Nr. C 198/2 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 7. 8. 79 
II 
(Voorbereidende  besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad  tot coördinatie  van  de wettelijke  en bestuursrech-
telijke  bepalingen  betreffende  de rechtsbijstandverzekering 
(Door  de Commissie  bij  de Raad  ingediend  op  23 juli 1979) 
DE RAAD  VAN  DE  EUROPESE  GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet  op het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap,  inzonderheid  op artikel 
57, lid 2, 
Gezien  het  voorstel  van  de Commissie, 
Gezien  het  advies  van  het  Europese  Parlement, 
Gezien  het  advies  van  het  Economisch  en Sociaal 
Comité, 
Overwegende  dat  Richtlijn  73/239/EEG  van  de Raad 
van 24 juli  1973,  tot coördinatie  van  de wettelijke  en 
bestuursrechtelijke  bepalingen  betreffende  de toegang 
tot het  directe  verzekeringsbedrijf,  met  uitzondering 
van de levensverzekeringsbranche,  en de uitoefening 
daarvan  ('), ter vergemakkelijking  van  de toegang  tot 
genoemd  bedrijf  en de uitoefening  daarvan,  bepaalde 
tussen  de nationale  wetgevingen  bestaande  verschillen 
heeft  afgeschaft; 
Overwegende  dat  artikel  7, lid 2, sub  c) van  Richtlijn 
73/239/EEG  evenwel  bepaalt  dat 
,,de Bondsrepubliek  Duitsland  tot het  tijdstip  van 
een latere  coördinatie,  die  binnen  vier  jaar  na de 
kennisgeving  van  deze  richtlijn  moet  plaatsvinden, 
het verbod  kan  handhaven  om  op haar  grondge-
bied  de ziekteverzekering,  de krediet-  en borg-
tochtverzekering  of de verzekering  van  rechtsbij-
stand,  hetzij  onderling,  hetzij  met  andere  bran-
ches,  te cumuleren"; 
(') PB nr. L 228 van 16. 8. 1973,  blz. 3. dat hieruit  voortvloeit  dat  op het  ogenblik  nog  be-
lemmeringen  bestaan  voor  de  vestiging  onder  ge-
zonde  mededingingsvoorwaarden  van  agentschappen 
en bijkantoren  die de rechtsbijstandverzekering  beoe-
fenen;  dat het  noodzakelijk  is in deze  toestand  verbe-
tering  te brengen; 
Overwegende  dat  met  het  oog  op de bescherming  van 
de verzekerden  elk  mogelijk  belangenconflict  moet 
worden  voorkomen  tussen  een  voor  rechtsbijstand  ver-
zekerde  en zijn  verzekeraar  als gevolg  van  het  feit  dat 
deze  hem  heeft  verzekerd  voor  een  of meer  andere, 
in de bijlage  van  Richtlijn  73/239/EEG  vermelde, 
branches  of dat  hij  een  derde  persoon  heeft  verze-
kerd; 
Overwegende  dat  het  stelsel  van  verplichte  specialisa-
tie, dat  thans  door  een  enkele  Lid-Staat  wordt  toege-
past,  namelijk  de  Bondsrepubliek  Duitsland, 
de meeste  belangenconflicten  uitsluit;  dat het voor  het 
bereiken  van  dit  resultaat  evenwel  niet  noodzakelijk 
lijkt dit stelsel  tot de gehele  Gemeenschap  uit te brei-
den door  de ondernemingen  die  meerdere  branches 
beoefenen  tot een  splitsing  te verplichten; 
Overwegende  dat  het  gestelde  doel  immers  ook  kan 
worden  bereikt  door  deze  ondernemingen  de verplich-
ting op te leggen  een  gescheiden  beheer  in te voeren, 
hetgeen  met  name  een  gescheiden  boekhouding  en 
scheiding  van  overeenkomsten  of van  door  een  zelfde 
overeenkomst  verleende  garanties  inhoudt;  dat  de 
schaderegeling  in de branche  van  de rechtsbijstandver-
zekering  door  een  rechtens  zelfstandige  maatschappij 
eveneens  geëigend  is om het  gevaar  van  belangencon-
flicten  uit te sluiten; 
7. 8. 79 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 198/3 
Overwegende  dat  voor  de verwezenlijking  van  het-
zelfde  doel  de gespecialiseerde  ondernemingen  even-
eens  bepaalde  voorschriften  in acht  dienen  te nemen; 
dat de leden  van  het  personeel  van  deze  ondernemin-
gen die  zich  met  de schaderegeling  bezighouden  niet 
tevens  een  gelijksoortige  activiteit  dienen  uit te oefe-
nen in een  onderneming  die een  andere  verzekerings-
branche  beoefent; 
Overwegende  dat,  gezien  de  belangentegenstelling 
die tussen  verzekeraar  en verzekerde  kan  bestaan, 
laatstgenoemde  over  de mogelijkheid  moet  kunnen  be-
schikken  zelf  zijn  advocaat  te kiezen; 
Overwegende  dat  zich  desondanks  tussen  verzekeraar 
en verzekerde  conflicten  kunnen  voordoen;  dat  die 
op zo billijk  en zo snel  mogelijke  wijze  moeten  wor-
den opgelost;  dat  het  derhalve  gewenst  is in de ver-
zekeringspolissen  voor  rechtsbijstand  de mogelijkheid 
van een  beroep  op scheidslieden  of op een  gelijkwaar-
dige  procedure  te openen; 
Overwegende  dat  in  de  bijlage  van  Richtlijn 
73/239/EEG  in de tweede  alinea  van  punt  C wordt 
bepaald  dat  de risico's  die  vallen  onder  A, 14 en 15, 
niet als bijkomende  risico's  van  andere  branches  mo-
gen worden  beschouwd;  dat moet  worden  voorkomen 
dat een  verzekeringsonderneming  dekking  verleent 
voor  rechtsbijstand  als bijkomend  risico  van  een  ander 
risico  zonder  een  vergunning  te hebben  verkregen 
voor  de uitoefening  van  de rechtsbijstandverzekering; 
dat derhalve  aan  punt  C van  genoemde  bijlage  de on-
der 17 vermelde  branche  dient  te worden  toegevoegd, 
HEEFT  DE VOLGENDE  RICHTLIJN  VASTGESTELD: 
Artikel  1 
Deze  richtlijn  strekt  tot coördinatie  van  de wettelijke 
en bestuursrechtelijke  bepalingen  betreffende  de 
rechtsbijstandverzekering,  vermeld  onder  nummer  17 
van punt  A van  de bijlage  van  Richtlijn  73/239/EEG 
van de Raad,  hierna  „eerste  coördinatierichtlijn  scha-
deverzekering"  genoemd,  ten  einde  elk mogelijke  be-
langenconflict  te voorkomen  tussen  een  voor  rechtsbij-
stand  verzekerde  en zijn  verzekeraar  als gevolg  van 
het feit  dat  deze  hem  heeft  verzekerd  ter  zake  van 
enige  andere  in deze  bijlage  genoemde  branche  of dat 
hij een  derde  persoon  heeft  verzekerd. 
Deze  richtlijn  is niet  van  toepassing  op de rechtsbij-
standverzekering  indien  deze  is verbonden  met  onder 
nummer  12 van  punt  A van  de hiervoor  genoemde  bij-
lage vermelde  wettelijke  aansprakelijkheid  voor  zee-
schepen. Artikel  2 
Deze  richtlijn  is van  toepassing  op die onderdelen  van 
overeenkomsten  betreffende  rechtsbijstand  krachtens 
welke  de verzekeraar  diensten  verleent  of kosten  op 
zich neemt,  met  name  met  het oog  op: 
— het  verhaal  van  door  de  verzekerde  geleden 
schade,  door  middel  van  een  minnelijke  schikking 
of van  een  civielrechtelijke  of strafrechtelijke  pro-
cedure; 
— de verdediging  van  de verzekerde  in een  civielrech-
telijke,  strafrechtelijke  administratieve  of andere 
procedure  of in geval  van  een  tegen  hem  gerichte 
vordering. 
Artikel  3 
1. Iedere  onderneming  die  naast  de rechtsbijstand-
verzekering  tevens  de tot  een  of meer  andere  bran-
ches  van  de „eerste  coördinatierichtlijn  schadeverzeke-
ring"  behorende  verzekering  beoefent  of wil  beoefe-
nen,  dient  voor  de rechtsbijstandverzekering  een  van 
dat van  de andere  'branches  gescheiden  beheer  te voe-
ren. 
2. Dit  gescheiden  beheer  dient  zodanig  zijn  gere-
geld  dat  de gelijktijdige  beoefening  van  de rechtsbij-
standverzekering  en van  een  of meer  andere  branches 
van de  „eerste  coördinatierichtlijn  schadeverzeke-
ring"  niet  de belangen  van  de voor  rechtsbijstand  ver-
zekerde  schaadt.  Dit  houdt  met  name  in dat: 
— voor  de branche  rechtsbijstand  een  afzonderlijke 
boekhouding  wordt  bijgehouden; 
— voor  de rechtsbijstandverzekering  een  afzonder-
lijke  overeenkomst  wordt  opgemaakt  die  los staat 
van overeenkomsten  die andere  branches  betreffen 
of waarvoor  in één  op meerdere  branches  betrek-
king  hebbende  polis  een  afzonderlijk  hoofdstuk 
wordt  opgenomen  met  opgave  van  de inhoud  van 
de dekking  voor  de rechtsbijstand  en de daarmede 
overeenkomende  premie. 
3. Daarnaast  kunnen  de Lid-Staten  eisen  dat onder-
nemingen  die  op hun  grondgebied  naast  de rechtsbij-
standverzekering'een  of meer  andere  branches  van  de 
„eerste  coördinatierichtlijn  schadeverzekering"  beoe-
fenen  of willen  beoefenen,  de schaderegeling  van  de 
branche  rechtsbijstand  aan  een  juridisch  zelfstandige 
onderneming  toevertrouwen.  Deze  onderneming 
wordt  vermeld  in de afzonderlijke  overeenkomst  of 
hoofdstuk  bedoeld  in het  tweede  lid,  tweede  streepje. 
