20. 3. 89 Publikatieblad van de Europese Gerheenschappen Nr. C 71/9 
Advies inzake het Groenboek over het auteursrecht en de technologische uitdaging — 
Problemen op het gebied van auteursrecht die een snel ingrijpen vergen 
(89/C 71/04) 
Op 11 juli 1988 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 198 van het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Economische Gemeenschap besloten, het Economisch en Sociaal Comité te 
raadplegen over het Groenboek over het auteursrecht en de technologische uitdaging — 
Problemen op het gebied van auteursrecht die een snel ingrijpen vergen. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 januari 1989 goedgekeurd. 
Rapporteur was de heer Moreland. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 262e zitting (vergadering van 25 januari 
1989) het volgende advies uitgebracht, dat met 122 stemmen vóór en 22 stemmen tegen, bij 
18 onthoudingen is goedgekeurd (hoofdelijke stemming). 
1. Achtergrond 
1.1. De afgelopen jaren heeft het auteursrecht en 
de bescherming ervan — vooral met de toenemende 
piraterij, met het steeds veelvuldiger gebruik van ge­
kopieerde audio- en video-opnames en het effect van 
de technologische ontwikkeling in het algemeen — aan­
leiding tot ongerustheid gegeven. Voor de Gemeenschap 
betreft het hier niet slechts een interne aangelegenheid; 
het gaat hier ook om derde landen, en bij wijze van 
voorbeeld zij vermeld dat in 1983 van uitgevers in de 
Gemeenschap de klacht gehoord werd dat het in het 
buitenland als gevolg van piraterij gederfde marktaan­
deel op ongeveer 1 miljard VS-dollar per jaar neerkomt 
(Groenboek par. 2.2.3). Dit heeft de Commissie ertoe 
gebracht een „Groenboek" over dit onderwerp op te 
stellen. 
1.2. Het Groenboek bestaat uit de volgende zeven 
hoofdstukken: 
— Hoofdstuk I — Auteursrecht en de Europese Ge­
meenschap, 
— Hoofdstuk II — Piraterij, 
— Hoofdstuk III — Het thuis kopiëren van audio- en 
videobanden, 
— Hoofdstuk IV — Distributierecht, uitputting van 
rechten en verhuurrechten, 
— Hoofdstuk V — Computerprogramma's, 
— Hoofdstuk VI — Gegevensbestanden, 
— Hoofdstuk VII — De rol van de Gemeenschap bij 
multilaterale en bilaterale externe betrekkingen. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité heeft waardering voor het Groen­
boek en voor de wens van de Commissie, een uitvoerige 
discussie over het betrokken onderwerp op gang te 
brengen. Het betreurt echter dat het zo lang duurt 
voordat dit Groenboek in alle officiële talen van de 
Gemeenschap beschikbaar is, waardoor een brede dis­
cussie hierover wordt bemoeilijkt. 2.2. Volgens het Comité maakt men zich thans te­
recht grote zorgen over het probleem van het auteurs­
recht, en is een optreden van de Gemeenschap op dit 
gebied zonder meer noodzakelijk. Het gaat hier om een 
soms complexe materie, en het Comité complimenteert 
de Commissie met haar presentatie van en haar inzicht 
in een groot aantal van de betrokken onderwerpen. Dat 
dit advies overwegend ingaat op wat het Comité als 
tekortkomingen van het Groenboek beschouwt, doet 
geenszins af aan de waardering die het Comité voor het 
Groenboek in zijn geheel heeft. 
2.3. Het Comité is het ermee eens dat de betrokken 
partijen auteursrechtelijke bescherming moeten genie­
ten, maar het wijst er tevens op dat de mogelijkheid 
van ieder individu om privé gebruik te maken van 
de toepassingen van nieuwe technologieën geenszins 
belemmerd of beperkt mag worden. Het Comité legt er 
de nadruk op dat het streven naar het Europa van de 
burgers mede inhoudt dat particulieren het recht moe­
ten hebben thuis audio- en video-kopieën te maken. 
2.4. Het Groenboek schiet volgens het Comité niet 
inhoudelijk tekort, maar laat vooral een aantal vraag­
stukken onaangeroerd. Het Comité ziet in dat deze 
problematiek een groot aantal uiteenlopende onderwer­
pen omvat. Tevens beseft het dat de instellingen van de 
Gemeenschap momenteel op volle toeren draaien, en 
dat het bijgevolg moeilijk zal zijn een groot aantal 
wetsteksten met betrekking tot het auteursrecht op 
korte termijn uit te werken. 
2.5. Het is begrijpelijk dat zaken als namaak op 
kleding- en modegebied los van het copyrightvraagstuk 
kunnen worden beschouwd. Niettemin zijn deze 
kwesties voor de betrokken kringen van belang. Deze 
specifieke kwesties vormen natuurlijk onderdeel van 
het algemener probleem van een behoorlijke bescher­
ming van industriële ontwerpen, een terrein ten aanzien 
waarvan de wetten en praktijken binnen de Gemeen­
schap verder uiteenlopen dan met betrekking tot het 
auteursrecht op zich. Het Comité hoopt daarom dat 
het niet te lang zal duren voordat de Commissie ook 
aandacht aan dit aspect van de intellectuele eigendom 
gaat besteden. 
