MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT - Werkprogramma voor de tenuitvoerlegging van de communautaire raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2002) {SEC(2001) 1992}

I - Inleiding

De EU zet zich al geruime tijd in om gelijke behandeling van mannen en vrouwen - een beginsel dat in het EG-Verdrag is vastgelegd - te bevorderen. Er moet thans op alle beleidsgebieden naar gelijke behandeling van mannen en vrouwen worden gestreefd [1]Hiertoe heeft de Commissie in juni 2000 de communautaire raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen [2] goedgekeurd waarin een totaalstrategie voor het hele communautaire beleid en alle diensten van de Commissie uiteengezet wordt. Deze strategie werd in maart 2001 gevolgd door het eerste jaarwerkprogramma inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen [3] waarin de activiteiten van de Commissie in het jaar 2001 ter bevordering van gelijke behandeling van mannen en vrouwen op verschillende beleidsgebieden uitvoerig uit de doeken worden gedaan. In dit document wordt het werkprogramma voor 2002 uiteengezet.

[1] Artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ;EG-Vedrags,Art.3, lid1

[2] Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's: naar een communautaire raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005) COM(2000) 335 def.

[3] Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen - Werkprogramma voor 2001 (COM(2001)119 def.) en het werkdocument van de Commissie: Werkprogramma voor 2001 van alle diensten van de Commissie voor de uitvoering van de raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (SEC(2001) 382), zie: http://europa.eu.int/comm/employment_social/equ_opp/gms_en.html

tool

De jaarlijkse werkprogramma's inzake gelijkheid van mannen en vrouwen worden gezamenlijk door de diensten van de Commissie opgesteld. De activiteiten in het kader van het werkprogramma worden als prestatie-indicatoren gebruikt. Op de vorderingen en de prestaties wordt toegezien door de Groep van commissarissen voor gelijke kansen [4] en de interdepartementale werkgroep voor de gelijkheid van mannen en vrouwen [5].

[4] http://europa.eu.int/comm/employment_social/equ_opp/strategy/com_group_en.html

[5] http://europa.eu.int/comm/employment_social/equ_opp/strategy/isg.html

Het werkprogramma voor 2002 bestaat evenals dat voor 2001 uit twee delen:

1. Deze mededeling die bestemd is voor alle afdelingen van de Commissie en door deze moet worden uitgevoerd, zet de prioritaire acties van de Commissie uiteen waarmee zij op alle gebieden met haar gelijke-kansenbeleid vooruitgang wil boeken.

2. Het werkdocument van de Commissie {SEC(2001) 1992} waarin de beleidsspecifieke activiteiten ter bevordering van gelijke behandeling van mannen en vrouwen gedetailleerd worden beschreven, waaronder de gendermainstreamingmethode per DG en dienst. Deze activiteiten verstrekken vaak meer bijzonderheden over de uitvoering van de prioritaire acties. Dit document bevat ook bijzonderheden over gezamenlijke activiteiten van verschillende diensten, zoals de 3e conferentie over gendermainstreaming in de Europese Structuurfondsen.

II - Evaluatie van de uitvoering van het werkprogramma inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen voor 2001

De activiteiten die voor 2001 gepland waren, hadden voornamelijk betrekking op drie prioritaire acties, te weten:

- Uitvoering van een gendereffect-evaluatie op geselecteerde beleidsgebieden waarin het gelijke-kansenbeleid tot nu toe niet is opgenomen,

- Verzameling van gegevens die naar mannen en vrouwen zijn opgesplitst en systematische indeling van statistieken met informatie over personen naar mannen en vrouwen,

- Opneming van een verwijzing naar het gelijke-kansenbeleid van de Gemeenschap in alle oproepen tot indiening van voorstellen en blijken van belangstelling en aanmoediging van vrouwen om voorstellen en blijken van belangstelling in te dienen of daaraan mee te werken.

