Voorstel voor een besluit van de Raad tot tweede aanpassing van Besluit 94/268/Euratom betreffende een kaderprogramma voor communautaire activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (1994-1998), als aangepast bij Besluit nr. . . ./96/Euratom (96/C 115/02) COM(96) 12 def. - 96/035(CNS)

(Door de Commissie ingediend op 2 februari 1996)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, inzonderheid op artikel 7,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Europees Parlement,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Overwegende dat bij Besluit 94/268/Euratom (1) de Raad een kaderprogramma voor communautaire activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs (1994-1998) heeft vastgesteld, dat thans ten uitvoer wordt gelegd; dat de Raad bij Besluit 96/. . ./Euratom dit programma in technische zin heeft aangepast in verband met de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden tot de Europese Unie; dat in artikel 1, lid 3, van Besluit 96/. . ./Euratom is bepaald dat het totale maximumbedrag voor de financiële deelneming van de Gemeenschap aan het vierde kaderprogramma 1 336 miljoen ecu bedraagt; dat in hetzelfde artikel is bepaald dat uiterlijk op 30 juni 1996 de Raad bovengenoemd bedrag herziet en kan verhogen tot 1 441 miljoen ecu;

Overwegende dat uit de stand van de uitvoering van het kaderprogramma een sterke betrokkenheid blijkt van diegenen die zich in Europa bezighouden met onderzoek op het gebied van de veiligheid, dat de voor 1995 beschikbare kredieten zijn vastgelegd;

Overwegende dat het van belang is dat de Gemeenschap een belangrijke internationale rol op het gebied van de nucleaire veiligheid blijft spelen; dat zij een bijzondere verantwoordelijkheid draagt voor de ontwikkeling van de veiligheid van de nucleaire installaties op het gehele Europese continent; dat de constructeurs en exploitanten van de Unie moeten voldoen aan de veiligheidseisen; dat hun concurrentievermogen afhangt van de inspanning inzake onderzoek en technologische ontwikkeling die op dit gebied wordt geleverd;

Overwegende dat uit het jaarverslag 1995 (2), ingediend overeenkomstig artikel 4, lid 1, tweede alinea, van Besluit 94/268/Euratom, blijkt dat de communautaire onderzoekprogramma's de wetenschappelijke en technologische samenwerking stimuleren waarmee versnippering van de inspanningen kan worden tegengegaan en een bijdrage kan worden geleverd om de bescherming van de mens en zijn milieu te verbeteren;

Overwegende dat bij een verhoging van de financiële middelen voor het kaderprogramma rekening moet worden gehouden met de ontwikkeling van de financiële vooruitzichten van de Europese Unie;

Overwegende dat voor de bescherming van mens en milieu, de verkenning van innoverende benaderingen met het oog op een zeer hoog niveau van reactorveiligheid, het afvalstoffen- en ontmantelingsbeleid, en de beheersing van de hinder door gebeurtenissen uit het verleden een grotere onderzoekinspanning nodig is; dat de wetenschappelijke en technologische doelstellingen van dit onderzoek een uitbreiding vereisen van de werkzaamheden inzake de veiligheid van de kernsplijting van het kaderprogramma; dat de technologische samenwerking, in het bijzonder met de landen van Midden- en Oost-Europa en het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), moet worden uitgebreid;

Overwegende dat het wetenschappelijk en technisch comité door de Commissie is geraadpleegd en zijn advies heeft uitgebracht,

BESLUIT:

Enig artikel

Besluit 94/268/Euratom, als aangepast bij Besluit 96/. . ./Euratom van de Raad van . . . . . . 1996, wordt als volgt gewijzigd:

1. Artikel 1, lid 3, wordt gelezen als:

"3. Onverminderd artikel 7, derde alinea, van het Verdrag beloopt het noodzakelijk geachte bedrag voor de financiële deelneming van de Gemeenschap in dit kaderprogramma 1 441 miljoen ecu.".

2. Bijlage I wordt vervangen door bijlage I bij dit besluit.

3. Bijlage III "Wetenschappelijke en technologische doelstellingen" wordt aangevuld met bijlage II bij dit besluit.

(1) PB nr. L 115 van 6. 5. 1994, blz. 31.

(2) COM(95) 443 def. van 28 september 1995.

BIJLAGE I

VIERDE KADERPROGRAMMA (1994-1998) BEDRAGEN EN INDICATIEVE VERDELING

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE II

WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN

Bijlage III "WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN" bij Besluit 94/268/Euratom wordt gehandhaafd en aangevuld met de volgende tekst, die aan het einde van het hoofdstuk "Veiligheid van kernsplijting" wordt toegevoegd:

"De burgers van het gehele Europese continent betonen zich zeer bezorgd over de veiligheid van kernsplijting en hun verwachtingen op dit gebied geven aanleiding tot het opstellen van strengere normen en veiligheidspraktijken. De industriële exploitanten en constructeurs in Europa moeten daarmee rekening houden, terwijl de concurrentie op wereldniveau scherper wordt. Het probleem van de veiligheid is ook van cruciaal belang bij de betrekkingen van de Unie met de landen van Midden- en Oost-Europa en het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS). Om het tempo van het desbetreffende onderzoek te versnellen, de samenwerking in geheel Europa te verstevigen en de termijnen voor de exploitatie en de verspreiding van de resultaten te verkorten, is een versterking van het kaderprogramma noodzakelijk.

1. Versterking van de volgende thematische hoofdlijnen:

- exploitatie van innoverende benaderingen, waarbij rekening wordt gehouden met de veiligheid van de reactoren van de nieuwe generatie, die verder gaan dan de projecten welke nu worden ontwikkeld. Het gaat hierbij om thema's die zowel de reactor zelf als de splijtstof (nieuwe absorptiematerialen, zeer geavanceerde splijtstof) betreffen;

- de veiligheid van de reactoren blijft niet beperkt tot een grondige studie van ongevallen. Zij behelst eveneens de preventie van ongevallen (zoals systeemstudies en passieve actuatoren);

- de verschijnselen in verband met de splijtstofcyclus, het afvalbeleid en de opslag van afvalstoffen, die een belangrijk onderwerp blijven, enerzijds met het oog op de eisen inzake non-proliferatie (plutonium) en anderzijds met betrekking tot de energie-efficiëntie van de splijtstof (burn up).

2. Uitbreiding van de samenwerking met derde landen

Bij de huidige activiteiten op het gebied van de "veiligheid van kernsplijting" is rekening gehouden met de noodzaak van samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa. Zij voorzien echter alleen in steun aan de deelnemers uit de Unie ondanks het feit dat een versteviging van de samenwerking zeker van wederzijds belang is.

Door de nadruk te leggen op samenwerking, worden twee doelstellingen beoogd:

- ondersteuning mogelijk maken van teams voor kernonderzoek, onder meer voor jonge onderzoekers uit Oost-Europa en het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), en zo gezamenlijke onderzoekprojecten uitvoeren;

- specifieke onderzoekthema's uitdiepen die van bijzonder belang zijn voor de veiligheid van de splijtstofcyclus in deze landen.

De samenwerking met deze landen betreft de beheersing van gebeurtenissen uit het verleden en de stralingsgevolgen van ongevallen. Zij draagt bij tot de totstandkoming van een geharmoniseerd alarmnetwerk en de ontwikkeling van technologieën voor het herstel van besmette omgevingen; deze samenwerking beoogt de aanpassing van door de Unie beproefde praktijken en know-how in noodsituaties.

Wat reactorveiligheid betreft, moet het huidige programma worden uitgebreid met de ontwikkeling en de validering van de rekencodes voor de analyse en de preventie van ongevallen (ontwerpongevallen en ernstige ongevallen). Een ander aspect heeft betrekking op het gedrag van systemen en componenten, hetgeen eveneens een veiligheidsfunctie heeft, in het bijzonder ten aanzien van de veroudering ervan.

Wat radioactieve afvalstoffen betreft, kan er samenwerking tot stand komen met het oog op de karakterisering van de mogelijke plaatsen voor de opslag van radioactief afval. Inzake de ontmanteling van kerninstallaties kan de in de Europese Unie ontwikkelde technologie worden toegepast voor, of indien nodig aangepast aan, de behoeften van de reactoren van Russische makelij. De reactoren die thans worden ontmanteld kunnen dienst doen als installatie voor demonstratie, opleiding en overdracht van technologie op dit gebied. Er wordt gezorgd voor coördinatie met de hulpprogramma's van de Unie.

De onderzoekwerkzaamheden op het gebied van de veiligheid zijn altijd gericht geweest op kwantificeerbare doelstellingen (minimalisering van het risico van zware ongevallen, cijfermatige grenswaarden voor blootstelling aan doses), waarmee de geboekte vooruitgang kan worden gemeten. De voorgestelde nieuwe activiteiten moeten dan ook onder meer worden gezien in het perspectief van een vermindering van de risico's van zware ongevallen met een factor 10 (nieuwe generatie centrales).".