Gewijzigd voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels (door de Commissie overeenkomstig artikel 250, lid 2 van het EG-verdrag ingediend)

1998/0360 (COD)

Gewijzigd voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels

1. Achtergrond

Verordening (EEG) nr. 1408/71 coördineert de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten om de rechten van personen die zich binnen de Europese Unie verplaatsen, te beschermen.

Sinds de goedkeuring van deze verordening in 1971 is de tekst veelvuldig gewijzigd om rekening te houden met de ontwikkeling van de nationale wetgevingen, een aantal bepalingen te verbeteren, lacunes aan te vullen of de situatie van bepaalde categorieën personen te regelen. Zoals blijkt uit de vele arresten van het Hof van Justitie over coördinatie, moet ook een aantal bepalingen worden verduidelijkt om interpretatieproblemen te voorkomen. Voorts moet het doel van de coördinatie aan de ontwikkeling van de Europese Unie in haar geheel worden aangepast. Het doel van de coördinatieregels is immers niet alleen meer het vrije verkeer van werknemers, maar ook de bescherming van de socialezekerheidsrechten van iedereen die zich binnen de Europese Unie verplaatst. De coördinatie moet voortaan worden gezien in het licht van het Europese burgerschap en de totstandbrenging van een sociaal Europa.

Daarom heeft de Commissie op 21 december 1998 een voorstel voor een verordening ingediend om de coördinatieregels van Verordening (EEG) nr. 1408/71 te vereenvoudigen en te moderniseren.

Tijdens de plenaire vergadering van 3 september 2003 heeft het Europees Parlement 47 amendementen op het voorstel van de Commissie goedgekeurd.

2. Onderzoek van de amendementen

De Commissie stemt erin toe om de amendementen 3 tot en met 10, 12 tot en met 19, 21 tot en met 26, 28 tot en met 32, 34, 35, 37, 39, 46 tot en met 48, 50 en 52 tot en met 56 ongewijzigd in haar gewijzigd voorstel over te nemen. Amendement 11 en de samengevoegde amendementen 51 en 44 aanvaardt zij gedeeltelijk. De amendementen 38, 40, 45 en 49 kan zij niet aanvaarden.

2.1. Amendementen die de Commissie aanvaardt

2.1.1. Amendement 3

Dit amendement beperkt de personele werkingssfeer van de verordening tot staatsburgers van lidstaten van de Unie, staatlozen en vluchtelingen. Aangezien op 14 mei 2003 een verordening is goedgekeurd waarbij de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 1408/71 tot onderdanen van derde landen wordt uitgebreid [1], aanvaardt de Commissie dit amendement.

[1] Verordening (EG) nr. 859/2003 van de Raad van 14 mei 2003 (PB L 124 van 20.5.2003).

2.1.2. Amendementen 4 en 32

Deze amendementen voegen vaderschapsuitkeringen toe aan de materiële werkingssfeer van de verordening. De Commissie aanvaardt deze amendementen aangezien de verordening door het in aanmerking nemen van deze uitkeringen wordt gemoderniseerd.

2.1.3. Amendement 5

Dit amendement schrapt de verblijfsvereiste voor de toepassing van de regel van gelijke behandeling, waardoor de toepassing van deze regel wordt uitgebreid. De Commissie aanvaardt dit amendement.

2.1.4. Amendementen 6 tot en met 8, 24 tot en met 26, 28 tot en met 30, 37 en 39

Deze amendementen hebben tot doel, het voorstel van de Commissie te verduidelijken. De Commissie aanvaardt ze derhalve.

2.1.5. Amendementen 9 en 10

Deze amendementen verduidelijken onder welke voorwaarden eerdere verdragen van toepassing mogen blijven en lidstaten onderling overeenkomsten mogen sluiten. De Commissie aanvaardt deze amendementen.

2.1.6. Amendement 12

Dit amendement voegt een bepaling in waardoor de samenvoeging van uitkeringen van dezelfde aard gedurende dezelfde periode van verzekering wordt beperkt. Dit amendement is aanvaardbaar in zoverre de onterechte toekenning van uitkeringen erdoor wordt beperkt.

2.1.7. Amendementen 13 tot en met 19 en 21 tot en met 23

Deze amendementen hebben tot doel, een aantal definities te verduidelijken, noodzakelijke definities toe te voegen of een aantal onnodige definities te schrappen. De Commissie aanvaardt ze derhalve.

2.1.8. Amendement 31

Amendement 31 schrapt de afwijkingen betreffende de wetgeving die op personeel van diplomatieke zendingen of consulaire posten van toepassing is. Aangezien het schrappen van afwijkingen voor bepaalde categorieën verzekerden beantwoordt aan de doelstelling om de verordening te vereenvoudigen, aanvaardt de Commissie dit amendement.

2.1.9. Amendementen 34 en 35

Amendement 34 geeft personen die in een andere lidstaat dan de bevoegde lidstaat verblijven, recht op medisch noodzakelijke verstrekkingen (zonder dat het om een spoedgeval hoeft te gaan). Dit amendement komt de verzekerden ten goede en wordt derhalve door de Commissie aanvaard. Amendement 35 schrapt een bepaling die door amendement 34 overbodig wordt en wordt derhalve ook aanvaard.

2.1.10. Amendement 46

Amendement 46 voegt een overweging in waarin wordt gewezen op de noodzaak van coördinatieregels voor contractuele bepalingen die de socialezekerheidswetgeving aanvullen of vervangen, met het oog op het samentellen van verzekeringstijdvakken en het opheffen van woonplaatsclausules. De Commissie aanvaardt dit amendement.

2.1.11. Amendement 47

Amendement 47 benadrukt dat het beginsel van gelijke behandeling van bijzonder belang is voor grensarbeiders aangezien zij niet in de bevoegde lidstaat verblijven. De Commissie aanvaardt dit amendement.

2.1.12. Amendement 48

Amendement 48 voegt een overweging in waarin wordt benadrukt dat er behoefte is aan een sterkere convergentie tussen de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels en een aantal bepalingen in de overeenkomsten over dubbele belastingheffing. De Commissie aanvaardt dit amendement.

2.1.13. Amendement 50

De Commissie aanvaardt amendement 50, dat gezinsleden van grensarbeiders ten goede komt aangezien het hun recht geeft op verstrekkingen in het bevoegde land.

2.1.14. Amendement 52

Amendement 52 heeft tot doel dat de bevoegde instanties van de lidstaten samenwerken om problemen op te lossen waarmee personen of groepen bij de toepassing van de verordening worden geconfronteerd. Dit amendement valt binnen de grenzen van de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels en wordt derhalve door de Commissie aanvaard.

2.1.15. Amendement 53

Amendement 53 sluit aan op de jurisprudentie van het Hof van Justitie [2]. Enerzijds beantwoordt het aan de interpretatie van het Hof dat geen voorafgaande toestemming van het ziekenfonds nodig is om de kosten van extramurale zorg in een andere lidstaat dan de lidstaat van verzekering door het ziekenfonds te laten terugbetalen. Voor zorg in het ziekenhuis mag volgens het Hof onder bepaalde voorwaarden wel voorafgaande toestemming worden vereist. Anderzijds wordt bepaald dat bij het al dan niet verlenen van toestemming om zich in een andere lidstaat te laten verzorgen, rekening moet worden gehouden met de medische situatie van de patiënt.

[2] Arrest van 12 juli 2001, zaak Smits en Peerbooms, C-157/99; arrest van 13 mei 2003, zaak Müller-Fauré/Van Riet, C-385/99.

2.1.16. Amendement 54

Amendement 54 geeft gepensioneerde grensarbeiders recht op gezondheidszorg in hetzij de lidstaat waar zij wonen, hetzij de lidstaat waar zij het laatst hebben gewerkt. De Commissie aanvaardt dit amendement aangezien het gepensioneerde grensarbeiders meer rechten geeft.

2.1.17. Amendement 55

In amendement 55 worden bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende uitkeringen nauwkeuriger omschreven. Deze definitie houdt rekening met de jurisprudentie van het Hof van Justitie na de indiening van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie en verduidelijkt onder welke voorwaarden deze uitkeringen als niet-exporteerbaar worden beschouwd. Dit amendement sluit overigens aan op het voorstel van de Commissie van 31 juli 2003, dat met name de lijst van de bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende uitkeringen betreft. De Commissie aanvaardt derhalve dit amendement.

2.1.18. Amendement 56

De Commissie stelt voor dat grensarbeiders niet langer werkloosheidsuitkeringen ontvangen van het land waar ze wonen, maar van het land ze het laatst gewerkt hebben. In Luxemburg werken veel grensarbeiders die in België, Duitsland of Frankrijk wonen. Een plotse wijziging van de huidige regel zou voor Luxemburg aanzienlijke financiële gevolgen hebben. Derhalve is het zeer redelijk om, zoals in dit amendement wordt voorgesteld, voor Luxemburg in een overgangsperiode te voorzien.

2.2. Amendementen die de Commissie gedeeltelijk aanvaardt

2.2.1. Amendement 11

De Commissie kan amendement 11, dat de lidstaten verplicht om een aantal kennisgevingen over het toepassingsgebied van de verordening te doen, gedeeltelijk aanvaarden. De Commissie aanvaardt de geest van dit amendement, maar vindt het te star omdat het de lidstaten verplicht op vaste data kennisgevingen te doen. De Commissie aanvaardt derhalve de eerste alinea van dit amendement en een tweede alinea die als volgt komt te luiden: "Deze kennisgevingen worden de Commissie jaarlijks toegezonden en de inhoud ervan wordt gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie".

2.2.2. Amendementen 51 en 44

De samengevoegde amendementen 51 en 44 wijzen de Administratieve Commissie voor de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels nieuwe taken toe. De Commissie kan dit amendement niet aanvaarden in zoverre het de Administratieve Commissie als taak geeft, voorstellen aan de lidstaten te ontwikkelen (punt b quater van het amendement). Deze taak valt namelijk buiten het toepassingsgebied van de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels. Het doel van het amendement, namelijk rekening te houden met de specifieke situatie van grensarbeiders, wordt overigens reeds verwezenlijkt door de twee andere punten van het amendement (b bis en b ter). Laatstgenoemde punten kan de Commissie wel aanvaarden aangezien ze binnen de grenzen van de coördinatie vallen.

2.3. Amendementen die de Commissie niet aanvaardt

2.3.1. Amendementen 38 en 40

De amendementen 38 en 40 bepalen dat grensarbeiders die in aanmerking willen komen voor uitkeringen, zich overeenkomstig de wetgeving van het bevoegde land aan medische controle en reïntegratiemaatregelen moeten onderwerpen.

De Commissie kan de geest van deze amendementen aanvaarden, maar vindt dat ze eerder in een uitvoeringsverordening thuishoren. Derhalve kan de Commissie de amendementen in deze vorm niet aanvaarden.

2.3.2 Amendement 45

Amendement 45 verplicht instellingen om informatie uit te wisselen over voorgenomen wetswijzigingen, met name inzake belastingheffing. De Commissie kan dit amendement niet aanvaarden omdat het buiten het toepassingsgebied van de coördinatie valt.

2.3.3. Amendement 49

Amendement 49 voegt een overweging in die inhoudt dat de lidstaat waar een iemand werkt, zijn wetgeving toepast met volledige eerbiediging en wederzijdse erkenning van de relevante regelgeving in de lidstaat van oorsprong van de werknemer. Uit de verantwoording van dit amendement blijkt dat met name het familierecht wordt bedoeld. De Commissie kan dit amendement niet aanvaarden omdat het buiten het toepassingsgebied van de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels valt.

3. Conclusie

Op grond van artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag wijzigt de Commissie haar voorstel voor een verordening overeenkomstig het voorgaande.