TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De voorgestelde autonome handelsmaatregelen zijn een van de instrumenten voor de uitvoering van het beleid van de EU ten aanzien van de westelijke Balkan zoals vastgesteld in het kader van het stabilisatie- en associatieproces dat de Commissie in mei 1999 in gang heeft gezet. De Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000 heeft besloten dat stabilisatie- en associatieovereenkomsten met de partijen van de westelijke Balkan moeten worden voorafgegaan door asymmetrische handelsliberalisering. Verordening (EG) nr. 1215/2009 van de Raad tot vaststelling van uitzonderlijke handelsmaatregelen ten behoeve van de landen en gebieden die deelnemen aan of verbonden zijn met het stabilisatie- en associatieproces van de Europese Unie voorziet in asymmetrische handelsliberalisering; deze verordening is geldig tot en met 31 december 2020.

Inmiddels zijn er stabilisatie- en associatieovereenkomsten gesloten tussen de Unie en alle betrokken partijen van de Westelijke Balkan; de laatste overeenkomst, met Kosovo, is op 1 april 2016 in werking getreden.

Gezien de verschillen in het toepassingsgebied van de tariefliberalisering in het kader van de tussen de Unie en alle deelnemers aan het stabilisatie- en associatieproces ontwikkelde contractuele regelingen en de in het kader van Verordening (EG) nr. 1215/2009 toegekende preferenties, wordt voorgesteld de toepassingsperiode van Verordening (EG) nr. 1215/2009 te verlengen tot en met 31 december 2025.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Het voorstel is in overeenstemming met de blijvende steun van de EU voor de geleidelijke economische integratie van de regio in de EU en de individuele toetredingsprocedures.

Hoewel de meeste handelspreferenties die in het kader van de autonome handelsregeling aan de Westelijke Balkan zijn toegekend nu in de respectieve stabilisatie- en associatieovereenkomst van deze partijen met de Unie zijn opgenomen, bieden de middels deze verordening toegekende beperkte preferenties nog steeds waardevolle steun aan de regionale economie. Deze preferenties maken de schorsing mogelijk van de specifieke rechten die normaliter op groenten en fruit worden toegepast, en de opneming van een globaal wijnquotum dat beschikbaar is nadat de respectieve nationale wijnquota van de betrokken landen zijn uitgeput.

Het systeem van autonome handelsmaatregelen heeft bijgedragen aan de uitbreiding van de totale handel tussen de EU en de Westelijke Balkan, die in 2018 meer dan 54 miljard EUR bedroeg. De EU is de belangrijkste handelspartner, die goed is voor meer dan 72 % van de totale handel van de regio.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Dit voorstel is volledig in overeenstemming met de verklaring van Sofia van 17 mei 2018, waarin de EU zich ertoe heeft verbonden haar betrokkenheid op alle niveaus te versterken en te intensiveren om de politieke, economische en sociale transformatie van de regio te ondersteunen. Het voldoet ook aan de politieke richtsnoeren van de nieuwe Commissie, die het Europese perspectief van de Westelijke Balkan en de belangrijke rol van Europa in het voortdurende hervormingsproces in de hele regio heeft bevestigd. De Europese Unie streeft ernaar de vrede, de stabiliteit en de economische ontwikkeling in de regio te bevorderen en het vooruitzicht op integratie in de EU open te stellen.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

De rechtsgrondslag van dit voorstel is artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

Niet van toepassing.

•Evenredigheid