ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (90)585
V ol.1990/0247

COMMISSIE VAN DEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(90 )585 def .
Brussel ,23 januari 1991
OPWEG NAAR TRANSEUROPESE NETWERKEN
VOOR EEN COMMUNAUTAIR ACTIEPROGRAMMA
Mededeling van deCommissie aan deRaad enhetParlement
Ш & ЧЛщф 1' \-\\
Щг*м.кя |1
5ortlduSecrétariat
GénéralSortiduSecrétariat

-2-
JNHOUP
BIadz iIda
InIeIdIng 3
1.Kader van dewerkzaamheden 4
1.1 .Mandaat van deRaad aan deCommissie 4
1.2 .Uitvoering van deresolutie van deRaad 5
2.Bijdrage van hetcommunautaire kader 5
2.1 .Detotstandbrenging vaneen ruimte zonder binnengrenzen leidt
toteen dringende vraag naar transeuropese netwerken 5
2.2 .Vraagstukken Inverband met deverdeling van de
verantwoordelijkheden 6
2.3 .Bijdrage van deGemeenschap 7
3.Geografische dimensie enInhoud van detranseuropese netwerken 7
3.1 .Geograflsche dimensie 7
3.2 .Inhoud van detranseuropese netwerken 8
4.Ml lleudlmensle van demater lële Infrastructuur 9
5.Debelemmeringen voor hetontstaan van transeuropese netwerken 10
5.1 .Demoeilijkheden ten aanzien van degrensoverschrijdende
Interoperabi IItelt 10
5.2 .Dereglementer Ingen 12
5.3 .Concurrent leaspecten 13
5.4 .Hetontbreken vaneen Integrale visie opEuropees niveau
opdeontwikkeling van devraag envan dedesbetreffende
Infrastructuren 14
5.5 .DefInancler ingsproblemen 15
6.Debestanddelen vaneen communautair actieprogramma :prioritaire
projecten pertoepassingsgebied ,horizontale enfinanciële
maatregelen 17
6.1 .Prior Italre projecten per toepassingsgebled 17
6.2 .Maatregelen die detotstandkoming van transeuropese netwerken
kunnen versnelien 26
6.3 .FInanc 1erIngssteun
Bijlage 1:Invoering vaneen rechtskader 31
Bijlage 2:Steun van deGemeenschap aan devoornaamste
baslsinfrastructuurvoorz lenlngen 33
Bijlage 3 :Financiering door deEIB 34
Ontwerp-resolut Ievan deRaad over detranseuropese netwerken 35
Lijst van Inheteindverslag gebruikte afkortingen ,letterwoorden
enandere termen Inalfabetische volgorde 386
7

OPWEG NAAR TRANSEUROPESE NETWERKEN
VOOR EEN COMMUNAUTA IRACT IEPROGRAMMA
INLEIDING
DeInterne markt ,waarvan devoltooiing opdegoede weg isopgrond van de
beleidslijnen van hetWitboek van juni 1985 envan debepalingen van deEuropese
Akte ,zal deervan verwachte economische ensociale effecten hebben als het vrije
verkeer vangoederen ,diensten ,kapitaal enpersonen Ineen ruimte zonder
binnengrenzen kan steunen opwerkelijk transeuropese netwerken (materiële
Infrastructuur ,diensten enregelingen ).
Ditgeldt vooral opvier gebieden :vervoer ,telecommunicatie ,energie en
beroepsopleiding .Devoorbereidende werkzaamheden die hetgehele jaar 1990 door te
zamen met deLld-Staten zijn verricht ,hebben ruimschoots bevestigd hoedringend
hetprobleem van deontoereikendheid van detranseuropese netwerken wel Is.De
raadpleging van debetrokken economische kringen inoktober Jongstleden was
trouwens opzichzelf alvoldoende omdeminste twijfel over dit punt weg tenemen :
zijverklaren unaniem dat devoordelen van degrote Interne markt evenzeer afhangen
vaneengunstig reglementair kader als van debeschikbaarheid van Infrastructuur en
diensten waardoor het vrije verkeer daadwerkelijk wordt verzekerd .
DeCommissie heeft inJuli 1990 reeds een tussentijds verslag aan deRaad
toegezonden (1).Thans Iszij Instaat eenmededeling Indevorm vaneen
communautair actieprogramma voor detotstandbrenging van transeuropese
Infrastructuurnetwerken Intedienen .
Deze mededeling beantwoordt aan dewensen van deEuropese Raad (bijeenkomsten te
Straatsburg Indecember 1989 enteDublin InJuni 1990 )enaan deresolutie van de
Raad van22Januari 1990^2 ).
Indemededeling wordt eerst eenuiteenzetting gegeven van (i)deredenen waarom
hetontstaan van transeuropese netwerken een eerste vereiste Is,(II)decriteria
voor deopsporing van tekortkomingen indeinfrastructuur ,(lil )hetbelang van de
ml Ileudlmensle ,(Iv)devoornaamste belemmeringen voor hetontstaan van
transeuropese netwerken en (v)deaard van definanciële beperkingen .Voorts bevat
demedede IIng :
-een actieprogramma voor deuitvoering vanprojecten endetotstandbrenging vande
netwerken ,alsmede voor devaststelling van richtsnoeren voor definanciering en
vaneen reeks algemene maatregelen omhetontstaan vantranseuropese netwerken te
bespoedigen ;
-eenontwerp-reso lutIevan deRaad houdende goedkeuring van het actieprogramma .
(1)C0M(90)310 van 19.7.1990
(2)PBEG C27van 6.2.1990

4
1.Kader van dewerkzaamheden
1.1 .Mandaat van deRaad aan deCommissie
Het idee dat dringend moet worden nagedacht over een prioritair
actieprogramma ,isreeds herhaaldelijk indecommunautaire Instanties naar
voren gebracht .
1.1.1 .Naar aanleiding van debesprekingen opministerieel niveau Indeloop van
het tweede halfjaar van 1989 gaf deEuropese Raad (december 1989 en
Juni 1990 )blijk van zijn belanstel Iingvoor denetwerken van Europees
belang door deverdere werkzaamheden als volgt teorganiseren :
"Inhetbijzonder moet voorrang worden gegeven aan deontwikkeling ende
onderlinge verbinding vanEuropese netwerken ,metname ophetgebied vande
luchtvaartcontrole ,aanverbindingen tussen devoornaamste agglomeraties In
deGemeenschap door middel van breedbandcommunlcat ienetwerken ,aan het
vinden van debest functionerende verbindingen over land enaan de
energiedistributie .DeEuropese Raad vraagt deCommissie voorstellen uit te
werken voor adequate maatregelen die totdegehele Gemeenschap kunnen worden
uitgebreid ,waarbij met hetoog opdenoodzakelijke economische ensociale
cohesie vooral moet worden gelet opderandgebieden van deGemeenschap ."
Naar deze conclusies werd op26Juni 1990 verwezen door deEuropese Raad van
Dublin ,die vroeg "vóór heteinde van het Jaar richtsnoeren optestellen ".
1.1.2 .DeCommissie hechtte reeds Indecember 1989 haar goedkeuring aaneen
mededeling getiteld "naar detotstandbrenging van transeuropese netwerken :
doelstellingen enmogelijke toepassingen "^). Hierin werd aandacht besteed
aan deproblemen inverband met deaanpassing van deInfrastructuur aan het
ontstaan van denieuwe dimensie van decommunautaire markt enwerd
geoordeeld dat "een hoge prioriteit moet worden gegeven aan deontwikkeling
van transeuroepse netwerken ,met name ophetgebied van vervoer ,energie ,
telecommunicatie enopleiding ,waarbij tevens voor Interoperabiliteit en
onderlinge koppeling zorg moet worden gedragen ."
1.1.3 .Opgrond van deconclusies van deEuropese Raad endemedellng van de
Commissie verzocht deRaad (Januari 1990 )deCommissie hem voor devier door
deCommissie voorgestelde gebieden :
"vóór eind 1990 eenwerkprogramma envoorstellen voor passende maatregelen
voor teleggen ,zulks met Inachtneming van demogelijkheid omdeze acties
tot degehele Gemeenschap uit tebreiden enonverminderd dearbeidsverdeling
tussen deRaden naargelang van hunsamenstelling .DeCommissie zal Inhet
eerste halfjaar van 1990 eeneerste tussentijds verslag voorleggen ."
(3)COM (89)643 van 18.12.1989

1.2 .uitvoering van deresolutie van tieRaad
Gedurende hetgehele jaar 1990 maakte deCommissie gebruik vandrie
Informatie -enreact lebronnen ,met name opgrond van hettussentijdse veslag
van Juli 1990 ,omdeInfrastructuurbehoef tenopdevier toepassingsgebieden te
evalueren :
-deLld-Staten ,vlaeen uit hunvertegenwoordigers bestaande denkgroep dieop
verzoek van deRaad was opgericht .Deze groep kwam opInitiatief van de
Commissie zesmaal bijeen .Denationale coördinatoren leverden meestal ook
nogschriftelijke bijdragen die zeer nuttig bleken voor devordering vande
werkzaamheden endebepaling van deprioriteiten (vooral Frankrijk ,het
Verenigd Koninkrijk ,Spanje ,Griekenland ,Portugal ,Ierland ,Nederland en
Denemarken );
-debelanghebbende economische kringen ,d.w.z .voornamelijk demeest
representatieve Europese organisaties ophet gebied van deIndustrie ende
diensten die belangen bij detranseuropese netwerken hebben als gebruikers
ofals leveranciers vangoederen ofdiensten .Ditoverleg vond hetgehele
jaar door plaats alsmede bijgelegenheid vaneen Informele hoorzitting op
8oktober 1990 Integenwoordigheid van dediensten van deCommissie ende
nationale coördinatoren ;
-dewerkzaamheden Indegespecialiseerde communauta IreInstanties die
betrekking hebben opdetotstandbrenging ofdeverbetering van transeuropese
netwerken ;dit omvat dewerkzaamheden opdeverschillende gebieden in
kwestie waartoe IndeRaad reeds werd besloten ofdie daar inbehandeling
zijn ,teneinde zoveel mogelijk rekening tehouden met dereeds genomen of
zeer binnenkort tenemen maatregelen endubbel werk tevoorkomen .
2.Blldraoe van het communautaire kader
BIJ evaluatie van deInfrastructuur Inhet vooruitzicht van deruimte zonder
grenzen komt menonvermijdelijk tot deconclusie dat debehoeften van diemarkt
ter zake vannetwerken Inaanmerking moeten worden genomen .Eencommunautaire
evaluatie van diebehoeften kan niet bestaan Ineenoptelling van deop
nationale basis geraamde nationale behoeften .Opgrond hiervan engezien het
subsidiariteitsbeginsel aan dehand waarvan decommunautaire meerwaarde moet
kunnen worden vastgesteld ,moeten aldegenen die bij hetontwerpen entotstand
brengen van deInfrastructuur endediensten zijn betrokken ,decommunautaire
dimensie meerekenen .Deze biedt immers talrijke voordelen die hetontstaan van
denetwerken kunnen bevorderen .Deze constatering sluit aan bij de
aanknopingspunten dieworden vermeld Indevoorlopige samenvatting
"Europa 2000 :planologische perspectieven voor deGemeenschap "^4^,waarin
wordt gewezen opdesteeds grotere druk opeen versnipperd enkwetsbaar Europees
grondgebied enopdenoodzaak tekomen toteen coherent referentiekader "dat
Informatie verschaft over deontwikkelingen ophetgrondgebied van de
Gemeenschap als geheel ".
2.1 .Detotstandbrenging van een ruimte zonder binnengrenzen leidt toteep
dringende vraag naar transeuropese netwerken
HetWitboek van juni 1985 ging uitvan detotstandbrenging vandevier
fundamentele vrijheden omeenalgemene enevenwichtige aanpak Inalle
betrokken sectoren voor testellen .Tegenwoordig wordt erkend dat de
economische effecten van dedaadwerkelijke Invoering vandeze vrijheden
grotendeels afhangen van hetbestaan vannetwerken die decommunicatie
vergemakkelijken endecommunautaire ruimte Intermen van tijd enafstand
verkleinen entegelijkertijd desamenhang vergroten .Alsalle componenten van
decommunautaire ruimte nauwer zijn verbonden ,zullen zijvollediger kunnen
(4)COM (90)544 van 16.11.1990

-6-
deel hebben Indenieuwe communautaire dimensie en indevoordelen die van de
afschaffing van degrenzen worden verwacht .
Vijf redenen maken het nog noodzakelijker over derge lijke netwerken te
beschlkken :
-deteverwachten endeels reeds geconstateerde toeneming van het
intracommunautaire handelsverkeer nadeopheffing van demateriële ,de
technische enweldra ook defiscale belemmeringen (volume-effect );
-debehoefte aan onderlinge koppeling van debestaande Infrastructuur en
diensten omzeinovereenstemming tebrengen met denieuwe dimensie van de
markt (Interoperabl IIteltsverelste );
-het belang van decommunautaire dimensie bij hetontwerpen enontwikkelen
van detoekomstige netwerken (dImens le-eff eet );
-detoegenomen behoefte aankwaliteitsdiensten voor degehele Europese ruimte
(kwal Iteltsverelste );
-denoodzaak alle componenten van decommunautaire ruimte nader tot elkaar te
brengen (cohes le-eff eet ).
2.2 .Vraagstukken Inverband met deverdeling van deverantwoorde 11Ikheden
2.2.1 .Rol van deoverheid
Deplanning endeontwikkeling van deInfrastructuur endediensten vormden
traditioneel een nationale ofregionale aangelegenheid omhistorische
redenen die verband houden met deverdeling van debevoegdheden .Het
resultaat Iseen versnippering van denetwerken vanuit communautair
standpunt bezien .Denieuwe dimensie van deInterne markt dwingt ons ertoe
deze netwerken tezien Inderuimere context van deGemeenschap enzelfs van
het gehele Europese continent .Denoodzakelijke Integratie van denetwerken
indeze nieuwe context vereist dat opelk best Isslngsnl veau (lokaal ,
regionaal ,nationaal ,communautair ,...) deandere niveaus inaanmerking
worden genomen wanneer deaard van deprojecten zulks rechtvaardigt .Dit
moet lelden tot Intensiever overleg tussen degenen dieopdeverschillende
politieke niveaus debesluiten nemen .Erdient een geschikt kader teworden
gevonden omditoverleg teoptimaliseren enzooperationeel mogelijk te
maken .
2.2.2 .Verantwoorde !!Ikheid van het bedrijfsleven
Deoverheid speelt weliswaar een belangrijke rol bij hetontwerpen en
dikwijls ook bij het totstand brengen van denetwerken ,vooral ophet
gebied vanvervoer enopleiding ,maar derol van hetbedrijfsleven wordt ook
steeds belangr Ijker bij hetopzetten enuitvoeren vannieuwe projecten .
Door degroeiende dIvers IfIër Ingvan hetaanbod alsgevolg van de
technologische ontwikkeling krijgt hetbedrijfsleven steeds meer belang bij
dit alles .Ditbelang Isechter nauw verbonden met deontwikkeling van de
overeenkomstige markten enImpliceert derhalve eengrotere deelneming van de
gebruikers .Deontwikkeling van hetbegrip "services charges ",dat betekent
dat degebruiker bereid Istebetalen voor de .kwal Iteltsdlenst die hij
ontvangt ,zaldeze tendens mogelijk nog versterken doordat departiculiere
financiering van denetwerken wordt vergemakkelijkt .
Met andere woorden ,hetontstaan van transeuropese netwerken hangt evenzeer
afvan deInitiatieven vanzelfstandige ondernemers als van hetoptreden van
deoverheid .Vaak komt hetook toteen partnerschap tussen beide .

-7
2.3 .Blldraae van deGemeenschap
Debenadering vandeproblematiek vandenetwerken binnen eencommunautair
kader biedt verscheidene doorslaggevende voordelen .Ondervragingen van het
bedrijfsleven hebben uitgewezen datdeze voordelen thans onvoldoende lijken te
worden benut .DeGemeenschap kan Immers :
-hetcommunautaire belang van bestaande ofoverwogen projecten gemakke IIJker
onderkennen dank zij haar totaal overzicht ;
-eenoptimaal gebruik van debestaande netwerken stimuleren ;
-devaststelling vannormen die deInteroperabiliteit van denetwerken
garanderen ,bevorderen ;
-degezamenlijke Indiening vantransnationale projecten stimuleren ;
-deopstelling van rIchtschema 'sbevorderen Inhetkader vaneenstrategie op
middellange enlange termijn voor deontwikkeling vannetwerken ende
optimalisering van hetgebruik van deEuropese ruimte ;
-een betere Inachtneming van hetnoodzakelijke evenwicht tussen het centrum
endeperiferie van deGemeenschap bevorderen inhet kader van de
economische ensociale samenhang ;
-heteconomische effect van denetwerken opderegio 'swaar deze doorheen
gaan ,totwaarde brengen ;
-hetbelang van deprojecten voor deGemeenschap als geheel betrekken Inde
rentab IIIte Itsana lyse van deze projecten ;
-een kader bieden voor decoördinatie van destatistieken dienodig zijn voor
deevaluatie van debehoeften ophet gebied van netwerken ;
-helpen decommunautaire netwerken tezien Inhet perspectief van het
Europese continent ,vooral met delanden van deEVA enOost-Europa ,enhun
uitbreiding inderichting van derde landen InhetMiddel landse-Zeegebied
vergemakkelijken ;
-nieuwe samenwerkingsvormen tussen regio 'sInverschillende landen entussen
verschillende industriële sectoren bevorderen ;
-Indefinanciering van deprojecten vancommunautair belang bijdragen of
deze aanvullen met behulp van deter harer beschikking staande Instrumenten .
3.Geoar af Ischeel mens IeenInhoud van detranseuropese netwerken
3.1 .Geoaraflsche dlmensle
Indeallereerste plaats moet ervoor worden gezorgd dat denetwerken van de
Gemeenschap desnelle toeneming van het Intracommunautaire handelsverkeer
waartoe devoltooiing van deinterne markt zal lelden -enreeds leidt -
kunnen verwerken .Dit geldt eerst envooral voor deophetgrondgebied van de
Gemeenschap gelegen infrastructuur .Aldus kanworden bijgedragen toteen
beter evenwicht tussen het centrum endeperiferie door derandgebieden van de
voordelen van deInterne markt telaten profiteren .Van een ultgebrelder
netwerk met betere schakels gaat een cohes le-ef fect uit waarvan de
randgebieden evenzeer profiteren als decentrale regio 'svan deGemeenschap .

-8-
Deproblematiek van detranseuropese netwerken kan echter niet beperkt blijven
tot hetgrondgebied van deGemeenschap .Devereiste Integratie van hetgehele
Europese continent moet Inaanmerking worden genomen :
-deuitbreiding van het vrije verkeer tot deEVA-Landen ,waarover
onderhande Iingen gaande zijn ,geeft een extra dimensie aan deplannen voor
communautaire netwerken .Inditopzicht vragen dedringende problemen In
verband met dedoorvoer door Oostenrijk enZwitserland Indevervoers -ende
energiesector zeer bijzondere aandacht ;
-denieuwe ontwikkelingen indeMidden -enOosteuropese landen ,waarmee
steeds verdergaande overeenkomsten worden gesloten ,rechtvaardigen dat Inde
enorme behoeften aan Infrastructuur endiensten Indeze landen wordt
voorzien opeen wijze die leidt tot Integratie met deGemeenschap ende
EVA-Landen .Derecente Ideeën van deCommissie over het ontwerp van
"Europees Energ lehandvest ",waarover deNederlandse Eerste Minister tijdens
deEuropese Raad van Dublin eenmemorandum had Ingediend endat tijdens de
recente Top van deCVSE teParijs nader was toegelicht ,passen Indeze
context .Bovendien neemt Joegoslavië een bijzonder belangrijke positie In
voor dedoorvoer ophet gebied van vervoer enenergie .
Voorts dient deontwikkeling van debetrekkingen met dederde landen Inhet
Middel Iandse-Zeegeb ledertoe telelden dateengrotere Interoperabiliteit van
denetwerken wordt nagestreefd ,vooral ophetgebied van energie en
tetecommunlcat Ie .
3.2 .Inhoud van detranseuropese netwerken
Verscheidene belangrijke aspecten van denetwerken verdienen een grotere
communautaire aandacht ,waarbij alle componenten van een netwerk Inaanmerking
dienen teworden genomen :detransm Issleapparatuur -verbindingen -ende
schake Iapparatuur -knooppunten -,deeindapparatuur ,deopdeze
Infrastructuur werkende diensten enderegelgeving .Detijdens de
werkzaamheden ontdekte tekortkomingen wijzen erop dat detranseuropese
netwerken Invier hoofdrichtingen moeten worden ontwikkeld .
3.2.1 .Detranseuropese exploitatie van debestaande netwerken ontwikkelen
Debestaande nationale netwerken zijn niet ontwikkeld met het oog opeen
belangrijk verkeer tussen deLld-Staten ,met alsgevolg dat enerzijds de
onderlinge verbindingen ontoereikend zijn endat eranderzijds regelingen
zijn die een dergelijk verkeer verhinderen .
*deontwikkeling van het Intracommunautaire verkeer vereist derhalve dat de
thans ontbrekende schakels Indebestaande netwerken worden aangebracht en
dat deknelpunten worden opgeheven .Het gaat erom debestaande netwerken
onderling tekoppelen ofnieuwe netwerken totstand tebrengen .
*Voor eenoptimale exploitatie van deze netwerken moeten belemmerende
nationale regelingen worden afgeschaft enwaar nodig eengeharmoniseerde
regeling worden Ingevoerd .
*Dehistorische heterogeniteit van deeconomische structuur van de
Gemeenschap moet worden gecompenseerd door hetstreven naar een coherente
ofvollediger Installatie vandenetwerken ophetgehele communautaire
grondgebied .Dit Isvooral hetgeval ophetgebied vangas ,bepaalde
vervoermethoden (autowegen ,spoor )endetelecommunicatiediensten .

-9-
3.2.2 .Denetwerken van morgen ontwerpen
Gezien detechnologische ontwikkeling endegroeiende Internationalisering
moeten deGemeenschap enhaar Lld-Staten denetwerken vanmorgen opalle
toepassingsgebieden coördineren endaarover overleg plegen .Ditgeldt
evenzeer voor supersnelle spoorverbindingen endecombinatie van zeevervoer
envervoer over land ,als voor breedbandverbindingen ,luchtvaartcontrole ,
uitwisseling vanenergie enopleiding .Hetzelfde kanworden gezegd van de
ontwikkeling van deverbindingen met deMidden -enOosteuropese landen .
3.2.3 .DecommunlcatleknooDDunten aanpassen
Deknooppunten van detranseuropese netwerken worden thans nogonvoldoende
IndeEuropese context gezien .Het belang van decommunlcat ieknooppunten
voor denetwerken voor personen -engoederenvervoer wordt steeds groter als
men denkt aan detoekomstige supersnelle spoorverbindingen tussen degrote
steden van Europa (Interstede IIJkenetwerken )enaan deontwikkeling van het
gecombineerd vervoer (terminals ).
3.2.4 .Dedienstverlening aan deeindgebruiker bevorderen
DeInfrastructuur als zodanig heeft slechts zin als daarmee een dienst kan
worden aangeboden .Deopdenetwerken aangeboden diensten moeten eveneens
transeuropees zijn enzoveel moge lijk zijn afgestemd opdebehoeften van de
gebruikers .Dit kanbetekenen dat een aan deze dimensie aangepast kader
voor het beheer vereist isofdat moet worden gezorgd voor specifieke
diensten (bij voorbeeld reserveringssystemen ,systemen voor defacturering
van dediensten ,tarifering ,vertaling ,beurzen voor deuitwisseling van
energie ).
4.Ml Ileudlmensle van demateriële Infrastructuur
Als zodanig brengt deInfrastructuur Inverband met detranseuropese netwerken
geen andere problemen met zich mee dan diewelke zich voordoen bij hetontwerpen
enaanleggen van alle materiële Infrastructuur ,vooral ophetgebied van vervoer
enenergie .Dit isvoornamelijk deverantwoordelijkheid van deLld-Staten en
hunterritoriale onderverdelingen ,ook alvormt demilieubescherming een
component van het communautaire beleid Inandere sectoren .
Met Inachtneming van deverdeling van deverantwoordelijkheid opditgebied kan
deGemeenschap algemene beginselen vaststellen waaraan deLld-Staten zich moeten
houden ,enkan zij deze problematiek grondig bestuderen :
*Omervoor tezorgen dat bijnationale enregionale Infrastructuurprojecten het
milieu inaanmerking wordt genomen ,werd een communautair algemeen kader
vastgesteld bijRichtlijn 85/337/EEGvandeRaad (5^betreffende
ml Ileu-ef fectbeoorde 1Ingvanbepaalde openbare enparticuliere projecten .
(Deze richtlijn zou binnenkort kunnen worden uitgebreid tot
beleidsmaatregelen ,programma’s enplannen zoals deregionale
ontwikkelingsplannen ,deeconomische programma 'sendeprogramma 'svoor
ruimtelijke ordening die door deautoriteiten worden voorgeste Id.)
*DeCommissie heeft onlangs grondig aandacht besteed aanmilieu envervoer
wegens dekeuze diemoet worden gemaakt tussen deuit deverkeersopstoppingen
voortvloeiende hinder endeaanleg vaneen Infrastructuur die Isbedoeld om
deze hinder weg tenemen ,maar die tegelijkertijd ernstige problemen
(5)PBEG L175 van 5.7.1985

10-
voor andere functies van het maatschappelijk leven (wonen enwerken )alsmede
schade aan debebouwing enhetmilieu kan veroorzaken .Meer fundamenteel Is
voor debescherming van hetmilieu vereist dat nieuwe criteria worden
aangelegd bij dekeuze tussen deverschillende middelen van vervoer entussen
deverschillende systemen die voor deorganisatie van het vervoer mogelijk
zijn .Indeze context overweegt deCommissie een rlchtschema oplange termijn
voor deInfrastructuur voor gecombineerd vervoer (waarmee zonder technische
moeilijkheden van deene vervoerswijze opeen andere kan worden overgegaan )op
testel leneneen netwerk totstand tebrengen voor dewaarneming en
verspreiding van deinitiatieven die door desteden worden genomen ter zake
van debeheersing van hetvervoer enhet beheer vanstedelijke gebieden .
*Openergiegebied zijn hetvoornamelijk degekoppelde elektriciteitsnetten die
het moei lijkst met hetmilieu verenigbaar zijn .Deparadox Isechter dat
bovengrondse elektriciteitskabels een steeds minder aanvaardbare visuele
hinder vormen ,terwijl deontwikkeling vanonderling gekoppelde netwerken
Juist het beste middel Isomdebestaande produkt iecapac Ite 11optimaal te
gebruiken endeluchtverontrelniglng tebeperken .Het gaat erderhalve omde
doeltreffendste oplossing met hetminste ml Ileu-ef fect tekiezen .Deze keuze
dient beter teworden toegelicht .
*Devoor detranseuropese vervoers -enenerglenetwerken voorgestelde aanpak
moet opzichzelf een belangrijke bijdrage tot debescherming van het milieu
vormen .Want door een geïntegreerde aanpak van deverschillende wijzen van
vervoer envan deonderling gekoppelde energlevoorzlenlngsnetten op
communautair niveau tebevorderen ,worden depolitieke beslissingen gestuurd
inderichting van eenoptimale exploitatie van debeschikbare Infrastructuur
ophet communautaire grondgebied .
5.Debelemmeringen voor hetontstaan van transeuropese netwerken
Dehuidige ontoereikendheid enzelfs afwezigheid van transeuropese netwerken kan
verklaard worden als eengevolg van vijf typen belemmeringen .Deze
belemmeringen zullen niet automatisch wegvallen zonder een krachtige en
onderling afgestemde politieke actie .ZIJ houden voornamelijk verband met
problemen van interoperabiliteit ,eenonbevredigende reglementering ,beperkingen
die verband houden met het concurrent leaspect eneen zeer algemeen ontbreken van
een algemene visie opcommunautaire schaal opdeInfrastructuur ,nog versterkt
door onvoldoende statistieken opgemeenschappelijke grondslagen .Hoewel geen
beperking Inverband met het financ IerIngsvol urne kanworden vastgesteld zal het
gecombineerde effect van degenoemde belemmeringen hetvinden vanoplossingen
voor definanciering van detranseuropese netwerken bemoeilijken .
5.1 .Demoei 11Ikheden ten aanzien van degrensoverschrijdende Interoperabiliteit
Uit destudies met betrekking tottelecommunlcat lesenvervoer isgebleken dat
defragmentering vandenetwerken eneenopeen nationaal model afgestemd
beheer belemmeringen vormen voor grensoverschrijdende dienstverrichtingen .
Het ontbreken van Interoperabiliteit tussen deverschillende door de
Lld-Staten totstand gebrachte netwerken heeft totgevolg dat zij niet
grensoverschrijdend ,tegelijkertijd ofachtereenvolgens ,kunnen functioneren ,
zodat zijgeen coherente bevredigende dienst kunnen verlenen tegen redelijke
kosten voor degebruiker .Deze moeilijkheden betreffen zowel deuitrusting en
deInstallaties als degeboden diensten .

11
Degebruiker dievan deInfrastructuur vanverschillende landen gebruik zou
willen maken omzijn diensten aan tebieden zal stuiten opeen veelheid van
formaliteiten enopverschillende parameters gebaseerde tarieven .
Ophetgebied vandetelecommunlcat leshouden devoornaamste belemmeringen
verband met administratieve problemen envooral deprijsstelling .Opdit
gebied heeft deCommissie zich tot doel gesteld debetrokkenen ertoe te
brengen hun tarieven aftestemmen opdewerkelijke kosten ,waardoor deprijs
voor overschrijding van debinnengrenzen van deGemeenschap zou kunnen worden
verlaagd .Zij isvoornemens Indeloop van heteerste halfjaar van 1991 een
mededeling tepubliceren over detarlefproblemen waarin een aantal
aanbevelingen worden gedaan met het doel deze prijsverlaging tebespoedigen .
Deontoereikendheid vanpaneuropese telematicadiensten isbijzonder schrijnend
Inhet perspectief van deInterne markt ,waar het gaat omzulke elementaire
diensten als elektronische post ofdevideotex .
Naar aanleiding van hetGroenboek van deCommissie over detelecommunlcat les
werden reeds maatregelen genomen omdevoornaamste eisten vast testellen
waaraan denetwerken moeten voldoen ,met name inderichtlijn over een open
netwerk voor telecommunicatiediensten (ONP)(® ),enteneinde opEuropees
niveau deuitvoering van een normal Isat leprogramma door een daartoe Ingesteld
nieuw organisme ,deETSI ,teverzekeren .
Eenonlangs door deCommissie aangenomen nieuw Groenboek over communicaties
vlasatel Ileten ^7^gaat meer Inhetbijzonder inopdemaatregelen dienodig
zijn omdeInteroperabiliteit van denetwerken voor te Iecommun Icat Iesvia
satellieten (VSAT )tewaarborgen .
Opsommige gebieden ,zoals devideotex ,stuiten grensoverschrijdende
toepassingen niet alleen ophet naast elkaar bestaan van verschillende
technische normen maar vooral opnationale bestuursrechtelijke bepalingen
waarvan deIncompat ib IIite 11deontwikkeling van deze toepassingen belemmert .
Voor deradiocommunicaties met mobiele personen ,waar deIncompat Ibl Iitel tvan
denationale technieken degebruiker noodzaakt tot hetaanschaffen van
evenveel verschillende soorten eindapparatuur als ernationale diensten zijn ,
moet devaststelling vangeharmoniseerde normen die thans gaande is,gepaard
gaan met een daadwerkelijke toepassing Innieuwe Investeringen .Dedata voor
deinvoering van deze paneuropese diensten zijn :1991 voor demobiele
radiotelefoon ,eind 1992 voor depersoonlijke radioberichtendienst ende
draadloze telefoon .
Devraag rijst ofdenorma IIsat lewerkzaamheden voldoende snel voortgang vinden
omdecompatibiliteit van detelecommunicatienetwerken IndeGemeenschap te
verzekeren binnen een redelijke termijn tenopzichte van detotstandbrenging
van deInterne markt .Daarbij doet zich echter hetprobleem van de
beschikbaarheid van denodige deskundigheid IndeGemeenschap voor .
Ophetgebied van het vervoer Isbij dewerkzaamheden over detechnische
compatibiliteit ophetgebied van despoorwegen ,naar aanleiding van de
werkzaamheden Inzake despoorverbindingen voor zeer snelle treinen ,-gebleken
hoegroot demoeilijkheden zijn tenoverstaan vaneenveelheid vannationale
tochnlsche specificaties .Hetgaat hier omeenschoolvoorbeeld vansituaties
dievoorkomen moeten worden .Deenige onmlddellljk uitvoerbare oplossing Is
hetnaast elkaar doen bestaan vanverschillende systemen ,hetgeen leidt tot
uiterst Ingewikkelde elektrische enelektronische systemen enaanzienlijke
beperkingen tenaanzien vangewicht envolume .Hetstreven naar deze "schapen
met vijf poten "leidt totonaanvaardbaar hoge kosten ,langere reistijden
(6)PBEG L192 van 24.7.1990
(7)COU (90)490 van 20.11.1990

12-
eneen geringere efficiency waarvan hetconcurrentievermogen van despoorwegen
InEuropa slechts telijden kan hebben .
Het IsInleder geval dringend noodzakelijk gebleken dat deGemeenschap een
eind maakt aan dethans geconstateerde nationale ontwikkelingen eneen
ambitieus normal Isat ieprogramma opzet omteverzekeren dat binnen een
redelijke tijd deInfrastructuren endeuitrustingen compatibel zijn .
Overeenkomstige situaties zijn teverwachten Inhetgecombineerde vervoer met
betrekking waartoe analoge werkzaamheden zullen plaatsvinden als diewelke In
1991 betrekking hebben ophet snelle spoorwegvervoer .
Ophetgebied van deluchtverkeersleldlng heeft Europa 22technisch
onverenigbare stelsels waardoor luchtgrenzen blijven bestaan dieonverenigbaar
zijn met dedoor deEuropese Akte beoogde ruimte zonder grenzen .
Het zal duswenselijk zijn eenprogramma van technische normalisatie opte
zetten waaraan wordt deelgenomen door alle bij deze Infrastructuren betrokken
partijen .Met name moet het doel zijn tebeletten datnieuwe nationale normen
worden vastgesteid eneen Europese benadering tebevorderen .Ook het recente
Groenboek vandeCommissie over deEuropese norma Ilsatle^8^pleit Indeze
zin .
BIJ het beheer van vele netwerken wordt geen rekening gehouden met de
behoeften ofhet confort van degebruiker wat leidt totverschillende
situaties ,zoals een dubbele controle van dereisbiljetten InInternationale
treinen ,hetontbreken vangeïntegreerde reserveringssystemen ofeen beperking
van dekeuzemogelijkheden .
5.2 .Dereglementer Inoen
Indit verband moeten twee belangrijke aspecten worden genoemd :enerzijds
reglementeringen die devrijheid van verkeer eneen beter gebruik van de
netwerken bevorderen enanderzijds diewelke detotstandbrenging van netwerken
moei lijker ofduurder maken .
*Enerzijds zijn denationale regels van Invloed ophet vrij verkeer van
goederen ,devrijheid van vestiging enhet vrij verrichten van diensten in
deGemeenschap .ZIJwerden aan deorde gesteld InhetWitboek van de
Commissie van Juni 1985 endoor deCommissie werden maatregelen voorgesteld
omdeze sectoren teliberaliseren .
Deze maatregelen betreffen zowel alle takken van vervoer (luchtvervoer ,
wegvervoer ,zeevervoer ,vervoer over debinnenwateren ,gecombineerd vervoer )
als telecommunlcat lesenenergie (trans Itorecht voor elektriciteit engas).
Een groot aantal van devereiste maatregelen werd reeds door deRaad
goedgekeurd enwordt thans uitgevoerd .Andere zijn nog bij deRaad In
behandeling ofzullen binnenkort worden vastgesteld (zie afdeling 6.2.2 ,
blz .26).
*Anderzijds stuit detotstandbrenging van transeuropese netwerken-op grote
moeilijkheden van Juridische ,administratieve enfiscale aard ,als gevolg
van deverschillende nationale bepalingen dienaangaande .
Het voorbeeld van Eurotunnel Isbijzonder Illustratief :deJuridische
structuur Inhet Frans-Brltse Verdrag gaat uit vaneen dubbele concessie ,
een volgens het Franse recht voor het deel van detunnel ophet Franse
grondgebied eneen volgens hetEngelse recht voor het deel ophetEngelse
gebied .Deze structuur brengt Infeite mee dat alle procedures gedupliceerd
(8)COM (90)456 van 8.10.1990

13-
worden engevoerd worden door verschillende vennootschappen Inelk van de
twee landen ,niet alleen voor debouw endeexploitatie van detunnel ,maar
ook voor alle noodzakelijke financiële operaties ,zoals bij voorbeeld de
recente kapitaalverhoging van detwee holdingmaatschappijen .Eurotunnel SA
enEurotunnel PLC .Het Isduidelijk dat ditextra kosten met zich brengt
aanadministratieve formaliteiten ,vertragingen ,optestellen stukken ,
verschillende belastingregelingen ,enz .
Daar thans geen Europese structuur ,zoals het door deCommissie voorgestelde
statuut voor een Europese vennootschap ,beschikbaar Is,zal detunnel
geëxploiteerd worden door verschillende rechtspersonen die elk temaken
hebben met huneigen wettel IJke voorschriften enhuneigen
belast ingregel Ing .
Voorts lelden deveelheid endeverscheidenheid van ambtelijke procedures ,
die van land tot land verschillen ,voor hetverkrijgen van denodige
vergunningen voor detotstandbrenging van Infrastructuurwerken tot
vertragingen enextra kosten waarmede ,met name ophetniveau van de
financiering ,eveneens rekening gehouden moet worden .
5.3 .Concurrent leaspecten
DeGemeenschap Isgebaseerd opdebeginselen van devrije concurrentie .
Detaak van deoverheid met betrekking tot het ontwerpen enuitvoeren van
Infrastructuurwerken voor het vervoer endeopleiding blijft groot .
Ten aanzien van detelecommunicat les zal door descheiding van deregelgevende
functie endeexploi tatlefunct Ieals gevolg van hetoptreden van de
Gemeenschap concurrentie Indeze sector Ingevoerd kunnen worden .
Ophet gebied van energie (elektriciteit engas )Isbij degeldende
voorschriften aan deoverheid een niet teverwaarlozen invloed door middel van
prijsstelling ,Invester Ingsvergunnlngen enconcurrent levoorschr Iften ,
toegekend .
Onder deze omstandigheden blijft dedrempel voor overheidsingrijpen met
betrekking tot denetwerken vrij vaag .Dit kan devolgende consequenties
hebben :
-opgrond van deverdeling vanverantwoordelijkheden tussen overheid en
bedrijfsleven bestaat thans concurrentie voor een aantal door demarkt
gevraagde diensten enhetoptreden van deoverheid kan deze concurrentie
vervalsen .
-deIntegratie van denetwerken vla deInteroperabiliteit van debestaande of
totstand tebrengen systemen zou Inbelangrijke mate vergemakkelijkt kunnen
worden door samenwerking tussen debetrokkenen ;deze samenwerking mag
evenwel niet lelden toteen kartel vanondernemingen dat tot doel ofeffect
heeft dat deconcurrentie wordt beperkt opeenwijze die onverenigbaar Is
met hetVerdrag ,zulks met name tennadele van degebruikers .
Over deze vraagstukken vindt thans ophetgebied van detelecommunicat leseen
Intensieve discussie plaats alsgevolg vanderecente liberalisatie Indeze
sector envan deInwerkingtreding van deInhet kader van hetGroenboek over
detelecommunicat lesaangenomen richtlijnen (zieontwerp-r Icht IIJnbetreffende
gehuurde lijnen endeontwerp-r Icht IIJnen over detoepassing van de
mededingingsregels Indesector telecommun Icatlesopopenbare ondernemingen
die beschikken over exclusieve ofspeciale rechten ).

-14-
Ook opandere gebieden moeten concurrentieregels worden nageleefd :bij
voorbeeld mag desamenwerking tussen producenten envervoerders van
elektriciteit IndeGemeenschap omtekomen tot een betere benutting van de
produkt lecapac Ite Iten (die Inelk opzicht wenselijk Is)niet lelden tot de
afschaffing van deconcurrentie tussen deze bedrijven .
Ophetgebied van het vervoer doen zich dezelfde problemen voor ,zowel binnen
één takvanvervoer (samenwerking tussen luchtvaartmaatschappijen ,spoorwegen ,
beurtvaart ,enz.)als bijgecombineerd vervoer (bijvoorbeeld samenwerking
tussen spoorwegen enwegvervoerders ).
Ophetgebied van debetalingssystemen Isvoor een verdere Integratie van de
netwerken een samenwerking nodig tussen dedeelnemers aan deze systemen .Dit
geldt bijvoorbeeld voor deInteroperabiliteit vanbetaalkaarten .Met betrekking
totoverboekingen legt deCommissie Inhaar recente inltlatlef^9^denadruk op
demogelijkheid van koppelingen tussen clearing houses .Dit zal slechts mogelijk
zijn opgrond vanakkoorden tussen debetrokken systemen waarbij de
mededing Ingsvoorschr Iften van het EEG-Verdrag nageleefd zullen moeten worden .
Het zalnodig zijn opditgebied initiatieven van departiculiere sector ,met
name van dekredietinstellingen ,met betrekking tot detotstandbrenging van
transeuropese netwerken tebevorderen .Zonder deeffecten van deEconomische en
Monetaire Unie aftewachten moet aan deopenbare autoriteiten ,met name aan de
centrale banken ,demogelijkheid worden gegeven aan deze systemen deel tenemen
entoezicht tehouden ophet goed functioneren daarvan ;dit wijst overigens In
derichting van een belangrijke functie voor het Europese stelsel van centrale
banken .
Aan het streven naar eengrotere integratie van denetwerken ,waarvoor altijd
een grotere samenwerking tussen debetrokkenen nodig is,worden dusgrenzen
gesteld door demeded Ing Ingsvoorschr Iften ,die noodzakelijk zijn omte
verzekeren dat devoordelen van deliberalisatie die aan deene kant plaatsvindt
niet aan deandere kant verloren gaan door devorming vankartels ofnieuwe
onwettige monopolies .Het Isduswenselijk een evenwicht tevinden tussen de
twee vereisten -Integratie enconcurrentie -omhetontstaan van de
transeuropese netwerken die deinterne markt nodig heeft teverzekeren .
5.4 .Het ontbreken van een Integrale visie ODEuropees niveau OPdeontwikkeling van
devraag envan dedesbetreffende Infrastructuren
DeCommissie heeft herhaalde malen enopverschillende gebieden gewezen opde
noodzaak een algemeen Inzicht tehebben Indeontwikkeling van deEuropese
Infrastructuren endaaraan voorafgaande ookopdeontwikkeling van debehoeften .
Erkend moet evenwel worden dat deInfrastructuren nog steeds ontworpen en
uitgevoerd worden opgrond vangegevens waarin slechts tendele deEuropese
dimensie een plaats heeft .
Deze situatie Isbijzonder duidelijk enwerd vrijwel eenstemmig geconstateerd
door devertegenwoordigers van hetbedrijfsleven (Inhetbijzonder UNICE ,ERT ,
CLCA ,FIEC )die op8oktober 1990 deelnamen aan dehoorzitting endeafwezigheid
betreurden van een Integrale visie opdebehoeften aan infrastructuurwerken ,met
name voor het vervoer ,opdeschaal van het Europese continent .
Ophetgebied van detelecommunlcat leskan bij voorbeeld worden gewezen opde
oprichting door deCommissie vaneen Forum van Europese gebruikers van het ISDN
terversterking van devraag enomdruk uit teoefenen ophet bedrijfsleven .
(9)COM (90)447 van 24.10.1990

15-
Dekwalitatieve verandering dievoortvloeit uit denieuwe dimensie van de
communautaire markt maakt daarnaast eennieuwe omschrijving van de
referentiekaders voor opzet van Infrastructuren ,met Inachtneming van de
subsidiariteit ,nodig :
-Indeeerste plaats moet beschikt kunnen worden over beter aangepaste
Instrumenten voor statistische waarnemingen ,diebetere resultaten opleveren ,
hetgeen betekent dat uiteenoogpunt vanmethoden ,normalisatie en
metIngsInstrumenten adequate statistische Informatiesystemen totstand
gebracht moeten worden .Deze systemen moeten steunen opdetranseuropese
netwerken voor telematicadiensten .Het Bureau voor deStatistiek van de
Gemeenschappen Isvoor decoördinatie van deze acties deaangewezen
Instel IIng ;
.-indetweede plaats moet rekening worden gehouden met degrote factoren die
van Invloed zijn opdeontwikkeling van decommunautaire ruimte door de
voltooiing van deInterne markt ,zoals werd gedaan Ineeneerste
Inter Imvers Iagdat door deCommissie aan deRaad werd voorgelegd voorafgaande
aan heteind 1991 iotedienen volledige verslag .
Deze pogingen omdecoherentie teverzekeren zijn waarschijnlijk onvoldoende ,
gezien deomvang van deveranderingen die devoltooiing van deinterne markt met
zich brengt engezien desnelle Integratie van het Europese continent .
5.5 .De fInancler Inqsprobiemen
5.5.1 .Voorgaarden voorpart iculierefinanciering
Uit analyses isgebleken datomvang van debenodigde financieringen apriorl
een belemmering vormt voor devorming van transeuropese netwerken .De
Integratie van definanciële markten zaldaarin verbetering brengen ende
financiële groeperingen werken steeds meer samen voor transnationale
financieringen .Dereden datgeen particuliere middelen beschikbaar komen moet
veeleer worden gezocht inhet vrijwel ontbreken vangrote economisch goed
doordachte projecten .
Uit alle analyses blijkt dat aan detranseuropese netwerken een markt logica
tengrondslag kan liggen ,aangezien het gaat omhet voorzien Ingeulte
behoeften .Als een project een voldoende rentabiliteit heeft wordt
ongetwijfeld definanciering door particulieren vergemakkelijkt .De
rentabiliteit moet echter niet altijd Ineng financiële zinworden opgevat .
Positieve externe effecten ,zoals demeer algemene gevolgen van deprojecten
voor debetrokken zones (vermindering van het Isolement ,decongestle van
bestaande Infrastructuur ,economische ontwikkeling van bepaalde regio’s ,
vestiging van bedrijven ,enz.),moeten Inaanmerking worden genomen .Dit zal
des tebeter geschieden als hetproject Inzijn geheel wordt gezien enmet
name inzijn algemene communautaire context .
Deze benadering mag evenwel niet lelden totdeconclusie dat ergeen problemen
bestaan opfinancieel gebied .Immers :
-deomvang vanderisico 'svoor departiculiere sector blijft groot
(verbintenis oplange termijn ,moeilijk teschatten potentiële opbrengst en
kosten enduur van debouwwerkzaamheden ,macro-economlsche parameters ,
gecompliceerde Juridische enbestuurlijke aspecten ,onzekerheden van
pol 11leke aard );
-definanciële netwerken zijn niet altijd zodanig opgezet datgemakkelijk
transeuropese projecten kunnen worden behandeld .Temeer daar deze Inhet
algemeen opregionale ofnationale grondslagen Instukken worden verdeeld ;

16
-het ontstaan van projecten wordt soms vertraagd ofzelfs geheel belet door
het ontbreken van ultvoerbaarheldsstudles wegens een gebrek aanmiddelen om
zulke studies tefinancieren ;
-een zelfstandige financiering Isniet inalle gevallen mogelijk endan Is
overheidsfinanciering (eventueel tezamen met particuliere kap Itaa Iinbreng )
nod Ig :
*wanneer projecten geen voldoende financiële rentabiliteit vertonen ,hoewel
desociaal -economische rentabiliteit vaststaat :dit kan zich voordoen in
degehele Gemeenschap ,maar vooral inderandgebieden met een geringere
bevolkingsdichtheid waar deafstand tot degrote economische centra van de
Gemeenschap eengrote handicap vormt ;
*ofwegens het feit dat debetrokken dienst niet door degebruiker betaald
kanworden (bij voorbeeld :het lijkt moeilijk tolheffing Intevoeren
voor deautowegen indedichtstbevolkte gebieden van deGemeenschap ).
5.5.2 .Dehuldlae communautaire maatreaelen
DeGemeenschap gebruikt haar financiële Instrumenten (begroting enleningen )
omdeuitvoering testeunen vanprojecten die soms een transeuropees karakter
hebben ,ook alhebben deze projecten andere doelstellingen ,zoals deregionale
ontwikkeling .Dedoelstelling samenhang van deGemeenschap kan evenzeer
gediend zijn bij definanciering van transeuropese netwerken die deafstand
van regio 'stot dehuidige economische centra kunnen verminderen ende
ontwikkeling vaneconomische bedrijvigheden bevorderen .
Deze financiële maatregelen zouden doeltreffender zijn als zijduidelijk deel
uitmaakten vaneen communautair beleid dat gericht Isopdetotstandbrenging
van denetwerken .Volledige beleidsplannen voor Europese netwerken Inde
verschillende sectoren zouden tot meer samenhangende communautaire
financieringen kunnen lelden .Deteverwachten goedkeuring van een beleidsplan
van deGemeenschap voor spoorlijnen voor zeer snelle treinen zal een degelijk
referentiekader vormen voor financiële maatregelen van deGemeenschap voor het
geval dat deze nodig zouden zijn .Het Isevenmin een toeval dat reeds thans
een concentratie van communautaire financiële Instrumenten opde
verwezenlijking van dit netgeconstateerd kanworden .Inditverband moet
gewezen worden ophet feit dat communautaire middelen een aanvulling zijn die
dient omdenationale en/ofregionale financieringen ,die gewoonlijk een
belangrijke rolspelen Indeontwikkeling van deinfrastructuur ,te
versterken .
Ophetgebied van detelecommunlcat leskon door devaststelling door deRaad
In1986 van een communautair beleid gekomen worden toteen coherente
financiering opgrond vaneengecoördineerde omschrijving van decommunautaire
prlor Ite Iten .
Dehuidige financieringen door deGemeenschap :
I)Ten aanzien van deStructuurfondsen ,wordt sedert dehervorming van 1988
door het EFRO voor deperiode 1988-1993 een derde van deuitgetrokken
middelen besteed voor bas IsInfrastructuurwerken ,voornamelijk Inde
gebieden vandoelstel IIng 1(voornamelijk Ierland ,Griekenland ,Portugal ,
Spanje )Inhet kader van decommunautaire bestekken endecommunautaire
Initiatieven zoals REGEN ,INTERREG ,STAR ,TELEMATIQUE ,EUROFORM ,enz .

17-
Decommunautaire steun (subsidies uit het EFRO )voor grote
Infrastructuurwerken ophetgebied van het vervoer ende
telecommunicat lesbeloopt 6,8miljard ecu envoor energie 1,5miljard ecu
(ziecijfers Inbijlage 2).
ii)Afgezien van deStructuurfondsen biedt decommunautaire begroting .
behalve voor energie ,bepaalde mogelijkheden voor detotstandbrenging van
transeuropese netwerken ,Inhet bijzonder :
*indesector telecommunlcat lesmet programma 'sals CADDIA ,INSIS ,
TEDIS ,IMPACT ,diebedoeld zijn omdetranseuropese samenwerking tussen
debetrokken overheden enondernemingen teversterken ;
*Indesector vervoer ,waarvoor deRaad onlangs een meerjarenprogramma
heeft aangenomen (1990-1992 )waarvoor een bedrag Isuitgetrokken van
328miljoen ecu alsbijdrage Indefinanciering van een reeks grote
Europese projecten (studies ofwerken )door middel van subsidies of
enig ander passend middel ;
*Indesector beroepsopleiding ,dank zij deprogramma 'sCOMETT II,
ERASMUS II.LINGUA ,FORCE ,EUROTECNET ,PETRA ;ophetgebied van de
opleiding voor onderzoek door onderzoek ,dank zij het programma SCIENCE
enIneen aantal onderzoekprogramma 'swaarvan dekosten worden gedeeld
(DELTA datgericht Isopdeontwikkeling vannieuwe technologieën die
toegepast kunnen worden oponderwijs enopleiding );
*ophetgebied van deInformatie van het MKB ,met deEG-adv lescentra en
het BC-NET .
IM )Decommunautaire lenlnglnstrumenten betreffen :
*deEuropese Investeringsbank die In1989 alleen alvoor meer dan
2.800 miljoen ecu leningen heeft verstrekt voor projecten van
communautair belang Indesectoren vervoer ,telecommunicat lesen
energie (zie cijfers inbijlage 3);
*deEGKS-lenlngen die kunnen dienen ter financiering van infrastructuren
waarvoor staal wordt gebruikt ,waardoor met name deTGV Atlantlque .het
kanaal RlJn-Maln -Donau enhetgasdistributienet InGriekenland
gefinancierd konden worden .
Iv)Bovendien biedt hetprogramma PHARE ,dat desamenwerking bevordert met de
landen vanMldden-Europa ,reeds mogelijkheden voor deontwikkeling van
netwerken .
6.Debestanddelen van een communautair actieprogramma ;prioritaire projecten per
toepassingsgebied ,hor Izontal eenfinanciële maatregelen
6.1 .ErlorJtalJ'ft prolecten Der toepass Inosoeb Ied
Dehierna vermelde projecten hebben veelal bij dediensten van deCommissie
reeds een zeker stadium van rijpheid bereikt enIneen aantal gevallen kan reeds
door debevoegde communautaire Instanties een besluit zijn genomen .Deze
projecten kunnen betrekking hebben oponderzoek enontwikkeling ,
ultvoerbaarheldsstudles ofdeuitvoering ,maar alle hebben tot doel tevoorzien
Indeproblemen die Indit rapport zijn genoemd met betrekking tot de
ontoereikende totstandbrenging vantranseuropese netwerken .Deprioriteit werd
beoordeeld opgrond van deIndeze mededeling bepaalde criteria ,alsmede Inhet
licht van debijdragen van deLld-Staten lndecoördlnat lewerkzaamheden envan
dedoor hetbedrijfsleven geformuleerde opmerkingen .

18-
6.1.1 .Vervoer
Terwijl met dewerkzaamheden die werden verricht ten behoeve van deze
mededeling hetbelang werd aangetoond van een Integrale benadering van alle
takken van vervoer ,gezien hun complementariteit ,heeft deGemeenschap slechts
acties ontwikkeld voor bepaalde infrastructuren ,ondanks dedruk van de
Commissie met het doel tekomen tot een omvattende benadering .Dit verklaart
waarom projecten ophet gebied van zee-enluchthavens ontbreken ;deRaad
heeft geen besluit genomen over het voorstel van deCommissie totuitbreiding
van decommunautaire bevoegdheden tot deze gebieden .
Debesprekingen met deLld-Staten hebben evenwel doen uitkomen dat demeeste
van hen toteendergelijke onderlinge afstemming willen overgaan met hetoog
opeen meer algemene enmultlmodale benadering .
Indit verband dient Inhetbijzonder gestreefd teworden naar degoedkeuring
van hetprogramma voor onderzoek entechnologische ontwikkeling ophet gebied
van het vervoer (EURET 1990-1993 )dat strekt totoptimalisatie van de
benutting van devervoernetwerken endelogistiek (alle betrokken takken van
vervoer ).
6.1.1.1 .Luchtvervoer
DeCommissie Isvan oordeel dat deoplossing voor deverzadiging Inhet
luchtvervoer besluiten vereist inzake deeenmaking van decontrolesystemen .
Deinapril 1990 door deCEAC genomen maatregelen alsmede deoprichting ,
onder auspiciën van EUROCONTROL ,van één centrum van beheer voor decontrole
van het luchtverkeer zijn ontoereikend .Hoewel deCommissie bijdraagt tot de
uitvoering van deze maatregelen beschouwt zij hen als een eerste etappe daar
zij beperkt zijn tot het verzekeren van decompatibiliteit van debestaande
nationale systemen .ZIJ Isdus voornemen studies tedoen verrichten als
grondslag voor nadere besluiten die vóór 1994 zullen moeten worden genomen .
Studies over een geTntegreerd stelsel van luchtverkeersleiding ;
deelneming aan het programma EUROCONTROL PHARE enstudie ATLAS (onderzoek
enontwikkeling totomschrijving vaneenoplossing omtekomen tot de
Invoering van een geTntegreerd stelsel met gebruikmaking vangeavanceerde
telecommunicatietechnieken -1990-1992 ).
6.1.1 .2.Weavervoer
I)Inhet kader van het Infrastructuurcoml tézal een studie worden
uitgevoerd over devooruitzichten voor eencommunautair autowegnet in
2010 (1991 ).
II)Een aantal projecten Isreeds thans aangewezen als rechtstreeks deel
uitmakende van deonderlinge verbinding vandehuidige wegennetten .Dit
geldt voor devolgende projecten waarvoor communautaire financiële
steun zal worden verleend :
-wegverblnd ingen door dePyreneeen
*Toulouse-Madr ldenBordeaux-Va Iene Ia :bouw van deSomporttunnel
(Ingebruikneming In1995 );
*Toulouse-Barcelona door dePuymorenstunne I(Ingebruikneming In
1994 );
-deBrenner-weg .
III)Andere projecten betreffen deontsluiting vanrandgebieden enzullen de
toegang totdeze gebieden totdevoordelen vandeInterne markt
verbeteren :

19
-deautoweg naar Ierland :A5/A55 (weggedeelte tussen Crewe en
Holyhead InhetVerenigd Koninkrijk );
-BrIndlsl -Patras -Athene;
-Llssabon-Madr ld .
Iv)Tenslotte strekt een aantal andere projecten tot het verbeteren van
verbindingen met buurlanden van deGemeenschap :
-deScandinavische wegverbindingen :
*autoweg Aalborg-Freder Ikshaven ;
*wegverblndlngen van deFehmarn ;
-Athene -Evzonl -Joegoslavle.
6.1.1 .3.Spoorvervoer
I)Deaandacht Isgeconcentreerd opdespoorlijnen voor zeer snelle treinen
enomvat deontwikkeling van :
-spoorlijnen voor zeer snelle treinen (1990-2010 ) :
»Noord :Par Ijs-Londen -Brussel -Amsterdam -Keulen enaansluitingen naar
deandere Lid-Staten ;
*Zuid :Sev IIIa-Madr Id-Barce lona-Lyon -Tur IJn-M IIaan-Venet Ië
vervolgens naar Tarvlslo enTrieste ;Porto-L Issabon-Madr ld.
Bovendien dient omaan deze verbindingen volledig een communautaire
dimensie tegeven uitvoering teworden gegeven aan een :
*studie Inzake 15sleutel verbindingen ,zoals voorgesteld door deGroep
ophoog niveau voor het spoorwegnet voor zeer snelle treinen
(eind 1991 ).
II)Het volgende project maakt deel uit van deontsluiting :
-deverbinding Dub Iin-Ho Iyhead-Crewe endeverbinding Dubl in-Belfast .
6.1.1 .4.Gecombineerd vervoer
I)DeBrenner-verblndlng (1990-2000 ).
II)Uitvoering van deresolutie van deRaad van 12november 1990 over de
totstandbrenging vaneen Europees netwerk voor gecombineerd vervoer
(omschrijving van een coherent plan van lijnen enterminals ,enz .)en
indiening vaneen rapport aan deRaad vóór 1Juni 1991 .
Deze werkzaamheden zijn geconcentreerd ophetspoorvervoer enhet
wegvervoer enmoeten worden uitgebreid tot debinnenvaart ende
zeevaart ,zulks met name gezien debelangstelling die voor het
zeevervoer getoond werd door Portugal ,Ierland ,Denemarken ,
Grlekenland ,Spanje enBelglë .
iil )Prof lelverbeter Ingvandeverbindingen
Verenlgd Konlnkr IJk-Benelux -ltal léen
Dultsland -Spanje -Portugal (1991-1992 ).

-20-
6.1.1 .5.Vervoer over deblnnenwateren
Deonderlinge verbindingen zijn van groot belang voor devalorisatie van de
bestaande netten ,Inhet bijzonder inFrankrijk (bij voorbeeld :In1991 zal
een studie betreffende deverbinding Selne-Nord worden uitgevoerd )enIn
Duitsland (M 11te IIandkanaa I).
6.1.1 .6.Vervoer over zee
Het onderzoek naar een rationelere exploitatie van denetwerken voor vervoer
over land wordt verhinderd door het ontbreken van een politieke consensus
(kustvaart ,bevoegdheid Inzake haveninfrastructuur )over opcommunautair
niveau teondernemen acties .Deontwikkeling van dehaveninfrastructuur
langs deAtlantische enMiddel landse-Zeekusten zou bijvoorbeeld Indat
verband moeten worden onderzocht ,evenals met hetoog opdeontwikkeling van
bepaalde economieën (bijvoorbeeld Ierland ).
-Ontwlkkeling van deverbindingen met lerland
-Studie inzake deontwikkeling van het kustvervoer
6.1.2 .Telecommunlcat leentelemat Icadlensten
Deontwikkeling van detelematicadiensten IsIngrote mate afhankelijk vaneen
gunstige reglementering envan normen die deInteroperabiliteit verzekeren
(zie hierna denog vast testellen maatregelen ).Het Isdetaak van de
marktdeelnemers omvan deliberalisatie gebruik temaken endetoepassingen
tot stand tebrengen die aan hun behoeften beantwoorden .Deoverheden kunnen
echter een aantal concrete toepassingen stimuleren ,waardoor een beter beheer
van communautaire aangelegenheden ofvangebieden waarop overheden de
voornaamste rol spelen mogelijk wordt .Indit verband pielt deCommissie voor
deuitvoering van devolgende Indrie categorieën onderverdee Ideprojecten :
toepassingen ,diensten en0&0.
a)Het goed functioneren van deInterne markt verzekeren
Deafschaffing van defysische ,technische enfiscale grenzen brengt
nieuwe behoeften met zich mee inzake deuitwisseling van Informatie
tussen overheidsdiensten enmarktdeelnemers ,ten einde een doeltreffend
beheer van deruimte zonder grenzen teverzekeren opeen reeks
gebleden ^1®).Hetgaat erdusomdenetwerken Voor telematicadiensten
totstand tebrengen dienodig zijn voor derealisatie van deinterne
markt ,bij voorbeeld :systemen voor deuitwisseling van Informatie
tussen decommunautaire Instellingen enInzonderheid met deLld-Staten ,
Inhet kader van hetproces vanwetgeving ,deprocedures (bij voorbeeld :
destaatssteun ),desystemen vanaanmelding (bijvoorbeeld :
Richtlijn 83/189/EEG),alarmsystemen ,enz .,alsmede systemen Inzake
toegang tot deInformatie (databanken enz.).
Het spoedeisend karakter vereist dat alle betrokken overheidsdiensten van
deLld-Staten endeCommissie zich onverwijld aan deze taak wl.Jden .
Degebieden die Inverband met deverwezenlijking van deruimte zonder
grenzen prioritair worden geacht zijn :
(10)COM (90)473 van 5.10.1990

21
l)douane enIndirecte belastingen
Voor deontwikkeling van Informat Icasystemen opdeze gebieden zijn
commun Icat lenetwerken vereist die deelektronische uitwisseling vandata en
berichten mogelijk maken tussen deCommissie endeLld-Staten entussen de
Lid-Staten onderling .Daarnaast zijn Interfaces nodig voor deuitwisseling van
gegevens tussen enerzijds denationale overheidsdiensten endemarktdeelnemers en
anderzijds decentrale databanken die informatie ophetgebied van dedouane en
opfiscaal gebied leveren .
Met een aantal projecten Isreeds een aanvang gemaakt maar erblijft nog veel te
doen .Devolgende projecten zijn onmisbaar ophetgebied van dedouane :
*TARIC (gemeenschappelijk douanetarief ):verbetering van dedatabanken en
totstandbrenging van denodige Interfaces ;
*tenuitvoerlegging van eengeavanceerd communicatiesysteem voor het beheer van
deTARIC ,decontrole van dequota ,deverplichte Inlichtingen over tarieven ,
deonderlinge bijstand endeuitwisseling van informatie ;
*ontwikkeling van hetSCENT-systeem voor deelektronische transmissie van
berichten met betrekking totdefraudebestrijding ;
*een controlesysteem voor het transitovervoer ;
*een systeem van ultvoercontroles .
Met betrekking tot deontwikkeling van informat Icasystemen ophet gebied van de
Indirecte belastingen zullen deLld-Staten ,opbasis van derichtsnoeren die de
Raad innovember 1990 heeft vastgesteld ,denodige maatregelen moeten nemen omde
telematlsche uitwisseling vangeïnformatiseerde gegevens mogelijk temaken ,
waarbij ernaar gestreefd moet worden dat die systemen ulterlijk op
1Januari 1993 operationeel zijn .Dit veronderstelt dat zospoedig mogelijk tot
stand worden gebracht :
*een te Iemat Icanet dat desnelle uitwisseling van BTW-Informat Ietussen de
nationale overheidsdiensten moet verzekeren ;
*een systeem vancontrole Inzake het vervoer tussen entrepots vangoederen die
aan accijnzen zijn onderworpen ;
*een gelijksoortig systeem als het SCENT-systeem voor degoederen waarvoor
indirecte belastingen zijn verschuldigd ,alsbijdrage totdebeteugeling enhet
opsporen van fraudes .
il)veterinalr enfytosanltair gebled :
*SHIFT (System forAnlmal Health Inspection atFrontler Posts )betreft de
totstandbrenging van een intensief systeem voor deuitwisseling van Informatie
tussen deCommissie ,denationale veterinaire diensten endeinspect ie-eenheden
aan degrensposten ,teneinde deInvoer vanvlees enprodukten opbasis van
vlees teversnellen ;
*ANIMO (Anlmal Moves Management System )iseensysteem waarmee alle
verplaatsingen vandieren binnen deGemeenschap worden geregistreerd enbewaakt
omdegezondheid van dedieren endevolksgezondheid teverzekeren .Dit iseen
zeer belangrijk beheerssysteem voor deveterinaire diensten enhet Impliceert
eennauwe Integratie vanalle betrokken diensten Inéénenkel systeem ;

22
*FYSAN (Systeem voor fytosanitair toezicht )Iseen systeem waarmede
plantenziekten IndeLld-Staten worden bewaakt met het doel defytosanitaire
situatie InEuropa teverbeteren .
III )Verkeer van personen
DeEuropese Raad heeft verzocht omdeopstelling van een Verdrag Inzake
controles aan debuitengrenzen van deGemeenschap .Voor detoepassing van dit
Verdrag moet veel informatie tussen dedesbetreffende nationale
overheidsdiensten worden uitgewisseld .Reeds thans doet deze behoefte zich
gevoelen Inhet kader van hetAkkoord van Schengen .Indit verband wordt een
specifiek systeem voor deuitwisseling van Informatie (SIS )totstand
gebracht ,dat deprefiguratie Isvan een systeem opcommunautaire schaal .
Niettegenstaande het feit dat decommunautaire bevoegdheid niet formeel Is
erkend ,IsdeCommissie bereid om ,gelet opdeexpertise die zij bij de
uitvoering van deverschillende programma 'sheeft verworven ,tot de
totstandbrenging van deze netwerken bij tedragen .
iv)Statistlek :
*Totstandbrenging van Infrastructuur voor deverzameling van statistische
gegevens (STATEL -enSTADIUM-proJecten )met denationale Bureaus voor de
Statistiek van deLld-Staten ;
*Studies Inzake deprocedures die IndeLld-Staten tot stand gebracht moeten
worden voor deverwerking entransmissie vangegevens inzake de
Intracommunautaire handel naar destatistische systemen (bv .
COMED l-project );
*Ontwikkeling van deInfrastructuren voor het beheer endeverspreiding van
dereferent legegevens die Indestatistische systemen worden gebruikt (bv .
statistische nomenclatuur )envoor het verzekeren van samenhang tussen deze
gegevens .
Drie bestaande programma 'sworden momenteel opnieuw omschreven omrekening te
houden met demeest dringende behoeften inverband met deafschaffing van de
grenzen .Met desamenwerking tussen debetrokken diensten Inhet kader van deze
programma 'szijn reeds goede ervaringen opgedaan enaldus konden demeest dringende
behoeften enproblemen worden omschreven .Het betreft :
-INSIS (ophet niveau van decommunautaire instellingen endeLld-Staten )dat de
versterking vereist van deactieve deelname van dediensten van deLid-Staten -,
-CADDIA dat rechtstreeks verband houdt met het beheer van deruimte zonder grenzen
met betrekking totgebied van douane ,landbouw enstatistiek ;
-TEDIS ,waarvan deCommissie onlangs detweede fase heeft goedgekeurd ,dat de
middelen biedt ompaneuropese Intersector lëIeEDI-systemen teontwikkelen die
rechtstreeks vanbelang zijn voor overheidsdiensten endesectoren vervoer en
financiële diensten .Het succes van Tedls bij debedrijven doet deachterstand
die deoverheden Inhetalgemeen opditgebied hebben duidelijker uitkomen .

-23-
b)Verbetering van deInhet leader van hetDRIVE-Programma ontwikkelde systemen
voor het beheer van het wegverkeer
Het IRIS-concept (Integrated Road Safety ,Information and Navlgatlon System )dat
door deDRIVE Infrastructure Group Isontwikkeld omdeproblemen van het
wegverkeer optelossen ,heeft reeds alsgrondslag gediend voor twee concrete
Initiatieven :
I)Het POLIS-proJect dat indecember 1989 door verschillende Europese steden werd
gestart engericht isopdeontwikkeling vansystemen voor hetbeheer van het
stadsverkeer (vermindering van congestie enongevallen ):
uitvoerbaarheidsstudles inuitvoer Ing ;in1991 proefprojecten ;toepassing met
ingang van 1994 .Definanciële haalbaarheid moet worden onderzocht Inhet
licht van devoordelen opsociaal -economisch enmilieugebied .
II)Het CORRIDOR-proJect dat Inseptember 1990 werd gestart enwaarmee de
ontwikkeling vansystemen voor hetbeheer van verkeer tussen steden wordt
beoogd (bijvoorrang indecongest lezones ).Ultvoerbaarheldsstudles worden In
1991 gestart .Proefprojecten zijn voorzien voor 1992 met hetoog optoepassing
vanaf 1994 .Definanciële haalbaarheid moet worden onderzocht Inhet licht van
devoordelen opsoc Iaal-econom Ischenmilieugebied .
c)Transeuropese betaalsystemen
Opbasis van debeleidslijnen van deCommissie :technische studies Inzake de
uitvoerbaarheid met het doel debetrokkenen testimuleren tot deontwikkeling
van transeuropese netwerken ophet gebied van betaalsystemen ende
totstandbrenging vanonderlinge verbindingen tussen bestaande clearing houses
(1991 ).
d)Europees elektronisch telefoonboe k
Studie Inzake deJuridische entechnische uitvoerbaarheid (1991 ).
e)Steun aan deontwikkeling van deInformatiemarkt
Proefprojecten (1990 )met betrekking tot dekoppeling van deInformatiesystemen
betreffende vrachtprijzen Inhetwegvervoer endeIntegratie van dedatabanken
betreffende normen (IMPACT-Programma ).
6.1.2 .2.Deontwikkeling vannieuwe diensten
-Ontwikkeling van hetpaneuropese ISDN (Integrated Services Digital
NetWork )opbasis van deaanbeveling van deRaad betreffende de
gecoördineerde Invoering van deISDN IndeEuropese Gemeenschap .18
landen van deCEPT ,waaronder alle Lld-Staten ,hebben nueen Memorandum
ofUnderstand Inggetekend ,dat inhoudt dat deeerste fase van de
aanbeveling van deRaad voor 1993 zalworden uitgevoerd opbasis van de
Europese telecommunicatienormen die door deETSI zijn ontwikkeld .
-Definitie van proefprojecten opbasis van deresultaten van de
werkzaamheden van het Forum van deEuropese gebruikers van ISDN .
-Ontwikkeling vanmobiele telecommunicatiediensten opgrond van de
aanbevelingen van deRaad enrichtlijnen Inzake detoewijzing van
frequenties voor decellulaire telefonie (GSM),denumerieke draadloze
telefonie (DECT )enderadioberichtendiensten (ERMES ).
-Totstandbrenging vannieuwe telecommunicatiediensten vlasatellieten ,
overeenkomstig devoorstellen InhetGroenboek over decommunicaties vla
saté Ilieten .

I)Detelemat Icasystemen van algemeen belang
Het kaderprogramma Inzake onderzoek enontwikkeling (1990-1994 )biedt door
middel van het specifieke programma inzake telemat icasystemen van algemeen
belang dat thans bij deRaad inbehandeling Isdemogelijkheid denieuwe
behoeften endetechnische problemen teomschrijven ,voor deze problemen
oplossingen tezoeken enproefprojecten tenuitvoer teleggen met betrekking
totadministratieve samenwerking (Europese zenuwstelsels ),vervoer ,opleiding
engeneeskunde .
11)Het beheer van het vervoer
-Kaderprogramma voor onderzoek enontwikkeling :ATLAS-studle en
DRIVE-Programma -,
-Buiten het communautaire kader (Eureka ),ontwikkeling van het
PROMETHEUS-proJect .
III)Ontwikkeling vanbreedbandverbindingen
-Verwezenlijking van hetRACE-Programma ,dat dient omreferentiescenario 'ste
omschrijven ,deprenormal Isat Ieteverzekeren endeproeftoepass Ingen te
beoordelen (streefdatum 1995 ).
-Totstandbrenging van hetMETRAN-netwerk (Managed European Transmiss ion
Network )Inhet kader van het Memorandum ofUnderstand Ingvan deCEPT dat
zalworden vastgesteld alsgevolg van demededeling van deCommissie Inzake
deelektronische snelwegen (C0M(88)341 ).
6.1.3 .Onderlinge verbindingen OPhet gebied van het transport van energie
Deuitwerking vanprojecten endebeoordeling van huneconomische
levensvatbaarheid zijn taken van hetbedrijfsleven .DeCommissie Isvan
mening datenkele projecten die Inuitvoering ofInstudie zijn ,voor de
Gemeenschap een groot belang hebben ,hetzij omdat zij tot doel hebben het
bestaande netwerk uit tebreiden tot andere Lid-Staten ,hetzij omdat zij de
continuïteit van devoorziening endeoptimale benutting van de
produkt lecapac Ite 11versterken .Inditstadium zijn twee prioritaire
toepassingsgebieden vastgesteld .
-Onderi Inge verbinding Republlek ler iand/Veren IgdKonlnkrljk (1995 )
-Onderi Inge verbinding Gr Ieken Iand/Ita IIé(1993 )
-Versterking van deverbindingen (1991-1995 )van :
*Frankrijk naar Spanje enPortugal ;
*Frankrijk naar Duitsland ,België ,Italië enZwitserland ;
*Italië naar Oostenrijk enZwitserland ;
*Duitsland naar Nederland ,Denemarken enOostenrijk .
-Versterking van debinnenlandse koppelingen InDuitsland ,Frankrijk ,
Belglé enNederland (1991-1995 ).
6.1.3.2.Aardgas
-Invoering vanaardgas InGriekenland (1993 )enPortugal (1994 );

25
-Verbinding lerland /Verenlgd Konlnkr IJk (1993 ),
Frankr IJk/SpanJe-Por tuga I;
-"Mldal“-project tussen Emden enLudwlgshafen (Duitsland )en
“Zeep IJp"-proJect (België )die voor hetNoorse gas nieuwe
penetrat iewegen moeten openen (1991-1993 );
-Drie projecten InDuitsland omdenieuwe Lander onderling teverbinden
(1991-1993 );
-Onderlinge verbindingen België /Duitsland ;Duitsland /Denemarken ;
Denemarken /Noorwegen (“Scanplpe ")enVerenigd Koninkrijk /Continent ;
-Versterklng vandeTransmed aardgasleldlng (ItaIlé-Tunes le-1992 );
-Verbi ndlng contlnentaal Italie -Corsica -Sardlnlé ;
-Verb Inding Spanje -Marokko (1995 ).
6.1.4 .Deberoepsopleldlng
BIJ demeeste hieronder genoemde projecten wordt een beroep gedaan op
telematicadiensten .Alle technologische acties inzake onderzoek en
ontwikkeling die Inhetderde kaderprogramma Inzake onderzoek en
ontwikkeling (1990-1994 )zijn vastgesteld omvatten als begeleidende
maatregelen acties Inzake opleiding waarvan bepaalde Innetwerk zullen
worden uitgevoerd .Dit Isinhetbijzonder van toepassing ophet specifieke
programma "menselijk kapitaal enmob IIite it**.
6.1.4.1 .Uitwisseling van Informatie endatabanken
Devoorgestelde projecten hebben alle betrekking opdeverbetering van de
uitwisseling van Informatie opcommunautaire schaal ten einde de
transparantie van deopleldlngssystemen ,devalorisatie van deervaringen
endeverbetering van degebruikte methoden teverzekeren .Debanden met
detelematicadiensten zijn overduidelijk .
-Ontwikkeling van hetEurydice-netwerk envan zijn capaciteiten voor
verwerking enoverdracht van Informatie tussen deLid-Staten -,
-Totstandbrenging vaneengelijksoortig netwerk met betrekking tot de
systemen vanberoepsopleiding Insamenwerking met deCEDEFOP ;
-Ontwikkeling van hetelektronische netwerk EURYCLEE tussen decentra van
basis -envoortgezette opleiding voor deuitwisseling van Informatie en
gegevens tussen deleraren enleerlingen Inalle communautaire talen ;
-Ontwikkeling ofuitbreiding van denetwerken vannationale databanken
met betrekking totopleidingscursussen ,opleidingen vanhoog niveau ,
opleidingen ingeavanceerde technologieën enonderzoeksprogramma 's;
-Organisatie van een databank die rechtstreeks toegankelijk Isvoor de
particuliere enoverheidsorganisaties Inzake deovereenstemming van de
beroepskwa IIfIcat les ;
-Totstandbrenging vaneentelemat Icanetwerk voor deuitwisseling ende
beurzen Inhet kader van deERASMUS -enCOMETT-Programma 's,alsmede voor
deonderzoeksbeurzen (een beurs van debeurzen );

26-
-Ontwikkeling van een databank voor deaanvragen Inzake samenwerking
tassen ondernemingen voor deverschillende transnationale
opleidingsacties Inverband met deprogramma 'sCOMETT ,EUROTECNET en
FORCE .
6.1.4 .2.Systemen voor afstandsonderwl Is
-Organisatie Innetwerk van dedynamische polen vanafstandsonderwijs die
naar voren zijn gekomen Indeverschillende communautaire
op IeIdIngsprogr amma 's;
-Totstandbrenging vangezamenlijke proefprojecten Innetwerk die de
nieuwe Informatie -encommunicatietechnologieën tenvolle benutten ;
-Ontwikkeling van transnationale systemen voor onderwijs enopleiding op
afstand waarmee hetzij opsector lële basis ,hetzij opgeografische basis
Isgeëxperimenteerd ;
-Bevorderen van deontwikkeling van televisieprogramma 'svoor onderwijs
enopleiding .
6.2 .Maatregelen die detotstandkoming van transeuropese netwerken kunnen
versne Ilen
6.2.1 .Uitwerking van algemene plannen
Dit iseen werkmethode die kan worden toegepast opvervoer ,
telecommunicat lesenenergie .
ZIJ bestaat erInalle partijen die belang hebben bij een netwerk te
verzamelen enhet netwerkplan tezoeken dat opcommunautaire schaal het
meest passend Isvoor alle betrokken partijen ,waarbij wordt gepoogd aan te
geven welke problemen detotstandbrenging van het netwerk kunnen
bemoeilijken ,zowel optechnisch niveau als opwettelljk en
bestuursrechtelijk niveau .
Deze methode moet gepaard kunnen gaan met deuitvoering van diepgaande
studies over degeconstateerde problemen enInhet bijzonder
haalbaarheidsstudies die opgezamenlijk initiatief van debetrokken staten
endeCommissie worden uitgevoerd .Inhet bijzonder Indit geval Is
communautaire financiering van vele studies verantwoord .
6.2.2 .Snelle totstandbrenging van devoorschriften die voor hetontstaan van
transeuropese netwerken noodzaken Ikzlin
Omdeontwikkeling van detranseuropese netwerken opbevredigende
voorwaarden teverzekeren zijn nogwettelijke maatregelen nodig ;deze zijn
reeds voorgesteld ofmoeten nog worden voorgesteld .
Deze maatregelen hebben tot doel een Juridisch kader tescheppen dat
bevorderlijk Isvoor delever Ingvandiensten ,devestiging vanbedrijven en
hetvrij verkeer vangoederen alsessentiële voorwaarden voor de-
totstandbrenging endewerking van detranseuropese netwerken .
Deze maatregelen worden öpgesomd Ineenbijlage bijdeze mededeling .
6.2.3 .Versterking van denormal Isat leprogramma 's
Voor deIntegratie vandeInfrastructuren Isnogeenomvangrijke Europese
normalisatie nodig .Metdeze essentiële werkzaamheden Isreeds eenaanvang
gemaakt maar zijmoeten worden geïntensifieerd onder druk vanalle
betrokkenen .Gewezen moet worden opdevolgende consequenties :

27-
dewerklast die hiervan het gevolg zal zijn voor deEuropese
normal Isat le-organlsat lesversterkt nog denoodzaak van decentralisatie vla
degeassocieerde organen (ASB )waarbij deprenormal isat Ie(zie hetvoorbeeld
van Edifact Board voor deEDI ofvanAECMA voor devliegtuigbouw )moet
worden aangemoedlgd met devolledige deelname van debetrokken
ondernem ingen ;anderzijds laten dehuidlge budgettaire problemen niet toeom
eventuele nieuwe financieringsbehoeften Inaanmerking tenemen .
Opalle betrokken terreinen zouook destatistische normalisatie moeten
worden versterkt (begrippen ,methoden endefinities ).
6.2.3.1 .Met betrekking tot het vervoer
-Luchtvervoer
*Vaststelling van technische specificaties voor deapparatuur voor de
luchtverkeersleiding ,mede terbevordering van deopenstelling van de
markten voor overheidsopdrachten .
-Spoorwegvervoer
*Normalisatie opbasis van derichtlijn "nieuwe aanpak "voor het
materieel endeInfrastructuur van het netwerk voor zeer snelle
treinen .
-Gecombineerd vervoer
*Normal Isat levan decontainers
*Initiatieven diemoeten worden genomen nadewerkzaamheden van de
groep ophoog niveau (Juni 1991 ).
-Vervoer over zee
*Normalisatie voortvloeiende uit devoor testellen richtlijn Inzake
technische harmonisatie .
6.2.3.2.Mei toetrekk Ina tot telecommunlcat les ente Iemat Icadlensten .
Desnelle ontwikkeling vandetechnologieën opditgebied vereist eenhoog
tempo vannormalisatie eneen voortdurende aanpassing van deprogramma 's
die door deEuropese norma IIsat le-organen enmet name deETSI worden
uitgevoerd .Als voorbeeld kunnen devolgende norma IIsatlebehoef tenworden
genoemd :
-Elektronische post :omschrijving van denieuwste technische
specificaties ;
-Vaststelling vaneenkritische massa van EDI-boodschappen In
overeenstemming met deInternationale ED IFACT-norm ;
-Vidéotex :
*Omschrijving vandeprotocollen voor detoegang vanvideotex tothet
ISDN
*Omschrijving vandevIdeotexnormen vandetweede generatie
-ISDN :
*Voltoollng van denorma 11satle
*Normen dienodig zijn omdeverspreiding vandetoepassingen te
verzekeren

28-
-Satellieten :denormal Isatlewerkzaamhed 'envandeETSI metbetrekking
tot deuitrusting voor telecommunlcat lesper satelliet moeten worden
versneld .
-Mobiele radiocommunicatie :bevordering van detotstandkoming van
adequate normen voor denieuwe mobiele systemen .
6.2.3.3.OPgebied vandouane enbelastingen
Opditgebied bevinden denationale diensten zich opverschillende niveaus
vanontwikkeling .Het isdusmoeilijk omdevoor degoede werking van de
Interne markt noodzakelijke uniformiteit van behandeling teverzekeren .De
maatregelen dienodig zijn omeeneenvormige toepassing van de
communautaire voorschriften door deLld-Staten teverzekeren zullen Inde
komende maanden eenbijzondere prioriteit moeten krijgen .Tenminste de
compatibiliteit van desystemen zalmoeten worden verzekerd ,wat met zich
meebrengt :
*een onmiddel IIJkestudie over deomvang van deproblemen en
aanbevelingen omdeze optelossen ;
*deontwikkeling vangenormaliseerde elektronische berichten voor de
uitwisseling vangegevens metgebruikmaking van deEDIFACT-norm ;
*deontwikkeling vangenormaliseerde codes voor gebruik door alle
Lld-Staten ;
*met hetoog opdeontwikkeling van hethandelsverkeer met deEVA ende
landen vanMidden -enOost-Europa ,deelneming aan hetPHARE-Programma en
aan deaan delopende onderhandel ingen over detotstandbrenging van de
vereiste compatibiliteit .
6.2.3.4.OPhet aebled van enerale
-Normen voor uitrustingen enkwaliteit van deprodukten .
6.2.4 .Verklaring van Europees belang
Hetbelang vaneen verklaring van Europees belang Isgebleken tijdens
contacten van deCommissie met het bedrijfsleven enmet name debanksector .
Die verklaring zou kunnen worden afgegeven volgens een nog vast testellen
communautaire procedure ,Inwelomschreven enInaantal beperkte gevallen ,
aan een transeuropees netwerk ,ofaan een project dat deel uitmaakt van een
transeuropees netwerk ,ten einde Investeerders aan tetrekken .
Devoorwaarden voor afgifte zouden streng moeten zijn enuitsluitend
betrekking moeten hebben opduidelijk omschreven eneconomisch levensvatbare
projecten ,die een bijdrage leveren tot deontwikkeling van deGemeenschap
enwaarvoor onafhankelijke studies Inzake deuitvoerbaarheid enhet
ml Ileu-ef fect zijn uitgevoerd met positieve resultaten .
Degevolgen vaneendergelijke verklaring zouden drieërlei kunnen zijn :
I)vermindering van depolitieke onzekerheid die zich voordoet tenaanzien
van leder groot Infrastructuurproject ,gezien deverplichtingen die hetmet
zIchmeebrengt ;
II)vergemakkelijking van detoegang tot financiering zonder een
automatische financiële bijdrage van deGemeenschap met zich tebrengen ;
III)deInvesteerders deverzekering geven datdenodige coördinatie en
administratieve medewerking ophethoogste niveau worden ondersteund .

-29-
Deprocedure voor hetafgeven vandeverklaring endewijze vanraadpleging
zullen nader omschreven moeten worden .
Eendergelijke verklaring zougeldig kunnen zijn voor alle soorten netwerken
oftranseuropese projecten .
Deze benadering werd onlangs geconcretiseerd ,Indevorm vaneen "verklaring
van Europees nut",Inhetactieprogramma ophetgebied van de
vervoersinfrastructuur (1990-1992 )dat deRaad op20november 1990 heeft
goedgekeurd .
6.2.5 .Een geïntegreerd onderzoek naar debehoeften aan endeontwikkeling van
Europese netwerken met alle betrokkenen
Tijdens dehoorzitting van 8oktober 1990 hebben devoornaamste
vertegenwoordigers van deEuropese industrie hetontbreken betreurd vaneen
geïntegreerd onderzoek naar debehoeften aan endeontwikkeling van
Europese netwerken .
Ditonderzoek zouopcontinentale schaal moeten plaatsvinden zodat rekening
kanworden gehouden met debehoeften aanverbindingen met deEVA-Landen en
delanden van Midden -enOost-Europa ,waarmee talrijke
samenwerkingsprojecten worden ontwikkeld ,enaan deuitbreiding daarvan naar
deMIdde IIandse-Zee landen .
Ditonderzoek moet hetmogelijk maken :
-deontwikkeling oplange termijn van debehoeften aan netwerken te
analyseren :daarvoor zijn adequate statistieken enbetrouwbare prognoses
nodig ;
-deaard endeoptimale structuur van detot stand tebrengen netwerken
vast testel len ;
-dat alle partijen die belang hebben bij deconcrete totstandbrenging van
die netwerken blJdevoorbereidingen betrokken worden .
Demet dit onderzoek tebelasten organisatie zouonafhankelijk van de
politieke overheden moeten zijn enzich naeen aanloopperiode zelf moeten
kunnen financieren .ZIJ zou een werkgroep moeten vormen waaraan alle
belanghebbende envertegenwoordigende partijen (overheden ,gebruikers ,
producenten ,verbruikers )kunnen deelnemen .Het Isvan bijzonder belang dat
vanaf deaanvang door devoornaamste actoren die rechtstreeks bij de
exploitatie van detranseuropese netwerken zijn betrokken (bij voorbeeld
voor dezeevaart Industr le :descheepsbouwsector ,defabrikanten van
uitrusting ,derederijen ,dehavenautoriteiten ,devertegenwoordigers van
andere takken van vervoer ,debevrachters )aan hetoverleg wordt
deelgenomen .
6.3 .Financier Inassteun
Deuitvoering van deIndevoorafgaande afdeling genoemde horizontale
maatregelen zal hetontstaan van transeuropese netwerken ,hetbeschikbaar
komen vanparticuliere financiële middelen endeaanpassing vandefinanciële
kanalen bevorderen .
Tenaanzien vandefinanciering door deoverheid endoor deGemeenschap inhet
bijzonder moeten oplossingen ,worden overwogen voor dedrie eerder genoemde
moeilijkheden :financiering vanultvoerbaarheldsstudies ,onvoldoende
rentabiliteit zodat een schakel kan komen teontbreken ,financiering van
projecten vantranseuropese aard Inrandgebieden met het doel deafstand van
deze regio’s tot decentra teverminderen endesamenhang teverzekeren .

-30-
6.3.1 .Debeqrot Inos Instrumenten
DeGemeenschap zou ,Inhet kader van debeschikbare begrotingsmiddelen en
met Inachtneming van definanciële vooruitzichten ,voor transeuropese
netwerken prioriteit kunnen geven aan definanciering van :
-uitvoerbaarheidsstudies betreffende projecten van Europees belang Inhet
kader van transeuropese netwerken ;
-toekenning van leningen voor projecten die eerst nageruime tijd rendabel
worden ;
-bijdragen voor projecten uit debegroting Indemeest geschikte vorm
(directe steun ,rentesubsidies ,enz.).
Voorts zijerop gewezen dat het structuurbeleid inbelangrijke mate tot de
verwezenlijking vandeze doelstelling bijdraagt Inhet kader enblnnen.de
grenzen van deeigen taken van ditbeleid .
Deopstelling vannieuwe financiële vooruitzichten voor deperiode na1992
kan degelegenheid zijn ommeer prioriteit tegeven aan deuitvoering van
transeuropese netwerken .
6.3.2 .Delening Instrumenten EIB enEGKS
*DeEIB zal zoveel mogelijk haar actie ophetgebied van definanciering
van transeuropese netwerken voortzetten enuitbreiden inhet kader van de
haar bij artikel 130 van het EEG-Verdrag opgedragen taak .Dit betekent
enerzijds dat zij bereid Isevenals inhet verleden deel tenemen aan de
eigenlijke financiering van deze projecten door eenmobiliserende Invloed
uit teoefenen opandere bronnen van financiering .Dit Impliceert ook dat
zij ,steunende ophaar ervaringen ,hetontstaan endeontwikkeling van
projecten zou kunnen vergemakkelijken met gerichte Initiatieven ,zulks
reeds Inhet stadium van devoorbereidende studies ,dan wel door bij te
dragen totdetotstandkoming vaneenoptimale financiële constructie .Deze
taak zou zij innauwe samenwerking met andere betrokkenen ,Inhet
bijzonder deCommissie ,kunnen vervullen .
*Ook deEGKS -leningen moeten dienen voor definanciering van transeuropese
netwerken ,zulks binnen deaan dit Instrument gestelde grenzen .
CONCLUS IES
Het door deCommissie Ingediende programma vereist een voortdurend volgen door de
Commissie endeRaad .Het vereist tevens nauwkeurige beleidsplannen van deze
laatste enindeeerste plaats degoedkeuring van een actieprogramma .Omdeze reden
stelt deCommissie deRaad voor bijgaand ontwerp vanresolutie aan tenemen en
ingevolge deze resolutie hempassende voorstellen tedoen ,alsmede regelmatig
verslag uit tebrengen over devoortgang van dewerkzaamheden .

-31
BIJLAGE 1:INVOERING VAN EEN RECHTSKADER
Lijst vanregelgevende maatregelen die zijn voorgesteld ofnogmoeten worden
voorgesteld endievereist zijn omdeontwikkeling endeexploitatie van de
transeuropese netwerken tewaarborgen .
1.Aloemene maatreqelen
Een aantal maatregelen van algemene aard zijn opverschillende van de
desbetreffende gebieden van toepassing :
-invoering van richtsnoeren voor hetplaatsen vanoverheidsopdrachten ,in
hetbijzonder Indesectoren telecommunicatie ,vervoer enenergie ;
-indiening engoedkeuring van derichtlijn betreffende debescherming van
gegevens ;
-voorstellen betreffende derechtsgeldigheid opcontractueel gebied van
elektronische berichten ;
-goedkeuring van het statuut van deEuropese vennootschap ;
-voorstel voor een belast Ingr Icht IlJninzake een regeling voor het In
rekening brengen door ondernemingen van dedoor hun vaste Inrichtingen en
dochterondernemingen inandere Lld-Staten geleden verliezen .
2.ODvervoeraebled
I)Demeeste regelgevende maatregelen opdit gebied hebben betrekking op
het cabotageste Ise Idat zalworden Ingevoerd voor alle wijzen van
vervoer (goederen -enre lzIgersvervoer over deweg ,gecombineerd
vervoer ,vervoer over debinnenwateren enzeevervoer ).Devoorstellen
zijn bij deRaad Inbehandeling endienen zospoedig mogelijk teworden
goedgekeurd .
II)Maatregelen van technische aard worden overwogen ommet name voor :
-het spoorwegvervoer
*door deCommissie intedienen voorstel :richtlijn "nieuwe aanpak "
betreffende deessentiële eisen omdecompatibiliteit tewaarborgen
van detechnologieën endeInfrastructuurvoorzieningen voor treinen
die ophoge-sne Ihe ldstraJecten rijden ;
-het zeevervoer
*voorstel voor een richtlijn Inzake detechnische harmonisatie voor
scheepsul trust lng(11)
deInteroperabiliteit tewaarborgen .
lil)Andere maatregelen hebben betrekking opdeinvoering vancommunautair
overleg ophetgebied van deInfrastructuur van het lucht -en
zeevervoer (12^.
(11)COM (89)266
(12)C0M(88)577 van 16.1.1989

32-
3.ODtelecommunlcat leaebled
-Voorbereiding engoedkeuring van derichtlijnen teruitvoering van de
ONP-RIcht IIJnvan 28Juni 1990 (6),met name opdevolgende gebieden :
.huur lijnen ;
.pakket -enclrcul tgeschakelde datatransmissie ;
.ISDN (Integrated Services Digital Network );
.spraaktelefoondlenst ;
.telexdienst ;
.mobiele diensten ,voor zover van toepassing ;
.onder voorbehoud van aanvullende studies ,nieuwe types van toegang tot
denetwerken entoegang tot het breedbandnet .
-Harmonisatie van deprocedures Inzake aangifte engoedkeur Ingvoor
dienstverrichting ophetopenbare telecommunicatienet teneinde de
voorwaarden tescheppen waarin dewederzijdse erkenning van aangiften en
vergunningen isgewaarborgd .
-Voorbereiding van dehoofdlijnen voor een regelgeving betreffende de
mobiele radiocommunicatie .
-Voorbereiding engoedkeuring van deInhet Groenboek van 14november 1990
over satellietcommunicatie bepleite maatregelen ,Inhet bijzonder opde
volgende gebieden :
.wederzijdse erkenning van vergunningen voor eindapparatuur voor
sateIIietcommun Ica11e;
.wederzijdse erkenning van goedkeuringen voor het satellietnet voor een-
entweer icht ingenverkeer ;
.harmonisatie van devoorwaarden met betrekking totOpen Network
Provlslon voor deaansluiting van netwerken vanelndapparaten voor
satellietcommunicatie ;
.harmonisatie van dereeds omschreven technieken voor
satel Ilettransmissle tenbehoeve van het grote publiek .
4.ODenera leaebled
-Daadwerkelijke tenuitvoerlegging van derichtlijnen inzake dedoorvoer
-Conclusies Inaansluiting ophetoverleg over detoegang van derden tot de
netten
-Studies envoorstellen over deafschaffing van administratieve en
Juridische bepalingen die deverwezenlijking van dekoppeling tussen
netten Indeweg staan
-Procedures vanoverleg over deoptimalisering van het beheer van de
netten

33-
BIJLAGE 2
STEUN VAN DEGEMEENSCHAP AAN DEVOORNAAMSTE BAS ISINFRASTRUCTUURVOORZ IEN INGEN
COMMUNAUTAIRE BESTEKKEN
VOOR DEREGIO 'SVAN DOELSTELLING NR .1(1989-1993 )
INMLN ECU
VERVOER INFRASTRUCTUUR INFRA ¬
STRUCTUUR
TELECOM +
STARINFRA -
STRUCTUUR
ENERGIE WEGEN
AUTOWEGENSPOOR -
WEGENHAVENS LUCHT -
HAVENSOVERIGE
GR 271 160 - - 181 345 513
S 2.051 636 102 104 18 309 117
F 3.7- 5.7 6.6- 5.2 3,1
IRL 512 4 35 63 18 25 13
1 300 66 44 - 15 311 879
P 460 123 - 19 - 121 172
VK 14 27 67 29 - 12 5
TOTAAL 3.611,7 1.016 253,7 221,6 232 1.128,2 1.702,1

34
BIJLAGE 3
Financiering door deEIB (Individuele leningen enkredietverstrekking uit
globale leningen )IndeGemeenschap tenbehoeve van netwerken van communautair
be Iang (1)
(bedragen Inmln ecu )
1959-1984 1985-1989 1989
A.Netwerken van communautair belang 4817.3 8463.7 2836.7
Vervoer 1334.1 3663.4 1384.7
.Spoorwegnet 103.9 1090.3 605.9
.Wegennet 1148.4 1503.2 434.5
.Haveninfrastructuur 29.0 235.6 129.2
.Luchthaveninfrastructuur 52.8 715.7 163.2
Intermodale centra 83.1 16.4
.Stadsvervoer 35.5 35.5
Telecommunlcat Ie 269.8 1568.4 817.0
Vervoer endistributie
van energie 3213.4 3231 .9 635.0
B.Alle netten 11966.8 15031 .8 4412.9
Vervoer 3927.7 7060.8 2206.5
.Spoorwegnet 599.8 1475.9 606.8
.Wegennet 2789.5 4002.2 1015.4
.Haveninfrastructuur 320.0 370.7 135.6
.Luchthaveninfrastructuur 106.2 738.3 169.2
.Intermodale centra 83.2 16.4
.Stadsvervoer 107.3 326.5 228.2
.Overige 4.9 64.0 34.9
Te Iecommun Icat Ie 4245.5 4092.3 1258.2
Vervoer endistributie
van energie 3793.6 3878.7 948.2
C.Totaal van deactiviteit
IndeGemeenschap 32432.8 40024.4 11265.9
%A/B 40.3 56.3 64.3
%A/C 14.9 21 .1 25.2
%B/C 36.9 37.6 39.2
hierbij Iseen bedrag van
Inbegrepen :
-vervoer van elektriciteit :578 ml IJoen ecu voor
92mIIJoen ;netten inJoegoslavië niet
-spoorlljnen :124,3 mlljoen
-autowegen :361,7 miljoen

-35
ONTWERP-RESOLUT IEVAN DERAAD OVER DE
TRANSEUROPESE NETWERKEN
DERAAD VAN DEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
Gelet ophetVerdrag totoprichting van deEuropese Economische Gemeenschap ,
Overwegende dat deEuropese Raad (Straatsburg Indecember 1989 enDublin In
Juni 1990 )heeft gevraagd vóór eind 1990 "richtsnoeren "betreffende de
transeuropese netwerken vast testellen endat deRaad Inzijn resolutie van
22Januari 1990 ^*)deCommissie verzocht hembinnen dezelfde termijn een
werkprogramma envoorstellen voor passende maatregelen voor teleggen ;
Overwegende dat voor deverwezenlijking van deruimte zonder grenzen envan de
vrijheid van verkeer van personen ,goederen endiensten transeuropese netwerken
ophetgebied vanvervoer ,telecommunicatie ,energie enberoepsopleiding
vereist zijn omdepositieve gevolgen van deinterne markt ten volle tot hun
recht telaten komen ;
Overwegende dat detotstandbrenging van transeuropese netwerken ,die ook de
perifere regio 'smet decentrale punten van deGemeenschap verbinden ,zal
bijdragen aan deeconomische ensociale samenhang van deGemeenschap ;
Overwegende dat bij hetopzetten van detranseuropese netwerken ook de
harmonieuze ontwikkeling van debetrekkingen van deGemeenschap met de
EVA-Landen endelanden InCentraal -enOost-Europa moet worden beoogd ,endat
ervoorts rekening mee moet worden gehouden dat zij zich tot de
MIdde IIandse-Zee Ianden zullen uitstrekken ;
Overwegende dat bij hetonderzoek dat deCommissie Indeloop van 1990 ,met
hulp van deLid-Staten endeeconomische subjecten heeft verricht ,de
tekortkomingen van debestaande netwerken zijn gebleken endat aldus is
aangetoond dat opruimere schaal overleg noodzakelijk Ismet hetoog opeen
optimale voorbereiding enexploitatie van detoekomstige netwerken ;
Overwegende dat deoorzaken van deze tekortkomingen bekend zijn endat deze ,
door gepaste maatregelen zoals die door deCommissie Indevorm van een
communautair actieprogramma worden voorgesteld ,moeten worden weggenomen -,
Overwegende dat het noodzakelijk isdat deRaad dit programma goedkeurt ;
Overwegende dat het detaak Isvan deCommissie deaanvullende voorstellen In
tedienen die voor detenuitvoerlegging van dit programma vereist zijn ;
Overwegende dat over deuitvoering van het aldus goedgekeurde communautaire
actieprogramma jaarlijks door deCommissie verslag moet worden uitgebracht ,
(*) PBEGC27van 6.2.1990

36
HEEFT DEVOLGENDE RESOLUTIE AANGENOMEN :
1.DeRaad verklaart dat ,gelet opdedoor deCommissie Inhaar verslag
geconstateerde feiten ,tegelijkertijd met deInartikel 8Avan het
EEG-Verdrag bepleite verwezenlijking van een ruimte zonder binnengrenzen
werkelijk transeuropese ,d.w.z .onderling verbonden enInteroperabele
netwerken ophetgebied vanvervoer ,telecommunicatie ,energie en
beroepsopleiding aan deburgers ,debedrijven endeoverheidsdiensten ter
beschikking moeten worden gesteld .
2.DeRaad Isvan oordeel dat dehuidige tekortkomingen deonmlddel IIJke
tenuitvoerlegging van een actieprogramma rechtvaardigen .HIJ hecht derhalve
zijn goedkeuring aan het door deCommissie voorgestel deprogramma ,waarin
drie onderling aanvullende enonlosmakelijk met elkaar verbonden elementen
centraal staan :prioritaire projecten dieworden gekozen naargelang van hun
bijdrage aan dewerking van deInterne markt enaan deversteviging van de
economische ensociale samenhang ,algemene maatregelen omdeeerste aanzet
tot deverwezenlijking endeoptimale exploitatie van detranseuropese
netwerken tevergemakkelijken enfinanciële maatregelen .
3.Tenaanzien van deprioritaire projecten verzocht deRaad ,zonder afbreuk te
doen aan dewerkzaamheden die thans worden verricht oftotuitvoering
waarvan isbesloten ,deCommissie deaanvullende voorstellen voor de
tenuitvoerlegging van deze projecten tedoen enlegt daarbij ,met hetoog op
detotstandbrenging van deInterne markt ,meer inhetbijzonder denadruk op
devolgende beginselen :
3.1 .Opvervoergebied isvoor degoede werking van devervoersmarkt een
multlmodale aanpak van alle wijzen van vervoer vereist die een optimaal
gebruik van deInfrastructuur mogelijk maakt enterzelfder tijd aan de
versteviging van demilieubescherming bijdraagt .HIJ verzoekt deCommissie
haar werkzaamheden indeverschillende inhaar mededeling aangeduide
sectoren voort tezetten .
3.2 .Ophetgebied van telecommunicatie entelematicadiensten verzoekt hij de
Commissie vóór medio 1991 uitgaande van debestaande programma 's,met name
INSIS enCADDIA ,deInitiatieven tenemen die detotstandbrenging mogelijk
maken van devoor dewerking van deInterne markt vereiste
telemat Icanetwerken ,Inhet bijzonder door dekoppeling van de
Informatiesystemen van debetrokken overheidsdiensten ;voorts verzoekt hij
deCommissie zospoedig moge lijk ,zodra dit Isgoedgekeurd ,tezorgen voor
deuitvoering van het specifieke programma voor onderzoek naar de
telemat Icasystemen van algemeen belang omdenetwerken van
telematicadiensten nog doeltreffender temaken .
3.3 .Openergiegebied verzoekt deRaad ,tervoltooiing van deInterne markt en
met hetoog opeen Europese handvest Inzake energie ,deCommissie met de
betrokken partijen nategaan hoe denetwerken beter kunnen worden
ontwikkeld engeëxploiteerd opEuropees niveau omeenoptimale benutting
van deprodukt Iecapac Ite Iten tewaarborgen endecontinuïteit van de
bevoorrading van deGemeenschap teverbeteren .
3.4 .Ophetgebied van deberoepsopleiding verzoekt hij deCommissie tezamen
met deLld-Staten endebetrokken partijen deonderlinge verbinding tussen
deverschillende bestaande netwerken tussen debij deberoepsopleiding
belanghebbende partijen tebevorderen omeenmu ItIpIIcatoref feet Inde
gehele Gemeenschap enIndeoverige Europese landen teweeg tebrengen .

37-
4.Wat demaatregelen vanalgemene aard betreft ,wenst deRaad -het
subsidiariteitsbeginsel Inacht worden genomen -dat zijbijdragen tot het
scheppen van een gunstig klimaat voor detotstandbrenging van transeuropese
netwerken door alle betrokken subjecten .
4.1 .DeRaad Isvan oordeel dat dedoor deCommissie Indebijlage bij haar
Mededeling genoemde noodzakelijke regelgeving waarmee wordt beoogd de
Interoperabiliteit van denetwerken enhet verrichten van transeuropese
diensten tewaarborgen ,onverwijld moeten worden goedgekeurd enuitgevoerd
oftenspoedigste door deCommissie moeten worden voorgesteld .
4.2 .DeRaad vraagt deCommissie ,Innauwe samenwerking met alle betrokken
partijen :
-regelmatig Indemeest gepaste vorm algemene plannen van transeuropese
netwerken ophetgebied van vervoer ,telecommunicatie enenergie opte
stel len -,
-een jaarlijks programma van Europese normalisatie optestellen welke
noodzakelijk IsomdeInteroperabiliteit van denetwerken tewaarborgen
enwaardoor het vaststellen van nieuwe ,afwijkende ,nationale normen zal
worden verhinderd ;
-alle noodzakelijke gegevens verzamelen omdebehoeften ophetgebied van
netwerken endetechnische enfinanciële moeilijkheden die zich bij het
ontstaan van denetwerken voordoen teevalueren ten einde de
continuïteit van bovengenoemde werkzaamheden tewaarborgen ;
-toepasbaar heldsonder zoek teverrichten aan dehand waarvan projecten van
Europees belang kunnen worden aangeduid .
4.3 .DeRaad stemt Inmet het beginsel van een verklaring van Europees nut en
verzoekt deCommissie hemvoorstellen voor teleggen voor deInvoering van
een communautaire procedure waarmee aan specifieke projecten een
dergelijke verklaring zoukunnen worden verleend .
5.Ten aanzien van definanciële maatregelen isdeRaad vanoordeel dat de
projecten rendabel dienen tezijn enwijst hij erop dat hij omdit te
bereiken voornemens Isaanparticuliere financiering voorrang tegeven door
degunstigste voorwaarden inhet leven teroepen voor deinitiatieven Inzake
endeverwezenlijking enexploitatie van transeuropese netwerken .Niettemin
ishij vanmening datoverheidsbijdragen noodzakelijk blijven ineen aantal
door deCommissie duidelijk omschreven gevallen .Deze communautaire
financiële bijdragen vormen een aanvulling .Niettemin verleent de
Gemeenschap ,naargelang van debeschikbaarheid van begrotingsmiddelen enmet
Inachtneming van definanciële vooruitzichten ,prioriteit aan de
financiering van detranseuropese netwerken .Deze prioriteit zounogkunnen
worden verhoogd Inhetkader van deopstelling van denieuwe financiële
vooruitzichten voor deperiode na1992 .
6.Tenslotte verzoekt hij deCommissie :
6.1 .Indeloop van 1991 adequate voorstellen aan hem voor teleggen om
uitvoering tekunnen geven aan dehierboven uiteengezette wensen ;
6.2 .jaarlijks eenverslag over deuitvoering vandetranseuropese netwerken
aan hem voor teleggen .

-38-
LIJstvan Inheteindverslag gebruikte afkortingen ,letterwoorden en
andere termen inalfabetische volgorde
AECMA European Association ofAerospace Manufacturers (Europese
Vereniging van Fabrikanten van Lucht -enRuimtevaarmater ieel )
AELE Europese Vrijhandelsassociatie
AIM Programma van deGemeenschap ophetgebied van de
Informatietechnologie endetelecommunicatie Indegezondheidszorg
-Geavanceerde medische Informatica -Verkennende actie
ANIMO Beheerssysteem voor verplaatsingen van dieren
ASB Geassocieerd normal Isat ie-inst Ituut
ATLAS Luchtverkeersleiding /systemen voor luchtverkeersregeling
BC-NET Business Cooperation Network
EIB Europese Investeringsbank
CADDI A Programma oplange termijn Inzake hetgebruik van telematica voor
decommunautaire Inforamt iesystemen betreffende In-enuitvoer en
hetbeheer enfinanciële controle van 1andbouwmarktorden ingen
ECAC Europese Burger luchtvaarconferent Ie
EGKS Europese Gemeenschap voor Kolen enStaal
CEDEFOP -Europees Centrum voor deontwikkeling van deberoepsopleiding
CEPT Europese Conferentie van PTT-admlnistrat les
CLCA Comité deLiaison desConstructeurs Automobiles (Verblndlngscoml té
van deautomobielindustrie voor delanden van deEEG )
COMETT .-Programma betreffende samenwerking tussen unlversltelt en
onderneming Inzake opleiding ophetgebied van detechnologie
CORRIDOR -Samenwerking ophetgebied van deopregionale verkeersproblemen
toegepaste Informatica
CVSE Conferentie over Veiligheid enSamenwerking inEuropa
DECT Project digitale draadloze telefoon
DELTA Developing European learning through technological advance
(Communautaire actie ophetgebied van leertechnolog le)
DRIVE Toegepaste Informatica entelecommunicatie voor hetwegvervoer
EDI Electronic Data Interchange (datacommunicatie )

-39-
ED IFACT
ENS
ERASMUS
ERMES
ERT
ETS I
EUREKA
EUROCONTROL -
EUROFORM
EUROTECNET -
EURYCLEE
EURYDICE
EFRO
FIEC
FORCE
FYSAN
GSM
IMPACT
INSIS
INTERREG
LINGUA
METRAN
ONP
PCRDElectronic data Interchange for administration ,commerce and
transport (Datacommunlcat levoor administrât le,handel en
vervoer )
Europese zenuwstelsels
European action scheme for themobility ofuniversity students
(communauta iractleprogramma inzake demoblliteit van studenten )
Paneuropese openbare semafon ledlenst teland
Ronde-tafelconferent Ievan Industriëlen uit deGemeenschap
Europees normal Isat le-Inst Ituut voor detelecommunlcat le
Europees Agentschap voor decoördinatie vanonderzoek
Europese Organisatie voor deveiligheid van deluchtvaart
Communautair Inltiatiefprogramma (Soel aa IFonds )voor
beroepsopleiding
Netwerk over degehele Gemeenschap van demonstratieprojecten op
hetgebied vannieuwe Informatietechnologie enberoepsopleiding
Netwerk vannationale informatiecentra ophet gebied van nieuwe
Informatietechnologieën enonderwijs IndeLid-Staten van de
Europese Gemeenschap
Net voor uitwisseling van Informatie over onderwijs Inde
Europese Gemeenschap
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling
International European Construct IonFederatlon (Internationaal
Europees Verbond van het Bouwbedrijf )
Programma voor permanente educatie
Systeem voor follow-up opfytosanltalr gebied
Spéciale groep voor mobiele communlcatle (cellulaire telefoon )
Proefprojecten met het oog opdeontwikkeling van een
communautaire markt voor informatiediensten
Intor Inst Itutlonee Isysteem vangeTntegreorde Informat ledlensten
Communautair programma (EFRO ,ESF ,EOGFL-Or lëntat Ie)voor de
grensoverschrijdende regio 's
Programmat leve bevordering van het vreemde-ta lenonderwl Js
Europees transmiss ienetwerk
Open telecommunlcat lenetwerk
Kaderprogramma voor onderzoek enontwikkeling

-40-
PETRA Actieprogramma voor deopleiding envoorbereiding van Jongeren
ophet leven als volwassene en Ineen beroep
PHARE Hulp aan deeconomische wederopbouw van Polen enHongarije
PHARE EUR0C0NTR0L-pro Ject betreffende deverbinding tussen
controlesystemen opdegrond enbeheerssystemen Invliegtuigen
POLIS Bevordering van operationele verbindingen met geïntegreerde
diensten (ophet standsvervoer toegepaste Informatica )
PROMETHEUS -Programma voor een Europees verkeerssysteem met optimale
doelmatigheid enongeëvenaarde veiligheid
RACE Onderzoek enontwikkeling ophet gebied vangeavanceerde
communicatietechnologieën InEuropa )
REGEN Communautair In 111atlefprogramma (EFRO )voor energ 1eschake 11ngen
RNIS Digitaal Netwerk voor geïntegreerde Diensten
SCENT System Customs Enforcement Network (Stelsel van elektronische
post )
SCIENCE Plan terstimulering van deinternationale samenwerking en
uitwisseling tenbehoeve van deEuropese onderzoekers
(1988-1992 )
SHIFT Systeem voor keuringen encontroles aangrenscontroleposten bij
invoer uit derde landen (SH IFT-proJect )
SIS Schengen Informatie Systeem
STAR (Communautair Programma voor deontwikkeling van bepaalde ,
mlnderontwikkelde regio's van deGemeenschap door een betere
toegang totgeavanceerde telecommunicatiediensten )
TAR 1C Geïntegreerd douanetarief van deEuropese Gemeenschappen
TED 1S Programma van deGemeenschap betreffende datacommunicatie voor
dehandel met gebruikmaking van communicatienetten
TELEMATIQUE -Communautair programma (EFRO )Inzake detoegang totgeavanceerde
te Iecommun Icat Ied Iensten
UNICE Unie van Industr lefederat les IndeEuropese Gemeenschap
VSAT Very Small Aperture Terminals (satellieten )