NL Publicatieblad van de Europese Unie C 393/11

Conclusies van de Raad van 26 november 2012 over de Europese strategie voor een beter internet voor kinderen

2012/C 393/04

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

NEEMT MET BELANGSTELLING NOTA VAN:

de aanneming door de Commissie van de „Europese strategie voor een beter internet voor kinderen” (1) op 2 mei 2012 en ONDERSCHRIJFT dat in de strategie het accent op vier speerpunten komt te liggen: 1) bevorderen van kwalitatief hoogwaardige online-inhoud voor kinderen, 2) zorgen voor meer bewustmaking en meer eigen kracht, 3) creëren van een veilige online-omgeving voor kinderen, en 4) bestrijden van onlinemateriaal dat seksueel misbruik van kinderen bevat;

HERINNERT AAN:

— de EU-agenda voor de rechten van het kind (2), waarvan een van de doelstellingen een hoog niveau van bescherming van kinderen in de digitale wereld is, maar die tegelijkertijd hun recht op toegang tot het internet strikt wil eerbiedigen in het belang van hun sociale en culturele ontwikkeling,

— het belang van de programma's voor een veiliger internet via welke de EU sedert 1999 de inspanningen om van het internet een veiliger plaats voor kinderen te maken, heeft gecoördineerd en ondersteund, alsook de essentiële rol van centra voor veiliger internet,

— de digitale agenda voor Europa (3) waarvan de acties onder meer gericht zijn op het vergroten van de mediageletterdheid (4), met name digitale competentie (5), e-insluiting, en op het aanmoedigen van technologische innovatie en het scheppen van banen, en die daarmee bijdraagt aan de digitale interne markt;

BENADRUKT:

1. dat zijn conclusies van 2011 over de bescherming van kinderen in de digitale wereld (6), waarin hij de lidstaten, de Commissie en het bedrijfsleven verzocht stappen te ondernemen om een veilige online-omgeving voor kinderen tot stand te brengen, alsook de nodige maatregelen te nemen om illegale inhoud, zoals beelden van het seksueel misbruik van kínderen, te bestrijden, nog steeds relevant zijn;

2. de vaststelling van Richtlijn 2011/93/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, en ter vervanging van Kaderbesluit 2004/68/JBZ van de Raad (7), dat de lidstaten moeten uitvoeren;

3. dat, aangezien de conclusies van de Raad van 2011 en Richtlijn 2011/93/EU op grote schaal acties uit hoofde van het derde en het vierde punt van de „Europese strategie voor een beter internet voor kinderen” bestrijken, de onderhavige conclusies zich voornamelijk zullen toespitsen op de thema's die onder het eerste en het tweede punt van de Europese strategie aan de orde komen;

4. dat de onderhavige conclusies en die uit 2011 elkaar aanvullen en een algehele respons van de Raad op de door de Commissie voorgestelde strategie vormen;

NEEMT NOTA VAN:

1. de vorming, op initiatief van de Commissie, van de „coalitie om het internet tot een betere plaats voor kinderen te maken” en haar werkplan om op de vijf actiegebieden (meldingsinstrumenten, aan de leeftijd aangepaste privacysettings, beoordeling inhoud, ouderlijk toezicht, verwijderen van materiaal met kindermisbruik) vorderingen en resultaten te boeken (8);

2. de Commissievoorstellen voor een verordening tot vaststelling van de Connecting Europe Facility (9) en een verordening voor trans-Europese telecommunicatienetwerken (10), die voorzien in financiering voor de infrastructuur voor veiliger internetdiensten, zowel op Europees als op nationaal niveau;

3. de Commissievoorstellen voor een verordening tot vaststelling van „Horizon 2020” (11), die voorziet in financiering voor onderzoek in onder meer gebieden die verband houden met de interactie tussen kinderen en het internet, en een verordening tot vaststelling van „Erasmus voor iedereen” (12), die voorziet in financiering voor initiatieven inzake media- en digitale geletterdheid in het onderwijs;

4. de oproep van de Commissie aan de lidstaten om een nationale digitale pleitbezorger aan te stellen die tot taak heeft de voordelen van een inclusieve digitale maatschappij te propageren (13);

5. de werkzaamheden van de Raad van Europa in het kader van zijn strategie op het gebied van internetbeheer (2012-2015) met betrekking tot het beschermen en sterker maken van kinderen wanneer zij online gaan;

6. de zeer positieve resultaten en praktijken van bestaande projecten op nationaal niveau, die soortgelijke doelen ondersteunen, zoals het creëren van hoogwaardige online-inhoud voor kinderen, of de bescherming van minderjarigen door middel van bijvoorbeeld instrumenten voor controle, bewustmaking en meer eigen kracht;

ONDERSTREEPT DAT:

1. het interactieve en alomtegenwoordige karakter van internet veel kansen biedt voor de ontwikkeling van mediageletterdheid, met name digitale vaardigheden, die ondersteuning bieden voor het kritische denken, de analytische vaardigheden, innovatie en creativiteit. De ontwikkeling van mediageletterdheid, met name digitale vaardigheden, is belangrijk voor kinderen om zich op een veilige manier te kunnen aanpassen aan de voortdurend evoluerende nieuwe technologieën, en meer in het algemeen om hun wereld op een veilige en creatieve manier vorm te geven;

2. onvoldoende investeren in beleid dat kinderen raakt op lange termijn diepgaande effecten kan hebben voor onze samenlevingen (14), wat erop wijst dat het nodig is aandacht te besteden aan de specifieke behoeften en kwetsbaarheden van kinderen online, en internet tot een plek te maken waar kansen worden geboden aan alle kinderen van Europa ongeacht hun etnische, culturele en sociale achtergrond, en aan kinderen met een handicap en specifieke behoeften, met als doel de bestaande digitale kloven te dichten;

3. de uitvoering van in het kader van de Europese strategie gestarte activiteiten zowel op nationaal als op Europees niveau moet worden gecoördineerd, waarbij interactie tussen meerdere belanghebbenden, waaronder met name kinderen, overheidsinstanties, bevoegde instellingen, ngo's en het bedrijfsleven moet worden bevorderd; een voorbeeld van nauwere samenwerking op Europees niveau is het zorgen voor verdere en intensievere coördinatie van de werkzaamheden in het kader van het door de EU gefinancierde netwerk van Safer Internet Centres;

4. zelfregulering van belang is omdat de internetomgeving snel verandert en flexibiliteit nodig is om het groeipotentieel en aanpassingsvermogen van het net niet te belemmeren; om doeltreffend te zijn is er evenwel onafhankelijk toezicht op en onafhankelijke evaluatie van zelfregulering nodig, in nauwe combinatie met initiatieven inzake bewustmaking en empowerment;

BEVEELT AAN MAATREGELEN TE NEMEN OP DE VOLGENDE GEBIEDEN:

GEBIED 1: Meer kwalitatief hoogwaardige online-inhoud voor kinderen

AANGEZIEN:

1. kinderen via steeds veelsoortiger toestellen en op steeds jongere leeftijd blootstaan aan internet, maar geen inhoud met voldoende kwaliteit vinden die aan hun leeftijd is aangepast;

2. de term „hoogwaardige online-inhoud voor jonge kinderen” moet worden uitgelegd als inhoud waar kinderen in een aantal opzichten baat bij hebben — bijvoorbeeld omdat hun kennis, vaardigheden en competenties, met bijzondere nadruk op creativiteit, erdoor toenemen — maar die tegelijkertijd voor hen aantrekkelijk en bruikbaar is, alsook betrouwbaar en veilig, en in voorkomend geval reclamemededelingen of commerciële mededelingen als zodanig herkenbaar maakt (15);

3. de beschikbaarheid van hoogwaardige online-inhoud voor kinderen het beter gebruik van het internet door kinderen kan doen toenemen en de penetratie en het actieve gebruik van breedbandinternet in EU-huishoudens sterk kan bevorderen (16), en vice versa;

4. het vergroten van het bewustzijn en het vertrouwen van de consumenten (kinderen, ouders en opvoeders) bij het gebruik van inhoud in verschillende landen en met verschillende toestellen de fragmentatie van de digitale eengemaakte markt zou kunnen verminderen, zonder dat daarbij voorbij wordt gegaan aan de specifieke taal- en cultuurkenmerken van elke lidstaat;

5. voor de bevordering, de productie en de verspreiding van hoogwaardige online-inhoud dynamische, nauwe samenwerking nodig is tussen openbare en particuliere producenten van inhoud, deskundigen op het gebied van veilig internet voor kinderen (bv. ngo's en onlineveiligheidscentra), aanbieders van internetdiensten en degenen die een rol spelen bij de opvoeding van kinderen (bv. ouders en leerkrachten), alsook de kinderen zelf;

VERZOEKT DE LIDSTATEN, DE COMMISSIE EN HET BEDRIJFSLEVEN OM BINNEN HUN RESPECTIEVE BEVOEGDHEDEN:

1. innovatie aan te moedigen via het gebruik van software met een open broncode en open normen om hoogwaardige online-inhoud door en voor kinderen te produceren door steun te verlenen aan projecten en initiatieven, onder meer de ontwikkeling van interoperabele platforms die toegang bieden tot dergelijke inhoud;

2. de kwantitieve en kwalitatieve aspecten van online-inhoud te beoordelen door de ontwikkeling van leeftijds- en inhoudsclassificaties (waaronder classificaties op basis van gebruikerstevredenheid en evaluaties van deskundigen), die betrouwbaar zijn en onderlinge vergelijkingen tussen verschillende lidstaten en toestellen mogelijk maken, met ruimte voor culturele verschillen tussen de lidstaten;

3. te zoeken naar manieren om bij het creëren van hoogwaardige online-inhoud de taalbarrière te slechten, bijvoorbeeld met verbeterde machinevertalingen, en daarmee bij te dragen aan de totstandkoming van de digitale interne markt;

GEBIED 2: Zorgen voor meer bewustmaking en meer eigen kracht

AANGEZIEN:

— om kinderen in staat te stellen het internet veilig te gebruiken, de kwestie moet worden opgelost van de technische instrumenten die veilige navigatie op het internet mogelijk maken, en daarnaast kinderen moeten worden uitgerust met de passende kennis, vaardigheden en competenties zodat zij op doeltreffende en verantwoordelijke wijze kunnen omgaan met de online-omgeving,

— voor de onderwijssector en de ouders een belangrijke rol is weggelegd in het helpen van kinderen bij het voordelig en creatief benutten van de door het internet geboden kansen en bij het herkennen van en het omgaan met risico's op het internet. Toch wordt ook onderkend dat leerkrachten en ouders zelf ondersteuning en opleiding nodig hebben, niet alleen om de snelle en onvoorspelbare veranderingen in de virtuele levens van kinderen, maar ook de voortdurend evoluerende nieuwe technologieën te volgen;

VERZOEKT DE LIDSTATEN:

1. de strategieën om het onderwijs in onlineveiligheid en digitale vaardigheden in de scholen op te nemen voortvarender uit te voeren, en het gebruik van internet voor alle schoolvakken aan te moedigen en in verband daarmee de adequate opleiding van leerkrachten te ondersteunen;

2. de verwerving van digitale vaardigheden door ouders en kinderen te versterken in het kader van informeel en niet-formeel leren, onder meer in jeugdorganisaties via goed opgeleide jeugdwerkers;

VERZOEKT DE LIDSTATEN EN DE COMMISSIE OM:

3. de deelname van kinderen bij het op touw zetten van nationale en pan-Europese bewustmakingscampagnes, wetgeving of andere maatregelen en activiteiten die gevolgen hebben voor de onlineactiviteiten van kinderen, actief te ondersteunen, bijvoorbeeld door steun te blijven verlenen aan de door de Safer Internet Centres beheerde nationale jeugdpanels;

4. op nationaal en pan-Europees niveau mediageletterdheid, met name digitale vaardigheden, verder te ontwikkelen en bewustmaking te propageren;

VERZOEKT DE LIDSTATEN, DE COMMISSIE EN HET BEDRIJFSLEVEN OM BINNEN HUN RESPECTIEVE BEVOEGDHEDEN:

5. steun te verlenen voor publiek-private partnerschappen met het oog op een betere bewustmaking en empowerment, met nadruk op de door het internet geboden kansen, op nationaal en EU-niveau, die ouders en kinderen van alle sociale, etnische en culturele achtergronden bereiken, waaronder kinderen uit sociaaleconomisch zwakke milieus en kinderen met bijzondere behoeften;

6. te blijven zorgen voor feitenmateriaal en kennis over de gedragspatronen van kinderen op het internet en de invloed van diensten en technologieën op de manier waarop kinderen het internet gebruiken;

7. de voorzieningen voor ouderlijk toezicht te verbeteren zodat ze op ieder toestel efficiënt werken en interoperabel zijn en in zoveel mogelijk talen beschikbaar zijn, en strategieën uit te werken om ouders bewust te maken van het bestaan van voorzieningen voor ouderlijk toezicht, rekening houdend met het recht van de kinderen op privacy, informatie en vrijheid van meningsuiting;

8. een gemeenschappelijk minimaal standaardmodel voor melding van categorieën schadelijke inhoud alsmede prestatiecriteria voor de meldingsprocedures te coördineren om vergelijkbare, transparante en voor verschillende landen en toestellen bruikbare meldingsprocedures tot stand te brengen;

9. de nodige steun te verlenen voor het opzetten, ontplooien en controleren van daadwerkelijke meldingen van schadelijke inhoud en follow-upmechanismen, voor het intensiveren van de samenwerking binnen het bedrijfsleven en met overheidsinstanties, ngo's en hotlines en voor het waarborgen van het gebruik van mechanismen en relevante platformen en toestellen die nodig zijn voor internationale samenwerking;

10. bestaande zelfreguleringsinitiatieven inzake onlinereclame uit te voeren en voortdurend aan te passen aan nieuwe vormen van reclame;

VERZOEKT HET BEDRIJFSLEVEN OM:

11. door middel van standaardinstellingen privacy toe te passen en effectieve manieren uit te werken en toe te passen voor het informeren van kinderen en ouders over hun onlineprivacyinstellingen;

12. zelfreguleringsinitiatieven inzake onlinereclame verder te ontwikkelen.

Om voor een daadwerkelijke follow-up van deze conclusies te zorgen verzoekt de RAAD VAN DE EUROPESE UNIE:

1. de CEO coalitie om aan de Raad haar eindverslag te presenteren, naar verwacht in januari 2013;

2. de Commissie op gezette tijden feedback en informatie te geven over de vorderingen betreffende de initiatieven in het kader van de Europese strategie voor een beter internet voor kinderen, met name aan de hand van de bij de beoordeling van de implementatie van de Europese strategie uit te voeren benchmarkings- en evaluatieprocessen;

3. de Commissie en de lidstaten, zonder vooruit te lopen op de onderhandelingen over het meerjarig financieel kader 2014-2020, op passende wijze gebruik te maken van de bestaande en toekomstige EU-financieringsprogramma's voor het verwezenlijken van de doelstellingen van de Europese strategie voor een beter internet voor kinderen met betrekking tot de vier speerpunten en van de onderhavige conclusies.

(1) COM(2012) 196 final — doc. 9486/12.

(2) COM(2011) 60 final — doc. 7226/11.

(3) Doc. 9981/10 REV 1 (COM(2010) 245 final/2).

(4) Mediageletterdheid is „het vermogen om toegang te hebben tot de media en de inhoud ervan te begrijpen, kritisch te evalueren, te creëren en te communiceren” (conclusies van de Raad van 27 november 2009 over mediageletterdheid in de digitale omgeving (PB C 301 van 11.12.2009, blz. 12)).

(5) „(…) Digitale competentie vereist een gedegen inzicht in en kennis van de aard, de rol en de mogelijkheden van de technologieën van de informatiemaatschappij in alledaagse situaties (…) en inzicht in de mogelijkheden en potentiële risico's van het internet en communicatie via elektronische media (e-mail, netwerkinstrumenten) (…). De vaardigheden omvatten: het vermogen om informatie te zoeken, te verzamelen en te verwerken en deze op kritische en stelselmatige wijze te gebruiken (…) men moet ook in staat zijn technologieën van de informatiemaatschappij te gebruiken als hulp bij kritisch denken, creativiteit en innovatie (…).” (Aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake sleutelcompetenties voor een leven lang leren (2006/962/EG) (PB L 394 van 30.12.2006, blz. 10))

(6) PB C 372 van 20.12.2011, blz. 15.

(7) PB L 335 van 17.12.2011, blz. 1, en rectificatie van de richtlijn (PB L 18 van 21.1.2012, blz. 7).

(8) De coalitie is een initiatief onder impuls van het bedrijfsleven met als leden Europese en mondiale ICT- en mediabedrijven (http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/docs/ceo_coalition/ceo_coalition_statement.pdf).

(9) 16176/11.

(10) 16006/11.

(11) 17933/11.

(12) 17188/11.

(13) Zie voor informatie: https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/digital-champions;

https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/about-0

(14) Een EU-agenda voor de rechten van het kind.

(15) Gebaseerd op: Producing and providing online content for children and young people — An inventory, http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/docs/competition/final_draft.pdf

(16) Werkdocument van de Commissiediensten van 23 maart 2012 over de uitvoering van de nationale breedbandplannen (SWD(2012) 68 final), blz. 17.