Advies van het Comité van de Regio's over de "Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Tenuitvoerlegging van gendermainstreaming in de programmeringsdocumenten van de Structuurfondsen voor 2000-2006"

(2003/C 256/07)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien de "Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Tenuitvoerlegging van gendermainstreaming in de programmeringsdocumenten van de Structuurfondsen voor 2000-2006" (COM(2002) 748 def.);

gezien het besluit van de Europese Commissie van 20 december 2002 om het Comité overeenkomstig art. 256 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap over dit onderwerp te raadplegen;

gezien het besluit van zijn bureau van 14 mei 2002 om de commissie "Economisch en sociaal beleid" met de voorbereiding van het advies te belasten;

gezien het ontwerpadvies (CDR 83/2003 rev.) van de commissie "Economisch en sociaal beleid", goedgekeurd op 29 april 2003 (rapporteur: mevrouw Oldfather, lid van het Schots parlement, UK/PSE);

overwegende

dat de structuurfondsen het voornaamste communautaire instrument zijn voor herverdeling van de rijkdom in de EU, en dus een onmisbaar wapen in de strijd tegen sociaal onrecht;

dat de structuurfondsenprogramma's meer moeten worden toegespitst op de strijd tegen sociale uitsluiting, om zo de armoede in Europa aan te pakken, en dat met name meer aandacht moet uitgaan naar de grootste groep armen in Europa, nl. vrouwen;

dat gelijke toegang tot de middelen van de structuurfondsen voor zowel vrouwen als mannen een democratisch recht is,

heeft tijdens zijn 50e zitting van 2 en 3 juli 2003 (vergadering van 2 juli) het volgende advies met algemene stemmen goedgekeurd.

1. Standpunt van het Comité van de Regio's

1.1. Het Comité is ingenomen met de Commissiemededeling, waarin een breed overzicht wordt gegeven van de vooruitgang die is geboekt bij de toepassing van gendermainstreaming in het kader van de structuurfondsen, en staat achter de aanbevelingen.

1.2. Het verheugt zich erover dat de plaatselijke en regionale overheden in de programma's van de structuurfondsen de nodige armslag krijgen om gendermainstreaming in de Europese Unie te bevorderen.

1.3. Het deelt de zorg van de Commissie over een evenwichtige deelname van mannen en vrouwen aan de besluitvorming m.b.t. de structuurfondsen, en is van oordeel dat de toegang van vrouwen tot de middelen van de structuurfondsen niet kan worden verzekerd als zij niet op dezelfde voet als mannen kunnen deelnemen aan de planning, de besluitvorming en de evaluatie.

1.4. Het vindt dat gendermainstreaming gezien moet worden als een onmisbaar wapen in de strijd tegen sociaal onrecht in Europa, omdat haarden van nog op ruime schaal voorkomende marginalisering van vrouwen er beter mee in kaart kunnen worden gebracht.

2. Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

2.1. Het Comité dringt erop aan dat wordt erkend dat de plaatselijke en regionale overheden een belangrijke rol spelen bij de uitvoering van de programma's van de structuurfondsen, en met name goede diensten bewijzen bij de uitwisseling van adequate, doelmatige en toegankelijke goede praktijkvoorbeelden.

2.2. Het verzoekt de nationale en lokale autoriteiten zich actief in te zetten voor gendermainstreaming; sancties zijn daarbij onontbeerlijk.

2.3. Het Comité stelt voor de maatregelen te verscherpen en deze systematisch toe te passen, deskundigen op het vlak van gendermainstreaming op te leiden en via permanente en degelijke vormingscursussen te werken aan de bewustwording van al degenen die de doeltreffendheid van de tenuitvoerleggingsstrategieën rechtstreeks of onrechtstreeks kunnen beïnvloeden.

2.4. Het dringt erop aan dat de nodige middelen beschikbaar worden gesteld om gendermainstreaming te steunen en het vereiste niveau van capacity building te bereiken.

2.5. Het wijst op de noodzaak van capacity building en steun aan organisaties die zich bezighouden met genderbelangen; kleine vrouwenorganisaties zouden beter op de hoogte moeten worden gebracht van de mogelijkheden van de structuurfondsen, en de plaatselijke en regionale autoriteiten moeten hierbij een rol gaan spelen.

2.6. Het Comité pleit ervoor dat in het kader van de programma's van de structuurfondsen specifiek wordt aangetoond in hoeverre zij bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese werkgelegenheidsstrategie, en met name de doelstelling van Lissabon om de participatiegraad van vrouwen tegen 2010 op te trekken tot 60 %, alsook de doelstelling van Barcelona om te zorgen voor voldoende kinderopvang voor ten minste 90 % van de kinderen tussen drie jaar en de schoolplichtige leeftijd, en ten minste 33 % van de kinderen jonger dan drie.

2.7. Het deelt de ongerustheid van de Commissie over programma's die de genderstereotypes nog versterken, en verzoekt op dit vlak extra inspanningen te leveren in het kader van het actieplan terzake voor 2004.

2.8. Het verzoekt om een herziening van de programma's voor de doelstellingen 1 en 2, zodat deze meer kunnen worden toegespitst op de gelijkheid van vrouwen en mannen.

2.9. Het dringt erop aan dat gendereffectevaluaties worden uitgewerkt en voor alle drie de doelstellingen verplicht worden gesteld.

2.10. Het verwerpt de idee dat maatregelen op het gebied van ruimtelijke ordening, zoals infrastructuurinvesteringen, volledig los zouden staan van de genderproblematiek; de conform de verordening (art. 41, lid 2, sub c)) vereiste voorafgaande evaluaties moeten dan ook algemeen worden uitgevoerd.

2.11. Het verlangt dat bij de begrotingsactiviteiten (te beginnen die van de EU) rekening wordt gehouden met de genderproblematiek, zodat een gendergerichte begroting kan worden opgesteld.

2.12. Het pleit voor de opstelling van verregaander specifieke genderprogramma's, zodat op het niveau van de structuurfondsen meer aandacht uitgaat naar gendermainstreaming.

2.13. Het is van oordeel dat al degenen die bewust bezig zijn met de gender- en gelijkheidsproblematiek, zoals vrouwen-NGO's en genderdeskundigen, nauwer moeten worden betrokken bij alle fases van de programmering, de tenuitvoerlegging en het toezicht; dit moet worden georganiseerd in samenwerking met de plaatselijke en regionale overheden die hiervoor de tussenpersoon bij uitstek zijn.

2.14. Het Comité dringt erop aan dat bij ieder statistisch onderzoek en/of toetsing op Europees of nationaal niveau gegevens worden uitgesplitst naar kunne, zodat beter kan worden nagegaan en beoordeeld of er sprake is van vooruitgang (of achteruitgang) op het vlak van gelijkheid.

Brussel, 2 juli 2003.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Albert Bore