De Lid-Staten  die van  deze  mogelijkheid  gebruik  ma-
ken stellen  de Commissie  en de andere  Lid-Staten 
hiervan  in kennis. 
Artikel  4 is naar  analogie  van  toepassing  op de betrek-
kingen  tussen  de onderneming  die de beide  werkzaam-
Nr. C 198/4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 7.8.79 
heden  beoefent  en de onderneming  die met  de schade-
regeling  is belast. 
4. In  overeenkomsten  ter zake  van  de verzekering 
van rechtsbijstand,  die worden  gesloten  door  een  on-
derneming  die branches  cumuleert  zonder  de schade-
regeling  voor  de branche  rechtsbijstand  toe te vertrou-
wen aan  een  juridisch  zelfstandige  onderneming, 
wordt  bepaald  dat,  wanneer  de voor  rechtsbijstand 
verzekerde  om  de tussenkomst  van  zijn  verzekeraar 
verzoekt,  deze  hem  in kennis  moet  stellen  van alle om-
standigheden  waardoor  tussen  hen  een  belangencon-
flict zou kunnen  ontstaan  en hem  tevens  de mogelijk-
heid moet  geven  de verdediging  van zijn  belangen  toe 
te vertrouwen  aan  een  advocaat  van  zijn  keuze.  De 
verzekeraar  die  niet  aan  deze  verplichting  voldoet 
dient  de schade  te vergoeden  die de verzekerde  als 
gevolg  hiervan  mocht  lijden. 
Artikel  4 
Wanneer  een  onderneming  die  alleen  de rechtsbij-
standverzekering  beoefent,  financiële,  commerciële  of 
administratieve  banden  heeft  met  een  onderneming 
die een of meer  andere  branches  van de „eerste  coör-
dinatierichtlijn  schadeverzekering"  beoefent,  mag 
geen  enkel  lid van  het  bestuur  of van  het  personeel 
van de binnen-  of buitendienst  van  een  van  beide  on-
dernemingen,  dat zich  bezighoudt  met  de schaderege-
ling of met  het geven  van juridische  adviezen  met  be-
trekking  tot deze  regeling,  terzelfder  tijd een soortge-
lijke werkzaamheid  in de andere  onderneming  uitoefe-
nen. 
Artikel  5 
Telkens  wanneer  de vertegenwoordiging  en de verde-
diging  van  de belangen  van  een  voor  rechtsbijstand 
verzekerde  aan een advocaat  moeten  worden  opgedra-
gen, moet  de verzekerde  deze  vrij  kunnen  kiezen.  De 
verzekerde  kan  in de overeenkomst  van dit recht  geen 
afstand  doen. 
Artikel  6 
De Lid-Sta  ten nemen  alle  nodige  maatregelen  om te 
verzekeren  dat in de verzekeringspolissen  voor  rechts-
bijstand  wordt  voorzien  in een  scheidsrechterlijke  of gelijkwaardige  procedure  welke  dient  om te bepalen 
welke  gedragslijn  zal worden  gevolgd  indien  hierover 
tussen  de verzekeraar  en zijn  verzekerde  een menings-
verschil  bestaat.  De beslissing  wordt  genomen  door 
een of meer  personen;  dit zijn  advocaten  dan  wel 
scheidslieden. 
Van de door  deze  procedure  veroorzaakte  kosten  kan 
ten hoogste  de helft  ten laste  van de verzekerde  wor-
den gebracht. 
Artikel  7 
De Lid-Staten  heffen  alle  bepalingen  op  waarbij 
wordt  verboden  op hun  grondgebied  de verzekering 
van rechtsbijstand  met  andere  branches  te cumuleren. 
Artikel  8 
De tweede  alinea  van  punt  C van  de bijlage  van 
de „eerste  coördinatierichtlijn  schadeverzekering" 
wordt  vervangen  door  de volgende  tekst  : 
„De onder  de branches  genoemd  onder  A, 14, 15 
en 17 vallende  risico's  mogen  echter  niet  als bijko-
mende  risico's  van  andere  branches  worden  be-
schouwd." 
Artikel  9 
De Lid-Staten  wijzigen  hun  nationale  voorschriften 
conform  deze  richtlijn  binnen  twaalf  maanden  na 
kennisgeving  daarvan.  Zij stellen  de Commissie  on-
middellijk  van deze  wijziging  in kennis.  De aldus  ge-
wijzigde  voorschriften  worden  uiterlijk  achttien  maan-
den na die kennisgeving  van kracht. 
Artikel  10 
Na de kennisgeving  van deze  richtlijn  zien  de Lid-Sta-
ten erop  toe dat de tekst  van  alle  belangrijke  wette-
lijke of bestuursrechtelijke  bepalingen  die zij aanvaar-
den op het gebied  waarop  deze  richtlijn  van  toepas-
sing is ter kennis  van de Commissie  worden  gebracht. 
Artikel  11 
Deze  richtlijn  is gericht  tot de Lid-Staten.