ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(73)595
Vol.1973/0120

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
Community andtheEuropeanAtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(73)595def.
Brussel.18april1973
VOORSTELVOOREENRICHTLIJN VANDERAAD
^BETREFFENDEDEONDERLINGEAANPASSINGVAN
DEWETGEVINGEN DERLID-STATEN INZAKE
KOUDWATERMETERS
(doordeCommissietijdeRaadingediend)
CQM173)595def,

MEMORIE VAN TOELICHTING
Deze richtlijn wordt vastgesteld krachtens artikel 100 vanhet
Verdrag inverband met derichtlijn vandeRaad van26juli 1971 inzake
deonderlinge aanpassing van dewetgevingen derlid-staten betreffende
voor meetmiddelen enmetrologische controlèmethoden geldende algemene
bepalingen (1)*
Deze richtlijn heeft deopheffing tendoel van detechnische
belemmeringen voor het intracommunautaire handelsverkeer ,die zich thans
ophet gebied van dewatermeters voordoen wegens hetuiteenlopende karak­
tervan denationale wetgevingen ,waarbij het gebruik vandeze meters in
delid-staten wordt geregeld »
Eenvergelijkend onderzoek van deregelingen die vantoepassing
zijn opwatermeters indelid-staten heeft uitgewezen dat deverschillen
zich niet uitsluitend beperken tot technische voorschriften betreffende
debouw engebruiksvoorwaarden ,maar dat zij tevens betrekking hebben op
denauwkeurigheid enwijze vankeuring ,waaraan deze meters moeten vol­
doen alvorens zij indehandel worden gebracht engebruikt .
Een dergelijke situatie noopt defabrikanten methet oog ophet
handelsverkeer toteendiversifiëring vanhunproduktie ,teneinde rekening
tehouden met dewetgeving dievankracht isindelid-staat waar dewater -
meters .zullen worden gebruikt enbovendien moeten zij voldoen aanherhaal­
dekeuringen die opverschillende wijzen worden uitgevoerd .
Daar dehuidige nationale wetgevingen hunrechtvaardiging vin­
deninhet gewettigde streven naar bescherming vanconsument engebruiker ,
blijkt deharmonisatie vandeze wetgevingen het enige middel tezijn waar­
mede denadelen dieuit deverschillen voortvloeien ,kunnen worden opgehe -
ιvenenwaarmede deomstandigheden kunnen worden geschapen dienoodzakelijk
zijn voor deoprichting van deGemeenschappelijke Markt .
(l)P.B. vandeEuropese Gemeenschappen No.L202'van6september 1971 *

Dedemografische ontwikkeling ,deconcentratie indesteden,
dehygiëneendemodernelevenswijze,kortomdeindustrialisering hebben
inbepaaldestrekensteedsgroterewaterhoeveelhedenvereistenbestaande
middelenzoalsputten,aquaductenens,moestenwordenaangevuldmetsteeds
omvangrijkerinstallaties .
Momenteelishetvoldoenaandewaterbehoefte indelandenvan
deEuropeseEconomische Gemeenschap eenmoeilijkenkostbaarvraagstuk
geworden:hetwatermoetwordengewonnenengedistribueerd ,waarbijnauw­
keurigebacteriologische normenmoetenwordennageleefd.Vangemeengoed
datteriedersbeschikkingstaatenalthansin'demeestevanonzegematig­
destrekengeenwaardeheeft,ishetwatereenkostbaargoedgewordendat
bestendigduurderwordt.
Deplaatselijke openbareofparticuliere distributiediensten
hebbenlanghetwatertegeneenforfaitaireprijskunnenleverenopbasis
vanvariabelecriteria:aantalinwoners,diametervandeaftakleiding
enz.Debedragendiedegebruikersbetaalden,stondennietinverhouding
totdeverbruiktehoeveelheden enerkondanookheelwatwordenverspild.
Geleidelijkismenmoetenovergaantotdemetingvanhetwater
doormiddelvanmeterswaarmededegebruiktewaterhoeveelheden voldoende
nauwkeurigwordenvastgesteld,
Aldusisdezewaterindustrie ontstaandie,behalvedefabricage
vanmeters,ookdefabricageomvatvanallematerieelvoordewinning,
voorafgaande bewerkingentenslottedefacturering opbasisvandehoeveel­
hedendiegeregeldvanhettelwerkvandemeterwordenafgelezen.
Watdewatermeting opditogenblikbetreftzietdetoestanderuit
alsvolgtjinderegeliselkenieuwewoningvaneenhuishoudelijke water-
metervoorzien,Aangezienditaantalindeordevangroottevan2miljoen
ligt,moetenalleenalvoordenieuwegebouwenevenveelnieuwemeters
wordengeïnstalleerd .Daardegeïnstalleerde meterstenminsteomde
twintigjaarmoetenwordenvervangenofhersteld,moethiertoeperjaar
minstenseenevengrootaantalwordengerekend,VJatdeproduktievan
niethuishoudelijke metersbetreft,d.w.z»zwaardereofspecialemeters,
maghunaantalwordengeschatopeenverhoudingvan1tottientenopr
zichtevandehuishoudelijke metersvoornieuwewoningen.Degemiddelde
prijsstaatminstensindezelfdeverhouding.

-3-
Indienmenervanuitgaatdatkleinemeterseengemiddeldewaarde
van10rekeneenheden (r.e.)hebben,vertegenwoordigt alleenaldeproduktie
vanwatermeters eenwaardevanmeerdan60miljoenr.e.Deophetgebruik
vandezemetersgebaseerdeomzetkanmoeilijkwordengeraamd,omdatde
prijsvanhetwatervarieertvan0,2totmeerdan0,5r.e,perkubieke
meterenhetaantalmetersinbedrijfmoeilijkkanwordenberekend.Maar
indienmenaanneemtdater50miljoenwatermetersinbedrijfzijndiege­
middeld50kubiekemeterwaterperjaarregistrerentegeneengemiddelde
prijsvan0,3r,e.,zoudewaardevanhetverbruikteeninrekeningge­
brachtewaterindeordevangroottevan800miljoenr,e.liggen.
Aandehandvandezecijfers,ookalgaathetombenaderingen ,
entevensgezienhetfeitdateroveralsprakeisvaneenstijgingvande
waterprijsmetnamewegensdetoenemendekostendienoodzakelijk zijnvoor
dewinning,aanvoerenbewerkingvanhetwater,ishetmogelijkhetbelang
tebeoordelenvaneenharmonisatie vandevoorwaardeninzakeconstructie ,
nauwkeurigheid enijkingvanwatermeters.
Bijhetopstellenvandetechnischebijlagebijdehiernavolgende
richtlijnisrekeninggehoudenmetdeadviezenvanregeringsdeskundigen uit
delid-statcn alsmedevanvertegenwoordigers vandefabrikanten engebruikers
d.w.z,dewaterdistributiebedrijven ,zonderechterdebelangenvandecon­
sumentenuithetoogteverliezen.

-k-
HARMONISATIEVORM
\Zoals voor demeeste der bijzondere richtlijnen van desector
meetmiddelen heeft men de •zogenaamde optionele harmonisatievorm gekozen »
Inderichtlijn vandeRaad betreffende voor meetmiddelen enmetrologische
controlemethoden geldende algemene bepalingen van26juli 1971 isdeoptio­
nele harmonisatievorm opgelijke voet gesteld met detotale harmonisatie -
Vorm .Zolang devoornaamste niet-technische bepalingen ,dieo.nu betrek­
king hebben ophettoepassingsgebied endekeuringsheffingen inzake wa-
termeters ,niet zijn geharmoniseerd ,zou detotale harmonisatievorm na­
melijk ernstige problemen doen rijzen »
Deoptionele harmonisatievorm houdt indatwatermeters die aan deze
richtlijn voldoen ,tussen delid-staten onderling enbinnen delid-staten ,
vrij zullen mogen worden verhandeld engebruikt zioale datbinnen elkvan
delid-staten geldt voor meters dieaan denationale keuringen hebben vol­
daan .
RAADPLEGING VAN HST PARLEMENT ENECONOMISCH ENSOCIAAL COMITÉ
.Overeenkomstig hetbepaalde inartikel 100 ,lid 2,ishetadvies van
deze beide instellingen noodzakelijk .Deuitvoering van deinderichtlijn
vastgestelde voorschriften maakt namelijk voor bepaalde lid-staten eenwij­
ziging vanhun wettelijke bepalingen noodzakelijk .
••/•*

BIJLAGE BIJ DEMEMORIE VAN TOELICHTING
Wetgevingen betreffende watermeters die van kracht zijn indelid-staten
BELGIE
Geen .
DENEMARKEN ,^'j
Geen .
DUITSLAND
-Wetopdemetrologie enijking vanmaten engewichten (ijkwet -Eich-
gesetz )van11*7 #1969 »
-Voorschriften inzake deijking vanmaten engewichten indeversie van
delAeverordening houdende wijziging vandevoorschriften inzake ijking
vanmaten engewichten .
FRANKRIJK
-Verordening er»^5-2^05 vanl8oktober 19^5 betreffende demeting van
vloeistof volumes .
-Besluit van30november 19^houdende bestuursrechtelijke voorschriften
betreffende dekeuring vanmeetmiddelen .
-Besluit nr»72-535 van10mei 1971 totregeling van decategorie meet-
middelen :watermeters .
-Besluit van deprefect van deSeine van 12augustus 1957 .
IERLAND ___„ ■ . ■
Geen .
ITALIE
Geen »
LUXEMBURG
Geen .
NEDERLAND
Geen ».
VERENIGD KONINKRIJK
Geen »

VOORSTEL VOOR EEN RICHTLIJN VAN DERAAD
betreffende deonderlinge aanpassing van dewetgevingen der
lid-staten inzake koudwateircieters .
(door deCommissie aan deRaad voorgelegd )
DERAAD VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
gelet ophetVerdrag totoprichting van deEuropese Economische Gemeenschap ,
inzonderheid opartikel 100 , -
gezien hetvoorstel van deCommissie ,
gezien hetadvies vanhetEuropese Parlement ,
gezien hetadvies vanhetEconomisch enSociaal Comité ,
overwegende dat indelid-staten deconstructie endewijze vankeuring van
watermeters zijn geregeld door dwingende voorschriften die vanlid-staat tot
lid-staat verschillen endaardoor eenbelemmering vormen voor dehandel in
deze toestellen ;dat erderhalve aanleiding toebestaat deze voorschrif­
ten teharmoniseren ;
overwegende datinderichtlijn vandeRaad van26juli 1971 inzake deon­
derlinge aanpassing van dewetgevingen derlid-staten betreffende voor meet-
middelen enmetrologische controlemethoden geldende algemene bepalingen (l)
deprocedures vanEEG-modelgoedkeuring eneerste EEG-ijk zijn onsehreven ;
datovereenkomstig die richtlijn detechnische voorschriften voor deuitvoe­
ring endewerking vanwatermeters dienen teworden vastgesteld ,waaraan deze
toestellen moeten voldoen omvrij temogen worden ingevoerd ,indehandel ge­
bracht engebruikt nadat zijzijn gekeurd envan devastgestelde merken en
tekens zijn voorzien ;
overwegende datindehierboven vermelde richtlijn eveneens isbepaald dat ,
wanneer deomstandigheden zulks toelaten ,debijzondere richtlijnen kunnen
bepalen opwelke datum elke lid-staat debepalingen vannationaal recht in­
trekt die vantoepassing zijn opmeetmiddelen vandezelfde aard als die welke
aan decommunautaire bepalingen voldoen ;dat inhetonderhavige geval deze
datum nogniet kanworden vastgesteld ;
HEEFT DEVOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD :
- •♦/*•
(l)P»B,vandei^Buropese Gemeenschappen nr«L202van6september 1971 »

