NL ECB -PUBLIC 
 
 
ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK  
van 29 oktober 2012  
inzake de winstverdeling tussen de Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique en 
de Belgische Staat   
(CON/2012/81 ) 
 
Inleiding en rechtsgrondslag  
Op 4 oktober 2012 ontving de Europese Centrale Bank (ECB) een verzoek van de Gouverneur van de 
Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique (NBB), zulks in naam van de Belgische 
Minister van Financiën om  een advies inzake een ontwerp van wet tot intrekking van een regel inzake 
de winstverdeling tussen de NBB en de Belgische Staat  en tot wijziging van de Wet van 28 juli 1948 
betreffende de sanering van de balans van de NBB (hierna het ‘wetsontwerp’).  
De ad viesbevoegdheid van de ECB is gebaseerd op artikel 127, lid 4 en artikel 282, lid 5 van het 
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het derde streepje van artikel 2, lid 1 van 
Beschikking 98/415/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de  raadpleging van de Europese 
Centrale Bank door de nationale autoriteiten over ontwerpen van wettelijke bepalingen1, aangezien het 
voorstel de NBB betreft. Overeenkomstig de eerste volzin van artikel  17.5 van het Reglement van orde 
van de Europese Centrale Bank heeft de Raad van bestuur dit advies goedgekeurd.   
 
1. Doel van het Voorstel  
Het wetsontwerp beoogt de schrapping met ingang van 1 januari 2012 van het derde lid van artikel 3, 
onder b) van de wet van 29 juli 1948 inzake de sanering van de balans van de NBB, welke bepaling een 
stand -alone verplichting voor de NBB behels t om de Belgische Staat  jaarlijks een bedrag van 
986 miljoen Belgische frank (24,4 miljoen EUR) te betalen.  
Deze in 1991 ingevoerde verplichting beoogde de neutralisering van meeruitgave n voor de Belgische 
Staat  welke uitgaven voortvloeien uit de eenmalige omzetting van de geconsolideerde vordering van de 
NBB op de Belgische Staat  in vrij verhandelbare tegen marktvoorwaarden rentende effecten, welke 
vordering 34 miljard Belgische frank be loopt. Op basis van de toen geldende distributieregels diende de 
Belgische Staat  de netto -financiële opbrengsten te ontvangen die 3% van het verschil tussen het 
gemiddelde bedrag van de rentegevende activa van de NBB en haar op jaarbasis berekende vergoede  
passiva te boven gingen. Rekening houdend met een aanpassing van 0,1% op deze 3% (vanwege de gedeeltelijke compensatie voor de instandhouding van de bankbiljetten omloop), leidde de toepassing 
                                                
1  PB L 189 van 3.7.1998, blz. 42.   

ECB -PUBLIC 
2 van de voornoemde ‘3% -regel’ op de 34 miljard Belgische franks  die overeenkomen met het 
totaalbedrag van de vrij verhandelbare tegen marktvoorwaarden rentende effecten tot een opname in de 
balans van de NBB van het bedrag 24,4 miljoen EUR2. Vervolgens werd bij artikel 2 van de Wet van 
3 april 2009 tot wijziging van d e financiële bepalingen van de Wet van 22 februari 1998 tot vaststelling 
van h et organiek statu ut van de Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique (hierna de 
‘Organieke Statuten van de NBB’) de 3% -regel ingetrokken. Artikel 3 voerde in  artikel  32 van de 
Organieke Statuten van de NBB een nieuwe winstverdelingsregel in, volgens welke regel de jaarlijkse 
winsten van de NBB als volgt worden toegedeeld: a) van het overschot van de jaarlijkse NBB -winsten 
na toekenning aan de aandeelhouders van een ee rste dividend van 6% het kapitaal van de NBB, wordt 
een door het Directiecomité voorgesteld en door haar Regentenraad vastgesteld bedrag onafhankelijk toegekend aan het reservefonds of aan de beschikbare reserves; b) vervolgens wordt van de resterende 
wins t aan de aandeelhouders een tweede door de Regentenraad vastgesteld dividend toegekend van 
minimaal 50% van de netto- opbrengst van de activa die de tegenpost  vormen van het reservefonds en 
de beschikbare reserves; en c) tenslotte wordt het
 saldo  toegekend  aan de Staat. De artikelen 2 en 3 van 
die wet traden  op 1 januari 2009 in werking. De ECB werd inzake deze nieuwe winstverdelingsregel 
geraadpleegd en stelde Advies CON/2009/4 vast. 
 
2. Algemene opmerkingen   
Elke overdracht van middelen van een nationale cent rale bank aan een lidstaat, hetzij in de vorm van 
een winstverdelingsregeling of een equivalent daarvan, dient de dienaangaande door het Verdrag 
opgelegde beperkingen te respecteren, met name het beginsel van onafhankelijkheid van de centrale 
bank krachtens artikel 130 van het Verdrag, en het in artikel 123, lid 1 vastgelegde verbod op monetaire 
financiering3. 
 
3. Specifieke opmerkingen  
Het ontwerp van wet trekt de stand- alone verplichting voor de NBB om de Belgische Staat  jaarlijks een 
vast bedrag van 24,4 mi ljoen EUR te betalen, in. De ECB begrijpt dat NBB sedert de intrekking van de 
3%-regel in 2009 dit stand -alone bedrag is blijven betalen dat evenwel in haar jaarrekening als een 
kostenpost werd opgenomen, derhalve het bedrag van 24,4 miljoen EUR in minderi ng brengend op het 
totale aan de Staat conform artikel 32 van de Organieke Statuten van de NBB4 uit te keren bedrag. 
Aangezien deze verplichting formeel niet strookt met de (nieuwe) winstverdelingsregels van artikel 32 
van de Organieke Statuten van de NBB doet intrekking ervan het risico van inconsistente 
winsttoedeling teniet. De winsten zullen nu uitsluitend onderworpen zijn aan de Organieke Statuten van 
de NBB. Daarenboven begrijpt de ECB dat de overeenkomst tussen de NBB en het Ministerie van 
Financiën met de details inzake de toepassing van artikel 3, onder b) van de Wet inzake de sanering van 
                                                
2  Zie de voorbereidende werkzaamheden van het ontwerp van wet betreffende de markt van de effecten van de 
overheidsschuld en het monetair beleidsinstrumentarium, Senaat, 1001 -1 (1990 –  1991), blz. 6 en 2 1. 
3   Zie bijvoorbeeld CON/2011/91 paragraaf 2 en CON/2011/99 paragraaf 2.3.  
4   Zie de jaarrekeningen en -verslagen voor het boekjaar 2011, blz. 63 (afdeling 6) en blz. 78, waaronder voetnoot (1).  
ECB -PUBLIC 
3 de balans van de NBB, werd beëindigd. Zulks zou wederom de algemene financiële onafhankelijkheid 
van de NBB versterken, omdat de discretionaire bevoegdheid van de  NBB niet langer wordt beperkt 
door de vereisten rekening te houden met vaste jaarlijkse betalingen aan de Belgische Staat .   
 
Dit Advies wordt op de website van de ECB gepubliceerd.  
  
Gedaan te Frankfurt am Main, 29 oktober 2012. 
 
[getekend ] 
 
De President van de E CB 
Mario DRAGHI