NL    NL  
 EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 16.7.2012  
SWD(2012) 193 final 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING 
bij 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Unie 
(“LGO-besluit”) 
{COM(2012) 362 final} 
{SWD(2012) 194 final}  
 
NL 2   NL WERKDOCUMENT VAN DE DIEN STEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
bij 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Unie 
(“LGO-besluit”) 
1. P ROBLEEMOMSCHRIJVING  
Overeenkomstig het vierde deel van het Verdra g betreffende de werking van de Europese 
Unie (hierna “VWEU” genoemd) zijn de landen en gebieden overzee (hierna “LGO” 
genoemd) met de Europese Unie (EU) door associatie nauw verbonden. Overeenkomstig 
artikel 198 VWEU is het doel van de associatie tussen de LGO en de EU het bevorderen van 
de economische en sociale ontwikkeling van de LGO en de totstandbrenging van nauwe 
economische betrekkingen tussen hen en de Unie in haar geheel. Ook “m oet de associatie in 
de eerste plaats de mogelijkheid scheppen de belangen en de voorspoed van de inwoners van die landen en gebieden te bevorderen, teneinde hen te brengen tot de economische, sociale en 
culturele ontwikkeling we lke zij verwachten”.  
Al sinds 1958 stelt de Raad van de Europese  Unie bij de opeenvolge nde LGO-besluiten de 
bepalingen vast betreffende de wijze van toepas sing en de procedure van deze associatie. Het 
huidige LGO-besluit
1 verstrijkt op 31 december 2013 en momenteel wordt gewerkt aan een 
herziening van dit besluit binne n het kader van het VWEU, die moet leiden tot een voorstel 
voor een nieuw LGO-besluit, dat naar verwach ting op 1 januari 2014 in werking zal treden. 
Dit voorstel wordt gebaseerd op een algehele to etsing waaraan de Europese Commissie, de 
LGO, de lidstaten waarmee zij banden he bben en andere belanghebbenden hebben 
meegewerkt en waarvan in deze effectbeoordeling verslag wordt gedaan. Overeenkomstig de conclusies van de Raad over de betrekkinge n van de EU met de LGO (document 17801/09 
van 22 december 2009) moet het wetgevingsvoorstel gericht zijn op vernieuwing van de associatie en zich concentreren op samenwerki ngsgebieden die alle partijen van wederzijds 
belang achten.  
Overeenkomstig artikel 203 VWEU worden in het voorgestelde be sluit de bepalingen 
vastgesteld betreffende de wij ze van toepassing en de procedure van de associatie met de 
Unie van alle LGO, ongeacht hun welvaartspeil en andere specifieke kenmerken van afzonderlijke LGO. Het voorstel betreft het rechtskader en het algemene kader voor de 
associatie tussen de EU en de LGO, de  gebieden waarop de EU en de LGO kunnen 
samenwerken, de regeling die va n toepassing is op de handel en  op de samenwerking op dat 
gebied, en de diverse financie ringsinstrumenten waarvoor de LGO in aanmerking komen (het 
elfde EOF en de horizontale programma’s). Dit homogene kader wordt voor de financiële 
                                                
 
1 Besluit 2001/822/EG van de Raad van 27 november 2001 betreffende de associatie van de LGO met de 
Europese Gemeenschap (PB L 314 van 30.11.2001, blz. 1), gewijzigd bij Besluit 2007/249/EG (PB L 
109 van 26.4.2007, blz. 33). 
 
NL 3   NL bijstand van de EU verder uitgewerkt in de fase van de programmeri ng, samen met elk van de 
begunstigde LGO. In die fase wordt bekeken in welke samenwerkingsgebieden de hulp van 
de EU het meeste effect sorteert  wat de doelstellingen van de a ssociatie betreft. Daarbij wordt 
speciale aandacht besteed aan de economische, sociale en milieusituatie en de behoeften van het betrokken LGO.  
Het voorstel voor een besluit van de Raad m aakt deel uit van het werkprogramma van de 
Europese Commissie voor 2012. 
Sinds het momenteel geldende LGO-besluit in 2001 werd vastge steld, is de regionale en 
internationale omgeving waarin de LGO opereren aanzienlijk veranderd. Er zijn nieuwe politieke prioriteiten op Europees en intern ationaal niveau ontstaan (zoals milieu, 
klimaatverandering, duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen) en de mondiale 
handelspatronen hebben veranderingen onde rgaan. De Europese Commissie heeft een 
strategie voorgesteld
2 die drie kernprioriteiten samenbreng t: slimme groei, duurzame groei en 
inclusieve groei als respons op de economische en financiële crisis. 
De LGO hebben nog steeds te kampen met econo mische en sociale problemen, en moeten 
vaak alle zeilen bijzetten om  een duurzame basis voor hun economie  te creëren. Zij worden 
geconfronteerd met problemen als gevolg van hun kwetsbare milieu en de noodzaak om de 
milieuaspecten van duurzame ontwikkeling te realiseren.  
Uit een openbare raadpleging zijn een aantal al gemene beginselen naar voren gekomen, zoals 
de verschuiving van op armoedebestrijding ge richte ontwikkelingssamenwerking naar een 
meer wederkerige relatie. Door die verschuiving kan de associ atie een betere respons geven 
op de reële situatie in het veld en kan be ter rekening worden gehouden met de specifieke 
kenmerken, de diversiteit en de  kwetsbaarheid van de LGO en  met hun belangrijke positie in 
termen van biodiversiteit. De gewijzigde aa npak weerspiegelt ook he t feit dat het grootste 
probleem van de LGO niet de armoede op zich is. 
Het belangrijkste punt dat moet worden aa ngepakt, is de totstandbrenging van duurzame 
ontwikkeling van de economie en samenlevi ng van de LGO door hun concurrentievermogen 
te versterken, hun kwetsbaarheid  te verminderen en samen te  werken met hun buren en te 
integreren in de regionale economie en/of de wereldeconomie. 
De onderliggende oorzaken van het probl eem kunnen als volgt worden samengevat: 
(1) de LGO hebben te kampen met een aan tal handicaps die het gevolg zijn van hun 
fysieke kenmerken (hun insulaire kara kter, hun geringe omvang, hun afgelegen 
geografische positie, de uiteenlopende omvang van hun exclusieve economische 
zone); 
(2) zij kunnen niets doen aan hun ernstige kwetsbaarheid, die samenhangt met hun 
geografische kenmerken (zij liggen in gebi eden met veel cyclonen en aardbevingen, 
ze hebben last van gevolgen van klimaat verandering zoals verbleking van de 
koraalriffen en stijging van de zeespiegel, ze zijn sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen, die tegen hoge koste n moeten worden ingevoerd); 
                                                
 
2 Mededeling COM(2010) 2020 definitief van 3 maart 2010: “EUROPA 2020. Een strategie voor 
slimme, duurzame en inclusieve groei”. 
 
NL 4   NL (3) zij hebben te kampen met een geringe administratieve capaciteit door hun kleine 
omvang en kunnen daardoor moeilijk beleidsmiddelen uitwerken en uitvoeren en infrastructuur ontwikkelen; 
(4) zij kunnen hun micro-economieën niet ont wikkelen als gevolg van hun structurele 
zwakheden, hun kleine, niet -gediversifieerde productieb asis en het feit dat hun 
export slechts op een klein aan tal sectoren is gericht
3; 
(5) zij worden geconfronteerd met erosie van de handelsprefer enties die in hun 
betrekkingen met de EU van toepassing z ijn en hun uitvoer onde rvindt sterkere 
concurrentie in derde landen, onder meer doordat de grote handelspartners (EU, 
Verenigde Staten en Canada) die voor sommige LGO een belangrijke doelmarkt 
vormen, steeds meer vrijhandelsovereenkomsten sluiten; 
(6) zij komen soms niet in aanmerking voor initiatieven/overeenko msten die door de EU 
en/of de lidstaten waarmee zij banden hebbe n, zijn gesloten met derde partners om 
politieke prioriteiten op Europees en intern ationaal niveau die de afgelopen tien jaar 
zijn ontstaan aan te pakken, zoals de ge volgen van klimaatverandering. Daardoor 
kunnen de LGO minder makkelijk deelneme n aan mondiale responsmechanismen. 
2. S UBSIDIARITEITSANALYSE  
Het recht van de EU om inzake de betrekkingen tussen de EU en de LGO op te treden, is met 
name gebaseerd op het vierde deel van het VW EU. Het doel van de associatie tussen de EU 
en de LGO, namelijk het bevorderen van de economische en sociale ontwikkeling van de 
LGO en de totstandbrenging van nauwe economisch e betrekkingen tussen he n en de Unie in 
haar geheel, kan niet met maatregelen op lidst aatniveau worden bereik t. Bovendien kunnen de 
lidstaten geen maatregelen nemen met betrekking  tot de handelsregeling voor de LGO, omdat 
de gemeenschappelijke handelspolitiek onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie valt 
(titel II van het vijfde deel van het VW EU). Overeenkomstig artikel 206 moet de 
handelspolitiek van de EU bijdragen tot een harmonische ontwikkeling van de wereldhandel, 
tot de geleidelijke afschaffing van de beperkin gen voor het internationale handelsverkeer en 
voor buitenlandse directe investeringen, en tot de vermindering van de douane- en andere belemmeringen. De voorschriften inzake de pr eferentiële handelsbetrekkingen tussen de EU 
en de LGO zijn gebaseerd op de beginselen die in titel II van het vijfde deel van het VWEU 
voor de handelspolitiek van de EU zijn vastgelegd. 
Overeenkomstig artikel 203 VWEU stelt de Raad  van de Europese Unie bepalingen vast 
betreffende de wijze van toepassing, de regelinge n en de procedure van de associatie van de 
LGO met de Unie. Deze bepalingen betreffen handel en handelsgerelateerde vraagstukken, 
douaneregelingen, de volksgezondheid, de openbare orde en veiligheid en het vrije verkeer 
van werknemers in de LGO en de lidstaten. D aarbij moet worden voldaan aan de beginselen 
die in het VWEU zijn neergelegd wat betreft de vaststelling en u itvoering van het beleid en de 
activiteiten van de EU op gebieden als het m ilieu en de gelijkheid van mannen en vrouwen 
(eerste deel van het VWEU). 
Gezien de toenemende complexiteit van de uitd agingen zal geen van de interne prioriteiten 
van de EU – veiligheid, slimme, inclusieve en duurzame groei en meer werkgelegenheid, 
                                                
 
3 Zie bijlage 12 voor een nadere analyse van de economische profielen van de LGO. 
 
NL 5   NL klimaatverandering, toegang tot energie, effici ënt gebruik van hulpbronnen, met inbegrip van 
de bescherming van biodiversiteit, veilig wa ter- en afvalbeheer, volksgezondheid en 
pandemieën, onderwijs – onafhankelijk van de rest van de wereld kunnen worden gerealiseerd. 
Met 27 lidstaten die handelen volgens gemeensc happelijke beleidslijnen en strategieën heeft 
alleen de EU voldoende gewi cht om mondiale problemen al s klimaatverandering aan te 
pakken. Acties van individuele lidstaten zijn  vaak beperkt en versnipperd. Dankzij deze 
kritische massa is de EU ook in een betere pos itie om een beleidsdialo og met de regeringen 
van de landen en gebieden overzee te voeren 
Met haar externe optreden draagt de EU haar norme n uit en deelt zij haar expertise. De landen 
en gebieden overzee kunnen strategische voorposten van de EU worden in de hele wereld. Door de wetgeving en normen van de landen en  gebieden overzee op het niveau van de EU te 
brengen kan de invl oed van de landen en gebieden overzee  en bijgevolg ook van de EU in de 
respectieve regio’s toenemen.  
3. D
OELSTELLINGEN VAN HET INITIATIEF VAN DE EU  
Overeenkomstig de artikelen 198 en 199 VW EU zijn de algemene doeleinden van de 
associatie: 
– bevorderen van de economische en sociale ontwikkeling van de LGO; 
– tot stand brengen van nauwe economische be trekkingen tussen de LGO en de EU in 
haar geheel; 
– bevorderen van de belangen en de voorspoe d van de inwoners van de LGO, teneinde 
hen te brengen tot de economische, sociale en culturele ontwikkeling die zij verwachten; 
– ervoor zorgen dat de LGO op handelsgebi ed dezelfde behandeling krijgen als die 
welke de lidstaten elkaar toekennen;  
– ervoor zorgen dat in de LGO milieubeleid wordt geformuleerd en ten uitvoer gelegd 
als een van de drie pijlers van duurzame ontwikkeling (naast economische en sociale 
ontwikkeling). 
Bij diverse raadplegingen en ex terne studies is gebleken da t de belanghebbenden, de externe 
beoordelaars en de politieke act oren het er duidelijk over eens  zijn dat het doel van de 
associatie, zoals vastgesteld bi j de artikelen 198 en 199 VWEU, moet worden vertaald in de 
doelstellingen die de Commissie als de kern van d it kader ziet en die door de Raad van de EU 
zijn goedgekeurd
4. De specifieke doelstellingen van he t volgende associatiekader moeten 
derhalve zijn: 
– helpen de waarden en normen van de EU  over de hele wereld te bevorderen; 
– meer wederzijdse betrekkingen tussen de EU en de landen en gebieden overzee tot 
stand brengen, gebaseerd op ge meenschappelijke belangen;  
                                                 
