Advies over het communautair initiatief met betrekking tot de modernisering van de textiel- en kledingsector in Portugal

(94/C 217/04)

Op 22 maart 1994 heeft de Europese Commissie besloten het Comité van de Regio's te raadplegen over het communautair initiatief met betrekking tot de modernisering van de textiel- en de kledingsector in Portugal.

Het Comité van de Regio's heeft tijdens zijn derde zitting van 17 en 18 mei 1994 het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen werd goedgekeurd. Algemeen rapporteur was de heer Couto.

Overwegende dat de textielindustrie 30 % van de Portugese uitvoer voor haar rekening neemt en sterk geconcentreerd is in regio's waar 70 % van de beroepsbevolking er afhankelijk van is, en dat deze regio's momenteel in een diepe crisis verkeren;

Overwegende dat volgens het Verdrag de initiatieven ter overbrugging van de verschillen in welvaart tussen de Europese regio's moeten worden opgevoerd, met name in die streken waar de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid bestaat (artikel 92);

Overwegende dat het Verdrag van Maastricht voorziet in een uitbreiding van het werkterrein van de Unie op het gebied van de industrie en de economische en sociale samenhang (artikel 130 C en volgende) en dat daarbij de beginselen van artikel 2 van het Verdrag moeten worden geëerbiedigd;

Overwegende dat het nieuwe communautaire industriebeleid de Raad in staat stelt specifieke maatregelen voor steunverlening aan de lid-staten goed te keuren, zodat de industrie zich sneller kan aanpassen aan de industriële veranderingen in de wereldeconomie (artikel 130 F);

Overwegende dat het gemeenschappelijk handelsbeleid in het Verdrag verankerd is (artikel 110) en zijn bekroning gevonden heeft in de GATT-overeenkomst;

Overwegende dat de Portugese textielindustrie vérgaande gevolgen zal ondervinden van de GATT-overeenkomst wegens haar structurele tekortkominigen:

- geringe netto-vorming van vaste activa;

- beperkte mogelijkheden op het stuk van design en afzet buiten de grenzen;

- het ten enen male ontbreken van eigen merken;

- een concurrentiepositie die berust op grote arbeidsintensiviteit met lonen die veel lager liggen dan het Europese gemiddelde;

- verouderde uitrusting;

Overwegende dat volgens de nieuwe bepalingen over de structuurfondsen de inschakeling van de plaatselijke en regionale partners en autoriteiten - volkomen in overeenstemming met het partnerschapsbeginsel - essentieel is bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van de maatregelen;

Overwegende het in het Unieverdrag uitdrukkelijk neergelegde beginsel dat de Unie zich de middelen dient te verschaffen om haar doelstellingen te bereiken en haar beleid met succes te verwezenlijken (artikel 201 A);

Overwegende de op 15 december 1993 door de Raad aangegane verbintenis een aanvullend bedrag van 400 miljoen ecu aan Portugal toe te kennen voor een specifiek programma ten gunste van de textiel- en kledingindustrie;

Overwegende dat dit bedrag buiten de reeds voor Portugal goedgekeurde communautaire toewijzingen moet vallen en dat de fundamentele vraag dan ook is op welke begrotingspost het moet worden opgevoerd;

Gelet op artikel 11 van Verordening nr. 2083/93 van de Raad houdende de rechtsgrondslag voor de communautaire initiatieven en gelet op de bepalingen dat de gefinancierde maatregelen van relevante betekenis moeten zijn voor de Gemeenschap en verenigbaar moeten zijn met de gemeenschappelijke markt (artikel 92 A);

Gelet op de richtsnoeren voor de operationele programma's die bestemd zijn voor regio's welke uitermate afhankelijk zijn van de textiel- en kledingsector (RETEX), en gezien het voorstel voor een vernieuwing van het programma tot 1999;

Overwegende dat in de regelgeving over het EFRO de communautaire intiatieven in het kader van het EFRO gericht worden op de problemen die verband houden met het communautaire beleid in de overige sectoren;

- is het Comité van de Regio's van mening dat:

a) met dit initiatief het belang wordt onderkend van de sector kleding en textiel voor de Portugese economie, zowel wat de werkgelegenheid als wat de uitvoer betreft;

b) het initiatief in de lijn ligt van de toezegging die de Raad tijdens de GATT-onderhandelingen heeft gedaan;

c) het initiatief niet indruist tegen enige communautaire bepaling, en met name de bepalingen van titel XIII (Industrie) van het Verdrag betreffende de Europese Unie;

d) wordt tegemoetgekomen aan de doelstellingen die zijn opgesomd in artikel 130 van het EU-Verdrag, m.n. die welke betrekking hebben op het bespoedigen van de aanpassing van de industrie aan structurele wijzigingen;

e) vraagtekens kunnen worden geplaatst bij het opnemen van de desbetreffende begrotingslijn in rubriek 2 van de Financiële vooruitzichten, maar dat hoe dan ook niet mag worden getornd aan de door de Raad aangegane verbintenissen, hetgeen ook naar voren komt in de resolutie van het Europees Parlement ter zake (Verslag-Fitzgerald).

Het Comité bevestigt dan ook het belang van het initiatief en stemt in met het initiatief van de Commissie.

Het acht het niettemin van belang dat de beperking van de produktiestijging in volume wordt herzien, aangezien de textielsector wordt beschouwd als een "cluster" van strategisch belang voor de Portugese industrie.

Het Comité van de Regio's adviseert dat de in aanmerking komende maatregelen de toegang tot financiële middelen van andere financiële instellingen dan de EIB mogelijk moeten maken, waarbij die instellingen rentesubsidies moeten kunnen toestaan op dezelfde voorwaarden als de EIB zelf.

Het wijst er op dat volgens het Groenboek van de Commissie vooral aandacht dient te worden besteed aan acties ter bevordering van innovatie en modernisering; het uitsluiten van steun voor de oprichting van nieuwe bedrijven in dit initiatief is dan ook aanvechtbaar.

Volgens het Comité is het van fundamenteel belang dat dit initiatief samengaat met die welke zijn genomen in het kader van RETEX en met andere initiatieven met een industriële dimensie, zoals ADAPT en het initiatief voor het MKB, en dat het tevens spoort met de initiatieven die deel uitmaken van het Communautair Bestek II en die door de lid-staat dienen te worden opgesteld in het kader van het Regionaal Ontwikkelingsplan, het PEDIP (Specifiek programma voor de ontwikkeling van de Portugese industrie), en met name van de geplande geïntegreerde ontwikkelingsactie voor de meest van de textielindustrie afhankelijke regio, de Vale do Ave.

Het Comité roept de Commissie op, aan de belanghebbende lid-staat de verplichting op te leggen de sociale partners en lokale overheden te betrekken bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van de acties.

Gezien de ernst van de situatie dringt het Comité erop aan de begrotingsprocedure reeds in 1994 in te leiden.

Gedaan te Brussel, 17 mei 1994.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jacques BLANC