Resolutie

van het Europees Parlement houdende de opmerkingen bij het ontwerpbesluit inzake de aan de directeur van het Europees Bureau voor wederopbouw te verlenen kwijting voor de uitvoering van zijn begroting voor het begrotingsjaar 2001

HET EUROPEES PARLEMENT,

gezien het verslag van de Rekenkamer over de jaarrekening van het Europees Bureau voor wederopbouw voor het begrotingsjaar 2001, vergezeld van de antwoorden van het bureau(1) (C5-0596/2002),

gezien de aanbeveling van de Raad van 7 maart 2003 (C5-0090/2003),

gelet op het EG-Verdrag, en inzonderheid artikel 276 daarvan,

gelet op artikel 8 van Verordening (EG) nr. 2667/2000 van de Raad(2) van 5 december 2000 en artikel 185 van het Financieel Reglement van 25 juni 2002(3),

gelet op artikel 93 bis en bijlage V van zijn Reglement,

gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid (A5-0079/2003),

A. overwegende dat de Rekenkamer in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 2000(4) concludeerde dat de efficiency van de administratie en het begrotingsbeheer van het Bureau hoog waren, hetgeen ertoe leidde dat het Bureau de uiterste ambitieuze doelstelling bereikte die het voor zijn eerste jaar van activiteiten op de gebieden energie, huisvesting, vervoer en landbouw had vastgesteld,

B. overwegende dat de Rekenkamer in hetzelfde verslag het Bureau een aantal aanbevelingen deed in verband met de behoefte een betrouwbaar gecomputeriseerd systeem van begrotingsrekeningen in te voeren, een praktisch sectorieel programma te ontwikkelen dat de vastgestelde prioriteiten zou weerspiegelen, opdat het Bureau zijn maatregelen niet zou versnipperen, en overwegende dat er in dit verslag op werd aangedrongen om in samenwerking met de Commissie een strategie voor de middellange en lange termijn vast te stellen ter waarborging van de duurzaamheid van de gefinancierde investeringen,

C. overwegende dat het Europees Parlement op 10 april 2002 aan de directeur van het Europees Bureau voor wederopbouw kwijting verleende(5) inzake de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2000 op grond van het verslag van de Rekenkamer en daarbij tegelijkertijd onder meer:

- de behoefte onderstreepte adequaat onderzoek te bevorderen, waaronder, indien noodzakelijk, een interne beoordeling door het Europese Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) van goed gefundeerde verdenkingen van wanbeheer en corruptie in verband met de investeringen ten behoeve van energiecentrales in Kosovo,

- er bij de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN in Kosovo op aandrong en de Commissie verzocht om in samenwerking met UNMIK de noodzakelijke stappen te nemen om ervoor te zorgen dat een duurzaam beleid en een geschikt regelgevingskader wordt ontwikkeld ter verbetering van het vermogen van Kosovo om belastingen te innen, teneinde de begrotingsinkomsten te verhogen en duurzaamheid van de begroting te verkrijgen,

- constateerde dat de grootste post op de begroting van het Bureau betrekking had op het herstel van de energiesector; dat deze sector speciale aandacht vereiste vanwege het zeer frequente uitvallen van de energievoorziening; verzocht de UNMIK een audit uit te voeren van het kasbeheer en de procedures voor de aanschaf van goederen van het elektriciteitsbedrijf van Kosovo,

D. overwegende dat de Rekenkamer redelijke zekerheid heeft verkregen dat de jaarrekening van het per 31 december 2001 afgesloten begrotingsjaar betrouwbaar is en dat de onderliggende verrichtingen over het geheel genomen wettig en regelmatig zijn,

1. neemt kennis van de volgende cijfers voor de jaarrekening van het Europees Bureau voor wederopbouw:

Jaarrekening voor de begrotingsjaren 2001 en 2000

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

NB:

Eventuele verschillen in de totalen zijn het resultaat van afrondingen.

Bron:

Gegevens opgesteld door het Bureau. Deze tabellen zijn een samenvatting van de door het Bureau in de eigen financiële verklaringen verstrekte gegevens.

