BIJLAGE

bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité

Het volgende tijdens de discussie verworpen wijzigingsvoorstel heeft meer dan een kwart van de uitgebrachte stemmen gekregen:

Paragraaf 2.1

De laatste twee zinnen door de volgende tekst vervangen:

"Strenge technische normen (bijvoorbeeld emissiegrenswaarden) zijn een beproefd middel van het milieubeleid. Daarbij moet natuurlijk wel worden nagegaan of deze normen technisch haalbaar zijn en of de hiervoor benodigde technologie op de markt verkrijgbaar zal zijn. Het is ook van belang dat zoveel mogelijk producenten van technologie zich aan deze normen houden.

Bij alle mogelijke bezwaren tegen de technische haalbaarheid van normen in afzonderlijke gevallen huldigt het ESC het beginsel dat met het milieubeleid strenge technische normen moeten worden afgedwongen om zo de ontwikkeling van milieutechnologie te stimuleren."

Uitslag van de stemming

Vóór: 28, tegen: 32, onthoudingen: 6.

Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende levensverzekering (omgewerkte versie)"

(2001/C 123/04)

De Raad heeft op 26 juli 2000 besloten, overeenkomstig artikel 262 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Interne markt, productie en consumptie", die belast was met de voorbereiding van de werkzaamheden dienaangaande, heeft haar advies uitgebracht op 8 december 2000 (rapporteur: de heer Pelletier).

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 378e zitting van 24 en 25 januari 2001 (vergadering van 24 januari 2001) het volgende advies uitgebracht, dat met 81 stemmen vóór, bij 2 onthoudingen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Basisteksten van de interne markt voor de levensverzekering, die gebaseerd is op het beginsel van een uniforme vergunning en wederzijdse erkenning van de gelijkwaardigheid van de controles, zijn de eerste richtlijn van 5 maart 1979(1), de tweede richtlijn van 8 november 1990(2) en de derde richtlijn van 10 november 1992(3). De laatste dient tot wijziging en aanvulling van de twee voorgaande richtlijnen. Zij vervangt hen echter niet volledig; een groot aantal bepalingen van de eerste en de tweede richtlijn blijven van kracht. Genoemde richtlijnen zijn dan weer gewijzigd door een richtlijn van 29 juni 1995(4), waarvan het doel was het bedrijfseconomisch toezicht te versterken.

1.2. Omwille van de duidelijkheid wil de Commissie nu deze verschillende, door elkaar heen lopende en complex gestructureerde teksten officieel codificeren.

1.3. Bij de officiële codificatie van de richtlijn m.b.t. levensverzekering vond de Commissie het noodzakelijk enkele wijzigingen voor te stellen die verder gaan dan codificatie, om een aantal punten te verduidelijken of bij te werken. Vandaar dat het Commissievoorstel, dat ter raadpleging aan het Comité is voorgelegd, in feite een voorstel tot omwerking van de richtlijnen is.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Onder voorbehoud van onderstaande opmerkingen staat het Comité in het algemeen positief tegenover het hem voorgelegde voorstel voor een omwerking van de richtlijnen. Doelstellingen als meer transparantie en duidelijkheid kunnen alleen maar worden ondersteund.

2.2. Overigens hebben de zes nieuwe bepalingen van de voorgestelde richtlijn een beperkte reikwijdte en vergen ze niet allemaal commentaar. Ze hebben betrekking op het volgende:

- definitie van een "gereglementeerde markt";

- data voor gecombineerde activiteiten;

- berekening van "toekomstige winsten";

- presentatie van een programma van werkzaamheden wanneer filialen van ondernemingen uit derde landen in de EU worden gevestigd;

- afschaffing van afwijkingen;

- verkregen rechten van bestaande filialen.

2.3. Het voorstel herneemt grotendeels de levensverzekeringsrichtlijnen afgezien van een aantal artikelen die niet meer gegrond zijn. Wat betreft de artikelen waarin gewag gemaakt wordt van rapporten, vraagt het Comité zich af of deze al zijn opgesteld.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. M.b.t. de considerans

3.1.1. Vijfde "overweging"

In de derde considerans van Richtlijn 92/96/EG wordt het belang van de goedkeuring van deze richtlijn geschetst en aangegeven dat "door middel van andere communautaire instrumenten verdere stappen op die weg moeten worden gezet". Het Comité acht het wenselijk deze toevoeging te behouden in het voorstel voor een omgewerkte versie, omdat de Interne Markt nog communautaire initiatieven vergt.

3.1.2. Vierendertigste "overweging"

In de Franse versie ontbreekt in de marge de verwijzing naar "92/96/EEG nr. 13"(5).

3.1.3. Achtenvijftigste "overweging"

Gepreciseerd dient te worden dat de "bepalingen betreffende het bewijs van betrouwbaarheid en het bewijs dat geen faillissement heeft plaatsgevonden" van toepassing dienen te zijn op de verantwoordelijke bedrijfsleiding.

3.2. M.b.t. de artikelen

3.2.1. Artikel 1 - Definities

3.2.1.1. 1b) Bijkantoor

In de definitie van het woord "bijkantoor" ontbreekt de passage "Met een agentschap of bijkantoor wordt gelijkgesteld..." die voorafgaat aan de passage "elke duurzame aanwezigheid van een onderneming...", die beide opgenomen waren in artikel 3 van de richtlijn van 8 november 1990 (90/619/EEG). Het Comité stelt daarom voor de definitie op te delen in twee streepjes, zodat duidelijk twee alinea's onderscheiden worden, waarbij de ene begint met "ieder agentschap" en de andere met "elke duurzame aanwezigheid...".

3.2.1.2. 1c) Vestiging

Het Comité stelt vast dat het woord "vestiging", dat in dit artikel gedefinieerd wordt, niet cursief is gedrukt in tegenstelling tot de andere woorden die in artikel 1 gedefinieerd worden (in de Franse versie althans). Logisch gezien zou het woord "vestiging" dus ook cursief gedrukt moeten worden(6).

Het Comité vraagt zich af waarom in artikel 1 geen definitie wordt gegeven van het begrip "lidstaat van de vestiging", dat in artikel 2 f) van de tweede richtlijn van 8 november 1990 (90/619/EG) omschreven wordt als "de lidstaat waar de vestiging die de verbintenis aangaat, is gelegen". Wordt dit misschien gezien als overbodig aangezien er al een definitie is van de "lidstaat van het bijkantoor"?

3.2.1.3. 1 m) Gereglementeerde markt

In Richtlijn 92/96/EG is een voorlopige definitie opgenomen van de gereglementeerde markt, in afwachting van de goedkeuring van een richtlijn betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten in het kader waarvan dit concept op EU-niveau geharmoniseerd zal worden.

In Richtlijn 93/22/EG(7) van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen en effecten staat een definitie van de "gereglementeerde markt", waarbij echter de activiteiten in de levensverzekeringssector van de werkingssfeer uitgesloten zijn. Het Comité acht het juist dat deze definitie nu ook wordt toegepast op de levensverzekering en is van mening dat dit de samenhang van het communautair recht ten goede komt.

Wat de gereglementeerde markten in derde landen betreft, stelt de Commissie voor dat de lidstaten beslissen of deze markten voldoen aan de eisen die gelden in de Europese Unie. De vraag is of daartoe de coördinatie en samenwerking tussen de controle-instanties niet versterkt zouden moeten worden ter vaststelling van een aantal criteria en voorwaarden op basis waarvan de gereglementeerde markten in de EU en derde landen beter met elkaar vergeleken kunnen worden(8).

3.2.2. Artikel 18, lid 6 - Gelijktijdige uitoefening van het levens- en het schadeverzekeringsbedrijf

De uitzonderingen die in onderhavig artikel worden ingevoerd op het beginsel van de gescheiden uitoefening van het levens- en het schadeverzekeringsbedrijf mogen niet te ruim opgevat worden. Het aantal uitzonderingen op dit beginsel dreigt overigens door de komende uitbreiding te zullen toenemen. Het Comité vraagt zich daarom af of de mogelijkheden om van het beginsel af te wijken niet duidelijker zouden moeten worden afgebakend.

3.2.3. Artikel 23, lid 1 , C - Categorieën van toegestane activa

In artikel 23, lid 1, C met betrekking tot de toegestane categorieën activa die als wiskundige voorzieningen gelden, ontbreekt in het omgewerkte voorstel punt "p) zakelijke rechten waarvan het genot is uitgesteld" uit artikel 21 van de derde levensverzekeringsrichtlijn 92/96/EG. Het gaat hier waarschijnlijk om een omissie(9).

3.2.4. Artikel 25 - Aan icbe's of aan een aandelenindex gekoppelde overeenkomsten

Er is een fout geslopen in de verwijzing in de marge. Het betreft artikel 23 (92/96/EEG) en niet artikel 2 zoals aangeduid in de Franse versie(10).

3.2.5. Artikel 27, 3, a) - Regels betreffende de solvabiliteitsmarge en het garantiefonds

3.2.5.1. Berekening van toekomstige winsten

In het voorstel is bepaald dat de berekeningsgrondslagen voor de vermenigvuldigingsfactor van de geschatte jaarwinst en de bestanddelen van de gemaakte winst in onderlinge overeenstemming worden vastgesteld door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, in samenwerking met de Commissie. Tot op het tijdstip dat deze overeenstemming wordt bereikt, worden deze bestanddelen bepaald overeenkomstig de wetgeving van de lidstaat van herkomst, en niet langer door "de lidstaat op wiens grondgebied de onderneming (hoofdkantoor, agentschap of bijkantoor) haar werkzaamheid uitoefent". Volgens het Comité ligt deze wijziging geheel in de lijn van de EU-richtlijnen, die de verantwoordelijkheid voor de controle op de transacties leggen bij de lidstaat op wiens grondgebied het hoofdkantoor van de onderneming is gevestigd.

3.2.5.2. Het Comité vraagt zich overigens af of bij de berekening van de toekomstige winsten de prognoses niet meer aandacht zouden moeten krijgen. Dit punt dient aan de orde te komen bij wijziging van de teksten met betrekking tot de solvabiliteitsmarge.

3.2.6. Artikel 28 - Minimumsolvabiliteitsmarge

3.2.6.1. Vierde alinea als volgt te lezen (in de Franse versie):

"'Le nombre représentant une fraction de 4 % des provisions mathématiques, relative aux opérations directes sans déduction des cessions à réassurance et aux acceptations en réassurance, est ...' in plaats van 'et'(11)."

3.2.7. Artikel 49, leden 2, 3 en 4) - Programma van werkzaamheden voor bijkantoren

Hier is de tekst overgenomen uit artikel 11 van de eerste richtlijn voor het programma van werkzaamheden voor bijkantoren van ondernemingen waarvan het hoofdkantoor buiten de EU is gevestigd. De vraag is of de hier vereiste informatie van de bijkantoren uit derde landen voldoende is. Dient er meer informatie verstrekt te worden om inzicht te krijgen in de positie van een in een derde land gevestigd bijkantoor in een groep of in de transacties binnen een groep in de zin van de richtlijn betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep (98/78/EG)(12)?

Het Comité acht deze vragen gerechtvaardigd, met name in verband met de komende uitbreiding van de Unie en de activiteiten van criminele organisaties overal ter wereld.

3.2.8. Artikel 57 - Behandeling van verzekeringsondernemingen van de Gemeenschap door derde landen

3.2.8.1. Lid 2

In plaat van te bepalen dat de Commissie "periodiek" een verslag opstelt waarin de behandeling van verzekeringsondernemingen van de Gemeenschap in derde landen wordt onderzocht, zou het beter zijn hier een nauwkeurig tijdsbestek aan te geven, bijv. om de vijf jaar.

Is het rapport dat ten laatste zes maanden vóór het in artikel 30, lid 2, van Richtlijn 90/619/EEG genoemde datum moet worden voorgelegd, zoals bepaald in artikel 9 van dezelfde richtlijn, overigens al opgesteld?

3.2.8.2. Leden 4 en 5

Artikel 57 van het voorstel neemt artikel 32ter van Richtlijn 79/267/EEG over, dat ook terug te vinden is artikel 9 van Richtlijn 90/619/EEG.

De laatste alinea van lid 4 en de eerste alinea van lid 5 zijn echter weggevallen in de Franse versie. Het Comité stelt voor om deze alsnog op te nemen. De tekst daarvan luidt als volgt:

"Een dergelijke beperking of opschorting geldt niet voor de oprichting van dochterondernemingen door verzekeringsondernemingen of dochterondernemingen daarvan die een vergunning hebben gekregen in de Gemeenschap, noch voor het verwerven van deelnemingen door dergelijke ondernemingen of dochterondernemingen in een verzekeringsonderneming van de Gemeenschap.

5. Indien de Commissie één van de in de leden 3 en 4 genoemde vaststellingen doet, stellen de lidstaten haar desgevraagd in kennis van:"

3.2.9. Artikel 59, lid 2 - Afwijkingen en afschaffing van beperkende maatregelen

Het Comité plaatst vraagtekens bij de handhaving van de afwijking voor de uit hoofde van de "Friendly Societies Acts" in het Verenigd Koninkrijk geregistreerde maatschappijen, terwijl de afwijkingen die ingesteld waren voor maatschappijen van Belgische en Italiaanse oorsprong niet meer noodzakelijk worden geacht.

3.2.10. Artikel 61 - Overgangsbepalingen voor investeringen in terreinen en gebouwen; artikel 62 - Overgangsbepalingen voor Zweden; artikel 67 - Door bestaande bijkantoren en verzekeringsondernemingen verkregen rechten; artikel 69 - Herziening van in euro luidende bedragen

Onderhavige artikelen, waarin overgangsbepalingen worden vastgesteld, dienen ofwel te worden aangepast door bijwerking van de termijnen ofwel te worden geschrapt omdat zij achterhaald zijn.

3.3. Bijlagen

3.3.1. Bijlage III m.b.t. de aan de verzekeringnemer te verstrekken inlichtingen

Het Comité stelt m.b.t. punt a.14 voor het volgende te wijzigen: "het type polis" dient te worden vervangen door "het type contract", aangezien dit meer overeenkomt met de in de richtlijn gebruikte terminologie.

4. Conclusies

4.1. Onverminderd zijn kanttekeningen in par. 2.2 kan gesteld worden dat met het voor advies aan het Comité voorgelegde voorstel voornamelijk beoogd wordt de verschillende EU-bepalingen m.b.t. de levensverzekering te codificeren, om aldus de burger één duidelijke en leesbare tekst te kunnen voorleggen. Het Comité juicht dit initiatief toe. Het draagt ertoe bij verzekeringsmaatschappijen en consumenten een samenhangend en gestructureerd algemeen regelgevend kader te verschaffen m.b.t. de activiteiten in de levensverzekeringssector in de Europese Unie. Tevens bevordert het de ontwikkeling van grensoverschrijdende transacties. Het initiatief draagt eveneens bij tot een grotere rechtszekerheid voor de betrokken operatoren.

4.2. Het Comité spoort de Commissie er met klem toe aan zo spoedig mogelijk dezelfde stappen te nemen voor het schadeverzekeringsbedrijf, aangezien de wirwar aan EU-rechtsbepalingen op dit gebied nodig verheldering vergt. Een en ander wordt geregeld in niet minder dan negen richtlijnen m.b.t. de toegang en de uitoefening van activiteiten in de schadeverzekeringssector, waarnaast er nog specifieke richtlijnen zijn m.b.t. automobielverzekering, kredietverzekering, reisbijstandsverzekering en rechtsbijstandverzekering, allemaal vastgesteld tussen 1973 en 1999.

4.3. Volgens het Comité moet er overigens voor gewaakt worden dat de voorgestelde richtlijn aanleiding vormt om de in de gecodificeerde richtlijnen opgenomen beginselen en modaliteiten op de helling te zetten.

Brussel, 24 januari 2001.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) Richtlijn 79/267/EEG van de Raad van 5 maart 1979, PB L 63 van 13.3.1979, blz. 1.

(2) Richtlijn 90/619/EEG van de Raad van 8 november 1979, PB L 330 van 29.11.1990, blz. 50.

(3) Richtlijn 92/96/EEG van de Raad van 10 november 1992, PB L 360 van 9.12.1992, blz. 1.

(4) Richtlijn 95/26/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 1995, PB L 168 van.7.1995, blz. 7.

(5) Noot van de vertaler: niet van toepassing op de Nederlandse versie.

(6) Noot van de vertaler: niet van toepassing op de Nederlandse versie.

(7) Richtlijn 93/22/EG van de Raad van 10 mei 1993, PB L 141 van 11 juni 1993, blz. 27.

(8) "Uitdagingen van de EMU voor de financiële markten", PB C 367 van 20.12.2000.

(9) Noot van de vertaler: niet van toepassing op de Nederlandse versie.

(10) Noot van de vertaler: niet van toepassing op de Nederlandse versie.

(11) 'Een component van 4 % van de wiskundige voorzieningen voor directe verrichtingen zonder aftrek van de overdrachten over hoofde van herverzekering alsmede voor de geaccepteerde herverzekeringen wordt vermenigvuldigd met het getal dat de voor het laatste boekjaar bestaande verhouding aangeeft ...'.

(12) Richtlijn 98/78/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 1998, PB L 330 van 5.12.1998, blz. 1.