NL Publicatieblad van de Europese Unie C 103/21

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2009/C 103/05

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„REDYKOŁKA”

EG-nummer: PL-PDO-005-0588-22.01.2007

BGA ( ) BOB (X)

1. Naam

„Redykołka”

De naam Redykołka voldoet aan de in artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad vermelde voorwaarden. Deze naam wordt algemeen gebruikt om kaas aan te duiden die geproduceerd is in de regio Podhale. Redykołka is afkomstig van de term „redyk”, die traditioneel wordt gebruikt in de onder punt 4 aangeduide geografische regio en staat voor het ritueel waarbij de schapen in het seizoen naar de bergweiden gaan, hun verblijf aldaar en hun terugkeer.

2. Lidstaat of derde land

Polen

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.3. — Kaas

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Redykołka is een kleine, halfharde en halfvette kaas in de vorm van een dier, vogel, hartje of miniatuurspoel. De kleinste wegen tussen de 30 en 60 gram en stellen spoelen voor. In zijn andere vormen mag deze kaas niet meer wegen dan 300 gram.

Redykołka verkrijgt zijn glanzend gele strokleur (lichtbruin en zacht glanzend) bij het roken. Een licht dichroïsme of gedeeltelijke ontkleuring van de korst zijn toegelaten. De korst is normaal gesproken glad en elastisch, maar mag eventueel licht ruw zijn. Kleine oneffenheden en scheurtjes die geen invloed hebben op de kaas zelf mogen aanwezig zijn. De kaas is elastisch en halfhard. Redykołka heeft een licht zoute smaak en wordt gekenmerkt door een sterke rookgeur. Het toevoegen van koemelk tot 40 % heeft geen invloed op de specifieke kenmerken.

De chemische samenstelling van de kaas is afhankelijk van de rookduur en het seizoen: het watergehalte bedraagt ten hoogste 44 %, het drogestofgedeelte ten minste 56 % en het vetgehalte ten minste 38 % in de droge stof.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Melk:

De melk, het hoofdbestanddeel van de Redykołka, is afkomstig van schapen van het ras „Polska Owca Górska” (Pools bergschaap). Ook kan melk worden gebruikt die afkomstig is van koeien van het ras „Polska Krowa Czerwona” (Poolse rode koe), die in het aangeduide geografische gebied grazen. De hoeveelheid koemelk mag echter niet meer bedragen dan 40 % van de totale hoeveelheid gebruikte melk. Redykołka wordt geproduceerd met ongepasteuriseerde melk.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

Redykołka wordt gefabriceerd in een bepaald seizoen, namelijk tijdens de weidegang van de schapen. De dieren nuttigen dan uitsluitend verse grassen van de weiden in het omschreven geografische gebied. Uit de analyse van de opmerkingen blijkt dat de volgende plantensoorten van de graslanden, weiden en bergweiden in de regio Podhale door de schapen het meest genuttigd worden: Arabis alpina (alpenscheefkelk), Cirsium erisithalis (bleekgele vederdistel), Viola biflora (tweebloemig viooltje), Clematis alpina (alpenbosrank), Senecio subalpinus (alpenkruiskruid), Soldanella carpatica, Doronicum austriacum, Aconitum napellus (blauwe monnikskap), Saxifraga montana, Ranunculus alpestris (alpenranonkel), Silene acaulis (stengelloze silene), Vaccinium macrocarpon (veenbes), Saxifraga aizoides, Cicerbita alpina, Salix reticulata, Saxifraga perdurans, Papaver rhaeticum (gele alpenpapaver), Potentilla aurea (gele ganzerik) en Anemone narcissiflora (narcisanemoon). Opgemerkt dient te worden dat veel van deze planten medicinale planten zijn die worden toegepast in de volksgeneeskunde.

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Om een optimale kwaliteit te garanderen moeten alle fasen van het productieproces van Redykołka in het afgebakende geografische gebied plaatsvinden. Het werk wordt uitgevoerd in chalets op de berghellingen waar ook de dieren grazen. De specifieke knowhow van de herders, alsmede de kennis die van generatie op generatie wordt overgedragen en die garant staat voor het traditionele karakter en de bijzondere smaak van het product, hebben een zeer grote invloed op de uiteindelijke kwaliteit en smaak van Redykołka. De specifieke productiefasen die voortvloeien uit de specifieke knowhow van de herders zijn:

— Koude rijping van de melk (verzuring): de melk wordt op kamertemperatuur bewaard om het zuurgehalte te doen stijgen.

— Warme rijping van de melk (verzuring): de licht zure melk wordt vermengd met verse melk. Het mengen vindt plaats in een koperen ketel (in het Pools „koltik” of „kotlick” genoemd).

— Toevoegen van stremsel en stremming: stremsel wordt aan de melk toegevoegd en men laat het geheel rusten tot zich wrongel vormt. De stremming vindt plaats in een traditionele kuip, de „puciera”.

— Snijden van de wrongel: met behulp van traditionele instrumenten zoals de „ferula” (soort houten spatel met in het midden een of twee draden).

— Aftappen van de wei: tot 50 % van de massa.

— Afnemen van de kaas: persen van de stukken en afnemen van kaas.

— Persen: de kaasmassa wordt met de hand geperst tot een bol en in een vat met wei gelegd.

— Vorming: de kaasmassa wordt verdeeld over speciale vormpjes in de vorm van een hart, vogel, lam, spoel, enz.

— Weken in pekelwater: tot 24 uur.

— Droging: het drogen van de kaas duurt tussen 12 en 24 uur.

— Roken en rijpen: het koudroken van de kaas duurt tussen 3 en 7 dagen. De kazen worden in rookkamers geplaatst op speciaal hiervoor gemaakte houten roosters die „komornik” worden genoemd en die op de vliering van het chalet van de herder zijn bevestigd, gewoonlijk aan de muur boven of naast het haardvuur.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz.

Niet van toepassing.

3.7. Specifieke voorschriften betreffende etikettering

Niet van toepassing.

4. Beknopte omschrijving van de afbakening van het geografische gebied

Het geografische gebied omvat de volgende gebieden van het woiwodschap Silezië: de gemeente Istebna in het powiat (district) Cieszyński, de gemeenten Milówka, Węgierska Górka, Rajcza, Ujsoły, Jeleśnia en Koszarawa, in het district Żywiecki.

De volgende gebieden van het woiwodschap Klein-Polen: het hele district Nowotarski en het hele district Tatrzański, de gemeenten Zawoja en Bystra Sidzina in het district Suski, de volgende gemeenten van het district Limanowski: Niedźwiedź en een gedeelte van de gemeente Kamienica in het Nationaal Park van Gorczański ten zuiden van de rivier Kamienica, en de volgende dorpen van de gemeente Mszana Dolna: Olszówka, Raba Niżna, Łostówka, Łętowe en Lubomierz, de gemeenten Piwniczna, Muszyna en Krynica, in het district Nowosądecki.

Het afgebakende geografische gebied omvat de historische en etnografische regio Podhale aan de noordelijke voet van de Tatra.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Specificiteit van het geografische gebied van de productie van Redykołka:

Natuurlijke factoren

De traditie van de extensieve seizoensbeweiding van de schapen, een natuurlijk kenmerk van de schapenhouderijen van de regio Podhale die de grondstof (melk) leveren die noodzakelijk is voor de productie van de Redykołka-kaas, dateert al uit de middeleeuwen toen de eerste herders hun schapen lieten grazen op de weiden in deze regio. Door deze lange traditie van schapenhouden en begrazing ontstond het schapenras „Polska Owca Górska” (Pools bergschaap). Dit schaap is een veredelde variëteit van de primitieve schapensoort „cakiel” die in de Oostelijke Karpaten en de Balkan werd aangetroffen. Het schapenras „Polska Owca Górska” is nauw verwant met de geschiedenis en de traditie van de regio Podhale en de lokale bevolking in die regio, en heeft zich bijzonder goed aangepast aan de klimatologische omstandigheden en de traditionele fokmethodes in de bergstreken.

Als in de productie koemelk wordt gebruikt, dan is die enkel afkomstig van het ras „Polska Krowa Czerwona” (Poolse rode koe), het oudste Poolse runderras. Eeuwenlang werd het ras geassocieerd met Slavische volkeren en tot het einde van de 18e eeuw was de Poolse rode koe het meest voorkomende ras in Polen. De eerste kuddes werden gevormd in 1876 in Stróża, een stad in het district Limanowski. In 1895 werd de Poolse Unie voor fokkers van de rode koe gesticht bij de landbouwersvereniging van Krakau. Dit gaf aanleiding tot het systematisch fokken van de rode koe waardoor het ras tussen 1884 en 1934 kon worden ontwikkeld en verbeterd. Dit ras werd erkend als het enige inheemse runderras in Polen.

De kwaliteit van de melk die wordt gebruikt voor de productie van Redykołka-kaas heeft een zeer grote invloed op de smaak en het aroma van het eindproduct. De unieke vegetatie in het geografische productiegebied van Redykołka bepaalt de hoge kwaliteit van de melk en de karakteristieke smaak. Het gaat om inheemse soorten in de regio Podhale, waaruit de flora van de weidelanden, weiden en bergweiden bestaan. Tijdens de productieperiode van de Redykołka-kaas (mei tot september) voeden de dieren waarvan de melk wordt gebruikt zich uitsluitend met deze weidegrassen.

De planten die hier groeien hebben zich aangepast aan de specifieke klimaatomstandigheden in de regio Podhale. De belangrijkste factoren zijn: een aanzienlijk kortere vegetatieperiode, lage gemiddelde jaartemperaturen, grote temperatuurschommelingen tijdens de vegetatieperiode, sterkere zonnestraling dan op een laagvlakte (directe blootstelling aan het zonlicht), harde wind en krachtige windstoten van de toppen naar de laagvlakte, een dikke sneeuwlaag, lawines en de bijzondere eigenschappen van kalk- en granietbodems.

Het gebied waarin Redykołka wordt geproduceerd is een van de meest ongerepte van Polen. Het productiegebied wordt namelijk omgeven door vier nationale parken: in het noorden het Gorczański Park Narodowy, in het zuiden het Tatrzański Park Narodowy, in het westen het Babiogórski Park Narodowy en in het oosten het Magurski Park Narodowy. Bovendien bevindt zich een vijfde nationaal park, het Pieniński Park, net als het Tatrzański Park Narodowy middenin het geografische productiegebied van Redykołka.

Menselijke factoren

Redykołka werd van oudsher vervaardigd door de herders van Walachije die hun schapen lieten grazen op de hoger gelegen graslanden. De kaas kwam samen met de Walachijse cultuur, de graasmethodes, de traditionele inrichting van de „bacówka” (de traditionele chalets van de herders) en de bewerking van de melk naar de regio Podhale. Het eerste bewijs dat in de regio Podhale en de aangrenzende gebieden kaas werd gemaakt, is terug te vinden in het stadsrechtcharter van Ochotnica, in de Gorce. In 1416 werd de naam Dawid Wołoch (David Valachi) aan het charter verbonden.

Redykołka dankt zijn naam aan het feit dat het gratis werd uitgedeeld bij de terugkeer van de schapen uit de alpenweiden, in het Pools aangeduid met „redykania się”. Daarnaast betekent dit de kaas die cadeau werd gegeven, bijvoorbeeld om bij iemand in de gunst te komen of als dank voor bewezen diensten. Het bijzondere karakter van de Redykołka-kaas kan ook worden uitgelegd aan de hand van de rituele functie die het vervulde: kazen in de vorm van een duif of haantje werden versierd met kleine ferula’s die bij bruiloften werden gegeven of met kroontjes van het oogstfeest.

Dat Redykołka een karakteristieke kaas van de regio Podhale is, blijkt uit een groot aantal referenties in oude documenten, boeken en andere werken die afkomstig zijn uit deze regio of hierop betrekking hebben. De eerste exacte beschrijving van de productie van de kazen in de chalets dateert van 1748 en is afkomstig uit een instructiehandleiding die is opgesteld in de regio Ślemień. In 1773 werden deze instructies overgenomen en de toepassing ervan aanbevolen.

Maria Steczkowska (1858) geeft een gedetailleerde beschrijving van de weidegang van de schapen en de inrichting van de chalets waarin vooral kaas werd gemaakt (waaronder Redykołka en Oscypek). Zij vermeldt dat deze kleine kaasjes in de vorm van een dier of een hartje, de Redykołka, worden gemaakt van de kaasresten die niet voldoen zijn om een Oscypek te fabriceren. Nadat de kaasjes de vorm van een dier hebben gekregen, worden ze gepekeld en daarna gedroogd en gerookt, net als bij Oscypek. Ook werden toen voor het eerst de instrumenten in detail beschreven die door de herders werden gebruikt voor de fabricage van kazen in de Tatra. De plaatselijke knowhow met betrekking tot de fabricage van schapenkazen in de regio Podhale (waaronder Redykołka en Oscypek), alsmede de hiermee verband houdende gewoonten, tradities en riten zijn niet veranderd. Hiervan getuigen niet alleen de thans gebruikte productiemethode, maar ook de vele gegevens die we terugvinden in de literatuur, bijvoorbeeld het achtdelige werk uit 1960 „Pasterstwo Tatr Polskich i Podhala” (Herderscultuur in de Poolse Tatra en de regio Podhale), in het boek „Hodowla i Pasterstwo w Beskidzie Sądeckim” (Veehouderij en herderscultuur in de bergketen Beskid Sądecki) (1980) of in tal van andere etnografische publicaties, waaronder die van het Instytut Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk (Instituut voor de geschiedenis van het erfgoed van de Poolse academie voor wetenschappen).

Niettemin zijn de belangstelling van toeristen en de onvermijdelijke aankoop van Redykołka — een van de belangrijkste souvenirs van een verblijf in de regio Podhale — het beste bewijs van de populariteit van dit product en de band ervan met de regio.

5.2. Specificiteit van het product

Redykołka onderscheidt zich door zijn specifieke, licht zoute smaak, die ontstaat door het weekproces in pekelwater en het gebruik van melk afkomstig van dieren van een zeer bijzonder ras dat binnen het afgebakende geografische gebied graast, alsmede zijn rookaroma dat wordt verkregen door een overeenkomstig de traditie toegepaste productiemethode. De stevige en harde textuur van Redykołka en zijn rijke aroma- en smaakpalet verlenen het zijn originele en bijzondere karakter.

De specificiteit van deze kaas wordt benadrukt door een ander kenmerk, te weten de bijzondere vorm. Redykołka heeft de vorm van een dier, vogel, hartje of miniatuurspoel. De kaas weegt tussen 30 en 300 gram.

Het specifieke karakter van Redykołka is tevens te danken aan het bijzondere gebruik waarvoor het traditioneel bestemd is: het wordt cadeau gegeven, met name om in iemands gunst te komen of als dank voor bewezen diensten. De figuurtjes worden gefabriceerd, verkocht en altijd per twee cadeau gedaan overeenkomstig de traditie.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

De smaak en het aroma van Redykołka vloeien voort uit de interactie tussen de natuurlijke en menselijke factoren. Voor de fabricage van deze kaas wordt uitsluitend gebruik gemaakt van melk die afkomstig is van een zeer specifiek ras dat is aangepast aan de klimaatomstandigheden en de traditionele veehouderijmethoden van de regio Podhale. De smaak van Redykołka wordt bepaald door het feit dat deze dieren zich voeden met inheemse plantensoorten die eigen zijn aan het geografische productiegebied. Deze plantensoorten, waaruit de flora van de graslanden, weiden en alpenweiden bestaan, zijn dan ook de enige voeding van de schapen en koeien tijdens de productieperiode. De onder punt 3.5 vermelde specifieke knowhow van herders, alsmede de in punt 5.1 genoemde kennis die van generatie op generatie wordt overgedragen en garant staat voor het traditionele karakter en de bijzondere smaak van het product, hebben een zeer grote invloed op de uiteindelijke smaak en aroma van Redykołka.

De fabricage van Redykołka stond nauw in verband met de weidegang van de schapen in de regio Podhale. De bijzondere vorm (beschreven onder de punten 3.2 en 5.2) is te danken aan de rituele functie (beschreven onder punt 5.1) die dit kaasje vervult en doordat het vaak cadeau werd gedaan — meestal aan kinderen — door de herders die naar huis terugkeerden na meerdere maanden in de alpenweiden te hebben doorgebracht. Dit is wederom een bewijs dat deze kaas een typisch product van de regio Podhale is en een onlosmakelijk onderdeel van de cultuur vormt.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

http://www.bip.minrol.gov.pl/strona/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1620&LangId=0