Financieel beheer - Uitvoering van de begroting

2. constateert dat het Bureau in de tweede helft van 2001 overging tot invoering van het SI2-gecomputeriseerde boekhoudsysteem; neemt tevens kennis van het commentaar van het Bureau over de voor- en nadelen van dit systeem en met name van de opmerking dat het systeem zwaar en log is, dat er tijdrovende interventies nodig zijn en dat bij de interfacing van SI2 met het algemene boekhoudsysteem de veiligheid van het systeem wordt verzwakt;

3. dringt er bij het Bureau en de Commissie op aan een oplossing te vinden voor de door de Rekenkamer aangegeven problemen in verband met de invoering van SI2 en adequate oplossingen te vinden om de afhankelijkheid te verminderen van het gebruik van informaticahulpmiddelen die tot dusverre worden gebruikt om een getrouwe indruk van de uitvoering van de begroting te verkrijgen;

Financiële verklaringen

4. constateert dat de financiële verklaringen die in maart 2002 door het Bureau werden opgesteld fouten bevatten en dat de Rekenkamer het Bureau daarop opmerkzaam moest maken, zodat een gecorrigeerde versie van de financiële verklaringen op 4 oktober 2002 kon worden opgesteld;

5. verwacht van het Bureau dat het al het nodige doet om herhaling van deze situatie te voorkomen;

Toepassing van de financiële bepalingen

6. verzoekt het Bureau zich te houden aan de bepalingen van het Financieel Reglement en in te gaan op de opmerking van de Rekenkamer en stelselmatig inningsopdrachten af te geven voor bedragen die aan het Bureau verschuldigd zijn;

7. erkent dat het Bureau in 2001 onder moeilijke omstandigheden heeft moeten werken en dat 2001 uit een oogpunt van financiële controle een overgangjaar was; betreurt evenwel ten zeerste dat de Commissie het Bureau onder aanzienlijke druk heeft gezet om over te gaan tot onderhandse sluiting van contracten met deskundigen; onderstreept dat de financieel controleur de voor de sluiting van dergelijke contracten gevolgde procedures als inadequaat beschouwde en dat hij in een van die gevallen ernstige twijfels heeft geuit omtrent de motieven die ter rechtvaardiging van de voorgestelde bezoldiging werden aangevoerd; merkt voorts op dat in het bewuste geval een maandhonorarium van meer dan [fmxeuro] 25000 werd uitbetaald;

8. verzoekt de Commissie een administratief onderzoek in te stellen om na te gaan of er sprake zou kunnen zijn van wanbeheer en eventueel een tuchtprocedure aan te spannen; verwacht van de Commissie dat zij hierover in het kader van de follow-uprapportage verslag uitbrengt aan de bevoegde commissie;

9. dringt er voorts bij zowel het Bureau als de Commissie op aan er in de toekomst zorg voor te dragen dat de aanwerving van deskundigen transparant plaatsvindt conform de desbetreffende regels van het Financieel Reglement; wijst er met nadruk op dat uitzonderlijke omstandigheden onder geen beding als voorwendsel mogen dienen om de vigerende financiële bepalingen te omzeilen of zich daaraan te onttrekken; dringt er met klem op aan dat, mochten dergelijke uitzonderlijke omstandigheden zich voordoen, de kwijtingsautoriteit daarvan terstond uitvoerig op de hoogte wordt gesteld;

Huisvestingsprogramma

10. is er verheugd over dat het Bureau zijn doelstelling voor de herbouw van huizen met 4 % heeft kunnen overschrijden; is echter van oordeel dat het Bureau ter voldoening aan de opmerkingen van de Rekenkamer hierover een betere selectie moeten toepassen van de uit te voeren werken om beter te voldoen aan de reële behoeften waarin het wil voorzien; doet een beroep op het Bureau ook naar manieren te zoeken om ervoor te zorgen dat de meest effectieve oplossingen worden gekozen bij maatregelen op zijn andere prioriteitsgebieden;

Follow-up van eerdere opmerkingen van de Rekenkamer

11. wenst het Bureau geluk met het feit dat de Rekenkamer in het algemeen positief gestemd is over de follow-up van het Bureau van de opmerkingen van de Rekenkamer inzake het voorgaande begrotingsjaar en neemt kennis van de opmerkingen van de Rekenkamer in verband met de problemen in de energiesector;

12. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat OLAF juist in de energiesector een onderzoek moest instellen naar een geval van fraude in verband met ongeveer 4,5 miljoen euro (4,2 miljoen US dollar) die bestemd waren voor het stabiliseren van de elektriciteitsvoorziening van Kosovo; neemt kennis van het feit dat het onderzoek in december 2002 is afgerond;

13. constateert met tevredenheid dat OLAF in een verklaring van 5 december 2002 zegt dat zijn ingrijpen ertoe leidde dat op die datum een bedrag van 3,2 miljoen US dollar van deze fondsen naar de Kosovo-begroting kon terugvloeien en dat er stappen werden ondernomen om ervoor te zorgen dat ook het resterende bedrag veilig wordt gesteld; constateert tevens dat de voornaamste verdachte van deze fraude in Duitsland werd gearresteerd en voor de rechter wordt gebracht;

14. verwacht in deze kwestie volledig door OLAF op de hoogte te worden gehouden;

15. verzoekt zowel het Bureau als de Commissie om in nauwe samenwerking met UNMIK alles in het werk te stellen om de financiële belangen van de Gemeenschap te beschermen en dergelijke gevallen in de toekomst te voorkomen; doet een beroep op de directeur van het Bureau al het nodige doen voor een systematisch toezicht op alle projecten in de energiesector die met EU-fondsen worden gefinancierd;

16. verzoekt de Commissie het Parlement volledig te informeren over de eventuele tuchtmaatregelen die in dit geval moeten worden genomen;

17. neemt kennis van de uitgebreide evaluatie die het Bureau in 2002 heeft verricht in verband met het beste gebruik van fondsen in de energiesector van Kosovo; verwacht van het Bureau dat het de terzake bevoegde commissie van het Parlement in het kader van het follow- up-verslag naar aanleiding van de kwijting 2001 op de hoogte brengt van de bereikte vooruitgang en van alle relevante maatregelen die in samenwerking met UNMIK, KEK (Kosovo Power Corporation) en toezichthoudende contractanten zijn genomen en, met name, in verband met de inning van schulden door KEK, teneinde tot een duurzaamheid op lange termijn te komen van de investeringen die in de energiesector zijn gedaan;

18. verzoekt de Commissie voor te stellen geleidelijk een einde te maken aan toekomstige EU-fondsenverstrekking aan Kosovo als de huidige, door fraude, wanbeheer en derving van ontvangsten gekenmerkte situatie voortduurt;

19. constateert dat het Bureau UNMIK of KEK verantwoordelijk houdt voor de fraude en het wanbeheer in de energiesector; erkent dat wanneer fondsen via een bemiddelende instantie worden geleid het toezicht en de controle worden bemoeilijkt; betwijfelt echter of het Bureau van alle aansprakelijkheid ontslagen kan worden geacht, aangezien het uiteindelijk verantwoordelijk is voor het beheer van en de controle op de uitgegeven EU-middelen;

Verdere voorstellen

20. verzoekt de Commissie met voorstellen te komen die tot een beter functioneren van het Bureau moeten leiden, een betere prijs-kwaliteitverhouding dankzij kosten-batenanalyse wordt gewaarborgd, en bij het doen van dergelijke voorstellen te overwegen of de spreiding van het Bureau over diverse locaties uit het oogpunt van zijn werking de meest geschikte oplossing is; dringt aan op intensievere samenwerking en coördinatie tussen het Bureau, UNMIK en de Commissie; verzoekt het Bureau een globaal plan op te stellen om toezicht te houden op de gefinancierde projecten en na te gaan of zij in overeenstemming zijn met het EU-beleid voor de regio;

21. verzoekt de Commissie en het Bureau door te gaan met het versterken van de EU-bijstand voor institutionele opbouwprojecten;

22. stelt met klem dat het jaarverslag van het Bureau uiterlijk op 15 juni van elk jaar aan het Europees Parlement moet worden voorgelegd; verwacht dat het Bureau naar behoren rekening houdt met de aanbevelingen die het Europees Parlement in zijn resoluties opneemt;

