Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een verordening van de
Raad tot wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977 tot scheiding van de func-tie van interne audit en de functie van financiële controle vooraf (artikel 24, alinea 5, van het
Financieel Reglement) (COM(2000) 341 Ndash C5-0293/2000 Ndash 2000/0135(CNS))
(Raadplegingsprocedure)
Het Europees Parlement,
wdash geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 279 van het EG-Verdrag, artikel 78 nonies van het
EGKS-Verdrag en artikel 183 van het EGA-Verdrag,
wdash gelet op artikel 67 van zijn Reglement,
wdash gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Begrotingscommissie
(A5-0260/2000),
1. hecht zijn goedkeuring aan het aldus gewijzigde Commissievoorstel;
2. wenst dat de overlegprocedure wordt ingeleid ingeval de Raad voornemens is af te wijken van de
door het Parlement goedgekeurde tekst;
3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan
te brengen in het voorstel van de Commissie;
4. verzoekt de Commissie hem op zo kort mogelijke termijn de op 26 juli 2000 goedgekeurde tekst te
doen toekomen betreffende de voorstellen voor een algemene herziening van het Financieel Reglement;
5. verzoekt de Raad hem overeenkomstig de artikelen 279 van het EG-Verdrag, 78 novies van het
EGKS-Verdrag en 183 van het EGA-Verdrag inzake dit nieuwe voorstel te raadplegen;
6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de
Commissie.
6. Gedragscode „wapenexport”
A5-0211/2000
Resolutie van het Europees Parlement over het jaarverslag 1999 van de Raad betreffende de uit-
voering van de EU-gedragscode voor de wapenexport (11384/1999 Ndash C5-0021/2000 Ndash 2000/
2012(COS))
Het Europees Parlement,
wdash gezien het jaarverslag 1999 van de Raad, opgesteld in toepassing van punt 8 van het dispositief van de
EU-gedragscode voor de wapenexport (11384/1999 wdash C5-0021/2000(1)),
wdash gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement,
wdash gelet op artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake de samenhang van het externe
optreden van de Unie, en gelet op artikel 11 betreffende de doelstellingen van het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid,
wdash gelet op artikel 17 van het Verdrag betreffende de Europese Unie over samenwerking op bewapenings-
gebied, en op artikel 296 van het EG-Verdrag over de bescherming van nationale veiligheidsbelangen,
wdash gelet op het door de Raad aangenomen gemeenschappelijk optreden inzake de bijdrage van de Euro-
pese Unie aan de bestrijding van de destabiliserende accumulatie en verspreiding van handvuurwapensen lichte wapens(
2),
(1) PB C 315 van 3.11.1999, blz. 1.
(2) 1999/34 GBVB, PB L 9 van 15.1.1999, blz. 1.22.6.2001 NL C 178/273 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 oktober 2000
wdash gezien het EU-programma ter voorkoming en bestrijding van de illegale handel in conventionele
wapens(1),
wdash onderverwijzing naarzijnresolutiesvan19januari 1995,15januari 1998,14mei1998en7oktober
1999 betreffende een gedragscode van de EU voor de handel in of de overdracht van wapens(2),
wdash onder verwijzing naar zijn resoluties van 15 mei 1997 en 28 januari 1999 over de Europese defensie-
industrie(3),
wdash onder verwijzing naar Verordening (EG) nr. 1334/2000 van de Raad van 22 juni 2000 tot instelling
van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer van producten en technologie voortweeërlei gebruik(
4),
wdash gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veilig-
heid en defensiebeleid en het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie
(A5-0211/2000),
A. overwegende dat de externe maatregelen van de EU gebaseerd zijn op democratische waarden en
bescherming van de mensenrechten,
B. overwegende dat uit het Verdrag voortvloeit dat het gemeenschappelijk handelsbeleid moet stroken
met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid,
C. overwegende dat de veiligheidscontext waarin de EU opereert als gevolg van de beëindiging van de
Koude Oorlog is veranderd in een situatie waar de regionale en interne conflicten overheersen,
D. overwegende dat er in het afgelopen decennium een aantal conflicten is geweest waarin militair per-
soneel uit EU-lidstaten, in hun hoedanigheid van lid van een vredesmacht, geconfronteerd zijn met
wapens die door EU-ondernemingen geproduceerd en geleverd zijn,
E. overwegende dat de verspreiding van lichte wapens en handvuurwapens een belangrijke oorzaak is
voor instabiliteit in de landen van de derde wereld en in crisisgebieden, en ook een risico inhoudt
voor het uitlokken van geschillen door groepen van belanghebbenden in de Europese Unie zelf,
F. overwegende dat de georganiseerde misdaad en de internationale wapensmokkel hun illegale activitei-
ten hebben ontwikkeld in de sector van de handvuurwapens en enorme hoeveelheden wapens ver-
handelen via transportroutes waarvan er bepaalde raken aan het grondgebied van de Europese Unie,
G. overwegende dat met het oog op het huidige veiligheidsperspectief van de EU, een doeltreffend toe-
zicht op het eindgebruik een absolute voorwaarde is en dat het gebrek aan mogelijkheden in de ge-
dragscode om de eindgebruiker van uitgevoerde wapens te achterhalen een ernstige onvolkomenheid
is,
H. overwegende dat het welslagen van de bestrijding van illegale wapenhandel en een doeltreffende pre-
ventie van de overdracht van wapens aan oneigenlijke eindgebruikers alleen mogelijk is als er een
beter toezicht komt op de legale wapenexport, de in licentie geproduceerde wapens, de industriële
samenwerkingsakkoorden en de handel in wapens,
I. overwegende dat er op 13 juni 2000 een gemeenschappelijke lijst van onder de EU-gedragscode voor
de wapenexport vallende militaire uitrusting werd aangenomen; dat de Commissie voornemens is voor
te stellen deze lijst aan te vullen met speciale uitrusting voor paramilitaire doeleinden en voor doel-einden betreffende de openbare orde en de interne veiligheid, overeenkomstig de beraadslagingen in de
Raad,
J. overwegende dat materieel van militairen, veiligheidskrachten en politie alsmede goederen voor twee-
ërlei gebruik worden ingezet bij internationale agressie en interne onderdrukking en zonder uitzonde-ring moeten worden opgenomen op de gemeenschappelijke controlelijsten,
(1) Op 26 juni 1997 door de Raad Algemene Zaken aangenomen.
(2) PB C 43 van 20.2.1995, blz. 89; PB C 34 van 2.2.1998, blz. 163; PB C 167 van 1.6.1998, blz. 226; PB C 107 van
13.4.2000, blz. 103.
(3) PB C 167 van 2.6.1997, blz. 137; PB C 128 van 7.5.1999, blz. 86.
(4) PB L 159 van 30.6.2000, blz. 1.C 178/274 NL22.6.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 oktober 2000
K. overwegende dat conform de gedragscode bijzondere voorzichtigheid en waakzaamheid in acht moet
worden genomen bij de afgifte van uitvoervergunningen aan landen waar ernstige schendingen van demensenrechten zijn vastgesteld en dat een verbetering en verder doorgedreven multilateralisering van
de dialoog en de informatie-uitwisseling tussen de EU-lidstaten ertoe kan bijdragen dat deze bepaling
doeltreffend wordt uitgevoerd, zodat de mogelijkheid tot weigering van een vergunning voor deexport naar landen waar dergelijke schendingen van de mensenrechten plaatsvinden, kan worden inge-
voerd,
L. overwegende dat de Europese defensie-industrie economisch en strategisch belangrijk is voor de EU,
M. overwegende dat door Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk een
wettelijk bindende kaderovereenkomst werd ondertekend die is gericht op het vergemakkelijken vande consolidatie van de Europese defensie-industrie; dat deze overeenkomst o.a. tot doel heeft om tot
harmonisatie van de exportcontrole te komen,
N. overwegende dat de grenzen van de EU als gevolg van de uitbreiding dichter bij instabiele gebieden
komen te liggen,
O. overwegende dat de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa en Cyprus, alsmede IJsland,
Liechtenstein, Noorwegen en Canada de beginselen van de EU-gedragscode hebben onderschreven,
P. overwegende dat een grotere transparantie nodig is om een beter toezicht te kunnen houden op de
wapenhandel,
Q. overwegende dat een regeling ter beheersing van de wapenexport het meest doeltreffend in een
wereldwijde context kan worden opgezet,
R. overwegende dat in het kader van de Verenigde Naties wordt gestreefd naar verbetering van de trans-
parantie van de internationale wapenhandel om een mogelijke destabiliserende accumulatie van
wapens gemakkelijker te kunnen vaststellen, met name door middel van een VN-register voor conven-tionele wapens (UNROCA),
S. overwegende dat de EU dit streven met kracht dient te steunen en ook moet proberen de samenwer-
king met andere belangrijke exporteurs van wapens, goederen voor tweeërlei gebruik en andere rele-vante uitrusting te verbeteren,
T. overwegende dat het Europese wapenbeleid een essentieel onderdeel is in de geleidelijke ontwikkeling
van een gemeenschappelijk defensiebeleid in het kader van het GBVB en de instelling van een Euro-
pese veiligheids- en defensie-identiteit binnen de NAVO,
U. overwegende dat zes EU-landen in de loop van de maand juli een bindende „letter of intent” hebben
ondertekend met daarin gemeenschappelijke regels voor hun wapenbeleid,
V. overwegende dat de veiligheidssituatie waarmee de EU wordt geconfronteerd delicaat en mogelijk
gevaarlijk is en daarom een wapenexportbeleid met duidelijk omschreven doelstellingen vereist,
1. is van mening dat een EU-wapenexportbeleid:
a) moet zorgen voor een coherent extern optreden van de EU, met inbegrip van de EU-doelstellingen op
het vlak van conflictpreventie en de bevordering van de mensenrechten,
b) de doeleinden van de Europese ontwikkelingssamenwerking en de internationale ontwikkelingsdoelen
moet versterken,
c) moet beantwoorden aan de veiligheidsverplichtingen en de behoeften van de EU,22.6.2001 NL C 178/275 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 oktober 2000
d) moet voldoen aan de behoeften en de uitdagingen van de Europese defensie-industrie,
e) moet bijdragen aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijk defensiebeleid;
2. meent dat de Unie bij onderhandelingen die zij voert op diverse niveaus, of het nu de uitbreiding,
associatie, douane-unies, of handels- en samenwerkingsovereenkomsten betreft, ervoor dient te zorgen dat
de gedragscode door derde landen wordt aanvaard en dat de opstelling van een internationale gedragscodevoor wapenhandel wordt bevorderd;
3. is van mening dat een coherent en consistent wapenexportbeleid de consolidatie van de Europese
defensie-industrie zal verbeteren;
4. is van mening dat de invoering van een Europees wapenagentschap voor het beheer van Europese
projecten ook een gunstige uitwerking zou hebben op de ontwikkeling van een gemeenschappelijk wapen-
exportbeleid;
5. is ingenomen met de vaststelling in het jaarverslag dat de code heeft geleid tot een verbeterde dialoog
tussen de lidstaten; juicht eveneens het besluit van het Raadsvoorzitterschap toe om het jaarverslag te doentoekomen aan het Parlement;
6. acht het noodzakelijkdat het Europees Parlement, de experts en de NGO’s regelmatig worden geraad-
pleegd, teneinde het jaarverslag over de wapenexport te verbeteren.
7. verheugt zich over dat zoveel landen, waaronder de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa,
Cyprus, de niet tot de EU behorende EER-landen en Canada, alle besloten hebben zich aan te sluiten bij de
gedragscode;
8. is van mening dat de kandidaat-landen actiever moeten betrokken worden bij de verdere ontwikke-
ling van de code en bij het systeem van informatie-uitwisseling;
9. verlangt dat de toepassing van de code wordt uitgebreid tot alle staten die de Overeenkomst van
Wassenaar hebben ondertekend; verlangt met name dat de lidstaten samenwerken met de VS om tekomen tot een gemeenschappelijke benadering van het toezicht op de uitvoer van conventionele wapens
naar het voorbeeld van de aanpak die is gevolgd voor het toezicht op chemische wapens (Australiëgroep);
10. is van mening dat de lidstaten artikel 296 uitsluitend in exceptionele omstandigheden mogen toe-
passen wanneer zij van mening zijn dat hun wezenlijke belangen in het geding zijn;
11. is ingenomen met het gemeenschappelijk optreden van de EU inzake handvuurwapens maar is van
mening dat meer moet worden gedaan om gemeenschappelijke regels vast te leggen voor communautairtoezicht op de legale verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens en doeltreffend communautairtoezicht tot stand te brengen om te bestrijden en te verhinderen dat deze goederen illegaal worden ver-
handeld en gesmokkeld;
12. is van mening dat de gedragscode wettelijk verbindend moet zijn;
13. verzoekt de lidstaten hun besprekingen over het aanvullen van de gemeenschappelijke controlelijst
met uitrusting voor paramilitaire doeleinden en voor doeleinden betreffende de openbare orde en de
interne veiligheid te intensiveren, teneinde het terrein te effenen voor het in dit verband verwachte Com-missievoorstel;
14. verlangt een verbod van de vervaardiging, promotie, marketing, commercialisering en export van
werktuigen en deskundigheid die in de praktijk hoofdzakelijk gebruikt worden voor foltering, wrede,
onmenselijke of vernederende behandeling en het uitvoeren van de doodstraf en verlangt strenge bestraf-
fing van diegenen die zich daaraan schuldig maken; verlangt dat dit verbod wordt uitgebreid tot EU-bur-gers of EU-ondernemingen die in derde landen werkzaam zijn; evenzo moeten de kandidaatlanden soortge-
lijke maatregelen instellen voor het verbod op de vervaardiging van en de handel in martelwerktuigen;
15. is van mening dat druk moet worden uitgeoefend op landen die geen informatie verstrekken aan
het register van conventionele wapens van de VN door de behandeling van aanvragen voor exportvergun-ningen aan deze landen van deze informatie afhankelijk te stellen;C 178/276 NL22.6.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 oktober 2000
16. verzoekt de lidstaten om meer controle en een betere controle uit te oefenen op de uitvoer en de
doorvoer van wapens; verzoekt de lidstaten daartoe het nodige en deskundige personeel ter beschikking testellen;
17. verzoekt de overige EU-lidstaten om zich zo snel mogelijk aan te sluiten bij de kaderovereenkomst
die door 6 EU-lidstaten in juli 2000 werd ondertekend en die gemeenschappelijke regels voor het wapen-
beleid invoert;
Toezicht op het eindgebruik
18. is van mening dat vooruitgang op de volgende gebieden van essentieel belang is:
a) goedkeuring van standaardmodellen voor certificaten voor eindgebruik en vergunningen, en richtsnoe-
ren betreffende de vereisten voor het toekennen van eindgebruikcertificaten,
b) ontwikkeling van eindgebruikovereenkomsten die de status hebben van wettelijk bindende contracten.
Dergelijke eindgebruik- overeenkomsten dienen een clausule te behelzen voor het verbreken van het
contract, indien vastgesteld wordt dat de goederen worden gebruikt voor verboden doeleinden wdash zoals
de schending van mensenrechten wdash die in de overeenkomst zijn genoemd. Als gevolg van het verbre-ken van het contract zou de cliënt niet langer recht hebben op verdere goederenleverancies, zelfs niet
onder de oorspronkelijke verkoopvoorwaarden; noch op daaraan gerelateerde uitrusting of dienstverle-
ning zoals onderdelen, onderhoud of opleiding;
c) gemeenschappelijke procedures voor de toetsing van de toestemming van invoerende landen voordat
vergunningen worden afgegeven, met inbegrip van de vereisten betreffende gedetailleerde informatie
over de transitroutes en de expediteurs, voorafgaande kennisgeving betreffende invoerende en transit-landen en het gebruik van gewaarmerkte documenten,
d) gemeenschappelijke procedures om te beoordelen of de wapens aan de geautoriseerde eindgebruiker in
het land van definitieve bestemming zijn afgeleverd,
e) een gemeenschappelijke verplichting voor de nationale autoriteiten in het ontvangende land om de
instemming van het eerste exporterende land te verwerven, voordat de goederen opnieuw wordenuitgevoerd of wijziging van het eindgebruik plaatsvindt: in geval van niet-naleving worden verdere
leverancies aan het ontvangende land stopgezet;
f) invoering of verbetering van formele informatie-uitwisseling en de raadplegingsprocedures in EU-lan-
den om een bijdrage te leveren aan de beoordeling van risico’s van bepaalde vormen van eindgebruik,
ontvangende landen of transitroutes;
g) invoering of verbetering van formele informatie-uitwisseling en de raadplegingsprocedures en coördi-
natie van reacties van mechanismen in EU-landen wanneer sprake is van niet-naleving van afsprakenbetreffende het eindgebruik;
h) invoering van een eenvormige en volledige gegevensbank voor de gehele EU waarin de vergunningen
en de eindgebruikers (al dan niet risicogebruikers) worden geregistreerd, alsook de ondernemingen inde EU die zich bezighouden met de legale export van conventionele wapens;
Toezicht op in licentie geproduceerd materiaal en op industriële samenwerkings-akkoorden
19. verzoekt de regeringen van de lidstaten dat zij stellen dat hun expliciete toestemming vereist is voor
de handel van in het buitenland in licentie geproduceerd militair materieel, ten einde het risico te vermin-deren dat het materieel wordt verkocht aan dubieuze en verboden eindgebruikers;
20. verzoekt de lidstaten voorts na te gaan of het haalbaar is extraterritoriale bevoegdheden in te voeren
om een ongelicentieerde overdracht van militaire en paramilitaire technologie, die is ingevoerd uit de EU,
te ontmoedigen;
21. verzoekt de lidstaten een betere controle uit te oefenen op industriële samenwerkingsakkoorden,
waarbij verschillende leveranciers ogenschijnlijk „onschuldige” goederen leveren aan bepaalde landen en
waarbij deze goederen worden geassembleerd tot of geïncorporeerd in wapentuigen;22.6.2001 NL C 178/277 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 oktober 2000
Commissionairs
22. is van mening dat het van wezenlijk belang is, om via een vergunningensysteem de bemiddeling, de
aankoop en verkoop en het vervoer van wapens door wapencommissionairs te bewaken;
23. verzoekt de lidstaten de voorstellen die de Duitse regering tijdens haar voorzitterschap heeft inge-
diend verder uit te werken en uit te voeren;
24. is van mening dat dergelijke controles van toepassing moeten zijn op alle EU-paspoorthouders en
EU-bedrijven ongeacht waar zij werkzaam zijn;
Geassocieerde landen
25. is van mening dat verantwoorde wapenhandel een onderdeel vormt van het ’acquis communautaire’
en doet een beroep op de kandidaat-lidstaten de nodige wettelijke hervormingen tot stand te brengen en
een correcte invoering daarvan te garanderen om aan de EU-normen te voldoen;
26. doet een beroep op de Raad erop toe te zien dat de huidige lidstaten zich met de geassocieerde
landen, in een geest van partnerschap, samenwerking en groeiend onderling vertrouwen, inspannen voor
de ontwikkeling en de invoering van de bepalingen van de code, en daarbij bijzondere betekenis toekennen
aan de feitelijk naleving van internationale embargo’s, die via nationale wetgeving wettelijk afgedwongendienen te kunnen worden bij alle burgers van de huidige EU-landen en de geassocieerde landen of bij hendie daar verblijven;
27. dringt er bij de Raad op aan de dialoog met de kandidaat-lidstaten over de invoering van de ge-
dragscode te intensiveren en in overweging te nemen kennisgevingen van weigering rond te sturen aan degeassocieerde landen om deze in de gelegenheid te stellen zich de EU-normen eigen te maken;
28. doet een beroep op de Raad en de Commissie om deze landen hulp te verlenen bij het verantwoord
opruimen van overtollige wapens, in samenwerking met de NAVO, andere internationale organisaties en
andere landen;
Transparantie
29. verzoekt alle lidstaten jaarverslagen over hun wapenexporten te publiceren met voldoende bijzon-
derheden om parlementsleden en publiek in staat te stellen te beoordelen of de EU-code in acht wordt
genomen; deze jaarverslagen van de lidstaten dienen in de bijlage te worden toegevoegd aan het jaarlijks
rapport van de Raad;
30. roept de lidstaten op het multilateraal overlegmechanisme dat is overeengekomen voor goederen
voor tweeërlei gebruik in de bovengenoemde dual-useverordening van 22 juni 2000, uit te breiden, door
aan alle lidstaten een kennisgeving toe te sturen indien zij een exportvergunning toestaan voor een product
waarvoor een andere lidstaat eerder een vergunning heeft geweigerd;
31. dringt er bij het Franse voorzitterschap op aan erop toe te zien dat de Raad zijn jaarverslag over de
gedragscode uiterlijk in november 2000 publiceert;
32. verzoekt de Raad de transparantie van zijn jaarverslagen over de uitvoering van de gedragscode
aanzienlijk te verbeteren;
33. dringt er bij de Raad op aan de gedragscode in het Publicatieblad te doen publiceren;34. besluit ieder jaar een resolutie in stemming te brengen over een verslag van het Europees Parlement
naar aanleiding van de publicatie van het jaarverslag van de Raad over de uitvoering van de EU-gedrags-
code voor de wapenexport;
*
**
35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen
van de lidstaten en de regeringen van derde landen die de beginselen van de EU-gedragscode hebben
onderschreven.C 178/278 NL22.6.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 oktober 2000