NL    NL NL 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 11.6.2008 
SEC(2008) 2012 definitief 
  
Aanbeveling voor een 
ADVIES VAN DE RAAD 
over het geactualiseerde convergentieprogr amma van Polen voor de periode 2007-2010 
(door de Commissie ingediend) 
NL 2   NL TOELICHTING  
1. A LGEMENE CONTEXT  
Het stabiliteits- en groeipact is geba seerd op de doelstelling van deugdelijke 
overheidsfinanciën als middel om de voorwaar den voor prijsstabilit eit en voor een tot 
werkgelegenheidsschepping leiden de sterke duurzame groei te ve rbeteren. Bij de hervorming 
van het pact in 2005 werd het nut ervan bij he t verankeren van begro tingsdiscipline erkend, 
maar werd tevens versterking van de doe ltreffendheid en de economische onderbouwing 
ervan, alsook waarborging van de houdbaarheid van de openbare fina nciën op lange termijn 
beoogd. 
In Verordening (EG) nr. 1466/97 van de R aad over versterking van het toezicht op 
begrotingssituaties en het toezicht op en  de coördinatie van het economisch beleid1, die deel 
uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact, is bepaald dat elke lidstaat bij de Raad en de 
Commissie een stabiliteits- of  convergentieprogramma moet indienen, alsook jaarlijkse 
actualiseringen daarvan. Lidstaten die de ge meenschappelijke munt al hebben aangenomen 
dienen (geactualiseerde) stabi liteitsprogramma's in en lidstaten die deze nog niet hebben 
aangenomen dienen (geactualiseerde) conve rgentieprogramma's in. Het eerste 
convergentieprogramma van Polen is in mei 200 4 ingediend. Overeenkomstig de verordening 
bracht de Raad op basis van een aanbeveling va n de Commissie en na raadpleging van het 
Economisch en Financieel Comité op 5 juli 2004 hierover advies uit. Wat geactualiseerde 
stabiliteits- en convergentieprogramma's betreft, is in de verordening bepaald dat deze door de 
Commissie worden beoordeeld en  door het Comité worden onderz ocht en dat deze indien 
nodig ook overeenkomstig dezelfde procedure al s hierboven beschreven  door de Raad kunnen 
worden onderzocht. 
2. A CHTERGROND VOOR DE BEOORDELING VAN HET GEACTUALISEERDE PROGRAMMA  
De Commissie heeft het op 26 maart 2008 ingediende m eest recente geactualiseerde 
convergentieprogramma van Polen onderzocht en  beveelt de Raad aan een advies daarover 
aan te nemen (zie het kader voor de belangrijkste beoordelingspunten). 
Om de achtergrond te schetsen  waartegen de begrotingsstrategie in het geactualiseerde 
convergentieprogramma wordt be oordeeld, bevatten de volgend e punten een overzicht van: 
(1) de positie van het land overeenkomstig het corr igerende deel van het stabiliteits- en 
groeipact (buitenspo rigtekortprocedure); 
(2) de meest recente beoordeling van de positie van het land overeenkomstig het 
preventieve deel van het stabiliteits- en gr oeipact (samenvatting van het advies van de 
Raad over de vorige actualisering van het convergentieprogramma); 
(3) de actualisering van mei 2008 van de landens pecifieke globale richtsnoeren voor het 
economisch beleid op het gebied van het begrotingsbeleid; 
                                                 
1 PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 
van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar  in deze tekst wordt ve rwezen, kunnen worden 
geraadpleegd op: http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. 
NL 3   NL (4) de beoordeling door de Commissie van he t uitvoeringsverslag van oktober 2007 van 
het nationale hervormingsprogramma. 
2.1. Buitensporigtekortproce dure ten aanzien van Polen 
Op grond van een overheidstekort van 4,1% van het bbp in 2003 heeft de Raad op 5 juli 2004 
overeenkomstig artikel 104, lid 6, vastgesteld dat er in Polen een  buitensporig tekort bestond. 
