MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea van het EG-Verdrag betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten

1. Achtergrond

Indiening van het voorstel bij EP en Raad (document COM(2000) 574 definitief 2000/0259 COD): // 19.10.2000

Advies van het Economisch en Sociaal Comité: // 26.4.2001

Advies van het Europees Parlement in eerste lezing: // 12.6.2001

Vaststelling van het gemeenschappelijk standpunt: // 20.11.2001.

2. Doel van het Commissievoorstel

Het belangrijkste punt van dit voorstel is het verbod op de recycling van bepaalde dierlijke bijproducten en de terugkeer van die producten in de voederketen, te weten dode dieren en afgekeurd dierlijk materiaal. Dan zou voor de productie van diervoeders alleen nog materiaal mogen worden gebruikt dat afkomstig is van dieren die geschikt zijn verklaard voor menselijke consumptie.

Andere punten van dit voorstel:

- introductie van een aantal alternatieve procédés voor het gebruik of de verwijdering van dierlijke bijproducten;

- verscherping van de regels inzake de controle op en de traceerbaarheid van dierlijke bijproducten;

- totstandbrenging van een verband met communautaire milieuwetgeving;

- totstandbrenging van een nieuw juridisch kader voor de sector dierlijke bijproducten;

- vereenvoudiging van bestaande communautaire wetgeving door een geconsolideerde normatieve regeling in te voeren voor alle dierlijke bijproducten die niet bedoeld zijn voor menselijke consumptie.

3. Commentaar op het gemeenschappelijk standpunt

3.1. Algemeen

Het gemeenschappelijk standpunt, dat door de Raad met gekwalificeerde meerderheid is goedgekeurd, brengt geen verandering in de basisdoelstellingen van de voorgestelde verordening en omvat bijna alle amendementen die het Europees Parlement in eerste lezing heeft aangenomen. Sommige amendementen zijn volledig overgenomen, andere zijn geherformuleerd om een oplossing te vinden waarmee alle lidstaten zich kunnen verenigen. Het Parlement en de Commissie zijn het echter eens over de basisprincipes van de verordening. Dit geldt met name voor:

- het principe dat alleen dierlijke bijproducten van dieren die geschikt zijn voor menselijke consumptie in diervoeder mogen worden gebruikt;

- het verbod op hergebruik binnen dezelfde soort;

- de noodzaak om bepaalde voorschriften aan te schermen om zo de controle en de traceerbaarheid van dierlijke bijproducten te verbeteren;

- de noodzaak om meer flexibiliteit in de verordening aan te brengen, zodat de wetgeving kan worden aangepast aan technische ontwikkelingen en nieuwe wetenschappelijke aanwijzingen en als zich speciale situaties voordoen.

In het gemeenschappelijk standpunt zijn een paar amendementen niet overgenomen; dit zijn trouwens de amendementen waar ook de Commissie zich niet mee kan verenigen.

De Raad heeft het gemeenschappelijk standpunt met gekwalificeerde meerderheid goedgekeurd. Twee lidstaten hebben tegengestemd omdat het gebruik van verwerkte dierlijke eiwitten en vetten in diervoeders in de verordening niet uitdrukkelijk verboden wordt en omdat de verordening het vervoederen van spoeling met keukenafval en etensresten verbiedt.

3.2. Specifieke opmerkingen

3.2.1. Diervoeder

De Raad is het met het Parlement eens dat hergebruik binnen dezelfde soort verboden moet worden.

Het gemeenschappelijk standpunt biedt de mogelijkheid om van dit verbod af te wijken, zodat het voeren van vissen met vismeel en het voeren van pelsdieren met producten afkomstig van kadavers van pelsdieren toegestaan is. Deze afwijking mag alleen op basis van wetenschappelijk advies worden toegestaan.

De Commissie kan zich hiermee verenigen. Zij is echter van mening dat het potentiële risico in de visteelt veroorzaakt wordt door het hergebruiken van visafval van de commerciële teelt van dezelfde soort. Daarom wil de Commissie preciseren dat het verbod van artikel 22, lid 1, onder a), van het gemeenschappelijk standpunt per soort geldt en dus niet van toepassing is op het vervoederen van vismeel aan gekweekte vis, zo lang dat vismeel maar van een andere soort afkomstig is.

3.2.2. Keukenafval en etensresten

De Raad is het met het Parlement eens dat de verordening voorschriften voor het gebruik en de verwijdering van keukenafval en etensresten moet bevatten. Daarom vallen keukenafval en etensresten onder de verordening, maar alleen als zij voor speciale doeleinden bestemd zijn, om overlapping met de milieuwetgeving te vermijden en de totstandkoming van nieuwe milieuvoorschriften voor biologisch afbreekbaar afval niet te belemmeren. Er is een definitie van keukenafval en etensresten opgenomen. Hieronder vallen ook etensresten van individuele huishoudens, dit met het oog op de samenhang met de komende wetgeving inzake klassieke varkenspest, die de Raad op 23 oktober 2001 heeft goedgekeurd. Gepreciseerd wordt dat keukenafval en etensresten afkomstig van internationaal opererende vervoermiddelen tot de hoogste risicocategorie 1 behoren en moeten worden vernietigd overeenkomstig de bestaande communautaire wetgeving.

De Raad kan zich echter niet verenigen met amendement 102 en een deel van amendement 103, waarin voorgesteld wordt het vervoederen van spoeling nog toe te staan.

De Commissie steunt het gemeenschappelijk standpunt. Met name is het vervoederen van spoeling niet verenigbaar met het verbod op hergebruik binnen één soort en de eis van volledige traceerbaarheid van diervoederingrediënten, twee zaken waar het Parlement sterk op heeft aangedrongen. Ten tweede tonen zowel de recente dioxinecrisis als de huidige uitbraken van mond- en klauwzeer duidelijk aan dat deze wijze van voederen moet worden gestaakt. Opgemerkt dient te worden dat het volgens het gemeenschappelijk standpunt niet verboden is om levensmiddelenresten afkomstig van levensmiddelenbedrijven in de diervoeding te gebruiken, waarbij de traceerbaarheid van de producten gewaarborgd kan worden. Met het oog op de transparantie, duidelijkheid en rechtszekerheid moet de datum van inwerkingtreding van dit verbod dezelfde zijn als de datum die in de komende wetgeving over klassieke varkenspest is vastgesteld, d.w.z. 31 oktober 2002.

3.2.3. Kruisbesmetting

De Raad is het met het Parlement eens dat er aanvullende en strengere voorschriften moeten komen om kruisbesmetting te vermijden.

De Commissie deelt de opvatting van de Raad.

3.2.4. Traceerbaarheid

De Raad is het met het Parlement eens dat het nodig is extra voorschriften in te voeren om de traceerbaarheid van producten te verbeteren of de voorschriften inzake traceerbaarheid in het Commissievoorstel aan te scherpen. De Raad kan echter niet accepteren dat onverwerkte dierlijke bijproducten van categorie 1 en 2 gemerkt moeten worden, aangezien hij van mening is dat het aanbrengen van merktekens op kadavers of mest geen nieuwe voordelen biedt en niet uitvoerbaar is.

De Commissie kan zich met het standpunt van de Raad verenigen, omdat het merken van bepaald onverwerkt categorie 1-materiaal, zoals gespecificeerd risicomateriaal (SRM) al bij de Verordening (EG) nr. 999/2001 (de TSE-verordening) is voorgeschreven en een verdere merking van kadavers van herkauwers niet met die verordening in overeenstemming zou zijn, omdat zij van die eis afwijkt. Verder wordt opgemerkt dat in bijlage II van de verordening inzake dierlijke bijproducten aanvullende voorschriften voor het merken, waaronder de mogelijkheid om het merken tot andere grondstoffen uit te breiden, volgens de comitéprocedure kunnen worden opgenomen.

3.2.5. Verbrandingsinstallaties/herziening van de verwijderingsmethoden

De Raad is het met het Parlement eens dat er gezondheidsvoorschriften moeten worden vastgesteld voor verbrandingsinstallaties die niet onder Richtlijn 2000/76/EG betreffende de verbranding van afval vallen en dat de juridische mogelijkheid geschapen moet worden om de toegestane verwijderingsmethoden op basis van nieuwe wetenschappelijke adviezen te herzien.

De Commissie deelt de opvatting van de Raad.

3.2.6. Uitzondering voor begraving en verbranding

De Raad is het met het Parlement eens dat er een uitzondering voor begraving en verbranding van kadavers en gespecificeerd risicomateriaal moet worden ingevoerd voor afgelegen gebieden en in geval van uitbraken van ernstige besmettelijke ziekten vanwege het gevaar van uitbreiding van de gezondheidsrisico's of omdat de capaciteit ontoereikend is.

De Commissie kan zich met de opvatting van de Raad verenigen.

3.2.7. Gesmolten vet, vetderivaten en meststoffen

De Raad is het met het Parlement eens dat het gebruik van gesmolten vet van categorie 2-materiaal voor de productie van vetderivaten voor de cosmetische en farmaceutische industrie moet worden verboden. Amendement 88 van het Parlement, dat beoogt de invoer van vet van herkauwers in verband met een TSE-risico te beperken, kan de Raad echter niet accepteren, aangezien deze materie geregeld is bij de TSE-verordening.

De Raad is het er verder mee eens dat de verordening specifieke bepalingen moet bevatten voor het in de handel brengen en de invoer van biologische meststoffen, bodemverbeteraars en vetderivaten geproduceerd uit categorie 2-materiaal. In afwachting van de goedkeuring van die communautaire voorschriften op basis van wetenschappelijk advies kunnen de lidstaten hun nationale wetgeving aanhouden.

De Commissie kan zich met de opvatting van de Raad verenigen.

3.2.8. Uitvoer en doorvoer

De Raad is het met het Parlement eens dat de uitvoer van categorie 1- en categorie 2-materiaal verboden moet worden. Sommige dierlijke producten echter, zoals jachttrofeeën, die afkomstig zijn van categorie 1-materiaal, en mest en verwerkte mest, biologische meststoffen en vetderivaten, die tot categorie 2-materiaal behoren of daaruit zijn geproduceerd, worden momenteel naar derde landen uitgevoerd (en uit derde landen ingevoerd), onder voorwaarden die in de communautaire wetgeving zijn vastgelegd en die in de verordening zijn omgewerkt. Daarom wordt in de compromistekst gespecificeerd dat deze wijzigingen niet gelden voor bedoelde producten. Verder is de Raad het met het Parlement eens dat moet worden gepreciseerd dat de voorschriften voor het in de handel brengen van producten ook voor de uitvoer daarvan moeten gelden.

Ook is de Raad het ermee eens dat de verordening minimumnormen voor de doorvoer van producten door de Gemeenschap moet vastleggen.

De Commissie kan zich met de opvatting van de Raad verenigen.

3.2.9. Datum van toepassing

De Raad is het met het Parlement eens dat de verordening eerder in werking moet treden en dat de lidstaten bij de Commissie een verslag moeten indienen over de uitvoering van de verordening.

De Commissie deelt de opvatting van de Raad.

3.2.10. Diversen

De Raad is het ook met het Parlement eens over de volgende punten:

- regeling van de temperatuur van onverwerkt categorie 3-materiaal tijdens opslag en vervoer;

- verplichte markering van ingevoerde grondstoffen voor huisdierenvoer, afkomstig van met hormonen behandelde dieren;

- verduidelijking van de mogelijkheid om equivalente behandelingen voor mest toe te staan op basis van wetenschappelijk advies. De Raad acht het echter prematuur om naar een concordantietabel te verwijzen voordat een evaluatie van het wetenschappelijk comité heeft plaatsgevonden. Dat deel van amendement 92 heeft de Raad dan ook niet overgenomen. Het deel van amendement 62 dat vaste mest en compost wil uitsluiten van het verbod op het gebruik op weiden heeft de Raad niet overgenomen, aangezien mest in elke vorm al van dit verbod is uitgezonderd en er geen reden is om compost uit te zonderen van een algemeen beleid betreffende het gebruik van eiwitmateriaal op weiden;

- invoering van strengere eisen voor het gebruik van bloed in diervoeding;

- verduidelijking van een aantal overwegingen, artikelen en bijlagen.

Ook gaat de Raad akkoord met de volgende punten:

- de precisering dat de lidstaten regels kunnen opstellen voor de invoer en het in de handel brengen van producten waarvoor geen voorschriften zijn opgenomen in bijlage VII en bijlage VIII van de verordening;

- een grotere flexibiliteit voor de verplaatsing van mest;

- toestaan dat bedreigde soorten van aaseters worden gevoederd met hele kadavers van dode dieren, wanneer de Commissie hiervoor passende voorschriften heeft vastgesteld;

- een aantal redactionele wijzigingen om de verordening duidelijker te maken.

Ten slotte zijn in de compromistekst van de Raad een aantal amendementen op de overwegingen buiten beschouwing gelaten aangezien zij niet aansluiten bij bepalingen in de tekst of niet met de bepalingen van de verordening in overeenstemming zijn (amendementen 3, 4, 6, 10 en 12) of onjuist zijn (amendement 11).

De Commissie heeft hiertegen geen bezwaar. Wel steunt de Commissie het deel van amendement 11 om de passage over het verhogen van de productiviteit te schrappen.

4. Conclusie

De Commissie steunt de tekst van het voorzitterschap voor het gemeenschappelijk standpunt, die door de Raad met gekwalificeerde meerderheid is goedgekeurd.

5. Verklaringen van de Commissie

De verklaringen van de Commissie op de Landbouwraad van 19 juni 2001 zijn in de bijlage opgenomen.

BIJLAGE

VERKLARINGEN VAN DE COMMISSIE

Artikel 12 (interpretatie van Richtlijn 2000/76/EG betreffende verbranding)

De Commissie zal binnen zes maanden na aanneming richtsnoeren geven voor de interpretatie van artikel 2, lid 2, onder a), punt vii) van Richtlijn 2000/76/EG, ter verduidelijking van het toepassingsgebied van die richtlijn ten aanzien van de verwijdering van dierlijke bijproducten, met inbegrip van de juridische mogelijkheid om gespecificeerd risicomateriaal in lage-capaciteitsinstallaties te verwijderen, terwijl de lange-termijnaanpak wordt bestudeerd. Voorts zal de Commissie in diezelfde periode de risico-evaluatie van het SEAC beoordelen over mogelijke risico's die voortvloeien uit het gebruik van kleine verbrandingsinstallaties om dat materiaal te verwijderen.

Artikel 22 (verbod op recycling binnen één soort)

De Commissie zegt toe dat zij vóór de aanneming van de verordening bij de WS advies zal inwinnen over de vraag of het voederen van gekweekte vis met van vis afgeleid voer, alsmede het voederen van pelsdieren met van pelsdieren afgeleid voer, een risico inhouden voor de gezondheid van mens of dier. Indien het advies van de WS niet wijst op enig risico, zal de Commissie zo spoedig mogelijk, overeenkomstig de procedure van artikel 33, lid 2, een afwijking voorstellen waardoor dergelijke praktijken kunnen worden voortgezet.

Artikel 24 (begraven en verbranden van kadavers van herkauwers die gespecificeerd risicomateriaal bevatten)

De Commissie zal alles in het werk stellen om spoedig voorstellen te doen opdat na wetenschappelijk advies nadere regelingen kunnen worden aangenomen voor de uitvoering van artikel 24. In het licht van het wetenschappelijk advies zullen hierin veilige methoden voor het verbranden en begraven van dierlijke bijproducten en met TSE besmet materiaal worden vastgesteld. Indien nodig zullen de regelingen erin voorzien dat begraven en verbranden dienen te geschieden volgens methoden die voldoen aan de doelstellingen vermeld in artikel 4 van Richtlijn 75/442/EEG, zoals gewijzigd.

Artikel 32 (Overgangsmaatregelen)

De Commissie zal, wanneer dat gerechtvaardigd en passend is, overgangsmaatregelen voorstellen zodat er tijd is voor aanpassingen aan de nieuwe eisen van de verordening, in het bijzonder voor verbrandingsinstallaties met een lage capaciteit en verwerkingsinstallaties.

Artikel 23 (Afwijking voor het voederen van aaseters)

De Commissie zal volgens de comitologieprocedure passende voorschriften voorstellen voor het gebruik van categorie 1-materiaal voor het voederen van aaseters in het kader van artikel 23, alsook overeenkomstige wijzigingen van de bijlage bij de TSE-verordening.

Bijlagen VII en VIII (handel en invoer)

De Commissie zal de uitvoeringsbepalingen inzake handel en invoer in het licht van de opmerkingen van de lidstaten opnieuw bezien en zal indien nodig volgens de comitologie procedures voorstellen dat er zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van de verordening technische wijzigingen worden aangenomen.