NL Publicatieblad van de Europese Unie C 18/85

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de verlening of intrekking van internationale bescherming”

(herschikking)

(COM(2009) 554 definitief — 2009/0165 (COD))

2011/C 18/15

Rapporteur: Antonello PEZZINI

De Raad heeft op 26 november 2009 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig art. 262 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap te raadplegen over het

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de verlening of intrekking van internationale bescherming (herschikking)

COM(2009) 554 final - 2009/0165 (COD).

De afdeling Werkgelegenheid, sociale zaken en burgerschap, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 23 maart 2010 goedgekeurd.

Het Comité heeft tijdens zijn op 28 en 29 april 2010 gehouden 462e zitting (vergadering van 28 april) onderstaand advies uitgebracht, dat met 153 stemmen vóór, bij 2 onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Samenvatting en aanbevelingen

1.1 Het EESC is ingenomen met het door Commissie verrichte werk om de „procedurerichtlijn” aan te passen aan wat in het Groenboek (1) en het actieplan (2) naar voren is gebracht.

1.2 Met de goedkeuring van het Verdrag van Lissabon, waarin o.m. het Handvest van de grondrechten is opgenomen, heeft de Unie er heel wat verantwoordelijkheden en bevoegdheden op het gebied van asiel en immigratie bijgekregen.

1.3 Het EESC prijst de Commissie voor haar inspanningen om de vorige richtlijnen inzake asiel, een beleidsterrein waar nogal wat haken en ogen aan zitten, te harmoniseren.

1.4 In het kader van het sociale beleid van Europa moet er ook een Europa van het asiel worden gecreëerd. Daartoe dient er met de lidstaten en met derde landen te worden samengewerkt op cultureel, juridisch en bestuurlijk gebied.

1.5 Nu de context alsmaar complexer lijkt te worden en de ontwikkelingen elkaar - mede door de mondialisering en de economische en milieucrisis - snel opvolgen, wordt het steeds duidelijker dat niet-gouvernementele organisaties (ngo's) een essentiële functie vervullen. Met deze rol, die volgens het EESC door politiek en samenleving moet worden omschreven, dient in toenemende mate rekening te worden gehouden.

1.6 Ngo's stellen zich ten doel om de meest kansarme groepen mensen te helpen en te ondersteunen. Volgens het EESC zijn zij inmiddels niet meer weg te denken; zij verlenen bijstand en bemiddelen op cultureel gebied in alle stadia van de procedures die in de Europese en nationale wetgevingen zijn voorzien.

1.7 De Commissie streeft ernaar om procedures en werkwijzen te harmoniseren. Het EESC vindt dat zij hierbij altijd zeer aandachtig en zorgvuldig te werk moet gaan, omdat het uiteindelijk om mensen gaat die zich duidelijk in een penibele en kwetsbare situatie bevinden.

1.8 De EU zou absoluut moeten voorkomen dat vluchtelingen worden teruggestuurd naar landen waar hun lichamelijke en geestelijke integriteit in gevaar is of waar de grondrechten niet worden geëerbiedigd.

1.9 Van cruciaal belang in de asielprocedures is dat de aanvragers hun moedertaal moeten kunnen spreken en dat ze in alle stadia gratis rechtsbijstand moeten kunnen krijgen.

1.10 Een beslissing tot afwijzing van een verzoek om internationale bescherming moet deugdelijk worden gemotiveerd. Ook dient erin te worden aangegeven hoe hiertegen in beroep kan worden gegaan en welke termijnen hiervoor gelden.

1.11 In afwachting van de uitkomst van het eventuele beroep dient uitzetting te worden opgeschort.

1.12 Het EESC vindt dat de lidstaten er, mede door het uitwisselen van ervaringen, zo veel mogelijk voor moeten ijveren om asielaanvragers in staat te stellen te werken, een opleiding te volgen en aan culturele activiteiten deel te nemen in een passende sociale omgeving.

1.13 Het beginsel van non-refoulement dient volgens het EESC overeind te blijven. In overleg zou moeten worden nagegaan of ook andere categorieën mensen in aanmerking zouden moeten komen voor internationale bescherming: vrouwen die vervolgd worden, kwetsbare personen, milieuvluchtelingen.

