4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/27
AdviesoverhetVoorstelvooreenresolutievandeRaadvandeEuropeseGemeenschappen
betreffendeeenbeleidsplanenactieprogramma vandeGemeenschapinzakehetmilieuen
duurzameontwikkeling
(92/C287/09)
DeRaadheeftop11mei1992besloten,overeenkomstig debepalingenvanartikel130Svan
hetVerdragtotoprichtingvandeEuropeseEconomischeGemeenschaphetEconomischen
SociaalComitéomadviestevragenoverhetvoornoemdevoorstel.
DeAfdelingvoormilieu,volksgezondheid enconsumentenvraagstukken ,diemetdevoorbe­
reidingvandedesbetreffendewerkzaamheden wasbelast,heefthaaradviesop2juni1992
goedgekeurd .RapporteurwasdeheerBoisserée.
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn298eZitting(vergaderingvan1juli
1992)hetvolgendeadviesuitgebracht,datzonderstemmentegen(6onthoudingen )is
goedgekeurd .
INLEIDING
HetComitéisheteensmetdestrekkingvandeconclu­
sieswaartoedeRaadop26mei1992inverbandmet
hetactieprogramma inzakehetmilieubeleidisgeko­
men.HetconstateertmetvoldoeningdatdeRaadvoor­
rangheeftverleendaandebehandelingvanditpro­
gramma,zodatditop1januari1993vanstartkan
gaan.Doorzichertoeteverplichteneenduurzaamen
milieuvriendelijk ontwikkelingsbeleid tevoeren,heeft
deEuropeseGemeenschap eeneerstebelangrijkebijdra­
getotdemilieuconferentie inRiodeJaneirogeleverd.
HetComitébrengtoptijdadviesuitoverderichtsnoe­
renvanhetprogrammaendeinhoudvanhetvoorstel
vooreenresolutieenvolgtderhalvedelijnvandeRaad.gramma]eneenmilieuvriendelijk ge-enverbruik
vanproduktenevenalsmilieuvriendelijke afvalver­
wijderingtebevorderen ;
c)gezamenlijkeverantwoordelijkheid vanallebetrok­
kenpartijen(bedrijfsleven,regeringenoverheidop
alleniveaus,evenalsdesamenlevingalsgeheel);
d)uitbreidingvanhetinstrumentarium vanhetmilieu­
beleid,inhetbijzondermeteconomischeenfiscale
maatregelen,stimulansenenmethodes;
e)overwegingenophetterreinvanrisicobeheersing
enrisico-evaluatie voordechemischesector,de
biotechnologie ennieuwetechnologische ontwik­
kelingen,inclusiefdeveiligheidvannucleaireinstal­
laties;
—preventievanrampen,noodhulpengevolgenvan
natuurrampen engewapendeconflictenvoorhet
milieu;
f)derolvandeEGinhetmilieubeleidopinternatio­
naalvlak,metnamehetstandpuntvandeEGop
demilieuconferentie (UNCED)teRiodeJaneiroin
juni1992.
1.2.2.Integenstellingmetvroegeremilieuprogram­
ma'szijndemaatregelennietafgestemdopdeafzonder­
lijkemilieufactoren (lucht,water,enz.),maarworden
vijfrelevanteeconomischesectorenaangepakt :in­
dustrie,energie,vervoer,landbouwentoerisme.
1.2.3.Daarnaastwordtaandachtbesteedaaneen
aantalmilieuvraagstukken enhiermeeverbondendoel­
stellingen.Voordezeonderwerpenwordenvaakalleen
maarkwalitatieveuitsprakengedaan;voorsommige
vandedoelstellingengeldtevenwelhetjaar2000als
streefdatum .
1.2.4.DeCommissiewilaandachtbestedenaanont­
wikkelingendiebijdeformuleringvanvorigemilieu­
programma'snietkondenwordenmeegenomen ,b.v.
—deuitdagingeni.v.m.deinternemarkt,dietotspeci­
fiekenieuweproblemenvoorhetmilieuzalleiden
(zieTask-Force-verslag inzakemilieueninterne
markt);
—deuitdagingendiezijnontstaandoordepolitieke
eneconomischeommekeerinOost-Europa;1.Inhoudvanhetprogramma
1.1.DeCommissieverwijstweliswaarnaardevorige
viermilieu-actieprogramma 's(waarvanhetlaatsteeind
1992zalaflopen),maarbeschouwthetthansvoorgeleg­
deprogrammaquaopzetnietalsvoortzettingvandeze
actieprogramma 's.Inhetnieuweprogrammawilzij
veeleereenvolledigbeeldgevenvandemilieudoelstel­
lingenvandeGemeenschap ,inallesectorenwaarvoor
zijbeleidsverantwoordelijkheid draagt,evenalsvande
roldiedeGemeenschap internationaal zoumoeten
spelen.DeCommissieconstateertdathetmetdetot
dusverregenomenmaatregelennietisgelukthetmilieu
binnenenbuitendeGemeenschap instandtehouden
[blz.3,no.1(i)vanhetprogramma ]endatdaarom
eengeheelnieuwewegmoetwordeningeslagen.
1.2.Beginselenvanhetontwerp-programma
1.2.1.Inhetnieuweprogrammastaandevolgende
onderwerpencentraal:
a)bevorderingvaneenduurzameenmilieuvriendelijke
ontwikkelingindeGemeenschap ;
b)preventievanmilieubederfdoordefactormilieu­
bescherminginhetproduktieproces teintegreren
[preventiebeginsel ,blz.8,no.31(iv)vanhetpro­

Nr.C287/28 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen4.11.92
—deomzettingvandemilieubepalingen inhetVer­
dragvanMaastricht,inclusieffinanciëlebijdragen
uithoofdevanhetzgn.Cohesiefondsvoorhetoplos­
senvanbepaaldemilieuproblemen (artikel130S,
lid5,vanhetinMaastrichtovereengekomen toe­
komstigeEG-Verdrag);
—denoodzakelijke rolvandeGemeenschap bijde
ontwikkeling enuitvoeringvanmilieustrategieën
voordeaanpakvanwereldwijdemilieuproblemen .
1.3.Verbeteringen bijdetenuitvoerlegging vanhet
Europesemilieubeleid
Teneindevooreenbeteretenuitvoerlegging vanhet
Europesemilieubeleidtezorgen,zal
—eenadviesforumwordenopgericht,bestaandeuit
vertegenwoordigers vanverschillendesociaal-eco­
nomischekringen,nationaleautoriteitenendebe­
trokkendirectoraten-generaal ;
—eenmilieubeschermingsnetwerk totstandworden
gebracht,samengestelduitvertegenwoordigers van
denationaleautoriteitenendedienstenvande
Commissiedievoordepraktischetoepassingvan
decommunautaire maatregelenbevoegdzijn;
—eengroepvoorhetvolgenvanhetmilieubeleid
wordenopgericht,bestaandeuithooggeplaatste ver­
tegenwoordigers vanCommissieenLid-Staten.2.1.5.HetComitézaldeactiviteitenvandehierin
vertegenwoordigde sociaal-economische kringenbevor­
deren,zodatdezedehuntoekomenderolbijdeuitvoe­
ringvanhetprogrammakunnenvervullen.
2.2.Ondanksdezealgemeneinstemmingmethet
programmaplaatsthetComitéeenaantalkritische
kanttekeningen :
2.2.1.Hetisnietmogelijkhetprogrammainzijn
geheeltebeoordelen,aangezien
—hetsamenmethetprogrammavoorgelegdemilieu­
rapport(StateoftheEnvironment )inhetadvies
nietvolledigkonwordenmeegenomen ;
—noggeenbalansisopgemaaktvandemaatregelen
dieinhetkadervanvroegereprogramma's,incl.
hetvierdeactieprogramma ,zijngenomen;
—belangrijkepuntenvanhetprogrammapasinde
toekomst(mededelingen vandeCommissievanaf
1992)concreetzullenwordeningevuld.HetComité
gaatervanuitdathetoverdezemededelingen zal
wordengeraadpleegd .
2.2.2.Hetprogrammaomvatmetnamestrategieën
enconceptenmetkwalitatieveuitspraken.
2.2.3.Heteigenlijkeactieprogramma metkwantita­
tieveuitsprakendieookbetrekkinghebbenopdeter­
mijnenenwaartoeookkostenramingen zoudenkunnen
behoren,komtdaarentegenmeeropdeachtergrondte
staan.Welzoudendeinhetprogrammaopgenomen
tabellenalsbasisvoorconcreteactieplannenkunnen
dienen.
2.2.4.Erontbrekenopmerkingenovereenuitvoerige
kosten-baten-analyse (zieookartikel130R,lid3,van
hetinMaastrichtovereengekomen toekomstigeEG­
Verdrag),voorzoverdezemogelijkis[zieadviesvanhet
Comitéinzake„Milieubeleidendeinternemarkt"(*)].
Kosten-baten-analyses zijnbelangrijkomdehaalbaar­
heidvanprojectenenmaatregelentekunnenbeoorde­
len,prioriteitenvastteleggenendebenodigdemiddelen
tekunnenramen.
2.3.HetinopdrachtvandeCommissieopgestelde
verslaginzakemilieuendegezamenlijkeinternemarkt
(„Task-Force-verslag")is,watdestrategischeconse­
quentiesbetreft,inhetprogrammameegenomen .Inhet
onderhavigedocumentontbreektevenweleenaantal
concreteuitsprakenuithetTask-Force-verslag .
2.4.HetisdebedoelingvandeCommissie,methet
programmaeenombuigingvandetrendsinallesecto­
renvanhetopenbareenparticuliereleveninderichting
vaneenduurzameenmilieuvriendelijke ontwikkeling
teweegtebrengen.Omditvoornemendaadwerkelijk
tekunnenverwezenlijken ,dienendeinhetprogramma
genoemdedoelstellingen (quainhoudenquatijd)beter
tewordenomgezet(implementatie ).
2.5.Inhetprogrammaworden,zoalsinparagraaf
2.2wordttoegelicht,slechtsgedeeltelijkconcretedoel­2.Algemeneopmerkingen
2.1.Opzetentendensvanhetprogrammainzake
hetmilieubeleidenmaatregelenvooreenduurzameen
milieuvriendelijke ontwikkeling ,evenalshetontwerp
vanresolutievandeRaadterzakekunnendegoedkeu­
ringvanhetComitéwegdragen .
2.1.1.HetComitébeschouwthetprogrammaalseen
uiterstgeschikterichtsnoervoorhetmilieubeleidtot
hetjaar2000(endaarna).Positiefisvooraldateen
algemeenbeeldvandezeproblematiekwordtgegeven.
2.1.2.Hetprogrammaheeftevenwelslechtskans
vanslagen,indienoppolitiekniveau—indeGemeen­
schapenindeLid-Staten—prioriteitenwordenvast­
gelegd.HetComitézouhetdaaromeengoedezaak
vindenindiendeRaadzichintensiefoverdeinhoud
vanhetprogrammazouberaden,enindienertussen
deregeringen,hetEuropeesParlement,'deCommissie
endesociaal-economische kringeneendiepgaandedis­
cussieoverhetprogrammaendeuitvoeringhiervanop
gangzouwordengebracht.
2.1.3.HetComitébetreurtdathetprogrammazo
laatisvoorgelegddatdebehandelinghiervandoor
deEG-instellingen nietmeervóórdeinternationale
milieuconferentie (UNCED)dieinjuni1992teRiode
Janeiroheeftplaatsgevonden konwordenafgerond.
2.1.4.Hetprogrammazouzospoedigmogelijkmoe­
tenwordenvoorgelegdalsvoorstelvooreenmilieu­
beleidindeEconomische Ruimte(EER)—waarvoor
hetverdragonlangsisondertekend—,zodatookde
EVA-landenbijdediscussiewordenbetrokken. 0)PBnr.C332van31.12.1990,blz.107.

4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/29
moetwordenonderzochtofdezeinovereenstemming
zijnmethetbeginsel„devervuilerbetaalt".Hetgaat
ervanuitdatditbeginseléénvandepijlersonderhet
Europesemilieubeleid zalblijven.Ookmilieu­
beschermingsvoorzieningen zoudendoordeGemeen­
schapkunnenwordenbevorderd .
2.6.5.InhetVerdragvanMaastrichtisvastgelegd
dat:
—de„milieu-artikelen "vanhetEEG-Verdragzullen
wordengewijzigd,en
—eenombudsman zalwordenbenoemd.
Doordezenieuweinstitutionelebepalingenzouhet
milieubeleidvandeGemeenschapinsterkerematekun­
nenwordenbevorderd.Bijdeactualiseringvanhet
onderhavigeactieprogramma zoudendeervaringendie
indepraktijkzijnopgedaan,moetenwordenmee­
genomen.
2.6.6.AangezieninMaastrichtisovereengekomen
omhetVerdragin1996teherzien,zoubijdevoor1995
geplandeherzieningvanhetonderhavigeprogramma
alnagedachtkunnenwordenoverdevraagofdemilieu­
bepalingeninhetVerdragverbeterdofuitgebreidzou­
denkunnenworden.stellingenvoordeafzonderlijkesectorenevenalsvoor
demilieufactoren geformuleerd .Deuitsprakenzouden
meervooruitstrevend entoekomstgericht moetenzijn.
Duidelijkeinformatieoverinhoudentermijnenvan
dedoelstellingen isnoodzakelijkomdatdevoorde
verwezenlijking verantwoordelijke instantieszichop
tijdopdegeplandemaatregelenmoetenkunneninstel­
len.Alhoeweldekeuzevandemethodesvoordeverwe­
zenlijkingvanmilieupolitieke doelstellingenvaakaan
deverantwoordelijken kanwordenovergelaten,mag
bijhetvastleggenvandezedoelstellingen envanhet
tijdsbestekgeenonzekerheidsmarge bestaan.
2.6.Hetprogrammaisinhoudelijkgebaseerdophet
Unie-VerdragvanMaastricht.Inhetprogrammawordt
echterweiniggezegdoverhetmilieupolitieke belang
vanhetinhetVerdragvastgelegdestrevennaareen
Europese„Milieu-Unie".
2.6.1.Deambitieuzedoelstellingen vanMaastricht
houdenookeennieuwdraagvlakvoorhetmilieubeleid
in.HetComitébetreurtdatnietwordtgerefereerdaan
demiddelendievoordeverwezenlijking vanditdeel
vanhetprogrammavanMaastrichtnoodzakelijkzijn.
HetCohesiefonds (artikel130DvanhetinMaastricht
overeengekomen toekomstigeEG-Verdrag )isslechts
bestemdvoorbepaaldelandenenslechtseenbepaald
deelvandemiddelenzouvoormilieumaatregelen inde
betrokkengebiedenbedoeldmoetenzijn.Hierbijmoet
vooralwordengedachtaan
—definancieringvanmaatregelenvoordeomzetting
vanhetprogrammatenbehoevevandesamenleving
inhetalgemeen(voorlichting,opleiding,educatie);
—definancieringvancontrolenetwerken endetechni­
scheuitrustinghiervan;
—demiddelendienoodzakelijkzijnomdedeelnemen­
departijeninstaattestellen,dehuntoegewezen
takennaarbehorentevervullen(zieonder).
2.6.2.HetComitéverwijstinditverbandnaarzijn
initiatiefadvies inzake„Milieubeleid ,basisvariabele van
deeconomischeensocialeontwikkeling"(*),waarin
hetzichreedsprincipieelheeftuitgesprokenoverde
noodzaakvanfinanciëlebijdragenvandeGemeen­
schap.Dezefinanciëlesteunisintussennogbelangrijker
geworden,aangezieninbepaaldedelenvandeGemeen­
schap,bijvoorbeeldindevoormaligeDDR,debehoefte
aansaneringopmilieugebiedzogrootisdatdezetaken
alleenmetdehulpvandeGemeenschapkunnenworden
vervuld.
2.6.3.HetComitévindtdatallemaatregelendie
uithoofdevanhetCohesiefondswordengefinancierd,
moetenvoldoenaandeinhetmilieuprogramma vastge­
steldeeisenendathiermeemoetwordenbijgedragen
toteenduurzameenmilieuvriendelijke ontwikkeling .
2.6.4.HetComitéisevenwelprincipieelvanmening
datwanneerEG-middelenvoordeverwezenlijking van
hetmilieubeleidwordenuitgetrokken ,medeomconcur­
rentiedistorsies tevoorkomenzorgvuldigenkritisch3.Subsidiariteitengezamenlijkeverantwoordelijkheid
3.1.DeCommissiewijstinverbandmetdetenuit­
voerleggingvanhetprogrammaterechtopdesubsidia­
riteitvandemaatregelenopEG-niveau (artikel3Bvan
hetnieuweEG-Verdrag).
3.2.Degezamenlijkeverantwoordelijkheid vanalle
betrokkenenopalleniveauskanalsbeginselgeheel
wordenaanvaard;welbestaathetrisicodatonduide­
lijkhedentenaanzienvanbevoegdheden enverantwoor­
delijkhedenontstaan.Ookbijgezamenlijkeverant­
woordelijkheid moetduidelijkzijnwieopwelkgebied
beslissingenneemt.Erbestaateenwisselwerkingtussen
bedrijfsleven,burger(consumentenwerknemer )enpo­
litiek(bestuur).Ookhetbeginselvandegezamenlijke
verantwoordelijkheid kanbetekenendaterinspecifieke
gevallenconflictent.a.v.dedoelstellingenontstaanen
datbelangentegenelkaarmoetenwordenafgewogen .
3.3.Totdepartijendiebijhetmilieubeleidzijnbe­
trokken,behorenvolgenshetComitéookwerknemers­
organisaties,vooralookgeziendewisselwerking tussen
milieubescherming enwerkomgeving .Inditverbandzij
eropgewezendatdemedezeggenschap vanwerknemers
—ookophetgebiedvanhetmilieubeleidvande
ondernemingen —indeLid-Statenverschillendisgere­
geld.
3.4.Bijeenaanpakwaarindegezamenlijkeverant­
woordelijkheid centraalstaat,dienendebijhetmilieu­
beleidbetrokkenpartijenineenvroegstadiumbijhet
vastleggenvandedoelstellingen vanhetmilieubeleid
endetenuitvoerlegging hiervantewordenbetrokken :
medeverantwoordelijkheid impliceertinspraakbijhet (')PBnr.C56van7.3.1990,blz.14.

Nr.C287/30 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
nemenvanbeslissingen .Hieraanisbijdevoorbereiding
vanhetactieprogramma totdusverregeenaandacht
geschonken .Debetrokkenpartijenmoetenookinstaat
wordengesteldhunroltespelen;ditbetekentnietalleen
datniet-gouvernementele organisaties (NGO's)diezich
metmilieuproblemen bezighouden ,doelgerichtfinan­
cieelmoetenwordengesteund,maarook,zoalshet
Comitéreedsinzijnadvies„MilieubeleidendeInterne
Markt"l1)heeftbenadrukt,datmilieuvriendelijk ge­
dragwordtbevorderd,b.v.dooradequatevoorlichting
evenalsdooropleiding,cursussenbinnenenbuitenhet
onderwijssysteem eneducatie.Gezienhetfeitdatde
bevolkingmoetwordendoordrongenvanhetbesefdat
deconsumptiepatronen moetenwordenveranderd,en
hetgrotebelangdatdesamenlevinginhetkadervandit
programmatoekomt,dienendeniet-gouvernementele
organisatiesdiedezetakenvervullenhierbijinsterkere
matetewordengesteund.
3.5.HetComitédringteropnieuwopaan[zieadvies
overhet„MilieuendeInterneMarkt"enhetadvies
inzakehetvierdeactieprogramma (2)jdateenduurzame
enmilieuvriendelijke ontwikkeling ,evenalsdenaleving
vandewettelijkemilieuvoorschriften alsvoorwaarde
voordetoekenningvanmiddelenuitdeEG-fondsenin
devoorschriftenterzakemoetenwordenopgenomen .
VanallemetmiddelenuitEG-fondsengefinancierde
maatregelenzoumoetenwordennagegaanofzij
strokenmethetstrevennaareenduurzameenmilieu­
vriendelijkeontwikkeling .Toepassingvanonderzoeks-,
ontwikkelings -enanderesteunprogramma 'szoudaar­
omvaneenbijvoorbaatuittevoeren„milieu-effectrap­
portage"afhankelijkkunnenwordengemaakt.Indit
verbandzijgewezenopdeverklaringvandeTopvan
Maastrichtbetreffendedebeoordelingvanhetmilieu­
effectvanEG-maatregelen indeel2vanhetnieuweEG­
Verdrag.hulpbronnen-enmilieubeheerkunnenwordenverwe­
zenlijkt.Deinhetprogrammabenadruktebetekenis
vanhet„eco-audit-systeem "alsvrijwillige,deoverige
instrumenten aanvullendemaatregel,kandoorhet
Comitépaswordenbeoordeeldwanneerhethetdesbe­
treffendeCommissievoorstel heeftbehandeld .
4.2.1.Zoalsreedsisbenadrukt,zouookdewerkom­
gevinginhetprogrammaaandeordemoetenkomen.
HetComitéconstateertmetvoldoeningdatinhetpro­
gramma(hoofdstuk7.6,blz.75)wordtgewezenopde
noodzakelijkekwalificatievanmilieudeskundigen .Het
zouhetevenwelopprijsstellenindienopditonderwerp,
waarophetreedsinzijninitiatiefadvies „Opleiding
t.a.v.veiligheidenmilieubescherming "(4)hadgewezen,
naderzouwordeningegaan.
4.2.2.Debevorderingvanmiddelgroteenkleinebe­
drijven(MKB)indeparticulieresectorisinditverband
bijzonderbelangrijk.
4.2.3.Reedsbijhetverstrekkenvanvergunningen
voordebouwvanproduktie-installaties moetworden
geëistdat„geïntegreerdemilieumaatregelen "worden
genomen.HetComitévraagtzichafhoezalworden
bereiktdatdenormvoormilieubescherming dynamisch
verderwordtontwikkeldzonderdatdewetgevertel­
kensactiefbehoeftteworden.
4.3.Aangaandeenergiedientdeverbeteringvanhet
rendementvanenergieverbruik en-omzettingeenbe­
langrijkeroltespelenzodatdeenergiereserves worden
ontzienenmilieubederfwordtvoorkomen .Alsprakti­
schemaatregelzouhierbijmoetenwordengedachtaan
decentralisering vandeelektriciteitsproduktie (warmte/
krachtkoppeling ).Aangezienhetaandeelvanparticulie­
ren(huishoudens,motorvoertuigen )inhetenergiever­
bruikzeerhoogligt,zouinhetprogrammamoeten
wordenvoorzieninmogelijkheden omdeconsument
voortelichtenenmaatregelenophetgebiedvanener­
giebesparingindeparticulieresectortebevorderen .
4.3.1.Onderzochtmoetwordenofdedoelstellingen
voordeC02-reductietoereikendzijn.Inhetprogram­
mazijngeenduidelijkestreefcijfersvastgelegd.Voor
hetoverigewordtverwezennaarhetadviesvanhet
Comitéinzake„Energieenmilieu"(5).
4.3.2.Inhetprogrammawordtophetstukvanhet
energiebeleidhetgebruikvankernenergiebuitenbe­
schouwinggelaten,maaraandenucleairesectorwordt
welaandachtbesteedindepassageinzake„risico­
beheersingenpreventievanongevallen"(hoofdstuk6,
blz.61e.v.).
4.3.3.Voortswordtnietconcreetingegaanop(met
namefiscale)stimulansenvooreensnellereontwikke­
lingentoepassingvaneindelozeenergiebronnen evenals
op„minimum-kostenplanning "(leastcostplanning)bij
investeringenophetgebiedvandeenergieproduktie
(d.w.z.optimalisering vandebestaandedanwelnogte4.Sectoraledoelstellingen
4.1.Terwillevandeeffectiviteitconcentreert het
programmazichterechtopvijfsectorenvandeecono­
mie(industrie,energie,vervoer,landbouwentoerisme).
DeCommissiewijstherhaaldelijkophetbelangvan
milieu-effectrapportages voordeuitvoeringvanhetpro­
grammaenisvoornemensdezeookopplannenen
programma'stegaantoepassen.Helaasisindeonder­
havigeversievanhetmilieuprogramma afgewekenvan
deoorspronkelijk inhetontwerp-programma gefor­
muleerdegedachteompolitiekebeslissingenbijmilieu­
effectrapportages eenroltelatenspelen.Gezienhet
grotebelangvanpolitiekebeslissingenopalleniveaus
voordeuitvoeringvanmilieuprogramma 's,zoudeoor­
spronkelijkgeplandepolitiekeevaluatieweerinhet
programmamoetenwordenopgenomen .HetComité
dringteropaandatdegeplandeaanvullingvande
Richtlijninzakemilieu-effectrapportages (3)zospoedig
mogelijkwordtvoorgelegd.
4.2.Voordeindustriewordtnietaangegevenhoe
de—interessante—overwegingen inzakeeenbeter
(')PBnr.C332van31.12.1990,blz.107.
(2)PBnr.C180van8.7.1987,blz.26. (4)PBnr.C159van17.6.1991,blz.49.
(5)PBnr.C269van14.10.1991,blz.67. (3)PBnr.L175van5.7.1985,blz.40.

4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/31
4.5.5.Bovendienzouhettotdusverregevoerdevis­
serijbeleidinderichtingvaneen„duurzameenmilieu­
vriendelijkeontwikkeling"georiënteerd moeten
worden.
4.6.Inhetprogrammawordtlangnietvoldoende
aandachtbesteedaandesectortoerisme.Erzoumoeten
wordenoverwogen,infrastructuurmaatregelen t.b.v.
hettoerismeaaneenverplichtemilieu-effectrapportage
teonderwerpen .Toteenprogrammainzaketoerisme
enmilieubescherming behorenookinstrumententer
bevorderingvan„extensieftoerisme".Tevenszouer­
aankunnenwordengedachtuithettoerismevoort­
vloeiendeheffingenvoormilieumaatregelen tegebrui­
ken.HetComitéconstateertmetvoldoeningdathet
EuropeesParlementeenresolutieheeftaangenomen
betreffendeeenprogrammavoorgemeenschappelijke
actiest.b.v.hettoerisme(3).Tevensverwijsthetindit
verbandnaarzijnadviesinzakehet„Actieprogramma
vandeGemeenschap ophetgebiedvanhet
toerisme".(4)
5.Thema'sendoelstellingenvanhetprogramma
5.1.Inhetprogrammawordendevolgendethema's
genoemd:
—veranderingen vanhetklimaat,
—verzuringenluchtkwaliteit ,
—beschermingvannatuurenbiodiversiteit ,
—waterhuishouding ,
—stadsmilieu,
—kustgebieden ,
—afvalverwijdering .
5.1.1.VolgenshetComitézouduidelijkergede­
finieerdoftoegelichtmoetenwordenwelkverbander
tussenditdeelvanhetprogrammaendeindelingin
economische sectorenbestaat.
5.2.Watdebehandelingvandeklimaatproblematiek
betreft(gevaarvanalgemenetemperatuurstijging ),mag
nietalleenaandachtwordenbesteedaanC02,maar
moetookwordengestreefdnaarreductievandeuit­
stootvanNOx,methaanencfk's.HetComitéstemtin
methetvoorstelvandeCommissietotverkortingvan
determijnenindeEG-verordening inzakeafschaffing
vanhetgebruikvancfk'senanderegassendievan
invloedzijnophetklimaat,entotaanscherpingvan
hetProtocolvanMontreal.(5)
5.2.1.HetComiténeemtmetbelangstellingkennis
vandeopmerkingeninhetprogrammaoverhetgevaar
vanklimaatveranderingen enhetstemtinmetdevoor­
stelleninzakedebijdragediedeGemeenschapophet
gebiedvandepreventielevert(hoofdstuk5.1).DeCom­creërencapaciteitenvoorenergieproduktie ,-opslagof
-omzetting).Maatregelendieglobaleklimaatveran­
deringenmoetenvoorkomen,zijnookvaninvloedop
hetenergiebeleid .
4.4.Aangaandedevervoerssector wordtgevreesd
datdevoltooiingvandeinternevervoersmarkt negatie­
vebijwerkingenophetmilieuzalhebben[zieinitiatief­
adviesvanhetComité„MilieubeleidendeInterne
Markt"(zieboven)].Verderwordtinditverbandver­
wezennaarhetinmiddelsdoordeCommissievoorge­
legdeGroenboekoverdeinvloedvanhetvervoerop
hetmilieu(*),waaroverhetComitéeenapartadvies
zaluitbrengen.
4.4.1.Erwordtnietvoldoendeaandachtbesteedaan
deschadediehetluchtvervoeraanhetmilieutoebrengt.
4.4.2.Tevensmoeteenbeleidwordenuitgestippeld
waarinhetopenbaarvervoervoorrangkrijgtt.o.v.het
individueelvervoerenhetvervoeroverrailsenvia
waterwegenvoorrangkrijgtt.o.v.hetvervoeroverde
wegen—voorzovermogelijk—ookt.o.v.hetlucht­
vervoer .
4.5.Aangaandelandbouwwordtinhetprogramma
benadruktdatbijdehervormingvanhetGLBmilieu­
aspecteneenrolmoetenspelen.Erwordtverwezen
naarhetadviesvanhetComitéover„Milieuen
landbouw"(2).
4.5.1.HetEuropeselandbouwbeleid zoueropge­
richtmoetenzijnhetecologischevenwichtophetplatte­
landteherstellenenermeteconomische stimulansen
voortezorgendatdelandbouwproduktie opkwaliteit
wordtgericht.
4.5.2.Steunuithoofdevanb.v.devoorhetGLB
uitgetrokkenmiddelenzouindetoekomstalleenvoor
maatregelenmoetenwordenverleenddieeenduurzame
enmilieuvriendelijke ontwikkelingbevorderen .Ook
zoudenmetdezemiddelenmaatregelenvoorhetbehoud
vanecosystemenenlandschappenmoetenwordenbe­
vorderd.
4.5.3.Daarnaastzoudendebeleidssectoren waarbij
hetgebruikvangrondeenrolspeelt,beteronderling
gecoördineerd moetenworden(gemeenschappelijk
landbouwbeleid ,bosbouw,vervoer-menergiebeleid ,
evenalstoerisme).Beschermingvandegrondmoethier­
bijalsprioriteitwordenbeschouwd .Daarommoeten
maatregelen wordengenomenomerosieen
steppevorming tevoorkomen .Tenbehoevevanzowel
land-alsbosbouwzoudenopgrondendievroegervoor
agrarischedoeleindenwerdengebruikt,bebossingspro­
gramma'smetgeschikteboomsoortenkunnenworden
uitgevoerd.
4.5.4.Opleidingenvoorlichtingvanlandbouwers
metbetrekkingtotecologischelandbouwmoetenwor­
denverbeterd.
(3)ResolutievanhetEuropeesParlementvan18.2.1992.
(4)PBnr.C49van24.2.1992.
(5)Ontwerp-verordeningvan20.3.1992[doe.COM(92)106
def.].(!)Doe.COM(92)46def.
(2)PBnr.C298van27.11.1989,blz.40.

Nr.C287/32 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
worden,isdeafvalstroom .Voorkómenvanafvalinclu­
siefhergebruikvanmaterialenmoethierbijdemilieu­
politiekeprioriteitzijn;pasopdetweedeplaatskomen
maatregelenalsrecyclingvanresiduenenmilieuvriende­
lijkeenveiligeafvalverwijdering .
5.7;1.Denoodzaakvaneendergelijkbeleidwordt
inhetCommissieprogramma terdegeonderkend .Er
ontbrekenevenwelconcretedoelstellingen opditge­
bied,zodatnietduidelijkisofdeCommissieafvalpre­
ventiedaadwerkelijk alsprioriteitbeschouwt .Zozou
aandachtmoetenwordengeschonkenaanbeproefde
methodesvoorhetvoorkomenvanafval,b.v.statiegeld
enretourverpakkingen .
5.7.2.DegeheleGemeenschap zalindenabijetoe­
komstintoenemendematemeternstigeproblemen
i.v.m.verpakkingsafval geconfronteerd worden.Inhet
programmazoumoetenwordenverwezennaardein
sommigeLid-Statengenomenmaatregelenterbevorde­
ringvanrecyclingresp.hergebruikvanverpakkingen .
5.7.3.Voorzovergenoemdemaatregelen—ookop
grondvanhetsubsidiariteitsbeginsel —nietopEG­
niveaukunnenwordeningevoerd,moetervoorgezorgd
wordendatLid-Statendiedergelijkemaatregelenne­
men,nietdoordeCommissiewordengehinderd.
5.7.4.Voortszoumeernadrukmoetenkomente
liggenophetbeginseldatafvalalleenvervoerdmag
wordenwanneerditstriktnoodzakelijk isendat„afval­
toerisme"naargebiedenbuitendeGemeenschap over­
eenkomstighetVerdragvanBaseleenhaltmoetworden
toegeroepen (zietabel14,„afval").missieheeftinmiddelseenaantalvoorstellentervermin­
deringvandeC02-uitstoot,hetbroeikaseffectende
verbeteringvanhetenergierendement voorgelegd [does.
COM(92)180,181,182en226],waarinookwordt
voorzienineconomischeènfiscalemaatregelen .Inver­
bandmetdezevoorstellendiebedoeldzijnalsbijdrage
vandeGemeenschaptervoorkomingvaneenglobale
klimaatverandering ,verwijsthetComiténaarzijnad­
viezen„MilieubeleidendeInterneMarkt"en„Energie
enmilieu"(paragrafen2.4.2en2.4.3)(!);daarnaast
behoudthetzichvoor,ookovergenoemdevoorstellen
adviesuittebrengen.
5.3.Tenaanzienvandeluchtkwaliteit indebiosfeer
wordendeWHO-normenterechtovergenomen (2)(zie
tabel9);hieropheefthetComitébijherhalingaange­
drongen.
5.4.Aangaandedewaterhuishouding dringthet
Comitéaanopdoortastendemaatregelenterbeperking
vanhetge-enverbruikvanwaterreserves ,evenalsop
voorschriftenbetreffendehetgebruikvandegrond­
watervoorraad indezinvandeResolutievandeRaad
van25februari1992betreffendehettoekomstigebeleid
vandeGemeenschapinzakegrondwater (3).Inhetpro­
grammaontbrekenopmerkingenover:
—dedalingvanhetgrondwaterpeil ;
—deverziltingvandebodeminZuid-Europa .
5.5.Aangaandehet„stadsmilieu"verwijsthet
ComiténaarzijnadviesoverhetGroenboekvande
Commissie (4).Demaatregeleninzakeplanningenin­
frastructuurzoudenineenmilieu-effectrapportage
moetenwordenmeegenomen .Hierbijzouookmoeten
wordengekekennaarhetvoorcongestiegebieden bui­
tengewoonbelangrijkeprobleemvandegeluidsover­
last;eenrichtlijnvoorstel vandeCommissieterzake
laatopzichwachten.Inhetprogrammazouookmoe­
tenwordenaanbevolendateentehogeconcentratie
vanindustrieëninbepaaldegebiedenmoetworden
voorkomen .Overigensmagnietwordenvergetendat
deGemeenschap ophetgebiedvanstedebouwen
stadsplanningovereenbeperktebevoegdheidbeschikt.
5.6.Bijdetoeristische,industriëleeneconomische
ontwikkelingvandekustregio'smoethetmilieuten
vollebeschermdworden(5).Vooralvoorkustgebieden
dietotdusverreongereptzijngebleven,moeteenbijzon­
derebeschermingsregeling wordengetroffen(zieReso­
lutievandeRaadvan25februari1992betreffendehet
toekomstigebeleidvandeGemeenschapmetbetrekking
totdeEuropesekustzone)(6).
5.7.Eénvandegrootsteproblemenwaarmeede
Gemeenschapdekomendejarengeconfronteerd zal6.Risicobeheersing enpreventievanongevallen
6.1.Wathetprogrammainzakebeheersingvanri­
sico'senongevallenbetreft,hechthetComitézijngoed­
keuringaandeintabel15geplandeaanpassingvande
voorschriftenbetreffendegevaarlijkechemicaliënaan
destandvantechniekenwetenschap (zieblz.62e.v.).
6.2.DeCommissiewijsterterechtopdatderisico's
dievoortvloeienuitindustrieelgebruikvanmetname
chemicaliën,biotechnologie enkernenergiedringend
moetenwordenbeoordeeld .Hierbijmoetvolgenshet
Comiténietalleenwordengeletopdegevolgenvoor
hetmilieu,maarevenzeeropderechtstreeksegevaren
engezondheidsrisico 'svoordewerknemersindever­
schillendewerkomgevingen .
6.3.Voorwaarde voorhettoelatenvanstoffenmoet
eenhoogbeschermingsniveau zijn,waarbijdegrens­
waardenaandestandvanwetenschapentechniek
moetenwordenaangepast.
6.4.OpEG-niveauvastgelegdegrenswaardenmogen
ingeengevalindeplaatskomenvanindeLid-Staten
geldendestrengeremilieu-resp.gezondheidsnormen ,en
welinhetbijzonderophetgebiedvandestralingsbe­
scherming.InhetCommissiedocument wordtgeenaan­
dachtbesteedaancontrolesvandestralenbelasting vanf1)Zievoetnootnr.1blz.29ennr.1blz.31.
(2)WHOGuidelinesforAirQuality—1987.
(3)PBnr.C59van6.3.1992,blz.2.
(4)PBnr.C269van14.10.1991.
(5)ZieookadviesvanhetComitéinzake„Toerismeenregionale
ontwikkeling",PBnr.C332van31.12.1990,par.6.5.
(6)PBnr.C59van6.3.1992,blz.1.

4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/33
luchtpersoneel enaandeontwikkelingvangemeen­
schappelijkenormenophetgebiedvandestralingsbe­
scherming.7.3.Economischeinstrumentenvanhetmilieubeleid
7.3.1.Inhetprogrammawordendevolgendeinstru­
mentengenoemd:
—heffingenenbijdragen,fiscalestimulansen,over­
heidssteun;
—eco-audit-systeem ;7.Uitbreidingvanhetinstrumentarium vanhetmilieu­
beleid
7.1.Overeenkomstig hetactieprogramma zullenin
hettoekomstigeEuropesemilieubeleidmarkteconomi­
scheinstrumentenwordeningebouwd .Hierbijwordt
gedachtaaneen„instrumenten-mix "vanwetsvoor­
schriftenenmarkteconomische maatregelendieerborg
voormoetstaandatmilieuvriendelijk gedragdemoeite
waardis.Dezenieuweaanpakkanprincipieeldegoed­
keuringvanhetComitéwegdragen.Helaasontbreekt
inhetCommissiedocument eenbeschrijvingeneen
evaluatievandevoor-ennadelenvandeverschillende
instrumenten .
7.2.Wet-enregelgeving
7.2.1.InhetCommissiedocument wordtnietduide­
lijkgemaaktdatmaatregelenophetgebiedvande
regelgeving (emissie-enprocesnormen ,evenalspro-r
duktnormen )indetoekomstuitsluitendzullenworden
genomen(zieblz.68,hoofdstuk7vanhetprogramma)
om
—de„basisvoorwaarden "voormilieubehoud en-be­
schermingvastteleggen,
—tewaarborgendatinternationale verplichtingen
wordennageleefd,enom
—deinternemarktophetgebiedvanmilieu­
beschermingteverwezenlijken .
7.2.2.Harmonisering betreffendemilieubescherming
inhetkadervanhetinterne-marktprogramma vondtot
dusverrevaakplaatsopbasisvanhetlaagstegemeen­
schappelijkeniveau.AlhoeweldeEuropeseAktehet
tegendeelvoorschrijft,isgeenzelfstandigmilieubeleid
meteenhoogbeschermingsniveau vandegrondgeko­
men,maarwerdinplaatsdaarvanvaakvooreenhar­
moniseringinnederwaartserichtinggekozen.Daarom
zouverduidelijktmoetenwordenofwet-enregelgeving
inverhoudingtotdeeconomischeinstrumenten inde
toekomstalleenzullenwordengebruiktomminimum­
normenvastteleggen,ofdatookd.m.v.wet-enregel­
gevingeenhoogbeschermingsniveau totstandmoet
wordengebracht.
7.2.3.Wanneerdevoorschriften vanhetEG-recht
nietinnationaalrechtwordenomgezet,kanhiertegen
volgenshetComitédoeltreffendwordenopgetreden
doorovereenkomstig artikel171vanhetEG-Verdrag
vanMaastrichtgeldboetesinhetvooruitzichttestellen
danwelopteleggen.OokdeCommissieverwijst
naardezemogelijkheid (blz.84).HetComitéiser
voorstandervaneensysteemtecreërenwaarinLid­
StatendiedeEG-wetgeving nietnaarbehoreninnatio­
naalrechtomzetten,doordeburgeraansprakelijkkun­
nenwordengesteld,zoalsditovereenkomstig hetarrest
vanhetEuropeseHofvanJustitievan19.11.1991
(gevoegderechtszaken6/90en9/90)kangebeuren.—wettelijkeaansprakelijkheid ;
—milieukeuren .
7.3.2.Economischeinstrumentenzijnvooralge­
schiktomsupraregionaleproblemenaantepakkenen
ombijtedragentothetoplossenvanglobalemilieupro­
blemen(b.v.heffingent.b.v.debeschermingvanhet
klimaat,zieboven,paragraaf5.2).
7.3.3.Deproblemenronddeinternaliseringvanex­
ternekosten(zieblz.9en72vanhetprogramma)
heefthetComitéinzijninitiatiefadvies„Milieubeleiden
InterneMarkt"(zieboven)albehandeld.Hetisthans
nogmaardevraagofeendergelijketoerekeninginde
praktijkhaalbaaris;denoodzakelijke (marktecono­
mischebasisvooreenactieprogramma tothetjaar2000
isnietvoorhanden.Erschijntbovendiengeheelniette
zijnnagedachtoverdesocialegevolgenvaneendergelij­
ketoerekening.Deinternaliseringvanexternekosten,
b.v.bijbrandstof,zouertoekunnenleidendatpersonen
meteenlaaginkomengeenvoordeelkunnenhalenuit
hetvrijverkeervanpersonenofuitmobiliteit,terwijl
voorpersonenmeteenrelatiefhooginkomende
kostenfactornauwelijksvanbelangzalzijn.Hetmag
ingeengevalzozijndatmilieubederfdoorfinanciële
compensatiespraktischgelegitimeerdwordt.
7.3.4.Ingenoemdinitiatiefadvies vanhetComité
wordtaandachtbesteedaandeproblemeni.v.m.
structuurenhoogtevanmilieuheffingen en-belastingen.
7.3.5.DeCommissienoemtbijdeeconomischein­
strumententerechtdewettelijkeaansprakelijkheid .He­
laasishetrichtlijnvoorstelinzakewettelijkeaansprake­
lijkheidvoorschadeveroorzaaktdoorafvalstoffen,
waaroverhetComitéalenigetijdgeledenadviesheeft
uitgebracht,nogsteedsnietgoedgekeurd .Inhetpro­
grammavandeCommissiewordtookgeengewag
gemaaktvancollectieveaansprakelijkheid danwelaan­
sprakelijkheidvandegemeenschapingevaldeveroorza­
kernietteachterhalenis(b.v.„milieu-erfenissen ",zie
o.m.hetadviesvanhetComité).
7.3.6.HetComitéconstateertmetvoldoeningdatin
hetprogrammawordtgewezenopmilieuconvenanten
tussenbedrijfstakkenenondernemingenenerzijdsende
overheidanderzijdsbetreffendedeverwezenlijkingvan
doelstellingenvanhetmilieubeleid [blz.33,60(tabel
14),68].HetComitéheeftzichreedsinhetverleden
(ziehetalgenoemdeadviesvanhetComitéinzake
„MilieubeleidendeInterneMarkt")inpositievezin
overditinstrumentuitgelaten.
7.4.Horizontalemaatregelen
7.4.1.HetComitéisingenomenmethetuitvoerige
overzichtvandehorizontalemaatregelenintabel17

Nr.C287/34 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
vanhetprogrammaenvooralmetdehieringenoemde
verbeteringvandeinformatieoverdetoestandvanhet
milieuinhetalgemeenenoponderdelen .
7.4.2.Inhetprogrammawordtgeheelterechtbena­
druktdathetMilieu-Agentschap eenbelangrijkinstru­
mentisvoordeverwezenlijking endeactualiseringvan
hetprogramma .Hetiseenschandaaldatdeoprichting
vanhetAgentschap,waartoealmeerdantweejaar
geledenwerdbesloten,nogsteedsgeenfeitisaangezien
devraagwaarditorgaangevestigdzalworden,gekop­
peldwerdaaneenbesluitoverdevestigingsplaats van
andereEuropeseinstanties.HetiszaakdathetMilieu­
Agentschaponmiddellijkeenbeginmetzijnwerkzaam­
hedenkanmaken.DaartoestelthetComitévoor,thans
alleenmaareenvoorlopigevestigingsplaats aante
wijzen.
7.4.3.Hetstaatbuitenkijfdatonderzoekenontwik­
kelingopmilieugebiedverdermoetenwordenbevor­
derd.Onderzoeks-enontwikkelingsprogramma 's,die
vanzelfsprekend opdemeestrecenteinzichtenmoeten
berusten,mogenerniettoeleidendatdringendnoodza­
kelijkemaatregelenophetgebiedvanhetmilieubeleid
metvertragingwordengenomen.8.3.DeCommissieisvoornemenseen„netwerk",
bestaandeuitnationaleautoriteitenendienstenvande
Commissie,totstandtebrengen.Ditvoorstelwordt
inhetprogrammanietnadertoegelichtenkanpas
beoordeeldwordenwanneerhetgeconcretiseerd wordt.
HetComitégaatervanuitdathetbijdeverderediscus­
siewordtbetrokken .
8.3.1.HetComitéconstateertvoortsmetvoldoening
dathetnoginhetvierdeactieprogramma geformuleerde
voorstelomeigenEuropesemilieu-inspectiediensten in
hetleventeroepen,intussenvantafelis;hetComité
hadditvoorsteldestijdsafgekeurd.
8.4.Inhetonderhavigemilieuprogramma wordtnog
sterkerdantotdusverredenadrukgelegdopintegratie
vanhetmilieubeleidindeanderebeleidssectoren .Om
dezeideeookindepraktischewerkzaamheden vande
Commissietelatendoorwerken,zoueeninterncomité
voorcoördinatievanmilieumaatregelen tussendebe­
trokkendirectoraten-generaal moetenwordenopge­
richt.Ditzouookbelastmoetenwordenmethetonder­
zoeknaardemilieuvriendelijkheid vandedoordeCom­
missiegenomenmaatregelen .
9.Internationaal milieubeleid
9.1.HetComitéisvanmeningdatdeEGnietalleen
tegenoverdeLid-Staten,maarookinmondiaalverband
hetvoortouwophetgebiedvanhetmilieubeleidmoet
nemen,aangezien
—deEuropeselandendoorhunhogematevanin­
dustrialisering alsbelangrijkeveroorzakersvanhet
globalemilieubederfmoetenwordenbeschouwd;
—destandvandemilieutechnologie —conditiosine
quanonvoordeverwezenlijking vanmilieu­
beleid—indeGemeenschaphoogis;
—Europazichzulksfinancieelkanveroorloven,en
—debevolkingingrotedelenvanEuropavrijsterkis
doordrongen vandenoodzaakvanmilieu­
bescherming .
9.2.Europazouophetgebiedvanmaatregelenten
behoevevaneenwereldwijde,duurzameenmilieuvrien­
delijkeontwikkelingeenvoorbeeldfunctie moetenver­
vullen,enditbeleidtoteenbelangrijkerichtsnoervoor
haarexternebetrekkingenmoetenmaken.Voorwaarde
hiervoorisdathetEuropesemilieubeleiddaadwerkelijk
isopgewassentegendeuitdagingennuenindekomende
tijd.Hiervooriseenquaaanpakenuitvoeringgeavan­
ceerdmilieubeleidnoodzakelijk,datookinEuropanog
nietoveralisverwezenlijkt .Ookophetstukvande
ontwikkelingssamenwerking opEG-niveaumoeteen
sterkerenadrukopmilieubescherming komenteliggen.
9.3.GezienhaareconomischpotentieelisdeGe­
meenschapmoreelverplicht,financieelbijtedragen
totmilieuprojecten inontwikkelingslanden eninOost­
Europa.Zonderhulpvandeindustrielanden kunnen
demaatregelendienoodzakelijkzijnomhetecologisch8.Uitvoeringvanhetactieprogramma
8.1.Deideedatdenoodzakelijkemilieumaatregelen
welvanzelf,opbasisvanvrijwilligheid ,zullenworden
uitgevoerd(self-enforcement —blz.82)kan,uitgaande
vandetotnogtoeopgedaneervaringen—ookwanneer
rekeningwordtgehoudenmetmogelijketoekomstige
ontwikkelingen engebruikwordtgemaaktvaneenin­
strumenten-mix —nietwordenbeoordeeld;ookde
Commissiebeschouwtdezeideeevenwelalsmogelijk­
heidvoordelangeretermijn.Ookvoordeeconomische
instrumentenvanhetmilieubeleid,vooralindevorm
vanbelastingenenheffingen,iswet-enregelgevingvan
encontroledoordeoverheidnoodzakelijk .Inwezen
vormenookdergelijkemaatregeleneeningreepinhet
marktmechanisme .
8.2.DeCommissiesteltvoor,een„adviesforum"op
terichten.Eendergelijkforumzouertoekunnendienen
debetrokkengroepenopeenvroegtijdstipteinforme­
ren—b.v.overdeconcretemaatregelendieteruitvoe­
ringvanditprogrammazijngepland—enhetweder­
zijdsevertrouwentebevorderen.Anderzijdszalhet
bestaanvaneendergelijkforumer—zoalsookinhet
programmawordtbetoogd—niettoeleidendatde
afzonderlijke bijhetmilieubeleidbetrokkengroepen
hunstandpuntennietmeernaarvorenkunnenbrengen.
InhetCommissievoorstel wordtnietgeheelduidelijk
hoederelatietussenhetadviesforum enhetuitverte­
genwoordigers vanderegeringensamentestellenmi­
lieucomité (hoofdstuk9vanhetprogramma )erzou
moetenuitzien.HetComitésteltvoor,datdeCommis­
siebinnenkorteenmilieuconferentie metvertegenwoor­
digersvanderegeringenendesociaal-economische
kringenoverdethema'svanhetprogrammazoukun­
nenorganiseren .

4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/35
evenwichtteherstellen,nietwordenuitgevoerd.Nude
defensie-uitgaven wordeningekrompen,zouhetgemak­
kelijkerzijndanvroegeromdezesteuntefinancieren,
mitsgeenextramiddelenmoetenwordenuitgetrokken
omgewezenmilitaireinstallatiestesaneren.Daarnaast
zouhetontwikkelingsfonds vandeEGvoormaatrege­
lenopmilieugebiedkunnenwordenuitgebreidvoorde
financieringvanmilieuvriendelijke activiteitenwaarbij
zuinigmetnatuurlijkehulpbronnenwordtomgegaan.
HetComitéconstateertmetvoldoeningdatdeRaadop
5mei1992heeftbeslotendatstappenindezerichting
zullenwordengezet.
9.4.InhetkadervanhetEuropesemilieubeleidmoet
ookbijdeandereindustrielanden (deVS,Canada,
Japan)wordenaangedrongenopgezamenlijkemaatre­
gelenopwereldniveau .
9.5.DeEG-voorschriften voorhetrechtstreeksehan­
delsverkeermetderdelandenmoetenwordendoorge­
licht.Ditgeldtinhetbijzondervoordeuitvoervan
gevaarlijkestoffen,(zieookadviesvanhetComitéover
deontwerp-verordening vandeRaadinzakein-en
uitvoervanbepaaldegevaarlijkechemicaliën)(1).Aan
dehandvandepraktischeervaringendiezullenwordenopgedaan,moethetdoordeRaadvastgesteldebeginsel
vanexportnavoorafgaandetoestemming (priorinfor­
medconsent)wordengeverifieerd .Ermoetookvoor
wordengezorgddatgeenproduktenindeEGworden
ingevoerddieinstrijdmetdeinternationaalgeldende
normenopmilieu-onvriendelijke wijzegeproduceerd
zijn.
9.6.DeEG-organenzoudeninhetkadervanhet
onderhavigemilieuprogramma nogintensieverdantot
dusverremoetensamenwerken metinternationale or­
ganisatiesdiezichookbuitenEuropametmilieubeleid
bezighouden (metnameUNEPenOESO).
9.7.MetdelandenbuitendeEuropeseGemeen­
schap,vooralinMidden-enOost-Europa ,moetook
t.a.v.deontwikkelingvanhetmilieurecht,deuitwisse­
lingvantechnologieënengegevensenhetopleidings­
envoorlichtingsbeleid eennauweresamenwerkingtot
standwordengebracht.
9.8.Inditverbandwasdeinternationale milieucon­
ferentievandeVerenigdeNaties(UNCED),dieinjuni
1992inBraziliëisgehouden,vangrootbelang.De
thema'svandezeconferentiehebbeninbredekring
belangstellinggewekt,vooralbijniet-gouvernementele
organisaties .Terwillevaneensnelleuitbouwvanhet
Europesemilieubeleidzoudendeuitkomstenvande
UNCED-conferentie bijdeuitvoeringvanhetactiepro­
grammamoetenwordenmeegenomen . (MPBnr.C191van22.7.1991,blz.17.
GedaanteBrussel,1juli1992.
DeVoorzitter
vanbetEconomischenSociaalComité
MichaelGEUENICH