ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 108 
 
 
 
Vol. 1984/0 040 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the open ing to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom  27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
C O M (84) 108 def.
Brussel, 7  maart 1984
DE ECONOMISCHE TOESTAND IN DE GEMEENSCHAP
(Mededeling van de Commissie aan de Raad overeenkomstig 
artikel 2  van het besluit van 18 februari 1974 m et betrek- 
king tot de convergentie)
C O M (84) 108 def.

Orig. F R
D E  E C O N O M IS C H E  T O E S T A N D  IN  D E  G E M E E N S C H A P
(Mededeling van de Commissie aan de Raad overeenkomstig artikel 2  
van het besluit van 18 februari 1974 m et betrekking 
tot de convergentie)
INHOUD
Bladzijde
I. IN L E ID IN G  2
II. B E D R IJV IG H E ID S V O O R U IT Z IC H T E N  V O O R  1984 3
a) Gunstiger cijfers eind 1983 3
b) Dynamische factoren in 1984 5
c) Ontwikkeling van de werkloosheid 6
III. O N Z E K E R H E ID  V A N  H E T  IN T E R N A T IO N A L E  E C O N O M IS C H E  K L IM A A T  7
IV. B E T E R E  E C O N O M IS C H E  C O N V E R G E N T IE  8
a) E en grotere convergentie van de economische grootheden 8
b) Gunstige aspecten van het niet synchroon lopen van
de conjunctuurbeweging in de Gemeenschap 9
c) Convergentie van het economisch beleid 10
V . C O N C L U S IE  12
Bijlage :  Voornaamste economische indicatoren van de
Europese Gemeenschap, de Verenigde Staten en Japan

1. IN L E ID IN G  -
In december heeft de Raad hef door de Commissie voorgestelde economisch 
jaarverslag 1983/1984 goedgekeurd. Dit verslag bevat een analyse van de 
voorwaarden voor een duurzaam herstel van de Europese economie op basis van 
de in oktober beschikbare gegevens.
O p  grond van de ontwikkelingen in de afgelopen maanden kunnen de ramingen 
van de cijfers voor 1983 en de vooruitzichten voor 1984 in gunstige zin 
worden herzien, ook al blijven nog onzekerheden bestaan. D e  tekenen 
van herstel worden veelvuldiger :  het jaar 1983 sluit m et betere cijfers dan 
voorzien :  +  0,8 %  stijging van het reële B B P  van de Gemeenschap (tegen 
+  0,5 %  zoals geraamd in het jaarverslag), terwijl volgens de meest recente 
ramingen een volumegroei voor dit jaar wordt verwacht van 2  %  (in plaats 
van 1,5 % ).
D e  verbetering van het economisch klimaat en de economische grootheden 
is de resultante van voor de Gemeenschap specifieke factoren en externe 
factoren :
- de getemporiseerde tenuitvoerlegging van het aanpassingsbeleid heeft thans 
een gunstiger effect, aangezien de Lid-Staten waar het herstel het verst 
voortgeschreden is een gunstig conjuncturele invloed hebben op de 
economieën van hun partners. Z o  wordt dan ook een toenemende convergentie 
van de ontwikkelingen van de Lid-Staten geconstateerd :  en worden in de mees­
te landen de onevenwichtigheden op het gebied van de betalingsbalansen,
de begrotingstekorten en de inflatie kleiner;
- de belangrijkste extracommunautaire factor die heeft geleid tot de herziening 
naar boven van de ramingen van de bedrijvigheid, wortelt in de verbetering
van de wereldhandel waartoe de Verenigde Staten aanzienlijk hebben bijgedragen 
Toch blijven er onzekerheden bestaan m et betrekking tot de Amerikaanse rente­
tarieven en de dollar-koers waarvan de ontwikkeling wordt bepaald door de 
grote lijnen van het aan de overzijde van de Atlantische Oceaan gevoerde 
macro-economisch beleid. Voorts b lijft de financiële situatie van talrijke 
ontwikkelingslanden zorgwekkend op een tijdstip waarop hun deelneming aan 
het herstel van de internationale handel noodzakelijk is.

- 3 -
Hoew el de conjuncturele horizon opklaart drijven nog wolken 
in de communautaire hemel. D e  accumulatie van onevenwichtigheden van de 
grote institutionele sectoren, zoals bijvoorbeeld op het gebied van de 
openbare financiën of de reeds geruime tijd  onvoldoende ontwikkeling van de 
rentabiliteit van het bedrijfsleven, dwingt vele Lid-Staten tot voortzetting van een 
aanpassingsbeleid dat slechts een beperkte ruimte biedt voor maatregelen ter stimu­
lering van de totale vraag. D e  eerste zich aftekenende resultaten vormen 
overigens een aanmoediging o m  op deze w eg  voort te gaan.
D e  werkloosheid b lijft een onderwerp van ernstige zorg. D eze 
is in 1983 nog toegenomerv hoewel aanzienlijk minder snel dan in 1982. Zelfs 
indien het herstel in 1984 zal aanhouden zal dit nog gepaard blijven gaan 
m et een geringe stijging van het gemiddelde werkloosheidscijfer tot 1 1  %  van 
de beroepsbevolking tegenover 10,6 %  in 1983. Er zij evenwel op gewezen 
dat een daling van het gemiddelde werkloosheidspercentage in de 
Bondsrepubliek Duitsland en het Verenigd Koninkrijk nog in de loop van 1984 
zal intreden.
In dit verband bestaat de taak van het macro-economisch beleid van de 
Lid-Staten in de totstandbrenging van voorwaarden op grond waarvan de verbetering 
van het economisch klimaat en de economische grootheden in concreto kan 
leiden tot een evenwichtig herstel van de bedrijvigheid.
II. BEDRIJVIGHEIDSVOORUITZICHTEN VOOR 1984 
a) Gunstiger cijfers eind 1983
D e  conjunctuurenquêtes registreren een aanzienlijke verbetering van het 
econmisch klimaat in de Gemeenschap in de laatste maanden van 1983. In het 
vierde kwartaal is de bezettingsgraad van de produktiecapaciteiten in vrijwel 
alle Lid-Staten toegenomen en heeft de indicator van de beurskoersen voor de 
gehele Gemeenschap zijn stijgingstendens in alle landen voortgezet, behalve 
in Italië.

-  A -
D e  uitkomsten van de Laatste maanden van 1983 bleken in het algemeen 
beter dan voorzien,zodat België, de Bondsrepubliek Duitsland, Griekenland, 
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hogere jaarcijfers boekten dan in 
oktober werd verwacht. D e  gemiddelde groei van het reële B B P  van de Gemeenschap 
bedroeg in 1983 0,8 /^terwijl deze voordien w as geraamd op 0,5 % . D e  
verbetering van de bedrijvigheid is groot in de Bondsrepubliek Duitsland waar 
het reële B B P  in het laatste kwartaal van het afgelopen jaar op jaarbasis 
steeg m et 5,3 % , terwijl het jaarlijkse stijgingstempo in het Verenigd Koninkrijk 
sedert twee jaar 2  a 3  %  bedraagt.
D e  voornaamste bijdrage tot de groei toeneming van de Gemeenschap in 1983 
werd geleverd door de consumptie en de voorraadvorming indre Lid-Staten waar 
het herstel reeds w as ingezet, namelijk de Bondsrepubliek Duitsland en het 
Verenigd Koninkrijk. D eze bijdrage van de binnenlandse vraag tot de groei 
heeft geleid tot herstel van het stijgingstempo van het invoervolume, 
terwijl de toeneming van de wereldhandel de uitvoer heeft bevorderd m et het 
gevolg dat de goederen- en dienstenbalans een positieve bijdrage levert 
aan de groei.
D e  groei van de wereldhandel is versneld door de stuwende kracht die 
uitging van de krachtige toeneming van de Amerikaanse invoer (in het tweede 
halfjaar van 1983 m et +  25 %  op jaarbasis) en bereikte in de tweede helft 
van 1983 een stijging op jaarbasis van 6,6 %  tegenover 2,5 %  in de voorafgaande 
zes maanden.
Invoervolume
E E G
U S A
O E S O
Wereld1982 
+  2,4 %  
+  1,3 %  
+ 1,0 % 
-  0,1  %1983 
+  1,7 %  
+12,1 % 
+  3,8 %  
+  1,7 %1984 (1) 
+  3,5 %  
+14,7 %
+ 6 ,6 %
+  5,0 %
(1) Ramingen

b) Dynamische factoren in 1984
D e  aanwijzingen voor een verdere verbetering van de bedrijvigheid in 
1984 worden steeds veelvuldiger :
- de produktievooruitzichten van de ondernemers in de Gemeenschap worden steeds 
beter als resultante van een krachtig herstel van het optimisme
in de Bondsrepubliek Duitsland en het Verenigd Koninkrijk en 
onzekere ontwikkelingen in Frankrijk en Italië;
- de investeringsvoornemens voor dit jaar in de verwerkende industrie zijn gunstig :  
in 1984 stijgen zij gemiddeld in de Gemeenschap naar waarde m et 10 %  en
naar volume m et 4,7 %  tegenover respectievelijk 3 £ en - 3  %  in 1983. In Denemarken 
en Nederland zijn de vooruitzichten op verhoging van hun industrie-investeringen 
het hoogst,terwij l Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk een aanzienlijke voor­
uitgang vertonen.
D e  consolidatie van het herstel in 1984 zal in hoofdzaak moeten voortkomen 
uit de investeringen. Tegenover de volumedaling van de afgelopen drie jaar 
kan voor de Gemeenschap thans een gemiddelde jaarstijging van de bruto- 
investeringen in vaste activa worden verwacht van iets meer dan 2  %  welk cijfer 
stijgingen in het tweede halfjaar van 1984 omvat die uiteenlopen van +  3,5 %  tot 
+  7  %  op jaarbasis in vijf Lid-Staten (België, Denemarken, de Bondsrepubliek 
Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk). D e  aanzienlijke stijging van de 
aandelenkoersen in het afgelopen jaar b lijft een gunstige factor voor de 
verhoging van de investeringen in 1984. Parallel daaraan zal de voortzetting 
van het desinflatieproces kunnen leiden tot een geringe volumestijging van het 
beschikbare inkomen van de gezinshuishoudingen zodat de stijging van de reële 
particuliere consumptie in de Gemeenschap gemiddeld 1,1 4  zou kunnen bereiken 
tegenover 0,9 %  in 1983.

-  6 -
D e  ontwikkeling van de handelsbalans van de Gemeenschap zal eveneens 
tot het herstel bijdragen. D e  ramingen van de wereldhandel wijzen op een 
aanmerkelijke versterking van de invoerstromen in 1984 (naar volume +  5  % ).
D e  door de groei van de Amerikaanse invoer gegeven impuls zal worden 
versterkt door een toenemende Japanse invoer. D e  grotere invoer van de 
industrielanden stelt op zijn beurt de ontwikkelingslanden in staat hun 
invoervolume op te voeren. Voor de Gemeenschap betekent dit dat de netto 
bijdrage van haar handelsbalans tot de groei ongeveer 0,6 punt van het B B P  
zal kunnen uitmaken.
D e  gunstige groeifactoren moeten evenwel in verband worden gebracht 
m et minder gunstige ontwikkelingen. D e  grondstoffenprijzen, behalve van olie, 
stijgen, uitgedrukt in dollar, in bepaalde gevallen aanzienlijk. Indien de 
dollar-koers hoog zou blijven, zou zich dit jaar een geringe verslechtering 
kunnen voordoen van de ruilvoet van de Gemeenschap. D e  ontwikkeling van de 
grondstoffenprijzen begunstigt evenwel het herstel van de externe positie 
van de ontwikkelingslanden waarvan het tekort op de handelsbalans en de 
lopende rekening van de betalingsbalans in 1984 gemiddeld zou moeten terug­
lopen als voortzetting van de in 1983 begonnen aanpassing.
E en andere factor die de groei in Europa beïnvloedt,!s de ontwikkeling 
van de reële rentetarieven. H u n  niveau is thans hoog en de vooruitzichten 
op verlaging blijven onzeker m et als mogelijk gevolg een afremming van het 
investeringstempo. Dit gevaar is echter beperkt door de verbetering van de 
rentabiliteit van het kapitaal, hetgeen een gunstig effect heeft op de vervangings­
investeringen.
c) Ontwikkeling van de werkloosheid
D e  werkloosheid bleef in 1983 toenemen, zij het langzamer dan in 
1982. Eind januari 1984 bereikte het aantal werklozen 12,9 miIjoen, dit wil 
zeggen 600.000 meer dan eind januari 1983. Het blijkt evenwel dat in de 
loop van 1983 een ombuiging gevolgd door een zekere stabilisatie van de 
werkloosheid is ingetreden. Voor 1984 zal het herstel van de bedrijvigheid,
■ ■ · / · · ·

- -  7  -
rekening houdend m et de vermoedelijke aanwas van de beroepsbevolking, nog niet 
leiden tot een algemene verlaging van het werkloosheidscijfer, zelfs indien 
de ontwikkeling aan het einde van het jaar gunstiger zal worden. Dit algemene 
vooruitzicht voor de Gemeenschap omvat sterk tegengestelde situaties :  zo zal 
voor de eerste keer sedert 1979 de werkloosheid in 1984 in de Bondsrepubliek 
Duitsland en het Verenigd Koninkrijk dalen.
III. O N Z E K E R H E ID  V A N  H E T  IN T E R N A T IO N A L E  E C O N O M IS C H E  K L IM A A T
D e  belangrijkste vraag die thans rijst is of het Europees herstel 
gezamenlijk m et de Amerikaanse expansie de industrielanden, en bijgevolg de 
ontwikkelingslanden, in staat zal stellen tot een duurzame economische groei.
E en evenwichtige dosering van het budgettaire en monetaire beleid 
is voorwaarde voor het duurzame karakter van het herstel. Uit dit oogpunt 
vormt de toestand in de Verenigde Staten een probleem :  de om vang van de 
begrotingstekorten, thans en in de toekomst, te zam en m et een stringent 
monetair beleid hebben in 1983 geleid tot een nieuwe stijging van de Amerikaanse 
rentetarieven en de verdere appreciatie van de dollar. D e  anticipatie van de 
Amerikaanse markt op een restrictief monetair beleid b lijft de spanningen 
op het gebied van de rentetarieven voeden. D e  reële rentetarieven bevinden 
zich thans, gezien de vertraging van het inflatietempo, op een bijzonder hoog 
niveau.
Hoew el de Amerikaanse begrotingstekorten vermoedelijk op korte termijn 
een belangrijke gunstige invloed zullen hebben op het herstel in de Verenigde 
Staten,zal het aanhouden daarvan op middellange termijn - door de onevenwichtig­
heden die dit veroorzaakt op de geld- en kapitaalmarkten en door de uitstotings- 
effecten die dit teweegbrengt -verhinderen dat de Amerikaanse groei zich op 
evenwichtige en derhalve duurzame wijze zal ontwikkelen. Bijgevolg rijst het 
gevaar dat, bij het ontbreken van corrigerende maatregelen, op een onevenwichtige 
en derhalve kwetsbare groei opnieuw een fase van stagnatie zal volgen.
H et kapitaalverkeer ten gunste van de dollar werd bevorderd door de 
om vang van de Amerikaanse groei, het peil van de rentetarieven en de stijging

-  8 -
van de Amerikaanse beurskoersen. De belangrijke toeneming van het handelstekort, 
het verlies aan concurrentiekracht van de Amerikaanse bedrijven en de vooruit­
zichten op het voortduren van de hoge reële rentetarieven en derhalve van hoge 
leningkosten evenwel blijken thans factoren te zijn die eveneens werken in de 
richting van een potentiële vertraging van de bedrijvigheid aan de overzijde 
van de Atlantische Oceaan.
Zolang niet wordt begonnen aan de vermindering van de Amerikaanse 
begrotingstekorten, kan moeilijk een afneming van de opwaartse druk op de 
rentetarieven worden verwacht. De ontwikkeling van de dollar—koers wordt bepaald 
door twee tegengestelde invloeden :  enerzijds steunt het -hoge rendement van 
de beleggingen in dollar de Amerikaanse munt en anderzijds kunnen de toeneming 
van het betalingsbalanstekort alsmede de anticipatie op een aanwakkering van 
de inflatie en een eventuele vertraging van de bedrijvigheid een tegengesteld 
effect uitoefenen.
Deze onzekerheden zouden aanzienlijk kleiner zijn wanneer een begin 
zou worden gemaakt met de terugdringing van het Amerikaanse begrotingstekort 
en indien de coördinatie van het economisch beleid tussen de grote industrie­
landen zou worden versterkt. Een betere dosering van het Amerikaanse macro- 
economisch beleid zou kunnen leiden tot een grotere speelruimte voor het 
monetaire en financiële beleid van de Gemeenschap.
De versterking van de duurzaamheid van de groei in de industrielanden 
zal een positieve factor kunnen vormen voor de economieën van de ontwikkelings­
landen. De toeneming van de vraag naar hun uitvoerprodukten zou gepaard kunnen 
gaan met een verbetering van hun ruilvoet en leiden tot de geleidelijke verbe 
tering van hun betalingsbalansen. Een nieuwe verlaging van de rentetarieven 
zou de last van hun buitenlandse schuld kunnen vet lichten.
, / .  BETERE ECONOMISCHE CONVERGENTIE
a) Een grotere convergentie van de economische grootheden
Het desinflatieproces gaat voort. Het inflatietempo^dat in alle

- 9 -
Lid-Staten in 1983 w as vertraagd, zal in zeven dezer Staten in 1984 verder kunnen 
teruglopen. D eze algemene daling van het inflatietempo zal,evenals in 1983* 
gepaard kunnen blijven gaan m et een vermindering van de verschillen in prijs- 
stijgingstempi :  de gemiddelde inflatie van 6,2 %  in 1983 bestreek een 
spreiding van 2,7 %  tot 14,5 %  m et uitzondering van slechts één land; in 1984 
zal het inflatietempo uiteenlopen van 3,1 %  tot 10 % , steeds m et uitzondering 
van één land en het gemiddelde tempo zal worden teruggebracht tot 5,2 % . D e  
verdere vertraging van het inflatietempo zou derhalve gepaard kunnen gaan 
m et een verdere verkleining van de verschillen tussen de nationale cijfers. 
Overigens zij opgemerkt dat deze ontwikkeling gepaard gaat m et een nieuwe 
vermindering van het stijgingstempo van de arbeidskosten per eenheid in de 
industrie die gemiddeld slechts m et 3 %  stijgen.
H et begrotingstekort van de landen van de Gemeenschap te zamen, dat steeg 
van 5,4 / van het B B P  in 1982 tot 5,7 %  in 1983,zal voor het eerst sedert 
1980 in procenten van het B B P  kunnen dalen, en w el tot 5,2 % . D eze algemene 
tendens geldt evenwel niet voor Griekenland, Frankrijk en Nederland waar 
nog een geringe stijging zal plaatsvinden.
D e  betalingsbalansen zullen een verbetering blijven vertonen :  het 
handelssaldo van de Gemeenschap zal dit jaar stijgen m et drie tiende punt 
van het BBP tot 0,9 %  van het BBP; de lopende rekening van de betalingsbalans 
zal positief worden (0,3 %  van het BBP). Voor alle Lid-Staten zullen, mogelijk 
m et uitzondering van Griekenland en het Verenigd Koninkrijk, de handelsbalans 
en de lopende rekening verbeteren.
b) Gunstige aspecten van het niet synchroon lopen van de conjunctuurbeweging in 
de Gemeenschap
D e  gemiddelde ontwikkeling van de economische grootheden van de Gemeenschap 
bestrijkt verschillende situaties ten aanzien van de conjunctuurfase waarin de 
Lid-Staten verkeren. Deze verschillen in hoofdzaak wegens het niet synchroon 
lopen van het gevoerde stabilisatiebeleid en de verschillende om vang van de 
nog te corrigeren onevenwichtigheden.

-  10  -
Z o  is de volumedaling van de consumptie van gezinshuishoudingen, die zich 
sedert 1981 in hoofdzaak voordeed in de Bondsrepubliek Duitsland, Ierland, 
Luxem burg, en Nederland, pas in 1983 opgetreden iri België, Frankrijk· en Italië.
In 1984 zal de consumptie stabiel kunnen blijven of in bepaalde Lid-Staten nog 
enigszins kunnen teruglopen. Daarentegen zullen evenwel de investeringen dit 
jaar in de meeste Lid-Staten een stijgingstendens vertonen.
D e  verbetering van de economische vooruitzichten is het resultaat 
van het door alle Lid-Staten gevoerde beleid, ongeacht de verschillen in 
snelheid en methoden. In dit verband zij opgemerkt dat de Bonsrepubliek 
Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, die als eersten begonnen een aanpas­
singsbeleid te voererv tevens voorlopen in de opgaande fase van hun conjunctuur- 
cyclus.
D e  andere Lid-Staten profiteren van de toestand in de landen die 
verder zijn voortgeschreden in de conjunctuuropgang bij het voeren van 
hun eigen aanpassingsbeleid en door deel te hebben in het herstel van de 
exportvraag. Voor 1984 wordt verwacht dat de reële bijdrage van de goederen 
en dienstenbalans tot de groei groter zal zijn dan de volumetoeneming van 
het B B P  in België, Frankrijk, Ierland en Luxemburg.
c) Convergentie van het economisch beleid
Het Europees Monetair Stelsel levert in zijn dagelijkse functionering
het bewijs van de voordelen van een zone van wisselkoersstabiliteit in
een bijzonder onstabiel monetair wereldkader. D e  betekenis van het E M S  wordt

-  11 -
hierdoor versterkt evenals zijn bijdrage tot de coördinatie van het economisch 
beleid. Voorts wordt binnen de Gemeenschap een toenemende gelijkenis gecon­
stateerd in de economische beleidslijnen.
Z o  kunnen in de Lid-Staten thans de volgende punten van overeenkomst 
van deze beleidslijnen worden vastgesteld :
- het streven naar vermindering van de structurele begrotingstekorten door 
maatregelen die in de eerste plaats zijn gericht op de beperking van de 
expansie van de overheidsuitgaven. Terzelfder tijd  streven de Lid-Staten 
naar handhaving, zo niet vermindering van de belasting- en premiedruk in 
verhouding tot het B B P ;
- het zorgen voor handhaving van een niet-inflatoire koers van het monetair 
beleid en het sterker sturen van de besparingen naar investeringen;
- de voortzetting van de maatregelen ter bestrijding van starheden ter vei—  
sterking van de flex ib iliteit van de markten en het aanpassingsvermogen 
van de Europese economieën;
- de vergroting van de produktiviteit van kapitaal en arbeid door herstruc­
turering van de produktiesectoren door het probate middel van innovatie en 
investeringen in geavanceerde sectoren;
- het richten van het loonbeleid op vertraging van de groei van de loonkosten 
en herstel van de rentabiliteit van het bedrijfsleven. Het streven o m  bij de 
loononderhandelingen beter rekening te houden m et de eisen van produktiviteit 
en de doelstellingen van desinflatie, breidde zich geleidelijk uit tot alle 
Lid-Staten.

-  12  -
V . C O N C L U S IE
D e  ontwikkeling van de communautaire economie in 1984 zal beter verlopen 
dan in 1983. Voor de eerste keer sedert 1979 bevindt de Gemeenschap zich in 
een herstelproces onder invloed van het tweeledig effect van de eerste resul­
taten van het gevoerde aanpassingsbeleid en van een krachtig herstel van de 
wereldhandel op w eg naar het terugvinden van zijn vroeger groeitempo.
Het herstel in de Gemeenschap zal niet worden gekenmerkt door
een krachtige opleving van de investeringen, een verdere vertraging
van het inflatietempo en een grotere convergentie van de economische groot­
heden.
Ondanks dit vooruitzicht b lijft de vermoedelijke ontwikkeling van de 
werkloosheid voor de gehele Gemeenschap in de loop van 1984 nog zeer zorgwekkend. 
Zelfs indien een krachtige vertraging zal intreden, zal de werkloosheid ge­
middeld in 1984 nog 1 1  % van de beroepsbevolking bereiken. Desalniettemin kan 
in bepaalde Lid-S.taten.  (de Bondsrepubliek Duitsland, het Verenigd Koninkrijk) 
een zekere verbetering worden bespeurd.
D e  ontwikkeling in de loop van 1984 zal m ede worden bepaald door grote 
onzekerheden m et betrekking tot het internationale economische klimaat, m et
nam e gezien de te verwachten te hoge reële rentetarieven en een onzekere ont­
wikkeling van de dollar-koers.
D e  belangrijkste taak voor 1984 zal derhalve zijn de consolidatie van 
het herstelproces, de voortzetting van het streven naar een stabiel interna­
tionaal monetair en financieel klimaat en het behoud van de openheid van 
de markten.
Intern moeten een grotere convergentie van de economische grootheden en 
een betere samenhang van het beleid gepaard gaande m et het niet synchroon 
lopen van de economische ontwikkeling,met nam e de landen die hun aanpassings­
proces nog niet hebben kunnen effectueren,in staat stellen tot de noodzakelijke 
voortzetting van het aangevangen beleid van stabilisatie en structuuraanpassing 
en derhalve op een solide basis tot het geleidelijk deel hebben aan het economisch

13 ~
herstel. D e  in december vastgestelde richtsnoeren voor het economisch beleid 
moeten derhalve worden gehandhaafd. In dit opzicht is het belangrijk dat de 
tekenen van conjunctuurverbetering niet gepaard gaan m et een verzwakking van het 
gevoerde beleid en dat de maatregelen tot wegwerking van structurele oneven­
wichtigheden worden gevolgd door versterking van het innovatievermogen en ver­
betering van de concurrentiekracht, hetgeen bepalend is voor een duurzame 
verbetering van de werkgelegenheid.

VOORNAAMSTE ECONOMISCHE INDICATOREN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP, DE VERENIGDE STATEN^EN
ITABEL I  BRUTO BINNENLANDS PRODUKT (PROCNT. VERANDERING T.O.V 
|HET VORIGE JAAR IN CONST. PRIJZEN, EG, USA, JAPAN, 1970-1984)
l
I 1970
I 1979 1980 1981 1982 1983 1984
I 1979I  -----
I  b 3_
2 ! »31-111  .  0 .01  .3
l  DK 637-4-73.6 2.0 2.6
IDT94119n-1 .0 1  .0 3.0
I  CR 48371ó 7.0 .31.6
IF 3ó3• 113 21  .7 .3 .6
I  IRL 433437161  .2 .52.3
11 3'*4939-o-.3-1 .3 2.2
IL 314017-18-.9-2.4 -1 .0
INL 36n4 9-1ó-1.6 1  .0 1.7
IUK 7• n1ò_20 02.4 3.2 2.5
1
IEG 313313-4.  6 .82.0
IUSAn9o4-323”2 2 3.4 5.0
I  JAP 695144322.9 3.3 4.6I  TABEL 2 :  PRIJSINDEXCIJFER VAN HET GEZINSVERBRUIK (PROCENTUELE) 
IVERANDERING T.O.V. HET VORIGE JAAR. EG, USA, JAPAN, 1979-1984)1
| 19701986I-1979 1980 1981 1982 1983
1 1979j-----
|B 6
.73.7 6.7 8.8 7.4 7.7 6.3
1  DK 9.810.4 10.2 11.9 10.5 6.7 5.3
ID 5.1 4.2 5.4 5.6 5.3 3.0 3.3
|GR 1  1  .5 17.5 22.2 .24.4 21.1 19.8 19.2
IF 8.610.6 13.3 12.9 10.0 9.5 7.2
1  IRL 12.8 13.4 16.6 20.1 17.1 10.8 9.0
II 13.1 15.0 20.3 19.0 16.8 14.5 10.5
IL 6.3 5.8 7.7 7.7- 10.0 8.4 7.7
INL 7.5 4.3 6.9 6.4 5.7 2.7 3.1
IUK 12.3 13.2 16.4 11.0 8.3 5.4 5.5
1  -— — 
IEG 9.1 8.91 1.2 10.1 8.8 6.2 5.2
IUSA 6.1 9.018.5 8.9 3.8 3.9 3.1
1  JAP 7.7 3.3 7.0 6.3 2.9 1  .4 1.4
I  TABEL 3 AANTAL WERKLOZEN IN PROCENT VAN DE CIVIELE 
I  BEROEPSBEVOLKING (EG, USA, JAPAN, 1970-1984)
I ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
I 1970
1 1979 1980 1981 9621983 1  9B4
1 1979
1  B 5088941213.11  4514.9
I  DK 336170929.910510.8
ID 253434416.8847.8
IGR- - - - 5.8788.6
IF 336064788.7899.7
1  IRL 7174810n12.31  4716.6
1  I 567580889.11071  1  .9
ILT 7 7101  .n161  .9
INL 3057659412.715416.8
IUK 405064961  .01  171  1.4
1  —  
IEG 385359789.51061  1  .0
IUSA 626058769.7957.0
1  JAP 17n221oo n4262.5I  TABEL 4 :  LOPENDE REKENING V/D BETALINGSBALANS (IN ·/* VAN HET
|BBP,EG, USA. JAPAN.1970-1984)
|---
I1  
1970
II 1979 1980 1981 1982 1983 1984
11  197»I---
IB1
 .4 -2.7 -4.7 -4.2 -3.6 -1 .5 -.5
1  DK1  -2.9 -4.7 -3.7 -3.1 -4.1 -2.1 -1 .9
ID1  .9 -.0-1 .9 -1 .0 .6 .71 .0
TGR1  -2.8 -2.9 -.9 -.2-3.9 -3.0 -4.3
IF1  -.3 .0-1 .4 -1.4 -2.9 -1.7 -.8
URL1  -4.2 -11.3 -9.9-13.1 -8.4 -2.B -1 .3
111  -.2 1  .7-2.4 -2.3 -1 .6 -.2 -.1
IL1  22.5 28.3 2?. 6 31 .3 39.2 37.7 36.1
INL1  1  .3 -1.1 -1 .5 2.2 2.7 3.3 3.9
IUK1  -.9 .01  .6 2.6 2.0 .7 .6
|---
IE
G1  1 -.4-1 .3 -.5 -.5 -.1 .3
IUSA1  .  1 -.1 .3 .1-.4-1 .4 -2.4
1  JAP1  .8 -.8-1 .0 .5 .61  .9 2.6
I  TABEL 5 NETTO FINANCIERINGSTEKORT OF -OVERSCHOT V/D OVERHEID 
|IN ■/· VAN HET BBP, EG, IV70-198A)
1
1
11970 
1  9791979 1980 1  981 1  9Ë21.983 1984
1
(  6 -4 -71-91-126-1 1  .6-1 16-10.9
I  DK .0_ n0-36-71-9.2-e2-6.9
ID -1.5_n8-31-39-3.5-30-1 .8
IGR -44-48-54-106-8.3-9n-9.8
|  F-6-7 3-18_2 #6-34-3.5
1  IRL -85-1 19-128-158-16.2-134-12.3
1  I -86-95-84-117-1 1  .9-1 19-11.9
ILo3 7-8-23-1 .4 3-.6
INL -1.3-43-40-52-7.o-66-6.0
IUK -3o-32-34-27_ O0-35-2.5
1--
IE
G-2.9-36-35-54-5.4-57-5.2
II  TABEL 6 CELDHOEVEELHEID N2/M3 (PROCENTUELE VERANDERING E I N D E I  
I  JAAR,  EG. USA, JAPAN, l970-tVB4> I
I
I
I1970
1979»979 1980 1981 1982 1983 1904
IB 10.9 602.7 6.6 59556.7
I  DK 11.0 1088.1 9.61  182547.5
ID 10.1 606.2 5.0 71535.3
IGR 23.3 18426.7 34.3 31520021 .3
IF (5.4 1449.711.4 108886.0
URL 18.2 19016.9 17.4 129751  1  .4
II 19.6 20312.0 16.0 17214414.2
IL - - - - - - -
INL 1  1  .6 763.6 5.2 7610310.0
IUK 13.6 12718.6 14.6 92158.9
|----
IE
G 
IUSA 
I  JAP13.9 
9.5
16.911 
8 
99
2
110.5
9.0
7.210.8
10.0
8.710
9
77
0988.6
F.NL.USA M2, D, GR, IRL M3,  B, DK N2H, UK STFRLING M3 
(FISCAAL JAAR), I M2 (08-79), H3 (80-04), JAP M2 EN CD.
N.B. IN ITALIE IS M2-GR0EI IN 1903 EN 1984
RESPECTIEVELIJK 13.0 ·/· EN 12.8 ·/·