Nr. C 160/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
naar wetenschappelijke literatuur) van het Commissievoorstel. Het voorstel in par. 8 a) iii) (bescherming van 
de specialiteit gedurende 10 jaar) draagt volgens het Comité bij tot een betere bescherming van research. De 
farmaceutische industrie in Europa kan zich tegenover haar Amerikaanse en Japanse concurrenten in de 
toekomst namelijk alleen maar met behulp van haar researchcapaciteit staande houden. 
Dit onderzoek is buitengewoon onzeker en vergt 10 a 12 jaar en het gerealiseerde produkt is: 
— ofwel geoctrooieerd, en dan moet de uitvinder in slechts 8 jaar trachten de aanzienlijke researchkosten eruit 
te halen (50 a 100 miljoen Ecu), terwijl de normale tijdsduur 20 jaar vanaf de octrooiaanvraag 
bedraagt; 
— ofwel niet geoctrooieerd of niet octrooieerbaar, hetgeen dikwijls het geval kan zijn bij biotechnologie; toch 
moet de ondernemer die dergelijke investeringen heeft gedaan, het produkt een tijd lang alleen op de markt 
kunnen brengen. Dit is de bedoeling van de Commissie, die een bepaalde wachttijd voor de tweede 
aanvrager wil invoeren, tenzij de uitvinder met deze tweede aanvraag akkoord gaat. 
Deze oplossing is stellig redelijk te noemen wanneer men denkt aan de aanzienlijke waarde van het dossier dat de 
vergunning verlenende instantie in handen heeft. Dit kan niet zonder tegenprestatie in handen worden gegeven van 
een imitator, omdat anders alle research in Europa met onmiddellijke ingang zal worden stopgezet. 
Wat het mogelijk hieruit voortvloeiende monopolie betreft, kan worden gesteld dat de normale octrooiregeling 
(excl. de tijdsduur) van toepassing is. De aanvrager dient voorts aan de mededingingsvoorschriften van de 
Gemeenschap en de nationale wetgevingen dienaangaande te beantwoorden. 
Voor het overige stemt het Comité in met iedere maatregel waarmee het verslavingsgevaar wordt bestreden." 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 45 
Tegen: 58 
Onthoudingen: 9. 
Advies inzake prioriteiten voor onderzoeksinitiatieven van de Gemeenschap: de komende 
herziening van het kaderprogramma voor wetenschappelijke en technologische activiteiten 
van de Gemeenschap 
(85/C 160/09) 
PRIORITEITEN VOOR RESEARCH VAN DE GEMEENSCHAP 
Op 28 februari 1984 heeft het Economisch een Sociaal Comité overeenkomstig de vierde alinea van 
artikel 20 van zijn Reglement van Orde besloten, een advies op te stellen inzake prioriteiten voor 
onderzoeksinitiatieven van de Gemeenschap: de komende herziening van het kaderprogramma voor 
wetenschappelijke en technologische activiteiten van de Gemeenschap. 
De Afdeling voor energie en nucleaire vraagstukken, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden van het Comité was belast, heeft haar advies op 8 maart 1985 goedgekeurd. 
Rapporteur was de heer Roseingrave. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 225e zitting (vergadering van 27 maart 1985) 
volgend advies uitgebracht, dat met algemene ^temmen werd goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. In de resolutie van de Raad van 25 juli 1983 werden 
de wetenschappelijke en technische doelstellingen van het 
kaderprogramma voor onderzoeks-, ontwikkelings- en 
demonstratieactiviteiten van de Gemeenschap voor 
1984 - 1987 goedgekeurd. Terwijl de Raad zijn instemming 
met de opvoering van de communautaire uitgaven voor O, 
O &D bevestigde, nam hij verder alleen maar „akte van de 
financiële indicaties betreffende de te verwezenlijken doel­
stellingen". 1.2. De Raad heeft dus geen goedkeuring gehecht aan het 
voorgestelde algemene budget voor het kaderprogramma 
(3,7 miljard Ecu) en heeft dit tot de dag van vandaag nog 
steeds niet gedaan. 
1.3. Hier ontbreekt duidelijk de politieke bereidheid om 
de door de Raad van onderzoeksministers erkende prioriteit 
voor O, O &D op Europees niveau te concretiseren, Dit is 
voornamelijk het gevolg van het feit dat sommige Lid-Staten 
niet precies weten, welke plaats zij aan O, O&D willen 
toekennen. 
1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/23 
1.4. Hoewel de politieke visie en de bereidheid om het 
budget goed te keuren dat nodig is voor de in het kaderpro­
gramma beschreven ambitieuze activiteiten ontbreken, heeft 
de Commissie door stug volhouden niettemin wat geld 
losgekregen om het programma van start te laten gaan. Nu 
algemene financiële voorzieningen ontbreken, wordt het 
beschikbare bedrag min of meer over een reeks ad hoe-pro­
jecten versnipperd. 
1.5. Doordat de „financiële indicaties" voor de uitvoering 
van het kaderprogramma niet zijn goedgekeurd, wordt de 
ontwikkeling van een coherente wetenschappelijke en tech­
nische strategie voor O, O & D een moeilijke, zoniet onhaal­
bare zaak. Wordt bij voorbeeld een specifiek programma met 
een specifiek budget voorgesteld zonder dat de algemene 
financiële indicaties voor het kaderprogramma zijn goedge­
keurd, dan weet men niet welk percentage van het totale 
budget voor het voorgestelde specifieke programma wordt 
toegewezen. In dat geval weet men evenmin of wel aan de in 
beginsel vastgestelde onderzoeksstrategie van het kaderpro­
gramma wordt vastgehouden. Om deze redenen acht het 
Comité het van het grootste belang dat de Raad de financiële 
indicaties voor het kaderprogramma goedkeurt. 
1.6. Het Economisch en Sociaal Comité heeft een positief 
advies (1 juni 1983) over het kaderprogramma uitge­
bracht (1). Met het onderhavige advies wordt specifiek 
beoogd: 
— de herziening van het kaderprogramma in 1985 te 
beïnvloeden; 
— ad hoe-besluiten over O, O 6c D-programma's te 
beïnvloeden. 
1.7. Dit advies moet worden gezien in samenhang met 
recent door het Comité verrichte of nog lopende werkzaam­
heden en met name inzake: 
a) Onderzoekprogramma's van de Gemeenschap voor geza­
menlijke rekening (informatief rapport nog niet uitge­
bracht); 
b) Stimulering van de Europese wetenschappelijke en 
technische samenwerking en uitwisseling - Plan 
1985-1988 (2); 
c) Bevordering van de toepassing van de resultaten van door 
de Gemeenschap gesteund O 8c O (3). 
2. Onderzoeksprioriteiten - strategie 
2.1. Oriëntatie 
2.1.1. De Gemeenschap dient een echte gemeenschappe­
lijke strategie uit te werken om: 
— haar positie in de wereld op het gebied van wetenschap en 
technologie te behouden; 
— haar concurrentievermogen te vergroten door de achter­
stand in te lopen die op sommige terreinen van de 
technologie ten opzichte van de belangrijke economische 
blokken van de VS en Japan is ontstaan. 
(*) PBnr. C211 van 8. 8. 1983, blz. 32. 
(2) PB nr. C 343 van 24. 12. 1984. 
(3) PB nr. C23 van 30. 1. 1984. 2.1.2. Strategie en organisatie van O & O in de Gemeen­
schap dienen Europees te worden aangepakt. Europa heeft 
zijn eigen voordelen en problemen en zijn eigen sociaal-cul­
turele klimaat, waarvan dient te worden uitgegaan om 
communautaire O, O & D-programma's een optimale kans 
van slagen te bieden. 
2.1.3. In de strategie van de Gemeenschap moet bijzon­
dere aandacht worden besteed aan: 
a) het bevorderen van transnationale samenwerking om 
ervoor te zorgen dat het Europese onderzoek met 
betrekking tot nieuwe technologieën een gemeenschap­
pelijke grondslag krijgt; 
b) het bevorderen van speurwerk m.b.t. zeer riskante 
projecten die op het niveau van de Lid-Staten waarschijn­
lijk niet zullen of kunnen worden uitgevoerd; 
c) het aanwijzen van speerpunten voor O, O&D en het 
stimuleren van elitecentra; 
d) het gebruik van O, O & D als strategisch instrument voor 
de samenlevingsopbouw. 
2.1.4. Planning van O, O & D vereist een reeks duidelij ke 
criteria. De Commissie dient grotere verantwoordelijkheid te 
krijgen voor het leggen van een steviger fundering onder O, 
O & D, nl. dwarsverbindingen, samenwerking, mobiliteit en 
coördinatie. 
2.2. Coördinatie 
2.2.1. Het O, O & D-programma van de EG is als 
strategisch instrument van de Gemeenschap buitengewoon 
belangrijk geworden. De Gemeenschap geeft in verhouding 
tot de bestedingen van de Lid-Staten op dit gebied maar 
weinig aan O, O&D uit. Zij kan bijgevolg niet op alle 
terreinen van O, O & D actief worden. Het Comité kan zich 
vinden in de opzet van het kaderprogramma, die erop 
neerkomt dat de Gemeenschap zich niet moet begeven op 
terreinen waar de Lid-Staten met meer succes uit kostenoog-
punt efficiënt werk kunnen verrichten. 
2.2.2. Een efficiënt beleid inzake O, O&D van de 
Gemeenschap en coördinatie met het overeenkomstig beleid 
van de Lid-Staten zijn uiteraard van het grootste belang. De 
wisselwerking tussen door de Gemeenschap gesubsidieerd O, 
O & D en door de Lid-Staten en het bedrijfsleven verrichte, 
O, O & D-werkzaamheden dient te worden bestudeerd en 
geanalyseerd. 
2.2.3. Het Comité stelt met voldoening vast dat de Raad 
heeft ingestemd met het voorstel van de Commissie inzake 
structuren en procedures voor het beheer en de coördinatie 
van O, O & D-werkzaamheden van de Gemeenschap. Het 
hoopt dat bij het functioneren van de procedures de nodige 
aandacht aan de in zijn advies (4) neergelegde opvattingen zal 
worden besteed. 
(4) PB nr. C 341 van 19. 12. 1983. 
Nr. C 160/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
2.2.4. Een efficiënte O, O & D-strategie van de EG 
vereist meer en betere informatie dan thans voorhanden 
is. 
2.2.5. De communicatie tussen de Commissie en de Raad 
van onderzoeksministers, instellingen en individuele perso­
nen in de Lid-Staten is zeer belangrijk en verloopt moeizaam. 
Met name kleine researchcentra hebben een lange aanloop­
periode nodig om effectief aan het O, O&D-werk van de 
Gemeenschap te kunnen deelnemen. 
2.2.6. De informatica- en telecommunicatietechnologie 
biedt grote mogelijkheden voor uitwisseling van wetenschap­
pelijke informatie en verspreiding van de resultaten van O, 
O & D-inspanningen van de Gemeenschap en in nog sterkere 
mate voor de toepassing van de resultaten in gebieden met 
een ontwikkelingsachterstand. 
2.2.7. Hoewel het Comité het nut van de oprichting van 
een databank erkent, heeft het ook oog voor de hoge kosten, 
de technische moeilijkheden en de lange aanlooptijd die een 
databank vergt. 
Om deze redenen stemt het Comité in met: 
— de ontwikkeling van het systeem voor de uitwisseling van 
informatie in het kader van het ESPRIT-programma. Het 
vindt dat in de toekomst ook op andere gebieden dan de 
informatietechnologie hiervan gebruik zou moeten wor­
den gemaakt; 
— het voorgestelde documentatie- en informatiesysteem dat 
de Commissie tot stand wil brengen als onderdeel van het 
stimuleringsplan via koppeling van plaatselijke databases 
die informatie over speurwerk en samenwerkingsmoge­
lijkheden verstrekken. Dit project hangt samen met de 
resolutie die is vastgesteld tijdens de conferentie van 
Europese onderzoeksministers onder auspiciën van de 
Raad van Europa (Parijs, 17 september 1984). 
2.3. Toepassing 
2.3.1. O, O&D is van uitermate groot belang bij het 
afweren van technologische afhankelijkheid van de EG van 
haar grote concurrenten op economisch gebied. Hoewel de 
uitgaven aan O, O & D in Europa (d.w.z. Lid-Staten + EG) 
als percentage van het BBP kunnen worden vergeleken met de 
uitgaven van de VS en Japan, doet Europa er veel langer over 
om de resultaten toe te passen en marktrijp te maken. Om 
met deze grote handelsblokken te kunnen blijven concurre­
ren, is het daarom zaak dat de resultaten van O, O & D in de 
EG veel sneller marktrijp worden gemaakt dan thans het 
geval is. De politieke wil tot samenwerking en een echte bereidheid om de O, O & D-resultaten ook over de lands­
grenzen heen toe te passen, zijn voor de EG-inspanning op O, 
O & D-gebied van vitaal belang. 
2.3.2. Met betrekking tot de toepassing van de O, 
O & D-resultaten herhaalt het Comité het standpunt dat is 
opgenomen in zijn advies (J) over de mededeling van de 
Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de 
bevordering van de toepassing van de resultaten van door de 
Gemeenschap gesteunde O & D-werkzaamheden. 
2.3.3. Het Comité heeft reeds opgemerkt dat men er niet 
altijd in is geslaagd, voldoende munt te slaan uit het zuiver 
wetenschappelijk onderzoek waarmee in de Gemeenschap 
een hoog niveau wordt bereikt. Bijzondere aandacht verdient 
het snel marktrijp maken van de resultaten van O, O & D van 
de Gemeenschap. Er dient met spoed aandacht te worden 
besteed aan belemmeringen die een Europees octrooi in de 
weg staan. Evenzo dient met spoed aandacht aan de 
harmonisering van normen te worden besteed. 
2.3.4. Er moet meer geld worden uitgetrokken voor de 
als horizontale activiteit aangemerkte bevordering van een 
efficiënt en snel gebruik van de resultaten van het O, 
O&D-werk van de Gemeenschap. Het uitstellen van een 
algemeen besluit over de voor het kaderprogramma 
1984-1987 voorgestelde middelen is ongelukkig en dient zo 
spoedig mogelijk te worden rechtgetrokken. 
2.4. Doelstellingen 
2.4.1. In het O, O & D-werk van de Gemeenschap dient 
ook beslist veel aandacht te worden besteed aan de mogelijke 
gevolgen van de O & O-resultaten van de Lid-Staten en de 
Gemeenschap voor de Europese samenleving. De invoering 
van nieuwe technologieën kan tot nieuwe werkgelegenheid 
leiden mits traditionele bedrijfstakken worden geherstructu­
reerd en doeltreffend gebruik wordt gemaakt van geavan­
ceerde technologie, met name in de sfeer van het m.k.b. en 
coöperatieve verenigingen. Aan de andere kant kunnen de 
huidige technologische vorderingen, nu de werkloosheid 
toch al onaanvaardbaar hoog is, de behoefte aan mankracht 
die nodig is om het produktieniveau te handhaven, nog 
verminderen, indien zij niet tot marktvergroting leiden. 
2.4.2. Het kunnen concurreren met de VS en Japan mag 
geen prioriteit worden waarvoor al het andere moet wijken. 
Aandacht verdienen bijvoorbeeld de gevolgen voor de werk­
gelegenheid en de industriële samenleving in Europa ook al 
zou de EG erin slagen, de achterstand op haar concurrenten 
in te lopen. Europa dient van de ervaringen van andere 
landen te leren en elders gemaakte fouten te vermijden. 
2.4.3. Stellig worden met betrekking tot de werkomstan­
digheden niet alleen gezondheid en veiligheid door techno­
logie beïnvloed. Dit wordt overigens erkend in de mededeling 
(») PBnr. C23 van 30. 1. 1984. 
1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/25 
van de Commissie aan de Raad over technologische ontwik­
keling en sociale veranderingen waarover het Comité onlangs 
advies heeft uitgebracht (*). Het is duidelijk dat technologi­
sche ontwikkeling maatschappelijke veranderingen en de 
nodige maatschappelijke aanpassing met zich kan meebren­
gen. Ongewenst is echter de opvatting dat technologische 
verandering een gegeven is waaraan de maatschappij zich 
maar heeft aan te passen. 
2.4.4. Er dient met spoed veel meer onderzoek te worden 
verricht naar de determinerende factoren die van invloed zijn 
op de invoering van nieuwe technologieën op de werkplek. 
Zo kan ervoor worden gezorgd dat deze invoering op een 
maatschappelijk en menselijk aanvaardbare wijze ge­
schiedt. 
2.4.5. De O, O & D-activiteiten van de Gemeenschap 
schieten in zoverre duidelijk tekort dat onvoldoende aan­
dacht en middelen aan de bestudering van maatschappelijke 
aspecten van leven en werk worden besteed. Het Comité 
vestigt nogmaals de aandacht op zijn visie hierop die is 
neergelegd in recente adviezen, met name in de inleiding tot 
het advies inzake het voorgestelde kaderprogramma (2), het 
advies inzake het voorstel voor een besluit van de Raad tot 
vaststelling van een communautair testprogramma ter stimu­
lering van de doeltreffendheid van het wetenschappelijk en 
technisch potentieel van de EG (3) en het advies over 
stimulering van de Europese wetenschappelijke en technische 
samenwerkingen uitwisseling - plan 1985 - 1988 (4). In dit 
laatste advies heeft het Comité vastgesteld dat de sociale 
wetenschappen helaas niet werden vermeld onder de acht ter 
illustratie door de Commissie genoemde gebieden die in het 
kader van het stimuleringsprogramma bijzondere aandacht 
verdienen. Het heeft er bij de Commissie op aangedrongen, 
met spoed een specifiek onderzoeksprogramma op het terrein 
van de sociale wetenschappen op touw te zetten. 
2.4.6. Er bestaat dringend behoefte aan scenario's over 
de gevolgen van alternatief beleid voor Europa. Het Comité 
dient in grote mate bij de uitwerking van deze scenario's te 
worden betrokken. 
3. Onderzoeksprioriteiten - Inhoud 
Algemeen 
3.1. De zeven speerpunten van de Gemeenschap en de 
horizontale activiteiten van het kaderprogramma 
1984-1987 zijn ook voor 1985 - 1987 actueel. In dit deel 
van het advies wil het Comité: 
a) de aandacht vestigen op aspecten van elk van de zeven 
speerpunten waaraan bij de selectie van programma's 
hoge prioriteit dient te worden gegeven; 
b) aangeven welke elementen ontbreken, zodat hiermee bij 
de herziening in 1985 rekening kan worden gehouden. 
(>) PB nr. C 307 van 19. 11. 1984, blz. 4 (zitting september 
1984). 
(2) PB nr. C 211 van 8. 8. 1983. 
(3) PB nr. C 90 van 5. 4. 1983. 
(4) PB nr. C 343 van 24. 12. 1984. 3.2. Het bevorderen van concurrentievermogen van land­
bouw en industrie zijn voor de Gemeenschap van centraal 
belang en verdienen hoge prioriteit in het O, O &c D-beleid 
van de EG. Hierbij moet in de O, O & D-doelstellingen 
worden gestreefd naar een beter evenwicht tussen: 
a) het zoeken naar nieuwe, snellere produktiemethodes 
onder meer om de markt niet te verliezen (maar die wel 
tot werkloosheid kunnen leiden), en 
b) het zoeken naar nieuwe produkten en diensten die in . 
nieuwe behoeften voorzien (waarmee werkgelegenheid 
wordt behouden en gecreëerd). 
In Europa heeft de aandacht voor de concurrentiepositie 
geleid tot zoeken naar optimale produktiemethoden waar­
mee groei en produktiviteit konden worden bevorderd. Het 
Comité kan zich vinden in de conclusie van FASTI dat meer 
nadruk moet komen te liggen bij het zoeken van een beter 
evenwicht tussen produkten en procédés. Bovendien mag 
Europa zich met zijn voorkeur voor het zoeken van nieuwe 
procédés boven het zoeken van nieuwe produkten niet op een 
doodlopend spoor begeven, waarbij schaarse onderzoeks­
middelen worden gestoken in produktiemethoden op gebie­
den waar onze concurrenten een al bijna niet meer in te halen 
voorsprong hebben. Europa moet streven naar een even­
wicht bij de toepassing van nieuwe technologieën om zowel 
te zorgen voor produktiviteitsstijging met behulp van betere 
produktiemethoden als voor behoud van bestaande en het 
scheppen van nieuwe werkgelegenheid door middel van 
nieuwe produkten en diensten waarmee nieuwe behoeften 
kunnen worden bevredigd. 
3.3. Speerpunt 1: Bevordering van het concurrentiever­
mogen van landbouw 
3.3.1. Het Comité betreurt dat de onvoldoende toe­
komstverwachtingen voor O, O & D op landbouwgebied 
heeft geleid tot inkrimping van het aandeel dat hiervoor in het 
kaderprogramma oospronkelijk was uitgetrokken, van 3,5 
tot 1,8% voor de nabije toekomst. Deze situatie dient zo 
spoedig mogelijk te worden gecorrigeerd, waarbij de nadruk 
moet liggen op nieuwe produkten voor nieuwe markten en 
voor de bevrediging van nieuwe behoeften. Bijzondere 
aandacht verdient het feit dat er hiermee ook naar moet 
worden gestreefd het probleem van de landbouwoverschot­
ten op te lossen. 
3.3.2. Het besluit om de invoering van een communau­
tair programma voor levensmiddelentechnologie en -weten­
schap uit te stellen, is ongelukkig. 
3.3.3. Hogere prioriteit verdient O, O & D met betrek­
king tot landgebruik (b.v. het langetermijneffect van inten­
sieve toepassing van chemicaliën in de landbouw en de 
problemen i.v.m. de hieruit voortvloeiende uitputting van de 
grond), O, O & D in de bosbouw (b.v. biomassa bij snelle 
aanplantrotatie), O, O & D op het terrein van de veeartse-
Nr. C 160/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
nijkunde - b.v. problemen i.v.m. besmettelijke ziekten bij 
in- en uitvoer van fokdieren en voedingsmiddelen). Afgezien 
van de intrinsieke waarde kan dit ook gevolgen voor de 
hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid heb­
ben. 
3.3.4. Er dient haast te worden gezet achter de uitwer­
king van een O, O & D-programma inzake visserij als 
logisch vervolg op het onlangs vastgestelde visserijbeleid van 
de EG. 
3.3.5. Deze initiatieven dienen met name de randgebie­
den van de EG ten goede te komen en zo bij te dragen tot een 
vermindering van de economische en maatschappelijke ver­
schillen tussen de regio's van de Gemeenschap. Zij kunnen 
ook voor ontwikkelingslanden van groot nut zijn. 
3.4. Speerpunt 2: Bevordering van het concurrentiever­
mogen van de industrie 
3.4.1. Op de betrekkelijk sterke positie van de Gemeen­
schap met betrekking tot zuiver wetenschappelijk onderzoek 
op het gebied van biotechnologie dient te worden voort­
gebouwd. 
3.4.2. Het huidige beleid m.b.t. toepassing van de resul­
taten van aan het marktstadium voorafgaand onderzoek 
schijnt grote ondernemingen ten goede te komen en het 
m.k.b. de wind uit de zeilen te nemen. Er dient te worden 
onderzocht hoe het m.k.b. gemakkelijker toegang krijgt tot 
de resultaten van pre-commercieel onderzoek en hoe deze 
resultaten in een voor deze bedrij f scategorie toegankelijke 
vorm kunnen worden gegoten. 
3.4.3. Essentieel doel van het O, O & D-beleid van de 
EG is de concurrentiepositie ten opzichte van de Verenigde 
Staten en Japan te verbeteren. Het Comité vraagt zich af 
waarom de Gemeenschap zo veel geld wil uittrekken voor 
O, O & D-programma's voor na het jaar 2000. De schaarse 
middelen voor O, O & D dienen in sterkere mate te worden 
geconcentreerd op programma's waarmee wordt gestreefd 
naar handhaving en ontwikkeling van bedrijven die op dit 
moment tot concurreren in staat zijn. 
3.4.4. De behoefte aan een politiek en wettelijk raam­
werk van de EG voor telecommunicatie dient te worden 
onderzocht, omdat dit van groot belang voor het concurren­
tievermogen van de industrie kan zijn. 
3.5. Speerpunt 3: Verbetering van het grondstoffenbeheer 
3.5.1. De Gemeenschap is voor haar grondstoffenbe-
voorrading (mineralen, hout en tropische produkten, die in 
dit verband wellicht ook dienen te worden vermeld) zeer 
sterk op invoer uit derde landen aangewezen. Deze grond­
stoffen zijn voor de economie en de welvaart van de 
Gemeenschap van levensbelang. 
3.5.2. Daarom wordt de verbetering van het grondstof­
fenbeheer in het kaderprogramma terecht als een van de 
zeven speerpunten van het onderzoeksbeleid van de EG op O, O & D-gebied aangemerkt. Met name als wordt afge­
gaan op de hiervoor in het kaderprogramma aangegeven 
middelen (80 min Ecu voor 1984 - 1987 = slechts 2,1 % van 
het totaal, en op de ontwerp-begroting voor 1985 slechts 
9 min Ecu = nauwelijks 1 % van het totaal), krijgt men de 
indruk dat aan dit onderwerp maar weinig betekenis wordt 
gehecht. Dit staat dan volkomen haaks op het enorme belang 
dat een aantal jaren geleden aan een goede energiebevoorra­
ding werd toegekend. 
3.5.3. Volgens het Comité dient de komende jaren veel 
meer gewicht aan deze uiterst belangrijke zaak en aan de in 
het kaderprogramma vermelde researchonderwerpen te wor­
den toegekend. Vooral dient meer klemtoon op „recycling" 
en „substitutietechnologie" te worden gelegd. 
3.6. Speerpunt 4: Beter beheer van energiebronnen 
3.6.1. Het Comité stemt ermee in dat het zwaartepunt 
van het kernenergieprogramma van de EG steeds meer bij 
veiligheid komt te liggen. 
3.6.2. Het enorme energiepotentieel van kernfusie en de 
reeds in Europa bereikte resultaten zijn voor de EG het 
motief om over een lange periode hierin veel geld te 
investeren. 
3.6.3. Op korte en middellange termijn kan met alterna­
tieve energie maar een fractie van de energiebehoefte van de 
EG worden bevredigd. Omdat hiermee wel in belangrijke 
mate in plaatselijke behoeften, met name in minder welva­
rende regio's, kan worden voorzien, dient geld te worden 
uitgetrokken om O, O & D zelfs op beperkte schaal te 
kunnen voortzetten. 
3.6.4. De schade die door de produktie en het gebruik van 
energie aan het milieu wordt toegebracht, neemt steeds 
ernstiger vormen aan. Bij het Comité wordt thans door de 
Afdeling voor energie en nucleaire vraagstukken aan een 
informatief rapport over dit onderwerp gewerkt. Er dienen 
O, O & D-werkzaamheden in het bijzonder m.b.t. de 
produktie en het gebruik van minimaal verontreinigende 
fossiele energiebronnen te worden verricht om de steeds 
verder toenemende milieuschade in te dammen. 
3.6.5. Het Comité ziet in dat O, O & D op energiegebied 
om historische redenen een hoog percentage van de totale 
EG-uitgaven op het terrein van O, O & D opeist. Het juicht 
toe dat het percentage van de energie-uitgaven op de totale 
uitgaven aan O, O & D sinds kort is verminderd. In 1982 
werd nog 66 % van de totale O, O & D-uitgaven van de EG 
aan energie besteed. In het kaderprogramma werd voorge­
steld, de energie-uitgaven tot ca. 47 % van het totaal terug te 
brengen, terwijl de Commissie in haar mededeling „Priori­
teiten bij het communautair onderzoek" energieprogramma's 
voorstelt waarvan de kosten iets minder dan 47% van de 
totale researchkosten zouden belopen (nl. 45,9%). 
1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/27 
3.6.6. Volgens het Comité dient deze tendens te worden 
voortgezet. Het door de Gemeenschap nagestreefde betere 
beheer van energiebronnen zou in het voorstel van de 
Commissie voor herziening van het kaderprogramma in 
1985 op niet meer dan 40% van de totale O, O & D-
uitgaven beslag mogen leggen. 
3.6.7. Het Comité vindt wel dat de terugdringing van de 
energie-uitgaven tot 40 % niet ten koste mag gaan van het 
budget voor O, O & D op energiegebied, maar moet worden 
bereikt door opvoering van de uitgaven op andere research-
gebieden. Dit zou in overeenstemming zijn met de herhaal­
delijk uitgesproken opvatting van de Raad dat O, O & D 
voor de Gemeenschap van groot belang is. Hoe de besluiten 
over de totale uitgaven aan O, O & D er ook mogen uitzien, 
volgens het Comité is het raadzaam 40% van het toale O, 
O & D-bedrag voor energie te bestemmen. 
3.7. Speerpunt 5: Uitbreiding van ontwikkelingssamenwer­
king 
3.7.1. Het huidige ontwikkelingsbeleid van de Gemeen­
schap is geconcentreerd op hulp m.b.t. voeding, landbouw 
en gezondheidszorg. Door iets meer geld toe te wijzen aan O, 
O & D op het gebied van landbouw en voeding, kan een 
crisissituatie in de ontwikkelingslanden doeltreffender wor­
den afgewend. 
3.7.2. Doordat in de rijke landen de nadruk lag bij de 
invoering van high technology in het produktieproces, heeft 
men mogelijk onvoldoende aandacht gehad voor de ver­
diensten van geschikte technologie voor ontwikkelingslan­
den. Het kan zijn dat nieuwe „high tech" minder interessant is 
dan minder hoog gegrepen en beter te hanteren technieken. 
Gestreefd moet worden naar een technologie die bij de 
sociaal-economische context en de milieu-omstandigheden 
in de ontwikkelingslanden aansluit. 
3.8. Speerpunt 6: Verbetering van leef- en werkomstandig­
heden 
3.8.1. Op dit zeer uitgestrekte gebied zijn slechts twee 
wetenschappelijke en technische doelstellingen voor 
1984- 1987 in het kaderprogramma geselecteerd: 
a) verbetering van veiligheid en bescherming van gezond­
heid; 
b) bescherming van het milieu (en het voorkomen van 
gevaren). 
De concrete verbetering van leef- en werkomstandigheden 
moet bij de herziening van 1985 vanuit een veel bredere 
invalshoek worden gezien dan in het kaderprogramma 
1984-1987 gebeurt. 
3.8.2. Het Comité betreurt dat in mei 1984 werd voor­
gesteld het programma voor verbetering van veiligheid en 
bescherming van gezondheid waarvoor toch al vrij beperkte 
middelen waren toegewezen, ook nog op te schorten. 3.8.3. Volgens het Comité dient bijzondere aandacht te 
worden besteed aan de evaluatie van industriële en transport­
risico's en de wijze waarop deze tot een minimum kunnen 
worden teruggebracht. 
3.8.4. Bescherming van het milieu is van levensbelang. 
Een bepaald technologisch procédé kan zonder de juiste 
controle rampzalige en onherstelbare gevolgen voor de 
natuur hebben, waardoor uiteindelijk ons bestaan in gevaar 
kan worden gebracht. 
3.8.5. De programma's van de Europese stichting voor 
leef- en werkomstandigheden (Dublin) en van CEDEFOP 
(Berlijn) moeten een belangrijk onderdeel van het comunau-
taire O &c O-werk vormen. Het Comité heeft vernomen dat 
men bezig is de programma's in deze centra te herijken, en 
hoopt later een advies over deze programma's te kunnen 
uitbrengen. 
3.9. Speerpunt 7: Verbetering van de doeltreffendheid van 
het wetenschappelijk en technisch potentieel van de 
EG 
3.9.1. De totstandkoming van een Europese Gemeen­
schap van onderzoekers dient te worden gestimuleerd. In dit 
verband vestigt het Comité de aandacht op zijn advies inzake 
het voorstel van de Commissie over wetenschappelijke en 
technische samenwerking en uitwisseling (*). 
3.9.2. Er bestaat dringend behoefte aan meer en betere 
maatregelen om de mobiliteit van onderzoekers te stimule­
ren. 
3.9.3. Stimulering van de mobiliteit onder jongere onder­
zoekers zal waarschijnlijk weinig vrucht afwerpen indien 
daarnaast geen maatregelen worden getroffen om de contrac­
ten en het wederzijds begrip op het niveau van oudere 
onderzoekers en bestuurders te verbeteren. 
3.9.4. In een los verband met mobiliteit staan samenwer­
king, dwarsverbanden en netwerken tussen onderzoeksin­
stellingen, universiteiten en onderzoekers van de Lid-Staten. 
Het bevorderen hiervan verdient bij de toewijzing van O, 
O &C D-middelen hoge prioriteit. 
3.10. Horizontale activiteiten 
3.10.1. Het Comité heeft al positief gereageerd op het 
horizontale FAST-programma (2). 
Het tweede FAST-programma (1984 - 1987) ziet er veelbe­
lovend uit. Het is te betreuren dat de uitvoering hiervan sterk 
schijnt te zijn vertraagd door geldgebrek. Dit heeft ernstige 
gevolgen voor de planning van het programma en kan ook 
een belemmering vormen voor de onderzoekers in de Lid-Sta­
ten, die hun werkzaamheden immers aan de hand van het 
vastgestelde tijdschema hebben gepland. 
3.10.2. Het Comité dringt erop aan dat het programma 
m.b.t. de toepassing van O & O-resultaten, waarover al 
(') PBnr. C343 van 24. 12. 1984. 
(2) PB nr. C 211 van 8. 8. 1983, blz. 9. 
Nr. C 160/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
advies werd uitgebracht (zie § 2.3.2 hierboven), wordt 
goedgekeurd. 
3.10.3. Er dient in Europa meer onderzoek naar het 
gebruik en de effecten van informatietechnologie te worden 
verricht, die, zoals in FAST en ESPRIT wordt aangegeven, de 
mogelijkheden in zich heeft om de kwaliteit van informatie en 
participatie in bedrijfsleven en samenleving te vergroten en te 
verbeteren. Deze potentiële mogelijkheden zouden onbenut 
kunnen blijven en zelfs ten koste van persoonlijke levens­
sfeer, onafhankelijkheid en participatie kunnen worden 
aangewend. 
3.10.4. De horizontale activiteit t.a.v. scholing, beurzen 
en cursussen moet zo worden gepland dat in bestaande 
behoeften wordt voorzien en op nieuwe behoeften, b.v. op 
het gebied van biotechnologie, wordt vooruitgelopen. 
3.10.5. De „continue beoordeling van de resultaten van 
O, O & D en het gebruik hiervan" is als horizontale activiteit 
buitengewoon belangrijk en dringend. Niet slechts de resul­
taten en het gebruik hiervan dienen te worden geëvalueerd, 
maar ook moet worden gezorgd voor permanente evaluatie 
van de organisatie en het beheer van O, O & D van de 
Gemeenschap. 
4. Conclusie 
4.1. Het Comité is van mening dat de in het kaderpro­
gramma opgenomen voorstellen op wetenschappelijk en 
technisch gebied de basis voor een zeer belangrijke Europese 
strategie op het terrein van O, O & D vormen. Hoewel zeker 
enige vorderingen bij de verwezenlijking van de doelstellin­
gen van het programma zijn gemaakt, acht het Comité het 
niettemin voor de ontwikkeling van een coherente strategie 
van de grootste betekenis dat de Raad voor het kaderpro­
gramma onverwijld „financiële indicaties" vaststelt. 4.2. Volgens het Comité is het zaak dat een echte 
Europese Gemeenschap van onderzoekers tot stand komt. 
4.3. Het vinden van een oplossing voor het spanningsveld 
tussen verbetering van de concurrentiepositie en handhaving 
en scheppen van werkgelegenheid is een centrale uitdaging 
waarmee de EG wordt geconfronteerd. 
4.4. Er is een tegenstrijdigheid tussen de verwezenlijking 
van deze beide doelstellingen en het percentage van de 
middelen dat volgens het huidige kaderprogramma voor het 
bereiken van doelstellingen op lange termijn moet worden 
toegewezen: de resultaten hiervan zullen niet vóór 2010 a 
2020 zichtbaar worden. 
Zo staat de EG voor een moeilijke beslissing over prioriteiten 
voor de toewijzing van middelen voor O, O & D. Het is zaak 
lange-termijn-, maar toch noodzakelijke, doelstellingen te 
verwezenlijken en tegelijkertijd in de meer onmiddellijke en 
dringende behoeften te voorzien in een periode van struc­
tuurverandering en technologische en maatschappelijke ver­
andering. Als de middelen schaars zijn, is dit een vervelende, 
zij het onvermijdelijke keuze. 
4.5. In deze omstandigheden dienen volgens het Comité 
ten hoogste 40% van de totale O, O & D-uitgaven voor 
energiebeheer te worden uitgetrokken. Dit streefcijfer moet 
bij voorkeur worden bereikt door optrekking van het budget 
voor andere gebieden. Mochten niet méér middelen beschik­
baar komen, dan moet de oplossing worden gezocht in 
terugdringing van de O, O & D-uitgavén ten behoeve van 
energiebeheer. De aldus vrijkomende middelen dienen voor 
de in dit advies besproken prioriteiten te worden aange­
wend. 
4.6 In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van 
de suggesties van het Comité met betrekking tot de financiële 
indicaties i.v.m. de herziening van het kaderprogramma voor 
1985. 
1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/29 
KADERPROGRAMMA 
FINANCIËLE INDICATIES PER DOELSTELLING 
1. Bevordering van het concurrentievermogen van de 
landbouw: 
— Ontwikkeling van de produktiviteit in de landbouw en 
verbetering van de produkten: 
— landbouw 
— visserij 
2. Bevordering van het concurrentievermogen van de 
industrie: 
— Opheffing en beperking van handelsbelemmeringen 
— Nieuwe technieken en produkten voor conventionele 
bedrijven 
— Nieuwe technologieën 
3. Verbetering van het grondstoffenbeheer 
4. Verbetering van het beheer van de energiebronnen: 
— Ontwikkeling van de kernsplijtingsenergie 
— Beheerste thermonucleaire kernversmelting 
— Ontwikkeling van vernieuwbare energiebronnen 
— Rationeel energieverbruik 
5. Uitbreiding van de steun aan ontwikkelingslanden 
6. Verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden: 
— Verbetering van de veiligheid en bescherming van de 
gezondheid 
— Milieubescherming 
7. Verbetering van de doeltreffendheid van het wetenschap­
pelijk en technisch potentieel van de Gemeenschap: 
Horizontale maatregelen Voorstel Commissie 
1984-1987 (>) 
miljoen Ecu (2) 
130 
115 
15 
1 060 
30 
50 
680 
80 
1770 
460 
480 
310 
520 
150 
385 
190 
195 
85 
90 % 
3,5 
28,2 
2,1 
47,2 
4,0 
10,3 
2,3 (<) 
2,5 Voorstellen 
Comité her­
ziening 1985 
% 
ongewijzigd 
belangrijke 
stijging 
stijging 
40 (3) 
ongewijzigd 
geringe 
stijging 
stijging 
ongewijzigd 
(') Zie voorstel Commissie voor kaderprogramma. 
(2) Constante waarde 1982. 
(3) Dit is meer een indicatief dan een nauwkeurig percentage (zie § 4.5). 
(4) Overeenkomend met 5 % aan het eind van de periode. 
Gedaan te Brussel, 27 maart 1985. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR 
Het Comité heeft voor zijn hearings een aantal gastsprekers uitgenodigd om hem bij zijn 
werkzaamheden te assisteren. In dit verband is het met name dank verschuldigd aan: 
Prof. U. L. BUSINARO 
directeur van de FIAT-delegatie voor Europa, Brussel 
Dr. J.-F. MIQUEL 
onderzoeksleider en directeur van de afdeling Internationale Betrekkingen van het CNRS (nationaal centrum voor 
wetenschappelijk onderzoek) te Parijs 
Dr M. O'SULLIVAN 
adjunct-directeur Landbouwinstituut (An Foras Taluntais), Dublin 
Dr C. S. SMITH, MSc, PhD. 
secretaris van de Economie and Social Research Council, Londen 
de heer A. Stenmans 
secretaris-generaal van de Belgische Diensten voor Programmatie van het Wetenschapsbeleid, Brussel 
Nr. C 160/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
BIJLAGE II 
Overzicht van de voornaamste adviezen van het Comité over EG-research 
DEELI 
ADVIEZEN VAN HET ESC INZAKE 0 & 0 WAARBIJ IS UITGEGAAN VAN DE WERKZAAMHEDEN 
DIE ZIJN VERRICHT DOOR DE AFDELING VOOR ENERGIE EN NUCLEAIRE VRAAGSTUKKEN 
1. Nieuwe voorstellen betreffende de herziening van het meerjarenprogramma voor onderzoek en onderwijs van 
het GCO en nieuwe werkzaamheden voor de inrichting te Petten 
(PB nr. C 108 van 15. 5. 1975) 
2. Programma's voor onderzoek- en ontwikkelingswerkzaamheden in de energiesector 
(PBnr. C263 van 17. 11. 1975) 
3. Memorandum van de Commissie aan de Raad betreffende het programma inzake het beheer en de opslag van 
radioactieve afvalstoffen 
(PBnr. C 263 van 17. 11. 1975) 
4. Voorstel voor een meerjarenprogramma van de Gemeenschap betreffende beheerste kern versmelting en 
plasmafysica voor de jaren 1976 -1980 (PB nr. C 35 van 16. 2. 1976) 
5. Voorstel van de Commissie aan de Raad: Programma biologie - Bescherming van de gezondheid -
Onderzoekprogramma 1976/1980 
(PBnr. C 15 van 22. 1. 1976) 
6. Voorstel voor een meerjarenprogramma voor onderzoek van de Europese Economische Gemeenschap inzake 
referentiematerialen en -methodes 
(PB nr. C 35 van 16. 2. 1976) 
7. Voorstel voor een meerjarenprogramma voor onderzoek voor het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek 1977-1980 
(PB nr. C 278 van 24. 11. 1976) 
8. Voorstel voor een vierjarenprogramma van de Gemeenschap op het gebied van de wetenschappelijke en 
technische opleiding voor 1977- 1980 
(PB nr. C 299 van 18. 12. 1976) 
9. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende herziening van het programma voor onderzoek en 
ontwikkeling op energiegebied, zoals vastgesteld bij het besluit van de Raad van 22 augustus 1975 
(75/510/EEG) 
(PB nr. C 56 van 7. 3. 1977) 
10. Voorstel voor een meerjarenprogramma voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van primaire 
grondstoffen (indirecte actie) (1978 - 1981) 
(PBnr. C 18 van 23. 1. 1978) 
11. Mededeling van de Commissie aan de Raad betreffende een communautair actieplan inzake radioactieve 
afvalstoffen 
(PBnr. C 269 van 13. 11. 1978) 
12. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een programma van onderzoek en 
ontwikkeling op het gebied van uraniumopsporing en -winning voor de Europese Gemeenschap voor 
Atoomenergie 
(PB nr. C 59 van 8. 3. 1978) 
13. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring van een onderzoekprogramma voor de 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie inzake de veiligheid van watergekoelde thermische reactoren 
(PB nr. C 105 van 26. 4. 1979) 
14. Voorstel voor een besluit van de Raad tot goedkeuring van een programma betreffende de ontmanteling van 
kerncentrales 
(PB nr. C 105 van 26. 4. 1979) 
15. Voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 74 / 642 / Euratom van de Raad tot vaststelling 
van een onderzoek- en onderwijsprogramma voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op het 
gebied van de plutoniumterugvoer in licht-waterreactoren (indirect actieprogramma) 
(PBnr. C 114 van 7. 5. 1979) 
1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/31 
16. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een programma van de Europese Economische 
Gemeenschap voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van referentiematerialen en -methoden 
(Communautair Referentiebureau - BCR) en van de toegepaste metrologie (niet-nucleaire indirecte actie) 
(1979-1982) 
(PB nr. C 128 van 21. 5. 1979) 
17. Voorstel van de Commissie aan de Raad betreffende een tweede vierjarenprogramma voor onderzoek en 
ontwikkeling op energiegebied 
(PB nr. C 133 van 28. 5. 1979) 
18. Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad inzake financiële maatregelen ten gunste van de 
intracommunautaire handel in kolen voor elektrische centrales 
(PB nr. C 133 van 28. 5. 1979) 
19. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring van een onderzoekprogramma voor de 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op het gebied van codes en normen voor snelle kweekreactoren 
(structurele integriteit van de componenten) 
(PB nr. C 128 van 21. 5. 1979) 
20. Voorstel voor een beslissing van de Raad tot vaststelling van een meerjarenprogramma inzake onderzoek en 
ontwikkeling op het gebied van recycling van stads- en industrieafval (secundaire grondstoffen) (indirecte 
actie) (1979 - 1982) voor de Europese Economische Gemeenschap 
(PBnr. C 128 van 21. 5. 1979) 
21. Voorstel voor een onderzoek- en onderwijsprogramma (1979 - 1983) voor de Europese Gemeenschap voor 
Atoomenergie op het gebied van de beheerste thermonucleaire kernversmelting 
(PB nr. C 171 van 9. 7. 1979) 
22. Voorstel voor een tweede vijfjarenprogramma (1980 - 1984) inzake het beheer en de opslag van radioactieve 
afvalstoffen (indirecte actie) 
(PB nr. C 227 van 10. 9. 1979) 
23. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een programma voor onderzoek en ontwikkeling 
voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie inzake de plutoniumcyclus en de veiligheid hiervan 
(PB nr. C 227 van 10. 9. 1979) 
24. Mededeling van de Commissie aan de Raad: Meerjarenprogramma van het Gemeenschappelijk Centrum 
voor Onderzoek 1980 - 1983 
(PB nr. C 297 van 28. 11. 1979) 
25. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een vijfjarenprogramma voor onderzoek en 
onderwijs (1980 - 1984) van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op het gebied van de biologie en 
de bescherming van de gezondheid (programma stralingsbescherming) 
(PB nr. C 297 van 28. 11. 1979) 
26. Voorstel voor een meerjarenprogramma van de Gemeenschap inzake onderzoek en ontwikkeling op het 
gebied van de biomoleculaire engineering (werkzaamheden op contract 1981 - 1985) 
(PB nr. C 230 van 8. 9. 1980). 
27. Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot vaststelling van een programma van de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie en de Europese Economische Gemeenschap op het gebied van de 
wetenschappelijk-technische opleiding 
(PB nr. C 300 van 18. 11. 1980) 
28. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende wijziging van Besluit 80/318/Euratom van 13 maart 1980 
tot vaststelling van een programma voor onderzoek en onderwijs (1979-1983) van de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie op het gebied van de beheerste thermonucleaire kernversmelting 
(PB nr. C 331 van 17. 12. 1980) 
29. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een tweede programma voor onderzoek en 
ontwikkeling op het gebied van de uraniumprospectie en -winning voor de Europese Gemeenschap voor 
Atoomenergie (werkzaamheden op contract 1981 - 1984) 
(PB nr. C 348 van 31. 12. 1980) 
30. Voorstel voor een besluit van de Raad tot goedkeuring van een onderzoekprogramma ter ontwikkeling van 
een geavanceerd systeem voor automatische vertaling ten behoeve van de Europese Economische 
Gemeenschap 
(PB nr. C 138 van 9. 6. 1981) 
31. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een programma voor onderzoek en ontwikkeling op 
het gebied van wetenschap en techniek ten dienste van de ontwikkeling (1982- 1985) 
(PB nr. C 77 van 29. 3. 1982) 
32. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een programma voor onderzoek en 
ontwikkeling (1982- 1985) in de sector grondstoffen 
(PB nr. C 64 van 15. 3. 1982) 
Nr. C 160/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
33. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een onderzoek- en onderwijsprogramma 
(1982- 1986) op het gebied van de beheerste thermonucleaire kernversmelting 
(PB nr. C 348 van 31. 12. 1981) 
34. Voorstel voor een vijfjarenprogramma voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de toegepaste 
metrologie en referentiematerialen - Niet-nucleaire indirecte actie (1983-1987) 
(PBnr. C 346 van 31. 12. 1982) 
35. Voorstel voor een herziening in 1983 vau het meerjarenprogramma voor onderzoek (1980 - 1983) van het 
Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek 
(PB nr. C 326 van 13. 12. 1982) 
36. Onderzoekprogramma inzake de ontwikkeling van kernsplijtingsenergie (1984- 1987). 
Voorstel voor een besluit van de Raad tot goedkeuring van een onderzoekprogramma op het gebied van 
reactorveiligheid (1984 -1987). 
Voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een onderzoekprogramma betreffende de 
ontmanteling van nucleaire installaties (1984- 1988) 
(PB nr. C 23 van 30. 1. 1984) 
37. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een onderzoekprogramma uit te voeren door het 
Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en voor 
de Europese Economische Gemeenschap (1984- 1987) 
(PB nr. C 341 van 19. 12. 1983) 
38. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van de tweede fase (januari 1984 - maart 1986) van het 
meerjarenprogramma van de Europese Economische Gemeenschap voor onderzoek en opleiding op het 
gebied van de biomoleculaire engineering 
(PB nr. C 341 van 19. 12. 1983) 
39. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een programma voor onderzoek en 
ontwikkeling op het gebied van niet-nucleaire energie (1983 -1987) (PB nr. C 341 van 19. 12. 1983) 
40. Mededeling van de Commissie aan de Raad getiteld: Energie en onderzoek op het gebied van energie in de 
Gemeenschap: een actieprogramma van vijf jaar en de financiering daarvan 
(PBnr. C 23 van 30. 1. 1984) 
41. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een steunprogramma voor de ontwikkeling 
van de eigen wetenschappelijke en technische onderzoekcapaciteit van de ontwikkelingslanden 
(1984-1987) 
(PB nr. C 35 van 9. 2. 1984) 
42. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een meerjarenprogramma voor onderzoek en 
onderwijs van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op het gebied van stralingsbescherming 
(1985-1989) 
(PBnr. C23 van 30. 1. 1984) 
43. Mededeling van de Commissie aan de Raad betreffende de rol van de Gemeenschap op het gebied van de 
veiligheid van kerninstallaties en de bescherming van de gezondheid 
(PB nr. C 140 van 28. 5. 1984) 
44. Voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 82/402/EEG houdende vaststelling van een 
programma voor onderzoek en ontwikkeling (1982-1985) in de sector grondstoffen (PB nr. C 23 van 
30. 1. 1984) 
45. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een programma inzake beheer en opslag van 
radioactieve afvalstoffen (1985-1989) 
(PB nr. C 343 van 24. 12. 1984) 
46. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een programma voor onderzoek en 
ontwikkeling op het gebied van de optimalisering van de produktie en het gebruik van koolwaterstoffen 
1984-1987 
(PBnr. C 25 van 28. 1. 1985) 
47. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een onderzoek- en onderwijsprogramma 
(1985-1989) op het gebied van de beheerste thermonucleaire kern versmelting 
(PB nr. C 25 van 28. 1. 1985) 
DEEL II 
ADVIEZEN VAN HET ESC INZAKE GLOBALE ASPECTEN VAN O 8c O WAARBIJ IS UITGEGAAN VAN 
DE WERKZAAMHEDEN DIE ZIJN VERRICHT DOOR DE AFDELING VOOR ENERGIE EN 
NUCLEAIRE VRAAGSTUKKEN 
1. Doelstellingen en prioriteiten van een gemeenschappelijk onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid (studie) 
(25. 5.1976) 
2. Het gemeenschappelijk beleid op het gebied van wetenschap en technologie 
(PB nr. C 59 van 8. 3. 1978) 
1.7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/33 
3. Doelstellingen en prioriteiten van een gemeenschappelijk onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid (studie) 
(16. 1. 1982) 
(Voltallige zitting van 27 en 28 januari 1982) 
4. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een communautair testprogramma ter stimulering 
van de doeltreffendheid van het wetenschappelijk en technisch potentieel van de Europese Economische 
Gemeenschap 
(PB nr. C 90 van 5. 4. 1983) 
5. Onderzoeksprogramma (1983-1987) - Prognose en evaluatie op het gebied van wetenschap en technologie 
(FAST) 
(PBnr. C211 van 8. 8. 1983) 
6. Voorstellen voor een Europese strategie op wetenschappelijk en technisch gebied - Kaderprogramma 
1984-1987) 
(PBnr. C211 van 8. 8. 1983) 
7. Mededeling van de Commissie aan de Raad over de structuren en procedures van het gemeenschappelijk 
beleid op het gebied van de wetenschap en de technologie 
(PB nr. C 341 van 19. 12. 1983) 
8. Voorstel voor een besluit van de Raad inzake het kaderprogramma voor wetenschappelijke en technische 
werkzaamheden van de Gemeenschap 1984- 1987) 
(PB nr. C 211 van 8. 8. 1983) 
9. Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over bevordering van de toepassing 
van de resultaten van door de Gemeenschap gesteund O & O 
(PBnr. C23 van 30. 1.1984) 
10. Prioriteiten voor onderzoeksinitiatieven van de Gemeenschap: de volgende herziening van het kaderpro­
gramma voor wetenschappelijke en technologische activiteiten van de Gemeenschap (nog in behande­
ling). 
11. Informatief rapport over het onderwerp „Onderzoekprogramma's voor gezamenlijke rekening: maximaal 
rendement van de financiële middelen en de inspanningen van de Gemeenschap (nog in behandeling). 
12. Stimulering van de Europese wetenschappelijke en technische samenwerking en uitwisseling - Plan 
1985-1988 
(PB nr. C 343 van 24. 12. 1984) 
DEEL III 
ADVIEZEN INZAKE O & O WAARBIJ IS UITGEGAAN VAN DE WERKZAAMHEDEN DIE ZIJN 
VERRICHT DOOR ANDERE AFDELINGEN DAN DE AFDELING VOOR ENERGIE EN NUCLEAIRE 
VRAAGSTUKKEN 
1. Voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 78/384/EEG tot vaststelling van een 
meerjarenprogramma voor onderzoek en ontwikkeling inzake recycling van papier en karton voor de 
Europese Economische Gemeenschap (indirecte actie) waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden verricht 
door de Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverlening 
(PB nr. C 331 van 17. 12. 1980) 
2. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een sectorieel programma voor onderzoek 
en ontwikkeling op het gebied van het milieu (milieubescherming en klimatologie) (indirecte en gecoördi­
neerde acties) 1981 tot 1985 waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden verricht voor de Afdeling voor 
milieu, volksgezondheid en consumptie 
(PBnr. C 353 van 31. 12. 1980) 
3. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een sectorieel onderzoek- en ontwikkelingspro­
gramma van de Europese Economische Gemeenschap inzake onderzoek op het gebied van geneeskunde en 
volksgezondheid - geconcerteerde actie - (1982-1986) waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden 
verricht door de Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumptie 
(PB nr. C 64 van 15. 3. 1982) 
4. Voorstel voor een besluit van de Raad houdende wijziging van Besluit 79/783/EEG van de Raad van 11 
september 1979 tot vaststelling van een meerjarenprogramma (1979-1983) op het gebied van de 
informatica, waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden verricht door de Afdeling voor industrie, handel, 
ambacht en dienstverlening 
(PB nr. C 346 van 31. 12. 1982) 
5. Voorstel voor een besluit van de Raad inzake een voorbereidende fase voor een programma van de 
Gemeenschap voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van informatietechnieken, waarbij is uitgegaan 
van de werkzaamheden verricht door de Afdeling van industrie, handel, ambacht en dienstverlening 
(PB nr. C 346 van 31. 12. 1982) 
6. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke programma's en coördina­
tieprogramma's inzake het onderzoek in de landbouw, waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden verricht 
door de Afdeling voor de landbouw 
(PBnr. C211 van 8. 8. 1983) 
7. Voorstel voor een besluit van de Raad tot goedkeuring van het eerste Europese strategische programma voor 
onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de informatietechnologie (ESPRIT), waarbij is uitgegaan van 
de werkzaamheden verricht door de Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverlening 
(PB nr. C 341 van 19. 12. 1983) 
Nr. C 160/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
8. Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een meerjarenprogramma van de EEG voor 
onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de toepassing van nieuwe technologieën waarbij is uitgegaan 
van de werkzaamheden verricht door de Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverlening 
(PB nr. C 358 van 31. 12. 1983) 
9. Sectorprogramma voor onderzoek en ontwikkeling op milieugebied (milieubescherming en klimatologie) -
indirecte en gecoördineerde acties - (1981 t/m 1985) waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden verricht 
door de Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumptie 
(PB nr. C 57 van 29. 2. 1984) 
10. Ontwerp-verordening van de Commissie inzake de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op 
groepen overeenkomsten betreffende research en ontwikkeling waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden 
verricht door de Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverlening 
(PB nr. C 206 van 6. 8. 1984) 
11. Ontwerp-verordening van de Commissie inzake de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op 
groepen octrooilicentie-overeenkomsten waarbij is uitgegaan van de werkzaamheden verricht door de 
Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverlening 
(PB nr. C 248 van 17. 9. 1984)