8. 10. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 264/3 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende het gebruik van zuiveringsslib in de 
landbouw 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 13 september 1982) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE 
GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op de arti­
kelen 100 en 235, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat het voornaamste doel van deze 
richtlijn is het verbeteren van de milieubescherming 
en de benutting van afval; dat daartoe gerichte maat­
regelen dienen te worden getroffen; dan in de daar­
voor vereiste bevoegdheden niet door de Verdragen is 
voorzien en derhalve artikel 235 van het Verdrag 
dient te worden toegepast; 
Overwegende dat ongelijkheid tussen de reeds van 
toepassing zijnde of in voorbereiding zijnde bepalin­
gen in de verschillende Lid-Staten wat betreft het ge­
bruik van slib in de landbouw ongelijke concurrentie­
verhoudingen kan scheppen en bijgevolg rechtstreeks 
van invloed kan zijn op de werking van de gemeen­
schappelijke markt; dat het derhalve gewenst is op dit 
gebied over te gaan tot de in artikel 100 van het Ver­
drag bedoelde aanpassing van de wetgevingen; 
Overwegende dat in Richtlijn 75/442/EEG van de 
Raad (') betreffende de verwijdering van afvalstoffen 
in het algemeen, in artikel 2, sub c) en d), wordt ver­
meld dat de stoffen die worden gebruikt in het kader 
van de landbouwexploitatie, alsmede afvalwater, niet 
onder die richtlijn vallen met uitzondering van vloei­
bare afvalstoffen; 
Overwegende dat de maatregelen die zijn vermeld in 
Richtlijn 78/319/EEG van de Raad van 20 maart 
1978 betreffende giftige en gevaarlijke afvalstoffen (2) 
ook van toepassing zijn op zuiveringsslib voor zover 
dit zodanige hoeveelheden of concentraties van de in 
bijlage van de richtlijn vermelde stoffen bevat of 
(') PB nr. L 194 van 25. 7. 1975, blz. 47. 
O PB nr. L 84 van 31. 3. 1978, blz. 43. ermee is besmet dat dit een gevaar betekent voor de 
gezondheid of voor het milieu; 
Overwegende dat er een speciale regeling moet wor­
den ingevoerd die de bescherming garandeert van 
mens, dier, plant en milieu tegen de schadelijke ge­
volgen van de ongecontroleerde verspreiding van slib; 
Overwegende dat slib nuttige eigenschappen kan heb­
ben voor de landbouw en dat toepassing in de land­
bouw derhalve is gerechtvaardigd, mits hierbij be­
paalde voorzorgen worden genomen; dat de toepas­
sing van zuiveringsslib geen afbreuk mag doen aan de 
kwaliteit van de land- en bosbouwproduktie op lange 
termijn; 
Overwegende dat sommige spoorelementen giftiger 
zijn voor planten dan andere en dat daarom voor 
eerstgenoemde elementen grenswaarden dienen te 
worden vastgesteld die in ieder geval in acht moeten 
worden genomen, terwijl voor de andere richtwaar-
den worden voorgesteld die zo veel mogelijk dienen 
te worden gerespecteerd; 
Overwegende dat het slib uit kleine zuiveringsinstalla­
ties, die alleen huishoudelijk afvalwater verwerken, 
weinig gevaar voor de gezondheid van mens, dier, 
plant en milieu met zich brengt en dat dit slib daarom 
niet onder deze richtlijn behoeft te vallen; 
Overwegende dat om deze doeleinden te bereiken de 
aanvoer van spoorelementen op landbouwgrond moet 
worden beperkt door aan de in een bepaalde periode 
totaal opgebrachte hoeveelheden hiervan grenzen te 
stellen, zodanig dat de concentraties van deze ele­
menten in de bodem een bepaalde drempel niet over­
schrijden, of dat zelfs de toepassing van slib met een 
te hoge concentratie spoorelementen moet worden 
verboden; 
Overwegende dat, ter bescherming van de gezond­
heid van de mens, het verboden moet zijn slib te ge­
bruiken voor gewassen, die rechtstreeks met het slib 
in contact komen en/of in onbewerkte toestand aan 
de consument worden aangeboden, en te verspreiden 
in bossen, in parken en op speelweiden; 
Nr. C 264/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 10.82 
Overwegende dat voor andere gewassen het slib moet 
worden gestabiliseerd en dat tussen de verspreiding 
ervan en de beweiding van grasland of de oogst van 
voedergewassen een bepaalde termijn in acht moet 
worden genomen; 
Overwegende dat slib dat rechtstreeks in de grond 
wordt ingespoten of ingeploegd niet behoeft te wor­
den behandeld; 
Overwegende dat overeenkomstig de Richtlijnen 
75/440/EEG (') en 60/68/EEG (2) van de Raad de 
verspreiding zodanig moet geschieden dat de bescher­
ming van bodem, oppervlaktewater en grondwater is 
gewaarborgd; 
Overwegende dat het hiertoe nodig is de eigenschap­
pen van slib en van de gronden waarop het wordt 
toegepast vast te stellen en derhalve slib en bodem 
regelmatig te analyseren en de resultaten ervan aan 
de gebruikers door te geven; 
Overwegende dat het toepassingsgebied van deze 
richtlijn beperkt dient te blijven tot slib afkomstig van 
stedelijk afval, van bepaalde soorten niet-giftig afval 
uit de handel of uit de agrarische levensmiddelenin­
dustrie, en tot slib uit gemengd stedelijk en industrieel 
of commercieel afval, zodat industrieel of commer­
cieel slib, dat regelmatig een te hoge concentratie van 
één of meer spoorelementen bevat, is uitgesloten, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
In de zin van deze richtlijn moet worden verstaan on­
der: 
a) slib: het zuiveringsslib afkomstig van zuiveringsin­
stallaties voor stedelijk of daarmee gelijkgesteld 
afvalwater en gemengd stedelijk en industrieel of 
commercieel afvalwater; 
b) gestabiliseerd slib: biologisch of chemisch behan­
deld slib, of slib dat een langdurige opslag heeft 
ondergaan; 
c) landbouw: elke teelt van gewassen voor de handel 
en voor de voeding; 
d) verspreiding van slib: elke toepassing van slib op of 
in de bodem. 
Artikel 2 
Deze richtlijn is niet van toepassing op slib dat af­
komstig is van zuiveringsinstallaties die gedurende het 
hele jaar uitsluitend stedelijk of daarmee gelijkgesteld 
afvalwater van minder dan 5 000 inwoners behande­
len. 
Artikel 3 
Ten aanzien van het gehalte spoorelementen in het 
slib, de cumulatieve op landbouwgrond aangebrachte 
0) PB nr. L 194 van 25. 7. 1975, blz. 26. 
O PB nr. L 20 van 26. 1. 1980, blz. 43. hoeveelheden spoorelementen en de toelaatbare con­
centraties spoorelementen in de met slib behandelde 
gronden worden „dwingende" waarden (D) en 
„richt"-waarden (R) vastgesteld. 
De Lid-Staten staan borg voor het in acht nemen van 
de in bijlagen IA, I B en I C vastgestelde dwingende 
waarden, wanneer slib wordt verspreid. 
De Lid-Staten doen al het mogelijke om de in bijla­
gen IA, I B en I C vastgestelde richtwaarden in acht 
te nemen, indien de plaatselijke omstandigheden 
zulks toelaten. 
Artikel 4 
Slib waarin de concentratie van een of meer in bijlage 
IA genoemde elementen de dwingende waarden 
overschrijdt, mag niet in de landbouw worden ge­
bruikt. 
De Lid-Staten doen al het mogelijke om de in bijlage 
IA vastgestelde richtwaarden in acht te nemen, indien 
de plaatselijke omstandigheden dat toelaten. 
De Lid-Staten treffen de noodzakelijke maatregelen 
om de verwijdering van dit slib zodanig te doen 
plaatsvinden dat mens, dier, plant en milieu daarbij 
zo min mogelijk gevaar lopen. 
Artikel 5 
Het herhaald opbrengen van slib mag niet tot gevolg 
hebben dat elementen in de bodem worden opge­
hoopt boven de in bijlage I C aangegeven dwingende 
waarden. 
De Lid-Staten bepalen voor de spoorelementen, 
waarvoor in bijlage I B een dwingende waarde is vast­
gesteld, de maximale hoeveelheden die per opper-
vlakte-eenheid en per jaar mogen worden aange­
bracht en die over een periode van tien jaar worden 
berekend. 
Wat betreft de spoorelementen waarvoor in bijlage 
I B een richtwaarde is vastgesteld, stellen de Lid-Sta­
ten alles in het werk om deze richtwaarden in acht te 
nemen als de plaatselijke omstandigheden dat toela­
ten. 
Artikel 6 
De Lid-Staten verbieden de verspreiding van slib op 
gronden waarin de concentraties van een of meer 
spoorelementen de in bijlage I C gegeven dwingende 
waarden overschrijdt. 
De Lid-Staten doen al het mogelijke om de in bijlage 
I C vastgestelde richtwaarden in acht te nemen, als de 
plaatselijke omstandigheden dat toelaten. 
Artikel 7 
Onverminderd het in artikel 8 bepaalde: 
— wordt slib gestabiliseerd, alvorens in de landbouw 
te worden toegepast; 
8. 10.82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 264/5 
— mag niet-gestabiliseerd slib slechts worden ver­
spreid indien het rechtstreeks in de grond wordt 
ingespoten of ingeploegd. 
Artikel 8 
1. De Lid-Staten verbieden het verspreiden van slib 
in parken, op speelweiden en in bossen, behalve bij 
speciale, met redenen omklede vergunning. 
2. Na verspreiding van gestabiliseerd slib op gras 
en op voedergewassen mag beweiding of oogst van 
voedergewassen eerst plaatsvinden wanneer een ter­
mijn van ten minste zes weken is verstreken. 
3. De Lid-Staten verbieden het verspreiden van slib 
op grond met gewassen die rechtstreeks met het slib 
in aanraking komen en/of in onbewerkte toestand 
aan de consument worden geleverd. 
Artikel 9 
De verspreiding van slib is aan de volgende regels ge­
bonden: 
— de verspreiding geschiedt zodanig dat aan de be­
hoeften van de plant wordt voldaan en de kwali­
teit van bodem, oppervlaktewater en grondwater 
onaangetast blijft; 
— slib mag niet worden verspreid op grond waarvan 
de pH aanleiding geeft tot een hoge mobiliteit van 
spoorelementen. De Lid-Staten zien erop toe, dat 
de pH van de bodem na de verspreiding van slib 
niet lager is dan 6. 
Artikel 10 
Slib en gronden waarop slib wordt verspreid moeten 
regelmatig worden geanalyseerd volgens het schema 
van bijlage II. 
Artikel 11 
De Lid-Staten zien erop toe dat er een registratie 
wordt bijgehouden van de hoeveelheden geprodu­
ceerd slib en aan de landbouw geleverd slib, van de­
genen die dit slib hebben ontvangen en verder van de 
behandelingsmethode en van de in artikel 10 be­
doelde analyseresultaten. 
Aan de hand van deze registratie wordt het in artikel 
17 genoemde overzichtsrapport opgesteld. 
Op verzoek moeten de behandelingsmethoden en de 
analyseresultaten aan de landbouwers en de bevoegde 
instanties worden overgelegd. 
Artikel 12 
De Lid-Staten kunnen, indien de omstandigheden 
daartoe aanleiding geven, stengere maatregelen ne­
men dan die van deze richtlijn. Artikel 13 
Overeenkomstig de procedure van artikel 15 betreft 
de aanpassing aan de vooruitgang van de techniek: 
— de in bijlage I opgegeven waarden; 
— de in bijlage II genoemde analyses; 
— de bemonsterings- en analysemethoden. 
Artikel 14 
1. Er wordt een comité voor de aanpassing aan de 
vooruitgang van de techniek in het leven geroepen, 
hierna te noemen „Comité", dat bestaat uit vertegen­
woordigers van de Lid-Staten en wordt voorgezeten 
door een vertegenwoordiger van de Commissie. 
2. Het Comité stelt zijn reglement van orde vast. 
Artikel 15 
1. In geval wordt verwezen naar de in dit artikel 
vastgestelde procedure wordt het Comité door de 
voorzitter geraadpleegd, hetzij op diens initiatief, het­
zij op verzoek van een vertegenwoordiger van een 
Lid-Staat. 
2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt 
aan het Comité een voorstel voor te nemen maatrege­
len voor. Het Comité brengt binnen een door de 
voorzitter al naar gelang van de urgentie van de kwes­
tie vast te stellen termijn, advies uit over dit voorstel. 
Het spreekt zich uit met een meerderheid van 45 
stemmen, waarbij de stemmen van de Lid-Staten wor­
den gewogen volgens artikel 148, lid 2, van het Ver­
drag. De voorzitter neemt geen deel aan de stem­
ming. 
3. a) De Commissie stelt de beoogde maatregelen 
vast als die stroken met het advies van het 
Comité. 
b) Wanneer de beoogde maatregelen niet stroken 
met het advies van het Comité of als er geen 
advies is uitgebracht, legt de Commissie onver­
wijld een voorstel voor de te treffen maatrege­
len voor aan de Raad. De Raad beslist met ge­
kwalificeerde meerderheid. 
c) Als de Raad binhen drie maanden geen beslis­
sing heeft genomen, worden de voorgestelde 
maatregelen door de Commissie vastgesteld. 
Artikel 16 
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en be­
stuursrechtelijke bepalingen in werking treden om 
binnen drie jaar na de bekendmaking ervan aan deze 
richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan 
onverwijld in kennis. 
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van 
alle bepalingen van intern recht mede, die zij op het 
onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 
Nr. C 264/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 10.82 
Artikel 17 
De Lid-Staten stellen vijf jaar na de bekendmaking 
van deze richtlijn en daarna om de drie jaar een over­
zichtsrapport op omtrent het gebruik van slib in de 
landbouw, waarin de hoeveelheden verspreid slib en 
de percentages voor elke grondsoort, de aangehouden criteria en de ondervonden moeilijkheden worden 
vermeld, en doen dit aan de Commissie toekomen, 
die de in het rapport vervatte gegevens publiceert. 
Artikel 18 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
BIJLAGE IA 
Grenswaarden voor de concentratie van spoorelementen in slib, bestemd voor de verspreiding in de 
landbouw 
(mg/kg droge stof) 
Elementen 
Cadmium 
Koper 
Nikkel 
Lood 
Zink 
Chroom 
Kwik (Cd) 
(Cu) 
(Ni) 
(Pb) 
(Zn) 
(Cr) 
(Hg) 20 
1000 
300 
750 
2 500 
750 
16 D 
40 
1 500 
400 
1000 
3 000 
BIJLAGE IB 
Hoeveelheden spoorelementen die jaarlijks op basis van een gemiddelde voor tien jaar op bouwland 
mogen worden verspreid 
(kg/ha/jaar) 
Elementen 
Cadmium 
Koper 
Nikkel 
Lood 
Zink 
Arseen 
Chroom 
Kwik (Cd) 
(Cu) 
(Ni) 
(Pb) 
(Zn) 
(As) 
(Cr) 
(Hg) 0,10 
10 
2 
10 
25 
0,35 
10 
0,40 D 
0,15 
12 
3 
15 
30 
BIJLAGE IC 
Toelaatbare concentraties spoorelementen in gronden waarop slib wordt verspreid 
(mg/kg droge stof) 
Elementen 
Cadmium 
Koper 
Nikkel 
Lood 
Zink 
Arseen 
Chroom 
Kwik (Cd) 
(Cu) 
(Ni) 
(Pb) 
(Zn) 
(As) 
(Cr) 
(Hg) R 
1 
50 
30 
50 
150 
20 
50 
2 D 
3 
100 
50 
100 
300 
8.10.82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 264/7 
BIJLAGE IIA 
Slibanalyse 
Als algemene regel geldt dat slib iedere zes maanden moet worden geanalyseerd. Als zich verande­
ringen in de kwaliteit van het behandelde afvalwater voordoen, wordt de frequentie van deze analy­
ses verhoogd. Als de resultaten van de analyses in een jaar niet noemenswaardig veranderen, wordt 
het slib om de twaalf maanden geanalyseerd. 
Het slib wordt onderzocht op: 
— droge stof, organische stof, 
-pH, 
— stikstof en fosfor, 
— koper, cadmium, nikkel, lood en zink. 
De volgende parameters kunnen worden bepaald als de Lid-Staten zulks gewenst achten: 
— koolstof-stikstof verhouding, 
— zoutgehalte, 
— mestgehalte. 
Andere elementen moeten worden geanalyseerd, indien daarvoor richtwaarden door de Lid-Staten 
zijn vastgesteld. 
BIJLAGE IIB 
Bodemanalyse 
Voorafgaand aan het opbrengen van slib, moet de bodem worden geanalyseerd en daarna om de 
vijf jaar weer ('). 
De bodem moet worden geanalyseerd op: 
-pH, 
— koper, cadmium, nikkel, lood en zink. 
De volgende parameters kunnen worden bepaald, als de Lid-Staten zulks gewenst achten: 
— fysische eigenschappen van de bodem, 
— buffervermogen. 
Andere elementen moeten worden geanalyseerd, indien daarvoor richtwaarden door de Lid-Staten 
zijn vastgesteld. 
(') Het aantal te nemen monsters hangt af van de homogeniteit en van de oppervlakte van het terrein; de diepte van de monster-
name wordt bepaald door het soort gewas. 
Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een financiële bijdrage van de Ge­
meenschap voor de bestrijding van mond- en klauwzeer in het zuidoosten van Europa 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 24 september 1982) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE 
GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
43, 
Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Overwegende dat in de afgelopen jaren bepaalde ge­
bieden in het zuidoosten van Europa getroffen zijn 
door mond- en klauwzeerepizoötieën veroorzaakt 
door voor de Gemeenschap exotische virussen; dat 
het gevaar dat deze virussen voor de veestapel in de 
Gemeenschap vormen, nog niet geweken is; dat de