ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM ( 83) 723 
 
 
 
Vol. 1983/02 59 
  
 
Disclaimer  
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlement. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. September 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
C0M(83) 723 def.
Brussel, 2 december 1983
EUROPESE UNIE
(Verslag van de Commissie aan de Europese Raad,  
Athene, 4-6 december 1983
COM(83) 723 def.

•4,, L jj-i!  'jt a■  i] O '  .0.
! 4  ( f
EUROPESE UNIE
JAARLIJKS VERSLAG VAN DE COMMISSIE  
1983

INLEIDING
1. Dit verslag maakt deel uit van de reeks verslagen die zijn uitgebracht  
naar aanleiding van het verzoek van de Europese Raad in 1976. Het vormt tevens  
de bijdrage van de Commissie tot het verslag dat de Europese Raad aan het  
Europese Parlement moet uitbrengen "over de vorderingen op de weg naar de  
Europese Unie" overeenkomstig punt 2.1.4 van de "plechtige verklaring over de  
Europese Unie" van 19 juni 1983 (zie hieronder punt 5).
2. De Commissie hoopt dat duidelijk is welk belang zij aan dit verslag  
hecht. De overgang naar een Europese Unie moet een kwalitatieve stap inhouden,  
zowel op het vlak van de Instellingen als op dat van de bevoegdheden :  dat  
blijkt zowel uit haar verslag van 1975 over de Europese Unie als uit de  
resolutie over de Europese Unie welke het Europese Parlement in september 1983  
heeft aangenomen (zie hieronder punt 6). Dit doet niets af aan het feit dat
de consolidering van de huidige Gemeenschap en haar ontwikkeling een conditio  
sine qua non zijn voor een mogelijke toekomstige evolutie naar een Unie.
3. 1983 was wat dat betreft een jaar van bezinning en voorbereiding  
van oplossingen voor problemen die sedert meerdere jaren de uitbouw van  
de Gemeenschap afremmen. Door de Instellingen is belangrijk werk verricht,  
met name na de Europese Raad van Stuttgart van juni 1983, om een solide  
uitgangspunt te vormen voor de ontwikkeling van de Gemeenschap gedurende  
de rest van het huidige decennium en voor haar verdere uitbreiding. Deze  
onderhandelingen hebben de activiteiten van de Gemeenschap gedurende het  
tweede halfjaar van 1983 gedomineerd. Gelet op het belang van de problemen  
waarvoor een oplossing moet worden gevonden, is 1983 in het huidige stadium  
van de werkzaamheden noodzakelijkerwijs een overgangsjaar.
4. De Gemeenschap heeft tegelijkertijd haar beleid verder uitgebouwd  
en versterkt. In 1983 is het gemeenschappelijk visserijbeleid ten uitvoer  
gelegd, is overeenstemming bereikt over de hervorming van de communautaire

verworvenheden op Landbouwgebied en zijn onderhandelingen aangeknoopt over  
een nieuwe overeenkomst met de Landen in Afrika, het Caraïbisch gebied en  
de Sti LLe Oceaan.
De pLechtige verkLaring van de Europese Raad en de resoLutie van het  
Europese ParLement over de Europese Unie
5. De pLechtige verkLaring over de Europese Unie weLke door de  
staatshoofden en regeringsLeiders op 19 juni 1983 te Stuttgart in de  
Europese Raad is aangenomen, is voortgekomen uit het voorsteL voor
een Europees besLuit dat in 1981 gezamenLijk door de Duitse en ItaLiaanse  
ministers van BuitenLandse Zaken is ingediend. De staatshoofden en  
regeringsLeiders hebben bij de aanneming van deze verkLaring - waar  
overigens niet aLLe Lid-Staten voLLedig mee instemden - zich verschiLLende  
doeLsteLLingen opgeLegd :  versterking en ontwikkeLing van de Gemeenschappen,  
kern van de Europese Unie, en van de poLitieke samenwerking; bevordering,  
voor zover deze activiteiten niet in het kader van de verdragen kunnen  
worden verwezenLijkt, van een nauwere samenwerking op cuLtureeL gebied,  
van onderLinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten en ondei—  
Linge samenwerking om.het hoofd te bieden aan internationaLe probLemen  
van openbare orde.
6. Het tweede initiatief heeft een aanzienLijk ruimer en ambitieuzer  
karakter. Het Europese ParLement heeft op 14 september 1983 met een zeer  
ruime meerderheid een resoLutie aangenomen betreffende de inhoud van het  
voorontwerp van het Verdrag tot oprichting van de Europese Unie. In deze  
resoLutie steLt het ParLement voor op basis van de communautaire verworven­
heden aLsmede van de verbintenissen die zijn aangegaan in het kader van
de poLitieke samenwerking, de respectieveLijk aan de Europese Unie en  
aan de Lid-Staten toegekende bevoegdheden, aLsmede het evenwicht tussen  
de insteLLingen,opnieuw te bepaLen. Het doeL is de verdragen bij te  
werken door daarin nieuwe bevoegdheidsgebieden op te nemen die voor een  
gemeenschappeLijk Europees beLeid in aanmerking komen, in één enkeL en  
duideLijk omschreven institutioneeL kader de verschiLLende bestaande  
vormen van integratie of samenwerking (Gemeenschap, poLitieke samenwerking

- 3 -
enz.), samen te voegen, de Instellingen democratischer, doeltreffender en  
meer verantwoordelijk te maken dan tot op heden het geval is. Op basis  
van deze resolutie stelt de institutionele commissie van het Parlement  
momenteel een voorontwerp van verdrag op.
DE INSTELLINGEN
7. De toenemende uitdagingen, zowel van binnenuit als van buitenaf,  
waar de Gemeenschap mee wordt geconfronteerd, brengen de reeds vele malen  
door de Commissie aangeklaagde institutionele tekortkomingen steeds meer 
aan het licht.
8. De praktijk van de Raad die erin bestaat zijn besluiten afhankelijk  
te maken van de instemming van alle Lid-Staten, zelfs wanneer eenparigheid  
van stemmen niet door de verdragen wordt vereist, heeft tot een werkelijke  
bottleneck geleid. De vereiste van eenparigheid van stemmen heeft niet  
alleen de vooruitgang afgeremcj, maar ook nieuwe ontwikkelingen belet. Daar­
door is tevens geleidelijk de aanpassing van het beleid aan de zich wijzi­
gende economische werkelijkheid geblokkeerd omdat elke verandering slechts  
de onmiddellijke belangen van de een of de andere Lid-Staat kan aantasten.  
Tenslotte heeft het vaak geleid tot te lage gemene delers en
is het belang van het initiatiefrecht van de Commissie gereduceerd.
9. Weliswaar heeft de Raad in enkele gevallen gestemd. Maar deze gevallen  
zijn te zeldzaam en van teveel uiteenlopende aard om te kunnen spreken van een  
ombuiging van de tendens. De pogingen die in het werk zijn gesteld in het  
kader van de debatten over de plechtige verklaring inzake de Europese Unie
waren niet in staat de huidige praktijk te wijzigen. Toch wijzen deze incidentele  
stemmingen erop dat het stemmen nog steeds tot de realiteiten van de Raad behoort  
en dat deze praktijk alleen maar veralgemeend behoeft te worden.
10. Öp een specifiek gebied, namelijk dat van het vervoer, was de  
reeds jaren aanslepenie blokkering van de situatie voor het Europese  
Parlement aanleiding om een buitengewone s.ap te ondernemen :  op
22 januari 1983 heeft het Parlement bij het Hof van Justitie tegen de  
Raad een beroep wegens nalaten aanhangig gemaakt omdat deze geen  
gemeenschappelijk vervoerbeleid heeft vastgesteld.

- 4 -
11. Bovendien is de Raad zich bij zijn besprekingen blijven bezighouden  
met kwesties van uitvoering en beheer - die hij door zijn aard niet
in staat is op passende wijze te behandelen - in plaats van deze aan de  
Commissie over te laten, welke de uitvoerende Instelling bij uitstek is  
zoals bepaald in de verdragen. Dat leidt tot een nutteloze en verdere  
verzwaring van de besluitvormingsprocedures.
12. Bovendien heeft de Raad steeds wanneer zij de Commissie dergelijke  
uitvoerings- en beheerstaken toevertrouwde, de neiging gehad de bes luitvormings  
procedure aan voorwaarden te onderwerpen waardoor de beslissingsbevoegdheid  
van de Commissie aanzienlijk wordt beperkt zonder evenwel te garanderen
dat inderdaad een beslissing wordt genomen.
13. Aan de töezeggingen die op het niveau van de Europese Raad  
herhaaldelijk zijn gedaan om aan de Commissie ruimere uitvoerings­
bevoegdheden toe te kennen, is geen concreet gevolg gegeven. Hetzelfde  
i.s,althans voor het momen^het geval met de laatste van die verbintenissen  
welke te vinden is in de plechtige verklaring over de Europese Unie.
14. Tenslotte is de Raad slechts zelden bereid gebleken met inacht­
neming van het bestaande institutionele stelsel de positie en de rol van  
het Europese Parlement te verbeteren dat sedert 1979 door zijn verkiezing  
met rechtstreeks algemeen kiesrecht een nieuwe rechtmatigheid heeft  
verkregen.
15. Zo heeft het feit dat de Raad geen overeenstemming kon bereiken  
over een uniforme verkiezingsprocedure tot gevolg dat de tweede verkiezing  
van het Europese Parlement eveneens plaatsvindt aan de hand van grondig  
verschillende verkiezingsprocedures, hetgeen ongelijkheden tot gevolg  
heeft zowel wat betreft de voorwaarden waaronder het kiesrecht wordt  
uitgeoefend als wat de vertegenwoordiging van de kiezers betreft.

- 5 -
16. Zo kon zelfs over de verbetering en de uitbreiding van de  
bestaande overlegprocedure, waarvan de noodzaak nauwelijks kan worden  
betwist en welke de Commissie reeds in januari 1982 heeft voorgesteld,  
in de Raad geen overeenstemming worden bereikt, zelfs niet in het kader  
van de plechtige verklaring over de Europese Unie.
17. Daarentegen is er reden tot tevredenheid over twee bepalingen  
die naar aanleiding van een initiatief van de Commissie door de Europese  
Raad in genoemde plechtige verklaring konden worden opgenomen. Enerzijds  
is bepaald dat het advies van het Parlement wordt ingewonnen voordat  
door de Gemeenschap gesloten internationale overeenkomsten die van door­
slaggevend belang zijn worden gesloten (en niet alleen wanneer raadpleging  
van het Parlement uitdrukkelijk in de verdragen is genoemd), en voor de  
toetreding van een land tot de Gemeenschap. Anderzijds zijn de bestaande  
procedures inzake informatie van het Parlement v66r het stadium van het  
sluiten van een overeenkomst tot alle overeenkomsten die van doorslag­
gevend belang zijn uitgebreid.
18. Deze problemen krijgen een nieuwe dimensie door het feit dat  
de volgende uitbreiding van de Gemeenschap naderbij komt. Het gevaar  
bestaat dat de belangen, naarmate de Gemeenschap noodzakelijkerwijs aan  
homogeniteit inboet, verder uiteenlopen. Om deze reden heeft de  
Commissie op 1 maart 1983 een mededeling aan de Raad gericht betreffende  
de institutionele gevolgen van de uitbreiding. In deze mededeling die  
een aanvulling vormt op het "fresco" van 1978 stelt de Commissie voor  
dat de vereiste van eenparigheid van stemmen, welke thans in de verdragen  
is bepaald,in de Gemeenschap met twaalf,in bepaalde gevallen door de  
gekwalificeerde meerderheid wordt vervangen. De Commissie stelt eveneens  
voor de verdragen zodanig te wijzigen dat wordt gegarandeerd
dat de beheers- en uitvoeringstaken in het algemeen door de Commissie  
worden vervuld en dat de-procedures een daadwerkelijke besluitvorming  
garanderen.

-  6 -
DE ONTWIKKELING VAN HET INTERN BELEID  
Van Stuttgart naar Athene
19. De tijdelijke oplossing die op 30 mei 1980 werd gekozen voor het  
probleem van de Britse bijdrage tot de financiering van de communautaire  
begroting ging vergezeld van een door de Raad aan de Commissie toevertrouwd  
mandaat dat leidde tot een globale aanpak van dit probleem en van dat van  
de aanpassing van het beleid van de Gemeenschap :  aanpassing van het  
gemeenschappelijk landbouwbeleid, versterking van het beleid en
van de structurele instrumenten, ontwikkeling van een beleid op nieuwe  
gebieden. Na het mislukken van dit streven op de Europese Raad te Londen  
in november 1981 en de toevlucht tot een nieuwe tijdelijke maatregel voor  
1982 is door de verwerping van de begroting voor de financiering van deze  
maatregel door het Parlement in december 1982 een nieuwe globale  
benadering noodzakelijk geworden.
20. De Europese Raad heeft te Stuttgart waar de Commissie een reeks van  
initiatieven aan de orde heeft gesteld, besloten tot een grootscheepse actie  
om de Gemeenschap nieuw teven in te blazen en daartoe belangrijke onderhande-  
lingen te doen plaatsvinden om de dringendste problemen van de Gemeenschap  
aan te pakken, ten einde na afsluiting van deze onderhandetingen op de  
Europese Raad te Athene in december 1983 gemeenschappelijke besluiten te nemen.
21. De onderhandetingen hebben tot doel het huidig beleid op alle gebieden  
en in het bijzonder het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan een onderzoek
te onderwerpen. De Europese Raad heeft zich ten doel gesteld "het bestaande  
beleid in de betrokken sectoren te moderniseren en doeltreffender te maken  
en de prioritaire gebieden voor een nieuwe communautaire actie te bepalen,  
en anderzijds te garanderen dat het beleid doeltreffend is en dat waar  
mogelijk wordt bezuinigd". De onderhandetingen zullen bovendien "gericht zijn  
op een evenwichtiger en billijker situatie, ook financieel gezien vanuit het  
oogpunt van de belangen van de verschillende Lid-Staten en van de Gemeenschap  
in haar geheel".

- 7 -
22. De opdracht van Stuttgart omvat de volgende aanwijzingen :
- "De grondbeginselen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zullen worden  
geëerbiedigd in overeenstemming met de doelstellingen van artikel 39 van  
het EEG-Verdrag". Dit beleid "moet worden aangepast aan de situatie waarmee  
de Gemeenschap binnen afzienbare tijd zal worden geconfronteerd, zodat zij  
haar doelstellingen op meer samenhangende wijze kan verwezenlijken". Het  
gaat er met name om "een doeltreffende beheersing van de landbouwuitgaven te  
garanderen door gebruikmaking van alle mogelijkheden en bestudering van 
alle marktordeningen". De Commissie is verzocht voorstellen in te dienen.
- Wat de nieuwe beleidsvormen betreft heeft de Europese Raad zich ten doel  
gesteld "de communautaire aanpak van het onderzoek, van de innovatie en  
van de nieuwe technologieën te ontwikkelen en efficiënter te maken, ten  
einde de samenwerking tussen bedrijven te vergemakkelijken. Aan de hand  
van Commissievoorstellen zullen besluiten worden genomen over nieuwe  
communautaire maatregelen, waarbij gebruik wordt gemaakt van de communautaire  
dimensie om de internationale concurrentiepositie van het Europese bedrijfs­
leven te verbeteren.
- Ook buiten de landbouwsector moeten de communautaire uitgaven, in samenwerking  
met het Europese Parlement, onder controle worden gehouden. "Het beleid  
dient binnen het kader van de financierbaarheid te worden ontwikkeld en  
uitgebreid met nieuwe acties, die op economisch zinvolle wijze moeten worden  
ingepast in het beleid van de Gemeenschap." De Europese Raad heeft de  
Commissie verzocht "een verslag in te dienen met voorstellen voor een  
efficiënter gebruik van de structuurfondsen van de Gemeenschap (Regionaal  
Fonds, Sociaal Fonds en de Afdeling Oriëntatie van het EOGFL)."
- Voor de oplossing van het probleem van de toekomstige financiering van de  
Gemeenschap, heeft de Europese Raad de volgende richtlijnen vastgesteld :
.  "de financiering van het beleid en de maatregelen van de Gemeenschap,  
alsmede de verdere ontwikkeling ervan, op langere termijn veilig stellen,  
met inachtneming van de uit de toetreding van Spanje en Portugal voort­
vloeiende extra financieringsbehoeften, waarbij alle mogelijkheden tot  
bezuiniging worden aangegrepen;"
.  "maatregelen aannemen die alle bij elkaar de steeds opnieuw rijzende  
problemen tussen de Lid-Staten over de financiële gevolgen van de  
communautaire begroting en de financiering ervan zullen voorkomen."

-  8 -
"Op basis van de conclusies omtrent de ontwikkeling van het beleid, de  
verbetering van de begrotingsdiscipline en de bestudering van de financiële  
regeling, zullen de omvang van en het tijdschema voor de behoeften van de  
Gemeenschap op het stuk van de eigen middelen worden vastgesteld."
23. Naar aanleiding van dit mandaat is een begin gemaakt met globaal overleg  
volgens een bijzondere urgentieprocedure. De Raad heeft een reeks bijzondere  
zittingen gehouden van de ministers van Buitelandse Zaken, van Financiën en
in sommige gevallen van Landbouw. De Commissie heeft eind juli voorstellen  
ingediend voor het gehele gemeenschappelijk landbouwbeleid, alsmede een rapport  
over de versterking van de structuurfondsen. Zij heeft vervolgens eveneens  
talrijke voorstellen en mededelingen voorgelegd. De werkzaamheden over de  
vier gedeelten van de verklaring van Stuttgart (gemeenschappelijk landbouw­
beleid, structuurfondsen, nieuwe beleidsvoering, financiering van de Gemeenschap)  
zijn ononderbroken voortgezet. De Rekenkamer die is verzocht de communautaire  
werkzaamheden uit het oogpunt van een gezond financieel beheer te onderzoeken,  
heeft in oktober 1983 verslag uitgebracht. Het Parlement heeft herhaalde malen  
gedelibereerd en heeft tijdens de zittingen van november 1983 advies uitgebracht  
over het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de toekomstige financiering van de  
Gemeenschap en de structuurfondsen.
24. De Europese Raad is overeengekomen dat "de toetredingsonderhandelingen  
met Spanje en Portugal zullen worden voortgezet met het doel deze af te ronden,  
zodat de toetredingsverdragen ter ratificatie kunnen worden voorgelegd wanneer  
het resultaat van de onderhandelingen over de toekomstige financiering van de  
Gemeenschap wordt ingediend". De overeenkomst van 18 oktober 1983 over de  
aanpassing van de communautaire verworvenheden voor de mediterrane produkten  
heeft de opening mogelijk gemaakt van de toetredingsonderhandelingen in de  
landbouwsector.

- 9 -
Overige interne ontwikkelingen
25. Het jaar 1983 is gekenmerkt door het ontstaan van een nieuw gemeen­
schappelijk beleid. In januari 1983 heeft de Gemeenschap na talrijke
jaren van onderhandelingen een visseri jbeleid ingevoerd. De voornaamste  
onderdelen daarvan zijn :  gelijkheid wat betreft de toegangsvoorwaarden  
voor vissers uit de Lid-Staten tot de communautaire wateren met bepaalde  
restricties voor de kustwateren, het beheer en de bescherming van  
de hulpbronnen, de gemeenschappelijke ordening van de markten,  
de modernisering van de produktiestructuren en een gemeenschappelijk  
optreden op het internationale vlak. De tenuitvoerlegging van dit  
beleid brengt evenwel problemen met zich.
26. Maar tevens moest het bestaande beleid worden geconsolideerd.
In de eerste plaats de interne markt, grondslag van de Gemeenschap en  
onmisbare factor voor de ontwikkeling van een industrie met een
goede concurrentiepositie. De klachten van de burgers tegen de inbreuken  
op het vrije verkeer nemen voortdurend toe en de Commissie heeft  
haar optreden tegen de inbreuken op het communautaire recht nog  
geïntensiveerd. Bovendien is in de Raad sprake van een bewustwording van  
de noodzaak om de afschaffing van de formaliteiten en diverse belemmeringen  
die het ontstaan van één enkele markt in de weg staan, voort te zetten.
Dit jaar zijn enkele belangrijke vorderingen gemaakt op het gebied van  
de standaardisatie,de schepping van een gemeenschappelijk juridisch klimaat  
voor het bedrijfsleven en de vereenvoudiging van de formaliteiten aan de  
grenzen.
27. Op industrieel gebied schept de crisis in de ijzei en staalindustrie  
bijzondere verantwoordelijkheden voor de Gemeenschap en dit jaar  
moesten belangrijke beslissingen worden genomen. De Commissie heeft met  
de steun van de Raad haar beleid versterkt dat is gericht op het herstel  
van het concurrentievermogen van de Europese industrie :  drastische  
herstructurering van de produktiecapaciteiten waardoor het deze industrie  
mogelijk wordt om het met ingang van 1985 zonder overheidssteun te doen,

-  10  -
omdat deze op die datum volledig moet zijn ingetrokken. Deze maatregel  
is aangevuld met andere die tot doel hadden voor de ijzer- en staalprodukten  
een bevredigend prijsniveau vast te stellen en de penetratie van staal op  
de communautaire markt te regelen.
28. Het industrieel herstel dient voornamelijk tot stand te komen door  
een antwoord op de technologische uitdaging. Het gaat erom de toenemende  
achterstand van Europa ten opzichte van zijn grote geïndustrialiseerde  
partners in te halen door het voeren van een absoluut nieuw beleid. Als  
eerste stap naar de schepping van het klimaat dat nodig is voor de  
ontwikkeling in Europa van geavanceerde technologieën, heeft de Commissie  
maatregelen voorgesteld in de sectoren van de informatietechnologieën  
("ESPRIT"), van de telecommunicatie en de biotechnologie, alsmede een  
meerjarenprogramma inzake energie en onderzoek op energiegebied en een  
communautaire strategie voor onderzoek en ontwikkeling. Over laatstgenoemde  
strategie. alsmede over het eerste kaderprogramma voor de jaren 1984-1987  
is in de Raad reeds overeenstemming bereikt.
29. In afwachting van meer algemene maatregelen met het oog op het  
verhogen van de doeltreffendheid van de structuurfondsen (zie hierboven  
punt 22) heeft de Raad de herziening van het Sociaal Fonds goedgekeurd,  
waarvan de interventies voor een belangrijk gedeelte geconcentreerd zullen  
worden op de opleiding en de werkgelegenheid voor jongeren, in het bijzonder  
in de probleemgebieden.
30. Door de ontwikkeling van het Europees Monetair Systeem (EMS) zal  
vooruitgang kunnen worden geboekt wat betreft het naar elkaar toegroeien van  
de economieën, de monetaire stabiliteit en de economische groei. De Commissie  
heeft voorgesteld aan de Ecu een statuut toe te kennen dat gelijk is aan
dat van de andere convertibele valuta, zodat een uitbreiding mogelijk wordt  
van de in Ecu uitgedrukte operaties door de particuliere sector. Voorts was  
de aanpassing van de spilkoersen van het EMS, welke op 20 en 21 maart 1983  
heeft plaatsgevonden, vanuit tweeërlei oogpunt belangrijk. Enerzijds had  
deze voor het eerst betrekking op alle valuta van het systeem; anderzijds  
ging deze gepaard met een aanpassing van het interne beleid, in het bijzonder  
in Frankrijk, waardoor de toekomstige stabiliteit van het systeem beter  
verzekerd is.

-  11  -
31. Om ervoor te zorgen dat de in de Gemeenschap beschikbare  
spaargelden meer bijdragen tot de financiering van investeringen, moet  
een eind worden gemaakt aan de versnippering van de communautaire  
financiële ruimte.  Daartoe heeft de Commissie een belangrijke liberalisering  
voorgesteld van kapitaalbewegingen op lange termijn en de instelling op  
communautair niveau van een krachtige en doeltreffende markt voor risico­
dragend kapitaal.

EUROPA IN DE WERELD
32. Het gemeenschappelijk handelsbeleid is het voornaamste instrument van  
de Gemeenschap voor haar optreden naar buiten. Daardoor moet zij in staat  
zijn op doeltreffende wijze haar rechtmatige belangen te verdedigen, zoals de  
Europese Raad in 1982 nog terecht heeft opgemerkt. De Commissie heeft  
de Raad in maart 1983 een aanvullende versterking voorgesteld van de  
bestaande instrumenten van dit beleid om het de Gemeenschap mogelijk te  
maken snel en op met haar internationale verplichtingen strokende wijze  
op oneerlijke handelspraktijken van derde landen te reageren.
33. Op de Westerse Economische Top welke in mei 1983 in Williamsburg  
is gehouden, hebben de deelnemers er zich toe verbonden "een halt toe te  
roepen aan het protectionisme en naarmate het economisch herstel een  
vaste vorm aanneemt, het uit te bannen door ontmanteling van de handels­
belemmeringen". Bij het gevolg dat op het internationale vlak aan deze  
verbintenis moet worden gegeven heeft de Gemeenschap een constructieve  
rol gespeeld. Zij heeft een aantal maatregelen voorgesteld die, in een  
periode waarin de gevolgen van de economische recessie nog steeds voel­
baar blijven in een groot gedeelte van de wereldeconomie, een duidelijk  
teken zijn van de bereidheid van de belangrijkste handelspartners van
de wereld om het liberale wereldhandelssysteem te handhaven en te ver­
sterken.
34. In de betrekkingen tussen de Gemeenschap en de Verenigde Staten  
hebben zich opnieuw moeilijkheden voorgedaan, met name in de sectoren  
landbouw en staal. De Gemeenschap heeft scherp gereageerd tegen de  
Amerikaanse verkoop van meel en boter aan Egypte, waardoor de Gemeenschap  
uit een voor haar belangrijke traditionele markt is geprijsd. De  
Verenigde Staten hebben van hun kant de externe aspecten van het ge­
meenschappelijk landbouwbeleid scherp becritiseerd, alsmede bepaalde voor­
stellen welke door de Commissie waren gedaan in het kader van de herziening  
van dit beleid. In de sector staal heeft de regering van de Verenigde  
Staten in juli besloten de invoer van speciaalstaal te beperken en
zulks korte tijd nadat zij in het kader van de OESO en op de Economische  
Top te Williamsburg zich ertoe hadden verbonden geen nieuwe protectionistische  
maatregelen te nemen. De Gemeenschap is tevens verontrust over een be­
paald aantal wettelijke maatregelen met een protectionistisch karakter  
welke door het Amerikaanse congres zijn genomen.

- 13 -
35. De Commissie en de regering van de Verenigde Staten hebben  
door frequente besprekingen en overleg, met inbegrip van het hoogste  
niveau, aanzienlijke pogingen in het werk gesteld om de economische  
en commerciële spanningen te verlichten.
36. Wat de betrekkingen met Japan betreft, blijft het toenemend  
handelstekort van de Gemeenschap een van de meest zorgwekkende problemen.  
De Commissie heeft alles in het werk gesteld om Japan ervan te over­
tuigen meer afgewerkte produkten in te voeren - deze invoer is ondanks  
verschillende door Japan genomen maatregelen nog steeds de laagste van  
de geïndustrialiseerde landen - en om Europese industriëlen en zaken­
mensen ertoe te bewegen zich op de Japanse markt te begeven en daar te  
investeren. De Japanse autoriteiten hebben van hun kant opnieuw de ver­
zekering gegeven dat de Japanse uitvoer wat de gehele Gemeenschap betreft  
zal worden gematigd in de sectoren waarin een verhoging van deze uitvoer  
tot grote moeilijkheden zou kunnen leiden.
37. Bovendien zijn in dit jaar belangrijke initiatieven genomen met het  
oog op de uitbreiding en de verdieping van de betrekkingen tussen de  
Gemeenschap en Japan. Op ministerieel niveau vinden in het kader van de  
politieke samenwerking regelmatige contacten plaats. De Gemeenschap heeft  
eveneens een eerste stap gezet ter uitbreiding van een evenwichtige samen­
werking met Japan, op het gebied van wetenschap, technologie, industrie
en ontwikkelingshulp.
38. De economische en politieke betrekkingen tussen de Gemeenschap en  
de Lid-Staten van de ASEAN zijn gedurende het afgelopen jaar op aan­
zienlijke wijze uitgebreid en gediversifieerd. Daaruit blijkt dat de  
Gemeenschap belang stelt in de uitbreiding van haar betrekkingen met
de landen van Zuidoostazië en in de versterking van de regionale samen­
werking die in dit gedeelte van de wereld een zeer belangrijke even-  
wichtsfactor blijft. De vierde ministeriële bijeenkomst heeft in maart  
te Bangkok plaatsgevonden. In 1983 is eveneens de Business Council  
EEG-ASEAN opgericht. Wat de ontwikkelingssamenwerking betreft is de  
activiteit van de Gemeenschap in de ASEAN-landen bovendien aanzienlijk  
toegenomen.

- 14 -
39. De verslechtering van de Oost-West-betrekkingen naar aanleiding van  
de gebeurtenissen in Polen duurde voort door het ontbreken van
enige werkelijke verbetering van de situatie in dat land. De Gemeen­
schap heeft zijn humanitaire steun aan de Poolse bevolking voortgezet  
en tegelijk daarbij haar beperkingen op bepaalde produkten van her­
komst uit de Sovjetunie gehandhaafd. In diverse multilaterale kringen,  
en in het bijzonder in de OESO hebben de westerse landen een reeks van  
analyses verricht van de economische Oost-West-verhoudingen en daarbij  
op financieel gebied en inzake veiligheid de conclusie getrokken dat voorzich­
tigheid geboden is. De conclusie van de vergadering van de conferentie  
over de veiligheid en de samenwerking in Europa te Madrid in september 1983  
schijnt er evenwel op te duiden dat een keerpunt is bereikt en de ver­
houdingen in de toekomst minder gespannen zullen zijn.
40. Wat de betrekkingen tussen de Gemeenschap en de ontwi kkelingslanden  
betreft zijn in oktober 1983 de onderhandelingen voor de hernieuwing
van de Overeenkomst van Lomé van start gegaan welke in maart 1985 van  
kracht zal worden tussen de Gemeenschap en 64 landen van Afrika, de  
Caraibische zee en de Stille Oceaan, waar Angola en Mozambique bijgekomen  
zijn.
41. Voor de Commissie is dè nieuwe overeenkomst hét instrument
dat tot de autonome ontwikkeling van de betrokken landen zal bijdragen.
Een voldoende eigen voedselproduktie is eén van de prioritaire doelstellingen  
Hiervoor is uiteraard ontwikkeling van de landbouw, van de agrarische  
levensmiddelenindustrie en van het distributienet noodzakelijk. Maar het  
volstaat niet zich te richten op de doelstelling van een autonome en door  
het land zelf onderhouden ontwikkeling, indien de methoden niet worden ge­
wijzigd. Wat dat betreft bepleit de Commissie het aangaan van een dialoog  
over het ontwikkelingsbeleid tussen de Gemeenschap en haar partners, die  
verder gaat dan een eenvoudige bespreking van projecten en meer betrekking  
heeft op de omschrijving als zodanig van het ontwikkelingsbeleid.
42. De Gemeenschap heeft in 1983 belangrijke pogingen in het werk gesteld  
om haar medewerking aan de strijd tegen de honger in de wereld uit te breiden  
Een nieuwe vorm van optreden, de voedselstrategie, wordt thans ten uitvoer  
gelegd in de betrekkingen met een bepaald aantal landen van Afrika en kan  
tot landen die daarom verzoeken^worden uitgebreid. De Raad heeft op
11 juli 1983 een verordening goedgekeurd betreffende de uitvoering van een

- 15 -
speciaal programma ter bestrijding van de honger in de wereld. Door  
deze maatregel moeten de eigen inspanningen van de betrokken landen  
worden gesteund of aangemoedigd en worden bijgedragen tot een ver­
betering van de levensomstandigheden van de armste lagen van de  
bevolking.