Nr. C 71/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 3. 89 
2.6. De Commissie laat het echter niet bij de uit­
sluiting van zaken die als geheel op zichzelf staand 
kunnen worden beschouwd. Zij heeft tevens kwesties 
die rechtstreeks verband houden met de in het Groen­
boek behandelde onderwerpen buiten beschouwing ge­
laten, dan wel hieraan slechts vluchtig aandacht be­
steed. Met name betreft het hier het fotokopiëren, het 
gebrek aan gelijkvormigheid in de formulering van het 
auteursrecht, en de geldigheidsduur van het auteurs­
recht. Het Comité komt hier bij zijn opmerkingen over 
hoofdstuk I nog op terug. In dit verband wil het alleen 
opmerken dat de Commissie deze zaken meer aandacht 
zou moeten geven en zou kunnen overwegen deze in 
een vervolgdocument over dit onderwerp aan de orde 
te stellen. 
2.7. Het Comité acht het van groot belang dat de 
wetgeving op actuele informatie en gegevens berust. 
Het dringt er dan ook bij de Commissie op aan dat 
deze haar eigen gegevensbestand in verband met de 
ontwikkeling van het auteursrecht nauwgezet bijhoudt 
met het oog op de wettelijke regeling die op basis van dit 
Groenboek dient te worden uitgewerkt én aanpassingen 
van de wetgeving. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Hoofdstuk I: Het auteursrecht en de Europese 
Gemeenschap 
3.1.1. Hoofdstuk I verschaft in wezen de achtergrond 
waartegen de rest van het Groenboek moet worden 
gezien. Het Comité staat geheel achter de in punt 1.3 
uiteengezette fundamentele doelstellingen van de Ge­
meenschap, en is het vooral met de Commissie eens dat 
producenten en leveranciers van onder het auteursrecht 
vallende goederen en diensten de Gemeenschap zoveel 
mogelijk als één enkele interne markt zouden moeten 
kunnen behandelen (par. 1.3.2). 
3.1.2. Zoals reeds gezegd in paragraaf 2, gaat het het 
Comité voornamelijk om een aantal onderwerpen die 
niet in het Groenboek aan bod komen, maar die voor 
de Gemeenschap toch rechtstreeks van belang zijn en 
even dringend aandacht vereisen als de wel behandelde 
punten. Het betreft hier de volgende vraagstukken: 
3.1.2.1. Fotokopiëren 
Het Groenboek gaat voorbij aan het op enorme schaal 
fotokopiëren door institutionele gebruikers, zoals 
onderwijsinstellingen op alle niveaus, openbare biblio­
theken en onderzoeksinstellingen, alsook aan het fo­
tokopiëren in de particuliere sector voor commerciële 
doeleinden, met alle gevolgen van dien voor de natio­
nale uitgeverijen van boeken en tijdschriften. Het 
Comité ziet hierin een zorgwekkende situatie waaraan 
iets moet worden gedaan. Het heeft vernomen dat de 
Commissie voornemens is deze kwestie te bestuderen 
en voorstellen hierover uit te werken. Het Comité wenst 
echter te benadrukken dat dergelijke voorstellen niet 
van bureaucratische aard mogen zijn en geen belemme­ring mogen vormen voor het alledaagse foto­
kopieerwerk voor zakelijk en particulier gebruik. 
3.1.2.2. Verschillen tussen de lid-staten 
ten aanzien van de inhoud van 
het begrip auteursrecht 
De Commissie herhaalt nog eens dat het inroepen van 
de wetgeving inzake het auteursrecht als middel om de 
markt kunstmatig te compartimenteren, krachtens het 
Verdrag feitelijk verboden is. Toch kunnen onderlinge 
verschillen in de desbetreffende wetgeving van de lid­
staten in feite leiden tot beduidende verschillen in de 
aard van de intellectuele eigendom, terwijl het in wezen 
toch in alle lid-staten om hetzelfde produkt gaat, waar­
door zij een ernstige verstoring van de handel in deze 
produkten tot gevolg kunnen hebben. 
Zo omvat het auteursrecht in sommige lid-staten geen 
verhuurrecht, en in andere landen wel. Wanneer er van 
een verhuurrecht sprake is, kan het in sommige lid­
staten op alle categorieën beschermde werken betrek­
king hebben, terwijl het in andere lid-staten maar om 
een beperkt aantal categorieën gaat. Aldus wordt in het 
Verenigd Koninkrijk een verhuurrecht ingevoerd als 
onderdeel van een algemene wet die naar verwachting 
begin 1989 van kracht wordt. Maar dit recht zal alleen 
gelden voor geluidsopnames, films en computer­
programma's. De houders van het auteursrecht op let­
terkundige werken, toneelstukken, muziekstukken en 
andere kunstuitingen die in deze geluidsopnamen, films 
en computerprogramma's zijn vastgelegd, zullen in het 
Verenigd Koninkrijk geen wettelijke zeggenschap over 
de verhuur van kopieën van hun werken hebben. 
Nog een voorbeeld van het grote gebrek aan uniformi­
teit tussen de lid-staten is het ontbreken in sommige 
lid-staten van enigerlei vorm van bescherming voor 
geluidsopnames als zodanig en de aanzienlijke verschil­
len tussen de nationale wetgevingen in die lid-staten 
waar wel dergelijke beschermingsvoorschriften bestaan. 
Dit gebrek aan uniformiteit is ook terug te vinden in 
de situatie rond het lidmaatschap van de internationale 
verdragen betreffende geluidsopnamen — het Inter­
nationale Verdrag van Rome en het Verdrag van Genève 
— die nog niet door alle lid-staten ondertekend zijn, 
hoewel zulks wenselijk is. 
Het Comité meent dan ook dat de Commissie voorstel­
len zou moeten doen: 
a) om ervoor te zorgen dat geluidsopnames in alle lid­
staten doeltreffend en uniform worden beschermd, 
hetgeen ook moet gelden voor de rechten in het 
geval van openbare vertoningen, radio- en televisie­
uitzendingen en kabeldistributie, welke momenteel 
slechts in bepaalde landen beschermd zijn; 
b) om een — geharmoniseerd — verhuurrecht in alle 
lid-staten in te voeren. 
Een en ander dient in het voorkomende geval via wette­
lijke voorschriften en/of toetreding tot de desbetreffen­
de conventies te gebeuren. 
Het Comité neemt er met genoegen kennis van dat de 
Commissie voorstelt een ontwerprichtlijn met het oog 
op de bescherming van geluidsopnames in alle lid-staten 
uit te werken. 
20. 3. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 71/11 
3.1.2.3. Duur van de auteursrechtelijke 
bescherming 
Nog een belangrijke kwestie die in het Groenboek niet 
diepgaand wordt behandeld is het feit dat de bij de 
verschillende nationale wetten op de intellectuele ei­
gendom vastgestelde beschermingsperiodes aanzienlijk 
uiteenlopen. In het geval van letterkundige en toneel­
werken, muziekstukken en andere kunstuitingen stellen 
de meeste lid-staten de beschermingsperiode vast op de 
levensduur van de auteur plus 50 jaar; maar in Spanje 
wordt er post tnortem 80 jaar bijgeteld en in Duitsland 
70 jaar; in België, Frankrijk en Italië kan de 50 jaar 
durende post-mortem-periode in tijden van oorlog nog 
worden verlengd, terwijl deze periode in Frankrijk in 
het uitsluitende geval van muziekstukken 70 jaar be­
draagt. Er zijn daarom aanzienlijke verschillen, hetgeen 
betekent dat een en hetzelfde werk op een bepaald 
moment in sommige lid-staten beschermd kan zijn, 
maar in andere dan al kan zijn vrijgegeven. Soortgelijke 
verschillen doen zich ook voor in de wetgeving ten 
aanzien van vertolkers. 
Geluidsopnamen bieden een voorbeeld van uiteenlopen­
de bescherming binnen de Gemeenschap. In Denemar­
ken, Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk wor­
den geluidsopnamen 50 jaar lang beschermd; in Spanje 
40 jaar, in Italië 30 jaar, in Portugal en de Bondsrepu­
bliek Duitsland 25 jaar, in Luxemburg 20 jaar en in 
België, Griekenland en Nederland is er geen specifieke, 
op het auteursrecht gebaseerde wettelijke bescherming. 
Het komt het Comité daarom voor dat de Commissie 
dringend aandacht aan deze kwestie zal moeten be­
steden en manieren zal moeten vinden om de be­
schermingsperiodes voor de verschillende categorieën 
werken en andere produkten te harmoniseren; met het 
oog op een zo goed mogelijk functioneren van de interne 
markt van de Gemeenschap is dit des te noodzakelijker. 
3.1.2.4. Andere vraagstukken 
Er zijn nog andere vraagstukken waaraan de Commissie 
rechtstreeks (meer) aandacht had kunnen besteden: 
a) droit moral (morele rechten) — vooral waar het 
„integriteit" betreft; 
b) de gezamenlijke administratie van rechten van hou­
ders van het auteursrecht; 
c) de bescherming van nieuwe vormen van creativiteit, 
vooral wanneer hierbij landsgrenzen worden over­
schreden, zoals in het geval van per kabel aangele­
verde programma's; 
d) de ontoereikende en niet-uniforme bescherming van 
uitvoerende artiesten; 
e) uiteenlopende wetgevingen betreffende vergun­
ningen voor het opnemen van muziekstukken, het­
geen tot concurrentiedistorsies bij de handel in ge­
luidsopnamen zou leiden; f) een aantal specifieke problemen inzake bescherming 
van belangen en rechten van auteurs van kunst­
werken. 
3.1.2.5. Hoofdstuk II: Piraterij 
Het Groenboek definieert piraterij als de ongeoorloofde 
reproduktie van uit hoofde van het auteursrecht of 
aanverwante rechten beschermde werken voor commer­
ciële doeleinden, alsmede alle verdere handels­
transacties met dergelijke reprodukties. Het Comité 
wijst er evenwel op dat deze definitie van het auteurs­
recht eigenlijk achterhaald is en wellicht zou moeten 
worden herzien, mede aan de hand van het feit dat 
reproduktie — vooral door toedoen van onze 20e-
eeuwse technologie — slechts een van de vele manieren 
is waarop de intellectuele eigendom door het publiek 
wordt gebruikt (men denke b.v. aan het geval van 
radiopiraterij) en het illegaal opnemen van radio- en 
TV-programma's. Voorts zou het begrip „piraterij" in 
ruimere zin moeten worden geïnterpreteerd en b.v. ook 
betrekking moeten hebben op het voor origineel werk 
laten doorgaan van reprodukties of andere vormen van 
oneerlijke concurrentie, waarbij het niet noodzakelij­
kerwijze om het kopiëren van beschermde werken gaat. 
Niettemin komen de in paragraaf 2.11 van het Groen­
boek geformuleerde conclusies het Comité in beginsel 
redelijk en aanvaardbaar voor. Het Comité wenst over 
vier punten het volgende te zeggen. 
a) De Commissie stelt voor dat de lid-staten systemen 
invoeren waarmee het mogelijk wordt commerciële 
apparatuur voor het kopiëren van digitale au-
diobanden te gebruiken. De Commissie zou verder 
moeten nagaan hoe dit voorstel in de praktijk uit­
voerbaar is, en zou de verschillen tussen „commer­
ciële" en „niet-commerciële" apparatuur in dit ver­
band duidelijk moeten aangeven. De Commissie zou 
zich ook moeten buigen over de vraag in hoeverre 
van vergunninghouders moet worden verlangd dat 
zij een administratie bijhouden van het re-
produktiewerk waarvoor de apparatuur wordt ge­
bruikt, en in hoeverre de autoriteiten of zelfs de 
houders van het auteursrecht vrije inzage in de 
dossiers zouden moeten krijgen (zonder dat een en 
ander in een bureaucratische warwinkel ontaardt). 
b) De Commissie doet de aanbeveling dat houders van 
rechten de mogelijkheid zouden moeten hebben in 
geval van piraterij rechtsvervolging in te stellen. 
Aangezien in sommige lid-staten de naleving van 
de uit het auteursrecht voortvloeiende rechten van 
overheidswege als een zuiver particuliere aangele­
genheid wordt gezien, zou de Commissie moeten 
benadrukken dat het toezicht op de naleving van de 
auteursrechtenwetgeving haars inziens voor re­
kening van de overheid dient te komen. Voor een 
doeltreffende bescherming van de belangen van alle 
rechtmatige eigenaars tegen piraterij is het nodig dat 
de procedures ter handhaving van de desbetreffende 
wetten verbeterd en uitgebreid worden en door de 
overheid dan wel met de volledige steun van de 
autoriteiten ten uitvoer worden gelegd. 
c) Zoals in paragraaf 2.3.3 van het Groenboek uiteen 
wordt gezet, wordt de zaak nog verder bemoeilijkt 
Nr. C 71/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 3. 89 
doordat de videopiraterij als gevolg van de gebruike­
lijke distributiesystemen van de filmproducenten 
nog aantrekkelijker wordt. Het Comité ziet in dat 
filmproducenten de afzet van hun produkten moe­
ten kunnen plannen, maar wijst er wel op dat zij 
eens kritisch zouden moeten kijken naar hun eigen 
praktijken, die op zich piraterij in de hand kunnen 
werken, waarbij in het bijzonder gedacht wordt aan 
de tijd die verstrijkt voordat de videoversies van 
belangrijke films verdeeld worden of op televisie 
worden vertoond. Ook zou de Commissie in de 
context van de communautaire mededingings­
wetgeving een onderzoek kunnen instellen naar 
restrictieve praktijken bij het beleid t.a.v. de dis­
tributie van films en televisieprogramma's (zoals het 
Comité voorstelt in zijn advies over „Een nieuwe 
aanzet voor de culturele actie in de Europese Ge­
meenschap" (Dok. CES 460/88) {l). 
d) Het Comité aanvaardt dat er behoefte bestaat aan 
geschikte douaneprocedures om kennelijk door pi­
raterij verkregen goederen uit derde landen aan de 
grenzen van de Gemeenschap tegen te houden tot 
een uitspraak over hun wettigheid is gedaan (zie 
par. 2.5.3 en 2.6.5.3 van het Groenboek). Deze pro­
cedures zullen hun doel echter voorbijschieten in­
dien zij als voorwendsel worden gebruikt om tal 
van wettige goederen op te houden en te inspecteren; 
deze procedures zouden dus voor het beoogde doel 
gebruikt moeten worden, en niet in een verholen 
protectionisme mogen ontaarden. 
3.1.2.6. Hoofdstuk III: Het thuis kopië­
ren van audio- en videobanden 
Het Comité complimenteert de Commissie met haar 
zorgvuldige behandeling van dit onderwerp. Het erkent 
dat haar conclusies een afspiegeling vormen van de zeer 
ver uiteenlopende zienswijzen, niet alleen tussen de 
verschillende belangengroeperingen die op de een of 
andere manier bij het thuis kopiëren van geluids- en 
videobanden betrokken zijn, maar ook tussen de re­
geringen van de lid-staten; bovendien lopen ook binnen 
het Comité de meningen uiteen. 
Het Comité stelt zich dan ook op het standpunt dat de 
Gemeenschap alleen wetten zou moeten vaststellen voor 
die gebieden waarop de nationale wetgevingen zover 
uiteenlopen dat het — vooral met het oog op de vol­
tooiing van de binnenmarkt — moeilijk wordt de com­
munautaire doelstellingen te verwezenlijken. 
