Bekendmaking van de Commissie aangaande een ontwerp van richtlijn betreffende de mededinging op de markten voor elektronische communicatiediensten

(2001/C 96/02)

(Voor de EER relevante tekst)

De Commissie heeft een ontwerp van richtlijn van de Commissie betreffende de mededinging op de markten voor elektronische communicatiediensten goedgekeurd.

De Commissie is voornemens de richtlijn vast te stellen na eventuele opmerkingen van alle belanghebbenden te hebben vernomen.

De Commissie maant belanghebbende derden aan hun eventuele opmerkingen ter zake van het hierna gepubliceerde ontwerp van richtlijn aan de Commissie te doen toekomen.

De opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk twee maanden na dagtekening van deze bekendmaking bereikt hebben en kunnen worden toegezonden per fax ((32-2) 296 98 19), per e-mail: Lambros.Papadias@cec.eu.int, of per post, op het volgende adres: Europese Commissie Directoraat-generaal Concurrentie

Eenheid C1

Kamer J-70 2/271

Wetstraat 200

B - 1049 Brussel.

Ontwerp van richtlijn van de Commissie betreffende de mededinging op de markten voor elektronische communicatiediensten

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 86, lid 3,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Richtlijn 90/388/EEG van de Commissie van 28 juni 1990 betreffende de mededinging op de markten voor telecommunicatiediensten(1) is enkele malen in aanzienlijke mate gewijzigd, met name bij Richtlijn 95/51/EG(2), Richtlijn 96/2/EG(3), Richtlijn 96/19/EG(4) en Richtlijn 1999/64/EG(5). Aangezien er nog verdere wijzigingen komen, moeten deze richtlijnen in het belang van de duidelijkheid worden herzien. Richtlijn 94/46/EG(6) dient eveneens te worden gewijzigd.

(2) Artikel 86 van het Verdrag vertrouwt de Commissie de taak toe van toezicht op de naleving door de lidstaten van hun verplichtingen uit hoofde van het Gemeenschapsrecht ten aanzien van de openbare bedrijven en de ondernemingen die bijzondere of uitsluitende rechten genieten. Op grond van artikel 86, lid 3, kan de Commissie de uit dit artikel voortvloeiende verplichtingen nader omschrijven en verduidelijken en in dat verband de voorwaarden vaststellen die nodig zijn om de Commissie in staat te stellen daadwerkelijk de haar bij die bepaling opgedragen toezichthoudende taak te vervullen.

(3) In Richtlijn 90/388/EEG betreffende de mededinging op de markten voor telecommunicatiediensten werd bepaald dat de lidstaten bijzondere en uitsluitende rechten voor het aanbod van andere telecommunicatiediensten dan spraaktelefoondienst, satellietdiensten en de mobiele radiotelefonie moesten afschaffen. In Richtlijn 94/46/EG werd bepaald dat de lidstaten tevens de uitsluitende en bijzondere rechten voor de levering van andere satellietdiensten dan spraaktelefoondienst dienden af te schaffen. Richtlijn 95/51/EG van de Commissie schreef voor dat de lidstaten ook alle beperkingen op het aanbieden van transmissiecapaciteit via kabeltelevisienetten voor het verstrekken van telecommunicatiediensten, met uitzondering van spraaktelefoondiensten, moesten intrekken. Een jaar later werd Richtlijn 90/388 opnieuw gewijzigd, bij Richtlijn 96/2/EG waardoor de markt voor mobiele en persoonlijke communicatie werd geliberaliseerd. De volledige mededinging op de markten voor telecommunicatie werd ingevoerd bij Richtlijn 96/19/EG die voorschreef dat de lidstaten ook de uitsluitende en bijzondere rechten voor het verschaffen van spraaktelefonie en de aanleg en de beschikbaarstelling van telecommunicatienetten voor de verrichting van telecommunicatiediensten afschaffen. In Richtlijn 1999/64/EG werd bepaald dat de lidstaten ervoor zorg dragen dat telecommunicatieorganisaties die een machtspositie innemen in de markt voor het aanbod van openbare telecommunicatienetten en van openbare spraaktelefoniediensten en die een kabeltelevisienet exploiteren dat uit hoofde van hun bijzondere of uitsluitende rechten is ingericht, de exploitatie van hun telecommunicatie- en kabeltelevisienetten in een afzonderlijke juridische eenheid onderbrengen.

(4) Een aantal andere richtlijnen op dit gebied, waarmee hoofdzakelijk de totstandbrenging van de interne markt voor telecommunicatiediensten door middel van de tenuitvoerlegging van open network provision en het verstrekken van universele diensten in een open en door concurrentie gekenmerkte marktomgeving wordt beoogd, is overeenkomstig artikel 95 van het EG-Verdrag eveneens door het Europees Parlement en de Raad vastgesteld, in het bijzonder Richtlijn 98/10/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 1998 inzake de toepassing van Open Network Provision (ONP) op spraaktelefonie en inzake de universele telecommunicatiedienst in een door concurrentie gekenmerkt klimaat(7), Richtlijn 97/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 1997 inzake interconnectie op telecommunicatiegebied, wat betreft de waarborging van de universele dienst en van de interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van Open Network Provision (ONP)(8), zoals gewijzigd bij Richtlijn 98/61/EG(9), Richtlijn 97/51/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 1997 tot wijziging van de Richtlijnen 90/387/EEG en 92/44/EEG van de Raad met het oog op de aanpassing aan een door concurrentie gekenmerkte context in de telecommunicatie(10) en Richtlijn 97/13/EG van het Europees Parlement en de Raad van 10 april 1997 betreffende een gemeenschappelijk kader voor algemene machtigingen en individuele vergunningen op het gebied van telecommunicatiediensten(11).

(5) In haar mededeling aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's, "Naar een nieuw regelgevingskader voor elektronische communicatie-infrastructuur en bijbehorende diensten - Herziening van de communicatieregelgeving 1999"(12), kondigde de Commissie de goedkeuring aan van een nieuw regelgevingskader voor telecommunicatie waarmee wordt beoogd een open en competitieve Europese markt voor communicatiediensten te bevorderen en te ondersteunen. Hierbij is het doel, zoals de Commissie verklaarde, het aantal bestaande wetgevingsteksten van zesentwintig terug te brengen naar zes. Daarom stelde de Commissie voor een kaderrichtlijn vast te stellen waarin de algemene en de specifieke beleidsdoelstellingen worden aangeduid alsook vier specifieke richtlijnen inzake vergunningen, toegang en interconnectie, universele dienst en bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens. Deze richtlijnen zouden artikel 95 van het Verdrag als rechtsgrondslag hebben. Daarnaast zou de Commissie overgaan tot consolidatie en vereenvoudiging van Richtlijn 90/388/EEG.

(6) In het licht van de ontwikkelingen waarmee het liberaliseringsproces gepaard is gegaan en de geleidelijke openstelling van de telecommunicatiemarkt in Europa sinds 1990, toen Richtlijn 90/388 werd goedgekeurd, moeten alleen die bepalingen welke nog steeds noodzakelijk zijn om de doelstellingen van de oorspronkelijke richtlijnen uit hoofde van artikel 86 te bereiken, worden gehandhaafd. Voor de duidelijkheid dienen bepalingen die inmiddels zijn verouderd te worden geschrapt. Voorts zijn enkele definities die in de vorige richtlijnen overeenkomstig artikel 86 waren gebruikt, aangepast aan de jongste technologische ontwikkelingen op telecommunicatiegebied. Tenslotte moet de formulering van een aantal bepalingen, waar mogelijk, worden verduidelijkt om de toepassing ervan te vergemakkelijken en hierbij moet, wanneer zulks dienstig is, rekening worden gehouden met de relevante richtlijnen die overeenkomstig artikel 95 van het Verdrag zijn vastgesteld en de ervaring die met de tenuitvoerlegging van de Richtlijnen 90/388/EEG, 94/46/EG, 95/51/EG, 96/2/EG, 96/19/EG en 1999/64/EG is opgedaan.

(7) In deze richtlijn wordt verwezen naar "elektronische communicatiediensten" en "elektronische communicatienetwerken" waar voorheen de termen "telecommunicatiediensten" en "telecommunicatienetwerken" werden gebruikt. Deze nieuwe definities zijn noodzakelijk in het licht van de convergentie die de afgelopen jaren bepalend is geweest voor de sectoren informatietechnologie, media en telecommunicatie; hiertoe moeten alle elektronische communicatiediensten en/of -netwerken die bij de transmissie van elektromagnetische signalen (d.w.z.: vast, draadloos, kabeltelevisie en satellietnetwerken) zijn betrokken onder één definitie bijeen worden gebracht.

(8) In dit verband zij erop gewezen dat de lidstaten de uitsluitende en bijzondere rechten voor het aanbieden van alle elektronische communicatienetwerken, en niet alleen voor het aanbieden van elektronische communicatiediensten, dienen af te schaffen (indien zij dit niet reeds hebben gedaan), alhoewel de werkingssfeer van Richtlijn 90/388/EEG door deze richtlijn niet wordt gewijzigd. De definitie van elektronische communicatienetwerken impliceert tevens dat de lidstaten het recht van een exploitant om een kabelnetwerk aan te leggen en/of aan te bieden niet mogen beperken op grond van het feit dat dit netwerk ook voor de transmissie van televisiesignalen zou kunnen worden gebruikt. Dit laat echter de specifieke voorschriften die door de lidstaten zijn vastgesteld in overeenstemming met het Gemeenschapsrecht en, met name, in overeenstemming met Richtlijn 89/552/EEG van de Raad van 3 oktober 1989(13) betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten, zoals gewijzigd bij Richtlijn 97/36/EG van het Europees Parlement en van de Raad(14), welke ten grondslag liggen aan de distributie van audiovisuele programma's voor het grote publiek, onverlet.

(9) De mogelijkheid dat lidstaten met minder ontwikkelde netwerken tot vijf jaar ontheffing verkrijgen van de verplichting tot volledige liberalisering, die voorheen was vervat in de bepalingen van artikel 2, lid 2, vierde subparagraaf van Richtlijn 90/388 zoals laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 1999/64/EEG, dient te worden geschrapt aangezien dit soort ontheffing thans [...] niet langer van kracht is.

(10) Op basis van het evenredigheidsbeginsel dienen de lidstaten het verstrekken van elektronische communicatiediensten, waaronder het aanbieden van spraaktelefonie, en het opzetten en aanbieden van elektronische communicatienetwerken niet langer aan een vergunningenstelsel te onderwerpen. Dit wordt geschraagd door richtlijn [...] van het Europees Parlement en van de Raad, waarin wordt bepaald dat elektronische communicatiediensten of netwerken moeten worden verstrekt op basis van een machtiging en niet op basis van een vergunning. Een benadeelde partij moet de mogelijkheid hebben tegen een besluit dat hem belet elektronische communicatiediensten of -netwerken aan te bieden, bij een onafhankelijk orgaan, en uiteindelijk bij een rechterlijke instantie, in beroep te gaan(15).

(11) Overheden kunnen op het gedrag van overheidsbedrijven, ten gevolge van hetzij de voor de onderneming geldende regels, hetzij de wijze waarop de deelnemingen zijn verdeeld, een overheersende invloed uitoefenen. Daarom moeten, wanneer de lidstaten toezicht houden op verticaal geïntegreerde netwerkexploitanten die netwerken exploiteren die op grond van bijzondere of exclusieve rechten zijn opgezet, die lidstaten ervoor zorgen dat, om potentiële inbreuken op de concurrentieregels van het Verdrag te voorkomen, die exploitanten niet discrimineren om de met hun verbonden ondernemingen stroomafwaarts te bevoordelen. De lidstaten dienen dan ook alle maatregelen te treffen die noodzakelijk zijn om iedere vorm van discriminatie tussen dit soort verticaal geïntegreerde exploitanten en hun concurrenten te voorkomen.

(12) Wat het gebruiksrecht voor frequenties betreft werd in Richtlijn 96/2/EG weliswaar niet bepaald dat de lidstaten de op dat moment bestaande uitsluitende en bijzondere rechten op het gebruik van radiofrequenties moesten afschaffen, maar werd wel duidelijk gemaakt dat vanaf dat moment deze rechten op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria dienen te worden verleend en dat de toekenning van vergunningen voor mobiele en persoonlijke communicatiesystemen alleen moet worden beperkt op basis van de behoefte aan het daadwerkelijke gebruik van het frequentiespectrum of de vermijding van schadelijke interferentie tussen elektronische communicatiesystemen die gebruik maken van radiogolven, en andere technische systemen in de ruimte of op de grond en dan alleen in verband met het niet beschikbaar zijn van ruimte binnen het frequentiespectrum en in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel. In deze richtlijn wordt derhalve het beginsel zoals dat in Richtlijn 96/2/EG werd vastgelegd, verduidelijkt doordat wordt bepaald dat de lidstaten geen uitsluitende of bijzondere gebruiksrechten voor radiofrequenties moeten toekennen. Gebruiksrechten voor radiofrequenties die op grond van objectieve, niet-discriminerende en doorzichtige procedures zijn toegewezen, vormen echter geen bijzondere rechten en vallen derhalve niet onder dit verbod.

(13) Voor zover de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit internationale overeenkomsten waarbij internationale satellietorganisaties in het leven worden geroepen niet verenigbaar zijn met de concurrentieregels van het EG-Verdrag, dienen de lidstaten alle maatregelen te nemen om aan deze onverenigbaarheden een einde te maken. Uit hoofde van artikel 3 van Richtlijn 94/46/EG werd van de lidstaten alleen verlangd dat zij "aan de Commissie mededeling doen" van de informatie waarover zij beschikken omtrent dergelijke onverenigbaarheden. Artikel 11 van deze richtlijn heeft tot doel de verplichting van de lidstaten te versterken om de volledige liberalisering van de satellietmarkten te waarborgen door opheffing van beperkingen die wegens genoemde internationale overeenkomsten nog zouden kunnen gelden. Dit is in overeenstemming met artikel 307, tweede paragraaf, van het EG-Verdrag, dat alleen van toepassing is op overeenkomsten die door een lidstaat vóór 1 januari 1958 (of, voor de toetredende staten, vóór de datum van hun toetreding) zijn gesloten. Deze bepaling is niet van toepassing op overeenkomsten, door een lidstaat na die datum gesloten, zodat, indien zij onverenigbaar zijn met de concurrentieregels van het EG-Verdrag, het Gemeenschapsrecht prevaleert. In het belang van de rechtszekerheid moet een lidstaat die een dergelijke overeenkomst heeft ondertekend waarvan de bepalingen onverenigbaar zijn met de concurrentieregels van het EG-Verdrag erop toezien dat de desbetreffende bepaling formeel wordt ingetrokken.

(14) Tenslotte wordt in deze Richtlijn de door de Richtlijn 1999/64/EG aan de lidstaten opgelegde verplichting gehandhaafd, dat zij ervoor zorg dragen dat aanbieders van elektronische communicatiediensten met een machtspositie hun openbare elektronische communicatienetwerk en kabeltelevisienetwerk onder gescheiden juridische entiteiten exploiteren.

(15) Voor de lidstaten die de Richtlijnen 90/388/EEG, 94/46/EG, 95/51/EG, 96/2/EG en 1999/64/EG op de juiste wijze ten uitvoer hebben gelegd zijn de enige aanvullende verplichtingen die door deze richtlijn worden opgelegd, de in artikel 11 genoemde verplichtingen. Deze richtlijn laat de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de in bijlage I genoemde termijnen voor de tenuitvoerlegging en toepassing van de richtlijnen onverlet,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Definities

In deze richtlijn wordt verstaan onder:

- "uitsluitende rechten": rechten die een lidstaat aan één onderneming verleent door middel van wettelijk of bestuursrechtelijk instrument, uit hoofde waarvan deze onderneming het recht wordt voorbehouden binnen een bepaald geografisch gebied een elektronische communicatiedienst aan te bieden of bepaalde activiteiten te ontplooien;

- "bijzondere rechten": rechten die een lidstaat aan een beperkt aantal ondernemingen verleent door middel van een wettelijk of bestuursrechtelijk instrument, waarbij binnen een bepaald geografisch gebied,

- het aantal ondernemingen, gerechtigd om een dienst te verlenen of een werkzaamheid uit te oefenen, anders dan op grond van objectieve, evenredige en niet-discriminerende criteria tot twee of meer wordt beperkt, of

- anders dan op grond van zulke criteria een of meer ondernemingen wettelijk of bestuursrechtelijk worden bevoordeeld, waardoor de mogelijkheden van andere ondernemingen om in hetzelfde geografische gebied en onder in wezen gelijkwaardige omstandigheden dezelfde dienst op het gebied van elektronische communicatie te verstrekken of dezelfde activiteiten uit te oefenen, fundamenteel worden beïnvloed;

- "elektronisch communicatienetwerk": transmissiesystemen en in voorkomend geval de schakel- of routeringsapparatuur en andere middelen die het mogelijk maken signalen over te brengen via draad, radiogolven, optische of andere elektromagnetische middelen. Het bestrijkt onder meer satellietnetwerken, vaste (circuit- en pakketgeschakeld, met inbegrip van Internet) en mobiele terrestrische netwerken, netwerken voor radio- en televisieomroep en kabeltelevisienetwerken, ongeacht de aard van de informatie;

- "openbaar communicatienetwerk": een elektronisch communicatienetwerk dat onder meer voor het aanbieden van openbare elektronische communicatiediensten wordt gebruikt;

- "elektronische communicatiediensten": tegen betaling aangeboden diensten die geheel of hoofdzakelijk bestaan uit de transmissie en routering van signalen via elektronische communicatienetwerken. Deze bestrijken onder meer telecommunicatiediensten en transmissiediensten in netwerken die voor omroep worden gebruikt. Zij hebben geen betrekking op diensten die met behulp van elektronische communicatienetwerken en -diensten doorgezonden inhoud aanbieden of hierover redactionele controle hebben;

- "openbare elektronische communicatiedienst": een elektronische communicatiedienst die beschikbaar is voor het publiek;

- "netwerkaansluitpunt": het geheel van fysieke verbindingen, met hun technische toegangsspecificaties, die deel uitmaken van een openbaar communicatienetwerk, en die nodig zijn om toegang te verkrijgen tot dit openbaar netwerk en om efficiënt via dit netwerk te kunnen communiceren;

- "satellietgrondstationsnetwerk": een configuratie van twee of meer grondstations die via een satelliet samenwerken;

- "mobiele en persoonlijke communicatiediensten": diensten andere dan satellietdiensten, die geheel of gedeeltelijk bestaan uit het tot stand brengen van radioverbindingen met één mobiele gebruiker en waarvoor geheel of gedeeltelijk gebruik wordt gemaakt van mobiele en persoonlijke communicatiesystemen;

- "mobiele en persoonlijke communicatiesystemen": systemen die bestaan uit de opbouw en de exploitatie van een mobiel-netwerkinfrastructuur, al dan niet verbonden met aansluitpunten van het openbare net, ter ondersteuning van de transmissie en de aanbieding van radiocommunicatiediensten aan mobiele gebruikers;

- "spraaktelefoniedienst": de commerciële levering ten behoeve van het publiek van rechtstreekse overbrenging en schakeling van spraak in real-time van en naar aansluitpunten van het geschakelde openbare netwerk, waarvan iedere gebruiker van op een dergelijk aansluitpunt aangesloten apparatuur gebruik kan maken om met een ander aansluitpunt te communiceren;

- "kabeltelevisienetwerken": elke infrastructuur hoofdzakelijk met kabels waarvoor door een lidstaat een vergunning is afgegeven voor het doorgeven of verspreiden van radio- en televisieprogramma's aan het publiek.

Artikel 2

Uitsluitende en bijzondere rechten voor elektronische communicatienetwerken en elektronische communicatiediensten

1. De lidstaten kennen geen uitsluitende of bijzondere rechten toe voor het aanleggen en/of het beschikbaar stellen van elektronische communicatienetwerken, of voor het verrichten van elektronische communicatiediensten.

