24. 11.83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 318/3 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
In artikel 93, lid 3, van het EEG-Verdrag is bepaald 
dat de Commissie van elk voornemen tot invoering of 
wijziging van steunmaatregelen» vóór de tenuitvoer­
legging daarvan, tijdig op de hoogte moet worden ge­
bracht om haar opmerkingen te kunnen maken en zo 
nodig de in lid 2 van artikel 93 omschreven procedure 
aan te vangen. De aanvang van deze procedure heeft 
opschortende werking en de betrokken nationale 
maatregel kan niet tot uitvoering worden gebracht 
tenzij en voordat de Commissie er haar goedkeuring 
aan hecht. 
Volgens de door het Hof van Justitie in zijn arrest 
van 11 december 1973 (') aan deze bepaling gegeven 
interpretatie is het beoogde doel de tenuitvoerlegging 
van steunmaatregelen die in strijd zijn met het Ver­
drag te voorkomen door aan de Commissie een ter­
mijn van beraad en onderzoek te laten, welke volgens 
het Hof op twee maanden kan worden gesteld en 
welke de Commissie zelf in concrete gevallen heeft 
teruggebracht tot 30 werkdagen. Deze termijn wordt 
door het Hof als de inleidende fase van de procedure 
beschouwd die dient om de Commissie in staat te stel­
len zich een aanvankelijk oordeel te vormen over de 
vraag of de haar ter kennis gebrachte voornemens ge­
heel of gedeeltelijk met het Verdrag in overeenstem­
ming zijn. Dit houdt volgens het Hof in dat het ver­
bod van de laatste zin van artikel 93, lid 3, de voor­
genomen maatregelen ten uitvoer te leggen voordat 
de bedoelde procedure tot een eindbeslissing heeft ge­
leid, reeds werkt tijdens de gehele duur der inlei­
dende fase van deze procedure. 
Daar geen enkele uitzondering is bepaald op de ver­
plichting de Commissie „tijdig" in kennis te stellen 
kunnen de Lid-Staten zich niet van deze verplichting 
ontheven achten, ook al zijn zij van mening dat de 
voorgenomen maatregel niet alle kenmerken van arti­
kel 92, lid 1, heeft of verenigbaar is met de gemeen­
schappelijke markt in de zin van artikel 93, lid 2. 
Door derhalve geen kennis te geven van een voorne­
men tot invoering of wijziging van een steunmaatre­
gel of door daarvan te laat kennis te geven, dat wil 
zeggen na de termijn die voldoende wordt geacht 
voor een eerste onderzoek, begaan de Lid-Staten een 
inbreuk op de procedureregels van artikel 93, lid 3. 
Zij komen bovendien niet de verplichting na die zij 
hebben krachtens artikel 93, lid 3, laatste zin, zoals 
deze door het Hof is geïnterpreteerd, indien zij een 
niet ter kennis gebrachte steunmaatregel invoeren of 
wijzigen of, in geval van kennisgeving, indien zij het 
medegedeelde voornemen ten uitvoer leggen vóór het 
(') HvJEG, 11 december 1973, Lorenz tegen Bondsrepu­
bliek Duitsland, zaak 120/73 (Jurisprudentie 1973, blz. 
1471 e.v., maar ook de zaken 121/73, 122/73 en 
141/73). verstrijken van de aan de Commissie voor overweging 
toegekende termijn of, indien de Commissie de con­
tradictoire procedure van artikel 93, lid 2, heeft aan­
gevangen, indien zij de voorgenomen maatregel vóór 
de eindbeslissing ten uitvoer leggen. In deze gevallen 
is de ten uitvoer gelegde steunmaatregel vanaf het 
tijdstip van tenuitvoerlegging ontwettig volgens het 
communautaire recht. Dit niet nakomen van een ver­
plichting leidt tot een bijzonder ernstige situatie wan­
neer de betrokken steunmaatregelen naar hun inhoud 
verboden zijn bij artikel 92 van het Verdrag en de 
onwettige steun reeds is uitgekeerd. De steunmaatre­
gel heeft dan effecten gehad die onverenigbaar met 
de gemeenschappelijke markt worden geacht. 
De Commissie heeft niet nagelaten herhaalde malen 
de Lid-Staten te wijzen op de verplichtingen die zij 
hebben uit hoofde van artikel 93, lid 3, laatstelijk 
door middel van een brief van 31 juli 1980, waarvan 
de hoofdlijnen werden gepubliceerd in het Publikatie­
blad van de Europese Gemeenschappen (2). In de in het 
Publikatieblad gepubliceerde mededeling wordt met 
name gesteld dat de Commissie heeft besloten „alle 
haar ter beschikking staande middelen aan te wenden 
om te verzekeren dat de verplichtingen van de Lid-
Staten uit hoofde van artikel 93, lid 3, worden nage­
komen". 
Ondanks deze officiële herhaling van de verplichtin­
gen en de vele malen dat de Commissie op deze ver­
plichtingen heeft gewezen naar aanleiding van de 
door haar behandelde gevallen van steun, moet de 
Commissie vaststellen dat gevallen waarin onwettige 
steun wordt verleend steeds meer voorkomen, dat wil 
zeggen steun die onverenigbaar is met de gemeen­
schappelijke markt en die wordt verleend zonder dat 
aan de verplichtingen van artikel 93, lid 3, is voldaan. 
Derhalve heeft de Commissie besloten alle haar ter 
beschikking staande middelen aan te wenden om de 
verplichtingen die de Lid-Staten hebben uit hoofde 
van artikel 93, lid 3, te doen nakomen, met inbegrip 
van het verzoek aan de Lid-Staten, waartoe het Hof 
van Justitie haar de mogelijkheid heeft gegeven in 
zijn arrest van 12 juli 1973, in de zaak 70/72, over te 
gaan tot terugvordering van onwettig toegekende 
steun, bij degenen die de steun hebben ontvangen en 
in de landbouwsector de weigering de voorschotten 
van het EOGFL over te maken of de uitgaven betref­
fende nationale maatregelen die rechtstreeks van 
invloed zijn op communautaire maatregelen aan te 
rekenen op de begroting van het EOGFL. 
De Commissie wijst derhalve de potentiële ontvangers 
van staatssteun op de onzekere aard van onwettig 
toegekende steun: elke ontvanger van onwettig toege­
kende steun, dat wil zeggen steun die is toegekend 
zonder dat de Commissie een eindbeslissing heeft ge­
nomen over de verenigbaarheid ervan, kan genood­
zaakt worden de steun terug te betalen. Zodra het de 
O PB nr. C 252 van 30. 9. 1980, blz. 2. 
Nr.C 318/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 24.11.83 
Commissie ter kennis komt dat een Lid-Staat steun- De Commissie wijst er voorts op dat het Hof in zijn 
maatregelen heeft vastgesteld zonder dat aan de ver- arrest van 19 juni 1973 in zaak 77/72 heeft bepaald 
plichtingen van artikel 93, lid 3, is voldaan, zal de dat „met betrekking tot voornemens tot invoering of 
Commissie in het Publikatieblad een specifieke waar- wijziging van steunmaatregelen in artikel 93, lid 3, 
schuwing publiceren waarmede de potentiële ontvan- laatste volzin, formele maatstaven worden opgesteld 
gers van de steun worden gewezen op het onzekere die door de nationale rechter kunnen worden gehan-
karakter daarvan. teerd". 
STEUNMAATREGELEN VAN DE STATEN 
(Artikelen 92 tot en met 94 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap) 
Bekendmaking conform artikel 93, lid 2, eerste zin, van het EEG-Verdrag aan andere 
belanghebbenden dan de Lid-Staten betreffende een voornemen van het Koninkrijk der 
Nederlanden steun te verlenen aan de katoen-, rayon-, linnen- en jute-industrie, de wol­
industrie, de band- en vlechtwerkindustrie en de confectie- en tricotage-industrie 
De Commissie heeft de procedure van artikel 93, lid 2, van het EEG-Verdrag ingeleid 
ten aanzien van de voorgenomen steun. De Commissie is van oordeel dat een dergelijke 
maatregel, aangezien deze reeds herhaaldelijk is toegepast en bepaalde onderdelen van 
het communautair kader voor steun aan deze bedrijfstak en andere beginselen voor der­
gelijke steun niet worden nagekomen, onverenigbaar lijkt met de bepalingen van het 
Verdrag betreffende staatsteun. 
Conform de procedure van artikel 93, lid 2, maant de Commissie andere belanghebben­
den dan de Lid-Staten aan hun opmerkingen inzake voorgenomen steun kenbaar te ma­
ken door deze binnen vier weken na dagtekening van deze bekendmaking te zenden aan 
het volgende adres: 
Commissie van de Europese Gemeenschappen, 
Wetstraat 200, 
B-1049 Brussel. 
Mededeling van de Commissie ingevolge artikel 115 van het EEG-Verdrag 
De Commissie heeft, bij beschikking van 22 november 1983, aan de Franse Republiek 
machtiging verleend om weefsels van katoen, van post 55.09, categorie 2, van het ge­
meenschappelijk douanetarief, van oorsprong uit de Volksrepubliek China en Roemenië 
en in de overige Lid-Staten in het vrije verkeer gebracht, van de communautaire behan­
deling uit te sluiten. 
De beschikking geldt van 8 november 1983 tot en met 31 december 1983.