12. Diensten van algemeen belang in Europa
A5-0361/2001
Resolutie van het Europees Parlement over de mededeling van de Commissie „Diensten van alge-
meen belang in Europa” (COM(2000)580 /dash C5-0399/2001 /dash 2001/2157(COS))
Het Europees Parlement,
4dash gezien de mededeling van de Commissie (COM(2000)580 4dash C5-0399/2001),4dash gelet op artikel36 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie betreffende de toe-
gang tot diensten van algemeen economisch belang,
4dash gelet op de artikelen2, 5, 16, 73, 81, lid3, 86 en 87, 88 en 295 van het EG-Verdrag,
4dash onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties, met name de resolutie van 17 december 1997(
1) over de
mededeling van de Commissie over de diensten van algemeen belang in Europa (COM(1996)443 4dashC4-0507/1996) en die van 18 mei 2000 over de mededeling van de Commissie betreffende een ont-werp van een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 80/723/EEG betreffende de doorzichtigheid in definanciële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven(
2) (SEC(1999)404 4dash C5-0102/2000 4dash
2000/2065(COS)),
4dash gezien de conclusies van de Europese Raad in Nice over de diensten van algemeen belang en de
verklaring over de diensten van algemeen economisch belang van 11 december 2000,
4dash gezien de hoorzitting in de Economische en Monetaire Commissie op 6 maart 2001 over dit onder-
werp,
4dash gelet op artikel47, lid1 van het Reglement,
4dash gezien het verslag van de Economische en Monetaire Commissie alsmede de adviezen van de Com-
missie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en
de Commissie industrie, externe handel, onderzoeken energie (A5-0361/2001),
A. overwegende dat diensten van algemeen belang als onderdeel van het Europees sociaal model
beschouwd moeten worden,
B. overwegende dat het beleid gericht op liberalisering van verschillende diensten van algemeen belang
zowel positieve als negatieve effecten kan hebben voor de burger-gebruiker, en dat daarom een nauw-keurige, vergelijkende evaluatie van de kwaliteit van de geleverde diensten moet worden uitgevoerdvoordat nieuwe etappes van de liberalisering in gang worden gezet,
C. overwegende dat de diensten van algemeen belang in Europa op grond van artikel16 van het EG-
Verdrag een belangrijke plaats in de Gemeenschap innemen en een essentiële rol spelen bij de bevor-dering van de sociale en territoriale samenhang,
D. overwegende dat de Unie overeenkomstig artikel36 van het Handvest van de grondrechten van de
Europese Unie de toegang tot diensten van algemeen economisch belang erkent en eerbiedigt, zoalsdeze is geregeld in de nationale wetgevingen en praktijken, overeenkomstig het EG-Verdrag, teneindede sociale en territoriale samenhang van de Unie te bevorderen,
E. overwegende dat het, rekening houdende met het in artikel5, lid2 van het EG-Verdrag verankerde
subsidiariteitsbeginsel, onder een aantal nauwkeurig in communautaire bepalingen vastgelegde voor-waarden de taak van de lidstaten en hun lokale overheden is om te bepalen welke diensten van alge-meen economisch belang zijn en wat de beste bedrijfsvoering is,
F. overwegende dat de ontwikkeling van de interne markt tot een sterkere concurrentie tussen openbare
en particuliere ondernemingen heeft geleid en dat het daarom belangrijken juist is dat de mededin-gingsregels billijken doeltreffend worden toegepast,
(1) PB C 14 van 19.1.1998, blz. 74.
(2) PB C 59 van 23.02.2001, blz. 238.13.6.2002 NL C140E/153 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
G. overwegende dat in de arresten van het Europese Hof van Justitie „Corbeau” van 9 mei 1993 en
„Gemeente Almelo” van 17 april 1994, nauwkeurig de omstandigheden worden uiteengezet waar-onder sommige exclusieve rechten die aan een dienst voor algemeen belang zijn toegekend, nietonderworpen zijn aan de mededingingsvoorschriften,
H. overwegende dat artikel295 van het EG-Verdrag de Europese Unie tot neutraliteit ten aanzien van de
eigendomsvormen verplicht,
I. overwegende dat openbare bedrijven en ondernemingen waaraan op grond van artikel86, lid1 van
het EG-Verdrag bijzondere of uitsluitende rechten zijn verleend of die op grond van artikel86, lid2van het EG-Verdrag zijn belast met het beheer van diensten van algemeen economisch belang, eenessentiële economische factor in de Gemeenschap en in de lidstaten vormen,
J. overwegende dat de invoering van de gemeenschappelijke Europese munt en de toenemende mondia-
lisering ookin de toek omst een uniforme toepassing van de mededingingsregels in de Europese Unievereisen, teneinde grensoverschrijdende concurrentieverstoringen te voorkomen of weg te nemen,
K. overwegende dat de definitie en de opzet van de diensten van algemeen belang principieel aan het
passende overheidsniveau moeten worden overgelaten, waarbij ookhet uniform toe te passen subsidie-recht moet worden nageleefd, gewaarborgd door onderzoekvan de Commissie en met toetsing doorhet Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen,
L. overwegende dat de ontwikkeling van de diensten van algemeen belang op basis van het model van de
sociale markteconomie een centraal element moet vormen van het Europees economisch, financieel ensociaal beleid,
M. overwegende dat de eerbiediging van de diensten van algemeen belang in de kandidaat-lidstaten en in
de ontwikkelingsprocessen van deze landen belangrijk is en dat daarmee in de loop van de toe-tredingsonderhandelingen rekening moet worden gehouden,
N. overwegende dat met name rekening moet worden gehouden met de specifieke situatie in plattelands-
gebieden (sociaal zwakke gebieden, perifere ligging,…),
I. Visie op diensten van algemeen belang in de Europese Unie
1. neemt kennis van de mededeling van de Commissie over de diensten van algemeen belang en is het
met haar eens dat hetgeen moet worden beschouwd als een dienst van algemeen belang en hoe deze moetworden geëxploiteerd in de allereerste plaats lokaal moet worden vastgesteld en dat de Europese burgerhoogwaardige diensten van algemeen belang tegen betaalbare prijzen en, wanneer zijn sociale situatie datnodig maakt, kostenloos moet krijgen;
2. verzoekt de Commissie op korte termijn een nauwkeurige, vergelijkende evaluatie uit te voeren van
het reële effect van het beleid gericht op liberalisering van de diensten van algemeen belang, voordat aannieuwe liberaliseringsronden wordt begonnen;
3. onderschrijft de opvatting van de Commissie volgens welke het proces van Cardiff een regulier eva-
luatiekader vormt voor het functioneren van de diensten van algemeen belang in de interne markt;
4. wijst erop dat bij de diensten van algemeen economisch belang moet worden gezorgd voor een
gelijkgerechtigde toegang, gegarandeerde levering, continuïteit, goede kwaliteit en een democratische ver-antwoording;
5. steunt het gemeenschappelijke doel van de staatshoofden en regeringsleiders en de Commissie om
„bij de toepassing van het mededingingsrecht inzake diensten van algemeen belang een grotere voorspel-
baarheid en rechtszekerheid” te bereiken;
6. verzoekt de Europese Raad van Laken het voorstel voor een kaderrichtlijn betreffende de doelstellin-
gen en modaliteiten voor de opzet van de diensten van algemeen belang, gebaseerd op artikel95 van hetEG-Verdrag, te ondersteunen; is van mening dat deze richtlijn het juridische kader moet scheppen om deterbeschikkingstelling van de diensten van algemeen belang aan de burgers te waarborgen, in het bijzonderter uitvoering van artikel16 van het EG-Verdrag;C140E/154 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
7. verwacht daarom van de Commissie dat in de kaderrichtlijn de gemeenschappelijke beginselen wor-
den vastgesteld waarop de verlening van diensten van algemeen belang berust en wel op een gepast subsi-diariteitsniveau en dat zij de gemeenschappelijke beginselen van een democratische en doorzichtige regel-geving vastlegt en definieert; verwacht voorts dat zij een actieve inschakeling van de burgers en gebruikersaan het proces voor de definitie, voor de evaluatie en de beoordeling van opdrachten waarborgt en eengemeenschappelijke pluralistische beoordelingsprocedure institutionaliseert;
8. vraagt de Commissie om toe te zien op de samenhang tussen de principes van de kaderrichtlijn en de
reeds aangenomen sectoriële teksten;
9. merkt op dat na de eerste 4dash nog onvoltooide 4dash fase van de verwezenlijking van de interne markt,
waarin de nationale netwerken zijn opengesteld voor concurrentie, de Unie een tweede fase ingaat waarinde groei van de grensoverschrijdende handel en de opkomst van pan-Europese operators en netwerkennopen tot een afbakening van de bevoegdheden en taken op EU-niveau ten aanzien van de sectoren vanalgemeen belang;
10. herinnert eraan dat de Europese Raad in Lissabon de doelstelling heeft geformuleerd om van de
Europese Unie de meest dynamische economische zone in de wereld te maken, en stelt vast dat het hier-voor een vereiste is dat innoverende krachten en ideeën van alle economische actoren worden beloond;
11. herinnert eraan dat een doeltreffend maar op de behoeften en kenmerken van de diensten van
algemeen belang toegesneden toezicht op steunverlening zinvol en noodzakelijk is;
12. stelt vast dat de Europese Unie in het kader van haar toezicht op oneigenlijk gebruik alleen mag
controleren of de aan de burgers van de Unie gegarandeerde, eerlijke mededinging in het gehele EU-gebied
ernstig wordt geschonden en tegelijkertijd grensoverschrijdende gevolgen heeft;
13. wijst op het belang van non-profitorganisaties als organisaties van de samenleving (vrijwilligerswerk,
geen winstoogmerk, organisatievorm dicht bij de burger, geen eigendom), als derde zuil naast markt en
staat en wijst erop dat deze belangrijkzijn voor de burgers om zichzelf te k unnen helpen;
14. onderstreept voorts dat het niet van doorslaggevend belang is wie de diensten van algemeen belang
levert, maar dat de kwaliteit wordt verbeterd, dat aansprakelijkheid, betaalbaarheid, duurzame ontwikkelingworden nageleefd en dat efficiency, garanties betreffende leveranties en continuïteit tot gunningscriteriaworden verheven, en is verheugd over de aankondiging van de Commissie dat zij niet a priori wil bepalen
of diensten van algemeen belang door openbare of particuliere ondernemingen moeten worden geleverd;
15. stelt vast dat in de Europese Verdragen beide doelstellingen tot hun recht komen, doordat enerzijds
de Unie en de lidstaten worden verplicht tot een beleid gericht op eerlijke concurrentie, en anderzijdswordt onderstreept dat de toegang tot diensten van algemeen belang moet worden gewaarborgd;
16. stelt vast dat onder diensten van algemeen belang over het algemeen diensten worden verstaan die
voor het dagelijks leven van de mensen belangrijk zijn, dus o.a. diensten op het gebied van vervoer, post,telecommunicatie, onderwijs, ziekenhuizen, sociale diensten, verwijdering van afvalwater en afval en leve-ring van water en energie, met name stroom;
17. gaat ervan uit dat het mededingingsbeleid van de Commissie spoort met artikel151 van het EG-
Verdrag en de Europese Unie er alles aan doet om rekening te houden met de culturele wensen van delidstaten en de bijzonderheden en de pluriformiteit van de culturele sector, met inachtneming van hetsubsidiariteitsbeginsel;
18. onderstreept dat het krachtens artikel16 van het EG-Verdrag aan de Gemeenschap en de lidstaten is
de taken van algemeen belang alsmede de wijze van uitvoering te bepalen, d.w.z. de dienstverleners, onge-acht of het overheidsbedrijven of particulieren zijn, prestatieverplichtingen op te leggen, onder voorwaar-den die de uitvoering hiervan mogelijkmak en;
19. onderstreept dat de diensten van algemeen belang onder betrouwbare voorwaarden (hoge kwaliteit,
op het gehele grondgebied beschikbaar, optimale prijs, sociaal evenwicht en duurzame leveringgarantie)moeten worden geleverd;
20. onderstreept dat eerlijke concurrentie voor de diensten van algemeen belang vaak een geschikt
middel is en onderstreept dat particuliere en openbare ondernemingen daarbij principieel gelijkmoetenworden behandeld;13.6.2002 NL C140E/155 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
21. is van mening dat de medeverantwoordelijkheid van de particuliere en openbare exploitanten voor
de dienst van algemeen belang ook duidelijk moet worden omschreven in het kader van de werkzaam-heden betreffende de sociale verantwoordelijkheid van de bedrijven, een punt dat in Nice op de Europesesociale agenda is geplaatst;
22. stelt vast dat bij de levering van diensten van algemeen belang het nut voor de burger het grootst is
