ADVIES VAN DE COMMISSIE

over een ontwerpbesluit van de Europese Raad inzake de bespreking van de voorgestelde herziening van de Verdragen betreffende de toevoeging van een Protocol over de toepassing van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie op de Tsjechische Republiek

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 48, lid 3,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Rekening houdend met het standpunt van de Tsjechische Republiek, zijn de staatshoofden en regeringsleiders op de bijeenkomst van de Europese Raad van 29 en 30 oktober 2009 overeengekomen dat bij het sluiten van het volgende toetredingsverdrag de Verdragen moeten worden herzien door toevoeging van een Protocol over de toepassing van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie op de Tsjechische Republiek aan het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). Dat Protocol moet bepalen dat Protocol nr. 30 betreffende de toepassing van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie op Polen en het Verenigd Koninkrijk ook van toepassing is op de Tsjechische Republiek. In dat verband herinnerde de Europese Raad eraan dat het Verdrag van Lissabon pas in werking kon treden als alle 27 lidstaten het Verdrag hadden bekrachtigd overeenkomstig hun respectieve grondwettelijke bepalingen en bevestigde hij dat er hem veel aan gelegen was dat het Verdrag eind 2009 in werking zou treden. Na bekrachtiging door de Tsjechische Republiek op 13 november 2009, is het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009 in werking getreden.

(2) Op 5 september 2011 heeft de Tsjechische regering de Raad overeenkomstig artikel 48, lid 2, VEU een voorstel tot herziening van de Verdragen betreffende de toevoeging van een Protocol over de toepassing van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie op de Tsjechische Republiek doen toekomen.

(3) Bij brief van 25 oktober 2011 heeft de voorzitter van de Europese Raad de Commissie over dat voorstel om advies verzocht.

(4) Overeenkomstig artikel 6, lid 1, eerste alinea, VEU heeft het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dezelfde juridische waarde als de Verdragen. Artikel 6, lid 1, tweede alinea, VEU bepaalt dat het Handvest geenszins een verruiming inhoudt van de bevoegdheden van de Unie zoals bepaald bij de Verdragen. Volgens de preambule bevestigt dit Handvest, onder inachtneming van de bevoegdheden en taken van de Unie en van het subsidiariteitsbeginsel, de rechten die met name voortvloeien uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities en internationale verplichtingen van de lidstaten, uit het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, uit de door de Unie en de Raad van Europa aangenomen sociale handvesten, alsook uit de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie en van het Europees Hof voor de rechten van de mens. Het heeft als doel de bescherming van de grondrechten te versterken door die rechten zichtbaarder te maken. Volgens artikel 51, lid 1, van het Handvest zijn de bepalingen ervan "gericht tot de instellingen en organen van de Unie met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en tot de lidstaten, uitsluitend wanneer zij het recht van de Unie ten uitvoer brengen".

(5) Artikel 1, lid 1, van Protocol nr. 30 bepaalt dat het Handvest het Hof van Justitie van de Europese Unie noch enig hof of enige rechtbank van de lidstaten waarop Protocol nr. 30 van toepassing is, de bevoegdheid verleent te bepalen dat de wetten, regelgeving of administratieve bepalingen, praktijken of maatregelen van de lidstaten waarop het van toepassing is, in strijd zijn met de grondrechten, vrijheden en beginselen die in het Handvest zijn herbevestigd. Volgens artikel 1, lid 2, van Protocol nr. 30 voorziet titel IV van het Handvest niet in rechten voor de justitiabele die op Polen of het Verenigd Koninkrijk van toepassing zijn, behalve voor zover de wetgeving van die lidstaten in dergelijke rechten voorziet. Ten slotte bepaalt artikel 2 van Protocol nr. 30 dat een bepaling van het Handvest, voor zover zij verwijst naar de nationale wetgevingen en praktijken, in Polen en het Verenigd Koninkrijk alleen van toepassing is voor zover de daarin vervatte rechten of beginselen erkend zijn in het recht of de praktijken van deze lidstaten.

(6) Protocol nr. 30 laat andere verplichtingen van Polen en het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van het Verdrag betreffende de Europese Unie - en met name artikel 6, lid 3 - , het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het recht van de Unie in het algemeen onverlet. In dat verband zij opgemerkt dat het Handvest de in de Unie erkende rechten, vrijheden en beginselen alleen herbevestigt en deze rechten zichtbaarder maakt. Protocol nr. 30 heeft als doel de toepassing van het Handvest met betrekking tot de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van deze lidstaten te verduidelijken evenals de wijze waarop justitiabelen dit Handvest in rechte moeten kunnen inroepen in deze lidstaten.

(7) De Commissie merkt op dat het akkoord tussen de staatshoofden en regeringsleiders over de herziening van de Verdragen betreffende de toevoeging van een protocol over de toepassing van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie op de Tsjechische Republiek in een specifieke context is bereikt,

BRENGT EEN GUNSTIG ADVIES UIT

over een ontwerpbesluit van de Europese Raad inzake de bespreking van de voorgestelde herziening van de Verdragen betreffende de toevoeging van een Protocol over de toepassing van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie op de Tsjechische Republiek.

Dit advies wordt aan de Europese Raad voorgelegd.