EUROPESE COMMISSIE Brussel, 30.9.2020 SWD(2020) 302 final WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Verslag over de rechtsstaat 2020







Landenhoofdstuk over Tsjechië bij MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO’S Verslag over de rechtsstaat 2020





Situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie {COM(2020) 580 final} - {SWD(2020) 300 final} - {SWD(2020) 301 final} - {SWD(2020) 303 final} - {SWD(2020) 304 final} - {SWD(2020) 305 final} - {SWD(2020) 306 final} - {SWD(2020) 307 final} - {SWD(2020) 308 final} - {SWD(2020) 309 final} - {SWD(2020) 310 final} - {SWD(2020) 311 final} - {SWD(2020) 312 final} - {SWD(2020) 313 final} - {SWD(2020) 314 final} - {SWD(2020) 315 final} - {SWD(2020) 316 final} - {SWD(2020) 317 final} - {SWD(2020) 318 final} - {SWD(2020) 319 final} - {SWD(2020) 320 final} - {SWD(2020) 321 final} - {SWD(2020) 322 final} - {SWD(2020) 323 final} - {SWD(2020) 324 final} - {SWD(2020) 325 final} - {SWD(2020) 326 final}



Samenvatting Momenteel wordt een aantal belangrijke hervormingen van het Tsjechische rechtsstelsel uitgevoerd of voorbereid, onder andere wat betreft het openbaar ministerie, de selectieprocedure voor rechters en de tuchtregeling voor rechters en aanklagers. Deze hervormingen kunnen leiden tot meer transparantie en minder invloed van de uitvoerende macht op de benoeming, de promotie en het ontslag van rechters en aanklagers. Bepaalde beperkte aspecten van de voorgestelde hervormingen, met name wat betreft hogere aanklagers, hebben aanleiding gegeven tot bezorgdheid. Wat betreft de kwaliteit van het rechtsstelsel, zou de doeltreffende invoering van het elektronische dossier bijdragen tot de digitalisering en de toegankelijkheid van rechtbanken. De voorgestelde verhoging van de gerechtskosten heeft vragen doen rijzen over de gevolgen daarvan voor de toegang tot de rechter voor de meest kwetsbare personen. Het juridische en institutionele kader ter bestrijding van corruptie is in grote lijnen aanwezig. Er zijn een aantal initiatieven genomen ter verbetering van de transparantie en verantwoordingsplicht, met name de invoering van het register voor contracten en de nieuwe wet inzake benoemingen bij staatsbedrijven. Enkele belangrijke wetgevingsmaatregelen zijn evenwel nog steeds niet goedgekeurd, zoals de wetsvoorstellen inzake lobbyactiviteiten en de bescherming van klokkenluiders, evenals het wetsvoorstel voor de uitbreiding van het mandaat van de Hoge Rekenkamer. Zowel op nationaal als op Europees niveau lopen er onderzoeken en controles met betrekking tot mogelijke belangenconflicten en het gebruik van EU-middelen. Er heerst bezorgdheid dat corruptiezaken op hoog niveau onvoldoende worden vervolgd. Er zijn enkele leemten vastgesteld in de integriteitskaders die gelden voor parlementsleden. In artikel 17 van het Handvest van de grondrechten en de fundamentele vrijheden, opgenomen in de Tsjechische constitutionele orde, worden de vrijheid van meningsuiting en het recht op informatie gewaarborgd en wordt censuur uitdrukkelijk verboden. De mediasector wordt nog steeds blootgesteld aan risico’s die betrekking hebben op de invloed van media-eigenaren op redactionele inhoud en die het gevolg zijn van het gebrek aan specifieke regels waarin de transparantie omtrent de eigendom van media wordt geregeld. De Tsjechische Omroepraad blijkt zijn taken doeltreffend uit te voeren, maar er blijkt ook sprake te zijn van een toenemende polarisatie van recente beslissingen omtrent berichtgeving in de media over bepaalde kwesties die politiek gezien erg gevoelig liggen. Het systeem van controles en waarborgen in Tsjechië functioneert goed. Het uitvoeren van effectbeoordelingen en het raadplegen van belanghebbenden zijn bestaande praktijken voor het vaststellen van wetgeving en er worden inspanningen geleverd om de transparantie van het wetgevingsproces verder te verbeteren. Niettemin verzoeken bepaalde maatschappelijke organisaties om belanghebbenden van maatschappelijke organisaties systematischer bij het wetgevingsproces te betrekken. Hoewel het maatschappelijk middenveld dynamisch en divers is, neemt de druk op bepaalde types ngo’s toe, met name op ngo’s die actief zijn op het gebied van migratie. Er is wel een ombudsdienst, maar nog geen nationaal mensenrechteninstituut. Er worden initiatieven genomen, met name door de Senaat, om regelmatig debatten te organiseren over onderwerpen die verband houden met de rechtsstaat.



I.Justitieel stelsel Het Tsjechische rechtsstelsel bestaat uit 86 districtsrechtbanken, acht regionale rechtbanken, twee hoge rechtbanken, het Hooggerechtshof en het Administratief Hooggerechtshof. Het ministerie van Justitie is de centrale overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor het bestuur van de rechtbanken. Het ministerie van Justitie staat in voor het bestuur van de hoge, regionale en de districtsrechtbanken, voor zover dat is vastgelegd in de wet, en wel rechtstreeks of via de voorzitters van deze rechtbanken. Bepaalde activiteiten van het centrale bestuur worden uitgevoerd door de voorzitters van de twee hooggerechtshoven. Al deze autoriteiten houden rekening met de adviezen van de relevante raden van justitie, die zijn opgericht bij het Hooggerechtshof, het Administratief Hooggerechtshof, de hoge rechtbanken, de regionale rechtbanken en de grotere districtsrechtbanken. De rechters worden benoemd door de president van de republiek en worden gekozen uit de kandidaten die door de voorzitters van de regionale rechtbanken zijn geselecteerd en door de minister van Justitie zijn voorgedragen. Het openbaar ministerie maakt deel uit van de uitvoerende macht. Openbare aanklagers worden voor onbepaalde tijd in hun ambt benoemd door de minister van Justitie en op voorstel van de procureur-generaal. De procureur-generaal wordt, op voorstel van de minister van Justitie, benoemd en uit zijn ambt ontslagen door de regering. De orde van advocaten is bij wet ingesteld en onafhankelijk. Ze verzorgt het openbaar bestuur op het gebied van het juridische beroep en zorgt voor zelfregulering voor de gehele beroepsgroep. De autonomie van de orde wordt beperkt door de bevoegdheid van de minister van Justitie op de gebieden die in de wet zijn vastgelegd. Onafhankelijkheid In het parlement wordt een hervorming van de selectieprocedure voor rechters besproken. Deze hervorming is erop gericht de transparantie en verantwoordingsplicht bij de selectie van gewone rechters en voorzitters van rechtbanken te verbeteren. De selectieprocedure voor kandidaten voor een justitieel ambt is momenteel niet vastgelegd in de wet. In de praktijk worden de kandidaten benoemd door de voorzitters van de regionale rechtbanken die een lijst bezorgen aan het ministerie van Justitie. Na verdere overweging legt de minister van Justitie een definitieve lijst met kandidaten voor aan de president van de republiek, die de rechters vervolgens formeel benoemt. De kandidaten voor het voorzitterschap van de hoge en de regionale rechtbanken worden voorgesteld door de minister van Justitie. Als de president van de republiek weigert om een kandidaat te benoemen, is hij of zij verplicht dit te motiveren. De beslissingen van de president betreffende de benoeming van een rechter worden door de bestuursrechtbanken onderworpen aan een rechterlijke toetsing. Met de voorgestelde wijzigingen wordt gestreefd naar een transparanter en eenvormiger systeem voor de aanwerving en selectie van nieuwe rechters en voorzitters van rechtbanken op basis van precieze, objectieve en uniforme criteria. Bij de hervorming wordt ook de samenstelling van de selectiecomités voor de voorzitters van de hoge, regionale en districtsrechtbanken vastgelegd. Die comités zouden uit vijf leden bestaan, waarvan twee de uitvoerende macht en drie de rechterlijke macht vertegenwoordigen, en de deelname aan de selectiecomités die verantwoordelijk zijn voor het beoordelen van de kandidaten wordt bovendien uitdrukkelijk bepaald in overeenstemming met de functie in kwestie. Het is de bedoeling dat een groot deel van de leden van de comités die aanbevelingen doen voor de definitieve lijst met kandidaten voor de benoeming, wordt geselecteerd uit de rechterlijke macht, hetgeen verenigbaar is met de aanbevelingen van de Raad van Europa. De perceptie van de onafhankelijkheid van het gerecht bij het grote publiek en bij bedrijven is gemiddeld. De onafhankelijkheid van de rechtbanken wordt door 56 % van het grote publiek en 44 % van de bedrijven gezien als “redelijk goed of zeer goed”. De cijfers zijn de afgelopen jaren algemeen gestegen. Momenteel ligt een ontwerphervorming van de tuchtregeling voor rechters, aanklagers en deurwaarders voor in het parlement. De daarin aangegeven doelstellingen zijn enerzijds dat er sterkere garanties worden geboden voor de wettigheid van procedures door een beroepssysteem in te voeren en, anderzijds, dat de efficiëntie van de procedures wordt verbeterd. In de huidige regeling is het niet mogelijk om in beroep te gaan tegen een beslissing van het tuchtgerecht, een speciale senaat van het Administratief Hooggerechtshof. Bij de hervorming zou een tweeledig tuchtstelsel worden vastgesteld, waarbij de hoge rechtbanken als rechtbanken van eerste aanleg en het Hooggerechtshof en het Administratief Hooggerechtshof als hoven van beroep fungeren. Een dergelijke hervorming kan bijdragen aan het versterken van de rechterlijke onafhankelijkheid, hetgeen verenigbaar is met de aanbevelingen van de Raad van Europa. De minister van Justitie heeft een ontwerphervorming van het openbaar ministerie voorgesteld. Bij de hervorming, voorgesteld in juni 2019, wordt het stelsel voor benoeming en ontslag voor het openbaar ministerie gewijzigd. Momenteel wordt de procureur-generaal op voorstel van de minister van Justitie en voor onbepaalde tijd benoemd door de regering. Tegelijk bepaalt de wet dat de procureur-generaal op voorstel van de minister en zonder opgave van redenen kan worden ontslagen door de regering. Wat betreft andere aanklagers schrijft de wet voor welke autoriteit ze benoemt, maar niet hoe de selectieprocedure wordt geregeld of aan welke voorwaarden een kandidaat voor het ambt moet voldoen. In de door de minister van Justitie voorgestelde hervorming is bepaald dat hogere aanklagers, waaronder de procureur-generaal, alleen kunnen worden ontslagen na een beslissing die is genomen in het kader van een tuchtprocedure. Ook wordt voorgeschreven dat hooggeplaatste openbare aanklagers voor zeven jaar worden benoemd en wordt vastgelegd aan welke vereisten kandidaten voor de diensten van het openbaar ministerie moeten voldoen, evenals welke selectieprocedure moet worden gevolgd. Kandidaten moeten worden geselecteerd door een comité bestaande uit vijf leden, waarvan er drie worden benoemd door het ministerie van Justitie (een van hen moet een rechter zijn), één door de procureur-generaal en één door een hooggeplaatste openbare aanklager, die verantwoordelijk is voor het indienen van een benoemingsvoorstel voor de hooggeplaatste openbare aanklagers. In de wijziging wordt ook bepaald dat de ambtstermijn van de huidige procureur-generaal afloopt in 2023 en die van de twee hoge aanklagers in 2024. Tijdens het raadplegingsproces hebben verscheidene belanghebbenden hun bezorgdheid uitgesproken over het feit dat in bepaalde voorgestelde wijzigingen de uitvoerende macht sterk betrokken blijft bij de selectie van de procureur-generaal en andere hoofdaanklagers, met name via de benoeming van de leden van het comité dat verantwoordelijk is voor de selectie van kandidaten voor de diensten van het openbaar ministerie. Bovendien hebben belanghebbenden kritiek geuit op het feit dat, hoewel in de wijziging een termijn van zeven jaar wordt voorgeschreven voor hooggeplaatste aanklagers, de termijn van de huidige procureur-generaal en de twee hoge aanklagers reeds zou aflopen in respectievelijk 2023 en 2024, aangezien ze hun functie langer hebben uitgeoefend dan de in de hervorming bedoelde termijn. De ontwerphervorming moet nog worden goedgekeurd door de regering en het wetgevingsproces in het parlement moet nog van start gaan. Kwaliteit De door de regering voorgestelde wijziging van de gerechtskostenwet worden momenteel besproken in het parlement. In de in februari 2020 voorgelegde ontwerpwijzigingen van de gerechtskostenwet is voor bepaalde gerechtskosten een aanzienlijke stijging opgenomen om ze in overeenstemming te brengen met de hogere levensstandaard sinds de laatste wijziging in 2011. Tegelijk wordt in het voorstel een verhoging van het bedrag voor bepaalde gerechtskosten voorzien met het oog op het bevorderen van een verstandiger gebruik van de procesvoering en het gebruik van alternatieve geschillenbeslechting, zoals minnelijke schikkingen door bemiddeling. Momenteel zijn de gerechtskosten relatief laag voor burgerlijke en consumentenzaken, maar relatief hoog voor handelszaken. Tijdens het raadplegingsproces en het publieke debat hebben verscheidene belanghebbenden hun bezorgdheid uitgesproken met betrekking tot het effect van de hervorming op de toegang tot de rechter, met name voor de meest kwetsbare burgers. Om deze bezorgdheid weg te nemen, wordt in het voorstel een vrijstelling van gerechtskosten niet langer uitzonderlijk geacht. Een deelnemer aan een gerechtelijke procedure, die bewijst dat zijn of haar financiële situatie precair is, kan worden vrijgesteld van de betaling van gerechtskosten. De orde van advocaten heeft een systeem voor uitgebreidere rechtsbijstand ingevoerd. De orde van advocaten gebruikt een in 2018 ingevoerd systeem voor uitgebreidere, kosteloze rechtsbijstand, waarbij een advocaat tegen een zeer gering honorarium of kosteloos juridisch advies verstrekt. Dit stelsel wordt medegefinancierd door de staat. Er is ruimte voor verbetering op het gebied van de digitalisering van het rechtsstelsel. Hoewel het mogelijk is om een klacht digitaal in te dienen, kunnen de gerechtelijke dossiers nog niet online worden geraadpleegd en kunnen de beslissingen slechts gedeeltelijk online worden geraadpleegd. Door de COVID-19-pandemie kwam de behoefte aan de invoering van digitale gerechtelijke dossiers sterk naar voren. Hoewel het ministerie van Justitie al is gestart met de invoering van elektronische dossiers, verkeert het project nog in een pril stadium. Tot dusver kan het elektronisch dossier enkel worden gebruikt in procedures met betrekking tot betalingsorders. In 2019 werd een hervorming van de insolventieprocedures goedgekeurd. Met de wijziging werd het aantal gevallen waarin een rechtbank een schuldenaar schuldenvrij verklaart, uitgebreid. De wijziging vond zijn oorsprong in het grote aantal mensen in de zogenoemde “schuldenval” en de negatieve gevolgen van deze situatie voor de maatschappij en voor het individu. Volgens de recentste statistieken (februari 2020) zijn bijna 800 000 personen, wat neerkomt op ongeveer 8 % van de bevolking, schuldenaar in een door een deurwaarder verrichte executieprocedure, waaronder talloze gevallen waarin dit niet in verhouding staat tot de oorspronkelijke vordering. Volgens gegevens uit 2019 was 90 % van de schuldenaren niet in staat hun schulden terug te betalen en worden zij mogelijk geconfronteerd met problemen om in hun levensonderhoud te voorzien. Dergelijke situaties kunnen negatieve gevolgen hebben voor verscheidene grondrechten. Met de hervorming krijgen meer schuldenaren de kans om via insolventieprocedures schuldenvrij te worden verklaard. Of het doel van de wijziging zal worden bereikt, moet nog worden afgewacht. Efficiëntie

Het rechtsstelsel ondervindt geen bijzondere problemen op het gebied van efficiëntie in burgerlijke en handelszaken, maar de procedures in administratieve zaken zijn wel nog steeds tijdrovend. De geschatte duur van gerechtelijke procedures in burgerlijke en handelszaken is gemiddeld of korter dan het gemiddelde, en uit het afhandelingspercentage blijkt dat de rechtbanken in staat zijn om binnenkomende zaken te verwerken. In administratieve zaken behaalt Tsjechië gemiddelde resultaten. Zo duurde het in 2018 412 dagen voordat in eerste aanleg een beslissing werd genomen in een administratieve zaak. Het afhandelingspercentage is een van de lagere percentages in de EU, hetgeen wijst op enkele uitdagingen op dit gebied. Een van de redenen hiervoor kan het relatieve gebrek aan personeel zijn, aangezien slechts ongeveer 4 % van alle rechters administratieve zaken behandelt. Uit gegevens die door het ministerie van Justitie zijn gepubliceerd, blijkt dat er in 2019 aanzienlijke regionale verschillen bestonden op het gebied van de efficiëntie in de rechtbanken. Die verschillen zijn, ondanks een positieve evolutie naar het verkleinen van de kloof, nog steeds aanwezig. Het ministerie van Justitie overweegt momenteel een mogelijke wijziging van het wetboek van bestuurlijke rechtspraak, onder meer om de procedure in de administratieve rechtbanken te versnellen en bij te dragen tot de efficiëntie ervan. II.Corruptiebestrijding Het juridische en institutionele kader ter bestrijding van corruptie is in grote lijnen aanwezig. De bevoegdheid om corruptie te bestrijden, is verdeeld over verscheidene autoriteiten. Het departement belangenconflicten en corruptiebestrijding van het ministerie van Justitie is verantwoordelijk voor het programma voor corruptiebestrijding. De in 2014 opgerichte raad voor corruptiebestrijding treedt op als adviesorgaan voor de regering. Het nationale agentschap voor georganiseerde criminaliteit werkt samen met het openbaar ministerie in het onderzoek naar corruptiegerelateerde misdaden. De dienst voor financiële analyse werd in 2017 opgericht als onafhankelijke overheidsdienst en treedt op als financiële inlichtingeneenheid. De Hoge Rekenkamer evalueert de wijze waarop de staat de overheidsinkomsten en -uitgaven beheert, en haar bevindingen kunnen bijdragen tot de aanwijzing van corruptierisico’s. De afgelopen jaren werd een aantal hervormingen op het gebied van transparantie en verantwoordingsplicht ingezet. Enkele belangrijke wetgevingsmaatregelen zijn nog steeds niet goedgekeurd, met name wat betreft lobbywerk en de bescherming van klokkenluiders, evenals het wetsvoorstel voor de uitbreiding van het mandaat van de Hoge Rekenkamer. In de recentste corruptieperceptie-index 2019 van Transparency International behaalde Tsjechië een score van 56/100 en stond daarmee binnen de Europese Unie op de 13e en wereldwijd op de 44e plaats. Van de respondenten die deelnamen aan de speciale Eurobarometer-enquête van 2020 betreffende corruptie was 87 % van mening dat corruptie in hun land vaak voorkomt (EU-gemiddelde: 71 %) en 22 % van de burgers zegt zelf het slachtoffer te zijn van corruptie in het dagelijks leven (EU-gemiddelde: 26 %). Bovendien meent 76 % van de bedrijven dat corruptie vaak voorkomt (EU-gemiddelde 63 %) en 32 % van de bedrijven vindt dat corruptie een probleem is wanneer zij zakendoen in Tsjechië (EU-gemiddelde: 37%). 29 % van de mensen vindt dat er voldoende succesvolle vervolgingen zijn om mensen ervan te weerhouden zich met corrupte praktijken in te laten (EU-gemiddelde: 36 %) terwijl 21 % van de bedrijven meent dat mensen en bedrijven die worden betrapt op omkoping van een hooggeplaatste ambtenaar daarvoor een gepaste straf krijgen (EU-gemiddelde: 31 %). Tsjechië heeft een goed functionerend strategisch kader voor corruptiebestrijding. Sinds 1999 heeft de regering opeenvolgende strategieën voor corruptiebestrijding goedgekeurd. De huidige strategie heeft betrekking op de periode 2018-2022 en beoogt de voorbereiding van drie eenjarige actieplannen waarvan de uitvoering wordt gemonitord door de raad voor corruptiebestrijding van de regering. De raad wordt ondersteund door het departement belangenconflicten en corruptiebestrijding van het ministerie van Justitie, dat de strategische documenten voor corruptiebestrijding opmaakt en belast is met het programma voor corruptiebestrijding. In februari 2020 heeft de regering het nieuwe actieplan voor corruptiebestrijding goedgekeurd. Dit plan is gericht op vier belangrijke prioriteitsgebieden: (i) een doeltreffende en onafhankelijke regering; (ii) transparantie en vrije toegang tot informatie; (iii) efficiënt beheer van staatseigendom en (iv) ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld. In april 2020 stelde de regering vast dat de meeste acties uit het actieplan van 2019 waren afgerond. Het rechtskader voor corruptiebestrijding is grotendeels aanwezig, maar er is nog steeds sprake van enkele uitdagingen. In het Tsjechische wetboek van strafrecht zijn het aanvaarden van steekpenning, omkoping, ongeoorloofde beïnvloeding en het regelen van een voordeel bij het geven van een overheidsopdracht, een openbare aanbesteding en een openbare veiling strafbaar gesteld. De bepalingen inzake omkoping hebben niet op alle categorieën van ambtenaren betrekking, aangezien ze beperkt zijn tot personen die beslissen of mee beslissen over de aangelegenheid in het openbaar belang. Buitenlandse omkoping wordt niet specifiek strafbaar gesteld in het wetboek van strafrecht. Een adviesorgaan van de regering, opgericht in 2014, coördineert en evalueert de activiteiten op het gebied van corruptiebestrijding. De afgelopen drie jaar schommelde het aantal personen dat is onderzocht, vervolgd en veroordeeld voor corruptiemisdrijven. In 2017 openden de Tsjechische wetshandhavingsautoriteiten 115 onderzoeken naar corruptiemisdrijven, ten opzichte van 319 in 2018 en 152 in 2019. In 2017 werden 148 personen verdacht van of vervolgd voor corruptiemisdrijven, ten opzichte van 268 in 2018 en 190 in 2019. De afgelopen jaren werden in Tsjechië verscheidene corruptiezaken op hoog niveau onderzocht, waarbij de vermeende daders werden beschuldigd en in sommige gevallen, veroordeeld door de rechter. Niettemin meent 62 % van de Tsjechische respondenten op de Eurobarometer-enquête betreffende corruptie van 2020 dat het aantal geslaagde vervolgingen ontoereikend is om mensen te weerhouden van corruptiepraktijken (EU-gemiddelde: 34 %) en 64 % vindt dat corruptiezaken op hoog niveau onvoldoende worden vervolgd (EU-gemiddelde: 66 %). Bovendien meent 54 % van de bedrijven die reageerden op de Eurobarometer-enquête van 2019 over de houding van het bedrijfsleven ten opzichte van corruptie in de EU dat het onwaarschijnlijk is dat corrupte mensen een zware boete of een gevangenisstraf opgelegd krijgen van een rechtbank (EU-gemiddelde: 39%). Zowel op nationaal als Europees niveau lopen er onderzoeken en controles met betrekking tot mogelijke belangenconflicten en het gebruik van EU-middelen. De afgelopen jaren is er bezorgdheid gerezen over het beheer van EU-middelen in Tsjechië. Na een door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) gevoerd onderzoek tussen 2016 en 2017, waarbij enkele ernstige onregelmatigheden met betrekking tot het gebruik van EU-middelen werden ontdekt, wordt momenteel op nationaal niveau een strafrechtelijk onderzoek in een geruchtmakende zaak gevoerd, en de Commissie is verdere controles gestart om mogelijke belangenconflicten in verband met het gebruik van EU-middelen te onderzoeken. De wet betreffende belangenconflicten bevat regels in verband met belangenconflicten en de openbaarmaking van vermogensbestanddelen. Deze wet geldt voor kabinetsleden, parlementsleden, regionale gouverneurs en plaatsvervangers, hoge ambtenaren, burgemeesters en gemeenteraadsleden, evenals leden van statutaire, beheers-, toezichthoudende of controleorganen. In de wet is een centraal register van kennisgevingen vastgesteld, dat wordt beheerd door het ministerie van Justitie. Personen die onder de wet vallen, moeten hun verklaringen betreffende persoonlijke belangen, activa, activiteiten, inkomsten, geschenken en passiva indienen. De Greco heeft benadrukt dat mogelijk doeltreffendere sancties nodig zijn wat betreft de verklaringseisen. Ook werd benadrukt dat Tsjechië moet overwegen om de draagwijdte van de verklaringen te verruimen zodat ook informatie over echtgenoten en afhankelijke gezinsleden van de parlementsleden wordt opgenomen. Het aanvaarden van geschenken en andere voordelen door parlementsleden wordt niet geregeld in deze wet. Het ontbreken van duidelijke regels voor parlementsleden in verband met, bijvoorbeeld, het aanvaarden van geschenken en andere voordelen, de aangifte van activiteiten en onverenigbaarheden, en de contacten met lobbyisten werd onderstreept in het recentste verslag van het Europees semester. Verscheidene initiatieven zijn erop gericht de regels betreffende corruptiebestrijding en integriteit voor het openbaar bestuur te versterken. Er is een intern kader voor corruptiebestrijding voorhanden, waarin een regelmatige evaluatie van corruptierisico’s en interne risicobeheersing in de ministeries, andere centrale autoriteiten en ondergeschikte organen en agentschappen is uiteengezet. Elke autoriteit is verplicht om een kader tot stand te brengen met daarin een gedragscode, opleidingen inzake integriteit, interne procedures voor klokkenluiders en procedures voor gevallen van vermoedelijke corruptie. De tenuitvoerlegging van het kader moet ten minste elke twee jaar worden geëvalueerd. Er is een gedragscode voor ambtenaren en werknemers in openbare diensten opgesteld, die bindend is voor personen die voor de centrale overheid werken. Niettemin is 80 % van de respondenten op de Eurobarometer-enquête betreffende corruptie van 2020 van mening dat er corruptie bestaat in de lokale of regionale openbare instellingen (EU-gemiddelde: 68%). Er is een debat aan de gang over een wetsvoorstel waarin de bevoegdheden van de Hoge Rekenkamer worden uitgebreid. De uitbreiding van het mandaat van de Hoge Rekenkamer is een van de prioriteiten in de nieuwe beleidsverklaring van de regering. Het wetsvoorstel is erop gericht het mandaat van de Hoge Rekenkamer uit te breiden zodat de regelmatigheid en de nuttige besteding van de overheidsmiddelen op lokaal en regionaal niveau kunnen worden gecontroleerd. Onder de wet zouden ook staatsbedrijven vallen evenals bedrijven waarvan de staat en/of gemeenten meerderheidsaandeelhouder zijn. Deze maatregelen zouden naar verwachting positieve gevolgen hebben voor de verantwoording en de transparantie van de overheidsuitgaven. Er is een voorstel ingediend voor de regulering van lobbywerk. Het wetsvoorstel inzake lobbywerk moet nog worden goedgekeurd. Hiermee wordt een openbaar register van beide partijen bij het lobbyproces aangelegd. Lobbyisten en overheidsfunctionarissen moeten elk kwartaal een verslag indienen met informatie over hun respectieve contacten met elkaar. Daarnaast wordt in het wetsvoorstel ook een “voetafdruk voor lobbywerk” vastgesteld, die verplicht bij alle wetsontwerpen moet worden gevoegd. Deze bevat informatie over beide partijen bij het lobbyproces en de specifieke wijze waarop lobbywerk werd verricht voor de wetgeving in kwestie. Op die manier zou de transparantie in het wetgevingsproces moeten worden verhoogd. Het wetsvoorstel bevat ook regels omtrent de aangifte van geschenken. Een aantal maatregelen biedt bescherming voor klokkenluiders en moedigt de melding van corruptie aan. In Verordening nr. 145/2015 Sb. van de regering is een kader voor interne melding vastgesteld voor ambtenaren, momenteel de enige werknemers die de bescherming voor klokkenluiders genieten. Er zijn ook mechanismen ontwikkeld waarbij politieagenten en ambtenaren een melding van vermoeden van corruptie kunnen doen. Het ministerie van Justitie stelt momenteel een wetsvoorstel op over de bescherming van klokkenluiders met het oog op de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2019/1937 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden. Volgens enquêtegegevens weet 55 % van de Tsjechische respondenten op de Eurobarometer-enquête betreffende corruptie van 2020 niet waar zij een geval van corruptie moeten melden wanneer ze daarmee te maken zouden krijgen of er getuige van zouden zijn (EU-gemiddelde: 54%). Het register van contracten werd ingevoerd in juli 2016 en biedt een online overzicht van overheidscontracten van meer dan 50 000 CZK (ongeveer 2 000 EUR). Het register bevat contracten waarbij een van de geselecteerde publiekrechtelijke organen partij is, bijvoorbeeld de staat, lokale/regionale overheden, staatsbedrijven, staatsfondsen, openbare universiteiten of rechtspersonen waarin de staat of een lokale/regionale overheid (alleen of samen met andere lokale/regionale overheden) een meerderheidsbelang heeft via een andere rechtspersoon. Bepaalde soorten contracten zijn vrijgesteld van verplichte publicatie in het register. Het register kan worden beschouwd als een voorbeeld van een goede praktijk met een positief, preventief effect op het gebied van corruptie. De wet inzake benoemingen bij staatsbedrijven is in december 2019 goedgekeurd door het parlement en is in januari 2020 in werking getreden. In de wet zijn nieuwe regels vastgesteld voor de selectie van leden van statutaire en bestuursorganen van staatsbedrijven en van bedrijven die slechts ten dele staatseigendom zijn. De wet heeft tot doel politieke benoemingen te voorkomen en de transparantie van het selectieproces verder te vergroten doordat de kandidaten een selectieprocedure moeten doorlopen die door een staatscommissie wordt geleid. In 2019 heeft de regering een risicoanalyse inzake corruptie uitgevoerd voor de zorgsector. Uit de analyse bleek dat de sector op het gebied van corruptie een zeer hoog risico loopt. Er werd op gewezen dat het risico op corruptie overal in de zorgsector aanwezig is, van corruptie vanwege patiënten en zorgverleners tot corruptie op het niveau van de centrale overheid. Na deze analyse wil het ministerie van Volksgezondheid specifieke beperkende maatregelen invoeren en zal het naar verwachting ook een wetgevingsvoorstel indienen om de werking van publieke zorgverzekeraars te optimaliseren. III.Mediapluriformiteit In het Handvest van de grondrechten en de fundamentele vrijheden, opgenomen in de Tsjechisch constitutionele orde, worden de vrijheid van meningsuiting en het recht op informatie gewaarborgd en wordt censuur uitdrukkelijk verboden. In de wet betreffende radio- en televisieomroepen worden de bevoegdheden van de Tsjechische regulerende instantie voor de media duidelijk bepaald, terwijl in de wet inzake vrije toegang tot informatie de toegang tot informatie waarover overheidsinstanties beschikken, wordt gewaarborgd. De regering denkt na over een hervorming om de onafhankelijkheid van de regulerende instantie voor de media verder te versterken. In de wet betreffende radio- en televisieomroepen wordt de rol van de Tsjechische regulerende instantie voor de media toegewezen aan de Raad voor Radio- en Televisieomroepen (de Raad), die bevoegd is voor het toezicht op de radio- en televisieomroepactiviteiten en de audiovisuele mediadiensten op aanvraag. Andere mediakanalen (gedrukt, online) vallen onder een algemeen stelsel dat voortkomt uit het strafrecht, regels voor reclame, het kader voor de bescherming van de consument en zelfregulering. In de wet wordt de Raad gedefinieerd als een onafhankelijk administratief orgaan, bestaande uit 13 leden, en zijn de taken en de verplichtingen ervan vastgesteld. Daarnaast zijn ook de ontvankelijkheidscriteria, de uitsluitingscriteria en de benoemingsprocedures voor de leden en het hoofd van de Raad uiteengezet. De beslissingen van de Raad zijn aan rechterlijke toetsing onderworpen. Indien de Raad de in de wet vastgelegde verplichtingen herhaaldelijk en ernstig schendt of als het verplichte jaarverslag herhaaldelijk wordt afgekeurd omwille van ernstige fouten, kan de Kamer van Afgevaardigden de premier voorstellen alle leden van de Raad te ontslaan. De autoriteiten hebben aangekondigd dat er een voorstel is ingediend om deze bevoegdheid van de Kamer van Afgevaardigden te beperken, zodat in dergelijke gevallen alleen individuele leden kunnen worden verwijderd. Met deze hervorming wordt beoogd de onafhankelijkheid van de Raad in zijn geheel te versterken, in overeenstemming met de doelstellingen van de herziene richtlijn audiovisuele mediadiensten.

De bevoegdheden van de Raad zijn duidelijk omschreven in de wet en worden in de praktijk doeltreffend toegepast. Zoals wordt vermeld in de monitor voor de pluriformiteit van de media (MDM) 2020, gaat de werking van de regulerende instantie voor de media over het algemeen met een laag risico gepaard, maar blijkt er wel sprake te zijn van een toenemende polarisatie van recente beslissingen omtrent berichtgeving in de media over bepaalde kwesties die politiek gezien erg gevoelig liggen. Tsjechië heeft geen specifieke regels waarmee de transparantie van de eigendom van de media wordt gereguleerd. De bovengenoemde wet betreffende radio- en televisieomroepen heeft eveneens tot doel de fusies tussen de omroepen te regelen en legt beperkingen op aan de accumulatie van licenties of persoonlijke banden tussen de verschillende omroepen. De wet betreffende belangenconflicten verbiedt overheidsfunctionarissen actief te zijn als radio- of televisieomroep of uitgever van gedrukte media, of zeggenschap uit te oefenen over een omroep of uitgever. Volgens de wet moeten bepaalde feiten in de relevante openbare registers worden ingeschreven, in overeenstemming met de algemene voorschriften die de registratie van bedrijven regelen. Mediabedrijven zijn evenwel niet verplicht om hun eigendomsstructuur, eventuele wijzigingen daarvan of informatie met betrekking tot de uiteindelijke begunstigde van het bedrijf te onthullen. In deze context moet worden opgemerkt dat de MPM 2020 wijst op een hoog risico in verband met de transparantie van de media-eigendom, niet het minst gezien de algemene hoge risico’s die gepaard gaan met gevaren voor de pluriformiteit van de markt, wat betreft de commerciële invloed en de invloed van eigenaars op de redactionele inhoud en de concentratie van nieuwsmedia. Ondanks de goedkeuring van wijzigingen van de wet betreffende belangenconflicten in 2017, waarin uitdrukkelijk wordt verboden dat politici belangen hebben in de media, blijven de risico’s voor de politieke onafhankelijkheid van de media hoog, aangezien er nog steeds politieke invloed kan worden uitgeoefend via informele netwerken en machtsallianties tussen eigenaren en politieke actoren. De voor dit verslag door de Commissie geraadpleegde maatschappelijke organisaties en journalistenverenigingen hebben bevestigd dat deze dynamiek het belangrijkste risico voor de mediapluriformiteit vormt in het land. Tsjechië beschikt niet over specifieke regels met betrekking tot de toewijzing van staatsreclame, naast de algemene vereisten voor reclame die zijn uiteengezet in de wet betreffende overheidsopdrachten, met name dat elk contract voor staatsreclame met een waarde van meer dan 50 000 CZK (ongeveer 2 000 EUR) moet worden gepubliceerd en beschikbaar moet worden gesteld in het openbaar register. De MPM 2020 wijst ook op een aantal risico’s die voortkomen uit het gebrek aan regelgeving waarin transparantie wordt gewaarborgd met betrekking tot online reclame van politieke aard. De toegang tot informatie wordt gewaarborgd door de wet, maar in de praktijk kan er sprake zijn van belemmeringen. De wet inzake vrije toegang tot informatie waarborgt de toegang tot informatie waarover overheidsinstanties beschikken. Momenteel wordt een ontwerpwijziging voorbereid, waarin een mechanisme zou worden ingevoerd dat, in overeenstemming met de Tsjechische jurisprudentie, openlijk obstructieve verzoeken om informatie tegengaat. Dankzij de wijziging zou de overheidsinstantie kunnen eisen dat een voorschot wordt betaald om de kosten met betrekking tot het opvragen van uitgebreide informatie te dekken. Dit zou een belemmering kunnen vormen voor de toegang tot de uitvoerige informatie waarover overheidsinstanties beschikken. Bovendien is tijdens het bezoek aan het land bezorgdheid geuit over meldingen van overheidsinstanties die de toegang tot informatie weigeren en de klachten voor de rechtbank betwisten. Journalisten lopen weliswaar geen risico op lichamelijk letsel, maar krijgen wel te maken met verbale beledigingen en bedreigingen in het politieke debat. Op het platform van de Raad van Europa ter bevordering van de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten werden in Tsjechië in 2019 en 2020 geen waarschuwingen geregistreerd. De MPM 2020 is eveneens van mening dat het beroep van journalist en de normen en de bescherming van journalisten op een laag risico wijzen. Wel wordt opgemerkt dat verbale beledigingen, het belasteren en bedreigen van journalisten deel zijn geworden van het politieke debat bij zowel populistische als rechtse partijen en individuele politici. Ook moet worden opgemerkt dat laster kan worden bestraft met een gevangenisstraf— van maximaal één jaar, en als ondergeschikt vonnis. IV.Andere institutionele kwesties in verband met controles en waarborgen Tsjechië heeft een parlementair regeringsstelsel met twee kamers en een rechtstreeks gekozen president. Wetgevingsvoorstellen kunnen worden ingediend door een lid van de Kamer van Afgevaardigden, een fractie binnen de Kamer van Afgevaardigden, de Senaat, de regering of representatieve organen van hogere regio’s met zelfbestuur. Het Grondwettelijk Hof kan achteraf een grondwettelijke toetsing uitvoeren. Naast het rechtsstelsel spelen ook de ombudsdienst en het maatschappelijk middenveld een rol in het systeem van controles en waarborgen. Het uitvoeren van effectbeoordelingen en het raadplegen van belanghebbenden zijn bestaande praktijken voor het vaststellen van wetgeving. Een wetgevingsvoorstel kan afkomstig zijn van de Kamer van Afgevaardigden (een afgevaardigde of een groep afgevaardigden), de Senaat (alleen in zijn geheel), de regering en de regionale raden. Het voorstel bevat ook een toelichting met daarin een beoordeling van de huidige wetgevingssituatie, een verklaring waarom er behoefte is aan nieuwe regelgeving, een beschrijving van de verwachte economische en financiële effecten en een verduidelijking van de overeenstemming van het voorstel met de constitutionele orde, internationale verdragen en de verplichtingen die voortvloeien uit het lidmaatschap van de Europese Unie. Voor elk wetgevingsvoorstel dat wordt voorbereid door de regering en voor elke regelgeving waarbij materiële kosten voor bedrijven, overheden en burgers worden verwacht, moeten effectbeoordelingen worden uitgevoerd. Voor wetgeving die wordt voorgesteld door parlementsleden en lokale en regionale autoriteiten zijn dergelijke effectbeoordelingen niet verplicht. De regering, die het overgrote deel van de primaire wetgeving voorbereidt, heeft een aantal advies- en werkorganen opgericht waarin deskundigen, belanghebbende partijen of andere betrokken groepen zijn vertegenwoordigd. Ondanks dit uitgebreide kader hebben de geraadpleegde belanghebbenden van maatschappelijke organisaties hun bezorgdheid geuit over een naar verluidt ontbrekende verplichting tot raadpleging en over het ontbreken van een doeltreffende follow-up van de gevoerde raadplegingen. Het Grondwettelijk Hof, het Hooggerechtshof, de Administratief Hooggerechtshof en het openbaar ministerie worden geraadpleegd indien een ontwerpvoorstel verband houdt met hun bevoegdheidsgebieden. Er worden inspanningen gedaan om de transparantie van het wetgevingsproces verder te vergroten. Dankzij een reeks online-instrumenten is het reeds mogelijk om regering- en parlementaire documenten te raadplegen. Bovendien loopt er een project betreffende portalen voor elektronische verzameling en elektronische wetgeving, waardoor de controle op en de deelname aan het wetgevingsproces wordt vereenvoudigd. Einde 2020 zouden deze projecten voltooid moeten zijn. De maatregelen als reactie op de COVID-19-pandemie werden aan rechterlijke toetsing onderworpen. De regering kondigde op 12 maart 2020 de noodtoestand af. De noodtoestand duurde tot 17 mei, nadat de Kamer van Afgevaardigden zich twee keer akkoord had verklaard met een verlenging ervan. Het regeringsbesluit waarin de noodtoestand werd afgekondigd als gevolg van de uitbraak van COVID-19 en verscheidene overheidsmaatregelen en uitzonderlijke maatregelen van het ministerie van Volksgezondheid werden onderworpen aan rechterlijke toetsing door de districtsrechtbank van Praag, het Administratief Hooggerechtshof en het Grondwettelijk Hof. De grondwettelijkheid van de verklaring van de regering waarin de noodtoestand werd afgekondigd, werd bevestigd, evenals, in de meeste gevallen, de betwiste uitzonderingsmaatregelen. De districtsrechtbank van Praag verklaarde vier maatregelen nietig, waardoor de regering enkele aanpassingen van de wetgeving doorvoerde. De ombudsdienst verdedigt de rechten van personen ten aanzien van overheidsinstanties en bevordert de normen voor goed bestuur. Er is in Tsjechië geen nationaal instituut voor de mensenrechten. Er bestaat wel een ombudsdienst, die in formele en materiële zin onafhankelijk werkt en losstaat van de drie regeringsniveaus. De ombudsdienst is opgericht bij wet en is niet opgenomen in de grondwet. De belangrijkste taak van de ombudsdienst bestaat erin mensen te helpen in gevallen waarin het gedrag van overheidsinstanties onrechtmatig is of indruist tegen de beginselen van een democratische staat en goed bestuur, door onderzoek te verrichten en aanbevelingen te doen voor maatregelen om de situatie te verhelpen. De ombudsdienst heeft geen beslissingsbevoegdheid en de resultaten van de onderzoeken zijn niet wettelijk bindend. De ombudsdienst heeft bovendien het mandaat gekregen om op te treden als instantie voor gelijke kansen, nationaal toezichtsmechanisme in het kader van het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, het nationaal preventiemechanisme in het kader van het VN-Comité tegen Foltering en als toezichthouder op gedwongen terugkeer. In de Senaat worden debatten over het rechtsstelsel georganiseerd. De Senaat organiseert conferenties en debatten over onderwerpen die verband houden met het rechtsstelsel en die senatoren de gelegenheid bieden om kwesties met betrekking tot het rechtsstelsel en beleidsoplossingen te bespreken. De recentste conferentie vond plaats in november 2019, toen de commissie voor constitutionele en juridische zaken, in samenwerking met het Hooggerechtshof, een internationale conferentie organiseerde over de efficiëntie en de kwaliteit van de Tsjechische justitie: evaluatie en vooruitzichten. Het maatschappelijk middenveld is dynamisch en divers, maar de druk op bepaalde types ngo’s neemt toe. De ruimte voor het maatschappelijk middenveld wordt open geacht en het maatschappelijk middenveld neemt actief deel aan de ondersteuning van de democratie, de integriteit van het openbaar bestuur en de onafhankelijkheid van justitie en het openbaar ministerie. Niettemin krijgen de maatschappelijke organisaties, met name op het gebied van migratie en gendervraagstukken, te maken met toenemende vijandigheid in bepaalde segmenten van de maatschappij en sommige politieke partijen.



Bijlage I: lijst van bronnen in alfabetische volgorde* * De lijst van de bijdragen die zijn ontvangen in het kader van de raadpleging voor het verslag over de rechtsstaat 2020 is te vinden op (COM-website). Administratief Hooggerechtshof van Tsjechië, besluiten van 21 mei 2020, nr. 5 As 138/2020 — 80. Administratief Hooggerechtshof van Tsjechië, besluiten van 27 april 2006, 4 Aps 4/2005, van 21 mei 2008, ref.nr. 4 Ans 9/2007. Administratief Hooggerechtshof van Tsjechië, besluiten van 4 juni 2020, nr. 6 As 88/2020 — 44. Centre for Media Pluralism and Media Freedom (2019), Decriminalisation of Defamation. https://cmpf.eui.eu/wp-content/uploads/2019/01/decriminalisation-of-defamation_Infographic.pdf

Centre for Media Pluralism and Media Freedom (2020), 2020 Media pluralism monitor. https://cmpf.eui.eu/media-pluralism-monitor/mpm-2020 CEPEJ (2020), Study on the functioning of the judicial systems in the EU Member States. CIVICUS (15 januari 2020), Citizens call for PM’s resignation in anti-government protests; press freedom in decline. https://monitor.civicus.org/updates/2020/01/15/citizens-call-pms-resignation-anti-government-protests-press-freedom-decline/ CIVICUS (22 juli 2019), Politicians continue to undermine critical media in the Czech Republic. Mass protests persist. https://monitor.civicus.org/updates/2019/07/22/Politicians-continue-to-undermine-critical-media-in-the-Czech-Republic-Mass-protests-persist/ CIVICUS, Monitor tracking civic space: Czech Republic. https://monitor.civicus.org/country/czech-republic/ Conference of the States Parties to the United Nations Convention against Corruption (2018), Country report on implementation of the United Nations Convention against Corruption. https://www.unodc.org/documents/treaties/UNCAC/WorkingGroups/ImplementationReviewGroup/ExecutiveSummaries/V1808272e.pdf Directoraat-generaal Communicatie (2019), Special Eurobarometer 482: businesses’ attitudes towards corruption in the EU. Directoraat-generaal Communicatie (2020), Special Eurobarometer 502: Corruption. Districtsrechtbank Praag, besluit van 23 april 2020, 14 A 41/2020. Districtsrechtbank Praag, besluit van 7 mei 2020, 10 A 35/2020 — 261. ENHRI (2020), State of the Rule of Law in Europe. Reports from National Human Rights Institutions. http://ennhri.org/rule-of-law-report/ Europees Hof voor de Rechten van de Mens (2001), arrest van 19 juni 2001, Kreuz v. Poland, 28249/95. Europees Hof voor de Rechten van de Mens (2001), arrest van 2 oktober 2001, Stankov v. Bulgaria, no. 29221/95 and 29225/95. Europees Hof voor de Rechten van de Mens (2005), arrest van 26 juli 2005, Podbielski and PPU Polpure v. Poland, 39199/98. Europees Hof voor de Rechten van de Mens (2006), arrest van 24 mei 2006, Weissman and Others v. Romania, 63945/00. Europees Hof voor de Rechten van de Mens (2011), arrest van 26 juli 2011, Georgel and Georgeta Stoicescu v. Romania, 9718/03 . Europees Parlement, Resolutie over de heropening van het onderzoek tegen de premier van de Tsjechische Republiek inzake het misbruik van EU-middelen en potentiële belangenconflicten, 2019/2987(RSP). Europese Commissie (2019), Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ter beoordeling van de mate waarin de lidstaten de noodzakelijke maatregelen hebben genomen om te voldoen aan Kaderbesluit 2003/568/JBZ van de Raad van 22 juli 2003 inzake de bestrijding van corruptie in de privé-sector, COM(2019)355 final. Europese Commissie (2020), Landverslag Tsjechië, SWD(2020) 502 final. Europese Commissie(2018, 2019, 2020), EU-scorebord voor justitie.

GRECO (2018), Third Evaluation Round - Second Compliance Report on the Czech Republic on Incriminations (ETS 173 and 191, GPC 2). GRECO (2019), Fourth Evaluation Round preventing corruption in respect of members of Parliament, judges and prosecutors – Interim compliance report, Czech Republic. Grondwettelijk Hof van Tsjechië, besluit van 22 april 2020, Pl. ÚS 8/20. Grondwettelijk Hof van Tsjechië, besluit van 22 april 2020, Pl. ÚS 8/20. Grondwettelijk Hof van Tsjechië, besluit van 6 februari 2014, I. ÚS 3271/13. Grondwettelijk Hof van Tsjechië, besluit van 8 mei 2020, nr. Nao 48/2020 — 149. Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest van 19 november 2019, AK, gevoegde zaken C‑585/18, C‑624/18 en C‑625/18. Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest van 22 december 2010, DEB, C-279/09. Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest van 25 juli 2018, LM, C-216/18 PPU. Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest van 6 oktober 2010, Orizzonte Salute, C-61/14. Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest van 9 juli 2020, Land Hessen, C-272/19. Ministerie van Justitie (2018), Eindverslag van de verplichte effectbeoordeling, wijzigingen van Wet nr. 182/2006 Coll. (insolventiewet).

https://www.psp.cz/sqw/text/tiskt.sqw?O=8&CT=71&CT1=0#prilohy Ministerie van Justitie (2020), Tsjechisch rechtsstelsel in 2019: statistisch jaarverslag. https://www.justice.cz/documents/12681/719244/Ceske_soudnictvi_2019_vyrocni_stat_zprava.docx/d5bc0218-e4a9-40d2-99c7-26016974fd0b Ministerie van Justitie (2020), Tsjechisch rechtsstelsel in 2019: statistisch jaarverslag. https://www.justice.cz/documents/12681/719244/Ceske_soudnictvi_2019_vyrocni_stat_zprava.docx/d5bc0218-e4a9-40d2-99c7-26016974fd0b OECD (2019), Czech Republic's Phase 4 Follow-up Report on the progress made by the Czech Republic to implement the OECD Anti-Bribery Convention. Openbaar ministerie (2019), Opmerkingen van de procureur-generaal over de bespreking van de opmerkingen over de wet betreffende het openbaar ministerie.

http://www.nsz.cz/index.php/en/tiskove-zpravy/2414-nejvyi-statni-zastupce-komentuje-projednavani-pipominek-k-zakonu-o-statnim-zastupitelstvi Procureur-generaal (2019), Brief aan de minister van Justitie met opmerkingen over de wijzigingen van de wet betreffende het openbaar ministerie, elektronische bibliotheek van het wetgevingsproces. https://apps.odok.cz/veklep-detail?pid=KORNBD9J6ZWU Raad van de Europese Unie (2019), Aanbeveling van de Raad van 9 juli 2019 over het nationale hervormingsprogramma 2019 van Tsjechië en met een advies van de Raad over het convergentieprogramma 2019 van Tsjechië, PB 2019/C 301/03. Raad van Europa, Platform to promote the protection of journalism and safety of journalists – Czech Republic. https://www.coe.int/en/web/media-freedom/czech-republic Raad van Europa: Comité van Ministers (2010), Recommendation CM/Rec(2010)12 of the Committee of Ministers to member states on judges: independence, efficiency and responsibilities.

Raad van Europa: Comité van Ministers (2016), Recommendation CM/REC(2016)4 Ministers on the protection of journalism and safety of journalists and other media actors. Raad van Europa: Europese Commissie voor democratie middels het recht (Commissie van Venetië) (2010), Report on the independence of the judicial system part I: the independence of judges, CDL-AD(2010)004. Raad van Europa: Europese Commissie voor democratie middels het recht (Commissie van Venetië) (2016), The Rule of Law Checklist, CDL-AD(2016)007. Raad voor de coördinatie van de corruptiebestrijding (2019), notulen van de 21e vergadering die plaatsvond op 2 oktober 2019. https://korupce.cz/wp-content/uploads/2019/11/Z%C3%A1znam-z-21-jedn%C3%A1n%C3%AD-RV-konan%C3%A9ho-dne-02.10.2019.pdf Reporters without Borders, Czech Republic. https://rsf.org/en/czech-republic Richtlijn (EU) 2018/1808 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) in het licht van een veranderende marktsituatie. Richtlijn (EU) 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden, PB L 305 van 26.11.2019. Transparency International (2020), 2019 Corruption Perceptions Index. Transparency International Tsjechië (2020), Bijdrage van Transparency International Tsjechië aan de raadpleging van belanghebbenden voor het verslag over de rechtsstaat 2020. Tsjechisch Helsinki-Comité (2020). Bijdrage van het Tsjechisch Helsinki-Comité aan de raadpleging van belanghebbenden voor het verslag over de rechtsstaat 2020. Tsjechisch Parlement (2019), Parlementaire publicatie 565/0, deel nr. 1/4, Regeringsvoorstel voor een wet betreffende lobbywerk. https://www.psp.cz/sqw/text/tiskt.sqw?O=8&CT=565&CT1=0 Tsjechische orde van advocaten (2020), Bijdrage van de Tsjechische orde van advocaten aan de raadpleging van belanghebbenden voor het verslag over de rechtsstaat 2020. Tsjechische regering (2013), Departementaal intern kader voor corruptiebestrijding, Regeringsbesluit nr. 752 van 2 oktober 2013. Tsjechische regering (2018), Beleidsverklaring van de regering. https://www.vlada.cz/cz/jednani-vlady/programove-prohlaseni/programove-prohlaseni-vlady-165960/ Tsjechische regering (2018), Wet inzake lobbyactiviteiten.

https://www.psp.cz/sqw/text/tiskt.sqw?O=8&CT=565&CT1=0 Tsjechische regering (2018), Wijziging van de wet inzake de Hoge Rekenkamer. Tsjechische regering (2019), Actieplan voor corruptiebestrijding 2020. Tsjechische regering (2019), ontwerphervorming van Wet nr. 283/1993 Sb. betreffende het openbaar ministerie en aanverwante aangelegenheden,

https://apps.odok.cz/veklep-detail?pid=KORNBD9J6ZWU Tsjechische regering (2019), Verslag van de verplichte effectbeoordeling betreffende de wijziging van Wet nr. 31/2019. https://www.psp.cz/sqw/text/tiskt.sqw?O=8&CT=71&CT1=0#prilohy Tsjechische regering (2019), wijzigingen van Wet nr. 549/1991 Sb. betreffende gerechtskosten en aanverwante aangelegenheden, https://apps.odok.cz/veklep-detail?pid=KORNBFWH26LU

Tsjechische regering (2019), wijzigingen van wet nr. 6/2002 Sb. betreffende rechtbanken en rechters en aanverwante aangelegenheden, https://apps.odok.cz/veklep-detail?pid=ALBSBBACDB5R Tsjechische regering (2019), wijzigingen van Wet nr. 7/2002 Sb. betreffende procedures met betrekking tot rechters, aanklagers en deurwaarders en aanverwante aangelegenheden, https://apps.odok.cz/veklep-detail?pid=ALBSBBAD2VD2 Tsjechische regering (2020), Bijdrage van Tsjechië aan het verslag over de rechtsstaat 2020. Tsjechische regering (2020), Evaluatie van de uitvoering van de maatregelen die zijn uiteengezet in het actieplan voor corruptiebestrijding 2019. Tsjechische regering, Concept van de regering betreffende corruptiebestrijding van 2018 tot 2022. UN Office on Drugs and Crime, goAML (Anti-money-laundering system). https://www.unodc.org/unodc/en/global-it-products/goaml.html Unie van openbare aanklagers (2019), opmerkingen over de wijzigingen van de wet betreffende het openbaar ministerie. https://www.uniesz.cz/pripominky-unie-k-ministerskemu-navrhu-na-zmenu-zakona-o-statnim-zastupitelstvi/ Unie van openbare aanklagers (2019), Volledige formulering van de opmerkingen van de Unie op de wijzigingen van de wet betreffende het openbaar ministerie. https://www.uniesz.cz/wp-content/uploads/2019/07/P%C5%99ipom%C3%ADnky-LK-USZ-novela-ZSZ.rtf United Nations Human Rights Council. Universal Periodic Review – Czechia.

https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/UPR/Pages/czindex.aspx Vereniging van gerechtsdeurwaarders in Tsjechië, statistisch overzicht.

https://statistiky.ekcr.info/statistiky Virtueel landbezoek aan Tsjechië in het kader van het verslag over de rechtsstaat 2020.



Bijlage II: landbezoek aan de Tsjechische Republiek De diensten van de Commissie hebben in juni 2020 virtueel vergaderd met: ·Administratief Hooggerechtshof ·Dienst voor financiële analyse ·Endowment Fund for Independent Journalism ·Frank Bold – Reconstruction of the State ·Hoge Rekenkamer ·Hooggerechtshof

·International Press Institute Tsjechië ·Nationaal agentschap voor georganiseerde misdaad van de Tsjechische politie ·Ombudsman ·openbaar ministerie ·Raad voor corruptiebestrijding van de regering ·Raad voor Radio- en Televisieomroepen ·Transparency International Tsjechië ·Tsjechische orde van advocaten ·Vereniging van gerechtsdeurwaarders ·Vereniging van journalisten ·Vereniging van openbaar aanklagers ·Vereniging van rechters * De Commissie heeft eveneens de volgende organisaties ontmoet in een aantal horizontale vergaderingen: ·Amnesty International ·Civil Liberties Union for Europe ·Civil Society Europe ·Conferentie van Europese Kerken ·EuroCommerce ·European Center for Not-for-Profit Law