Nr. C 269/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 14. 10. 91 
Bladzijde 5, paragraaf 2.9 
De laatste zin (vanaf „Men zal vooral...") ais volgt te wijzigen: 
„De verzekeringspremies zullen waarschijnlijk sterk stijgen om tegemoet te kunnen komen aan de te 
verwachten toename van schadeclaims. Terwijl dergelijke stijgingen aanvaardbaar zouden zijn indien de 
bescherming van door gebrekkige dienstverlening gelaedeerde personen erdoor werd verbeterd, vergemak­
kelijkt het voorstel de behandeling van geschillen m.b.t. tekortschietende dienstverlening niet, maar leidt het 
wel tot prijsverhogingen." 
Toelichting 
De verwijzing naar de Amerikaanse situatie is misplaatst, omdat de rechtspraktijk in de VS essentieel verschilt 
van de onze. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 44, stemmen tegen: 66, onthoudingen: 16. 
Advies over de tweede wijziging op het voorstel voor een vijfde richtlijn van de Raad 
gebaseerd op artikel 54 van het EEG-Verdrag met betrekking tot de structuur van de naamloze 
vennootschap alsmede de bevoegdheden en verplichtingen van haar organen 
(91/C 269/15) 
De Raad heeft op 13 februari 1991 besloten, overeenkomstig artikel 54 van het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité 
te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 juni 1991 goedgekeurd. 
Rapporteur was de heer Bell. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 288e zitting (vergadering van 3 juli 1991) 
het volgende advies uitgebracht, dat met ruime meerderheid (5 stemmen tegen, 
27 onthoudingen) is goedgekeurd. 
1. Inleiding 
Dit voorstel is nauw verbonden met een ander, op de 
Tweede Richtlijn inzake het vennootschapsrecht be­
trekking hebbend voorstel, waarover het Comité ook 
een advies heeft voorbereid (*), alsook met het gewijzig­
de voorstel voor een dertiende richtlijn dat momenteel 
bij de Raad op tafel ligt en waarover het Comité op 
28 februari 1991 advies heeft uitgebracht (2). 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité is het in grote lijnen eens met het 
voornemen van de Commissie, de bestaande belem­
meringen voor het doen van openbare overnamebiedin­
gen te verminderen ten einde overal in de Gemeenschap 
tot een level playïng field voor overname-activiteiten te 
komen. 
(') Advies op 3 juli 1991 goedgekeurd, ESC 865/91. 
(2) PB nr. C 102 van 18. 4. 1991, blz. 49. 2.2. Overnames als zodanig brengen het bedrijf of de 
aandeelhouders niet noodzakelijkerwijs voordeel indien 
deze overnames zonder gegronde reden plaatsvinden. 
Onnodige overnames kunnen schadelijk zijn voor de 
lange-termijnplanning, voor onderzoeks- en ontwik­
kelingsactiviteiten, kunnen ongewenste regionale effec­
ten hebben, arbeidsplaatsen in gevaar brengen en tot 
financiële instabiliteit leiden. Een extreme overname­
activiteit, zoals in de Verenigde Staten, levert dan ook 
bepaald geen voordelen op; veranderingen in de EG-
voorschriften zouden derhalve niet mogen bevorderen 
dat het zo ver komt. 
2.3. Het Comité acht het voorts zaak dat er een zeker 
evenwicht komt tussen de in de Gemeenschap geldende 
overnameregeling en de regelingen die in andere landen 
gelden. Externe investeringen in de Gemeenschap moe­
ten weliswaar worden bevorderd, maar dit zou geen 
eenzijdige aangelegenheid mogen zijn. Het zou voor de 
Gemeenschap mogelijk moeten zijn, vijandige overna­
mes uit landen die zelf significante belemmeringen tegen 
i^.ul^ Publicatieblad van de europese Gemeenschappen ^r.C26^^ 
buitenlandse overnames hebben opgeworpen, te weren 
teneindete bevorderen dat dezederde landen die belem-
meringen wegnemen. 
2.^. ^tet dit nieuwe voorsteltot wijziging van het 
voorstel voor een vijfde richtlijn beoogt de Commissie, 
destemrechtenvandeaandeelhouderste versterken. 
Het Comité stemt met dit loffelijke streven in, opvoert 
waarde dat de aandeelhouder zijn versterkte stemrecht 
kan uitoefenen wanneer hij dat wil en zoals hij dat wil, 
eventueel zelfs om afstand te doen van bevoegdheden. 
Het voorstel is algemeen van toepassing en zal ook in 
vele andere situaties dan tijdens ovemameprocedures 
gelden, ^en overnamebod is een bijzonder belangrijke 
gebeurtenisinhetbestaanvaneenvennootschap,en 
het lijkt daarom juist dat zo min mogelijkdoor de 
aandeelhoudersongewenstgeachte beperkingen aanhet 
stemrecht worden verbonden. 
2.^. Gezien de centrale betekenis van een overnamen 
bod voorde vennootschapenhetfeitdatstemming 
bij volmacht in sommige lidstaten een wijdverbreid 
verschijnsel is,vindt het Comité dat de vijfde ^ofweL 
lichtde dertiende^ richtlijneenbepaling zou moeten 
bevatten waarmee de positieve plicht op een vennoot-
schap wordt gelegd om de aandeelhouders — wanneer 
hun identiteit bekend is — op de hoogte te stellen van 
eenbod.f^ bepalingenvan de dertiende richtlijn op 
ditgebiedlijkennamelijkniettegaranderendatde 
aandeelhouders beslist op hun eigen adres moeten wor 
dengemformeerd.^enaltematieveofadditionelemoge-
lijkheid zou zijn,voor te schrijven^zoals in sommige 
lidstaten reeds gebeurd is^ dat administratiekantoren 
en andere bewaargevingsinstellingen, o.m. kredietin-
stellingen, informatie over het bestaan of het verloop 
van een overnamebieding aan de eigenlijke aandeelhou-
ders ^voorzover hun identiteit bekendis^ moeten door­
geven. 
2.6. In dit verband wil het Comité er de aandacht 
van de Commissie opvestigen dat artikel 2^ van de 
vijfde richtlijn onvolledig is. L^it artikel bevat bepalin­
gen inzake openlijke verzoeken aan aandeelhouders om 
verleningvan volmacht.Volgensdeze bepalingen wordt 
de geldigheidsduur van de volmacht o.m. beperkt tot 
één algemene vergadering, dient deaandeelhouders vol­
ledige informatie te worden toegestuurd, en moet het 
stemrecht overeenkomstig de instructies van deaandeel-
houder worden uitgeoefend. 
Het Comité zou graag zien dat soortgelijke bepalingen 
gaan gelden voor alle instellingen die effecten in bewa­
ring nemen, o.m. kredietinstellingen. Deze instellingen 
zouden het stemrecht alleen bij volmacht mogen uitoe­
fenen wanneer zij daartoe specifieke instructies van de 
aandeelhouder hebben ontvangen.Thans is het in een 
aantal EG-landen zo dat stemrechten kunnen worden 
uitgeoefend zonder dat daarvoor toestemming is gege­
ven, lö^^ndeelhouder wordtgeacht, zijnstemrecht 
te hebben overgedragen indien hij vóór eenbepaalde 
^willekeuriger datum niet reageert op een mededeling. 
Het Comité betreurt deze situatie, die ertoe kan leiden 
dat instellingen die zich met effectenbewaargeving be­
zighouden, een aanzienlijke invloed op de directie van een bedrijf kunnen uitoefenen zonder daartoe uitdruk­
kelijk door de aandeelhouders te zijn gemachtigd. 
2.6.L Het Comité zou voorts graag zien dat ook de 
werknemers op tijd over het bestaan en het verloop van 
een overnamebod moeten worden voorgelicht. ÖverD 
eenkomstigdebepalingen van het voorstel vooreen 
dertiende richtlijn moeten het biedingsberichte.d. aan 
de werknemersvertegenwoordigers wordendoorgege^ 
ven. Fr zoukunnen worden voorgeschreven dathet 
bestuur van de vennootschap althans de essentie van de 
betrokken documenten ook aan de werknemers zelf 
moeten mededelen. 
2.^. Het voorstel vande Commissie voorziet geen 
veranderingen in de in herontwerp vooreen vijfde 
richtlijn voorgestelde overgangsbepalingen partikel ^. 
L^eze bepalingen omvatten een vierjarige overgangspe^ 
riode voor de toepassing van artikel2^oprichting van 
de organen vandevennootschap^,enbij uitbreiding 
wellicht ook voor de artikelen^en2ib^, die betrekking 
hebben op stemproceduresi.v.m. de benoeming van de 
leden van de^eorganen^deze laatste artikelen komen 
ook in onderhavig voorstel aan deerden 
2.^. Het Comité zou de Commissie willenvragen, 
na te gaan of werkelijk een periode van vier jaar nodig 
is voor de aanpassing van de stemprocedures. Fr zijn 
in de Gemeenschap immers al tal van vennootschappen 
die m.b.t. de benoeming van de leden van het toezicht­
houdende en het bestuursorgaan regelingen kennen die 
invele opzichten nauwaansluiten bij de in de vijfde 
richtlijn neergelegde modellen, wellicht verdienthet 
de voorkeur,ookhierde voor andere veranderingen 
voorgestelde aanpassingsperiode van achttien maanden 
te laten gelden. 
2.^. Voor althans sommige van dein artikel^voor-
gestelde veranderingen is volgens het Comité een be­
hoorlijk lange overgangsperiode gewenst. Het ver­
dwijnen van enkele ingeburgerde rechten van aandeel­
houders, hoe wenselijkdatop zich ookis, ^aldoor 
velen als een permanente „devaluatie^van de rechten 
van deaandeelhouder beschouwd worden,en er zal 
voldoende tijdvoor de nodigeveranderingenmoeten 
worden uitgetrokken. Ten aanzien van de beperkingen 
diedeCommissie wil verbinden aandeuitgifte van 
„bevoorrechten aandelen, wijst het Comité met be­
zorgdheid op de gevolgen die de^e bepaling kan hebben 
voor de financiële structuur van de vennootschappen 
in lid-staten die dergelijke beperkingen momenteel niet 
kennen, daarom stelt het voor, de lidstaten een lange 
overgangsperiode toe te staan. 
2.r0. Overeenkomstig artikel 6ó^ van het voorstel 
vooreen vijfde richtlijn moet de Commissieverslag 
uitbrengen over de tenuitvoerlegging van haar voorstel-
len^hetComitézou graag ziendat het Comité ook 
wordtgenoemd onder deFG-instanties waaraan verslag 
moet worden uitgebracht. 
2.1L HetComitéiszichervanbewustdatdevaststel-
ling door de R.aad van de vijfde richtlijn en de hierop 
Nr. C 269/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 14. 10. 91 
voorgestelde wijzigingen wellicht nog lang op zich zal 
laten wachten. Het betreurt het dat in verband met de 
meer controversiële aspecten van de ontwerp-richtlijn 
de voorstellen van de Commissie tot versterking van de 
rechten van de aandeelhouders bij overnameprocedures 
wellicht pas in een later stadium zullen worden goed­
gekeurd. Daarom vraagt het Comité de Commissie, te 
overwegen om de desbetreffende delen van het voorstel 
onder te brengen in het ontwerp voor een dertiende 
richtlijn, of om een afzonderlijk verordeningsvoorste! 
in te dienen, waarvan goedkeuring een grotere kans op 
succes zou hebben en zeker sneller haar beslag zou 
krijgen dan het voorstel voor een vijfde richtlijn. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Artikel 4 
Het door de Commissie voorgestelde nieuwe lid moet 
waarborgen dat de algemene vergadering van aandeel­
houders daadwerkelijk ten minste 50% van de leden 
van het toezichthoudende orgaan kan benoemen wier 
benoeming tot haar bevoegdheid behoort. Het Comité 
stemt in met deze versterking van de rechten van de 
aandeelhouders en juicht het voorstel van de Commissie 
toe. 
Wel zal het in de statuten of de oprichtingsakte mogelijk 
blijven om beperkingen te verbinden aan de benoeming 
van maximaal 50% van de leden van het toezichthou­
dende orgaan die door de algemene vergadering moeten 
worden benoemd. Zo wordt in het voorstel voor een 
vijfde richtlijn overwogen om in bepaalde gevallen tot 
50 % van de leden van het toezichthoudende orgaan te 
laten benoemen door de werknemers, en niet door de 
algemene vergadering. Het kan dus voorkomen dat 
soms maar 25 % van de leden van het toezichthoudende 
orgaan vrij door de algemene vergadering kunnen wor­
den benoemd. 
Het Comité heeft van de Commissie vernomen dat deze 
de formulering van de desbetreffende bepalingen in het 
voorstel voor een vijfde richtlijn aan het heroverwegen 
is. Het Comité stemt in met de door de Commissie in 
haar toelichting aangevoerde argumenten en vertrouwt 
erop dat een en ander tot uiting zal komen in de 
formulering waarvoor tijdens de heroverweging uitein­
delijk zal worden gekozen. 
Het Comité heeft voorts begrepen dat onderhavig voor­
stel er niet op gericht is, het in het voorstel voor een 
vijfde richtlijn tot stand gebrachte evenwicht tussen de 
belangen van de algemene vergadering en de belangen 
van de werknemers aan te tasten. 
3.2. Artikel 21 b) 
Dezelfde opmerkingen als hierboven (paragraaf 3.1) 
gelden voor het in artikel 21 b) voorgestelde nieuwe lid. 3.3. Artikel 33 
3.3.1. Het Comité is het met de Commissie eens dat 
het stemrecht van de aandeelhouder evenredig moet 
zijn aan zijn aandelenbezit, dat normaliter immers de 
weerspiegeling is van zijn belang in de vennootschap. 
3.3.2. Zoals in paragraaf 2.9 hierboven reeds is opge­
merkt, kan het wegvallen van bestaande beperkingen 
van het stemrecht van grotere aandeelhouders schade­
lijk zijn voor de belangen van de andere aandeelhou­
ders, en zal er voldoende tijd moeten worden gegeven 
voor de nodige aanpassingen. 
3.3.3. Het voorstel om de emissie van „bevoorrech­
te" aandelen zonder stemrecht te beperken tot 50% van 
het geplaatste kapitaal, wordt over het geheel genomen 
onderschreven. Het Comité ziet geen dwingend, ratio­
neel argument voor of tegen dit voorschrift; maar aan­
gezien een aantal lid-staten een dergelijke grens van 
50% hebben ingevoerd, is het wellicht gemakkelijker 
om zich hiernaar te richten dan om een nieuwe, net 
zo willekeurige limiet vast te stellen. Gezien de sterk 
uiteenlopende usances in de lid-staten en de snelle ont­
wikkelingen op de kapitaalmarkten meent het Comité 
dat deze limiet van 50% na een periode van b.v. vijf 
jaar zou moeten herzien. 
3.3.4. De snelle ontwikkeling van de instrumenten 
van de kapitaalmarkt in de afgelopen jaren, die door 
de tot stand te brengen grote interne financiële markt 
waarschijnlijk nog in een stroomversnelling zal raken, 
heeft een toenemende complexiteit van de kapitaal­
structuur van vennootschappen tot gevolg. Dit kan tot 
bepaalde definitieproblemen leiden bij de berekening 
van de waarde van de aandelenemissie van een vennoot­
schap. In sommige lid-staten zijn er reeds technieken 
waarbij in de berekening wordt uitgegaan van de markt­
waarde van de aandelen en niet van de waarde van het 
geplaatste kapitaal, dat in veel gevallen maar weinig 
van doen heeft met de werkelijke waarde van de aande­
len van een vennootschap. Volgens het Comité kan het 
daarom beter aan de lid-staten worden overgelaten, het 
begrip „waarde" te definiëren. 
3.3.5. Naarmate de kapitaalmarkten complexer wor­
den, vervaagt het klassieke onderscheid tussen eigen en 
vreemd vermogen, en wordt het voor vennootschappen 
mogelijk om de voor „bevoorrechte" aandelen geldende 
limiet van 50% te omzeilen door gebruik te maken van 
equivalente leningsinstrumenten. Deze limiet is echter 
bedoeld om de belangen van de gewone aandeelhouders 
met stemrecht te beschermen; overschrijding ervan zou 
deze belangen kunnen schaden. In sommige gevallen 
kan het echter voorkomen dat de aandeelhouders liever 
voor meer „bevoorrechte" aandelen dan voor andere 
schuldvormen opteren. Daarom zouden de aandeelhou­
ders tijdens een algemene vergadering met b.v. 75% 
meerderheid van stemmen moeten kunnen besluiten, 
ten aanzien van een voorgenomen emissie van „bevoor­
rechte" aandelen van de limiet af te wijken. 
3.3.6. Welke regels ten aanzien van de uitgifte van 
„bevoorrechte" aandelen ook worden vastgelegd, er 
14.10. 91 Publikaticblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 269/51 
zullen zeker aandelenemissies zijn die niet aan deze 
regels voldoen; zoals in paragraaf 2.9 reeds is opge­
merkt, moeten de lid-staten een adequate overgangspe­
riode kunnen kiezen waarbinnen bestaande, niet-con-
forme aandelenstructuren in overeenstemming met de 
voorschriften moeten worden gebracht. Tijdens zo'n 
overgangsperiode kan het gebeuren dat vennootschap­
pen meer kapitaal willen aantrekken of hun aandelen­
kapitaal willen herstructureren. Nieuwe emissies of her­
structureringen zullen dan in overeenstemming moeten 
zijn met de eventuele voorschriften van artikel 33, of 
deze ten minste moeten benaderen. 
3.3.7. De laatste verandering in artikel 33 heeft be­
trekking op het verlenen van stemrecht aan houders 
van „bevoorrechte" aandelen na een driejarige periode 
waarin de vennootschap haar verplichtingen niet is 
nagekomen. Het Comité zou liever zien dat onderscheid 
wordt gemaakt tussen een bijzondere situatie, namelijk 
een situatie waarin een overnamebod is uitgebracht, en 
gewone tijden. Wanneer op de vennootschap een bod 
wordt uitgebracht dat ook de „bevoorrechte" aandelen 
omvat, dan zouden, indien de vennootschap haar ver­
plichtingen met betrekking tot deze „bevoorrechte" 
aandelen gedurende een periode van 12 maand niet is 
nagekomen, de houders van deze aandelen ook 
stemrecht moeten krijgen. 
In ieder geval zou duidelijk moeten worden gemaakt 
dat hier alleen maar om verplichtingen kan gaan die 
gedurende de periode van drie jaar (resp. van 12 maan­
den) hadden moeten worden nagekomen. Een „bevoor­
recht" aandeel waarover de eerste drie jaar geen di­
vidend behoeft te worden uitbetaald, levert gedurende 
Gedaan te Brussel, 3 juli 1991. de eerste drie jaar dus geen verplichting op voor de 
emitterende vennootschap, en de houder ervan kan dus 
niet in aanmerking komen voor stemrecht. Het Comité 
vreest dat de hier door de Commissie voorgestelde 
formulering niet volkomen ondubbelzinnig is. 
3.4. Artikel 36 
Het Comité heeft over dit nieuwe lid hetzelfde op te 
merken als over de op de artikelen 4 en 21 b) voorgestel­
de wijzigingen. Tevens heeft het zijn twijfels over de 
gevolgen van de wijzigingen voor de onafhankelijkheid 
van de in de organen van de vennootschap zetelende 
personen. Het lijkt niet opportuun dat leden van ven­
nootschapsorganen — in het bijzonder leden van de 
directie — door een eenvoudige meerderheid van de 
aandeelhouders kunnen worden weggestuurd. Het 
Comité stelt de Commissie voor, ofwel een „veiligheids­
klep" in dit artikel in te bouwen ten einde willekeurig 
of onbillijk ontslag van leden van vennootschapsorga­
nen te voorkomen, ofwel een afwijking van deze bepa­
lingen toe te staan aan die lid-staten waarvan de wet­
geving niet met bedoelde bepalingen in overeenstem­
ming is. Het Comité merkt voorts op dat de voorgestel­
de verandering wellicht niet het gewenste effect zal 
sorteren omdat in een aantal lid-staten op grote schaal 
bij volmacht wordt gestemd. Het lijkt namelijk bijzon­
der onredelijk indien een lid van het bestuur of van de 
directie zo maar kan worden weggestuurd (of juist 
worden benoemd) door een eenvoudige meerderheid, 
terwijl de stemuitslag er misschien anders zou hebben 
uitgezien indien de eigenlijke aandeelhouders zelf had­
den gestemd. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN 
Nr. C 269/52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 14. 10. 91 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
De volgende overeenkomstig het Reglement van Orde ingediende wijzigingsvoorstellen m.b.t. het advies zijn 
tijdens de discussie verworpen: 
Ingediend door de heer Wagenmans: 
Bladzijde 4, paragraaf 2.11 
Schrappen. 
Motivering 
Het is onjuist de positie van aandeelhouders alleen in relatie tot overnameprocedures te regelen. 
Uitslag stemming 
Stemmen vóór: 31, tegen: 62, onthoudingen: 13. 
Ingediend door de heer Wagenmans: 
Bladzijde 5, paragraaf 3.1 
Tweede en derde alinea schrappen. 
Motivering 
Er wordt verwezen naar informatie die niet beschikbaar en dus niet verifieerbaar is. 
Uitslag stemming 
Stemmen vóór: 31, tegen: 72, onthoudingen: 18. 
Ingediend door de heren Petersen, Meyer-Hom en Pardon : 
Bladzijde 6, paragraaf 3.3.1 
Na de eerste zin de volgende passage toevoegen: 
„De algemene vergadering moet echter de mogelijkheid hebben om met een gekwalificeerde meerderheid van 
b.v. 70% gedurende een periode van ten hoogste één jaar het stemrecht van welke aandeelhouder dan ook 
te beperken; dit zou dan gelden voor alle eigenaren van die categorie aandelen." 
Motivering 
Hiermee wordt beoogd de paragrafen 2.4 en 3.3 van het advies op elkaar te doen aansluiten. 
Uitslag stemming 
Stemmen vóór: 49, tegen: 66, onthoudingen: 11.