TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De directe en indirecte effecten van de uitbraak van COVID‑19 blijven in alle lidstaten toenemen. De huidige situatie is ongekend en vereist uitzonderlijke maatregelen die zijn aangepast aan de situatie die in deze omstandigheden moet worden toegepast.

Met het eerste pakket maatregelen dat de Commissie op 13 maart 2020 had voorgesteld werd een aantal belangrijke wijzigingen ingevoerd die een effectievere respons mogelijk maken in de huidige situatie. Ondertussen worden de gevolgen voor onze economieën en samenlevingen steeds ernstiger. Daarom is het noodzakelijk om — als onderdeel van de tweede reeks maatregelen — verder te gaan dan wat nu al mogelijk is en te voorzien in uitzonderlijke extra flexibiliteit om te kunnen reageren op de huidige ongekende situatie, die heeft geleid tot het activeren van de algemene ontsnappingsclausule in het kader van het stabiliteits- en groeipact.

Om ervoor te zorgen dat alle steun uit de fondsen kan worden ingezet om de gevolgen van de uitbraak van COVID‑19 op onze economieën en samenlevingen aan te pakken, is het, onverminderd de regels die onder normale omstandigheden moeten gelden, als tijdelijke en uitzonderlijke maatregel, noodzakelijk dat de tijdelijke mogelijkheid van 100 % medefinanciering uit de EU‑begroting voor de uitvoering van de programma’s in het kader van het cohesiebeleid, alsmede aanvullende mogelijkheden tot overdracht tussen het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), het Europees Sociaal Fonds (ESF) en het Cohesiefonds, en tussen regiocategorieën, mogelijk worden gemaakt. Daarnaast wordt voorgesteld de lidstaten vrij te stellen van de noodzaak om te voldoen aan de vereisten inzake thematische concentratie, zodat de middelen kunnen worden verlegd naar de gebieden die het hardst door de huidige crisis getroffen zijn. Door deze afwijking zullen alle beschikbare middelen van het EFRO, het Cohesiefonds en het ESF kunnen worden ingezet om een antwoord te bieden aan de ongekende uitdagingen waarmee de lidstaten door de uitbraak van COVID‑19 worden geconfronteerd. De lidstaten en de regio’s kunnen meer middelen vrijmaken voor de opschaling en uitbreiding van werktijdverkortingsregelingen, steun voor het bedrijfskapitaal van kleine en middelgrote ondernemingen en voor onmiddellijke uitgaven in de gezondheidszorg.

Om in deze omstandigheden onnodige administratieve lasten voor de nationale en Europese overheidsdiensten als gevolg van de wijziging van de programma’s weg te nemen, is het ook noodzakelijk om af te zien van een wijziging van de partnerschapsovereenkomsten en de termijn voor de indiening van de jaarverslagen over de uitvoering in 2020 en de termijn voor de indiening van verslagen van de Commissie op basis daarvan uit te stellen. Daarnaast zullen bepaalde procedurele vereisten in verband met audits en financiële instrumenten worden vereenvoudigd. Gezien de huidige beperkingen om de noodzakelijke auditwerkzaamheden te verrichten, in het geval van het EFRO, het ESF, het EFMZV en het Cohesiefonds, moet uitdrukkelijk worden voorzien in de uitbreiding van de mogelijkheid om gebruik te maken van een niet-statistische steekproefmethode. Om een snelle aanpassing van de financiële instrumenten mogelijk te maken om een effectief antwoord te bieden aan de uitbraak van COVID‑19, zijn de herziening en actualisering van de ex-antebeoordeling en de bewijsstukken waaruit blijkt dat de verleende steun voor het beoogde doel is gebruikt, niet langer vereist. Ook moeten de mogelijkheden voor ondersteuning van bedrijfskapitaal via financieringsinstrumenten in het kader van het Elfpo worden uitgebreid.