Nr. C 108/52 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
Advies  inzake  een  „Mededeling  van  de Commissie  aan  de Raad:  Nieuwe  voorstellen 
betreffende  de herziening  van  het meerjarenprogramma  voor  onderzoek  en onderwijs 
van het  G.C.O.  en nieuwe  werkzaamheden  voor  de inrichting  te Petten" 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft,  is niet  bekendgemaakt  in het 
Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 16 januari  1975  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  artikel  170  van  het Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Gemeenschap  voor  Atoomenergie,  en van  artikel  198  van  het Verdrag  tot oprichting 
van de Europese  Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raad-
plegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 26 en 27 februari  1975  te Brussel  gehouden  128e 
zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het van  17 januari  1975  daterende  verzoek  van 
de Raad  der  Europese  Gemeenschappen  om  adviés 
inzake  de mededeling  van  de Commissie  aan  de 
Raad  betreffende  „Nieuwe  voorstellen  betreffende 
de herziening  van  het  meerjarenprogramma  voor 
onderzoek  en onderwijs  van  het G.C.O.  en nieuwe 
activiteiten  voor  de inrichting  te Petten", 
Gezien  het Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Gemeenschap  voor  Atoomenergie,  in het  bijzonder 
artikel  170,  en het  Verdrag  tot oprichting  van  de 
Europese  Economische  Gemeenschap,  in het  bij-
zonder  artikel  198, 
Gezien  het  op 28 januari  1975  door  zijn  Bureau 
genomen  besluit,  de  Afdeling  voor  energie  en 
nucleaire  vraagstukken  met  het  opstellen  van  een 
rapport  en een  advies  inzake  voornoemde  mede-
deling  te belasten, 
Gezien  het op 7 februari  1975  door  de Afdeling  voor 
energie  en nucleaire  vraagstukken  opgestelde  advies, 
Gezien  het  door  de rapporteur,  de heer  Schlitt, 
mondeling  uitgebrachte  verslag, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  128e  zitting 
van 26  en  27  februari  1975  (vergadering  van 
27 februari  1975), 
Overwegende  de noodzaak,  ter uitvoering  van  een 
gemeenschappelijk  energiebeleid  nieuwe  energie-
bronnen  en -vormen  te ontwikkelen; onderzoek  in dit verband  een  belangrijke  secundaire 
functie  kan  vertullen, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  algemene  stemmen  bij één  onthouding  is 
goedgekeurd. 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. De  Raad  van  de Europese  Gemeenschappen 
heeft  in een  op 10 mei  1974  gedateerd  schrijven  bij 
het Comité  een  advies  aangevraagd  inzake  het 
„Voorstel  ter  herziening  van  het  meerjaren-
programma  van  het  G.C.O.".  Het  advies  inzake 
dit document  werd  tijdens  de  zitting  van 
28 november  1974  door  het Comité  uitgebracht  (x). 
1.2. Intussen  is het  Comité  verzocht,  de Raad 
inzake  nieuwe  voorstellen  van  de Commissie  voor 
de herziening  van  het  meerjarenprogramma  van 
advies  te dienen.  Voor  de tweede  raadpleging  over 
het herziene  meerjarenprogramma  voor  onderzoek 
zijn de volgende  redenen  aanwezig. 
1.3. Toen  de Raad  het meerjarenprogramma  van 
het G.C.O.  voor  de periode  1973/1976  vaststelde, 
heeft  hij de wens  uitgesproken  dat  de Commissie 
Overwegende  dat  het  Gemeenschappelijk  Centrum 
voor  Onderzoek  via zijn  meerjarenprogramma  voor (*) PB  nr.  C 16 van  23.  1. 1975,  blz.  1. 
15. 5. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 108/53 
hem tevens  adequate  voorstellen  voor  het  onder-
zoekcentrum  Petten  zou  voorleggen.  De Commissie 
heeft  met  het  voorstel  tot herziening  van  het  pro-
gramma  in april  1974  dan  ook  voorstellen  dienaan-
gaande  ingediend.  Deze  voorstellen  behelzen  nieuwe 
taken  voor  het centrum  te Petten  op het terrein  van 
de wetenschappelijk-technische  begeleiding  op 
chemisch  gebied  ten behoeve  van  enkele  diensten  van 
de Commissie.  Dit  voorstel  had  in eerste  instantie 
betrekking  op de bijzonder  grote  behoeften  van  de 
dienst  „Beheer  van  de  Douaneunie".  Bovendien 
werden  onderzoekwerkzaamheden  op  het  terrein 
van de koolstoftechnologie  en -chemie  voorgesteld. 
Deze  voorstellen  konden  echter  tijdens  de verdere 
beraadslagingen  de goedkeuring  van  de instanties 
van de Raad  niet  wegdragen.  Tijdens  de op 18 juli 
1974  gehouden  vergadering  van  het  Comité  van 
permanente  vertegenwoordigers  heeft  de directeur-
generaal  van  het  G.C.O.  toegezegd,  zo spoedig 
mogelijk  nieuwe  voorstellen  voor  Petten  te zullen 
uitwerken. 
1.4. De  Commissie  legt  thans  een  nieuw  docu-
ment  met  voorstellen  voor,  waarin  het  eerder  ge-
houden  overleg  met  de instanties  van  de Raad  en 
de ontwikkeling  van  de situatie  zijn  verdisconteerd 
en die  in totaal  vier  afzonderlijke  voorstellen 
omvatten: 
a) herziening  — in verband  met  de economische 
situatie  — van  de voor  elk programma-onderdeel 
uitgetrokken  middelen  bij constante  werkzaam-
heden,  zoals  deze  in de in 1974  door  de Raad 
vastgestelde  programma's  zijn  bepaald;  bovendien 
instelling  van  een  reservefonds  ten bedrage  van 
5 miljoen  rekeneenheden  in verband  met  de 
kostenstijging  die voortvloeit  uit de vaststelling 
van een  nieuw  personeelsstatuut; 
b) partiële  herziening  van  bepaalde  programma-
onderdelen  in het  kader  van  het  totaalbedrag 
der aldus  vastgestelde  middelen,  d.w.z.  een 
aantal  vrij  geringe  wijzigingen  van  sommige 
nieuwe  oriëntaties,  die  uitsluitend  een  taak-
verandering  van  een  deel  van  het  personeel 
vereisen; 
c) nieuwe  taken  voor  het  centrum  te Petten; 
d) maatregelen  waardoor  de  toekomstige  pro-
gramma's  eenvoudiger  kunnen  worden  uit-
gewerkt. 
1.5. Met  betrekking  tot  de herziening  van  de 
uitgetrokken  middelen  voor  de afzonderlijke  activi-
teiten  van  het meerjarenprogramma  van  het G.C.O. 
bij constante  taken  kan  worden  verwezen  naar  het 
bovengenoemde  advies  van  het  Comité  d.d. 
28 november  1974.  Bij de middelen  die  destijds  bij 
de vaststelling  van  het  meerjarenprogramma  voor 
onderzoek  zijn  uitgetrokken  was  van  een gemiddelde 
kostenstijging  van  ca. 6 % per jaar  uitgegaan.  Door 
de economische  ontwikkeling  is intussen  gebleken 
dat met  deze  stijging  niet  kon  worden  volstaan  om 
de programma's  naar  behoren  en binnen  de aange-geven  termijnen  uit te voeren.  Het  Comité  heeft 
in zijn  advies  van  28 november  1974  met  de door  de 
Commissie  voorgestelde  verhogingen  ingestemd. 
Het is daarom  wellicht  overbodig,  opnieuw  een 
standpunt  over  deze  kwestie  te bepalen. 
1.6. Evenmin  is het  nodig,  opnieuw  een  visie  te 
geven  op de voorgestelde  partiële  herziening  van 
bepaalde  programma-onderdelen.  Over  de door  de 
Commissie  voorgestelde  wijzigingen  van  het  op 
14 mei  en 18 juni  1973  vastgestelde  meerjaren-
programma  voor  onderzoek  heeft  het  Comité  al 
op 28 november  1974  advies  uitgebracht.  De  wij-
zigingsvoorstellen  van  de Commissie  droegen  een 
overwegend  technisch  karakter  en hadden  voor-
namelijk  op de volgende  zeven  programma-onder-
delen  betrekking: 
— behandeling  en opslag  van  radioactieve  afval-
stoffen, 
— reactorveiligheid, 
— teledetectie  van grondstoffenreserves  in de bodem, 
— opleiding, 
— de Ispra  I-reactor, 
— kernfusie, 
— waterstofproduktie. 
1.7. In  de onderhavige  nieuwe  versie  van  het 
herziene  programma  zijn  geen  ingrijpende  wijzigingen 
in de genoemde  programma-onderdelen  aangebracht. 
Vermeldenswaard  is alleen  dat  het  oorspronkelijke 
voorstel  van  de Commissie  ten  aanzien  van  de 
organisatie  van  zomercursussen  intussen  is inge-
trokken.  Er zijn  praktisch  ook  geen  wijzigingen 
aangebracht  in het  programma-onderdeel  behan-
deling  en  opslag  van  radioactieve  afvalstoffen, 
hoewel  het Comité  in zijn  advies  van  28 november 
1974  onder  verwijzing  naar  zeer  specifieke  problemen 
tot intensivering  van  deze  activiteiten  heeft  gead-
viseerd.  Ofschoon  dit  bij  voorrang  te verrichten 
taken  op  het  gebied  van  kernenergie  zijn,  is de 
Commissie  op dit  punt  bij  de aangebrachte  be-
snoeiingen  gebleven. 
1.8. Als  nieuwe  taak  voor  het  centrum  te Petten 
stelt de Commissie  het onderwerp  „moeilijk  smelt-
bare  materialen"  voor,  ten  behoeve  waarvan  voor 
de jaren  1975  en 1976  een totaalbedrag  van  3 987  069 
rekeneenheden  is uitgetrokken.  Een  ander  voorstel 
voor  Petten  heeft  betrekking  op  het  onderwerp 
„ijkmaten  en referentiematerialen",  waarvoor  in 1975 
en 1976  in totaal  1 399 232  rekeneenheden  worden 
voorgesteld.  Tevens  is een  bedrag  van  in totaal 
1 200  000  rekeneenheden  uitgetrokken  voor  de 
voorbereiding  van  toekomstige  programma's.  Het 
Comité  wordt  nu om  advies  verzocht  inzake  deze 
laatste  voorstellen,  die  nog  niet  in het  oorspron-
kelijke  voorstel  ter herziening  van  het  meerjaren-
programma  voor  onderzoek  waren  opgenomen. 
1.9. Het  Comité  betreurt  in de eerste  plaats  dat 
hem nu pas  is medegedeeld  dat  de oorspronkelijke 
Nr. C 108/54 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
voorstellen  van  de Commissie  voor  nieuwe  activi-
teiten  te Petten  (assistentie  bij het  beheer  van  de 
douane-unie  en  koolstofchemie)  niet  de  goed-
keuring  van  de  instanties  van  de  Raad  hebben 
kunnen  wegdragen.  Zoals  uit  het  onderhavige 
materiaal  blijkt,  zijn  bedoelde  voorstellen  van  de 
Commissie  reeds  tijdens  de op 18 juli 1974  gehouden 
vergadering  van  het  Comité  van  permanente  verte-
genwoordigers  verworpen.  Tijdens  deze  vergadering 
heeft  de directeur-generaal  van  het  G.C.O.  reeds  de 
toezegging  gedaan,  nieuwe  voorstellen  te zullen 
uitwerken,  die  in september  en november  ook  aan 
de orde  zijn  gekomen.  In hetzelfde  tijdvak  dat  het 
Comité  van  permanente  vertegenwoordigers  dit 
onderwerp  bestudeerde,  had  ook  het  Economisch 
en Sociaal  Comité  de toenmalige  versie  van  het 
meerjarenprogramma  voor  onderzoek  in behan-
deling,  zonder  dat  de vertegenwoordigers  van  de 
Commissie  hebben  medegedeeld  dat  de genoemde 
programma-onderdelen  „beheer  van  de douane-unie 
en koolstofchemie"  reeds  door  de instanties  van  de 
Raad  waren  afgewezen.  Dit  heeft  ertoe  geleid  dat 
het Comité  thans  nog  een  speciaal  advies  inzake  de 
nieuwe  activiteiten  voor  Petten  en de aangevraagde 
middelen  voor  toekomstige  werkzaamheden  van 
het G.C.O.  moet  uitbrengen. 
2. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Ten  aanzien  van  het  nieuwe  programma-
onderdeel  „moeilijk  smeltbare  materialen"  moet 
worden  opgemerkt  dat  zowel  de  groep  ad  hoe 
„moeilijk  smeltbare  materialen"  als het  raadgevend 
comité  van  het  G.C.O.  hun  standpunt  inzake  dit 
project  hebben  bepaald.  Beide  instanties  stemmen 
met het  voorstel  van  de Commissie  in, waarbij  zij 
ervan  uitgaan  dat het voor  werkstoffen  ingeschakelde 
personeel  op het  huidige  peil  wordt  gehandhaafd. 
De voor  dit  programma  aangestelde  medewerkers 
dienen  in de  eerste  plaats  met  onderzoeken  en 
evaluatiestudies  te worden  belast.  In het  kader  van 
dit onderzoek  en deze  evaluatie  dienen  hechte  en 
duurzame  contacten  te worden  gelegd  met  de 
industrie  en de nationale  onderzoekcentra,  waarna 
in een  volgende  fase  concrete  projecten  voor  indu-
striële  toepassing,  alsmede  een  daarbij  behorend 
programma  voor  fundamenteel  onderzoek  kunnen 
worden  opgezet.  Het  gedetailleerde  programma  dient 
in samenwerking  met  een  speciaal  voor  deze  activi-
teiten  ingesteld  raadgevend  comité  inzake  het 
programmabeheer  te worden  opgesteld.  Het  raad-
gevend  comité  heeft  bovendien  ingezien  dat  het 
noodzakelijk  is, enkele  (5 a 8) hooggekwalificeerde 
vakmensen  op  het  gebied  van  moeilijk  smeltbare 
materialen  aan  het  onderzoekcentrum  Petten  toe 
te wijzen.  Ook  het  Comité  voor  wetenschap  en 
techniek  heeft  gepleit  voor  dit  programma  inzake 
moeilijk  smeltbare  materialen.  Dit Comité  beschouwt 
het als een  pluspunt  dat  Petten  reeds  over  ervaring 
en apparatuur  op  het  gebied  van  werkstoffen beschikt,  zodat  het  als gemeenschappelijk  beginpunt 
dienst  kan  doen  om de problemen  op het gebied  van 
de werkstoffen  onder  de knie  te krijgen.  Ook  het 
Comité  voor  wetenschap  en techniek  adviseert  zo 
spoedig  mogelijk  contacten  te leggen  met  de be-
trokken  kringen,  met  name  met  de op dit  gebied 
werkzame  industriële  ondernemingen.  Bovendien 
stelt het voor,  na het  geplande  onderzoek  op korte 
termijn  de specifieke  onderzoekactiviteiten  te herzien. 
Deze  herziening  dient  medio  1976  plaats  te vinden. 
2.2. Het  Comité  schaart  zich  achter  de mening 
van de groep  ad hoe  „moeilijk  smeltbare  materialen" 
en van  de genoemde  Comités.  Het  stemt  evenwel 
in met  het  advies  van  het  Comité  voor  wetenschap 
en techniek  dat  vóór  de aanvang  van  de specifieke 
onderzoekactiviteiten  de  tot  dan  toe  uitgevoerde 
onderzoeken  aan  een  kritische  analyse  moeten 
worden  onderworpen.  Zou  tijdens  dit  onderzoek 
blijken  dat  het  niet  mogelijk  is, het  aantal  reeds  in 
Petten  werkzame  wetenschapsmensen  op dit speciale 
gebied  uit te breiden,  of dat  de in Petten  aanwezige 
installaties  van  geringere  kwaliteit  zijn  dan  die 
in de andere  centra,  dan  zou  in verband  met  de 
noodzakelijke  bundeling  van  de beschikbare  middelen 
opnieuw  moeten  worden  nagegaan,  of dit  pro-
grammapunt,  gezien  zijn  grote  betekenis  voor  vele 
industriële  ontwikkelingen,  in Petten  kan  worden 
voortgezet,  of dat  de  werkzaamheden  in Petten 
moeten  worden  uitgebreid  door  nationale  onder-
zoekcentra  naar  dit  centrum  over  te hevelen. 
2.3. Het  Comité  acht  het  verder  wenselijk  dat 
het directoraat-generaal  van  het  G.C.O.  zich  tijdig 
bezint  over  nieuwe  programma's.  Het  acht  het 
evenals  de Commissie  in haar  voorstel  nodig  dat het 
G.C.O.  nieuwe  ideeën  en nieuwe  voorstellen  op het 
gebied  van  onderzoek  en ontwikkeling  uitwerkt  en 
dat het  openstaat  voor  nieuwe  ontwikkelingen. 
Volgens  het Comité  veronderstelt  dit de aanwezigheid 
van een  jonge,  hooggekwalificeerde  en dynamische 
staf medewerkers,  die permanent  met  het beproeven 
en analyseren  van  nieuwe  onderzoekingen  en onder-
zoekrichtingen  zijn  belast.  Het  acht  de door  de 
Commissie  hiervoor  uitgetrokken  extra-middelen 
ter hoogte  van  1 % van  het  totale  budget  van  het 
G.C.O.,  te weten  600  000 rekeneenheden  per jaar,  juist. 
Het adviseert  de Commissie  evenwel,  geregeld  na 
te gaan  of deze  eerste  activiteiten  juist  zijn,  ten einde 
toekomstige  programma's  grondig  te kunnen  voor-
bereiden.  Het  verwijst  daarbij  naar  het  door  het 
raadgevend  comité  geformuleerde  beginsel  dat  de 
middelen  voor  de voorbereiding  van  toekomstige 
programma's  5 % van  de reeds  vastgestelde  pro-
gramma's  moeten  bedragen. 
Gedaan  te Brussel,  27 februari  1975. 
De Voorzitter 
van het  Economisch  en  Sociaal  Comité 
H. CANONGE