COMVIISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(93) 509 def. 
Brussel, 15 november 1993 
GROENBOEK BETREFFENDE GARANTIE OP CONSUMPTIEGOEDEREN 
EN SERVICE NA VERKOOP 
(door de Coanissle Ingediend) 
GROENBOEK BETREFFENDE GARANTIE OP CONSUMPTIEGOEDEREN 
EN SERVICE NA VERKOOP 
INHOUDSOPGAVE 
I - INLEIDING 
II - WETTELIJKE GARANTIE. HANDELSGARANTIE. SERVICE 
A. WETTELIJKE GARANTIE 
B. HANDELSGARANTIE 
C. SERVICE 
III - JURIDISCHE SITUATIE IN DE LID-STATEN 
A. WETTELIJKE GARANTIE 
1. Juridische basis 
2. Het begrip 'gebrek' 
3. Garantieplichtigen 
4. Begunstigden van de garantie 
5. Rechtsgevolgen van de garantie 
6. Garantietermijnen en actietermijn 
7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
B. HANDELSGARANTIE 
C. SERVICE 
IV - SITUATIE OP HET NIVEAU VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT 
A. WETTELIJKE GARANTIE 
2 -
1. Richtlijn van de Raad 85/374/EEG inzake de aansprakelijkheid 
voor produkten met gebreken. 
2. Richtlijn van de Raad 93/13/EEG inzake oneerlijke bedingen in 
consumentenovereenkomsten. 
3. Richtlijn van de Raad 84/450/EEG inzake misleidende reclame. 
4. Jurisprudentie van het Hof van Justitie. 
4.1 Alsthom v. Sulzer. 
4.2 Jakob Handtke TMCS. 
5. Conclusie. 
B. HANDELSGARANTIE 
1. De richtlijn van de Raad inzake oneerlijke bedingen in 
consumentenovereenkomsten. 2.Het mededingingsrecht. 
2.1 Verordeningen (EEG) nrs. 1983/83 en 1984/83, 
betreffende groepen alleenverkoopovereenkomsten 
respectievelijk groepen exclusieve 
- afnameovereenkomsten,; 
2.2 Verordening (EEG) nr. 123/85 betreffende groepen af zet -
en klantenserviceovereenkomsten inzake motorvoertuigen. 
2.3 Verordening (EEG) nr. 4087/88 van de Commissie 
betreffende groepen franchiseovereenkomsten. 
2.4 Conclusie. 
C. SERVICE 
V - BEOORDELING VAN DE SITUATIE IN HET KADER VAN DE INTERNE MARKT 
A. MET BETREKKING TOT DE WETTELIJKE GARANTIE 
1. Vaststelling van de van toepassing zijnde wet. 
1.1 Toepasbaarheid van het Verdrag van Rome op 
consumentenovereenkomsten. 
1.2 Vaststelling van de van toepassing zijnde wet Algemene 
regels. i 
1.3 Vaststelling van het van toepassing zijnde recht bij 
- 3 
bepaalde contracten die afgesloten zijn door de 
consument. 
1.4 Werkingssfeer van het Verdrag van Rome op het gebied van 
consumentenbescherming bij grensoverschrijdende 
overeenkomsten. 
1.5 Bijzondere bepalingen op het niveau van de Lid-Staten. 
2. De diversiteit van de wettelijke bepalingen. 
B. MET BETREKKING TOT DE HANDELSGARANTIE 
1. Diversiteit en vaagheid van handelsgaranties. 
1.1 Gebreken die vallen onder handelsgaranties. 
1.2 De part i jen die de garant i everp 1 i cht i ngen moeten nakomen 
en de begunstigden van de garantie. 
1.3 Rechten van de consument voortvloeiende '''•$$£$> -Sfë; 
IfX.: 
. toepassing van de garantie. i\^ÊW> •i-:-SÊX^Ê^ 
1.4 Duur van de garantie. ' :i^||^p||||^^^^l 
1.5 Formele voorwaarden voor de toepasstóilvSn^élpé^HwiiS1 
1.6 Voorlichting van de consument over de handelsgarantie. 
1.7 Andere diensten. ?: :^f -' 
1.8 Verhouding tussen handels- en wettelijke garantie. 
1.9 Geografische werkingssfeer van de garanties. 
1.10 Conclusie. 
2. Ontbreken van een algemeen juridisch kader. 
C. MET BETREKKING TOT DE SERVICE 
VI - MOGELIJKE OPLOSSINGEN 
A. WETTELIJKE GARANTIE 
1. De oplossing van het Internationaal Privaatrecht 
2. De oplossing van de harmonisatie. 
2.1 Algemene harmonisatie. 
4 -
2.2 Harmonisatie gericht op consumentenbescherming. 
2.2.1 Het subjectieve criterium. 
2.2.1 Het objectieve criterium. 
3. Het stelsel van de wettelijke garantie. 
3.1 Voorwerp van garantie (gedekte gebreken). 
3.2 Garantieplichtigen. 
3.3 Begunstigden van de garantie. 
3.4 Rechtsgevolgen van de garantie. 
3.5 Voorwaarden voor de toepassing van de garantie. 
3.5.1 Niet op de hoogte zijn van het gebrek. 
3.5.2 Het reeds aanwezig zijn van het gebrek. 
3.5.3 Officiële kennisgeving aan de 
garantieplichtige. 
3.5.4 Garantietermijn. 
3.6 Verhouding tot de handelsgarantie. 
3.7 Dwingend karakter van de wettelijke garantie. 
3.8. Consumentenvoorlichting. 
B. HANDELSGARANTIE 
1. De reglementaire en unitaire optie. 
2. De vrijwillige optie. 
3. De gemengde optie. 
3.1 De communautaire wettelijke bepalingen die van 
toepassing zijn op de handelsgarantie. 
3.1.1 Juridische aard van de garantie. 
3.1.2 Verhouding tot de wettelijke garantie. 
3.1.3 Voorwerp van garantie (gedekte gebreken) 
en garantieperiode. 
3.1.4 Garantieplichtigen. 
3.1.5 Begunstigden van de garantie. 
3.1.6 Voorwaarden voor de toepassing van de 
garantie. 
3.1.7 Formele vereisten. 
3.1.8 Doorzichtigheid. 
3.1.9 Reclame. 
3.2 De Europese garantie. 
C. SERVICE 
VII - CONCLUSIES 
Bijlagen: 
I. Vergelijkende tabellen van wetgevingen op het niveau van de Lid­
staten. 
II. Ierse wet betreffende handelsgarantie en service na verkoop. 
III. Code van de Deense Ombudsman voor goede praktijken betreffende de 
handelsgarantie. 
IV. Gedragscode van het British Retail Consortium betreffende de 
handelsgarantie. 
V. Discussienota van het D.T.I. (U.K.) over de wettelijke en de 
handelsgarantie. ...i : ,: 
VI. Enkele illustratieve gevallen van consumentenproblemenVin:verband 
met garantie en service na verkoop. .- **•* ^ •j,"c 
- t~ 
GROENBOEK BETREFFENDE GARANTIE OP CONSUMPTIEGOEDEREN 
EN SERVICE NA VERKOOP 
I-INLEIDING 
1. Dit Groenboek over de garantie op consumptiegoederen en de service 
na verkoop is herhaaldelijk door de Commissie aangekondigd, het 
laatst in het tweede Driejaren Actieplan betreffende het 
consumentenbeleid (1993-1995) onder de titel "De interne markt in 
dienst van de Europese consument" (C0M(93)378 def. van 28 juli 
1993). In dit document heeft de Commissie verklaard dat aan het 
gebied van de garantievoorwaarden en de service bijzonder belang 
moet worden toegekend om de consument ertoe aan te moedigen voordeel 
uit de interne markt te halen. Grensoverschrijdende aankopen kunnen 
alleen dan in omvang en belangrijkheid toenemen wanneer de consument 
de zekerheid heeft dat hij, ongeacht de plaats Van vestiging van de 
leverancier, op dezelfde garantievoorwaarden en service aanspraak 
kan maken.. 
De diensten van de Commissie hebben in de maanden januari en 
februari van dit jaar twee hoorzittingen georganiseerd, één met de 
Lid-Staten en de tweede met de betrokken economische kringen. In 
april werd een presentatie van de lopende werkzaamheden gevolgd door 
een discussie in het Comité van handel en distributie (CCD). 
Parallel met en aansluitend op deze raadplegingen hebben bilaterale 
contacten plaatsgevonden met alle sociale actoren die van hun 
belangstelling voor deze materie hebben blijk gegeven. Voorzover 
mogelijk bevat dit Groenboek de suggesties die tijdens dit overleg 
zijn gedaan, zodat het mogelijkerwijs aan de uitgesproken 
verwachtingen beantwoordt. 
De presentatie van dit Groenboek vormt tevens een antwoord op de 
officiële verzoeken van de verschillende communautaire instellingen. 
De Raad, het Europese Parlement en het Economisch en Sociaal Comité 
hebben nog onlangs de Commissie verzocht om maatregelen betreffende 
het vraagstuk van de garanties en service te nemen. 
- 7 
De voorafgaande raadplegingen hebben duidelijk aangetoond dat dit 
Groenboek met groot ongeduld wordt verwacht. Een aantal nationale 
overheden werken aan projecten ter hervorming van hun intrn recht en 
wachten op het resultaat van de besprekingen op communautair niveau 
om hun initiatieven te concretiseren. Dit geldt vooral voor de 
Britse autoriteiten die met het oog op de hervorming van het 
nationale recht in februari 1992 een openbaar discussiestuk hebben 
gepubliceerd. Dit document is wegens zijn grote algemeen belang als 
bijlage in dit Groenboek opgenomen. Het bedrijfsleven verwacht op 
zijn beurt een document dat een bestandopname geeft van de huidige 
juridische situatie op zowel nationaal als communautair niveau en de 
grondslag kan vormen voor een algemene discussie over de 
mogelijkheden tot vereenvoudiging en verbetering van de bestaande 
regels. Het bedrijfsleven heeft veel belangstelling getoond voor het 
denkbeeld om een Europese garantie in te voeren, die in heel de 
interne markt geldig is ëh waarbij de ondernemingen zich kunnen 
aansluiten. De consumenten tenslotte wachten op een document waarin 
recht wordt gedaan aan hun specif ieke bezorgdheid ten aanzien van de 
werking van garanties en service in het kader van de interne markt 
en dat de discussie over mogelijke maatregelen tot verbetering van 
de huidige situatie op gang kan brengen. Het Groenboek wil aan al 
deze verwachtingen tegemoetkomen. 
Het onderhavige Groenboek heeft meerdere doelen: analyse van de 
bestaande situatie, aanduiding van de problemen waarmee consumenten 
en marktdeelnemers worden geconfronteerd en het in hoofdlijnen 
aangeven van een aantal mogelijke oplossingen op communautair 
niveau. 
De Commissie heeft enerzijds het voornemen alle instellingen van de 
Gemeenschap en alle belanghebbende sociale actoren, zowel op 
Europees als op nationaal niveau en zowel op wettelijk niveau als op 
dat van de handelspraktijken, passende informatie over de huidige 
situatie te verschaffen en anderzijds een diepgaande openbare 
discussie over de op communautair niveau te nemen maatregelen om de 
aangeduide problemen op te lossen, aan te zwengelen. 
- 8 
Deze stap vormt op zich een voorbeeld van de toepassing door de 
Commissie van een transparant beleid en van de eerbiediging van het 
subsidiariteitsbeginsel en maakt deel uit van de huidige 
inspanningen van de Commissie om een zo breed mogelijk overleg te 
bevorderen voordat enig nieuw initiatief wordt voorbereid. De 
publikatie van dit Groenboek zal eveneens bijdragen tot de 
verduidelijking van de betrekkingen tussen de reeds bestaande 
communautaire wetgeving die van invloed is op met de garantie 
verband houdende vraagstukken, en het geldende nationale recht. Door 
middel van deze operatie kan de bestaande situatie in het licht van 
het subsidiariteitsbeginsel woren geëvalueerd ten einde tot een 
eventuele vereenvoudiging van de bestaande voorschriften te komen. 
Het eerstvolgende hoofdstuk geeft een afbakening van de begrippen 
'wettelijke garantie', 'handelsgarantie' en 'service', die de 
fundamentele begrippen zijn waarop alle latere ontwikkelingen 
stoelen. .Onder 'wettelijke garantie' wordt de traditionele 
bescherming verstaan die in elk nationaal recht bestaat en 
rechtstreeks voortvloeit uit de wet, volgens welke de verkoper (of 
eventueel ook andere personen) ten opzichte van de koper 
verantwoordelijk is voor gebreken aan de verkochte produkten. De 
werking en de uitvoeringsvoorwaarden van deze garantie worden 
rechtstreeks door de nationale wetgeving vastgesteld. Onder 
'handelsgarantie' wordt verstaan: alle extra voordelen die 
facultatief door de producent worden aangeboden, dan wel door de 
verkoper van het goed of door enige andere persoon in de 
distributieketen van het produkt. De werking en de 
uitvoeringsvoorwaarden van deze garantie worden vrijelijk 
vastgesteld door degene die deze aanbiedt. De 'service' wordt in dit 
Groenboek in strikte zin genomen, dat wil zeggen de dienstverlening 
die niet gebonden is aan de uitvoering van een garantie en bijgevolg 
alleen tegen geldelijke vergoeding wordt geleverd. 
In hoofdstuk III wordt het juridische kader van elke Lid-Staat kort 
uiteengezet en geanalyseerd. Hierbij is de voorkeur gegeven aan een 
thematische methode, in plaats van aan een beschrijving van de 
rechtsstelsels van de Lid-Staten. De beschrijving naar onderwerp 
wordt aangevuld met analytische tabellen waarin de belangrijkste in 
de Lid-Staten van toepassing zijnde bepalingen worden samengevat 
(als bijlage bij het onderhavige Groenboek). De Ierse wetgeving 
inzake handelsgarantie en service, evenals de aanbevelingen van de 
Deense Ombudsman op dit terrein - die een voortrekkersrol en een 
voorbeeldfunctie voor de initiatieven van de Lid-Staten op dit 
gebied vervullen - zijn eveneens als bijlage bij dit verslag 
opgenomen. 
Hoofdstuk IV geeft een uiteenzetting van de huidige situatie van het 
Gemeenschapsrecht op deze terreinen. 
In hoofdstuk V wil men komen tot een synthese van de belangrijkste 
problemen voor de consumenten en marktdeelnemers in het kâder van de 
interne markt. Hier zal het probleem worden besproken van nationale 
wetgeving die van toepassing is op de wettelijkegaranjtijOn/het 
geval van grensoverschrijdende transacties. ;Verder ^worden' de 
handelspraktijken betreffende de door de marktdeelnemers^aàpgeébden 
garantie bestudeerd. T 
In hoofdstuk VI worden enkele ideeën voor mogelijke acties op 
communautair niveau naar voren gebracht, ter stimulering en voeding 
van de openbare discussie die de Commissie aan de hand van dit 
Groenboek wil aanzwengelen. Op het niveau van de Lid-Staten heeft de 
Britse regering (Ministerie van Handel en Industrie) een zeer 
interessante discussienota gepubliceerd, met het oog op de 
herziening van het eigen recht. Dit document is als bijlage 
opgenomen. 
In dit kader en onder eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel 
geeft de Commissie er de voorkeur aan zich te concentreren op de 
vraagstukken met betrekking tot de verkoop van produkten, alhoewel 
zij zich ervan bewust is dat soortgelijke problemen zich op het 
- 10 -
gebied van de diensten kunnen voordoen1. Door hun heterogene en 
pluriforme karakter kunnen de diensten echter moeilijk op globale 
wijze behandeld worden. 
Toch vertonen diensten, voor zover ze betrekking hebben op 
consumptiegoederen (installatie, verhuur, reparatie van een goed), 
veel gelijkenis met de onderwerpen die in dit Groenboek behandeld 
worden. Overigens wordt tegenwoordig op verrichte diensten niet 
zelden ook door de serviceverlener zelf handelsgarantie gegeven. Men 
dient zich dan ook af te vragen of het wenselijk is de aandacht naar 
deze diensten uit te breiden. 
In het kader van de naar voren gebrachte denkbeelden omtrent 
mogelijke oplossingen voor de gestelde problemen beperkt het 
Groenboek de reflectie tot de verkoop van 'roerende, duurzame en 
nieuwe gebruiksgoederen' aangezien dit het type goederen is waarvan 
de grensoverschrijdende aankoop vooral problemen oplevert. De vraag 
of het toepassingsgebied van deze maatregelen nog verder beperkt 
moet worden door de referentie aan het traditionele begrip van 
consument, wordt opengelaten. In dezelfde optiek van eerbiediging 
van het subsidiariteitsbeginsel concentreert de analyse van de 
problemen in verband met de service in de strikte zin zich in het 
Groenboek uitsluitend op het aspect van de service na verkoop die 
nog meer problemen schijnt te kunnen veroorzaken voor de goede 
werking van de gemeenschappelijke markt: de kwestie van de 
beschikbaarheid van reserve-onderdelen die noodzakelijk zijn om het 
normale gebruik, het onderhoud of de reparatie van de goederen 
tijdens hun gehele normale levensduur te waarborgen. 
Met betrekking tot de denkbeelden voor eventuele acties wordt in het 
Groenboek duidelijk gemaakt dat de Commissie niet voornemens is om 
definitieve oplossingen voor de bestudeerde problemen aan te dragen, 
1 De voorstellen van de Commissie inzake de richtlijn betreffende 
oneerlijke bedingen omvatten overigens een bepaling met betrekking tot de 
garantie op diensten (zie artikel 6, lid 4 van het gewijzigde voorstel, 
hierna beschreven in hoofdstuk IV.2). 
11 
noch zelfs nu reeds een bepaalde voorkeur voor een of andere 
mogelijke oplossing uit te spreken. Het gaat er alleen om, enkele 
aanwijzingen en richtingen aan te geven die tijdens de toekomstige 
werkzaamheden verder kunnen worden verkend, en zo een openbare 
discussie uit te lokken, waaruit ongetwijfeld nieuwe elementen naar 
voren komen die een nieuw licht werpen op de aangesneden kwesties. 
Het Groenboek beperkt zich er derhalve toe, enkele opties voor te 
stellen die ten aanzien van de gestelde doelen passend lijken. 
De door de Commissie in dit Groenboek gedane keuzen met betrekking 
tot eventuele oplossingen zijn gebaseerd op methodologische 
overwegingen en bevatten geen waarde-oordeel over de een of andere 
geanalyseerde oplossing. Vanzelfsprekend verwacht de Commissie 
commentaar op de ontwikkelde analyses, maar zij gaat er tevens van 
uit dat de belanghebbenden ook zelf de door de Commissie "minder 
gewaardeerde" opties analyseren en ontwikkelen indien zij zulks 
wenselijk achten. In ieder geval bevat het Groenboek een groot 
aantal suggesties die lopen van maatregelen tot harmonisering van de 
nationale wetgevingen tot oplossingen die louter en alleen gebaseerd 
zijn op zelfreglementering op basis van vrijwilligheid. 
2. Elk jaar ondervinden duizenden consumenten problemen in verband met 
klachten over produkten met gebreken. Dit soort klachten is een van 
de meest voorkomende bronnen van conflicten tussen de verkoper en de 
consument. De klachtendossiers van de consumentenbonden bestaan 
overwegend uit zulke klachten. Een aantal illustratieve gevallen van 
dergelijke problemen is in een bijlage opgenomen. 
Het 'Office of Fair Trade' (OFT) in Groot-Brittannië heeft in de 
loop van dit jaar onderzoek gedaan naar de problemen die consumenten 
ondervinden bij het daadwerkelijk verkrijgen van de garantie die 
door verkopers of producenten op produkten wordt gegeven. Volgens 
dit onderzoek heeft 24% van de consumenten die gepoogd hebben hun 
recht op garantie te doen gelden, hierbij problemen ondervonden en 
12 -
geen bevredigend resultaat behaald.2 Bij sommige produkten komen 
vaker problemen voor dan bij andere, zoals blijkt uit onderstaand 
overzicht: 
- Meubels, tapijten 47% 
- Auto's 28% 
- Video (incl. camcorder) 25% 
- Radio, Audio, Hifi 22% 
- Computers 22% 
- Stofzuigers 22% 
- Merkloze produkten in het algemeen 22% 
- Horloges 20% 
- Was- en droogmachines 14% 
De problemen die zich op nationaal niveau voordoen, kunnen alleen 
nog maar complexer worden als de consument verbintenissen met een 
internationaal karakter aangaat. Dit is een van de redenen waarom de 
instellingen van de Gemeenschap herhaaldelijk en reeds jaren geleden 
erkend hebben dat het noodzakelijk is de consument te helpen om zijn 
rechten op een efficiënte manier te doen gelden. Rechten die zowel 
uit de wettelijke garantie voortvloeien als, in voorkomend geval, 
uit de handelsgarantie die uit hoofde van een handelsovereenkomst 
gegeven wordt. Wil de consument op de markt (en) van de Europese 
Gemeenschap een volwaardige partner worden, dan is het van 
essentieel belang dat hij een beroep op deze hulp kan doen. 
Hoewel men tot nu toe dit probleem als enigszins theoretisch zou 
kunnen beschouwen, is het met de "eenwording van de Europese markt" 
sinds begin 1993 zeer concreet geworden. 
Om de interne markt op efficiënte wijze te laten functioneren, 
dienen de garanties met betrekking tot produkten die de consument in 
een ander land heeft gekocht onverminderd te worden nagekomen in het 
land waar deze consument woont. 
2 Ten opzichte van het in 1984 gehouden onderzoek is het percentage 
ontevreden consumenten toegenomen; in 1984 bedroeg dit nog circa 22%. 
13 -
In dit verband dient gewezen te worden op de resultaten van een 
Eurobarometeronderzoek uit 1991.3 Uit deze opiniepeiling is 
duidelijk gebleken dat problemen bij het ruilen of laten repareren 
van produkten die in een ander land zijn gekocht de voornaamste 
oorzaak zijn van de aarzeling (53%) van de consument om in het 
buitenland te kopen. In opdracht van de Commissie van de Europese 
Gemeenschappen werd in 1990 onderzoek gedaan naar de klachten met 
een grensoverschrijdend karakter die behandeld werden door nationale 
instellingen. Hierin werd aangetoond dat een groot percentage van 
deze klachten tenminste voor een deel betrekking had op gebrekkige 
produkten of diensten met gebreken (waarbij het percentage tussen de 
50% en 70% lag, al naar gelang de Lid-Staat) of, meer concreet, op 
problemen ten aanzien van het daadwerkelijk verkrijgen van de 
handelsgarantie of service (tussen 10% en 75%). Het ligt voor de 
hand dat de consumenten die een slechte ervaring hebben opgedaan met 
een grensoverschrijdende aankoop slechts aarzelend opnieuw daartoe 
zullen overgaan en een sceptische houding zullen aannemen ten 
aanzien van het Europese integratieproces en de echte zin" van de 
interne markt. Enige leden van het Europese Parlement hebben zich 
reeds tot spreekbuis van deze bezorgdheid gemaakt, met name door 
middel van schriftelijke vragen aan de Commissie.4 
Het wordt steeds duidelijker dat voor de uiteindelijke 
verwezenlijking van de interne markt een communautaire behandeling 
is vereist van de problemen die verbonden zijn aan de garantie op 
consumptiegoederen en -diensten, alsmede van de service. De grote 
economische ruimte zonder grenzen zal pas dan volledig verwezenlijkt 
kunnen worden als, naast het vrije verkeer van goederen en diensten, 
tevens het "vrije verkeer" van de consument als koper van goederen 
en gebruiker van diensten verzekerd is. 
Het Hof van Justitie heeft overigens duidelijk erkend dat het "vrije 
3 Eurobarometer nr. 35, juli 1991 
4 Zie Schriftelijke vraag nr. 1881/91 van de heer Elio Di Rupo, PB nr. C 
66 van 16 maart 1992, p. 40. 
- 14 
verkeer van goederen niet alleen betrekking heeft op de 
professionele handel, maar ook op particulieren. Dit houdt in [...] 
dat consumenten die in een Lid-Staat wonen zich vrij naar het 
grondgebied van een andere Lid-Staat kunnen begeven om hier onder 
dezelfde voorwaarden als de plaatselijke bevolking inkopen te 
doen".5 
Deze vrijheid wordt belemmerd door taal-, culturele, psychologische 
en juridische barrières. Hierdoor kunnen consumenten moeilijker 
profiteren van de voordelen van de grote interne markt, wanneer zij 
produkten of diensten buiten de eigen landsgrenzen aanschaffen. 
Het versterken van het vertrouwen van de consument in de grote 
interne markt en het stimuleren van de consument tot een actieve 
deelname daaraan houdt in, dat er zodanige voorwaarden geschapen 
moeten worden dat de consument zich verzekerd weet van zijn rechten 
en ervan overtuigd is dat hij deze rechten binnen de gehele interne 
markt kan doen gelden. 
3. Dit probleem deed zich overigens al ver vóór de voltooiing van de 
Interne Markt voor. Communautaire activiteiten op het gebied van 
garanties werden al aangekondigd bij het eerste voorbereidende 
programma van de Europese Economische Gemeenschap inzake een beleid 
van bescherming en voorlichting van de consument.6 
In dit programma bevestigde de Raad dat de consument voor duurzame 
consumptiegoederen recht heeft op een bevredigende service. 
Gezien deze erkenning werden in 1975 de volgende prioriteiten 
vastgesteld door de Raad: enerzijds de strijd tegen onrechtmatige 
handelspraktijken, met name op het gebied van garantievoorwaarden, 
vooral voor duurzame goederen, en anderzijds harmonisatie van de 
5 Arrest GB-INNO-BM van 07-03-'90, Zaak C-362/88, Jurispr. 1990, p.667 punt 
8. 
6 Resolutie van de Raad van 14 april 1975, PB nr. C 92 van 25 april 1975, 
p.l. 
- 15 
wettelijke bepalingen inzake produktaansprakelijkheid ter 
verbetering van de bescherming van de consument.7 
In 1981, in het tweede programma van de EEG inzake een beleid van 
bescherming en voorlichting van de consument8, werd de behoefte aan 
enerzijds de bescherming van economische belangen ten aanzien van 
een gebrekkig produkt, en anderzijds een bevredigende service, 
nogmaals erkend. Meer in het bijzonder heeft de Raad de Commissie 
verzocht de mogelijkheden te bestuderen tot verbetering van de 
kwaliteit van de service, die wordt verleend door fabrikanten en 
leveranciers van produkten en diensten, evenals door bedrijven die 
onderhouds- en réparâtiewerkzaamheden uitvoeren, met name voor wat 
betreft de garantieperiode, de transport- en opslagkosten en de 
beschikbaarheid van reserveonderdelen. Verder heeft de Raad de 
Commissie verzocht te onderzoeken welke middelen noodzakelijk zijn 
en "de passende initiatieven te nemen met het oog op het verbeteren 
van de garant ievoorwaarden van de kant van de fabrikant en/of 
leverancier, alsmede van de servicevoorwaardeni zowel langs 
wettelijke weg als, in voorkomend geval, <Joor middel van 
overeenkomsten tussen belanghebbenden, met name ter verbetering van 
de contractbepa1i ngen". 
Op een gegeven moment heeft de Raad bepaald dat de prioriteit lag 
bij de sectoren motorvoertuigen en elektrische huishoudapparaten', 
hetgeen overeenkwam met het verzoek van het Raadgevend 
Consumentencomité in zijn advies betreffende het ontwerp-
actieprogramma.10 Het is overigens interessant vast te stellen dat 
7 Dit laatste prioritair beleidspunt beperkt zich tot de vergoeding van 
uitsluitend fysieke schade (lichamelijk en materieel) en sluit bovendien 
de vergoeding van de schade uit die ontstaan is aan het gebrekkige produkt 
zelf. 
8 Resolutie van de Raad van 19 mei 1981, PB nr. C 133 van 3 juni 1981. 
9 ibid, punt 35 a). 
10 CCC/44/79 van 24 april 1979. 
- 16 -
het Europese Parlement, ten tijde van de goedkeuring van het advies 
over de mededeling van de Commissie betreffende dit programma, de 
Commissie reeds had verzocht een richtlijn op te stellen betreffende 
de service, nadat het erop had gewezen dat tijdens een openbare 
hoorzitting over het tweede communautaire programma naar voren was 
gekomen dat aan een dergelijk initiatief veel belang werd gehecht. 
In 1986 werd een nieuwe weg ingeslagen met de Resolutie van de Raad 
van 23 juni betreffende de toekomstige koers van het EEG-beleid 
inzake de bescherming en behartiging van consumentenbelangen11, welke 
resolutie verwijst naar de volgende Mededeling van de Commissie: 
"Nieuwe impuls voor het beleid ter bescherming van de consument".12 
In deze mededeling immers wees de Commissie expliciet op de 
problemen voor de consument als hij zich wil beroepen op de garantie 
op produkten die hij in andere Lid-Staten gekocht heeft, terwijl de 
eventueel grensoverschrijdende dimensie van het probleem daarvóór 
nog niet met zoveel woorden aan de orde was geweest. De Commissie 
verklaarde bij deze gelegenheid dat de garantie, die als service 
verbonden is aan een produkt en van toepassing is op een duurzaam 
consumptiegoed, nagekomen dient te worden in het land waar de 
consument woont, zelfs als het goed in een ander land gekocht is. De 
Commissie kondigde in dit document aan, de "problemen waarmee de 
consument geconfronteerd wordt voor wat betreft de werking van de 
garantie en de service" te zullen bestuderen en voornemens te zijn 
passende voorstellen te doen. 
In 1989 verzocht de Raad in zijn resolutie over de toekomstige 
prioriteiten bij de stimulering van het beleid inzake 
consumentenbescherming13 de Commissie opnieuw om zich te buigen over 
de mogelijkheid tot het nemen van initiatieven op het gebied van 
garanties en service. 
11 PB nr. C 167 van 5 juli 1986. 
12 COM (85)314 def. 
13 PB nr. C 294 van 22 november 1989. 
- 17 
In het in 1990 door de Commissie14 gepubliceerde driejarige actieplan 
voor het beleid ter bescherming van de consument in de EEG, dat 
gevolg gaf aan bovengenoemde resolutie, werd, meer nog dan in de 
tekst van 1986, de nadruk gelegd op de noodzaak van een 
communautaire benadering van het probleem van de garantie met het 
oog op het goed functioneren van de interne markt. Er zouden 
maatregelen getroffen dienen te worden die de consument in staat 
stellen in de gehele Gemeenschap aankopen te doen. Er zou 
vastgesteld moeten worden welke bepalingen van het in de Lid-Staten 
van kracht zijnde verbintenissenrecht de consument ervan af zouden 
kunnen houden in het buitenland te kopen, en voor zover mogelijk 
zouden dergelijke bepalingen afgeschaft moeten worden. De Commissie 
stelde zich ten doel de mogelijke initiatieven ter vereenvoudiging 
van grensoverschrijdende contracten, garanties en service voor de 
consument te onderzoeken. 
In 1992 tenslotte acht de Raad, in zijn Resolutie inzake de 
toekomstige prioriteiten bij de ontwikkeling van^ét te leid ter 
bescherming van de consument15, het noodzakelijk exjra maatregelen 
te treffen, zodat de consument vertrouwen kan hebben in de werking 
van de interne markt, met name voor wat betreft de garanties. De 
Raad verzoekt de Commissie "de bruikbaarheid en de opportuniteit van 
de onderlinge aanpassing van de wetgevingen betreffende garantie, en 
van de verbetering van de service voor goederen en diensten op de 
interne markt" te beoordelen. 
Het Europese Parlement heeft ook meerdere malen aangedrongen op de 
noodzaak van communautaire actie op het gebied van garanties en 
service. Zeer recentelijk heeft het Parlement, in zijn Resolutie van 
11 maart 1992", de Commissie verzocht om "de wettelijke bepalingen 
COM (90)98 def. van 3 mei 1990. 
PB nr. C 186 van 23 juli 1992. 
16 Resolutie betreffende de normen voor consumentenbescherming en 
volksgezondheid in het kader van de totstandkoming van de interne markt 
(verslag-Albert), PB nr. C 94 van 13 april 1992, p. 217. 
- 18 -
inzake garantie op het niveau van de Lid-Staten te bestuderen en 
bepalingen voor te stellen ter vaststelling van een Europees 
minimumniveau, met behoud van de mogelijkheid tot ruimere 
contractuele garanties, die zorgen voor een specifieke vorm van 
mededinging en die niet onder de communautaire wetgeving zouden 
moeten vallen". 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft, in zijn advies van 
26 september 199117 over de voltooiing van de interne markt en de 
consumentenbescherming, uitdrukkelijk de aandacht gevestigd op 
bepaalde incoherenties, waar de praktijkervaringen van de consument 
niet overeenstemmen met de officiële lezing, met name op het gebied 
van garanties bij grensoverschrijdende aankopen. Het Comité heeft de 
Commissie verzocht de noodzakelijke werkzaamheden aan te vangen ter 
bescherming van de consument op het gebied van garantie en service, 
in het kader van de openstelling van de Europese grenzen en de 
internationalisering van consumentenovereenkomsten. In zijn advies 
over consument en interne markt van 24 november 1992lê heeft het 
Economisch en Sociaal Comité opnieuw benadrukt dat "bijzondere 
aandacht moet worden geschonken aan de vaststelling van 
communautaire bepalingen op basis waarvan de consument zich kan 
beroepen op garantie tegen verborgen gebreken, die werking heeft op 
het grondgebied van de gehele Europese Gemeenschap". 
Met het aannemen van de richtlijn inzake de 
produktaansprakelijkheid19 en de richtlijn betreffende oneerlijke 
bedingen20 zijn reeds maatregelen getroffen die enigszins in deze 
17 PB nr. C 339 van 31 december 1991, p. 16. 
18 PB nr. C 19 van 21 januari 1993. 
19 Richtlijn van de Raad nr. 85/374/EEG van 25 juli 1985 betreffende de 
onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen 
van de Lid-Staten inzake de aansprakelijkheid voor produkten met gebreken. 
PB nr. L 210 van 7 augustus 1985, p. 29. 
20 Richtlijn van de Raad nr. 93/13/EEG van 5 april 1993, PB nr. L 95 van 
21 april 1993, p.29. 
19 -
richting gaan. Zodra deze laatste richtlijn door alle Lid-Staten in 
eigen wettelijke bepalingen is omgezet, kan de consument er zeker 
van zijn dat eventuele oneerlijke bedingen in adhesiecontracten, 
bijvoorbeeld in de algemene verkoopvoorwaarden, nergens in de 
interne markt als verzet aangevoerd kunnen worden. Deze 
"verbodsbepalingen" dienen echter aangevuld te worden met 
"gebodsbepalingen" betreffende de rechten van de consument die 
voortvloeien uit de aankoop van een produkt of dienst. De consument 
dient altijd, onafhankelijk van het land binnen de interne markt 
waar hij een goed heeft gekocht, een beroep te kunnen doen op 
efficiënte service en op te kunnen treden tegen eventuele gebreken 
van het gekochte produkt. Zolang deze garanties niet bestaan, zal de 
Europese consument zich blijven beperken tot de nationale, regionale 
of lokale markt. 
In het kader van de werkzaamheden naar aanleiding van het voorstel 
voor een richtlijn van de Raad inzake oneerlijke bedingen in 
consumentenovereenkomsten21, heeft de Commissie zélfs overwogen een 
eerste harmonisatiemaatregel te treffen inzake bepaalde aspecten van 
de wettelijke en handelsgarantie op roerende goederen en de 
wettelijke garantie op diensten. De Raad heeft het echter meer 
opportuun geacht dergelijke zaken afzonderlijk en diepgaander te 
regelen en heeft de opname van deze bepalingen in de richtlijn over 
oneerlijke bedingen verworpen. De Raad heeft de Commissie verzocht 
te onderzoeken op welke wijze de wettelijke bepalingen betreffende 
garantie van de Lid-Staten onderling aangepast kunnen worden inzake 
contracten die met de consument worden gesloten, en op basis hiervan 
eventueel een voorstel voor een richtlijn inzake de harmonisatie van 
de wetgevingen van de Lid-Staten op dit gebied aan hem voor te 
leggen"22. 
21 Aanvankelijk voorstel PB nr. C 243 van 28 september 1990, p.2. Gewijzigd 
voorstel PB nr. C 73 van 24 maart 1992, p.7. 
22 Verklaring van de Raad in de notulen tijdens het aannemen van de 
richtlijn inzake oneerlijke bedingen op 5 april 1992. 
-£* - 21 -
II - WETTELIJKE GARANTIE. HANDELSGARANTIE. SERVICE 
Bij "garantie" op goederen hebben we te maken met twee verschillende 
juridische begrippen: wettelijke garantie en handelsgarantie. 
De wettelijke garantie bestaat altijd en vloeit rechtstreeks voort uit de 
wet. De handelsgarantie is facultatief en wordt geboden door de fabrikant, 
de verkoper van het goed of door elke andere persoon die deel uitmaakt van 
de distributieketen van het produkt. 
De wettelijke garantie heeft gevolgen die door de wet zijn vastgesteld en 
moet volgens wettelijk vastgestelde voorwaarden en procedures worden 
toegepast. 
De handelsgarantie heeft gevolgen die eenzijdig zijn vastgesteld door 
degene die deze garantie biedt en moet worden toegepast volgens de 
voorwaarden en procedures die eveneens door deze persoon zijn bepaald. 
Als deze garanties naast elkaar bestaan, vormen beide garantievormen een 
aanvulling en, in bepaalde mate, een overlapping van elkaar. Nu eens zal 
een beroep op beide vormen van garantie kunnen worden gedaan, dan weer zal 
de consument slechts een beroep kunnen doen op ofwel de wettelijke, dan 
wel een handelsgarantie (om procedurele (bijvoorbeeld termijnen) of 
materiële (bijvoorbeeld het begrip "gebrek") redenen). 
Desalniettemin zijn de verhoudingen tussen beide vormen van garantie voor 
de rechtsleer en de jurisprudentie verre van duidelijk, en nog veel minder 
voor het grote publiek. De consument is in het algemeen niet op de hoogte 
van het bestaan van de wettelijke garantie en kent slechts de 
handelsgarantie. Zodoende denkt de consument dat hij geen rechten heeft 
als de handelsgarantie niet bestaat of niet kan worden toegepast. 
Bovendien denkt de consument vaak dat zijn rechten tot de inhoud van de 
handelsgarantie beperkt zijni24 
% I2* Voorbeeld: vaak is in de handelsgarantiebepalingen een clausule 
opgenomen met de strekking "de aansprakelijkheid van de verkoper wordt 
uitdrukkelijk beperkt tot het herstellen van de defecte onderdelen, en in 
geen geval kan hij aansprakelijk gesteld worden voor schade die 
voortvloeit uit een gebrek van de zaak". Welnu, de wettelijke garantie die 
krachtens de nationale wetgeving van toepassing is, kan, in bijzondere 
gevallen, wel degelijk inhouden dat de consument recht heeft op vergoeding 
van de schade die voortvloeit uit een gebrek van het produkt. 
- 22 -
A. WETTELIJKE GARANTIE 
De wettelijke garantie bestaat van oudsher uit de op de verkoper rustende 
verplichting om de goede staat, evenals de speciaal overeengekomen 
kwaliteiten, van de verkochte zaak te "garanderen". Vertoont deze zaak een 
gebrek, dan heeft de koper recht op verhaal jegens de verkoper. Deze 
garantie is in feite niets anders dan een rechtsgevolg dat krachtens de 
wet uit het koopcontract voortvloeit. In dit verband dient onderscheid te 
worden gemaakt tussen gebreken waarop de wettelijke garantie betrekking 
heeft en veiligheidsgebreken, waarop de wettelijke bepalingen inzake de 
produktaansprakelijkheid van toepassing zijn. Hoewel beide zaken elkaar 
gedeeltelijk overlappen, wordt hier nadrukkelijk gesteld dat niet wordt 
gedoeld op de aspecten betreffende de veiligheid van produkten wanneer 
hierna gesproken wordt over wettelijke garantie. 
Zo vloeit de wettelijke garantie bij de continentale rechtsstelsels voort 
uit de bepalingen met betrekking op het koopcontract in de burgerlijke 
wetboeken en in hettraditioneel recht van de 'Common Law' uit wettelijke 
bepalingen betreffende het koopcontract (Sales of goods acts). Deze 
bepalingen werden aangepast aan traditionele samenlevingen die berustten 
op vertrouwens- en betrouwbaarheidsbanden tussen de consument en de 
verkoper en tussen deze laatste en zijn leveranciers. De aan de 
consumenten verkochte goederen waren vanuit technisch oogpunt gewoonlijk 
van eenvopudige aard. Deze bepalingen sluiten vaak niet meer aan bij de 
situatie in de moderne consumptiemaatschappij waar, in ieder geval in een 
aantal consumptiesectoren, verkoper noch consument de concrete inhoud van 
het contract, hoewel dit overigens vaak een zeer technisch karakter heeft, 
bekijkt of controleert, en waarin de consumptieverhoudingen hun 
persoonlijke karakter hebben verloren en in het algemeen in de anonymiteit 
van supermarkten worden aangegaan. 
De wetgevingen van de Lid-Staten lopen aanzienlijk uiteen voor wat betreft 
de concrete aspecten van de wettelijke garantie. Zij verschillen op het 
vlak van verborgen gebreken, aansprakelijke personen, procedures en 
termijnen voor de toepassing van de garantie, rechtsgevolgen van de 
23 
garantie, etc.25 Bij aankoop van goederen tijdens een reis naar het 
buitenland is normaal gesproken de wetgeving van het land van aankoop op 
de transactie van toepassing.26 
Het verzekeren van het "vrije verkeer van consumenten" betekent ook dat er 
zodanige voorwaarden geschapen moeten worden dat de consument beschikt 
over een minimum aantal rechten die door middel van gelijksoortige 
procedures kunnen worden afgedwongen, ongeacht het land van aankoop. Deze 
rechten mogen niet worden verminderd of zelfs teniet worden gedaan door 
het feit dat de produkten of diensten in een ander land dan dat van de 
woonplaats van de consument zijn gekocht. Een minimum aan 
gemeenschappelijke spelregels die rechtvaardige voorwaarden voor 
grensoverschrijdende aankopen van de consumenten scheppen, zou dan ook 
wenselijk zijn. 
B. HANDELSGARANTIE 
In eerste instantie werd de handelsgarantie vooral toegepast bij 
elektronica, elektrische huishoudapparaten en auto's. De huidige tendens 
is om deze garantie in bijna alle consumptieve sectoren toe te passen. 
Van textielprodukten zoals parapluies tot pepermolens (!), op steeds meer 
goederen wordt handelsgarantie gegeven, normaal gesproken door de 
fabrikant. De handelsgarantie geldt altijd voor een bepaalde, vooraf 
vastgestelde periode die normaliter berekend wordt vanaf de datum van 
aankoop: een garantie van zes maanden, één jaar, tien jaar, etc. Deze 
periode is geen formeel vereiste - zoals vaak wel het geval is bij de 
wettelijke garantie - maar een echt materiële voorwaarde en komt neer op 
de belofte van "goed functioneren" van het goed gedurende een bepaalde 
25 Deze kwesties komen aan de orde onder punt III.A 
2' Zo luidt de oplossing die voortvloeit uit artikel 4 van het Verdrag van 
Rome van 19 juni 1980 (PB nr. L 266 van 9 oktober 1980). De wetgeving van 
het land waar de consument woont is alleen van toepassing als de reis naar 
het buitenland georganiseerd is door de verkoper met het doel de consument 
aan te zetten tot het sluiten van een koop (artikel 5.3). Deze kwestie 
komt uitgebreid aan de orde onder punt IV.A. 
24 
periode. 
Als tijdens deze periode een gebrek aan het licht komt, behoeft de 
consument in het algemeen niet te bewijzen dat het gebrek op het moment 
van aankoop al bestond. 
De handelsgarantie is in de praktijk voor de consument van groot belang. 
Volgens het eerder genoemde onderzoek uit 1993 van het O.F.T. (Verenigd 
Koninkrijk) heeft 74% van de ondervraagden in de afgelopen drie jaar een 
goed gekocht waarop garantie werd gegeven, terwijl 27% van deze 
consumenten op deze garantie een beroep deed. 
De garantie wordt steeds meer een concurrentiemiddel tussen bedrijven en 
is een van de meest gebruikte reelame-argumenten (garantie wordt door de 
consument gezien als een "kwaliteitslabel"). Het aanbieden van een 
garantie komt min of meer overeen met de noodzaak voor de ondernemingen om 
opnieuw persoonlijker banden met de klanten aan te knopen. Het gaat erom, 
hun - tesamen met het produkt - een specifieke dienstverlening te verkopen 
die de goede werking van het produkt beweert te garanderen. Het aanbieden 
van handelsgaranties kan de tendens van de moderne samenlevingen om de 
consumptieverhoudingen te abstraheren en te anonymiseren min of meer 
compenseren. Deze garanties spelen dus een fundamentele economische en 
sociale rol. Toch beschikken maar zeer weinig Lid-Staten over een 
wettelijk kader dat specifiek op de door de producent gegeven 
handelsgarantie van toepassing is. 
Met het oog op een goed functioneren van de grote interne markt lijkt dit 
kader echter noodzakelijk te zijn. Het zou zo opgezet dienen te worden dat 
het "concurrentie-element" van de garantie versterkt wordt, de efficiënte 
werking van de producentengarantie in de gehele interne markt verzekerd is 
en een bijdrage aan correcte en volledige consumentenvoorlichting geleverd 
wordt. Dit kader zou het vrijwillige karakter van de handelsgarantie niet 
moeten aantasten, maar wel moeten zorgen voor de doorzichtigheid en het 
functioneren van de markt. 
C. SERVICE 
25 
Hier wordt gedoeld op de service in de strikte zin van het woord, dat wil 
zeggen service die niet voortvloeit uit het toepassen van een garantie en 
die dientengevolge tegen betaling verleend wordt. Een goede service -
onderhoud en reparatie - is van essentieel belang voor de levensduur van 
goederen en dus een belangrijk gegeven voor de consument. In de moderne 
massaproduktie-maatschappij speelt de kwaliteit van de door de 
ondernemingen geleverde service een steeds grotere economische rol. 
Immers, de ondernemingen trachten elkaar steeds sterker te beconcurreren, 
niet alleen door de garantie op de door hen geproduceerde of verkochte 
produkten, maar eveneens op de kwaliteit van de bijstand die zij de 
consument kunnen verlenen; de moderne ondernemingen verkopen niet meer 
eenvoudigweg hun produkten, maar ook de aan deze produkten verbonden 
service. 
In het kader van dit Groenboek en in overeenstemming met het 
subsidiariteitsbeginsel heeft de Commissie ervoor gekozen, zich te 
beperken tot één aspect van de service, dat moeilijkheden voor de goede 
werking van de gemeenschappelijke markt lijkt te kunnen veroorzaken: de 
kwestie van de beschikbaarheid van reserve-onderdelen die nodig zijn om de 
werking, het onderhoud of de reparatie van de goederen tijdens hun hele 
normale levensduur te verzekeren. Sommige Lid-Staten hebben in dit 
verband maatregelen getroffen, maar het lijkt erop dat deze maatregelen in 
de context van de interne markt niet doeltreffend zullen blijken en zelfs 
scheve concurrentieverhoudingen in de hand werken. Een oplossing op 
Europees niveau zou hier wenselijk zijn. 
- 26 -
III - JURIDISCHE SITUATIE IN DE LIDSTATEN 
A. WETTELIJKE GARANTIE 
In dit hoofdstuk worden de verschillende rechtsstelsels van de Lid-Staten 
met elkaar vergeleken voor wat betreft de oplossing die zij bieden voor de 
problemen met betrekking tot de wettelijke garantie op consumptiegoederen 
en -diensten, waarbij zowel de overeenkomsten als de verschillen aan bod 
zullen komen. 
Af en toe is het echter moeilijk de grens tussen de wettelijke garantie en 
de handelsgarantie te bepalen en de wetgever heeft soms, in ieder geval op 
bepaalde punten, beide benaderingen gecombineerd. De overlappingen in de 
rechtsstelsels van de Lid-Staten tussen wettelijke en handelsgarantie 
worden behandeld in paragraaf B. 
De verschillende wetgevingsaspecten zullen nauwgezet worden bestudeerd; 
allereerst komen de verschillende juridische grondslagen van de in de Lid-
Staten geldende wettelijke garantie aan de orde, evenals het al dan niet 
dwingende karakter dat door de wetgever dan wel door de rechter aan die 
garantie is toegekend (1). Vervolgens worden de verschillende definities 
van het begrip 'gebrek' vergeleken - essentieel onderdeel van het systeem 
van de wettelijke garantie -, evenals de kenmerken die het gebrek dient te 
vertonen om aanspraak op de wettelijke garantie te kunnen maken (2). 
Eveneens dient te worden bestudeerd in hoeverre de garantie slechts door 
de verkoper of door andere schakels in de distributieketen van het produkt 
dient te worden gegeven, door vast te stellen welke partijen voor de 
garantie aansprakelijk zijn (3). Tevens wordt nagegaan of alleen de koper 
een beroep op de wettelijke garantie kan doen of dat ook andere gebruikers 
hiervoor in aanmerking komen (4). De verschillende rechtsmiddelen die de 
consument ter beschikking staan (5), alsmede de termijnen waarbinnen een 
dergelijk middel aangewend dient te worden (6), vormen eveneens een 
belangrijk onderdeel van de vergelijkende studie van de bepalingen 
betreffende de wettelijke garantie in de rechtsstelsels van de Lid-Staten. 
Tenslotte komt de verdeling van de bewijslast tussen de diverse partijen 
aan bod (7). 
- 27 
1. Juridische basis 
Alle nationale wetgevingen van de Lid-Staten bevatten bepalingen inzake de 
verkopersgarantie in geval van een gebrek van het verkochte goed. Bij 
bestudering van deze bepalingen blijkt dat de Lid-Staten die, vanwege hun 
juridische achtergrond, hun burgerlijk recht in een wetboek hebben 
vastgelegd, hierin de basisregels van het recht inzake de garantie hebben 
opgenomen, meer in het bijzonder in het hoofdstuk dat gewijd is aan het 
koopcontract. Een aantal nationale wetgevers heeft echter de bepalingen 
van het burgerlijk wetboek aangevuld met of gewijzigd via bijzondere 
wetgeving, die in een aantal gevallen betrekking heeft op algemene 
kwesties betreffende consumentenbescherming en in andere gevallen op de 
bescherming van de consument tegen oneerlijke bedingen. Lid-Staten die 
geen burgerlijk wetboek hebben, kennen overigens bijzondere wetgeving 
inzake koop en verkoop, eventueel aangevuld met of ^genuanceerd door 
bijzondere bepalingen betreffende de verkoop aan de cionsumêSttialsöök met 
wette! i jke bepalingen i nzake door de consument geslotël&^r^hlcdmsten. 
Binnen deze context is het interessant de verschillehdeJrjSçlitsstelsels te 
omschrijven, waarbij de volgende kwesties aan de orde komen: 
Gelden er bijzondere bepalingen voor de wettelijke garantie als de 
koop gesloten is door een consument? 
Hebben de wettelijke bepalingen met betrekking tot de wettelijke 
garantie een aanvullend karakter - kan hier langs contractuele weg 
van afgeweken worden - of een dwingend karakter - kan hier niet 
langs contractuele weg van afgeweken worden, of kan hier alleen maar 
van worden afgeweken ten voordele van de consument? 
Alvorens een korte beschrijving te geven van de juridische bases van de 
wettelijke garantie in de wetgevingen van de Lid-Staten zij hier het 
volgende opgemerkt: 
ten eerste beperken we ons hier tot de wettelijke bepalingen inzake 
garantie en worden andere rechtsmiddelen voor de consument in geval 
- 28 
van een gebrek aan het produkt of ingeval de geleverde zaak niet 
beantwoordt aan de overeenkomst, buiten beschouwing gelaten. 
Vraagstukken betreffende de bepalingen op het gebied van 
produktaansprakelijkheid (omzetting van de richtlijn van 25 juli 
1985) komen dus niet aan de orde, evenmin als die betreffende de 
leveringsverplichting. Deze vraagstukken staan inhoudelijk gezien 
los van het begrip 'garantie', hoewel deze verschillende 
rechtsmiddelen in de praktijk overeenkomsten en overlappingen 
daarmee kunnen vertonen. Die middelen hebben echter wel degelijk hun 
eigen functie, omdat ze de consument in staat stellen de aan de 
wettelijke garantie verbonden beperkingen te omzeilen door 
gebruikmaking van een ander rechtsmiddel. 
ten tweede worden in deze subparagraaf 1 in principe alleen 
wettelijke bepalingen en, in voorkomend geval, verordeningen 
besproken, en worden de ontwikkelingen op het gebied van de 
jurisprudentie of de rechtsleer, hoewel die in bepaalde Lid-Staten 
voor de consument de enige effectieve juridische basis vormen om 
zijn uit de garantie voortvloeiende rechten te doen gelden, buiten 
beschouwing gelaten. Deze ontwikkelingen hebben ongetwijfeld 
bijgedragen tot de interpretatie, aanvulling en aanpassing, al naar 
gelang de ontwikkelingen in deze sector, van de soms té schematische 
of rudimentaire wetgeving. Ze staan vaak aan de basis van recente 
wetswijzigingen en hun bijdrage zal duidelijk naar voren komen in de 
paragrafen waarin op gedetailleerde wijze bepaalde aspecten van het 
recht inzake de garantie behandeld worden. 
Hieronder volgt een overzicht van de wetgeving inzake de wettelijke 
garantie in de diverse Lid-Staten: 
In Duitsland voorzien de artikelen 459 en volgende van het burgerlijk 
wetboek in de verplichting van de verkoper om produkten te leveren die 
geen gebreken vertonen als gevolg waarvan de waarde van die produkten 
vermindert en die produkten minder goed of niet voldoen aan de eisen bij 
normaal gebruik of bij gebruik waarop in het contract expliciet of 
impliciet gedoeld wordt. Deze bepalingen worden aangevuld door de wet 
29 -
inzake algemene contractvoorwaarden van 1977 (AGB), waarin het beroep op 
bepaalde limitatieve standaardclausules betreffende de aanvangsvoorwaarden 
van de wettelijke garantie of de voorwaarden voor de toepassing ervan 
geregeld is. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek en de AGB zijn gericht op de 
bescherming van alle kopers van produkten. De bescherming krachtens het 
Duitse burgerlijk wetboek is niet dwingend. Krachtens de AGB echter zijn 
algemene contractvoorwaarden die de rechten van de koper beperken binnen 
bepaalde grenzen verboden: de verkoper moet de koper recht geven op 
reparatie als eerstgenoemde de rechten van de koper die voortvloeien uit 
de wettelijke garantie beperkt of uitsluit (en het recht het contract op 
te zeggen of de prijs te verlagen wanneer de reparatie mislukt). De 
verkoper blijft volledig aansprakelijk in geval van nalatigheid of fraude, 
hij kan het recht van de koper om schadevergoeding te eisen als het 
produkt niet de beloofde eigenschappen heeft niet vernietigen en evenmin 
kan hij de termijn waarbinnen een rechtsmiddel kan worden iTigesteld 
terugbrengen tot minder dan de wettelijk vereiste zes maanden. .; 
In België is de verkoper krachtens de artikelen 1641 en volgende van het 
burgerlijk wetboek verplicht tot garantie in geval van verborgen gebreken 
waardoor de verkochte zaak voor het beoogde gebruik ongeschikt wordt of 
waardoor de gebruiksmogelijkheden zodanig beperkt worden dat de koper, als 
hij van de gebreken op de hoogte zou zijn geweest, de zaak niet gekocht of 
er minder voor betaald zou hebben. Het burgerlijk wetboek is aangevuld met 
de wet van 14 juli 1991 inzake handelspraktijken en de voorlichting en 
bescherming van de consument (LPC). In artikel 32 van deze wet wordt 
bepaald dat sommige bedingen van overeenkomsten die met de consument 
worden gesloten en die de rechten van laatstgenoemde beperken, als 
oneerlijk worden beschouwd. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek zijn van toepassing op alle 
overeenkomsten inzake koop en verkoop en gelden niet uitsluitend voor 
contracten die door de consument worden gesloten. De bepalingen van de LPC 
inzake oneerlijke bedingen daarentegen gelden wél alleen voor dergelijke 
contracten. 
30 -
Voordat de LPC aangenomen werd, waren de bepalingen van het burgerlijk 
wetboek niet dwingend. Krachtens artikel 33, lid 2, van de LPC zijn de 
hierin opgesomde oneerlijke bedingen nietig en verboden. Artikel 32, lid 
12, beschouwt die bedingen als oneerlijk die ten doel hebben de door het 
burgerlijk wetboek bedoelde wettelijke garantie ter zake van verborgen 
gebreken op te heffen of te verminderen. Hieruit vloeit voort dat de 
bescherming die toegekend wordt aan de consument door de combinatie van 
het burgerlijk wetboek en de LPC, dwingend is. 
Het voorontwerp voor de codificatie van het consumentenrecht tenslotte 
bevat eveneens belangrijke bepalingen inzake de wettelijke garantie. 
In Denemarken zijn de bepalingen met betrekking tot de wettelijke garantie 
ten behoeve van de consument gebaseerd op de Sale of Goods Act van 1906 
V(SGA). In 1979 is deze algemene wetgeving inzake koop en verkoop 
ingrijpend gewijzigd en aanzienlijk uitgebreid voor wat betreft de door de 
consument gesloten koopcontracten (Consumer Sales Amendment Act), zodat 
het Deense recht nu bijzondere bepalingen bevat op het gebied van het 
consumentenrecht, die de algemene wetgeving tot op zekere hoogte aanvullen 
en vervangen. Het begrip 'gebrek' wordt in die wet nauwkeurig omschreven. 
Deze wetgeving wordt verder aangevuld door de Contracts Act van 1975 en 
met name artikel 36 van die wet, welk artikel het wettelijk kader 
verschaft om op te treden tegen oneerlijke bedingen in contracten. 
Een groot aantal bepalingen van de SGA inzake de wettelijke garantie is 
dwingend, waaronder wordt verstaan dat er niet van afgeweken kan worden, 
behalve ten voordele van de consument. De overige bepalingen hebben 
slechts aanvullende werking. 
In Span.ie bepalen de artikelen 1484 en volgende van het burgerlijk wetboek 
dat de verkoper verplicht is in te staan voor verborgen gebreken waardoor 
de verkochte zaak voor het beoogde gebruik ongeschikt wordt of waardoor de 
waarde ervan zodanig verminderd wordt dat de koper, als hij hiervan op de 
hoogte was geweest, het goed niet gekocht of er minder voor betaald zou 
hebben. Door middel van een contractuele bepaling kan van de in het 
burgerlijk wetboek vastgelegde wettelijke garantie worden afgeweken, 
31 -
behalve wanneer de verkoper van het gebrek daadwerkelijk op de hoogte was. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek zijn in 1984 aangevuld door de 
Algemene wet ter bescherming van de consument en de gebruiker van 19 juli 
(LGDCU). Het is echter nog niet duidelijk vastgesteld of deze wet 
betrekking heeft op de contractuele aansprakelijkheid of op de 
aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad van de aanbieders. De LGDCU bevat 
niet alleen bijzondere bepalingen inzake de garantie, maar biedt ook 
bescherming tegen oneerlijke bedingen, die eveneens relevant blijkt te 
zijn op het gebied van de wettelijke garantie. Verder is het interessant 
te constateren dat de LGDCU voorwerp is geweest van op bepaalde sectoren 
van toepassing zijnde regelgeving, die eveneens bepalingen betreffende de 
garantie bevat. Zo heeft het koninklijk besluit van 10 januari 1986 
betrekking op de bescherming van de consument op het gebied van 
autoreparaties, terwijl het koninklijk besluit van 29 januari 1990 
betrekking heeft op de bescherming van de consument voor wat betreft 
reparatie van huishoudelijke apparaten. Een ander koninklijk besluit - van 
8 maart 1991 - bevat een definitie van duurzame goederen, evenals een 
beperkte lijst van goederen die in de zin van de LGDCU als duurzaam worden 
beschouwd. De op het gehele land betrekking hebbende wetgeving wordt 
overigens aangevuld met de wetgeving van bepaalde autonome Gemeenschappen 
voor hun eigen grondgebied. Deze autonome Gemeenschappen hebben wetgevende 
bevoegdheid op het gebied van consumentenbescherming, die soms boven de 
landelijke wetgeving gaat, en hebben in deze hoedanigheid teksten 
aangenomen waarvan sommige voor de wettelijke garantie rechtstreeks van 
belang zijn. Als voorbeeld zij hier genoemd de wet van 18 november 1981 
van het Baskenland, de wet van 28 december 1984 van de autonome 
Gemeenschap van Galicië en de Catalaanse wet van 8 januari 1990. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek zijn van toepassing op alle 
kopers. De regelgeving die gebaseerd is op de LGDCU daarentegen, is 
specifiek bestemd voor de consumptieve sectoren. 
Terwijl de bepalingen van het burgerlijk wetboek aanvullend zijn, zijn die 
van de LGDCU dwingend, in die zin dat er niet van afgeweken kan worden ten 
nadele van de consument. 
In Frankrijk worden in de artikelen 1641 en volgende van het burgerlijk 
32 
wetboek de rechten van de koper omschreven in geval van verborgen gebreken 
van de verkochte zaak. Het burgerlijk wetboek wordt aangevuld met de 
bepalingen van decreet nr. 78-464 van 24 maart 1978, krachtens wet nr. 78-
23 van 10 januari 1978 inzake oneerlijke bedingen, die het onrechtmatige 
karakter bevestigt van clausules die de rechten van de consument beperken 
in geval van niet-nakoming door de beroepsverkoper van een van zijn 
verplichtingen. Verder dient er in dit verband op gewezen te worden dat er 
in het Franse recht geen volledig duidelijk onderscheid bestaat tussen de 
garantieverplichting voor verborgen gebreken en de verplichting tot het 
doen overeenstemmen van de geleverde zaak met de verkochte zaak 
(leveringsverplichting). De door een omvangrijke rechtsleer gesteunde 
toenadering tussen deze twee verplichtingen werkt vooral in het voordeel 
van de consument, want de voorwaarden waaronder de consument 
rechtsmiddelen kan aanwenden in geval van een gebrekkig produkt, worden 
* erdoor verruimd en aangevuld. 
De bepalingen in het burgerlijk wetboek zijn van toepassing op alle 
koopcontracten,'maar het dwingende karakter van de bescherming die aan 
dergelijke contracten verbonden is, beperkt zich tot de verbintenissen 
tussen aanbieder en consument, of tussen aanbieders onderling die niet in 
dezelfde branche zitten (zie punt IV.4.1). 
In Griekenland is de traditionele basis van de wettelijke garantie ook 
opgenomen in het burgerlijk wetboek, en wel in de artikelen 513 en 
volgende. In 1991 heeft de Griekse wetgever een algemene wetgeving inzake 
de bescherming van de consument aangenomen, waarvan een speciaal hoofdstuk 
gewijd is aan de service en waarin voor de verkoper van duurzame 
consumptiegoederen een bijzondere verplichting om schriftelijk garantie te 
geven wordt geïntroduceerd (wet nr. 1961/91). Deze garantie komt bovenop 
de wettelijke garantie, en gezien het dwingende karakter ervan kan alleen 
inzicht worden verkregen in het geheel van wettelijke bepalingen dat van 
toepassing is op nieuwe duurzame consumptiegoederen, als het burgerlijk 
wetboek en de wetgeving uit 1991 naast elkaar worden gelegd. 
Terwijl het burgerlijk wetboek op alle overeenkomsten inzake koop en 
verkoop van toepassing is, zijn de bepalingen van de wet 1961/91 
33 
uitsluitend gericht op de bescherming van de consument. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek zijn aanvullend. De bescherming 
krachtens de wet van 1991 daarentegen is dwingend, in die zin dat de 
clausule waardoor de consument afziet van de rechten die hij heeft uit 
hoofde van deze wetgeving, als nietig beschouwd wordt. Deze wet voorziet 
bovendien in een verbod op oneerlijke bedingen in contracten, met name 
clausules die de uit de wettelijke garantie voortvloeiende 
aansprakelijkheid van de verkoper beperken. 
In Ierland heeft de koper krachtens de 'Sale of Goods and Supply of 
Services Act' van 1980 (SGSSA) een recht op garantie dat gebaseerd is op 
het bestaan van een "implied term" (impliciete clausule) in het 
koopcontract, volgens welke de goederen van "merchantable quality" 
(handelskwaliteit) zijn. 
Alle kopers kunnen zich beroepen op de bepalingen van het Ierse recht, of 
de koop nu voor privé-doeleinden is gesloten of niet, met uitzondering van 
de bijzondere bepalingen inzake de autoverkoop, die n)et, van ^toepassing 
zijn als de koper in de autohandel werkzaam is. ^. ;-, 
Het Ierse recht is dwingend voor wat betreft de verbintenissen in de 
consumptieve sectoren. Het is bovendien verboden {op straffe van 
strafrechtelijke sancties) contractvoorwaarden die deze consumentenrechten 
beperken of uitsluiten, op te nemen in contracten of op te hangen in het 
bedrijf.27 
In Italië hebben twee bepalingen van het burgerlijk wetboek voornamelijk 
op deze materie betrekking: enerzijds artikel 1490, inzake de garantie 
tegen verborgen gebreken, en anderzijds artikel 1497, inzake de garantie 
tegen kwaliteitsgebreken. Op basis van de jurisprudentie is er een derde 
juridische basis voor het afdwingen van garantie bijgekomen: aliud pro 
alio. Het gaat hier in feite om dezelfde benadering als die welke de 
Franse jurisprudentie volgt bij de garantieverplichting voor verborgen 
gebreken en de verplichting tot het doen overeenstemmen van de geleverde 
27 Het typische voorbeeld is een affiche in een winkel met het opschrift: 
"de artikelen worden niet teruggenomen of geruild". 
- 34 
zaak met de verkochte zaak. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek maken geen enkel onderscheid met 
betrekking tot dé vraag of de transactie door of namens de koper al dan 
niet een privé-karakter heeft. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek zijn in principe aanvullend, 
waardoor de partijen, in de praktijk dus de verkoper, ervan af kunnen 
wijken. Clausules die de garantie beperken zijn in het Italiaanse recht 
dus toegestaan, maar er zijn twee uitzonderingen: ten eerste kan een 
verkoper die te kwader trouw is de uit de garantie voortvloeiende 
verplichtingen niet beperken; ten tweede heeft de jurisprudentie het 
dwingende karakter van de garantie tegen kwaliteitsgebreken aanvaard. 
In Luxemburg vormen de artikelen 1641 en volgende van het burgerlijk 
wetboek, evenals in België en Frankrijk, de traditionele juridische basis 
van de wettelijke garantie. Deze bepalingen zijn aangevuld met de wet van 
25 augustus 1983 inzake de wettelijke bescherming van de consument, die 
bepalingen bevat met betrekking tot oneerlijke bedingen. Deze wet is weer 
aangevuld door de wet van 15 mei 1987, die bovendien de artikelen van het 
burgerlijk wetboek met betrekking tot de wettelijke garantie heeft 
gewijzigd om de ontwikkelingen van de jurisprudentie op dit gebied vast te 
leggen. 
Krachtens de bepalingen van het burgerlijk wetboek heeft elke koper recht 
op de bescherming van de wettelijke garantie. Toch zijn ze slechts 
dwingend voor wat betreft verbintenissen in de consumptieve sectoren, en 
wel krachtens artikel 2 van de wet van 1983 en artikel 1, lid 9, van de 
wet van 1987. 
In Nederland is de wettelijke garantie geregeld in twee hoofdstukken in 
het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat in januari 1992 van kracht is geworden: 
enerzijds het deel dat betrekking heeft op koop en verkoop (boek 7, 
artikelen 1 tot en met 48), en anderzijds het deel dat betrekking heeft op 
de algemene contractvoorwaarden (boek 6, artikelen 231 tot en met 247). 
De wettelijke garantie zoals voorzien in het Burgerlijk Wetboek heeft een 
- 35 
dwingend karakter, zowel door de bepalingen inzake koop en verkoop als 
door de wetgeving betreffende de algemene contractvoorwaarden. 
In Portugal zijn de artikelen 913 en volgende van het burgerlijk wetboek 
van toepassing op de garantie op produkten. Het decreet met kracht van wet 
nr. 446/85 van 25 oktober 1985 inzake algemene contractvoorwaarden heeft 
de geldigheid van bepaalde garantiebeperkende clausules beperkt. 
De bepalingen van het burgerlijk wetboek gelden voor alle partijen, of 
deze nu beroepsmatig of als privé-persoon optreden. De bijzondere 
bepalingen van voornoemd decreet hebben eveneens algemene werking, maar 
wel met bepaalde bijzonderheden voor wat betreft de verbintenissen in de 
consumptieve sectoren. 
In het Portugese recht zijn sommige bepalingen van het burgerlijk wetboek 
"inzake de garantie dwingend, terwijl andere aanvullend zijn. In geval van 
dwaling van de koper kan de verkoper het recht op vernietiging van het 
contract of op prijsvermindering niet uitsluiten, maar wèl het recht op 
vervanging of reparatie van het produkt, behalve in geval van kwade trouw 
(kennis van het gebrek). 
In het Verenigd Koninkrijk wordt de wettelijke garantie hoofdzakelijk 
geregeld in de 'Sale of Goods Act' van 1979. Krachtens deze wet heeft de 
koper een garantierecht op basis van het bestaan van een "implied term" 
(impliciete clausule), volgens welke de goederen van "merchantable 
quality" (handelskwaliteit) zijn. De wet wordt aangevuld met de bepalingen 
van de 'Unfair Contract Terms Act' van 1977, waarin bepalingen zijn 
opgenomen die van toepassing zijn op clausules die de wettelijke garantie 
beperken. 
Alle kopers kunnen zich beroepen op de bepalingen van het Engelse recht, 
of de koop nu voor privé-doeleinden is gesloten of niet. Het Engelse recht 
is bovendien dwingend krachtens de 'Unfair Contract Terms Act'. De mate 
van dwingend-zijn is overigens afhankelijk van de vraag of het gaat om een 
verbintenis in de consumptieve sfeer, waarbij geen enkele afwijking 
mogelijk is, of een beroepsmatige verbintenis, waarop de 'test of 
reasonnableness' van toepassing is. 
36 
Er dient overigens opgemerkt te worden dat in het Verenigd Koninkrijk 
momenteel een hervorming van het recht betreffende de garantie in 
ontwikkeling is, gebaseerd op een in 1992 door het Ministerie van 
Economische zaken gepubliceerde discussienota (DTI). In 1989 is er 
overigens reeds een rapport van de 'National Consumer Council' verschenen, 
waarin een aantal aanbevelingen zijn gedaan die gericht zijn op het 
verbeteren van de bescherming van de koper op het gebied van auto's en 
duurzame goederen. Naar aanleiding van dit rapport werd bij de wetgevende 
Kamers een wetsvoorstel ingediend, dat echter niet werd aangenomen. 
Uit dit korte, vergelijkende overzicht tussen de verschillende stelsels 
van de Lid-Staten kan het volgende worden geconcludeerd: 
alle Lid-Staten, met uitzondering van Italië, kennen een tweeledig 
systeem, waarbinnen het, meestal in het burgerlijk wetboek 
vastgelegde, gemene recht - hetzij substantieel, hetzij marginaal -
wordt geregeld met het oog op een efficiëntere bescherming van de 
koper. Deze regeling heeft verschillende vormen aangenomen: 
bijzondere bepalingen inzake de wettelijke garantie en bepalingen 
met betrekking tot de inhoud van het contract, waarbij gepoogd is de 
clausules die afbreuk doen aan de voordelen van de wettelijke 
garantie te regelen, danwei te verbieden. Verreweg de meeste Lid-
Staten hebben aldus de noodzaak erkend om de wilsautonomie op het 
gebied van de wettelijke garantie te beperken; 
in het merendeel van de Lid-Staten komen de aangenomen bepalingen 
als aanvulling op het traditionele recht uitsluitend aan de 
consument ten goede, en worden clausules waardoor de wettelijke 
garantie beperkt wordt, strenger beoordeeld als deze van toepassing 
zijn op een overeenkomst die met de consument wordt gesloten. 
2. Het begrip 'gebrek' 
Het begrip 'gebrek' is het sleutelbegrip van elk systeem dat betrekking 
heeft op de wettelijke garantie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de 
- 37 
definitie van dit begrip aanleiding heeft gegeven tot belangrijke 
ontwikkelingen op het gebied van de jurisprudentie en zelfs op dat van de 
wetgeving in de Lid-Staten van de Europese Gemeenschap. 
Hier zij meteen opgemerkt dat de rechtsstelsels door een sterk 
casuïstische benadering worden gekenmerkt: op basis van de jurisprudentie 
zal in elk afzonderlijk geval uitgemaakt moeten worden of de 
onvolkomenheid van de zaak inderdaad een gebrek is in de zin van de 
wettelijke garantie. Hieronder volgt per land een beschrijving van de 
definitie van 'gebrek'. 
In Duitsland dekt de wettelijke garantie de gebreken van het verkochte 
produkt die (cumulatieve voorwaarden): 
bestaan op het moment van de koop, 
de waarde van het produkt verminderen of te niet doen, of die het 
voor het in het contract beoogde doel of, als dit niet omschreven 
is, voor normaal gebruik ongeschikt maken, 
een bepaalde ernst hebben, en 
bij de koper op het moment van de koop niet bekend waren. 
De Duitse jurisprudentie heeft, op basis van deze voorwaarden die 
opgenomen zijn in het burgerlijk wetboek, subjectieve (verwijzing naar de 
inhoud van het contract, met name naar de voorstelling van bepaalde 
eigenschappen door de verkoper op het moment van de koop) en objectieve 
(wanneer het contract geen uitsluitsel geeft, een vergelijking met 
produkten van dezelfde soort, verwijzing naar technische normen en 
verplichtingen inzake etikettering, reclame, etc.) criteria uitgewerkt, 
zonder daarmee overigens algemene regels vast te stellen die op de 
produktcategorieën van toepassing zijn. De benadering van de Duitse 
rechter is dus empirisch en casuïstisch; de jurisprudentie met betrekking 
tot gebreken aan nieuwe en tweedehands auto's is hier een goed voorbeeld 
van28. 
28 Volgens deze jurisprudentie kan een auto slechts als nieuw beschouwd 
worden als deze uit de fabriek komt. Een auto die nog niet gebruikt is, 
maar die een oud model blijkt te zijn dat gedurende een aantal maanden was 
opgeslagen, wordt beschouwd als een auto met een gebrek. De 
tegenovergestelde benadering is gevolgd bij de verkoop van 
- 38 -
In België geven de bepalingen van het burgerlijk wetboek betreffende de 
wettelijke garantie geen enkele aanwijzing omtrent de reikwijdte van het 
begrip 'gebrek'. In de Belgische jurisprudentie wordt als gebrek in de zin 
van de wettelijke garantie beschouwd elk gebrek (cumulatieve voorwaarden): 
dat bestaat op het moment van de koop; 
waardoor het produkt ongeschikt wordt voor het gebruik waarop de 
koper redelijkerwijs mag rekenen of waardoor dergelijke 
gebruiksmogelijkheden zodanig verminderd worden dat de koper, als 
hij hiervan op de hoogte was geweest, het goed niet gekocht of er 
minder voor betaald zou hebben; 
met een bepaalde ernst, en 
dat verborgen is. 
De Belgische jurisprudentie heeft in het kader van de toepassing van de 
wettelijke garantie een doorslaggevende rol gespeeld bij de versoepeling 
van de voorwaarden waaronder sprake is van een gebrek. 
Allereerst wordt het begrip 'gebrek' in een steeds functionelere betekenis 
geïnterpreteerd, welke interpretatie gelijke tred houdt met de 
ontwikkeling van het consumentenrecht: het "intrinsieke" gebrek 
beschadiging van een produkt, slecht ontwerp, fabricagefout - vormt niet 
langer de enige basis voor de koper om zijn recht op garantie af te 
dwingen. Een "functioneel" gebrek, dat betrekking heeft op een zaak die op 
zich in perfecte staat is maar niet beantwoordt aan de verwachtingen 
betreffende het gebruik waarvoor zij bestemd is, vormt eveneens een 
rechtsgrond voor het afdwingen van garantie. 
Bovendien gaat de jurisprudentie vaak uit van het vermoeden dat het gebrek 
reeds ten tijde van de koop aanwezig was, waardoor de bewijslast bij de 
verkoper komt te liggen. 
Tenslotte hangt de beoordeling van de ernst van het gebrek volgens de 
jurisprudentie af van het gebruik waarvoor het produkt bestemd is en 
draagt zij bij tot een betere bescherming van de consument door de 
vaststelling dat er sprake is van een verborgen gebrek, wanneer een 
persoon met gemiddelde ervaring en zorgvuldigheid bij een oppervlakkige 
inspectie het gebrek niet kan ontdekken. 
toonzaalmeubelen... 
39 -
In Denemarken zijn de regels met betrekking tot een gebrek dat aanleiding 
tot aanspraak op garantie geeft, opgenomen in de artikelen 76-77 van de 
SGA. Volgens het Deense recht is er sprake van een gebrekkig produkt als 
op het moment van overgang van het risico (eigendomsoverdracht) van de 
verkoper naar de koper: 
het produkt niet beantwoordt aan de beschrijving waaronder het is 
verkocht (contractuele informatie); 
de verkoper op het moment van de koop reeds onjuiste of misleidende 
informatie heeft gegeven die als relevant voor de waardering van het 
produkt door de koper beschouwd kan worden (aan het sluiten van het 
contract voorafgaande informatie); 
de verkoper, of elke andere persoon in de distributieketen, aan het 
publiek of de koper door middel van reclame of enig ander 
communicatiemiddel informatie inzake de beschrijving van het produkt 
op de verpakking heeft verschaft terwijl het produkt niet met deze 
beschrijving overeenstemt (aan het sluiten van het contract 
voorafgaande informatie); 
de verkoper voor de koper informatie met betrekking tot aspecten van 
het produkt die voor de koper van belang waren en waarvan de 
verkoper op de hoogte was of zou moeten zijn geweest, heeft 
achtergehouden; 
het produkt niet aan de voorwaarden in het contract of aan de 
gerechtvaardigde verwachtingen van de koper voldoet. 
Bovendien voorziet de SGA in bijzondere regels voor de koop van produkten 
"in de staat die welbekend is bij de koper": zelfs bij een dergelijke koop 
kan de koper een beroep doen op de wettelijke garantie als de door de 
verkoper verschafte informatie onjuist of misleidend was, of als het 
produkt een waarde vertegenwoordigt die duidelijk achterblijft bij de 
verwachting van de koper op grond van de prijs of andere omstandigheden. 
Wanneer de normen aan de hand waarvan het gebrekkige karakter van 
dergelijke produkten wordt beoordeeld minder bescherming bieden dan andere 
koopovereenkomsten, geniet de koper zo toch nog een zekere bescherming 
tegen té algemene uitzonderingsbepalingen. 
40 -
Het Deense recht gaat dus nadrukkelijk uit van de belangen en de 
voorlichting van de koper. Het belangrijkste referentiecriterium is het 
voldoen van het produkt aan de gerechtvaardigde verwachtingen van de 
koper. 
In Span.ie wordt in het burgerlijk wetboek bepaald dat het verkochte 
produkt gebrekkig is als (cumulatieve voorwaarden): 
het gebrek bestaat op het moment van de koop; 
het gebrek zodanig is dat het produkt ongeschikt wordt voor het 
beoogde gebruik, of waardoor de gebruiksmogelijkheden van het 
produkt zodanig beperkt worden dat de koper, als hij van het gebrek 
op de hoogte was geweest, het produkt niet gekocht of er minder voor 
betaald zou hebben; en 
het gaat om een verborgen gebrek. 
In Frankrijk hebben de bepalingen van het burgerlijk wetboek inzake de 
wettelijke garantie geleid tot een overvloedige jurisprudentie. Krachtens 
deze jurisprudentie kan een ontevreden koper een beroep doen op de 
wettelijke garantie als (cumulatieve voorwaarden): 
het gebrek reeds vóór de koop bestond (evenals in België gaan de 
rechters overigens uit van het vermoeden dat het gebrek reeds 
aanwezig was, en het is dus aan de verkoper om te bewijzen dat het 
gebrek pas nâ de koop is ontstaan, met name door te bewijzen dat het 
produkt door de koper op onjuiste of abnormale wijze is gebruikt); 
de zaak een gebrek vertoont waardoor zij ongeschikt wordt voor het 
normale gebruik dat de koper gezien de prijs, de beloofde kwaliteit 
en de algemene voorwaarden van het contract redelijkerwijs mocht 
verwachten; 
het gebrek aanzienlijk is (kleine gebreken worden buiten beschouwing 
gelaten); en 
het gaat om een verborgen gebrek (dit is het geval als de koper 
hiervan niet alleen niet op de hoogte was, maar hier ook 
redelijkerwijs niet van op de hoogte kon zijn na een oppervlakkige 
inspectie. In dit verband dient opgemerkt te worden dat de 
41 
jurisprudentie gunstiger is voor de koper als hij louter voor 
privédoeleinden handelt). 
In Griekenland wordt de koper krachtens het burgerlijk wetboek tegen 
gebreken van produkten beschermd onder de volgende cumulatieve 
voorwaarden: 
het gebrek was reeds vóór de koop aanwezig; 
de waarde of bruikbaarheid van het produkt wordt door het gebrek 
verminderd of tenietgedaan, of het produkt bezit niet de 
overeengekomen eigenschappen; 
het gebrek is van een bepaalde ernst; en 
het gebrek is bij de koper op het moment van het sluiten van het 
contract niet bekend of kon niet bekend zijn. 
In de Griekse rechtsleer en jurisprudentie wordt het begrip 'gebrek' 
gedefinieerd aan de hand van twee elementen: ten eerste moet het produkt 
een intrinsiek gebrek vertonen; ten tweede moet dit gebrek invloed hebben 
op de waarde van het produkt of op het beantwoorden aan de verwachtingen 
betreffende het gebruik. 
Anderzijds wordt in de wet 1961/91, die in paragraaf B uitgebreider aan de 
orde komt, het gebrek van een duurzaam goed gedefinieerd als een kenmerk 
waardoor het normale gebruik ervan onmogelijk is. Bovendien staat nergens 
in deze wet dat het gebrek reeds vóór de koop aanwezig moet zijn; als 
voorwaarde geldt slechts dat het tijdens de garantieperiode aan het licht 
komt. 
In Ierland vereist de SGSSA dat de verkochte produkten van 
handelskwaliteit29 zijn: een produkt is niet van handelskwaliteit als het 
niet geschikt is voor het gebruik waarvoor het algemeen bestemd is of als 
het niet zo duurzaam is als redelijkerwijs mocht worden verwacht, gezien 
de voorstelling die ervan gegeven is en andere relevante omstandigheden, 
zoals de prijs. 
29 Voor de ontwikkeling van het begrip 'handelskwaliteit', zie inf., 
Verenigd Koninkrijk. 
42 -
Bovendien dient het produkt geschikt te zijn voor het bijzondere gebruik 
dat de koper ervan wil maken, mits dit medegedeeld is aan de verkoper. Er 
bestaat geen enkele eis betreffende het "verborgen" karakter van het 
gebrek, maar indien de koper het goed vóór de koop heeft onderzocht, 
worden de gebreken die hij tijdens dit onderzoek had moeten ontdekken 
(evenals de gebreken waarop de verkoper hem heeft gewezen), buiten 
beschouwing gelaten. 
Bovendien bevat het Ierse recht bijzondere bepalingen met betrekking tot 
de koop op beschrijving, die in zekere zin bijdragen aan de verruiming van 
het begrip 'gebrek'. Volgens deze bepalingen dient een goed vóór alles te 
voldoen aan de beschrijving die ervan gegeven is, met name op de 
verpakking, in advertenties en reclameboodschappen, etc. 
Het Ierse recht bevat ook bijzondere bepalingen voor de autoverkoop: zo 
mogen auto's op het moment van levering geen enkel gebrek vertonen dat 
gevaar voor het^publiek oplevert, met inbegrip van de bestuurder en de 
inzittenden. Het gaat hier in zekere zin om de codificatie van een 
veiligheidsverplichting die voortvloeit uit het begrip 'handelskwaliteit' 
zelf. 
In Italië wordt krachtens het burgerlijk wetboek als gebrek beschouwd 
(cumu1at i eve voorwaarden): 
elk gebrek van het produkt zelf dat het normale gebruik ervan 
onmogelijk maakt of de waarde ervan aanzienlijk vermindert; 
elk gebrek dat op het moment van de contractsluiting bestaat, en 
elk gebrek waarvan de koper niet op de hoogte was en waarvan hij 
niet op de hoogte kon zijn. 
Bovendien kan de koper krachtens het burgerlijk wetboek bij de verkoper 
de garantie (kwaliteitsgebrek) in rechte afdwingen indien: 
het produkt niet de (expliciet of impliciet) beloofde eigenschappen 
bezit of de eigenschappen die onontbeerlijk zijn voor het gebruik 
waarvoor het bestemd is, voor zover het gebrek de gebruikelijke 
gedooggrenzen overschrijdt. 
43 
Bovendien heeft de Italiaanse rechtspraak een andere hypothese opgesteld: 
aliud pro alio. Het gaat hier om een zodanige toepassing en uitbreiding 
van het beginsel van de vordering uit wanprestatie, dat dit niet alleen 
betrekking heeft op de gevallen waarin de geleverde zaak niet met de 
verkochte zaak overeenstemt, maar ook op die gevallen waarin de geleverde 
zaak niet voldoet aan de verwachtingen betreffende het gebruik ervan, en 
van welk beginsel de verkoper op de hoogte is gesteld, hetzij in het 
contract zelf, hetzij tijdens de contractuele onderhandelingen. Bovendien 
heeft het gebrek aliud pro alio betrekking op de gevallen waarin het 
produkt ongeschikt is zijn sociaal-economische functie te vervullen, zelfs 
als er op zich geen sprake is van enig intrinsiek gebrek. 
In Luxemburg zijn de bepalingen van het burgerlijk wetboek identiek aan de 
desbetreffende Belgische wetgeving. De Luxemburgse jurisprudentie vertoont 
overeenkomsten met de Belgische en Franse jurisprudentie. 
In Nederland wordt, krachtens de bepalingen van het recentelijk gewijzigde 
Burgerlijk Wetboek, een produkt als gebrekkig beschouwd in de zin van de 
wettelijke garantie als het op het moment van aflevering: 
niet de eigenschappen bezit die de koper redelijkerwijs mag 
verwachten krachtens het contract of de eigenschappen die 
noodzakelijk zijn voor normaal gebruik, terwijl de koper 
redelijkerwijs niet behoefde te twijfelen aan de aanwezigheid van 
deze eigenschappen. 
Deze laatste voorwaarde lijkt voor de koper een zekere onderzoeksplicht 
met het oog op de vaststelling van gebreken van het produkt in te houden, 
met name in geval van aankoop van tweedehands goederen. Volgens de 
jurisprudentie echter is de mate en inhoud van deze plicht verschillend al 
naar gelang de deskundigheid van de koper. 
Bovendien worden bij de beoordeling van de gerechtvaardigde verwachtingen 
van de koper alle omstandigheden in aanmerking genomen, met name de 
voorlichting die vóór het sluiten van het contract is gegeven. In het 
kader van transacties in de consumptieve sfeer kan de voorlichting die 
- 44 
door andere personen in de distributieketen wordt gegeven ook bij de 
beoordeling van de gerechtvaardigde verwachtingen van de koper worden 
betrokken, maar het feit dat deze voorlichting is gegeven, kan niet tegen 
de verkoper worden aangevoerd als deze niet op de hoogte was van de 
verklaringen die van iemand anders afkomstig zijn en waarvan hij 
redelijkerwijs ook niet op de hoogte behoefde te zijn, of als hij die 
uitdrukkelijk heeft tegengesproken. 
Het Nederlandse Burgerlijk Wetboek bekrachtigt aldus uitdrukkelijk de 
ontwikkeling van de verplichting van de wettelijke garantie in de richting 
van een verplichting tot het doen beantwoorden van het produkt aan de 
gerechtvaardigde verwachtingen van de koper. 
Het burgerlijk wetboek van Portugal gaat uit van vier concepten: 
het gebrek dat de waarde van het produkt vermindert; 
het gebrek dat verwezenlijking van het beoogde doel of normaal 
gebruik van het produkt onmogelijk maakt; 
het ontbreken van de door de verkoper gegarandeerde eigenschappen; 
het ontbreken van eigenschappen die onontbeerlijk zijn voor de 
verwezenlijking van het beoogde doel of voor het normale gebruik van 
het produkt. 
Het gebrek en het ontbreken van eigenschappen zijn functioneel en, vóór 
alles, concreet of subjectief gedefinieerd omdat rekening gehouden dient 
te worden met contractuele bepalingen. Alleen wanneer de functie van de 
zaak niet uit het contract afgeleid kan worden, stelt de wet een objectief 
criterium vast: de normale functie van zaken van dezelfde soort. 
Bovendien dient het gebrek op het moment van de eigendomsoverdracht reeds 
aanwezig te zijn. Het hoeft echter niet alleen om een verborgen gebrek te 
gaan; het zichtbare gebrek beperkt alleen het recht op wettelijke garantie 
van de koper als deze daadwerkelijk van dit gebrek op de hoogte was en 
desondanks de zaak met gebreken heeft aanvaard. 
In het Verenigd Koninkrijk kan een produkt met gebreken aanleiding geven 
tot een vordering betreffende het afdwingen van de garantie als inbreuk is 
- 45 
gemaakt op de stilzwijgende bepaling waarin de handelskwaliteit van de 
goederen wordt gegarandeerd. 
Volgens dit begrip moet het produkt geschikt zijn voor normaal gebruik of 
voor het gebruik waarvoor het redelijkerwijs geschikt mag worden geacht, 
gelet op goederen van dezelfde soort, op de omschrijving van het goed en 
elke andere omstandigheid, met name de prijs. Bovengenoemde vordering kan 
niet worden ingesteld op basis van het ontbreken van handelskwaliteit, als 
de verkoper vóór het sluiten van het contract de koper van de gebreken in 
kennis heeft gesteld of als de koper vóór deze contractsluiting het 
produkt heeft onderzocht en geen gebreken heeft geconstateerd die hij wel 
had moeten constateren. Hoewel het begrip 'handelskwaliteit' in ieder 
geval op relevante gebreken betrekking heeft, blijft de Engelse 
jurisprudentie verdeeld over de strekking van dit begrip voor wat betreft 
t de "kosmetische" of "minder relevante" gebreken. 
Het begrip 'handelskwaliteit' heeft aanleiding gegeven tot veel kritiek 
voor wat betreft.de gebruikte terminologie, maar ook vanwege de beperking 
van het concept tot het beantwoorden van de zaak aan de verwachtingen 
betreffende het gebruik, waarbij andere kenmerken van het produkt30 buiten 
beschouwing worden gelaten. Een ander punt van fundamentele kritiek heeft 
betrekking op het feit dat voor een groot aantal zeer uiteenlopende 
transacties van één enkel juridisch begrip gebruik wordt gemaakt. De 
lopende hervormingsvoorstellen hebben betrekking op het vervangen van dit 
begrip door het begrip "satisfactory quality", waarbij niet meer 
uitsluitend wordt uitgegaan van het criterium "beantwoorden aan de 
verwachtingen betreffende het gebruik", maar ook van andere factoren, 
zoals voorkomen en afwerking, het bestaan van minder relevante gebreken of 
de levensduur van het produkt. 
Evenals in Ierland zijn de bepalingen van het Britse recht inzake koop op 
beschrijving verwant aan de wettelijke garantie en bieden zij extra 
bescherming aan de koper. 
Uit de analyse van de verschillende definities van het begrip 'gebrek' in 
30 Sommige jurisprudentie lijkt echter af te wijken van deze restrictieve 
opvatting. 
46 
de rechtsstelsels van de Lid-Staten kan het volgende worden geconcludeerd: 
Het basisprofiel van de definitie van 'gebrek' is voor het merendeel 
van de Lid-Staten hetzelfde: het aldus gedefinieerde gebrek is het 
gebrek dat het produkt minder geschikt maakt voor normaal gebruik of 
voor het gebruik zoals overeengekomen in het contract. Het begrip 
'functioneel gebrek' wint het dus in de wetgeving, of bij gebrek 
hieraan in de jurisprudentie, van het - restrictievere - begrip 
'intrinsiek' gebrek. Onder dit laatste begrip wordt verstaan dat het 
produkt zelf gebreken vertoont in de zin van ontwerp- of 
fabricagefouten; afgezien van dit basisprofiel zijn er echter veel 
verschillen. 
De afspraken tussen partijen nemen een belangrijke plaats in: het 
begrip 'gebrek' heeft vaak betrekking op de kwaliteit of het gebruik 
zoals overeengekomen in het contract. 
De recente wetgevingen leggen bij het bepalen van het gebrek het 
accent op het belang van voorlichting van de koper: de verplichting 
tot het doen beantwoorden aan de verwachtingen betreffende het 
normaal gebruik lijkt zich te ontwikkelen in de richting van een 
verplichting tot het doen beantwoorden aan de voorlichting, en 
zodoende aan de gerechtvaardigde verwachting van de koper; 
Ook al bevatten de recente wetgevingen meer elementen aan de hand 
waarvan de factoren aangegeven kunnen worden kunnen worden die een 
rol spelen bij de vaststelling van een gebrek, toch ligt deze 
materie voornamelijk op het terrein van de rechtspraak: de begrippen 
'geschiktheid voor normaal gebruik', 'verborgen gebrek', 'ernstig 
gebrek', 'onjuiste voorlichting', 'handelskwaliteit', etc. zijn 
allemaal begrippen die slechts bestaan dankzij de betekenis die de 
rechters hieraan geven door ze op afzonderlijke gevallen toe te 
passen. Het recht inzake de garantie blijft een empirisch recht, 
waarin duidelijk vastgelegde oplossingen een zeldzaamheid zijn; 
Bepaalde kenmerken die het gebrek moet hebben om als zodanig 
47 
bestempeld te worden, vertonen in het merendeel van de Lid-Staten 
redelijk veel overeenkomsten, zoals het bestaan van het gebrek vóór 
de eigendomsoverdracht. In sommige Lid-Staten heeft de rechter 
overigens de bescherming van de koper verbeterd door de 
bewijsvoering te vereenvoudigen en zelfs de bewijslast om te keren31, 
terwijl deze ontwikkeling in andere Lid-Staten niet heeft 
plaatsgevonden. 
De benadering van de rechtsstelsels van de Lid-Staten ten aanzien 
van andere kenmerken, zoals het verborgen zijn van het gebrek of het 
op de hoogte zijn van het gebrek door de verkoper, loopt daarentegen 
nogal uiteen. Terwijl in sommige landen vereist is dat het gebrek 
verborgen is, wordt in andere de wettelijke garantie slechts dan 
niet toegepast als de koper het goed onderzocht heeft voordat hij 
het heeft gekocht (en het gebrek had moeten ontdekken), of (in weer 
andere landen) als de koper op het moment van de koop daadwerkelijk 
van het gebrek op de hoogte was. Ook de manier waarop de kennis of 
de mogelijkheid tot kennis van het gebrek bij de verkoper op de 
toepassing van de wettelijke garantie van invloed is, verschilt 
aanzienlijk van de ene Lid-Staat tot de andere. 
3. Garantiep1ichtigen 
Bij het vaststellen van de persoon tegen wie de koper in geval van een 
gebrek zijn recht op garantie kan doen gelden, komt het contractuele 
karakter van de vordering betreffende het afdwingen van de garantie 
duidelijk naar voren, hetgeen in principe betekent dat de koper slechts 
beschikt over rechtsmiddelen tegenover de verkoper. 
In sommige Lid-Staten echter heeft de rechter via een jurisprudentiële 
constructie de garantie ook tegenover andere personen in de 
distributieketen afdwingbaar gemaakt. De situatie in de verschillende Lid-
Staten kan als volgt worden omschreven: 
voor bijzondere bepalingen, zie inf. deel 7. 
48 
In Duitsland beschikt de koper op basis van de wettelijke garantie alléén 
over een rechtsmiddel tegen de verkoper. De wet staat echter toe dat 
laatstgenoemde bij uitdrukkelijke overeenkomst zijn rechten jegens "zijn" 
verkoper op de uiteindelijke koper overdraagt. 
In België wordt in het burgerlijk wetboek uitsluitend verwezen naar de 
verkoper, maar biedt de jurisprudentie wel de mogelijkheid om een 
rechtstreekse vordering tegen de tussenverkoper en de fabrikant in te 
stellen. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat de garantie daarmee inherent is 
aan het produkt zelf en dus ook daarmee wordt overgedragen. De consument 
heeft de mogelijkheid meerdere verkopers tegelijk of alleen de meest 
solvente verkoper aan te spreken. Een rechtstreekse vordering kent echter 
twee beperkingen: 
het gaat erom het bestaan van het gebrek vast te stellen op het 
moment van verkoop door de aanbieder die wordt aangesproken 
(eventueel dus ook de fabrikant); 
de garantie die van toepassing is, is die welke inroepbaar is tegen 
de niet-consument die door de koper wordt aangesproken. In dit 
verband dient opgemerkt te worden dat de bijzondere bepalingen van 
de LPC die het onrechtmatige karakter van clausules die de 
wettelijke garantie beperken, bekrachtigen, slechts van toepassing 
zijn op verhoudingen tussen verkoper en consument. Zo zou een 
fabrikant of groothandelaar tegen de consument clausules kunnen 
aanvoeren die zijn wettelijke garantie beperken en die in het 
oorspronkelijke contract tussen de niet-consumenten zijn opgenomen. 
Dergelijke clausules zouden echter beoordeeld kunnen worden op basis 
van de algemene norm van de LPC (algemene definitie van "oneerlijke 
bedingen"), die ook van toepassing is op de verhoudingen tussen 
niet-consumenten. 
In Denemarken kan de door de consument ingestelde vordering betreffende 
het afdwingen van de garantie, zoals voorzien in de SGA, slechts gericht 
zijn tegen de verkoper. Desalniettemin kan de koper zich volgens de 
algemene aansprakelijkheidsregels tot de producent of een andere persoon 
49 
in de distributieketen wenden als deze betreffende de aan de consument 
gegeven voorlichting (of het volledig ontbreken daarvan) foutief heeft 
gehandeld en als de consument door deze handelwijze schade heeft geleden. 
In Spanje waren vóór het van kracht worden van de LGDCU de rechtsmiddelen 
van de koper jegens de verkoper duidelijk omschreven en afgebakend door de 
van toepassing zijnde wetgeving. In de LGDCU daarentegen zijn bepalingen 
opgenomen waarvan de exacte betekenis moeilijk is vast te stellen. 
Krachtens deze wet (artikel 27): 
zijn fabrikant, importeur en verkoper aansprakelijk voor de 
herkomst, de identiteit en het juiste, adequate karakter 
("idoneidad") van de verkochte zaak, in overeenstemming met aard en 
doel ervan, alsmede voor de toepassing van de daarop betrekking 
hebbende technische normen; 
is de uiteindelijke verkoper aansprakelijk voor stortgoederen; 
is de op het etiket vermelde firma aansprakelijk voor voorverpakte 
produkten; 
is het beginsel van hoofdelijke aansprakelijkheid van toepassing als 
twee of meer personen voor een schade aansprakelijk zijn. 
Bovendien stelt artikel 25 van deze wet verplicht dat de consument in het 
algemeen recht heeft op vergoeding van de schade die voortvloeit uit het 
gebruik van produkten, behalve als deze schade aan hemzelf te wijten is. 
In artikel 26 wordt bepaald dat handelingen en nalatigheden van 
producenten of distributeurs die voor de gebruiker schade tot gevolg 
hebben, tot aansprakelijkheid van deze marktdeelnemers leiden, tenzij ze 
zowel aan hun wettelijke verplichtingen hebben voldaan als aan hun 
verplichtingen met betrekking tot de noodzakelijke aandacht en zorg voor 
het produkt, gelet op de aard ervan. 
Anderzijds dient krachtens de Spaanse wetgeving, zoals reeds 
geconstateerd, hetzij door de producent, hetzij door de verkoper, aan de 
consument handelsgarantie te worden gegeven. Zo krijgt deze garantie een 
quasi-wettelijk karakter, aangezien zij verplicht is. Als de garantie, 
- 50 -
zoals vaak het geval is, door de producent wordt gegeven, is deze op bijna 
dezelfde wijze aansprakelijk als bij een wettelijke garantie. 
In Frankrijk is de jurisprudentie, evenals in België, van oordeel dat de 
garantie aan het produkt inherent is en dat deze aanleiding kan geven tot 
een rechtstreekse vordering van de koper tegen de tussenverkoper, de 
importeur of de fabrikant, voor zover de koper kan bewijzen dat het gebrek 
bestond op het moment van verkoop door de aanbieder die door hem 
aangesproken wordt. Anders dan in België kunnen beperkende clausules met 
betrekking tot de wettelijke garantie die in het oorspronkelijke contract 
tussen de aanbieders zijn opgenomen, niet tegen de koper-consument worden 
aangevoerd. 
In Griekenland gaat de desbetreffende wetgeving eveneens uit van een 
strikte interpretatie van de contractuele verhouding en kan de consument 
zich slechts richten tot zijn verkoper. 
In Ierland kan de koper zijn recht op wettelijke garantie slechts 
tegenover zijn verkoper doen gelden, volgens het leerstuk van het relatief 
effect van het contract (privity). Eén uitzondering op dit beginsel, bij 
koop op afbetaling, verdient hier echter vermelding: volgens de SGSSA 
beschikt de koper die een produkt op afbetaling koopt niet alleen over een 
rechtsmiddel ten aanzien van de verkoper, maar ook ten aanzien van degene 
die de koop financiert. Beide partijen zijn hoofdelijk aansprakelijk in 
geval van gebreken van het verkochte produkt. 
Ook in Italië is er alleen een vordering tegen de verkoper mogelijk. 
In Luxemburg kiest de jurisprudentie voor een rechtstreekse vordering op 
dezelfde basis als in de Belgische en Franse jurisprudentie. Deze praktijk 
is impliciet in de wet van 1987 vastgelegd via de wijziging van artikel 
1645 van het burgerlijk wetboek, dat bepaalt dat de fabrikant altijd de 
prijs van de zaak moet terugbetalen en gehouden is tot schadevergoeding 
aan de uiteindelijke consument. 
In Nederland voorziet het nieuwe Burgerlijk Wetboek niet in een 
51 
rechtstreekse vordering tegen de fabrikant, alhoewel sommige versies van 
het ontwerp van wijziging van het Burgerlijk Wetboek wél in het invoeren 
van een dergelijke vordering voorzagen. 
In Portugal kennen wetgeving en jurisprudentie slechts een vordering 
betreffende het afdwingen van de garantie tegen de verkoper van het 
produkt, met uitsluiting van andere personen in de distributieketen. 
In het Verenigd Koninkrijk vormt de regel van het relatief effect van 
contracten een belemmering voor een rechtstreekse vordering tegen de 
fabrikant. In principe kan de koper uitsluitend de verkoper aanspreken. 
Toch heeft het Engelse recht, evenals het Ierse, in deze contractuele 
verhouding een bres geslagen: volgens de SGA beschikt een koper die een 
produkt op afbetaling koopt niet alleen over een rechtsmiddel jegens de 
verkoper, maar ook jegens degene die de koop financiert. Beide partijen 
zijn hoofdelijk aansprakelijk in geval van gebrek(en) van het verkochte 
produkt. Bovendien wordt, in het kader van de lopende 
hervormingsvoorstellen, overwogen om de fabrikant voor kwaliteitsgebreken 
van zijn produkten aansprakelijk te stellen. Volgens de enquête die in de 
loop van dit jaar door het O.F.T. gehouden is, schaart 96% van de 
ondervraagden zich achter dit voorstel. 
Uit het bovenstaande kon het volgende worden geconcludeerd: 
In de meeste Lid-Staten kan de koper de garantie uitsluitend bij 
zijn wederpartij afdwingen. Drie landen hebben echter duidelijk 
ervoor gekozen een uitzondering op het beginsel van de relativiteit 
van contracten te maken, namelijk België, Frankrijk en Luxemburg. In 
Luxemburg is deze uitzondering in de wetgeving vastgelegd; in beide 
andere landen is het beginsel van de rechtstreekse vordering het 
resultaat van een reeds lang bestaande en onbetwiste jurisprudentie. 
In het Engelse en Ierse recht wordt het kader van het 
oorspronkelijke contract in geval van koop of lening op afbetaling 
uitgebreid via de toekenning van een vordering tegen de financier. 
De voorstellen van het DTI tenslotte bekrachtigen de ontwikkeling 
die gaat in de richting van aansprakelijkheid van de fabrikant voor 
52 -
de kwaliteit van de produkten die hij op de markt brengt. Ook het 
ontwerp dat aan de nieuwe Nederlandse wetgeving voorafging, heeft 
het beginsel van de aansprakelijkheid van de producent ingevoerd. 
Ook de bepalingen van de Spaanse LGDCU zijn interessant, alhoewel 
moeilijk is vast te stellen of ze een rechtstreekse vordering tegen 
de fabrikant krachtens de wettelijke garantie daadwerkelijk mogelijk 
maken. 
4. Begunstigden van de garantie 
De materie die in deze subparagraaf behandeld wordt, heeft betrekking op 
de rechthebbende op een vordering krachtens de wettelijke bepalingen op 
het gebied van garantie. Twee aspecten verdienen in dit verband aandacht: 
kan de onderverkrijger van een produkt zich beroepen op de wettelijke 
garantie van de aanbieder, en heeft een gebruiker die geen koper is, het 
recht zich op deze garantie te beroepen? 
In principe heeft in Duitsland noch de onderverkrijger, noch de gebruiker 
die geen koper is een rechtsmiddel tegen de oorspronkelijke verkoper. 
In België breidt de jurisprudentie de theorie die zij op de 
aansprakelijke partijen toepast (zie hierboven, 3), ook uit tot 
onderverkrijgers van een produkt: de wettelijke garantie is volgens deze 
jurisprudentie inherent aan het produkt zelf. Deze jurisprudentie gaat 
echter niet zover dat de gebruiker die geen koper van het produkt is, zich 
eveneens op deze garantie kan beroepen. 
In Denemarken kan de onderverkrijger zich beroepen op de garantie jegens 
de verkoper op basis van de theorie van de opeenvolgende contracten. De 
oplossing is strijdig met die sub 3, aangezien op basis van deze theorie 
de consument zich ook jegens de fabrikant op de garantie zou moeten kunnen 
beroepen. 
In Spanje zijn de regels van het burgerlijk wetboek alleen van toepassing 
op de partijen van het oorspronkelijke contract. Gezien de algemene 
verplichting die in deze wet aan andere personen in de distributieketen 
53 -
van een produkt opgelegd wordt en de zeer ruime definitie in deze wet van 
het begrip consument, zou normaal gesproken zowel de onderverkrijger als 
de gebruiker zich jegens de importeur of de fabrikant en onder dezelfde 
voorwaarden als dé oorspronkelijke koper (als deze hiertoe gerechtigd is!) 
op basis van de LGDCU op de wettelijke garantie moeten kunnen beroepen. 
Op basis van de Franse jurisprudentie heeft, evenals dat het geval is in 
de Belgische jurisprudentie, ook de onderverkrijger recht op de garantie, 
uitgezonderd de gebruiker die geen koper is. 
In Griekenland staat de traditionele theorie van de relativiteit van 
contracten niet toe het recht op wettelijke garantie ook aan andere 
partijen dan de koper toe te kennen. 
In Ierland kan, weer op grond van het leerstuk van de "privity of 
contract", uitsluitend de koper zich op de wettelijke garantie beroepen. 
Voor de autobranche wordt echter een uitzondering gemaakt: elke gebruiker 
van een voertuig, met inbegrip van de inzittenden, die schade lijdt door 
de verbreking van de garantie, heeft onder bepaalde voorwaarden het recht 
de verkoper aan te spreken op basis van de verbintenis uit overeenkomst 
die deze had met de koper. Dit onderwerp valt echter buiten het bestek van 
de wettelijke garantie in de strikte betekenis zoals die in dit Groenboek 
gehanteerd wordt, aangezien het hier om een veiligheidsgebrek gaat. 
In Italië kan alleen de koper zich op de wettelijke garantie tegen de 
verkoper beroepen. 
In Luxemburg volgt de jurisprudentie voor wat betreft deze materie de 
Franse en Belgische rechtspraak. 
Het nieuwe Burgerlijk Wetboek is in Nederland vernieuwend in die zin, dat 
de rechten krachtens de wettelijke garantie niet alleen tot de koper 
beperkt zijn. Een dergelijk recht kan op een andere persoon dan de koper 
worden overgedragen als dit recht dusdanig verbonden is met het produkt 
(bijvoorbeeld de reparatie van het produkt), dat alleen de bezitter van 
het goed er belang bij heeft te ageren. Bovendien wordt de clausule op 
54 
basis waarvan uitsluitend de koper recht heeft op de wettelijke garantie, 
als onrechtmatig beschouwd krachtens de nieuwe bepalingen inzake de 
algemene contractvoorwaarden. 
In Portugal kunnen de bepalingen met betrekking tot de wettelijke garantie 
alleen door de koper worden ingeroepen. 
In het Verenigd Koninkrijk verzet de theorie van 'privity of contract' 
zich ertegen dat ook andere partijen dan de koper zich op de wettelijke 
garantie kunnen beroepen. Soms wordt de betekenis van dit begrip echter 
door de rechter verruimd (met name ten behoeve van gezinsleden), op basis 
van de lastgevingstheorie (aldus geïnterpreteerd dat het goed gekocht is 
in opdracht van andere personen, die daardoor eveneens aanspraak kunnen 
maken op de wettelijke garantie). 
We kunnen concluderen dat: 
het merendeel van de Lid-Staten die geen rechtstreekse vordering 
tegen de fabrikant hebben erkend, logischerwijs weigert een 
vordering toe te kennen aan de onderverkrijger of gebruiker die geen 
koper is, aangezien de verbintenis uit overeenkomst de basis van de 
verplichting blijft. Dit is echter niet het geval voor Denemarken en 
Nederland; 
het is even logisch dat de Lid-Staten die een dergelijke 
rechtstreekse vordering wél hebben erkend, de theorie van de 
garantie die inherent is aan het produkt ook van toepassing 
verklaren op de onderverkrijgers. Het gaat hier om een nieuwe bres 
in het "bolwerk" van het beginsel van de relativiteit van 
contracten. De rechtspraak drijft deze logica echter niet tot het 
uiterste door, aangezien de gebruiker die geen koper is, uitgesloten 
wordt van de vordering betreffende het afdwingen van de garantie; 
er is slechts één wetgeving die duidelijk, zowel aan de 
onderverkrijger als aan de gebruiker die geen koper is, het recht 
toekent tegen de verkoper actie te ondernemen: het nieuwe 
55 -
Nederlandse Burgerlijk Wetboek; 
op basis van de Britse jurisprudentie lijken, onder bepaalde 
omstandigheden, ook gezinsleden de mogelijkheid te hebben zich op de 
wettelijke garantie te beroepen. 
5. Rechtsgevolgen van de garantie 
In dit deel worden de mogelijkheden besproken die de consument heeft om de 
geleden schade vergoed te krijgen, zodra een produkt in de zin van de 
wettelijke garantie gebrekkig genoemd kan worden. Eveneens dient te worden 
nagegaan wie mag kiezen tussen de eventuele rechtsmiddelen, als er 
meerdere mogelijkheden bestaan. 
Ook moet onderscheid gemaakt worden tussen de twee mogelijke soorten 
rechtsmiddelen: de eerste heeft betrekking op het herstel van de schade 
die rechtstreeks voortvloeit uit de verkoop van een produkt met gebreken, 
de tweede betreft de vergoeding van de indirecte financiële schade die 
door een produkt met gebreken is veroorzaakt. 
In Duitsland kan de koper naar eigen keuze: 
vernietiging van het contract en terugbetaling van de prijs eisen; 
het produkt houden en prijsverlaging eisen; of 
in geval van vervangbare zaken, eisen dat het produkt vervangen 
wordt door een produkt dat geen gebreken vertoont. 
Daarentegen kan de koper slechts schadevergoeding eisen op basis van de 
wettelijke garantie als: 
de verkoper bepaalde kenmerken of eigenschappen heeft beloofd, of 
als hij op de hoogte was van het gebrek aan het produkt en dit 
verborgen heeft. 
De wet voorziet niet in het recht op reparatie van het produkt. De 
partijen kunnen echter wel overeenkomen de rechtsmiddelen van de koper tot 
- 56 -
reparatie te beperken. In dit geval moet de verkoper alle kosten dragen 
die hieraan verbonden zijn. Voor het geval de reparatie mislukt, behoudt 
de koper het recht de rechtsmiddelen van het gemene recht in te roepen. 
Dit recht wordt hem op dwingende wijze door de AGB gegarandeerd. 
In België voorziet het burgerlijk wetboek in geval van een verborgen 
gebrek in: i;no: ? 
vernietiging van de koop en terugbetaling van de prijs, terwijl de 
kosten die voortvloeien uit de koop ten laste komen van de verkoper; 
het behouden van de zaak tegen teruggave van een deel van de prijs. 
De keuze tussen beide rechtsmiddelen ligt krachtens het burgerlijk wetboek 
bij de koper. Sommige rechters zijn echter van oordeel dat vernietiging 
van de koop slechts plaats kan vinden als het gebrek van het produkt 
bijzonder ernstig is, te beoordelen door de rechter. 
Krachtens het Belgische recht heeft de koper op basis van de wettelijke 
garantie noch recht op reparatie, noch op vervanging van het gebrekkige 
goed. Dienovereenkomstig kan hij een voorstel met een dergelijke strekking 
van de verkoper weigeren. 
De koper kan slechts schadevergoeding eisen voor zover de verkoper op de 
hoogte was van het gebrek aan de zaak. De jurisprudentie echter heeft het 
bestaan van een vermoeden van kennis van het gebrek bij de aanbieder al 
lang officieel bekrachtigd. Hieruit volgt dat de verkoper 
schadevergoedingsplichtig is. Het vermoeden blijft echter weerlegbaar en 
de verkoper zal zich kunnen bevrijden door te bewijzen dat hij onmogelijk 
van het gebrek op de hoogte kon zijn. 
In Denemarken geeft de SGA gedetailleerde en complexe regels met 
betrekking tot de rechtsmiddelen die voor de consument open staan. De 
hoofdlijnen komen in het kort hierop neer: 
het recht op vernietiging van de koop, behalve als het gaat om een 
57 -
minder belangrijk gebrek, wordt verzekerd door middel van een 
dwingende bepaling van de SGA. Of een gebrek als minder belangrijk 
beschouwd moet worden, wordt beoordeeld aan de hand van de 
werkelijke betekenis van het gebrek in de ogen van de koper, waarbij 
rekening gehouden wordt met de mogelijkheid voor de verkoper om van 
deze betekenis op de hoogte te zijn; 
prijsverlaging is een recht van de consument waarop geen inbreuk 
gemaakt kan worden; deze verlaging dient echter evenredig te zijn 
aan de waardevermindering van het produkt en kan dus slechts 
toegekend worden als deze waarde door het gebrek wordt aangetast. 
Dit rechtsmiddel maakt ook herstel van geleden schade mogelijk bij 
minder belangrijke gebreken; 
de koper kan vervanging eisen van het produkt door een produkt dat 
geen gebreken vertoont, in geval van koop van vervangbare zaken. De 
bepalingen van de SGA met betrekking tot dit rechtsmiddel zijn 
dwingend; 
de koper kan reparatie van het produkt eisen, ongeacht de ernst van 
het gebrek, behalve als de reparatie voor de verkoper onevenredige 
kosten of een aanzienlijke last met zich brengt. In dit verband zijn 
verscheidene criteria vastgesteld, met name het feit dat de 
réparâtiekosten niet hoger mogen zijn dan de waarde van het produkt 
zelf. Als de reparatie niet binnen een redelijke termijn wordt 
uitgevoerd, heeft de koper het recht de koop te vernietigen of, in 
voorkomend geval, vervanging van het produkt te eisen. Deze 
bepalingen zijn, evenals de hiervoor genoemde, dwingend. 
In principe berust de keuze tussen de verschillende wijzen van vergoeding 
bij de koper. 
Schadevergoeding kan ook geëist worden voor geleden verliezen als gevolg 
van het gebrek, als de verkoper niet eerlijk is geweest, misleidende 
voorlichting heeft gegeven, of de koper niet heeft ingelicht omtrent de 
gebreken waarvan hij op de hoogte was of zou moeten zijn geweest. 
Bovendien is de verkoper, evenals in Duitsland, verplicht de koper 
schadeloos te stellen als hij bepaalde eigenschappen heeft beloofd die het 
produkt niet bezit, of als het gebrek is veroorzaakt door nalatigheid van 
- 58 
de verkoper na sluiting van het contract. De schadevergoeding dekt echter 
niet de schade aan personen of aan andere goederen dan het produkt (schade 
gedekt door de wetgeving die van toepassing is op de 
produktaansprakelijkheid, zie Richtlijn van de Raad 85/374/EEG). 
In Spanje kan de koper krachtens het burgerlijk wetboek kiezen tussen de 
volgende rechtsmiddelen: 
vernietiging van het contract en terugbetaling van de prijs; 
prijsverlaging; 
als de verkoper op de hoogte was van het gebrek, is hij tevens 
aansprakelijk voor andere schade die voortvloeit uit het gebrek van 
het produkt. 
Deze bepalingen zouden krachtens de LGDCU dwingend zijn in 
rechtsverhoudingen met de consument. Uit hoofde van dezelfde wet echter 
heeft de consument in het kader van de voor duurzame goederen verplichte 
handelsgarantie minimaal recht op reparatie van het produkt: 
de consument is gerechtigd een geheel kosteloze reparatie van de 
oorspronkelijke gebreken te eisen, evenals vergoeding van alle 
schade en verliezen die uit deze gebreken voortvloeien; 
als de reparatie niet naar volledige tevredenheid is verricht, heeft 
de consument recht op vervanging van het produkt of terugbetaling 
van de betaalde prijs. 
In Frankrijk heeft de koper, evenals in België, krachtens het burgerlijk 
wetboek de keuze tussen: 
vernietiging van het contract en terugbetaling van de prijs en, in 
voorkomend geval, de kosten die uit de koop voortvloeien; 
prijsverlaging. 
Hoewel het burgerlijk wetboek niet voorziet in het recht van de koper op 
vervanging of reparatie, kunnen beide partijen toch overeenkomen deze 
oplossing te kiezen, zonder dat de verkoper de koper hier echter toe kan 
59 -
dwingen. Anderzijds kan de koper geen reparatie eisen die kosten met zich 
brengt die onevenredig zijn aan de waarde van het produkt. 
De toekenning van schadevergoeding is krachtens het burgerlijk wetboek 
afhankelijk van de vraag of de verkoper op de hoogte is van het gebrek. De 
jurisprudentie heeft bijgedragen aan een betere bescherming van de koper 
doordat uitgegaan wordt van het vermoeden dat de aanbieder van het gebrek 
op de hoogte was en hij dientengevolge gelijkgesteld wordt met een 
verkoper die te kwader trouw is. De Franse jurisprudentie is voor de 
aanbieder strenger dan de Belgische, aangezien aan dit vermoeden een 
onweerlegbaar karakter wordt toegekend en de verkoper zich dus niet kan 
bevrijden, zelfs als het gebrek normaal gesproken niet opgespoord kan 
worden. 
In briekenland leidt de overlapping van het burgerlijk wetboek en de wet 
inzake bescherming van de consument tot de volgende situatie: 
de koper kan vernietiging van het contract en terugbetaling van de 
prijs - en eventueel de kosten - verkrijgen; 
de koper kan prijsverlaging eisen, berekend op basis van de 
overeengekomen prijs, de handelswaarde en de gebreken; 
in geval van vervangbare zaken kan de consument ook eisen dat het 
produkt vervangen wordt door een ander produkt zonder gebreken. Deze 
oplossing kan eveneens door de verkoper worden voorgesteld. De koper 
kan zich hier slechts tegen verzetten als dit duidelijk tegen zijn 
belangen indruist. 
Uit deze bepalingen wordt niet altijd duidelijk welke partij tussen de 
mogelijke rechtsmiddelen mag kiezen. De verkoper kan de koper voorstellen 
het contract te vernietigen of het produkt te vervangen, waarbij de koper 
zijn rechten verliest als hij hier niet binnen een bepaalde termijn op 
reageert. Overigens heeft de rechter bepaald dat zelfs als de koper voor 
vernietiging van het contract heeft gekozen, de rechter in voorkomend 
geval moet bepalen of alleen een prijsverlaging, en niet de vernietiging 
van het contract, gerechtvaardigd is; 
- 60 -
het burgerlijk wetboek voorziet niet in de mogelijkheid tot 
reparatie van het produkt, maar vóór de inwerkingtreding van de wet 
inzake de bescherming van de consument was de heersende opvatting 
binnen de jurisprudentie dat de verkoper gerechtigd was een 
dergelijke oplossing aan de koper voor te stellen. Deze stelling is 
impliciet bevestigd in de wet 1961/91, waarin de opsomming van de 
rechten van de consument[begint met het hypothetische geval waarin 
de verkoper reparatie weigert of zonder reden vertraagt, en die in 
een dergelijk geval voorziet dat de consument vervanging van het 
produkt of vernietiging van het contract kan eisen, voor zover het 
gebrek van het produkt een normaal gebruik ervan verhindert. 
De koper kan ook andere schadevergoeding eisen als de verkoper op het 
moment van de koop of de overgang van het risico op de hoogte was van het 
gebrek en de koper hieromtrent niet heeft ingelicht; als het gebrek te 
wijten is aan de verkoper, of als het gebrek aan het licht is gekomen na 
sluiting van de koop en vóór de aflevering, en te wijten is aan de 
verkoper. 
De oplossing van het Ierse recht is die van het Britse recht. Er wordt dus 
onderscheid gemaakt tussen de volgende gevallen: 
vernietiging van het contract (right to reject). Volgens de 
bepalingen van de SGSSA inzake de aanvaarding, die verwant zijn aan 
de bepalingen die in het Verenigd Koninkrijk van kracht zijn (zie 
hieronder), verliest de koper echter zijn recht op vernietiging van 
het contract als hij geacht wordt het produkt aanvaard te hebben. 
Dit houdt met name in dat een vordering tot vernietiging slechts 
binnen een korte termijn na de aflevering van de goederen kan worden 
ingesteld. 
als de koper zijn recht op vernietiging verloren heeft of 
besloten heeft zich hier niet op te beroepen, kan hij 
vergoeding krijgen van de schade die rechtstreeks voortvloeit 
uit het gebrek. Eigenlijk gaat het in veel gevallen om 
prijsverlaging, omdat de schadevergoeding berekend zal worden 
aan de hand van het verschil tussen de prijs van het produkt 
61 
mét en de prijs van het produkt zónder gebrek, 
als de koper consument is, kan hij desalniettemin binnen een korte 
termijn na de ontdekking van het gebrek van de verkoper eisen dat 
deze het góéd repareert of vervangt. Als de verkoper weigert het 
goed binnen een redelijke termijn te repareren, of als hij hier niet 
in slaagt, heeft de consument opnieuw het recht om het contract te 
vernietigen (hij kan het goed ook lasten;:repareren op kosten van de 
verkoper). 
Bovendien kan de koper altijd aanvullende schadevergoeding voor eventuele 
andere door hem geleden verliezen eisen. 
In Italië heeft de koper krachtens het burgerlijk wetboek de keuze tussen: 
ontbinding van het contract, met terugbetaling van de prijs en 
eventueel de kosten die voortvloeien uit de koop, en 
prijsverlaging. 
Als de vordering betreffende het afdwingen van de garantie van de koper 
gebaseerd is op een kwaliteitsgebrek (artikel 1497), heeft hij alleen maar 
recht op ontbinding van het contract. 
De verkoper is bovendien gehouden tot schadevergoeding aan de koper als 
hij niet kan bewijzen dat hij niet op de hoogte was van het verborgen 
gebrek en dat hem geen enkel verwijt treft. Bovendien zijn op een 
kwaliteitsgebrek de algemene regels inzake schuldaansprakelijkheid van 
toepassing. 
In Luxemburg is voor dezelfde oplossing gekozen als in België. Het 
burgerlijk wetboek voorziet dus in: 
vernietiging van de koop en terugbetaling van de prijs, terwijl de 
kosten die voortvloeien uit de koop ten laste van de verkoper komen; 
het behouden van de zaak tegen teruggave van een deel van de prijs. 
De keuze tussen beide rechtsmiddelen ligt krachtens het burgerlijk wetboek 
62 
bij de koper. Sommige rechters oordelen echter dat vernietiging van de 
koop slechts plaats kan vinden als het gebrek van het produkt bijzonder 
ernstig is, te beoordelen door de rechter. 
De koper heeft op basis van de wettelijke garantie noch recht op 
reparatie, noch op vervanging van het gebrekkige goed. Dienovereenkomstig 
kan hij een voorstel van de verkoper met een dergelijke strekking 
weigeren. 
De Luxemburgse wetgever heeft in 1987 de heersende opvatting in de 
jurisprudentie inzake betaling van schadevergoeding door de verkoper 
gesanctioneerd: in het burgerlijk wetboek is bepaald dat als de verkoper 
fabrikant of aanbieder is, hij verplicht is alle schade aan de koper te 
vergoeden. De aanbieder wordt dus elke mogelijkheid ontzegd het bewijs van 
het niet op de hoogte zijn van het gebrek aan te voeren. 
In het kader van de wettelijke garantie voorziet het nieuwe Burgerlijk 
Wetboek in Nederland in de volgende oplossingen: 
de consument kan reparatie van het produkt eisen, behalve als een 
dergelijke reparatie niet redelijk is. Als de verkoper dit overigens 
weigert, kan de consument een derde persoon inschakelen om de 
reparatie uit te voeren en betaling van de kosten eisen; 
de consument kan ook vervanging van het produkt eisen, behalve als 
het gebrek dermate onbelangrijk is dat deze maatregel niet valt te 
rechtvaardigen (bijvoorbeeld: de reparatie is zeer eenvoudig). 
Bij verkopen aan de consument kan de verkoper overigens kiezen tussen 
vervanging en terugbetaling: als de koper reparatie eist, kan de verkoper 
hem vervanging of terugbetaling voorstellen; als de koper vervanging eist, 
kan de verkoper hem terugbetaling voorstellen. 
Krachtens de algemene regels inzake de uitvoering van overeenkomsten kan 
de koper bovendien: 
als een gebrek aanzienlijk is, prijsrestitutie en vernietiging van 
- 63 -
het contract eisen, alsmede vergoeding van eventuele andere geleden 
schade. De verkoper moet echter in staat worden gesteld het gebrek 
te verhelpen; 
in soortgelijke gevallen, tevens kiezen voor prijsverlaging. 
Het verkrijgen van schadevergoeding is altijd mogelijk op basis van de 
algemene regels van het verbintenissenrecht, als de koper schade lijdt 
vanwege het gebrek van het produkt. 
In Portugal zijn de volgende regels inzake de garantie betreffende 
verborgen gebreken van toepassing: 
reparatie of, in geval van vervangbare zaken, vervanging van het 
produkt (indien noodzakelijk), behalve als de verkoper niet op de 
hoogte was van het gebrek en hem dit ook niet aangerekend kan 
worden; 
vernietiging van het contract of prijsverlaging, volgens de 
voorwaarden die van toepassing zijn bij dwaling of bedrog, dat wil 
zeggen als de verkoper op de hoogte was of had moeten zijn van het 
voor de koper doorslaggevende (wezenlijke) karakter van het 
bestanddeel ten aanzien waarvan bij de koper dwaling bestond. Voor 
wat betreft de prijsverlaging is het niet duidelijk of de verkoper 
zich hier tegen kan verzetten door te bewijzen dat hij niet tegen 
een lagere prijs zou hebben verkocht, welk bewijs overigens leidt 
tot algehele vernietiging van het contract. Wél kan de verkoper zich 
verzetten tegen vernietiging als hij bewijst dat de dwaling niet 
wezenlijk is, welk bewijs leidt tot prijsverlaging (als de consument 
het goed ten minste tegen een lagere prijs zou hebben gekocht), 
eventueel vergoeding van de door de koper geleden schade indien er 
sprake is van schuld van de verkoper. 
In het Verenigd Koninkrijk heeft de koper recht op: 
vernietiging van het contract (right to reject). Volgens de 
bepalingen van de SGA inzake de aanvaarding verliest de koper echter 
zijn recht om vernietiging van het contract te eisen als aangenomen 
64 
kan worden dat hij het produkt aanvaard heeft. Volgens deze 
bepalingen heeft de koper het produkt aanvaard als hij dit 
uitdrukkelijk verklaard heeft (bij voorbeeld: ondertekening van een 
aanvaardingsverklaring op het moment van levering), als hij op een 
manier handelt die strijdig is met de erkenning van het 
eigendomsrecht van de verkoper op het goed (die erkenning kan de 
aanvaarding van een reparatiepoging op het moment van levering 
inhouden), of als er na aflevering van de goederen een bepaalde 
termijn verstreken is. Deze laatste voorwaarde maakt het in de 
praktijk onmogelijk het contract te vernietigen op grond van 
verborgen gebreken die pas enkele weken of maanden na levering aan 
het licht komen. 
vergoeding van de schade die het rechtstreekse gevolg is van 
het gebrek, als de koper het recht op vernietiging verloren 
heeft of besloten heeft zich hier niet op te beroepen. In de 
praktijk komt dit in veel gevallen neer op prijsverlaging, 
aangezien de vergoeding berekend wordt aan de hand van het 
verschil tussen de prijs van het produkt mét en de prijs van 
het produkt zónder het gebrek. 
Het Engelse recht kent geen bepaling inzake de vervanging of reparatie van 
produkten32. In geval van overige door de koper geleden verliezen kan 
overigens naast de vernietiging van het contract nog schadevergoeding 
worden toegekend. 
De volgende conclusies kunnen getrokken worden: 
alle Lid-Staten erkennen het recht van de koper om vernietiging van 
het contract of prijsverlaging te eisen, alhoewel de voorwaarden 
voor de uitoefening van dit recht verschillen: 
de recente wetgevingen gaan uit van een pragmatische benadering door 
32 Het is van belang erop te wijzen dat het Verenigd Koninkrijk een 
voorbehoud heeft uitgebracht ten aanzien van artikel 46 van het Verdrag 
van Wenen inzake overeenkomsten betreffende de internationale koop van 
goederen van 1980, dat betrekking heeft op het recht op herstel in natura. 
65 
de nadruk te leggen op het belang van het recht op reparatie uit 
hoofde van de koper. Dit recht wordt erkend in Denemarken, 
Griekenland, Ierland, Nederland en Portugal. In de eerste vier 
landen beschikt de koper over alternatieve rechtsmiddelen in geval 
van een onbevredigende of te late reparatie. In Portugal daarentegen 
bestaat geen recht op reparatie als de verkoper niet op de hoogte 
was van het gebrek en hem dit ook niet aangerekend kan worden. 
in de vervanging van het produkt door een produkt zonder gebreken is 
slechts in zeven Lid-Staten met zoveel woorden voorzien: Duitsland, 
Denemarken, Spanje, Griekenland, Ierland, Nederland en Portugal. 
de keuze tussen de diverse opties komt slechts zelden toe aan de 
koper. Hier dient wel aan toegevoegd te worden dat de voorwaarden 
voor aanwending van de diverse rechtsmiddelen in sommige Lid-Staten 
dermate specifiek zijn, dat een keuzemogelijkheid in de praktijk 
niet bestaat. Op basis van de rechtspraak in sommige landen 
overigens kan de koper geen misbruik maken van zijn recht om 
vernietiging van het contract te eisen wegens gebreken die niet 
ernstig genoeg zijn. 
alle Lid-Staten kennen de koper de mogelijkheid toe schadevergoeding 
te eisen, in principe in gevallen waarin sprake is van nalatigheid 
van de verkoper of foutief gedrag van zijn kant (misleidende 
voorlichting, kennis van het gebrek). In Ierland en het Verenigd 
Koninkrijk echter kan altijd schadevergoeding geëist worden als de 
koper verlies heeft geleden, of er nu sprake is van schuld van de 
verkoper of niet. In Duitsland en Denemarken wordt uitdrukkelijk 
voorzien in de toekenning van schadevergoeding als het produkt niet 
de door de verkoper beloofde eigenschappen bezit; 
in sommige Lid-Staten is het verkrijgen van aanvullende 
schadevergoeding eenvoudiger gemaakt doordat wordt uitgegaan van het 
vermoeden van kennis van het gebrek bij - en dus van bedrog door -
de aanbieder. Dit is het geval bij de rechtspraak in België, 
Frankrijk en Italië en in de wetgeving van Luxemburg. 
- 66 
6. Garantietermijnen en actietermijn 
Wanneer de koper zijn garantie inzake gebreken van een produkt wil 
afdwingen, dient hij vóór alles de actietermijn in acht te nemen, 
onafhankelijk van de kwestie van de bewijsvoering betreffende het gebrek 
(zie hieronder deel 7). Hoewel theoretisch gezien onderscheid gemaakt zou 
moeten worden tussen garantietermijn (materiële termijn) en actietermijn 
(formele termijn), wordt dit verschil in geen enkele nationale wetgeving 
duidelijk gemaakt. De wetgevingen van de Lid-Staten beperken zich tot het 
vaststellen van de termijn waarbinnen de vordering voor het afdwingen van 
de garantie ingesteld moet worden. Ook dient te worden nagegaan of de 
termijn aanvangt op het moment van het sluiten van het contract, het 
leveren van het produkt of het ontdekken van het gebrek. 
In Duitsland voorziet het burgerlijk wetboek in een zeer strikte 
garantietermijn: 
de koper dient zich normaal gesproken binnen zes maanden na levering 
jegens de verkoper op de wettelijke garantie te beroepen. NM; 
Bovendien wordt door de kennisgeving van het gebrek aan de verkoper de 
garantietermijn niet opgeschort. De Duitse consument moet dus onmiddellijk 
in rechte optreden, wil hij zijn rechten behouden. 
In dit systeem, dat lijkt op dat van andere Lid-Staten, vloeien 
garantietermijn en actietermijn in elkaar over: binnen zes maanden kan een 
rechtsmiddel worden aangewend wegens verborgen gebreken; daarna vervalt 
elk mogelijk rechtsmiddel, zelfs als het gebrek gedurende deze periode 
geconstateerd is. 
In geval van inspectie of verhelping van het aangevoerde gebrek door de 
verkoper tijdens de wettelijke garantieperiode beschikt de koper wél over 
een extra termijn, die gelijk is aan de duur van de reparatie. 
In België zegt het burgerlijk wetboek niets over een garantietermijn. Voor 
de koper, die moet bewijzen dat het gebrek al bestond op het moment van de 
koop, wordt het leveren van dit bewijs in de regel moeilijker naarmate het 
produkt ouder wordt. j 
- 67 
Bovendien bepaalt het burgerlijk wetboek dat de vordering van de koper die 
gebaseerd is op de garantie tegen verborgen gebreken, ingesteld moet 
worden binnen een korte termijn. Het begrip 'korte termijn' wordt per 
geval ingevuld, mede op basis van de gewoonten in de regio. Volgens de 
jurisprudentie gaat de actietermijn in op het moment van ontdekking van 
het gebrek, en niet op het moment van levering van het produkt. 
In Denemarken is bepaald dat de koper binnen een redelijke termijn, 
gerekend vanaf het moment waarop de koper het gebrek heeft ontdekt, de 
verkoper van het gebrek op de hoogte moet stellen. Deze termijn kan 
verlengd worden als de verkoper uitdrukkelijk of impliciet een langere 
garantie op het produkt heeft gegeven. Het hoeft daarbij niet te gaan om 
een echte "handelsgarantie": de door de verkoper gedane beloften volstaan 
voor wijziging van de wettelijke garantietermijn. Bovendien is de termijn 
van een jaar niet van toepassing in geval van gedrag van de verkoper dat 
in strijd is met de beginselen van "eerlijk gedrag". 
In Spanje moeten de op basis van de contractuele aansprakelijkheid 
ingestelde en in het burgerlijk wetboek geregelde vorderingen^vanidetkoper 
binnen zes maanden na levering worden ingesteld. Er is al meermaals op 
gewezen dat de status die door de LGDCU aan de wettelijke garantie van de 
verkoper en de andere personen in de distributieketen is toegekend, niet 
duidelijk is; het is dan ook moeilijk de actietermijn vast te stellen die 
in het kader van deze wet van toepassing is. 
In Frankrijk is de garantietermijn in de wet niet nader omschreven, maar 
wordt de koper wel verzocht op korte termijn te ageren. De heersende 
opvatting in zowel de Franse als de Belgische jurisprudentie is dat dit 
begrip van geval tot geval ingevuld moet worden. Voor de Franse rechter 
gaat de korte termijn in op het moment van ontdekken van het gebrek, en in 
voorkomend geval, op de dag van het expertiserapport waarin het bestaan 
van dit gebrek is vastgesteld. 
In Griekenland wordt in de bepalingen van het burgerlijk wetboek geen 
garantietermijn vastgesteld, maar kan de koper, evenals in Duitsland, 
binnen zes maanden na levering een vordering tegen de verkoper instellen. 
68 -
Het burgerlijk wetboek bepaalt dat elke contractsbepaling die een 
beperking inhoudt van de actietermijn die in die bepalingen is 
vastgesteld, als niet geschreven dient te worden aangemerkt. Wet 1961/91 
vereist dat de termijn van de schriftelijke garantie die de verkoper moet 
geven, redelijk moet zijn. 
In Ierland is het gemene recht een weerspiegeling van het Britse recht: 
hieruit vloeit voort dat de koper, in voorkomend geval, beschikt over een 
termijn van zes jaar na sluiting van het contract om zich te beroepen op 
de wettelijke garantie. Desalniettemin kan het recht dat specifiek op 
vernietiging is gericht, krachtens de regels inzake aanvaarding slechts 
binnen een korte termijn na levering van het produkt worden uitgeoefend. 
Hoewel in Italië geen enkele garantietermijn is vastgesteld, bepaalt het 
1burgerlijk wetboek dat de vordering wegens verborgen gebreken uiterlijk 
één jaar na levering van de zaak ingesteld moet worden. Bovendien moet de 
koper de verkoper, op straffe van verval van het recht, binnen acht dagen 
na het ontdekken daarvan in kennis stellen van elk gebrek waarop hij zich 
op basis van de garantie voor kwaliteits- of verborgen gebreken wil 
beroepen. 
Sinds de wet van 1987 kent Luxemburg de volgende procedure: 
de koper moet op straffe van verval van het recht, binnen een korte 
termijn vanaf het moment waarop hij het geconstateerd heeft of 
geconstateerd zou moeten hebben, het gebrek ter kennis van de 
verkoper brengen; 
de actietermijn loopt af één jaar nadat het gebrek ter kennis is 
gebracht, behalve in geval van fraude door de verkoper. De termijn 
wordt echter onderbroken door alle onderhandelingen tussen koper en 
verkoper, evenals door een rechtsvordering; 
een nieuwe termijn van één jaar vangt aan op het moment waarop de 
verkoper de koper door middel van een aangetekende brief ervan in 
kennis heeft gesteld dat hij de onderhandelingen afbreekt of waarop 
de koper op de hoogte wordt gebracht van de afsluiting van het 
gerechtelijk onderzoek; 
- 69 
na afloop van deze termijn van één jaar zal de koper zich niet meer 
op het gebrek kunnen beroepen, behalve via exceptief verweer (als 
hij de prijs nog niet heeft betaald, en op voorwaarde dat hij 
regelmatig binnen een korte termijn van het gebrek melding heeft 
gemaakt), om als exceptie tegen de eis tot betaling een eis tot 
prijsverlaging of schadevergoeding op te werpen. 
In Nederland bepaalt het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat de koper, op 
straffe van verval van het recht, de verkoper binnen een redelijke 
termijn, gerekend vanaf het moment waarop hij het gebrek heeft ontdekt of 
ontdekt zou moeten hebben, van het bestaan van dit gebrek in kennis moet 
stellen. Het gaat hier volgens het Nederlandse recht om een begrip dat 
langs empirische weg ingevuld moet worden, rekening houdend met de van 
geval tot geval verschillende omstandigheden. De rechtsvordering verjaart 
twee jaar nadat de verkoper van het gebrek in kennis is gesteld. 
In Portugal bestaat de volgende situatie: 
op straffe van verval van het recht moet de koper de verkoper binnen 
dertig dagen nadat het gebrek bij de koper bekend is geworden en 
uiterlijk zes maanden na levering van het produkt, van het gebrek in 
kennis stellen; 
de rechtsvordering moet binnen zes maanden na deze verklaring 
ingesteld worden. 
In het Verenigd Koninkrijk kan volgens het gemene recht gedurende een 
periode van zes jaar na sluiting van het contract een vordering uit 
contractuele aansprakelijkheid worden ingesteld. Dit is echter alleen van 
belang voor de eis tot schadevergoeding, aangezien de vordering tot 
vernietiging krachtens de regels die op de aanvaarding van toepassing zijn 
in de praktijk slechts binnen een korte termijn na levering van het goed 
kan worden ingesteld. 
De hervormingsvoorstellen van het Engelse recht, die opgenomen zijn in de 
discussienota van de het Ministerie van Economische zaken, gaan overigens 
in de richting van het instellen van een "long term to reject" (een recht 
op vernietiging dat minder snel vervalt). 
- 70 
De door de verschillende Lid-Staten gekozen oplossingen zijn complex: 
in de praktijk is het moeilijk om een duidelijk onderscheid te maken 
tussen de garantietermijn en de actietermijn, zoals die zijn 
voorzien in de wetgevingen van de Lid-Staten; 
verscheidene Lid-Staten refereren aan één soort termijn: Duitsland, 
België, Spanje, Frankrijk, Griekenland, Ierland en het Verenigd 
Koninkrijk. In een aantal gevallen is deze termijn nader omschreven 
(6 maanden, 1 jaar, 6 jaar), in andere gevallen wordt de 
vaststelling ervan aan de rechter overgelaten (korte termijn); de 
ene keer valt het aanvangstijdstip samen met de levering van het 
goed of de sluiting van het contract, de andere keer met het 
ontdekken van het gebrek; 
andere Lid-Staten voorzien in gecombineerde termijnen: Denemarken, 
Italië, Luxemburg, Nederland en Portugal. Deze combinatie komt niet 
overeen met het onderscheid tussen garantietermijn en actietermijn 
en heeft veeleer betrekking op een dubbele verjaring van de 
actietermijn: ten eerste de termijn voor de kennisgeving aan de 
verkoper en ten tweede die voor een rechtsvordering; 
de lengte van bepaalde termijnen, of de onduidelijkheid ervan, moet 
verminderd worden vanwege de bewijsmoeilijkheden waarmee de koper 
geconfronteerd wordt naarmate de tijd verstrijkt. De wettelijke 
garantie kan immers slechts ingeroepen worden voor gebreken die 
bestaan op het moment van koop of eventueel levering; 
in het bovenstaande punt wordt echter geen rekening gehouden met 
bijzondere bepalingen inzake bedrog door of kwade trouw bij de 
verkoper, die opgenomen zijn in de nationale wetgevingen en die tot 
gevolg kunnen hebben dat de actietermijn van de koper aanzienlijk 
verlengd wordt; 
voor wat betreft de garantietermijn (materiële termijn) is de 
praktijksituatie de volgende: in België, Frankrijk, Luxemburg en 
71 
Nederland bestaat er geen enkele tijdsbeperking voor de wettelijke 
garantie; in Ierland en het Verenigd Koninkrijk wordt een limiet van 
6 jaar na sluiting van de koop gesteld; in Denemarken en Italië 
wordt een termijn van een jaar na levering gesteld, en in Duitsland, 
Spanje, Griekenland en Portugal is deze termijn 6 maanden. 
7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
De kwestie van de bewijslast is belangrijk, aangezien het per slot van 
rekening de bepalingen betreffende de bewijslast zijn, aan de hand waarvan 
kan worden vastgesteld of en hoe een werkelijk efficiënte bescherming van 
de consument kan worden gerealiseerd. In het onderstaande wordt een 
beschrijving gegeven van de ontwikkeling van het bewijsrecht op het gebied 
van de wettelijke garantie. 
In Duitsland rust de volgende bewijslast op de koper: 
om zijn rechtsmiddelen te kunnen gebruiken moet hij bewijzen dat het 
gebrek bestond op het moment van de koop; 
om zijn recht op vernietiging te kunnen inroepen in geval van 
contractsbepalingen die voorzien in reparatie, moet hij bewijzen dat 
de reparatie of de vervanging van het produkt onbevredigend is. 
In België moet de koper het bestaan van het gebrek dat het gebruik van het 
produkt nadelig beïnvloedt, aan kunnen tonen. Voor wat betreft de andere 
toepassingsvoorwaarden van de wettelijke garantie (gebruik bekend bij de 
verkoper, ernstig gebrek, verborgen gebrek, gebrek dat bestond op het 
moment van de koop), is op basis van de jurisprudentie een groot deel van 
de bewijslast overgegaan naar de verkoper. 
In Denemarken moet de koper in principe bewijzen dat: 
het gebrek bestond op het moment van de koop. Bij 
consumententransacties echter levert het bestaan van een duidelijk 
gebrek op het moment van de klacht een weerlegbaar vermoeden op in 
het kader waarvan ervan wordt uitgegaan dat dit gebrek al vóór de 
72 
koop aanwezig was. 
In Spanje is het volgens het burgerlijk wetboek de koper die in principe 
de verschillende rechtsscheppende factoren van de wettelijke garantie moet 
bewijzen. 
In Frankrijk staat de rechter een beperkte bewijslast voor de koper toe. 
Deze moet bewijzen dat er een verborgen gebrek bestaat waardoor het 
normale gebruik van het produkt nadelig beïnvloed wordt. 
Het leveren van het bewijs van het bestaan van het gebrek op het moment 
van de koop wordt vereenvoudigd als de oorzaak van het gebrek onbekend 
blijft: in dit geval wordt uitgegaan van het vermoeden dat dit gebrek al 
vóór de koop aanwezig was. Daarentegen hoeft niet meer aangetoond te 
worden dat de verkoper van het gebrek op de hoogte was. Deze laatste kan 
overigens niet aanvoeren dat hij onmogelijk van het gebrek op de hoogte 
kon zijn voor zover de Franse jurisprudentie, zoals we reeds gezien 
hebben, uitgaat van een onweerlegbaar vermoeden van kennis van het gebrek 
bij de aanbieder. 
In Griekenland is het gemene bewijsrecht van toepassing: in dit geval 
moet de koper met name bewijzen dat het gebrek al vóór de koop bestond, 
alsmede dat de bruikbaarheid van het produkt erdoor verminderd wordt. 
In Ierland is het aan de eiser om de feiten te bewijzen waarop hij zich 
beroept. Hij moet ook bewijzen dat de goederen op het moment van de koop 
geen "handelskwaliteit" hadden. 
In Italië is het eveneens de zich op een gebrek beroepende koper die dit 
gebrek moet bewijzen en aantonen dat de verschillende kenmerken op grond 
waarvan de garantie kan worden afgedwongen, wel degelijk bestaan. 
Daarentegen wordt wél uitgegaan van kennis van het gebrek bij de verkoper. 
In Luxemburg zijn de bewijsregels van het gemene recht in belangrijke mate 
aangepast ten gunste van de koper-consument. Deze zijn vergelijkbaar met 
die waarin de Belgische rechter voorziet. 
73 
In Nederland is het gemene bewijsrecht van toepassing op de inroeping van 
de wettelijke garantie door de koper: hij moet met name bewijzen dat het 
produkt niet beantwoordt aan de overeenkomst op het moment van de koop, en 
dat hij dit niet-beantwoorden binnen een redelijke termijn aan de verkoper 
kenbaar heeft gemaakt. De recente jurisprudentie lijkt deze bewijslast 
echter, al naar gelang de omstandigheden, enigszins aan te passen, in die 
zin dat van de verkoper geëist wordt om te bewijzen dat het produkt op het 
moment van de koop beantwoordde aan de overeenkomst. 
In Portugal is het gemene recht van toepassing en dient de consument dus 
het bestaan van het gebrek te bewijzen, evenals de omstandigheid dat dit 
al bestond vóórdat het contract werd gesloten. Het is daarentegen de 
verkoper die moet bewijzen dat er géén sprake is van omstandigheden waarop 
de algemene wettelijke bepalingen ten aanzien van dwaling of bedrog van 
toepassing zijn. De verkoper moet ook bewijzen dat, in voorkomend geval, 
hij niet op de hoogte was van het gebrek en dat hem dit ook niet 
aangerekend kan worden. 
In het Verenigd Koninkrijk moet de eiser het bewijs leveren van de feiten 
waarop hij zich wil beroepen. De rechter heeft niet voorzien in 
bewijsregels die gunstiger zijn voor de consument. Zo moet deze bewijzen 
dat de "impliciete clausule" van "handelskwaliteit" geschonden is, dat 
wil zeggen dat het goed op het moment van de koop geen "handelskwaliteit" 
had. 
B. HANDELSGARANTIE 
In Duitsland bestaat er geen bijzondere wettelijke bepaling inzake de 
handelsgarantie. De Duitse Hoge Raad heeft echter enkele belangrijke 
beginselen ontwikkeld ter bescherming van de consumenten; 
als de garantie uitgaat van de verkoper moet deze de consument 
duidelijk maken dat de handelsgarantie bovenop de wettelijke 
garantie komt; 
een handelsgarantie wordt geacht niet alleen op het moment van de 
koop bestaande gebreken te dekken, maar ook betrekking te hebben op 
- 74 
het aspect van de levensduur van het produkt; 
als de garantie uitgaat van de fabrikant is deze niet, zoals de 
verkoper, gebonden door de wettelijke bepalingen inzake algemene 
voorwaarden, en kan hij dus in principe de verschillende 
rechtsmiddelen van de consument beperken. De Raad is echter van 
mening dat er, voor zover de garantie van de fabrikant de consument 
op een dwaalspoor brengt betreffende zijn rechtsmiddelen jegens de 
verkoper en hem dientengevolge ontmoedigt laatstgenoemde in gebreke 
te stellen, sprake is van schending van de algemene norm van de AGB 
(algemene definitie van "oneerlijk beding"), die in zekere zin een 
doorzichtigheidsverplichting inhoudt; 
sinds 1991, het jaar waarin de Hoge Raad op basis van de algemene 
norm van de AGB begonnen is toezicht te houden op de inhoud zelf van 
de garanties die door de fabrikant gegeven worden, lijkt er een 
nieuwe stroming in de jurisprudentie op gang te komen. 
In België zijn Jn een tussen het Ministerie van Economische zaken en 
bepaalde beroepsgroepen in de automobielsector gesloten 
programmaovereenkomst bijzondere bepalingen opgenomen betreffende de 
handelsgarantie die door de desbetreffende aanbieders in deze sector op de 
bestelbonnen moeten worden vermeld. Er is echter geen enkele bijzondere 
wettelijke bepaling van toepassing op de handelsgarantie. 
In Denemarken zijn er een aantal verordeningen of soortgelijke bepalingen 
van toepassing op de handelsgarantie. Bijvoorbeeld: 
de artikelen 80, lid 1, nr. 4, en 83 van de SGA hebben 
respectievelijk betrekking op de aansprakelijkheid van de verkoper 
als het produkt niet de gegarandeerde eigenschappen heeft en op de 
verlenging van de actietermijn voor het geval de handelsgarantie in 
een langere termijn voorziet; 
artikel 4 van de wet op de handelspraktijken (Marketing Practices 
Act) van 1975 geeft een interpretatie van de term "garantie": het 
gebruik van deze term of een eensluidende uitdrukking is verboden, 
tenzij degene aan door middel van deze verklaringwie de garantie 
geboden wordt, een rechtspositie krijgt die gunstiger is dan die 
75 
welke hij heeft krachtens het gemene recht. Deze bepaling is zowel 
van toepassing op de garantie die door de verkoper, als op die welke 
door de fabrikant wordt gegeven; 
de consumentenombudsman heeft in 1978 aanbevelingen opgesteld 
betreffende het gebruik van de term "garantie" en de inhoud van de 
garantie. Deze aanbevelingen zijn in 1987 gewijzigd. Hoewel ze niet 
dwingend zijn, worden ze beschouwd als referentiekader voor de 
definitie van eerlijke handelspraktijken. Omdat handelspraktijken 
die in strijd zijn met de goede gewoonten verboden zijn, hebben deze 
aanbevelingen als het ware ook een wetgevende werking. Op basis van 
deze aanbevelingen: 
kan een garantie de rechten van de koper in geen geval 
beperken (vergelijking van goede en slechte clausules is 
verboden); 
kan het woord garantie bij nieuwe produkten slechts worden 
gebruikt als de garantieperiode aanzienlijk langer is dan één 
jaar; voor tweedehands produkten is een kortere periode 
aanvaardbaar, voor zover duidelijk vastgesteld is dat een op 
het gemene recht gebaseerde vordering gedurende één jaar 
altijd mogelijk is; 
moeten reclameboodschappen en advertenties bepaalde informatie 
bevatten: termijn, bijzondere beperkingen, etc; 
dient een identieke garantie te worden gegeven op onderdelen 
die gerepareerd of vervangen worden onder de handelsgarantie 
die door de desbetreffende niet-consument gegeven wordt; 
moet de garantie overdraagbaar zijn op derden 
(onderverkrijgers, begiftigden, gebruikers); 
moet de garantie opgesteld zijn in het Deens en duidelijk aan 
de consumen aangeven dat de rechten die hij krachtens de 
wettelijke garantie geniet, gehandhaafd blijven. Verder dient 
informatie te worden gegeven over de strekking van de 
garantie, identiteit van de garant, garantieperiode en aanvang 
daarvan (d.w.z. het moment van levering) en de procedures om 
de garantie in werking te stellen; 
is reparatie in de garantieperiode gratis. 
Garantiebeperkingen met betrekking tot 
- 76 -
reserveonderdelen, reiskosten en arbeidsloon zijn 
echter mogelijk als de periode van de wettelijke 
garantie voorbij is. 
Het Deense recht bepaalt verder dat, in geval van handelsgarantie en in 
afwijking van het gemene recht, de consument alleen het ontbreken van de 
beloofde kwaliteit hoeft te bewijzen, terwijl de garant moet bewijzen dat 
dit gebrek op het moment van de koop nog niet bestond. Een logisch gevolg 
hiervan is dat, zelfs als in de handelsgarantie omtrent de garantieperiode 
niets bepaald is, de handelsgarantie in het algemeen gezien wordt als een 
garantie voor duurzaamheid en goede werking gedurende de normale 
levensduur van het produkt. 
In Span.ie is bij de LGDCU bepaald dat op duurzame goederen door producent 
of verkoper verplicht handelsgarantie moet worden gegeven. De garantie 
moet schriftelijk worden gegeven en dient het volgende te vermelden: 
voorwerp van garantie, naam van de garant, begunstigde, rechten van de 
begunstigde en garantieperiode. Voor sommige sectoren is de minimale 
garantieperiode dwingend vastgesteld door middel van bijzondere wetgeving: 
3 maanden of 2.000 km voor auto's en 3 maanden voor elektrische 
hu i shoudapparaten. 
Tijdens de garantieperiode heeft de begunstigde ten minste recht op de 
volgende prestaties: 
volledig kosteloze reparatie van produkten, evenals vergoeding van 
de schade die voortvloeit uit gebreken; 
in geval van een onbevredigende reparatie heeft de begunstigde de 
keuze tussen vervanging van het produkt door een ander en 
terugbetaling van de betaalde prijs. 
In Frankrijk is de wetgever in de afgelopen jaren tweemaal in actie 
gekomen om de consument beter te beschermen op het gebied van de 
handelsgarantie en om de bescherming krachtens het decreet van 24 maart 
1978 aan te vullen. In dit decreet is bepaald dat de verkoper die een 
contractuele garantie biedt, duidelijk moet vermelden dat de wettelijke 
garantie eveneens van toepassing is (de inhoud ervan hoeft niet nader 
77 -
uiteengezet te worden). 
De twee nieuwe initiatieven zijn: 
enerzijds het besluit van 22 december 1987, waardoor norm NFX 5002 
verplicht wordt. In deze norm wordt de opstelling van garantie­
overeenkomsten voor elektrische huishoudapparaten en audio- en 
videoapparatuur gestandaardiseerd; 
anderzijds de - in dit verband nog belangrijkere en verdergaande wet 
van 18 januari 1992 ter verbetering van de bescherming van de 
consument, die de mogelijkheid voor de consument om verlenging van 
de garantieperiode te krijgen voor elke periode van minimaal zeven 
dagen dat hij niet over het goed kan beschikken, dwingend 
voorschrijft. 
In Griekenland is, krachtens artikel 33 van de wet inzake 
consumentenbescherming, een verplichte (door de verkoper te geven) 
handelsgarantie ingesteld. In de praktijk voorziet de wet in: 
de verplichting voor de verkoper om handelsgarantie te geven op 
nieuwe, duurzame consumptiegoederen; 
de verplichting tot vermelding op het garantiebewijs van naam en 
(zakelijk) adres van de verkoper en de begunstigde van de garantie, 
evenals de vermelding van het produkt waarop de garantie betrekking 
heeft, de inhoud van de garantie en de garantieperiode, die redelijk 
moet zijn. 
Als tijdens deze periode een gebrek aan het licht komt waardoor het 
produkt niet normaal gebruikt kan worden, kan de consument reparatie 
eisen. Als de verkoper de reparatie weigert uit te voeren of deze 
vertraagt, kan de consument vervanging van het produkt of vernietiging van 
de koopovereenkomst eisen. 
Deze bepalingen hebben slechts betrekking op de door de verkoper te geven 
handelsgarantie en niet op de door de fabrikant te geven garantie, waarop 
78 -
de bepalingen van het algemene verbintenissenrecht van toepassing zijn. 
In Ierland zijn in de SGSA nadere bepalingen met betrekking tot de 
handelsgarantie opgenomen. Deze is als volgt gedefinieerd: elk document 
dat in verband met de koop van produkten opgesteld wordt en waarin vermeld 
wordt dat de fabrikant of een andere distributeur na de koop de produkten 
zal onderhouden, repareren of anderszins ervoor zorg zal dragen. De 
garantie die door de verkoper zelf wordt gegeven (handelsgarantie van de 
detailhandelaar), valt niet onder deze definitie. Op de inhoud van de 
handelsgarantie zijn zodoende meerdere verplichtingen van toepassing. Zo 
moet de garantie: 
duidelijk leesbaar zijn en verwijzen naar bepaalde goederen of 
soorten goederen; 
duidelijk naam en adres van de garant vermelden; 
de garantieperiode aangeven vanaf de aankoopdatum van het produkt; 
voor de verschillende onderdelen kunnen verschillende perioden 
gelden; 
de in geval van beroep te volgen procedure aangeven; deze procedure 
mag niet duidelijk ingewikkelder zijn dan op grond van de normale 
handelspraktijken gewoon is; 
duidelijk aangeven wat de verplichtingen van de garant precies 
inhouden, alsmede datgene wat eventueel ten laste van de koper komt. 
De bescherming van de koper in het kader van de handelsgarantie is 
dwingend; er rusten zelfs strafrechtelijke sancties op niet-nakoming. 
Bovendien kan de handelsgarantie de rechten van de consument krachtens het 
gemene recht niet beperken noch extra verplichtingen aan hem opleggen. De 
clausule op grond waarvan de garant zich het recht voorbehoudt zelf te 
beoordelen of een goed gebrekkig is, is nietig. Bovendien is de verkoper 
die de garantie van een derde (normaal gesproken de fabrikant) aan de 
koper overdraagt, aansprakelijk voor de koper alsof hij de garant was, 
tenzij hij op het moment van levering het tegenovergestelde kenbaar maakt. 
Hieronder kan onder meer worden begrepen het geven van een zelfstandige 
garantie door de verkoper zelf. Voor wat betreft de aansprakelijkheid van 
de garant (normaal gesproken de fabrikant of de importeur) heeft de Ierse 
- 79 -
wetgeving duidelijk bepaald dat deze persoon garant staat ten opzichte van 
de koper alsof hij zelf de goederen aan deze laatste heeft verkocht 
(contractuele aansprakelijkheid). 
Elke volgende eigenaar van het goed kan zich tijdens de garantieperiode 
op het bovenstaande beroepen en de garant aanspreken. 
In Italië wordt in het burgerlijk wetboek zelf voorzien in een garantie 
voor goede werking, die alleen van toepassing is op de koop van materiële 
roerende goederen en uitsluitend als de verkoper de werking van een zaak 
vrijwillig voor een bepaalde periode gegarandeerd heeft, of als deze 
garantie uit de handelsgebruiken voortvloeit. De bescherming krachtens het 
burgerlijk wetboek is echter niet dwingend. De garantie kan onder de 
volgende voorwaarden door de koper worden afgedwongen: 
slechts de "gebreken" die onmogelijk te constateren waren op het 
moment van de aankoop zijn gedekt; 
de garantietermijn moet in het contract zijn opgenomen, op straffe 
van nietigheid van de garantie; 
de koper hoeft alleen de slechte werking van het produkt te 
bewijzen, evenals het bestaan van een garantie voor goede werking; 
de verkoper zal zich daarentegen van de garantie kunnen bevrijden 
als hij kan bewijzen dat de slechte werking het gevolg is van een 
oorzaak die zich na sluiting van het contract heeft voorgedaan, of 
van een abnormaal gebruik door de koper; 
op straffe van verval van het recht moet de koper de verkoper 
opmerkzaam maken op de slechte werking binnen 30 dagen na ontdekking 
ervan; de termijn waarbinnen het (de) rechtsmiddel(en) moet(en) 
worden aangevoerd is vastgesteld op zes maanden vanaf de ontdekking 
van de slechte werking; 
de koper kan kiezen tussen vervanging en reparatie van de zaak; 
de verkoper kan zich krachtens het burgerlijk wetboek zelf niet 
bevrijden van de betaling van een schadevergoeding. 
De bijzondere bepalingen inzake de handelsgarantie in Italië hebben dus 
uitsluitend betrekking op de verhoudingen tussen verkoper en koper. Alle 
andere garanties die op de markt geboden kunnen worden, zijn onderworpen 
- 80 -
aan de regels van het gemene recht 
Het Luxemburgse recht kent geen bijzondere bepalingen die betrekking 
hebben op de inhoud van de handelsgarantie. De wet van 1983 inzake 
bescherming van de consument stelt echter het volgende: 
elke reclame die gemaakt wordt voor de garantie op een produkt, 
zelfs als die gemaakt wordt door de fabrikant of een distributeur 
die in de distributieketen aan de verkoper voorafgaat, maakt 
onverbrekelijk deel uit van het koopcontract; 
als de garantie niet overeenstemt met de reclame, kan de consument 
vernietiging van het contract of prijsverlaging eisen. 
In Nederland moet onderscheid worden gemaakt tussen: 
de handelsgarantie die door de verkoper gegeven wordt: deze kan de 
rechten van de consument krachtens de wettelijke garantie niet 
beperken; 
de handelsgarantie die door de fabrikant gegeven wordt: aangezien 
deze geen verplichtingen krachtens de wettelijke garantie heeft, kan 
hij zijn verplichtingen beperken, onder voorbehoud van de algemene 
bepalingen inzake oneerlijke bedingen. Gezien het zeer recente 
karakter van deze wetgeving is het moeilijk te voorspellen of de 
toepassing ervan op de handelsgarantie van de fabrikant dezelfde 
problemen zal opleveren als in het Duitse recht. 
De bepalingen van het Nederlandse recht inzake misleidende reclame 
verwijzen overigens uitdrukkelijk naar het verbod op misleidende reclame 
betreffende de omvang, inhoud en duur van de garantie. 
Bovendien bevat de door de desbetreffende belangenorganisaties opgestelde 
code voor behoorlijke reclame ("Nederlandse Reclame Code") bijzondere 
bepalingen betreffende reclame die betrekking heeft op de handelsgarantie. 
De commissie die toezicht houdt op de naleving van deze code ("Reclame 
Code Commissie"), heeft in 1976 een aanbeveling gepubliceerd ter nadere 
- 81 
invulling van de algemene regels. Volgens deze aanbeveling: 
moeten de geboden garanties de consument meer rechten toekennen dan 
die welke hij krachtens de wettelijke garantie al heeft; 
moet elke beperking van de geboden garantie in de 
reclameboodschappen of advertenties vermeld worden. Een 
reclameboodschap die alleen op het bestaan van een bepaalde garantie 
wijst, zonder daarbij nadere bijzonderheden te vermelden, moet 
gezien worden als een "complete garantie" zonder enig voorbehoud 
(alle onderdelen en eigenschappen van de produkten); 
het gebruik van de term garantie betekent dat is voorzien in 
concrete middelen om de eventuele gebreken van het produkt te 
verhelpen; 
het is verplicht in de reclameboodschap of advertentie de 
garantieperiode te vermelden. 
In Portugal wordt de garantie voor de goede werking van de verkochte zaak 
in het burgerlijk wetboek geregeld en omschreven als een contractuele 
garantie die betrekking heeft op de geschiktheid van de zaak, gedurende 
een beperkte, nader overeen te komen periode, voor het gebruik waarvoor 
zij bestemd is. Deze garantie bestaat als ze gegeven wordt door de 
verkoper of geëist wordt door de gebruiker. De volgende regels zijn erop 
van toepassing: 
de garantie heeft een beperkte looptijd: tenzij anders 
overeengekomen loopt de garantie zes maanden na levering af, behalve 
wanneer een langere termijn gebruikelijk is; 
de koper moet de verkoper in principe binnen dertig dagen na de 
ontdekking ervan in kennis stellen van het gebrek (behoudens 
tegenbedingen); 
de garantie-rechtsvordering verjaart zes maanden na aanmelding van 
het gebrek door de koper; 
de koper moet de slechte werking van het produkt tijdens de 
82 
garantieperiode bewijzen; de verkoper kan zich slechts bevrijden 
door te bewijzen dat het gebrek pas na de levering is ontstaan of 
dat het te wijten is aan de koper of aan een derde; 
de garantie voor goede werking geeft recht op reparatie of 
vervanging; als de verkoper echter meerdere malen zonder succes 
geprobeerd heeft het produkt te repareren, kan de koper vervanging 
van het produkt eisen. 
De garantie voor goede werking wordt beschouwd als een aanvulling op de 
wettelijke garantie, behoudens contractuele tegenbedingen (voor zover deze 
bedingen toegestaan zijn door het burgerlijk wetboek of door de wetgeving 
inzake oneerlijke bedingen). 
In het Verenigd Koninkrijk is op dwingende wijze bepaald dat de 
handelsgarantie die door de producent gegeven wordt, de rechten van de 
consument krachtens de wettelijke garantie op geen enkele wijze mag 
beperken. Elk handelsgarantiedocument moet er, op straffe van 
strafrechtelijke sancties, op wijzen dat de rechten van de consument 
krachtens de wettelijke garantie door de handelsgarantie op geen enkele 
wijze beperkt noch, a fortiori, uitgesloten worden. 
Parallel aan de ontwikkeling van het recht betreffende de wettelijke 
garantie (zie paragraaf A) komt in het Verenigd Koninkrijk overigens een 
belangrijk hervormingsproces op gang betreffende de handelsgaranties, op 
basis van de discussienota van het Ministerie van Economische zaken uit 
1992. In een verslag van het Office of Fair Trading uit 1986 en een 
aanbevelingenrapport van de National Consumer Council uit 1989 werd de 
noodzaak van bijzondere bescherming van de consument op het gebied van de 
handelsgarantie overigens al benadrukt, vooral voor wat betreft duurzame 
goederen en, in het bijzonder, auto's. 
In de Lid-Staten wordt dus een, zij het bescheiden, begin gemaakt met de 
invoering van wetgeving inzake handelsgaranties, die met name gericht is 
op: 
correcte voorlichting van de consument over de geboden garanties en 
- 83 
het tegengaan van misleidende aanduidingen; 
voorlichting van de consument over het bestaan van de wettelijke 
garantie en het dwingende karakter daarvan; 
bijzondere bescherming van de consument voor wat betreft duurzame 
goederen; 
het vaststellen van een aantal juridische basisregels waarin de 
handelsgaranties afgebakend en geregeld worden en waarin met name 
eisen worden gesteld betreffende de vermeldingen die in ieder geval 
deel moeten uitmaken van de garantiedocumenten. 
C. SERVICE 
De kwestie van het recht van de consument op de wettelijke garantie is 
nauw verbonden met die van de aanwezigheid van service (beschikbaarheid 
van reserveonderdelen, onderhoudsservice, etc). Service kan ook beschouwd 
worden als een kenmerk dat samenhangt met het produkt: een produkt 
waarvoor geen of onvoldoende service bestaat, voldoet mogelijkerwijs niet 
aan de gerechtvaardigde verwachting van de koper en kan dus eventueel 
beschouwd worden als gebrekkig in de zin van de wettelijke garantie. 
Evenzo zou men zich af kunnen vragen of de rechtsstelsels van de Lid-
Staten de consument het recht toekennen om te eisen dat bepaalde soorten 
produkten duurzaam zijn: het feit dat sommige duurzame consumptiegoederen 
na een periode die korter is dan hun "levensduurverwachting" niet meer op 
bevredigende wijze werken, zou als een gebrek beschouwd kunnen worden. 
In Duitsland is in de wetgeving geen enkele verplichting tot service 
voorzien. Voor de autosector echter is op basis van de jurisprudentie op 
basis van het beginsel van goede trouw bij de sluiting van contracten -
een verplichting tot beschikbaarheid van reserveonderdelen in het leven 
geroepen. Gezien de extreem korte termijn waarover de consument in de zin 
van de wettelijke garantie beschikt, is het overigens in het geheel niet 
mogelijk op een levensduurverplichting zich te beroepen. 
In België wordt de verkoper geen enkele wettelijke verplichting opgelegd 
om service te verlenen of de levensduur van het produkt te garanderen. 
84 
Omdat er geen garantietermijn bestaat, zou de consument zich echter kunnen 
beroepen op het feit dat het niet-duurzaam zijn van het produkt een gebrek 
vormt in de zin van het niet-beantwoorden aan de overeenkomst. 
De in het Deense recht geldende praktijk is dat de consument de wettelijke 
garantie kan inroepen als blijkt dat er op het moment van sluiting van het 
contract nog geen service bestond voor een duurzaam produkt. Als na de 
sluiting van het contract blijkt dat serviceverlening onmogelijk is, zal 
de consument zich moeten beroepen op de algemene normen van het 
verbintenissenrecht om vernietiging van de koop te eisen. Hoewel er met 
betrekking tot de levensduur van produkten geen wettelijke verplichting 
bestaat, erkent de praktijk toch dat de aspecten van een produkt die 
samenhangen met de levensduur ervan een gebrek kunnen opleveren (de 
termijn van één jaar van de vordering voor het afdwingen van de garantie 
houdt echter al een aanzienlijke inperking in van het belang hiervan). 
In Spanie wordt in de LGDCU bepaald dat de consument na de levering van 
een duurzaam goed recht heeft op passende service. Bovendien is krachtens 
deze wet voor dit soort produkten de beschikbaarheid van reserveonderdelen 
voor een bepaalde tijd verplicht. Deze bepalingen zijn echter niet meer 
dan kader-bepalingen, die aan de hand van verdere regelgeving nog nader 
ingevuld dienen te worden. Zo bestaat er een koninklijk besluit inzake 
huishoudelijke apparaten, dat voorziet in de verplichting van 
beschikbaarheid van reserveonderdelen gedurende zeven jaar, of vijf jaar 
als de prijs van het apparaat beneden de 10.000 peseta's ligt. 
In het Spaanse recht zijn bepalingen opgenomen met betrekking tot 
voorlichting van de consument over de prijs van reserveonderdelen. De 
koper geniet wettelijke bescherming tegen buitensporige prijzen voor 
reserveonderdelen, arbeidsloon en met reparaties verband houdende 
vervoerkosten. 
Frankrijk kent geen wettelijke bepaling die de verkoper verplicht tot het 
verlenen van service. Krachtens decreet nr. 87-1045 van 22 september 1987 
echter moet de verkoper van elektrische huishoudapparaten en elektronica 
servicecontracten aanbieden volgens een standaardmodel waarin de 
85 -
servicevoorwaarden vermeld worden. Ook bestaat er geen uitdrukkelijke 
erkenning van een levensduurverplichting. Omdat de verjaringstermijn van 
de vordering voor het afdwingen van de garantie niet nader bepaald is, zal 
de consument zich desalniettemin kunnen beroepen op het feit dat het niet-
duurzaam zijn een gebrek van het produkt oplevert. 
Krachtens de wet van 18 januari 1992 bestaat er overigens een verplichting 
voor de verkoper tot het geven van informatie over het bestaan van 
reserveonderdelen en de periode dat deze beschikbaar zijn. Uit deze 
verplichting tot informatieverschaffing vloeit echter geen verplichting 
voort voor de niet-consument, anders dan de verkoper. 
In Griekenland is de verkoper van duurzame goederen krachtens de wet van 
1991 verplicht service te verlenen gedurende een redelijke termijn, gelet 
op de gebruikelijke levensduur van het produkt. Evenzo moet de 
beschikbaarheid van reserveonderdelen of accessoires gegarandeerd zijn. De 
wet voorziet in de mogelijkheid dat de minister voor bepaalde categorieën 
of soorten produkten termijnen kan vaststellen. 
In Ierland bestaat krachtens de SGSSA een dwingende serviceplicht en 
voorziet deze wet tevens dat er reserveonderdelen beschikbaar moeten zijn 
gedurende een redelijke periode, die door de Minister van Industrie na 
overleg met de belanghebbende partijen bepaald kan worden. Bovendien is 
elke belofte van de verkoper betreffende de beschikbaarheid van 
reserveonderdelen of service bindend voor de aanbieder, anders dan de 
verkoper. Verder houdt het begrip "handelskwaliteit" zelf, zoals we gezien 
hebben, een verwijzing in naar de levensduur van produkten: een zaak wordt 
als gebrekkig beschouwd als zij niet even duurzaam is als men zou mogen 
verwachten, gelet op de voorstelling die ervan gegeven is, de prijs en 
alle andere belangrijke factoren. 
Italië kent geen enkele wettelijke bepaling die voorziet in een 
serviceplicht of levensduurverplichting. Als dergelijke eigenschappen 
echter door de verkoper beloofd zijn, biedt het niet-nakomen van de 
hieruit voortvloeiende verplichtingen de consument eventueel de 
gelegenheid om te ageren. 
86 -
In Luxemburg bestaat een systeem dat identiek is aan dat van België en 
Frankrijk: er bestaat geen enkele wettelijke bepaling op het gebied van 
service of levensduurverplichting, maar de zeer ruime interpretatie van 
het begrip gebrek, in combinatie met het ontbreken van een wettelijke 
garantietermijn, maken het voor de consument mogelijk om zich, onder 
bepaalde omstandigheden, op een recht op service en/of een 
levensduurverplichting betreffende het produkt te beroepen. 
Bovendien heeft de wet van 25 augustus 1983 de bescherming van de 
consument versterkt doordat er bepaalde verplichtingen betreffende 
informatieverschaffing bij serviceverlening zijn ingesteld. 
Hoewel het nieuwe Burgerlijk Wetboek van Nederland geen bijzondere 
bepaling bevat betreffende de service en de levensduur van produkten, 
biedt de verplichting tot het doen beantwoorden van het produkt aan de 
overeenkomst toch bepaalde mogelijkheden in dit verband, bijvoorbeeld 
betreffende de .beschikbaarheid van reserveonderdelen. Andere aspecten, 
zoals onderhoud, vallen daarentegen niet onder deze verplichting. 
In Portugal kent de algemene wet voor bescherming van de consument deze 
laatste een recht toe op de verlening van een bevredigende service door 
de leverancier van duurzame consumptiegoederen, met inbegrip van de 
levering van onderdelen voor de periode van de gemiddelde levensduur van 
deze produkten. 
In het Verenigd Koninkrijk spreken de wettelijke bepalingen niet over 
service, noch over de levensduur van het produkt. De service wordt echter 
geregeld door de gedragscodes die zijn opgesteld door de desbetreffende 
groepen aanbieders, terwijl de levensduur van het produkt door de rechter 
beschouwd wordt als inherent aan het begrip 'handelskwaliteit'; een 
produkt is slechts van handelskwaliteit als het redelijk duurzaam is. Wat 
een "redelijke levensduur van een produkt" is, wordt van geval tot geval 
bekeken. Bovendien is het vervangen van het begrip "handelskwaliteit" door 
"bevredigende kwaliteit" ("satisfactory quality"), voorgesteld in de 
discussienota van de Britse regering, gericht op het duidelijker daaronder 
doen vallen van de eis van duurzaamheid. 
87 
IV - SITUATIE OP HET NIVEAU VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT 
Hoewel er op het niveau van de Gemeenschap geen wetgeving bestaat die 
specifiek gericht is op de garantie op produkten en op de service, moet de 
bijdrage van andere instrumenten van de Gemeenschap aan de ontwikkeling 
van een geheel van communautaire bepalingen betreffende de garantie niet 
uit het oog worden verloren. 
A. WETTELIJKE GARANTIE 
1- Richtlijn 85/374/EEG inzake de aansprakelijkheid voor produkten met 
gebreken." 
Deze richtlijn vertoont nauwe banden met het recht inzake de garantie, 
aangezien er veel wisselwerking bestaat tussen de kwesties betreffende de 
produktaansprakelijkheid en die inzake de garantie. Hieruit vloeit voort 
dat deze richtlijn van toepassing kan zijn in gevallen waarin de 
voorwaarden voor het toepassen van het recht inzake de garantie ook 
aanwezig zijn. De onderliggende criteria voor het toepassen van de 
richtlijn verschillen qua concept echter van die welke aanleiding geven 
tot de toepassing van het recht inzake de garantie. 
In de eerste plaats is volgens richtlijn 85/374/EEG "een produkt ... 
gebrekkig als het niet de veiligheid biedt die men redelijkerwijs mag 
verwachten [...]". Het in deze richtlijn vervatte begrip "gebrekkig 
produkt" moet dus onderscheiden worden van het begrip "gebrekkig produkt" 
in de wetgevingen van de Lid-Staten inzake de garantie tegen verborgen 
gebreken: hier gaat het om het begrip van het beantwoorden aan de 
verwachtingen betreffende het gebruik waarvoor het bedoeld is en niet om 
een beoordeling van de veiligheid van het produkt. 
In de tweede plaats voert richtlijn 85/374/EEG een stelsel in van buiten-
contractuele aansprakelijkheid, in tegenstelling tot de aansprakelijkheid 
PB nr. L 210 van 7 augustus 1985. 
- 88 
die voortvloeit uit de wettelijke garantie en die een contractueel 
karakter heeft. In de derde plaats heeft richtlijn 85/374/EEG, afgezien 
van de schade die is veroorzaakt door overlijden of lichamelijk letsel, 
slechts betrekking op schade die veroorzaakt wordt aan andere 
consumptiegoederen (onder aftrek van een vrijstelling van 500 Ecu), met 
uitsluiting van vergoeding of reparatie van schade aan het gebrekkige 
produkt zelf. Elk recht op reparatie wegens beschadiging of vernietiging 
van de gebrekkige zaak zelf is aldus van het toepassingsgebied van de 
richtlijn uitgesloten. 
Bij de presentatie van het voorstel voor een richtlijn betreffende de 
produktaansprakelijkheid34 heeft de Commissie de gelegenheid gehad 
uitgebreid te verwijzen naar de kwestie van de wettelijke garantie op 
goederen. Het is interessant hier een passage van de memorie van 
toelichting bij dit voorstel over te nemen: "De aansprakelijkheid voor de 
kwaliteit van een nieuw aangeschaft voorwerp, waarbij Inbegrepen de 
geschiktheid voor het gebruik dat daarmede wordt beoogd, alsmede de 
afwezigheid van enig gebrek, in die zin dat het voorwerp door een gebrek 
in een van zijn onderdelen niet volledig wordt beschadigd of vernietigd, 
vindt in alle Lid-Staten gewoonlijk haar regeling in het raam van het 
recht inzake koop en verkoop. Met deze richtlijn wordt daarin geen ingreep 
beoogd. Mocht uit overwegingen van consumentenbescherming behoefte bestaan 
om de rechtspositie van de koper van een gebrekkige zaak ten opzichte van 
diens verkoper te versterken, hetgeen ook kan gelden voor de 
regresmogelijkheden van laatstgenoemde jegens de producent, dan is 
daarvoor in de rechtsorde van de Lid-Staten waar die behoefte wordt 
gevoeld, wel de nodige ruimte te vinden. In zoverre zulks voor de werking 
van de gemeenschappelijke markt nodig is, zou harmonisatie van het recht 
op het gebied van de algemene koopvoorwaarden daartoe een bijdrage kunnen 
leveren".35 
34 C0M(76)372 def. van 23 juli 1976, PB nr. C 241 van 14 oktober 1976, p. 
9. 
35 Memorie van toelichting van het voorstel tot de richtlijn, punt 20, 
Bulletin van de Europese Gemeenschappen, supplement 11/76. 
89 
Als reactie op deze verklaringen heeft het Economisch en Sociaal Comité, 
in zijn Advies over het voorstel van. jie Cpmmissie, deze uitdrukkelijk 
verzocht om "op korte termijn een voorstel voor een richtlijn betreffende 
de garantie en de service in te dienen".36 
Richtlijn 85/374/EEG bevat echter een bepaling die rechtstreeks betrekking 
heeft op het recht inzake de garantie: in artikel 13 wordt uiteengezet dat 
geen inbreuk gemaakt wordt op de rechten waarop de gelaedeerde zich kan 
beroepen uit hoofde van de bepalingen inzake de contractuele of buiten-
contractuele aansprakelijkheid of van bijzondere wettelijke bepalingen 
inzake de aansprakelijkheid die bestaan op het moment van de kennisgeving 
van de onderhavige richtlijn. Deze bepaling is belangrijk, aangezien zij 
elke twijfel wegneemt ten aanzien van het feit dat de wettelijke 
bepalingen inzake de produktaansprakelijkheid in geen geval de wettelijke 
bepalingen inzake de garantie vervangen die momenteel in de verschillende 
Lid-Staten van kracht zijn. In de praktijk zal de gelaedeerde, in 
voorkomend geval, kunnen kiezen tussen toepassing van de richtlijn en het 
recht inzake de" garantie, dat, in bepaalde gevallen, gunstiger voor hem 
zal kunnen zijn. 
2. De richtlijn van de Raad inzake oneerlijke bedingen in 
consumentenovereenkomsten37. 
Hoewel deze richtlijn niet rechtstreeks rechten op garantie aan de 
consument toekent, kan zij, eenmaal omgezet in de rechtsstelsels van de 
Lid-Staten belangrijke gevolgen hebben voor de ontwikkeling van een 
geheel van communautaire bepalingen op het gebied van de garantie. De 
contractbepalingen die in de richting gaan van een beperking van de 
garantie waar de consument recht op heeft, zijn immers vaak onrechtmatig. 
Deze richtlijn bevat overigens een bijlage met een reeks voorbeelden van 
soorten bedingen die als oneerlijk kunnen worden beschouwd. In punt l.b 
PB nr. C114 van 7 mei 1979, punt 2.8.1. 
Richtlijn van de Raad 13/93 van 5 april 1993, PB nr.L 95 van 
21 april 1993, p.29. 
90 
van de bijlage wordt het beding genoemd dat erop gericht is "de wettelijke 
rechten van de consument ten aanzien van de verkoper of een andere partij 
in geval van volledige of gedeeltelijke wanprestatie of van gebrekkige 
uitvoering door de verkoper van een van diens contractuele verplichtingen 
[...] op ongepaste wijze uit te sluiten of te beperken". Deze bepaling 
heeft bovendien betrekking op de contractuele bedingen die een beperking 
inhouden van de wettelijke garantie waar de consument krachtens de van 
toepassing zijnde nationale bepalingen recht op heeft. Dit vloeide 
overigens expliciet voort uit de tekst van het gewijzigde voorstel van de 
Commissie. 
De door de Raad vastgestelde richtlijn bevat echter minder uitdrukkelijke 
verwijzingen naar het recht inzake de garantie dan de twee voorstellen die 
de Commissie hem heeft doen toekomen. Deze betekenen een aanzet voor een 
specifieke Gemeenschapsbenadering van het recht inzake de garantie. 
De zwarte lijst, die als bijlage bij het oorspronkelijke voorstel38 was 
gevoegd, bevatte een clausule (c) waarin de contractuele bedingen die een 
beperking van de rechten van de consument, zoals voorzien in genoemde 
clausule, als doel of gevolg hadden, als oneerlijk beschouwd werden. Deze 
contractuele bedingen waren zeer gedetailleerd: verplichting tot het doen 
beantwoorden aan de overeenkomst, garantie voor verborgen gebreken, recht 
op terugbetaling, vervanging, reparatie, prijsverlaging of 
schadevergoeding. 
In het gewijzigde voorstel voor een richtlijn39 wordt de garantie, in 
plaats van in de bijlage, behandeld in artikel 6. Ook werd het begrip 
garantie losgemaakt van het begrip oneerlijk beding, omdat in artikel 6 de 
Lid-Staten opgedragen werd om op positieve wijze bepaalde rechten voor de 
consument te garanderen. 
De tekst van artikel 6 luidt als volgt: 
38 C0M(90)322 def. van 3 september 1990, PB nr. C 243 van 
28 september 1990, p.2. 
39 C0M(92)66 def. van 4 maart 1992, PB nr. C73 van 24 maart 1992. 
- 91 
"1. De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen om de consument, als koper 
krachtens een overeenkomst voor de verkoop van roerende goederen, het 
recht te garanderen goederen te ontvangen die in overeenstemming zijn met 
de overeenkomst en geschikt zijn voor het doel waarvoor zij zijn verkocht, 
alsmede het recht zich binnen voldoende lange termijnen te beklagen voor 
intrinsieke gebreken aan de goederen. 
2. In het kader van de uitoefening van deze rechten nemen de Lid-Staten de 
nodige maatregelen om de consument de keuze tussen de volgende hem ter 
beschikking staande middelen te garanderen: 
de terugbetaling van de volledige aankoopprijs 
de vervanging van de goederen 
het herstel van de goederen op kosten van de verkoper 
prijsreductie in geval de consument de goederen behoudt 
alsmede het recht om vergoeding te krijgen voor de door hem uit die 
overeenkomst voortvloeiende geleden schade. 
3. Indien de verkoper de consument de garantie van de fabrikant van de 
goederen doet toekomen, nemen de Lid-Staten de nodige maatregelen om de 
consument het recht te garanderen om gedurende een periode van twaalf 
maanden of gedurende de normale levensduur van de goederen wanneer deze 
minder bedraagt dan twaalf maanden, over de garantie van de fabrikant te 
beschikken en van de verkoper of de fabrikant terugbetaling te eisen van 
de kosten welke de consument maakt om de uitvoering van de garantie te 
verkrijgen. 
4. De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen om de consument als koper 
krachtens een overeenkomst voor het verlenen van diensten het recht te 
garanderen om: 
op het overeengekomen tijdstip met de passende efficiëntie de 
diensten verleend te krijgen, 
de garantie van de dienstverlener te hebben dat die over de vereiste 
bekwaamheid en vakkennis beschikt om de diensten op de bij het 
- 92 
vorige streepje omschreven wijze te verlenen 
Dit artikel is het onderwerp geweest van discussies op het niveau van de 
werkgroep van de Raad en zelfs is door het Voorzitterschap van de Raad een 
compromisvoorstel tussen de standpunten van de verschillende delegaties 
voorgedragen. Uit de op dit niveau gevoerde discussies bleek echter dat de 
benadering van de Commissie zowel te beperkt als te ambitieus was. Te 
beperkt omdat er slechts voorzien was in een aanzet tot harmonisatie; te 
ambitieus omdat dit doel nagestreefd werd in het kader van een richtlijn 
die eigenlijk voornamelijk op een andere zaak betrekking heeft. Daarom 
heeft de Raad, zoals reeds is opgemerkt in hoofdstuk I, de beslissing 
genomen om de Commissie te vragen deze kwesties op een specifieker en 
diepgaander wijze te behandelen. 
3. Richtlijn 84/450/EEG inzake misleidende reclame41. 
Ook deze richtlijn kan invloed hebben op het recht inzake de garantie. Bij 
de reclameboodschappen en advertenties met betrekking tot de 
garantievoorwaarden moet daadwerkelijk rekening gehouden worden met het 
zeer algemene verbod op reclame die de consument kan misleiden. Het belang 
van de richtlijn inzake misleidende reclame is niet te verwaarlozen gezien 
de ervaringen van de consument in het verleden: de voorlichting over de 
garantievoorwaarden die door de reclamewereld gegeven wordt, blijkt zeer 
vaak onvolledig te zijn. Bovendien is het op basis van de nogal ruime 
definitie van reclame in deze richtlijn42 normaal gesproken mogelijk ook 
40 Bij bepaling l.b van de bijlage werden bovendien de bedingen die een 
beperking of uitsluiting inhouden van de wettelijke rechten van de 
consument ten opzichte van de niet-consument of een andere partij, in 
geval van het niet-nakomen (geheel of gedeeltelijk) of het gebrekkig 
nakomen van welke van de contractuele verplichtingen dan ook, en met name 
van de rechten die genoemd worden in artikel 6 van de onderhavige 
richtlijn, nog steeds als oneerlijk beschouwd. 
41 PB nr. L 250 van 19 september 1984. p.17. 
42 Volgens artikel 2, lid 6 omvat reclame: "elke vorm van communicatie in 
het kader van een commerciële, industriële, ambachtelijke of vrije 
beroeps-activiteit, met als doel het bevorderen van de levering van 
goederen of diensten, met inbegrip van onroerende goederen, rechten en 
verplichtingen". 
- 93 
de garantiedocumenten zelf hieronder te laten vallen. 
Desalniettemin beperkt deze richtlijn zich tot het opstellen van 
rechtsregels met als doel het verhinderen van misleidende reclame, zonder 
aan privé-personen andere rechten toe te kennen, met name voor wat betreft 
het herstel van schade als gevolg van het misleidende karakter van de 
reclameboodschap of advertentie. In deze richtlijn is evenmin het beginsel 
opgenomen volgens welk de adverteerder gebonden zou zijn aan zijn 
reclameboodschap of advertentie, als betrof het hier een overeenkomst. 
Zodoende biedt de richtlijn geen enkele concrete hulp aan de individuele 
consument, die geen voordeel kan trekken uit de diensten die via reclame 
op het gebied van garantie worden aangeprezen. 
4. Jurisprudentie van het Hof van Justitie 
Het Hof van Justitie heeft tweemaal uitspraak gedaan over de wetgevingen 
van de Lid-Staten inzake de wettelijke garantie. Beide gevallen hebben 
betrekking op de Franse wetgeving. Het eerste geval heeft betrekking op 
het beginsel van onweerlegbaar vermoeden van kwade trouw bij de aanbieder, 
het tweede op het beginsel van aansprakelijkheid van de fabrikant voor de 
garantie ten opzichte van de onderverkrijger. 
4.1 Alsthom v. Sulzer43 
De Franse jurisprudentie gaat uit van het beginsel van het vermoeden dat 
de fabrikant of verkoper op de hoogte is van de gebreken van de verkochte 
zaak. Beperkende clausules ten aanzien van de aansprakelijkheid zijn op 
basis van deze jurisprudentie niet toegestaan, behalve als ze opgenomen 
zijn in overeenkomsten tussen niet-consumenten in dezelfde branche. 
De aan het Hof voorgelegde vraag had betrekking op het feit dat deze 
jurisprudentie strenger is dan het recht dat in de andere Lid-Staten van 
toepassing is en dus in strijd kon zijn met het Gemeenschapsrecht, met 
43 Arrest van 24 januari 1991, zaak C-339/89, Jurispr. 1991, p. 120 
94 -
name de artikelen 85, lid 1 en 34. 
De prejudiciële vraag werd gesteld door de Franse Hoge Raad in het kader 
van een geschil omtrent de levering van schepen met motoren met gebreken 
door een Frans scheepsbouwbedrijf (Alsthom) aan een Nederlandse 
scheepvaartmaatschappij (HAT). De zaak is exemplarisch, want de motoren 
waren door Alsthom besteld bij Sulzer, een Frans machinebedrijf dat op 
zijn beurt een Duitse onderaannemer benaderd had. Indien deze 
onderaannemer eventueel door Sulzer op garantie zou worden aangesproken, 
zou hij zich tegenover deze laatste kunnen beroepen op de beperkende 
clausules omtrent aansprakelijkheid die bij de Duitse wet zijn toegestaan. 
Alsthom daarentegen kon zich ten opzichte van HAT niet op dit soort 
clausules beroepen. Hieruit zou volgen dat Franse maatschappijen zich in 
een ondergeschikte positie zouden bevinden ten opzichte van hun 
buitenlandse contractanten. 
Het Hof van Justitie heeft niet ontkend dat de Franse jurisprudentie 
oneerlijke concurrentie in de hand zou kunnen werken, maar was wel van 
oordeel dat zij niet strijdig is met het Gemeenschapsrecht. 
Het Hof heeft uiteengezet dat deze jurisprudentie er is voor de 
bescherming van de koper en geen stimulans is voor het maken van afspraken 
die in strijd zijn met artikel 85 van het Verdrag. Voor wat betreft 
artikel 34, op basis waarvan kwantitatieve uitvoerbeperkingen verboden 
zijn, evenals voor maatregelen met gelijke werking, heeft het Hof 
geoordeeld dat de Franse jurisprudentie zonder onderscheid van toepassing 
is op alle handelsverhoudingen die vallen onder het Franse recht, en niet 
als doel of gevolg heeft om specifiek de export te beperken met het oog op 
de bevoordeling van de binnenlandse produktie of markt. Het Hof heeft ook 
onder de aandacht gebracht dat in het kader van internationale contracten 
de partijen in het algemeen vrij zijn om te bepalen welk recht op hun 
contractuele verhoudingen van toepassing is en op die manier kunnen 
vermijden dat ze onder het Franse recht vallen. 
Hoewel deze beslissing op een handelszaak betrekking heeft, dient 
opgemerkt te worden dat, ter bescherming van de consument, de bepalingen 
van de Lid-Staten waarin voor de consument gunstigere garant ievoorwaarden 
95 -
zijn opgenomen, niet a priori als strijdig met het Gemeenschapsrecht 
beschouwd zullen worden. Verder heeft deze zaak aangetoond dat door de 
uiteenlopende bepalingen van de Lid-Staten inderdaad vragen betreffende de 
concurrentiepositie van de verschillende marktdeelnemers kunnen worden 
opgeroepen. 
4.2 Jakob Handtke v. TMCS44 
Aan het Hof van Justitie is een prejudiciële kwestie voorgelegd, die 
betrekking heeft op de interpretatie van artikel 5, punt 1, van de 
Conventie van Brussel inzake de rechterlijke bevoegdheid en de uitvoering 
van besluiten in burgerlijke en handelszaken. Het ging erom aan te geven 
welke rechtbank bevoegd is voor de vordering die door de koper van een 
produkt tegen de fabrikant wordt ingesteld. In artikel 5, punt 1, van de 
Conventie wordt bepaald dat bij contractuele aangelegenheden de verdediger 
die woonachtig is op het grondgebied van de ene Lid-Staat, in een andere 
Lid-Staat kan worden opgeroepen voor de rechtbank van de plaats waar de 
verbintenis waarop de eis gebaseerd is, is of moet worden nagekomen. 
Volgens de Franse jurisprudentie is de fabrikant samen met de verkoper 
hoofdelijk aansprakelijk voor de wettelijke garantie op produkten ten 
opzichte van de uiteindelijke koper. Deze aansprakelijkheid is van 
contractuele aard. 
In dit speciale geval, waarin het ging om de verkoop van industriële 
uitrusting, wilde de Franse koper de Franse verkoper en de Duitse 
fabrikant gezamenlijk voor de Franse rechter dagen. 
Het Hof heeft een zelfstandige betekenis toegekend aan het begrip 
"contractuele aangelegenheid", door zich voornamelijk te baseren op het 
systeem en de doelstellingen van de Conventie. Verder heeft het Hof 
verklaard dat de speciale bevoegdheidsregel van artikel 5, punt 1, van de 
Conventie niet van toepassing kan zijn op het geschil tussen 
onderverkrijgers van een zaak en fabrikanten, aangezien de uitkomst van 
een dergelijke toepassing niet kan worden voorzien door de fabrikant en 
44 Arrest van 17 juni 1992, zaak C-26/91, Jurispr. 1992, p.3967 
96 -
bijgevolg niet verenigbaar is met het beginsel van rechtszekerheid. Het 
Hof heeft bovendien uiteengezet dat de fabrikant geen enkele contractuele 
verhouding heeft met de onderverkrijger en geen enkele verplichting van 
contractuele aard aanvaardt ten opzichte van deze koper, wiens identiteit 
en woonplaats hij wettelijk gezien niet behoeft te kennen. Het Hof heeft 
vastgesteld dat in het merendeel van de contracterende Lid-Staten de 
aansprakelijkheid van de fabrikant ten opzichte van de onderverkrijger 
voor gebreken van de verkochte zaak als niet-contractueel wordt beschouwd. 
Dientengevolge heeft het Hof geweigerd artikel 5, punt 1, van de Conventie 
ook van toepassing te verklaren op de verhouding tussen producent en 
koper. 
De regels betreffende de bijzondere bevoegdheid zoals voorzien in de 
Conventie, met name artikel 5, punt 1, moeten volgens het Hof op 
restrictieve wijze geïnterpreteerd worden, omdat ze afwijken van het 
algemene beginsel volgens welk een verdediger opgeroepen moet worden voor 
de rechter van de Lid-Staat waar hij woont. 
In haar aan het Hof voorgelegd commentaar heeft de Commissie een ander 
standpunt ingenomen door het Hof te vragen de rechtstreekse vordering van 
de onderverkrijger tegen de fabrikant te interpreteren als een 
contractuele vordering, voor zover deze kwalificatie kan leiden tot het 
bevoegd verklaren van dezelfde rechtbank als die waar een 
verhaalsvordering van de verkoper tegen de fabrikant is ingesteld. 
Het Hof heeft de bestaande verhouding tussen artikel 5, punt 1, en 
artikel 5, punt 3, van de Conventie van Brussel niet nader bekeken. In dit 
artikel wordt voor zaken uit onrechtmatige daad bepaald dat de verdediger 
opgeroepen kan worden voor de rechtbank van de plaats waar het 
schadebrengend feit zich heeft voorgedaan. Zowel de advocaat-generaal als 
de Commissie en de Duitse regering hebben de aandacht van het Hof op dit 
laatste punt gevestigd, maar het Hof heeft niet geantwoord op de vraag of 
bij een rechtstreekse vordering inzake verborgen gebreken voortaan de 
bevoegdheidsregels van artikel 5, punt 3, in acht genomen moeten worden. 
Aangenomen mag worden dat het antwoord bevestigend zal zijn, aangezien het 
begrip 'aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad' een restbegrip is dat 
- 97 
alle vormen van niet-contractuele aansprakelijkheid omvat. 
De prejudiciële vraag had desalniettemin geen betrekking op dit punt. 
Het is duidelijk dat het oordeel van het Hof over de aard van de 
aansprakelijkheid van de fabrikant jegens de onderverkrijger van het 
produkt louter de doelen dient van de toepassing van de Conventie van 
Brussel, en op generlei wijze inbreuk maakt op de geldigheid van de 
betekening zoals toegepast in het Franse materieel recht. Toch vormt dit 
arrest een goed voorbeeld van de problemen die zich door de diversiteit 
van de wetgevingen van de Lid-Staten kunnen voordoen.45 
5. Conclusie 
De bestaande wetgeving die het resultaat is van het Gemeenschapsbeleid ten 
aanzien van de consument, blijft zwak en onvolledig. De beschreven 
initiatieven dragen weliswaar op meer of minder subtiele wijze bij tot het 
opstellen van een Gemeenschapskader dat van toepassing is op de garantie 
op produkten, daar ze in sommige sectoren een minimale bescherming aan de 
consument proberen te bieden en ze in bepaalde gevallen gericht zijn op 
het uitsluiten van contractuele bepalingen die de garantie waarop de 
consument recht heeft op basis van de wettelijke bepalingen en 
verordeningen, beperken, maar tot op heden heeft nog geen enkel instrument 
van de Gemeenschap op het gebied van het consumentenbeleid het stadium 
bereikt van regeling, door middel van harmonisatie, van de inhoud zelf van 
het recht inzake de garantie zoals dat geldt in de wetgevingen van de Lid-
Staten. Bovendien dient opgemerkt te worden dat, ondanks de bestaande 
lacunes op het gebied van de pre-contractuele en contractuele 
consumentenvoorlichting op het gebied van de garantie, in de initiatieven 
van de Gemeenschap waarin wel voorzien is in een zekere verplichting voor 
de producent/verkoper tot het geven van voorlichting, informatie over de 
garantievoorwaarden niet genoemd wordt als één van de verplichte 
45 Dit houdt echter niet in dat de bevoegde rechtbank die van de woonplaats 
van de koper is. 
Zie in dit verband de conclusies van advocaat-generaal Jacobs in deze 
zaak, punt 31. 
98 
vermeldingen.46 
B. HANDELSGARANTIE 
1. De richtlijn van de Raad inzake oneerlijke bedingen in 
consumentenovereenkomsten. 
Artikel 6, lid 3, van het gewijzigde voorstel van de Commissie had 
betrekking op de handelsgarantie. Er werd een minimale periode vastgesteld 
voor de garantie van de fabrikant. Het ging om een eerste poging om op 
Gemeenschapsniveau wettelijke regels inzake de handelsgarantie vast te 
stellen. Zoals we gezien hebben, komt deze bepaling in de definitieve 
tekst van de richtlijn niet meer voor. 
Dit wil echter niet zeggen dat de richtlijn geen invloed meer kan hebben 
op de voorwaarden voor de handelsgaranties. Of de garantie nu door de 
distributeur of door de fabrikant geboden wordt, ze kan niet gezien worden 
als een geschenk: ze maakt deel uit van een handelsstrategie die gericht 
is op de verkoop van het produkt en dus verdisconteerd is in de 
totaalprijs ervan. Zo kunnen de garantievoorwaarden de oorzaak blijken te 
zijn van "een onevenwichtige situatie tussen de uit het contract 
voortvloeiende rechten en plichten van de partijen ten nadele van de 
consument". Dit kan het geval zijn bij voorwaarden die indruisen tegen het 
beginsel van de garantie zelf (onredelijke voorwaarden voor de toepassing 
van of betreffende het uitsluiten van de garantie bijvoorbeeld) of die 
misleidend zijn omtrent de rechten van de consument. 
Toepassing van de wetgeving inzake oneerlijke'bedingen op het gebied van 
de handelsgarantie blijft desalniettemin een hachelijke zaak en zal vaak 
afhangen van het standpunt dat door de nationale rechters (of andere 
46 Zie het voorstel voor een richtlijn inzake contracten waarover op 
afstand wordt onderhandeld C0M(92) van 11 tot 21 mei 1992, PB nr. C 156 
van 23 juni 1992, p. 14, waarin bepaald wordt dat er bepaalde informatie 
gegeven moet worden vóór de sluiting van het contract, evenals op het 
moment van uitvoering ervan, maar waarbij de kwestie van de garantie 
buiten beschouwing gelaten wordt. 
99 -
bevoegde autoriteiten) wordt ingenomen inzake: 
de vraag zelf of de garantie moet worden beschouwd als een 
vrijwillig aangeboden geschenk dat dientengevolge niet aan enige 
vorm van controle op het gebied van de "voorwaarden" van de 
toekenning ervan kan worden onderworpen; 
het onderscheid tussen garantievoorwaarden die als onrechtmatig 
beschouwd kunnen worden en die welke de garantie slechts afbakenen, 
dat wil zeggen het "geschenk" definiëren dat aan de consument wordt 
aangeboden47; 
het bestaan van een echt contract (en dus van contractsbepalingen) 
tussen de producent en de uiteindelijke consument, in geval van een 
garantie die door de producent geboden wordt. 
Het is overigens algemeen bekend dat de Duitse jurisprudentie nu pas 
voorzichtig begint te bevestigen dat de voorwaarden voor de 
handelsgaranties die door de fabrikant worden geboden, onder de A.G.B, 
kunnen vallen (de wet inzake de algemene contractvoorwaarden). 
2. Het mededingingsrecht 
Tot op heden is het beleid van de Gemeenschap ten aanzien van garanties 
van de producent gericht op de toepassing van artikel 85 van het Verdrag 
van Rome inzake het verbod op mededingingsbeperkende afspraken.48 
Al in 1977 heeft de Commissie, in haar zevende mededingingsverslag, haar 
beleid op dit gebied bepaald door te onderstrepen dat de garantie die door 
47 Artikel 4, lid 1 van de richtlijn bepaalt dat de beoordeling van het 
onrechtmatige karakter geen betrekking heeft op de clausules die het 
hoofdonderwerp van het contract betreffen. 
48 Dit beleid is gebaseerd op: het besluit van de Commissie van 23-10-78 
(Zanussi) PB nr. L 322 van 16-11-78, p.36, en dat van 10-12-84 (Ideal 
Standard), PB nr. L20 van 24-01-85, p.38; het arrest-Hasselblad van 21-02-
84, Zaak 86/92, Jurispr. 1984, p.883; het arrest-ETA (Swatch) van 10-12-
85, Zaak 31/85, Jurispr. 85, p.3933; alsmede de Verordeningen van de 
Commissie nrs. 123/85 van 12-12-84 (PB nr. L 17 van 18-01-85, p.16 
autohandel) en 4087/88 van 30-11-88 (PB nr. L 359 van 28-12-88, p.46 
franchiseovereenkomsten). 
- 100 
de fabrikanten van duurzame consumptiegoederen in het kader van de 
service geboden wordt, in de gehele Gemeenschap geldig moet zijn, ongeacht 
de Lid-Staat waar het produkt gekocht is49. In de talrijke dossiers met 
betrekking tot de haar ter kennis gebrachte afspraken en in de 
verordeningen betreffende de vrijstelling per categorie heeft de Commissie 
de voorwaarde van het billijk voordeel voor de gebruiker, die vastgelegd 
is in artikel 85, lid 3, van het EG-Verdrag, geïnterpreteerd als een 
voorwaarde die noodzakelijkerwijs leidt tot een dergelijke conclusie50. De 
Commissie is immers van mening - en dit standpunt is veelvuldig door het 
Hof van Justitie bevestigd - dat clausules waardoor een fabrikant zich 
jegens zijn distributeurs verplicht om geen garantie te geven aan klanten 
van niet-officiële importeurs, in beginsel strijdig zijn met artikel 85, 
lid 1, van het Verdrag van Rome en dat de desbetreffende bedrijven boetes 
opgelegd kunnen krijgen. De Commissie is overigens in de gelegenheid 
geweest de producenten te waarschuwen dat hun afzetovereenkomsten strijdig 
zouden kunnen worden verklaard met de mededingingsregels, indien de aan de 
consument geboden garanties niet geldig zouden zijn in de gehele 
Gemeenschap voor produkten die gekocht zijn in om het even welke Lid-
Staat51. 
Het basisbeginsel van de mededinging is zodanig dat de producent de 
garantie niet kan beperken tot uitsluitend die goederen die binnen een 
bepaald distributienet gekocht zijn. Als de producent deze produkten via 
selectieve afzetkanalen distribueert, moet hij bovendien de leden van dit 
net verplichten de garantie na te komen, ongeacht de plaats waar het goed 
is gekocht. Voor wat betreft de voorwaarden die van toepassing zijn op de 
garantie op een produkt dat op niet-officiële wijze geïmporteerd is, heeft 
de Commissie altijd het beginsel goedgekeurd volgens welk de garantie 
49 7e verslag, nr. 17-20 en de mededeling van de Commissie betreffende een 
verzoek tot afwijzing (garantievoorwaarden Zanussi), PB nr. C 313 van 
29 december 1977, p.14. 
50 voor een lijst van behandelde sectoren, zie het 16e mededingingsverslag, 
1986, punt 56. In dit verslag heeft de Commissie uitdrukkelijk en opnieuw 
het principe van geldigheid van de garantie van de producent in de gehele 
Gemeenschap bevestigd. 
51 EG-Bulletin 11-1986, punt 2.1.77. 
101 
toegepast wordt door de distributeur die gevestigd is op het grondgebied 
van een Lid-Staat van de EG waar het apparaat gebruikt wordt en onder de 
voorwaarden die erop van toepassing zijn. Dit beginsel is in 1987 
bevestigd in de zaak-Sony52. 
Het Hof van Justitie heeft de door de Commissie ondersteunde opvatting 
binnen de rechtsleer bevestigd in twee zeer belangrijke arresten: het 
arrest-Hasselblad53 in 1984, en het arrest-Swatch54 in 1985. 
Bij het eerste arrest diende het Hof zich uit te spreken over de 
verhouding tussen de handelsgarantie die door de producent gegeven wordt 
en de extra garanties die door de distributeurs zelf geboden worden. Ten 
aanzien hiervan heeft het Hof uiteengezet dat, voor zover de klanten van 
de niet-officiële distributeurs recht hebben op de normale garantie van de 
fabrikant, de clausules of praktijken waardoor bepaalde specifieke 
voordelen voorbehouden zijn aan de klanten van de distributeurs die zijn 
erkend door die distributeurs zelf, zoals verlenging van de 
garantieperiode of een snellere service, als rechtsgeldig beschouwd moeten 
worden. Daarentegen heeft het Hof wel verklaard dat het van essentieel 
belang is dat er voor op niet-officiële wijze geïmporteerde produkten een 
volledig recht op de normale garantie van de fabrikant bestaat. 
Binnen de context van de toepassing van het mededingingsbeleid op de 
handelsgarantie van de producent neemt het arrest-Swatch een zeer 
belangrijke plaats in. De Swatch-horloges werden in de handel gebracht via 
distributie-"agenten" met aHeenvertegenwoordigingsrecht, die een bepaald 
"gebied" toegekend hadden gekregen. Op basis van de afzetovereenkomsten 
waren de agenten verplicht een minimum aantal horloges af te nemen. Op 
deze horloges werd door de producent na aankoop door de consument 
12 maanden garantie gegeven, welke periode echter moest vallen binnen een 
52 17e mededingingsverslag nr. 67. 
53 Arrest van 21 februari 1984, Hasselblad/Commissie, zaak 86/82, Jurispr. 
1984, p. 883. 
54 Arrest van 10 december 1985, ETA Fabriques/SA DK Investments, zaak 
81/85, Jurispr. 1985, p.3933. 
- 102 
termijn van 18 maanden na aflevering bij de distributeurs55. In de 
verpakking van de horloges was een bewijs ingesloten van de garantie van 
de producent tegen alle feitelijke gebreken of fabricagefouten gedurende 
12 maanden na de datum van aankoop. In geval van een gebrek werd het 
horloge geruild, omdat vanwege de fabricagemethode reparatie onmogelijk 
was. 
De zaak is bij het Hof van Justitie gekomen door een prejudiciële vraag 
die gesteld werd door de handelsrechtbank van Brussel in het kader van een 
procedure waarbij de producent (ETA) en verschillende niet-officiële 
distributeurs tegenover elkaar stonden. ETA wilde deze distributeurs 
verbieden om de Swatch-horloges te voorzien van zijn garantie, aangezien 
die bestond uit hoofde van een overeenkomst tussen ETA en zijn 
distributeurs met alleenvertegenwoordigingsrecht en zodoende een 
contractueel karakter had dat slechts verbonden was aan horloges die 
binnen het eigen distributienet verkocht werden. De weigering van die 
garantie werd .bovendien gerechtvaardigd door de noodzaak om de 
inachtneming van de aan de distributeurs opgelegde maximale opslagtermijn 
te controleren. Het Hof van Justitie heeft de argumentatie van ETA 
verworpen en in rechte uitgesproken dat een "in een 
alleenverkoopovereenkomst voorkomende clausule op basis waarvan de 
fabrikant zich tegenover zijn alleenvertegenwoordiger verplicht de 
consument garantie te geven op zijn produkten na verkoop en krachtens 
welke hij garantie aan de klanten van niet-officiële distributeurs 
weigert, in strijd is met artikel 85, lid 1, van het EG-Verdrag, voor 
zover de beperking van de mededinging die daarvan mogelijk het geval is, 
de handel tussen de Lid-Staten nadelig beïnvloedt". 
55 De advocaat-generaal verbaasde zich overigens over deze clausule, omdat 
het niet duidelijk was hoe de producent, gezien de relatieve werking van 
contracten, "zich kon ontslaan van de uitdrukkelijke, aan het verkochte 
goed verbonden verplichting jegens de gebruiker door zich te beroepen op 
een bepaling betreffende de opslagduur die slechts inroepbaar is tegen de 
agent". 
- 103 
In een arrest56 betreffende een prejudiciële vraag inzake het begrip 
misleidende reclame in richtlijn 84/450/EEG heeft het Hof deze 
jurisprudentie onlangs volledig bevestigd en is het zelfs nog verder 
gegaan. Een van de vragen die door de verwijzende rechtbank aan het Hof 
gesteld werden, had betrekking op het vermeende misleidende karakter van 
een vermelding in een advertentie van een zelfstandige autoverkoper inzake 
de garantie van de fabrikant57. Volgens het Hof kan een dergelijke 
vermelding "niet beschouwd worden als misleidende reclame, als zij 
overeenkomt met de werkelijkheid". Ter rechtvaardiging van deze oplossing 
beperkte het Hof zich tot een verwijzing naar het arrest- Swatch en voerde 
het Hof aan "dat een garantiesysteem waarin de leverancier van goederen 
uitsluitend garantie geeft aan de klanten van zijn 
alleenvertegenwoordiger, deze laatste en zijn wederverkopers in een 
i bevoorrechte positie brengt ten opzichte van niet-officiële importeurs en 
distributeurs, en dientengevolge beschouwd moet worden als ten doel of tot 
gevolg hebbende het beperken van de mededinging in de zin van artikel 85, 
lid 1, van het Verdrag". Wat onderstreept dient te worden, is het feit dat 
het Hof verder is gegaan dan de specifieke kenmerken van de desbetreffende 
goederen en de wijze van tenuitvoerlegging van de garantie. Bij de zaak-
Swatch ging het om goedkope massaproduktiegoederen die volgens het Hof 
zelf "niet onder de categorie produkten vallen waarvoor bepaalde 
beperkingen moeten worden toegestaan die inherent zijn aan een selectief 
distributiesysteem en die voortvloeien uit de wens om gespecialiseerde 
handel te drijven, in het kader waarvan specifieke prestaties geleverd 
kunnen worden op het gebied van kwalitatief en technisch hoogstaande 
produkten"88. In de onderhavige zaak daarentegen ging het om de garantie 
op auto's, technisch zeer geavanceerde goederen, die in de handel gebracht 
werden via selectieve afzetkanalen en alleenverkoop, overigens vrijgesteld 
door verordening nr. 123/85, die tevens bijzondere bepalingen inzake 
garantie bevat. Het Hof heeft zich in deze zaak echter niet nadrukkelijk 
" Arrest van 16 januari 1992, Strafzaak tegen X, bekend onder de naam 
arrest-Bergerac, zaak C-373/90, Jurispr. 1992, p. 131 
57 Advertenties in de pers met de slogan "koop uw nieuwe auto minder duur", 
gevolgd door de vermelding "1 jaar fabrieksgarantie". 
58 Overweging nr.16. 
- 104 
gebaseerd op de bepalingen van deze verordening5 
59 Daarbij in zekere zin de Commissie volgend, die concludeerde dat, in 
geval van een geïmporteerde auto, in het land van invoer een beroep gedaan 
moet kunnen worden op de garantie die gegeven wordt door de fabrikant; 
het Hof heeft zich niet specifiek gebaseerd op de striktere voorwaarden 
van verordening 123/85. 
105 
42.1 Verordeningen (EEG) nr. 1983/83 en 1984/83, betreffende groepen 
alleenverkoopovereenkomsten, resp. groepen exclusieve 
afnameovereenkomsten60. 
Deze groepsvrijstellingsverordeningen bevatten een eenvoudige verwijzing 
naar de garantie, die geen invloed heeft op de bevordering van de 
consumentenbelangen: ze blijven namelijk beperkt tot het bepalen dat de 
verplichtingen van de tussenhandelaar op het gebied van de service aan de 
klantenkring en de garantie, die hem opgelegd zijn door zijn contractant, 
geen obstakel vormen voor de groepsvrijstelling. Er is dus geen sprake van 
het bepalen van een positieve garantieverplichting van degenen die deel 
uitmaken van een exclusief afname- of alleenverkoopnetwerk. 
2.2 Verordening (EEG) nr. 123/85 betreffende groepen afzet- en 
klantenserviceovereenkomsten inzake motorvoertuigen61. 
Deze verordening" heeft betrekking op de groepsvrijstelling van de 
selectieve en alleenverkoopovereenkomsten in de autobranche. Dergelijke 
overeenkomsten zijn door de Commissie geaccepteerd, met name omdat ze op 
het gebied van koop en service na koop meer economisch voordeel lijken op 
te leveren dan de splitsing van deze beide activiteiten. 
Overeenkomstig het in artikel 85 van het EEG-Verdrag vastgelegde 
principiële verbod van overeenkomsten mogen deze overeenkomsten echter 
niet leiden tot het opheffen van de concurrentie, noch tot het afschermen 
van de binnenlandse markt63. Ter vermijding hiervan is de verordening 
60 PB nr. L 173 van 22 juni 1983, pp. 1 e.v. en 5 e.v. 
61 PB nr. C 17 van 18 januari 1985. 
62 Evenals de verordeningen 1983/83 en 1984/83 bevat ook verordening 123/85 
een bepaling volgens welke de verplichting van de tussenhandelaar om 
garantie, gratis service en service naar aanleiding van aanmaningen te 
verlenen, geen obstakel vormt voor het toekennen van de vrijstelling. 
63 Zie in dit verband het belang dat toegekend wordt aan de rol van de 
tussenhandelaar; zie de mededeling van de Commissie over de toelichting op 
de activiteiten van tussenhandelaren in de autobranche, PB nr. C 329 van 
18 december 1991. 
106 -
gericht op een minimale bescherming van de consument door hem, ook bij 
aankopen in het buitenland, toe te staan uit de garantie voortvloeiende 
werkzaamheden bij zijn plaatselijke tussenhandelaar uit te laten voeren. 
In artikel 5, lid 1, punt 1, van de Verordening wordt immers als 
voorwaarde voor vrijstelling gesteld dat alle bedrijven van het 
distributienetwerk van een merk zorgdragen voor gratis garantieservice en 
de service in het kader van terugroepingsacties voor elk voertuig van dat 
merk, ongeacht de plaats van aankoop van het voertuig binnen de interne 
markt. 
Het gaat hier om een indirecte erkenning van het recht van de consument om 
waar dan ook in de Gemeenschap aankopen te doen en om - met name - de uit 
de garantie voortvloeiende werkzaamheden uit te laten voeren bij de 
plaatselijke vertegenwoordiger van het netwerk. In de mededeling van de 
Commissie betreffende deze verordening is overigens uiteengezet dat de 
uiteindelijke gebruiker niet onrechtmatig mag worden belet zijn auto te 
kopen waar hij binnen de interne markt zulks wenst te doen. Als voorbeeld 
wordt in de mededeling genoemd de weigering van tussenhandelaren om uit de 
garantie voortvloeiende werkzaamheden uit te voeren aan voertuigen die ze 
niet verkocht hebben en die uit andere Lid-Staten zijn geïmporteerd. In 
het verleden zijn er bij de Commissie inderdaad vele klachten van 
consumenten ingediend, met name van de BEUC, vanwege de enorme 
moeilijkheden waarmee ze geconfronteerd werden bij privé-invoer van 
voertuigen, met name in de vorm van dreigementen om de uit de garantie 
voortvloeiende werkzaamheden niet uit te voeren". 
Deze mogelijkheid van de consument wordt echter ingeperkt door het feit 
dat de verplichtingen van de plaatselijke dealer in twee opzichten zijn 
beperkt: enerzijds tot de verplichtingen die hijzelf in zijn eigen 
distributiecontract is aangegaan, en anderzijds tot de contractuele 
verplichtingen van de tussenhandelaar die het voertuig heeft verkocht of 
die welke de fabrikant is aangegaan. 
64 zie hieromtrent de klacht van BEUC in de zaak Ford Garantie Deutschland, 
13e mededingingsverslag punt 104 en 105. Na tussenkomst van de Commissie 
hebben de tussenhandelaren hun dreigementen, de uit de garantie 
voortvloeiende werkzaamheden niet uit te voeren, gestaakt. 
107 
Zo zullen de voor de consument minst gunstige bepalingen toegepast worden. 
Deze verplichting wordt gesanctioneerd door artikel 10, waarin bepaald 
wordt dat de Commissie het voordeel van de vrijstelling kan intrekken 
[...] wanneer zij met name vaststelt dat de fabrikant of een van zijn net 
deel uitmakend bedrijf eindgebruikers [...] op een verderreikende wijze 
dan de door de verordening verleende vrijstelling [...] voortdurend en 
stelselmatig verhindert de klantenservice te verkrijgen voor voertuigen 
die zij binnen de gemeenschappelijke markt hebben gekocht. 
Onmiddellijk na het van kracht worden van Verordening 123/85 werd vele 
consumenten geweigerd uit de garantie voortvloeiende werkzaamheden uit te 
laten voeren in geval van niet-officiële invoer. In door consumenten of 
hun vertegenwoordigers bij de Commissie aanhangig gemaakte zaken heeft 
deze echter de betrokken bedrijven stelselmatig verzocht een einde te 
maken aan deze praktijken. In het merendeel van de gevallen konden de 
klachten afgehandeld worden door deze uitwisseling van correspondentie65. 
Het lijkt erop dat het tegenwoordig eerder individuele tussenhandelaren 
zijn die weigeren garantie te geven c.q. uit de garantie voortvloeiende 
werkzaamheden te verrichten, dan dat er sprake is van een bewuste 
gedragslijn bij de leden van distributienetten. Maar ook al veroorzaken 
die weigeringen dan geen fundamentele problemen meer binnen de context van 
het communautaire mededingingsrecht, zij leveren nog altijd grote 
problemen op voor de consument die slachtoffer is van dit soort kwalijke 
praktijken bij individuen. 
2.3 Verordening (EEG) nr. 4087/88 van de Commissie betreffende groepen 
franch i seovereenkomsten66. 
Evenals de hiervoor besproken verordening is de vrijstellingsverordening 
betreffende franchi seovereenkomsten erop gericht de consument toe te staan 
66 zie 16e mededingingsverslag, pt. 30. 
PB nr. L 359 van 28 december 1988. 
- 108 
om als privé-persoon zaken in te voeren. Deze mogelijkheid is bekrachtigd 
in artikel 5, sub g), waarin bepaald wordt dat de vrijstelling slechts kan 
worden toegekend op voorwaarde dat de franchisenemers vrij zijn om binnen 
de interne markt onder de franchise vallende produkten of diensten te 
leveren aan de uiteindelijke gebruikers, ongeacht hun woon- of 
verblijfplaats. 
De Commissie is dan ook van mening dat de mogelijkheid voor de consument 
om op niet-officiële wijze zaken in te voeren, moet worden uitgebreid met 
de mogelijkheid om uit de garantie voortvloeiende werkzaamheden uit te 
laten voeren in het land waar hij woonachtig is. Bovendien dient het 
franchisenetwerk op uniforme wijze naar buiten te treden, hetgeen ook de 
bedoeling is van zo'n netwerk: de consument is zich er immers slechts 
zelden van bewust dat hij te maken heeft met een onafhankelijke handelaar 
en denkt vaak dat de wederpartij slechts een vertegenwoordiger is van de 
producent/handelaar (franchisegever). De Commissie is dan ook van mening 
dat als franchisenemers een garantie moeten geven op produkten van de 
franchisegever, deze verplichting eveneens van toepassing moet zijn op 
produkten die door de franchisegever, andere franchisenemers of andere 
erkende tussenhandelaren worden geleverd. Dit beginsel is bekrachtigd in 
artikel 4, sub b), van de verordening, waarin het volgende bepaald wordt: 
"als de franchisegever de franchisenemer verplicht garantie te geven op de 
produkten van de franchisegever, is deze verplichting tevens van 
toepassing op de produkten die verkocht worden binnen de interne markt 
door andere leden van het franchi senetwerk of door andere tussenhandelaren 
die een soortgelijke garantie geven." Deze verplichting is een 
basisvoorwaarde voor de groepsvrijstelling. Zo moet de consument voor wat 
betreft de vrijgestelde franchi seovereenkomsten het recht hebben de uit de 
garantie voortvloeiende werkzaamheden te laten uitvoeren door welk lid van 
het franchisenetwerk dan ook, niet alleen voor de produkten die door de 
franchisenemers worden verkocht, maar ook voor de produkten van de 
franchisegever die verkocht worden door de tussenhandelaren uit hoofde van 
andere vormen van selectieve distributie. 
2.4 Conclusie 
109 
Een van de doelstellingen van het Gemeenschapsrecht inzake de mededinging 
is, de consument in staat te stellen als privé-persoon zaken in te voeren. 
Met een dergelijke mogelijkheid wordt het voor de consument niet alleen 
mogelijk om op korte termijn te profiteren van voordeliger prijzen, maar 
ook om op middellange termijn een grotere rol te spelen bij het ontsluiten 
van markten. De Commissie is van mening dat de mogelijkheid om 
werkzaamheden in het kader van de garantie en de service in het land waar 
men woont uit te laten voeren, logischerwijs voortvloeit uit deze 
mogelijkheid om als privé-persoon zaken in te voeren. De bijdrage van het 
Gemeenschapsrecht inzake de mededinging aan het opzetten van een Europees 
garantiesysteem is echter beperkt vanuit de specifieke invalshoek van 
consumentenbeschermi ng, aangez ien : 
het mededingingsrecht zich ertoe beperkt de producent die een 
garantie biedt te verplichten om ervoor te zorgen dat deze garantie 
op het gehele grondgebied van de Gemeenschap geldig is, zonder 
regels te stellen met betrekking tot het al dan niet geven van deze 
garantie, de inhoud ervan en de voorwaarden betreffende de 
uitvoering; 
het mededingingsrecht slechts betrekking heeft op de activiteiten 
van ondernemingen die onder de bepalingen inzake kartels en 
overheersende posities vallen; 
het mededingingsrecht weliswaar enkele verplichtingen oplegt aan 
ondernemingen, maar geen rechten schept waar de consument zich op 
kan beroepen. De in het kader van deze verordeningen bestaande 
sanctie op het niet-nakomen van verplichtingen inzake garantie is 
namelijk intrekking van de vrijstelling: enerzijds moet er voor de 
toepassing van een dergelijke sanctie sprake zijn van herhaalde 
overtreding van de bepalingen, en anderzijds biedt zij geen enkele 
bescherming aan de consument die het slachtoffer is van een 
garantieweigering of een door de verordening verboden contractuele 
clausule, daar het enige wat hem in dit verband nog rest immers het 
indienen van een op intrekking van de vrijstelling gerichte klacht 
is; de consument zal nooit kunnen eisen dat de garantie waarop hij 
110 
krachtens het communautaire mededingingsrecht aanspraak zou kunnen 
maken, nagekomen wordt, aangezien hij geen echt subjectief recht 
heeft ten opzichte van de in gebreke zijnde tussenhandelaar. 
het mededingingsrecht als zodanig niet bijdraagt aan een 
harmonisatie van de garanties, noch aan de noodzakelijke 
doorzichtigheid met het oog op de toepassing ervan. Het beperkt zich 
alleen tot het bepalen dat de garantie die aan de consument 
aangeboden wordt naar aanleiding van een grensoverschrijdende koop, 
uitgevoerd moet worden volgens de voorwaarden die gebruikelijk zijn 
in het land waar de garantieservice wordt gevraagd, waarbij erkend 
wordt dat de wettelijke bepalingen voor de garantie die door 
dezelfde fabrikant voor hetzelfde produkt aangeboden wordt, niet 
noodzakelijkerwijs in de gehele Gemeenschap hetzelfde zijn. 
C. SERVICE 
De service in de strikte betekenis van het woord, dat wil zeggen service 
die niet verbonden is aan de toepassing van een garantie, is tot op heden 
nog niet het voorwerp geweest van een specifieke beschouwing binnen het 
Gemeenschapsrecht. Het is slechts zeer indirect, en dan ook nog in het 
kader van de toepassing van de mededingingsregels, dat het probleem soms 
aan de orde komt. De Commissie is immers van mening dat de noodzaak om de 
consument kwaliteitsservice te bieden een van de redenen is op grond 
waarvan een selectief distributiesysteem gerechtvaardigd kan zijn, in het 
licht van artikel 85, lid 3, van het Verdrag van Rome. Desalniettemin gaan 
de aangenomen vrijstel!ingsverordeningen inzake selectieve distributie 
niet zover dat er, evenals voor de handelsgarantie, vereist wordt dat alle 
tussenhandelaren verplicht zijn service te verlenen voor alle produkten 
van het aanbod waarop in de overeenkomst gedoeld wordt, ongeacht de plaats 
van aankoop. Verordening nr. 123/85 inzake de afzet van motorvoertuigen 
beperkt zich tot de uitspraak dat "de verbintenis uit hoofde waarvan de 
tussenhandelaar verplicht is te voldoen aan een aantal minimumeisen op het 
gebied van distributie en service, die met name betrekking hebben op [...] 
de reparatie en het onderhoud van produkten die onder de overeenkomst 
vallen en produkten die daarmee overeenkomen, met name voor wat betreft de 
- Ill 
veilige en betrouwbare werking van het voertuig" geen obstakel vormt voor 
de toegekende vrijstelling.67 
Ook de specifieke kwestie van de beschikbaarheid van reserveonderdelen is 
slechts zeer incidenteel aan de orde geweest. In dit verband kan de 
beslissing Villeroy & Boch van de Commissie van 16 december 198568 inzake 
de mededinging worden genoemd, die verwijst naar de verplichting die door 
de producent is aangegaan om gedurende 15 jaar de beschikbaarheid van 
reserveonderdelen te garanderen. Deze verplichting zou bijdragen aan de 
rechtvaardiging van het toepassen van een selectief distributiesysteem 
waarin de continuïteit van de leveringen aan de consument verzekerd is. 
V - BEOORDELING VAN DE SITUATIE IK HET KADER VAN DE INTERNE MARKT 
A. MET BETREKKING TOT DE WETTELIJKE GARANTIE 
1. Vaststelling van de van toepassing zi.inde wet. 
De rechtsstelsels van de Lid-Staten hebben zeer uiteenlopende oplossingen 
aangedragen voor het probleem van de bescherming van de koper/consument 
tegen gebreken van de produkten die hij aanschaft. 
