COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(95) 51 def. 
Brussel, 07 .03.1995 
i 
t 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
Verslag over de toepassing van de artikelen 4bis en 6, lid 3 
van Verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad als gewijzigd bij Verordening 
betreffende gedragsregels voor geautomatiseerde boekingssystemen' 
PB L 22U van 29.7.1989 en PB I. 278 van 1 1.1 1.199: 
Verslag over de toepassing van de artikelen 4bis en 6, lid 3 
van Verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad als gewijzigd bij Verordening 
betreffende gedragsregels voor geautomatiseerde boekingssystemen1 
Inleiding 
Artikel 23, lid 2 van de gedragsregels ("Code") voor geautomatiseerde boekingssystemen 
bepaalt dat "de Raad de toepassing toetst van artikel 4bis en artikel 6, lid 3, aan de hand van 
een uiterlijk in 1994 door de Commissie in te dienen verslag". In dit verslag zal een overzicht 
moeten worden gegeven van de ervaring die is opgedaan bij de implementatie van de artikelen 
4bis en 6, lid 3, in de afgelopen twaalf maanden. Omdat de Commissie het nodig vindt 
uitgebreider ervaring op te doen met de toepassing van deze bepalingen, wordt voorgesteld dat 
de Commissie per 31 december 1995 nog een verslag bij de Raad indient en dat de Raad zijn 
toetsing van de artikelen 4bis en 6, lid 3, tot die datum uitstelt. De Raad zal dan over meer 
inlichtingen kunnen beschikken waarop hij zijn voorgenomen toetsing kan baseren. 
Achtergrond 
De twee door de Raad te toetsen artikelen gaan over de verplichtingen waaraan een 
systeemverkoper moet voldoen om te voorkomen dat de moederluchtvaartmaatschappijen 
profiteren van een voorkeursbehandeling bij de exploitatie van het geautomatiseerd 
boekingssysteem dat zij afzonderlijk of gezamenlijk bezitten dan wel daadwerkelijk controleren. 
Voorkeursbehandelingen bij de exploitatie van een geautomatiseerd boekingssysteem kan leiden 
tot vérstrekkende concurrentievervalsing tussen de maatschappijen die de systemen bezitten en 
andere deelnemende maatschappijen. 
Kenmerkend voor de twee artikelen die gericht zijn op opheffing van discriminatie zijn de 
volgende bepalingen: 
Artikel 4bis bepaalt onder meer dat de door een systeemverkoper verstrekte invoer- en/of 
verwerkingsfaciliteiten zonder discriminatie ter beschikking moeten worden gesteld van alle 
moederluchtvaartmaatschappijen en deelnemende luchtvaartmaatschappijen. Voorts moeteen 
systeemverkoper er zorg voor dragen dat zijn distributiefaciliteiten op een duidelijke en 
controleerbare wijze gescheiden zijn van de particuliere inventaris en beheers- en 
marketingfaciliteiten van luchtvaartmaatschappijen. Die scheiding moet op zodanige wijze 
tot stand worden gebracht dat verbindingen met de distributiefaciliteiten alleen door middel 
van een verbinding tussen toepassingsprogramma's tot stand kunnen worden gebracht die 
voor alle deelnemende luchtvaartmaatschappijen toegankelijk zijn. 
PB L 220 van 29.7.1989 en PB L 278 van 11.11.1993. 
Artikel 6, lid 3, bepaalt dat een systeemverkoper er met de passende 
beveiligingsmaatregelen voor moet zorgen dat moederluchtvaarmaatschappijen op geen 
andere dan een door de gedragsregels toegestane wijze toegang hebben tot informatie over 
individuele passagiers of informatie in samengevoegde vorm zoals handelsgegevens, die 
door luchtvaartmaatschappijen is verstrekt of voor die maatschappijen is gecreëerd. 
Beschuldigingen van bevoordeling van moederluchtvaartmaatschappijen komen vaak voort uit 
de omstandigheid dat geautomatiseerde boekingssystemen zijn ontwikkeld vanuit eigen 
reserveringssystemen van luchtvaartmaatschappijen die uiteraard ontworpen waren ten behoeve 
van de luchtvaartmaatschappij die eigenaar was van het systeem. Mettertijd zijn de regels voor 
de exploitatie van geautomatiseerde boekingssystemen aangescherpt om de meest aperte vormen 
van discriminatie ten gunste van moederluchtvaartmaatschappijen te voorkomen. Desalniettemin 
is men er in bepaalde kringen nog steeds vast van overtuigd dat het ongeacht de op de 
exploitatie van geautomatiseerd boekingssysteem ingestelde controle, onvermijdelijk is dat een 
luchtvaartmaatschappij die een geautomatiseerd boekingssysteem in eigendom heeft van een 
voorkeursbehandeling kan profiteren. 
Met het oog op de mogelijkheid dat deze beweringen ook na de aanname van de gewijzigde 
bepalingen van de gedragsregels zullen doorgaan, heeft de Raad, ten einde hierop snel te kunnen 
reageren zich zelf de mogelijkheid verschaft om de geschiktheid van de belangrijkste 
anti-discriminatiebepalingen al in een vroeg stadium van het bestaan van de gedragsregels te 
beoordelen. 
De nieuwe regel dat een systeemverkoper aan de overige deelnemende luchtvaartmaatschappijen 
dezelfde toegangsfaciliteiten tot zijn systemen moet bieden als door de 
moederluchtvaartmaatschappijen genoten faciliteiten heeft verstrekkende gevolgen gehad voor 
de werking van de boekingssysstemen. Zo moeten systeem verkopers van hosted systemen 
(geautomatiseerde boekingssystemen waarbij de eigen boekingssystemen van de 
moederluchtvaartmaatschappij zijn ondergebracht in het geautomatiseerd boekingssysteem dat 
haar eigendom is) er nu voor zorgen dat alle moeder- en deelnemende luchtvaartmaatschappijen 
toegangsmogelijkheden hebben tot de distributiefaciliteiten van het geautomatiseerd 
boekingssysteem via dezelfde verbinding tussen toepassingsprogramma's. 
In de boekingssysteemindustrie is uitgebreid gediscussieerd over de vraag hoe de geschiktheid 
kan worden beoordeeld van de procedures die door de systeem verkopers zijn opgezet om aan 
deze gedetailleerde regels te voldoen. De algemene opvatting was dat de beste manier om de 
geschiktheid van de procedures te bepalen is, het systeem door onafhankelijke deskundigen 
grondig te laten bestuderen. 
In verband hiermee heeft de Raad erkend dat de regelingen van de artikelen 4bis en 6, lid 3, 
in de praktijk getest moeten worden. Daarom is in artikel 21bis, lid 1, de bepaling opgenomen 
dat de systeemverkoper ervoor moet zorgen dat de overeenstemming in technisch opzicht van 
zijn geautomatiseerd boekingssysteem met de artikelen 4bis en 6 door een onafhankelijk 
controleur wordt nagegaan. De systeemverkoper moet minstens éénmaal per jaar het verslag van 
de controleur over zijn controle en bevindingen aan de Commissie voorleggen. De Commissie 
gaat dan na of maatregelen uit hoofde van artikel 11 van de gedragsregels (bepalingen inzake 
de handhaving) nodig zijn. 
Huidig standpunt 
De Commissie acht het voor de totstandkoming van een verslag waarop de Raad zijn 
beoordeling kan baseren van essentieel belang dat er voldoende achtergrondinformatie 
beschikbaar is over de praktische toepassing van de artikelen 4bis en 6, lid 3. De twee 
voornaamste bronnen waaruit deze informatie kan worden verkregen zijn de verslagen van de 
technisch controleur die overeenkomstig artikel 21bis, lid 1, aan de Commissie moeten worden 
voorgelegd en de onderzoeken van klachten die krachtens artikel 11 zijn ingediend. De 
informatie die de Commissie tot nu toe uit beide bronnen verkregen heeft is uiterst beperkt. 
Wat de technische controle betreft was de Commissie er zich van bewust dat in het eerste jaar 
de systeemverkopers bij het benoemen van hun technische controleurs moeilijkheden zouden 
ondervinden bij de omschrijving van de precieze omvang van de controle die moest worden 
verricht. De Commissie diende ook over een eigen norm te beschikken aan de hand waarvan 
de geschiktheid van de door de controleurs van systeemverkopers uitgevoerde controles kon 
worden getoetst. 
De Commissie erkende dat de omschrijving van de door de systeemverkoper uit te voeren 
controles en het controleren van die controleur alleen gedaan kon worden door voldoende 
gekwalificeerde deskundigen. Derhalve is een voorlopige lijst van gekwalificeerde controleurs 
opgesteld. Voorts heeft de Commissie in januari 1994 de procedure gestart die nodig is voor 
de benoeming van een adviesbureau dat een studie moet verrichten getiteld "Richtlijnen voor 
de uitvoering van controles krachtens artikel 2Ibis van Verordening 2299/89 van de Raad als 
gewijzigd bij Verordening 3089/93 van de Raad". Doel van de studie was de definiëring van 
de aanpak die bij het controleren van een geautomatiseerd boekingssysteem moet worden 
gevolgd, gecombineerd met een reeks suggesties voor controleprocedures. Verder moesten er 
modellen worden gegeven van de soorten adviezen die door de controleurs zouden kunnen 
worden gegeven. 
De richtlijnen zijn ontwikkeld door adviesbureaus in nauwe samenwerking met een groot aantal 
deskundigen uit de industrie en na ettelijke vergaderingen van een overleggroep die voor dit 
doel was opgericht. Het eindrapport is in oktober 1994 bij de Commissie ingediend en werd 
onmiddellijk doorgegeven aan de systeemverkopers bij wijze van steun bij de selectie van 
technische controleurs. Het rapport is ook rechtstreeks aan de Lid-Staten toegezonden. 
Omdat zij wisten dat de Commissie richtlijnen zou publiceren met betrekking tot de uitvoering 
van de controle hadden de meeste systeemverkopers gewacht met het benoemen van hun 
technische controleurs. Het gevolg daarvan is dat de meeste verslagen van de controleurs over 
het eerste jaar van de exploitatie van de boekingssystemen na de inwerkingtreding van de 
gewijzigde gedragsregels pas in het eerste kwartaal van 1995 zullen worden ingediend. Tot 
dusver heeft de Commissie pas één verslag ontvangen. 
De controleverslagen worden beschouwd als de belangrijkste bron van informatie voor de 
Commissie bij de opstelling van haar verslag aan de Raad als voorgeschreven in artikel 23. 
Gezien de huidige situatie met betrekking tot het indienen van verslagen van technische 
controleurs is de Commissie van mening dat een belangrijk deel van de informatie die nodig is 
voor de opstelling van het verslag waarop de Raad zijn beoordeling moet baseren ontbreekt. 
De Commissie heeft slechts één klacht ontvangen met betrekking tot overschrijdingen van 
artikel 4bis of 6, lid 3, sinds het van kracht worden van de gedragsregels. De klacht heeft 
betrekking op de vertrouwelijkheid van informatie over passagiers in afrekeningsgegevens en 
is in oktober 1994 bij de Commissie ingediend. De klacht is momenteel in behandeling bij de 
Commissie. Deze klacht kan volgens de Commissie geen goede basis zijn voor de opstelling van 
het verslag. 
Conclusie 
Omdat voldoende gegevens waarop de Commissie haar onderzoek naar de effecten van 
artikel 4bis en 6, lid 3 op de exploitatie van geautomatiseerde boekingssystemen kan baseren, 
acht zij de opstelling van een uitgebreid rapport waarop de Raad op zijn beurt zijn eigen 
beoordeling kan baseren niet mogelijk. 
Om die reden en omdat er slechts één verslag is ontvangen wordt voorgesteld dat de Commissie 
op 31 december 1995 een tweede verslag zal indienen waarop de Raad zijn beoordeling van de 
artikelen 4bis en 6, lid 3, van de gedragsregels dient te baseren. 
mi pii»1 »••—"-" •-«*, 
ISSN Q2S4-1513 
COM(95) 51 def. 
DOCUMENTEN 
NL 07 
Catalogusnummer : CB-CO95-061-NL-C 
TSBN 92-77-86078-2 
Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen 
L-29S5 Luxemburg 
b