12.3.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 70/21 
Ontwerp-resolutie van de Raad betreffende de bijdrage van plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven tot de bestrijding van de werkloosheid 
DE RAAD VAN DE EUROPESE 
GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, 
Gezien de door de Commissie ingediende ontwerp­
resolutie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat de Raad herhaaldelijk zijn diepe 
bezorgdheid heeft uitgedrukt ten aanzien van het 
aanhoudende hoge peil van de werkloosheid en de 
noodzaak heeft erkend van bijkomende acties in 
zijn resolutie van 12 juli 1982 betreffende een com­
munautaire actie ter bestrijding van de werkloos­
heid, waarin de Commissie werd verzocht de resul­
taten van haar onderzoek evenals haar ideeën 
betreffende de bijdrage van plaatselijke initiatieven 
en coöperaties tot het scheppen van werkgelegen­
heid kenbaar te maken, 
NEEMT DE VOLGENDE RESOLUTIE AAN: 
1. Neemt nota van een nieuw verschijnsel op de 
arbeidsmarkt van plaatselijke werkgelegenheids­
initiatieven die als specifiek doel hebben het zor­
gen voor bijkomende en blijvende werkgelegen­
heid door de oprichting van nieuwe kleinscha­
lige ondernemingen of de transformatie van de 
levensvatbare onderdelen van andere, gefail­
leerde ondernemingen, waarbij vaak samenwer­
king optreedt tussen individuele personen, 
actiegroepen, de sociale partners en plaatselijke 
en regionale autoriteiten. 
2. Neemt er nota van dat dergelijke plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven, waarvan vele de 
vorm van coöperaties aannemen, in de afgelo­
pen twee a drie jaar snel in aantal zijn toegeno­
men en een nuttige bijdrage leveren in de strijd 
tegen de werkloosheid door het scheppen van 
degelijke en betrekkelijk vaste betrekkingen, 
met name voor vrouwen en jongeren, evenals 
voor bijzonder kansarme groepen, waaronder 
migrerende werknemers en gehandicapten. 
3. Is van oordeel dat de plaatselijke werkgelegen­
heidsinitiatieven, afgezien van hun rechtstreekse 
bijdrage tot het scheppen van werkgelegenheid, tevens de grondslagen leggen voor de toekom­
stige ontwikkeling van de gebieden waar zij 
voorkomen door het vertrouwen te herstellen, 
de vakbekwaamheid op peil te houden en te 
ontwikkelen en het ondernemingsvermogen 
opnieuw op te wekken. 
4. Erkent dat plaatselijke werkgelegenheidsinitiatie­
ven in het algemeen trachten te functioneren als 
levensvatbare bedrijven, maar een hogere priori­
teit toekennen aan het scheppen van werkgele­
genheid dan aan economisch of financieel ren­
dement. 
5. Is van oordeel dat steun op regionaal en plaat­
selijk niveau van bijzonder belang is voor deze 
kleine, plaatselijk tot stand gebrachte onderne­
mingen, en neemt er nota van dat zij sedert kort 
in toenemende mate worden aangemoedigd en 
gesteund door regionale en plaatselijke autori­
teiten, terwijl zij tevens begeleiding en bijstand 
ontvangen in verband met hun behoeften op het 
gebied van bedrijfsleiding en opleiding. 
6. Erkent de bijdrage die de sociale partners kun­
nen leveren door ervoor te zorgen dat de plaat­
selijke werkgelegenheidsinitiatieven zich ont­
wikkelen tot levensvatbare ondernemingen die 
een integrerend deel uitmaken van de sector van 
het kleinbedrijf. 
7. Erkent dat, hoewel de plaatselijke werkgelegen­
heidsinitiatieven in het algemeen in hun begin-
stadia een intensieve ondersteuning nodig heb­
ben, de totale aanspraken die zij op overheids-
fondsen maken bescheiden zijn in vergelijking 
met de gerealiseerde economische en sociale 
voordelen, met name ten aanzien van het 
gebruik van menselijke en plaatselijke hulp­
bronnen die anders ongebruikt zouden zijn 
gebleven en de vermindering van de sociale 
overdrachten. 
8. Erkent dat er aanzienlijke mogelijkheden zijn 
om succesvolle ideeën, technieken en ervarin­
gen bij het scheppen van plaatselijke werkgele­
genheidsinitiatieven naar andere gebieden of 
andere Lid-Staten over te brengen. 
II 
VERZOEKT DE LIDSTATEN OM DE VOLGENDE 
BELEIDSLIJNEN AAN TE NEMEN VOOR DE 
BEVORDERING VAN PLAATSELIJKE 
WERKGELEGENHEIDSINITIATIEVEN: 
1. In beleidsmaatregelen betreffende het scheppen 
van werkgelegenheid, plaatselijke en regionale 
Nr. C 70/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 84 
ontwikkeling en plaatselijk arbeidsmarktbeheer 
dient uitdrukkelijk rekening te worden gehou­
den met de potentiële bijdrage van plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven tot de bestrijding 
van de werkloosheid en het herstel van plaatse­
lijke economieën. Erkenning van overheidswege 
van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven 
met het oog op bevordering van hun ontwikke­
ling en het aanmoedigen van anderen om 
dezelfde weg te betreden dient waar nodig ver­
gezeld te gaan van passende wettelijke voorzie­
ningen. 
2. Er dient een nauwe samenwerking te worden 
ontwikkeld tussen al degenen die betrokken zijn 
bij het stimuleren van nieuwe werkgelegenheid, 
met name de sociale partners en de overheid, en 
in het bijzonder op het niveau van de plaatse­
lijke arbeidsmarkt, ten einde het peil van de 
samenwerking te verhogen en de overdracht van 
nuttige ervaringen te verbeteren. 
3. Praktische maatregelen dienen te worden aange­
moedigd ter ontwikkeling van de plaatselijke 
ondersteunende structurele voorzieningen voor 
plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven, met 
name door: 
a) het verstrekken van initiële voorlichting en 
begeleiding betreffende de voor individuele 
personen en groepen van „initiatiefnemers" 
die plaatselijke werkgelegenheidsinitiatie­
ven wensen te ontwikkelen beschikbare 
steun; 
b) het verlenen van financiële steun voor de 
oprichting van ontwikkelingsorganen die in 
staat zijn om zowel vóór als na de oprich­
ting van plaatselijke werkgelegenheidsini­
tiatieven steun te verlenen aan degenen die 
daaraan deelnemen en de toegang tot 
diverse vormen van beschikbare financiële, 
educatieve of andere bijstand te vergemak­
kelijken ; 
c) het ombouwen van leegstaande gebouwen 
tot geschikte behuizingen voor kleine 
ondernemingen en werkplaatsen; 
d) het bieden van mogelijkheden om in te 
schrijven op openbare aanbestedingen, met 
inbegrip van die welke betrekking hebben 
op door de overheid gefinancierde collec­
tieve diensten, waarbij in het bijzonder 
rekening wordt gehouden met de bijdrage 
die de plaatselijke en de regionale autoritei­
ten in dit opzicht kunnen leveren. 
4. De bestaande maatregelen ter verbetering van 
de toegang van het midden- en kleinbedrijf tot 
financieringsmogelijkheden of om financiële 
steun van de overheid te verstrekken dienen te 
worden herzien om ervoor te zorgen dat de crite­
ria, voorwaarden, besluitvormingsprocedures en 
uitbetalingsstelsels beantwoorden aan de behoeften van zeer kleine ondernemingen, met 
name plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven, 
en dat zij voor hen gemakkelijk toegankelijk 
zijn. 
5. De bestaande methoden voor het verstrekken 
van overheidssteun voor ondernemingen die 
diensten verlenen aan de samenleving of waar­
bij bijzonder kansarme groepen betrokken zijn 
dienen te worden herzien om ervoor te zorgen 
dat de procedures worden gecoördineerd en ver­
eenvoudigd en dat beslissingen ten aanzien van 
projecten die voortdurende steun vereisen voor 
lange termijn worden genomen. 
6. Er dienen nieuwe methoden voor het verstrek­
ken van financiering voor plaatselijke werkgele­
genheidsinitiatieven te worden overwogen, met 
inbegrip van het doorbetalen van werkloos­
heidsuitkeringen gedurende enige maanden aan 
degenen die plaatselijke werkgelegenheidsinitia­
tieven opzetten. Reeds uitgevoerde of in het sta­
dium van bespreking verkerende regelingen in 
enkele Lid-Staten betreffende het oprichten van 
bijzondere fondsen voor plaatselijke werkgele­
genheidsinitiatieven verdienen ernstige overwe­
ging, evenals particuliere initiatieven om plaat­
selijk spaargelden voor de vorming van fondsen 
aan te trekken. 
7. De nationale wetgeving dient te worden herzien 
en er dienen maatregelen te worden genomen 
om te bewerkstelligen dat: 
a) ondernemingen zonder moeite kunnen wor­
den opgericht, door de betrokken formali­
teiten te versoepelen en ervoor te zorgen dat 
de kosten redelijk zijn; 
b) ondernemingen zonder moeite kunnen wor­
den opgericht in de vorm van coöperaties, 
collectieve ondernemingen en dergelijke; 
c) door belastingregelingen de oprichting van 
nieuwe ondernemingen door werklozen 
wordt aangemoedigd; 
d) voormalige werknemers niet worden gecon­
fronteerd met een sterke stijging van de 
inkomstenbelasting en nationale verzeke­
ringsbijdragen zodra zij zich als zelfstandi­
gen vestigen of deel uitmaken van bepaalde 
ondernemingsvormen, zoals produktie-
coöperaties, zo nodig door hun toe te staan 
hun wettelijke en financiële status als werk­
nemer gedurende een overgangsperiode te 
behouden. 
8. Initiële en voortdurende opleiding in zowel de 
activiteiten als het beheer van de desbetreffende 
bedrijven dient te worden herzien ten einde 
ervoor te zorgen dat deze in een voor de plaatse­
lijke werkgelegenheidsinitiatieven passende 
vorm beschikbaar is. Aandacht dient daarbij te 
worden gegeven aan: 
12.3.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 70/23 
a) de toegankelijkheid van opleidingsregelin­
gen op plaatselijk niveau en de aanpassing 
daarvan aan de plaatselijke behoeften; 
b) voorzieningen voor aan de opleiding voor­
afgaande of aanvullende educatieve steun 
voor degenen die niet over recente ervaring 
op het gebied van onderwijs of beroepsop­
leiding beschikken; 
c) regelingen voor de initiële opleiding en her­
scholing van leerkrachten en opleiders om 
hen te helpen op flexibele wijze te voorzien 
in de totale en vaak gevarieerde behoeften 
van ondernemingen; 
d) de opleidingsbehoeften van beroepskeuze­
en arbeidsbemiddelingsfunctionarissen even­
als van personeelsleden die regelmatig in 
contact komen met personen die feitelijk of 
potentieel betrokken zijn bij plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven. 
III 
1. DE RAAD MOEDIGT DE COMMISSIE AAN 
DE IN DE MEDEDELING BESCHREVEN 
GEDRAGSLIJNEN OP COMMUNAUTAIR 
NIVEAU UIT TE VOEREN, WAARBIJ HET IN 
HET BIJZONDER DE BEDOELING IS PLAAT­
SELIJKE WERKGELEGENHEIDSINITIATIE­
VEN TE ONTWIKKELEN EN WAARBIJ DE 
NADRUK ZAL VALLEN OP: 
a) uitbreiding van de rol van de bestaande 
communautaire instrumenten bij het bevor­
deren van plaatselijke werkgelegenheidsini­
tiatieven ; 
b) actie ter bevordering van de groei van plaat­
selijke werkgelegenheidsinitiatieven door 
middel van overleg en de uitwisseling van 
informatie op communautaire schaal; 
c) voortdurende evaluatie en onderzoek om de 
grondslag te leggen voor de ontwikkeling 
van beleid en toekomstige actie. 
2. De Raad neemt in het bijzonder nota van het 
voornemen van de Commissie: 
a) om bijzondere nadruk te leggen op steun uit 
het Europees Sociaal Fonds voor modelac­
ties die: 
— baanbrekende opleidingsmethoden uit­
werken voor ontwikkelingsfunctionaris­
sen en instructeurs die aangepast zijn 
aan de behoeften van plaatselijke werk­
gelegenheidsinitiatieven, met inbegrip 
van de behoeften inzake de opleiding in 
bedrijfsbeheer voor collectieve onderne­
mingen; — baanbrekende opleidings- en onder­
steuningsmethoden ontwikkelen die 
bedoeld zijn om te voorzien in de 
behoeften van de meer kansarme groe­
pen, degenen die getroffen zijn door 
verborgen of langdurige werkloosheid, 
die waarschijnlijk voorafgaande oplei­
ding of aanvullende educatieve steun 
nodig zullen hebben; 
— bedoeld zijn om te voorzien in de 
behoeften van jongeren en vrouwen aan 
ondersteunende structurele voorzienin­
gen en opleiding, en waarbij prioriteit 
wordt toegekend aan het aanmoedigen 
van het ontwikkelen van plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven die baan­
brekende toepassingen van nieuwe 
technologieën evenals activiteiten 
waarin vrouwen traditioneel onderver­
tegenwoordigd zijn geweest behelzen; 
— gericht zijn op het ontwikkelen van 
plaatselijke werkgelegenheidsinitiatie­
ven in gebieden met een bijzonder grote 
geïmmigreerde bevolking of een con­
centratie van etnische of culturele min­
derheden ; 
b) haar programma van overleg en informa­
tieoverdracht voort te zetten en te ontwikke­
len door over te gaan tot een tweede reeks 
van plaatselijke raadplegingen gedurende 
een tweejarige periode; de rechtstreekse uit­
wisseling van ervaringen op communautair 
niveau tussen degenen die betrokken zijn 
bij de bevordering van plaatselijke werkge­
legenheidsprojecten te vergemakkelijken; 
steun te verstrekken voor het tot stand bren­
gen van een netwerk voor het uitwisselen 
van informatie met het oog op de bevorde­
ring en ontwikkeling van plaatselijke werk­
gelegenheidsprojecten. 
De Raad wijst met nadruk op de wenselijk­
heid ervoor te zorgen dat deze acties nauw 
worden gecoördineerd met het op samen­
werking gebaseerde actieprogramma inzake 
plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven 
van de OESO; 
c) deze acties aan te vullen met de uitvoering 
van specifieke studies betreffende actuele 
vraagstukken die vergelijkende analyses op 
communautair niveau vereisen en die de 
richting zullen aanwijzen voor toekomstige 
actie, in de eerste plaats met betrekking tot: 
— de meest geschikte methoden met een 
vernieuwend karakter voor het verstrek­
ken van financiering voor plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven; 
— het wettelijke en fiscale milieu voor de 
oprichting en groei van ondernemingen 
Nr. C 70/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12.3.84 
zoals coöperaties en collectieve onder­
nemingen; 
— de organisatorische structuur en de 
lonen en arbeidsvoorwaarden in coöpe­
raties. 
De Commissie wordt verzocht de Raad op 
gezette tijden in kennis te stellen van de bij de uitvoering van deze acties gemaakte vorderin­
gen. 
De financiering van op communautair niveau 
uit te voeren maatregelen zal geschieden in het 
kader van de voor de communautaire begroting 
geldende regels en procedure. 4. 
12.3.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 70/25 
BIJLAGE I 
OVERLEG VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE PLAATSELIJKE 
WERKGELEGENHEIDSINITIATIEVEN 
1. De motieven voor het onderzoek 
De raadplegingen betreffende de plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven werden georgani­
seerd in het kader van het programma van de Commissie „Onderzoek en maatregelen inzake 
de ontwikkeling van de arbeidsmarkt". Bij dit informatieve onderzoek werd niet zozeer uit­
gegaan van een bepaald gezichtspunt of een bepaalde definitie maar van het waarnemings-
feit dat in althans sommige van de Lid-Staten, met name in Frankrijk en het Verenigd 
Koninkrijk, de term plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven steeds meer werd gebruikt om 
een veelheid van verschillende verschijnselen aan te duiden. 
In Frankrijk had dit geleid tot een beleid, een wetgeving en een apparaat voor de tenuitvoer­
legging van de wetgeving op nationale schaal. In het Verenigd Koninkrijk waren in het 
kader van een meer gefragmenteerde ontwikkeling diverse nieuwe organen opgekomen, 
zowel voor het plaatselijk scheppen van werkgelegenheid en in de vorm van ondernemingen, 
als op het intermediaire niveau van initiatief en ondersteuning. Daar kwam — naast alge­
meen gebruikte vormen zoals midden- en kleinbedrijf, de zelfstandige sector, gezinsbedrij­
ven, coöperaties en gemeentelijke ondernemingen — een nieuwe reeks termen in gebruik om 
geheel nieuwe soorten van organisaties te beschrijven: collectieve ondernemingen, plaatse­
lijke ondernemingen, buurtcoöperaties, gemeenschapscoöperaties, en op intermediair niveau 
lichamen zoals plaatselijke ondernemingstrusts, plaatselijke ondernemingsraden, coöpera­
tieve ontwikkelingsbureaus, netwerken van wederzijdse bijstand, hulpcentra voor het schep­
pen van arbeidsplaatsen en dergelijke. Hierbij werd ervan uitgegaan dat de toenemende 
werkloosheid zou hebben geleid tot een soortgelijke reactie in andere landen, ook al was 
deze wellicht minder goed gedocumenteerd (bij voorbeeld in het geval van Italië) of minder 
ontwikkeld dan wel in mindere mate erkend. 
Bij het overleg werd dus getracht te ontdekken wat er op plaatselijk niveau bestond en hoe 
dergelijke organisaties tot stand waren gekomen. Degenen die in het kader van de nieuwe 
initiatieven werkzaam waren en andere belangrijke persoonlijkheden op plaatselijk niveau 
werden verzocht om hun werk te beschrijven en zich over hun activiteiten en de aard van de 
plaatselijke, regionale, nationale of communautaire steun die de volledige mogelijkheden 
daarvan zou ontsluiten te bezinnen. 
Het praktische doel was tot een uitwisseling van informatie te komen, ideeën, specialistische 
kennis en de noodzakelijke steun voor projecten te bespreken en voor de beleidsvormers van 
belang zijnde gegevens te vergaren in verband met de mogelijke bijdrage tot de werkgelegen­
heid van verschillende methoden en de factoren die voor de toepassing daarvan bepalend 
zijn. 
2. Organisatie en methodologie 
Er werden in 1982/1983 in de gehele Gemeenschap 22 plaatselijke raadplegingen gehouden, 
waarbij de deelnemers in aantal van 25 tot 125 varieerden (de meeste werden bijgewoond 
door 40 a 60 personen). De meerderheid van de deelnemers was feitelijk betrokken bij 
nieuwe plaatselijke initiatieven of had desbetreffende plannen, terwijl de overigen beston­
den uit functionarissen, verkozen afgevaardigden en vertegenwoordigers van de sociale part­
ners wier belangstelling en steun belangrijk werd geacht voor de bevordering en het welsla­
gen van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven. 
De vergaderingen duurden een a twee dagen en werden voorbereid en georganiseerd door 
een plaatselijke geassocieerde organisatie in samenwerking met en in opdracht van het Cen­
tre for Employment Initiatives (CEI) te Londen, waaraan de Commissie de leiding van het 
project had toevertrouwd ('). 
De als plaatselijke „geassocieerden" optredende organisaties konden als volgt worden inge­
deeld: 
— hoofdzakelijk betrokken bij het scheppen van werkgelegenheid: 7, 
— opbouwwerk op regionaal en plaatselijk niveau: 4, 
— plaatselijke overheid: 4, 
— coöperaties: 3, 
(') Het eindverslag betreffende het overleg zal eind 1983 beschikbaar zijn. 
Nr. C 70/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12.3.84 
— maatschappelijk werk en jeugdzorg: 2, 
— alternatieve economie: 2, 
— kerkelijk opleidings- en conferentiecentrum: 1, 
— organisatie van werklozen: 1, 
— culturele activiteiten: 1, 
— universitair onderzoekcentrum: 1, 
— onderzoekcentrum van een vakbond: 1. 
(Aan sommige vergaderingen nam meer dan één organisatie deel; de plaatselijke overheid 
was bij vele overlegvergaderingen betrokken: in de vier hierboven onder het hoofd „plaatse­
lijke overheid" genoemde belastten de autoriteiten zich met de voornaamste organisatori­
sche functies.) 
In de meeste gevallen werden voltallige vergaderingen bij het overleg afgewisseld met 
groepsbijeenkomsten. De werkgroepen bij het overleg in verschillende landen hielden zich 
doorgaans bezig met de volgende grote onderwerpen: plaatselijke herleving, sociale integra­
tie en wederinvoeging door middel van werkgelegenheid, het oprichten van ondernemingen 
door werklozen, coöperaties van voormalige werknemers en andere collectieve ondernemin­
gen, vrouwen, baanbrekende technologie, en, in landelijke gebieden, landbouw. 
3. De plaatsen 
De eerste proeven met het overleg werden genomen in de Kreuzberg-wijk van West-Berlijn, 
Bondsrepubliek Duitsland, die bekend staat om haar kleinschalige „alternatieve" werkplaat­
sen; en in Cork, Ierse Republiek, waarbij de deelnemers zowel uit landelijke als uit stede­
lijke gebieden van Ierland afkomstig waren. 
Verdere raadplegingen werden gehouden tussen november 1982 en juli 1983 in de volgende 
gebieden: 
België: 
— Wallonië, 
— Heuvelland, een landelijk gebied met 14 dorpen in West-Vlaanderen. 
Denemarken: 
— een gemengd stedelijk en landelijk gebied in Jutland. 
Frankrijk: 
— het sterk geïndustrialiseerde gebied van Pas-de-Calais, 
— het „zwakke" berggebied van de Pyreneeën. 
Bondsrepubliek Duitsland: 
— de gemengde stedelijke en landelijke gebieden van Hessen (Rijn/Main), 
— de deelstaat Nedersaksen, 
— het gebied met „alternatieve werkplaatsen" van West-Berlijn. 
Griekenland: 
— een landelijk gebied in Centraal-Boeotië, 
— het stadje Koropi en delen van Attica. 
Ierland: 
— de stad Cork met landelijke en stedelijke deelnemers. 
Italië: 
— een dorpsgebied in de Alpen in Noord-Udine, 
— een groep stadjes in Toscane, 
— de landelijke en plaatselijke gebieden van de provincie Brescia, 
— een gebied met zowel landelijke als kleinsteedse aspecten in Campanië. 
12.3.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 70/27 
Nederland: 
— een gemengd landelijk en stedelijk gebied in Noord-Brabant met deelnemers uit andere 
delen van het land. 
Verenigd Koninkrijk: 
— de gemengde industriële en woonwijk Southwark in Londen, 
— een sterk geïndustrialiseerd gebied in Noordoost-Engeland, 
— een gemengd stedelijk en landelijk gebied van Belfast en aangrenzende districten in 
Noord-Ierland, 
— een hoog geïndustrialiseerd gebied rond Glasgow in Schotland, 
— een landelijk gebied in Noord-Wales, 
— het geïndustrialiseerde graafschap Gwent in Zuid-Wales. 
Er werd geen overleg gehouden in Luxemburg: de deelnemers uit dat land namen deel aan 
de bijeenkomst in Wallonië in België. 
De omvang van het gebied waaruit de deelnemers afkomstig waren liep sterk uiteen. In 
Vlaanderen en Udine waren allen afkomstig uit een groep dorpen die op een afstand van 
enkele kilometers van elkaar waren gelegen; in Brescia en Loccum, Nedersaksen, waren zij 
afkomstig uit een provincie of „Land" (in het geval van Loccum kwamen er ook deelnemers 
uit Bremen, Hamburg en West-Berlijn); in Cork en Den Bosch kwamen sommige deelne­
mers, hoewel de meeste uit de omliggende provincie afkomstig waren, uit verschillende 
delen van het land. 
In totaal hadden ongeveer 1 200 personen de gelegenheid hun ervaringen en plannen uiteen 
te zetten en te bespreken. In een aantal gevallen was het overleg zelf voorafgegaan door 
informele discussievergaderingen, waarbij soms zelfs, bij voorbeeld in Heuvelland, België, 
en in Campanië, Italië, leden van plaatselijke ondernemingen iemand afvaardigden om het 
overleg namens hen bij te wonen en hun gezichtspunten naar voren te brengen. Volgens een 
voorzichtige schatting zullen ruim 7 000 personen hebben deelgenomen of rechtstreeks heb­
ben bijgedragen tot de bereikte conclusies. 
4. De intrinsieke waarde van plaatselijk overleg 
Plaatselijke raadplegingen als een vorm van informatieve onderzoek- en op actie georiën­
teerde projecten bleken een aantal voordelen te bieden waarvan de belangrijkste hieronder 
worden genoemd: 
— het was mogelijk om een aanzienlijke hoeveelheid informatie uit de eerste hand betref­
fende plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven te vergaren bij een minimale besteding 
van tijd en geld; 
— het proces van aan het overleg voorafgaande enquêtes en onderzoekingen leverde een 
sneeuwbaleffect op zodat vele tot dan toe onbekende initiatieven aan het licht kwamen; 
— het feit dat het programma werd uitgevoerd onder auspiciën van de Commissie en dat er 
in de meeste gevallen een „buitenlandse" organisatie bij betrokken was (Centre for 
Employment Initiatives te Londen) verleende een zeker cachet en aanzien aan initiatie­
ven die anders gemakkelijk onopgemerkt voorbij hadden kunnen gaan; 
— het proces van het bijeenbrengen van plaatselijke ondernemers en vertegenwoordigers 
van zowel overheids- als particuliere instellingen bleek op zichzelf een vorm van „acti­
vering" of stimulering te zijn, en het eerste stadium van een continu proces; 
— de deelneming aan het overleg van vertegenwoordigers van centrale en andere „verre" 
officiële lichamen bleek van nut en van opvoedende waarde te zijn voor zowel deze ver­
tegenwoordigers als de plaatselijke ondernemers; 
— het proces van het samenstellen van case-studies en andere vormen van voorbereiding 
voor de raadplegingen (plaatselijke discussies, onderhandelingen, enz.) bleek van 
onschatbare waarde voor een duidelijker begrip onder de plaatselijke bevolking van 
waar het om ging en zelfs van wat zij met hun initiatieven voorhadden. 
Nr. C 70/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 84 
Tenslotte kan het welslagen van de plaatselijke benadering wellicht ook worden gemeten 
aan de sterke weerklank op plaatselijke niveau: enerzijds was er van meet af aan een leven­
dige belangstelling bij de plaatselijke lichamen voor het organiseren van deze raadplegingen 
(met als resultaat het verdubbelen van het oorspronkelijk voorgenomen aantal vergaderin­
gen, zelfs wanneer men niet alle desbetreffende voorstellen in aanmerking nam); anderzijds 
is er op dit overleg een zeer indrukwekkende hoeveelheid voorstellen voor projecten, verzoe­
ken om informatiesystemen, enz. bij de Commissie ingediend. 
5. De noodzaak van voortgezette activiteiten 
Deze studie ter plaatse was uiteraard slechts een begin en kon op zichzelf geen volledig en 
overtuigend kader opleveren. Er is aanzienlijk meer werk vereist in deze richting, vooral 
omdat deze willekeurige steekproef van circa 20 raadplegingen niet de totale veelheid van 
plaatselijke gemeenschappen en gebieden in Europa kan omvatten. Het lijkt vrij zeker dat er 
over het geheel genomen zelfs meer varianten van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven 
zijn dan er in dit programma van beperkte duur en omvang aan het licht kwamen. 
Bovendien ligt er nog een groot werkterrein braak wanneer men van een tweede reeks raad­
plegingen gebruik maakt als instrument voor de „activering" en stimulering van plaatselijke 
initiatieven. In het bijzonder zou verder overleg ingesteld zijn op specifieke plaatselijke 
behoeften zoals de oprichting van ontwikkelingsorganen. In dit verband kan een dergelijk 
overleg plaatselijke acties en verbindingen aanmoedigen, als een aan financiële bijstand uit 
het Europees Sociaal Fonds voorafgaande stap. De Commissie zet desbetreffende voorstel­
len uiteen in het hoofdgedeelte van deze mededeling. 
BIJLAGE II 
HUIDIGE ACTIVITEITEN VAN DE COMMISSIE EN BESTAANDE VOORSTELLEN 
Steun van de Gemeenschap voor plaatselijke initiatieven heeft tot nu toe hoofdzakelijk plaatsge­
vonden door middel van het Europees Sociaal Fonds, het Europees Fonds voor Regionale Ont­
wikkeling en de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, maar er is ook enige indirecte 
steun verleend via het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, terwijl de 
mogelijkheden van financiering met de eigen middelen van de Europese Investeringsbank en die 
van het Nieuw Communautair Instrument zijn uitgebreid. De mate van steun is tot nu toe echter 
beperkt geweest, ten dele omdat de behoefte betrekkelijk nieuw is en ten dele als gevolg van de 
praktische moeilijkheden die verbonden zijn aan de toegang tot communautaire fondsen op 
plaatselijk niveau. 
Europees Sociaal Fonds 
Bijstand uit het Sociaal Fonds is tot nu toe gericht geweest op het stimuleren van en het verlenen 
van bijstand voor plaatselijke werkgelegenheidsprojecten, hetgeen de volgende resultaten heeft 
gehad: 
— er is een programma tot stand gebracht van zeven opleidings- en ontwikkelingsacties op 
plaatselijk niveau in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië ten einde de grondslagen te 
leggen voor het scheppen van nieuwe werkgelegenheid. Deze projecten zijn bedoeld om te 
voorzien in de specifieke problemen van zowel stedelijke als landelijke gebieden. De acties 
omvatten een periode van drie jaar — 1982 tot en met 1984 — en worden voortdurend 
gecontroleerd en geëvalueerd; 
— ondersteuning bij wijze van proef van ontwikkelingsorganen die technische bijstand en 
opleiding verstrekken voor plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven. Hiertoe behoort steun 
voor de eerste vijf boutiques de gestion in Frankrijk (1980-1983), ontwikkelingsVopleidings-
functionarissen voor de Raad voor Ontwikkeling van de Hooglanden en de Eilanden in het 
Verenigd Koninkrijk (Schotland) (1981-1983) en het Ontwikkelings- en Opleidingscentrum 
voor Coöperaties van Wales (1983-1985); 
— tot de in 1982 gesubsidieerde modelprojecten behoorde een aantal die kunnen worden 
beschouwd als plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven — zes hadden betrekking op oplei­
ding in kleine ondernemingen en coöperaties, zes op het scheppen van werkgelegenheid 
voor jongeren en anderen in de ambachtelijke sector en voor kansarme groepen. 
12.3.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 70/29 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (') is gericht op het verhelpen van de voor­
naamste regionale onevenwichtigheden binnen de Gemeenschap die met name het gevolg zijn 
van een overweging van de landbouw, industriële verandering en structurele ondertewerkstelling. 
Met het oog op verwezenlijking van deze doelstellingen kan het Fonds twee soorten acties finan­
cieren : 
a) krachtens artikel 4 van de verordening betreffende het Fonds, communautaire acties ter 
ondersteuning van maatregelen inzake het regionaal beleid welke door de Lid-Staten zijn 
genomen, zoals: 
1) investeringen in industriële, ambachtelijke of dienstverlenende activiteiten; 
2) door de overheid gefinancierde investeringen in infrastructuurvoorzieningen die bijdra­
gen tot de ontwikkeling van de regio of het gebied waarin zij voorkomen; 
3) investeringen in infrastructuurvoorzieningen bedoeld in lid 2 van artikel 3 van de richt­
lijn van de Raad betreffende de landbouw in bergstreken en in sommige probleemge­
bieden, 
waarbij de middelen van het Fonds worden verdeeld overeenkomstig nationale quota, en 
b) krachtens artikel 13 van de verordening betreffende het Fonds, specifieke communautaire 
acties voor regionale ontwikkeling die verband houden met het beleid van de Gemeenschap 
en met de door haar vastgestelde maatregelen ten einde beter rekening te kunnen houden 
met hun regionale dimensie of de regionale gevolgen ervan te kunnen verlichten. De midde­
len van het Fonds voor deze maatregelen zijn niet aan quota gebonden. 
In het kader van de in artikel 13 beoogde maatregelen heeft de Raad op voorstel van de Commis­
sie van 6 oktober 1980 vijf verordeningen aangenomen (2) waarbij een eerste reeks specifieke 
regionale ontwikkelingsmaatregelen van kracht wordt, waarvan sommige rechtstreeks van belang 
zijn voor het midden- en kleinbedrijf. Deze maatregelen zijn bedoeld als bijdrage tot de ontwik­
keling van bepaalde Middellandse-Zeegebieden in de context van de toekomstige uitbreiding 
van de Gemeenschap, tot de ontwikkeling van nieuwe activiteiten in bepaalde regio's die te lij­
den hebben onder de crisis in de staalindustrie en de scheepsbouw, evenals tot verbetering van 
een veilige energievoorziening in de interne regio's van de Mezzogiorno. Daarenboven is even­
eens een maatregel ten gunste van de grensgebieden van Ierland/Noord-Ierland aangenomen. 
Binnen het kader van deze maatregelen omvatten de voorgenomen steunmaatregelen een ruim 
gebied, waartoe naar gelang van het soort actie met name behoren het beschikbaar stellen van de 
middelen en diensten aan kleine en middelgrote bedrijven om hen in staat te stellen hun actiemo-
gelijkheden uit te breiden (investeringshulp, sectoriële analyses, adviesbureaus), het bevorderen 
van industriële innovatie, van ambachtelijke industrieën en landelijk toerisme, de sanering van 
vervallen industriële en stedelijke gebieden, de bouw en modernisering van woningen. 
Onlangs, in 1982, heeft de Commissie bij de Raad een tweede reeks niet aan quota gebonden 
maatregelen voorgelegd (3) die een voortzetting en financiële versterking van de reeds in de zui­
delijke gebieden van de Gemeenschap lopende maatregelen vormen, en waarbij tevens maatrege­
len in het bijzonder ten behoeve van Griekenland worden ingevoerd. Hierbij dient nog te worden 
vermeld dat er ook een nieuwe maatregel, waardoor wordt bijgedragen tot de ontwikkeling van 
nieuwe economische activiteiten in de door de herstructurering van de textiel- en kledingindu­
strie getroffen regio's, is opgenomen. 
In het kader van deze tweede reeks kan steun in de in aanmerking komende gebieden eveneens 
worden geboden voor de oprichting van economische ontwikkelingsorganen die als functie heb­
ben het openen van mogelijkheden voor nieuwe ondernemingen via rechtstreekse contacten op 
plaatselijk niveau. 
Intussen heeft de Commissie op 3 november 1983 een voorstel voor een verordening tot wijziging 
van de huidige EFRO-verordening goedgekeurd en aan de Raad voorgelegd, volgens welke de 
steunverlening van het Fonds zou plaatsvinden via „communautaire programma's" en „nationale 
programma's van communautair belang", in het kader waarvan het Fonds kan bijdragen door 
middel van een reeks specifieke steunvormen tot de verwezenlijking van de mogelijkheden voor 
van binnen uit op gang gebrachte ontwikkeling van de kansarmere regio's van de Gemeenschap. 
In het kader van het herziene Sociaal Fonds (4) evenals ingevolge het voorstel voor een herziene 
E FRO-verordening zal prioriteit worden gegeven aan geïntegreerde ontwikkelingsmaatregelen 
waarbij het gebruik van communautaire instrumenten en nationale hulpmiddelen worden gecom­
bineerd en gecoördineerd binnen een beperkt geografisch gebied. Er wordt een verhoging van het 
ondersteuningsniveau uit het EFRO voorgesteld in de context van dergelijke maatregelen. 
(') Verordening (EEG) nr. 724/75 van de Raad en volgende wijzigingen. 
(2) Verordeningen (EEG) nrs. 2615/80 tot en met 2619/80 van de Raad. 
0 COM(82) 652 def. 
(4) PB nr. L 289 van 22. 10. 1983. 
Nr. C 70/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12.3.84 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (afdeling Oriëntatie) 
Dit Fonds werd opgericht krachtens artikel 40 van het Verdrag ten einde de doelstellingen van 
het gemeenschappelijk landbouwbeleid te verwezenlijken, voornamelijk verhoging van de pro-
duktiviteit door middel van rationele ontwikkeling van de landbouwproduktie en een optimaal 
gebruik van de produktiefactoren, met name de arbeid. 
De voornaamste door de Gemeenschap genomen maatregelen voor de bevordering van deze 
structurele doelstellingen behelzen: 
— de modernisering van landbouwbedrijven; 
— het aanmoedigen van oudere landbouwers om hun bedrijf op te geven en ruilverkaveling; 
— het verstrekken van socio-economische voorlichting aan landbouwers en het verwerven van 
vakbekwaamheden door in de landbouw werkzame personen; 
— de verbetering van de methoden voor het verwerken en op de markt brengen van landbouw-
produkten; 
— compensatie voor de natuurlijke handicaps die verbonden zijn aan het landbouwbedrijf in 
bergstreken en andere probleemgebieden. 
Naast deze meer algemene maatregelen heeft de Gemeenschap een reeks specifieke regionale 
maatregelen aangenomen, waaronder een aantal modelprogramma's inzake geïntegreerde ont­
wikkeling met het oog op verbetering van de socio-economische toestand van de probleemgebie­
den. 
In haar verslag en voorstellen (') betreffende manieren om de doelmatigheid van de structurele 
fondsen van de Gemeenschap te vergroten heeft de Commissie voorgesteld dat het EOGFL 
(afdeling Oriëntatie) zich in de toekomst zou moeten concentreren op bepaalde prioritaire taken, 
namelijk 
— de bevordering van moderniserings- en omschakelingsprojecten in de landbouw; 
— de verwerking en het op de markt brengen van landbouwprodukten; 
— de bescherming en een beter gebruik van niet-produktieve landelijke gebieden; 
— een verbetering in het inkomen uit landbouw in probleemgebieden. 
Om volledig doeltreffend te zijn moet de steunverlening uit het EOGFL, afdeling Oriëntatie, vol­
gens de Commissie echter aansluiten bij een globaler regionaal ontwikkelingskader naast, maar 
in coördinatie met, de andere fondsen. 
De voorstellen van de Commissie betreffende geïntegreerde programma's voor de Middellandse-
Zeelanden (2) en haar recentere voorstellen betreffende het landbouwstructuurbeleid in het alge­
meen (3) zijn opgesteld met deze beleidsoverwegingen voor ogen. 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
Artikel 56 van het Verdrag maakt het mogelijk om niet alleen werknemers die hun betrekking ver­
liezen als gevolg van de herstructurering van de kolen- en staalindustrie te herscholen en finan­
cieel te steunen, maar ook om het scheppen van nieuwe werkgelegenheid aan te moedigen door 
leningen tegen verminderde rente aan nieuwe of zich uitbreidende ondernemingen in de EGKS-
sectoren toe te kennen. De techniek van globale leningen aan tussenpersonen is bijzonder nuttig 
gebleken bij het verstrekken van financiële bijstand aan kleine en middelgrote ondernemingen, 
en er zijn thans mogelijkheden voor de medefinanciering van collectieve werkplaatsen die ruimte 
bieden aan een aantal kleine ondernemingen met de mogelijkheid van het gebruik van gemeen­
schappelijke diensten. Eerder in het jaar heeft de Commissie een aantal veranderingen goedge­
keurd in de regels die gelden voor het verstrekken van EGKS-leningen, waarbij met name de 
rentesubsidie voor globale leningen werd verhoogd van 3 tot 5 %. 
(') COM(83) 501 def. 
(2) COM(83) 495 def. 
(3) COM(83) 559 def. 
12.3.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 70/31 
Beschikbaarheid van kapitaal 
De diverse leningfondsen van de Europese Gemeenschap verstrekken reeds sedert vele jaren aan­
zienlijke hoeveelheden leningkapitaal aan kleine en middelgrote ondernemingen. Uit een oog­
punt van doelmatigheid geschiedt dit via een stelsel van globale leningen. 
Teruggebracht tot zijn eenvoudigste vorm bestaat dit uit het openen van een kredietlijn aan een 
intermediaire financierende instelling, die de betrokken gelden dan op eigen risico in kleinere 
bedragen (die minimaal 25 000 Ecu kunnen bedragen) verder leent aan ondernemingen die tot 
het werkgebied van de betrokken communautaire financierende instelling behoren. Financieel 
levensvatbare projecten kunnen worden gefinancierd tot maximaal 50 % van hun investeringen in 
vaste activa. De omvang van dergelijke leningen is in de laatste jaren aanzienlijk toegenomen 
(zie tabel). Hieruit sprak de politieke wil van de Commissie om het klein- en middenbedrijf te 
begunstigen; zo is bij voorbeeld 40% van de krachtens het Nieuw Communautair Instru­
ment 2 (') voor investeringen beschikbaar gestelde gelden toegewezen aan globale leningen, en 
men verwacht dat deze tendens zal doorzetten bij het Nieuw Communautair Instrument 3 (2). 
TABEL 
Van 1977 tot en met 1982 toegekende globale leningen 
(in miljoen Ecu) 
1977 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 EGKS 
3,7 
8,7 
62,6 
148,4 
150,3 
232,8 EIB 
91,3 
99,9 
137,1 
265,5 
318,4 
592,9 NCI 
— 
— 
— 
— 
249,1 Totaal 
95,0 
108,6 
199,7 
413,9 
468,7 
1 074,8 Jaarlijks stijgings­
percentage 
+ 14% 
+ 84% 
+ 107% 
+ 13% 
+ 129% 
De Commissie heeft nog een belangrijke stap gezet door de Raad voor te stellen haar te machti­
gen om kleine en middelgrote ondernemingen met een vernieuwend karakter financiële steun toe 
te kennen in de vorm van Europese innoverende leningen. Deze regeling, waarvan de bijzonder­
heden zijn uiteengezet in een mededeling aan de Raad (3), zou moeten worden uitgevoerd via 
nationale tussenpersonen. 
0) 
(2) 
(3) Op 26 april 1982 stelde de Raad in het kader van het NCI 1 000 miljoen Ecu beschikbaar. 
1 500 miljoen Ecu werd als eerste tranche door de Raad in het kader van het NCI op 13 juni 1983 
beschikbaar gesteld. 
Naar een communautaire financiering van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen. Voorstel 
voor een besluit van de Raad de Commissie te machtigen bij te dragen tot de financiering van innovatie 
binnen de Gemeenschap, COM(83) 241.