COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 02.12.1997 
COM(97) 646 def. 
97/0106 (SYN) 
Gewijzigd voorstel voor een 
BESCHIKKING VAN DE RAAD 
betreflfende een meerjarenprogramma ter bevordering van hernieuwbare 
energiebronnen in de Gemeenschap - ALTENERII 
(door de Commissie overeenkomstig artikel 189 A, lid 2 
van het EG-verdrag ingediend) 

TOELICHTING 
Op 12 maart 1997 keurde de Commissie een voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een 
meerjarenprogramma voor de bevordering van vernieuwbare energiebronnen in de Gemeenschap goed 
(Altener II ). Het voorstel is gebaseerd op artikel 130(s) van het Verdrag dat de 
samenwerkingsprocedure met het Europees Parlement voorziet. Op 6 november 1997 gaf het 
Parlement zijn advies over de eerste lezing. 24 wijzigingen werden er voor het stemmen voorgelegd 
en goedgekeurd. 
De belangrijkste zorgen van het Parlement pasten naauw bij die van de Commissie aan. Van de 24 
voorgestelde wijzigingen, accepteerde de Commissie zeven, en nog tien met aangepaste bewoording. 
Zeven wijzigingen daarentegen werden door de Commissie afgeleend, en nog éen gedeeltelijk 
geaccepteerd (wijziging n°20) en dit om de volgende redenen: 
- wijziging n° 1 
Het is ongepast om naar een publikatie van conferentie-werkzaamheden in een wetstekst te verwijzen. 
- wijziging n° 3 
idem 
- wijziging n° 4 
Het vraagstuk of bij tariefberekeningen met indirekte kosten rekening dient te worden gehouden valt 
niet binnen het toepassingsgebied van dit programma dan wel binnen die van de voorstellen over een 
communautaire strategie voor hernieuwbare energiebronnen, welke de Commissie afzonderlijk aan 
Parlement en Raad zal voorstellen. 
- wijziging n° 14 
De hoogte van de financiering zal overeenkomstig met de normale begrotingsprocedure beslist 
worden, waarin de begrotingsautoriteiten met alle relevante aspecten, inclusief vragen betreffende 
hernieuwbare energiebronnen evenals broeikasgassen rekening zullen houden. 
- wijziging n° 20 
De in paragrafen 3, 4, en 5 vermelde concepten zijn impliciet in de eerste en derde paragrafen zoals 
oorspronkelijk opgesteld. 
- wijziging n° 24 
De rapportering aan de gemeenschapsinstellingen wordt reeds in artikel 6 voorzien. 
- wijziging n° 26 
De regels van de comitologie worden formeel bepaald en deze tekst mag er niet van afwijken. 
- wijziging n° 27 
idem 
De Raad wordt verzocht om zijn gemeenschappelijk standpunt op basis van het gewijzigde voorstel 
in te nemen in bijlage. 
VOORSTEL VOOR EEN 
BESCHIKKING VAN DE 
RAAD GEWIJZIGD VOORSTEL VOOR EEN 
BESCHIKKING VAN DE 
RAAD 
betreffende een meerjarenprogramma 
tot bevordering van hernieuwbare 
energiebronnen in de Gemeenschap 
(ALTENER II ) betreffende een meerjarenprogramma 
tot bevordering van hernieuwbare 
energiebronnen in de Gemeenschap 
(ALTENER II ) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE 
UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Gemeenschap, 
inzonderheid op artikel 130S, lid 1, 
Gezien het voorstel van de 
Commissie, 
Gezien het advies van het 
Economisch en Sociaal Comité, 
Gezien het advies van het Comité van 
de Regio's, 
Volgens de procedure van artikel 
189C van het Verdrag, in 
samenwerking met het Europees 
Parlement, 
1. Overwegende dat artikel 130R 
van het Verdrag bepaalt dat 
het optreden van de 
Gemeenschap onder meer als 
doelstelling heeft een 
behoedzaam en rationeel 
gebruik van 
natuurlijke hulpbronnen te 
verzekeren; 
2. Overwegende dat artikel 129 
van het Verdrag bepaalt dat de 
eisen inzake 
gezondheidsbescherming een DE RAAD VAN DE EUROPESE 
UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Gemeenschap, 
inzonderheid op artikel 130S, lid 1, 
Gezien het voorstel van de 
Commissie, 
Gezien het advies van het 
Economisch en Sociaal Comité, 
Gezien het advies van het Comité van 
de Regio's, 
Volgens de procedure van artikel 
189C van het Verdrag, in 
samenwerking met het Europees 
Parlement, 
1. Overwegende dat artikel 130R 
van het Verdrag bepaalt dat 
het optreden van de 
Gemeenschap onder meer als 
doelstelling heeft een 
behoedzaam en rationeel 
gebruik van 
natuurlijke hulpbronnen te 
verzekeren; 
2. Overwegende dat artikel 129 
van het Verdrag bepaalt dat de 
eisen inzake 
gezondheidsbescherming een 
bestanddeel van het 
Gemeenschapsbeleid op 
andere gebieden vormen en 
dat het Altener-programma tot 
de bescherming van de 
gezondheid bijdraagt; 
Overwegende dat de Raad in 3. 
zijn zitting van 29 oktober 1990 
de stabilisatie van de totale 
C02-emissies tegen het jaar 
2000 op het niveau van 1990 
in de Gemeenschap als geheel 
als doel heeft vastgesteld; 
Overwegende dat bij 4. 
Beschikking 93/389/EEG een 
bewakingssysteem voor de 
uitstoot van C02 en andere 
broeikasgassen is ingesteld; 
Overwegende dat, bij een 5. 
normale economische groei, de 
door het energieverbruik 
veroorzaakte C02-uitstoot in de 
Gemeenschap van 1995 tot 
2000 waarschijnlijk met 
omstreekts 3% zal toenemen; 
dat het derhalve noodzakelijk 
is aanvullende maatregelen te 
nemen; bestanddeel van het 
Gemeenschapsbeleid op 
andere gebieden vormen en 
dat het Altener-programma tot 
de bescherming van de 
gezondheid bijdraagt; 
Overwegende dat de Raad in 
zijn zitting van 29 oktober 1990 
de stabilisatie van de totale 
C02-emissies tegen het jaar 
2000 op het niveau van 1990 
in de Gemeenschap als geheel 
als doel heeft vastgesteld; 
Overwegende dat bij 
Beschikking 93/389/EEG1 een 
bewakingssysteem voor de 
uitstoot van C02 en andere 
broeikasgassen is ingesteld; 
Overwegende dat, bij een 
normale economische groei, de 
door het energieverbruik 
veroorzaakte C02-uitstoot in de 
Gemeenschap van 1995 tot 
2000 waarschijnlijk met 
omstreekts 3% zal toenemen; 
dat het derhalve noodzakelijk 
is aanvullende maatregelen te 
nemen; 
Overwegende dat de Raad op 
zijn zitting van 25 en 26 juni 
1996 heeft vastgesteld dat het 
txeede evaluatierapport van de 
intergouvernementele 
werkgroep 
"Klimaatverandering" (SAR 
IPPC) in het kader van 
onderhandelingen voor een 
protocol overeenkomstig het 
Mandaat van Berlijn 
concludeert, dat alles erop wijst 
dat er een duidelijke menselijke 
invloed op de 
klimaatverandering bestaat, en 
dat de noodzaak beklemtoont 
van een dringend handelen op Overwegende dat de Raad op 
zijn zitting van 25 en 26 juni 
1996 heeft vastgesteld dat het 
txeede evaluatierapport van de 
intergouvernementele 
werkgroep 
"Klimaatverandering" (SAR 
IPPC) in het kader van 
onderhandelingen voor een 
protocol overeenkomstig het 
Mandaat van Berlijn 
concludeert, dat alles erop wijst 
dat er een duidelijke menselijke 
invloed op de 
klimaatverandering bestaat, en 
dat de noodzaak beklemtoont 
van een dringend handelen op 
10. een zo ruim mogelijke 
grondslag, dat de Raad er 
voorts ervan kennis heeft 
genomen dat belangrijke "geen 
spijts" -opties openstaan en de 
Commissie heeft verzocht te 
bepalen welke maatregelen 
door de Gemeenschap moeten 
worden genomen; 
Overwegende dat de 
Commissie in het groenboek 
van 11 januari 1995 en het 
Witboek van 13 december 
1995 het Europees Parlement 
en de Raad haar standpunt te 
kennen heeft gegeven over de 
toekomst van het energiebeleid 
in de Gemeenschap en over de 
rol die hernieuwbare 
energiebronnen hierbij moeten 
vervullen; 
Overwegende dat het 
Europees Parlement in zijn 
Resolutie van 4 juli 1996 de 
Commissie oproept een 
actieplan van de 
Gemeenschap ter bevordering 
van duurzame energiebronnen 
ten uitvoer te leggen; 
Overwegende dat de 
Commissie met het Groenboek 
van 20 november 1996, 
"Energie voor de toekomst: 
hernieuwbare 
energiebronnen", de aanzet 
heeft gegeven tot een proces 
van ontwikkeling en verdere 
uitvoering van een 
gemeenschappelijke strategie 
en een actieplan voor 
hernieuwbare energiebronnen 
(HEB); 
Overwegende dat het 
Europees Parlement in zijn 
resolutie van 14 november een zo ruim mogelijke 
grondslag; dat de Raad er 
voorts ervan kennis heeft 
genomen dat belangrijke "geen 
spijts" -opties openstaan en de 
Commissie heeft verzocht te 
bepalen welke maatregelen 
door de Gemeenschap moeten 
worden genomen; 
7. Overwegende dat de 
Commissie in het groenboek 
van 11 januari 19952 en het 
Witboek van 13 december 
19953 het Europees Parlement 
en de Raad haar standpunt te 
kennen heeft gegeven over de 
toekomst van het energiebeleid 
in de Gemeenschap en over de 
rol die hernieuwbare 
energiebronnen hierbij moeten 
vervullen; 
8. Overwegende dat het 
Europees Parlement in zijn 
Resolutie van 4 juli 19964 de 
Commissie oproept een 
actieplan van de 
Gemeenschap ter bevordering 
van duurzame energiebronnen 
ten uitvoer te leggen; 
9. Overwegende dat de 
Commissie met het Groenboek 
van 20 november 1996, 
"Energie voor de toekomst: 
hernieuwbare 
energiebronnen"5, de aanzet 
heeft gegeven tot een proces 
van ontwikkeling en verdere 
uitvoering van een 
gemeenschappelijke strategie 
en een actieplan voor 
hernieuwbare energiebronnen 
(HEB); 
10. Overwegende dat het Europees 
Parlement in zijn resolutie van 14 
november 19966 over het witboek van 
1996 over het witboek van de 
Commissie "Een energiebeleid 
voor de Europese Unie" de 
Commissie verzoekt een 
financieel programma te 
ontwikkelen ter stimulering van 
duurzame energie te 
ontwikkelen; de Commissie "Een energiebeleid 
voor de Europese Unie" de 
Commissie verzoekt een financieel 
programma te ontwikkelen ter 
stimulering van duurzame energie te 
ontwikkelen; dat het bovendien in zijn 
resolutie van 15 mei 19977 over de 
mededeling van de Commissie over 
energie voor de toekomst: 
hernieuwbare energiebronnen 
groenboek voor een communautaire 
strategie uitdrukkelijk aandringt op 
een spoedig besluit over een 
verbeterd Altener H-programma, 
11. Overwegende dat de 11. 
Gemeenschap overeenkomstig 
artikel 130A van het Verdrag 
haar optreden gericht op de 
versterking van de 
economische en sociale 
samenhang ontwikkelt en 
vervolgt en zich in het 
bijzonder ten doel stelt de 
verschillen tussen de 
ontwikkelingsniveaus van de 
onderscheiden regio's en de 
achterstand van de minst 
begunstigde regio's te 
verkleinen; dat energiegebied 
onder meer onder dit optreden 
valt; Overwegende dat de 
Gemeenschap overeenkomstig 
artikel 130A van het Verdrag 
haar optreden gericht op de 
versterking van de 
economische en sociale 
samenhang ontwikkelt en 
vervolgt en zich in het 
bijzonder ten doel stelt de 
verschillen tussen de 
ontwikkelingsniveaus van de 
onderscheiden regio's en de 
achterstand van de minst 
begunstigde regio's te 
verkleinen; dat energiegebied 
onder meer onder dit optreden 
valt; 
12. Overwegende dat de Raad bij 12. 
Beschikking 93/500/EEG een 
communautair programma 
heeft vastgesteld inzake de 
bevordering van hernieuwbare 
energiebronnen (Altener) dat 
tot doel heeft de C02-uitstoot 
te beperken door het 
marktaandeel van 
hernieuwbare energiebronnen 
en de bijdrage daarvan tot de 
totale productie van primaire 
energie in de Gemeenschap te 
verhogen; dat dit programma Overwegende dat de Raad bij 
Beschikking 93/500/EEG8 een 
communautair programma 
heeft vastgesteld inzake de 
bevordering van hernieuwbare 
energiebronnen (Altener) dat 
tot doel heeft de C02-uitstoot 
te beperken door het 
marktaandeel van 
hernieuwbare energiebronnen 
en de bijdrage daarvan tot de 
totale productie van primaire 
energie in de Gemeenschap te 
verhogen; dat dit programma 
op 31 december 1997 eindigt; op 31 december 1997 eindigt; 
13. Overwegende dat de 13. 
Gemeenschap heeft erkend dat 
het Altener-programma een 
belangrijk onderdeel vormt van 
de Gemeenschapsstrategie tot 
beperking van de C02-uitstoot; 
14. Overwegende dat bij Besluit 
nr.1110/94/EGvanhet 
Europees Parlement en de 
Raad, gewijzigd bij Besluit nr. 
616/96/EG, een vierde 
kaderprogramma voor 
onderzoek, technologische 
ontwikkeling en demonstratie is 
vastgesteld; dat het beleid op 
het gebied van hernieuwbare 
energiebronnen een belangrijk 
instrument vormt voor de 
toepassing en de bevordering 
van nieuwe 
energietechnologieën die in 
het kaderprogramma zullen 
worden ontwikkeld; dat het 
Altener ll-programma een 
instrument is dat een 
aanvulling op dat programma 
vormt; Overwegende dat de 
Gemeenschap heeft erkend dat 
het Altener-programma een 
belangrijk onderdeel vormt van 
de Gemeenschapsstrategie tot 
beperking van de C02-uitstoot; 
14. Overwegende dat bij Besluit 
nr.1110/94/EG van het 
Europees Parlement en de 
Raad9, gewijzigd bij Besluit nr. 
616/96/EG10, een vierde 
kaderprogramma voor 
onderzoek, technologische 
ontwikkeling en demonstratie is 
vastgesteld; dat het beleid op 
het gebied van hernieuwbare 
energiebronnen een belangrijk 
instrument vormt voor de 
toepassing en de bevordering 
van nieuwe 
energietechnologieën die in 
het kaderprogramma zullen 
worden ontwikkeld; dat het 
Altener ll-programma een 
instrument is dat een 
aanvulling op dat programma 
vormt; 
(14 bis) tevens overwegende dat het 
vijfde kaderprogramma voor 
onderzoek, tecnologische 
ontwikkeling en demonstratie 
bijzondere aandacht aan 
energie moet besteden en dat 
Altener II opnieuw een 
waardevol instrument moet 
worden dat dit toekomstige 
programma aanvult. 
14 ter) overwegende dat 
hernieuwbare energiebronnen 
een belangrijke energiebron 
voor de Gemeenschap zijn, 
met aanzienlijke commerciële 
mogelijkheden en dat de 
ontwikkeling ervan derhalve 
15. 
16. Overwegende dat de ruimere 
toepassing van hernieuwbare 
energiebronnen zowel op het 
milieu als op de continuïteit 
van de energievoorziening een 
positieve uitwerking zal 
hebben; en dat een hoog 
niveau van internationale 
samenwerking wenselijk is om 
de beste resultaten te 
verkrijgen; 
Overwegende dat een versterkt 
Altener ll-programma een 
wezenlijk instrument voor de 
ontwikkeling van het potentieel 
van hernieuwbare 
energiebronnen vormt; dient te worden gesteund met 
behulp van een specifieke 
strategie en gerichte acties, 
teneinde ze zowel 
levensvatbaar als 
concurrerend te maken en 
aldus een gunstig klimaat voor 
investering te scheppen, 
15. Overwegende dat de ruimere 
toepassing van hernieuwbare 
energiebronnen zowel op het 
milieu als op de continuïteit 
van de energievoorziening een 
positieve uitwerking zal 
hebben;overwegende dat 
alleen een vrije ontwikkeling op 
grote schaal van hernieuwbare 
energiebronnen het mogelijk 
zal maken hun potentieel 
volledig te exploiteren; en dat 
een hoog niveau van 
internationale samenwerking 
wenselijk is om de beste 
resultaten te verkrijgen; 
16. Overwegende dat een versterkt 
Altener ll-programma een 
wezenlijk instrument voor de 
ontwikkeling van het potentieel 
van hernieuwbare 
energiebronnen vormt; 
overwegende dat 
hernieuwbare energiebronnen 
een redelijke percentage van 
de Europese interne 
energiemarkt moeten 
vertegenwoordigen 
(16 bis) overwegende dat de 
ontwikkeling van hernieuwbare 
energiebronnen kan helpen 
een concurrerend 
energiesysteem te scheppen 
voor geheel Europa en een 
Europese industrie van 
hernieuwbare energiebronnen 
te ontwikkelen, met uitgebreide 
gelegenheid voor de export 
17. Overwegende dat bij de 
uitvoering van het programma 
voor nauwe samenwerking 
dient te worden gezorgd met 
andere communautaire 
programma's en acties die 
eveneens betrekking hebben 
op de bevordering van 
hernieuwbare energiebronnen; 
18. Overwegende dat het uit 
politiek en economisch 
oogpunt wenselijk is het 
Altener ll-programma open te 
stellen voor geassocieerde 
landen uit Midden- en Oost-
Europa overeenkomstig de 
conclusies van de Europese 
Raad in Kopenhagen van 21 
en 22 juni 1993 en de door de 
Commissie in mei1994 bij de 
Raad ingediende mededeling 
dienaangaande, alsook voor 
Cyprus, 
HEEFT DE VOLGENDE 
BESCHIKKING VASTGESTELD: van know-how en 
investeringen in derde landen 
met deelneming van de 
Gemeenschap 
17. Overwegende dat bij de 
uitvoering van het programma 
voor nauwe samenwerking 
dient te worden gezorgd met 
andere communautaire 
programma's en acties die 
eveneens betrekking hebben 
op de bevordering van 
hernieuwbare energiebronnen; 
18. Overwegende dat het uit 
politiek en economisch 
oogpunt wenselijk is het 
Altener ll-programma open te 
stellen voor geassocieerde 
landen uit Midden- en Oost-
Europa overeenkomstig de 
conclusies van de Europese 
Raad in Kopenhagen van 21 
en 22 juni 1993 en de door de 
Commissie in mei 1994 bij de 
Raad ingediende mededeling 
dienaangaande, alsook voor 
Cyprus, 
HEEFT DE VOLGENDE 
BESCHIKKING VASTGESTELD: 
Artikel 1 Artikel 1 
Onder de naam Altener II wordt 1. 
een vijfjarenprogramma van 
maatregelen en acties ter 
bevordering van hernieuwbare 
energiebronnen in de 
Gemeenschap, hierna 
"programma" genoemd, ten 
uitvoer gelegd. Dit programma 
heeft de volgende 
doelstellingen: Onder de naam Altener II wordt 
een vijfjarenprogramma van 
maatregelen en acties ter 
bevordering van hernieuwbare 
energiebronnen in de 
Gemeenschap, hierna 
"programma" genoemd, ten 
uitvoer gelegd. Dit programma 
heeft de volgende 
doelstellingen: 
a) het mede scheppen van de 
noodzakelijke voorwaarden a) het mede scheppen van de 
noodzakelijke voorwaarden 
voor de uitvoering van een 
communautair actieplan 
voor hernieuwbare 
energiebronnen, 
inzonderheid de juridische, 
sociaal-economische en 
administratieve 
voorwaarden; 
b) de aanmoediging van 
particuliere en 
overheidsinvesteringen in 
de productie en het gebruik 
van energie uit 
hernieuwbare bronnen. voor de uitvoering van een 
communautair actieplan 
voor hernieuwbare 
energiebronnen, 
inzonderheid de juridische, 
sociaal-economische en 
administratieve 
voorwaarden; 
b) de aanmoediging van 
particuliere en 
overheidsinvesteringen in 
de productie en het gebruik 
van energie uit 
hernieuwbare bronnen. 
Deze beide doelstellingen 
dragen bij tot de 
verwezenlijking van de 
volgende algemene 
communautaire doelstellingen 
en aandachtspunten: de 
beperking van de C02-uitstoot; 
verhoging van het aandeel van 
hernieuwbare energiebronnen 
in de energiebalans; de 
vermindering van de 
afhankelijkheid van ingevoerde 
energie; continuïteit van de 
energievoorziening; de 
economische ontwikkeling, de 
economische en sociale 
samenhang en de gewestelijke 
en plaatselijke ontwikkeling. Deze doelstellingen dragen bij 
tot de verwezenlijking van de 
volgende algemene 
communautaire doelstellingen 
en aandachtspunten: de 
beperking van de C02-uitstoot; 
verhoging van het aandeel van 
hernieuwbare energiebronnen 
in de energiebalans; 
overeenkomstig de 
gemeenschappelijke strategie 
in zaken hernieuwbare 
energiebronnen; de 
vermindering van de 
afhankelijkheid van ingevoerde 
energie; continuïteit van de 
energievoorziening; de 
economische ontwikkeling, de 
economische en sociale 
samenhang en de gewestelijke 
en plaatselijke ontwikkeling, 
scheppen van nieuwe 
arbeidsplaatsen en 
bevordering van de Europese 
industrie. 
Uit hoofde van het programma 
verleent de Gemeenschap 
financiële steun voor acties die 
aan de doelstellingen van deze 
beschikking voldoen. Uit hoofde van het programma 
verleent de Gemeenschap 
financiële steun voor acties die 
aan de doelstellingen van deze 
beschikking voldoen. 
De jaarlijkse kredieten voor de 3. De jaarlijkse kredieten voor de 
uitvoering van het programma 
worden door de 
begrotingsautoriteit 
goedgekeurd binnen de perken 
van de financiële 
vooruitzichten. uitvoering van het programma 
worden door de 
begrotingsautoriteit 
goedgekeurd binnen de perken 
van de financiële 
vooruitzichten. 
Artikel 2 Artikel 2 
1. De volgende acties en maatregelen 
op het gebied van hernieuwbare 
energiebronnen worden uit hoofde 
van het programma gefinancierd: 
a) 
b) Studies en andere acties, met 
het oog op de uitvoering en 
aanvulling van communautaire 
maatregelen ter ontwikkeling 
van het potentieel van 
hernieuwbare energiebronnen. 
Daaronder vallen de uitwerking 
van sectoriële en 
marktstrategieën, de 
ontwikkeling van normen en 
standaarden, gegroepeerde 
aankopen en de analyse van 
de juridische, sociaal-
economische en 
administratieve voorwaarden 
die het gunstigst zijn voor de 
penetratie van duurzame 
energie, alsmede de 
voorbereiding van de passende 
wetgeving; 
Proefprojecten die tot doel 
hebben infrastructuren en 
instrumenten ter ontwikkeling 
van hernieuwbare 
energiebronnen tot stand te 1. De volgende acties en maatregelen 
op het gebied van hernieuwbare 
energiebronnen worden uit hoofde 
van het programma gefinancierd: 
a) Studies en andere acties, met 
het oog op de uitvoering en 
aanvulling van communautaire 
maatregelen ter ontwikkeling 
van het potentieel van 
hernieuwbare energiebronnen. 
Daaronder vallen de uitwerking 
van sectoriële en 
marktstrategieën, de 
ontwikkeling van normen en 
standaarden, gegroepeerde 
aankopen, vergelijkende 
projectanalyse van de 
gevolgen voor het milieu en 
een kostenontwikkeling op 
lange termijn tussen het 
gebruik van conventionnele en 
ernieuwbare energiebronnen. 
Alsmede de analyse van de 
juridische, sociaal-
economische en 
administratieve voorwaarden 
die het gunstigst zijn voor de 
penetratie van duurzame 
energie, alsmede de 
voorbereiding van de passende 
wetgeving; 
b) Proefprojecten die tot doel 
hebben infrastructuren en 
instrumenten ter ontwikkeling 
van hernieuwbare 
energiebronnen tot stand te 
brengen of uit te breiden op het 
gebied van: 
- plaatselijk en gewestelijk 
planning, 
- hulpmiddelen voor 
planning, ontwerp en 
beoordeling, 
- nieuwe financierings- en 
marktinstrumenten, 
- informatie, 
- onderwijs en opleiding; brengen of uit te breiden op het 
gebied van: 
- plaatselijk en gewestelijk 
planning, 
- hulpmiddelen voor 
planning, ontwerp en 
beoordeling, 
- nieuwe financierings- en 
marktinstrumenten, 
- informatie, 
- onderwijs en opleiding; 
c) Door de Commissie 
voorgestelde maatregelen tot 
aanmoediging van de 
uitwisseling van ervaring en 
kennis, met het oog op betere 
coördinatie tussen 
internationale, communautaire, 
nationale, gewestelijk en 
plaatselijk werkzaamheden; 
instelling van een 
gecentraliseerd systeem voor 
inzameling, de schifting en de 
verspreiding van informatie en 
kennis betreffende 
hernieuwbare energiebronnen. 
d) Door eer+afjderei^&teHifig dan 
do Commissie voorgestelde 
maatregelen tot aanmoediging 
van do uitwisseling van 
ervaring en kennis. c) Maatregelen tot aanmoediging 
van de uitwisseling van 
ervaring en kennis, met het 
oog op betere coördinatie 
tussen internationale, 
communautaire, nationale, 
gewestelijk en plaatselijk 
werkzaamheden; instelling van 
een gecentraliseerd systeem 
voor inzameling, de schifting 
en de verspreiding van 
informatie en kennis 
betreffende hernieuwbare 
energiebronnen. 
d) Schrappen 
e) Gerichte acties om 
hernieuwbare energiebronnen 
gemakkelijker ingang te doen 
vinden en investeringen aan te 
moedigen, door de verlening 
van bijstand bij de 
voorbereiding en de indieping 
van uitvoeringsprojecten. e) Gerichte acties om 
hernieuwbare energiebronnen 
en de desbetreffende know­
how gemakkelijker ingang te 
doen vinden met name 
ondersteunde maatregelen 
voor de overgangsfase tussen 
demonstratie en commerciële 
afzet, en investeringen aan te 
moedigen, door de verlening 
van bijstand bij de 
voorbereiding en de indieping 
van uitvoeringsprojecten. 
f) Acties met het oog op: 
- de bewaking van de 
tenuitvoerlegging van de 
strategie en het actieplan 
van de Gemeenschap tot 
ontwikkeling van 
hernieuwbare 
energiebronnen; 
de ondersteuning van bij 
de uitvoering van het 
actieplan genomen 
initiatives met name ter 
bevordering van een betere 
coördinatie en een sterkere 
synergie tussen acties, met 
inbegrip van alle door de 
gefinancierde activiteiten; 
het volgen van de door de 
Gemeenschap en de 
lidstaten geboekte 
vooruitgang inzake de 
ontwikkeling van 
hernieuwbare 
energiebronnen; 
de beoordeling van de 
gevolgen en de rentabiliteit 
van de uit hoofde van dit 
programma genomen 
maatregelen. Bij deze 
beoordeling wordt tevens 
sociale en milieuaspecten in 
aanmerking genomen. f) Acties met het oog op: 
- de bewaking van de 
tenuitvoerlegging van de 
strategie en het actieplan 
van de Gemeenschap tot 
ontwikkeling van 
hernieuwbare 
energiebronnen; 
de ondersteuning van bij 
de uitvoering van het 
actieplan genomen 
initiativen, met name ter 
bevordering van een betere 
coördinatie en een sterkere 
synergie tussen acties,; 
met inbegrip van alle door 
de Gemeenschap en 
andere steunverlenende 
instellingen, zoals de 
Europese Investeringsbank 
gefinancierde activiteiten, 
het volgen van de door de 
Gemeenschap en de 
lidstaten geboekte 
vooruitgang inzake de 
ontwikkeling van 
hernieuwbare 
energiebronnen; 
- de beoordeling van de 
gevolgen en de rentabiliteit 
van de uit hoofde van dit 
programma genomen 
maatregelen. Bij deze 
beoordeling wordt tevens 
sociale en milieuaspecten 
en de schepping van 
werkgelegenheid in 
aanmerking genomen. 
] i 
De gerichte acties, zoals 
bedoeld in lid 1, onder e) 
hebben tot doel, om 
investeringen in nieuwe 
geïnstalleerde capaciteit voor 
energieproductie uit 
hernieuwbare bronnen te 
vergemakkelijken en te 
versnellen door financiële 
steunverlening, teneinde de 
perifere en 
dienstverichtingskosten van 
projecten op het gebied van 
hernieuwbare energie te 
verlagen en zodoende de niet-
technische hinderpalen uit de 
weg te ruimen. De gerichte acties, zoals 
bedoeld in lid 1, onder e) 
hebben tot doel, om 
investeringen in nieuwe 
geïnstalleerde capaciteit voor 
energieproductie uit 
hernieuwbare bronnen te 
vergemakkelijken en te 
versnellen door financiële 
steunverlening, teneinde de 
perifere en 
dienstverichtingskosten van 
projecten op het gebied van 
hernieuwbare energie te 
verlagen en zodoende de niet-
technische hinderpalen uit de 
weg te ruimen. 
Deze actie verlenen onder 
meer bijstaand inzake de 
toegang tot gespecialiseerd 
advies, analyse van 
marktvooruitzichten, keuze van 
de vestigingsplaats, aanvragen 
van bouw- en 
exploitatievergunningen, de 
opstelling van 
financieringsplannnen, 
voorbereiding van 
aanbestedingen, opleiding van 
het exploitatiepersoneel, 
inbedrijfstelling van installaties 
enz.. Deze actie verlenen onder 
meer bijstaand inzake de 
toegang tot gespecialiseerd 
advies, analyse van 
marktvooruitzichten, keuze van 
de vestigingsplaats, aanvragen 
van bouw- en 
exploitatievergunningen, acties 
van KMO's met investering in 
hernieuwbare energiebronnen, 
de opstelling van 
financieringsplannnen, 
voorbereiding van 
aanbestedingen, opleiding van 
het exploitatiepersoneel, 
inbedrijfstelling van installaties 
enz.. 
Deze gerichte acties hebben 
betrekking op projecten die op 
de volgende gebieden worden 
uitgevoerd: 
- biomassa, waaronder 
energiegewassen, 
brandhout, afval van 
bosbouw en landbouw, 
stadsafval, vloeibare 
biobrandstoffen en biogas, Deze gerichte acties hebben 
betrekking op projecten die op 
de volgende gebieden worden 
uitgevoerd: 
- biomassa, waaronder 
energiegewassen, 
brandhout, afval van 
bosbouw en landbouw, 
stadsafval dat niet kan 
worden gerecycleerd, 
vloeibare biobrandstoffen 
en biogas, 
thermische en 
fotovoltaïsche zonne-
energiesystemen, 
passieve en actieve zonne-
energiesystemen in 
gebouwen, 
kleinschalige (<10 MW) 
waterkrachtprojecten, 
windenergie, 
geothermische energie; thermische en 
fotovoltaïsche zonne-
energiesystemen, 
passieve en actieve zonne-
energiesystemen in 
gebouwen, 
kleinschalige (<10 MW) 
waterkrachtprojecten, 
windenergie, 
geothermische energie; 
Artikel 3 
De Gemeenschap draagt alle 
kosten in verband met de in 
artikel 2, lid 1 onder a), c) en f), 
bedoelde acties en 
maatregelen. 
De financiële bijdrage uit 
hoofde van dit programma aan 
de in artikel 2, lid 1 onder b) eft 
d>7 bedoelde acties en 
maatregelen bedraagt ten 
hoogste 50% van de totale 
kosten, terwijl het resterende 
deel van de kosten uit 
openbare of particuliere 
middelen dan wel een 
combinatie van beide kan 
worden gefinancierd. 
De financiële bijdrage uit 
hoofde van dit programma aan 
de in artikel 2, lid 1, onder e), 
bedoelde acties en 
maatregelen wordt voor elke 
gerichte actie jaarlijks 
vastgesteld 
overeenkomstig artikel 4, lid 2. Artikel 3 
De Gemeenschap draagt alle 
kosten in verband met de in 
artikel 2, lid 1 onder a), c) en f), 
bedoelde acties en 
maatregelen. 
De financiële bijdrage uit 
hoofde van dit programma aan 
de in artikel 2, lid 1 onder b), 
bedoelde acties en 
maatregelen bedraagt ten 
hoogste 50% van de totale 
kosten, terwijl het resterende 
deel van de kosten uit 
openbare of particuliere 
middelen dan wel een 
combinatie van beide kan 
worden gefinancierd. 
De financiële bijdrage uit 
hoofde van dit programma aan 
de in artikel 2, lid 1, onder e), 
bedoelde acties en 
maatregelen wordt voor elke 
gerichte actie jaarlijks 
vastgesteld 
overeenkomstig artikel 4, lid 2. 
13 
Artikel 4 Artikel 4 
De Commissie is belast met de 1 
uitvoering van het programma. 
2. De voorwaarden en 
richtsnoeren voor 
ondersteuning van de in 
artikel 2, lid 1 bedoelde acties 
en maatregelen worden 
jaarlijks vastgesteld, zulk gelet 
op 2. De Commissie is belast met de 
uitvoering van het programma. 
De voorwaarden en 
richtsnoeren voor 
ondersteuning van de in 
artikel 2, lid 1 bedoelde acties 
en maatregelen worden 
jaarlijks vastgesteld, zulk gelet 
op 
a) de prioriteiten van de 
Gemeenschap en de 
lidstaten vermeld in hun 
programma's ter 
bevordering van 
hernieuwbare 
energiebronnen; 
b) de criteria inzake 
rentabiliteit en het 
ontwikkelingspotentieel van 
hernieuwbare 
energiebronnen en de 
gevolgen op de 
werkgelegenheid en het 
milieu, met name de 
vermindering van de 
C02-uitstoot; 
c) voor de in artikel 2, lid 1, 
onder e), bedoelde actie, de 
relatieve kosten van 
bijstand, de verwachte 
nieuwe productiecapaciteit 
en de omvang van 
transregionale en/of 
transnationale voordelen; a) de prioriteiten van de 
Gemeenschap en de 
lidstaten vermeld in hun 
programma's ter 
bevordering van 
hernieuwbare 
energiebronnen; 
b) de criteria inzake 
rentabiliteit en het 
ontwikkelingspotentieel van 
hernieuwbare 
energiebronnen en de 
gevolgen op de 
werkgelegenheid en het 
milieu, met name de 
vermindering van de 
C02-uitstoot, 
c) voor de in artikel 2, lid 1, 
onder e), bedoelde actie, de 
relatieve kosten van 
bijstand, de commerciële 
uitvoerbaarheid op lange 
termijn en de verwachte 
nieuwe productiecapaciteit 
en de omvang van 
transregionale en/of 
transnationale voordelen; 
d) de beginselen van artikel 92 
van het Verdrag en de 
toepasselijke 
communautaire d) de beginselen van artikel 92 
van het Verdrag en de 
toepasselijke 
communautaire 
14 
richtsnoeren inzake 
staatsteun voor 
milieubescherming. 
Het in artikel 5 bedoelde 
comité staat de Commissie bij 
in de vaststelling van deze 
voorwaarden en richtsnoeren 
bij. richtsnoeren inzake 
staatsteun voor 
milieubescherming. 
Het in artikel 5 bedoelde 
comité staat de Commissie bij 
in de vaststelling van deze 
voorwaarden en richtsnoeren 
bij. 
Artikel 5 Artikel 5 
De Commissie wordt bijgestaan door 
een raadgevend comité bestaande uit 
vertegenwoordigers van de lidstaten 
en voorgezeten door de 
vertegenwoordiger van de 
Commissie. 
De vertegenwoordiger van de 
Commissie legt het comité een 
ontwerp voor van de te nemen 
maatregelen. Het comité brengt 
binnen een termijn die de voorzitter 
kan vaststellen naar gelang van de 
urgentie van de materie, advies uit 
over dit ontwerp, zo nodig door 
middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen 
opgenomen; voorts heeft iedere 
lidstaat het recht te verzoeken dat zijn 
standpunt in de notulen wordt 
opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk 
rekening met het door het comité 
uitgebrachte advies. Zij brengt het 
comité op de hoogte van de wijze 
waarop zij rekening heeft gehouden 
met zijn advies. 
Artikel 6 
1. In de loop van het tweede jaar 
van het programma dient de 
Commissie bij het 
Europees Parlement, de Raad, De Commissie wordt bijgestaan door 
een raadgevend comité bestaande uit 
vertegenwoordigers van de lidstaten 
en voorgezeten door de 
vertegenwoordiger van de 
Commissie. 
De vertegenwoordiger van de 
Commissie legt het comité een 
ontwerp voor van de te nemen 
maatregelen. Het comité brengt 
binnen een termijn die de voorzitter 
kan vaststellen naar gelang van de 
urgentie van de materie, advies uit 
over dit ontwerp, zo nodig door 
middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen 
opgenomen; voorts heeft iedere 
lidstaat het recht te verzoeken dat zijn 
standpunt in de notulen wordt 
opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk 
rekening met het door het comité 
uitgebrachte advies. Zij brengt het 
comité op de hoogte van de wijze 
waarop zij rekening heeft gehouden 
met zijn advies. 
Artikel 6 
1. In de loop van het tweede jaar 
van het programma dient de 
Commissie bij het 
Europees Parlement, de Raad, 
het Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité 
van de Regio's een verslag in 
over de maatregelen die door 
de Gemeenschap en in de 
Lidstaten ter bevordering van 
hernieuwbare energiebronnen 
zijn genomen, onder verwijzing 
naar met name de in artikel 1 
vastgelegde doelstellingen. Dit 
verslag gaat vergezeld van 
voorstellen voor wijzigingen in 
het programma die in het licht 
van deze resultaten 
noodzakelijk mochten zijn het Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité 
van de Regio's een verslag in 
over de maatregelen die door 
de Gemeenschap en in de 
Lidstaten ter bevordering van 
hernieuwbare energiebronnen 
zijn genomen, onder verwijzing 
naar met name de in artikel 1 
vastgelegde doelstellingen. Dit 
verslag gaat vergezeld van 
voorstellen voor wijzigingen in 
het programma die in het licht 
van deze resultaten 
noodzakelijk mochten zijn 
2. Na de beëindiging van het 
programma beoordeelt de 
Commissie de resultaten van 
de toepassing van deze 
beschikking en de samenhang 
tussen de nationale en de 
communautaire acties. Zij 
brengt daarover verslag uit aan 
het Europees Parlement, de 
Raad, het Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité 
van de Regio's. 
Artikel 7 Na de beëindiging van het 
programma beoordeelt de 
Commissie de resultaten van 
de toepassing van deze 
beschikking en de samenhang 
tussen de nationale en de 
communautaire acties. Zij 
brengt daarover verslag uit aan 
het Europees Parlement, de 
Raad, het Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité 
van de Regio's. 
Artikel 7 
Het programma staat voor deelname 
van de geassocieerde landen van 
Midden- en Oost-Europa (LMOE) 
open overeenkomstig de 
voorwaarden, met inbegrip van de 
financiële bepalingen, die in de 
aanvullende protocollen bij de 
associatieovereenkomsten of in de 
associatieovereenkomsten zelf voor 
deelname aan communautaire 
programma's zijn gesteld. Het 
programma staat voor deelname van 
Cyprus open op basis van 
aanvullende kredieten krachten 
dezelfde regels als die welke ten 
aanzien van de EVA/EER-landen 
worden toegepast en volgens de met Het programma staat voor deelname 
van de geassocieerde landen van 
Midden- en Oost-Europa (LMOE) 
open overeenkomstig de 
voorwaarden, met inbegrip van de 
financiële bepalingen, die in de 
aanvullende protocollen bij de 
associatieovereenkomsten of in de 
associatieovereenkomsten zelf voor 
deelname aan communautaire 
programma's zijn gesteld. Het 
programma staat voor deelname van 
Cyprus open op basis van 
aanvullende kredieten krachten 
dezelfde regels als die welke ten 
aanzien van de EVA/EER-landen 
worden toegepast en volgens de met 
16 
deze landen overeen te komen 
procedures. 
Artikel 8 deze landen overeen te komen 
procedures. 
Artikel 8 
Deze beschikking is van toepassing 
van 1 januari 1998 tot en met 
31 december 2002. Deze beschikking is van toepassing 
van 1 januari 1998 tot en met 
31 december 2002. 
Artikel 9 Artikel 9 
Deze beschikking is gericht tot de 
Lidstaten. Deze beschikking is gericht tot de 
Lidstaten. 
PBL 167 van 9.7.1993, blz. 31. 
COM(94)659 van 11.01.1995. 
COM(95)682 van 13.12.1995 
PB nr. C 211 van 22.7.1996, blz. 27 
COM(%) 576 dcf. van 20.11.1996 
PB nr. C 362 van 2.12.1996, blz. 279 
PBC 167 van 2.6.1997, blz. 160 
PB L. 235 van 18.9.1993, blz. 41 
PB nr. L 126 van 18.05.1994, blz. 1 
PB. Nr. L 86 van 4.4.1996, blz. 69. 
17 

ISSN 0254-1513 
COM(97) 646 def. 
DOCUMENTEN 
NL 12 01 
Catalogusnummer : CB-CO-97-656-NL-C 
ISBN 92-78-28316-9 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
n