^.7.88 Puhhkatiehladvan de Europese Gemeenschappen ^r.G175B17 
7.7. riet Gomitébenadruktdenoodzaakt van een 
eenvoudige, aanvaardbare procedure met behulp waar 
vandebetrokkenen, met name de door delidstaten 
aangewezen bevoegde autoriteiten en de Gommissie, in 
urgente gevallen snel tot oplossingen kunnen komen. 
7.8. Gok dient de Gommissie als centraal inza 
melpunttefungeren voor informatie over gevaarlijke 
produkten die met spoed wordt doorgegeven door zo^ 
wel nationale als plaatselijke instanties die tot de 
slotsom gekomen zijn dat snel moetworden opgetreden. 
Loeze instanties zouden de Gommissie ook op de hoogte 
moeten brengen van gevallen waarin fabrikanten 
vrijwilhgbeslotenhebbenproduktenuitdehandelte 
nemen. Gnder de juiste voorwaarden zou de Gommissie 
ook informatie in aanmerking moeten nemen die haar 
door andere betrouwbare bronnen wordt doorgespeeld, 
aangezien er behoefte is aan een groot aantal verschil 
lende respondenten. 
7.9. Indien de oorspronkelijk getroffen maatregelen 
gerechtvaardigdbhjkentezijn,dienthetdetaakvan 
Gedaan te Brussel, 27 april 1988. 
1. hile^hng 
LP Het twaalfde jaarverslag van het Europees 
Eonds voor regionale ontwikkeling voor 198^ isop 1 
december 1987door de Gommissie gepubliceerd, ^iet 
genoegen leest het Gomite in het verslag dat in het de Gommissie te zijn de andere lidstaten ertoe aan te 
zetten soortgelijke voorzieningen te treffen. 
7.10. wanneer zich plotseling een situatie voordoet 
waarin de gezondheid en de veiligheid van heel wat 
mensen in gevaar zijn, dient onmiddellijk te worden 
opgetreden.Lidstaten kunnen zelf besluiten onmiddel 
lijk maatregelen te treffen, maar daarnaast dient de 
Gommissie de mogehjkheidtekrijgendelidstatente 
verplichten tot het treffen van noodmaatregelen van 
dwingende aard, overeenkomstig uniforme criteria. Er 
is derhalve behoefte aan een doeltreffend communautair 
rechtsinstrument (zie par. 1.^) met een aantal duidelijke 
regels om optreden in urgente gevallen mogelijk te 
maken, riierbn moet dan gedacht worden aan het on 
verwijld tegenhouden, confisqueren of zelfs vernietigen 
van gevaarlijke produkten. 
desbetreffende jaar de activiteiten van het Eonds verder 
in omvangen schaal zijn toegenomen. Gok stelt het 
Gomitemet waardering vastdat er sprake is vaneen 
voortgaande ontwikkeling in de probleembenadering 
die het Eonds hanteert bijhetvaststellen van prioriteiten 
en de behandeling vanvoorstellentenbehoeve van de 
regio^s. Advies over het twaalfde jaarverslag van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling 
(88BG175B0^ 
Gp 21 december 1987 heeft de Gommissie besloten het Economisch en Sociaal Gomite 
overeenkomstigartikel 198 vanhet Verdrag totoprichting vandeEuropeseEconomische 
Gemeenschap te raadplegen over het twaalfde jaarverslag van het Europees Eonds voor 
regionale ontwikkeling (EERG) 
POe Afdeling voor regionale ontwikkeling, ruimtelijkeordemngen urbanisme, die met de 
voorbereiding van de werkzaamheden van het Gomite ter zake was belast, heeft haar advies 
op!9 april 1988 goedgekeurd.Rapporteur was de heer Black. 
Tijdens zijn 255e zitting (vergadering van 27apnl 1988) heeft het Economischen Sociaal 
Gomitehetvolgendeadviesuitgebracht,datmetalgemene stemmen (bij lonthouding) is 
goedgekeurd. 
Nr. C 175/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 4. 7. 88 
1.2. Dit verslag is uitgebracht op een moment dat de 
Europese Gemeenschap voor de uitdagende taken staat 
die aan de totstandbrenging van een interne markt 
zonder grenzen verbonden zijn. Van deze interne markt 
mogen economische en sociale voordelen voor de Ge­
meenschap in haar geheel worden verwacht, en het is 
dan ook van vitaal algemeen belang dat tegelijkertijd 
de economische discrepanties tussen de regio's worden 
verminderd en de groei in minder ontwikkelde gebieden 
wordt gestimuleerd. De lessen die zijn geleerd uit de 
laatste ontwikkelingen in het communautaire regionale 
beleid en uit de geschiedenis van het EFRO vormen 
belangrijk materiaal voor het toekomstig beleid en voor 
de procedures en prioriteiten in het uitgebreide EFRO. 
1.3. Als gevolg van de toetreding van Spanje en Por­
tugal werden de middelen van het EFRO in 1986 aan­
zienlijk uitgebreid, toen voor het eerst middelen t.b.v. 
Spaanse en Portugese regio's werden vastgelegd. In 
totaal werden voor een bedrag van 3 186 miljoen Ecu 
betalingsverplichtingen aangegaan, d.w.z. 28% méér 
dan in het voorgaande jaar. Deze stijging (van 691 
miljoen Ecu) lag ver onder het voor Spanje en Portugal 
gereserveerde bedrag van 1 021 miljoen Ecu. Doordat 
onvoldoende uitbreiding van de middelen van het Fonds 
plaatsvond, en de aanwezige middelen bovendien nog 
moesten worden herverdeeld met het oog op de behoef­
ten van Spanje en Portugal, liepen voor de overige tien 
lid-staten de vastleggingskredieten met meer dan 12% 
terug. 
1.4. Ook de betalingen uit het EFRO namen toe; het 
bedrag van 2 394 miljoen Ecu lag 50% hoger dan 
in 1985, maar, afgezien van het effect van de eerste 
betalingen aan Spanje en Portugal, stegen de betalingen 
aan de overige lid-staten met 19%. Zoals thans ge­
bruikelijk is geworden, werden er steeds meer middelen 
gereserveerd dan feitelijk uitbetaald, hetgeen moet wor­
den toegeschreven aan het tijdsverloop tussen de ver­
schillende stadia en het feit dat sommige aanvragen na 
goedkeuring verlopen wanneer de projecten niet als 
gepland worden uitgevoerd. Eind 1986 was er voor een 
bedrag van 5 724 miljoen Ecu aan middelen vastgelegd. 
Dit is bijna 2,4 maal zo veel als er in 1986 is besteed, 
maar nog aanzienlijk minder dan de 3,2 maal van het 
jaar tevoren. 
1.5. Het EFRO is natuurlijk niet het enige instrument 
van de Gemeenschap waarmee bijstand aan de regio's 
wordt verleend. Het Sociaal Fonds en het Europees 
Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw 
(EOGFL)-afdeling Oriëntatie verlenen steun in coördi­
natie met het EFRO en hierbij komen ook nog de 
leningen van de Europese Investeringsbank (EIB) en 
het nieuwe communautaire instrument (NCI). Op de 
bijdrage van deze instrumenten tot de regionale ontwik­
keling wordt in het Verslag (par 5.4) kort ingegaan. 
Wat meer informatie over de verschillende subsidies uit 
deze fondsen en een overzicht van de bestedingen per 
regio en het effect daarvan, zouden nuttig zijn geweest. 2. De sociaal-economische achtergronden 
2.1. Met de publikatie van het derde periodieke ver­
slag in mei 1987 kwam er verbetering in de informatie 
over de manier waarop de regionale verschillen zich 
hebben ontwikkeld. Nu blijkt dat de werkloosheidsper­
centages nog verder uit elkaar zijn komen te liggen en 
dat de verschillen in BBP niet kleiner zijn geworden, 
wordt het Comité gesterkt in zijn al zo vaak uitgedragen 
mening dat het regionaal beleid aan versterking toe is. 
Door de traagverlopende economische groei in de jaren 
80 was een verslechtering van de relatieve positie van 
sommige regio's vrijwel onvermijdelijk. Dat de verschil­
len in de komende 10 jaar nog groter zullen worden 
(par. 1.2), is geen prettige, maar wel een realistische 
voorspelling. 
2.2. Bij een beoordeling van de omvang van de regio­
nale ongelijkheden is de relatieve grootte van de ver­
schillen tussen en binnen de lid-staten belangrijk. Aan­
gezien het gebrek aan regionaal evenwicht voor de 
helft aan onderlinge verschillen tussen de lid-staten 
kan worden toegeschreven, zou een grotere mate van 
convergentie tussen de lid-staten een van de belangrijk­
ste bijdragen tot regionale convergentie kunnen zijn. 
Om tot deze convergentie te komen, is een krachtige en 
gecoördineerde inzet van alle economische beleidsin­
strumenten vereist. Verbeteringen in het regionaal be­
leid kunnen op zich wel tot betere resultaten bijdragen, 
maar geheel op zichzelf staand kunnen zij slechts een 
gedeeltelijke bijdrage tot vermindering van de regionale 
ongelijkheden leveren. Regionale ontwikkeling is niet 
slechts een optelsom van specifiek regionale be­
leidsmaatregelen. Wat dit betreft zou de EG als voor­
beeld moeten dienen voor de lid-staten: met meer gezag 
zou zij dan de lid-staten kunnen bewegen deze benade­
ring op het nationale vlak over te nemen. 
2.3. In het verslag is sprake van een aantal veront­
rustende tekenen die erop wijzen dat demografische en 
economische veranderingen ongunstige effecten voor de 
minder welvarende regio's kunnen hebben. Het ver­
heugt het Comité dat er zo open over deze nadelige 
tendensen wordt gesproken. Het gaat hier in het bijzon­
der om: 
— demografische ontwikkelingen die zouden bete­
kenen dat de groei van het BBP in de minder wel­
varende landen 2 procentpunten hoger dan in andere 
landen zou moeten liggen om het convergentie­
proces in stand te kunnen houden, 
— de voorspelling dat de voordelen die de voltooiing 
van de binnenmarkt in 1992 zal opleveren, waar­
schijnlijk niet gelijkelijk over de regio's zullen zijn 
verdeeld. 
2.4. Natuurlijk zal door de voltooiing van de interne 
markt de gehele Gemeenschap aan kracht winnen, met 
alle voordelen van dien, maar elke mogelijk daarbij 
optredende nadelige ontwikkeling moet aanleiding zijn 
om alle voorrang te geven aan het regionale beleid 
gedurende de komende vijf jaar. Het is dan ook zaak 
de situatie nauwlettend te volgen, om er zodoende voor 
te zorgen dat de extra middelen die voor het regionale 
beleid beschikbaar zullen komen, goed worden besteed. 
4. 7. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 175/19 
2.5. Het coördinatiebeginsel, waarbij ook het regio­
nale effect van het industrie- en landbouwbeleid in 
aanmerking wordt genomen, wordt nu algemeen aan­
vaard. Het Comité neemt nota van het werk in verband 
met een verdere beoordeling van het regionale effect 
van communautaire beleidsmaatregelen en dringt erop 
aan dat dit werk als zeer prioritair wordt aangemerkt. 
Het verheugt het Comité dat er meer aandacht blijkt te 
worden geschonken aan de regionale implicaties. Het 
Comité is er evenwel niet van overtuigd dat de Commis­
sie haar beschouwing op dit punt behoorlijk heeft uitge­
werkt. Voor tal van zeer arme regio's heeft de hervor­
ming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) 
belangrijke consequenties. 
2.6. Het verslag bevat (in par. 1.2.7) een analytische 
opmerking over het verband tussen loonkosten en pro-
duktiviteit en de invloed hiervan op de regionale conver­
gentie. Het Comité merkt op dat volgens het verslag de 
loonkosten per eenheid produkt in een aantal probleem­
regio's relatief hoog liggen. Het Comité heeft dit inge­
wikkelde probleem al onder de aandacht gebracht in 
zijn advies over het Derde Periodieke Verslag (CES 
1164/87), en herhaalt hier zijn stelling dat er nog veel 
meer werk nodig is voordat er ten aanzien van dit 
onderwerp gefundeerde conclusies kunnen worden ge­
trokken. 
3. De gevolgen van verordening (EEG) nr. 1787/84 
3.1. In het verslag wordt bevestigd dat de nu al twee 
jaar oude verordening (EEG) nr. 1787/84 van de EFRO 
algemeen reden tot tevredenheid geeft. Door de over­
gang van min of meer vastgelegde nationale quota's 
voor de belangrijkste uitkeringen naar een op max­
imum- en minimumpercentages gebaseerd systeem en 
door de steeds grotere nadruk op programma's van 
communautair belang in plaats van op individuele pro­
jecten, is de Commissie nu beter in staat prioriteiten 
aan te geven en de middelen naar een goede bestemming 
te leiden. 
3.2. In het jaarverslag is sprake van het feit dat de 
Commissie naar eigen goeddunken kan beschikken over 
begrotingsmiddelen die resteren nadat het minimum 
of de benedengrens van de uitkeringen is bereikt 
(par. 2.2.12). Het Comité had gaarne een nadere toelich­
ting op de verdeling van deze „marge" tussen de lid­
staten gezien. 
3.3. De nieuwe verordening brengt geen verandering 
in wat een van de belangrijkste kenmerken van het 
EFRO zou moeten zijn. Wil het Fonds effect kunnen 
sorteren, dan zal het een aanvulling op de bestaande 
nationale en regionale middelen moeten vormen. Het 
Economisch en Sociaal Comité steunt de Commissie 
reeds bij haar inspanningen het aanvullende karakter 
van de EFRO-maatregelen zo veel mogelijk te doen 
uitkomen en is ingenomen met het duidelijke overzicht 
van de vormen die het complementariteitsbeginsel in de 
praktijk kan aannemen. Hoewel het Comité met grote 
belangstelling kennis heeft genomen van de door de 
lid-staten gehanteerde procedures, wordt zij door de 
verstrekte informatie gesterkt in haar mening dat de 
lid-staten in het geval van industrieprojecten de EFRO-
subsidies niet ter aanvulling van de financiering van afzonderlijke projecten gebruiken, maar bij hun totale 
middelen optellen. M.a.w.: de EFRO-gelden blijken 
voor een deel van de nationale bestedingen voor afzon­
derlijke projecten in de plaats te komen. Het com­
plementariteitsbeginsel vindt thans echter algemeen er­
kenning en wordt op minder controversiële wijze voor 
goedgekeurde programma's en infrastructuurprojecten 
toegepast. Dit beginsel zal een belangrijkere rol gaan 
spelen bij het hervormde en uitgebreide Fonds, wanneer 
de middelen in het kader van goedgekeurde pro­
gramma's op selectieve wijze aan prioritaire regio's 
zullen worden toegewezen. Het Comité hoopt, dat het 
belang van het complementariteitsbeginsel in de veror­
deningen inzake de hervormde Fondsen nog duidelijker 
tot uiting zal komen. 
4. EFRO-maatregelen 
4.1. Terwijl het EFRO in 1986 voornamelijk werd 
gebruikt ter financiering van door de lid-staten voorge­
legde projecten, was de nieuwe nadruk op pro-
grammagewijze financiering de belangrijkste ontwikke­
ling met implicaties op langere termijn. In het advies 
van het Economisch en Sociaal Comité over het elfde 
jaarsverslag van het EFRO werd de overgang naar 
programmagewijze financiering toegejuicht, en het is 
thans duidelijk dat na het „projecttijdperk" nu het 
„programmatijdperk" is aangebroken. De hoop werd 
uitgesproken dat deze verandering een betere toepassing 
van het complementariteitsbeginsel ten goede zou ko­
men en tot een beter georiënteerd en gecoördineerd 
gebruik van het EFRO zou leiden (*). 
4.2. Volgens het twaalfde jaarverslag zal het in 1987 
zover moeten zijn dat 20 % van de fondsmiddelen wordt 
besteed aan de medefinanciering van programma's. Het 
Comité spreekt de Commissie zijn waardering uit voor 
de in 1986 geboekte resultaten en is ingenomen met 
deze doelstelling voor 1987. 
a) Communautaire programma's 
4.3. In 1986 werden twee communautaire pro­
gramma's met specifiek regionale strekking eindelijk 
goedgekeurd. Het STAR-programma verschaft mid­
delen voor de verbetering van geavanceerde telecommu­
nicatiediensten. Het VALOREN-programma omvat 
maatregelen tot benutting van het endogene 
energiepotentieel. Beide programma's zijn reeds aan 
een gedetailleerde analyse onderworpen. Het Comité 
beschouwt deze programma's in het kader van de 
EFRO-activiteiten als een belangrijke ontwikkeling en 
hoopt dat de lid-staten deze programma's in onderlinge 
samenwerking op effectieve wijze zullen hanteren. Het 
Comité hoopt verder, in het EFRO-jaarverslag over 
1987 te zullen worden ingelicht over de toepassing 
van deze programma's van de Gemeenschap op de in 
aanmerking komende regio's. 
4.4. Het Comité stelt tevens vast dat er voorberei­
dende studies inzake twee verdere communautaire pro­
gramma's, nl. voor technologisch onderzoek en voor 
milieubeleid, zijn verricht en spreekt de hoop uit dat 
deze studies zo spoedig mogelijk door adequate ont-
werp-verordeningen zullen worden gevolgd. 
(!) PB nr. C 180 van 8. 7. 1987, blz. 48. 
Nr. C 175/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 4. 7. 88 
b) Nationale programma's van communautair belang 
4.5. In 1986 werden door alle lid-staten — uitgezon­
derd Duitsland, Spanje en Portugal — 47 steunaan­
vragen ter hoogste van 682 miljoen Ecu ingediend. Na 
behandeling van deze verzoeken om steun en van een 
aantal van 1985 daterende aanvragen, werden ten aan­
zien van 14 goedgekeurde aanvragen tot 1992 betalings­
verplichtingen ter hoogte van 416 miljoen Ecu aange­
gaan. (Ter vergelijking: in 1986 werden 3 aanvragen 
goedgekeurd en werd voor 260 miljoen Ecu aan mid­
delen vastgelegd.) 
4.6. Hierdoor wordt bevestigd dat deze nationale 
programma's van communautair belang (NPCB) zich 
in een gezonde belangstelling kunnen verheugen, en uit 
de gegevens omtrent met succes bekroonde pro­
gramma's blijkt hoe in deze programma's bijzondere 
regionale behoeften tot hun recht kunnen komen. Van 
bijzondere betekenis zijn de drie grensoverschrijdende 
ontwikkelingsprojecten waarbij maatregelen ten behoe­
ve van buurgebieden in Frankrijk, Luxemburg en België 
worden gecoördineerd. Deze projecten zullen een inte­
ressant proefterrein voor de ontwikkeling van het re­
gionaal beleid in de context van de interne markt 
vormen. 
4.7. Voor een duidelijk begrip van wat er van natio­
nale programma's verwacht kan en mag worden, zij 
hier nog gewezen op de volgende twee punten in het 
verslag: in de eerste plaats werd een relatief groot aantal 
aanvragen niet goedgekeurd - de redenen hiervoor wer­
den niet geanalyseerd; in de tweede plaats is het te 
begrijpen dat Spanje en Portugal geen aanvragen kon­
den indienen, maar dan is er het veelzeggende feit dat 
Duitsland geen aanvragen heeft ingediend en verder dat 
de aanvragen van Italië en Ierland zijn afgewezen. De 
Commissie wordt verzocht die lid-staten welke proble­
men bij de voorbereiding van hun programma's kunnen 
ondervinden, zoveel mogelijk te helpen. 
c) De projecten 
4.8. Een zeer groot gedeelte van de EFRO-bijstand 
gaat naar infrastructuurprojecten. In 1986 werd 87% 
van de beschikbare bijstandsmiddelen hieraan besteed, 
tegenover 82% in 1985 en 85% in 1984. Deze cijfers 
liggen ver boven het informele maximum van 70 % van 
de beschikbare middelen, dat de Commissie als grens 
voor deze bestedingen heeft gesteld. Het Comité be­
treurt dat het aantal ingediende aanvragen voor projec­
ten in de industriële, dienstverlenende en ambachtelijke 
sfeer aanmerkelijk beneden het niveau van dat van 1985 
lag, ondanks het feit dat de criteria voor de kosten per 
arbeidsplaats waren versoepeld en het minimumvereiste 
van 10 opgeleverde arbeidsplaatsen was losgelaten om 
micro-projecten aan te moedigen. 
4.9. De problemen bij het aantrekken van aanvragen 
voor industriële, dienstverlenende en ambachtelijke 
projecten schijnen zich in de gehele Gemeenschap voor 
te doen. Het Comité onderkent echter dat uit de ver­
schillende lid-staten een uiteenlopende respons is geko­
men. Duitsland heeft de doelstelling van 30% over­
schreden en is tot 65 % gekomen, maar daarna komen Italië en België als tweede en derde op de ranglijst niet 
verder dan 23% resp. 19%. 
4.10. Het aantal arbeidsplaatsen dat geschapen of 
behouden kon worden in industrie, diensten en ambacht 
wordt geschat op 68 062. Dat is bijna 20% meer dan 
het vergelijkbare resultaat over 1985 en is toe te 
schrijven aan de grote toename van de zogeheten kleine 
projecten, te weten investeringen van minder dan 
15 miljoen Ecu. Dit is een gunstige ontwikkeling. Het 
Comité is zich ervan bewust dat schattingen van het 
aantal gecreëerde of in stand gehouden arbeidsplaatsen 
slechts bij benadering mogelijk zijn en dringt erop aan 
dat wordt nagegaan hoe betrouwbaar deze schattingen 
over de afgelopen jaren waren. 
4.11. In de meeste volkshuishoudingen breidt de 
dienstensector zich uit. Het Comité is daarom geïnteres­
seerd in de rol die het EFRO kan hebben in de ontwikke­
ling van adequate dienstverleningsbedrijven. Bepaalde 
„projecten" in de dienstensector hebben over 1986 een 
iets kleiner deel van de EFRO-steun ontvangen. Dit 
wordt gedeeltelijk gecompenseerd door de niet-gere-
gistreerde bijdragen aan deze sector die in tot dusver 
goedgekeurde programma's zijn inbegrepen. Enige 
analyse van de steun die op grond van zowel projecten 
als programma's aan de dienstensector is verleend, zou 
welkom zijn. 
d) De ontwikkeling van het eigen potentieel van de 
regio's 
4.12. Het streven naar zelfstandige ontwikkeling is 
een belangrijke motiveringsimpuls in veel minder wel­
varende gebieden. De Commissie heeft gewezen op de 
noodzaak van maatregelen om het eigen potentieel te 
ontwikkelen, en daarbij het belang van dergelijke inter­
ne krachten onderkend. Maar de tot nu toe bescheiden 
voorstellen om het bedrijfsleven te voorzien van tech­
nologische kennis, en toegang te helpen verschaffen tot 
kapitaalmarkten, hebben, hoezeer het Comité deze ook 
toejuicht, blijkens het verslag geen belangrijk resultaat 
opgeleverd. 
4.13. Het Comité stelt voor dat de Commissie naar 
wegen blijft zoeken om de nodige middelen direct te 
verschaffen via bestaande plaatselijke bedrijfsbureaus 
die een zekere levensvatbaarheid hebben en het nodige 
aanvullende kapitaal uit eigen middelen kunnen op­
brengen. Op die manier zouden de Commissie en het 
EFRO zich in veel regionale centra van enige omvang 
meer kunnen profileren. 
e) Studies 
4.14. Speciale studies zijn in veel gevallen nodig als 
eerste stap met het oog op de uitwerking van geëigende 
regionale maatregelen. Voor Gemeenschapsprogram­
ma's zijn waarschijnlijk grensoverschrijdende studies 
nodig. Tot de teleurstelling van het Comité heeft de 
Commissie de praktijk opgegeven om, zoals zij in het 
elfde verslag nog gedaan heeft, een kort overzicht van 
begonnen en voltooide studies op te nemen. Ook is het 
verbazend dat zo weinig lid-staten studievoorstellen 
hebben ingediend die de goedkeuring van de Commissie 
hebben kunnen wegdragen. 
4. 7. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 175/21 
5. Communautaire geïntegreerde ontwikkelingsmaat-
regelen 
5.1. Terwijl de Commissie haar gedachten over een 
juiste bijdrage tot het economische ontwikkelingsproces 
in minder welvarende gebieden verder heeft ontwikkeld, 
heeft zij er daarnaast steeds naar gestreefd om het 
algemene beleid van de Gemeenschap en de verschillen­
de fondsen met elkaar te verweven terwille van een 
consistente benadering en een maximaal rendement. 
5.2. Voorstellen voor geïntegreerde maatregelen zijn 
uitgewerkt en goedgekeurd voor Napels en Belfast. 
Voor drie voornamelijk agrarische gebieden zijn geïn­
tegreerde ontwikkelingsprogramma's (GOP's) ontwor­
pen die voorzien in landbouw en niet-landbouw-
activiteiten. Voor Zuid-Europa zijn de geïntegreerde 
mediterrane programma's (GMP's) ontwikkeld, en er 
zijn 31 programma's door Frankrijk, Griekenland en 
Italië ingediend. Onlangs is een speciaal ontwikkelings­
programma voor de Portugese industrie ter goedkeuring 
ingediend. 
5.3. Het belang van deze verschillende „geïntegreer­
de" instrumenten is, dat er hiermee behalve op — 
uiteraard — het EFRO ook een beroep kan worden 
gedaan op andere fondsen, zoals het Europees Sociaal 
Fonds en de Europese Investeringsbank, en dat daarbij 
voorrangsbehandeling kan worden verlangd. 
5.4. Het Comité heeft begrip voor de redenen die er 
kunnen zijn om meer of minder nadruk te leggen op 
deze verschillende programma's. Niettemin had het 
Comité graag meer informatie gezien over wat er in het 
verslagjaar in het kader van elk van de programma's 
is uitbetaald, met een eenvoudige specificatie van de 
bijdragen uit het EFRO in deze betalingen. Een groter 
inzicht in het rendement van deze maatregelen zou 
daardoor mogelijk zijn. Uit het Verslag blijkt niet in 
welke mate elk van de projecten in 1986 is aange­
sproken. 
6. Situering van de door het EFRO gesubsidieerde 
maatregelen 
6.1. In 1986 is de situering van de door het EFRO 
gesubsidieerde maatregelen natuurlijk belangrijk gewij­
zigd doordat de Spaanse en Portugese regio's deel van 
de Gemeenschap werden. Door de toetreding van deze 
twee nieuwe lid-staten is meer nadruk komen te liggen 
op het regionale beleid van de Gemeenschap en werd 
de roep om uitbreiding van de structuurfondsen, waar­
onder het EFRO, versterkt. Nu de Spaanse en Portugese 
regio's deel uitmaken van de voorrangsregio's komt 
73% van de betalingen van het Fonds ten goede aan 
deze groep. In 1985, vóór de toetreding van Spanje en 
Portugal, was dit nog 60 %. 
Gedaan te Brussel, 27 april 1988. 6.2. In het Verslag zijn de tien regio's genoemd die de 
meeste bijstand ontvingen uit het Fonds. Deze rangorde 
berust op absolute cijfers, hetgeen niet overeenkomt 
met een berekening van de bijstand per inwoner. Onder 
de regio's die per inwoner het meest ontvingen waren 
er 4 in Portugal, 2 in Griekenland, 2 in Italië en 1 in 
Spanje. De vijfde regio was Frans-Guyana. 
6.3. Zoals ook in voorgaande jaren is het uitgebreide 
verslag over de manier waarop de bijstand in de regio's 
van iedere lid-staat is besteed, onmisbaar om inzicht 
te krijgen in het veelomvattende werkterrein van het 
Fonds. 
7. Conclusies 
7.1. Dit verslag is van bijzonder belang omdat het 
werk en de ervaring van het EFRO als richtsnoer zullen 
dienen voor de ontwikkeling van het nieuwe regionale 
beleid gedurende de aanloop tot de interne markt in 
1992. In het verslag wordt met nadruk gewezen op het 
feit dat de interne markt de problemen van de armere 
regio's kan vergroten: de discrepanties zullen toenemen 
als de groeipercentages in de perifere regio's niet worden 
verhoogd. Het is zaak de effecten van de totstandbren­
ging van de interne markt op de regio's goed in het oog 
te houden. 
7.2. Voor het Economisch en Sociaal Comité is een 
belangrijke taak in dit voortdurende controleproces 
weggelegd. Maar voor een goede uitvoering van die 
taak is het nodig dat de informatiestroom van de zijde 
van de structuurfondsen actueler en vollediger wordt. 
7.3. Het EFRO staat voor de opgave om belangrijke 
veranderingen in zijn werkmethoden aan te brengen, 
nu er omvangrijkere middelen tegen de regionale ont­
wikkelingsproblemen in het veld worden gebracht. Het 
is noodzakelijk dat de activiteiten van het Fonds voort­
durend worden getoetst aan de doelstelling, regionale 
discrepanties te verminderen. In dit verband moeten 
alle uitgaven die krachtens communautaire in­
strumenten voor elk van de regio's worden gedaan, 
voortdurend op hun effect worden beoordeeld. Van de 
EG kan in dit opzicht een voorbeeldwerking uitgaan 
voor de lid-staten. Voorts zou door deze wijze van 
tewerkgaan de samenwerking tussen Gemeenschap en 
nationale autoriteiten op regionaal en lokaal niveau, 
waarbij ieder bijdraagt aan de ontwikkeling van een 
regionaal beleid, ten zeerste worden bevorderd. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT