Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Europese Ombudsman betreffende betrekkingen met de klager inzake inbreuken op het Gemeenschapsrecht

(2002/C 166/03)

In het kader van haar jaarverslagen betreffende de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht heeft de Commissie herhaaldelijk erkend dat de klager een essentiële rol vervult bij de ontdekking van inbreuken op het Gemeenschapsrecht, waarvan zij de naleving vooral afdwingt met behulp van de in artikel 226 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG-Verdrag) en in artikel 141 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (EGA- of Euratom-Verdrag) bedoelde procedure wegens niet-nakoming.

In 1999 heeft de Commissie een mededeling gepubliceerd met een standaardformulier voor de klachten wegens niet-naleving van het Gemeenschapsrecht door een lidstaat die bij haar worden ingediend in het kader van de in artikel 226 van het EG-Verdrag en artikel 141 van het EGA-Verdrag bedoelde procedure wegens niet-nakoming (PB C 119 van 30.4.1999, blz. 5).

Bovendien werd in de mededeling bepaald welke administratieve maatregelen de Commissie ten gunste van de klager zou nemen; deze worden vermeld op de keerzijde van het formulier.

Deze mededeling was vooral een uitvloeisel van het onderzoek op initiatief van de Europese Ombudsman en de verbintenis die de Commissie hierna is aangegaan om bepaalde administratieve regels na te leven, in het bijzonder het op de hoogte stellen van de klager vóór iedere beslissing tot seponering.

In 2001 heeft de Commissie zich er in haar antwoord op de kritische opmerkingen van de Europese Ombudsman bij de seponering van de klacht van P.S. Emfietzoglou tegen Macedonian Metro Joint Venture (ref. 995/98/OV) toe verbonden het geconsolideerde geheel van haar interne procedureregels die van toepassing zijn op de betrekkingen met de klager in het kader van een procedure wegens niet-nakoming, te publiceren.

In de bijlage somt de Commissie de administratieve maatregelen ten gunste van de klager op die zij belooft na te leven tijdens de behandeling van zijn klacht en het onderzoek over het desbetreffende inbreukdossier.

Deze maatregelen doen evenwel geen afbreuk aan de bilaterale aard van de in artikel 226 van het EG-Verdrag en artikel 141 van het EGA-Verdrag bedoelde procedure wegens niet-nakoming. In dit verband kan de Commissie er overeenkomstig de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie enkel op wijzen dat zij over discretionaire bevoegdheid beschikt met betrekking tot het inleiden van een inbreukprocedure en het aanhangig maken van een zaak bij het Hof(1). Het Hof heeft tevens erkend dat de Commissie op discretionaire wijze kan beslissen wanneer beroep wordt aangetekend(2).

De Commissie past op het gebied van de inbreukprocedures de regels toe die zijn ingesteld bij Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie(3), zoals ten uitvoer gelegd bij Besluit 2001/937/EG, EGKS, Euratom van de Commissie van 5 december 2001 tot wijziging van haar Reglement van orde (PB L 345 van 29.12.2001, blz. 94).

(1) Zie arrest van 6 december 1989 (Commissie/Griekenland), Jurisprudentie blz. 4159; arrest van 27 november 1990 (Commissie/Griekenland), Jurisprudentie blz. I- 4299; arrest van 21 januari 1999 (Commissie/België), Jurisprudentie blz. I-275 en arrest van 25 november 1999 in zaak (Commissie/Ierland), [C-212/98] Jurisprudentie blz. I-8571.

(2) Arrest van 1 juni 1994 (Commissie/Duitsland), Jurisprudentie blz. I-2039 en arrest van 10 mei 1995 (Commissie/Duitsland), Jurisprudentie blz. I-1097.

(3) PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43.

BIJLAGE

Betrekkingen met de klager inzake inbreuken op het Gemeenschapsrecht

1. Definities en reikwijdte

Onder "klacht" wordt begrepen: ieder bij de Commissie ingediend document waarin maatregelen of praktijken worden gemeld die strijdig zijn met het Gemeenschapsrecht. Het onderzoek van een klacht kan de Commissie ertoe nopen een inbreukprocedure in te leiden.

Onder "inbreukprocedure" wordt begrepen: de precontentieuze fase van de actie wegens niet-nakoming, die door de Commissie is ingeleid op grond van artikel 226 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG-Verdrag) of artikel 141 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor atoomenergie (EGA- of Euratom-Verdrag).

Onderhavige maatregelen zijn van toepassing op de betrekkingen tussen de klager en de diensten van de Commissie in het kader van een inbreukprocedure. Zij zijn niet van toepassing op de klachten die vallen onder andere bepalingen van de Verdragen, zoals die met betrekking tot staatssteun, die vallen onder artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag en Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad.

2. Grondslagen

Iedereen kan een lidstaat ter verantwoording roepen door kosteloos een klacht bij de Commissie in te dienen tegen (wettelijke of bestuursrechtelijke) maatregelen of praktijken van die lidstaat die hij strijdig acht met een bepaling of beginsel van het Gemeenschapsrecht.

De klager hoeft niet aan te tonen dat hij een belanghebbende is; evenmin hoeft hij te bewijzen dat hij in het bijzonder en rechtstreeks wordt geraakt door de inbreuk waartegen hij een klacht indient.

De Commissie oordeelt discretionair of al dan niet gevolg moet worden gegeven aan een klacht.

3. Registratie van de klachten

Alle briefwisseling die in aanmerking komt om als een klacht te worden onderzocht, wordt geregistreerd in het centrale klachtenregister van het secretariaat-generaal van de Commissie.

De volgende briefwisseling kan geen aanleiding geven tot een onderzoek door de diensten van de Commissie en wordt dus niet geregistreerd in het centrale klachtenregister:

- anonieme briefwisseling en briefwisseling waarbij het adres van de verzender geheel of gedeeltelijk ontbreekt;

- briefwisseling waarin expliciet noch impliciet wordt gerefereerd aan een lidstaat van de Gemeenschap waaraan de met het Gemeenschapsrecht strijdige maatregelen of praktijken kunnen worden toegeschreven;

- briefwisseling waarin de praktijken van een particuliere persoon of instantie worden gemeld, behalve indien in de klacht wordt gewezen op de deelname van de openbare autoriteiten of op hun passiviteit ten aanzien van deze praktijken. In ieder geval gaan de diensten van de Commissie na of deze briefwisseling eventueel een klacht kan inhouden tegen de in de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag bedoelde gedragingen;

- briefwisseling waarin geen enkel bezwaar wordt geuit;

- briefwisseling waarin bezwaren worden geuit ten aanzien waarvan de Commissie een duidelijk, openbaar en vast standpunt heeft; dit standpunt wordt meegedeeld aan de klager;

- briefwisseling waarin bezwaren worden geuit die klaarblijkelijk niet vallen binnen het toepassingsgebied van het Gemeenschapsrecht.

Bij twijfel over de aard van briefwisseling raadpleegt het secretariaat-generaal de betrokken dienst(en) binnen 15 dagen na de ontvangst ervan. Wanneer deze dienst(en) niet antwoord(t)(en) binnen 15 werkdagen, wordt de briefwisseling opgenomen in het centrale klachtenregister.

4. Ontvangstbewijs

Binnen 15 dagen na de ontvangst van briefwisseling zendt het secretariaat-generaal van de Commissie een eerste ontvangstbewijs toe.

Indien de briefwisseling als klacht wordt geregistreerd, zendt het secretariaat-generaal van de Commissie uiterlijk een maand na de verzending van het eerste een bijkomend ontvangstbewijs toe. Hierin wordt het dossiernummer van de klacht vermeld, dat bij ieder schrijven moet worden vermeld.

Indien verscheidene klachten tegen hetzelfde feit worden ingediend, kunnen de afzonderlijke ontvangstbewijzen worden vervangen door een tekst die verschijnt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen (PB) en op de server "Europa" van de Europese Gemeenschappen.

Indien de diensten van de Commissie beslissen de briefwisseling niet als klacht te registreren, stellen zij de auteur op de hoogte met een schrijven waarin de reden(en) uit de lijst in punt 3, tweede alinea, word(t)(en) vermeld.

Eventueel stelt de Commissie de klager op de hoogte van andere beroepsmogelijkheden; zo kan hij zich richten tot de nationale justitie en de Europese Ombudsman of de nationale ombudsman of hij kan een andere bestaande klachtenprocedure op nationaal of internationaal niveau gebruiken.

5. Wijze waarop een klacht wordt ingediend

Klachten worden schriftelijk ingediend in de vorm van een brief of een fax of per e-mail.

Zij worden in één van de officiële talen van de Gemeenschap opgesteld.

Om de behandeling van klachten gemakkelijker en sneller te laten verlopen, stelt de Commissie een standaardformulier (verschenen in PB C 119 van 30.4.1999, blz. 5) ter beschikking; dit kan worden verkregen op verzoek of via de server "Europa" van de Europese Gemeenschappen op het volgende adres:

http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/lexcomm/form_en.htm

Dit formulier bevat een bijlage waarin de algemene beginselen van de actie wegens niet-nakoming worden verklaard en waarin erop wordt gewezen dat een arrest van het Hof van Justitie van de Gemeenschappen waarbij niet-nakoming wordt vastgesteld, niet van invloed is op de individuele rechten van de klager. De klager wordt hier tevens aangeraden de beschikbare nationale beroepsmogelijkheden te gebruiken.

Het gebruik van dit formulier is niet verplicht.

Klachten dienen te worden toegezonden aan het secretariaat-generaal van de Commissie (B-1049 Brussel; fax (32-2) 295 39 13; e-mail: SG-PLAINTES@cec.eu.int) of kunnen worden afgegeven in een van de voorlichtingsbureaus van de Commissie in de lidstaten.

6. Bescherming van klagers en persoonsgegevens

Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van persoonsgegevens door de instellingen en Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43) kunnen de identiteit van de klager en de door hem verstrekte persoonsgegevens slechts worden meegedeeld aan de lidstaat indien hij daar van tevoren mee instemt.

7. Contacten met de klager

De diensten van de Commissie nemen contact op met de klager en stellen hem schriftelijk op de hoogte van ieder besluit van de Commissie (aanmaning, met redenen omkleed advies, aanhangigmaking of seponering van de zaak) met betrekking tot het dossier dat is geopend naar aanleiding van zijn klacht.

Indien verscheidene klachten tegen hetzelfde feit worden ingediend, kunnen de afzonderlijke mededelingen worden vervangen door een tekst die verschijnt in het PB en op de server "Europa" van de Europese Gemeenschappen.

De klager kan op ieder moment van de procedure verzoeken om zijn klacht ter plaatse en op eigen kosten gedetailleerd uit te leggen of te verduidelijken bij de diensten van de Commissie.

8. Termijn voor het onderzoek van een klacht

In het algemeen streven de diensten van de Commissie er bij het onderzoek van een geregistreerde klacht naar dat binnen een termijn van uiterlijk een jaar na de registratie van de klacht door het secretariaat-generaal een besluit wordt getroffen om een aanmaning te verzenden of de klacht te seponeren.

Indien deze termijn wordt overschreden, stelt de voor het inbreukdossier bevoegde dienst van de Commissie de klager hiervan op de hoogte, indien deze daarom verzoekt.

9. Resultaat van het onderzoek van een klacht

Na afloop van het onderzoek van een klacht, kunnen de diensten van de Commissie haar voorstellen de beschuldigde lidstaat een aanmaning toe te zenden, waardoor de inbreukprocedure wordt ingeleid, dan wel de klacht te seponeren.

De Commissie beslist over dit voorstel op grond van haar discretionaire bevoegdheid. Deze bevoegdheid beperkt zich niet tot de beoordeling van de opportuniteit van het inleiden of afsluiten van een inbreukprocedure, maar strekt zich ook uit tot de keuze van de bezwaren.

De klager wordt schriftelijk op de hoogte gesteld van het besluit van de Commissie over het inbreukdossier in verband met zijn klacht. Hetzelfde geldt voor latere besluiten van de Commissie die dit dossier betreffen.

Indien verscheidene klachten tegen hetzelfde worden ingediend, kunnen de afzonderlijke mededelingen worden vervangen door een tekst die verschijnt in het PBEG en op de server "Europa" van de Europese Gemeenschappen.

10. Sepot

Behalve in uitzonderlijke gevallen, waarbij snel moet worden opgetreden, stelt een dienst van de Commissie die zich voorneemt voor te stellen dat een klachtendossier wordt geseponeerd, de klager van tevoren hiervan op de hoogte in een schrijven waarin dit voorstel wordt verantwoord en de klager wordt verzocht eventuele opmerkingen binnen een termijn van vier weken in te dienen.

Indien verscheidene klachten tegen hetzelfde feit worden ingediend, kunnen de afzonderlijke brieven worden vervangen door een tekst die verschijnt in het PB en op de server "Europa" van de Europese Gemeenschappen.

Wanneer de klager niet antwoordt of niet kan worden bereikt om redenen die aan hemzelf kunnen worden toegeschreven, of indien zijn opmerkingen de dienst niet tot een herziening van zijn standpunt brengen, wordt een voorstel tot seponering van het inbreukdossier opgesteld. In dat geval wordt de klager op de hoogte gesteld van het besluit van de Commissie.

Indien de opmerkingen van de klager de dienst ertoe brengen zijn standpunt te herzien, wordt het onderzoek van de klacht voortgezet.

11. Vereenvoudigde seponeringsprocedure

De inbreukdossiers in verband waarmee nog geen aanmaning is verzonden, kunnen worden geseponeerd overeenkomstig een vereenvoudigde administratieve procedure, waarvoor geen onderzoek door het college nodig is.

Deze procedure kan worden toegepast op de dossiers waarvan bij een eerste onderzoek door de diensten van de Commissie duidelijk blijkt dat:

- de klacht niet gegrond is;

- de klacht geen voorwerp heeft;

- de bewijzen die de aanklacht staven, niet kloppen of niet volstaan;

- de klager niets nieuws meldt.

Wanneer een dienst van de Commissie deze procedure wil gebruiken, stelt hij de klager hiervan op de hoogte overeenkomstig de in punt 10 vermelde procedure.

12. Publicatie van besluiten inzake inbreuken

De besluiten van de Commissie inzake inbreuken worden uiterlijk acht dagen na de goedkeuring gepubliceerd op de website van het secretariaat-generaal van de Commissie op het volgende adres:

http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm

infractions

Over de besluiten die een aanmaning of een aanhangigmaking bij het Hof van Justitie tot gevolg hebben, wordt een persmededeling verspreid, tenzij de Commissie anders beslist.

13. Toegang tot documenten inzake inbreuken

Voor de toegang tot documenten inzake inbreuken gelden de regels die zijn ingesteld bij Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, zoals ten uitvoer gelegd bij Besluit 2001/937/EG, EGKS, Euratom van de Commissie van 5 december 2001 tot wijziging van haar Reglement van orde (PB L 345 van 2912.2001, blz. 94).

14. Beroep bij de Europese ombudsman

Indien een klager van oordeel is dat de Commissie bij de behandeling van zijn klacht blijkt heeft gegeven van slecht beheer door een van onderhavige maatregelen niet uit te voeren, kan hij beroep aantekenen bij de Europese Ombudsman onder de in de artikelen 21 en 195 van het EG-Verdrag vermelde voorwaarden.