[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 10.5.2006

COM(2006) 197 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1830/2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wijziging van Richtlijn 2001/18/EG

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1830/2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wijziging van Richtlijn 2001/18/EG

Inleiding

Verordening (EG) nr. 1830/2003[1] (hierna "de verordening" genoemd) is op 22 september 2003 vastgesteld en na de publicatie van Verordening (EG) nr. 65/2004 van de Commissie tot vaststelling van een systeem voor de ontwikkeling en toekenning van eenduidige identificatienummers voor genetisch gemodificeerde organismen[2] sinds 16 april 2004 volledig van toepassing.

De etiketterings- en traceerbaarheidsvoorschriften van de verordening zijn van toepassing op producten die in de handel worden gebracht en geheel of gedeeltelijk uit genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) bestaan. De verordening bevat ook voorschriften voor de traceerbaarheid van levensmiddelen en diervoeders die met GGO's zijn geproduceerd.

De traceerbaarheidsvoorschriften uit hoofde van de verordening zijn bedoeld om:

- de controle op en verificatie van de beweringen op het etiket te vergemakkelijken;

- een gerichte monitoring van mogelijke effecten op het milieu te vereenvoudigen;

- gemakkelijker producten die geheel of gedeeltelijk uit GGO bestaan, te kunnen signaleren en uit de handel te kunnen nemen, wanneer wordt vastgesteld dat er sprake is van onvoorziene risico's voor de gezondheid van de mens of het milieu.

Om de traceerbaarheid en een juiste etikettering te waarborgen moeten de exploitanten krachtens de bepalingen van de verordening voor bovenstaande genetisch gemodificeerde productsoorten tijdens elke fase van het in de handel brengen specifieke informatie verstrekken en bewaren:

- de exploitanten moeten beschikken over systemen en procedures om na te gaan van wie producten zijn betrokken en aan wie producten zijn geleverd;

- voor GGO's die bedoeld zijn voor doelbewuste introductie in het milieu (bijvoorbeeld zaden) moeten de exploitanten specifieke informatie verstrekken over de identiteit (eenduidig identificatienummer) van het GGO of de GGO's in een product;

- voor GGO's die bedoeld zijn om als levensmiddel of diervoeder of voor be- of verwerking te worden gebruikt , kunnen de exploitanten bovenstaande informatie verstrekken of in plaats daarvan een verklaring dat het product uitsluitend als levensmiddel of diervoeder of voor be- of verwerking wordt gebruikt, alsmede de identiteit van de GGO's die voor de samenstelling van het mengsel zijn gebruikt ;

- voor levensmiddelen en diervoeders die met een GGO of GGO's zijn geproduceerd , moeten de exploitanten de volgende exploitant in de keten meedelen dat het product met een GGO of GGO's is geproduceerd;

- de exploitanten moeten deze informatie gedurende vijf jaar bewaren en op verzoek aan de bevoegde instanties verstrekken;

- er zijn drempelwaarden vastgesteld voor onvoorziene of technisch niet te voorkomen sporen van bepaalde GGO's en genetisch gemodificeerde materialen in levensmiddelen, diervoeders en producten voor be- of verwerking en als deze niet worden overschreden, is etikettering of tracering niet verplicht.

De verstrekking en de bewaring van bovengenoemde informatie is bedoeld om minder producten te hoeven bemonsteren en testen, waartoe de exploitanten uit hoofde van de verordening niet verplicht zijn. Toch heeft de Commissie teneinde een gecoördineerde aanpak voor inspectie en controle door de lidstaten te vergemakkelijken technische richtsnoeren[3] voor bemonsterings- en testmethoden ontwikkeld.

Gezien de voorschriften van de verordening is het belangrijk op te merken dat op het moment dat de laatste hand aan dit verslag gelegd werd, in het kader van het Protocol van Cartagena over bioveiligheid een besluit is vastgesteld over de vereiste documentatie voor GGO's die bedoeld zijn om als voedingsmiddel of diervoeder of voor be- of verwerking te worden gebruikt [4], in de internationale handel (derde conferentie van de partijen, 13-17 maart 2006 in Curitiba, Brazilië).

Krachtens dit besluit moeten de partijen bij het protocol maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat in de documentatie bij internationale transporten van GGO's bij commerciële productie de identiteit van de GGO's in het transport wordt vermeld wanneer de exacte identiteit bekend is. Wanneer de identiteit van de GGO's in een transport niet exact bekend is, moet in de documentatie duidelijk worden gemaakt dat het transport GGO's "kan bevatten" en moet de identiteit van de GGO's die het transport kan bevatten, worden vermeld.

Het besluit is verenigbaar met de traceerbaarheidsvoorschriften van de verordening, met name artikel 4, lid 3. De uitvoering van dit besluit zal worden geëvalueerd in 2012[5], wanneer wordt beoordeeld of het haalbaar is de voorschriften inzake exacte informatie over de identiteit van de GGO's in een internationaal transport uit te breiden. De met de verordening opgedane ervaring zou met het oog daarop nuttige informatie moeten opleveren.

Interactie met Verordening (EG) nr. 1829/2003

Verordening (EG) nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders[6] is tegelijk met de verordening ontwikkeld en is ook op 22 september 2003 vastgesteld. De twee verordeningen zijn bedoeld om als combinatie te functioneren en zijn voor bepaalde voorschriften van elkaar afhankelijk. Zo bevat de verordening met name voorschriften voor de traceerbaarheid van alle levensmiddelen en diervoeders die binnen de werkingssfeer van Verordening (EG) nr. 1829/2003 vallen. Deze voorschriften voor de traceerbaarheid zijn van fundamenteel belang wanneer de etikettering van het eindproduct vanwege de afwezigheid van detecteerbare genetisch gemodificeerde materialen in producten afhankelijk is van doorgegeven informatie.

Anderzijds worden de etiketteringsvoorschriften voor met GGO's geproduceerde levensmiddelen en diervoeders die onder de traceerbaarheidsvoorschriften uit hoofde van artikel 5 van de verordening vallen, geregeld in hoofdstuk II, afdeling II, en hoofdstuk III, afdeling II, van Verordening (EG) nr. 1829/2003. Daarnaast worden in Verordening (EG) nr. 1829/2003 drempelwaarden voor onvoorziene sporen in levensmiddelen en diervoeders vastgesteld en als deze niet worden overschreden, worden ze vrijgesteld van de in die verordening opgenomen etiketteringsvoorschriften. Dezelfde drempelwaarden zijn ook in de verordening gebruikt om dezelfde vrijstelling van de daarin opgenomen etiketterings- en traceerbaarheidsvoorschriften te regelen, zodat een coherente en consequente communautaire aanpak wordt gewaarborgd.

In artikel 12 van de verordening wordt bepaald: "Uiterlijk op 18 oktober 2005 brengt de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de toepassing van deze verordening, in het bijzonder op het stuk van artikel 4, lid 3, …".

Met het oog hierop heeft de Commissie een vragenlijst met vragen over de uitvoering samengesteld, die in de volgende vijf hoofdstukken was verdeeld:

- traceerbaarheidsvoorschriften;

- etiketteringsvoorschriften;

- vrijstellingen van de traceerbaarheids- en etiketteringsvoorschriften;

- inspectie- en controlemaatregelen;

- andere onderwerpen.

De vragenlijst is toegezonden aan alle bevoegde instanties en aan stakeholders uit alle sectoren, zoals bedrijven en bedrijfsverenigingen uit de sectoren levensmiddelen, diervoeders en zaden, handelspartners, NGO's en betrokken overheidsdiensten van de lidstaten. Bijlage 1 bevat een lijst van de reacties die zijn ontvangen.

Bij de samenstelling van dit verslag is rekening gehouden met deze reacties en met andere informatie die de Commissie sinds de datum van toepassing van de verordening heeft ontvangen en verkregen.

Verordening (EG) nr. 1829/2003 bevat een soortgelijke bepaling (artikel 48) dat de Commissie uiterlijk op 7 november 2005 een verslag moet indienen over de met deze verordening opgedane ervaring. De Commissie heeft rekening gehouden met de in het voorgaande beschreven interactie tussen de twee verordeningen en heeft getracht overlapping in de twee verslagen te voorkomen.

De productie- en distributieketen van levensmiddelen

De Europese levensmiddelensector en detailhandel blijven vanwege de gesignaleerde negatieve reacties bij de consument aarzelen over de verkoop van genetisch gemodificeerde levensmiddelen. Het gevolg hiervan is dat momenteel slechts een beperkt aantal producten wordt verkocht en dat ingevoerd genetisch gemodificeerd materiaal momenteel niet op grote schaal in levensmiddelen wordt gebruikt.

De Europese industrie beseft dat het marktmechanisme onder invloed staat van de visie van de consument en de publieke opinie en dat bescherming van de gezondheid en het milieu op een hoog niveau moet worden gewaarborgd om genetisch gemodificeerde producten op de markt te kunnen brengen. De industrie lijkt momenteel te reageren op de vraag van de detailhandel/consument naar niet genetisch gemodificeerde producten en tracht derhalve de aankoop van ingrediënten die GGO's bevatten of daaruit zijn geproduceerd, te vermijden.

De handelspartners lijken het hier niet mee eens te zijn. Een grote exporteur van levensmiddelen in een derde land heeft zelfs verklaard geen bewerkte levensmiddelen meer naar de Europese Unie uit te voeren. Als motief hiervoor werd niet zozeer de vraag van de markt opgegeven, maar veeleer de verplichtingen van het regelgevingskader, waarbij het meer in het bijzonder gaat om de bepalingen inzake traceerbaarheid van de verordening.

Een industrievereniging in een derde land heeft verklaard dat veel bedrijven die in de Europese Unie levensmiddelen op de markt brengen, geen intern geproduceerde genetisch gemodificeerde sojaolie en eiwitbestanddelen meer gebruiken om de als omslachtig en duur ervaren verplichte traceerbaarheidsvoorschriften van de verordening te omzeilen. Deze vereniging heeft tevens gesteld dat de voorschriften zouden hebben geleid tot een daling van de uitvoer van gecertificeerde biologische grondstoffen die materiaal van sojabonen bevatten. Dit probleem wordt toegeschreven aan de "restrictieve" drempelwaarde voor onvoorziene aanwezigheid van 0,9%.

Een tweede vereniging stelt ook dat de etiketterings- en traceerbaarheidsvoorschriften extra administratieve en financiële kosten inhouden en benadrukt in het bijzonder dat dit voor kleine exporteurs van levensmiddelen tot een onaanvaardbare belasting heeft geleid. Zij wijst er tevens op dat onderling strijdige nationale regelgevingen en uiteenlopende benaderingen bij de handhaving in de verschillende lidstaten de belasting vanwege de regelgeving bij zakelijke transacties nog verder opvoeren.

Daarnaast stelt een buitenlands ministerie in zijn antwoord op de vragenlijst dat de verordening een belemmering voor de handel vormt, omdat deze teveel beperkingen zou opleggen en voor de fabrikanten een belemmering zou vormen om genetisch gemodificeerde producten in de handel te brengen. Er moet echter worden opgemerkt dat dit standpunt niet wordt bevestigd door de beschikbare gegevens – en met name het marktaandeel van genetisch gemodificeerde producten in de distributieketen voor diervoeders – maar dat daaruit integendeel blijkt dat de handelspatronen bij genetisch gemodificeerde levensmiddelen voornamelijk door de markt (de consument) worden bepaald.

Dit ministerie beweert ook dat de aarzeling van de Europese industrie om genetisch gemodificeerde producten aan de consument aan te bieden, de gebrekkige toepassing van de verordening door bepaalde lidstaten en de vertragingen bij de goedkeuring van nieuwe producten het heel moeilijk hebben gemaakt om relevante informatie te krijgen over de uitvoering van de verordening, met name wat artikel 4, lid 3, betreft. Het ministerie stelt in zijn antwoord ook dat het voor stakeholders moeilijk is een praktische bijdrage tot dit verslag te leveren (teneinde de samenhang van de verordening te verbeteren), aangezien zij tot op heden nog niet de nodige ervaring met de uitvoering hebben opgedaan.

De regering van de VS heeft er (net als bepaalde industrieverenigingen voor levensmiddelen uit derde landen) met name op aangedrongen dat de Europese Commissie samen met de handelspartners gaat werken aan harmonisatie en een vorm van wederzijdse erkenning van de handel in genetisch gemodificeerde producten, waardoor kleine bedrijven van deze administratieve lasten worden verlost. Zij stellen in het bijzonder dat er een leidraad moet komen voor de vereiste documenten om bij te dragen tot een consequentere uitvoering. Er moet worden opgemerkt dat de Commissie actief betrokken is geweest bij internationale besprekingen met handelspartners en daartoe ook bereid blijft, maar dat de regering van de VS zich sinds 2002 niet bereid heeft getoond tot bilaterale gesprekken over vraagstukken op het gebied van GGO's.

Ten aanzien van het beperkte aantal levensmiddelen dat momenteel in de handel wordt gebracht, hebben bepaalde groepen NGO's gesteld dat de etiketteringsvoorschriften het in het algemeen gemakkelijker hebben gemaakt om een bewuste keuze te maken.

Zij stellen echter ook dat het onaanvaardbaar en misleidend is dat de traceerbaarheid van producten (melk, vlees, eieren, wol enz.) van dieren die met genetisch gemodificeerde materialen zijn gevoerd, buiten de werkingssfeer van de verordening valt. Zij zien dit als een "maas in de wet" die de geloofwaardigheid van de hele etiketteringsregeling ondergraaft. Er moet worden opgemerkt dat de etikettering en traceerbaarheid van deze producten bij de voorbereiding van de verordening uitgebreid door zowel de Raad als het Europees Parlement zijn besproken maar dat deze producten niet in de wetgeving zijn opgenomen.

De productie- en distributieketen van diervoeders

De meeste genetisch gemodificeerde producten die op de Europese markt worden gebracht, zijn bestemd voor diervoeders en zijn afkomstig van ingevoerde grondstoffen, vooral sojabonen, die GGO's bevatten of daarmee zijn geproduceerd. Elk jaar worden miljoenen tonnen sojaboon-materiaal in de Europese Unie ingevoerd, voornamelijk uit de VS, Argentinië en Brazilië. De in deze landen geteelde sojabonen zijn voor een groot deel genetisch gemodificeerd en het is dan ook onvermijdelijk dat transporten naar de Gemeenschap genetisch gemodificeerd sojaboon-materiaal bevatten.

Sommige handelspartners stellen dat het niet mogelijk is de in de verordening vereiste informatie te verstrekken, omdat de sojabonen die in een bepaald transport voor gebruik als diervoeder worden uitgevoerd, door het systeem voor de verwerking van grondstoffen in de VS vaak grondig worden vermengd (en ook sojabonen uit Canada kunnen bevatten). Dit is een enigszins verrassend standpunt aangezien de Europese diervoederindustrie en de bevoegde instanties hebben gerapporteerd dat bij ingevoerde transporten sojabonen de juiste informatie (in overeenstemming met de verordening) is verstrekt. Bovendien hebben bedrijven uit de Europese diervoederindustrie verklaard dat de voorschriften van de verordening geen wijziging hebben gebracht in de omzet van diervoeders, hoewel ze vaak van mening zijn dat de bepalingen omslachtig en onnodig zijn. Interessant genoeg hebben contacten in de industrie aangegeven dat bepaalde bedrijven die niet genetisch gemodificeerde sojabonen malen, enige problemen met de verkoop van het product hebben gehad, omdat de exploitanten niet bereid zijn de daaraan verbonden extra kosten te betalen.

Momenteel zijn "Round-up ready" sojabonen van Monsanto de meest geteelde genetisch gemodificeerde sojabonen in Noord- en Zuid-Amerika en zelfs wereldwijd. Dit is de enige genetisch gemodificeerde sojaboon-variëteit die in de Gemeenschap is goedgekeurd (voor invoer en gebruik in levensmiddelen en diervoeders). Gezien het overwicht van één enkele variëteit lijkt de naleving van de traceerbaarheids- en etiketteringsvoorschriften voor de invoer van bulktransporten sojabonen geen grote problemen te hebben opgeleverd. Deze situatie kan echter veranderen naarmate er in de uitvoerende landen andere genetisch gemodificeerde sojaboon-variëteiten worden goedgekeurd.

Etikettering en traceerbaarheid van genetisch gemodificeerde zaadproducten voor de teelt

In de overgrote meerderheid van de lidstaten worden geen GGO's geteeld, hoewel in bepaalde regio's van Spanje Bt-maïs voor commerciële doeleinden wordt geteeld (ongeveer 60 000 ha). Ook in Frankrijk, Duitsland, Tsjechië en Portugal worden deze en andere genetisch gemodificeerde maïsvariëteiten geteeld, maar op veel kleinere schaal. De geoogste producten van deze gewassen worden voornamelijk gebruikt voor diervoeding voor eigen gebruik, hoewel sommige bestemd zijn voor verwerking via de zetmeelindustrie. Heel weinig of geen van deze genetisch gemodificeerde maïsproducten worden daarna uitgevoerd.

De verslagen wijzen erop dat de verkoop van "intern geproduceerde" genetisch gemodificeerde producten geen problemen heeft opgeleverd, aangezien zowel de landbouwers als de latere verwerkers hiermee doorgaan (er moet echter wel worden opgemerkt dat de meeste producten voor eigen gebruik zijn). De etikettering van genetisch gemodificeerd zaaigoed lijkt aan de eisen te voldoen, hoewel er enkele problemen zijn gerapporteerd over de "interpretatie" en de berekening van onvoorziene sporen van GGO's in conventioneel zaaigoed.

De ervaring van de sector plantenbiotechnologie (aanbieders en gebruikers van technologie, zoals zaadbedrijven) is tot op heden vrij beperkt gebleven, aangezien de beschikbaarheid van genetisch gemodificeerde variëteiten voor de commerciële teelt in de EU beperkt is gebleven. Toch heeft de industrie gerapporteerd dat zich geen ernstige problemen met de interpretatie van de verordening hebben voorgedaan en in de landen waar genetisch gemodificeerde variëteiten beschikbaar zijn (met name Spanje) hebben zich geen specifieke problemen met de toepassing van de verordening voorgedaan. De voorschriften voor de documentatie van transacties en de etikettering van genetisch gemodificeerde variëteiten lijken zelfs als gangbare handelspraktijk te zijn toegepast. Deze voorschriften lijken echter te hebben geleid tot meer administratieve voorschriften en een stijging van de daaraan verbonden kosten (hoewel er geen reële cijfers zijn verstrekt).

Handhaving van de verordening

Veel nationale instanties en organisaties uit andere sectoren waren van mening dat er nog niet voldoende tijd is verstreken om relevante ervaringen met en informatie over de uitvoering van de verordening te verzamelen. Toch zijn verreweg de meeste lidstaten van mening dat de voorschriften van de verordening een positief effect hebben gehad op het verstrekken van relevante informatie, de keuzemogelijkheden voor de consument en de benodigde veiligheidsgaranties. Vooral de lidstaten waar de biologische productie als belangrijk wordt beschouwd, hebben de noodzaak van deze voorschriften benadrukt. Andere lidstaten zijn van mening dat de verordening strenger moet worden voor ingevoerde goederen en dat er striktere controlemaatregelen moeten komen om naleving te waarborgen.

Sommige lidstaten hebben problemen met de bemonstering en tests gerapporteerd, waarbij ze wezen op de complexiteit van de technieken, vooral wanneer onvoorziene aanwezigheid moet worden vastgesteld. In Aanbeveling 2004/787/EG wordt gesteld: "De resultaten van de kwantitatieve analyse worden weergegeven als het aantal genetisch gemodificeerde DNA-kopieën gedeeld door het aantal doeltaxonspecifieke DNA-kopieën, uitgedrukt als percentage en berekend op basis van het aantal haploïde genomen". Dit neemt niet weg dat er nog enige verwarring heerst over de eenheden waarin het genetisch gemodificeerde gehalte moet worden uitgedrukt en sommige lidstaten hebben gesteld dat er omrekeningsfactoren moeten komen, zodat een geharmoniseerde aanpak mogelijk is, ongeacht of het genetisch gemodificeerde gehalte wordt uitgedrukt in DNA, gewicht of aantal zaden. Bij andere vraagtekens van deze aard kwam de introductie van "stacked-gene"-variëteiten van genetisch gemodificeerde gewassen aan de orde en werd om verduidelijking gevraagd.

In veel lidstaten lijken inspectie en controle op basis van steekproefsgewijze bemonstering en tests te gebeuren of wanneer het vermoeden bestaat dat de etikettering van een product wellicht niet correct is. Verschillende lidstaten vonden de aanbeveling van de Commissie over bemonstering en tests nuttig, maar andere noemen deze te gedetailleerd of te vaag. Sommige lidstaten stellen ook dat er wetgeving nodig is in plaats van een leidraad om een geharmoniseerde aanpak van bemonstering en tests te waarborgen. Andere lidstaten vragen om een praktische "handleiding" om harmonisatie en een uniforme toepassing van de verordening te waarborgen. Ook is naar voren gebracht dat de lidstaten onderling meer informatie en ervaringen moeten uitwisselen om een geharmoniseerde aanpak te waarborgen.

De verslagen van de lidstaten wijzen erop dat de exploitanten de krachtens de verordening vereiste relevante informatie zeker bij de transacties beschikbaar stellen, maar de documentatie lijkt wellicht niet in alle gevallen op papier aanwezig te zijn. Bovendien hebben enkele lidstaten gerapporteerd dat in de documentatie van exporteurs bij bulktransporten met producten die GGO's bevatten niet altijd de eenduidige identificatienummers worden vermeld. Sommige lidstaten wijzen er ook op dat de importeurs in eerste instantie terughoudend waren bij de verstrekking van de relevante documentatie aan latere exploitanten, maar stellen dat deze situatie drastisch is verbeterd naarmate er meer ervaring werd opgedaan.

Eén lidstaat heeft ook gerapporteerd dat de groothandelaren in een bepaalde situatie de benodigde informatie niet doorgaven aan personen verderop in de keten. Ook dit werd aan een gebrek aan ervaring geweten en de situatie is sindsdien gecorrigeerd. De lidstaten blijken zich ook volledig bewust te zijn van de noodzaak van correcte informatie aan het begin van de distributieketen om ervoor te zorgen dat het systeem door de hele keten heen effectief blijft. Sommige lidstaten gaan er duidelijk van uit dat een geharmoniseerd formaat voor de documentatie zowel de exploitanten als de nationale instanties bij de uitvoering en handhaving zou helpen en dergelijke problemen zou voorkomen. De bedrijven uit de sector en de handelspartners vinden geharmoniseerde documenten daarentegen niet nodig en stellen dat de relevante informatie voldoende gedetailleerd kan worden vermeld op de bestaande commerciële factuurdocumentatie.

Aan de andere kant hebben andere lidstaten gerapporteerd dat er geen problemen bij de interpretatie, toepassing en handhaving van de verordening zijn geweest. Deze lidstaten wijzen erop dat de levensmiddelen- en diervoederindustrie al geruime tijd algemene etiketterings- en traceerbaarheidsvoorschriften hebben ingevoerd en dat er al de nodige ervaring met deze voorschriften is opgedaan. De verordening wordt derhalve in principe als een uitbreiding van deze voorschriften gezien. Er blijkt echter enige verwarring te zijn ontstaan ten aanzien van de etikettering van mengsels van GGO's.

Andere gerapporteerde aandachtspunten zijn bijvoorbeeld, zoals door andere sectoren wordt vermeld, de middelen om de aanwezigheid van niet-goedgekeurde GGO's in bulktransporten en andere producten op betrouwbare wijze te detecteren en de middelen om etiketterings- en traceerbaarheidsvoorschriften te handhaven wanneer producten geen DNA of eiwit bevatten. Bovendien blijken zich enige problemen te hebben voorgedaan bij het koppelen van deze producten aan de herkomst wanneer werd getracht te bepalen of ze al dan niet van genetisch gemodificeerd materiaal afkomstig waren.

Sommige lidstaten hebben gerapporteerd dat ze de kosten van bemonstering en tests onevenredig hoog vinden en hebben gesteld dat deze kosten moeten worden herzien. Daarnaast hebben andere nationale instanties gerapporteerd dat het op correcte wijze testen van bulktransporten te veel tijd vergt en daardoor problemen oplevert, vooral wanneer het aan bederf onderhevige goederen betreft. Ook het ontbreken van toegankelijk referentiematerialen is door sommige instanties als een oorzaak van vertraging genoemd, maar daarbij werden geen specifieke producten genoemd. Er dient te worden opgemerkt dat Verordening (EG) nr. 1829/2003 de kennisgevers ertoe verplicht in hun kennisgevingen (ook voor bestaande producten) te vermelden waar toegang tot het referentiemateriaal kan worden verkregen.

Conclusies

De meeste stakeholders wijzen erop dat de verordening nog maar een beperkte periode in praktijk wordt gebracht en dat de met de uitvoering opgedane ervaring uiterst beperkt is. Dit is des te meer het geval omdat er in de EU nog maar een beperkt aantal genetisch gemodificeerde producten in de handel wordt gebracht. Het is dan ook niet realistisch om dit verslag als meer dan voorlopig te beschouwen en er zal meer ervaring en meer rapportage nodig zijn om een echt inzicht in de uitvoering van de verordening te krijgen.

Desalniettemin lijken de bepalingen van de verordening correct te worden toegepast. Er zijn weliswaar in de aanloop enige "kinderziekten" gerapporteerd, maar deze lijken in het algemeen grotendeels te zijn opgelost.

Veel stakeholders hebben erop gewezen dat er specifieke aandacht moet worden besteed aan de onvoorziene aanwezigheid van "niet-goedgekeurd" genetisch gemodificeerd materiaal, waarbij het vooral gaat om beschikbare detectiemethoden. Er moet echter duidelijk worden gesteld dat onder de verordening alleen genetisch gemodificeerde producten vallen waarvoor in de Gemeenschap vergunning is verleend om ze in de handel te brengen. De Commissie blijft zich via haar Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO) met dit onderwerp bezighouden en beschikbare informatie over GGO's waarvoor in andere landen vergunning is verleend, zal overeenkomstig artikel 9, lid 3, van de verordening in een communautair register worden opgenomen.

Sommige stakeholders hebben weliswaar benadrukt dat de leidraad voor bemonstering en detectie in de aanbeveling van de Commissie nuttig is, maar anderen zijn van mening dat deze gecompliceerd en moeilijk toe te passen is. Bemonstering en detectie zijn uiteindelijk complexe onderwerpen en vóór de inwerkingtreding van deze verordening was er slechts een beperkt aantal methoden beschikbaar. Het GCO en het Europees Netwerk van GGO-laboratoria (ENGL) hebben een methodologie ontwikkeld voor de bemonstering van bulktransporten met graan en deze is sindsdien als internationale norm geaccepteerd. Het GCO en het ENGL blijven specifieke detectiemethoden voor afzonderlijke GGO's valideren, maar vanwege de voor validatie vereiste precisie en nauwkeurigheid kost dit werk veel tijd (en geld). Het is echter duidelijk dat de werkzaamheden op dit gebied moeten en zullen worden voortgezet.

Sommige handelspartners blijven stellen dat de verordening een buitensporige administratieve belasting oplevert. De invoer van sojabonen en maïs en ook van afgeleide producten daarvan zoals sojameel en maïsglutenvoer lijkt niet onder de verordening te hebben geleden. In de praktijk heeft de vraag van de consument en de markt vooral voor levensmiddelen ongetwijfeld een veel grotere invloed gehad op de handel in producten die genetisch gemodificeerd materiaal bevatten, dan de bepalingen van de verordening. De asynchrone goedkeuringsregeling voor GGO's in de verschillende landen blijft de grootste hindernis voor de handel. Sommige handelspartners zijn erin geslaagd een succesvolle aanpak te vinden om verstoring van de handel te voorkomen, maar andere partners lijken niet in staat of niet bereid te zijn om een goede benadering voor dit vraagstuk te vinden.

Het blijft echter als een paal boven water staan dat er op dit moment maar een beperkte hoeveelheid informatie over en ervaring met de uitvoering van de verordening beschikbaar is. De Commissie zal derhalve over 24 maanden een tweede verslag samenstellen om zodoende een vollediger beeld van de uitvoering te kunnen krijgen.

BIJLAGE 1

Department for Environment, Food and Rural Affairs, United Kingdom

State Veterinary and Food Administration of the Slovak Republic

Central Control and Testing Institute for Agriculture (Slovak Republic)

Ministry of Agriculture, Forestry and Food (Slovenia)

Ministry of Health (Slovenia)

Ministry for the Environment and Spatial Planning (Slovenia)

National Food Administration (Sweden)

Swedish Board of Agriculture

Swedish Work Environment Authority

Directorate-General for Veterinary Services (Portugal)

Directorate-General for Crop Protection (Portugal)

DGFCQA - Directorate-General of Food Quality Inspection and Control (Portugal)

Ministry of Health, Welfare and Sport (Netherlands)

Ministry of Agriculture, Nature and Food Quality (Netherlands)

Ministry of Housing, Spatial Planning and the Environment (Netherlands)

Malta Environment and Planning Authority

Malta Standards Authority

Ministry of the Environment (Lithuania)

Ministry of Agriculture and Rural Development (Hungary)

Ministry of Rural Development & Food- Directorate of Processing, Standardization and Quality Inspection (Greece)

Ministry of Development, Hellenic Food Safety Authority (Greece)

Ministry of Economy and Finance, General Chemical State Laboratory, Food Division (Greece)

Board for Gene Technology (Finland)

Ministry of Trade and Industry (Finland)

National Food Agency (Finland)

Customs Laboratory (Finland)

Plant Production Inspection Centre (Finland)

National Product Control Agency for Welfare and Health (Finland)

Sub-directorate-General for the Means of Livestock Production (Spain)

Ministry of Health and Consumer Affairs: Spanish Agency for Food Safety (Spain)

Ministry of Agriculture, Fisheries and Food (Spain)

Veterinary and Food Board (Estonia)

Danish Veterinary and Food Administration

Danish Plant Directorate

German Federation for Food Law and Science

Ministry of the Environment (Czech Republic)

Ministry of Agriculture (Czech Republic)

Central Institute for Supervising and Testing in Agriculture (Czech Republic)

Reference laboratory for GMO identification and DNA fingerprinting (Czech Republic)

Research Institute of Crop Production (Czech Republic)

Ministry of Health (Cyprus)

Department of Agriculture (Cyprus)

Federation of European Food Additives and Food Enzymes (Belgium)

FPS Public Health, Food Chain Safety and Environment (Belgium)

FAVV/AFSCA (Belgium)

Greenpeace

FEDIS – La Fédération belge des entreprises de distribution

FEDIMA (Federation of the European Union Manufacturers and Suppliers of Ingredients to the Bakery, Confectionery and Patisserie Industries)

European Association for Bio-industries (EuropaBio)

ELC – Federation of European Food Additives and Food Enzymes Manufacturers

CIAA - The Confederation of Food and Drink Industries of the European Union

BEUC - The European Consumers’ Organisation

The National Association for the Speciality Food Trade, Inc., New York, USA

Nestlé

US Government

American Soybean Association

Florigene (Australia)

[1] PB L 268 van 18.10.2003, blz. 24.

[2] PB L 10 van 16.1.2004, blz. 5.

[3] PB L 348 van 24.11.2004, blz. 18.

[4] Artikel 18, lid 2, onder a), van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid.

[5] Zesde conferentie van de partijen bij het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid.

[6] PB L 268 van 18.10.2003, blz. 1.