Nr. C 120/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 6. 5. 91 
4.2. Het Comité verzoekt de Commissie daarom 
dringend, artikel 5 van het voorstel voor een beschik­
king in die zin te wijzigen en aldus de haar conform 
Gedaan te Brussel, 20 maart 1991. 
1. Inleiding 
1.1. In 1989 was de Gemeenschap voor 49% van 
haar totale energiebehoefte afhankelijk van invoer en 
bedroeg de invoer van aardolie 35% van de totale 
netto-energie-invoer. 
1.2. In het beleid ter bevordering van energie-ef-
ficiency dat de lid-staten de afgelopen vijftien jaar heb­
ben gevoerd, kunnen drie fases worden onderscheiden: 
— in de eerste fase (van 1974 tot medio jaren tachtig) 
hebben de lid-staten geleidelijk doeltreffende instru­
menten gecreëerd die tot een aanzienlijk zuiniger 
energiegebruik hebben geleid, 
— in de tweede fase (van medio jaren tachtig tot in 
1989) stagneerden de energiebesparingsprogram­
ma's of werden zij zelfs geheel stopgezet, waardoor 
de verbetering van de energie-efficiency langzamer 
verliep, het Euratom-Verdrag opgelegde verplichtingen na te 
komen. 
— in de derde fase (sinds 1989) lijken de lid-staten naar 
een consequent energiebesparingsbeleid te streven, 
aanvankelijk in verband met de dreiging van 
klimaatveranderingen als gevolg van CC»2-emissies, 
later met het doel energievoörraden aan te leggen 
en de consequenties van een eventuele derde 
oliecrisis voor de economie op te vangen. 
1.3. In september 1986 stelde de Raad voor 
energievraagstukken de energiedoelstellingen voor 1995 
vast(2). Een van de doelstellingen was een verbetering 
van de energie-efficiency met ten minste 20 %. 
1.4. In het SAVE-programma erkent de Commissie 
dat de nagestreefde besparing met 20 % niet kan worden 
bereikt en dat dit cijfer eerder rond de 14 % zal liggen. 
1.5. Het SAVE-programma biedt het volgende kader 
voor maatregelen: 
— er wordt erkend dat financiële en fiscale 
stimuleringsmaatregelen nuttig zijn, De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDEUN 
Advies over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de bevordering van 
energiebesparing in de Gemeenschap (SAVE) (!) 
(91/C 120/02) 
De Raad heeft op 30 november 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden van het Comité was belast, heeft haar advies op 
6 maart 1991 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Aspinall. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 285e zitting (vergadering van 20 maart 
1991) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
(») PB nr. C 301 van 30. 11. 1990, blz. 11. (2) PB nr. C 241 van 25. 9. 1986. 
6. 5. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 120/7 
—er wordt een aantal richtlijnen genoemd die als 
grondslag voor wettelijke en bestuursrechtelijke 
maatregelen van de lid-staten kunnen dienen, 
— er worden communautaire steunmaatregelen voor­
gesteld voor activiteiten in de lid-staten, 
— er zal worden gezorgd voor een betere uitwisseling 
van informatie tussen de lid-staten en met derde 
landen, 
— er zal een systeem worden opgezet voor de coördina­
tie van nationale en communautaire activiteiten. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Het Comité spreekt zijn voldoening uit over het 
voorstel van de Commissie, maar zou graag zien dat 
de onderstaande opmerkingen ter verbetering ervan in 
aanmerking worden genomen. 
2.2. De ingevoerde aardolie is grotendeels uit het 
Midden-Oosten afkomstig; in verband met de recente 
crisis in dit gebied is het daarom van essentieel belang 
dat de Gemeenschap haar behoefte aan energie grondig 
onder de loep neemt, ten einde minder afhankelijk van 
deze regio te worden. 
2.3. Het Comité acht het een goede zaak dat het 
PACE-programma(1) in het SAVE-programma is opge­
nomen, maar vindt dat de lopende activiteiten moeten 
worden voortgezet en niet naar SAVE mogen worden 
overgeheveld. 
2.4. Het Comité stelt vast dat de structuur van het 
voor het SAVE-programma voorgestelde raadgevend 
comité verschilt van de structuur van het Raadgevend 
Comité voor PACE; het beschouwt dit als een stap 
terug. 
Verder is het Comité van mening dat de Commissie 
zoveel mogelijk bekendheid moet geven aan haar activi­
teiten in het kader van het SAVE-programma, zodat 
fabrikanten, gebruikers, consumenten, werknemers en 
beorepskringen kunnen worden geraadpleegd en op die 
manier tot de activiteiten van het raadgevend comité 
kunnen bijdragen. 
De Commissie zou hiertoe voorstellen moeten doen. 
2.5. Het SAVE-programma is voorzien van een bud­
get van slechts 35 miljoen ecu en het kan daarom alleen 
maar ter coördinatie van nationale maatregelen op com­
munautair niveau dienen; de lid-staten zullen maatrege­
len ter bevordering of aanmoediging van energiebespa­
ring dus voor het merendeel zelf moeten financieren. 
2.6. Het Comité dringt erop aan dat er gezien de 
noodzaak om energie te besparen en het milieu te 
beschermen, in de lid-staten meer prioriteit wordt gege­
ven aan energie-efficiency. De Commissie dient de activiteiten van de nationale 
instanties die verantwoordelijk zijn voor energie ef­
ficiency, via een richtlijn te coördineren, om ervoor te 
zorgen dat deze niet worden stopgezet. Verder dient de 
Commissie via het SAVE-programma de bevoegdheid 
te krijgen om de desbetreffende informatie aan de in­
stanties in alle andere lid-staten door te geven. Zij zou 
tevens haar mening over de maatregelen te kennen 
moeten kunnen geven. 
2.7. Het Comité vindt dat de Raad met het oog op 
het bovenstaande de bijdrage van de Gemeenschap tot 
het programma regelmatig zou moeten aanpassen, te­
neinde ervoor te zorgen dat energie-efficiency door en 
in iedere lid-staat op de meest doeltreffende wijze wordt 
gestimuleerd. 
2.8. Het is van groot belang dat de effecten van het 
onderhavige programma bij alle beslissingen inzake het 
beleid met betrekking tot de interne markt voor energie 
in aanmerking worden genomen en dat ten aanzien 
van bestaande programma's wordt nagegaan of hieraan 
energiebesparingsmaatregelen kunnen worden toege­
voegd. 
In het kader van het Thermie-programma (2) moet bij­
zondere aandacht worden besteed aan de meest 
veelbelovende technieken, zoals warmte/krachtkop­
peling, stadsverwarming, warmtepompen, alternatieve 
energievormen en brandstofcellen, die tot het verwe­
zenlijken van de doelstellingen met betrekking tot 
energie-efficiency kunnen bijdragen. Voor de financie­
ring hiervan moet gebruik worden gemaakt van het 
Thermie-budget. 
2.9. In het kader van het onderhavige programma 
moet een krachtige impuls worden gegeven aan de 
verwezenlijking van de communautaire doelstellingen 
op het gebied van het milieu. 
Bij de globale energiestrategie van de Gemeenschap 
moet rekening worden gehouden met de eigen energie­
bronnen; ook moet het gebruik van de nieuwste 
energiebesparende technologieën worden gestimuleerd. 
2.10. Bij het streven naar vermindering van de lucht­
verontreiniging over de hele wereld moet de met het 
SAVE-programma opgedane ervaring ook aan Oosteu-
ropese en andere derde landen worden doorgegeven. 
2.11. Het Comité is van mening dat het gedrag van 
gebruikers een belangrijke en vaak zelfs doorslaggeven­
de rol speelt bij het verbeteren van de energie-efficiency. 
Energie-etikettering van apparaten volstaat niet om dui­
delijk te maken hoe zij op de meest zuinige manier 
kunnen worden gebruikt; individueel advies aan ver­
bruikers over een efficiënt gebruik van apparaten zou 
meer vrucht afwerpen. 
(!) PB nr. L 157 van 9. 6. 1989. (2) PB nr. L 185 van 17. 7. 1990. 
Nr. C 120/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 6. 5. 91 
2.12. Het beste resultaat op de lange termijn is wel­
licht te bereiken door jongeren op school en thuis over 
zuinig gebruik van energiebehoevende apparatuur voor 
te lichten; een initiatief van de Gemeenschap om hierop 
de aandacht te vestigen, zou zeer welkom zijn. 
2.13. Informatie alleen volstaat niet om ervoor te 
zorgen dat energie wordt bespaard; daarom zijn hier 
extra stimulansen van de nationale overheden nodig, 
zoals: 
— afschrijvingsmogelijkheden voor bedrijven die in 
energiebesparende apparatuur investeren, 
— stimulansen voor huishoudens en/of huizenbouwers 
waarmee de aanschaf van energiebesparende ap­
paraten financieel aantrekkelijker wordt gemaakt, 
— stimulering van financiering door derden van 
energiebesparende projecten in de publieke en de 
privé-sector, 
— nultarief van de belasting over de toegevoegde waar­
de (BTW), ook bij de aankoop van verwarmings­
installaties voor huishoudelijk gebruik, voor maat­
regelen ter verbetering van de energie-efficiency. 
2.14. Het Comité wenst dat bij de bouw van energie-
opwekkende installaties in de industrie, de handel en 
de publieke sector sterker de nadruk wordt gelegd op 
planning bij minimale kosten („least cost planning") (!). 
Het vreest dat in de publieke sector de laagste in­
vesteringskosten of offertes vaak de doorslag geven, 
ook al zijn de bedrijfskosten later hoger. 
2.15. Het Comité wil de aandacht van energie-op­
wekkende bedrijven vestigen op de mogelijkheid om in 
de toenemende behoeften van de markt te voorzien 
door ook in energiegebruikende installaties met een 
hoger rendement, en niet alleen in meer opwekkings­
capaciteit, te investeren. Daarom zou het gaarne zien 
dat in de ontwerp-beschikking wordt bepaald dat ook 
energieproducenten tot een zuiniger gebruik van energie 
dienen aan te sporen. 
2.16. Zowel bij publieke als bij particuliere 
energieverbruikers is sprake van een gebrek aan motiva­
tie om energiebesparende maatregelen te nemen. Het 
Comité vindt dat de prioriteiten die in bijlage I bij 
het SAVE-programma (planning van de wettelijke en 
normatieve maatregelen) worden genoemd en in 
hoofdstuk III C (acties gericht op beïnvloeding van het 
gedrag van verbruikers) worden toegelicht, moeten 
worden gewijzigd, waarbij voorrang wordt gegeven aan 
energie-audits en het aanwijzen van energiemanagers. 
(') Planning bij minimale kosten is het nagaan van de mogelijkhe­
den die het bedrijf heeft — waaronder investeringen in pro­
gramma's voor zuinig vraagbeheer — om tegen de laagste 
kosten aan de vraag van de consument te voldoen. 3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Artikel 1 
Het Comité verwijst naar de opmerkingen in 
paragrafen 2.5, 2.6, 2.7 en 2.13. 
3.2. Artikel 2 
Artikel 2, sub b) „Opleidings- en voorlichtingsactivi­
teiten". 
Het Comité zou graag zien dat de Commissie voorlich­
ting per sector (b.v. voor de papier- of betonindustrie 
als onderdeel van de maatregelen ten behoeve van de 
lid-staten opneemt. 
Het Comité spreekt zijn voldoening uit over de voorstel­
len met betrekking tot sectorale proefprojecten, met 
name betreffende „least cost planning" en de verminde­
ring van de verkeersoverlast in de binnensteden. 
3.3. Artikel 4 
Het Comité verwijst naar de opmerkingen over de 
financiële bijdrage van de Gemeenschap in 
paragrafen 2.5, 2.6 en 2.7 hierboven. 
3.4. Artikel 5 
Het Comité verwijst naar de opmerkingen in 
paragraaf 2.4 van dit advies. 
3.5. Artikel 6 
Het Comité zou graag zien dat alle in artikel 2, sub a), 
b) en c), genoemde maatregelen komen te vallen onder 
de maatregelen die aan het raadgevend comité voor 
advies moeten worden voorgelegd. 
3.6. Artikel 8 
Het Comité vindt dat de Commissie, ongeacht het feit 
of zij al dan niet verplicht is een verslag over de tenuit­
voerlegging van het onderhavige programma op te 
stellen, dit verslag in ieder geval aan het Economisch 
en Sociaal Comité moet toezenden. 
Op deze wijze worden de sociaal-economische kringen 
in de Gemeenschap op de hoogte gesteld van de activi­
teiten met betrekking tot het programma. 
3.7. Bijlage/toelichting 
Het Comité neemt kennis van de nieuwe titel van het 
voorstel; het is evenwel van mening dat de lid-staten en 
energieverbruikers in onvoldoende mate aan de tenuit-
é. 5. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 120/9 
voerlegging van het programma zullen bijdragen, tenzij 
er in het Publikatieblad en via andere publikaties inzake 
energie-efficiency meer details bekend worden gemaakt. 
Gedaan te Brussel, 20 maart 1991. 
1. Achtergrond 
1.1. Zoetstoffen worden als levensmiddelenadditie­
ven geclassificeerd en in twee categorieën ingedeeld: 
a) intensieve zoetstoffen zoals saccharine — al meer 
dan honderd jaar in gebruik — die in zeer geringe 
hoeveelheden worden toegepast; en 
b) buik-zoetstoffen (waaronder sorbitol en xylitol die 
in de natuur in veel vruchten voorkomen), die in 
grotere hoeveelheden worden gebruikt. 
1.2. Zoetstoffen zorgen voor een zoete smaak terwijl 
zij geen of minder calorieën toevoegen dan suikers, het 
belangrijkste zoetmiddel voor levensmiddelen. Bo­
vendien wordt door zoetstoffen de groei van tal van 
bacteriën niet bevorderd. Dit betekent dat zoetstoffen 
ertoe kunnen bijdragen cariës (een bacterieziekte) en 
(') PB nr. C 242 van 27. 9. 1990, blz. 4. Daarom stelt het Comité voor, de toelichting eveneens 
te publiceren, hetzij als deel van de beschikking, hetzij 
als bijlage. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN 
door bacteriën veroorzaakt bederf van sommige levens­
middelen tegen te gaan. Ten slotte worden zoetstoffen 
speciaal gebruikt in voeding voor diabetici. 
1.3. Van de zijde van de consument bestaat een toe­
nemende vraag naar met zoetstoffen gezoete levens­
middelen, vooral naar: 
a) levensmiddelen die goed smaken, maar minder ca­
lorieën bevatten; 
b) zoete, maar koolhydraat-vrije produkten die minder 
cariës veroorzaken. 
1.4. Als reactie op deze toenemende vraag van de 
consument hebben de producenten nieuwe zoetstoffen, 
die vaak beter geschikt zijn voor bepaalde levens­
middelen, ontwikkeld, evenals meer met zoetstoffen 
gezoete levensmiddelen die bij de consument zeer goed 
in de smaak vallen. 
1.5. Alhoewel de vraag van de consument de belang­
rijkste oorzaak is voor het toegenomen gebruik van Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake zoetstoffen die in levens­
middelen mogen worden gebruikt (') 
(91/C 120/03) 
De Raad heeft op 2 oktober 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbe­
reiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 maart 1991 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Gardner, 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 285e zitting (vergadering van 20 maart 
1991) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.