Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2299/89 betreffende gedragsregels voor geautomatiseerde boekingssystemen (97/C 267/11) (Voor de EER relevante tekst) COM(97) 246 def. - 97/0148 (SYN)

(Door de Commissie ingediend op 9 juli 1997)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 75 en artikel 84, lid 2,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Handelend in overeenstemming met de in artikel 189 C van het Verdrag bedoelde procedure van samenwerking met het Europees Parlement,

Overwegende dat Verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad (1), als gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 3089/93 (2), een betekenisvolle bijdrage levert tot het tot stand brengen van eerlijke concurrentie tussen luchtvaartmaatschappijen en geautomatiseerde boekingssystemen en aldus ook de belangen van de consument beschermt;

Overwegende dat de werkingssfeer van Verordening (EEG) nr. 2299/89 moet worden uitgebreid en de bepalingen ervan verduidelijkt, en dat het passend is deze maatregelen op communautair niveau te nemen om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van de verordening in alle lidstaten worden gerealiseerd;

Overwegende dat de onderhavige verordening de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag onverlet laat;

Overwegende dat deze verordening geen gevolgen heeft voor de toepassing van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens;

Overwegende dat in Verordening (EEG) nr. 3652/93 van de Commissie (3), zoals gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden, is bepaald dat artikel 85, lid 1, van het Verdrag niet van toepassing is op overeenkomsten voor de gemeenschappelijke aankoop, ontwikkeling en exploitatie van geautomatiseerde boekingssystemen;

Overwegende dat systemen waarmee langs elektronische weg via openbare telecommunicatienetwerken rechtstreeks informatie aan de consument wordt verschaft, binnen de werkingssfeer van de gedragsregels moeten worden gebracht;

Overwegende dat het wenselijk is de berekeningsgrondslag te verduidelijken voor de bedragen die in rekening worden gebracht aan moederluchtvaartmaatschappijen voor boekingen die zij van concurrerende geautomatiseerde boekingssystemen moeten accepteren;

Overwegende dat het noodzakelijk is de berekeningsgrondslag te verduidelijken van de bedragen die de geautomatiseerde boekingssystemen in rekening brengen voor de aan deelnemende luchtvaartmaatschappijen en abonnees verstrekte diensten;

Overwegende dat het noodzakelijk is erop toe te zien dat derden die namens een geautomatiseerd boekingssysteem diensten verlenen, aan dezelfde verplichtingen zijn onderworpen als die welke ingevolge de gedragsregels op dat geautomatiseerde boekingssysteem van toepassing zijn;

Overwegende dat de door de gedragsregels voorgeschreven bepalingen ter controle van geautomatiseerde boekingssystemen zo doeltreffend zijn gebleken dat een afzonderlijke toetsing door de Commissie van de door een geautomatiseerd boekingssysteem getroffen maatregelen ter beveiliging van gegevens overbodig is geworden;

Overwegende dat het noodzakelijk is abonnees rechtstreeks binnen de werkingssfeer van de gedragsregels te brengen, om te bewerkstellingen dat de door hen aan hun klanten verschafte reserveringsinformatie niet onnauwkeurig, misleidend of discriminerend is;

Overwegende dat in het recht van een betrokkene om met betrekking tot door de Commissie gewraakte punten te worden gehoord, uitdrukkelijk dient te worden voorzien;

Overwegende dat de integratie van railvervoerdiensten in het systeem van geautomatiseerde boekingssystemen van luchtvaartdiensten de kwaliteit van de informatievoorziening jegens klanten kan verbeteren en kostbare en onnodige verdubbeling van boekingssystemen kan voorkomen;

Overwegende dat, als railvervoerbedrijven diensten middels geïntegreerde geautomatiseerde boekingssystemen voor spoor- en luchtvervoer aanbieden, zij dezelfde voorwaarden dienen te respecteren als luchtvaartmaatschappijen;

Overwegende dat door luchtvaartmaatschappijen die joint ventures vormen of andere contractuele regelingen hebben, geboden informatie- of distributiefaciliteiten niet aan de gedragsregels onderworpen mogen zijn;

