[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 10.7.2006

COM(2006) 366 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Jaarverslag van de Commissie over de stand en het beheer van het Garantiefonds in 2005 {SEC(2006) 891}

INHOUDSOPGAVE

1. Rechtsgrondslagen 3

2. Stand van het Fonds per 31 december 2005 3

2.1 Financiële analyse 3

2.2 Boekhoudkundige presentatie 5

3. Middelen van het Fonds 5

3.1. Overmakingen uit de algemene begroting voor het begrotingsjaar 5

3.2. Rente over de belegging van de liquide middelen van het Fonds 6

3.3. Achteraf bij in gebreke gebleven debiteuren teruggevorderde bedragen 7

4. Lasten van het Fonds 8

4.1. Betalingen voor in gebreke gebleven debiteuren 8

4.2. Vergoeding van de EIB 8

1. Rechtsgrondslagen

Bij Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 (hierna "de verordening" genoemd) is een Garantiefonds voor externe leningen (hierna "het Fonds" genoemd) ingesteld voor de terugbetaling van crediteuren van de Gemeenschap ingeval de begunstigde van een door de Gemeenschap toegekende of gegarandeerde lening in gebreke blijft (PB L 293 van 12.11.1994, blz. 1). De verordening werd gewijzigd bij Verordening (EG, Euratom) nr. 1149/99 van de Raad van 25 mei 1999 (PB L 139 van 2.6.1999, blz. 1) en Verordening (EG, Euratom) nr. 2273/2004 van de Raad van 22 december 2004 (PB L 396 van 31.12.2004, blz. 28) (hierna "de gewijzigde verordening" genoemd).

Overeenkomstig artikel 6 van de verordening heeft de Commissie het financiële beheer van het Fonds toevertrouwd aan de Europese Investeringsbank (EIB) in het kader van een overeenkomst tussen de Gemeenschap en de EIB, die op 23 november 1994 te Brussel en op 25 november 1994 te Luxemburg werd ondertekend (hierna "de overeenkomst" genoemd).

In artikel 8, lid 2, van de overeenkomst is bepaald dat de EIB elk jaar vóór 1 maart aan de Commissie een jaarverslag over de stand en het beheer van het Fonds alsmede de winst- en verliesrekening ("statement of financial performance") en de financiële balans van het Fonds ("statement of financial position of the Fund") voor het voorgaande jaar moet toezenden. In deel 2 van het werkdocument van de diensten van de Commissie (hierna "de bijlage" genoemd) is een uittreksel uit dit verslag voor het begrotingsjaar 2005 opgenomen[1].

Voorts is in artikel 7 van de gewijzigde verordening bepaald dat de Commissie uiterlijk op 31 mei van het volgende begrotingsjaar een jaarverslag over de stand en het beheer van het Fonds tijdens het voorgaande begrotingsjaar moet toezenden aan het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer.

2. Stand van het Fonds per 31 december 2005

2.1 Financiële analyse

De stand van het Fonds bij de afsluiting van het begrotingsjaar 2005 wordt gepresenteerd in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards (IFRS). De totale beschikbare middelen van het Fonds beliepen 1 324 663 957,25 EUR (zie deel 3 van de bijlage met als titel "Statement of Financial Position of the Fund at 31 December 2005", verstrekt door de EIB). Dit bedrag is de som sinds de instelling van het Fonds van:

- de overmakingen uit de begroting aan het Fonds (2 672 274 500,00 EUR);

- het gecumuleerde nettoresultaat van de begrotingsjaren (523 763 636,64 EUR);

- de laattijdige betalingen van derde landen (575 673 913,77 EUR);

- de schulden die overeenkomen met de niet aan de EIB afgedragen vergoedingen (711 557,47 EUR);

- de ontvangen provisie op laattijdig geïnde bedragen in 2002 (5 090 662,91 EUR);

- de aan de toepassing van de IFRS toe te schrijven aanpassing van de waardering van de portefeuille van het Fonds (46 981 944,72 EUR) (zie de post "Reserves" aan de passiefzijde van de in deel 3 van de bijlage opgenomen balans van het Fonds);

- verminderd met de gehonoreerde garanties (477 860 856,19 EUR);

- de gecumuleerde terugstorting in de begroting van het surplus van het Fonds (1 683 140 000,00 EUR);

- en een buitengewone terugboeking naar de begroting van 338 831 402,07 EUR op 10 januari 2005, welke overeenstemt met 9% van de lopende verrichtingen ten gunste van de nieuwe lidstaten per 1 mei 2004 (zie in deel 1 de laatste wijziging in de verordening tot instelling van het Fonds).

Na aftrek van de overlopende posten ten belope van 725 117,47 EUR, waarvan een bedrag van 702 497,47 EUR aan beheersvergoedingen (vergoeding van de EIB), bedroegen de middelen van het Fonds per 31 december 2005 in totaal 1 323 938 839,78 EUR.

Artikel 3 van de verordening schrijft voor dat de middelen van het Fonds een voldoende hoog niveau (streefbedrag) moeten bereiken, dat is vastgesteld op 9% van het uitstaande bedrag in hoofdsom van het totaal van de verplichtingen van de Gemeenschap die uit elke verrichting voortvloeien, vermeerderd met de verschuldigde en niet-betaalde rente.

Per 31 december 2005 beliepen de uitstaande leningen en garanties ten gunste van derde landen[2], vermeerderd met 125 823 921,72 EUR aan verschuldigde en niet-betaalde rente, derhalve 13 680 125 069,70 EUR.

De verhouding tussen de middelen van het Fonds (1 323 938 839,78 EUR) en het uitstaande bedrag in hoofdsom in de zin van de gewijzigde verordening was 9,68%, dus hoger dan de als streefbedrag vastgestelde 9% van het uitstaande bedrag in hoofdsom van het totaal van de verplichtingen van de Gemeenschap die uit elke verrichting voortvloeien (afgerond op 1 231,21 miljoen EUR). Daarom moeten overeenkomstig artikel 3, derde alinea, van de verordening middelen van het Fonds worden teruggeboekt naar de algemene begroting van de Europese Unie. Het gaat om een bedrag van 92 730 000,00 EUR, dat in 2006 moet worden teruggestort.

2.2 Boekhoudkundige presentatie

De Europese Gemeenschappen hebben er zich toe verbonden hun boekhoudkundig kader ingrijpend te wijzigen zodat zij vanaf 2005 hun jaarrekening op transactiebasis kunnen opstellen. In het kader van deze modernisering heeft de Commissie besloten haar rekeningen te presenteren volgens nieuwe boekhoudregels die op de IPSAS/IFRS-beginselen zijn geïnspireerd.

Er is bijgevolg een enkelvoudige jaarrekening van het Fonds opgesteld om aan deze beginselen te voldoen.

Het totaal van de enkelvoudige balans bedraagt 1 325 891 755,37 EUR. Deze som omvat de middelen van het Fonds plus de door het Fonds gedekte betalingsachterstanden, de te ontvangen achterstandsrente en andere overlopende posten, waardoor een volledige jaarrekening voor het Fonds aan het einde van het jaar wordt verkregen. Deze jaarrekening zal in de geconsolideerde balans van de EU worden opgenomen (voor nadere bijzonderheden, zie deel 4 van de bijlage).

3. Middelen van het Fonds

3.1. Overmakingen uit de algemene begroting voor het begrotingsjaar

De rechtsgrondslagen voor de stortingen in het Fonds worden beschreven in deel 1 van de bijlage.

Ingevolge Verordening (EG) nr. 2040/2000 van de Raad van 26 september 2000 (PB L 244 van 29.9.2000, blz. 27) betreffende de begrotingsdiscipline mag in de algemene begroting een reserve voor leningen en garanties op leningen worden opgenomen. Deze begrotingspost, waarvoor in 2005 223 miljoen EUR is uitgetrokken, dient om het Fonds van middelen te voorzien aan de hand van kredietoverschrijvingen naar de post voor overmakingen aan het Fonds.

Overeenkomstig deze rechtsgrondslagen heeft de begrotingsautoriteit in 2005 één kredietoverschrijving goedgekeurd, waarmee voor in totaal 140 110 000,00 EUR aan middelen in het Fonds werd gestort:

- kredietoverschrijving DEC 11/2005[3] voor een bedrag van 140 110 000,00 EUR: deze overschrijving diende om het Fonds overeenkomstig de besluiten van de Raad van 22 december 1999, 6 november 2001 en 22 december 2004, alsook Besluit C(2004) 2817/3 van de Commissie van middelen te voorzien conform de in de bijlage bij de verordening vervatte regels voor overmakingen.

De besluiten waarop deze kredietoverschrijving betrekking heeft, worden vermeld in deel 1 van de bijlage.

De overmaking werd verrekend met de terugstorting van het surplus van Fonds ten belope van 187 130 000,00 EUR, welke plaatsvond op 15 juli 2005.

Op 12 april 2005 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 tot instelling van een Garantiefonds[4] waarmee wordt beoogd de voorzieningsregeling van het Fonds aan te passen. Dit voorstel is er in de eerste plaats op gericht een efficiënter gebruik van de begrotingsmiddelen te bewerkstelligen. Krachtens het voorstel zou de middelentoewijzing aan het Fonds achteraf plaatsvinden op grond van de feitelijke bedragen van de uitstaande gegarandeerde leningen. Bij de afsluiting van dit verslag had de Raad dit Commissievoorstel nog niet aangenomen.

Volgens de mededeling van de Commissie over de financiële vooruitzichten 2007-2013[5] zal het voor de financiering van het Fonds beschikbare bedrag in de toekomst in theorie niet door een begrotingsmechanisme worden beperkt[6], aangezien het Fonds zal worden gefinancierd aan de hand van een begrotingsonderdeel dat valt onder rubriek 4 (externe betrekkingen) en niet, zoals thans het geval is, met behulp van een specifieke reserve.

3.2. Rente over de belegging van de liquide middelen van het Fonds

De liquide middelen van het Fonds worden belegd volgens de beheersbeginselen vervat in de bijlage bij de overeenkomst van 23/25 november 1994 tussen de Gemeenschap en de EIB, gewijzigd bij aanhangsel 1 van 17/23 september 1996 en aanhangsel 2 van 26 april/8 mei 2002. In 2002 zijn de beleggingsprincipes bij aanhangsel 2 gewijzigd met het oog op de terugdringing van het liquiditeitsoverschot. Dit was immers opgelopen tot ruim 50% van de activa van het Fonds, wat het rendement drukte. Zoals voorheen moet ten minste een derde van de middelen worden belegd in kortlopend papier (effecten met een looptijd van maximaal een jaar), maar hieronder vallen nu ook variabel rentende effecten (ongeacht de looptijd ervan) en vastrentende effecten met een resterende looptijd van ten hoogste een jaar, ongeacht hun oorspronkelijke looptijd. Deze vastrentende effecten worden immers op de eindvervaldag a pari terugbetaald en de koers van variabel rentende effecten wijkt nooit veel af van pari, ongeacht hun resterende looptijd. Met het oog op een evenwichtige spreiding van de instrumenten en een voldoende liquiditeit wordt ten minste 18% (tweemaal het voorzieningspercentage van het Fonds) op de geldmarkt belegd, met name in bankdeposito's. Deze nieuwe structuur droeg bij tot een verbetering van het rendement van het Fonds zonder de liquiditeit ervan in gevaar te brengen.

In 2005 werd overeenstemming bereikt over een geleidelijke benadering om tot de beoogde structuur voor de langetermijnbeleggingen te komen, namelijk een gelijke spreiding van de beleggingen over looptijden tussen 2 en 10 jaar. Daartoe zijn renteniveaus vastgesteld waarbij tot langetermijnbeleggingen met dergelijke looptijden wordt overgegaan wanneer de feitelijke bedragen lager zijn dan het streefbedrag. Aangezien in de loop van 2005 niet alle niveaus zijn bereikt, zal de beoogde structuur pas in 2006 volledig worden verwezenlijkt.

De lijst van banken waarbij gelden mogen worden gedeponeerd, is door de Commissie en de EIB in onderling overleg opgesteld. De oorspronkelijke lijst is enkele malen aangepast aan de laatste wijzigingen in de bankratings. De meeste van deze banken zijn lid van het euroclearingsysteem. Zij hebben allemaal een rating van Moody's van minimaal A1 voor de lange en P1 voor de korte termijn, dan wel een gelijkwaardige rating van Standard & Poors of Fitch. Voor beleggingen bij deze banken gelden regels om een goede diversificatie te waarborgen en risicoconcentratie te vermijden.

In 2005 brachten de geldmiddelen en kasequivalenten, de rekeningen-courant en de effecten van het Fonds voor een totaalbedrag van 50 439 477,94 EUR aan rente op, dat als volgt kan worden uitgesplitst:

- deposito's en rekeningen-courant : 6 280 520,69 EUR. Het gaat om de stand per 31 december 2005, waarbij tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de ontvangen rente op beleggingen in de vorm van bankdeposito's (5 907 583,42 EUR) en de wijziging van de opgelopen rente (203 864,22 EUR) in 2005. De rekeningen-courant leverden een bedrag van 37 503,59 EUR aan rente op. Commercial paper was goed voor een bedrag van 160 016,91 EUR (ontvangen rente en wijziging van de opgelopen rente (28 447,45 EUR)) per 31 december 2005.

- effectenportefeuille : 44 158 957,25 EUR. Dit bedrag omvat 48 997 994,99 EUR aan rente op effecten en 1 961 071,32 EUR aan wijzigingen in de opgelopen rente per 31 december 2005. De rente op effecten komt voort uit beleggingen in effecten overeenkomstig de beginselen neergelegd in de overeenkomst waarbij de EIB met het beheer van de liquide middelen van het Fonds wordt belast. Hiervan moet echter 2 877 966,42 EUR worden afgetrokken voor het deel van het pro rata temporis over de resterende looptijd van de effecten gespreide verschil tussen boekwaarde en aflossingswaarde dat ten laste van het boekjaar wordt genomen (overeenstemmend met de spreiding van agio of disagio in de winst- en verliesrekening).

De ontvangen rente is opgenomen in de resultaten van het begrotingsjaar.

3.3. Achteraf bij in gebreke gebleven debiteuren teruggevorderde bedragen

In 2005 hebben geen terugvorderingen plaatsgevonden. Er dient nog een bedrag van 1 448 433,44 USD aan niet-betaalde achterstandsrente door het Fonds te worden teruggevorderd.

4. Lasten van het Fonds

4.1. Betalingen voor in gebreke gebleven debiteuren

In 2005 hoefde het Fonds geen betalingen voor in gebreke gebleven debiteuren te verrichten.

4.2. Vergoeding van de EIB

In het op 26 april en 8 mei 2002 ondertekende tweede aanhangsel van de overeenkomst is bepaald dat de vergoeding van de EIB wordt vastgesteld door op elke tranche van de activa van het Fonds een bepaald degressief provisiepercentage toe te passen. De berekening gebeurt op basis van de gemiddelde activa van het Fonds.

Voor 2005 is de vergoeding van de EIB vastgesteld op 702 497,47 EUR. Ze is in de winst- en verliesrekening opgenomen en op de passiefzijde van de balans als overlopende post geboekt. De betaling ervan aan de EIB gebeurt in de loop van het eerste kwartaal van 2006.

[1] SEC(2006) 891.

[2] De gewijzigde verordening bepaalt dat door het Fonds gedekte leningen en garanties ten gunste van toetredingslanden ook na de toetredingsdatum gedekt blijven door de communautaire garantie. Aangezien het vanaf die datum echter niet meer om een extern optreden van de Gemeenschappen gaat, worden deze leningen en garanties rechtstreeks gedekt door de algemene begroting van de Europese Unie en niet langer door het Fonds.

[3] SEC(2005) 479 definitief.

[4] COM(2005) 130.

[5] COM(2004) 487 van 14.7.2004.

[6] De begrotingsdiscipline zal evenwel worden gehandhaafd aangezien:- voor de toekenning van macrofinanciële-bijstandsleningen specifieke Raadsbesluiten nodig zijn;- voor door Euratom en de EIB gegarandeerde leningen door de Raad meerjarenplafonds worden vastgesteld.