15. 5. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 108/35 
II 
(Voorbereidende  besluiten) 
ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Advies  inzake  „De  huidige  economische  toestand  in de Gemeenschap  en het te voeren 
conjunctuurbeleid  " 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG 
Op 18 oktober  1974,  heeft  het  Economisch  en Sociaal  Comité  besloten,  overeen-
komstig  artikel  20,  derde  alinea,  van  zijn  Reglement  van  Orde,  een  vervolgadvies 
inzake  voornoemd  onderwerp  op te stellen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  ter zake  tijdens 
zijn op 26 en 27 februari  1975  te Brussel  gehouden  128e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  artikel  20,  derde  alinea,  van  zijn  Reglement 
van Orde, 
Gezien  het  advies  van  het  Comité  inzake  het  Jaar-
verslag  van de Commissie  betreffende  de economische 
toestand  in de Gemeenschap  (1), 
Gezien  het op 4 februari  1975  door  de Afdeling  voor 
economische  en financiële  vraagstukken  opgestelde 
advies  en het  door  de heer  De  Bièvre,  rapporteur, 
opgestelde  rapport, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  op 26 en 
27 februari  1975  gehouden  128e  zitting  (ver-
gadering  van  26 februari), 
(x) PB  nr.  C 142  van  16.  11.  1974,  blz.  10. BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  meerderheid  van  stemmen  (12  leden 
stemden  tegen  en  9 leden  onthielden  zich  van 
stemming)  werd  goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Zoals  in het  bij dit advies  behorend  rapport 
wordt  opgemerkt,  moet  de Gemeenschap  aan  het 
begin  van  1975  terugzien  op een  op  economisch 
gebied  over  het  algemeen  zeer  onbevredigend  jaar. 
Er kan  worden  gesproken  van  een  vertraging  van 
de economische  bedrijvigheid,  toenemende  inflatie-
percentages,  een  stijging  van  de  aardolieprijzen, 
een stijgende  werkloosheid,  een  verslechtering  van 
de betalingsbalansen  van  sommige  Lid-Staten  en 
Nr. C 108/36 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
een toenemende  ongelijkheid  in de  economische 
prestaties  van  Lid-Staten. 
1.2. In  de  situatie  van  de  Lid-Staten  zijn 
belangrijke  veranderingen  opgetreden.  Sommige 
hebben  een  zodanige  omvang  dat  zij thans  reeds 
de economische  structuren  aantasten  en aanzienlijke 
omschakelingen  en  heroriëntaties  noodzakelijk 
maken,  waarmee  spoedig  moet  worden  begonnen. 
Omtrent  het  exacte  conjunctuurverloop  in 1975 
bestaat  nog  zeer  grote  onzekerheid. 
1.3. Het  Comité  heeft  niettemin  getracht  de 
economische  politiek  voor  de korte  termijn  te ont-
werpen,  waarmee  de sociale  en economische  moeilijk-
heden  van  de  Gemeenschap  moeten  worden 
aangepakt. 
1.4. Sommige  van  deze  problemen  zijn  van  struc-
turele  aard  en  ontstaan  uit  de  in het  rapport 
beschreven  situatie;  zij zijn  voor  de economie  der 
Lid-Staten  dermate  belangrijk  dat  een  onmiddellijk 
ingrijpen  vereist  is, ook  al kunnen  zij in veel  gevallen 
slechts  op middellange  termijn  en in communautair 
verband  definitief  worden  opgelost. 
1.5. De  op korte  termijn  geplande  conjuncturele 
maatregelen  ter oplossing  van  genoemde  problemen 
worden  in het  eerste  hoofdstuk  van  dit  advies 
behandeld.  De  algemene  conjuncturele  maatregelen 
komen  in het  tweede  hoofdstuk  aan  de orde. 
1.6. Deze  conjuncturele  maatregelen  dienen  te 
worden  behandeld  als  een  reeks  onderling  samen-
hangende  kwesties;  dit neemt  niet  weg  dat bijzondere 
aandacht  moet  worden  besteed  aan  sommige  van 
deze  maatregelen. 
2. Conjuncturele  maatregelen  i.v.m.  de  urgente 
structurele  problemen 
2.1. Energie 
2.1.1.  De  stijgende  aardolieprijzen  hebben  de 
globale  energiekosten  en  daarmee  de  index  van 
de consumentenprijzen  ernstig  beïnvloed. 
2.1.2.  De  directe  en indirecte  mechanische  uit-
werking  van  de  gestegen  aardolieprijzen  op  de 
prijzen  die  de particuliere  consument  moet  betalen 
kan op basis  van  ontvangsten-uitgaven-tabellen  als 
volgt  worden  geschat: 
Frankrijk:  +4,5  %, 
Duitsland:  +3,5  %, 
Verenigd  Koninkrijk:  +5,5  %, 
Nederland:  +2,5  %, 
België:  +4,0  %, 
Italië:  +5,0  %. 2.1.3.  Deze  stijging  heeft  onder  meer  geleid  tot 
een verslechtering  van  de ruilvoet  en van  de betalings-
balanspositie  van  de Lid-Staten.  Er  is een  reeks 
maatregelen  nodig  om  deze  problemen  op te lossen. 
2.1.4.  Weliswaar  maken  de Lid-Staten  aanstalten 
hun olieverbruik  te verminderen  door  energiebe-
sparingen  en door  ten  dele  uit te wijken  naar  in de 
Gemeenschap  zelf  aanwezige  energiebronnen,  doch 
de meeste  landen  van  de Gemeenschap  staan  voor 
een tekort  op de lopende  rekening  van  de betalings-
balans  dat nog  verscheidene  jaren  zal blijven  bestaan. 
Bijgevolg  moeten  zij trachten  dit tekort  zo spoedig 
mogelijk  terug  te dringen  door  de bovengenoemde 
maatregelen  ten  aanzien  van  energieproduktie  en 
energiebesparingen  en door  een  groter  deel  van  hun 
produktie  te exporteren  (x). 
2.1.5.  Als  gevolg  van  de prijsstijging  van  aardolie-
produkten  zal  de Gemeenschap  met  een  tekort  op 
de betalingsbalans  te kampen  krijgen  als  in het 
verleden  nog  niet  is voorgekomen.  Daar  niet  mag 
worden  uitgesloten  dat  deze  tekorten  zich  de 
komende  jaren  verder  zullen  ophopen,  moet  er 
rekening  mee  worden  gehouden  dat  de economie 
van de Gemeenschap  nog  lang  na het  komende  jaar 
de gevolgen  van  de financiering  van  deze  tekorten 
zal ondervinden. 
2.1.6.  In  dergelijke  omstandigheden  dienen  de 
Lid-Staten,  om  hun  moeilijkheden  te kunnen  over-
winnen,  een  solidaire  gedragslijn  vast  te stellen  en 
hun economische  politiek  te coördineren,  alhoewel 
deze  politiek  op de specifieke  nationale  omstandig-
heden  moet  zijn  afgestemd. 
2.1.7.  Volgens  het  Comité  moeten  de Lid-Staten 
voor  alles  restrictieve  en protectionistische  unilaterale 
maatregelen  vermijden  die  door  vermindering  van 
de economische  bedrijvigheid  en het  handelsverkeer 
de recessie  alleen  maar  zouden  versterken. 
2.1.8.  Gezien  de huidige  en te verwachten  conjunc-
turele  situatie  en de omvang  van  de op te lossen 
problemen  dienen  zowel  in de Gemeenschap  als 
op wereldschaal  met  spoed  de nodige  instrumenten 
te worden  ontworpen  om  het kapitaal  dat  in handen 
van de aardolieproducerende  landen  is en dat  hun 
volkshuishoudingen  in de meeste  gevallen  op korte 
termijn  slechts  voor  een  gering  gedeelte  kunnen 
absorberen  weer  in omloop  te brengen.  In het  bij-
zonder  dienen  de aardolie-exporterende  landen  ertoe 
te worden  bewogen  een  groter  gedeelte  van  hun 
kapitaaloverschot  te investeren  en op lange  termijn 
te lenen.  Met  deze  maatregelen  wordt  niet  slechts 
beoogd  de moeilijkheden  op te vangen  die  de Lid-
Staten  en andere  aardolie-importerende  landen  op 
korte  en middellange  termijn  ondervinden  bij  de 
financiering  van hun  tekorten  op de lopende  rekening, 
maar  in  het  bijzonder  de aardolie-importerende 
ontwikkelingslanden. 
(Andere  landen:  geen  cijfers  beschikbaar) (*) Advies  van het E.S.C.  (PB  nr. C 125 van 16. 10. 1974). 
15. 5. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 108/37 
2.1.9.  Het  Comité  heeft  de indruk  dat het besluit 
van de  Gemeenschap  tot  uitschrijving  van  een 
communautaire  lening  een  stap  in de goede  richting 
is. Wil  deze  maatregel  ook  effect  sorteren,  dan  dient 
zij later  op de omvang  van  de behoeften  dienaan-
gaande  te worden  afgestemd.  Tevens  dient  bij de 
uitvoering  van  deze  maatregel  te worden  gelet  op 
thans  in I.M.  F.-verband  ontplooide  of —  naar 
wenselijk  is — in het  kader  van  het  E.F.M.S.  of 
dndere  internationale  instanties  te nemen  initiatieven 
aie een  oplossing  van  de moeilijkheden  dichterbij 
brengen. 
2.2. Economische  groei 
2.2.1.  Het  Comité  neemt  kennis  van  de opmerking 
van de Commissie  dat  de Gemeenschap  op mid-
dellange  termijn  slechts  te maken  zal  krijgen  met 
een teruglopen  van  het  jaarlijks  stijgingspercentage 
van het B.N.P.  gedurende  1975. 
2.2.2.  Dit  neemt  niet  weg  dat  de krachtige  stij-
gingen  van  de prijzen  van  olie  en andere  ingevoerde 
grondstoffen  sedert  half  1973  een  niet  te verwaar-
lozen  reële  vermindering  van  de potentiële  rijkdom 
van de Gemeenschap  tot  gevolg  hebben.  Hierop 
dient  acht  te worden  geslagen,  evenals  op de hiermee 
samenhangende  herverdeling  van  de rijkdom  in de 
wereld. 
2.2.3.  De  Gemeenschap  zal dit door  de verslech-
tering  van  de ruilvoet  ontstane  „verlies"  moeten 
dragen;  dit  geldt  ook  m.b.t.  de schuld  aan  het 
buitenland  en de kosten  voor  de heraanpassing  van 
de produktiemiddelen. 
2.2.4.  Volgens  de Commissie  zouden  de totale 
reële  kosten  als bedoeld  in par.  2.2.3  voor  de Gemeen-
schap  een  bedrag  van  4 % van  het B.N.P.  kunnen 
overschrijden.  In dit cijfer  is rekening  gehouden  met 
de aanpassing  van  de ruilvoet,  de schuldenlast  en 
de extra-toeneming  van  de investeringen.  Dit  cijfer 
is een  gemiddelde  voor  de Gemeenschap  als geheel 
en zal  voor  sommige  landen  duidelijk  hoger  uit-
vallen.  Deze  aanpassing  dient  uiteraard  niet  ineens 
plaats  te vinden,  maar  over  verscheidene  jaren  te 
worden  gespreid. 
2.2.5.  In  de huidige  produktiestructuur  kan  niet 
op zeer  korte  termijn  worden  voldaan  aan  de totale 
vraag  naar  investeringsgoederen  die  aan  de zijde 
van bijvoorbeeld  de olieproducerende  landen  zal 
optreden,  terwijl  de Gemeenschap  op dit ogenblik 
genoodzaakt  is de benodigde  aardolie  in te voeren 
en deze  invoer  pas  na een  vrij  lange  periode  via 
haar  uitvoer  van  kapitaalgoederen  zal  kunnen 
financieren.  Om  deze  onevenwichtigheid  in de beste-
dingen  en de ontvangsten  te verminderen,  dient  de 
ontwikkeling  van  bedrijven  te worden  bevorderd 
die in staat  zijn  aan de buitenlandse  vraag  te voldoen; 
de interne  investeringen  dient  echter  voorrang  te 
worden  verleend.  Dit  beleid  zal leiden  tot een  even-
wichtigere  buitenlandse  handel  van  de Gemeenschap en tot  evenwichtigere  betalingsbalansen  van  de 
Lid-Staten. 
2.2.6.  De  aanpassing  van  de exportsectoren  van 
de Gemeenschap  op korte  termijn,  die  tijdens  de 
herstructurerings-  of omschakelingsperiode  moet 
plaatsvinden,  zou  voor  een vergroting  van  de interne 
vraag  van  de Gemeenschap  kunnen  zorgen  en tegelij-
kertijd  tot een  evenwichtiger  handelsbalans  kunnen 
leiden. 
2.2.7.  Tevens  dient  te worden  getracht,  de invoer 
van goederen  en diensten  te verminderen  in sectoren 
waar  dit mogelijk  is, in het bijzonder  door  te bezui-
nigen  op ingevoerde  energie,  zoals  in het  boven-
staande  is aangegeven.  Zo zou  men  kunnen  denken 
aan uitbreiding  van  de produktie  van  goederen  en 
de verlening  van  diensten  waarvan  de  invoer-
hoeveelheid  geringer  is dan  de activiteiten  waarvoor 
zij in de plaats  moeten  komen,  b.v.  het gebruik  van 
kleinere  auto's,  uitbreiding  van  het  openbaar 
vervoer. 
Bovendien  zou  door  uitbreiding  van  de landbouw-
produktie  in de Gemeenschap  en door  de goede 
oogst  van  1975  van  voor  export  geschikte  levens-
middelen  mede  kunnen  worden  bijgedragen  tot een 
gedeeltelijke  oplossing  van  de moeilijkheden  op de 
lopende  rekeningen  gedurende  deze  periode.  Dit 
is mogelijk  door  een  vermindering  van  de invoer  van 
bepaalde  landbouwprodukten  en een  opvoering  van 
de uitvoer  van  landbouwprodukten  tegen  onge-
subsidieerde  prijzen. 
2.2.8.  Het  Economisch  en Sociaal  Comité  beseft 
dat de in het voorgaande  besproken  herstructurering 
van de volkshuishoudingen  in het  huidige  klimaat 
van stagflatie  kan  stuiten  op grote  moeilijkheden, 
waardoor  zowel  bepaalde  Lid-Staten  als  de 
Gemeenschap  slechts  over  een  geringe  speelruimte 
beschikken. 
In elk geval  dient  ten aanzien  van  de richting  en de 
intensiteit  van  de nationale  conjunctuurmaatregelen 
te worden  nagegaan  welk  effect  zij in hun  onderlinge 
samenhang  voor  de Gemeenschap  sorteren. 
2.2.9.  Alle  economische  en sociale  categorieën 
zijn zeer  verontrust  over  de vraag  hoe  de koop-
kracht  zich  gedurende  de gehele  aanpassingsperiode 
zal ontwikkelen.  Voor  dit  probleem  dient  in de 
Gemeenschap  en in de Lid-Staten  samen  met  de 
vertegenwoordigers  van  de economische  en sociale 
categorieën  een  oplossing  te worden  gevonden. 
2.2.10.  Er  zou  in E.E.G.-verband  een  speciaal 
rapport  moeten  worden  opgesteld  over  de vorm  die 
deze  ontwikkeling  zou  kunnen  aannemen;  hierin 
zou tot uitdrukking  dienen  te komen  wat  o.m.  door 
overleg  tussen  de sociale  partners  op communautair 
niveau  kan  worden  gedaan  en in de Lid-Staten  in 
praktijk  kan  worden  gebracht. 
2.2.11.  Bij  de herverdeling  van  de rijkdom  die 
momenteel  in de wereld  plaatsvindt  zou  recessie 
Nr. C 108/38 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
kunnen  worden  voorkomen  indien  de  OPEC-
landen  ertoe  bereid  zijn  hun  leningen,  steun  en uit-
gaven  zodanig  te sturen  dat  de wereldeconomie  zo 
ongedeerd  mogelijk  door  deze  fase  van  de 
conjunctuurcyclus  kan  heenkomen.  Er dient  een 
conferentie  tussen  olieproducerende  en  oliever-
bruikende  landen  te worden  gehouden.  Hierbij 
moet  de E.E.G.  een  belangrijke  rol spelen,  die niet 
aan slechts  enkele  Lid-Staten  mag  toevallen. 
2.3. Scheppen  van  werkgelegenheid  en  mobiliteit  van 
werknemers 
2.3.1.  Als  gevolg  van de bijkomende  moeilijkheden 
die ontstaan  door  een  vertraging  van  de totale  vraag 
en door  de noodzaak,  bepaalde  sectoren  van  het 
bedrijfsleven  te herstructureren  en  de  volledige 
werkgelegenheid  te herstellen,  dient  in de nabije 
toekomst  op alle  fronten  zeer  energiek  te worden 
opgetreden. 
2.3.2.  De  individuele  problemen  die  hierdoor  op 
menselijk  vlak  ontstaan  zijn  bijzonder  groot.  Daarom 
is een  zorgvuldig  uit  te werken  economisch  en 
sociaal  beleid  op nationaal  en communautair  vlak 
vereist.  Het  gaat  erom  een  actief  beleid  op te zetten 
om werkgelegenheid  te scheppen,  de omscholing 
en mobiliteit  der  werknemers  te bevorderen  en de 
koopkracht  der  werklozen  te beschermen. 
