Advies van het Comité van de Regio's over het "Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het meerjarenkaderprogramma 2002-2006 van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte"

(2002/C 107/32)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het meerjarenkaderprogramma 2002-2006 van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie ter bevordering van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte (COM(2001) 94 def. - 2001/0053 COD);

gezien het besluit van de Raad van de Europese Unie van 30 april 2001 om krachtens artikel 265, eerste alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Comité van de Regio's te verzoeken om een advies terzake;

gezien het besluit van zijn voorzitter van 22 mei 2001 om commissie 5 "Sociaal beleid, volksgezondheid, consumentenbescherming, onderzoek, toerisme" met de voorbereidende werkzaamheden te belasten;

gezien de Mededeling van de Commissie "Naar een Europese onderzoeksruimte" (COM(2000) 6 def.) en het advies van het Comité van de Regio's hierover (CDR 33/2000 fin)(1);

gezien de Mededeling van de Commissie "Totstandbrenging van de 'Europese onderzoeksruimte': oriëntaties voor de activiteiten van de Unie op het gebied van onderzoek (2002-2006)" (COM(2000) 612 def.) en het advies van het Comité van de Regio's hierover (CDR 63/2001 fin)(2);

gezien het besluit van de Top van Göteborg om het aspect duurzaamheid toe te voegen aan het proces van Lissabon en onderzoek een substantiële bijdrage hieraan te laten leveren;

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie "Eerste verslag over de vooruitgang die is geboekt bij de totstandbrenging van de Europese Ruimte voor onderzoek en innovatie" (SEC(2001) 465);

gezien de voorstellen van de Commissie voor beschikkingen van de Raad betreffende de specifieke programma's tot uitvoering van het Kaderprogramma 2002-2006 van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, en voor beschikkingen van de Raad betreffende de specifieke programma's tot uitvoering van het Kaderprogramma 2002-2006 van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor activiteiten op het gebied van onderzoek en opleiding (COM(2001) 297 def.);

gezien de Mededeling van de Commissie "Het kaderprogramma en de Europese onderzoeksruimte: toepassing van artikel 169 en netwerkvorming tussen nationale programma's" (COM(2001) 282 def.);

gezien de Mededeling van de Commissie "Een mobiliteitsstrategie voor de Europese onderzoeksruimte" (COM(2001) 331 def.);

gezien de Mededeling van de Commissie "De internationale dimensie van de Europese onderzoeksruimte" (COM(2001) 346 def.);

gezien het Werkdocument van de diensten van de Commissie: "Voortgangsverslag over benchmarking van nationaal onderzoeksbeleid" (SEC(2001) 1002);

gezien het Werkdocument van de diensten van de Commissie "Hoe kan topkwaliteit in onderzoek en technologische ontwikkeling in Europa worden gekarteerd?" (SEC(2001) 434);

gezien de conclusies van de Raad van 26 juni 2001 met betrekking tot de voortgang van de besprekingen over het zesde kaderprogramma, en de conclusies van het voorzitterschap met betrekking tot de oriënterende discussie over het Commissievoorstel voor het kaderprogramma 2002-2006;

gezien de resolutie van de Raad van 26 juni 2001 over "Wetenschap en maatschappij" en "Vrouwen in de wetenschap";

gezien het ontwerpadvies (CDR 283/2001 rev.1) dat op 10 september 2001 door commissie 5 is goedgekeurd (rapporteur: de heer Teufel (D/EVP), minister-president van de deelstaat Baden-Württemberg);

overwegende dat de Commissie het zesde kaderprogramma voor onderzoek heeft opgesteld als instrument voor de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte;

overwegende dat de Europese Raad van Lissabon groot belang hecht aan het creëren van een Europese onderzoeksruimte teneinde de op innovatie en kennis gebaseerde economie te versterken door middel van meer en betere banen en een sterkere sociale samenhang;

overwegende dat de Europese Raad van Stockholm de strategieën van de Europese onderzoeksruimte heeft bekrachtigd, de Commissie en de lidstaten heeft opgeroepen in Europa een op kennis gebaseerde samenleving te creëren, en sterk de nadruk heeft gelegd op scholing en bijscholing, overdracht van kennis over informatietechnologie en het gezamenlijk ontwikkelen van ethische normen voor onderzoeksprojecten op het gebied van de biotechnologie;

overwegende dat de Europese Gemeenschap reeds aanzienlijke vorderingen heeft gemaakt bij de totstandbrenging van een Europese onderzoeksruimte;

