Nr.C19/74 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
landen,nadeligegevolgenhebbenvoorhunconcurren­
tievermogen".4.Verdereopmerkingen
4.1.Hetevaluatieformulier bevatenkelealarmeren­
deuitspraken .DeCommissiezegthierinnamelijkhet
volgende :„Deuitvoeringvandezerichtlijnzalwaar­
schijnlijktoteenverhogingvandevervoerkosten leiden,
metnamevoordeperiferelandenvandeGemeenschap"
en„Hogerevervoerkosten zullenwaarschijnlijk ,met
namevoordezwakkereenkleinerebedrijveninperifere4.2.Ditkannauwelijkbevorderlijkzijnvoorde„sa­
menhang".CommissieenRaadmoetendaarombijzon­
dereaandachtbestedenaanmaatregelenwaarmeede
gevolgenvoorperifereregio'skunnenwordenopge­
vangen.
GedaanteBrussel,25november1992.
DeVoorzitter
vanhetEconomischenSociaalComité
SusanneTIEMANN
AdviesoverdebetrekkingenvandeEGmetdeMidden-enOosteuropeselanden—Bulgarije
enRoemenië
(93/C19/23)
HetEconomischenSociaalComitéheeftop30juni1992overeenkomstig debepalingenvan
artikel20,derdealinea,vanhetReglementvanOrdebesloten,eenadviesuittebrengenover
debetrekkingenvandeEGmetdeMidden-enOosteuropeselandenoverhetvoornoemde
voorstel.
DeAfdelingvoorexternebetrekkingen ,handels-enontwikkelingsbeleid ,diemetdevoorberei­
dingvandedesbetreffende werkzaamheden wasbelast,heefthaaradviesop5november
1992goedgekeurd .RapporteurwasdeheerPetersen.
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn301eZitting(vergaderingvan
25november1992)hetvolgendeadviesuitgebracht,datmetgrotemeerderheidvanstemmen
en2stemmentegenisgoedgekeurd .
Samenvatting
Hetbegin1990doordeCommissievoorgelegdeont­
werpvanassociatie-overeenkomst omvatbehalvede
geleidelijketotstandbrenging vaneenvrijhandelszone ,
deinvoeringvanvrijverkeervanwerknemers ,delibera­
liseringvanhetvrijeverkeervandiensten,deonderlinge
aanpassingvandewettelijkeenbestuursrechtelijke
voorschriften endeintensiveringvandesamenwerking
opeconomisch,sociaalenfinancieelgebied,ookde
institutionalisering vandepolitiekedialoogendesa­
menwerkingopcultureelgebied(par.1.8).
Dezepreferentiëleovereenkomsten ,dieinverbandmet
hetfeitdatdepolitiekedialoogerbijwordtbetrokken,
Europeseovereenkomsten wordengenoemd,kunnenin
principevooronbeperktetijdmetallelandeninOost­
Europawordengesloten.VoorhetGemenebestvan
Onafhankelijke Staten(GOS)enGeorgiëmoetendeassociatie-ensamenwerkingsovereenkomsten vande
EGuiteraardineenspecifiekevormwordengegoten.
Eenbeslissendevoorwaardevoorhetsluitenvande
Europeseovereenkomsten isevenweldathetpolitieke,
maatschappelijke eneconomischeomschakelingsproces
indegeassocieerdeStatenresultatenoplevertendathet
„pointofnoreturn"voordemocratieenmarktecono­
miereedsbereiktis.HetComitéheefterbijdeCommis­
sieherhaaldelijkopaangedrongen ,iniederafzonderlijk
gevaldeopganggebrachtepolitiekeeneconomische
hervormingsprocessen onderdeloeptenemenenpas
daarnametdoelgerichtegesprekkenoverassociatiete
beginnen(par.1.9).
InzijnadviesoverdeEuropeseovereenkomsten metde
Visegrad-landen (Polen,HongarijeenTsjechoslowa­
kije)heefthetEconomischenSociaalComitéhetcon­
ceptvanassociatievandeEuropeseGemeenschapuit­
voerigbehandeldenpositiefbevonden.HetComité

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/75
neemtmetgrotevoldoeningkennisvanhetfeitdatde
Commissienuookassociatiegesprekken metBulgarije
enRoemeniëheeftaangeknoopt .Doelvandezeonder­
handelingenishetsluitenvanEuropeseovereenkomsten
diequastrekkingglobaalovereenkomen metdeover­
eenkomstendieop16december1991metPolen,Hon­
garijeenTsjechoslowakije zijngesloten.Dekritische
opmerkingenvanhetComitéoverdezelaatsteovereen­
komstenendeaanvullendeaanbevelingen gelden—
voorzoverditteoverzienis—inongewijzigdevorm
ookvoordeonderhavigeontwerp-overeenkomsten met
BulgarijeenRoemenië (par.2.1en2.2).
MetgroteinstemmingsluithetComitézichaanbij
deverklaringvandeverdragsluitende partijendatde
politiekeendeeconomischevrijheid,dieheteigenlijke
fundamentvandeassociatievormen,dienenteworden
versterkt.Zeerpositiefisookhetvoornemen,gezamen­
lijkaandetotstandbrenging vaneennieuwe
staatsinrichting eneennieuweeconomischeordeop
basisvanhetprincipevanderechtsstaatendeeerbie­
digingvandemensenrechten enrechtenvanminderhe­
denverdertewerken,eenmeerpartijenstelsel metvrije
endemocratische (geheime)verkiezingentotstandte
brengenensnellervoorliberaliseringvandeeconomie
volgensdeprincipesvandemarkteconomie tezorgen
(par.2.3).
HetComitéheeftbijherhalingbenadruktdatonderde
huidigecultureleenmaatschappelijke omstandigheden
inEuropaeeneconomischeruimtezondereensociale
ruimteonvoorstelbaar is.DaaromdringthetComitéer
opnieuwbijdeRaadopaan,indepreambulevan
Europeseovereenkomsten ookopdesocialedimensie
vandeEuropeseintegratietewijzenenhetindecember
1989doorhetstaatshoofdenderegeringsleiders vande
Gemeenschap—zijhetnietmetalgemenestemmen—
goedgekeurde Gemeenschapshandvest vandesociale
grondrechtenvandewerkendentenoemen.Bovendien
heefthetComitémetbezorgdheidvastgestelddathet
verdedigenvandeprincipesvande„socialerechtvaar­
digheid"—datindeEuropeseovereenkomsten met
Polen,HongarijeenTsjechoslowakije nogde„grond­
slagvandeassociatie"werdgenoemd—nuinde
preambulevandenieuweovereenkomsten geenplaats
meerkrijgt(par.2.4).
Metbetrekkingtotdeindepreambulegenoemdemoge­
lijkheidvantoetredingmagnietwordenvergetendat
toekomstigeuitbreidingenondersterkgewijzigdeom­
standighedenzullenplaatsvinden :deinternemarkt,de
Economische enMonetaireUnie,hetbuitenlandsen
veiligheidsbeleid enhet„acquiscommunautaire "zijn
zakendieaanzienlijkeeisenaanpotentiëlelid-staten
stellen,eisendienietallekandidatenbinneneenkort
tijdsbestekkunnenvervullen.DaaromzoudeCommis­
siezosnelmogelijkineenconsistentconceptm.b.t.de
toetredingvannieuwelid-statenformulesenopties
moetenonderzoekenenuitwerken (par.2.5).
ReedsinzijnadviesoverdeEuropeseovereenkomsten
metdeVisegrad-landen heefthetComitédeverdrag­
sluitendepartijenopgeroepen,desociaal-economische
kringenbijdepolitiekedialoogtebetrekken.Hetsteltdaaromvoor,indeEuropeseovereenkomsten tebepa­
lendatdeAssociatieraad ervoorzorgtdatdesociaal­
economischekringengedurendedeeerstefasevande
overgangsperiode bijdepolitiekedialoogwordenbe­
trokken.Vanafdetweedefasezaldezedialooginhet
kadervaneenRaadgevendAssociatiecomité vande
sociaal-economische kringenplaatsvinden .Dezesamen­
werkingvormtonderdeelvaneenbrededialoogwaarbij
deeconomische ensocialekringenvandeEuropese
Gemeenschap envandeMidden-enOosteuropeselan­
denzijnbetrokken (par.2.7en2.8).
HetComitéachtheteengoedezaakdatdeeerbiediging
vandemocratische principesenvandemensenrechten ,
evenalsdenalevingvanmarkteconomische principes
wezenlijkeelementenvandeassociatiezijn,maarbe­
veelttegelijkertijdaan,ookdeeerbiedigingvande
socialegrondrechtenenvanderechtenvanminderhe­
dentot„wezenlijkelementvandeassociatie"teverkla­
ren.Dezeregelingheefttotgevolgdatadequatemaatre­
gelenkunnenwordengenomenalsdezeverplichtingen
nietwordennagekomen (par.2.9).
HetComitéstemtinmetdeasymmetrische aanpakop
hetvlakvanhetvrijeverkeervangoederen,aangezien
dezedegeassocieerdestatenhouvastbiedtbijhetmoei­
zameoverschakelingsproces .Geziendedramatische
achteruitgangvanhetnationaalptoduktindezelanden
zoudeGemeenschap moeitemoetendoenominhet
gevalvanindustrieprodukten deperiodevanzesjaar
dieisvastgesteldvoordevolledigeafschaffingvan
EG-douanerechten ,intekortenendenoodzakelijke
openingvandemarktensnellertedoenverlopen.Over­
eenkomstigdebepalingenvanartikel110vanhetEEG­
Verdrag—ookhieraanmoetvantijdtottijdworden
herinnerd—isdeEuropeseGemeenschapuitdrukkelijk
verplicht,zichinhetgemeenschappelijk belangvoor
eenliberaalhandelsbeleid intezetten.Dezeplichtwordt
volgenshetComitémaaraltevaak„vergeten"
(par.2.12).
Metbetrekkingtotdegevoeligesectoren—textiel-,
EGKS-enlandbouwprodukten —wijsthetComité
opnieuwopdedesbetreffende bepalingenvandeAl­
gemeneOvereenkomst betreffendetarievenenhandel
(GATT)enopdemateriëlevoorwaardenvoordetot­
standbrenging vanvrijhandelszones .Indeeersteplaats
gaathetomdecrucialebepalingdatindebilaterale
handel(tussendeverdragspartners )douanerechten en
anderebeperkendehandelsvoorschriften (inbeiderich­
tingen)voor„vrijweldegehelehandel"moetenworden
afgeschaft .Gezienhetconformiteitsbeginsel vande
GATTzullenallesectoren—ookdelandbouw—op
denduurhunmarktenmoetenopenstellen (par.2.15).
Omdesituatieopdelandbouwmarkt vandeGemeen­
schapdooreentegroteinvoervanbijzondergevoelige
produktennietnogproblematischer temaken,herhaalt
hetComitézijnvoorstelomeengrootdeelvande
landbouwoverschotten inBulgarijeenRoemeniëtegen
hardevalutanaarOosteuropesebuurlandenuittevoe­
ren.Tegelijkertijd zouhetlandbouw-enindustrie­
potentieelvandepartnerlanden ookopdeproduktie

Nr.C19/76 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
gevolgvanoverheidssubsidies indeGemeenschap en
degeassocieerdelandentebeschermen (par.2.25en
2.47).
Deaanpassingvandewetsvoorschriften vanBulgarije
enRoemeniëaanhetEG-rechtiseenbelangrijkevoor­
waardevoordeeconomische (ensociale)integratievan
beidelandenindeEuropeseGemeenschap .HetComité
betreurtevenweldatergeenprioriteitenzijnvastgelegd.
Deondernemingen indebetrokkenlandenhebbendrin­
gendbehoefteaaneenduidelijkafgebakendebewe­
gingsruimteenmeerorganisatiemogelijkheden omhun
concurrentievermogen teversterken,aandetoenemen­
dedrukvaninternationale concernsflexibelhethoofd
tekunnenbiedenenblijvendewerkgelegenheid tecreë­
ren(par.2.48-2.50).
Watdeeconomischesamenwerking betreft,hadhet
Comitéhetveelzinvollergeacht,ineersteinstantie
alleenmaareenaantalzwaartepunten aantewijzen,
waarmeezouwordenaangegevenopwelkegebieden
prioritairmaatregelenmoetenwordengenomen.Het
Comitédenktdaarbijineersteinstantieaanbeleidster­
reinenalsinfrastructuur ,scholingenopleidingofkern­
energie(par.2.5.3).
Deverdragsluitende partijenmoetenbijhunfinanciële
samenwerking steedsnauwoverlegplegenoverdebe­
schikbaremiddelen.Ditbetekentdaterpermanent
toezichtmoetzijnopalleaanBulgarijeenRoemenië
verleendesteunenophetgebruikhiervan,datéénen
anderindeAssociatiecommissie opelkaarmoetworden
afgestemdendatgezamenlijkonderzoekmoetworden
gedaannaardeefficiencyvanhetgebruikvandemid­
delen.DeAssociatieraad zouregelmatigopdehoogte
moetenwordengesteldvanderesultatenvandezewerk­
zaamheden (par.2.62).vanlandbouwprodukten voorindustriëleenenergie­
doeleindenmoetenwordengericht(par.2.27-2.29).
AlsbijzonderbelangrijkbeschouwthetComitédege­
plandeconsultatieprocedures voorallegevallenvan
dumping.HetComitéverwachtdatdeGATT-codes
inhungeheelzullenwordenovergenomen .Datde
partnerstatenvanmeetafaanwordenaangeduidals
landenmeteenfunctionerende markteconomie ,isom
politiekeredenenaanvaardbaar .VoordeCommissie
zalhetindepraktijkgeziendekomendejarenniet
eenvoudigzijn,eenbillijkevergelijking—indezinvan
deanti-dumpingverordening vandeGemeenschap—
tussendeexportprijsende„normalewaarde"van
produktenoptestellen(par.2.32).
Eenbelangrijkevoorwaardeomonderdevrijhandels­
regelingtevallen,ishetconcretebewijsvandeoor­
sprongvaneengoed.HetComitéheeftbijherhaling
steunverleendaandedringendewensvandeOost­
europeseverdragspartners totmultilateralecumulatie.
DeCommissieheeftaanditverlangengeengehoor
gegeven,zodatdeindeinterim-overeenkomsten met
deVisegrad-landen vastgelegde (enuiterstrestrictieve )
regelsvanoorsprongnueenaanzienlijkebelemmering
voordeintensiveringvanhethandelsverkeer blijken.
Aangezienalleeneenuniforminstrumentarium voor
hetvaststellenvandeoorsprongzinvolkanzijnvoor
desterkerearbeidsverdeling inEuropa,stelthetComité
voor,demomenteelgeldenderegelsvandeEG/Europe­
seVrijhandelsassociatie (EVA)vanoorsprongofde
komendeEER-regelingen ,én—bijwijzevanalternatief
—percentagesalscriteriuminalleEuropeseovereen­
komstenmetdelandenvanMidden-enOost-Europa
overtenemen(„paneuropese"cumulatie)(par.2.33­
2.35).
HetComitéspreektzijnvoldoeninguitoverdebereikte
akkoordeninzakehetvrijeverkeervanwerknemers ,
maarmistnogsteedsafsprakenoverillegaalinde
Gemeenschap verblijvendewerknemersuitdeOosteu­
ropesepartnerstaten .VerderuithetComitéopnieuw
zijnteleurstellingoverhetfeitdatdeCommissieniet
instaatis—zelfsnietineenopmerkingineenprotocol
—tewijzenophetfeitdatdemanoeuvreerruimte op
hetgebiedvanhetvrijeverkeervanwerknemersop
middellangetermijnvrijbeperktis.VolgenshetComité
ishetdehoogstetijdomgrondigernatedenkenover
hetcomplexevraagstukvanhetvrijeverkeervanwerk­
nemerstussendeEuropeseGemeenschap endegeas­
socieerdepartners,eninhetkadervaneencoherent
immigratiebeleid mogelijkeoplossingenuittewerken
dieookoplangetermijnresultaatopleverenenniet
vandaagdedaghogeverwachtingen wekkenenmorgen
alvoorbittereteleurstellingen zorgen(par.2.37-2.39).1.Inleiding
1.1.Reeds20jaargeledenbekrachtigden het
staatshoofdenderegeringsleiders vandelid-statenvan
deEuropeseGemeenschaphunwilomvanaf1januari
1973tenaanzienvandelandeninOost-Europaeen
gemeenschappelijk handelsbeleid tevoeren;delid­
statengavenblijkvanhunvoornemenomtenopzichte
vandezelandennaarsamenwerking opbasisvanwe­
derkerigheidtestreven.1Januari1973waseenbelang­
rijkedatum,daardelid-statenvanafdittijdstipgeen
bilateralehandelsovereenkomsten metdelandenin
Midden-enOost-Europameermochtenvoorbereiden
ofondertekenen .Toeneind1974danookdevóór1973
geslotenbilateralehandelsovereenkomsten teneinde
liepen,steldedeEuropeseGemeenschapdeledenvande
RaadvoorWederzijdseEconomischeBijstand(RWEB)
voor,bilateralehandelsovereenkomsten metdeGe­
meenschaptesluiten.MetuitzonderingvanRoemenië
reageerdegeenvandeRWEB-Staten onmiddellijk .
DaarentegenkwamdeRWEBbegin1976meteenont­
werpvooreenkaderovereenkomst tussendeRaadvoor
wederzijdseeconomischebijstandendeEuropeseGe­
meenschapoverdeprincipesvandeonderlingebetrek­HetComitéisverheugdoverdeafspraakdatalledoor
BulgarijeenRoemeniëverleendeoverheidssteun aanhet
EEG-Verdrag zalwordengetoetst.Bovendienzoudende
EG-instrumenten voordecontroleopsubsidiesinde
overeenkomsten moetenwordenopgenomen,omde
concurrentieopdoeltreffendewijzetegendistorsiesals

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/77
kingen.DaaroplegdedeCommissievandeEGeen
documentoptafel,waarinalduidelijkhetdoorde
Gemeenschapgevoerdebeleidvandeparallelleaanpak
teherkennenvalt:ombeterevoorwaarden voorde
uitbreidingvanhetgoederen-endienstenverkeer te
creëren,wordthetsluitenvanbilateralehandelsover­
eenkomstentussendeGemeenschapendeafzonderlijke
ledenvandeRaadvoorWederzijdseEconomische Bij­
standgestimuleerd .Verderwashetdebedoelingdat
tussendetweeorganisatieseen„werkrelatie"werd
aangeknooptomalgemeneonderwerpentebehandelen .1.4.Aangeziendehandelsovereenkomst van1980re­
latiefbeperktwas,vattedeGemeenschap midden
jaren'80hetplanop,hetdeelvandeovereenkomstdat
betrekkinghadopdehandel,uittebreidendoorb.v.
Roemeenselandbouwprodukten beteretoegangtotde
gemeenschappelijke marktteverschaffenendesamen­
werkingophetgebiedvanindustrieenwetenschapte
intensiveren .Deonderhandelingen begonnenin1987,
maarmoesteninapril1989wordenopgeschort .Inmid­
delswerdeninRoemeniëdemensenrechten opgrote
schaalgeschondenenwasdeSecuritatehet„instrument
vandepolitiekealmacht"vandictatorCeaucescuge­
worden.Ookdeuitdehandelsovereenkomst van1980
voortvloeiende verplichtingen werdennietmeernage­
komen.TenslottebeslootdeGemeenschap op20de­
cember1989—onderdeindrukvandebloedigemoord­
partijinTimisoara—desluitingvandenieuwehan­
delsovereenkomst voorlopiguittestellen.Slechtstwee
dagenlateropendedeomverwerping vandeCeaucescu­
dictatuurvoordeRoemenendedeurnaardevrijheid.
DediplomatiekebetrekkingenmetdeGemeenschap
werdeneindmaart1990hervat.DeRaadmachtigde
deCommissieteonderhandelen overeenhandels-en
samenwerkingsovereenkomst ,diereedsop22oktober
1990konwordenondertekend .Nieuweschendingen
vandemensenrechten leiddenerevenweltoedathet
EuropeesParlementzijnfiatmetvertraginggaf,zodat
deovereenkomst pasop1mei1991vankrachtwerd.1.2.DeEuropeseGemeenschapkonbijhaarplannen
zekerzijnvandesteunvandekleinereMidden-en
Oosteuropeselanden,dieviabilateraleovereenkomsten
metdeGemeenschap dekanskregen,ophetterrein
vandebuitenlandsehandel—zowelinpolitiekalsin
economischopzicht—althansgedeeltelijkonderde
dominerendeSovjetrussische invloeduittekomen.Roe­
meniëwasechterhetenigelanddatvandezekans
gebruikkonmaken.Eind1980ondertekendedeGe­
meenschaptweeovereenkomsten waarmeeRoemenië
nietalleenvooreengrootaantalproduktenbetere
toegangtotdegemeenschappelijke marktkreeg,maar
waarbijtevenseengemengdcomitéwerdopgerichtdat
permanenttoezichtmoesthoudenopdeontwikkeling
vandehandelendetenuitvoerlegging vandebestaande
overeenkomsten .
1.5.Alsmijlpaalvoordereedslangnoodzakelijk
gewordennormalisering vandebetrekkingenmetan­
dereRWEB-Staten—endaarmeeookmetBulgarije -—
geldtdeondertekening vande„gemeenschappelijke
verklaring"overhetaanknopenvanofficiëlebetrekkin­
gentussendeEuropeseGemeenschap endeRaadvoor
WederzijdseEconomischeBijstand.Hierinverplichtten
detweeverdragsluitende partijenzichertoe,desamen­
werkingopdeterreinenwaaropzijbevoegdzijn,te
ontwikkelenvoorzoverditinhetbelangvanbeide
partijenis.DeherhaaldelijkdoordeRWEBgeuiteeis,
eenoverkoepelende EG-RWEB-instantie inhetlevente
roepen,wasdaarmeedefinitiefvandebaan.Iedere
RWEB-Staatbeslistzelfoverhetaanknopenvandi­
plomatiekebetrekkingenenhandelsbesprekingen met
deGemeenschap .DeEuropeseRaadspraktijdensde
TopopRhodos(december1988)zijnvoldoeninguit
overdebereidheidvandeEuropeselid-statenvande
RWEBomdebetrekkingenmetdeEuropeseGemeen­
schapverderteontwikkelen ,enbekrachtigdezijnbe­
reidheidomdeeconomischebetrekkingen metdeze
landenendeeconomischesamenwerking metinachtne­
mingvandespecifiekesituatieinelkvandezelanden
testimuleren,zodatallemogelijkheden inhetvoordeel
vanbeidepartijenkunnenwordenbenut.1.3.ErzijntalvanverklaringenwaaromRoemenië
alseniglandmetdeEuropeseGemeenschap inzee
durfdetegaan.HetstaatvastdatdezeRoemeense
stapdegrenzenvandedoordeSovjetunietoegekende
manoeuvreerruimte nietoverschreed .Ookisheteenfeit
datRoemenië—omhistorischeenpolitiekeredenen—
indegemeenschapvanOosteuropese Statenkeerop
keereeneigen(bijzondere)rolspeelde.Reedshalver­
wege1958werdendeSovjettroepenteruggetrokken ;het
communistische terreurregime ,datvastinhetzadel
zat,zorgdeervoordatRoemeniëeenvandetrouwste
„broederlanden"vandeSovjetuniewerd.Ditwasook
éénvanderedenenwaaromRoemeniëindetweede
helftvandejaren'60innaamvanhetsocialismetijdelijk
liberaliseringsmaatregelen koninvoerendieanderele­
denvandeRWEBniettendeelvielen(H.Vastag,G.
MandicsenM.Engelmann,Temeswar,Symbolder
Freiheit.Wien/München1992).Hierbijginghetzowel
omveelvuldigecontactenmetwesterseregeringenals
omaantoonbareliberaliseringstendensen indeRoe­
meenseeconomie .Uitoogpuntvandebuitenlandse
politiekmaghetfeitnietwordenonderschatdatde
toenmaligeregeringinBoekarestbesloot,zichnietin
deonderdrukking vandePraagseLentetemengen.
Detijdelijkeliberaliseringsmaatregelen —vermoedelijk
eveneenseenpolitiekezettenopzichtevanhetwesterse
buitenland—werdendoorhetWestenonmiddellijk
gehonoreerd .AlsenigeEuropeseRWEB-Staatwerd
Roemeniëreedsin1972lidvanhetInternationaal Mo­
netairFonds(IMF)endeWereldbank ;bovendienwerd
hetlandreedsbegin1974opgenomenindelijstvan
ontwikkelingslanden dieonderhetstelselvanalgemene
tariefpreferenties (SAP)vandeEEGvallen.1.6.Slechtsenkelewekennadeondertekening van
degemeenschappelijke verklaringknooptedeEuropese
Gemeenschapdiplomatiekebetrekkingenaanmetzes
vandeEuropeseRWEB-leden .Op24september1990
konmetBulgarijeeenovereenkomst inzakehandelen
commerciëleeneconomischesamenwerking meteen
looptijdvantienjaarwordenondertekend ,dieop
1november1990inwerkingtrad.BovendienwerdBul­

Nr.C19/78 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
garijeper1januari1991inhetstelselvanalgemene
tariefpreferenties opgenomen ;devoorinvoerprodukten
uitditlandgeldendekwantitatievebeperkingenwerden
daarbijafgeschaftoftijdelijkbuitenwerkinggesteld.
1.7.VolgenshetComitézijndiplomatiekebetrekkin­
genenovereenkomsten inzakehandelensamenwerking
onontbeerlijke elementeninhetpolitiekeeneconomi­
scheintegratieproces .Zijversterkendedialoogtussen
StatenenverdiependeEuropesePolitiekeSamenwer­
king.Metdezeovereenkomsten heeftdeGemeenschap
eeninstrumentinhandenwaarmeezijdeoostelijke
buurlandenmeerkanbiedendandetalrijkemogelijkhe­
denvoorhulpopkortetermijn:zokanzijerop
middellangetermijntoebijdragendathetprocesvan
veranderingenvernieuwingdatnuopgangisgebracht,
economischwordtondersteund .
1.8.Hetstaatbuitenkijfdatdeovereenkomsten van
deeerstegeneratietegelijkertijddewegvrijmakenvoor
devolgendestapinhetEuropeseintegratieproces ,waar­
meedesamenwerking metdeMidden-enOosteuropese
landenopeenkwalitatiefhogerniveaukanworden
gebracht.Concreetgaathetomdeovergangvansamen­
werkingnaarassociatie.Hetbegin1990doordeCom­
missievoorgelegdeontwerpvanassociatie-overeen­
komstomvatbehalvedegeleidelijketotstandbrenging
vaneenvrijhandelszone ,deinvoeringvanvrijverkeer
vanwerknemersendeintensiveringvandesamenwer­
kingopeconomisch ,sociaalenfinancieelgebied,ook
deinstitutionalisering vandepolitiekedialoogende
samenwerking opcultureelgebied.den,omdatditzichertoeleent,deontwikkelingvande
politieke,economischeenmaatschappelijke betrekkin­
genmetdebuurlandeninhetOostentesteunenen
testimuleren(*).Alleenmeteenactiefassociatiebeleid
kunnendeeconomischeensocialeongelijkhedentussen
deGemeenschap endeverdragspartners geleidelijkwor­
dengladgestreken .Dezetaakwordtinmiddelssteeds
dringender,wantdemoreleenergievandeburgersin
Oost-Europa diededemocratische ommezwaaieerst
aandreef,heeftinhetpost-communistische bestaan
ondersnelleslijtagetelijdengehadalsgevolgvande
halfslachtigehervormingen ,deineenstortingvande
buitenlandsehandel,hetkrimpenvandeeconomie,
hogeinflatiepercentages engroeiendewerkloosheid [K.
Körberin:NachdemSozialismus .Wiegehtesweiter
mitdenneuenDemokratieninEuropa?(Protokolldes
93.BergedorferGesprachskreises zuFragenderfreien
industriellenGesellschaft).Berlin,13./14.Juli1991].
VoordeEuropeseGemeenschap ishiereenbijzondere
taakweggelegd;zijmoetdelandendienaarhervormin­
genstreven,eenbetrouwbaarperspectiefbiedenen
moetdezestatenervanovertuigendatzijnietaande
zijlijnblijvenstaan.
2.2.HetComiténeemtmetvoldoeningkennisvan
hetfeitdatdeCommissieinmeivanditjaarassociatie­
gesprekkenmetBulgarijeenRoemeniëheeftaange­
knoopt.Doelvandezeonderhandelingen ishetsluiten
vanEuropeseovereenkomsten die.quastrekkingglobaal
overeenkomen metdeovereenkomsten dieop16decem­
ber1991metPolen,HongarijeenTsjechoslowakije zijn
gesloten.Dekritischeopmerkingen vanhetComité
overdezelaatsteovereenkomsten endeaanvullende
aanbevelingen gelden—voorzoverditteoverzienis
—inongewijzigdevormookvoordeonderhavige
ontwerp-overeenkomsten metBulgarijeenRoemenië.
Aangezientothetvankrachtwordenvandeeigenlijke
overeenkomsten ,debepalingeninzakehandelencom­
merciëlevraagstukken aleerderinwerkingtredendoor
middelvaneeninterim-overeenkomst ,zalhetComitéte
zijnertijdopdemetdergelijkeinterim-overeenkomsten
opgedaneervaringeningaan.
Preambule
2.3.MetgroteinstemmingsluithetComitézichaan
bijdeverklaringvandeverdragsluitende partijendatde
politiekeendeeconomischevrijheid,dieheteigenlijke
fundamentvandeassociatievormen,dienenteworden
versterkt.Zeerpositiefishetvoornemen,gezamenlijk
aandetotstandbrenging vaneennieuwestaatsinrichting
eneennieuweeconomischeordeopbasisvanhetprin­
cipevanderechtsstaatendeeerbiedigingvandemen­
senrechtenenrechtenvanminderheden verdertewer­
ken,eenmeerpartijenstelsel metvrijeendemocratische
(geheime)verkiezingentotstandtebrengenensneller
voorliberaliseringvandeeconomievolgensdeprincipes
vandemarkteconomie tezorgen.Bijzondereaandacht
verdientdeondubbelzinnige verklaringvandeverdrag­
sluitendepartijeninzakedeverplichtingen vandeCon­
ferentieoverVeiligheidenSamenwerking inEuropa1.9.Deze(preferentiële )overeenkomsten ,dieinver­
bandmethetfeitdatdepolitiekedialoogerbijwordt
betrokken,Europeseovereenkomsten wordenge­
noemd,kunneninprincipevooronbeperktetijdinet
allelandeninOost-Europawordengesloten.Voorhet
GOSenGeorgiëmoetendeassociatie-ensamenwer­
kingsovereenkomsten vandeEGuiteraardineenspeci­
fiekevormwordengegoten.Eenbeslissendevoorwaar­
devoordeEuropeseOvereenkomsten isevenweldat
hetpolitieke,maatschappelijke eneconomischeom­
schakelingsproces indegeassocieerdeStatenresultaten
oplevertendathet„pointofnoreturn"voordemocra­
tieenmarkteconomie reedsbereiktis.HetComitéheeft
erbijdeCommissieherhaaldelijkopaangedrongen ,in
iederafzonderlijkgevaldeopganggebrachtepolitieke
eneconomischehervormingsprocessen onderdeloepte
nemenenpasdaarnametdoelgerichtegesprekkenover
associatietebeginnen.OokgaathetComitéervanuit
dathetbijdeOosteuropeseonderhandelingspartners
omstabiele,democratischgekozenregeringengaat.
2.DeEuropeseovereenkomsten metBulgarijeenRoe­
menië
2.1.InzijnadviesoverdeEuropeseovereenkomsten
metdeVisegrad-landen heefthetEconomischenSociaal
ComitéhetconceptvanassociatievandeEuropese
Gemeenschapuitvoerigbehandeldenpositiefbevon­(1)PBnr.C339van31.12.1991,blz.12.

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/79
(CVSE),metnamedevolledigetenuitvoerlegging van
deprincipesenbepalingenvandeslotaktevanHelsinki,
deslotdocumenten vandevervolgconferenties vanWe­
nenenMadrid,hetHandvestvanParijsvooreennieuw
EuropaenhetEuropeseEnergiehandvest .omdebandenmetdezestatennauweraantehalenen
eenlaterlidmaatschapsystematischvoortebereiden.
Daarbijmagnietwordenvergetendattoekomstige
uitbreidingen—aldusdeCommissieinhaarrapport
„Europaendeuitbreidingsproblematiek "—onder
sterkgewijzigdeomstandigheden zullenplaatsvinden :
deinternemarkt,deEconomischeenMonetaireUnie,
hetbuitenlandsenveiligheidsbeleid enhet„acquiscom­
munautaire"zijnzakendieaanzienlijkeeisenaanpo­
tentiëlelid-statenstellen,eisendienietallekandidaten
binneneenkorttijdsbestekkunnenvervullen.Daarom
zoudeCommissiezosnelmogelijkineenconsistent
conceptm.b.t.detoetredingvannieuwelid-statenfor­
mulesenoptiesmoetenonderzoekenenuitwerkendie
ophetbestaandesamenstelvanEuropeseorganisaties
voortbouweneneenEuropesepolitiekeruimtecreëren.2.4.HetComitéheeftbijherhalingbenadruktdat
onderdehuidigecultureleenmaatschappelijke omstan­
dighedeninEuropaeeneconomischeruimtezondereen
socialeruimteonvoorstelbaar is.Daaromdringthet
ComitéeropnieuwbijdeRaadopaan,indepreambule
vanEuropeseovereenkomsten ookopdesocialedimen­
sievandeEuropeseintegratietewijzenenhetindecem­
ber1989doorhetstaatshoofdenderegeringsleiders
vandeGemeenschap —zijhetnietmetalgemene
stemmen—goedgekeurdeGemeenschapshandvest van
desocialegrondrechtenvandewerkendentenoemen.
Watishetnut—zovraagthetComitézichaf—van
debloemrijkebewoordingen inhetProtocolbetreffende
desocialepolitiekinhetVerdragbetreffendedeEurope­
seUnieendeverklaringvan11lid-statendatzij„wen­
senvoorttegaanopdewegdieisingeslagenmethet
SociaalHandvest",alshetGemeenschapshandvest van
desocialegrondrechten alnieteensindepreambule
vanEuropeseovereenkomsten magwordenvermeld?
BovendienheefthetComitémetbezorgdheidvastge­
stelddathetverdedigenvandeprincipesvande„sociale
rechtvaardigheid "—dieindeEuropeseovereenkom­
stenmetPolen,HongarijeenTsjechoslowakije nogde
„grondslagvandeassociatie"werdgenoemd—nuin
depreambulevandenieuweovereenkomsten geen
plaatsmeerkrijgt.Menkanzichafvragenofinde
EuropeseGemeenschapinmiddelsdieraadgeversmeer
invloedhebbengekregendiezicherallangaanstoren
datdeeconomische stelselsinhetWestenconcessies
aanmaatschappelijke processenmoetendoen:opbouw
vansocialevoorzieningen ,hulpaanarmen,openbare
dienstverlening ,samenwerking metdevakbonden ,
strevennaareenrechtvaardigeverdelingvanhetinko­
menenverantwoordelijkheid (viaheteconomisch ,het
financieelenhetsociaalbeleid)vandeoverheidvoor
hetfunctionerenvanheteconomischstelselalsgeheel
(J.K.Galbraith,EinRezeptnamensKapitalismus .In:
DieZeit,nr.44—26oktober1990)doorhetvaststellen
vandoelmatigeenbetrouwbarerandvoorwaarden .Op
ditpuntlijktdeRaadeenenandertemoetenverdui­
delijken,nietindelaatsteplaatstegendeachtergrond
vandevaststellingvandeEuropeseRaad(eindjuni
1991),datdesocialedimensieinverbandmetdePolitie­
keUnieendeEconomische enMonetaireUniemoet
wordenversterkt [rapportvandeCommissie„Europa
endeuitbreidingsproblematiek "(bijlagebijdeconclu­
siesvandeEuropeseRaadvan26en27juni1992)].Politiekedialoog
2.6.DeEuropeseovereenkomsten vormenhetinsti­
tutionelekadervooreenpolitiekedialoog,diedetoe­
naderingtussendeEuropeseGemeenschap endegeas­
socieerdepartnersmoetbegeleidenenverankeren .Hier­
meewordteenforumgebodenvoorhetuitwisselenvan
gedachtenoverdringendebilateraleenmultilaterale
problemen,enwordeneennieuwesolidariteitennieuwe
vormenvansamenwerking tussendeverdragspartners
totstandgebracht.Opministerieelniveauvindtde
politiekedialoogindeAssociatieraad plaats,oppar­
lementairniveauwordtdedialoogindeParlementaire
Associatiecommissie gevoerd.
2.7.HetComitéheeftdepolitiekedialoogsteedsals
koersbepalend elementinhetEuropeseintegratieproces
beschouwd .BijdehuidigeuitbreidingvandeEuropese
enmultilateralesamenwerking ,endesteedscomplexer
wordendepolitiekeeneconomischeprocessen,spelen
wederzijdseinformatieenraadplegingeenessentiële
rol,zoweloppolitiekalsopmaatschappelijk vlak.
ReedsinzijnadviesoverdeEuropeseovereenkomsten
metPolen,HongarijeenTsjechoslowakije heefthet
Comitédeverdragsluitende partijenopgeroepen,de
sociaal-economische kringenbijdepolitiekedialoogte
betrekken.Dezekringenvormenonontbeerlijke
schakelsineenpluralistischesamenlevingenzijnpijlers
onderdesocialeenpolitiekecultuurinEuropa.Hoe
intensieverdemaatschappelijke kringenonderlingin
gesprekzijn,hoevruchtbaarder hunmedewerkingaan
depolitiekedialoog.
2.8.DaaromstelthetComitévoor,aandeEuropese
overeenkomsten ondertitelI„Politiekedialoog"twee
alsvolgtluidendenieuweartikelentoetevoegen:
„Artikel...
Gedurendedeeerstefasevandeovergangsperiode
zorgtdeAssociatieraad ervoordatdesociaal-econo­
mischekringenbijdepolitiekedialoogwordenbe­
trokken.Vanafdetweedefasedientdezedialoog
inhetkadervaneenRaadgevendAssociatiecomité
vandesociaal-economische kringenplaatste
vinden.2.5.OpditmomentstrevenBulgarijeenRoemenië
—netalseerderdeVisegrad-landen -naarhetlidmaat­
schapvandeEuropeseGemeenschap .HetComité
steunthetverlangenvandeoostelijkeverdragspartners
omdemogelijkheidvantoetredingindepreambulevan
deEuropeseovereenkomsten tevermelden .Tegelijker­
tijddeelthetComitédeopvattingvanRaadenCommis­
siedatdeEuropeseovereenkomsten „methundynami­
scheenevolutievestructuur"moetenwordengebruikt

Nr.C19/80 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
Artikel...
Protocolnr.1heeftbetrekkingopdesamenwerking
vandesociaal-economische kringen."(Protocol
nr.1inzakedesamenwerking vandeeconomische
ensocialekringen.Deverdragsluitende partijenko­
menovereendatdezesamenwerking onderdeel
vormtvaneenbrededialoogwaarbijdeeconomi­
scheensocialekringenvandeEuropeseGemeen­
schapenvandeMidden-enOosteuropeselanden
zijnbetrokken).gingvaneenvrijhandelszone binneneentijdsbestekvan
maximaaltienjaar.DeEuropeseGemeenschap zal—
netalsbijdeVisegrad-Staten —devrijehandelvroeger
invoerendandegeassocieerdeOosteuropeselanden.
Metbetrekkingtotindustrieprodukten ishetdebedoe­
lingdatdeGemeenschapvanhaarkantdedouanerech­
tenenkwantitatievebeperkingenindeloopvaneen
periodevanzesjaarafschaft.Bijzondereregelingen
geldenookinditgevalvoortextiel-,EGKS-enland­
bouwprodukten .BulgarijeenRoemeniëzullenvoorhet
liberaliseringsproces wellichtdevolledigeovergangspe­
riodevantienjaarnodighebben.Indiendemacro­
economischesituatieendeontwikkelingen indedesbe­
treffendebedrijfstakzulkstoelaten,zullendedoua­
nerechteninhethandelsverkeer metdeGemeenschap
eerderwordenverlaagddanisovereengekomen .
2.12.HetComitéstemtinmetdeasymmetrische
aanpak,aangeziendezedegeassocieerdeStatenhouvast
biedtbijhetmoeizameoverschakelingsproces .Gezien
dedramatischeachteruitgangvanhetnationaalprodukt
indezelandenzoudeGemeenschap moeitemoeten
doenominhetgevalvanindustrieprodukten deperiode
vanzesjaardievoordevolledigeafschaffingvande
EG-douanerechten isvastgesteld,intekortenende
noodzakelijke openingvandemarktensnellertedoen
verlopen.Overeenkomstig debepalingenvanarti­
kel110vanhetEEG-Verdrag—ookhieraanmoet
vantijdtottijdwordenherinnerd—isdeEuropese
Gemeenschapuitdrukkelijkverplicht,zichinhetge­
meenschappelijk belangvooreenliberaalhandelsbeleid
intezetten.DezeplichtwordtvolgenshetComitémaar
altevaak„vergeten",enwaarditgebeurt,blijvende
noodzakelijke structuurwijzigingen uitenverliestde
Gemeenschapoppolitiekvlakaangeloofwaardigheid .Algemeneprincipes
2.9.Voorheteerstisindeovereenkomsten debepa­
lingopgenomendatdeeerbiedigingvandemocratische
principesenvandemensenrechten ,dieindeslotakte
vanHelsinkienhetHandvestvanParijsvooreennieuw
Europazijnvastgelegd,'evenalsdenalevingvanmarkt­
economischeprincipeswezenlijkeelementenvandeas­
sociatiezijn.Dezeregelingheefttotgevolgdatadequate
maatregelenkunnenwordengenomenalsdezeverplich­
tingennietwordennagekomen .HetComitébetreurt
datdeaanvankelijkgeplandebepalingwaarbijdelan­
denzichopartikel60vanhetVerdragvanWenen
inzakehetverdragenrecht kondenberoepen,iskomen
tevervallen.VerderbeveelthetComitéaan,ookde
eerbiedigingvandesocialegrondrechtentot„element
vandeassociatie"teverklaren.Hetzelfdegeldtvoorde
rechtenvanminderheden ,dievoorhetComitéeveneens
eenonontbeerlijkenwezenlijkelementvandeassociatie
vormen.Perslotvanrekeninggaathetbijminderheden
—ditmagnietwordenvergeten—ommensen,enniet
omafvalprodukten vaneentoevalligekronkelvande
geschiedenis .[F.Elbein:ZwischenIntegrationund
nationalerEigenstandigkeit :wiefindetEuropazusam­
men?(Protokolldes96.BergedorferGesprachskreises
zuFragenderfreienindustriellenGesellschaft).Tallinn,
30/31mei1992.]HetComitégaateroverigensvanuit
datdenieuweregeling—dieisafgeleiduitderecente
ervaringenmetJoegoslavië—ookvoortoekomstige
Europeseovereenkomsten geldt.
2.10.Alsenigszinsproblematisch beschouwthet
Comitédepassageindeovereenkomst waarinwordt
gezegddatdeAssociatieraad inde12maandenvóór
afloopvandeeerstefasebijeenkomtomzich—op
basisvandeintussenopgedaneervaring—teberaden
overdeovergangnaardetweedefaseenovereventuele
wijzigingenvandegeldendeuitvoeringsbepalingen .Op
zichheeftditdevolledigeinstemmingvanhetComité,
maardepassageistealgemeengehoudenenzoubij
grensoverschrijdende samenwerking tussenonderne­
mingeneventueeltotbelemmeringen kunnenleiden.Zo
zoudenbeslissingenovernoodzakelijke investeringen
kunnenwordenuitgesteldenpasdanwordengetroffen
alsoplangeretermijnbetrouwbaremacro-economische
randvoorwaarden zijnvastgelegd .2.13.BulgarijeenRoemeniëkunnentijdelijkafwij­
kingenindevormvanhogeredouanerechten invoeren
voorjongeindustrieënenvoorbedrijfstakken diezich
ineenfasevanherstructurering bevindenofmetandere
moeilijkheden—b.v.ernstigesocialeproblemen—te
kampenhebben.HetComitéstemtmetdezeregeling
in,maarvindtweldatdeuitzondering (geziendezeer
elastischeformulering )nietderegelmagworden.De
Associatieraad dienteroverigensoptoeteziendatde
termijnvanvijfjaariniederafzonderlijkgevalstrikt
wordtaangehoudenendatalleafwijkingentenlaatste
aanheteindvandeovergangsperiode wordenopge­
heven.
2.14.HetComitépleitereenstemeervoordat
deOosteuropesepartnerswordtverzocht,binneneen
bepaaldeperiodedegecombineerde nomenclatuurvoor
dedefinitievangoederenvolledigovertenemen,tenein­
demetnamevooreenvlotverkeervangoederente
zorgen.Verdermoetendeinstantiesophetgebiedvan
douaneenbuitenlandsehandelindegeassocieerdelan­
denwordenaangepast.DeGemeenschap zouspoedig
debeloofdetechnischehulpmoetenbieden,maardaar­
naastookgebruikmoetenmakenvanderuimeervaring
vanhandelsorganisaties en-ondernemingen indeEG
endezeomhunactievemedewerkingmoetenvragen.Vrijverkeervangoederen
2.11.Hetdoeldatophetgebiedvanhethandelsbe­
leidwordtnagestreefd ,isdestapsgewijzetotstandbren­

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/81
heeftopdehandel,vrijvandouanerechten zalzijn.
Tebekritiserenvaltevenweldatalleenhetpassieve
veredelingsverkeer waarvoorquota'sgelden,volgensde
interpretatievandeCommissieinaanmerkingkomt
voorvrijstelling .Hetpassieveveredelingsverkeer van
geliberaliseerde kledingsprodukten isdaarentegenaan
degeleidelijkeafschaffingvaninvoerrechtenonderwor­
pen.Deongelijkebehandelingvanproduktenmeten
zonderquota'sisvolgenshetComiténauwelijkste
rechtvaardigen .Hetzoujuistergeweestzijnomde
vrijdomvaninvoerrechten reedsbijhetvankracht
wordenvandetextielprotocollen totalleinhetpassieve
veredelingsverkeer vervaardigdegewevenkledingpro­
duktenuittebreiden.2.15.Voordegevoeligesectoren—textiel-,EGKS­
enlandbouwprodukten —zijninaanvullendeprotocol­
lenbijzondereregelingengetroffen,waarvandeinhoud
bijdevoorbereiding vanditadviesnognietvoldoende
bekendwas.Erkanvanwordenuitgegaandatdeaf­
sprakentendelevergelijkbaarzijnmetdedesbetreffen­
deregelingenindeEuropeseovereenkomsten metPo­
len,HongarijeenTsjechoslowakije .Inditverbandwijst
hetComitéopnieuwopdedesbetreffendeGATT-bepa­
lingenenopdemateriëlevoorwaardenvoordetot­
standbrenging vanvrijhandelszones .Indeeersteplaats
gaathetomdecrucialebepalingdatindebilaterale
handel(tussendeverdragspartners )douanerechten en
anderebeperkendehandelsvoorschriften (inbeiderich­
tingen)voor„vrijweldegehelehandel"(ziearti­
kelXXIV8bGATT)moetenwordenafgeschaft.Gezien
hetconformiteitsbeginsel vandeGATTzullenallesec­
toren—ookdelandbouw—opdenduurhunmarkten
moetenopenstellen .2.19.DeliberaliseringvanEGKS-produkten wordt
ineentweedeaanvullendprotocolgeregeld.
2.20.Tenaanzienvanstaalprodukten willendever­
dragspartners eveneensstapsgewijstewerkgaan.De
Gemeenschap zaldeinvoerrechtenwaarschijnlijk bin­
nenvijfjaarvolledigafschaffen.Detweegeassocieerde
partnershebbendaarvoordeovergangsperiode vantien
jaarnodig,waarbijdetijdschema'svoordeafschaffing
vandouanerechten zijnaangepastaandegevoeligheid
vandeEGKS-staalprodukten .Deinvoercontingenten
voorEGKS-staalprodukten enmaatregelenmeteenver­
gelijkbarewerkingworden—netalsvolgensdeover­
eenkomstenmetPolen,HongarijeenTsjechoslowakije
—aanbeidekantenbijhetvankrachtwordenvande
staalprotocollen afgeschaft.Eenopenconcept—aldus
deCommissieinhaardocumentoverhetindustriebeleid
—vereistevenweldatallehandelspartners zichaan
despelregelshouden,aangeziendeeconomievande
Gemeenschapdoordesteedsgrotereopeningvande
marktensteedsgevoeligerwordtvoorinbreukenopde
regels.2.16.Dedouanerechten vandeGemeenschap inde
handelmettextielprodukten wordenanaloogmetde
regelingindeoverigeEuropeseovereenkomsten geleide­
lijkopgeheven,zodatzevenjaarnahetvankracht
wordenvandepreferentiëleovereenkomsten volledige
vrijdomvandouanerechten bestaat.BulgarijeenRoe­
meniëzullendedouanerechten volgenseennogvastte
stellentijdschemaindeloopvandetienjarigeover­
gangsfaseafschaffen .Eriseenbijzonderebeschermings­
clausuleopgenomen,waarinrekeningkanwordenge­
houdenmetdeovergangsregelingen voortextiel-en
kledingprodukten waaroverindeUruguay-ronde van
deGATTmomenteelnogwordtonderhandeld .
2.17.HetComitévestigtdeaandachtvandeCom­
missienadrukkelijkophetfeitdatdetotnogtoevoor
BulgarijeenRoemeniëgeldendealgemenetariefpre­
ferentiesvóórhetinwerkingtreden vandeinterim-over­
eenkomstenmetdezelandenmetinachtneming van
devoorgeschreven termijnenbuitenwerkingmoeten
wordengesteld.Erdientevenweloptewordentoege­
ziendatdeafschaffingvandetariefpreferenties detwee
landennietmetterugwerkende krachtineenongun­
stigerepositieplaatst,zoalsbijdeVisegrad-landen is
gebeurd.HetComitézouhetalseenhandelspolitieke
curiositeitbeschouwenwanneer—ommaareenvoor­
beeldtegeven—deBulgaarseendeRoemeensetextiel­
enkledinguitvoer naardeGemeenschap inplaatsvan
devrijdomvandouanerechten diezijnugenieten,
onderworpenwordenaandeovereengekomen geleide­
lijkeafschaffingvandouanerechten .Voorbeidelanden
betekentditeenonmiskenbare belemmeringvande
uitvoer,dienietbepaaldovereenkomtmethetveel­
geroemdebeleidvandeGemeenschap inzakeopening
vandemarkten.Ookzoueendergelijkestapnietaan­
sluitenbijdeoorspronkelijke toezeggingvandeCom­
missiedatdesluitingvanEuropeseovereenkomsten
tenopzichtevandehuidigesituatieingeengevalvan
verslechtering zalinhouden.2.21.Geziendeproduktiecapaciteit voorruwestaal
vandetweeOosteuropesepartners—Roemeniëbe­
schiktovereencapaciteitvan15miljoentonperjaar,
deBulgaarsecapaciteitligtbij5miljoentonperjaar
—steunthetComitéhetvoornemenvandeCommissie
omertijdensdeonderhandelingen bijdeverdragspart­
nersopaantedringendatdestaaluitvoernaarde
Gemeenschap zichopeenharmonischewijzeontwik­
keltenniettoteenernstigeverstoringvandecommu­
nautairemarktmagleiden.Destaalindustrie inde
Oosteuropeselandengaatgebuktonderaanzienlijke
afzetproblemen doorhetverdwijnenvandebinnenland­
seenOosteuropese markten.Omdieredenzaldeze
bedrijfstakuitallemachtproberendeverliezendoor
verhoogdeuitvoer—metnamenaardeGemeenschap
—tecompenseren .
2.22.Hetafschaffenvanbestaandenationalekwan­
titatievebeperkingenophetmomentdatdeinterim­
overeenkomsten inwerkingtreden,heeftinhetgeval
vanTsjecho-Slowakije enPolenreedstotvoelbarever­
storingvandecommunautaire marktgeleid:zoheeft
Tsjecho-Slowakije indeeerstemaandenvan1992zijn
uitvoervanEGKS-produkten vangewalststaalnaar2.18.Hetiseengoedezaakdatdepassieveveredeling
vangewevenkledingprodukten methetvankrachtwor­
denvanhetdeelvandeovereenkomstdatbetrekking

Nr.C19/82 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
dragspartners zullenhunkwantitatieve beperkingen
ookweerpasaanheteindevandeovergangsperiode
vantienjaarhebbenafgeschaft .
2.25.AlsbijzonderbelangrijkbeschouwthetComité
degemeenschappelijke protocolvoorschriften voor
EGKS-produkten ,dieindeovereenkomsten metBul­
garijeenRoemeniëvergelijkbareverplichtingen bevat­
tenalsindeovereenkomsten metdeVisegrad-landen .
HetgaathetComitévooralomdeoverheidssubsidies ,
die—omdatzijdehandeltussendeGemeenschap
endegeassocieerde statenbeïnvloeden—alsniette
verenigenmethet„naarbehorenfunctioneren"van
deovereenkomsten wordenbeschouwd .HetComité
dringterbijdeCommissieopaan,ookindeAssocia­
tieraadgebruiktemakenvanallebeschikbareinstru­
mentenomdeconcurrentietegendistorsiesalsgevolg
vanoverheidssubsidies indeGemeenschap endegeas­
socieerdelandenopdoeltreffendewijzetebeschermen .
2.26.Dehandelinbe-enverwerktelandbouwpro­
duktendienietinbijlageIIbijhetEEG-Verdragworden
genoemd,wordtineenderdeaanvullendprotocolgere­
geld.Dezeafspraken—waaroverbijhetvoorbereiden
vanhetadviesnognietvoldoendebekendwas—bevat­
tenbepalingenoverdeverminderingvaninvoerrechten
enheffingenmetgelijkewerking,evenalsregelingen
inzakekwantitatievebeperkingen .Tenaanzienvande
handeiinlandbouwprodukten ,metnamegoederenvan
hoofdstuk1t/m24vandegecombineerde nomencla­
tuurenhetdouanetariefvandegeassocieerdelanden,
wordenopbasisvanwederkerigheid evenwichtigecon­
cessiesgedaan,zijhetuitsluitendvoorproduktenwaar­
inindeafgelopenjaren„eenregelmatigenomvangrijk"
handelsverkeer heeftplaatsgevonden .Duitslandinvergelijkingmethetjaardaarvoormeer
danverdubbeld,terwijldePoolseuitvoermetca90%
toenam.Uithetoogpuntvandecommunautaire staalin­
dustriekondendezegroeipercentages alleenworden
bereiktviazeerlageprijzen,diegemiddeldbijna25%
onderdemarktprijslagen.Bijsommigestaalprodukten
namdeuitvoernaardeGemeenschap zosterktoedat
deEG-Commissie zichopaandringenvanFrankrijk,
ItaliëenDuitslandgedwongenzag,beschermende
maatregelentenementegendeinvoervanwarmgewal­
stecoils,koudgewalstplaatstaalenwalsdraaduit
Tsjecho-Slowakije (1).Intussenheeftdecommunautaire
staalindustrieopmeerbeschermende maatregelenaan­
gedrongen .
2.23.Omtevoorkomendatdestaalmarktnade
associatievanBulgarijeenRoemeniëopnieuwernstig
wordtverstoord,heeftdecommunautaire staalindustrie
—hierbijgesteunddoordeSpaanseregering—voorge­
steld,gedurendeeenbepaaldeovergangstijd de
staaluitvoervanbeidelandennaardeGemeenschap
tothetgebruikelijkehandelsvolume tebeperken.Als
overgangsperiode geldthettijdsbestekwaarindeBul­
gaarseendeRoemeensestaalindustrieoverheidssubsi­
diesvoorherstructurering ontvangen .Naafloopvan
hetherstructureringsproces ,deprivatisering van
staalbedrijven endeinvoeringvaneenvanhetEGKS­
rechtafgeleidsubsidieverbod zoudendemarktendan
volledigwordengeopend.DeEuropeseGemeenschap
wekt—althanstotnogtoe—nietdeindrukopdit
voorsteltewilleningaan.Inplaatsdaarvanwordteraan
gedacht,metBulgarijeenRoemeniëeen„clausuleter
beschermingvandestaalsector"uittewerken,die
zolangvankrachtblijfttotdeondernemingen inde
ijzer-enstaalsectorvandetweelandengeenover­
heidssubsidies voorherstructurering meerontvangen .
Metdezebepalingmoetervoorwordengezorgddatde
verdragspartners rekeninghoudenmetdebijzondere
gevoeligheidvandestaalmarktindeGemeenschap .Het
ComitéondersteunthetvoorstelvandeCommissie,
omdatditbeteraansluitbijdemultilateraleverplichtin­
genvandeGemeenschapdaneeneventueleperverdrag
geregeldezelfbeperking .Hierbijwordterevenwelvan
uitgegaandatdeCommissiebijinbreukenopdeover­
eengekomenmededingingsvoorschriften endedaaruit
voortvloeiende ernstigeverstoringenvandemarkten
onmiddellijkgeëigendecontingenteringen kanvaststel­
lenendezekantoepassen .
2.24.Indesectorsteenkoolisaandekantvande
Gemeenschap eensnellereafschaffingvandedoua­
nerechtengeplanddanindestaalsector .Zoishetde
bedoeling,destapsgewijzeafschaffingvandedoua­
nerechtenreedsvierjaarnahetvankrachtworden
vandeovereenkomsten volledigafteronden.Bijde
Oosteuropeseverdragspartners wordtdezedoelstelling
aanheteindvandeovergangsperiode bereikt.Kwan­
titatieveinvoerbeperkingen wildeGemeenschap in
principebinneneenjaarafschaffen.Voorbepaalde
produktenenregio'szijnevenwelafwijkingenmeteen
looptijdvanvierjaargepland.DeOosteuropese ver­2.27.BulgarijeenRoemeniëbeschikkenophetge­
biedvanlandbouwovereenaanzienlijkproduktie­
potentieel,datnogzeersterkuitgebreidkanworden
zodradehervormingen ookindelandbouwtenuitvoer
wordengelegd.Detweelandenzullenallesopalles
zettenomdeuitvoervanlandbouwprodukten naarde
Gemeenschapaanzienlijkoptevoeren,ookbijproduk­
tenwaarvoormarktordeningen vandeEGgelden.Het
ComitéishetmetdeCommissieeensdatindeAssocia­
tieraadvooriederproduktvoortdurendzoumoeten
wordennagegaanoferopbasisvanwederkerigheid
mogelijkheden zijnvoorverdereconcessies.Bijdeze
concessiesmoetwordenuitgegaanvandegevoeligheid
vandeprodukten,devoorschriften vanhetgemeen­
schappelijklandbouwbeleid ,debetekenisvandeland­
bouwvoordegeassocieerdelandenenmogelijkeresul­
tatenvandeGATT/Uruguay-ronde .Deernstigepro­
blemenopdelandbouwmarkt vandeGemeenschap ,
diealjarenlangdoorstructureleoverschottenwordt
gekenmerkt ,zullen—ondanksdeinmei1992overeen­
gekomengefaseerdehervorming—voorlopignauwe­
lijkskunnenwordenopgelost.Hetzoudaaromeen
uitermateslechtezaakzijnalsdesituatieopdeland­
bouwmarktvandeGemeenschap dooreentegrote
invoervanbijzondergevoeligeproduktennogproble­
matischerzouworden.Nietalleent.a.v.deinvoerquo­
ta'svoorrund-enschapevleesbestaaner—althans (i)PBnr.L238van21.8.1992,blz.26.

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/83
slechting.Ineenaanvullendprotocolwordttoegelicht
welkeregelsvanoorsprongvanpreferentiëleaardzullen
zijn,ineenanderprotocolgaathetomdebijzondere
voorschriftenvoordehandelvandegeassocieerdelan­
denmetSpanjeenPortugal.HetComitézietditpakket
maatregelenmetgrotevoldoening,omdathetvooral
gedurendedeovergangsperiode ertoezalbijdragen,pro­
blemeninhethandelsverkeer tussendeGemeenschap
endetweegeassocieerdelandenoptelossen.
2.32.AlsbijzonderbelangrijkbeschouwthetComité
degeplandeconsultatieprocedures voorallegevallen
vandumping.HetComitéverwachtdatdeGATT­
codes(anti-dumping/subsidies)inhungeheelzullen
wordenovergenomen .Tegelijkertijdzoudendepart­
nersopeendaartoegeëigendeplaatsindeovereenkom­
stenmoetentoezeggendatzijzich—afgezienvande
overeengekomen afwijkingen—onvoorwaardelijk aan
desubsidievoorschriften vandeGemeenschap zullen
houden.Datdepartnerstatenvanmeetafaanworden
aangeduidalslandenmeteenfunctionerende markteco­
nomie—alhoewelnietduidelijkisdatditookinder­
daadhetgevalis—isompolitiekeredenenaanvaard­
baarenmoetookwordengezienalsstimulansomhet
opdetotstandbrenging vaneenmarkteconomie gerichte
hervormingsproces vlottertedoenverlopen.Voorde
Commissiezalhetindepraktijkgeziendekomende
jarennieteenvoudigzijn,eenbillijkevergelijking—in
dezinvandeanti-dumpingverordening vandeGemeen­
schap—tussendeexportprijsende„normalewaarde"
vanproduktenoptestellen.ophetmomentdatditadvieswerdvoorbereid—
meningsverschillen tussendeverdragsluitende partijen;
ookhetvaststellenvanpreferentiëlecontingentenvoor
bv.pruimen,kersen,wijnentabakveroorzaaktnaar
verluidtaanzienlijkeproblemen .
2.28.Tegendeachtergrondvandezegespannensitua­
tieherhaalthetComitézijnvoorsteluithetadviesover
deEuropeseovereenkomsten metPolen,Hongarijeen
Tsjechoslowakije omeengrootdeelvandelandbouw­
overschottentegenhardevalutanaarOosteuropese
buurlandenuittevoeren.Indezelanden—enzeer
zekerinhetGOS—zaldekomendetijdgrotebehoefte
aaninvoervanlandbouwprodukten bestaan.DeGe­
meenschap,enwellichtookdeGroepvan24zouden
inhunhulpprogramma 'svoorBulgarijeenRoemenië
gerichtfinanciëlemiddelenvoorditdoelbeschikbaar
moetenstellen.Dezefinanciëlebijstandaandetwee
verdragspartners zoueenlooptijdvanverscheideneja­
renmoetenhebben;hiermeezoutegelijkertijddoeltref­
fendesteunwordengebodenaanhetprocesvanecono­
mischeomschakeling inBulgarijeenRoemenië .
2.29.Reedsmeerdantweejaargeledenweeshet
Comitéeropdatdeeconomischeensocialeomwentelin­
geninMidden-enOost-Europaookinzekeremate
opdelandbouwmarkten vandeGemeenschap zullen
doorwerken .DaaromzoudeCommissie—aldushet
Comitéinzijntoenmaligeadvies—binnenkortmet
gerichtevoorstellenmoetenkomenomdeagrarische
enindustriëlecapaciteitvandezelanden„nietalleen
opdetraditioneleproduktievanlevensmiddelen ,maar
ookopdeproduktievanlandbouwprodukten voor
industriëleenenergetischedoeleindenterichten"^).
VolgenshetComitébiedendeEuropeseovereenkom­
stenadequatemogelijkheden omookdergelijkeplannen
indegeassocieerde landenmetsuccestenuitvoerte
leggen.
2.30.VerderachthetComitéhetnogsteedszinvol,
terstabiliseringvandelandbouwproduktie enterverbe­
teringvanhetmilieuophetplatteland,metdegeas­
socieerdepartnersindeAssociatieraad overeen
braakleggings -enextensiveringsprogramma tegaan
praten,dat—naargelangvandefinanciëlemogelijkhe­
den—eveneensdoordeGemeenschap zoumoeten
wordengestimuleerd .Bijbraakleggingzouhetvooral
omsterkvervuildegrondenmoetengaan,dienietlanger
alslandbouwareaal kunnenwordengebruiktomdatzij
nietmeergeschiktzijnvoordeproduktievanlevensmid­
delen.
2.31.Omdetotstandbrenging vandevrijhandels­
zonetevergemakkelijken ,bevattendeEuropeseover­
eenkomsteneenaantalflankerendemaatregelen ,die
voorhetgehelehandelsverkeer gelden,voorzoverinde
gemeenschappelijke bepalingenofindeaanvullende
protocollen 1t/m3nietsandersisvastgelegd .Hierbij
gaathetvooralomstandstill-afspraken ,consultatiesin
hetgevalvandumping,ontsnappingsclausules ,over­
heidsmonopolies ,non-discriminatie engeschillenbe­2.33.Eenbelangrijkevoorwaardeomonderde
vrijhandelsregeling tevallen,ishetconcretebewijsvan
deoorsprongvaneengoed(hetbewijsdathetgoedeen
preferentestatusheeft).HetComitéheeftinzijnadvies
overdeEuropeseovereenkomsten metPolen,Hongarije
enTsjechoslowakije steunverleendaandedringende
wensvandeOosteuropeseverdragspartners totmultila­
teralecumulatie .DeCommissieheeftaanditverlangen
geengehoorgegeven,zodatdeindeinterim-overeen­
komstenvastgelegde (enuiterstrestrictieve)regelsvan
oorsprongnueenaanzienlijkebelemmeringvoorde
intensiveringvanhethandelsverkeer blijken.Dete­
gemoetkoming vandeEuropeseGemeenschapwaar­
doordeVisegrad-landen bijhetvankrachtwordenvan
hethandelsgedeelte vandeEuropeseovereenkomsten
voorvrijwelalleindustrieproducten eentolvrijetoe­
gangtotdemarktenvandetwaalflid-statenkrijgen,
verliesthierdooraanzienlijkaanbetekenis.
2.34.Alhoewelhetprotocoloverdepreferentiële
regelsvanoorsprongindeEuropeseovereenkomsten
metBulgarijeenRoemeniënognietbeschikbaar is,
blijktuitaanvullendedocumentendatdeCommissie
dezelfderestrictieveregelsvanoorsprongwilvaststellen
dieookindeoverigeEuropeseovereenkomsten zijn
aantetreffen.Zolangevenwelbijdeveredelingvan
goederendiagonalecumulatietussenallepartnerstaten
bijdeEuropeseovereenkomsten nietmogelijkis,kan
veredelingzonderverliesvandealverworvenoor­
spronginnietmeerdantweelandenwordendoorge­
voerd.Eendusdanigrestrictievebepalingisnietinde (!)PBnr.C124van21.5.1990,blz.13.

Nr.C19/84 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
maatregelenvoorsocialeintegratievanimmigranten
inEG-verbandteharmoniseren .Ookzou(eindelijk)
moetenvastgelegdonderwelkevoorwaarden immi­
grantenuitderdelandenzich,netalsEG-burgers,vrij
binnendeGemeenschap mogenbewegen.Alleenop
dezemanierishetvolgenshetComitémogelijk,discri­
minatietegentegaan,hetfunctionerenvandeinterne
markttebevorderen,endebeoogdeuniformeEG­
arbeidsmarkttotstandtebrengen.EG-EVA-vrijhandelsovereenkomsten tevinden,ensluit
ooknietaanbijdeindeEER-Overeenkomst vastgeleg­
deregelsvanoorsprong.Dezenieuweregelsvanoor­
sprong—dievolgensplanvanaf1januari1993van
krachtworden—zijnopsommigepuntennogliberaler
dandemomenteelgeldenderegelsvanoorsprongvan
deEG-EVA,dieinprotocolnr.3vandevrijhandels­
overeenkomsten zijnneergelegd .
2.35.HetishetComitéinhetgeheelnietduidelijk
watdebeweegredenen voordezehoudingvandeCom­
missiezijn.OokdeCommissiezoumoetenwetendat
alleeneenuniforminstrumentarium voorhetvaststellen
vandeoorsprongzinvolkanzijnvoordearbeidsverde­
linginEuropa,waarinookdeOosteuropesepartners
eenvasteplaatsmoetenhebben.Daaromstelthet
Comitévoor,demomenteelgeldendeEG/EVA-regels
vanoorsprongoflievernogdekomendeEER-regelin­
gen,én—bijwijzevanalternatief—percentages
alscriteriuminalleEuropeseovereenkomsten metde
landenvanMidden-enOost-Europaovertenemen
(„paneuropese"cumulatie).
Vrijverkeervanwerknemers ,vestigingsvrijheid envrij
verkeervandiensten
2.36.TotdefundamentelevrijhedenvandeEuropese
eenwordingbehorennaasthetvrijeverkeervangoede­
renookhetvrijeverkeervanwerknemers ,devestigings­
vrijheidenhetvrijeverkeervandiensten.Dezevrijhe­
denvervulleneeneconomische sleutelrolenhebben
daarnaasteengrotesymbolischewaarde.
2.37.Bijhetvrijeverkeervanwerknemershebben
deverdragspartners indeeersteplaatsdeintegratieop
hetoogvandeophetgrondgebiedvandeandere
verdragspartner rechtmatigwerkendepersonenenhun
aldaarlegaalverblijvendegezinsleden .Verderishetde
bedoeling,desociale-zekerheidsregelingen m.b.t.deze
groepvanpersonentecoördineren .Bestaandefacilitei­
tendiedelid-stateninhetkadervanbilateraleovereen­
komstentoekennen,dienenvoorzovermogelijktewor­
denverbeterdenuitgebreid .HetComitéspreektzijn
voldoeninguitoverdebereikteakkoorden,maarmist
nogsteedsafsprakenoverillegaalindeGemeenschap
verblijvendewerknemersuitdeOosteuropesepartner­
staten.
2.38.HetComitéheeftzichreedsinverscheidene
adviezenbeziggehouden metdeimmigratieuitderde
landen(*),engeëistdatlegaaldeGemeenschapbinnen­
gekomeninwonersdeelmoetenkunnenuitmakenvan
het„Europavandeburgers".Inditverbandmoet
wordengewaarborgddatdecommunautaire rechtenen
plichtendiebetrekkinghebbenopverblijf,werken
mobiliteit,ookvoordezegroepvanpersonenonbeperkt
gelden.VerderheefthetComitéerbijdelid-statenen
deCommissieopaangedrongen ,zospoedigmogelijk
derechtsvoorschriften evenalsdeinstrumenten en2.39.DeAssociatieraad zaltijdensdetweedefase
vandeovergangsperiode (eventueeleerder)nagaanwel­
keanderemogelijkheden erzijnomhet(grensover­
schrijdende )vrijeverkeervanwerknemersteverbete­
ren,waarbijdeeconomischeensocialeomstandigheden
indepartnerstaten evenzeerinaanmerkingworden
genomenalsdewerkgelegenheidssituatie indeGemeen­
schap.HetComitéuitopnieuwzijnteleurstellingover
hetfeitdatdeEG-Commissie nietinstaatis—zelfs
nietineenopmerkingineenprotocol—tewijzenop
hetfeitdatdemanoeuvreerruimte ophetgebiedvan
hetvrijeverkeervanwerknemersopmiddellangeter­
mijnvrijbeperktis.Indeeersteplaatsheeftdearbeids­
marktindeGemeenschapvoorlopignauwelijksbehoef­
teaanmeerarbeidskrachten uitanderestaten(hetwer­
kloosheidscijfer indeGemeenschap zaldekomende
jarennauwelijksteruglopen);tentweedezijndeimmi­
gratiemogelijkheden voorwerkzoekenden alsgevolg
vanconcessiesinbestaandeovereenkomsten (Turkije)
nualbeperkt.Bovendienmagnietwordenvergetendat
debekritiseerdepassageinalleovereenkomsten terugte
vindenis.ZijkomtvoorindeEuropeseovereenkomsten
metPolen,HongarijeenTsjechoslowakije ,wordtnu
opgenomenindeovereenkomsten metBulgarijeen
Roemeniëenzal—omredenenvangelijkebehandeling
—ongetwijfeldookintoekomstigeEuropeseovereen­
komstenterugtevindenzijn.Aangezienalsgevolg
vandehervormingen indeOosteuropesepartnerlanden
(aanzienlijkeaantallen)werknemerswerklooszullen
worden,zaldedrukopdearbeidsmarkt indeGemeen­
schapopmiddellangetermijnsterktoenemen .Aan
welkewerkzoekenden uitwelkepartnerlanden zalde
Gemeenschapdanprioriteitverlenen?Ookeenquote­
ringleverthiervoorgeenbevredigendeoplossing .Als
quota'svoorafzonderlijkegroepen(oflanden)worden
vastgesteld,waarbijdeéénwordtbinnengelaten en
deanderwordtafgewezen,wordeninprincipegelijke
situatiesongelijkbehandeld .Gelijkebehandelingvan
gelijkesituatiesisevenweldegrondslagvanderechts­
staatenvanhetrechtopeenrechterlijkebeslissing
(H.Afheldt,EuropavordemAnsturmderArmen.In:
SüddeutscheZeitung,nr.234van10/11oktober1992).
VolgenshetComitéishetdehoogstetijdomgrondiger
natedenkenoverhetcomplexevraagstukvanhetvrije
verkeervanwerknemerstussendeEuropeseGemeen­
schapendegeassocieerdepartners,eninhetkadervan
eencoherentimmigratiebeleid mogelijkeoplossingen
uittewerkendieookoplangetermijnresultaatopleve­
renennietvandaagdedaghogeverwachtingen wekken
enmorgenalvoorbittereteleurstellingen zorgen.
(!)PBnr.C343van24.12.1984;PBnr.C188van29.7.1985;
PBnr.C149van17.6.1992;PBnr.C339van31.12.1991
enPBnr.C40van17.2.1992.2.40.Watdevestigingsvrijheid betreft,willendelid­
statenreedsbijhetvankrachtwordenvandeEuropese

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/85
lingen,gedurendedeovergangsperiode grotendeelsaan­
passenaandedesbetreffende voorschriftenvandeGe­
meenschap .overeenkomsten voordevestigingvanondernemingen
enburgersvandegeassocieerdelandendezelfdevoor­
waardenbiedenalshuneigenondernemingen enbur­
gers.OokBulgarijeenRoemeniëzullendezestapmet­
eenzetten,behalvevoorbepaaldebedrijfstakkenwaarin
gelijkebehandelingopzijnlaatstaanheteindvande
overgangsperiode vantienjaarwordtingevoerd .Bij
structureleaanpassingsproblemen ofandereernstige
moeilijkheden (ookopsociaalvlak)inafzonderlijke
bedrijfstakken kunnendeOosteuropesepartnersbij­
zondereregelingentreffen.Dezemoetenevenweltwee
jaarnaheteindevandeeerstefasewordenafgeschaft.
Erzijntevensbijzonderemaatregelengeplandvoorhet
gevaldatondernemingen ineenbepaaldesectorof
bedrijfstakopdeeigenmarktmet„drastische"verliezen
vanmarktaandelen temakenkrijgen.Verkeervankapitaal,mededingingenaanpassingvan
dewetsvoorschriften
2.44.Erkan—volgenshetadviesvanhetComité
overdeovereenkomsten metdeVisegrad-landen —
slechtsdantenvollegeprofiteerdwordenvandeuit
vestigingsplaats enspecialisatievoortvloeiende voorde­
lenvaneengeliberaliseerd verkeervangoederenen
dienstenwanneertegelijkertijdhetgrensoverschrijdend
verkeervankapitaalisvrijgemaakt .Doorhetvrije
kapitaalverkeer wordengunstigevoorwaardengescha­
penvoormonetairesamenwerking enwordendein­
spanningenophetgebiedvandestabiliteitspolitiek
versterkt.HetComitésteuntalleovereenkomsten waar­
doorhetvrijeverkeervankapitaaltussendeGemeen­
schapendegeassocieerde partnersinOost-Europa
wordtuitgebreid .Positiefisdatdeverdragsluitende
partijenzichertoeverplichten,meteenbijdeinwerking­
tredingvandeovereenkomsten tezorgenvooreenvrij
verkeervankapitaalbijrechtstreekseinvesteringen ,de
liquidatiehiervanenhetterugvloeienvaneventuele
winsten.Tevenszoudentijdensdeeerstevijfjarenfase
vandeovereenkomsten devoorwaarden moetenwor­
dengeschapenvooreenstapsgewijzeovernamevande
EG-wetsvoorschriften inzakehetvrijekapitaalverkeer .
AanheteindevandezefasezaldeAssociatieraad zich
buigenoverdemogelijkheidvanvolledigeovername
vandedesbetreffende EG-voorschriften doordegeas­
socieerdelanden.2.41.HetComitéishetinprincipemetdezeafspra­
keneens.Devestigingsvrijheid zaldeovergangnaar
eenmarkteconomie stimulerenenindegeassocieerde
Stateneenmoderneenconcurrerende economiehelpen
opbouwen .HetComitéheeftookbegripvoortijdelijke
beschermende maatregeleninuitzonderlijke situaties.
Dateen„drastisch"verliesvannationalemarktaan­
delenreedsdebeschermingvandeeigenondernemingen
rechtvaardigt ,isevenwelnietgoedteverdedigen .Met
eendergelijkbeleidwordthetconcurrentievermogen
vandeeigenindustrienietverbeterdenwordtdenood­
zakelijkestructureleaanpassingslechtsvertraagden
toteennaarallewaarschijnlijkheid nieteenvoudigere
toekomstuitgesteld,enkrijgtdaardooralleenmaar
scherperekanten.HetComitésteltvoor,dezepassage
metdeverdragspartijen nogeensdoortenemenen
inhetvervolgconcreterteformuleren ;metnamede
„relevante"marktvariabelen endedefinitievanmarkt­
aandelenzoudenondubbelzinnig vastgelegdmoeten
worden.
2.42.Wathetverkeervandienstenbetreft,ishet
Comitévoorstandervandegeplande(stapsgewijzeen
wederzijdse )liberalisering .Inhetlichtvanhetinter­
nationaalgroeiendebelangvandedienstenmarkten zijn
liberaliseringsmaatregelen opditgebiedvandealler­
grootstebetekenis.HetComitéachtheteenpositieve
zaakdatdeverdragspartijen voornemenszijn,deresul­
tatenvandeUruguay-ronde vandeGATT,dienaar
eenmultilateraalraamwerkvanprincipesenregelsvoor
dehandelindienstenstreeft,tezijnertijdindeEuropese
overeenkomsten overtenemen.2.45.Debepalingenindeovereenkomsten inzake
mededinging ,overheidsopdrachten enoverheidssubsi­
dieskomenovereenmetderegelingendiezijnneerge­
legdindeEuropeseovereenkomsten metPolen,Hon­
garijeenTsjechoslowakije .Erwordtookeenbescher­
mendeclausuleopgenomenvoorhetgevaldatproble­
menopdebetalingsbalans optreden.HetComitéis
hetinbeginseleensmetdegeslotenovereenkomsten .
Mededinging isdehoeksteenvandeinternemarkt—
zondermededingingzoudendevoordelenhiervanniet
gewaarborgdkunnenwordenenzouhetEuropeseinte­
gratieprocesernstigeleemtesvertonen.Deverdrags­
partnersinOost-Europazoudenhunnationaleme­
dedingingsregels vanmeetafaanzonauwmogelijkbij
hetmededingingsrecht vandeGemeenschap moeten
latenaansluiten .HetComitévraagtzichoverigensaf
ofechtweldriejaar(nainwerkingtreding vandeover­
eenkomsten )nodigzijnomdeuitvoeringsbepalingen
voordemededingingsregels vastteleggen.
2.46.HetComitéconstateertmetvoldoeningdatde
verdragsluitende partijenmetzoveelwoordenstreven
naaropeningvandemarktenvooroverheidsopdrachten
opbasisvannon-discriminatie enwederkerigheid ,met
nameinhetlichtvandedesbetreffende GATT-voor­
schriften.Deliberaliseringvandemarktenvoorover­
heidsopdrachten opallegebiedenvormteenwezenlijk
elementvanhetinterne-marktprogramma enisvan2.43.Voorgrensoverschrijdende vervoersdiensten
geldenbijzonderebepalingen :inhetinternationale zee­
verkeergeldthetprincipevanonbelemmerde toegang
totdemarkt.UitdegedragscodevandeVerenigde
Natiesinzakelijnvaartconferenties voortvloeiende rech­
tenenplichtenblijvenonaangetast .Dewederzijdse
toegangtotdemarktenvoorluchtvervoerenvervoer
overlandzulleninvervoersovereenkomsten worden
geregeld,dienahetvankrachtwordenvandeEuropese
overeenkomsten tussendepartnerlandenwordengeslo­
ten.BovendienwillenBulgarijeenRoemeniëhunwets­
voorschrifteninzakeluchtvervoerenvervoeroverland,
incl.debestuursrechtelijke ,technischeenoverigebepa­

Nr.C19/86 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
tienjarigeovergangsperiode inbeslagzalnemen.Vol­
genshetComitézoudenBulgarijeenRoemeniëreeds
indeeerstefasehetmilieurecht ,evenalshetrechtinzake
mededingingensubsidiesvandeGemeenschapmoeten
overnemen .Tevenszoudendewettelijkeenbestuurs­
rechtelijkevoorschrifteninzakenucleairetechniekvlot
moetenwordenaangepastenzoudendeveiligheids­
voorschriftenvanEuratomonmiddellijkmoetenwor­
deningevoerd.Voortsmoetenbeslistmaatregelenwor­
dengenomenterbeschermingvandewerknemersop
dewerkplekentenaanzienvaneenaantalrichtlijnen
inzakeconsumentenbescherming (b.v.produktaanspra­
kelijkheid).DeGemeenschap heeftindeovereenkom­
stenlatenvastleggendatzijdetweegeassocieerdelan­
dentechnischesteunbijdeaanpassingvanhetrechtzal
bieden,zodatheteigenlijkmogelijkzoumoetenzijn
deprioritaireaanpassingsmaatregelen opdoeltreffende
wijzeengrotendeelsgedurendedeeerstefasedoorte
voeren.grootbelangvoorhetindustriebeleid .DeEuropese
volkshuishoudingen zullen—aldusdeCommissieen
hetComitébijverschillendegelegenheden—alleen
maarnaarelkaartoegroeienindienerookbijopenbare
aanbestedingen eindelijkeeneindwordtgemaaktaan
denogsteedsbestaandetendensbijdeautoriteitenom
devoorkeuraan„nationalekampioenen"tegeven.
2.47.HetComitéisuiterstverheugdoverdeafspraak
dattijdensdeeerstefasevandeovergangsperiode alle
inBulgarijeenRoemeniëverleendeoverheidssteun aan
artikel92.3a),vanhetEEG-Verdragzalwordenge­
toetst.Hetzouwenselijkzijngeweestindiendaarnaast
indeEuropeseovereenkomsten ookdecontroleop
overheidssteun overeenkomstig artikel93vanhetEEG­
Verdragzouzijnvastgelegd .Degeplandejaarlijkse
verslaglegging overdetotaleomvangendeverdeling
vandeoverheidssteun isvolgenshetComitéontoerei­
kend.DeAssociatieraad zouinstaatmoetenzijnom
hetgeheleEG-instrumentarium voorcontroleopover­
heidssteun—zoalsookeldersbenadrukt—opdoeltref­
fendewijzeintezettenmetbetrekkingtotdegeas­
socieerdelanden.
2.48.Deverdragsluitende partijenerkennendatde
aanpassingvandewetsvoorschriften vanBulgarijeen
RoemeniëaanhetEG-rechteenbelangrijkevoorwaarde
voordeeconomische (ensociale)integratievanbeide
landenindeEuropeseGemeenschapvormt.Deonder­
nemingenindebetrokkenlandenhebbendringendbe­
hoefteaaneenduidelijkafgebakendebewegingsruimte
enmeerorganisatiemogelijkheden omhunconcurren­
tievermogenteversterken,aandetoenemendedrukvan
internationale concernsflexibelhethoofdtekunnen
biedenenblijvendewerkgelegenheid tecreëren,aldus
hetComitéinzijnadviesoverhetEuropeseindustrie­
beleid(!).
2.49.Deaanpassingvandewetsvoorschriften is—
opditpuntishetComitéhetgeheelmetdeCommissie
eens—eenenormzwaretaak;hetgaathieromeen
grootaantalvoorschriftendieslechtsgeleidelijkkunnen
wordenaangepast :douanerecht ,vennootschapsrecht ,
bankrecht,financiëleverslaglegging envennootschaps­
belasting,intellectueleeigendom,beschermingvan
werknemersopdewerkplek,financiëlediensten,me­
dedingingsregels ,volksgezondheid ,beschermingvan
hetlevenvanmensen,dierenenplanten,consumenten­
bescherming ,indirectebelastingen,technischevoor­
schriftenennormen,wettelijkeenbestuursrechtelijke
bepalingeninzakenucleairetechniek,vervoerenmilieu.
DetweeOosteuropeseverdragspartners hebbenreeds
verklaardhunwetgevingstapsgewijsaanhetEG-recht
tezullenaanpassen .
2.50.HetComitébetreurtdatookhiergeenprioritei­
tenzijnvastgelegd.Hettweefasenconcept geldtook
voordeaanpassingvandewetsvoorschriften ,maarer
isnietconcreetvastgelegdwelkevoorschriften inde
eerstefasemoetenwordenaangepastenbijwelkewets­
voorschriftendeaanpassingaanhetEG-rechtdegeheleEconomischesamenwerking
2.51.DeEuropeseGemeenschap enBulgarijeen
Roemeniëzijnvoornemenshuneconomischesamen­
werkingopbredeleestteschoeienenteverdiepen .Het
isdebedoelingdatdezesamenwerking veelverder
gaatdandeterreinendiereedsonderdehandels-en
samenwerkingsovereenkomsten vallen,enooktotde
socialeontwikkeling vandegeassocieerde landenbij­
draagt.Denadrukligtopmaatregelendiedeonderlinge
samenwerking tussendeMidden-enOosteuropese lan­
dentenbehoevevaneenharmonischeontwikkeling in
dezeregiobevorderen .Heteinddoelvandegemeen­
schappelijkeactiviteitenishetsteunenvanhetproces
vaneconomischeontwikkeling inBulgarijeenRoe­
meniëenhetvergemakkelijken vandeopneminginde
internationale arbeidsverdeling .
2.52.Evenalsindeovereenkomsten metdeVisegrad­
landenwordenindeontwerp-overeenkomsten metBul­
garijeenRoemeniëtalvangebiedengenoemdwaarop
beidepartijendesamenwerking willenintensiverenen
deontwikkelingsnellerwillendoenverlopen:naast
industriëlesamenwerking enbevorderingenbescher­
mingvaninvesteringengaathethierbijomindustrienor­
menenconformiteitscontroles ,economische entechni­
schesamenwerking ,beroepsopleiding ,landbouwen
agro-industrie ,energieennucleaireveiligheid,milieu,
vervoer,telecommunicatie ,bankenenverzekeringen ,
monetairbeleid,witwassenvangeld,regionaleontwik­
keling,socialesamenwerking ,toerisme,kleineenmid­
delgroteondernemingen ,douane,statistiek,verdovende
middelenenopenbaarbestuur.Allegebiedenvande
samenwerking zijnnogeensingedeeldinactieterreinen
waaropconcreteactiviteitenoptouwzullenworden
gezet.
2.53.Deindrukwekkende grotevariëteitvandege­
noemdegebiedenwaaropactiviteitenzullenworden
ontplooid,verdientdesteunvanhetComité.Welvraagt
hetzich—netalsinhetgevalvandeVisegrad-landen
—tenzeersteafofhetmogelijkzalzijnbinnenafzien­ (!)PBnr.C40van17.2.1992,blz.31.

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/87
baretijdgezamenlijkeactiviteitenopaldezegebieden
teontplooien .DeindrukbestaatdatdeEG-organen
overonvoldoendepersoneelenfinanciëlemiddelenbe­
schikkenomaldezegebiedenopbevredigendemanier
tebestrijken.Ookmagnietwordenvergetendatthans
metvijfOosteuropesepartnerlanden isbeslotenopeen
dergelijkebredebasistotsamenwerking overtegaan.
HetComitéhadhetveelzinvollergeacht,ineerste
instantiealleenmaareenaantalzwaartepunten aante
wijden,waarmeezouwordenaangegevenopwelke
gebiedenprioritairmaatregelenmoetenwordengeno­
men.HetComitédenktdaarbijinhetbijzonderaan
hetconcretiserenvan„kostbare"prioritairemaatrege­
lenmeteengrensoverschrijdende dimensie,waartoede
Gemeenschap endegeassocieerdepartnerlanden dan
welondernemingen indeEG-lid-statendeaanzetzou­
denmoetengeven.VolgenshetComitémoetenineerste
instantieopbeleidsterreinen alsinfrastructuur ,scholing
enopleidingofkernenergiemaatregelenwordenge­
nomen .
2.54.Omdestructureleaanpassingenmetsucceste
kunnendoorvoeren ,dienendoelmatigeopenbareinfra­
structurentewordengeschapenenuitgebouwd .Er
moetwordengezorgdvooreeninvesteringsbeleid dat
voldoetaandegestegenkwalitatieveeisen,evenalsaan
devereistenvaneenconcurrerende enmarktgerichte
economie.Ditbetekentdatdeinvesteringen ininfra­
structuurvoorzieningen inBulgarijeenRoemeniënu
ineenEuropesedimensiemoetenwordengezienen
beoordeeld .uitvoertezullenleggen.DaarnaastdientdeEG-Com­
missiehaareigen,viahetPhare-programma gefinan­
cierdeprojectenconsequentuittevoeren,omderesul­
tatenvanditonderzoekzospoedigmogelijkvoormo­
derniseringsmaatregelen inOost-Europatekunnenge­
bruiken.
2.57.Inditverbandzijgewezenopdetoezeggingvan
deverdragsluitende partijendatzijdesamenwerking
opmilieugebiedzullenontwikkelenenversterken .Het
Comitéachtheteenzeergoedvoornemendatbijalle
(economische )maatregelenvanmeetafaaninalle
opzichtenrekeningzalwordengehoudenmethetmi­
lieu.Milieubeleid—aldushetComitéinverschillende
adviezen—moetpreventiefeninsamenwerking wor­
dengevoerd,enmoetbijanderebeleidsmaatregelen
[b.v.ophetterreinvanregionaalofoveronderzoeken
ontwikkelingsbeleid (O&O)]aansluiten .Milieubeleid
indezinvanechtEuropeesbeleidbetekenteengrens­
overschrijdende uitdaging,dienietdooriederlandaf­
zonderlijkkanwordenaangegaan .
2.58.Totdemilieuterreinen dieprioritairvoorsa­
menwerkinginaanmerkingkomen,behoreno.m.de
waterhuishouding endebewakingvandewaterkwali­
teit,metnamebijrivierendiedoormeerderelanden
lopen.DaaromzalaandeEuropeseovereenkomst met
Bulgarijeeenprotocolwordentoegevoegddatconcrete
afsprakenoverdebeschermingendekwaliteitvan
oppervlaktewater (Donau,Nestos,Strimon,Evros,
ZwarteZee)bevat.HetComitéisvanmeningdater
dringendeensysteemvoordebewakingvanende
controleopkwantiteitenkwaliteitvangrensoverschrij­
denderivierenmoetwordenuitgewerktendatditinhet
aanvullendprotocolbijdeovereenkomstmetBulgarije
moetwordenopgenomen .Inhetkadervanditsysteem
moetenmaatregelenwordengeplandom:
—devervuilingvandegrensoverschrijdende rivieren
enzeeënteverminderen ,
—bijoverstromingen envervuilingvangevaarlijke
afmetingenoptijdwaarschuwingen uittelaten
gaan,
—dedoorstromingsverschillen veroorzaaktebodem­
erosieaantepakken,
—tewerkenaaneenzinvolenbillijkgebruikvan
watervoorraden ,en
—voordebeschermingvanfloraenfaunainhet
mondingsgebied vandegrensoverschrijdende
stromeneninhetaangrenzendegebiedtezorgen.
Deverdragsluitende partijenzoudeninhetkadervande
financiëlesamenwerkingbruikbareoplossingenmoeten
aandragenvoordefinancieringvandenoodzakelijke
maatregelen .2.55.Hettweedeprioritairezwaartepuntvoorgeza­
menlijkeactiviteitenvandeverdragspartners zoubij
scholingenopleidingmoetenliggen;kwalificatievan
dewerkendenspeeltinhethervormingsproces ,bijde
heroriëntering vandeeconomie,immerseendoorslag­
gevenderol.Hetontbreektvooralaankennisenerva­
ringomtrenthetfunctionerenvandemarkteconomie ;
ditgeldtookvoordeomgangmetmoderneproduk­
tie-,informatie-encommunicatietechnieken .Deficieten
bestaanevenwelookalgemenevaardigheden :aanzelf­
standigheid ,eigeninitiatiefencreativiteitwasineen
centraalgeleideeconomienamelijkgeenbehoefte.
2.56.Eenderdezwaartepunt isdeverhogingvan
deveiligheidvankerncentrales .VooralSovjetrussische
drukwaterreactoren vandeeerstegeneratie (type
WWER440/230)vertonenophetvlakvandeveiligheid
zeergrotegebreken,enerwordtallangaangedrongen
opdesluitinghiervan.InhetBulgaarseKoslodujstaan
viervandergelijkereactorblokken ,waarvandeBulgaar­
seoverheiderin1991tweeheeftgesloten.Uitverschei­
denestoringendiezichdeafgelopenmaandenhebben
voorgedaan,blijktevenweldaternogsteedsaanzienlij­
keveiligheidsrisico 'sinKoslodujzijnendaterdringend
maatregelenmoetenwordengenomenomdeveiligheid
vandecentraleteverbeteren .HetComitéachthet
eengoedezaakdatdeGroepvan24inmiddelshaar
goedkeuringheeftgehechtaanhettijdensdeTopvan
Münchenopgesteldemultilateraleprogrammaterver­
beteringvandeveiligheidvankerncentrales inOost­
Europa,entoegezegdheeft,hetprogrammavlottenFinanciëlesamenwerking
2.59.Destructureleaanpassingindetweegeas­
socieerdelandenendetotstandbrenging vaneencon­
currerendeeconomiekunnennietzondereffectieve

Nr.C19/88 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 25.1.93
doordeAssociatieraad ,eenderde,alsvolgtluidende
paragraafmoetenwordentoegevoegd :steunvanbuitenwordenverwezenlijkt .Allelandenin
Midden-enOost-Europazijnaangewezenopfinanciële
middeleninhardevaluta,endebehoefteaanfinanciële
steunissindshetbeginvandeeconomischehervormin­
gensteedsverdertoegenomen .„Artikel108(lid3)/Artikel111(lid3)
2.60.Dequatijdbeperktefinanciëlesteunvande
Gemeenschapbestaatuiteencombinatievanleningen
ennietterugtebetalensubsidies.Uitdeontwerp­
overeenkomsten blijktdathetPhare-programma inhet
raamvandefinanciëlesamenwerking toteind1992zal
wordenvoortgezet .Daarnazullen—overmeerdere
jarengespreid—inhetkadervandeoperatie„Phare"
danwelviaeennieuwfinancieringsinstrument steun
vandeGemeenschap enleningenvandeEuropeseIn­
vesteringsbank (EIB)wordenverstrekt.
2.61.HetComitéstemtinmetdeaanpakvande
Gemeenschap endeeltdeopvattingdatEG-hulpalleen
opbasisvaneenmeerjarenplan zinvolis.Hettijdsbestek
zou—althansindebeginfase—eenperiodevandrie
totvierjaarnietmogenoverschrijden ennaadloos
moetenwordeningepastindeeerstefasevandeover­
gangsperiodevandeEuropeseovereenkomsten .Bijde
macro-economische leningenvandeEIBwordtuitge­
gaanvandevastgesteldebehoefte,devastgelegdeprio­
riteiten,de„absorptie-capaciteit "vandeeconomie,het
vermogenvandegeassocieerdelandenomschuldenaf
telossenendevooruitgangdieBulgarijeenRoemenië
bijdeomvormingtoteenmarkteconomie boeken.Tijdensdeeersteovergangsfase (art.7)vandeover­
eenkomstorganiseerthetEconomischenSociaal
ComitévandeEuropeseGemeenschappen onder
verantwoordelijkheid vandeAssociatieraad dedia­
loogendesamenwerking tussendesociaal-econo­
mischekringenvandeEuropeseGemeenschap en
Bulgarije/Roemenië.Tedieneindezullenopgezette
tijdenbijeenkomsten wordengehouden.'"
DaarnaastdientaantitelXeenbijkomendartikelte
wordentoegevoegdwaarindesamenstelling vanhet
adviserendAssociatiecomité endienstakennaderwor­
dentoegelicht .VolgenshetEconomischenSociaal
Comitézouditartikelalsvolgtmoetenluiden:
„Artikel....
Metingangvandetweedeovergangsfase (art.7)
vandeovereenkomst wordteenadviserendAssocia­
tiecomitévandesociaal-economische kringenvan
deEuropeseGemeenschap envanBulgarije/Roe­
meniëopgericht.Ditcomitébestaatuiteeneven­
redigaantalledenuithetEconomischenSociaal
ComitévandeEuropeseGemeenschappen enverte­
genwoordigers vandesociaal-economische organi­
satiesvanBulgarije/Roemenië.
DoelvanhetadviserendeAssociatiecomité is,de
dialoogendesamenwerking tussendesociaal-eco­
nomischegroepenvandeEuropeseGemeenschap
envanBulgarije/Roemeniëtebevorderen .
Inhetkadervandezesamenwerking wordenfun­
damentelevraagstukken vandedeelnamevan
Bulgarije/RoemeniëaanhetEuropeseintegratiepro­
ces,deopbouwvaneennieuwestaats-eneconomi­
scheordeinBulgarije/Roemenië,evenalsandere
aspectenvandesamenwerking inhetkadervande
Europeseovereenkomsten behandeld .
HetadviserendAssociatiecomité steltzijnhuishou­
delijkreglementvastenlegtzijnstandpunteninde
vormvanrapportenenadviezenvast."
2.64.UitrecenteinformatievandeEG-Commissie
blijktdatdeverdragsluitende partijenwelwillendstaan
tegenoverdevoorstellenvanhetComitéomdesociaal­
economischekringenbijdepolitiekedialoogtebetrek­
ken.Ineengemeenschappelijke verklaringzijnRoe­
meniëendeEuropeseGemeenschap overeengekomen
datdeAssociatieraad zichovereenkomstig debepalin­
genvanartikel111vandeovereenkomst zalbuigen
overdeoprichtingvaneenuitledenvanhetEconomisch
enSociaalComitévandeEuropeseGemeenschap en
vertegenwoordigers vandesociaal-economische organi­
satiesvanRoemeniëbestaandoverlegorgaan .Eventueel
zaldezelfdepassageindeEuropeseovereenkomst met
Bulgarijewordenopgenomen .HetComitéspreektzijn
voldoeninguitoverdezegemeenschappelijke verkla­
ring,diehetalseeneerstestapindegoederichting
beschouwt .OverigensgaathetComitéervanuitdat2.62.Deverdragsluitende partijenmoetenabsoluut
nauwoverlegplegenoverdebeschikbaremiddelen.
DitbetekentdatdeEG-steun (incl.bilateralesteun)
gecoördineerd wordt"metfinanciëlesteundiedooran­
derelandenvandeOrganisatievoorEconomische Sa­
menwerkingenOntwikkeling (OESO)danwelinter­
nationalefinanciëleinstellingen (Internationaal Mone­
tairFonds,WereldbankenEuropeseBankvoorWe­
deropbouwenOntwikkeling )aanBulgarijeenRoe­
meniëwordtverleend.Voortszouhetnoodzakelijk
zijn,definanciëlesteunmaatregelen permanentinhet
oogtehoudenenindeAssociatiecommissie opelkaar
aftestemmenenonderzoektedoennaardeefficiency
vanhetgebruikvandemiddelen.DeAssociatieraad
zouregelmatigopdehoogtemoetenwordengesteld
vanderesultatenvandezewerkzaamheden .
Institutionele ,algemeneenslotbepalingen
2.63.Inhetlichtvandepolitiekedialoogheefthet
Comitéerbijdeverdragsluitende partijenopaange­
drongen,naastdeAssociatieraad endeparlementaire
Associatiecommissie tezijnertijdeenadviserendAs­
sociatiecomité opterichten.Ditzoubetekenendatook
deinstitutionelebepalingenindeontwerp-overeenkom ­
sten(TitelIX)optweepuntenzoudenmoetenworden
aangevuld .Teneerstezouaanartikel108(Bulgarije)/
artikel111(Roemenië),datbetrekkingheeftopdeop­
richtingvanbuitengewone commissiesofwerkgroepen

25.1.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C19/89
dergelijkeafsprakenookmetPolen,Hongarijeen
Tsjecho-Slowakije wordengemaaktendatdezeaande
drieEuropeseovereenkomsten wordentoegevoegd .
2.65.DeEuropeseovereenkomsten dienendoorde
parlementenvandedeelnemendelandenteworden
geratificeerd .Dithoudtindatzijmeteenzekerevertra­
gingvankrachtworden.Omdehandelsbetrekkingen
desalniettemin permanentverderteontwikkelen ,heb­
bendeEuropeseGemeenschap endeVisegrad-landen
zogenaamde„Interim-overeenkomsten overhandelen
handelsvraagstukken "gesloten.Dergelijkeovereen­
komstenzullenookmetBulgarijeenRoemeniëworden
geslotenenkunnenreedsinhetvoorjaarvan1993in
werkingtreden.HetComitéachtdezewegjuisten
noodzakelijk .DeCommissiezouerevenwelindetoe­
komstookbijdelid-statenopmoetenaandringendat
dehandeltussendeGemeenschap endegeassocieerde
landennietdoortechnischemankementen —zoalsbij
deinterim-overeenkomsten metdeVisegrad-landen —
onnodigwordtbemoeilijkt .Terillustratiewordenhier
drievoorbeeldenvandergelijkemankementen ge­
noemd:—Deinterim-overeenkomsten metPolen,Hongarije
enTsjechoslowakije werdenfeitelijkop1maart
1992vankracht,maardedesbetreffendeverdrags­
tekstenwerdenpasop30april1992inhetPubli­
katiebladvandeEuropeseGemeenschappen bekend
gemaakt.Indetussentijdkondendemeesteinge­
voerdegoederenslechtstegenborgstellinginge­
klaardworden;
—toenhethandelsgedeelte vandeEuropeseovereen­
komsteninwerkingtrad,warendeafzonderlijke
fasenvandeverlagingvandedouanetarieven welis­
waargeregeld,maarwasnietbekendvanwelke
grondslagmoestwordenuitgegaan.Ookdeambas­
sadesvandeVisegrad-landen kondenhierovergeen
betrouwbareinformatieverstrekken ;
—dezesituatiewerdnogbemoeilijktdoordatdemet
dêinklaringvandegoederenbelastedouanebeamb­
tentendeleveelteweinigkennisvanzakenhadden,
aangezienernietgenoegtijdvooradequatescholing
was.
GedaanteBrussel,25november1992.
DeVoorzitter
vanhetEconomischenSociaalComité
SusanneTIEMANN