[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 9.1.2007

COM(2006) 873 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

JAARVERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENTOVER ANTIDUMPING-, ANTISUBSIDIE- EN VRIJWARINGSMAATREGELEN VAN DERDE LANDEN TEGEN DE GEMEENSCHAP (2005)[SEC(2006) 1804]

DEEL I

INLEIDING

De noodzaak om markten van derde landen te openen en nieuwe handelskansen te creëren wordt beschouwd als een van de belangrijkste onderdelen van het Europese handelsbeleid. Om echter te waarborgen dat Europese ondernemingen deze kansen kunnen benutten, moeten zij absoluut eerlijk kunnen concurreren op de markten van derde landen. Helaas is een groeiende export vaak het mikpunt van meer handelsbeschermingsmaatregelen van derde landen, en als grote exporteur op het wereldtoneel is de Europese Unie vaak het slachtoffer van dergelijke maatregelen. Hoewel wordt erkend dat derde landen het recht hebben om daar waar nodig maatregelen te nemen om de handel te beschermen, voldoen deze maatregelen volgens de regels van de WTO vaak niet aan de vereiste criteria. Vervolgens vormen deze maatregelen een ernstige en ongerechtvaardigde belemmering van onze legitieme kansen op toegang tot markten. Daarom beschouwt het DG Handel de eerlijke en juiste tenuitvoerlegging van WTO-instrumenten voor handelsbescherming door onze handelspartners als een prioriteit en wordt alles in het werk gesteld om te waarborgen dat onze export niet bovenmatig wordt getroffen. Om deze reden volgt de Europese Commissie handelsbeschermingsmaatregelen van derde landen nauwlettend en ondersteunt zij ondernemingen en EU-lidstaten die volledig gebruik willen maken van hun rechten als belanghebbende partij overeenkomstig de WTO-regels.

In de praktijk betekent dit dat de Commissie informatie kanaliseert, klachten en uitspraken onderzoekt, ondernemingen adviseert over relevante wet- en regelgeving en waar nodig bezwaar aantekent bij onderzoeksautoriteiten.

De rol van de Commissie is bijzonder belangrijk wanneer in procedures sprake is van problemen die te wijten zijn aan incidentele of stelselmatige inbreuk op de relevante voorschriften van de WTO. Om iets aan deze problemen te doen, bewandelen we de diplomatieke weg. Dat is doorgaans de snelste en meest efficiënte manier om deze moeilijkheden op te lossen. Lukt dat niet, dan maken we de zaak aanhangig bij de WTO. Beide benaderingen werden met succes toegepast. Zo werden bijvoorbeeld na overleg met India meer dan 12 maatregelen ingetrokken.

Onze inspanningen om de normen van derde landen te verbeteren zijn niet alleen gericht op individuele gevallen. In het kader van de Doha-ronde, die op het moment waarop dit verslag wordt geschreven helaas is opgeschort, heeft de EU voorstellen gedaan ter verbetering van de regels en de discipline voor het gebruik van antidumping- en compensatiemaatregelen. Wanneer deze voorstellen zouden zijn aangenomen, zou het voor landen moeilijker worden om misbruik van het systeem te maken. Deze inspanningen om de algehele normen van gebruikers van de instrumenten te verbeteren worden verder gestimuleerd door onderhandelingen over de invoering van specifieke verplichtingen over het eerlijke gebruik van handelsbeschermingsinstrumenten in eventuele bilaterale handelsovereenkomsten met derde landen. Verder besteden de handelsbeschermingsdiensten van het DG Handel veel tijd en middelen aan het leveren van technische ondersteuning aan derde landen over het gebruik van de instrumenten om hen te overtuigen om de regels eerlijk en evenwichtig toe te passen. De Gemeenschap kan op dit gebied waardevolle adviezen geven vanwege onze strenge eigen normen voor het gebruik van deze instrumenten. In dit verslag wordt nader ingegaan op de specifieke gevallen die wij hebben gevolgd en de diverse initiatieven die werden ontplooid. Ook wordt aandacht besteed aan de successen die wij in 2005 met ons werk boekten. Het verslag bestaat uit twee delen: in het eerste deel komen de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar aan de orde, terwijl in het tweede deel specifieke landen of groepen van landen worden besproken, waarbij de opvallendste zaken aan bod komen.

