4.2

Streefdoel 1 4.2.1 De vogelrichtlijn van 1979 en de habitat-richtlijn van 1992 zijn bepalend voor de natuurscherming in Europa: zonder die richtlijnen is daadwerkelijke bescherming van de natuur in Europa een wassen neus. Dat streefdoel 1 van de nieuwe biodiversiteitsstrategie wordt geformuleerd als een volledige uitvoering van de vogelrichtlijn en de habitat-richtlijn , kan echter worden gezien als een teken aan de wand. Het grootste struikelblok voor een biodiversiteitsbeleid in Europa is het feit dat deze richtlijnen, ook na resp. 32 en 19 jaar, nog steeds niet helemaal zijn omgezet in nationaal recht. Hieruit blijkt ondubbelzinnig dat de politieke wil ontbreekt voor maatregelen voor de instandhouding van de biodiversiteit: op zich zijn er rechtsgrondslagen en strategieën genoeg. Wat dit betreft is er beslist ook een rol weggelegd voor het EHvJ, omdat zelfs goede strategieën blijkbaar niet volstaan als er geen politieke wil is! 4.2.2 Het feit dat de richtlijnen zo moeizaam worden omgezet in nationaal recht, is vooral teleurstellend omdat de meeste praktijkmaatregelen die goede resultaten hebben opgeleverd, rechtstreeks of indirect verband hielden met deze richtlijnen. Er gaan zelfs af en toe stemmen op van politici die zich afvragen of deze richtlijnen en hun doelstellingen nog wel „van deze tijd” zijn. Het antwoord van het EESC op deze vraag is een volmondig en ondubbelzinnig „ja”, omdat de nieuwe doelstellingen onmogelijk kunnen worden verwezenlijkt zolang de bewuste richtlijnen niet snel en overkort in nationaal recht zijn omgezet. 4.2.3 In de besprekingen die aan dit advies zijn voorafgegaan, werden in dit verband steeds vergelijkingen gemaakt met de schuldencrisis en de crisis in de eurozone. Als de lidstaten hun eigen beginselen en criteria niet eens serieus nemen - of het nu gaat om natuurbeschermingsregels of om de in het Verdrag van Maastricht vastgelegde criteria voor de stabiliteit van de Monetaire Unie - hoeft niemand ervan op te kijken dat er a) problemen ontstaan en dat b) de burgers hun vertrouwen in de politiek kwijtraken. 4.2.4 Bij de maatregelen ter verwezenlijking van streefdoel 1 wordt voorrang verleend aan „Zorgen voor voldoende financiering van Natura 2000-gebieden”. Het EESC denkt er net zo over, maar kan niet opmaken uit het voor 2014-2020 voorgestelde financiële kader dat de nodige verbeteringen zijn aangebracht. Van een toeslag voor het beheer van Natura 2000-gebieden, bijv. door landbouwers, zou een gunstig signaal uitgaan, maar helaas is daarvan bij de hervorming van het GLB geen sprake. 4.2.5 Slechts 17 % van de door de EU beschermde habitats en soorten en 11 % van de belangrijkste door de EU beschermde ecosystemen bevinden zich in een „gunstige” toestand. Het EESC zou van de Commissie willen weten of de intentie om ervoor te zorgen dat „… 100 % meer habitatbeoordelingen en 50 % meer soortenbeoordelingen … een verbeterde staat van instandhouding te zien geven” volstaat om de achteruitgang van de biodiversiteit daadwerkelijk een halt toe te roepen. Het EESC leidt hieruit af dat de Commissie er genoegen mee neemt als 34 % van de wettelijk beschermde habitats en soorten zich in 2020 in een „gunstige” toestand bevindt (wat betekent dat de toestand van tweederde onbevredigend mag zijn).