10. 9. 79 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 227/13 
Advies  inzake  een  mededeling  van  de Commissie  aan  de Raad  betreffende  een  actiepro-
gramma  1979-1985  met  het oog  op het geleidelijk  herstel  van  het evenwicht  van  de wijnmarkt 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in het  Publikatieblad 
van de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 209  van  2 september  1978,  blz.  3-13. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 21 september  1978  heeft  de Raad  besloten  het  Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  artikel  43 van  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese  Econo-
mische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn  op 22 en 23 mei  1979  te Brussel  gehouden  168e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese  Eco-
nomische  Gemeenschap,  met  name  artikel  43, 
Gezien  het  besluit  van  de Raad  van  21 september  1978, 
het Comité  om  advies  te verzoeken, 
Gezien  het  besluit  van  zijn  Bureau  van  18 oktober  1978, 
de Afdeling  voor  de landbouw  met  de voorbereiding  van 
de desbetreffende  werkzaamheden  van  het  Comité  te be-
lasten, 
Gezien  zijn  vroegere  werkzaamheden  op dat  gebied,  met 
name  zijn  advies  van  30 november  1978  C), 
Gezien  het door  genoemde  Afdeling  op 3 mei  1979  opge-
stelde  advies, 
Gezien  het  mondelinge  verslag  van  de heer  Guillaume, 
rapporteur, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  168e  zitting  van 
22 en 23 mei  1979  (vergadering  van  22 mei), 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  48 stemmen  vóór,  2 stemmen  tegen,  bij 1 ont-
houding  is goedgekeurd. 
1. Voorafgaande  opmerking 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  zich  op 30 no-
vember  1978  uitgesproken  over  een  aantal  punten  die  de 
Commissie  heeft  behandeld  in haar  „Actieprogramma 
(!) PB nr. C 105  van  26. 4. 1979,  blz.  46. 1979-1985  tot geleidelijk  herstel  van  het  evenwicht  op de 
wijnmarkt". 
In het onderhavige  document  worden  de aspecten  aange-
pakt  die in genoemd  advies  van  november  1978  niet  aan 
de orde  zijn  gekomen.  Het  gaat  thans  dus  om een  vervolg 
op dit advies. 
2. Opmerkingen  van  het Economisch  en Sociaal  Comité 
2.1. Op  grond  van  inlichtingen  die het Comité  over  de 
stand  van  de werkzaamheden  bij de Raad  heeft  gekregen, 
heeft  het  kunnen  vaststellen  dat  tussen  de betrokken 
Lid-Staten  geen  overeenstemming  is bereikt  over  het 
probleem  van  de criteria  voor  de indeling  van  de wijn-
gaarden  in categorieën. 
Daardoor  zullen  de voorstellen  van  de Commissie  met 
het oog  op de tenuitvoerlegging  van  het  actieprogramma 
1979-1985  met  vertraging  worden  ingediend,  daar  om-
schakeling,  rooiing  en  definitieve  bedrijfsbeëindiging 
enerzijds  en herbeplanting  en herstructurering  anderzijds 
nauw  met  de indeling  van  het  wijnbouwareaal  in catego-
rieën  verband  houden. 
2.2. Met  het  oog  op de dikwijls  grote  verschillen  in 
opbrengst  naar  gelang  van  het  oogstjaar  en het tijdens  de 
laatste  drie  oogstjaren  vastgestelde  marktevenwicht,  is 
het Comité  ten  aanzien  van  de algemene  situatie  van  het 
wijnbouwpotentieel  van  oordeel  dat  het  communautaire 
beleid  op middellange  termijn  niet  op een  systematische 
inkrimping  van  het  wijnbouwpotentieel,  maar  meer  op 
een stabilisering  van  het  produktiepotentieel  gericht 
dient  te zijn. 
2.3. Het  Comité  herinnert  voorts  aan  zijn  vroegere 
opmerkingen  met  betrekking  tot  het  evenwicht  van  de 
wijnmarkt,  dat  niet  alleen  door  een  inkrimping  van  de 
Nr. C 227/14 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 9. 79 
produktie  kan  worden  bereikt,  maar  tevens  afhankelijk  is 
van de afzetmogelijkheden.  Het  spreekt  evenwel  vanzelf 
dat de afzetmogelijkheden  binnen  de Gemeenschap  aan-
zienlijk  worden  beperkt  door  de accijnzen  en andere  be-
lastingen  die  in verschillende  landen  van  de Gemeen-
schap  op wijn  drukken,  alsmede  door  de belastingen  die 
op met  wijn  in concurrentie  staande  produkten  worden 
geheven. 
Het Comité  acht  het daarom  van  groot  belang  dat er een 
oplossing  wordt  gevonden  voor  dit probleem,  waarvan 
het marktevenwicht  afhangt. 
2.4. In  de huidige  situatie  zou  het  Comité  echter 
gaarne  zien  dat  het  marktevenwicht  in stand  wordt  ge-
houden.  Wel  is het zich  er tegelijkertijd  van  bewust  dat 
het wijnbouwareaal  met  het  oog  op de voortbrenging 
van kwaliteitsprodukten  en een  voldoende  rentabiliteit 
meer  op de meest  geschikte  plaatsen  moet  worden  geves-
tigd. 
Het schaart  zich  achter  het standpunt  van  de Commissie 
dat deze  oriëntatie  moet  worden  gestimuleerd  met  be-
hulp  van  naar  streek  gedifferentieerde  maatregelen, 
waarbij  moet  worden  uitgegaan  van  de indeling  in cate-
gorieën  wijngaarden  die in grotere  of kleinere  mate  voor 
de produktie  van  tafelwijnen  van  goede  kwaliteit  ge-
schikt  zijn. 
2.5. Alvorens  de criteria  voor  de indeling  in drie  cate-
gorieën  onder  de loep  te nemen,  verklaart  het Comité  in 
te stemmen  met  de door  de Commissie  voorgestelde  al-
gemene  beleidslijn,  mits  deze  enigszins  wordt  aangepast. 
Deze  beleidslijn  zou  het  volgende  moeten  omvatten: 
a) voor  wijngaarden  van  de eerste  categorie: 
— vrije  herbeplanting  met  bepaalde  wijnstokrassen; 
— toestemming  om  bepaalde  rassen  nieuw  aan  te 
planten;  deze  toestemming  geldt  evenwel  niet  ge-
durende  de aanloopperiode  van  het  actiepro-
gramma  voor  de wijnbouw,  tot op het  ogenblik 
dat een  definitieve  stopzetting  van  de wijnbouw 
in het  areaal  van  andere  categorieën  wordt  ge-
constateerd,  die  garandeert  dat  het  produktie-
potentieel  voor  tafelwijn  met  name  in de wijn-
gaarden  van  de derde  categorie  afneemt; 
— toekenning  van  communautaire  steun  in het  ka-
der van  ontwikkelingsplannen  als bedoeld  in ar-
tikel  8 van  Richtlijn  159/72/EEG,  of van  natio-
nale steun  die de Lid-Staten  krachtens  artikel  14, 
lid 2, van  genoemde  richtlijn  ten behoeve  van  in-
vesteringen  voor  nieuwe  aanplant  of herbeplan-
ting kunnen  verlenen.  Het  Comité  acht  de door 
de Commissie  vastgestelde  minimumoppervlak-
tes echter  onaanvaardbaar,  daar  geen  rekening  is 
gehouden  met  de structurele  situatie; 
b) voor  wijngaarden  van  de tweede  categorie: 
— vrije  herbeplanting  met  bepaalde  wijnstokrassen; 
— verbod  van  nieuwe  aanplant; — toekenning  van  communautaire  steun  in het  ka-
der van  ontwikkelingsplannen  als bedoeld  in ar-
tikel  8 van  Richtlijn  159/72/EEG,  of van  natio-
nale  steun  die de Lid-Staten  krachtens  artikel  14, 
lid 2, van  genoemde  richtlijn  ten behoeve  van  in-
vesteringen  voor  herbeplanting  kunnen  verlenen. 
Het Comité  maakt  ook  hier  de aan  het  slot  van 
de tekst  sub  a) opgenomen  opmerking; 
— aanmoediging  om gebruik  te maken  van  het voor 
bepaalde  wijnstokrassen  gecreëerde  stelsel  van 
premies  voor  tijdelijke  omschakeling  (rooiing) 
van 1 500  a 3 000  RE/ha  en van  een  regeling  tot 
stimulering  van  een  definitieve  stopzetting  van  de 
wijnbouw,  waarbij  een  eenmalige  premie  van 
2 000  RE/ha  wordt  toegekend.  Beide  premies 
kunnen  worden  gecumuleerd.  (De  cijfers  in dit 
advies  zijn  uitgedrukt  in RE,  aangezien  deze  nog 
van kracht  waren  toen  de Commissie  haar  voor-
stellen  indiende.  Uiteraard  dienen  deze  cijfers  te 
worden  omgezet  in ERE.) 
c) voor  wijngaarden  van  de derde  categorie: 
— vrije  herbeplanting  met  bepaalde  wijnstokrassen; 
— verbod  van  nationale  steun  voor  investeringen 
voor  herbeplanting  en verbetering  van  de wijn-
gaarden; 
— aanmoediging  om gebruik  te maken  van  een  stel-
sel van  premies  voor  tijdelijke  omschakeling 
(rooiing)  van  1 500  a 3 000  RE/ha  en van  een  re-
geling  tot stimulering  van  een  definitieve  stopzet-
ting van  de wijnbouw,  waarbij  een  eenmalige 
premie  van  2 000  RE/ha  wordt  toegekend.  Beide 
premies  kunnen  worden  gecumuleerd; 
— verbod  van  nieuwe  aanplant. 
