5- 4. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 90/27 
9. Artikel 11 
9.1. Behalve het Europees Parlement dient ook het Economisch en Sociaal Comité om de twee jaar in ken­
nis te worden gesteld van de stand van tenuitvoerlegging 
van deze richtlijn. 
Gedaan te Brussel, 24 februari 1983. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
Advies inzake een voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende het gebruik van 
zuiveringsslib in de landbouw 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publikatieblad 
van de Europese Gemeenschappen nr. C 264 van 8 oktober 1982, blz. 3. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 28 september 1982 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeen­
komstig de bepalingen van artikel 100 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 23 en 24 februari 1983 te Brussel gehouden 205e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, met name artikel 100, 
Gezien het verzoek van de Raad van 28 september 1982 
om advies inzake het voorstel voor een richtlijn van de 
Raad betreffende het gebruik van zuiveringsslib in de 
landbouw, 
Gezien het besluit van het Bureau van het Economisch 
en Sociaal Comité van 13 oktober 1982 de Afdeling 
voor milieu, volksgezondheid en consumptie met het 
opstellen van een advies over dit onderwerp te belasten, 
Gezien de beraadslagingen van de Afdeling voor milieu, 
volksgezondheid en consumptie tijdens haar 72e verga­
dering van 1 februari 1983, 
Gezien het mondelinge verslag van de rapporteur, de 
heer Kölble, Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 205 e zitting van 
23 en 24 februari 1983 (vergadering van 24 februari 
1983), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Comité is verheugd over dit richtlijnvoorstel, 
waarmee beoogd wordt de bepalingen betreffende het 
gebruik van zuiveringsslib in de landbouw — dat zowel 
met het oog op de verwijdering van afvalstoffen als om 
milieutechnische redenen wenselijk is — te harmonise­
ren. De Commissie stelt voor bij deze harmonisatie 
rekening te houden met de noodzaak de volksgezond­
heid, de consument alsmede het milieu te beschermen, 
en daarbij ook de legitieme belangen van de landbouw 
in aanmerking te nemen. 
Nr. C 90/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5.4.83 
1.2. Er moet dus voor worden gezorgd dat het ge­
bruikte slib, alvorens in de landbouw te worden toege­
past, van schadelijke bestanddelen wordt ontdaan, om 
te voorkomen dat er geleidelijk aan meer van deze stof­
fen in de bodem terechtkomen dan kan worden gerecht­
vaardigd. 
1.3. Volgens het Comité gaat het er in hoofdzaak om 
een probleemloze levensmiddelen- en diervoederproduk-
tie te garanderen, de bodem vruchtbaar te houden en 
zowel grond- als oppervlaktewater te beschermen. 
1.4. Bovendien zullen, om te bewerkstellingen dat het 
zuiveringsslib op de juiste manier wordt gebruikt, de 
landbouwers voldoende moeten worden voorgelicht 
over de te nemen voorzorgen; aldus moet worden ver­
meden dat voor de menselijke consumptie of voor dier­
voeding bestemde landbouwgewassen kunnen worden 
aangetast. 
1.5. In elk geval zouden de gebruikers niet aansprake­
lijk mogen worden gesteld, aangezien de zuiverings­
installaties ervoor moeten zorgen dat de in de richtlijn 
aangegeven dwingende grenswaarden niet worden over­
schreden. 
1.6. Wat de aanpassing aan de technische vooruitgang 
betreft, komt de Commissie nog niet met voorstellen 
voor uniforme analyse- en meetmethodes; zulks is vol­
gens het Comité niet bevredigend te noemen. Het Co­
mité acht het hoe dan ook thans reeds dringend nood­
zakelijk het gebruik van zuiveringsslib te reglementeren 
en hiervoor in alle Lid-Staten geharmoniseerde normen 
vast te stellen. Het verzoekt de Commissie zich in het 
bijzonder toe te leggen op de uitwerking van uniforme 
analyse- en meetmethodes en zo snel mogelijk bepalin­
gen op dit gebied vast te leggen. 
1.7. De Commissie heeft besloten de grenswaarden en 
de bemonsterings- en analysemethodes door een spe­
ciaal comité aan de vooruitgang van de techniek te laten 
aanpassen; in dit geval kan het Economisch en Sociaal 
Comité geen advies uitbrengen. Het Comité verzoekt de 
Commissie daarom, ten minste de vertegenwoordigers 
van de betrokken kringen in het Economisch en Sociaal 
Comité te raadplegen, alvorens zij dit comité voor de 
aanpassing aan de vooruitgang van de techniek voor­
stellen voor wijzigingen voorlegt. 
1.8. Het Comité gaat ervan uit dat de Commissie, aan 
de hand van Richtlijn 76/464/EEG van de Raad van 
4 mei 1976 betreffende de verontreiniging veroorzaakt 
door bepaalde gevaarlijke stoffen die in het aquatisch 
milieu van de Gemeenschap worden geloosd, actief blijft 
proberen een besmetting van zuiveringsslib met gevaar­
lijke stoffen zoveel mogelijk in de kiem te smoren. 2. Bijzondere opmerkingen 
Artikel 2 
2.1. De Commissie sluit slib van zuiveringsinstallaties 
die het gehele jaar door uitsluitend stedelijk of daarmee 
gelijkgesteld afvalwater van minder dan 5 000 inwoners 
behandelen, van het toepassingsgebied der richtlijn uit. 
