31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/135 
Advies over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot wijziging van Beschikking 
89/118/EEG betreffende een Europees plan ter stimulering van de economische wetenschap 
(1989-1992) (SPES) 
(90/C 332/38) 
De Raad heeft op 18 juni 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 Q, 
lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het 
Economisch en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 6 september 1990 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Velasco Mancebo. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 279e zitting (vergadering van 
19 september 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goed­
gekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. De Raad heeft op 13 februari 1989 per beschik­
king een Europees plan ter stimulering van de economi­
sche wetenschap (1989-1992) (SPES) (J) vastgesteld, dat 
tot doel heeft een netwerk voor samenwerking en uit­
wisseling van bijzonder gekwalificeerde economen in 
de Gemeenschap te creëren. 
1.2. De maatregelen in het kader van het SPES-pro-
gramma hebben de volgende specifieke doelstellingen: 
— het stimuleren van de mobiliteit van economen van 
de Gemeenschap alsmede van de samenwerking in 
gemeenschappelijke onderzoeksprojecten of -net­
werken door onderzoekers van de lid-staten van de 
Gemeenschap, 
— het verbeteren van de opleiding, door promovendi 
en onderzoekers van de lid-staten van de Gemeen­
schap ertoe aan te zetten hun werkzaamheden voort 
te zetten aan andere universiteiten en onderzoeks­
centra van de Gemeenschap dan die van hun land 
van herkomst, 
— het aanmoedigen van jonge economen om naar de 
Gemeenschap terug te keren nadat zij enige tijd 
werkzaam zijn geweest in belangrijke onderzoeks­
centra in landen die niet tot de Gemeenschap beho­
ren, en 
— het bevorderen en steunen van de uitwisseling van 
kennis en informatie op het gebied van de economi­
sche wetenschap tussen onderzoekers uit de lid­
staten van de Gemeenschap. 
1.3. Het programma wordt ten uitvoer gelegd bij 
wege van steunmaatregelen t.b.v. onderzoekers, teams 
en onderzoekscentra (beurzen, onderzoekstoelagen, 
subsidies voor multinationale onderzoeksnetwerken of 
-projecten, of subsidies voor opleidingscursussen van 
hoog niveau). Ook is het de bedoeling, het verrichten 
van enquêtes en studies, alsmede de toegang tot data­
banken te vergemakkelijken. 
(*) PB nr. L 44 van 16. 2. 1989, blz. 43. 1.4. Met de goedkeuring van het — experimentele 
— SPES-programma (oorspronkelijk budget 6 miljoen 
Ecu) heeft een uitbreiding plaatsgevonden van doelstel­
lingen en maatregelen in het kader van het laatstelijk 
op 29 juni 1988 (2) vastgestelde plan ter stimulering 
van de internationale samenwerking en uitwisseling ten 
behoeve van de Europese onderzoekers, dat beperkt 
was tot de exacte en natuurwetenschappen. 
1.5. Deze initiatieven hebben algemeen tot doel, de 
efficiency van het wetenschappelijk en technisch po­
tentieel van de Gemeenschap te verbeteren ten behoeve 
van alle lid-staten en op termijn bij te dragen tot de 
opbouw van een werkelijke Gemeenschap van onder­
zoekers binnen een Europese ruimte zonder grenzen. 
1.6. Het Comité heeft in zijn advies van 28 september 
1988 (3) ingestemd met het SPES-programma, en zich 
op het standpunt gesteld dat het programma, ondanks 
de beperkte doelstellingen, uiteindelijk zal bijdragen tot 
een versterking van het Europese potentieel op het 
gebied van de economische wetenschap, met name door 
een betere interactie van onderzoeksresultaten. Het 
heeft toen ook erkend dat de door de Commissie voor­
gestelde activiteiten gegrond zijn. 
1.7. Het onderhavige voorstel, waarmee een extra 
bedrag van 4 miljoen Ecu voor het SPES-programma 
wordt uitgetrokken en tevens de bestreken onderzoeks­
gebieden worden uitgebreid, berust op een tweeledige 
constatering van de Commissie: 
— de beschikbare financiële middelen zijn volstrekt 
ontoereikend om in de behoeften te voorzien, het­
geen ertoe heeft geleid dat een groot aantal steun­
aanvragen, ondanks de kwaliteit van de meerder­
heid van deze aanvragen, moest worden afgewezen, 
— er is onvoldoende of geen rekening gehouden met 
bepaalde onderzoeksgebieden, onder meer de 
evaluatie van de economische gevolgen van nieuwe 
technologie of de economische betrekkingen tussen 
West- en Oost-Europa. 
(2) SCIENCE-programma (1988-1992) (PB nr. L 206 van 
30. 7. 1988, blz. 34). 
(3) PB nr. C 318 van 12. 12. 1988, blz. 23. 
Nr. C 332/136 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité herhaalt zijn instemming met het 
SPES-programma en hecht zijn goedkeuring aan het 
onderhavige voorstel voor een beschikking. Het wil 
hierbij evenwel de volgende kanttekeningen maken. 
2.2. Op 31 mei 1990 waren voor de tenuitvoerlegging 
van het SPES-programma overeenkomsten voor de uit­
voering van dertig projecten voor gemeenschappelijk 
onderzoek of onderzoek in het kader van netwerken 
gesloten; hiermee was een bedrag van bijna 2 miljoen 
Ecu gemoeid en er waren circa tweehonderd onderzoe­
kers bij betrokken. Verder waren tot die datum veertien 
beurzen toegekend. 
2.3. Het Comité beseft dat in dit stadium nog geen 
conclusies kunnen worden getrokken m.b.t. de verwe­
zenlijking van de doelstellingen van SPES en dat niet 
mag worden vooruitgelopen op de resultaten van de 
evaluatie van het programma, die volgens de Beschik­
king van de Raad pas in 1991 zal plaatsvinden. Toch 
stelt het op basis van de verkregen aanvullende informa­
tie vast dat de geografische spreiding van deze overeen­
komsten niet evenwichtig is. In verband met de doelstel­
lingen van het regionaal beleid is het zorgwekkend dat 
onder meer juist de lid-staten met de grootste achter­
standsituatie hierdoor worden benadeeld. 
2.4. Het Comité wijst er met name op dat in de 
bijlage bij de bedoelde Beschikking van de Raad over 
het SPES-programma het volgende wordt gezegd: 
„Wanneer er sprake is van vergelijkbare weten­
schappelijke en technische kwaliteit, zal bijzondere 
aandacht worden geschonken aan projecten waar­
mee de ongelijkheden in wetenschappelijke en tech­
nische ontwikkeling tussen de lid-staten kunnen 
worden verkleind en die derhalve zullen bijdragen 
tot de economische en sociale samenhang binnen de 
Europese Gemeenschap." 
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. 2.5. Verder herinnert het Comité eraan dat de bij­
drage tot de versterking van de economische en sociale 
samenhang in de Gemeenschap één van de se­
lectiecriteria bij communautaire onderzoeks­
maatregelen en één van de maatstaven bij de beoorde­
ling van specifieke programma's is. Daarom dringt het 
Comité er bij de Commissie op aan, een eind te maken 
aan de hierboven beschreven situatie; het verwacht dat 
het voor het SPES-programma uit te trekken extra 
bedrag van 4 miljoen Ecu in de eerste plaats zal worden 
gebruikt om meer evenwicht aan te brengen in de 
geografische spreiding van de overeenkomsten zonder 
dat daarbij de nagestreefde wetenschappelijke en techni­
sche kwaliteit uit het oog wordt verloren. 
2.6. Het Comité herhaalt de voorstellen die het in 
zijn advies over het SPES-programma heeft gedaan en 
onderstreept dat deze experimentele fase zou moeten 
worden gebruikt voor: 
— het vaststellen van criteria en middelen voor het 
inventariseren van de mogelijkheden die op econo­
misch gebied in de Gemeenschap voorhanden zijn, 
zodat overlappingen kunnen worden voorkomen, 
profijt wordt getrokken van ervaringen en de basis 
wordt gelegd voor toekomstige samenwerking, 
— het stimuleren van een discussie op Europese schaal 
met alle betrokken kringen over de voornaamste 
sociaal-economische problemen van de Europese 
Gemeenschap, waardoor bepaald kan worden wel­
ke onderzoeksgebieden het meest relevant zijn en 
welke vakken in de programma's van het mid­
delbaar en het universitair onderwijs van alle lid­
staten opgenomen moeten worden. 
2.7. Het Comité wijst de Commissie nog eens op dit 
tweeledige verzoek en dringt erop aan dat zij zowel bij 
de tussentijdse herziening van het SPES-programma als 
bij de evaluatie van de resultaten ervan aangeeft welke 
maatregelen zij heeft genomen om hieraan gevolg te 
geven. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE