BIJLAGE

Advies van de adviescommissie Industriële Reconversie (CCMI) over een chipwet voor Europa: implicaties van de Europese chipwet voor de defensie- en de lucht- en ruimtevaartindustrie (aanvullend advies bij INT/984) Rapporteur: Maurizio MENSI Corapporteur: Jan PIE Besluit van de voltallige vergadering 18.1.2022 Rechtsgrondslag Artikel 37, lid 2, van het reglement van orde Aanvullend advies Bevoegde afdeling Adviescommissie Industriële Reconversie (CCMI) Goedkeuring door de afdeling 13.5.2022 1. Conclusies en aanbevelingen 1.1. Halfgeleiders staan centraal in de geopolitiek en het technologisch-industriële leiderschap van vandaag. Werk maken van een geavanceerd Europees systeem voor halfgeleiders en van veerkrachtige toeleveringsketens is dan ook van vitaal belang voor de strategische autonomie, technologische soevereiniteit, veerkracht en industriële concurrentiekracht van de EU, ook in de strategische defensie- en ruimtevaartsector. Het EESC staat daarom volledig achter de ambitieuze doelstellingen van de Europese chipwet. 1.2. Het EESC is van mening dat de EU meer middelen nodig heeft dan momenteel zijn beoogd om haar ambitieuze doelstellingen op het gebied van halfgeleiders te kunnen waarmaken. Om haar beperkte middelen zo goed mogelijk te benutten moet de EU ook overwegen prioriteit te geven aan specifieke technologieën of segmenten van de waardeketen en met gelijkgezinde partners aanvullende inspanningen te leveren. 1.3. De Europese chipwet zou ervoor moeten zorgen dat met name defensie en lucht- en ruimtevaart ondersteuning krijgen die recht doet aan hun strategische belang en hun status als kritieke sectoren, ongeacht hun marktomvang. Een en ander zou moeten doorwerken in alle pijlers van het initiatief, onder meer met stimulansen voor nieuwe chipontwerpen die voldoen aan specifieke defensie- en ruimtevaarteisen. Specifieke maatregelen zouden prioritaire toegang tot proeflijnen omvatten en de mogelijkheid om orders van kritieke sectoren aan geïntegreerde productiefaciliteiten en open EU-gieterijen buiten de “crisismodus” om prioriteit te verlenen. 1.4. Om te kunnen zorgen voor maximale coördinatie tussen beleidsmakers en actoren op de upstream- en downstreammarkt zouden industriële belanghebbenden uit de kritieke halfgeleider- en downstreamsectoren volwaardig lid moeten zijn van de Europese Raad voor halfgeleiders en zijn ondersteunende organen. 1.5. Investeringen in zowel de geavanceerde als de reeds “volwassen” productie van chips in Europa zijn nodig voor veerkrachtige toeleveringsketens voor de defensie- en ruimtevaartindustrie, en innovatie moet worden ondersteund voor alle soorten halfgeleiders die de Europese industrie nodig heeft. 1.6. De EU-strategie moet specifieke maatregelen omvatten voor de grondstoffenvoorziening. 1.7. Om een schadelijke subsidiewedloop te voorkomen zou financiering zo veel mogelijk op EU-niveau moeten worden gecoördineerd, en het onder artikel 107 VWEU vallende controlemechanisme voor staatssteun zou moeten worden aangepast om de voorspelbaarheid van de beoordeling en de samenhang met andere EU-doelstellingen te waarborgen. 1.8. Staatssteun moet worden verleend aan geïntegreerde productiefaciliteiten en open EU-gieterijen waar meerdere lidstaten rechtstreeks baat bij hebben, en overheidssteun zou kunnen worden toegespitst op initiatieven die nauw verband houden met “groene” toepassingen. 1.9. Het verzamelen van gegevens voor de monitoring van toeleveringsketens en het anticiperen op toekomstige crises zou door één orgaan op EU-niveau moeten gebeuren. 1.10. Het EESC pleit voor een passend kader voor gegevensbeheer waarin transparantie, interoperabiliteit, uitwisseling, toegankelijkheid en beveiliging van gegevens een plaats hebben. 1.11. Als strategische sectoren moeten defensie en lucht- en ruimtevaart voorrang krijgen bij de ontwikkeling van certificeringsprocedures, en het initiatief “Chips for Europe” zou de ontwikkeling van gezamenlijke militaire en civiele normen in het kader van de Europese normalisatiestrategie kunnen ondersteunen. 1.12. De Europese chipwet moet coherent zijn, met duidelijke dwarsverbanden met alle andere EU- en nationale beleidsinstrumenten die verwante doelstellingen hebben, waaronder de Europese alliantie op het gebied van processors en halfgeleidertechnologieën, het EU-waarnemingscentrum voor kritieke technologieën en de Europese grondstoffenalliantie. 1.13. Het EESC is ingenomen met de Europese chipwet en zou graag zien dat de onderhandelingen over het initiatief onverwijld van start gaan en dat het snel, ambitieus en doeltreffend ten uitvoer wordt gelegd. 2. Achtergrond 2.1. In een steeds meer gedigitaliseerde wereld zijn halfgeleiders een essentieel onderdeel van veel economische sectoren en gebieden van het leven. Zij voorzien alle digitale producten van stroom, maken cruciale technologieën van de toekomst mogelijk, zoals AI, 5G en cloud/edge computing, en vormen de basis van kritieke infrastructuur waar onze samenlevingen op steunen. 2.2. Halfgeleiders zijn ook van vitaal belang voor de defensie- en de lucht- en ruimtevaartindustrie. De geavanceerde systemen waar Europese militairen en andere eindgebruikers steeds afhankelijker van zijn bevatten allerlei soorten chips, waarvan een groot aantal ook in commerciële producten wordt gebruikt. De commerciële productie van chips is echter gericht op kostenefficiëntie bij grote hoeveelheden, terwijl defensie en lucht- en ruimtevaart kleinere hoeveelheden nodig hebben en vooral belang hechten aan duurzaamheid, betrouwbaarheid en beveiliging van informatie. De defensie- en de lucht- en ruimtevaartsector vormden in 2020 samen ongeveer 1 % van de wereldwijde markt voor chips ( 1 ) 2.3. De vraag naar alle soorten halfgeleiders is in de verschillende industriesectoren omhooggeschoten door de wereldwijde versnelling van de digitale transformatie en zal naar verwachting in 2030 twee keer zo hoog zijn als nu. Door de uitbraak van de coronapandemie is de vraag toegenomen en haperen de mondiale toeleveringsketens. Sindsdien hebben alle industriële downstreamsectoren wereldwijd grote bevoorradingsproblemen. Er is sprake van lange leveringstermijnen, annulering van bestellingen en fabriekssluitingen, met ernstige economische gevolgen. Zo is de verhouding tussen de PMI-index van orderontvangsten en de leveringstermijnen van leveranciers in het eurogebied tussen 2019 en 2021 meer dan verdrievoudigd, met name in bedrijfstakken die voor hun productie halfgeleiders gebruiken (zoals auto’s en technologieapparatuur), terwijl de productie van motorvoertuigen in het eurogebied tussen november 2020 en maart 2021 met 18,2 % is afgenomen ( 2 ) 2.4. Uit deze ontwikkelingen blijkt dat Europa zwaar leunt op een klein aantal buitenlandse leveranciers van chips en onderdelen en daardoor kwetsbaar is voor haperingen in de toeleveringsketens. Met name de defensie- en de lucht- en ruimtevaartindustrie van de EU heeft deze kwetsbaarheid aan den lijve ondervonden. Omdat producenten van chips de stijgende mondiale vraag niet aankunnen en door marktdenken worden gedreven, geven zij voorrang aan binnenlandse markten en grootschalige sectoren, waardoor de rest te weinig chips krijgt. 2.5. Aangezien chips een centrale plaats hebben in onze economieën, vormen verstoringen in de toeleveringsketen een economisch en in potentie ook maatschappelijk probleem. Maar in het geval van strategische sectoren als defensie en lucht- en ruimtevaart is de afhankelijkheid van toeleveranciers ook een veiligheidsprobleem, omdat de levering van defensie- en lucht- en ruimtevaartproducten in de EU erdoor in gevaar komt. 2.6. Dit is een groot probleem nu de geopolitieke spanningen toenemen en handel en technologiestromen als wapens worden ingezet, waardoor halfgeleiders in geopolitiek opzicht een kritieke rol hebben gekregen. Als gevolg daarvan zetten leidende economieën alles op alles om hun productiecapaciteit op te voeren en minder afhankelijk te worden. Zo zijn de VS van plan om tot 2026 52 miljard USD te investeren in hun ecosysteem van halfgeleiders, wil China 150 miljard USD vrijmaken om in 2025 voor 70 % zelfvoorzienend te kunnen zijn, en is Zuid-Korea van plan om tussen nu en 2030 tot 450 miljard USD aan particuliere investeringen te mobiliseren. 2.7. In het licht hiervan moet de EU haar afhankelijkheid snel afbouwen, haar concurrentievermogen een impuls geven en haar voorzieningszekerheid op het gebied van chips vergroten door haar positie in de mondiale toeleveringsketen te versterken. Dat is met name van belang voor strategische sectoren zoals defensie en lucht- en ruimtevaart. Tegelijkertijd is een autarkische productie van halfgeleiders onrealistisch en onwenselijk, gezien de hoge complexiteit, de kosten en de belemmeringen voor markttoegang. Voor een betere voorzieningszekerheid van Europa is het dan ook van cruciaal belang dat internationale partnerschappen worden versterkt. 2.8. In de industriestrategie van 2020 noemde de Commissie halfgeleiders een strategische industriesector waarin de afhankelijkheid van Europa moet worden aangepakt. Een doelstelling van het digitaal kompas 2021 is dat Europa zijn aandeel in de mondiale productie van geavanceerde en duurzame chips in 2030 verdubbeld moet hebben tot 20 %. In haar toespraak over de Staat van de Unie van 2021 kondigde Commissievoorzitter Von der Leyen de Europese chipwet aan, die een geavanceerd Europees ecosysteem voor chips tot stand moet brengen. De Europese Raad ten slotte benadrukte in maart 2022 eens te meer het belang van dit initiatief en pleitte er daarbij voor om de strategische afhankelijkheid van de EU in zeer gevoelige sectoren, waaronder die van halfgeleiders, af te bouwen. 3. Algemene opmerkingen 3.1. Visie 3.1.1. Hoewel Europa in sommige schakels van de waardeketen van chips (zoals O&O en productieapparatuur) al een sterke positie inneemt, moet het zijn positie in de rest van de keten versterken. Het EESC is dan ook ingenomen met het streven van de Europese Commissie om met behulp van de huidige sterke punten de kloof tussen lab en fabriek te dichten. 3.1.2. In de Europese strategie is er onvoldoende aandacht voor grondstoffen; deze vormen een belangrijk aspect van de voorzieningszekerheid, maar voor bepaalde materialen (zoals fotoresisten en siliciummetaal) is Europa afhankelijk van derde landen. De Europese chipwet zou moeten voorzien in specifieke maatregelen om dit risico aan te pakken, met koppelingen naar de Europese grondstoffenalliantie. 3.1.3. Het EESC staat volledig achter de doelstelling om de Europese productie van geavanceerde en duurzame halfgeleiders een impuls te geven. Kritieke sectoren, waaronder de defensie- en de lucht- en ruimtevaartindustrie, hebben echter ook chips van de oudere generatie nodig. Om veerkrachtige toeleveringsketens te waarborgen moet dan ook in de productie van zowel geavanceerde als “volwassen” chips worden geïnvesteerd. 3.1.4. Voor de ondersteuning van grootschalige technologische capaciteitsopbouw en innovatie in de hele EU is het van essentieel belang dat het hele ecosysteem, inclusief start-ups, scale-ups, kmo’s en grotere ondernemingen, nauw bij een en ander worden betrokken. 3.2. Investeringen 3.2.1. Om de doelstellingen van haar chipstrategie te halen is volgens de Europese Commissie tot 2030 ongeveer 43 miljard EUR aan beleidsgebaseerde investeringen nodig, waaronder 11 miljard EUR aan overheidsinvesteringen in het kader van het initiatief Chips voor Europa. Er is echter veel meer duidelijkheid nodig over de financieringsbronnen en -bedragen, over het gebruik van bestaande begrotingskredieten en over de vraag welke doelstellingen door elk van de begrotingonderdelen moeten worden ondersteund. 3.2.2. Het EESC betwijfelt of de in de EU-chipstrategie voorziene overheidsinvesteringen, waarvan een deel al was gereserveerd voor maatregelen op het gebied van micro-elektronica, wel omvangrijk genoeg zijn om de hoge ambities te kunnen waarmaken. De industriële concurrenten van de EU hebben hun ecosystemen van halfgeleiders — die al een betere positie innemen in de mondiale waardeketen — veel uitgebreider gesteund en gaan daar mee door. Er zijn dan ook meer middelen nodig dan momenteel gepland om de ambitieuze doelstellingen van het initiatief te kunnen verwezenlijken, zowel wat het marktaandeel als wat het tijdschema betreft. Vermindering van de administratieve rompslomp om toegang te krijgen tot deze middelen moet als een prioriteit worden beschouwd. 3.2.3. Om haar beperkte middelen zo efficiënt mogelijk te gebruiken zou de EU ook moeten overwegen prioriteit te geven aan specifieke technologieën of bepaalde segmenten van de waardeketen. Coördinatie met gelijkgezinde partners kan er hierbij voor zorgen dat de inspanningen elkaar aanvullen en niet overlappen. 3.2.4. Herschikkingen van middelen van Horizon Europa en Digitaal Europa mogen er niet toe leiden dat er voor andere prioritaire gebieden, zoals ruimtevaart, AI en cyberbeveiliging, onvoldoende middelen overblijven om hun eigen specifieke doelstellingen te kunnen verwezenlijken. Bovendien zouden er geen herschikkingen uit het Europees Defensiefonds mogen plaatsvinden, aangezien de middelen ter ondersteuning van de strategische defensiesector nu al gering zijn. 3.3. Kritieke sectoren 3.3.1. In de Europese chipwet wordt het belang van “kritieke sectoren” — waaronder defensie en lucht- en ruimtevaart — onderkend. In geval van ernstige verstoringen van de voorziening krijgen zij prioriteit. Deze strategische aanpak is een goede zaak, omdat daarmee recht wordt gedaan aan het grote belang van deze sectoren voor de veiligheid en veerkracht van onze samenlevingen. 3.3.2. Wel zou de idee van “kritieke sectoren” in alle pijlers van het initiatief moeten doorwerken. Het is met name van belang dat het initiatief Chips voor Europa specifieke maatregelen omvat ter ondersteuning van kritieke sectoren, waaronder prioritaire toegang tot proeflijnen, en dat geïntegreerde productiefaciliteiten en open EU-gieterijen een bepaald minimum van hun totale productiecapaciteit reserveren om aan de vraag van deze sectoren te voldoen. 3.4. Strategisch belang van defensie en lucht- en ruimtevaart 3.4.1. De Europese chipwet zou ervoor moeten zorgen dat defensie en lucht- en ruimtevaart de ondersteuning krijgen die hun strategische belang en hun status als “kritieke” sectoren weerspiegelt. Daarbij moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van deze sectoren, waaronder hun kleine marktaandeel en hun beperkte vermogen om gerelateerde investeringen en marktkeuzes te beïnvloeden. 3.4.2. Gezien deze specifieke kenmerken is er een goed evenwicht nodig tussen een marktgestuurde, op volume gebaseerde aanpak en een strategische, op hun kritieke functie gebaseerde aanpak om de voorzieningszekerheid van deze sectoren te waarborgen. Dat moet vooral tot uiting komen in de relatieve prioritering van orders aan productiefaciliteiten en de verdeling van producten na gezamenlijke inkoop, waarbij de defensie- en de lucht- en ruimtevaartindustrie zouden moeten concurreren met veel grotere sectoren. 3.5. Milieu 3.5.1. De Europese chipwet zou volledig moeten worden afgestemd op de strategische doelstelling van de EU — een groene en duurzame EU-economie in 2030 — en deze moeten helpen verwezenlijken. Dat betekent dat meer onderzoek zou moeten worden gedaan naar de milieueffecten van halfgeleiderinitiatieven, zodat gedegen inzicht wordt verkregen in de milieueffecten van de hele waardeketen, en niet alleen in de prestaties van het eindproduct. 3.5.2. Daarom moet overheidssteun worden toegespitst op halfgeleiderinitiatieven die nauw verband houden met “groene” toepassingen. Zo zouden ondernemingen die dergelijke producten ontwikkelen sneller in aanmerking moeten komen voor overheidssteun. 3.6. Governance 3.6.1. Belanghebbenden uit de sector zijn beter dan wie ook in staat om markttendensen te volgen en na te gaan hoe verstoringen van de voorziening verholpen kunnen worden. Daarom zouden zulke belanghebbenden, met name uit de halfgeleidersector en kritieke sectoren, nauw moeten worden betrokken bij de governance van de chipstrategie, onder meer als volwaardige leden van de Raad voor halfgeleiders en zijn subgroepen. Als downstream- en upstreamsectoren bij een en ander worden betrokken, zal dat hun onderlinge coördinatie ten goede komen en kan de industrie haperingen in de voorziening aanpakken zonder grootschalige marktinterventies. 3.7. Coherentie 3.7.1. Verschillende beleidsinstrumenten van de EU hebben al betrekking op chips, zoals Horizon Europa, Digitaal Europa, de industriële alliantie voor processoren en halfgeleidertechnologieën en het Waarnemingscentrum voor kritieke technologieën. De Europese grondstoffenalliantie houdt zich ook bezig met aanverwante onderwerpen. Voor een zo groot mogelijke algehele doeltreffendheid en efficiëntie moeten deze instrumenten en de Europese chipwet één geheel vormen, met duidelijke onderlinge koppelingen. Er zal coördinatie nodig zijn tussen EU-initiatieven en de nationale projecten die de lidstaten actief aan het ontwikkelen zijn. 4. Specifieke opmerkingen 4.1. Onderzoek en technologische ontwikkeling versterken 4.1.1. Het EESC is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om technologieën van de volgende generatie, zoals transistors kleiner dan 2 nm, disruptieve AI-technologieën en kwantumchips, te ondersteunen. Deze technologieën kunnen goed voorzien in de toekomstige behoeften van strategische industrieën, waaronder defensie en lucht- en ruimtevaart, en daarom is het van cruciaal belang dat de Europese intellectuele eigendom op deze gebieden snel wordt ontwikkeld en beschermd. 4.1.2. Tegelijkertijd zullen de Europese downstreamindustrieën, waaronder defensie en lucht- en ruimtevaart, behoefte blijven hebben aan gespecialiseerde chips van grotere afmetingen. Daarom moet de Europese chipwet zich niet uitsluitend richten op de kleinste chips, maar innovatie voor alle benodigde chiptypes bevorderen. 4.2. Leiderschap op het gebied van ontwerp, fabricage en behuizing 4.2.1. Het valt toe te juichen dat in het initiatief Chips voor Europa de nadruk wordt gelegd op nauwe samenwerking tussen actoren aan de aanbod- en vraagzijde, en dat de alliantie voor processoren en halfgeleidertechnologieën een adviserende rol wordt toegedacht. Beide zaken zullen de samenhang van de inspanningen vergroten. 4.2.2. Voor de veerkracht en autonomie van de Europese defensie- en lucht- en ruimtevaartindustrie is het van groot belang dat de EU in de toekomst zelf elektronica kan ontwerpen, ook voor zaken als cyberbescherming, AI-capaciteiten, modulariteit en hergebruik. 4.2.3. Het EESC staat volledig achter de invoering van innovatieve proeflijnen voor prototypes. Om synergieën tussen de commerciële productie en de strategisch belangrijke defensie- en lucht- en ruimtevaartindustrie te bevorderen moet bij ontwerpen van chips voor deze sectoren rekening worden gehouden met hun specifieke behoeften. Ontwerpen die bedoeld zijn om in de behoeften op het gebied van defensie en lucht- en ruimtevaart te voorzien moeten ook prioritaire toegang krijgen tot proeflijnen. 4.2.4. Als strategische sectoren moeten defensie en lucht- en ruimtevaart voorrang krijgen bij de ontwikkeling van certificeringsprocedures. De ontwikkeling van normen zal van cruciaal belang zijn. Om de kans op synergieën zo groot mogelijk te maken zou het initiatief Chips voor Europa de ontwikkeling van gezamenlijke militaire en civiele normen in de Europese normalisatiestrategie kunnen ondersteunen. 4.3. Het ecosysteem van Europa een impuls geven en de voorzieningszekerheid waarborgen 4.3.1. Het EESC is het ermee eens dat omvangrijke en snelle overheidssteun nodig is als stimulans voor de grote particuliere investeringen die nodig zijn om de Europese productiecapaciteit te versterken. Om deze investeringen aan te trekken zal het van cruciaal belang zijn rechtszekerheid te waarborgen en de administratieve rompslomp zo veel mogelijk te beperken. Daarom moeten de criteria voor de aanwijzing van geïntegreerde productiefaciliteiten en open EU-gieterijen en voor de goedkeuring van staatssteun duidelijk worden omschreven, en dienen de administratieve procedures te worden gestroomlijnd. Om een efficiënte en niet-discriminerende toepassing van de staatssteunregels te waarborgen moeten er ook criteria voor de coördinatie van de verschillende beschikbare steunmaatregelen worden opgesteld. 4.3.2. Het is een goede zaak dat met het “eerste in zijn soort”-beginsel (“first of a kind”) niet alleen innovatie in de technologieknoop, maar ook op het gebied van procestechnologie, prestaties en duurzaamheid wordt ondersteund. Er zou een aanvullend “EU-breed” beginsel kunnen worden ingevoerd ter erkenning van faciliteiten waar meerdere landen rechtstreeks baat bij hebben (met bijvoorbeeld de verplichting om op voet van gelijkheid aan bedrijven uit verschillende lidstaten te leveren). 4.3.3. Om een dure subsidiewedloop tussen lidstaten te voorkomen stelt het EESC voor de overheidsfinanciering op EU-niveau zo veel mogelijk te coördineren (bijvoorbeeld door gebruik te maken van de gemeenschappelijke onderneming en het IPCEI-kader en door coördinatie van de digitale hoofdstukken van de nationale plannen voor herstel en veerkracht waaruit naar verwachting 20 % of 145 miljard EUR zal worden besteed aan de digitale transformatie). De aanpassing van het controlemechanisme voor staatssteun uit hoofde van artikel 107 VWEU is ook gerechtvaardigd om een snellere en meer voorspelbare beoordeling van overheidssteun mogelijk te maken. Het tijdelijke covid-steunkader is bijvoorbeeld succesvol gebleken bij het waarborgen van tijdige en adequate steun, en hetzelfde geldt voor de richtsnoeren voor breedbandsteun. Hoewel overheidssteun voor geïntegreerde productiefaciliteiten en open EU-gieterijen de financieringskloof voor 100 % kan dichten, zijn verdere richtsnoeren voor de analyse zeer welkom. Zo zouden geïntegreerde productiefaciliteiten en open EU-gieterijen die ook aan het EU-brede criterium voldoen, in aanmerking kunnen komen voor snellere goedkeuring van staatssteun. 4.3.4. Bij de beoordeling van staatssteun zou de Commissie ook andere doelstellingen moeten meewegen, bijvoorbeeld de ondersteuning van strategische sectoren zoals defensie en lucht- en ruimtevaart en het waarborgen van de samenhang met de duurzaamheidsdoelstellingen van de EU. 4.4. Het acute tekort aan vaardigheden aanpakken 4.4.1. Digitale vaardigheden zijn van cruciaal belang om de ambities van Europa op het gebied van halfgeleiders te verwezenlijken, en de vraag hiernaar zal alleen maar groter worden. Het EESC juicht het dan ook toe dat de nadruk ligt op het aanpakken van de lacunes in digitale vaardigheden in Europa, en dringt aan op een ambitieuze uitvoering van de initiatieven die in dit verband zijn gepland. 4.5. Inzicht in mondiale toeleveringsketens en anticiperen op toekomstige crises 4.5.1. Het EESC is ingenomen met de strategische focus op het in kaart brengen en monitoren van toeleveringsketens en het in kaart brengen van risico’s op verstoringen. Bepaalde risico’s gelden vooral voor de defensie- en de lucht- en ruimtevaartsector. Daarbij gaat het ook om de gevolgen voor leveranciers van ESG-beleid, EU-regelgeving zoals Reach, en het buitenlands en uitvoerbeleid van de landen waar buitenlandse leveranciers (bijvoorbeeld US ITAR/EAR) gevestigd zijn. 4.5.2. Deze taak vereist een aanpak die enerzijds recht doet aan het complexe, grensoverschrijdende karakter van toeleveringsketens en anderzijds zorgt voor samenhangende informatie. Het verzamelen van gegevens zou dan ook moeten gebeuren door één op EU-niveau aangewezen orgaan, waaraan bedrijven in de hele EU dan aan de hand van duidelijke en gestroomlijnde vereisten verslag zouden moeten uitbrengen. Er moeten passende mechanismen komen om de vertrouwelijkheid van door de industrie verstrekte gevoelige informatie te waarborgen. 4.5.3. Tot slot moet duidelijk zijn welke regels van toepassing zijn bij een crisis. Bij een wereldwijd tekort bijvoorbeeld zullen ondernemingen uit allerlei kritieke sectoren waarschijnlijk toegang tot dezelfde producten en productiecapaciteit nodig hebben, omdat de meeste chipsoorten in verschillende bedrijfstakken worden gebruikt. Daarom zijn duidelijke criteria nodig voor de prioritering van orders en de verdeling van producten na gezamenlijke aankopen. 4.6. Internationale samenwerking 4.6.1. Het mondiale halfgeleiderecosysteem is complex, gespecialiseerd en intern sterk verweven. Daarom moeten inspanningen om de productiecapaciteit en de veerkracht op EU-niveau te vergroten geflankeerd worden door samenwerking met gelijkgezinde internationale partners. Als de sterke punten van elk van de partners worden benut en gecoördineerde strategieën worden ontwikkeld, zal dat voor synergieën zorgen, dubbel werk voorkomen en tot meer efficiëntie in de hele waardeketen leiden. Bij het nastreven van samenwerking met partners op het gebied van chips moet de EU optimaal gebruikmaken van bestaande fora, zoals de Raad voor handel en technologie tussen de EU en de VS, en daar — gezien hun rol bij de uitvoering van projecten in het veld en de expertise die ze daarmee hebben opgedaan — belanghebbenden uit de sector bij betrekken. Brussel, 13 mei 2022. De voorzitter van de adviescommissie Industriële Reconversie Pietro Francesco DE LOTTO

(1) TechNavio, Semiconductor Market in Military and Aerospace Industry by Product and Geography — Forecast and Analysis 2021-2025, november 2021; Gartner, “Worldwide Semiconductor Revenue Grew 10,4 % in 2020”, Gartner Press Release, 12 april 2021.

(2) Attinasi, Maria Grazia, et al. “The semiconductor shortage and its implication for euro area trade, production and prices”, ECB Economic Bulletin 4/2021, april 2021.