Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot verlenging van de periode van toepassing van de maatregelen in Besluit 2002/148/EG houdende afsluiting van het overleg met Zimbabwe krachtens artikel 96 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

1. De Raad van de Europese Unie heeft op 18 februari 2002 besloten "passende maatregelen" te nemen tegen Zimbabwe [1] naar aanleiding van het afgesloten worden van het overleg krachtens artikel 96 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst [2]. Deze maatregelen omvatten opschorting van de financiering van de begrotingssteun en steun voor projecten evenals van de ondertekening van het nationaal indicatief programma, maar bevatten de uitdrukkelijke verklaring dat bijdragen aan operaties van humanitaire aard en projecten ter directe ondersteuning van de bevolking, vooral die in de sociale sector, en die op het gebied van de democratisering, en de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat, ongemoeid zouden worden gelaten. Zij omvatten eveneens de opschorting van Artikel 12 van bijlage 2 van de Partnerschapsovereenkomst betreffende lopende betalingen en kapitaalverkeer, voor zover noodzakelijk voor de toepassing van nog andere beperkende maatregelen, in het bijzonder de bevriezing van tegoeden.

[1] Zie Besluit 2002/148/EG van de Raad (PB L 50/64 van 21.2.2002). De Raad heeft bovendien (zie conclusies van de Raad Algemene Zaken van 18 februari 2002) zijn goedkeuring gehecht aan gerichte GBVB-sancties (Gemeenschappelijk standpunt 2002/145/GBVB van de Raad en Verordening (EG) nr. 310/2002 van de Raad betreffende bepaalde beperkende maatregelen tegen Zimbabwe; PB L 50/1-12).

[2] Overleg op grond van artikel 96 werd op gang gebracht met de bedoeling tot overeenstemming te komen over door de Regering van Zimbabwe te nemen maatregelen gericht op het verbeteren van de situatie op vijf gebieden (beëindiging van alle officiële tolerantie voor politiek geweld; een vroege uitnodiging van internationale partners voor het ondersteunen en waarnemen van de komende verkiezingen, en volledige toegang met het oog daarop; bescherming van de vrijheid van de massamedia; onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en respect voor haar beslissingen; en beëindiging van de illegale bezetting van gebouwen en grond).

2. De voor het invoeren van deze maatregelen opgegeven redenen waren de ernstige schendingen van mensenrechten en van de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering. Een meer directe aanleiding waren de pogingen van de Zimbabwaanse regering om te beletten dat vrije en eerlijke verkiezingen konden plaatshebben, met name door de toegang tot het land te ontzeggen aan internationale verkiezingswaarnemers en de media.

3. Overeenkomstig artikel 2, derde alinea, van het Besluit van 18 februari 2002 gelden deze maatregelen voor de duur van twaalf maanden. Op grond van dezelfde bepaling zullen de maatregelen worden ingetrokken zodra er een klimaat is ontstaan waarin de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat worden geëerbiedigd.

4. Op 18 februari 2003 [3] heeft de Raad, op grond van de vaststelling dat de essentiële elementen zoals genoemd in artikel 9 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst door de Regering van Zimbabwe blijven geschonden worden en de huidige omstandigheden in Zimbabwe niet voorzien in een klimaat waarin de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtstaat worden geëerbiedigd, besloten de passende maatregelen tegen Zimbabwe met 12 maanden tot en met 20 februari 2004 verlengen.

[3] Zie PB L 46 van 20.2.2003.

5. Sedert februari 2003 werd met betrekking tot de vijf in het kader van het overleg op grond van artikel 96 aangewezen gebieden geen vooruitgang waargenomen. De huidige situatie in Zimbabwe is integendeel nog steeds zeer zorgwekkend. In de loop van het laatste jaar werd in verschillende verslagen van de missiehoofden [4] in Harare gedetailleerde informatie verstrekt over de verslechtering van de situatie.

[4] Zie het MH-verslag van 03.02.2003 betreffende de mensenrechtensituatie in Zimbabwe; het MH-verslag van 6.2.2003 over de situatie in Zimbabwe; het MH-verslag van 2.5.2003 over foltering in Zimbabwe; het MH-verslag van 9.5.2003 over oriëntatiepunten voor de dialoog met Zimbabwe; het bijgewerkte MH-verslag van 15.5.2003 betreffende de mensenrechtensituatie in Zimbabwe; het MH-verslag van 2.9.2003 over de voedseldistributie in Zimbabwe; en het MH-verslag van 30.10.2003 over de "Daily News"-kwestie.

6. Aangezien de Regering van Zimbabwe zich niet verbindt tot het nemen van concrete maatregelen om de situatie op de vijf belangrijkste probleemgebieden te verbeteren, lijkt een opheffing of zelfs verlichting van de passende maatregelen niet gerechtvaardigd. De passende maatregelen uitbreiden dient eveneens te worden uitgesloten, omdat een uitbreiding waarschijnlijk nadelige gevolgen zou hebben voor de Zimbabwaanse bevolking.

7. De Commissie is daarom van oordeel dat de geldigheidsduur van het Besluit met 12 maanden na 20 februari 2004 dient te worden verlengd. Aangezien het voorgestelde besluit slechts een verlenging van de geldigheidsduur zonder wijziging van de bestaande passende maatregelen beoogt, is het niet nodig met Zimbabwe opnieuw overleg te plegen op grond van artikel 96 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst.

8. Het besluit dient constant te worden bijgewerkt en de maatregelen dienen te worden ingetrokken zodra er een klimaat is ontstaan waarin de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtstaat worden geëerbiedigd. De Europese Unie dient zich bovendien het recht voor te behouden om aanvullende maatregelen te treffen.

Conclusie

9. Gezien het bovenstaande stelt de Commissie de Raad voor aan het aangehechte besluit zijn goedkeuring te hechten.

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot verlenging van de periode van toepassing van de maatregelen in Besluit 2002/148/EG houdende afsluiting van het overleg met Zimbabwe krachtens artikel 96 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid artikel 300, lid 2, tweede alinea,

Gelet op het Intern Akkoord [5] inzake de maatregelen en procedures voor de tenuitvoerlegging van de op 23 juni 2000 te Cotonou ondertekende ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst, zoals voorlopig van toepassing verklaard bij het besluit van de vertegenwoordigers van de Regeringen van de lidstaten van 18 september 2000, inzonderheid artikel 3,

[5] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 376.

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Bij Besluit 2002/148/EG van de Raad [6] werd het overleg met Zimbabwe krachtens artikel 96, lid 2, onder c), van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst afgesloten en werden de in de bijlage bij het Besluit omschreven passende maatregelen genomen.

[6] PB L 50 van 21.2.2002, blz. 64.

(2) Bij Besluit 2003/112/EG van de Raad [7] werd de toepassing van de maatregelen bedoeld in artikel 2 van Besluit 2002/148/EG van de Raad met een periode van 12 maanden verlengd. Overeenkomstig artikel 1 van het Besluit verstrijkt de periode van toepassing van de maatregelen op 20 februari 2004.

[7] PB L 46 van 20.2.2003, blz. 25.

(3) De essentiële elementen zoals genoemd in artikel 9 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst blijven door de Regering van Zimbabwe geschonden worden en de huidige omstandigheden in Zimbabwe voorzien niet in een klimaat waarin de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtstaat geëerbiedigd worden.

(4) De periode van toepassing van de maatregelen dient derhalve te worden verlengd,

BESLUIT:

Artikel 1

De periode van toepassing van de maatregelen bedoeld in artikel 2 van Besluit 2002/148/EG, die bij Besluit 2003/112/EG van de Raad tot 20 februari 2004 werd verlengd, wordt nogmaals met 12 maanden tot en met 20 februari 2005 verlengd. De maatregelen worden regelmatig, en ten minste binnen zes maanden, herzien.

De in de bijlage bij dit besluit opgenomen brief wordt naar de president van Zimbabwe gezonden.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

BIJLAGE

Brussel,

BRIEF AAN DE PRESIDENT VAN ZIMBABWE

De Europese Unie hecht zeer groot belang aan de bepalingen van artikel 9 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst. Het eerbiedigen van de mensenrechten, de democratische instellingen en de rechtstaat zijn essentiële elementen van de Partnerschapsovereenkomst en vormen als zodanig de basis van onze betrekkingen.

Bij schrijven van 19 februari 2002 heeft de Europese Unie u in kennis gesteld van haar besluit het overleg met Zimbabwe krachtens artikel 96 van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst af te sluiten en een aantal "passende maatregelen" te nemen in de zin van artikel 96, lid 2, sub c), van de Overeenkomst.

Bij schrijven van 19 februari 2003 heeft de Europese Unie u in kennis gesteld van haar besluit de "passende maatregelen" niet in te trekken.

De Europese Unie is op dit ogenblik, na verloop van de verlengingsperiode van 12 maanden, van oordeel dat de democratische beginselen in Zimbabwe nog steeds niet worden geëerbiedigd en dat door de Regering van Zimbabwe geen vooruitgang is geboekt op de vijf gebieden waarop het Besluit van de Raad van 18 februari 2002 betrekking heeft (beëindiging van het politiek gemotiveerde geweld, vrije en eerlijke verkiezingen, de vrijheid van de media, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en de beëindiging van de illegale bezetting van landbouwbedrijven).

In het licht van het voorgaande is de Europese Unie van oordeel dat de passende maatregelen niet kunnen worden ingetrokken.

De maatregelen zullen slechts worden ingetrokken zodra er een klimaat is ontstaan waarin de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtstaat worden geëerbiedigd. De Europese Unie behoudt zich bovendien het recht voor aanvullende beperkende maatregelen te treffen.

De Europese Unie zal de ontwikkelingen in Zimbabwe op de voet volgen en wenst nogmaals erop te wijzen dat het niet haar bedoeling is de bevolking van Zimbabwe te straffen en dat zij zal doorgaan met haar bijdragen aan operaties van humanitaire aard en projecten ter directe ondersteuning van de bevolking, vooral die in de sociale sector, en die op het gebied van de democratisering, en de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat, waarop bedoelde maatregelen geen betrekking hebben.

De Europese Unie wenst met Zimbabwe een politieke dialoog te blijven voeren op basis van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst, en hoopt dat u alles in het werk zult stellen om de essentiële beginselen van de Partnerschapsovereenkomst opnieuw te doen naleven en het land in de richting van sociale vrede en economisch herstel te sturen. Dit zou het mogelijk maken de schorsing in te trekken van de ondertekening van het nationaal indicatief programma voor Zimbabwe in het kader van het Negende EOF en aldus in de afzienbare toekomst de activiteiten in het kader van alle samenwerkingsinstrumenten opnieuw op gang te brengen.

Hoogachtend,

Voor de Commissie Voor de Raad