GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 60/98 door de Raad vastgesteld op 5 oktober 1998 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. . . ./98 van de Raad van . . . tot instelling van een bijzondere kaderregeling voor bijstand ten behoeve van de traditionele ACS-leveranciers van bananen (98/C 364/03)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 130 W,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 189 C van het Verdrag (3),

Overwegende dat in de vierde ACS-EEG-overeenkomst is bepaald dat geen enkele ACS-staat bij uitvoer van bananen naar de markten van de Gemeenschap, ten aanzien van de toegang tot en de voordelen op zijn traditionele markten, minder gunstig mag worden behandeld dan vóór of op het ogenblik van het sluiten van die overeenkomst;

Overwegende dat de gemeenschappelijke marktordening voor bananen, als vastgesteld bij Verordening (EEG) nr. 404/93 (4), de traditionele ACS-leveranciers de mogelijkheid bood hun vroegere voordelen op de communautaire markt te behouden;

Overwegende dat, met name de in titel IV van de genoemde verordening ingestelde regeling voor het handelsverkeer met derde landen bedoeld was om de ACS-staten die traditioneel bananen aan de Gemeenschap leverden, in staat te stellen hun bananen op de markt van de Gemeenschap te brengen en de telers een passend inkomen te waarborgen, overeenkomstig de bovenbedoelde verbintenis van de Gemeenschap;

Overwegende dat die handelsregeling bij Verordening (EG) nr. 2362/98 is gewijzigd;

Overwegende dat die wijzigingen de marktsituatie voor de traditionele ACS-leveranciers ingrijpend hebben veranderd;

Overwegende dat de traditionele ACS-leveranciers bijgevolg bijzondere inspanningen zullen moeten leveren om zich aan deze nieuwe marktsituatie aan te passen, wat noodzakelijk is om zich op de communautaire markt te handhaven en ervoor te zorgen dat de traditionele ACS-leveringen rendabel blijven;

Overwegende dat daarom aan de traditionele ACS-leveranciers behalve de bijstand waarin de vierde ACS-EEG-overeenkomst voorziet, technische en financiële bijstand moet worden verleend om hen te helpen zich aan de nieuwe marktsituatie aan te passen en met name hun concurrentiepositie te verbeteren en om tegelijk de toepassing van milieuvriendelijker productie- en afzetmethoden, die tevens rekening houden met sociale normen, voor bananen te bevorderen;

Overwegende dat, aangezien de bijstand gerelateerd moet zijn aan de bijzondere inspanningen die wegens de nieuwe marktsituatie moeten worden geleverd, objectieve criteria moeten worden vastgesteld om de omvang van die bijstand te bepalen;

Overwegende dat de bijstand, om adequaat te zijn, slechts tijdelijk mag worden verleend en soepel en geleidelijk moet worden verminderd;

Overwegende dat, om de toepassing van deze bepalingen te vergemakkelijken, een procedure moet worden ingesteld waarbij de lidstaten en de Commissie nauw met elkaar samenwerken,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

1. Hierbij wordt een bijzondere kaderregeling voor technische en financiële bijstand ingesteld om de traditionele ACS-leveranciers van bananen te helpen zich aan te passen aan de nieuwe marktsituatie die voortvloeit uit de wijzigingen die bij Verordening (EG) nr. 2362/98 in de gemeenschappelijke marktordening voor bananen zijn aangebracht.

2. Deze bijzondere kaderregeling geldt voor een periode van ten hoogste tien jaar, die ingaat op 1 januari 1999.

Artikel 2

In deze verordening wordt verstaan onder:

- "traditionele ACS-leveranciers": de ACS-landen die in de bijlage zijn vermeld,

- "bananen": verse of gedroogde bananen van GN-code 0803, behalve voor "plantains".

Artikel 3

1. De traditionele ACS-leveranciers komen in aanmerking voor technische en financiële bijstand.

2. De technische en financiële bijstand wordt op verzoek van de ACS verleend om bij te dragen tot de uitvoering van programma's die tot doel hebben

a) de concurrentiepositie in de bananensector te verbeteren, met name door:

- verhoging van de productiviteit zonder schade aan het milieu,

- verbetering van de kwaliteit, waaronder ook phytosanitaire maatregelen worden begrepen,

- aanpassing van de productie-, de distributie- of de afzetmethoden om aan de in artikel 2 van Verordening (EEG) nr. 404/93 bedoelde kwaliteitsnormen te voldoen,

- oprichting van telersverenigingen die ernaar streven de afzet en de concurrentiepositie van hun producten te verbeteren en systemen voor de certificering van milieuvriendelijke productiemethoden te ontwikkelen, onder meer voor "fair trade"-bananen,

- ontwikkeling van een productie- en/of afzetstrategie om in de context van de gemeenschappelijke marktordening voor bananen te voldoen aan de eisen van de markt,

- verlening van bijstand voor opleiding, marktonderzoek, ontwikkeling van milieuvriendelijke productiemethoden, onder meer voor "fair trade"-bananen, verbetering van de distributie-infrastructuur en verbetering van de commerciële en financiële dienstverlening ten behoeve van de bananentelers,

b) de diversificatie te steunen wanneer de concurrentiepositie van de bananensector niet duurzaam verbeterd kan worden.

Artikel 4

De Commissie besluit, na raadpleging van de betrokken traditionele ACS-leveranciers overeenkomstig de procedure van artikel 6, of de in artikel 3 bedoelde programma's voor bijstand in aanmerking komen. Er zal speciaal rekening worden gehouden met de specifieke situatie van elke ACS-leverancier, en met name met de bijzondere oplossingen die nodig zijn voor Somalië. Daarbij houdt de Commissie er ook rekening mee of het voorgenomen programma strookt met de algemene ontwikkelingsdoelstellingen van de betrokken ACS-staat en past in de regionale samenwerking met andere bananentelers, en met name die in de Gemeenschap.

Artikel 5

1. De Commissie is verantwoordelijk voor het onderzoek en het beheer van, en de besluitvorming over de acties uit hoofde van deze verordening overeenkomstig de geldende budgettaire en andere procedures, met name die van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

2. Besluiten betreffende operaties die uit hoofde van deze verordening worden gefinancierd en die een bedrag van 2 miljoen ECU overschrijden, of een aanpassing van een dergelijke actie die een verhoging van meer dan 20 % ten aanzien van het oorspronkelijk overeengekomen bedrag inhoudt, en voorstellen voor fundamentele veranderingen als gevolg van problemen die zich hebben voorgedaan bij de uitvoering van projecten die reeds zijn gestart, worden genomen volgens de procedure van artikel 6.

Wanneer de in de eerste alinea bedoelde overschrijding meer dan 4 miljoen ECU bedraagt maar minder dan 20 % van het oorspronkelijk overeengekomen bedrag, dan wordt het advies van het in artikel 6 bedoelde comité ingewonnen door middel van vereenvoudigde en versnelde procedures.

De Commissie stelt het comité op beknopte wijze op de hoogte van de financiering van besluiten die zij voornemens is te nemen betreffende projecten en programma's met een waarde van minder dan 2 miljoen ECU. De inkennisstelling vindt uiterlijk een week voordat het besluit wordt genomen, plaats.

3. Elke krachtens deze verordening gesloten financieringsovereenkomst en elk krachtens deze verordening gesloten financieringscontract voorziet er met name in dat de Commissie en de Rekenkamer controles ter plaatse kunnen uitvoeren in het kader van de geldende door de Commissie vastgestelde bepalingen, met name die van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

4. Voorzover de acties leiden tot financieringsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en het ontvangende land wordt daarin bepaald dat de betaling van belastingen, rechten en lasten niet door de Gemeenschap wordt gefinancierd.

5. De deelneming aan aanbestedingen en opdrachten staat onder gelijke voorwaarden open voor alle natuurlijke en rechtspersonen van de lidstaten, het ontvangende land en de ACP-landen. Zij kan, teneinde een optimale kosten/batenverhouding te bereiken, in naar behoren gemotiveerde gevallen, worden uitgebreid tot andere ontwikkelingslanden.

6. De leveringen zijn van oorsprong uit de lidstaten of de ACP-landen. In naar behoren gemotiveerde uitzonderlijke gevallen kunnen de leveringen hun oorsprong in andere ontwikkelingslanden vinden.

7. Er zal bijzondere aandacht aan worden geschonken dat:

- bij het opzetten van het project een goede kosten/batenverhouding en duurzaamheid worden nagestreefd;

- voor alle projecten de doelstellingen en de indicatoren voor het meten van het bereikte resultaat, duidelijk worden omschreven en gecontroleerd.

8. De bijstand waarin deze verordening voorziet, betekent een aanvulling op en versterking van de bijstand uit andere instrumenten voor ontwikkelingssamenwerking.

Artikel 6

1. De Commissie wordt bijgestaan door het geografisch ontwikkelingscomité dat bevoegd is ten aanzien van de ontwikkeling en dat bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten en wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp van de te nemen maatregelen. Het comité brengt over dit ontwerp advies uit binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Voor besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie moet nemen, spreekt het comité zich uit met de in artikel 148, lid 2, van het Verdrag aangegeven meerderheid. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

3. a) De Commissie stelt de voorgenomen maatregelen vast wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het comité.

b) Wanneer de voorgenomen maatregelen niet in overeenstemming zijn met het advies van het comité of indien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Indien de Raad binnen drie maanden na de indiening van het voorstel geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld.

Artikel 7

1. Binnen het voor een bepaald jaar beschikbare totaalbedrag stelt de Commissie, rekening houdend met de concurrentiepositie en het belang van de bananenproductie voor de economie van het betrokken land, het maximumbedrag vast dat voor elke traditionele ACS-leverancier ter beschikking wordt gesteld voor de financiering van de in artikel 3, lid 2, bedoelde programma's. Indien alleen programma's als bedoeld in artikel 3, lid 2, worden vastgesteld, kent de Commissie een bedrag toe dat overeenkomt met het bedrag dat aan de andere traditionele leveranciers wordt toegekend.

2. Vanaf het jaar 2004 en voor ieder opvolgend jaar wordt een verminderingscoëfficiënt van ten hoogste 15 % toegepast op het bedrag van de bijstand dat aan de betrokken traditionele ACS-leverancier is toegekend. Indien programma's als omschreven in artikel 3, lid 2, onder a), worden uitgevoerd, dan wordt deze verminderingscoëfficiënt in dezelfde mate verlaagd, als de toename van het concurrentievermogen dat in het voorafgaande jaar is vastgesteld.

3. De Commissie stelt overeenkomstig de procedure van artikel 8 gedetailleerde bepalingen vast.

Artikel 8

1. De Commissie stelt gedetailleerde bepalingen voor de uitvoering van deze verordening vast.

2. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

3. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt over dit ontwerp advies uit binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Voor besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie moet nemen, spreekt het comité zich uit met de in artikel 148, lid 2, van het Verdrag aangegeven meerderheid. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

4. a) De Commissie stelt de voorgenomen maatregelen vast wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het comité.

b) Wanneer de voorgenomen maatregelen niet in overeenstemming zijn met het advies van het comité of indien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Indien de Raad binnen drie maanden na de indiening van het voorstel geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld.

Artikel 9

De Commissie dient op 31 december 2000 en elke twee jaar daarna bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de uitvoering van deze verordening. Dit verslag gaat in voorkomend geval vergezeld van voorstellen.

Artikel 10

Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te . . .

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 108 van 7.4.1998, blz. 91.

(2) Nog niet verschenen in het Publicatieblad.

(3) Advies van het Europees Parlement van 19 juni 1998 (PB C 210 van 6.7.1998, blz. 320), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 5 oktober 1998 en besluit van het Europees Parlement van . . . (nog niet verschenen in het Publicatieblad).

(4) PB L 47 van 25.2.1993, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2362/98 (PB L 293 van 31.10.1998, blz. 32).

BIJLAGE

In artikel 2, eerste streepje, bedoelde lijst

TRADITIONELE ACS-LEVERANCIERS VAN BANANEN

Belize

Dominica

Grenada

Ivoorkust

Jamaica

Kaapverdië

Kameroen

Madagaskar

Saint Lucia

Saint Vincent en de Grenadines

Somalië

Suriname

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. Op 17 februari 1998 heeft de Commissie een voorstel ingediend (1) tot instelling van een bijzondere kaderregeling voor bijstand ten behoeve van de traditionele ACS-leveranciers van bananen dat gebaseerd is op artikel 130 W van het EG-Verdrag.

2. Het Europees Parlement heeft op 19 juni 1998 zijn advies in eerste lezing aangenomen (2).

3. Op 5 oktober 1998 heeft de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld overeenkomstig artikel 189 C van het Verdrag.

II. DOEL VAN HET VOORSTEL

Het doel van het voorstel is de instelling van een bijzondere kaderregeling voor bijstand ten behoeve van de traditionele ACS-leveranciers van bananen.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

Het door de Raad vastgestelde gemeenschappelijk standpunt is inhoudelijk gelijk aan het Commissievoorstel. De Raad heeft het voorstel echter gewijzigd zodat speciale aandacht uitgaat naar diversificatie en eerlijke handel.

Er is overeengekomen dat voor de besluitvorming procedure IIIa van het besluit inzake de comitologie zal worden gevolgd.

Rekening houdend met de amendementen nrs. 9, 10, 15 en 29 die het Parlement heeft voorgesteld, heeft de Raad bijzondere aandacht besteed aan het speciale geval van Somalië dat een gevolg is van het feit dat het land wegens het ontbreken van een regering of een wettelijk erkend gezag, momenteel geen profijt kan trekken uit alle bepalingen van deze verordening. Daarom wordt in de artikelen 2 en 4 speciale aandacht geschonken aan de noodzaak van specifiek op Somalië gerichte oplossingen, teneinde te voorkomen dat de Somalische producenten nadeel ondervinden van het feit dat er geen regering is.

De Raad heeft amendement nr. 7 overgenomen, met een verwijzing naar sociale normen. Ook nam de Raad, althans gedeeltelijk, amendement nr. 27 over (waarin gewag wordt gemaakt van het concurrentieverschil) evenals amendement nr. 33 (verslag van de Commissie aan het Parlement en de Raad over de werking van de verordening).

De Raad stemde in met de beginselen die worden weerspiegeld in de amendementen nrs. 5, 6, 7, 18, 19, 22, 23, 25, 26 en 35 en hij aanvaardde de achterliggende principes. Niettemin besloot de Raad zijn eigen bewoordingen te laten staan omdat die volgens hem toereikend zijn en beter passen in de verordening.

De Raad kon de amendementen nrs. 1, 2, 3, 8, 11, 20, 21 en 32 niet aanvaarden omdat zij volgens hem overbodig zijn of een herhaling vormen.

De amendementen nrs. 12 en 13 van het Parlement zijn verworpen omdat de Raad het niet eens is met de instelling van een inkomenssysteem middels de oprichting van een speciaal fonds.

Amendement nr. 14 is verworpen omdat er een foutieve GN-code in staat.

In verband met amendement nr. 16 van het Parlement herhaalde de Raad dat dit voorstel moet worden gezien in samenhang met protocol nr. 5 van de Overeenkomst van Lomé, waarin uitsluitend sprake is van traditionele ACS-leveranciers. Het voorstel slaat dus niet op niet-traditionele leveranciers. Voorts herinnerde de Raad eraan dat de uitbreiding tot alleen de Dominicaanse Republiek en Ghana, zoals voorgesteld door het Parlement, ook discriminatie van andere ACS-landen zou inhouden. Om die reden is amendement nr. 16 verworpen.

Het in amendement nr. 17 voorgestelde idee van inkomenssteun, uitsluitend bestemd voor de minst begunstigde traditionele ACS-leveranciers, is verworpen omdat het binnen internationale verplichtingen zou kunnen leiden tot discriminatie.

Voorts was de Raad het niet eens met amendement nr. 24 en het idee van aanvullende middelen voor noodmaatregelen.

Amendement nr. 28 van het Parlement, waarin wordt geopperd de middelen in de eerste plaats ten goede te laten komen aan kleine onafhankelijke producenten en derhalve multinationale ondernemingen buiten de verordening te houden, is niet overgenomen omdat een en ander zou kunnen indruisen tegen het non-discriminatiebeginsel.

De Raad was het niet eens met amendement nr. 30. De Raad ziet geen enkele noodzaak voor rechtstreekse steun aan producenten of producentenorganisaties.

Tot slot is amendement nr. 31 verworpen omdat daarmee vooruitgelopen zou worden op de jaarlijkse begrotingsonderhandelingen van de Gemeenschap.

(1) PB C 108 van 7.4.1998, blz. 91.

(2) PB C 210 van 6.7.1998, blz. 320.