20061223

P6_TA(2006)0549

Letselpreventie en bevordering van veiligheid *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad over letselpreventie en bevordering van veiligheid (COM(2006)0329 — C6-0238/2006 — 2006/0106(CNS))

(Raadplegingsprocedure)

Het Europees Parlement,

- gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2006)0329) [1],

- gelet op artikel 152, lid 4, tweede alinea van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0238/2006),

- gelet op artikel 51 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A6-0398/2006);

1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement;

2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen;

3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

Amendement 1

Overweging 2 bis (nieuw)

(2 bis) Mensen van 65 jaar en ouder vormen 16 % van de totale bevolking van de EU, maar nemen een onevenredig groot deel (40 %) van de dodelijke ongevallen voor hun rekening; ouderen hebben dus meer dan twee maal zoveel kans om een dodelijk ongeval te krijgen, en botbreuken zijn de belangrijkste reden voor ziekenhuisopname van ouderen.

Amendement 2

Overweging 5 bis (nieuw)

(5 bis) Factoren die bij de volksgezondheid een rol spelen zijn biologische verschillen, de omgeving, de toegang tot informatie en sociaal-economische omstandigheden.

Amendement 3

Overweging 5 ter (nieuw)

(5 ter) Op alle gebieden moet rekening worden gehouden met het genderperspectief, ook in het beleid op het gebied van de volksgezondheid. Er moeten kwantitatieve studies met genderuitgangspunt worden uitgevoerd en hiervoor moeten middelen worden toegekend met toepassing van het principe van "gendergebaseerd budget".

Amendement 4

Overweging 5 quater (nieuw)

(5 quater) Huiselijk geweld tegen vrouwen is de belangrijkste oorzaak van overlijden en invaliditeit onder vrouwen tussen de 16 en 44 jaar.

Amendement 5

Overweging 6

(6) Het letselrisico is niet in alle lidstaten en sociale groepen gelijk. Het risico dat men als gevolg van letsel komt te overlijden is vijf keer zo groot in de lidstaat met het hoogste percentage letsels als in de lidstaat met het laagste percentage letsels.

(6) Het letselrisico is niet in alle lidstaten gelijk, maar verschilt naar gelang omgevingsfactoren, sociale en arbeidsomstandigheden, leeftijd en geslacht. Het risico dat men als gevolg van letsel komt te overlijden is vijf keer zo groot in de lidstaat met het hoogste percentage letsels als in de lidstaat met het laagste percentage letsels.

Amendement 6

Overweging 7

(7) In tegenstelling tot tal van andere oorzaken van ziektes en vroegtijdige sterfte kunnen letsels door een veiliger leefomgeving en veiligere producten en diensten worden voorkomen. Er zijn duidelijke bewijzen dat maatregelen tegen ongevallen effect sorteren. Dergelijke maatregelen zijn evenwel nog niet overal in de Gemeenschap op grote schaal ingevoerd.

(7) In tegenstelling tot tal van andere oorzaken van ziektes en vroegtijdige sterfte kunnen letsels door een veiliger leefomgeving en veiligere producten en diensten worden voorkomen, en door het publiek bewust te maken van de gevolgen van "riskant" gedrag. Ook een bredere aanpak van de volksgezondheid kan het aantal letsel- en geweldslachtoffers aanzienlijk verminderen. Er zijn duidelijke bewijzen dat maatregelen tegen ongevallen effect sorteren. Dergelijke maatregelen zijn evenwel nog niet overal in de Gemeenschap op grote schaal ingevoerd.

Amendement 7

Overweging 8

(8) Het merendeel van de preventiemaatregelen is kosteneffectief gebleken. De baten van letselpreventie voor de gezondheidszorg zijnvaak vele malen hoger dan de kosten van de preventiemaatregelen.

(8) Het merendeel van de preventiemaatregelen is kosteneffectief gebleken, omdat zij de integriteit en het leven van mensen beschermen. De baten van letselpreventie zijn zowel voor de particuliere als voor de publieke sector, in het bijzonder de gezondheidszorg,vaak vele malen hoger dan de kosten van de preventiemaatregelen. Naast de kosten voor de gezondheidszorg en de economie moeten de menselijke en de reële kosten die de maatschappij betaalt niet worden onderschat, daar ook gevolgen optreden voor de familie en sociale netwerken van de slachtoffers, voor de gemeenschap, de arbeidsplaats en de school.

Amendement 8

Overweging 9

(9) In een aantal sectoren waar veiligheid een rol speelt, zoals verkeer en werk, is veel vooruitgang geboekt. Op andere gebieden zijn nog lang niet zoveel maatregelen genomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor ongevallen thuis, bij vrijetijdsbesteding of sport en voor letselpreventie bij kinderen en ouderen.

(9) In een aantal sectoren waar veiligheid een rol speelt, zoals verkeer en werk, is veel vooruitgang geboekt. Op andere gebieden zijn nog lang niet zoveel maatregelen genomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor ongevallen thuis, bij vrijetijdsbesteding of sport en voor letselpreventie bij kinderen, vrouwen en ouderen.

Amendement 9

Overweging 9 bis (nieuw)

(9 bis) Ondanks de recente onderzoeken wordt letsel ten gevolge van huiselijk geweld nog altijd onvoldoende erkend, wat betreft zowel de daardoor veroorzaakte lichamelijke en psychische schade als de financiële last voor het zorg- en welzijnsstelsel.

Amendement 10

Overweging 9 ter (nieuw)

(9 ter) Er dient rekening te worden gehouden met de correlatie tussen de beschikbaarheid en het gebruik van alcohol en drugs enerzijds, en het aantal verwondingen ten gevolge van het gebruik van geweld of ongelukken, met name verkeersongelukken, anderzijds.

Amendement 11

Overweging 10

(10) Tegen deze achtergrond is er behoefte aan een monitoring- en rapportagesysteem voor letsels dat een gecoördineerde aanpak van de lidstaten bij de formulering en invoering van nationale beleidsmaatregelen voor letselpreventie en uitwisseling van "best practice" mogelijk maakt. De opzet van een dergelijk systeem is gepland in het kader van Besluit nr. 1786/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2003-2008) [1]en eventueel daarna komende programma's. Het is de bedoeling het systeem te laten aansluiten op nationale monitoring- en rapportagesystemen, die op coherente en geharmoniseerde wijze moeten worden uitgebouwd.

(10) Tegen deze achtergrond is er behoefte aan een monitoring- en rapportagesysteem voor letsels dat een gecoördineerde aanpak van de lidstaten bij de formulering en invoering van nationale beleidsmaatregelen voor letselpreventie en bevordering van veiligheid, inclusief uitwisseling van "best practice" mogelijk maakt. Het is de bedoeling het systeem te laten aansluiten op nationale monitoring- en rapportagesystemen, die op coherente en geharmoniseerde wijze moeten worden uitgebouwd.

Amendement 12

Overweging 10 bis (nieuw)

(10 bis) De bestaande letselprogramma's en de letseldatabanken en -netwerken waarvoor de Commissie al de nodige middelen heeft uitgetrokken, moeten in het letselmonitoringsysteem worden opgenomen. Dit is absoluut nodig om te zorgen voor synergie en kostenverlaging door gebruikmaking van reeds functionerende mechanismen.

Amendement 13

Overweging 10 ter (nieuw)

(10 ter) Als de bestaande letselmonitoringsystemen voor bepaalde lidstaten te duur blijken te zijn, moet gebruik worden gemaakt van een alternatief systeem, bijvoorbeeld een systeem dat berust op sneller beschikbare "minimum data sets" die zijn gebaseerd op ziekenhuisstatistieken.

Amendement 14

Overweging 10 quater (nieuw)

(10 quater) Om te zorgen dat de "beste praktijken" inderdaad voorzien in de behoeften en capaciteiten van elk land, moet steun worden verleend voor institutionele opbouw, de ontwikkeling van personele middelen en onderzoek, vooral in landen waar het aantal vermijdbare letselgevallen het grootst is.

Amendement 15

Overweging 11

(11) Om de besteding van de financiële middelen van het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid te stroomlijnen en letselpreventie op de meest doeltreffende wijze aan te pakken zijn zeven prioriteiten vastgesteld, namelijk veiligheid van kinderen en adolescenten, veiligheid van ouderen, veiligheid van kwetsbare weggebruikers, blessurepreventie, preventie van door producten of diensten veroorzaakte letsels, preventie van zelfbeschadiging, en geweldpreventie. Bij de keuze van de prioriteiten is rekening gehouden met de maatschappelijke gevolgen in termen van aantallen slachtoffers en ernst van de letsels, gegevens over doeltreffende maatregelen op het gebied van letselpreventie, en haalbaarheid van een succesvolle implementatie in de lidstaten.

(11) Om letselpreventie op de meest doeltreffende wijze aan te pakken zijn acht prioriteiten vastgesteld, namelijk veiligheid van kinderen en adolescenten, veiligheid van ouderen, veiligheid van weggebruikers, met name de kwetsbare weggebruiker, letselpreventie en veiligheid op het werk, preventie van door sport of vrijetijdsactiviteiten veroorzaakte blessures, preventie van door producten of diensten veroorzaakte letsels, preventie van zelfbeschadiging, en geweldpreventie, met name preventie van geweld tegen vrouwen en kinderen. Bij de keuze van de prioriteiten is rekening gehouden met de maatschappelijke gevolgen in termen van aantallen slachtoffers en ernst van de letsels, gegevens over doeltreffende maatregelen op het gebied van letselpreventie, en haalbaarheid van een succesvolle implementatie in de lidstaten.

Amendement 16

Aanbeveling aan de lidstaten, punt 1

1) een nationaal monitoring- en rapportagesysteem voor letsels opzetten dat onderling vergelijkbare gegevens over letsels levert, de ontwikkelingen in letselrisico's en de effecten van letselpreventie door de jaren heen monitort, en de noodzaak van aanvullende initiatieven voor de veiligheid van producten en diensten evalueert;

1) een nationaal monitoring- en rapportagesysteem voor letsels opzetten dat toegang tot andere gegevensbestanden op dit gebied heeft en onderling vergelijkbare gegevens over letsels en een uitsplitsing van deze gegevens naar geslacht en leeftijd levert, de ontwikkelingen in letselrisico's volgt door te focussen op letseldeterminanten, de effecten van letselpreventie door de jaren heen monitort, en de noodzaak van aanvullende initiatieven evalueert voor de veiligheid van producten en diensten enerzijds en voor bewustmaking van het publiek met speciale aandacht voor kwetsbare groepen zoals jongeren anderzijds;

1 bis) multisectorale samenwerking ontwikkelen door het opzetten en versterken van partnerschappen met belanghebbende partijen op lokaal, nationaal en internationaal niveau en door te zorgen voor coördinatie en een geïntegreerd antwoord op letsels en onveiligheid;

Amendement 17

Aanbeveling aan de lidstaten, punt 2

2) nationale plannen voor de preventie van ongevallen en letsels uitwerken, een begin maken met interdepartementale samenwerking, meer mogelijkheden voor de financiering van campagnes vinden, veiligheid bevorderen, de nationale preventieplannen in de praktijk vertalen en daarbij bijzondere aandacht besteden aan kinderen, ouderen, kwetsbare weggebruikers, sportblessures, door producten en diensten veroorzaakt letsel, geweld en zelfbeschadiging;

2) nationale plannen voor de preventie van ongevallen en letsels uitwerken, een begin maken met interdepartementale samenwerking en samenwerking met de belanghebbenden, meer mogelijkheden voor de financiering van campagnes vinden, stimulansen vaststellen voor de bevordering van veiligheid, de nationale preventieplannen in de praktijk vertalen en daarbij bijzondere aandacht besteden aan groepen met een hoog risico, zoals kinderen, ouderen, gehandicapten, vrouwen en kwetsbare weggebruikers, alsmede aan door sport of vrijetijdsactiviteiten veroorzaakte blessures, door vrouwenbesnijdenis en verwonding veroorzaakt letsel, door producten en diensten veroorzaakt letsel, geweld, met name huiselijk geweld tegen vrouwen en kinderen, en zelfbeschadiging;

Amendement 18

Aanbeveling aan de lidstaten, punt 2 bis (nieuw)

2 bis) wetenschappelijk onderzoek verrichten, met name naar zelfbeschadiging en risicovol gedrag.

Amendement 19

Aanbeveling aan de lidstaten, punt 2 ter (nieuw)

2 ter) bijzondere aandacht voor de sociale determinanten van letsels en onveiligheid: het grootste verschil in het voorkomen van letsels, mortaliteit en het optreden van ziekte is tussen armere en rijkere landen en tussen sociale klassen binnen landen; deze kloof neemt nog toe door factoren als meer wegverkeer, grotere ongelijkheid in termen van inkomen, meer werkloosheid, minder sociale steun, marktliberalisering, grotere beschikbaarheid van alcohol en slechtere regelgevings- en handhavingsmechanismen; werklozen, etnische minderheden, gastarbeiders, vluchtelingen, gehandicapten en daklozen lopen extra gevaar;

Amendement 20

Aanbeveling aan de lidstaten, punt 2 quater (nieuw)

2 quater) maatregelen nemen om te zorgen dat databanken voor "goede praktijken" op het gebied van letselpreventie zijn gebaseerd op correcte gegevens die rekening houden met de lokale omstandigheden, en worden ondersteund door onderzoek dat de specifieke sociale, economische, infrastructurele en culturele voorwaarden aangeeft, waaronder het beleid met succes wordt uitgevoerd;

Amendement 21

Aanbeveling aan de lidstaten, punt 3

3) ervoor zorgen dat letselpreventie en bevordering van veiligheid een vaste plaats krijgen in de opleidingen voor werkers in de gezondheidszorg, zodat deze groepen als kundige adviseurs kunnen fungeren voor patiënten, klanten en het grote publiek;

3) ervoor zorgen dat letselpreventie en bevordering van veiligheid een vaste plaats krijgen door het onderwijs en de beroepsopleiding van werkers in de gezondheidszorg en andere sectoren te verbeteren, zodat deze groepen als kundige adviseurs kunnen fungeren voor patiënten, klanten en het grote publiek; het publieke bewustzijn met betrekking tot oorzaken en gevolgen vergroten, door te wijzen op de verantwoordelijkheden zowel van individuen als van de maatschappij, wat letselpreventie en de bevordering van veiligheid betreft.

Amendement 22

Aanbeveling aan de lidstaten, punt 3 bis (nieuw)

3 bis) ervoor zorgen dat verzekeringsmaatschappijen die toegang hebben tot letselgegevens, alle relevante gegevens verstrekken aan de lidstaten, zodat gemakkelijk vastgesteld kan worden op welke manieren en plaatsen ongevallen het vaakst voorkomen en deze informatie aangewend kan worden om de preventie te verbeteren;

Amendement 23

Verzoek aan de Commissie, punt 1

1) in het kader van het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid [1]en daarop volgende programma's steun te verlenen en prioriteit toe te kennen aan de opzet van een gemeenschappelijk monitoringsysteem, dat door de lidstaten verstrekte letselgegevens uit de nationale monitoringsystemen verzamelt, en om de gegevens in de database voor alle belanghebbende partijen makkelijk toegankelijk te maken;

1) steun te verlenen en prioriteit toe te kennen aan de opzet van een gemeenschappelijk monitoringsysteem, dat door de lidstaten verstrekte letselgegevens uit de nationale monitoringsystemen verzamelt, en om de gegevens in de database voor alle belanghebbende partijen makkelijk toegankelijk te maken;

Amendement 24

Verzoek aan de Commissie, punt 1 bis (nieuw)

1 bis) een wetgevingsvoorstel in te dienen voor het opzetten van een in de hele Gemeenschap werkend letselmonitoringsysteem, voor de uitwisseling van informatie over goede praktijken en de bekendmaking van de in punt 1 genoemde informatie aan het Europees Parlement en de Raad overeenkomstig artikel 251 van het Verdrag, met inbegrip van nadere informatie over de financiële gevolgen;

Amendement 25

Verzoek aan de Commissie, punt 2

2) een in de hele Gemeenschap werkend mechanisme tot stand te brengen voor de uitwisseling van "good practice" en de verspreiding van informatie aan alle relevante belanghebbende partijen;

Amendement 26

Verzoek aan de Commissie, punt 3 bis (nieuw)

3 bis) door middel van het Cohesiefonds en de Structuurfondsen acties in verband met letselpreventie en een betere en veiliger infrastructuur te steunen;

Amendement 27

Verzoek aan de Commissie, punt 4

4) de ontwikkeling van"good practice" en beleidsacties voor de zeven vastgestelde prioriteiten te ondersteunen en daarbij gebruik te maken van de middelen uit het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid en daarop volgende programma's, het algemeen kader voor de financiering van communautaire acties ter ondersteuning van het consumentenbeleid en het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling;

4) "good practice" en beleidsacties voor de acht vastgestelde prioriteiten te ontwikkelen; ervoor te zorgen dat in alle toekomstige programma's op het gebied van letselpreventie en bevordering van veiligheid rekening wordt gehouden met de verschillen in de gezondheidssituatie, die ontstaan doordat het vermogen van mensen om het hoofd te bieden aan sociale conflicten zonder tot geweld en zelfbeschadiging over te gaan, afneemt door een gebrekkige toegang tot sociale ondersteuning, slechte samenhang in een gemeenschap en sociale uitsluiting;

Amendement 28

Verzoek aan de Commissie, punt 5

5) vier jaar na goedkeuring van deze aanbeveling in een verslag te evalueren of de voorgestelde maatregelen goed werken of verdere stappen nodig zijn.

5) vier jaar na goedkeuring van deze aanbeveling in een verslag te evalueren of de voorgestelde maatregelen goed werken, of verdere stappen nodig zijn en om een gendereffectbeoordeling van bestaande en toekomstige maatregelen en acties te verrichten.

[1] Nog niet in het PB gepubliceerd.

--------------------------------------------------