Samenvatting

Effectbeoordeling van Verordening (EU) xxx/2019 van de Commissie betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor lasapparatuur

A. Behoefte aan actie

Waarom? Wat is het probleem?

Lasapparaten zijn business-to-business (B2B)-producten die op ruime schaal gebruikt wordt in tal van sectoren, en vooral in de bouw-, energie- en transportsectoren. Bij het lassen worden grote hoeveelheden energie en lasmateriaal (lasdraad of elektroden die als “lijm” in de las fungeren) verbruikt. De helft van de gebruikte apparatuur verbruikt ook grote hoeveelheden beschermgas. De laatste decennia is er aanzienlijke vooruitgang geboekt wat betreft de energie- en materiaalefficiëntie en veelzijdigheid van lasapparatuurtechnologie. Bij de aanschaf van apparatuur geldt energie- of materiaalefficiëntie momenteel echter niet als prioritair, maar geven kopers voorrang aan aspecten zoals betrouwbaarheid en betaalbaarheid. Dit is te wijten aan een gebrek aan informatie over het energie- en materiaalverbruik, het feit dat gebruikers zich meestal geen rekenschap geven van de levenscycluskosten, en andere gewoonten zoals de voorkeur voor een bepaald merk. Als gevolg daarvan dringen energiebesparende technologieën niet even snel tot markt door als dat het geval zou zijn als zij passende ondersteuning zouden krijgen. Hergebruik, reparatie en recycling wordt beperkt door het gebrek aan informatie over materiaalefficiëntie en door de moeite die het kost om producten te demonteren en te scheiden, en om ingebedde kritieke grondstoffen en gevaarlijke componenten te identificeren.

Wat moet met dit initiatief worden bereikt?

De algemene doelstelling is om een bijdrage te leveren aan het verwezenlijken van de klimaat- en energiedoelstellingen van de EU voor 2030 en van de doelstellingen van het pakket circulaire economie, en tegelijkertijd te zorgen voor de goede werking van de interne markt. Het initiatief beoogt met name: -mensen binnen de leveringsketen bewuster te maken van de milieuprestaties van lasapparatuur, -gebruikers te helpen producten te vergelijken, en -de repareerbaarheid en recycleerbaarheid van producten te verbeteren. Dit initiatief zal ook het concurrentievermogen van de industrie in de EU ten goede komen, doordat EU-producten sneller in de pas zullen lopen met de technologische vooruitgang en met eisen inzake energie-efficiëntie in andere wereldeconomieën.

Wat is de meerwaarde van maatregelen op EU-niveau?

Lasapparatuur wordt wereldwijd vervaardigd en verhandeld, en de componenten komen van overal ter wereld. Lasapparaten zijn complexe producten die niet per land verschillen. De vaststelling van EU-brede voorschriften voor het ontwikkelen van gezamenlijke regelgeving en toezichtsprogramma's in plaats van meerdere nationale regelingen, wetten en toezichtsregelingen zou inhouden dat de middelen van lidstaten samengebracht zou worden. Zonder geharmoniseerde eisen op EU-niveau kan het zijn dat lidstaten nationale, productspecifieke eisen inzake energie-efficiëntie vaststellen, in het kader van hun milieu- en energiebeleid. Dit zou afbreuk doen aan het vrije verkeer van goederen en zou hogere nalevingskosten voor Europese bedrijven inhouden. Vaststelling van eisen inzake energie-efficiëntie op het niveau van de EU heeft daarom een duidelijke meerwaarde.

B. Oplossingen

Welke wetgevende en niet-wetgevende beleidsopties zijn overwogen? Heeft een bepaalde optie de voorkeur en zo ja, waarom?

Er zijn vier beleidsopties beoordeeld. ·Beleidsoptie 1 — ongewijzigd beleid: dit is het basisscenario, waarbij de huidige situatie onveranderd blijft. ·Beleidsoptie 2 — zelfregulering: de Commissie heeft het bedrijfsleven de kans gegeven om zelfregulering te ontwikkelen, maar er zijn geen voorstellen gedaan. ·Beleidsoptie 3 — energie-etikettering: deze optie wordt gewoonlijk voorgesteld voor “business-to-consumer” (B2C)-producten in combinatie met ecologisch ontwerp, om de beste producten zichtbaarder te maken, en de concurrentie om de beste producten te bevorderen. Dit is echter moeilijk wanneer er geen uitgebreide databank bestaat met gegevens over energie-efficiëntie die met erkende meetmethoden zijn vastgesteld. ·Beleidsoptie 4a — “laagste levenscycluskosten”: verplichte efficiëntiegrenzen voor de stroomvoorziening, optimalisering van de investeringen van de gebruiker in de loop van de levenscyclus van het product, te bereiken in 2028, met een tussenstap in 2023. ·Beleidsoptie 4b — “laagste levenscycluskosten, ambitieus”: even strikte eisen inzake ecologisch ontwerp als beleidsoptie 4a ("laagste levenscycluskosten"), maar eerder (2025) te bereiken, en zonder tussenstappen. ·Beleidsoptie 5 — informatie: verplichte verstrekking van informatie over energie- en materiaalefficiëntie, maar geen kwantitatieve efficiëntie-eisen. Bovendien houden zowel beleidsoptie 4a als 4b in dat: -rekenmethoden worden ontwikkeld door middel van normalisatie; -informatie wordt verstrekt over materiaal- en energieverbruik; en -informatie wordt verstrekt over de circulaire economie-aspecten (om de repareerbaarheid en recycleerbaarheid te verhogen). De eisen inzake informatieverstrekking zullen vanaf 1 januari 2021 van toepassing zijn. Beleidsoptie 4a, waarbij er een balans is tussen algemene materiaal- en energiebesparingen enerzijds en steun van belanghebbenden anderzijds, is de voorkeursoptie uit economisch en ecologisch oogpunt. De optie voldoet ook aan de eis van de richtlijn inzake ecologisch ontwerp om een productspecifieke uitvoeringsmaatregel voor te stellen.

Wie steunt welke optie?

·Beleidsoptie 1 — ongewijzigd beleid: gezien de ontwikkeling van energie-efficiëntievoorschriften in andere wereldeconomieën zien de belanghebbende partijen, met name de industrie, deze optie niet als verstandig. ·Beleidsoptie 2 — zelfregulering: de Commissie en de lidstaten hadden deze optie voorrang gegeven, maar de sector heeft geen voorstellen gedaan. ·Beleidsoptie 3 — energie-etikettering: de lidstaten, ngo's en de bedrijfstak hebben ervoor gepleit deze optie uit te sluiten, wegens het ontbreken van meerwaarde ervan in de context van B2B producten. ·Beleidsoptie 4a — laagste levenscycluskosten: deze optie levert, net als beleidsoptie 4b, aanzienlijke milieubesparingen op, maar is de voorkeursoptie van de meeste lidstaten en van de industrie vanwege de langere aanpassingsperiode. ·Beleidsoptie 4b — laagste levenscycluskosten, ambitieus: deze optie wordt ondersteund door een aantal lidstaten en ngo's. De door deze optie gegenereerde milieubesparingen zijn weliswaar iets hoger dan die van beleidsoptie 4a, maar een groot deel van de bedrijfstak is bezorgd dat kleine en middelgrote ondernemingen (> 80 % van de Europese producenten) niet in staat zullen zijn om zich op tijd aan de eisen aan te passen. ·Beleidsoptie 5 — informatie: deze optie scoort lager dan beleidsopties 4a en 4b wat energie- en broeikasgasbesparingen, bedrijfsinkomsten en de totale kosten van eigendom betreft. Volgens de lidstaten en de sector is de toegevoegde waarde ervan lager dan de kosten ervan. Er was ruime steun voor de gemeenschappelijke aspecten van beleidsopties 4a/b en 5 (normalisatie van meetmethoden, verstrekking van informatie t.b.v. materiaalefficiëntie).

C. Effecten van de voorkeursoptie

Wat zijn de voordelen van de voorkeursoptie (indien van toepassing, anders die van de belangrijkste opties)?