NL    NL NL 
 
NL 1   NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 16.7.2008 
SEC(2008) 2122 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
bij het 
 
Voorstel voor een  
 
VERORDENING VAN HET EUROP EES PARLEMENT EN DE RAAD 
 
inzake de vrijwillige deelneming van organisaties aan een communautair milieubeheer- 
en milieuauditsysteem (EMAS) 
  
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING  
 
 
{COM(2008) 402 definitief} 
{SEC(2008) 2121} 
 
NL 2   NL SAMENVATTING  
Verordening (EG) nr. 761/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2001 
voorziet in de mogelijkheid tot vrijwillige de elneming van organisaties aan een communautair 
milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS). Om dat EMAS de gouden standaard wil zijn op 
het stuk van milieubeheer, worden met name geëist: 
• naleving van de milieuregelgeving, 
• een milieuverklaring (prestatierapport), 
• betrokkenheid van de werknemers, en  
• het opzetten en handhaven van een valideringsprocedure. 
Deze eisen bieden garanties voor de continue  verbetering van de milieuprestaties van de 
deelnemende organisaties. Zij bieden or ganisaties ook de mogelijkheid om door hun 
deelneming aan EMAS aan te tonen da t zij de milieuwetgeving naleven.  
Verordening (EG) nr. 761/2001 bepaalt dat de Commissie EMAS in het licht van 12 jaar 
ervaring met de toepassing van het systeem moet  evalueren en in voorkomend geval passende 
wijzigingen van de verord ening moet voorstellen. 
De bedoeling van de herziening van de EMAS-v erordening is tegemoet te komen aan de 
doelstellingen van het initiatief “Vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving” dat tot 
stand is gekomen in samenhang met de vernieuwde strategie van Lissa bon. Die strategie is 
erop gericht de bestaande regelg eving te vereenvoudigen en te verbeteren, nieuwe regelgeving 
beter te ontwerpen en tegelijker tijd de naleving en de doeltre ffendheid van de regels aan te 
scherpen en de administra tieve last te verlichten. 
Het herzieningsproces is in 2005 aangevat me t een grootschalige externe beoordeling van 
EMAS en de milieukeur, inclusief een breed opgezette raadpleging van alle belanghebbenden. 
Uit die beoordeling komt naar voren dat EMAS op microniveau nu reeds zijn doel bereikt, 
aangezien de milieuprestaties van de deelneme nde organisaties erdoor worden verbeterd.  
Op macroniveau daarentegen moet worden vast gesteld dat het volledige  penetratiepotentieel 
nog niet is gerealiseerd. Hoewel EMAS gestaag b lijft groeien en begin 2008 in de hele EU al 
bijna 6 000 geregistreerde locaties telde, be strijkt het nog steeds een relatief klein aantal 
organisaties. Dat hangt gedeeltelijk samen me t onduidelijkheden in de betreffende wetgeving 
en een gebrek aan profilering inzake de reël e 'toegevoegde waarde' van EMAS ten opzichte 
van andere soortgelijke systemen. 
Er zijn drie algemene beleidso pties geformuleerd en onderzocht: 
(1) voortzetting van de huidige aanpak, 
(2) uitdoving van de regeling, en  
(3) een grondige hervorming van de regeling. 
 
NL 3   NL In geval van voortzetting van de huidige aanpak  zullen er geen ingrijpende wijzigingen 
worden aangebracht wat de inhoud of de ambities van de regeling betreft. De enige veranderingen die dan eventuee l zullen worden overwogen, zijn  van administratieve en/of 
institutionele aard; zij zouden geen andere bedo eling hebben dan de huidige regeling vlotter te 
laten functioneren. In deze optie  kunnen hooguit kleine verbeteri ngen worden verwacht omdat 
niets wordt verholpen aan de onderliggende oorzaken van de geringe penetratie van de 
regeling. 
De optie om de regeling te laten uitdoven  houdt in dat EMAS op middellange termijn wordt 
afgeschaft. Net als in het ge val van de optie om het syst eem in ongewijzigde vorm te 
behouden, is het algehele milieueffect  van deze beleidskeuze negatief. 
Doordat de uitgevoerde studie s en de raadplegi ng van de belanghebbende  partijen en het 
publiek de onderliggende oorzaken van de gering e penetratie van EMAS aan het licht hebben 
gebracht, doet zich thans de kans voor om daar iets aan te doen. Dit kan echter alleen worden 
gerealiseerd door een grondige hervorming van de regeling  die ingrijpende veranderingen 
behelst. Omdat de aan EMAS ten grondslag li ggende ideeën vanuit economisch, milieu- en 
EU-beleidsperspectief geenszins hun geldigheid hebben verloren, wordt voorgesteld dit derde 
beleidsspoor te volgen. Dat houdt in dat de EMAS-regeling in het kader van de herziening 
flink wordt aangescherpt en uitgewerkt om EMAS een veel grotere verspreidi ng te geven en 
van het systeem een ernstig en realistisch al ternatief te maken voor het gangbare "command-
and-control"-wetgevingsmodel. EMAS moet bedr ijfsvriendelijker worden en de EU helpen 
haar grote milieudoelste llingen te realiseren. 
Ook al hebben sommige maatregelen gevolgen voor de begroting van de lidstaten of de 
Europese Commissie, toch is besloten ze in te voeren omdat het netto -effect ervan duidelijk 
positief is. 
Om deze doelstellingen te bereiken moet de herziening van de EMAS-verordening er vooral 
op gericht zijn: 
(a) ervoor te zorgen dat EMAS voor be langhebbende derden en nationale 
handhavingsautoriteiten de beste m ilieuprestatie-indicator is,  
(b) de aantrekkelijkheid van EMAS voor de deelnemende organisaties te verhogen, 
en 
(c) de gebruiksvriendelijkheid van EMAS te vergroten, met name voor kleine 
organisaties (KMO's en kl eine overheidsinstanties). 
 
NL 4   NL De onderstaande tabel biedt een overzicht van de va stgestelde oorzaken van de geringe penetratie van 
EMAS, alsook van de in dit document aangereikte mo gelijkheden tot verbetering. 
onderliggende oorzaken van het 
probleem  mogelijkheden tot verbetering  
 Maatregelen om ervoor te zorgen dat EMAS voor belanghebbende 
derden en nationale handhavingsautoriteiten de beste indicator 
vormt van milieuprestatieverbetering  en naleving van de wettelijke 
voorschriften  
Onduidelijkheid ten aanzien van de toepasselijke wettelijke milieuvoorschriften
 de regels inzake de naleving van de wettelijke voorschriften 
aanscherpen en verbeteren  
Niet-geharmoniseerd/niet-uniform rapportagesysteem
 de rapportage harmoniseren en verbeteren door de invoering van: 
- kernindicatoren van milieuprestaties - sectorale referentiedocumenten
 
Niet-geharmoniseerde procedures voor de 
erkenning van en het toezicht op de verificateursde procedures voor de erkenning van en het toezicht op de 
verificateurs harmoniseren  
 Maatregelen om EMAS aantrekkelijker te maken voor de 
deelnemende organisaties, en met name voor kleine organisaties, 
door het verlichten van de admini stratieve last en het vergroten 
van de zichtbaarheid van deelneming aan EMAS  
Ongelijkmatige promotie en marketing van EMAS in de lidstaten
 
Ongelijkmatige financiële, fiscale en 
marktgerichte ondersteuning van EMAS in de 
lidstaten  de promotie en ondersteuning van de regeling versterken  
Organisatorische en financiële hinderpalen voor 
de toepassing van EMAS  
Onduidelijkheid ten aanzien van de voordelen 
van EMAS  de lasten verlichten en zorgen voor extra stimuleringsmaatregelen  
Het bestaan van andere milieubeheersystemen 
naast EMAS  het verband en de onderlinge complementariteit met andere systemen verduidelijken
 
Onvoldoende integratie in andere communautaire beleidsvelden en -instrumenten
 mogelijkheden scheppen tot operationele koppeling en synergie met andere EU-wetgeving en -instrumenten
 
Beperkte geografische werkingssfeer van 
EMAS  EMAS uitbreiden tot de rest van de wereld  
 Maatregelen om EMAS gebruiksvriendelijker te maken  
Onduidelijkheid over de manier waarop het 
systeem functioneert  de tekst van de verordening herschrijven  
 richtsnoeren opnemen in de verordening