#%PW» 
ir ir 
ir ir 
ir ir COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 19.02.1997 
COM(97) 68 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
STAND VAN HET EURO-MEDITERRANE PARTNERSCHAP FN 
VOORBEREIDING VAN DE TWEEDE CONFERENTIE VAN 
DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN 

mededeling van de Commissie 
aan de Raad en het Europees Parlement 
STAND VAN HET EURO-MEDITERRANE PARTNERSCHAP EN 
VOORBEREIDING VAN DE TWEEDE CONFERENTIE VAN 
DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN 
INLEIDING 
Het doel van deze mededeling is tweeledig : i) de balans opmaken van de eerste 15 
maanden van het Euro-mediterrane partnerschap en ii) het standpunt van de Unie 
voorbereiden en het in het communautaire kader voorstellen van de richtsnoeren voor 
de conclusies van de tweede Euro-mediterrane conferentie van de ministers van 
Buitenlandse Zaken. 
1.1. De Euro-mediterrane conferentie van Barcelona 
Van het op 27 en 28 november 1995 in Barcelona gestarte Euro-mediterrane 
partnerschap maken de Europese Unie en haar vijftien Lid-Staten en de twaalf 
mediterrane partners deel uit. In Barcelona namen de partners zich het nastreven van 
de volgende drie doelstellingen voor : 
de totstandbrenging van een gemeenschappelijke zone waarin vrede en 
stabiliteit heersen; 
de totstandbrenging van een zone van gedeelde welvaart via het in het leven 
roepen van een vrijhandelszone en een substantiële verhoging van de financiële 
steun van de Unie aan de partners; 
ontwikkeling van het menselijk potentieel en bevordering van het onderling 
begrip tussen de culturen en van uitwisselingen tussen de 
burgermaatschappijen. 
Het partnerschap werd in een geest van gelijkheid, samenwerking en solidariteit tot 
stand gebracht ten einde de partners nader tot elkaar te brengen en de oorzaken van 
conflicten terug te dringen. De Europese Unie geeft via het partnerschap een teken van 
haar wil op politiek, economisch en sociaal gebied een steeds actievere rol in de regio 
te gaan spelen. 
De strategische aanpak van de Europese Unie werd uitgestippeld in het kader van het 
in Barcelona in gang gezette proces, dat als een voornaam instrument ter 
verwezenlijking van een gemeenschappelijke zone van vrede en stabiliteit wordt 
gezien. 
De aan de conferentie deelnemende ministers keurden de Verklaring van Barcelona en 
een werkprogramma om deze verklaring in concrete activiteiten om te zetten goed. In 
de Verklaring van Barcelona is er sprake van een bijeenkomst van de ministers van 
Buitenlandse Zaken in het eerste halfjaar van 1997 in één van de mediterrane 
partnerlanden. 
1.2. De doelstellingen van de tweede ministeriële conferentie 
De tweede Euro-mediterrane conferentie van de ministers van Buitenlandse Zaken zal 
op 15 en 16 april 1977 op Malta plaatsvinden, zeventien maanden na de conferentie 
van Barcelona. Bij die gelegenheid zal een eerste politieke balans van de 
tenuitvoerlegging van het partnerschap worden opgemaakt en zal hieraan een forse 
impuls voor de volgende achttien maanden worden gegeven. Na de eerste periode, die 
vooral een leerperiode was, zal er dus regelmatige en belangrijke voortgang met dit 
proces kunnen worden geboekt. 
Volgens de Commissie moet de tweede Euro-mediterrane conferentie van de ministers 
van Buitenlandse Zaken drie algemene doelstellingen hebben : 
i) onderstreping en bekrachtiging van de reeds in het kader van het Euro­
mediterrane partnerschap bereikte resultaten. 
Te dien einde moeten de in de drie hoofdstukken van het partnerschap bereikte 
resultaten worden geïllustreerd en moet worden vastgesteld waar er sprake is van 
achterstand en eventueel mislukkingen. Voorts moet worden gewezen op de 
samenhang van de behaalde resultaten, met name op de complementariteit tussen het 
bilaterale deel (dat van de associatie-overeenkomsten) en het regionale deel van het 
Euro-mediterrane partnerschap; 
ii) aan de hand van deze balans, bevestiging van de in de eerste conferentie van 
november 1995 vastgestelde richtsnoeren en doelstellingen en eventuele wijziging 
hiervan op bepaalde punten, terwijl andere punten worden aangehouden. 
In dit verband zij opgemerkt dat een van de voornaamste pijlers van het partnerschap, 
de totstandbrenging van vrijhandel tussen de Europese Gemeenschappen en de 
mediterrane partners, voornamelijk gebaseerd is op de tenuitvoerlegging van de Euro­
mediterrane associatie-overeenkomsten en het vermogen van de partners de 
moeilijkheden van de fase van overgang naar een meer open economie te overwinnen. 
De conferentie moet volgens de Commissie een nieuwe impuls in deze richting geven 
en de de vrijhandel begeleidende activiteiten op regionaal en subregionaal niveau 
ontwikkelen. Zij beoogt in het algemeen het bereiken van een fase van coherente 
organisatie van de regionale samenwerking opdat deze gaat beantwoorden aan de 
algemene doelstellingen van het partnerschap en de prioriteiten van de Euro­
mediterrane partners. 
iii) de goedkeuring van aanvullende maatregelen voor de periode tot aan de 
volgende ministeriële conferentie. 
Sedert de conferentie van Barcelona kon een aantal zones van wederzijds belang en 
onderwerpen ten aanzien waarvan de mediterrane partners concrete voortgang 
verwachten, worden vastgesteld. De Unie kan in de geest van het in Barcelona 
gestarte partnerschap met de mediterrane partners discussiëren over de terreinen 
waarop zij aanvullende voortgang mogelijk acht of waarop aanvullende doelstellingen 
kunnen worden goedkeurd. 
2. BILATERALE ASPECTEN 
2.1. De doelstellingen van de associatie-overeenkomsten 
De associatie-overeenkomsten beogen, via de geleidelijke invoering van vrijhandel, 
via steun aan de economische hervormingsprocessen, via de gevarieerdheid van de 
samenwerkingsterreinen, via de uitbreiding van samenwerking tot de 
burgermaatschappij en via de verbintenissen aangegaan op het gebied van de 
mensenrechten en democratie, toenadering te verzekeren tussen de ondertekenende 
mediterrane landen en de Unie. 
De associatie-overeenkomsten hebben twee interdependente en elkaar aanvullende 
hoofddoelen : enerzijds de globale totstandbrenging van de Euro-mediterrane 
vrijhandelszone en anderzijds het volledig rekening houden met de bijzondere 
kenmerken van elk van de partners; afhankelijk van het geval wordt prioriteit 
verleend aan verbetering van het concurrentievermogen, economische herstructurering, 
bestuurlijke hervormingen, de verwezenlijking van een economische infrastructuur of 
wetenschappelijke samenwerking, naar gelang van de behoeften van iedere partner. 
Op economisch gebied vormt vrijhandel geen doel op zich, maar een instrument 
leidende tot concurrentievermogen en integratie in het internationale handelsverkeer, 
met het doel : verhoging van de levensstandaard. In verband met de ongelijke 
ontwikkelingsniveaus moet vrijhandel evenwel geleidelijk worden verwezenlijkt en 
gaat de aanloop hiertoe vergezeld van programma's ter ondersteuning van de 
economische overgang en structurele aanpassing, die met name bestemd zijn om de 
eventuele negatieve sociale gevolgen te verzachten, de economische modernisering te 
bespoedigen en duurzame ontwikkeling te bevorderen. De Euro-mediterrane 
vrijhandelszone zal worden verwezenlijkt via de Euro-mediterrane associatie­
overeenkomsten en vrijhandelsovereenkomsten tussen de mediterrane partners. De 
geleidelijke verwezenlijking van vrijhandel zal moeten worden vergemakkelijkt door 
een economisch aanpassingsbeleid dat is gebaseerd op de beginselen van de 
markteconomie. 
Onderstreept moet worden dat economische modernisering, sociale vooruitgang en 
steun voor het democratiseringsproces van de mediterrane landen uit het oogpunt van 
de Commissie elementen zijn die onlosmakelijk zijn verbonden met hun toenadering 
tot de Unie. 
2.2. De sluiting van de associatie-overeenkomsten 
De voortgang geboekt met de sluiting van de bilaterale associatie-overeenkomsten 
tussen de Unie en de mediterrane partners is groot. 
ii 
De associatie-overeenkomsten met Tunesië, Marokko en Israël werden ondertekend en 
bieden de gelegenheid om, in het kader van het mediterrane beleid, volledig rekening 
te houden met de bijzondere kenmerken en de specifieke behoeften van deze drie 
landen. De Commissie juicht de ondertekening toe van een Interim-associatie­
overeenkomst voor handel en samenwerking met de Palestijnse bevrijdingsorganisatie 
(PLO) ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit, die binnenkort in werking zal treden, 
en waarmee de status van de Palestijnen als volwaardige mediterrane partner wordt 
bevestigd. 
De onderhandelingen met Jordanië, Egypte en Libanon bevinden zich in de laatste 
fase; de Commissie meent dat de voorspoedige afronding van deze overeenkomsten nu 
binnen handbereik ligt. Onderhandelingen met Algerije zullen in de komende weken 
worden geopend. De Commissie hoopt dat de verkennende besprekingen die met 
Syrië worden gehouden de weg zullen bereiden voor een vroegtijdige sluiting van een 
associatie-overeenkomst met dat land. 
Terzelfder tijd werd de overeenkomst inzake een douane-unie met Turkije op 31 
december 1995 van kracht. De douane-unie heeft vanaf die datum in het algemeen 
bevredigend gewerkt. Met name douanerechten en heffingen van gelijke werking 
werden afgeschaft, evenals kwantitatieve bepekingen. Turkije ging over op het 
gemeenschappelijk douanetarief en voert een externe handelspolitiek die in grote 
lijnen gelijk is aan die van de Gemeenschap. 
De totstandbrenging van een vrijhandelszone in het jaar 2010, zoals in Barcelona 
overeengekomen, is een belangrijk instrument om de toenadering te bevorderen en het 
welvaartsniveau van de partners te verhogen. Aangezien de overeenkomsten in dit 
verband van doorslaggevend belang zijn, zullen alle partijen grote inspanningen 
moeten leveren om ervoor te zorgen dat zij daadwerkelijk worden uitgevoerd. Dit zal 
voor buitenlandse particuliere investeerders eveneens een krachtig signaal zijn van de 
onomkeerbaarheid van dit proces en zal bijdragen tot verhoging van hun activiteiten 
ten gunste van de mediterrane partners. 
Behalve op de effectieve tenuitvoerlegging van de Euro-mediterrane bilaterale 
overeenkomsten moet worden gewezen op het belang van vergemakkelijking van het 
vrije verkeer van goederen in de Euro-mediterrane zone via het treffen van passende 
maatregelen op het gebied van de regels van oorsprong, certificatie, bescherming van 
de intellectuele eigendomsrechten en concurrentie alsmede via 
vrijhandelsovereenkomsten tussen de mediterrane partners. 
2.3. De financiële instrumenten 
De Europese Unie besloot voor de vijfjaar bestrijkende periode 1995-1999 4.685 
miljoen ecu aan communautaire begrotingsmiddelen voor haar mediterrane partners te 
reserveren. Deze belangrijke verhoging van de financiële bijstand voor de mediterrane 
partners, waartoe tijdens de Europese Raad van Cannes werd besloten en die tijdens de 
conferentie van Barcelona werd bekrachtigd, vormt een belangrijk instrument ter 
verhoging van de welvaartsniveaus in de regio. 
In 1996 legde de Commissie alle beschikbare fondsen uit de communautaire begroting 
vast voor hulp aan de partners, met name voor steun voor de economische overgang, 
structurele aanpassing en verhoging van het niveau van de sociaal-economische 
infrastructuur. De Commissie zal de nodige maatregelen blijven nemen om de in het 
akkoord van Cannes en de Verklaring van Barcelona gedane toezeggingen na te 
komen. 
Zoals in Cannes en Barcelona besloten, vormen leningen van de EIB (Europese 
Investeringsbank) eveneens een belangrijk onderdeel van de steun van de Unie voor 
economische modernisering in de regio en de EIB moet nauw bij toekomstige Euro­
mediterrane samenwerking blijven betrokken via meer leningen. 
De tenuitvoerlegging van de vrijhandelsovereenkomsten en een belangrijke verhoging 
van de financiële hulp alleen zullen niet voldoende zijn om het welslagen van het 
partnerschap te verzekeren, indien e.e.a. niet gepaard gaat met een net zo belangrijke 
versnelling van het tempo van modernisering en aanpassing van de economische 
structuren in de mediterrane partners. Het is van belang dat de in de mediterrane 
partners gevoerde debatten worden geïntensiveerd en dat de financiële steun van de 
Unie, of het nu gaat om begrotingsmiddelen, of om EIB-leningen, ten volle wordt 
benut door de mediterrane partners om met spoed de vereiste hervormingen door te 
voeren. 
3. REGIONALE ASPECTEN 
3.1. Het politieke en veiligheidsdeel van het partnerschap 
3.1.1. Balans 
In het kader van de politieke en veiligheidsdialoog vonden in 1996 vijf 
bijeenkomsten plaats waarin, ondanks alle politieke moeilijkheden, veel werk werd 
verzet. De resultaten zijn nog pover, maar toch zorgt deze dialoog voor een forum 
zonder weerga voor het aan de orde stellen van politieke en strategische problemen 
tussen deze gehele regio en de Unie. 
De dialoog ontwikkelde zich rond drie thema's : 
- de opstelling van een lijst van vertrouwensmaatregelen, waarvan een groot aantal 
operationeel is of met het oog op daadwerkelijke toepassing is goedgekeurd. Twee 
resultaten zullen vanaf 1997 kunnen worden geconcretiseerd : de werkzaamheden van 
het netwerk van de instituten voor buitenlands beleid (EuroMesCo), dat een 
onafhankelijke analyse aangaande de politieke en veiligheidsaspecten van de regio 
opmaakt, en het samen werkingsmechanisme waarop een beroep kan worden gedaan in 
het geval van natuur- en door mensenhand veroorzaakte rampen, dat zal zorgen voor 
effectieve contacten tussen de diensten in de regio die zijn belast met preventie en 
hulpverlening. Over een netwerk van defensie-instituten en een studiebijeenkomst 
betreffende het inzetten van de strijdkrachten bij humanitaire taken wordt eveneens 
gesproken. 
6 
- Een actieplan doet dienst als handleiding voor de interne werkzaamheden van de 
groep en wordt regelmatig bijgesteld. Het overeenkomstig een graduele werkmethode 
opgestelde actieplan wordt in elke bijeenkomst besproken en op de agenda geplaatst. 
Het omvat zes activiteitssectoren : versterking van de democratie, preventieve 
diplomatie, vertrouwens- en veiligheidsmaatregelen, ontwapening, terrorisme en de 
georganiseerde misdaad. 
Een Euro-mediterraan Handvest voor vrede en stabiliteit werd op stapel gezet en 
moet het institutionele mechanisme voor een dialoog en crisispreventie worden. Het 
ontwerp-handvest is thans het belangrijkste oogmerk van het politieke en 
veiligheidsluik van het Euro-mediterrane partnerschap. 
Anderzijds werden met het oog op een gemeenschappelijke informatieverstrekking aan 
de diplomaten van de 27 partnerlanden en het bevorderen van het aanknopen van 
persoonlijke banden tussen hen, twee bijeenkomsten, één in oktober 1996 en één in 
maart 1997, op Malta georganiseerd. Deze leidden tot het in het leven roepen van een 
"Euromed Internet Forum", waarop alle documenten betreffende het Euro-mediterrane 
partnerschap beschikbaar zijn. 
3.1.2. Te volgen beleidskoers 
De politieke en veiligheidsdialoog, waartoe in Barcelona werd besloten, blijkt nu een 
van de meest veelbelovende verwezenlijkingen van het partnerschap te zijn : de 
dialoog vormt een volledig nieuw terrein van samenwerking tussen de Europese Unie 
en de mediterrane partners en beantwoordt aan de reeds lang door de betrokken landen 
geventileerde behoefte aan een discussieplatform; in enkele maanden heeft deze 
dialoog qua inhoud en werking een bevredigende ontwikkeling te zien gegeven. 
Volgens de Commissie zou de conferentie van de ministers van Buitenlandse Zaken 
op Malta de gelegenheid zijn om de resultaten van de politieke dialoog, met name de 
lijst van de vertrouwensmaatregelen en de koers van het handvest voor vrede en 
stabiliteit, te bekrachtigen. Een eventuele ondertekening door de ministers van een 
document zou tevens vergezeld moeten gaan van een toezegging de inhoud daarvan 
geleidelijk te zullen verdiepen. In dit kader zou de Europese Unie de concrete steun 
die zij aan de lopende en komende vertrouwensmaatregelen verstrekt, moeten 
bevestigen. 
Ten aanzien van de politieke dialoog wordt eraan herinnerd dat deze onder meer 
eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden ten doel heeft, zaak 
die centraal staat in het in de wereld door de Europese Unie gevoerde beleid. De Unie 
meent dat het aannemen en het toepassen van de internationale normen op het gebied 
van de mensenrechten van groot belang zijn voor politieke en sociale stabiliteit op 
lange termijn. In dit kader moeten alle mediterrane partners worden aangemoedigd om 
alle internationale instrumenten betreffende de mensenrechten te ondertekenen en 
volledig toe te passen. 
De Unie zal erop moeten wijzen dat zij de inspanningen van de partners met het oog 
op de totstandbrenging van een burgermaatschappij die is gebaseerd op het primaat 
van het recht, overeenkomstig de verklaringen en de actieprogramma's van de 
i 
internationale conferenties inzake de mensenrechten, de bevolking, de sociale 
ontwikkeling en de vrouw, die de Unie en de mediterrane partners hielpen opstellen, 
steunt. 
Het gevaar van de verspreiding van massadestructiewapens is een factor voor 
instabiliteit in de regio. Er zou een begin kunnen worden gemaakt met een 
gemeenschappelijke beschouwing over zaken verband houdende met de 
tenuitvoerlegging van de internationale regelingen inzake de niet-verspreiding van 
kern-, ballistische, chemische en biologische wapens. Deze beschouwing zou zich 
eveneens kunnen bezighouden met de aanpassing op regionaal niveau van deze 
regelingen. 
In dit verband zou, met name via informatie-uitwisselingen, een grotere 
doorzichtigheid ten aanzien van de nationale gebruiken op het gebied van controles bij 
de uitvoer van gevoelige produkten moeten worden aangemoedigd. 
