Conclusies van de Raad van 11 mei 2012 betreffende de inzetbaarheid van afgestudeerden

2012/C 169/04

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

GEZIEN:

de conclusies van de Raad van 12 mei 2009 betreffende een strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding (ET 2020) (1) , waarin de Commissie, gelet op het belang van het vergroten van de inzetbaarheid dankzij onderwijs en opleiding om aan de eisen van de huidige en toekomstige arbeidsmarkt te beantwoorden, werd verzocht een voorstel voor een mogelijk Europees benchmark op dit gebied in te dienen,

de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, van 18 november 2010, over de prioriteiten voor intensievere Europese samenwerking inzake beroepsonderwijs en -opleiding voor de periode 2011-2020 (2) , waarin werd benadrukt dat lidstaten partnerschappen moeten bevorderen tussen aanbieders van onderwijs en opleiding, sociale partners, en andere belanghebbenden om ervoor te zorgen dat de informatie over de arbeidsmarktbehoeften beter wordt verspreid en dat de ontwikkeling van kennis, vaardigheden en competenties beter wordt afgestemd op de behoeften van de arbeidsmarkt,

de conclusies van de Raad van 14 februari 2011 over de rol van onderwijs en opleiding in de uitvoering van de Europa 2020-strategie (3) , waarin wordt benadrukt dat de overstap naar op leerresultaten gebaseerde kwalificatiesystemen en een grotere validatie van vaardigheden en competenties die in niet-formele en informele leersituaties zijn verworven, van groot belang zijn om de inzetbaarheid te vergroten,

de conclusies van de Raad van 17 juni 2011 over bevordering van de werkgelegenheid voor jongeren met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van Europa 2020 (4) , waarin wordt beklemtoond dat voor het Europees Sociaal Fonds een belangrijke rol is weggelegd bij het verbeteren van de werkgelegenheidsvooruitzichten en de vaardigheidsniveaus van jongeren en bij het uitvoeren op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau van beleid ter verbetering van de toegang tot de arbeidsmarkt en de inzetbaarheid van jongeren,

de conclusies van de Raad van 28 november 2011 over de modernisering van het hoger onderwijs (5) , waarin wordt opgeroepen de banden tussen instellingen voor hoger onderwijs, werkgevers en arbeidsmarktinstellingen aan te halen teneinde in de studieprogramma's meer rekening te houden met de behoeften van de arbeidsmarkt, de vaardigheden beter af te stemmen op de banen, en een actief arbeidsmarktbeleid te ontwikkelen dat gericht is op bevordering van werkgelegenheid voor afgestudeerden,

de verklaring van de leden van de Europese Raad van 30 januari 2012 (7) , waarin wordt opgeroepen de werkgelegenheid, in het bijzonder voor jongeren, te stimuleren, onder meer door de eerste werkervaring van jongeren en hun participatie op de arbeidsmarkt te stimuleren: het doel moet zijn dat jongeren, uiterlijk enkele maanden nadat ze van school komen, een kwalitatief goede baan, voortgezet onderwijs, een plaats in het leerlingstelsel of een stage, krijgen aangeboden,

ERAAN HERINNEREND DAT:

het meer dan ooit van essentieel belang is jonge Europeanen in staat te stellen de kennis, vaardigheden en competenties te verwerven die nodig zijn om te zorgen voor een soepele overgang naar de EU-arbeidsmarkt en hun loopbaanvooruitzichten verder te ontwikkelen, aangezien het aantal jonge werkzoekenden sterk blijft stijgen,

door de huidige economische crisis het belang van de overstap van onderwijs naar werk groter wordt. Het is van cruciaal belang ervoor te zorgen dat jongeren onderwijs en opleiding verlaten met de best mogelijke steun om hun eerste baan te vinden. Jongeren die te kampen hebben met werkloosheid of een trage overstap kunnen hiervan langdurige nadelige gevolgen ondervinden wat betreft toekomstig succes op de arbeidsmarkt, inkomen of gezinsvorming. Hierdoor kunnen de publieke en particuliere investeringen in hun onderwijs en opleiding in gevaar komen, hetgeen in een verlies voor de samenleving als geheel resulteert. Dit geldt met name in de context van de demografische uitdagingen, waardoor op het gestaag slinkende aantal jongeren in Europa meer druk wordt uitgeoefend om snel en doeltreffend in de arbeidsmarkt te integreren,

het toevoegen van een benchmark (8) betreffende het percentage afgestudeerden dat een baan heeft (9) , die op de overgang van onderwijs en opleiding naar de arbeidsmarkt is toegespitst, het mogelijk zou maken dat binnen het kader van ET 2020 beleidsbesprekingen plaatsvinden over maatregelen om de inzetbaarheid van afgestudeerden te versterken,

IN HET BESEF VAN HETGEEN VOLGT:

het percentage afgestudeerden met een baan, dat wil zeggen het aandeel in de beroepsbevolking van de 20- tot en met 34-jarigen die 1, 2 en 3 jaar eerder zijn afgestudeerd en die thans geen onderwijs of opleiding volgen, is tussen 2008 (81 %) en 2010 (76,5 %) met bijna 4,5 procentpunten gedaald,

BEVESTIGT HET VOLGENDE:

Inzetbaarheid — dat wil zeggen de combinatie van factoren die mensen in staat stelt een baan te krijgen, die te behouden en daarin carrière te maken — is een complex begrip, waarbij niet alleen de individuele kenmerken, vaardigheden, attitudes en motivatie van belang zijn, maar ook andere externe factoren die buiten het bestek van het onderwijs- en opleidingsbeleid liggen, zoals arbeidsmarktvoorschriften, demografie, de structuur van de economie en de algemene economische situatie,

de versterking van de inzetbaarheid is een punt van zorg voor alle overheidsinstanties, waaronder die welke verantwoordelijk zijn voor onderwijs en opleiding en voor werkgelegenheid. Op Europees niveau is dit een belangrijk punt voor de Europa 2020-strategie en het ET 2020-kader,

de steun van onderwijs en opleiding aan de inzetbaarheid van jongeren wordt deels bestreken door de desbetreffende kerndoelen van Europa 2020 en de bestaande benchmarks van ET 2020, zoals die betreffende het voltooien van tertiair onderwijs, voortijdige verlaters van onderwijs en opleiding, de deelname van volwassenen aan een leven lang leren en personen met beperkte vaardigheden in lezen, wiskunde en wetenschappen,

de overstap van onderwijs en opleiding naar werk komt in het huidige toezichtskader evenwel nog niet aan bod. In deze fase zou de bijdrage van onderwijs- en opleidingsstelsels tot de inzetbaarheid van afgestudeerden bijvoorbeeld kunnen plaatsvinden door middel van beroepskeuzevoorlichting en -advies, sterkere banden tussen onderwijsinstellingen en de betrokken belanghebbenden, de afstemming van leerplannen op de arbeidsmarktbehoeften, beter onderwijs in ondernemerschap, stages bij bedrijven, transparantere informatie over leerresultaten, onderwijs- en opleidingsbeleid dat beter inspeelt op de vaardigheidsbehoeften van de arbeidsmarkt, en aanmoediging van alle jongeren om na voltooiing van het hoger algemeen secundair onderwijs hun studie voort te zetten. Ook moet aandacht worden besteed aan de inzetbaarheid van jongeren met speciale behoeften op de arbeidsmarkt,

VERZOEKT DE LIDSTATEN:

om, met inachtneming van de uiteenlopende situaties in de verschillende lidstaten,

VERZOEKT DE COMMISSIE:

om, met name via de jaarlijkse Onderwijs- en opleidingenmonitor en het gezamenlijk verslag over de uitvoering van het strategisch kader „ET 2020”, na te gaan in hoeverre het Europees benchmark wordt gehaald.

EN VERZOEKT DE LIDSTATEN EN DE COMMISSIE:

kwalitatieve informatie en voorbeelden van goede praktijken te verzamelen die bedoeld zijn als aanvulling op de kwantitatieve monitoring en ter versterking van het fundament voor de beleidsvorming op empirische basis, vooral gebruik-makend van de bestaande bronnen, met name de rapportageregelingen van ET 2020,

de Raad vóór eind 2014 verslag uit te brengen over haar bevindingen in het rapport over de uitvoering van het strategisch kader ET 2020,

onderzoeken hoe er meer praktische elementen in onderwijs en opleiding kunnen worden geïntegreerd, bijvoorbeeld via toegepast onderwijs of alternerend onderwijs, als een manier om de inzetbaarheid van afgestudeerden te vergroten;

voorbeelden van goede praktijken in de lidstaten met betrekking tot een soepele overgang van onderwijs en opleiding naar werk in kaart te laten brengen door een deskundigengroep die zich buigt over de stap van afgestudeerden van onderwijs naar arbeidsmarkt, en aldus een bijdrage te leveren aan de ET 2020-prioriteiten. Die groep moet bestaan uit nationale deskundigen die door de lidstaten zijn aangewezen en experts die de sociale partners vertegenwoordigen en zijn aangewezen door de Commissie, en moet, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel,

(1) PB C 119 van 28.5.2009, blz. 2.

(2) PB C 324 van 1.12.2010, blz. 5.

(3) PB C 70 van 4.3.2011, blz. 1.

(4) 11838/11.

(5) PB C 372 van 20.12.2011, blz. 36.

(6) 17229/11 + ADD 1, ADD 2 en ADD 3.

(7) SN 5/12.

(8) Zoals opgemerkt in het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding van 2009, gaat het hier om een referentieniveau voor gemiddelde Europese prestaties, dat niet beschouwd mag worden als een concrete doelstelling die elk land moet bereiken, maar veeleer als een collectieve doelstelling welke de lidstaten wordt verzocht te verwezenlijken (PB C 119 van 28.5.2009, blz. 7).

(9) In deze tekst wordt onder „afgestudeerde” eenieder verstaan die geslaagd is voor minimaal hoger secundair of postsecundair (niet-tertiair) onderwijs (ISCED 3 tot ISCED 4, met uitzondering van ISCED 3 C korte cyclus), of tertiair onderwijs (ISCED 5 en 6).

(10) Naar een benchmark over de bijdrage van onderwijs en opleiding aan inzetbaarheid: methodologische nota (EUR 24616 EN 2011).

BIJLAGE

Een referentieniveau voor gemiddelde Europese prestaties

(„Europees benchmark”)

inzake het percentage afgestudeerden met een baan

De lidstaten zijn in 2009 overeengekomen dat, als manier om op de vorderingen toe te zien en de uitdagingen in kaart te brengen en bij te dragen tot een empirische beleidsvorming, de referentieniveaus van de Europese gemiddelde prestaties („Europese benchmarks”) de doelstellingen moeten schragen die zijn genoemd in de Raadsconclusies van 12 mei 2009 betreffende een strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding (1). Bij die conclusies is overeenstemming bereikt over vijf Europese benchmarks, en werd de Commissie verzocht voorstellen in te dienen voor verdere benchmarks, waaronder één voor inzetbaarheid.

Na bespreking van de voorstellen in het werkdocument van de Commissiediensten van 24 mei 2011 (2), stemmen de lidstaten thans ook in met het volgende benchmark voor het percentage afgestudeerden met een baan. Het benchmark vormt een aanvulling op die welke in mei 2009 zijn aangenomen en het in november 2011 door de Raad aangenomen benchmark voor leermobiliteit (3). Als zodanig mag deze alleen op vergelijkbare gegevens worden gebaseerd. Daarbij moet rekening gehouden worden met de verschillende uitgangssituaties in de afzonderlijke lidstaten en de verschillende mogelijkheden die zij hebben om prestaties te verbeteren met maatregelen op het gebied van onderwijs en opleiding. Het mag niet worden beschouwd als een concrete doelstelling die door elk land in 2020 moet worden bereikt, maar is een verzoek aan de lidstaten om, op basis van de nationale prioriteiten en rekening houdend met de veranderende economische omstandigheden, na te gaan hoe en in welke mate zij ertoe kunnen bijdragen dat het beoogde benchmark op het hieronder genoemde gebied gezamenlijk kan worden bereikt via nationale acties.

Benchmark inzake het percentage afgestudeerden met een baan

Inzetbaarheid — dat wil zeggen de combinatie van factoren die mensen in staat stelt een baan te krijgen, die te behouden en daarin carrière te maken — is een complex begrip, waarbij niet alleen de individuele kenmerken, vaardigheden, attitudes en motivatie van belang zijn, maar ook andere externe factoren die buiten het bestek van het onderwijs- en opleidingsbeleid liggen, zoals arbeidsmarktvoorschriften, demografie, de structuur van de economie en de algemene economische situatie.

Om te benadrukken wat maatregelen op het gebied van onderwijs en opleiding kunnen doen om afgestudeerden (4) die momenteel geen verder onderwijs of opleiding volgen meer kansen op een baan te geven en inzetbaarder te maken, stemmen de lidstaten bijgevolg in met het volgende benchmark:

Het streefcijfer heeft betrekking op een EU-gemiddelde en vormt geen nationaal streefcijfer voor de afzonderlijke lidstaten.

Het benchmark moet een uitsplitsing naar specifieke subpopulaties mogelijk maken. Met name moet er een splitsing van gegevens naargelang ISCED-niveaus (8) en onderwijsrichting en vakgebied plaatsvinden waardoor bijvoorbeeld onderscheid zou kunnen worden gemaakt tussen de prestaties van afgestudeerden van het hoger secundair onderwijs wanneer zij uit het algemeen onderwijs of uit beroepsonderwijs en -opleiding komen en tussen de prestaties van afgestudeerden van het hoger onderwijs naargelang hun vakgebied.

Voorts moet worden geanalyseerd in hoeverre onderwijs en opleiding en de niveaus ervan aansluiten bij het beroep dat afgestudeerden in de eerste actieve jaren nastreven; deze analyse kan gebaseerd worden op de met de ISCED gemeten onderwijsprestaties.

De lidstaten en de Commissie zullen bovengenoemd benchmark bespreken en beoordelen in het kader van het gezamenlijk verslag ET 2020, teneinde te bepalen of de indicatoren herzien moeten worden.

(1) PB C 119 van 28.5.2009, blz. 7.

(2) 10697/11.

(3) PB C 372 van 20.12.2011, blz. 31.

(4) In deze tekst wordt onder „afgestudeerde” eenieder in de leeftijdsgroep 20-34 verstaan die geslaagd is voor minimaal hoger secundair of postsecundair (niet-tertiair) onderwijs (ISCED 3 tot ISCED 4, met uitzondering van ISCED 3 C korte cyclus), of tertiair (ISCED 5 en 6).

(5) In de Internationale Standaardclassificatie voor onderwijs (ISCED) van 1997 worden onderwijsactiviteiten in 7 ruime niveaus ingedeeld, waarbij ISCED 0-2 en 3C korte cyclus de onderbouw van het secundair onderwijs betreft. Bij de raming van de passende streefcijfers voor 2020 worden slechts twee niveaus van afgestudeerden in aanmerking genomen, namelijk afgestudeerden met een hogere secundaire opleiding (ISCED 3), postsecundaire, niet-tertiaire (ISCED 4) en tertiaire opleiding (ISCED 5-6). Afgestudeerden van het hoger algemeen secundair onderwijs (ISCED 3A) moeten worden aangespoord om verder onderwijs en opleiding te volgen. De groep afgestudeerden met minder dan een hogere secundaire opleiding (ISCED 0-2 en ISCED C3 korte cyclus) is van de raming uitgesloten vanwege de geringe omvang van de steekproef (de leeftijdsgroep 20-34 jaar kent slechts weinig recente schoolverlaters met minder dan hoger secundair onderwijs), en vanwege het feit dat de lidstaten al in 2003 overeen zijn gekomen het aantal vroegtijdige verlaters van onderwijs en opleiding terug te brengen tot minder dan 10 % van alle 18- tot en met 24-jarigen (een streefcijfer dat door de Europa 2020-strategie is bevestigd).

(6) De ondergrens van 20 jaar is gekozen omdat deze correspondeert met de nieuwe leeftijdsgrenzen die zijn ingevoerd bij het kerndoel voor arbeidsparticipatie van de Europa 2020-strategie (d.w.z. 20-64 jaar). Aangezien in geheel Europa de meeste leerlingen de bovenbouw van het secundair onderwijs (ISCED 3, met uitzondering van ISCED 3C korte cyclus) en het postsecundair, niet-tertiair onderwijs (ISCED 4) tussen 18 en 20 jaar voltooien, zal door deze onderleeftijdsgrens naar verwachting de inzetbaarheid van dat cohort 1, 2 en 3 jaar na het behalen van hun diploma kunnen worden geanalyseerd. De bovengrens van 34 jaar is gekozen omdat deze overeenkomt met het huidige benchmark betreffende een voltooide tertiaire opleiding die op het cohort van 30- tot en met 34-jarigen wordt toegepast. Ook deze bovengrens zou derhalve een optimale dekking van de pas afgestudeerde bevolking met een tertiaire opleiding (ISCED 5-6) moeten waarborgen.

(7) Gemeten als het percentage van de werkende bevolking van 20- tot en met 34-jarigen die 1, 2 of 3 jaar eerder zijn afgestudeerd en die thans niet aan onderwijs en opleiding deelnemen. Personen die thans aan een of andere vorm van onderwijs of opleiding deelnemen, zijn niet meegeteld opdat de inzetbaarheid van dat cohort niet kan worden gewijzigd door het feit dat de persoon thans aan bijscholing/verbetering van zijn vaardigheden werkt. Gezien het ontbreken van longitudinale gegevens om de stroom van afgestudeerden naar arbeid exact te meten, wordt het gemiddelde over de drie eindejaarspeildata na het afstuderen gebruikt. Deze aanpak draagt ertoe bij dat het mogelijke effect van kortstondige werkloosheid — die vaak voorkomt tijdens de eerste arbeidsjaren — wordt gladgestreken.

(8) Zoals hierboven vermeld worden onderwijsactiviteiten in de Internationale standaardclassificatie voor onderwijs (ISCED) van 1997 in 7 ruime niveaus van 0 tot en met 6 ingedeeld. De ISCED 2011 wordt in 2014 in alle EU-gegevensbronnen over onderwijs toegepast met 9 niveaus. Dit houdt in dat het tertiair onderwijs verder wordt onderverdeeld in de niveaus bachelor, master en doctoraat en dat de grenzen tussen de groepen onderbouw en bovenbouw van het secundair onderwijs beter worden afgebakend.