NL Publicatieblad van de Europese Unie C 126/42

Advies van het Comité van de Regio’s — Voorstel voor een verordening tot wijziging van de verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen

2014/C 126/11

I. BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

1. meent dat vervoer van afval een van de belangrijkste terreinen van afvalwetgeving is waar strengere naleving nodig is. In sommige lidstaten wordt vervoer van afval adequaat gecontroleerd, maar in andere landen is dat niet het geval, met „port hopping” tot gevolg. Er is overtuigend bewijs van illegale transporten die de Conventie van Basel en de VOA (Verordening overbrenging afvalstoffen) direct schenden, met name voor de uitvoer van gevaarlijk afval (zoals AEEA) naar landen buiten de OESO onder een label van hergebruik, en uitvoer van niet-gevaarlijk afval naar ontwikkelingslanden voor niet milieuvriendelijke verwijdering of verwerking.

2. Gezamenlijke inspecties van IMPEL-TFS (1) en 22 lidstaten resulteerden in 863 overtredingen in 3 454 transporten, een niet-conformiteitspercentage van 25%.

3. Feitelijke naleving van de Verordening Overbrenging Afvalstoffen (VOA) zou bijdragen aan: — financiële voordelen doordat schoonmaak- en repatriëringskosten worden vermeden; — gelijke concurrentievoorwaarden in Europa en wereldwijd door hoge normen voor recycling; — preventie van ernstige gevolgen voor milieu en gezondheid, ten gevolge van illegaal gedumpt afval of afval dat in gebrekkige installaties is verwerkt, in de landen van bestemming; — bevordering van hoogstaande sortering en recyclage, inclusief gevaarlijk afval, in de EU, bijdragend aan de doelstellingen van het EU-initiatief voor efficiënt gebruik van hulpbronnen, en aan economische groei en het scheppen van banen in de sector afvalverwerking; — vermijding van illegale uitvoer van waardevolle secundaire grondstoffen, iets wat indruist tegen de doelstellingen van het EU-Grondstoffeninitiatief; — de garantie dat aan de EU-doelstellingen voor gekwantificeerd verzamelen, herwinnen en recyclen (bijv. in de AEEA-, de autowrakken-, verpakkings- of batterijenrichtlijn) wordt voldaan.

4. „Upstream” controles op de locatie van afvalproducenten en collectoren is een goede manier om de druk op havens te verminderen.

5. Het Comité bepleit nauwe en actieve samenwerking in de sector afval- en hulpbronnenbeheer omdat beperking van illegaal vervoer ten goede komt aan verwerkende bedrijven in de EU die solide milieumethoden toepassen.

6. Het CvdR neemt kennis van de openbare raadpleging over de voorgestelde wijzigingen, waarbij 90% van de stakeholders steun uitspreekt voor wetgevingsmaatregelen voor afvalvervoer.

Inspectieplanning voor afvalvervoer

7. Een goed voorstel zijn de verplichte inspectieplannen, inclusief de EU-brede definitie van verplichte inhoud, om te komen tot meer geregelde en samenhangende planning van inspecties in alle lidstaten. Door adequate inspectieplanning zullen de overheden beter in staat zijn om effectieve inspecties uit te voeren.

8. Gebrekkige naleving in één lidstaat kan tot extra werk en kosten in een andere lidstaat leiden; het is dus een gedeeld belang om tot geharmoniseerde inspectieprocedures en verbeterde samenwerking te komen en om informatie grensoverschrijdend te delen.

9. Inspectieplannen zijn een centraal onderdeel van de IMPEL-richtsnoeren voor inspecties van afvalvervoer (2); toewijzing van personeel voor de planning van inspecties mag echter niet ten koste gaan van het personeel dat de inspecties verricht.

10. Terecht luidt het voorstel dat de inspectieplannen betrekking moeten hebben op het hele grondgebied van de lidstaat; een aanvullende formulering is misschien nodig om dit op regionale basis te doen.

11. De plannen zouden ook meetbare doelen moeten omvatten, in aansluiting op bestaande goede praktijken, zodat prestaties kunnen worden beoordeeld.

12. Het CvdR is sterk voorstander van de bepaling dat de plannen een risicobeoordeling omvatten van specifieke afvalstromen en bronnen van illegaal vervoer, gebaseerd op informatie van de politie. Ook zouden bevoegde overheden de aanbevelingen van IMPEL op dit gebied moeten toepassen om de beperkte inspectiemiddelen beter te kunnen inzetten.

13. Vervoer over water moet, in aansluiting op de aanbevelingen van IMPEL, ook deel uitmaken van de inspectieplannen.

14. De Commissie wordt verzocht een conversietabel op te stellen voor de douane- en afvalcodes zodat de door douanediensten gehanteerde internationale tariefcodes kunnen worden gebruikt voor de inspectie van zeer riskant afvalvervoer

Publicatie van de inspectieplannen

15. Het CvdR deelt de zorgen van de Raad (3), nl. dat publicatie van de inspectieplannen een steun in de rug kan zijn voor degenen die illegaal afval vervoeren. Inspectieplannen moeten daarom op strategisch en niet op operationeel niveau worden bekendgemaakt.

16. Lokale en regionale overheden hebben een zorgplicht jegens de burgers: te garanderen dat het materiaal dat bij hen terechtkomt voor hergebruik, recycling, herstel of verwerking wordt behandeld met inachtneming van het milieu en de volksgezondheid. De actieve betrokkenheid van burgers bij recycling en afvalsystemen wordt negatief beïnvloed door het besef dat illegaal vervoerd afval op milieuonvriendelijke wijze wordt behandeld.

17. Daarom zou er jaarlijks een verslag van de uitgevoerde inspecties moeten worden gepubliceerd met resultaten van die inspecties en de eventueel opgelegde sancties.

Omkering van de bewijslast

18. Een goed voorstel is de eis dat de vervoerder aantoont dat het voor hergebruik bestemd uit te voeren materiaal volledig functioneel is. Dit geldt voor elektrische en elektronische apparatuur (niet voor AEEA), en voor auto's (in plaats van autowrakken). De omkering van de bewijslast moet inspectiediensten helpen bij het opsporen van illegale uitvoer van niet-functioneel materiaal, ofwel afval, dat anders ondermaats gerecycled of verwerkt zou worden buiten de EU. Zulk materiaal zou in een Europese installatie verwerkt moeten worden om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen verloren gaan, alsook om het milieu en de volksgezondheid in derde landen te beschermen.

19. Het CvdR is te spreken over het voorstel dat in geval van vermoedelijk illegaal vervoer van afval voor herstel de bevoegde overheid de vervoerder mag vragen naar de verwerkingsmethode, de technologie en de normen die op de plaats van bestemming toegepast worden. Dit zou voorts geïntroduceerd moeten worden voor al het relevante vervoer onder de VOA. Ook zou de plaats van bestemming bekend moeten zijn ter wille van meer transparantie en publiek vertrouwen in de afval- en hulpbronnenketen.

Elektronische gegevensuitwisseling

20. De ontwikkeling van elektronische gegevensuitwisseling over het vervoer van afval verdient steun. Dit kan een solide gegevensbank opleveren voor elektronische verklaringen van vervoer, met gegevens van de leverancier, de vervoerder, handelaren en de eindbestemming van het materiaal. Benadrukt zij het belang van brede raadpleging van lokale en regionale overheden en andere stakeholders bij de voorbereiding hiervan.

21. Zo'n gegevensbank zou toegankelijk moeten zijn voor alle relevante publieke overheden (milieu-inspectiediensten, douane, politie) en inspectieresultaten moeten omvatten om de overheden gerichter inspecties te laten verrichten.

22. Vier landen maken al gebruik van elektronische gegevensuitwisseling voor afvalmeldingen (4). Toepassing in de hele EU zou het bedrijfsleven naar schatting 40 miljoen EUR lagere administratieve lasten (5) opleveren. De Groep op hoog niveau voor administratieve lasten heeft gepleit voor invoering in alle lidstaten.

Overige aspecten

23. In aanvulling op de wijziging van de VOA is het cruciaal dat IMPEL wordt versterkt, waarmee passende financiële steun op lange termijn is gegarandeerd. Zo kan IMPEL systematisch meer gebruik maken van peer review-inspecties en meer werk maken van het in kaart brengen en delen van goede praktijken, met verdere uitbreiding naar het regionale en lokale niveau (6).

24. De Commissie wordt opnieuw verzocht een algemeen wetgevingskader voor te leggen voor milieu-inspecties en toezicht, inclusief bevoegdheden voor de Commissie, ter ondersteuning van de rol van lokale en regionale overheden voor de uitvoering van EU-milieuwetgeving, terugdringing van oneerlijke concurrentie vanwege verschillende of ontbrekende inspectieregelingen en ter waarborging van gelijkheid in rechte (7).

