•it -tt COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 02.10.1996 
COM(96) 471 dei*. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, 
AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE 
EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S 
LEREN IN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ 
Actieplan voor een Europees initiatief in het onderwijs 
(1996-1998) 

INHOUDSOPGAVE 
INLEIDING 5 
I. WAAROM EEN EUROPEES INITIATIEF ? 6 
II. ACTIEPLAN VOOR EEN EUROPEES INITIATIEF 8 
II. 1 Actielijn nr. 1 : Bevorderen van de koppeling op communautair niveau van de 
scholennetwerken 8 
11.2 Actielijn nr. 2: Stimuleren van de ontwikkeling en verspreiding van inhouden 
van Europees belang en die voor pedagogische doeleinden kunnen worden 
gebruikt 12 
11.3 Actielijn nr. 3: Bevorderen van de opleiding en ondersteuning van 
onderwijsgevenden en opleiders bij de integratie van de technologieën in de 
onderwijspraktijken 14 
11.4 Actielijn nr. 4: Informeren van de betrokkenen over de pedagogische 
mogelijkheden van de nieuwe technologieën 15 
III. MOBILISEREN VAN DE MIDDELEN EN DE BETROKKENEN DOOR MIDDEL VAN 
PARTICULIERE OF OPENBARE PARTNERSCHAPPEN 16 
III. 1 Exploiteren van de communautaire middelen 16 
111.2 Stimuleren van de partners uit de openbare en particuliere sector 17 
111.3 Mobiliseren van de goodwill van de burgers en stimuleren van de talenten .... 18 
CONCLUSIE 19 
BIJLAGEN: 
Recente overheidsinitiatieven ten behoeve van educatieve multimedia op school .... 20 
Indicatief tijdschema 1996-1998 22 
£/-3-4 
INLEIDING 
De samenleving maakt momenteel diepgaande veranderingen door, die door de mondialisering 
van de handel, technologische innovatie en economische veranderingen worden getriggerd. De 
Europeanen moeten daarop kunnen inspelen, de onderwijsstelsels kunnen hen daarbij zeker 
helpen. 
Met de opkomst van de informatiemaatschappij moet iedereen, jong en oud, zijn 
bekwaamheden voortdurend vernieuwen en nieuwe kennis verwerven'. 
De werkgelegenheid van morgen staat op het spel, vandaar dat het zo belangrijk is om de 
instrumenten van de informatiemaatschappij onverwijld in dienst te stellen van de nieuwe 
leermethoden. Deze prioriteiten zijn door de Commissie bevestigd in het Witboek Onderwijzen 
en leren: naar een cognitieve samenleving en in de in juni 1996 aan tic Kuropese R;iad van 
Florence voorgelegde Europese actie voor de werkgelegenheid in Europa; een 
vertrouwenspact. 
De politiek verantwoordelijken, zowel op communautair2 als op nationaal niveau, hebben de 
omvang van de educatieve en culturele gevolgen van de informatiemaatschappij onderzocht. 
Binnen de Commissie heeft de Task Force Onderzoek-Industrie "Educatieve Multimédia-
software" zich bezig gehouden niet de analyse van educatieve multimedia, de afzetmarkt en 
het gebruik ervan. 
Deze werkzaamheden hebben tot een aantal aanbevelingen geleid ten behoeve van de 
uitbreiding van hel onderzoek op dit gebied en de ondersteuning van de verspreiding van 
c<lin ntk vc niiillliiM ilhi. h M nil!)' I it M U l< lul nul (It IM lux M, H villi de !<t l.iiilkt'K iliiiii nililil* I 
van het gecoördineerd mobiliseren van de vele instrumenten waarover zij beschikt1. 
Met de goedkeuring van een Resolutie ten behoeve van de bevordering van het gebruik van 
educatieve technologieën, in partnerschap met de particuliere sector, hebben de Europese 
Ministers van Onderwijs, op 6 mei 1996 in het kader van de Raad bijeen, de Commissie en 
de Lid-Staten een duidelijk politiek signaal gegeven. 
De laatste tijd hebben vele Europese landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, 
Frankrijk, Italië, de Scandinavische landen, maar ook de Verenigde Staten en Japan, 
initiatieven gelanceerd voor de aansluiting van de scholen op de communicatienetwerken, de 
opleiding van onderwijsgevenden en de ontwikkeling van aan de onderwijsbehoeften 
Zie met name de werkzaamheden van de rondetafelconferentie van Europese ondernemers "Education 
for Europeans: Towards the Learning Society" (1995). 
Zie de volgende documenten: Witboek "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid" (1993); "Europa 
op weg naar de informatiemaatschappij : een actieplan" COM(94) 347; Groenboek over innovatie ( 1996); 
Groenboek "Leven en werken in de informatiemaatschappij: de mens voorop" (1996). 
Eindverslag van juli 1996 SEC(96) 1426 def. Op basis daarvan zal de Commissie op 15 december 1996 
een oproep doen tot het indienen van gezamenlijke voorstellen voor alle programma's die met educatieve 
software te maken hebben. 
aangepaste software (zie bijlage). In een aantal landen is ook de particuliere sector zeer actief 
om, in partnerschap met de overheid, de scholen van apparatuur te voorzien en op het netwerk 
aan te sluiten . 
De technologieën zijn aanzienlijk vooruitgegaan en veel gebruikersvriendelijker geworden. De 
onderwijssector kan zijn behoeften nu beter kenbaar maken en vindt ook meer begrip hiervoor. 
Veel onderwijsgevenden willen de nieuwe educatieve instrumenten graag uitproberen. Er lijkt 
aan alle voorwaarden voldaan te zijn om tot een algemeen gebruik van de technologieën in 
onderwijs en opleiding over te gaan. Het is nu zaak een omgeving te creëren die bevorderlijk 
is voor een snelle verspreiding van deze instrumenten, door middel van een aantal concrete 
acties op Europees niveau ter ondersteuning van de nationale en lokale acties. 
Dit is de reden waarom de Europese Raad van Florence dit initiatief heeft gesteund en de 
Commissie heeft verzocht zo spoedig mogelijk een actieplan op te stellen. 
I. WAAROM EEN EUROPEES INITIATIEF ? 
Uit verschillende onderzoeken en proefprojecten is het pedagogisch belang van de nieuwe 
technieken van de informatiemaatschappij gebleken. Indien deze instrumenten goed aan de 
behoeften zijn aangepast, kunnen zij de verwerving van nieuwe kennis vergemakkelijken en 
de ontwikkeling van nieuwe flexibele, geïndividualiseerde en interactieve leermethoden 
stimuleren. Zij zorgen voor een bredere en algemenere toegankelijkheid van onderwijs en 
opleiding. 
,Zij intensiveren de menselijke en pedagogische uitwisselingen: door het begunstigen van de 
interculturele en veeltalige communicatie tussen de 72 miljoen leerlingen en studenten en de 
4,5 miljoen onderwijsgevenden in Europa kunnen de nieuwe instrumenten van de 
informatiemaatschappij de Europese dimensie van het onderwijs en de communautaire 
integratie door middel van pedagogische uitwisselingen versterken. 
Toch zijn er nog talrijke belemmeringen die de verspreiding van deze instrumenten in de weg 
staan. De onderwijsinstellingen hebben nog niet voldoende computerapparatuur of de kwaliteit 
daarvan laat te wensen over. De op de markt beschikbare "multimedia-inhouden" blijken vaak 
niet aangepast te zijn aan de onderwijsbehoeften. De instellingen beschikken wegens de 
doorgaans strenge budgettaire beperkingen vaak niet over voldoende financieringscapaciteit. 
Tenslotte kan de integratie van nieuwe instrumenten in de onderwijspraktijk alleen 
plaatsvinden indien de onderwijsgevenden een passende opleiding hebben gevolgd en de 
onderwijsmethoden en -stelsels zijn aangepast, hetgeen vaak een delicate kwestie is. 
De onderwijs- en opleidingsinstellingen moeten de jongeren helpen hun plaats te vinden in de 
informatiemaatschappij en daarbij voorkomen dat alleen de kinderen van de meest begunstigde 
gezinnen en scholen gebruik maken van de pedagogische voordelen van de educatieve 
multimedia. Een verslechtering van de ongelijke toegangsmogelijkheden tot deze nieuwe 
Bijvoorbeeld Deutsche Telekom en Bertelsmann in het kader van het Duits initiatief, de vereniging van 
de Britse kabelexploitanten, of Apple die in vijf Europese landen experimentele klassen tot stand brengt. 
onderwijspraktijken kan zware consequenties hebben voor de toekomst van de onderwijs- en 
opleidingsinstellingen en, op langere termijn, voor de werkgelegenheid en cohesie van de 
Europese samenleving. 
Een te gering en te laat actief geworden aantal gebruikers en ontwikkelaars kan de Europese 
multimédia-industrie duurzame schade berokkenen. Dat zou erg jammer zijn want deze 
activiteitensector is veelbelovend en kan met de ontwikkeling van nieuwe produkten en nieuwe 
diensten snel opbloeien en werkgelegenheid scheppen. Europa beschikt over een cultureel 
erfgoed, over intellectuele en financiële middelen en over een aanzienlijke technische expertise 
die de multimedia-ondernemingen op de Europese markt ten nutte zouden moeten kunnen 
maken. 
Daarentegen kan een afhankelijkheid van de door de belangrijkste concurrenten ontwikkelde 
pedagogische inhouden bijzonder nadelig zijn voor de culturele identiteit en de taalkundige 
diversiteit van de Gemeenschap. 
Het Europees initiatief kan de in een aantal regio's en Lid-Staten van de Gemeenschap reeds 
begonnen mobilisatie ondersteunen en daarbij de richtsnoeren van de Resolutie van de Raad 
inzake educatieve multimedia-software volgen. 
Het beoogt het sneeuwbaleffect van de verschillende, vaak versnipperde, acties op nationaal 
niveau te versterken door ze met elkaar in verband te brengen. Het initiatief is gericht op de 
acties met de grootste communautaire toegevoegde waarde. De deelname van alle 
onderwijsinstellingen wordt gestimuleerd en er wordt rekening gehouden, met inachtneming 
van het subsidiariteitsbeginsel, met de verschillen in ontwikkeling tussen de regio's. 
Tenslotte maakt het initiatief het mogelijk sneller een voldoende groot aantal gebruikers te 
bereiken, de Europese dimensie in het onderwijs te versterken door de uitwisseling van 
innoverende onderwijspraktijken en een echte Europese educatieve multimediamarkt tot stand 
te brengen. 
Op dit gebied is een bundeling van de communautaire acties van wezenlijk belang om een 
maximaal resultaat te behalen, rekening houdend met de beperkte financiële middelen. Dit 
actieplan heeft op de eerste plaats betrekking op de basis- en middelbare scholen (met 
inbegrip van vakscholen) die op technologisch gebied de "zwakke schakels" in de 
onderwij sketen vormen daar ze veel minder gebruik van de technologieën maken dan het 
hoger onderwijs of het voortgezet beroepsonderwijs. 
Verder zij gewezen op de noodzaak van de totstandbrenging van een "onderwijscontinuüm" 
tijdens het gehele leven, van het onderwijs op school tot de beroepsopleiding. Het gebruik van 
nieuwe technologieën in het beroepsonderwijs vereist evenwel andere deelnemers en een 
andere soort verantwoordelijkheid. Deze kwestie zal worden behandeld in een andere 
mededeling die de Commissie binnenkort zal voorleggen, in het licht van de antwoorden op 
de in het Groenboek "Leven en werken in de informatiemaatschappij: de mens voorop" 
gestarte discussie. 
II. ACTIEPLAN VOOR EEN EUROPEES INITIATIEF 
Het initiatief heeft betrekking op drie algemene doelstellingen: 
- Versnellen van de toegang van de scholen tot de informatiemaatschappij door het bieden 
van nieuwe mogelijkheden voor wereldwijde communicatie 
- Bevorderen van het algemene gebruik van multimediale onderwijspraktijken en het tot stand 
brengen van een "kritische massa"gebruikers, produkten en multimediale onderwijsdiensten 
-* Versterken van de Europese dimensie op het gebied van onderwijs en opleiding met de 
instrumenten van de informatiemaatschappij, door het exploiteren van de culturele en 
taalkundige verschillen 
Ten behoeve deze doelstellingen zal het initiatief vier complementaire actielijnen volgen, ter 
ondersteuning van de lokale en nationale initiatieven : 
DE ACTIELIJNEN 
1. Bevorderen van de koppeling op communautair niveau van de scholennetwerken 
2 Stimuleren van de ontwikkeling en verspreiding van inhouden 
3 Bevorderen van de opleiding en ondersteuning van onderwijsgevenden en 
opleiders 
4 Informeren van alle betrokkenen over de pedagogische mogelijkheden van de 
multimedia 
Het initiatief zou kunnen worden gesteund door een kleine groep van belangrijke personen 
die bekend staan om hun visie en overtuiging die het initiatief een extra impuls moeten geven 
en zo een voortrekkersrol kunnen vervullen. 
II. 1 Actielijn nr. 1: 
Bevorderen van de koppeling op communautair niveau van de scholennetwerken 
(i) Problematiek 
Op sommige plaatsen bestaan al elektronische scholennetwerken die bij wijze van experiment 
en op regionaal of lokaal niveau tot stand zijn gebracht. Zij bieden met name gelegenheid voor 
de overdracht van elektronische post, voor computerondersteunde samenwerking (produktie 
van thematische informatiebanken; praktische vergelijkende werkzaamheden; collectieve 
Het initiatief ligt in de lijn van de door het Unieverdrag verleende bevoegdheid op het gebied van 
onderwijs en opleiding, regionale cohesie, industrie, onderzoek en technologisch ontwikkeling en de 
transeuropese communicatienetwerken. 
8 
produkties waarbij teksten en beelden worden geïntegreerd) en voor de organisatie van fora 
voor leerlingen en onderwijsgevenden voor de uitwisseling van informatie, adviezen en 
praktijken. 
