ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(68)107
Vol.1968/0019

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
/COM(68)107def.
Brussel,28februari1968.
VOORSTEL VANDECOMMISSIE AANDERAAD
Doordelid-statenbijdetenuitvoerlegging van
hunconjunctuurpolitiek in1968tevolgenricht­
snoeren
(voorstelvooreenaanbevelingvanderaadaan
delid-staten)
COM(68)107def.
ν

DeKaad van deEuropese' Gemeenschappen had zich 'voorgesteld
omovereenkomstig §1*fyande ;aanbeveling van 11juli 1967 uiterlijk
indecember 1967 -hetgezamenlijke onderzoek -vandeconjunctuurpolitiek
van .,deonderscheiden lidstaten voort tezetten ».Onder ,dedruk der om­
standigheden enmet name dopr een ,aan heteindevan het jaar bijzonder
zwaar bezet werkprogramma moest de -zitting van deRaad £iehiervoor
wasuitgetrokken worden uitgesteld .Teneinde degedachtenwisselingen
diedeBaad aanditonderwerp opkmaart a.s .zalwijden teverge­
makkelijken ,zet deCommissie van deEuropese Gemeenschappen ia .deze
mededeling devoornaamste kenmerken uiteen van deeconomische ontwikke
ling inhettweede halfjaar van1967 zoals deze geplaatst zijn inhet
kader vandeconjunctuurpolitiek diedoor deonderscheiden lidstaten
isgevolgd .
Het tweede gedeelte van deze mededeling isgewijd aan deeco­
nomische vooruitzichten voor 1968 topgesteld door deCommissie in
nauwe samenwerking met dedeskundigen van delidstaten .Uit deze
vooruitzichten blijkt dat deontwikkeling van deconjunctuur inde
Gemeenschap in1968 duidelijk onder invloed zalstaan vandeecono­
mische maatregelen die door belangrijke derde landen met het oogop
decorrectie vanhunbetalingsbalansen zijn genomen .Niet alleen wer­
denhetpond sterling enandere valuta 'sinnovember 1967 gedevalu­
eerd ,maar ookheeft depresident vandeVerenigde Staten begin 1968
eenprogramma bekendgemaakt waarvan deuitvoering instaat zalmoeten
stellen deAmerikaanse betalingsbalans in1968 aanzienlijk teverbe­
teren .waarschijnlijk zullen deze maatregelen tesamen nog geen krach­
tige invloed hebben opdewereldpolitiek endeEuropese politiek ge­
durende deeerste helft van1968 ,maar hetisgeboden omreeds thans ,
voor hettweede halfjaar van1968 ,rekening tehouden metdemogelijk­
heid van tastbare invloeden diebepaalde correcties van dehuidige
hoofdlijnen voor heteconomisch beleid noodzakelijk kunnen maken .

Het isnamelijk niet zeker dat dethans door delidstaten ge­
volgde politiek ,inzonderheid debegrotingspolitiek ,onder denieuwe
omstandigheden alle doelstellingen die deRaad zich injuli j.1 .had
gesteld ,zal kunnen .doen bereiken .
Dit isdereden waarom deCommissie het .nuttig heeft geoor­
deeld deRaad iiidebijlage van deze mededeling eenvoorstel tedoen
voor een nieuwe aanbeveling die een aanvulling zal vormen opdie van
11juli 1967 enbetrekking heeft opderichtsnoeren van deconjunc­
tuurpolitiek diein1968 dienen teworden gevolgd .

3
1.Deontwikkeling vandeconjunctuur indeGemeenschap indeloop van
het tweede halfjaar van 1967 endedoor delidstaten' gevolgde eco­
nomische -politiek
"Ingrote lijnen hëeft deconjunctuur gedurende -detweede
helft van1967 zich ontwikkeld inderichting vandedoor deRaad in
juli 1967 omlijnde doelstellingen .Deexpansie vandeproduktie heeft
zich namelijk hersteld endewerkgelegenheidsituatie is -verbeterd .
. « J , 1terwijl indemeeste lidstaten eenconjuncturele tendèns tot stabili­
satie vankosten enprijzen aanhield .
Weliswaar is,zoals deCommissie indemededeling dieaanhaar
voorstel vanaanbeveling vanjuli 1967 voorafging hadvoorzien ,deze
ontwikkeling inzekere mate zowel toeteschrijven aan dewerking -van
spontane factoren als'aanheteffect vaneerder genomen maatregelen .
Desindsdien door deiidstaten gevolgde politiek heeft echter eenbe­
langrijk element vanondersteuning van het conjuncturele herstel ge­
vormd .Inhetkader vandedoor deRaad op11juli 1967 gedane aanbe­
veling hebben namelijk alle landen van deGemeenschap ,metuitzonde -;
ring vanItalië waar het tempo van -debedrijvigheid normaliter bevre -.
digend .zoublijven zonder ingrijpend optreden deroverheden ,een po­
litiek gevolgd vanaanmoediging van deexpansie .Devoornaamste maat­
regelen diehiertoe werden genomen waren : , ,\
-indéÊRDuitslarid werd inseptember 196?eentwëede prograinma tot '
stimulering van'de "bedrijvigheid opgesteld datèxtra -investerings -.v
uitgaven inhield tenbedrage van5»3miljard 'DM (waarvan *f,8mil- •.
jard reeds inhetbegin van1968 waren bestéed );~ '-
-inFrankrijk werd indeloop vandezomer eeneerste reeks' maatre­
gelen aanvaard ,waaronder metname devervroegde aftrek van debe­
lasting opdetoegevoegde waarde geheven opbepaalde investêrings -
goederen ,deuitbreiding van deprogramma 'svoor sociale woningbouw ,
deverlichting vandevoorwaarden voor consumptief krediet endever­
vroegde verrichting vqnoverheidsinvesteringsuitgaven uithoofde van
devoor 1968 .gestelde programma 's;voorts werd in1967 eenforfai­
taire aftrek toegestaan opdebetaling vandebelasting ophetin-1
komen door deminder draagkrachtige belastingplichtigen .Vooral
•••/•••

echter injanuari 1968 werd eenondersteuningsplan vanzekere om­
vang opgesteld »•Dit -h-oudt ;énéfTïiJds "eeri"actie iiTnietonmiddellijke
werking -tengunste vanliet^erbFU^' tfiscale verlichtingen opde
betalingen vanheteerste voorlopige derdë deel van dëbelasting op
hetinkomen ,vervroegde verhoging vangezinstoeslagen enouderdoms­
pensioenen ).Voorts worden nieuwe maatregelen getroffen tothetreeds
inhetbegin van1968 stimuleren van deinvesteringsactiviteit (met
name vergrote aftrek van debelasting opdetoegevoegde waarde
rustende opbepaalde investeringstransacties alsmede een nieuwe
reeks maatregelen tengunste van .dewoningbouw );
inNederland heeft deregering met name haar budgetaire actie ver­
sterkt enfiscale faciliteiten ingevoerd ter stimulering van de
bouwnijverheid indegebieden die gebukt gaan onder eenbetrekkelijk
grote werkloosheid ,terwijl zijvoorts beperkingen diein196^aan
deverkoop opafbetaling enhetconsumptieve krediet waren opgelegd
heeft afgeschaft ;voorts isdetweede tranche van het programma tot
verlaging van deinkomstenbelasting per 1juli 19^7 inwerking ge­
treden ;
inBelgië heeft deregering inhettweede halfjaar van196?eenreeks
maatregèlen genomen terbevordering vandeeconomische expansie
krachtens despeciale bevoegdheden diehaar door hetparlement waren
verleend inmaart 1967 »waaronder metname voorkomen deoprichting
van een fonds voor economische expansie enhet toewijzen van de
passende middelen aandit fonds ,deverbetering vandefiscale re­
geling ,inzake deafschrijvingen endefusies alsmede beschikkingen
terzake van desociale woningbouw ,terwijl voorts devoorwaarden
van financiering vanbepaalde overheidswerken minder stringent wer­
dengemaakt .Bovendien isbegin 1968 eenverhoging vande.werkloos­
heidsuitkeringen ,deouderdomspensioenen endegezinstoeslagen in­
gevoerd .Injanuari werden nieuwe maatregelen aangekondigd dieo.a .
verruiming vanhetprogramma voor overheidswerken ,uitbreiding van
hetprogramma inzake desociale woningen ,vergroting van desteun
aan departiculiere investeringen enversoepeling van devoorwaarden
geldende voor deverkoop opafbetaling enhetconsumptieve krediet -
ihhóüden ; .

-tenslotte hebben dedoor hetparlement van -hetGroothertogdoum
Luxemburg injuli 19^7 indéeconomische kaderwet' van 1962eniade
tijdelijke maatregelen tot'stimulering vandeinvesteringen 'aange­
brachte wijzigingen alsmede deoprichting vaneenwegenfonds de
aanmoediging vandeinvesteringen door particulieren enoverheid •
versterkt .
Naast deze maatregelen vanhoofdzakelijk budgetaire aard heb­
ben demonetaire autoriteiten van delidstaten eenbeleid gevoerd van
aanmoediging enzelfs vanactieve ondersteuning van deontwikkeling op
dekapitaalmarkten .Ondanks dekrachtige haussetendensen van derente­
tarieven opdemarkten van deniet-lidstaten zijn derentetarieven voor
de .korte termijn tothetbegin van196S vrijwel stabiel gebleven ;een
stijging van derentetarieven voor leningen oplange termijn isin
enkele landen van deGemeenschap aan dedaggetreden ,doch deze ont­
wikkeling isvan beperkte omvang' gebleven .
}••' , +
.. •. .r
Eetsinds hetmidden vah 196? .waargenomen herstel vanöeeco­
nomische activiteit berustte hoofdzakelijk opeenversnelde ontwikke­
ling van debinnenlandse vraag die zich niet alleen voordeed inde
BRDuitsland maar eveneens -zijhet inmindere mate -inFrankrijk en
Nederland ,terwijl deexpansie in'Italië krachtig bleefv
Vooral ophetgebied van deinvesteringen vond indë'totme­
dio1967 overheersende tendensen opcommunautair niveau eenduidelijke
omslag plaats .Ondanks hetzeer onvolledige "karakter endeaanzien­
lijke vertraging vandestatistische gegevens betreffende deontwikke­
ling van devoorraden krijgt mehsterk deindruk dathst ptfoces -van .
inkrimping vandévoorraden grondstoffen énhalffabrikaten inde ,.
meeste lidstaten is'geëindigd enheef tplaatsgemaakt voor eenweder -
opvoering vandevoorraden ,welkèr ontwikkeling des testérker liras->"
daar deindustriële procluktie -onder invloed van 'dealgemene verbe­
tering vandeconjunctuur -haar "ekpahsievè tendens' weer :heeft 'her­
wonnen .Bovendien zijn dea'anköpeh van'investeringsgoederen ;door die'

bedrijven ,waarvan dedaling indeBRDuitsland tot delente van1967
aanzienlijk was ,inditland vanaf hetderde fcwaftaal wéër begonnen te
stijgen .Hoewel deontwikkeling van dëinvestèringen' inbedrijfsuit -
rusting indelanden vandéBenelux betreickélijk zwak isgebleven én
hunsnelle expansie tijdelijk ihFrankrijk 'en-misschien inItalië is
vertraagd ,vertoont hetalgemene resultaat vóór deGemeènschap als ge­
heel een duidelijke vooruitgang tenopzichte vanhet eerste halfjaar
van 1967 .
Een soortgelijke opmerking kan overigens worden gemaakt met
betrekking tot deinvesteringen inbouwwerken .Deontwikkeling daarvan
werd vooral gestimuleerd door detenuitvoerlegging van nieuwe pro­
gramma 'svoor overheidswerken inzonderheid indeBRDuitsland .Indit
land werden demiddelen uit hoofde van debeide programma 'stot sti­
mulering van deconjuncturele ontwikkeling snel bésteed enGaardooï
isdetendens tot daling van dekapitaaluitgaven van deLander ende
gemeenten veranderd ineenhersteltendens .Indeoverige lidstaten •
bleven deoverheidsinvesteringen toenemen ,hoewel zijmomenteel in
België als gevolg van financieringsmoeilijkheden worden geremd .Inde
woningbouwsector ishet aantal inaanbouw genomen woningen indeloop
vanhettweede halfjaar van1967 opnieuw toegenomen ,hetgeen eenom­
slag betekende van detendens die inhet eerste halfjaar overheerste .
Deze werd gekenmerkt door eendaling die "wastoe teschrijven aan de
kraóhtige afneming vanhetaantal inuitvoering genomen bouwwerken in
deBRDuitsland ,terwijl eenherstel reeds indemeeste overige lid­
staten gaande ,was . - ■ . '
Deverbetering vanhetconjuncturele klimaat heeft haar uit­
werking opdeontwikkeling vanhet gezinsverbruik niet gemist .Het-
beschikbare inkomen vangezinshuishoudingeh isinsneller'' tempo ge­
stegen daninheteerste hèlfjaar ,waarbij aan de.afneming van deto­
tale werkgelegenheid endeeffectieve arbeids'duur eeneinde kwam . '
Voorts hebben deverbruikers inverscheidene landen -deterughoudend ^
heid ,waarvan zijophetogenblik van deverzwakking van deconjunfctuur
biijk hadden gegeven ,la'ten varen .Zo "isdeontwikkeling vair hfetgë-
zinsverbruik in'deBRDuitsland ,Frankrijk en "Nederland sinds dezomer
van1967 sneller gewordén-y -terwijl dë >vooruitgang zich inItalië ^;'
voortzette .

•Ondanks deverbetering van .het algemene expansietempo inbe­
langrijke derde industrielanden -zoals deVerenigde Staten ,zjjidaaren­
tegen vandeuitvoer naar niet-lidstaten nauwelijks impulsen uitgegaan
opdecommunautaire economie inhettweede halfjaar van19&7 »Degoe-
derenuitvoer naar niet-lidstaten vertoonde inhet derde kwartaal zelfs
eenlicht dalende tendené ,terwijl .pas tegen het einde vanhet jaar
eenherstel kon worden geconstateerd .
Over het geheel genomen was delevendigere expansie van de
binnenlandse vraag van deGemeenschap echter voldoende omeen ver­
snelling van degroei vandetotale produktie teweeg tebrengen .
Deindustriële produktie van deGemeenschap vertoonde ,nainde
loop vanheteerste halfjaar ongeveer ophetzelfde niveau tezijn ge­
bleven ,eenstijgingstendens van1,5%inhetderde envan2,5%in
het vierde kwartaal van 196?.Hetherstel deed zich vooral voor inde
B?tDuitsland ,inmindere mate inFrankrijk ^nNederland enaanhet
einde van -hetjaar ookinBelgi'é .InItalië heeft deindustriële pro-
duktie ,naeenstabilisatie inhet derde kwartaal ,diegepaard ging
met eenvermindering van deuitvoer ,haar stijgende tendens weer her­
vat .Indemeeste lidstaten was debouwbedri jvigheid levendiger dan in
het eerste halfjaar .Tenslotte wasdelandbouwproduktie dank zijbe­
tere weersomstandigheden over hetgeheel genomen veel groter danin
1966 .
Dank zijdeze ontwikkelingen isdesituatie van dewerkge­
legenheid inbijna alle landen van deGemeenschap beter geworden .
Tegen heteinde vanhetjaar vertoonde hetaantal werklozen ,afgezien
vanseizoenschommelingen ,eendaling indeBRDuitsland enNederland ,
terwijl hetaantal openstaande plaatsen eenstijgende tendens vertoon­
de.Dewerkloosheid namalleen nog maar inBelgië toe en-inzeer
verlaagd tempo -inFrankrijk ,waar deze beweging overigens slechts een
hoofdzakelijk statistisch karakter kanhebben gehad ,zulks wegens de
wijziging van devoorschriften inzake dewerkloosheidsuitkeringen .

/Terwijl deinvoer uitniet-lidstaten nog niet sterk had ge­
reageerd ophet herstel van de -produktie ..inhet derde kwartaal was da
ontwikkelingstendens aanheteinde van19^7 duidelijk opwaarts ge­
richt ;deze toeneming was sterk genoeg omondanks desnellere ont­
wikkeling van deuitvoer tot een verlaging vanhet overschot opde
handelsbalans van deGemeenschap teleiden .
Ophet gebied van deprijzen was deconjuncturele ontwikkeling
gekenmerkt als zij was door afwezigheid vanspanningen opdemarkt van ,
goederen ,diensten enproduktiefactoren enindemeeste lidstaten ver*-
gezeld van een vertraging van destijging van dekosten .pereenheid
produkt ,over hetalgemeen gunstig voor destabilisatie vanprijzen .
enkosten .Niettemin begonnen indeloop van het tweede halfjaar de
prijzen vanvoedingsmiddelen indemeeste landen van deGemeenschap
weer testijgen ,naeen korte fase vandaling diewas toe teschrijvei *
aan gunstige weersomstandigheden ,en talvangecontroleerde tarieven
enprijzen werden verhoogd .Bovendien bevonden Frankrijk enItalië
zich wat deontwikkel 'ngvan dekosten per eenheid produkt betreft in
eenrelatief minder gunstige situatie dan deoverige landen .Ten­
slotte hebben inhetbegin van1968 deinwerkingtreding vanhetstel­
sel vanbelasting opdetoegevoegde waarde indeBRDuitsland alsmede
deuitbreiding daarvan tot dedetailhandel inFrankrijk geleid tot een
aanmerkelijke stijging van hetgemiddelde peil van deconsumptieprij -
zen indeze twee landen .

-8a-
.. . ■■ϊ*1' ·ί;.'ί· -* 1
2.Üevooruitzichten voor deontwikkeling van de ;conjunctuur iri'1968' 1
,•"Bijdehuidige stand vandeprognoses kanpenvoor ,,1968reke--; t:
nenophetvoortduren enzelfs ophetsterker worden ,van .,£e .gunstig ?
tendensen diedeontwikkeling van 'devraag binnen deGemeenschap ..in-
deloop vandetweede helft van19^7 hebben gekenmerkt enbijgeyol& ,;;r..:
opeeneconomische groei dieaanzienlijk sneller zalzijn d&^/in .he.t ;v:.;
voorgaande jaar' .Een dergelijke conclusie steunt niet .alleen op -d^,.i ,
analyse van derecente 'ontwikkeling maar tevens opdespontane ten­
•• .' ••»•• •' •:.V*
densen vandeeconomie alsmede opdealgemene richting van h'étbud-
geta,ire enmonetaire ,beleid inde .lidstatèri dieinalgeméne zineen __..r
belangrijke ondersteuning geven aétri heteconomisch herstel .
._ ■ . '.. „ •• v,:c,-v
•;lInzonderheid magmenopcommunautair vlak eenduideli^ke^yer -«-ïüT
snelling vandëexpansie van de' .investeringen door b^drijven ^,.j[zo.-;
welbouwwerken' alsbedrijfsuitrusting )verwachten .De .fundamejjte ].^. ;.f.. .
voorwaarden voor eenontwikkeling van deze investeringen lijken rnamer , ;
lijk duidelijk beter danin1967 »IndeBRDuitsland metname zal dein-
vesteringsneiging aanzienlijk .sterker wórden inverbahd met deverbe -
:;-■-.T. ;•««tering vanhetalgemene .bedrijfsklimaat ,defina'ncierings voorwaarden
envooral dievandezelffinanciering alsmede dewinstvooruitzichtén .
,■ . ... -, -1- '■■■ ■■InFranlprijk zullen deeffectieve investeringen gedurende eenzekere
periode deterugslag kunnen ondervinden van devertraging bij deorder -
verlening in1967 »dank zijdemaatregelen diedoor deregering in .
1967 zijn genomen ofbegin 1968 inwerking zijn getredén,' zaïhunex­
pansie zich echter indeloop van ditjaar versnellen .
InItalië zullen degunstige vooruitzichten diezich inzake de -
conjunctuur in1968 openen alsmede dewaarschijnlijkheid vaneenzich
voortzettende stijging vandeproduktiekosteri debedrijven brengen tot ^
eenaanzienlijke uitbreiding van hüriinvesteringen 'inuitrusting .Al­
leen in.delanden van deBenelux valt eenbetrekkëlijk kalme ontwikke -
lxng van debedrijfsinvesteringen teverwachten .
Ophetgebied van deopenbare werken isvolgens dehuidige be-
grotingsprognoses inalle lidstaten eenaanzienlijke expansie verze­
kerd ;eveneens zal ,teoordelen naar derecente ontwikkeling van de
bouwvergunningen ,dewoningbouw zich overal ,behqlve inNederland ,
indeloop vanhet jaar uitbreiden .
•♦•/•••

-9-
Tenslotte zullen devoorraadinvesteringen waarschijnlijk opdoorslag­
gevende wijze bijdragen totdeversnelling vanhetgroeitempo van detotale
vraag van1967 op1968 .i>ewederuitbreiding vandevoorraden dietegen het
eind van1967 reeds volgde opdegedurende hetgrootste deel vanhetjaar
plaatsvindende intering zalzich namelijk in1968 nogversterken .Deverbe­
tering van devooruitzichten tenaansien van deafzet ,deinwerkingtreding
vanbepaalde belastinghervormingen endenoodzaak voor debedrijven omge­
zien deuitbreiding vanhunproduktie tebeschikken over grotere voorraden
grondstoffen enhalffabrikaten zullen hier debepalende factoren zijn »
'./atbetreft hetgezinsverbruik ,hier zalhetherstel ,datinhet
tweede halfjaar van 19^7 opgemeenschapsniveau waswaar tenemen zich in
1958 welvoortzetten *enerzijds zaldeteverwachten versnelling vandeont­
wikkeling van deproduktie enwerkgelegenheid leiden toteenduidelijk snel­
lere toeneming danin19^7 vanhetbeschikbare inkomen vandegezinshuis -
houdingen .Anderzijds zal deverbetering vanhetconjuncturele klimaat kun­
nen leiden toteenzekere verzwakking van despaarneiging dergezinshuis -
Houdingen diegedurende hetafgelopen jaar duidelijk sterker rasgeworden .
Gezien eenenander zalhettotale produkt van deGemeenschap ,zelfs
indien het jaarsti jgingspercentage van deuitvoer van deGemeenschap in
1968 aanzienlijk minder hoog zouzijn danin1967 (toen degoederenuitvoer
metongeveer 8/°naar waarde steeg)in 1968 eenvolume stijging kunnen bereiken
van 4j5e/°*Een dergelijke ontwikkeling zalgepaard gaan met eennieuwe ver­
betering van dearbeidsmarkten die totuitdrukking zalkomen ineenduide­
lijke toeneming van deactieve afhankelijke beroepsbevolking endoor een
sterke daling van dewerkloosheid inalle landen van deGemeenschap met
uitzondering vanFrankrijk enBelgië }indeze twee landen zal destijging
van dewerkloosheid echter indeloop van het jaar waarschijnlijk ophouden .
Deversnelling van doeconomische bedrijvigheid zaleveneens leiden
toteen zeer aanzienlijke stijging van deinvoer uit deniet -lid-statenj in
1967 wasdeze invoer naar waarde tenopzichte vanhetvoorgaande jaar niet
gestegen .

Devooruitzichten inzakedemogelijkheden vandeafzetvandeGe­
meenschapindoniet-lid-statenzijnbijzonderonzekergewordensindede
recentedevaluaties envooralsindsde'aankondiging doordePresidentvan
deVerenigdeStatenvandetenuitvoerlegging vaneenprogrammatotsanering
vandeAmerikaansebetalingsbalans .WeliswaarzullendeAmerikaanse en':
Britsemaatregelen-althansgedurendedeeerstehelftvan1968de:ten-
donstotversnellingvandeactiviteitindewerelddiéreedsinhéttweede
halfjaarvan19^7waarneembaar wasnietonderbreken enzal'derhalvé'de'
Gemeenschaprelatiefsterkeregunstigeimpulsenontvangendangedurende _
hetgrootstedeelvan1967*Maarindiendedevaluatievanhetpojndsterling
haardoeleindenbereiktenindiendeVerenigdeStatenopkortetermijn ,
maatregelen nemengerichtopeenverbetering vanhunhandelsbalans ,dan
moethetaandeelvandezebeidelandenindewereldhandel toenemen,ten
deleten,kostevandatvandeGemeenschap.Alsgevolgvandezemaatregelen
za.1,cletoeneming vandeuitvoervandeGemeenschapnaardenietlid-staten
ongetwijfeld zwakkerzijndanmenaanvankelijk hadvoorzienentenopzichte
van1967nietmeerbedragendan5*Bovendienzullenbepaaldevoorde
PredidentvandeVerenigdeStatenaangekondigde maatregélen,namelijkdie
welkebetrekkinghebbenophettoerismeendeoverheidsuitgaven in1het-'-
buitenland ,eenongunstigeinvloedhebbenopdeontwikkeling' vandediehsten-
balansvandeGemeenschap . '•
Ophetgebiedvanhetkapitaalverkeer zoudendeuitwerkingen meer
geprononceerd kunnenzijnenvooralvroegtijdigerkunnenintreden.Ener­
zijdszaldedevaluatievanhetpondnaeenzekereperiodeaanleidingge­
ventoteenterugvloeiing naarhetVerenigdKoninkrijkvandetevorenge­
ëxporteerdekapitalenopkortetermijn.Cplangeretermijnzalzijzelfs
tennadelevandeGemeenschap wijzigingenkuwien :opwekkenindékapitaal­
bewegingenoplangetermijn.Dehandhavingvanhogererentetarieveh inhet
VerenigdKoninkrijkgedurendeeenlangeperiodezoueendergelijkeontwik­
kelingvanzelfsprekend bevorderen.DedoordeVerenigdeStatengenomenmaat­
regelenbetreffende decontrolevan'dedirecfte'irivesteringeh inhóf'buiten-
1 '»•■*. 1'/.-'•«....... ,..*,.,"... ''••-landendeverlagingvari'debankkredieten verleendaanriiet-ingezét©rien
aismededeinvoeringvaneenrestrictiefmoftetairbeleidwérkenindézélfde
richting.

Gezieneenenandorzoudenopmeerofminderlangetermijnver­
schillendeproblemenvoordeGemeenschap kunnenontstaan *
1.Hoewelhetweinigwaarschijnlijk isdatdetotale "betalingsbalans
vandeGemeenschapin1968eenbelangrijktekortopzalleveren,gezien
hetfeitdatvoordegenoemdemaatregelen eenoverschotopdelopendere­
keningvan3"tot3,5mrd.dollaralswaarschijnlijk werdbeschouwd,zou­
denbepaaldelid-statenzichgesteldkunnenzienvooreenvermindering van
hunbuitenlandse tegoeden.
2...Bevertragingvandeontwikkeling vandeuitvoervangoederenén
:dienstenzalceterisparibusleidentoteenzekerverliesaangroeivan
hetbrutonationaalprodukt.
3".'-•Ophetmonetairevlaksteltdevermoedelijk minderexpansieveont­
wikkelingvandebetalingsbalans hetprobleemvaneenvoorziening vande
binnenlandse marktmetliquiditeiten dieverenigbaarismetderealisatie
vaneenbevredigende economische groeiondervermijdingvanhetrisicovan
hétscheppenvaneeninflatoirmonetairpotentieel .
4.Nauwverbondenmetditvraagstukishetvraagstukvandetoekomstige
ontwikkeling vanderentevoet }hetisnamelijkvanbelangtewetenofdeze
rentevoetindoGemeenschap deindeAngelsaksische landenindelentevan
1967begonnentijgendetendenszalvolgenofdat,metnameterbevordering
vandeontwikkeling vandeinvesteringen ,hetmonetaireenfinanciëlebeleid
gerichtmoetzijnopdehandhavingvanbetrekkelijk lagerentetarieven .Een
beslissingindezezinzouvanzelfsprekend implicerendatereensterkere
kapitaaluitvoer plaatsvindtalsmedeoengevoeligereverslechtering vande
totalebetalingsbalans »
5.GezienhetAmerikaanse programmatotsaneringvandobetalingsbalans
zaldbfinanciering vandeinvesteringen iniedergevalmoeilijkerworden.
Höwwelhetnamelijkwaarschijnlijk isdateonzékeraantalinvesteringspro­
jectenvanAmerikaanse ondernemingen indeGemeenschapnietzalwordenuit­
..\
gevoerd-waarbijdeinvesteringsactivi tsitindezèlfdomatezalwordenver­
minderd-zullendedochtermaatschappijen vanAmerikaanse ondernemingen on­
getwijfeld een'stérkerberoepdoenopdekapitaal-engeldmarktvande
Gemeenschap .

-12-
Sijdehuidigestandvanzakenvalthetnogmoeilijkzich©enscherp
"beeldtevormenvanallerepercussies in1968vandeinhetVerenigd
KoninkrijkendeVerenigdeStatengenomenofbeoogdemaatregelen »Bepaal­
deuitwerkingen diemennormaliter mochtverwachten,zoalsb.v.deterug-
vloeiingvanspeculatiefkapitaalnaarhetVerenigdKoninkrijk,zijntot
dusverzeer"beperktgebleven.Andererepercussies ,zoalsdeverbetering
vandelopenderekeningvandebetalingsbalans vanhetVerenigdKonink­
rijknadedevaluatie ,zulleneerstnaeentamelijklangeperiodewaar­
neembaarworden.Voordeuitvoeringvanhetprogrammavansaneringvande
Amerikaansebetalingsbalans istenslotteeenzekeraantalwettelijke
maatregelenvereist.Persaldozalechterhetgrootstedeelderbedoelde
repercussies zicheerstnahetmiddenvan1968voordoen.

-13-
3.Dohoofdli ,-inon van decon.iunctuurpolitiek
Hetvoorstel van deaanbeveling datdeCommissie aan deBaad voor­
legt heeft alsvoornaamste doel deeconomische expansie vandeGemeen­
schap' tebevorderen ,doch zulks onder vermijding vanhetrisico van
nieuwe kosten -enprijs spanningen diezouden kunnen voortvloeien het­
zijuit dospontane werking van deeconomische ,factoren hetzij uit een
altesterk ppgroei afgestemd beleid .DeCommissie kent grote beteke­
nis toeaaneenmeer volledige bonutting van deproduktiemiddelen en
inzonderheid aaneenhoge graad vanwerkgelegenheid »Zijstreeft echter
niet naar opheffing vanhetwerkgelegenheidstekort tegen elke prijs doch
wilhet daarheen leiden dat devérmindering derwerkloosheid wordt be­
reikt via eenpolitiek diewerkgelegenheid verzekert indemeeste pro-
duktieve -aanwendingen .
Voorts lijkt hetwenselijk ,niet alleen terverzekering vandege­
wenste ontwikkeling van detotale vraag opkorte termijn doch bovendien en
vooral terbewaring van eenevenwichtige groei opmiddellange termijn ,bij
voorrang deontwikkeling vandeinvesteringen aantemoedigen .Deervaring
van delaatste jaren loert namelijk dat-behalve inFrankrijk -deex­
pansie derbedrijfsinvesteringen minder snel isgeweest danhetvoor de
periode 1965-1970 voorziene tempo .
Deze desiderata komen totuiting inpunt 2vandeaanbeveling .
.Inpunt 3beveelt deCommissie delid-etaten aandestijging vande
rentevoet tevoorkomen c.q .tebestrijden ingeval deBritse enAmerikaanse
maatregelen toteenverkrapping van dekapitaalmarkten van deGemeen­
schappen zouden leiden ,ookalzouden debetrokken maatregelen eenzekere
vermindering vanhunbuitenlandse tegoeden teweegbrengen .Zij di.enen in
ieder geval eenvermindering vanhetsoms hoge overschot op .hunbetalings­
balans te-aanvaa ^dep.Bendergelijke gedragslijn isinovereenstemming
met deeisvaneenpassonde ontwikkeling derinvesteringen onder bevorde­
ring vaneenverbetering vanhetinternationale betalingsbalansevenwicht •

-14-
Depunten2en3hebbenvooralbetrekkingophotbeleid,datdient
tewordengevolgdtothetmomentdat,de.invlp.edvan.de3ritsöenAmeri­
kaansemaatregelenzichduidelijkdoetgevoelen.Eenprognosevande
omvang-diedeexpansievandevraagendebedrijvigheid indeGemeen­
schaponderdeimpulsvandebinnenlandse vraagdanzalhebbenbereikt
isthansnognietmogelijk.Reedsthansmoetdusrekeningwordengehou­
denmetde-mogelijkheid datdeexternefactorenalsmedehunindirecte ,
invloedenbinnendeGemeenschap eenconjuncturele afzwakkingteweeg-
brengenvan eenzodanigeomvangdatzijhetdoordelid-statenalspas­
sendbeschouwdeexpansietempoingevaarzoubrengen(ziepunt4)•De
Commissiemeentdanookdatdelid-stateningevalvaneengeprononceer­
devertraging devraagexpansie moetenondersteunen doormaatregelen die
vooraldeinvesteringen stimuleren,zulkswegensdereedsuiteengezette
redenen.Dezemaatregelenzullenbinneneenzeerkortetermijnmoeten
kunnenwordenuitgevoerd metwelkdoelderhalveeeninstrumentarium in
..gereedheidmoetwordengebrachtdankzijhetwelkeentoereikendflexibel
.monetairenbudgetairbeleidkanwordengevoerd.
;*Voortsishetnietondenkbaardat,perslotvanrekening,door
-EÏccumulatie vandewerkingvaninterneenexternefactorendeontwik­
kelingvandeeconomischebedrijvigheid zeersnelblijkttezijnofte
gaariworden,daarbijhetrisicoverwekkendvannieuweprijzen-enkosten-
spanningen.DeCommissieisvanoordeeldatineendergelijkgevalver­
scherpte :waakzaamheid inzakeprijzenenkostengebodenis.Doorraadple­
gingvandepartnersinhetgeorganiseerd overlegzoueengematigdein-
komensontwikkeling moetenwordenverzekerddieinovereenstemming ismet
deeisenwelkeaaneenevenwichtige enduurzameexpansiezijngesteld.
,.•Hetis^verderduidelijkdatingevalvaneensnelleeconomische ex­
pansiedezegebruiktzoumoetenwordenom-debegrotingstekorten tever­
...minderen,namelijkmetbehulpvandealdusbereikteextrabelasting­
ontvangsten en.datdeoverhedenmoetentrachténdeuitbreiding vanhun
uitgaven,.inzonderheid deconsumptieve uitgaven,zoveelmogelijktebe­
perken....
•* »'
Dezelaatstedoelstellingsluitoverigensaanbijdereedsin1967
gedaneaanbevelingen (ziepunt1^vandeAanbevelingvan11juli1967)»
inzakestructurelesaneringvandeoverheidsbegrotingen waaïophet

-15-
onderhavigevoorstelinpunt5denadruklegt.Inallelid-staten,behalve
Italië,ishetrijksbegrotingstekort (indeB.R.DuitslandtBundenLander)
in19^7veelgrotergeweestdanin1966enuitdebegrotingsramingen voor
1968iseenaanmerkelijke dalingdaarvanniotteconcluderen.
TenslottewenstdeCommissieeroptewijzendatdevoordever­
wezenlijking vandeinpunt2genoemdedoeleindennoodzakelijke maat­
regelengeplaatstdienentewordenineengezamenlijk kader,zulksgezien
degroeiendeinterdependentie vandeconjuncturele ontwikkelingen inde
individuelelid-staten,hetgeenin19^7duidelijkisgebleken.
Hetgezamenlijke optredenkientvooralophetgebiedvanhetren-
tebeleid(punt3)eninhetgevaldatonderinvloedvanexogenefactoren
maatregelentotondersteuning vandeactiviteitvolstrektnoodzakelijk
zoudenblijken(punt4).

AAN3EVELING VAN DERAAD AAN DELIDSTATEN INZAKE
DECONJUNCTUURPOLITISK IN1968
(door deCommissie bèjdeRaad ingediend )..
DERAAD VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN , v
gelet ophetVerdrag totoprichting vandeEuropese Economische Gemeenschap
inzonderheid opartikel 103 }
gelet ophetvoorstel van deCommissie , -/ • ; .
gelet opdeaanbeveling van11juli 1967 inzake derichtsnoeren voor de
conjunctuurpolitiek inhettweede halfj?ar van1967 endeeerste conjuntuur -
politieke maatregelen voor hetjaar 1968 ,
overwegende datdeze aanbeveling gezien deresultaten vandebegonnen actie
alsmede dewijzigingen vandeeconomische vooruitzichten ,voor?i alsgevolg
"vandedevaluatie vanenkele valuta 'sendedaarmede gepaard gaande restric­
tieve politiek alsmede deuitvoering vanhetprogramma betreffende de .beta­
lingsbalans vandeVerenigde Staten aanvulling behoeft , .. ;v
beveelt delidstaten aanbijhunconjunctuurpolitiek in1968 onderstaande
richtsnoeren tevolgen : - *'
1. Sinds medio 1967 isdeeconomische activiteit indelanden v?nde
Gemeenschap waarin zijtotdantoeeenmeer ofminder geprononceerde zwakte
vertoonde ,levendiger geworden .Deconjuncturele stijging vanprijzen en
kosten pereenheid produkt heeft zich inhetalgemeen verder vertraagd ,'
Demaatregelen .totstimulering van ,deconjuncturele ontwikkeling die
ν >
door hetmerendeel vandelidstaten in1967 werden genomen ,hebben gunstige
voorwaarden geschapen voor deontplooiing vanspontane herstelkrachten ,Ie
aanvullende maatregelen diebegin 1968 inBelgië eninFrankrijk ,waar de
conjuncturele ontwikkeling aan zekerheid tewensen overliet ,werden geno­
mengaan indezelfde richting .

-2-
2. Indekomende maanden dient teworden gezorgd voor eeneconomische
groei waarbij eenhoge graad vanwerkgelegenheid enbezetting dertechnische
capaciteiten wordt bereikt onder voorwaarden diehunmeest produktieve toe­
passing bevorderen ,Gezien hetfeit datdeontwikkeling vajndeprijzen inde
meest lidstaten niet geheel bevredigend is,dient echter voor consolidering
vandeheersende stabilisatietendensen teworden gewaakt ,Hetware derhalve
gowenst eeneventuele ondersteuning van deeconomische activiteit slechts
metdehulp van selectieve entijdelijke maatregelen tedoen geschieden die
bijvoorrang gericht zijn opaanmoediging derinvesteringen .
3o Deinnovember 1967 inenkele derde landen doorgevoerde devaluaties
endedaarmede gepaard gaande restrictieve politiek alsmede deeerste maat­
regelen totuitvoering van hetprogramma totverbetering van debetalingsba­
lans van deVerenigde Staten houden het risico indat indekomende maanden
opdekapitaalmarkten van deGemeenschap het aanbod krapper wordt endevraag
zalstijgen ;dit zaltot eenaanmerkelijke stijging van derentevoeten kun­
nen leiden .
Omdegenoemde doeleinden tebereiken zouden delidstaten erinieder
geval naar moeten streven deze rentestijging teverhinderen ofteverzwakken
enzich bereid moeten tonen totaanvaarding vaneenverkleining van dedik­
wijls grote betalingsbalansoverschotten en,eventueel ,enbeperkte daling
van hunbuitenlandse tegoeden »
Een doeltreffend beleid ten aanzien van derentevoet ware des tege­
makkelijker door tevoeren indien hetinhetkader vaneengeharmoniseerde
actie vandelidsta /tenzouplaatsvinden .Het zoureeds thans moeten zijn
afgestemd opverhindering vandivergerende ontwikkelingen vanderentevoet
binnen deGemeenschap ,
4. Zouden indeloop vanhettweede halfjaar onder deinvloed vandege­
noemde exogene factoren deuitvoer endebedri jfsinvesteringen zich zodanig
ontwikkelen dathierdoor eengeprononceerde vertraging vandeeconomische
activiteit indeGemeenschap teweeg zouworden gebracht danzouzulks door
eengeharmoniseerde actie terondersteuning vandeexpansie vandevraag en
inzonderheid vandeinvesteringen moeten worden tegegegaan ,D~ar passende
maatregelen eventueel reeds opzeer korte termijn moeten worden genomen is
deflexibiliteit vandegeld-enkredietpolitiek alsmede debegrotingspoli -
tiek van klemmende betekenis .
0»•/•«•

-3-
5. Door deeventueel vereiste anticyclische maatregelen zouaanhet stre­
vennaar structurele sanering van debegrotingen vandestaat envan dela­
gere publiekrechtelijke organen niet mogen worden getornd ,terwijl heteven­
min zoumogen worden vertraagd ;dit streven moet veeleer metkracht worden
voortgezet .
6, Gezien deonzekerheid metbetrekking totdeconjuncturele ontwikkeling
ishetniet uitgesloten datinhettweede halfjaar van1968 ophetgebied
vandeprijzen enkosten spanningen zullen optreden die dehandhaving van
eensnelle entevens evenwichtige groei ingevaar brengen .
Mocht zulks zich inderdaad voordoen ,danware hetwenselijk dever­
sneld gestegen belastingontvangsten tebestemmen totverkleining vandete­
korten opdebegrotingen eneentoeneming van de"overheidsuitgaven -inzon­
derheid van deconsumptieve bestedingen -tevermijden .
Aandeprijzen -enkostenontwikkeling zoudangrotere aandacht moeten
worden gewijd .Inalle lidstaten dienen deoverheidsinstanties hunoverleg
metdesociale partners voort tezetten teneinde teverzekeren dat eenpo­
litiek vanexpansie-ondersteuning gepaard gaat meteenzekere matiging van
deinkomensontwikkeling ,