Nr. C 252/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22.9.87 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot aanvulling van het gemeenschappelijk stelsel van 
belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging van Richtlijn 77/3 88/EEG 
Afschaffing van de belastinggrenzen 
COM(87) 322 def/2 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 7 augustus 1987) 
(87/C 252/02) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 99, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat voor de voltooiing van de interne 
markt, een van de hoofddoelstellingen van de Gemeen­
schap, de belastinggrenzen moeten worden opgeheven, 
dat wil zeggen dat de belastingvrijstellingen bij uitvoer 
en de belastingheffingen bij invoer moeten worden afge­
schaft, zodat de controles aan de grenzen zowel voor 
belastingplichtigen als particulieren kunnen worden afge­
schaft; 
Overwegende dat de afschaffing van de belastingvrijstel­
lingen bij uitvoer en van de belastingheffingen bij invoer 
niet tot gevolg mag hebben dat in het communautaire 
handelsverkeer tussen belastingplichtigen inbreuk wordt 
gemaakt op het beginsel dat de belastingopbrengst uit de 
toepassing van de belasting op het niveau van het eind­
verbruik ten goede moet komen aan de Lid-Staat waarin 
dit eindverbruik plaatsvindt; 
Overwegende dat Richtlijn 77/3 8 8/EEG van de 
Raad ('), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding 
van Spanje en Portugal, dienovereenkomstig moet wor­
den gewijzigd en dat de richtlijnen met betrekking tot de 
vrijstellingen bij invoer moeten worden aangepast, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Richtlijn 77/388/EEG wordt als volgt gewijzigd: 
1. In artikel 2 wordt punt 2 als volgt gelezen: 
„2. de invoer van goederen uit derde landen.". 
(') PB nr. L 145 van 13. 6. 1977, blz. 1. 2. Artikel 7 wordt als volgt gelezen: 
„Artikel 7 
Als invoer van een goed wordt beschouwd het bin­
nenkomen van dit goed uit een derde land in het 
binnenland als omschreven in artikel 3.". 
3. In artikel 8 wordt lid 2 als volgt gelezen: 
„2. In afwijking van het bepaalde in lid 1, onder 
a), worden, in gevallen waarin de plaats van vertrek 
van de verzending of van het vervoer in een derde 
land ligt, de plaats van de levering verricht door de 
importeur als bedoeld in artikel 21, punt 2, alsmede 
de plaats van eventuele volgende leveringen geacht 
in het land van invoer van de goederen te liggen.". 
4. In artikel 9 wordt lid 2, onder b), als volgt gelezen: 
,,b) de plaats van vervoerdiensten, de plaats van ver­
trek: 
Onder de plaats van vertrek moet worden ver­
staan de plaats waar het vervoer daadwerkelijk 
begint, zoals is vermeld op het vervoerdocu-
ment, zonder rekening te houden met eventuele 
onderbrekingen. Indien echter verschillende 
dienstverleners achtereenvolgens aan een zelfde 
vervoerdienst deelnemen, moet onder de plaats 
van vertrek worden verstaan elke plaats waar de 
dienstverlening van elk van deze dienstverleners 
begint. De plaats waar het vervoer naar een ha­
ven, luchthaven of meer in het algemeen naar de 
plaats waar het hoofdvervoer begint, zijn aan­
vang vindt, wordt in de zin van deze bepaling 
niet beschouwd als plaats van vertrek van het 
hoofdvervoer. 
Indien een vervoerdienst ook het retourvervoer 
omvat, wordt dit retourvervoer, ook al wordt 
het door dezelfde dienstverlener verricht, be­
schouwd als een afzonderlijke dienstverlening 
waarvan de plaats van vertrek overeenkomstig 
de vorige alinea wordt bepaald. Voor vervoer 
dat heen en terug tussen de oevers van een 
22.9.87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr.C 252/3 
waterweg wordt verricht en dat berust op een 
enkele overeenkomst, is de plaats van de gehele 
vervoerdienst de plaats waar de heenweg be­
gint.". 
5. In artikel 9, lid 2, onder e), wordt het inleidende ge­
deelte als volgt gelezen: 
„de plaats van hieronder vermelde diensten, die wor­
den verleend aan buiten de Gemeenschap gevestigde 
ontvangers of die door buiten de Gemeenschap ge­
vestigde dienstverrichters worden verleend aan in de 
Gemeenschap gevestigde belastingplichtigen, is de 
plaats waar de ontvanger de zetel van zijn bedrijfsuit­
oefening of een vaste inrichting heeft gevestigd 
waarvoor de dienst is verricht, of bij gebreke van een 
dergelijke zetel of vaste inrichting, zijn woonplaats 
of zijn gebruikelijke verblijfplaats:". 
6. Artikel 11, onder B, wordt als volgt gewijzigd: 
— lid 1 wordt als volgt gelezen: 
„1. De maatstaf van heffing is de overeen­
komstig Verordening (EEG) nr. 1224/80 van de 
Raad (x) bepaalde douanewaarde. 
(') PB nr. L 134 van 31. 5. 1980, blz. 1.". 
— lid 2 vervalt. 
7. In lid 5 van artikel 11, onder B, worden de woorden 
„naar een land buiten de Gemeenschap" ingevoegd 
na de woorden „Voor tijdelijk". 
8. Aan artikel 13, onder B, wordt het volgende toege­
voegd: 
,,i) leveringen van goud aan centrale banken.". 
9. Punt b) van artikel 13, onder C, wordt als volgt ge­
lezen: 
,,b) de handelingen bedoeld in B, sub g) en h).". 
10. In artikel 14, lid 1, worden: 
— in punt c) de woorden „of die voor een derge­
lijke vrijstelling in aanmerking zouden komen in­
dien zij uit een derde land zouden zijn inge­
voerd" geschrapt; 
— in punt d) de woorden „of die hiervoor in aan­
merking zouden komen indien zij uit een derde 
land zouden zijn ingevoerd" geschrapt; 
— in punt e) de woorden „of daarvoor in aanmer­
king zouden komen indien zij zouden zijn inge­
voerd uit een derde land" geschrapt; 
— in punt g), eerste streepje, de woorden „of wan­
neer daarvoor een dergelijke vrijstelling zou gel­
den, indien zij uit een derde land zouden zijn in­
gevoerd" geschrapt. 
11. Punt f) van artikel 14, lid 1, wordt geschrapt. 
12. Het opschrift van artikel 15 wordt als volgt gelezen: 
„Vrijstelling bij uitvoer naar derde landen en voor 
met uitvoer naar derde landen gelijkgestelde hande­
lingen, alsmede voor internationaal vervoer". 
13. In de punten 1 en 2 van artikel 15 worden de woor­
den „buiten het in artikel 3 omschreven grondge­
bied" vervangen door de woorden „buiten de Ge­
meenschap". 14. Punt 3 van artikel 15 wordt als volgt gelezen: 
„3. de diensten bestaande uit werkzaamheden met 
betrekking tot roerende zaken die zijn verwor­
ven of ingevoerd ten einde deze werkzaamheden 
te ondergaan op het in artikel 3 omschreven 
grondgebied, en die naar een plaats buiten de 
Gemeenschap worden gezonden of vervoerd 
door de dienstverrichter of door de in een derde 
land gevestigde ontvanger dan wel voor hun re­
kening.". 
15. In punt 4, onder a), van artikel 15 worden de woor­
den „van en naar derde landen" ingevoegd na de 
woorden „passagiersvervoer tegen betaling". 
16. In punt 6 van artikel 15 worden de woorden „van en 
naar derde landen" ingevoegd na de woorden „het 
betaalde internationale vervoer". 
17. Punt 11 van artikel 15 wordt geschrapt. 
18. In punt 12 van artikel 15 worden de woorden „naar 
derde landen" ingevoegd na de woorden „die deze 
goederen uitvoeren". 
19. In punt 13 van artikel 15 worden de woorden „naar 
derde landen" ingevoegd na de woorden „uitvoer 
van goederen". 
20. In punt 14 van artikel 15 worden de woorden „bui­
ten het in artikel 3 bedoelde grondgebied" vervan­
gen door de woorden „buiten de Gemeenschap". 
21. De tweede alinea van punt 14 van artikel 15 wordt 
geschrapt. 
22. Punt 15 van artikel 15 wordt als volgt gelezen: 
„15. Vervoer over zee en door de lucht van of naar 
de eilanden die de autonome gebieden van de 
Azoren en Madeira vormen of dat plaatsvindt 
tussen genoemde eilanden.". 
23. Lid 2 van artikel 16 wordt als volgt gelezen: 
„2. Onder voorbehoud van de in artikel 29 be­
doelde raadpleging kunnen de Lid-Staten de invoer 
en de levering van goederen bestemd voor een be­
lastingplichtige die deze goederen betrekt met het 
oog op hun uitvoer naar derde landen, al dan niet na 
verwerking, alsmede de diensten in verband met 
deze uitvoeractiviteit, vrijstellen binnen de grenzen 
van het bedrag waarvoor de uitvoer naar die derde 
landen in de voorafgaande twaalf maanden heeft 
plaatsgevonden.". 
24. In het inleidende gedeelte van artikel 17, lid 2, wor­
den de woorden „in het binnenland" ingevoegd na 
de woorden „worden gebruikt voor"; 
25. In artikel 17, lid 2, onder a), worden de woorden 
„die binnen de Gemeenschap de belasting is ver­
schuldigd" ingevoegd na de woorden „door een an­
dere belastingplichtige"; 
Nr. C 252/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22.9.87 
26. Aan artikel 17, lid 3, wordt toegevoegd: 
,,d) overeenkomstig artikel 13, punt B), sub i), vrij­
gestelde handelingen.". 
27. Lid 4 van artikel 17 wordt als volgt gelezen: 
„4. Ten aanzien van niet op het grondgebied van 
de Gemeenschap gevestigde bealstingplichtigen 
wordt het recht op teruggaaf bepaald overeenkom­
stig Richtlijn 86/560/EEG van de Raad (*). 
O PB nr. L 326 van 21. 11. 1986, blz. 40.". 
28. Aan lid 2 van artikel 18 wordt de volgende alinea 
toegevoegd: 
„Indien de aftrekbare belasting is uitgedrukt in de 
nationale munteenheid van een andere Lid-Staat 
waarin de belasting is verschuldigd of in de munt­
eenheid van een derde land, wordt het in mindering 
te brengen bedrag omgerekend in de nationale munt­
eenheid van de belastingplichtige volgens de gemid­
delde wisselkoers van de aangifteperiode.". 
29. Aan artikel 22, lid 4, wordt de volgende alinea toe­
gevoegd : 
„De aangifte moet eveneens enerzijds de opgave be­
vatten van het totale bedrag aan BTW dat is verbon­
den met de handelingen die zijn uitgevoerd voor de 
belastingplichtigen van de andere Lid-Staten en an­
derzijds de opgave van het gehele bedrag aan BTW 
dat aftrekbaar is en dat verbonden is met de hande­
lingen die zijn uitgevoerd door de belastingplichtigen 
van de andere Lid-Staten. Deze bepaling betreft 
evenwel niet die belastingplichtigen wier omzet de 
35 000 Europese rekeneenheden niet te boven gaat.". 
Artikel 2 
In elk van de betrokken Lid-Staten worden de in het ka­
der van artikel 28 van Richtlijn 77/388/EEG door de Lid-Staten in werking gestelde bepalingen uiterlijk met 
ingang van 31 december 1992 niet meer toegepast. 
Artikel 3 
1. De volgende richtlijnen van de Raad zijn per 31 
december 1992 niet meer van kracht: 
— Richtlijn 79/1072/EEG, 
— Richtlijn 83/182/EEG, 
— Richtlijn 83/183/EEG, 
— Richtlijn 74/651/EEG. 
2. De volgende richtlijnen van de Raad zijn voor wat 
betreft de intracommunautaire betrekkingen per 31 de­
cember 1992 niet meer van kracht: 
— Richtlijn 69/169/EEG, 
— Richtlijn 83/181/EEG. 
Artikel 4 
Op voorstel van de Commissie stelt de Raad de regels 
vast voor de totstandbrenging van een BTW-clearingstel-
sel voor de intracommunautaire verkopen. 
Artikel 5 
De Lid-Staten doen de nodige bepalingen in werking 
treden om uiterlijk op 31 december 1992 aan deze richt­
lijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onver­
wijld in kennis. 
De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van alle be­
palingen van intern recht mede die zij op het onder deze 
richtlijn vallende gebied vaststellen. 
Artikel 6 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.