30. 11. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 310/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Advies inzake een voedselhulpbeleid van de Gemeenschap 
Het advies van het Comité heeft niet op een bepaald document betrekking. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Tijdens zijn op 2 en 3 juli 1980 gehouden 180e zitting heeft het Comité op voorstel van zijn 
Bureau besloten, uit eigen beweging een advies inzake voornoemd onderwerp op te stellen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 23 en 24 september 1981 te Brussel gehouden 190e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, 
Gezien het besluit van zijn Bureau d.d. 1 juli 1980, de 
Afdeling voor externe betrekkingen met de voorbereiding 
van een advies inzake voedselhulp te belasten, 
Gezien zijn Reglement van Orde, met name artikel 20, 
vierde alinea, 
Gezien zijn voorgaande adviezen over de mededeling van 
de Commissie aan de Raad betreffende de voedselhulp­
programma's voor 1980 0) en de mededeling van de 
Commissie aan de Raad inzake voedselhulp (2), 
Gezien het advies dat de Afdeling voor externe betrek­
kingen tijdens haar vergadering van 9 juni 1981 heeft 
opgesteld, 
Gezien het rapport van de heer Williams, rapporteur, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 190e zitting op 23 
en 24 september 1981 (vergadering van 23 september), 
(*) PB nr. C 205 van 11. 8. 1980. 
{*) PB nr. C 331 van 17. 12. 1980. BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
Inleiding 
1. Het Comité wil in dit advies een onderzoek instellen 
naar het communautaire voedselhulpbeleid in het licht 
van de ervaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan. In 
zijn advies van 29 april 1980 heeft het zich, op verzoek 
van de Raad, uitgesproken over de voorstellen voor 
voedselhulp voor 1980 van de Commissie. Tijdens de 
werkzaamheden ter zake werden de voorstellen van de 
Commissie voor 1981 ontvangen-jen, hoewel deze niet 
uitvoerig worden behandeld, wordt er in dit advies waar 
nodig naar verwezen. 
2. Bij de behandeling van dit onderwerp werden tal 
van belangrijke vraagstukken ter sprake gebracht, zoals 
het landbouwbeleid in de ontwikkelingslanden, het alge­
mene hulpbeleid, geboortebeperking, enz. Centraal stond 
evenwel het communautaire voedselhulpbeleid tegen de 
achtergrond van de verwachte ontwikkeling van de 
voedselsituatie in de wereld in de komende twintig 
jaar. -
Nr. C 310/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 11. 81 
Voedselhulp en de voedselsituatie in de wereld 
3. De meeste voorspellingen wijzen uit dat het meren­
deel der ontwikkelingslanden in de laatste twee decennia 
van de twintigste eeuw nog afhankelijker van voedselin-
voer (vooral graan) zal worden dan thans al het geval is. 
Behalve in Noord-Amerika raakt het binnenlandse aan­
bod overal steeds meer achter bij de binnenlandse vraag. 
Het grootste deel van deze invoer zal nodig zijn in Afrika, 
Latijns-Amerika en Azië. De FAO verwacht in 1981 voor 
het tweede achtereenvolgende jaar een achteruitgang in 
de wereldgraanproduktie pro capita; in totaal zullen de 
ontwikkelingslanden naar verwachting 94 miljoen ton 
moeten invoeren (tegen 88 miljoen ton in 1980). Bij het 
huidige verloop van de bevolkingsgroei en de graanpro-
duktie en -consumptie, zal deze behoefte tegen 1990 
waarschijnlijk zijn opgelopen tot 145 miljoen ton. 
4. Deze stijging van de graanimporten is, vooral wat 
tarwe betreft, echter deels het gevolg van de toenemende 
koopkracht en de veranderende consumptiegewoonten 
van de qua inkomen tot de middengroep behorende 
ontwikkelingslanden. Het werkelijke gevaar moet elders 
worden gezocht, namelijk in een aantal voornamelijk in 
Afrika gelegen armere landen, waar de uitbreiding van de 
invoer moet worden toegeschreven aan een stagnerende 
- of achteruitgaande - binnenlandse produktie in 
combinatie met een snelle bevolkingsaanwas, en waar de 
deviezeninkomsten niet voldoende zijn om zowel ontwik­
kelingsinvesteringen als voedselimporten te kunnen 
financieren. Zelfs in 1980 kon Afrika maar voor 86 % in 
zijn eigen graanbehoeften voorzien: bij het huidige ver­
loop van de bevolkingsgroei en de graanproduktie wordt 
verwacht dat deze zelfvoorzieningsgraad in het jaar 2000 
tot 61 % zal zijn teruggelopen. 
5. Het Economisch en Sociaal Comité meent dat de 
Gemeenschap en haar Lid-Staten bij alle beleidsmaat­
regelen ter zake en institutionele regelingen rekening 
zouden moeten houden met het feit dat er voorlopig geen 
verandering in deze situatie zal komen. Om de komende 
twintig jaar iets aan de steeds breder wordende voedsel-
kloof te kunnen doen, zal men voortdurend moeten 
proberen de uitvoer van de huidige voedselexporterende 
gebieden (vooral graan, hoewel eiwitten ook belangrijk 
zijn) op peil te houden en te vergroten en de landbouw-
produktie in gebieden waar een tekort aan levensmidde­
len is, te verbeteren en uit te breiden. Hiertoe is een goed 
georganiseerde internationale samenwerking nodig, 
waarbij de Gemeenschap, die tot de belangrijkste levens­
middelenproducenten, -importeurs en -exporteurs in de 
wereld behoort, een actieve en positieve rol moet spelen. 
Doel moet zijn een steeds groeiende wereldbevolking een 
continue voedselvoorziening te garanderen en voor voor­
raden van essentiële levensmiddelen te zorgen die ver­
krijgbaar moeten zijn tegen prijzen die laag genoeg zijn 
om de betrokken landen in staat te stellen ook nog de 
invoer van andere produkten te bekostigen en voldoende 
in hun ontwikkeling te investeren. De rol van de voedselhulp bij de externe betrekkingen van 
de Gemeenschap 
6. Het vraagstuk van de handel in levensmiddelen zal 
daarom zeker nog tot het einde van deze eeuw een 
belangrijke rol spelen bij de betrekkingen tussen ontwik­
kelde en ontwikkelingslanden. Stellig zal deze kwestie een 
der belangrijkste factoren van het externe beleid van de 
Gemeenschap vormen. Hierbij zullen de activiteiten van 
de Gemeenschap op het vlak van de voedselhulp, voor 
zover thans kan worden overzien, waarschijnlijk een 
belangrijke plaats blijven innemen. Hiervoor zijn drie 
redenen aan te wijzen. 
a) In de eerste plaats is de EEG al een belangrijke 
verstrekker van voedselhulp; op grond van het voed-
.selhulpprogramma 1979/1980 verstrekten de Ge­
meenschap en de Lid-Staten 15 % van de graanhulp 
en krachtens de voedselhulpovereenkomst van 
1980/1981 dienen zij 22 % van de totale hoeveelheid 
graanhulp in de wereld te leveren (waarvan 56 % 
door de Gemeenschap en 44 % door de Lid-Staten). 
Zolang akkoorden als de vqedselhulpovereenkomst 
zich kunnen handhaven, zal de Gemeenschap waar­
schijnlijk een belangrijke rol blijven spelen. 
b) In de tweede plaats vormt de voedselhulp van de EEG 
een belangrijk deel van haar algemene ontwikkelings­
hulpprogramma (totale kosten: ca. 580 miljoen ERE 
in 1980, waarbij nog de vervoerskosten van 
55 miljoen ERE komen). Bovendien is dit het voor­
naamste instrument waarmee zij de niet tot de 
Lomé-groep behorende landen (vooral in Azië) kan 
helpen, en daardoor ook een factor van betekenis bij 
haar betrekkingen met deze steeds belangrijker wor­
dende landen. 
c) Ten slotte ontstaat er door de voedselhulp een 
samenhang tussen de landbouwproduktie in ontwik­
kelde en in ontwikkelingslanden. Binnen de Gemeen­
schap wordt hierdoor ook een nauwe band tussen 
landbouw- en ontwikkelingsbeleid gecreëerd. 
7. Gezien het langdurige karakter van de problemen, 
de grote bedragen die hiermee gemoeid zijn en de 
uiteenlopende maatregelen die in tal van beleidssectoren 
worden genomen, dient de Gemeenschap volgens het 
Comité te zorgen voor een betere planning en een meer 
coherente en doeltreffende tenuitvoerlegging van haar 
beleid. Een aantal bijzondere punten komt hieronder aan 
de orde. 
Belangrijke aspecten van het communautair 
voedselhulpbeleid 
8. Het Comité meent dat het de continuïteit van het 
voedselhulpbeleid van de Gemeenschap ten goede zou 
kunnen komen indien de Gemeenschap en in het bijzon­
der de Raad drie beginselen zouden aanvaarden die thans 
in de voorstellen van de Commissie aan de Raad zijn 
vervat. Deze beginselen worden hieronder besproken. 
30. 11. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 310/3 
8.1. Voedselhulp zou in veel grotere mate een instru­
ment moeten worden van de communautaire 
beleidsmaatregelen ten behoeve van de plattelands­
ontwikkeling en de voedselvoorziening 
Het Comité. is het hiermee eens. In zijn advies van 
30 oktober 1980 (J) sprak het de wens uit dat er zou 
worden gestreefd „naar een meer rechtstreekse integratie 
van de voedselhulp van de Gemeenschap in de projecten 
voor economische ontwikkeling, met name de ontwikke­
ling van de sector voedingsmiddelen en landbouw". In 
hetzelfde advies verklaarde het Comité ook positief te 
staan tegenover andere door de Commissie en het Parle­
ment genoemde beleidsmaatregelen., namelijk meerjaren­
planning en het gebruik van voedselhulp om levensmid-
delenvoorraden aan te leggen. Het Comité is daarom 
ingenomen met het feit dat de Raad in zijn resolutie van 
18 november 1980 deze voorstellen, en in het bijzonder 
dat betreffende de meerjarenprogramma's, leek te aan­
vaarden. Hoewel de Raad het beginsel (overigens niet 
voor de eerste maal) heeft aanvaard, betreurt het Comité 
het dat hij nog niet de administratieve bepalingen heeft 
goedgekeurd waardoor hieraan daadwerkelijk uitvoering 
zou worden gegeven. Het is te hopen dat de Raad zo 
spoedig mogelijk de nodige stappen hiertoe zal nemen. 
Het Comité vertrouwt er voorts op dat de Raad ernaar zal 
streven meer ontwikkelingshulp van de Gemeenschap, 
met inbegrip van voedselhulp, te bestemmen voor het 
vergroten van de landbouwproduktie in de ontwikke­
lingslanden, waarbij het in het bijzonder aan voedsel voor 
plaatselijk verbruik denkt. 
8.2. Voedselhulp zou zowel kwantitatief als kwalitatief 
moeten worden afgestemd op de behoeften van de 
ontwikkelingslanden en niet op de aard en hoeveel­
heid van de GLB-overschotten 
Het Comité meent dat het algemeen gehoorde verwijt, dat 
het voedselhulpprogramma van de Gemeenschap een 
ondoeltreffende methode vormt om Europese produktie-
overschotten onder de arme landen te verdelen, niet 
geheel gerechtvaardigd is. Het communautair voedsel­
hulpprogramma bestaat grotendeels uit granen, waarvan 
de Gemeenschap tot voor kort meer heeft ingevoerd dan 
uitgevoerd. Financieel gezien staan de zaken er echter 
anders voor. Zo blijkt uit de voorstellen van de Commis­
sie voor 1981 dat slechts 34 % van de voor voedselhulp 
uitgetrokken 638 miljoen ERE voor graanaankopen 
bestemd is, terwijl de ontwikkelingslanden juist hieraan 
het meest behoefte hebben; de overige 65 % wordt 
besteed aan melkpoeder en butteroil, die uit de zuivel-
overschotten van de Gemeenschap afkomstig zijn. Boven­
dien hebben sommige van de grootste tekortkomingen 
van het communautaire voedselhulpprogramma zich in 
het verleden voorgedaan bij de distributie van zuivelpro-
dukten, die moeilijk aan de behoeften van tal van 
ontwikkelingslanden (en vooral van de armste) kunnen 
worden aangepast en die bij onjuist gebruik meer kwaad 
dan goed kunnen doen. De Commissie heeft verschillende 
(») PB nr. C 331 van 17. 12. 1980. aanbevelingen gedaan aan de Raad met het doel de 
kwaliteit van de communautaire voedselhulp te verbete­
ren door middel van betere kwaliteitscontrole en door 
produkten te bieden die beter op de behoeften van de 
ontvangende landen zijn afgestemd (een voorstel dat het 
Economisch en Sociaal Comité in zijn advies van 30 ok­
tober 1980 onder vermelding van een aantal passende 
voorzorgsmaatregelen heeft onderschreven). Sommige 
van deze voorstellen lijkt de Raad in zijn resolutie van 
18 november 1980 te hebben aanvaard; maar het Comité 
betreurt het dat er nog niets te bekennen valt van de 
bepalingen waardoor hieraan uitvoering zou moeten 
worden gegeven. 
8.3. Het beheer van voedselhulp door de Commissie zou 
moeten worden verbeterd door bepaalde adminis­
tratieve bepalingen die een jaar of twee geleden aan 
de Raad zijn voorgelegd en die bedoeld zijn om 
meer bevoegdheden aan de Commissie te delege­
ren, onverwijld goed te keuren, en ook door een 
zekere uitbreiding van het personeel bij de Com­
missie dat met het beheer van de voedselhulp belast 
is, goed te keuren 
In zijn advies van 29 april 1980 heeft het Economisch en 
Sociaal Comité reeds met het doel van deze voorgestelde 
hervormingen ingestemd. Bovendien heeft het Europese 
Parlement er enige tijd later bij de Raad op aangedrongen 
deze te aanvaarden. Door de goedkeuring van deze 
hervormingen zou de communautaire voedselhulp aan­
zienlijk vlotter en doeltreffender moeten gaan verlopen 
en zou moeten worden bereikt dat de Europese belasting­
betaler meer waar voor zijn geld krijgt en dat de 
ontwikkeling van de ontvangende landen sterker door de 
voedselhulp wordt bevorderd. 
Voorstellen voor een verbetering van het beheer van de 
voedselhulpprogramma's 
9. Volgens het Comité zou het beheer kunnen worden 
verbeterd door: 
i) een betere planning, d.w.z. door van tevoren na te 
gaan in welke vorm en mate voedselhulp kan worden 
verleend en waar aan welke levensmiddelen behoefte 
bestaat, en door een en ander beter op het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid af te stemmen; 
ii) waar mogelijk meer gebruik te maken van in het 
buitenland gevestigde personeelsleden van de Com­
missie, zoals de gedelegeerden, die op de uitvoering 
ter plaatse zouden kunnen toezien; waar deze perso­
neelsleden niet aanwezig zijn, zouden met betrekking 
tot dit toezicht bepaalde afspraken kunnen worden 
gemaakt met het personeel van ter plaatse aanwezige 
delegaties van de Lid-Staten; 
iii) meer steun via bepaalde liefdadigheidsinstellingen 
van de Lid-Staten en gespecialiseerde agentschappen 
te laten verlopen; aldus zou de Gemeenschap gemak­
kelijker kunnen vermijden dat er een te groot aantal 
te kleine programma's komt; 
Nr. C 310/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 11. 81 
iv) het huidige systeem van levering en vervoer van de 
voedselhulp meer doeltreffend te maken, in het 
bijzonder om te bereiken dat er tegen meer concur­
rerende prijzen voor levering en transport wordt 
ingeschreven; 
v) ervoor te zorgen dat sommige van deze steunmidde-
len worden gebruikt om geschikte infrastructuren en 
opslagmogelijkheden in de ontvangende landen te 
ontwikkelen. 
Algemene conclusies 
10. Het Comité concludeert in het algemeen dat de 
ontwikkelingslanden in de resterende twintig jaar van 
deze eeuw als groep nog sterker van voedselinvoer 
afhankelijk zullen worden. Hun moeilijkheden kunnen 
worden verminderd door het opvoeren van de binnen­
landse produktie, maar zullen hierdoor waarschijnlijk 
niet kunnen worden opgelost. Om ernstige tekorten te 
Gedaan te Brussel, 23 september 1981. voorkomen zullen een verregaande internationale samen­
werking en een zorgvuldigere coördinatie binnen het 
internationale mechanisme nodig zijn. De Gemeenschap 
zal als belangrijke importeur en exporteur van levensmid­
delen bij een dergelijke internationale samenwerking een 
rol van grote betekenis te vervullen krijgen. Om deze rol 
doeltreffend te kunnen spelen, zal zij zich thans van de 
nodige politieke instrumenten moeten voorzien en zich 
organisatorisch moeten voorbereiden. Communautaire 
voedselhulpprogramma's zullen een belangrijk onderdeel 
van dergelijke beleidsmaatregelen blijven vormen. Afge­
zien van het verlenen van hulp in noodgevallen, zou de 
voedselhulp voornamelijk bedoeld moeten zijn om de 
ontwikkeling in de landen van de Derde Wereld te 
bevorderen. Met dit doel voor ogen zou deze een 
aanvulling moeten gaan vormen op de overige ontwikke­
lingsinspanningen van de Gemeenschap en, waar dit 
maar mogelijk is, moeten worden toegepast in pro­
gramma's ter bevordering van de landbouwproduktie in 
de begunstigde landen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE