MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Gevolgen voor de EU-begroting van 2018 en de daarop volgende jaren indien de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader 2014-2020 niet wordt goedgekeurd

Bij de indiening van het voorstel van de Commissie voor de begroting van 2018 op 30 mei 2017 is ervan uitgegaan dat de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader zal worden goedgekeurd. In deze mededeling wordt ingegaan op de gevolgen indien de herziening niet wordt goedgekeurd.

1.Uitdagingen voor de begroting van de Europese Unie

De begroting van de Europese Unie is beperkt in omvang (ongeveer 1 % van het bruto nationaal inkomen van de EU), maar is voor de Unie van cruciaal belang om resultaten te boeken voor haar burgers. Het is in hoofdzaak een investeringsbegroting: middelen worden gebundeld op terreinen waar EU-acties zinvol zijn, bijvoorbeeld om de vervoers-, communicatie- en energienetwerken in de EU-landen te verbeteren, het milieu te beschermen en aan plattelandsontwikkeling te doen, het economisch concurrentievermogen aan te wakkeren, onderzoekers te helpen om over de grenzen heen samen te werken, jongeren de mogelijkheid te bieden om in het buitenland te studeren, de samenhang tussen de regio’s te bevorderen.

De EU-begroting is ook een factor van stabiliteit en voorspelbaarheid. Zij overspant een periode van vijf tot zeven jaar door middel van het meerjarig financieel kader (MFK), waarin de jaarlijkse maximumbedragen worden vastgesteld die de Unie per jaar op verschillende beleidsterreinen kan besteden. Het opstellen van de EU-begroting brengt echter grote uitdagingen met zich mee nu de wereld complexer en onvoorspelbaarder wordt.

De Europese Unie wordt geconfronteerd met een aantal belangrijke uitdagingen op lange termijn. Nu de Unie de gevolgen van de ergste economische crisis sinds de Tweede Wereldoorlog ondervindt, moet zij de economie opnieuw duurzaam doen groeien en uitsluiting en jeugdwerkloosheid tegengaan. Uit de migratiecrisis is gebleken dat de EU vluchteling niet alleen humanitaire hulp en onderdak moet bieden, maar dat het ook belangrijk is de buitengrenzen te beveiligen en de onderliggende oorzaken van migratie aan te pakken. Onze samenleving wordt opgeschrokken door terroristische aanslagen en dit vraagt om doeltreffendere samenwerking op veiligheids- en inlichtingenvlak. De EU-begroting moet het niet alleen mogelijk maken om de oorspronkelijke plannen van het MFK te verwezenlijken, maar ook om snel in te spelen op nieuwe uitdagingen en snel concrete resultaten te boeken.

Er is tot dusver zo zuinig mogelijk omgesprongen met de EU-begroting om op de veranderende omstandigheden te kunnen reageren: er is intensief gebruikgemaakt van de ongebruikte marges en de beschikbare flexibiliteit, met name om a) het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) op te richten in het kader van het investeringsplan voor Europa, b) de migratie-, vluchtelingen- en veiligheidscrisis het hoofd te bieden, en c) nieuwe initiatieven te helpen financieren, zoals het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, het Europees solidariteitskorps en het verwachte voorstel om een industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie in te stellen.

Hierdoor wordt het vermogen om met de EU-begroting in de periode 2017-2020 op andere onvoorziene gebeurtenissen te reageren, ernstig beperkt.

2.Een brede politieke consensus over de tussentijdse herziening

De Commissie heeft in september 2016 een tussentijdse herziening van het huidig meerjarig financieel kader voor 2014-2020 voorgesteld. Deze herziening was in de eerste plaats bedoeld om meer middelen en flexibiliteit te bieden zodat vanuit budgettair oogpunt gepast kan worden gereageerd op de twee politieke topprioriteiten – groei en werkgelegenheid, en de aanpak van de migratiecrisis – en om de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van de begroting te vergroten.

Na intensieve onderhandelingen tussen de drie instellingen is op 7 maart 2017 in de Raad een unaniem akkoord bereikt en heeft het Europees Parlement op 5 april zijn goedkeuring gehecht aan een compromispakket tussentijdse herziening, dat onder meer de herziening van de MFK-verordening en een aantal politieke akkoorden over met name de versterking van specifieke programma’s omvat.

Overeenkomstig de toepasselijke procedures werd de Raad Algemene Zaken van 25 april geacht het meerjarig financieel kader, dat nu halfweg is, definitief goed te keuren. Op het laatste moment werd dit punt echter op verzoek van het Verenigd Koninkrijk van de agenda afgevoerd. De aangevoerde argumenten hadden betrekking op de zogenaamde “purdah” (de officiële periode voorafgaand aan verkiezingen, gedurende welke de regering geen belangrijke besluiten mag nemen).

Naar verwachting zal de Raad zijn formele goedkeuring kort na de verkiezingen van 8 juni geven, wanneer de Regering van het Verenigd Koninkrijk niet langer gebonden is aan de pre-electorale regels.

Aangezien hierover in zowel het Europees Parlement als de Raad een brede politieke consensus bestaat, loopt het ontwerp van begroting 2018 reeds vooruit op deze formele goedkeuring en bevat het de elementen van het pakket tussentijdse herziening die betrekking hebben op 2018.

3.Waarin voorziet de tussentijdse herziening?

De tussentijdse herziening zal de EU belangrijke manoeuvreerruimte geven om tussen nu en 2020 op nieuwe ontwikkelingen te reageren. Hoewel de totale begrotingsmaxima niet worden verhoogd, maakt dit een verhoging van de uitgaven en extra flexibiliteit mogelijk op bepaalde gebieden die zijn overeengekomen tussen het Europees Parlement en de Raad.