MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties in de Gemeenschap (Forest Focus)

1. PROCEDURE

Toezending van het voorstel aan de Raad en het Europees Parlement (COM(2002) 404 definitief - 2002/0164 (COD)) overeenkomstig artikel 175, lid 1, van het Verdrag - 16 juli 2002

Advies van het Comité van de Regio's - 12 februari 2003

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité - 12 december 2002

Advies van het Europees Parlement - eerste lezing - - 13 februari 2003

Na het advies van het Europees Parlement heeft de Raad op 13 juni 2003 overeenkomstig artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld.

2. DOEL VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE

Het doel van het onderhavige voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad is het opzetten van een nieuwe communautaire actie voor de bewaking van bossen en milieu-interacties ter bescherming van de communautaire bossen. De actie is gebaseerd op de resultaten van twee verordeningen van de Raad waarin de bewaking van de impact van luchtverontreiniging [1] en brand [2] op bosecosystemen werd geregeld. Het onderhavige voorstel biedt een meerjarig kader, dat aanvankelijk voor een periode van zes jaar, van 2003 tot en met 2008, geldt. Het doel is het toepassingsgebied van de bovengenoemde verordeningen aan te passen teneinde tot een flexibele bewakingsactie te komen om de gesteldheid van bosecosystemen in een bredere context te evalueren. Tevens worden bestaande activiteiten vereenvoudigd door elementen uit beide verordeningen te hergroeperen in een kaderverordening die zowel de bescherming als de bewaking van bossen omvat.

[1] Verordening (EEG) nr. 3528/86 van de Raad van 17 november 1986 betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen luchtverontreiniging, PB L 326 van 21.11.1986, blz.2.

[2] Verordening (EEG) nr. 2158/92 van de Raad van 23 juli 1992 betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen brand, PB L 217 van 31.07.1992, blz.3.

3. OPMERKINGEN VAN DE COMMISSIE OVER HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1. Algemene opmerkingen

In grote lijnen volgt het gemeenschappelijk standpunt de structuur van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. De essentiële onderdelen van het voorstel van de Commissie zijn behouden. Er zijn verschillende wijzigingen aangebracht, waarvan de volgende volgens de Commissie het belangrijkst zijn:

-het Permanent Comité voor de bosbouw krijgt een centrale rol bij de uitvoering en verdere ontwikkeling op basis van de regelgevingsprocedure;

-er worden bewustmakingscampagnes en speciale opleidingen voor medewerkers die betrokken zijn bij brandpreventiemaatregelen geïntroduceerd alsmede een extra bedrag van 0,5 miljoen euro per jaar voor de financiering van deze activiteiten.

De Commissie was niet in staat het gemeenschappelijk standpunt, dat met eenparigheid van stemmen is aangenomen, te steunen. Daarom heeft zij een verklaring laten opnemen in de notulen van de Milieuraad (zie bijlage I).

Amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing

Op de plenaire vergadering van 13 februari 2003 heeft het Europees Parlement 45 amendementen aangenomen. In totaal zijn 30 van deze amendementen volledig, gedeeltelijk of in beginsel in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen (Amendementen 5, 6, 12, 15, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31, 32, 33, 36, 37, 38, 39, 40, 42, 43, 46, 47, 48, 49).

De overige 15 amendementen (Amendementen 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 16, 21, 28, 35) zijn niet opgenomen om redenen die, afhankelijk het geval, te maken hebben met juridische samenhang en wetgevingstechniek, duidelijkheid van de technische terminologie en praktische haalbaarheid.

3.1.1. Amendementen van het Parlement die door de Commissie in haar gewijzigde voorstel zijn aanvaard en die zijn opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt

Amendement 5 verwijst naar het Verdrag inzake "Biodiversiteit en het Raamverdrag inzake klimaatverandering". Dit is opgenomen in overweging 5.

Amendement 6 benadrukt dat maatregelen van de actie moeten worden samengevoegd met bestaande nationale, Europese en internationale systemen met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Dit is opgenomen in overweging 6.

Amendement 12 benadrukt dat de toekomstige actie in overeenstemming dient te zijn met toezeggingen die in het kader van een groot aantal internationale verdragen zijn gedaan. Dit is in beginsel opgenomen in overweging 15.

Amendement 15 bepaalt dat de financiering na 2006 afhankelijk is van de goedkeuring van de begrotingsautoriteit en van een tussentijdse evaluatie van het programma. Dit is in beginsel opgenomen in artikel 6, lid 3 en artikel 13 , lid 1.

Amendement 17 behelst een volledige herschikking van artikel 1 van het voorstel. Daarbij wordt benadrukt dat het subsidiariteitsbeginsel in acht moet worden genomen. Bovendien verbreedt dit amendement de werkingssfeer van de maatregelen inzake bosbranden (preventiemaatregelen) en wordt verwezen naar de beschermende functies van de bossen. Dit amendement is gedeeltelijk opgenomen in artikel 1.

De Amendementen 18 en 19 zijn redactionele verbeteringen van het voorstel. Deze zijn opgenomen in artikel 2, onder (f) en (g).

Amendement 20 vervangt de oorspronkelijke definities grotendeels door FAO-definities, hetgeen aanvaardbaar is. Met dit amendement is rekening gehouden in artikel 3.

Met Amendement 22 worden de woorden "op hun verzoek" geschrapt, waardoor de betekenis van het betrokken artikel duidelijker wordt. Dit is opgenomen in artikel 5, lid 3.

De Amendementen 23, 24 en 25 maar ook 33 en 36 zijn bedoeld om de lidstaten een grotere rol te geven en voorzien in een gezamenlijke aanpak van de Commissie en de lidstaten, met name wat studies betreft. Dit is opgenomen in de artikelen 6 en 7 en in artikel 11, lid 1 en artikel 15, lid 1.

Amendement 26 verlengt de periode voor de toezendingen van de nationale programma's tot 60 dagen. Dit is opgenomen in artikel 8, lid 2.

Amendement 27 moet duidelijk maken dat elke uitvoering van nieuwe monitoringactiviteiten zorgvuldig moet worden gepland en geëvalueerd. Dit is in beginsel opgenomen in artikel 6, lid 3.

Amendement 29 was in beginsel aanvaard: dit is opgenomen in de vorm van een meer algemene verwijzing naar nationale, Europese en mondiale bewakingsmechanismen in artikel 1, lid 1.

Amendement 30 heeft tot doel de rol van de lidstaten te vergroten. Dit is in beginsel opgenomen in artikel 9. Wijzigingen met betrekking tot de rol van het wetenschappelijk coördinatieorgaan en het Europees Milieuagentschap zijn niet aanvaard.

Amendement 32 was gedeeltelijk aanvaard. Aan de rol van het Europees Milieuagentschap is één lid gewijd (artikel 9, lid 5).

De amendementen 37 en 38 voegen een verwijzing naar het Verdrag van Aarhus en communautaire voorschriften inzake toegang tot milieu-informatie toe. Dit is opgenomen in artikel 15, leden 2 en 3.

Amendement 39 verduidelijkt de rapportageverplichtingen. Dit is opgenomen in artikel 16, lid 3.

Amendement 43 voegt een nieuw punt (c) toe "andere Europese landen op basis van vrijwilligheid en op eigen kosten." Dit is opgenomen in artikel 20.

Amendement 47 is behandeld in een verklaring van de Commissie (zie Bijlage I).

3.1.2. Amendementen van het Parlement die door de Commissie in haar gewijzigd voorstel waren aanvaard, maar niet zijn opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt

De amendementen 2, 4 en, gedeeltelijk, 7: deze voegen aan de overwegingen algemene verklaringen toe inzake de economische en sociale rol van bossen in de Gemeenschap en inzake het belang van de bescherming van bossen tegen branden. Deze kunnen door de Commissie worden aanvaard, hoewel zij hier niet onmisbaar lijken.

Amendement 13: dit nieuwe amendement kan worden aanvaard, maar vormt een herhaling van de overwegingen 4 en 5 van het voorstel.

Amendement 16: de Commissie kon dit amendement gedeeltelijk aanvaarden en zich verenigen met het gebruik van het logo "Forest Focus" voor alle activiteiten in verband met het programma.

Amendement 28 voorziet in een externe evaluatie ex-ante. Deze kon door de Commissie worden aanvaard, maar is niet noodzakelijk, aangezien een interne evaluatie ex-ante eveneens voldoet.

3.1.3. Belangrijkste verschillen tussen het gewijzigde voorstel en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

De Commissie kan de toevoeging van maatregelen ter voorkoming van bosbranden niet aanvaarden, aangezien hiervoor al andere wetgeving bestaat (Amendementen 1, 3, 8, 9, 10, 17 gedeeltelijk, 21). Na de uitdoving van Verordening (EEG) nr. 2158/92 van de Raad vallen alle maatregelen ter voorkoming van bosbranden onder Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad inzake plattelandsontwikkeling. Het voorstel voor de Forest Focus-verordening, die voorziet in bosbrandbewaking, en de verordening inzake plattelandsontwikkeling vullen elkaar aan met betrekking tot activiteiten in verband met bosbranden. Het is niet aanvaardbaar dat twee verschillende wetsbesluiten steun voor dezelfde activiteiten mogelijk maken, hetgeen het geval zou zijn indien de maatregelen ter voorkoming van bosbranden zouden worden opgenomen in de Forest Focus-regeling. De Raad is het niet helemaal eens met het standpunt van de Commissie en heeft in artikel 5 van het gemeenschappelijk standpunt ruimte gelaten voor bewustmakingscampagnes en speciale opleidingen voor medewerkers die betrokken zijn bij brandpreventiemaatregelen. Voorts wordt overeenkomstig artikel 13, lid 1, 0,5 miljoen euro per jaar extra ter beschikking gesteld om deze activiteiten te financieren.

De kenmerken van de voorgestelde regeling sluiten nauw aan bij de criteria voor beheerscomités als uiteengezet in het besluit van de Raad betreffende comitéprocedures. Een wijziging van de comitéprocedure is niet gerechtvaardigd (amendementen 31, 40, 46). Een recent arrest van het Hof betreffende de Life-verordeningen ondersteunt dit standpunt van de Commissie. De Raad heeft het standpunt van de Commissie niet gevolgd.

Nieuwe door de Raad ingevoerde bepalingen en het standpunt van de Commissie daarover

Naast bovengenoemde wijzigingen heeft de Raad ook verscheidene andere wijzigingen ingevoerd. Een groot aantal daarvan is van minder belang. De Commissie kan in principe akkoord gaan met de hieronder vermelde, anders geformuleerde wijzigingen.

De term "bosecosystemen" is in de gehele tekst vervangen door "bossen".

Overwegingen van het gemeenschappelijk standpunt

Overweging 4 bevat een nieuwe verwijzing naar Besluit nr. 1600/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het Zesde Milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap.

In overweging 5 zijn de woorden "duurzaam beheer" vervangen door "bescherming" en wordt het "uitgebreide werkprogramma van het Verdrag inzake biologische diversiteit" geïntroduceerd.

Overweging 10 is anders geformuleerd om het accent te leggen op het verband tussen conditie en schadelijke invloeden en om een verband te leggen met lopende maatregelen ter bevordering van het behoud en de bescherming van bossen ten behoeve van de duurzame ontwikkeling, met bijzondere aandacht voor acties ter beperking van de voor bossen schadelijke effecten.

Overweging 11: Toevoeging van "beschermende functie".

Overweging 13 voorziet in samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie bij het coördineren van de actie en de rapportering aan het Permanent Comité voor de bosbouw.

Een nieuwe overweging 15 beklemtoont dat de maatregelen die in het kader van de actie worden uitgevoerd in overeenstemming zijn met relevante verdragen en protocollen, overeenkomstig amendement 12 van het Europees Parlement.

Een nieuwe overweging 16 vervangt overweging 14 van het voorstel en introduceert de verantwoordelijkheid van de lidstaten bij de samenwerking met andere organen naast de Commissie, overeenkomstig amendement 33 van het Europees Parlement.

Overweging 21 verwijst naar het Verdrag van Aarhus en de communautaire bepalingen inzake toegang tot milieu-informatie, overeenkomstig de amendementen 37 en 38 van het Europees Parlement.

In overweging 26 wordt gesteld dat de actie open staat voor deelneming door andere Europese landen, overeenkomstig amendement 43 van het Europees Parlement.

Artikelen van het gemeenschappelijk standpunt

Artikel 9

-In lid 3 wordt de wetenschappelijke adviesgroep geïntroduceerd, die het Permanent Comité voor de bosbouw bijstaat bij de voorbereiding van zijn werkzaamheden.

Artikel 11

-Lid 1 anders is anders geformuleerd, maar het bepaalde is in wezen onveranderd gebleven (samenwerking met andere instanties om gebruik te maken van synergieën).

Artikel 12

-Lid 2 is gewijzigd als volgt: uit artikel 6, lid 2, voortvloeiende activiteiten worden tot 75% medegefinancierd in plaats van tot 50% en ook uit artikel 7, lid 2, voortvloeiende activiteiten kunnen tot 50% worden medegefinancierd. Deze wijzigingen verwijzen naar de amendementen van de artikelen 6 en 7 om de rol van de lidstaten te versterken en de uitvoering van studies in het kader van de nationale programma's mogelijk te maken.

-Lid 3 is aangepast aan de wijzigingen in lid 2.

Artikel 13

-Lid 1 is volledig anders geformuleerd. Naast de in het voorstel genoemde 52 miljoen euro is 0,5 miljoen euro per jaar toegevoegd om de kosten van bosbrand-gerelateerde activiteiten te financieren. Er wordt geen melding meer gemaakt van een verhoging van de financiële middelen voor de periode 2007-2008.

Artikel 14

-Teneinde rekening te houden met de problemen van lidstaten die een federale structuur hebben, is lid 2 gewijzigd. Onverminderd de bevoegdheden van de bestaande bevoegde autoriteiten wijzen de lidstaten de autoriteiten en agentschappen aan die bevoegd zijn om de krachtens de verordening aangenomen maatregelen uit te voeren.

-De comitéprocedure is geïntroduceerd in lid 5.

4. CONCLUSIE

De Commissie kan de meeste door de Raad aangebrachte wijzigingen aanvaarden en merkt op dat hierdoor met name de toekomstige samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie, alsmede met andere instanties, wordt verduidelijkt. Doordat echter maatregelen ter voorkoming van bosbranden zijn opgenomen en er een wijziging in de comitéprocedure is aangebracht, die om bovengenoemde redenen niet gerechtvaardigd is, kan de Commissie het op 13 juni 2003 vastgestelde gemeenschappelijk standpunt niet onderschrijven.

5. VERKLARINGEN VAN DE COMMISSIE

Zie bijlage I.

Bijlage I

Verklaringen van de Commissie

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties in de Gemeenschap (Forest Focus)

Maatregelen ter voorkoming van bosbranden

"De Commissie merkt op dat de Raad in artikel 5, lid 2, voorziet in de financiering, tot 31 december 2005, van bewustmakingscampagnes en speciale opleidingen voor medewerkers die betrokken zijn bij brandpreventiemaatregelen, tenzij deze maatregelen door de lidstaten zijn opgenomen in hun programma's voor plattelandsontwikkeling. De Commissie merkt ook op dat de Raad bepaalt dat een extra financiering van 0,5 miljoen euro ter beschikking wordt gesteld om deze activiteiten te financieren.

De Commissie wijst erop dat investeringsmaatregelen die vallen onder Verordening (EEG) nr. 2158/92 van de Raad van 23 juli 1992 betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen brand, in het bijzonder preventie en bewaking, informatie, bewustmakingscampagnes en speciale opleidingen voor medewerkers die betrokken zijn bij bosbouwactiviteiten en brandpreventiemaatregelen, in aanmerking komen voor steun in het kader van Verordening (EG) nr. 1257/99 en vanaf 1 januari 2003 via programmawijzigingen kunnen worden ingevoerd.

Voorts vestigt zij de aandacht op het feit dat de begrotingsautoriteit de begrotingstoewijzing voor 2003 heeft vastgesteld op 13 miljoen euro aan vastleggingskredieten (en 7,5 miljoen euro aan betalingen). Alle verdere maatregelen die onder deze toewijzing vallen, vereisen aanvullende financiële middelen: deze moeten dan worden overgeheveld van andere begrotingslijnen, waardoor de middelen voor andere communautaire interventies zouden worden verminderd.

Om deze redenen kan de Commissie de door de Raad geïntroduceerde extra activiteiten of extra middelen niet steunen."

Comitéprocedure

"De Commissie merkt op dat de Raad voorziet in een regelgevingsprocedure voor de in het voorstel uiteengezette implementatiemaatregelen, in tegenstelling tot de door de Commissie voorgestelde beheersprocedure.

In het licht van het arrest van het Hof van Justitie van 21 januari 2003 met betrekking tot Verordening (EG) nr. 1655/2000 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juli 2000 betreffende het financieringsinstrument voor het milieu (LIFE) wijst de Commissie met klem op het belang van de toepassing van de criteria van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden.

De Commissie is van mening dat de in het voorstel uiteengezette maatregelen, aangezien zij betrekking hebben op de tenuitvoerlegging van de programma's met aanzienlijke gevolgen voor de begroting, moeten worden vastgesteld door middel van de beheersprocedure. De maatregelen zijn vrij specifiek voor het programma en dus niet van algemene aard en evenmin zijn zij bedoeld als toepassing, aanpassing of bijwerking van het bepaalde in het instrument. Om deze redenen acht de Commissie de regelgevingsprocedure niet aangewezen.

Overeenkomstig bovengenoemd arrest van de Hof van Justitie dient iedere keuze voor een procedure die niet voldoet aan de criteria van artikel 2 van het besluit van de Raad inzake de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden duidelijk te worden verklaard.

De Commissie meent dat in dit geval de tekst van de overweging waarin het gebruik van de comitéprocedure wordt uiteengezet niet voldoende rechtvaardigt waarom zou moeten worden afgeweken van de criteria als bedoeld in het besluit van de Raad.

De Commissie behoudt zich daarom het recht voor gebruik te maken van de wettelijke middelen die haar ter beschikking staan."

Ad artikel 12

"De Commissie verklaart dat zij bij het toewijzen van de financiële middelen bijzondere aandacht zal schenken aan een evenwichtige verdeling tussen de acties als bedoeld in artikel 12, lid 2, sub (a), (b) en c), om de continuïteit en efficiëntie van de regeling te waarborgen."