Overwegende dat de criteria voor de rangschikking van vluchten van dien aard moeten zijn dat de consument steeds de beste opties voor de geboden luchtvervoermogelijkheden krijgt aangeboden,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EEG) nr. 2289/89 wordt als volgt gewijzigd:

1. Artikel 1 wordt vervangen door de volgende tekst:

"Artikel 1

Deze verordening is van toepassing op geautomatiseerde boekingssystemen voor zover zij luchtvervoerproducten omvatten, al dan niet met inbegrip van railvervoerproducten, wanneer die op het grondgebied van de Gemeenschap worden aangeboden en/of gebruikt, ongeacht

- de status of nationaliteit van de systeemverkoper,

- de bron van de gebruikte informatie of de plaats waar de betrokken centrale dataverwerkingseenheid zich bevindt,

- de geografische ligging van de luchthavens waartussen het luchtvervoer plaatsvindt.".

2. Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:

a) letter l) wordt vervangen door het volgende:

"l) "abonnee": een persoon, geen consument, onderneming, of deelnemende luchtvaartmaatschappij zijnde, welke, uit hoofde van een contract of enigerlei andere financiële overeenkomst met een systeemverkoper, gebruikmaakt van de distributiefaciliteiten voor luchtvervoerproducten van een geautomatiseerd boekingssysteem;";

b) letter m) wordt vervangen door het volgende:

"m) "consument": een persoon die informatie wenst over een luchtvervoerproduct en/of voornemens is een luchtvervoerproduct te kopen; wanneer een systeemverkoper een financiële regeling met een consument heeft, zijn de neutraliteitsbeginselen van deze verordening van toepassing;";

c) aan letter q) wordt toegevoegd:

""railvervoerbedrijf": een particulier of overheidsbedrijf dat als belangrijkste activiteit het verstrekken van railvervoerdiensten aan passagiers heeft.";

d) de letters r), s) en t) worden toegevoegd:

"r) "afzonderlijk railvervoerproduct": het vervoer via rail van een passagier tussen twee stations, met inbegrip van alle bijbehorende aanvullende diensten en bijkomende voordelen die als een integrerend onderdeel van het product ten verkoop worden aangeboden en/of worden verkocht;

s) "gecombineerd railvervoerproduct": een van te voren georganiseerde combinatie van een afzonderlijk railvervoerproduct met andere diensten die geen bij het railvervoer horende aanvullende diensten zijn, die tegen een "all-in-prijs" ten verkoop wordt aangeboden en/of verkocht;

t) "railvervoerproduct": zowel afzonderlijke als gecombineerde railvervoerproducten.".

3. Artikel 3 bis wordt als volgt gewijzigd:

a) lid 1, onder b), wordt vervangen door het volgende:

"b) De moederluchtvaartmaatschappij mag niet worden verplicht in dit verband kosten te aanvaarden, met uitzondering van die voor de reproductie van de te verstrekken informatie en die voor aanvaarde boekingen. De voor een aanvaarde boeking verschuldigde boekingvergoeding aan een CRS dient, in overeenstemming met dit artikel, niet hoger te zijn dan de voor een gelijkwaardige dienst aan het eigen geautomatiseerde boekingssysteem van een luchtvaartmaatschappij betaalde vergoeding.";

b) lid 2 wordt vervangen door het volgende:

"2. De uit dit artikel voortvloeiende verplichting geldt niet ten aanzien van een concurrerend geautomatiseerd boekingssysteem wanneer, overeenkomstig de procedures van artikel 11, besloten is dat het geautomatiseerde boekingssysteem in strijd heeft gehandeld met de artikelen 4 bis of 6 inzake ongemachtigde toegang van moederluchtvaartmaatschappijen tot informatie.".

4. Artikel 4 bis, lid 4, wordt toegevoegd:

"4. Een systeemverkoper ziet erop toe dat derden die namens hem alle dan wel een gedeelte van de geautomatiseerde boekingsdiensten verlenen de desbetreffende bepalingen van deze verordening naleven.".

5. De leden 4 en 5 van artikel 6 komen te vervallen.

6. Het volgende artikel 9 bis wordt ingevoegd:

"Artikel 9 bis

1. a) Wat de door een geautomatiseerd boekingssysteem verschafte informatie betreft, zal een abonnee in overeenstemming met artikel 5, lid 2, onder a) en b), de vluchtgegevens op een neutrale manier weergeven, tenzij er in verband met de door een consument uitgesproken voorkeur een andere weergave vereist is.

b) Een abonnee zal de door een geautomatiseerd boekingssysteem verstrekte informatie niet op zodanige wijze manipuleren dat een onnauwkeurige, misleidende of discriminerende presentatie van deze gegevens aan de consument hiervan het gevolg is.

c) Een abonnee verzorgt boekingen en geeft vliegbiljetten af in overeenstemming met de in het gebruikte geautomatiseerde boekingssysteem geregistreerde informatie, dan wel bij machtiging van de luchtvaartmaatschappij in kwestie.

d) Een abonnee stelt de consument in kennis van eventuele veranderingen van materieel, het aantal geplande tussenlandingen, de identiteit van de luchtvaartmaatschappij die de vlucht daadwerkelijk uitvoert en van eventueel noodzakelijke veranderingen van luchthaven op de route in kwestie, welke gegevens op het informatiescherm van het geautomatiseerde boekingssysteem getoond worden.

e) Een consument heeft te allen tijde recht op een uitdraai van het beeldscherm van het geautomatiseerde boekingssysteem of heeft toegang tot een parallel scherm van een geautomatiseerd boekingssysteem waarop ten behoeve van de abonnee hetzelfde beeld getoond wordt.

2. Een abonnee gebruikt de distributiefaciliteiten van een geautomatiseerd boekingssysteem, als beschreven in bijlage II van deze gedragsregels.".

7. Artikel 10, lid 1, wordt vervangen door de volgende tekst:

"1. a) De door een systeemverkoper van een deelnemende luchtvaartmaatschappij gevraagde vergoedingen mogen niet discriminerend zijn, moeten een aanvaardbare structuur hebben en moeten in een redelijke verhouding staan tot de kostprijs van de verstrekte en gebruikte diensten; met name moeten voor een gelijk dienstverleningsniveau de vergoedingen dezelfde zijn.

De facturering van de diensten van een geautomatiseerd boekingssysteem moet voldoende gedetailleerd zijn om de deelnemende luchtvaartmaatschappijen een duidelijk overzicht te geven van de gebruikte diensten en de vergoeding daarvoor; de facturen voor boekingskosten bevatten ten minste de volgende gegevens voor elke sector:

- type CRS-boeking,

- naam passagier,

- land,

- IATA/ARC-agentschapsidentificatiecode,

- stadscode,

- stedenpaar of sector,

- boekingsdatum (transactiedatum),

- vluchtdatum,

- vluchtnummer,

- statuscode (boekingsstatus),

- dienst (klasse van dienst),

- PNR-record locator,

- indicator boeking/annulering.

De informatie wordt op magnetische drager aangeboden. Het bedrag dat berekend wordt voor de op magnetische drager vastgelegde factureringsgegevens mag niet hoger zijn dan de kosten van de drager zelf in combinatie met de transportkosten.

Een deelnemende luchtvaartmaatschappij wordt de faciliteit aangeboden dat zij, telkens als een boeking/transactie wordt verricht waarvoor een boekingsvergoeding zal worden aangerekend, hiervan in kennis wordt gesteld. Wanneer de luchtvaartmaatschappij dergelijke kennisgeving wenst, wordt haar de mogelijkheid geboden deze boekingen/transacties te weigeren, tenzij de boeking/transactie al is aanvaard.

b) De door een systeemverkoper aan een abonnee berekende vergoeding voor de huur van materieel of andere diensten mogen niet discriminerend zijn, moeten een aanvaardbare structuur hebben en in een redelijke verhouding staan tot de kostprijs van de verstrekte en gebruikte diensten; met name moeten voor een gelijk dienstverleningsniveau de vergoedingen dezelfde zijn. Door de systeemverkoper aan zijn abonnees toegekende productiviteitspremies in de vorm van kortingen op huurprijzen of provisiebetalingen, worden als distributiekosten van de systeemverkoper beschouwd.