gelet op het feit dat de communautaire onderzoeksprogramma's inmiddels een vast onderdeel van de regionale en nationale steunmaatregelen voor onderzoek vormen en méér inhouden dan het beschikbaar stellen van en aanspraak maken op aanvullende middelen uit communautaire fondsen;

gelet op de uitdagingen waarvoor de Europese Unie zich vóór de toetreding van de Oost-Europese landen in 2004 geplaatst ziet (Europees Handvest, institutionele hervormingen, herverdeling van bevoegdheden tussen Europese, nationale en regionale besluitvormers en actoren),

heeft tijdens zijn 41e zitting van 14 en 15 november 2001 (vergadering van 15 november) het volgende advies uitgebracht.

1. Doelstellingen

Het Comité van de Regio's

1.1. steunt het voornemen van de Commissie om wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling te stimuleren door middel van een kaderprogramma voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, en om te streven naar totstandkoming van een Europese onderzoeksruimte die het concurrentievermogen van de Gemeenschap ten goede moet komen. Een zeer hoog wetenschappelijk niveau, en economische relevantie en het maatschappelijk nut van onderzoek moeten dan ook de criteria blijven waaraan projecten moeten voldoen om in aanmerking te komen voor steun;

1.2. betwijfelt echter of met het kaderprogramma 2002-2006 de aan de Europese onderzoeksruimte verbonden doelstellingen kunnen worden gerealiseerd indien Commissie en lidstaten het er niet over eens worden om in het communautair beleid een hogere prioriteit te verlenen aan onderzoek en technologische ontwikkeling en het budget hiervoor aanzienlijk op te trekken;

1.3. verwelkomt het plan van de Commissie om de dynamische rol van regio's en gemeenten bij de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma te versterken en hun bijdrage aan onderzoek in Europa meer gewicht toe te kennen;

1.4. vindt het onacceptabel dat de Commissie van plan is voor de tenuitvoerlegging van het Eerste specifieke programma slechts één programmacomité op te richten, waarin lidstaten en regio's invloed kunnen uitoefenen;

1.5. pleit ervoor dat in het kader van het voorstel voor nucleair onderzoek met name rekening wordt gehouden met de bezorgdheid van de bevolking ten aanzien van opslag en verwijdering van nucleair afval, bescherming tegen straling en nucleaire veiligheid;

1.6. dringt er opnieuw op aan dat vrouwen en mannen gelijke kansen worden geboden om deel te nemen aan wetenschappelijke projecten en steunmaatregelen;

1.7. doet de aanbeveling om - in navolging van de communautaire programma's voor onderwijs en cultuur - op zijn laatst met ingang van het zevende kaderprogramma voor onderzoek de looptijd te verlengen, zodat lidstaten, regio's en deelnemers aan onderzoek een betere termijnplanning kunnen maken.

Ter verhoging van de flexibiliteit in een kaderprogramma dat een langere periode bestrijkt, dient aandacht te worden besteed aan benchmarking door de Gemeenschap van het onderzoeks- en innovatiebeleid en aan de nieuwe overzichtskaarten van wetenschappelijke topprestaties in Europa die op onderzoeksgebieden met bijzonder snelle kennisgroei moeten worden uitgewerkt.

2. Regio's en gemeenten(3)

Het Comité van de Regio's

2.1. onderstreept de wens van de regio's - met name van regio's met wetgevende bevoegdheden op het gebied van onderzoek - om een eigen bijdrage te leveren aan de totstandbrenging van een Europese onderzoeksruimte en de tenuitvoerlegging van een zesde kaderprogramma voor onderzoek;

2.2. wijst op de cruciale rol die de regio's spelen bij de opleiding van jonge onderzoekers aan universiteiten, bij de instandhouding en de uitbreiding van openbare en particuliere onderzoeksinstellingen en bij het formuleren van het regionaal onderzoeksbeleid en de vormgeving van de randvoorwaarden voor het MKB; wijst ook op ervaringen in regio's die in samenwerking met andere EU-regio's RIS (Innovation regions in Europe Network) hebben doorgevoerd;

2.3. onderkent de noodzaak om door oprichting van interregionale netwerken de samenwerking tussen regio's te versterken, zodat onderzoeksactiviteiten gezamenlijk kunnen worden uitgevoerd;

2.4. verzoekt de Commissie de vorming van interregionale partnerschappen met de kandidaat-lidstaten in Midden- en Oost-Europa financieel te steunen;

2.5. steunt het voornemen van de Commissie om door middel van samenwerking tussen topwetenschappers en teams van vooraanstaande onderzoekers het prestatievermogen van de Gemeenschap op het gebied van onderzoek te verhogen, maar roept de Commissie tegelijkertijd op gebruik te maken van de structuurfondsen om in minder bedeelde regio's aanvullende onderzoeksstructuren te creëren die de betreffende regio's in staat stellen deel te nemen aan toekomstgerichte toponderzoeksprojecten;

2.6. steunt de Commissie in haar streven om onderzoek en ontwikkeling in Europa te sturen door middel van structurering en coördinatie, en om voor het vergroten van de efficiëntie van Europees onderzoek gebruik te maken van synergieën met vergelijkbare programma's in de lidstaten en hiertoe de samenwerking tussen lidstaten en regio's te bevorderen. Dit beleid moet echter gebaseerd zijn op het subsidiariteitsbeginsel.

3. Verantwoordelijke instellingen (waaronder instellingen in de regio's)

Het Comité van de Regio's

3.1. benadrukt dat universiteiten bij uitstek de centra zijn waar jonge onderzoekers worden opgeleid en waar - samen met regionale onderzoeksinstellingen - fundamenteel en toegepast onderzoek wordt verricht, en dat universiteiten op passende wijze moeten kunnen deelnemen aan projecten onder het zesde kaderprogramma;

3.2. roept de Commissie dan ook nadrukkelijk op om de huidige, voor niet-universitaire onderzoeksinstellingen geldende regeling inzake nevenkosten te handhaven teneinde de deelname van deze instellingen aan de tenuitvoerlegging van het zesde kaderprogramma voor onderzoek te waarborgen;

3.3. beklemtoont zijn opvatting dat het MKB in het onderzoeks- en innovatiebeleid een belangrijke rol speelt en ook binnen het zesde kaderprogramma passende randvoorwaarden moet krijgen. Het Comité pleit dan ook voor handhaving van een horizontaal programma voor innovatie en participatie van het MKB;

3.4. pleit voor aanzienlijke versterking van het instrumentarium ten behoeve van het MKB (Cooperative Research en Collective Research), maar dit instrumentarium moet wel gebruiksvriendelijker worden. Hierbij moet met name worden gedacht aan beschikbaarstelling van deze instrumenten ten behoeve van bedrijven die zelf onderzoek verrichten, aan opname van de aanloopkosten in de projectkosten die voor steun in aanmerking komen, en aan handhaving van de premies voor de verkennende fase;

3.5. schaart zich achter het voornemen van de Commissie om ongeveer 15 % van de middelen voor het kaderprogramma voor onderzoek te reserveren voor het stimuleren van het MKB, maar zou aan de toewijzing van deze middelen de absolute voorwaarde willen verbinden dat de projecten van hoge kwaliteit zijn en dat de resultaten ervan in geheel Europa worden gebruikt en verspreid;

4. Onderzoeksgebieden

Het Comité van de Regio's

4.1. verwacht van de Commissie dat deze haar in het vijfde kaderprogramma geïntroduceerde oplossingsgerichte aanpak (met name wat betreft het incalculeren van de risico's van nieuwe technologieën voor de mens) zal voortzetten en de thematische prioritaire gebieden niet uitsluitend in technologische termen zal beschrijven;

4.2. wijst erop dat het Commissievoorstel vanuit het perspectief van de regio's aanzienlijke leemten bevat. Om ecologische en economische redenen en met het oog op de doelstellingen van de Europese onderzoeksruimte is het volgens het Comité van de Regio's van cruciaal belang dat ook onderzoeksactiviteiten op het gebied van landbouw, zee, energie en vervoer worden gesteund. Daarnaast dient gestreefd te worden naar een goed evenwicht tussen natuurwetenschappelijk/technisch onderzoek en sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Projecten op de prioritaire thematische gebieden moeten voldoen aan fundamentele sociaal-economische en ethische voorwaarden.

5. Programmastructuur

Het Comité van de Regio's

5.1. beschouwt het Commissievoorstel betreffende omvang en structuur van het eerste specifieke programma als veel te ambitieus; het is ondoenlijk dit programma door slechts één programmacomité te laten superviseren;

5.2. roept de Commissie op om het in het vijfde kaderprogramma gemaakte onderscheid tussen verticale thema's en horizontale activiteiten te handhaven, zodat het kaderprogramma een duidelijker structuur krijgt. Dit kan worden bereikt door:

5.2.1. in het eerste specifieke programma voor alle verticale thema's een apart programmacomité in te stellen, waarbij de gebieden op logische wijze worden afgebakend. Het Comité stelt voor om hiervoor de volgende zes gebieden aan te wijzen:

- "Genomica en biotechnologie voor de gezondheid" in combinatie met "Voedselveiligheid en gezondheidsrisico's";

- "Technologieën voor de informatiemaatschappij";

- "Nanotechnologieën, materialen en productie";

- "Lucht- en ruimtevaart";

- "Duurzame ontwikkeling en veranderingen in het aardsysteem" en

- "Beleidsgeoriënteerd onderzoek, burgers en governance in de kennismaatschappij, en wetenschap en samenleving";

5.2.2. ten behoeve van een duidelijker structuur alle horizontale activiteiten als zelfstandige activiteiten met elk een eigen programmacomité onder te brengen in een tweede specifiek programma. Het CvdR stelt voor om hiervoor de volgende vier thema's aan te wijzen:

- "Menselijk potentieel en mobiliteit";

- "Samenhangende ontwikkeling en coördinatie van communautair en nationaal onderzoeksbeleid, onderzoeksinfrastructuren";

- "Internationale samenwerking" en

- "Onderzoek, innovatie en maatregelen ten behoeve van het MKB";

5.3. adviseert de Commissie de door haar voorgestelde programmeringsreserve op te nemen in onder meer de verticale activiteiten en daarnaast 5 % van het totale budget voor het kaderprogramma te reserveren voor onvoorziene ontwikkelingen, en het programmacomité "Samenhangende ontwikkeling en coördinatie van communautair en nationaal onderzoeksbeleid, onderzoeksinfrastructuren" te laten beslissen over de inzet van deze middelen.

6. Nieuwe instrumenten

Het Comité van de Regio's

6.1. acht het noodzakelijk dat met het oog op de continuïteit en een naadloze overgang van het vijfde op het zesde kaderprogramma voor onderzoek de onder het vierde en vijfde kaderprogramma gebruikte instrumenten in principe worden gehandhaafd, zodat ook kleinere onderzoeksinstellingen die onder de verantwoordelijkheid van regio's vallen, en het MKB de mogelijkheid behouden deel te nemen aan het zesde kaderprogramma en hun innovatieve vermogen in te zetten voor ontwikkeling;

6.2. acht het echter ook mogelijk en noodzakelijk om onderzoekscapaciteiten te bundelen en het concurrentievermogen van de Gemeenschap aanzienlijk te vergroten, maar zou graag zien dat voor de geplande grote projecten de volgende randvoorwaarden gelden:

6.2.1. de projecten moeten overzichtelijk blijven, waarbij erop moet worden toegezien dat de deelnemende onderzoekers de overeengekomen bijdrage leveren en dat interne en externe uitwisseling van kennis en ervaringen plaatsvindt en wordt gestimuleerd;

6.2.2. bij projecten zouden geen eisen mogen worden gesteld ten aanzien van de minimale omvang om in aanmerking te komen voor steun;

6.2.3. bij de evaluatie van de efficiëntie en de noodzaak van nieuwe instrumenten moeten de kritische massa en de haalbare toegevoegde Europese waarde telkens worden getoetst aan objectieve criteria;

6.2.4. ook universiteiten, kleinere regionale instellingen en bedrijven moeten kunnen participeren, relevante initiatieven kunnen nemen en hun gebruiksrechten kunnen laten gelden waar het gaat om nieuwe instrumenten;

6.3. acht een termijn van vijf jaar voor de topnetwerken opportuun;

6.4. dringt erop aan dat bij geïntegreerde projecten de verantwoordelijkheden van de projectcoördinatoren en de scheiding tussen vakinhoudelijke en administratieve verantwoordelijkheden nauwkeurig worden vastgelegd en dat de kosten voor coördinatie volledig worden gefinancierd;

6.5. wijst er - nu de Commissie voor het eerst voorstelt om artikel 169 van het Verdrag toe te passen - op dat meer dan 80 % van het openbaar onderzoek wordt verricht in het kader van regionale of nationale programma's en dat een groot deel daarvan reeds een Europese dimensie heeft (bijv. EUREKA, COST, Europese Stichting voor Wetenschappen).Het Comité verzoekt de Commissie derhalve om bij toepassing van artikel 169 van het Verdrag de volgende randvoorwaarden in acht te nemen:

6.5.1. in het belang van bottom-up-initiatieven moet de procedure dermate flexibel worden dat "de samenwerking tussen regio's van verschillende lidstaten of tussen verschillende landen van een zelfde regio in Europa (wordt gestimuleerd)"(4);

6.5.2. de "lichtere" instrumenten (bijv. uitwisseling van informatie, wederzijdse openstelling van programma's, gezamenlijke activiteiten enz.) moeten eerst hun waarde bewijzen alvorens wordt overwogen om gezamenlijk regionale of nationale programma's uit te voeren.

Daardoor wordt een betere coördinatie tussen kaderprogramma's, regionale programma's van de structuurfondsen en andere initiatieven uit hoofde van de afspraken van Lissabon vereenvoudigd.

6.5.3. de gezamenlijke tenuitvoerlegging van regionale en nationale onderzoeksprogramma's moet vanwege problemen bij de coördinatie, de daarmee gepaard gaande administratieve rompslomp en de waarborging van de intellectuele-eigendomsrechten worden beperkt tot enkele voorbeeldprojecten met een mondiaal karakter en met een onbetwistbaar belang voor volksgezondheid, milieu en wereldvrede;

6.5.4. de geldende voorschriften voor de financiering van onderzoek op het niveau van regio's en lidstaten dienen te worden nageleefd. Bij het vastleggen van criteria voor medefinanciering door de EU moeten de subsidieregels en de voorschriften van de WTO in acht worden genomen. Daarbij mogen voor de deelnemers geen juridische en financiële problemen ontstaan als gevolg van cumulatie van steun.

7. Ondersteunende maatregelen

Het Comité van de Regio's

7.1. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om in samenwerking met de lidstaten een objectieve en doorzichtige methode voor het in kaart brengen (mapping) van topprestaties op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling uit te werken. Aangezien het hier een langdurig proces betreft dat voortdurend wordt geoptimaliseerd en geleidelijk verder gaat dan de aanvankelijk geselecteerde gebieden biowetenschap, nanotechnologieën en economie, moet overeenkomstig het comitologiebesluit een programmacomité hiermee worden belast;

7.2. verwacht dat de Commissie bij de ontwikkeling van benchmarking-indicatoren ook in de toekomst nauw met de lidstaten en de regio's zal samenwerken om ervoor te zorgen dat alleen indicatoren worden gebruikt die zonder hoge aanvullende kosten kunnen worden vastgesteld en tot bruikbare resultaten leiden;

7.3. erkent dat de Commissie voornemens is een strategie te ontwikkelen voor het verbeteren van de mobiliteit binnen de Europese onderzoeksruimte, maar betreurt het dat ze tot dusver niet verder is gekomen dan een inventarisatie van de voorkomende algemene problemen. Het Comité verwelkomt de verhoging van het budget voor het verbeteren van de mobiliteit, steunt de uitbreiding van het Marie Curie-programma en is verheugd dat ondersteuning van promovendi een nieuwe prioriteit zal worden;

7.4. is ingenomen met het besluit van de Raad om "het debat over wetenschap in de maatschappij te verdiepen, het publiek meer bewust te maken van de desbetreffende aangelegenheden en het verband tussen onderzoeksbeleid en maatschappelijke behoeften te versterken"(5), maar roept de Commissie op om in de dialoog tussen wetenschap en maatschappij zoveel mogelijk ruimte te bieden aan de regionale actoren;

7.5. neemt nota van het voornemen van de Commissie om de internationale dimensie van de Europese onderzoeksruimte te versterken en verwacht van de Commissie dat deze de beoogde maatregelen voor internationale samenwerking en voor integratie van de kandidaat-lidstaten concreter zal uitwerken en hiervoor een specifieke contactpersoon zal aanwijzen;

7.6. vindt het voorstel van de Commissie zinvol om een forum voor internationale wetenschappelijke en technische betrekkingen in te stellen om te zorgen voor de noodzakelijke afstemming tussen de betrokken partners. Hierin moeten dan ook vertegenwoordigers van het Comité van de Regio's zitting hebben.

8. Beheer

Het Comité van de Regio's

8.1. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om het zesde kaderprogramma voor onderzoek te stroomlijnen, te vereenvoudigen en efficiënter te maken, en roept de Commissie op om hiertoe passende maatregelen te nemen. Hierbij valt te denken aan een algehele invoering van een uit twee stappen bestaande aanvraagprocedure, die gebaseerd is op een zo beknopt mogelijke projectbeschrijving, op een volledige financiering van de uitbesteding van het beheer aan coördinatoren van netwerken en geïntegreerde projecten en op scheiding van de administratieve en de vakinhoudelijke verantwoordelijkheid van de coördinatoren van de geïntegreerde projecten. Voorwaarde is bovendien dat er geen nieuwe bureaucratische structuren worden gevormd en dat voor het beheer van middelen en steunmaatregelen gebruik wordt gemaakt van bestaande regionale en nationale structuren;

8.2. roept de Commissie op om de voor het vijfde kaderprogramma overeengekomen voorschriften voor deelname en de uitvoeringsvoorschriften grotendeels te handhaven en deze voor het zesde kaderprogramma zodanig uit te breiden dat de regionale actoren geen onevenredig hoge voorschotten ontvangen, de coördinatoren geen onredelijke aansprakelijkheidsrisico's lopen en de eventuele twijfels van wetenschappers, universiteiten, onderzoeksinstellingen en bedrijven met betrekking tot de waarborging van intellectuele-eigendomsrechten worden weggenomen;

8.3. verwacht van de Commissie dat deze haar voorstellen voor de voorschriften voor deelname en de uitvoeringsvoorschriften tijdig indient(6) en overeenkomstig artikel 167 van het Verdrag zo spoedig mogelijk een programmacomité instelt;

8.4. verzoekt de Commissie om de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het MKB, de samenwerking tussen de betrokken directoraten-generaal en de samenwerking tussen diensten voor het MKB (bijv. Innovation Relay Centres) en nationale contactpunten te verbeteren.

9. Financiering

Het Comité van de Regio's

9.1. wijst erop dat het welslagen van de doelstellingen van het zesde kaderprogramma afhankelijk is van de beschikbaarstelling van voldoende financiële middelen;

9.2. wijst erop dat de Gemeenschap al in 1985 heeft vastgesteld dat 6 % van het totale budget moest worden gereserveerd voor kaderprogramma's voor onderzoek, maar dat dit tot dusver niet is gerealiseerd;

9.3. betreurt het dat de door de Commissie voorgestelde verhoging van het budget voor het zesde kaderprogramma voornamelijk is gereserveerd voor coördinerende taken binnen de Europese onderzoeksruimte en dat voor afzonderlijke onderzoeksterreinen nauwelijks extra middelen zijn vrijgemaakt of dat de middelen veeleer zijn ingekrompen;

9.4. wijst erop dat de tijdens de Top van Göteborg geformuleerde doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid alleen kunnen worden gerealiseerd indien voor het onderzoek op het gebied van vervoer en energie evenveel middelen worden vrijgemaakt als onder het vijfde kaderprogramma. De hiervoor benodigde middelen van ca. 1,1 miljard? moeten door besparingen elders worden gevonden of worden toegevoegd (eventueel door herallocatie van voor onderzoeksinfrastructuren en coördinerende activiteiten bestemde extra middelen);

9.5. wijst er tot slot op dat de extra middelen die beschikbaar moeten worden gesteld voor de administratie van de nieuwe instrumenten moeten overeenkomen met het bedrag dat de Commissie wil besparen door haar bureaucratie af te slanken en taken uit te besteden. In het andere geval worden de voor onderzoek beschikbare middelen feitelijk met een zelfde bedrag verminderd ten opzichte van het vijfde kaderprogramma, hetgeen zou indruisen tegen de beleidsdoelstellingen van de Commissie.

Brussel, 15 november 2001.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB C 226 van 8.8.2000, blz. 18.

(2) PB C 357 van 14.12.2001, blz. 15.

(3) In het navolgende wordt gemakshalve gesproken van "regio's"; daarmee worden dan tevens gemeenten bedoeld.

(4) Mededeling van de Commissie over toepassing van artikel 169 van het Verdrag, COM(2001) 282 def.

(5) Resolutie van de Raad van 16 november 2000 over de totstandbrenging van de Europese ruimte van onderzoek en innovatie: oriëntaties voor de activiteiten van de Unie op het gebied van onderzoek (2002-2006), PB C 374 van 16.11.2000, p. 1.

(6) De eerste helft van de zin moet worden geschrapt indien de Commissie de voorschriften voor deelname en de uitvoeringsvoorschriften heeft ingediend vóór behandeling door commissie 5.