COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
*•:'•:• COM(95) 03 def. 
Brussel, 08.02.1995 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
VERSTERKING VAN DE BETREKKINGEN TUSSEN 
DE EUROPESE UNIE EN MEXICO 
VERSTERKING VAN DE BETREKKINGEN TUSSEN 
DE EUROPESE UNIE EN MEXICO1 
mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement) 
In zijn conclusies van 24 en 25 juni 1994 (Korfoe) "bevestigt de Europese Raad nogmaals groot 
belang te hechten aan zijn betrekkingen met de landen van Latijns-Amerika en hun regionale 
groeperingen. Hij uit zijn voldoening over de vorderingen met betrekking tot democratie en 
eerbiediging van de mensenrechten, vrede en ontwapening, economische hervormingen en 
regionale integratie. 
In dit verband verheugt de Europese Raad zich over de toetreding van Mexico tot de OESO en 
uit hij de wens zijn politieke en economische betrekkingen met dat land te versterken. Tevens 
bevestigt hij dat de Europese Unie voornemens is haar betrekkingen met Mercosur te versterken. 
Hij wekt de Raad en de Commissie op het onderzoek van deze kwesties voort te zetten". 
De Europese Raad verzoekt in zijn conclusies van 9 en 10 december 1994 (Essen) "de Raad en 
de Commissie (...) de beraadslagingen over een toekomstige contractuele band met Mexico 
concreet vorm te geven (...)". 
Aan deze conclusies was voorafgegaan een rapport van de Raad Algemene Zaken van 
28 november waarin deze "de Commissie opwekt om hem zo snel mogelijk en uiterlijk aan het 
eind van het eerste kwartaal 1995 een stuk voor te leggen over strategische keuzes, waarin 
concrete voorstellen worden gedaan" en "te dien einde nauwe contacten aan te knopen niet de 
nieuwe Mexicaanse overheid". 
In een basisdocument over de betrekkingen van de EU met Latijns-Amerika en het Caraïbisch 
gebied dat op 31 oktober 1994 door de Raad Algemene Zaken is goedgekeurd, verklaart de EU 
zich bovendien bereid besprekingen aan te gaan voor nieuwe, verder gaande overeenkomsten 
waarin het economisch potentieel van onze partners en de opkomst van systemen voor regionale 
integratie beter tot hun recht komen. 
In deze mededeling aan de Raad en het Europees Parlement wil de Commissie tegemoet komen 
aan de verzoeken van de Europese Raad en de Raad van Ministers. De volgende onderwerpen 
komen aan de orde : 
de strategische factoren in de betrekking EU/Mexico 
de recente ontwikkeling van Mexico en zijn huidige plaats op het internationale toneel 
een analyse van de huidige betrekkingen tussen Mexico en de Europese Unie 
een voorstel van de Commissie voor het aanhalen van de banden tussen de Unie en 
Mexico. 
Eenvoudigheidshalve bedienen wij ons in deze mededeling van de term "Europese Unie". Dit doet uiteraard 
niets af aan de bevoegdheden van de Gemeenschap om bepaalde juridische instrumenten die thans worden 
overwogen in een later stadium goed te keuren. 
I. DE STRATEGISCHE INZET VAN DE BETREKKING EU/MEXICO 
a) De toenemende complementariteit van de wederzijdse belangen 
De EU heeft er zowel in politiek als in economisch opzicht belang bij om de banden met 
Mexico te versterken. Politiek, omdat enerzijds consolidering van het democratisch 
proces dat momenteel aan de gang is voor de EU principieel van belang is en omdat men 
anderzijds gemeenschappelijke waarden deelt en er gemeenschappelijke historische, 
politieke, economische en culturele banden bestaan. 
Economisch is Mexico door de interne en externe liberalisering die tijdens de afgelopen 
jaren is bereikt, en ondanks de recente financiële crisis, in de ogen van het Europese 
bedrijfsleven een markt met groot potentieel en een belangrijke bestemming voor zijn 
investeringen. De EU moet vermijden dat zijn economische positie in Mexico bij gebrek 
aan een passend contractueel kader verzwakt, juist nu dit land de voorwaarden aan het 
verenigen is om de vlucht te nemen die zijn enorme natuurlijke en menselijke 
hulpbronnen in het vooruitzicht stelden. 
Ook de belangen van Mexico liggen op politiek en economisch gebied. Politiek gezien 
zou samenwerking met de EU bijdragen tot het slagen van het streven van de 
Mexicaanse overheid naar een diepgaande democratisering van de staat en meer 
toenadering tussen de overheid en de burgermaatschappij. Bovendien zal dit hechtere 
politiek overleg Mexico in staat stellen zijn betrekking met de andere NAFTA-leden zo 
goed mogelijk in evenwicht te brengen. 
Op het economische vlak is de EG een aantrekkelijke, vrij gemakkelijk toegankelijke 
markt voor de Mexicaanse produkten en een bron van kapitaal, moderne technologie en 
samenwerking. Door zich meer open te stellen voor de Europese economie kan de 
Mexicaanse economie bovendien zijn concurrentiepositie versterken. 
b) De plaats van Mexico in de betrekkingen EU/Latijns-Amerika 
De betrekkingen van de Europese Unie met Latijns-Amerika als geheel hebben zich 
ontplooid in drie verbanden : 
- in regionaal verband met de Groep van Rio, waarmee de EU een politieke dialoog 
voert die sinds 1990 is geïnstitutionaliseerd; 
- in subregionaal verband met de landen van Midden-Amerika, in het kader van de 
sinds 1984 gevoerde "San José"-dialoog. 
