Veertiende verslag over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 866/2004 van de Raad van 29 april 2004 en over de situatie die het gevolg is van de toepassing van deze verordening, voor de periode van 1 januari tot en met 31 december 2017

Illegale immigranten worden meestal aangehouden tijdens controles langs de groene lijn of op luchthavens wanneer zij Cyprus proberen te verlaten. In sommige gevallen zijn irreguliere migranten naar politiebureaus gegaan om te verzoeken om internationale bescherming.

Het aantal migranten dat de door de regering gecontroleerde gebieden heeft bereikt door de groene lijn vanuit het noordelijke deel van Cyprus irregulier over te steken, is volgens de cijfers voor 2017 van CYPOL gestegen. In 2017 staken 1 686 irreguliere migranten de groene lijn op deze manier over, tegenover 1 499 in 2016 en 1 290 in 2015. De landen waaruit de meeste na overschrijding van de groene lijn aangehouden irreguliere migranten afkomstig waren, waren Syrië (753), Pakistan (119), Somalië (111), Kameroen (98) en Turkije (74). Van de 1 686 irreguliere migranten die werden opgespoord, verzochten 1 519 (90 %) om internationale bescherming in de Republiek Cyprus; de meesten van hen waren (744) Syriërs.

De VN-vredeshandhavingsmissie in Cyprus (UNFICYP) bleef de godsdienstuitoefening door beide gemeenschappen faciliteren . De UNFICYP constateerde echter met zorg een afname van het aantal aanvragen voor godsdienstoefeningen die zij verzocht werd te faciliteren in het noordelijke deel van Cyprus, alsook een daling van het aantal goedkeuringen voor dergelijke diensten ten opzichte van dezelfde periode in 2016.

Volgens de cijfers die door de Turks-Cypriotische gemeenschap werden verzameld, is het aantal lijnoverschrijdingen door Grieks-Cyprioten in 2017 toegenomen tot 1 066 284 (het jaar daarvoor: 980 724) en het aantal lijnoverschrijdingen door Grieks-Cypriotische voertuigen tot 392 300 (het jaar daarvoor: 346 609) uit de door de regering gecontroleerde gebieden naar het noordelijke deel van Cyprus. Voorts blijkt uit de cijfers dat de groene lijn ook in tegengestelde richting vaker werd overgestoken door Turks-Cyprioten, nl. 1 796 353 keer (het jaar daarvoor: 1 762 498), als door Turks-Cypriotische voertuigen, nl. tot 782 656 keer (het jaar daarvoor: 728 049). Volgens de verstrekte statistieken zijn 1 546 475 niet-Cypriotische EU-burgers en onderdanen van derde landen overgestoken van de door de regering gecontroleerde gebieden naar het noordelijke deel van Cyprus (het jaar daarvoor: 1 253 446).

Het aantal personeelsleden van CYPOL die werkzaam zijn op de doorlaatposten, bedraagt in 2017 nog steeds 69 (evenveel als in 2016).

De aangehaalde cijfers van CYPOL omvatten geen gegevens over personen en voertuigen die vanuit het noordelijk deel van Cyprus de groene lijn overstaken bij de doorlaatposten Pergamos en Strovilia, die onder het gezag staan van de Eastern Sovereign Base Area (ESBA) van het Verenigd Koninkrijk. Volgens de ESBA staken 140 913 Grieks-Cyprioten (het jaar daarvoor: 125 457) en 59 852 Grieks-Cypriotische voertuigen (het jaar daarvoor: 49 694) over naar het noordelijke deel van Cyprus. Daarnaast staken 457 314 Turks-Cyprioten (het jaar daarvoor: 429 807) en 272 090 Turks-Cypriotische voertuigen (het jaar daarvoor: 246 474) over in tegengestelde richting. Bovendien zijn 415 051 (het jaar daarvoor: 295 042) niet-Cypriotische EU-burgers en onderdanen van derde landen de groene lijn overgestoken.

Het aantal EU-burgers, andere dan Cyprioten, en onderdanen van derde landen dat de groene lijn overstak, is aanzienlijk toegenomen. Tijdens de verslagperiode staken ook 822 318 niet-Cypriotische EU-burgers en onderdanen van derde landen de groene lijn over (het jaar daarvoor: 385 426). De aanzienlijke toename van het aantal niet-Cypriotische EU-burgers en onderdanen van derde landen werd toegeschreven aan de algehele toename van het toerisme op het eiland.

Volgens gegevens van de politie van de Republiek Cyprus (hierna “CYPOL” genoemd) staken tijdens de verslagperiode 646 569 Grieks-Cyprioten (het jaar daarvoor: 613 111) en 267 467 Grieks-Cypriotische voertuigen (het jaar daarvoor: 244 929) over van de door de regering gecontroleerde gebieden naar het noordelijke deel van Cyprus; daarnaast staken 1 140 682 Turks-Cyprioten (het jaar daarvoor: 1 138 670) en 435 882 Turks-Cypriotische voertuigen (het jaar daarvoor: 413 208) over van het noordelijke deel van Cyprus naar de door de regering gecontroleerde gebieden .

De verordening biedt een stabiel juridisch kader voor het verkeer van Cyprioten, andere EU-burgers en onderdanen van derde landen die de groene lijn passeren via de toegestane doorlaatposten. Het aantal Grieks-Cyprioten en Turks-Cyprioten die de groene lijn in 2017 passeerden, is ten opzichte van de voorgaande jaren gestegen.

Verordening (EG) nr. 866/2004 van de Raad inzake een regeling op grond van artikel 2 van Protocol nr. 10 van de Toetredingsakte (hierna de „groenelijnverordening” genoemd) is van kracht sinds 1 mei 2004. In deze verordening worden de voorwaarden vastgesteld waaronder de rechtsvoorschriften van de Europese Unie gelden ten aanzien van het verkeer van goederen, personen en diensten waarbij de groene lijn wordt overschreden tussen de gebieden van de Republiek Cyprus waarover de regering feitelijk het gezag uitoefent en de gebieden waarover zij niet feitelijk het gezag uitoefent. Om de doeltreffendheid van deze regels te garanderen, is de toepassing ervan uitgebreid tot de scheidslijn tussen deze gebieden en de Eastern Sovereign Base Area (ESBA) van het Verenigd Koninkrijk .

Veertiende verslag over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 866/2004 van de Raad van 29 april 2004 en over de situatie die het gevolg is van de toepassing van deze verordening, voor de periode van 1 januari tot en met 31 december 2017

CYPOL kon personen die de door de regering gecontroleerde gebieden binnen waren gekomen door de groene lijn irregulier over te steken, identificeren aan de hand van dezelfde criteria als in voorgaande jaren, en baseerde zich daarbij voornamelijk op gegevens in hun reisdocumenten en op verklaringen van de betrokken migranten. Volgens CYPOL waren vrijwel alle migranten die in de door de regering gecontroleerde gebieden werden aangehouden nadat zij irregulier de groene lijn waren overgestoken, in het noordelijke deel van Cyprus aangekomen vanuit Turkije.

De Turks-Cypriotische gemeenschap informeerde de Commissie dat in het noordelijke deel van Cyprus de inspanningen om irreguliere migratie tegen te gaan, waren voortgezet. In 2017 werd aan 2 858 personen de toegang tot het noordelijke deel van Cyprus ontzegd en werden 645 personen die in het noordelijke deel van Cyprus waren aangehouden, teruggestuurd naar Turkije, het laatste land dat zij vóór hun aankomst op het eiland hadden bezocht.

Vertegenwoordigers van beide gemeenschappen komen onder auspiciën van de VN regelmatig bijeen in het kader van een technisch comité van beide gemeenschappen inzake criminaliteit en strafrecht. Als uitbreiding van dit comité gebruiken beide gemeenschappen nog steeds een gezamenlijke communicatieruimte, die fungeert als een forum voor de uitwisseling van strafrechtelijke informatie.

CYPOL omschreef de samenwerking met de andere overheidsinstanties van de Republiek Cyprus en het bestuur van de Eastern Sovereign Base Area als zeer goed.

Eastern Sovereign Base Area (ESBA)

In het algemeen is de irreguliere migratie vanuit het noordelijke deel van Cyprus via de ESBA licht afgenomen. Twee irreguliere migranten werden in 2017 aangehouden nadat zij irregulier de groene lijn waren overgestoken . 1 263 personen kregen geen toestemming om de groene lijn te passeren; de grootste groep onder hen bestond uit Turkse burgers (379). De autoriteiten van de ESBA gaven onderdanen van de VS, Oekraïne, Rusland, Iran en Georgië die via het noordelijke deel van Cyprus aankwamen, evenmin toestemming om de groene lijn over te steken . Deze personen werden doorverwezen naar de doorlaatpost Agios Dhometios om de voor toelating tot de Republiek Cyprus vereiste controles te ondergaan.

De functionarissen van de Sovereign Base Area omschreven hun samenwerking met de Republiek Cyprus nog steeds als uitstekend.

Naast de controles aan de doorlaatposten voert de politie van de Sovereign Base Area op risicoanalyses en inlichtingen gebaseerde patrouilles uit om irreguliere migratie te bestrijden. Deze patrouilles worden aangevuld met douane- en legerpatrouilles van de Sovereign Base Area.

Vier „niet-officiële doorlaatposten” in of bij het dorp Pergamos, die door lokale inwoners en boeren worden gebruikt, zijn bijzonder moeilijk te controleren. Zoals beschreven in eerdere verslagen blijven deze „niet-officiële doorlaatposten” een punt van zorg en moet er een geschikte oplossing overeenkomstig de vereisten van artikel 5, lid 2, van protocol nr. 3 bij de Toetredingsakte van 2003 worden gevonden . De SBA heeft verklaard dat personeel snel naar de niet-officiële doorlaatposten kan worden gestuurd als dat nodig is.

2. LIJNOVERSCHRIJDEND GOEDERENVERKEER

2.1. Waarde van de handel

Uit hoofde van artikel 4 van de groenelijnverordening mogen goederen gebieden waarover de regering van de Republiek Cyprus het gezag uitoefent, worden binnengebracht vanuit gebieden waarover de regering niet het gezag uitoefent, op voorwaarde dat zij voldoen aan de in artikel 4 vastgestelde criteria en vergezeld gaan van een document dat is afgegeven door de Turks-Cypriotische kamer van koophandel. Overeenkomstig artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1480/2004 van de Commissie hebben de Turks-Cypriotische Kamer van Koophandel en de autoriteiten van de Republiek Cyprus maandelijks gegevens verstrekt over de soort, hoeveelheid en waarde van de goederen waarvoor begeleidende documenten zijn afgegeven. Beide rapporteren over goederen die de door de regering gecontroleerde gebieden binnen zijn gekomen via de doorlaatposten Pergamos en Strovilia, die onder het gezag van de Sovereign Base Area vallen.

Volgens de Turks-Cypriotische Kamer van Koophandel bedroeg de totale waarde van de goederen waarvoor begeleidende documenten waren afgegeven 5 697 695 EUR (het jaar daarvoor: 5 017 714 EUR). Uit deze cijfers blijkt dat de waarde van de goederen waarvoor begeleidende documenten waren afgegeven, ten opzichte van 2016 met 13,55 % is toegenomen.

Volgens verslagen die door de autoriteiten van de Republiek Cyprus zijn verstrekt, is de totale handelswaarde van de goederen met begeleidende documenten die de groene lijn passeerden, met 9,5 % toegenomen tot 4 790 964 EUR (het jaar daarvoor: 4 374 968,06 EUR). Het grootste deel van deze toename had betrekking op bouwmaterialen. De algehele toename werd toegeschreven aan het huidige economisch herstel.

De handel vanuit de door de regering gecontroleerde gebieden naar het noordelijke deel van Cyprus valt niet onder de groenelijnverordening, maar nam volgens cijfers van de Kamer van Koophandel en Industrie van Cyprus licht af met circa 0,8 %, van 1 354 947 EUR in 2016 tot 1 343 524 EUR in 2017. De handel uit door de regering gecontroleerde gebieden naar het noordelijke deel van Cyprus bedraagt derhalve 28,04 % van de handel in omgekeerde richting (30,97 % in 2016).

De Turks-Cypriotische gemeenschap paste nog steeds een handelsregeling toe die in principe de beperkingen van de groenelijnverordening „weerspiegelt”. De Turks-Cypriotische belanghebbenden stellen dat de bescherming van lokale ondernemingen de voornaamste reden hiervoor is. Deze handelsregeling wordt echter niet altijd consequent toegepast.

2.2. Soort goederen

Kunststofproducten waren in 2017 de meest verhandelde koopwaar, gevolgd door bouwmaterialen, verse vis, afval en schroot, en aardappelen .

Ook zijn er nieuwe producten bij gekomen, zoals wikke, gedrukte catalogussen, geconfectioneerd textiel voor zonnetenten en olijven. Alle handel over de groene lijn vond plaats binnen Cyprus.

2.3. Onregelmatigheden