ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (80)339
Vol.1980/0122

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE, Euratom) n°354/83 duConseil du1erfévrier 1983
concernant l'ouverture aupublic des archives historiques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergie atomique (JOL43du15.2.1983,
p.1),telque modifié parlerèglement (CE, Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JO L243du27.9.2003, p.1),cedossier estouvert aupublic. Lecaséchéant, lesdocuments
classifiés présents dans cedossier ontétédéclassifiés conformément àl'article 5dudit
règlement.
Inaccordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No354/83 of1February 1983
concerning theopening tothepublic ofthehistorical archives oftheEuropean Economic
Community and theEuropean Atomic Energy Community (OJ L43,15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC, Euratom) No1700/2003 of22September 2003 (OJ L243,
27.9.2003, p.1),thisfileisopen tothepublic. Where necessary, classified documents inthis
filehave been declassified inconformity withArticle 5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG, Euratom) Nr.354/83 desRates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI. L43vom 15.2.1983,
S.1),geändert durch dieVerordnung (EG, Euratom) Nr.1700/2003 vom 22.September 2003
(ABI. L243vom 27.9.2003, S.1),istdiese Datei derÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden dieVerschlusssachen indieser Datei inÜbereinstimmung mitArtikel 5
dergenannten Verordnung freigegeben.

COMMISSIE VAN DEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
\
COM(80)339 def.
Brussel .16juni 1980
h' \và
M c^v'|3
L––* '-J tr–f»^ î-.M/
DE CHLOORFLUORKOOLSTOFFEN IN HET MILIEU
(Mededeling van deCommissie aan deRaad )
C0MC80 )339 def

MEDEDELING VAN DECOMMISSIE
AAN DE RAAD
DE CHLOORFLUORKOOLSTOFFEN INHET MILIEU « .
INLEIDING
Op26maart 1980 keurde deRaad beschikking S0/372/EEG goed betreffende
chloorf luorkoolstofverbindingen (1).Bijartikel 2van deze beschik­
king wordt bepaald :"indeloop van deeerste helft van 1980 worden
detenemen maatregelen opnieuw bestudeerd inhetlicht van debeschik­
bare wetenschappelijke eneconomische gegevens ".Voorts heeft deRaad
deCommissie ineenverklaring verzocht "verslag uittebrengen over
dewegen enmiddelen omtot overeenkomsten met deindustrieën ende
bevoegde organisaties van deGemeenschap tekomen "(2).
Deze mededeling van deCommissie vormt hetverslag waarom door de
Raad werd verzocht .Hetbetreft twee ;aspecten vanhetvraagstuk v^n
chloorf luorkoolstof fen inhet milieu : '
I. Hernieuwd onderzoek van dewetenschappelijke gegevens
II. Hernieuwd onderzoek van deeconomische entechnische gegevens
Het rapport over demogelijkheden van een Europese overeenkomst
zal het thema zijn van een separate mededeling ..
Het onderzoek van deze verschillende punten zou demogelijkheid moet.en
bieden het communautaire beleid inzake dechloorf luorkoolstoffen een
bepaalde richting tegeven enteontwikkelen .
(1)PBL90van 3.4.1980
(2)Document van deRaad N°.51/75/80,EN/35van 27.2.80

-2-
I.HERNIEUWD ONDERZOEK VANDEWETENSCHAPPELIJKE GEGEVENS
«A.Effectenvanchloorfluorkoolstof fenopdeozonindeatmosfeer
Wijherhalenhierdevoornaamsteconclusiesvandevoorde
CommissieuitgevoerdekritischeanalysevanDokterGuyBrasseur
metbetrekkingtotonlangsgepubliceerde wetenschappelijke
rapporten.
Voormeerbijzonderheden inverbandmetdebesprekinggelieve
mendestudievanDokterBrasseurteraadplegen.
1.Voornaarnste_concJ.us2es_van_het_onderzoek_naar_het_ef feet
vanJj^W,^s_og_ozon
,1.1.DeAmerikaanse resultaten .
IndienderesultatendiedeaandeNASA-studie verbondenonder­
zoekershebbenverkregenzeerbeknoptwordensamengevat,kan
menzeggendatwanneerdeuitstootvanFkW11enFKW12voort­
gaatophetniveauvan1975',dewaarschijnlijke afnamevande
totalehoeveelheid ozonzalkomenteliggentussende15en
'18%,waarbij'deevenwichtstoestand zalwordenbereikt.Volgens
deNASAzoudevermindering meteenwaarschijnlijkheid van95%
eenwaardeaannementussende7,5en29,8%vanwegedeonzeker­
hedendiebestaanoverdechemischeenfotochemische parameters .
HetNAS-rapport concludeert datdemeestwaarschijlijkeafname
16,5%zalzijn.Ditgetalresulteertuiteendoordewiskundige
modellenverschaftewaardevan18,6%enhoudtrekeningmetneven­
« ■effecten,waarvandebelangrijkste zijndemogelijkeafbraakvan
FKWindetroposfeer enhetbroeikaseffect vanditsoortindus­
triëleverbindingen .Deonzekerheden,diedeopdeberekeningen
ingrijpende parameters metzichbrengen,leidenvoordeNAS
totdeschattingdatdeafnamevanozonmeteenwaarschijnlijk­
heidvan95%komtteliggentussende5en28%.

-3-
Hetblijkt derhalve dat deresultaten van deNAS endeNASA
ingrote lijnen overeenstemmen :zij' geven beide eennegatief
effect aan van de FKW°Pozon enhet gemiddelde kanbij benade­
ring worden -gesteld op16,5 -10%.De"statistische "fout­
•" - •isdusrelatief hoog .
1.2. DeBritse resultaten
HetBritse rapport wijst demogelijkheid afeen afgerond .
(öfgemiddeld )getal tegeven voor deafname van ozon inde
atmosfeer ,vanwege deingewikkelde opbouw van deatmosfeer
enhet bestaan vanverschillende natuurlijke afwijkingen .
Verder moet men een,vooral met debreedtegraad enmet het
jaargetijde ,variërende relatieve afname aan0^verwachten .
Als dan toch devereenvoudigde (maar misschien verkeerde )
berekening van deAmerikaanse onderzoekers wordt uitgevoerd ,
worden devolgende waarden verkregen :13%inhet model van
Harwell ,11%inhet model van deMeteorologi calOffice (2-D)
en 16% inhet model van Oxford (2-0).
Μ
Omtoch een idee tekrijgen van demoeilijkheden die met deze
modellen samenhangen ,kan .opgemerkt worden dat,door slechts
dedoorsnede van devertikale transportcoëfficiënt ,die tegen­
woordig slecht gedefinieerd is,tevariëren ,hetresultaat van
het model van Harwell •verandert van 6in22%.Evenzo vertonen
detweedimensionele modellen eengrote gevoeligheid voor de
'waarden van detransportparameters .
_Tenslotte wijst hetBritse rapport met nadruk opdemogelijke ,
koppelingen metandere menselijke activiteiten (emissie van CO^
door verbranding ofN^Oafkomstig vankunstmeststoffen ).Het
blijkt dat deze effecten deberekende waarde van deafname van
ozon door deFKW 'saanmerkelijk doen veranderen . ■

-4-
1.3. Deoverige resultaten
Erheeft zich ophet gebied van deatmosfeerwetenschappen de
Laatste jaren een grote activiteit ontplooid enhet ismoeilijk
omzelfs maar een samenvatting van deonlangs uitgevoerde werk­
zaamheden tegeven .Daarom moet verwezen worden naar deartikelen
welke indewetenschappelijke tijdschriften verschenen zijn ,
waarbij valt optemerken dat een groot aantal daarvan heeft
gediend als basis voor deofficiële rapporten waarvan hier sprake
is.Ookvindt men inhet verslag van devergadering van het
"Comité deCoordination sur lacouche d'ozone "(Parijs november
1979 )van het PNUE een weergave van deonderzoekingen enhun
resultaten inCanada ,Frankrijk ,deBondsrepubliek Duitsland ,
Italië ,Nederland ,Noorwegen ,deUSSR,het Verenigd Koninkrijk
endeVerenigde Staten van Amerika .
1.4. Enige verschillen tussen deAmerikaanse endeBritse
conc lusi es
Allereerst moet worden geconstateerd ,dat dewiskundige modellen
die zowel indeVerenigde Staten als inEuropa (vooral inhet
Verenigd Koninkrijk )toegepast worden ,voor gelijksoortige
hypothesen kwantitatieve resultaten leveren >die zeer vergelijk­
baar zijn .Degetallen die voor deafname van dehoeveelheid
ozon verkregen zijn met behulp .van sterk opelkaar gelijkende
rekentechnieken zijn aan' beide zijden van deAtlantische Oceaan
mettlkaar inovereenstemming .
Het wezenlijk ?verschil tussen deAmerikaanse endeBritse
benadering isgelegen inhet vertrouwen dat men indemodellen
stelt enindemate van vereenvoudiging die men als aanvaard­
baar beschouwt .Inhet eerste geval meent men dat het met
behulp van eendimensionale modellen verkregen effect van

-5-
storingenrepresentatief isvoordewerkelijkheid ,daardergelijke
modellenimmersmetenigsuccesdenatuurlijke atmosfeerna­
bootsen.InhettweedeVjevatismenvanmeningdatdeatmos­
ferischeverschijnselen zeeringewikkeldzijn,dathetdaarom
nietmogelijkisovertegaantotverdoorgevoerde vereenvou­
digingenendatdemodellenmeteenenkeledimensie,dieniet
instaatzijneenaantalverschijnselen indeatmosfeer (plot­
selingeopwarmingen,wisselendehoogtevandetropopause,in­
vloedvanplanetengolven ,enz.)tesimuleren,teonbetrouw­
baarzijnomvoorspellingen tedoen*overdeafnamevanozon.
Metanderewoorden,nietzozeerdeberekeningen zelfalswel
4 .. !demethodologie wordtterdiscussiegesteld.Inwerkelijk­
heidzijndekwantitatieve verschillen tyssenderesultaten
vandeBritseendeAmerikaanse vereenvoudigde modellengering,
enalmetalonbetekenend .Maardevraag,waaromhetgaal,
is,ofereenduidelijkverschilkanbestaantussendebereken­
deozonafname endewerkelijkereactievandeatmosfeeropde
werkingvanFKW's.Devraagis.dusofdemodellendeugdelijk
zijnenhoedemethodevanformulering vanhetprobleemis.
2.Voornaamste_onzekerheden_in_verband_met_de_modeUen
van_d<?atmosfeer >'
Λ V
2.1.Wiskundigemodellen
Naastdereserveswelkementegenoverdemethodologie voorde
modelleninhetalgemeenkanui-ten,moetopgemerktwordendat
indeeendimensionale modellen,waardeAmerikaanseconclusies
opgebaseerdzijn,vrijverdoorgevoerde vereenvoudigingen
voorkomen.Dezebenaderinggeeftdusnietnoodzakelijk de
werkelijketoestandvandeatmosfeer -opeenbevredigende wi'jze,
weer.Ondanksdeinvoeringvandiversevereenvoudigende veron­
derstellingen,karimenvaststellendatdeberekendeversprei-

-6-
dingen inhet algemeen -ensoms ten koste van aanpassingen -
redelijk overeenstemmen met dewaargenomen doorsneden .Voor
sommige chemische verbindingen levert het tegenover elkaar
stellen van detheorie endepraktijk toch enkele problemen op.
Erblijven dus onzekerheden bestaan ,die devoorspelde cijfers
voor demogelijke afname van deozonlaag door toedoen van FKW's
aanzienlijk zouden kunnen wijzigen .
2.2 . Chemie indeatmosfeer
Dechemie van deatmosfeer isnuduidelijk beter bekend dan
vroeger maar erkunnen steeds onbekende mechanismen ofreacties ,
waarvan desnelheidsconstante ovei–ofonderschat is,bestaan .
Iedere reactiesnelheid isbehept met een bepaalde meetfout en
detotale systematische fout van meer dan 100 reacties valt niet
teverwaarlozen .
Van deze fout isinderapporten van deNASA envan deNAS een
schatting gemaakt .Daarnaast begrijpt men van dechemie inde
troposfeer nog steeds teweinig .Inhet bijzonder zou deont­
leding van FKW'sindetroposfeer enhun eventuele verdwijning
indeoceanen enindebodem onderwerp van verder onderzoek
moeten zijn .
2.3. Transport indeatmosfeer
Het probleem van deweergave van hettransport van nevenbestand­
delen isniet opgelost .Voor een oplossing iseen bijwerking
van deruwe driedimensionale modellen vereist ,hetgeen veelom­
vattende Tekenmiddelen nodig maakt .

-7-
3.Voornaamste resultaten vandewaarneming vandeozonlaag
*··envan naar ontwikkeling
Indegematigde streken van hetnoordelijk halfrond lijkt de
hoeveelheid ozon tot 1962 tezijn afgenomen envervolgens tóe*
genomén totdat in .1970 eenmaximum werd bereikt .
*•
Ofmennudecijfers vandeNASofdeNASA neemt ,hetschijnt
dat hetdoor -demodellen aangekondigde effect van FKW's
(2,1-1,5% afname vandeozonhoeveelheid )nogniet gedetec­
teerd kanworden (onderste drempel 5%afname ).Wanneer men de
Britse envooral deFranse cijfers (0,7 tot 1,3afname vanozon
invergelijking met eenwaarnemingsdrempel van 2%)aanneemt ,
zou hetgedrag vanozon eenbepaalde werking van deFKW'smoeten
kunnen onthullen enaldus dewiskundige modellen alofniet
'geldig verklaren .
, . ».> . (
4.Voornaamste conclusies van dekritische analyse
Sinds dehypothese van dedoor chloor gecatalyseerde afbraak
van0jdoor Stalarski enCicerone -(1974 )enMolin enRowland
(1975 )naar voren gebracht is,isdetheoretische basis waarop
.deze hypothese stoelt ,nooit aangevochten .Laboratoriumproeven
\ •-
hebben juist aangetoond datozon inprincipe gevoelig isvoor
chloor endereacties di.edaarna naar voren gebracht zijn hebben
detheorie slechts aangevuld zonder degrondslag ervan in
twijfel tetrekken .
Toch heeft derecente meting vaneenaantal chemische reactie­
snelheden dekwantitatieve waarde van deresultaten van de
modellen gewijzigd enerisaangetoond datozon gevoeliger voor
chloor enminder gevoelig voor stikstofoxyde isdanmenvroeger
dacht .

-8-
Dit soort schattingen isgabaseerd opwiskundige modellen die
inhetalgemeen rekening houden met een groot aantél chemische
enfotochemi sche reacties indeatmosfeer ,maar die ophetogen­
blik niet instaat zijn omdeatmosferische dynamiek ,welke
toch eenbelangrijke rol speelt ,opdejuiste wijze nate
bootsen .
Hetprobleem van degeldigheid dermodellen wordt daarom met des
temeer nadruk gesteld omdat niets erop wijst dat alle schei­
kundige mechanismen ophetogenblik bekend zijn .
Desondanks zijn demodellen erg nuttig ,want zij stellen ons
instaat het relatieve belang van deverschillende chemische
enfotochemi sche mechanismen beter tebegrijpen enbepaalde
wisselwerkingen ,welke zich inhetatmosferische systeem afspelen ,
tebestuderen .Toch isdeatmosfeer wat dat betreft zoingewik­
keld dat men altijd denodige voorzichtigheid moet betrachten
bij het registreren van kwantitatieve resultaten .
Wanneer men hetwerkelijke verloop van dehoeveelheid ozon op
hetnoordelijk halfrond (waar hetgrootste gedeelte van de
FKW'swordt uitgestoten )sinds 1963 volgt ,constateert men een
positieve tendens ,waarvan deoorsprong niet bekend is.De
waarnemingen zijn dus ophetogenblik niet inovereenstemming
«
met detheoretische resultaten ,maar het kanniet uitgesloten
worden dat ,verscheidene effecten (thermisch ,dynamisch ,chemisch )
vannatuurlijke ofmenselijke oorsprong derechtstreekse werking
van deFKW'smaskeren .
Devoorafgaande analyse toont denoodzaak aan van het voort­
zetten van hetonderzoek .Als echter het nemen van beslissingen
/
uitgesteld wordt ,bestaat ergrote kans dat heteffect van
FKW'sbelangrijker wordt endegevolgen ernstiger .HetBritse

-9-
rapporttoontaandatwanneerhetmomentvaneenhypothetische
totalestopzetting vandeuitstootvanFKW'suitgesteldwordt
van1.1.1979tot1.1.1983,demaximaleafnamevandetotale
hoeveelheid ozonslechts0,5tot0,6%extrazoubedragen,waar­
bijvolgenshetmodeldetijdsduurtussendestopzetting van
deuitstootendemaximaleafnamevan0^tussen7en15jaar
ligt.Dientengevolge lijkteentermijnvanvijfjaarvoordat
eenbeslissingtenaanzienvandeFKW'swordtgenomenredelijk
aanvaardbaar .Maardanwerptdevraagzichopwelkemogelijk­
' #
hedenerzijnombinnendietermijnhetprobleemvolledigop
telossen.
Alkonmeneroprekenendatonzekennisvandeaëronomische -
reactiesenhunsnelheidsconstanten verbetert,deproblemen
diemetdemethodologie vanhetmakenvanwiskundigemodellen
samenhangenzullennietinvijfjaaropgelostzijn.
»
Totslotkunnenwijinhetkortstellen:
1.datdefotochemischetheorievanozonindestratosfeer
veel,beterbekendisdan10jaargeleden;
2.daterdesalniettemin onzekerheden bestaan;
3.datdemodellenhebbenbijgedragentoteenbeterekennis
vandestratosfeer;
4.dathetdoorhunvereenvoudigde aardnietmogelijkishet
gedragvandeatmosfeerenvanzijnnevénbestanddelen
volledigtebeschrijven;
5.dathetvanbelangisindenuvolgendejarenmeer-verfijnde
modellenteontwikkelen,waarbijtegelijkdechemischeen
dynamischeaspectenvandeatmosferische processeninaanmer
kingwordengenomen;

-10-
6.datditnietbinnenvijfjaarvoltooidzalzijn,maardat
eenvoortdurende inspanning demoeitewaardis;
7.datonderdezeomstandigheden hetonafgebroken observeren
enbewakenvandeozonvanbijzonderbelangis;
8.datnietserophetogenblikopwijstdateraleenwerke­
lijkeffectvenFKW'sopdeozonlagenheeftplaatsgevonden ;
9.daterderhalveaanleidingiswaarnemingsmethoden teont­
wikkelen,zowelmetingenpersatellietdieveelgegevens
opleveren,alsgemakkelijke calibreerbare metingenvanafc
degrond;
10.dathetgoedisverdertegaanmeteenoverzichtsstudie
naarnevenbestanddelen ,teneindezoweldenatuurlijke als
kunstmatige oorsprongvanverbindingen indeatmosfeerte
ontdekken;
11.dathetvanwezenlijkbelangisalleinvloedenvanmense­
lijkeoorsprongopdeozonindeatmosfeertegelijkertijd
tebestuderen .
Hetprobleemrondomozonenzijnkwetsbaarheid voorver­
bindingenvanmenselijkeoorsprongisalduseenblijvend
probleemgeworden.Deophetogenblikgeldendegetallenzullen
regelmatigherzienmoetenworden,waarbijrekeningmoetworden
gehoudenmetdeontwikkeling vandewetenschap,metdemate
vanverfijning vandemodellenenmetdewaarnemingen en
nevenbestanddelen .

-11-
B.Effectenvaneeneventueleafnamevandehoeveelheid ozon
opmensenmilieu 1
1.Effectenvaneenafnamevandehoeveelheid ozonopde
urav11e_zonnestrai_ng
Ozonabsorbeertsterkdestralinginhetultraviolette gebied
vanhetzonnespectrum ;deabsorptiecoëfficiënt isafhankelijk
vandegolflengte.Eenafnamevandehoeveelheid ozoninde
stratosfeer zalvooraldezonetreffendietussen280en
340nmligt.Aangeziendebiologischeeffectenvooraltoete
schrijvenzijnaandegolflengtendiebeneden320nmliggen,
zijndekritischestralendiewelkebegrepenzijntussen280
en230nm,namelijkdeUV-B-stralen.
Sedert1973wordtindeverschillende studiesinzakeozonin
destratosfeer (1)inhetalgemeengeraamddat,voorkleine
wijzigingen indehoeveelheid ozon,eendalingvan1%van
hetozongehalte indestratosfeer overeenstemt meteentoe­
namevanongeveer2%vandeUV-B-straling.Bijbelangrijker
dalingenkanditpercentagehogerliggendan2.
Eengrootaantalniet-controleerbare variabelenbepalende
overdrachtvandezonnestraling ophetaardoppervlak :naast
degolflengte endediffusiespelendevariatiesvandeozon
naargelangvanhetseizoenendegeografische breedteeen
(1)-NAS(NationalAcademyofScience)
Halocarbons :EffectsonStratosphere Ozone,Washington1976.
-CIAPReportoffindings.TheeffectsofStratosphere
pollutionbyaircrafts.USDepartmentofTransportation ,
1974Washington .
-DepartmentoftheEnvironment Chlorofluorocarbons and
theireffectonstratospheric Ozone,Pollutionpaper
n°5,London1976.

4
-12-
gróte rol.Alle onderzoekers constateren deze moeilijkheden ,
maar,alworden erinderecente studies van deNAS envan de
NASA geen nieuwe ramingen gegeven van deverhouding afname
van deozon/stijging van deUV-B,indestudie van het Department
ofthe Environment van het Verenigd Koninkrijk wordt ereen
bespreking van gegeven .Hierin wordt erop gewezen dat het .
percentage van deozon hetkleinst isindeequatoriale gebieden ,
indezomer ,waar deintensiteit van deUV-straling hetgrootst
isenvolgens demodellen leidt tot eénstijging van degeïnte­
greerde dosis UV-B-stralen met 5tot 10%.Daarentegen isde
afname van deozon hetgrootst ophoge geografische breedten
indewinter ,wanneer deintensiteit van dezonnestraling
laag is.
Een andere onzekerheidsfactor isdebiologische factor .Niet
alle golflengten indeUV-B-zone veroorzaken dezelfde biologische
respons opdezelfde trefvlakken .Erwerden wegingsfuncties
berekend omeenbiologisch werkingsspectrum vast testellen .
Een van devoornaamste oorzaken van onzekerheid met betrek­
king tot deeffecten van een afname van deozon iseenniet
behoorlijke kennis van deze functies .Inhet rapport van de
NAS (1)wordt geschat dat een afname van 16% van deozon over­
eenstemt met 44% van degewogen schadelijke (damaging )UV-
straling enzulks ,opgemiddelde breedten .Inhet laatste
Britse rapport wordt erop gewezen dat,bij een vermindering 11
van deozonlaag met 13%,deglobale toename van dedosis
gewogen UV-B-stralen, wat erytheem betreft ;12% zou bedragen :
de conversiefactor kandichter bij 1danbij 2liggen .
(1)NAS report :Protection against depletion ofstrato pheric
chlorof luorocarbons ,Washington 1979 .

i-13-
2.EffectenvandeUV'B-straling ogde_gezondheidvan_de_mens
Deultraviolette stralingisvooralschadelijkvoordehuid,
omdatzijverschillendeVormenvantumorenkanveroorzaken,
metinbegripvankwaadaardig melanoos,datdikwijlsdodelijkis
Menbegrijptdezeeffectensteedsbeter,zonderevenweltot
kwantitatieve correlaties tekomenenzonderdeinvloedente
doorgronden vandetalrijkefactorendieelkaardoorkruisen .
Bovendiendoendezeeffectenzichoplangetermijngevoelen
enzijnepidemiologische studiesnoodzakelijk .Erzijnreeds
talrijkedergelijkestudiesaandegang.
■' 1\
ZowijstindeVerenigdeStatenhetNationalCancerInstitute
in'zijnzeerrecentrapporteropdatdegoedaardigehuid-,
kankerslijketoetenemenenoordeelthetinstituutdatde
curvesvandosis-respons tussendeUV-B-stralingendehuid­
kankereenbiologischeversterkingsf actorvan2latenzien
diegevoegdbijdefysischeversterkingsfactor van2,een
totaalfactor van4oplevert:ditwilzeggendat1%afnamevan
dehoeveelheid ozonovereenstemt meteenstijgingvan4%
vandeanderehuidkankers danhetmelanoom.
IndeGemeenschap tonenItaliëenNederlandzichzeeractief
bijdezeonderzoekingen .O.a.dienteenenquêteteworden
geciteerdvanhetIstitutoSuperiorediSanitateRome<1),
alsookeenNederlands modelvoordedosis-respons inzakehuid­
kankerveroorzaakt doorchronischeblootstelling aan
(1)Istisan1980/10,Epidemiologia descrittivadelmelanoma
malignodeltapelle.

-14-
ultra-violettestraling (1).Het model bietlt demogelijkheid
het verband tussen dosis enrespons voor een eenmalige populatie
teberekenen .Volgens het model zou een permanente afname
van deozon met 16,5% ,zoals vermeld inhetrapport van de
NAS,een toename van het voorkomen van goedaardige huid-
kankers met eenfactor van ongeveer 2,5% veroorzaken inNederland .
/
Kwaadaardig melanoom isveel zeldzamer enkan zich zowel op
blootgestelde als opniet blootgestelde gedeelten van het
lichaam manifesteren .Daarom ishetmoeilijk een oorzaak -
effectrelatie vast testellen tussen deblootstetling ende
ultra-violettestraling enhet voorkomen van deze vorm van
kanker ,hoewel men ook daar heeft opgemerkt dat deze vorm
frequenter was oplagere breedten enbij mensen met lichte v
huidskleur .
Erlijken evenwel steeds meer aanwijzingen tezijn voor het
bestaan van een verband tussen de UV-B-stralen enmelanoom (2).'
Hoewel deepidemiologische ,gegevens waarover men slechts in
beperkt aantal beschikt doen vermoeden dat deultra-violette -
•«*t 1 ,
straling weldegelijk een invloed uitoefent ophet voorkomen
' , • >
van huidkanker (inhetbijzonder bij devormen daarvan die
zich plaatselijk manifesteren ),bestaan erzoveel andere
factoren die eveneens eênrolblijken tespelen -zoals het
ras,desociale gewoonten ,hetmilieu ,deverontreinigings -
graad ,het wolkendek ,deduur van deblootstelling enz.,dat
hetmoeilijk iseendirecte kwantitatieve correlatie teleggen
tussen deafname van deozonkolom enhet voorkomen van huid­
kanker .
(1)F.R. DEGRUIJL andJ.C. VAN DER LEUN,Adose-response
model for skin cancer .Induction bychronic UVExposure
ofaHuman Population .J.Theor .biol .(inpress ).
(2)PNUE :Rapport dela3esession duComité deCoordination
sur lacouche d'ozone ,novembre 1979 .

3.Effecten_van_de_UV -B-straj.en_og_f auna_en_f _Lora
Gezien deweinige gegevens waarover men beschikt met betrek­
king tot deeffecten vanultraviolettestraling opplanten en
dieren ,kan men zich niet aanmatigen deeventuele gevaren
van deze straling voor debiosfeer metjuistheid enineen
nabije toekomst teevalueren .Alheeft men bepaalde effecten
opplanten -waarbij een gamma vanverschillende gevoeligheden
aan hetlicht isgekomen -enopplankton kunnen vaststellen ,
devoornaamste oorzaken van onzekerheid zijn deontbrekende
kennis van hetbiologi6hé werkingsspectrum envan demate van
doordringing van deUV-stralen inhet water ,wat het aquatisch
milieu betreft ,hetklein aantal statistische monsters ende
onzekerheid van demilieuomstandigheden waarin deproeven
worden uitgevoerd . , .
4.§ffeeten_og_het_k^i maat
Derelatie tussen een eventuele wijziging van desamenstelling
van deatmosfeer endeklimaatswijzigingen die daaruit voort­
vloeien ,vormt een complex probleem .Het enige middel omvoor­
uitgang teboeken bij deoplossing vandit probleem zal bestaan
ineen grondige studie van deconcordante contradictoire effec­
tendie desamenstelling van deatmosfeer kunnen beïnvloeden .
Een van demeest zorgwekkende effecten ishetmogelijke
broeikas-effect ,dat istoeteschrijven aan factoren zoals
detoename opwereldniveau van deconcentraties indeatmosfeer
van kooldioxide en FKW'sdie een overeenkomstige werking hebben
en/ofdetoename van hetaantal zwevende deeltjes inde
atmosfeer .Voorts wijzen wij opdeeffecten die ophet ozon-
gehalte indestratosfeer worden teweeggebracht door stikstof
vannatuurlijke ofindustriële oorsprong ,gechloreerde kool­
waterstoffen enwaterdamp ,alsmede door deperiodieke uitstoot
indestratosfeer vannatuurlijke verontreinigende stoffen ,die

i -<t"M-16-
istoe teschrijven aan deactiviteit van vulkanen enaan
andere verschijnselen .De FKW'szouden nog eenindirect effect
kunnen hebben via dewijzigingen van dehoeveelheid ozon,
waardoor detemperatuur van deatmosfeer wordt beïnvloed .

•-17-
II.HERNIEUWD ONDERZOEK VAN DEECONOMISCHE ENTECHNISCHE +
GEGEVENS ^
Dit hoofdstuk isingrote mate gebaseerd opdestudie waar­
voor deCommissie opdracht had gegeven aan deMetra Consulting
Group teLonden ,met detitel "Aspects ofImplementing Reduction
inChlorof luorocarbons Usage inAerosols ".Het geeft een korte
samenvatting van debelangrijkste gegevens endevoornaamste
conclusies .Voor meer bijzonderheden dient men ^het document in
zijn geheel teraadplegen .Bepaalde gegevens werden ook door de
Lid-staten aan deCommissie verstrekt .
1.Produkt i.e_en_2ebrui,k_van_F!<W_1 1_£Q_£KW_1 2_^_1 976_-__1 979
1.1. Statistieken m.b.t .de EEG
Destatistieken van verkoop engebruik van FKW 11en FKW 12in
deGemeenschap werden verstrekt door deEuropean Fluorocarbon
,Producers Technical Committee (EFCTC )van deCefic opdezelfde
wijze alsin1976 (cf.Metra-rapport van 1978 "Social and
Economie Implications ofcontrolling the useofchlorof luoro-
carbons inthe EEC").
Deze statistieken zijn .weergegeven intabel 1. "
Deproduktiegegevens omvatten elke invoer uit derde landen
door deproducenten van FKW.Inieder geval wordt de'omvang
.daarvan als zeer klein beschouwd wegens het sedert jaren
,bestaande overschot van deproduktiecapaciteit tenopzichte van
devraag .Derhalve kan deinvoer slechts het Laatste redmiddel
zijn ingeval vanmoeilijkheden bij dewerking van eeninstallatie .

-18-
\
1.2. Mondiale statistieken :
DeU.S. Chemical Manuf acturers Association verschaft statistieken
van dewereldproduktie ;deze zijn enerzijds gebaseerd opde
gegevens die door debedrijven worden verstrekt enanderzijds
opramingen ,wat het communistisch blok enandere landen betref
TABEL 1:GEGEVENS INZAKE PRODUKTIE EN VERKOOP VAN FKW 11 EN FKW12 •
000R DE PRODUCENTEN VAN DE GEMEENSCHAP :
VERGELIJKING TUSSEN 1976 EN1979 (Ton FKW 1-1en FKW 12)
19761979 |
!Verschil in
1976 /1979
ton * !
I
PRODUKTIEt
i
I1
'I
i
met inbegrip van deinvoer
door producenten van de EEG 326.433I
304.238I I
j.-22.195
! .!
i ';I
-6,8 |
i
i
VERKOOP!
, s
!
Verkoop indeEEG volgens i
gebrui ksvorm I
Aérosolen 176.914 !136.552 |-40.362 -22,8
Koeling j20.773 !20.300 - 473 . 2«* (  3 |
Plasticschuim j42.154 |55.788j+13.634 |+32,3 I
Overige gebrui ksvormen î4.178 |
| I6.921 ;+2.743j
I+65,7
ITotaal verkoop indeEÉ"j ;
244.019 i219.561j i
!-24.458 !i-10,0 i
! . - I
i i
Totaal uitvoer naar derdei i
ί I
I;
i
I
\
j
i
Ilanden • 83.578 !81.636j-1.942
i
!
.TOTAAL VERKOOP IN DE EEG. |
ί · !
IENUITVOER |
|327.597 301.197 ί-26.400 !
! ι
I:"8,1
Bron :EFCTC ;analyses door Metra

-19-
Deanalyse van deverkoop volgens gebrul svormen wordt alleen
ter beschikking gesteld van debedrijven die deelnemen aan de
statistische enquête van de CMA (met inbegrip vanalle
producenten van deEEG).Deze zouden ongeveer 90% van dewereld
produktie moeten vertegenwoordigen .1978 ishet laatste jaar
waarvoor gegevens beschikbaar zijn .Dewereldproduktie ende
produktie van deEEGzijn opgegeven intabel 2endeverkoop
volgens gebrui ksvormen intabel 3.
1.3. Produktietendensen
Dein1977 aangekondigde daling van dewereldproduktie houdt
aan in1978 :709.100 tin1978,vergeleken met 799.100 t
in1976,d.w.z .een vermindering met 11,3% .
Deproduktie indeEEG van 326.400 ttot 307.000 tinde
periode van 1976 tot 1978,d.w.z .5,9% .
In1978 nam deEEG 43,3% van dewereldproduktie voor haar'
rekening enmen schat dat deproduktie indeVerenigde Staten
datjaar 30% vertegenwoordigde .

-20-
TABEL 2:WERELDPRODUKTIE ENPRODUKTIE IN DE EEG VAN FKW 11 EN FKW12
1976 -1979
Produktie van FKW 11en FKW'12
EEG
x1.000 tWERELD
x1.000 tEEGin %van deWERELD j
I
r
i
! 1976 326,4 799,7i
40,8 j
1977 319,1 755,1 42,3 !
1978 307,0 709,1 . 43,3
1979 304,2 n.b . n.b. |
J»
i i
Bronnen :Statistieken EEG - EFCTC
Mondiale statistieken enramingen :CMA
■TABEL 3:FKW 11 EN FKW 12 :VERKOOP ENDISTRIBUTIE NAAR GEBRUIKSVORM IN
1978 :VERGELIJKING BINNEN DE EEG ENTOTAAL VAN DE GEGEVENS
VERSTREKT DOOR DEBEDRIJVEN DIE DE CMA-ENQUETE HEBBEN BEANTWOORD
Verkoop van FKW 11en FKW 12in1978
Gebrui ks-
vormenVerkoop in
de EEGVerkoop door de
CMA-bedri jvenVerkoop inde
EEG in %van de
verkoop van de
CMA-bedn iven ton
I% ton %
I
jAërosolen 104,4 65,0 307,2 47,2 49,0
Koeling 20,4 j 8,8 184,6 28,3 11,1 ;
Plasticschuim 54,5 i23,6 131,7 20,2 |ï 41,4 i
I !
Overige ge-
brui ksvormen 6,1
I2,6 27,8 4,3i
21,9 |
ITOTAAL
!231,4 I
w I100,0 561,3j100,0
sI
35,5 i
Bronnen :EFCTC en CMA -De19bedrijven die deelnemen aan hetstatis­
tisch overzicht van de CMA omvatten deproducenten van de
Gemeenschap ,Australië ,Japan endeVerenigde Staten ende
dochterbedrijven daarvan inCanada ,Spanje ,Argentinië ,
Brazilië ,Mexico .

-21-
V
1.4.Verkooptendens indeEEG
*Aerosolen
c
Indeperiodetussen1976(176.914ton)en1979(136.552ton)
isereengeleidelijke dalingvandeverkoopvanFKW'svoor
gebruikinaërosolendpgetreden.Dezedalingstaatgelijkmet
40.362ton,namelijk22,8%.Dezegebruiksvorm vertegenwoordigt
evenwelnog62,2%vanhettotaalvandeverkoopindeEEGin1979.
\ .. .
Omdedalingmettenminste30%,diebij-debeschikking vande
Raadwordtgeëist,teverweznlijken,dientdeverkoopvanFKW11
enFKW12vooraërosolen mettenminste53.074tonteverminderen
tenopzichtevanhetniveauvan1976,d.w.z.dateenverdere
dalingvantenminste12.712tontenopzichtevan1979nogmoet
wordenbereikt. »
s
MaardeLid-statendienendezedalingmettenminste30%elkop
huneigengrondgebiedteverwezenlijken .Indieneenofmeer
Lid-statendusmetmeer%dan30%verminderen,dientdeminimale
communautaire dalingmeerdan30%tebedragen.
*Koeling
Erisgeensignificante wijzigingindeVerkoopvanFKW'svoor
koelingenairconditioning ,qiieslechts9,2%vanhettotaal
vandeverkoopindeEEGvertegenwoordigt .* »
*Plasticschuim
DeverkoopvanFKW'svoorgebruikalsblaasmiddelbijdefabri­
cagevanplasticschuim (soepelenonbuigsaampolyrethaan )is
sedert1976met32,3%toegenomen.Ditvormtdetweedetoepassing
indeGemeenschap,watovereenstemt met25,4%vandeverkoop.

-22-
*Overigegebruiksvormen
DeverkoopvanFKW'svoorgebruikalsoplosmiddelen enandere
gebruiksvormenzijnmet65,7%toegenomen,maarzulkstenopzichte
vaneenrelatieflaagabsoluutcijfer.In1979vertegenwoordigde
hij3,2%vandeverkoop.
1.5.Uitvoernaarderdelanden
In1979bedroegdeuitvoer81.636ton,d.w.z.26%vanhettotaal
vandedoordeproducenten vanFKW'sgerealiseerde verkoop.Er
bestaangeengegevensgespreidnaardegebruiksvorm.'
1.6.Totaalvandeverkoop
Devermindering vandeverkoopvooraërosolenisgedeeltelijk
geneutraliseerd doordetoenamevandeverkoopvoorplasticschuim
enoplosmiddelen endiversegebruiksvormenzodatdenettodaling
vanhettotaalvandeverkoop(uitvoerinbegrepen )tussen1976
en197926.400tonbedraagt,d.w.z.8,1%.
1.7.,Intracommunautaire handel
DeFKW'swordeninFrankrijk,deBondsrepubliek Duitsland,
Italië,NederlandenhetVerenigdKoninkrijkgeproduceerd .De
overigeLid-satenimporteren FKW11enFKW12,dieafkomstigis
vanproducerende Lid-staten,waartussen ookeenbepaaldhandels­
verkeerbestaat.Deomvangvandeintracommunautaire handelin
1979(zonderdehandeltussenproducenten )vertegenwoordigt dus
24%vanalleverkopenenvandeuitvoernaarderdelanden.

1.8.Nationalestatistieken vandeLid-staten
TotnogtoeheeftalleendeDuitseBondsrepubliek haar
ramingenvoordeverkoopvanFKW'sophaargrondgebied -open­
baargemaakt.DetotaleverkoopvanFKW'sbedraagtongeveer
78.000tonin1979.DeverkopenvanFKW'sbestemdvoor
gebruikinaërosolenbedragen35.000tonin1979<45%van
deverkoop),vergeleken met48.200tonin1976,d.w.z.
eendalingmetongeveer27,4%.
4
\ ■ '
1.9.Tegenstellingen tussendeverkopenindeGemeenschap
endeverkopenindewereld
Zoalsblijktuittabel3komendebelangrijkste verschillen
tussendeverkopenindeGemeenschap endievandebedrij­
vendiezijnopgenomeninde.statistiekenvanCNAtotuiting
indesectorenaërosolenenkoeling.Deverkopenvoor
aërosolenvertegenwoordigen 65%vandeverkopenvande
Gemeenschaptegen47,2%vandeverkopenindewereldende
verkopenvoorkoelingzijnrespectievelijk 8,8%tegenover
28,3%.
IndienmendeverkopenindeGemeenschapaftrektvanhet-
totaalindewereld,verkrijgtmendeverkopenvoorde
restvandewerelddiedan37,3%vertegenwoordigen voor
dekoelingen39,1%vooraërosolen.

-24-
2.'TENDENSEN'li!DEPRODUKTIE VANAEROSOLEN
Hettotaalvan.devullingenvoordeEEGbereikthetrecordvan1.873miljoen
eenhedenin1976,looptterugtot1.857miljoenin1977entot1.837miljoen
in1978.Hetwereldtotaal van6.027miljoenin1978isthethoogstecijfer
> ' ■ •
sederthetvorigerecordvan6.009miljoenin1974endeproduktievande
VerenigdeStatenin1978isbelangrijker daninhetvoorgaandejaar-
waardoordetendenstotdalingdiegeblekenwasnahetrecordcijfer van
1973voorheteerst,werdomgekeerd.In1978vertegenwoordigden devul­
lingenindeEEGmeerdan30%vanhetwereldtotaal .:
' .'' \
BinnendeEEGishetVerenigdKoninkrijkdegrootsteproducentgebleven
intermenvaneenheden,ditlandheeftzijnproduktiesedert1975
elkjaaropgevoerdenbereiktein1978hetrecordcijfer van563miljoen
eenheden,eencijferdattotdantoenooit,werdbereikt.Deproduktie
'' ' ' ' '
inWest-Duitsland ,NederlandenBelgiëwasin1978ietslagerdanin
1977;Italiëheeftzijnproduktievan192miljoenopgevoerdtot207',
miljoen,maarinFrankrijkisdeproduktieplotselingteruggelopen
van466miljoentot412miljoen.
Delichaamsverzorgingsprodukten vormennogdebelangrijkste sector;
zijvertegenwoordigen 54,2%vandevullingenindeEEGin1978,in
vergelijking met58,7%in1976,maarbijdevullingenvoorhaarlak,
transpiratieremmers endeodorantia ,(lichaamsverzorgingsprodukten
methogeFKW-concentraties )zijnaanzienlijke verminderingen opge­
treden,diegedeeltelijk zijngecompenseerd doordestijgingenin
dehuishoudelijke sectorenindeoverigecategoriën (dikwijlsge­
conditioneerd zonderFKW's). '
Hetfeitdatdestatistieken pereenhedenvanaërosolrecipiënten geen
zekereaanduidingzijnvanderelatievevolumesvandeprodukten,4
vormteenanderproblemvoordeopstellingvanvergelijkingen ,zij-
hetnuonderlid-statenofondersectoren.
Tabel3geeftderamingenafkomstigvaneenindustrieenbetreffende
deverdelingvanhetgebruikvandrijfgassen indelandenvande
Gemeenschap .

-25-
TABEL3:GEBRUIKVANDRIJFGASSEN INDEEEG:1979
SPREIDING VANHETGEBRUIKVAN
DRIJFGASSEN %eenhedenaërosolen
'Fluorkool-
stoffen 'koolwater­
stoffenDimethylether
-(DME)Kool
dioxyde
Belgié 50 ->28'■18«■'j4
Denemarken 55 40 5
Frankrijk r70
i•25 5
DuitseBondsrepubliek 67 23 10
Italie 60 30I
10
!
Nederland 10 70 15l
5
VerenigdKoninkrijk 68 30[_2
Bron:Vertrouwelijk
3.VERVANGING VANFK';11EHFKW12INAEROSOLEN :TECHNISCHE ASPECTEN
3.1Devermindering vanhetgebruikvanFKW11enFKW12in
aërosolentussen1976en1979istoeteschrijvenaaneen
niet-kwantificeerbare combinatievandevervangingdoor
anderedrijfgassen danFKWen*anwijzingenindevraag.
3.2Dekoolwaterstoffen (propaan,butaan),zijndevoornaamste
vervangingsmiddelen voorFKW11enFKW12?Talrijkeproducen­
tenvanaërosolenpassengeleidelijke wijzingentoedoor
gebruikvanmengselsvanFKW's/koolwaterstof fen.
3.3Dimethylether (DME)kaneenconcurrentzijnvoordekool­
waterstoffen,wegenszijnbetereeigenschappen alsoplos­
middelenwegenszijnvermogenommetwatertewordenvermengd.
DMEwordtvoornamelijk inBelgiëenNederlandgebruikt.Deande­
relandenwachtenbijhetoverschakelen opDME,opuitgebrei­
deretoxicologische onderzoekingen ,diedeNederlandseregering
in'hetbijzondersterkaanmoedigt. /

-26-
3.4Vananderefluorkoolstof fendanFKW11enFKW12alsvervangings­
middelenisnognietgeblekendatzijopruimeschaalaanvaard-
baarzijn.
Socio-economi scheaspectenvandevervanging vanCFC11enCFC12
4.1Sedert1978zijnergeenwerkelijknieuwegegevens.
4.2Deomschakeling vanhetgebruikvanFKW'sophetgebruikvan
koolwaterstoffen kanbelangrijke kapitaalsinvesteringen metzich
brengenwegensdevereistevoorzorgsmaatregelen inverbandmet
deveiligheid .Ineenstedelijkmilieukanhetmoeilijkzijnzichnaar
naardevoorschriften teschikken,zodatbepaaldefabrikanten van
aërosolenverplichtzullenzijn,hetzijbepaaldebewerkingen naar
eenanderevestigingsplaats overtebrengen,hetzijdeproduktiestop
stoptezetten,hetzijgebruiktemakenvantoeleveranciers .
4.3Dekostenenandereproblemendieverbandhoudenmetdeomschakeling
zullenzwaarderwegenopdekleinefabrikanten vanaërosolenwaarvan
bepaaldeallewerkzaamheden zullenstopzetten,terwijlbepaalde •
grotefabrikanten vanaërosolen.hunproduktiezullenuitbreiden .
HeteffectzaldestegroterzijninlandenzoalsDenemarken en
Ierland,waarallefabrikanten vanaërosolenrelatiefkleinzijn.
4.4ElkebeperkingvandeproduktievanFKW'szaldefluozietmijnbouw
beïnvloeden endittreftinhetbijzonderItalië.
Gezienerreedseenproduktie-overschot isengeziendeverkopen
vanaërosolenindeEEGin197945%vandeproduktieinbeslag
namen,ishetwaarschinlijkdateenvermindering vanhetgebruik
vanvooraërosolenbestemde FKW11enFKW12diede30%ruim­
schootsoverschrijdt,aanleidinggeefttoteconomische ensociale
moeilijkheden indefabricagesector vanFKW'senindeaanver­
wanteindustrieën .