Mededeling van de Commissie Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) schatting van de bijdragen die nodig zijn voor het dekken van de uitgaven voor het begrotingsjaar 2003 en raming van de besluiten en betalingen voor 2004, 2005, 2006 en 2007

EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS

(EOF)

Schatting van de bijdragen die nodig zijn

voor het dekken van de uitgaven voor het begrotingsjaar 2003

en raming van de besluiten en betalingen voor 2004, 2005, 2006 en 2007

Volgens artikel 6 van de interne akkoorden inzake de financiering en het beheer van het 7e en 8e EOF moet de Commissie:

-de Raad een overzicht voorleggen van de voor het volgende begrotingsjaar verwachte betalingen, alsook een tijdschema voor het afroepen van de bijdragen, daarbij rekening houdende met de ramingen van de EIB voor de door haar beheerde maatregelen;

-haar jaarlijkse schattingen van de bijdragen vergezeld doen gaan van ramingen van de uitgaven voor elk van de vier jaren die volgen op het jaar waarvoor de bijdragen worden afgeroepen.

1. Inleiding

Overeenkomstig de bepalingen van de interne akkoorden voor het 7e en het 8e EOF stelt de Commissie, zoals ieder jaar, deze mededeling aan de Raad op om een raming te geven van de uitgaven voor het volgende jaar (2003). Deze raming is nodig om het te verwachten bedrag te bepalen van de af te roepen bijdragen van de lidstaten aan het EOF in 2003. Het document bevat eveneens ramingen voor de uitgaven in de vier volgende jaren (2004 tot en met 2007). In het document wordt eerst een herziening van de uitgaven van de EOF's voor het lopende jaar (2002) gegeven.

Dit document heeft betrekking op de middelen die het EOF zowel aan de ACS-staten als de LGO ter beschikking stelt.

2. Stand van de besluiten en betalingen van het EOF voor het begrotingsjaar 2002

2.1. Besluiten

In haar mededeling "Financiële gegevens over de Europese Ontwikkelingsfondsen" [1] van juli jongstleden heeft de Commissie de omvang van de in 2002 te nemen besluiten op 2000 miljoen euro geraamd. Per 30 september 2002 was met de nieuwe besluiten een bedrag van 729 miljoen euro gemoeid. Dit bedrag mag laag lijken doch het ligt in feite in de lijn van het streefcijfer van 2000 miljoen euro. De procedure voor de goedkeuring van besluiten is namelijk zo opgezet dat tijdens de eerste helft van het jaar een belangrijke "voorraad hangende" besluiten wordt gevormd. Het gaat hierbij vooral om dossiers die op goedkeuring door het comité van het EOF wachten. Eind september was daarmee een bedrag van 1201 miljoen euro gemoeid. De uitvoering bedroeg bijgevolg in totaal 1930 miljoen euro (definitieve en nog goed te keuren bedragen), wat overeenkomt met 96% van het streefcijfer. De Commissie is dan ook van oordeel dat het streefcijfer van 2000 miljoen euro voor 2002 zal kunnen worden bereikt.

[1] COM(2002) 372 van 9.7.2002.

Er zij op gewezen dat een belangrijk deel van de besluiten (geraamd op 700 miljoen euro voor het hele jaar) betrekking heeft op maatregelen die zijn genomen in overeenstemming met Besluit nr. 1/2000 van de ACS-EG-Raad van ministers. Het betreft de niet gebruikte saldi van het 8e EOF die in afwachting van de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst van Cotonou beschikbaar zijn gesteld. In de door de Commissie in juli jongstleden ingediende raming is daarmee reeds rekening gehouden.

2.2. Betalingen

In tegenstelling met de besluiten is het weinig waarschijnlijk dat het geschatte bedrag van 2000 miljoen euro voor de betalingen in 2002, dat in de mededeling van juli jongstleden is vooropgesteld, zal kunnen worden gerealiseerd. Volgens bij de EIB verkregen informatie blijkt namelijk dat de laatste tranche (ongeveer 150 miljoen euro), die oorspronkelijk door de EIB eind 2002 zou moeten worden uitbetaald voor het HIPC-instrument (verlichting van de schuldenlast van de armste landen), pas in de eerste helft van 2003 zou worden uitbetaald. De uitbetaling van de laatste tranche (180 miljoen) aan de Wereldbank zou normaal zoals voorzien voor het eind van het jaar moeten plaatsvinden.

Dat de EIB-rekening dit jaar niet hoeft te worden gespijsd is het gevolg van het feit dat het HIPC-proces in een aantal landen vertraging heeft opgelopen. Het is namelijk slechts op het ogenblik dat zij het "completion point" bereiken dat de EIB de grootste bedragen moet uitbetalen.

Het tempo van de betalingen voor de overige instrumenten ligt vrij laag (927 miljoen euro waren op 30 september uitbetaald en 185 miljoen euro zaten nog in de pipeline in afwachting van hun boekhoudkundige validatie), doch deze vertraging zou voor het eind van het jaar moeten zijn weggewerkt.

Als gevolg van de bij de EIB geconstateerde vertraging voor de betaling van de laatste tranche van het HIPC-programma, ziet de Commissie zich genoodzaakt het betalingsniveau voor 2002 naar beneden toe te herzien. Zij stelt op dit ogenblik een bedrag van 1850 miljoen euro voorop.

De tabel op de volgende bladzijde bevat een bijgewerkt overzicht van de besluiten en betalingen per instrument. Er zij op gewezen dat de sterke daling van het bedrag van de besluiten met betrekking tot de nationale en regionale indicatieve programma's vooral visueel is. In tegenstelling met de mededeling "financiële gegevens" (kolommen 1) worden de bedragen met betrekking tot de overeenkomstig Besluit nr. 1/2000 genomen maatregelen thans afzonderlijk opgevoerd (kolommen 3, "toewijzingen A en B").

2.3. Stabex

Met het einde van de Overeenkomst Lomé IV bis is er ook een eind gekomen aan het Stabex-instrument. Sedert 1 januari 2001 kon geen enkel besluit meer worden genomen uit hoofde van dit instrument. In 2001 zijn nog belangrijke betalingen uitgevoerd doch in 2002 moesten slechts enkele saldi worden uitbetaald (1,6 miljoen euro). De Stabex-rekening kan echter niet worden afgesloten. Er moet een bedrag van ongeveer 200 miljoen euro beschikbaar blijven voor eventuele betalingen aan Soedan en Togo die thans zijn opgeschort. De Commissie heeft het saldo dat deze reserve overschrijdt naar de rekening van de lopende uitgaven overgeboekt. De op de Stabex-rekening geïnde en nog te innen rente wordt op de rekening van de lopende uitgaven gestort totdat de Stabex-rekening wordt afgesloten.

De financiële situatie van de Stabex-rekening wordt in een aparte tabel gegeven.

Raming van de besluiten en betalingen voor het begrotingsjaar 2002

miljoen euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3. Raming van de kasmiddelen per 31-12-2002

3.1. Raming van de kasmiddelen per 31-12-2002 : Lopende uitgaven

miljoen euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.2. Raming van de kasmiddelen per 31-12-2002 : Uitgaven voor STABEX

miljoen euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. Situatie van het EOF voor het begrotingsjaar 2003 (besluiten en betalingen)

Zowel voor de besluiten als de betalingen gaat de Commissie voor 2003 uit van een bedrag van ongeveer 2300 miljoen euro.

Deze ramingen zijn gebaseerd op het in het verleden voor de verschillende EOF's vastgestelde uitvoeringstempo. De bedragen houden tevens rekening met de stand van de door de diensten van de Commissie op dit ogenblik behandelde dossiers. Wat de besluiten betreft, wordt tenslotte rekening gehouden met het positieve effect van de deconcentratie van de diensten van de Commissie in Brussel naar de delegaties. Daartegenover staat dat de Commissie meent dat de deconcentratie geen doorslaggevend effect zou hebben op het tempo van de betalingen in 2003.

De cijfers zijn gebaseerd op de veronderstelling dat het 9e EOF in de loop van de eerste maanden van 2003 in werking zal kunnen treden. Het ligt voor de hand dat deze hypothese een belangrijk element is voor de raming van de besluiten en betalingen. Dit geldt met name voor de besluiten waarvoor wordt aangenomen dat een bedrag van 1035 miljoen euro of 45% van het totaalbedrag uit de middelen van het 9e EOF zal komen. De cijfers moeten bijgevolg met de nodige voorzichtigheid worden gehanteerd, rekening houdend met de blijvende onzekerheid over de datum van ratificatie van de Overeenkomst van Cotonou.

Het resultaat van de analyse wordt in de volgende tabel gegeven.

Raming van de besluiten en betalingen voor het begrotingsjaar 2003

miljoen euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

In het kader van het 6e EOF zouden er slechts enkele resterende betalingen zijn, geschat op 50 miljoen euro, uit hoofde van de nationale en regionale programma's.

In het kader van het 7e EOF hebben, wat de besluiten betreft, de ramingen eveneens uitsluitend betrekking op de programmeerbare hulp (NIP en RIP) voor een bedrag van 50 miljoen euro, aangezien de middelen voor de andere instrumenten bijna zijn uitgeput. De betalingen uit hoofde van het 7e EOF (175 miljoen euro) verminderen van jaar tot jaar en bedragen nog maar 7,5% van alle voor 2003 voorziene betalingen (2325 miljoen euro). Zij hebben eveneens uitsluitend betrekking op de uitgaven voor de indicatieve programma's.

Wat het 8e EOF betreft, bedragen de per 22 oktober 2002 voor besluiten nog beschikbare middelen, na aftrek van de aanzienlijke bedragen die nog in de pijplijn zitten (zie punt 2.1), 1918 miljoen euro waarvan 841 miljoen euro voor de indicatieve programma's (NIP en RIP) en 1077 miljoen euro voor de overige instrumenten.

Bij de raming van de besluiten is rekening gehouden met het voorstel voor een besluit tot herallocatie van 254,2 miljoen euro aan niet gebruikte middelen van het 8e EOF, dat op dit ogenblik bij de Raad ter tafel ligt.

Het voor 2003 voor de indicatieve programma's vermelde bedrag houdt met name rekening met het feit dat een vrij groot bedrag wordt toegekend aan landen in een crisissituatie. De ramingen voor de instrumenten "exlusief indicatieve programma's" zijn afkomstig van de EIB (risicodragend kapitaal en rentesubsidies) en zijn gebaseerd op het beschikbare saldo (spoedhulp, vluchtelingenhulp) of zijn afkomstig van het hierboven genoemde voorstel tot herallocatie (HIPC). Het saldo voor de structurele aanpassingsfaciliteit is uitgeput. Wat het gebruik van de toewijzing van 1200 miljoen euro betreft die zijn beschikbaar gesteld overeenkomstig Besluit nr. 1/2000 van de ACS-EG-Raad van ministers in afwachting van de tenuitvoerleggging van de Overeenkomst van Cotonou, wordt aangenomen dat de goed presterende landen het beschikbare saldo van 500 miljoen euro (toewijzingen A en B) zullen opgebruiken en dat naar verwachting voor 700 miljoen euro in 2002 een besluit zal worden genomen. Daarbij komen nog de 25 miljoen euro vermeld in het voorstel voor een besluit (herallocatie van 254,2 miljoen euro) uit hoofde van de regionale samenwerking en integratie.

De betalingen in het kader van het 8e EOF worden op 1850 miljoen euro geraamd, waarvan 1076 miljoen euro voor programmeerbare hulp. Het bedrag voor de structurele aanpassingsfaciliteit (200 miljoen euro) komt overeen met het beschikbare saldo. Voor het HIPC (schuldverlichting, 209 miljoen euro) wordt aangenomen dat alle tot dusver genomen besluiten in 2003 worden uitgevoerd. Wat de betalingen uit de toewijzingen A en B tenslotte betreft, wordt aangenomen dat zij nog vrij laag blijven (125 miljoen euro).

Zoals reeds eerder is gezegd zijn de hypothesen met betrekking tot het 9e EOF vrij onzeker omdat zij sterk afhankelijk zijn van het tijdstip waarop de Overeenkomst van Cotonou ten uitvoer wordt gelegd. Het gaat hier bovendien om nieuwe of deels nieuwe instrumenten waarvoor het per definitie moeilijker is om betrouwbare ramingen te maken. Ten slotte zou de tenuitvoerlegging van het nieuwe Financieel Reglement tijdens zijn eerste jaar van toepassing een zekere invloed kunnen hebben op het niveau van de besluiten.

De besluiten worden op 1185 miljoen euro geschat, waarvan 235 miljoen euro van de EIB voor de investeringsfaciliteit. Voor A-toewijzingen wordt het bedrag verkregen op basis van een analyse van de projecten die in de pijplijn zitten. Voor de B-toewijzing is het bedrag gebaseerd op de historische gegevens van Stabex en Sysmin en op de bijdragen van de B-toewijzingen aan het schuldverlichtingsinstrument.

Wat de betalingen betreft, zouden de uitbetalingen vrij laag blijven aangezien het 9e EOF nog maar pas ten uitvoer is gelegd. Zij worden op 250 miljoen euro geraamd, waarvan 60 miljoen euro voor de investeringsfaciliteit.

5. Afroep van de bijdragen 2003 (afgeronde bedragen)

Voor de lopende uitgaven van begrotingsjaar 2003 en om een redelijk niveau aan kasmiddelen te behouden zijn voor 2300 miljoen euro (sleutel 8e EOF) aan bijdragen nodig.

Op basis van het historisch tempo van de uitbetalingen voor de verschillende instrumenten en rekening houdend met de wens van de lidstaten om de beschikbare, maar niettemin noodzakelijk financiële reserve te beperken, stelt de Commissie voor de lopende uitgaven de volgende vier op elkaar aansluitende tranches voor:

-450 miljoen euro op 20 januari 2003

-650 miljoen euro op 1 april 2003

-700 miljoen euro op 1 juli 2003

-500 miljoen euro op 1 november 2003

Er zij op gewezen dat deze bedragen zijn gebaseerd op de veronderstelling dat tijdens het tweede kwartaal 209 miljoen euro worden gestort uit hoofde van het HIPC-instrument (149 miljoen euro is de laatste tranche voor de EIB die oorspronkelijk eind 2002 moest worden uitbetaald, en 60 miljoen euro waarvoor de ACS-EG-Raad van ministers in december 2001 een besluit heeft genomen).

Zoals gewoonlijk kunnen deze tranches elk kwartaal bij het afroepen naar boven of naar beneden toe worden bijgesteld om rekening te houden met de reële behoeften. Mocht de financiële uitvoering vlotter verlopen dan zou de Commissie een beroep doen op het Intern Akkoord om de financiële middelen op de behoeften af te stemmen.

Raming van de stand van de kasmiddelen per 31/12/2003

Lopende uitgaven

miljoen euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De tabel betreffende de afroep van bijdragen (sleutels 8e EOF) is in punt 7 opgenomen.

6. Raming van de EOF-uitgaven van 2004 tot en met 2007

De ramingen betreffende de EOF-uitgaven voor de begrotingsjaren 2003 tot en met 2006 zijn slechts een grove schatting van de omvang van de uitgaven op grond van het in de afgelopen jaren geconstateerde tempo. Zo kunnen de cijfers bijvoorbeeld sterk verschillen in functie van eventuele nieuwe toezeggingen van schuldverlichting.

In overeenstemming met de Overeenkomst van Cotonou worden de nog niet vastgelegde bedragen van het 7e en 8e EOF na ratificatie van de overeenkomst naar het 9e EOF overgeboekt. De totalen zouden echter niet veranderen.

Raming van de besluiten en betalingen voor het EOF

Jaren 2004 tot en met 2007

miljoen euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7. Bijdragen aan het EOF voor 2003

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Uitvoering van de EOF's

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

B

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

esluiten: - - - - -; Betalingen:

Saldi uit hoofde van het 6e EOF (stand per 22/10/02)

euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(3): besluiten die nog moeten worden goedgekeurd, in afwachting bijvoorbeeld van het besluit van het Comité van het EOF

Saldi uit hoofde van het 7e EOF (stand per 22/10/02)

euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(3):besluiten die nog moeten worden goedgekeurd, in afwachting bijvoorbeeld van het besluit van het Comité van het EOF

Saldi uit hoofde van het 8e EOF (stand per 22/10/02)

euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(1): het voorstel tot herallocatie van 254,2 miljoen euro, voorgesteld door de Commissie, buiten beschouwing gelaten

(3): besluiten die nog niet zijn goedgekeurd, in afwachting bijvoorbeeld van het besluit van het Comité van het EOF