NL 
 
 
ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK 
van 4 november 2009 
inzake de rangorde van het voorrecht van de Na tionale Bank van België/Banque Nationale de 
Belgique  
(CON/2009/90) 
 Inleiding en rechtsgrondslag
 
Op 21 september 2009 ontving de Europese Centra le Bank (ECB) een verz oek van het belgische 
Ministerie van Financiën om een advies inzake een we tsontwerp tot wijziging va n onder meer de wet van 
22 februari 1998 tot vaststelling van het organiek st atuut van de Nationale Bank van België (NBB) (het 
wetsontwerp). Per brief gedateer d op 30 oktober 2009 stelde de Belgische Vice-Eerste Minister en 
Minister van Financiën de ECB op de hoogte van de  beslissing van de Belgische regering bij het 
Belgische parlement een amendement in te dienen tot intrekking van artikel 89 van het wetsontwerp 
betreffende de pensioenleeftijd van de Gouverneur van de NBB. Gezien deze intrekking gaat het advies 
niet in op deze aangelegenheid.  
De adviesbevoegdheid van de ECB is gebaseerd op ar tikel 105, lid 4 van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Gemeenschap en het derde, vijfde  en zesde streepje van artikel 2, lid 1 van 
Beschikking 98/415/EG van de Raad  van 29 juni 1998 betreffende de raadpleging van de Europese 
Centrale Bank door de nationale autorite iten over ontwerpen van wettelijke bepalingen1, aangezien het 
voorstel (a) een nationale centrale bank betreft; (b ) betalings- en effectenafwikkelingssystemen; en 
(c) regels die van toepassing zijn op financiële instellingen voorzover deze een wezenlijke invloed 
uitoefenen op de stabiliteit van financiële instelli ngen en markten. Overeenkomstig de eerste volzin van 
artikel 17.5 van het Reglement van orde van de Eur opese Centrale Bank heeft de Raad van bestuur dit 
advies goedgekeurd.  
 1.  Doel van het Voorstel 
Het wetsontwerp betreft het aan NBB verstrekte voorrecht ten aanzien van alle effecten die de 
schuldenaar aanhoudt in een rekening bij de NBB of in  haar effectenclearingste lsel als eigen tegoed ter 
dekking van vorderingen die voortkomen uit de krediettransacties van NBB
2. De Wet van 
                                                 
1  PB L 189 van 3.7.1998, blz. 42.  
2  Zie artikel 7 van de Wet van 22 februari 1998 die bepa alt dat de vorderingen van de NBB die voortkomen uit 
krediettransacties zijn bevoorrecht op alle effecten die de  schuldenaar als eigen tegoe d bij de Bank of bij haar 
effectenclearingstelsel op rekening h eeft staan. Zie ECB Advies CON/2006/40;  alle ECB-Adviezen worden op de 
website van de ECB gepublic eerd op www.ecb.europa.eu.  
2 22 februari 1998 bepaalt moment eel dat dit voorrecht dezelfde rang heeft als het voorrecht van de 
pandhoudende schuldeiser. Het wetsont werp bepaalt dat het voorrang h eeft ten opzichte van de rechten 
die individuele rekeninghouders hebben verkregen, zulks uit hoofde van belgische wetten betreffende de 
immobilitsatie en dematerialisatie van effecten ten einde hen te beschermen tegen insolventie van 
financiële tussenpersonen middels welke zij de rekeningen aanhouden3 4. Luidens de memorie van 
toelichting zou deze wijziging inhoude lijk geen nieuwe regel betekenen:  het voorrecht van NBB, als voor 
andere voorrechten, berust op het bezit door NBB va n de activa die voorwerp zijn van het voorrecht, 
hetgeen voortvloeit uit het crediteren van effecten naar een bij de NBB aangehouden rekening. Op basis 
van dat bezit zou het voorrecht van de NBB derhal ve voorrang hebben ten opzic hte van concurerende 
rechten van de bovengenoemde rekeninghouders die speci fiek worden opgesomd in het wetsontwerp. In 
die zin zou het voorrecht van de NBB ten opzichte va n de rechten van de overi ge crediteuren in het 
wetsontwerp om redenen van rechtszekerheid slec hts de toepassing van algemene beginselen van 
effectenrecht bevestigen5. 
 
2.  Rnagorde van het voorrecht van de NBB  
2.1. Luidens artikel van de statuten van het Eur opees Stelsel van centrale banken en van de Europese 
Centrale Bank (de ESCB-statuten) dienen door de  nationale centrale banken (NCB’s) uitgevoerde 
krediettransacties te worden gedekt door to ereikend onderpand. Bovendien dienen luidens 
Standaard 1 van de ‘Standards for the Use of EU Securities Settlement Systems in ESCB Credit Operations’ de rechten van de NCB’s me t betrekking tot in hun rekeningen in 
effectenclearingstelsels aangehouden effecten toereikend beschermd te zijn
6.  Dit beginsel is verder 
uitgewerkt in de ‘Recommendations for Secu rities Settlement Systems’ in november 2001 
opgesteld door ‘Committee on Payment and Settlem ent Systems (CPSS)’ en de International 
Organization of Securities Commissions (IOSCO). Sectie 3.5 van de CPSS-IOSCO Recommendations bepaalt dat ‘de vordering va n het SSS … ten aanzien van het door een 
deelnemer aan het SSS verstrekte onderpand st eeds voorrang dient te hebben ten aanzien van 
vorderingen van niet-systeem crediteuren va n dergelijke deelnemers.’ Oftewel, zoals 
Aanbeveling 1 van het ESCB-Comité van Europese Effectenregelgevers inzake het rechtskader 
bepaalt
7: ‘Een inadequaat kader of de onzekere toep assing ervan, kan voor systeemdeelnemers en 
hun klanten krediet- of liquiditeitrisico’s veroor zaken, dan wel systeemrisico’s voor financiële 
markten als geheel.’  
                                                 
3  Zie artikel 8, lid 3 van de Wet van 2 januari 1991 betreffe nde de markt van de effecten van de overheidsschuld en het 
monetair beleidsinstrumentarium, artikel 12, lid 4 en artikel 13, lid 4 van het Koninklijk Besluit nr. 62 betreffende de 
bewaargeving van vervangbare financiële instrumenten en  de vereffening van transacties op deze instrumenten, 
gecoördineerd bij Koninklijk Besluit van 27 januari 2004, en artikel 471, lid 4 van het Wetboek van Vennootschappen .  
4  Zie artikel 88 van het wetsontwerp. 
5  Zie de memorie van toelichting,  kanttekening bij artikel 88. 
6  Zie aldus paragraaf 8 van ECB-Advies CON/ 2005/12 en sectie 1 ECB-Advies CON/2006/40.  
7  Zie met name de kanttekeningen in sectie C.1 van deze Aanbeveling. 
3 2.2. Gezien het bovenstaande verwelkomt de ECB he t wetsontwerp, voor zover artikel 7, lid 2 van de 
Wet van 22 februari 1998 zou be palen dat de bevoorrechte vorde ring, die gedekt is door het 
voorrecht van de NBB, voorrang heeft ten aanzien van de vorderingen van de  schuldeisers van de 
tegenpartij, zulks op basis van van 8, lid 3 van de Wet van 2 januari 1991 betr effende de markt van 
de effecten van de overheidsschuld en het moneta ir beleidsinstrumentarium, artikel 12, lid 4 en 
artikel 13, lid 4 van het Koninklijk Besluit nr. 62 betreffende de bew aargeving van vervangbare 
financiële instrumenten en de vereffening van tr ansacties op deze instrumenten. Deze wijziging zou 
bovendien de transparantie van risico’s en van risicobeheersprocedures van door de NBB 
geëxploiteerde effectenclearingstelsels verbeter en (zie de Standaarden 5 en 6 van de ‘User 
Standards’). Tenslotte in tijden van finaniciële cr isis is het uitermate belangrijk dat de NCB’s van 
het Eurosysteem zich van hun verplichtingen kunn en kwijten in een omgeving die streeft naar 
juridische deugdelijkheid en rechtszekerheid di e strookt met internationale standaarden.  
 Dit Advies wordt op de website van de ECB gepubliceerd.   Gedaan te Frankfurt am Main, 4 november 2009. 
 
[getekend]  
 
De President van de ECB 
Jean-Claude TRICHET