As interessante nieuwe gebieden voor de opneming van het streven naar gelijke kansen hebben de diensten van de Commissie bij voorbeeld de wereldhandel en de globalisering uitgekozen (Directoraat-generaal Handel), het geïntegreerd productbeleid, in het bijzonder afvalbeheer (Directoraat-generaal Milieu), sociale insluiting (Directoraat-generaal Werkgelegenheid en sociale zaken), asiel en vluchtelingenbeleid (Directoraat-generaal Justitie en binnenlandse zaken) om de impact van dit beleid op mannen en vrouwen te analyseren en te bepalen welke mogelijkheden er zijn mannen en vrouwen in hun activiteiten gelijk te behandelen. Er is een diepgaand onderzoek naar de rol van de vrouw in de visserijsector uitgevoerd (Directoraat-generaal Visserij) ).

Belangrijke vooruitgang is geboekt bij het maken van statistieken. Eurostat heeft analyses van verschillen naar geslacht gepubliceerd, bij voorbeeld in de landbouw, en heeft stappen gedaan om van de nationale bureaus voor de statistiek gegevens te krijgen die naar geslacht zijn ingedeeld, bij voorbeeld over asielzoekers en vluchtelingen. DG Onderzoek en Eurostat verzamelen in samenwerking met de lidstaten en de geassocieerde landen naar mannen en vrouwen uitgesplitste gegevens over de menselijke hulpbronnen in research en ontwikkeling.

De gewoonte van DG Onderzoek en DG informatiemaatschappij om in oproepen tot indiening van voorstellen en blijken van belangstelling te vermelden dat de Commissie groot belang hecht aan gelijkheid voor mannen en vrouwen met de bedoeling vrouwen aan te moedigen om aanvragen in te dienen of hieraan mee te werken, is door minder andere diensten overgenomen dan was gehoopt. Daarom zullen andere instrumenten en methoden moeten worden ontwikkeld om vrouwen tot deelname aan financierings- en subsidieregelingen van de Commissie aan te sporen.

Verdere informatie over het toezicht op en de evaluatie van de uitvoering van het werkprogramma voor 2001 zal in het "jaarverslag over de gelijkheid van mannen en vrouwen in de Europese Unie" worden gepubliceerd. Dit zal in maart 2002 verschijnen.

III - Prioritaire acties voor 2002

Het werkprogramma van de Commissie voor gelijkheid van mannen en vrouwen voor 2002 is gebaseerd op de successen die in 2001 zijn behaald, en omvat proactieve maatregelen, zoals aanpassing van beleidsvormen door toepassing van gendermainstreaming, en reactieve maatregelen door uitvoering van concrete acties om de positie van het misdeelde of ondervertegenwoordigde geslacht in het betreffende beleid te verbeteren. Het werkprogramma voor de gelijkheid van mannen en vrouwen van alle diensten van de Commissie is daarom verdeeld in:

- opneming van het streven naar gelijke behandeling in beleidsinitiatieven (gendermainstreaming) en

- specifieke acties voor het misdeelde en ondervertegenwoordigde geslacht in het betreffende beleid.

Naast de beleidsspecifieke initiatieven die in het werkdocument van de Commissie samen met de werkprogramma's van alle diensten van de Commissie voor gelijke behandeling [6] zijn opgenomen, zullen door alle diensten van de Commissie de volgende prioritaire acties worden uitgevoerd:

[6] SEC(2001)1992

1. Op geselecteerde beleidsgebieden waarin tot nu toe nog geen gendermainstreaming werd toegepast, wordt een gender-effectevaluatie uitgevoerd om bij de planning en de uitvoering van het beleid in kwestie het mogelijk verschillende effect op mannen en vrouwen van beleidsaspecten die op het eerste gezicht genderneutraal lijken, te onderzoeken en daarmee rekening te houden. Deze evaluatie zal niet alleen uitgevoerd worden bij de beleidsanalyse ex-ante en de planning maar ook bij de uitvoering en algemene evaluatie.

2. Aangezien voor de planning en analyse van een seksebewust beleid op het betreffende beleidsgebied gegevens noodzakelijk zijn die voor mannen en vrouwen zijn opgesplitst, zullen alle diensten zich meer beijveren om gevens te verzamelen die naar mannen en vrouwen zijn opgesplitst en alle hiermee verband houdende statistieken systematisch naar mannen en vrouwen in te delen. Alle diensten zullen indicatoren gaan ontwikkelen waarmee de vorderingen op het gebied van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in dat beleid kunnen worden gemeten.

3. Er is nog steeds grote behoefte aan sensibilisering van de diensten van de Commissie voor genderkwesties, aan opleiding van het personeel van de Commissie in de methoden om het verschillende effect van beleidsvormen op vrouwen en mannen te meten en aan opneming van het streven naar gelijkheid van mannen en vrouwen in de planning en uitvoering van beleid. Alle DG's en diensten zullen daarom gendermainstreamingmodules in hun opleidingsplannen voor personeelsleden van alle niveaus, en in het bijzonder het management, opnemen. Dit kan gebeuren in de vorm van specifieke gelijkheid van mannen en vrouwen, opleidingssessies in gendermainstreaming of modules van een algemene opleiding.

IV. - Evenwicht tussen mannen en vrouwen

De Commissie heeft zich verbonden om in het bijzonder in comités en groepen deskundigen, als bedoeld in Besluit 2000/407/EG van 19 juni 2000 [7], naar een evenwichtige deelname van mannen en vrouwen te streven. Zij gaf hiermee gehoor aan de Aanbeveling van de Raad van 1996 betreffende de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces [8].

[7] Besluit van de Commissie betreffende een evenwichtige deelneming van mannen en vrouwen in haar Comités en groepen deskundigen, Publicatieblad L 154, 27/06/2000, blz. 34-35.

[8] 96/694/EG: Aanbeveling van de Raad betreffende de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces Publicatieblad L 319,10/12/1996, blz. 11 - 15

Het besluit van de Commissie tot verbetering van de verhouding tussen mannen en vrouwen in comités en groepen deskundigen [9] geldt zowel voor de bestaande als de nieuwe comités en groepen van de Commissie. Gestreefd wordt naar een minimumdeelname van 40% vrouwen (respectievlijk mannen). Om deze doelstelling te bereiken, kan vooral in reeds bestaande comités en groepen deskundigen de deelneming van mannen en vrouwen in evenwicht worden gebracht bij de vervanging van leden (of aan het einde van het mandaat) door een voordracht van vier kandidaten (mannen en vrouwen) voor elke vacature te verlangen. Uit deze voordracht kan de Commissie de leden van het comité of de groep deskundigen zo kiezen dat het aantal mannen en vrouwen in evenwicht is en de best gekwalificeerde kandidaten worden benoemd.

[9] Publicatieblad L 154, 27/06/2000, blz. 34-35.

Na het eerste in 2000 gehouden onderzoek naar het percentage vrouwen in enkele groepen deskundigen van de Commissie [10] (gemiddeld slechts 13,5%) is in 2001 een tweede onderzoek uitgevoerd.

[10] Groepen die uit begrotingspost A-7032 worden gefinancierd

Dat onderzoek had betrekking op alle comités en groepen deskundigen van de Commissie. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen de leden van comités en groepen die door de Commissie zijn benoemd, en de leden die door de lidstaten, sociale partners, belangengroepen, ngo's en andere organen met vertegenwoordigers in comités en groepen van de Commissie zijn aangewezen.

In 2001 bedroeg het gemiddelde percentage vrouwen in alle comités en groepen deskundigen van de Commissie 29%. Van de leden van die comités en groepen deskundigen die de Commissie mag aanwijzen was 30,5% vrouw en van de leden van de comités en groepen deskundigen die de Commissie niet mag benoemen, 28.6%.

De resultaten van het onderzoek geven de algemene participatiepercentages van mannen en vrouwen in de betreffende sectoren weer. Vrouwen zijn bijv. vrij sterk vertegenwoordigd in het onderwijs en de sociale sector en mannen sterker in sectoren, zoals landbouw, visserij en onderzoek.

Dit onderzoek geeft een duidelijke verbetering te zien ten opzichte van de vorige gegevens. In de sectoren waar de participatie van vrouwen tot dusver lager is, moeten wij onze inspanningen voortzetten en zelfs opvoeren. De vorderingen zullen in de werkprogramma's in het kader van de raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen worden gemeten.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>