ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(80)96
Vol.1980/0032

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
Community andtheEuropeanAtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(80)96 def.
Brussel ,7maart 1980
VERSLAG VAN DECOMMISSIE AAN DERAAD
DESAMENWERKING OPENERGIEGEBIED MET DE
ONTWIKKELINGSLANDEN ENDEROLVANDEGEMEENSCHAP
C0M(80 )96def .

Desamenwerking openergiegebied metdeontwikkelingslanden
enderolvan deGemeenschap
Deze mededeling beantwoordt aandeopdracht van deMinisterraad van
22oktober 1978 »metname :
-depresentatie vaneenalgeheel overzicht vandeinandere internationale
verenigingen lopende werkzaamheden inzake desamenwerking openergiegebied ;
-depresentatie vandeviadeverschillende instrumenten vandeGemeenschap
verleende steunmaatregelen ; -
-hetonderzoek naar devraag ofandere gemeenschappelijke acties alszinvol
kunnen worden beschouwd .
Inmaart 1979 isereeneerste antwoord vandeCommissie gekomen (l).Deze
mededeling geeft eenvollediger overzicht van deopwereldschaal ondernomen
actie (2).
DeCommissie isvoornemens deRaad eenverdere mededeling voor teleggen
waarin zijhetontwerp vaneensamenwerkingsbeleid ,inhetbijzonder methet
oogopdeOvereenkomst vanLomé IIzalvoorstellen .
(1)Eerste samenwerkingsacties openergiegebied metbepaalde ontwikkelingslanden ,
doe.COM(79)l55 def .van21maart 1979 »en"inventarisering vandeop
internationaal niveau endoor delid-staten ondernomen acties "doe .SEC(79)522
van 23maart 1979
(2)Destatistische overzichten ,alsmede eeneerste reeks vankorte berichten
over deenergie situatie inzeven ontwikkelingslanden (Nigeria ,Rwanda ,
Tunesië ,Turkije ,Pakistan ,Ecuador ,Mexico )worden afzonderlijk indevorm
vaneenwerkdocument overgelegd .

• ' . - . \\
s. '•'/
. ' ' ■ ■ - '\l-
DESA>EN T.'/ERKI1'T 0OPENERGIEGEBIED METDEOM 1WTKKELIN GSLANDEN /
ENDEROL VAIT DEGEMEENSCHAP -
/
1.Internationale samenwerking openergiegebied
Gezien deomvang vandetaak endevoor deoplossing ervan vereiste ,
overal sterk beperkte middelen ,iseeninternationaal afgestemde procedure
noodzakelijk .Erzijn weliswaar zoveel openbare enparticuliere organisaties
eninstellingen ,dateenvolledige afstemming uiterst langdurig enmoeilijk
isenmogelijkerwijze eerder eennadeel vormt voor eenefficiënt optreden .
DeCommissie heeft zich derhalve inhoofdzaak daartoe beperkt ,met ,
enkele grote internationale organisaties (Verenigde Naties ,Wereldbank ,OESO/lEA,
secretariaat vandeOPEC )technisch contaot optenemen voor aangelegenheden
inverband metdeenergiepolitieke samenwerking ,alsmede metdebevoegde over- ,
heden van deUSA enJapan .
Deze organisaties enlanden verlenen inhet jaar 1979 samen met deEG - ,
enhaar lid-staten ,steunmaatregelen openergiegebied terhoogte vanongeveer
2,3miljard ERE ,watongeveer 85%vandeintotaal voor energiepolitieke
samenwerking uitgegeven openbare steunmaatregelen (toelagen enleningen )uit­
maakt .Informaties over denogresterende steunmaatregelen ,inhetbijzonder over i
deArabische fondsen zullen later worden bekendgemaakt . *
inmiljoenen ERE
. ' 1222 1980
-Wereldbank VI.565 1.639
-EG(bilateraal enindeGemeenschap ) 503 x703
-USA • 180 ■■ 47
-Bijzonder fonds vandeOPEG 45 '55
-Japan '"14 15
-UNDP ,• 3 ' 14
Nv ■! . 11 i ' I
> ^ .2.310 '2.473 ' >
»
Andere staten (Saoedi-Arabië ,Koeweit , ;
deArabische Golfemiraten ,Canada ,Australie , +400 +500 í
Scandinavische landen ■■■■••>. \
/ i

-2-
Hetgrootste deel van dein1979 voor deenergiesainenwerkmg ter De-
schikking gestelde gezamenlijk "bedrag van2.300 miljoen EREbestaat inleningen
(1.800 miljoen ERE ,d.w.z .Jdfo)jdetoelagen bedragen slechts 500miljoen ERE ,
d.w.z .22fo.Devooruitzichten voor 1980 versterken deze situatie (84$,resp .
16fo).Bijdeverstrekking vanleningen neemt deWereldbank met1.565 miljoen ERE
eenoverheersende plaats in.Bij deverlening vantoelagen evenwel staan de
Gemeensohap enhaar lid-staten aandekopmet300miljoen ERE ,d.w.z .60fo
van alle subsidies . '
Eenonderzoek volgens energiesectoren toont eenduidelijke voorkeur
voor elektriciteit :1.833 miljoen ERE ,d.w.z .nagenoeg 80fo:
inmil.ioenen ERE
1979 1980
Elektriciteit 1.833 ■1.576
Aardolie /gas 221 404
Steenkool 188 382
Nieuwe energievormen 46 71
Opleiding ,studies ,seminaries ,e.d . 22 40
Dekoolwaterstoffen endesteenkool hebben inhet -jaar 1979 slechts 10fo,
resp .8fovanalle steunmaatregelen kunnen krijgen .Bijdenieuwe energie -
vormen ishetaandeel met2fozelfs zeer klein .Voor hetjaar I98O vertoont er
zich eenbeter evenwicht (hetaandeel vandeelektriciteit bedraagt dan64fo)
tengunste vande€.rie andere sectoren ,dieop16fo(aardolie /gas),15fo
(steenkool )en3fo(nieuwe energievormen )komen .
«
Deacties inverband mettechnische steun opdegebieden opleiding ,
onderzoek enontwikkeling ,energieprogrammering ,studies enafvaardigingen van
deskundigen krijgen alle samen slechts 1f>vandevoor 1979 beschikbaar
gestelde middelen :20miljoen ERE .Deprognose inverband metdevoor I98O
vastgelegde middelen vertonen evenwel eenverdubbeling vanditbedrag (l).
1Verdere cijfergegevens bijhetvolledige hoofdstuk 1,cf.
vandeCommissie ,hoofdstuk I,tabellen 1en2werkdocument

