A4-0178/96

Resolutie over de mededeling van de Commissie over de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië: Beheer van de hulp van de Europese Unie en cooerdinatie van de internationale hulp (COM(95)0582 - C4-0519/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie over de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië: Beheer van de hulp van de Europese Unie en cooerdinatie van de internationale hulp (COM(95)0582 - C4-0519/95),

- gelet op het vredesakkoord van Dayton en met name op bijlage 10 inzake de civiele tenuitvoerlegging van de vredesregeling,

- gelet op de slotverklaring van de Conferentie van Londen over de tenuitvoerlegging van de vredesregeling voor Bosnië, die op 8 en 9 december 1995 plaatsvond,

- gelet op de conclusies van de voorzitters van de eerste en tweede donorbijeenkomst voor de wederopbouw van Bosnië-Herzegovina op 20 en 21 december 1995 en 12 en13 april 1996 in Brussel,

- gelet op de resoluties van de Veiligheidsraad van de VN, met name resolutie 1031 (1995) van 15 december 1995, en het eerste verslag van de Hoge Vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN van 13 maart 1996,

- gelet op de conclusies van de Raad, met name die van 4 december 1995, 29-30 januari 1996, 26-27 februari 1996, 11 maart 1996, 22 april 1996 en 13-14 mei 1996,

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 21 september (( PB C 269 van 16.10.1995, blz. 145.)), 26 oktober (( PB C 308 van 20.11.1995, blz. 145.)) en 14 december 1995 (( PB C 17 van 22.1.1996, blz. 147.)), en 18 januari (( PB C 32 van 5.2.1996, blz. 95.)), 15 februari (( PB C 65 van 4.3.1996, blz. 154.)), 29 februari (( PB C 78 van 18.3.1996, blz. 33.)), 14 maart (( PB C 96 van 1.4.1996, blz. 297.)) en 18 april 1996 (( Deel II, punt 13 van de notulen van die datum.)),

- gezien het verslag van de Commissie externe economische betrekkingen en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole (A4-0178/96),

A. overwegende dat de wederopbouw van de door de oorlog getroffen gebieden in het voormalige Joegoslavië, en met name in Bosnië-Herzegovina, van essentieel belang is om een klimaat van stabiliteit en veiligheid te scheppen en de samenwerking tussen de volkeren en de staten in de regio te bevorderen,

B. overwegende dat de internationale gemeenschap, met name op de Conferentie van Londen over de tenuitvoerlegging van de vredesregeling, heeft besloten de economische wederopbouw in Bosnië en Herzegovina te ondersteunen op basis van een passende verdeling binnen de internationale gemeenschap van de lasten van het geheel aan inspanningen voor het veiligstellen en verwezenlijken van de vrede,

C. overwegende dat de aan de hulpverlening verbonden politieke voorwaarden afkomstig zijn uit het algemene vredesakkoord en duidelijk geformuleerd zijn in de slotverklaring van de Conferentie over de tenuitvoerlegging van de vredesregeling,

D. overwegende dat de Hoge Vertegenwoordiger zal toezien op de tenuitvoerlegging van het vredesakkoord en de werkzaamheden van de betrokken civiele organisaties en instanties zal entameren en waar nodig cooerdineren,

E. overwegende dat de Raad in zijn conclusies van 30 oktober 1995 heeft bevestigd dat de EU bereid is "haar bijdrage te leveren tot de internationale inspanningen om de door de oorlog verwoeste gebieden weer op te bouwen" en "haar optreden (te) cooerdineren met dat van de andere leden van de internationale gemeenschap, teneinde lange-termijnhulp te verlenen die gericht is op ondersteuning van de economische ontwikkeling, versterking van de civiele samenleving, verzoening en regionale economische samenwerking",

F. overwegende dat, gezien de zeer moeilijk verzoenbare etnische tegenstellingen, ook met de internationale steun de herintegratie van de verschillende partijen in een multi-etnische eenheidsstaat Bosnië-Herzegovina, een langdurig proces zal zijn,

1. is verheugd over de resultaten van de eerste en de tweede bijeenkomst van donorlanden en -organisaties over de wederopbouw van Bosnië-Herzegovina van 20-21 december 1995, respectievelijk 12-13 april 1996 in Brussel;

2. is verontrust over de rapporten die tijdens de tweede donorbijeenkomst zijn voorgelegd en waaruit blijkt dat:

a) slechts 350 miljoen van de 600 miljoen dollar die tijdens de eerste donorbijeenkomst bijeen is gebracht in april 1996 een bestemming had gevonden,

b) 70% van de donormiddelen als gift was verstrekt voor de ondersteuning van specifieke projecten of als steun "in natura", en zeer weinig donorlanden contante middelen hadden verstrekt voor de bestrijding van steeds terugkerende of andere uitgaven,

c) minder dan 9% van de donorhulp naar sociale sectoren was gevloeid,

d) minder dan 2% van de donormiddelen was besteed aan het opruimen van landmijnen;

3. onderstreept de noodzaak van een billijke lastenverdeling binnen de internationale gemeenschap omwille van een toereikende financiering; complimenteert de Commissie met haar snelle reactie op de uitdaging die de economische wederopbouw inhoudt;

4. roept de andere donorlanden, met name de Verenigde Staten, Japan en de islamitische landen, ertoe op voldoende lange-termijntoezeggingen te doen om een effectieve bijdrage te leveren aan het gehele wederopbouwprogramma;

5. onderstreept het belang van een zo spoedig mogelijke beschikbaarstelling van de gelden die zijn toegezegd;

6. onderschrijft de prioriteiten die de Commissie, de Wereldbank, de EBWO en de IMG hebben geformuleerd voor het programma voor herstel en groei in Bosnië en Herzegovina;

7. beklemtoont dat het belangrijk is vóór de verkiezingen van september tastbare resultaten te behalen op het gebied van de vrede;

8. benadrukt echter dat:

- het van het allergrootste belang is dat huizen weer bewoonbaar worden gemaakt, met name voor de terugkerende vluchtelingen; in dit verband moet worden erkend dat de Commissie grote inspanningen verricht,

- er meer haast gemaakt moet worden met het opruimen van landmijnen,

- het financieren van specifieke projecten voor de versterking van de institutionele structuur, waaronder het burgerbestuur (belastingdienst, douane, monetaire instanties en hulpverleningsinstellingen) van essentieel belang is,

- er stelselmatig voorrang dient te worden gegeven aan projecten waarmee een nauwe samenwerking tussen de entiteiten van de Republiek Bosnië- Herzegovina, alsmede regionale en lokale samenwerking worden ondersteund;

9. wijst er voorts op dat:

- er bij voortduring op moet worden gehamerd dat voortzetting van de hulp afhankelijk is van de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat, alsmede van medewerking aan het Internationaal Tribunaar voor oorlogsmisdaden, de ontmanteling van de oorlogsindustrie en de medewerking aan wapenbeheersing door alle betrokken partijen,

- terugdringing van armoede het eerste doel dient te zijn van de wederopbouw; er moet met name worden gewerkt aan de vestiging van een coherent stelsel van sociale voorzieningen,

- bij de ontwikkeling van projecten de nadruk dient te liggen op de noodzaak van versterking van de lokale economie door zoveel mogelijk plaatselijke leveranciers en arbeidskrachten in te schakelen; is dan ook verheugd over het reeds door de Commissie ontplooide initiatief om gedemobiliseerde soldaten aan werk te helpen,

- de projecten de sociale integratie zoveel mogelijk dienen te bevorderen, door het ontwikkelen van programma's die toegankelijk zijn voor verschillende gemeenschappen of door gebruik te maken van etnisch gemengde arbeidskrachten,

- prioriteit moet worden gegeven aan bijstand voor regelmatig terugkerende uitgaven zoals salarisbetaling aan artsen en leerkrachten;

Internationale cooerdinatie

10. heeft waardering voor de inspanningen in verband met het opzetten van doelmatige cooerdinatiesystemen voor de internationale hulp; is echter van oordeel dat er behoefte is aan enige opheldering over de respectieve rollen van de Hoge Vertegenwoordiger en de voornaamste donors, waaronder de Wereldbank en de EU, die wordt vertegenwoordigd door de Commissie;

11. is voorts van oordeel dat op EU-niveau specifieke inspanningen moeten worden verricht om de hulp van de Europese Unie en de lid-staten te cooerdineren;

12. verzoekt de Commissie informatie te verstrekken over de uit hoofde van PHARE verleende steun voor de wederopbouw en over de toepassing van het voorwaardelijkheidsbeginsel, aangezien in geen van de entiteiten voldaan is aan de voorwaarde van vrije media;

13. onderstreept dat de donormiddelen moeten worden toegewezen aan projecten die door de organisaties in Bosnië zelf als prioritair worden aangemerkt;

14. wijst op het belang van de toepassing van een coherent systeem voor de tenuitvoerlegging van politieke voorwaarden, waarvoor de verantwoordelijkheid onmiskenbaar bij de Hoge Vertegenwoordiger dient te liggen;

Macro-economische kwesties

15. wijst erop dat de macro-economische situatie van Bosnië-Herzegovina bijzonder moeilijk is, waardoor de inbreng van IFI's onvermijdelijk vertraging zal oplopen en dat de buitenlandse hulp derhalve vooralsnog bij voorkeur in de vorm van giften in plaats van leningen dient te worden verleend;

16. is verheugd over de akkoorden die een regeling voor de achterstallige aflossingen van Bosnië-Herzegovina aan het IMF en de Wereldbank, alsook het lidmaatschap van deze beide instellingen voor Bosnië-Herzegovina mogelijk hebben gemaakt;

17. wijst op het belang van een spoedige oplossing van het probleem van de achterstallige aflossingen aan de EIB, zodat er zo snel mogelijk EIB-middelen voor de wederopbouw beschikbaar kunnen komen; is van oordeel dat de EU hierbij met een initiatief moet komen; herinnert eraan dat de onderhandelingen met de Club van Parijs en de Club van Londen over een herschikking van de schuld nog steeds gaande zijn;

Kroatië

18. dringt erop aan dat terstond wordt begonnen met de voorbereidingen voor een inventarisatie van de schade, alsook van mogelijke projecten in de door de oorlog getroffen gebieden van Kroatië, zodat onverwijld met de uitvoering daarvan kan worden begonnen zodra aan de politieke voorwaarden is voldaan;

19. wijst er in dit verband op dat niet serieus moet worden overwogen de onderhandelingen over een samenwerkingsovereenkomst met Kroatië en over deelname van Kroatië aan PHARE te hervatten, zolang de internationale gemeenschap er niet van overtuigd is dat Kroatië het vredesakkoord van Dayton in alle opzichten actief steunt;

Tot besluit

20. wijst er andermaal met klem op dat de donors succesvolle, in het oog springende en veel werkgelegenheid genererende projecten moeten selecteren waardoor de samenwerking tussen de entiteiten en de staten wordt bevorderd, de internationale solidariteit duidelijk tot uiting komt en de toepassing van de politieke voorwaarden wordt geschraagd; beklemtoont dat de donors coherente richtsnoeren voor aanbestedingsprocedures moeten formuleren en de beschikbaarstelling van particulier kapitaal moeten bevorderen door ondersteuning van garantieprogramma's waarmee politieke risico's worden gedekt;

21. verzoekt de Commissie maatregelen te vermijden die de verschillende entiteiten als politieke instanties erkennen, en beveelt aan samenwerking na te streven met lokale partners en daarbij een tijdverslindende bureaucratie te vermijden;

22. constateert dat de Commissie een specifieke rechtsgrond heeft vastgesteld voor steun ten behoeve van de wederopbouw van Bosnië-Herzegovina;

23. is bezorgd over het feit dat tijdens de tweede donorbijeenkomst geen vertegenwoordigers uit de Republika Srpska aanwezig waren; blijft echter van mening dat de internationale bijstand voor de wederopbouw ten goede moet komen aan de gehele bevolking van Bosnië-Herzegovina in het kader van de politieke voorwaarden die in de vredesakkoorden van Dayton zijn vastgelegd;

24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lid-staten, de regeringen van Bosnië-Herzegovina en Kroatië en de Hoge Vertegenwoordiger voor de tenuitvoerlegging van het vredesakkoord.