11^88 l^ublikatieblad van de Europese Gemeenschappen l^r.G95B25 
Advies over het voorstel voor een richtlijn v^n de ^^d inzake de informatie over de energiek 
efficiëntie v^ngebouwen^^ 
^88BG95B^ 
De Raad heeft op 25 september 1987 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en sociaal Comité advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 15 januari 1988 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer ^almon. 
Idet Economisch en sociaal Gomite heeft tijdens ^im25^e fitting ^vergadering van 25 februari 
1988^het volgende advies uitgebracht, dat met 82 stemmen vóór en^stemmen tegen, bi^ 
^onthoudingen, is goedgekeurd. 
1, Het Gomite neemt er nota van dat het sedert 197^ 
doorde Gemeenschap endoordelidstatengevoerde 
beleid inzake rationeel energiegebruik tot een verbete 
ring van de energie^efficiencv met 2t^^ heeft geleid, 
2, In verband met het belangrijke potentieel aan 
energiebesparingen dat in de Gemeenschap aanwezig 
is, ^oals overigens wordt erkend in de resolutie van 
de Raad van 1^ september 198^ betreffende nieuwe 
communautaire doelstellingen van het energiebeleid 
voorl995^Bnr,G2^1van 25,9, 198^, moet dit 
beleid krachtig worden voortgezet, In deze resolutie 
wordt immers een verdere verbetering van het energie 
rendement met 2tT^ als doelstelling voor!995aange 
geven, 
^3, De sector gebouwen is de belangrijkste 
energieverbruiker meer dan ^8^van het verbruik van 
finale energie inde Gemeenschap ^tlmil^oentoem 
1985^, De Commissie schat de mogelijke 
energiebesparingen in de^e sector op 55 miljoen toe per 
^aar ^5 miljoen in de bestaande bouw en 2t^ miljoen in 
de nieuwbouw^, De^e cijfers gelden voorde Gemeend 
schap donder ^pan^e en Portugal, Idoudt men tevens 
rekening met de verwachte verbetering van het gedrag 
van de energiegebruikers, met energiezuinigere huis 
houdelin^e elektrische apparaten en met ^pame en l^or 
tugal,dan is een totalebesparing van ^elfs8e^ miljoen 
toe per waarmogelijk, 
^, Tal van voorschriften,aanbevelingenennchtli^ 
nenzim reeds goedgekeurd enuitgevoerd op gebieden 
als thermische isolatie, verwarmingsmstallaties in de 
bestaandebouw,omvangrijke subsidieregelmgenvoor 
de renovatie van gebouwen, en^. Al de^e initiatieven 
passen in het algemene raamwerk van hetEGbeleid 
inzake rationeel energiegebruik in de sector gebouwen, 
5, De tenuitvoerlegging van een dergelijk beleid heeft 
al herhaaldelijk de goedkeuring gekregen van het Eco 
nomisch en sociaal Gomite, met alleen i,v,m, de bedrage 
die hiermee wordt geleverd tot de verwezenlijking van 
deenergiedoelstellmgen, maarooki,v,m, depositieve 
gevolgenervan voorde werkgelegenheid. Bevordering 
van investeringen in rationeel energiegebruik kan nameD 
Inkook de groei en de werkgelegenheid in de bouwni^ 
verheid stimuleren. 
^m^re^7^m^ t01^7,Dt^ ^, IdetGomitéisheteensmetdeGommissiedathet 
gebrekaan voorlichtingeen belemmering is voorhet 
doen van investeringen ter verbetering van het energiek 
rendement in gebouwen, 
7, De Raad heeft er herhaaldelijk op geweien dat bi^ 
de bevolking meer begrip moet worden gekweekt voor 
denoodzaak om tot eengrotereenergieDefficiencv te 
komen^dit moet gebeurendoor alle gegevensen adD 
vie^enteverstrekkenomtrent de daartoe inte betten 
middelen, 
8, De Raad heeft in ^im resolutie van 15 maart 1985 
^Bnr.G78van2^,^,1985^ nota genomenvan het 
voornemen van de Gommissie te studeren op de moge^ 
lijkheden om het energieverbruik van gebouwen via 
een procedure voor de afgifte van certificatente doen 
vermelden, ten einde de voorlichting van de betrokken 
partnen over de toestand van de vastgoedmarkt te verD 
beteren en de door de bouwersBeigenaars geleverde 
mspanningentehonoreren,opde^e wi^e^oudenpoD 
tentiele huurders of kopers zich op de hoogte kunnen 
stellen van de energieefficiencv van het betrokken on^ 
roerende goed, 
9, Onderhavig voorstel voor een nchtlnn is dan ook 
de concrete invullmgvan een toezegging die de Gommis^ 
sie gedaan heeftin haar mededeling aan de Raad van 
l^novemberl98^getiteld„Voor een Europees beleid 
op het gebied van rationeel energiegebruik in de sector 
gebouwen^MdocGCOAi^Dd^defp 
Itl. rHetGomité wil hier nog eens herhalen dat het 
^im steun geeft aan een rationeler gebruik van energie 
en aan verbetering van de energieefficiencv in de sector 
gebouwen, In dat verband moeten de op energiebespa^ 
ring gerichte mspanningenbeslistwordenvoortge^et^ 
ditmoet gebeuren door bi^ debevolkingsteedsmeer 
begrip tekweken voor deenergieproblematiek, door 
het gedrag vandeconsument te veranderen endoor 
gebouwen van efficiëntere apparaten en verlichtingsinD 
stallaties te voorzien.Tevensmoet ervoor worden ge^ 
^orgddatdestatistieken betreffendedegerealiseerde 
besparingen op grote schaal worden gepubliceerd, ^odat 
hiervan nieuwe impulsenuitgaanop de tenuitvoerleg^ 
ging van een dergelijk beleid, 
11, De constatering is echter ophaar plaats dat de 
grootste energiebespanngenmogelnk^nnbn hetont^ 
werpen en de indeling van gebouwend de energiekosten 
vormen doorgaans een belangrijk deel van de financiële 
Nr. C 95/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11. 4. 88 
exploitatiekosten van gebouwen, en deze kosten kunnen 
door het doen van adequate investeringen worden ver­
laagd. 
12. Het gebrek aan informatie over de energie-ef-
ficiency van een gebouw is ongetwijfeld een zeer belang­
rijke belemmering voor het doen van dergelijke investe­
ringen. Invoering van een certificatie-procedure m.b.t. 
het energieverbruik van gebouwen is een middel om in 
deze informatieleemte te voorzien, en zou significante 
invloed kunnen hebben op de economische subjecten, 
aangezien de uitvoering van rendabele werkzaamheden 
ter verbetering van de thermische isolatie van gebouwen 
hierdoor zou worden gestimuleerd; deze werkzaamhe­
den vormen voorts een belangrijke bron van nieuwe 
werkgelegenheid (ontwerpers, architecten, ingenieurs, 
diagnose-personeel, aannemers, ambachtelijke bedrij­
ven en hun personeel) in de sector gebouwen. 
Investeringen die nodig zijn om 1 miljoen toe per jaar 
in de sector gebouwen te besparen, zullen volgens de 
Commissie ten minste 5 000 arbeidsplaatsen per jaar 
opleveren. 
13. In dit verband zou men intensief moeten blijven 
studeren op mogelijkheden om investeringen in 
energiebesparing door derden te laten financieren. 
14. Hoewel het Comité enerzijds met het opstellen 
van energiediagnoses voor gebouwen instemt, mag an­
derzijds niet uit het oog worden verloren dat het richt­
lijnvoorstel waarschijnlijk gevolgen zal hebben voor de 
vastgoedmarkt, en de waarde van het gebouwenbestand 
in de toekomst ingrijpend zal wijzigen. 
15. De gekozen criteria voor de omschrijving van 
gebouwen van „oudere datum", van „recente construc­
tie" en van nieuwe gebouwen, van openbare of particu­
liere gebouwen, van collectieve of individuele gebouwen 
zijn niet nauwkeurig genoeg, en kunnen negatieve reac­
ties bij de betrokken kringen uitlokken. Volgens het 
Comité moet de Commissie in dit verband beslist dui­
delijker en nauwkeuriger zijn. 
16. De Commissie heeft in haar richtlijnvoorstel en­
kele mogelijkheden ingebouwd voor gedeeltelijke of 
volledige uitsluiting van bepaalde openbare, particu­
liere, agrarische of industriële gebouwen, aangezien zij 
de lid-staten, wat het toepassingsgebied van de richtlijn 
betreft, een zekere vrijheid wil laten. Het valt te betreu­
ren dat niet de gehele sector gebouwen, inclusief open­
bare, industriële en agrarische gebouwen, onder het 
toepassingsgebied van de richtlijn komt te vallen, vooral 
ook omdat deze gebouwen een voorbeeldfunctie kunnen 
vervullen en omdat hier een zo belangrijk potentieel 
aan energiebesparing aanwezig is. Daarnaast zal een 
dergelijke gang van zaken een doelmatige tenuitvoerleg­
ging van deze richtlijn per 1 januari 1993 bepaald niet 
bevorderen. 
17. De in de voorgaande alinea's geformuleerde op­
merkingen wijzen op enige onzekerheid en aarzeling in 
het voorstel van de Commissie: deze dienen te worden 
weggenomen, zodat de richtlijn trefzeker en doelmatig 
kan worden uitgevoerd. 18. Om een evenwichtige toepassing van de richtlijn 
mogelijk te maken, zonder dat zich daarbij ingrijpende 
veranderingen voordoen, en om tegemoet te komen aan 
de motieven die aan de uitsluitingscriteria ten grondslag 
hebben gelegen, zouden de bepalingen van de voorge­
stelde richtlijn op het gehele gebouwenbestand betrek­
king moeten hebben; wel moeten, naargelang van het 
type gebouw, verschillende termijnen voor de inwer­
kingtreding van de bepalingen worden vastgesteld. Deze 
richtlijn zou geen uitzonderingen mogen bevatten en 
hieraan zou dan grote bekendheid moeten worden gege­
ven bij de ministeries, bij de lagere overheden, bij de 
beroepskringen in de bouwnijverheid, bij publiekrechte­
lijke en particuliere woningbouwcorporaties, bij vast­
goed-trustees, alsook bij eigenarenverenigingen en door 
hen aangewezen beheerders, en bij de consumentenor­
ganisaties, ten einde alle hierbij betrokken natuurlijke 
en rechtspersonen ertoe aan te zetten, voor zo veel 
mogelijk transparantie op de vastgoedmarkt te zorgen. 
19. Bij wege van deze richtlijn zou bij de betrokken 
beroepskringen grote bekendheid moeten worden gege­
ven aan de in bijlage C bij de mededeling van de 
Commissie aan de Raad d.d. 13 november 1984 (waar­
aan in punt 9 hierboven wordt gerefereerd) aanbevolen 
methodes voor het opstellen van een energie-diagnose. 
20. Voorts is het bijzonder wenselijk, de sociale part­
ners bij de tenuitvoerlegging van deze maatregelen te 
betrekken. 
21. In dit verband moet er met klem aan worden 
herinnerd dat het uitstippelen en het uitvoeren van een 
duidelijk, objectief, samenhangend en gemeenschappe­
lijk beleid inzake rationeel energiegebruik in de sector 
gebouwen, en met name het uitwerken van voorlich-
tingsmaatregelen aan de hand van energie-diagnoses 
voor gebouwen, niet uitsluitend de bij het energiebeleid 
betrokken kringen aangaan. Alle groeperingen en be­
roepskringen in deze sector, en op het hoogste niveau 
ook de bevoegde ministers van de lid-staten, dienen 
hierbij nauw te worden betrokken. 
Het zou opportuun zijn indien de voor de bouwnijver­
heid bevoegde ministers van de twaalf lid-staten voor 
het eerst en op zo kort mogelijke termijn zouden bijeen­
komen om een gemeenschappelijk beleid uit te 
stippelen. 
22. De arbeidsplaatsen die ontstaan dank zij 
energiebesparende investeringen die het jaarlijkse 
energieverbruik met 1 miljoen toe moeten verminderen, 
zullen volgens schattingen van de Commissie een daling 
van de werkloosheidsuitkeringen met 50 miljoen Ecu 
tot gevolg hebben. Zo komen omvangrijke middelen 
vrij die, gedurende de eerste jaren waarin deze richtlijn 
wordt toegepast, in dienst zouden moeten worden ge­
steld van het beleid inzake rationeel energiegebruik in 
de sector gebouwen, door subsidiëring t.b.v. eigenaren 
van gebouwen en investeerders, en door leningen en 
voorschotten t.b.v. de in deze sector beroepshalve werk­
zame personen die moeten inspelen op de nieuwe be­
hoeften (opleiding van ontwerpers en van diagnose­
personeel, apparatuur voor ondernemers en ambachts­
lieden). 
23. Voorts zal de balans moeten worden opgemaakt 
van de reeds genomen maatregelen in de sector ge­
bouwen, en meer in het algemeen in de sector bouwnij-
11. 4. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/27 
verheid, die tot een verbetering van de energie-efficiency 
kunnen leiden (richtlijnvoorstel inzake voor de bouw 
bestemde produkten, markten voor overheidsopdrach­ten, enz.), alsook van de maatregelen gericht op verbete­
ring van het „gemeenschappelijke technische be­
grippenapparaat" (b.v. Eurocodes). 
Gedaan te Brussel, 25 februari 1988. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT 
BIJLAGE l 
De volgende wijzigingsvoorstellen werden tijdens de beraadslagingen verworpen: 
1. Paragraaf 12, tweede en derde regel 
Als volgt lezen: „Invoering van een vrijwillige certificatieprocedure ..." 
Motivering 
Alle maatregelen tot energiebesparing waarmee bij de bevolking tevens meer begrip kan worden gekweekt 
voor de noodzaak om het energierendement van gebouwen te verbeteren, verdienen weliswaar steun, maar 
de door de Commissie voorgestemde maatregelen zouden geen verplicht karakter mogen dragen, maar op 
basis van vrijwilligheid ten uitvoer moeten worden gelegd. 
Het is dus zaak, de bevolking in sterkere mate tot een energiebewuster gedrag aan te zetten, o.m. door het 
nemen van maatregelen op het gebied van voorlichting en opvoeding, en geen nieuwe verplichtingen op te 
leggen waarvan de kosten wellicht onverantwoord hoog en de gevolgen twijfelachtig zullen zijn. 
Uitslag van de stemming 
Voor: 42, tegen: 68, onthoudingen: 3. 
2. Paragraaf 17 
De woorden „... deze dienen te worden weggenomen, zodat de richtlijn trefzeker en doelmatig kan worden 
uitgevoerd" schrappen en vervangen door de volgende tekst: 
„om zich op een verplichte en totale procedure vast te leggen. Alleen daarom al heeft het Comité twijfels 
over het van de tenuitvoerlegging van dit richtlijnvoorstel te verwachten effect." 
Paragraaf 18 
Vervangen door de volgende tekst: 
„Om deze redenen zou het, althans in dit stadium, beter zijn indien de Commissie haar maatregelen in de 
vorm van een krachtige aanbeveling van de Raad aan de lid-staten en niet in de vorm van een richtlijn zou 
voorstellen. Aan deze aanbeveling, die voor het gehele gebouwenbestand zou moeten gelden zou dan grote 
bekendheid moeten worden gegeven bij de ministeries, bij de lagere overheden, bij de beroepskringen in de 
bouwnijverheid, bij publiekrechtelijke en particuliere woningbouwcorporaties, bij vastgoed-trustees, alsook 
bij eigenarenverenigingen en door hen aangewezen beheerders en bij de consumentenorganisaties, ten einde 
alle hiertoe betrokken natuurlijke en rechtspersonen ertoe aan te zetten, voor zoveel mogelijk transparantie 
op de vastgoedmarkt te zorgen." 
Nr. C 95/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11. 4. 88 
Paragraaf 19, eerste regel 
Het woord „richtlijn" vervangen door „aanbeveling". 
Motivering 
Het advies bevat reeds een voorstel voor een sterke uitbreiding van de toepassing van het voorstel, o.a. tot 
publieke gebouwen. Voorts blijkt dat in de meeste lid-staten het inzicht in het belang van het probleem van 
de energie-efficiëntie van gebouwen nog weinig bekendheid geniet. 
Om deze redenen is het om principiële en praktische redenen bijzonder onverstandig in dit stadium al te 
komen met een verplichting. 
De wijzigingsvoorstellen beogen de oorspronkelijke teksten van de rapporteur in het advies op te nemen. 
Uitslag van de stemming 
Voor: 60, tegen: 79, onthoudingen: 6. 
3. Paragraaf 19 
De gehele paragraaf door het volgende te vervangen: 
„De in bijlage C bij de mededeling van de Commissie aan de Raad d.d. 13 november 1984 (waaraan in punt 9 
hierboven wordt gerefereerd) aanbevolen methodes voor het opstellen van een energie-diagnose zijn te 
ingewikkeld; men zou zich moeten beperken tot die delen van het gebouw waarvoor rendabele oplossingen 
mogelijk zijn welke zich in een periode van vijf jaar of zelfs minder terugbetalen." 
Motivering 
Geen. 
Uitslag van de stemming 
Voor: 39, tegen: 69, onthoudingen: 2. 
BIJLAGE II 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden van het Comité hebben vóór het advies gestemd: 
Amato, Arena, Ataide-Ferreira, Bazianas, Beltrami, Bento-Goncalves, Beretta, Bleser, Boddy, Lobo-Brandao 
R. Cal, Bredima-Savopoulou, Burnel, Calvet-Chambon, Carroll, Cavazzuti, Ceballo-Herrero, Christie, Clavel, 
Cortois, Curlis, Dassis, Delhomenie, Della Croce, Dos Santos, Drilleaud, van Eeckert, Elstner, Etty, Eulen, 
Flum, Frandi, Fresi, Geuenich, Glesener, Gomez-Martinez, Gredal, Green, Hagen, Hammond, Hilkens, 
Hörsken, Houthuys, Jenkins, Kelly, Larsen, Laur, Machado von Tschusi, Maddocks, Mourgues, Muhr, 
Muniz-Guardado, Muller, Murphy, Nielsen B., Nielsen P., Nierhaus, Nieuwenhuize, Nugeyre, Orsi, Petropou-
los, Proenca, Pronk, Raftopoulos, Rangoni-Machiavelli, Romoli, Roseingrave, Rouzier, Saïu, Salmon, Salomo-
ne, Santillan-Cabeza, Schmitz, Schöpges, Silva, Smith A.R., Smith L.J., Solari, Spijkers, Stadelin, Velasco-
Mancebo, Yverneau, Zufiaur-Narvaiza. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden van het Comité hebben tegen het advies gestemd: 
Arets, Aspinall, Broicher, Campbell, Cashman, Ceyrac, Collas, Alves-Conde, Coyle, van Dam, De Tavernier, 
Dodd, Donck, Flather, Gardner, Giacomelli, Hancock, Hovgaard-Jakobsen, Jaschick, Kaaris, Kenna, Löw, 
Masprone, Meyer-Horn, Moreland, Neto da Silva, Noordwal, de Normann, Pardon, Pearson, Pelletier, 
Perrin-Pelletier, Petersen, Polyzos, Proumens, Ribière, Riera-Marsa, Robinson, Schade-Poulsen, Schnieders, 
Storie-Pugh, Tamlin, Tukker, Wagner, Whitworth, Williams. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden van het Comité hebben zich van stemming onthouden: 
Corell-Ayora, Drago, Dunet, Poëton, Termes-Carrero, Tiemann, Tixier.