NL Publicatieblad van de Europese Unie C 233/18

Bekendmaking overeenkomstig artikel 27, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad in Zaak COMP/37.749 — Samenwerkingsovereenkomst Austrian Airlines/SAS

(2005/C 233/08)

(Voor de EER relevante tekst)

1. Inleiding

Overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (1), kan de Commissie beslissen om, in gevallen waarin zij voornemens is een beschikking tot beëindiging van een inbreuk te geven en de betrokken ondernemingen toezeggingen doen om aan de bezorgdheden tegemoet te komen die de Commissie hun in haar voorlopige beoordeling te kennen heeft gegeven, die toezeggingen bij beschikking een verbindend karakter verlenen. De beschikking kan voor een bepaalde periode worden gegeven en bevat de conclusie dat er niet langer gronden voor een optreden van de Commissie bestaan. Volgens artikel 27, lid 4, van dezelfde verordening maakt de Commissie een beknopte samenvatting bekend van de zaak en de hoofdlijnen van de toezeggingen. Belanghebbende derden kunnen hun opmerkingen meedelen binnen de door de Commissie vastgestelde periode.

2. Samenvatting van de zaak

Op 30 december 1999 hebben Scandinavian Airlines System (SAS) en Austrian Airlines (AuA) een samenwerkingsovereenkomst aangemeld bij de Commissie met het oog op een individuele ontheffing overeenkomstig artikel 5, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 3975/87 van de Raad, artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag en artikel 53, lid 3, van de EER-Overeenkomst. Krachtens de overeenkomst werkten de beide partijen samen op alle routes in de hele wereld via de gezamenlijke planning van vluchtschema's en coördinatie op het gebied van prijsbeleid, routering en capaciteit. De meest verregaande samenwerking had betrekking op het verkeer tussen Oostenrijk en de Noordse landen (Noorwegen, Zweden en Denemarken), waar een Joint Traffic System (JTS) exclusief van toepassing was op alle luchtvervoersdiensten, en waarvoor de beide partijen kosten en inkomsten deelden. Ingevolge artikel 5, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 3975/87 publiceerde de Commissie op 11 juli 2000 een kennisgeving volgens welke derde partijen verzocht werden commentaar te leveren op de overeenkomst.

Bij schrijven van 4 oktober 2000 wierp de Commissie ernstige twijfels op betreffende de invloed van de overeenkomst op de mededinging. Vooral door het Joint Traffic System bestond het gevaar dat de mededinging zou worden uitgeschakeld op een aanmerkelijk deel van de markt van het luchtverkeer tussen Oostenrijk en de Noordse landen, waardoor artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag niet meer van toepassing zou zijn, met name op de routes Wenen-Kopenhagen en Wenen-Stockholm.

Naar aanleiding van de brief waarin de Commissie haar ernstige twijfels uitte, besloten de beide partijen aan de bezorgdheid van de Commissie betreffende het bilaterale verkeer tegemoet te komen door op 31 december 2001 de samenwerkingsovereenkomst te wijzigen en te vervangen door de „beperkte samenwerkingsovereenkomst” en een marketing- en verkoopovereenkomst. De nieuwe overeenkomst bevatte een uitzonderingsclausule voor de volledige samenwerking op het gebied van het bilaterale luchtverkeer tussen Oostenrijk en de Noordse landen. Zo werd aan de belangrijkste mededingingsproblemen die in de brief met ernstige twijfels vermeld waren, tegemoetgekomen. In de praktijk kon deze oplossing echter niet ten uitvoer worden gelegd.

Na verdere besprekingen met de diensten van de Commissie stapten de beide partijen van de uitzonderingsclausule af en sloten zij op 24 oktober 2002 de „gewijzigde samenwerkingsovereenkomst”. De nieuwe overeenkomst beoogt opnieuw een samenwerking voor het bilaterale verkeer tussen Oostenrijk en de Noordse landen. Anders dan de aanvankelijk aangemelde samenwerkingsovereenkomst leidt de „gewijzigde samenwerkingsovereenkomst” niet tot een gemeenschappelijke onderneming voor bilateraal verkeer. De voornaamste elementen van de overeenkomst zijn de volgende:

a) Algemeen toepasbare dienstverleningsnormen

De dienstverlening is hetzelfde voor passagiers op vluchten met gezamenlijke vluchtcodes.

b) Overeenkomst inzake gezamenlijke vluchtcodes en netwerksamenwerking

Alle door de partijen gezamenlijk overeengekomen wereldwijde vluchten vallen onder deze overeenkomst. De partijen streven naar een betere coördinatie op het vlak van verbindingen en capaciteit binnen hun respectieve luchtnetten. Op die manier kunnen betere verbindingen tot stand worden gebracht tussen hun thuismarkten en daarbuiten. Het gecombineerde netwerk zal de aansluittijden voor passagiers tot een minimum terugbrengen. Er kunnen beginselen en regels vastgelegd worden voor transitverkeer buiten de hubs van de partijen.

c) Coördinatie van tarieven en bijzondere pro-rata's

De partijen ontwikkelen een geharmoniseerd prijsbeleid en stemmen routering en capaciteit op elkaar af. De berekening van de luchtvervoertarieven en de armslag ervan over de partijen wordt vastgesteld in een uitvoeringsovereenkomst.

d) Marketing en verkoop

De coördinatie van de verkoop wordt overgenomen door de luchtvaartmaatschappij die op de luchthaven haar thuisbasis heeft, op basis van het geharmoniseerde beleid inzake verkoop & marketing. De partijen gaan over tot wederzijdse integratie in de programma's met betrekking tot de verkoop op de thuismarkt van elke partij respectievelijk. Ook streven de partijen ernaar call centre-diensten aan te bieden aan de andere partij.

e) Frequent-flyer-programma's (FFP)

De partijen zijn een FFP-overeenkomst aangegaan die het de FFP-leden van de ene partij mogelijk maakt punten te verzamelen en op te nemen wanneer ze vliegen met de andere partij.

Volgens de partijen zou de gewijzigde samenwerkingsovereenkomst hen in de mogelijkheid stellen voor belangrijke verbeteringen te zorgen in de productie en distributie van hun diensten, met aanzienlijke kostenbesparingen als resultaat. De partijen voeren ook aan dat de luchtvaarttarieven tussen Kopenhagen en Wenen dankzij de grotere efficiëntie verlaagd zijn tijdens de periode van 2002 tot 2004. De consument zou eveneens voordeel halen bij gecoördineerde vluchtschema's, een groter aantal directe verbindingen en overstapmogelijkheden, doorreiscontroles en andere voordelen eigen aan een alliantie.

Ondanks het feit dat de gemeenschappelijke onderneming vervangen werd door een zeer nauwe samenwerkingsovereenkomst, brengt de gewijzigde samenwerkingsovereenkomst nog altijd dezelfde mededingingsproblemen met zich mee met betrekking tot de stedenparen Wenen — Kopenhagen en Wenen — Stockholm. Aangezien een belangrijk deel van de reizigers afhankelijk is van rechtstreekse vluchten en er geen substituten bestaan voor rechtstreekse vluchten tussen Oostenrijk en de Noordse landen, bestaat de kans dat de samenwerking tussen AuA en SAS de mededinging aan banden zal blijven leggen, in het bijzonder ten nadele van gehaaste passagiers. Wenen-Kopenhagen is het enige stedenpaar dat door de beide partijen werd aangedaan vóór de samenwerking, dus werd door de samenwerking de daadwerkelijke mededinging tussen de partijen uitgeschakeld. Op de overige routes leidt de samenwerking slechts tot uitschakeling van de mededinging af. Ook bleek uit het voorafgaande marktonderzoek niet dat geen andere vervoerder geïnteresseerd zou zijn om luchtvaartdiensten aan te bieden van dit stedenpaar.

3. De belangrijkste elementen van de aangeboden verbintenissen

De partijen op wie de procedure van toepassing is hebben verbintenissen aangeboden om aan de bezorgdheden van de Commissie inzake de mededinging tegemoet te komen. Hierna volgt een beschrijving van de belangrijkste elementen van deze verbintenissen.

— Verbintenissen betreffende slots

De partijen zullen een nieuwe marktdeelnemer een aantal slots voor opstijgen en landen ter beschikking stellen:

— voor vluchten tussen Wenen en Kopenhagen: ten hoogste twee (2) vluchten per dag;

— voor vluchten tussen Wenen en Stockholm: ten hoogste twee (2) vluchten per dag.

— Verbintenissen betreffende interlining

De partijen komen overeen dat zij een IATA MITA-overeenkomst (Multilateral Interline Traffic Agreement ) aangaan met een nieuwe marktdeelnemer indien deze laatste niet over een bestaande interline-overeenkomst beschikt. De interline-overeenkomst zal gebaseerd zijn op de bestaande IATA-grondslagen.

— Bijzondere pro-rata-overeenkomst

De partijen gaan op verzoek een bijzondere pro-rata-overeenkomst aan met de nieuwe marktdeelnemer, op voorwaarde dat zich op een van de betrokken routes een deel van de reisweg bevindt. De voorwaarden zijn vergelijkbaar met deze welke met betrekking tot derde vervoerders zijn aangegaan die niet tot de alliantie of tot een andere alliantie behoren.

— Verbintenissen betreffende „Frequent Flyer Programs”

De partijen zullen de nieuwe marktdeelnemer op verzoek de mogelijkheid bieden deel te nemen aan een van hun „frequent flyer programs”.

— Inkrimping van de frequentie

De partijen zijn bereid hun dagelijkse frequenties gedurende een beperkte periode te bevriezen.

— Verbintenis om intermodale personenvervoerdiensten te vergemakkelijken

Op verzoek van een spoorwegmaatschappij of een andere onderneming voor vervoer te land die werkzaam is tussen Oostenrijk en Denemarken/Zweden/Noorwegen verbinden de partijen zich ertoe een intermodale overeenkomst aan te gaan op grond waarvan zij luchtvervoer van reizigers verlenen op hun routes tussen eender welke van de geselecteerde Europese stedenparen als onderdeel van een traject dat vervoer te land door de intermodale partner omvat.

4. Uitnodiging opmerkingen te maken

Onder voorbehoud van de resultaten van het marktonderzoek is de Commissie voornemens een beschikking overeenkomstig artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1/2003 te geven waarmee de bovengenoemde en op de website van het directoraat-generaal Concurrentie in hun geheel gepubliceerde verbintenissen verbindend worden verklaard. Overeenkomstig artikel 27, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1/2003 nodigt de Commissie belanghebbende derde partijen uit hun opmerkingen over de voorgestelde verbintenissen te maken. Deze opmerkingen dienen de Commissie te bereiken binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking.

Opmerkingen kunnen naar de Commissie worden verstuurd per e-mail naar (Maria-Jose.Bicho@cec.eu.int) of naar (Fabrizia.Benini@cec.eu.int), per telefax (32-2) 296 29 11) of per post, met referentienummer COMP/37.749 — Samenwerkingsovereenkomst Austrian Airlines/SAS, naar het volgende adres:

Europese Commissie Directoraat-generaal Concurrentie, Antitrust-griffie J-70 B-1049 Brussel.

Tijdens het verdere verloop van de procedure kan het noodzakelijk worden of aangewezen zijn voor de partijen die de verbintenissen aangingen, een samenvatting ter beschikking te stellen van de opmerkingen die op de publicatie van het marktverkenningdocument volgden. Daarom vragen wij u vriendelijk alle vertrouwelijke informatie of bedrijfsgeheimen aan te duiden. Rechtmatige verzoeken zullen in acht worden genomen.

(1) Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (Publicatieblad L 1, 4.1.2003, bladzijden 1-25).