-3-
2.Deactie vandeVerenigde Naties y
Acties ophetgebied vandesamenwerking ophetterrein vandeenergie­
politiek worden door deVerenigde Naties vooral gefinancierd .viahetont­
wikkel ingsprogramma UNDP (subsidies voor technische "bijstand )endeWereldbank
(lening voor investeringsprojecten )(l).
a)Hetontwikkelingsprogramma vandeVN"(UNDP ).
HetUNDP "beschikt voor deze doeleinden thans slechts over middelen van
"bescheiden omvang (1979 ongeveer 5miljoen dollar voor 35projecten ).Voor
I98O isechter eenverhoging vandemiddelen tot20miljoen dollar gepland
(voor circa 56projecten ). * t
.1979 1980
1.000 dollar $ 1.000 dollar $
-energieprogramma *s 1.160 24 2.050 10 •
-energiebesparing s ,250 , 5 210 1
-elektriciteit 1.350 29 2.590 - .13
-fossiele "brandstof fen (olie enkolen ) 9^0 19 7*910 .40
–nieuwe energiebronnen (zon ,aard-
warmte ,enz.) 1.110 23 7.030 36
4.780 100 19.790 100
Kenmerkend voor detechnische bijstand vanhetUNDP .inhet jaar 1979 isde .
bevordering vanplannen voor conventionele energieproduktie (elektriciteit ,
kolen enolie ),waaraan totnutoebijna dehelft vandemiddelen isbesteed .
Deacties betreffen vooral hetzenden van deskundigen voor deexploratie
van energiebronnen ,hetopleiden vanmanagers endebouw vanopleidingscentra .
DeVNzijn vanplan ominI98O deproduktie van vernieuwbare energie (aard-
warmte ,zonne-energie ,wind )insterkere mate tebevorderen ,zodat hetaandeel
à
hiervan stijgt van23%inhetjaar '1979 "tot36%inI98O .Door hetbevorderen
vanenige grote projecten ophetgebied vanolie ensteenkool (vooral inIndia ,
inTurkije enopMalta )neemt hetaandeel vandevoor fossiele brandstoffen
geboden bijstand sterk toe ;voorde energieproduktie (waterkracht inbegrepen )
wordt daarmee thans meer dandrievierde van detechnische bijstand gebruikt
(l)Ziedaartoe eveneens door deCommissie indepublikatie "inventarisering vande
opinternationaal niveau endoor delid-staten ondernomen ;acties
(doe.SEC(79)522 van23maart 1979 )inbijzonderheden gegaven uiteenzettingen .
Decijfergegevens bevinden zich inhetwerkdocument vandeCommissie ,
hoofdstuk I,tabellen 3en4*

(tegenover ietsmeer dandehelft inhetjaar 1979)*Tweevrij grote ,voor
I98O bestemde projecten vantechnische hulp voor deexploratie vanaardolie in
Albanië (1,5miljoen dollar )enopMalta (1,8miljoen dollar )dragen inhet
bijzonder totdeze ontwikkeling "bij .
Eeninteressant element .van deUNDP-bij stand wordt gevormd door definanciering
vanprojecten voor deenergieprogramma 's("Energy Resources Surveys and
Planning ").DeVShebben opditgebied inhetjaar 1979 zeven acties doorgevoerd
(inBolivia ,Centraai-Amerika ,Jamaica ,Kenia ,Péru ,Thailand enOeganda ).Het
gaat daarbij om-alnaar wens vanhetbetreffende ontwikkelingsland -om
evaluatie vanhulpbronnen ,energiebalansen of(beide omvattende )energiepro -
gramma 's.Voor deze acties ,welke feitelijk bestaan uithetvoor eenpaar maanden
zenden van enige deskundigen ,isinhet jaar 1979 ongeveer 1miljoen dollar
uitgegeven .Voor hetjaar I98O isjeenverhoging tot 2miljoen dollar gepland .
Deacties opdebeide andere gebieden (opwekking vanelektriciteit enhettransport
daarvan ,energiebesparing )zijn eveneens afhankelijk vanhetzenden vandeskundigen
waarbij opvalt datvoor hetterrein van debesparing vanenergie slechts weinig
middelen beschikbaar zijn (5%vandemiddelen voor 1979 »1%voor 1980 ).
Deregionale verdeling vandeUUDP-middelen voor hetjaar 1979 isnogal afgemeten :
Azië enLatijns-Amerika krijgen elkongeveer 30%,Afrika en(Zuid-)Europa elk
ongeveer 20%.Voor hetjaar I98O wordt hetaccent tengunste vanAzië verschoven
(bijna 60%).DeZuideuropese landen (Turkije ,Albanië ,Roemenië ,Bulgarije ,
Cyprus ,Malta ,Joegoslavië )behouden hetaandeel van20 terwijl Afrika en
•Latijns-Amerika totongeveer 10%omlaag gaan .
b)DeWereldbank
DeWereldbank speelt bijdefinanciering vanenergieprojecten indeontwikkelings­
landen thans eenvoorname rol .Terwijl deactiviteiten vandebank zich inde
afgelopen jaren bijna uitsluitend beperkte totdefinanciering vanprojecten van
deelektriciteitsbedrijven (in1978 circa 1,1miljard dollar ),heeft zijzich
sinds hetafgelopen jaar gericht opalle gebieden enwelinsterkere mate .Het
besluit vandebank vanjuli 1977 "totgrotore activiteit ophetgebied vanenergie
enthans ookopdatvanaardolie wasdaarvoor maatgevend .

DeWereldbank stelde inhetjaar 1979 (tweede gedeelte vanhet "begrotingsjaar
1979 ,eerste gedeelte vanhetbegrotingsjaar 1980 )voor 30projecten ongeveer
2,2miljard dollar beschikbaar ,enweluitsluitend indevormvanleningen
(inbegrepen deIDA ,weliswaar niet altijd tegen dezelfde gunstige rentepercen­
tages ).Ookhierbij washetleeuwedeel nogvoordeelektriciteitssector .(77$)•
Toch worden ophetgebied vanolie/gasensteenkool reeds leningen terhoogte
van283miljoen dollar ,resp .185miljoen dollar inhetvooruitzicht gesteld .
Voor hetjaar I98O tekent zich eenvoortgezette sterk toenemende activiteit .
afophet'gebied vandeolie/gasensteenkool ,met ,naar hetzich laat aanzien ,
538miljoen dollar resp .270miljoen dollar ,terwijl deelektriciteitssector
'tot 1.476 miljoen dollar daalt .
Hetaandeel vandefinanciering ophetgebied vanolie/gas ,datinI98Q nogop
23$ligt ,zalnaar hetoordeel vandeWereldbank totbijna 40%voor degehele
periode 1979/1983 stijgen . ,
inmiljoenen dollar
'1979 1980
–elektriciteit ; - 1.683 1*476
-olie/gas .283 538
-steenkool , ' .. 185 270
-nieuwe energie > 40 10
Ophetgebied vandeelektriciteit zijn deleningen alsvolgt verdeeld :ongeveer
40%voor waterkracht ,25%voor thermische elektrische centrales en35$voor
hettransport endedistributieprojecten .
Indeolie-engassector wildeWereldbank vooral bijstand verlenen ophet .
gebied vandeproduktie ;zijheeft daarvoor 68$vanhaar leningen uitgetrokken .
Voor exploratie -enproefboringen zijn 30$envoor geofysische voorbereidingen
2%uitgetrokken . ;
Watdemdekolensector toetewijzen leningen betreft ,concentreert debank
zich opproduktieprojecten (97%)eniservoor engineeringspro jeoten slechts
3%uitgetrokken .

DeWereldbank erkent eveneens de "betekenis van deontwikkeling van
traditionele "brandstoffen (welke niet totdecommerciële energiemarkt moeten
worden gerekend ),zoals hout ,mest ,enz.envannieuwe energievormen (zonr.e-
energie ,enz.)*De "bank zalopditgebied vanwege hetweinig commercieel
karakter vandergelijke projecten echter slechts inzeer "beperkte mate
leningen kunnen toewijzen .
Wat "betreft demaatregelen ophetgebied vandetechnische "bijstand (welke
niet verhonden isaaninvesteringsplannen ),ishetookzogesteld .Zois
de "bank hier alleert maar aotief in "bijzondere gevallen (b.v .eenstudie
omtrent deontwikkelingsmogelijkheden vanolie in70landen ,toegewezen aan
hetBureau d'Etudes Industrielles etdeCoopération deL'Institut Fran9ais !
duPétrole ).
Geografisch gezien "blijkt dathetaccent van dehulpverlening in
\
Latijns-Amerika (32%in1979 ,36%in1980 ),alsmede inAzië (55,resp .31%)
ligt .Afrika komt slechts voor 12$,resp .23$inaanmerking voor leningen
vande "bank enZuid-Europa voor 1 resp .10$.
3.DeVerenigde Staten van Amerika
'Desamenwerking ophetgebied van deenergiepolitiek van deVerenigde
Staten vanAmerika laat eenreeks (vandeVU-endeEG-bijstand afwijkende )
punten zien :
Hetaandeel aantechnische bijstand isrelatief hoog (55$in1980j het
cijfer voor 1979 is°Pgrond vantwee bijzonder grote projecten voor elek­
trische centrales (100miljoen )aanzienlijk kleiner );deinvesteringsbijstand
wordt beperkt totenige grotere projecten (1979 *7projecten met 231,0 miljoen
dollar ,I98O :1project met11miljoen dollar )vandeelektriciteitssector
endeontwikkeling vanalternatieve energievormen jdebijstand isgeografisch
gezien nogal gelijkmatig verdeeld over deontwikkelingslanden ,opvallend is
daarbij dat :Latijns-Amerika niet meer hulp ontvangt danAfrika (l).
•••/•*•
(l)Cijfergegevens hierbij cf.werkdocument vandeCommissie ,hoofdstuk I
-tabellen 5en6

Financiële hulp ;
-elektrioiteit
-nieuwe energiebronnen
-niet nader aangegeven <
Opvallend isdesterke vermindering vandebijstand ophetgebied vande
investeringen .Hier komt hetstreven vandeAmerikaanse regering totuiting
omindetoekomst minder betekenis tehechten aan deélektrificering *De
hiervoor uitgetrokken middelen lopen terug van231miljoen dollar (1979 )tot
11miljoen dollar (1980).Weliswaar stijgt hetgemiddelde bedrag voor nieuwe ^
energievormen tot10miljoen dollar ,maar deinvesteringshulp wordt per
saldi verminderd met 200miljoen dollar ,zodat degehele Amerikaanse bijstand
inI98O slechts 66miljoen dollar zalbedragen . '■-
Daarentegen stijgt detechnische bijstand van21tot36miljoen dollar .
Deze isvooral geconcentreerd opdemeer belangrijke gebieden zoals deont­
wikkeling vanalternatieve energiebronnen enenergietechnologieën ,alsmede op
energieplanning en .-beleid enopleiding :aandeze vier basissectoren wordt
meer dan80$vandeze hulp besteed .
miljoen dollar '
2212 / 1229 . ''•
Technische bijstand
-opleiding .1,5 3,6
-energiebeleid en-planning 3,3 7f3
-ontwikkeling vanenergietechnologie '8,0 8,6
-ontwikkeling vanalternatieve energiebronnen 4,6 10,9
-ontwikkeling vanandere energiebronnen 1,0 . 0,4
-overige maatregelen 3f0 ;5,2
.21,4 36,0
Opleiding ophetgebied vandeenergie heeft vooral plaats voor hetbeheer
vanenergie envoor technologieën voor alternatieve energiebronnen (onder
andere door cursussen aandeuniversiteit vanPlorida ). :miljoen dollar
G
1979 1980
231,0 11,2
10,4
'29,9
231.0 '29,9
••/• ••

Ophetterrein vandeenergiepolitiek en-planning worden t
gefinancierd :
-organisatie vanworkshops ,
-uitwerking vanalternatieve energievoorzieningsstrategie'én ;
-beheer vanhulpbronnen endeontwikkeling daarvan ,
-landenanalyses ("Country assessment ")over energiebehoeften enenergie­
voorziening .
Voor hetonderwerp "Country assessment "beschikt deAmerikaanse
administratie over twee instrumenten :
-hettraditionele instrument ,bestaande inhetzenden vankleine groepen van
twee ofdrie adviseurs voor enige maanden ,voor hetverzamelen vanhet
beschikbare materiaal over vraag enaanbod van energie ;inderegel is
hetwerk geconcentreerd opeen oftwee speciale relevante gebieden van
devraag en/ofdeontwikkeling vandehulpbronnen ;eendergelijke
evaluatie (zoals bijvoorbeeld voor Jamaica ofdeDominicaanse republiek
kost tussen de50*000 ende200.000 dollar );
-eenaanzienlijk complexer instrument ,datsystematisch alle sectoren
vandevraag analyseert ,dehulpbronnen inhuntotaliteit evalueert ,en
navergelijking vanbeide resultaten alternatieven voor devoorziening
ontwikkelt .Eendergelijk "assessment "wordt door groepen vanongeveer
20vakmensen uitgevoerd ,diegedurende 6tot12maanden opeenplaats met
zomogelijk eengelijk aantal inheemse vakmensen samenwerken .Hetkost
ongeveer 700.000 dollar .
Ophetgebied vandeenergietechnologie enalternatieve energiebronnen
finanoiert deUS-AXD vooral studies over bio-hulpbronnen ,gedecentraliseerde
kleine waterkrachtcentrales ,fotovoltaïsche teohnologieën ,low-oost-technologie
indelandbouw enhetsturen vandeskundigen opdeze gebieden naar de
regeringen eninstituten vandeontwikkelingslanden .
4*Japan
SeJapanse samenwerking ophetgebied vandeenergie vertoont eenzeer
afwijkend profiel :
•••/•••

-ophet£,3bied vandetechnische hijstand ,geografisch gezien (Azië ,
Latijns-Amerika ,Afrika enEuropa (Turkije ))envolgens dediverse
sectoren (opleiding ,exploratie vanenergiebronnen ,ontwikkeling van
nieuwe energiebronnen );
-ophetgebied vandeinvesteringshulp ,sterk geconcentreerd opAzië ende
bouw vanelektrische oentrales (l).
Detechnische bijstand betreft hetzenden vandeskundigen voor het
exploiteren vannieuwe energiebronnen (geothermische centrale inGuatemala ,
warmte uitdeoceaan voor ESCAP )envoor hetexploreren enaanboren van
nieuwe reserves (Chili ,Filippijnen ,Indonesië )*Deopleiding heeft vooral
betrekking opdeorganisatie vancursussen over geothermische energie in
Japan (1979 »15opgeleiden uit14landen vanalle delen vandewereld ),
alsmede beurzen voor deopleiding indeexploratie enevaluatie vangeo-
thermische energie inhet geologisch instituut vanJapan »
Deomvang vandevoor technische bijstand door Japan aangeslagen
middelen worden zowel voor 1979 voor I98O opongeveer 0,3miljoen dollar
geschat .
Definanciële hulp betreft voor hetjaar 1979 uitsluitend debouw van
centrales (waterkrachtcentrales ènthermische centrales ).Detien nieuwe
s (
projecten vanhet jaar 1979 liggen alle inAzië .DeJapanse regering
stimuleert deprojecten metleningen vanintotaal 19,6 miljoen dollar .
5»Deactie vanhet speciaal fonds vandeOPEC
DeOPEC-landen stellen bilateraal ,alsmede viahetArabisch ontwikke -
lingsfonds ookinaanzienlijke mate kapitaal voor desamenwerking metont­
wikkelingslanden openergiegebied terbeschikking . -Hetgaat daarbij vooral
omSaoedi –Arabië ,Koeweit endeVerenigde Arabische Emiraten ,diebijna
90iovanhetnettobedrag vandeofficiële ontwikkelingshulp vandeOPEG
leveren ,terwijl hetspeciaal fonds vandeOPEG ongeveer 10$levert .
Hetspeoiale fonds vandeOPEG verleent zijn kredieten (praktisch tegen
eenrentevoet vari0)vooral aanlanden welke zichinbijzondere moeili jkheden *
bevinden watdebetalingsbalans betreft .Vooral inAzië (76%)wordt erhulp
verleend enookinAfrika (18$)enLatijns –Amerika (Midden –Amerika 6'fo)(2).
' •••/•••
(1)Cijfergegevens hierbij ,ziewerkdocument vandeCommissie ,hoofdstuk I-
tabel 7. ^
(2)Cijfergegevens hierbij ,ziewerkdocument vandeCommissie ,hoofdstuk I-
tabellen 8en9.

-10-
Dekredieten vanditfonds dienen speciaal voor definanciering vande
opwekking vanelektriciteit enwelvooral viawaterkracht (40f0)enkolen
(27%)•Voor thermische elektrische centrales opbasis vanolie engasis
totnogtoeslechts weinig steun verleend (6%),Voor andere projecten
zoals bijvoorbeeld dekoolwaterstof exploratie istotnutoe8fobesteed .
milioen dollar
Financiële hulp 1979
-opwekking vanelektriciteit 50,6
•waarvan waterkracht 23,6
•kolen ofolie/gas 27,0
-transport vanelektriciteit 8,5
59,1
•Technische bijstand
-offshore prospectie 2,0
-energieprograromering 1,5
3,5
Inhet jaar 1979 werd door hetspeciale fonds vandeOPEC weer het .,
accent gelegd opdeelektriciteitssector :alle tien projecten voor inves -
teringshulp zijn voor debouw vanwaterkrachtcentrales inAzi'é ,Midden-Amerika
enAfrika (40%)envaneenkolencentrale (46%)inIndia ,alsmede een
project voor transport vanelektriciteit (14fo)inBangladesh .
Ophetgebied vantechnische bijstand wordt door hetfonds eenregionaal
project gefinancierd voor offshore-prospectie inOost-Azië ,alsmede hetgroot­
stegedeelte vanhet eveneens insamenwerking metdeUNDP uitgevoerde ener-
gieprogramma voor Midden-Amerika .
Wathetjaar I98O betreft ,zijn dedoor hetspeoiale fonds vande
OPEG tefinancieren projecten nogniet bekend .Aangezien hetenergiegebied
eenvandebeide belangrijkste investeringsgebieden vanditfonds is,kan er
opgerekend worden datinminstens gelijke mate projecten zullen worden ge­
steund ,wanneer dienovereenkomstige verzoeken omfinanciering door deont­
wikkelingslanden worden ingediend .
Reeds thans kanmenophetgebied vandetechnische samenwerking een
versterkte activiteit waarnemen .Zoheeft hetspeoiale fonds vandeOPEC bij­
voorbeeld voor definanciering vanprojecten vandeOLADE (Organisatie vande
Latijnsamerikaanse staten voor deontwikkeling vanenergie )inprincipe
middelen uitgetrokken voor enige miljoenen dollar . •••/•••

6.DeacUe vandeGemeenschap envanhaar lid-staten
DeGemeensohap enhaar lid–staten hebben deontwikkelingslanden m
hetjaar 197S eenbijstand vanrond 500miljoen EREvoor desamenwerking op
energiegebied terbeschikking gesteld .Europa bezet daarmee -meteenaandeel
van20%vandehulp over degehele wereld opditgebied -nadeWereldbank
detweede plaats indehi*érarchie vandehulpverleners .
Opgro^-i vandetotnutoebeschikbare prognose voor hetjaar I98O zal
deze bijstand degrens van700miljoen EREkunnen overschrijden ;detoename
van40iotegenover 1979 -isaanzienlijk .Ditisvoornamelijk teverklaren
uitdetoename vandegemeenschappelijke bijstand :haar bijdrage zouvan
100totbijna 190miljoen EREkunnen stijgen (l). ;
Ookwatdebilateraal verleende bijstand betreft kanmenrekenen op
eensterke toename –metmeer dan100miljoen ERE–hetgeen erprooentueel
gezien echter niet zospectaculair uitziet ;hetniveau vandeuitgangs -
situatie ligt met400miljoen ERE (1979 )aanzienlijk hoger . /
Debelangrijkste redenen voor deze stijging zijn devermoedelijk •
aanzienlijke grotere activiteit vandeEIB ,watdegemeenschappelijke bijstand
betreft (2)(meer dan80miljoen ERE),envandeBondsrepubliek Duitsland
(vannauwelijks 200miljoen EREtotmeer dan320miljoen ERE)watde ,
•bilaterale bijstand betreft .
DeGemeenschap enhaar lid-statén verlenen ongeveer dehelft vande
hulp in'devormvanniet-terugbetaa^bare toelagen (1979 60 I98O4?%)•
Zijhebben alsenige eenbrede diversificatie aangebraoht indehulpver­
lening (subsidie ,lening metlage rente ,leningen tegen markt voorwaarden :
- •
deWereldbank ,hetspeciale fonds vandeOPEG enJapan verlenen dehulp
praktisch alleen indevorm vanleningen ,terwijl hetUNDP enderegering
vandeVSinwezen slechts subsidies geven .Over hetalgemeen worden
leningen tooh alslechts ophetgebied vaninvesteringshulp verleend enwel ..
inhetgeval dat zulks mogelijk schijnt opgrond vandeeconomische toestand
vanhetontwikkelingsland endeeconomische mogelijkheden vanhetproject .
(1)Cijfergegevens hierbij ,of.werkdocument vandeCommissie ,hoofdstuk I,
tabellen 10tot 16
(2)Hierbij dient teworden opgemerkt datdeinhetjaar-1980 uithet5eEOF
(Lomé li)voortvloeiende middelen nogniet inaanmerking zijn genomen .

-12
Hetondersoek«aardefin&neitelgesteundeenergieeeetoren ,wijst
opeenondubbelzinnige bevoorrechting vandeelektriciteitssector :daaraan
werden inhetjaar 1979 410miljoen EREbesteed ,82$vanhettotaal der
middelen# Daarbij ligt Europa boven hetwereldgemiddelde van80 De
ijverigste hulpverleners zijn daarbij (relatief gezien )Japan (lOÓ%)en
hetspeciale fonds vandeOPEC (93%)enookdeVS(92$)talsmede de
Wereldbank (77$)»welke 1,2miljard EREin1979 indeelektriciteitssector
pompte »Materieel gezien ligt devoorkeurspositie vooral aandebuitengewoon
hoge kosten vandewaterkrachtcentrales ,alsmede aandesnelle elektrifi -
cering welke plaatsheeft voor industriële doeleinden enaandevorming van
grote stedelijke centra .•,
Inhetjaar I98O zaldehulp vandeGemeenschap envanhaar lid-staten
voor deelektriciteitssector tot64%dalen :ongeveer 446miljoen ERE ,
15miljoen daarvan voor technische hulp en43Imiljoen voor financiële hulp .
Opvallend ishet' grote belang datmenhecht aanhetstimuleren van
vernieuwbare energiebronnen (metuitzondering vanconventionele waterkracht );
inI98O werden daarvoor indeGemeenschap enhaar lid-staten minstens
40miljoen EREuitgetrokken ,tegenover 11miljoen EREinhetvorige jaar .
Ookdesteun vandeVSstijgt van 3 17miljoen EREendievanhetUUDP
van 1tot 5miljoen ERE .Daarmee zouhetaandeaotiviteiten opditgebied
indehele wereld uitgegeven bedrag stijgen vanamper 50(1979 )totmeer
dan70miljoen ERE.
a)Technische bijstand vandeGemeenschap envanhaar lid-staten
Destructuur vandedoor deGemeenschap enhaar lid-staten in1979 enI98O
respectievelijk bestede enuitgetrokken middelen voor technische steun is
zeer onevenwichtig (l).
inmiljoenen ERE
Gemeenschapssteun Bilaterale steun
1979 1980 1922 . 1980
-Elektrioiteit 0,2 2.1 20,3 13.2
-Olie/gas 0,2 1,5 2,8
-Steenkool 2,4
-Vernieuwbare energiebronnen 0,5 0,7 0,3 13,2
-0&0 6,4 14,6
-Opleiding 1,4 0,3 0,3 0,4
-Andere technische bijstand 0,6 0,2 0,2 . 0,4
-Energieprogrammering 0,1 2,1
1
3,0 5,4 29,0 47,0
(l)Cijfergegevens hierbij ,cf.werkdocument vandeCommissie ,hoofdstuk I,
tabellen 10tot 16 -

Dereeds eerder gedane constatering vande "bijzondere stimulering
indeelektriciteitssector isookhier vantoepassing engeldt vooral voor
de "bilaterale «rteunverlening .Verder ishier "bijzonder opvallend datde
activiteiten ophetgebied vandefossiele brandstoffen nagenoeg niet door
deGemeenschap worden gestimuleerd .Ookde "bilaterale steunverlening ishier
zeer "beperkt (5<$>in1979 ,11$inI98O )maar ertekent zich voor I98O een
situatieverbetering af.
Bijdevernieuwbare energiebronnen valt opnieuw vooral vandekant van
delid-staten (metname detechnische steunverlening door Duitsland )verhoogde
activiteit waar tenemen .Hetzelfde geldt voor technische steun ophetgebied
vanonderzoek enontwikkeling ./
Ophetgebied var1deopleiding isercommunautaire bijstand vaneen
zekere omvang (vooral in1979 inverband meteengroot (lmiljoen ERE)project
voor Jordani'é ).Degegevens vanenige lid-staten zijn juist opditgebied _
evenwel niet volledig ,zodat decijfers inwerkelijkheid boven deramingen
vandediensten vandeCommissie kunnen liggen .
Ophetgebied vandeenergieprograromer ing (opstellen vanenergiebalansen
enprognoses vandevraag enaanbod indesector )hebben ertotnutoe-met
uitzondering van een'Duits project inColombia -noggeen Europese activi­
teiten plaatsgevonden .Deze sector heeft echter ,gezien hetstrategisch
belang ervan voor hetgebruik vaneigen energiebronnen door deontwikkelings­
landen eneenverstandig beheer ervan ,alsmede inhetalgemeen voor de
industrialisatie endeeconomische groei ,eenbijzondere betekenis .
Alle belangrijke organisaties enlanden diesteun verlenen openergie -
gebied ,zoals deWereldbank ,hetUNDP ,hetspeciale fonds vandeOPEG ende
Amerikaanse bijstand zijn hetdaarover eens .
Alle verdere noemenswaardige maatregelen ophetgebied vantechnische
hulp –overigens .innauw verband methetonderwerp energieprogrammering -
dient tenslotte hetorganiseren teworden vermeld vanseminaries enconferenties

-14-
In1979 heeft deCommissie een grote internationale conferentie
(inVarese )over hetgebruik vanzonne-energie inontwikkelingslanden
georganiseerd engefinancierd .Zijheeft daarmee destoot gegeven totde
huidige internationale (iisoussie over ditonderwerp enbelangrijke aan­
knopingspunten geleverd voor deverdere werkzaamheden opditgebied *
Wanneer men detechnische hulp vandeGemeenschap fenvanhaar lid-staten
geografisch beschouwt ,ziet mendathet zwaartepunt niet ligt indegeasso­
cieerde landen enophetAfrikaanse oontinent .Weliswaar komt ongeveer de
helft vandesteunmaatregelen vandeGemeenschap deze landen tengoede
(1,5miljoenEREin1979en3,3miljoenEREin1980);maar aangezien de
bilaterale steunverlening vooral Azië betreft ,endeze steun ongeveer het
tienvoudige vandeGemeenschapssteun bedraagt ,worden dusvooral deAziatische
landen speciaal bevoordeeld .
inmilioenen ERE
Technisohe bijstand
rAfrika
-Azië
-Lati jns-Amerika
–Alle ontwikkelingslanden
(regionaal englobaal )1212
8,8
17,0
4,5
1.7waarvan CEG
1.5
0,1
1,41980
12.7
18.8
16,5
4,4waarvan CEG
f ;
3,3
0,1
2,0
32,03,0 52,4 5,4
Deacties inLatijns-Amerika zijn ongeveer gelijk aandieinAfrika .
In1979 hebben deGemeensohap enhaar lid-staten geen projecten gefinanoierd
inEuropese ontwikkelingslanden ,pokvóór I98O zijn indiesector geen acties
gepland .
Dein1979 gefinancierde communautaire projecten voor technische steun­
verlening endevoor I98O geplande projecten hebben betrekking op38acties
oponderstaande gebieden t
inmiljoenen ERE
Waterkracht
Thermische elektrische centrales
Elektriciteitsdistributie
Nieuwe energiebronnen (vooral aardwarmte
inEthiopië ,zonne –energie )
Technisohe bijstand voor opleiding ,
seminaries ,energieprogrammering1222
.0,2
1,3
5.0
2.11980
3,4
2,0
0,4
1,3
2,6

b)Definanciële hulp vandeGemeenschap envanhaar lid-staten
Ookdefinanoiële hulp yan1979 enI98O heeft vooral betrekking ppprojeoten
indeelektrioi .eitssector .. \
Gemeenschap en
lid-statenwaarvan EEG
||^ktrioiteit
qiie/gas
steenkool
nieuwe energiebronnen1979
390
15
56
101980
431
9
184
271979
941980
-108
72
3
471 651 99 182
Hetaandeel vandeelektriciteitssector ,datin1979 obgeveer 83$"bedroeg ,lijkt
volgens deprognoses voor I98O tedalen tot66 Enkele lid-staten (vooral de
BRDuitsland )enookdeCommissie zullen inl$j80 hunsteun aanprojecten ophet
gebied van desteenkool opvoeren .Devoor nieuwe energiebronnen verleende steun
zalvermoedelijk worden verdubbeld .
I 'Ν
Eenalgemene slotoverzicht vandeinvesteringshulp perontvangend gebied ,laat ,
nogmaals zien dathetzwaartepunt ookvandeze steun inAzië ligt .Ditkomt
doordat twee derde vandefinanoiële middelen bestaat uitDuitse steun ,die
inBangladesh ,Indonesië ,Thailand enPakistan wordt verleend aanenkele grote
projeoten indeelektriciteitssector enuitBritse steun aanPakistan ,India ,
Maleisie enBangladesh .
Afrika
Azië
Latijns-Amerika
Europaim
141
163
45
122waarvan EEG
18inmil.joenen ERE
1980 waarvan EEG
81179
216
56
20029
153
471 99 651 182
Verbazingwekkend groot isookde(voornamelijk bilaterale )steun dieaandeN
Europese landen rond deMiddellandse Zeewordt verleend t77miljoen ERE ,voor
rekening vantwee grote Duitse projeoten eneenBrits projeot inPortugal ,Turkije
enopCyprus ,waarvan 48miljoen EREvoor eenbruinkoolpro jeot .
#••/••♦

-16-
N <
De'EIB financiert vanhaar kant in1979 drie projecten –indeelektriciteits -
sector -inhetEuropese gedeelte vanhetMiddellandse-Zeegebied voor eentotaal­
bedrag van74miljoen ERE .
Dehulp aanLati jns-Araerika blijft daarentegen betrekkelijk gering ,en "bedraagt
ongeveer 10%vandeintotaal voor investeringshulp "beschikbaar gestelde middelen .
Hetziet ernaar uitdataandeze verdeling over deverschillende gebieden ookin
dejaren 1980 niet veel zalveranderen .
Eendiepgaande analyse vandeprojeoten voor investeringshulp indeafzonderlijke
energiesectoren kanmomenteel voor devolledige Gemeenschap enhaar lid-staten niet
worden gemaakt ,omdat eenaantal lid-staten slechts algemene gegevens over hun
bijstand hebben verstrekt ,terwijl degegevens vanandere lid-staten onvolledig
ofonnauwkeurig waren .Inverband hiermee hebben diensten vandeCommissie alleen
algemene cijfers voor deGemeenschap gekregen enhebben zijvoor deopsplitsing
naar seotor ramingen moeten uitvoeren .Het ligt voor dehand dat volledige samen­
werking metdelid-staten ookopditgebied nuttig is,opdat deCommissie dehaar
door deRaad op30oktober 1978 gegeven opdracht ,omvergelijkende overzichten opte
stellen ,kanuitvoeren .
Detien investeringshulpprojeoten diein1979 door deGemeenschap zijn gefinanoierd
betreffen t
-deproduktie vanwaterkracht 55»3miljoen ERE
-thermisohe elektrisohe oentrales 8,1miljoen ERE •*
-elektrioiteitstransport 32,0 miljoen ERE
-nieuwe energiebronnen 5»3miljoen ERE
(aardwarmte 4»!miljoen }zonne-energie
1,2miljoen )
Vier projeoten voor eenbedrag vanintotaal 93miljoen EREzijn door deEIBdoor
middel vanleningen gefinanoierd .
Voor I98O ziet deEIBdemogelijkheid ominsterkere mate indeenergieseotor te
investeren (tot«enmaximum vanongeveer 175miljoen ERE).Desubsidies ,dienoguit
het4©EOFafkomstig zijn ,zullen van6,3tot7»!miljoen EREstijgen .Deze dienen
ookweer vooral voor definanciering vanprojeoten indeelektrioiteitsseotor .
•••/»•

7.COFCLTJSTSS i
Uitbovensta ?ideerste onderzoek naar deinternationale samenwerking op
energiegebied ,diemet2,3miljoen EREongeveer 85%vandeindegehele wereld op
ditgebied verstrekte overheidssteun omvat ,kunnen eenaantal feiten worden vastgesteld '
enenkele conclusies worden getrokken : •
a)Dein1979 en3980naar deontwikkelingslanden vloeiende financiële middelen vormen j
eenhoog totaalbedrag van2,3miljard resp .2,5miljard ERE ;ditbedrag komt . ~ j
'overeen met10%vande ,totale ,indegehele wereld verstrekte officiële ont­
wikkelingshulp .(DeGemeenschap neemt hierbij methaar bijdrage van0,5resp . j
C,7ffiiljaxdERE (bilaterale enmultilaterale steun ),nadeWereldbank "'
(1,6miljard ERE),detweede plaats in). . !
Ofdittotaalbedrag overeenkomt metdedringende behoeften vandeontwikkelings - " !
,landen enofhetvoldoende isomeenverdere verslechtering vanhuntoestand 1
op iet.gebied vanenergievoorziening eninveel gevallen vanhun economische
situatie eenhalt toeteroepen ,kanniet duidelijk worden vastgesteld ;men
beschikt niet over denodige kennis inzake structuur enomvang vanhuntoekomstige
energiebehoeften envanhunmogelijkheden totdekking daarvan .
ι
b)Leverdeling vandesteunverlening over deverschillende energiéseotoren ison­
evenwichtig > , .
-80 °]ovandesteun werd in1979 alleen alvoor deelektriciteitssector verleend
(deEGenhaar lid-stat engeven met82%nogeenhoger cijfer tezien ),envoor
]Q80isditpercentage nogsteeds 64%(EGenhaar lid-staten eveneens 64%)}
-desectoren kolen enolie/gasworden daarentegen indelaatste jaren opwereld­
- ■■ " - ■!
niveau slechts met10%gesteund ;hunaandeel zalevenwel inhetjaarI98Ovoor J
clk9sector tot15$stijgen ; j
–weliswaar stijgt devoor devernieuwbare energiebronnen verleende Bteun met50f°i
d.w.z .van2%tot3$>1maar ditheeft nogsteeds weinig tebetekenen ; |
.! ' i
.-nogminder wordt ergedaan aansteunverlening optechnisoh gebied voor horizontale !
acties(0&O-opleiding ,energieprograromering )tdeze sector krijgt indewereld J!
gemiddeld sleohts 1 ' ' ■ s

-18- l
o)78$>(1979 )resp .84%(I98O )vandeintotaal besohikbaar gestelde middelen
"bestaat uit leningen .
d)Klaarblijkelijk heerst ereengroot gebrek aaninformatie metbetrekking tot t
1
1-eenstudie waarin desteunverlening openergiegebied indegehele wereld
■»
wordt geanalyseerd j
1
-eendiepgaand vergelijkend onderzoek vandebilaterale acties vanalle lid-staten ;*
-deomvang endestructuur vandeenergiebehoefte vandeontwikkelingslanden in ,
detoekomst enerzijds endemogelijkheden totdekking daarvan ,inhetbijzonder
door gebruikmaking vaneigen hulpbronnen endebeschikbaarheid vanpersoneel
anderzijds }
e)DeCommissie zalhaar pogingen omeenanalyse vandevoornaamste steunmaatregelen
alsmede vandesteunmaatregelen vanalle lid-staten insterkere mate voortzetten .
/
omdelacunes indegegevens optevangen .
f)DeCommissie zalvoorts inhetbegrotings jaar I98O enopverzoek vanbelang­
stellende landen enkele werkzaamheden ondernemen ophetgebied vandeenergie -
programmering .Daarmee zalzijhaar bijdrage leveren totopstelling vanenergie -
balansen ,totdeevaluatie vanvraag enaanbod entotdeselectie van een
energievoorzieningsstrategie die isaangepast aandewerkelijke behoeften van de
ontwikkelingslanden *
g)DeCommissie komt hiermee tegemoet aanhetverzoek vandeRaad van30oktober 1978
envoorziet daar "eenverdere aotie ,waar deze zinvol is".Methaar actie ophet
gebied vandeenergieprogrammering zaldeGemeenschap twee doelstellingen na­
streven i ■
-eenbijdrage leveren totdepogingen opwereldniveau omhetenergie-aanbod ende
energievraag opmiddellange enlange termijn tekwantificeren ,werkzaamheden
diezich insamenhang metglobale ofregionale onderhandelingen nogzullen
ontwikkelen )
-eenconcreet antwoord geven opvragen vandeontwikkelingslanden inverband
metdeterbeschikkingstelling vanreferentiecriteria voor debeoordeling vande
financiering vanprojecten (vandeGemeenschap ofvanandere organisaties )op ,
energiegebied .
*
ti