als deze diensten openbaar en duidelijkworden gedefinieerd en wanneer deze voldoen aan gestelde eco-nomische criteria; wanneer het bij deze diensten gaat om economische activiteiten moet principieel zoveelmogelijk aanbieders via een openbare aanbesteding de mogelijkheid worden gegeven in het kader van hunprestaties concurrerend aan deze verplichtingen te voldoen;
23. stelt vast dat waar de overheid in de lidstaten prestatieverplichtingen aan ondernemingen oplegt en
voor deze door haar opgelegde verplichtingen een financiële compensatie uit belastinggelden toekent, ditgeen tegemoetkoming is, voorzover de betalingen niet hoger zijn dan de compensatie van de lasten die deverplichtingen van de overheid met zich brengen;
24. juicht het toe dat de Commissie zich voor zo breed mogelijke diensten van algemeen belang inzet
en met het oog op de verwezenlijking van deze doelstelling erkent dat het subsidiariteitsbeginsel vantoepassing is en dat het de lidstaten vrijstaat onder bepaalde voorwaarden inhoud te geven aan de definitievan en het toezicht op de diensten van algemeen belang;
25. wijst erop dat de plaatselijke overheden de vrije keus moeten blijven houden inzake de wijze van
bedrijfsvoering van de diensten van algemeen belang waarvoor zij krachtens de bepalingen van hun res-pectieve lidstaten verantwoordelijkzijn en dat deze vrijheid ookhet recht inhoudt te k iezen voor rechts-treeks beheer of voor uitbesteding van deze diensten; onderstreept echter dat wanneer een plaatselijkeoverheid besluit diensten van algemeen belang waarvoor zij verantwoordelijkis uit te besteden, zij ver-plicht is systematisch gebruik te maken van een openbare aanbestedingsprocedure, overeenkomstig het
Gemeenschapsrecht; benadrukt voorts dat instanties die diensten van algemeen belang in rechtstreeks
beheer uitvoeren niet externe markten buiten hun territoriaal gebied van activiteit kunnen overnemen,maar dat dit geen belemmering mag vormen voor samenwerking tussen gemeenten;
26. is verheugd over de opmerking van de Commissie dat diensten van algemeen economisch, sociaal
en regionaal belang in de Europese Unie ookgeleverd moeten worden als hiervoor van de mark t nietvoldoende prikkels uitgaan;
27. deelt de opvatting van de Commissie dat het met de mededingingsregels te verenigen is om met het
oog op de vervulling van verplichtingen van algemeen belang bijzondere of uitsluitende rechten te ver-lenen, en dat hetzelfde geldt voor de instelling van bijzondere financieringsregelingen voor de bijkomendevoorwaarden;
28. is het met de Commissie eens dat zogeheten „niet-marktdiensten”, vooral soevereine taken van de
lidstaten en hun plaatselijke overheden, zoals interne en externe veiligheid, justitie en het onderhouden vanbuitenlandse betrekkingen, niet onder de mededingingsregels van de EU vallen;
29. ondersteunt de Commissie in haar streven om diensten in verband met nationale onderwijsstelsels,
de volksgezondheid en de verplichte aansluiting bij de basisvoorzieningen van de sociale zekerheid, activi-teiten die uitgaan van de overheid, zoals het regelen van het luchtverkeer of het toezicht op de verontrei-niging van het maritieme milieu, alsmede diensten die worden geleverd door instellingen zonder winst-oogmerk, met name op sociaal, caritatief en cultureel gebied, vrij te stellen van de toepassing van demededingingsregels en de voorschriften inzake de interne markt;
30. onderstreept dat naast de mededingingsneutraliteit van diensten van algemeen belang, met name de
rentabiliteit, de kwaliteit, de financiering, waaronder de doorzichtigheid daarvan, de betrouwbaarheid en decontrole van de dienstverlening in het economisch, sociaal en ecologisch belang van burgers, gebruikers,en belastingbetalers een doorslaggevende factor moet zijn voor het verstrekken van deze diensten;
31. gaat ervan uit dat de Commissie tijdens de verdere beraadslagingen de omstreden kwesties in ver-
band met de juridische duidelijkheid en het toepassingsgebied van de Europese mededingingsregels aan dehand van concrete voorbeelden, richtsnoeren en mededelingen en voorstellen voor vrijstellingsverordenin-gen nader opheldert;C140E/156 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
32. is van mening dat de Commissie in het kader van de WTO-onderhandelingen moet verzoeken om
opheldering van sommige bepalingen in de algemene overeenkomst inzake de handel in diensten (AGCS),teneinde duidelijkvast te stellen dat de voorschriften van de WTO geen inbreukmak en op het recht vande lidstaten om regels vast te stellen voor de diensten van algemeen belang en op dit terrein in te grijpen;
II. Noodzaak van Europees optreden
33. deelt het standpunt van de Commissie over de beginselen neutraliteit, vrijheid en evenredigheid en
onderstreept dat het de lidstaten op grond daarvan vrij staat de taken en het beheer van de diensten vanalgemeen economisch belang vast te stellen en dat het de taakvan de Commissie is te zorgen voor denaleving van de voorschriften inzake de interne markt en de mededingingsregels;
34. steunt de wens die op de Europese Raad van Nice is geuit, om de voorschriften voor de interne
markt en de mededingingsregels zodanig toe te passen dat de diensten van algemeen economisch belang instaat worden gesteld hun taken uit te voeren met behoud van rechtszekerheid;
35. acht het, gezien de tot dusverre behaalde successen en de problemen met de liberalisering van
belangrijke dienstverleningssectoren in het kader van het programma voor de interne markt, noodzakelijkde gevolgen voor de sociale en territoriale samenhang beter te evalueren alvorens te besluiten om, indiennodig, de op gang gebrachte liberalisering op de gebieden vervoer, stroom, gas en post snel voort te zetten;stelt vast dat de huidige liberaliseringen hebben bijgedragen aan de concurrentiepositie van de Europeseondernemingen en het behoud van de arbeidsplaatsen;
36. is van mening dat de geleidelijke liberalisering van de dienstensector in de Europese Unie gelijke
tred moet houden met het handhaven van een universele dienst;
37. stelt vast dat openbare en particuliere ondernemingen overal eenzelfde mate van toegang tot het
leveren van diensten van algemeen belang moeten krijgen, waar zulks door regelingen van de lidstaten nietuitdrukkelijk is uitgesloten; onderstreept het belang van concurrentie en economische controle, zoals bij-
voorbeeld door benchmarking, voor optimale prestaties;
38. wijst erop dat de eerbied voor de keuzes en de criteria voor de diensten van algemeen belang een
democratischer bestuur vereist: wetgeving met medebeslissing, toepassing door de Commissie onder toe-zicht van het Europees Parlement;
39. onderstreept dat, uitgaande van het subsidiariteitsbeginsel, de lidstaten, regionale en lokale autoritei-
ten de vrijheid hebben de dienstverlening die zij wensen te definiëren en te kiezen;
40. verzoekt de Commissie voor meer juridische duidelijkheid te zorgen, duidelijk te maken in welke
gevallen de intracommunautaire handel niet in het geding is (lokaal karakter) en door middel van eengetrapte onderzoeksprocedure de transparantie van de besluitvormingsstructuur te verbeteren; verzoekt deCommissie voorts bij standaardkwesties en eenvoudige klachten sneller een beslissing te nemen om zo
voor transparantie en meer juridische duidelijkheid te zorgen;
41. juicht het uitdrukkelijk toe dat de Commissie de afgelopen maanden met verordeningen haar
bestaande richtsnoeren heeft verduidelijkt en verder ontwikkeld en zo voor meer duidelijkheid heeftgezorgd, o.a. met betrekking tot subsidies voor kleine en middelgrote ondernemingen, de de-minimisrege-ling en de opleidings- en milieusubsidies; onderstreept dat subsidies aan particuliere en openbare onder-nemingen alleen onder strenge voorwaarden toelaatbaar zijn;
42. verzoekt de Commissie duidelijk te maken hoe economische en niet-economische activiteiten moe-
ten worden gescheiden, wat moet worden verstaan onder een „kennelijkheidscontrole” op conceptioneelvlak in relatie tot een „betrekkelijkheidscontrole” op operatief vlak, en onderstreept dat de mededingings-regels in geen geval van toepassing zijn op niet-economische activiteiten;
43. wenst dat de Commissie een regelmatige en pluralistische evaluatie coördineert, op welke wijze de
diensten van algemeen belang functioneren, met name ten aanzien van hun bijdrage tot de sociale enterritoriale samenhang van de Europese Unie, de kwaliteit en toegankelijkheid met gelijke rechten vandeze diensten alsmede de vraag of de prijs evenwichtig en transparant is vastgesteld;
44. acht het onontbeerlijkdat pluralistische en contradictoire beoordelingsprocedures worden uit-
gewerkt; neemt zich voor het debat tussen de verschillende bestaande observatieposten op gang te brengen(ESC, CvdR, raadgevende organisaties, associaties van initiatieven inzake diensten van algemeen belang,consumentenbonden), wenst dat dit proces uitmondt in een raadpleging voordat de definitieve besluitenworden genomen;13.6.2002 NL C140E/157 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
45. vraagt van de Europese Commissie een evaluatieverslag over de toestand en behoeften van de dien-
sten van algemeen belang in de kandidaat-lidstaten;
III. Noodzaak van optreden in de lidstaten
46. acht het noodzakelijk dat op het niveau van de lidstaten en hun lagere overheden (regio’s, provin-
cies, gemeenten) voortaan sterker gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden om in eigen verantwoor-delijkheid de diensten van algemeen belang af te bakenen, met inachtneming van de mededingingsregelsvan de Europese Unie;
47. onderstreept de bevoegdheid van de Europese Unie voor het mededingingsbeleid, die met het oog
op de uitdagingen door de gemeenschappelijke munt, de Europese binnenmarkt, de mondialisering van deeconomie en de technologische ontwikkeling nog belangrijker is geworden, maar acht een breed politiekdebat over de genzen van het mededingingsbeleid waar dit in botsing komt met andere kernbeleidsgebie-den van de EU of op nationaal, regionaal of lokaal niveau noodzakelijk;
48. is van mening dat de aanvullende controle door de Commissie op misbruiknoodzak elijkis;
49. is van mening dat het in een parlementaire democratie nodig is de burgers en belastingbetalers op
transparante en open wijze een beeld te geven van de structuren en een analyse van de kosten en doel-treffendheid van dienstverlening en van de mogelijke, op concurrentie gebaseerde alternatieven, met inbe-grip van de lange-termijnconsequenties hiervan voor de levenskwaliteit van de burgers;
50. beschouwt kruissubsidiëring bij alle aanbieders van diensten van algemeen belang als principieel
problematisch, omdat daardoor van de geleverde diensten geen objectief beeld dat gerelateerd is aan devraag en de behoeften, kan worden gegeven;
51. acht het daarentegen juridisch mogelijken politiekzinvol om het mogelijkte mak en de meerk osten
van diensten die de burger tegen bijzonder gunstige voorwaarden moeten worden aangeboden, eventueel
uit belastinggelden te compenseren, waarbij de doorzichtigheid van een dergelijke financiering gewaar-borgd moet zijn;
52. beschouwt spoedige tenuitvoerlegging van de transparantierichtlijn van de Europese Unie uit 2000
als een geschikt middel om het vraagstuk van kruissubsidiëring in ondernemingen die zowel op de vrijemarkt als op grond van openbare verplichtingen diensten verrichten, voor het publiek inzichtelijk temaken en op deze wijze voor meer duidelijkheid en eerlijkheid te zorgen met betrekking tot het gebruikvan belastinggelden en andere subsidies;
53. steunt de Commissie in zoverre dat het verlenen van een opdracht aan particuliere derden ookop
nog niet geliberaliseerde gebieden waarop de overheid als ondernemer optreedt, principieel vooraf moetworden gegaan door een aanbesteding;
54. is van mening dat overal waar op concurrerende wijze diensten van algemeen belang kunnen wor-
den geleverd, voor openbare en particuliere ondernemingen dezelfde toegangsvoorwaarden moeten gelden;onderstreept in dit verband het economisch subsidiariteitsbeginsel voor gemeenten;
55. is van mening dat het principieel niet verenigbaar is met het beginsel van mededingingsneutraliteit
wanneer op terreinen waarop zowel particuliere als openbare ondernemingen actief zijn, de openbareondernemingen worden vrijgesteld van omzetbelasting voor bepaalde activiteiten, bijvoorbeeld de leveringvan water, gas, elektriciteit en thermische energie of het verwijderen van afval, en is van mening dat eeneenzijdige fiscale bevoordeling van openbare ondernemingen niet verenigbaar is met het Gemeenschaps-recht en dat daarom openbare en particuliere ondernemingen in de belastingwetgeving principieel gelijkbehandeld moeten worden;
56. herinnert eraan dat ook de kandidaat-lidstaten overeenkomstig de criteria van Kopenhagen hun
bedrijven niet willekeurig mogen bevoordelen en gebruik zouden moeten maken van de overgangsregel-
ingen om het statuut van deze bedrijven te hervormen en doeltreffende en rechtvaardige diensten vanalgemeen belang op te bouwen die zich zodanig moeten ontwikkelen dat zij opgewassen zijn tegen dealgemene concurrentiedruk;
57. onderstreept dat de principiële verplichting voor de overheid om overeenkomstig de wettelijke
bepalingen op Europees en nationaal niveau eerlijke en adequate aanbestedingen te doen, een doeltreffendinstrument kan zijn om concurrentieverstoringen te voorkomen en tegelijkertijd de overheid in staat testellen de voorwaarden met betrekking tot kwaliteit en beschikbaarheid en de milieueisen zelf te definiërenen te controleren;C140E/158 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
58. is van mening dat de afschaffing van staatsmonopolies niet mag leiden tot de vestiging van parti-
culiere monopolies;
59. is van mening dat zowel de lidstaten als de lagere niveaus in het kader van hun rechten om diensten
van algemeen belang te definiëren, met name bij prestatiebeschrijvingen, aanbestedingsprocedures en hettoezicht op de dienstverlening, voldoende democratische inspraakrechten en bevoegdheden moeten bezit-ten om ook in een door concurrentie gekenmerkte situatie een optimaal aanbod voor de burgers te kunnengaranderen;
IV. Individuele gevallen in bepaalde branches
60. onderstreept dat het binnenmarktbeleid van de Europese Unie in beginsel heeft bijgedragen tot
verhoging van de kwaliteit, verlaging van de prijzen en een betere beschikbaarheid op een hoog technolo-gisch niveau, zoals aantoonbaar geldt voor de telecommunicatie;
61. betreurt dat de Commissie en de lidstaten niet in staat geweest zijn om de toekenning van UMTS-
vergunningen met de werkwijzen van een dienst van algemeen belang te plannen en te begeleiden;
62. stelt vast dat de Commissie in haar voorstel voor een richtlijn tot wijziging van de richtlijnen inzake
de interne markt voor elektriciteit en aardgas duidelijk heeft gemaakt dat het de lidstaten juridisch volledigvrij staat om belangrijke diensten van algemeen belang aan te wijzen en dat daaronder bijvoorbeeld vallende bescherming van sociaal zwakkere klanten tegen ongerechtvaardigde stopzetting van de levering, detransparantie van de contractuele voorwaarden voor de consument, goedkope en doorzichtige geschillen-regelingen, de voorziening van perifere gebieden tegen redelijke prijzen met het oog op de territoriale ensociaal-economische samenhang, de rol van de milieubescherming en de instandhouding en de uitbreidingvan de infrastructuur;
63. wenst dat de lidstaten de verplichting krijgen om voor nieuwe leveringscapaciteiten die door de
Commissie omschreven transparante begeleidende procedures toe te passen als zulks op grond van deontwikkeling van vraag en aanbod met het oog op het garanderen van een onbedreigde voorziening nood-
zakelijk blijkt;
64. verzoekt de Commissie met adviezen en voorstellen te komen om een markteconomisch kader voor
de afvalsector vast te stellen en zo te zorgen voor een gegarandeerde verwijdering en een ecologischeveilige verwerking van afval, zonder dat de verplichting tot kennisgeving en overdracht wordt ingevoerd;
65. verzoekt de lidstaten in overleg met plaatselijke en regionale overheidsinstanties na te gaan of het
voor particuliere ondernemingen openstellen van diensten voor watervoorziening en verwijdering vanafvalwater ertoe zou bijdragen dat deze diensten beter gaan functioneren;
66. is van mening dat ookbij het waterbeheer moet worden gestreefd naar benchmark ing, rentabiliteits-
onderzoek, samenwerking en sterke ondernemingsstructuren en dat naast de liberalisering vele specifiekemaatregelen voor een beperkte markttoegang positieve gevolgen voor de leveringsgarantie, prijsvorming,grondwater- en milieubescherming zullen hebben;
67. is van mening dat waterleidingsbedrijven en bedrijven voor de verwijdering van afvalwater ondanks
de bijzondere omstandigheden veel meer volgens economische criteria moeten worden geëxploiteerd enverzoekt de lidstaten een en ander te stimuleren en 4dash waar zulks van toepassing is 4dash na te gaan of de totdusverre doorgevoerde privatiseringen er effectief toe hebben bijgedragen dat de betrokken diensten beterzijn gaan functioneren;
68. onderstreept de behoefte aan openbare banken en spaarbanken die hun bijdrage aan de algemene
dienstverlening leveren door een universele toegang tot een bankrekening te bieden en de bevolking in alleregio’s te voorzien van financiële dienstverlening, die kleine en middelgrote ondernemingen de toegang totkredietverlening vergemakkelijken en die vele andere activiteiten in het algemeen belang bevorderen;
69. is van mening dat de transparantierichtlijn ookmoet worden uitgevoerd in de sector „openbare
banken” om de openbare taak en de feitelijke kosten van vervulling van deze openbare taak duidelijker tekunnen afbakenen, vanuit een oogpunt van mededinging te kunnen beoordelen en eventueel financieel tekunnen compenseren;13.6.2002 NL C140E/159 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
70. is van mening dat de Commissie in haar mededeling over de diensten van algemeen belang in
Europa onvoldoende oog heeft voor de bijzondere betekenis van de onafhankelijke welzijnsorganisaties,die in bepaalde lidstaten op solidaire en ethisch-religieuze grondslag een veelzijdig aanbod aan charitatieveof culturele diensten van algemeen belang verzorgen;
71. onderstreept daarom de noodzaakom voor het maatschappelijkbelangrijk e aanbod in de sociale en
culturele sector een generieke vrijstelling vast te stellen, zodat de burgers tegen bijzondere voorwaarden enconcurrerende prijzen gebruik kunnen blijven maken van deze mogelijkheden en daarvoor openlijk entransparant ook belastinggelden gebruikt mogen worden, zolang de concurrentie niet in sterke mate
wordt verstoord;
72. pleit ervoor om naast soevereine activiteiten ookactiviteiten zonder winstoogmerk , bijvoorbeeld
van sociale, culturele en caritatieve aard, in algemene zin van de controle op steunverlening en in beginselvan de toepassing van de EG-mededingingsregels vrij te stellen en daarvoor de nodige richtsnoeren teontwikkelen;
73. acht het noodzakelijk om overeenkomstig het in de definitie van de Commissie gemaakte onder-
scheid tussen economische en niet-economische activiteit een lijst met criteria op te stellen voor de beoor-deling van twijfelgevallen;
74. is van mening dat publiekrechtelijke omroeporganisaties in het kader van hun publiekrechtelijke
takenpakket niet onder de mededingingsregels van de Europese Verdragen vallen;
75. is van mening dat, op het gebied van de diensten van algemeen belang, de audiovisuele sector 4dash
ongeacht het type audiovisuele uitzending, of het nu gaat om openbare of particuliere televisie, videostreaming enz 4dash en de cultuur een specifieke benadering verdienen om doelstellingen te verwezenlijkenals de bescherming van de grondrechten en de democratische beginselen, het pluralisme, de toegang vanallen tot de cultuur en de technologische vooruitgang, het recht van antwoord, de culturele en taalver-scheidenheid en de bescherming van de gebruikers en in het bijzonder van de minderjarigen;
76. juicht de conclusies van het colloquium van Lille van 19-20 juli 2000 over de taken van de open-
bare radio-omroepdienst toe en verzoekt de Commissie tezamen met de lidstaten de mogelijke manierenwaarop het beginsel van Protocol nr. 32, gevoegd bij het Verdrag van Amsterdam ookk an worden toege-past, te onderzoeken;
77. onderstreept dat het, binnen een communautair kader dat de diensten van algemeen belang regelt
en ervoor zorgt dat deze hun doelstellingen kunnen verwezenlijken volgens dat Protocol, de plicht van delidstaten is de taken en het financieringssysteem van de openbare omroep te definiëren;
78. verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten bij de toepassing van het mededingingsrecht rechts-
zekerheid te scheppen voor de openbare audiovisuele diensten en de culturele sector;
79. verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten hun inspanningen te coördineren om, door middel
van een duidelijk en voorspelbaar wettelijk kader, de gebruikers en de exploitanten van de audiovisuelesector en de media een eerlijke en niet-discriminatoire toegang tot de infrastructuren en de inhouden tegaranderen;
80. onderstreept, wat de mediamarkten en de audiovisuele inhouden betreft, de behoefte aan een objec-
tieve definitie van het begrip „dominante positie”, een definitie die inspeelt op de snelle veranderingen opdeze markten en de eruit voortvloeiende risico’s van het afsluiten van de toegang ertoe;
81. onderstreept dat de diensten van openbaar belang in stand moeten blijven, ookals de dienstver-
richters eventueel in een geliberaliseerde markt werkzaam zijn, en wel door middel van algemene vergun-ningen en niet slechts door het verlenen van een licentie;
82. is van mening dat de beoordeling van het algemeen belang op het gebied van de audiovisuele en
culturele inhouden op Europees niveau het onderwerp zou moeten vormen van een hoogstaande, diep-
gaande en regelmatige discussie;
83. onderstreept dat men zich bij de openstelling van vroegere staatsmonopolies voor marktpartijen,
waarvan alle instellingen van de Europese Unie (Commissie, Raad en Europees Parlement) voorstander zijn,principieel moet laten leiden door het ideaal van eerlijke en sociaal aanvaardbare concurrentie, waarin debelangen van de burger centraal staan en rekening wordt gehouden met de veranderde behoeften van deEuropese burger;C140E/160 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001
84. is ervan overtuigd dat het model van de sociale markteconomie het Europese toekomstmodel is dat
bij internationale vergelijking het meest solide en duurzaam zal blijken te zijn;
85. is van mening dat een wijziging van artikel16 van het Verdrag niet nodig is om meer rechtszeker-
heid en meer juridische duidelijkheid op het gebied van diensten van algemeen belang te creëren, en
onderschrijft in dit verband het besluit van de Top van Nice om de sector van diensten van algemeen
economisch belang niet onwrikbaar af te bakenen; onderstreept dat op een zo dynamisch terrein als dien-sten van algemeen belang overregulering de actoren uiteindelijk zou beroven van kansen en ontwikkelings-mogelijkheden die voornamelijk ten goede komen aan de burgers en belastingbetalers;
*
**
86. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Econo-
misch en Sociaal Comité alsmede de parlementen van de lidstaten.13.6.2002 NL C140E/161 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 13 november 2001