Het Comité vindt daarom dat het nog het best in dit 
advies bepaalde belangrijke overwegingen naar voren 
kan brengen, waarmee de Commissie dan rekening 
dient te houden wanneer zij uiteindelijk haar visie en 
voorstellen formuleert. In hoofdzaak gaat het om de 
volgende overwegingen: 
a) In beginsel moet de technologie in dienst van de 
samenleving staan, en moet het publiek dus gebruik 
kunnen maken van de hierdoor geboden mogelijk­
heden. 
(') PB nr. C 175 van 4. 7. 1988, blz. 40-46. b) Het auteursrecht is ook in het algemeen belang 
doordat creatieve mensen en hun zakenpartners er­
door worden gestimuleerd, hun produkten te ver­
vaardigen en te verspreiden. 
c) Wil het auteursrechtensysteem in de Gemeenschap 
aan de Conventie van Bern en de Universele Au-
teursrecht-Conventie (die alle lid-staten onderschre­
ven hebben) kunnen beantwoorden, dan mogen de 
nationale wetgevingen m.b.t. het auteursrecht niet 
aan het thuis reproduceren van geluids- en au­
diovisuele opnamen voorbijgaan. Er dient een even­
wicht te worden gevonden tussen de voordelen van 
de nieuwe technologische verworvenheden die zulks 
mogelijk maken en de noodzaak ervoor te zorgen 
dat de houders van het auteursrecht, wier werk 
gekopieerd wordt, in hun levensonderhoud kunnen 
voorzien. 
d) Er zouden geen maatregelen mogen worden geno­
men die in het nadeel zijn van mensen met bijzon­
dere problemen, zoals blinden, voor wie de moge­
lijkheid thuis te kopiëren van wezenlijk belang is. 
Hoewel het Comité oog heeft voor de verlangens van 
houders van het auteursrecht, wijst het alle mogelijke 
inbreuken op het recht van ieder individu om thuis ten 
volle gebruik te maken van de verworvenheden der 
moderne technologie resoluut van de hand. Het Comité 
is dan ook tegen technieken om het thuis kopiëren van 
digitale audio-opnames aan banden te leggen. 
3.1.2.7. Hoofdstuk IV: Het distributie-
en verhuurrecht 
De conclusie (4.12.1) dat in het geval van geluids- en 
video-opnamen een verhuurrecht moet worden inge­
voerd en dat een hiertoe strekkende richtlijn zou moeten 
worden opgesteld, wordt door het Comité toegejuicht. 
Ongetwijfeld zou de houder van het auteursrecht hier 
niet alleen maar recht op een billijke beloning voor het 
verhuren van de goederen in kwestie moeten hebben, 
maar om de volgende redenen ook daadwerkelijke zeg­
genschap over het verhuren moeten krijgen: 
a) Deze trend tekent zich in nationale wetgevingen van 
lid-staten af: Frankrijk, Spanje en Portugal hebben 
reeds wetten op dit gebied, en het Verenigd Konink­
rijk zal spoedig volgen. 
b) Een volledige zeggenschap is van essentieel belang 
voor een doeltreffende distributie en een optimale 
commerciële exploitatie door de rechtmatige ei­
genaars. 
c) De conclusies van de Commissie dat er met betrek­
king tot het distributierecht vooralsnog geen com­
munautaire maatregelen behoeven te worden geno­
men, acht het Comité aanvaardbaar; het betreft 
hier echter een belangrijke en complexe materie die 
voortdurend de nodige aandacht zal vereisen. 
De conlusie dat een specifiek verhuurrecht als compo­
nent van het auteursrecht (4.12.2) niet vereist is in het 
geval van andere auteursrechtelijk beschermde produk-
20. 3. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 71/13 
ten of produkten die beschermde werken, met name 
boeken, omvatten, zou misschien opnieuw moeten wor­
den bekeken. Indien aanvaard wordt, zoals verschillen­
de lid-staten reeds doen, dat auteurs voor het uitlenen 
van hun boeken — zelfs op niet-commerciële basis — 
een beloning ontvangen, dan dient het a fortiori ook zo 
te zijn dat de auteur en zijn partner, de uitgever, recht 
op zeggenschap hebben wanneer hun boeken om com­
merciële redenen worden uitgeleend. 
3.1.2.8. Hoofdstuk V: Computerpro­
gramma's 
De algemene conclusie (paragraaf 5.7.1) dat compu­
terprogramma's in het kader van het auteursrecht en 
aanverwante rechten beschermd zouden moeten wor­
den, geeft de meest algemene consensus weer die bij 
de achtereenvolgende internationale vergaderingen over 
dit onderwerp van de Wereldorganisatie voor de intel­
lectuele eigendom (WIPO) en de Organisatie van de 
Verenigde Naties voor onderwijs, wetenschap en cul­
tuur (UNESCO) is bereikt. Er zijn evenwel aanzienlijke 
verschillen in de manier waarop deze algemene benade­
ring in praktijk wordt gebracht. Zo wordt in het Ver­
enigd Koninkrijk de auteursrechtenwetgeving van toe­
passing gemaakt op computerprogramma's via een wet­
telijke bepaling waardoor deze eenvoudigweg als een 
vorm van literair werk worden beschouwd, dat dus 
auteursrechtelijke bescherming moet genieten (behou­
dens eventuele andersluidende bepalingen). In Frankrijk 
echter werd de wet op het auteursrecht in 1985 uitge­
breid met een reeks speciale, nauwkeurig op de bijzon­
dere aard van computerprogramma's toegesneden wet­
telijke voorschriften, en misschien is het voor de Com­
missie, die een formule voor de Gemeenschap moet 
ontwerpen, nuttig na te gaan hoe het Franse model in 
de praktijk werkt. 
Wat de conclusies in paragraaf 5.8.2 betreft, wenst het 
Comité bij de volgende punten commentaar te leveren: 
Punt (b): Het is aanvaardbaar het begrip „originaliteit" 
op computerprogramma's van toepassing te doen zijn, 
maar door de uitsluiting van programma's die „gemeen­
goed" zijn, zou er een nieuwe nuance in het spel kunnen 
komen, die niet met de huidige opvatting van het begrip 
„originaliteit" strookt. In de computerindustrie bestaat 
grote ongerustheid over de mogelijkheid dat nieuwe 
opvattingen over het begrip „originaliteit", wanneer zij 
op computerprogramma's worden toegepast, de aan­
zienlijke investeringen van deze tak van industrie in de 
produktie en het gebruik van deze nieuwe vorm van 
intellectuele eigendom ernstig in gevaar gaan brengen. 
Punt (c): Op het gebied van computersystemen heeft 
de menselijke creativiteit tot de ontwikkeling van toe-
gangsprotocols en interfaces geleid, waardoor een in­
teractie van computersystemen en -programma's moge­
lijk wordt gemaakt. In het algemeen gaat het om de 
onderlinge compatibiliteit van programma's; vanuit au­
teursrechtelijk oogpunt verschillen de meeste van deze 
programma's niet van andere programma's, en zouden 
zij daarom voor auteursrechtelijke bescherming in aan­
merking moeten komen. Mocht door het gebruik van 
toegangsprotocols en interfaces de eerlijke concurrentie in het geding komen, dan zouden de bij oneerlijke 
concurrentie toe te passen wetten en procedures in 
werking moeten treden; het zou hierbij dus niet tot een 
wijziging in de normale beginselen van het auteursrecht 
mogen komen. 
Punt (d): Gezien de bijzondere kenmerken en doelein­
den van computerprogramma's zou het hier om een 
groter aantal of ten minste om andere gebruiksvormen 
kunnen gaan dan in het geval van de meer traditionele 
soorten beschermde werken. 
Punt (e): In het algemeen is het Comité het met dit 
punt eens, maar wel wijst het erop dat, wanneer een 
vergunninghouder een kopie van een programma heeft 
verkregen voor gebruiksdoeleinden waarvoor aanpas­
sing niet vereist is, het maar de vraag is of het recht zou 
moeten krijgen deze kopie voor persoonlijke doeleinden 
aan te passen. 
Punt (g): De Commissie zou op het punt van de duur 
van de bescherming problemen kunnen krijgen met de 
uiteenlopende wetten van lid-staten waar de compu­
terprogramma's onder de algemene auteursrech­
tenwetgeving vallen. Volgens het Comité is het wense­
lijk dat de duur van de bescherming in alle lid-staten 
even lang is. Voor de interne markt voor compu­
terprogrammatuur zou dit gunstig zijn. 
Punt (h): Het Comité vraagt zich af of het wel wenselijk 
is de vaststelling van het auteurschap aan de verschillen­
de nationale wetgevingen over te laten. Dit punt is van 
invloed op de voorwaarden voor de bescherming en 
ook op de duur van de bescherming, waar deze sa­
menhangt met het overlijden van de auteur. 
Punt (i): De Commissie zou hier de nodige behoedzaam­
heid moeten betrachten, aangezien sommige derde lan­
den niet voldoen aan hun uit de internationale overeen­
komsten op dit gebied voortvloeiende verplichtingen. 
Punt (j): Waar het de bewijslast betreft, zou een veel 
bredere aanpak moeten worden overwogen; zo zou het 
wettelijk vermoeden van juistheid moeten gelden t.a.v. 
beëdigde verklaringen inzake bestaan en eigendom van 
rechten, waarbij de gedaagde dan de onjuistheid van 
dit vermoeden zou moeten bewijzen. Hoe dan ook, de 
behoefte aan maatregelen ter vergemakkelijking van de 
bewijsvoering bij rechtszaken op dit gebied blijft niet 
beperkt tot de bescherming van computerprogramma's; 
het gaat hier om een algemene behoefte, vooral waar 
het piraterij betreft. 
3.1.2.9. Hoofdstuk VI : Gegevensbanken 
Het Comité begrijpt uit de verslagen van de UNESCO-
en WlPO-vergaderingen dat er, ondanks de algemene 
overeenstemming over de gegrondheid en noodzaak 
van een bescherming van in databanken opgeslagen 
gegevensbestanden, aanzienlijke meningsverschillen be­
staan over de vraag of de bescherming in het kader van 
het auteursrecht en in overeenstemming met de normale 
auteursrechtelijke beginselen zou moeten worden ver­
leend, dan wel of er hiertoe een nieuw op zichzelf staand 
systeem zou moeten worden ingevoerd. Aangezien over 
deze punten nog wordt nagedacht, zou de Commissie 
er goed aan doen de nodige behoedzaamheid op dit 
gebied te betrachten. Niettemin zou het Comité de 
volgende opmerkingen willen maken: 
Nr. C 71/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 3. 89 
a) Wat punt 6.7.1 (a) betreft, lijkt er geen enkele reden 
te zijn om niet te stellen dat de opslag van auteurs­
rechtelijk beschermde werken in een databank de­
zelfde auteursrechtelijke bescherming zouden moe­
ten genieten als bestaande compilaties (b.v. van 
literaire of muziekwerken), voor zover een redelijke 
mate van oorspronkelijkheid — de gebruikelijke 
vereiste bij toepassing van het auteursrecht — kan 
worden aangetoond. 
b) Punt 6.7.1 (b) lijkt voort te komen uit een mis­
verstand ten aanzien van de voorwaarden waarop 
compilaties voor bescherming in aanmerking ko­
men. De aard van het materiaal in kwestie is niet 
van belang voor de vraag of een compilatie al dan 
niet auteursrechtelijk beschermd moet worden. 
3.1.2.10. Hoofdstuk VII: Rol van de Ge­
meenschap bij multilaterale en 
bilaterale externe betrekkingen 
Het Comité acht het van vitaal belang dat de Gemeen­
schap zich ten volle inzet om tot regelingen met derde 
landen te komen. De noodzaak van een zorgvuldige 
planning en evaluatie van de hiertoe vereiste onderhan­
delingen wordt echter duidelijk geïllustreerd door het 
voorbeeld van de besprekingen met Korea (die geen 
succes waren) en met Indonesië (waarbij wel succes 
geboekt is). Aangezien de Gemeenschap de „bakermat" 
van een aantal belangrijke talen in de wereld is, zou 
geen enkele lid-staat er genoegen mee nemen wanneer 
derde landen als gevolg van het feit dat de Gemeenschap 
bij de onderhandelingen ondoeltreffend optreedt, de 
overhand gaan krijgen bij aspecten van het auteursrecht 
waarbij de taal een rol speelt (indien b.v. de Verenigde 
Staten het voortouw zouden nemen in kwesties waarbij 
de E,ngelse taal betrokken is). 
Met betrekking tot de conclusies van de Commissie 
(paragraaf 7.8.1) merkt het Comité het volgende op: 
Punt (a): Over de maatregelen die nodig zijn voor een 
effectieve bescherming van de intellectuele eigendom 
in de wereld is nationaal en internationaal uitgebreid 
overleg gepleegd, en de algemene consensus — waarmee 
het Comité akkoord gaat — is nu dat deze maatregelen 
dienen te bestaan in: 
Gedaan te Brussel, 25 januari 1989. — een uitgebreid pakket concrete voorschriften betref­
fende alle soorten intellectuele eigendom (waaron­
der computerprogrammatuur, databanken, radio-
en televisieuitzendingen, geluidsopnames en de be­
scherming van kunstenaarsbelangen) in overeen­
stemming met de Berner Conventie en met inbegrip 
van een aantal nieuwe rechten, zoals een verhuur­
recht. Deze nieuwe rechten zijn noodzakelijk gewor­
den om de nodige bescherming te kunnen bieden bij 
nieuwe gebruiksvormen die door de huidige stand 
van de techniek mogelijk zijn gemaakt, 
— een uitgebreid pakket uitvoeringsbepalingen, waar­
onder aan de huidige tijd aangepaste sancties waar­
van een echte ontradend effect uitgaat; de bevoegd­
heid tot onderzoek en inbeslagname, niet alleen 
waar het illegale kopieën betreft, maar ook met 
het doel informatie te verkrijgen; bepalingen ter 
vergemakkelijking van de bewijsvoering, met inbe­
grip van wettelijke vermoedens betreffende bestaan 
en eigendom van rechten, alsmede betreffende de 
toelaatbaarheid van beëdigde of andere verklarin­
gen bij de bewijsvoering. 
Punt (b): De Gemeenschap zou het initiatief van de 
Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 
(GATT) tot invoering van een code voor een betere 
bescherming van de intellectuele eigendom, waaronder 
de in de voorgaande twee paragrafen genoemde maatre­
gelen, moeten steunen. 
Punt (c): Het Comité wijst erop dat de multilaterale 
conventies, zoals de Universele Auteursrecht-Conventie 
en de Conventies van Bern, Rome en Genève een be­
vredigend kader hebben verschaft waarbinnen de afge­
lopen eeuw de auteursrechtelijke betrekkingen op inter­
nationaal niveau tot ontwikkeling gebracht en in stand 
gehouden zijn. De bilaterale akkoorden die de laatste 
jaren hun intrede op dit terrein hebben gedaan, moeten 
in beginsel als een ongewenste ontwikkeling worden 
beschouwd. Het Comité beseft dat er in sommige geval­
len, wanneer er betrekkingen met een bepaald land 
moeten worden aangeknoopt, misschien geen andere 
manier is. Niettemin zou in een dergelijke situatie, of 
de onderhandelingen nu door een bepaalde lid-staat 
dan wel door de Gemeenschap worden gevoerd, moeten 
worden beklemtoond dat een bilaterale relatie als een 
overgangsmaatregel moet worden gezien, en dat deze 
zo spoedig mogelijk door toetreding tot een van de 
multilaterale overeenkomsten zou moeen worden ver­
vangen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
20. 3. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 71/15 
BIJLAGE 1 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Stemming 
Over de tekst van het advies in zijn geheel is een hoofdelijke stemming gehouden. De volgende aanwezige of 
vertegenwoordigde leden hebben vóór het advies gestemd: 
De dames en heren: Arena, Ataide Ferreira, Bagliano, Black, Bleser, Boddy, Bos, Bredima Savopoulou, 
Breyiannis, Briganti, Broicher, Calvet Chambon, Campbell, Carroll, Ceballo Herrero, Christie, Alves Conde, 
Cortois, Coyle, van Dam, Dassis, von der Decken, Delhomenie, Della Croce, De Tavernier, Dodd, Dos 
Santos, Drago, van Eeckert, Elstner, Etty, Eulen, Flather, Flum, Forgas, Frandi, Fresi, Freeman, Geuenich, 
Giacomelli, Glesener, Gomez Martinez, Gredal, Green, Haas, Hilkens, Hörsken, Houthuys, Hovgaard 
Jakobsen, Jenkins, Kaaris, Kazazis, Kelly, Kenna, Kirchfeld, Kitsios, Kroger, Laca Martin, Landaburu, 
Liverani, Lojewski, Löw, Machado Von Tschusi, Maddocks, Mainetti, Mantovani, Margalef Masia, Margot, 
Morales, Moreland, Morselli, Muhr, Murphy, Neto Da Silva, Nierhaus, Nieuwenhuize, Noordwal, de 
Normann, Panizo-Arcos, Pearson, Petersen, Petropoulos, Poeton, Proenca, Pronk, Raftopoulos, Riera Marsa, 
Roseingrave, Santillan Cabeza, Schmitz, Schnieders, Schoepges, Speirs, Spijkers, Staedelin, Storie-Pugh, Telles, 
Tukker, Vidal, Wiek, Whitworth, Williams. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden hebben tegen het advies gestemd: 
De dames en heren: Arets, Aspinall, Beretta, Cal, Clavel, Collas, Donck, Droulin, Dunet, Hancock, Laur, 
Pardon, Proumens, Ribière, Robinson, Rolao Goncalves, Saïu, Salmon, Silva, Tiemann, Tixier, Yverneau. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden hebben zich van stemming onthouden: 
De dames en heren: Amato, Aparicio Bravo, Berns, Cavazzuti, Corell Ayora, Drilleaud, Hagen, Lustenhouwer, 
Mourgues, Nielsen B., Nielsen P., Nugeyre, Orsi, Rouzier, Termes Carrero, Vallejo Calderon, Velasco 
Mancebo, Vercellino. 
BIJLAGE 2 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
Onderstaande, overeenkomstig het Reglement van Orde ingediende wijzigingsvoorstellen zijn tijdens de 
debatten verworpen: 
Paragraaf 2.3 
Deze paragraaf als volgt te lezen: 
„Volgens het Comité zal de interne markt nooit echt voltooid zijn indien de intellectuele eigendom in de 
Gemeenschap niet doeltreffend beschermd wordt. Het Comité meent dat particulieren het recht moeten 
hebben de nieuwe technologische verworvenheden in de huiselijke kring te gebruiken, voor zover dit geen 
inbreuk betekent op de rechten van particulieren die muziek en andere kunstwerken creëren of hierbij als 
producent optreden, daar dit ongerechtvaardig zou zijn." 
Motivering 
Doel van de wijziging is, enerzijds rekening te houden met de feitelijke situatie en de wens van het publiek 
werken voor eigen gebruik te kunnen kopiëren, en anderzijds met de noodzaak auteurs, vertolkers en 
producenten een beloning te waarborgen voor het gebruik van werken die zij hebben gecreëerd of hebben 
helpen creëren. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 48, stemmen tegen: 58, onthoudingen: 7. 
Nr. C 71/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 3. 89 
Paragraaf 2.3 
Deze paragraaf als volgt te lezen: 
„Het Comité ziet in dat een dynamische interne markt pas het volle economische effect zal opleveren wanneer 
de intellectuele-eigendomsrechten in de Gemeenschap daadwerkelijk beschermd worden. Anderzijds moeten 
particulieren de vrijheid hebben in de huiselijke kring onbelemmerd alle vrij verkrijgbare en niet voor 
beroepsdoeleinden bestemde moderne apparatuur te gebruiken. Waar het nu om gaat, is dat maatregelen 
worden uigewerkt waardoor deze soms conflicterende belangen met elkaar in evenwicht blijven." 
Toelichting 
Bij deze wijziging gaat het erom dat de belangen van alle betrokken partijen gelijkelijk gediend worden. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 46, stemmen tegen: 52, onthoudingen: 29. 
Paragraaf 2.4 
Paragraaf 2.4 door onderstaande tekst te vervangen: 
„De voornaamste kritiek die dit document oproept is dat er, afgezien van het feit dat bepaalde kwesties 
buiten beschouwing blijven, geen melding wordt gemaakt van het erkende recht van auteurs, vertolkers en 
producenten om al dan niet goedkeuring te verlenen voor en controle uit te oefenen op de verspreiding en de 
exploitatie, in welke vorm dan ook, van hun werk." 
Motivering 
Het gaat hier om een grondbeginsel dat door alle rechthebbenden wordt onderschreven, en het is niet meer 
dan vanzelfsprekend dat er hier gewag van wordt gemaakt. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 30, stemmen tegen : 49, onthoudingen: 35.