1.14 Bij de lidstaten moet er naar het oordeel van het EESC op worden aangedrongen dat de lasten, de verantwoordelijkheden en de kosten worden gedeeld. Het is zaak illegale economische migratie te voorkomen en betere maatregelen te treffen voor degenen die internationale bescherming daadwerkelijk nodig hebben.

1.15 Om het beleid betreffende de inburgering van asielzoekers te verbeteren, is het hoe dan ook nodig dat de lidstaten de Commissie meer financiële middelen ter beschikking stellen.

1.16 Met de recente voorstellen tot herschikking van de richtlijnen laat de Commissie zien dat zij naar harmonisatie streeft. Op hun beurt moeten de lidstaten zich er nu voor inzetten dat de nodige wijzigingen worden aangebracht in hun nationale wetgeving.

1.17 Het EESC is ervan overtuigd dat er in het kader van het sociale Europa een Europa van het asiel tot stand kan worden gebracht als de lidstaten voldoende politieke wil en ontvankelijkheid aan de dag leggen. Voor hen wordt het er gemakkelijker op als de Commissie een uniforme, goed gestructureerde procedure voorstelt.

1.18 Het EESC wijst erop dat vrouwen zich in een bijzondere situatie bevinden. Voor hen is het veel moeilijker dan voor mannen om asiel aan te vragen en de vluchtelingenstatus te krijgen. Daarom verzoekt het EESC de Commissie om samen met de lidstaten alles in het werk te stellen om in dezen daadwerkelijk voor gelijke behandeling te zorgen, een beginsel dat Europa immers al jarenlang hoog in het vaandel heeft staan.

1.19 Gerichte onderwijsmaatregelen kunnen er naar de mening van het EESC toe bijdragen dat het collectieve maatschappelijke bewustzijn groeit en er meer begrip ontstaat voor mensen die behoefte hebben aan hulp en ondersteuning en die in de historische en godsdienstige tradities van Europese landen een baken zien om zich aan vast te klampen.

2. Inleiding

2.1 Historische achtergrond

2.1.1 De oorsprong van het asielrecht ligt in het oude Griekenland, waarin twee steden elkaars burgers onschendbaarheid tegen vergeldingsacties konden verlenen. Ook kon een stad er immuniteit verlenen aan hooggeplaatste personen zoals ambassadeurs (3).

2.1.2 In het oude Rome werd in het ius gentium het asielrecht erkend en gekoppeld aan het begrip burgerschap (4).

2.1.3 Ontwikkelingen op het gebied van asielrecht waren daarna nauw verweven met de verschillende vormen van vervolging, waarbij van hogerhand repressief werd opgetreden tegen personen met godsdienstige, filosofische of ideologische overtuigingen die als staatsgevaarlijk werden beschouwd.

2.2 Discriminatieverbod en bescherming van mensenrechten

2.2.1 Met de evolutie van de rechtscultuur kreeg het asielrecht geleidelijk een bredere betekenis. Zo is in moderne democratische landen doorgaans grondwettelijk vastgelegd dat de staat geen vreemdelingen uitzet als om hun uitzetting is gevraagd omdat zij zich aan een politiek misdrijf schuldig zouden hebben gemaakt.

2.2.2 In de momenteel in de lidstaten van kracht zijnde grondrechtenwetgeving is dan ook bepaald dat vreemdelingen er recht op asiel hebben als het hun in eigen land verboden is om hun democratische vrijheden daadwerkelijk uit te oefenen.

2.2.3 Uit deze bepalingen blijkt expliciet dat de onschendbare rechten van de mens en het beginsel van non-discriminatie worden erkend. Naar het verbod op discriminatie wordt overigens uitdrukkelijk verwezen in artikel 14 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (5).

2.2.4 Van dit verbod mag conform artikel 15 van genoemd Verdrag niet worden afgeweken als de eventuele afwijking in strijd is met andere verplichtingen die uit het internationale recht voortvloeien.

2.2.5 Consequentie hiervan is de opheffing van de nationale opt-outbepalingen op asielgebied, waarmee het tevens mogelijk wordt om het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 betreffende de vluchtelingenstatus, zoals gewijzigd bij het Protocol van New York van 31 januari 1967, volledig ten uitvoer te leggen en concreet toe te passen.

2.2.6 Met het Verdrag van Lissabon zijn de bevoegdheden van de EU op het gebied van asiel en immigratie uitgebreid. In dit verdrag is namelijk het Handvest van de grondrechten opgenomen, waarmee:

— het recht op asiel wordt gewaarborgd;

— voorzien wordt in het opstellen van gemeenschappelijke regels;

— een geïntegreerd systeem voor het beheer van de buitengrenzen wordt ingevoerd;

— het belang van samenwerking met derde landen wordt erkend;

— het Europees Hof van Justitie op asiel- en immigratiegebied meer bevoegdheden krijgt.

3. Samenvatting van het voorstel tot herschikking van de richtlijn

3.1 Onderhavig voorstel is bedoeld om de tweede fase van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel (CEAS) te voltooien en uiterlijk in 2012 één enkele asielprocedure in te voeren.

3.2 In dit verband wordt beoogd om de tekortkomingen en gebreken van de huidige minimumnormen, waarvan is gebleken dat zij op allerlei punten ontoegankelijk, inefficiënt en onrechtvaardig (6) zijn en niet op de situatie zijn afgestemd, weg te werken.

3.3 De voorgestelde wijzigingen zijn er vooral op gericht om de harmonisatie van de procedurele voorschriften te verbeteren. Ook wordt gestreefd naar verdere procedurele waarborgen voor asielzoekers, met name in de eerste fase van het verzoek om bescherming en in het beslissingsproces dienaangaande, overeenkomstig ontwikkelingen in de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de rechten van de mens.

4. Algemene opmerkingen

4.1 Totstandbrenging van een Europa van het asiel als onderdeel van het sociale Europa

4.1.1 Met het oog op de totstandbrenging van een Europa van het asiel dienen er reeds voor kinderen in de prepuberteit krachtige educatieve maatregelen te worden getroffen, zodat deze uiteindelijk doorwerken in het collectieve bewustzijn van de samenleving en van de politieke kringen in de lidstaten.

4.1.2 Met inachtneming van de grondrechten en de beginselen uit het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie heeft de EU Richtlijn 2003/9/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot vaststelling van minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten aangenomen.

4.1.3 De laatste tijd echter voltrekt de mondialisering zich in zo'n hoog tempo dat er, hoe paradoxaal dat ook moge klinken, grootscheepse verschuivingen zijn opgetreden in het identiteitsdenken, waardoor het onmogelijk is gebleken om weer tot een universeel rechtssysteem te komen zoals dat onder Romeins recht werd gerealiseerd.

4.1.4 Het feit dat verschillende volkeren en culturen steeds meer met elkaar in aanraking komen, leidt tot bezorgdheid en tot nieuwe gevoelens van angst en onzekerheid, waardoor vrijwel alle Europese landen thans geneigd zijn om zich terughoudend op te stellen wanneer het gaat om kwesties die met burgerschap en asiel samenhangen.

4.1.5 Een dergelijke opstelling is echter in tegenspraak met het streven naar integratie tussen de volkeren en met de doelstelling om een Europa op te bouwen dat ook een sociaal Europa is.

4.1.6 Tegen deze achtergrond zou het beginsel van non-refoulement overeind moeten blijven en zou zelfs moeten worden gedacht aan uitbreiding van het aantal categorieën personen die voor internationale bescherming in aanmerking komen. In verscheidene EU-richtlijnen worden vormen van vervolging waarvan specifiek vrouwen en andere kwetsbare individuen het slachtoffer worden, trouwens reeds als criterium erkend.

4.1.7 Asielaanvragen van vluchtelingen die worden beschouwd als puur economische migranten, voor wie er specifieke regels bestaan, moeten vanzelfsprekend worden afgewezen. Een lastiger punt in deze tijden is wat er moet gebeuren met milieuvluchtelingen.

4.1.8 Het gaat hierbij om personen die geen andere keus hebben dan zich teweer te stellen tegen de gevaren en onzekerheden van gedwongen ontheemding als gevolg van een verslechterende milieusituatie die een grote impact heeft op de uitoefening van de mensenrechten, zoals het recht op leven, voeding, gezondheid en ontplooiing. (7)

4.1.9 Deze kwesties zouden aan de orde kunnen worden gesteld bij de herschikking van Richtlijn 2004/83/EG van de Raad van 29 april 2004, de zgn. kwalificatierichtlijn. Daarnaast zou het goed zijn om aan dergelijke nieuwe vraagstukken ook bij de behandeling van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (COM(2009) 66 final) meer gewicht toe te kennen.

4.2 Specifieke procedures

4.2.1 Bij de procedure voor de erkenning van de vluchtelingenstatus moet met een aantal factoren absoluut rekening worden gehouden, waarbij het enerzijds gaat om een reeks wetgevingsmaatregelen op veiligheidsgebied die bedoeld zijn om clandestiene immigratie tegen te gaan en kwesties inzake openbare orde en veiligheid die met het verschijnsel migratie verband houden aan te pakken.

4.2.1.1 Anderzijds is het zaak om, uitgaande van het Europees immigratie- en asielpact (2008), legale immigratie in goede banen te leiden (rekening houdend met de prioriteiten, behoeften en opvangmogelijkheden van de lidstaten) en de inburgering van legale immigranten te bevorderen.

4.2.1.2 Bij het scheppen van een Europa van het asiel zou men er goed aan doen een partnerschap te creëren in het kader van het beginsel van burden sharing, dat inhoudt dat er bij de opvang van asielzoekers en hun verdeling over de lidstaten solidariteit aan de dag wordt gelegd.

4.2.1.3 Bij de in het herschikkingsvoorstel geplande procedures voor de behandeling van verzoeken om internationale bescherming en voor het intrekken of beëindigen van de erkende statussen, en bij de in het voorstel voor herschikking van de procedurerichtlijn geplande procedures om beslissingen aan te vechten, worden de internationale verbintenissen en die welke uit EU-wetgeving voortvloeien, in acht genomen.

4.2.1.4 Het EESC acht het van het grootste belang ngo's aan te moedigen en te ondersteunen, ook op momenten waarop procedures voor het voorbereiden en behandelen van toelatingsverzoeken, voor het intrekken en beëindigen van de status en voor het aantekenen van beroep tegen beslissingen in gang worden gezet. Het EESC stelt voor om hierover een expliciete bepaling in het voorstel op te nemen, zowel in de considerans als in de tekst zelf.

4.2.1.5 In de EU-terminologie omvat internationale bescherming zowel de erkenning van de vluchtelingenstatus in de zin van het Verdrag van Genève, als subsidiaire bescherming; deze laatste is bedoeld voor mensen die weliswaar niet voldoen aan de voorwaarden om als vluchteling te worden erkend, maar toch niet kunnen worden uitgezet omdat zij aan ernstige gevaren blootstaan.

4.2.1.6 In de wetgeving waarmee afzonderlijke lidstaten uitvoering geven aan de procedurerichtlijn, worden meestal drie soorten overheidsbevoegdheden onderscheiden, nl. de bevoegdheid voor het ontvangen van aanvragen, voor het behandelen ervan en voor de beslissingen erover.

4.2.1.7 Opstarting van de procedure betekent hoe dan ook dat de aanvrager het recht heeft om op het grondgebied te blijven (en er menswaardig te worden behandeld) voor zolang als het nodig is om de aanvraag te behandelen, al bestaan er uitzonderingen op deze regel (bijv. in geval van een Europees aanhoudingsbevel). Met het oog op eerbiediging van de menselijke waardigheid moet het verblijf in een opvangcentrum niet als norm gelden, maar als een uitzondering worden beschouwd, in afwachting van betere huisvesting.

4.2.1.8 Voorts is ter bescherming van asielzoekers voorzien in een aantal waarborgen: zij moeten adequaat worden voorgelicht over de te volgen procedures en over het resultaat van de beslissing, contact kunnen opnemen met de UNHCR, gebruik kunnen maken van een tolk en een persoonlijk gesprek kunnen houden met de beslissingsautoriteit, waarvan het personeel op de nodige scholing en bijscholing kan rekenen.

4.2.1.9 Het EESC vindt dat er vooral moet worden geijverd voor een goede opleiding van het personeel van FRONTEX, teneinde:

— de operationele samenwerking tussen de lidstaten te coördineren;

— gemeenschappelijke normen op opleidingsgebied vast te stellen;

— de lidstaten de nodige steun te verlenen bij het organiseren van opvang- en repatriëringsmaatregelen, met behulp van culturele bemiddelaars;

— het personeel voor te bereiden op het Europese asielrecht, ook met het oog op het toekomstige asielagentschap.

4.2.1.10 Opvangcentra zouden naar het oordeel van het EESC alleen tijdelijk en bij wijze van uitzondering gebruikt mogen worden, met volledige inachtneming van het Handvest van de grondrechten. Personen die om internationale bescherming hebben gevraagd zouden een in alle opzichten behoorlijk leven moeten kunnen leiden, d.w.z. zowel op menselijk vlak als waar het gaat om gezondheidszorg, sociale relaties en arbeidsmarktkansen.

4.2.1.11 Richtlijn 2003/9/EG van de Raad over minimumnormen voor de opvang van asielzoekers laat de lidstaten veel ruimte op het gebied van toegang tot de arbeidsmarkt. Regels die de toegang tot de arbeidsmarkt beperken, kunnen de menselijke waardigheid ondermijnen, zo vindt het EESC. Bovendien werken zij illegale arbeid in de hand, wat tot sociaal onrecht leidt.

4.2.1.12 Tot slot is voorzien in de mogelijkheid beroep in te stellen tegen de beslissingen, met kosteloze rechtsbijstand, op zowel administratief als juridisch gebied. Het EESC is van mening dat de gratis administratieve en rechtsbijstand opgevoerd en verplicht gemaakt moet worden, net als taalhulp, in alle stadia van de procedures.

5. Specifieke opmerkingen

5.1 De voorgestelde wijzigingen sluiten aan bij het streven om de procedures inzake erkenning van de vluchtelingenstatus te harmoniseren en te actualiseren.

5.2 Wat de inhoud betreft zou het nuttig zijn om kritisch na te gaan waarom het voorstel geen enkele expliciete verwijzing meer bevat naar asiel als instituut.

5.3 De eis om in de nieuwe tekst te verwijzen naar asiel als instituut kan derhalve opgevat blijven worden als erkenning van het recht om tot het grondgebied van het land te worden toegelaten, ook met het oog op toegang tot de procedure om de vluchtelingenstatus te verkrijgen, want zolang wordt onderzocht of de desbetreffende persoon voldoet aan de vereisten die er voor de erkenning van deze status gelden, is het verboden om hem uit te zetten.

5.4 Bovendien zou een verwijzing naar het recht op asiel legitimiteit verlenen aan beslissingen van lidstaten om de nieuwe richtlijn ook toe te passen in gevallen die weliswaar buiten haar toepassingsgebied vallen (zie de artikelen 3, 4, 11 en 12 van het voorstel), maar waarin er, ongeacht specifieke vervolgingsdaden, substantiële humanitaire redenen bestaan die terugkeer naar het land van herkomst verhinderen (8).

5.5 Het EESC steunt de voorgestelde wijzigingen omdat zij aansluiten bij de bovengenoemde doelstellingen.

5.5.1 Er kunnen hierbij echter wel een aantal kanttekeningen worden geplaatst:

5.5.1.1 Overweging 38: wanneer men zegt dat de toepassing van de richtlijn regelmatig dient te worden beoordeeld, zou daarbij wel een duidelijker tijdschema moeten worden aangegeven.

5.5.1.2 Overweging 41: er dient nader te worden toegelicht welke bepalingen die ten opzichte van de vorige richtlijn duidelijk zijn gewijzigd, verplicht moeten worden omgezet.

5.5.1.3 Artikel 2 (f): de definitie van „beslissingsautoriteit” moet worden aangescherpt, omdat in verscheidene nationale rechtsstelsels het begrip „semi-rechterlijk orgaan” niet bestaat.

5.5.1.4 Artikel 3, lid 3: bij wijze van voorbeeld zou moeten worden aangegeven in welke gevallen de richtlijn kan worden toegepast op verzoeken om bescherming die buiten haar toepassingsgebied vallen (zie de eerdere opmerkingen over „milieuvluchtelingen” als nieuw verschijnsel).

5.5.1.5 Artikel 6: op grond hiervan kunnen de lidstaten verlangen dat verzoeken op een aangewezen plaats worden ingediend. Dit lijkt niet in overeenstemming te zijn met wat even verderop in artikel 7 wordt bepaald en lijkt de gewenste en reeds geplande bredere toegang tot de procedure in te perken.

5.5.1.6 Artikel 10, lid 2: valt de beslissing negatief uit, dan is het altijd zaak dat de betrokkene (in zijn eigen taal) en zijn wettelijke vertegenwoordigers niet alleen in kennis worden gesteld van de redenen die aan de afwijzing ten grondslag liggen, maar ook van de termijnen (die redelijk en acceptabel moeten zijn), modaliteiten en procedures om hiertegen bezwaar te maken en beroep in te stellen.

5.5.1.7 Artikel 12, lid 2 (d): op grond hiervan mogen de bevoegde autoriteiten de verzoeker fouilleren en de voorwerpen die hij bij zich draagt doorzoeken. Dit kan indruisen tegen de grondwettelijke waarborgen die in de rechtsstelsels van diverse lidstaten zijn opgenomen.

5.5.1.8 Artikel 34 (c): gepreciseerd moet worden welke „substantiële redenen” de verzoeker kan opgeven om aan te tonen dat het derde land dat als „veilig land van herkomst” is aangemerkt, in werkelijkheid niet veilig is. Het EESC beseft echter dat het soms moeilijk is om een algemeen aanvaarde definitie van „veilig derde land” op te stellen.

5.5.1.9 In dit verband zou het overigens interessant zijn om eens goed te kijken naar het arrest van het Europees Hof van Justitie van 6 mei 2008 (zaak C-133/06), waarmee de leden 1 en 2 van artikel 29 en lid 3 van artikel 36 van de procedurerichtlijn (Richtlijn 2005/85/EG van de Raad) nietig zijn verklaard.

Brussel, 28 april 2010 De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Mario SEPI

(1) COM(2007) 301 final

(2) COM(2008) 360 final

(3) Immuniteit gold ook voor mensen die op de vlucht waren en zich schuilhielden in bepaalde, als onschendbaar beschouwde tempels en daarom niet mochten worden opgepakt. Hierin ligt etymologisch gezien de oorsprong van het woord „asiel” („vrijplaats”).

(4) Overigens werd het recht op burgerschap algemeen ingevoerd bij het edict van Caracalla (212 n. Chr.), waarmee een einde werd gemaakt aan verschillen in behandeling tussen Romeinse burgers en burgers van elders uit het keizerrijk.

(5) Dit op 4 november 1950 te Rome ondertekende Verdrag en de bijbehorende aanvullende protocollen zijn geratificeerd en uitvoerbaar verklaard door de EU-lidstaten alsmede door tal van derde landen in Europa. Hierdoor hebben zij vanuit het oogpunt van het internationale en binnenlandse recht een bredere bindende werking gekregen.

(6) Het gebrek aan billijkheid in de asielprocedures van de lidstaten lijkt vooral te zijn terug te voeren op het feit dat deze te veel speelruimte hebben gekregen bij de toepassing van de van 2005 daterende procedurerichtlijn.

(7) Bijgevolg zou het criterium van veiligheid als fundamentele menselijke waarde moeten worden uitgebreid. Milieuvluchtelingen hebben te lijden onder de aantasting van het milieu en daarmee samenhangende sociale onevenwichtigheden. Nieuwe vormen van agressieve speculatie werken bijvoorbeeld in de hand dat grote gebieden ten zuiden van de Sahara ten prooi vallen aan de oprukkende woestijn.

(8) Vluchtelingen die hun land niet vanwege persoonlijke discriminatie hebben verlaten, maar vanwege ernstige gebeurtenissen (burgeroorlog, wijdverbreid geweld, buitenlandse agressie, natuurrampen, milieuvluchtelingen, enz.), komen in de regel niet in aanmerking voor het aanvragen van de vluchtelingenstatus. Wel is het mogelijk om via immigratiewetgeving te reageren op humanitaire noodsituaties die door uitzonderlijke gebeurtenissen worden veroorzaakt, nl. door te voorzien in tijdelijke beschermingsmaatregelen om ontheemden tijdig en adequaat op te vangen.