- in bilateriaal verband met de verschillende landen en groepen van landen (Andespact 
en Midden-Amerika) waarmee de EG samenwerkingsovereenkomsten van de 
zogenoemde "derde generatie" heeft gesloten. 
Mexico is lid van de groep van Rio, neemt deel aan de dialoog van San José als één van 
de drie samenwerkende landen en beschikt tevens over een kaderovereenkomst voor 
samenwerking met de EG, die op 26 april 1991 is ondertekend. 
Mexico is dus tegenwoordig nadrukkelijk aanwezig in alle instanties voor politieke en 
economische dialoog tussen de EU en de Latijnsamerikaanse landen. Het spreekt vanzelf 
dat een EU-strategie voor versterking van de betrekkingen met Mexico geen afbreuk mag 
doen aan de dialoog met de Groep van Rio en San José, maar veeleer moet worden 
beschouwd als een voortzetting en verdieping van deze dialoog. 
In het belang van de EU is het thans echter zaak de specifieke situaties te onderkennen 
en in aanmerking te nemen. 
Dat wil zeggen dat de door de EU voorgestelde nieuwe strategie jegens Mexico niet op 
zichzelf mag staan, maar, met inachtneming van de specificiteit van het land, moet 
passen in een algemene EU-strategie ten opzichte van de Latijnsamerikaanse landen, en 
met name de Groep van Rio. 
In dit verband herinneren wij aan het basisdocument over de betrekkingen van de 
Europese Unie met Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied dat de Raad van Ministers 
tijdens zijn zitting van 31 oktober 1994 had aangenomen en waarin de EU plechtig had 
verklaard dat zij bereid is besprekingen te openen over nieuwe, meer ambitieuze 
overeenkomsten die in overeenstemming zouden zijn met het economisch potentieel van 
onze partners in de regio. 
Tevens pleitte de Raad in zijn conclusies voor uitbreiding van het handelsverkeer tussen 
Europa en de opkomende markten in Latijns-Amerika, met name door middel van de 
snelle uitvoering van tariefreducties en de opheffing van handelsbelemmeringen. 
c) Mexico, deelnemer aan het multilaterale systeem en lidstaat van een grote 
geïntegreerde regionale groepering 
Tijdens het afgelopen decennium is Mexico, met name door zijn toetreding tot de GATT 
en de OESO en zijn actieve deelneming in de APEC en de EAS, een belangrijke rol gaan 
spelen in zijn eigen regio en in het multilaterale systeem. 
Bovendien heeft de totstandkoming van de NAFTA het relatieve belang van de 
betrekkingen die de EU met Mexico onderhoudt, versterkt. Immers Mexico, op zichzelf 
al een regionale mogendheid, moet voortaan worden beschouwd als mede-oprichter van 
één van de twee grootste markten ter wereld. Dit is iets wat men altijd voor ogen moet 
houden bij het plannen van de toekomstige betrekkingen van de EU met dat land. 
Zoals bleek op de recente top van de Amerika's te Miami is de NAFTA voor uitbreiding 
vatbaar (met Chili zullen vermoedelijk in het voorjaar 1995 onderhandelingen van start 
gaan) en moet hij als model dienen voor de invoering, tegen het jaar 2005, van een 
vrijhandelszone van Alaska tot Kaap Hoorn met ongeveer 800 miljoen inwoners. Ook 
deze vooruitzichten moeten meetellen wanneer we gaan besluiten over een passend 
contractueel kader voor onze betrekkingen met Mexico. 
II. RECENTE ONTWIKKELINGEN IN MEXICO EN DE HUIDIGE PLAATS VAN 
HET LAND OP HET INTERNATIONALE TONEEL 
a) Economische ontwikkeling 
Na decennia van protectionisme en economische onvrijheid werd Mexico aan het begin 
van de jaren tachtig geconfronteerd met grote macro-economische onevenwichten 
(begrotingstekorten, hollende inflatie, overwaardering van de peso, kapitaalvlucht en 
groeiende buitenlandse schuld) en diepgaande micro-economische distorsies. 
De Mexicaanse economie heeft een diepgaande transformatie ondergaan. De 
sleutelelementen van het programma waren : 
- Een begrotingssanering die vastberaden en voldoende lange tijd is doorgezet. 
- Een "sociaal pact" dat in december 1987 tussen de regering en de sociale partners is 
gesloten en dat de uitvoering van de macro-economische stabiliseringsmaatregelen 
heeft vergemakkelijkt. 
- Een strikt macro-economisch beleid waardoor men de inflatie zeer sterk kon 
beteugelen. 
- De wijziging van de rol van de staat in de economie, en in het bijzonder het 
grootscheeps privatiseringsprogramma (1155 overheidsbedrijven in 1982, ongeveer 
200 vandaag). 
De openstelling van de economie voor de internationale markt door de liberalisering van 
de buitenlandse handel (zie punt b) en van buitenlandse investeringen (de nieuwe wet van 
27 december 1993 versterkt aanmerkelijk de rechtszekerheid, verhoogt het aantal 
gebieden waar de buitenlandse investeerder 100 % van het kapitaal mag bezitten en 
maakt de administratieve procedures veel eenvoudiger, aangezien elke buitenlandse 
investeringsaanvraag wordt geacht toegestaan te zijn indien de bevoegde instanties 
binnen 45 dagen na de indiening ervan geen bezwaar hebben gemaakt). 
Deze transformatie is af te lezen aan de ontwikkeling van de voornaamste economische 
indicatoren: 
1 
I Gemiddelde jaarlijkse groei 
van het BBP2 
1 BBP per inwoner2 
| Jaarlijkse variatie van de 
I inflatie2 
| Balans van de lopende 
1 rekeningen in % van het 
BBP3 
Reële effectieve wisselkoers4 
Buitenlandse schuld in 
miljard USD2 
Langlopende openbare 
schuld in miljard USD2 
Dienst van de buitenlandse 
schuld in % van de uitvoer2 1982-87 
-0,1 
2,271 
83,6 
0,8 
110 
86,1 
51,6 
36,1 1988-89 
2,4 
2,200 
67,1 
-1,7 
99 
96,9 
72,7 
29,05 1990 
4,4 
2,291 
26,7 
-3,1 
119 
106,0 
77,5 
24,1 1991 
3,6 
2,291 
22,7 
-5,2 
108 
115,3 
79,0 
21,4 1992 
2,8 
2,307 
15,5 
-7,5 
102 
113,4 
72,3 
18,9 1993 
0,4 
2,262 
9,8 
-6,6 
95 
118,9 
74,3 
16,8 
Deze cijfers mogen echter niet verhullen dat er bepaalde fundamentele problemen bestaan 
waarvan de uitschakeling doorslaggevend is voor de toekomst van Mexico. Wij noemen 
er hier enige : 
- de armoede : ondanks de positieve effecten van het programma "Solidaridad" leeft 
bijna 20 % van de bevolking onder de armoedegrens zoals die door de Wereldbank is 
bepaald. De nieuwe regering heeft de strijd tegen de armoede uitgeroepen tot één van 
de fundamentele oogmerken van haar zesjarige ambtstermijn. 
- Het gemiddelde opleidingspeil is vrij zwak. 
Bronnen : BID (Banco Interamericano de Desarroilo) .Progreso Económico v Social en America Latina. Informe 
1994. Washington D.C. Octubre 1994. 
Gegevens van de Bank van Mexico. 
Index 100 in 1980. 
- De regering wordt geconfronteerd met talrijke milieuproblemen. 
- Het groeiende tekort op de lopende rekening en de handelsbalans, dat niet kon 
worden gefinancieerd met de vaak te onbestendige buitenlandse investeringen. 
- De kunstmatige handhaving van een overgewaardeerde valuta. 
Deze onevenwichten, die nog werden verscherpt door de onzekerheden over het politieke 
klimaat in het land en de afloop van het politieke en sociale conflict in Chiapas, hebben 
geleid tot de financiële crisis waarmee Mexico reeds aan het eind van verleden jaar te 
kampen had en die uitliep op een sterke devaluatie van de peso en een flinke verhoging 
van de rentetarieven. 
De maatregelen die de Mexicaanse regering heeft genomen, daarin bijgestaan door de 
internationale gemeenschap als reactie op deze crisis, geven blijk van de vorderingen die 
het land sinds het begin van de jaren tachtig heeft gemaakt in de richting van 
transformatie en sanering van zijn economie. 
Zo heeft de regering onverwijld een economisch noodplan aangenomen waarbij alle 
sociale partners betrokken zijn en dat beoogt de macro-economische evenwichten en dus 
het vertrouwen van de buitenlandse investeerders te herstellen. 
Anderzijds zijn de Verenigde Staten, Canada, de Internationale Bank voor Betalingen, de 
OESO, het IMF, de Wereldbank en Japan Mexico te hulp gekomen met geruststellende 
verklaringen aan het adres van de investeerders, en vooral zeer omvangrijke financiële 
middelen. Sommige Lid-Staten van de EU hebben hun voornemen aangekondigd tot deze 
inspanning bij te dragen. 
Van haar kant heeft de Europese Commissie op 11 januari j.l. een verklaring 
gepubliceerd waarin zij de inspanningen van de internationale gemeenschap en Mexico 
toejuicht en aankondigt dat zij binnenkort voorstellen zal doen over de middelen om de 
politieke, economische en commerciële banden tussen Mexico en de Europese Unie te 
versterken. 
b) De intree van Mexico in het internationale economische circuit 
Tijdens het afgelopen decennium heeft Mexico door zijn toetreding tot verschillende 
grote internationale instanties geleidelijk bevestigd dat het land een belangrijke partner is 
op de economische wereldscène : toetreding tot de GATT in 1986, medeoprichter van de 
EBWO in 1990, volwaardig lid van de OESO in 1994. 
Naast zijn deelrieming aan internationale en multilaterale organisaties heeft Mexico zijn 
plaats in de regionale economie aanzienlijk versterkt door het opbouwen van een netwerk 
van vrijhandelsakkoorden met het merendeel van zijn buurlanden. 
In juni 1994 heeft de "groep van de 3" (Mexico, Venezuela,. Colombia) een 
vrijhandelsovereenkomst ondertekend die op 1 januari 1995 in werking zal treden en die 
in een periode van tien jaren ten uitvoer zal worden gelegd. De "Groep van de 3" is 
goed voor 35 % van het totale BBP van Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied. 
In januari 1991 hebben de presidenten van de Midden-Amerikaanse landen en van 
Mexico te Tuxtla Gutierrez een verklaring aangenomen over de "Grondslagen van een 
akkoord inzake economische complementariteit", die geleidelijk zal uitmonden in een 
vrijhandelszone. 
Als vervolg hierop is in april 1994 met Costa Rica een vrijhandelsovereenkomst 
gesloten, die op 1 januari 1995 van kracht zal worden en tijdens een periode van tien 
jaren geleidelijk ten uitvoer zal worden gelegd. In dezelfde geest zijn thans 
onderhandelingen aan de gang met enerzijds El Salvador, Guatemala en Honduras en 
anderzijds Nicaragua. 
Chili en Mexico hebben in 1991 een overeenkomst inzake economische 
complementariteit ondertekend. 
Ook tussen Mexico en Bolivia is een vrijhandelsovereenkomst gesloten, en wel op 10 
september 1994. 
Mexico neemt ten volle deel aan de werkzaamheden van de APEC en speelt een 
belangrijke rol bij de oprichting en consolidering van de EAS. 
Tenslotte is op 1 januari 1994 de Noordamerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA) 
van kracht geworden. Deze overeenkomst tussen Mexico, de Verenigde Staten en 
Canada betreft ongeveer 20 % van de wereldhandel. 
c) NAFTA 
NAFTA onderscheidt vier groepen van produkten volgens het tempo van verlaging van 
de douanerechten (voor de produkten van de eerste groep geldt sinds 1.1.1994 het 
nultarief, dat de produkten van de vierde groep pas op 1.1.2008 zullen bereiken. 
NAFTA vertoont de bijzonderheid dat het plan Voor afschaffing van de douanerechten 
het verschil in economisch ontwikkelingspeil tussen Mexico en haar noorderburen 
weerspiegelt. Bij wijze van voorbeeld : op 1.1.94 heeft Mexico de invoerrechten 
afgeschaft voor respectievelijke 43 % en 41 % van haar importen uit de Verenigde 
Staten en Canada, terwijl de laatstgenoemde deze rechten hebben afgeschaft voor 
respectievelijk 84 en 79 % van hun importen uit Mexico. 
NAFTA voorziet ook in de opheffing van non-tarifaire handelsbelemmeringen. 
Tussen de partijen zijn vrijwaringsclausules overeengekomen krachtens welke zij tijdens 
de overgangsperiode (15 jaar) het proces van tariefverlaging mogen opschorten en zelfs 
het invoerrecht dat vóór de NAFTA gold weer in ere kunnen herstellen indien de invoer 
uit de twee andere leden van de overeenkomst een zware bedreiging vormt voor de eigen 
industrie. 
Deze maatregelen moeten dan wel worden gecompenseerd met concessies inzake andere 
produkten. Een partij kan ook produkten de toegang tot zijn grondgebied ontzeggen 
indien die zijn economische normen niet respecteren (tegelijk zijn er regelingen die 
beogen de milieueisen van de drie leden "in opwaartse richting" te harmoniseren. In 
dezelfde geest beoogt een clausule "sociale dumping" te voorkomen. 
Ten aanzien van dumping zullen "NAFTA-panels" trachten voor allen aanvaardbare 
oplossingen te vinden. Bovendien mag geen van de leden zijn anti-dumpingwetgeving 
wijzigen voordat de zaak door een NAFTA-panel is onderzocht. 
De bepalingen betreffende overheidsaankopen voorzien in de over tien jaren gespreide 
opheffing van alle beperkingen op de concurrentie van andere NAFTA-leden. Sommige 
gebieden, zoals bewapening of basisverbindingen, vallen niet onder deze bepalingen. 
Naast de maatregelen die uitdrukkelijk in de overeenkomst zijn voorgeschreven zal de 
NAFTA in Mexico indirect doorwerken in de wetgevende activiteit op talrijke gebieden : 
er staat bij voorbeeld te verwachten dat de normsystemen aan de Noordamerikaanse 
zullen worden aangepast. 
d) Politieke situatie 
In de loop van de laatste maanden is de Mexicaanse politieke scène opgeschrikt door 
verscheidene grote gebeurtenissen waardoor ogenschijnlijk onwrikbare beginselen op de 
tocht kwamen te staan. Op sociaal-politiek gebied wordt het land geconfronteerd met 
vele levensgrote uitdagingen. 
Bereiken dat bepaalde bevolkingsgroepen en sociale klassen echt deel hebben aan de 
ontwikkeling van Mexico, en consolidering van de hervormingen met het oog op een 
pluralistisch, doorzichtig politiek bestel, alsmede diepgaande hervorming van het 
rechtssysteem, zijn de prioritaire doelstellingen van de nieuwe Mexicaanse regering. 
Reeds in januari 1995 heeft de nieuwe Mexicaanse regering koers gezet in deze richting. 
Sinds 15 januari j.l. neemt de Mexicaanse Minister van Binnenlandse Zaken namelijk 
persoonlijk deel aan de werkzaamheden van de Nationale Bemiddelingscommissie, die de 
oplossingen voor het conflict in Chiapas moet bestuderen. 
Tevens is op 17 januari j.l. een pact met de naam "Akkoord voor de Democratie", 
waarin een onderhandelingsbasis wordt uitgestippeld voor een diepgaande hervorming 
van het verkiezingssysteem, ondertekend door de regeringspartij (PRI) en de drie 
voornaamste partijen van de oppositie : Partij van de Arbeid, Revolutionaire 
Democratische Partij (PRD) en Nationale Actiepartij (PAN). 
III. DE BETREKKINGEN EU/MEXICO : HUIDIGE SITUATIE 
Vanaf het herstel en tegelijk met de voortschrijdende liberalisering van de Mexicaanse 
economie aan het einde van de tachtiger jaren zijn de economische betrekkingen tussen 
de Europese Gemeenschap en Mexico aanzienlijk geïntensiveerd. 
a) Handelsverkeer en investeringen 
Voor de handel5 zijn de cijfers voor de 15 huidige Lid-Staten van de Europese Unie als 
volgt (in miljoen ecu en in procenten van het totaal) 
1980 1985 | 1990 1993 
EG-import uit : 
Mexico 
Latijns-
Amerika 
Aandeel (%)6 2.054 
18.105 
11.3 5.275 
32.226 
16.4 3.012 
27.063 
11.1 2.421 
23.386 
10.4 
Bron : EUROSTAT, COMEXT-Databank. 
Aandeel van de import/export EG/Mexico in de import/export EG/Latijns-Amerika. 
1980 1985 1990 1993 
EG-export naar : 
Mexico 2.671 3.091 4.250 6.159 
Latijns-
Amerika 14.738 16.833 16.946 25.412 
Aandeel (%) 18.1 18.4 25.1 24.2 
Handelsbalans en verhouding export/import : 
Handelsbalans 
van de EG 
met Mexico 617 2.184 1.238 3.738 
Export/ 
Import (%)7 130 58.6 141.1 254.4 
Rechtstreekse buitenlandse investeringen8 : de geaccumuleerde voorraden uit de 
Europese Gemeenschap, de Verenigde Staten en Japan zijn (in miljard dollar en in %) : 
Jaar RBI EU/Canada EG Japan 
miljard dollar 
1990 
1991 
1992 
1993 30.31 
33.87 
37.47 
42.40 19.50 
21.96 
23.70 
27.30 6.18 
7.03 
7.78 
8.38 1.45 
1.52 
1.61 
1.69 
percentages 
1990 
1991 
1992 
1993 100 
100 
100 
100 64.3 
64.8 
63.3 
64.4 20.4 
20.8 
20.8 
19.8 4.8 
4.5 
4.3 
4.0 
De rechtstreekse buitenlandse investeringen 8hebben zich tijdens de afgelopen jaren 
ontwikkeld als volgt (in percentage) : 
Jaarcijfers (in percentage) 
Jaar 
1990 
1991 
1992 
1993 VS/Canada 
63.4 
69.1 
48.3 
73.1 EG 
25.0 
23.9 
20.6 
12.2 Japan 
3.3 
2.0 
2.5 
1.4 
Bij deze cijfers kunnen wij het volgende aantekenen : 
- Zoals men ziet, heeft de EG haar export sinds 1985 verdubbeld. Daardoor bereikte de 
export naar Mexico in 1993 24 % van de EG-export naar Latijns-Amerika, tegenover 
18 % in 1985. 
Import/Export : EG-export naar Mexico ten opzichte van EG-import uit Mexico. 
Bron : V informe del Gobierno (1994), y Dirección General de Inversiones Extranjeras, SECOFI. 
De exporten bestaan voor ongeveer 90 % uit industriegoederen (waarvan meer dan 50 
% machines of vervoermateriaal). 
- De Mexicaanse export naar de EG daarentegen is nauwelijks vooruitgegaan en blijft 
steken op ongeveer 13 % van de totale export. In ecu zag men zelfs een daling met 
20 % tussen 1992 en 1993. Dientengevolge is het aandeel van Mexico in de totale 
export van Latijns-Amerika naar de EG gedaald van 16 % in 1985 tot 10 % in 1993. 
Het is van belang op te merken dat deze export naar de EG voor ongeveer de helft uit 
industrieprodukten bestaat. 
- Op de handelsbalans van de EG met Mexico is dus een tekort van 2.184 miljoen ecu 
in 1985 veranderd in een overschot van 3.738 miljoen ecu in 1993. 
- Als enige OESO-lid is Mexico opgenomen in het EG-stelsel van algemene 
preferenties. In december 1994 heeft de Raad een voorstel goedgekeurd om Mexico 
van dit stelsel te laten blijven profiteren. 
- De Europese investeringen in Mexico zijn grotendeels naar het 
privatiseringsprogramma van de regering Salinas gevloeid. 
- Verdeling van de Europese investeringen: 47% in de industriesector, 15% in 
vervoer en verbindingen en 12 % in sociale en particuliere dienstverlening. 
- Het valt op dat de stromen van Europese investeringen naar Mexico de afgelopen 
jaren enigzins zijn geslonken9. Daarentegen zijn de investeringen uit de Verenigde 
Staten en Canada toegenomen, vooral in 1993. Van de geaccumuleerde voorraden 
neemt de EG 20 % voor haar rekening, maar de Verenigde Staten en Canada samen 
64%. 
Kortom, wanneer men de huidige en toekomstige economische betrekkingen tussen de 
EG en Mexico in een algemeen kader plaatst kunnen zij als volgt worden ingeschat : 
- Sinds het eind van de jaren tachtig is Mexico bezig zijn economie grondig te 
transformeren. 
- Deze transformatie heeft geleid tot intensivering van de economische betrekkingen 
tussen Mexico en de EG, waaruit blijkt dat groot potentieel voor complementariteit 
tussen beide partijen aanwezig is. Men ziet een sterke ongelijkheid tussen de 
handelsstromen en daaruit zou men kunnen opmaken dat er nog veel ruimte is voor 
het uitbouwen van de relatie, met herstel van het evenwicht "op een hoger peil". 
- Het niveau van deze relatie dreigt echter te worden aangetast door het NAFTA-
lidmaatschap van Mexico : voor de EG staat namelijk te vrezen dat NAFTA op 
middellange termijn meer handel zal wegzuigen dan kan worden gecreëerd met 
nieuwe transacties, met name in sectoren als textiel, kleding en telecommunicaties. 
Bovendien zullen de strenge regels van oorsprong voor petrochemische produkten en 
energiegrondstoffen een ongunstig effect hebben op de Europese investeringen in deze 
sectoren. 
9 In het huidige stadium zou het voorbarig zijn dit toe te schrijven aan het feit dat het Europese bedrijfsleven wordt 
weggewerkt ten bate van andere investeerders. 
10 
- Kortom, de economische betrekkingen met Mexico dreigen op middellange termijn 
afgeremd en zelfs uitgehold te worden door het bestaan van het NAFTA-verdrag, 
indien er niet spoedig een nieuwe contractuele omlijsting komt van de relatie 
"Europese Unie/Mexico". 
- Behalve dit rechtreekse effect op de bilaterale betrekking dreigt bovendien Europa 
door het bestaan van NAFTA en bij gebrek aan een passende overeenkomst 
EU/Mexico in betrekkelijke zin aan invloed in te boeten bij de multilaterale 
economische organisaties. Wij herinneren er nog eens aan dat het heel waarschijnlijk 
is dat NAFTA ook op middellange termijn wordt uitgebreid tot andere, economisch 
belangrijke landen van Latijns-Amerika. Tevens wijzen wij erop dat ook op 
middellange termijn ongeveer 70 % van Mexico's import afkomstig zal zijn uit landen 
of regio's waarmee het land vrijhandelsakkoorden heeft gesloten. 
b) De samenwerking EG/Mexico 
De betrekking tussen de EG en Mexico is geregeld in de kaderovereenkomst voor 
samenwerking van 26 april 1991. De laatste jaren heeft de EG de bedragen voor de 
samenwerking met Mexico geregeld verhoogd : 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 6 miljoen ecu 
11 miljoen ecu 
13 miljoen ecu 
17 miljoen ecu 
ongeveer 20 miljoen ecu 
Tot dusverre heeft de EG in Mexico geen "klassieke" samenwerkingsprojecten aangepakt 
(plattelandsontwikkeling, infrastructuurprojecten, enz). Dit komt omdat het BBP per 
inwoner in Mexico tamelijk hoog is en omdat Mexico de voorkeur geeft aan een 
partnerschapsrelatie met Europa waarin zijn economische en technologische vorderingen 
tot hun recht komen. 
De economische samenwerking met Mexico geeft trouwens door zijn vitaliteit en hoge 
kwaliteit blijk van de aldaar heersende striktheid en de belangstelling van de Europeanen 
voor dat land. 
In dit verband kunnen wij enkele acties noemen die goed laten zien dat Mexico en de EG 
erin geslaagd zijn een hechte samenwerking op te zetten die is gebaseerd op wederzijds 
belang en het beginsel van medefinanciering : Mexico is de voornaamste begunstigde 
van het ECIP-programma en een van de grootste EG-partners bij de wetenschappelijke 
en technische samenwerking; een "meerjarenplan 1995-1998" van ontmoetingen tussen 
Mexicaanse en Europese zakenlieden is momenteel in uitvoering (ongeveer 
2.300 Europese en 2.150 Mexicaanse bedrijven zullen eraan deelnemen). 
c) De politieke dialoog 
De ontmoetingen tussen hoge functionarissen van Mexico en van de Europese Unie 
voorzien in een behoefte en zijn dan ook in de loop van de laatste jaren steeds talrijker 
geworden. De dialoog was achter niet in een formeel kader geplaatst. 
Bij de voorbereiding van de Top van Essen onderstreepte de Raad van ministers tijdens 
zijn bijeenkomst te Brussel op 28 en 29 november 1994 de noodzaak de betrekkingen 
met Mexico op zowel politiek als economisch vlak te intensiveren en snel passende 
overlegregelingen te vinden. 
11 
Deze dialoog, die aanvankelijk vooral ging over de bilaterale aspecten van de 
betrekkingen, moet verder worden uitgebouwd. Er zijn talrijke raakpunten tussen de 
belangen en inzichten van Mexico en de Europese Unie en het staat vast dat een groot 
aantal multilaterale kwesties in aanmerking komen voor nauwer overleg, dat zou kunnen 
uitmonden in coördinatie van de standpunten van beide partijen binnen bepaalde 
multilaterale instanties. 
IV. VERSTERKING VAN DE BETREKKINGEN VAN DE UNIE MET MEXICO 
Het proces van gestadige modernisering en liberalisering van de Mexicaanse economie is 
reeds goed op gang gekomen en men kan stellen dat Mexico, door hechtere banden met 
de EG aan te knopen, beter uitgerust zou zijn om bepaalde gevaarlijke klippen te 
omzeilen en te slagen in zijn strategie om zich steeds meer in te voegen in het 
internationale economische systeem. Daarmee zal het land voorbij het regionale kader 
uitgroeien tot een algemene econmische en handelspartner. 
Het Europese bedrijfsleven is vanaf het begin van dit proces present geweest met 
handelsactiviteiten en investeringen en heeft met deze aanwezigheid de Mexicaanse 
industrie geholpen zich voor te bereiden op de internationale concurrentieslag. Tevens 
waren de Europeanen zo in de gelegenheid zich van achtenswaardige economische 
posities te verzekeren. 
In weerwil van de recente economische problemen begint Mexico de vruchten van zijn 
moedige economische hervormingen te plukken. Indien deze hervormingen worden 
voortgezet mag men, mede onder invloed van het NAFTA-lidmaatschap, rekenen op een 
aanzienlijke consumptiemarkt met sterk groeipotentieel. 
Indien er geen gepast initiatief van de EU komt zal haar betrekking met Mexico zeer 
waarschijnlijk worden uitgehold door het bestaan van NAFTA, vooral indien deze wordt 
uitgebreid tot andere Latijnsamerikaanse landen. Blijkens de beschikbare cijfers over de 
ontwikkeling van de rechtstreekse investeringen is het risico dat het Europese 
bedrijfsleven aan de kant wordt gezet heel reëel. 
Bovendien zijn de rechten die Mexico aan het eind van de Uruguay-Ronde heeft 
geconsolideerd veel hoger dan de rechten die werkelijk worden toegepast. Momenteel 
bedragen de Mexicaanse douanerechten gemiddeld 20 %, maar de geconsolideerde 
rechten liggen op 35 % en zelfs 50 % voor bepaalde produkten. 
De huidige overeenkomst is weliswaar zeer belangrijk voor het aanhalen van de banden 
tussen de EU en Mexico, maar bevat geen elementen om deze nieuwe uitdagingen op te 
pakken. Getrouw aan de koers die de Raad tijdens zijn debatten heeft uitgestippeld, heeft 
de Commissie contact opgenomen met de Mexicaanse overheid om te spreken over de 
nieuwe dimensie die men aan de betrekkingen tussen Mexico en de Europese Unie wil 
geven. 
V. PRAKTISCHE CONCLUSIES 
De Commissie is van mening dat alleen een overeenkomst voor economisch partnerschap 
en politiek overleg ten volle aan de wederzijdse belangen van de EU en Mexico tegemoet 
kan komen. Het doel van een dergelijke overeenkomst zou zijn de tenuitvoerlegging van 
een versterkte samenwerking EG/Mexico op basis van een evenwichtig en solidair 
partnerschap op economisch, politiek en handelsgebied. 
12 
Het handelsgedeelte zou in feite neerkomen op een handelsliberalisering waarvan de 
concrete reikwijdte en de modaliteiten zullen worden bepaald in de 
onderhandelingsopdracht die zal voortkomen uit de debatten binnen de Raad. In ieder 
geval zal de Commissie erop letten dat haar voorstellen verenigbaar zijn met de 
internationale verplichtingen van de Gemeenschap, waaronder die in het kader van de 
WTO. 
Tegelijk zal worden gestreefd naar hechte samenwerking, ook op politiek gebied. 
Overeenkomstig het basisdocument over de betrekkingen van de EU met Latijns-
Amerika en het Caraïbisch gebied dat de Raad op zijn zitting van 31 oktober 1994 heeft 
goedgekeurd en waarin de EU zich bereid verklaart besprekingen te openen over nieuwe, 
meer ambitieuze overeenkomsten die in overeenstemming zouden zijn met het 
economisch potentieel van onze partners in de regio, zou de overeenkomst bestaan uit 
drie delen : politiek, economisch en samenwerking. 
a) Politiek deel 
Het is in het belang van de EU de dialoog met Mexico te versterken. Bij de wijze van 
inkleding van het politieke overleg zou men rekening moeten houden met het feit dat 
Mexico binnen NAFTA de partner is van landen zoals de Verenigde Staten en Canada 
waarmee de EU een formele politieke dialoog onderhoudt. Daarbij mag men echter niet 
vergeten dat de EU met deze beide landen een bevoorrechte betrekking heeft op 
veiligheidsgebied. 
Deze dialoog zou gebaseerd worden op de eerbiediging van de mensenrechten en van de 
beginselen van democratie, goed beheer van de openbare zaken en van de rechtsstaat, die 
één van de wezenlijke elementen is van de algemene betrekkingen tussen beide partijen. 
Het overleg zou de vorm aannemen van bijeenkomsten op het niveau van de presidenten, 
ministers en hoge ambtenaren van Mexico en de verschillende instanties van de Unie, 
met inbegrip van de Commissie. Op presidentsniveau zou men kunnen denken aan 
tweejaarlijkse bijeenkomsten tussen de President van Mexico, de Voorzitter van de 
europese Raad en de Voorzitter van de Commissie. 
Voor de andere niveaus zou de frequentie afhangen van de door beide partijen in 
overeenstemming geuite behoeften. In al deze gevallen zal men trachten te werken aan 
de hand van vooraf opgestelde lijsten waarop de verschillende punten van wederzijds 
belang die moeten worden behandeld nauwkeurig zijn vermeld. 
Een door de hoogste ambtsdragers van beide partijen ondertekende plechtige verklaring 
zou de modaliteiten van deze dialoog aangeven. 
Aangezien de huidige Mexicaanse regering heeft verklaard de aanzet te willen geven tot 
politieke openheid en doorzichtigheid, zou de EU bijzondere aandacht schenken aan het 
bevorderen van de uitwissseling tussen de verschillende politieke formaties van beide 
partijen, met name door het organiseren van uitvoerige contacten tussen het Europese en 
het Mexicaanse parlement. 
13 
b) Economisch deel 
Voor wat betreft de economische en handelsbetrekkingen kan op den duur alleen een 
overeenkomst met het oog op geleidelijke en wederkerige liberalisering van het gehele 
handelsverkeer, rekening houdende met de gevoeligheid van bepaalde produkten en 
overeenkomstig de desbetreffende regels van de WTO, een optimale ontwikkeling van 
het onderlinge handelsverkeer bewerkstelligen. 
De Commissie zou er in dit verband voor zorgen dat in haar voorstellen de vereisten in 
het kader van het GLB harmonisch samengaan met de internationale verplichtingen van 
de Gemeenschap, waaronder die uit hoofde van de WTO. 
Reeds vóór het begin van de onderhandelingen over een dergelijke overeenkomst zal met 
Mexico een speciaal protocol met betrekking tot de bestrijding van fraude, de 
wederzijdse administratieve bijstand op het gebied van douanezaken en de regels van 
oorsprong worden gesloten. 
In het kader van de onderhandelingen voor een dergelijke overeenkomst zouden beide 
partijen de voorwaarden voor reële en actuele toegang tot hun markten handhaven. 
Tevens zouden, zoals vermeld in het op 31 oktober j.l. door de Raad goedgekeurde 
basisdocument over de betrekkingen van de EU met Latijns-Amerika, vormen van 
samenwerking en dialoog worden opgezet betreffende handelskwesties en liberalisering 
van het diensten- en kapitaalverkeer. Afgezien van de wederzijdse afbraak van de 
tarieven zou bijzondere nadruk worden gelegd op de geleidelijke en wederzijdse 
liberalisering van de investeringsvoorwaarden en de voorschriften betreffende produkten 
en diensten. 
Een dergelijke aanpak is gerechtvaardigd om onder andere de volgende redenen : 
- Gestaald door zijn ervaring met NAFTA zou Mexico opgewassen moeten zijn tegen 
openstelling van zijn markt in verband met de liberalisering van de handel met de EU. 
- Het vooruitzicht van een dergelijke overeenkomst zou een sterke stimulans vormen 
voor de verhoging van Europese produktieve investeringen in Mexico, iets wat in niet 
onaanzienlijke mate zou bijdragen tot versterking van de financiële situatie van het 
land. 
- Bij het ontbreken van een nieuw contractueel kader dat gunstig is voor onze 
handelsbetrekkingen beschikt Mexico over veel speelruimte om zijn eigen markt te 
beschermen en tegelijk zijn douanetarieven binnen de GATT-grenzen te verhogen. 
- Een dergelijke liberalisering van de handel met Mexico zou in de toekomst Mexico en 
de EU in staat stellen de onderlinge handel uit te breiden en ten volle te profiteren van 
de wederzijdse voordelen die NAFTA oplevert. 
- Voor landbouwprodukten zou de liberalisering minder zoden aan de dijk zetten (men 
verwacht een stijging van de export met 14% à 15% aan het eind van de tien komende 
jaren). 
- Een dergelijke liberalisering zou een gebaar van kracht en stabiliteit zijn naar de 
Europese investeerders, die het zouden interpreteren als een waarborg en een bron 
van diversificatie van de investeringen in Mexico. 
14 
- Voor de EU zouden de onderhandelingen voor een dergelijke handelsliberalisering 
met Mexico vergemakkelijkt worden door het aantreden van de nieuwe Mexicaanse 
regering (die zeer geporteerd is voor vrije handel) en de recente ervaring met 
NAFTA. 
In principe zullen de onderhandelingen vermoedelijk geen onoverkomelijke problemen 
opleveren, want Mexico heeft een economie met sterk groeipotentieel, een 
hoofdzakelijk op de Verenigde Staten gerichte exportstructuur en een sectorale 
specialisering welke die in de EU precies aanvult. 
- Bovendien zou de door beide partijen gewenste verdieping van de politieke 
betrekkingen aan belang inboeten indien zij niet wordt geschraagd door een vergaand 
economisch en commercieel partnerschap. 
c) Deel "samenwerking" 
Wat de samenwerking betreft, heeft de ervaring uitgewezen dat Mexico gesteld is op 
geavanceerde samenwerking die beide partijen tot voordeel strekt en die bij kan dragen 
tot versterking van het concurrentievermogen en de internationale positie van zijn 
economie. 
Naast versterkte steunprogramma's voor toenadering tussen het bedrijfsleven van beide 
partijen zal daarom samenwerking tussen overheden worden opgezet (met name op het 
gebied van de concurrentie enz) om bij te dragen tot een soepel handelsverkeer tussen 
beide partijen. Hierbij zal bijzondere aandacht worden gewijd aan milieusamen werking 
(projecten voor de overdracht van Europese technologie), wetenschappelijke en 
technische samenwerking en samenwerking op het gebied van onderwijs en scholing. 
Anders dan in de huidige overeenkomst zou Mexico met name de mogelijkheid worden 
geboden om deel te nemen aan bepaalde Europese projecten en programma's voor 
samenwerking op de volgende gebieden : 
industrie 
cultuur 
onderzoek-ontwikkel ing 
informatie- en telecommunicatietechnologie en informatiemaatschappij. 
De industriële samenwerking zou bestaan uit een diepgaande dialoog en incidentele 
steunmaatregelen voor de herstructurering van de sector informatietechnologie en 
telecommunicatie. Bovendien zouden de onderhandelingsrichtsnoeren voor de 
toekomstige overeenkomst voorzien in de invoering van de wet- en regelgeving die 
onmisbaar is om de juiste omgeving te scheppen voor een informatiemaatschappij. 
Daarnaast zal worden overwogen Mexicaanse partners te betrekken bij de uitvoering van 
experimentele projecten van de Europese industrie. 
Tevens zou men gaan werken aan specifieke akkoorden, onder meer op gebieden als 
onderwijs en schol ingsamenwerking, statistische, douane, concurrentie, indirecte 
belastingheffing, normen en energie. 
15 
d) Praktische consequenties 
In het licht van deze overwegingen en overeenkomstig de conclusies van de Europese 
Toppen van Korfoe en Essen verzoekt de Commissie de Raad zijn goedkeuring te 
hechten aan de voorgestelde strategie die beoogt met Mexico een overeenkomst voor 
economisch partnerschap en politiek overleg te sluiten. 
Te dien einde zal de Commissie de Raad in de loop van 1995 ontwerp-
onderhandelingsrichtsnoeren voorleggen voor deze nieuwe overeenkomst. 
De vorderingen met de tenuitvoerlegging van deze strategie zullen geregeld door de 
Raad Algemene Zaken worden onderzocht. 
16 
rMr*wnK°*Bm&'~ ' M£J cru V •/ Wl'BP 
IS»f 0254-1513 
COM(95) 3 de£ 
DOCUMENTEN 
NL 11 
Catalogusnummer : CB-CO-95-039-NL-C 
ISBN 92-77-85352-2 
Bureau voor officiële publikatles der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg