Het pakket Energie-Unie is op 25 februari 2015 door de Commissie goedgekeurd. In dit kader zal de Commissie vanaf 2016 gegevens verstrekken over energieprijzen en kosten (met inbegrip van belastingen en subsidies). Dankzij deze uitsplitsing van energieprijzen en kosten zal de Commissie de situatie op de energiemarkt in het oog kunnen houden.

In overeenstemming met de doelstellingen van het pakket Energie-Unie, en met name de behoefte aan meer transparantie over de kosten en prijzen van energie zoals bedoeld in actiepunt 8 van het pakket, is een aanvullende lijst deelcomponenten opgesteld met betrekking tot belastingen en heffingen en met betrekking tot de netwerkprijzen van aardgas en elektriciteit.

De Europese Commissie heeft op 25 februari 2015 het pakket Energie-Unie goedgekeurd. Een van de maatregelen uit het pakket Energie-Unie, opgenomen in het hoofdstuk over de interne energiemarkt, behelst een analyse van energieprijzen en kosten, die in 2016 en vervolgens om de twee jaar moet worden uitgevoerd.

In 2014 is door beleidsmakers herhaaldelijk verzocht om meer gedetailleerde officiële statistieken op het gebied van de aardgas- en elektriciteitsprijzen. De Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie (Raad TTE) erkende tijdens zijn bijeenkomst van 13 juni 2014 dat hoge en stijgende energieprijzen en kosten een negatieve uitwerking hebben op de wereldwijde concurrentiepositie van Europa en op de levensstandaard van de individuele afnemers. Daarom pleitte de Raad TTE voor een "vervolgonderzoek naar de energieprijzen en kosten en naar de afnemers", dat tegen 2016 door de Commissie zou moeten worden uitgevoerd.

Nadat de Commissie had vastgesteld dat voor deze analyse aanvullende gedetailleerde prijsgegevens nodig waren, heeft zij op basis van een vrijwillige regeling de vereiste informatie uit alle 28 EU-lidstaten verkregen. In januari 2014 is aan de Raad een verslag voorgelegd met onder meer een gedetailleerde analyse van de verschillende componenten die de aardgas- en elektriciteitsprijzen bepalen.

Tijdens de Europese Raad over energie en belastingen van 22 mei 2013 verklaarden de staatshoofden en regeringsleiders dat het energiebeleid van de EU erop gericht moet zijn huishoudens en bedrijven tegen betaalbare en concurrerende prijzen en op veilige en duurzame wijze van energie te voorzien. Daarom werd de Commissie verzocht een analyse te maken van de "opbouw en prijsbepalende factoren van energieprijzen en kosten in de lidstaten". Deze analyse moest zich concentreren op de invloed van de energieprijzen op huishoudens, kleine en middelgrote bedrijven en energie-intensieve industrieën, en meer in het algemeen het concurrentievermogen onderzoeken van de EU in relatie tot haar mondiale economische tegenhangers.

De Commissie (Eurostat) verzamelt gegevens over de prijzen van gas en elektriciteit voor industriële eindverbruikers (niet-huishoudelijke eindafnemers). De prijzen voor industriële eindverbruikers zijn sinds 1990 bij wetgeving geregeld, momenteel op grond van Richtlijn 2008/92/EG, waarmee Richtlijn 90/377/EEG is ingetrokken. Nationale autoriteiten verzamelen gegevens voor huishoudelijke afnemers op basis van een vrijwillige overeenkomst. De nationale autoriteiten hebben de Commissie meegedeeld dat meerdere gegevensverstrekkers (aardgas- en elektriciteitsondernemingen) om financiële en personele redenen momenteel heroverwegen of ze door zullen gaan met het verzamelen van deze gegevens.

Voor dit voorstel is geen effectbeoordeling uitgevoerd, omdat het geen aanzienlijke wijziging van de activiteiten van de rapporterende instanties of de Commissie met zich mee zal brengen. De gedetailleerde motivering van het besluit om geen milieueffectbeoordeling uit te voeren, is te vinden in de routekaart van de Commissie, die op de website van de Commissie (http://ec.europa.eu/smart-regulation/impact/planned_ia/docs/2014_estat_001_roadmap_electricityprices.pdf) is gepubliceerd.

De administratieve last voor de rapporterende instanties en de Commissie zal niet significant stijgen, omdat de meeste van de betrokken gegevens reeds vrijwillig worden gerapporteerd. De lijst met te verzamelen gegevens is weliswaar uitgebreid met een aantal deelcomponenten van belastingen en netwerkprijzen, maar daar staat tegenover dat de rapportagefrequentie van jaarlijks naar driejaarlijks is teruggebracht. De totale administratieve last zal dus naar verwachting ongewijzigd blijven.

Eurogas en Eurelectric, twee verenigingen die actief zijn in de sectoren gas en elektriciteit, zijn door Eurostat geraadpleegd over de haalbaarheid van het verzamelen van de gegevens. Hun aanbevelingen over de beschikbaarheid van informatie over deelcomponenten van de netwerkprijzen van elektriciteit en aardgas zijn in aanmerking genomen.

In januari 2015 zijn de leden van de werkgroep energiestatistieken (ESWG, Energy Statistics Working Group) schriftelijk door Eurostat geraadpleegd. Hun opmerkingen en aanbevelingen zijn in aanmerking genomen. De schriftelijke raadpleging van de ESWG heeft geleid tot een vermindering van het aantal deelcomponenten van belastingen en heffingen (van elf tot zes deelcomponenten) en een aanzienlijke beperking van de te rapporteren gegevens over de netwerkprijzen voor elektriciteit en aardgas. In mei en juni 2015 werden de leden van de groep van directeuren van sectorale en milieustatistieken en rekeningen (DIMESA, Directors of Sectoral and Environmental Statistics and Accounts) schriftelijk geraadpleegd, met als resultaat een verlenging van de termijnen voor het aanvragen van een afwijking bij de rapportering van componenten en/of deelcomponenten van prijsgegevens. Ook werd een drempelwaarde vastgesteld voor de prijzen voor aardgas in de huishoudelijke sector, zodat landen met een lage huishoudelijke consumptie van aardgas kunnen worden vrijgesteld. Het gewijzigde ontwerp is op 11 juni 2015 tijdens een bijeenkomst van de DIMESA-groep en op 24 juni 2015 tijdens een bijeenkomst van de ESWG gepresenteerd.

De bestaande toepasselijke wetgeving (Richtlijn 2008/92/EG) heeft alleen betrekking op de verzameling van gegevens over de aardgas- en elektriciteitsprijzen voor de industriële sector. De hiervoor gebruikte methode is in 2007 ingevoerd en is doeltreffend gebleken.

De voorgestelde rechtshandeling heeft betrekking op de verzameling van gegevens over de prijzen van aardgas en elektriciteit voor de huishoudelijke en niet-huishoudelijke sector. De prijsgegevens voor de industriële sector werden in het verleden verzameld uit hoofde van Richtlijn 2008/92/EG, terwijl de gegevens voor de huishoudelijke sector werden verzameld op basis van vrijwillige overeenkomsten. Door de groeiende complexiteit van de energiemarkt wordt het steeds moeilijker betrouwbare en actuele gegevens te verkrijgen over de aardgas- en elektriciteitsprijzen zonder dat er een juridisch bindende verplichting bestaat tot het verstrekken van dergelijke gegevens, met name voor de huishoudelijke sector. In vergelijking met de situatie onder Richtlijn 2008/92/EG houden de voorgestelde wijziging in dat gegevens die momenteel op vrijwillige basis worden verzameld, ook onder de voorgestelde rechtshandeling zullen vallen. Dit gaat niet verder dan wat nodig is om de gestelde doelen te bereiken.

Om de belangrijkste prijsbepalende factoren voor de prijzen van elektriciteit en aardgas te analyseren, is het niet voldoende uitsluitend te kijken naar de uiteindelijke gas- en elektriciteitsprijzen en naar netwerktarieven, belastingen en productprijzen. Om de prijsbepalende factoren te kunnen identificeren, is een aantal variabelen (deelcomponenten) aan de te verzamelen gegevens toegevoegd, zodat gedetailleerdere analyses kunnen worden toegepast op gegevens die op basis van geharmoniseerde methoden zijn verzameld.

Betrouwbare, actuele en volledige statistische gegevens over de prijzen van aardgas en elektriciteit zijn een belangrijke informatiebron voor de Europese beleidsmakers. Voor de huishoudelijke sector wordt het verzamelen van gegevens over de prijzen van gas en elektriciteit echter uitgevoerd op basis van een vrijwillige overeenkomst, zodat afzonderlijke gegevensverstrekkers (elektriciteits- of gasbedrijven) zouden kunnen besluiten hier niet mee door te gaan. Omdat de gegevensverzameling onder een juridisch kader zal vallen, is voortzetting van de rapportage gewaarborgd.

(18)Om de betrouwbaarheid van de gegevens te verbeteren, moet de Commissie (Eurostat) in samenwerking met de lidstaten de methodiek voor de zorgvuldige verzameling en verwerking van de gegevens, in overeenstemming met de governancestructuur voor de statistiek, beoordelen en zo nodig verbeteren. Daarom moeten regelmatig kwaliteitsverslagen worden opgesteld en beoordelingen van de kwaliteit van de prijsgegevens worden uitgevoerd.

(17)Lidstaten waar het verbruik van aardgas laag is in verhouding tot het totale energieverbruik van huishoudens, moeten worden vrijgesteld van de verplichting tot het verstrekken van informatie over de aardgasprijzen voor huishoudelijke eindgebruikers.

(16)Een goed begrip van de belastingen en heffingen in elke lidstaat is essentieel om transparante prijzen te kunnen waarborgen. Er wordt erkend dat het belangrijk is de gegevens over netwerkkosten, heffingen, belastingen, rechten en vergoedingen verder op te splitsen.

(15)De gegevens over de prijzen en verkoopvoorwaarden voor eindafnemers die aan de Commissie (Eurostat) worden gerapporteerd en de onderverdeling van eindafnemers in categorieën op basis van verbruik bieden de Commissie naar verwachting voldoende informatie om beslissingen te kunnen nemen over passende maatregelen of voorstellen met betrekking tot het energiebeleid.

(14)Een prijsanalyse kan alleen worden uitgevoerd als de lidstaten officiële statistieken van hoge kwaliteit over de verschillende componenten en deelcomponenten van aardgas- en elektriciteitsprijzen beschikbaar stellen. Dankzij een herziene methodiek om de aardgas- en elektriciteitsprijzen voor eindafnemers op gedetailleerde wijze in de verschillende componenten en deelcomponenten op te splitsen, zullen de gevolgen van verschillende factoren op de uiteindelijke prijzen kunnen worden geanalyseerd.

(13)Gedetailleerde gegevens over de onderverdeling in verbruikscategorieën en hun respectieve marktaandelen zijn een wezenlijk onderdeel van prijsstatistieken op het gebied van aardgas en elektriciteit.

(9)Het systeem van verbruikscategorieën dat door de Commissie (Eurostat) al in haar publicaties over prijzen wordt gebruikt, is geschikt om de transparantie van de markt en de ruime verspreiding van niet-vertrouwelijke prijsinformatie te waarborgen en de berekening van Europese aggregaten mogelijk te maken.

(8)De gegevens over transmissiesystemen zijn in de meeste landen beschikbaar bij de regelgevende instanties op het gebied van energie. Bij de distributiekosten is echter een veel groter aantal gegevensverzamelaars betrokken en de rapportering van gegevens wordt in sommige lidstaten als een grotere uitdaging beschouwd. Gezien het belang van de distributiekosten en de noodzaak tot transparantie op dit gebied, moet het verzamelen van deze gegevens op basis van een adequate methode worden geharmoniseerd.

(6)Door de groeiende complexiteit van de energiemarkt wordt het steeds moeilijker betrouwbare en actuele gegevens te verkrijgen over de aardgas- en elektriciteitsprijzen zonder dat er een juridisch bindende verplichting bestaat tot het verstrekken van dergelijke gegevens, met name voor de huishoudelijke sector.

(5)Het verzamelen van gegevens over de detailhandelsprijzen van aardgas en elektriciteit aan eindafnemers in de huishoudelijke sector werd tot dusver uitgevoerd op basis van vrijwillige overeenkomsten.

(4)Tot nu toe verschafte Richtlijn 2008/92/EG van het Europees Parlement en de Raad een gemeenschappelijk kader voor de productie, indiening en verspreiding van vergelijkbare statistieken over de detailhandelsprijzen van aardgas en elektriciteit voor industriële afnemers in de Unie.

(3)Deze verordening is bedoeld om te voorzien in Europese statistieken ter ondersteuning van het energiebeleid, met name met het oog op de totstandbrenging van een volledig geïntegreerde interne energiemarkt voor afnemers. Om de marktintegratie te verbeteren, is meer transparantie nodig over de kosten en prijzen van energie en ook over de mate van overheidssteun.

a)specifieke statistische enquêtes met betrekking tot de detailhandelsprijzen van aardgas en elektriciteit, gericht aan producenten of handelaren, exploitanten van transmissie- en distributiesystemen, importeurs of exporteurs van energieproducten en leveringsbedrijven;

Met inachtneming van het principe van administratieve vereenvoudiging en het beperken van de last voor respondenten, verzamelen de lidstaten gegevens over de verbruiksvolumes en de prijzen van aardgas en elektriciteit en hun deelcomponenten van de netwerkkosten en de belastingen, rechten, heffingen en kosten, zoals bedoeld in de bijlagen I en II, en stellen op basis van de volgende bronnen een kwaliteitsverslag op:

Deze verordening stelt een gemeenschappelijk kader vast voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van vergelijkbare Europese statistieken over de aardgas- en elektriciteitsprijzen voor huishoudelijke afnemers en niet-huishoudelijke eindafnemers in de EU.

2)De lidstaten stellen de Commissie (Eurostat) onverwijld in kennis van elke methodologische of andersoortige verandering die een aanzienlijke weerslag kan hebben op de prijsstatistieken voor aardgas en elektriciteit, in ieder geval niet later dan één maand nadat die wijziging heeft plaatsgevonden.

b)tweemaal per jaar (januari tot en met juni en juli tot en met december) voor de gegevens beschreven in punt 6 b) van bijlage I en punt 5 b) van bijlage II.

1)De lidstaten verzamelen alle in de bijlagen van deze verordening gespecificeerde gegevens met ingang van het kalenderjaar dat volgt op de vaststelling van deze verordening, en dienen de statistische gegevens uiterlijk drie maanden na het einde van de referentieperiode bij de Commissie (Eurostat) in.

2)Door middel van uitvoeringshandelingen stelt de Commissie het formaat en de modaliteiten vast voor de indiening van de gegevens zoals uiteengezet in de bijlagen. Deze uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 11, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld.

1)De lidstaten dienen bij de Commissie (Eurostat) de gegevens in die omschreven worden in bijlage I en II.

3)De Commissie is bevoegd om in overeenstemming met artikel 10, rekening houdend met economische en technische ontwikkelingen, gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot de aanpassing van de drempelwaarde.

2)Lidstaten waarvan het aardgasverbruik door huishoudelijke afnemers onder een drempelwaarde van 1 % van het totale energieverbruik in de huishoudelijke sector ligt, zijn niet verplicht informatie over de aardgastarieven voor huishoudelijke afnemers bij de Commissie (Eurostat) in te dienen. De Commissie (Eurostat) beoordeelt regelmatig, ten minste om de drie jaar, welke lidstaten op grond van het aardgasverbruik in de huishoudelijke sector van hun land in aanmerking komen om te worden vrijgesteld van de verplichting om deze gegevens in te dienen.

3)De lidstaten dienen bij de Commissie (Eurostat) elke drie jaar een verslag in over de kwaliteit van de gegevens, waaruit blijkt hoe deze gegevens zijn berekend. Dit verslag bevat informatie over de dekking van de gegevens en de wijze waarop ze zijn verzameld, over de criteria, methoden en gegevensbronnen die bij de berekeningen zijn gebruikt en over eventuele wijzigingen in bronnen en methoden.

4)De Commissie (Eurostat) beoordeelt de kwaliteit van de ingediende gegevens en de informatie in de kwaliteitsverslagen, stelt een beknopt verslag over de kwaliteitsbeoordeling op en verspreidt dit.

5)Als de Commissie (Eurostat) vaststelt dat de verstrekte gegevens statistisch significante anomalieën of incoherenties bevatten, kan zij de nationale autoriteiten verzoeken de gegevens op geëigende wijze op te splitsen en aan te geven op welke berekenings- en evaluatiemethoden de gegevens gebaseerd zijn, zodat zij de gegevens kan beoordelen en, indien nodig, de betrokken lidstaat kan verzoeken de gegevens of informatie die niet juist wordt geacht, te corrigeren en opnieuw in te dienen.

6)De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen de aan de kwaliteitsverslagen gestelde eisen vast evenals de structuur en vergelijkbaarheid ervan, zoals bedoeld in lid 3. Deze uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 11, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld.

Artikel 8

Verspreiding

De Commissie (Eurostat) verspreidt de statistieken over de aardgas- en elektriciteitsprijzen uiterlijk vijf maanden na het einde van de referentieperiode.

Artikel 9

Afwijkingen

1)Door middel van uitvoeringshandelingen kunnen afwijkingen worden toegestaan met betrekking tot specifieke verplichtingen waarbij de toepassing van deze verordening aanzienlijke aanpassingen van het nationale statistische systeem van een lidstaat met zich mee zou brengen en naar verwachting tot een aanzienlijke extra belasting voor de respondenten zou leiden. Die uitvoeringshandelingen worden uiterlijk op [xx-xx-xxxx] vastgesteld overeenkomstig de in artikel 11, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure.

2)Voor de toepassing van lid 1 dient de betrokken lidstaat uiterlijk negen maanden na de inwerkingtreding van deze verordening bij de Commissie een met redenen omkleed verzoek in.

3)De afwijkingen gelden voor een zo kort mogelijke termijn, in elk geval niet langer dan drie jaar.

4)Lidstaten waaraan overeenkomstig lid 1 een afwijking is toegestaan, blijven gedurende de afwijkingsperiode de relevante bepalingen van Richtlijn 2008/92/EG toepassen.

Artikel 10

Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie

1)De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden.

2)De in artikel 4, lid 3, bedoelde bevoegdheidsdelegatie wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van [xx-xx-xxxx].

3)Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 4, lid 3, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet.

4)Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad.

5)Een overeenkomstig artikel 4, lid 3, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement of de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd.