A4-0204/98

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de toekomst van de markt voor visserijproducten in de Europese Unie: verantwoordelijkheid, partnerschap, concurrentievermogen (COM(97)0719 - C4-0029/98)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(97)0719 - C4-0029/98),

- gezien verordening (EEG) nr. 3759/92 van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector visserijproducten en producten van de aquacultuur ((PB L 388 van 31.12.1992, blz. 1.)),

- gezien het verslag van de Commissie visserij (A4-0204/98),

A. overwegende dat vis zowel in de wateren van de Gemeenschap als op mondiaal niveau een schaarse hulpbron is en dat aanzienlijke inspanningen nodig zijn om het beheer en het gebruik van deze hulpbron op verantwoorde wijze te verbeteren,

B. overwegende dat een verantwoorde afzet van visserijproducten belangrijk is om de maatregelen voor het beheer van deze hulpbron te legitimeren en de ontwikkeling van de sector op wereldschaal te consolideren,

C. overwegende dat verspilling niet kan worden geduld en dat van het marktbeleid, alsmede van andere onderdelen van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), een sterk ontmoedigende werking met betrekking tot dergelijke praktijken moet uitgaan,

D. overwegende dat de Commissie verantwoordelijk is voor de totstandbrenging van een verantwoorde visserij en daarom aandacht moet besteden aan de handel in visserijproducten om te zorgen dat alle activiteiten van deze handel naar en vanuit de Gemeenschap steeds beter voldoen aan de voorwaarden voor een duurzame ontwikkeling van de visserij, zonder dat zij haar plicht vergeet om de consumenten hiervan steeds beter bewust te maken met alle middelen die haar ter beschikking staan, zoals voorlichtingscampagnes, identificatiekeurmerken, enz.,

E. overwegende dat de markt voor visserij- en aquacultuurproducten wordt gekenmerkt door een steeds verder toenemende vraag, een dienovereenkomstige stijging van de importen en een daling van het aandeel van communautaire producten, die thans weinig meer dan 40% van het aanbod uitmaken,

F. overwegende dat de afhankelijkheid van importen en de verschillende internationale verplichtingen die de Gemeenschap is aangegaan nauwe grenzen stellen aan iedere protectionistische aanpak; gezien het feit dat de genoemde afhankelijkheid van importen de reden is dat veel visproducten de EU tegen een nultarief binnenkomen (op dit ogenblik ongeveer 65% van de totale invoer van vis),

G. overwegende dat het in de context van de internationale concurrentie dringend geboden is te streven naar een optimale valorisatie van de verse producten uit de Gemeenschap, onder meer door productidentificatie en door een politiek tot bevordering van de kwaliteitsverbetering,

H. overwegende dat de Gemeenschap desalniettemin de wettelijke instrumenten moet uitbreiden en versterken om haar eigen producenten en verwerkende industrie te beschermen tegen oneerlijke concurrentie en hun op vergroting van hun concurrentievermogen gerichte inspanningen moet ondersteunen; overwegende dat de Gemeenschap tevens de taak heeft te zorgen voor evenwicht tussen de sector productie en de sector verwerking,

I. overwegende dat de Gemeenschap een betere uitbouw van de verwerkingsketen van visserijproducten dient te bevorderen,

J. overwegende dat het groeipotentieel van de sector aquacultuur, die reeds meer dan 25% bijdraagt aan de waarde van de communautaire visvoorziening, waarschijnlijk erg groot is, maar dat extra middelen nodig zijn om problemen op te lossen en dit potentieel tot ontwikkeling te brengen, waarbij van meet af aan nauwlettend toegezien moet worden op de eventuele gevolgen van de ontwikkeling van deze activiteiten voor het milieu,

K. overwegende dat de resultaten van het marktbeleid tot dusverre niet voldoende geanalyseerd en besproken zijn,

L. overwegende dat niet als vanzelfsprekend mag worden aangenomen dat aanpassing van het huidige marktbeleid in vergelijking met een volledige herziening daarvan de beste resultaten oplevert,

M. overwegende dat de EU-markt voor visserij- en aquacultuurproducten duidelijk beïnvloed wordt door de doelstellingen en de resultaten van andere onderdelen van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), met name die welke betrekking hebben op instandhouding, controle en structuurmaatregelen,

N. overwegende dat problemen die op de markt worden veroorzaakt door tekortkomingen met betrekking tot andere onderdelen van het GVB, bij voorkeur aan de bron moeten worden aangepakt,

1. verzoekt de Commissie periodiek een evaluatie te maken van de werking van de EU-markt voor visserij- en aquacultuurproducten, met inbegrip van een beoordeling van de toepasselijkheid van de maatregelen die van kracht zijn met betrekking tot de doelstellingen betreffende bevordering van kwaliteit, het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod, ondersteuning van het inkomen van vissers en het leveren van een bijdrage aan een goed beheer van de visbestanden;

2. verzoekt de Commissie een studie uit te voeren om de relatie tussen de handelsactiviteiten, de bestanden en het toezicht, alsook de gevolgen van het vastgestelde gebrek aan samenhang tussen de maatregelen vast te stellen, en om concrete voorstellen ter zake te doen;

3. is van oordeel dat de organisatie van de bedrijfstak versterkt moet worden door een grotere participatie van de producentenorganisaties en de erkenning van de interprofessionele organisaties;

4. is van mening dat de producentenorganisaties gesteund moeten worden teneinde de centralisatie van het aanbod te bevorderen als middel om de productieprijzen, de onderhandelingen met de verwerkende industrie en de distributie te verbeteren, zodat er een beter evenwicht tussen vraag en aanbod ontstaat; zij moeten ook financieel worden ondersteund om een technische ondersteuning aan hun leden te kunnen geven;

5. is van oordeel dat onderzoek moet worden gedaan naar de mogelijkheid om voor het evenwicht tussen vraag en aanbod te vertrouwen op de werking van de markt in plaats van de prijzen te sturen en interventiemaatregelen te nemen;

6. onderstreept dat het marktbeleid in alle omstandigheden moet worden gezien in de context van het GVB zelf en dat elke tegenstrijdigheid tussen de verschillende onderdelen daarvan moet worden opgeheven;

7. verzoekt de Commissie tevens na te gaan of de invoering van financiële compensaties voor een vrijwillige vermindering van de visserij-inspanning een goede manier is om compensatie te bieden voor reders en vissers met het oog op een betere exploitatie en een beter beheer van de visbestanden;

8. vestigt de aandacht van de Commissie bovendien op de noodzaak om de steun voor het uit de markt nemen te vervangen door uitstelpremies en is het met haar eens dat het uit de markt nemen en vernietigen moet worden verminderd ten gunste van de afzet van het product op andere markten dan die voor verse vis;

9. is daarom van mening dat ervan uitgegaan moet worden dat de bevoorrading van lokale markten met verse vis zoveel mogelijk door lokale producenten moet gebeuren en wijst op het belang van de kleinschalige ambachtelijke visserij hierbij;

10. juicht het evenwel toe dat de Commissie in haar mededeling zeer duidelijk het belang onderkent van het doen sporen van het marktbeleid met het instandhoudingsbeleid; verzoekt de Commissie wat dit betreft meer specifieke voorstellen te doen;

11. verzoekt de Commissie haar ideeën over de vraag hoe de hoeveelheden uit de markt genomen vis kunnen worden verminderd verder uit te werken en verzoekt haar kwantitatieve streefcijfers voor te stellen;

12. neemt met belangstelling nota van het idee om visplannen te introduceren als instrument om te komen tot een regelmatiger aanvoer en de "visrace", waarvan in sommige gebieden sprake is, tegen te gaan;

13. is van oordeel dat afgezien van de steun voor de vangstplannen, de producentenorganisaties ook financiële steun moeten ontvangen om een technische ondersteuning aan de producenten te kunnen verstrekken (onderzoek naar en promotie van selectieve vangstmethodes, modernisering van de vangstmethodes en instrumenten ter verbetering van de kwaliteit aan boord van schepen, communicatiemiddelen die aanvoerramingen mogelijk maken, enz.);

14. is het met de Commissie eens dat instrumenten als de uitstelpremies bevorderd moeten worden, daar deze een onomstreden bijdrage leveren aan de regeling van het aanbod door te voorkomen dat de prijzen scherp dalen wanneer verschillende soorten tegelijk op de markt worden aangeboden;

15. beklemtoont dat het dringend noodzakelijk is om de controles uit te breiden en is van mening dat dergelijke inspanningen aanzienlijk zouden kunnen worden vergemakkelijkt door visserijproducten alleen in havens te laten aanvoeren die geschikt zijn om de nodige controles uit te voeren; erkent echter dat een dergelijk systeem, zo daarvoor wordt gekozen, zorgvuldig moet worden uitgewerkt, opdat het leven van de vissers er niet nodeloos ingewikkeld door wordt gemaakt;

16. uit zijn bezorgdheid over de verklaring van de Commissie dat op de wereldmarkt een tendens tot vermindering en afschaffing van de bestaande beschermende tarieven te verwachten is; meent juist dat de Commissie de plicht heeft om de communautaire producenten zo veel mogelijk te beschermen met volledige inachtneming van de internationale verplichtingen; in dit licht zijn nieuwe maatregelen ter verlaging of ontheffing van rechten voor visserijproducten van derde landen niet wenselijk; als dergelijke situaties zich opnieuw zouden voordoen, moet uitgegaan worden van het wederkerigheidsbeginsel;

17. is tevens van mening dat er meer banden met de distributie moeten komen om de kwaliteit en de certificering van communautaire visproducten te vergroten;

18. verzoekt de Commissie de referentieprijzen en vrijwaringsclausules op het basisniveau te handhaven, waarna eventueel marktbeschermende maatregelen genomen kunnen worden, als noodmaatregel om het hoofd te bieden aan ernstige verstoringen van de markt;

19. wenst echter dat de vissers en de verwerkende industrie van de Gemeenschap worden beschermd tegen alle vormen van oneerlijke concurrentie, ook de concurrentie van leveranciers van visserijproducten uit derde landen die lagere prijzen kunnen bieden omdat zij ultralage lonen betalen of hun werknemers in uiterst moeilijke arbeidsomstandigheden laten werken, hun visserij-inspanning onverenigbaar is met de instandhouding van de bestanden of zij onhygiënische visserijproducten van twijfelachtige kwaliteit aanbieden; verzoekt de Commissie derhalve na te gaan wat in dat verband kan worden gedaan;

20. wenst dat in het kader van de handel met derde landen verwezen wordt naar de kwestie van de schepen onder goedkope vlag en de vangsten daarvan in internationale wateren, die gewoonlijk niet in overeenstemming zijn met het beginsel van een verantwoorde visserij en dus ook geen verantwoorde handel kunnen opleveren, daar zij de mededinging op de markt ernstig verstoren;

21. verzoekt de Commissie ook te verzekeren dat de communautaire producenten op voet van gelijkheid met elkaar kunnen concurreren, hetgeen o.a. inhoudt dat communautaire steunmaatregelen voor bepaalde groepen geen grote schade mogen toebrengen aan de mededingingspositie van andere groepen;

22. verzoekt de Commissie om in haar komende wetgevingsvoorstel voor een hervorming van de GMO voor visserij rekening te houden met de grote behoefte aan visserijproducten van de communautaire markt en daarom alle maatregelen te handhaven en te stimuleren die bijdragen tot een grotere aanvoer door de eigen communautaire sector, van internationale visserijakkoorden tot structurele maatregelen ter bevordering van de aquacultuur alsook het actieve optreden van de Commissie binnen internationale visserijorganisaties om hogere visquota voor de EU mogelijk te maken;

23. wenst tevens dat dit wetgevingsvoorstel voldoet aan de volgende vijf kerneisen:

- een intern informatiesysteem dat het mogelijk maakt de markt beter te volgen, zo nodig door de opstelling van een lijst van de soorten die het gevoeligst zijn voor verstoring van de prijzen; nodig is ook een systeem ter voorkoming van eventuele prijscrises,

- een goede technisch-hygiënische controle die certificering van de kwaliteit van communautaire producten mogelijk maakt, zo nodig door middel van etikettering, en garandeert dat ingevoerde producten aan dezelfde hygiënische normen voldoen die van communautaire producten worden geëist; dringt er daarom bij de Commissie op aan een communautair referentielaboratorium op te richten,

- een naleving van minimale wettelijke voorschriften voor de etikettering van visserijproducten met het oog op een betere informatie van de consumenten,

- financiële steun voor acties om meerwaarde te verstrekken aan visserijproducten met een regionale identificatie, zelfs indien deze niet in aanmerking komen voor een officieel kwaliteitsmerk onder communautaire bescherming (AOP, IGP), wanneer deze zijn onderworpen aan een kwaliteitsbestek, dat door een onafhankelijk organisme wordt gecontroleerd,

- steunmaatregelen voor communautaire producten waarbij, gegeven de huidige marktverhoudingen, onderscheid moet worden gemaakt tussen verse en bevroren producten en producten die bestemd zijn voor verdere bewerking;

24. is van mening dat, mede gezien het tekort van de Unie aan visserijproducten, met spoed een stelsel dient uitgewerkt te worden dat het mogelijk maakt om producten van joint ventures met communautair kapitaal anders te behandelen dan eenvoudige import uit derde landen; wijst erop dat deze joint ventures juist door de Gemeenschap zijn gestimuleerd om de voorziening van haar markt zeker te stellen en dat het kapitaal, de productiemiddelen en de werknemers ervan hoofdzakelijk uit de Gemeenschap komen;

25. acht het raadzaam verdere maatregelen te nemen om te verzekeren dat het GVB voldoet aan hoge normen betreffende verantwoorde visserij, voordat een door de Gemeenschap gesteund milieukeurmerk wordt gelanceerd;

26. is het met de Commissie eens dat het om te komen tot stelsels van certificering voor een verantwoorde visserij en aquacultuur noodzakelijk is om eerst op communautair niveau een passend wettelijk kader vast te stellen met de deelneming van de hele visserijsector en de rest van de betrokkenen, zodat wordt voorkomen dat verkeerde of slecht gecontroleerde stelsels van certificering voor een verantwoorde visserij en aquacultuur tot een ernstige verstoring van de mededinging leiden;

27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.