NL    NL  
 EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 3.7.2012  
SWD(2012) 188 final 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING 
Begeleidend document bij het 
Voorstel voor een 
VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
betreffende 
essentiële informatiedocume nten voor bele ggingsproducten 
{COM(2012) 352 final} 
{SWD(2012) 187 final}  
 
NL 2   NL WERKDOCUMENT VAN DE DIEN STEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
Begeleidend document bij het 
Voorstel voor een 
VERORDENING VAN HET EUROP EES PARLEMENT EN DE RAAD 
betreffende 
essentiële informatiedocument en voor beleggingsproducten 
 
NL 3   NL  
1. I NLEIDING  
In deze effectbeoordeling staat productinformatie  op de markt voor retailbeleggingen centraal. 
Deze markt wordt overheerst door zogehe ten pakketproducten voor retailbeleggingen 
(packaged retail investment products – PRIP s), waarbij ontwikkelaars van financiële 
producten zich tussen kleine beleggers en fi nanciële markten plaatsen door producten voor 
specifieke beleggingsdoeleinden te ontwikkelen,  gewoonlijk met de bedoeling deze producten 
hetzij direct, hetzij via tussenpersonen aan  kleine beleggers te verkopen. Bekende 
voorbeelden van PRIPs zijn onder meer beleggi ngsfondsen zoals icbe's, gestructureerde 
retailproducten en aan beleggingen gekoppelde verzekeringsovereenkomsten, maar er zijn 
nog andere. 
Ter bescherming van de beleggers zijn sector ale maatregelen genomen op grond waarvan aan 
kleine beleggers welbepaalde informatie moet  worden verstrekt. Beleggers maken van de 
verstrekte informatie gebruik voordat zij beleggi ngsbeslissingen nemen, al is deze informatie 
niet altijd louter daarvoor bedoeld. De best aande maatregelen zijn in sommige gevallen 
ondoeltreffend gebleken. De vereisten variëren immers naargelang van de juridische vorm 
van de producten en niet naargelang van het ec onomische karakter ervan of de risico's die 
eraan verbonden zijn, wat het vergelijken van producten en het verwerven van inzicht in de 
productkenmerken bemoeilijkt. In de praktijk  is productinformatie gewoonlijk vooral bedoeld 
om de door de informatieverstrekker gelopen juri dische risico's af te dekken, veeleer dan om 
dienst te doen als een doeltreffend en ev enwichtig communicatiemiddel met cliënten. 
In haar mededeling van april 2009 over PRIPs is  de Commissie tot de conclusie gekomen dat 
deze tekortkomingen terug te voeren zijn  op (onder meer) het ontbreken van een 
gemeenschappelijk kader voor en een gem eenschappelijke benadering van dergelijke 
informatie op Europees niveau. Deze situatie kan dan ook alleen met een  wetgevingswijziging 
op Europees niveau worden verholpen. (Volgens  de mededeling zijn ook op de volgende twee 
terreinen verdere werkzaamheden vereist:  voorschriften voor productverkopen en 
voorschriften voor productinformatie. Deze eff ectbeoordeling heeft uitsluitend betrekking op 
laatstgenoemd aspect.). 
De financiële crisis heeft aange toond hoe belangrijk het is dat transparante en vergelijkbare 
informatie wordt verstrekt over producten die voor gewone beleggers zijn bedoeld. Kleine 
beleggers hebben immers geld verloren bij be leggingen waaraan risico 's verbonden waren die 
niet transparant waren of die zij niet begrep en. Het beleggersvertrouwen is dan ook, misschien 
terecht, ingestort: een recente EU-brede  consumentenenquête heeft uitgewezen dat 
consumenten minder vertrouwen stellen in fi nanciële diensten dan in alle andere 
bedrijfssectoren. 
Het vergroten van de transparan tie is derhalve van vitaal be lang om een gezond herstel van 
het vertrouwen te verwezenlijken. Met de uitw erking van de voor icbe's geldende regeling 
inzake de verstrekking van essentiële beleggersin formatie heeft de EU al innovatieve stappen 
ondernomen. Voor icbe's is de informatievers chaffing thans derhalve gemoderniseerd, maar 
voor andere pakketproducten voor retailbelegginge n is dat niet het geval. Het is nu dan ook 
zaak mogelijke opties voor deze andere producten te bestuderen. 
 
NL 4   NL 2. W AT IS HET PROBLEEM ? 
Aan kleine beleggers wordt niet altijd info rmatie verstrekt die zij kunnen begrijpen en 
gemakkelijk kunnen vergelijken. In deze eff ectbeoordeling worden drie essentiële 
probleemfactoren gesignaleerd, waarbij nader wordt ingegaan op de tweede en de derde 
factor. 
2.1.1. Probleemfactor 1: een grote versch eidenheid aan productsoorten waarmee op 
dezelfde beleggingsbehoeften wordt ingespeeld 
Er is sprake van een potentieel verwarrende verscheidenheid aan v oor kleine beleggers 
bedoelde beleggingsproducten, waarbij ve elal vergelijkbare onderliggende 
beleggingsaanbiedingen vele verschillende juridische vormen aannemen. Deze wildgroei 
wordt door tal van factoren mede in de hand ge werkt. Algemeen genomen wordt met al deze 
producten echter beoogd aan een vrij ee nvoudige beleggingsbehoefte te voldoen: 
kapitaalopbouw (met andere w oorden risico nemen om het risicovrije rendement te kunnen 
overtreffen).  
2.1.2. Probleemfactor 2: een lappendeken van regelgeving 
De meeste producten vallen reeds onder Eur opese en nationale regelgeving inzake 
productinformatie. Het Unierecht heeft zich  echter overwegend op sectorale schaal 
ontwikkeld, en dat in een verschillend tempo en  met verschillende doe lstellingen voor ogen. 
Een dergelijke lappendeken van regelgeving kan tot hogere administratieve kosten leiden en 
mogelijk regelgevingsarbitrage in de hand werken, wat kan aanzetten tot het kiezen van productstructuren waarmee van minder belasten de voorschriften kan worden geprofiteerd. 
Deze juridische lappendeken brengt nog twee ande re gevaren met zich mee, afgezien van die 
welke louter met beleggersbescherming verba nd houden. In de eerste plaats is de huidige 
interne markt voor icbe's blootgesteld aan di recte concurrentie van producten die minder 
streng of zelfs helemaal niet gereglementeerd zijn wat productinformatie betreft. Ten tweede 
worden de bestaande verschillen in de vereisten inzake informatieverschaffing waarschijnlijk 
door zowel beleggers als de sector gezien als een factor die voor compartimentering binnen de 
nationale grenzen zorgt, wat niet bevorderlij k is voor een toekomstige ontwikkeling in de 
richting van verdere marktintegratie. De thans op  nationaal niveau getroffen maatregelen voor 
andere PRIPs dan icbe's zijn dan ook niet gecoör dineerd. Als er geen co ördinatie op Europees 
niveau plaatsvindt, kunnen zij in nog grotere nationale en sector ale verschillen in de gevolgde 
benaderingen resulteren. 
2.1.3. Probleemfactor 3: onvermogen om de in formatieasymmetrieën tussen de kleine 
belegger en de sector effectief te verkleinen 
Ten dele wegens de intrinsieke complexiteit ervan zijn financiële diensten zelfs voor 
professionele marktpartijen moeilijk te be grijpen. Dat geldt ongetwijfeld nog meer voor 
kleine beleggers, die doorgaans over een bepe rkte financiële ba siskennis beschikken. 
Bovendien zijn er voor vele kleine beleggers m aar weinig kansen om lessen te trekken uit de 
ervaring die zij eerder op markten voor reta ilbeleggingen hebben opgedaan. Gewoonlijk zijn 
zij immers niet regelmatig op dergelijke markten actief. Hun beleggingsactiviteiten houden 
meestal uitsluitend verband met bepaalde specifie ke en ver uit elkaar liggende gebeurtenissen 
in hun leven (erven van geld of beleggen me t een specifieke toekom stige verplichting of 
doelstelling voor ogen, zoals de aankoop van een  woning, pensionering of gezinsplanning). 
 
NL 5   NL De bestaande normen ter bescherming van de belegger zijn echter ondoelmatig en 
onsamenhangend. Bovendien hebben de grote ve rscheidenheid aan nieuwe producten en de 
marktinnovatie ertoe geleid dat producten worden aangeboden in vormen waarmee tijdens de vaststelling van de bestaande vereisten inzak e informatieverschaffing geen rekening was 
gehouden. In de effectbeoordeling wordt in  detail ingegaan op de onmiskenbare 
moeilijkheden waarvoor kleine beleggers zich ge steld zien wanneer zij op basis van de thans 
verschafte informatie inzicht in beleggingsproducten will en verwerven en deze producten 
met elkaar willen vergelijken . Tevens worden de probleme n geschetst die samenhangen met 
het feit dat informatie tijdig moet worden verschaft  opdat kleine beleggers deze informatie 
om te beginnen wel degelijk ontvangen. 
2.2. Omvang van het probleem en gevolgen  van het niet ondernemen van actie 
Bovengenoemde probleemfactoren leiden tot be nadeling van beleggers wegens de verkoop 
van ongeschikte producten, tot ongelijke concurrentievoorwaarden tussen sectoren en tot het ontstaan van belemmeringen voor de verdere ontwikkeling van de interne markt. 
• Wat consumenten betreft, werd in een recente studie geconcludeerd dat ongeveer 60% van 
de verkopen in het kader van een op alle  EU-markten betrekking hebbend "mystery 
shopping"-onderzoek als "ongeschikt" zou kunnen worden aangemerkt. Hoewel er diverse 
factoren zijn die ertoe bijdra gen dat verkopen ongeschikt zijn, is het in het licht van de 
omvang van dit probleem duidelijk dat actie is vereist. Om een algemeen idee te geven van de omvang van de gevolgen: zelfs als slec hts 10% van de verkope n op de markt voor 
retailbeleggingen als "ongeschikt" kan worden aangemerkt, dan zou dat, gezien de omvang 
van deze markt, nog altijd neerkomen op b ijna 1 000 miljard EUR aan producten die 
mogelijk in verkeerde handen zijn, en zelfs als productinfo rmatie slechts voor 1% aan 
dergelijke verkopen heeft bijg edragen, dan zou dit nog st eeds een bedrag van circa 
10 miljard EUR vertegenwoordigen. 
• Voor ondernemingen leidt een ongelijk speelv eld tot concurrentieverstoringen. Toezicht- 
en regelgevingsarbitrage kan het ontstaan van producten of sectoren in de hand werken die 
slechts aan een minimum aan regulering onderworpen zijn, wat niet alleen de 
doeltreffendheid van de regulering ondermijnt, maar mogelijk ook de prijsconcurrentie 
vermindert en op die manier schade berokkent aan belegg ers doordat zij hogere kosten 
moeten betalen. Andere, directere effecten van tekortkomingen in de regulering zijn 
eveneens van belang. Zo kunnen verkopen van ongeschikte producten ook grote gevolgen 
hebben voor ondernemingen doordat zij tot meer schadeclaims en klach ten leiden en in 
hogere interne kosten voor het beheer daar van resulteren, en doordat zij schadelijke 
gevolgen hebben voor merkidentiteiten. 
• In overeenstemming met de conclusies van de effectbeoordeling van de Commissie 
waarvan de mededeling van 2009 over PR IPs vergezeld ging, wordt in deze 
effectbeoordeling geconcludeerd dat als geen actie op Europees niveau wordt ondernomen 
om inconsistenties en hiaten in de Europese  regels voor productinfo rmatie aan te pakken, 
een kans zou worden gemist om deze problemen te verhelpen, wat blijvende benadeling van beleggers en marktverstoringen in de hand zou werken en de interne markt zou ondermijnen. 
 
NL 6   NL 3. S UBSIDIARITEIT  
Het is noodzakelijk dat op EU-niveau actie wordt ondernom en omdat de gesignaleerde 
problemen nog worden verergerd doordat de to ezicht- en regelgevin gsbenadering op EU-
niveau inconsistenties en hiaten vertoont.  Individueel handelende  lidstaten zouden de 
grensoverschrijdende inconsiste nties op toezichtgebied niet ve rhelpen en zouden evenmin de 
inconsistenties in de EU-wetgeving kunnen we gwerken. Voorts is ac tie op EU-niveau de 
efficiëntste manier om te komen tot een sta ndaardisering en grotere vergelijkbaarheid van 
verstrekte informatie. 
4. D OELSTELLINGEN  
Met het initiatief wordt ernaar gestreefd de kw aliteit van de besluitvorming door beleggers en 
de werking van de EU-kapitaalmarkten te verbet eren door de instorting van het vertrouwen in 
retailmarkten aan te pakken. Uit de pr obleemanalyse kunnen de volgende concrete 
operationele doelstellingen voor de opste lling van samenhangender en doeltreffender 
reguleringsnormen worden gedis tilleerd: verbeteren van de begrijpelijkheid  en 
vergelijkbaarheid  van producten en waarborgen dat de informatie wordt verstrekt  op het 
juiste moment in het verkoopproces; via al deze maatregelen zorgen voor een consistentere 
regulering . 
5. O PTIES  
De beleidsopties voor het verbeteren van de EU-regelgeving op het gebied van de 
informatieverschaffing zijn geformuleerd na he t houden van uitvoerige raadplegingen en op 
basis van de ervaring die bij de totstandbrengi ng van een betere informatieverstrekking met 
betrekking tot icbe's is opgedaan. Bij de formulering van de opties is ervan uitgegaan dat mogelijk een nieuw wetgevingsinstrument met maatregelen van niveau 1 en van niveau 2 moet worden vastgesteld. Deze fase van de an alyse heeft betrekking op de maatregelen van 
niveau 1 tot vaststelling van de algemene be nadering. De maatregelen van niveau 2 zullen in 
een latere fase worden geanalyseerd in het ka der van een effectbeoord eling die specifiek aan 
deze maatregelen is gewijd. Hierna wordt een beknopt overzicht gegeven van de belangrijkste 
werkterreinen en voorkeursopties die uit de analyse naar voren zijn gekomen. 
(1) Reikwijdte van het initiatief.  Het productgamma dat eventu eel zou worden bestreken, 
heeft gevolgen voor alle operationele doels tellingen. Alternatie ve opties waren onder 
meer: niets doen, kiezen voor een beperkte werkingssfeer waaronder alleen pakketproducten vallen, en opteren voor een  ruime werkingssfeer die alle mogelijke 
beleggingsproducten die worden aangebode n, en dus ook andere producten dan 
pakketproducten, bestrijkt. De voorkeur gaat ernaar uit het accent te leggen op 
pakketproducten, omdat dergelijke producten specifieke uitdagingen op het gebied van 
de consumentenbescherming met zich meebreng en en tevens het overgrote deel van de 
markt voor retailbeleggingen voor hun reken ing nemen. Deze keuze zou in de toekomst 
wel aan een evaluatie worden onderworpen. 
(2) Mate en aard van de standaardisering van productinformatie.  De standaardisering 
heeft betrekking op zowel de mate waarin  ondernemingen aan dwingende regels 
inzake de vorm en inhoud van aan consumenten te verstrekken informatie zijn onderworpen, als op de mate van consiste ntie tussen de vereisten die voor de 
verschillende producten en financiële sect oren gelden. De opties hadden onder meer 
 
NL 7   NL betrekking op een verschillende mate va n dwingendheid en standaardisering wat 
helderheid van het taalgebruik, lengt e en vergelijkbaar heid betreft. In de 
effectbeoordeling wordt een vorm van "doe lgerichte standaardise ring" voorgesteld, 
waarbij de nodige flexibili teit wordt geboden voor de beschrijving van de 
verschillende producten, maar waarbij de hoogst haalbare standaardisering wordt 
nagestreefd van de essentiële informatie over risico's, kosten  en rendement. De 
standaardisering en de toepassing ervan op specifieke soorten producten zouden 
nader worden uitgewerkt via maatregelen van niveau 2.  
(3) Verantwoordelijkheid voor de opstelling van de informatie.  Belanghebbenden en 
respondenten van de raadpleging hebben benadrukt dat het belangrijk is dat 
duidelijkheid bestaat over de vraag wie voor de opstelling en bijwerking van de 
informatie verantwoordelijk is. In de effectbeoordeling is de optie geanalyseerd om 
niet voor te schrijven wie het document moet opstellen, maar de voorkeur ging 
uiteindelijk toch uit naar een algemene  regel dat productontwikkelaars voor de 
opstelling van productinformatie verantwoor delijk zijn, op een aantal doelgerichte 
uitzonderingen na. 
(4) Tijdige informatieverstrekking.  Het is van vitaal belang dat erop wordt toegezien dat 
kleine beleggers wel degelijk produc tinformatie ontvangen voordat zij een 
beleggingsbeslissing nemen. In de effectbeoordeling worden  strikte vereisten voor de 
informatieverstrekking vastgesteld, maar he t kan noodzakelijk blijken in doelgerichte 
uitzonderingen te voorzien.  
(5) Burgerlijke aansprakelijkheid en sancties.  Naast de geschetste opties is ook aandacht 
besteed aan vragen in verband met sanc ties en burgerlijke aansprakelijkheid. 
Bestudeerde opties zijn: niets doen, volge n van een benadering op hoog niveau of 
vaststellen van meer gedetailleerde regels. In de effectbeoordeling wordt voorgesteld 
de aansprakelijkheid te verdui delijken om tegemoet te komen aan de bezorgdheid dat 
documenten met productinformatie over PRIPs als juridische  veeleer dan als 
informatieve documenten worden gebruikt. Ook wordt een verdere uitwerking bepleit 
van de sanctiemiddelen waarover  bevoegde autoriteiten beschikken.  
6. E FFECT VAN DE VOORGESTELDE BENADERING  
De geselecteerde opties moeten re sulteren in de totstandbrenging van een nieuwe regeling 
voor de verschaffing van informatie over pa kketproducten voor reta ilbeleggingen, die is 
geënt op de regeling die onlangs voor icbe's is vastgesteld, met dien verstande dat in een 
aantal extra aanpassingen van de vereisten op  niveau 2 wordt voorzien om op variaties 
tussen verschillende producten te kunnen inspelen . 
Voordelen 
Om consumenten mondiger te maken, is het van fundamenteel belang dat zij kunnen 
beschikken over productinformatie die de gemidde lde belegger ook echt kan begrijpen en kan 
gebruiken voor het maken van ve rgelijkingen, zonder dat dit uite raard afbreuk doet aan de rol 
en verantwoordelijkheden van de tussenpers onen op het verkooppunt. Daarenboven zijn de 
voordelen van standaardisering en vergelijkbaarhe id benadrukt in een recente studie van de 
Commissie, waarin werd geconcludeerd dat he t toepassen van deze technieken bij het nemen 
van beleggingsbeslissingen in de praktijk verm oedelijk zal leiden tot veranderingen in het 
beleggersgedrag, die ertoe zullen bijdragen dat betere beslissingen worden getroffen. Gezien 
 
NL 8   NL de bovenbeschreven potentiële omvang van de  verkopen van ongeschikte producten, kunnen 
kleine veranderingen grote eff ecten sorteren: zelfs als productinformatie een verandering met 
slechts 1% zou teweegbrengen, dan zou dit nog steeds neerkomen op een vermindering van 
het bezit van ongeschikte producten met ongeveer  10 miljard EUR (of 4 miljard EUR indien 
icbe's – waarvoor reeds vereisten inzake de ve rstrekking van essentiële  beleggersinformatie 
gelden – buiten beschouwing worden gelaten). 
Consistentere vereisten zouden zorgen voor  gelijke concurrentieverhoudingen tussen 
ondernemingen die in verschillende sectoren actie f zijn en zouden er tevens toe leiden dat 
ondernemingen die over de grenzen heen opereren, op de interne markt met minder 
belemmeringen worden geconfronteerd. Ook he t aanpakken van de benadeling van beleggers 
zou de sector ten goede komen doordat het vertrouwen wordt bevo rderd en de kosten van zich 
voordoende problemen worden verminderd. 
Kosten 
De effectbeoordeling bevat een ruwe  schatting van de eenmalige kosten en de permanente 
kosten, die op respectievelijk 171 miljoen EUR en circa 14 mil joen EUR per jaar worden 
geraamd . (Gezien de aard van de verwachte ve randeringen, die verband houden met de 
vereisten inzake informatieverschaffing aan derden, geven deze bedragen ook een goede 
indicatie van de administratieve lasten van de veranderingen). De beschikbare gegevens 
maken het niet mogelijk een eenduidig antwoord te geven op de vraag of kleinere en grotere productontwikkelaars met onevenredige koste n zouden worden geconfronteerd. Verwacht 
wordt dat de gevolgen voor de werkgelegenheid  beperkt zullen blijve n. Ook distributeurs 
zullen waarschijnlijk gevolgen ondervinden, al  zullen deze wellicht niet significant zijn 
aangezien dit initiatief in  de eerste plaats op product ontwikkelaars is gericht. 
De uiteindelijke kosten zullen afhangen van de op niveau 2 gekozen opties , waardoor de 
nauwkeurigheid van de in dit stadium gem aakte kostenramingen noodzakelijkerwijze beperkt 
is. Om die reden zal het noodzakelijk zijn da t een effectbeoordeling van de op niveau 2 
beschikbare opties wordt verricht om te komen  tot een nauwkeuriger inschatting van de 
effecten van de voorstellen, welke op haar beurt kan fungeren als uitgangspunt voor het 
maken van passende keuzen. Dit zou het ook mogeli jk maken de effecten op andere partijen 
(bv. kleine en middelgrote ondernemingen en distributeurs) be ter in te schatten. 
Monitoring en evaluatie 
Gezien het op de markt voor retailbeleggin gen bestaande potentieel  voor toezicht- en 
regelgevingsarbitrage en voort durende innovatie zal het van vitaal be lang zijn dat de 
ontwikkelingen continu worden gemonitor d, onder meer aan de hand van empirische 
toetsingen van de toekomstige werkingssfeer van de regeling. Voorts zal het effect van de 
maatregelen ter verbetering van de vergelijkba arheid, met name van risico's en kosten, 
nauwlettend moeten worden bestudeerd. Ook de  doeltreffendheid van deze maatregelen zal 
doorlopend moeten worden geëvalueerd en verfijnd. 
7. C
ONCLUSIES  
De productinformatie moet verbeteren. Voor icbe 's zijn al nieuwe ve reisten ingevoerd om 
deze problematiek aan te pakken. In het ka der van deze effectbe oordeling zijn opties 
onderzocht om in soortgelijke verbeteringe n te voorzien voor al le pakketproducten voor 
beleggingen die momenteel aan klei ne beleggers worden verkocht. 
 
NL 9   NL Er is tot de bevinding gekomen dat het best kan worden gezorgd voor een grotere 
standaardisering van de informatie om een grot ere vergelijkbaarheid m ogelijk te maken, al 
vereist de heterogeniteit van de producten wel dat enige flexibiliteit wordt geboden. In deze 
effectbeoordeling wordt deze werkwijze als "doelgerichte standaardisering"  omschreven. 
De analyse heeft uitgewezen dat een dergelij ke benadering de beste kans biedt om tot 
duidelijker en vergelijkbaarder productinformatie te komen en tegelijkertijd met de praktische 
aspecten van complexe en geva rieerde producten rekening te houden. 
De maatregelen ter bescherming van consum enten op de markten voor retailbeleggingen 
moeten uiteraard steeds in holis tisch perspectief worden gezien: het is belangrijk dat wordt 
gezorgd voor een reeks diverse toezicht- en re gelgevingsinstrumenten die elkaar ondersteunen 
en die onder meer maatregelen ter bevord ering van de financië le basiskennis van 
consumenten en ter verbetering van de regul ering van het distribut ie- en verkoopproces 
omvatten. 
Het moge echter duidelijk zijn dat als er geen heldere en vergelijkbare informatie beschikbaar 
wordt gesteld, er geen beslissingen met kennis van zaken kunnen worden genomen. De 
ruimere betekenis voor de regulering van retailmarkten van een eventueel blijvend onvermogen om een betere, sterker onderbouwde besluitvorming mogelijk te maken, mag niet 
worden onderschat. Om die reden moeten de moeite en zorgvuldigheid die nodig zijn om 
doelmatige vereisten inzake informatieverschaffi ng op te stellen en de kosten en inspanningen 
die nodig zijn om deze vereisten te implemente ren, worden gezien als een geringe prijs die 
moet worden betaald om de fundamenten van de markten voor retailbeleggingen te 
versterken.