1. Inleiding

Overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2006/66/EG inzake batterijen en accu’s, alsook afgedankte batterijen en accu’s (de batterijenrichtlijn), zoals gewijzigd in 2013[1], is het verbod op het op de markt brengen van kwikhoudende batterijen of accu’s tot en met 1 oktober 2015 niet van toepassing op knoopcellen met een kwikgehalte van ten hoogste 2 gewichtsprocent.

Hoewel in een in opdracht van de Commissie opgesteld verslag uit 2012 werd geconcludeerd dat alternatieven voor kwikhoudende knoopcellen voor alle toepassingen beschikbaar waren[2], werd de Commissie in de gewijzigde richtlijn verzocht om deze conclusie in een andere specifieke studie te bevestigen.

Meer in het bijzonder is in artikel 4, lid 4, van de gewijzigde batterijenrichtlijn bepaald dat:

"Wat knoopcellen voor hoorapparaten betreft, blijft de Commissie de in lid 2 bedoelde uitzondering steeds opnieuw bezien en brengt zij uiterlijk op 1 oktober 2014 bij het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de beschikbaarheid van knoopcellen voor hoorapparaten die in overeenstemming zijn met lid 1, onder a). Indien gerechtvaardigd door het niet beschikbaar zijn van knoopcellen voor hoorapparaten die in overeenstemming zijn met lid 1, onder a), voegt de Commissie bij haar verslag een passend voorstel om knoopcellen voor hoorapparaten vrij te stellen van het in lid 2, onder a), bedoelde verbod."

Het doel van dit verslag is om het Europees Parlement en de Raad in kennis te stellen van de bevindingen van de Commissie over de beschikbaarheid van knoopcellen voor hoorapparaten met niet meer dan 0,0005 gewichtsprocent aan kwik.

2. Bevindingen

2.1 Inleiding

Ter voorbereiding van dit verslag heeft de Commissie informatie verzameld en beoordeeld met betrekking tot kwikvrije knoopcellen voor hoorapparaten, waarbij speciale aandacht is besteed aan de technische en commerciële beschikbaarheid en vervolgens aan de waarschijnlijke gevolgen voor de gebruikers, wat de prestaties en financiële aspecten betreft.

De Commissie heeft de diensten van onafhankelijke consultants ingeroepen die relevante literatuur en kennis hebben beoordeeld, en overleg hebben gepleegd met alle belangrijke producenten en fabrikanten van batterijen en hoorapparaten, alsmede met patiënten- en hoorapparatenverenigingen[3].

De Commissie is van mening dat de betrouwbaarheid van de resultaten van de raadpleging wordt gewaarborgd door de omvang van het marktaandeel van de producenten en fabrikanten van batterijen en hoorapparaten die zijn geraadpleegd. Er moet worden opgemerkt dat zij op voorbeeldige wijze hebben meegewerkt, zelfs met erkenning van gebruikelijke beperkingen ten aanzien van gevoelige bedrijfsinformatie.

Er werd met name aandacht besteed aan de lessen die zijn opgedaan bij de vaststelling van het verbod op kwikhoudende knoopcellen in de Verenigde Staten, waar 30 staten wetgeving in dit verband hebben goedgekeurd (of voorgesteld).

De Commissie is van mening dat het gebruik van verschillende maar complementaire bronnen een uitvoerige en diepgaande beoordeling van de situatie mogelijk heeft gemaakt, die verder gaat dan de kwesties die strikt betrekking hebben op de voorzieningszekerheid die in de richtlijn is vastgelegd.

De resulterende conclusies die door de consultants zijn verkregen, hebben een degelijke basis gelegd waarmee de Commissie haar eigen evaluatie heeft voltooid en het onderhavige verslag heeft opgesteld.

2.2 Belangrijkste bevindingen

Op basis van de vermelde studie, die de Commissie beschouwt als een betrouwbare studie met degelijke bevindingen en conclusies die gebaseerd is op degelijke gegevens en feiten, en op basis van haar eigen evaluaties, heeft de Commissie het volgende geconcludeerd:

1) Er zijn reële kwikvrije alternatieven voor knoopcellen voor hoorapparaten. De meest gebruikte soorten maken gebruik van zink-luchttechnologie, die door meerdere ondernemingen is ontwikkeld. Er bestaan ook andere technologieën (bv. met nikkel-metaalhydride), maar het gebruik ervan is minder verspreid en is beperkt tot apparaten die geen hoog vermogen nodig hebben of die minder strikte gebruikspatronen toestaan.

2) Zoals bevestigd tijdens de raadpleging en rekening houdend met het huidige productieniveaus zal de voorzieningszekerheid van knoopcellen voor hoorapparaten niet in het gedrang komen wanneer de vrijstelling voor kwikhoudende knoopcellen op 1 oktober 2015 verstrijkt. De producttypes waarvoor kwikvrije alternatieven waarschijnlijk niet beschikbaar zullen zijn (d.w.z. de batterijen in de kleinste maat 5) worden geleidelijk door de bedrijfstak uitgefaseerd, onafhankelijk van de omschakeling naar kwikvrije producten.

3) Uit de ervaringen die zijn opgedaan in de Verenigde Staten na de invoering van dergelijke verboden van kwikhoudende knoopcellen blijkt dat kwesties in verband met de prestaties en bruikbaarheid van kwikvrije alternatieven voor hoorapparaten zijn opgelost ten gevolge van nieuwe technologische ontwikkelingen en de uitbreiding van de markten. De problemen met de prestaties van sommige van de eerste generatie kwikvrije knoopcellen voor hoorapparaten die in 2010 in de Verenigde Staten op de markt zijn gebracht, zijn nu opgelost. Hoewel, afhankelijk van merken en modellen, een vermindering van de levensduur van batterijen met 2 tot 10 % is vastgesteld, zullen de prestaties naar verwachting door de huidige technische ontwikkelingen verder verbeteren.

4) Er kunnen zich kostenverschillen voordoen tussen kwikvrije en kwikhoudende knoopcellen voor hoorapparaten op de markt van de Unie, zoals het geval was in de Verenigde Staten. In een eerdere studie die in opdracht van de Commissie is gemaakt, werd geschat dat de kosten van kwikvrije knoopcellen ongeveer 10 % hoger zijn[4]. Op dit ogenblik lijken de verschillen in de detailhandelsprijzen groter te zijn[5], maar naar verwachting zal een verbod op kwikhoudende knoopcellen voor hoorapparaten in de EU leiden tot een afname van de prijsverschillen. Dit is het gevolg van grotere markten en schaalvoordelen en het wegnemen van inefficiënties in de productiesystemen voor de fabrikanten die hun productiecapaciteit reorganiseren tot één enkele productlijn.

5) Naar verwachting leidt het verstrijken van de vrijstelling voor kwikhoudende knoopcellen tot de bevordering van innovatie. Dit zal leiden tot een snellere verbetering van de prestaties van kwikvrije producten en nieuwe producten in staat stellen om te voldoen aan de behoeften van de meer ontwikkelde apparaten die een hoger vermogen vereisen.

6) Met betrekking tot de voorzieningszekerheid van kwikvrije knoopcellen voor hoorapparaten werden geen bijzondere bezwaren naar voren gebracht door de patiënten- en hoorapparatenverenigingen die werden geraadpleegd in het kader van de studie in opdracht van de Commissie.

3. Conclusie

Het verstrijken van de vrijstelling voor kwikhoudende knoopcellen met ingang van 1 oktober 2015 zal naar verwachting niet leiden tot problemen met betrekking tot de beschikbaarheid van knoopcellen voor hoorapparaten. Bijgevolg is er geen reden voor de verlenging van de vrijstelling die is vastgelegd in artikel 4 van Richtlijn 2006/66/EG.

[1] PB L 266 van 26.9.2006, blz. 1-14; richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2013/56/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 (PB L 329 van 10.12.2013, blz. 5–9).

[2] Bio Intelligence (2012) "Study on the Potential for Reducing Mercury Pollution from Dental Amalgam and Batteries" ("Studie inzake het potentieel voor de vermindering van kwikverontreiniging afkomstig van tandheelkundige amalgamen en batterijen"), verslag voor het DG Milieu van de Europese Commissie, juli 2012, met name paragraaf 7.1, optie 2 (blz. 123) in samenhang met de concluderende paragraaf 9.2 (blz. 135).

[3] Eunomia & Öko Institut e.V. (2014) "Availability of Mercury-free Button Cells for Hearing Aids" ("Beschikbaarheid van kwikvrije knoopcellen voor hoorapparaten"), verslag voor DG Milieu, augustus 2014.

[4] Bio Intelligence (2012) "Study on the Potential for Reducing Mercury Pollution from Dental Amalgam and Batteries" ("Studie inzake het potentieel voor de vermindering van kwikverontreiniging afkomstig van tandheelkundige amalgamen en batterijen"), verslag voor het DG Milieu van de Europese Commissie, juli 2012, blz. 117.

[5] In de Verenigde Staten variëren de prijzen in de verkoop via internet voor een verpakking van 6 knoopcellen in maat 10 bijvoorbeeld van $ 3.25 tot $ 3.95 voor conventionele knoopcellen voor hoorapparaten in vergelijking met $ 3,95 tot $ 4,95 voor kwikvrije cellen, afhankelijk van merken en verkopers.