NL Publicatieblad van de Europese Unie C 303/27

Eindverslag van de Raadadviseur-auditeur in zaak nr. COMP/C.38.620 — Waterstofperoxide en perboraat

(overeenkomstig de artikelen 15 en 16 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de Raadaviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures, PB L 162 van 19 juni 2001, blz. 21)

(2006/C 303/20)

De ontwerp-beschikking in deze zaak geeft aanleiding tot de volgende opmerkingen:

De Commissie heeft een onderzoek ingesteld met betrekking tot een mogelijke inbreuk op artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag en artikel 53, lid 1, van de EER-Overeenkomst in de sector waterstofperoxide en perboraat naar aanleiding van een verzoek om immuniteit uit hoofde van de Mededeling van de Commissie van 2002 betreffende immuniteit tegen geldboeten en vermindering van geldboeten in kartelzaken (de „clementieregeling”).

Schriftelijke procedure

Op 26 januari 2005 werd een Mededeling van punten van bezwaar goedgekeurd en aan 18 partijen toegezonden die in eerste instantie werden geacht aan de mededingingsregeling te hebben deelgenomen of die voor deelname aan de regeling verantwoordelijk werden geacht, te weten:

Akzo Nobel N.V. en haar dochterondernemingen Akzo Nobel Chemicals Holding AB en EKA Chemicals AB; Degussa AG; Edison SpA; FMC Corporation en haar dochteronderneming FMC Foret SA; Kemira OYJ; L'Air Liquide SA en haar dochteronderneming Chemoxal SA; Snia SpA en haar dochteronderneming Caffaro SpA; Solvay SA/NV en haar dochteronderneming Finnish Peroxides OY/AB; Solvay Solexis SpA (voorheen Ausimont SpA); Total SA en haar dochterondernemingen Elf Aquitaine SA en Arkema SA.

De adressaten van de Mededeling van punten van bezwaar kregen toegang tot het dossier in de vorm van een CD-ROM. De mondelinge verklaringen die in het kader van de clementieregeling waren afgelegd konden slechts in de lokalen van de Commissie worden ingezien. Aan geen van de betrokken ondernemingen is toestemming verleend deze documenten te kopiëren, maar zij mochten wel aantekeningen maken en/of een niet-officiële transcriptie te maken. Tevens werd de betrokken ondernemingen toegestaan de door de Commissie gemaakte transcripties te lezen, maar niet om hiervan kopieën te maken.

Een aantal partijen hebben om een termijnverlenging verzocht voor hun reactie op de Mededeling van punten van bezwaar, hetgeen ik in sommige gevallen, wanneer geldige redenen werden aangevoerd, heb toegestaan. Alle partijen hebben de Mededeling van punten van bezwaar binnen de vastgestelde termijnen beantwoord.

Bijzonder verzoek om toegang tot het dossier

Air Liquide/Chemoxal hebben zich beklaagd over de toegangsvoorwaarden tot de mondelinge verklaringen, die slechts in de lokalen van de Commissie konden worden ingezien, en hebben om kopieën verzocht van de opgenomen verklaringen en de transcripties daarvan.

Ik heb geoordeeld dat dit verzoek niet gegrond was, en wel om de volgende redenen: i) de transcripties zijn interne documenten van de Commissie die de Commissie volgens de rechtspraak niet aan de partijen behoeft mee te delen en ii) de opgenomen mondelinge verklaringen zijn toegankelijke documenten, maar de Commissie behoeft hiertoe geen toegang te verlenen onder bijzonder voorwaarden. Door in haar lokalen toegang te verlenen tot deze documenten leeft de Commissie het recht op verdediging van de partijen volledig na, terwijl zij tevens voorkomt dat de clementieregeling de in een aantal landen, met name landen die geen lid zijn van de EU, toepasselijke procedures doorkruist.

Verscheidene adressaten hebben verzoeken om aanvullende toegang tot het dossier ingediend. Een aantal documenten die in het dossier van de Commissie zijn opgenomen waren namelijk als vertrouwelijk aangemerkt zonder dat de inzage hierin de belangen van degenen die deze hadden ingediend ernstig en onherstelbaar zou schaden. Het directoraat-generaal heeft mijn raad opgevolgd en toegang verleend; alle partijen, met uitzondering van Solvay en Solexis, vonden dit een bevredigende oplossing.

Solexis en Solvay hebben om toegang verzocht tot een aantal sectorale maandelijkse verslagen van Degussa. Deze verslagen zijn ten tijde van de inbreuk opgesteld en geven de opvattingen van Degussa weer met betrekking tot de marktstructuur en de ontwikkeling ervan, recente prijsschommelingen en de reacties van de concurrenten, en beschrijven de strategieën op korte termijn van de onderneming zelf. Op mijn verzoek waren alle verslagen van 1996 tot en met 1999 reeds aan Solvay en Solexis meegedeeld, doch deze ondernemingen wensten tevens inzage in alle verslagen vanaf 1 januari 2000 tot en met juni 2001. Op grond van artikel 8 van het besluit betreffende het mandaat van de Raadadviseur-auditeur heb ik besloten dat de gepubliceerde versie van deze verslagen aan de betrokken ondernemingen moest worden meegedeeld. Deze verslagen werden in principe als vertrouwelijk beschouwd uit hoofde van de regels inzake toegang tot het dossier, maar zij bevatten informatie die nuttig zou kunnen zijn voor de verdediging. Hierin werd met name het gedrag van de ondernemingen op de markt beschreven en werden bepaalde gevallen gesignaleerd waarin de ondernemingen geen rekening leken te hebben gehouden met de vermeend onwettige overeenkomsten in kwestie. Zij konden derhalve, zij het slechts gedeeltelijk, als ontlastende documenten worden beschouwd. Ik heb toch gemeend dat de kern van de informatie in deze tweede reeks verslagen slechts van zeer beperkt belang was voor het recht op verdediging van de partijen die het verzoek hadden ingediend en dat hierin, gezien het vertrouwelijke karakter ervan, geen inzage diende te worden verleend.

Toegang tot de antwoorden op de Mededeling van punten van bezwaar

Solvay heeft om toegang verzocht tot de antwoorden van de andere partijen op de Mededeling van punten van bezwaar. Ik heb dit verzoek ongegrond geacht. Het is vaste rechtspraak (arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 15 maart 2000 in de gevoegde zaken T-25/95 e.a., Cimenteries, punt 380 en volgende) dat de Commissie niet verplicht is de antwoorden op de Mededeling van punten van bezwaar aan alle partijen mee te delen. In dezelfde jurisprudentie wordt evenwel gesteld dat, indien de Commissie belastende elementen in het antwoord van een van de partijen ontdekt en zij hiervan tegen een andere partij gebruikmaakt, zij gehouden is de desbetreffende informatie mee te delen en voor die andere partij een passende termijn vast te stellen om haar opmerkingen kenbaar te maken. Zulks is derhalve in dit geval gebeurd, aangezien de belastende elementen ten aanzien van FMC Corp. en FMC Foret die in de antwoorden van Solvay en Degussa waren vervat, aan de betrokken partijen zijn meegedeeld.

Mondelinge procedure

Alle partijen hebben deelgenomen aan de hoorzitting, die op 28 en 29 juni 2005 is gehouden en die gekenmerkt werd door bijzonder levendige gedachtewisselingen tussen de partijen.

Correlatie tussen de ontwerp-beschikking en de eerste beoordeling als vervat in de Mededeling van punten van bezwaar

Naar aanleiding van de uiteenzettingen van de partijen en de feiten die zij in hun schriftelijke antwoorden en tijdens de hoorzitting naar voren hebben gebracht, is de reikwijdte van de inbreuk aanzienlijk teruggebracht.

Bij de mededingingsregeling betrokken producten

Het product natriumpercarbonaat(„PCS”) is uit de ontwerp-beschikking geschrapt; deze heeft thans slechts betrekking op waterstofperoxide en perboraat.

Inbreuken en duur op basis van de ingediende bewijsstukken

— Geoordeeld werd dat er voor Air Liquide en Chemoxal sprake zou kunnen zijn van verjaring wat de op te leggen geldboeten betreft, aangezien de deelneming van deze ondernemingen aan de regeling slechts kon worden vastgesteld voor de periode tot en met 31 december 1997, en dat hun derhalve geen boete kon worden opgelegd indien de inbreuk vóór 25 maart 1998 was gestaakt.

— In algemene zin is geen gebruik gemaakt van belastende elementen die slechts op één beschuldiging berustten, door de desbetreffende onderneming werden betwist en niet door andere bewijsstukken werden gestaafd, aangezien de bewijslast bij de Commissie berust. Daarom is de duur van de inbreuk in het geval van FMC en FMC Foret aanzienlijk verminderd, en is deze eveneens gereduceerd in het geval van Caffaro.

— De ontwerp-beschikking bevat niettemin bepaalde feiten die slechts op eenmalige verklaringen berusten, maar die door de partijen die hierin worden genoemd niet zijn bestreden en die aannemelijk zijn in de algemene context waarin zij zijn gebruikt. Onder deze omstandigheden acht ik deze benadering aanvaardbaar vanuit het oogpunt van de naleving van het recht van de verdediging, ook al berusten een aantal belastende elementen slechts op één beschuldiging.

Ik ben van oordeel dat de ontwerp-eindbeschikking slechts de punten van bezwaar bevat ten aanzien waarvan de partijen in de gelegenheid zijn gesteld hun opmerkingen kenbaar te maken, en dat hun recht om te worden gehoord in acht is genomen.