2.6. Het  Comité  hecht  echter  in eerste  instantie  veel 
belang  aan  de premie  voor  tijdelijke  omschakeling.  Vol-
gens  hem  dient  de verbintenis  om  gedurende  acht  jaar 
geen  nieuwe  wijnstokken  aan  te planten  in alle  zones, 
ook in die van  de eerste  categorie,  te worden  aangemoe-
digd,  met  dien  verstande  dat  de premie  voor  definitieve 
rooiing  alleen  in deze  zone  niet  wordt  toegekend. 
Op deze  wijze  zou  het areaal  dat geschikt  is voor  de pro-
duktie  van  tafelwijn  van  goede  kwaliteit  op lange  termijn 
niet verminderen;  wel  zou  deze  maatregel  een  door  alle 
wijnbouwdeskundigen  wenselijk  geachte  wisselbouw 
kunnen  bevorderen. 
In de tweede  plaats  merkt  het Comité  op dat  de overwo-
gen maatregelen  tot  aanmoediging  van  de definitieve 
rooiing  en de bedrijfsbeëindiging,  gezien  enerzijds  het 
grote  aantal  arbeidskrachten  dat van  oudsher  in de wijn-
bouw  werkzaam  is en anderzijds  het feit  dat het moeilijk 
is van  de wijnbouw  op andere  rendabele  teelten  over  te 
schakelen,  het evenwicht  van  de economische  en sociale 
situatie  in een  aantal  wijnbouwgebieden  kunnen  ver-
storen. 
Daarom  spreekt  het  Comité  de wens  uit dat  de kwestie 
van de definitieve  overschakeling  op andere  teelten  zeer 
voorzichtig  wordt  benaderd. 
10. 9. 79 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 227/15 
2.7. Het  Comité  gelooft  niet  dat de natuurlijke  criteria 
(bodem,  klimaat,  reliëf)  voor  de objectieve  indeling  van 
de communautaire  wijngaarden  voor  tafelwijn  naar  ge-
lang  van  hun  min  of meer  uitgesproken  natuurlijke  ge-
schiktheid  a priori  een  algemene  indeling  van  het  Euro-
pese  wijnbouwareaal  binnen  een  redelijke  termijn  moge-
lijk maken. 
Om te bereiken  dat de toepassing  van  een  oordeelkundig 
uitgewerkt  beplantingsbeleid  niet  al te veel  vertraging 
oploopt,  is het Comité  dan  ook  van  oordeel  dat  tijdens 
een overgangsperiode  van  beperkte  duur  relatief  eenvou-
dige en objectieve  criteria  moeten  worden  gehanteerd  om 
voor  ieder  geval  apart  uit te maken  tot welke  categorie  de 
wijngaarden  of percelen  behoren  waarvoor  om  een 
machtiging  of om steun  voor  rooiing,  omschakeling,  de-
finitieve  stopzetting  enz.  wordt  verzocht. 
Gezien  het  feit  dat  de afgebakende  v.q.p.r.d.-gebieden 
(vins  de qualité  produits  dans  des  régions  déterminées) 
doorgaans  in de eerste  categorie  vallen,  spreekt  het Co-
mité  de wens  uit dat bij de indeling  van  de wijngaarden 
voor  tafelwijn  in drie  categorieën  van  de volgende  begin-
selen  wordt  uitgegaan: 
Eerste  categorie 
Het wijnbouwareaal  in de zones  C II en C III, met  uit-
zondering  van  de laagstgelegen  dalgronden  of sommige 
vlakten  die niet  geschikt  zijn  voor  de produktie  van  wijn 
met een  voldoende  hoog  natuurlijk  alcoholgehalte.  Deze 
gronden  dienen  dan  in de tweede  of, indien  een  defini-
tieve  omschakeling  mogelijk  is, in de derde  categorie  te 
worden  ingedeeld.  (Het  begrip  „voldoende  hoog  natuur-
lijk alcoholgehalte"  moet  worden  afgeleid  uit de in arti-
kel 18 van  Verordening  (EEG)  nr. 816/70  vastgestelde 
indeling  van  alcoholgehaltes.  In de in de eerste  categorie 
opgenomen  wijngaarden  moeten  wijnstokken  kunnen 
worden  verbouwd  die wijn  met  een  aanzienlijk  hoger  ge-
halte  (bij  voorbeeld  + 1 %) voortbrengen.  Het  lijkt  mo-
gelijk  het  alcoholgehalte  van  de in deze  wijngaarden 
voortgebrachte  wijnen  te achterhalen  aan  de hand  van  de 
statistieken  die in de particuliere  wijnkelders,  de coöpe-
ratieve  wijnkelders  of de oenologische  centra  worden 
bijgehouden.) 
Tweede  categorie 
Het wijnbouwareaal  in de zones  BenCI  (daar  het voor-
stel van  de Commissie  betrekking  heeft  op de Franse  en 
Italiaanse  wijngaarden  die bestemd  zijn  voor  de produk-
tie van tafelwijn,  is het logisch  dat niet  over  zone  A wordt 
gesproken.  Deze  zone  omvat  namelijk  alleen  Luxemburg, 
de Bondsrepubliek  Duitsland,  België,  Nederland  en het 
Verenigd  Koninkrijk.  Wat  Duitsland  betreft,  zij evenwel 
opgemerkt  dar  het  afgebakende  wijnbouwgebied  Baden 
tot zone  B behoort)  met  uitzondering  van  de goed  gele-
gen wijngaarden  op berghellingen  die  geschikt  zijn  om 
wijn  met  een  voldoende  hoog  natuurlijk  alcoholgehalte 
of onder  de in artikel  30 van  Verordening  (EEG)  nr. 
816/70  gedefinieerde  categorie  vallende  wijn  met  een 
geografische  benaming  voort  te brengen,  die  naar  de 
eerste  categorie  worden  overgeheveld,  en de gebieden waar  een  rendabele  omschakeling  mogelijk  is, die in de 
derde  categorie  worden  ingedeeld. 
Het „voldoende  hoog  natuurlijk  gehalte"  dient  aanzien-
lijk hoger  te liggen  dan  het gehalte  dat in artikel  18 van 
Verordening  (EEG)  nr. 816/70  voorde  betrokken  zone  is 
vastgesteld. 
Derde  categorie 
De overige  vyijngaarden  die geen  wijn  met  een voldoende 
hoog  natuurlijk  alcoholgehalte  kunnen  voortbrengen  en 
waar  definitieve  omschakeling  zeer  wel  mogelijk  is. 
Het Comité  is van  oordeel  dat  als criteria  ook  nog  de 
kwaliteit  en het specifieke  karakter  van  de geproduceerde 
wijn  in aanmerking  dienen  te worden  genomen. 
2.8. Ten  aanzien  van  de mogelijkheid,  voor  wijngaar-
den van  de eerste  categorie  en v.q.p.r.d.-wijngaarden 
nieuwe  aanplantrechten  toe te kennen,  is het Comité  van 
mening  dat  het  beleid  inzake  nieuwe  aanplant  dient  te 
worden  geharmoniseerd,  waarbij  geen  overdreven  groot 
onderscheid  tussen  v.q.p.r.d.  en tafelwijnen  mag  worden 
gemaakt.  Het  Comité  constateert  dat  verlening  van  een 
aanplantrecht  in een  v.q.p.r.d.-gebied  in bepaalde  geval-
len een  aanzienlijke  meerwaarde  van  de grond  oplevert 
voor  de rechthebbende. 
2.9. Het  Comité  is eveneens  nagegaan  in hoeverre  de 
wijnbouwers  die over  aanplantrechten  beschikken  deze 
aan andere  wijnbouwers  kunnen  overdragen:  het  heeft 
vastgesteld  dat een  dergelijke  praktijk  dikwijls  voorkomt 
in landen  waar  het aanplantrecht  op een  hechte  en oude 
juridische  grondslag  is gebaseerd.  In andere  landen  be-
staat  deze  juridische  grondslag  niet. 
Voorts  stelt  het Comité  vast  dat vandaag  de dag  sommige 
Lid-Staten  aanplantrechten  voor  de  produktie  van 
v.q.p.r.d.  kosteloos  verlenen,  terwijl  een  wijnbouwer 
slechts  een nieuwe  aanplant  voor  de produktie  van  tafel-
wijn  kan  verrichten  op grond  van  onder  bezwarende  titel 
overgedragen  rechten.  Het  Comité  acht  deze  situatie  niet 
normaal  en meent  dat  er een  evenwichtig  stelsel  moet 
worden  uitgewerkt. 
2.10.  Ten  einde  het huidige  verschil  tussen  de in de di-
verse  landen  van  kracht  zijnde  voorschriften  weg  te wer-
ken, is het Comité  voorstander  van  een  voor  de gehele 
Gemeenschap  geldende  uniforme  aanplantregeling,  ge-
baseerd  op de volgende  beginselen: 
— Aanplantrechten  voor  alle  categorieën  wijngaarden 
voor  v.q.p.r.d.-  of tafelwijnproduktie  worden  niet 
dan na voorafgaande  rooiing  door  de directe  recht-
hebbende  verleend,  terwijl  de overdracht  van  dit 
recht  onder  bezwarende  titel  aan  een  andere  persoon 
aan toezicht  onderhevig  is en slechts  in beperkte  mate 
kan geschieden.  Hierbij  dient  de volgende  procedure 
te worden  gevolgd: 
— Rechten  tot  nieuwe  aanplant  kunnen  worden 
verleend  in de wijngaarden  van  de eerste  cate-
Nr. C 227/16 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 9. 79 
gorie,  die  alle  v.q.p.r.d.-gronden  omvatten,  op 
voorwaarde  dat  hierdoor  op geen  enkele  markt 
het evenwicht  in gevaar  komt.  De uit een  rooiing 
in deze  wijnbouwgronden  voortvloeiende  rech-
ten tot  nieuwe  aanplant  kunnen  onder  bezwa-
rende  titel  worden  overgedragen,  maar  zij moe-
ten onder  nader  te bepalen  voorwaarden  op 
wijnbouwgrond  van  de eerste  categorie  worden 
uitgeoefend; 
— Op  de gronden  van  de tweede  en de derde  categorie 
kan van  de  na  voorafgaande  rooiing  toegekende 
aanplantrechten  slechts  gebruik  worden  gemaakt 
door  de directe  rechthebbende;  in geval  van  over-
dracht  onder  bezwarende  titel  kan  dit  recht  slechts 
onder  nader  te bepalen  voorwaarden  op wijnbouw-
grond  van  de eerste  categorie  worden  uitgeoefend. 
Het Comité  is van  oordeel  dat  dit maatregelenpakket  tot 
een stabilisering  van  het  produktiepotentieel  zal  bijdra-gen en ook  de kwaliteit  van  de tafelwijn  van  de Gemeen-
schap  geleidelijk  zal verbeteren. 
2.11.  Wat  de aanplantregeling  voor  v.q.p.r.d.  betreft, 
stelt  het  Comité  met  voldoening  vast  dat  de diverse  Lid-
Staten  — met  enigszins  verschillende  methoden  — een  on-
derling  coherent  beleid  voeren  waarbij  wordt  uitgegaan 
van nauwkeurige  geografische  of percelenindelingen  en 
van een  strikte  beperking  van  het  aantal  rassen. 
De voorkeur  van  de Afdeling  gaat  evenwel  uit naar  alge-
mene  toepassing  van  de percelenindeling;  zij zou  gaarne 
zien dat  de harmonisatie  van  de produktievoorwaarden 
in deze  categorie  aan  de hand  van  een  nauwkeuriger 
communautair  kader  dan  in  Verordening  (EEG) 
nr. 817/70  is vastgelegd,  wordt  verbeterd. 
Gedaan  te Brussel,  22 mei  1979. 
De Voorzitter 
van het  Economisch  en  Sociaal  Comité 
F. BADUEL  GLORIOSO 
BIJLAGE 
bij het advies  van  het Economisch  en Sociaal  Comité 
De volgende  wijzigingsvoorstellen  zijn  tijdens  de beraadslagingen  verworpen: 
Bladzijde  7 
Paragraaf  2.8  te schrappen. 
Motivering 
Het bevorderen  van  de produktie  van  kwaliteitswijnen  moet  steeds  worden  ondersteund.  Overigens  hou-
den de voorgestelde  maatregelen  geen  discriminatie  ten opzichte  van  tafelwijnen  in. Er zij aan  herinnerd 
dat de in de Lid-Staten  voor  v.q.p.r.d.  geldende  voorschriften  in overeenstemming  zijn  met  de communau-
taire  regels. 
Uitslag  van  de stemming: 
Voor:  3, tegen:  45,  onthoudingen:  2. 
Bladzijde  8 
De tweede  alinea  van  paragraaf  2.9  te schrappen. 
Motivering 
Zie vorige  wijzigingsvoorstel. 
Uitslag  van de stemming: 
Voor:  3, tegen:  47,  onthoudingen:  2.