Algemene punten betreffende de in artikel 185 van het Financieel Reglement bedoelde organen

23. constateert dat er onevenwichtigheid bestaat tussen de administratieve en beleidsuitgaven van veel organen, waarbij de administratieve uitgaven de uitgaven voor operationele doeleinden overtreffen;

24. is van oordeel dat deze organen meer operationele taken moeten hebben; zij zouden bijvoorbeeld kunnen worden belast met de uitvoering van communautaire programma's op het gebied van opleiding of gezondheid; op die wijze zou de instelling van verdere uitvoerende organen door de Commissie kunnen worden voorkomen; verzoekt de Commissie in dit verband met voorstellen te komen, en wel uiterlijk 30 juni 2003 en alvorens eventuele verdere uitvoerende organen te creëren;

25. herinnert eraan dat een onafhankelijke ex ante-controle op de organen door de financieel controleur van de Commissie niet meer bestaat;

26. is er bezorgd over dat de afwezigheid van externe ex ante-verificatie van financiële verrichtingen het risico van onregelmatigheden en onjuist beheer zou kunnen verhogen; verzoekt derhalve

- de Rekenkamer om verhoging van het aantal controles die door haar accountants worden uitgevoerd,

- de organen hun procedures voor de uitvoering van hun begroting diepgaand te herzien en te wijzigen om dit risico op te vangen;

27. verzoekt de organen hun procedures voor de uitvoering van de begroting zo spoedig mogelijk en uiterlijk 1 juli 2003 in overeenstemming te brengen met de eisen van de nieuwe financiële kaderregeling(6);

28. herinnert eraan dat de organen hun eigen financiële voorschriften dienen vast te stellen, die niet mogen afwijken van de financiële kaderregeling, behalve in gevallen waarin dit op grond van hun specifieke bedrijfsbehoeften vereist is en na voorafgaande toestemming van de Commissie; verzoekt de Rekenkamer advies uit te brengen over alle financiële door de organen vastgestelde bepalingen die afwijken van de financiële kaderregeling;

29. onderstreept met name de behoefte aan strikte scheiding van de taken tussen ordonnateurs en rekenplichtigen en de versterkte rol van laatstgenoemden bij

a) het vaststellen en valideren van de boekhoudsystemen,

b) het bijhouden van de boekhouding,

c) het valideren van door de ordonnateur vastgestelde systemen om boekhoudinformatie te verstrekken,

d) het samenwerken met de rekenplichtige van de Commissie,

e) de voorbereiding en presentatie van de financiële verklaringen en de verslagen over de uitvoering van de begroting;

30. onderstreept dat de rekenplichtigen door de raden van bestuur van de organen moeten worden benoemd op grond van hun bijzondere competenties zoals aangetoond door diploma's of een daarmee vergelijkbare beroepservaring; herinnert eraan dat zij in hiërarchisch opzicht niet onder ordonnateurs mogen ressorteren;

31. verzoekt de organen zich volledig te houden aan de voorschriften voor aanbestedingsprocedures zoals vastgelegd in het Financieel Reglement; onderstreept dat open aanbestedingen zoveel mogelijk moeten worden gebruikt ter bevordering van de doorzichtigheid en om te zorgen voor een gelijke behandeling van potentiële inschrijvers;

32. verzoekt de organen om de toekenning van verlof om persoonlijke redenen nauwlettend te controleren om te garanderen dat aan de voorwaarden voor de transparantie en scheiding van belangen wordt voldaan;

33. herinnert eraan dat het niet eerbiedigen van de voorschriften voor openbare aanbestedingen niet alleen mogelijk schadelijk is voor de financiële belangen van de organen, maar ook als een strafbaar feit op grond van de strafwetgeving van de lidstaten kan worden aangemerkt;

34. verzoekt de Rekenkamer bij de volgende gelegenheid te rapporteren of alle communautaire organen op correcte wijze met het Europees Bureau voor fraudebestrijding OLAF samenwerken en het dienovereenkomstige Interinstitutionele akkoord van 25 mei 1999 betreffende de interne onderzoeken verricht door OLAF(7) onverkort toepassen; verzoekt de Rekenkamer verder, de doeltreffendheid van deze samenwerking aan de hand van de tot dusverre behandelde gevallen te evalueren;

35. constateert dat de Rekenkamer de praktijk betreurt van de "supergebruiker"-rechten in computersystemen (waarbij een en dezelfde persoon de taken vervult van de beheerder, de ordonnateur, de financieel controleur en de rekenplichtige) en deze onverenigbaar acht met het beginsel van de scheiding van taken; verzoekt alle organen ervoor te zorgen dat dergelijke supergebruikerrechten niet langer worden toegekend;

36. onderstreept dat bij alle computersystemen moet worden gegarandeerd dat er een complete audit trail is voor elke verrichting en voor iedere verandering die in het systeem is aangebracht, zodat het op elk moment mogelijk is de aard van de verandering en de persoon die de verandering heeft aangebracht vast te stellen;

37. verzoekt de Commissie, met het oog op een bespoediging van de maatregelen ten behoeve van de voorbereiding van de integratie van de toekomstige lidstaten, voorstellen te doen die erop gericht zijn te komen tot een betere werking van deze communautaire organen, een betere prijs-kwaliteitverhouding door middel van een kosten-batenanalyse en het vermijden van het ontstaan van een te groot aantal organen; dergelijke voorstellen kunnen, voor organen die vergelijkbare taken vervullen, de instelling van gemeenschappelijke raden van bestuur inhouden;

38. acht het met het oog op efficiëntie en kosten uitgesloten dat de raden van bestuur van de communautaire organen in het kader van de komende uitbreiding van de Europese Unie verder worden uitgebreid; is van oordeel dat de uitbreiding een goede gelegenheid biedt de samenstelling en werkwijze van deze in de regel reeds thans zeer moeizaam functionerende raden van bestuur fundamenteel te overdenken; verzoekt de Commissie uiterlijk 31 juli 2003 met passende voorstellen te komen voor een dienovereenkomstige wijziging van de besluiten tot oprichting van de communautaire organen, en daarbij ook de vraag te onderzoeken of voor organen met vergelijkbare taken geen gemeenschappelijke raden van bestuur zouden kunnen worden ingesteld;

39. herinnert aan de constatering van de Rekenkamer(8) dat het gevaar bestaat dat de directeuren van de communautaire organen teveel afhankelijk van de Commissie worden; verzoekt de Commissie derhalve uiterlijk 31 juli 2003 een wijziging voor te stellen van het besluit de verordening tot oprichting van de communautaire organen die erin voorziet dat de directeuren van de communautaire organen in de toekomst uitsluitend met toestemming van het Europees Parlement kunnen worden benoemd;

40. verzoekt de Commissie een algemene studie te wijden aan de momenteel door diverse communautaire organen ontplooide activiteiten waarbij wellicht overlappingen voorkomen of die hetzelfde doel dienen teneinde passende oplossingen voor te stellen, waaronder eventuele fusies van organen; constateert dat de Commissie heeft gewezen op een mogelijke overlapping tussen het Cedefop en de Europese Stichting voor beroepsopleiding en tussen de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden en het Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk(9);

41. verzoekt de Commissie verder, overeenkomstig haar voorstel over Europese governance die erop gericht is haar activiteiten op de kerntaak te concentreren, in haar actieprogramma de passende voorstellen op te nemen om ervoor te zorgen dat overlappingen tussen de activiteiten van haar diensten en die van de organen worden vermeden.

(1) PB C 326 van 27.12.2002, blz. 1.

(2) PB L 306 van 7.12.2000, blz. 7.

(3) PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

(4) PB C 359 van 15.12.2001.

(5) PB L 158 van 17.6.2002, blz. 62.

(6) PB L 357 van 31.12.2002, blz. 72.

(7) PB L 136 van 31.5.1999, blz. 15.

(8) Advies 10/2002 van de Rekenkamer inzake een voorstel van de Commissie tot wijziging van de besluiten tot oprichting van de communautaire organen als gevolg van de aanneming van het nieuwe Financieel Reglement (PB C 285 van 21.11.2002, blz. 4).

(9) Zie het werkdocument van DG-begroting over de beheerskosten en analytische boekhouding van de gedecentraliseerde organen.