NL Publicatieblad van de Europese Unie C 42/10

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2014/C 42/10)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„BŒUF DE CHAROLLES”

EG-nummer: FR-PDO-0005-0873-07.04.2011

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam

„Bœuf de Charolles”

2. Lidstaat of derde land

Frankrijk

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.1. Vers vlees (en verse slachtafvallen)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Alleen voor rundvlees van dieren van het Charolais-ras mag de oorsprongsbenaming „Bœuf de Charolles” worden gebruikt. Dit geldt voor:

— vaarzen van ten minste 28 maanden,

— koeien jonger dan acht jaar,

— gecastreerde stieren jonger dan 30 maanden.

Het karkas van de dieren is geclassificeerd volgens het indelingsschema EUROP en op basis van de volgende criteria:

— bevleesdheid van het karkas tussen R en E,

— een minimumgewicht van het karkas dat verschilt naargelang de categorie dieren: — 360 kg voor de karkassen van koeien en gecastreerde stieren, — 320 kg voor de karkassen van vaarzen,

— inwendige en uitwendige vetheid tussen 2+ en 3+,

— een kleur die sterk naar helderrood neigt,

— dekvet met een roomwitte tot gele kleur,

— zeer fijne tot normale botten,

— een textuur variërend van „zeer fijn” tot „normaal”,

— een eind-pH van de karkassen van 5,8 of minder.

Het vlees heeft een helderrode kleur en is gemarmerd en fijn geaderd. Het heeft een weinig pezige, fijne, zachte en bijzonder sappige textuur waarbij in de mond een lichtzure smaak ontstaat. De typerende kenmerken ervan komen tot uitdrukking bij het braden. Via de neus en de mond wordt de intensiteit en de rijkdom van zijn aroma's en geuren (dier, vet, plant, graanproducten enz.) ervaren.

Het vlees wordt uitsluitend gekoeld aangeboden. Het vlees mag niet zijn in- of diepgevroren.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

De kalveren worden op natuurlijke wijze gezoogd, zij volgen hun moeder of eventueel een zoogkoe en krijgen zo hun voeding tot ze worden gespeend.

De runderen krijgen hun voer deels in de wei en deels op stal. Minimaal twee perioden gaan ze naar buiten. De periode van afmesten volgt op het fokken van de runderen. Het winter- en zomerseizoen markeren het leven en de voeding van de dieren.

De totale veebezetting van het bedrijf bedraagt jaarlijks gemiddeld ten hoogste 1,8 grootvee-eenheid (GVE) per hectare oppervlakte cultuurgrond met een maximale bezetting van 2 GVE per hectare.

Tijdens de opfok, in het zomerseizoen, weiden de dieren minimaal 200 dagen per jaar, al dan niet opeenvolgend. Het gras dat de dieren krijgen, kan worden aangevuld met hooi dat uitsluitend uit het onder punt 4 beschreven geografische gebied afkomstig is, plus krachtvoer, dat onder de hierna te noemen omstandigheden wordt toegediend. De dieren staan ten minste twee seizoenen in de wei. In de winter bestaat de voeding van de runderen uit voedergewassen die uitsluitend uit het geografische gebied afkomstig zijn, en uit krachtvoer, dat onder de hierna te noemen omstandigheden wordt toegediend. De voedergewassen bestaan uit verse of geconserveerde grasachtige planten, waaronder hakvruchten, weidegewassen (grassen, vlinderbloemigen, Hydrophillaceae) en stro.

Het vetmesten van de dieren vindt plaats op een of meerdere percelen die „vetweiden” („prés d'embouche”) worden genoemd. Deze percelen liggen in het geografische gebied. In de zomer mogen de dieren uitsluitend op de vetweiden grazen. In de winter worden de dieren op de vetweiden en in de stal afgemest: de dieren moeten minimaal dertig achtereenvolgende dagen op de vetweiden grazen. Op stal bestaan de voedergewassen die de dieren krijgen toegediend uitsluitend uit droog hooi van de beste kwaliteit uit het geografische gebied, afkomstig van smakelijk groen loof met een droge en plantaardige geur. Het voer van de runderen mag beslist geen gefermenteerde voedergewassen bevatten. Tot maximaal tien dagen na het verlaten van de stal, een periode waarin de runderen zich aan het nieuwe voedingspatroon aanpassen, kan extra hooi worden toegediend als aanvulling op het ter plaatse aanwezige voer.

De gewassen, nevenproducten en het krachtvoer zijn niet genetisch gemodificeerd. Tijdens de opfok blijft het krachtvoer dat in de zomer en winter wordt toegediend, over het hele jaar gemiddeld beperkt tot 2 kg bruto per dag per dier.

Tijdens het afmesten geldt een limiet van 1 kg bruto per 100 kg levend gewicht.

Wanneer de runderen perskoeken krijgen toegediend, bestaat 70 % van het gewicht daarvan uit lijnzaadkoeken.

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De geboorte, de opfok, het vetmesten en de slacht van de dieren vinden plaats in het geografische gebied.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

—

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Totdat het karkas en de uitgesneden delen bij de uiteindelijke distributeur zijn geleverd, staat op het etiket daarvan het volgende vermeld:

— de naam van de oorsprongsbenaming;

— het BOB-symbool van de Europese Unie;

— het identificatienummer van het dier of het partijnummer;

— de categorie waartoe het dier behoort;

— de slachtdatum;

— de vermelding „le temps de maturation entre les dates d'abattage des animaux et de vente au détail au consommateur final est de 14 jours pleins minimum” („de rijpingstijd, lopende van de datum waarop de dieren zijn geslacht tot de datum van verkoop door de detailhandel aan de eindverbruiker, bedraagt minimaal 14 volle dagen”) — op vlees dat is bestemd om te worden gegrild of gebraden, met uitzondering van het borststuk, het longhaasje en de haas.

Voor vlees dat in de traditionele schappen wordt verkocht, wordt deze etikettering ondersteund door het oorsprongsgarantiecertificaat (Certificat de Garantie et d'Origine, CGO), waarvan het model door de aanvragende groepering is vastgesteld.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied van de oorsprongsbenaming „Bœuf de Charolles” strekt zich uit over het grondgebied van de volgende kantons en gemeenten:

Departement Loire: de kantons Charlieu en Perreux en de gemeenten Ambierle, Briennon, Changy, Cuinzier, La Bénisson-Dieu, La Gresle, La Pacaudière, Le Crozet, Lentigny, Mably, Noailly, Ouches, Pouilly-les-Nonains, Pradines, Régny, Renaison, Riorges, Roanne, Sail-les-Bains, Saint-Alban-les-Eaux, Saint-André-d'Apchon, Saint-Forgeux-Lespinasse, Saint-Germain-Lespinasse, Saint-Haon-le-Châtel, Saint-Haon-le-Vieux, Saint-Léger-sur-Roanne, Saint-Martin-d'Estréaux, Saint-Romain-la-Motte; Saint-Victor-sur-Rhins, Urbise, Villerest, Vivans.

Departement Nièvre: het kanton Luzy en de gemeenten La Nocle-Maulaix, Saint-Seine, Ternant.

Departement Rhône: de gemeente Bourg-de-Thizy.

Departement Saône-et-Loire: de kantons Autun-Nord, Autun-Sud, Bourbon-Lancy, Charolles, Chauffailles, La Clayette, Le Creusot-Est, Digoin, Gueugnon, La Guiche, Issy l’Evêque, Marcigny, Matour, Mesvres, Montceau-les-Mines-Nord, Montceau-les-Mines-Sud, Montcenis, Montchanin, Mont-Saint-Vincent, Palinges, Paray-le-Monial, Semur-en-Brionnais, Toulon-sur-Arroux, en de gemeenten Ameugny, Barnay, Beaubery, Bergesserin, Bissy-sur-Fley, Bonnay, Bourgvilain, Bray, Buffières, Burzy, Cersot, Chapaize, Château, Châtel-Moron, Chérizet, Chiddes, Chissey-lès-Mâcon, Clermain, Cluny, Collonge-la-Madeleine, Cordesse, Cormatin, Cortambert, Cortevaix, Couches, Curtil-sous-Buffières, Donzy-le-National, Dracy-lès-Couches, Epertully, Epinac, Essertenne, Etang-sur-Arroux, Flagy, Fley, Germagny, Germolles-sur-Grosne, Igornay, Jalogny, La Comelle, La Vineuse, Lournand, Malay, Marcilly-lès-Buxy, Massilly, Massy, Mazille, Morey, Morlet, Mornay, Passy, Perreuil, Pressy-sous-Dondin, Reclesne, Sailly, Saint-André-le-Désert, Saint-Bérain-sur-Dheune, Saint-Bonnet-de-Joux, Saint-Didier-sur-Arroux, Sainte-Cécile, Sainte-Hélène, Saint-Emiland, Saint-Gervais-sur-Couches, Saint-Huruge, Saint-Jean-de-Trézy, Saint-Léger-du-Bois, Saint-Léger-sous-la-Bussière, Saint-Léger-sur-Dheune, Saint-Martin-d'Auxy, Saint-Martin-de-Commune, Saint-Martin-du-Tartre, Saint-Pierre-de-Varennes, Saint-Pierre-le-Vieux, Saint-Point, Saint-Privé, Saint-Vincent-des-Prés, Saint-Ythaire, Saisy, Salornay-sur-Guye, Sassangy, Savianges, Savigny-sur-Grosne, Sigy-le-Châtel, Sivignon, Suin, Sully, Taizé, Thil-sur-Arroux, Tintry, Tramayes, Verosvres, Villeneuve-en-Montagne, Vitry-lès-Cluny.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Het geografische gebied van „Bœuf de Charolles” omvat de verschoven, in terrassen uiteengevallen oostrand van het Centraal Massief, die deels is gevuld met sedimentafzettingen uit het mesozoïcum, het tertiair en het kwartair. Dit bekken wordt gekenmerkt door primaire kristallijne en metamorfe gesteenten. Het betreft een heuvelachtig terrein dat op minder dan 500 meter hoogte ligt, met een klimaat dat door klimatologen uit de Bourgogne (Pierre Pagney en Jean-Pierre Chabin, Atlas de Bourgogne, 1976) is beschreven en „Charolaisklimaat” wordt genoemd. Kenmerken daarvan zijn de gematigde temperaturen en de regelmatige neerslag gedurende het jaar, die gunstig zijn voor het groeien van het gras en de instandhouding van de weilanden. Deze geomorfologische structuur zorgt voor een grote verscheidenheid aan grondsoorten waarop allerlei complementaire graslanden kunnen worden ontwikkeld. Deze graslanden worden door de veehouders geëxploiteerd naargelang de mogelijkheden die zij bieden voor het fokken, voeren en vetmesten van de runderen, en zijn afgebakend door een netwerk van hagen.

Het aldus opgebouwde coulisselandschap, dat uit grasachtige planten, struiken en bomen bestaat, biedt de dieren gevarieerde voeding, beschutting en rust. Het maakt deel uit van de rijke biodiversiteit die op de blijvende graslanden te vinden is. Dit ecosysteem blijft in evenwicht dankzij de instandhouding en het onderhoud van deze hagen. Bovendien zorgt de zichtbare aanwezigheid van dieren voor de structurering en het behoud van het landschap.

Dit geografische gebied bezit eveneens een dicht waterstelsel waardoor het gras kan groeien en de dieren op natuurlijke wijze kunnen worden gedrenkt.

Het productiesysteem in het geografische gebied wordt gekenmerkt door de wijze waarop de veehouders het Charolais-ras, dat uit dit gebied afkomstig is, voortdurend aan de hulpbronnen van de omgeving aanpassen.

De fokstieren worden op typerende wijze door de veehouders geselecteerd, afhankelijk van de veestapel die van generatie op generatie overgaat, en van de beschikbare percelen. De veehouders streven ernaar dieren met een specifieke lichaamsbouw te verkrijgen, dat wil zeggen met een sterke spierontwikkeling, een klein skelet, evenwichtige verhoudingen tussen de voor- en achterkant en een vetvorming die daarop is afgestemd.

De gehanteerde fokmethode berust op traditionele praktijken waarbij rekening wordt gehouden met de natuurlijke kringlopen: op natuurlijke wijze zogen van de kalveren, een lange weidegang die reeds vroeg begint, een beperkt aantal runderen per hectare afhankelijk van de grasgroei, beweiding gedurende minimaal twee seizoenen, eerbiediging van het fysiologische ritme van de dieren door ze te laten grazen op de weide die het best op hun groeifase is afgestemd, en wintervoer uit het geografische gebied. Door dit systeem groeit elk dier in het ritme van de seizoenen met een afwisseling van periodes van sterke groei (beweiding) en adempauzes zonder gewichtsverlies (winter). Deze groei van het dier met tussenpozen wordt het „fenomeen van compenserende groei” („phénomène de croissance compensatrice”) genoemd.

Dankzij hun kennis van de bodems en de vegetatie bestemmen de veehouders de beste graslanden voor het vetmesten van de dieren. Dit zijn de zogenaamde „vetweiden” („prés d'embouche”). De superieure voedingswaarde is te danken aan de diepe bodems met fijne textuur die organische stoffen en grote watervoorraden bevatten (Caractérisation floristique des prés d’engraissement Bœuf de Charolles, B. Dury, 2006). Deze kenmerken zorgen voor de ontwikkeling van goede grassen en peulvruchten (bijv. Engels raaigras, ruw beemdgras, grote vossenstaart, struisgras, klavers en gewone rolklaver). Deze gewassen bloeien op verschillende momenten in het jaar, zodat de voedingswaarde van de bodemvegetatie voortdurend intact blijft. Deze vetweiden, waarop geen kunstmest wordt gebruikt, worden nooit omgeploegd. Ze moeten goed worden verzorgd, anders gaat de kwaliteit ervan snel achteruit (onderhoud van de hagen, maaien van de planten die niet door de dieren worden gegeten, enz.). De identificatie van de betrokken percelen vindt volgens specifieke criteria plaats.

De traditionele afmesttechnieken zijn er vooral op gericht het aantal dieren op een perceel af te stemmen op de mogelijkheden van het desbetreffende perceel. Zo past de veehouder de veebezetting op zijn blijvende graslanden aan de groei van het gras aan zodat de voedingswaarde constant blijft.

Naarmate de dieren groeien en zich ontwikkelen, sorteert de veehouder ze op basis van hun geschiktheid, en wel in elke tussenperiode, tijdens het spenen, tijdens het voortplanten, tijdens de weidegang, tijdens de verplaatsing naar een andere weide, met het oog op het vetmesten. In 1908 had P. Diffloth (in Bernadette Lizet, L'herbe violente. Enquête ethnobotanique en pays brionnais, Études rurales, Sauvage et domestique), zoötechnicus, deze opmerkelijke vaardigheid bij de mesters uit Charolais waargenomen: „zij bezitten een heel specifieke handigheid en vaardigheid waardoor zij op het eerste gezicht kunnen beoordelen wat het dier de slager zal opleveren en hoelang het duurt om het vet te mesten. Afhankelijk van de staat waarin elk gekocht dier zich bevindt en van hoe vroegrijp het is, wordt het in het weiland geplaatst dat het meest geschikt voor hem is”. Met het oog op de slacht haalt de veehouder de optimaal vetgemeste dieren uiteindelijk van het perceel.

Slechts bepaalde dieren worden dus gebruikt voor de productie van „Bœuf de Charolles”.

De lokale groothandelaars en slachters hebben specifieke slacht- en verwerkingsprocedés ontwikkeld om de oorspronkelijke eigenschappen van het vlees, die tijdens het fokken zijn verkregen, te behouden en de mogelijkheden tot rijping van de karkassen te optimaliseren: er wordt in beperkte mate dekvet weggenomen om op het lendestuk een vetlaag te behouden, de temperatuur van de karkassen daalt geleidelijk en er wordt een eind-pH vastgesteld.

Een andere belangrijke taak die zij verrichten, is de selectie van de karkassen op basis van de vastgestelde specifieke kenmerken van het product.

Zo worden dus slechts bepaalde karkassen gebruikt voor de productie van „Bœuf de Charolles”.

5.2. Specificiteit van het product

De „Bœuf de Charolles”-karkassen worden gekenmerkt door de evenwichtige verhoudingen tussen de voor- en achterkant en een heldere kleur die varieert van lichtrood tot donkerrood. De vaarzen hebben een gewicht van minimaal 320 kg en de koeien en gecastreerde stieren minimaal 360 kg. Hun bevleesdheid (geronde schouders, stompen en haas) loopt van R tot E volgens het communautaire indelingsschema EUROP.

Het dekvet, dat beoordeeld wordt op grond van de uitwendige vetheid, bedekt de dikke en dunne lendenen van het karkas. Het heeft een waarde tussen 2+ en 3+ volgens het communautaire indelingsschema EUROP en heeft een roomwitte tot gele kleur.

Het binnenvet, dat beoordeeld wordt op grond van de inwendige vetheid, dringt zich in de borstholte waarbij de ribben evenwel zichtbaar blijven. Het varieert van 2+ tot 3+ volgens het communautaire indelingsschema EUROP.

Een typisch karkas is afkomstig van bevleesde, ronde dieren met een fijn beendergestel, een sterke spierontwikkeling en een evenwichtige verhouding tussen de voor- en achterkant van het dier. Een dergelijk karkas wordt door de slachters in het geografische gebied „chic” („coquette”) genoemd.

Het specifieke kenmerk van „Bœuf de Charolles” is gelegen in de oorspronkelijke kwaliteit van de karkassen. Deze worden bijzonder gewaardeerd vanwege hun textuur, die ook wel „grain de viande” wordt genoemd en die zorgt voor de uiteindelijke malsheid van het vlees. De textuur varieert van „zeer fijn” tot „normaal”.

Het vlees heeft een uniforme, helderrode kleur en is gemarmerd en fijn geaderd. De slachters en technici spreken van „fijn dooraderd met vet” („finement veinée de gras”).

Deze kenmerken onderscheiden de „Bœuf de Charolles”-karkassen van de andere karkassen van rundvlees uit Charolais.

Het vlees heeft een weinig pezige, fijne, zachte en bijzonder sappige textuur waarbij in de mond een lichtzure smaak ontstaat. De typerende kenmerken ervan komen tot uitdrukking bij het braden. Via de neus en de mond worden de intensiteit en de rijkdom van zijn aroma's en geuren (dier, vet, plant, graanproducten enz.) ervaren.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product

In dit geografische gebied worden bij de productie vanouds de kenmerken van de omgeving benut, en wel op zodanige wijze dat een oorspronkelijke en karakteristieke vleessoort wordt verkregen.

De dieren van het Charolais-ras worden in hun eigen inheemse gebied opgefokt en er vindt een strenge selectie onder de dieren plaats, die hun hele leven doorgaat. Op specifieke percelen worden ze afgemest. Tevens krijgen ze een bepaalde hoeveelheid krachtvoer toegediend. Dit alles bij elkaar zorgt voor zware, met vet bedekte en doorregen karkassen. Dankzij deze bevleesdheid en vetheid van de karkassen ziet „Bœuf de Charolles” er marmerachtig en fijn geaderd uit.

Door de kringloop van de groeiseizoenen te eerbiedigen, wordt de ontwikkeling van collageen in de weefsels, dat voor de hardheid van het vlees verantwoordelijk is, beperkt. Hierbij treedt geen gewichtsverlies op. Dit zorgt voor zachte spieren, wat samen met het rijpingsvermogen van de karkassen het vlees zijn fijne en zachte textuur geeft.

De lange opfok in de weiden bevordert de oxidatieve stofwisseling in de spieren van de dieren, die bepalend is voor de smaak van het vlees. Deze opfokmethode op heuvelachtig terrein dwingt de dieren tot lichamelijke inspanning. De stofwisselingsstructuur zorgt er daarmee voor dat het vocht in de spieren wordt vastgehouden. Dat maakt het vlees bijzonder sappig en geeft het een lichtzure smaak.

Doordat de dieren gras en hooi van goede kwaliteit krijgen toegediend, krijgt het vlees zijn helderrode kleur en wordt het voorzien van natuurlijke antioxidanten die deze kleur in stand houden. Deze kleur, waarvan de intensiteit wordt beïnvloed door de leeftijd van de dieren, kan variëren van lichtrood tot donkerrood.

De gezondheidstoestand en fysiologische rijpheid van de dieren plus een dieet in de afmestfase op basis van gras met daarbij niet-gefermenteerd krachtvoer, dragen bij aan het evenwicht van de glycolytische stofwisseling in de spieren, wat een gunstige uitwerking heeft op de kleur en malsheid van het vlees. Verder wordt hierdoor het rijpingsvermogen van de karkassen versterkt.

De diversiteit aan planten in de omgeving heeft een invloed op de eigenschappen van het vet op en in het vlees. De kleur van het vet varieert van geel tot roomkleurig. De kenmerken van het vet (kwantiteit, kwaliteit) en de sappigheid van het vlees voorzien „Bœuf de Charolles” van een rijke verscheidenheid aan opvallende intense geuren en aroma's.

De dieren worden geslacht nadat ze optimaal zijn vetgemest, wat bijdraagt aan een evenwichtige verhouding tussen de spierontwikkeling en de vetvorming in de weefsels.

De lokale groothandelaars en slachters beheersen de specifieke slacht- en verwerkingsprocedés. waarmee zij de werkzaamheden van de veehouders in stand houden en zichtbaar maken. Doordat het dekvet in beperkte mate wordt verwijderd, wordt het karkas tegen uitdroging beschermd en de rijping van het vlees bevorderd. Mede door de beheersing van de temperatuur en de pH van de karkassen blijft het vlees zijn malsheid behouden.

De veehouders en slachters onderhouden en bestendigen de kennis die ze hebben vergaard dankzij de talrijke onderlinge uitwisselingen in de regio (veemarkt, tentoonstelling van vetgemeste dieren, beurs voor fokdieren en diverse evenementen). Hierdoor blijven de specifieke kenmerken van „Bœuf de Charolles” gehandhaafd.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCBoeufDeCharolles2013.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Vgl. voetnoot 2.