Artikel1
Beseriohtlijnisvantoepassingopkoudwateroetersindevormvaninge­
bouwdeneetapparatenWE^arbijdecontinuemetingvanhetvolunevanhet
doorgestroomde water(metuitsluitingvanelkeanderevloeistof)geschiedt
doormiddelvaneendirectmechanischprocédénet"behulpvanmeetlcamers -
met"beweegbarewandenofvendauitwerkingvandestoomsnelheidvan
hetwateropdedraaiingvaneen"beweegbaarorgaansturbine,schroef,
enz»Aangenomenwordtdathetwater"koud"isbijeentemperatuur
tussen0en40°C»
Artikel2
Watermeters waarvoorEEG–merkenenEEG-tekenskunnenwordenverleend
zijnbeschrevenindebijlagebijdezerichtlijn.Dezewatermeters
bevatteneenmeetorgaandateentelwerkaandrijft »Zijzijnonderworpen
aaneenEEG-modelgoedkeuring enaandeeersteEEG~ijk«
Artikel3
Delid–statenmogenhetindehandelbrengenenhetingebruiknemen
vanwatermeters dievoorzienzijnvaneenEEG-modelgoedkeuringsteken
envanheteersteEEG-ijkmerknietweigeren,verbiedenofbeperken.

1«Binnenachttienmaandennakennisgeving vandezerichtlijnvoerendelid­
statendenodigewettelijkeen"bestuursrechtelijke "bepalingeninomaanhet
"bepaaldeindezerichtlijntevoldoen»ZijstellendeCommissiehiervan
onmiddellijk inkennis».
2«Delid-statenzieneroptoedatdetekstvandenationalewettelijke "bepa­
lingendiezijvaststellen ophetgebiedwaaropdezerichtlijnvantoepas­
singis.terkennisvandeCommissiewordtgebracht#
Artikel5
DezerichtlijnisgerichttotdeLid-Staten.

TECHNISCHE BIJLAGE BIJDERICHTLIJN IFZAKE KOJDWATEKTETERS
TERMIITQLOGIB EITDEFHTITIES
1.1 *Debiet
Debiet ishetquotiënt vanhetwatervol tunedatdoor demeter stroomt ,
endedoorstroomtijd vandatvolume ,waarbij laatstgenoemd volume
wordt uitgedrukt inkubieke meters ofliters endetijd inuren ,
minuten ofseconden »
1*2 ,Afgeleverd volume
Hetafgeleverd volume isdetotale hoeveelheid water dieineen
bepaalde tijd door demeter isgestroomd *
1.3 »Maximaal debiet :Qnax
Hetmaximale debiet Qmax ishetgrootste debiet waarbij demeter
gedurende korte bedrijfsperiodes moet kunnen functioneren zonder
dathijwordt beschadigd }hierbij worden demaximaal toelaatbare
fouten aangehouden enmagdemaximale waarde vanhetdrukverlies
niet worden overschreden .
1.4.Nominaal debiet ;Qn
Hetnominale debiet Qnisgelijk aandehelft vanhetmaximale
debiet Qmax »Uitgedrukt inkubieke meters peruur ,dient deze
grootte teraanduiding vandemeter .
Bijhetnominale debiet Qn.moet demeter volgens normaal gebruik
kunnen functioneren ,d.w.z»ononderbroken enbijtussenpozen ,zonder
datdemetrologische eigenschappen enige verandering ondergaan j
hierbij worden demaximaal toelaatbare afwijkingen inacht genomen »

1,5»Minimaaldebiet:Qmin i
Qminishetdebietvanwaarafdemeterinovereenstemming moet
zijnmetdemaximaaltoelaatbareafwijkingen ,,Hetwordtvastge­
steldafhankelijk vanQn.
1»6.Belastingsbereik
Hetbelastingsbereik vaneenwatermeterwordtbegrensddoorhet
maximaledebietQmaxenhetminimaledebietQmin.Hetisver­
deeldintweezones,eenondersteeneenbovenstezone,waarvoor
detoegestaneafwijkingenverschillen.
1.7»Overgangsdebiet îQt
Hetovergangsdebiet Qtishetdebiettussendeondersteenboven­
stezonevanhetbelastingsbereik waarindemaximaaltoelaatbare
afwijkingen geensamenhangvertonen.
METROLOGISCHE KEMEEKEIT
2*1#Maximaaltoelaatbare afwi.jIo.ngen
Demaximaaltoelaatbareafwijkingindeonderstezone,vanQmin
totQtbedraagt+5$•
Demaximaaltoelaatbareafwijkingindebovenstezone,vanQt
'totenmetQmaxbedraagt+2
•••/•••

-3-
2.2-Kennerkenvandemeetcategoriefen
Categorie
iOn
j<15m3/*»>15m3/*.
Categorie A
waardeQmm
WaardeQt0,04On
0,10Qn0,10Qn
0,30Qn
J
Categorie B
WaardeQmin
WaardeQt ,0,02Qn:
0,08QnI
0,04Qn
0,20Qn
L
Categorie C
WaardeQjam
WaardeQt0,01Qn
0,015Qn!.0,006Qn|
0,015Qft 1
1
III.TECHMOLOGISCHE KEUMEEKDUT
3.1»Constructie
Demetersmoetenzodanigzijngeconstrueerd dat,ondernonaale
gebruiksomstandigheden ,een.langduriggebruikgewaarborgdis,
demogelijkheidtotbedrogofvervalsingisuitgesloten envoldaan
wordtaandevoorschriften inzakeveiligheidenhygiëne.
•••/•••

-4-
Zijmoetentegeneentoevalligteruglopenvanwaterbestand
zijnzonderdatzijhierdoorwordenbeschadigdofzonderdat
demetrologischekenmerkenaenwijzigingondergaan;zijmoeten
daarbijeenaftrekkingregistreren »
3«2,Materialen
Deverschillende bestanddelen vandemetersmogenvanalle
voordenormalegebruiksomstandigheden geschiktematerialen
zijnvervaardigd welkevoldoenaandeeisenvandevolksgezond­
heid,alsmedeaandeeisenbetreffende t
-demechanischesterkte,
-decorrosievastheid ,
-demaatvastheid ,
-hetgedraginfunctievandetemperatuur(0tot40°C),
-hetgedragvoorwat'betreftdeafzettingen. '
3,3*Lekdichtheid-Drukvastheid
Démetersmoetenbestandzijntegendecontinuewaterdrukwaarop
zijberekendzijnzonderdatdegoedewerkingwordtaangetasten
zonderdatwaterdoorlektofdoordewandensijpeltofzonder
datzijeenblijvende'vervormingondergaan.Genoemdedruk
bedraagttenminste10bar»
3»4*Drulcverlies
Hetdrukverliesviademeterwordtvastgesteld aandehandvan
proevendievoordemodelgoedkeuring wordenverrichtenmagniet
meerdan1barbedragen.

Bijbepaaldemodellenmaghetmaximaledrukverlies minderdan
1barbedragen® Opgrondvanderesultatenvandeproevenworden
demetersinviergroepeningedeeldnaargelangzijinovereen­
stemmingzijnmeteenvandevolgendemaximalewaarden:1-0,6-
0,3en0,1bar.Dewaardewordtvermeldinhetbesluitwaarin
demodelgoedkeuring wordtverleend,
•Telwerk
Hettelwerkmoetdooreenvoudigenaastelkaarplaatsingvande
aanwijzingen vandeverschillende onderdelenwaaruithetis
samengesteld eenbetrouwbare gemakkelijke enondubbelzinnige
aflezingmogelijkmakenvanhetgemetenwatervolume ,uitgedrukt
inkubiebemeters.
Hetvolumewordtvastgesteld :
a)doorhetopnemenvandestandvanéénofmeerwijzersop
rondewijzerplaten ,of
b)dooraflezingvanopeenvolgendecijfersdieinéénofmeer
openingenverschijnen ,of
c)dooreencombinatievanbeidebovenvermelde systemen.
Dekubiekemeterenveelvoudenhiervanwordeniizwartaangegeven,
deonderverdelingen daarvaninrood.
Decijfersmoetentenminste4nmgrootzijn.
Bijtelwerkenmetcijferreeksen (typenb)enc))moetdezichtbare
verplaatsing vanondernaarbovengeschieden.Decijfereenheid
vanelkereeksmoeteenvolledigeomwenteling makenterwijlhet
cijfervandenaastliggende lagerereekshetlaatstetiendege­
deeltevan.zijnbaanaflegt,'Maasthetcijfervoordekubieke
metersmoeteenkommazijngeplaatst.

Opdeschalen metwijzers (typen aenc)moet dedraairichting van
dewijzers overeenstemmen metdievan dewijzers vandeklok .De
inkubieke meters uitgedrukte waarden vanhet sohaaldeel van elke
wijzerplaat moet lOn zijn ,waarbij neengeheel positief ofnega­
tief getal ofnul is,zodat opeenvolgende reeksen vantien worden
gevormd .Bij elke schaal moeten deaanduidingen x1000 -x100-
x10-x1-x0,1-x0,01 -x0,001 zijn vermeld .Dekubieke
metereenheid moet opdewijzerplaat zijn vermeld ofvlak bij de
cijferaanduiding ,zijvormt het schaaldeel voor deaanwijzing .
Inbeide gevallen (wijzers ennaast elkaar geplaatste cijfers )
dient hetsnelst draaiende onderdeel ,dathetcontrolerende be­
standdeel vormt enwaarvan het schaaldeel dezogenoemde "ijkschaal -
waarde "heeft ,voortdurend inbeweging tezijn .
Dit controlerend bestanddeel kanpermanent zijn oftijdelijk zijn
uitgevoerd door toevoeging vanbeweegbare delen .
Degrootte vanhetschaaldeel vandeijkschaal waarde magniet kleiner
zijn dan 1mmofgroter dan 5 Hetisuitgevoerd door middel
van contrasterende strepen met eenzelfde lengte alshetschaaldeel
ofdoor strepen vangelijke dikte dieniet langer zijn daneen
vierde deel vandeafstand tussen deaslijn vantwee opeenvolgende
strepen .Alleen delengte vandestrepen magverschillen .
Gedurende eenperiode van 5jaar nadeinwerkingtreding vandeze
richtlijn :
a)zaldeverplaatsing vannaast elkaar staande cijfers vanboven
naar beneden zijn toegestaan enwordt deze richting aangegeven
door eenpijl
b)zaldegrootte vanhetschaaldeel gelijk mogen zijn aan0,8mm.
iantal cijfers enwaarden van het ijkschaaldeel
Hettelwerk moet zonder indenulstand terug tekeren tenminste
hetinkubieke meter uitgedrukte volume kunnen meten overeenkomend
met1999 bedrijfsuren bijnominaal debiet .
Deijkschaalwaarde moet klein genoeg zijn onbijijking eenmeet-
onnauwkeurigheid van 5f°°aantehouden ,uitgaande vaneeneven­
tuele afleesfout van 1mmenmagslechts eenvrij geringe afgeleverde
hoeveelheid bijminimaal debiet worden geëist ,zodat deproef bij
ditdebiet niet langer dan1.30 uurduurt .

-7-
Eenextraorgaan(ster,schifmetmerkstreep)kannogwordentoe­
gevoegd,zodatde"bewegingvandemeetinrichtingkanwordenvastge­
steldvoordatdezeduidelijkophettelwerkwaarneembaar is.
3,7»Afstelinrichting
Demetersmogenvoorzienzijnvaneenafstelinrichtingmetbehulp
waarvandeverhoudingtussenhetaangegevenenhetdoorgestroomde
volumekanwordengewijzigd »Dezeinrichtingisverplichtbij
meterswaarbijdestroomsnelheid vanhetwateropeendraaiend
orgaaninwerkt.
3.8,Versnellingsmechanisnie
Erisgeenenkeleinrichtingtoegestaanwaardoordemeterbeneden
dewaardeQminwordtversneld,
IV.MERKENENOPSCHRIFTEN
4,1.Merktekens
Op,elkemetermoeten,leesbaarenonuitwisbaar ,gecombineerd of
afzonderlijk ophethuisvandemeter,dewijzerplaat vanhettel­
werkofdekenplaat,devolgende'aanduidingen zijnaangebracht :
a)naamoffirmanaamvandeconstructeur ofdiensfabrieksmerk ;
b)meetcategorieennominaaldebietQninm^/uur,
c)model,bouwjaar,serienummer,
d)eenpijlteraanduidingvandestromingsrichting,
e)hettekenvandeEEG-modelgoedkeuring ,
f)dedrukinbar,voorzoverdezemeerdan10barkanbedragen,
g)"verticaal"of"horizontaal"indiendemeterslechtsinéénvan
dezebeidestandenkanfunctioneren ,
h)overigebijzonderekenmerken.
i N.
••«/•••

-8-
4.2 ,Verzegeling
Demeters moeten vanverzegelingsmerken zijn voorzien omdetoe­
gang tothetbinnenwerk teversperren ,metname deregel inrich­
ting moet ontoegankelijk zijn ,tenzij door verbreking vaneen
verzegeling .
4.3«Plaats van deijkmorlcen
Opeenessentieel onderdeel (inprincipe dekast )moot eenvan
'buiten afzichtbare plaats zijn bestemd voor hetaanbrengen van
deEEG-ijkmerken .
,V,K0DELG05DKEUHIM ?
5*1»Procédure
Deprocedure voor demodelgoedkeuring verloopt overeenkomstig
derichtlijn betreffende voor meetmiddelen enmetrologische
controlemethoden geldende algemene bepalingen .
5.2 .Beproeving van hetmodel
Nadat opgrond vanhetdossier houdende verzoek omgoedkeuring
isvastgesteld dathetmodel aandevoorschriften vandeonder­
havige richtlijn voldoet ,worden eenaantal toestellen aanla-
boratoriumproeven onderworpen dieonder devolgende omstandig­
heden worden verricht Ï
5.2.1 .Aantal tebeproeven meters .
Het door defabrikant aantebieden meters isaangegeven
inonderstaande tabel :
•*4/#««

-9-
NominaaldebietQninm3/uur Aantalmeters
tenhoogste5 10
iaeerdan5entotenmet50 6
Imeerdan50entotenmet1000 2
mesrdan1000 1
5.2.2,Druk
Voordemeetproeven (5»2»4»)moetdedrukbijhetverlopenvan
demetertenminste0,2barmeerbedragendandeatmosferisch©
drukinhetlaboratorium .
5.2,3.Beproevingsmateriaal
Overhotalgemeenwordendemetersafzonderlijk beproefd,enin
elkgevalzodatdeafzonderlijke kenmerkenvanelkemetermet
zekerheidkunnenwordenvastgesteld.
Demetrologische dienstvandebetrokkenlid-staatneemtde
nodigemaatregelen opdatderelatieveonnauwkeurigheid opdevolu-
memeting,rekeninghoudendmetdeverschillende oorzakenvaninstal­
latiefoutenmaximaal2foobedraagt.
Domaximalerelatieveonnauwkeurigheid bijdedrukmetingbedraagt
2%.
Derelatieveafwijkingvandewaardevandedebietengedurende
elkeproefmagnietgroterzijndan5$.
•••/•••

-10-
Deinstallatie moet,ongeachtdeplaatswaardeproevenwordenver­
richt,doordemetrologische dienstvandebetrokkenlid-staatworden
goedgekeurd ,
5.2.4.Uitvoeringvandeproeven
Dezeproevenomvattendevolgendewerkzaamheden ,uitgevoerdinde
aangegevenvolgorde:
1)beproevingvandelekdichtheid ;
2)vaststelling vandefoutcurveninfunctievanhetdebiet,waarbij
deinvloedvandedrukwordtnagegaanenrekeninghoudendmet
deomstandigheden vandeinstallatie zoalsdezedoordeconstruc­
teurwordenvoorgeschreven (rechtestukkenv&6renachterdemeter,
vernauwingen ,hindernissen ,enz»);
3)versneldeslijtageproef.
Decontrolevandelekdichtheid omvatdevolgendetweeproeven:
1)elkemetermoet,zonderdaterwaterdoorlektofdoorde
wandenvandemetersijpelt,bestandzijntegeneendrukdie
gelijkisaan1,6maaldemaximalebedrijfsdrukgedurende15
minuten;
2)elkemetermoetzonderdefectofgeblokkeerdterakenbestand
zijntegeneendrukdiegelijkisaan2maaldemaximalebe-
drijfsdrukgedurende 1minuut.
Deproeven2en3moeteneenvoldoendeaantalpuntenopleveren
ombetrouwbare curventekunnenopstellenvandeaanlooptothet
maximaledebiet.
Deversneldeslijtageproefdientalsvolgttegeschieden :

-11-
!
Nominaal j
debiet |
Qn j
mVu„|jProefde-
lbiet
I
I
IAardvan
deproefAantal
cycliDuurvan
deonder-
brekingen
Sec.Looptijd
bijproef-
debiet
I
IAanloop-en
vertragings --
auur
i
Qn<5I
|Qn
i2QnOnder­
broken
Ononder­
broken100,000 55sec.
100uur1
!
5<Qnd00i
0,5Qn
Qn
2Qnonder­
broken
ononder­
broken
ononder­
brokenI100.000
j
I100,20/Qn/^
metmin.
5sec.
100uur
100uur0,15/Qn/*
metmin.
5sec.
0,5Qnononder­
broken300uur!
Qn>100
i
!
iQa
1.5
2Qnononder­
broken
ononder-j
broken i
ononder­
broken500uur
100uur
100uur
1
*/Qn/iseencijfergelijkaandewaardevanQnuitgedruktinm/uur.
Alleproevenwordenuitgevoerdbijdegemiddeldetemperatuur
vanhetwaterinhetlaboratorium .

12
Voor deeerste proef ennaelke reeks proeven worden demeetfouten
bijtenminste dehieronder vermelde debieten vastgesteld :
Qmin -Qt-0,3Qn-0,5Qn-1Qn-2Qn
5«2«5 »Besluit totverlening vandemodel goedkeuring
\
Eenmodel voor eenwatermeter wordt goedgekeurd indien ;
a;hetaandeadministratieve entechnische voorschriften vande
Richtlijn endebijlage bijdeze richtlijn voldoet ,
b)uitdeproeven 1,2en3vanpunt 5»2.4 »blijkt dathetaande
eisen inverband met demetrologische entechnologische kenmer­
kenvandedelen IenIIvandeze bijlage voldoet ,
c)nahetverrichten vanproef 4vanpunt 5«2.4*geen meetafwijlcing
vanmeer dan2%tussen QtenQmax envanmeer dan3$tussen
Qmin enQtwordt vastgesteld ,
VI.EERSTE IJK
Deplaats ervan isdoor demetrologische dienst vandebetrokken lid-staat
erkend *Dewerkruimten enhetbeproevingsmaterieel moeten eenbetrouw­
bare ennauwkeurige ijkzonder tijdverlies voor decontrole-ambtenaar
mogelijk maken .Ermoet aandevoorschriften van§5»2.3 »wórden voldaan ,
maar demeters mogen inserie zijn geschakeld .Indatgeval moet dedruk
inalle meters hoger blijven dan0,2barener.kunnen speciale voorwaar­
denworden gesteld omeenwisselwerking tussen demeters tevermijden .
Deinstallatie kanautomatische inrichtingen ,aftakkingen ,doorsnede -
vernauwingen enz,omvatten ,mits elkproefcircuit tussen teijken meters
encontrolereservoirs duidelijk isbepaald ,endatdelekdichthoid ervan
voortdurend kanworden gecontroleerd ..
•««/ fit

-13-
Allewatertoevoersystemen zijntoegelaten ,maarbijparallelschake­
lingvanverschillende proefcircuits maggeenwisselwerking ontstaan
Indieneencontrolereservoir inverschillende ruimtenisverdeeld,
moetdestijfheidvandetussenwanden zodanigzijndathetvolume
vaneenkamernietmeerdan0,2%toe-ofafneemtnaargelangde
aangrenzende kanersleegofgevuldzijn.
Deijkingomvateennauwkeurigheidsbeproeving bijdevolgendedrie
debietwaarden:
a)tussen0,9QtnaxenQjnax,meteenafzonderlijke controlevanhet
drukverliesdatbenedendeinhetbesluittotverleningvande
modelgoedkeuring aangegevenwaardemoetblijven;
b)tussenQten1,2Qt:
c)tussenQminen1,1xQmin.
Demaximaaltoelaatbarefoutenzijndievan§2,1.
Bijelkeproefmoeteenzodanigvolumewordenafgeleverd ,datde
effectenvandecyclischevervormingwordengeëlimineerd endatde
onregelmatigheden diekunnenwordenveroorzaakt doordeexcentri­
citeitvandenaaldvanhetaanwijsorgaan wordengecompenseerd .