De facturering van de diensten van het geautomatiseerd boekingssysteem moet voldoende gedetailleerd zijn om de abonnees een duidelijk overzicht te geven van de gebruikte diensten en de vergoeding daarvoor.".

8. Artikel 19, lid 1, wordt vervangen door de volgende tekst:

"1. Alvorens beschikkingen te geven op grond van de artikelen 11 of 16, stelt de Commissie de betrokken ondernemingen en ondernemersverenigingen in de gelegenheid te worden gehoord ter zake van de punten van bezwaar welke de Commissie in aanmerking neemt of heeft genomen.".

9. Artikel 21 wordt vervangen door de volgende tekst:

"Artikel 21

Artikel 5, artikel 9, lid 5, en de bijlage zijn niet van toepassing op een geautomatiseerd boekingssysteem dat door een luchtvaartmaatschappij of een groep luchtvaartmaatschappijen wordt gebruikt, die een joint venture of een andere contractuele samenwerkingsvorm zijn aangegaan, maar geen interline-overeenkomst, in haar (hun) eigen kanto(o)r(en) en verkooppunten die als zodanig duidelijk herkenbaar zijn.".

10. Artikel 21 bis, lid 1, wordt vervangen door de volgende tekst:

"1. De systeemverkoper zorgt ervoor dat de technische overeenstemming van zijn geautomatiseerde boekingssysteem met de artikelen 4 bis en 6 door een onafhankelijk controleur wordt nagegaan. De controle strekt zich uit over het gehele kalenderjaar. Daartoe wordt de controleur te allen tijde toegang verleend tot alle programma's, procedures, verrichtingen en beveiligingen op computers of computersystemen waarmee de systeemverkoper zijn distributiefaciliteit verstrekt. Elke systeemverkoper legt de Commissie binnen vier maanden na het einde van het kalenderjaar in kwestie het verslag voor van de controleur over diens controle en bevindingen. Dit verslag wordt door de Commissie onderzocht om na te gaan of de actie uit hoofde van artikel 11, lid 1, noodzakelijk is.".

11. De volgende artikelen 21 ter en quater worden toegevoegd:

"Artikel 21 ter

Een railvervoerexploitant is binnen het bestek van de gedragsregels te beschouwen als een deelnemende luchtvaartmaatschappij, mits deze een overeenkomst heeft met een systeemverkoper voor de distributie van zijn producten via een geautomatiseerd boekingssysteem. De diensten van de railvervoerexploitant zullen op dezelfde wijze worden behandeld als luchtvervoerproducten en in overeenstemming met de in bijlage I van deze gedragsregels uiteengezette criteria op het hoofdscherm worden aangegeven. Elke verwijzing naar "vluchten" in deze verordening is eveneens van toepassing op elke verwijzing naar "spoorvervoer".

Artikel 21 quater

Waar twee of meer luchtvaartmaatschappijen een joint venture of enigerlei andere contractuele overeenkomst, uitgezonderd interline-overeenkomsten, hebben om via een openbaar telecommunicatienetwerk informatie en/of distributiefaciliteiten te verschaffen, waarbij de regeling als zodanig duidelijk wordt aangegeven, zullen de bepalingen van de gedragsregels niet op deze informatie/distributiefaciliteiten van toepassing zijn.".

12. Artikel 22, lid 1, wordt vervangen door de volgende tekst:

"1. Deze verordening zal de nationale wetgeving inzake veiligheid, openbare orde en de ter uitvoering van Richtlijn 95/46/EG genomen gegevensbeschermingsmaatregelen onverlet laten.".

13. Artikel 23 wordt vervangen door de volgende tekst:

"Artikel 23

De Raad neemt uiterlijk op 31 december 2002 een besluit over de herziening van deze verordening, aan de hand van een Commissievoorstel dat uiterlijk op 31 maart 2002, samen met een verslag over de toepassing van deze verordening, moet worden ingediend.".

14. De bijlage wordt vervangen door de bijlagen I en II.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dertigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

(1) PB L 220 van 29. 7. 1989, blz. 1.

(2) PB L 278 van 11. 11. 1993, blz. 1.

(3) PB L 333 van 31. 12. 1993, blz. 37.

BIJLAGE

"BIJLAGE I

CRITERIA VOOR DE VOLGORDE OP HET HOOFDSCHERM VAN VLUCHTEN WAARBIJ AFZONDERLIJKE LUCHTVERVOERPRODUCTEN WORDEN AANGEBODEN

1. De vluchtmogelijkheden op hoofdschermen voor de gevraagde dag of dagen worden, tenzij een consument het anders wenst voor een bepaalde transactie, als volgt gerangschikt:

i) alle onderbroken rechtstreekse vluchten tussen de betrokken stedenparen;

ii) verbindingsvluchten.

2. Een consument heeft op zijn minst de mogelijkheid om te vragen dat de rangschikking op het hoofdscherm geschiedt op basis van de vertrek- of aankomsttijd en/of reisduur. Tenzij een consument het anders wenst, wordt de informatie op het hoofdscherm gerangschikt volgens de vertrektijd voor groep i) en volgens de reisduur voor groep ii).

3. Wanneer een systeemverkoper besluit voor enig stedenpaar informatie over de vluchtschema's of tarieven van niet-deelnemende luchtvaartmaatschappijen, doch niet noodzakelijkerwijs van al die maatschappijen, op het beeldscherm weer te geven, dan dient de weergave van die informatie nauwkeurig en niet-misleidend te zijn, en mag zij geen discriminatie tussen de vermelde luchtvaartmaatschappijen inhouden.

4. Indien, naar het beste weten van de systeemverkoper, de informatie over het aantal rechtstreeks geregelde luchtdiensten en de identiteit van de betrokken luchtvaartmaatschappijen onvolledig is, wordt zulks duidelijk op het scherm vermeld.

5. Andere dan geregelde luchtdiensten worden duidelijk als zodanig aangegeven.

6. Vluchten met een tussenlanding worden duidelijk als zodanig aangegeven.

7. Wanneer vluchten door een andere dan de door de desbetreffende code geïdentificeerde luchtvaartmaatschappij geëxploiteerd worden, wordt de identiteit van de feitelijke exploitant duidelijk aangegeven. Dit vereiste geldt in alle gevallen, behalve voor tijdelijke ad hoc-regelingen.

8. Een systeemverkoper mag de ruimte van zijn hoofdscherm niet zodanig gebruiken dat daarbij buitensporig de nadruk wordt gelegd op één bepaalde reismogelijkheid of dat er onrealistische reismogelijkheden worden aangeboden.

9. Behoudens het bepaalde in punt 10 is het volgende van toepassing:

a) wat rechtstreekse luchtdiensten betreft, worden de vluchten niet meer dan één keer op een hoofdscherm getoond;

b) wat multi-sectordiensten betreft waarbij wordt overgestapt, mag geen enkele vluchtcombinatie meer dan één keer op een hoofdscherm worden getoond;

c) vluchten met overstap worden op dezelfde wijze behandeld en op het scherm weergegeven als verbindingsvluchten, d.w.z. één regel per vliegtuig.

Wanneer de vluchten echter door één en dezelfde luchtvaartmaatschappij worden geëxploiteerd en hetzelfde vluchtnummer dragen en wanneer de luchtvaartmaatschappij slechts één vluchtcoupon en één reservering verlangt, mag een geautomatiseerd boekingssysteem slechts één coupon afgeven en één reservering in rekening brengen.

10. Wanneer deelnemende luchtvaartmaatschappijen een joint venture of andere regelingen hebben die contractueel inhouden dat twee of meer van hen de gescheiden verantwoordelijkheid dragen voor het aanbod en de verkoop van luchtvervoerproducten op een vlucht of een vluchtcombinatie, dienen de woorden "vlucht" (voor rechtstreekse luchtdiensten) en "vluchtcombinatie" (voor multi-sectordiensten) in punt 9 zodanig te worden geïnterpreteerd dat elk van de betrokken luchtvaartmaatschappijen - tot een maximum van twee - afzonderlijk op het scherm mag worden getoond met gebruikmaking van haar individuele identificatie.

2. Wanneer meer dan twee maatschappijen betrokken zijn, worden de twee maatschappijen die van de uitzondering als bedoeld in punt 10.1 gebruik mogen maken, aangewezen door de maatschappij die de vlucht daadwerkelijk exploiteert. Indien de exploiterende luchtvaartmaatschappij niet voldoende informatie heeft verschaft om de twee aan te wijzen luchtvaartmaatschappijen te identificeren, mag een systeemverkoper de luchtvaartmaatschappijen op niet-discriminerende wijze aanwijzen.

11. Een hoofdscherm omvat, waar zulks uitvoerbaar is, verbindingsvluchten op geregelde luchtdiensten van deelnemende luchtvaartmaatschappijen die met gebruikmaking van minimaal negen verbindingspunten tot stand zijn gebracht. Een systeemverkoper moet het verzoek van een deelnemende luchtvaartmaatschappij om opneming van een indirecte luchtdienst in het systeem aanvaarden, tenzij het traject langer is dan 130 % van de grootcirkelafstand tussen beide luchthavens, dan wel leidt tot uitsluiting van luchtdiensten met een kortere reisduur. Verbindingspunten waartussen de afstand meer dan 130 % bedraagt, hoeven niet te worden gebruikt.

BIJLAGE II

GEBRUIK VAN DISTRIBUTIEFACILITEITEN DOOR ABONNEES

1. Een abonnee zal een nauwkeurige administratie bijhouden van alle via een geautomatiseerd boekingssysteem tot stand gekomen boekingstransacties. Hierbij betreft het vluchtnummers, reserveringscodes, reisdata, vertrek- en aankomsttijden, segmentstatus, namen en initialen van passagiers met hun contactadres en/of telefoonnummer en ticketing-status. Bij boekingen of annuleringen moet de abonnee erop toezien dat de gebruikte boekingscode overeenkomt met de door de passagier betaalde reissom.

2. Een abonnee mag geen meervoudige reserveringen voor één en dezelfde passagier verzorgen. In gevallen waarin de door de klant gevraagde geconfirmeerde plaatsruimte niet beschikbaar is, kan deze passagier voor de vlucht in kwestie op een wachtlijst worden geplaatst (indien een wachtlijst beschikbaar is) en op een andere vlucht geconfirmeerd worden.

3. Wanneer een passagier een reservering annuleert, dient de abonnee de aldus vrijkomende plaats onmiddellijk vrij te geven.

4. Wanneer een passagier een reisroute wijzigt, dient de abonnee erop toe te zien dat alle plaatsruimte en bijkomende diensten ten tijde van de nieuw gemaakte reserveringen worden geannuleerd.

5. Een abonnee zal, waar zulks uitvoerbaar is, alle reserveringen voor een bepaalde route en alle latere wijzigingen via één en hetzelfde geautomatiseerde boekingssysteem opvragen, invoeren of aanpassen.

6. Een abonnee zal alleen op verzoek van een consument plaatsruimte in vliegtuigen opvragen of verkopen.

7. Een abonnee dient erop toe te zien dat het afgegeven vliegbiljet in overeenstemming is met de boekingsstatus van ieder segment, alsmede met de hier van toepassing zijnde tijdslimiet. Een abonnee mag geen vliegbiljetten afgeven voor een geconfirmeerde reservering op een bepaalde vlucht, tenzij confirmering van deze boeking is ontvangen.".