A4-0102/95

Resolutie over de werking van het Verdrag betreffende de Europese Unie in het vooruitzicht van de Intergouvernementele Conferentie van 1996 - Verwezenlijking en ontwikkeling van de Unie

Het Europees Parlement,

- gelet op het verzoek van de Europese Raad van Korfoe aan iedere EU- instelling een verslag op te stellen over de werking van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

- gezien de oprichting van een discussiegroep die meehelpt met de voorbereiding van de overeenkomstig artikel N van het EU-Verdrag in 1996 te houden Intergouvernementele Conferentie (IGC), en die in juni 1995 met zijn werkzaamheden begint,

- gelet op artikel B van het EU-Verdrag volgens hetwelk in het kader van de in artikel N bedoelde procedure gestreefd moet worden naar "volledige handhaving en verdere ontwikkeling van het acquis communautaire",

- gelet op het feit dat de Raad en het Europees Parlement in het kader van interinstitutionele akkoorden zijn overeengekomen om sommige bepalingen van de Verdragen (begrotingsprocedures, comitologie) op de IGC van 1996 opnieuw onder de loep te nemen,

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie institutionele zaken en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Begrotingscommissie, de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, de Commissie externe economische betrekkingen, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid, de Commissie regionaal beleid, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, de Commissie visserij, de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, de Commissie rechten van de vrouw, de Commissie verzoekschriften en de Tijdelijke commissie werkgelegenheid (A4-0102/95),

A. overwegende dat de Europese eenwording die vanaf het ontstaan synoniem is geweest met vrede, politieke stabiliteit, harmonieuze economische en sociale ontwikkeling voor alle burgers, momenteel niettemin voor nieuwe uitdagingen staat, welke zijn ontstaan aan het eind van de koude oorlog, en voortkomen uit het feit dat de economie steeds meer op wereldschaal functioneert en uit de aanslagen op het milieu, de automatiseringsrevolutie en de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid, alsook uit het feit dat steeds meer aandacht wordt besteed aan de gelijkheid tussen vrouwen en mannen; dat deze uitdagingen initiatieven van de Europese Unie noodzakelijk maken, waardoor deze in staat wordt gesteld:

a) al haar verantwoordelijkheden op zich te nemen in dienst van vrede, eerbiediging van de mensenrechten en democratische stabiliteit in Europa en nabije regio's, in het bijzonder in de landen van Midden- en Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied;

b) een centrum te worden van duurzame, maatschappelijk evenwichtige en werkgelegenheid scheppende economische ontwikkeling, in het kader van een door dezelfde beginselen geïnspireerde wereldeconomie;

c) de noodzaak de bestrijding van werkloosheid en marginalisatie te intensiveren als prioritaire doelstelling van het beleid van de Europese Unie en met name van de Economische en Monetaire Unie;

d) aan de burgers de uitoefening van hun rechten en vrijheden te waarborgen, bij te dragen aan handhaving van de veiligheid van iedereen, met behoud van culturele, nationale of regionale identiteiten;

derhalve overwegende dat de Unie zowel moet zorgen voor een internationale identiteit die gesmeed is door een samenhangend buitenlands beleid, als voor de instrumenten die noodzakelijk zijn voor haar interne beleid,

B. overwegende dat de Europese Unie op de Intergouvernementele Conferentie in 1996 wordt geconfronteerd met een drievoudige institutionele uitdaging, zodat zij

- het democratisch tekort moet aanpakken dat door een groeiend aantal burgers van de Europese Unie onaanvaardbaar wordt gevonden;

- de te ingewikkeld, te moeizaam en in veel gevallen ondoelmatig geworden besluitvormingsprocedures moet herzien;

- ervoor moet zorgen dat de Europese Unie voorbereid is op een toekomstige uitbreiding, zonder het integratieproces te vertragen of afbreuk te doen aan de reeds bereikte resultaten,

C. overwegende dat de voornaamste tekortkomingen in het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn:

- het gebrek aan doorzichtigheid en volledige democratische verantwoordelijkheid van de Raad, met name ten aanzien van besluiten op wetgevingsgebied;

- het gebrek aan samenhang en doelmatigheid ten aanzien van de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, tekortkomingen die des te evidenter zijn daar het duidelijk is dat vele nieuwe communautaire bepalingen in het kader van de eerste pijler wel degelijk gefunctioneerd hebben;

- institutionele mechanismen die zijn ontworpen voor een Europa met zes leden, die sindsdien niet naar behoren zijn aangepast, en die niet eenvoudigweg naar een Europese Unie met meer dan 20 leden kunnen worden overgeplant zonder het risico van verlamming en verwatering van de Europese Unie,

D. overwegende dat de Europese Unie aldus moet trachten algemene verbetering van haar uitvoerende, wetgevende, begrotings- en controlefuncties te bewerkstelligen in een enkelvoudig institutioneel kader, zodat zij doelmatiger wordt, beter op haar burgers afgestemd is en beter in staat is het voor de toekomst noodzakelijke beleid te ontwikkelen,

E. stelt vast dat uitbreiding van de Unie niet verantwoord is zonder een aantal fundamentele aanpassingen in de structuur van de Unie en in de Europese Verdragen;

F. overwegende dat bij de hervorming van de Verdragen moet worden uitgegaan van het beginsel dat er voldoende middelen beschikbaar moeten zijn,

stelt de volgende richtsnoeren vast:

I. DOELSTELLINGEN EN BELEID VAN DE UNIE

1. De Europese Unie zal het bestaande beleidskader moeten uitbreiden indien zij wil kunnen inspelen op economische en politieke veranderingen en haar geloofwaardigheid in de ogen van haar burgers versterken. Te dien einde zal zij nieuw beleid voor de toekomst moeten ontwikkelen en het bestaande beleid moeten versterken. Deze versterking is alleen mogelijk als de drie pijlers worden samengesmolten en er één enkel institutioneel kader wordt gevormd.

Een verdrag voor de burgers van de Unie

2. Door een consolidering van het Verdrag zou de structuur veel duidelijker kunnen worden gemaakt en ook logischer. Bovendien moet het Verdrag verder vereenvoudigd worden en inspirerender voor de burgers worden gemaakt:

(i) De bestaande preambule van het Verdrag moet in inspirerender taal worden herschreven, en de bepalingen betreffende de rechten van de burger moeten aan het begin van het Verdrag worden geplaatst.

(ii) Het Verdrag moet voorzien in een scheiding tussen de bepalingen die betrekking hebben op de instellingen en de bepalingen die op de inhoud van beleidsvormen slaan.

(iii) Achterhaalde artikelen moeten worden geschrapt.

De Unie moet haar nieuwe verantwoordelijkheden ten volle op zich nemen

A. Organisatie van een waarachtig gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

3. Er moet een doelmatiger buitenlands beleid van de EU komen in het kader van de gemeenschappelijke pijler, waarin het gemeenschappelijk handelsbeleid, het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid, de humanitaire hulpverlening en de GBVB-aangelegenheden zijn opgenomen, en waardoor het mogelijk wordt te komen tot een beter omschreven veiligheids- en defensiebeleid op EU-niveau, met een permanente gemeenschappelijke strategie binnen de internationale organisaties die bevoegdheden ter zake hebben. In deze context moet een gemeenschappelijk defensiebeleid de bescherming van de grenzen van de Unie en haar lid-staten waarborgen en de Unie in staat stellen haar verantwoordelijkheden voor de handhaving en het herstel van de internationale rechtsorde gestalte te geven, met dien verstande dat de Unie de bevoegdheden van de WEU overneemt.

(i) Het moet mogelijk zijn dat een gekwalificeerde meerderheid van lid- staten humanitaire, diplomatieke of militaire maatregelen met het karakter van een "gemeenschappelijk optreden" neemt, met dien verstande dat een lid-staat niet kan worden verplicht daaraan deel te nemen indien hij dat niet wenst, en dat hij evenmin mag kunnen verhinderen dat de meerderheid die actie uitvoert.

(ii) De Commissie dient ten volle te worden betrokken bij de vaststelling en uitwerking van het GBVB en daarbij over initiatiefrecht te beschikken. De uitvoeringsbevoegdheid moet aan haar worden toevertrouwd. Als oplossing voor de problemen die bij de concipiëring en formulering van het beleid gerezen zijn, dient er een gezamenlijke dienst Planning en Analyse van Commissie en Raad te worden opgericht.

(iii) De democratische verantwoordelijkheid voor aangelegenheden die niet onder de eerste pijler vallen, wordt door het Europees Parlement en de nationale parlementen uitgeoefend: het Europees Parlement dient geraadpleegd te worden wanneer de Raad een gemeenschappelijk standpunt aanneemt of besluit tot een gemeenschappelijk optreden. De Raad moet over deze aangelegenheden informatie verstrekken en er dient een regeling te komen voor vertrouwelijke behandeling van deze onderwerpen.

(iv) Artikel 223 van het Verdrag, dat een beletsel vormt voor een controle op de verkoop van wapens aan derde landen, en verhindert dat een echt gemeenschappelijk beleid op het gebied van de bewapening voor de lid-staten tot stand wordt gebracht, dient te worden geschrapt.

(v) Een eerste stap in de richting van een bijdrage tot de voorkoming van conflicten zou kunnen zijn de oprichting van een Europees vredeskorps van burgers (inclusief gewetensbezwaarden) met opleidingen voor toezichthouders, bemiddelaars en specialisten op het gebied van conflictoplossing.

B. Doelmatige actie in justitiële en interne aangelegenheden

4. Thans moet beslissende vooruitgang worden geboekt op het gebied van justitie en interne aangelegenheden, die niet langer kunstmatig moeten worden gescheiden van nauw verwante vormen van beleid die volledig onder de verantwoordelijkheid van de Gemeenschap vallen. Besluiten inzake het asielbeleid, het overschrijden van de buitengrenzen van de lid-staten en de controle hierop, het immigratiebeleid en het beleid ten aanzien van staatsburgers van derde landen en de bestrijding van drugsverslaving dienen geleidelijk onder de bevoegdheid van de Gemeenschap te worden gebracht. Om de bestrijding van de grensoverschrijdende zware criminaliteit te vergemakkelijken, moet EUROPOL de daarvoor vereiste handelingsbevoegdheden worden verleend. Er moet zo snel mogelijk een grotere marge en een grotere mate van soepelheid komen inzake de toepassing van de "loopbrugprocedure" van artikel K9 van het Verdrag, met name door deze uit te breiden tot alle in artikel K1 opgesomde gebieden en door te voorzien in stemming bij gekwalificeerde meerderheid binnen de Raad. Bestaande beperkingen van het initiatiefrecht en de uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie moeten worden opgeheven. De rol van Hof van Justitie, Rekenkamer en Europees Parlement moet worden versterkt en de wetgever moet richtlijnen kunnen aannemen zonder dat unanimiteit vereist is. Gezien de geleidelijke opneming van de derde pijler, dienen de Schengen-overeenkomsten gefaseerd te worden opgenomen in het beleid van de Unie.

C. Een evenwichtiger EMU

5. Het tijdschema voor de Economische en Monetaire Unie dient te worden gehandhaafd en de convergentienormen mogen niet worden gewijzigd. Tegenover monetaire-beleidsregels moet echter versterkte coördinatie van het economisch beleid staan (d.w.z. op het gebied van multilateraal toezicht en bij de vaststelling van brede richtsnoeren voor het economisch beleid op EU-niveau), en tevens een duidelijk verwijzing naar artikel 2 van het Verdrag volgens welke de gemeenschappelijke organen van de Unie moeten werken aan het bevorderen van "... een hoog niveau van werkgelegenheid en van sociale bescherming, een verbetering van de levensstandaard en van de kwaliteit van het bestaan, de economische en sociale samenhang en de solidariteit tussen de lid-staten". De democratische controle op EMU-aangelegenheden moet ingrijpend worden versterkt waarbij het Europees Parlement een grotere rol moet spelen (met name wanneer het Verdrag voorziet in de aanneming van aanbevelingen of economische richtsnoeren door de Raad). Aan de lid-staten die hoewel zij zich niet hebben gehouden aan de convergentiecriteria toch een politiek beleid hebben gevoerd dat in de lijn ligt van de genoemde criteria en die op duidelijke wijze blijk hebben gegeven van hun wil om deel te nemen aan de derde fase van de EMU dient de Unie haar politieke steun te verlenen voor genoemde inspanningen en dient zij deze alle de nodige steun te verlenen voor het bereiken van deze doelstellingen.

6. Het streven naar volledige werkgelegenheid moet een expliciete doelstelling van de lid-staten en de Unie zijn, en er moet een Werkgelegenheidscomité worden ingesteld met dezelfde bevoegdheden als het Monetair Comité.

D. Meer rechten voor EU-burgers en betere bescherming van de grondrechten van alle inwoners van de EU

7. Meer inhoud moet worden gegeven aan de conceptie burgerschap van de EU door de bijzondere, aan het burgerschap van de Unie gekoppelde rechten verder te ontwikkelen, met name door:

- toetreding van de Unie tot het Verdrag inzake de mensenrechten en fundamentele vrijheden van de Raad van Europa,

- toekenning van een nieuw recht aan alle EU-burgers om over EU-aangelegenheden te worden voorgelicht,

- opneming in het Verdrag van een uitdrukkelijke verwijzing naar het beginsel van gelijke behandeling ongeacht ras, geslacht, leeftijd, handicap of godsdienst (met inbegrip van de vermelding van de sociale grondrechten van werknemers, zoals deze zijn vastgelegd in het Handvest, verdere ontwikkeling van deze rechten en uitbreiding van de toepassing ervan tot alle burgers van de Unie), en een artikel waarin uitdrukkelijk wordt verwezen naar het verbod op de doodstraf,

- bundeling in één enkel artikel en versterking van de economische rechten die thans in het Verdrag verspreid worden vermeld (b.v. het recht van vrij verkeer en vestiging voor werknemers en voor de beoefenaars van vrije beroepen);

- ontwikkeling van het politieke burgerschap o.a. door middel van maatregelen die de participatie in het politieke leven in een lid-staat van burgers van de Unie die in die lid-staat wonen vergemakkelijken;

- versterking van de noodzakelijke regelingen voor een volledige totstandkoming van het vrij verkeer van personen.

- instandhouding van de verscheidenheid in Europa door de bijzondere bescherming van van oudsher gevestigde nationale minderheden in het kader van de mensenrechten, de democratie en het beginsel van de rechtsstaat;

- toepassing van de bepalingen in het Verdrag betreffende gelijke rechten niet alleen op economische rechten, maar op alle aspecten van de gelijkheid voor vrouwen.

Voorts dient het Verdrag een duidelijke afwijzing te behelzen van racisme en vreemdelingenhaat, seksisme, discriminatie op grond van seksuele geaardheid, antisemitisme, revisionisme en alle vormen van discriminatie, en afdoende juridische bescherming tegen discriminatie te garanderen voor alle in de EU woonachtige personen.

8. Teneinde de mogelijkheden tot wilsuiting voor de burgers op Europees niveau te verruimen, moet artikel 138 A van het Verdrag betreffende Europese politieke partijen worden toegepast en ontwikkeld.

E. Een ruimte voor samenwerking tussen de volkeren van Europa

9. Naast een belangrijke factor voor de economische, sociale en culturele ontwikkeling, is grensoverschrijdende samenwerking en samenwerking tussen de regio's ook een bijdrage tot het scheppen van vreedzame samenwerkingsverbanden en betrekkingen tussen de verschillende landen van Europa. Daarom moet de Unie een communautair rechtskader in het leven roepen dat grensoverschrijdende samenwerking en samenwerking tussen de regio's stimuleert en gebaseerd is op een communautaire regeling van de ruimtelijke ordening, als een instrument ter bevordering van de Europese integratie en voor een betere verwezenlijking van het beleid van de Gemeenschap. Overeenkomsten met derde landen inzake grensoverschrijdende samenwerking, en in het bijzonder de overeenkomst tussen de Noordse landen inzake het vrije verkeer, mogen niet in gevaar worden gebracht;

De Unie moet haar bestaande beleid versterken

10. In een aantal andere sleutelsectoren moet een doelmatiger beleid worden bepaald:

(i) Het beginsel van economische en sociale samenhang moet in het Verdrag worden versterkt.

(ii) Het sociaal beleid moet een kerngebied van de EU-bevoegdheden zijn (via opneming van het Sociaal Handvest daarin en beëindiging van de mogelijkheid voor het Verenigd Koninkrijk om zich afzijdig te houden), en het dient beter te worden geïntegreerd in het economisch beleid als geheel.

(iii) Het beleid inzake gelijke kansen moet worden verbeterd door een zodanige herziening van artikel 119 dat het toepassingsgebied van dit artikel wordt uitgebreid tot alle aspecten van werkgelegenheid en sociale zekerheid.

(iv) De delen van het EGKS-Verdrag en het EURATOM-Verdrag die raken aan het energiebeleid en andere overwegingen die verband houden met het energiebeleid moeten worden ingepast in een gemeenschappelijk energiebeleidskader om te komen tot een alomvattende samenwerking voor wat het waarborgen van de energievoorziening en de milieubescherming betreft.

(v) Het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet als essentieel beleidsterrein van de Unie gericht zijn op een ecologisch en sociaal aanvaardbaar landbeheer en een duurzame regionale ontwikkeling.

Landbouwbeleid, voedselbeleid, plattelandsontwikkeling en milieubeleid moeten beter op elkaar worden afgestemd en beter in het normale begrotingsproces worden geïntegreerd.

De bevoegdheden van de Unie op landbouwgebied onttrekken zich grotendeels aan de rechtstreekse controle van de nationale parlementen en dienen derhalve onderworpen te worden aan een grotere democratische controle van het Europees Parlement; de nationale parlementen hebben immers al sedert lange tijd geen zeggenschap meer over het marktbeleid en de landbouwprijzen, en derhalve over het beleid inzake de agrarische inkomens.

De doelstellingen van het GLB, zoals geformuleerd in artikel 39, dienen aangepast te worden, door hierin met name het begrip "plattelandsontwikkeling" op te nemen.

(vi) De bevoegdheden op het gebied van de visserij moeten gescheiden van de bevoegdheden op het gebied van de landbouw worden behandeld; het gemeenschappelijk visserijbeleid moet opnieuw worden getoetst aan de fundamentele beginselen die ten grondslag liggen aan de invoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid, namelijk instandhouding van de visbestanden en relatieve stabiliteit.

(vii) De huidige Verdragsartikelen over het milieubeleid moeten worden versterkt en vereenvoudigd, zodat milieubescherming, dierenwelzijn en instandhouding van de soorten fundamentele beginselen van de Europese Unie worden en daadwerkelijk en volledig ingepast kunnen worden in de andere EU-beleidsvormen. In artikel 3 van het EG- Verdrag wordt de bescherming van het milieu als doelstelling van de Unie opgenomen.

(viii) De bescherming van de rechten en de belangen van de consument moet worden versterkt door het leggen van de grondslag voor een werkelijk consumentenbeleid.

(ix) Ten aanzien van de vervoerssector dient het Verdrag te voorzien in een geïntegreerd gemeenschappelijk vervoersbeleid, met inbegrip van bevoegdheden inzake de luchtverkeersleiding.

(x) Het toerisme dient in zijn Europese aspecten het onderwerp te vormen van een afzonderlijk en specifiek gemeenschappelijk beleid met een afzonderlijke rechtsgrondslag en een eigen hoofdstuk in het herziene Verdrag.

(xi) In het beleid van de Europese Unie moet ruimte zijn voor de overheidsdiensten door nieuwe artikelen op te nemen waarin het begrip "algemene dienstverlening" wordt gedefinieerd en de werkingssfeer ervan wordt afgebakend ten einde elke burger gelijke toegang tot diensten van algemeen belang te garanderen, en door maatregelen "ad hoc" welke rekening houden met het specifieke karakter van openbare dienstverlenende bedrijven.

(xii) Het hoofdstuk onderwijs, beroepsopleiding en jeugd moet nader worden uitgewerkt om speciaal de aandacht te vestigen op de rechten en belangen van kinderen en jongeren en ervoor te zorgen dat rekening wordt gehouden met de mogelijke gevolgen van het huidige beleid voor kinderen en jongeren en hun gezinsleden.

(xiii) Het extern economisch beleid dient onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie te vallen.

11. De Europese culturele identiteit en verscheidenheid moet behouden blijven en het belang van de rijkdom die die nationale en regionale culturele en taalkundige verscheidenheid in de schoot van de Europese Unie inhoudt, moet expliciet erkend worden.

Elke beperking van het aantal officiële en werktalen van de EU zou verboden moeten worden.

In het licht van dit multicultureel karakter van de Europese samenleving is het noodzakelijk expliciet de dialoog tussen de culturen, waardoor onderling begrip en verdraagzaamheid worden bevorderd, te stimuleren.

Duidelijk stellen van de bevoegdheden

12. (i) De beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, zoals die momenteel in artikel 3 B van het Verdrag zijn neergelegd, moeten worden gehandhaafd en correct worden toegepast.

(ii) De opstelling van een vaste lijst van bevoegdheden van de EU en de lid-staten zou te star en te moeilijk te verwezenlijken zijn. Artikel 235 dient te worden gehandhaafd, maar uitsluitend als laatste redmiddel en met de instemming van het EP.

II. DE INSTELLINGEN VAN DE UNIE

Waarborging van de eenheid van het institutioneel bestel

13. Het is van kapitaal belang dat het enkelvoudige institutionele kader gehandhaafd blijft en versterkt wordt.

A. Beëindiging van de versnippering van het institutioneel bestel

14. (i) De huidige Verdragen moeten tot één geheel worden samengevoegd, en wel door:

- de desbetreffende bepalingen in de EGKS- en EURATOM-Verdragen rechtstreeks op te nemen in het geconsolideerde verdrag;

- het buitenlands en veiligheidsbeleid (met inbegrip van defensie), alsook justitie en interne aangelegenheden in het communautair bestel op te nemen, terwijl echter specifieke onderdelen van de voormalige "pijlers" in sommige gevallen gehandhaafd kunnen blijven, gedurende een van tevoren afgebakende overgangsperiode; dit betekent dat alle artikelen van het Verdrag die betrekking hebben op het buitenlands beleid, in één enkele titel worden samengevoegd.

(ii) De Europese Unie dient een eigen rechtspersoonlijkheid te krijgen.

B. Soepelheid in eenheid

15. Gezien de toenemende verscheidenheid van de EU, is het zeer wel mogelijk dat in de toekomst nog andere soepele regelingen nodig zijn, maar deze:

- mogen het enkelvoudige institutionele kader, het acquis communautaire of de beginselen van solidariteit en economische en sociale samenhang in de gehele Europese Unie niet ondermijnen,

- mogen niet leiden tot aantasting van de principiële gelijkheid van alle landen en burgers van de Unie voor het Verdrag,

- mogen niet tot een "Europa à la carte" leiden.

16. In sectoren waar het beleid van de Unie tijdelijk door een beperkt aantal landen wordt uitgevoerd, berust de controle bij het Europees Parlement in zijn geheel.

17. Indien men er in het kader van de Conferentie van 1996 ondanks grotendeels overeenkomende standpunten van de meeste landen en volkeren van de Unie, niet in zou slagen een positieve oplossing te vinden voor het uitblijven van unanimiteit, dient de mogelijkheid te worden bezien om zonder de minderheid door te gaan en zelfs te voorzien in instrumenten die lid-staten in staat te stellen op bepaalde voorwaarden de Unie te verlaten.

Versterking en democratisering van de instellingen van de Unie

18. De Conferentie van 1996 moet zich niet in de eerste plaats toeleggen op de overdracht van nieuwe bevoegdheden aan de instellingen van de EU, maar op verduidelijking van hun respectieve rol, en op totstandbrenging van het passende evenwicht tussen de instellingen.

19. De Conferentie van 1996 moet zich buigen over de samenstelling van de EU- instellingen, wil de Europese Unie nieuwe lid-staten in zich kunnen opnemen en willen haar instellingen naar behoren functioneren. Voor iedere instelling zal het doelmatigheidscriterium echter moeten worden afgewogen tegen de noodzaak rekening te houden met de belangen van grote en kleine lid-staten. Daarbij dient het beginsel te worden toegepast van de statutaire gelijkheid van de staten, die de gelijke behandeling van alle lid-staten moet garanderen wat betreft deelneming aan en betrokkenheid bij het besluitvormingsproces van de Unie.

20. Er dient te worden toegezien op een betere vertegenwoordiging en meer betrokkenheid van vrouwen op alle niveaus binnen de instellingen van de Unie.

A. Commissie

21. (i) De rol en onafhankelijkheid van de Commissie moet opnieuw worden bevestigd, met behoud van met name het initiatiefrecht zoals reeds aangepast bij het Verdrag.

(ii) Iedere lid-staat moet ook in de toekomst ten minste één lid van de Commissie leveren; structuur en samenstelling van de Commissie moeten echter, willen haar collegiale verantwoordelijkheid en doelmatigheid gehandhaafd blijven, worden aangepast aan haar nieuwe taken en aan de eisen in verband met de uitbreiding. Dit kan gebeuren door:

- hetzij versterking van de invloed van de voorzitter op de wijze van functioneren van de Commissie;

- hetzij een interne herstructurering van de Commissie.

(iii) De voorzitter van de Commissie wordt door het Europees Parlement rechtstreeks gekozen uit een lijst van door de Europese Raad voorgestelde kandidaten. De andere leden van de Commissie worden in onderlinge overeenstemming door de voorzitter van de Commissie en de regeringen van de lid-staten aangewezen, waarna het Parlement stemt over de definitieve benoeming van het college als geheel.

(iv) Het Europees Parlement dient (zoals de Raad) in staat te zijn te verzoeken om verplicht aftreden van afzonderlijke leden van de Commissie, overeenkomstig de artikelen 157 en 160 van het Verdrag.

B. Raad

22. (i) Het openheidsbeginsel moet in het Verdrag uitdrukkelijk worden vermeld, en er dienen gedetailleerde uitvoeringsmechanismen te worden ingesteld (indien de Raad optreedt in zijn hoedanigheid van wetgever, moeten zijn handelingen openbaar en zijn agenda bindend zijn). De openbare toegang tot EU-documenten dient aanzienlijk te worden verbeterd.

Ontwerpen en voorstellen moeten toegankelijk zijn voor het publiek zodra zij zijn goedgekeurd of ingediend bij andere organen, belangengroepen of personen, dan wel geheel of gedeeltelijk door derden zijn gepubliceerd.

Alle vergaderingen over wetgevingsvoorstellen zijn openbaar, tenzij een twee derde meerderheid besluit tot een specifieke en gemotiveerde uitzondering. Deze uitzondering dient met redenen omkleed te worden meegedeeld aan het Europees Parlement.

Alle documenten zijn toegankelijk voor het publiek, tenzij het bevoegde orgaan met tweederde meerderheid besluit tot een uitzondering.

(ii) Het huidige stelsel van een half jaar durende voorzitterschappen van de Raad en van de Europese Raad dient te worden gehandhaafd, maar moet soepeler kunnen functioneren.

(iii) Verdere uitbreiding van stemming met gekwalificeerde meerderheid is vereist, wil de Europese Unie doelmatig blijven functioneren. Voor bepaalde bijzonder gevoelige sectoren blijft eenstemmigheid nodig, d.w.z. bij Verdragswijziging, "constitutionele besluiten" (uitbreiding, eigen middelen, uniform kiesstelsel) en artikel 235.

De wijze van stemmen binnen de Raad moet wellicht worden aangepast. Dit moet echter niet op basis van een "dubbele meerderheid" van lid- staten en bevolking gebeuren, aangezien de bevolking in het Parlement is vertegenwoordigd. De Raad vertegenwoordigt de lid-staten. Een gewogen stemmenaantal dat de algehele omvang van de lid-staten weerspiegelt behoeft niet strikt evenredig met de bevolkingsomvang te zijn.

In ieder geval moet de drempel voor het verkrijgen van een gekwalificeerde meerderheid worden verlaagd van het thans geldende zeer hoge percentage van 71 %.

C. Europees Parlement

23. (i) Het aantal leden van het Europees Parlement kan niet onbeperkt worden uitgebreid en mag niet meer dan 700 bedragen. Er moet een gemeenschappelijk statuut van de leden van het Europees Parlement worden vastgesteld.

(ii) Het Europees Parlement dient zijn instemming te geven bij alle benoemingen voor het Europese Hof van Justitie, het Gerecht van Eerste Aanleg, de Europese Rekenkamer, en voor de leden van de Raad van gouverneurs van het Europese Stelsel van Centrale Banken.

(iii) Het Europees Parlement moet dezelfde status hebben als de Raad op alle gebieden waarop de EU wetgevende en begrotingsbevoegdheden heeft.

(iv) De rol van het Europees Parlement moet worden versterkt op die terreinen waar momenteel te weinig controle op Europees niveau plaatsvindt, met name in kwesties die te maken hebben met het GBVB, justitie en binnenlandse zaken, alsmede op het terrein van de EMU.

(v) De huidige anomalieën in de positie van het Europees Parlement ten opzichte van beroepen bij het Hof van Justitie dienen te worden gecorrigeerd door het Europees Parlement, net zoals de andere instellingen, het recht te geven het advies van het Hof te vragen over de compatibiliteit van internationale overeenkomsten met het Verdrag en het recht om rechtszaken aan te spannen (niet alleen om zijn eigen rechten te behouden), alsmede het recht om te worden ingelicht over verzoeken om prejudiciële beslissingen die aan het Hof zijn voorgelegd en om hierop commentaar te geven.

(vi) Het Europees Parlement moet deelnemen in de besluitvorming met betrekking tot zijn eigen zetel.

(vii) De Commissie moet worden verplicht te reageren op initiatieven van het Parlement overeenkomstig artikel 138 B, tweede alinea.

24. Democratische controle op EU-kwesties kan het best worden bereikt door partnerschap tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen. De rol van de nationale parlementen zou op verschillende manieren versterkt moeten worden, bijvoorbeeld door versterkte samenwerking tussen overeenkomstige parlementaire commissies van nationale parlementen en van het Europees Parlement en het geven van gelegenheid aan organen van deskundigen van de nationale parlementen om voor de zitting van de Raad belangrijke Europese voorstellen met hun ministers te bespreken.

D. Europees Hof van Justitie

25. (i) Het Europese Hof van Justitie moet over alle nodige middelen beschikken om voor de eerbiediging van de EU-wetgeving en van het institutionele evenwicht van de EU zorg te kunnen dragen; zijn bevoegdheden moeten ook worden uitgebreid tot de gebieden die betrekking hebben op het GBVB en justitie en binnenlandse zaken en de Overeenkomst van Schengen.

(ii) Er moeten flexibeler interne regelingen worden ingevoerd voor het functioneren van het Hof van Justitie en het Gerecht van Eerste Aanleg met het oog op de groei van hun werklast en het vooruitzicht van uitbreiding. In dit verband moeten de mogelijkheden die worden geboden door de verhoging van het aantal rechters als gevolg van nieuwe toetredingen worden aangewend om een groter aantal gespecialiseerde kamers te vormen.

(iii) Rechters en advocaten-generaal bij het Europese Hof van Justitie en de rechters bij het Gerecht van Eerste Aanleg mogen slechts één, niet-hernieuwbaar mandaat van negen jaar vervullen.

(iv) Tenslotte moeten de mogelijkheden tot inschakeling van het Europese Hof van Justitie uitgebreid worden, opdat iedere instelling van de Unie over de mogelijkheid beschikt (in aanvulling op de beroepsmogelijkheid van artikel 173) een beroep bij het Hof in te stellen wanneer zij van mening is dat haar rechten geschaad zijn doordat een andere instelling of lid-staat heeft nagelaten aan een uit het Verdrag voortvloeiende verplichting te voldoen.

E. Overige instanties

26. Het huidige aantal leden van de Europese Rekenkamer mag niet verder worden uitgebreid. De leden van de Rekenkamer mogen slechts één, niet- hernieuwbaar mandaat van negen jaar vervullen. De Rekenkamer dient ook de haar toekomende rol te spelen op alle terreinen waarop de Europese Unie optreedt.

27. De leden van het Comité van de Regio's als bedoeld in artikel 198A van het Verdrag dienen een democratisch mandaat in een regionale of plaatselijke assemblee te hebben. Het Parlement moet het Comité kunnen raadplegen (evenals het Economisch en Sociaal Comité) op dezelfde grondslag als de Raad en de Commissie.

28. Ter verbetering van de economische en sociale samenhang van de Europese Unie en ter eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel is het nodig, de rol van het Comité van de Regio's bij het uitwerken van de beleidsvormen die het aanbelangen, te versterken;

III. DE BESLUITVORMINGSMECHANISMEN VAN DE UNIE

De wetgevingsfunctie (wetgevingsbesluiten, internationale overeenkomsten)

29. (i) Er dienen slechts drie besluitvormingsprocedures te zijn: de medebeslissingsprocedure, de instemmingsprocedure en de raadplegingsprocedure. De huidige samenwerkingsprocedure moet worden afgeschaft.

(ii) De instemmingsprocedure moet worden beperkt tot herziening van het Verdrag, internationale overeenkomsten, uitbreiding en aanpassing van de eigen middelen.

(iii) De raadplegingsprocedure moet worden gereserveerd voor besluiten die raken aan het gemeenschappelijk buitenlands beleid en de veiligheid.

(iv) Op alle overige gebieden dient de medebeslissingsprocedure van toepassing te zijn.

30. De medebeslissingsprocedure moet ook worden vereenvoudigd. De volgende veranderingen moeten worden overwogen:

(i) Beëindiging van de procedure als er in het stadium van de eerste lezing overeenstemming tussen de Raad en het Parlement is.

(ii) Afschaffing van het stadium waarin het voornemen tot verwerping bestaat.

(iii) Invoering aan het einde van de eerste lezing van een vereenvoudigde bemiddelingsprocedure.

(iv) De Commissie dient de bevoegdheid te krijgen om in de twee delegaties van het Bemiddelingscomité een compromis tussen de beide standpunten voor te stellen en in stemming te brengen.

(v) Harmonisatie van de meerderheden die vereist zijn voor verwerping van de definitieve tekst (ongeacht de resultaten van de bemiddeling).

(vi) Het ontnemen van de mogelijkheid voor de Raad om unilateraal te besluiten (door het bevestigen van zijn gemeenschappelijk standpunt) ingeval de bemiddelingsprocedure niet tot overeenstemming leidt.

31. Het verdient aanbeveling serieus de mogelijkheid te overwegen om als beginsel in te voeren dat Parlement en Raad voor hun eerste lezing van wetgevingsvoorstellen over gelijke uiterste termijnen beschikken.

32. (i) De omvang van de aan het Europees Parlement en aan de Raad voor te leggen ontwerp-wetgeving moet beperkt worden door een zekere hiërarchie in de besluiten in te voeren. Dit kan bereikt worden door invoering van een nieuwe categorie van uitvoeringsbesluiten, waarvoor de verantwoordelijkheid bij de Commissie ligt, nadat zij daartoe door de wetgevingsautoriteit gemachtigd is. In geen geval kunnen de door het Europees Parlement uitgeoefende functies ter zake van wetgeving en politieke controle door deze nieuwe categorie van besluiten worden beperkt.

(ii) De bestaande "comitologie"-procedures moeten worden vereenvoudigd. De algemene verantwoordelijkheid voor de uitvoeringsmaatregelen dient te worden overgedragen aan de Commissie (die een adviescomité kan inschakelen om haar te helpen bij het uitwerken van die maatregel, maar geen comités van het type 2 en 3, die opgeheven zouden worden). De Raad en het Parlement moeten van de voorgestelde maatregelen op de hoogte worden gesteld, en moeten beide over de mogelijkheid beschikken het besluit van de Commissie te verwerpen en te verzoeken om nieuwe uitvoeringsmaatregelen of om inleiding van een volledige wetgevingsprocedure.

33. De Verdragsartikelen betreffende internationale overeenkomsten moeten worden geconsolideerd en de respectieve rollen van de Commissie en de Raad moeten worden verduidelijkt (met name waar het de regelingen voor deelname van de Unie aan internationale economische organisaties betreft). De democratische rol van het EP moet vóór, tijdens en na het onderhandelingsproces worden versterkt, waarbij instemming van het Parlement vereist zal moeten zijn voor alle internationale overeenkomsten die door de Unie worden aangegaan (de bevoegdheden van de nationale parlementen blijven hierbij onverlet).

De begrotingsfunctie

34. De budgettaire functie moet op een zodanige wijze worden veranderd dat de volgende beginselen in acht worden genomen:

(i) De budgettaire wetgeving dient zodanig te worden gerationaliseerd dat een onderscheid wordt aangebracht tussen de besluiten over de eigen middelen enerzijds en het Financieel Reglement en de begrotingsdiscipline anderzijds. De begroting van de Unie dient het enige budgettaire instrument te zijn voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie en moet het mogelijk maken om prompt te reageren op uitzonderlijke of onvoorziene omstandigheden.

(ii) De Europese Unie moet een begroting krijgen waarin zijn samengevoegd het Europees Ontwikkelingsfonds, de opgenomen en verstrekte communautaire leningen, alsook de uitgaven in het kader van de tweede en derde pijler.

(iii) Het beginsel van financiële meerjarenplanning moet onder handhaving van het jaarlijkse karakter van de begroting in het Verdrag worden verankerd.

(iv) De begrotingsautoriteit dient bevoegd te zijn voor de ontvangsten; het Europees Parlement moet bij de ontvangstenkant van de begroting worden betrokken door het Parlement recht van instemming te geven.

(v) De inkomsten van de ECB (de "seniorage"-inkomsten) moeten worden beschouwd als behorende tot de eigen middelen van de Gemeenschap;

(vi) Het systeem van exclusieve ontvangsten van de Unie moet het voor de burgers mogelijk maken duidelijk te onderscheiden welke middelen worden toegewezen aan de Unie; het dient de financiële draagkracht van de lid-staten te weerspiegelen en de vaststelling van een algemeen financieel plafond mogelijk te maken.

(vii) Het procedurele onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven moet worden opgeheven, hetgeen inhoudt dat het Europees Parlement voor alle uitgaven als gelijke partner moet kunnen optreden.

(viii) De begrotingsprocedure moet worden vereenvoudigd en doorzichtiger en doelmatiger worden gemaakt; het voorontwerp van begroting van de Commissie moet als basis dienen voor de eerste lezing van het Europees Parlement; het democratisch beginsel van de uiteindelijke vaststelling van de begroting door het Europees Parlement moet worden gehandhaafd.

De controlefunctie

35. De politieke controle binnen de Unie zou versterkt moeten worden door middel van de maatregelen die in de voorafgaande paragrafen zijn uiteengezet.

36. Het Verdrag moet zodanig worden herzien dat er strengere maatregelen kunnen worden genomen om fraude en andere inbreuken op het recht van de Unie te bestrijden, dat verdergaand onderzoek binnen de lid-staten mogelijk is (b.v. door versterking van artikel 138 C), en dat afschrikwekkende straf- en bestuursrechtelijke sancties mogelijk zijn op EU-niveau (door middel van een artikel uit hoofde waarvan harmonisatierichtlijnen op het gebied van specifieke strafwetgeving kunnen worden goedgekeurd en dat de lid-staten de specifieke verplichting oplegt doeltreffende, uitgebalanceerde, geharmoniseerde en afschrikwekkende maatregelen te nemen ter bestraffing van inbreuken op het communautair recht).

37. Als onafhankelijke instanties en andere organisaties met EU-taken belast worden, moeten zij deze taken uitvoeren binnen een kader dat passende coördinatie en toezicht op EU-niveau garandeert.

38. De Europese Investeringsbank moet meer eigen verantwoordelijkheid krijgen (juridisdictioneel toezicht door het Hof van Justitie, toezicht door de Rekenkamer en verplichting verslag uit te brengen aan Parlement en Raad).

IV. DE VOORUITZICHTEN VOOR UITBREIDING

39. Het Europees Parlement behoudt zich het recht voor die voorstellen te doen welke nodig zullen blijken te zijn om beter rekening te houden met de gevolgen van de uitbreiding, met inbegrip van de financiële vooruitzichten van een dergelijke uitbreiding, en om geen afbreuk te doen aan de beginselen van mededinging, samenwerking en solidariteit, die altijd aan de opbouw van Europa ten grondslag hebben gelegen.

40. Het Europees Parlement ziet met de grootste aandacht uit naar het verslag van de Commissie over de effecten van de gemeenschappelijke beleidsvormen voor de kandidaat-lid-staten, waaruit concrete voorstellen moeten voortvloeien aangaande de noodzakelijke aanpassing van deze beleidsvormen, en mogelijk zelfs aangaande de mogelijkheden om deze daadwerkelijk op die landen toe te passen.

V. FOLLOW-UP MAATREGELEN

41. In de fase van de discussiegroep moet er een zo open mogelijk debat worden gehouden, waarbij de groep regelmatig openbaar verslag uitbrengt, en er moet een grote hoorzitting worden georganiseerd over de zaken die in 1996 aan de orde zijn.

42. De onderhandelingsfase van de Conferentie van 1996 dient een opener debat in te houden dan op voorgaande intergouvernementele conferenties en de rol van zowel de nationale parlementen als van het Europees Parlement dient te worden versterkt:

(i) De parlementen zouden aan het begin en het eind van de conferentie tot herziening van het Verdrag voor een overlegconferentie bijeen kunnen komen.

(ii) Teneinde te verzekeren dat het herzieningsproces in 1996 een transparanter en meer democratisch karakter heeft, moeten de vertegenwoordigers van het EP in de discussiegroep met nadruk wijzen op de noodzaak van een radicale verandering van de Verdragsherzieningsregeling en van volledige deelneming door het Parlement, zowel in de onderhandelingsfase als in het ratificatieproces; ook de rol van de nationale parlementen dient te worden versterkt.

(iii) De Interinstitutionele Conferentie moet de richtsnoeren vaststellen voor deelneming door het Europees Parlement aan de onderhandelingen.

43. Het Europees Parlement zou zijn instemming moeten verlenen met het resultaat van de onderhandelingen;

44. Overwogen moet worden om in de gehele Unie een referendum te houden over het ratificeren van Verdragsbepalingen omdat het hier gaat om een collectief besluit dat geheel Europa aangaat. Bij wijze van alternatief zouden de lid-staten kunnen overeenkomen om nationale referendums (of stemmingen in hun respectieve parlementen) tegelijkertijd of binnen een paar dagen van elkaar te houden.

45. Het huidige artikel N van het Verdrag moet zodanig worden gewijzigd dat het Europees Parlement op voet van gelijkheid komt te staan met de Commissie als het erom gaat voorstellen tot wijziging van het Verdrag in te dienen. Het Verdrag moet zodanig worden gewijzigd dat toekomstige herzieningen gezamenlijk door het Parlement en de Raad moeten worden goedgekeurd voordat deze ter ratificering aan de nationale parlementen worden voorgelegd. De Raad legt niet alleen alle voorgestelde Verdragswijzigingen aan de parlementen van de lid-staten en het Europees Parlement ter definitieve ratificatie voor, maar tevens en tegelijkertijd een geconsolideerde tekst van de basisverdragen.

°

° °

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de leden van de discussiegroep, en de regeringen en parlementen van de lid-staten.