Uit de lopende experimenten blijken de pedagogische voordelen die men daarvan kan 
verwachten: belangstelling voor de buitenwereld, grotere autonomie bij het zoeken naar 
informatie, valoriseren van de inspanning van het schrijven (je schrijft "voor iemand"), 
ontwikkelen van de zin voor samenwerking bij onderwerpen van gemeenschappelijk belang 
zoals het milieu, de maatschappij, de actualiteit; en daardoor zich vertrouwd maken met de 
culturele en taalkundige verschillen, hetzij van regionale aard (bijvoorbeeld vergelijken van 
de manier van leven op het platteland en in de stad), hetzij van nationale aard (taalkundige 
uitwisselingen, vragen en antwoorden over het sociale en politieke leven, enz.). 
De koppeling van regionale en nationale scholennetwerken kan van groot voordeel zijn voor 
het onderwijs van vakken met een duidelijke Europese dimensie als talen, wetenschap, 
geschiedenis of kunst. Deze netwerken kunnen de scholen toegang verschaffen tot 
elektronische informatie van musea of andere onderwijs- of culturele instellingen, naar gelang 
hun ontwikkeling. 
De bestaande netwerken hebben betrekking op een nog beperkt aantal onderwijsinstellingen: 
minder dan 5% van de Europese scholen is halverwege 1996 op een elektronisch 
scholennetwerk of op Internet aangesloten6. Bovendien communiceren zij nog weinig op 
Europese schaal. Dit is het gevolg van technische of taalkundige problemen, maar vooral van 
onwetendheid over de experimenten die in andere Lid-Staten aan de gang zijn. 
Daarom kan de huidige golf van aansluitingen van scholen op Internet, die spontaan of met 
overheidsimpulsen tot stand is gekomen, snel weer instorten ten gevolge van technische 
problemen in verband met de verzadiging van Internet op korte termijn, of omdat de 
betrokkenen op onderwijsgebied onvoldoende op de hoogte zijn van het pedagogisch belang 
van de nieuwe technieken. 
Daarnaast ondersteunt de Commissie de uitbreiding van de "openbare toegankelijkheid" van 
de informatiemaatschappij, dat wil zeggen met name de aansluiting van scholen, universiteiten 
en bibliotheken. De voorbereidende werkzaamheden zijn zowel op communautair als op 
nationaal niveau al van start gegaan ten behoeve van de bevordering van de toegang tot de 
communicatie en de informatiediensten op onderwijsgebied . 
De koppeling van de scholennetwerken moet de uitwisseling mogelijk maken van innovatieve 
praktijken tussen de klassen in Europa. Hierdoor wordt het gemakkelijker om culturele en 
De situatie verschilt sterk tussen de verschillende landen. Zo is in Finland of Zweden 2/3 van de scholen 
op een netwerk aangesloten, in het Verenigd Koninkrijk 15% en in Frankrijk of Duitsland minder dan 
2%. 
"De universele dienst in de telecommunicatiesector in het perspectief van een volledig geliberaliseerde 
omgeving - een essentieel element van de informatiemaatschappij." COM(96) 73 def. Zie ook het 
initiatief van het bureau van British Telecom OFTEL voor de oprichting van een Task Force 
"Onderwijs" in het kader van de raadpleging over de universele dienst. 
taalkundige verschillen tot uitdrukking te brengen. Ook wordt rekening gehouden met de 
lopende proefprojecten - op lokaal, regionaal, nationaal, Europees of internationaal8 niveau -
die een pedagogische omgeving beogen te creëren die innovatie in de hand werkt. 
De daadwerkelijke problemen bij de meertalige communicatie moeten niet te hoog worden 
aangeslagen: de school is een plek bij uitstek voor het leren van talen en multimedia bieden 
gelegenheid voor een polyvalente manier van uitdrukken, door de uitwisseling van beeld en 
geluid, die het onderlinge begrip aanzienlijk vergemakkelijkt. 
Deze koppeling loopt parallel met de ontwikkeling van lokale scholennetwerken en wordt 
stapsgewijze uitgevoerd, waarbij het doel is uiteindelijk alle Europese scholen met elkaar te 
verbinden, ook die van de minst begunstigde regio's. 
(ii) Tenuitvoerlegging 
Als vervolg op het Europees jaar voor onderwijs en scholing tijdens het gehele leven worden 
concrete projecten voor de koppeling van scholennetwerken gelanceerd. Het initiatief gaat 
uit van de netwerken die op lokaal en regionaal niveau reeds goed functioneren en verbindt 
deze met elkaar. Dit "netwerk van netwerken" wordt geleidelijk uitgebreid tot het geheel van 
reeds bestaande of in oprichting zijnde scholennetwerken, alsmede tot geografisch geïsoleerde 
of sociaal benadeelde scholen en werkt de vorming van "partnerschappen" tussen Europese 
steden en regio's in de hand. 
Het initiatief wordt gebaseerd op het door de lokale, regionale en nationale autoriteiten 
gevoerde beleid. Alleen deze zijn immers bevoegd om beslissingen te nemen ten aanzien van 
de uitrusting van de scholen, die, in de in aanmerking komende regio's, daarvoor de hulp van 
de structuurfondsen zouden kunnen inroepen. 
Verder is het initiatief ook gebaseerd op de in het kader van de communautaire programma's 
voor onderzoek, onderwijs en opleiding gelanceerde proefprojecten. 
Het "netwerk van scholennetwerken" staat open voor experimenten die in derde landen worden 
uitgevoerd, met name in de landen van Midden- en Oosteuropa. 
Er moeten verschillende soorten activiteiten worden georganiseerd: 
• de Commissie bevordert experimentele educatieve omgevingen waarbij een klein aantal 
instellingen betrokken is en onderzoek doet naar de interactie tussen technologie en 
pedagogiek, met name voor de ontwikkeling van instrumenten voor computerondersteunde 
samenwerking via het netwerk. 
• de Commissie stimuleert de ontwikkeling en operationalisering op het netwerk van klassen 
voor multimedia-ontdekkingen. zoals deze in een aantal landen al bestaan9. Deze bieden 
Bij voorbeeld de projecten in het kader van communautaire programma's of het tijdens de G-7-
conferentie van Brussel over de informatiemaatschappij gelanceerde project "transcultureel onderwijs 
en transculturele opleiding". 
Bij voorbeeld in Frankrijk het project "Multimédia Pédagogique Interactif' van de Ligue Française de 
10 
onderwijsgevenden en leerlingen de gelegenheid om met behulp van multimedia 
pedagogische projecten uit te werken en gedurende enkele dagen in een speciaal daarvoor 
ingerichte locatie de grondbeginselen van de nieuwe technologieën te leren. Het werken in 
netwerkverband vergemakkelijkt ook de meertalige pedagogische uitwisseling met behulp 
van gespecialiseerde onderwijsgevenden. Deze locatie kan ook adviesdiensten verlenen, die 
op afstand door onderwijsgevenden kunnen worden geraadpleegd. 