2.3.3.  De  kwesties  verbonden  met  omscholing  en 
arbeidsmobiliteit  zijn  moeilijker  op te lossen  omdat: 
— de sectoren  waarin  structurele  werkloosheid 
heerst  niet  veel  initiatief  kunnen  nemen  met  het 
oog op omscholing  van  hun  arbeidskrachten  ten 
behoeve  van  andere  industrieën  of diensten; 
— de harmonisatie  van  de sociale  voordelen  tussen 
de bedrijfstakken  en tussen  de Lid-Staten  nog 
niet in een  vergevorderd  stadium  is, hetgeen  de 
mobiliteit  van  de werknemers  mede  in de weg 
staat; 
— een  herstructurering  van  het  gehele  onderwijs 
die erop  is gericht  de jongeren  de mogelijkheid 
te geven  zich  later  in het  leven  gemakkelijker 
aan gewijzigde  omstandigheden  aan  te passen, 
op korte  termijn  niet  merkbaar  kan  zijn. 
2.3.4.  De  Lid-Staten  trachten  deze  problemen  met 
wisselend  succes  op  te lossen,  terwijl  ook  de 
Gemeenschap  reeds  sedert  enkele  jaren  over  een 
zekere  ervaring  op  het  gebied  van  omscholing 
beschikt:  zij heeft  deze  opgedaan  bij de rationalisatie 
van de kolen-  en staalsector  van  de Gemeenschap. 
Van deze  ervaring  moet  door  haar  gebruik  worden 
gemaakt  ten behoeve  van  de noodzakelijke  omscha-
keling  op andere  gebieden. 
2.4. Inflatie 
2.4.1.  Er  zij op gewezen  dat  de maatregelen  van 
de economische  politiek,  die  zijn  gericht  op  de 
bovengenoemde  doelstellingen,  nl. de opleving  van 
de economische  bedrijvigheid  en de noodzakelijke herstructureringen,  dreigen  te worden  genomen  op 
een tijdstip  dat  de inflatietendensen  in de meeste 
Lid-Staten  nog  niet  zijn  bedwongen.  Daarom 
dienen  de  te nemen  maatregelen  zorgvuldig  te 
worden  bestudeerd  en gedoseerd,  wil  men  niet  de 
inflatiebestrijding  doorkruisen  waarvan  het  wel-
slagen  onmisbaar  is voor  de verwezenlijking  van 
voornoemde  doelstellingen. 
3. Maatregelen  van  het algemeen  conjunctuurbeleid 
3.1. In  het voorgaande  heeft  het Comité  gewezen 
op de betekenis  van de genoemde  structurele  moeilijk-
heden  en de hiervoor  te zoeken  oplossingen  voor 
de conjunctuur.  In dit hoofdstuk  wil  het aangeven 
hoe het instrumentarium  van  het  conjunctuurbeleid 
in de  huidige  omstandigheden  dient  te worden 
gehanteerd.  Het  doel  hierbij  is primair  gericht  op 
het scheppen  van  de  economische  voorwaarden 
van volledige  werkgelegenheid,  en het  beteugelen 
van de inflatie.  De Lid-Staten  met  een  betalings-
balanstekort  zullen  bovendien  moeten  trachten  door 
extra  aandacht  voor  de exportsectoren  hun  tekorten 
te verkleinen.  De  Lid-Staten  met  overschotten  op 
de betalingsbalans  zullen  bovendien  hun  produktie 
moeten  laten  groeien,  zonder  de inflatie  aan  te 
wakkeren.  Bij  de te nemen  maatregelen  zal  men 
bijzonder  bedacht  moeten  zijn  op de zwaksten  in de 
samenleving.  De  economische  politiek  zal op deze 
doeleinden  gericht  moeten  zijn,  alhoewel  niet  al 
deze  doeleinden  in 1975  volledig  zijn  te realiseren. 
3.2. Uit  de prognoses  blijkt  dat de Gemeenschap 
nog gedurende  een  groot  deel  van  1975  met  een 
aanzienlijke  werkloosheid  te kampen  zal  hebben 
indien  geen  passende  maatregelen  worden  genomen, 
zoals  deze  in het navolgende  worden  beschreven. 
3.3. Werkgelegenheid  en  werkloosheid 
3.3.1.  De  achteruitgang  van  de werkgelegenheid, 
in het  bijzonder  de omvang  en de uitgestrektheid 
van dit verschijnsel,  vormt  er voor  alle  partijen  die 
de economische  en sociale  situatie  kunnen  beïn-
vloeden  aanleiding  toe,  beschermende  maatregelen 
te nemen  om zoveel  mogelijk  de scherpe  kanten  van 
deze  situatie  weg  te nemen.  Hiertoe  zijn  in de Lid-
Staten  reeds  een  aantal  maatregelen  genomen  of 
worden  deze  overwogen.  Het  is gewenst  na te gaan 
hoe en in welke  mate  dergelijke  maatregelen  met 
spoed  kunnen  worden  genomen  dan  wel  geïnten-
siveerd  indien  zij al zijn  genomen.  Deze  maatregelen 
hebben  betrekking  op  de  bescherming  van  de 
werkgelegenheid,  de voorwaarden  waarop  ontslagen 
mogen  vallen  en de termijnen  binnen  welke  zij niet 
mogen  plaatsvinden,  incidentele  werktijdverkorting, 
een spreiding  van  de niet-gewerkte  uren  over  de 
werknemers  en een  beperking  van  het  overwerk. 
Er dient  aandacht  te worden  besteed  aan  de kosten 
van de financiering  van  deze  maatregelen  en het 
effect  hiervan  op  de  bedrijvigheid  en het  goed 
15. 5. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 108/39 
functioneren  van  de ondernemingen,  alsmede  op 
het bedrijfsleven  in het algemeen  en de te verwachten 
economische  groei. 
3.3.2.  De  bestudering  en de tenuitvoerlegging  van 
deze  maatregelen  dienen  vergezeld  te gaan  van  een 
beleid  inzake  voorlichting,  raadpleging  en overleg 
op alle  niveaus.  Dit is vooral  zo noodzakelijk  omdat 
deze  maatregelen  na de tenuitvoerlegging  speciaal 
op sociaal  terrein  niet  meer  kunnen  worden  terugge-
draaid,  zelfs  niet  wanneer  de  conjunctuur  een 
nieuwe  fase  is binnengetreden. 
3.3.3.  Met  een  rechtvaardiger  spreiding  van  de 
arbeidstijdverkorting  is evenwel  het  werkgelegen-
heidsprobleem  nog  niet  uit  de wereld  geholpen. 
In alle  Lid-Staten  dienen  de betrokkenen  te trachten 
de maatregelen  te nemen  die het best  op de bestaande 
sectoriële  en zelfs  plaatselijke  situatie  zijn  afgestemd. 
Bovendien  moet  worden  vermeden  alles  tegelij-
kertijd  te willen  aanpakken.  Men  dient  een  keuze 
te maken,  omdat  anders  aan  de economische  voor-
waarden  voor  het  ontstaan  van  volledige  werk-
gelegenheid  niet  kan  worden  voldaan.  Daarbij  mag 
van de  financiering  van  deze  maatregelen  geen 
inflatoir  effect  uitgaan. 
3.4. Produktie 
3.4.1.  Sprekende  van  het  algemeen  beleid  tot 
behoud  van  een  zo  groot  mogelijke  produktie-
activiteit,  dienen  twee  groepen  landen  te worden 
onderscheiden,  nl.  de landen  die  geen  betalings-
balansmoeilijkheden  ofwel  een  betalingsbalansover-
schot  hebben  en de overige  landen. 
3.4.2.  Ten  aanzien  van  de eerste  groep  landen 
kan men  stellen  dat  de produktie  ten behoeve  van 
investeringen  en  binnenlandse  consumptie  moet 
worden  bevorderd  om  in deze  landen  althans  de 
conjuncturele  werkloosheid  weg  te werken.  Daar-
naast  dienen  alle  in het  voorgaande  aangegeven 
maatregelen  te worden  genomen  om  de structurele 
werkloosheid  tegen  te gaan. 
3.4.3.  In  de landen  met  een hoog  inflatiepercentage 
en een  tekort  op de betalingsbalans  dient  te worden 
getracht  de investeringen  en de uitvoer  te bevorderen, 
waarbij  moet  worden  uitgegaan  van  de in punt  2.2.5 
genoemde  prioriteiten. 
3.4.4.  Ten  slotte  dienen  de Lid-Staten  een  qua 
doelstellingen  convergerend  beleid  te voeren  dat 
is afgestemd  op de specifieke  nationale  situatie. 
Dit houdt  in dat de tekortlanden  ervoor  zorgen  dat 
het totale  tekort  van  de Gemeenschap  niet  nog 
groter  wordt  en zo mogelijk  trachten  dit  tekort 
terug  te dringen,  en dat  de overschotlanden  pogen 
de moeilijkheden  van  de tekortlanden  te verlichten. 
3.5. Investeringen 
3.5.1.  De  klemtoon  dient  in het  bijzonder  op 
de investeringen  te worden  gelegd.  Er wordt  een steeds  grotere  vraag  naar  investeringsgoederen 
geconstateerd  die  nodig  zijn  zowel  voor  de ont-
wikkeling  van  de economie  van  de aardolieproduce-
rende  landen  als  voor  de heroriëntering  van  het 
energiebeleid  in de Gemeenschap  op de exploratie 
van nieuwe  energievoorraden  en met  het  oog  op 
de structurele  veranderingen  in de Gemeenschap. 
3.5.2.  In  elk  geval  zijn  dus  omvangrijke  investe-
ringen  een  onmisbare  factor  voor  de noodzakelijke 
herstructurering  en omschakeling,  voor  de opleving 
van de conjunctuur  en voor  het  behoud  van  'de 
werkgelegenheid  alsmede  om de inflatie  te bestrijden 
door  een  vergroting  van  het  aanbod. 
3.5.3.  De  investeringsplannen  worden  slechts  ver-
wezenlijkt  indien  de rendementsverwachtingen  en 
de afzetmogelijkheden  bevredigend  zijn. 
3.5.4.  De  situatie  op dit terrein  loopt  tussen  de 
Lid-Staten  uiteen.  In sommige  Lid-Staten  zijn  de 
voorwaarden  voor  een  algemene  opleving  aan-
wezig;  in andere  Lid-Staten  dienen  selectieve  maatre-
gelen  te worden  genomen  afhankelijk  van  de begro-
tingssituatie  en van  de overige  beschikbare  middelen 
en dient  te worden  overgegaan  tot  een  selectief 
beleid  inzake  belastingverlichtingen  en  tot  een 
versoepeling  van  het  kredietbeleid  om  de inves-
teringen  te bevorderen  die  noodzakelijk  zijn  voor 
de herstructurering  van  de  economie.  In  deze 
landen  is de financiële  positie  van  sommige  onder-
nemingen  verontrustend,  doordat  de winsten  als 
gevolg  van  de kostendruk,  de verscherping  van  de 
prijscontrole  en de stijging  van  de belastingdruk 
zijn gedaald,  terwijl  andere  ondernemingen  nog  in 
aanzienlijke  mate  rendabel  zijn. 
3.5.5.  De  ondernemingen  wier  winstmarges 
krimpen  zien  hun  zelffinancieringsmogelijkheden  aan-
getast.  Bovendien  kunnen  zij als  gevolg  van  de 
malaisetoestand  op de beurzen  in de meeste  E.G.-
landen  in zeer  veel  geringere  mate  een  beroep  doen 
op de kapitaalmarkt.  Er  staat  dan  geen  andere 
oplossing  meer  open  dan  zeer  duur  krediet  op te 
nemen,  waardoor  de  vorderingen  op  de  onder-
nemingen  toenemen  en  zij  uiteindelijk  financieel 
worden  gewurgd  wanneer  de conjunctuur,  zoals 
dat thans  het geval  is, een  ongunstiger  beeld  te zien 
geeft.  Het  aantal  faillissementen  van  ondernemingen 
neemt  in de Lid-Staten  gestadig  toe. 
3.5.6.  Naast  deze  meer  of minder  algemene  en/of 
selectieve  bevordering  van de particuliere  produktieve 
investeringen  dienen  ook  de — met  name  sociale  — 
woningbouw  en de overheidsinvesteringen  te worden 
gestimuleerd,  juist  omdat  zij beantwoorden  aan  de 
noodzaak  van  structurele  en regionale  ontwikkeling. 
In dit verband  dient  te worden  gedacht  aan  de bouw 
van openbare  nutsgebouwen,  de aanleg  van  wegen 
en het  treffen  van  economische  en sociale  infra-
structuurvoorzieningen,  waarbij  vooral  aandacht 
moet  worden  besteed  aan  maatschappelijke  inves-
Nr. C 108/40 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
teringen  die  zijn  afgestemd  op  de  toekomstige 
kwaliteitseisen. 
Van de  financiering  van  deze  maatregelen  die 
zowel  de particuliere  als de overheidsinvesteringen 
moeten  bevorderen  mag  evenwel  geen  inflatoir 
effect  uitgaan. 
3.6. Prijzen 
3.6.1.  Ten  aanzien  van  de prijsontwikkeling  kan 
worden  opgemerkt  dat  een  vermindering  van  het 
inflatiepercentage  in de verschillende  landen  mag 
worden  verwacht  voor  zover  de inflatie  aan  externe 
factoren  kan worden  toegeschreven,  behalve  wanneer 
in de wereld  belangrijke  storende  factoren  optreden. 
De binnenlandse  factoren  van  de  prijsstijgingen 
dienen  zoveel  mogelijk  te worden  uitgeschakeld.  Op 
de overheid  rust  ook  een  belangrijke  taak  bij het 
wegnemen  van  deze  binnenlandse  factoren  en de 
gevolgen  hiervan  voor  het  prijspeil,  alsmede  bij het 
bestrijden  van  de inflatietendensen.  De omschake-
lingsmaatregelen  alsmede  de stimulerende  maatre-
gelen  dienen  te worden  beoordeeld  op hun  invloed 
op de prijsontwikkeling  en de inflatietendensen  die 
in sommige  Lid-Staten  nog  steeds  krachtig  zijn. 
3.7. Inkomens 
3.7.1.  De  inkomensvorming  in deze  periode  van 
conjuncturele  vertraging  doet  een  aantal  grote 
moeilijkheden  met  betrekking  tot  de  inkomens-
aanpassing  rijzen.  Een  vermindering  van  de globale 
koopkracht  ten  opzichte  van  eind  1974  zou  slechts 
nadelige  gevolgen  voor  de  conjunctuur  hebben, 
zoals  hierboven  reeds  is aangeduid. 
3.7.2.  Er  dient  te worden  getracht  de koopkracht 
mede  te behouden  door  specifieke  maatregelen  ten 
behoeve  van  hen  die  gedurende  deze  periode  van 
conjuncturele  achteruitgang  tot werkloosheid  zouden 
worden  veroordeeld.  Thans  worden  in de Lid-
Staten  verschillende  sociale  maatregelen  genomen, 
waarvan  het nut zowel  uit structureel  als uit conjunc-
tureel  oogpunt  moet  worden  beoordeeld. 
3.7.3.  In  elk  geval  dienen  de landen  te trachten 
hun beleid  af te stemmen  op het  beleid  van  de 
Lid-Staten  van  de Gemeenschap  die  er te dien 
aanzien  in zijn  geslaagd,  zowel  hun  intern  als hun 
extern  evenwicht  te handhaven  via normen  waarmee 
een zo sterke  inflatie  kan  worden  tegengegaan  als 
sommige  Lid-Staten  in 1974  hebben  gekend  en thans 
nog steeds  kennen. 
3.7.4.  De  inkomensverdeling  en de bescherming 
van de koopkracht  zijn  rechtstreeks  van  invloed  op 
de besparingen.  Om  de kleine  spaarders  tegen  de 
geldontwaarding  te vrijwaren,  heeft  het  zin  de 
gedachten  te laten  gaan  over  mogelijke  belasting-
verlichtingen  voor  de inkomsten  uit  spaargelden 
van hen  die  een  bescheiden  of middelmatig  totaal 
inkomen  ontvangen. 3.8. Consumptie 
3.8.1.  Het  doel  van  de economische  en sociale 
politiek  is onder  meer  de consumptie  op een  hoog 
peil te houden.  Hieraan  dient  een  meer  kwalitatieve 
inhoud  te worden  gegeven  door  de consumenten  op 
grotere  schaal  objectieve  voorlichting  te verschaffen 
over  de prijzen  en de kwaliteit  van  het goederen-  en 
dienstenaanbod.  Een  dergelijke  voorlichting  zou 
tevens  het  voordeel  hebben  dat  een  economisch 
doel,  nl. een  rationeler  gebruik  van  de schaarse 
goederen,  wordt  bereikt. 
3.8.2.  Door  de economische  politiek  moet  worden 
verhinderd  dat de totale  consumptie  achteruitloopt, 
hoewel  het resultaat  in sommige  sectoren,  zoals  de 
autosector  en de bedrijfstakken  die  veel  energie 
gebruiken,  wel  noodzakelijkerwijs  een  absolute 
beperking  van  het  gebruik  van  deze  goederen  zal 
zijn. De sociale  maatregelen  tot instandhouding  van 
de consumptie  van  het  niet-werkende  deel  van  de 
bevolking  en van  personen  die tijdelijk  zonder  werk 
zijn gaan  in de goede  richting. 
3.8.3.  In  de  omstandigheden  waarin  de  Lid-
Staten  verkeren,  lopen  de mogelijkheden  voor  het 
stimuleren  van  de  consumptie  uiteen.  Daarom 
moet  in de landen  met  een  nog  steeds  zeer  sterke 
inflatie  worden  vermeden  dat zich  nieuwe  inflatoire 
tendensen  voordoen  als  gevolg  van  de verstoring 
van het  evenwicht  die wordt  veroorzaakt  door  een 
ontoereikende  produktie  voor  de  binnenlandse 
consumptie  en een  vraagoverschot  bij  de huidige 
prijzen.  In alle  Lid-Staten  dient  een  bevredigend 
evenwicht  te worden  gevonden  tussen  de besparingen 
en de consumptie  en de omvang  van  de besparingen 
dient  te worden  afgestemd  op  de  investerings-
behoeften. 
3.8.4.  Sommige  landen  van  de  Gemeenschap 
moeten  erin  berusten  dat  1975  waarschijnlijk  een 
zeer geringe  uitbreiding  van  de  particuliere 
consumptie  te zien  zal geven,  terwijl  andere  landen 
moeten  trachten  de particuliere  consumptie  beter  in 
overeenstemming  met  de reële  groeimogelijkheden 
van het B.N.P.  te doen  toenemen. 
3.9. Kapitaalmarkt  —  Kredietpolitiek  —  Rente-
tarieven 
3.9.1.  Zoals  in het  voorgaande  al is gesteld, 
wordt  de kapitaalmarkt  in de verschillende  landen 
gekenmerkt  door  een  forse  daling  van  de indices 
voor  aandelenkoersen  (met  30 a 50 %),  door  zeer 
hoge  rentetarieven  en zeer  kostbare  krediet  mogelijk-
heden  wanneer  men  uitgaat  van  de rendements-
vooruitzichten  op  grond  van  de  te verwachten 
conjunctuur  in 1975. 
3.9.2.  Via  selectieve  kredietmaatregelen  dienen  de 
investeringen  te worden  bevorderd  die  nodig  zijn 
voor  de herstructureringen,  de energiebesparingen, 
15. 5. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 108/41 
het onderzoek  naar  nieuwe  energiebronnen  en de 
uitbreiding  van  de uitvoer. 
3.9.3.  De  situatie  t.a.v.  de kredietuitbreiding  en de 
behoeften  hieraan  lopen  van  land  tot land  uiteen; 
de inflatie  in landen  met  een  sterke  betalingsbalans 
is doorgaans  minder  groot,  zodat  deze  landen  over 
betere  mogelijkheden  beschikken  om  de krediet-
verlening  uit  te breiden  en de rentetarieven  te 
verlagen. 
3.9.4.  Door  een  dergelijk  expansiebeleid  te gaan 
voeren,  zouden  deze  landen  indirect  tot  de ont-
wikkeling  van  de zwakste  landen  bijdragen. 
3.10.  Begrotings-  en  belastingpolitiek 
3.10.1.  De  begrotingspolitiek  van  de Lid-Staten 
moet  worden  afgestemd  op de economische  vooruit-
zichten  voor  1975.  In het  algemeen  kan  worden 
gesteld  dat sommige  van  de Lid-Staten  een  zodanig 
begrotingsbeleid  moeten  voeren  dat  de belasting-
druk  'op  de  gewenste  ontwikkeling  van  de 
economische  bedrijvigheid  niet  nog  verder  wordt 
verzwaard.  De  toeneming  van  de bestedingen  die 
rechtstreeks  door  de overheid  is geïnduceerd  of 
door  haar  is gestimuleerd  moet  zodanig  worden 
gestuurd  dat  de om  voornoemde  redenen  nood-
zakelijke  heroriëntering  van  de produktie  naar  de 
export  niet  in het  gedrang  komt. 
3.10.2.  In  deze  landen  zouden  de  voor  deze 
accentverlegging  benodigde  middelen,  nu er van 
een conjuncturele  vertraging  moet  worden  gesproken, 
veeleer  moeten  worden  gefinancierd  uit leningen  dan 
uit de belastingopbrengst.  In andere  landen  die 
intern  en extern  met  grotere  financiële  moeilijkheden 
te kampen  hebben,  dient  de  keuze  van  de 
financieringstechniek  — via lening  of via belastingen 
— te worden  bepaald  volgens  de individuele  situatie 
van elk land.  De landen  die tijdens  de hoogconjunc-
tuur conjunctuurreserves  hebben  gevormd  kunnen 
deze  thans  zonder  noemenswaardige  moeilijkheden 
aanspreken,  zonder  dat  dit opnieuw  ten koste  gaat 
van de besparingen. 
3.11.  Handels-  en betalingsbalans 
3.11.1.  De  posities  op deze  balansen  lopen  tussen 
de Lid-Staten  uiteen.  De landen  die met  een  sterke 
inflatietendens  te kampen  hebben  moeten  trachten 
hun handels-  en betalingsbalans  in een  beter  even-
wicht  te brengen.  In de Gemeenschap  dient  hulp  te 
worden  verleend  indien  deze  landen  bereid  zijn, 
een op interne  stabiliteit  gericht  beleid  te voeren. 
Daarnaast  bestaaan  ook  de mogelijkheden  tot het 
verkrijgen  van  financiële  steun  van  organisaties 
buiten  de Gemeenschap.  Er dient  te worden  ver-
hinderd  dat  de doorgaans  toch  al grote  werkloos-
heid  in de landen  van  de E.E.G.  nog  zeer  wordt 
verergerd  door  omstandigheden  die  in sommige 
gevallen  op internationale  insolvabiliteit  beginnen 
te lijken. 3.12.  Monetaire  politiek 
3.12.1.  De  maatregelen  van  de monetaire  politiek 
wijken  tussen  de landen  van  de E.E.G.  zeer  sterk  af. 
De Lid-Staten  dienen  in deze  periode  van  conjunc-
turele  verflauwing  zelfs  af te zien  van  het stimuleren 
van de conjunctuur  door  een  te sterke  uitzetting  van 
de maatschappelijke  geldhoeveelheid. 
3.12.2.  Ten  aanzien  van  het  wisselkoersbeleid 
kan worden  opgemerkt  dat  sommige  Lid-Staten 
trachten,  de koersschommelingen  van  hun  valuta's 
onderling  en ten opzichte  van  de dollar  binnen  vrij 
nauwe  grenzen  te houden.  Andere  valuta's  zweven 
ten opzichte  van  de dollar  en de valuta's  van  de 
resterende  Lid-Staten.  Het  wordt  aldus  bijzonder 
moeilijk,  een  gecoördineerd  beleid  inzake  rente-
tarieven  te voeren,  in onderling  overleg  stimulerende 
maatregelen  te nemen  en een  beleid  te voeren  dat 
erop  is gericht,  de handel  tussen  de Lid-Staten  een 
stabieler  en onderling  beter  vergelijkbaar  karakter 
te geven. 
3.12.3.  De  internationale  monetaire  verwarring 
is niet  bevorderlijk  voor  een  beleid  dat  streeft  naar 
conjuncturele  opleving  in de Gemeenschap.  Toch  is 
het belangrijk  te blijven  zoeken  naar  de institutionele 
en andere  mogelijkheden  om  te trachten  de inter-
nationale  pariteit  van  de valuta's  te herstellen  en te 
handhaven. 
3.12.4.  Een  van  de vereisten  is steeds,  en zeker  nu, 
het voeren  van  een  communautaire  economische  en 
sociale  politiek  waardoor  deze  stabiliteit  wordt 
bevorderd. 
4. Conclusies 
4.1. In  dit advies  is een aantal  maatregelen  aange-
geven  ter oplossing  van  bepaalde  specifiek  structurele 
en algemeen  conjuncturele  problemen.  Deze  maatre-
gelen  dienen  met  spoed  en gecoördineerd  door  de 
Lid-Staten  en in E.G.-verband  ten uitvoer  te worden 
gelegd. 
4.2. Wat  de  structurele  maatregelen  betreft, 
dringt  het Comité  erop  aan  dat het wordt  betrokken 
bij de studie  en bij de raadpleging  die aan de besluiten 
van de Gemeenschap  dienaangaande  moeten  voor-
afgaan.  Het  is voornemens,  in de nabije  toekomst 
een advies  inzake  herstructureringsproblemen  uit 
te brengen. 
4.3. Wat  de algemene  conjuncturele  maatregelen 
betreft,  heeft  het Comité  een  aantal  suggesties  naar 
voren  gebracht.  Wel  is het  van  oordeel  dat  het 
gezien  de zeer  veranderlijke  situatie  over  de mogelijk-
heid dient  te beschikken,  permanent  overleg  te 
plegen  met  de vertegenwoordigers  van  de Commissie 
en op gezette  tijden  op enigerlei  wijze  met  de verte-
Nr. C 108/42 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
genwoordigers  van  de  Raad  van  de  Europese 
Gemeenschappen  van  gedachten  te wisselen. economische  en  sociale  groeperingen  een  uitweg 
te helpen  vinden  voor  de ernstige  problemen  waarmee 
de Europese  Gemeenschap  wordt  geconfronteerd. 
4.4. Met  het  onderhavige  document  is getracht 
een bijdrage  tot  deze  wederzijdse  informatie  te 
leveren,  welke  door  regelmatige  contacten  dient  te 
worden  voortgezet.  Het  Comité  is bereid  zijn 
werkzaamheden  dienovereenkomstig  te organiseren 
en door  bundeling  van  de  krachten  van  alle Gedaan  te Brussel,  26 februari  1975. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
BIJLAGE 
bij het advies  van  het  Economisch  en Sociaal  Comité 
De volgende  wijzigingsvoorstellen  werden  tijdens  de beraadslaging  verworpen: 
Paragraaf  2.2.11. 
De tweede  regel  als volgt  te formuleren: 
„...plaatsvindt  kan  recessie  worden  voorkomen  mits  de OPEC-landen  via afspraken  dienaan-
gaande  hun  leningen,  steun  en uitgaven  zodanig  sturen  dat..."  (verder  ongewijzigd). 
Uitslag  van  de stemming: 
Stemmen  vóór  40, stemmen  tegen  45 en onthoudingen  11. 
Paragraaf  3.3.1. 
De voorlaatste  zin als volgt  te formuleren: 
„Deze  maatregelen  hebben  betrekking  op de bescherming  van  de werkgelegenheid  en van 
de arbeidsinkomens,  alsmede  op de termijnen  waarbinnen  geen  ontslagen  mogen  vallen". 
De rest  schrappen. 
Uitslag  van  de stemming: 
Stemmen  vóór  42, stemmen  tegen  47 en onthoudingen  10. 
Paragraaf  3.3.3. 
Deze  passage  door  de volgende  tekst  te vervangen: 
„Met  een rechtvaardiger  spreiding  van  de arbeidstijdverkorting  is evenwel  het werkgelegen-
heidsprobleem  nog  niet  uit de wereld  geholpen.  Om  dit probleem  aan  te pakken  en alle 
werknemers  een  stabiele  werkkring  te garanderen,  dienen  de Gemeenschap  en de Lid-
Staten  in Europees  verband  alsmede  in elk der Lid-Staten  op grotere  schaal  maatregelen  te 
nemen  om  de herstructurering  in goede  banen  te leiden  en de produktiecapaciteit  van  elk 
land  alsmede  de globale  ontwikkeling  te bevorderen." 
Uitslag  van  de stemming: 
Stemmen  vóór  44, stemmen  tegen  57 en onthoudingen  0. 
Advies  inzake  een  „Voorstel  voor  een  verordening  (EEG)  van  de Raad  betreffende  de 
gemeenschappelijke  definitie  van  het  begrip  „oorsprong"  van  aardolieprodukten" 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in Publika-
tieblad  van  de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 124  van  15 oktober  1974,  blz.  1 tot 3. 
Op 22 juli  1974  heeft  de Raad  besloten  het  Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  artikel  198  van  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES