B4-0375, 0376, 0442 en 0443/97

Resolutie over een geïntegreerd beleid dat is aangepast aan het specifieke karakter van de eilandgebieden van de Europese Unie

Het Europees Parlement,

- gelet op de artikelen 130 A t/m 130 F van het EG-Verdrag, waarin de doelstelling van de economische en sociale samenhang wordt gedefinieerd,

- gezien de conclusies van de Europese Raad van Rhodos van december 1988, waarin de bijzondere sociaal-economische problemen van de eilandgebieden werden erkend,

- gezien de conclusies van de Europese Raad van Turijn van maart 1996, en met name het besluit om het vraagstuk van de eilandgebieden op de agenda van de Intergouvernementele Conferentie (IGC) te plaatsen,

- gezien de memoranda die in het kader van de IGC door respectievelijk de Griekse en Spaanse regering zijn ingediend met betrekking tot de eilandregio's,

- gezien de slotverklaring van de conferentie EP/regionale en plaatselijke overheden van de EU, die in oktober 1996 werd gehouden, en met name paragraaf 28 daarvan (PE 219.978),

- gezien artikel 13, lid 3 van verordening (EEG) 2081/93 van de Raad van 20 juli 1993 houdende wijziging van verordening (EEG) 2052/88 betreffende de taken van de structuurfondsen ((PB L 193 van 31.7.1993, blz. 5.)),

- gezien de derde Europese conferentie over de eilandgebieden van 16 en 17 juni 1991,

A. overwegende dat de eilandregio's, hoewel zij onderling sterk verschillend zijn, met name wat hun graad van ontwikkeling betreft, gemeenschappelijke kenmerken en eigenschappen hebben die hen duidelijk onderscheiden van de vastelandregio's, zoals door de zee gevormde natuurlijke barrières ten opzichte van het continent, de beperkte hoeveelheid natuurlijke en menselijke hulpbronnen, in economisch opzicht de geringe omvang van de markten, de kwetsbaarheid van het ecologisch evenwicht en vaak ook een omvangrijke werkloosheid en lage inkomens,

B. overwegende dat het permanente karakter van de kenmerken van deze regio's een gelijktijdige geïntegreerde benadering van hun duurzame ontwikkeling vereist om hun potentieel volledig te benutten,

C. overwegende dat de structurele en permanente handicaps en het tekort aan natuurlijke hulpbronnen (water, energie, leefruimte en landbouwgronden) en menselijke hulpmiddelen (gekwalificeerde arbeidskrachten, gevaar van emigratie) voor de eilandregio's een extra nadeel vormen,

D. overwegende dat het gebrek aan maatschappelijke infrastructuur (gezondheidszorg, onderwijs, cultuur) en de werkloosheidsproblemen, met name voor jongeren, leiden tot toenemende emigratie, hetgeen de eilandregio's eveneens benadeelt,

E. overwegende dat het feit dat het merendeel van de eilanden van de Unie onder een van de doelstellingen van de structuurfondsen valt de noodzaak van een specifieke communautaire benadering van deze regio's aantoont,

F. overwegende dat de gebrekkige watervoorziening eveneens een probleem vormt, dat zich nog ernstiger doet voelen wanneer men het toerisme wil ontwikkelen, en dat het vaak ontbreekt aan plaats voor de aanleg van waterreservoirs, zodat men dikwijls aan de nukken van het klimaat is overgeleverd,

G. overwegende dat de beperkte oppervlakte van de eilandregio's niet alleen gevolgen heeft voor de hoeveelheid en de kwaliteit van de beschikbare grondstoffen, maar dat hierdoor ook grenzen worden gesteld aan het groeipotentieel van de in deze regio's gevestigde ondernemingen,

H. overwegende dat de interregionale en grensoverschrijdende samenwerking voor de eilandgebieden van zeer groot belang is, zoals bijvoorbeeld wordt aangetoond door het programma RECITE I en de projecten COAST, EURISLES en IMEDOC,

I. overwegende dat, overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, discriminatie erin bestaat dat identieke situaties verschillend, en verschillende situaties op identieke wijze worden behandeld (arrest van 23.01.83, zaak 8/82),

1. erkent dat de eilandregio's structurele handicaps ondervinden, die samenhangen met hun eiland- positie, en dat het permanente karakter en de ernst daarvan de economische en sociale ontwikkeling van deze regio's schade berokkenen;

2. stelt vast dat de achterstand in economische ontwikkeling het gevolg is van de eilandpositie en dat de regio's in kwestie te lijden hebben van het ontbreken van een beleid van de Europese Unie dat aangepast is aan hun insulaire karakter;

3. onderstreept dat er weliswaar verschillen bestaan tussen de eilandregio's, en vooral tussen de kleine eilanden, maar dat deze regio's toch bepaalde gemeenschappelijke nadelen ondervinden, reden waarom zij een specifieke zorg verdienen als essentiële voorwaarde voor de verwezenlijking van de doelstelling van de economische en sociale samenhang;

4. onderstreept dat de structurele kwetsbaarheid van de eilandsamenleving een coherente en horizontale aanpak vereist, om een kader te scheppen dat gunstig is voor een proces van duurzame ontwikkeling in deze regio's binnen de Europese Unie, zodat dankzij een specifieke benadering hun onevenwichtigheden kunnen worden opgeheven;

5. stelt vast dat het vervoer een van de belangrijkste problemen vormt, aangezien de afwezigheid van infrastructuurvoorzieningen tot stijging van de kosten van levensonderhoud leidt, het economisch systeem nadelig beïnvloedt en de toegang tot informatie en communicatie bemoeilijkt;

6. verzoekt de Gemeenschap een bijdrage te blijven leveren aan de financiering van de vervoersinfrastructuur, zowel op het gebied van het zeevervoer als op dat van het luchtvervoer en stelt vast dat het beleid op het gebied van de consumentenprijzen voor het lucht- en zeevervoer voor de ontwikkeling van de eilandregio's van vitaal belang is;

7. verlangt de goedkeuring van preventieve acties en steunmaatregelen ten gunste van de bosgebieden die aan een sterke aantasting zijn blootgesteld, evenals een coördinatie van de nationale en communautaire herbebossingsacties, aangezien dankzij het toerisme de bosgebieden voor bepaalde eilanden een belangrijke bron van inkomsten vormen;

8. verlangt dat het geïntegreerde beleid zodanig wordt opgezet dat de eilandgebieden en vooral de kleine eilanden - dankzij een actieve deelneming aan de ontwikkeling en de verspreiding van nieuwe technologieën en onderzoeksresultaten - werkelijk worden geholpen hun specialisatie in een bepaalde sector te overwinnen en hun economie naar andere sectoren te diversifiëren;

9. verzoekt de Commissie geharmoniseerde ontwikkelingsmodellen op te stellen die een systematische aanmoediging verstrekken aan het alternatieve toerisme en die rekening houden met de kwetsbaarheid van het ecologisch systeem en de beperkte omvang van de aanwezige hulpbronnen;

10. wenst dat het sectorieel beleid waarbij rekening wordt gehouden met het specifieke karakter van de eilandregio's wordt gecoördineerd op basis van een partnerschap tussen de communautaire, nationale en regionale autoriteiten;

11. verzoekt bijgevolg om de goedkeuring van specifieke maatregelen ten behoeve van de eilandgebieden en een aangepaste tenuitvoerlegging van de communautaire regelgeving, wanneer deze negatieve gevolgen dreigt te hebben voor hun economische en sociale ontwikkeling, zonder dat daarbij afbreuk mag worden gedaan aan de uniformiteit van de markt en van het beleid van de EU;

12. verlangt de opneming, in een bepaling of een bijlage van het nieuwe Verdrag, van een specifieke verklaring met betrekking tot de eilandgebieden, die als rechtsgrondslag fungeert voor een geïntegreerd beleid dat rekening houdt met de specifieke problemen van de eilandregio's, waardoor hun integratie gewaarborgd wordt onder identieke voorwaarden als die welke gelden voor de vastelandgebieden van Europa;

13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Intergouvernementele Conferentie, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de overheden van de eilandregio's en de Conferentie van perifere en maritieme gebieden.