ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 693 
 
 
 
Vol. 1984/0 254 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
C O M (8 4 ) 6 93 def.
Brussel, 1 3  decem ber 1 9 8 4
H E T  E N E R G I E B E L E I D  V A N  D E  L ID - S T A T E N  :  H O O F D P U N T E N  V O O R  D E  T O E K O M S T  
(M ededeling van d e C o m m issie aan d e R a ad )
COM(84) 693 def.

HET ENERGIEBELEID VAN DE LID-STATEN :  HOOFDPUNTEN VOOR DE TOEKOMST
M e d ed elin g  v a n  d e  C o m m is s ie  a a n  d e  R a a d  
over d e besprekingen v a n  d e  diepteanaL yse v a n  ~ c T e C o m m is s ie
1. In februari 1 9 8 4  heeft d e C om m issie bij d e R a a d  d e resultaten ingediend 
van een diepteanalyse van het energiebeleid van de Lid-Staten in het kader
van d e door d e R a ad  in 1980 vastgestelde doelstellingen en  richtsnoeren voor 1990 (1). 
O p  d e 929e zitting o p  2 2  m e i 1 9 8 4  heeft d e (Energie)-raad voor het eerst diepgaand 
van gedachten gewisseld over d e  in het verslag van d e C om m issie opgew orpen 
punten, kennis g en o m en  van d e aanzienlijke, vooruitgang die door d e G em een sch ap  is ge­
boekt ter bereiking van d e doelstellingen in 1 9 9 0  e n  d e nadruk gelegd o p  d e w aarde 
van d e beleidsobservatie door d e C om m issie. Daarnaast verzocht hij 
d e C O R E P E R  het verslag van d e C om m issie nader te analyseren en  n a te gaan :
a) in hoever het nationale energiebeleid een bijdrage levert tot een geharm oniseerde 
en  evenwichtige aanpassing aan d e gemeenschappelijke doelstellingen van d e  
G em eenschap;
b) w elke conclusies o p  com m unautair niveau kunnen w o rd en  getrokken om trent d e beleids­
prioriteiten;
e n
c) w elke nieuw e richtsnoeren voor 1 9 9 5  k unnen w o rd en  vastgesteld.
2. H e t eerste deel van het aan d e C O R E P E R  gegeven m andaat is thans vervuld.
Sedert d e zitting van d e R a a d  in m e i hebben am btenaren van alle Lid-Staten 
voor het eerst deelgenom en aan  een gezam enli jke gedetailleerde bestudering
v a n  elkanders energiebeleid. D e  C o m m is s ie  is v a n  m e n in g
dat dit b u iten g ew o o n  nuttig is gew eest. In  d e  eerste plaats h e b b e n  d e
besprekingen gediend o m  de in het verslag van d e C om m issie verstrekte gegevens
tot heden bij te w erken, in het bijzonder m e t betrekking tot d e beleidsontwikkeling
die in so m m ig e Lid-Staten sedert d e  opstelling v an  het verslag heeft plaatsgevonden.
In d e tw eede plaats hebben zij, hetgeen belangrijker is, elke Lid-Staat in staat 
gesteld zijn energiebeleid aan d e andere leden v an  d e G em eenschap gestructureerder 
en  begrijpelijker uiteen te zetten dan vroeger. D e z e  uiteenzettingen in com m unautair 
verband hebben geleid tot een beter begrip v an  d e individuele
energiesituaties en  d e tot dusver bereikte beleidsresultaten alsm ede tot vaststelling 
van d e v oornaam ste aandachtspunten v a n  d e  Lid-Staten v o o r d e  toekom st. D it verbeterde 
wederzijdse begrip zal een positieve bijdrage m oeten leveren aan d e toekomstige 
besprekingen in d e R a ad  betreffende d e  verdere ontwikkeling van een gemeenschappelijke 
energiest rategie waarbij volledig rekening w ordt gehouden m e t d e  bijzondere 
o m standigheden in  elke Lid-Staat.
■ ■ ■ /  ■ w m
(1) COM(84)37 en C0M(34)38 def.

- 2 -
3. D e  C om m issie is van m ening dat een diepteanaLyse, zoals deze
dit jaar is verricht, plus d e bestudering door d e Lïd-Staten van elkanders 
energiebeleid een fundamenteel kenm erk zou m oeten w orden van d e beleidsobservatie 
in de toekomst. Wellicht is het niet nodig of doenlijk elk jaar deze 
zelfde procedure te volgen, d o ch  deze m o et w el o p  gezette tijden w orden gevolgd 
als belangrijk instrument ter vaststelling van de behoefte aan . com m unautair 
beleid er als steun voor de nationale beleidsvorming. D it standpunt w erd door d e 
R a a d  gedeeld o p  d e 966e zitting van 1 3  novem ber 1 9 8 4  over energievraagstukken.
4. Hieronder zijn d e conclusies sam engevat van d e C om m issie uit h e t dit jaar 
opgestelde overzicht, waarbij d e nadruk is gelegd o p  d e hoofdvraagstukken w aarm ed e 
d e Lid-Staten in d e k o m en d e jaren w orden geconfronteerd. D it is niet bedoeld als 
een nieuw  overzicht van d e energieprogramma's  van d e Lid-Staten; getracht is slechts 
de uit d e besprekingen naar voren g ek o m en  hoofdpunten sam en  te vatten. Hierbij
is de analyse gevolgd die d e R a a d  reeds heeft bereikt in het verslag van d e diensten 
van d e C om m issie (S E C )1658 van 3 0  oktober 1984.
H et algem ene kader
5. E e n  nieuw e analyse van d e probleemgebieden en  prioriteiten voor het 
toekomstige beleid zou vanzelfsprekend voorbarig zijn n u  d e studie van d e  
C om m issie over d e ontwikkeling van vraag e n  aanbod van energie tot het jaar 2 0 0 0  n o g  
in bespreking is. D e  besprekingen die tussen d e Lid-Staten hebben plaatsgevonden 
w aren evenw el voor d e C om m issie nuttig ter omschrijving van
enkele vraagstukken omtrent het algem ene kader waarin het beleid van de Lid-Staten 
in d e toekom st zal w orden gevoerd en  in.het bijzonder van d e ontwikkelingen e n  
vooruitzichten voor d e energiesector als geheel.
6. In so m m ig e Lid-Staten zijn er tekenen dat d e vraag naar energie dit jaar 
voor het eerst sedert 1980 een geringe stijging zal vertonen. D e  stijging zal 
evenw el geschieden uit een zeer laag niveau, terwijl bij d e voorspellers thans een 
toenem ende m ate van onzekerheid heem st omtrent d e vermoedetijke ontwikkeling
van de vraag naar energie. G eruim e tijd w a s  onzekerheid typerend voor het
energieterrein; dit k w a m  duideLijk·tot uiting in het vorig
ja a r door de Commissie u itg e b ra c h te  v e rs la g  over de e n e rg ie s tra te g ie  ( 1  ).
D e  onzekerheid w ordt thans evenw el als een acuter probleem  beschouw d. In het 
algem een vertonen d e projecties van d e energievraag o p  middellange en  lange termijn 
een neerwaartse tendens, ten dele w egens d e herziening naar beneden van de hypothesen 
omtrent d e groei van het B B P  en  ten dele w egens het grotere optim ism e omtrent d e 
voortdurende drang naar herstructurering in de energiesector. E r zijn evenw el 
belangrijke verschillen tussen d e voorspellers betreffende d e duurzaam heid van d e 
plaatsgevonden hebbende ontkoppeling van het B B P  en  d e energievraag; d e vereiste 
voorwaarden voor d e stimulering van d e vooruitgang en  omtrent d e toekomstige 
ontwikkeling van d e energieprijzen. Verschillende groeitempi van d e energievraag 
zullen verschillende implicaties hebben,zowel voor d e algem ene energieleveringen 
als voor d e concurrentie tussen de afzonderlijke energiedragers. D e  m ate van 
onzekerheid die thans heerst onderstreept d e betekenis van een passende 
flexibiliteit in het energiesysteem ten einde het hoofd te bieden aan mogelijke 
veranderingen in d e energieomstandigheden gedurende d e rest van deze eeuw . D e  
door d e diensten van d e C om m issie verrichte studie over de vraag en  het aanbod van 
energie tot het jaar 2000 zal een belangrijke basis vo rm en  voor een diepgaande 
heroverweging v an  deze punten alvorens de R a ad  te verzoeken d e beleidskeuzen 
voor d e jaren negentig 'te m aken.
(1) C0MC83) 305 def.

- 3 -
7. U it d e besprekingen van het verslag van d e  C om m issie k w a m e n  een aantal 
vraagstukken naar voren over d e aardqasmarkt. In verscheidene landen van d e  
G em eenschap is d e huidige vraag van gezinshuishoudingen en  voor algem een industrieel 
verbruik gering ten opzichte van d e in d e jaren zeventig, toen d e  vraagverwachtingen 
hoger waren, gecontracteerde leveringen. In hoeverre is dit een korte-termijnprobleem ?  
W a t k a n  w orden gedaan o m  dit te verlichten en  w a t zullen d e consequenties o p  
middellange termijn zijn voor het aardgasverbruik in elektrische
centrales ?  W a t zijn d e  leveringsproblemen o p  langere termijn ?  D e  C o m m issie 
heeft onlangs d e R a a d  een m ededeling toegezonden over het aardgasbeleid 
waarin deze vraagstukken w orden besproken (1).
8. U it d e besprekingen bleek een groter vertrouwen bij d e Lid-Staten om trent 
d e vooruitzichten in d e elektriciteitssector. D e  vraag naar elektriciteit is in 
het afgelopen jaar toegenom en ir. het kielzog van d e econom ische opgang. H o e w e l d e  
verwachte vraag naar elektriciteit o p  middellange en  lange termijn in enkele 
Lid-Staten in het algem een bescheidener is d a ri aan het begin van deze
decade, k a n  dit niet w orden beschouw d als een reden voor een belangrijke 
heroverweging van d e investeringsprogramma's van elektrische centrales.
Belangrijke vraagstukken blijven evenw el bestaan inzake het evenw icht o p  lange 
termijn tussen energiedragers voor elektriciteitsopwekking o p  grond v an  verschillende 
groei- e n  capaciteitshypothesen. H e t aandeel o p  lange termijn van steenkool 
is bijzonder onzeker/ gezien d e geleidelijke uitvoering van d e kerncentraleprogramma's 
in d e  Lid-Staten. E e n  verdere complicerende factor is d e toenem ende verontrusting 
van het publiek omtrent d e milieuaspecten van verbruik van vaste brandstoffen.
9. A a n  de vele verschillen tussen d e voorspellers liggen vraagstukken
ten grondslag betreffende d e m ate waarin het streven naar energiebesparing zal 
w orden geëffectueerd en  in het bijzonder omtrent d e investeringstempi in een 
kalm er energieklimaat. Lagere aardolieprijzen zijn voortgesproten uit d e  
overschakeling naar andere energiebronnen en  uit energiebesparingen. D e  ontwikkelingen 
zouden kunnen w orden om gekeerd indien d e prijzenswaardige pogingen van d e 
energiegebruikers bij d e selectie en  het efficiënte gebruik van energiebronnen 
niet w orden gestimuleerd. Energiebesparingen blijven derhalve een grote 
beleidsprioriteit in d e gehele G em eenschap vorm en, hoew el er blijvende verschillen 
in benadering en  nadruk tussen d e Lid-Staten bestaan. Enkele Lid-Staten 
m e t m inder ver ontwikkelde program m a's hebben onlangs opnieuw  d e  nadruk gelegd 
o p  energiebesparingsbeleid, terwijl andere Lid-Staten m e t traditioneel hoger 
uitgavenniveaus voor energiebesparing d e tendens vertonen het zwaartepunt van h u n  
program m a's te vernauw en en  toe te spitsen. O p  d e zitting v an  1 3  no v em b er n a m  d e  
R a ad  een nieuw e resolutie aan over het energiebesparingsbeleid dat een nieuw  
kader zal scheppen voor het toekomstige beleid e n  iedere verslapping v an  d e 
inspanningen zal ontm oedigen.
10. In dit verband zal het pri jsbepalingsbeleid van fundamentele betekenis 
zijn. D e  besprekingen van het overzicht onderstreepten d e betekenis die in het 
algem een door d e Lid-Staten w ordt gehecht aan d e  prijsbepaling van energie als 
stimulans voor een rationeel energiegebruik, doch illustreerden eveneens d e  
financiële druk o p  korte termijn w aarm ed e enkele energiebedrijven hebben te 
kam pen. H e t verslag van de diensten van d e C om m issie over d e toepassing van d e  
pri jsbepalingsbeginsel en  voor energie in d e Lid-Staten (2) vorm t thans d e basis 
voor een gedetailleerder onderzoek van deze punten door d e R aad.
(1) C 0 M (8 4 )5 8 3  def.
(2) C 0 M (8 4 )4 9 0  def.

- 4 -
D e  voornaam ste aandachtspunten van d e Lid-Staten 
België
11. Vier terreinen van h et B elgische energiebeleid w o rd e n  in  d e  k o m e n d e  jaren 
d o o r d e  C o m m is s ie  bijzonder belangrijk geacht :
i) d e nieuw e stimulans die w ordt gegeven aan het beleid voor een „rationeel  
enerqieqebruik, inclusief energiebesparing. D e  Belgische am btenaren 
w ezen  o p  het belang dat d e regering aan dit terrein hecht en  .o p  haar opti­
m ism e  omtrent d e snelheid w aarm ede het n og niet gerealiseerd potentieel 
zal w orden gebruikt;
ii) de problematiek van het potentieel overschot aan gasleveringen o p  middel­
lange termijn. D e  vraag naar aardgas is onlangs enigszins toegenom en,doch h o g e 
prijzen v o rm en  een duideljke belem m ering voor een snelle doordringing van 
d e markt. D e  plaats van het aardgas o p  de energiebalans o p  middellange 
en  lange termijn blijft derhalve onderhevig aan een zekere m ate van onze­
kerheid;
ü i) d e m o e i lijkheden in  d e Belgische kolenmijnen. Sedert d e publikatie v an  
het verslag van d e C om m issie is w ed e ro m  een kolenmijn gesloten. D e  be­
staande regelingen voor financiële steun aan de industrie door d e  
centrale overheid m oeten in 1 9 8 6  w orden beëindigd; de regionale en  sociale 
aspecten van de ontwikkeling in deze bedrijfstak vo rm en  een belangrijk 
aandachtspunt van de Belgische overheid in de k o m e n d e  jaren ;
iv) het program m a o p  lange termijn voor inrichting van d e elektriciteitsproduktie.  
R eeds is besloten tot deelnem ing in d e Franse kerncentrale te C hooz; 
verdere besluiten over d e capaciteitsaspecten zullen w orden g en o m en  n a  
d e indiening van een nieuw  uitrustingsplan door d e elektriciteitsbedrijven.
H et voornaam ste punt in dit verband is d e keuze o p  lange termijn 
tussen nieuw e kolengestookte centrales en  kerncentrales. O ngeacht het 
juiste evenwicht tussen d e tw ee energiedragers zal België vermoedeliik 
een voortdurende toenem ing vertonen van het gezamenlijke aandeel van nucle­
aire en  vaste brandstoffen voor elektriciteitsopwekking.
D en em ark en
12. H e t D eense energiebesparingsbeleid heeft zeer veel succes gehad, m e t n a m e  
in d e huishoudelijke sector. V erw acht w ordt dat dit een hoge beleidsprioriteit 
zal blijven behouden, hoew el de m ate van financiële steun in d e k o m e n d e  jaren 
zo u  kunnen teruglopen.
13. D e  C o m m issie verm eldde in haar verslag over D en em ark en  de moeilijkheden 
(zow el huidige als potentiële) w aarm ed e d e D eense overheid heeft te k a m p e n  
bij d e integratie van de aardgasleverinqen in het energiesysteem.  H e t 
verbruik v an  aardgas is teruggelopen door het succes van het D eense
energiebesparingsbeleid en  door de beschikbaarheid van andere concurrerende 
w arm tebronnen. Projecties betreffende d e sneldheid w aarm ed e qas o p  d e 
huisbra.ndm arkt en  in d e industriële sector k an  w orden o p g en o m en  zijn dit jaar 
naar beneden herzien en  thans lijkt het waarschijnlijk dat d e vraag naar gas 
in deze tw ee sectoren aanzienlijk lager zal zijn dan d e gecontracteerde leve 
ringen tot het einde van d e decade. D e  situatie zal dan gemakkelijker w orden.
T er verlichting van d e moeilijkheden o p  korte en  middellange termijn heeft d e

-  5 -
D eense regering sedert d e publikatie van het verslag v an  de C om m issie het 
gebruik van aardgas in elektriciteitscentrales o p  beperkte schaal en  tijdelijk 
toegestaan. H e t is duidelijk dat tegen deze achtergrond d e  aardgasm arkt in 
Je k o m en d e jaren een perm anent aandachtspunt van d e regering zal blijven.
14. D en em ark en  heeft een indrukw ekkende verschuiving tot stand gebracht v an  
aardolie naar steenkool voor elëktriciteitsopwekkinq, aangevuld door d e  
toegang tot goedkope elektriciteitsleveringen uit waterkracht- e n  kerncentrales 
van d e N ordic Grid. D it zal vermoedelijk het patroon blijven voor d e voorzien­
bare toekomst, vermoedelijk zonder enige binnenlandse kerncentrales. D e  vraag 
van d e elektriciteitsopwekkingsstructuur blijft evenw el voor d e D een se 
autoriteiten in d e k o m e n d e  jaren een belangrijk vraagstuk;, d e volgende her­
ziening van d e D eense energieplannen, die vermoedelijk tegen 1 9 8 6  zal w o rd en  
gepubliceerd, zal een passend kader v o rm en  voor d e verdere bespreking v an  
d e beleidsmogeli j  kheden, inclusief d e imiplicaties van nieuw e en  stringentere 
milieuwetgeving en  mogelijk verdere bestudering van de overschakeling o p  kern 
energie.
Duitsland
15. Sedert d e publikatie van het verslag v an  d e C o m m issie zijn d e resultaten 
beschikbaar g ek o m en  van door d e Duitse regering verrichte , % n e,rgie£Tojgcties,
Hieruit blijkt dat d e vooruitgang van d e herstructurering in d e energiesector 
niet alleen zal m oeten voortgaan,doch m oeten w orden versterkt tot het 
einde van deze eeuw , m e t slechts een geringe groei van d e algem ene 
vraag naar energie tot 1990, gevolgd door een stabilisatie en  daling in d e  
jaren negentig, zelfs indien een gestage econom ische groei w ordt bereikt. D e z e  
projecties wijzen eveneens o p  een aanzienlijk lagere o m v a n g  van d e vraag naar 
gas en  olie in d e toekom st dan thans is geprojecteerd, waarbij d e vraag naar 
steenkool zal schom m elen o m  het huidige niveau daarvan en  alleen d e kern 
energie een belangrijke bijdrageontwikkeling zal vertonen. D e  aan deze 
projecties ten grondslag liggende hypothesen w erden onlangs nader bestudeerd 
door d e Duitse overheid en  enkele aspecten daarvan w erden door so m m ig e  elektrici­
teitscentrales betwist. Zij berusten in hoofdzaak o p  d e verwachte snelle struc­
tuurveranderingen in d e  industrie en  optimistischer hypothesen om trent d e  om loop­
snelheid van d e kapitaalgoederenvoorraad en  d e  penetratie v an  nieuw e technologieën 
dan die van andere voorspellers, hetgeen belangrijke problem en schept in verbandmet 
het energiebesparingsbeleid. B ovendien k w a m e n  andere belangrijke beleidspunten in 
d e energiesector tot uiting, m e t n a m e  :
i) het in evenwicht brengen van vraag e n  aanbod van aardgas o p  een kleinere 
energiemarkt. D e  Duitse overheid vertrouwt er evenw el o p  dat er voldoende 
flexibiliteit bestaat ter verzekering van een passende marktreactie;
ii) d e rol van steenkool o p  lange termijn, zow el voor de energievoorziening 
als geheel e n  in d e elektriciteitsopwekking in het bijzonder (de grootste 
verbruikssector);
iii) de toekom st van d e steenkoolmijnen, w aar reeds een aanpassingsproces
plaatsvindt en  die verder zouden k unnen w orden beïnvloed door pessimistischer 
afzetvooruitzichten. E e n  opvallend en  moeilijken vraagstuk is  in  d i t  verband
het streven naar vergroting van d e invoer van steenkool uit derde landen.

16 D e  Duitse overheid is van mening dat de kern van het energiebeleid in de 
komende jaren is te reageren op de bezorgdheid van het publiek over de m i L . ieu^ 
vervuiling. Thans worden belangrijke w ettelijke maatregelen getroffen ter 
vermindering van de luchtvervuiling. Dit zal ernstige consequenties 
hebben voor de e le ktricite itsce n tra le s en de o lie -in d u strie .
Gri eken land
17. Griekenland verkeert in een bijzondere energiesituatie als industrialiserend 
land met de geringste energievraag per hoofd in de Gemeenschap. Naarmate de 
in d u stria lisa tie  voortschrijdt en het B B P  groeit zal het energieverbruik in de 
industrie stijgen, te rw ijl de gezinshuishoudingen zullen streven naar een groter 
wooncomfort. D e  Griekse regering acht het energiebesparingsbeleid van grote 
betekenis, zowel voor de industriële als de huishoudelijke sector, door gebruik te 
maken van het instrumentarium van voorschriften, stimulansen, prijsbepalings- 
beleid en vo orlich ting sa ctiviteite n .
18. Aan de aanbodkant vinden belangrijke investeringen plaats ter ont- 
wikkeling van binnenlandse energiebronnen, met nam e krM i.H ^Q O .1 -  vervanging 
voor ingevoerde aardolie. Een belangrijk punt voor de toekomst is
de verstrekking van financiële en technische bijstand voor de uitvoering van 
d it programma, dat een belangrijke bijdrage zal leveren tot de vermindering van 
de afhankelijkheid van ingevoerde energie.
Andere specifieke aandachtspunten zijn  :
i) het succes te verzekeren van het Griekse streven exploratie 
en ontwikkeling van koolwaterstofbronnen te bevorderen. Voor- 
bereidingen worden getroffen voor een nieuw w e tte lijk kader voor deze
sector;
ii)  pogingen tot bevordering van nieuwe en vernieuwbare energiebronnen^in 
een land waar vele daarvan een goede kans van slagen hebben. D e  voort­
gang van het Griekse programma zal van grote betekenis zijn  in een 
ruimer communautair verband;
i i i )  op langere termijn de mogelijke invoering van aardgas_ in het Griekse 
energiesysteem. Een aantal mogelijkheden zijn  thans in studie.
D e  ervaring van de andere Lid-Staten in d it opzicht is uiteraard van 
aanzienlijke betekenis.
Frankri j k
19 m  de komende jaren verwacht Frankrijk de door de kernenergie en het 
rationele energieverbruik geboekte vooruitgang te consolideren. Er doen zich 
evenwel moeilijke vraagstukken voor op korte en middellange termijn :
T) eneraiebesparingsbeleid. Voor deze sector z ijn  omvangrijke financiële 
middelen uitgetrokken. D e  Franse regering b l i j f t  de energiebesparing 
beschouwen als van grote betekenis en is optimistisch gestemd omtrent 
de mate waarin het besparingspotentieel zal worden benut. Evenwel b l i j f t  
het vraagstuk bestaan omtrent het tegenstrijdige effect van de druk op 
korte en op middellange term ijn waarmede de gas- en e le k tric ite its b e ­
drijven in het bijzonder worstelen ( i i i )  hieronder);
ü )  de schaal van het toekomstige nucleaire structuurprogramma tegen de 
achtergrond van een neerwaartse herziening van de groeiramingen van 
de energievraag. Een hiermee verband houdend punt van betekenis in 
communautair verband is de omvang van de e le k tric ite its u itv o e r van 
kerncentrales;

- 7 -
i i i )  ondanks de thans geboekte vooruitgang zijn zowel voor E le ctricité  de France 
als G az de France de financiële vooruitzichten onzeker, in het bijzonder 
wegens de verminderde verwachtingen van de energievraag. E en belangrijk 
punt voor de toekomst is hoe de terugkeer te verzekeren van beide 
bedrijven naar een duurzame financiële gezondheid in een klimaat 
van toegenomen ondelinge prijsconcurrentie in een minder krachtige 
m arktsituatie. Het prijsbepalingsbeleid zal bijzonder belangrijk 
zijn ;
iv) de bijdragen van de Franse kolenmijnen tot de toekomstige energie­
balans. D e  regering is voornemens tot reële vermindering van de betaalde 
subsidies over te gaan. D e  sociale en regionale consequenties van deze 
situ atie  zullen een voortdurende bron van aandacht van de regering 
b lijve n .
Ierland
20. D e  Ierse regering staat voor drie belangrijke vraagstukken op energie­
gebied :
i) pnpraipbesparingsbeleid. In een klimaat van een stringenter begrotings­
beleid zijn  de financiële middelen voor energiebesparing aanzienlijk 
besnoeid. D e  w ettelijke maatregelen zijn  eerder schaars. ^et p rijs - 
bepalingsbeleid zal derhalve een bijzonder zware verantwoordelijkheid 
dragen voor de beïnvloeding van het gedrag van consumenten en inves­
teerders. D e  prijsbepaling van energiedragers voor huishoudelijk 
gebruik zal ongetwijfeld een belangrijk beleidspunt blijven;
i i )  Hp ontwikkeling van l onende markten voor aardgasleveranciers. Het aard­
gasgebruik in e le ktricite itsce n tra le s zal g e le id e lijk *oete" , , . f
wanneer de nieuwe kolengestookte centrale te Moneypomt in 1936 in o e d n jf 
zal worden gesteld. D e  mate waarin d it kan geschieden wordt evenwel 
bepaald door de expansie van het huishoudelijk en industrieel gasgebruik 
in Ierland en op de toekomstige uitvoermogelijkheden. Onderhandeling 
tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk betreffende de uitvoer naar 
Noordi er land zijn  onlangs afgebroken;
i i i )  de algemene structuur van de e le k tric ite i.ts le v e o m · Vaste brandstoffen 
zullen worden gebruikt ter voldoening aan de piekvraag wanneer 
Moneypoint in b e d rijf wordt gesteld. Er zou in de komende jaren 
ruimte moeten zijn  voor enige verschuiving van met o lie gestookte 
naar met kolen gestookte e le ktriciteitsce n tra les te r voldoening aan 
pxtra vraag en piekvraag. Bij de in de toekomst te nem en besluiten zal 
eveneens rekening moeten worden gehouden met milieuoverwegingen.
Een belangrijke onzekerheid wordt gevormd door de vooruitzichten 
voor koffwaterstofbronnsn.in de Kettische Zee. Door de olnemaat-
schappijen wordt een omvangrijk exploratieprogramma uitgevoerd en een 
nieuwe exoloratieronde is bezig. D e  ontdekking van een commercieel te 
exploiteren olieveld zou een belangrijk effect kunnen hebben op de energie- 
leveringspositie van Ierland.

-  8 -
Ita lië
21 Het ontbreken van binnenlandse energiebronnen op grote schaal is een  
Vrite ÜTeiïïjkheid voor het Italiaanse energiebeleid. D e  Italiaanse regering  
is voortstandster van een zo snel mogelijke invoering van kernenergie en  
kolen voor elektriciteitsopwekking ter vervanging van ingevoerde aardolie  
in het kader van een strategisch energieplan op lange termijn. Het doel  
is eveneens de vraag en het aanbod van energie te diversifiëreni door  
qroter gebruik van aardgas in de gezinshuishoudingen en de industrie.
A an  de vraagkant erkent de Italiaanse regering de enorm e drang naar  
voortdurende verbetering van de energie-efficiency en zij verwacht op dit  
terrein in de kom ende jaren belangrijke voortuigang te boeken. D e  h o o  
aandachtspunten schijnen te zijn :
i) het uitvoeringstempo o p  regionaal en lokaal niveau van de wetgeving betref­
fende energiebesparing. Nieuwe door het Italiaanse Parlement in  
1983 goedgekeurde wetgeving heeft tot dusverre slechts een beperkt  
effect gehad w egens de administratieve en bestuursrechtelijke  
moeilijkheden op regionaal niveau. Het is duidelijk dat het voor  
de centrale regering uitermate belangrijk is de nog bestaande  
belemmeringen w eg  te nem en;
■Hi het tem po waarin overeenkomsten tussen de elektriciteitscentrales en de  
regionale en lokale autoriteiten worden gesloten over de vestiging van  
nieuwe kerncentrales en ko lenstookcentra les. Er zijn bemoedigende tekenen.  
D e  vooruitzichten zouden moeten verbeteren zodra de nieuwe wetgeving,  
waarbij belangrijke financiële voordelen aan de betrokken autoriteiten  
worden verstrekt, effect begint te sorteren. D e  toekomstige vooruit­
gang zou evenwel eveneens kunnen worden beïnvloed door m i lieu-eisen;
i i i )  de ontwikkeling van de aardgasmarkt. Evenals in enkele andere landen  
van de Gem eenschap zijn de huishoudelijke en industriële sectoren  
in Ita lië  niet in staat al het op de markt beschikbare gas op te nem en,  
ondanks de vooruitgang in de ontwikkeling van het distributie- en  
vervoersnet. Enige extra hoeveelheden gas zullen derhalve tijd e lijk  
ter vervanging van aardolie in elektriciteitscentrales moeten worden  
gebruikt. D e  toekomstvooruitzichten voor het gasverbruik voor ele t r i-  
citeitsopwekking berusten duidelijk op de ontwikkeling van lonende  
afzetmarkten en op de mate van vooruitgang bij de uitvoering van  
het bovengenoemde bouw program m a voor elektrische centrales;
iv) voortdurende aandacht voor rationele energieprijzen ter verzekering  
van een duurzame financiële gezondheid van het elektriciteitsbedrijf  
en verbetering van het proces van vervanging en conversie.
Luxem burg
2 2. Luxemburg is voor zijn energieleveringen vrijwel^volledig afhankelijk  
van invoer, terw ijl het energieverbruik sterk wordt beïnvloed door de ont­
wikkeling van de ijze r- en staalindustrie. D e  belangrijkste aandachtspunten  
voor de kom ende jaren zijn :

- 9 -
i) verruiming van het energiebesparingsbeleid. D e  energie-efficiency 
van de ijz e r- en staalindustrie is reeds aanzienlijk verbeterd.
Bij het Parlement zijn  thans wetsontwerpen ingediend die belasting-' 
stimulansen inhouden ter bevordering van een grotere inspanning in 
andere industrieën. Voor de huishoudelijke sector overweegt de 
regering of aanbevelingen moeten worden gedaan voor hogere eisen 
aan nieuwe gebouwen;
i i )  het sluiten van bevredigende contracten op lange termijn voor elek- 
t r ic it e it s -  en gaslevering u it de buurlanden;
ü i )  het streven naar uitbreiding van het aardgasnet, in het bijzonder voor 
huishoudelijk verbruik, ter bevordering van een grotere substitutie 
van gas door o lie  voor verwarmingsdoeleinden.
Nederland
23. Nederland neemt in communautair verband een bijzondere plaats in 
als de voornaamste gasproducent en -exporteur. Sedert de publikatie van 
het verslag van de Commissie over Nederland vond een heroverweging plaats 
van een aantal aspecten van het Nederlandse energiebeleid. In afwachting 
van de effectuering van deze heroverweging en de besprekingen in het 
Parlement zijn  de belangrijkste aandachtspunten voor Nederland in de 
komende jaren vermoedelijk :
i) de omvang en aard van het toekomstige energiebesparingsbeleid. In
de afgelopen jaren heeft de Nederlandse regering omvangrijke financiële 
middelen uitgetrokken voor energiebesparing. D e  subsidiëringsrege 
lingen zijn  onlangs kritisch  onderzocht. D e  precieze taak voor het 
beleid op d it terrein zal binnenkort duide lijk worden;
i i )  de algemene positie van gas in de energie-economie. D e  omvang van de 
Nederlandse gasreserves zijn  naar boven herzien en er is thans een 
groter exportpotentieel. Voor het binnenland bestaat het voornemen 
het verbruik van gas (en o lie ) in elektrische centrales op middellange 
en lange termijn te verminderen,zowel tot verlaging van de kosten 
van elektriciteitsopwekking als ter verbetering van de v e ilig s te llin g  
van energielevering. D e  mate waarin d it zal geschieden zal worden 
beïnvloed door
i i i )  het programma op lange termijn betreffende de in r ichting van de
e le ktricite itsp ro d u ktie . D e  regering zat binnenkort haar antwoord 
geven op het verslag van de Stuurgroep (Kern)Energie en haar eigen 
plannen ontplooien met betrekking tot de plaats van het gebruik van 
kernenergie en vaste brandstoffen voor de elektriciteitsopwekking in 
de jaren negentig.

-  10  -
Verenigd Koninkrijk
24. Uit de bespreking van het programma van het V K  bleken de volgende 
hoofdaandachtspunten voor de komende jaren :
i) het aanmoedigen van de industrie en de gezinshuishoudingen gebruik te 
maken van het grote potentieel voor energiebesparing. D e  regering 
is van mening dat d it het best kan geschieden door middel van verbe­
terde informatie en de stimulans van rationele energieprijzen in 
plaats van door uiteenlopende financiële stimuleringen of regelingen.
Het prijsbepalingsbeleid zal dan ook van fundamentele betekenis z ijn ;
ii) de handhaving van bevredigende voorwaarden voor de exploitatie en
ontwikkeling van koolwaterstoffen in de Noordzee. De belastingwijzi-  
gingen van 1983 zijn gevolgd door een opgang van de activiteit en  
derhalve zijn er aanwijzingen dat de maatschappijen optimistisch  
zijn gestemd omtrent de handhaving van de produktie van Noordzee-olie  
op hoog niveau tot tenminste het einde van de eeuw. Dit is niet  
alleen belangrijk voor het VK, doch ook voor de voorzieningssituatie van  
de gehele Gemeenschap. Dit houdt eveneens verband met het vraagstuk 
van de gaslevering op lange termijn, de gashandel en de veiligstelling  
van de gasvoorziening;
iii) de vooruitzichten voor de kolenmi inen en hun bijdrage tot dc algemene  
energiebalans in de komende decade;
iv) de omvang van het toekomstige kernenergieprogramma in het Verenigd
Koninkrijk, gezien de uitkomsten van het onderzoek naar de voorgestelde 
PWR-reactor te Sizewell,die begin volgend jaar in b e d rijf zal worden 
gesteld.