Binnen de context van de interne markt kan deze variëteit, of zelfs 
diversiteit, aanleiding geven tot aanzienlijke problemen bij 
grensoverschrijdende transacties. Het eerste probleem heeft betrekking op 
bepaling van het van toepassing zijnde recht voor wat betreft de garantie. 
Bij gebrek aan een geharmoniseerd systeem van rechtsregels is een complex 
geheel van normen van het internationale privaatrecht van toepassing, 
waarvan de belangrijkste basisregels te vinden zijn in het Verdrag van 
Rome van 19 juni 1980 inzake de wetgeving die van toepassing is. op 
67 Artikel 4,lid 1, sub c). 
68 PB nr. L 376 van 31 december 1985. 
- 112 
verbintenissen uit overeenkomst. Dit verdrag is in 1991 voor de 
rechtsverhoudingen uit overeenkomst in tien van de twaalf Lid-Staten in 
werking getreden. Alleen in Portugal en Spanje is het Verdrag nog niet 
geheel van toepassing aangezien het Verdrag van toetreding van deze beide 
Staten nog niet door alle Lid-Staten is geratificeerd. 
1.1 Toepasbaarheid van het Verdrag van Rome op consumentenovereenkomsten 
Bovengenoemd Verdrag van Rome is in principe van toepassing op alle 
verbintenissen uit overeenkomst, en derhalve ook op die welke voortvloeien 
uit consumentenovereenkomsten. De uitsluitingen van artikel 1, leden 2 en 
3, hebben geen grote rechtstreekse invloed op de kwesties die ons in deze 
context bezighouden. Wel dient hier echter opgemerkt te worden dat het 
Verdrag van Rome op het gebied van bewijsvoering slechts op bepaalde 
aspecten van de problematiek (bewijsobject en -last, vatbaarheid voor 
aanneming van de wijzen van bewijsvoering van rechtshandelingen) van 
toepassing is69. Dit betekent dat op de bewijsregels van één en hetzelfde 
contract verschillende wetgevingen van toepassing kunnen zijn. 
1.2 Vaststelling van de van toepassing zijnde wet - algemene regels 
Het basisbeginsel aan de hand waarvan wordt vastgesteld welke wet van 
toepassing is, is dat van de keuze door de partijen70 (artikel 3). Deze 
vrijheid van keuze is echter beperkt als alle andere factoren die bij de 
desbetreffende situatie een rol spelen zich op het moment van deze keuze 
in één land voordoen: in dit geval blijven de dwingende bepalingen van dit 
land van toepassing (artikel 3, lid 3). Indien door de partijen geen keuze 
is gemaakt, wordt de overeenkomst geregeld door de wetgeving van het land 
waarmee de nauwste banden bestaan (artikel 4). De overeenkomst wordt 
verondersteld de nauwste banden te hebben met het land waar de partij die 
de kenmerkende prestatie moet leveren op het moment van sluiting van de 
zie artikel 14. 
70 Voor de praktijkregels betreffende de vraag of er daadwerkelijk een 
keuze is gemaakt, zie artikel 3 van het verslag Giuliano en Lagarde, PB 
nr. C 282 van 31 oktober 1980, p.17. 
113 -
overeenkomst zijn hoofdvestiging heeft.71 Op het gebied van 
consumentenovereenkomsten is de kenmerkende prestatie in het overgrote 
deel van de gevallen die van de desbetreffende aanbieder. 
Er moet echter ook rekening gehouden worden met de dwingende bepalingen 
(politieverordeningen) van de Lid-Staat waarmee de situatie een nauwe band 
heeft, alsmede met die van de bevoegde rechtbank. Er worden eveneens 
bijzondere verwijzingsregels gegeven voor het bepalen van de materiële 
rechtsgeldigheid van de overeenkomst en de toestemming van de partijen, 
evenals voor de vorm van de overeenkomsten. 
1.3 Vaststelling van het recht dat op bepaalde door consumenten gesloten 
overeenkomsten van toepassing is 
Artikel 5 van het verdrag geeft een bijzondere collisieregel voor bepaalde 
overeenkomsten contracten die door de consument worden gesloten. Volgens 
deze regel mag de keuze van de partijen geen inbreuk maken op de dwingende 
bepalingen van de Lid-Staat waar de consument zijn gewone verblijfplaats 
heeft. Anderzijds, bij ontstentenis van een keuze door de partijen, zal 
het toepasselijke recht het recht van de Lid-Staat zijn waar de consument 
zijn gewone verblijfplaats heeft. 
Deze bijzondere bepaling is, onder een aantal zeer strikte voorwaarden, 
van toepassing op elke koop van een goed of elke verlening van een dienst, 
evenals op de kredietovereenkomst die betrekking heeft op deze koop of 
dienstverlening. Uitgesloten van deze bepaling zijn echter 
vervoersovereenkomsten en servicecontracten voor zover die uitsluitend in 
een ander land dan dat waar de consument zijn gewone verblijfplaats heeft, 
uitgevoerd moeten worden. Pakketreizen daarentegen vallen wél 
uitdrukkelijk onder de bepaling (bijzondere regels van artikel 5). 
Deze beschermende beginselen zijn slechts van toepassing onder bepaalde 
71 Met uitzondering van contracten die betrekking hebben op een zakelijk 
onroerend recht of een gebruiksrecht van een onroerende zaak: in dit geval 
heeft het contract de nauwste banden met het land waar de onroerende zaak 
zich bevindt. 
114 
voorwaarden, die omschreven zijn in lid 2: 
als de handelaar de consument benadert in het land waar 
laatstgenoemde woont (huis-aan-huis-verkoop, postorderverkoop of 
andere verkoopactiviteiten op afstand bijvoorbeeld) en waar de 
overeenkomst daadwerkelijk is gesloten. De tekst bepaalt dat: "in 
deze Lid-Staat de sluiting van de overeenkomst voorafgegaan is door 
een specifieke uitnodiging (aan de consument) of door een 
reclameboodschap of advertentie72 en dat hij in dit land alle van 
zijn kant noodzakelijke handelingen voor de sluiting van de 
overeenkomst heeft verricht"; 
als de desbetreffende aanbieder of zijn agent de bestelling van de 
consument heeft ontvangen in de Lid-Staat waar laatstgenoemde zijn 
verblijfplaats heeft. Hoewel dit geval gedeeltelijk overeenstemt 
met dat van het eerste punt, lijkt het ook bescherming te bieden in 
een aantal andere gevallen, met name voor wat betreft beurzen of 
tentoonstellingen in het land van de consument, of tussenpersonen of 
vaste agentschappen van een buitenlandse maatschappij; 
als de overeenkomst betrekking heeft op de verkoop van roerende 
goederen en de consument van de Lid-Staat van zijn verblijf naar een 
andere Lid-Staat gereisd is en in deze Lid-Staat een bestelling 
heeft gedaan, op voorwaarde dat deze reis georganiseerd is door de 
verkoper met als doel de consument tot koop over te halen. 
Artikel 9, lid 5, bepaalt overigens dat onder de voorwaarden zoals 
voorzien in artikel 5, lid 2, de vorm van de overeenkomsten geregeld wordt 
door de wetgeving van de Lid-Staat waar de consument zijn gewone 
verblijfplaats heeft. 
1.4 Werkingssfeer van het Verdrag van Rome op het gebied van 
72 zie echter bovengenoemd verslag, p. 24, waarin de grenzen van de 
bescherming voor bepaalde soorten reclameboodschappen en advertenties op 
wereldwijde schaal uiteengezet worden. 
- 115 
consumentenbescherming bij grensoverschrijdende overeenkomsten 
De wettelijke bepalingen van het Verdrag op het gebied van 
grensoverschrijdende consumentenovereenkomsten kunnen als volgt worden 
samengevat: 
als de consument in zijn eigen land een produkt koopt, of dit nu 
"nationaal", geïmporteerd of in het buitenland aangeboden is, houdt 
zijn bescherming op het gebied van garantie het volgende in: 
in geval van het ontbreken van. een uitdrukkelijke of 
impliciete keuze zal de van toepassing zijnde wetgeving de 
wetgeving zijn van het land waar de consument zijn woonplaats 
heeft; 
een clausule betreffende de keuze van het toepasselijke recht 
zal slechts geldig zijn voor zover deze niet in conflict komt 
met een dwingende bepaling van het recht van het land waar de 
consument zijn woonplaats heeft. 
als de consument in het buitenland een produkt koopt, moet 
onderscheid gemaakt worden tussen de volgende gevallen: 
hij bevindt zich in een van de situaties waarin artikel 5 van 
het Verdrag van Rome voorziet: in dit geval zijn dezelfde 
regels van toepassing als die in de vorige alinea beschreven; 
hij gaat op eigen initiatief naar het buitenland: in dit geval 
zijn de algemene regels van het Verdrag van Rome van 
toepassing: 
. keuzevrijheid van de partijen, onder voorbehoud van de 
dwingende bepalingen betreffende de bevoegde rechtbank; 
. bij ontstentenis van een keuze, toepassing van de wet van 
het land waar de vestiging van de verkoper zich bevindt. 
Uit het voorafgaande kan worden geconcludeerd dat het tamelijk ingewikkeld 
is om te bepalen welke wetgeving op consumentenovereenkomsten van 
toepassing is. Krachtens de in het Verdrag opgenomen collisieregels kan de 
overeenkomst bovendien onder verschillende wetgevingen vallen, hetgeen de 
complexiteit en het gebrek aan doorzichtigheid ten aanzien van de vraag 
116 -
welk recht op "grensoverschrijdende" overeenkomsten van toepassing is, nog 
versterkt. 
Het Verdrag van Rome draagt zeker bij aan het toekennen van een grotere 
bescherming aan de consument die internationale overeenkomsten aangaat, 
doordat er zeer specifieke verwijzingsregels gegeven worden en doordat het 
voor de consument mogelijk wordt onder bepaalde voorwaarden te profiteren 
van de bescherming van de Lid-Staat waar hij woont. Deze bescherming door 
de wetgeving van het land van de gewone verblijfplaats is de minimale 
bescherming, waar de bescherming van de wetgeving die de partijen hebben 
gekozen nog bij kan komen: in zekere zin wordt de wetgeving toegepast die 
voor de consument het gunstigst is. De voorwaarden die bij artikel 5 zijn 
bepaald, worden echter op zeer restrictieve wijze opgesteld en 
geïnterpreteerd, met als gevolg dat de specifieke bescherming van de 
'consument wordt beperkt. 
De specifieke bescherming die door het Verdrag van Rome aan de consument 
wordt verleend,"is bovendien slechts van toepassing voor zover de normen 
van de Lid-Staat van zijn gewone verblijfplaats die op de overeenkomst van 
toepassing zijn, daadwerkelijk van dwingende aard zijn voor de openbare 
orde (politieverordeningen). Het is niet alleen zo dat de normen voor 
consumentenbescherming in de Lid-Staten niet stelselmatig het karakter van 
dwingende normen of normen op het gebied van de openbare orde vertonen; 
ook geeft het wél aanwezig zijn van dit kenmerk soms aanleiding tot 
belangrijke controverses binnen de rechtsleer. Op het gebied van de 
garantie hangt de bescherming van de consument door de bepalingen van de 
Lid-Staat waar hij woont, af van het dwingende karakter van de nationale 
bepalingen inzake de wettelijke garantie. 
In algemene zin impliceren de aan het Verdrag van Rome ten grondslag 
liggende regels bovendien, in bepaalde gevallen, splitsing van de 
overeenkomst. Deze splitsing heeft niet alleen tot gevolg dat het 
toepassingsgebied van het Verdrag beperkt wordt (zie met name de regels 
omtrent het bepalen van het bewijs), maar ook dat het beginsel van 
toepassing van de gunstigste wet ingeperkt wordt, hetgeen voor één en 
dezelfde overeenkomst kan leiden tot een gecombineerde toepassing van 
- 117 
meerdere regelgevingen. 
Uit de voorgaande alinea's blijkt dat het Verdrag van Rome, hoewel het een 
belangrijke stap" naar een betere bescherming van de consument bij 
internationale transacties betekent, niet meer is dan een stap in de 
richting van een geheel van communautaire bepalingen dat van toepassing is 
op het overeenkomstenrecht. Door de lacunes of controverses die het gevolg 
kunnen zijn van de verwijzingsregels van het verdrag, is het immers niet 
mogelijk met zekerheid en in zijn totaliteit de inhoud van de rechten en 
plichten van de partijen bij internationale transacties te omschrijven. 
1.5 Bijzondere bepalingen op het niveau van de Lid-Staten 
Parallel aan het Verdrag van Rome hebben sommige nationale wetgevers de 
internationale werkingssfeer vastgesteld van de door hen aangenomen regels 
ter bescherming van de consument. 
Iri dit verband kan artikel 6/247 van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek 
worden genoemd, waarin bepaald wordt dat de wettelijke bepalingen inzake 
de algemene contractvoorwaarden van toepassing zijn op alle overeenkomsten 
die door Nederlandse consumenten worden gesloten, ongeacht de verblijf- of 
werkplaats van de desbetreffende aanbieder of de wet die op de 
overeenkomst van toepassing is. Dit betekent dat zelfs als een Nederlandse 
consument in een ander land (buiten de voorwaarden bepaald bij artikel 5 
van het Verdrag van Rome om) een produkt koopt en bij terugkeer in 
Nederland een verborgen gebrek ontdekt, hij aanspraak kan maken op de 
bescherming van de Nederlandse wetgeving inzake oneerlijke bedingen. 
Welnu, deze wetgeving bevat verschillende bepalingen die de consument 
tegen oneerlijke bedingen in de garantievoorwaarden beschermen. 
Op dezelfde wijze worden in Duitsland in artikel 12 van de wet inzake de 
algemene contractvoorwaarden de gevallen omschreven waarin deze wet van 
toepassing is, zelfs als de overeenkomst door het recht van een ander land 
wordt geregeld. 
De geldigheid van een dergelijke nationale bepaling kan erkend worden 
118 
krachtens artikel 7 van het Verdrag van Rome, dat voorziet in de voorrang 
van bepaalde soorten dwingende nationale bepalingen. 
In Spanje wordt deze kwestie nog ingewikkelder, daar het recht inzake de 
garantie gedeeltelijk wordt vastgesteld door de autonome gemeenschappen, 
die op dit gebied uiteenlopende bepalingen hebben aangenomen. Dit betekent 
dat er voor de consument, zelfs als hij binnen de grenzen van Spanje 
koopt, verschillende beschermingsregels van toepassing zijn. Eventuele 
conflicten tussen de wetgevingen van de autonome gemeenschappen zullen 
eveneens krachtens de Spaanse regels van het "internationale privaatrecht" 
moeten worden opgelost. 
2. De diversiteit van de wettelijke bepalingen 
Behalve het probleem van het bepalen van de toepasselijke wetgeving, vormt 
de miskenning van de bepalingen van het buitenlandse recht een essentieel 
probleem voor de consument. De consument die in het buitenland koopt, zal 
moeilijk de omvang van zijn rechten kunnen beoordelen en op de hoogte 
kunnen zijn van de te volgen procedures om die te doen gelden. Als gevolg 
hiervan zal hij aarzelen om over te gaan tot belangrijke aankopen buiten 
zijn eigen land. Bovendien zijn de verschillen tussen de nationale 
wetgevingen, zowel op het gebied van garantietermijnen (van zes maanden 
bij het Duitse en Portugese recht, een onbepaalde termijn bij het Franse, 
Belgische en Luxemburgse recht tot zes jaar bij het Britse recht) als op 
dat van de toepassingsvoorwaarden (van het onweerlegbaar vermoeden van 
kwade trouw bij de verkoper in het Franse recht tot de zeer strikte 
toepassingsvoorwaarden in het Portugese recht) of de rechtsmiddelen die de 
consument ter beschikking staan, van dien aard dat ze de consument 
ontmoedigen om goederen buiten de eigen landsgrenzen te kopen. Overigens 
noemde 24% van de in het kader van Eurobarometer nr. 35 van juli 1991 
ondervraagde consumenten "de onzekerheid betreffende de 
verkoopvoorwaarden" als het belangrijkste obstakel voor 
grensoverschrijdende aankopen, samen met de "problemen bij de regeling van 
geschillen", genoemd door 29% van de consumenten. 
Voor de desbetreffende aanbieders is de situatie evenmin bevredigend. De 
- 119 
fabrikanten moeten rekening houden met de nationale wetten inzake de 
wettelijke garantie bij het opstellen van de voorwaarden voor de door hen 
aangeboden handelsgarantie. Dit vormt een obstakel voor het opzetten van 
een globale marktstrategie en brengt de fabrikanten ertoe, al naar gelang 
de Lid-Staat verschillende garantievoorwaarden vast te stellen. Bovendien 
werkt het uiteenlopen van de nationale wetgevingen oneerlijke 
concurrentieverhoudingen onder de verkopers en fabrikanten in de hand. 
In dit verband moet de zaak Alsthom/Sulzer73 nog eens genoemd worden, 
waarin het vraagstuk aan de orde kwam van de oneerlijke 
concurrentieverhouding die veroorzaakt werd door de Franse wetgeving 
inzake de wettelijke garantie, die strikter is dan andere nationale 
wetten. 
B. MET BETREKKING TOT DE HANDELSGARANTIE 
1. Diversiteit en vaagheid van handelsoaranties 
1.1 Onder handelsgaranties vallende gebreken 
We kunnen constateren dat in de positieve definitie van onder de door de 
aanbieders geboden handelsgarantie vallende gebreken een bepaalde 
uniformiteit bestaat. In het overgrote deel van de onderzochte garanties 
heeft de garantie expliciet betrekking op fabrieks- of materiaalfouten. 
Sommige aanbieders hanteren echter alleen het begrip 'onderdeel met een 
gebrek' of 'gebrekkig produkt'. Volgens andere daarentegen vallen ook 
sommige kleine gebreken onder deze definitie. Allereerst zij hier 
opgemerkt dat sommige aanbieders een verschillende dekking bieden al naar 
gelang het land waar het produkt in de handel wordt gebracht. 
Overigens dient rekening te worden gehouden met de negatieve opsommingen 
in de garanties: een groot aantal gebreken is namelijk van de 
garantieuitgesloten en deze uitsluitingen variëren al nàar gelang de 
Zie hoofdstuk IV, A.4.1. 
- 120 -
desbetreffende aanbieder en het land. Als voorbeelden kunnen genoemd 
worden: 
gebreken dié te wijten zijn aan normale slijtage van de produkten; 
gebreken die te wijten zijn aan externe oorzaken (ongevallen, 
natuurverschijnselen,...); 
slechte installatie of slecht gebruik van het apparaat; 
reparatie door onbevoegde derde personen; 
schade veroorzaakt door het transport; 
gebreken die betrekking hebben op bepaalde onderdelen; 
kleinere gebreken; 
elke beschadiging na de aankoop; 
uitsluiting van schade die veroorzaakt wordt door het produkt; 
onleesbaarheid van het serienummer van het apparaat. 
Een groot aantal uitsluitingen is absoluut gerechtvaardigd: schade die te 
wijten is aan het niet opvolgen van de installatie- of 
gebruiksaanwijzingen of schade als gevolg van een ongeval kan immers niet 
door een garantie worden gedekt. Het gaat in zekere zin om een 
verduidelijking, via een neçfâtiève opsomming, van het begrip 'materiaalof 
constructiefout'. Ten aanzien van sommige garanties dient echter de 
volgende kritiek te worden geuit: 
de formulering is soms te vaag. Hier worden we opnieuw 
geconfronteerd met het probleem van de vaststelling, in de praktijk, 
van de werkelijke omvang van de garantie: de begrippen 'beschadiging 
na aankoop', 'uitneembare onderdelen', of 'kleiner gebrek' kunnen 
aanleiding geven tot interpretatieproblemen; 
sommige uitgesloten gebreken vallen onder de controlesfeer van de 
aanbieder; het zou daarom voor hem eigenlijk niet mogelijk moeten 
zijn om het middel van niet-ontvankelijkheid op te werpen tegen de 
vordering voor het afdwingen van de garantie: schade veroorzaakt 
door het transport, uitsluiting - in principe - van bepaalde 
onderdelen, etc. 
- 121 
Tevens zij hier opgemerkt dat de uitsluitingen van de garanties niet 
alleen van merk tot merk verschillen, maar soms ook binnen één en 
hetzelfde merk, al naar gelang het land waar het produkt in de handel is 
gebracht. 
1.2 De partijen die de garantieverplichtingen moeten nakomen en de 
begunstigden van de garantie 
De garanties voorzien in de volgende voorwaarden betreffende de partijen 
tot wie de consument zich moet richten als hij op de garantie een beroep 
wil doen: 
de garantie wordt gegeven door de importeur of de agent van de 
fabrikant, zonder nadere bijzonderheden; 
de garantie wordt gegeven door de importeur, die de klant het recht 
geeft uit de garantie voortvloeiende werkzaamheden door elke 
officiële servicedienst van het merk te laten verrichten; 
de garantie wordt gegeven door de importeur, die de klant meedeelt 
contact op te nemen met zijn verkoper of om het desbetreffende 
produkt op kosten van de verkoper opitp sturen naar de importeur; 
sommige garanties bepalen dat weliswaar de fabrikant de garantie 
geeft, maar dat de benodigde stappen soms bij de verkoper ondernomen 
moeten worden; 
soms beschikt de klant slechts over een telefoonnummer, waarvan hem 
verteld is dat het van degene is die de garantie zal uitvoeren. 
Hier stuiten wij al meteen op een groot probleem: voor de consument is het 
vaak moeilijk om precies vast te stellen wie de garant is. Enerzijds 
draagt de importeur dezelfde naam als de fabrikant: wil dit zeggen dat het 
gaat om een garantie van de fabrikant of is de importeur juridisch gezien 
onafhankelijk van de fabrikant? Anderzijds deelt men in bepaalde gevallen 
aan de consument mede dat een andere partij de uit de garantie 
voortvloeiende werkzaamheden zal verrichten, zonder dat de consument 
echter kan weten wat de juridische band tussen deze verschillende partijen 
is, en dus zonder dat hij de rechtsgeldigheid en omvang van de 
verplichtingen waarin de garantie ten laste van derden voorziet, alsmede 
122 -
zijn mogelijkheden om zich daar in rechte op te beroepen, kan vaststellen. 
Deze realiteit pleit voor een grotere doorzichtigheid, ten behoeve van de 
consument, van de banden tussen de diverse tussenpersonen in de 
distributieketen van een produkt. Zo zou de consument, als een produkt via 
een selectief distributienet wordt afgezet of onder een 
franchiseovereenkomst valt, hiervan op de hoogte gebracht moeten worden, 
aangezien hij van de verschillende deelnemers aan een bepaald netwerk 
mogelijk meer verwacht dan van deelnemers aan niet-geïntegreerde 
distributiesystemen. 
Overigens dient hier te worden opgemerkt dat de merken niet 
noodzakelijkerwijs hetzelfde beleid voeren voor wat betreft de partij tot 
wie de consument zich moet richten in geval van een beroep op garantie in 
de verschillende bij het onderzoek betrokken Lid-Staten. 
Ook dient te worden opgemerkt dat slechts weinig garanties verwijzen naar 
de kwestie van de begunstigden van de garantie in geval van 
eigendomsoverdracht door de eerste koper: de garanties beperken de 
mogelijkheid om beroep te doen op de garantie echter niet tot de eerste 
koper. De in dit verband geldende voorwaarden hebben voornamelijk 
betrekking op het overleggen van de factuur van de eerste gebruiker door 
degene die een beroep op de garantie doet, of op de beperking van de 
garantieperiode vanaf de datum van aankoop door de eerste koper. 
1.3 Uit de toepassing van de garantie voortvloeiende rechten van de 
consument 
Bij het lezen van de garant ievoorwaarden valt op hoe ingewikkeld de 
verschillende oplossingen zijn die door de garanten worden aangedragen; de 
onderstaande voorbeelden zijn slechts een greep uit een lange rij. 
Overigens dient opgemerkt te worden dat er soms combinaties van deze 
verschillende gevallen bestaan, al naar gelang de ernst van het gebrek, en 
dat het voor de consumentmoeilijk zal zijn om duidelijk de reikwijdte van 
zijn rechten in dezen te bepalen. 
123 
Van nog groter belang lijkt te zijn dat de informatie in de 
garantieteksten niet noodzakelijkerwijs exact overeenstemt met het beleid 
dat door de desbetreffende aanbieders wordt gevoerd: zo volgen bepaalde 
firma's bijvoorbeeld, op basis van een garantietekst die eensluidend lijkt 
te zijn, een in de verschillende Lid-Staten nogal uiteenlopende 
strategie. Dit soort voorkennis is bij de consument die in een winkel een 
koop wil sluiten, niet aanwezig. 
Ook dient in dit verband te worden opgemerkt dat er bij de 
fabrikanten/merken geen eenvormige tendens te bespeuren valt en dat de 
garantievoorwaarden in de verschillende Lid-Staten variëren. 
Bij voorbeeld: 
uitsluitend reparatie; 
vervanging van het gebrekkige onderdeel; 
reparatie of vervanging, naar keuze van de aanbieder; 
reparatie of vervanging, naar keuze van de consument; 
behalve déze laatste keuze, prijsverlaging of schadeloosstelling; 
reparatie of vervanging zonder vermelding van de keuzeeriteria; 
reparatie of, als reparatie niet afdoende of onmogelijk is, 
vervanging of zelfs vernietiging van de koop of prijsverlaging; 
reparatie van het apparaat, reparatie of vervanging van onderdelen. 
Bij sommige garanties wordt zelfs elk op vernietiging van de overeenkomst 
of op schadevergoeding gericht rechtsmiddel van de consument uitgesloten. 
In de meeste gevallen valt arbeid die betrekking heeft op uit de garantie 
voortvloeiende werkzaamheden onder de garantie en is dus gratis. In 
sommige garantieteksten wordt hierover echter niets gezegd. In een aantal 
garantieteksten is overigens de expliciete bepaling opgenomen dat de 
consument garantie geniet tegen de gevolgen van reparatie. 
Afgezien van deze essentiële aspecten dekken sommige garanties ook extra 
service, zoals kosten van autohulpdiensten, sleepkosten, transportkosten 
en reiskosten. 
Zoals reeds vermeld vallen sommige rechtstreekse gevolgen van het gebrek, 
124 
zoals schade aan andere produkten of kosten die met het niet-functioneren 
van het apparaat verband houden, daarentegen uitdrukkelijk niet onder 
bepaalde garanties. In de verlenging van de algemene garantieperiode van 
het apparaat is in het algemeen niet voorzien en soms is deze zelfs 
expliciet uitgesloten. 
Bovendien voorzien sommige garanties in uitbreidingen, die soms betaald 
moeten worden of waarvoor bepaalde voorwaarden gelden, met name op het 
gebied van het onderhoud van de goederen door een erkende verkoper (zie de 
garantieteksten in de autobranche, met name de anti-roest garantie). Soms 
zijn deze uitgebreide garanties bij de basisprijs van het produkt 
inbegrepen en zijn er bijzondere voorwaarden op van toepassing. 
1.4 Duur van de garantie 
In sommige garantieteksten wordt geen melding gemaakt van de 
geldigheidsduur van de garantie. Veel teksten verwijzen naar een 
garantieper iode "van twaalf maanden, vanaf de aankoopdatum, danwei vanaf de 
datum van ingebruikneming, voor zover die door de tussenhandelaar 
gecontroleerd wordt. Bij andere garanties wordt een onderscheid gemaakt 
tussen de eerste zes maanden van de garantie (geheel gratis) en de zes 
volgende maanden (bepaalde kosten komen ten laste van de klant). Weer 
andere garanties duren ofwel veel minder lang ofwel juist langer. 
Deze diversiteit van de garantieduur hangt samen met de verwachte 
levensduur van het produkt, evenals met de handelsstrategieën van de 
verschillende merken. In de autosector bijvoorbeeld is de handelsgarantie 
vaak beperkt tot een jaar, maar sommige merken bieden garanties van drie 
jaar. Soms kunnen binnen één en dezelfde sector inderdaad aanzienlijke 
verschillen in de garantieduur bestaan. Dit aspect kan voor de consument 
een belangrijke keuzefactor zijn, zodat de concurrentie op de markt 
gestimuleerd wordt. 
Naast dit voordeel moet de consument echter ook kijken naar de andere 
garantievoorwaarden die eventueel van toepassing zijn en die, in 
voorkomend geval, de inhoud van de toegekende garantie aanzienlijk 
125 
beperken. Op deze wijze komt er een soms zeer wankel evenwicht tot stand 
en is het voor de consument ontzettend moeilijk om de balans op te maken. 
1.5 Formele voorwaarden voor de toepassing van de garantie 
Behalve de voorwaarden voor het bestaan van een gebrek stellen veel 
garanties bepaalde formele voorwaarden waaraan voldaan moet worden als men 
een beroep op de garantie wil doen. Voorbeelden hiervan zijn: 
kopie van de koopbon; 
geldig aankoopbewijs; 
origineel van de factuur of de kwitantie; 
overlegging van de garantiekaart en de koopbon van de eerste 
gebruiker; 
garantiebewijs met vermelding van de aankoopdatum; 
vermelding op dit bewijs van de naam van de koper en eventueel nog 
andere vermeldingen; 
terugzending van het garantiebewijs binnen 8 dagen na aankoop; 
aankoopbewijs ingevuld door de dealer/verkoper; 
verplichting voor de klant om pos&ztgeTs voor terugzending in te 
sluiten; 
aankoop bij een erkend lid van het netwerk; 
uitvoering van de eerste onder de garantie vallende onderhoudsbeurt 
in een erkende werkplaats; 
vervanging van onderdelen door originele of door de fabrikant 
goedgekeurde onderdelen; 
installatie door een erkend installateur; 
terugzending van de handelswaar in de originele verpakking. 
Bovendien geldt vrijwel altijd als voorwaarde dat elke tussenkomst van een 
derde, vooral wat betreft wijzigingen of reparaties die met name met 
slijtage van bepaalde onderdelen verband houden, elk recht van de 
consument op garantie teniet doet, zelfs als het beroep op de garantie 
geen betrekking heeft op de onderdelen die door deze derde zijn gewijzigd, 
gerepareerd of anderszins behandeld. 
- 126 -
Vaak wordt in garanties bepaald dat het niet-voldoen aan deze formele 
voorwaarden elk recht op garantie van de consument teniet doet. Andere 
garanties zijn ten aanzien hiervan echter minder expliciet. 
Zowel voor wat betreft de formele voorwaarden als de andere aspecten van 
de handelsgaranties kunnen we opmerken dat er niet alleen tussen de merken 
verschillen bestaan, maar ook binnen één en hetzelfde merk al naar gelang 
het land waar het produkt in de handel wordt gebracht. 
1.6 Voorlichting van de consument over de handelsgarantie 
Het komt zelden voor dat de consument reeds vóór de aankoop van een goed 
kan beschikken over de garantietekst, zodat hij de voorwaarden kan 
bekijken en de werkelijke omvang van de geboden voordelen kan beoordelen. 
De informatie waarover de consument op het moment van aankoop beschikt, 
blijft in het algemeen beperkt tot het op de hoogte zijn van het bestaan 
en de duur van de garantie. Deze informatie komt tot hem via reclame, de 
verpakking van het produkt of de verkoper. Zij is ook onvoldoende om een 
zodanige vergelijking door de consument van de door de verschillende 
merken geboden garanties mogelijk te maken, dat hij de concurrentie tussen 
de kwaliteit van deze garanties kan laten meespelen. 
1.7 Andere diensten 
De garantieteksten voorzien niet op expliciete wijze in een specifieke 
service die verschilt van die van de garantie, met uitzondering van de 
hierboven genoemde garantie-uitbreidingen. De informatie ten aanzien van 
de service beperkt zich meestal tot de vermelding van het adres voor 
reparaties. Meestal wordt helemaal geen informatie gegeven over de 
beschikbaarheid van reserveonderdelen of reparatietijden. 
1.8 Verhouding tussen handels- en wettelijke garantie 
Een eerste opmerking betreft de voorlichting in de handelsgarantie over de 
rechten die de consument aan de wettelijke garantie kan ontlenen. In de 
garantieteksten wordt geen informatie gegeven over de inhoud van de 
rechten van de consument krachtens de wettelijke garantie. Bovendien zijn 
127 -
er maar een paar teksten die aangeven dat de handelsgarantie samengaat met 
de wettelijke garantie, waarmee bedoeld wordt dat de consument beschikt 
over automatische rechten die los staan van de garantietekst, zonder dat 
echter nader op de inhoud van deze rechten wordt ingegaan. Al naar gelang 
de tekst wordt deze informatie op een van de volgende manieren gegeven: 
in de garantietekst wordt aangegeven dat de handelsgarantie in geen 
enkel opzicht de rechten beperkt waarover de consument krachtens de 
wettelijke garantie beschikt: (bijvoorbeeld: de geboden garantie is 
van toepassing "onder voorbehoud van andere dwingende bepalingen van 
de Lid-Staten"); 
in de garantietekst wordt aangegeven dat de handelsgarantie de 
wettelijke garantie aanvult en dat de rechten die aan de consument 
toegekend worden, een aanvulling zijn op die waarover hij krachtens 
de wettelijke garantie reeds beschikt. 
De beperkende voorwaarden voor de toepassing van de rechten van de 
consument blijken echter vaak in strijd te zijn met de bewoordingen in 
dezelfde teksten voor wat betreft het aanvullende karakter van de 
handelsgarantie74. 
Voor de consument is het dus moeilijk om een goed beeld te krijgen van de 
omvang van de rechten waarover hij krachtens de wettelijke garantie 
beschikt, of van de verhouding tussen de wettelijke garantie en de 
handelsgarantie. 
Bovendien is de voorlichting over de band tussen de wettelijke garantie en 
de handelsgarantie binnen één en hetzelfde merk niet noodzakelijkerwijs 
gelijk. Zo wordt in de garantieteksten van een zeer bekend merk op het 
gebied van elektrische hui shoudapparaten niets vermeld over de draagwijdte 
van de handelsgarantie in vergelijking met de wettelijke garantie in 
Duitsland. In België wordt gesteld dat eisen inzake vernietiging van de 
koop, schadeloosstelling wegens waardevermindering of schadevergoeding 
uitgesloten zijn, behalve in de gevallen waarin door de wetgeving op dit 
74 met name voor wat betreft de reiskosten, de arbeidskosten en de 
definitie van gebrek. 
- 128 
gebied voorzien is. In het Verenigd Koninkrijk wordt bepaald dat de 
handelsgarantie een aanvulling is op de wettelijke garantie en dat ze de 
rechten van de consument op dit gebied op generlei wijze beperkt, terwijl 
in Nederland gesteld wordt dat de verplichtingen beperkt blijven tot die 
welke in de garantietekst worden vermeld. 
Ten aanzien van het onderscheid tussen de Lid-Staten kunnen we opmerken 
dat de verduidelijking van de band tussen handelsgarantie en wettelijke 
garantie het vaakst plaatsvindt in het Verenigd Koninkrijk. Dit zou ook 
het geval moeten zijn in Frankrijk, aangezien expliciete verwijzing naar 
de artikelen 1641 en volgende van het burgerlijk wetboek, waarin de 
wettelijke garantie aan de verkoper wordt voorgeschreven, door de wetgever 
verplicht is gesteld: elke garantietekst zou dus een dergelijke vermelding 
moeten bevatten. 
Het ontbreken van elke verwijzing - en a fortiori van een exacte en 
gedetailleerde verwijzing - naar het bestaan van de wettelijke garantie en 
de inhoud ervan is zeer nadelig voor de consument en wekt de indruk dat 
de handelsgarantie de enige garantieverplichting is die op de verkoop van 
het desbetreffende goed van toepassing is. 
1.9 Geografische werkingssfeer van de garanties 
Slechts weinig garanties verwijzen uitdrukkelijk of duidelijk naar hun 
geografische werkingssfeer. Bepaalde merken geven een internationale 
garantie die voor alle landen van Europa gelijk is. De meeste producenten 
daarentegen stellen, als ze een zogenaamde "Europese garantie" geven, dat 
deze onderworpen is aan de voorwaarden die gelden in het land waar het 
apparaat wordt gebruikt. 
In garantieteksten wordt vaak gesteld dat de verleende garantie geldig is 
in de Europese Gemeenschap, op voorwaarde dat de koper aan het apparaat de 
noodzakelijke technische aanpassingen laat uitvoeren om het conform te 
maken aan de veiligheidsnormen van het land waar het wordt gebruikt. 
Tenslotte wordt in een groot aantal teksten bepaald dat een garantie 
uitdrukkelijk beperkt blijft tot de werkingssfeer van de Lid-Staten. 
129 
Het beleid van de merken ten aanzien van de geografische werkingssfeer van 
de geboden garanties verschilt per land. Als voorbeeld noemen we hier een 
zeer bekend merk van elektrische hui shoudapparaten dat een nogal afwijkend 
beleid voert: in bepaalde landen (NL, B, E) worden geen geografische 
beperkingen van de werkingssfeer gegeven, in andere landen (Ierl) is de 
toepassing van garantie van de Lid-Staat onderworpen aan registratie bij 
de importeur. In het Verenigd Koninkrijk verklaart de producent dat de 
garantie van toepassing is op elk apparaat dat door hem (maar is dit de 
fabrikant of de importeur?) in het Verenigd Koninkrijk verkocht is. De 
aanvullende garantie (double cover warranty) is echter uitsluitend van 
toepassing op de apparaten die conform de Britse specificaties 
gefabriceerd en in het Verenigd Koninkrijk gekocht zijn. In Denemarken is 
de garantie van toepassing op apparaten die in Denemarken gekocht zijn en 
gebruikt worden. In de garantietekst voor Duitsland zijn verschillende 
garantievoorwaarden opgenomen: de garantie geldt op voorwaarde dat het 
apparaat gekocht is bij een in Duitsland erkende detailhandelaar, in 
Duitsland wordt gebruikt en geïnstalleerd is door een door de fabrikant 
erkende installateur. 
Deze verschillen in beleid ten aanzien van de garantie worden ook 
geïllustreerd door het voorbeeld van een autofabrikant. Zo wordt in de 
garantietekst voor Portugal bepaald dat de garantie alleen geldig is in 
het land waar het voertuig is gekocht, terwijl in andere landen (NL, DK) 
de aankoop bij een erkend dealer (zonder nadere aanduiding van het land) 
of de aankoop van een nieuwe auto, zonder nadere aanduiding van de 
noodzaak om een dealer in te schakelen (B), voorwaarde is voor de 
toepassing van de garantie. In Spanje beperkt de vertegenwoordiger van de 
fabrikant de garantie tot de auto's die hij zelf gefabriceerd heeft en 
verklaart hij dat de garantie uitsluitend in Spanje geldig is. 
Het voorbeeld van een andere autofabrikant daarentegen illustreert een 
meer Europees beleid. In de verschillende garantieteksten staat dat het 
wel degelijk gaat om een garantie van de fabrikant die geldt voor alle 
auto's die bij een erkend lid van het dealernet zijn gekocht. In veel 
landen wordt in de tekst bepaald dat de handelsgarantie een aanvulling is 
op de wettelijke garantie in het land waar deze is vastgelegd (B, E, UK, 
130 
DK). In Portugal is de handelsgarantie een aanvulling op de wettelijke 
garantie die van kracht is in het land waar de auto op de markt is 
gebracht. 
Overigens, zelfs als de geografische werkingssfeer in de garantieteksten 
wordt omschreven, is er geen aanwijzing omtrent de praktische toepassing 
van het recht inzake de garantie voor de consument bij een 
grensoverschrijdende overeenkomst. Eventuele voorlichting over de gegevens 
van de verschillende importeurs of vertegenwoordigers van de fabrikant in 
de Lid-Staten zou voor de consument zeer belangrijk kunnen zijn. 
1.10 Conclusie 
Bij het lezen van garantieteksten valt de grote verscheidenheid van 
rechten en plichten van de consument op het gebied van de garantie meteen 
op. Hoewel sommige fabrikanten in de verschillende Lid-Staten een zelfde 
of een vrijwel gelijksoortige garantie bieden, geven de meesten, 
afhankelijk van de Lid-Staat, zeer verschillende garanties op dezelfde 
produkten. Deze verschillen kunnen tegelijkertijd betrekking hebben op de 
duur, de omvang, de vrijstellingsclausules, de toepassingsprocedures, etc. 
Ook al biedt een producent een garantie die geldt voor de gehele interne 
markt, in de handelspraktijk verschillen de garantievoorwaarden van land 
tot land en kan de koper slechts de garantie doen gelden die in zijn eigen 
land van kracht is. Dat houdt in dat een consument die een produkt koopt 
in een ander land dan dat van zijn woonplaats, absoluut niet de inhoud van 
de garantie kent waarop hij zich zal kunnen beroepen als hij weer in zijn 
land is teruggekeerd. Bovendien zal deze inhoud hoogstwaarschijnlijk niet 
overeenkomen met datgene wat in de bij het produkt ingesloten 
garantietekst vermeld staat. 
De conclusie luidt dan ook dat dit een belangrijke oorzaak kan zijn van 
mogelijke conflicten bij grensoverschrijdende aankopen. De verscheidenheid 
aan garant ievoorwaarden in de verschillende Lid-Staten, in combinatie met 
de problemen die verbonden zijn aan de geografische werkingssfeer van de 
op deze manier verleende garanties, kunnen tot zeer complexe situaties 
- 131 
leiden. Het zal voor de consument zeer moeilijk zijn om zowel vóór als na 
de aankoop exact te bepalen wat de daadwerkelijke inhoud van zijn recht op 
garantie zal zijn, en welke praktische voorwaarden er zullen zijn voor de 
toepassing ervan. 
2. Ontbreken van een algemeen juridisch kader 
Bij de keuze van een produkt spelen vele factoren een rol, maar 
doorslaggevend voor de consument is het garantieaanbod. Dat geeft hem de 
zekerheid dat de fabrikant de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van 
zijn produkten op zich zal nemen en de consument tevreden wil stellen. 
Bovendien kan dit aanbod de consument die op de hoogte is van de rechten 
die hij reeds heeft op basis van de wettelijke garantie, doen 
veronderstellen dat deze rechten nog uitgebreid worden. 
Maar zoals het Office of Fair Trading in het Verenigd Koninkrijk opmerkte: 
"All too often, it seems that guarantees are used merely as a marketing 
ploy, a source of additional revenue of the supplier, or even a means of 
diverting consumers' attention from their legal rights."75 In het ideale 
geval zou de garantie de bevestiging moeten zijn van het feit dat de 
fabrikant vertrouwen heeft in de kwaliteit van zijn produkten en dat hij 
er zeker van is dat met zijn produkten geen problemen te verwachten zijn. 
Het vertrouwen van de fabrikant moet vertrouwen bij de consument 
opwekken. Dit is namelijk van essentieel belang bij alle 
hande1s strateg i eën. 
De fundamentele problemen die de consument ondervindt, ontstaan uit het 
ontbreken van een algemeen juridisch kader dat op handelsgaranties van 
toepassing is. Weinig wetgevingen van de Lid-Staten kennen bijzondere 
bepalingen inzake de handelsgaranties, en met name de garanties die door 
de fabrikant worden geboden. In deze context wordt het essentiële probleem 
inzake de aard van de verplichting van de fabrikant ten aanzien van de 
uiteindelijke consument in veel Lid-Staten niet duidelijk beantwoord. 
Opvallend is dat de Britse overheid zich ten doel stelt het beginsel van 
aansprakelijkheid van de producent voor de door hem geboden garanties in 
Office of Fair Trading, Consumer Guarantees, London, 1986, p.27. 
132 
haar wetgeving op te nemen, en (in de hierboven genoemde discussienota van 
de DTI) de kwalificatie van deze aansprakelijkheid ter sprake te brengen: 
contractueel of buiten-contractueel. 
Een opvulling van de lacunes in de garantieteksten, die bijdragen tot de 
vermindering van de werkelijke waarde van de garantie, is door het 
ontbreken van een wettelijk kader evenmin mogelijk. Bovendien valt de 
handelsgarantie door deze juridische leemte onder het beginsel van de 
economische vrijheid, zodat misbruik en bedrog door minder scrupuleuze 
marktdeelnemers mogelijk zijn, ten nadele van de consument en de bestaande 
gezonde concurrentie. 
Bepaalde Lid-Staten hebben desalniettemin een aantal bijzondere bepalingen 
opgenomen om deze juridische leemte op te vullen. Naar verwachting zullen 
andere Lid-Staten dit voorbeeld volgen. De huidige situatie zou het 
opstellen van een echte Europese bedrijfsstrategie in de weg kunnen staan 
en zal zeker problemen veroorzaken voor de marktdeelnemers die deze 
garant ievoorwaarden aan de verschillende rechtsstelsels van de Lid-Staten 
zouden moeten aanpassen. Er zouden ongetwijfeld ook onevenwichtige 
situaties ontstaan met betrekking tot de concurrentie tussen de 
marktdeelnemers, wanneer de Lid-Staten in hun wetgevingen uiteenlopende 
oplossingen zouden opnemen. 
C. MET BETREKKING TOT DE SERVICE 
Normaal wordt de service gegeven door de detailhandelaren zelf, of door 
bedrijven die in dit soort diensten gespecialiseerd zijn. Slechts zelden 
levert de producent deze service zelf aan de uiteindelijke consument. Hij 
beperkt zich meestal tot het organiseren van netwerken van erkende 
vertegenwoordigers, die hij de nodige opleiding geeft en technische steun 
verschaft. In bijzondere situaties bemiddelt hij rechtstreeks, wanneer de 
diensten van deze vertegenwoordigers tekort blijken te schieten. Toch is 
voor een efficiënte service de bijdrage van de producent van groot belang. 
Zowel detailhandelaren als reparateurs zijn normaal gesproken afhankelijk 
van de fabrikant, misschien niet voor technische bijstand, maar wel voor 
het leveren van reserveonderdelen. 
- 133 -
Sommige wetgevers in de Lid-Staten, die zich van dit probleem bewust zijn, 
hebben besloten bepalingen in te voeren om de consument gedurende de 
verwachte levensduur van de produkten een adequate service op het gebied 
van reparatie en onderhoud te kunnen garanderen. Op het niveau van de Lid-
Staten zijn reeds initiatieven genomen, zoals we kunnen zien bij de 
stelsels die van kracht zijn in Portugal, Spanje, Frankrijk, Griekenland 
en, vooral, Ierland. Dit kan overigens niet los gezien worden van de 
aandacht die de overheden van de Lid-Staten en de bevolking besteden aan 
de milieubescherming: het garanderen van een optimale levensduur van 
produkten moet welhaast bijdragen aan de afname van de vervuiling en de 
vermindering van de afvalproduktie. 
In een markt .zonder grenzen, waar de produkten vrij mogen circuleren en 
waar de "importeur" verdwenen is, kan een wetgeving die aan de producent 
strikte verplichtingen oplegt inzake het garanderen van de service voor 
zijn produkten en inzake de verplichting om de voor onderhoud en reparatie 
noodzakelijke onderdelen op de markt te houden, inefficiënt blijken te 
zijn of leiden tot oneerlijke concurrentieverhoudingen of 
hande1sbe1emmer i ngen. 
Bij grensoverschrijdende aankopen wordt het verkrijgen van een adequate 
service nog complexer doordat de consument zich niet meer kan richten tot 
zijn verkoper, en ook omdat hij op het moment van aankoop niet altijd de 
leveringsvoorwaarden voor deze service in zijn eigen land kan overzien. 
VI - MOGELIJKE OPLOSSINGEN 
In de voorgaande hoofdstukken hebben we de aandacht kunnen vestigen op de 
verscheidenheid van de rechtsstelsels op het gebied van de wettelijke 
garantie en de handelsgarantie, alsmede op het gebied van de 
handelspraktijken. Ook hebben we de problemen als gevolg van deze 
verscheidenheid kunnen vaststellen, bezien in het licht van de interne 
markt en de grensoverschrijdende transacties. 
We hebben ook vastgesteld dat de op het creëren van een geharmoniseerd en 
coherent kader op het gebied van de garanties gerichte 
134 
Gemeenschapsinitiatieven rudimentair en onvoldoende zijn. 
Het is wenselijk om in een Europa zonder grenzen een 
Gemeenschapsstandpunt ten aanzien van de aan de consument geboden garantie 
in te nemen. Een dergelijke benadering is gerechtvaardigd omdat die de 
consumentenbelangen ten goede komt, aangezien de consument niet meer 
verschillend behandeld wordt, afhankelijk van de vraag in welk land hij 
het produkt koopt of gebruikt, of hij zich verplaatst of niet, etc. Deze 
benadering is ook gerechtvaardigd met het oog op de bevordering van de 
belangen van de aanbieders, omdat zij hun produkten in de gehele 
Gemeenschap volgens dezelfde regels zullen kunnen aanbieden. 
In het kader van de doelstellingen die in dit Groenboek worden 
nagestreefd, wil de Commissie in dit hoofdstuk geen definitieve 
oplossingen voor de bestudeerde problemen aandragen, noch een voorkeur 
voor een van de mogelijke oplossingen uitspreken. Er worden alleen maar 
voorstellen gedaan die in de toekomst verder ontwikkeld zouden kunnen 
worden, gericht op het aanzwengelen van een openbare discussie die zeker 
nieuwe gezichtspunten zal opleveren en een nieuw licht op deze 
problematiek zal werpen. 
Omdat de Commissie zich ervan bewust is dat het in dit stadium onmogelijk 
is een uitputtende lijst van alle mogelijke oplossingen op te stellen, 
beperkt zij zich tot het aandragen van enkele oplossingen die volgens haar 
in dit stadium bij de nagestreefde doelstellingen aansluiten. De 
voorgestelde hypothesen kunnen beschouwd worden als een alternatief of 
aanvulling, of als een combinatie van beide. De Commissie sluit andere 
oplossingen niet bij voorbaat uit en verwacht dat het openbare debat tot 
een bredere discussieaanleiding zal geven. 
In het kader van de onderhavige mededeling zou het ook onmogelijk zijn om 
alle voorgestelde opties grondig te bestuderen. Zo heeft de Commissie 
bepaalde keuzen gemaakt voor wat betreft haar werkhypothesen, die wellicht 
nog wat nader uitgediept moeten worden. Deze keuzen zijn gebaseerd op 
methodologische overwegingen en houden geen oordeel in over de kwaliteit 
van de geanalyseerde oplossingen. Natuurlijk verwacht de Commissie 
- 135 -
commentaar op de ontwikkelde analyses, maar ze gaat er ook van uit dat de 
belanghebbenden de door de Commissie "minder hoog aangeslagen" opties zelf 
kunnen analyseren en ontwikkelen als ze dit wenselijk achten. 
A. WETTELIJKE GARANTIE 
Op het niveau van de wettelijke garantie liggen de problemen van de 
Europese consument op twee gebieden: 
het uiteenlopen van de wetgevingen van de Lid-Staten; 
het niet meer aansluiten van bepaalde traditionele rechtsregels bij 
de omstandigheden van de moderne consumptiemaatschappij. 
In eerste instantie lijken op deze gebieden twee mogelijkheden te bestaan 
om tot een oplossing te komen: de eerste oplossing is gebaseerd op het 
aanpassen van de toepasselijke regels van het Internationaal Privaatrecht 
(1.), de tweede op het harmoniseren van de wetgevingen van de Lid-Staten 
(2.). 
1. De oplossing van het Internationaal Privaatrecht (IP) 
Deze oplossing zou bestaan in een wijziging van de toepasselijke IP-
regels, zodat de Europese consument altijd beschermd wordt door de 
wetgeving van de Lid-Staat waar hij woont. Zelfs de actieve Europese 
consument die naar het buitenland gaat, zou dus "zijn" wetgeving inzake de 
wettelijke garantie meenemen. De verscheidenheid aan wetgevingen in de 
Lid-Staten zou aldus voor de consument geen obstakel meer vormen om 
goederen in het buitenland te kopen. 
Het voordeel van deze oplossing is dat de Lid-Staten geen enkele wijziging 
in hun rechtsstelsels hoeven door te voeren. De verantwoordelijkheid voor 
het al dan niet hervormen van niet-aangepaste wetten inzake de wettelijke 
garantie zou dus, vanuit het strikte perspectief van het 
subsidiariteitsbeginsel, uitsluitend bij de Lid-Staten zelf liggen. De 
Commissie zou eventueel een aanbeveling hierover kunnen aannemen. 
- 136 
Toch zou een dergelijke oplossing ook een groot aantal nadelen met zich 
meebrengen: 
de verkopers (en in sommige gevallen de fabrikanten) zouden, al naar 
gelang de herkomst van de koper, niet alleen te maken krijgen met 
twaalf nationale stelsels, waarvan ze niet noodzakelijk alle regels 
hoeven te kennen, maar bovendien zouden zij niet van te voren kunnen 
weten welke nationale wet van toepassing is aangezien het niet 
vanzelfsprekend is dat zij de nationaliteit van de koper of het land 
van zijn woonplaats kennen; 
de wetgevingen van de Lid-Staten zouden zich verder in verschillende 
richtingen kunnen ontwikkelen. Dit zou nadelig zou zijn voor de 
totstandkoming van een werkelijk Europese juridische ruimte; 
het uiteenlopen van de wetgevingen van de Lid-Staten zou kunnen 
leiden tot verdere oneerlijke concurrentieverhoudingen onder 
verkopers en fabrikanten; 
de consumenten die in een land wonen waar de wetgeving minder 
bescherming biedt, zouden, als ze van de voordelen van de interne 
markt willen profiteren, gediscrimineerd worden ten opzichte van 
consumenten die in een land wonen met een wetgeving die meer 
bescherming biedt. 
2. De oplossing van de harmonisatie 
Harmonisatie van de bepalingen van de Lid-Staten zou ertoe kunnen 
bijdragen deze moeilijkheden te overwinnen. Een minimale harmonisatie zou 
voldoende moeten zijn om enerzijds de Europese consument een efficiënte 
bescherming te kunnen garanderen, ongeacht de plaats van aankoop van het 
produkt en ongeacht de wetgeving die op de transactie van toepassing is, 
en anderzijds om te vermijden dat onder de verkopers en fabrikanten uit de 
verschillende Lid-Staten oneerlijke concurrentieverhoudingen ontstaan. Met 
deze optie zou het subsidiariteitsbeginsel gerespecteerd worden. 
Een eerste vraag ten aanzien van een dergelijke harmonisatie heeft 
betrekking op het toepassingsgebied ervan: moeten we ons concentreren op 
de specifieke problemen van de consumentenbescherming? 
137 -
2.1 Algemene harmonisatie 
Het voordeel van deze eerste oplossing zou zijn dat er gemeenschappelijke 
regels inzake de wettelijke garantie zouden kunnen bestaan, ongeacht het 
soort produkt of de hoedanigheid van de contractanten. Het burgerlijk 
recht van de Lid-Staten zou zijn unieke karakter kunnen bewaren. 
Er bestaan echter op dit moment al bijzondere regels voor de 
"consumentenovereenkomsten", zowel op het niveau van de rechtsstelsels van 
de Lid-Staten als op het niveau van het Gemeenschapsrecht. Bij de laatste 
initiatieven van de Lid-Staten op dit gebied is overigens gebleken dat 
deze gedragslijn nog niet opgegeven kan worden. 
Een ander nadeel van een algemene harmonisatie zou zijn dat het in 
verhouding tot de nagestreefde doelstellingen een externe en weinig 
flexibele oplossing zou kunnen blijken te zijn. 
2.2 Op consumentenbescherming gerichte harmonisatie 
Het beperken van het toepassingsgebied tot de specifieke eisen inzake de 
consumentenbescherming zou globaal vanuit twee verschillende perspectieven 
kunnen plaatsvinden: 
1. vanuit een subjectief perspectief inzake de hoedanigheid van de 
contractanten, en 
2. vanuit een objectief perspectief met betrekking tot de soort produkt in 
kwestie. 
2.2.1 Het subjectieve criterium 
Het subjectieve criterium is traditioneel opgenomen in diverse richtlijnen 
die in verband met de consumentenbescherming zijn aangenomen76: het 
76 zie bijvoorbeeld richtlijn nr. 85/577 van 20 december 1985 betreffende 
de bescherming van de consument bij buiten verkoopruimten gesloten 
overeenkomsten, PB nr. L 372 van 31 december 1985, p. 31, nr. 87/102 van 
22 december 1986 inzake de onderlinge aanpassing van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen van de Lid-Staten inzake 
consumentenkrediet, PB nr. L 42 van 12 februari 1987, p. 48, nr. 93/13 van 
5 april 1993 inzake oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten, 
138 -
toepassingsgebied van de teksten wordt gedefinieerd ten opzichte van de 
hoedanigheid waarin de beide contractanten in de beoogde transacties 
optreden. Een van de contractanten moet als aanbieder handelen en de ander 
als consument77. Deze kwalificaties zijn afgeleid van criteria die reeds 
vermeld zijn in de Conventie van Brussel van 1968 inzake de rechterlijke 
bevoegdheid en de uitvoering van vonnissen bij burgerlijke zaken en 
handelszaken, alsmede in het Verdrag van Rome van 1980 inzake de wet die 
van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst. Als voorbeeld 
kunnen de definities in de laatste door de Raad aangenomen richtlijn op 
het gebied van consumentenbescherming aangehaald worden.78 Volgens deze 
richtlijn is: 
de consument: "elke natuurlijke persoon die [...] handelt met een 
doel buiten het kader van zijn beroepsactiviteit". 
de aanbieder: "elke natuurlijke persoon of rechtspersoon die [...] 
handelt in het kader van zijn beroepsactiviteit, openbaar danwei 
privé". 
Deze oplossing kent echter twee nadelen in de context van harmonisatie van 
de wettelijke garantie: 
Dezelfde goederen worden, al naar gelang de hoedanigheid van de 
koper, aan verschillende rechtsstelsels onderworpen; men kan zich 
inderdaad afvragen of de koper van een auto bijvoorbeeld aan 
verschillende regelgeving ten aanzien van de wettelijke garantie 
moet worden onderworpen afhankelijk van de vraag of hij deze voor 
privé- dan wel voor beroepsdoeleinden gebruikt. 
PB nr. L 95 van 21 april 1993, p. 29. 
77 Er moet echter opgemerkt worden dat richtlijn nr. 90/314 van 
13 juni 1990 van de Raad betreffende pakketreizen, met inbegrip van 
vakantiepakketten en rondreispakketten een uitzondering op deze regel 
vormt en eerder een objectief criterium is. De consument wordt immers 
eenvoudigweg gedefinieerd als hij die "koopt" of zich verplicht tegen een 
vaste prijs te kopen. 
78 Richtlijn nr. 93/13 van 5 april 1993 inzake oneerlijke bedingen in 
consumentenovereenkomsten. 
139 
Zij is in strijd met de huidige opvatting van garantie, die in 
zekere zin beschouwd wordt als een karakteristieke eigenschap 
van het produkt zelf. 
2.2.2 Het objectieve criterium 
Voor directe regelgeving betreffende produkten ging de voorkeur van de 
Raad uit naar een objectief criterium. In richtlijn 92/59 van de Raad van 
29 juni 1992 inzake de algemene produktveiligheid79 wordt het 
toepassingsgebied beperkt tot "produkten die bestemd zijn voor de 
consument of waarvan verwacht mag worden dat ze door de consument gebruikt 
zullen worden". Dat betekent: het toepassingsgebied wordt beperkt tot wat 
we "consumptiegoederen" zouden kunnen noemen. 
In richtlijn nr. 85/374 van de Raad van 25 juli 1985 inzake de 
aansprakelijkheid voor produkten met gebreken, wordt een andere impliciete 
definitie gegeven van "consumptiegoed" naar aanleiding van de 
aansprakelijkheidsbeperking van de fabrikant voor aan goederen 
veroorzaakte schade. Volgens deze definitie zou een consumptiegoed een 
zaak zijn "van de soort die normaliter bestemd is voor privé-gebruik of -
consumptie"80. 
Het begrip "consumptiegoed" als criterium voor de afbakening van het 
toepassingsgebied van een communautaire harmonisatiemaatregel lijkt voor 
onderstaande beschouwing goed bruikbaar. Niettemin wenst de Commissie in 
dit stadium het traditionele (subjectieve), op de hoedanigheid van de 
partijen berustende criterium niet af te wijzen, dat zich trouwens met 
het objectieve criterium laat combineren. Het begrip "consumptiegoed" 
geeft geen uitsluitsel over de vraag op welke produkten een dergelijke 
79 PB nr. L 228, van 11 augustus 1992, p. 84. 
80 Zie artikel 9 van de richtlijn. Er wordt in deze richtlijn een extra 
criterium toegevoegd: de zaak moet ook nog "door dezelfde gelaedeerde 
hoofdzakelijk gebruikt zijn voor privé-gebruik of -consumptie". Het 
aanvaarden van deze extra eis zou ons desalniettemin terugvoeren naar het 
kader van de wettelijke garantie, en in zekere zin naar het aanvaarden van 
het subjectieve criterium. 
- 140 
maatregel van toepassing zou moeten zijn. De noodzaak om de communautaire 
maatregelen tot het strikte minimum te beperken om het beoogde doel te 
kunnen bereiken, kan leiden tot een nog verdere beperking van het 
toepassingsgebied van dergelijke maatregelen tot de soorten 
consumptiegoederen waarvan de grensoverschrijdende koop door de 
consumenten meer problemen oplevert. 
Het blijkt te gaan om roerende, nieuwe en duurzame goederen. We gaan 
daarom uit van deze hypothese voor het onderzoek naar een geharmoniseerd 
geheel van wettelijke bepalingen inzake de wettelijke garantie. 
DE HIERNA VOLGENDE ANALYSE IS BEDOELD OM NA TE GAAN IN HOEVERRE DE 
BEPALINGEN VAN DE LID-STATEN INZAKE DE WETTELIJKE GARANTIE DIE VAN 
TOEPASSING IS OP DE VERKOOP VAN ROERENDE DUURZAME CONSUMPTIEGOEDEREN IN 
NIEUWE STAAT, GEHARMONISEERD KUNNEN WORDEN.81 
3. Het stelsel van de wettelijke garantie 
3.1 Voorwerp van garantie (gedekte gebreken) 
Het voorwerp van de wettelijke garantie definiëren is in feite het 
definiëren van de door deze garantie gedekte gebreken. Het bepalen van de 
rechten van de koper om te ageren tegen deze gebreken kan een voorwaarde 
of een gevolg zijn van de definitie van "gedekt gebrek". Deze kwestie 
vormde het uitgangspunt van de definitie van "gebrek". Als voorbeeld 
kunnen we noemen dat de gedekte gebreken in Frankrijk uitsluitend ernstige 
en verborgen gebreken betreffen, omdat de van oudsher in het Franse 
burgerlijk wetboek vastgelegde rechten van de koper de koopvernietigende 
actie (vernietiging van de overeenkomst: teruggave van het produkt en 
terugbetaling van de prijs) en de schattingsactie (gedeeltelijke 
terugbetaling van de prijs) zijn, beide rechten met een nogal drastisch 
karakter. 
81 En "tussen een aanbieder en een eindgebruiker" indien het subjectieve 
criterium eveneens wordt inbegrepen. Verkopen tussen aanbieders zijn door 
het "nieuwe" karakter van de produkten in ieder geval uitgesloten. 
- 141 -
De huidige rechtsleer, die daarbij de ontwikkeling op wetgevend en 
jurisprudentieel gebied in het merendeel van de Lid-Staten volgt, geeft 
echter de voorkeur aan een eenduidige definitie van gedekt gebrek en aan 
het vervolgens aanpassen van de rechten van de koper aan de verschillende 
soorten gebreken in kwestie. 
Het begrip niet-beantwoorden aan de gerechtvaardigde verwachtingen van de 
consument lijkt te voldoen aan de betekenis die ervan wordt verwacht. 
Het is een goede synthese van de recentste ontwikkelingen binnen de 
rechtsstelsels van de Lid-Staten. Bij het Belgische, Franse en 
Luxemburgse rechtsstelsel is het onderscheid tussen de 
leveringsverplichting, de verplichting tot het doen beantwoorden en 
de garanti everplicht ing niet meer relevant door de jurisprudentie en 
het hanteren van het begrip 'gebrek' in de functionele betekenis. In 
Italië, waar in het burgerlijk wetboek twee uitdrukkelijke 
bepalingen zijn opgenomen - een over "verborgen gebreken" en de 
andere over "kwaliteitsgebrek" -, wordt bij de algemeen geldende 
rechtsleer tussen deze bepalingen in termen van de definitie van de 
wettelijke garantie weinig onderscheid gemaakt. Het bovengenoemd 
begrip van het niet-beantwoorden is onlangs ook opgenomen in het 
nieuwe Nederlandse Burgerlijk Wetboek. Het begrip van het 
beantwoorden aan de gerechtvaardigde verwachtingen van de koper 
heeft ook raakvlakken met de "merchantable quality" in het Engelse 
en Ierse recht, met de objectieve en subjectieve criteria die op 
basis van de Duitse jurisprudentie uitgewerkt zijn om het bestaan 
van het gebrek vast te stellen, alsmede met de elementen waarmee in 
het Deense recht rekening wordt gehouden. De betekenis van het 
begrip komt dicht in de buurt van het ontbreken van door de verkoper 
gegarandeerde eigenschappen of de omstandigheid dat het produkt niet 
kan dienen voor het gebruik waarvoor het gekocht is, een formulering 
uit het Portugese burgerlijk wetboek. 
Het voorstel van de Britse regering om het begrip "merchantable 
quality" te vervangen door "satisfactory quality", zodat zowel de 
kleinere gebreken als de levensduur van de goederen duidelijk gedekt 
worden, zet deze beschouwingen nog meer kracht bij. 
142 -
Het komt in de buurt van de definitie van gebrek zoals die gebruikt 
wordt in richtlijn nr. 85/374 inzake produktaansprakelijkheid, 
waarbij reeds gebruik is gemaakt van het begrip "gerechtvaardigde 
verwachting". 
Het houdt rekening met andere begrippen, zoals "verborgen gebrek", 
"zichtbaar gebrek" of "bekend gebrek". Als het produkt namelijk een 
gebrek vertoont dat bij de koper bekend is, zal er geen sprake zijn 
van niet-beantwoorden in de bovengenoemde betekenis, omdat het door 
de consument verwachten van het niet-bestaan van dit gebrek dan 
vanzelfsprekend niet "gerechtvaardigd" zou zijn. Het zichtbare 
karakter van het gebrek zal eveneens invloed hebben op de 
beoordeling van het "gerechtvaardigde" karakter van de verwachting 
van de consument, maar dit gerechtvaardigd-zijn wordt niet helemaal 
uitgesloten (bedrog door de verkoper bijvoorbeeld). 
Het kan de beoordeling van het gebrek nuanceren met het oog op de 
verschillende eventueel aansprakelijke subjecten (zie punt 3.2). 
Het maakt het mogelijk om rekening te houden met de speciale 
technische kennis van de koper ten aanzien van het produkt 
Het maakt vaststelling van de verschillen tussen de soorten gebreken 
mogelijk met het oog op het bepalen van de rechten van de koper (zie 
punt 3.4). 
Het is duidelijk dat het begrip "gerechtvaardigde verwachting" beschouwd 
moet worden als een dynamisch begrip, waarbij voor de beoordeling ervan 
met alle omstandigheden rekening dient te worden gehouden, met name met de 
bepalingen van de overeenkomst, de presentatie van het produkt, de prijs, 
het merk, de reclame of ongeacht welke voorlichting die met betrekking tot 
het produkt wordt gegeven, de aard en de bestemming van het produkt, de 
bestemming en met de wetten en regelingen die er op van toepassing zijn, 
etc. De eis dat de verwachting "legitiem" moet zijn, verandert dit 
criterium, dat men als in wezen "subjectief" kan beschouwen, in een 
fundamenteel "objectief" criterium. 
3.2 Garantieplichtigen 
Vroeger was de maatschappij gebaseerd op het ambacht en de detailhandel; 
- 143 -
de vertrouwensrelatie tussen de koper en de verkoper was toen 
doorslaggevend bij de contractuele verhouding. Nu is de maatschappij 
gebaseerd op massaconsumptie en -distributie en het vertrouwen van de 
consument in de gekochte produkten is veel meer gebaseerd op de 
bekwaamheid die hij de fabrikant toedicht dan op die van de verkoper: de 
concurrentie tussen vergelijkbare produkten is veel meer een concurrentie 
tussen merken dan tussen verkopers. Vooral de verkopers beschikken over de 
elementen "prijs" en "service" als concurrentiefactor (zonder daarbij hun 
rol als "adviseur" helemaal te willen veronachtzamen). Als het gebrek van 
een goed het gevolg is van de fabricage van het produkt, is het 
tegenstrijdig dat de verkoper, die immers geen enkele invloed heeft op het 
produktieproces en die in veel gevallen het produkt niet eens heeft 
uitgepakt, de enige aansprakelijke persoon is tot wie de koper zich kan 
richten. 
Het is eveneens tegenstrijdig dat de producent aansprakelijk is als het 
gebrekkige produkt schade veroorzaakt aan personen of (in sommige 
gevallen) aan andere goederen", terwijl hij niet aansprakelijk is als het 
produkt gewoon niet functioneert of als er door een fabricagefout schade 
aan het produkt zelf is toegebracht. Bovendien heeft de consument, door de 
uitbreiding van de vordering betreffende het afdwingen van de garantie ten 
opzichte van de fabrikant, meer kans om de geleden schade hersteld te 
krijgen aangezien de fabrikant meestal over meer financiële middelen 
beschikt dan de detailhandelaar. 
Bij sommige rechtsstelsels zien we reeds een ontwikkeling waarbij een deel 
van de aansprakelijkheid voor de wettelijke garantie rechtstreeks bij de 
fabrikant van het produkt wordt gelegd. Dit is het geval in Frankrijk, 
België en Luxemburg. Het voorstel van de Britse regering, uiteengezet in 
haar aanbevelingenrapport (zie bijlage), gaat ook in deze richting. 
Waarschijnlijk zullen de andere Lid-Staten deze weg volgen. In zekere zin 
geldt dit al voor Spanje. 
Ongetwijfeld zal deze situatie leiden tot oneerlijke 
Zie artikel 9 van richtlijn nr. 85/374 inzake produktaansprakelijkheid. 
- 144 
concurrentieverhoudingen onder fabrikanten in het kader van de interne 
markt83 en zal zij voor de consument een belemmering vormen om bij 
grensoverschrijdende aankoop effectief een beroep op de wettelijke 
garantie te kunnen doen. Het zal voor een consument inderdaad bijzonder 
moeilijk zijn om naar een buitenlandse verkoper terug te gaan om een 
klacht tegen hem in te dienen, omdat het een produkt met een gebrek 
betreft.84 Het zal normalerwijs voor hem veel eenvoudiger zijn om zich tot 
de vertegenwoordiger of het dochterbedrijf van de fabrikant in zijn eigen 
land te richten, temeer daar de fabrikant degene is die aansprakelijk is 
voor fabricagefouten en de consument juist met hem een vertrouwensrelatie 
heeft opgebouwd toen hij in het buitenland een merkprodukt kocht. 
Deze optie zou alleen maar tot gevolg hebben dat het recht beter op de 
werkelijkheid wordt afgestemd. Bovendien wordt de relatie tussen de 
consument en de verkoper afgewenteld op de fabrikant aan wie de verkoper 
normaliter zijn gebrekkige produkten terugstuurt. De consument toestaan om 
zich rechtstreeks tot de fabrikant kan wenden, zou de bestaande situatie 
in geen enkel opzicht veranderen. 
Vanuit dit standpunt bekeken zouden de verkoper en de fabrikant samen 
aansprakelijk zijn voor de wettelijke garantie. Dat betekent echter niet 
dat ze dezelfde aansprakelijkheid zouden hebben. Er moet onderscheid 
gemaakt worden op het niveau van de beoordeling van het gebrek, evenals op 
dat van de rechten van de koper: 
a) Op het niveau van de beoordeling van het gebrek 
Het begrip "gerechtvaardigde verwachting" zou slechts tegen de 
fabrikant kunnen worden aangevoerd voor de elementen waarvoor hij 
aansprakelijk is. Met de verklaringen van de verkoper met betrekking 
tot de kwaliteit van het produkt en de inhoud van de overeenkomst 
zou zo normaliter geen rekening kunnen worden gehouden bij de 
beoordeling van het bestaan van een gebrek van het produkt waarvoor 
83 Zie hieromtrent het arrest Alsthom/Sulzer, eerder genoemd in 
hoofdstuk IV, A.4.1. 
84 En eventueel een rechtsvordering tegen deze verkoper in te stellen. 
145 -
de fabrikant verantwoordelijk is. De reclame die door de fabrikant 
voor het produkt wordt gemaakt, zou echter wel een bepalend element 
zijn. 
b) Op het niveau van de rechten van de koper 
Omdat koop en verkoop een overeenkomst is tussen verkoper en koper, 
en de prijs die tussen deze beide partijen is overeengekomen door de 
verkoper wordt geïnd, hebben de rechten van de koper ten opzichte 
van de fabrikant geen betrekking op vernietiging van de koop of 
prijsverlaging (zie punt 3.4). In dit geval zou de koper slechts 
vervanging, danwei reparatie van het produkt door de fabrikant 
kunnen eisen; laatstgenoemde zou echter ook aansprakelijk zijn voor 
de rechtstreekse door de consument geleden schade (betaalde prijs of 
waardevermindering van het goed), indien deze vervanging niet 
plaatsvindt c.q. plaats kan vinden of deze reparatie niet wordt 
uitgevoerd c.q. niet uitgevoerd kan worden85. 
Voor de beoordeling van de "gezamenlijke" aansprakelijkheid van de 
fabrikant als een "hoofdelijke" of "subsidiaire"86 aansprakelijkheid 
zou er een middenweg gekozen kunnen worden. Deze aansprakelijkheid 
zou als "quasi-subsidiair" gekwalificeerd kunnen worden, waarbij de 
consument alleen dan het recht heeft zich tot de producent te wenden 
als een beroep op de verkoper onmogelijk of buitengewoon moeilijk 
is. Dit zou het geval zijn bij grensoverschrijdende aankopen of als 
de verkoper van de markt verdwenen is of failliet is gegaan. Deze 
oplossing blijft achter bij de rechtsstelsels die de totale 
aansprakelijkheid van de fabrikant hebben bekrachtigd en die, zoals 
eerder bleek, een hoofdelijk aansprakelijkheidsstelsel hebben 
opgezet. Een "quasi-subsidiair" stelsel zou het voordeel hebben dat 
85 Opgemerkt dient te worden dat het hier een oplossing betreft die 
achterblijft bij de rechtsstelsels van de Lid-Staten, waarin ook de 
fabrikant aansprakelijk wordt gesteld voor de wettelijke garantie. Deze 
Lid-Staten voorzien inderdaad ook in de "terugbetaling van de betaalde 
prijs" door de fabrikant. 
86 Deze term houdt normaal gesproken in dat éérst een rechtsvordering tegen 
de hoofdaansprakelijke wordt ingesteld. 
146 
de grootste problemen die zich in het kader van het functioneren van 
de interne markt voordoen, kunnen worden opgelost zonder dat de 
bestaande rechtsregels in de Lid-Staten die de aansprakelijkheid 
voor de wettelijke garantie alleen bij de verkoper leggen, radicaal 
gewijzigd hoeven te worden. 
3.3 Begunstigden van de garantie 
Bij de oplossing die het best aansluit bij de huidige opvatting volgens 
welke de garantie onlosmakelijk verbonden is met het produkt, wordt ervan 
uitgegaan dat de garantie niet alleen ten goede komt aan de eerste koper 
van het produkt, maar ook aan elke volgende eigenaar, voorzover deze de 
eerste koop kan aantonen 
Door deze oplossing wordt het mogelijk om de problemen te omzeilen die 
ontstaan als gevolg van de overdracht van goederen. Dergelijke problemen 
kunnen zich bij de "gemiddelde" consument gemakkelijk voordoen, 
bijvoorbeeld als hij een zaak cadeau geeft. De oplossing brengt geenszins 
een verzwaring van de lasten van de garantieplichtigen met zich en zou 
eenvoudig geïntegreerd kunnen worden in de rechtsstelsels van de Lid-
Staten door middel van de theorie van de "(wettelijke) overdracht van 
rechten". Deze situatie bestaat overigens al in Frankrijk, België en 
Luxemburg voor wat betreft opeenvolgende verkopen. Het Nederlandse 
Burgerlijk Wetboek gaat nog verder door de wettelijke garantie ten goede 
te laten komen aan de gebruiker van het produkt, ook als deze niet de 
eigenaar is van het produkt. 
3.4 Rechtsgevolgen van de garantie 
De traditionele rechtsgevolgen van de wettelijke garantie bestaan erin, 
dat de koper het recht heeft om de overeenkomst te vernietigen of om 
prijsverlaging te verkrijgen. Voor de huidige rechtsverhoudingen op 
consumentengebied blijken deze middelen te star en onvoldoende. Ze zijn 
vaak niet bevredigend voor de consument, noch voor de verkoper. Daarom 
i 
zijn in sommige rechtsstelsels toch op een of andere nfanier in het kader 
van de wettelijke garantie, de traditionele middelen van de 
- 147 -
handelsgarantie ingevoerd - namelijk vervanging of reparatie van het goed. 
Zo mogelijk zou vervanging of reparatie de voorkeur moeten krijgen boven 
andere oplossingen, een tweede motief van een ruimere kijk op het begrip 
"gebrek". 
De bedoeling is de bescherming van de consument te waarborgen, zonder 
uitzonderlijk zware verplichtingen op te leggen aan de te goeder trouw 
handelende verkoper.87. 
Dit compromis zou bestudeerd kunnen worden op basis van het volgende: de 
koper zou in principe het recht hebben om vrij gebruik te maken van een 
van de volgende rechten: 
vernietiging van het contract. Dit houdt in dat het produkt wordt 
teruggenomen en de prijs wordt terugbetaald; 
terugbetaling van een gedeelte van de betaalde prijs: het verschil 
in waarde tussen de verkoopprijs en de waarde van het gebrekkige 
produkt; 
onmiddellijke en kosteloze vervanging van het gebrekkige produkt 
door een "goed" produkt (in geval van vervangbare produkten); 
kosteloze reparatie van het produkt op korte termijn88. De reparatie 
moet het produkt terugbrengen in de staat waarin het zou verkeren 
wanneer er geen sprake was geweest van een gebrek. 
De verkoper zou tegen deze keuzen evenwel de volgende middelen kunnen 
aanvoeren: 
tegen vernietiging van de overeenkomst: vervanging of reparatie van 
het produkt; 
87 Een verkoper is te goeder trouw als hij niet op de hoogte was van het 
gebrek. 
88 Het begrip "korte termijn" zou nader bepaald kunnen worden door 
eventueel een maximumtermijn vast te stellen, waarbij rekening wordt 
gehouden met de aard van het produkt. 
Het begrip reparatie houdt in dat het produkt wordt teruggebracht in 
de staat waarin het zich zou bevinden als er nooit sprake was 
geweest van een gebrek. 
148 -
tegen terugbetaling van een gedeelte van de betaalde prijs: een van 
de drie andere middelen; 
tegen vervanging: vernietiging van de overeenkomst of reparatie van 
het produkt, maar alleen als deze reparatie onmiddellijk wordt 
uitgevoerd, of bij vernietiging, als vervanging niet of niet 
onmiddellijk mogelijk is en de consument niet akkoord gaat met de 
voor deze vervanging benodigde termijn; 
tegen reparatie: vervanging binnen dezelfde termijnen als die welke 
hiervoor zijn gesteld, of voor het geval dat noch reparatie, noch 
vervanging mogelijk is: vernietiging van de overeenkomst. 
Bij kleinere gebreken zou de aanbieder bovendien de consument kunnen 
verplichten akkoord te gaan met de tweede oplossing (prijsverlaging), 
behalve als de consument kan bewijzen dat het gebrek voor hem erg 
belangrijk is. 
De consument hoeft echter niet akkoord te gaan met meerdere pogingen tot 
reparatie of vervanging van het produkt. Indien het produkt na een van 
deze pogingen nog steeds (een) gebrek(en) vertoont, zou de koper recht 
hebben op vernietiging van de overeenkomst. 
Voor wat betreft de vergoeding van andere schade die is ontstaan door het 
kopen van een gebrekkig produkt (winstderving, eventuele huur van een 
vervangend goed, enz.), zou de oplossing, met inachtneming van het 
subsidiariteitsbeginsel, volledig moeten worden overgelaten aan de Lid-
Staten en zou geen harmonisatie moeten worden toegepast. Het gaat hier 
slechts om een marginale kwestie met betrekking tot het functioneren van 
de interne markt. Schade als gevolg van een "veiligheidsgebrek" 
daarentegen wordt reeds behandeld in het kader van richtlijn nr. 85/374 
inzake produktaansprakelijkheid. 
3.5 Voorwaarden voor de toepassing van de wettelijke garantie 
3.5.1 Niet op de hoogte zijn van het gebrek 
Wanneer de consument niet op de hoogte is van het gebrek, is dit 
149 -
vanzelfsprekend een voorwaarde voor toepassing van de wettelijke garantie. 
Dit is echter geen op zich zelfstaand element. Er wordt namelijk al 
rekening mee gehouden bij het begrip "gerechtvaardigde verwachting". 
De eis inzake het niet op de hoogte zijn van het gebrek door de verkoper 
levert echter andere moeilijkheden op. De klassieke oplossing was dat de 
verkoper alleen aansprakelijk is wanneer hij van het gebrek op de hoogte 
was of had moeten zijn. Zo stelt, zoals bleek, het Portugese recht dat de 
verkoper niet verplicht is het produkt te repareren of te vervangen als 
hij buiten zijn schuld niet van het gebrek op de hoogte was. Deze 
oplossing komt geenszins overeen met de voorwaarden voor het in de handel 
brengen van produkten in onze huidige consumptiemaatschappij. In de meeste 
gevallen is de verkoper inderdaad niet op de hoogte van de gebreken, en 
dit wordt ook niet van hem geëist. De verkoper brengt serieprodukten in de 
handel, die overeenkomen met de produkten die hij in zijn winkel heeft 
uitgestald, zonder dat hij ze ooit getest heeft of uit de verpakking heeft 
gehaald. Er heeft in de rechtsstelsels van de Lid-Staten een ontwikkeling 
plaatsgevonden om dit probleem aan te pakken, meestal door middel van het 
uitgaan van onweerlegbare vermoedens van "kwade trouw" bij de 
beroepsverkoper. 
Er kan dus beter worden uitgegaan van de werkelijke situatie betreffende 
het in de handel brengen van produkten, zoals het ook de voorkeur verdient 
eisen inzake het al dan niet op de hoogte zijn van het gebrek van de kant 
van de verkoper te laten vallen. 
Het daadwerkelijk op de hoogte zijn van het gebrek van de kant van de 
verkoper zal desalniettemin een belangrijke plaats blijven innemen. De 
verkoper die daadwerkelijk te "kwader trouw"89 is, zal zich niet kunnen 
beroepen op zijn rechten om zich te verdedigen tegen de eisen van de 
consument (zie bovengenoemd punt 3.4): de consument zal dan het absolute 
recht hebben een van de vier besproken mogelijkheden tot genoegdoening 
89 Dat wil zeggen degene die daadwerkelijk op de hoogte is van het gebrek 
van het produkt, en niet degene van wie alleen maar "verwacht" wordt dat 
hij hiervan op de hoogte is. 
- 150 
tegen de verkoper te gebruiken, onverminderd de toepassing van de andere 
relevante bepalingen van de Lid-Staten, met name die inzake bedrog en 
fraude. Daartoe moet wél de "kwade trouw" van de beroepsverkoper door de 
koper worden bewezen. 
3.5.2 Het reeds aanwezig zijn van het gebrek 
De verkoper is alleen aansprakelijk voor de gebreken die bestaan op de 
datum van aflevering. De afleveringsdatum zou de voorkeur moeten krijgen 
boven de verkoopdatum. De consument moet een goed in goede staat ontvangen 
en het lijkt niet rechtvaardig dat, als de verkoopdatum vóór de 
afleveringsdatum ligt, het vervoersrisico van het goed voor de consument 
is. 
De fabrikant zal op zijn beurt alleen aansprakelijk worden gesteld voor 
gebreken die bestaan op het moment dat het goed op de markt wordt 
gebracht. Gebreken die later ontstaan, zijn niet het gevolg van de 
fabricage van het produkt en het zou dan ook niet rechtvaardig zijn de 
fabrikant hiervoor aansprakelijk te stellen. 
De fundamentele vraag ten aanzien van het reeds aanwezig zijn van het 
gebrek heeft betrekking op de bewijslast. Zoals gebleken is op basis van 
de jurisprudentie in een aantal Lid-Staten deze bewijslast voor de 
consument vereenvoudigd door uit te gaan van het vermoeden dat het gebrek 
reeds aanwezig was. Dit lijkt een adequate oplossing vanuit het standpunt 
van de consument. Het is eenvoudiger voor de verkoper of de fabrikant om 
te bewijzen dat het gebrek zich pas na de koop of het op de markt brengen 
heeft voorgedaan, dan voor de consument om het tegendeel te bewijzen. Deze 
oplossing is overigens al aanvaard door de verkopers en de fabrikanten 
zelf in het kader van de door hen geboden handelsgaranties. Voor het 
toepassen van een handelsgarantie is de consument niet verplicht te 
bewijzen dat het gebrek reeds aanwezig was. Degene die deze garantie 
biedt, behoudt zich eenvoudigweg het recht voor om haar in bepaalde 
gevallen te weigeren, met name als het gebrek het gevolg is van een 
verkeerd gebruik van het produkt, welke omstandigheid volgens de algemene 
regels door de aanbieder moet worden bewezen. 
- 151 
3.5.3 Officiële kennisgeving aan de garantieplichtige 
Voor de officiële kennisgeving van het gebrek en de keuze van de consument 
inzake de gewenste "reparatie" hoeven geen speciale procedures of 
formaliteiten te worden opgesteld of vervuld. De motivering van de 
bewijslast kan via de klassieke "aangetekende" brief ter kennisgeving 
aangeboden worden. 
3.5.4 Garantietermijn 
Dit is een delicate kwestie voor zover enerzijds de oplossingen van de 
Lid-Staten aanzienlijk verschillen met betrekking tot de termijn en de 
gekozen benadering, en er anderzijds verwarring heerst ten aanzien van de 
begrippen 'termijn' waarbinnen (gerechtelijke) stappen moeten worden 
ondernomen en 'garantietermijn'. 
Er zou onderscheid gemaakt moeten worden tussen twee periodes: ten eerste 
de periode die "aanvangt op het moment van levering van het produkt -
wanneer het gebrek in deze periode wordt ontdekt, kan op basis van de 
wettelijke garantie (garantietermijn) tot actie worden overgegaan - en ten 
tweede, de periode die de vordering voor het afdwingen van de garantie 
doet vervallen en die begint op het moment van ontdekking van het gebrek 
(verjaringstermijn). 
Dit is overigens de benadering in richtlijn nr. 85/374 inzake 
produktaansprakelijkheid.90 
Bij het vaststellen van de garantietermijn zou rekening gehouden moeten 
worden met enerzijds de noodzaak om de consument een betere bescherming te 
garanderen, en anderzijds met het feit dat de wetgeving in zes Lid-Staten 
in de praktijk voorziet in een redelijk lange termijn (geen materiële 
termijn voor de garantie in vier Lid-Staten en een garantietermijn van 6 
jaar in twee andere Lid-Staten), terwijl de andere zes Lid-Staten nogal 
90 Zie artikel 10 (verjaring van de actie) en artikel 11 (vervallen van de 
rechten). 
152 -
korte termijnen hebben vastgesteld (van 6 maanden tot 1 jaar). De 
Commissie zal voorlopig geen exacte termijn voorstellen. In ieder geval 
zouden in geval van kwade trouw van de aansprakelijke persoon alle 
termijnen aanzienlijk verlengd moeten worden. 
De verjaringstermijn van de vordering zou kort moeten zijn, maar door de 
kennisgeving aan de aansprakelijke persoon zou deze termijn verlengd 
moeten kunnen worden totdat een van de partijen een einde maakt aan de 
onderhandelingen om de kwestie in der minne te schikken. Dit is de enige 
manier om te vermijden dat de consument die te goeder trouw is door deze 
vertragingstactiek van de aansprakelijke van zijn rechten wordt beroofd. 
De garantietermijn zou opgeschort moeten worden voor de tijd die nodig is 
om het goed te repareren. Een nieuwe garantietermijn zou in moeten gaan: 
in geval van vervanging van het goed, alsof het ging om een nieuw 
koopcontract; 
in geval van reparatie van het goed die betrekking heeft op het 
concrete gebrek dat voorwerp is van de reparatie. 
3.6 Verhouding tot de handelsgarantie 
Als de fabrikant of de verkoper van een goed een handelsgarantie aanbiedt, 
zal de consument normaliter geen aanspraak maken op zijn wettelijke 
rechten die voortvloeien uit de wettelijke garantie, en zal hij eerst 
proberen gebruik te maken van de handelsgarantie. Deze situatie is gunstig 
voor consument én bedrijf, aangezien er beroep wordt gedaan op een 
"vooraf bepaalde overeenkomst" tussen de partijen en niet op de letter van 
de wet. 
Toch zouden er algemeen geldende beginselen geformuleerd moeten worden met 
betrekking tot de verhouding wettelijke garantie - handelsgarantie, zodat 
voorkomen wordt dat de consument in een zwakke positie terecht komt 
doordat hij van de handelsgarantie gebruik maakt (of probeert te maken). 
Dit kan gebeuren op basis van twee beginselen: 
- 153 -
Het complementariteitsbeginsel: het recht van de consument om 
tegelijkertijd de toepassing van de wettelijke én de handelsgarantie 
te eisen, zodat een volledige schadevergoeding gegarandeerd is. 
(Bijvoorbeeld: een beroep doen op de handelsgarantie om reparatie 
van het produkt te eisen, en op de wettelijke garantie om andere 
door het gebrek van het produkt veroorzaakte schade vergoed te 
krijgen). 
Het subsidiariteitsbeginsel van de wettelijke garantie: als de 
consument gekozen heeft om de handelsgarantie te gebruiken, zou dit 
hem er niet van moeten weerhouden (door de termijnen bijvoorbeeld) 
om de wettelijke garantie te doen gelden als hij niet geheel 
tevreden is (bijvoorbeeld: vernietiging van de verkoop krachtens de 
wettelijke garantie nadat de verkoper daadwerkelijke pogingen heeft 
ondernomen het goed te repareren krachtens de handelsgarantie). 
3.7 Dwingend karakter van de wettelijke garantie 
In de meeste Lid-Staten zijn de bepalingen inzake de wettelijke garantie 
dwingend, of dit nu bevestigd wordt in de tekst waarin de bepalingen zijn 
opgenomen of in een afzonderlijke tekst waarin het gebruik van 
contractuele vrijstellingsclausules wordt verboden of aan banden wordt 
gelegd. Alleen een dergelijke oplossing kan ervoor zorgen dat de wet 
efficiënt werkt ten aanzien van de consumentenbescherming. 
Zo dient de communautaire tekst duidelijk te voorzien in een dwingend 
geheel van wettelijke bepalingen, waarvan niet afgeweken kan worden door 
de wil van de partijen. 
3.8 Consumentenvoorlichting 
Om de consument te helpen bij het afdwingen van de verplichting tot het 
doen beantwoorden van de zaak aan de overeenkomst, is het absoluut 
noodzakelijk dat de consument op de hoogte is van de rechten en 
mogelijkheden tot actie waarover hij beschikt, te meer daar de consument 
de wettelijke garantie vaak gelijk stelt aan de handelsgarantie, zonder 
dat hij zich ervan bewust is dat zijn rechten met betrekking tot de 
garantie niet uitsluitend afhankelijk zijn van de goede wil van de 
154 -
aanbieder. 
In een aantal wetgevingen is reeds bepaald dat als de aanbieder een 
handelsgarantie aanbiedt, hij daarin melding moet maken van het bestaan 
van de wettelijke garantie, evenals van het feit dat de handelsgarantie in 
geen enkel opzicht inbreuk maakt op de rechten die voortvloeien uit de 
wet. 
Deze oplossing zou op communautair niveau kunnen worden overgenomen, maar 
misschien is het zelfs wenselijk dat de aanbieder in zijn algemene 
contractvoorwaarden (als hij deze heeft) melding maakt van het bestaan van 
een wettelijke garantie die de consument tegen gebreken beschermt, zelfs 
als er geen enkele handelsgarantie bestaat. 
Dit zou ook kunnen bijdragen tot een betere voorlichting en bewustmaking 
van de aanbieders zelf met betrekking tot het bestaan en het belang van de 
wettelijke garantie, waardoor deze eerder op "vriendschappelijke" wijze 
uitgevoerd zal worden. Oneerlijke bedingen die vaak voorkomen in de 
algemene voorwaarden zouden daardoor waarschijnlijk verdwijnen.91. 
B. HANDELSGARANTIE 
De problemen met betrekking tot de handelsgarantie zijn tweeërlei: 
het eerste heeft betrekking op de handelspraktijken met betrekking 
tot deze garanties: presentatie van de garantie, de toepassing 
ervan, juridisch kader, de relatie tot de wettelijke garantie, de 
reclame die betrekking heeft op de garantie, ontoereikende 
consumentenvoorlichting, etc. Deze problemen maken het wenselijk een 
wettelijk kader op Europees niveau voor de handelsgarantie te 
definiëren; 
91 In de contractvoorwaarden die bij de bestelbon, de factuur of de 
afleveringspapieren worden gevoegd, staan vaak clausules als: "Klachten 
moeten binnen 48 uur worden ingediend". 
155 
het tweede heeft betrekking op het functioneren van de 
handelsgarantie in het kader van de interne markt, en pleit voor het 
creëren van een werkelijke "Europese garantie" die eenvoudig kan 
worden toegepast in alle Lid-Staten, ongeacht het land van aankoop 
van het goed. 
Er zijn drie opties voor de oplossing van deze problemen: 
de "reglementaire" en unitaire optie, waarbij gestreefd wordt naar 
het oplossen van beide problemen door dwingende communautaire 
wettelijke bepalingen in te voeren die van toepassing zijn op de 
handelsgarantie; 
de "vrijwillige" optie, waarbij beide soorten problemen zouden 
worden opgelost door invoering van vrijwillige systemen; 
de "gemengde" oplossing, waarbij de eerste soort problemen zou 
worden opgelost door dwingende communautaire wettelijke bepalingen 
in te voeren, zo nodig aangevuld met van zelfreglementering 
uitgaande vrijwillige regels, en de tweede soort door invoering van 
een geheel vrijwillig systeem. 
1. De reglementaire en unitaire optie 
Het voordeel hiervan is dat niet alleen de problemen die uit het ontbreken 
van een geheel van rechtsregels als kader voor de handelsgaranties 
voortvloeien, maar ook de problemen die voortvloeien uit de garantie in 
grensoverschrijdende gevallen volledig worden opgelost. De beslissing om 
al dan niet een garantie aan te bieden zou dan geheel onderworpen blijven 
aan de contractuele vrijheid. Een dergelijke benadering veronderstelt 
echter wel dat alle door de producent aangeboden garanties in de gehele 
interne markt geldig en aan uniforme voorwaarden onderworpen moeten zijn. 
Zo zouden ^lle door een producent uit een Lid-Staat aangeboden 
handelsgaranties verplicht "Europese garanties" moeten zijn. 
Maar misschien is deze oplossing een te grote belasting voor de 
marktdeelnemers, met name voor de kleine en de middelgrote bedrijven die 
- 156 -
vaak hun handelsstrategie op een beperkt aantal Lid-Staten richten en dus 
nauwelijks in staat zijn om de aan de garantie verbonden service op de 
gehele interne markt te verlenen. Een dergelijke oplossing zou dus in 
principe de grote bedrijven bevoordelen, aangezien zij in alle Lid-Staten 
vertegenwoordigd zijn. De grote ondernemingen zouden immers dan wel een 
garantie voor hun produkten kunnen bieden, terwijl kleinere ondernemingen 
in de praktijk daartoe niet in staat zullen zijn, aangezien ze de 
werkingssfeer van hun garantie dan niet meer tot een bepaald gebied kunnen 
beperken. 
2. De vrijwillige optie 
Bij deze benadering zou afgezien worden van het op communautair niveau 
opstellen van een dwingend geheel van wettelijke bepalingen voor de 
handelsgaranties. De verbetering van de kwaliteit van de aangeboden 
garanties en de oplossing van het probleem ten aanzien van de toepassing 
van de garantie op de interne markt zou gerealiseerd moeten worden met 
behulp van een vrijwillig systeem, waarbij de aanbieders zich al dan niet 
zouden kunnen aansluiten. Voor de totstandbrenging van een dergelijk 
vrijwillig systeem zijn twee oplossingen mogelijk: ofwel een communautair 
juridisch instrument dat toegang geeft tot een "kwaliteitslabel" 
betreffende de garantie" of het gebruik van een beschermde aanduiding of 
een beschermd merk, dan wel de eenvoudige toevlucht tot zelfreglementering 
door middel van gedragscodes. In het eerste geval zou de controle op de 
garantievoorwaarden die worden toegepast door degenen die beweren tot het 
"systeem" te behoren, kunnen plaatsvinden ofwel voordat de goederen "op de 
markt worden gebracht", dan wel achteraf door de bevoegde nationale 
instellingen of overheden op de garantievoorwaarden die op de markt al 
worden toegepast.93. Een extra bescherming voor de consument tegen 
"leugenachtige" voorwaarden zou tot gevolg hebben dat garant ievoorwaarden 
die in strijd zijn met de opgestelde kwaliteitsnormen als nietig beschouwd 
92 Men zou zich hierbij kunnen baseren op het communautaire systeem met 
betrekking tot het Eco-label. Zie ook punt 3.2. 
93 Men zou zich hierbij kunnen baseren op de communautaire richtlijn inzake 
oneerlijke bedingen. 
157 -
worden. In het tweede geval (toevlucht tot zelfreglementering) moeten de 
gedragscodes voorzien in doeltreffende mechanismen om de eerbiediging 
ervan door de leden te waarborgen. 
Het feit dat elke aanbieder aan het vrijwillige systeem betreffende de 
"kwaliteitsgaranties" moet kunnen meedoen - zonder daarbij verplicht te 
zijn een Europese garantie te verstrekken -, houdt in dat er een 
aanvullend vrijwillig systeem betreffende het "Europese" karakter van de 
garantie dient te worden opgezet. 
Deze oplossing zou leiden tot het bestaan op de markt van drie soorten 
garanties: de normale garantie, geheel onderworpen aan de contractuele 
vrijheid; de kwaliteitsgarantie, onderworpen aan de opgestelde 
kwaliteitsnormen; en de Europese garantie, die bovendien aan de eis moet 
voldoen dat zij onder dezelfde voorwaarden in de gehele interne markt 
geldig moet zijn. 
Deze benadering heeft echter twee belangrijke bezwaren: 
zij zou geen oplossing bieden voor de problemen van de consument met 
betrekking tot de "normale" garanties, noch voor de hangende 
juridische kwesties met betrekking tot deze garanties; 
de Lid-Staten zouden zich waarschijnlijk genoodzaakt voelen om, naar 
het voorbeeld van de Lid-Staten die al wel bijzondere wetgeving 
kennen, wettelijke maatregelen met betrekking tot de garanties te 
treffen, waardoor het risico van een uiteenlopende benadering kan 
ontstaan, die kan leiden tot handelsbelemmeringen en oneerlijke 
concurrentieverhoudingen. 
3. De gemengde optie 
Deze benadering zou leiden tot het opzetten van: 
een juridisch kader dat op dwingende wijze op alle handelsgaranties 
van toepassing is; 
een "Europese garantie" met een facultatief karakter die aan 
bepaalde aanvullende regels met betrekking tot het uniforme karakter 
158 -
van de garantie onderworpen en in alle landen van de Gemeenschap 
geldig is. 
3.1 De communautaire wettelijke bepalingen die op handelsgaranties van 
toepassing zijn 
Hierbij gaat het niet om het wijzigen van het vrijwillige karakter van de 
handelsgarantie, maar om het via eenvoudige en duidelijke basisregels 
garanderen van een adequate consumentenvoorlichting en de doorzichtigheid 
van de markt, dit alles om een op eerlijke en loyale handelspraktijken 
gebaseerde gezonde concurrentie te garanderen. 
De communautaire regels zouden tot een minimum beperkt en eventueel nog 
ontwikkeld kunnen worden door middel van normalisatie94 of door het 
invoeren van gedragscodes. 
Aangezien de Ierse wetgeving en de aanbevelingen van de Deense Ombudsman95 
op dit gebied de verst ontwikkelde teksten zijn, kan daarin het best 
inspiratie worden gezocht voor het opstellen van deze communautaire 
wettelijke bepalingen. De initiatieven betreffende het opstellen van 
gedragsregels van de marktdeelnemers zelf kunnen ook uitstekend als 
referentiemateriaal voor de communautaire wetgever dienen. In dit verband 
dient de code voor goede praktijken van het British Retail Consortium 
(Britse detailhandelvereniging) te worden vermeld.96 
De communautaire wettelijke bepalingen die van toepassing zijn op de 
handelsgaranties zouden op drie beginselen gebaseerd kunnen zijn: 
het vaststellen van een aantal dwingende regels met betrekking tot 
de wettelijke status van de garanties, en van een aantal zaken die 
94 Door toepassing, op dit gebied, van de geest van de "nieuwe benadering" 
op het gebied van de technische harmonisatie. 
95 Zie hoofdstuk III.B. De aanbevelingen van de Deense Ombudsman en de 
Ierse wet zijn als bijlage opgenomen in het onderhavige Groenboek. 
96 Ook deze tekst is als bijlage opgenomen. 
- 159 -
in de garantieteksten moeten worden opgenomen; 
het opstellen van regels ter aanvulling van de geldende wettelijke 
bepalingen ten aanzien van de geboden garanties, welke regels in 
geval van leemten in de handelsdocumenten van toepassing zijn; 
het invoeren van het beginsel volgens hetwelk reclame betreffende de 
garantie beschouwd wordt als deel uitmakend van de garantieteksten, 
waardoor de adverteerder rechtstreeks aansprakelijk is ten opzichte 
van de individuele consument. 
In de dwingende bepalingen zouden de rechtsgevolgen van de garanties 
moeten worden geregeld en bepaalde minimumregels moeten worden opgenomen 
waaraan de garanties moeten voldoen. 
De aanvullende regels zouden de aanbieders moeten aansporen om 
duidelijkere garantieteksten te gebruiken. Tevens zouden zij moeten 
voorkomen dat de leemten in de teksten door de aanbieders gebruikt worden 
om zich van hun aansprakelijkheid te bevrijden. 
Het beginsel dat men voor gemaakte reclame aansprakelijk is, zou moeten 
bijdragen aan gezondere reclamepraktijken en voorkomen dat de consument 
misleid wordt ten aanzien van de garanties die daadwerkelijk van 
toepassing zijn, zonder dat hij een beroep«hoeft te doen op een bepaalde 
regeling betreffende de reclame. 
De wettelijke bepalingen die op deze drie beginselen gebaseerd zijn, 
lijken te beantwoorden aan de eisen op het gebied van de subsidiariteit. 
In het onderstaande wordt nader ingegaan op een aantal aspecten met 
betrekking tot het opstellen van deze wettelijke bepalingen. 
3.1.1 Juridische aard van de garantie 
De handelsgarantie zou duidelijk beschouwd worden als een overeenkomst 
tussen de garant en de houder van het goed in kwestie, zelfs als er geen 
enkele directe relatie tussen beide personen bestaat. De consument zou 
aldus duidelijk beschikken over een recht dat rechtstreeks inroepbaar is 
tegen de fabrikant, als deze degene is die de garantie aanbiedt. Dit houdt 
echter niet in dat de consument zich voor de uitvoering van de garantie 
rechtstreeks tot hem kan richten. De consument zou natuurlijk verplicht 
160 -
zijn de aanwijzingen hieromtrent in de garantietekst op te volgen en zich, 
in voorkomend geval, te richten tot de verkoper of een tussenhandelaar van 
het produkt. Hij zou zich pas rechtstreeks tot de fabrikant kunnen richten 
als alle andere mogelijkheden geen effect hebben gehad. 
3.1.2 Verhouding tot de wettelijke garantie 
De handelsgarantie zou de consument extra voordelen moeten geven bovenop 
de rechten die hij krachtens de wettelijke garantie al heeft. De 
garantieteksten zouden bovendien moeten verwijzen naar het bestaan van de 
wettelijke garantie, met een samenvatting van de inhoud van deze garantie. 
3.1.3 Voorwerp van garantie (gedekte gebreken) en garantieperiode 
De inhoud van de garantie, evenals de garantieperiode, zou door de 
garantieverlener vrij bepaald moeten kunnen worden,maar beperkende 
clausules die in strijd zijn met het garantiebeginsel op zich dienen als 
nietig te worden beschouwd. 
Als in de tekst de omvang van de garantie niet is bepaald, zou de garantie 
beschouwd moeten worden als een dekking van het gehele goed tegen alle 
gebreken die zich na aflevering zouden kunnen voordoen, behalve als het 
gebrek te wijten is aan de gebruiker. De garantie zou ook recht geven op 
reparatie of vervanging van het goed, zonder dat dit voor de begunstigde 
van de garantie kosten met zich brengt. 
Als de garantieperiode niet is vermeld, wordt deze gesteld op één jaar na 
levering van het goed aan de uiteindelijke koper. Tenzij de 
garantieteksten uitdrukkelijk anders vermelden, zou de garantie 
automatisch verlengd worden met de periode die nodig is voor de reparatie 
van het produkt. Voor de vervangen onderdelen zou dan automatisch een 
nieuwe garantieperiode gelden die gelijk is aan die van de oorspronkelijke 
garantie. 
3.1.4 Garantieplichtigen 
161 
De vraag is of het wenselijk is om de verkoper ten opzichte van de 
uiteindelijke consument juridisch aansprakelijk te stellen voor de 
garantie die door de fabrikant wordt aangeboden. Deze vraag is met name 
gesteld door de Britse regering in de discussienota over de garanties. Dit 
is de in het Ierse recht gekozen benadering, waarin bepaald wordt dat als 
de verkoper de garantie van een derde aan de koper overdraagt, hij ten 
opzichte van de koper aansprakelijk is alsof hij zelf de garant is, tenzij 
op het moment van levering uitdrukkelijk anders is aangeduid. Deze 
oplossing maakt de toepassing van de rechten van de consument die 
voortvloeien uit de handelsgarantie van de producent eenvoudiger en stemt 
in zekere zin overeen met de verwachtingen van de consument en de 
gebruikelijke handelspraktijk. Hierdoor worden de verkopers echter wel 
verplicht alle door de fabrikanten aangeboden garanties voor de produkten 
die ze verkopen, te "controleren", hetgeen buitengewoon lastig zou kunnen 
zijn. 
In het kader van de selectieve distributiesystemen lijkt dit toch een 
adequate oplossing, omdat er tussen de verkopers en de fabrikanten 
specifieker contractuele verhoudingen bestaan, waarbij normaal gesproken 
bepaald wordt hoe de garantie van de producent uitgevoerd moet worden. 
Maar in het kader van deze distributiesystemen moet men zich afvragen of 
er geen extra stap gezet zou kunnen worden: het invoeren van hoofdelijke 
aansprakelijkheid voor alle verkopers die zich aangesloten hebben bij een 
selectief distributiesysteem dat door één en dezelfde fabrikant is 
opgezet. 
Dit zou de toepassing van de garanties van de producent sterk 
vereenvoudigen, met name bij grensoverschrijdende aankopen. Er is hier 
absoluut geen sprake van een juridische revolutie, want de oplossingen die 
door de verordeningen nrs. 123/85 en 4087/88 op het gebied van de 
mededinging al gegeven werden, zouden alleen maar tevens op alle 
selectieve distributiesectoren van toepassing worden verklaard, met dien 
verstande dat er een extra, maar wel essentieel element aan wordt 
toegevoegd dat tot nu toe niet bestond: een subjectief recht van de 
consument. 
- 162 
3.1.5 Begunstigden van de garantie 
Het juridische begrip "garantie" zou overeen moeten komen met het 
economische begrip hiervan: een eigenschap van het produkt zelf. Zo zou 
iedereen die in het bezit is van garantieteksten en die het bewijs kan 
overleggen van de eerste aankoop, recht hebben op toepassing van de 
garantie. 
3.1.6 Voorwaarden voor de toepassing van de garantie 
In de garantieteksten zouden de personen tot wie men zich moet richten en 
de te volgen procedure voor de toepassing van de garantie duidelijk 
vermeld moeten worden. Onredelijke formaliteiten of formaliteiten die, 
gelet op de normale handelspraktijken, uitermate veel problemen opleveren, 
zouden verboden dienen te worden en de bepalingen die daarop betrekking 
hebben, zouden als nietig beschouwd moeten worden. 
3.1.7 Formele vereisten 
In alle garantieteksten zouden, behalve de in bovenstaande punten genoemde 
zaken, ook tenminste de naam en het adres vermeld moeten worden van de 
persoon die de garantie aanbiedt. Alle garantieteksten zouden in 
duidelijke en begrijpelijke taal moeten zijn opgesteld. Elke onduidelijke 
bepaling zou op de voor de begunstigde van de garantie gunstigste manier 
geïnterpreteerd moeten worden.97 
3.1.8 Doorzichtigheid 
Alvorens de consument tot koop overgaat, zou hij inzage in de 
garantievoorwaarden moeten kunnen hebben. Deze zouden, evenals de 
uitgestalde waren, in de winkels beschikbaar moeten zijn. 
3.1.9 Reclame 
97 Conform de regel die reeds is opgesteld in artikel 5 van richtlijn 
nr. 93/13 inzake oneerlijke bedingen. 
163 
De consument zou ten aanzien van de werkelijke garantievoorwaarden niet 
door de reclame misleid mogen worden. Als dit toch het geval is, zouden de 
aansprakelijke personen verplicht moeten worden de garantie te geven die 
in de reclameboodschap of advertentie is beloofd.98. Indien de garantie in 
belangrijke mate beperkt zou worden, zou de garant verplicht zijn dit in 
zijn reclameboodschap of advertentie aan te geven, op straffe van het 
niet-inroepbaar zijn van deze beperkingen tegen de begunstigde van de 
garantie. 
3.2 De Europese garantie 
De marktdeelnemers zouden aan twee voorwaarden moeten voldoen, als zij 
willen dat hun handelsgaranties als "Europees" beschouwd worden: 
toepassing, in alle Lid-Staten, van uniforme garantievoorwaarden op 
goederen van dezelfde soort van hetzelfde merk; 
bieden van de daadwerkelijke mogelijkheid om de garantie te doen 
toepassen in welke Lid-Staat dan ook en ongeacht de plaats van 
aankoop van het goed. 
De uniformiteit van de garantievoorwaarden verplicht de producent in geen 
enkel opzicht de goederen in alle landen van de interne markt in de handel 
te brengen. Het volstaat als de aangeboden garantie hetzelfde is in de 
landen waar de goederen wél in de handel worden gebracht. 
Het bieden van de daadwerkelijke mogelijkheid om de garantie in welke Lid-
Staat dan ook te doen toepassen vereist evenmin van de producent dat hij 
in alle Lid-Staten aanwezig moet zijn of zich moet laten vertegenwoordigen 
of dat hij daar een geïntegreerd distributienet moet hebben opgezet. Het 
volstaat dat de fabrikant in alle Lid-Staten aan de consument een of ander 
98 Deze oplossing is op communautair niveau in zekere zin al aangenomen via 
richtlijn nr. 90/314 van de Raad van 13 juni 1990 betreffende 
pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten. In 
artikel 3, lid 2, van deze richtlijn wordt namelijk het volgende beginsel 
vastgesteld: "de informatie die in de brochure is opgenomen, is bindend 
voor de organisator en de detailhandelaar". 
- 164 
systeem biedt aan de hand waarvan deze de garantie kan doen toepassen. Het 
zou zelfs kunnen gaan om het op kosten van de producent aan hem 
terugsturen van een gebrekkig goed. Een dergelijk systeem zou dan wel 
efficiënt moeten zijn en de consument zou volledig over de te volgen 
procedures ingelicht moeten worden. 
Een dergelijke, aan soepele en algemene regels gebonden Euro-garantie zal 
niet alleen door grote, maar ook door kleine en middelgrote ondernemingen 
kunnen worden toegepast. 
Voor het bevorderen van dit soort garanties lijkt aan twee voorwaarden te 
moeten worden voldaan: 
het invoeren van een label of een beschermde aanduiding die het 
"Europese" karakter van de garantie zou moeten aangeven. Hierbij kan 
gedacht worden aan de aanduiding "Euro-garantie"; 
het verbod op het gebruik van aanduidingen of met bovengenoemde 
aanduiding gelijkenis vertonende begrippen die verwarring zouden 
kunnen veroorzaken met "Euro-garantie", zoals "Europese garantie", 
"EEG-garantie", etc. 
Voor de in te voeren systemen zijn twee oplossingen denkbaar, zoals reeds 
is aangegeven in punt 2: 
een label-systeem dat lijkt op dat van het Eco-label99 of op het 
systeem van de wettelijke bepalingen die van toepassing zijn op 
geografische aanduidingen en aanduidingen van herkomst of op de 
communautaire specificatiecertificaten voor levensmiddelen;100 
een systeem dat eenvoudigweg gebaseerd is op de bescherming van de 
aanduiding "Euro-garantie", waarvan de toepassing aan bovengenoemde 
regels onderworpen zou moeten zijn. 
99 Verordening nr. 880/92 van de Raad van 23 maart 1992, PB nr. L 99 van 
11 april 1992, p. 1. 
100 Respectievelijk verordeningen nrs. 2081/92 en 2082/92 van de Raad van 
14 juli 1992, PB L 208 van 24 juli 1992, p. 1 en 9. 
165 -
Het voordeel van het eerste systeem is dat het de mogelijkheid biedt tot 
voorafgaande controle van en het toezicht blijven houden op de 
toepasselijke garantievoorwaarden en de uitvoering van die garantie. Het 
nadeel is echter dat het opzetten van nieuwe "bureaucratische" structuren 
noodzakelijk is. 
Het tweede systeem heeft als voordeel dat het eenvoudig is en als nadeel 
dat het fraude- en misbruikgevoeliger is. 
C. SERVICE 
Elke eis die exclusief aan de verkopers wordt opgelegd met betrekking tot 
de beschikbaarheid van reserveonderdelen is zowel onrechtvaardig als 
inefficiënt. Onrechtvaardig omdat hij aan de verkoper een last oplegt die 
niet door hem alleen gedragen kan worden, en betrekking heeft op een 
gebied waarop hij slechts weinig controle heeft. Inefficiënt omdat de 
verkoper zelf hoe dan ook niet in staat is om helemaal alleen 
verantwoordelijkheid te dragen voor de beschikbaarheid van 
reserveonderdelen of voor de voorlichting van de consument in dit verband. 
Bij het zoeken naar een oplossing op communautair niveau doen zich meteen 
drie mogelijkheden voor. 
De strengste oplossing zou zijn de fabrikanten een uniforme verplichting 
op te leggen om gedurende een bepaalde periode na het uit de handel nemen 
van een produkt de nodige reserveonderdelen ter beschikking te houden. 
Deze periode, die verschilt al naar gelang het produkt, zou overeen moeten 
komen met de normale levensduur van de goederen in kwestie en zou door 
middel van gedragscodes of door middel van normalisatie "geconcretiseerd" 
kunnen worden.101 
101 Ook bij deze optie zou men zich kunnen baseren op de "nieuwe benadering" 
op het gebied van technische harmonisatie. Wij wijzen er in dit verband op 
dat de richtlijnen tot technische harmonisatie "nieuwe benadering" zich 
beperken tot het vaststellen van de essentiële eisen op reglementair vlak 
en de taak van "concretisering" van de technische eisen door middel van 
normen aan de Europese normalisatie-instituten overlaten; deze normen zijn 
nooit verplicht, maar de eerbiediging ervan waarborgen in beginsel de 
economische actoren dat de produkten conform zijn aan de essentiële eisen 
166 
Een tweede oplossing zou kunnen berusten op het pogen om, op zuiver 
vrijwillige basis (opnieuw toevlucht tot gedragscodes, tot normalisatie of 
zelfs tot rechtstreekse onderhandelingen tussen de belanghebbenden 
overheden, ondernemingen, consumenten), te komen tot verbintenissen van de 
verschillende industriesectoren om bepaalde minimumvoorwaarden met 
betrekking tot de beschikbaarheid van reserveonderdelen in acht te nemen. 
Een laatste, op het zuiver informatieve aspect gebaseerde, oplossing zou 
kunnen bestaan in het verplicht stellen van een aanduiding op het etiket 
van het produkt van de periode waarvoor de fabrikant zich verplicht 
reserveonderdelen in voorraad te houden. Deze optie heeft als voordeel dat 
de doorzichtigheid van de markt verzekerd is, zonder beperking van de 
concurrentie, en zonder van de fabrikant het nakomen van specifieke 
termijnen te eisen. 
op reglementair vlak. 
167 -
VII - CONCLUSIES 
Dit Groenboek wil het uitgangspunt vormen voor een diepgaande algemene 
discussie over de behandelde thema's, met als doel de noodzakelijke 
elementen voor het bepalen van het toekomstige beleid op dit gebied aan te 
dragen voor de Commissie. Alle belanghebbenden, met name de betrokken 
sociale partners, worden dan ook verzocht om: 
de Commissie alle informatie en gegevens met een economisch, sociaal 
en/of juridisch karakter te verschaffen, met name voor wat betreft 
het functioneren van de handelsgarantie, de verhouding 
producent/tussenhandelaar en de klachten van de consument, 
aan de Commissie voorstellen te doen inzake de te ondernemen actie 
ter verbetering van het functioneren van de garanties en de 
verschillende vormen van service in het kader van de interne markt, 
opmerkingen te maken die van belang geacht worden met betrekking tot 
de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel ten aanzien van de 
voorgestelde oplossingen, alsmede in verband met een eventuele 
vereenvoudiging van de betrekkingen tussen de communautaire en de 
nationale wetgevingen, in het licht van de in het kader van dit 
Groenboek gemaakte analyse. 
een standpunt in te nemen omtrent de oplossingen die in dit 
Groenboek worden aangedragen en inzonderheid een specifiek antwoord 
te geven op de volgende vragen: 
- 1. Is het wenselijk om over te gaan tot harmonisatie van de 
wetgevingen van de Lid-Staten met betrekking tot de wettelijke 
garantie? 
a) Zo ja 
1. Welke soort harmonisatie (volledig of 
minimaal)? 
2. Welk toepassingsgebied? (zie VI.A.2) 
3. Moet de aansprakelijkheid voor de wettelijke garantie 
ook gelden voor de fabrikant, en in welke mate? (zie 
- 168 
VI.A.3.2) 
b) Zo nee 
1. Is het wijzigen van de regels van het internationaal 
privaatrecht (zie VI.A.l) een adequate oplossing? 
2. Zijn er nog andere oplossingen mogelijk? 
- 2. Moet het verbeteren van de situatie met betrekking tot het 
functioneren van de handelsgarantie in het kader van de 
interne markt plaats vinden door middel van regelgeving voor 
de handelsgaranties ("hard law", zie VI.B.l), door middel van 
een vrijwillige benadering op basis van gedragscodes ("soft 
law", zie VI.B.2), of door middel van een "gemengde" 
benadering (zie VI.B.3)? 
- 3. Is het, indien de voorkeur uitgaat naar de "vrijwillige" of 
de "gemengde" optie, wenselijk om de vrijwillige systemen op 
een communautair juridisch instrument te baseren of moet dit 
geheel aan de zelfreglementering worden overgelaten? 
- 4. Hoe kan, in het geval van deze laatste oplossing, de goede 
toepassing van gedragscodes worden gegarandeerd en 
gecontroleerd en hoe kunnen alle belanghebbenden bij het 
opstellen van dergelijke codes worden betrokken (zie VI.B.2)? 
- 5. Zou het, in het kader van deze oplossingen, wenselijk zijn een 
beroep te doen op de Europese normalisatie-instituten? 
- 6. Dient de vrijwillige Europese garantie gebaseerd te zijn op 
een systeem van voorafgaande controle of een systeem van 
controle achteraf (zie VI.B.3.2, evenals de verwijzing naar 
VI.B.2)? 
- 7. Moet de oplossing van het probleem omtrent de beschikbaarheid 
van reserveonderdelen gebaseerd zijn op een regelgevende 
benadering (algemene verplichting om de noodzakelijke 
onderdelen gedurende een bepaalde, aan alle producenten 
169 
opgelegde termijn in voorraad te houden), op een vrijwillige 
benadering (gedragscodes die de termijnen voor 
beschikbaarheid van reserveonderdelen vaststellen), of op een 
informatieve benadering (verplichting om de consument voor te 
lichten over het gevolgde beleid ten aanzien van de voorraad 
reserveonderdelen) (zie VI.C)? 
De Commissie zou gaarne zien dat de inlichtingen van de belanghebbenden 
haar bereiken vóór 30 april 1994, 2-jch wenden tot : 
Commissie van de Europese Gemeenschappen 
Dienst Consumentenbeleid 
Wetstraat,200 
B-1049 Brussel 
PNIAQ5 1 
VERGELIJKENDE TABELLEN VAN WETGEVINGEN OP HET NIVEAU VAN DE LID-STATEN 
- 2 -
DUITSLAND 
A.1. Jur idische basis 
- Artikel 459 en volgende van het burgerlijk wetboek: 
- garantie voor alle produkten; 
- aanvullende bepalingen. 
- Wet van 1977 inzake de algemenecontractvoorwaarden (AGB): 
- verbod op oneerlijke bedingen; 
- dwingende bepalingen. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- het begrip functioneel gebrek (empirische beoordeling op basis van de 
Jurisprudentie); 
- bovendien moet het gebrek: 
- aanwezig zijn vóór de koop; 
- van een bepaalde ernst zijn; 
- bij de koper op het moment van koop onbekend zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
alleen de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
alleen de koper heeft recht op de wettelijke garantie. 
- 3 
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract en terugbetaling van de aankoopkosten; 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- vervanging van het produkt, als het een vervangbaar goed is; 
- betaling van schadevergoeding, als de verkoper te kwader trouw is of 
als hij bepaalde ni et-bestaande kenmerken of eigenschappen beloofd 
heeft. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- Actietermijn: 
- 6 maanden, ingaande op het moment van levering; 
- onderbreking van de termijn in geval van inspectie of reparatie van 
het produkt door de verkoper, mits er een eenvoudige kennisgeving van 
het gebrek aan de verkoper heeft plaatsgevonden. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
de koper moet bewijzen dat: 
- het gebrek op het moment van koop bestond; 
- de voorwaarden voor toepassing van de garantie 
aanwezig zijn; 
- de eventuele reparaties aan het produkt op onbevredigende wijze 
zijn uitgevoerd 
B. Handelsgarantie 
- geen bijzondere wetgeving, maar de algemene contractuele bepalingen 
bevatten wel bepalingen met betrekking tot de garantie en maken een 
bepaalde controle van de voorwaarden voor de handelsgaranties mogelijk. 
C. Service en levensduur 
- geen wettelijke verplichting; 
- op basis van de jurisprudentie is er een verplichting tot 
beschikbaarheid van reserveonderdelen in de motorvoertuigenbranche 
vastgesteld. 
- 4 -
BELGIË 
A.1. Juridische basis 
- Artikel 1641 tot en met 1649 van het burgerlijk wetboek: 
- garantie voor alle produkten; 
- op de rechtspraak betrekking hebbende uitbreiding van de garantie 
ten aanzien van de dienstverlening bij levering van een goed; 
- dwingende bepalingen in rechtsverhoudingen met consumenten. 
- Artikel 32 van de wet van 14 Juli 1991: 
- verbod op oneerlijke bedingen; 
- dwingende bepalingen. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- begrip functioneel gebrek; 
- progressieve assimilatie door de jurisprudentie van de begrippen: 
niet-beantwoorden aan de overeenkomst (leveringsverplichting) en 
verborgen gebrek; 
- bovendien moet het gebrek: 
- aanwezig zijn vóór de verkoop; 
- verborgen zijn; 
- van een bepaalde ernst zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk 
zijn 
- de verkoper is aansprakelijk voor de wettelijke garantie volgens de 
genoemde artikelen van het burgerlijk wetboek; 
- de vorige verkoper en de fabrikant zijn dit ook, op basis van een 
rechtstreekse vordering waarvan de idee is voortgekomen uit de 
jurisprudentie en die beschouwd wordt als behorend bij het verkochte 
goed. 
- 5 -
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- de onderverkrijger komt via de rechtstreekse actie ook hiervoor in 
aanmerking. 
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract en terugbetaling van de aankoopkosten-, 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- betaling van schadevergoeding, als de verkoper te kwader trouw is, 
d.w.z. als hij op de hoogte was van het gebrek op het moment van 
verkoop; weerlegbaar vermoeden dat de beroepsverkoper van het gebrek op 
de hoogte was. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- de actie moet binnen een "korte termijn" worden ondernomen; 
- per geval te bepalen voor wat betreft de wettelijke 
garant ie'van het burgerlijk wetboek; 
- vanaf het moment van de ontdekking van het gebrek. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
- de koper moet in beginsel bewijzen dat het gebrek op het moment van 
aankoop bestond; 
- op basis van de zeer ruime Jurisprudentie rust de rest van de 
bewijslast in feite op de verkoper; er bestaat een vermoeden van kwade 
trouw van de beroepsverkoper (op de hoogte zijn van het gebrek), evenals 
van het reeds aanwezig zijn van het gebrek op het moment van aankoop. 
B. Handelsgarantie 
geen bijzondere bepalingen. 
C. Service en levensduur 
- geen wettelijke verplichting op dit gebied; 
- het niet-duurzaam zijn van een produkt kan echter ook als een gebrek 
beschouwd worden. 
- 6 -
DENEMARKEN 
A.1. Juridische basis 
- Consumer Sales Amendements Act to the Sale of Goods Act (1979): 
- wettelijke bepalingen met betrekking tot de garantie op produkten 
in rechtsverhoudingen met consumenten; 
- op de rechtspraak betrekking hebbende uitbreiding van de garantie 
ten aanzien van dienstverlening; 
- sommige bepalingen zijn dwingend. 
- Artikel 36 van de Contracts Act van 1975: 
- controle op oneerlijke bedingen; 
- dwingende bepalingen. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- volgens de secties 76 en 77 van de SGA (Sale of Goods Act) geldt als 
criterium voor gebrek het feit dat het goed niet voldoet aan de 
gerechtvaardigde verwachtingen van de consument, waarbij rekening wordt 
gehouden met de informatie waarover hij beschikt; 
- het gebrek moet betrekking hebben op een volgens de koper 
doorslaggevend element. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
- de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk; 
- in geval van foutief gedrag kunnen volgens de algemene regels de 
producent of een eerdere verkoper in de distributieketen aansprakelijk 
gesteld worden, met name voor de gegeven consumentenvoorlichting. 
7 -
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- de onderverkrijger heeft krachtens de theorie van opeenvolging van 
contracten ook recht hierop. 
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract, als het om een groot gebrek gaat; 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- vervanging van het produkt, als het een vervangbare zaak is; 
- reparatie van het produkt; 
- betaling van schadevergoeding, als de verkoper te kwader trouw is of 
als hij bepaalde niet-bestaande kenmerken of eigenschappen beloofd 
heeft. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- de koper moet de verkoper binnen een redelijke termijn na ontdekking 
van het gebrek hiervan op de hoogte stellen; 
- de actietermijn is beperkt tot één Jaar na levering, behalve in geval 
van een door de verkoper expliciet of impliciet verleende langere 
garantie. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
- de koper moet het bestaan van het gebrek op het moment van aankoop 
bewijzen; 
- het bestaan van het gebrek op het moment van de klacht geeft 
aanleiding tot het vermoeden van het reeds bestaan van het gebrek bij 
aankoop. 
- 8 -
B. Handelsgarantie 
- de term "garantie" kan alleen gebruikt worden als de rechthebbende 
hierdoor een betere positie krijgt dan die welke hij zou hebben als hij 
zich uitsluitend kan beroepen op de wettelijke garantie; 
- in aanbevelingen (quasi-wettelIJke werking) van de ombudsman staat 
welke informatie de garantieteksten moeten bevatten en welke beginselen 
op het functioneren van de garantie betrekking hebben. 
C. Service en levensduur 
- geen wettelijke verplichting tot het verlenen van service, maar: 
- wanneer service ontbreekt op het moment van sluiting van het contract, 
wordt ervan uitgegaan dat het produkt een gebrek heeft (ontbreken van 
reserveonderde Ien, bij voorbee ld); 
- wanneer service ontbreekt na sluiting van het contract, kan de 
consument zich onder bepaalde omstandigheden op de algemene normen van 
het verbintenissenrecht beroepen om vernietiging van het contract te 
eisen; 
- geen wettelijke verplichting omtrent de levensduur, maar de aspecten 
die verbonden zijn met de levensduur kunnen een gebrek vormen. 
- 9 -
SPANJE 
A.1. Juridische basis 
- Artikel 1484 en volgende van het burgerlijk wetboek: 
- wettelijke garantiebepalingen betreffende produkten; 
- aanvullende bepalingen. 
- LGDCU van 19 juli 1984: 
- verbod op oneerlijke bedingen; 
- verplichting handelsgarantie te geven op duurzame goederen-, 
- dwingende bepalingen. 
- Koninklijke decreten voor de toepassing van de LGDCU: 
- uitsluitend van toepassing op rechtsverhoudingen met consumenten; 
- van toepassing op produkten en diensten. 
- Wetgevingen van de Autonome Gemeenschappen: 
- uitsluitend van toepassing op rechtsverhoudingen met consumenten; 
- van toepassing op produkten of op produkten en diensten. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- begrip functioneel gebrek; 
- bovendien moet het gebrek: 
- bestaan vóór de koop; 
- verborgen zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
- de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk; 
- de importeur of de fabrikant kan ook aansprakelijk gesteld worden, met 
name in het kader van de door de wet vereiste handelsgarantie. 
- 10 -
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- de onderverkriJger en de gebruiker die geen koper is, hebben hier ook 
recht op krachtens de algemene verplichting die door de LGDCU opgelegd 
is aan alle "schakels" in het distributienet van het produkt, maar dit 
moet nog door de jurisprudentie bevestigd worden. 
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract en terugbetaling van de aankoopkosten; 
- verlaging van de prijs van het produkt of van de service; 
- in het kader van de verplichte handelsgarantie: 
- reparatie of vervanging van het goed; 
- betaling van schadevergoeding als de verkoper te kwader trouw is. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- voor het burgerlijk wetboek is de termijn om te ageren 6 maanden na 
levering. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
- de koper moet het bewijs leveren van het bestaan van het gebrek op het 
moment van aankoop en van het aanwezig zijn van de 
toepassingsvoorwaarden voor de garantie van het burgerlijk wetboek; in 
het kader van de verplichte handelsgarantie is dit bewijs in principe 
vereenvoudigd. 
- 11 -
B. Handelsgarantie 
- verplichte handelsgarantie voor bepaalde duurzame goederen. In de 
LGDCU worden nog enkele regels gegeven met betrekking tot de wettelijke 
bepalingen voor deze garanties. 
C. Service en levensduur 
- kaderbepalingen in de LGDCU met betrekking tot de verplichting tot het 
verlenen van service; 
- bijzondere bepalingen inzake service en het in voorraad hebben van 
reserveonderdelen in bepaalde sectoren; 
- geen wettelijke verplichting ten aanzien van de levensduur. 
- 12 -
FRANKRIJK 
A.1. Juridische basis 
- Artikel 1641 tot en met 1649 van het burgerlijk wetboek: 
- garantie voor alle produkten; 
- op de rechtspraak betrekking hebbende uitbreiding van de garantie 
ten aanzien van dienstverlening bij levering van een goed; 
- dwingende bepalingen voor rechtsverhoudingen met consumenten. 
- Decreet nr. 78-464 van 24 april 1978: 
- verbod op clausules die de rechten van de consument beperken indien 
de aanbieder zijn verplichtingen niet nakomt; 
- dwingende bepalingen. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- begrip functioneel gebrek; 
- progressieve assimilatie door de Jurisprudentie van de begrippen: 
niet-bearitwoorden aan de overeenkomst en verborgen gebrek; 
- bovendien moet het gebrek: 
- aanwezig zijn vóór de koop; 
- verborgen zijn; 
- ernstig zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
- de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk; 
- de vorige verkoper en de fabrikant zijn ook aansprakelijk op basis van 
een rechtstreekse vordering waarvan de idee is voortgekomen uit de 
jurisprudentie en die beschouwd wordt als behorend bij het verkochte 
goed. 
- 13 -
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- de onderverkrijger komt via de rechtstreekse vordering eveneens 
hiervoor in aanmerking. 
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract en terugbetaling van de aankoopkosten; 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- betaling van schadevergoeding, als de verkoper te kwader trouw is-, 
onweerlegbaar vermoeden van kwade trouw van de beroepsverkoper. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- actie binnen een "korte termijn": 
- beoordeling per geval, maar normaliter met ingang van het moment 
van de ontdekking van het gebrek. 
A.7. Regels mét betrekking tot de bewijslast 
- de koper moet bewijzen dat het gebrek op het moment van aankoop 
bestond en dat het een verborgen gebrek betreft; 
- op basis van de zeer ruime Jurisprudentie rust de rest van de 
bewijslast in feite op de verkoper; 
- onweerlegbaar vermoeden dat de beroepsverkoper op de hoogte is van het 
gebrek (kwade trouw). 
B. Handelsgarantie 
- verplichting om in de garantieteksten te vermelden dat de wettelijke 
garantie van toepassing blijft; 
- normalisatie van.de presentatie van de garantie voor elektrische 
huishoudapparaten en audio/video-apparatuur; 
- wanneer een produkt langer dan 7 dagen niet gebruikt kan worden, geeft 
dit recht op verlenging van de garantie. 
- 14 -
C. Service en levensduur 
- geen wettelijke verplichting; het niet-duurzaam zijn van een produkt 
kan echter ook als een gebrek worden beschouwd; 
- invoering van een standaardcontract voor servicecontracten in de 
sector van elektrische apparaten en elektrische hu(shoudapparaten; 
- verplichting van de verkoper om de consument voor te lichten over de 
periode van het beschikbaar zijn van reserveonderdelen. 
- 15 
GR IEKENLAND 
A.1. Juridische basis 
- Artikel 513 en volgende van het burgerlijk wetboek: 
- garantie op produkten; 
- aanvullende bepalingen. 
- Wet van 1991 inzake consumentenbescherming: 
- dwingende bepalingen; 
verbod op oneerlijke bedingen, met name die waarin de 
aansprakelijkheid van de verkoper krachtens de wettelijke garantie 
wordt beperkt of uitgesloten; 
verplichting voor de verkoper van nieuwe en duurzame 
consumptiegoederen om de koper een schriftelijke garantie met een 
redelijke looptijd aan te bieden. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- op basis van de jurisprudentie moet elk gebrek intrinsiek zijn en van 
invloed zijn op de waarde van het produkt of op het gebruik ervan; 
- bovendien moet het gebrek: 
- aanwezig zijn vóór de koop; 
- verborgen zijn; 
- van een bepaalde ernst zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
alleen de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
alleen de koper heeft in principe recht op de wettelijke garantie. 
- 16 -
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract als het produkt niet beantwoordt aan de 
kwaliteit die is overeengekomen; 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- vervanging van het produkt, als het een vervangbaar goed is-, 
- de verkoper kan ook voorstellen om het produkt te repareren (in het 
kader van de wet van 1991 is dit de gebruikelijke oplossing); 
- betaling van schadevergoeding, als de verkoper te kwader trouw is of 
als hij een fout heeft gemaakt waardoor het gebrek is ontstaan. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- actietermijn van 6 maanden met ingang van het moment van levering van 
het produkt; 
- de garantietermijn moet redelijk zijn, in het kader van de wet van 
1991. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
de bewijslast van het bestaan van het gebrek op het moment van de koop 
en het aanwezig zijn van de toepassingsvoorwaarden voor de garantie rust 
uitsluitend op de koper. In het kader van de verplichte handelsgarantie 
is deze bewijslast voor de koper eenvoudiger gemaakt. 
B. Handelsgarantie 
verplichting voor de verkoper om voor nieuwe duurzame 
consumptiegoederen een handelsgarantie aan té bieden; 
- wettelijke regels met betrekking tot de presentatie en de wettelijke 
bepalingen voor deze garanties. 
- 17 -
IERLAND 
A.1. Juridische basis 
- Sale of Goods and Supply of Services Act van 1980: 
- wettelijke en handelsgarantie voor goederen en diensten; 
- bevat ook bijzondere bepalingen voor de motorvoertuigenbranche; 
- dwingende bepalingen voor rechtsverhoudingen met consumenten. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- ontbreken van de "handelskwaliteit" of ongeschiktheid voor het 
bijzondere gebruik waarover de koper de verkoper heeft ingelicht; 
- handelskwaliteit: het produkt is geschikt voor het gebruik waarvoor 
het is bestemd en voldoet aan de redelijke verwachtingen betreffende de 
levensduur. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
- de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk; 
- degene die een koop op afbetaling financiert, kan ook tot garantie 
verplicht zijn. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- in bepaalde gevallen hebben de gebruiker en de inzittenden van een 
motorvoertuig hier recht op (veiIigheidsgebreken). 
- 18 -
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract, behalve als de consument het goed 
"aanvaard" heeft; 
- betaling van schadevergoeding, vaak in de vorm van een verlaging van 
de in het contract overeengekomen prijs; 
- als de koper een consument is, kan hij ook reparatie of vervanging van 
het goed eisen; als de reparatie of de vervanging niet lukt, heeft de 
consument alsnog recht op de vernietiging van het contract; 
- eventueel aanvullende schadevergoeding, zelfs wanneer er geen sprake 
is van schuld. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- actietermijn van maximaal 6 jaar met ingang van het moment van 
sluiting van het contract; 
- de vernietigingsactie moet echter altijd binnen een korte termijn na 
levering ingesteld worden. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
De koper moet bewijzen dat het gebrek op het moment van de koop bestond. 
B. Handelsgarantie 
Redelijk gedetailleerde regelgeving van de handelsgarantie van de 
fabrikant of een andere tussenhandelaar (met uitsluiting van de 
verkoper). De garant is aansprakelijk alsof "hij de goederen zelf had 
verkocht". Verplichte vermeldingen in de garantietekst. De verkoper is 
aansprakelijk voor de garantie van een derde (normaliter de fabrikant), 
behalve als hij op het moment van de koop het tegengestelde verklaart. 
Opeenvolgende kopers hebben recht op de garantie. 
- 19 -
C. Service en levensduur 
- de eis op het gebied van levensduur maakt deel uit van het begrip 
"handelskwaliteit"; 
- service en beschikbaarheid van reserveonderdelen gedurende een 
redelijke periode zijn wettelijk verplicht. 
20 -
ITALIE 
A.1. Juridische basis 
- Artikel 1490 tot en met 1496 van het burgerlijk wetboek: 
- garantie tegen verborgen gebreken aan de produkten; 
- aanvullende bepalingen. 
- Artikel 1497 van het burgerlijk wetboek: 
- garantie tegen kwaliteitsgebreken; 
- dwingende bepalingen op basis van de jurisprudentie. 
Uitbreiding van de jurisprudentie: aliud pro alio 
(lever ingsverplIcht ing). 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- Artikel 1490 tot en met 1496: 
- begrip van Intrinsiek gebrek dat reeds vóór de koop aanwezig moet 
zijn, verborgen moet zijn en het normale gebruik van het goed moet 
verhinderen of de waarde ervan aanzienlijk verminderen. 
- Artikel 1947: 
- ontbreken van de beloofde eigenschap of van eigenschappen die 
essentieel zijn voor het gebruik van het goed, mits het 
kwaliteitsgebrek de gebruikelijke tolerantiegrenzen overschrijdt. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
alleen de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
alleen de koper heeft recht op de wettelijke garantie. 
- 21 -
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract en terugbetaling van de aankoopkosten 
(de enige mogelijkheid die bij artikel 1497 bepaald is); 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- betaling van schadevergoeding, als de verkoper te kwader trouw is; 
onweerlegbaar vermoeden van kwade trouw: de verkoper moet bewijzen dat 
hij buiten zijn schuld niet van de gebreken op de hoogte was. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- dubbele voorwaarde voor de actietermijn: 
- aanzegging van het gebrek aan de verkoper door middel van 
kennisgeving binnen 8 dagen na ontdekking van het gebrek; 
- de actie moet binnen een termijn van ten hoogste 1 Jaar na levering 
ingesteld worden. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
de bewijslast van het bestaan van het gebrek op het moment van de koop 
en het aanwezig zijn van de toepassingsvoorwaarden voor de garantie rust 
uitsluitend op de koper; er bestaat een vermoeden van kwade trouw van de 
verkoper (op de hoogte zijn van het gebrek). 
B. Handelsgarant Ie 
bepalingen in het burgerlijk wetboek met betrekking tot de door de 
verkoper aangeboden garantie of de hem opgelegde garantie op basis van 
de gebruiken. 
C. Service en levensduur 
geen wettelijke verplichting. 
- 22 -
LUXEMBURG 
A.1. Juridische basis 
- Artikel 1641 tot en met 1649 van het burgerlijk wetboek, gewijzigd 
door de wet van 15 mei 1987: 
- garantie voor alle produkten; 
- uitbreiding op basis van de Jurisprudentie van de wettelijke 
garantie ten aanzien van dienstverlening bij levering van een goed; 
- dwingende bepalingen voor rechtsverhoudingen met consumenten. 
- Wet van 25 augustus 1983: 
- verbod op oneerlijke bedingen; 
- dwingende bepalingen. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- begrip functioneel gebrek; 
- bovendien moet het gebrek: 
- aanwezig- zijn vóór de koop; 
- verborgen zijn-, 
- ernstig zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
- de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk; 
- de vorige verkoper en de fabrikant zijn dit ook, op basis van een 
rechtstreekse vordering waarvan de idee is voortgekomen uit de 
jurisprudentie en die beschouwd wordt als behorend bij het verkochte 
goed. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- de onderverkrijger komt via de rechtstreekse vordering eveneens 
hiervoor in aanmerking. 
- 23 -
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract en terugbetaling van de aankoopkosten; 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- betaling van schadevergoeding, als de verkoper een beroepsverkoper of 
fabrikant is, of als hij op de hoogte was van het gebrek in geval van 
een gelegenheidsverkoper. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- actietermijn in twee delen: 
- aanzegging van het gebrek bij de verkoper binnen een korte termijn 
na ontdekking van het gebrek; 
- aanhangig maken bij de rechtbank binnen een termijn van 1 Jaar 
vanaf de aanzegging. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
- de koper moet bewijzen dat het gebrek op het moment van aankoop 
bestond; 
- op basis van de zeer ruime jurisprudentie rust de rest van de 
bewijslast in feite op de verkoper; er bestaat een onweerlegbaar 
vermoeden van kwade trouw van de beroepsverkoper (op de hoogte zijn van 
het gebrek). 
B. Handelsgarantie 
Elke reclame met betrekking tot de garantie op een produkt maakt deel 
uit van het koopcontract. 
C. Service en levensduur 
- geen wettelijke verplichting, maar het niet-duurzaam zijn kan als een 
gebrek beschouwd worden; 
- verplichting tot informatieverschaffing voor wat betreft de omvang van 
de service en de voorwaarden ervan. 
z. 1 
NEDERLAND 
A.1. Jur idische basis 
- Artikelen 1 tot en met 48 van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek: 
- garantie voor produkten; 
- dwingende bepalingen voor rechtsverhoudingen met consumenten. 
- Artikelen 231 tot en met 247 van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek: 
- bepalingen met betrekking tot de algemene contractuele voorwaarden; 
verbod op oneerlijke bedingen; 
- dwingende bepalingen. Meer gedetailleerde bepalingen die betrekking 
hebben op rechtsverhoudingen met consumenten. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- het niet-beantwoorden aan de gerechtvaardigde verwachtingen van de koper 
of het ontbreken van de eigenschappen die vereist zijn voor een normaal 
gebruik van het produkt; 
- de gerechtvaardigde verwachtingen van de koper worden beoordeeld ten 
opzichte van alle relevante factoren: het contract, de reclame, de 
verklaringen van de verkoper, de merknaam en de prijs van het produkt, enz.; 
- het gebrek hoeft niet noodzakelijkerwijs verborgen te zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
alleen de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- elke houder van een produkt die kan aantonen dat hij belang heeft bij 
ageren. 
- 25 -
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract en terugbetaling van de aankoopkosten, 
als het gaat om een aanzienlijk gebrek; 
- verlaging van de prijs van het produkt; 
- vervanging van het produkt, als het een vervangbaar goed is, behalve 
als een het een onbeduidend gebrek is; 
- betaling van schadevergoeding op basis van de algemene regels van het 
verbintenissenrecht. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- dubbele voorwaarde voor de actietermijn: 
- aanzegging van het gebrek aan de verkoper binnen een redelijke 
termijn na ontdekking van het gebrek; 
- actie binnen een termijn van ten hoogste twee jaar na aanzegging van 
het gebrek aan de verkoper. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
de koper moet bewijzen dat: 
- het gebrek bestond op het moment van koop; in de recente 
Jurisprudentie wordt echter aangedrongen op het omkeren van deze 
bewijslast; 
- het aanzeggen van het gebrek bij de verkoper binnen een redelijke 
termijn. 
B. Handelsgarantie 
- geen bijzondere wetgeving; 
- aanbevelingen van de Reclame Code Commissie inzake reclame met 
betrekking tot garanties. 
- 26 -
C. Service en levensduur 
geen wettelijke verplichtingen, maar de verplichting tot het doen 
beantwoorden aan de overeenkomst zoals voorzien in het Burgerlijk 
Wetboek kan mét name inhouden dat reserveonderdelen beschikbaar moeten 
zijn. 
- 27 
PORTUGAL 
A.1. Juridische basis 
- Artikel 913 en volgende van het burgerlijk wetboek: 
- garantie voor produkten; 
- dwingende of aanvullende bepalingen. 
- Algemene wet voor consumentenbescherming van 1984. 
- Wetsbesluit nr. 446/85 inzake algemene contractuele voorwaarden: 
verbod op oneerlijke bedingen, nader omschreven voor 
rechtsverhoudingen met consumenten; 
- dwingende bepalingen. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- begrip van intrinsiek gebrek en functioneel gebrek, op concrete en 
subjectieve wijze bepaald; 
- het gebrek moet reeds vóór de koop aanwezig zijn, maar hoeft niet 
noodzakelIJk*verborgen te zijn. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
alleen de verkoper Is voor de wettelijke garantie aansprakelijk. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
alleen de koper heeft recht op de wettelijke garantie. 
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract of verlaging van de prijs voor het 
produkt volgens de voorwaarden die van toepassing zijn op dwaling of 
bedrog; 
- 28 -
- Of: 
- vervanging van het produkt, indien nodig en indien het een 
vervangbaar goed is, of reparatie van het produkt, behalve (in beide 
gevallen) als de verkoper niet op de hoogte was van het gebrek en hem 
dit ook niet kan worden verweten; 
- betaling van schadevergoeding voor de door de koper geleden schade als 
er sprake is van schuld van de verkoper; van deze schuld wordt 
uitgegaan. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- dubbele voorwaarde voor de actietermijn: 
- aanzegging van het gebrek aan de verkoper binnen een maximum 
termijn van 30 dagen na de ontdekking van het gebrek en van 6 maanden 
na levering van het produkt; 
- actie binnen een termijn van 6 maanden na aanzegging van het 
gebrek. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
De koper moet bewijzen dat er sprake is van een gebrek en dat het gebrek 
vóór de koop bestond. De verkoper moet bewijzen dat er geen sprake is 
van dwaling bij de consument, dat deze dwaling niet essentieel is, of 
dat hij zelf (de verkoper) buiten zijn schuld niet van het gebrek op de 
hoogte was. Er bestaat dus een vermoeden dat de verkoper op de hoogte 
was van het gebrek. 
B. Handelsgarantie 
het burgerlijk wetboek bevat bepalingen met betrekking tot de 
handelsgarantie die door de verkoper gegeven wordt of door de gebruiker 
wordt vereist. 
- 29 -
C. Service en levensduur 
- geen wettelijke verplichting inzake de levensduur; 
- wettelijke verplichting tot het verlenen van service door de 
leverancier van duurzame consumptiegoederen, met inbegrip van 
reserveonderdelen gedurende de gemiddelde levensduur van deze produkten. 
- 30 
VERENIGD KONINKRIJK 
A.1. Juridische basis 
- Sale of Goods Act van 1979: 
- garant ie voor produkten; 
- dwingende bepalingen voor rechtsverhoudingen met consumenten 
krachtens de Unfair Contract Terms Act. 
- Unfair Contract Terms Act van 1977: 
absoluut verbod op garantiebeperkende clausules in 
rechtsverhoudingen met consumenten. 
A.2. Het begrip gebrek en andere toepassingsvoorwaarden 
- ontbreken van de "handelskwalite it" of ongeschiktheid voor het 
bijzondere gebruik waarover de koper de verkoper heeft ingelicht; 
- handelskwaliteit: het produkt is geschikt voor het gebruik waarvoor 
het is bestemd. 
A.3. Partijen die voor de wettelijke garantie aansprakelijk zijn 
- de verkoper is voor de wettelijke garantie aansprakelijk; 
- degene die een koop op afbetaling financiert, kan ook tot garantie 
verplicht zijn. 
A.4. Rechthebbenden met betrekking tot de wettelijke garantie 
- de koper heeft recht op de wettelijke garantie; 
- mogelijkheid dit recht uit te breiden door de theorie van de 
vertegenwoordigingsbevoegdheid, met name voor andere gezinsleden. 
A.5. Mogelijkheden voor de consument (gevolgen van de garantie) 
- vernietiging van het contract, behalve als de consument het goed 
"aanvaard" heeft; 
- betaling van schadevergoeding, vaak in de vorm van een verlaging van 
de pr i Js; 
31 -
- in voorkomend geval betaling van andere schadevergoeding en renten, 
zelfs indien er geen sprake is van schuld. 
A.6. Garantie- en actietermijnen 
- de actie moet binnen een termijn van 6 Jaar na sluiting van het 
contract ingesteld worden; 
- de vernietigingsactie, als zij gericht is op vernietiging van het 
contract, moet echter altijd binnen een korte termijn na levering 
ingesteld worden. 
A.7. Regels met betrekking tot de bewijslast 
De koper moet bewijzen dat het gebrek op het moment van koop bestond. 
B. Handelsgarantie 
In de teksten van de handelsgaranties moet worden aangegeven dat de uit 
de wettelijke garantie voortvloeiende rechten in geen enkel opzicht 
worden aangetast. Het ontbreken van een dergelijke vermelding is 
strafbaar. 
C. Service en levensduur 
- geen wettelijke verplichtingen; 
- op basis van de Jurisprudentie wordt de service echter beschouwd als 
inherent aan het begrip handelskwaliteit, evenals de eis van een 
redelijke levensduur van het goed. 
BIJLAGE II 
IERSE WET INZAKE HANDELSGARANTIE EN SERVICE 
2 -
WET INZAKE DE VERKOOP VAN GOEDEREN EN VERLENING VAN SERVICE. 1980 
Reserveonderdelen en service 
(Artikel 12) 
1. Een contract betreffende de verkoop van goederen houdt tevens de 
garantie in dat door de verkoper reserveonderdelen ter beschikking 
worden gesteld resp. goede service wordt verleend onder de 
voorwaarden zoals omschreven in een aanbieding, beschrijving of 
advertentie, door de verkoper namens de fabrikant of namens zichzelf, 
voor de daarvoor vastgestelde termijn of, indien geen termijn is 
vastgesteld, voor een redelijke termijn. 
2. De minister kan, eventueel na overleg met de betrokken partijen 
indien hij dit opportuun acht, via een verordening voor alle in een 
dergelijke verordening omschreven soorten goederen vaststellen wat 
een redelijke termijn in de zin van lid 1 is. 
3. Behoudens het bepaalde in artikel 55 van de wet van 1893 (in de 
onderhavige wet opgenomen in artikel 22) is elke contractvoorwaarde 
nietig die niet voldoet aan een deel van of alle bepalingen van dit 
artikel. 
Garanties 
(Artikel 15) 
1. In de artikelen 16 tot en met 19 betekent "garantie" elk(e) document, 
- 3 -
mededeling of andere schriftelijke verklaring, in welke bewoordingen 
dan ook en opgesteld door een fabrikant of andere leverancier, anders 
dan een detailhandelaar, met betrekking tot de levering van goederen 
en waarin wordt verklaard dat de fabrikant dan wel een andere 
leverancier service zal verlenen, reparaties zal verrichten of 
anderszins handelend op zal treden met betrekking tot goederen na de 
aankoop. 
(Artikel 16) 
1. De garantiebepalingen moeten duidelijk leesbaar zijn en uitsluitend 
betrekking hebben op bepaalde goederen of een bepaalde soort 
goederen. 
2. Naam en adres van degene die de garantie geeft moeten duidelijk in 
het garantiebewijs worden vermeld. 
3. De duur van de garantie vanaf de aankoopdatum moet duidelijk in het 
garantiebewijs worden aangegeven, met dien verstande dat voor 
verschillende onderdelen van de desbetreffende goederen verschillende 
garantieperioden vastgesteld kunnen worden. 
4. In de garantiebepalingen moet duidelijk worden aangegeven op welke 
wijze krachtens de garantie een vordering ingesteld kan worden, 
waarbij tevens geldt dat de hiertoe te volgen procedure niet 
moeilijker mag zijn dan de in het handelsverkeer gebruikelijke of 
normale procedure. 
5. In de garantiebepalingen moet duidelijk worden aangegeven welke 
garanties de fabrikant of andere leverancier met betrekking tot de 
goederen geeft en, indien van toepassing, welke kosten - inclusief 
verzendkosten - de koper in dit verband voor zijn rekening moet 
nemen. 
6. De fabrikant of andere leverancier van goederen die op die goederen 
garantie geeft die niet voldoet aan de bepalingen van dit artikel, is 
in overtreding. 
(Artikel 17) 
1. Indien de verkoper van goederen garantie geeft aan de koper, ongeacht 
wanneer of hoe die wordt gegeven, is de verkoper ten opzichte van de 
koper aansprakelijk voor het nakomen van de garantiebepalingen alsof 
hij de garant is, tenzij hij bij levering aan de koper uitdrukkelijk 
het tegendeel kenbaar maakt. 
2. Indien de verkoper echter detailhandelaar is en hij de koper zelf 
schriftelijk garandeert dat hij service zal verlenen, reparaties zal 
verrichten of anderszins handelend zal optreden met betrekking tot 
goederen na de aankoop, wordt hij, tenzij het tegendeel wordt 
bewezen, geacht niet zelf de aansprakelijkheid op zich te hebben 
genomen ten opzichte van de koper onder de aldus gegeven garantie. 
3. De artikelen 16, 18 en 19 zijn van toepassing op alle dergelijke 
beloften, als gold het hier garanties. 
4. De aansprakelijkheid van een verkoper ten opzichte van een koper uit 
hoofde van het in dit artikel bepaalde geldt onverminderd de uit 
hoofde van artikel 19 aan de koper verleende rechten. 
(Artikel 18) 
1. De uit een garantie voortvloeiende rechten houden op geen enkele 
wijze de uitsluiting of beperking in van de rechten van de koper 
- 5 
krachtens het gemene recht, en elke garantiebepaling waaruit extra 
verplichtingen voor de koper voortvloeien naast de reeds uit het 
contract voortvloeiende verplichtingen, is nietig. 
2. Een garantiebepaling die als strekking heeft dat uitsluitend de 
garant of enige andere namens hem optredende persoon kan beslissen of 
goederen gebreken vertonen of dat de koper anderszins aanspraak kan 
maken op de garantie, is nietig. 
(Artikel 19) 
1. De koper van de goederen kan een vordering instellen tegen de 
fabrikant of andere leverancier die de garantiebepalingen niet 
nakomt, alsof die fabrikant of leverancier de goederen aan de koper 
heeft verkocht en inbreuk op de garantiebepalingen heeft gemaakt, en 
de rechter kan een dergelijke fabrikant of leverancier gebieden 
datgene te doen wat noodzakelijk is met het oog op het nakomen van 
de garantiebepalingen, of gebieden aan de koper schadevergoeding te 
betalen. In dit lid betekent "koper" iedere persoon die binnen de 
garantieperiode de rechten op de goederen verwerft, en heeft het 
begrip "fabrikant", indien de goederen zijn geïmporteerd, tevens 
betrekking op de importeur. 
2. In gevallen waarin een garant aansprakelijk is voor het betalen van 
schadevergoeding aan een eigenaar, kan de rechter naar eigen oordeel 
en onder de door die rechter billijk geachte voorwaarden de garant in 
de gelegenheid stellen aan de uit de garantie voortvloeiende 
verplichtingen te voldoen, naar tevredenheid van de rechter binnen 
een door die rechter vastgestelde termijn. 
BIJLAGE III 
CODE VAN DE DEENSE OMBUDSMAN VOOR GOEDE PRAKTIJKEN 
BETREFFENDE DE HANDELSGARANTIE 
- 2 -
Garantie 
Na onderhandelingen met de organisaties van het bedrijfsleven en de 
consumenten heeft de Consumenten-ombudsman in 1987 de volgende nieuwe 
richtlijnen opgesteld met betrekking tot garantie op artikelen en 
geleverde diensten: 
Richtlijnen voor het toepassen van garantieverklaringen in reclame en 
leveringsvoorwaarden 
Na onderhandelingen met de Deense Organisatie van Detailhandelketens, de 
Belangenorganisatie van het Winkelbedrijf, de Deense Kamer van 
Koophandel, de Industrieraad, de Landelijke Vereniging Loyale Handel, De 
Rijkshuishoudraad, de Beroepscommissie voor consumenten en de 
Consumentenbond, heb ik de onderstaande richtlijnen opgesteld. Bij het 
opstellen van deze richtlijnen heb ik tevens nadrukkelijk rekening 
gehouden met een door de NEK (Nordisk Ministerrâds Embedsmandskomité = 
Ambtelijke Commissie van de Noordse Ministerraad) opgesteld rapport 
betreffende "garanties, getiteld "Garanties - Consumentenbescherming en 
consumentenproblemen in de Noordse landen". 
Volgens S 4 van de wet op de marketing mag een verklaring over het geven 
van garantie of een soortgelijke verklaring slechts worden gebruikt als 
deze verklaring de ontvanger een betere rechtspositie geeft dan die welke 
hij op grond van de wetgeving heeft. 
Voorts kunnen garantieverklaringen die bepalingen bevatten waarvan men 
kan aannemen dat zij onredelijk zijn, worden verboden uit hoofde van S 1 
van de wet op de marketing betreffende goed handelsgebruik. 
Reclame met garantie dient overigens te worden beschouwd in het licht van 
S 2, lid 1, van de wet op de marketing, volgens welk lid een ondernemer 
geen onjuiste, misleidende of buitensporig gebrekkige aanduidingen mag 
gebruiken die van belang zijn voor vraag en aanbod. 
Uit de voorontwerpen van de wet op de marketing j( Advies II van de 
Consumentenraad, nr. 681/1973, blz. 22) blijkt dat garantieverklaringen 
werkelijk reële verbeteringen voor de ontvanger dienen te omvatten, en 
- 3 -
dat er bij het beoordelen van de vraag of de garantieverklaring de 
ontvanger een betere rechtspositie geeft dan deze uit hoofde van geldende 
wetgeving heeft, rekening gehouden dient te worden met de verklaring als 
geheel. 
De richtlijnen die volgens de opvatting van de Consumenten-ombudsman de 
eisen bevatten, die als regel aan de inhoud van garantieverklaringen 
gesteld kunnen worden, zijn van toepassing op garanties in verband met de 
koop van roerende zaken en afspraken over te leveren diensten, waaronder 
garanties van de kant van producenten en leveranciers. 
Voorts gelden de richtlijnen als uitgangspunt voor de verkoop van zowel 
nieuwe als gebruikte artikelen. Bij het geven van garantie op nieuwe 
artikelen zal de garantietermijn als regel aanzienlijk langer zijn dan de 
één jaar durende reclametermijn van de koopwet. Als er echter sprake is 
van garantie op gebruikte artikelen, kan een garantie, die is beperkt tot 
een periode die gelijk is aan of korter is dan de één jaar durende 
reclametermijn van de koopwet, beschouwd worden als een reële verbetering 
van de rechtspositie van de koper, op voorwaarde dat uit de garantie 
- 4 -
duidelijk blijkt dat bovendien in de koopwet genoemde gebreken binnen de 
in de koopwet genoemde termijn van één jaar recht geven op garantie. 
In de opvatting van de Consumenten-ombudsman zal het als overwegende 
regel niet met S 4 van de wet op de marketing verenigbaar zijn, dat een 
garantie de rechten beperkt die de koper volgens gebruikelijke regels, 
waaronder de geldende wetgeving, toekomen. 
Reclame met garantie 
1. Als het woord "garantie" wordt gebruikt en betrekking heeft op iets 
anders dan de kwaliteit van de prestatie in de vorm van goede 
werking (bruikbaarheid, bedrijfszekerheid/houdbaarheid), dient men 
hierover duidelijk te worden geïnformeerd in directe relatie met 
het woord "garantie". Dit kan bijvoorbeeld geschieden door een 
samengesteld woord, waarvan het tweede deel duidelijk de garantie 
beschrijft. 
2. De duur van de garantietermijn dient reeds in de reclame aangegeven 
te worden. 
3. Als de garantie bepaalde beperkingen kent die de consument niet 
direct verwacht, dienen ook deze aangegeven te worden. 
Minimumeisen aan de inhoud van garanties 
I. Uit het garantiebewijs dient te blijken: 
a. Wat de garantie inhoudt. 
b. Wie de garantie geeft. 
c. Gedurende welke periode de garantie geldt. 
d. Hoe de koper zich dient te gedragen als hij aanspraak 
wil maken op de garantie. 
e. Dat de garantie ingaat op het tijdstip van levering. 
II. Uit het garantiebewijs dient te blijken dat de koper in verband met 
de koop, naast de garantie aanspraak blijft maken op zijn rechten volgens 
algemeen geldende regels, inclusief de geldende wetgeving. 
Voorts dient het garantiebewijs in het Deens gesteld te zijn. 
- 5 -
III. De garantie dient alle kosten voor reserveonderdelen en arbeidsloon 
te omvatten, alsmede eventuele binnenlandse reiskosten voor een monteur, 
indien degene die de garantie geeft van oordeel is dat de reparatie in de 
woning van de koper dient plaats te vinden. 
Indien degene die de garantie geeft het noodzakelijk acht dat het 
voorwerp voor reparatie naar een fabriek of werkplaats wordt gestuurd, 
dient hij alle verzendkosten te betalen. 
Buiten de in de wet op de marketing genoemde reclametermijn van één jaar 
kan echter de aansprakelijkheid van de garantiegever op grond van de 
garantie beperkt worden, voorzover het reserveonderdelen, arbeidsloon, 
reis- of verzendkosten betreft. 
IV. Als op grond van de garantie een reparatie wordt uitgevoerd, dient 
de garantietermijn te worden verlengd met een periode die overeenkomt met 
de tijd die is verlopen tussen het indienen van de eis en het inwilligen 
daarvan. 
- 6 -
V. Voor onderdelen die op grond van de garantie zijn vervangen of 
gerepareerd, dient op dezelfde voorwaarden en gedurende dezelfde periode 
garantie te worden gegeven, als voor het produkt in zijn geheel gold. 
VI. Als een eis met betrekking tot de garantie afhankelijk is van de 
vraag of de koper tegenover bijvoorbeeld de detaillist reclameert binnen 
de garantietermijn, dient een reclame, die binnen deze termijn wordt 
voorgelegd aan degene die de garantie geeft, te worden beschouwd als 
binnen de termijn voorgelegd aan de detaillist. 
VII. De garantie mag niet vervallen wanneer het voorwerp wordt 
overgedragen aan anderen. 
VIII. Indien het voorbehoud wordt gemaakt dat de garantie niet geldt voor 
gebreken die zijn veroorzaakt door afwezigheid van of gebrek aan 
onderhoud, geldt de voorwaarde dat de koper, zonodig door middel van een 
schriftelijke handleiding (gebruiksaanwijzing), in het Deens geschreven, 
geïnformeerd is over de wijze waarop het produkt dient te worden 
onderhouden." 
IX. Indien het voorbehoud wordt gemaakt dat de garantie buiten werking 
wordt gesteld of eventueel vervalt, indien de koper zijn 
betalingsverplichtingen niet nakomt, kan men zich hier niet op beroepen 
in gevallen waarin de koper weigert te betalen omdat het artikel of de 
dienst gebreken vertoont. 
Overigens kan de garantie pas vervallen nadat een aanmaning is verstuurd 
en de koper op die wijze gelegenheid is gegeven te betalen. 
X. De volgende voorbehouden, die niet uitputtend zijn aangegeven, 
zullen niet als redelijk worden beschouwd: 
1. Dat de inwerkingtreding van de garantie afhankelijk is van de 
vraag of het garantiebewijs of een soortgelijk document is 
ingevuld en naar de verkoper of fabrikant gestuurd. 
2. Dat een voorwaarde voor aanspraak op garantie is, dat de 
koper een garantiebewijs kan tonen of een fabricagenummer of 
- 7 -
soortgelijk gegeven kan overleggen. 
In dit verband dient te worden opgemerkt dat het gewoonlijk 
aan de koper is om te bewijzen waar het artikel of de dienst 
is gekocht, wanneer er is gekocht, en dat er garantie is 
gegeven. 
3. Dat een voorwaarde voor de garantie is, dat degene die de 
garantie geeft, gedekt is door de garantie van zijn 
leverancier o.i.d. 
4. Dat de vaststelling door verkoper of garantiegever, dat er al 
of niet sprake is van een gebrek, definitief is en dat daar 
geen wettelijk beroep tegen mogelijk is. 
5. Dat van de algemene regels betreffende de overdracht van 
risico, zoals opgenomen in de koopwet, wordt afgeweken ten 
nadele van de koper. 
6. Dat in geval van een rechtszaak deze zal dienen voor de 
- 8 -
rechtbank in het district waar de verkoper of degene die de garantie 
geeft, is gevestigd. 
Deze richtlijnen vervangen de eerder geldende notitie betreffende de 
inhoud van garantiebewijzen van juli 1978. 
(De Consumenten-ombudsman, december 1987) 
Nieuwe richtlijnen voor garantie op artikelen 
Na onderhandelingen met de organisaties van het bedrijfsleven en de 
consumenten heeft de Consumenten-ombudsman nieuwe richtlijnen opgesteld 
met betrekking tot garantie op artikelen en geleverde diensten. 
Als de ondernemers garantie geven, dient de ontvanger meer rechten te 
krijgen dan waarop hij volgens de wet recht heeft. 
De richtlijnen gelden zowel voor nieuwe als gebruikte artikelen en 
omvatten de eisen die volgens de wet op de marketing gesteld mogen worden 
aan de inhoud van de garantie en de reclame met garantie. 
Als er garantie wordt gegeven op nieuwe artikelen, dient de 
garantietermijn als regel aanzienlijk langer te zijn dan één jaar. 
Garantie op gebruikte artikelen kan worden beperkt tot een kortere 
periode. 
Het garantiebewijs dient in het Deens te zijn gesteld, en inlichtingen te 
bevatten over de inhoud van de garantie, wie de garantie geeft, gedurende 
welke periode deze geldt, en hoe de koper zich dient te gedragen als hij 
aanspraak op de garantie wil maken. Voorts dient uit het garantiebewijs 
te blijken dat de garantie begint op het tijdstip van levering, en dat de 
koper zijn rechten uit hoofde van de geldende wetgeving behoudt. 
Bovendien bevatten de richtlijnen o.a. bepalingen die regelen wie in 
geval van reparatie de kosten van reserveonderdelen en arbeidsloon dient 
te betalen, dat de garantietermijn dient te worden verlengd met de 
periode die verstrijkt tot de reparatie is uitgevoerd, en dat er een 
nieuwe garantie dient te worden gegeven voor onderdelen die zijn 
- 9 -
vervangen of gerepareerd. 
Tenslotte wordt een reeks voorbehouden genoemd, die niet als redelijk 
zullen worden beschouwd, bijv. dat de inwerkingtreding van de garantie 
afhankelijk is van het invullen en insturen van het garantiebewijs aan de 
verkoper of de fabrikant, dat een voorwaarde voor aanspraak op garantie 
is dat de koper het garantiebewijs kan tonen, en dat de garantie vervalt 
bij verandering van eigenaar. 
(De Consumenten-ombudsman, februari 1988) 
De rol van verzekerings- en garantieverklaringen bij de marketing 
Na raadpleging van en onderhandelingen met de Deense Organisatie van 
Detailhandelketens1, de Belangenorganisatie van het Winkelbedrijf, FDB 
Noot vertaler: 
In de brontekst wordt op deze plaats de "Deense Organisatie 
van Detailketens" genoemd, we nemen echter aan dat hier de 
"Deense Organisatie van Detailhandelketens" bedoeld wordt. 
Wilt u dit a.u.b. controleren? 
- 10 -
(= Gemeenschappelijke Deense Inkoopcentrale) , FDM (= Vereniging van 
Deense Automobilisten), de Deense Vereniging van Automobielhandelaren en 
de Consumentenbond deel ik het volgende mee: 
In de afgelopen periode was er aanleiding om aandacht te besteden aan het 
gebruik van verzekerings- en garantieverklaringen bij de marketing. 
Als voorbeeld hiervan kan worden genoemd reclame met "5 jaar algehele 
garantie" en "5 jaar veiligheidsverzekering". In beide gevallen gaat het 
er om dat de consument in verband met de aankoop van een artikel een 5-
jarige onderhouds- en reparatieregeling wordt aangeboden tegen betaling 
van een tevoren vastgesteld bedrag voor de "garantie" of de 
"verzekering". 
Geen van deze regelingen kan beschouwd worden als een garantie 
overeenkomstig S 4 en S 2 van de wet op de marketing, waarin wordt 
bepaald dat het woord "garantie" in dit verband alleen kan worden 
gebruikt als er sprake van is dat de ondernemer zonder aparte vergoeding, 
gedurende eeh bepaalde periode van meer dan 1 jaar, het risico op zich 
neemt voor materiaal- en bedrijfsgebreken aan het gekochte. 
Indien de ondernemer in zijn marketing het woord "verzekering" gebruikt, 
dient het gebruik daarvan in overeenstemming te zijn met de 
verzekeringswetgeving. 
Als in verband met de koop van een artikel of een te verlenen dienst 
tegelijk een overigens rechtsgeldige verzekering wordt aangeboden, kan er 
sprake zijn van een toegift, vergelijk § 6, lid 1, van de wet op de 
marketing. 
In principe wordt de verkoop van een verzekering in verband met de 
aankoop van een produkt beschouwd als toegift. Ik ben echter van mening 
dat de tendens de laatste jaren zo is, dat steeds meer branches proberen 
zich in hun diensten aan de consument te onderscheiden door de verkoop 
van gecombineerde produkten. Afhankelijk van de omstandigheden en op 
basis van een afzonderlijke beoordeling zal een dergelijke regeling 
aanvaardbaar zijn als een rechtsgeldige koppelverkoop. 
- 11 -
Een duidelijke voorwaarde voor mijn eventuele positieve oordeel over de 
rechtsgeldigheid van gecombineerde verkoop is dat de verleende dienst een 
natuurlijk verband heeft met het verkochte produkt. Als voorbeeld zou men 
zich een reispakket kunnen voorstellen, dat wordt verkocht in combinatie 
met annulerings- en reisongevallenverzekering. Voorts zal een rol kunnen 
spelen in welke mate de gebruikte handelwijze binnen de betreffende 
branche algemeen verbreid is. 
Steeds zal het gevaar bestaan dat een dergelijke gecombineerde aanbieding 
in strijd is met het toegiftverbod, als namelijk de additionele dienst 
(de verzekering) in de marketing tot hoofdattractie wordt gemaakt, of als 
de gecombineerde aanbieding een prijsversluierend effect heeft. 
Ter oriëntatie wordt een persbericht over deze materie bijgevoegd. 
(De Consumenten-ombudsman, november 1990) 

2 -
RETAIL CONSORTIUM 
GARANTIES - ALGEMENE BEGINSELEN 
Er bestaat geen verplichting tot het geven van garantie, maar indien er wel 
garantie wordt gegeven moet die in overeenstemming zijn met de hierna 
volgende beginselen, voor zover van toepassing. 
Deze beginselen vormen de minimumeisen waaraan garanties in de praktijk 
dienen te voldoen, maar garanten kunnen naar eigen goeddunken gunstiger 
voorwaarden bieden. 
Deze beginselen gelden voor de garantie op goederen, maar voor zover van 
toepassing gelden ze ook voor diensten. 
1. Alle garanties dienen duidelijk en ondubbelzinnig te zijn en ten 
minste de volgende zaken te vermelden: naam en adres van de garant, 
garantieperiode en alle belangrijke garantievoorwaarden. 
2. Naast de aankoopprijs van nieuwe goederen mogen geen extra kosten 
worden berekend voor garanties, in welke bewoordingen dan ook 
gesteld, van één jaar of minder. 
3. Indien een garantie specifiek geldt voor bepaalde goederen, heeft de 
koper recht op een tekst waarin de garantievoorwaarden duidelijk 
worden vermeld. 
4. Alle vormen van garantie en van toezeggingen en beloften van deze 
aard, in welke bewoordingen dan ook gesteld en ongeacht de vraag of 
ze specifiek of algemeen zijn, zijn bindend voor de garant. 
5. Op zijn verzoek dient de koper in de gelegenheid te worden gesteld de 
3 -
garantievoorwaarden te bestuderen, voordat hij tot aankoop overgaat. 
6. In de garantiebepalingen dient uitdrukkelijk te worden verklaard dat 
de garantie geen afbreuk doet aan de wettelijke rechten van de koper. 
7. De garantie is overdraagbaar op toekomstige eigenaars voor de 
resterende garantieperiode, mits voldoende bewijs van de 
oorspronkelijke aankoop en de overdracht van de eigendom is 
overgelegd. 
8. (a) Er mogen geen onredelijke of bezwarende garantievoorwaarden 
worden gesteld, zoals: 
(i) Het terugzenden aan de garant in de "originele" 
verpakking. Een dergelijke eis zou wel als redelijk 
kunnen worden beschouwd indien de garant toestaat dat 
goederen kort na aankoop worden geretourneerd, omdat de 
koper ze niet wil. 
(11) " 'Het terugzenden aan de garant van goederen die 
redelijkerwijs als niet-vervoerbaar ' dienen te worden 
beschouwd. 
(iii) Eisen van de koper dat hij het desbetreffende deel van 
het garantiebewijs aangetekend opstuurt. 
(b) Redelijke voorwaarden mogen echter wel worden gesteld, zoals: 
(i) De garantie is ongeldig indien het produkt verkeerd is 
gebruikt, 
(ii) Het produkt mag niet voor handelsdoeleinden gebruikt 
worden, indien van toepassing, 
(iii) Het betrachten van een voldoende mate van zorgvuldigheid 
bij het verpakken van goederen voor terugzending. 
9. Mits voldoende feitelijk bewijs wordt overgelegd, kan de garant de 
garantieperiode verlengen met de tijd dat de koper het goed of de 
goederen niet heeft kunnen gebruiken vanwege een onder de garantie 
vallende reparatie. 
10. Voor specifieke garanties van meer dan één jaar waarvoor de consument 
extra betaalt, dient duidelijk te worden aangegeven of de garantie al 
dan niet wordt gedekt door een verzekering. 
11. Garanten dienen ervoor in te staan dat verzekeraars die zich 
bezighouden met het verzekeren van garanties, hun activiteiten in het 
Verenigd Koninkrijk of enige andere Lid-Staat van de EG kunnen 
voortzetten. 
BI JUGE Y 
DISCUSS IONETA VAN HET D.T.I (U.K.) OVER DE WETTELIJKE EN DE 
HANDELSGARANTIE 
dti 
the department for Enterprise 
(Ministerie voor Ondernemingszalcen) 
GARANTIES VOOR DE CONSUMENT 
RaadpI eg i ngsdocument 
- 1 -
GARANTIES VOOR DE CONSUMENT 
1. Edward Leigh, staats-secretaris voor Consumentenbelangen, kondigde 
In een rede voor het Institute of Trading Standards Administration te 
Rotterdam op 4 Juli 1991 plannen aan om consumenten bij de aanschaf van 
goederen of diensten een sterkere rechtspositie te bezorgen. 
2. Dit document beoogt de opinies van de belanghebbende partijen in te 
winnen over enige door de heer Leigh vermelde voorstellen met betrekking tot 
garanties en schadeloosstellingen aan de consument. 
3. De regering overweegt de volgende wetswijzigingen: 
1) De fabrikant moet een in het geschreven recht opgenomen 
aansprakelijkheid voor de nakoming van zijn garantie Jegens de 
consument dragen. Is de fabrikant buiten het Verenigd Koninkrijk 
gevestigd, dan moet de aansprakel ijkheid van de fabrikant aan de 
importeur kunnen worden overgedragen. 
2) De detailhandelaar moet samen met de fabrikant hoofdelijk en 
gezamenlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de garantie 
van de fabrikant Jegens de consument. 
3) Fabrikanten, of - indien de goederen zijn ingevoerd - importeurs, 
moeten met de verkoper aansprakelijk zijn voor een bevredigende 
kwaliteit van de waren, als bepaald in de Sale of Goods Act (Wet 
op de verkoop van goederen). 
Wij zouden gaarne de opinie van de belanghebbenden over deze voorstellen 
vernemen, waarbij vooral informatie welkom is aangaande de mogelijke kosten 
die de naleving van voorgestelde wijzigingen met zich zou brengen. 
- 2 -
Aard en huidige rechtspositie van garanties 
4. In zijn verslag van Juni 1986 "Consumer Guarantees" (garanties aan 
consumenten) maakte de Directeur-Generaal voor Fair Trading (eerlijk handel-
drijven) een grove indeling van garanties in vijf categorieën: 
a) Door de fabrikant aangeboden garanties 
De fabrikant geeft dikwijls een garantie in de vorm van een bij de 
goederen meeverpakte gedrukte kaart of ander document. Daaronder belooft 
hij gewoonlijk, de goederen gedurende een gespecificeerde periode, bij 
voorbeeld 12 maanden met ingang van de datum van aankoop, gratis te 
repareren of te vervangen. Zo'n garantie kan worden gegeven bij de 
verkoop van goederen, maar ook bij de levering daarvan als onderdeel van 
een dienstverlening. De garantie kan voorwaarden stellen aan de koper, 
zoals registratie van de garantie, datum en plaats van aankoop en 
eventueel andere details, voordat hij van kracht wordt. 
Dit is het type garantie waarvoor voorstel 1) en 2), als beschreven in 
paragraaf 3 hierboven, zouden gelden. 
b) Door de detailhandel aangeboden garanties van korte duur 
Sommige detailhandelaren geven garantie op hun koopwaar, onafhankelijk 
van het bestaan van een fabrieksgarantie. Bij voorbeeld: de gedragscode 
van de leden van de RETRA (Radio Electrical and Television Retailers) 
(detaillisten in elektrische en audio-video-apparatuur) verplicht hen tot 
het geven van garantie op nieuwe artikelen, zowel op de onderdelen als op 
werktijd, gedurende ten minste 12 maanden, ook indien de fabrieksgarantie 
een kortere periode bestrijkt. 
- 3 -
c) Door dienstverleners aangeboden korte-termiIngarant les 
Sommige leveranciers van diensten geven kortdurende garanties, gewoonlijk 
op door hen uitgevoerde reparaties of onderhoudswerk. Zo schrijft de door 
AMDEA (Association of Manufacturers of Domestic Electrical Appliances) 
(vereniging van fabrikanten van huishoudelijke elektrische apparaten) 
gehanteerde gedragscode voor, dat in de meeste gevallen een garantie van 
12 maanden op onderdelen en op de uitvoering van werkzaamheden moet 
worden gegeven. 
dl Langdurige garanties 
Dit betreft garanties, vaak in de sector woningverbetering, waarbij het 
verrichte werk of de geleverde materialen langdurig gegarandeerd worden, 
bij voorbeeld voor 10, 30 of 50 jaar. 
e) Uitgebreide garanties 
Een enigszins andere categorie vormen de "extended warranties", de 
uitgebreide garanties, waarbij aan de consument de mogelijkheid wordt 
geboden om zich voor een vastgestelde periode, ingaande nadat de 
fabrieksgarantie verlopen is, tegen betaling te verzekeren tegen de 
achteruitgang van een produkt. Dergelijke garanties kunnen ook voorkomen 
voor tweede-handsgoederen (in het bijzonder auto's), voor het geval dat 
de fabrieksgarantie verlopen is. Deze garanties zijn vaak gekoppeld aan 
verzekeringspolissen die bij een derde worden afgesloten en worden 
aangeboden als facultatieve aanvulling op het produkt, maar ze kunnen ook 
zijn inbegrepen in de koopprijs. 
In tegenstelling tot het eerstgenoemde type garantie lijken de andere soorten 
garantie niet dezelfde problemen op te leveren op het gebied van wettelijke 
aansprakelijkheid voor reparatie, vervanging of teruggave van de koopsom 
wanneer de goederen gebreken vertoonden, of bij een schadeloosstellings­
procedure. De reden hiervan is dat er een overeenkomst bestaat tussen de 
- 4 -
consument en de leverancier of de garantiegever. De voorstellen in dit 
document zijn hierop derhalve niet van toepassing. 
De huidige rechtspositie van de garanties 
5. Terwijl de rechtspositie inzake de verantwoordelijkheid van de 
fabrikant voor de veiIigheid van zijn produkten duidelijk is, (de fabrikant 
kan worden vervolgd wegens het niet nakomen van een wettelijke verplichting 
krachtens de Consumer Protection Act (Wet op de bescherming van de consument) 
van 1987 (en/of het gemeen recht betreffende nalatigheid), staat de positie 
aangaande de verantwoordelijkheid van de fabrikant voor de kwa11 te i t van de 
goederen en onder elke mogelijke garantie geenszins vast. Zoals de wet 
betreffende de kwaliteit van goederen nu luidt, geldt het recht op 
schadevergoeding van de consument allereerst ten opzichte van de verkoper 
(gewoonlijk een detailhandelaar). Krachtens de Sale of Goods Act van 1979 is 
de verkoper verantwoordelijk voor de kwaliteit van de koopwaar die hij 
aanbiedt: volgens artikel 14, lid 2, moet deze koopwaar van "merchantable" 
(verhandelbare) kwaliteit zijn. De Law Commissions (Commissies voor 
[herziening van] de wetgeving) hebben (in hun verslag van 1987 over Sale and 
Supply of Goods - Verkoop en levering van goederen) aanbevolen, deze 
impliciete eigenschap anders te omschrijven, om duidelijk aan te geven dat ze 
doelt op kleine onvolkomenheden en de duurzaamheid van de goederen dekt. ZIJ 
deden voorts de aanbeveling, de term "merchantable" te vervangen door 
"acceptable" (aanvaardbaar). 
De regering heeft deze aanbevelingen overgenomen, onder vervanging van 
"acceptable" door "satisfactory" (bevredigend). De tekst van artikel 14, lid 
2, als gewijzigd in de zin van deze aanbevelingen, is aangehecht als bijlage. 
Soortgelijke wijzigingen zijn in de Supply of Goods and Services Act (Wet op 
de levering van goederen en diensten) van 1982 aangebracht. 
6. De fabrikant kan niet wettelijk worden verplicht tot het geven van 
garantie en zelfs als hij dit wel doet, dan rusten hierop nog geen wettelijke 
verplichtingen ten aanzien van aard en omvang van deze garantie. Maar ook 
wanneer de fabrikant bij de overeenkomst waarbij de goederen in de 
aanvoerketen worden opgenomen, verplicht kan worden tot de levering van 
goederen van bevredigende kwaliteit, dan is de consument nog altijd geen 
partij in de overeenkomst en kan dus niet op grond van de overeenkomst tot 
vervolging overgaan. Zelfs wanneer de fabrikant een garantie heeft 
aangeboden, is niet altijd duidelijk dat de consument over een contractueel 
rechtsmiddel beschikt 
tegen de fabrikant. Wanneer voor de garantie niet apart betaald wordt (het 
meest voorkomend geval), zal de vraag of de garantie wettelijk bij de 
fabrikant is af te dwingen, afhangen van de invloed van de garantie op de 
consument, op het moment dat deze de goederen koopt bij de detailhandelaar. 
Zo kan in bepaalde gevallen een garantie worden afgedwongen van de fabrikant 
in de vorm van een aanvullende overeenkomst, d.w.z. parallel met de 
koopovereenkomst. Anderzijds zou men, afhankelijk van de omstandigheden, 
kunnen stellen dat de garantie een eenzijdige overeenkomst vormt, waartoe 
geen formele of andere aanvaarding namens de consument nodig is. Maar in de 
praktijk kunnen er zich zeer wel gevallen voordoen waarin de consument geen 
rechtsmiddel heeft om een garantie af te dwingen. De situatie zal vooral 
afhankelijk zijn van het geval in kwestie en kan in Schotland afwijken van de 
rest van het Verenigd Koninkrijk. 
Po achtergrond, van <fe voorstel len 
7. De National Consumer Council (NCC, Nationale Consumentenraad) gaf in 
zijn rapport van april 1989 "Competing in Quality" en de daaruit voortgekomen 
Consumer Guarantees Bill (Wet op garanties aan de consument) - een in 1989/90 
ingediend initiatiefwetsontwerp dat het niet tot de geschreven wetten heeft 
gebracht - uiting aan zijn voorkeur voor een wetgeving waarin verschillende 
soorten garanties worden omschreven en voor elk daarvan minimum voorschriften 
worden opgesteld. Zo'n benadering zou echter volgens de regering nodeloos 
bureaucratisch zijn en het gevaar opleveren dat mazen in de wet worden 
gecreëerd, waarvan fabrikanten die zich aan de verantwoordelijkheid voor de 
kwaliteit van hun produkten willen onttrekken, misbruik zouden kunnen maken. 
Een betere aanpak zou zijn, een wet te maken die zich richt op de inhoud van 
de belofte van de fabrikant, of dat nu een "guarantee" of een "warranty" 
wordt genoemd, die wordt gegeven met betrekking tot de bedoelde goederen. 
Deze aanpak was gekozen in de Unfair Contract Terms Act (Wet op oneerlijke 
contractvoorwaarden) van 1977 (artikel 5, lid 2, b) ). 
8. Hoewel in de voorstellen wordt erkend dat enige legale ondersteuning 
wel gewenst kan zijn, acht de regering het niet juist, de details van de 
voorzieningen die in garanties behoren te worden opgenomen, wettelijk vast te 
leggen, of 
- 6 -
voorschriften te geven aangaande de geldigheidsduur. Dit soort zaken kan 
beter worden overgelaten aan de krachten op de markt in vrije concurrentie. 
Om soortgelijke redenen ziet men ook niet veel in wetgeving waardoor de 
fabrikant wordt verplicht tot het geven van garanties. De regering meent 
evenmin, dat deze voorstellen beperkt moeten blijven tot speciale goederen of 
soorten goederen. De voorstellen zijn bedoeld voor algemene toepassing en 
houden geen rekening met uitzonderingen. 
9. Garanties spelen een grote rol bij de afzet van goederen en bij de 
concurrentie tussen fabrikanten op het gebied van kwaliteit en service. De 
regering verwacht niet dat de onderhavige voorstellen zullen leiden tot een 
reductie van het aanbod aan fabrieksgaranties. Fabrikanten concurreren onder 
andere op het gebied van de kwaliteit en garanties blijven een aspect 
daarvan. Maar elk besluit tot wetswijziging moet rekening houden met de 
bijbehorende economische kosten en baten (niet alleen maar de direkte kosten 
voor de zakenwereld als vermeld in paragraaf 28 hier onder). In het bijzonder 
zijn meningen welkom over de vraag of het functioneren van de markt voldoende 
zou verbeteren door een groter vertrouwen bij de koper, dat dan moet opwegen 
tegen eventuele door de Industrie te dragen kosten voor de grotere 
verantwoordelijkheid van de fabrikant Jegens de koper voor de kwaliteit van 
zijn produkten, als gevolg van voorstel nr. 1. 
Zou er op langere termijn grotere efficiëntie bij het gebruik van de 
grondstoffen ontstaan, of zou het alleen maar resulteren in meer kansen op 
conflicten en processen waarbij fabrikanten en detaillisten betrokken zijn? 
Voorstel 1; De fabrikant wettelijk aansprakelijk stellen voor de uitvoering 
van alle garanties aan de consument 
10. De fabrikant heeft verreweg de meeste invloed op de kwaliteit van de 
goederen en kan derhalve de meest geschikte persoon zijn om voor reparatie of 
vervanging te zorgen. Het bestaan en de inhoud van de eventuele door de 
fabrikant te kiezen garantie kunnen dus de keuze van de consument 
beïnvloeden. Wanneer de fabrikant jegens de consument aansprakelijk wordt 
gesteld voor de uitvoering van de garantie, zou dat ertoe bijdragen dat de 
consument inderdaad ontvangt wat hem wordt voorgespiegeld. 
11. Dit voorstel is gericht op een verduidelijking van de wet; het wil 
demonstreren dat een fabrieksgarantie een wettelijk afdwingbare aansprake­
lijkheid schept, zodat de consument wordt ontslagen van de last, een 
contractuele of andere aansprakelijkheid vast te stellen. Deze nieuwe 
aansprakelijkheid zou tot het geschreven recht behoren, dus niet behept zijn 
met enige beperkingen zoals die door de regels van het gemeen recht inzake de 
overeenkomst zijn gecreëerd: recht van eigendom, aanbod en aanvaarding en 
tegenprestatie. De mogelijkheden tot reële schadeloosstelling moeten worden 
verbeterd. Wanneer de fabrikant buiten het VK gevestigd is, meent de regering 
dat de consument daarvan geen enkel nadeel mag ondervinden en zij stelt 
daarom voor dat hem, om aan de termen van de fabrieksgarantie te voldoen, de 
mogelijkheid moet worden geboden om de importeur in het VK aan te spreken. 
12. De vraag rijst, welke genoegdoening een consument moet ontvangen 
wanneer de fabrikant in gebreke blijft, zijn garantiebelofte gestand te doen. 
Het voorstel creëert een "wettelijke" aansprakelijkheid van de fabrikant, 
onafhankelijk van en als aanvulling op een contractuele aansprakelijkheid die 
anders zou kunnen ontstaan. Hoe moet de schade worden gemeten ingeval een 
consument geen volledige en behoorlijke schadeloosste 11 ing onder garantie zou 
krijgen? Moet dit volgens een overeenkomst gebeuren (ruwweg uitgedrukt: het 
verschil tussen de koopprijs en de waarde van de goederen in hun gebrekkige 
toestand) of via een prejudiciële procedure (ruwweg uitgedrukt: voor elk 
verlies dat redelijk te voorzien is, waaronder ook de kosten voor het 
verhelpen van een defect en voor enig ander geleden economisch verlies)? Dit 
laaste benadert misschien de ideeën van de consument over wat billijk zou 
zijn het dichtst, maar hierover zouden wij gaarne opinies ontvangen. 
13. Een geval apart is de relatie tussen de uitoefening van de rechten 
van de consument onder de garantie (en schadeloosstelling bij in gebreke 
blijven), en de rechten die hij of zij krachtens de Sale of Goods Act ten 
overstaan van de detaillist kan hebben om de goederen te weigeren. De 
consument mag niet in een positie worden gemanoeuvreerd waar hij of zij, 
mogelijk met nadelige gevolgen, gedwongen wordt tot een keuze tussen het 
weigeren van de goederen, door 
terugzending daarvan naar de detaillist, of het afdwingen van de uitvoering 
van de garantie. De regering heeft de aanbevelingen van de Law Commissions 
(reeds vermeld in hun rapport van 1987) aanvaard, om een recht tot 
gedeeltelijke terugzending in te voeren en de omstandigheden te preciseren 
waaronder het recht op weigering teniet gaat: het effect op de artikelen 4 en 
35 van de Sale of Goods Act staat beschreven in de Bijlage. De door het 
huidige voorstel opgeroepen vraag is welk effect, zo enig, de actie van het 
terugzenden van de goederen voor reparatie onder de garantie, dan wel de tijd 
die de consument moet besteden om op deze of enige andere wijze gebreken 
gerepareerd te krijgen onder de garantie, moet hebben op zijn rechten 
tegenover de detaillist om de goederen te weigeren. Er valt over te twisten 
dat, mits de detaillist op de hoogte is van de inspanningen van de consument 
om onder de garantie schadeloosstelling te krijgen, de acties van de 
consument en de daarvoor gevergde tijd geen afbreuk mogen doen (zoals in het 
geval waar de consument met de detaillist zekere regeling treft voor de 
reparatie enz. - zie het voorstel van de Law Commission voor artikel 35, lid 
5, a) - ) aan het recht van de consument tot weigering. Het standpunt 
aangaande een zogeheten lange-termiJnrecht op weigering wordt verder 
besproken In paragraaf 25. 
Voorstel 2; De detailhandelaar moet samen met de fabrikant hoofdelijk en 
gezamenlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de garantie van de 
fabrikant Jegens de consument 
14. Het hoofdelijk en gezamenlijk aansprakelijk stellen voor de 
fabrieksgarantie van de detaillist samen met de garantiegever jegens de 
consument heeft ten doel, het de consument gemakkelijker te maken om 
schadeloosstelling te verkrijgen. In de praktijk kan het voorkomen dat hij 
zich tot de detaillist wendt om schadeloosstelling voor een of ander defect, 
en de detaillist kan de verantwoordelijkheid niet van zich afschuiven als zou 
die alleen maar bij de fabrikant liggen, zoals sommige detaillisten op het 
ogenblik proberen te doen in zulke omstandigheden. In de parlementaire 
debatten over de Consumer Guarantees Bill (wet op de garanties aan de 
consument) werd erop gewezen, dat de wet er momenteel toe kan leiden dat de 
consument die een detaillist of fabrikant aanspreekt om schadeloosstelling 
voor gebrekkige produkten, zich geconfronteerd ziet met de onwil van hetzij 
de detaillist, hetzij de fabrikant om zich aansprakelijk 
- 9 
te stellen voor een oplossing voor het probleem van de consument. De 
detaillist heeft de goederen met de garantie geleverd en kan zeer wel profijt 
hebben getrokken uit deze mogelijkheid. Volgens dit voorstel zou de detail­
handelaar niet alleen aansprakelijk zijn onder de Sale of Goods Act, maar ook 
verplichtingen hebben onder de garantie, die meer kan omvatten dan deze wet. 
Combinatie met Voorstel 1 zou het effect hebben, dat - altijd afhankelijk van 
de termen van de geboden garantie - de consument de reparatie en de 
vervanging zowel kan afdwingen van de fabrikant als van de detaillist. De 
consument zou niet alleen maar kunnen kiezen tussen weigering en/of 
schadeloosstelling krachtens de Sale of Goods Act. En als de argumenten in 
paragraaf 13 worden aangenomen, zou het afdwingen van de garantie aan deze 
rechten ook geen afbreuk doen. Worden de goederen geleverd door een 
dienstverlener in combinatie met een dienst, dan luidt het voorstel, dat de 
dienstverlener gezamenlijk en hoofdelijk jegens de consument aansprakelijk 
wordt gesteld voor de fabrieksgarantie. 
Voorstel 3: aansprakelMkheid van fabrikant of importeur met de verkoper voor 
de kwaliteit van de goederen 
15. Het aansprakelijk stellen van de fabrikant of, indien de goederen 
zijn ingevoerd, de importeur samen met de verkoper voor een bevredigende 
kwaliteit van goederen onder de Sale of Goods Act zou eveneens gericht zijn 
op het bijstaan van de consument om schadeloosstelling te verkrijgen voor aan 
de fabrikant toe te schrijven gebreken aan goederen. Aangezien de detaillist 
gewoonlijk niet is betrokken bij de fabricage van de goederen, heeft hij maar 
zelden enige direkte controle op hun kwaliteit en zijn invloed werkt, net als 
die van de consument, indirekt via het spel van de krachten op de markt. De 
fabrikant wordt door de Consumer Protection Act van 1987 reeds aansprakelijk 
gesteld voor gebreken op het gebied van de veiligheid en er valt iets voor te 
zeggen, ook de verantwoordelijkheid in ruimere zin voor kwalitatieve gebreken 
tot de fabrikant uit te breiden. Het spreekt niet vanzelf dat het recht op 
redres van de consument ingeval van kwalitatief gebrek beperkt moet blijven 
tot vervolging van de detaillist. Om het beoogde doel te bereiken, namelijk 
dat de consument krijgt waar hij voor betaald heeft, zou er zeker iets voor 
te zeggen zijn, 
- 10 -
hem in staat te stellen tot een vordering op de partij die de goederen 
fabriceert en dus de grootste invloed op hun kwaliteit kan hebben, zodat hij 
ook het best voor eventueel nodige reparatie of vervanging kan zorgen. Dit 
voorstel is ook van toepassing op het geval dat de goederen worden geleverd 
door een dienstverlener in combinatie met een dienst. 
16. De omvang van dit voorstel moet misschien strak gedefinieerd worden. 
Bij voorbeeld: volgens artikel 14, lid 2A van de Sale of Goods Act (in de 
formulering van de Bijlage) zijn goederen van bevredigende kwaliteit wanneer 
zij voldoen aan de criteria die een redelijk persoon daaraan zou opleggen, 
waarbij onder andere rekening wordt gehouden met de prijs, wanneer deze 
relevant is, en de beschrijving die ervan wordt gegeven. De fabrikant heeft 
geen controle op de prijs, behoudens in buitengewone en beperkte omstandig­
heden, en hij heeft misschien ook niets te zeggen over de beschrijving die de 
detaillist aan de goederen zal toevoegen of, ondanks een verzoek van de 
fabrikant, juist niet toevoegt. Zodoende kan worden aangevoerd dat aan de 
fabrikant geen volledige aansprakelijkheid voor deze aspecten kan worden 
opgelegd. Anderzijds geldt dat de consument, indien de aansprakelijkheid van 
de fabrikant op enigerlei wijze wordt beperkt of gedeeld, kan worden 
geconfronteerd met onnodige of uitgebreide meningsverschillen (en eventueel 
geschillen) bij de precieze vaststelling van het bereik ervan. 
Andere punten 
Uit deze voorstellen komt een aantal bijkomstige punten voort, die hieronder 
worden beschreven. Het departement zou ook hierover graag meningen inwinnen. 
Omschrijving van gebruiksgoederen & eventuele uitbreiding tot handelaren 
18. Deze voorstellen zijn in de eerste plaats ingediend tot steun voor de 
consument, maar men kan zich afvragen of sommige handelaren (kopers) er ook 
van moeten kunnen profiteren. Dienen de voorstellen beperkt te blijven tot 
goederen van het type dat gewoonlijk wordt geleverd 
- 11 -
bij een aankoop voor eigen gebruik of verbruik door een "consument", d.w.z. 
een natuurlijk persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of 
bedrijf, tijdens een transactie of anderszins bij een consumentenkoop? Het 
antwoord op deze vraag kan uiteen lopen naar gelang van de verschillende 
voorstellen. In andere rechtsgebieden zijn in de wetgeving voorzieningen 
getroffen, waarbij op goederen en diensten die verkocht worden voor minder 
dan een vastgestelde som toch garantie wordt gegeven, zelfs bij verkoop aan 
handelaren. De hiervoor aangevoerde motivering is, dat bij het afhandelen van 
kleine transacties handelaren dikwijls in dezelfde nadelige onderhandelings­
positie verkeren als consumenten. Opinies worden gevraagd of de voorstellen 
beperkt moeten blijven tot aankopen door consumenten. 
Eventuele toepassing OP tweede-handsgoederen (Opvolgers in rechte) 
19. In zijn raadplegingsdocument "Competing in Quality" suggereerde het 
NCC, dat het genot van elke garantie van toepassing moet zijn op de koper van 
het produkt, degene die het als geschenk ontvangt of de volgende eigenaar van 
het produkt gedurende de garantieperiode, omdat een garantie een verklaring 
is die betrekking heeft op het produkt, maar niet op de koper. Momenteel is 
dit alleen het geval wanneer het een fabrikant belieft, de garantie bij 
doorverkoop van deze produkten binnen de garantieperiode overdraagbaar te 
maken. Zo is b.v. in de General Principles on Guarantees (algemene 
garantieprincipes) van het Britisch Retail (detaillisten) Consortium bepaald 
dat garanties overdraagbaar moeten zijn op toekomstige eigenaren voor de duur 
van de garantieperiode, mits een redelijk bewijs van de oorspronkelijke 
aankoop en de overdracht van eigendom voorhanden zijn. Hoewel veel 
fabrikanten bereid zullen zijn om het bereik van hun garantie uit te breiden, 
rijst de vraag of de fabrikant (of de importeur) daartoe wettelijk verplicht 
dient te worden en zodoende een consument, dan wel zijn, c.q. haar, opvolgers 
in rechte schadeloos te stellen voor alle gebreken, ter naleving van de 
voorzieningen die ten aanzien van de goederen werden uitgegeven. Het 
Department ziet Uw mening gaarne tegemoet. 
- 12 -
Geschenken 
20. Misschien neemt in dit verband het geval waarin goederen door een 
consument voor een ander worden gekocht, bij voorbeeld als ver Jaarscadeau, 
een speciale plaats in. Gewoonlijk ligt er weinig tijd tussen de aankoop en 
de aanbieding van het geschenk en in ieder geval worden de goederen in staat 
van nieuw aan de uiteindelijke ontvanger aangeboden. Dikwijls worden de 
goederen vergezeld van een garantiebewijs aan de uiteindelijke ontvanger 
overgedragen; deze moet dat bewijs dan ter registratie van de garantie 
insturen. Ongeacht de theoretische situatie ten opzichte van de wet, is het 
daarna gewoonlijk voor een fabrikant of zelfs een detaillist ondoenlijk, 
wanneer hij later wordt geconfronteerd met een klacht over een produkt, te 
achterhalen of de klager de koper zelf is dan wel of hij het produkt ten 
geschenke heeft ontvangen. Moet de situatie in het Engelse recht worden 
bestuurd door de regel van Privity of Contract (contractueel eigendomsrecht)? 
Een bij schriftelijke wetgeving geregelde aansprakelijkheid hoeft niet 
gebaseerd te zijn op dit soort, uit de common law stammende, begrippen. De 
English Law Commission beraadt zich op dit moment over het geval van de 
Privity of Contract (Raadplegingsdoc. nr. 121); voorlopig luidt haar 
aanbeveling, dat een derde partij in een overeenkomst het recht moet hebben, 
een proces aan te spannen indien dat door de overeenkomst sluitende partijen 
bedoeld was. Dit heeft gevolgen voor de overeenkomsten voor de verkoop van 
goederen, inclusief overeenkomsten met consumenten. Moet de zaak afhangen van 
het feitelijk of impliciet medeweten van de detaillist (bij voorbeeld, 
doordat het artikel in cadeau-papier wordt verpakt) omtrent de bedoelingen 
van de koper? Het Department wil hier niet vooruit lopen op de conclusies van 
de studie van de Law Commission, maar zou erkentelijk zijn voor alle ideeën 
van de geconsulteerden over de rechtspositie van de ontvanger van het 
geschenk, met betrekking tot de drie hierboven beschreven voorstellen. 
Mogelijke uitzonderingen 
21. De Unfair Contract Terms Act van 1977 voorziet in de inperking van 
clausules tot beperking of uitsluiting van aansprakelijkheid. Bepaalde 
uitsluitingen (bij voorbeeld in verband met artikel 14, lid 2 van de Sale of 
Goods Act, inzake overeenkomsten met consumenten) zijn volstrekt verboden. 
Artikel 5 van de Wet van 1977 
- 13 -
verbiedt dat een garantie de aansprakelijkheid van de fabrikant uitsluit voor 
door zijn onachtzaamheid veroorzaakt verlies of beschadiging van goederen die 
de consument in gebruik heeft. Bepaalde andere uitsluitingen zijn alleen 
toegelaten in zoverre zij voldoen aan een onderzoek naar de redelijkheid, 
waarvoor richtsnoeren zijn gegeven in Bijlage II van de wet. De vraag rijst 
of de uitsluiting van aansprakelijkheid voor de kwaliteit aan de fabrikanten 
of importeurs mag worden toegestaan bij voorstel 3, hierboven, en zo ja, 
onder welke omstandigheden. Evenzo kan men zich afvragen of, met dezelfde 
restricties, uitsluiting door detaillisten van de aansprakelijkheid voor een 
fabrieksgarantie kan worden toegestaan. 
Andere vormen van levering 
22. In de bovenstaande paragrafen is vooral de toepassing van de drie 
voorstellen in relatie tot de levering van goederen in de vorm van een 
verkoop bestudeerd. De vraag rijst of de in de voorsteilen beoogde voordelen 
ook aan de consument ten goede moeten komen wanneer hij de goederen op een 
andere manier verwerft, bij voorbeeld door een overeenkomst voor huur of 
huurkoop. In die omstandigheden zal de leverancier verantwoordelijk zijn voor 
de kwaliteit van de goederen. In de termen van de Supply of goods and 
Services Act (die momenteel niet in Schotland geldt) moeten de goederen een 
verhandelbare kwaliteit bezitten. De consument mag in bepaalde gevallen op de 
fabrieksgarantie rekenen. Daarom wordt advies gevraagd over de vraag of de 
voorstellen beperkt moeten blijven tot de levering aan de consument op grond 
van verkoop dan wel of de consument ook het voordeel van voorstel 1 en 2 mag 
genieten waarbij een garantie wordt gegeven aan een consument die de goederen 
anders dan door koop verwerft, en van voorstel 3, waarbij de leverancier 
verplicht is goederen van verhandelbare/bevredigende kwaliteit te leveren. 
In huurkoop aangeschafte goederen 
23. Veel van de duurdere consumptiegoederen worden op krediet gekocht. De 
aankopen kunnen via allerlei kredietovereenkomsten 
- 14 -
worden gefinancierd, zoals: aankoop op krediet, overeenkomst tussen 
debiteur/crediteur/leverancier, en huurkoop. Sommige overeenkomsten zijn 
geregeld bij de Consumer Credit Act van 1974 (Wet op consumentenkrediet), 
maar andere niet. De toepassing van de voorstellen in kwestie op goederen die 
op krediet worden aangeschaft, roept verschillende vragen op. De eerste vraag 
is, of een consument die onder de fabrieksgarantie geen vergoeding heeft 
ontvangen, onder bepaalde omstandigheden recht op schadeloosstelling door de 
fabrikant moet verkrijgen voor de kosten die hij moet maken om te worden 
ontslagen van zijn uit een desbetreffende kredietovereenkomst ontstane 
verplichtingen. Dit is een specifiek voorbeeld van de vraag in paragraaf 12 
over het meten van de schade. De tweede vraag betreft goederen die werden 
gefinancierd via kredietovereenkomsten waarbij de waarborg van de krediteur 
is, dat hij het recht heeft om de goederen weer in bezit te nemen, bij 
voorbeeld: een huurkoop- of voorwaardeIiJke-koopovereenkomst. De kernvraag 
is, of er, ter bescherming van de waarborg van de crediteur, In zulke 
gevallen beperkingen moeten worden aangebracht op het recht van de consument 
om de originele goederen terug te geven en hetzij vervangende goederen te 
ontvangen onder fabrieksgarantie, hetzij schadeloosstelling door de fabrikant 
te ontvangen, indien hij onder de garantie geen genoegdoening heeft gekregen. 
De derde kwestie betreft kredietovereenkomsten zoals huurkoop en 
voorwaarde 11Jke-koopovereenkomsten, waarbij de crediteur het wettelijke 
eigendom van de goederen behoudt, totdat de consument zijn recht van koop 
uitoefent en de consument in het bezit en het genot van de goederen gesteld 
is. De crediteur kan voor de kwaliteit van de goederen aansprakelijk zijn 
krachtens de overeenkomst en de Supply of Goods and Services Act van 1982. 
Het is de vraag of de crediteur de aansprakelijkheid van de detaillist in het 
geval van voorstel 2 op zich moet nemen. Opinies worden gevraagd over deze 
drie punten, en in het algemeen over de toepassing van de voorstellen op 
goederen die op krediet gekocht worden. 
Gehuurde goederen 
24. Er valt over te twisten, of het juiste rechtsmiddel ingeval gehuurde 
goederen gebrekkig blijken te zijn, is dat zij door de leverancier worden 
vervangen zonder onkosten voor de persoon die deze goederen gehuurd had. En 
bij de meest voorkomende gevallen van huur voor een korte periode 
15 -
(b.v. een auto voor een vakantiereis), is het onwaarschijnlijk dat de 
consument de feitelijke of beoogde begunstigde is onder de garantie. Bij 
huren op langere termijn kunnen de positie en de verwachtingen van de 
partijen verschillend zijn. Het departement ziet gaarne inlichtingen tegemoet 
over de vraag, hoe vaak en onder welke omstandigheden een consument-huurder 
mag verwachten dat hij erin slaagt een fabrieksgarantie af te dwingen, en 
daarnaast over opinies aangaande de toepasbaarheid van de onderhavige 
voorstellen in zulke gevallen. 
Lanoe-termiIn recht OP weigering 
25. Het zogeheten lange-termiJn recht op weigering is nauw verbonden met 
de kwestie van garanties en de kwaliteit van goederen. Onder de Sale of Goods 
Act heeft de koper het recht om vóór de "aanvaarding" (in strikt wettelijke 
zin) gebrekkige goederen te weigeren en een volledige terugbetaling van de 
verkoper te ontvangen. De koper wordt echter, ook waar hij de goederen niet 
op een andere, wijze expliciet of impliciet heeft geaccepteerd, na verloop van 
een "redelijk tijdsverloop" geacht de goederen te hebben aanvaard. Na de 
aanvaarding heeft de koper geen recht op restitutie meer; zijn rechtsmiddel 
is dan de indiening van een eis tot schadeloosstelling. De koper heeft dus 
niet wat algemeen wordt aangeduid als een lange-termiJnrecht om de goederen 
te weigeren, dat wil zeggen het recht om ze te weigeren wegens een defect, 
onverschillig hoe lang na de aankoop dat ook wordt ontdekt. De instelling van 
een lange-termijnrecht op weigering van goederen, anders dan in situaties 
aangeduid of beschreven in paragraaf 13 hierboven, dat geldig blijft tot de 
ontdekking van het defect door de koper, zou een, naar de mening van de 
regering, onaanvaardbaar element van commerciële onzekerheid voor de verkoper 
invoeren. 
Relatie tot bestaande wettelijke rechten 
26. Het is van belang te vermelden dat deze voorstellen beogen, de 
consument aanvullende rechtsmiddelen te verschaffen wanneer er iets misgaat 
en het ernaar uitziet dat hij of zij niet krijgt wat hem/haar beloofd was. 
Deze voorstellen laten de bestaande 
16 -
rechtsmiddelen onverlet, zowel die afkomstig van het geschreven als die van 
het gemeen recht, die de consument reeds openstonden. Zoals reeds vermeld 
gaan de voorstellen uit van de wijziging van het begrip "merchantable 
quality" in de Sale of Goods Act in "satisfactory quality" en de wijziging 
van de artikelen 34 en 35 van deze wet, maar omvatten zij verder geen 
noemenswaardige wijzigingen in de wetgeving en het gemeen recht betreffende 
de veiligheid en het aanbod van goederen aan consumenten. 
Opiniepeiling 
27. Verzocht wordt om opinies en commentaar betreffende alle aspecten van 
de in paragraaf 3 vermelde voorstellen, in het bijzonder meningen inzake de 
wettelijke en andere effecten en de te verwachten voordelen, lasten en kosten 
die zouden voortvloeien uit de tenuitvoerlegging van de voorsteilen in hun 
huidige vorm. 
Met Ino van de uitwerking OP het zakenleven 
28. BIJ het overwegen van voorstellen voor nieuwe wetgeving hecht de 
regering groot belang aan de mening van de zakenwereld betreffende de impact 
die het voorstel kan hebben op het zakenleven. Om deze impact te meten wordt 
voor elk voorstel een Compliance Cost Assessment (CCA, bestek van de kosten 
van nakoming van de wetgeving) opgesteld, dat desgewenst aan de zakenwereld 
ter beschikking wordt gesteld. Het zou dus, wanneer men zijn opinie geeft 
over de in dit document beschreven voorstellen, bijzonder nuttig zijn als 
adviseurs uit de zakenwereld eventuele bijkomende direkte en indirekte kosten 
(periodieke of eenmalige) zouden kunnen aanwijzen en berekenen, waarvoor hun 
bedrijf - of hun bedrijfstak - naar hun verwachting zou komen te staan als 
gevolg van de uitvoering van de voorstellen. 
29. Als voorbeeld van periodieke kosten zijn o.a. benodigd extra 
administratief personeel en verbruiksgoederen, en van eenmalige kosten 
investering in nieuwe computersystemen en andere kapitaal-investeringen te 
noemen. De adviseurs wordt verzocht aan te geven of de door hen genoemde 
kosten alleen maar worden overgebracht van de ene partij naar de andere, 
- 17 -
bij voorbeeld: de nieuwe aansprakelijkheid die bij de detaillist zou komen te 
berusten indien hij samen met de garantiegever hoofdelijk en gezamenlijk 
aansprakelijk zou worden gesteld voor de fabrieksgarantie. 
inzending van opinies 
30. Schriftelijk commentaar wordt vóór vrildao 30 oktober 1992 ingewacht 
bij: 
David Legg 
Consumer Affairs Division 3A 
Department of Trade and Industry 
Room 413 
10 - 18 Victoria Street 
London 
SW1H ONN 
Telefoon nr. 071 215 3325 of 071 215 3337 
CONSUMER AFFAIRS DIVISION 
DEPARTMENT OF TRADE AND INDUSTRY 
20 FEBRUARI 1992 
- 18 
BIJLAGE 
Voorgestelde wijziging op artikel 14. lid 2. alsmede artikel 34 en 35 van de 
Sale of Goods Act van 1979 
14 - (2) Wanneer de verkoper in een transactie goederen verkoopt, bestaat 
de stilzwijgende voorwaarde dat de goederen die via de overeenkomst worden 
geleverd van bevredigende kwaliteit zijn. 
(2A) Ten dienste van deze wet zijn goederen van bevredigende kwaliteit, 
indien zij voldoen aan de norm die een redelijk persoon als bevredigend zou 
beschouwen, rekening houdende met elke mogelijke beschrijving van de 
goederen, de prijs (indien relevant) en alle andere relevante omstandigheden. 
(2B) Ten dienste van deze wet omvat de kwaliteit van goederen ook de staat 
en conditie waarin zij verkeren, en hieronder volgen (onder andere) condities 
die, in toepasselijke gevallen, aspecten zijn van de kwaliteit van goederen -
a) geschiktheid voor alle doeleinden waartoe dit type goederen gewoonlijk 
worden geleverd, 
b) uiterlijk en afwerking, 
c) vrijheid van kleine gebreken, 
d) veiIigheid, en 
e) duurzaamheid. 
(2C) De in lid 2, hierboven, aangeduide voorwaarde is niet van toepassing 
op enige omstandigheid die de kwaliteit van de goederen minder dan 
bevredigend maakt -
a) waarop speciaal de aandacht van de koper wordt gevestigd voordat 
de overeenkomst tot stand komt, 
19 
b) die bij inspectie van de goederen door de koper vóór de 
overeenkomst redelijkerwijs aan het licht zou moeten komen, of 
c) - in het geval van een overeenkomst tot verkoop bij monster - die 
duidelijk had moeten worden bij een gemiddelde inspectie van het monster. 
34. [(1) Where goods are delivered ... overeenkomst. 
(2)] 
wordt vervangen door: 
Tenzij anders overeengekomen, wanneer de verkoper offerte doet voor de 
levering van goederen aan de koper, is hij desgewenst gehouden, de koper een 
redelijke gelegenheid te geven om de goederen te inspecteren, ten einde te 
verifiëren of deze conform de overeenkomst zijn en, in het geval van een 
overeenkomst voor verkoop bij monster, om de totale levering met het monster 
te verge I ijken. 
35 - (1) De koper wordt geacht de goederen aanvaard te hebben [when he 
intimates ... rejected them. 
(2)] 
afhankelijk van punt (2) hieronder -
(a) wanneer hij de verkoper laat weten dat hij ze heeft aanvaard, of 
(b) wanneer de goederen bij hem zijn afgeleverd en hij enige daad 
begaat die onverenigbaar is met het eigenaarschap van de 
verkoper. 
20 -
(2) Wanneer goederen aan de koper zijn geleverd zonder dat hij ze vooraf 
heeft geïnspecteerd, wordt hij niet geacht deze te hebben aanvaard onder punt 
(1) hierboven, alvorens hij een redelijke gelegenheid heeft gekregen tot 
inspectie, ten einde -
(a) te kunnen verifiëren of zij conform zijn met de overeenkomst, en 
(b) in geval van verkoop bij monster, de totale levering met het 
monster te kunnen vergelijken. 
(3) Wanneer de koper een overeenkomst afsluit als consument of (in 
Schotland) de koopovereenkomst een consumentenovereenkomst is, kan de koper 
zijn recht om zich te beroepen op punt (2) hierboven, noch door overeenkomst, 
noch door verklaring van afstand of op enige andere wijze, verliezen. 
(4) De koper wordt eveneens geacht de goederen te hebben aanvaard wanneer 
hij, na verloop van een redelijke termijn, de goederen onder zich houdt 
zonder de verkoper ervan te verwittigen dat hij ze heeft geweigerd. 
(4A)* De doorslaggevende kwesties bij de bepaling van de doelstellingen 
van punt (4) hierboven of een redelijke termijn is verstreken, omvatten ook 
de vraag of de koper een redelijke gelegenheid heeft gekregen om de goederen 
te inspecteren voor het in punt (2) hierboven aangegeven doel. 
(5) De koper wordt uit hoofde van dit punt niet geacht de goederen te 
hebben aanvaard, enkel omdat (bij voorbeeld) -
(a) hij vraagt om, dan wel instemt met, reparatie via of uit hoofde 
van een regeling met de verkoper, 
of 
(b) de goederen worden geleverd aan een ander, uit hoofde van een 
doorverkoop- of andere regeling. 
De toevoeging van uit punt geschiedt op voorstel van de regering 
- 21 -
(6) Wanneer de overeenkomst de verkoop van goederen omvat die een of meer 
handeIseenheden vormen, wordt een koper die enige goederen van een eenheid 
aanvaardt, geacht alle goederen die de eenheid vormen te hebben aanvaard. 
In dit punt wordt onder "handeIseenheld" verstaan: een eenheid waarvan de 
verdeling zou leiden tot een materiële achteruitgang van de waarde van de 
goederen of de aard van de eenheid. 
(7) Paragraaf 10 van Punt 1 hieronder is~van-toepassing in verband met 
overeenkomsten die vóór 22 april 1967 of (in toepassing van deze wet op 
Noord-Ier land) 28 juli 1967 waren opgemaakt. 
35A - (1) Indien de koper -
a) het recht heeft, de goederen te weigeren wegens een inbreuk door 
de verkoper die een deel of het geheel daarvan betreft, maar 
b) sommige van de goederen aanvaardt, waaronder, indien sommige 
goederen niet betroffen zijn door de inbreuk, al deze goederen, 
verliest hij door het aanvaarden daarvan niet zijn recht om de rest te 
weigeren. 
(2) In het geval dat de koper het recht heeft, een dee laf lever ing van 
goederen te weigeren is punt (1) hierboven van toepassing alsof verwijzingen 
naar de goederen verwijzingen waren naar de in deze dee laf lever ing omvatte 
goederen. « 
(3) Ten dienste van punt (1) hierboven zijn goederen betroffen door 
inbreuk, indien zij door die inbreuk niet conform de overeenkomst zijn. 
(4) Dit artikel is van toepassing tenzij een bedoeling van het tegendeel 
voorkomt in de overeenkomst, of daaruit is op te maken. 
BIJLAGE VI 
ENKELE ILLUSTRATIEVE GEVALLEN VAN CONSUMENTENPROBLEMEN 
IN VERBAND MET GARANTIE EN SERVICE NA VERKOOP 
1. In het kader van één der door de Commissie van.de,,Euxope^e__Gejne^nschappjen 
in een aantal Lid-Staten ontwikkelde„projecten inzake ..,de_tgegang tot_de 
rechtsgang behandeld geval "(Grieken 1 a_n d) 
De heer X koopt de auto van zijn dromen in een officieel erkende garage. De 
volgende dag blijkt dit echter het begin van een nachtmerrie te zijn. De 
heer X ontdekt meerdere gebreken aan zijn auto. Hij richt zich tot zijn 
verkoper die probeert de gebreken te herstellen. Ondanks zijn 
reparatiepogingen blijven de gebreken bestaan en komen er zelfs nieuwe 
gebreken aan het licht. De heer X zoekt steun bij het plaatselijke bureau 
voor consumentenhulp. Naar aanleiding van het aldaar verkregen advies laat 
de heer X een expertise uitvoeren. Zich baserend op het expertiserapport 
schrijft de heer X een brief naar zijn verkoper en naar de regionale 
distributeur van het merk waarin hij om een andere auto vraagt. Deze 
brieven blijven onbeantwoord. Het "bureau" schrijft een eensluidende brief 
aan de verkoper, de landelijke distributeur en de fabrikant. De regionale 
distributeur antwoordt dat hij bereid is de zaak te bespreken om een 
oplossing te vinden. Hij weigert echter de auto te vervangen en stelt voor 
opnieuw te proberen de auto te repareren. Er wordt een rechtsvordering 
ingesteld met steun van het "bureau". De zaak wordt gepubliceerd in het 
blad van de plaatselijke consumentenbond. Uiteindelijk gaat het bedrijf 
ermee akkoord de auto te vervangen. 
2. Door een lid van het Europese Parlement aan het BEUC (Bureau Européen des 
Unions des Consommateurs - E uropees Bureau van Consumentenunies) 
toegezonden klacht 
Mevrouw Z, woonachtig in het Verenigd Koninkrijk, bestelt bij A, het Britse 
filiaal van de Duitse producent B, een keuken uit de catalogus. Dit filiaal 
bestelt de -keuken bij C, plaatselijk distributeur van B. De keuken wordt 
rechtstreeks uit Duitsland verzonden en ingepakt afgeleverd. Mevrouw Z 
betaalt de rekening en inspecteert het meubel pas later. Daarbij stelt zij 
vast dat de kleuren van het meubel gebreken vertonen en niet overeenkomen 
met de verwachte kwaliteit. 
A schuift de verantwoordelijkheid door naar C. Deze erkent dat het meubel 
gebreken vertoont maar verklaart niet in staat te zijn om een oplossing te 
vinden, temeer daar mevrouw Z met hem geen enkele overeenkomst heeft, doch 
alleen met A. Mevrouw Z schrijft aan B (Duitse moederfirma die het goed 
heeft gefabriceerd en verzonden), maar krijgt helemaal geen antwoord. 
3. Rechtstreeks tot het BEUC gerichte klacht 
De heer Y, woonachtig in een Lid-Staat, koopt een draagbare computer in de 
belastingvrije winkel van een luchthaven in een andere Lid-Staat. Na 
terugkeer in zijn woonplaats begint hij de computer te gebruiken. Enige 
dagen later raakt hij alle inmiddels ingevoerde gegevens kwijt. Onderzoek 
toont aan dat de computer een gebrek heeft, üe heer Y neemt contact op met 
de verkoper en stelt deze voor de verkoop ongedaan te maken (terugzending 
van de computer en terugbetaling van de prijs). De verkoper weigert dit en 
verwijst naar de 'algemene verkoopvoorwaarden' die op de achterzijde van de 
factuur staan afgedrukt en volgens welke de 'gekochte goederen noch worden 
teruggenomen, noch geruild'. De heer Y wendt zich tot een juridisch 
adviseur, maar deze verklaart niet in staat te zijn de heer Y over zijn 
rechten in te lichten: hij bezit geen enkele kennis van het nationale recht 
dat in dit geval van toepassing is. 
4. Rechtstreeks tot het BEUC gerichte klacht op advies van de plaatseli.ike 
consumentenvereniging 
Mevrouw W, woonachtig in Lid-Staat A, koopt in Lid-Staat B een volledig 
porseleinen tafelservies van een bepaald merk dat in Lid-Staat C is 
vervaardigd. Dit servies is verkocht met de garantie dat gedurende een 
bepaalde periode 'onderdelen worden vervangen'. Een jaar nadat deze 
garantietermijn is verlopen, breken de kinderen van mevrouw W de mooie 
melkkan van dit servies. Mevrouw W schrijft achtereenvolgens aan haar 
verkoper in Lid-Staat B, de producent in Lid-Staat C en aan de 
vertegenwoordiger van de producent op het grondgebied van de Lid-Staat A. 
Het blijkt echter onmogelijk de melkkan te vervangen: de producent heeft de 
fabricage van dit onderdeel gestopt en het is ook niet meer in voorraad. 
Mevrouw W wenst te weten wat de waarde van haar garantie is, welke wet van 
toepassing is en wat zij moet doen om vergoeding te krijgen. 
5. Aan het Belgische Ministerie van Economische zaken gerichte klacht met 
kopie aan de diensten van de Commissie 
De heer V, tijdelijk in België woonachtig Frans onderdaan, koopt een 
multistandaard Pal/Secam kleurentelevisie in een winkel die tot een 
supermarktketen behoort. De heer V verkrijgt van de verkoper de bevestiging 
dat dit toestel ook in Frankrijk, waarheen hij binnenkort zal terugkeren, 
zal werken. 
Zeven maanden later keert de heer V naar Frankrijk terug. Het 
televisietoestel werkt niet meer. De heer V zoekt een erkend 
vertegenwoordiger van het merk en laat het toestel daar voor reparatie 
achter. Enige weken later wordt het toestel bij hem terugbezorgd met de 
opmerking: "het betreft hier een Secamsysteem voor de landen van het 
Oostblok; gebruik van het toestel in Frankrijk is onmogelijk". De heer V 
tracht zijn verkoper te bereiken, maar de desbetreffende winkel is 
opgehouden te bestaan. Na enig speurwerk slaagt de heer V erin, telefonisch 
contact op te nemen met de hoofdzetel van de keten in België die belooft 
hem terug te bellen. Een maand later, zonder enig verder nieuws, schrijft 
de heer V aan de regionale verantwoordelijke van de keten in België. Geen 
enkele reactie van de onderneming. Enige weken daarna schrijft de heer V 
opnieuw een brief, ditmaal aangetekend verzonden. Daar antwoord uitblijft, 
benut de heer V een reis naar België om persoonlijk contact met deze 
verantwoordelijke op te nemen. Volgens deze valt het probleem niet meer 
onder de verantwoordelijkheid van het bedrijf ... omdat de garantie 
inmiddels is verstreken. 
6. In het kader van één der doordeCommissie van de Europese Gemeenschappen 
in een aantal Lid-Staten ontwikkelde projecten inzake de toegang tot de 
rechtsgang behandeld geval (Ierland) 
Mevrouw I koopt een wasmachine met een garantie van één jaar. Zes maanden 
na aankoop doet zich de eerste storing voor: het is onmogelijk om de deur 
te openen na de wasgang. De technische dienst die de service dient te 
verlenen, wordt te hulp geroepen maar deze verschijnt pas 7 dagen later. In 
de tussentijd blijft het wasgoed in de machine. Enige weken later herhaalt 
de geschiedenis zich. Deze keer duurt het echter 10 dagen voordat de 
technische dienst komt opdagen. Mevrouw I heeft geen vertrouwen meer in 
haar machine en is teleurgesteld over de service. Zij besluit daarom de 
koop ongedaan te maken en wil de betaalde prijs terugontvangen. Mevrouw I 
legt het geval voor aan de plaatsdelijke consumentenorganisatie die met de 
verkoper contact opneemt. Nadat deze eerst een verlenging van de 
garantieperiode met een jaar heeft aangeboden, is hij bereid de verkoop 
ongedaan te maken maar wil de prijs terugbetalen door middel van een 
tegoedbon. Mevrouw I weigert deze oplossing omdat zij bij deze verkoper 
geen nieuwe machine meer wil kopen. Na aandringen van de 
consumentenorganisatie wordt het geval tenslotte ten gunste van mevrouw I 
geregeld. 
7. Schoolvoorbeeld ter illustratie van de problemen die het gevolg zijn van 
het gebrek aan harmonisatie van de wettelijke garantie enerzijds en het 
ontbreken van een werkelijke communautaire Europese garantie anderzijds 
De heer H woont in Straatsburg. Daar hij van de voordelen van de interna 
markt wil profiteren, besluit hij een magnetronoven te kopen in een 
supermarkt in Kehl, aan de overkant van de rivier en ... van de grens. Het 
gaat hier om een in Frankrijk gefabriceerde oven die in Duitsland goedkoper 
verkocht blijkt te worden. Deze oven heeft een fabrieksgarantie met een 
geldigheidsduur van een jaar. De heer H vraagt of deze garantie "in heel 
Europa" geldig is en sluit, na in dit opzicht gerustgesteld te zijn, de 
koop en keert naar huis terug. Acht maanden na aankoop komt eren 
fabricagefout aan het licht en houdt de oven op te werken. De heer H 
besluit zich tot zijn verkoper te wenden om ofwel van de handelsgarantie, 
dan wel van de wettelijke garantie gebruik te maken. Desalniettemin deelt 
zijn verkoper hem mede dat hij zich voor de handelsgarantie tot de 
technische dienst van de producent dient te wenden en dat de wettelijke 
garantie niet meer van toepassing is omdat de Duitse wet deze garantie tot 
6 maanden na de aankoop beperkt. De heer H wendt zich derhalve tot de 
technische dienst van het merk, maar deze weigert de garantie uit te 
voeren: immers, de garantie die de heer H geniet, is weliswaar buiten 
Duitsland geldig, maar "volgens de in het land van gebruik overeengekomen 
voorwaarden". Het land van gebruik is Frankrijk en het blijkt dat dit merk 
in dat land slechts een garantie van 6 maanden biedt. Aldus is de heer H 
van alle bescherming verstoken. Immers: 
als hij het produkt in Frankrijk had gekocht, had hij ten opzichte van 
de verkoper en zelfs van de fabrikant aanspraak kunnen maken op de 
wettelijke garantie; 
als hij geen vertrouwen had gehad in de zogenaamde "Europese garantie", 
had hij van te voren inlichtingen kunnen inwinnen over eventuele 
verschillen tussen de garantievoorwaarden. 
ISSN 0254-1513 
COM (93) 509 def. 
DOCUMENTEN 
NL io 
Catalogusnummer : CB-CO-93-554-NL-C 
ISBN 92-77-60119-1 
Bureau voor offîdêle publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-p85 Luxemburg