Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vierentwintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (pentabroomdifenylether)"

(2001/C 193/05)

De Raad heeft op 12 februari 2001 besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig art. 95 van het EG-Verdrag te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Interne markt, productie en consumptie", die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 10 april 2001 goedgekeurd; rapporteur was de heer Colombo.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 381e zitting (vergadering van 25 april 2001) het volgende advies uitgebracht, dat met 65 stemmen vóór en 0 stemmen tegen, bij 1 onthouding, is goedgekeurd.

1. Doel van het voorstel

1.1. Onderhavig voorstel tot wijziging van Richtlijn 76/769/EEG(1) is erop gericht om uniforme voorschriften voor het op de markt brengen en het gebruik van pentabroomdifenylether (pentaBDE) vast te stellen.

1.2. Doel van het voorstel is, de volksgezondheid en het milieu te beschermen door het gebruik en het op de markt brengen van artikelen die pentaBDE bevatten, te verbieden.

2. Inleiding

2.1. PentaBDE is een broomhoudend brandvertragend middel dat bijna uitsluitend (voor ca. 95 %) wordt gebruikt bij de productie van zacht polyurethaanschuim voor verschillende consumptiegoederen. In beperkte mate wordt het ook gebruikt als brandvertragend additief in epoxy- en fenolharsen, onverzadigde polyesters en textielproducten.

2.2. Bij de productie van zacht polyurethaanschuim worden overigens ook andere brandvertragers gebruikt - de meest gebruikte is het op de vierde prioriteitslijst betreffende risicobeoordeling staande tris(2-chloor-1-methyletyl)fosfaat -, die ingevoerd zijn naar aanleiding van de door de EU en de afzonderlijke lidstaten vastgestelde voorschriften om het gebruik van pentaBDE te beperken.

2.3. Uit gegevens over milieurisico's blijkt dat pentaBDE in hoge concentraties voorkomt in vissen en regenwormen die dichtbij plaatsen leven waar polyurethaanschuim wordt geproduceerd.

2.4. De risico's voor de menselijke gezondheid, die conform Verordening (EEG) nr. 793/93(2) zijn beoordeeld, zijn door een gebrek aan gegevens nog onduidelijk, vooral waar het gaat om werknemers die aan pentaBDE zijn blootgesteld. Hoewel er over deze werknemers wel enige informatie (betreffende het vóórkomen van chlooracne) beschikbaar is, is het absoluut zaak de gevolgen van pentaBDE bij opname via de huid uitvoeriger te onderzoeken.

2.5. Uit toxisch onderzoek op dieren blijkt evenwel dat pentaBDE de stofwisseling in de lever aanzienlijk verstoort. Andere dierproeven tonen aan dat pentaBDE zich in het organisme kan ophopen in vetweefsel.

2.6. Ook is aangetoond dat zuigelingen via moedermelk aan pentaBDE worden blootgesteld. Men weet vooralsnog niet hoe de stof hierin terechtkomt en ook de toxicokinetiek bij dergelijke blootstellingsniveaus is nog onbekend. Verdere toxiciteitsstudies zijn derhalve noodzakelijk.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Uitgaande van de in Verordening (EEG) nr. 793/93 aanbevolen risicobeoordeling en van het door de Gemeenschap gehanteerde voorzorgsbeginsel stelt de Commissie voor om de afzet, het op de markt brengen en het gebruik van artikelen op basis van pentaBDE aan voorwaarden te verbinden. Het ESC neemt er nota van dat de industrie en andere betrokken partijen zijn geraadpleegd en positief advies over het Commissievoorstel hebben uitgebracht, en kan op zijn beurt hieraan zijn goedkeuring hechten, gezien ook het belang van de potentiële risico's voor de volksgezondheid en het milieu.

3.2. Aangezien er onvoldoende bekend is over de gezondheidseffecten, verzoekt het ESC de Commissie de weg te effenen voor epidemiologisch gezondheidsonderzoek onder werknemers die met pentaBDE in contact komen, met name om na te gaan wat voor effect het heeft als deze stof zich gedurende hun gehele werkzame leven in het vetweefsel van het lichaam ophoopt.

3.3. Daar ook het Wetenschappelijk Comité voor toxiciteit, ecotoxiciteit en milieu (CSTEE) bezorgd blijkt te zijn, zou het ESC graag zien dat er op basis van de beschikbare informatie over de blootstelling aan pentaBDE van kinderen die borstvoeding krijgen, een specifiek programma wordt opgezet om de wetenschappelijke kennis hierover te verdiepen, teneinde na te gaan of er andere beschermende maatregelen getroffen moeten worden.

3.4. Hoewel de beoordeling van de risico's van octabroomdifenylether (octaBDE) nog niet is afgerond (zie overweging 5), verzoekt het ESC de Commissie alvast te bestuderen of het zinvol is om ook ten aanzien van dit product het voorzorgsbeginsel toe te passen.

Brussel, 25 april 2001.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) PB L 262 van 27.9.1976, blz. 201-203.

(2) PB L 224 van 3.9.1993, blz. 34.