MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2001-2006)

2000/0119 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid (2001-2006)

1. achtergrond

- Goedkeuring van het voorstel door de Commissie: COM(2000) 285 - 2000/0119(COD): 3.5.2000 [1]

[1] PB C 337 E van 28.11.2000, blz. 122.

- Indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad: 15.6.2000

- Advies van het Economisch en Sociaal Comité: 29.11.2000 [2]

[2] PB C 116 van 20.4.2001, blz. 75.

- Advies van het Comité van de Regio's: 13.12.2000 [3]

[3] PB C 144 van 16.5.2001, blz. 43.

- Advies in eerste lezing van het Europees Parlement: 4.4.2001 [4]

[4] Nog niet gepubliceerd

- Datum van het gewijzigde voorstel van de Commissie: COM(2001) 302 van 1.6.2001

- Datum van het politiek akkoord in de Raad: 5.6.2001 (eenparigheid)

- Formele goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt door de Raad: 31.7.2001

2. doel van het voorstel van de commissie

Het voorstel betreft een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake een communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid. Dit maakt onderdeel uit van de gezondheidsstrategie van de Europese Gemeenschap, zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 16 mei 2000 (COM(2000) 285 def.). Het voorgestelde programma heeft een horizontale en beleidsgestuurde benadering.

Het programma richt zich op drie prioriteiten:

(1) Verbeteren van informatie en kennis over de gezondheid

Er zal een veelomvattend gezondheidsinformatiesysteem worden opgezet om besluitvormers, gezondheidswerkers en het publiek de essentiële informatie en gegevens op gezondheidsgebied te verstrekken die zij nodig hebben.

(2) Snel reageren op gezondheidsbedreigingen

Er zal een systeem komen om snel en doeltreffend actie te ondernemen in geval van bedreigingen van de volksgezondheid, bijvoorbeeld door besmettelijke ziekten.

(3) Beïnvloeden van gezondheidsdeterminanten

Het programma zal een hulpmiddel zijn om de gezondheidstoestand van de bevolking te verbeteren en de voortijdige sterfte in de EU terug te dringen door de oorzaken van de gezondheidsproblemen aan te pakken via doeltreffende maatregelen voor gezondheidsbevordering en ziektepreventie.

Deze mededeling is bedoeld om het Europees Parlement op de hoogte te stellen van de reactie van de Commissie op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, dat werd goedgekeurd op 31.7.2001. Het gewijzigde voorstel van de Commissie, waarin met de resultaten van de eerste lezing in het Europees Parlement op 4 april 2001 rekening is gehouden, werd goedgekeurd op 1.6.2001.

3. commentaar van de commissie op het gemeenschappelijk standpunt

3.1. Algemene opmerkingen

De Commissie is verheugd over het feit dat de Raad de algemene aanpak in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie heeft bekrachtigd. Ze stelt vast dat de Raad de drie voorgestelde prioriteiten, te weten informatie over de gezondheid, snel reageren op gezondheidsbedreigingen en het beïnvloeden van gezondheidsdeterminanten, steunt.

Over drie sleutelelementen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad maakt de Commissie zich evenwel zorgen.

Ten eerste stelt de Commissie vast dat een aantal belangrijke aspecten van het programma die met het werk inzake de gezondheidszorgstelsels verband houden en door het Parlement waren versterkt, niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen. Dit betreft onder andere informatie en analyse betreffende kwaliteitsaspecten, de doeltreffendheid van gezondheidsinterventies en richtsnoeren.

Ten tweede heeft de Raad ervoor gekozen om de tekst van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie volledig te herschrijven. Dit heeft de tekst op een aantal plaatsen mogelijkerwijs leesbaarder gemaakt, maar het baart de Commissie zorgen over feit dat dit ten koste is gegaan van zowel de mogelijkheden voor actie als de duidelijkheid van het te verrichten werk.

Ten derde is de Commissie teleurgesteld over het feit dat de Raad heeft besloten om haar voorstel voor de financiering te verlagen van 300 miljoen euro naar 280 miljoen euro. Het is niet ondenkbaar dat een dergelijke verlaging ertoe zal leiden dat een aantal van de in het kader van het programma geplande activiteiten niet goed kan worden uitgevoerd.

3.2. Aan de door het Europees Parlement in eerste lezing voorgestelde amendementen gegeven gevolg

- Verwerkt in het gewijzigde voorstel en geheel of gedeeltelijk opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt:

Amendementen: 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 34, 35, 38, 40, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 52, 53, 54, 57, 58, 59, 60, 63, 64, 67, 68, 69, 70, 73, 74, 76, 78, 84, 90, 93, 95, 96, 98, 106 en 108.

- Verwerkt in het gewijzigde voorstel, maar niet opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt:

Amendementen: 3, 14, 22, 29, 39, 51, 55, 56, 61, 75, 77, 79, 80, 81, 82, 87, 101, 103 en 107.

- Onderwerpen waarbij het gewijzigde voorstel van de Commissie afwijkt van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad:

Het feit dat in het gemeenschappelijk standpunt de tekst van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie volledig hergeformuleerd wordt, maakt een nauwkeurige vergelijking tussen de twee teksten moeilijk. In het algemeen is de tekst van het gemeenschappelijk standpunt bondiger, maar minder precies dan die van het gewijzigde voorstel van de Commissie, in het bijzonder wat de beschrijving van de te ondernemen actie betreft.

De Commissie betreurt evenwel dat de Raad heeft besloten een aantal belangrijke amendementen betreffende het werk inzake ontwikkelingen in gezondheidszorgstelsels niet goed te keuren. Dit betreft in het bijzonder de onderstaande amendementen:

* Amendement 22, betreffende de rol van het programma bij het vastleggen van minimumkwaliteitsnormen;

* Amendement 55, dat de bevordering van het recht van de patiënt op onder andere informatie over zijn ziekte in het programma integreert;

* Amendementen 61, 80 en 82, die verwijzen naar de rol van het programma bij het definiëren en vaststellen van goede praktijken en richtsnoeren voor gezondheidsinterventies.

De Commissie blijft erbij dat de in dit kader voorziene acties volledig in overeenstemming zijn met de bevoegdheid van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid en een tastbare toegevoegde waarde opleveren. Verder betreurt de Commissie het feit dat de Raad geen groen licht heeft gegeven aan de voorstellen voor het lanceren van werkzaamheden betreffende een communautaire immuniseringsstrategie (amendementen 51, 56 en 87).

Daarnaast stelt de Commissie vast dat de Raad een breder pakket taken voor het comité van het programma in de beheermodule voorstelt dan ze zelf in haar gewijzigde voorstel had opgenomen. De Raad heeft aan de lijst met taken (artikel 8 en overweging 14 van het gemeenschappelijk standpunt; artikel 10 van het gewijzigde voorstel) met name regelingen toegevoegd voor de voorbereiding van structurele maatregelen voor de coördinatie van gezondheidsmonitoring en een snelle reactie op gezondheidsbedreigingen, en regelingen voor de verspreiding en uitwisseling van informatie en voor een snelle reactie.

De Commissie is van mening dat deze toevoegingen om institutionele redenen niet aanvaardbaar zijn en dat de lijst van taken in het gewijzigde voorstel een billijk en praktisch haalbaar evenwicht vormt tussen de legitieme wens van de lidstaten om volledig bij de werking van het programma te worden betrokken en de noodzaak om onnodige bureaucratische regelingen te vermijden.

3.3. Punten van overeenkomst tussen het gemeenschappelijk standpunt en het vorstel van de Commissie

Het gemeenschappelijk standpunt ondersteunt de belangrijkste concepten van het voorstel van de Commissie, inclusief de drie prioritaire actiegebieden. Het benadrukt het beginsel van concentratie op gebieden waar de Gemeenschap een duidelijke toegevoegde waarde kan leveren, en steunt de algemene beleidsoriëntatie van het programma.

Het volgt het gewijzigde voorstel van de Commissie met de oproep aan de Commissie om het programma uit te voeren door middel van 'geschikte structurele regelingen' (overwegingen 11-13, artikelen 3 en 5 en bijlage 4.2 van het gemeenschappelijk standpunt).

Tot slot versterkt het gemeenschappelijk standpunt, net als het gewijzigde voorstel, de bijdrage van het programma aan de ontwikkeling van de algemene gezondheidsstrategie van de Gemeenschap (zie bijlage 1.5 van het gemeenschappelijk standpunt).

4. conclusie

Vanuit de optiek van de Commissie vormt het gemeenschappelijk standpunt een belangrijke basis voor de tweede lezing. De Commissie vindt evenwel dat haar gewijzigde voorstel een aantal belangrijke elementen bevat in verband met de werkingssfeer van het programma, in het bijzonder betreffende sleutelontwikkelingen binnen gezondheidsstelsels, die als prioritaire acties zouden moeten worden opgenomen.

Daarnaast is de Commissie van mening dat met het oog op de doeltreffendheid van het programma de oorspronkelijke begroting moet worden hersteld.

5. aan de notulen te hechten verklaringen van de commissie

De Commissie heeft twee verklaringen voor de notulen afgegeven, die aan deze mededeling zijn gehecht.

In de eerste verklaring wordt aangegeven dat de Commissie verheugd is over de goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt, maar vindt dat de definitieve begroting moet worden aangepast in de richting van haar oorspronkelijke voorstel van 300 miljoen euro.

De tweede verklaring bevat de toezegging om de structurele regelingen voor de uitvoering van het programma te herzien in het kader van de tussentijdse herziening ervan.

Verklaringen van de Commissie voor de notulen

De Commissie verklaart dat ze, gezien het belang van een snel besluit betreffende het actieprogramma, verheugd is over het feit dat de Raad een gemeenschappelijk standpunt over het financieel kader heeft bereikt. Tegelijkertijd stelt ze evenwel vast dat het Europees Parlement voorstander is van een groter bedrag. Dienovereenkomstig is ze van mening dat, aan het eind van de medebeslissingsprocedure, een bedrag van 300 miljoen euro, zoals in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, of een bedrag dat daar dicht bij in de buurt zit, als definitief bedrag moet worden vastgesteld. De toetreding van nieuwe lidstaten en de vastlegging van geschikte structurele regelingen maken een herziening van dit bedrag te zijner tijd nodig.

De Commissie zal, in het kader van de tussentijdse evaluatie van het programma, de geschikte structurele regelingen in verband met de coördinatie en integratie van netwerken voor gezondheidsmonitoring en een snelle reactie op gezondheidsbedreigingen herzien. De lidstaten zullen nauw bij deze herziening worden betrokken. Op basis van de herziening zal de Commissie de noodzaak onderzoeken van een verdere ontwikkeling of aanpassing van de structurele regelingen, in het licht van onder andere relevante Gemeenschapswetgeving en praktijken en, indien nodig, voorstellen doen.