A4-0169/97

Resolutie over het verslag van de Commissie over de belastingheffing in de Europese Unie: Verslag over de ontwikkeling van de belastingstelsels (COM(96)0546 C4-0054/97)

Het Europees Parlement,

- gezien het verslag van de Commissie (COM(96)0546 C4-0054/97),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4-0169/97),

A. overwegende dat de totale belastingdruk, dat wil zeggen het percentage van belastingen en sociale premies ten opzichte van het BIP, in de Europese Unie in de periode 1980-1994 weliswaar over het geheel genomen slechts gering (ongeveer twee procent) is toegenomen, maar dat terzelfder tijd ingrijpende veranderingen hebben plaatsgevonden in de structuur van de belastingheffing, waarbij de lasten steeds meer op de vaste productiefactoren, met name arbeid, zijn komen te drukken, ten voordele van de meer mobiele factoren, met name kapitaal, (de heffingstarieven voor arbeid stegen gemiddeld met circa 6% terwijl de tarieven voor de overige productiefactoren - met name kapitaal - met ongeveer 9% daalden),

B. overwegende dat een zwaardere belasting op niet hernieuwbare energiebronnen en milieuverontreiniging dringend vereist is, niet alleen om milieuredenen, maar ook om een lagere belastingheffing op de factor arbeid te kunnen bekostigen,

C. overwegende dat hoewel de verschillen in de totale hoogte van de belastingen tussen de lidstaten de laatste jaren kleiner zijn geworden door een algemene verhoging van de laagste tarieven, de veranderingen van de belastingstructuren in de lidstaten zeer verschillende gevolgen hebben gehad,

D. overwegende dat het ontbreken van harmonisatie en coördinatie de belastinggrondslag heeft ondergraven met als gevolg afnemende belastingontvangsten,

E. overwegende dat de door zuiver fiscale motieven ingegeven verplaatsing van kapitaal of rechtstreekse belastingontduiking leidt tot een verkeerde verdeling van de economische middelen waardoor de sociale functie van de staat in gevaar komt en dat derhalve uiterst krachtig moet worden opgetreden om deze verschijnselen te bestrijden,

F. overwegende dat de excessieve en schadelijke fiscale dumping waartoe diverse lidstaten in de afgelopen tijd zijn overgegaan, leidt tot een verdere ondermijning van een aantal belastinggrondslagen en derhalve tot een vermindering van de totale belastingopbrengst,

G. overwegende dat er duidelijk sprake is van fiscale concurrentie, die al lang niet meer binnen de grenzen blijft van een gezonde mededinging tussen belastingstelsels en verschillende visies op economisch beleid en overheidsingrijpen, maar nadelige effecten heeft en leidt tot een verdere fiscale erosie,

H. overwegende dat deze negatieve gevolgen voornamelijk de goede werking van de interne markt ondergraven, doordat niet ten volle kan worden genoten van alle voordelen ervan voor productie en werkgelegenheid en dat dientengevolge de economische stromen worden verstoord, hetgeen ook een negatieve invloed zal hebben op de goede werking van de EMU,

I. overwegende dat in het licht van het monetaire eenwordingsproces een actiekader vereist is teneinde te voorkomen dat de negatieve gevolgen van fiscale concurrentie door de eenheidsmunt worden versterkt; overwegende dat dit kan worden bereikt door het verwijderen van alle resterende belemmeringen voor de vrijheid van kapitaalstromen en andere economische bewegingen,

J. overwegende dat de huidige verdeling van de belastingdruk bijzonder nadelige gevolgen heeft voor de arbeidsmarkt, met name de problemen bij de bestrijding van de werkloosheid en het verlies van concurrentiekracht van de Europese industrie, o.a. doordat de voordelen van de interne markt niet ten volle kunnen worden benut,

K. overwegende dat het achterwege blijven van coördinatie van de belastingpolitiek bij een geleidelijk vrijer verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal er uiteindelijk toe leidt dat de afzonderlijk lidstaten de zeggenschap over hun fiscaal beleid en dus over het belastinginstrument in het algemeen verliezen ten gunste van de markt,

L. overwegende dat de lidstaten zich in toenemende mate bewust zijn van de noodzaak van coördinatie, maar dat zij tegelijkertijd weigeren af te zien van het unanimiteitsbeginsel met betrekking tot belastingzaken,

M. overwegende dat de dringend noodzakelijke coördinatie van de nationale belastingstelsels geen inbreuk mag maken op de vier fundamentele vrijheden van het Verdrag en het onderliggende beginsel van niet-discriminatie,

N. overwegende dat een efficiënt belastingstelsel zowel moet voldoen aan de eis van de financiering van de overheidsbegroting als aan die van een efficiënt gebruik van middelen en een goede marktwerking, dat een dergelijk stelsel de economische groei derhalve niet mag beperken, maar deze juist moet stimuleren met eerbiediging van het milieu, en de werkgelegenheid zowel op nationaal als Europees niveau moet bevorderen,

1. neemt met voldoening kennis van het verslag van de Commissie over de belastingpolitiek en deelt haar mening dat een betere coördinatie van het belastingbeleid noodzakelijk is;

2. dringt aan op een nieuwe ordening van het belastingbeleid van de EU, waarbij rekening wordt gehouden met milieu-, werkgelegenheids- en sociaal beleid;

3. beklemtoont de noodzaak de bevoegdheden van de EU op het punt van de belastingharmonisatie uit te breiden tot de vennootschaps- en kapitaalbelasting, teneinde de concurrentieverstoringen op de interne markt in te perken;

4. dringt erop aan op dat de EU op het punt van de belastingpolitiek een strategie voert gericht tegen een vernietigende fiscale concurrentie ten voordele van kapitaal en bedrijfsleven, daar dit zou leiden tot ineenstorting van de opbrengsten voor de staat die niet strookt met fiscale gerechtigheid, noch met de noodzaak van de financiering van overheidstaken;

5. is van mening dat de belastingstelsels in de EU maatschappelijk rechtvaardig, eenvoudig, doorzichtig en efficiënt moeten zijn en moeten voldoen aan de eis dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, en dienovereenkomstig progressief moeten zijn en verlangt met name dat op ieder inkomen in de EU een minimumbelasting wordt geheven;

6. acht het beginsel van de progressiviteit van de belastingen van fundamenteel belang voor het bevorderen van de fiscale billijkheid en rechtvaardigheid;

7. is van mening dat de vorming van een Werkgroep van hogere vertegenwoordigers van de ministers van Financiën, waaraan de recente Europese Raad van Dublin zijn goedkeuring heeft gehecht, nuttig is om bevredigender vorderingen te maken en de basis vormt voor overeenstemming in de Raad over de coördinatie van het fiscale beleid;

8. verlangt echter dat het Europees Parlement niet buiten de discussies en het toezicht op de correcte toepassing van de genomen besluiten wordt gehouden, daar de belastingproblematiek de economische activiteiten van de Europese burgeressen en burgers rechtstreeks raakt;

9. is van mening dat de totale belastingdruk niet verder mag stijgen;

10. is van mening dat een betere coördinatie van het belastingbeleid met als doel de vereenvoudiging en harmonisatie van de fiscale stelsels en een krachtige en gecoördineerde bestrijding van fraude en belastingontduiking door de lidstaten onverwijld tot stand moet worden gebracht;

11. is van mening dat met het oog op de arbeidsmarkt een onderscheid moet worden gemaakt tussen maatregelen voor de lange en maatregelen voor de korte termijn, en dat de korte-termijnmaatregelen speciale belastingontheffingen voor het MKB en arbeidsintensieve bedrijfsactiviteiten in het algemeen dienen te omvatten;

12. dringt erop aan dat de aanbevelingen van de commissie-Ruding inzake de vennootschapsbelasting worden omgezet in Europese richtlijnen;

13. is met name van mening dat het voor een betere werking van de arbeidsmarkt en een grotere flexibiliteit op nationaal en Europees niveau nodig is dat er een einde wordt gemaakt aan elke vorm van dubbele belastingheffing op inkomsten uit arbeid en alle andere belemmeringen op het gebied van belasting- en premieheffing die de mobiliteit binnen de Unie beperken;

14. verzoekt de Commissie een conventie van de Europese Unie op te stellen dat als kader kan dienen voor een betere coördinatie van de bestaande bilaterale belastingverdragen tussen lidstaten, teneinde een definitieve oplossing te bereiken voor de bestaande problemen in verband met dubbele belasting- en premieheffing waarvan grensarbeiders vaak het slachtoffer zijn;

15. is bovendien van mening dat bij vennootschapsbelasting bijzondere aandacht moet worden besteed aan alle vormen van belastingheffing die neerkomen op dubbele belasting van grensoverschrijdende activiteiten (betaling van rente en royalty's tussen zusterbedrijven);

16. verwelkomt initiatieven om alternatieve inkomstenbronnen aan te boren, met name gericht op schaarse en niet-hernieuwbare grondstoffen, zoals milieu- en energieheffingen, waarmee de belasting op arbeid afneemt zonder dat de totale belastingopbrengsten veranderen, en verzoekt de Commissie en de Raad om op deze weg voort te gaan;

17. verzoekt de Commissie de samenwerking tussen nationale belastinginstanties te stimuleren en te versterken door een verbetering van het rechtskader via de uitwisseling van ervaringen en de vaststelling van de beste praktijken teneinde belastingontduiking en de bestaande vormen van fraude te bestrijden;

18. is van mening dat de plannen voor gedragscodes op belastinggebied, met andere woorden vrijwillige afspraken inzake beperking door lidstaten, die als zodanig een aanvulling vormen op de bestaande wetgeving en de Verdragen, een doeltreffend oplossing zou kunnen zijn voor de bovengenoemde problemen en kan bijdragen tot een betere coördinatie van het fiscale beleid en tot een betere harmonisatie;

19. verzoekt de Commissie en de Raad om in de ontwerp-gedragscode onder meer de volgende algemene elementen op te nemen in de vorm en op de wijze als voorgesteld door de terzake bevoegde technische en juridische diensten:

a) een nauwkeurige afbakening van de terreinen van belastingheffing waarop de gedragscode van toepassing is, met inachtneming van het criterium dat enigerlei actie uitsluitend gericht is op het verhinderen van nadelige gevolgen die een communautaire dimensie hebben;

b) een algemene maatregel tot bevriezing, waarmee ervoor wordt gezorgd dat de huidige situatie niet verergert en waarmee wordt voorzien in vormen van overleg over elke nieuwe belasting die lidstaten wensen in te voeren;

c) de ontwikkeling van een instrument voor het geleidelijk terugschroeven waarmee vormen van convergentie op gevoelige terreinen worden aangemoedigd overeenkomstig nader vast te stellen criteria, met inbegrip van een verplichting niet opnieuw belastingmaatregelen te nemen die niet in overeenstemming is met de gedragscode;

d) een algemene clausule die stipuleert dat de inhoud van de gedragscode een gemeenschappelijke minimumbasis vormt die wordt gebruikt voor de vaststelling van de hoogte van belastingtarieven of besluiten over belastinggrondslagen;

e) volledige transparantie ten aanzien van alle belastingontheffingen voor bedrijven en de van toepassing zijnde procedures voor besluiten over de belastinggrondslag;

f) criteria voor een betere omschrijving van alle stimuleringsmaatregelen voor bedrijven, zodat de volgens de bestaande wetgeving toegestane overheidssteun geen belastingvoordelen biedt die onevenredig zijn aan de nagestreefde doelen en derhalve tot belastingconcurrentie leiden;

(g) onverwijld overeenstemming over een minimumbelasting op energieverbruik en gebruik van het milieu;

(h) de belastingheffing op inkomsten uit vermogen voor EU-ingezetenen en niet-ingezetenen in het algemeen moet worden gecoördineerd en worden vastgesteld op een niveau dat niet lager is dan een gezamenlijk overeengekomen drempel;

(i) maatregelen om alle vormen van dubbele belastingheffing op de inkomsten van grensarbeiders, alsook andere belemmeringen in de vorm van belasting- en premieheffing, die de mobiliteit binnen de Unie beperken af te schaffen;

(j) toekenning van bevoegdheden en procedures aan de Commissie met betrekking tot het toezicht op de naleving van de gedragscode;

20. behoudt zich het recht voor de voorstellen die in de loop van de werkzaamheden van de Groep van hogere ambtenaren worden gedaan te onderzoeken, teneinde deze te beoordelen uit het oogpunt van de bescherming van de belangen van de Europese burgers en verzoekt de Commissie en de Raad derhalve het Parlement tijdig op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen.

21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten.