A4-0386/96

Resolutie over het Speciaal Verslag nr. 2/96 van de Europese Rekenkamer over de rekeningen van de vertegenwoordiger en het bestuur van de Europese Unie te Mostar (EUAM), vergezeld van de antwooorden van de Commissie en de vertegenwoordiger in Mostar (C4-0513/96)

Het Europees Parlement,

- gezien het Speciaal Verslag nr. 2/96 van de Europese Rekenkamer over de rekeningen van de vertegenwoordiger en het bestuur van de Europese Unie te Mostar (EUAM), vergezeld van de antwoorden van de Commissie en de vertegenwoordiger in Mostar (C4-0513/96) ((PB C 287 van 30.09.1996, blz. 1.)),

- gelet op artikel 188 C, lid 4, en artikel 206, lid 1 van het EG-Verdrag,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 oktober 1994 over de financiering van het GBVB ((PB C 323 van 21.11.1994, blz. 72.)),

- onder verwijzing naar het verslag van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole over de ad hoc delegatie naar Mostar van 26 t/m 29 maart 1995 (PE 212.233),

- gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole (A4-0386/96),

A. overwegende dat de wederopbouw van een vreedzame multi-etnische leefgemeenschap in Bosnië-Herzegovina ook met internationale hulp een langdurig en moeizaam proces zal zijn,

B. overwegende dat Mostar van essentieel belang is voor een vreedzaam samenleven, niet alleen in Bosnië-Herzegovina, maar in geheel Europa,

C. overwegende dat de wederopbouw in Mostar niet los van de problemen van het gehele vredesproces in het voormalige Joegoslavië kan worden gezien,

D. overwegende dat voor het bestuur van de stad Mostar door de Europese Unie (EUAM) een bedrag van in totaal 144 miljoen ecu beschikbaar is gesteld, waarvan 127 miljoen uit de EG-begroting en het resterende bedrag uit rechtstreekse bijdragen van de lid-staten afkomstig waren,

E. het betreurend dat het ambitieuze doel van een werkelijke politieke hereniging van de stad met een uniform bestuur, een gemeenschappelijke politie en volledige bewegingsvrijheid voor de bewoners tot nog toe niet kon worden bereikt,

F. ervan overtuigd dat de grote inzet aan personeel en financiële middelen voor Mostar desondanks gerechtvaardigd is geweest, omdat sneller dan elders in Bosnië-Herzegovina een einde kon worden gemaakt aan de gewapende conflicten en met de wederopbouw en de normalisering van de economische bedrijvigheid kon worden begonnen,

G. overwegende dat het bestuur van Mostar door de Europese Unie als belangrijk politiek signaal heeft gefungeerd, omdat hierdoor de wil van de Europese bevolking tot uitdrukking werd gebracht in het conflict in het voormalige Joegoslavië na een fase van beschamende verscheurdheid en onvermogen tot handelen nu gezamenlijk op te treden,

H. overwegende dat het ondanks alle tegenslag een politiek juiste beslissing is geweest om door middel van een in het oog springende maatregel met een vooraanstaand persoon aan de top een gezicht te geven aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB),

I. overwegende dat de taak van het EU-bestuur door een hele reeks nalatigheden en gebreken bij de voorbereiding en in de besluitvormings- en beheersstructuur onnodig is bemoeilijkt en het ten dele slechts op gelukkig toeval berust dat deze taak hierdoor niet op een mislukking is uitgelopen,

J. het betreurend dat na de aanvallen op de EU-bestuurder naar aanleiding van zijn scheidsrechterlijke uitspraak over de verdeling van de stad in verschillende zones, bij de onderhandelingen in Rome ook de lokale Kroatische politici rond de tafel waren genodigd die verantwoordelijk waren voor deze aanvallen, hetgeen er ten slotte tot leidde dat de heer Koschnik op 26 februari 1996 zijn functie neerlegde,

K. overwegende dat Sir Martin Garrod als bijzonder gevolmachtigde belast is met de taak om vóór eind 1996 voor een geleidelijke overdracht van de door de EU- vertegenwoordigers waargenomen bevoegdheden aan het onlangs gekozen gezamenlijke gemeentebestuur te zorgen,

L. overwegende dat het op grond van het Speciaal Verslag van de Europese Rekenkamer nu reeds nodig lijkt een reeks conclusies te trekken, die niet alleen voor de verdere maatregelen in Bosnië-Herzegovina zelf van belang zijn, maar ook voor de toekomstige vormgeving van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, met inbegrip van de financiële en administratieve aspecten,

1. stelt met voldoening vast dat het verslag van de Rekenkamer ondanks kritische opmerkingen met betrekking tot bepaalde details over het geheel gezien tot een positief oordeel komt over het bestuur van Mostar door de Europese Unie;

2. dankt de leden van het EU-bestuur van Mostar en met name de eerste bestuurder, Hans Koschnick, voor hun onvermoeibare en moedige arbeid en hun persoonlijke inzet;

3. betreurt het dat Hans Koschnick niet op ieder moment de volledige en onbegrensde politieke rugdekking van het voorzitterschap van de Raad en de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU had;

4. stelt vast dat de Raad heeft verzuimd in een duurzame en doeltreffende structuur voor de begeleiding van het gemeenschappelijk optreden te voorzien, en dat het om de zes maanden wisselende voorzitterschap van de Raad en de ter ondersteuning hiervan bedoelde werkgroep, bestaande uit gevolmachtigden van de lid-staten, het door de Raad aan hen toevertrouwde toezicht op het gemeenschappelijk optreden blijkbaar niet aankonden,

5. stelt vast dat de Raad heeft verzuimd de EU-bestuurder te voorzien van de politionele macht die nodig was geweest om zijn beslissingen op doeltreffende wijze af te dwingen;

6. betreurt het dat de Raad de bestuurder geen recht van inspraak bij de selectie van het leidinggevend team van het bestuur heeft gegeven en dat proportie-overwegingen tussen de lid-staten tot een gecompliceerde organisatorische structuur van het bestuur van Mostar door de EU hebben geleid;

7. betreurt het dat de Raad bij de procedure van tranchegewijze uitbetaling van middelen uit de Gemeenschapsbegroting is gebleven, hoewel met het Spaanse voorzitterschap was overeengekomen deze aanpak te laten varen, en roept de Raad op deze afspraak voortaan na te komen, om onnodige vertraging en gecompliceerde en moeilijk te controleren beheersprocedures te voorkomen;

8. stelt vast dat is nagelaten, van meet af aan te voorzien in een uniforme financiële procedure met een geïntegreerd systeem voor de financiële boekhouding en verslaglegging over het gebruik van de begrotingsmiddelen en daarvoor voldoende en gekwalificeerd personeel beschikbaar te stellen, hetgeen in de beginfase tot een hele reeks onvolkomenheden in het financieel beheer heeft geleid, die de doeltreffendheid van het bestuur van Mostar door de EU echter gelukkig niet blijvend hebben geschaad;

9. ziet zich door het verslag van de Rekenkamer gesterkt in zijn opvatting dat er momenteel op het vlak van het GBVB sprake is van een lacune in de verdragen, die tot een gevaarlijke vervaging van de bevoegdheden tussen Raad en Commissie heeft geleid en die ook het recht van het Parlement aantast om de Commissie in het kader van de kwijtingsprocedure onbegrensd ter verantwoording te roepen;

10. ziet zich door het verslag van de Rekenkamer gesterkt in de overtuiging dat er een interinstitutionele overeenkomst nodig is om adequate participatie van het Parlement in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te garanderen;

11. dringt erop aan dat de begeleiding van en de controle op het gemeenschappelijk optreden voortaan vanaf het moment van de besluitneming volledig door de Europese Commissie worden uitgevoerd, om de continuïteit en doeltreffendheid ervan te waarborgen;

12. ziet zijn eis gestaafd dat het gemeenschappelijk optreden voortaan van meet af aan uit de Gemeenschapsbegroting moet worden gefinancierd, onder volledige toepassing van de in het Verdrag genoemde financiële bepalingen en met naleving van het Financieel Reglement;

13. roept de lid-staten dringend op lering te trekken uit de ervaringen opgedaan met het gemeenschappelijk optreden in Mostar en beveelt ze aan een snel te mobiliseren personeelsreserve voor het GBVB ten behoeve van het gemeenschappelijk optreden in te richten en een voorbereidingsgroep te vormen die onder de bevoegdheid van de Commissie valt en die op basis van de tot dusver opgedane ervaringen met het gemeenschappelijk optreden procedures uitwerkt aan de hand waarvan een gemeenschappelijk optreden, zodra daartoe is besloten, in organisatorisch en financieel opzicht zo vlot en soepel mogelijk kan worden opgestart en uitgevoerd;

14. roept de Commissie op gebruik te maken van haar rechten krachtens artikel J. 8, lid 3, van het EU-Verdrag en voorstellen te ontwikkelen voor nieuw gemeenschappelijk optreden in het voormalige Joegoslavië; dit zou bijvoorbeeld betrekking kunnen hebben op de terugkeer van vluchtelingen of de opbouw en ondersteuning van onafhankelijke media;

15. roept het voorzitterschap van de Raad op een verslag over het gemeenschappelijk optreden in Mostar aan het Parlement voor te leggen en zich uit te spreken over het Speciaal Verslag van de Rekenkamer;

16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lid-staten, de secretaris-generaal van de WEU en de verdragsluitende partijen bij de overeenkomst over het bestuur van Mostar door de Europese Unie.