NL Publicatieblad van de Europese Unie C 139/13

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2018/C 139/10)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

„RUCAVAS BALTAIS SVIESTS”

EU-nr.: PGI-LV-02170 — 18.3.2016

BOB ( ) BGA ( X )

1. Naam/namen

„Rucavas baltais sviests”

2. Lidstaat of derde land

Letland

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.5 Oliën en vetten (boter, margarine, spijsolie enz.)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Het product „Rucavas baltais sviests” is een halfvette boter met een uniforme, zachte en elastische consistentie.

Fysieke en chemische kenmerken:

Smaak van het product: zachtzuur en licht, met de smaak en het aroma van vers gekarnde boter.

Aroma: zuiver, typisch aroma van melkvetten, zonder vreemde geuren of smaken.

Kleur: wit tot geel, de kleur kan enigszins ongelijk zijn vanwege de ongelijke verdeling van de weidruppels.

Textuur: zacht, luchtig, met zichtbare druppels wei van verschillende afmetingen die naar buiten komen als het product mechanisch wordt geperst.

Vetgehalte: 39-41 %

Vervaldatum: drie dagen na de productiedatum.

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Er zijn geen regels vastgesteld inzake het gebruikte voer of de kwaliteit daarvan.

De volgende grondstoffen worden gebruikt: goed gekoelde dikke room (vetgehalte minimaal 35-40 %), gestremde melk of melk, en zout. Bij de vervaardiging van „Rucavas baltais sviests” moeten room en gestremde magere melk, die uit melk is bereid, of melk worden gebruikt.

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Alle onderdelen van het productieproces (melkproductie, koeling en afscheiding, roomproductie en boterproductie) moeten in het afgebakende geografische gebied plaatsvinden.

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Traditioneel werd witte boter onmiddellijk na het karnen gegeten — met gekookte aardappelen of op roggebrood. Enkel dan heeft de boter de vereiste — elastische en sponzige — consistentie. Wanneer de boter voor verkoop bestemd is, wordt ze onmiddellijk verpakt in kleine doosjes en in folie gewikkeld (om de temperatuur en de kenmerken van de boter van net na de vervaardiging te bewaren, en om de constante kwaliteit en organoleptische eigenschappen te waarborgen).

Om de kwaliteit en de organoleptische eigenschappen van de boter te bewaren, moet ze onmiddellijk na de bereiding en in het specifieke geografische gebied worden verpakt. Enkel dan kan ze drie dagen in ongewijzigde staat worden bewaard.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

De naam „Rucavas baltais sviests” wordt gebruikt om de voor verkoop bestemde boter te etiketteren, dus wanneer de boter in de klein- of groothandel wordt aangeboden, moet deze naam zichtbaar zijn op of bij de verpakking van het product.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

De gemeente Rucava is gelegen in het zuidwesten van Koerland (Letland). Rucava grenst aan de gemeenten Nīca, Grobiņa en Priekule, en ook aan de gemeenten Skuodas en Klaipėda in het district Klaipėda (Litouwen).

5. Verband met het geografische gebied

Het verband met het geografische gebied berust op de faam van het product. De faam is gebaseerd op aloude historische tradities en bijzondere productiemethoden.

De productiemethode is niet gewijzigd sinds het einde van de negentiende eeuw, en het volledige vervaardigingsproces gebeurt nog steeds handmatig, door met een houten lepel in een boterkuip roeren. Het product verkrijgt zijn specifieke smaak en kwaliteit precies doordat, bij het opwarmen van de boter, de karnemelk weer bij de boter wordt gevoegd en er gestremde melk of gewone melk wordt doorgemengd.

„Rucavas baltais sviests” wordt sinds het einde van de negentiende eeuw door huishoudens geproduceerd. De recepten zijn van generatie op generatie doorgegeven. Gekookte aardappelen en witte boter waren van oudsher de goedkoopste en soms zelfs de belangrijkste voedselbron, aangezien elk huishouden een koe en dus melk had. Zelfs vandaag maakt nog bijna elk huishouden zijn eigen „Rucavas baltais sviests”. Vroeger was de productie van witte boter van groot belang voor de regio, en dat is vandaag de dag nog steeds het geval, aangezien landbouw en veeteelt nog steeds de pijlers van de economie zijn en de productie en consumptie van zuivelproducten zeer aanzienlijk zijn in Rucava.

In haar studie van de traditionele Letse melkveehouderij (Latviešu tradicionālā piensaimniecība) schrijft etnografe en historica Linda Dumpe dat „witte boter” enkel op een bijzondere wijze werd vervaardigd in het gebied rond Rucava („In Koerland, met name in het zuidwestelijke deel”): „De warme room werd langzaam in een kuip geroerd met een of zelfs twee lepels. Soms werd de boter tijdens de vervaardiging in een groter, met warm water gevuld vat geplaatst”; „tot slot werd er gestremde melk bijgegoten en ingeroerd.”„Witte boter” wordt nergens elders in Letland op specifieke wijze geproduceerd. Ze ontstond soms onopzettelijk, wanneer onvoldoende gekoelde room bij warm weer werd geklopt. In Rucava is dit product echter altijd van bijzondere betekenis geweest en werd het, samen met roggebrood, als een belangrijke lokale delicatesse geserveerd wanneer hoogwaardigheidsbekleders of andere voorname gasten werden ontvangen. Zo werd president Alberts Kviesis, premier Dr Kārlis Ulmanis, vicepremier Marģers Skujenieks, minister van Oorlog Jānis Balodis, minister van Landbouw Jānis Birznieks en opperbevelhebber van de landstrijdkrachten, generaal Krišjānis Berķis, toen dezen tijdens een ronde van militaire kampen in oktober 1935 halt hielden bij een kamp in Koerland, bij de ingang van het kamp een roggebrood en een houten teil met witte Koerlandboter aangeboden („Zemnieku veltes vadoņiem”) [„Vruchten van het land voor onze leiders”] (Rīts, nr. 282-a, 1935).

In het in 2004 opgerichte centrum voor traditionele cultuur van Rucava demonstreren vrouwen tijdens evenementen van de jaarlijkse cyclus van tradities en educatieve erfgoedactiviteiten zoals een Rucava-banket en een traditionele maaltijd, hun vaardigheden op het gebied van de bereiding van „Rucavas baltais sviests” en bieden ze het product ter degustatie aan.

Bewijs voor de faam van het product is er ook in de vorm van publicaties in regionale kranten, toeristische brochures, video’s en folders, met inbegrip van de promotiefolder voor het etnografisch huis Zvanītāji in Rucava (2005). Volgens reacties in het gastenboek van Zvanītāji vanaf 2006 is „Rucavas baltais sviests” voor sommigen een smaak uit hun kindertijd, voor anderen een ontdekking of een met de gemeente Rucava verbonden ervaring die ze niet hadden verwacht.

De faam van „Rucavas baltais sviests” blijkt uit het feit dat het product geregeld wordt opgevoerd op tentoonstellingen, feesten en festivals, uit de erkenning die het heeft gekregen, uit de persartikels die eraan worden gewijd en uit de informatie die erover wordt verspreid in de massamedia: „Baltais sviests tiešām ir gards!” [„Witte boter is voorwaar overheerlijk!”] („Padomnieks”-supplement bij „Kursas laiks”, nr. 30 (50)); „Kurzemnieku maltīte” [„De keuken van de Koeren”] (Praktiskais latvietis, 11 augustus 2008); „Tradicionālās gudrības Kurzemes sievu virtuvē” [„Traditionele wijsheid in de keuken van de vrouwen van Koerland”] (Kultūras pulss supplement bij Kurzemes vārds, 22 januari 2008); „Māca putru vārīt gultā” [„Havermoutpap maken terwijl je slaapt”] (Kursas laiks, 16 februari 2009); „Īsts un patiess!” [„Echt en authentiek!”] (OK!, nr. 44, 18 juli 2014); „Baltais sviests ar skunstīgo jušanu no Rucavas” [„Witte boter van Rucava met een verfijnde toets”] (6 september 2014, internetportal http://apollo.tvnet.lv/); „Baltais sviests jeb leitis” [„Witte of Litouwse boter”] (12 februari 2011, internetportal http://apollo.tvnet.lv/).

„Rucavas baltais sviests” is een integrerend onderdeel van het culturele en culinaire erfgoed van Rucava. „Rucavas baltais sviests” luistert elke feestdis in Rucava op, en doorgaans worden de gasten ook genood de boter te proeven, zodat ze de tradities en de „smaak” van Rucava leren kennen.

De vereniging „Rucavas tradīciju klubs” (folkloristische vereniging van Rucava) en het collectief van traditiehoedsters „Rucavas sievas” (Vrouwen van Rucava), die hun activiteiten verrichten in het huis der tradities „Zvanītāji”, verbreiden de faam van „Rucavas baltais sviests” door het „Rucavabanket”, een programma om culturele tradities voor te stellen aan toeristen. In het kader van dit banket wordt gasten de gelegenheid geboden een keur aan gerechten uit Rucava te degusteren, waaronder „Rucavas baltais sviests”. Tussen 2006 en 2015 steeg het aantal bezoekers dat aan het programma in Zvanītāji deelnam (waaronder gasten uit Zweden, Duitsland, Hongarije, Polen, Bulgarije, Belarus, Estland, Oekraïne, het Verenigd Koninkrijk, Rusland, Japan, IJsland, Nederland, Finland en Litouwen). Het Zvanītāji-gastenboek bevat veel lovende commentaren, die zowel verwijzen naar de aangename gastvrijheid als naar de heerlijke gerechten van Rucava, waaronder „Rucavas baltais sviests”, waarvan de gasten de voortreffelijke smaakkenmerken in combinatie met zowel gekookte aardappelen als eigengebakken roggebrood kunnen savoureren.

„Rucavas baltais sviests” heeft op de volgende grotere evenementen lof geoogst en Rucava — alsook Koerland en Letland — vertegenwoordigd: op Rucava-dag in het Lets etnografisch openluchtmuseum in Riga (2005); op de dag van Sint-Anna in de „Vītolnieki”-hofstede in Pape (2007-2016); in het kader van het fotografie-evenement „Een dag in Letland” (in het etnografische huis „Zvanītāji” in Rucava in 2007); op een evenement ter voorstelling van de Letse cultuur in het Lets etnografisch openluchtmuseum in het kader van een NAVO-top in augustus 2008; op Rucava-dag in de pedagogische academie van Liepāja tijdens het Letonica-congres in 2008; op de Europese erfgoeddag in de „Mikjāņi”-hofstede in Ķoņi, het dorp van de Koerse koningen in Pape (9 september 2011); op Sint-Jorisdag in Palanga (26 april 2013); en op de Dag van de Baltische (Letse en Litouwse) eenheid in Rucava (13 september 2014).

Het collectief van traditiehoedsters „Vrouwen van Rucava” organiseert seminars en masterclasses over de bereiding van „Rucavas baltais sviests”, demonstreert de vaardigheid van het bereiden van de witte boter en houdt proeverijen (waar de boter kan worden gekocht) op jaarmarkten en op festivals in Riga, Liepāja en elders. Het ambacht van de vervaardiging van „Rucavas baltais sviests” is gedemonstreerd voor de krant Kurzemes laiks (2002); het tijdschrift Ievas māja (2 mei 2007); de krant Kurzemes vārds (2008); het tijdschrift Praktiskais latvietis (2008); tijdens het programma „Panorāma”, op de Letse televisiezender LTV1 (2008); tijdens het programma „TE — Latvijas jaunatklāšanas raidījums” [„HIER — Letland herontdekken”], uitgezonden op de Letse televisiezender LTV7 (2012); tijdens een live-uitzending van het radioprogramma „Nedēļas nogale” vanuit „Zvanītāji” (11 oktober 2014); en tijdens de uitzending „Rucavniece Mirdza Ārenta” [„Mirdza Ārenta uit Rucava”] van de regionale televisiezender Aizpute.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

http://www.zm.gov.lv/partikas-un-veterinarais-dienests/statiskas-lapas/partikas-uzraudziba/lauksaimniecibas-un-partikas-produktu-norazu-registracija?nid=2247

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.