Advies over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1107/70 van de Raad betreffende de steunmaatregelen op het gebied van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren ()

(96/C 39/19)

De Raad heeft op 15 september 1995 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 75 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 8 november 1995 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Kielman.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 330e Zitting (vergadering van 23 november 1995) het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen (1 stem tegen, 2 onthoudingen) is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Ondanks het feit dat subsidies in beginsel een belemmering kunnen vormen voor de liberalisering van de Europese transportmarkt, kan het nodig zijn in bepaalde omstandigheden en onder bepaalde voorwaarden van dit principe af te wijken.

1.2. Reeds in de Verordening (EEG) nr. 1107/70 van de Raad van 4 juni 1970 betreffende de steunmaatregelen op het gebied van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren wordt geconstateerd dat de opheffing van de dispariteiten die de mededingingsvoorwaarden op de vervoermarkt kunnen vervalsen, hoofddoel van het gemeenschappelijk vervoerbeleid vormt.

Echter volgens artikel 77 van het Verdrag tot oprichting van de EEG zijn met het verdrag verenigbaar die steunmaatregelen die beantwoorden aan de behoeften van de cooerdinatie van het vervoer, of die overeenkomen met de vergoeding van bepaalde, met het begrip openbare dienst verbonden, verplichte dienstverrichtingen.

1.3. In dit specifieke geval hebben de steunmaatregelen betrekking op artikel 3 sub c) van de Verordening (EEG) nr. 1107/70, waarin staat dat de steunmaatregelen ten doel hebben :

- het vergemakkelijken van het onderzoek naar voor de Gemeenschap economische vormen en technieken van vervoer,

- het vergemakkelijken van de ontwikkeling van voor de Gemeenschap economischer vormen en technieken van vervoer.

1.4. Bovengenoemde verordening is via de Verordening (EEG) nr. 1658/82 (Raad van 10 juni 1982), Verordening (EEG) nr. 1100/89 (Raad van 27 april 1989) en Verordening (EEG) nr. 3578/92 (Raad van 7 december 1992) gewijzigd en aangevuld. De looptijd van de laatste verordening eindigt op 31 december 1995.

1.5. Het onderhavige voorstel tot wijziging van de basisverordening nr. 1107/70 heeft ten doel deze te verlengen tot en met 31 december 1997 en bepaalde procedurele aspecten ervan nader te regelen.

1.6. Het Comité heeft in zijn adviezen steeds te kennen gegeven belang te hechten aan het intermodaal vervoer, en gepleit voor de verbetering en uitbreiding van dit vervoer. De laatste twee adviezen van het Comité terzake dateren van 28 september 1988 (rapporteur : de heer de Haas) en van 24 november 1992 (rapporteur : de heer Tukker).

1.7. In het informatief rapport van juli 1986 over de "Stand van zaken van en vooruitzichten voor een EG-railvervoerbeleid" (rapporteur : de heer Querleux) heeft het Comité vanwege het grote belang dat het aan intermodaal vervoer hecht, o.m. gewezen op de grote bedragen die gemoeid zijn moet investeringen in terminals, welke kosten als onderdeel van de infrastructuur door de regionale lichamen dienen te worden gedragen.

1.8. In zijn initiatiefadvies van 23 maart 1988 over het EG-transitovervoer via het grondgebied van niet-lid-staten (Zwitserland, Oostenrijk en Joegoslavië) heeft het Comité gewezen op de aanzienlijke mogelijkheden om de rol van het intermodaal vervoer in het transitovervoer te vergroten.

1.9. In het advies van 24 november 1992 heeft het Comité gewezen op de volgende factoren die een verbetering van het intermodaal vervoer noodzakelijk maken :

- de wegen binnen de EG zijn of raken vol,

- de te verwachten groei van het vervoer kan niet alleen door het wegvervoer worden opgevangen,

- mits de samenwerking van de spoorwegen internationaal wordt verbeterd, kunnen de spoorwegen een groter pakket vervoeren,

- de binnenwateren hebben nog capaciteit genoeg voor uitbreiding,

- ook de zeevaart (en vooral de kustvaart) zou een belangrijke rol in het gecombineerd vervoer kunnen spelen,

- het vervoer per spoor of via het water is milieuvriendelijker dan wegvervoer.

1.10. Het Comité pleit in het onderhavige advies er wederom voor, de reikwijdte van de verordening niet te beperken tot weg/rail en weg/binnenvaart, maar uit te breiden tot de zeevaart (kustvaart).

1.11. De verlader/opdrachtgever moet vrijelijk de vervoerwijze kunnen bepalen.

2. Algemene opmerkingen

2.1. De toenemende verkeersdichtheid en de groeiende zorg voor het milieu hebben de doelstellingen van de verordening nog actueler gemaakt dan voorheen reeds het geval was. Het Comité is dan ook voorstander van verdere ontwikkeling van het intermodaal vervoer en bepleit ook nu uitbreiding van de verordening tot de zeevaart (kustvaart).

2.2. In Verordening (EEG) nr. 1107/70 wordt in artikel 3, lid 1 sub b) als voorwaarde voor de steunmaatregelen gesteld dat deze kunnen plaatsvinden zolang er bij het wegvervoer sprake is van onvolledige toerekening van de kosten van de weg.

In de toelichting van de Commissie bij het onderhavige voorstel voor verlenging van de verordening wordt als legitimering voor de steunregeling voor intermodaal vervoer gesteld dat de "ongelijke verdeling, per vervoerwijze en gebruikstype, van de infrastructuurkosten, alsmede het feit dat de sociale kosten bij de vervoertarieven onvoldoende in aanmerking worden genomen, nadelig zijn voor het niet-wegverkeer en daardoor ook voor het gecombineerd vervoer". Het beroep op de "sociale" kosten, en daarmee op de zgn. externe kosten, is nieuw. In het initiatiefadvies met betrekking tot "Infrastructuurkosten bij goederenvervoer over de weg - basis voor een vergelijking met andere vervoerwijzen" heeft het Comité zich uitgesproken over de toerekening van infrastructuurkosten.

2.3. Ter voorkoming van concurrentievervalsing dienen bij ieder der transportmodi naast de infrastructuurkosten tevens de externe kosten toegerekend te worden.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het Comité stemt in met de vereenvoudigde controle achteraf ten aanzien van de in artikel 3, lid 1 sub e) genoemde gevallen van subsidie, nu gebleken is dat de steunvormen bevredigend functioneren. Tevens stemt zij in met het vervallen van artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 1107/70, aangezien dit op 1 januari 1993 dode letter is geworden.

3.2. Vanwege de tamelijk geringe groei van het intermodaal vervoer tot nu toe en de onder 1.4 genoemde punten onderschrijft het Comité de noodzaak van verlenging van de steunregeling.

3.3. De Commissie stelt met de wijziging van de verordening voor, de mogelijkheid van subsidiëring van exploitatiekosten op de transitoroutes te laten bestaan, echter alleen voorzover het de niet lid-staten Zwitserland en het voormalige Joegoslavië betreft.

Het Comité vraagt zich af of, gezien de schade aan lijnen en materieel, subsidiëring van exploitatiekosten van transitoroutes door het voormalige Joegoslavië in de periode tot en met 1997 wel tot de uitvoeringsmogelijkheden behoort.

Met betrekking tot Zwitserland is voor het transitovervoer van belang dat de Loetschbergtunnel voor het intermodale vervoer van vrachtauto-opleggers (enkelsporig) wordt omgebouwd. Tevens van belang is de aanleg van de Gotthardbasistunnel. Het Comité verzoekt de Commissie bij de Zwitserse autoriteiten aan te dringen op uitvoering van beide plannen.

3.4. Teneinde verwarring te voorkomen, verdient het aanbeveling de term "intermodaal vervoer" te bezigen in plaats van de termen "gemengd vervoer" en "gecombineerd vervoer".

4. Conclusie

Het Comité stemt in met het Voorstel van de Commissie (COM(95) 377 def.) voor verlenging van de Verordening (EEG) nr. 1107/70 tot en met 31 december 1997 en met de procedurele vereenvoudiging.

Brussel, 23 november 1995.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

C. FERRER

() PB nr. C 253 van 29. 9. 1995, blz. 22.