2. De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat elke onderneming gerechtigd is elektronische communicatiediensten te verrichten of elektronische communicatienetwerken aan te leggen.

3. De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat er geen beperkingen worden opgelegd of in stand gehouden ten aanzien van het verrichten van elektronische communicatiediensten via door de aanbieder van elektronische communicatiediensten aangelegde netwerken en door derden aangeboden infrastructuren, alsmede door het delen van netwerken, andere voorzieningen en terreinen.

4. De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat een aan een onderneming verleende machtiging voor het aanbieden van elektronische communicatiediensten of het aanleggen en/of aanbieden van elektronische communicatienetwerken alsook de hieraan verbonden voorwaarden op objectieve, niet-discriminerende, evenredige en doorzichtige criteria gebaseerd is.

5. Voor ieder besluit dat ertoe strekt te verhinderen dat een onderneming elektronische communicatiediensten of -netwerken aanbiedt moeten redenen worden opgegeven. Iedere benadeelde partij moet de mogelijkheid hebben bij een onafhankelijk orgaan, en uiteindelijk bij een rechterlijke instantie, tegen een dergelijk besluit in beroep te gaan.

Artikel 3

Verticaal geïntegreerde overheidsbedrijven

Behalve de in artikel 2, lid 2, genoemde vereisten zien de lidstaten, wanneer zij voorwaarden verbinden aan algemene vergunningen voor mobiele en persoonlijke communicatiesystemen, erop toe dat verticaal geïntegreerde overheidsbedrijven die elektronische communicatienetwerken aanbieden niet ten voordele van hun eigen activiteiten discrimineren.

Artikel 4

Gebruiksrecht voor frequenties

1. De lidstaten kennen geen uitsluitende of bijzondere gebruiksrechten voor radiofrequenties toe. Voor zover frequenties beschikbaar zijn, moeten lidstaten volgens open, niet-discriminerende en doorzichtige procedures gebruiksrechten voor radiofrequenties verlenen. De lidstaten mogen het aantal te verlenen gebruiksrechten voor radiofrequenties uitsluitend beperken op grond van de behoefte aan het daadwerkelijke gebruik van het frequentiespectrum of de vermijding van schadelijke interferentie tussen elektronische communicatiesystemen die gebruik maken van radiogolven, en andere technische systemen in de ruimte of op de grond, en dan alleen in verband met het niet beschikbaar zijn van ruimte binnen het frequentiespectrum en indien het evenredigheidsbeginsel dit rechtvaardigt.

2. Radiofrequenties voor elektronische communicatiediensten worden op grond van objectieve criteria toegewezen. De procedures ervoor moeten doorzichtig zijn en op gezette tijden bekend worden gemaakt.

Artikel 5

Nummertoekenning

De lidstaten zorgen ervoor, dat alle uitsluitende en/of bijzondere rechten met betrekking tot de toekenning van nummers worden afgeschaft en dat voor alle openbare elektronische communicatiediensten adequate nummers beschikbaar zijn. Hierbij zien de lidstaten erop toe dat de nummers op een objectieve, niet-discriminerende, evenredige en doorzichtige wijze worden toegekend.

Artikel 6

Gidsdiensten

De lidstaten zorgen ervoor, dat alle uitsluitende en/of bijzondere rechten met betrekking tot de totstandbrenging en het verrichten van gidsdiensten, hieronder begrepen de publicatie van telefoongidsen en het verrichten van inlichtingendiensten, op hun grondgebied worden afgeschaft.

Artikel 7

Universele-dienstverplichtingen

1. De nationale regelingen, die noodzakelijk zijn om de nettokosten van de overeenkomstig richtlijn [...] geheel of gedeeltelijk overheidsbedrijven opgelegde universele-dienstverplichtingen te delen, moeten op objectieve en niet-discriminerende criteria gebaseerd zijn en dienen met het evenredigheidsbeginsel in overeenstemming te zijn. Met name moet dit, wanneer ondernemingen elektronische communicatiediensten als onderdeel van universele-dienstverplichtingen aanbieden, in aanmerking worden genomen bij de berekening van iedere bijdrage aan de nettokosten van de universele-dienstverplichtingen.

2. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van elke regeling van het in lid 1 bedoelde soort om haar in de gelegenheid te stellen de verenigbaarheid daarvan met het Verdrag, en met name met de artikelen 87 en 88, te verifiëren.

3. De Commissie beoordeelt uiterlijk op 1 januari [...] de situatie in de lidstaten en onderzoekt met name of de toegepaste financieringsregelingen de toegang tot de relevante markten beperken. Indien dit het geval is, onderzoekt de Commissie of er andere methoden mogelijk zijn en doet zij passende voorstellen.

Artikel 8

Doorgangsrechten

1. De lidstaten discrimineren bij de toekenning van doorgangsrechten niet tussen de aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken.

2. Indien de toekenning van aanvullende doorgangsrechten aan ondernemingen die openbare telecommunicatienetten beschikbaar willen stellen wegens de bescherming van het milieu en de doelstellingen op het gebied van de ruimtelijke ordening niet mogelijk is, zorgen de lidstaten ervoor dat deze ondernemingen op redelijke voorwaarden toegang krijgen tot bestaande installaties die met gebruikmaking van een doorgangsrecht zijn aangelegd en niet kunnen worden gedupliceerd.

Artikel 9

Onafhankelijke nationale regelgevende instanties

De lidstaten zorgen ervoor dat de controle op de typegoedkeuringen en de verplichte specificaties, de toekenning van frequenties, nummers alsook het toezicht op de gebruiksvoorwaarden en alle andere regelgevende taken worden uitgevoerd door een instantie die onafhankelijk is van een overheidsbedrijf dat elektronische communicatiediensten en/of netwerken aanbiedt.

Artikel 10

Scheiding van boekhouding

De lidstaten zorgen er bij de vaststelling van de vergunningsregelingen inzake de beschikbaarstelling van openbare elektronische communicatienetwerken en -diensten ten minste voor, dat de ondernemingen die een dergelijke vergunning krijgen en tevens bijzondere of uitsluitende rechten bezitten op andere gebieden dan elektronische communicatiediensten, een gescheiden boekhouding voeren voor hun activiteiten als aanbieders van spraaktelefonie en/of netwerken en voor hun andere activiteiten, zodra deze ondernemingen een omzet van meer dan 50 miljoen EUR behalen op de relevante elektronische telecommunicatiemarkt.

Artikel 11

Satellieten

1. De lidstaten zorgen ervoor dat alle wettelijke en bestuursrechtelijke verboden en beperkingen op het aanbod van capaciteit van het ruimtesegment aan een exploitant van een satellietgrondstationnetwerk die over een vergunning beschikt, worden afgeschaft en geven op hun grondgebied aan elke aanbieder van capaciteit van het ruimtesegment vergunning om te verifiëren of het satellietgrondstationnetwerk dat in combinatie met het ruimtesegment van de betrokken aanbieder gebruikt zal worden, in overeenstemming is met de openbaar gemaakte voorwaarden voor toegang tot zijn capaciteit van het ruimtesegment.

2. De lidstaten die partij zijn bij verdragen tot oprichting van internationale satellietorganisaties dienen, voor zover deze verdragen niet verenigbaar zijn met de concurrentievoorschriften van het EG-Verdrag, alle passende maatregelen te treffen om deze onverenigbaarheden op te heffen.

Artikel 12

Kabelnetwerken

1. Elke lidstaat draagt ervoor zorg dat geen enkele onderneming die openbare communicatienetwerken aanbiedt voor de exploitatie van haar kabeltelevisienet dezelfde juridische eenheid gebruikt als voor haar andere openbare elektronische communicatienetwerk, wanneer die onderneming:

a) onder zeggenschap staat van die lidstaat of van bijzondere rechten geniet, en

b) bij het aanbieden van openbare elektronische communicatienetwerken en/of van openbare spraaktelefoniediensten op een wezenlijk deel van de gemeenschappelijke markt een machtspositie inneemt, en

c) uit hoofde van een bijzonder of uitsluitend recht een in hetzelfde geografische gebied ingericht kabeltelevisienet exploiteert.

2. De Commissie evalueert de toepassing van dit artikel wanneer zij van mening is dat aan de vereisten ervan is voldaan en de nagestreefde doelstellingen zijn verwezenlijkt, doch uiterlijk op [1 januari ...].

3. Lidstaten die van oordeel zijn dat er bij het aanbod van infrastructuur en van diensten van het aansluitnet op hun grondgebied voldoende mededinging is, stellen de Commissie daarvan in kennis.

De inkennisstelling moet een gedetailleerde beschrijving van de marktstructuur behelzen. De verstrekte informatie wordt voor elke belanghebbende desgevraagd beschikbaar gesteld, met inachtneming van het gerechtvaardigde belang van ondernemingen bij de bescherming van hun zakengeheimen.

4. De Commissie besluit binnen een redelijke termijn, na de opmerkingen van deze partijen te hebben gehoord, of in de betrokken lidstaat de verplichting tot juridsiche scheiding kan worden beëindigd.

Artikel 13

Mobiele en persoonlijke communicatie

1. De lidstaten weigeren niet om, uiterlijk na vaststelling van een besluit van het Europees Comité voor Radiocommunicatie over de toewijzing van DCS 1800-frequenties, de exploitatie van mobiele systemen volgens de DCS 1800-norm toe te staan.

2. Behoudens het bepaalde in lid 4 van dit artikel weigeren de lidstaten niet om openbare toegang, waaronder systemen die volgens de DECT-norm werken, toe te staan.

3. De lidstaten stellen geen beperkingen aan combinaties van mobiele technologieën en systemen, met name indien multinormapparatuur beschikbaar is. Wanneer bestaande gebruiksrechten voor radiofrequenties worden uitgebreid zodat zij ook op dergelijke combinaties betrekking hebben, zorgen de lidstaten ervoor dat een dergelijke uitbreiding in het licht van de bepalingen van lid 4 gerechtvaardigd is.

4. Indien nodig stellen de lidstaten maatregelen voor de tenuitvoerlegging van dit artikel vast, waarin rekening wordt gehouden met de verplichting te zorgen voor daadwerkelijke mededinging tussen exploitanten die op de betrokken markten met elkaar concurreren.

Artikel 14

Intrekking

De in bijlage I, deel A, genoemde richtlijnen en bepalingen worden hierbij ingetrokken onverminderd de verplichtingen van de lidstaten wat betreft de in bijlage I, deel B, opgenomen tijdslimieten voor de omzetting van de richtlijnen in nationaal recht.

Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijnen worden beschouwd als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn, volgens de concordantietabel in Bijlage II.

Artikel 15

De lidstaten delen de Commissie uiterlijk vier maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn mee welke maatregelen zij hebben genomen om daaraan te voldoen.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen vaststellen, wordt in die bepalingen of bij de officiële bekendmaking van die bepalingen naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

Artikel 16

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 17

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

(1) PB L 192 van 24.7.1990, blz. 10.

(2) PB L 256 van 26.10.1995, blz. 49.

(3) PB L 20 van 26.1.1996, blz. 59.

(4) PB L 74 van 22.3.1996, blz. 13.

(5) PB L 175 van 10.7.1999, blz. 39.

(6) PB L 268 van 19.10.1994, blz. 15.

(7) PB L 101 van 1.4.1998, blz. 24.

(8) PB L 199 van 26.7.1997, blz. 32.

(9) PB L 268 van 3.10.1998, blz. 37.

(10) PB L 295 van 29.10.1997, blz. 23.

(11) PB L 117 van 7.5.1997, blz. 15.

(12) COM(1999) 539.

(13) PB L 298 van 17.10.1989, blz. 23.

(14) PB L 202 van 30.7.1997, blz. 60.

(15) Zie zaken C-70/95, Sodemare SA v Regione Lombardia, Jurispr. 1997, I-3395 en 222/86, Unectef v Heylens e.a. Jurispr. 1987, 4097.