COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 31.1.1996 
COM(96) 19 def. 
FUSIECONTROLE IN DE GEMEENSCHAP: 
GROENBOEK 
BETREFFENDE DE HERZIENING VAN DE 
CONCENTRATIEVERORDENING 
(door de Commissie ingediend) 

Beknopte samenvatting 
De concentratieverordening, die in 1989 door de Raad werd vastgesteld, verschafte de 
Gemeenschap voor het eerst een geschikt instrument om toezicht te houden op 
grensoverschrijdende concentraties. De Europese fusiecontrole wordt algemeen een succes 
genoemd. In de EER zijn fusies die aan de criteria van de verordening voldoen aan 
dezelfde regels onderworpen en worden zij aan die regels getoetst door één enkele 
autoriteit, de Commissie. Dit geschiedt snel en doeltreffend, aan de hand van doorzichtige 
procedures. 
Sinds de verordening in 1990 in werking is getreden heeft de Commissie ruim 350 
eindbeschikkingen gegeven. In een groot aantal gevallen gaven de aangemelde transacties 
geen aanleiding tot mededingingsproblemen en werd er derhalve binnen een maand een 
verklaring van geen bezwaar bekendgemaakt. In gevallen waarin de fusie echter een 
machtspositie in het leven zou roepen of zou versterken, werden maatregelen genomen 
om een verzwakking van de concurrentiestructuur van de markt te voorkomen. Vier 
transacties werden aldus verboden en 24 andere werden ingrijpend aangepast om tegemoet 
te komen aan de bezorgdheid van de Commissie op concurrentiegebied. 
Na bijna vijfjaar Europese fusiecontrole is de Commissie, gezien de toezegging die zij 
in 1993 aan de Raad heeft gedaan, verplicht een onderzoek in te stellen naar de werking 
van de concentratieverordening. Deze verplichte evaluatie heeft in hoofdzaak betrekking 
op de hoogte van de omzetdrempels waarboven concentraties bij de Commissie moeten 
worden aangemeld, maar ook op de middelen waarmee transacties wederzijds worden 
doorverwezen tussen de Commissie en de Lid-Staten. De Commissie neemt deze 
gelegenheid daarenboven te baat om tekortkomingen in de verordening en kritieken op 
de werking ervan tot dusver onder de loep te nemen. 
In het navolgende Groenboek wordt het bestaande regelgevende kader voor fusies, zowel 
op het niveau van de Gemeenschap als van de Lid-Staten, in detail beschreven. 
Vervolgens worden een aantal opties voor discussie gepresenteerd. Deze kunnen als volgt 
worden samengevat: 
- Drempels: thans moet de omzet van de bij een concentratie betrokken 
ondernemingen wereldwijd meer dan 5 miljard ecu en in de Gemeenschap, 
voor ten minste twee van die ondernemingen, meer dan 250 miljoen ecu 
bedragen. Een aanzienlijk aantal fusies die meer dan waarschijnlijk gevolgen 
hebben voor de marktstructuur in meer dan één Lid-Staat, blijven beneden die 
hoge drempels. De informatie waarover de Commissie beschikt wijst uit dat 
drempels van respectievelijk 2 miljard ecu en 100 miljoen ecu passender 
zouden zijn. 
- Meervoudige aanmeldingen: ondernemingen waarvan de omzet beneden de 
huidige hoge drempels blijft, worden in de EER geconfronteerd met 13 
verschillende nationale stelsels van fusiecontrole. Meervoudige nationale 
aanmeldingen betekenen voor het bedrijfsleven een grotere onzekerheid, meer 
moeite en hogere kosten en kunnen uitmonden in tegenstrijdige beslissingen. 
Een drempelverlaging zou dit probleem grotendeels oplossen. Een "second-
best" oplossing zou zijn gevallen van meervoudige concentraties beneden de 
huidige drempels aan het uitsluitende toezicht van de Commissie te 
onderwerpen. 
- Gemeenschappelijke ondernemingen: er worden twee hoofdbenaderingen voor 
de verbetering van de behandeling van joint ventures voorgesteld. Deze twee 
benaderingen worden in meerdere opties uitgewerkt. 
- Een aantal andere, vooral procedurele verbeteringen wordt voorgesteld in 
verband met de aanvaarding van verbintenissen in de eerste onderzoeksfase en 
andere aspecten van de verordening. 
- Bankinkomsten: er worden voorstellen gedaan ter vereenvoudiging van de 
wijze van berekening van de omzet van financiële en kredietinstellingen en van 
de geografische toewijzing van die omzet. 
Dit Groenboek heeft ten doel een brede discussie op gang te brengen. Bij de opstelling 
ervan is rekening gehouden met de opinies die door andere Gemeenschapsinstellingen, 
de Lid-Staten, het bedrijfsleven en de advocatuur tot uiting zijn gebracht in het kader van 
de eerder dit jaar door de Commissie gehouden enquête. De in dit Groenboek aangeboden 
keuzemogelijkheden mogen echter geenszins als alomvattend of exhaustief worden 
beschouwd. 
Naar het inzicht van de Commissie dient de werkingssfeer van de verordening te worden 
uitgebreid tot een groter aantal fusies met een communautaire dimensie. Voorts kan de 
huidige praktijk worden verbeterd op de in het Groenboek aangegeven wijzen. Alle 
belanghebbenden worden om hun mening verzocht, ten einde tot een ruime en grondige 
discussie over al deze vraagstukken te komen. 
GROENBOEK 
Inhoudsopgave 
I. INLEIDING 
II. HET BESTAANDE REGELGEVENDE KADER 
A. FUSIECONTROLE OP COMMUNAUTAIR NIVEAU 
B. FUSIECONTROLE OP HET NIVEAU VAN DE LID-STATEN 
III. CRITERIA DIE BEPALEND ZIJN VOOR DE BEVOEGDHEID VAN DE 
COMMISSIE 
A. HUIDIGE TOESTAND 
B. VOORGESTELDE OPTIES 
IV. ANDERE ASPECTEN VAN DE VERORDENING 
A. VERWIJZING VAN CONCENTRATIES DOOR EN NAAR DE 
LID-STATEN (ARTIKELEN 9 EN 22) 
B. BEHANDELING VAN GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMINGEN 
C. VERBINTENISSEN IN CONCENTRATIEZAKEN 
D. DE MINIMIS-OVEKATIES 
E. BEREKENING VAN DE OMZET VOOR KREDIET- EN FINANCIËLE 
INSTELLINGEN 
F. ANDERE WIJZIGINGEN OF VERDUIDELIJKINGEN 
Bijkomende beperkingen in fase 1 
Intrekking van beschikkingen ex artikel 6 
Artikel 7 
Artikel 10, lid 4 
Berekening van de omzet van gemeenschappelijke ondernemingen 
Rechten van derden 
"Betrokken ondernemingen" 
V. CONCLUSIES 

I. INLEIDING 
1. Verordening nr. 4064/89 van de Raad betreffende de controle op concentraties van 
ondernemingen ("de concentratieverordening") werd vastgesteld op 21 december 
1989 en is op 21 september 1990 in werking getreden De concentratieverordening 
is van toepassing op alle concentraties met een communautaire dimensie, hetgeen 
wordt bepaald aan de hand van de jaarlijkse omzet van de betrokken 
ondernemingen. 
2. In 1993 heeft de Commissie voor het eerst de werking van de 
concentratieverordening onder de loep genomen. Die evaluatie was het gevolg van 
de wettelijke verplichting om de omzetdrempels (opgelegd door artikel 1) en de 
verwijzingsregels (opgelegd door de artikelen 9 en 22) te herzien. Daarenboven 
heeft de Commissie de gelegenheid te baat genomen om de werking van de 
verordening in haar geheel te evalueren, ten einde vast te stellen op welke andere 
gebieden verbeteringen mogelijk waren. 
3. Het onderzoek van 1993 resulteerde in een verslag van de Commissie aan de 
Raad1, waarvan de conclusie luidde dat er sterke argumenten "waren voor 
drempelverlaging. De Commissie oordeelde het echter verstandig meer ervaring 
op te doen met de werking van de concentratieverordening en de gevolgen van het 
nationale beleid van de Lid-Staten inzake controle op concentraties, alvorens een 
formeel voorstel tot herziening in te dienen. Daarom verzocht zij de Raad de 
aanpassing van de drempels uit te stellen tot uiterlijk einde 1996. De Raad 
onderschreef in september 1993 deze conclusies. 
4. In de twee jaar die sinds het onderzoek van 1993 zijn verstreken, hebben zich 
significante wijzigingen voorgedaan in het juridische, politieke en economische 
klimaat. Door de uitbreiding van de Unie, maar ook door ontwikkeling op het 
gebied van de regelgeving in de oude Lid-Staten, valt een toename te constateren 
van het aantal nationale stelsels van fusiecontrole in de Gemeenschap. Op 
communautair niveau is de fusiecontrole in een stadium van consolidatie gekomen, 
hetgeen geïllustreerd wordt door de vaststelling van een nieuwe 
uitvoeringsverordening en een nieuw pakket richtsnoeren einde 19943. Bovendien 
werd de praktische toepassing van het subsidiariteitsbeginsel verder verfijnd door 
de Gemeenschapsinstellingen en de Lid-Staten. Ten slotte is, in het kader van een 
steeds toenemende marktintegratie in de Gemeenschap en de recente economische 
opleving, de grensoverschrijdende concentratieactiviteit toegenomen . Tegen deze 
achtergrond is een evaluatie van de verordening noodzakelijk om vast te stellen 
hoe de voordelen van de interne markt het best kunnen worden beschermd door 
een efficiënt Europees beleid inzake fusiecontrole. 
COM (93) 385 def.. 28.7.1993. 
Verordening (EG) nr. 3384/94 van 21 december 1994, PB L 377 van 31.12.1994, blz. 1. 
Mededelingen van de Commissie van 21 december 1994, PB C 385 van 31.12.1994, blz. 1, 5, 12 
en 21. 
Na in 1990 een piek te hebben bereikt, is de grensoverschrijdende concentratieacliviteit in 1991 
teruggelopen, om zich in de daaropvolgende jaren te stabiliseren rond 1350 operaties per jaar. Het 
jaar 1994 werd echter gekenmerkt door een stijgende concentratieacliviteit, zowel wat het aantal 
operaties als wat het ermee gemoeide bedrag betreft, Europese Economie, maart 1995, 
Supplement A. 
5. In het kader van het huidige concentratieonderzoek hebben de diensten van de 
Commissie een enquête gedaan bij Lid-Staten, ondernemingen, bedrijfsorganisaties 
en -adviseurs, waarbij werd gepeild naar hun standpunt inzake een herziening van 
de verordening (zie bijlage 1). Ook het Europees Parlement en het Economisch 
en Sociaal Comité werden verzocht hun mening te geven. 
6. Het Groenboek wordt gepubliceerd als een uitgangspunt voor verdere discussie 
over concrete wijzigingen die in de verordening kunnen worden aangebracht. Het 
beoogt de volgende doelstellingen. 
een analyse maken van de huidige toestand; 
conform de in 1993 door de Commissie aan de Raad gedane toezegging, 
nagaan of de huidige drempels dienen te worden herzien; 
aangeven in welke andere gebieden verbeteringen mogelijk zijn, en 
voorstellen doen voor mogelijke oplossingen. 
7. De Commissie zal de raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal 
Comité en het Comité van de regio's over de inhoud van dit Groenboek 
raadplegen. De Commissie nodigt voorts alle belanghebbenden uit hun 
opmerkingen Groenboek kenbaar te maken. Wil men het tijdschema voor de 
herziening kunnen aanhouden, dan dienen die opmerkingen uiterlijk op 31 maart 
1996 bij de Commissie te worden ingediend . Vervolgens wil de Commissie de 
resultaten van het inspraakproces onderzoeken en in de loop van 1996 bij de Raad 
een voorstel indienen. 
IL HET BESTAANDE REGELGEVENDE KADER 
A. FUSIECONTROLE OP COMMUNAUTAIR NIVEAU 
1. De concentratieverordening 
8. De concentratieverordening verleent de Commissie bijzondere bevoegdheden 
inzake de beoordeling van alle concentraties met een communautaire dimensie. Dit 
zijn fusies, acquisities of gemeenschappelijke ondernemingen met het karaktervan 
een concentratie, waarbij: i) de wereldomzet van alle betrokken ondernemingen 
samen meer dan 5 miljard ecu bedraagt; ii) de communautaire omzet van ten 
minste twee van de betrokken ondernemingen elk afzonderlijk meer dan 250 
miljoen ecu bedraagt; en iii) niet elk van betrokken ondernemingen meer dan twee 
derde van hun communautaire omzet in een en dezelfde Lid-Staat behaalt 
(artikel 1 van de verordening). 
9. De verordening gaat uit van het "one-stop shop"-beginsel. Dit houdt in dat de 
Commissie bij uitsluiting bevoegd is om concentraties met een communautaire 
De opmerkingen kunnen per fax (faxnr. 32-2-296.43.01) of via de post worden toegezonden aan 
het volgende adres: Commissie van de Europese Gemeenschappen, Directoraat-generaal 
Concurrentie (DG IV). Directoraat B - Task-force Fusiecontrole, Kortenberglaan 150, B-1049 
Brussel, België. 
dimensie te beoordelen en dat de betrokken ondernemingen bijgevolg binnen de 
Europese Unie slechts één aanmelding behoeven te doen Beneden de drempels 
zijn concentraties alleen onderworpen aan nationale fusiecontrole, indien die 
bestaat. Sinds de inwerkingtreding van de Overeenkomst betreffende de Europese 
Economische Ruimte (EER) van 1994 is de exclusieve bevoegdheid van de 
Europese Commissie ten aanzien van concentraties die de drempels overschrijden 
uitgebreid tot het gehele grondgebied van de EER. 
10. De verdeling van zaken tussen de Commissie en de Lid-Staten op grond van 
artikel 1 wordt aangevuld door het bepaalde in de artikelen 9 en 22. Krachtens 
artikel 9 kan de Commissie zaken naar een Lid-Staat verwijzen waarbij 
mededingingsvraagstukken aan de orde zijn die beperkt blijven tot een 
afgebakende markt binnen het grondgebied van die Lid-Staat. Op grond van 
artikel 22, leden 3 tot en met 5, kan een Lid-Staat de Commissie verzoeken de 
concentratieverordening toe te passen op operaties beneden de drempels, die echter 
op het grondgebied van die Lid-Staat een machtspositie in het leven roepen of 
versterken. Artikel 21, lid 3, biedt de Lid-Staten de mogelijkheid passende 
maatregelen te nemen ter bescherming van andere gewettigde belangen dan die 
welke in de concentratieverordening in aanmerking zijn genomen, zoals de 
openbare veiligheid, de pluraliteit van de media en de toezichtsregels. Bij het 
onderzoek en de beoordeling van aangemelde concentraties treedt de Commissie 
daarenboven op in nauw en voortdurend contact met de bevoegde autoriteiten van 
de Lid-Staten (artikel 19 van deconcentratieverordening), en de Toezichthoudende 
Autoritei^ van de EVA (artikel 58 van de EER-Overeenkomst). 
11. Door de concentratieverordening is een stelsel van verplichte voorafgaande 
aanmeldingen ingevoerd voor alle concentraties met een communautaire dimensie. 
Aangemelde concentraties worden beoordeeld uit het oogpunt van hun gevolgen 
voor de structuur van de mededinging op de gemeenschappelijke markt. Het 
sleutelbegrip is dat van het "in het leven roepen of versterken van een 
machtspositie". Het onderzoek bestaat uit twee fasen, waarvan de duur door 
wettelijke vervaltermijnen wordt bepaald. Na een eerste fase van één maand moet 
de Commissie besluiten of de zaak al dan niet aanleiding geeft tot ernstige twijfel 
omtrent de verenigbaarheid ervan met de gemeenschappelijke markt, en in het 
bevestigende geval, een grondig onderzoek opzetten. Vier maanden na het inleiden 
van de fase 2-procedure moet de Commissie de eindbeschikking over de 
concentratie vaststellen. 
12. Per 30 oktober 1995 waren bij de Commissie in totaal 376 concentraties 
aangemeld op grond van de concentratieverordening. De Commissie heeft 357 
eindbeschikkingen vastgesteld: 
31 beschikkingen in de zin van artikel 6, lid 1, sub a), van de verordening 
(waarbij wordt gesteld dat de concentratie buiten het toepassingsgebied van 
de verordening valt); 
303 beschikkingen in de zin van artikel 6, lid 1, sub b), van de 
verordening (waarbij de concentratie aan het einde van fase 1 verenigbaar 
met de gemeenschappelijke markt wordt verklaard), 
19 beschikkingen in de zin van artikel 8, lid 2, van de verordening 
(waarbij de concentratie aan het einde van fase 2, na een grondig 
onderzoek, verenigbaar met de gemeenschappelijke markt wordt 
verklaard); 
7 
4 beschikkingen in de zin van artikel 8, lid 3, van de verordening (waarbij 
de concentratie wordt verboden). 
In 12 zaken werd de goedkeuring op grond van artikel 6, lid 1, sub b), en in 12 
andere zaken die op grond van artikel 8, lid 2, verleend onder bepaalde 
voorwaarden en/of verplichtingen, die moesten garanderen dat de partijen de door 
hen aangegane verbintenissen zouden nakomen. Drie zaken werden na een verzoek 
als bedoeld in artikel 9 naar Lid-Staten verwezen en twee verzoeken in de zin van 
artikel 22, lid 3, werden door Lid-Staten ingediend. In drie zaken werd artikel 21, 
lid 3, toegepast. 
2. Artikel 66 van het EGKS-Verdrag 
13. Het EGKS-Verdrag bepaalt dat alle concentraties waarbij ten minste één 
onderneming betrokken is die zich bezighoudt met de produktie of distributie van 
kolen of staal en die in de Gemeenschap is gevestigd, aan voorafgaande 
goedkeuring van de Commissie zijn onderworpen. Met de instemming van de 
Raad heeft de Commissie minimumniveaus vastgesteld op basis van de 
produktievolumes van de ondernemingen, beneden welke concentraties vrijgesteld 
zijn van het vereiste van een voorafgaande aanmelding. Zo geldt bij voorbeeld 
voor ruw staal of afgewerkte produkten en minimumniveau van 6 miljoen ton per 
jaar, hetgeen ongeveer overeenkomt met 2,5 miljard ecu. 
B. FUSIECONTROLE OP HET NIVEAU VAN DE LID-STATEN 
14. Er bestaan momenteel elf nationale stelsels van fusiecontrole in de Gemeenschap , 
waarvan er acht dwingend recht zijn. Van de overige vier Lid-Staten is Nederland 
bezig met de invoering van een stelsel van voorafgaande controle op concentraties 
(dwingend recht); het is niet uitgesloten dat de andere drie in de toekomst 
eveneens nationale regelgeving invoeren. Een tabel met een overzicht van de 
belangrijkste kenmerken van de bestaande nationale stelsels en van het 
voorgenomen Nederlandse stelsel is opgenomen in bijlage 2. 
15. Uit een vergelijkende analyse van de verschillende nationale stelsels blijkt dat er 
een grote diversiteit is in de aanmeldingsvereisten, de gevolgde procedures en de 
toegepaste rechtsnormen. De formele samenwerking tussen de nationale 
autoriteiten die in voorkomend geval met een zelfde zaak bezig zijn, blijft in 
hoofdzaak beperkt tot enkele bilaterale contacten, over het algemeen met het oog 
op de uitwisseling van informatie. 
16 Wat de autoriteit betreft die in elke Lid-Staat bevoegd is op het gebied van 
concentraties, valt op te merken dat in de meeste landen meer dan één 
afzonderlijke autoriteit een rol speelt in het besluitvormingsproces. In vijf van de 
elf landen wordt de eindbeschikking gegeven door een administratief lichaam op 
het niveau van een ministerie, in vier landen door een onafhankelijke 
mededingingsautoriteit, in één door een rechterlijke instantie en in één ofwel door 
een rechterlijke instantie (verbodsbeschikking), ofwel door een 
Er bestaan daarnaast twee stelsels van vrijwillige aanmelding in twee EVA-Staten, namelijk IJsland 
en Noorwegen. 
mededingingsautoriteit (verklaring van geen bezwaar). In twee landen ten slotte 
kan de beschikking van de onafhankelijke mededingingsautoriteit om redenen van 
openbaar belang ongedaan worden gemaakt door een administratief lichaam op het 
niveau van een ministerie. 
17. De drempels waarboven een verplichte of vrijwillige aanmelding aan de orde is, 
variëren eveneens zeer sterk, zowel voor wat betreft de gehanteerde criteria (nl. 
de omzet, ofwel in het betrokken land, ofwel over de hele wereld, het wereldwijde 
vermogen of het marktaandeel in het betrokken land) als inzake het niveau 
waarboven de regels worden toegepast (de vereiste wereldwijde omzet van elk van 
ten minste twee betrokken ondernemingen bedraagt bijvoorbeeld in Oostenrijk 
0,36 miljoen ecu, in Ierland 25,2 miljoen ecu en in Duitsland 520 miljoen ecu; de 
vereiste gezamenlijke wereldwijde omzet bedraagt bijvoorbeeld in Zweden 430 
miljoen ecu en in Duitsland 1,04 miljard ecu; de vereiste gezamenlijke omzet in 
het betrokken land bedraagt bijvoorbeeld in Spanje 125 miljoen ecu, in Portugal 
180 miljoen ecu, in Italië 300 miljoen ecu en in Frankrijk meer dan 1 miljard 
ecu)7. Voor zover de verschillende drempelniveaus niet volledig overeenstemmen 
met de verschillen in de respectieve omvang van de nationale economieën, kunnen 
. zij aanleiding geven tot een ongelijke mate van controle op ondernemingen van 
vergelijkbare grootte. 
18. Wat de duur van de procedure in de verschillende Lid-Staten betreft: de eerste 
onderzoekfase is over het algemeen kort en duurt in geen enkel geval langer dan 
twee en çen halve maand.De duur van een grondig onderzoek varieert sterker, in 
het bijzonder omdat er in sommige Lid-Staten geen wettelijke termijnen zijn 
vastgesteld en in andere de termijnen kunnen worden verlengd, bij voorbeeld bij 
ontvangst van nieuwe gegevens. Voorts bestaat in een aantal stelsels ook nog 
controle na de tenuitvoerlegging van de concentratie, gedurende een periode die 
varieert van één maand tot een onbepaalde termijn. 
19. Wat de evaluatie betreft: alle Lid-Staten passen bij hun beoordeling van de 
aangemelde concentraties mededingingscriteria toe. In de meeste gevallen is tevens 
voorzien in de mogelijkheid rekening te houden met criteria betreffende het 
openbaar of algemeen belang. Het precieze gewicht van deze andere criteria in de 
uiteindelijke beoordeling van de zaak is moeilijk te bepalen en kan van Lid-Staat 
tot Lid-Staat variëren. 
20. Het aantal zaken dat in elk van de elf Lid-Staten behandeld is, varieert sterk van 
geval tot geval. In dé landen die een stelsel van verplichte aanmeldingen kennen, 
varieerde het gemiddelde aantal zaken per jaar van 25 in Portugal tot circa 1540 
in Duitsland . Van de drie landen met een stelsel van vrijwillige aanmeldingen 
hebben in de voorbije twee jaar Frankrijk en Spanje gemiddeld ongeveer 24 zaken 
per jaar te behandelen gekregen, terwijl het Verenigd Koninkrijk circa 150-200 
aanmeldingen per jaar ontving. 
Deze drempels werden omgerekend in ecu op basis van de gemiddelde koers in 1994. 
In de overige landen bedroeg het gemiddelde aantal aanmeldingen per jaar: 35 in België, 55 in 
Ierland, 132 in Zweden. 238 in Italië en 310 in Oostenrijk (informeel en formeel). Deze cijfers 
geven het gemiddelde aantal aanmeldingen in 1993 en 1994 weer. In Griekenland werden circa 25 
aanmeldingen ontvangen in het kader van het vroegere stelsel van vrijwillige aanmelding. 
21. Er bestaan verschillen tussen de Lid-Staten inzake de wijze van openbaarmaking 
van de beschikkingen en de omvang van de gegevens die worden bekendgemaakt. 
In sommige gevallen wordt de gehele tekst van de beschikking, met inbegrip van 
de evaluatie van de zaak uit het oogpunt van de mededinging, gepubliceerd. In 
andere gevallen worden alleen bepaalde beschikkingen (b.v. verbodsbeschikkingen 
of de belangrijkste beschikkingen) gepubliceerd, terwijl voor de overige met een 
vermelding van het bestaan ervan wordt volstaan. 
III. CRITERIA DIE BEPALEND ZIJN VOOR DE BEVOEGDHEID VAN DE 
COMMISSIE 
22. In dit hoofdstuk wordt onderzocht wat de optimale verdeling van 
concentratiezaken tussen de Commissie en de Lid-Staten zou zijn gezien twee 
fundamentele doelstellingen van de gemeenschap, te weten het 
subsidiariteitsbeginsel en de bevordering van de markt integratie door een snelle 
en eenvormige beoordeling van concentraties met significatie grensoverschrijdende 
effecten. Vervolgens wordt beoordeeld of, gezien de beschikbare informatie, de 
drempels van de Verordening op hun huidige niveau gehandhaafd moeten worden. 
A. HUIDIGE TOESTAND 
1. Basisbeginselen 
Subsidiariteit en fusiecotitrole 
23. De concentratieverordening beoogde van toepassing te zijn op ingrijpende 
structuurveranderingen, "waarvan de gevolgen voor de markt verder reiken dan 
de grenzen van een Lid-Staat" (overweging nr. 9). Concentraties met significante 
grensoverschrijdende gevolgen werden geacht een communautaire dimensie te 
hebben. Daarom werd besloten dat de Commissie bij uitsluiting bevoegd moest 
zijn om deze zaken te behandelen, terwijl de concentratiewetgeving van de 
Lid-Staten van toepassing zou zijn op concentraties met hoofdzakelijk nationale 
gevolgen. 
24. De manier waarop op het gebied van fusiecontrole de zaken werden verdeeld 
tussen de Gemeenschap en de Lid-Staten, was derhalve ingegeven door dezelfde 
beginselen die tevens ten grondslag liggen aan de subsidiariteitsidee. Volgens deze 
idee dienen maatregelen steeds te worden genomen op het meest geschikte 
bevoegdheidsniveau, waarbij rekening moet worden gehouden met de te bereiken 
doelstellingen en de middelen waarover de Gemeenschap en de Lid-Staten 
respectievelijk beschikken . 
25. Een concentratie heet significante grensoverschrijdende gevolgen indien de invloed 
ervan op de structuur van de mededinging zich doet gevoelen in een geografisch 
gebied dat ruimer is dan de grenzen van een enkele Lid-Staat. Dit is bij voorbeeld 
het geval wanneer de fuserende partijen significante activiteiten hebben in 
verscheidene Lid-Staten of wanneer hun activiteiten in een enkele Lid-Staat 
Zie het Verslag van de Commissie aan de Europese Raad over de aanpassing van de bestaande 
wetgeving aan het subsidiariteitsbeginsel. COM (93) 545 def.. 24.11.1993. 
10 
significante repercussies kunnen hebben voor de mededinging in andere delen van 
de Gemeenschap. Dit is onder meer het geval wanneer de concentratie 
concurrenten uit andere Lid-Staten de toegang tot de markt kan belemmeren en 
aldus hinderpalen voor verdere Europese integratie in het leven roept, of wanneer 
de afscherming van een nationale positie neveneffecten heeft in de rest van de 
Gemeenschap. 
26. Ten aanzien van concentraties met significante grensoverschrijdende gevolgen is 
een optreden op communautair niveau, gezien de doelstellingen van de 
fusiecontrole en de respectieve middelen waarover de Commissie en de Lid-Staten 
beschikken, gerechtvaardigd. In de Gemeenschap gelden de bevoegdheden van de 
Commissie op het gebied van onderzoek, toetsing en handhaving over de 
landsgrenzen heen; deze bevoegdheden zijn dan ook ruimer dan die van elke 
Lid-Staat afzonderlijk. Tegen de achtergrond van een steeds toenemende 
eenwording of op zijn minst onderlinge vervlechting van de economieën, maakt 
een controle op communautair niveau het daarenboven gemakkelijker de gevolgen 
van concentraties op eenvormige wijze en in hun totaliteit te beoordelen. 
Marktintegratie en het "one-stop shop"-beginsel 
27. Grensoverschrijdende fusies en acquisities vormen voor het bedrijfsleven een van 
de belangrijkste manieren om zich met succes aan te passen aan de nieuwe 
uitdagingen van een geïntegreerde Europese markt. Zij zijn dus een positief 
uitvloeisel van de integratie van de markt, voor zover zij de mededinging niet 
blijvend schaden (overwegingen nrs. 3-5 van de concentratieverordening). 
28. Het is belangrijk dat de mate waarin en de wijze waarop controle wordt 
uitgeoefend op concentraties met significante grensoverschrijdende gevolgen 
eenvormig is in de gehele Gemeenschap. Het is tevens wenselijk dat de toetsing 
aan de mededingingsregels de tenuitvoerlegging ervan niet nodeloos vertraagt en 
geen onnodige rechtsonzekerheid schept. 
29. Om die redenen heeft de concentratieverordening een tweeledig doel: in de eerste 
plaats het voorkomen van concurrentieverstorende transacties, en in de tweede 
plaats het aanbieden van één enkel kader waarbinnen concentraties met een 
communautaire dimensie binnen een beperkte en voorzienbare termijn worden 
beoordeeld. Het "one-stop shop"-beginsel, krachtens hetwelk concentraties met een 
communautaire dimensie uitsluitend op communautair niveau worden 
gecontroleerd, vergemakkelijkt.de verwezenlijking van die tweede doelstelling. 
30. De toepassing van het "one-stop shop"-beginsel houdt derhalve verband met de 
subsidiariteitsidee: gezien de schaal en de gevolgen van de betrokken transacties 
is een toezicht op communautair niveau alleen volstrekt verantwoord. Ook uit 
efficiency-oogpunt is deze werkwijze verantwoord. Als een alternatief voor een 
veelvoud van nationale controles vereenvoudigt de ene "stop" van de verordening 
de administratieve procedures; aldus stelt deze regeling de ondernemingen in staat 
de kosten van een herstructurering binnen een geïntegreerde markt tot een 
minimum te beperken. Het systeem schept gelijke voorwaarden voor iedereen door 
ervoor te zorgen dat voor alle concentraties met significante grensoverschrijdende 
gevolgen dezelfde aanmeldingsvereisten, procedure en rechtsnorm gelden. 
2. Huidige drempels 
31 Gelet op het vorenstaande zou de communautaire dimensie van een concentratie 
idealiter vastgesteld moeten worden aan de hand van de gevolgen ervan voor de 
markt. Om redenen van praktische werkbaarheid en rechtszekerheid worden in de 
concentratieverordening echter kwantitatieve criteria gehanteerd om vast te stellen 
of een operatie grensoverschrijdende gevolgen heeft. Die criteria waren de 
gezamenlijke omzet van de betrokken ondernemingen over de gehele wereld en 
in de Gemeenschap. 
32. Bij de goedkeuring van de verordening werd algemeen aangenomen dat het niveau 
van de omzetdrempels op grond van een politiek compromis was vastgesteld. Om 
die reden was de Raad van oordeel dat de drempels na een eerste fase dienden te 
worden herzien in het licht van de opgedane ervaring (overweging nr. 10). De 
Commissie en de Raad verklaarden voorts dat zij bereid waren bij de herziening 
van de drempels na te gaan of naast de omzet ook andere factoren in aanmerking 
konden worden genomen. 
33. In haar reeds genoemde verslag van 1993 stelde de Commissie dat de 
grensoverschrijdende concentratieactiviteit, met de voortschrijdende integratie van 
de communautaire markten, aanzienlijk was toegenomen, doch dat slechts een 
klein aantal van die transacties binnen de werkingssfeer van de verordening viel. 
In het verslag werden concrete voorbeelden gegeven van concentraties die niet 
onder de verordening vielen, maar die toch naar alle waarschijnlijkheid een 
ongunstige invloed zouden hebben op de concurrentievoorwaarden in de gehele 
Gemeenschap. Op grond daarvan kwam de Commissie tot de slotsom dat de 
drempels van de verordening dienden te.worden verlaagd. 
34. De resultaten van onderhavige evaluatie wijzen er op dat de redenen waarom een 
drempelverlaging in 1993 passend leek te zijn, nog steeds gelden. Terwijl met de 
voortgaande marktintegratie grensoverschrijdende fusies verder in belang 
toenamen , zijn er aanwijzingen dat een aanzienlijk aantal concentraties met 
significante grensoverschrijdende effecten beneden de huidige drempels blijven. 
Dit is het gevolg van de omvang en/of de kenmerken van de sectoren waar 
grensoverschrijdende fusies zich voordoen, en van de omvang van de betrokken 
ondernemingen. Bovendien blijkt dat de kans groot is dat concentraties met 
significante grensoverschrijfdende effecten die beneden de drempels blijven, te 
maken krijgen met meerdere nationale aanmeldingen, waardoor de onzekerheid en 
kosten worden vergroot en de kans op tegengestelde beslissingen ontstaat. 
Sectorieel bereik van de verordening 
35. Of de Commissie ten aanzien van een bepaalde concentratie bevoegd is, hangt af 
van het niveau van de gezamenlijke omzet die de betrokken ondernemingen over 
de gehele wereld en in de Gemeenschap behalen. De concentratieverordening zal 
derhalve vaker van toepassing zijn op concentraties waarbij concerns betrokken 
zijn en/of bedrijven die actief zijn op markten met een zeer grote totale omzet. 
Concentraties daarentegen waarbij de verwerver en/of het doelwit gespecialiseerde 
Zie noot 4 
12 
ondernemingen zijn die actief zijn op kleinere maar economisch nog belangrijke 
markten, zullen minder vaak de drempel halen. 
36. De Commissie heeft twee afzonderlijke evaluaties verricht om het sectoriële bereik 
van de verordening vast te stellen. Deze worden hieronder beschreven, samen met 
een beoordeling van de resultaten. 
37. De eerste analyse betreft een vergelijking van het aantal aanmeldingen bij de task-
force fusiecontrole per economische sector met het aantal concentraties dat in 
AMDATA11 voor diezelfde sector is geregistreerd. Aldus kon een aantal sectoren 
worden aangewezen waarin het percentage concentraties dat binnen het bereik van 
de verordening valt, minder dan of net iets meer dan 10% bedraagt . Voorbeelden 
van dergelijke sectoren zijn werktuigbouwkunde, elektrotechniek en elektronica, 
computervervaardiging, rubber- en kunststofprodukten, textiel, levensmiddelen- en 
drankenfabricage, metaalprodukten, houtvervaardiging, vervaardiging van 
medische instrumenten, de bouw, energievoorziening, drukkerij en uitgeverij, de 
horeca, computer- en aanverwante diensten, het bank- en financiewezen. Ook in 
sommige andere sectoren is het bereik van de verordening gering. In de chemische 
sector, de sector waarin het grootste aantal aanmeldingen in het kader van de 
verordening plaatsvindt, bedraagt het bereik van de verordening slechts circa 16%. 
38. De tweede analyse beoogt concrete concentraties met significante 
grensoverschrijdende gevolgen aan te wijzen, die beneden de huidige drempels 
vallen13. Deze concentraties behoren tot tal van verschillende sectoren, waarvan 
sommige in het vorige punt al zijn genoemd. Voorbeelden van dergelijke sectoren 
zijn: chemische produkten, zowel basischemicaliën als chemicaliën voor 
gespecialiseerde toepassingen en afgeleide toepassingen; farmaceutische 
produkten; onderdelen voor de automobielindustrie; werktuigbouwkunde en 
elektrotechniek; biotechnologie; bouwmaterialen; computersoftware; papierwaren; 
het uitgeverij bedrij f; leasing van vliegtuigen; toeristische diensten en 
cateringdiensten. 
39. Deze concentraties bleven buiten de werking van de concentratieverordening, 
hetzij omdat alle betrokken ondernemingen tezamen de grens van de wereldwijde 
omzet niet bereikten, hetzij omdat de grens van de gemeenschapsomzet niet door 
elk van ten minste twee van deze ondernemingen bereikt werd. In het bijzonder 
ten aanzien van de grens van de gemeenschapsomzet moet worden opgemerkt dat 
zelfs indien een zeer grote onderneming een kleinere onderneming met een hoog 
marktaandeel in de gemeenschap overneemt, het feit dat laatstgenoemde 
13 Een door Acquisitions Monthly samengestelde databank die informatie bevat over fusies en 
acquisities. 
Ter vergelijking: De dekking van sommige andere sectoren zoals luchtvaart en telecommunicatie 
is meer dan 50%. De redenen voor deze verschillen zijn gelegen in de karakteristieken van de 
sector zoals in dit hoofdstuk is uileengezet. 
De Commissie heeft twee lijsten met concrete voorbeelden van dergelijke gevallen samengesteld. 
De eerste heeft betrekking op de periode vóór 1993, de tweede op de periode 1993-1995. Deze 
lijsten zijn aan de Lid-Staten bezorgd, maar zijn 1er wille van de vertrouwelijkheid van de 
gegevens met als bijlage aan dit document gehecht. De meeste van deze gevallen zouden binnen 
de werkingssfeer van de verordening komen bij lagere drempels van 2 miljard ecu (wereldwijd) 
en 100 miljoen ecu (gemeenschapsomzet). 
onderneming een gemeenschapsomzet heeft van minder dan 250 miljoen ECU 
betekent dat die concentratie buiten de werkingssfeer van de 
concentratieverandering blijft. Zelfs operaties waarbij twee grote ondernemingen 
betrokken zijn, kunnen beneden de gemeenschapsdrempel blijven indien zij een 
ruil of overname van specifieke bedrijfsonderdelen betreffen. In deze gevallen kan 
voor wat de verkopende onderneming betreft slechts de omzet van het verkochte 
bedrijfsonderdeel worden meegerekend, en zelfs wanneer dit een groot 
marktaandeel in de gemeenschap heeft, is het mogelijk dat de drempel van de 
verordening niet wordt bereikt. 
40. Herstructureringsoperaties hebben in de meeste van de bovengenoemde sectoren 
meestal een transnationale dimensie omdat de activiteiten van de betrokken 
ondernemingen meerdere Lid-Staten bestrijken. Hun geringe bereik laat zien dat 
een aanzienlijk aantal grensoverschrijdende transacties buiten de werkingssfeer van 
de verordening blijven. In sommige andere sectoren, zoals de bank- en financiële 
wereld of de energievoorziening, hebben de marktdeelnemers vooral een sterke 
nationale positie. Zelfs in deze sectoren worden de operaties echter steeds vaker 
grensoverschrijdend opgezet. Met de bestaande drempels blijven dergelijke 
concentraties buiten de werkingssfeer van het Gemeenschapsrecht. 
41. Er zijn diverse redenen waarom concentraties met een communautaire dimensie 
in de bovengenoemde sectoren buiten de werkingssfeer van de verordening 
blijven. Die redenen hangen samen met de specifieke kenmerken van elk sector. 
42. Allereerst blijft in sommige sectoren, zoals de textiel, drukkerijen en uitgeverijen 
en de horeca, de totale omzet die door zelfs de grootste ondernemingen wordt 
behaald, beneden de huidige drempels14. Dit betekent niet dat de sector als 
zodanig van minder belang is. Om maar één voorbeeld te geven: in 1993 
vertegenwoordigde de Europese produktie in de textielsector een waarde van 106 
miljard ecu en de consumptie een waarde van 110 miljard ecu. De grootste drie 
textielbedrijven in de EU behoren tot de tien grootste op wereldniveau15. 
43. Ten tweede bestaan er in een aantal uiteenlopende sectoren gespecialiseerde 
bedrijven die opereren in segmenten met een relatief kleine totale omzet. In die 
sectoren is het mogelijk dat acquisities van gespecialiseerde bedrijven met een 
belangrijke positie op de markt of overdrachten van activiteiten/afdelingen van 
grotere concerns van de toepassing van de concentratieverordening worden 
uitgesloten. In de sector reserveonderdelen en componenten voor auto's bij 
voorbeeld, is er, ondanks de aanwezigheid van enkele grote internationale 
ondernemingen, sprake van een behoorlijke graad van versnippering omdat er ook 
een groot aantal kleine tot middelgrote gespecialiseerde producenten actiefis. 
44. De sector van de werktuigbouwkunde is een ander belangwekkend voorbeeld. 
Deze belangrijke sector - in 1992 bekleedde hij de vijfde plaats in de 
rangschikking van industriële produktiesectoren in de EG - omvat een breed 
assortiment van uiteenlopende produkten. De sector heeft een gepolariseerde 
De gebruikte gegevens zijn opgenomen in de DABLE Synopsis of European Enterprises voor 1995. 
Panorama of EC Industry. Hoofdstuk 14. Bureau voor officiële publikaties der Europese 
Gemeenschappen (1994). 
14 
structuur, met een hoge graad van concentratie aan de bovenzijde van de markt, 
een beperkt aantal zeer grote producenten en een zeer groot aantal kleine en 
middelgrote ondernemingen. 
45. In de sector chemische en farmaceutische produkten wordt circa 16% van alle 
concentraties bij de Commissie aangemeld. Voor een dergelijke sector met een 
transnationaal karakter mag dit percentage laag worden genoemd. De hoofdreden 
hiervoor is blijkbaar de grote diversiteit van chemische produkten en de trend om 
via herstructurering meer te gaan specialiseren Deze strategie geeft aanleiding tot 
een aantal ruil- of verwervingsoperaties die buiten de werkingssfeer van de 
verordening vallen wegens de geringe omzet van de verworven c.q. afgestoten 
eenheid. 
Werkingssfeer van de verordening naar aantal ondernemingen 
46. Slechts een klein percentage van de Europese ondernemingen haalt de huidige 
drempels. Van de grootste 2200 Europese bedrijven, die in de DABLE Synopsis 
of European Enterprises16 van 1995 is opgenomen, hadden slechts 152 
ondernemingen in de EU en de EVA-Staten (7% van alle in DABLE genoemde 
ondernemingen) in 1993 een omzet over de gehele wereld van meer dan 5 miljard 
ecu. In totaal 293 ondernemingen (13% van alle in DABLE genoemde 
ondernemingen) hadden een omzet in de gehele wereld van meer dan 2,5 miljard 
ecu en zouden dus onder de communautaire controle vallen indien zij betrokken 
waren bij een concentratie met ondernemingen van dezelfde omvang. 
47. Hoewel deze cijfers niet alle ondernemingen omvatten die onder de verordening 
vallen (met name de niet-Europese ondernemingen), geven zij toch aan dat het 
aantal ondernemingen waarop de verordening van toepassing kan zijn vrij gering 
is. Dit is des te opmerkelijker nu de verwachting is dat de mondialisering van de 
markten en de toenemende integratie binnen de Gemeenschap ertoe zullen leiden 
dat in de toekomst meer ondernemingen, waaronder ook middelgrote, betrokken 
zullen zijn bij grensoverschrijdende concentratie-activiteiten. Middelgrote 
ondernemingen, die daarbij geen gebruik kunnen maken van het "one-stop shop"-
beginsel, zouden waarschijnlijk onder de rechtsmacht van meerdere Lid-Staten 
vallen en dus verplicht zijn meerdere nationale dossiers in te dienen. 
De tweederde-regel 
48. Er zijn geen algemene gegevens beschikbaar betreffende de mate waarin de 
tweederde-regel is toegepast op Europese ondernemingen. De Commissie weet 
echter dat er enkele grote Europese concerns zijn, zoals Siemens, waarvoor de 
tweederde-regel geldt en die een aanzienlijke communautaire omzet behalen buiten 
hun thuismarkten. Concentraties waarbij twee of meer dergelijke concerns van 
dezelfde nationaliteit betrokken zijn, zouden buiten de werkingssfeer van de 
verordening vallen, hoewel zij aanzienlijke repercussies zouden kunnen hebben in 
de hele Gemeenschap. 
16 De databank van de Europese Commissie over grote ondernemingen 
15 
Geografische markten waarvoor concentraties beneden de drempels gevolgen 
hebben 
49. De Commissie heeft de Lid-Staten verzocht haar mede te delen in hoeveel zaken 
die in de voorbije twee jaar bij hen zijn aangemeld de geografische markt werd 
omschreven als ruimer dan het nationale grondgebied of in hoeveel zaken er 
gevolgen waren voor meer dan één nationale geografische markt. 
50. Op grond van de antwoorden heeft de Commissie getracht een raming te maken 
van het aantal zaken met significante grensoverschrijdende gevolgen beneden de 
drempels. De vereiste gegevens waren echter in vele gevallen in meerdere of 
mindere mate niet beschikbaar. Zelfs in de gevallen waarin de gegevens 
beschikbaar waren, kon slechts een deel van de concentraties met significante 
grensoverschrijdende gevolgen als zodanig worden herkend, namelijk die waarbij 
de geografische markt werd omschreven als ruimer dan het nationale 
grondgebied17. Volgens de beschikbare gegevens zou in Italië minstens circa 10% 
van de aangemelde concentraties, in Frankrijk, Spanje, België en Portugal circa 
20%o, in Oostenrijk ruim 30% en in Duitsland meer dan 50% waarschijnlijk 
significante grensoverschrijdende gevolgen hebben 
Meerdere nationale aanmeldingen 
51. Concentraties met significante grensoverschrijdende gevolgen die beneden de 
drempels blijven, vallen onder de nationale wettelijke bepalingen inzake 
concentraties. Wegens hun transnationale karakter zullen dergelijke concentraties 
allicht in meer dan één land moeten voldoen aan de vereisten inzake aanmelding 
die het nationale stelsel oplegt. 
52. Meerdere nationale aanmeldingen zijn een rechtstreeks gevolg van het hoge niveau 
van de huidige communautaire drempels en van de verveelvoudiging van het 
aantal nationale stelsels van fusiecontrole in de Europese Unie. Wanneer in een 
bepaalde zaak meerdere aanmeldingen plaatsvinden, wijst dit er over het algemeen 
op dat de operatie grensoverschrijdende gevolgen heeft. Dergelijke concentraties 
dienen derhalve op communautair niveau te worden behandeld. 
53. Volgens de enquête is een overweldigende meerderheid van ondernemingen, 
ondernemersverenigingen en adviseurs van oordeel dat de "one-stop shop" van de 
verordening een pluspunt is voor de ondernemingen. Wanneer een concentratie 
wordt aangemeld in meerdere Lid-Staten, kunnen de termijnen waarbinnen het 
besluit wordt genomen verschillen, en kan van voltooiing van de operatie pas 
sprake zijn na de beslissing van de laatste autoriteit. Verschillen in benadering 
tussen de betrokken nationale stelsels, bij voorbeeld met betrekking tot de 
Concentraties op één of meer nationale geografische markten kunnen ook significante gevolgen 
hebben buiten de grenzen van die ene Lid-Staat. maar gegevens daaromtrent zijn niet gemakkelijk 
te vinden. 
De Duitse gegevens betreffen operaties waarbij ten minste één niet-Duitse onderneming betrokken 
was. Hoewel niet alle concentraties waarbij ondernemingen van verschillende nationaliteiten 
betrokken zijn gevolgen hebben buiten de grenzen van één enkele Lid-Staat. mogen deze gegevens 
toch worden beschouwd als een aanwijzing voor het aantal operaties met grensoverschrijdende 
gevolgen. 
toepassing van criteria betreffende het openbaar belang, kunnen de 
voorspelbaarheid van het uiteindelijke resultaat negatief beïnvloeden. De grootste 
voordelen van de "one-stop shop" lijken dan ook rechtszekerheid en een snelle 
besluitvorming te zijn. 
54. In praktisch opzicht maakt het feit dat men met meerdere verschillende 
autoriteiten te maken krijgt een coördinatie van de informatie die wordt verstrekt 
over achtergrond, tijdschema en motieven noodzakelijk. De feiten die in de 
aanmelding worden vermeld en de manier waarop zij worden gepresenteerd, 
moeten aangepast worden aan de specifieke kenmerken van elke nationale markt 
en procedure. Bovendien is vertrouwdheid met de verschillende rechtsstelsels en 
de bekwaamheid om in verschillende talen te werken vereist. Voor de meeste 
ondernemingen betekent dit dat een beroep moet worden gedaan op externe lokale 
deskundigen. 
55. Meerdere aanmeldingen brengen extra inspanningen en kosten mee, zowel intern 
als extern. De kostenbesparing die uit de toepassing van het "one-stop shop"-
beginsel voortvloeien, is moeilijk in cijfers uit te drukken, omdat zij gerelateerd 
is aan de omvang van de onderneming, de complexiteit van de zaak en het aantal 
nationale autoriteiten dat erbij betrokken zou zijn als de Commissie niet bevoegd 
was. Volgens de enquête van ziet het er evenwel naar uit dat over het algemeen 
in vergelijkbare gevallen de toepassing van de verordening voor de 
ondernemingen een aanzienlijke kostenbesparing meebrengt. 
56. Het "one-stop shop"-beginsel van de verordening schept gelijke voorwaarden voor 
alle ondernemingen in Europa die hun verrichtingen herstructureren. Volgens de 
enquête vergemakkelijkt het transnationale karakter van de Commissie een 
algemene beoordeling van grensoverschrijdende zaken en beperkt het de 
technische moeilijkheden die gepaard gaan met het onderzoeken van markten die 
groter zijn dan nationale markten. Indien het toezicht bij één enkele instantie 
berust, verdwijnt het risico van tegenstrijdige beslissingen. Daarenboven is het 
gemakkelijker en doeltreffender over corrigerende maatregelen te onderhandelen 
en kunnen derden beter hun inbreng hebben indien er slechts één autoriteit 
betrokken is. 
57. De mate waarin meerdere aanmeldingen zullen plaatsvinden, wordt slechts 
gedeeltelijk bepaald door het verplichte dan wel vrijwillige karakter van de 
aanmelding in het betrokken nationale stelsel. Om redenen van rechtszekerheid 
zullen ondernemingen zich wellicht genoopt voelen toch aan te melden, zelfs 
indien aanmelding niet verplicht is, althans wanneer hun marktaandeel aanzienlijk 
is. In ieder geval moeten zij het risico afwegen dat aan niet-aanmelding verbonden 
is, inzonderheid daar de nationale autoriteiten nog kunnen optreden nadat de 
concentratie ten uitvoer is gebracht. 
Algemene beoordeling 
58. De nu beschikbare informatie wijst er op dat de huidige drempels zouden moeten 
worden verlaagd om te bereiken dat het grootste deel van de concentraties met 
significante grensoverschrijdende effecten op gemeenschapsniveau kunnen worden 
behandeld. Dit zou niet alleen de Commissie in staat stellen om meer 
grensoverschrijdende gevallen waarbij het ontstaan of de versterking van 
17 
machtsposities aan de orde is, te behandelen, het zou ook leiden tot een snellere 
en meer consistente behandeling van die gevallen op basis van het "one-stop 
shop"-beginsel. 
B. VOORGESTELDE OPTIES 
59. In dit hoofdstuk wordt de stelling ingenomen dat, teneinde een betere dekking van 
concentraties met significante grensoverschrijdende effecten te verkrijgen, het 
meer passend zou zijn om een drempel voor wereldwijde omzet te hebben van 2 
miljard ecu en een drempel voor gemeenschapsomzet van 100 miljoen ecu voor 
elk van ten minste twee betrokken ondernemingen. Een beperkter oplossing voor 
met name de meervoudige meldingen zou kunnen zijn, de bevoegdheid van de 
Commissie alleen uit te breiden ten aanzien van concentraties die onder de 
drempels blijven maar binnen de jurisdictie vallen van meer dan één nationaal 
systeem van concentratiecontrole. 
1. Drempelverlaging 
Standpunt van de Gemeenschapsinstellingen 
60. Er is steun voor een drempelverlaging bij zowel het Europees Parlement als het 
Economisch en Sociaal Comité. Meer in het bijzonder heeft het Europees 
Parlement in zijn resolutie over het drieëntwintigste verslag over het 
mededingingsbeleid, die op 16 maart 1995 werd aangenomen, opnieuw zijn steun 
betuigd voor een voorstel van de Commissie dat ertoe strekt het omzetniveau dat 
bepaalt of de Commissie al dan niet bevoegd is, aanzienlijk te verlagen . In zijn 
advies betreffende de herziening van de concentratieverordening, dat op 
25 oktober 1995 werd aangenomen, drong ook het Economisch en Sociaal 
Comité er bij de Commissie op aan een werelddrempel van 2 miljard ecu en een 
communautaire drempel van 100 miljoen ecu voor te stellen. Het Comité 
adviseerde voorts de tweederde-regel te laten vallen20. 
Standpunt van de Lid-Staten 
61. Blijkens de tot dusver uitgebrachte adviezen lopen de standpunten van de 
Lid-Staten ten aanzien van een drempelverlaging uiteen. Een aantal Lid-Staten zijn 
uitgesproken voorstanders van een verlaging, terwijl andere het huidige niveau 
wensen te handhaven. Aan de andere kant lijkt er nagenoeg eensgezindheid over 
te bestaan dat de Commissie het vraagstuk van de meervoudige aanmeldingen 
dient te onderzoeken en daarvoor een werkbare oplossing dient te zoeken. 
Opmerkingen van ondernemingen, bedrijfsorganisaties en adviseurs 
62. Blijkens de antwoorden die in het kader van de enquête van de Commissie zijn 
binnengekomen, is de meerderheid van de ondernemingen en adviseurs 
voorstander van een verlaging van zowel de wereld- als de communautaire 
19 
20 Zie punt 32 van de Resolutie van het Europees Parlement over het XXIIIe Verslag over het 
mededingingsbeleid, PB C 89 van 10.4.1995, blz. 146. 
Advies over de herziening van de concentralicverordening, ECOSOC 1157/95. 
18 
drempel Over de wenselijkheid van een wijziging van de tweederde-regel waren 
de meningen meer verdeeld. 
63. Elf van de 24 bedrijfsorganisaties die op de enquête hebben geantwoord, waren 
voorstander van een drempelverlaging. Sommige andere organisaties, zoals 
UNICE (Unie van industrie- en werkgeversfederaties der Europese 
Gemeenschappen) en ICC (Internationale Kamer van Koophandel), hadden een 
genuanceerd standpunt, dat de uiteenlopende standpunten van hun leden 
weerspiegelde. Daarom stelden zij voor dat ondernemingen de keuze zouden 
moeten hebben om concentraties beneden de drempels bij de Commissie dan wel 
bij de betrokken nationale autoriteiten aan te melden. De tweederde-regel diende 
volgens de meeste bedrijfsorganisaties te worden gehandhaafd. Een opvallende 
uitzondering was de BDI (Bundesverband der Deutschen Industrie) die aandrong 
op de afschaffing ervan. 
De opvatting van de Commissie 
64. Ten tijde van de vaststelling van de verordening verklaarde de Commissie dat de 
werelddrempel aan het einde van de aanloopperiode van vier jaar verlaagd diende 
te worden tot 2 miljard ecu. Zij vond ook dat de communautaire drempel diende 
te worden herzien in het licht van de opgedane ervaring en in evenredigheid met 
de aanpassing van de werelddrempel, hetgeen neerkomt op een verlaging tot 100 
miljoen ecu. 
65. In het voorgaande werd uiteengezet dat de huidige drempels van zowel de 
wereldwijde omzet als de gemeenschapsomzet^een groot aantal gevallen met 
significante grensoverschrijdende effecten van de werkingssfeer van de 
verordening uitsluiten. De resultaten van onderhavig overzicht duiden aan dat de 
noodzaak voor een drempelverlaging nu minstens zo aanwezig is als in 1993 het 
geval was. Het precieze niveau van dergelijke lagere drempels is moeilijk vast te 
stellen. Op basis van de nu beschikbare informatie lijkt echter gesteld te kunnen 
worden dat 2 miljard ecu en 100 miljoen ecu de meeste grensoverschrijdende 
gevallen binnen de werkingssfeer van de verordening zou brengen, in 
overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel. Ook het probleem van de 
meervoudige aanmeldingen, die thans voor een aantal operaties met significante 
grensoverschrijdende gevolgen noodzakelijk zijn, zou zo meteen opgelost zijn. De 
Commissie is daarom van mening dat dit niveau passend zou zijn. Zij zal 
natuurlijk nagaan in hoeverre nadere informatie die tijdens de consultatie-periode 
onder haar aandacht zal worden gebracht aanleiding zal geven deze niveau's 
opnieuw in overweging te nemen. 
66. De Commissie aanvaardt dat de tweederde-regel in sommige gevallen 
concentraties met significante grensoverschrijdende gevolgen van de werkingssfeer 
van de verordening kan uitsluiten. Indien een drievierde-regel werd ingevoerd, zou 
een groter aantal dergelijke zaken onder de verordening vallen. Aan de andere 
kant zou er dan waarschijnlijk ook een aanzienlijk aantal zaken onder vallen die 
in feite hoofdzakelijk een nationale impact hebben. Bijgevolg is de Commissie in 
dit stadium van oordeel dat het behoud van de tweederde-regel uiteindelijk meer 
in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel. 
19 
67. Er werd voorts geopperd dat een drempelverlaging het aantal aanmeldingen met 
een hoofdzakelijk nationale impact, en derhalve ook het aantal verzoeken om 
verwijzing uit hoofde van artikel 9 zou kunnen doen toenemen. De gevolgen van 
een drempelverlaging voor de toepassing van artikel 9 worden besproken onder 
punt IV.A. 
Inflatie en uitbreiding van de Unie 
68. De Commissie heeft de invloed van de inflatie en van de uitbreiding van de Unie 
op de bestaande drempels onderzocht. Die invloed blijkt vrij gering te zijn 
geweest. Met name kwam de Commissie tot de volgende conclusies: 
i) Gemiddeld hebben de inflatie en de wisselkoersschommelingen (d.w.z. 
waardevermindering of-vermeerdering) in de periode 1989-1994 in de EU 
geleid tot een erosie van de eerste drempel van 5 miljard ecu tot 4 miljard 
ecu, en van de tweede drempel van 250 miljoen ecu tot 216 miljoen ecu. 
Deze daling is niet verwaarloosbaar, maar is in het licht van de in punt 61 
vermelde cijfers niet significant genoeg om de behoefte van een 
drempelverlaging weg te nemen. 
ii) Geopperd was dat ten gevolge van de uitbreiding van de Unie meer 
ondernemingen onder de verordening zouden vallen omdat hun 
communautaire omzet zou stijgen en/of omdat de tweederde-regel niet 
langer toepasselijk zou zijn. Onder de sinds 1 januari 1995 bij de 
Commissie aangemelde zaken was er echter slechts een klein percentage 
dat de drempels haalde wegens de extra omzet die in de nieuwe Lid-Staten 
werd behaald. 
Raming van het aantal extra zaken 
69. Het precieze aantal extra zaken dat het gevolg zal zijn van een drempelverlaging 
is moeilijk te schatten. Een raming werd gemaakt op basis van inlichtingen die 
door de Lid-Staten werden verstrekt. De gebruikte gegevens betreffen het aantal 
nationale aanmeldingen van concentraties in 1993 en 1994 die onder de 
concentratieverordening zouden vallen indien de drempels werden verlaagd tot 
respectievelijk 2 miljard ecu en 100 miljoen ecu en de tweederde-regel werd 
gehandhaafd. 
70. Op die grondslag zou de werklast voor de Commissie toenemen met 65-80 zaken 
per jaar. Dit stemt overeen met een prognose van DG II21, die gewag maakt van 
65 zaken extra, of 90 indien de geraamde toename van het aantal 
gemeenschappelijke ondernemingen met het karakter van een concentratie 
eveneens in de berekening wordt opgenomen. 
"Concurrentie en integratie: communautair beleid inzake fusiecontrole". 57 Europese Economie 
1944, 2.2.3.4., blz. 38. 
20 
Gevolgen voor de middelen van de Commissie 
71. Bezorgdheid werd geuit omtrent de vraag of de verzwaring van de werkbelasting 
van de Commissie ten gevolge van een drempelverlaging de doeltreffendheid van 
de bestaande procedures en de kwaliteit van het mededingingsonderzoek in het 
gedrang zou brengen. Een voorstel tot drempelverlaging moet ingegeven zijn door 
algemene beleidsoverwegingen, maar dient uiteraard rekening te houden met de 
eventuele behoefte aan bijkomende middelen, wil het de operationele efficiëntie 
van de regeling niet schaden. Bijkomende middelen kunnen worden gevonden 
door ofwel het totale aantal ambtenaren van de Commissie te verhogen, ofwel het 
personeel binnen de Commissie te herschikken. 
2. Gevallen van meervoudige aanmelding 
72. Over het algemeen mag worden aangenomen dat concentraties waarvoor meerdere 
aanmeldingen dienen plaats te vinden significante grensoverschrijdende gevolgen 
hebben. Volgens het subsidiariteitsbeginsel dienen deze derhalve op communautair 
niveau te worden behandeld. Bovendien leiden meerdere nationale aanmeldingen 
tot grotere onzekerheid, meer werk en hogere kosten voor de ondernemingen en 
kunnen zij aanleiding geven tot tegenstrijdige beslissingen, hetgeen in strijd zou 
zijn met het beginsel van "gelijke voorwaarden". 
73. Concentraties beneden de drempels die in meerdere nationale stelsels 
aanmeldingsplichtig zijn, worden door de ondernemingen vrij algemeen als een 
probleem gezien. Daarom hebben ondernemingen en bedrijfsorganisaties, ook die 
welke geen voorstander zijn van een drempelverlaging, er bij de Commissie op 
aangedrongen een voorstel in te dienen dat ervoor zorgt dat dergelijke zaken op 
communautair niveau worden behandeld. 
Beleidskeuzen 
74. De stelsels van fusiecontrole in de Europese Unie lopen onderling sterk uiteen. 
Een harmonisatie ervan, bijvoorbeeld door middel van een communautaire 
richtlijn, zou de administratieve rompslomp van meervoudige nationale 
aanmeldingen kunnen beperken. De Commissie, zou elk streven naar harmonisatie 
aanmoedigen, in het bijzonder met betrekking tot de vorm van de aanmelding en 
andere procedurevoorschriften. Toch zou harmonisatie niet de meest geschikte 
oplossing voor het probleem van de meervoudige aanmeldingen zijn, en wel om 
de volgende redenen. Zelfs afgezien van de moeilijkheden die gepaard zouden 
gaan met, en de tijd die nodig zou zijn voor een wijziging van de nationale 
wettelijke regelingen, zouden de ondernemingen nog steeds verplicht zijn een 
aanmelding te doen bij meerdere nationale autoriteiten en inlichtingen moeten 
verstrekken betreffende de specifieke kenmerken van elke nationale markt. En wat 
nog belangrijker is, operaties met significante grensoverschrijdende gevolgen 
zouden nog steeds, in strijd met het subsidiariteitsbeginsel, op nationaal niveau 
moeten worden onderzocht. 
75. Een aantal bedrijfsorganisaties zoals UNICE, ICC, CNPF (Conseil National du 
Patronat Français) en AGREF (Association des Grandes Entreprises Françaises) 
hebben voorgesteld dat in gevallen van meervoudige aanmelding die tussen de 
huidige drempels en nader te bepalen lagere drempels vallen - bij voorbeeld 2 
21 
miljard ecu en 100 miljoen ecu - de betrokken ondernemingen de keuze zouden 
krijgen om ofwel bij de Commissie, ofwel bij de bevoegde nationale autoriteiten 
aan te melden. De Commissie of de bevoegde nationale autoriteiten, naar gelang 
van het geval, zouden bij uitsluiting bevoegd zijn wanneer bij hen is aangemeld. 
Het is duidelijk dat deze oplossing voor het bedrijfsleven aantrekkelijk is, omdat 
zij de grootst mogelijke soepelheid biedt. Anderzijds zou het de rechtskeuze 
geheel aan de betrokken ondernemingen overlaten. Daarom lijkt het de voorkeur 
te verdienen om, ter oplossing van het probleem, duidelijke en objectieve criteria 
te vinden voor de verdeling van de bevoegdheden tussen de Commissie en de 
Lid-Staten. 
Voorgestelde oplossingen 
22 76. Een drempelverlaging tot 2 miljard ecu en 100 miljoen ecu zou het leeuwedeel 
van de operaties met significante grensoverschrijdende gevolgen onder de 
verordening doen vallen. Tegelijk zou het probleem van de meervoudige 
aanmeldingen hierdoor grotendeels worden opgelost, aangezien een aantal van 
deze zaken anders bij meerdere nationale autoriteiten had moeten worden 
aangemeld. 
77. Teneinde het probleem van de meervoudige nationale aanmeldingen op te lossen 
zou een andere, meer beperkte oplossing er in bestaan de bevoegdheid van de 
Commissie enkel uit te breiden tot die concentraties beneden de drempels, die 
onder de bevoegdheid van meer dan één nationaal stelsel vallen. In vergelijking 
met een drempelverlaging zou deze oplossing een aantal, maar niet het leeuwedeel 
van de concentraties met significante grensoverschrijdende gevolgen onder de 
verordening doen vallen. Wegens de verschillen in de door de nationale wetgeving 
gehanteerde aanmeldingsdrempels of het ontbreken van een wettelijke regeling 
inzake fusiecontrole in sommige Lid-Staten, is het van de nationale markten 
waarop de betrokken ondernemingen in hoofdzaak actief zijn afhankelijk of er al 
dan-niet sprake zal zijn van meervoudige aanmeldingen. De Commissie beschouwt 
deze beperkte oplossing dan ook als het minimum dat noodzakelijk is om tot een 
met het subsidiariteitsbeginsel verzoenbare verdeling van de bevoegdheden te 
komen. 
78. In overeenstemming met het voorgaande zou de bevoegdheid van de Commissie 
kunnen worden uitgebreid tot concentraties waarbij sprake is van meervoudige 
aanmeldingen en die tussen de huidige drempels en 2 miljard ecu (wereldwijd) en 
100 miljoen ecu (communautair) vallen. Artikel 1 van de concentratieverordening 
zou kunnen worden aangepast en dan bepalen dat een concentratie in de zin van 
de verordening die niet de in lid 2 vastgestelde drempels haalt, niettemin een 
communautaire dimensie heeft wanneer zij onder de bevoegdheid van een aantal 
Lid-Staten valt. 
79. Een concentratie zou geacht worden onder de bevoegdheid van een aantal 
Lid-Staten te vallen indien zij de nationale drempels haalt, van waar af er in 
stelsels met dwingende regels een verplichting tot aanmelding geldt of van waar 
af een concentratie onder een stelsel van vrijwillige aanmeldingen valt. De 
22 Zie paragraaf 65 hiervoor 
22 
Commissie neemt vrijwillige stelsels in dit verband in aanmerking. Een 
concentratie die de drempels van meerdere stelsels haalt, heeft waarschijnlijk 
significante grensoverschrijdende gevolgen ongeacht het dwingende dan wel 
vrijwillige karakter van de betrokken nationale stelsels. Indien met vrijwillige 
stelsels geen rekening zou worden gehouden bij het bepalen van het aantal 
betrokken autoriteiten, zou er gediscrimineerd worden tussen ondernemingen die 
aan grensoverschrijdende transacties deelnemen naar gelang van de nationale 
markten die bij een bepaalde transactie betrokken zijn. Ten slotte wordt ter wille 
van de rechtszekerheid ook in vrijwillige stelsels aangemeld, in het bijzonder 
wanneer het marktaandeel van de partijen significant is. 
80. Bij het bepalen van het aantal nationale rechtsstelsels dat van toepassing moet 
zijn, dient rekening te worden gehouden met de volgende overwegingen. In de 
opvatting van de Commissie zal een concentratie die onder twee nationale 
rechtsstelsels valt, waarschijnlijk significante grensoverschrijdende gevolgen 
hebben en dient derhalve in beginsel te kunnen profiteren van de "one-stop shop" 
van de verordening. Deze concentraties zouden daarom op communautair niveau 
dienen te worden behandeld. Er is niettemin geopperd dat de communautaire 
dimensie van een concentratie duidelijker is wanneer er ten minste drie nationale 
rechtsstelsels in het geding zijn. De Lid-Staten hebben ook doen opmerken dat de 
eventuele problemen in gevallen waarbij slechts twee nationale autoriteiten 
betrokken zijn doorgaans door middel van bilaterale coördinatie op bevredigende 
wijze kunnen worden opgelost. Dergelijke coördinatie zou daarentegen te 
ingewikkeld en derhalve ondoeltreffend worden zodra er drie of meer autoriteiten 
bij de zaak betrokken zijn. De geldigheid van deze redenering, volgens welke het 
betrokken aantal nationale stelsels ten hoogste drie mag bedragen, dient in de 
overlegperiode nader te worden getoetst. 
Procedure 
81. Voor de bovengenoemde zaken gelden dezelfde regels van materieel en formeel 
recht als die welke van toepassing zijn op elke andere concentratie in de zin van 
de concentratieverordening, met één uitzondering: niet alleen moet voldaan zijn 
aan de normale voorwaarden die bepalen of de Commissie bevoegd is, maar 
daarenboven moet worden nagegaan of de concentratie de aanmeldingsdrempels 
van een aantal Lid-Staten haalt. 
82. Er zijn fundamenteel twee benaderingswijzen denkbaar: ofwel stellen de betrokken 
Lid-Staten de toepasselijkheid van hun nationale drempels vast en moet de 
Commissie zich aan die beoordeling houden; ofwel beslist de Commissie hierover 
zelf. De tweede benadering zou meebrengen dat de Commissie de nationale 
fusiewetten moet interpreteren. Dit is vrijwel ondoenlijk en zou kunnen leiden tot 
verschillende interpretaties van nationale wetten door de Commissie en door de 
Lid-Staten zelf. Daarom verdient de eerste benaderingswijze volgens de 
Commissie de voorkeur. 
83. Twee mogelijke manieren om de toepasselijkheid van de nationale wetten vast te 
stellen, worden hieronder besproken. 
i) In het kader van de formele aanmelding verstrekken de partijen in het 
formulier CO (in een van de Gemeenschapstalen) alle inlichtingen waaruit 
blijkt dat de operatie de drempels van een aantal Lid-Staten haalt. Een 
afschrift van het formulier CO wordt, zoals gebruikelijk, aan de Lid-Staten 
toegezonden. De betrokken Lid-Staten moeten de Commissie binnen een 
bepaalde termijn (b.v. twee weken) op de hoogte brengen indien de 
concentratie hun drempels niet haalt. Indien de betrokken Lid-Staten 
binnen de gestelde termijn geen bezwaar hebben aangetekend tegen de 
interpretatie van de partijen, is de Commissie bevoegd. 
ii) Vóór de formele aanmelding stellen de partijen de Commissie in kennis 
van het feit dat zij een concentratie aangaan. In dit stadium is geen 
formulier CO vereist, alleen de gegevens waaruit blijkt dat de operatie een 
concentratie is in de zin van de concentratieverordening en de 
aanmeldingsdrempels van de Lid-Staten haalt. Verder wordt dezelfde 
procedure als bedoeld onder i) gevolgd. Er zijn twee varianten op dit 
scenario. 
- de partijen zijn verplicht het feit van de concentratie aan te melden 
binnen de in artikel 4 bedoelde termijnen, maar de termijn van fase 1 
begint pas te lopen nadat het vraagstuk van het toepasselijke recht is 
opgelost en het volledige formulier CO is ingediend; 
- de partijen melden het feit van de concentratie aan vóór de definitieve 
overeenkomst is gesloten of de zeggenschap is verworven. 
84. In de loop van eerste gesprekken hierover met de belanghebbende kringen werd 
de Commissie er op gewezen dat deze procedures aanleiding zouden kunnen 
geven tot bepaalde praktische moeilijkheden. Met name werd aangevoerd dat het 
niet altijd gemakkelijk zal zijn snel te bepalen of een concentratie de nationale 
aanmeldingsdrempels haalt, vooral in gevallen waarin drempels worden gehanteerd 
die in een marktaandeel zijn uitgedrukt. 
85. Voor zover de toepassing van sommige nationale drempels in de praktijk moeilijk 
is, is die situatie geen gevolg van de voorstellen van de Commissie. De 
ondernemingen vallen reeds onder de toepassing van de nationale wetten en 
moeten nagaan of de diverse aanmeldingsdrempels op hun operatie van toepassing 
zijn. Gedurende de overlegronde die volgt op de goedkeuring van het Groenboek 
zal de Commissie de gelegenheid hebben om dit vraagstuk en andere praktische 
problemen die mogelijk aan het licht komen, nader te onderzoeken. 
86. Het is hoe dan ook duidelijk dat hoe kleiner het aantal Lid-Staten waarvan het 
recht van toepassing moet zijn opdat de Commissie bevoegd is, hoe eenvoudiger 
de procedures en hoe groter de rechtszekerheid voor de betrokken ondernemingen 
zijn. De procedure verloopt, naar het oordeel van de Commissie, het eenvoudigst 
wanneer er twee Lid-Staten bij betrokken zijn, terwijl de regeling met meer dan 
drie Lid-Staten bijzonder moeilijk werkbaar wordt, zowel uit het oogpunt van de 
betrokken ondernemingen als uit dat van de betrokken regelgevende autoriteiten. 
Aantal meervoudige aanmeldingen 
87. De Commissie heeft momenteel kennis van ongeveer honderd gevallen van 
meervoudige aanmelding in de voorbije tweeëneenhalf jaar. Ongeveer 35% van 
24 
die zaken werd aangemeld bij meer dan twee (met een maximum van tien) 
nationale autoriteiten. 
88. Dit cijfer vertegenwoordigde in genen dele het totaal aantal meervoudige 
aanmeldingen in die periode. De Commissie beschikt voorshands niet over de 
cijfers van de Lid-Staten over 1995, eenjaar met een sterke concentratie-activiteit. 
De beschikbare cijfers over 1993 en 1994 zijn zeer moeilijk te ontleden, omdat 
de gegevens niet in alle Lid-Staten op dezelfde wijze worden geregistreerd. 
Overigens zöu het aantal meervoudige nationale aanmeldingen in de toekomst wel 
eens kunnen toenemen, naarmate de kennis van de ondernemingen van de recent 
ingevoerde stelsels van fusiecontrole toeneemt, nieuwe stelsels in de Gemeenschap 
van kracht worden en aanmelding in het kader van vrijwillige stelsels meer 
ingeburgerd raakt. Marktintegratie en de daaruit voortvloeiende toename van 
grensoverschrijdende concentratie-activiteiten moeten normaliter ook leiden tot een 
stijging van het aantal meervoudige aanmeldingen. Om die redenen zal het extra 
aantal door de Commissie te behandelen zaken vermoedelijk hoger liggen dan het 
bovengenoemde cijfer. 
IV. ANDERE ASPECTEN VAN DE VERORDENING 
89. Behalve de drempels kwamen uit de enquête van de Commissie een aantal 
specifieke gebieden naar voren waarin verbeteringen zouden kunnen worden 
aangebracht aan de verordening. Om aan de bezorgdheid dienaangaande tegemoet 
te komen stelt het Groenboek wijzigingen voor die de bestaande bepalingen 
aanpassen of verduidelijken. 
90. Naast deze wijzigingen overweegt de Commissie tevens een herziening van de 
bepalingen van het EGKS-Verdrag inzake concentraties, o.m. die aangaande de 
drempels. Dit valt buiten het bestek van de onderhavige herziening en komt in dit 
Groenboek verder niet aan de orde. 
91. De voorgestelde wijzigingen zijn in hoofdzaak van procedurele aard. Wat het 
materiële recht betreft, heeft de enquête aan het licht gebracht op welke punten 
verduidelijkingen nuttig zouden zijn, zoals bij voorbeeld met betrekking tot het 
begrip "oligopolistische machtspositie", het "failing y?/vw "-verweer en het 
''efficiencies''-verweer. Deze kwesties worden het beste geregeld door middel van 
richtsnoeren voor de interpretatie. 
A. Verwijzing van concentraties door en naar de Lid-Staten (artikelen 9 en 
22} 
Artikel 9 
92. Het toezicht op concentraties met hoofdzakelijk nationale gevolgen kan beter op 
nationaal niveau worden georganiseerd. Het is mogelijk dat dergelijke operaties 
de huidige drempels halen. Voor dergelijke gevallen voorziet artikel 9 van de 
verordening, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, in een correctief, 
namelijk verwijzing naar de nationale autoriteiten. Drie concentraties zijn tot op 
heden naar nationale autoriteiten verwezen: Steetley/Tarmac werd naar de VK-
autoriteiten verwezen, Holdercim/Cedesl naar de Franse en 
McCormick/CP C/Rabobank naar de Duitse. 
25 
93. Het bedrijfsleven en de grote meerderheid van de Lid-Staten hebben hun 
tevredenheid geuit over de werking van dit artikel. Niettemin werden aan de 
Commissie een aantal suggesties voorgelegd ter verduidelijking of verbetering van 
de verwijzingsprocedure. Er werd ook op gewezen dat er bij een drempelverlaging 
wellicht een groter aantal zaken met hoofdzakelijk nationale gevolgen aan de 
Commissie zou worden voorgelegd, met als gevolg dat ook het aantal verzoeken 
om verwijzing uit hoofde van artikel 9 zou toenemen. 
94. De Commissie is van oordeel dat, zeker indien van een drempelverlaging zou 
worden afgezien, de eventuele wijzigingen in artikel 9 beperkt moeten blijven, om 
het delicate evenwicht dat met de huidige verwijzingsregels is bereikt niet te 
verstoren of de voordelen van het "one-stop shop "-beginsel niet te laten 
teloorgaan. Een te frequent gebruik van artikel 9 zou de rechtszekerheid voor de 
ondernemingen kunnen doen afnemen en dient allicht gepaard te gaan met een 
harmonisatie van de hoofdkenmerken van de nationale stelsels van fusiecontrole. 
95. De Commissie stelt daarom voor dat artikel 9 in zijn huidige vorm zal worden 
gehandhaafd, met de navolgende uitzondering ten aanzien van concentraties die 
uitsluitend invloed hebben op een ni et-wezenlijk deel van de gemeenschappelijke 
markt. Er zou kunnen worden bepaald dat in dergelijke gevallen de Lid-Staat die 
het verzoek tot verwijzing doet, de Commissie ervan in kennis moet stellen dat 
de concentratie invloed heeft op een afgebakende markt binnen zijn grondgebied 
die geen wezenlijk deel van de gemeenschappelijke markt vormt. De Lid-Staat zou 
daarentegen niet moeten aantonen dat door de concentratie een machtspositie 
dreigt te ontstaan of te worden versterkt op die markt. 
96. De Commissie stelt tevens voor na te gaan of haar praktijk met betrekking tot de 
toepassing van artikel 9 nader dient te worden verduidelijkt, bij voor beeld door 
middel van een interpretatieve mededeling. 
Artikel 22 
97. Tot dusver is reeds bij twee gelegenheden gebruik gemaakt van artikel 22, lid 3. 
Dit artikel wordt algemeen beschouwd als een nuttig instrument, met name voor 
die Lid-Staten die momenteel zelf geen stelsel van fusiecontrole kennen. De 
Commissie stelt derhalve voor het artikel te handhaven. Op grond van de 
opgedane ervaring zouden evenwel de volgende aanpassingen kunnen worden 
aangebracht: 
Er zou uitdrukkelijk kunnen worden bepaald dat een verzoek uit hoofde 
van artikel 22 tevens door verscheidene Lid-Staten in onderling overleg 
kan worden ingediend. Een dergelijk verzoek zou bij voorbeeld 
aangewezen zijn in gevallen waarin een concentratie een machtspositie in 
het leven zou roepen of zou versterken in een gebied dat ruimer is dan het 
grondgebied van een enkele Lid-Staat. Dit zou de Commissie in staat 
stellen de gevolgen van de concentratie grondiger te onderzoeken. 
23 In de zaken British Air\vays/Dan Air en RTL/Veronica/Endemol. 
26 
Er zou kunnen worden bepaald dat de concentratie wordt geschorst vanaf 
de ontvangst van het verzoek in de zin van artikel 22, voor zover ze op dat 
ogenblik nog niet in werking is getreden. 
Ten einde de termijnen van artikel 10 en artikel 22 met elkaar in 
overeenstemming te brengen, dient artikel 22, lid 4, als volgt te worden 
gewijzigd: 
"De termijn voor het inleiden van een procedure op grond van artikel 10, 
lid legaat in op de dag na de ontvangst van het verzoek van de Lid-Staat". 
De tekst van artikel 23 dient eveneens te worden gewijzigd, ten einde de 
Commissie in staat te stellen uitvoeringsbepalingen vast te stellen met 
betrekking tot de op grond van artikel 22 vastgestelde termijnen. 
B. Behandeling van gemeenschappelijke ondernemingen 
Huidige toestand 
98. In de EG-mededingingsregels wordt een onderscheid gemaakt tussen 
gemeenschappelijke ondernemingen met het karakter van een concentratie en van 
een samenwerkingsverband. Gemeenschappelijke ondernemingen met het karakter 
van een concentratie vallen binnen de werkingssfeer van de verordening, terwijl 
gemeenschappelijke ondernemingen met het karakter van een 
samenwerkingsverband onder Verordening nr. 17/62 en andere verordeningen ter 
uitvoering van artikel 85 EG-Verdrag vallen. 
99. Volgens artikel 3, lid 2, van de concentratieverordening, zoals deze is uitgelegd 
in de mededeling van de Commissie van 1994 , zijn gemeenschappelijke 
ondernemingen met het karakter van een concentratie volwaardige economische 
eenheden25 die niet leiden tot een coördinatie van het concurrentegedrag van 
ondernemingen die onafhankelijk blijven. Van coördinatie is in dit verband slechts 
sprake indien de onderlinge afstemming waarschijnlijk zal leiden tot een beperking 
van de mededinging in de zin van artikel 85, lid 1, van het E(j-Verdrag. 
Gemeenschappelijke ondernemingen die niet onder artikel 3, lid 2, vallen, worden 
geacht het karakter van een samenwerkingsverband te hebben. Samenwerkings-
GO's kunnen op allerlei soorten overeenkomsten gebaseerd zijn, variërend van 
operaties van structurele aard tot kartel-achtige samenwerkingsvormen. 
100. In het kader van de door de Commissie gehouden enquête hebben een groot deel 
van het bedrijfsleven en een aantal Lid-Staten uiting gegeven aan een diepe 
bezorgdheid omtrent de verschillen in behandeling tussen concentrai eve GO's en 
samenwerkings-GO's met een structureel karakter. Beide soorten operaties zijn, 
naar men zegt, vergelijkbaar qua gevolgen voor de marktstructuur. Thans vallen 
zij evenwel onder verschillende regelingen. Deze situatie wordt in brede kring als 
onbevredigend beschouwd, in het bijzonder wegens de verschillen in de termijnen 
24 
25 Mededeling van de Commissie van 21 december 1994 inzake het onderscheid tussen 
gemeenschappelijke ondernemingen met het karakter van een concentratie of een 
samenwerkingsverband. PB C 385 van 31.12.1994, blz. 1. 
Dit wil zeggen dat zij alle in de desbetreffende sector gebruikelijke functies vervullen van 
zelfstandige ondernemingen en voldoende financiële en andere middelen hebben om hun 
activiteiten duurzaam uit te oefenen. 
27 
voor de beoordeling en in de mate van rechtszekerheid die de ondernemingen 
genieten. 
101. De Commissie heeft de wenselijkheid van een harmonisatie van de op GO's 
toepasselijke regelingen erkend door het invoeren van een bijzondere versnelde 
procedure voor structurele samenwerkings-GO's" . De Commissie heeft zichzelf 
intern een termijn van twee maanden opgelegd, van kracht sinds 1 januari 1993, 
waarbinnen zij een eerste standpunt dient in te nemen bij dit soort operaties. 
Volgens de enquête van de Commissie is deze procedure een positieve 
ontwikkeling, maar waarborgt zij nog steeds niet de volledige gelijkheid van 
behandeling. 
Is een wijziging noodzakelijk? 
102. Samenwerkings-GO's met alle functies brengen een aanzienlijke wijziging teweeg 
in de structuur van de betrokken ondernemingen. In dit opzicht hebben zij wellicht 
gevolgen voor de marktstructuur die vergelijkbaar zijn met die van concentratieve 
GO's. Het belangrijkste verschil tussen de twee soorten operaties is dat, in het 
geval van samenwerkings-GO's met alle functies, de onafhankelijke aanwezigheid 
van hun moederondernemingen op dezelfde markt als de GO, of op aangrenzende 
markten, het vermoeden van een coördinatie van het concurrentiegedrag van de 
moederondernemingen wekt. Daarom is op samenwerkings-GO's met alle functies 
een andere inhoudelijke toetsing toegepast. Ook werden andere procedureregels 
toegepast, hetgeen tot een ongelijke behandeling op het stuk van zowel termijnen 
als rechtszekerheid heeft geleid. Aangezien er bij samenwerkings-GO's met alle 
functies vaak sprake is van een aanzienlijke overdracht van middelen van de 
moederondernemingen aan de GO, dient te worden nagegaan in welke mate de 
verschillen in behandeling kleiner moeten worden gemaakt. 
103. Volgens de geldende voorschriften wordt over de meeste concentratieve GO's 
binnen één maand een oordeel geveld (fase 1), en over de rest binnen vijf 
maanden (fase 2 - grondig onderzoek). In alle zaken wordt de procedure 
afgesloten met een formele goedkeurings- of verbodsbeschikking, die slechts in 
uitzonderlijke omstandigheden kan worden ingetrokken (zie artikel 8, lid 5, van 
de concentratieverordening). Indien binnen de genoemde termijnen geen 
beschikking wordt gegeven, worden de GO's geacht te zijn goedgekeurd. 
104. Dergelijke wettelijke termijnen bestaan niet voor samenwerkings-GO's met een 
structureel karakter. De termijn van twee maanden die geldt voor sommige van 
dit soort operaties, is louter intern. Voorts is het, gezien de huidige 
procedureregels van Verordening nr. 17/62, niet mogelijk binnen twee maanden 
een formele beschikking te geven, doch enkel een administratieve brief te 
verzenden, die de autoriteiten en.de rechterlijke instanties in de Lid-Staten niet 
bindt. Er bestaat geen wettelijke of interne termijn waarbinnen het grondige 
onderzoek moet zijn afgesloten. Ten slotte wordt volgens Verordening nr. 17/62 
een vrijstelling steeds voor een bepaalde periode verleend en kan de 
26 Het betreft volwaardige samenwerkings-GO's en sommige GO's die slechts deelfuncties vervullen, 
welke geen toegang hebben tot de markt, inzonderheid GO's die actief zijn in onderzoek en 
ontwikkeling of in de produktie. 
28 
desbetreffende beschikking onder de in artikel 8, lid 3, van die Verordening 
genoemde voorwaarden worden ingetrokken of gewijzigd. 
105. De bovengenoemde verschillen vloeien voort uit de verschillende 
uitvoeringsverordeningen die van toepassing zijn op respectievelijk 
samenwerkings-GO's en concentratieve GO's, en uit de zienswijze dat er een 
wezenlijk verschil is tussen mededingingsbeperkingen die aan artikel 85 dienen 
te worden getoetst en concentraties die niet vallen onder het fundamentele verbod 
van overeenkomsten en beperkende gedragingen die de mededinging vervalsen. 
Elke hervorming van de bestaande regels dient binnen de grenzen van het 
communautaire rechtsstelsel te blijven. Iets aan de inhoud van artikel 85, lid 1, 
veranderen zou de bevoegdheidsgrenzen van de Gemeenschapsinstellingen te 
buiten gaan. 
106. Het blijft nog te bezien in welke mate de bestaande regeling aanleiding heeft 
gegeven tot praktische problemen. Veranderingen kunnen evenwel ook ingegeven 
zijn door algemene overwegingen betreffende het mededingingsbeleid, 
inzonderheid door de wens de regeling eenvoudiger, doorzichtiger en 
doeltreffender te maken. 
In aanmerking te nemen keuzemogelijkheden 
107. Afgezien van de optie om pragmatische verbeteringen aan te brengen in interne 
procedures om het beslisproces te versnellen (bijvoorbeeld door de huidige interne 
deadlines te verkorten), zijn er vijf opties die in ogenschouw kunnen worden 
genomen die alle nieuwe wetgeving zouden vereisen. Deze vijf opties kunnen 
worden verdeeld in twee groepen die elk één benadering laten zien : de eerste 
groep betreft procedurele kwesties met instandhouding van het materiële 
toetsingskader, de tweede zou met zich meebrengen dat structurele 
samenwerkings-GO's materieel en procedureel onder de concentratieverordening 
zouden gaan vallen. 
108. L Procedurele opties 
a. Schep nieuwe procedures voor de behandeling van volwaardige 
samenwerkings-GO's door middel van een nieuwe verordening, om 
daarmee procedures eenvoudiger te maken en te zorgen voor snelle 
beslissingen en rechtszekerheid. 
b. Onderwerp volwaardige samenwerkings-GO's aan de procedures van de 
concentrati everordeni ng. 
c. Uitbreiding van de werkingssfeer van de generieke 
vrijstellingsverordeningen van de Commissie inzake horizontale vormen 
van samenwerking - met oppositieprocedures en marktaandeeldrempels -
tot volwaardige samenwerkings-GO's (en vaststelling van een nieuwe 
groepsvrijstelling voor gebieden die niet onder de bestaande verordeningen 
vallen). 
29 
109. II Materiële en procedurele opties 
a. Uitbreiding van artikel 3, lid 2, van de concentratieverordening tot alle 
volwaardige samenwerkings-GO's. 
b. Uitbreiding van artikel 3, lid 2, van de concentratieverordening tot alle 
GO's (volwaardig of niet), met uitzondering van schijn-GO's (kartels 
vermomd als GO's). 
110. De tenuitvoerlegging van elk van deze keuzemogelijkheden zou een aanzienlijke 
invloed hebben op de toekenning van prioriteiten en de inzet van middelen binnen 
de diensten van de Commissie. 
Commentaar bij de keuzemogelijkheden 
111. De optie betreffende het pragmatisch veranderen van interne procedures zou de 
huidige situatie verbeteren zonder wijzigingen in de regelgeving. Aangezien alleen 
interne procedures moeten worden aangepast, kan dit snel zijn beslag krijgen. De 
veranderingen zouden echter van interne aard blijven en rechtszekerheid zou dit 
op korte termijn niet bieden. 
Procedurele opties 
112. Rechtszekerheid zou sneller kunnen worden verkregen door middel van optie a. 
d.w.z. met een nieuwe procedureverordening van de Raad die voor volwaardige 
samenwerkings-GO's voorziet in een procedure die vergelijkbaar is met die van 
de concentratieverordening. De nadruk zou daarbij komen te liggen het 
stroomlijnen van de procedures, terwijl aan de bestaande inhoudelijke toetsing niet 
zou worden geraakt. 
113. Bij optie b zouden volwaardige samenwerkings-GO's onderworpen blijven aan de 
inhoudelijke toetsing van artikel 85, leden 1 en 3. Er zou echter tevens worden 
bepaald dat de procedureregels van de concentratieverordening erop van 
toepassing zijn, in plaats van Verordening nr. 17/62 en de overige 
uitvoeringsverordeningen die momenteel gelden. 
114. Volwaardige samenwerkings-GO's zouden profiteren van de termijnen en de 
andere procedurevoordelen van de concentratieverordening. Ze zouden eveneens 
onderworpen zijn aan de aanmeldings- en andere procedurevoorschriften. Het 
onderscheid tussen samenwerkings-GO's en concentratieve GO's zou echter 
bepalend blijven voor de toe te passen inhoudelijke toetsing: concentratieve GO's 
zouden worden getoetst aan artikel 2 van de concentratieverordening, 
samenwerkings-GO's daarentegen aan artikel 85, leden 1 en 3, van het Verdrag. 
Vrijstellingen uit hoofde van artikel 85, lid 3, zouden in de tijd beperkt blijven en 
kunnen worden ingetrokken conform de huidige rechtsregels en praktijk, waarbij 
in het bijzonder wordt gekeken naar de concurrentieverhoudingen tussen de 
moederondernemingen van de GO. 
115. Bij optie c zou artikel 3, lid 2, ongewijzigd blijven. In plaats daarvan zou de 
Commissie van de haar bij Verordening (EEG) nr. 2821/71 verleende 
regelgevende bevoegdheid gebruik maken om ervoor te zorgen dat de meeste 
30 
samenwerkings-GO's onder een groepsvrijstelling vallen. Daartoe zouden de 
Verordeningen (EEG) nrs. 417/85 en 418/85, die beide einde 1997 vervallen, 
kunnen worden verruimd en samengevoegd. De voordelen van de 
groepsvrijstelling zouden gelden tot een bepaald marktaandeel. De drempel dient 
te worden vastgesteld op een beduidend hoger niveau dan thans (huidige 
drempels: 10% voor volwaardige samenwerkings-GO's, 20% voor samenwerkings-
GO's die niet alle functies hebben). De GO's die niet in aanmerking zouden 
komen voor automatische vrijstelling, zouden eventueel aanspraak kunnen maken 
op een oppositieprocedure met twee termijnen: een eerste termijn van twee 
maanden, waarbinnen de Commissie een eerste standpunt moet innemen (deze 
termijn komt overeen met de bestaande interne termijn, maar is in rechte 
afdwingbaar), en een tweede termijn van vijf maanden, waarbinnen de - positieve 
of negatieve - eindconclusie moet worden getrokken. 
116. Bij deze keuze zouden de verschillen inzake inhoudelijke toetsing blijven bestaan. 
De regels inzake individuele procedures zouden weliswaar niet worden 
geharmoniseerd, maar toch nader tot elkaar toe worden gebracht, hetgeen de 
procedures sneller moet laten verlopen. Toegegeven moet worden dat het 
marktaandeelcriterium aanleiding zou kunnen geven tot praktische moeilijkheden. 
Maar de oppositieprocedure zou de verantwoordelijkheid voor een correcte 
omschrijving van de relevante markt en voor de vaststelling van de marktaandelen 
van de partijen in laatste instantie bij de Commissie leggen. Zaken die voldoen 
aan de voorwaarden voor automatische vrijstelling, zouden niet behoeven te 
worden aangemeld. De op grond van de verordening verleende vrijstelling zou 
voor dezelfde termijn gelden als de groepsvrijstelling. 
Materiële en procedurele opties 
117. Bij optie a zou artikel 3, lid 2, van de concentratieverordening als volgt komen 
te luiden: "De oprichting van een gemeenschappelijke onderneming die duurzaam 
alle functies van een zelfstandige economische eenheid vervult, vormt een 
concentratie in de zin van lid 1, onder b)". Inhoudelijk zou dit betekenen dat het 
in artikel 2 van de verordening neergelegde criterium van de machtspositie zou 
kunnen worden toegepast op alle volwaardige concentraties. Met betrekking tot 
de samenwerkingsaspecten van de zaak, voor zover die niet bijkomstig zijn, zou 
worden bepaald dat artikel 85, leden 1 en 3, erop zou worden toegepast, hetzij 
binnen het bestek van dezelfde procedure, hetzij via een afzonderlijke procedure. 
118. Deze keuze zou garant staan voor rechtszekerheid en snelle procedures. Het 
onderscheid tussen samenwerkings-GO's en concentratieve GO's zou daarenboven 
worden vereenvoudigd, omdat dezelfde procedures en dezelfde inhoudelijke 
toetsing zouden worden toegepast op alle volwaardige GO's, behalve ten aanzien 
van bepalingen die niet bijkomstig zijn. Deze keuze zou het noodzakelijk maken 
om over de werkingssfeer van artikel 85, lid 1, in het licht van de jarenlange 
praktijk, eens ernstig opnieuw na te denken. In ieder geval zou men binnen de 
grenzen van artikel 85 moeten blijven, zoals dit is uitgelegd door het Hof van 
Justitie. 
119. Wat de verdeling van de bevoegdheid tussen de Commissie en de Lid-Staten 
betreft, zou deze keuze het in artikel 1 van de concentratieverordening neergelegde 
bevoegdheidscriterium uitbreiden tot alle volwaardige GO's. Het nationale recht 
31 
zou met andere woorden van toepassing zijn op alle volwaardige GO's beneden 
de drempels. 
120. Optie b ten slotte zou alle GO's, behalve verdoken kartels, door een verruiming 
van artikel 3, lid 2, onderwerpen aan de concentratieverordening. Bijgevolg 
zouden voor alle samenwerkings-GO's zowel de inhoudelijke toetsing als de 
procedure veranderen. Rechtszekerheid en een snel verloop van de procedures 
zouden evenzeer gewaarborgd zijn als thans het geval is voor concentratieve GO's. 
Ook bij deze keuze zou een heroverweging van de werkingssfeer van artikel 85, 
lid 1, in het licht van de huidige, jarenlange praktijk noodzakelijk zijn en zou men 
in ieder geval binnen de grenzen van artikel 85 moeten blijven, zoals dit is 
uitgelegd door het Hof van Justitie. Een probleem zou zijn hoe uit te maken welke 
de GO's zijn waarop artikel 85 van toepassing blijft (verdoken kartels). 
Conclusie 
121. In het voorgaande is gebleken dat de Commissie graag wil weten hoe ernstig de 
verschillen in behandeling tussen coöperatieve en concentratieve joint ventures 
worden opgevat waar het gaat om deadlines, procedures, materiële toetsing en 
rechtszekerheid. Dit zal zeker de keuze uit de diverse opties beïnvloeden. De 
hiervoor genoemde procedurele opties verbeteren de procedures, met inbegrip van 
deadlines, en vergroten de rechtszekerheid. De materiële en procedurele opties 
lijken de meest uitgebreide en geharmoniseerde aanpak voor coöperatieve en 
concentratieve joint ventures te bieden ten aanzien van genoemde aspecten. De 
Commissie staat op dit moment open voor elk optie die het meest geschikt is om 
de verschillen in behandeling van joint ventures aan te pakken en eenvoud, 
transparantie en doeltreffend mededingingsbeleid te bevorderen. 
C. Verbintenissen in concentratiezaken 
122. Volgens artikel 8, lid 2, van de concentratieverordening kunnen aan een in fase 2 
gegeven beschikking van verenigbaarverklaring voorwaarden en verplichtingen 
worden verbonden die moeten waarborgen dat de partijen de door hen ten aanzien 
van de Commissie aangegane verbintenissen nakomen. De verbintenissen moeten 
worden aangegaan binnen drie maanden na de aanvang van fase 2 (artikel 18 van 
Verordening 3384/94 van de Commissie). Geen enkele wijziging in de praktijk 
van de Commissie wordt in dit verband voorgesteld. 
123. In de praktijk aanvaardt de Commissie ook in fase 1 verbintenissen in zaken 
waarin de concurrrentieverstoring duidelijk omschreven en in vergelijking met de 
overeenkomst in haar geheel beperkt is en ook gemakkelijk kan worden verholpen, 
en waarin gemakkelijk toezicht kan worden gehouden op de nakoming ervan. De 
goedkeuring van de concentratie hangt af van de nakoming van de verbintenissen. 
Naar het oordeel van de Commissie wordt met een dergelijke aanpak gekozen 
voor een reguleringsbeleid dat in evenredigheid is met de omvang van het 
concurrentieprobleem en de voorhanden zijnde oplossingen. Bedrijfsleven en 
adviseurs zijn ook onverdeeld voorstander van de aanvaarding van verbintenissen 
in fase 1, omdat daarmee de kosten en het tijdverlies die met een fase 2-procedure 
gepaard gaan, worden vermeden. De Commissie heeft als regel dat zij de 
Lid-Staten en belanghebbende derden de gelegenheid geeft hun opmerkingen over 
32 
de voorgestelde verbintenissen kenbaar te maken voordat een beschikking in de 
zin van artikel 6, lid 1, onder b), wordt gegeven. 
124. De Commissie is van oordeel dat zij in het kader van het huidige stelsel fase 1-
verbintenissen kan aanvaarden en deze kan doen nakomen. Het zou evenwel de 
rechtszekerheid vergroten indien een uitdrukkelijke bepaling dienaangaande in de 
verordening werd opgenomen. Overigens moeten bij het aanvaarden van dergelijke 
verbintenissen de doorzichtigheid en een tijdige raadpleging van de Lid-Staten en 
belanghebbende derden gewaarborgd zijn. 
Voorgestelde wijzigingen 
125. Op grond van de bovenstaande overwegingen zou artikel 6, lid 1, onder b), van 
de concentratieverordening naar analogie van artikel 8, lid 2 en lid 5, onder b), 
zodanig kunnen worden gewijzigd dat aan de Commissie uitdrukkelijk de 
bevoegdheid wordt verleend om in fase 1 verbintenissen te aanvaarden en deze 
te doen nakomen. 
126. Met het oog op de vereiste doorzichtigheid en om de Lfd-Staten en 
belanghebbende derden voldoende tijd te waarborgen voor het maken van hun 
opmerkingen, is naar schatting een termijn van ten minste twee weken, te rekenen 
vanaf de dag waarop de verbintenissen zijn aangegaan noodzakelijk. Er zijn 
derhalve drie oplossingen op proceduregebied denkbaar: 
Een raadplegingstermijn van twee weken vanaf het aangaan van de 
verbintenissen wordt opgelegd. Dit kan aanleiding geven tot een verlenging 
van fase 1 met ten hoogste twee weken. 
De duur van de huidige fase 1 zou ongewijzigd blijven. De ondernemingen 
zouden hun verbintenissen tijdig moeten indienen om binnen.de termijn 
van een maand nog een raadplegingstermijn van twee weken in te passen. 
Gezien de grote tijdsdruk in fase 1 is dit in de praktijk slechts haalbaar 
indien het mededingingsprobleem en de oplossing ervoor in een zeer vroeg 
stadium van de procedure worden onderkend. Een alternatief zou zijn dat 
de partijen hun oorspronkelijke aanmelding intrekken en een nieuwe 
aanmelding indienen, mét de voorgestelde verbintenissen. In geval van 
intrekking en weder-aanmelding zou de Commissie in voorkomend geval 
een beschikking kunnen geven onmiddellijk na het verstrijken van de 
termijn van drie weken voor een verzoek in de zin van artikel 9. 
Een met artikel 9 vergelijkbare regeling zou worden ingevoerd: 
verbintenissen zouden binnen drie weken vanaf de aanmelding moeten 
worden ingediend, en fase 1 zou dan tot zes weken worden verlengd. 
D. De minimis-opemüts 
127. In het kader van dit Groenboek wordt een operatie als de minimis beschouwd 
indien zij geen of slechts onbetekenende gevolgen heeft voor de structuur van de 
mededinging in de Gemeenschap. 
JJ 
128. Mogelijk vallen sommige de minimis-operaties toch binnen de werkingssfeer van 
de concentratieverordening. Bij voorbeeld concentraties die niet leiden tot 
overlapping tussen de gefuseerde activiteiten in de Gemeenschap kunnen 
aanmeldingsplichtig zijn wegens de omzet van de partijen op andere markten dan 
die waarop de operatie betrekking heeft (zie de zaken Seagram/MCA en 
JCSAT/SAJAC). In de voorbije twee jaar werden tien concentraties met geen of 
slechts een minimale overlapping bij de Commissie aangemeld. 
129. Een ander voorbeeld van de minimis-operaties zijn mogelijk GO's met een zeer 
kleine omzet, die aanmeldingsplichtig kunnen zijn wegens de omzet van hun 
moederondernemingen. In de voorbije twee jaar waren er minstens 20 
gemeenschappelijke ondernemingen met een omzet van minder dan 100 miljoen 
ecu. Niet al deze gemeenschappelijke ondernemingen waren de minimis-operaties, 
aangezien de marktaandelen in een aantal zaken groter waren dan 25%. 
130. Een aantal van de in de enquête bevraagde ondernemingen en bedrijfsorganisaties 
gaven aan de Commissie te kennen dat de aanmelding van de minimis-operaties 
een onnodige belasting vormt voor het bedrijfsleven. Dergelijke operaties zouden 
derhalve van de toepassing van de verordening moeten worden uitgesloten of via 
vereenvoudigde procedures moeten worden getoetst. 
131. De Commissie is om'de navolgende redenen voorshands niet van oordeel dat de 
minimis-concentraties van de concentratieverordening dienen te worden 
uitgesloten. Indien de minimis-concentraties werden gedefinieerd op basis van 
omzetdrempels, zou het gevaar bestaan dat ook operaties die 
concurrent eproblem en oproepen worden uitgesloten. Marktaandeel drempel s 
zouden een geschikter criterium zijn, maar bieden minder rechtszekerheid. Indien 
de minimis-concentraties van de werkingssfeer van de concentratieverordening 
werden uitgesloten, zouden zij daarenboven niet langer het voordeel van het "one-
stop shop "-beginsel kunnen genieten en aan de verplichting tot meervoudige 
nationale aanmeldingen onderworpen zijn 
132. Wegens de bovengenoemde definitieproblemen is de Commissie voorts van 
mening dat voor dergelijke concentraties bezwaarlijk van de door artikel 7 van de 
concentratieverordening voorgeschreven schorsing kan worden afgezien. Indien de 
aanmelding van de minimis-operaties werkelijk een overdreven last vormt, dient 
dit derhalve te worden aangepakt door de procedure zoveel mogelijk te 
vereenvoudigen. 
133. Volgens de thans geldende regels zijn de inlichtingen die verlangd worden voor 
de minimis-operaties die bij de Commissie worden aangemeld beperkt. Het nieuwe 
formulier CO voorziet in aanmelding in verkorte vorm in gevallen waarin de 
omzet van een gemeenschappelijke onderneming en/of de omzet van de 
ingebrachte activiteiten in de EER minder dan 100 miljoen ecu bedraagt en de 
totale waarde van de overgedragen activa in de EER minder dan 100 miljoen ecu 
bedraagt. Wat andere operaties dan GO's betreft, worden geen marktgegevens 
verlangd indien het gezamenlijke marktaandeel van de partijen op dezelfde 
27 Bijlage bij Verordening (EG) nr. 3384/94 van de Commissie van 21 december 1994, PB L 377 van 
31.12.1994, blz. 1. 
34 
produktmarkt niet meer dan 15% bedraagt en geen enkel individueel of 
gezamenlijk marktaandeel meer dan 25% bedraagt op een markt die zich in de 
bedrijfskolom boven of onder een produktmarkt bevindt waarop een of meer 
partijen actief zijn. Deze bepalingen beperken reeds in aanzienlijke mate de last 
van aanmeldingen. In de praktijk zouden de verlangde inlichtingen indien nodig 
verder kunnen worden beperkt door middel van vrijstellingen van het formulier 
CO. 
134. Daarenboven zou de Commissie in de minimis-zaken een beschikking in verkorte 
vorm kunnen geven zonder op het verstrijken van een wettelijke termijn te hoeven 
wachten. Voor deze procedurele verbeteringen is een wijziging van de 
concentratieverordening normaliter niet vereist. 
E. Berekening van de omzet voor krediet- en andere financiële instellingen 
135. Met betrekking tot krediet- en andere financiële instellingen hanteert de 
concentratiéverordening, evenals de nationale wetten inzake fusiecontrole van een 
aantal Lid-Staten, de activa in plaats van de omzet voor het bepalen van de 
toepasselijkheid van artikel 1, lid 2. Voor het bepalen van de communautaire 
omzet en met het oog op de toepassing van de tweederde-regel worden de activa 
aan de Gemeenschap en de Lid-Staten toegewezen naar rata van de verhouding 
tussen vorderingen op ingezetenen van de Gemeenschap en van de Lid-Staten en 
het totale bedrag van hun vorderingen. 
136. Bij de huidige aanpak van de Commissie zijn twee problemen aan het licht 
gekomen: 
i) een theoretische omzet, berekend op basis van de activa, maakt dat 
bepaalde transacties (b.v. inkomsten uit wissel verrichtingen en uit de 
effectenhandel) in het theoretische omzetcijfer niet tot uiting komen; 
ii) de verblijfplaats van een lener is in de praktijk moeilijk vast te stellen en 
kan in de loop van de lening veranderen. De geografische allocatie van de 
omzet van banken is derhalve een precaire zaak. 
137. Om deze problemen minder prangend te maken overweegt de Commissie 
wijzigingen in haar aanpak: 
• i) Omzet 
138. De Commissie heeft bestudeerd of het gebruik van de activa dan wel de bruto-
bankinkomsten als grondslag een wezenlijk verschillend resultaat oplevert voor 
wat betreft het aantal of het type banken dat onder de concentratieverordening 
valt.Daarbij is zij tot de bevinding gekomen dat beide grondslagen in grote lijnen 
tot dezelfde resultaten leiden. Toegegeven wordt evenwel dat het gebruik van de 
bankinkomsten correcter de economische werkelijkheid van de bankverrichtingen 
zou weergeven. 
139. De bruto-bankinkomsten omvatten ten minste de elementen opgesomd in 
artikel 28, onder B, punten 1, 2, 3 en 4, van Richtlijn 86/635/EEG betreffende de 
jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken en andere financiële 
instellingen. Rentebaten, opbrengsten uit waardepapieren, ontvangen provisie en 
de netto-winst uit financiële transacties zouden er derhalve deel van uitmaken. 
140. Het zou wellicht beter zijn om de bruto- in plaats van de netto-bankinkomsten als 
grondslag voor de berekening van de omzet te gebruiken. De reden hiervoor is dat 
de netto-bankinkomsten in feite te vergelijken zijn met de bruto-winst in, bij 
voorbeeld, de produktie- of dienstensector, en niet met de omzet. Een dergelijke 
grondslag voor banken hanteren zou derhalve niet stroken met de algemene 
aanpak van de Commissie inzake de berekening van de omzet. Nader bekeken 
moet echter worden welke van de twee bankinkomsten de meest juiste weergave 
geeft van de economische werkelijkheid van de gehele bancaire sector. 
ii) Geografische toewijzing van de omzet 
141. De Commissie kan aannemen dat de toewijzing van de inkomsten aan de hand 
van de verblijfplaats van de lener voor de bank een last vormt. Hoewel in de 
mededeling van de Commissie over de berekening van de omzet is bepaald dat 
omzet uit diensten over het algemeen wordt toegerekend aan de plaats waar de 
afnemer is gevestigd, wordt een uitzondering gemaakt voor interbancaire 
leningen28. Om de aanpak van de Commissie te vereenvoudigen, mag er derhalve 
van worden uitgegaan dat de toerekening van bankinkomsten dient te geschieden 
op grond van de vestigingsplaats van de tak van de bank die de lening doet of de 
dienst verricht. 
F.v Andere wijzigingen of verduidelijkingen 
Bijkomende beperkingen in fase 1 
142. Om een uitdrukkelijke rechtsgrond te hebben voor de aanvaarding van bijkomende 
beperkingen in fase 1-beschikkingen, dient de volgende bepaling te worden 
toegevoegd aan artikel 6, lid 1, onder b): 
"De beschikking waarbij de concentratie verenigbaar met de gemeenschappelijke 
markt wordt verklaard, omvat tevens de restricties die rechtstreeks verbonden zijn 
aan en noodzakelijk zijn om de concentratie tot stand te.brengen". 
Intrekking van beschikkingen ex artikel 6 
143. Zoals voor beschikkingen ex artikel 8 dient in de verordening uitdrukkelijk te 
worden bepaald dat de Commissie een beschikking ex artikel 6, lid 1, onder a), 
of artikel 6, lid 1, onder b), kan intrekken indien: 
"de verklaring van verenigbaarheid berust op onjuiste gegevens waarvoor een van 
de betrokken ondernemingen verantwoordelijk is, of wanneer zij met bedrog is 
verkregen". 
28 Zie de punten 45 en 66 van de eerdergenoemde mededeling van de Commissie over de berekening 
van de omzet. 
36 
Artikel 7 
144. Om de duur van de schorsing van concentraties te harmoniseren met de duur van 
fase 1, dient de schorsingstermijn van artikel 7, lid 1, te worden verlengd van drie 
weken tot het ogenblik van de vaststelling van de eindbeschikking. 
145. Tegenover de Commissie werd de stelling verdedigd dat de voorwaarden voor het 
verlenen van een vrijstelling van de schorsing te streng zijn. Met name werd 
geopperd dat, indien het duidelijk is dat een concentratie geen 
mededingingsproblemen oproept - bij voorbeeld in het geval van een de minimis­
operatie -, de Commissie in staat moet zijn om in voorkomend geval een 
vrijstelling te verlenen, zelfs zonder dat er sprake is van ernstige schade aan de 
betrokken ondernemingen. Om deze mogelijkheid te scheppen, zou artikel 7 in die 
zin kunnen worden gewijzigd: 
Artikel 10, lid 4 
146. Artikel 10, lid 4, voorziet in de uitzonderlijke schorsing van de termijn van vier 
maanden voor het geven van een beschikking ex artikel 8 in gevallen waarin de 
Commissie zich door omstandigheden die aan een der bij de concentratie 
betrokken ondernemingen kunnen worden toegerekend, genoopt heeft gezien bij 
beschikking overeenkomstig artikel 11 inlichtingen te vragen of bij beschikking 
op grond van artikel 13 een verificatie te gelasten. Deze bepaling dient 
uitdrukkelijk van toepassing te worden verklaard op procedures in fase 1. 
Berekening van de omzet van gemeenschappelijke ondernemingen 
147. Ten tijde van de vaststelling van de concentratieverordening waren de Commissie 
en de Raad van oordeel dat de herziening vande drempels gepaard moest gaan 
met een heroverweging van de methode voor het berekenen van de omzet van 
gemeenschappelijke ondernemingen, als bedoeld in artikel 5, lid 5. Die methode 
is inmiddels verduidelijkt in de reeds genoemde mededeling van de Commissie 
over de berekening van de omzet. Het wordt thans niet noodzakelijk geacht hierin 
enige verandering te brengen. 
Rechten van derden 
148. Bezorgdheid werd geuit over de korte termijn waarbinnen derden hun 
opmerkingen bij verbintenissen in fase 1 kunnen maken. Dit werd in punt IV.C. 
reeds besproken. 
149. Tevens werd geopperd dat het recht van derden om overeenkomstig artikel 18, 
lid 4, van de concentratieverordening schriftelijk te verzoeken om te worden 
gehoord, dient te worden uitgebreid tot alle derden die rechtstreeks door de 
bezwaren van de Commissie worden getroffen. De Commissie zal nagaan of de 
bestaande situatie in dit verband dient te worden gewijzigd. 
"Belrokken ondernemingen" 
150. De Commissie zal de tekst van de verordening nazien om alle eventuele 
. dubbelzinnigheden of inconsequenties in verband met het gebruik van de term 
"betrokken ondernemingen" weg te werken. 
V. CONCLUSTES 
151. Gezien alle bovenstaande overwegingen luiden de conclusies van het Groenboek 
als volgt: 
Conform het subsidiariteitsbeginsel blijkt dat de huidige drempels voor de 
toepassing van de concentratieverordening zouden moeten worden 
verlaagd, om een groter aantal operaties met significante 
grensoverschrijdende gevolgen onder de toepassing ervan te laten vallen. 
In verband daarmee zou een drempel voor de hele wereld van 2 miljard 
ecu en een communautaire drempel van 100 miljoen ecu voor elk van 
minstens twee betrokken bedrijven passender zijn. 
Teneinde meer in het bijzonder het probleem van meervoudige nationale 
aanmeldingen aan te pakken, zou een andere, minder ingrijpende oplossing 
er in kunnen bestaan uitsluitend de gevallen van meervoudige aanmelding 
beneden de huidige drempels onder de exclusieve bevoegdheid van de 
Commissie te brengen. 
Een aantal andere verbeteringen - in hoofdzaak van procedurele aard - aan 
de verordening dienen in overweging te worden genomen, onder meer in 
verband met de behandeling van gemeenschappelijke ondernemingen en 
de aanvaarding van verbintenissen in de eerste fase van het onderzoek. 
152. De Commissie roept op tot een brede discussie over het Groenboek en nodigt alle 
belanghebbenden uit hun opmerkingen vóór 31 maart 1996 kenbaar te maken. 
38 
Bijlage 1 
Samenvatting van de enquête bij de Lid-Staten, het bedrijfsleven en adviseurs 
Lid-Staten 
Alle Lid-Staten werden verzocht gegevens te verstrekken betreffende hun nationale 
wetgeving inzake fusiecontrole, het aantal en de identificatiegegevens van de in 1993 en 
1994 behandelde zaken en de wijze van samenwerking met andere nationale autoriteiten. 
Daarenboven werd gepeild naar hun mening omtrent de inhoud van het 
subsidiariteitsbeginsel op het gebied van fusiecontrole en omtrent andere wijzigingen aan 
de verordening, naast de drempels. Alle Lid-Staten gaven een antwoord. 
Ondernemingen 
In totaal werden 289 ondernemingen uit de EER, Zwitserland, Japan, de Verenigde Staten 
en Noorwegen, zowel in de produktie- als in de dienstensector, aangesproken. De 
vragenlijsten betroffen de ervaring van de ondernemingen met de nationale en 
communautaire regelgeving inzake fusiecontrole, de voordelen van het "one-stop shop"-
beginsel en de eventueel gewenste wijzigingen van de huidige drempels. Tevens werd 
verzocht voorbeelden te geven van meervoudige nationale aanmeldingen. Daarenboven 
werd de ondernemingen de vraag gesteld of andere wijzigingen in de verordening gewenst 
waren. In totaal kwamen 118 antwoorden binnen. 
Bedrijfsorganisaties 
Zowel Europese representatieve lichamen als nationale bedrijfsorganisaties werden 
aangesproken: in totaal werden 40 vragenlijsten verzonden. De gestelde vragen waren 
dezelfde als die in de vragenlijst voor ondernemingen. Er kwamen antwoorden binnen van 
25 organisaties. 
Adviseurs 
In totaal 54 adviseurs - ofwel advocatenkantoren, ofwel adviesbureaus met ervaring op 
het gebied van nationale en communautaire regelgeving inzake fusiecontrole - ontvingen 
eveneens vragenlijsten. Deze bevatten vragen betreffende hun standpunt ten aanzien van 
aanmeldingsprocedures, het communautaire stelsel van fusiecontrole, wijzigingen van de 
drempels en andere wijzigingen in de verordening. Tevens werd gevraagd naar 
voorbeelden van meervoudige aanmeldingen. In totaal 24 kantoren gaven een antwoord. 
Lid-Staten 
Ondernemingen 
Bedrijfsorganisaties 
Adviseurs Verzonden 
vragenlijsten 
15 
289 
40 
54 Ontvangen antwoorden 
15 
118 
25 
24 Antwoordpercentage 
100% 
41% 
63% 
44% 
39 
BIJLAGE 2 
Nationale stelsels van fusiecontrole 
in de EER 
IRL 
ZWEDEN Bevoegde instantie 
A: administratieve 
/ministeriële instantie 
MA: onafhankelijke of 
autonome 
mededingingsautoriteit 
RI: rechterlijke instantie 
A -> eindbeschikking 
MA -> advies 
MA -> vrijstelling 
Rl -> verbod Procedures 
a) Verplichte aanmelding 
b) Controle vooraf 
c) Controle achteraf 
a)ja 
b)ja 
c)-
a)ja 
b)ja 
c)-Drempels 
a) Criteria 
b) Drempel 
a) bruto activa of omzet 
van elk van ten minste 2 
ondem. wereldwijd' 
b) 10m IRL/20m IRL 
(12,6m ecu/25,2m ecu)2 
a) totale omzet 
wereldwijd 
b) 4md SKR (430m ecu) Wettelijke termijnen 
a) Fase 1 
b) Fase 2 
a) 30 dagen vanaf aanm. 
of ontvangst van 
inlichtingen 
b)3 maanden vanaf 
aanm. of ontv. v. inl. 
a) 1 maand 
b)4 maanden vanaf 
aanm voor verwijzing 
naar RI; geen termijn 
voor RI Beoordelingscriteria 
a) Machtspositie of 
beperking van de 
mededinging 
b) Andere 
a)ja 
b) werkgelegenheid + 
andre criteria van 
algemeen belang 
a)ja 
b) algemeen belang Regels per sector 
a) Van fusiecontrole 
uitgesloten sectoren 
b) Bijzondere regels 
a)-
b) kranten en 
tijdschriften: geen 
drempels 
De activa- en omzetdrempels zijn niet speciaal beperkt tot Ierland en kunnen worden geïnterpreteerd als betrekking hebbende op de weriedwijde omzet of activa, 
voor zover ten minste één van de betrokken ondernemingen zakelijke activiteiten uitoefent in Ierland. In de praktijk past het Ministerie van Economie en 
Wcrkgelegenlicid een "beknopte" aanmeldingsprocedure toe, die kan leiden tot een "geen bezwaar"-brief. Op die manier worden de onzekerheden opgevangen 
die het gevolg zijn van de ogenschijnlijk zeer ruime werkingssfeer van de wet. 
Deze drempels werden in ecu omgerekend aan de hand van de gemiddelde koers in 1994. 
1 
SPANJE 
PORT 
LIK 
GR Bevoegde instantie 
A: administratieve 
/ministeriële instantie 
MA: onafhankelijke of 
autonome 
mededingingsautoriteit 
RI: rechterlijke instantie 
A •> eindbeschikking 
MA -> advies (+ 
onderzoek in fase 2) 
A -> eindbeschikking 
MA -> advies (voor 
fase 2) 
A --• eindbeschikking 
MA ---advies 
MA 
(A kan beslissingen 
herzien om redenen van 
openbaar belang) 
i Procedures 
a) Verplichte aanmelding 
b) Controle vooraf 
c) Controle achteraf 
a) neen 
b)ja 
c) binnen 5 jaar na 
totstandbr. v.d. concentr. 
a) ja 
b) ja 
a) neen 
b) ja 
c) verwijz. naar MMC 
(Monopolies and Mergers 
Commission) binnen 6 
maanden vanaf 
totstandbr. of kennisgev. 
a) ja 
b)ja 
c) aanm. binnen 1 maand 
na totstandbr. van de 
concentratie Drempels 
a) Criteria 
b) Drempel 
a) marktaandeel in SP 
of 
totale omzet in SP 
b) 25%/ 20md PTA 
(125m ecu) 
a) marktaandeel in P 
2f 
totale omzet in 1' 
b) 30%/ 30md ESC 
(180m ecu) 
(vooraf) 
a) bruto overgenomen 
activa wereldwijd 
of 
marktaandeel in UK 
b) 70m UKL (90,9m ecu) 
/ 25% 
(vooraf) 
a) marktaandeel in GR 
Pi 
totale omzet wereldwijd 
+ omzet van elk van ten 
minste 2 ondern in GR 
b) 25%/50m ecu/5m ecu Wettelijke termijnen 
a) Fase 1 
b) Fase 2 
a) 1 maand vanaf aanm. 
b)6 maanden vanaf 
aanm. 
a) 50 werkdagen vanaf 
aanm. 
b) 95 werkdagen vanaf 
aanm. 
(voor aanm. vooraf) 
a) 35 werkdagen vanaf 
aanm. (vr verw. MMC) 
b) 6 (+3)m vanaf verw. 
datum; geen vervalterm. 
voor Secr. of State 
(vooraf) 
a) 1 maand vanaf 
volledige aanm. 
b) 3 maanden vanaf 
volledige aanm. (+ 
mogelijke verlenging) Beoordelingscriteria 
a) Machtspositie of 
beperking van de 
mededinging 
b) Andere 
a)ja 
b) internat, concurr.pos., 
econ. + lechn. vooruitg. 
in distrib. 
a)ja 
b) econ. evenwicht of 
internat, concurr.pos. 
a)ja 
b) openbaar belang 
a).ia 
b) algemene econ. 
voordelen of openbaar 
belang Regels per sector 
a) Van fusiecontrole 
uitgesloten sectoren 
b) Bijzondere regels 
*)• 
b) krediet- en fin. 
instellingen, 
verzekeringen: bijz. 
drempels 
a) krediet- en fin. 
instellingen, 
verzekeringen 
a)-
b) overname v. kranten, 
fusies tss. watermtsch., 
media 
a)-
bl) media 
b2) kredietinstellingen, 
verzekeringen: bijz. 
drempels 
1° BELG 
FR 
DU1TSL Bevoegde instantie 
A: administratieve 
/ministeriële instantie 
MA: onafhankelijke of 
autonome 
mededingingsautoriteit 
RI: rechterlijke instantie 
A -> onderzoek 
MA -> beschikking 
A -> eindbeschikking + 
onderzoek 
MA -> advies + 
onderzoek (in fase 2) 
MA 
(A: verzoek om uitzond. 
ministeriële toestemming) 
l Procedures 
a) Verplichte aanmelding 
b) Controle vooraf 
c) Controle achteraf 
•A) ja 
b) ja 
a) neen 
b) ja 
c) te allen tijde na de 
totstandbrenging 
a) ja 
l>)ja 
c) 1 jaar na volledige 
aanmelding (controle 
achteraf) Drempels 
a) Criteria 
b) Drempel 
a) marktaandeel in België 
en totale omzet 
b) 25% / 3md BEF 
(70m ecu) 
a) totale omzet in FR + 
omzet van ten minste 2 
ondem. of marktaandeel 
in FR 
b) 7md FF+ 2md FF 
(1060m ecu + 300m ecu) 
/ 25% 
Controle vooraf 
a) omzet wereldwijd van 
1 ondem. of van elk van 
ten minste 2 ondem. 
b) 2md/lmd DM 
(l,04md/520m ecu) 
Controle achteraf 
Gezamenlijke omzet 
wereldwijd v. alle 
partijen: 500 m DM (260 
m ecu) Wettelijke termijnen 
a) Fase 1 
b) Fase 2 
a) 1 maand vanaf aanm. 
b) 1 maand + 75 dagen 
vanaf aanm. 
(schorsing mogelijk voor 
inwinnen v. aanv. 
inlichtingen enz.) 
a) 2 maanden na aanm. 
b) 6 maanden na aanm. 
a) 1 maand vanaf voll. 
aanm. 
b) + 3 maanden (kan in 
onderling overleg worden 
verlengd) Beoordelingscriteria 
a) Machtspositie of 
beperking van de 
mededinging 
b) Andere 
a) ja 
b) techn. en econ. 
vooruitgang, alg. econ. 
belang, internat, 
concurr.pos. mits 
beperkingen noodz. zijn 
en concunr. niet 
uitschakelen 
a)ja 
b) econ. en sociaal 
evenwicht 
a)ja (MA) 
b) openbaar belang (uitz. 
gevallen: A) Regels per sector 
a) Van fusiecontrole 
uitgesloten sectoren 
b) Bijzondere regels 
a)-
b) banken, krediet- en 
fin. instellingen, 
verzekeringen: bijz. 
drempels 
a-b) pers en 
audiovisuale sector • 
MA 
(A kan beslissingen 
herzien om redenen van 
openbaar belang) 
l/i IT 
OOST 
NED 
(nog niet 
van kracht) 
IJSLAND Bevoegde instantie 
A: administratieve 
/ministeriële instantie 
MA: onafhankelijke of 
autonome 
mededingingsautoriteit 
RI: rechterlijke instantie 
MA 
(criteria van alg. belang 
kunnen door A worden 
vastgesteld voor toep. 
door MA; geen op dit 
ogenblik) 
RI 
A 
MA -> eindbeschikking Procedures 
a) Verplichte aanmelding 
b) Controle vooraf 
c) Controle achteraf 
a)ja 
b)ja 
0-
a)ja 
b)ja 
c) ja (voor kleinere 
concentraties, verplichte 
kennisgev. aan RI) 
a) ja 
b) ja 
«O-
a) neen 
b) ja 
c) ja Drempels 
a) Criteria 
b) Drempel 
a) totale omzet in IT of 
omzet van doelwitvenn. 
in IT 
b) 606md/60,6md LIT 
(300m/30m ecu) 
(vooraf) 
a) totale omzet en omzet 
van elk van ten minste 2 
ondem. wereldwijd 
b) 3,5md/5m OS 
(250m/0.36m ecu) 
a) totale omzet en omzet 
van elk van ten minste 2 
ondem. in NED 
b) 250m/30m 1IFL 
(116m/I4m ecu) 
a) verwerving van 
machtspositie of 
beperking van concurr. in 
LIS LAND 
b) geen Wettelijke termijnen 
a) Fase 1 
b) Fase 2 
a) 30 dagen vanaf 
ontvangst van aanm. 
b) + 45 dagen (+ 30 
dagen uitz. voor extra 
inlichtingen) 
a) 4 weken vanaf 
volledige aanm. 
b) 5 maanden vanaf 
volledige aanm. 
a) 4 weken vanaf 
ontvangst van aanm 
b) 13 weken vanaf 
ontvangst van aanm 
a)-
b) 2 maanden na 
kennisneming van de 
fusie of overname Beoordelingscriteria 
a) Machtspositie of 
beperking van de 
mededinging 
b) Andere 
a)ja 
b) algemeen belang van 
de nationale economie 
(zie Ie kolom) 
a)ja 
b) evenwicht internat, 
concurr. 
a)ja 
b) algemeen economisch 
belang 
a)ja 
b) neen Regels per sector 
a) Van fusiecontrole 
uitgesloten sectoren 
b) Bijzondere regels 
a)-
b) filmproduktie en 
-distributie: bijz. 
drempels 
a)-
bl) media 
b2) banken, 
verzekeringen: bijz. 
drempels 
a) banken, 
verzekeringen 
a)-
b)-
NOORW Bevoegde instantie 
A: administratieve 
/ministeriële instantie 
MA: onafhankelijke of 
autonome 
mededingingsautoriteit 
RI: rechterlijke instantie 
MA -> eindbeschikking 
A -> beroep tegen 
beschikking van MA Procedures 
a) Verplichte aanmelding 
b) Controle vooraf 
c) Controle achteraf 
a) neen 
b)ja 
c)ja Drempels 
a) Criteria 
b) Drempel 
a) invoering of 
versterking van een 
aanzienlijke concurr. 
beperking die efficiënt 
gebruik van maalsch. 
middelen in NOORW in 
de weg staan 
b) geen Wettelijke termijnen 
a) Fase 1 
b) Fase 2 
a)-
b) 6 maanden na het 
sluiten van de 
overeenkomst of de 
overname Beoordelingscriteria 
a) Machtspositie of 
beperking van de 
mededinging 
b) Andere 
a)ja 
b) neen Regels per sector 
a) Van fusiecontrole 
uitgesloten sectoren 
b) Bijzondere regels 
a) geen 
b) geen 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 19 def. 
DOCUMENTEN 
NL 08 
Catalogusnummer : CB-CO-96-050-NL-C 
ISBN 92-78-00184-8 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg