Advies van het Comité van de Regio's over de "Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's 'Luchtvervoer en het milieu - Werken aan duurzame ontwikkeling'"

(2000/C 317/11)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "Luchtvervoer en het milieu - Werken aan duurzame ontwikkeling" (COM(1999) 640 def.);

gezien het besluit van de Commissie van 8 december 1999 om, overeenkomstig artikel 265, eerste alinea van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Comité van de Regio's hierover te raadplegen;

gezien het besluit van zijn bureau van 2 juni 1999 om commissie 4 "Ruimtelijke ordening, stadsbeleid, energie en milieu" samen met commissie 3 "Trans-Europese netwerken, vervoer, informatiemaatschappij" met de voorbereiding van de werkzaamheden te belasten;

gezien de bijdrage van commissie 3 "Trans-Europese netwerken, vervoer, informatiemaatschappij" (rapporteur: de heer Walsh, VK, ELDR);

gezien het op 11 mei 2000 door commissie 4 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 14/2000 rev. 2; rapporteurs: de heren Soares, P, PSE en Walsh, VK, ELDR),

heeft tijdens zijn 34e zitting van 14 en 15 juni 2000 (vergadering van 14 juni) het volgende advies met algemene stemmen goedgekeurd.

1. Standpunten en aanbevelingen m.b.t. de Mededeling

1.1. Het Comité steunt de benadering en maatregelen van onderhavige mededeling. Er zou echter een aantal maatregelen aan moeten worden toegevoegd. Verder verdienen andere zaken nadere aandacht (zie hieronder).

1.2. Het werkprogramma zou "SMART-targets" moeten bevatten: doelstellingen die Specific, Measurable, Achievable, Realistic en Timetabled zijn. Ook dient de aandacht uit te gaan naar de implicaties van niet verwezenlijkte beleidsdoelstellingen.

1.3. Met voorrang moet worden uitgezocht hoe de achteruitgang van de luchtkwaliteit voor mensen die in de buurt van luchthavens wonen of werken zo beperkt mogelijk kan worden gehouden. Vliegtuigen kunnen bijvoorbeeld worden gecategoriseerd op basis van de uitstoot die zij veroorzaken, zoals dat voor geluid reeds gebeurt, zodat controlemechanismen kunnen worden ingevoerd (waarbij de luchtvaartmaatschappijen met de meest vervuilende vliegtuigen worden gestraft en die met milieuvriendelijkere vliegtuigen worden beloond). Luchtvaartmaatschappijen zouden moeten worden aangemoedigd om gedetailleerd en in gangbare bewoordingen (te begrijpen door gebruikers) over de milieuprestaties van hun vliegtuigen te publiceren, zodat milieubewuste reizigers een weloverwogen keuze kunnen maken.

1.4. Wat milieuheffingen, handel in emissierechten en koolstofemissies betreft mag niet de indruk ontstaan dat vervuilers voor vervuiling kunnen betalen. Heffingen of andere instrumenten vormen slechts een lapmiddel.

1.5. Mensen die in de buurt van luchthavens wonen kampen met nachtelijke geluidsoverlast, die niet alleen wordt veroorzaakt door nachtvluchten maar ook door alle hiermee samenhangende activiteiten. Voor de oplossing van dit probleem en voor de ruimtelijke ordening ter plaatse zijn goede adviezen nodig. Bij het verlenen van vergunningen voor de aanleg of uitbreiding van luchthavens moet rekening worden gehouden met het ruimtelijke-ordeningsbeleid en met de bevoegdheden van luchthavens met betrekking tot het gebruik van aangrenzende stukken grond. In dit verband zouden luchthavenexploitanten moeten worden aangespoord om in ernstig door vliegtuiglawaai getroffen woongebieden maatregelen tegen geluidsoverlast te treffen (geluidswerende ramen en ventilatoren).

1.6. Betere procedures voor de luchtverkeersleiding en de gronddiensten (taxiën en in een rij wachten) zijn van groot belang voor het milieu op en rondom luchthavens. Hierbij dienen goede praktijken onder de aandacht van de betrokkenen te worden gebracht.

1.7. Bij luchthavens dient erop te worden aangedrongen dat zij milieubeheersystemen invoeren om alle verschillende milieu-effecten te kunnen beoordelen. De Commissie zou ook moeten onderzoeken welke bijdrage convenanten tussen de luchtvaartindustrie en lokale/nationale overheden kunnen leveren om het milieu te verbeteren. Hierbij dienen goede praktijken onder de aandacht van de betrokkenen te worden gebracht.

1.8. Goede lucht- en railverbindingen zijn van groot belang, en hetzelfde geldt voor concurrerende vervoerswijzen voor personen en goederen tussen Europese centra. Nieuwe technologische verworvenheden als de hogesnelheidstrein kunnen een goede aanvulling vormen op het huidige dienstenpakket in het railvervoer en een cruciale bijdrage leveren tot verbetering van de algehele situatie. Mochten echter heffingen worden ingevoerd om een bepaalde vervoerswijze te ondersteunen, dan moet wel worden gekeken of er concurrerende alternatieven over land voorhanden zijn.

1.9. Goede praktijken dienen de weg te wijzen als onderzoek wordt gedaan naar het effect van al het vervoer op een bepaald gebied, inclusief de diverse vervoerswijzen en de afstanden naar de luchthaven, en naar alle onderhoudsregelingen, bijvoorbeeld het woonwerkverkeer van luchthavenmedewerkers en de voertuigen die de aan luchthavens gerelateerde industrie gebruikt. Lokale heffingen of retributies zouden een geschikt middel kunnen zijn. Om het milieu in de omgeving van luchthavens te verbeteren moet het gebruik van vervuilende personenwagens als vervoermiddel van en naar het vliegveld aan banden worden gelegd. Dat betekent dat geïntegreerd milieuvriendelijk openbaar vervoer - zoals metro, trein en ecologische stadsbussen - ruim baan dient te krijgen.

1.10. Met het oog op het subsidiariteitsbeginsel moeten nationale regelingen betreffende een op de lokale omstandigheden afgestemde exploitatie van luchthavens blijven bestaan. Op die manier krijgen lokale belangen en behoeften de aandacht die zij verdienen.

1.11. Het Comité is het ermee eens dat de Unie nauwer dient samen te werken met de ICAO en de besluiten van deze organisatie zoveel mogelijk moet proberen te beïnvloeden. De Europese bevolking wordt echter nu al geconfronteerd met milieuproblemen. Daarom zijn onverwijld methoden, procedures en adviezen nodig om de steeds grotere milieuschade als gevolg van het toenemende luchtvervoer binnen de perken te houden. Prioriteit moet worden verleend aan het bieden van adequate middelen om de doelstellingen van het werkprogramma te verwezenlijken.

Brussel, 14 juni 2000.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert