Advies van het Comité van de Regio's over de "Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Tussenbalans van het gemeenschappelijk landbouwbeleid"

(2003/C 73/07)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Tussenbalans van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2002) 394 def.);

gezien het besluit van de Europese Commissie d.d. 10 juli 2002 om het Comité, overeenkomstig artikel 265, lid 1, van het EG-Verdrag, over de hierboven vermelde mededeling te raadplegen;

gezien het besluit van het bureau van het Comité d.d. 14 mei 2002 om de commissie "Duurzame ontwikkeling" met het opstellen van een advies over de hierboven vermelde mededeling te belasten;

gezien het CvdR-advies over de "Voorstellen voor verordeningen van de Raad betreffende de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid" (CDR 273/98 fin)(1);

gezien het ontwerpadvies van het CvdR (CDR 188/2002 rev.), dat op 3 oktober 2002 door de commissie "Duurzame ontwikkeling" is goedgekeurd (rapporteur: de heer Savy, voorzitter van de regioraad van de Limousin, F/PSE),

heeft tijdens zijn op 20 en 21 november 2002 gehouden 47e zitting (vergadering van 20 november) het volgende advies uitgebracht, dat met een meerderheid van stemmen is goedgekeurd.

Standpunten en aanbevelingen

1.1. Het is een goede zaak dat de Commissie de tussentijdse herziening van het GLB heeft aangegrepen om voorstellen te doen en zo helderheid te scheppen in de brede discussie die in de EU zowel door regeringen en professioneel betrokkenen als door gewone burgers over de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid wordt gevoerd.

1.2. Deze bezinning over de toekomst van een beleidsterrein dat ongeveer de helft van de begroting van de Europese Unie voor zijn rekening neemt en zijn stempel op alle plattelandsgebieden van de 15 lidstaten drukt, kon overigens niet langer uitblijven, nu het ten gevolge van een aantal zeer uiteenlopende gebeurtenissen onder vuur ligt:

- Door de recente crises in de landbouwsector (BSE, mond- en klauwzeer, dioxine), de geregeld vastgestelde overschrijdingen van het toelaatbare nitraatgehalte in water en de vraagtekens rond het gebruik van GGO's neemt de burger-consument niet meer klakkeloos aan dat de Europese landbouw en levensmiddelenindustrie in staat zijn milieuvriendelijk te produceren en gezonde kwaliteitsproducten op de markt te brengen. Hierbij mag niet uit het oog worden verloren dat de landbouwers vaak net zozeer de dupe zijn van dergelijke crises als de consumenten.

- In Doha is een nieuwe onderhandelingsronde over de liberalisering van de handel (inclusief in landbouwproducten) opgestart. Bovendien heeft de G77 tijdens de in Johannesburg gehouden Wereldtop over duurzame ontwikkeling de industrielanden opgeroepen hun stelsel voor landbouwsubsidies te hervormen. Samen met de unilaterale beslissingen van de Verenigde Staten (de "Farm Bill") dwingen deze factoren de Europese Unie na te denken over de beste manier om het Europese landbouwmodel te verdedigen, en dit in de geest van CvdR-advies 273/98 fin.

- De voorbereidingen die de op korte termijn toetredende kandidaat-lidstaten hebben getroffen om hun landbouw op de GLB-mechanismen te laten aansluiten, staan niet overal even ver. Daarom moet worden bekeken hoe deze nieuwe lidstaten het best kunnen worden voorbereid op de communautaire vereisten inzake voedselveiligheid, traceerbaarheid of respect voor het milieu. De gemeenschappelijke Europese normen gelden in principe voor alle lidstaten; er mag geen sprake zijn van een verzwakking van de strenge EU-normen, noch mogen er verschillende normen komen.

- In een sector waar de bakens onafgebroken worden verzet, stelt de boer zich vragen over zijn plaats en rol, over het beeld dat de samenleving van hem heeft en over de toekomst van de agrarische ruimte in een omgeving waar gebieden als concurrenten tegenover elkaar staan.

2.1. De verklaring van de Commissie dat een gemeenschappelijk landbouwbeleid noodzakelijk is en dat ook zal blijven, is bij het Comité van de Regio's in goede aarde gevallen. Hoeveel heil er ook van een verdere liberalisering van de handelsstromen te verwachten moge zijn, een gemeenschappelijk landbouwbeleid blijft een onmisbaar instrument om het Europese landbouwmodel te beschermen en de landbouwsector en de agrarische gebieden de kans te geven aan de verwachtingen van een moderne samenleving te voldoen.

2.2. De Europese Commissie probeert in deze mededeling een proces dat tien jaar geleden werd opgestart, aan te vullen en op lange termijn veilig te stellen. Zij beperkt zich hier echter niet toe en draagt een aantal elementen aan die voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid volkomen nieuw zijn. Doel is een zo goed mogelijk evenwicht te vinden tussen een aantal moeilijk met elkaar te verzoenen, fundamentele eisen. In Agenda 2000 zijn bepaalde doelen vastgesteld waarover een consensus is bereikt; dit pakket wordt door de Europese Commissie niet opengebroken. Het gaat met name om de volgende doelstellingen:

- de interventiemechanismen moeten worden aangepast om hun rol als vangnet te versterken en de exportrestituties die wegens hun concurrentievervalsende werking wereldwijd onder vuur liggen, te beperken. Middels gepaste maatregelen moet ervoor worden gezorgd dat de Europese landbouw op de nationale en internationale markten goed gepositioneerd blijft, zonder dat hierdoor de situatie in de ontwikkelingslanden verslechtert;

- de sector moet zich bij het aanbieden van producten en diensten méér laten leiden door de vraag van de consument en mínder door financiële prikkels. Traditionele en door hoge natuurwaarden gekenmerkte productiesystemen verdienen extra steun;

- met het oog op een redelijke levensstandaard van de agrarische gemeenschap en het behoud van zoveel mogelijk landbouwbedrijven - ongeacht soort en omvang, moeten de landbouwinkomens worden ondersteund en gestabiliseerd. Het is zaak dat het GLB bijdraagt tot het bevorderen van de generatie-opvolging in de landbouwsector, door jonge boeren aantrekkelijke en economisch stabiele vooruitzichten te bieden. Het Comité verwijst in dit verband naar de richtsnoeren in zijn op 13 en 14 juni goedgekeurde advies over het jongerenplan voor de Europese landbouw, en naar zijn steun aan de gemeenschappelijke verklaring over "jonge landbouwers" die op 6 december 2001 door het Europees Parlement, het Comité van de Regio's en het Economisch en Sociaal Comité werd afgegeven;

- de volgende onderwerpen moeten in het GLB worden geïntegreerd: voedselveiligheid, traceerbaarheid van producten, respect voor het milieu, behoud van werkgelegenheid in de landbouwsector en bestrijding van de leegloop van het platteland.

2.3. Op basis van deze overwegingen spreekt het Comité zich uit over de door de Europese Commissie aangereikte richtsnoeren.

3.1. De draagwijdte van de voorgestelde maatregelen blijft in de mededeling in het vage en zal grotendeels afhankelijk zijn van de manier waarop de voorstellen worden ingevuld en toegepast. De Commissie reikt in deze mededeling alleen richtsnoeren aan om een discussie op gang te brengen over de communautaire en nationale belangen, alsmede die van bepaalde productiesectoren en -gebieden. Pas na afloop van deze discussie zullen politieke keuzes worden gemaakt.

3.2. In het hervormde landbouwbeleid moet meer erkenning komen voor de rol die de lokale en regionale overheden bij de bevordering van plattelandsontwikkeling spelen. Zij zijn immers bij wet verantwoordelijk voor een waaier aan statutaire en discretionaire activiteiten die op het platteland worden ontplooid en die rechtstreeks aansluiten op de Commissievoorstellen, zoals strategisch grondbeheer en de bevordering van het welzijn van de plattelandsgemeenschappen op economisch, sociaal en milieuvlak.

3.3. Het Comité van de Regio's kan zich vinden in een aantal voorgestelde richtsnoeren, zoals het plan om het inkomensverlies van de boer door rechtstreekse steun te compenseren, het voornemen om van plattelandsontwikkeling daadwerkelijk de tweede pijler van het GLB te maken en de wens om de vereisten inzake milieu en dierenbescherming beter op elkaar te laten aansluiten, op voorwaarde dat dit laatste voor de boer economisch haalbaar blijft en hij voor extra kosten wordt vergoed. Hoewel ook het voorstel tot verlaging van de interventieprijzen in het Comité op begrip kan rekenen, vraagt het zich af of de voorgestelde maatregelen - ontkoppeling van rechtstreekse steun en productie, "gestaffelde differentiëring" van de rechtstreekse steun in de marktordeningen, koppeling van de rechtstreekse steun aan extra milieueisen en aan de controle van de naleving van deze eisen - voldoende zijn om de vooropgestelde doelstellingen te halen. De door de Commissie voorgestelde maatregelen dienen dan ook nader te worden onderzocht.

3.4. Hoewel de voorstellen van de Europese Commissie een goede basis zijn voor de discussie over de vraag hoe het GLB er na het verstrijken van Agenda 2000 uit moet zien, mogen de belangrijkste ervan niet vóór het aflopen van Agenda 2000 worden ten uitvoer gelegd. Om de landbouwproducenten voldoende zekerheid te bieden, hun vertrouwen in het geldende rechtskader te sterken en hun zo de kans te geven de productie op middellange termijn te plannen, moet de looptijd van de juridische en steunregelingen die het GLB omkaderen (momenteel zes jaar), worden verlengd.

4.1. Aan het voorstel om steun en productie volledig van elkaar los te koppelen en een landbouwbedrijf één bedrag - in de vorm van inkomenssteun - toe te kennen, zitten een aantal voordelen vast: de principiële beslissing om prijsdalingen te compenseren met directe inkomenssteun blijft in wezen overeind. Bovendien kan het administratieve beheer van het GLB er eenvoudiger door worden, aangezien aan een bedrijf maar één steunbedrag moet worden uitgekeerd. Bovendien blijkt uit het voorstel tot ontkoppeling dat de wil bestaat om de rol van de markt (sturen van de productie) en van de boer (ondernemen) te versterken; niet overheidssubsidies, maar marktprijzen moeten bij de bedrijfsvoering de doorslag geven. De ontkoppeling is tevens een goed instrument om de overheidsfinanciën van de EU en de lidstaten te beschermen. Er dient wel over te worden gewaakt dat het voorgestelde systeem van rechtstreekse, niet-productiegerelateerde steun geen banenverlies in de landbouwsector en in bepaalde regio's in de hand werkt.

4.2. De risico's van de hier voorgestelde ontkoppeling mogen evenwel niet uit het oog worden verloren. Invoering van het voorgestelde systeem zou immers tot gevolg hebben dat de bestaande regionale verschillen in stand worden gehouden en dat de huidige situatie, waar de boer met de grootste opbrengst meer steun per hectare ontvangt dan die met een lager rendement, wordt bestendigd. Het toekennen van niet-productiegerelateerde steun kan concurrentievervalsing tussen boeren en destabilisatie van bepaalde productietakken in de hand werken, nl. wanneer een gesubsidieerde onderneming, met behoud van steun, naar een meer rendabel segment van de landbouwsector overstapt en hierdoor bedrijven die in deze sector reeds zonder overheidssteun actief waren, in gevaar brengt.

4.3. Mogelijke negatieve repercussies van de invoering van het voorgestelde stelsel moeten verder worden bestudeerd:

- Het besluit van boeren om in een andere segment van de landbouwsector actief te worden, kan leiden tot overschotten in marktsegmenten die tot dusverre weinig steun ontvingen, met prijsdalingen en eventueel zelfs faillissementen tot gevolg. De Commissie erkent dit gevaar overigens expliciet, wanneer zij in paragraaf 2.5 zegt dat de verschuiving naar ontkoppelde rechtstreekse betalingen aanleiding kan geven tot "druk om in bepaalde marginale gebieden land te verlaten".

- Ten gevolge van productieverschuivingen kan de bevoorrading van bepaalde sectoren van de agro-alimentaire industrie in het gedrang komen, wat bedrijven ertoe kan aanzetten het platteland te verlaten om zich elders te vestigen (bijv. in de buurt van een haven, waar ingevoerde landbouwproducten aankomen).

- In landbouwgebieden waar op basis van de als referentie gebruikte "historische betalingen" een hoog steunbedrag moet worden uitgekeerd, zou de prijs van landbouwgrond zó kunnen stijgen dat alleen grote bedrijven deze nog kunnen betalen en starters in de verdrukking komen. Anderzijds is het ook mogelijk dat de reeds in andere gebieden geconstateerde ontvolking erdoor versneld wordt.

- In het nieuwe stelsel is nergens sprake van compensatie- en steunmechanismen voor de integratie van jonge boeren.

4.4. Het Comité heeft twijfels bij de juistheid van de methoden die voor de berekening van de per bedrijf toe te kennen inkomenssteun worden voorgesteld. Hoewel de berekeningsmethoden pas later zullen worden gepreciseerd, is nu reeds duidelijk dat het steunbedrag gebaseerd zal zijn op het niveau van de totale steun die het betrokken bedrijf in het verleden ontvangen heeft. Het Comité heeft in dit verband drie vragen die nadere aandacht verdienen:

- Is het mogelijk om met een nieuwe steunregeling de doelstellingen van het GLB te halen, indien deze regeling gebaseerd is op verworven rechten?

- Met dit systeem zouden boeren die de weg van de meer extensieve en duurzame landbouw zijn ingeslagen, minder subsidies krijgen. Is dit aanvaardbaar?

- Is het wel verstandig om de begunstigde geen productievereiste op te leggen?

4.5. Hoewel het Comité het principe van ontkoppelde steun niet a priori afwijst, dringt het erop aan dat besluiten hierover pas worden genomen nadat de risico's gedetailleerd zijn geanalyseerd en is nagedacht over een manier om ontsporingen te vermijden. Mogelijke negatieve repercussies van het door de Commissie voorgestelde stelsel moeten verder worden bestudeerd.

5.1. Het Comité neemt kennis van het voorstel om de steun in alle EU-lidstaten geleidelijk te differentiëren en aan een maximum en een "franchise" te koppelen. Dit kan het geschikte instrument zijn om de bestaande ongelijkheden in het steunverleningstelsel, waarbij 20 % van de bedrijven 80 % van de communautaire steun voor hun rekening nemen, weg te werken.

5.2. De franchise biedt de mogelijkheid kleinere en/of meer arbeidsintensieve bedrijven van de geleidelijke vermindering van de steun vrij te stellen. De franchise past dan ook deels in het streven van het Comité om agrarische familiebedrijven en de werkgelegenheid op het platteland te stimuleren (CDR 273/98 fin.). Voorts dient rekening te worden gehouden met de omvang van landbouwbedrijven in bepaalde regio's en met de specifieke, structuursituatie die hiermee verbonden is, en dit met name om het verlies van banen te vermijden. Vraag is ook of niet moet worden nagedacht over:

- een verhoging van het franchise-bedrag;

- aanvullende franchises (tot 100 % van het steunbedrag) voor jonge boeren, voor bedrijven in berg- en eilandgebieden en voor bedrijven die zich uitsluitend op de ecologische landbouw toeleggen;

- een verhoging van de EU-cofinanciering tot 75 % voor alle maatregelen die krachtens verordening (EG) nr. 1257/1999 voor niet-doelstelling-1-gebieden worden getroffen, en tot 90 % voor doelstelling-1-gebieden.

5.3. Bij het formuleren van voorstellen om de rechtstreekse steun aan een maximum te koppelen, mag niet worden vergeten dat de structuur van het grondbezit en de omvang van de landbouwbedrijven niet in alle lidstaten dezelfde zijn. Een uniform plafond van 300000 EUR voor de gehele Unie is dan ook zeker geen goede oplossing. Zo is het niet ondenkbaar dat met een dergelijke regeling de concentratie van bedrijven tot een grootte van 800 tot 1000 hectare wordt aangemoedigd - wat de familiebedrijven de das zou omdoen - en dat de werkgelegenheid en het concurrentievermogen van belangrijke bedrijven op de helling komen te staan.

5.4. In de modaliteiten die ter uitvoering van deze regels zullen worden vastgesteld, moet rekening worden gehouden met de diversiteit van de communautaire gebieden.

6.1. De Commissievoorstellen die erop gericht zijn van plattelandsontwikkeling daadwerkelijk de tweede pijler van het GLB te maken en deze nog te versterken, worden door het Comité gesteund. Het CvdR heeft met name lof voor de nieuwe begeleidende maatregelen om boeren aan te zetten tot deelname aan programma's voor kwaliteitsborging en certificering (o.m. inzake beschermde geografische aanduidingen, oorsprongsbenamingen, dierenwelzijn, milieu en biologische landbouw).

6.2. Helaas lijkt de Europese Commissie plattelandsontwikkeling vooral als een verlengstuk van de landbouw te beschouwen. In de meeste plattelandsgebieden hebben andere sectoren nochtans de fakkel van de landbouw overgenomen: landbouw wordt daar geflankeerd door toerisme, ambachtelijke bedrijven, dienstverlening, kleine industriële bedrijven en culturele activiteiten, en zorgt in samenspel met deze andere activiteiten voor een geïntegreerde ontwikkeling. Het Comité suggereert dat op de Leader-programma's geënte procedures voor de tenuitvoerlegging van maatregelen voor plattelandsontwikkeling worden opgesteld; deze maatregelen moeten passen in een gebiedsgebonden totaalstrategie die door de betrokken lokale actoren wordt uitgewerkt. Het Comité dringt er tevens op aan dat de regels om van het EOGFL-Garantiefonds gebruik te kunnen maken, versoepeld worden, teneinde de plattelandsgebieden de kans te bieden hun ontwikkelingsproject een innoverend karakter te geven.

7.1. De voorstellen ter bevordering van milieuvriendelijkere productiemethoden zijn lovenswaardig, met name de suggesties om de regels in dit verband te verscherpen, om een controlesysteem op te zetten waarbij uitkering van de steun afhankelijk wordt gemaakt van de naleving van deze regels en om het aanpassingsproces voor de boer door middel van overgangssteun te vergemakkelijken.

7.2. Het Comité vraagt zich evenwel af of het niet moeilijk is om op een geliberaliseerde markt milieuvriendelijk en toch concurrerend te produceren. De naleving van de regelgeving inzake milieu, voedselveiligheid, arbeidsomstandigheden en dierenwelzijn moet door de WTO, of bij aankomst van de producten op EU-grondgebied worden gecontroleerd; gebeurt dat niet, dan worden de Europese producenten benadeeld en blijven de baten voor het mondiale ecologische evenwicht marginaal.

8.1. Tot slot is het Comité van mening dat het GLB moet aansluiten op de richting die de Europese Unie in de toekomst uit wil. De Unie moet zich opstellen als een macht die in staat is om op wereldvlak voor haar waarden en belangen op te komen.

8.2. Als wereldmacht moet Europa haar stempel drukken op de regels inzake internationale handel in landbouwproducten; zij dient erop toe te zien dat de Europese waarden en belangen in deze regels tot uiting komen. In het nieuwe GLB moet dan ook rekening worden gehouden met de nieuwe factor in het internationale kader, nl. het Noord-Amerikaanse unilateralisme, en moet gestreefd worden naar een evenwichtig en billijk systeem voor de handel met de ontwikkelingslanden. Deze twee - nochtans onlosmakelijk met elkaar verbonden - factoren komen in de Commissiemededeling onvoldoende uit de verf.

8.3. De uitbreiding van de Europese Unie, die op zeer korte termijn haar beslag krijgt, mag er niet toe leiden dat het Europese sociale en landbouwmodel geleidelijk erodeert tot een grote, open markt waar de communautaire beleidslijnen één na één over boord worden gezet. Het Comité stelt met tevredenheid vast dat de Europese Commissie vasthoudt aan het idee van een sterk gemeenschappelijk landbouwbeleid. Over de vraag hoe de boeren in de kandidaat-lidstaten erin zullen slagen de vereisten inzake concurrentievermogen, kwaliteit, traceerbaarheid en voedselveiligheid na te leven en hoe deze landen de impact van deze aanpassingen zullen opvangen, laat de Commissie zich evenwel alleen in vage bewoordingen uit. Het CvdR is van mening dat de vereisten inzake voedselveiligheid en dierenwelzijn ook na de uitbreiding behouden moeten blijven. Aangezien hier niets minder dan de sociale en territoriale cohesie in het geding is, is het absoluut noodzakelijk dat een uitgebalanceerde beoordeling van de positieve en/of negatieve gevolgen van het GLB op alle gebieden van de Europese Unie wordt opgesteld. Tegen deze achtergrond is het belangrijk de kandidaat-lidstaten bij de besprekingen over de tussenbalans van het GLB te betrekken. Tot slot dient de Commissie in haar voorstel duidelijk aan te geven welke steun de boeren uit de kandidaat-lidstaten zullen ontvangen om geleidelijk aan deze eisen tegemoet te komen.

8.4. Het Comité betreurt ten slotte dat de Europese Commissie de hervorming van het GLB en die van het regionaal beleid niet aan elkaar heeft gekoppeld. De analyse van de territoriale impact van de voorgestelde maatregelen is ronduit zwak. Het feit dat de twee zwaarstwegende communautaire beleidsterreinen momenteel gelijktijdig, maar los van elkaar, op de agenda staan, moet worden aangegrepen om deze aan elkaar te koppelen. Door deze koppeling kan worden vermeden dat het ene beleid als niet meer dan de aanpassingsvariabele van het andere wordt beschouwd.

9.1. De gemeenschappelijke marktordeningen van de belangrijkste landbouwsectoren komen in dit advies om twee redenen niet aan bod: het tijdschema was te krap om behoorlijk overleg met de diverse partners te plegen en het leek het Comité beter om de grote lijnen van de hervorming prioritair te behandelen en, waar nodig, te verduidelijken. Wanneer in dit verband specifieke maatregelen worden voorgesteld, wil het Comité daarover te gepasten tijde worden geraadpleegd.

9.2. Het verbaast het Comité dat van het regionale karakter van het gemeenschappelijk landbouwbeleid met geen woord wordt gerept, te meer daar het structuuronderdeel van dit beleid aan belang wint en de regionale overheden per slot van rekening rechtstreeks bij deze maatregelen betrokken zijn. Bovendien wordt voor de financiering van bepaalde begeleidende landbouwmaatregelen steeds vaker een beroep op de regionale besturen gedaan. Redenen te over om er bij de Commissie op aan te dringen voorstellen te doen die de regionale overheden voldoende ruimte bieden om de plaats in te nemen die hun toekomt, met name wanneer het erom gaat de structurele nadelen waar bepaalde berg- en eilandregio's in de EU wegens hun geografische kenmerken onder te lijden hebben, te verzachten.

9.3. Het Comité wijst er in dit stadium op dat bij de tenuitvoerlegging van het GLB rekening moet worden gehouden met de diversiteit van de gebieden, teelten en productiewijzen in de Europese Unie. Om de in het Verdrag verankerde doelstelling van cohesie te halen en het ontwikkelingsverschil tussen en de ontwikkelingsachterstand van probleemregio's en eilanden te verminderen, verdient het aanbeveling de communautaire regelgeving aan deze diversiteit aan te passen en in het ontwerp meer aandacht te besteden aan:

- de Scandinavische en mediterrane landbouw;

- de landbouw in berg- en eilandregio's die wegens hun geografische kenmerken met permanente, structurele nadelen te kampen hebben.

Het staat immers buiten kijf dat bepaalde productietakken niet volledig aan de markt kunnen worden overgelaten, wil men de doelstellingen van het GLB bereiken. In dergelijke gevallen mag het gebruik van marktregulerende mechanismen, zoals die momenteel voor suiker en melk worden ingezet, niet principieel worden afgewezen.

9.4. Een duurzame ontwikkeling van het platteland is alleen mogelijk indien de lokale en regionale overheden ten volle bij de tenuitvoerlegging van de uiteindelijke hervormingen worden betrokken. De tussenbalans van het GLB is een goed ijkpunt voor de start van de hervorming van het GLB, aangezien wordt erkend dat landbouwsteun en duidelijke maatregelen ter bevordering van een dynamisch platteland hand in hand moeten gaan. Een hervormd GLB is essentieel voor de toekomst van een Unie in uitgebreide samenstelling. Het is derhalve zaak de hervormingen sluitend te krijgen en geen half werk af te leveren.

9.5. In de discussie over deze materie moet alles bespreekbaar zijn. Doel moet zijn uiteindelijk een evenwicht te vinden tussen de regulerende kracht van de markt en die van de - voor het overleven van het Europese landbouwmodel essentiële - communautaire wetgeving. Er staat veel op het spel, genoeg om de EU-partners op het hart te drukken voldoende tijd voor deze discussie uit te trekken.

9.6. Tijdens de Europese Raad van Brussel van 24 en 25 oktober 2002 is, tot grote tevredenheid van het Comité van de Regio's, niet getornd aan de noodzaak van een diepgaande hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, noch aan de belangrijkste doelstellingen ervan.

Het Comité neemt er nota van dat de Raad bereid is de toekomst van de landbouw op lange termijn (2013) in ogenschouw te nemen. Positief is tevens dat de Raad nogmaals heeft gewezen op de noodzaak om in alle regio's van Europa een multifunctionele landbouw te behouden en rekening te houden met de behoeften van de boeren in achtergestelde gebieden.

Het Comité hoopt dat de Europese Raad in afwachting van de invoering van de hervorming erin zal slagen de gevolgen van de ontkoppeling van steun en productie beter in kaart te brengen, bij het differentiëren van de steun rekening te houden met de diversiteit van de landbouw in de Europese regio's en financiële middelen te vinden voor plattelandsontwikkeling - een essentiële voorwaarde voor de territoriale samenhang van Europa.

Tot slot dringt het Comité van de Regio's erop aan op de hoogte te worden gehouden van de ideeën van de Commissie over de hervorming van het GLB en wil het geraadpleegd worden over de wetgevingsvoorstellen die door de Commissie zullen worden gepresenteerd.

Brussel, 20 november 2002.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Albert Bore

(1) PB C 93 van 6.3.1999, blz. 1.