Tenslotte zouden ook de voorkoming en bestrijding van terrorisme in het Euro­
mediterrane kader moeten worden gestimuleerd, met name via de toetreding van de 
partners tot de verschillende desbetreffende internationale overeenkomsten. 
3.2. Economisch en financieel partnerschap 
3.2.1. Balans 
Het economisch deel van het Euro-mediterrane partnerschap gaf aanleiding tot 
intensieve activiteiten van de zijde van de regeringen en de particuliere sector. De 
deelneming van de mediterrane partners aan deze bijenkomsten was buitengewoon 
groot, regelmatig en van hoog niveau. Voor de Unie bleek ministeriële deelneming 
moeilijker te verwezenlijken. Het grote aantal bijeenkomsten bracht het Euro­
mediterrane comité er vanaf april 1996 toe deze, met het oog op de efficiency, te 
beperken tot zeven per halfjaar( twee ministeriële en vijf op deskundigenniveau). 
Niettemin kon niet volledig worden bereikt dat recht werd gedaan aan de prioriteiten, 
terwijl het ook niet altijd gemakkelijk was de inhoud van de dialoog te organiseren. 
Op regeringsniveau bestond de gevolgde methode om uitvoering te geven aan de 
Verklaring van Barcelona in bevordering van de onderlinge harmonisatie van het 
sectorieel beleid, het mogelijk maken van uitwisselingen van know how en het ervoor 
zorgen dat dat de voor de totstandbrenging van de Euro-mediterrane economische zone 
noodzakelijke elementen van gemeenschappelijk beleid naar voren werden gebracht. 
Zo vonden er in 1996 zes sectoriële ministeriële bijeenkomsten en voorts 
deskundigenbijeenkomsten plaats. Elk van deze bijeenkomsten leidde in 
uiteenlopende vorm tot overeenstemming aangaande de gemeenschappelijke 
beginselen van sectorieel beleid, hetgeen een belangrijke verworvenheid mag worden 
genoemd op het gebied van economische harmonisatie en modernisering; hierbij waren 
met name de volgende terreinen betrokken : de industrie en de KMO's, energie, 
watervoorziening, informatiemaatschappij, toerisme, visserij en zeevervoer. In de 
bijeenkomst van de ministers van Toerisme werd op het belang van uitbreiding van de 
samenwerking op dit gebied en voortzetting in de toekomst van een reeks 
gezamenlijke acties gewezen. Met liet aldus ondernomene werd een belangrijk proces 
van convergentie tussen de partners op gang gebracht. 
In dezelfde lijn heeft het regionale programma voor statistische samenwerking 
MEDSTAT de consolidatie van de systemen voor statistische informatie van de 
partners en harmonisatie van de statistieken tussen de Unie en de partners ten doel. 
Anderzijds werden, op het niveau van de particuliere sector, op initiatief van de 
economische subjecten, bijeenkomsten georganiseerd tussen organisaties die in elk 
van de partners een overeenkomstige rol spelen : industriebonden, banken, kamers van 
koophandel, economische instituten en handelsbeurzen. In elk van deze gevallen 
werden het elkaar leren kennen, institutionele versterking en de overdracht van know 
how in de hand gewerkt. 
3.2.2. Te volgen beleidskoers 
Na de afronding in de komende maanden van de fase van onderhandelingen over 
de associatie-overeenkomsten zal het voornaamste doel van de Euro-mediterrane 
partners de daadwerkelijke totstandbrenging van de Euro-mediterrane 
economische ruimte moeten zijn, met name via regionale acties. 
Alle acties moeten worden ondernomen met het oog op waarborging van interactie en 
synergie tussen de bilaterale en regionale initatieven. Er zal moeten worden toegezien 
op het boeken van evenwichtige voortgang met het partnerschap, met name via de 
vaststelling welke de economische en sociale gevolgen ervan voor de regio zullen zijn. 
De Commissie is van mening dat het eerste wat de conferentie van de ministers van 
Buitenlandse Zaken moet doen het krachtig onderstrepen is van het belang bij en 
de wil tot de totstandbrenging van een zone van gedeelde welvaart van de 27 
partners en het met het oog daarop geven van een belangrijke impuls aan de 
invoering van vrijhandel tegen het jaar 2010 ter verhoging van hun levensstandaard 
en terugdringing van de ongelijkheden. 
Op regionaal niveau moet een geheel van begeleidende acties worden goedgekeurd 
met het oog op sterkere harmonisatie en verenigbaarheid met de interne markt van de 
Unie. Het gaat met name om terreinen zoals cumulatie van de regels van oorsprong, 
douanesamenwerking, normen, intellectuele eigendom, openbare aanbestedingen, 
belastingregelingen en concurrentie. Ook acties op het gebied van opleiding zullen 
worden aangemoedigd. 
Een tweede stap zal gericht moeten zijn op intensivering, overeenkomstig een 
weloverwogen plan, van de verdiepings- en harmonisatie-inspanningen van het 
beleid op terreinen die van doorslaggevend belang zijn met het oog op het doel van 
totstandbrenging van een gemeenschappelijke economische zone. Zo zou de 
samenwerking, op basis van de tot dusver geboekte voortgang, in een eerste fase 
moeten worden georganiseerd op de terreinen waarop zij succes heeft afgeworpen en 
waarvoor de mediterrane partners prioritaire belangstelling hebben getoond, zoals de 
industriepolitiek en KMO's, energiebeleid, milieu- en waterbeleid, 
informatiemaatschappij en zeevervoer. Later zullen de inspaningen op andere 
terreinen worden voortgezet. 
Euro-mediterrane netwerken tussen bepaalde vergelijkbare economische organisaties 
moeten worden gesteund. Aldus zullen permanente werkprogramma's tussen de 
organisaties die daar belang bij hebben kunnen worden ontwikkeld waardoor het deze 
organisaties mogelijk wordt zonder rcgcringstussenkomst een essentiële bijdrage te 
leveren aan de totstandbrenging van een zone van gedeelde welvaart. 
Een derde stap zou de actieve voorbereiding van de mediterrane partners op de 
lopende ontwikkelingen in de Europese Unie moeten betreffen om hen als met de 
Unie geassocieerde partners in staat te stellen, voor zover zulks nodig en wenselijk is, 
hun economisch beleid op deze ontwikkelingen af te stemmen en te gelegener tijd hun 
standpunten hierover kenbaar te maken. 
Het Euro-mediterrane partnerschap komt op economisch gebied immers tot 
stand op een tijdstip waarop de Europese Unie zelf voor nieuwe ontwikkelingen 
staat, zoals de uitbreiding naar het Oosten, de invoering van de Euro en de installering 
van de Europese Centrale Bank. Deze veranderingen zijn van groot belang voor de 
mediterrane partners, voor wie de Unie de belangrijkste handelspartner is en die de 
bestemming vormen voor het grootste deel van de particuliere investeringen uit de 
Unie. 
Deze voorbereiding kan de vorm aannemen van ontmoetingen en 
gedachtenwisselingen tussen regeringsvertegenwoordigers, particuliere ondernemers, 
universitaire en culturele kringen, enz. en zal door het MED A-programma moeten 
worden gesteund. In dezelfde lijn stelt de Commissie voor om de mediterrane 
partners, die commerciële en financiële banden met de landen in Midden- en Oost-
Europa willen aanknopen of aanhalen, te steunen. 
Er zullen systematische inspanningen ter bevordering van Europese particuliere 
investeringen in de regio moeten worden verricht naast de reeds bestaande 
activiteiten (businesscentra, samenwerkings- en informatienetwerken voor kleine en 
middelgrote ondernemingen, bijeenkomsten tussen KMO's, computernetwerken). 
Deze inspanningen moeten voornamelijk worden geleverd door Europese en 
mediterrane particuliere ondernemers met steun van het MEDA-programma. In dit 
verband is een doelmatige gebruikmaking van het hefboomeffect van risicodragend 
kapitaal bij de financiering van ondernemingen van doorslaggevend belang. 
Aan de terbeschikkingstelling van moderne instrumenten op dit gebied zal hoge 
prioriteit moeten worden verleend. Aan de hand van de resultaten van de conferentie 
van Londen van 6 maart 1997 over particuliere investeringen zal een nieuwe impuls 
aan deze activiteiten moeten kunnen worden gegeven. 
De vierde stap die de Unie voor de conferentie aan de mediterrane partners moet 
voorstellen is de tenuitvoerlegging van een versterkt beleid inzake samenwerking 
en intra- en subregionale integratie. In dit verband zal gebruik kunnen worden 
gemaakt van de in de REDWG (de werkgroep voor regionale economische 
ontwikkeling) opgedane ervaring. Volgens de Commissie zou de Unie steun moeten 
bieden aan een reeks activiteiten met het oog hierop, met name via technische steun 
aan onderhandelingen over intraregionale economische overeenkomsten, vooral op 
A# 
handelsgebied, en via stimulering die zou uitgaan van de regionale cumulatie van de 
regels van oorsprong. 
Er dient hoge prioriteit te worden verleend aan de versteviging van de banden tussen 
de mediterrane partners zelf, met name via de totstandbrenging van vrijhandel tussen 
deze landen. Deze ontwikkeling is in hoge mate een zaak van de mediterrane partners 
zelf, maar het is belangrijk dat de Unie opnieuw verklaart hoeveel belang zij hieraan 
hecht. Regionale en subregionale toenadering-en economische integratie vormen 
namelijk sleutelfactoren voor de dynamiek van de regio, met name bezien vanuit de 
optiek van de vorming van grotere markten en het aantrekken van buitenlandse 
particuliere investeerders. 
3.3. Het sociaal, cultureel en menselijk partnerschap 
3.3.1. Balans 
Wat dit luik betreft, beoogde de Verklaring van Barcelona de ontwikkeling van het 
menselijk potentieel en bevordering van het onderling begrip tussen culturen en 
uitwisselingen tussen de burgermaatschappijen. 
De ambitieuze doelstellingen die met het oog hierop op het werkprogramma staan 
hadden betrekking op meer dan tien activiteitssectoren, aan bepaalde waarvan er nu 
reeds in het kader van de MED-programma's voor gedecentraliseerde samenwerking 
wordt gewerkt, terwijl andere geheel nieuw zijn. Alle thema's konden in de eerste 
vijftien maanden niet worden behandeld, ondanks verscheidene voorstellen van de 
partners en de gezamenlijke acties hadden betrekking op de volgende terreinen : 
- op het gebied van het cultureel erfgoed vond in april 1996 een ministeriële 
bijeenkomst plaats, die gemeenschappelijke actiebeginselen opleverde. Deze 
beginselen vonden uitvoering op het niveau van de deskundigen die het eens werden 
over een eerste groep van 17 gezamenlijke projecten van gemeenschappelijk belang op 
het gebied van zowel het architectonisch als het geestelijk erfgoed; 
- een eerste bijeenkomst van hoge ambtenaren gewijd aan verdovende middelen en 
de georganiseerde misdaad vond in juni plaats. Ook werd het idee geopperd van een 
ministeriële bijeenkomst, maar over de op de agenda daarvan te plaatsen onderwerpen 
kon geen overeenstemming worden bereikt; 
- er vonden twee bijeenkomsten van de economische en de sociale Raad (of hun 
plaatsvervangende organen) plaats in Madrid in december 1995 en Parijs in november 
1996 en een bijeenkomst van de ministers en hoge ambtenaren belast met sociale 
zaken in Catania; 
- op het gebied van jongeren werd in juni 1996 in Amman een conferentie 
georganiseerd waaraan hoge ambtenaren verantwoordelijk voor de sector jongeren en 
vertegenwoordigers van NGO's voor de sector jongeren deelnamen; de conferentie had 
met name ten doel een samenhangend en gedecentraliseerd operationeel kader voor de 
tenuitvoerlegging van een programma voor uitwisselingen van jongeren tot stand te 
brengen. 
/j/i 
Er waren verdere initiatieven met betrekking tot een dialoog tussen beschavingen en 
godsdiensten. 
3.3.2. Te volgen beleidskoers 
De Commissie stelt een systematischere en vastberadenere aanpak voor de 
ontwikkeling van de activiteiten in het kader van dit hoofdstuk voor. In de Verklaring 
van Barcelona werd immers een centrale plaats ingeruimd voor beter onderling begrip 
tussen de volkeren in de regio. De gebeurtenissen die zich sedert november 1995 in de 
Euro-mediterrane regio hebben voorgedaan, kunnen het doorslaggevend belang van dit 
thema alleen maar bevestigen. Daarom zou de Unie de mediterrane partners moeten 
voorstellen de met het oog hierop ontwikkelde activiteiten te verdiepen en te 
intensiveren. 
In concreto zou volgens de Commissie aan de partners moeten worden voorgesteld om 
in de tweede ministeriële conferentie te pogen overeenstemming te bereiken over zes 
concrete maatregelen : 
- voortzetting en intensivering van de activiteiten met betrekking tot het culturele 
erfgoed via de goedkeuring van een eerste groep regionale projecten waarna het 
gamma van deze projecten zou moeten worden uitgebreid. Ook zullen andere 
culturele onderwerpen in het Euro-mediterrane kader aan de orde moeten komen en 
zullen de gezamenlijke culturele manifestaties moeten worden geïntensiveerd; 
- verdieping van de dialoog tussen beschavingen, met name via de organisatie van 
een openbare conferentie over dit onderwerp. In deze conferentie zouden de 
gezamenlijke sedert 1995 over dit onderwerp uitgevoerde werkzaamheden moeten 
worden samengevat; 
- verdieping van de Euro-mediterrane dialoog over de mensenrechten, via de 
vorming van een groep persoonlijkheden die het onderling begrip aangaande dit 
centrale vraagstuk moet verbeteren. De werkzaamheden van deze groep zullen moeten 
worden gebaseerd op de reeds in deze verrichte inspanningen, met name in het kader 
van de conferentie over bestuur in de Euro-mediterrane regio (maart 1997) en in het 
kader van het MED A-programma - Democratie van de Europese Unie; 
- verduurzaming van de bestaande dialoog tussen burgermaatschappijen, dialoog 
die met name werd gevoerd in het kader van de programma's voor gedecentraliseerde 
samenwerking van de Europese Unie en een groot aantal Euro-mediterrane 
conferenties, met name het in november 1995 in Barcelona gehouden "civiele forum". 
Het met regelmatige tussenpozen organiseren van een Euro-mediterraan civiel forum 
zou aan de dialoog tussen de burgermaatschappijen een duurzaam karakter kunnen 
verlenen; de Unie zou zich bereid moeten verklaren om een dergelijk door een of 
meerdere mediterrane partners genomen initiatief technisch en financieel te 
ondersteunen. Voorts zou het opnieuw op gang brengen van de MED-programma's 
voor gedecentraliseerde samenwerking in aansluiting op de thans plaatsvindende 
evaluatie deze dialoog kunnen versterken; 
42 
- overlegging op korte termijn aan de voor jeugdzaken verantwoordelijke 
ministers van een concreet voorstel voor Euro-mediterrane samenwerking dat 
betrekking heeft op activiteiten voor jongeren (andere dan uitwisselingen van 
schoolleerlingen en van studenten) en activiteiten op het gebied van vrijwillige 
dienstverlening in het kader van een gedecentraliseerd operationeel netwerk; 
- voortzetting en intensivering van de activiteiten op het gebied van onderwijs en 
opleiding met de ontwikkeling en versterking van de samenwerking, met name in het 
kader van het MED A-programma, die onder meer profijt zou kunnen trekken uit de 
ervaring van de Unie; 
- voortzetting van de dialoog over de georganiseerde misdaad, verdovende 
middelen en migratie, opdat er sprake gaat zijn van samenwerking tussen de 
betrokken verantwoordelijken, immers op deze dialoog werd door de partners sterk 
aangedrongen. Binnen de Europese Unie moet men zijn gedachten laten gaan over 
eventuele voorstellen zowel voor de te behandelen onderwerpen als voor de 
draagwijdte van de vast te stellen maatregelen en over de door de partners voorgestelde 
kwesties, met name die met betrekking tot uitwisselingen van mensen 
4. INSTITUTIONELE ASPECTEN EN VOORLICHTING 
Het "Euro-mediterrane comité voor het in Barcelona in gang gezette proces", 
bestaande uit vertegenwoordigers van de troika van de EU en de mediterrane partners, 
kreeg tot taak de volgende bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken voor 
te bereiden, de balans op te maken van alle aspecten van de resultaten van het in 
Barcelona in gang gezette proces, de follow-up van dit proces te evalueren en het 
werkprogramma bij te stellen. 
De Commissie is bereid de rol die haar in Barcelona werd toebedeeld, bestaande in het 
verrichten van voorbereidende en follow up-werkzaamheden voor de bijeenkomsten, 
te blijven vervullen. Zij stelt voor dat het Euro-mediterrane comité regelmatige 
beleidsdiscussies over de activiteiten van het partnerschap zal voeren en dat het 
zorgvuldig zal toezien op de regelmaat van de bijeenkomsten en zal bijhouden welke 
onderwerpen worden behandeld. 
Voorts blijft de betrokkenheid van de parlementen by het Euro-mediterrane 
partnerschap een onontbeerlijke component van het project. De directe dialoog 
tussen parlementsleden zal een werkelijke toenadering tussen de volkeren mogelijk 
maken. Deze dimensie ontbreekt thans in de activiteiten die na de conferentie van 
Barcelona werden ontwikkeld. De Commissie moedigt het Europees Parlement aan 
om een initiatief in deze zin te nemen. Ook de dialoog tussen de sociale partners moet 
worden gestimuleerd. 
Tenslotte heeft het Euro-mediterrane partnerschap slechts kans van slagen 
wanneer het grote publiek dit project goed begrijpt. Dit is met name belangrijk 
gezien de verkeerde inzichten waardoor de tussen Europa en het Middellandse-
Zeegebied circulerende informatie vaak wordt gekenmerkt. Op het gebied van de 
algemene voorlichting heeft de Commissie reeds een aantal maatregelen genomen 
(maandelijkse verspreiding van een mededelingenblad bestemd voor de regeringen van 
4Ï 
de 27 partners, elektronische informatiesites, de opstelling van gedrukte en 
elektronische brochures, de verspreiding van dossiers voor de televisie en radio, 
ondersteuning van culturele bladen, enz.). De toekenning van communautaire 
financiering maakt het eveneens mogelijk dat er een Arabische dienst bij het 
televisiekanaal Euronieuws komt die in het voorjaar van 1997 van start zal gaan. De 
Commissie spoort de Lid-Staten aan hun activiteiten op het gebied van voorlichting 
over en profilering van het partnerschap te intensiveren. 
S)^ 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 68 def. 
DOCUMENTEN 
NL 11 
Catalogusnummer : CB-CO-97-065-NL-C 
ISBN 92-78-16222-1 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg