Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Inzake de bevordering van warmtekrachtkoppeling op basis van vraag naar nuttige warmte binnen de interne energiemarkt

(door de Commissie overeenkomstig artikel 250, lid 2 van het EG-verdrag ingediend)

TOELICHTING

A. Principes

1. In juli 2002 heeft de Commissie een voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bevordering van warmtekrachtkoppeling op basis van vraag naar nuttige warmte binnen de interne energiemarkt COM(2002) 415 - 2002/0185 ingediend voor aanneming via de medebeslissingsprocedure vastgesteld in artikel 251 en 175, lid 1, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap.

2. Op 14 mei 2003 heeft het Europees Parlement een reeks amendementen aangenomen in eerste lezing. De Commissie heeft toen haar standpunt gegeven over elk van deze amendementen, onder vermelding van die amendementen welke zij als zodanig kon aanvaarden, die welke in principe en/of anders geredigeerd konden worden aanvaard, die welke gedeeltelijk konden worden aanvaard en die welke niet konden worden aanvaard.

3. In het licht hiervan heeft de Commissie dit gewijzigd voorstel opgesteld.

4. De Commissie heeft drie types wijzigingen aangebracht die als volgt worden gemotiveerd.

In de eerste plaats is een aantal nieuwe bepalingen uit de eerste lezing van het Europees Parlement als zodanig aanvaard. Deze wijzigingen dienen ter verbetering van de technische en financiële definities of zorgen voor meer evenwicht en duidelijkheid en detailleren en illustreren punten in het voorstel.

In de tweede plaats heeft de Commissie een aantal amendementen in principe, hoewel enigszins anders geredigeerd, aanvaard, bv. om de consistentie met andere delen van het voorstel te verbeteren of bepaalde voorwaarden, grenzen of uitzonderingen duidelijker te bepalen.

In de derde plaats heeft de Commissie gedeelten overgenomen van amendementen uit de eerste lezing wanneer deze specifieke gedeelten verenigbaar werden geacht met het doel van het voorstel en voor sustantiële toegevoegde waarde zorgden terwijl dit voor het amendement in zijn geheel niet het geval was.

B. Opmerkingen betreffende de aanvaarde amendementen

Overwegingen

Overweging 3

Met deze wijziging van de overweging wordt verwezen naar de resolutie van het Europees Parlement betreffende het Groenboek ter ondersteuning van stimulerende maatregelen voor het creëren van efficiënte energieproductie zoals warmtekrachtkoppeling.

Overweging 5

Met deze wijziging van de overweging wordt één woord geschrapt. In de boodschap van het woord "..correct.." wordt elders voorzien en de tekst wordt niet essentieel gewijzigd.

Overweging 6

Met deze wijziging van de overweging wordt de doelstelling van primaire energiebesparingen centraler gesteld.

Overweging 7

Dit is een nieuwe overweging die zorgt voor een relevante verwijzing naar Richtlijn 2002/91 betreffende de energieprestatie van gebouwen, waarin het evalueren van installatie van WKK in nieuwe gebouwen boven de 1000 m2 verplicht wordt gesteld.

Overweging 12

Met deze wijziging van de overweging worden de bewoordingen geschrapt die verwijzen naar nationale referentiewaarden voor gescheiden productie. In het huidige voorstel moeten geharmoniseerde referentiewaarden worden ontwikkeld en is derhalve de verwijzing naar nationale waarden niet relevant.

Overweging 13

Deze nieuwe overweging benadrukt dat berekeningen nauwkeurig, begrijpelijk, geharmoniseerd en aanpasbaar moeten zijn en onnodige bureaucratie en marktverstoring moeten voorkomen.

Overweging 18

Met deze wijziging van de overweging wordt de verwijzing geschrapt naar de 50MW-drempel voor steun van de lidstaten. De drempel kreeg zware kritiek in het Europees Parlement en in de Raad en de Commissie heeft aanvaard deze te schrappen.

Overweging 23

Dit nieuwe amendement maakt het duidelijk dat ook warmtekrachtkoppeling die door de producent zelf wordt geproduceerd en geconsumeerd in de statistieken moet worden meegerekend om een volledig beeld te geven van WKK-energie.

Overweging 24

Deze wijziging van de overweging houdt verband met het schrappen van de drie categorieën van WKK, nl. WKK voor de industrie, voor verwarming en voor de landbouw.

Overweging 25

Met de wijziging van deze overweging wordt onderstreept dat de genomen maatregelen beogen het aandeel van WKK in de totale drijfkrachtproductie van de Gemeenschap te vergroten.

Artikelen

Artikel 3 Definities

(a) wordt gewijzigd om in overeenstemming te zijn met de rest van de tekst.

De drie categorieën WKK worden geschrapt aangezien zij in het Europees Parlement en de Raad de kritiek kregen niet nodig te zijn.

(b) is een nieuwe definitie van "micro-WKK" als eenheden beneden 50kWe. Deze definitie voorziet eveneens in een deel van amendement 34.

(c) is een nieuwe definitie op grond waarvan micro-WKK met een totaal rendement boven 80% wordt beschouwd als hoogrendabele WKK. Hiermee wordt de goedkeuring als hoogrendabele WKK gemakkelijker gemaakt omdat wanneer eenmaal is aangetoond dat men boven deze drempel zit er geen verdere berekeningen voor elke eenheid meer nodig zijn. Deze definitie voorziet eveneens in een deel van amendement 34.

(d) wordt gewijzigd om verduidelijking te verschaffen en amendement 65 bij bijlage I op te nemen. Opname van "drievoudige koppeling" in de lijst van WKK-technologieën in bijlage I is niet consistent omdat drievoudige koppeling geen WKK-technologie is maar een toepassing van de WKK-productie.

(e) wordt gewijzigd om de definitie te verduidelijken.

De vorige definities van "stadsverwarming" en "stadskoeling" worden geschrapt omdat deze termen niet worden gebruikt in de richtlijn.

(h) met deze wijziging wordt verduidelijkt dat de warmteverliezen in het distributiesysteem voor stadsverwarming niet in aanmerking worden genomen bij de beoordeling van het warmterendement.

(k) wordt gewijzigd om de formulering te verduidelijken overeenkomstig amendement 79, maar het laatste deel van dit amendement wordt niet opgenomen omdat amendement 68 (bijlage II) erin voorziet.

(n) wordt gewijzigd overeenkomstig amendement 32, maar in een gewijzigde vorm, omdat het amendement nauw verband houdt met het niet aanvaarde amendement 70. Om de tekst consistent te maken wordt in de definitie enkel de capaciteitgerelateerde elektriciteit-warmteratio opgenomen.

(o) wordt gewijzigd om de formulering te verduidelijken.

(p) wordt gewijzigd om de formulering te verduidelijken.

Artikel 4

De termijn in lid 1 wordt gewijzigd van twee in één jaar om het tenuitvoerleggingsproces te versnellen.

Evenzo wordt de termijn in lid 2 gewijzigd van één jaar in zes maanden.

De Commissie kan in principe deze wijzigingen aanvaarden, maar opmerking verdient dat er hoogstwaarschijnlijk lidstaten tegen deze wijzigingen gekant zullen zijn.

Artikel 5

Dit artikel wordt gewijzigd om geharmoniseerde referentiewaarden voor gescheiden productie op te nemen om te gebruiken in plaats van nationale waarden (amendement 42). Het gebruik van geharmoniseerde referentiewaarden zal marktverstoringen verminderen en helpen bij het gelijkleggen van de lat. De geharmoniseerde waarden moeten worden vastgesteld op basis van uitgebreide studies en na overleg met de sector. De studie moet door de Commissie worden opgesteld en definitief aangenomen overeenkomstig een procedure die de oprichting van een comité omvat (zie artikel 12).

Als gevolg van het opnemen van geharmoniseerde referentiewaarden worden de leden i.v.m. nationale referentiewaarden geschrapt.

Artikel 6

Lid 1 wordt gewijzigd om te specificeren dat de analyse specifieke analyse van het potentieel voor rendabele micro-WKK dient te omvatten.

De wijzigingen in de leden 2, 3 en 5 zijn een gevolg van de opname in het artikel van de tekst die door de Commissie oorspronkelijk in bijlage IV is voorgesteld.

De termijn in lid 5 wordt gewijzigd van twee jaar in 18 maanden, respectievelijk van drie jaar in twee jaar. De Commissie kan deze wijzigingen in principe aanvaarden, maar opmerking verdient dat er hoogstwaarschijnlijk lidstaten tegen deze wijzigingen gekant zullen zijn.

Artikel 7

Er wordt een nieuw lid 4 toegevoegd om te verduidelijken dat de steunprogramma's van de lidstaten niet mogen discrimineren.

Artikel 8

In amendement 40 werd voorgesteld- en door de Commissie aanvaard - dit artikel naar voren te verplaatsen als een nieuw artikel 5. Deze wijziging is echter nog niet doorgevoerd aangezien de volgorde van de artikelen in een later stadium kan worden gewijzigd.

In lid 8 wordt toegevoegd, zoals voorgesteld in een deel van amendement 54, dat de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen WKK-eenheden van minder dan 1 MWe moeten aansluiten zonder onrealistische aansluitingskosten in rekening te brengen en de kosten en administratieve rompslomp tot een minimum beperkt moeten blijven. Voorts moet voor de productie van deze eenheden een billijke prijs voor aan het net verkochte electriciteit worden gegarandeerd. Dit amendement bevordert de instelling en waarborging van redelijke voorwaarden voor kleinschalige producenten.

Artikel 9

In lid 1, onder (a), wordt de formulering gewijzigd om rekening te houden met amendement 55 en daarmee te onderstrepen dat het doel is energie te besparen. Om de oorspronkeijke boodschap te behouden wordt het amendement aangepast, omdat een noodzakelijke voorwaarde voor energiebesparingen is dat een stijging van de warmteconsumptie wordt voorkomen.

Artikel 10

De termijnen voor de rapportage van de lidstaten worden verkort in de wijzigingen in dit artikel om de tenuitvoerlegging te versnellen. De Commissie kan deze wijzigingen in principe aanvaarden, maar opmerking verdient dat er hoogstwaarschijnlijk lidstaten tegen deze wijzigingen gekant zullen zijn.

De gedeelten die betrekking hebben op nationale referentiewaarden worden geschrapt omwille van consistentie met de wijzigingen in artikel 5.

Artikel 11

In lid 1 wordt de vroegere letter a) geschrapt omwille van consistentie met de wijzigingen in artikel 5.

Artikel 13

Dit nieuwe artikel voert een comité in als een efficiënte manier om de gedetailleerde technische aspecten te behandelen i.v.m. de vaststelling van geharmoniseerde referentiewaarden zoals geschetst in artikel 5.

Bijlagen

Bijlage I

Er wordt verduidelijkt dat deze richtlijn geen nucleaire productie omvat zoals voorgesteld in amendement 64 en 66. In amendement 65 wordt voorgesteld een nieuwe technologie "drievoudige koppeling" op te nemen. "Drievoudige koppeling" is echter geen echte technologie maar een meer verfijnde toepassing van WKK, maar met het amendement is rekening gehouden in de wijzigingen van artikel 3, onder (d).

Bijlage II

Bijlage II wordt gewijzigd om rekening te houden met amendement 67, maar aangezien de Commissie amendement 70 dat de gedetailleerde berekeningsmethode bevat met nieuwe notaties voor alle factoren niet kan aanvaarden, moet de tekst worden gewijzigd om tot een consistent voorstel te komen. Deze wijziging houdt in dat de oorspronkleijke notaties (ECHP, Qnet, C) worden behouden en dat de electriciteit-warmteratio wordt gedefinieerd als de capaciteitgerelateerde electriciteit-warmteratio.

Er wordt een nieuwe letter c) geïntroduceerd overeenkomstig amendement 68 betreffende speciale voorwaarden voor bepaalde industriële eenheden, maar de tekst wordt gewijzigd om in overeenstemming te zijn met de rest van de tekst.

Er wordt een nieuwe letter d) geïntroduceerd zoals voorgesteld in amendement 69. De tekst wordt gewijzigd om te verduidelijken dat de uitkomst van een normaliseringsproces in CEN of CENELEC in het comité moet worden goedgekeurd (artikel 12) voordat de lidstaten een dergelijke methodologie mogen gebruiken. Het is belangrijk voor de Commissie dat het mogelijk is een vruchtbaar product van het normaliseringsproces over te nemen, maar ook ervoor te zorgen dat dit niet het geval is als het resultaat van het normaliseringsproces onbevredigend is.

Bijlage III

Deze bijlage wordt gewijzigd om rekening te houden met amendement 71. De Commissie verheugt zich erover dat dit amendement het principe van berekening van primaire energiebesparingen als belangrijk blijft beschouwen voor het bepalen van hoogrendabele WKK. De Commissie heeft echter reserves bij de in dit amendement voorgestelde formule en bijgevolg wordt voorgesteld de oorspronkelijke formule te behouden. Zij accepteert ook dat de voorkomen netverliezen als gevolg van gedistribueerde WKK-eenheden in aanmerking moeten worden genomen.

Bijlage IV

Deze bijlage wordt geschrapt omdat de inhoud direct in artikel 6 wordt opgenomen.

2002/0185 (COD)

Gewijzigd voorstel voor een

RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Inzake de bevordering van warmtekrachtkoppeling op basis van vraag naar nuttige warmte binnen de interne energiemarkt

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 175,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C

Gezien het standpunt van het Europees Economisch en Sociaal Comité [2],

[2] PB C

Gezien het standpunt van het Comité van de Regio's [3],

[3] PB C

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [4],

[4] PB C

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op dit moment wordt het potentieel voor het gebruik van warmtekrachtkoppeling als maatregel om energie te besparen onvoldoende benut in de Gemeenschap. De bevordering van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling op basis van vraag naar nuttige warmte is een communautaire prioriteit, gegeven de potentiële voordelen van warmtekrachtkoppeling op het punt van de besparing op primaire energie en de vermindering van emissies, in het bijzonder broeikasgasemissies. Daarnaast kan een efficiënt gebruik van energie uit warmtekrachtkoppeling ook een positieve bijdrage leveren aan de continuïteit van de energievoorziening en aan de concurrentiepositie van de Europese Unie en haar lidstaten. Het is daarom noodzakelijk om maatregelen te nemen teneinde te bereiken dat het potentieel binnen het kader van de interne energiemarkt beter wordt benut.

(2) Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit [5] is een belangrijke stap in de voltooiing van de interne markt voor elektriciteit. Tijdens zijn vergadering op 23 en 24 maart 2000 in Lissabon heeft de Europese Raad opgeroepen om hard te werken aan de voltooiing van de interne markt, zowel voor elektriciteit als voor aardgas, en om de liberalisering in deze sectoren te versnellen met het oog op het bereiken van een volledig operationele interne markt. In antwoord hierop heeft de Commissie op 13 maart 2001 een pakket van maatregelen vastgesteld betreffende de voltooiing van de interne energiemarkt, met inbegrip van een voorstel voor een richtlijn tot wijziging van de Richtlijnen 96/92/EG en 98/30/EG betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en aardgas [6].

[5] PB L 27, 30.1.1997, blz. 20.

[6] COM(2001) 125 definitief.

(3) Het Groenboek [7] over de continuïteit van de energievoorziening wijst erop dat de Europese Unie buitengewoon afhankelijk is van ingevoerde energie, die thans 50% van de behoeften dekt en waarvan het aandeel naar verwacht zal oplopen tot 70% in 2030 als de huidige trends aanhouden. De afhankelijkheid van ingevoerde energie en de stijgende aandelen van de invoer vergroten het risico van onderbreking van of problemen met de energievoorziening. Het zou echter simplistisch en verkeerd zijn de continuïteit van de energievoorziening te zien als uitsluitend een kwestie van vermindering van de afhankelijkheid van ingevoerde energie en verhoging van de interne productie. De continuïteit van de energievoorziening vraagt om een breed scala aan beleidsinitiatieven die onder andere zijn gericht op diversificatie van de bronnen en technologieën en betere internationale betrekkingen. Het Groenboek benadrukt voorts dat de continuïteit van de energievoorziening van wezenlijk belang is voor toekomstige duurzame ontwikkeling. Het Groenboek concludeert dat het zowel voor de vermindering van de afhankelijkheid van ingevoerde energie als voor de beperking van de broeikasgasemissies noodzakelijk is om nieuwe maatregelen aan te nemen om de vraag naar energie te verminderen. In zijn resolutie van 15 november 2001 [8] over het Groenboek verlangt het Europees Parlement de invoering van stimulansen om efficiënte energieproductiecentrales, met inbegrip van warmtekrachtkoppelingcentrales, te creëren.

[7] COM(2000) 769 definitief.

[8] PB C 140 E van 13.6.2002, blz. 543.

(4) De mededeling "Duurzame ontwikkeling in Europa voor een betere wereld: Een strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling" [9] van de Commissie, die tijdens de Europese Raad van Göteborg op 15 en 16 juni 2001 is gepresenteerd, identificeert klimaatverandering als een van de voornaamste gevaren voor duurzame ontwikkeling, en benadrukt de noodzaak van een groter gebruik van schone energie en duidelijke actie om de vraag naar energie te verminderen.

[9] COM(2001) 264 definitief.

(5) Een groter gebruik van warmtekrachtkoppeling vormt een belangrijk onderdeel van het pakket maatregelen dat nodig is om aan het Protocol van Kyoto bij het raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering te voldoen, en van elk beleidspakket om aan verdere verplichtingen te voldoen. De Commissie heeft in haar mededeling inzake de tenuitvoerlegging van de eerste fase van het Europees programma inzake klimaatverandering [10] aangegeven dat bevordering van warmtekrachtkoppeling een van de maatregelen is die nodig zijn om de broeikasgasemissies door de energiesector te verminderen, en zij heeft bekendgemaakt van plan te zijn om in 2002 een voorstel voor een richtlijn inzake de bevordering van warmtekrachtkoppeling te presenteren.

[10] COM(2001) 580 definitief.

(6) Een groter gebruik van op besparing op primaire energie gerichte warmtekrachtkoppeling heeft prioriteit, zoals is aangegeven in de mededeling "Een communautaire strategie voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling en het wegnemen van belemmeringen voor de ontwikkeling ervan" [11]. Dit is door de Raad bevestigd in zijn resolutie van 18 december 1997 betreffende een communautaire strategie voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling [12] en is door het Europees Parlement bevestigd in zijn resolutie van 23 april 1998 over een communautaire strategie voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling [13].

[11] COM(97) 514 definitief.

[12] PB C 4, 8.1.1998, blz. 1.

[13] A4-0145/98

(7) In Richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen [14] worden de lidstaten ertoe verplicht te waarborgen dat bij nieuwe gebouwen van meer dan 1000 m2 oppervlakte met de technische, ecologische en economische toepassingsmogelijkheden van alternatieve systemen, zoals warmtekrachtkoppeling, reeds bij de aanvang van de bouw rekening gehouden wordt.

[14] PB L 1 van 4.1.2003, blz. 65.

(8) De Raad heeft in zijn Conclusies van 30 mei 2000 en van 5 december 2000 [15] het actieplan van de Commissie voor energie-efficiëntie [16] goedgekeurd en heeft aangegeven dat bevordering van warmtekrachtkoppeling een van de prioritaire terreinen voor de korte termijn is. Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 7 februari 2001 [17] over het actieplan voor energie-efficiëntie de Commissie opgeroepen om met voorstellen te komen voor de totstandkoming van gemeenschappelijke regels voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling, waar dit vanuit milieuoogpunt zinvol is.

[15] Conclusies 8835/00 van de Raad (30 mei 2000) en Conclusies 1400/00 van de Raad (5 december 2000).

[16] COM(2000) 247 definitief.

[17] A5-0054/2001.

(9) Richtlijn 96/61/EG van de Raad van 24 september 1996 inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPCC) [18], Richtlijn 2001/80/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2001 inzake de beperking van de emissies van bepaalde verontreinigende stoffen in de lucht door grote stookinstallaties [19] en Richtlijn 2000/76/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verbranding van afval [20] maken specifiek melding van de noodzaak het potentieel voor warmtekrachtkoppeling in nieuwe installaties te evalueren.

[18] PB L 257 van 10.10.1996, blz. 26.

[19] PB L 309 van 27.11.2001, blz. 1.

[20] PB L 332 van 28.12.2000, blz. 91.

(10) Hoogrendabele warmtekrachtkoppeling wordt in deze richtlijn gedefinieerd aan de hand van de energiebesparing die gecombineerde productie van warmte en elektriciteit oplevert vergeleken met gescheiden productie. Voor bestaande centrales komt een energiebesparing van meer dan 5% en voor nieuwe centrales een energiebesparing van meer dan 10% in aanmerking voor de benaming 'hoogrendabele warmtekrachtkoppeling'. Teneinde de energiebesparingen te maximaliseren en te voorkomen dat energiebesparingen verloren gaan als gevolg van een incorrecte werking van de warmtekrachtcentrales, moet de grootst mogelijke aandacht worden geschonken aan de functioneringsomstandigheden van deze centrales, voornamelijk om te verzekeren dat de geproduceerde warmte goed wordt gebruikt.

(11) Ten behoeve van het toezicht en om redenen van transparantie is het van belang te komen tot een geharmoniseerde basisdefinitie van warmtekrachtkoppeling. Wanneer warmtekrachtinstallaties zijn uitgerust voor gescheiden productie van elektriciteit of warmte, mag deze productie niet als warmtekrachtkoppeling worden aangemerkt.

(12) Teneinde te verzekeren dat alleen warmtekrachtkoppeling wordt bevorderd die voordelen oplevert in de vorm van besparingen op primaire energie, is het noodzakelijk aanvullende criteria te ontwikkelen om de energie-efficiëntie van de warmtekrachtproductie die aan de basisdefinitie voldoet te bepalen en de kwaliteit ervan te evalueren. .

(13) De berekeningsmethode voor de door warmtekrachtkoppeling geproduceerde energie en bereikte energiebesparing moet voldoende nauwkeurig, begrijpelijk, op Europese schaal geharmoniseerd en aan de technische vooruitgang aanpasbaar zijn teneinde onnodige bureaucratie en verstoringen op de interne energiemarkt voorkomen.

(14) De definities van warmtekrachtkoppeling en hoogrendabele warmtekrachtkoppeling die in deze richtlijn worden gebruikt, doen geen afbreuk aan de verschillende definities die in de nationale wetgevingen worden gebruikt voor andere doeleinden dan de doeleinden die in deze richtlijn worden aangegeven. Het is dienstig om de definities te lenen welke vervat zijn in Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit [21] en Richtlijn 2001/77/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2001 betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt [22].

[21] PB L 27 van 30.1.1997, blz. 20.

[22] PB L 283 van 27.10.2001, blz. 33.

(15) Teneinde de consument een transparantere keus te kunnen laten maken tussen elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling en elektriciteit die op basis van andere technieken wordt geproduceerd, is een garantie van oorsprong van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling nodig.

(16) Teneinde op de middellange termijn een grotere marktpenetratie van warmtekrachtkoppeling te verzekeren, is het wenselijk dat alle lidstaten ertoe worden verplicht om een verslag aan te nemen en te publiceren waarin het nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling wordt geanalyseerd, en om in het verslag een aparte analyse op te nemen van de belemmeringen voor warmtekrachtkoppeling. De Commissie zou op basis van deze verslagen en de vordering die wordt gemaakt met de realisatie van de globale indicatieve EU-doelstelling van 18% van het elektriciteitsverbruik uit warmtekrachtkoppeling in het jaar 2010, kunnen onderzoeken of het passend is indicatieve doelstellingen voor de afzonderlijke lidstaten vast te stellen. Speciale aandacht dient te worden gegeven aan de analyse van de mogelijkheden om via warmtekrachtkoppeling een beter gebruik te maken van hernieuwbare energiebronnen binnen de nationale markt voor warmte.

(17) Staatssteun moet in overeenstemming zijn met de bepalingen van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu 51. Deze kaderregeling staat thans bepaalde typen staatssteun toe als kan worden aangetoond dat de maatregelen gunstig zijn voor de bescherming van het milieu, doordat het omzettingsrendement bijzonder hoog is, doordat de maatregelen het mogelijk maken het energieverbruik te verlagen of doordat het productieproces minder schadelijk voor het milieu is. Dergelijke steun zal in sommige gevallen noodzakelijk zijn om het potentieel voor warmtekrachtkoppeling verder te benutten, in het bijzonder om rekening te houden met de noodzaak van internalisering van de externe kosten.

(18) Steunregelingen van de overheid ter bevordering van warmtekrachtkoppeling moeten zich concentreren op steun voor warmtekrachtkoppeling op basis van vraag naar nuttige warmte en moeten voorkomen dat de vraag naar warmte wordt aangemoedigd, teneinde een stijging van het brandstofverbruik en de CO2-emissies te voorkomen. De lidstaten moeten maatregelen nemen om te voorkomen dat staatssteun voor elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling wordt gebruikt om de warmteproductie te subsidiëren en zo stimulansen te creëren om minder zorgvuldig te zijn in het juiste gebruik van de geproduceerde warmte.

(19) De lidstaten hanteren op nationaal niveau verschillende steunmechanismen voor warmtekrachtkoppeling, zoals investeringssteun, belastingvrijstellingen of -verlagingen, groencertificaten en directe prijssteunregelingen. De Commissie is van plan om toezicht uit te oefenen op de situatie en verslag uit te brengen van de ervaringen die worden opgedaan met de toepassing van de nationale steunregelingen.

(20) De kosten van aansluiting op het net, de tarieven voor de transmissie en distributie van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling en de tarieven die gelden voor de inkoop van aanvullende elektriciteit die warmtekrachtproducenten soms nodig hebben, moeten worden vastgesteld volgens objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria, rekening houdend met de kosten en baten van warmtekrachtkoppeling. Vooral voor warmtekrachtinstallaties die hernieuwbare energiebronnen gebruiken, en voor kleinere warmtekrachtinstallaties met een capaciteit van minder dan 1 MW(e) vormen de kosten en administratieve lasten in verband met de aansluiting op het elektriciteitsnet aanzienlijke belemmeringen voor verdere ontwikkeling.

(21) Er moet rekening worden gehouden met de specifieke structuur van de warmtekrachtkoppelingssector, die veel kleine en middelgrote producenten kent, vooral bij het opnieuw bekijken van de administratieve procedures voor het verkrijgen van toestemming om warmtekrachtcapaciteit te bouwen.

(22) Voor het creëren van een kader voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling, het doel van deze richtlijn, moet de behoefte aan een stabiele economische en administratieve omgeving voor investeringen in nieuwe warmtekrachtinstallaties worden benadrukt. De lidstaten worden aangemoedigd om in deze behoefte te voorzien door steunregelingen met een looptijd van minstens 4 jaar op te zetten en door frequente veranderingen in onder meer de administratieve procedures te vermijden. De lidstaten worden voorts aangemoedigd om te verzekeren dat steunregelingen van de overheid het beginsel van geleidelijke afbouw respecteren.

(23) De lidstaten worden bij de inwinning van statistische gegevens gestimuleerd om de omvang van de door warmtekrachtkoppeling geproduceerde elektriciteit die door de producent zelf verbruikt wordt, te analyseren en te controleren. De lidstaten dienen zich ervan bewust te zijn dat ook al is zo'n productie niet zichtbaar in de zin dat deze verkocht wordt of wordt doorgegeven via het netwerk, deze als warmtekrachtkoppeling moet worden beschouwd en meegeteld. Om een volledig overzicht van de productie door warmtekrachtkoppeling op te stellen moet met dit type productie eveneens rekening worden gehouden.

(24) Het totale rendement en de duurzaamheid van warmtekrachtkoppeling hangen af van veel factoren, zoals de gebruikte technologie, de gebruikte brandstof, de systeembelasting, de grootte en ook de eigenschappen van de warmte. . Deze verschillen zouden in aanmerking kunnen worden genomen bij de opstelling van geharmoniseerde referentiewaarden voor de gescheiden productie van elektriciteit en warmte.

(25) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en het proportionaliteitsbeginsel die in artikel 5 van het Verdrag zijn geformuleerd, dienen algemene beginselen die een kader bieden voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling binnen de interne energiemarkt en maatregelen ter vergroting van het aandeel van warmtekrachtkoppeling in de totale elektriciteitsproductie van de Gemeenschap op communautair niveau te worden vastgesteld, maar moet de gedetailleerde tenuitvoerlegging worden overgelaten aan de lidstaten, zodat elke lidstaat het regime kan kiezen dat het beste past bij zijn situatie. Deze richtlijn beperkt zich tot hetgeen minimaal vereist is om die doelstellingen te bereiken, en gaat niet verder dan wat voor dat doel nodig is.

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Doel

Het doel van deze richtlijn is een kader te creëren voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling op basis van vraag naar nuttige warmte binnen de interne energiemarkt. Bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn wordt rekening gehouden met de specifieke nationale omstandigheden, in het bijzonder met de klimatologische en economische situatie.

Artikel 2

Werkingssfeer

Deze richtlijn is van toepassing op warmtekrachtkoppeling zoals gedefinieerd in artikel 3. Bijlage I bevat een lijst met de verschillende typen warmtekrachtkoppelingseenheden waarop deze richtlijn betrekking heeft.

Artikel 3

Definities

Voor de toepassing van deze richtlijn zijn de volgende definities van toepassing:

(a) "warmtekrachtkoppeling": de opwekking in één proces van thermische energie en elektrische en/of mechanische energie.

(b) "microwarmtekrachtkoppeling": warmtekrachtkoppeling in een warmtekrachtkoppelingseenheid van minder dan 50 kWe;

(c) "rendabele microwarmtekrachtkoppeling": microwarmtekrachtkoppeling met een gecertificeerd totaal rendement van minstens 80%;

(d) "nuttige warmte": warmte die wordt geproduceerd in een warmtekrachtkoppelingsproces om aan een economisch aantoonbare vraag te voldoen; nuttige warmte kan via een secundair proces ook worden gebruikt om nuttige koeling te genereren zoals voor industriële of airconditioningsdoeleinden (drievoudige koppeling);

(e) "elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling": de in een rapportageperiode ontstane elektriciteitproductie die in een warmtekrachtkoppelingseenheid direct verband houdt met de warmteproductie uit warmtekrachtkoppeling in overeenstemming met de in bijlage II vastgestelde methodologie;

(f) "noodelektriciteit": de elektriciteit die via het elektriciteitsnet moet worden geleverd wanneer het warmtekrachtkoppelingsproces is verstoord of buiten dienst is;

(g) "aanvullende elektriciteit": de elektriciteit die via het elektriciteitsnet moet worden geleverd wanneer de vraag naar elektriciteit groter is dan de elektriciteitsproductie van het warmtekrachtkoppelingsproces;

(h) "warmterendement": de opbrengst aan nuttige warmte op jaarbasis gedeeld door de brandstofinvoer die is gebruikt voor de opwekking van warmte in een warmtekrachtkoppelingsproces en voor bruto-elektriciteitsproductie. ;

(i) "elektrisch rendement": de elektriciteitsproductie op jaarbasis gemeten op het punt van uitstroom uit de hoofdgeneratoren, gedeeld door de brandstofinvoer die is gebruikt voor de opwekking van warmte in een warmtekrachtkoppelingsproces en voor bruto-elektriciteitsproductie;

(j) "totaal rendement": de som op jaarbasis van de elektriciteitsproductie en de opbrengst aan nuttige warmte gedeeld door de brandstofinvoer die is gebruikt voor de opwekking van warmte in een warmtekrachtkoppelingsproces en voor bruto-elektriciteitsproductie;

(k) "rendement": het rendement dat wordt berekend op basis van de netto calorische waarde van brandstoffen (lagere calorische waarde), wat inhoudt dat de latente warmte van verdamping van vocht niet wordt meegerekend;

(l) "hoogrendabele warmtekrachtkoppeling": warmtekrachtkoppeling die voldoet aan de criteria die zijn geformuleerd in bijlage III;

(m) "rendementsreferentiewaarde voor gescheiden productie": het rendement van de alternatieve gescheiden productie van warmte en elektriciteit die het warmtekrachtkoppelingsproces verondersteld wordt te vervangen;

(n) "elektriciteit-warmteratio" van een warmtekrachtkoppelingsinstallatie: het quotiënt van de elektriciteitsproductie uit warmtekrachtkoppeling en de warmteproductie uit warmtekrachtkoppeling bij vol vermogen gedurende een meetperiode;

(o) "warmtekrachtkoppelingseenheid": een eenheid binnen een warmtekrachtkoppelingsinstallatie waarin het warmtekrachtkoppelingsproces zoals gedefinieerd onder punt a) ten dele of uitsluitend plaatsvindt;

(p) "warmtekrachtinstallatie": een installatie die hoofdzakelijk voor warmtekrachtkoppelingsprocessen overeenkomstig de definitie onder punt a) bestemd is. Een warmtekrachtkoppelingsinstallatie kan ook afdelingen omvatten waarmee alleen elektrische energie of alleen thermische energie wordt opgewekt. De productie vandergelijke afdelingen wordt voor het doel van deze richtlijn niet als warmtekrachtkoppeling beschouwd;

(q) "nieuwe warmtekrachtkoppelingseenheden": warmtekrachtkoppelingseenheden die in bedrijf worden genomen op of na 1 januari 2004;

(r) "bestaande warmtekrachtkoppelingseenheden": warmtekracht-koppelingseenheden die in bedrijf zijn genomen vóór 1 januari 2004.

Daarnaast zijn de definities in Richtlijn 96/92/EG en Richtlijn 2001/77/EG van toepassing.

Artikel 4

Garantie van oorsprong van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling

1. De lidstaten zorgen er uiterlijk één jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn voor dat de oorsprong van elektriciteit die in warmtekrachtkoppelingseenheden wordt geproduceerd, als zodanig kan worden gegarandeerd binnen de betekenis van deze richtlijn volgens objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria die door elke lidstaat zijn vastgelegd. De lidstaten zorgen ervoor dat op verzoek een dergelijke garantie van oorsprong van de elektriciteit wordt afgegeven.

2. De lidstaten wijzen uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn een of meer bevoegde instanties aan die onafhankelijk zijn van de productie- en distributiebedrijven, voor het toezicht op de afgifte van de in lid 1 genoemde garantie van oorsprong. De lidstaten of de bevoegde instanties voeren passende mechanismen in om te bereiken dat de garanties van oorsprong zowel nauwkeurig als betrouwbaar zijn, en zij geven in het in artikel 6, lid, bedoelde verslag aan welke maatregelen zij hebben getroffen om de betrouwbaarheid van het garantiesysteem te garanderen.

3. Het garantiecertificaat van oorsprong:

- specificeert de brandstofbron waaruit de elektriciteit is geproduceerd, specificeert de toepassing van de warmte die samen met de elektriciteit is gegenereerd, en specificeert tot slot de datum en plaats van de productie;

- specificeert de hoeveelheid elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling waarvoor de garantie geldt;

- specificeert de rendementsreferentiewaarden voor de gescheiden productie van elektriciteit en warmte en het rendement van de warmtekrachtkoppeling volgens artikel 5;

- stelt de producenten van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling in staat om aan te tonen dat de elektriciteit die zij verkopen, is geproduceerd door middel van warmtekrachtkoppeling in de betekenis van deze richtlijn.

De lidstaten kunnen in de garantie van oorsprong aanvullende informatie opnemen.

4. De garantie van oorsprong, die in overeenstemming met lid 2 wordt afgegeven, wordt, uitsluitend als bewijs van de in lid 3 genoemde elementen, door de lidstaten onderling erkend. Iedere weigering om een certificaat van oorsprong als zulk bewijs te erkennen, in het bijzonder om redenen in verband met het voorkomen van fraude, moet berusten op objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria. Wanneer erkenning van een garantie van oorsprong wordt geweigerd, kan de Commissie de weigerende partij verplichten de garantie van oorsprong te erkennen, in het bijzonder in verband met objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria waarop de erkenning is gebaseerd.

Artikel 5

Rendementscriteria

1. Ter bepaling van de bereikte energiebesparing en vermindering van de CO2-uitstoot die bij een warmtekrachtkoppelingsproces overeenkomstig de definitie in deze richtlijn optreden, legt de Commissie, uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van derichtlijn na raadpleging van de vertegenwoordigende organisaties op het gebied van warmtekrachtkoppeling, de lidstaten, het Europees Parlement en de Raad, een uitvoerig analyseverslag voor betreffende de vaststelling van algemene beginselen die op basis van geharmoniseerde referentiewaarden een vergelijking van de warmtekrachtkoppelingsproductie met de gescheiden productie van elektriciteit en warmte mogelijk maken.

Het in de eerste alinea bedoelde verslag dient gebaseerd te zijn op een uitvoerig gedocumenteerde analyse, met inachtneming van:

a) de operationele gegevens onder realistische voorwaarden,

b) de klimaatverschillen in de lidstaten,

c) de verschillende technologieën in de lidstaten,

d) de mate van differentiatie tussen bestaande en nieuwe installaties,

e) de toegang tot brandstoffen, de distributie van de energievoorraden en de ontwikkeling van de energiemix,

f) de continuïteit van de voorziening en milieuaspecten.

2. Op basis van deze analyse publiceert de Commissie uiterlijk twee jaar na inwerkingtreding van deze richtlijn in overeenstemming met de procedure in artikel 13, lid 2, geharmoniseerde referentiewaarden ter bepaling van de besparingen op primaire energie uit warmtekrachtkoppeling.

(a) de referentiewaarden voor gescheiden productie van elektriciteit en gescheiden productie van warmte zijn in alle EU-landen gelijk.

- Deze referentiewaarden worden bepaald per brandstoftype

- De referentiewaarden worden voor een bepaalde warmtekrachtkoppelingseenheid in het jaar van installatie van de eenheid en voor eenheden met een gescheiden productie van dezelfde ouderdom vastgesteld.

- Als een geheel van referentiewaarden voor een bepaalde warmtekrachtkoppelingseenheid eenmaal is vastgesteld, gelden deze waarden voor een periode van tien jaar, waarna de herziene referentiewaarden voor de volgende periode van tien jaar overeenkomstig artikel 7 worden gebaseerd op de gegevens van het laatste jaar van deze periode van tien jaar.

Artikel 6

Nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling

1. De lidstaten stellen een analyse op van het nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling, met inbegrip van rendabele microwarmtekrachtkoppeling, daarbij strevend naar zo groot mogelijke energie- en CO2-besparingen uit warmtekrachtkoppeling in elke lidstaat.

2. De analyse voldoet aan de onderstaande criteriaZij is gebaseerd op goedgedocumenteerde wetenschappelijke gegevens.

Bij de beoordeling van het nationale potentieel voor warmtekrachtkoppeling gaat de analyse in op:

- de typen brandstof die waarschijnlijk zullen worden gebruikt om het potentieel voor warmtekrachtkoppeling te realiseren, met inbegrip van specifieke overwegingen betreffende de mogelijkheden om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen op de nationale warmtemarkten via warmtekrachtkoppeling te doen stijgen;

- de typen technologieën voor warmtekrachtkoppeling zoals vermeld in bijlage I, die waarschijnlijk zullen worden gebruikt om het nationale potentieel te realiseren;

- de typen gescheiden productie van warmte en elektriciteit die in aanmerking komen om te worden vervangen door hoogrendabele warmtekrachtkoppeling;

- een uitsplitsing van het potentieel in modernisering van de bestaande capaciteit en bouw van nieuwe capaciteit.

Bij de analyse kan voor statistische doeleinden een onderscheid gemaakt worden tussen toepassingen van warmtekrachtkoppeling in ten minste de volgende categorieën:

- warmtekrachtkoppeling voor de industrie,

- warmtekrachtkoppeling voor verwarming,

- warmtekrachtkoppeling voor de landbouw.

3. De analyse bevat passende mechanismen om de kosteneffectiviteit in termen van de besparing op primaire energie te beoordelen van de groei van het aandeel van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling in de nationale energiemix. In de analyse van de kosteneffectiviteit wordt ook rekening gehouden met nationale verbintenissen uit hoofde van de verplichtingen inzake klimaatverandering die de Gemeenschap is aangegaan ingevolge het Protocol van Kyoto bij het raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering.

4. De lidstaten nemen in deze analyse een aparte analyse op van de belemmeringen die de realisatie van het nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling in de weg kunnen staan. In het bijzonder gaat de analyse in op belemmeringen die verband houden met de prijzen van en de toegang tot brandstoffen, belemmeringen met betrekking tot het net, belemmeringen met betrekking tot administratieve procedures en belemmeringen met betrekking tot het gebrek aan internalisering van externe kosten in de energieprijzen.

5. De lidstaten evalueren, voor het eerst uiterlijk 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn en vervolgens elke twee jaar, de groei van het aandeel van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling. De lidstaten evalueren ook de maatregelen die zijn genomen om hoogrendabele warmtekrachtkoppeling te bevorderen, en geven aan in hoeverre de maatregelen in overeenstemming zijn met de nationale afspraken inzake klimaatverandering.

Bij het onderzoek naar het potentieel van de lidstaten inzake warmtekrachtkoppeling worden ook het potentieel voor de jaren 2010, 2015 en 2020 en de bijhorende kostenramingen aangegeven.

6. Op basis van de in de leden 1, 4 and 5 bedoelde verslagen beoordeelt de Commissie in hoeverre de lidstaten vooruitgang hebben geboekt met de realisering van hun nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling.

De Commissie publiceert haar conclusies in het in artikel 11 bedoelde verslag, voor het eerst uiterlijk vier jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn en vervolgens elke drie jaar.

Artikel 7

Steunregelingen

1. De lidstaten zorgen ervoor dat steun voor warmtekrachtproductie is gebaseerd op de vraag naar nuttige warmte, in het licht van de mogelijkheden waarover men beschikt om de vraag naar energie te verminderen door middel van andere economisch uitvoerbare maatregelen, zoals energie-efficiëntiemaatregelen.

De Commissie gaat na of deze mechanismen bijdragen aan het nastreven van de doelstellingen zoals beschreven in de Artikelen 6 en 174 (1) van het Verdrag."

2. Onverminderd de artikelen 87 en 88 van het Verdrag evalueert de Commissie de toepassing van de in de lidstaten gebruikte steunmechanismen volgens welke een warmtekrachtproducent op basis van de verordeningen die door overheidsinstanties worden uitgevaardigd, directe of indirecte steun ontvangt die als effect zou kunnen hebben dat de handel wordt beperkt.

3. De Commissie presenteert in het in artikel 11 bedoelde verslag een goedgedocumenteerde analyse van de ervaring die is opgedaan met de toepassing en het naast elkaar bestaan van de verschillende in lid 2 bedoelde steunmechanismen. Het verslag beoordeelt het succes, met inbegrip van de kosteneffectiviteit, van de ondersteuningssystemen om het gebruik van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling in overeenstemming met het in artikel 6 bedoelde nationale potentieel te bevorderen. Het verslag beoordeelt verder in hoeverre de steunregelingen een bijdrage hebben geleverd aan de totstandbrenging van stabiele omstandigheden voor investeringen in warmtekrachtkoppeling.

4. De lidstaten verzekeren dat bij de verlening van steun aan warmtekrachtkoppeling niet wordt gediscrimineerd, d.w.z. dat de steun wordt toegekend ongeacht de producent en het gebruik van de bij warmtekrachtkoppeling geproduceerde elektriciteit, mechanische energie of warmte.

Artikel 8

Aspecten betreffende het elektriciteitsnet

1. Onverminderd de handhaving van de betrouwbaarheid en veiligheid van het net nemen de lidstaten de benodigde maatregelen om te verzekeren dat de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen binnen hun grondgebied de transmissie en distributie garanderen van elektriciteit die wordt geproduceerd door middel van warmtekrachtkoppeling.

2. De lidstaten zetten een juridisch kader op of verplichten de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen ertoe om standaardregels op te stellen en bekend te maken betreffende de vergoeding van de kosten van technische aanpassingen, zoals aansluitingen op het net en netverzwaringen, die nodig zijn om nieuwe producenten die elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling aan het net leveren, te integreren.

De lidstaten zetten een juridisch kader op of verplichten de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen ertoe om standaardregels op te stellen en bekend te maken betreffende de verdeling van de kosten van de systeeminstallaties, zoals aansluitingen op het net en netverzwaringen, over alle systeemgebruikers die daarvan profiteren.

De kostenverdeling geschiedt door middel van een mechanisme dat is gebaseerd op objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria, waarbij rekening wordt gehouden met de voordelen van de aansluiting voor de aanvankelijk en later aangesloten producenten alsmede voor de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen.

De regels zullen zijn gebaseerd op objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria waarin in het bijzonder rekening is gehouden met alle kosten en baten die verbonden zijn aan de aansluiting van de producenten op het net. De regels kunnen rekening houden met verschillende typen aansluiting.

3. De lidstaten kunnen van de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen verlangen dat zij de in lid 2 bedoelde kosten geheel of gedeeltelijk zelf dragen.

4. De exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen zijn verplicht om elke nieuwe producent die aansluiting op het net wenst, een volledige, gedetailleerde raming van de kosten van aansluiting te verstrekken.

5. De lidstaten zorgen ervoor dat elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling bij de heffing van transmissie- en distributietarieven niet wordt benadeeld. Waar dat passend is, stellen de lidstaten een wettig kader in of verplichten zij de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen ertoe om te garanderen dat de tarieven die worden geheven voor de transmissie en distributie van elektriciteit afkomstig van installaties die gebruik maken van warmtekrachtkoppeling, een afspiegeling zijn van de realiseerbare kosten/baten als gevolg van de aansluiting van de installatie op het net. Dergelijke kosten/baten kunnen bijvoorbeeld voortkomen uit het directe gebruik van het laagspanningsnet.

6. Tenzij de warmtekrachtproducent in de zin van artikel 17, lid 2, van Richtlijn 96/92/EG een volgens de nationale wetgeving in aanmerking komende afnemer is, treffen de lidstaten de nodige maatregelen om te verzekeren dat de tarieven voor de inkoop van elektriciteit om de elektriciteitsopwekking te ondersteunen of aan te vullen, worden vastgesteld op grond van gepubliceerde tarieven en voorwaarden. Deze tarieven en voorwaarden worden, voordat ze van kracht worden, door een onafhankelijke, regelgevende autoriteit vastgesteld of goedgekeurd volgens objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria.

7. De lidstaten wijzen een of meer bevoegde instanties aan, bijvoorbeeld een onafhankelijke regelgevende autoriteit, om toe te zien op de tarieven en voorwaarden die aan warmtekrachtproducenten worden geboden wanneer ze noodelektriciteit of aanvullende elektriciteit kopen of wanneer ze overtollige elektriciteit verkopen, en om deze tarieven en voorwaarden te benchmarken. De instantie publiceert voor het eerst drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn en 8. De lidstaten zullen in het bijzonderde toegang tot het net vergemakkelijken voor elektriciteit die wordt geproduceerd door warmtekrachtkoppelingseenheden die gebruik maken van hernieuwbare energiebronnen, en installaties met een capaciteit van minder dan 1 MW(e), zoals uiteengezet in bijlage III, punt a), met name door van de exploitanten van de transmissie- en distributiesystemen te eisen dat zij systemen van minder dan 1 MWe op het elektrisch netwerk aansluiten zonder onrealistische aansluitingskosten in rekening te brengen of andere drempels op te werpen. Kosten en administratieve rompslomp moeten voor deze eenheden tot een minimum beperkt blijven en voor het overschot van de aan het netwerk verkochte elektriciteit dient een billijke vergoeding te worden betaald.

Artikel 9

Administratieve procedures

1. De lidstaten of de bevoegde instanties die door de lidstaten zijn aangewezen, evalueren het bestaande wet- en regelgevingskader met betrekking tot de vergunningsprocedures of de overige procedures voor warmtekrachtinstallaties die zijn vastgelegd in artikel 4 van Richtlijn 96/92/EG, met het oog op:

(a) de stimulering van het opzetten van warmtekrachtinstallaties om te voorzien in behoeften aan nuttige warmte waarbij ten opzichte van gescheiden productie van warmte en elektriciteit brandstof wordt bespaard en de productie van meer warmte dan nuttige warmte wordt voorkomen;

(b) de vermindering van de wetgevings- en andere belemmeringen voor de groei van warmtekrachtkoppeling;

(c) de stroomlijning en bespoediging van procedures op het betrokken bestuursniveau; en

(d) de verzekering dat de regels objectief, transparant en niet-discriminerend zijn en terdege rekening houden met de karakteristieken van de diverse technologieën voor warmtekrachtkoppeling.

2. De lidstaten geven - waar dit passend is in de context van de nationale wetgeving - een indicatie van de stand van zaken die is bereikt, het bijzonder op het gebied van:

(a) de coördinatie tussen de verschillende administratieve instanties op het gebied van de termijnen, ontvangst en behandeling van de aanvragen voor vergunningen;

(b) de opstelling van eventuele richtsnoeren voor de in lid 1 bedoelde activiteiten en de haalbaarheid van een versnelde planningsprocedure voor warmtekrachtproducenten; en

(c) de aanwijzing van instanties die optreden als bemiddelaar bij geschillen tussen de instanties die met de afgifte van vergunningen zijn belast, en de aanvragers van vergunningen.

3. De Commissie beoordeelt in het in artikel 11 bedoelde verslag en op basis van de in lid 1 van artikel 10 bedoelde verslagen van de lidstaten de beste praktijken om de in lid 1 genoemde doelstelling te bereiken.

Artikel 10

Rapportage door de lidstaten

1. De lidstaten publiceren uiterlijk 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn een verslag met de volgende inhoud:

(a) een analyse van het nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling zoals bedoeld in artikel 6, lid 1;

(b) een analyse van de belemmeringen die de realisatie van het nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling in de weg kunnen staan, zoals bedoeld in artikel 6, lid 4;

(c) een onderzoek van de maatregelen die zijn genomen om de toegang tot het net voor elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling te vergemakkelijken, en onder andere de haalbaarheid van de invoering van bidirectionele meting voor warmtekrachtkoppelingseenheden in woongebouwen.

(d) een evaluatie van het bestaande wet- en regelgevingskader zoals bedoeld in artikel 9, lid 1 en lid 2.

2. De lidstaten brengen uiterlijk 18 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn en vervolgens elke twee jaar verslag uit van de groei van het aandeel van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling zoals bedoeld in artikel 6, lid 5.

3. De lidstaten verstrekken de Commissie jaarlijks statistieken over de nationale elektriciteits- en warmteproductie uit warmtekrachtkoppeling in overeenstemming met de in bijlage II genoemde methodologie.

Tevens verstrekken zij ieder jaar statistieken over warmtekrachtkoppelingscapaciteit en de brandstoffen die voor warmtekrachtkoppeling worden gebruikt.

Artikel 11

Rapportage door de Commissie

Op basis van de bovenstaande bepalingen in artikel 5 en 10, beoordeelt de Commissie de toepassing van deze richtlijn en overhandigt zij aan het Europees Parlement en de Raad uiterlijk vier jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn en vervolgens elke zes jaar een voortgangsverslag over de uitvoering van deze richtlijn.

In het bijzonder zal het verslag:

((a) ingaan op de vorderingen die zijn geboekt met de realisatie van het nationale potentieel voor hoogrendabele warmtekrachtkoppeling zoals bedoeld in artikel 6;

(b) beoordelen in hoeverre de regels en procedures die de kadervoorwaarden voor warmtekrachtkoppeling binnen de interne energiemarkt bepalen, zijn vastgesteld op grond van objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria waarin gepast rekening is gehouden met de voordelen van warmtekrachtkoppeling;

(c) de ervaringen onderzoeken die zijn opgedaan met de toepassing en het naast elkaar bestaan van verschillende steunmechanismen voor warmtekrachtkoppeling;

(d) de referentiewaarden voor gescheiden productie opnieuw bekijken op basis van de technologieën van dat moment.

Zo nodig doet de Commissie het verslag vergezeld gaan van voorstellen aan het Europees Parlement en de Raad voor verdere maatregelen.

Artikel 12

Transpositie

De lidstaten doen de nodige wettelijke en administratieve bepalingen in werking treden om uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De lidstaten stellen de regels voor die verwijzing vast .

Artikel 13

Comité

1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, genaamd "comité warmtekrachtkoppeling", bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door vertegenwoordigers van de Commissie.

2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen is de regelgevingsprocedure overeenkomstig artikel 5 van Besluit 1999/468/EG, met name de artikelen 7 en 8 daarvan, van toepassing.

3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast.

Artikel 14

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie

Artikel 15

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

BIJLAGE I

Technologieën voor warmtekrachtkoppeling waarop de richtlijn betrekking heeft

a) Stoom- en gasturbine met warmteterugwinning

b) Tegendrukturbine

c) Niet-nucleaire aftap-condensatieturbine

d) Gasturbine met warmteterugwinning

e) Interne verbrandingsmotor

f) Microturbine

g) Stirlingmotor

h) Brandstofcel

i) Stoommachine

j) Organische Rankine-cyclus

k) Alle overige typen niet-nucleaire technologie en alle combinaties daarvan die onder de definities vallen die in artikel 3 zijn vastgelegd.

BIJLAGE II

Berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling

De waarden die worden gebruikt voor de berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling moeten worden bepaald op basis van de verwachte of werkelijke werking van de eenheid onder realistische omstandigheden.

a) Er worden berekeningen uitgevoerd om de elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling te scheiden van de elektriciteit die niet in een warmtekrachtkoppelingsproces is geproduceerd. Daarvoor wordt de volgende formule gebruikt:

E WKK = Qnet . C

waarin:

E WKK de hoeveelheid elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling is,

C de elektriciteit-warmteratio is,

Qnet de netto warmteproductie is (gedefinieerd als de totale warmteproductie minus iedere apart, bijvoorbeeld in aparte boilers, geavanceerde verwarmingsinstallaties of bij de afvoer van verse stoom geproduceerde warmte).

Voor het bepalen van warmtekrachtkoppelingselektriciteit voor statistische doeleinden kunnen de navolgende standaardwaarden worden gebruikt, voorzover de concrete elektriciteit-warmteratio niet bekend is:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Behoudens voorafgaande kennisgeving aan de Commissie kunnen de lidstaten andere standaardwaarden hanteren voor de elektriciteit-warmteratio dan de waarden die in deze bijlage worden vermeld. Zulke alternatieve standaardwaarden dienen door de lidstaten te worden gepubliceerd.

Als lidstaten standaardwaarden voor de elektriciteit-warmteratio's introduceren voor eenheden van de in bijlage I genoemde typen f), g), h), i), j) en k) dienen deze standaardwaarden bekend te worden gemaakt en ter kennis van de Commissie te worden gebracht.

b) Behoudens voorafgaande goedkeuring door de Commissie kunnen de lidstaten andere methoden gebruiken dan de methode in punt b) van deze bijlage om de mogelijke elektriciteit die niet in een warmtekrachtkoppelingsproces is geproduceerd, in mindering te brengen op de gerapporteerde cijfers.

c) Indien een gedeelte van de energie-inhoud van de brandstofinput in het warmtekrachtkoppelingsproces wordt teruggewonnen in chemische stoffen en opnieuw gebruikt kan worden, mag dit gedeelte worden afgetrokken van de brandstofinput, vóór de berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling in de zin van bijlage II en besparing op primaire energie in de zin van bijlage III.

d) De lidstaten mogen voorafgaand aan de goedkeuring door de Commissie in overeenstemming met de procedure bedoeld in artikel 13, lid 2 een door de Europese normaliseringsorganisaties CEN en/of CENELEC ontwikkelde alternatieve methodologie gebruiken voor de berekening van electriciteit uit warmtekrachtkoppeling;

BIJLAGE III

Methodologie voor de bepaling van het rendement van het warmtekrachtkoppelingsproces

De waarden die worden gebruikt voor de berekening van het rendement van warmtekrachtproductie en van de besparing op primaire energie moeten worden bepaald op basis van de verwachte of werkelijke werking van de eenheid onder realistische omstandigheden.

a) Rendementscriteria

Voor het doel van deze richtlijn moet hoogrendabele warmtekrachtproductie aan de volgende criteria voldoen:

- De productie afkomstig van nieuwe warmtekrachtkoppelingseenheden levert een besparing op primaire energie op van minstens 10% vergeleken met de referenties voor de gescheiden productie van warmte en elektriciteit.

- De productie afkomstig van bestaande warmtekrachtkoppelingseenheden levert een besparing op primaire energie op van minstens 5% vergeleken met de referenties voor de gescheiden productie van warmte en elektriciteit.

- De productie afkomstig van warmtekrachtkoppelingseenheden die hernieuwbare energiebronnen gebruiken, en van warmtekrachtinstallaties met een technisch-maximale capaciteit van minder dan 1 MW(e), en microwarmtekrachtkoppelingseenheden die een besparing op primaire energie opleveren van 0 tot 5%, kan mogelijk worden aangemerkt als hoogrendabele warmtekrachtkoppeling.

- De lidstaten kunnen beginselen introduceren volgens welke de productie van warmtekrachtkoppelingseenheden beneden de in deze bijlage genoemde drempels kan worden beschouwd als gedeeltelijk voldoend aan de rendementscriteria. Als zulke beginselen worden toegepast, worden door de lidstaat passende methodologieën ontwikkeld voor de bepaling van het lagere rendement van deze productie, evenredig met de geringere besparing op primaire energie, en de Commissie wordt van deze methodologieën op de hoogte gesteld. In dergelijke gevallen wordt het lagere rendement van de warmtekrachtproductie duidelijk op het garantiecertificaat van oorsprong vermeld.

b) Berekening van de besparing op primaire energie

De besparing op primaire energie als gevolg van warmtekrachtkoppeling zoals gedefinieerd in bijlage II van deze richtlijn, wordt via de volgende formule berekend:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

PEB de besparing op primaire energie is,

WKK WW het warmterendement van de warmtekrachtproductie is,

Ref WR het warmterendement van de referentie voor gescheiden warmteproductie is,

WKK EW het elektrische rendement van de warmtekrachtproductie is,

Ref ER het elektrische rendement van de referentie voor gescheiden elektriciteitsproductie is.

Behoudens voorafgaande kennisgeving aan de Commissie kunnen de lidstaten andere formules gebruiken die tot dezelfde resultaten leiden, om de besparing op primaire energie van warmtekrachtkoppeling te berekenen. Indien een alternatieve formule wordt gebruikt, dient deze formule door de lidstaat te worden gepubliceerd.

In het geval dat warmtekrachtkoppelingseenheden zijn aangesloten op het elektriciteitsdistributiesysteem kunnen de referentiewaarden in de bovenstaande tabel met 5 tot 10% worden verlaagd om rekening te houden met netverliezen die worden voorkomen.

c) Rendementsreferentiewaarden voor gescheiden productie van warmte en elektriciteit

Voor de vaststelling van de rendementsreferentiewaarden gedurende de overgangstijd tot de publicatie van de geharmoniseerde referentiewaarden in het Publicatieblad van de Europese Unie gelden de volgende beginselen:

1) Voor nieuwe warmtekrachtkoppelingseenheden zoals gedefinieerd in artikel 3 is de vergelijking met nieuwe gescheiden elektriciteitsproductie gebaseerd op het beginsel dat vergelijkbare brandstofcategorieën moeten worden vergeleken. De volgende indicatieve rendementsreferentiewaarden voor nieuwe gescheiden elektriciteitsproductie kunnen worden gebruikt:

Brandstofcategorie // Bedrijfsrendement

Aardgas // 50%

Kolen // 42%

Olie // 42%

Hernieuwbare energiebronnen en afval // 22-35%

2) Voor nieuwe warmtekrachtkoppelingseenheden zoals gedefinieerd in artikel 3 is de indicatieve rendementsreferentiewaarde van nieuwe gescheiden warmteproductie een bedrijfsrendement van 90%.

In het geval van warmteproductie op basis van olie of kolen wordt de rendementsreferentiewaarde verlaagd tot 85%. In het geval van warmteproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen of afval, wordt de rendementsreferentiewaarde verlaagd tot 80%. In het geval van stoom van een hoge temperatuur die wordt gebruikt voor industriële processen, worden de referentiewaarden voor gescheiden warmteproductie verlaagd tot 80%.

3) Voor bestaande warmtekrachtkoppelingseenheden zoals gedefinieerd in artikel 3 is de rendementsreferentiewaarde voor gescheiden elektriciteitsproductie gebaseerd op het gemiddelde bedrijfsrendement van de nationale elektriciteitsproductie uit fossiele brandstoffen. Waar dat van toepassing is, kan rekening worden gehouden met de eventuele invloed van grensoverschrijdende handel in elektriciteit op de referentiewaarden.

4) Voor bestaande warmtekrachtkoppelingseenheden zoals gedefinieerd in artikel 3 is de rendementsreferentiewaarde voor gescheiden warmteproductie gebaseerd op het gemiddelde bedrijfsrendement van de nationale warmteproductiemix.

5) Behoudens voorafgaande kennisgeving aan de Commissie kunnen de lidstaten in de nationale criteria aanvullende aspecten opnemen voor de bepaling van het rendement van warmtekrachtkoppeling.