Subsidiariteit, evenredigheid en betere regelgeving

25. Aangezien voor het milieubeleid zowel de EU als de lidstaten bevoegd zijn, is het subsidiariteitsbeginsel van toepassing.

26. Vervoer van afval is internationaal; zonder uniforme uitvoering en naleving van de wetgeving door alle lidstaten is er geen gelijk speelveld, noch worden de risico's voor de volksgezondheid en het milieu dan goed aangepakt. Daarom is actie op EU-niveau geboden.

27. Als de Commissie bij gedelegeerde handeling de elektronische gegevensuitwisseling ten uitvoer legt, moet terdege rekening worden gehouden met de gevolgen voor de bevoegdheden van de lokale en regionale overheden. Daarom moeten de lokale en regionale overheden of hun vertegenwoordigers rechtstreeks worden geraadpleegd voordat een gedelegeerde handeling wordt voorgesteld.

II. AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

COM(2013) 516 final, artikel 1, lid 2 — Verordening (EG) nr. 1013/2006, art. 26, nieuw lid 5

Motivering

Adequate raadpleging is geboden, ook op het deskundigenniveau van bevoegde lokale en regionale overheden. Er is één loket voor douaneverklaringen en een loket voor maritieme zaken. Data moeten toegankelijk zijn voor alle betrokken organen, bijv. politie, douane, inspectiediensten en haveninstanties.

Wijzigingsvoorstel 2

COM(2013) 516 final, artikel 1, lid 3, sub b) — Verordening (EG) nr. 1013/2006, art. 50, invoeging van lid 2, sub a

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten plannen opstellen voor controles die tot doel hebben na te gaan of deze verordening wordt nageleefd. De plannen bestrijken het volledige grondgebied van de betrokken lidstaat en zijn van toepassing op alle overeenkomstig lid 2 uitgevoerde controles van overbrengingen van afvalstoffen, met inbegrip van controles van inrichtingen en ondernemingen, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens. De plannen omvatten onder meer de volgende elementen: De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten plannen opstellen voor controles die tot doel hebben na te gaan of deze verordening wordt nageleefd. De plannen bestrijken het volledige grondgebied van de betrokken lidstaat op de adequate niveaus, zodat de coördinatie van de uit te voeren diverse inspecties is gewaarborgd, en zijn van toepassing op alle overeenkomstig lid 2 uitgevoerde controles van overbrengingen van afvalstoffen, met inbegrip van controles van inrichtingen en ondernemingen, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens. De plannen omvatten onder meer de volgende elementen: (a) een strategie en doelstellingen voor controles van overbrengingen van afvalstoffen waarbij verwezen wordt naar de nodige personele, financiële en andere middelen; (a) een strategie en meetbare doelstellingen voor controles van overbrengingen van afvalstoffen waarbij verwezen wordt naar de nodige personele, financiële en andere middelen; (b) een risicobeoordeling van specifieke afvalstromen en bronnen van illegale overbrengingen waarbij rekening wordt gehouden met geheime informatie, zoals politieonderzoeken en analyses van criminele activiteiten; (b) een risicobeoordeling van specifieke afvalstromen en bronnen van illegale overbrengingen waarbij rekening wordt gehouden met geheime informatie, zoals politieonderzoeken en analysen van criminele activiteiten; (c) prioriteiten en een beschrijving van de wijze waarop deze prioriteiten zijn geselecteerd op basis van de doelstellingen, de strategieën en de risicobeoordeling; (c) prioriteiten en een beschrijving van de wijze waarop deze prioriteiten zijn geselecteerd op basis van de doelstellingen, de strategieën en de risicobeoordeling; (d) informatie over het aantal en de soorten geplande controles van afvalsites, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens; (d) informatie over het aantal en de soorten geplande controles van afvalsites, weg-, lucht—, waterweg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens, gebaseerd op de risicobeoordeling en de prioriteiten; (e) een overzicht van de taken waarmee elke autoriteit die bij de controles van overbrengingen van afvalstoffen betrokken is, is belast; (e) een overzicht van de taken waarmee elke autoriteit die bij de controles van overbrengingen van afvalstoffen betrokken is, is belast; (f) de instrumenten voor samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die bij de controles betrokken zijn; (f) de instrumenten voor doeltreffende en efficiënte samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die bij de controles betrokken zijn; (g) een beoordeling van de mate waarin de controleurs behoefte hebben aan opleidingen over technische of juridische kwesties met betrekking tot afvalbeheer en -overbrengingen en voorzieningen voor regelmatige opleidingsprogramma’s. (g) een beoordeling van de mate waarin de controleurs behoefte hebben aan opleidingen over technische of juridische kwesties met betrekking tot afvalbeheer en -overbrengingen en voorzieningen voor regelmatige opleidingsprogramma’s.; (h) een strategie ter bevordering van de naleving om de gereguleerde partijen en het brede publiek bij de zaak te betrekken; en (i) informatie over de wijze waarop gereguleerde partijen en het brede publiek bij een aangewezen instantie problemen kunnen melden (klokkenluiden). De plannen worden ten minste jaarlijks geëvalueerd en, waar nodig, bijgewerkt. Geëvalueerd wordt in welke mate de doelstellingen en andere onderdelen van de plannen zijn uitgevoerd. De plannen worden ten minste jaarlijks geëvalueerd en, waar nodig, bijgewerkt. Geëvalueerd wordt in welke mate de doelstellingen en andere onderdelen van de plannen zijn uitgevoerd. De plannen worden door de bevoegde autoritei t openbaar gemaakt overeenkomstig Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie (8). Het strategisch overzicht van de plannen worden door de bevoegde autoriteit permanent openbaar gemaakt, ook in elektronische vorm, overeenkomstig Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie (9). De lidstaten zorgen ervoor dat de resultaten van de inspecties, uitgevoerd volgens de in dit artikel vermelde plannen, eventuele herstelacties, ondernomen door de relevante overheden naar aanleiding van die inspecties, de namen van de bij illegaal vervoer betrokkenen en de opgelegde sancties permanent beschikbaar zijn voor het publiek, ook in elektronische vorm.

Motivering

In sommige lidstaten stelt elke regio zijn eigen inspectieplan op; deze zouden gecoördineerd moeten worden zodat het gehele geografische gebied wordt bestreken. Meetbare doelstellingen stroken met bestaande goede praktijken in de lidstaten en zorgen ervoor dat de beleidsmakers de doeltreffendheid van het inspectieplan kunnen beoordelen. De waterwegen en luchtvervoer moeten toegevoegd worden omdat ook zij gebruikt worden om afval te vervoeren. Voor de afval- en grondstoffenindustrie is, evenals voor het brede publiek een taak weggelegd om naleving te waarborgen van de Verordeningen overbrenging afvalstoffen; ook moeten zij in het algemeen belang bij een passende instantie hun zorgen kunnen uiten, zonder intimidatie of represailles te hoeven vrezen. Uitdrukkelijk vermeld moet worden dat het aantal en type inspecties gebaseerd moeten zijn op de in de leden b) en c) vermelde risicobeoordeling en prioriteiten. Publicatie van de resultaten van inspecties is nodig om aan te tonen dat de verordening ten uitvoer is gelegd en om het publieke vertrouwen in afvalbeheer te behouden. Er moet alleen een strategisch overzicht van de plannen worden gepubliceerd; gedetailleerdere informatie is wellicht nuttig voor degenen die inspecties van transporten trachten te vermijden.

Wijzigingsvoorstel 3

Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR Geen wijziging voorgesteld door de Commissie op de huidige tekst van Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5. Voorgestelde wijziging op de huidige tekst van Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5: De lidstaten werken onderling in bilateraal of en multilateraal verband samen ten behoeve van de preventie en opsporing van illegale overbrengingen. Zij wisselen informatie uit over afvalvervoer en delen kennis over nalevingsmaatregelen. De Commissie richt hiertoe een gemeenschappelijk platform op dat alle lidstaten omvat.

Motivering

De huidige samenwerking is vrijwillig en ontbeert de deelname van grote lidstaten. Illegaal grensoverschrijdend vervoer kan uitsluitend bestreden worden als alle lidstaten samenwerken; daarom moet er een gemeenschappelijk platform komen.

Brussel, 30 januari 2014 De voorzitter van het Comité van de Regio’s Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

(1) Network for the Implementation and Enforcement of Environmental Law (IMPEL) — trans-frontier shipment of waste cluster.

(2) IMPEL (2012) Doing the right thing for waste shipment inspections.

(3) Raad Milieu, 14 oktober 2013.

(4) European Data Interchange for waste notification (EUDIN).

(5) European Commission High Level Group of Independent Stakeholders on Administrative Burdens (2009): Opinion of the High Level Group — Administrative burden reduction; priority area Environment.

(6) CdR1119/2012 fin.

(7) CdR 593/2013 fin, CdR 1119/2012 fin, CdR 164/2010 fin.

(8) PB L 41, 14.2.2003, blz. 26.

(9) PB L 41, 14.2.2003, blz. 26.