Het Comité vraagt zich af of het met het oog op de 
urbanisatiegraad in verscheidene regio's van de Ge­
meenschap wel redelijkerwijze aanvaardbaar is de grens 
bij 5 000 inwoners te trekken, en of niet in bepaalde 
situaties een uitzonderingsregeling op basis van artikel 
12 moet worden getroffen. 
Artikel 3 
2.2. Het Comité stelt vast dat de Commissie voor een 
aantal elementen, zoals chroom, kwik en arseen, geen 
dwingende waarden heeft vastgesteld; het acht dit 
evenwel dringend noodzakelijk. Het Comité wijst in dit 
verband ook op het gevaar van onderlinge afwijkingen 
en stelt voor hier iets aan te doen. 
Artikelen 4, 5 en 6 
2.3. Het Comité stemt in met het aan het richt­
lijnvoorstel ten grondslag liggende systeem, waarbij het 
gehalte aan gevaarlijke stoffen in zuiveringsslib wordt 
beperkt (art. 4), het opbrengen van slib op landbouw­
gronden aan banden wordt gelegd (art. 5) en de concen­
tratie van gevaarlijke elementen in de bodem binnen 
bepaalde perken wordt gehouden (art. 6). 
2.4. Het Comité acht de artikelen 5 en 6 qua inhoud 
toereikend; in dit opzicht twijfelt het sterk aan de toe­
reikendheid van het bepaalde in artikel 5 in samenhang 
met bijlage I B, vooral in aanmerking genomen dat het, 
om wille van een behoorlijke bescherming van milieu en 
landbouw, wenselijk is er zolang mogelijk voor te zor­
gen dat het gehalte van de bodem aan gevaarlijke stof­
fen beneden de aangegeven limieten blijft. Het is volgens 
het Comité dan ook aanbevelenswaardig — ten einde 
de veiligheid in geheel Europa nog lange tijd te kunnen 
garanderen —, de verplichte beperking van de hoeveel­
heid slib die mag worden opgebracht (art. 5), aan veel 
strengere regels te binden (b.v. door een adequate ver­
lenging van het thans voorgestelde tienjarige bereke­
ningstijdvak). 
Artikel 8 
2.5. Het Comité is van oordeel dat de in dit artikel 
vastgestelde minimumtermijn van zes weken die moet 
verstrijken vóór het oogsten van gewassen op met slib 
bemeste landbouwgronden in bepaalde gevallen ontoe­
reikend is en niet is aangepast aan plaatselijke toestan-
5. 4. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 90/29 
den. Deze periode zou daarom, zoals de Commissie 
overigens zelf in haar inleiding aangeeft, naar gelang 
van de plaatselijke omstandigheden moeten worden 
gedifferentieerd. 
Voorts zou het Comité het beter vinden lid 3 van dit 
artikel als volgt te stellen: 
„De Lid-Staten verbieden het verspreiden van slib 
op grond met gewassen die rechtstreeks met het slib 
in aanraking komen en in onbewerkte toestand aan 
de consument worden geleverd.". 
Artikel 9 
2.6. De in dit artikel aangegeven pH-waarde doet niet 
altijd recht aan alle plaatselijke bodemkenmerken. 
Gedaan te Brussel, 24 februari 1983. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, en met name de artike­
len 51, 198 en 235 daarvan, Artikel 17 
2.7. Het Comité zou graag zien dat er in de rapporten 
die de Lid-Staten de Commissie zullen toezenden, ook 
wordt aangegeven welke bemonsterings- en analyse­
methodes zij gebruiken, om het de Commissie zo ge­
makkelijker te maken een gemeenschappelijke analyse­
methode uit te werken. 
2.8. Het Comité stelt voor, na de woorden „worden 
vermeld" in de voorlaatste regel van dit artikel het vol­
gende in te lassen: 
„; de Lid-Staten dienen tevens elke ziekte en alle 
nadelige effecten op mens, fauna en flora te signale­
ren welke kunnen worden toegeschreven aan of 
welke het gevolg zijn van het opbrengen van slib.". 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
Gezien het verzoek van de Raad van de Europese 
Gemeenschappen van 17 januari 1983 om een advies 
inzake het voorstel voor een verordening van de Raad tot 
wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 betref­
fende de toepassing van de sociale-zekerheidsregelingen Advies inzake een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening 
(EEG) nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de sociale-zekerheidsregelingen op werk­
nemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap ver­
plaatsen, en van Verordening (EEG) nr. 574/72 tot vaststelling van de wijze van toepassing 
van Verordening (EEG) nr. 1408/71 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is nog niet bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 17 januari 1983 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeen­
komstig de bepalingen van de artikelen 51, 198 en 235 van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
( 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 23 en 24 februari 1983 te Brussel gehouden 205e zitting.