Memorandum van overleg

1.Op 8 maart 2019 hebben de delegaties van de Verenigde Staten (VS), de Europese Unie (EU), IJsland en Noorwegen overeenstemming bereikt, ad referendum, over de tekst van een overeenkomst inzake tijdsbeperkingen op regelingen voor het leasen van luchtvaartuigen met bemanning ("de overeenkomst", bijgevoegd als aanhangsel A), die zij ter goedkeuring zullen voorleggen aan hun respectieve autoriteiten. Aanhangsel B bevat een lijst van de leden van de delegaties.

2.De delegaties van de VS en de EU hebben te kennen gegeven dat de opstellers van de op 25 en 30 april 2007 ondertekende luchtvervoersovereenkomst tussen de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, zoals gewijzigd bij het op 24 juni 2010 ondertekende Protocol tot wijziging van de luchtvervoersovereenkomst tussen de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten (de luchtvervoersovereenkomst tussen de VS en de EU), tot doel had de flexibiliteit te bevorderen in exploitatieregelingen tussen luchtvaartmaatschappijen krachtens artikel 10, lid 9. De delegaties van de VS, de EU, IJsland en Noorwegen hebben te kennen gegeven dat de opstellers van de luchtvervoersovereenkomst tussen de Verenigde Staten van Amerika, de Europese Unie en haar lidstaten, IJsland en het Koninkrijk Noorwegen ("de luchtvervoersovereenkomst tussen vier partijen"), waarbij de bepalingen van de luchtvervoersovereenkomst tussen de VS en de EU worden toegepast op IJsland en Noorwegen, eveneens tot doel hadden dergelijke flexibiliteit te bevorderen.

3.De delegatie van de VS was bezorgd dat de toepassing van Verordening (EG) nr. 1008/2008 VS-luchtvaartmaatschappijen verhinderde om commerciële rechten uit te oefenen in het kader van de luchtvervoersovereenkomst tussen de VS en de EU en de luchtvervoersovereenkomst tussen vier partijen; sinds 2014 ijvert zij via het gemengd comité ervoor om luchtvaartmaatschappijen die een beroep willen doen op de commerciële leasingmarkt, zoals bepaald in artikel 10, lid 9, die mogelijkheid te bieden. De VS-delegatie herinnerde aan de aanzienlijke inspanningen die het Department of Transportation van de VS heeft gedaan om nieuwe marktkansen te creëren voor het leasen van luchtvaartuigen met bemanning, zoals blijkt uit de "Notice of revised guidance" uit februari 2008, gepubliceerd in Volume 73, nummer 41, van het Federal Register. De VS-delegatie verklaarde voorts ook dat haar besluit om onderhandelingen te voeren en de overeenkomst op te stellen en ter goedkeuring in te dienen, haar standpunt over de bovengenoemde verordening onverlet laat.

4.De delegaties van de EU, IJsland en Noorwegen hebben geantwoord dat zij de bezorgdheid van de VS-delegatie over de toepassing van Verordening (EG) nr. 1008/2008 niet delen en van mening zijn dat door de VS opgelegde tijdsbeperkingen op wetleasing tussen Europese luchtvaartmaatschappijen, zoals gedefinieerd in artikel 1, lid 1, van de overeenkomst, een belemmering zouden vormen voor de uitoefening van commerciële rechten door Europese luchtvaartmaatschappijen in het kader van de luchtvervoersovereenkomst tussen de VS en de EU en de luchtvervoersovereenkomst tussen vier partijen. Deze delegaties verklaarden voorts ook dat hun besluit om onderhandelingen te voeren en de overeenkomst op te stellen en ter goedkeuring in te dienen, hun standpunt over de bovengenoemde verordening en de praktijken van de VS onverlet laat.



5.In het licht van de uitgebreide luchtvaartbetrekkingen tussen de partijen bij de overeenkomst, hebben de delegaties van de EU, Noorwegen en IJsland benadrukt dat deze overeenkomst geen precedent vormt voor onderhandelingen over een soortgelijke overeenkomst tussen de EU, IJsland of Noorwegen en andere landen.

6.In antwoord op een vraag van de VS-delegatie over de toepassing van Verordening (EG) nr. 1008/2008 en deze overeenkomst door IJsland en Noorwegen, hebben de IJslandse en Noorse delegatie bevestigd dat Verordening (EG) nr. 1008/2008 door IJsland en Noorwegen wordt toegepast door opname van die verordening in de Overeenkomst betreffende de Europese economische ruimte ("de EER-overeenkomst"). Bovendien hebben de IJslandse en Noorse delegatie opgemerkt dat de overeenkomst een overeenkomst volgens internationaal publiekrecht is, die bindend is voor IJsland en Noorwegen.

7.De EU-delegatie wees erop dat de overeenkomst, die deel zal uitmaken van het EU-recht, volgens dat EU-recht, en met name artikel 216, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), bindend zal zijn voor de lidstaten, hoewel zij uit hoofde van het internationaal recht geen partij zijn bij de overeenkomst; volgens het EU-recht zal het de lidstaten dan ook verboden zijn om te handelen in strijd met de overeenkomst, bijvoorbeeld door tijdsbeperkingen op wetleasing op te leggen die niet verenigbaar zijn met de overeenkomst.

8.De EU-delegatie heeft ook opgemerkt dat de EU, en dus niet de lidstaten, de exclusieve bevoegdheid heeft om de overeenkomst te sluiten, overeenkomstig artikel 3, lid 2, VWEU.



9.In dit verband merkte de EU-delegatie ook op dat de overeenkomst deel uitmaakt van het EU-recht; als een lidstaat in strijd met de overeenkomst zou handelen door bijvoorbeeld tijdsbeperkingen op wetleasing op te leggen die niet verenigbaar zijn met de overeenkomst, komt hij bijgevolg zijn verplichtingen uit hoofde van het EU-recht niet na en is de Europese Commissie de instelling van de EU die in het kader van het VWEU bevoegd is voor de handhaving van het EU-recht en de lidstaat in kwestie overeenkomstig artikel 258 VWEU voor het Hof van justitie van de Europese Unie kan dagen. Voorts wees zij er op dat, wanneer lidstaten in strijd met de overeenkomst zouden handelen, de EU daar krachtens de overeenkomst verantwoordelijk voor zou zijn en onderworpen zou worden aan de in de artikelen 3 en 5 bedoelde procedures.

10.In deze context, en in antwoord op een vraag van de VS-delegatie, heeft de EU-delegatie bevestigd dat de Europese Commissie volgens het EU-recht en, met name de EER-overeenkomst, niet bevoegd is om toe te zien op de toepassing van de overeenkomst door IJsland en Noorwegen. Als IJsland of Noorwegen de overeenkomst zou schenden, zijn de procedures van de artikelen 3 en 5 van toepassing. De delegaties van IJsland en Noorwegen hebben deze verklaringen bevestigd.