Tegelijkertijd heeft de Raad  overeenkomstig artikel 104, li d 7, aanbevelingen tot het land 
gericht om het buitensporig tekor t te corrigeren. Met name we rd Polen aanbevolen om binnen 
een middellangetermijnkader maatregelen te nemen om het tekort in 2007 op een geloofwaardige en duurzame wijze tot onder de 3% van het bbp terug te brengen 
overeenkomstig het advies van de Raad ove r het convergentieprogramma van mei 2004. In 
november 2006 heeft de Raad vastgesteld dat de tot dan toe genomen maatregelen van de 
Poolse autoriteiten ontoereikend waren. In febr uari 2007 heeft de Raad nieuwe aanbevelingen 
tot het land gericht, waarin werd vastge houden aan 2007 als uiterste  correctietermijn. De 
Poolse autoriteiten werd aanbe volen tussen 2006 en 2007 een verbetering van het structurele 
saldo met ten minste 0,5 procentpunt van het bbp  te bewerkstelligen. In november 2007 heeft 
de Commissie in een mededeling aan de Raad vastgesteld dat de  maatregelen die de Poolse 
autoriteiten naar aanleiding van de aanbeveling van de Raad hadden getroffen, aansloten bij 
de aanbeveling. Wel vroeg de Commissie zich af of de correctie van he t buitensporig tekort in 
2008 en 2009 wel van duurzame aard zou blijken, een vereiste om de buitensporigtekortprocedure te kunnen afsluiten. Zowel de Comm issie als de Raad hebben de 
Poolse autoriteiten verzocht zo spoedig mogelijk een geactualiseerd convergentieprogramma in te dienen met een beschr ijving van hun middellangeterm ijnstrategie die de gehele 
kabinetsperiode zou bestrijken en zou leiden tot een  duurzame correctie va n het buitensporig 
tekort en tot verdere voor uitgang richting de midde llangetermijndoelstelling. 
Samen met de voorliggende aanbeveling voor een advies van de Raad beveelt de Commissie 
de Raad aan om te besluiten tot intrekking van de buitensporigtekortprocedure ten aanzien 
van Polen omdat uit een algehele evaluatie vol gt dat het buitensporig tekort is gecorrigeerd. 
Het overheidstekort is namelijk in 2007 met 2,0 % van het bbp onder de referentiewaarde van 
3% van het bbp gebleven en blijft volgens de voorjaarsprognoses 2008 ook in 2008 en 2009 waarschijnlijk onder deze referentiewaarde. 
2.2. Beoordeling in het advies van de Raad over de vorige actualisering 
In zijn advies van 27 februari 2007 heeft de Raad  zijn beoordeling van de vorige actualisering 
van het convergentieprogramma, dat op de periode 2006-2009 betrekking had, als volgt 
samengevat: "Het programma voorziet in een co rrectie van het buitensporige tekort tegen 
2007, onder verwijzing naar de bepaling van artikel 2, lid 7, van Verordening (EG) 
nr. 1467/97 van de Raad, maar de Raad wijs t erop dat de tot dusver ondernomen actie 
ontoereikend lijkt en de geplande maatregelen kennelijk niet volstaan om dat doel te bereiken. Hoewel in de latere jaren volgens het programma tegen de achtergrond van gunstige 
groeivooruitzichten afdoende vooruitgang wordt geboe kt richting de MTD, is de realisatie van 
de begrotingsdoelstellingen en de duurzaamheid van de aanpassing aan belangrijke risico's onderhevig."  
Rekening houdend met een nieuwe aanbeveling die hij op 27 februari 2007 overeenkomstig 
artikel 104, lid 7, van het Verdrag tot Polen had gericht om het bu itensporige tekort te 
corrigeren, verzocht de Raad Polen: "i) zo rg te dragen voor he t wegwerken van het 
buitensporige tekort in overeenstemming met de  overeenkomstig artikel 104, lid 7, gedane 
nieuwe aanbeveling in 2007; ii) profiterend van de economisch goede tijden en eventuele 
NL 4   NL extra inkomsten aanwendend voor het verminderen van het tekort, na de geplande correctie 
van het buitensporige tekort het tempo van de aanpassing richting de MTD op te voeren door 
in het bijzonder aan de uitgaven zijde de aanvullende maatregelen uit te werken en ten uitvoer 
te leggen die noodzakelijk zijn om de voorgeno men aanpassing te bewerk stelligen; iii) de 
resultaten van de pensioe nhervorming te vrijwaren." 
2.3. Actualisering van mei 2008 van de lande nspecifieke globale richtsnoeren voor 
het economisch beleid op het ge bied van het begrotingsbeleid 
Op 14 mei 2008 heeft de Raad zijn goedkeuri ng gehecht aan een aanbeveling inzake de 
actualisering voor 2008 van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de 
lidstaten en de Gemeenschap en inzake de ui tvoering van het werkgele genheidsbeleid van de 
lidstaten2. 
Op het gebied van het begrotingsbeleid is aan bevolen dat Polen "zijn begrotingsconsolidatie 
verder verbetert en het nominale "anker" van het overheidstekort (h et maximale tekort) 
aanvult met nieuwe mechanismen om de u itgaven beter onder controle te houden".  
2.4. Beoordeling door de Commissie van he t uitvoeringsverslag van oktober 2007 
van het nationale hervormingsprogramma 
Op 11 december 2007 heeft de Commissie haar strategisch verslag over de hernieuwde 
Lissabon-strategie voor groei en  werkgelegenheid aangenomen3. Dit bevat een beoordeling 
van het uitvoeringsverslag van oktober 2007 va n het nationale hervormingsprogramma van 
Polen. Deze beoordeling kan als volgt worden samengevat. 
In het nationale hervormings programma van Polen zijn al s belangrijkste uitdagingen 
aangemerkt: consolidatie en een beter behe er van de overheidsfinanciën, ontwikkeling van 
ondernemerschap, bevordering van innovatie in het bedrijfsleven, ontwikkeling en 
verbetering van infrastructuur, zorgen voor een concurrerend k limaat in de netwerksectoren, 
schepping en instandhouding van de werkgelegenhe id en vermindering van de werkloosheid 
en verbetering van het aanpassingsvermogen van werknemers en bedrijven. 
Naar het oordeel van de Commissie heeft Po len beperkte vorderingen gemaakt bij de 
tenuitvoerlegging van zijn nationaal her vormingsprogramma over de periode 2005-2007.  
Gezien de onderkende sterke en zwakke punten en  de gemaakte vorde ringen heeft de 
Commissie aanbevolen Polen aan te bevelen actie te ondernem en op de volgende terreinen: 
budgettaire consolidatie  (uitgavenbeheersingsmechanis men), concurrentie in de 
netwerksectoren, publiek onderzoek en bevord ering van de particuliere O&O-uitgaven, 
flexizekerheid, waaronder een actief arbeidsmar ktbeleid, sociale uitker ingen, een leven lang 
leren en onderwijs. 
Voorts is Polen aangespoord bijzondere aa ndacht te besteden aan het volgende: de 
vervoersinfrastructuur, de procedure voor het regi streren van nieuwe bedr ijven, de e-overheid, 
de omzetting van internemarktwetg eving en kinderopvangvoorzieningen. 
                                                 
2 PB L 139 van 29.5.2008, blz. 57. 
3 Mededeling van de Commissie aan de Europese Raad, "Strategisch verslag over de hernieuwde 
Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid: lancering van de nieuwe cyclus (2008-2010)", 
COM(2007) 803 van 11.12.2007. 
NL 5   NL Op basis van het strategisch verslag van de Commissie heeft de Raad op 14 mei 2008 
aanbevelingen gedaan inzake de actualisering voor 2008 van de globale richtsnoeren voor het 
economisch beleid van de lidstaten, waaronder Polen. 
NL 6   NL  
Kader: Belangrijkste beoordelingspunten  
Overeenkomstig artikel 5, lid 1, (voor stab iliteitsprogramma's) en artik el 9, lid 1, (voor 
convergentieprogramma's) van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad wordt beoordeeld: 
• of de economische hypothesen waarop het programma gebaseerd is, realistisch zijn; 
• de middellangetermijnbegrotingsdoelstelling (MTD) van de lidstaat en of het aanpassingstraject richting de 
MTD passend is; 
• of de met het oog op de naleving van dit aanpassingstra ject genomen of voorgenomen maatregelen afdoende 
zijn om de MTD gedurende de cyclus te halen; 
• bij de beoordeling van het aanpassingstraject richting de MTD: of in economisch goede tijden een grotere 
aanpassing wordt nagestreefd en in economisch slecht e tijden juist een minder zware inspanning toelaatbaar 
is, en – voor de lidstaten van het eurogebied en het WK M II – of de lidstaat een jaarlijkse verbetering van het 
conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen, met 0,5% van het bbp als benchmark nastreeft om zijn MTD te bereiken; 
• bij de bepaling van het aanpassingstraject richting de MTD (voor de lidstaten die deze doelstelling nog niet 
bereikt hebben) en bij het toestaan van een tijdelijke afwijking van de MTD (voor landen die de doelstelling wel hebben bereikt): de uitvoering van grote structurele hervormingen die op lange termijn rechtstreekse 
kostenbesparende effecten hebben (mede doordat zij de potentiële groei verhogen) en bijgevolg een 
verifieerbare positieve invloed op de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn hebben (met dien verstande dat een passende veiligheidsmarge voor de  naleving van de referentiewaarde van 3% van het 
bbp gewaarborgd moet zijn en dat een terugkeer naar de MTD binnen de programmaperiode wordt 
verwacht), waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan pensioenhervormingen die gepaard gaan met de 
invoering van een meerpijlerstelsel dat een verplichte pijler met volledige kapitaaldekking omvat; 
• of het economisch beleid van de betrokken lidstaat stro okt met de globale richtsnoeren voor het economisch 
beleid. 
Bij de beoordeling van de aannemelij kheid van de macro-economische hypothesen wordt gekeken naar de 
voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie en wordt ook gebruikgemaakt van de algemeen aanvaarde methode voor de raming van de potentiële productie en de conjunctuurgezuiverde saldi. 
Voorts worden beoordeeld: 
• de ontwikkeling van de schuldquote en de vooruitzichten voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op 
lange termijn, waaraan volgens het verslag van de Raad van 20 maart 2005 over de verbetering van de 
uitvoering van het stabiliteits- en groeipact "bij het toezicht op de begrotingssituatie voldoende aandacht" zou 
moeten worden geschonken. In een mededeling van de Commissie van 12 oktober 2006 wordt de aanpak voor de toetsing van de houdbaar heid op lange termijn uiteengezet
4; 
• de consistentie met het nationale hervormingsprogra mma van de lidstaten in het kader van de Lissabon-
strategie voor groei en werkgelegenheid en het uit voeringsverslag van dit programma van oktober 2007. In 
zijn begeleidende nota van 7 juni 2005 aan de Europese Raad over de globale richtsnoeren voor het 
economisch beleid voor de periode 2005-2008 heef t de Raad (Ecofin) verklaard dat de nationale 
hervormingsprogramma's moeten stroken met de stabiliteits- en convergentieprogramma's; 
• de inachtneming van de gedragscode5, die voor de stabiliteits- en convergentieprogramma's onder meer een 
gemeenschappelijke structuur en een reeks gegevenstabellen voorschrijft .  
                                                 
4 Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: "Houdbaarheid van de 
openbare financiën op lange termijn in de EU", COM(2006) 574 definitief van 12.10.2006; directoraat-
generaal Economische en financiële zaken van de Commissie (2006): "The long-term sustainability of 
public finances in the European Union", European Economy nr. 4/2006. 
5 Specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en  groeipact en richtsnoeren inzake de vorm en de 
inhoud van stabiliteits- en convergentieprogramma's, door de Raad (Ecofin) op 11 oktober 2005 
bekrachtigd. 
NL 7   NL Aanbeveling voor een 
ADVIES VAN DE RAAD 
 
over het geactualiseerde convergentieprogr amma van Polen voor de periode 2007-2010 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichti ng van de Europese Gemeenschap, 
Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het 
toezicht op begrotingssituaties en het toezi cht op en de coördina tie van het economisch 
beleid6, en met name op artikel 9, lid 3, 
Gezien de aanbeveling van de Commissie, Na raadpleging van het Economis ch en Financieel Comité, 
BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT: (1) Op [8 juli 2008] heeft de Raad het geact ualiseerde convergentieprogramma van Polen 
voor de periode 2007-2010 behandeld
7. 
(2) Doordat de reële bbp-groei is  aangetrokken van gemiddeld zo'n 4½% in de periode 
2003-2005 naar meer dan 6% in 2006 en 2007 heeft Polen zijn achterstand op het gemiddelde EU-inkomensniveau sinds kort voor een deel kunnen inlopen. Door de 
arbeidsintensieve groei van de productie is de situatie op de  arbeidsmarkt aanmerkelijk 
verbeterd: de werkloosheid is gedaald van bijna 20% in 2003 naar 9½% in 2007. De daling van de werkloosheid is echter niet al leen toe te schrijven aan een buitengewoon 
forse groei van de werkgelegenheid, maar ook aan het feit dat de beroepsbevolking 
door de migratie krimpt. Voorts ontstaa n, behalve door de omva ngrijke emigratie, in 
sommige sectoren ook steeds nijpender te korten omdat werken wordt ontmoedigd. 
Door de krapper wordende arbeidsmarkt ontstaat een opwaartse druk op de lonen, die 
weer in negatieve zin doorwerkt in de HICP-inflatie, die vanaf 2005 tot en met de 
eerste helft van 2007 binnen de perken is gebleven, maar eind 2007 duidelijk is 
aangetrokken. Sinds de piek van 6¼% van het bbp in 2003 is het overheidstekort 
gemiddeld met meer dan 1 procentpunt per jaar teruggelopen tot 2% van het bbp in 
2007. Dankzij extra ontvangsten als gevolg va n een verrassend hoge groei en omdat 
                                                
 
6 PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 
van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: 
 http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. 
7 Door de algemene verkiezingen van oktober en de daaropvolgende kabinetsformatie in november is de 
actualisering zestien weken na de in de gedragsc ode vastgestelde uiterste datum van 1 december 
ingediend.  
NL 8   NL minder werd uitgegeven dan gepland, waren  de uiteindelijke result aten in de  afgelopen 
paar jaar doorgaans beter dan verwacht. Voor een verdere consolidatie van de 
begroting zijn een hervorming van het stel sel van sociale overdr achten (voornamelijk 
de vervroegde pensioenen en invaliditeitsuitkeringen) en een toename van de 
arbeidsparticipatie echte r van essentieel belang. 
(3) Het macro-economische scenario van het progr amma gaat ervan uit de reële bbp-groei 
geleidelijk vertraagt van 6,5% in 2007 tot gemiddeld 5,2% in de rest van de 
programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie8 lijken de 
groeihypothesen van dit scenario plausibel.  Door de enigszins optimistische ramingen 
van de invoerprijzen en een betrekkelijk geringe stijging van de nominale beloning 
van werknemers lijken de inflatieprojectie s van het programma aan de lage kant.  
(4) Het overheidstekort is in 2007 uitgekomen  op 2,0% van het bbp, terwijl in het 
convergentieprogramma van november 2006 nog was gerekend op 3,4%. Dit kwam vooral doordat de reële en de  nominale bbp-groei veel hoge r waren uitgevallen dan in 
november 2006 was aangenomen, maar ook de u itgaven bleven binnen de perken. Met 
name kon de groei van de subsidies dankzij de hoge winstgevendheid  van bedrijven in 
de hand worden gehouden. Ook bleef de groe i van de sociale overdrachten vanwege 
de snelle daling van de werkloosheid en vanwege het achterwegeblijven van de 
indexatie in het kader van het plan-Hausner
9 binnen de perken. Voorts viel de beloning 
van werknemers in de publieke sector lage r uit dan gepland. Tot slot investeerde de 
overheid minder dan verwacht omdat minder EU-middelen werden geabsorbeerd dan waarop was gerekend. Al met al is de uitg avenquote 1,5 procentpunt  lager uitgekomen 
dan in de projecties van november 2006. Aan de ontvangstenzijde bleken de indirecte 
belastingen en sociale premies vooral dankz ij een veel hogere werkgelegenheid en 
loongroei meer te hebben opgebracht dan in november 2006 nog werd verwacht. Deze 
meevallers vielen echter weg tegen lagere ontvangsten in andere rubrieken (de directe 
belastingen brachten minder op vanwege een verhoging van de belastingschalen). Al 
met al bleef de ontvangstenquote iets achter bij de verwachti ng. Gezien de verbetering 
van het structurele saldo met circa 1½ pro centpunt van het bbp is met de uitvoering 
van de begroting in 2007 meer dan voldaan aan  het verzoek in het advies van de Raad 
van 27 februari 2007 over het vorige geactualiseerde c onvergentieprogramma
10.  
(5) Het voornaamste doel van de begrotingsstrategie is een duurzame correctie van het 
structurele overheidstekort (het conjunctu urgezuiverde overheidstekort, ongerekend 
eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) en een verwezenlijking van de middellangetermijndoelstelling (MTD) voor de begrotingssituatie (een structureel 
tekort van 1% van het bbp) in 2011, ofwel één jaar na de programmaperiode. Dit 
laatste strookt met het vor ige convergentieprogramma, waarin sprake was van 
verwezenlijking van de MTD "na 2010". Het no minale tekort verslechtert in 2008 met 
0,5 procentpunt tot 2,5% van het bbp, maar verbetert daar na tot 1,5% in 2010. Het 
                                                
 
8 Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de voorjaarsprognoses 2008 van de 
diensten van de Commissie en met de beoordeling door de Commissie van het uitvoeringsverslag van 
oktober 2007 van het nationale hervormingsprogramma. 
9 De meest verregaande en concrete poging tot dusver om het uitgavenkader te hervormen. Het plan is in 
2003 voorgesteld en was gericht op terugdringing van de overheidsuitgaven aan sociale bescherming, 
overheidsdiensten en overheidssteun. Met het plan werd onder meer de jaarlijkse indexatie vervangen door een indexatie die plaatsvindt zodra de gecumuleerde inflatie boven de 5% uitkomt of anders om de 
drie jaar. 
10 PB C 72 van 29.3.2007, blz. 13. 
NL 9   NL primaire saldo volgt eenzelfde trend en slaa t om van een tekort van 0,2% van het bbp 
in 2008 in een overschot va n 0,8% in 2010. Door  een afvlakkende groei van de 
productie vertoont het volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele 
saldo een sterkere verschuiving: het stru cturele tekort loopt te rug van 2¾% van het 
bbp in 2008 tot iets meer dan 1% in 2010. De budgettaire aanpassing vindt aan de 
uitgavenzijde plaats . Daarbij ligt het zwaartepunt  in 2009 en 2010. In 2008 
verslechtert het tekort met name door een scherpe stijging van de investeringsquote en 
door een forse verlaging van de sociale pr emies (die deels worden goedgemaakt door 
een stijging bij andere ontvangsten). In 2009 en 2010 wordt de consolidatie hoofdzakelijk verwezenlijkt doordat de beloning van werknemers, de sociale overdrachten en het intermediair verbruik in de hand worden gehouden. De tekortreductie valt tussen 2007 en 2009 lager uit dan in de vorige actualisering, hoewel 
de uitgangssituatie (2007) en  alle nieuwe tekortdoelstellingen in het geactualiseerde 
convergentieprogramma van maart 2008 ve rbeterd zijn ten opzichte van de 
doelstellingen in de actualisering van november 2006. De aan de begrotingsprognoses 
in het programma verbonden risico's lijken elkaar voor 2008 min of meer in evenwicht 
te houden, maar daarna kunnen de resultate n slechter uitvallen dan waarop in het 
programma wordt gerekend. De tekortdoels telling voor 2008 komt overeen met de 
voorjaarsprognoses 2008 (2,5% van het bbp) . De kasgegevens voor de centrale 
begroting over het eerste kwartaal van 2008 wijzen erop  dat de ontvangsten hoger 
zullen uitvallen dan waarop in de begroti ng wordt gerekend. In het programma wordt 
de groei voor 2008 echter ie ts hoger geraamd dan in de  voorjaarsprognoses 2008 van 
de Commissie. Voorts vormt de nog oplopende  druk op de lonen in de publieke sector 
een risico voor de overheid sfinanciën. Daar staat weer tegenover dat als de inflatie 
hoger uitvalt dan de programmaramingen, d aarvan een drukkend effect uitgaat op de 
uitgavenquote van 2008 omdat de uitgaven overwegend nominaal worden vastgesteld. 
In 2009 kan de hogere inflatie van 2008 de gr oei van de lonen in de publieke sector 
opjagen en leiden tot hogere pensioenen en sociale uitkeringen dan wordt aangenomen 
in het programma. Daar komt nog bij dat de  sociale uitkeringen door een hervorming 
van de indexatiemechanismen niet alleen aan de consumentenprijzen, maar deels ook aan de lonen worden gekoppeld. Voor ts heeft het parlement bepaalde 
tekortverhogende maatregelen al goedgekeurd (verlaging va n de inkomstenbelasting), 
maar zijn de compenserende maatregelen nog vaag en blijft het effect ervan op de 
begroting onduidelijk (behalve dan de  accijnsverhoging in  verband met een 
EU-harmonisatie, die overigen s niet volledig zal opwegen tegen de verlaging van de 
inkomstenbelasting). Als de door de regering verwachte hoge werkgelegenheidsgroei 
niet aanhoudt, wordt het na 2008 mogelijk la stig om de budgettaire consolidatie van 
2006 en 2007, waaraan een werkgelegenheidsint ensieve groei ten grondslag lag, vol te 
houden. Daar staat een goede staat van dien st wat betreft de ontwikkeling van het 
overheidssaldo tegenover. In het verleden bl eken de ontvangsten immers regelmatig 
mee te vallen en werden uitgavenplannen regelmatig niet volledig uitgevoerd. 
(6) Gezien deze risicobeoordeling lijkt de begrotingsstrategie va n het programma te 
volstaan voor een duurzame corre ctie van het buitensporig tekort in 2007, zoals de 
Raad heeft aanbevolen. De veiligheidsmarge is mogelijk echter niet groot genoeg om 
er zeker van te zijn dat de tekortdrempel  van 3% van het bbp in de programmaperiode 
niet wordt overschreden. Even min is het uitgesloten dat de begrotingskoers van het 
programma niet volstaat om de MTD in  2011 te bereiken, zoals volgens het 
programma de bedoeling is. Gezien de krachtige economis che groei is het uit het 
programma blijkende tempo van aanpassing richting de MTD ontoereikend en moet dit tempo in 2008 worden opgevoerd om in lijn te blijven met het stabiliteits- en 
NL 10   NL groeipact. Voor de jaren daarna zijn nog concrete flankerende maatregelen gewenst. 
Mocht er daarnaast inderdaad een infl atie- en loondruk ontstaan, dan is een 
restrictiever begrotingsbeleid geboden da n in het programma is voorzien, dit om 
oververhitting te voorkomen. 
(7) Polen lijkt weinig risico te lopen wat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën 
betreft. Volgens de projecties van 2005 en afgaande op de algemene methode behoort 
Polen tot de EU-landen waar de vergrijz ing zich budgettair het minst doet gevoelen. 
Vanaf 2008 worden de sociale uitkeringen ech ter niet alleen geï ndexeerd op basis van 
de consumentenprijzen, maar deels ook op ba sis van de lonen. Daardoor zullen de 
uitgaven op lange termijn toenemen. De begrotingssituatie van 2007 is met een gering structureel primair tekort gunstiger dan de uitgangssituatie van het vorige programma, 
maar vormt wel een risico voor de houdbaarhe id van de overheidsfinanciën, zelfs als 
de budgettaire langetermijngevolgen van de vergrijzing buiten beschouwing worden 
gelaten. Daarom zou een verdere consolidatie  van de overheidsfinanciën, zoals de in 
het convergentieprogramma genoemde hervor ming van het stelsel van vervroegde 
uittreding (invoering van "brugpensioenen" di e vervroegde uittre ding beperken tot 
bepaalde moeilijke beroepen) de arbeidsp articipatie en werkgelegenheid ten goede 
komen en de risico's voor de houdbaarheid  van de overheidsfinanciën indammen.  
(8) Het convergentieprogramma lijkt aan te sluiten bij het uitvoeringsverslag van 
oktober 2007 van het nationale hervormi ngsprogramma. Met name beogen beide 
programma's een hervorming van het stel sel van vervroegde pensioenen en 
invaliditeitsuitkeringen, een hervormi ng van het agrarisch sociaal fonds, een 
hervorming van de gezondheidszorg, een reorganisatie of decentralisatie van de overheidsfinanciën en een meerja rige taakgestuur de budgettering. Het 
convergentieprogramma bevat echter geen kw alitatieve beoordeling van de algemene 
gevolgen van het uitvoeringsverslag van oktober 2007 van het nationale 
hervormingsprogramma binnen het kader van de begrotingsstrate gie op middellange 
termijn (zoals de gevolgen voor de poten tiële groei en de werkgelegenheid). Wel 
verschaft het systematisch informatie ove r de rechtstreekse budgettaire kosten van de 
voornaamste hervormingen van het nationale hervormingsprogramma. 
(9) De begrotingsstrategie in het convergentiep rogramma sluit slechts deels aan bij de 
landenspecifieke globale rich tsnoeren voor het economisch beleid op het gebied van 
het begrotingsbeleid die zijn opgenomen in de in het kader van de Lissabon-strategie 
uitgevaardigde geïntegreerde richtsnoe ren. Hoewel het programma een verdere 
budgettaire consolidatie beoogt, wordt geen gewag gemaakt van nieuwe uitgavenbeheersingsmechanismen. 
(10) Wat de in de gedragscode voor stab iliteits- en convergentieprogramma's 
gespecificeerde gegevensvereisten betref t, ontbreken in het programma enkele 
facultatieve gegevens. 
De algehele conclusie luidt dat het overheidstek ort in 2007 is gecorrigeerd  en het tekort en de 
schuld onder de referentiewaarde van respectievelijk 3% en 60% zullen blijven, maar dat in 
het programma ervan uit wordt gegaan dat he t overheidssaldo in 2008  met 0,5 procentpunt 
van het bbp verslechtert en zich pas in de jaren daarna in de richting van de MTD beweegt, dit 
terwijl de groeivooruitzichten  gunstig blijven. Voor 2008 strookt  de verwachte structurele 
verslechtering met bijna een ½ pr ocentpunt van het bbp niet met he t stabiliteits- en groeipact. 
Aangezien de budgettaire doelstellingen vanaf 2 009 met name door een gebrek aan concrete 
maatregelen in gevaar kunnen komen, wordt de MTD wellicht niet in 2011 bereikt, zoals 
NL 11   NL volgens het programma de bedoeli ng is. Voorts is een restric tiever begrotingsbeleid geboden 
dan in het programma wordt voorzien, als er ee n inflatiedruk ontstaat. Wat de houdbaarheid 
van de overheidsfinanciën op lange termijn betreft, lijkt Polen een gering risico te lopen, maar het stelsel van vervroegde pens ionering is aan hervorming toe. 
Gelet op de beoordeling hierboven en de noodzaak om te zorgen voor houdbare 
overheidsfinanciën, wordt Polen verzocht om - met name om een mogelijke inflatiedruk 
beheersbaar te houden - de gunstige groeiomsta ndigheden aan te grijpen om het tempo van 
structurele aanpassing richting de  MTD op te voeren door extra ontvangsten en niet-bestede 
middelen aan te wenden om het tekort in 2008 terug te dringen, en door in de jaren daarna met 
name aan de uitgavenzijde conc rete maatregelen te treffen.  
NL 12   NL Vergelijking van de belangrijkste macro -economische en budgettaire prognoses 
   2006 2007 2008 2009 2010 
CP mrt 2008  6,2 6,5 5,5 5,0 5,0 
COM apr 2008  6,2 6,5 5,3 5,0 n.b. Reëel bbp 
(Verandering in %)  
CP nov 2006  5,4 5,1 5,1 5,6 n.b. 
CP mrt 2008  1,3 2,6 3,5 2,9 2,5 
COM apr 2008  1,3 2,6 4,3 3,4 n.b. HICP-inflatie 
(%) 
CP nov 2006  1,4 2,1 2,5 2,5 n.b. 
CP mrt 2008  0,5 1,1 0,7 −0,2 −0,9 
COM apr 20082 0,6 1,2 0,5 −0,7 n.b. Output gap1 
(% van het potentiële bbp)  
CP nov 2006  0,5 0,5 0,3 0,4 n.b. 
CP mrt 2008  −2,6 −2,6 −3,5 −4,2 −4,6 
COM apr 2008  −2,5 −2,6 −2,3 −3,6 n.b. Netto financieringsoverschot/ 
-tekort t.o.v. het buitenland 
(% van het bbp)  CP nov 2006  −1,6 −1,8 −2,2 −2,7 n.b. 
CP mrt 2008  −3,8 −2,0 −2,5 −2,0 −1,5 
COM apr 2008  −3,8 −2,0 −2,5 −2,6 n.b. Overheidssaldo 
(% van het bbp)  
CP nov 2006  −3,9 −3,4 −3,1 −2,9 n.b. 
CP mrt 2008  −1,1 0,2 −0,2 0,3 0,8 
COM apr 2008  −1,1 0,6 0,2 0,1 n.b. Primair saldo 
(% van het bbp)  
CP nov 2006  −1,5 −1,0 −0,7 −0,6 n.b. 
CP mrt 2008  −4,0 −2,4 −2,8 −1,9 −1,1 
COM apr 2008  −4,0 −2,5 −2,7 −2,3 n.b. Conjunctuurgezuiverd saldo1 
(% van het bbp)  
CP nov 2006  −4,1 −3,6 −3,2 −3,0 n.b. 
CP mrt 2008  −4,0 −2,4 −2,8 −1,9 −1,1 
COM apr 2008  −4,0 −2,5 −2,7 −2,3 n.b. Structureel saldo3 
(% van het bbp)  CP nov 2006  −4,1 −3,6 −3,2 −3,0 n.b. 
CP mrt 2008  47,6 44,9 44,2 43,3 42,3 
COM apr 2008  47,6 45,2 44,5 44,1 n.b. Bruto overheidsschuld 
(% van het bbp)  
CP nov 2006  48,9 50,0 50,3 50,2 n.b. 
Noten:              
1 In de programma's vermelde output gaps en conjunctuur gezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten 
van de Commissie op basis van de in de programma's voorkom ende informatie.  
2 Op basis van een geraamde potentiële  groei van achtereenvolgens 5,2%, 5,9%, 6,0% en 6,2% in de periode 
2006-2009.  
3 Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en an dere tijdelijke maatregelen. Er zijn geen eenmalige 
en andere tijdelij ke maatregelen in het meest recente programma en  in de najaarsprognoses van de diensten van 
de Commissie.  
              
Bronnen :             
Convergentieprogramma (CP); econom ische voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie 
(COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.