4 COM(2009) 623 en conclusies van de Raad (document 17801/09). 
 
NL 6   NL – het concurrentievermogen van de landen  en gebieden overzee versterken; 
– het aanpassingsvermogen van de LGO versterken en hun economische en 
ecologische kwetsbaarheid verminderen;  
– samenwerking van de LGO met derden stimuleren; 
– de meest recente prioritaire punten op  de EU-beleidsagenda integreren; 
– rekening houden met veranderingen in de wereldhandelspatronen en met 
handelsovereenkomsten van de EU met derden. 
4. B ELEIDSOPTIES  
4.1. Afgewezen opties 
4.1.1. Geen EU-maatregelen 
De optie om geen EU-maatregelen te nemen, wo rdt in dit effectbeoordelingsverslag niet 
behandeld, aangezien het vierde deel van het VWEU als zodani g voor de EU een verplichting 
tot handelen inhoudt. 
4.1.2. Twee aparte besluiten van de Raad: een be treffende de handelsre geling en een voor 
samenwerking inzake duurzame ontwikkeling  
Deze optie is afgewezen omdat zij een verzwakking inhoudt van de mogelijkheid om voor 
alle LGO een alomvattend kader vast te st ellen. Bovendien verzwaart deze optie de 
wetgevingslast voor de EU-instellingen en vermindert zij de zichtbaarheid van het 
partnerschap tussen EU en LGO.  
4.2. Beleidsoptie 1: verlenging van het huidige LGO-besluit met behoud van de 
status quo, zonder enige wijziging 
Bij beleidsoptie 1 worden de structuur en  de inhoud van het nu ge ldende LGO-besluit 
gehandhaafd voor de periode 2014–2020.  
4.3. Beleidsoptie 2: modernisering van het LGO-besluit en aanpassing aan het 
beleidskader van de EU 
Bij optie 2 wordt het LGO-besluit gemodernis eerd en aan het beleidskader van de EU 
aangepast. De doelstellingen en beginselen worden bij deze optie herzien met inachtneming 
van de beleidsoriëntaties van de Raad van de EU, de verzoeken die de LGO en de lidstaten 
waarmee zij banden hebben bij allerlei gelege nheden tot uiting hebben gebracht en de 
resultaten van externe studies. 
Bij deze optie schenkt de samenwerking tussen de EU en de LGO, in overeenstemming met 
de wensen van de belanghebbenden en de aanbe velingen van de externe studies, bijzondere 
aandacht aan gebieden van wederzijds be lang zoals klimaatverandering, behoud van 
biodiversiteit, onderzoek en innovatie. Daardoor kan rekening worden gehouden met de 
internationale politieke prioriteiten die de afge lopen tien jaar naar voren zijn gekomen en die 
ook in overeenstemming zijn met de Europa 2020- agenda. Bij deze optie draagt de associatie 
tussen de EU en de LGO ook bij tot de bevord ering van de belangen en  waarden van de EU, 
doordat de LGO in de regio waar zij zijn  gelegen een bruggenhoofd van de EU vormen. 
 
NL 7   NL Bij beleidsoptie 2 blijft de handelsregel ing voor de LGO voorzien  in rechten- en 
contingentenvrije toegang tot de EU-markt. Met nieuwe bepalingen wordt bovendien voorzien 
in beter voorwaarden voor de toegang van de LGO tot de EU-markt door herziening van de 
preferentiële oorsprongsregels5. Daarnaast wordt bij beleidsoptie 2 voorgesteld de regelingen 
voor de handel in diensten en ves tiging te herzien en de LGO een 
meestbegunstigingsbehandeling toe te kennen, terw ijl zij momenteel slechts als gewone derde 
landen worden behandeld (overeenkomstig de Algemene overeenkomst betreffende de handel 
in diensten, de GATS).  
Tot slot worden bij optie 2 nieuwe bepa lingen voorgesteld voor correct beheer van 
handelspreferenties en verhelde ring van de respectie ve verantwoordelijkheden van de LGO, 
de lidstaten en de EU in geval va n administratieve fouten en fraude.  
4.4. Optie 3: sluiting van verschil lende partnerschapsovereenkomsten 
Optie 3 houdt een diversificatie van de EU-LGO -betrekkingen in. Voor  de samenwerking op 
handels- en economisch gebied zouden dan twee benaderingen worden gekozen: sommige 
LGO zouden, waar dat nuttig en mogelijk is, worden opgenomen in andere bilaterale handelsregelingen, namelijk economische partnerschapsovereenkomsten of vrijhandelsovereenkomsten; voor de overige L GO zou volgens het associatiekader een LGO-
handelsregeling gaan gelden zoals in optie 1 of 2. Die LGO-regeling zou dan niet van 
toepassing zijn op de samenwerking op handels- en economisch gebied met de LGO die in 
andere handelsovereenkomsten zijn opgenomen, maar wel op de samenwerking met alle LGO 
op andere gebieden. Een alternatief is dat alle samenwerking met de LGO die in een 
economische samenwerkingsovereenkomst of vr ijhandelsovereenkomst zijn opgenomen, in 
de context van die overeenkomst zou plaatsvinde n. Dat zou betekenen dat financiële bijstand 
ook buiten het associatiekader om zou worden verleend. 
5. E
FFECTBEOORDELING  
5.1. Beoordeling van beleidsoptie 1 
5.1.1. Sociale en economische effecten Verslechtering van de toegang van de LGO tot de  EU-markt: het handelsgerelateerde effect is 
het gevolg van de sterkere concurrentie di e de LGO op de EU-markt kunnen ondervinden 
doordat derde partners van de EU betere mark ttoegang krijgen voor hun goederen en diensten 
(bijvoorbeeld door middel van een vrijha ndelsovereenkomst of een multilaterale 
overeenkomst). Het verlies van concurren tievermogen voor de LGO kan leiden tot 
verzwakking van de economische banden tussen de EU en de LGO.  Het kan bij beleidsoptie 1 
ook zo zijn dat LGO die momenteel geen st erke economische betrekkingen met de EU 
onderhouden, door de handelsregels niet voldoe nde worden gestimuleerd om dergelijke 
betrekkingen aan te gaan. Het is dan ook onwaarsch ijnlijk dat de handelre gels bij optie 1 de 
economische diversifiëring van de LGO zouden be vorderen. De regionale integratie van de 
                                                
 
5 Bijvoorbeeld afschaffing van het vereiste betreffende de nationaliteit van de bemanning van schepen die 
buiten de territoriale wateren vissen en opneming van nieuwe/duidelijkere definities van geheel en al 
verkregen goederen en minimumbewerkingen, minder zware administratieve vereisten betreffende het rechtstreekse vervoer van LGO-goederen tussen het grondgebied van de LGO en de EU, soepelere 
administratieve procedures voor de verlening van afwijkingen van de oorsprongsregels, waarbij de 
geldigheidsduur van geval tot geval wordt bepaald, enz. 
 
NL 8   NL LGO wordt bij optie 1 ondermijnd, doordat de  oorsprongsregels de LGO onvoldoende 
gelegenheid bieden om inputs van hun buurlanden te betrekken en daardoor intensiever met 
hen handel te drijven. 
5.1.2. Milieueffect 
Bij handhaving van de status quo ontstaat er geen groter po sitief effect van de EU-LGO-
associatie op het milieu van de LGO. Als milieu-  en klimaatveranderingsproblemen niet als 
gebieden van wederzijds belang voor de EU en LGO worden erkend, wordt de vooruitgang op 
dit terrein ondermijnd, aangezien  slechts enkele LGO zullen be slissen tot samenwerking met 
de EU.  
Beleidsoptie 1 laat bovendien niet  toe dat de EU haar politieke agenda en haar internationale 
verbintenissen6 inzake biodiversiteit, groene energie,  klimaatverandering en rampenrisico-
vermindering in de LGO bevordert, en de L GO zouden daardoor niet bijdragen tot promotie 
van de waarden en normen van de EU op mondiale schaal. 
5.1.3. Administratief effect 
Deze optie heeft geen invloed op de administra tieve werklast van de EU of de LGO. De 
programmeringscyclus blijft hetzelfde, evenals he t rechtskader. Bij deze optie is het moeilijk 
om een positieve respons te geven op verzoeken/aanbevelingen van de externe beoordelaars 
met betrekking tot de bevordering van de sa menwerking tussen de LGO en hun buurlanden, 
die onder meer zou moeten ontstaan door betere coördinatie van de respectieve financiële 
instrumenten die voor de LGO, de ACS-staten  en de ultraperifere gebieden van de EU 
beschikbaar zijn (Europees Fonds voor region ale ontwikkeling – EFRO). Bij optie 1 is het 
bovendien niet mogelijk de voo rschriften en procedures voor de programmering van de 
financiële bijstand van de EU aan te passen.  
5.2. Beoordeling van beleidsoptie 2 
5.2.1. Sociale en economische effecten Van beleidsoptie 2 word t een positief sociaal en  economisch effect op de LGO verwacht, met 
name door verbetering van de markttoegangs voorwaarden voor hun goederen, een verdere 
openstelling van de EU voor dienstverleners en  investeerders van de LGO, en door de 
mogelijkheid van meer gerichte maatrege len voor capaciteitsopbouw. Optie 2 biedt dus 
mogelijkheden voor sterkere economische dive rsifiëring en werkgelegenheidsgroei in 
sectoren als hernieuwbare energie, beheer  van ecosystemen, innovatie enz. Door de 
voorgestelde wijziging van de oorsprongsregels  zullen de LGO naar verwachting effectiever 
gebruik maken van de exportmogelijkheden die de LGO-handelsregeling hun biedt.  
Vereenvoudiging en versoepeling van de voorwaarde n en versterking van de transparantie en 
de samenhang met de oorsprongsregels van ande re handelspartners leiden naar verwachting 
tot efficiëntiewinst en maken investeringen in  economische sectoren die van preferentiële 
markttoegang afhankelijk zijn aantrekkelijker  en rechtszekerder. Bovendien worden de 
administratieve lasten voor ondernemingen en au toriteiten van de LGO erdoor verlicht. Door 
de diversifiëring van de cumulatiemogelijkheden krijgen LGO-ondernemingen meer 
                                                
 
6 Mededeling COM(2010) 2020 definitief van 3 maart 2010 “Europa 2020. Een strategie voor slimme, 
duurzame en inclusieve groei” en mededeling COM(2011) 500 definitief van 29 juni 2011 “Een 
begroting voor Europa 2020”. 
 
NL 9   NL inkoopmogelijkheden, wat positief kan werken  op hun concurrentievermogen en de 
ontwikkeling van economische betrekkingen tussen LGO en andere derde landen kan 
stimuleren.  
Met technische bijstand en capaciteits opbouw kunnen de LGO worden geholpen om te 
voldoen aan de technische, sanitaire en fytosa nitaire voorschriften, die de grootste obstakels 
zijn voor de uitvoer van LGO-producten naar de  EU-markt. In de dienstensector zouden de 
LGO aanzienlijke voordelen verkrijgen.  
In eerste instantie wordt bij deze optie de  mate van openheid van de EU-markt voor 
dienstverleners van de LGO in overeenstemmi ng gebracht met de meestbegunstiging door de 
EU, en vervolgens automatisch uitgebreid telk ens wanneer de EU aan andere derde partners 
een gunstiger behandeling toekent7. De dienstensectoren die he t meest zouden profiteren van 
het wegnemen van de beperkingen zijn de  bouwnijverheid, milieudiensten en de 
recreatiesector, die alle van bela ng zijn voor de LGO. Door haar  dienstensectoren verder open 
te stellen voor LGO-bedrijve n, stimuleert de EU de verder e ontwikkeling van nieuwe of 
bestaande sectoren, doordat zij meer mogelijkhede n biedt voor de export, ook wat betreft de 
grensoverschrijdende handel met behulp van moderne communi catietechnologieën. 
Bovendien stelt beleidsoptie 2 de investeringe n in de niet-dienstens ectoren (vestiging) open 
voor de LGO, wat momenteel niet het geval is . Ook draagt deze optie ertoe bij dat de LGO 
aantrekkelijker worden voor bui tenlandse directe investeringe n. De behandeling die de LGO 
aan belangrijke handelsmachten zoals de VS of China toekennen, wordt bij deze optie 
automatisch uitgebreid tot de EU. Dat is in de geest van de special e betrekkingen tussen de 
EU en de LGO en vormt een uitwerki ng van het wederkerigheidsbeginsel.  
In het kader van een bilaterale dialoog kan de  EU de LGO aanmoedigen om de beginselen 
van maatschappelijk verantwoord ondernemen  te bevorderen bij ondernemingen die op hun 
grondgebied investeren en anders zins actief zijn. Dat heeft positieve gevolg en voor de sociale 
en milieunormen in de LGO. 
De voortgezette gerichte en gecoördineerde steun voor de strategieën, capaciteiten en 
wetgevings- en institutionele kaders van de L GO die bij beleidsoptie 2 wordt voorgesteld, 
leidt naar verwachting tot een grotere betr okkenheid van de EU bij het beleid, het 
regelgevingsmodel en dergel ijke van de LGO. De mogelij kheden daartoe worden geboden 
door de nieuwe bepalingen inzake de samenwerki ng tussen de EU en de LGO waarin optie 2 
voorziet. 
De EU-steun voor capaciteitsopbouw in de  LGO kan tevens betrekking hebben op de 
uitwerking en/of tenuitvoerlegging van sociaa l beleid (bijvoorbeeld ten aanzien van de 
werkloosheid of beroepsopleiding) ter begeleid ing van de strategieën voor economische groei. 
5.2.2. Milieueffect 
Door de nadruk op regionale/thematische toewijzi ngen, die moet leiden to t een betere respons 
op problemen die de afgelopen tien jaar zijn ontstaan en voor alle LGO en de EU van 
gemeenschappelijk belang zijn, kan op passend er wijze rekening worden gehouden met de 
                                                 
7 De gewogen gemiddelde openheid van de EU komt overeen met een factor 34 voor de 
dienstverleningsvormen 1, 2 en 3 in het kader van de GATS, maar met een factor 57 (74 voor vestiging) in het kader van een preferentiële overeenkomst zoals de economische partnerschapsovereenkomst met 
het Cariforum. Zie aanhangsel 2 inzake de handel en de handelsgerelateerde aspecten van het LGO-
besluit. 
 
NL 10   NL specifieke kenmerken van de LGO op het ge bied van milieu, klimaatverandering en 
biodiversiteit. De toewijzing van een specifieke portefeuille  voor milieu en 
klimaatverandering is in overeenstemming met de  prioriteiten van de beleidsagenda van de 
EU en bevordert haar waarden. Bovendien he bben investeringen in een betere natuurlijke 
omgeving en in een hogere kwaliteit van het milieu een aanzienlijk effect op de economie en de gezondheid. 
5.2.3. Administratief effect 
Doordat de EU ten aanzien van diensten au tomatisch een meestbegunstigingsbehandeling 
toekent, leidt uitvoering van deze beleidsoptie niet tot een extra belasting van de beperkte 
administratieve capaciteit van de LGO, aangezien er geen lange en complexe 
onderhandelingen hoeven te worden gevoerd. Het voor stel om de technische bijstand voor de 
gehele programmeringsperiode vast te stelle n leidt tot een samenhang ender vaststelling en 
vervolgens efficiënter beheer van de strate gieën en programma’s die voor de samenwerking 
worden gekozen. Dit waarborgt de samenhang  en de uitwisseling van kennis tussen het 
plaatselijke bestuur en externe deskundigen.  
De kortere voorbereidingstijd voor de financiële steun van de EU en de snellere uitvoering 
van die steun leiden tot verdere ontwikkeling va n de capaciteiten van de LGO op het gebied 
van beleidsformulering en wetgeving. 
Van optie 2 wordt ook een positief effect ve rwacht op het verloop van de programmering, als 
gevolg van de mogelijkheden die worden ge boden voor “totaalplannen voor territoriale 
ontwikkeling” en “totaalplannen voor ontwikkeli ng” die worden gesloten tussen een LGO en 
de lidstaat waarmee dat LGO banden heeft. Met deze plannen wordt rekening gehouden bij 
het vaststellen van de stra tegie voor de samenwerking tu ssen de LGO en de EU.  
5.3. Beoordeling van beleidsoptie 3 
5.3.1. Sociale en economische effecten Het effect van beleidsoptie 3 zal afhankelijk zijn van de resultaten van de onderhandelingen 
tussen de LGO, de EU en de betrokken derde part ner. Dat effect varieert  dus per geval. In het 
algemeen kan deze optie leiden tot toegenomen handelsstromen tussen het LGO en de derde partner(s). Anderzijds kunnen hun industrieën in de binnenlandse markten van de LGO met 
sterkere concurrentie word en geconfronteerd, aangezien goedkopere importgoederen 
beschikbaar zouden kunnen komen. Deze ontwikke ling zou in het voordeel zijn van de 
consument. Als de goedkopere producten als inpu t dienen voor de verwerkende industrie, kan 
deze daarvan voordeel ondervinden en door de verlaging van de kosten concurrerender 
worden. De gevoeligste producten kunnen van de  liberalisering worden uitgesloten. De 
douaneopbrengsten zouden dalen en de LGO z ouden alternatieve inkomstenbronnen moeten 
ontwikkelen die minder van de goederenhandel afhankelijk zijn. Deze optie kan daardoor een belangrijk effect hebben op de ove rheidsuitgaven van de LGO. 
Het sociale en economische effect van de moge lijke opneming in een EPO van de LGO in de 
Stille Oceaan kan de ontwikkeling van de ve rwerkende industrie (bijvoorbeeld vis/tonijn) 
stimuleren, wat kan leiden tot meer buitenlands e investeringen ten kost e van andere partners. 
Ook kan dat leiden tot verticale integratie van de betr okken industrieën. De verwerkende 
industrie van de EU zou voordeel hebben bij de ze ontwikkelingen, indien deze leiden tot een 
gestage aanvoer van deze producten in de EU. De industrie van de EU kan echter ook 
 
NL 11   NL negatieve gevolgen ondervinden van de sterkere concurrentie. In het negatiefste scenario kan 
dit in bepaalde lidstaten van de EU leiden  tot werkgelegenheidsverlies en sluiting van 
bedrijven.  
LGO die hun dienstenmarkt en vestigingsmogelijkheden openstellen voor hun buurlanden, 
kunnen wellicht meer buitenlandse investeringen of tijdelijke dienstverleners aantrekken, en 
openstelling van markten voor dienstverleners en investeerders van de LGO verkrijgen. Dit is 
echter afhankelijk van de uitkomst van de onderhandelingen met derd e landen en van de 
sectoren die de LGO besluiten te liberaliseren. Door de beperkte administratieve capaciteit die 
de LGO hebben om te onderhandelen, zouden bi j de onderhandelingen nauwe samenwerking 
en steun vereist zijn om te voorkomen dat sect oren waar de binnenlandse regelgeving niet 
voldoende is ontwikkeld om de consument te beschermen, voortijdig zouden worden 
geliberaliseerd. Als de belangs telling voor de LGO-markten b ij de partnerlanden niet erg 
groot is, kan het opnemen van de LGO in vrijhandelsovereenkomsten van de EU (mogelijk met multilaterale onderhandelingen over diensten en  vestiging) ertoe leiden dat de andere 
partijen bij de vrijhande lsovereenkomst de EU vragen om compensatie te bieden door middel 
van verdergaande verbintenisse n. Dit levert het risico op dat het onderhandelings resultaat dat 
de EU met haar partner(s ) heeft bereikt, uit evenwicht wordt gebracht.  
De LGO die aansluiting vinden bij EPO’s, zo uden in het kader van het elfde Europees 
Ontwikkelingsfonds toegang kunnen krijgen tot nominaal grotere bedragen aan 
handelsgerelateerde financiële bijstand, maar  zij zouden niet de garantie hebben dat 
voldoende financiële middelen wo rden uitgetrokken om in hun behoeften te voorzien, omdat 
de belangen van de grotere pa rtners en de ontwikkelingsla nden zouden kunnen prevaleren. Dit 
effect kan worden tegengegaan als de LGO in hun eigen regio aanslui ting zouden zoeken bij 
ACS-staten zoals Antigua en Barbuda, F iji, Guyana en Palau, kleine insulaire 
ontwikkelingslanden die voor dezelfde uitdagingen staan als de LGO
8. Hoewel zij dan tot die 
middelen toegang zouden krijge n, zouden zij niet meer in aanmerking komen voor andere 
mogelijke financieringsbronnen waarvan zij op grond van het LGO-besluit konden profiteren, 
zoals de interne horizontale programma’s en de  begrotingsonderdelen van de EU. Dat zou ook 
gelden voor LGO die in andere vrijhandels overeenkomsten zouden worden opgenomen of 
zich daarmee zouden associëren. Voor die landen zou het verlies van deze 
financieringsbronnen echter niet worden gecompenseerd door toegang tot aanvullende 
middelen in het kader van exte rne programma’s voor hun regio. 
5.3.2. Milieueffect 
Gezien de omvang van de LGO heeft de  opneming van enkele ervan in andere 
handelsovereenkomsten waarschijnlijk slechts een beperkt milieueffect, dat niets toevoegt aan 
het milieueffect dat voor die overeenkomsten al is vastgesteld. Het milieueffect van de 
openstelling voor een buurland kan groter zijn da n dat van openstelling voor alleen de EU, 
omdat dat zou kunnen leiden tot een groter ve rvoersgerelateerd effect, hoewel de buurlanden 
zich doorgaans op kleinere af stand van de LGO bevinden dan de EU. Het netto-effect (ten 
opzichte van de status quo en van de verbeterde  regeling van optie 2) verschilt van LGO tot 
LGO en is afhankelijk van de overeenkomst waarbi j het zich zou aansluiten en van de situatie 
waarin de LGO zich vóór de onderhandelingen bevinden ten aanzien van specifieke sectoren. 
Voor de LGO waarvoor de ha ndelsregeling van het LGO-besluit blijft gelden, is het 
                                                 
8 Zie de VN-lijst van kleine insulaire ontwikkelingslanden: http://www.un.org/special-
rep/ohrlls/sid/list.htm . 
 
NL 12   NL milieueffect hetzelfde als bij de beleidsoptie s 1 en 2. Negatieve milieueffecten kunnen worden 
verminderd door inzake milieukwesties samen te werken met de EU. 
5.3.3. Administratief effect 
De onderhandelingen over en de uitvoering van be leidsoptie 3 zullen voo r de LGO, de lidstaat 
waarmee zij banden hebben, de handelspartner(s) va n de EU en de EU zelf zwaar en complex 
zijn. Dat proces zou opnieuw moeten wo rden doorgemaakt voor elke afzonderlijke 
handelsovereenkomst die moet worden gewijzig d om er specifieke LGO in op te nemen. 
6. V ERGELIJKING VAN DE BELEIDSOPTIES  
6.1. Beleidsoptie 1 
Handhaving van de status quo kan legitiem als een  geldige optie voor de  toekomst van de 
associatie tussen de EU en de LGO worden aangemerkt, aangezien de huidige regeling 
gunstig is gebleken voor de sociale en econom ische ontwikkeling van de LGO, onder meer 
doordat deze vrije toegang krij gen tot de omvangrijke EU-markt en steun kan worden 
verleend voor het benutten van de exportmogelijkheden die die toegang biedt. De samenwerking tussen de EU en de LGO in de  periode 1999–2009 was volge ns externe studies 
in overeenstemming met zowel de  doelstellingen van de associat ie als de prioriteiten van de 
LGO. Volgens de conclusies van die studies was er geen sprake van aanmerkelijke 
tegenspraak of gebrek aan samenhang tussen de EU-LGO-samenwerking en ander beleid van 
de Unie. Optie 1 is weliswaar in overeenstem ming met het vierde deel en de preambule van 
het VWEU, maar kan niet de gezamenlijke ambitie vervullen van de LGO, de lidstaten waarmee zij banden hebben en de Europese Co mmissie om de betrekkingen tussen de EU en 
de LGO op wederkerige basis te moderniser en. In plaats van modernisering van de 
betrekkingen en invoering van een meer wederkerig partnerschap, waarmee de wederzijdse 
belangen beter in aanmerking zoude n kunnen worden genomen, zou de 
donor/begunstigdeverhouding die trad itioneel aan de basis van de  betrekkingen tussen EU en 
LGO lag, worden gehandhaafd. 
Voor de toegang tot de EU voor goederen en diensten van de LGO zouden de nu bestaande 
regels blijven gelden, wat voor de LGO to t een minder gunstige markttoegang zou leiden 
(door erosie van de preferenties). Hierdoor  zou een negatief effect op de sociale en 
economische positie van de LGO ontstaan.  
6.2. Beleidsoptie 2 
Beleidsoptie 2 leidt tot betere samenwerking tussen de EU en de LGO op basis van de 
wederzijdse belangen die de betrokkenen door middel van het overlegproces hebben 
geïdentificeerd. De optie vergr oot tevens de efficiency van de samenwerking door een sterker 
gefocust en gecoördineerd optre den van de Unie, de LGO en de  lidstaten waarmee zij banden 
hebben. Met deze optie krijgen samenwerkingsge bieden die de LGO als prioritair hebben 
aangemerkt meer steun van de EU (b ijvoorbeeld behoud van biodiversiteit en 
ecosysteemdiensten, onderzoek en innovatie). 
Bij beleidsoptie 2 steunt de  EU de LGO bij de aanpak va n gevoelige problematiek die hun 
duurzame ontwikkeling ondermijnt, zoals de k limaatverandering, maar die zij niet alleen 
kunnen oplossen. Succesvolle m aatregelen voor zulke problem en kunnen de eilandgebieden 
 
NL 13   NL niet alleen ontwikkelen, zij moeten partners  vinden en betrokken worden bij de respons op 
mondiale schaal. 
Beleidsoptie 2 biedt de LGO een gemodernisee rde handelsregeling met de EU die 1) betere 
oorsprongsregels inhoudt en 2) betreffende de ha ndel in diensten en betreffende vestiging een 
behandeling garandeert die niet minder gunstig is dan de behandeling die de EU aan andere 
derden verleent, wat binnen het huidige kader niet het geval is. 
Beleidsoptie 2 is in overeenstemming met het vierde deel en de preambule van het VWEU. 
Zij biedt ook een uitwerking van de politieke richtsnoeren van de Raad van de EU voor de 
drie doelstellingen concurre ntievermogen, aanpassingsvermogen en samenwerking. Bij optie 
2 houdt het associatiekader rekening met recente  beleidsontwikkelingen en met het resultaat 
van het debat van de afgelopen tien jaar. De beleidscoherentie is bij deze optie gewaarborgd 
en wordt nog versterkt. De sociale, economisch e en milieu-impact is gunstiger dan bij optie 1. 
Beleidsoptie 2 gaat in sterkere mate uit van wederzijds belang dan momenteel het geval is. De 
optie maakt het mogelijk de prioriteiten van de beleidsagenda van de EU te integreren in de betrekkingen tussen de EU en de LGO en vers terkt de meerwaarde van de EU als mondiale 
partner bij nieuwe mondiale vraagstukken. De L GO zijn zo beter in staat de waarden en 
normen van de EU overal te r wereld te bevorderen.  
6.3. Beleidsoptie 3 
Door de LGO in andere handelsovereenkomsten op te nemen of hen daarmee te associëren, 
kunnen sommige doelstellingen van de associat ie tussen de EU en de LGO worden 
verwezenlijkt. Dat zou echter buite n de associatie als zodanig gebeuren. Optie 3 is bovendien 
mogelijk niet geheel afgestemd op de behoeften en de realiteit van de meeste of wellicht zelfs 
alle LGO. Deze optie kan ook negatieve gevolg en hebben voor de EU zelf, als voor het 
opnemen van de LGO in bestaande overeenkomsten significante compensati e is vereist. Door 
de LGO in andere handelsovereenkomsten op te nemen, zouden de geassocieerde landen en 
gebieden met constitutionele banden met lidstaten de jure en de facto geen LGO meer zijn. De 
uitvoering van beleidsoptie 3 kan ertoe leiden  dat de EU oplossingen moet uitwerken voor 
verschillende soorten relaties met elk van de  LGO, wat het juridisc he proces sterk zou 
compliceren. Ook zou het werk voor elk van de  LGO afzonderlijk moeten worden verricht. 
Dit zou hoogstwaarschijnlijk tot verwarring leid en over hun status en die van hun inwoners. 
Bepaalde regels die nu in de diverse overe enkomsten zijn vervat of worden overwogen, 
zouden wellicht niet gelden voor inwoners van de LGO, omdat di e EU-burgers zijn.  
6.4. Samenhang 
De drie beleidsopties zijn alle in overeen stemming met het vierde deel van het VWEU.  
Bij de beleidsopties 2 en 3 kan worden voorzien  in de samenhang met de beleidsagenda’s en 
politieke prioriteiten die de af gelopen tien jaar naar voren zijn  gekomen. Bij optie 1 wordt de 
associatie daarentegen niet in overeenstemming  gebracht met de nieuws te ontwikkelingen en 
worden bovendien de drie kerndoelstelli ngen, concurrentievermogen, aanpassingsvermogen 
en samenwerking, die de Commissie heeft voorge steld en waarmee de Raad politiek akkoord 
is gegaan (zie punt 1.3), niet volledig verwezenlijkt.  
 
NL 14   NL 6.5. Doeltreffendheid 
Bij beleidsoptie 1 is het niet mogelijk de doeleinden vast te st ellen overeenkomstig de 
politieke prioriteiten die door de Commissie in haar mededeling Elementen voor een nieuw 
partnerschap tussen de EU en de landen en gebieden overzee (LGO)9 zijn aangewezen en 
door de Raad zijn goedgekeurd10. Beleidsoptie 1 voorziet nameli jk niet in een herziening van 
het associatiebesluit om de nieuwe uitdag ingen waarmee de EU en de LGO worden 
geconfronteerd, erin te integreren. Als de wijzigingen in de context van de 
handelsovereenkomsten van de EU met derde part ners in het LGO-beslu it niet in aanmerking 
kunnen worden genomen, zoals bij optie 1 het ge val is, is de EU bovendien minder goed in 
staat haar doel te bereiken om een gemode rniseerd EU-LGO-kader tot stand te brengen. 
Bij beleidsoptie 2 wordt daarentegen voorgestel d het associatiekader te herzien en volledig 
rekening te houden met de doeleinden van de asso ciatie zoals die in he t vierde deel van het 
VWEU zijn vastgesteld, met de politieke prio riteiten die sinds 2001 zijn ontstaan en met de 
drie kerndoelstellingen, c oncurrentievermogen, aanpassingsvermogen en samenwerking. Dit 
maakt nauwere samenwerking inzake milieu en klimaat mogelijk, waardoor synergieën 
worden gecreëerd en de ecologische veerkracht van de LGO wordt versterkt. Dat heeft een 
positief effect op hun sociale en economi sche ontwikkeling en versterkt hun 
concurrentievermogen. 
Beleidsoptie 3 kan in theorie de LGO een re spons “op maat” bieden op handelsgebied, maar 
voorziet niet in een alomvattend kader voor een ho listisch partnerschap tussen de EU en alle 
LGO.  
6.6. Efficiëntie 
Zoals eerder gezegd, wil de Commissie voorstellen om  de associatie tussen de EU en de LGO 
te moderniseren. Beleidsoptie 1 lijkt in dat opz icht niet de meest geschikte keuze. Optie 1 
biedt immers geen efficiënte aanpak voor de nodige vernieuwing van he t partnerschap tussen 
de LGO en de EU, aangezien zij geen rekening houdt met het lopende proces van 
liberalisering van de internationale handel en het potentieel van de LGO om de waarden van 
de EU uit te dragen, en geen mogelijkheden bi edt om gebieden van wederzijds belang aan te 
wijzen en speciale aandacht te schenken aan ge bieden als het milieu en regionale integratie. 
Beleidsoptie 2 is het meest geschikt om een ge moderniseerd associatiekader voor de EU en de 
LGO tot stand te brengen, zoals de Commissi e wil voorstellen. Op tie 2 biedt bovendien 
soepelere en minder zware administratieve vere isten en procedures op het gebied van de 
handelsbetrekkingen. 
De efficiëntie van optie 3 kan worden aangetast  door de gelijktijdige aanwezigheid van twee 
parallelle samenwerkingska ders (een economische part nerschapsovereenkomst of 
vrijhandelsovereenkomst voor de handelsbetr ekkingen en het LGO-besluit voor andere 
gebieden), wat tot een zwaardere administratiev e belasting leidt. De verwezenlijking van optie 
3 is voor de LGO, de lidstaat waarmee zij banden hebben, de handelspartner(s) van de EU en 
de EU zelf een zwaar en complex proces. Deze nadelen hebben naar alle  waarschijnlijkheid 
gevolgen voor de administratieve uitg aven van zowel de EU als de LGO. 
                                                 
9 COM (2009) 623 definitief van 6 november 2009. 
10 Conclusies van de Raad van 22 december 2009 ov er de betrekkingen van de EU met de landen en 
gebieden overzee (LGO) (document 17801/09). 
 
NL 15   NL 7. V OORKEURSOPTIE  
Optie 2  is op basis van de analyse en vergelijking van de mogelijke beleidsopties de 
voorkeursoptie , aangezien zij het sterkst in overeenstemming is met: 
a) de gedeelde ambitie van de Europese Co mmissie, de LGO, de lidstaten waarmee zij 
banden hebben en de EU om de associatie te  herzien en te actualiseren, en een meer 
wederkerig partnerschap tot stand te br engen op basis van wederzijds belang en met 
inachtneming van de verschillende u itdagingen waarmee de LGO worden 
geconfronteerd; 
b) het doel en de algemene doeleinden van de associatie tussen de EU en de LGO, zoals 
vastgesteld in het vierde deel van het VW EU over de associatie van de landen en 
gebieden overzee; 
c) de specifieke doelstellinge n van het volgende associatieka der als eerder omschreven. 
Bij optie 2 wordt derhalve het LGO-besluit gem oderniseerd en aan het huidige beleidskader 
van de EU aangepast. Bij optie 2 kan de associa tie sterker worden geconcentreerd op de drie 
pijlers van duurzame ontwikkeling (economisch, so ciaal en ecologisch) en kan special nadruk 
worden gegeven aan de internationale politieke  prioriteiten, zoals klimaatverandering, milieu 
en energie, die de afgelopen tie n jaar naar voren zijn gekomen. 
Op handelsgebied biedt optie 2 de mogelijkheid om de LGO rechten- en contingentvrije 
toegang te blijven geven tot de EU-markt en hun tegelijkertijd (anders da n bij optie 1) betere 
voorwaarden voor de toegang tot die markt te bieden. Daarnaast wordt bij beleidsoptie 2 
voorgesteld de regelingen voor de handel in diensten en vestigi ng te herzien en de LGO een 
meestbegunstigingsbehandeling toe te kennen, terw ijl zij momenteel slechts als gewone derde 
landen worden behandeld (overeenkomstig de GATS). 
Ten aanzien van financiële bijstand kan bij opt ie 2 worden voorzien in  een groter aandeel 
voor de regionale toewijzing binnen de totale  financiële toewijzing die voor de LGO is 
gereserveerd in de periode 2014–2020. Daarmee ka n financiële steun worden geboden voor 
de inspanningen van de LGO om problemen aan te  pakken die de afgel open tien jaar zijn 
ontstaan en voor alle LGO en de EU van ge meenschappelijk belang zijn. Tegelijkertijd 
voldoet optie 2 aan de doelstelling om intens ievere samenwerking tussen de LGO en hun 
buurlanden tot stand te brengen en om de invloedssfeer van de EU  via de LGO te vergroten en 
de beleidsagenda van de EU als mondiale speler te promoten. 
8. M ONITORING EN EVALUATIE  
Het LGO-besluit vormt de wetgevingshandeling waarbij de Raad het rechtskader tot stand 
brengt voor de associatie van de  landen en gebieden overzee met de EU. Het is per definitie 
een tekst waarin de externe betrekkingen van de EU met deze landen en gebieden wordt vastgelegd en aldus kan de te nuitvoerlegging ervan niet word en beoordeeld aan de hand van 
kernindicatoren.  
Ten aanzien van de door de EU gefinancierd e samenwerking wordt de doeltreffendheid van 
de associatie in het oog gehouden door midde l van audits en eval uaties. De nadere 
voorschriften voor deze monitoring zullen word en opgenomen in een verordening van de 
Commissie houdende uitvoeringsbepa lingen voor het besluit van de Raad. In het kader van 
 
NL 16   NL elk programma zullen input- en outputindica toren worden opgesteld voor de door de EU 
gefinancierde samenwerking, die door de Commissie en elk LGO zullen worden 
overeengekomen. De evaluaties zullen worden  uitgevoerd volgens de uitvoeringsbepalingen 
van het elfde EOF.