1. TENDENSEN

1.1. Algemeen

Eind 2005 viel een welkome verandering waar te nemen in de tendens van de afgelopen jaren en daalde het aantal handelsbeschermingsmaatregelen tegen exporteurs uit de Gemeenschap . Eind 2005 bedroeg het aantal maatregelen dat tegen de Gemeenschap van kracht was 151, tegen 185 aan het eind van 2004. In de loop van 2005 werden 30 maatregelen beëindigd en liepen 23 maatregelen af. Van de beëindigde maatregelen nam India er 12 voor zijn rekening als rechtstreeks uitvloeisel van de herziening door dat land van maatregelen tegen de EG nadat deze in 2003 bij de WTO aanhangig werden gemaakt .

Statistisch gezien kunnen de maatregelen die per eind 2005 van kracht waren tegen de EU als volgt worden uitgesplitst: VS (27%), India (15%), Brazilië (6%), China (6%) en Zuid-Afrika (5%), Argentinië, Australië, Canada en Oekraïne (elk 4%), overige (25%).

Het aantal nieuwe procedures dat in 2005 tegen de Gemeenschap werd ingeleid daalde in vergelijking met 2004 van 33 tot 20. Deze daling van het aantal maatregelen en onderzoeken tegen de Gemeenschap is een afspiegeling van de algemene tendens. De WTO rapporteerde dat in 2005 voor het vierde opeenvolgende jaar het aantal nieuw ingeleide zaken daalde en voor het tweede jaar het aantal nieuwe maatregelen afnam.

Wel dient echter opgemerkt te worden dat het aantal nieuwe onderzoeken inzake antidumping en compenserende rechten tegen de Gemeenschap of haar lidstaten slechts marginaal daalde. De totale afname van het aantal nieuwe onderzoeken tegen de Gemeenschap in 2005 ten opzichte van het vorige jaar (-13) kan hoofdzakelijk worden verklaard uit een daling van het aantal nieuwe vrijwaringsonderzoeken. Dit betreft met name Wit-Rusland en Turkije, die in 2004 een groot aantal vrijwaringsonderzoeken instelden (respectievelijk 4 en 5) maar in 2005 geen enkel.

Ook wanneer naar alle waarschijnlijkheid in de meeste gevallen de export van de Gemeenschap niet rechtstreeks het doelwit van deze onderzoeken was, moet in dit verband worden bedacht dat exporteurs uit de EU daar toch bij betrokken zijn omdat vrijwaringsmaatregelen erga omnes zijn, dus van toepassing op alle import, ongeacht de herkomst daarvan.

Ondanks een afnemend aantal nieuwe vrijwaringsonderzoeken is dit type nog steeds goed voor meer dan de helft van de geopende nieuwe procedures. Van de 20 nieuwe handelsbeschermingsprocedures waarbij de EG in 2005 betrokken was, ging het namelijk in 11 gevallen om vrijwaringsprocedures.

Dit is een voortzetting van een zorgwekkende tendens waarop ook reeds werd gewezen in het jaarverslag van vorig jaar, met name omdat, zoals reeds gezegd, exporteurs uit de Gemeenschap ook worden getroffen door vrijwaringsmaatregelen als zij duidelijk niet de oorzaak van het probleem zijn. Het blijkt dat vrijwaringsmaatregelen door veel landen worden beschouwd als een eenvoudiger alternatief voor de veel technischer onderzoeken inzake antidumping en compenserende rechten.

In de EG wordt de toepassing van vrijwaringen echter beschouwd als een laatste redmiddel, met name vanwege hun erga omnes -karakter en het feit dat zij zich richten op eerlijke import en niet op de dumping of subsidiëring van producten, die als oneerlijke praktijken worden beschouwd. Als gevolg hiervan worden eventuele verzoeken om vrijwaringsmaatregelen in de EG zorgvuldig onderzocht om te waarborgen dat de vereiste strenge normen duidelijk zijn, met name voor wat betreft schade. Helaas blijken vele derde landen het vrijwaringsinstrument te gebruiken in gevallen waarin de EG zelfs niet eens een onderzoek zou instellen. De Gemeenschap blijft dit punt aan de orde stellen in zowel WTO-verband als bilaterale contacten met derde landen, om te trachten het toenemende gebruik van dit instrument om te buigen.

Hoewel deze relatieve afname van handelsbeschermingsactiviteiten tegen de Gemeenschap een welkome ontwikkeling is, kan niet worden voorspeld of het een blijvende tendens is. Ook is het erg moeilijk om duidelijk aan te geven welke specifieke factoren deze daling kunnen verklaren, hoewel de sterker wordende positie van de euro een belangrijke oorzaak kan zijn geweest. Een andere factor is het feit dat het DG Handel de maatregelen van derde landen inmiddels zes jaar volgt en steeds met andere gebruikers in contact is getreden om hen te overreden om hun handelwijze in algemene zowel als in specifieke gevallen te herzien. Hiertoe werd niet alleen gekozen voor rechtstreekse protesten bij de onderzoekende autoriteiten zelf, maar ook voor gebruik van het institutionele kader dat tot stand werd gebracht door diverse bilaterale overeenkomsten tussen de EG en derde landen. Op deze plaatsen kan de EG procedures beter onder de aandacht brengen en meer druk op derde landen uitoefenen om de instrumenten op een juiste wijze te gebruiken. Deze inspanningen hebben in kwalitatieve en kwantitatieve zin zeker effect gehad op het gebruik door derde landen van handelsbeschermingsinstrumenten tegen de EG.

In het verslag van vorig jaar werd aangegeven dat steeds meer derde landen bijna uitsluitend antidumpingprocedures tegen de Gemeenschap als geheel inleiden in plaats van tegen individuele lidstaten. Dat geldt niet noodzakelijkerwijs ook voor 2005. Van de 9 ingeleide antidumpingprocedures waren 5 gericht tegen specifieke lidstaten. Voor de resterende 4 valt op dat China alle 3 procedures heeft ingeleid tegen de EG als geheel, terwijl Pakistan 1 dergelijk onderzoek is gestart.

Duidelijk is dat vanuit economisch en commercieel oogpunt het inleiden van antidumpingprocedures tegen de EG als geheel of tegen individuele lidstaten grote gevolgen kan hebben voor de EG-exporteurs van de onderzochte goederen. Onduidelijk is of de ene benadering meer effect heeft dan de andere, bijvoorbeeld lagere dumpingmarges voortvloeiend uit een normale waarde op basis van de prijzen van alle verkopen binnen de EG tegen verkopen in slechts 1 lidstaat of omgekeerd. Vanuit juridisch oogpunt is het instellen van een procedure tegen de EG als geheel gezien haar status van douane-unie en WTO-lid op zichzelf bezien niet strijdig met de GATT- en WTO-regels. Het belangrijkste punt, dat door de diensten nauwlettend wordt gevolgd, is de vraag of derde landen de regels correct toepassen en consistent handelen wanneer zij onderzoek doen, en bijvoorbeeld geen procedures instellen tegen de EG als geheel wanneer het ogenschijnlijke bewijs van schadelijke dumping alleen betrekking heeft op bepaalde lidstaten, of niet alleen kijken naar de afzet in slechts één lidstaat om de normale waarde vast te stellen in een onderzoek naar de EG als geheel.

1.2. Sectoren

Chemicaliën zijn de producten die het meest worden getroffen door handelsbeschermingsmaatregelen tegen de Gemeenschap. In 2005 hadden 11 van de 20 ingestelde nieuwe procedures en bijna de helft van de in 2005 tegen de Gemeenschap genomen maatregelen betrekking op deze sector. Aangezien de sector wereldwijd in de export van de EG echter op de tweede plaats staat, is het niet verrassend dat hij ook zo hoog scoort op de lijst van getroffen sectoren. Het is interessant dat deze sector wereldwijd met bijna 20% van alle ingestelde procedures ook hoog scoort waar het gaat om in de laatste tien jaar ingestelde antidumpingprocedures. Alleen de staalsector scoort nog hoger. Geen enkele andere sector is zo prominent aanwezig waar het gaat om handelsbeschermingsmaatregelen in 2005.

2. ALGEMENE PROBLEMEN MET DERDE LANDEN

In het vorige jaarverslag kwam een aantal tekortkomingen aan de orde in handelsbeschermingsmaatregelen van derde landen, waaronder slechte normen voor het instellen, slechte openbaarmaking, onvoldoende transparantie en in algemene zin een overmatig gebruik of zelfs misbruik van de instrumenten, en dan met name van vrijwaringen. Hoewel in 2005 in een aantal landen met name ten aanzien van openbaarmaking sprake was van verbeteringen is er helaas nog een lange weg te gaan voordat alle landen de normen geheel naar de letter en de geest van de diverse WTO-overeenkomsten op het gebied van handelsbescherming toepassen. De belangrijkste problemen in het systeem zijn:

2.1. Slechte normen voor het instellen van procedures

Slechte normen voor het instellen van procedures blijven een probleem voor veel gebruikers van handelsbeschermingsinstrumenten. Het gevolg is dat sommige onderzoeken onnodig worden ingesteld, met de bijbehorende negatieve effecten op handelsstromen, ook wanneer vervolgens geen maatregelen worden genomen. Hoewel de normen voor het instellen van een onderzoek duidelijk niet hetzelfde zijn als voor het opleggen van maatregelen kan dat prima facie niet worden geïnterpreteerd als zo min mogelijk. Veel landen blijven echter onderzoeken instellen op basis van klachten of verzoeken die hier in de EG niet in behandeling zouden worden genomen wegens onvoldoende bewijs. De diensten van de Commissie blijven in individuele gevallen protest aantekenen bij autoriteiten van derde landen en wijzen daarbij op specifieke tekortkomingen naar aanleiding van ingestelde onderzoeken. Daarnaast organiseerden de handelsbeschermingsdiensten een aantal seminars waarin de werkwijzen en standpunten van de EU met betrekking tot normen voor het instellen van onderzoeken werden toegelicht.

2.2. Recht op verdediging van betrokken partijen, openbaarmaking en transparantie

Volledige en uitgebreide openbaarmaking in combinatie met toegang tot relevante niet-vertrouwelijke gegevens zijn van vitaal belang voor het waarborgen van de rechten van partijen die betrokken zijn bij handelsbeschermingsprocedures. Al te vaak hebben Europese exporteurs echter te kampen met een gebrek aan informatie, waardoor het uiterst moeilijk wordt om in dergelijke procedures een effectieve verdediging te voeren. De problemen zijn tweeledig: een gebrek aan feitelijke informatie, dat doorgaans wordt gerechtvaardigd door te zeggen dat de desbetreffende gegevens vertrouwelijk dienen te blijven, en in de tweede plaats de wijze waarop informatie wordt gepresenteerd en die een zinvolle analyse onmogelijk maakt. Deze tekortkomingen worden duidelijk tijdens de diverse belangrijke fasen in procedures: instelling, oplegging van voorlopige maatregelen en uiteindelijk definitieve maatregelen.

Een aantal Europese exporteurs die samenwerken bij antidumpingprocedures van derde landen hebben gewezen op het feit dat in veel gevallen het door hen gevoerde verweer na openbaarmaking door de onderzoekende autoriteiten werd genegeerd. Een dergelijke benadering komt erop neer dat betrokken partijen bepaalde rechten worden ontzegd en ondermijnt de motivering voor de oplegging van latere maatregelen. Dit is met name het geval bij de zogenoemde "andere factoren" die door de autoriteiten moeten worden onderzocht bij het vaststellen van het causale verband in onderzoeken. In dit opzicht negeren veel derde landen ingediende stukken volledig of volstaan zij met het vermelden van punten die door belanghebbende partijen zijn ingebracht zonder deze naar behoren te onderzoeken.

Landen als China, India en Pakistan blijven de regels over deze punten naar eigen inzicht interpreteren terwijl de diensten van de Commissie er onafgebroken bij hen op aandringen om hun werkwijze te verbeteren door rechtstreekse interventie in concrete gevallen of door middel van seminars waarin de eigen werk- en zienswijzen van de EU op deze punten worden toegelicht.

2.3. Slechte analyse van schade/causaliteit

Een van de meest gangbare en duidelijke tekortkomingen in handelsbeschermingsprocedures van derde landen is de slechte analyse van schade en causaliteit. Uit onderzoek van procedures komen steeds weer de slechte normen naar voren die in dit verband worden toegepast. Al te vaak vertonen de schade-indicatoren positieve trends maar wordt schade aangetoond op basis van slechte resultaten in één bepaald jaar zonder dat de algemene trends goed worden onderzocht. Deze selectieve benadering is gemeengoed in een aantal derde landen en duidelijk strijdig met de WTO-voorschriften. Het probleem wordt nog versterkt door slecht onderzoek naar causaliteit, waarbij weinig aandacht wordt geschonken aan "andere factoren"; In veel gevallen blijkt uit ons onderzoek dat er andere duidelijke andere oorzaken voor schade zijn, die vaak worden genegeerd met als gevolg dat ten onrechte maatregelen worden opgelegd.

3. RESULTATEN

De daling van het aantal ingeleide procedures en van het aantal maatregelen dat eind 2005 van kracht was tegen de EG of lidstaten vormt een welkome verandering in de trend van afgelopen jaren. Hoewel deze ontwikkeling niet uitsluitend op het conto kan worden geschreven van het toezicht door de EG op derde landen heeft dat daar wel degelijk aan bijgedragen.

Het duidelijkste succes in 2005 was de beëindiging door India van 12 maatregelen tegen de Gemeenschap naar aanleiding van herzieningen die plaatsvonden nadat de EG het geschil met India in 2003 bij de WTO aanhangig maakte. Verder heeft India gewerkt aan verbetering van een aantal aspecten van procedures. Helaas is er nog veel te doen voordat dat land het instrument toepast op een niveau dat aansluit bij de eisen van de WTO.

Een aantal andere vermeldenswaarde procedures:

- Rusland: beëindiging van drie vrijwaringsprocedures met betrekking tot chemicaliën omdat de schade duidelijk het gevolg was van andere factoren. Aanwijzingen voor een positieve afloop van de lopende antidumpingprocedure voor roestvrij staal.

- Argentinië: beëindiging van compensatiemaatregelen voor olijfolie.

- Pakistan: beëindiging van een onderzoek naar vertinde plaat uit Duitsland, Frankrijk, Italië en het VK.

- Marokko: besprekingen over quota voor EG-exporteurs van keramische tegels op traditionele exportniveaus.

- Oekraïne: daling van de antidumpingrechten voor schroefcompressoren van 75% naar 29% door het aanvoeren van een onjuiste toepassing van de Oekraïense wetgeving (deze rechten worden echter nog steeds als bovenmatig hoog beschouwd).

- Australië: opheffing van maatregelen op het gebied van compenserende rechten tegen in bulk geleverde brandewijn uit Frankrijk.

4. BELANGRIJKSTE ACTIVITEITEN VAN DERDE LANDEN

4.1. Verenigde Staten

In 2005 stelden de VS geen nieuwe onderzoeken tegen de EG in. Er vond een aantal afsluitende herzieningen plaats van bestaande maatregelen inzake compenserende rechten uit eind 2005 waar de Commissie aan blijft werken. Ten gevolge van deze herzieningen of lopende rechtszaken in de VS heeft dat land veel maatregelen inzake compenserende rechten in 2006 opgeheven of zal het dat doen, waaronder een aantal van de omstreden maatregelen tegen laagverrijkt uranium en een aantal maatregelen inzake compenserende rechten tegen staalproducten uit het begin van de jaren negentig. Eind 2005 was het aantal lopende maatregelen van de VS met 39 ongewijzigd ten opzichte van het voorgaande jaar.

In het toezicht op de procedures van de VS in 2005 lag de nadruk op de lopende WTO-procedures voor geschilbeslechting en dan met name op de procedures voor "zeroing" en privatisering. Wat "zeroing" betreft verschenen de rapporten van het panel en de beroepsinstantie respectievelijk in september 2005 en april 2006, waarna zij werden aangenomen tijdens de vergadering voor geschilbeslechting van 9 mei 2006. De EG bereikte dat het kwam tot veroordeling van een methode die de Amerikaanse onderzoeksautoriteiten toestaat exporttransacties waarbij geen dumping heeft plaatsgevonden in hun berekeningen buiten beschouwing te laten (deze methode wordt "zeroing" genoemd), wat de dumpingmarges aanzienlijk opdrijft. De VS hebben nu tot april 2007 om de uitspraak uit te voeren Het is onwaarschijnlijk dat de Amerikaanse autoriteiten zonder deze praktijk in zovele gevallen hadden kunnen oordelen dat er sprake was van dumping en rechten hadden kunnen instellen. De EG-exporteurs zijn voor ettelijke honderden miljoenen US dollar aan handelsomzet het slachtoffer van deze "zeroing"-praktijk.

Met betrekking tot de privatisering werd naar aanleiding van een verzoek van de EG van september 2004 een uitvoeringspanel ingesteld omdat de VS bepaalde aspecten van een uitspraak van een WTO-panel uit 2002 niet had uitgevoerd. Het verslag van het panel verscheen in augustus 2005 en hoewel niet alle vorderingen van de EG werden toegewezen, werd zij in de meeste gevallen in het gelijk gesteld ten aanzien van privatiseringen van ondernemingen in procedures over staal van het VK en Spanje. De VS maakten in november 2005 een begin met de tenuitvoerlegging van de uitspraak en voltooide deze in mei 2006. De VS besloten de maatregelen van kracht te laten blijven, hetgeen een teleurstellend resultaat was. De Commissie is echter in afwachting van de uitkomst van nadere afsluitende herziening alvorens te besluiten of verdere stappen gepast zijn.

In een derde WTO-zaak met betrekking tot de VS had de EG gevraagd om WTO-overleg over een antidumpingrecht dat was opgelegd aan een onderneming uit het VK (Firth Rixson) inzake staafstaal uit het VK. DOC had deze onderneming wegens "aanwezige belastende feiten" bestraft met een antidumpingrecht omdat het bedrijf geen gedetailleerde gegevens over productiekosten kon overleggen voor een kleine fabriek die het bij een fusie had aangekocht en ontmanteld voordat het onderzoek was gestart. In 2005 vonden tevergeefs twee rondes van WTO-overleg plaats, naast een aantal bilaterale interventies met de VS. Verdere maatregelen van de WTO zijn opgeschort in afwachting van de resultaten van een administratieve herziening die het bedrijf in maart 2006 heeft aangevraagd.

4.2. Rusland, Oekraïne en andere niet-leden van de WTO

In 2005 steeg het aantal procedures dat Rusland instelde ten opzichte van 2004 licht (van 3 naar 4) terwijl Oekraïne slechts 1 procedure inleidde, tegen 3 in 2004. Het aantal maatregelen van deze landen dat eind 2005 van kracht was, bedroeg 8, tegen 5 in 2004.

2005 was met betrekking tot deze landen een bijzonder druk jaar, niet alleen vanwege deze nieuwe procedures maar ook vanwege een aantal in het voorgaande jaar ingestelde procedures die in 2005 veel werk met zich mee brachten. Dit betrof met name de door Rusland ingestelde antidumpingprocedure inzake roestvrij staal die naar verwachting niet zal leiden tot de oplegging van maatregelen. Voor Rusland bleek verder dat de benadering van dat land in bepaalde gevallen redelijk is, gelet op de beëindiging van drie vrijwaringsprocedures die waren ingesteld voor chemicaliën. Had het land strengere normen toegepast bij het onderzoek van de klachten, dan was het in deze gevallen waarschijnlijk nooit tot een inleidingsfase gekomen. Helaas heeft Rusland in 2005 ook laten zien dat het zich onredelijk en ongerechtvaardigd kan opstellen toen het onredelijk geachte vrijwaringsmaatregelen oplegde in een procedure over gloeilampen. Deze buitensporige en buitenproportionele benadering bleek ook toen Oekraïne antidumpingmaatregelen oplegde voor schroefcompressoren.

Toezicht op niet WTO-leden als Rusland en Oekraïne is bijzonder moeilijk omdat hun handelsbeschermingsmaatregelen tegen de Gemeenschap, (dus hun wetgeving en normen) niet noodzakelijkerwijs overeenkomen met de WTO-regels en geschillen niet in laatste instantie door de WTO beslecht kunnen worden. Ondanks het feit dat zij buiten het WTO-systeem vallen, worden de relevante WTO-normen bij het volgen van deze procedures wel als ijkpunt gehanteerd. Het feit dat zij onderhandelen over het lidmaatschap van de WTO kan in zekere zin als hefboom fungeren om hun algehele normenstelsel te verbeteren.

We zagen verder de komst van een nieuwe gebruiker, namelijk Kroatië, dat één vrijwaringsprocedure inleidde.

4.3. China

In 2005 nam het totale aantal handelsbeschermingsmaatregelen van China ten opzichte van het voorgaande jaar zeer sterk toe. In het tweede halfjaar van 2005 werd China onder de WTO-leden zelfs koploper waar het gaat om het inleiden van antidumpingprocedures.

Gelukkig werkt deze trend niet door in de handelsbeschermingsmaatregelen van China jegens de Gemeenschap. Het aantal nieuwe procedures bleef in 2005 gelijk met 3. Het resultaat van deze toegenomen activiteit op het gebied van handelsbeschermingsinstrumenten is echter wel terug te vinden in het aantal maatregelen dat momenteel jegens de EG van kracht is en dat steeg van 7 aan het eind van 2004 tot 9 per ultimo 2005. Daarnaast hadden China's wereldwijde activiteiten negatieve effecten op EG-ondernemingen met productielocaties in andere Aziatische landen die naar China exporteren.

Omdat China nog wordt beschouwd als een nieuwe gebruiker van handelsbeschermingsinstrumenten en gelet op het toenemende gebruik van de instrumenten worden alle nieuwe Chinese onderzoeken nauwgezet gevolgd om op ernstige en grootschalige problemen te anticiperen deze te voorkomen. In 2005 kwam China tot een conclusie over de voor dat land allereerste tussentijdse herziening na een verzoek van de binnenlandse industrie. Helaas leidde dit voor EU-exporteurs van catechol tot een vergroting van de marges.

In het vorige jaarverslag werd de aandacht gevestigd op het feit dat China's handelsbeschermingsmaatregelen zich met name op de chemiesector richtten en dit bleef ook in 2005 het geval. Alle definitieve maatregelen die eind 2005 van kracht waren hadden betrekking op deze sector, evenals 2 van de 3 procedures die China tegen de EG inleidde. Dit kan worden verklaard uit het feit dat in de chemiesector sprake is van grootschalige import hoewel het een van China's snelst groeiende sectoren is.

4.4. India en Pakistan

In de tweede helft van 2005 werd India door China ingehaald als het land dat de meeste nieuwe antidumpingprocedures ter wereld inleidde. Toch blijft India wereldwijd een van de belangrijkste gebruikers van handelsbeschermingsinstrumenten.

Dit jaar was er opnieuw sprake van een lichte daling van het aantal procedures dat India tegen de Gemeenschap instelde, van 3 in het voorgaande jaar tot 2 in 2005 (en 7 in 2003). Het aantal maatregelen dat tegen de EG van kracht was daalde aanzienlijk, van 36 in 2004 tot 22 aan het eind van 2005. Dit is het uitkomst van het geschil met India dat de EG eind 2003 met succes aan de WTO voorlegde en dat leidde tot de beëindiging van de overgrote meerderheid van de belangrijkste probleemgevallen in 2005. Gehoopt wordt dat de gunstige afloop van deze geschilbeslechting een blijvend effect zal hebben op de algemene handelwijze van India met betrekking tot antidumping. In dit verband is de werkwijze in het algemeen duidelijk verbeterd maar is er nog een lange weg te gaan.

In 2005 leidde Pakistan 3 antidumpingprocedures in tegen onder andere de EG. Dat was een breuk met de bestaande gewoonte om bescheiden gebruik te maken van handelsbeschermingsinstrumenten. Deze procedures hadden betrekking op mierenzuur, tinplaat en schoeisel. Tegen de EG was in Pakistan slechts eenmaal eerder een maatregel genomen. Deze toegenomen activiteit zou het gevolg kunnen zijn van het feit dat de binnenlandse industrie zich bewuster is van het doel van handelsbescherming, aangezien de Pakistaanse autoriteiten voor de industrie een aantal seminars organiseerden om de instrumenten toe te lichten. Wij maken ons ernstig zorgen om de bijzonder lage normen die in Pakistan worden toegepast bij het beheer van de instrumenten. In het geval van het mierenzuur hebben de autoriteiten exporteurs ernstig tegengewerkt op het gebied van openbaarmaking. Wij blijven daarom actief in gesprek met de autoriteiten en volgen hun lopende onderzoeken op de voet. Wij zijn echter tevreden dat zij twee van de in 2005 ingestelde onderzoeken zonder oplegging van maatregelen hebben afgesloten (tinplaat, schoeisel).

4.5. Zuid-Amerika

De trend dat Latijns-Amerikaanse landen niet zeer actief zijn, heeft zich in 2005 voortgezet. Slechts één nieuw onderzoek werd ingesteld door Brazilië (deze antidumpingprocedure werd in 2006 afgesloten zonder oplegging van maatregelen), terwijl Argentinië in 2005 geen nieuwe procedures inleidde noch definitieve maatregelen aan de EG oplegde. Ondanks het feit dat Argentinië in 2005 wereldwijd actief gebruik bleef maken van antidumping is dit het tweede achtereenvolgende jaar waarin het niet optrad tegen import vanuit de EG. Hoewel de exporten vanuit de EG naar Argentinië zich in de afgelopen jaren bleven herstellen, zijn zij nog niet terug op de oude niveaus van voor 2002 toen de Argentijnse munt werd gedevalueerd. Niettemin bleven we in 2005 via het WTO-stelsel voor geschilbeslechting druk op Argentinië uitoefenen voor hun maatregelen inzake compenserende rechten voor tarwegluten en olijfolie.

Met betrekking tot Mexico en Argentinië kenmerkte ons werk zich door overleg in het kader van de procedures voor geschilbeslechting van de WTO. Dit overleg had betrekking op maatregelen inzake compenserende rechten op landbouwproducten als olijfolie (Mexico en Argentinië) en tarwegluten (Argentinië). Helaas heeft dit overleg de partijen niet dichter bij een oplossing gebracht en worden er sindsdien voorbereidingen getroffen voor twee WTO-panels (Argentinië beëindigde de maatregelen tegen olijfolie). Andere werkzaamheden met betrekking tot handelsbescherming door Brazilië en Mexico hadden met name te maken met maatregelen inzake ingeleide procedures of maatregelen die al voor 2005 van kracht waren (bijvoorbeeld definitieve vaststellingen, eindherzieningen en beëindigingen).

4.6. Turkije

Hoewel Turkije in 2005 geen nieuwe onderzoeken instelde moet opgemerkt worden dat dit land in 2004 een ongekend aantal vrijwaringsonderzoeken instelde (5 in totaal). Deze onderzoeken werden in 2005 afgerond. De Commissie speelde in dat jaar een actieve rol in deze procedures. Over het geheel bezien waren de resultaten voor de EG positief: drie van de vijf procedures werden beëindigd zonder oplegging van maatregelen en in de overige twee werden maatregelen opgelegd die echter weinig gevolgen hadden voor EG-exporteurs vanwege de aard en de reikwijdte van de specifieke maatregelen. Toch blijven wij ernstig bezorgd over het overijverige gebruik dat Turkije tegenwoordig maakt van het vrijwaringsinstrument.

5. CONCLUSIE

Gelet op de algehele daling van zowel het aantal nieuwe inleidingen als het aantal tegen de EG van kracht zijnde maatregelen was het jaar 2005 in de zin van handelsbeschermingsmaatregelen een beter jaar voor Europese exporteurs. Opgemerkt zij dat de daling van het aantal van kracht zijnde maatregelen voor een belangrijk deel verband houdt met de beëindiging van maatregelen na herzieningen die plaatsvonden naar aanleiding van het bij de WTO aanhangig gemaakte geschil met India. Met betrekking tot het aantal nieuwe onderzoeken houdt de daling hoofdzakelijk verband met een lager aantal ingestelde erga omnes vrijwaringsonderzoeken waarmee exporteurs uit de EG te kampen hebben zonder daarvan altijd rechtstreeks het doel te zijn. Hopelijk zet deze tendens zich voort. Ondertussen blijft de EG maatregelen van derde landen observeren, om te waarborgen dat derde landen de voorschriften van de WTO en bilaterale voorschriften in acht nemen, getroffen industrieën/ondernemingen uit de EU te ondersteunen en hun belangen te behartigen en te streven naar vermindering van de economische effecten van maatregelen van derde landen voor exporteurs.

Op meerdere wijzen werd aan problemen gewerkt, door rechtstreekse tussenkomst in specifieke gevallen, waarbij algemene problemen van het systeem aan het licht werden gebracht in het kader van zowel formele als informele bilaterale contacten met de betrokken landen, gesprekken in de relevante commissies in WTO-verband en door voortzetting van de scholing voor derde landen met betrekking tot onze eigen ziens- en handelswijzen op het gebied van handelsbeschermingsinstrumenten. In 2005 waren functionarissen van de handelsbeschermingsdiensten betrokken bij tien van deze seminars, voor landen als China, Rusland en Mexico.

Gesprekken over antidumping en compensatie werden in 2005 voortgezet in het kader van de Doha-ronde van de WTO om de regels te verbeteren, met name waar het gaat om transparantie, voorspelbaarheid en duidelijkheid. In de verklaring van Hongkong werden de leden opgeroepen om ongerechtvaardigd gebruik van antidumpingmaatregelen te voorkomen. Wellicht ontstaat door deze lopende discussies bij gebruikers een bewustzijn dat uiteindelijk leidt tot een spaarzamer gebruik.

Waarborgen dat derde landen bij de toepassing van hun handelsbeschermingsinstrumenten dezelfde strenge normen hanteren als de EG is ten slotte een belangrijke factor om ervoor te zorgen dat betere toegang tot markten in deze landen niet wordt ondermijnd. Het vervullen van een actieve rol bij het aanpakken van handelsbelemmeringen, waaronder een juiste en transparante toepassing van handelsbeschermingsinstrumenten, zal bijdragen aan verbetering van het wereldwijde concurrentievermogen van de Europese industrie.