–Definities: De definitie van “terroristische inhoud” ziet niet op materiaal dat de activiteiten van terroristische groepen “bevordert” en wordt nauwer in overeenstemming gebracht met de definities van de betreffende strafbare feiten in de richtlijn inzake terrorismebestrijding.

–Toepassingsgebied: Verduidelijking dat materiaal dat wordt verspreid voor educatieve, journalistieke, artistieke of onderzoeksdoeleinden of om terrorisme te voorkomen of bestrijden, niet moet worden aangemerkt als terroristische inhoud en dat een beoordeling moet uitwijzen wat het eigenlijke doel van verspreiding is.

Daarnaast bevat de voorgestelde verordening een aantal waarborgen die ervoor moeten zorgen dat de grondrechten, waaronder de vrijheid van meningsuiting en van informatie, in een democratische samenleving ten volle worden geëerbiedigd. Deze waarborgen omvatten transparantievoorschriften en klachtenregelingen, zodat aanbieders van inhoud het verwijderen of ontoegankelijk maken van hun inhoud kunnen aanvechten, naast de voorzieningen in rechte overeenkomstig artikel 19 VEU en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de EU.

Terroristische inhoud die met die bedoeling online wordt gedeeld, wordt verspreid via aanbieders van hostingdiensten waarop inhoud van derden kan worden geüpload. Terroristen en hun aanhangers maken niet alleen misbruik van grote sociale mediaplatforms, maar bedienen zich ook steeds vaker van kleinere aanbieders die verschillende soorten hostingdiensten aanbieden die in de Europese Unie toegankelijk zijn. Dit misbruik van bepaalde onlinediensten maakt duidelijk dat aanbieders van hostingdiensten de bijzondere maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben hun gebruikers te beschermen tegen blootstelling aan terroristische inhoud, en dat deze inhoud ernstige veiligheidsrisico’s meebrengt voor de samenleving als geheel.

Door terroristische aanslagen op Europese bodem is duidelijk geworden hoe terroristen het internet misbruiken om aanhangers te indoctrineren en te werven, terroristische activiteiten voor te bereiden en te faciliteren, hun wreedheden te verheerlijken, anderen ertoe aan te zetten in hun sporen te treden en het grote publiek angst in te boezemen.

–Verwijderingsbevel: De bepaling dat aanbieders van hostingdiensten er binnen één uur toe moeten overgaan terroristische inhoud te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken, wordt gehandhaafd, maar de bevoegde autoriteit moet de aanbieder van hostingdiensten twaalf uur vóór het eerste verwijderingsbevel informeren, noodgevallen daargelaten. Voorts wordt de termijn opgeschort ingeval het verwijderingsbevel om objectief te motiveren technische of operationele redenen niet kan worden uitgevoerd.

–Recht van toetsing / procedure voor grensoverschrijdende verwijderingsbevelen: Alle lidstaten hebben het recht om verwijderingsbevelen uit te vaardigen aan om het even welke aanbieder van hostingdiensten, ongeacht diens plaats van vestiging. Een nieuw artikel inzake procedures voor grensoverschrijdende verwijderingsbevelen (artikel 4) biedt de bevoegde autoriteit van de “gastlidstaat” (d.w.z. de lidstaat waar de aanbieder van hostingdiensten of diens wettelijke vertegenwoordiger is gevestigd) echter de mogelijkheid om na te gaan of een verwijderingsbevel al dan niet een ernstige of kennelijke schending van de grondrechten of de verordening vormt. Aanbieders van hostingdiensten en aanbieders van inhoud hebben het recht die bevoegde autoriteit te verzoeken om een toetsing van het verwijderingsbevel; in dat geval is de autoriteit verplicht om de toetsing te verrichten en haar bevindingen in een besluit uiteen te zetten. Wanneer de toetsing leidt tot de vaststelling van kennelijke of ernstige schendingen, heeft het verwijderingsbevel geen rechtsgevolgen meer en is de aanbieder van hostingdiensten niet langer verplicht om het materiaal te verwijderen; in beginsel moet hij de inhoud herstellen.

–Specifieke maatregelen: De inhoud van de artikelen 3, 6 en 9 van het voorstel is aangepast en samengevoegd tot één artikel dat de aanbieders van hostingdiensten ertoe verplicht specifieke maatregelen te nemen om de verspreiding van terroristische inhoud aan te pakken. Deze verplichtingen gelden alleen voor aanbieders van hostingdiensten ten aanzien waarvan de bevoegde autoriteit heeft vastgesteld dat deze zijn met terroristische inhoud te maken hebben gekregen. Hoewel de bevoegde autoriteiten van aanbieders van hostingdiensten kunnen verlangen dat deze aanvullende maatregelen nemen, blijft het aan de aanbieders van hostingdiensten om de specifieke maatregelen voor de aanpak van terroristische inhoud te kiezen; zij kunnen er niet toe worden verplicht gebruik te maken van geautomatiseerde instrumenten.

–Doorverwijzingen: Het artikel over doorverwijzingen (d.w.z. een mechanisme om aanbieders van hostingdiensten in kennis te stellen van terroristische inhoud die de aanbieder vrijwillig kan toetsen aan zijn eigen voorwaarden) is uit het voorstel van de Commissie geschrapt. In een overweging wordt echter verduidelijkt dat de lidstaten en Europol gebruik kunnen blijven maken van doorverwijzingen.

–Bevoegde autoriteiten: De lidstaten moeten bevoegde autoriteiten aanwijzen overeenkomstig de voorschriften van de verordening. Ook moeten zij waarborgen dat die autoriteiten geen instructies vragen of ontvangen en dat zij op objectieve en niet-discriminerende wijze te werk gaan, met volledige inachtneming van de grondrechten.

–Sancties: Het artikel over sancties biedt de lidstaten de uitdrukkelijke mogelijkheid om in afzonderlijke gevallen wel of geen sancties op te leggen, rekening houdend met omstandigheden zoals de aard en de omvang van de betrokken aanbieder van hostingdiensten, de mate waarin deze schuldig is aan de inbreuk en de technische en organisatorische maatregelen die hij wellicht heeft genomen om de naleving van de verordening te waarborgen.

–Slotbepalingen: de termijn waarna de verordening van toepassing wordt, is verlengd tot twaalf maanden na de inwerkingtreding ervan, terwijl de termijn voor de evaluatie van de verordening werd ingekort tot twee jaar na het tijdstip waarop deze van toepassing wordt.

De Commissie is van oordeel dat in het bereikte politieke akkoord, zoals dat uit het standpunt van de Raad naar voren komt, de belangrijkste doelstellingen van het bovengenoemde voorstel van de Commissie nog steeds tot uitdrukking komen. De overeengekomen tekst voorziet bovenal in een evenwichtige aanpak, die leidt tot een doeltreffende bestrijding van terroristische online inhoud, voorziet in een uitgebreide reeks waarborgen ter bescherming van de grondrechten en waarborgt dat er uniforme en evenredige regels gelden voor de aanbieders van hostingdiensten die actief zijn op de interne markt.

4.Conclusie

De Commissie gaat akkoord met het standpunt van de Raad.