Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/12/EEG van de Raad van 25 februari 1992 betreffende tijdelijke kwantitatieve beperkingen op accijnsproducten welke Zweden uit andere lidstaten worden binnengebracht"

(2000/C 268/02)

De Raad heeft op 26 mei 2000 besloten, overeenkomstig art. 93 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Interne markt, productie en consumptie", die met de voorbereiding van de werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 juni 2000 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Wilkinson.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 374e zitting (vergadering van 12 juli 2000) het volgende advies uitgebracht, dat met 97 stemmen vóór en 1 stem tegen (bij 4 onthoudingen) is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Een van de grondbeginselen van de interne markt is dat burgers het recht hebben om goederen die zij voor eigen gebruik onder betaling van belasting en accijns in een andere lidstaat hebben aangeschaft, binnen de hele EU te vervoeren, zonder verder BTW en accijns te hoeven betalen. Dit omvat goederen die onderworpen zijn aan accijns, zoals alcohol en tabak. Er zijn geen kwantitatieve beperkingen, mits de goederen voor persoonlijk gebruik zijn en door de burger zelf worden vervoerd.

1.2. In 1996 werd een tijdelijke ontheffing van Richtlijn 96/99/EG verleend aan Denemarken, Finland en Zweden, om hen in staat te stellen beperkingen op te leggen aan de hoeveelheid alcohol en tabak die uit andere lidstaten op hun grondgebied mag worden gebracht. Voor Finland en Denemarken zal deze afwijking aan het eind van 2003 aflopen; voor Zweden is de vervaldatum 30 juni 2000, mits een "herzieningsmechanisme" wordt ingesteld.

1.3. De Zweedse regering heeft nu om een verlenging van de uitzonderingsregeling tot eind 2003 verzocht. Het verzoek is ingegeven door de tijd die nodig is om het Zweedse alcoholbeleid aan te passen; de Zweedse regering heeft toegezegd de kwantitatieve beperkingen gefaseerd op te heffen.

2. Opmerkingen

2.1. Zoals het onlangs in zijn advies over de invoer van bier in Finland(1) heeft benadrukt, betreurt het Comité iedere verlenging van de periode waarin de consumenten bepaalde voordelen van de interne markt wordt ontzegd. Ook in dit geval is het duidelijk dat het verzoek om een nieuwe uitzonderingsbepaling hoofdzakelijk wordt ingegeven door de aanzienlijke prijsverschillen van de betrokken producten. Terwijl verschillen in levensstandaard en andere factoren ongetwijfeld de prijzen beïnvloeden, is het duidelijk dat het hoge accijnsniveau in Zweden veruit de belangrijkste factor is. Wel geeft het Comité toe dat het relatief lage percentage aan alcohol gerelateerde ziekten in Zweden toch zeker gedeeltelijk aan het Zweedse alcoholbeleid kan worden toegeschreven.

2.2. Net als in het geval van Finland erkent het Comité dat het de Zweedse overheid vrij staat zelf de hoogte van haar accijnzen te bepalen. Niettemin is het Comité ermee ingenomen dat opvoedings- en voorlichtingsprogramma's worden opgezet en dat er iets wordt gedaan aan de zeer hoge accijnzen, zodat voortaan kan worden afgezien van uitzonderingsbepalingen.

2.3. Het Comité deelt de bezorgdheid over de volksgezondheid, die door de Zweedse regering wordt aangedragen als reden om het vrije verkeer van goederen te blijven beperken. Nochtans wijst alles erop dat hoge prijzen weliswaar het totale tabaks- en alcoholverbruik kunnen verminderen, maar dat zware drinkers hierdoor niet worden afgeschrikt. Bovendien leiden zij tot een toename van de smokkel en clandestien stoken. Het Comité is het met de Commissie eens dat alcoholmisbruik door maatregelen op het gebied van preventie en voorlichting bestreden dient te worden en door bepaalde probleemgroepen aan te pakken, en niet door algemene maatregelen die alle consumenten straffen.

2.4. Het nieuwe alcoholprogramma dat de Zweedse regering nu moet invoeren, zou als voorbeeld kunnen dienen voor de andere lidstaten bij hun pogingen om, wellicht in het kader van het voorgestelde EU-beleid op dit gebied, het probleem van drankmisbruik aan te pakken.

3. Conclusies

3.1. Het Comité steunt de aanbeveling van de Commissie om de uitzonderingsregeling te verlengen waardoor de Zweedse regering meer tijd krijgt om haar alcoholbeleid aan te passen. Het Comité is bijzonder ingenomen met het duidelijke programma - dat is goedgekeurd door de Zweedse regering - om de hoeveelheid alcohol en tabak die Zweedse burgers uit andere lidstaten mogen invoeren, trapsgewijs te verhogen.

3.2. Ook is het Comité verheugd over het ondubbelzinnig besluit dat het interne-marktbeginsel van een vrij verkeer van goederen vanaf eind 2003 volledig van toepassing zal zijn.

Brussel, 12 juli 2000.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

B. Rangoni Machiavelli

(1) PB C 204 van 18.7.2000.