• voor eind 1996 zal een conferentie worden georganiseerd om de balans op te maken van 
de ontwikkeling van de nationale scholennetwerken, de behoeften, de praktijken en de 
problemen (van bijvoorbeeld technische, juridische of boekhoudkundige aard). De 
deelnemers aan deze conferentie zijn de personen die bij de lokale, regionale en nationale 
initiatieven betrokken zijn (onderwijsgevenden, computerondernemingen, 
netwerkbeheerders, aanbieders van on-line diensten, schoolbesturen, verenigingen). 
• in een workshop zullen de problemen in verband met de bescherming van de intellectuele 
eigendom van de multimediaprodukten worden behandeld ter bevordering van hun gebruik 
in het onderwijs alsmede de beveiliging van de scholennetwerken in samenhang met het 
gebruik van Internet (bijvoorbeeld de aanwezigheid van informatie met een gewelddadig, 
racistisch, pornografisch of pedofiel karakter). 
• op basis van de resultaten van de conferentie worden de technische scenario's voor de 
koppeling van de scholennetwerken op communautair niveau (de infrastructuren die daarbij 
worden gebruikt kunnen zowel het telefoonnet, het ISDN-net of de breedbandnetwerken 
zijn die toegang tot Internet verschaffen), de kosten en de geschikte 
financieringsmechanismen in het kader van een haalbaarheidsstudie nader gespecificeerd. 
Het beheer van het project voor de koppeling op communautair niveau van de regionale en 
nationale scholennetwerken kan bij voorbeeld worden toevertrouwd aan consortia waarin nauw 
wordt samengewerkt tussen de Ministeries van Onderwijs, de bevoegde lokale en regionale10 
autoriteiten en de betrokken ondernemingen. 
De Commissie zal verder een analyse uitvoeren van de in de Lid-Staten van de Gemeenschap 
en de belangrijkste partnerlanden aan de gang zijnde experimenten die een uitbreiding beogen 
van het toepassingsgebied van de universele dienst in de telecommunicatiesector bij de 
netwerkvorming van de instellingen voor onderwijs en opleiding. Aan de hand van de 
resultaten zullen voorstellen worden geformuleerd in het kader van het evaluatieverslag dat 
de Commissie voor eind 1997 zal voorleggen betreffende het niveau, de kwaliteit en de 
reikwijdte van de universele dienst in de telecommunicatiesector. 
l'Enseignement et de l'Education Permanente. 
De regio's zijn bijzonder actief op het gebied van de informatiemaatschappij. Zo hebben zes regio's 
besloten om vanaf 1994 samen concrete toepassingen te ontwikkelingen (IRIS-initiatief). 
11 
II.2 Actielijn nr. 2: 
Stimuleren van de ontwikkeling en verspreiding van inhouden van Europees belang en 
die voor pedagogische doeleinden kunnen worden gebruikt 
(i) Problematiek 
De bestaande scholennetwerken zijn de promotoren van pedagogische uitwisselingen binnen 
groepen leerlingen, tussen leerlingen en leraar of tussen leraren. Verder maken zij de 
overdracht mogelijk van pedagogisch materiaal dat voor deze uitwisselingen wordt gebruikt. 
Vandaar het belang om de ontwikkeling en de verspreiding van geschikte inhouden te 
stimuleren. 
Aan de verschillende media worden nog steeds verschillende manieren van ontwerpen, 
produceren en verspreiden toegekend. Toch kunnen de audiovisuele produkties of papieren 
documenten met de ontwikkeling van de digitale technieken gemakkelijk op elektronische 
dragers (CD-ROM, CD-I of on-line diensten) worden omgezet. Voor multimedia-ontwerpen 
is evenwel vaak een belangrijke aanpassing van de inhoud en de narratieve structuur van de 
produkten vereist. Samenwerking tussen deskundigen uit de audiovisuele sector, op het gebied 
van het uitgeven van multimedia-produkten en uit de onderwijssector is onontbeerlijk om de 
capaciteit volledig te kunnen benutten. 
De mogelijkheden voor het ontwikkelen van inhouden worden sterk uitgebreid met de komst 
van een groot aantal digitale televisiezenders. Uitgaande van de verwachtingen van de 
consumenten en de eisen van de burgers zullen educatieve en culturele uitzendingen veel 
succes hebben. Aangezien de televisie een wijd verbreid instrument is, zou de audiovisuele 
sector bij uitstek een toegangspunt moeten zijn voor educatieve multimedia op school en thuis. 
Deze audiovisuele produkten kunnen educatieve programma's zijn die voor specifieke 
opleidingsdoeleinden zijn samengesteld, dan wel informatieve programma's van hoog niveau 
of programma's voor het grote publiek waarvan de kwaliteit zodanig is dat de 
onderwijsgevenden ze geschikt achten om in hun lesprogramma op te nemen. 
Veel televisiemaatschappijen hebben reeds het multifunctionele aspect in hun strategie 
geïntegreerd door hun informatie op verschillende soorten dragers aan te bieden, zoals de 
Zweedse schooltelevisie of de BBC die regelmatig videocassettes van haar uitzendingen 
uitgeeft. Dit principe wordt nu uitgebreid tot exploitatie van de digitale sector. Zo produceert 
de BBC CD-ROMs over het theater van Shakespeare op basis van haar audiovisuele 
produkties. In Frankrijk digitaliseert kanaal 5 (la Cinquième) een groot deel van zijn 
programma's met de bedoeling daarvan een gegevensbank samen te stellen die dan door de 
gebruikers in de onderwijsinstellingen naar gelang hun specifieke behoeften wordt 
geraadpleegd. Technisch gezien zijn de problemen nu nagenoeg opgelost, maar er blijven nog 
problemen van juridische aard. 
Sommige radiomakers begunstigen de Europese dimensie al in hun commerciële strategie. 
Veertien publieke omroepen, verenigd in de Europese Radio-Unie, hebben al besloten de 
uitwisseling van hun uitzendingen van Europees cultureel belang te bevorderen door een 
12 
gemeenschappelijke "leseenheid" te creëren. In een ander verband wordt door een aantal 
Europese radiomakers een voorstel voor een "Europese educatieve omroep" bestudeerd". 
(ii) Tenuitvoerlegging 
Op het programma staan de volgende activiteiten: 
• De mogelijkheden zijn legio, zowel voor de produktie als voor de verspreiding van 
audiovisuele en multimedia-inhouden. Om deze mogelijkheden te onderzoeken, zal voor 
eind 1996 een werkgroep worden opgericht van vertegenwoordigers van hoog niveau van 
producenten en verspreiders van educatieve programma's, en van multimedia-uitgevers. 
Deze werkgroep moet nagaan hoe een samenwerking tot stand kan worden gebracht voor 
de produktie van aan de behoeften van onderwijs en opleiding aangepaste educatieve 
inhouden van algemeen belang (zoals talen, wetenschap, Europese cultuur en beschaving, 
kunst en muziek). Om de verspreiding van deze inhouden te bevorderen moet de werkgroep 
met name algemene beginselen vaststellen ten aanzien van de kwaliteit en de uitwisseling 
van produkten van pedagogisch belang alsmede de technische en juridische voorwaarden 
voor hun gebruik op scholen en andere pedagogische en culturele centra bestuderen. 
• De Commissie zal op haar beurt steun verlenen aan de inventarisatie van Europese 
multimedia-inhouden die kunnen worden gebruikt voor pedagogische doeleinden op 
verschillende dragers (CD-ROM, CD-I, on-line diensten, programma's van pedagogische 
aard). De resultaten van deze inventariseringswerkzaamheden zullen op grote schaal onder 
de betrokkenen worden verspreid. 
• Tenslotte zal de Commissie, door de ondersteuning van concrete projecten, de ontwikkeling 
en de elektronische netwerkvorming van centra voor multimedia-informatie 
(mediatheken, centra voor opleiding van onderwijsgevenden, "digitale bibliotheken", 
bijvoorbeeld on-line) stimuleren. Dit netwerk kan de gebruikers toegang verschaffen tot een 
groot aantal audiovisuele en multimediale Europese produkten en diensten. 
II.3 Actielijn nr. 3: 
Bevorderen van de opleiding en ondersteuning van onderwijsgevenden en opleiders bij 
de integratie van de technologieën in de onderwijspraktijken 
(i) Problematiek 
De onderwijspraktijken zijn in ontwikkeling. De zogenaamde actieve methoden worden op 
grote schaal toegepast in het talenonderwijs, dat reeds lang gebruik maakt van audiovisuele 
hulpmiddelen. Veel onderwijsgevenden staan open voor vernieuwing maar krijgen niet altijd 
voldoende gehoor van het schoolbestuur en uit de omgeving om nieuwe lesmethoden te 
n In andere landen worden talrijke audiovisuele experimenten uitgevoerd. In Israël is de voorkeur gegeven 
aan de toekenning van zendtijd voor educatieve doeleinden op alle zenders, ook de commerciële, boven 
de oprichting van een zelfstandige educatieve zender. In Canada moeten de publieke omroepen ten 
minste één keer per week een programma zonder auteursrechten uitzenden dat voor onderwijsdoeleinden 
kan worden gebruikt. 
13 
kunnen gaan beproeven en valideren. Daar komt nog bij dat zij vaak huiverig tegenover het 
gebruik van de nieuwe hulpmiddelen staan omdat zij niet weten hoe ze werken. Dit vergt van 
beginnelingen vaak een tijdsinvestering die zij alleen niet kunnen opbrengen. 
Daar waar de nieuwe technologieën met succes zijn ingevoerd, dienden zij ter ondersteuning 
van nieuwe onderwijsmethoden waarbij meer de nadruk ligt op het initiatief van de leerling 
en het werken in groepsverband. De taak van de leraar is veranderd. Zij hebben moeten leren 
groepen leerlingen te leiden en te stimuleren en daarbij ook de vorderingen van iedere leerling 
afzonderlijk te controleren en te beoordelen. 
l'Vn goede voorbereiding van hel docentencorps en de waarborg van een technische 
ondersteuning bij het gebruik van de nieuwe hulpmiddelen vormen de sleutelfactoren tot het 
succes van de integratie en de verspreiding van multimedia in de onderwijspraktijk. Deze 
opleiding is een van de prioriteiten in het initiatief van de Lid-Staten (bij voorbeeld 
"multimedia in de lerarenopleiding" in Nederland of de werkzaamheden van de National 
Council foi 1',/ihtiiii'thil IWhnnliw in lid Vcrenjtiij Koninkrijk) h zijl) al IMIIÏJI^ 
proefprojecten uitgevoerd: nu is het zaak de methoden en de resultaten daarvan op 
cnitumiimtilitii niveau ten mille (e tnnken. 
(ii) Tenuitvoerlegging 
Voor de opleiding van onderwijsgevenden lijkt praktische ervaring ter plekke de meest 
geschikte methode. Om het sneeuwbaleffect te versterken moeten de opleidingsacties hand in 
hand gaan met de ontwikkeling van het scholennetwerk en, op lange termijn, een groot aantal 
onderwijsgevenden, maar ook opleiders bestrijken, gezien de overeenkomsten tussen de 
methoden. 
De opleiding heeft betrekking op het gebruik van de voorzieningen (apparatuur, diensten en 
software), het zoeken naar en de structurering van de informatie op het netwerk, en het 
ontwerp en de verspreiding van pedagogische multimedia-inhouden. Na hun opleiding moeten 
er voor de onderwijsgevenden diensten ter beschikking worden gesteld voor technische en 
pedagogische bijstand die hen kunnen helpen bij in het gebruik van educatieve multimedia in 
de klas. Het is de bedoeling: 
• de opleidingsacties in het kader van communautaire programma's te intensiveren. De 
Commissie zal in het bijzonder de uitwisseling van docenten aan de scholen in Europa 
stimuleren zodat zij ervaringen kunnen uitwisselen en de minder ervarenen onder hen zich 
vertrouwd kunnen maken met het praktisch gebruik van multimedia in de klas. Om zoveel 
mogelijk onderwijsgevenden van de projecten te kunnen laten profiteren wordt ook de 
ontwikkeling van "telestages" gestimuleerd, met behulp waarvan zij beroepservaring kunnen 
opdoen zonder zich te verplaatsen, door gebruik te maken van de instrumenten voor 
opleiding op afstand. 
• te waarborgen dat de resultaten van het beraad en de ervaringen op nationaal niveau het 
gehele docentencorps ten goede komen. De oprichting van een netwerk van centra voor 
opleiding van onderwijsgevenden en opleiders, dat zich baseert op de lokale en nationale 
14 
initiatieven alsmede op de bestaande communautaire projecten12, maakt het mogelijk de 
"goede praktijken" op Europese schaal te verspreiden. 
II.4 Actielijn nr. 4: 
Informeren van de betrokkenen over de pedagogische mogelijkheden van de nieuwe 
technologieën 
(i) Problematiek 
Het is zeker fundamenteel om de scholen in netwerken op te nemen, de ontwikkeling van 
educatieve inhouden te stimuleren en de onderwijsgevenden op te leiden, maar dit alleen is 
niet voldoende. De verspreiding van het gebruik van educatieve multimedia is ook afhankelijk 
van een betere voorlichting van de onderwijsgevenden, die moeten beslissen of zij hun 
onderwijspraktijk aanpassen, alsmede van het bestuur van de onderwijsinstellingen en de 
politiek verantwoordelijken. Deze laatsten moeten in het bijzonder bewust worden gemaakt 
van de noodzaak om een gunstige omgeving te creëren. 
De informatie over het gebruik van multimedia en educatieve audiovisuele produkten is nog 
onvoldoende en zeer versnipperd. Ze is op communautair niveau en vaak zelfs op nationaal 
niveau moeilijk toegankelijk. Toch zijn er op Internet veel sites gecreëerd voor het presenteren 
van Europese onderwijsprojecten die gebruik maken van de nieuwe technieken. Verder zijn 
in verschillende Lid-Staten en bij de Commissie gegevensbanken betreffende de technologieën, 
software, multimedia-diensten en voor educatieve doeleinden gebruikte audiovisuele produkten, 
in gebruik of in ontwikkeling. 
Een gemakkelijker toegang tot deze gegevens, maar ook de mogelijkheid van overleg tussen 
onderwijsgevenden en administratief verantwoordelijken die praktisch advies behoeven, kan 
de voorlichting van de betrokkenen uit de onderwijswereld verbeteren. 
(ii) Tenuitvoerlegging 
Door de koppeling van de verschillende Internet-sites en van de in de Lid-Staten opgerichte 
gegevensbanken kan de toegang tot de informatie over de lopende projecten en de in Europa 
beschikbare educatieve multimediale en audiovisuele middelen worden vergemakkelijkt. In de 
praktijk houdt dit in: 
• dat de Commissie, gesteund door de Lid-Staten, de oprichting van een via Internet 
toegankelijk platform voor informatie-uitwisseling zal ondersteunen. 
Dit platform zal de betrokkenen op het gebied van onderwijs en opleiding en uit de 
multimediale en audiovisuele sector een gids bieden voor vele Internet-sites die de lopende 
projecten in de Gemeenschap beschrijven en de in de Lid-Staten opgerichte 
gegevensbanken. Deze gids kan de toegang tot specifieke informatie over bij voorbeeld de 
oprichting van scholennetwerken, de beschikbare software, de evaluatie van de 
Bij voorbeeld de projecten "Trends" (programma Telematicatoepassingen), "Fetiche" (Socrates-
programma), "Web for Schools" (programma Informatietechnologieën). 
15 
hulpmiddelen en van de praktijken in de Lid-Staten alsmede het beproeven en verwerven 
van hardware en software tegen speciale tarieven vergemakkelijken. 
Verder biedt het platform mogelijkheden voor discussiefora van onderwijsgevenden, 
presentatoren van pedagogische programma's en besturen van onderwijsinstellingen. 
De technische specificaties voor de netwerkvorming tussen bestaande gegevensbanken en 
servers alsmede de oprichting van een meertalig platform op Internet zullen in het kader 
van een haalbaarheidsstudie nader worden omschreven. 
dat ook onderwijsgevenden en besturen die nog geen gebruik maken van 
telematicanetwerken, moeten worden voorgelicht. De Commissie zal gebruik maken van 
de traditionele media (brochures, radio- en televisie-uitzendingen, conferenties) om de 
lokale betrokkenen op de hoogte te stellen van de aan de gang zijnde experimenten, de 
exposities of bijeenkomsten over deze onderwerpen, de contactpersonen en de 
contactmogelijkheden. 
III. MOBILISEREN VAN DE MIDDELEN EN DE BETROKKENEN DOOR MIDDEL VAN 
PARTICULIERE OF OPENBARE PARTNERSCHAPPEN 
Het succes van het initiatief hangt af van een sterke mobilisatie van de betrokkenen uit de 
openbare en particuliere sector op het gebied van de educatieve multimedia, in de vorm van 
partnerschappen die op Europees, nationaal en regionaal niveau worden gesloten, of in het 
kader van bewustmakingsacties ten behoeve van de voorlichting van zo veel mogelijk 
personen, het mobiliseren van de "goodwill van de burgers" en het stimuleren van de talenten. 
De Commissie zal de acties in de Lid-Staten ondersteunen met inachtneming van het 
subsidiariteitsbeginsel en daarbij rekening houden met de verschillen in ontwikkeling tussen 
de regio's. Zij zal hun interactie en hun wederzijdse versterking door middel van de vier 
genoemde actielijnen bevorderen. 
III. 1 Exploiteren van de communautaire middelen 
Het initiatief zal gebruik maken van de onderlinge complementariteit van de communautaire 
instrumenten en de complementariteit met de nationale middelen, die de Commissie 
coördineert door middel van oproepen tot het indienen van gezamenlijke voorstellen, krachtens 
de aanbevelingen van de Task Force "Educatieve Multimedia-software", waarbij elk instrument 
in overeenstemming met specifieke regels wordt gebruikt. De eerste oproep tot het indienen 
van voorstellen van dit type is voor 15 december 1996 gepland en heeft betrekking op de 
volgende programma's: 
• telematicatoepassingen, informatietechnologieën, gericht sociaal-economisch onderzoek, 
door middel van proefprojecten of begeleidende maatregelen, 
13 Zie bij voorbeeld de in Duitsland uitgevoerde experimenten met de gegevensbank SODIS, de 
experimenten in het Verenigd Koninkrijk in het kader van de National Council for Educational 
Technology of het project van het Franse Ministerie van Onderwijs ten behoeve van de opstelling van 
een inventariserende catalogus van digitale hulpbronnen. 
16 
• Media lï en Info 2000 voor de ontwikkeling van "multimedia-inhouden", 
• Socrates en Leonardo da Vinci voor onderwijs en opleiding, 
° alsmede de fondsen die worden toegekend aan de transeuropese netwerken voor de 
verspreiding van multimediatoepassingen ten behoeve van onderwijs en opleiding. 
Daarnaast zal het initiatief de fïnancieringsmogelijkheden exploiteren die worden geboden 
door: 
• de Structuurfondsen op het gebied van onderwijs en opleiding (met inbegrip van de 
uitrusting van de onderwijs- en opleidingsinstellingen in de in aanmerking komende 
regio's). Deze mogelijkheid zal worden benut naarmate de programmering van de door de 
Lid-Staten vastgestelde prioriteiten met de doelstellingen van dit initiatief samenvalt14, en 
in overeenstemming met de in de verordening betreffende de Structuurfondsen vastgestelde 
procedures. 
• de kredieten bestemd voor de bevordering van de informatiemaatschappij. 
III.2 Stimuleren van de partners uit de openbare en particuliere sector 
De uitrusting van de scholen met multimediale en audiovisuele apparatuur, de ontwikkeling 
van de leermiddelen alsmede de opleiding en de logistieke ondersteuning van de 
onderwijsgevenden vereisen een collectieve en duurzame inspanning. 
In bepaalde landen van de Gemeenschap alsmede in de Verenigde Staten zijn al 
partnerschappen gesloten tussen de particuliere en openbare sector voor de ontwikkeling van 
het gebruik van de nieuwe technologieën in het onderwijs en bij de beroepsopleiding . Deze 
bieden de scholen vaak een mogelijkheid om zich een beter beeld van de arbeidswereld te 
vormen. De acties zijn met name bedoeld voor: 
Het bevorderen van de verspreiding van methoden voor het opzetten en beheren van 
projecten met een voorbeeldfunctie. 
Het bevorderen van de totstandkoming van duurzame partnerschappen tussen de openbare 
en particuliere sector. Deze moeten zich bezighouden met de vaststelling van de beginselen 
voor de financiering van de apparatuur, diensten en software die het best zijn aangepast aan 
de behoeften en aan de financiële beperkingen van de onderwijs- en opleidingsinstellingen en 
die tevens in het belang zijn van de partners. 
Spanje en Portugal zijn bijvoorbeeld bezig met de uitwerking van regionale programma's voor de 
uitrusting van de scholen. 
Aldus is in Europa een aantal verenigingen opgericht zoals Campo in Italië, Schulen ans Netz in 
Duitsland, Forum in Frankrijk en Fimmbo in Nederland voor de beroepsopleiding. Soortgelijke 
initiatieven zijn ook voor de scholen in de Verenigde Staten gelanceerd. 
17 
Begin 1997 wordt een workshop georganiseerd betreffende het sluiten van partnerschappen 
tussen de openbare en particuliere sector. Deze workshop is bestemd voor vertegenwoordigers 
van verenigingen, openbare autoriteiten, en ondernemingen, die worden aangespoord hun 
krachten te bundelen door middel van samenwerking en daartoe " intentieverklaringen" 
("Memorandum of Understanding") te ondertekenen. 
Voor de tenuitvoerlegging van deze intentieverklaringen wordt in de workshop eveneens de 
mogelijkheid bestudeerd van de oprichting, op initiatief van de betrokkenen uit de openbare 
en particuliere educatieve multimediasector alsmede de netwerkbeheerders, van een Europees 
orgaan. Dit orgaan kan de hoedanigheid van een soort stichting krijgen; de juridische structuur 
daarvan moet nog worden vastgesteld. 
Dit orgaan kan als referentiepunt dienen en een dialoogfunctie vervullen voor de betrokkenen 
op Europees niveau. Het moet zich gaan bezighouden met de oprichting van nieuwe 
partnerschappen in de Lid-Staten en in de regio's, alsmede met het federaliseren van de reeds 
opgerichte paritaire verenigingen. De Commissie kan in dit verband in een eerste fase helpen 
om de betrokkenen met elkaar in contact te brengen en hun activiteiten coördineren, daarbij 
gesteund door de Lid-Staten. 
III.3 Mobiliseren van de goodwill van de burgers en stimuleren van de talenten 
De Commissie zal acties ondersteunen om de betrokkenen en verantwoordelijken uit de 
onderwijswereld bewust te maken van de voordelen van de educatieve multimedia, in 
samenwerking met alle betrokkenen, de ondernemingen uit de multimediasector en de 
netwerkbeheerders. Ook instellingen voor hoger onderwijs kunnen hierbij worden betrokken. 
Er zullen jaarlijks twee soorten activiteiten worden georganiseerd: 
• "Weekends of dagen voor op het netwerk aangesloten scholen" om de werkzaamheden 
en de vooruitgang bij de netwerkvorming van de scholen onder de aandacht te brengen. De 
ondernemingen en de organisaties worden daarbij verzocht de scholen op verschillende 
manieren te sponsoren en de noodzakelijke logistieke ondersteuning te bieden om nieuwe 
scholen in het netwerk op te nemen. 
Deze Europese dagen kunnen het raamwerk vormen van "open dagen" van de deelnemende 
scholen om de ouders, de leerlingen, de schoolbesturen en de plaatselijke autoriteiten 
bewust te maken van hun activiteiten op het gebied van de multimedia. De evenementen 
zullen in het weekend na de "Dag van Europa" (9 mei) worden gehouden. 
• Met ondersteuning van de Commissie zal regelmatig een Europese wedstrijd voor de 
beste educatieve multimedia-produkten (met toekenning van een Europees 
kwaliteitsmerk) worden georganiseerd in samenwerking met de leerlingen en de 
onderwijsgevenden, in aansluiting op het in het kader van het "Europees jaar voor 
onderwijs en opleiding tijdens het gehele leven" uitgevoerde project. Doel daarvan is de 
onderwijsinstellingen te stimuleren om "multimedia-inhoud" te produceren en op het 
netwerk te verspreiden en de uitgevers attent te maken op jonge talenten. 
18 
CONCLUSIE 
Van jongs af aan moeten de Europeanen leren omgaan met de nieuwe informatie- en 
communicatiemiddelen om hun plaats te vinden in een maatschappij die met de dag meer 
gebaseerd is op kennis. Zoals beschreven in de Europese actie voor de werkgelegenheid in 
Europa; een vertrouwenspact zijn hun vooruitzichten op werkgelegenheid en hun toekomst 
ervan afhankelijk. 
De Europese Raad heeft ingezien dat het van groot belang is onmiddellijk te reageren om de 
scholen de aansluiting met de informatiemaatschappij niet te laten missen. Als reactie op het 
verzoek van de Raad concentreert dit - tweejarige - actieplan de middelen van verschillende 
communautaire instrumenten op een beperkt aantal acties die een extra dimensie en een 
Europese meerwaarde toevoegen aan de lokale, regionale of nationale initiatieven. 
Het koppelen van de scholen met de middelen van de informatiemaatschappij, het bevorderen 
van de produktie en de uitwisseling van Europese "inhouden" alsmede het stimuleren van de 
verspreiding van "goede praktijken" op het gebied van de educatieve multimedia dragen bij 
aan het nader tot elkaar brengen van de culturen en het versterken van de Europese identiteit 
en de communautaire integratie. 
Wil dit plan in alle opzichten slagen, dat moet het gepaard gaan met een sterke betrokkenheid 
van de Lid-Staten, de regio's en de particuliere sector. De Gemeenschap moet er tezamen met 
de Lid-Staten voor zorgen dat alle scholen, de universiteiten en de bibliotheken vanaf het 
begin van de jaren 2000 op het kennisnetwerk zijn aangesloten. Alleen zo kunnen alle jonge 
Europeanen het grootste profijt hebben van de multimedia-revolutie. 
19 
BIJLAGEN: 
Recente overheidsinitiatieven 
ten behoeve van educatieve multimedia op school 
1. Europa 
Duitsland 
Het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Technologie heeft, met steun van "Deutsche 
Telekom", een initiatief van 3 jaar aangekondigd "SchulenAns Netz", waarmee 10.000 scholen 
op de on-line informatiediensten worden aangesloten. 
Denemarken 
In het kader van haar in 1994 gelanceerd algemeen actieprogramma "INFO 2000 IT&T Action 
Plan" is de regering voornemens alle basis- en middelbare scholen tussen nu en het jaar 2000 
aan te sluiten op het nationale en internationale netwerk. 
Finland 
Het Ministerie van Onderwijs heeft in 1995 een vijfjarenplan gelanceerd met de naam 
"Education, Training and Research in the Information Society: a national strategy", waarin 
met name wordt beoogd tussen nu en het jaar 2000 alle scholen en onderwijsinstellingen op 
het informatienetwerk aan te sluiten. 
Frankrijk 
In 1995 heeft de regering 244 projecten aangemerkt als zijnde van openbaar belang. Een 
aantal daarvan heeft betrekking op onderwijs en cultuur. Het Ministerie van Nationaal 
Onderwijs is bezig met de samenstelling van een inventaris van de gedigitaliseerde 
hulpbronnen en heeft een aantal diensten opgezet in samenwerking met aanbieders van 
inhouden en on-line diensten. Door middel van het onderzoeksnet RENATER worden 13 
universiteiten met elkaar verbonden. 
Italië 
In oktober 1995 is bij een decreet van het Ministerie van openbaar Onderwijs een Task Force 
voor de ontwikkeling van het gebruik van technologieën in het onderwijsstelsel opgericht en 
een actieplan gelanceerd om 20% van de basisscholen en 30% van de middelbare scholen 
tussen nu en het jaar 2005 uit te rusten met multimedia-hardware en software. 
Verenigd Koninkrijk 
In november 1995 heeft de regering een initiatief gelanceerd onder de titel "Superhighways 
in Education - The Way Forward" om de scholen en colleges aan te sluiten op de 
informatienetwerken. Dit initiatief is het resultaat van een sedert de maand april in 400 
organisaties uitgevoerde raadpleging. In het kader hiervan ontvangen 23 proefprojecten 12 
miljoen ecu. 
20 
Zweden 
Sedert 1994 is via Internet een nationaal scholennetwerk Skoldatanatet operationeel. Vanaf 
1995 moet elke gemeente maatregelen voorbereiden voor het gebruik van de nieuwe 
technologieën in de scholen. Bij het Parlement is een wet ingediend die het gebruik van de 
nieuwe onderwijstechnologieën bij de initiële opleiding van onderwijsgevenden verplicht. Ook 
hun voortgezette opleiding op dit gebied zal worden geïntensiveerd. 
Europese Gemeenschap 
In het kader van een groot aantal programma's als Telematicatoepassingen (1994-1998), Media 
II en Info 2000 (1996-1999), Socrates en Leonardo (1995-1999) wordt steun verleend aan het 
onderzoek betreffende educatieve multimedia en de produktie en verspreiding daarvan, 
alsmede de opleiding van onderwijsgevenden op dit gebied. 
2. Verenigde Staten 
In februari 1996 heeft president Clinton het nationaal initiatief "The technology literacy 
challenge" gelanceerd voor de aansluiting tussen nu en het jaar 2000 van alle Amerikaanse 
scholen op de informatiesnelwegen. Een voor de duur van 5 jaar opgericht "Technology 
Literacy Challenge Fundy van 1,6 miljard ecu is bedoeld voor het bevorderen van 
gelijkwaardige partnerschappen tussen de Staten en particuliere ondernemingen. Een "Local 
Innovation Fund' met een budget van 39 miljoen ecu per jaar zal plaatselijke initiatieven 
onder dezelfde voorwaarden ten aanzien van de partnerschappen tussen de overheid en het 
bedrijfsleven financieren. 
3. Japan 
Het Ministerie van Onderwijs heeft in 1990 een negenjarig actieplan gelanceerd voor het 
vertrouwd maken van de leerlingen met multimedia, het uitrusten van alle scholen met 
multimedia-hardware en software, het opleiden van onderwijsgevenden ten aanzien van de 
integratie van de multimedia in hun praktijk en het ondersteunen van het gebruik van 
geavanceerde technologieën. MITI heeft in mei 1994 een "Programma voor een communicatie­
infrastructuur" gelanceerd waarin met name het accent wordt gelegd op de ontwikkeling van 
multimediatoepassingen in het onderwijs (zie met name het project "Netwerk van 100 
scholen"). 
21 
"LEREN IN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ" 
Indicatief tijdschema 1996-1998 
Het actieplan "Leren in de informatiemaatschappij" is gebaseerd op een strikte 
coördinatie van de bestaande communautaire financiële instrumenten (programma's en 
begrotingslijnen) die door de Commissie worden beheerd, met inachtneming van hun 
eigen voorschriften en bijzonderheden. Een aanvullend budget is zeker niet vereist. Deze 
instrumenten moeten onderling en met andere Europese en nationale - openbare en 
particuliere - instrumenten worden gecombineerd. Hierdoor kan hun complementariteit 
ten nutte worden gemaakt, in navolging van de aanbevelingen van de Task Force 
"Educatieve Multimedia-software". 
Actielijn nr. 1 
Bevorderen van de koppeling op communautair niveau Datum 
van de scholennetwerken 
Inventarisatie van de lokale, nationale en internationale Oktober 1996 
scholennetwerken (werkdocument) 
Conferentie December 1996 
Technisch-economische haalbaarheidsstudie voor de koppeling Maart 1997 
op communautair niveau 
Voorbereiding en begeleiding van de opneming van de scholen 1997-1998 
in het netwerk 
Beheer van het project voor de opneming in het netwerk van 1997-1998 
experimentele multimediaklassen 
Actielijn nr 2 
Stimuleren van de ontwikkeling en verspreiding van Datum 
inhouden 
Workshops Oktober 1996 
Beeld en wetenschappelijk onderwijs in Europa 
Voorbereiding en leiding van de werkgroep met 1997 
vertegenwoordigers uit de multimediale en audiovisuele sector 
Inventarisatie van de inhouden en beoordeling van de Juni 1997 
praktijken (resultaten van de studies) 
Stimulering en follow-up van de projecten voor coproduktie 1997-1998 
van Europese educatieve produkten 
22 
Inventarisatie van de centra voor multimedia-informatie. 
Haalbaarheid en voorbereiding van hun opneming in het 
netwerk December 1996 
Maart 1997-1998 
Actielijn nr. 3 
Bevorderen van de opleiding en ondersteuning van Datum 
onderwijsgevenden en opleiders 
Beheer van de opleidingsprojecten 1997-1998 
Beheer van de pedagogische en technologische 1997-1998 
onderzoeksprojecten uitgaande van de reeds op het netwerk 
aangesloten experimentele multimediaklassen 
Beheer van de netwerkprojecten voor opleidingscentra 1997-1998 
Actielijn nr. 4 
Informeren van alle betrokkenen over de pedagogische Datum 
mogelijkheden van de multimedia 
Inventarisatie van de sites en van de op de elektronische December 1996 
netwerken beschikbare pedagogische diensten 
Haalbaarheidsstudie voor de oprichting van een platform voor Maart 1997 
informatie-uitwisseling via Internet 
Oprichting en coördinatie van het project voor het Internet- September 1997 
platform 
Voorlichting van en contact met de bevoegde openbare 1996-1998 
autoriteiten 
Algemene informatie via traditionele media 1996-1998 
Algemene ondersteunende maatregelen 
Exploiteren van de communautaire middelen en Datum 
stimuleren van openbare en particuliere partnerschappen 
Voorbereiding van de intentieverklaringen betreffende de December 1996 
partnerschappen tussen de particuliere en openbare sector en 
voorbereidende werkzaamheden voor de oprichting van de 
Europese vereniging 
23 
Workshop betreffende partnerschappen tussen de overheid en 
het bedrijfsleven en bevorderen van de vorming van deze 
partnerschappen 1997-1998 in 
samenwerking met de 
subgroep Bangemann 
Mobiliseren van de goodwill van de burgers en stimuleren Datum 
van de talenten 
Europese dagen van de multimediascholen Mei 1997 en 1998 
Europese wedstrijden voor multimedia-produkten December 1997 en 
I 1998 
24 
ISSN 0254-1513 
COM(96) 471 def. 
DOCUMENTEN 
NL 16 IS 04 
Catalogusnummer : CB-CO-96-492-NL-C 
ISBN 92-78-09753-5 
Bureau voor officiële publikaties der Buropese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg