Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Europese Centrale Bank, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de Regio’s en de Europese Investeringsbank — Jaarlijkse strategie voor duurzame groei (ASGS) 2020

(COM(2019) 650 final)

(2020/C 120/01)

Rapporteur: Tommaso DI FAZIO

Raadpleging Europese Commissie, 6.2.2020 Rechtsgrondslag Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie Bevoegde afdeling Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang Goedkeuring door de afdeling 4.2.2020 Goedkeuring door de voltallige vergadering 19.2.2020 Zitting nr. 550 Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) 120/1/3

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) is ingenomen met de opzet van de jaarlijkse groeistrategie 2020, die is gebaseerd op de vier fundamentele pijlers: milieu, productiviteit, stabiliteit en billijkheid. In het bijzonder meent het dat de doelstelling, milieuduurzaamheid, zoals terecht in de strategie wordt bepleit, een absoluut referentiepunt is waarop beslissingen en inspanningen van de samenleving als geheel, en de middelen die zij tot haar beschikking kan en wil hebben, kunnen worden gebaseerd om op zinvolle wijze te streven naar verwezenlijking van de doelstellingen voor 2030 en milieuneutraliteit in 2050. Het EESC beveelt aan te voorzien in de mogelijkheid om hierop te anticiperen indien de indicatoren voor de achteruitgang van het milieu dit noodzakelijk maken.

1.2. Het EESC is verheugd dat de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG’s) voor 2030 in de strategische visie van de Commissie zijn opgenomen in al het economische en werkgelegenheidsbeleid. Zo wordt bijgedragen aan een Europese sociale markteconomie ten dienste van iedereen, waarbij duurzaamheid, inclusiviteit en een concurrentiële groei worden gewaarborgd.

1.3. Het EESC is ervan overtuigd dat duurzaamheid een essentieel onderdeel is van elke succesvolle concurrentiestrategie en dat Europa zijn drijvende economische krachten moet versterken door zijn wereldwijde positie als innovator te verbeteren, op basis van het model van de circulaire economie en de overgang naar nieuwe, duurzame ontwikkelingsparadigma’s. Deze zullen de volgende generatie commerciële kansen creëren, geleid door de vraag naar duurzame oplossingen.

1.4. Het EESC is ingenomen met de in de jaarlijkse strategie aangekondigde wijziging om een einde te maken aan de huidige mentaliteit van planning en doelstellingen op korte en middellange termijn en om eindelijk strategieën voor de lange termijn uit te werken. Deze zijn nodig vanwege de investeringen om de milieuduurzaamheidsstrategie uit te voeren aan de hand van complexe geïntegreerde energie- en klimaatplannen, die door de lidstaten zijn opgesteld en door de Commissie zijn goedgekeurd.

1.5. Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om in deze strategische visie de eis op te nemen dat er snel interoperabele, zowel materiële als immateriële, slimme infrastructuurnetwerken worden ontwikkeld. Deze zijn essentieel voor de voltooiing en duurzame ontwikkeling van een goed toegeruste en samenhangende interne, continentale markt, ter wille van een harmonieuze, eerlijke en inclusieve ontwikkeling.

1.6. Het EESC stemt in met de richtsnoeren in de jaarlijkse strategie voor investeringen in de immateriële sectoren onderwijs, opleiding en verbetering van vaardigheden, aangezien deze onontbeerlijk en van doorslaggevend belang zijn. Het betreft investeringen op lange en zeer lange termijn voor de verbetering van de samenleving, de cultuur en de internationale concurrentiepositie.

1.7. Het EESC staat achter de bevordering van de ontwikkeling van onderzoek en innovatie en de verhoging van de daarvoor uitgetrokken middelen. Dit zijn namelijk investeringen op lange termijn die van strategisch belang zijn voor het concurrentievermogen van de EU als geheel op internationaal niveau. Dit geldt met name voor de sectoren die kenmerkend zijn voor modernisering en vervanging door schone technologieën in de sectoren energie, vervoer en verwarming en koeling van gebouwen, alsook in elke industriële sector, maar ook in de landbouw en de dienstensector, door het toenemende gebruik van innovatieve technologieën, en met name digitale technologieën, kunstmatige intelligentie en 5G-technologie.

1.8. Het EESC betreurt het dat de Commissie in haar mededeling slechts beperkte plaats inruimt voor de jaarlijkse groeianalyse van de Unie en zich beperkt tot het volgende: “De economische vooruitzichten op korte termijn worden overschaduwd door een veel minder ondersteunende economische en geopolitieke omgeving en grote onzekerheid” en tot: “De investeringen en de potentiële groei blijven echter nog steeds onder het niveau van vóór de crisis.” Een niet harmonieus verlopende brexit zou ook op de situatie van invloed kunnen zijn. Volgens het EESC dient in de eerste plaats de duurzame groei weer op gang te komen, met name in de zwakkere landen en regio’s, met een sterke stijging van het Europese bbp, om de welvaart en de rijkdom te genereren die nodig zijn om de strategie te ondersteunen.

1.9. Het EESC stemt in ieder geval in met elk van de strategische richtsnoeren die voor de groei zijn vastgesteld en die het Europees Semester 2020 kenmerken. Het bevestigt ook de problemen die worden vastgesteld m.b.t. de verwezenlijking van elk van de doelstellingen, met name de investeringen die nodig zijn voor de uitvoering van de milieuprogramma’s. Onder het thans geldende Stabiliteitspact en de strenge regels ervan kunnen zij de waarborging van een uniforme uitvoering van de energie- en klimaatplannen in de lidstaten bemoeilijken. Het is makkelijk na te gaan dat de milieusaneringsdoelstellingen alleen worden gehaald door die EU-landen die aan de eisen van het Stabiliteitspact voldoen of beter presteren, waardoor de doelstelling die de EU als geheel moet bereiken, een ijdel streven is. Ook al wordt er slechts een gedeeltelijk resultaat voor de hele aarde bereikt, de wens dat de hele EU een referentie voor andere landen in de wereld wordt, raakt dan uit het zicht.

1.10. Het EESC hoopt dan ook dat maatregelen ter regulering van de investeringen worden bestudeerd en goedgekeurd, waarbij rekening wordt gehouden met de beperkingen van het Stabiliteitspact of in afwijking daarvan en van de regels inzake staatssteun. De maatregelen moeten alle landen in staat stellen zoveel te investeren als nodig is om de doelstellingen van de door de Commissie goedgekeurde geïntegreerde energie- en klimaatplannen te verwezenlijken.

1.11. Het EESC is ingenomen met het voorstel in de groeistrategie 2020 om gebruik te maken van alle middelen en de financiële hefboom die reeds beschikbaar zijn via de huidige instrumenten van het meerjarig financieel kader 2021-2027. Dit voorstel is op 15 januari 2020 ook voorgelegd aan het Europees Parlement. Verder hoopt het Comité dat de financiële middelen naar boven zullen worden bijgesteld mocht dit nodig zijn om de doelstellingen te verwezenlijken.

1.12. Het EESC dringt erop aan dat de Commissie effectief en proactief toezicht houdt op de resultaten die door de verschillende lidstaten op basis van de overeengekomen energie- en klimaatplannen worden bereikt, en dat zij activiteiten stimuleert om de oplossing van problemen te ondersteunen, zowel financieel als methodologisch, in plaats van harde kritiek uit te oefenen.

1.13. Het EESC onderschrijft dat de stabiliteit en de veerkracht van het financiële stelsel moeten worden versterkt en dat de regels voor de financiële markten moeten worden aangescherpt om de internationale rol van de Europese munt te versterken en om voorzorgsmaatregelen te nemen tegen eventuele toekomstige crises die elders in de wereld kunnen ontstaan en van invloed kunnen zijn op Europa ten gevolge van de globalisering. Dit is mogelijk aan de hand van strengere macroprudentiële regels en andere maatregelen om de financiële stabiliteit van de lidstaten te waarborgen. Naast het lopende proces ter voltooiing van de banken- en kapitaalmarktunie moet de komende strategische herziening van het monetaire beleid van de ECB ( 1 ) meer specifiek gericht zijn op het bevorderen van de economische groei in de eurozone en het versterken van de internationale rol van de euro.

1.14. Het EESC benadrukt dat het belangrijk is om in de groeistrategie 2020 het behoud van het persoonlijk welzijn centraal te stellen door de sociale verworvenheden, die de EU wereldwijd tot het eerste ijkpunt maken, in stand te houden en uit te breiden.

1.15. Wat de fundamentele pijler van de sociale rechten betreft, is het EESC verheugd dat deze in de strategie voor duurzame groei 2020 opnieuw worden bevestigd. Het EESC hoopt dat de doelstellingen van het Europees semester bijzondere aandacht zullen schenken aan de genderproblematiek, met name aan de rechten van werkende vrouwen, de totstandbrenging van gelijke beloning, de bescherming van werkende moeders op de arbeidsmarkt, ook om de dalende demografische trend tegen te gaan, en aan de opname van aanzienlijke verbeteringen in de wetgeving inzake gezinsbescherming, inclusief verbeteringen in het ouderschapsverlof van vaders en het bieden van een gunstig werkklimaat om alle vormen van fysiek en psychisch geweld tegen vrouwen te voorkomen. Op het gebied van gendergelijkheid moet ook worden toegezien op de consequente en gelijke toepassing van het echtscheidingsrecht om ervoor te zorgen dat de rechten van beide echtgenoten jegens hun minderjarige kinderen gelijk blijven.

1.16. Volgens het EESC moet de EU haar positie op het internationale toneel versterken om haar welvaart, veiligheid en de waarden waarop zij is gegrondvest, te behouden, door op mondiaal niveau een leidende rol te spelen en steun te verlenen aan de algemene, overtuigde en consequente uitvoering van de SDG’s van de VN en aan een op regels gebaseerde multilaterale wereldorde, met de Verenigde Naties in het middelpunt, waarbij zij de beginselen van de democratie en de bescherming van de planeet, de rechtsstaat en de grondrechten resoluut verdedigt.

1.17. Het EESC is ervan overtuigd dat de voltooiing van een goed uitgeruste en samenhangende interne markt, gericht op de behoeften van burgers en bedrijven, een essentiële bijdrage kan leveren aan de groei als die markt gericht is op burgers en bedrijven, en de kern moet vormen van een harmonieuze en inclusieve Europese integratie, die nieuw leven is ingeblazen, is geactualiseerd en aangepast aan de nieuwe technologieën en infrastructuren van een volledig interoperabele digitale interne markt. In de transitie van de Europese Green Deal zou de rol van op de mens gerichte bedrijfsmodellen, zoals de ondernemingen in de sociale economie, bijzondere nadruk krijgen.

1.18. Het EESC acht het noodzakelijk om — samen met een ingrijpende administratieve vereenvoudiging, een uitgebreid digitaliseringsproces en een intensieve capaciteitsopbouw van alle belanghebbenden — een versterkte governance-infrastructuur voor de eengemaakte markt op EU- en nationaal niveau te ontwikkelen.

1.19. Het EESC meent dat de uitvoering van de voorgestelde strategische visie op risico’s en weerstand kan stuiten als er geen nieuwe governance-mechanismen komen die burgers en bedrijven, maar ook publieke en private actoren op lokaal en regionaal niveau als proactieve spelers bij een bottom-up proces kunnen betrekken dat de behoeften en concrete kwesties kan vertolken en gewicht kan geven.

1.20. Het EESC beveelt dan ook aan om op verschillende niveaus nieuwe governance-structuren op te zetten om ervoor te zorgen dat het lokale weefsel en het maatschappelijk middenveld worden betrokken bij het ontwerp en de uitvoering van maatregelen die billijk en aangepast zijn aan de realiteit waarin zij actief zijn.

2. Jaarlijkse strategie voor duurzame groei 2020: het voorstel van de Commissie

2.1. Iedereen lijkt nu de noodzaak te beseffen van een nieuwe alomvattende langetermijnstrategie voor duurzame en inclusieve groei voor de toekomst van Europa — vergezeld van een alomvattend uitvoeringsplan om de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG’s) tegen 2030 te verwezenlijken — die alle aspecten omvat die van invloed zijn op de Europese samenleving en burgers, het bedrijfsleven en het milieu, de industrie en haar concurrentievermogen, variërend van investeringen en overheidsopdrachten tot handel, vaardigheden, innovatie en steun voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s).

2.2. Op grond van de jaarlijkse groeianalyse van de EU moeten de lidstaten rekening houden met de daar door de Commissie vastgestelde prioriteiten bij de voorbereiding van nationaal beleid en nationale strategieën die in de stabiliteits- of convergentieprogramma’s en in de nationale hervormingsprogramma’s zullen worden opgenomen.

2.3. De mededeling over de jaarlijkse strategische groeianalyse in de Europese Unie 2020 ( 2 ) is bedoeld om het standpunt van de Commissie weer te geven over de beleidsprioriteiten die de lidstaten in aanmerking moeten nemen bij het uitstippelen van hun economisch beleid voor 2020 en is gebaseerd op de integratie van de SDG’s van de Verenigde Naties voor 2030 in het Europees beleid en in het bijzonder: — milieuduurzaamheid, productiviteitswinst, billijkheid en macro-economische stabiliteit als pijlers van een nieuw economisch beleidsparadigma van de EU in de komende jaren; — de noodzaak om dit nieuwe groeiparadigma zodanig te ontwikkelen dat de langetermijnproblemen die de Europese samenleving zullen veranderen, effectief worden aangepakt; — het creëren van Europees politiek en economisch leiderschap op mondiaal niveau op basis van het nieuwe paradigma als impuls voor potentiële groei; — het met elkaar in evenwicht brengen van de kosten en baten van dit beleid en de structurele hervormingen op korte en lange termijn: herverdeling van de baten en beteugeling van de kosten voor de meest kwetsbare groepen burgers; — aanzienlijke openbare en particuliere investeringen om de synergie tussen de verschillende vastgestelde strategische doelstellingen te maximaliseren, ook om “recordbedragen [te] investeren in baanbrekende onderzoeks- en innovatieprojecten” en in opleiding, en met name om “de […] klimaat- en energiedoelstellingen voor 2030 te halen”; — het optimaliseren van de sleutelfactor van de EU-begroting 2021-27 om deze politieke ambities gestalte te geven: “Voortbouwend op bestaande en nieuwe mechanismen zal een investeringsplan voor een duurzaam Europa de investeringen opleveren die nodig zijn om de Europese Green Deal waar te maken” en “Met een mechanisme voor een rechtvaardige transitie zullen de zwaarst getroffen regio’s worden aangepakt en zal ervoor worden gezorgd dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten”; — versterking van het economisch bestuur en de democratische verantwoordingsplicht die hand in hand moeten gaan: een grotere democratische verantwoordingsplicht binnen het Europees semester en meer in het algemeen het voornemen van de Commissie om de dialoog met de lidstaten voort te zetten en hen uit te nodigen om de nationale parlementen, de sociale partners en alle relevante belanghebbenden erbij te betrekken.

2.4. De EU en de lidstaten moeten een en ander nu omzetten in een strategie en een reeks haalbare maatregelen. Om te bereiken dat duurzaamheid een hoeksteen van beleid en actie wordt, moeten de Europese instellingen, de lidstaten en de regio’s een verscheidenheid aan instrumenten bundelen om de participatie van alle burgers mogelijk te maken en tegelijkertijd de levenskwaliteit en het concurrentievermogen van de economie van de EU te verbeteren.

2.5. In zijn resolutie van 30 oktober 2019 benadrukt het EESC dat we “op alle niveaus gelijktijdig [moeten] optreden en dynamische maatregelen [moeten] nemen om dringende economische, sociale en milieu-uitdagingen aan te pakken” ( 3 ) , waarbij het oproept tot een alomvattende EU-duurzaamheidsstrategie tot 2050 om de VN-agenda 2030 ( 4 ) ten uitvoer te leggen.

2.6. In die resolutie heeft het EESC ook het volgende gesteld: “Deze paradigmaverschuiving vereist: — veranderingen op het gebied van governance, d.w.z. dat er speciale governancemechanismen nodig zijn om dringende problemen sneller aan te pakken en complexe kwesties op te lossen. De rol van dergelijke mechanismen zou bestaan in het verbinden van de niveaus van de EU en de lidstaten, niet in het vervangen van maatregelen op deze afzonderlijke niveaus; — het integreren van de SDG’s in de EU-procedures op het gebied van sociaal-economische monitoring en begrotingsbeleid”; — de optie om het Europees Semester te voorzien van “nieuwe, verbeterde, meetbare en aanvullende sociale, economische en milieu-indicatoren om alle aspecten en beginselen van de Europese pijler van sociale rechten te monitoren en te volgen, evenals de 17 SDG’s”.

2.7. Duurzaamheid is een essentieel onderdeel van elke succesvolle concurrentiestrategie en Europa moet zijn drijvende economische krachten versterken door zijn wereldwijde positie als innovator te verbeteren, op basis van het model van de circulaire economie, en de volgende generatie commerciële kansen creëren, geleid door de vraag naar duurzame oplossingen. Een solide groei van de marktvraag naar duurzame oplossingen vereist samenhang tussen op duurzaamheid gerichte beleidsdoelstellingen.

2.8. In zijn vervolgadvies over de jaarlijkse groeianalyse 2019 ( 5 ) heeft het EESC op het volgende gewezen: — de noodzaak tot meer openbare en particuliere investeringen, met name in de sociale en onderwijsinfrastructuur; — afstemming op de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN voor 2030 en het energie- en klimaattransitieplan; — intensivering van de structurele hervormingen, met name in verband met structurele onevenwichtigheden en bestaande overschotten; — het gebruik van middelen voor fysieke, digitale en milieu-investeringen en voor de ontwikkeling van vaardigheden en kwalificaties; — de centrale rol van de verdediging van de sociale rechten, die in het Europees Semester moet worden opgenomen op hetzelfde niveau als de macro-economische en begrotingsdoelstellingen; — belastingheffing ter bevordering van productieve investeringen en uitgaven in de reële economie; — raadpleging van de sociale partners in de verschillende fasen van de uitvoering van het Europees Semester; — uitsluiting van privatisering voor strategisch belangrijke goederen.

2.9. Op macro-economisch niveau is er “duidelijk behoefte aan een nieuwe Europese economische strategie: een positieve beschrijving van de toekomstige ontwikkeling van de EU-economie in de wereld, die de veerkracht van de EU bij economische schokken en de economische, sociale en ecologische duurzaamheid van haar economisch model zou helpen vergroten en zo het vertrouwen, de stabiliteit en de gedeelde welvaart van alle Europeanen zou herstellen” ( 6 )

2.10. Er moet “voorrang gegeven worden aan duurzame en inclusieve groei, vermindering van de ongelijkheden, opwaartse convergentie, productiegroei en een goed concurrentievermogen in de zin van de Europa-2020-doelstellingen, een gunstig ondernemings- en investeringsklimaat, kwalitatief goede arbeidsplaatsen en passende lonen, bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, stabiele en op duurzaamheid gerichte overheidsfinanciën, een stabiele financiële sector en verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen voor 2030 en de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst van Parijs” ( 7 )

2.11. “Het EESC is van mening dat de Europese Unie alleen een realistische toekomst heeft als een gezonde economische basis gecombineerd wordt met een sterke sociale dimensie ( 8 ) . Daarom pleit het al geruime tijd voor opwaartse convergentie en een doeltreffender sociaal beleid op EU-niveau en in de lidstaten” ( 9 ) met de uitwerking van “een duidelijk en gecoördineerd stappenplan waarin de prioriteiten voor de implementatie van de pijler worden vastgesteld, en […] handhaving van bestaande sociale rechten en normen”. “Een nieuw Europees Semester moet sociale doelstellingen realiseren in het kader van toezicht op sociale onevenwichtigheden en er moeten nieuwe, meetbare indicatoren worden ingevoerd, samen met gerichte landspecifieke aanbevelingen op sociaal gebied” ( 10 )

2.12. one size fits all -benadering van de hand wordt gewezen In het kader van de acties om de eengemaakte markt te versterken moeten “de juiste randvoorwaarden [worden] bevorderd voor de ontwikkeling van een verscheidenheid aan bedrijfsvormen die de uitdagingen kunnen aangaan waar de samenleving voor wordt gesteld”. “[…] De verschillende bedrijfsvormen [moeten] worden samengebracht en geïntegreerd, en al deze omgevingen verdienen specifieke aandacht ten aanzien van wetgevingsmaatregelen en overheidsinvesteringen”, waarbij een-benadering van de hand wordt gewezen ( 11 )

2.13. Het EESC heeft benadrukt dat de “veranderingen die nieuwe technologieën, kunstmatige intelligentie en big data teweegbrengen in de productieprocessen en in de economie in het algemeen […] ook de arbeidsmarkt ingrijpend [zullen] veranderen” en dat het belangrijk is dat “deze veranderingen plaatsvinden in het kader van een vruchtbare sociale dialoog en met inachtneming van de rechten en de levenskwaliteit van de werknemers” ( 12 )

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het EESC beschouwt het als een topprioriteit om de versterking van duurzame economische groei aan te bevelen die nieuwe en duurzame banen creëert en de welvaart genereert die nodig is om investeringen te ondersteunen ter stimulering van de groei van de totale factorproductiviteit in een circulaire economie, om de structurele hervormingen voor een betere governance en een grotere verantwoordingsplicht op te voeren, met name op digitaal en milieugebied, en voor de ontwikkeling van vaardigheden en kwalificaties en de verdediging van de sociale rechten die nodig zijn in het nieuwe Europese Green Deal -paradigma.

3.2. De overgang naar een nieuw ontwikkelingsmodel moet gebaseerd zijn op concurrerende duurzaamheid als hoeksteen van een succesvolle Europese sociale markteconomie. Deze duurzaamheid moet ook in de toekomst het leidende beginsel blijven, op voorwaarde dat mensen en regio’s via investeringen in doeltreffende en geïntegreerde socialebeschermingsstelsels worden beschermd tegen de kosten die onvermijdelijk door de veranderingen kunnen worden veroorzaakt.

3.3. De financiële crisis heeft het belang aangetoond van stabiliteit en integratie in de kapitaal- en financiële markten, waar de versnippering een belemmering blijft vormen voor de groei van het bedrijfsleven en de investeringen: er moeten verdere maatregelen worden genomen, met name in de financiële sector, om het marktvertrouwen en het vertrouwen in alle lidstaten te herstellen.

3.4. De EU heeft een nieuwe economische strategie nodig om een aanhoudende, inclusieve en duurzame economische ontwikkeling te bevorderen, volledige en productieve werkgelegenheid tot stand te brengen en iedereen fatsoenlijk werk te bieden. Het EESC is ervan overtuigd dat de voltooiing van een goed uitgeruste en samenhangende interne markt, gericht op de behoeften van burgers en bedrijven, de kern moet vormen van een harmonieuze en inclusieve Europese integratie, die nieuw leven is ingeblazen, is geactualiseerd en aangepast aan de nieuwe technologieën en infrastructuren van een volledig interoperabele digitale interne markt. In de transitie van de Europese Green Deal zou de rol van op de mens gerichte bedrijfsmodellen, zoals de ondernemingen in de sociale economie, bijzondere nadruk krijgen.

3.5. Het EESC acht het noodzakelijk om — samen met grondige administratieve vereenvoudiging, uitgebreide digitalisering en intensieve capaciteitsopbouw voor alle belanghebbenden — een versterkte governance-infrastructuur voor de eengemaakte markt op EU- en nationaal niveau te ontwikkelen, met proactieve betrokkenheid van burgers, consumenten en bedrijven, ter bevordering van vereenvoudigde en gebruiksvriendelijke concepten en een actuele, transparante en efficiënte uitvoering en toepassing van de regels van de eengemaakte markt, als basis voor een succesvolle overgang naar een digitale, efficiënte, coherente, evenwichtige en duurzame EU in economisch, milieu- en sociaal opzicht.

3.6. digitale kloof te dichten die nu een belemmering vormt voor de economische en sociale ontwikkeling van de EU en een bron van ongelijkheid is wat de leefomstandigheden en kansen voor burgers en bedrijven betreft” Het EESC benadrukt wat het al eerder heeft gesteld, nl. dat het “van belang [is] zo snel mogelijk de infrastructurele, territoriale en culturelete dichten die nu een belemmering vormt voor de economische en sociale ontwikkeling van de EU en een bron van ongelijkheid is wat de leefomstandigheden en kansen voor burgers en bedrijven betreft” ( 13 )

3.7. Bij gebrek aan nieuwe governance-mechanismen die burgers en bedrijven alsook publieke en private actoren op lokaal en regionaal niveau als proactieve actoren kunnen betrekken bij een bottom-up proces dat de concrete behoeften en problemen kan vertolken en gewicht kan geven, kan volgens het EESC de uitvoering van de voorgestelde strategische visie op risico’s en weerstand stuiten die de uitvoering kunnen vertragen. Daarom beveelt het de Europese en nationale instellingen aan om nieuwe governance-structuren in te voeren die ervoor kunnen zorgen dat het lokale niveau en het maatschappelijk middenveld worden betrokken bij de opzet en de uitvoering van maatregelen die billijk en aangepast zijn aan de realiteit waarin zij werkzaam zijn.

Brussel, 19 februari 2020. De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Luca JAHIER

(1) Inleiding, persconferentie, Christine Lagarde, voorzitter van de ECB, 12 december 2019.

(2) Jaarlijkse strategie voor duurzame groei 2020 (COM(2019) 650 final).

(3) Resolutie van het EESC over de bijdrage van het Europees Economisch en Sociaal Comité aan het werkprogramma van de Europese Commissie voor 2020 en daarna (PB C 47 van 11.2.2020, blz. 1).

(4) Transforming our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development.

(5) PB C 190 van 5.6.2019, blz. 24.

(6) EESC-advies van 17 juli 2019, getiteld “Naar een veerkrachtigere en duurzamere Europese economie” (PB C 353 van 18.10.2019, blz. 23).

(7) EESC-advies van 17 juli 2019 over een nieuwe visie voor de voltooiing van de economische en monetaire unie (PB C 353 van 18.10.2019, blz. 32).

(8) EESC-advies van 19 oktober 2017 over de impact van de sociale dimensie en de EPSR op de toekomst van de EU (PB C 81 van 2.3.2018, blz. 145), paragrafen 1.2 en 2.2.

(9) Bijv. in de adviezen over de beginselen voor doeltreffende en betrouwbare socialezekerheidsstelsels (PB C 13 van 15.1.2016, blz. 40); over de impact van de sociale dimensie en de EPSR op de toekomst van de EU (PB C 81 van 2.3.2018, blz. 145), en over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen (PB C 440 van 6.12.2018, blz. 135).

(10) EESC-advies van 25 september 2019 over de Europese pijler van sociale rechten — Evaluatie van de start van de tenuitvoerlegging en aanbevelingen voor de toekomst, (PB C 14 van 15.1.2020, blz. 1).

(11) EESC-advies van 17 juli 2019 over de bevordering van een eengemaakte markt die gunstig is voor ondernemerschap en innovatie (PB C 353 van 18.10.2019, blz. 6), paragrafen 1.3 en 1.5.

(12) EESC-advies van 17 juli 2019 over de bevordering van een eengemaakte markt die gunstig is voor ondernemerschap en innovatie (PB C 353 van 18.10.2019, blz. 6), paragrafen 1.3 en 1.5.

(13) EESC-advies van 18 oktober 2017 over de digitale interne markt: tussentijdse herziening (PB C 81 van 2.3.2018, blz. 102), paragraaf 1.8.