In de strategie voor de eengemaakte markt (COM(2015) 550 van 28.10.2015) wordt onderstreept dat het noodzakelijk is de eengemaakte markt voor goederen te versterken op het gebied van wederzijdse erkenning. Het beginsel van wederzijdse erkenning maakt het mogelijk dat producten die in een lidstaat rechtmatig op de markt zijn gebracht en waarvoor geen Europese harmonisatiewetgeving geldt, kunnen profiteren van het recht op vrij verkeer, ook als zij niet voldoen aan de nationale technische voorschriften van de lidstaat van bestemming. Het volledige potentieel van dit beginsel wordt echter nog niet benut, zoals duidelijk werd uit een recente evaluatie van het beginsel van wederzijdse erkenning.

Wat betreft de optie om het vrije verkeer van goederen te garanderen door middel van de naleving van Europese normen, waren de lidstaten van mening dat het nuttiger is om de aandacht te richten op de essentiële vereisten in plaats van normen te gebruiken.

Om de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning te verbeteren, zal de Commissie een EU-breed actieplan presenteren om bewustzijn te creëren, met name in problematische sectoren. De Commissie zal ook onderzoeken of het nodig is Verordening (EG) nr. 764/2008 te herzien om een betere toepassing te garanderen door bedrijven en nationale autoriteiten. Het doel van de raadpleging was derhalve om betrokkenen naar hun mening te vragen met betrekking tot de huidige en toekomstige toepassing van wederzijdse erkenning.

De geografische verdeling was bij de bedrijven vrij evenwichtig. De nationale autoriteiten van 18 lidstaten en Noorwegen namen deel aan de publieke raadpleging.

Wat betrokkenen vinden van wederzijdse erkenning en de potentiële tekortkomingen ervan

De meeste bedrijven die reageerden en van plan zijn producten in een andere lidstaat te verkopen, gaan na welke voorschriften gelden in de lidstaat van bestemming en passen hun product aan indien dit noodzakelijk is om het te kunnen verkopen. Dit doen zij ondanks het feit dat 70 % van deze bedrijven volledig op de hoogte is van het beginsel van wederzijdse erkenning. Meer dan de helft van de bedrijven die reageerden, probeerde gebruik te maken van wederzijdse erkenning bij de toetreding tot een nieuwe markt. Van dit aantal werd de helft de toegang tot de markt geweigerd en slechts 2 % wist dit besluit met succes aan te vechten.

Ondanks dat men aangeeft goed op de hoogte te zijn van wederzijdse erkenning, is de meerderheid van de respondenten van mening dat voorlichting noodzakelijk blijft.

Wat betreft de obstakels die de werking van wederzijdse erkenning belemmeren, noemden bedrijven het gebrek aan snelle rechtsmiddelen om negatieve nationale besluiten inzake markttoegang aan te vechten als belangrijkste obstakel, gevolgd door onvoldoende communicatie tussen autoriteiten. 52 % van de respondenten werd zelf met dergelijke obstakels geconfronteerd.

Werking van de verordening inzake wederzijdse erkenning

Doeltreffendheid: in welke mate heeft de verordening haar doelstellingen waargemaakt?

De meeste respondenten waren op de hoogte van het bestaan van de verordening en zijn van mening dat de instrumenten die zijn ingevoerd, nog steeds nuttig en noodzakelijk zijn. Wat betreft de vraag of de verordening haar doelstelling al dan niet heeft waargemaakt, vinden zeer weinig marktdeelnemers dat het sinds de inwerkingtreding van de verordening gemakkelijker is om producten te verkopen in andere lidstaten. De meeste vinden dat de verordening de situatie niet heeft verbeterd, of weten het niet, omdat ze geen gebruikmaken van wederzijdse erkenning of geen producten in het buitenland verkopen.

Doeltreffendheid: kosten en baten van de verordening

Nationale autoriteiten beoordeelden de kosten van de verordening als gemiddeld en zijn het er geheel of gedeeltelijk mee eens dat de verordening gunstig is omdat zij de toegang tot de markt faciliteert.

Bedrijven maken vooral kosten omdat ze de producten moeten aanpassen aan de toepasselijke nationale voorschriften wanneer wederzijdse erkenning wordt geweigerd of niet wordt toegepast om de markt te penetreren. Er zijn ook hoge kosten gemoeid met vertragingen in de toetreding tot een markt en met gemiste kansen wanneer bedrijven ervan afzien een markt te betreden omdat hun producten op basis van de nationale voorschriften moeten worden aangepast. De kosten die verband houden met het aanvechten van besluiten die de markttoegang weigeren, worden als minder belangrijk beschouwd, met name omdat weinig marktdeelnemers besluiten hiertoe over te gaan.

Er zijn ook kosten die verband houden met de uitvoering van een beoordeling om te bepalen of wederzijdse erkenning kan worden gebruikt om producten in een andere lidstaat te verkopen. Zeer weinig marktdeelnemers (2 %) besteden deze beoordeling uit en 26 % voert de beoordeling intern uit. 46 % doet beide, afhankelijk van het product.

De bedrijven die hebben gereageerd, hebben een zeer gemengde perceptie van de voordelen die de verordening oplevert. Over het algemeen zijn lidstaten van mening dat de kosten van de verordening in verhouding staan tot de voordelen, maar slechts 9 % van de bedrijven is die mening toegedaan.

Coherentie

Er is een consensus onder de respondenten wat betreft de coherentie van de verordening.

Toegevoegde waarde op EU-niveau

De respondenten benadrukken ook de toegevoegde waarde van de regels inzake wederzijdse erkenning op EU-niveau.

Beoordeling van de communicatie bij de toepassing van wederzijdse erkenning

De meeste respondenten hebben nooit contact opgenomen met een productcontactpunt om informatie in te winnen over de toepasselijke productvoorschriften, in de meeste gevallen omdat zij niet van het bestaan van deze contactpunten op de hoogte waren. De lidstaten die hebben gereageerd, zijn van mening dat de communicatie met de autoriteiten in hun land goed is, maar met de autoriteiten van andere lidstaten nogal matig of slecht.

Prioriteiten voor het verbeteren van wederzijdse erkenning