[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 19.2.2008

COM(2008) 2 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

aan de begrotingsautoriteit over de stand van de algemene-begrotingsgaranties op 30 juni 2007 {SEC(2008) 18}

INHOUDSOPGAVE

1. Inleiding en soorten gedekte operaties 4

2. Nieuwe rechtsgrondslagen 4

3. Gebeurtenissen sinds het laatste verslag van 31 december 2006 5

4. Gegevens over het risico voor de begroting 5

4.1. Definitie van risico 5

4.2. Met lidstaten verband houdend risico 7

4.3. Met derde landen verband houdend risico 8

4.4. Totaal risico voor de begroting 9

4.5. Ontwikkeling van het risico 9

5. Wanbetalingen, beroep op begrotingsgaranties en betalingsachterstanden 10

5.1. Gebruik van kasmiddelen 10

5.2. Overmakingen uit de begroting 10

5.3. Gebruik van het Garantiefonds 10

6. Garantiefonds 10

6.1. Teruggevorderde bedragen 10

6.2. Activa 10

6.3. Streefbedrag 11

7. Evaluatie van de risico's: economische en financiële toestand in de derde landen waarop de voornaamste EU-leningsoperaties betrekking hebben 11

7.1. Inleiding 11

7.2. Turkije 11

7.3. Brazilië 11

7.4. Egypte 12

7.5. Zuid-Afrika 12

7.6. Marokko 13

7.7. Tunesië 13

7.8. Libanon 14

7.9. Oekraïne 14

7.10.1 Servië 14

7.10.2 Montenegro 15

7.11. Jordanië 15

1. INLEIDING EN SOORTEN GEDEKTE OPERATIES

Dit verslag wordt ingediend overeenkomstig artikel 130 van het Financieel Reglement, waarin is bepaald dat de Commissie tweemaal per jaar aan het Europees Parlement en de Raad verslag uitbrengt over de situatie in verband met de begrotingsgaranties en de desbetreffende risico's [1]. Het wordt aangevuld met een werkdocument van de diensten van de Commissie, dat een reeks gedetailleerde tabellen en toelichtingen bevat ("de bijlage")[2].

De door de begroting van de Europese Unie ("de begroting") gedekte risico's houden verband met uiteenlopende lenings- en garantieoperaties, die in twee categorieën kunnen worden ingedeeld: EG-leningen met een macro-economisch doel (macrofinanciële bijstandsleningen ("MFB") aan derde landen) en leningen met een micro-economisch doel (leningen van Euratom en vooral leningen van de Europese Investeringsbank ("EIB") buiten de Gemeenschap)[3]. Sinds 1994 worden deze operaties gedekt door het Garantiefonds ("het Fonds")[4], dat onder meer is opgezet om de budgettaire gevolgen van het beroep op begrotingsgaranties voor leningsoperaties in derde landen te beperken. Wanneer het Fonds onvoldoende middelen bevat, wordt een beroep gedaan op de begroting.

De in 1994 vastgestelde verordening van de Raad tot instelling van het Fonds (de "Fondsverordening"[5]), is in 1999 een eerste keer gewijzigd. Krachtens een tweede wijziging van de Fondsverordening, die in 2004 door de Raad is goedgekeurd, vervalt de dekking van het Fonds indien derde landen lidstaten worden. Leningen of gegarandeerde leningen aan lidstaten worden immers rechtstreeks door de begroting gedekt.

2. NIEUWE RECHTSGRONDSLAGEN

In het kader van het Raadsbesluit van 2006[6] tot verlening van een nieuwe garantie van de Gemeenschap voor verliezen van de EIB op leningen en garanties voor projecten buiten de Gemeenschap (extern EIB-mandaat 2007-2013, hierna "het nieuwe algemene mandaat" genoemd) hebben de Commissie en de EIB in augustus 2007 een garantieovereenkomst en een terugvorderingsovereenkomst[7] ondertekend. Daarin zijn gedetailleerde voorschriften en procedures vastgelegd in verband met respectievelijk de communautaire garantie en de terugvordering van bedragen die naar aanleiding van een beroep op de garantie zijn uitbetaald. De garantieovereenkomst heeft betrekking op de financieringsovereenkomsten die de EIB heeft ondertekend na 17 april 2007, de datum waarop het nieuwe algemene mandaat door de Raad van gouverneurs van de EIB is goedgekeurd.

In de eerste helft van 2007 zijn geen nieuwe besluiten betreffende MFB- of Euratom-leningen aangenomen.

3. GEBEURTENISSEN SINDS HET LAATSTE VERSLAG VAN 31 DECEMBER 2006

In de eerste helft van 2007 hebben geen uitbetalingen in het kader van MFB-leningen plaatsgevonden.

Wat de Euratom-leningen betreft, is in maart 2007 in het kader van de leningsovereenkomst van 2004 (leningsfaciliteit van 83 miljoen USD) een eerste tranche van 39 miljoen EUR uitgekeerd ter financiering van de verbetering van de veiligheid van eenheid 2 van de kerncentrale van Khmelnitsky en eenheid 4 van de kerncentrale van Rovno (K2R4) in Oekraïne.

Tijdens de eerste helft van 2007 heeft de EIB haar activiteiten uit hoofde van het algemene mandaat waartoe in het kader van de financiële vooruitzichten 2000-2006 was besloten (hierna "het lopende algemene mandaat" genoemd) voortgezet. Bovendien heeft de EIB op 28 juni 2007 in het kader van Besluit 2005/48/EG van de Raad van 22 december 2004 tot verlening van een garantie van de Gemeenschap aan de EIB voor verliezen op leningen voor bepaalde projecten in Rusland, Oekraïne, de Republiek Moldavië en Belarus (hierna "het mandaat voor Rusland, Oekraïne, de Republiek Moldavië en Belarus" genoemd) een eerste leningsovereenkomst van 30 miljoen EUR met de Republiek Moldavië ondertekend.

Zoals in afdeling 2 is vermeld, heeft de nieuwe garantieovereenkomst met de EIB betrekking op na 17 april 2007 ondertekende financieringsovereenkomsten. Na 30 juni 2007 heeft de EIB echter geen onder het nieuwe algemene mandaat vallende overeenkomsten ondertekend.

4. GEGEVENS OVER HET RISICO VOOR DE BEGROTING

4.1. Definitie van risico

De risico's voor de begroting vloeien voort uit het uitstaande bedrag in hoofdsom en de interesten met betrekking tot gegarandeerde operaties.

Operaties waarbij er van wanbetaling sprake is, worden gedekt door het Fonds wanneer zij met derde landen verband houden (70% van het gegarandeerde totale uitstaande bedrag per 30 juni 2007) en rechtstreeks door de begroting wanneer het lidstaten betreft (leningen voor of ten gunste van projecten in lidstaten zijn goed voor de resterende 30% van het totale uitstaande bedrag). Het grote percentage gegarandeerde leningen dat met lidstaten verband houdt, is het gevolg van de recente uitbreidingsrondes. Overeenkomstig artikel 1, derde alinea, van de Fondsverordening wordt het aan de leningen verbonden risico voor het Fonds immers naar de begroting overgeheveld zodra een land een lidstaat wordt.

In het kader van dit verslag worden twee methoden gehanteerd om de risico's voor de begroting (hetzij direct, hetzij indirect via het Fonds) te beoordelen:

- de methode waarbij het totale uitstaande bedrag in hoofdsom, vermeerderd met de verschuldigde en niet-betaalde interesten, met betrekking tot de desbetreffende operaties op een gegeven datum wordt berekend. Deze methode levert de omvang van het risico voor de begroting op een gegeven datum op;

- de budgettaire benadering omschreven als "het jaarlijkse risico voor de begroting" is gebaseerd op de berekening van het maximumbedrag dat de Gemeenschap in een begrotingsjaar zou moeten uitbetalen indien er voor alle gegarandeerde leningen van wanbetaling sprake zou zijn[8].

Tabel 1: Totale uitstaande bedragen gedekt op 30 juni 2007 in miljoen EUR |

Uitstaand bedrag in hoofdsom | Verschuldigde en niet-betaalde interesten | Totaal | % |

Lidstaten* |

MFB | 309 | 2 | 311 | 2% |

Euratom | 436 | 5 | 441 | 3% |

EIB | 4 224 | 38 | 4 262 | 26% |

Subtotaal lidstaten* | 4 969 | 46 | 5 014 | 30% |

Derde landen |

MFB | 568 | 7 | 575 | 3% |

Euratom | 39 | 0 | 39 | 0% |

EIB | 10 901 | 116 | 11 018 | 66% |

Subtotaal derde landen | 11 508 | 124 | 11 632 | 70% |

Totaal | 16 477 | 170 | 16 647 | 100% |

* Dit risico wordt rechtstreeks door de begroting gedekt en omvat ook Bulgarije en Roemenië, daar deze landen op 1 januari 2007 tot de EU zijn toegetreden. |

In de tabellen A1, A2, A3 en A4 van de bijlage wordt nadere informatie over deze uitstaande bedragen verstrekt, met name op het gebied van plafonds, uitbetaalde bedragen en garantiepercentages.

4.2. Met lidstaten verband houdend risico

De huidige risico's ten aanzien van de lidstaten houden verband met leningen die vóór de toetreding zijn toegekend.

In de tweede helft van 2007 vertegenwoordigt het met lidstaten verband houdende risico voor de begroting 398 miljoen EUR. Dit bedrag omvat ook het met Bulgarije en Roemenië verband houdende risico, aangezien deze landen op 1 januari 2007 tot de Europese Unie zijn toegetreden. Uit tabel 2 blijkt dat deze beide lidstaten op de eerste en de tweede plaats komen wat het uitstaande bedrag betreft.

Tabel 2: Rangorde van de lidstaten volgens het maximumrisico voor de begroting in de tweede helft van 2007 (miljoen EUR) |

Rangorde | Land | Tweede helft van 2007 | % |

1 | Roemenië | 119,7 | 30,1% |

2 | Bulgarije | 90,4 | 22,7% |

3 | Polen | 48,7 | 12,2% |

4 | Tsjechië | 45,7 | 11,5% |

5 | Slowakije | 35,1 | 8,8% |

6 | Hongarije | 19,7 | 5,0% |

7 | Slovenië | 19,6 | 4,9% |

8 | Cyprus | 7,8 | 2,0% |

9 | Letland | 4,7 | 1,2% |

10 | Litouwen | 3,6 | 0,9% |

11 | Estland | 2,4 | 0,6% |

12 | Malta | 0,5 | 0,1% |

Totaal | 398,0 | 100,0% |

Het met lidstaten verband houdende risico betreft leningen aan alle bij de laatste twee uitbreidingen betrokken lidstaten met looptijden die in 2031 verstrijken.

4.3. Met derde landen verband houdend risico

In de tweede helft van 2007 zal het met derde landen samenhangende maximumrisico voor het Fonds 714 miljoen EUR vertegenwoordigen. Hierna volgt een lijst van de eerste tien landen gerangschikt volgens het totale uitstaande bedrag. Zij zijn samen goed voor 82% van het risico voor het Fonds in de tweede helft van 2007. De economische situatie van die landen wordt geanalyseerd en toegelicht in afdeling 7.

Tabel 3: Rangorde van de 10 belangrijkste derde landen volgens het maximumrisico voor het Fonds in de tweede helft van 2007 (miljoen EUR) |

Rangorde | Land | Tweede helft van 2007 | % van het totale maximumrisico |

1 | Turkije | 100,9 | 14,1% |

2 | Brazilië | 82,7 | 11,6% |

3 | Egypte | 75,2 | 10,5% |

4 | Zuid-Afrika | 69,0 | 9,7% |

5 | Marokko | 61,0 | 8,5% |

6 | Tunesië | 58,5 | 8,2% |

7 | Libanon | 54,2 | 7,6% |

8 | Oekraïne | 36,6 | 5,1% |

9 | Servië en Montenegro[9] | 24,5 | 3,4% |

10 | Jordanië | 21,8 | 3,1% |

Totaal voor de 10 | 584,3 | 81,8% |

Het Fonds dekt de gegarandeerde leningen van 40 landen en 2 regionale entiteiten met looptijden die in 2037 verstrijken. In tabel A2 van de bijlage worden nadere bijzonderheden per land verstrekt.

4.4. Totaal risico voor de begroting

Alles samen zal de begroting in de tweede helft van 2007 een bedrag van 1 112 miljoen EUR (de in de loop van deze periode verschuldigde bedragen) dekken, waarvan 36% voor rekening komt van de lidstaten (zie tabel A2 van de bijlage).

4.5. Ontwikkeling van het risico

Het risico ten aanzien van de lidstaten zou in de toekomst moeten afnemen naarmate de leningen in het kader van Euratom, MFB of door de EIB gegarandeerde leningsoperaties worden terugbetaald (zie grafiek A1 van afdeling 1.3 van de bijlage).

MFB-leningen aan derde landen zijn onderworpen aan afzonderlijke besluiten van de Raad. Op 20 augustus 2007 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een voorstel voor het verstrekken van een MFB-lening van 50 miljoen EUR en een gift van 30 miljoen EUR aan Libanon. Dit voorstel is voor raadpleging naar het Europees Parlement gezonden en ingediend bij de Raad, die daarover een besluit zal nemen.

Voor Euratom-leningen aan lidstaten of in bepaalde in aanmerking komende derde landen (Russische Federatie, Armenië en Oekraïne) geldt een plafond van 4 miljard EUR, waarvan ongeveer 85% reeds is opgebruikt. De resterende marge bedraagt ongeveer 600 miljoen EUR. Het is niet uitgesloten dat in de loop van 2008 in het kader van de bestaande leningsovereenkomst van 2004 (leningsfaciliteit van 83 miljoen USD) aan K2R4 in Oekraïne twee nieuwe tranches worden uitgekeerd (zie afdeling 3).

In het kader van de lopende EIB-mandaten die van voor het nieuwe algemene mandaat dateren, blijft er uit hoofde van ondertekende leningsovereenkomsten nog een bedrag van 8 067 miljoen EUR uit te betalen. Dit bedrag zal grotendeels aan het lopende algemene mandaat worden gekoppeld[10]. Eind juli heeft de EIB in het kader van het mandaat voor Rusland, Oekraïne, de Republiek Moldavië en Belarus met Oekraïne een leningsovereenkomst ten belope van 200 miljoen EUR ondertekend. Dit mandaat en het lopende algemene mandaat zijn op 31 juli 2007 afgelopen[11].

De factor die in de toekomst het grootste effect op het risico voor de begroting zal sorteren, is de recente communautaire garantie die in het kader van het nieuwe algemene mandaat aan de EIB is verleend. Deze communautaire garantie is beperkt tot 65% van het totale bedrag van de in het kader van de financieringsverrichtingen van de EIB uitbetaalde kredieten en verleende garanties, verminderd met de terugbetaalde bedragen en vermeerderd met alle daarmee verband houdende bedragen, waarbij een maximumplafond van 27 800 miljoen EUR geldt[12].

In grafiek A2 van afdeling 1.3 van de bijlage wordt een simulatie gemaakt van een aantal uitbetalingsscenario's in het kader van zowel de van voor het nieuwe algemene mandaat daterende lopende mandaten als het nieuwe algemene mandaat zelf, omdat deze uitbetalingen een groot effect op de stortingen in het Fonds sorteren.

5. WANBETALINGEN, BEROEP OP BEGROTINGSGARANTIES EN BETALINGSACHTERSTANDEN

5.1. Gebruik van kasmiddelen

De Commissie spreekt haar kasmiddelen aan om in geval van laattijdige betaling door een debiteur vertragingen bij de dienst van door haar opgenomen leningen en de daaruit voortvloeiende kosten te voorkomen[13].

5.2. Overmakingen uit de begroting

Er is niet om een krediet uit hoofde van begrotingsartikel 01 04 01 "Garanties van de Europese Gemeenschap voor verstrekte leningen" verzocht, aangezien in de eerste helft van 2007 geen wanbetalingen zijn voorgekomen.

5.3. Gebruik van het Garantiefonds

Wanneer de begunstigde van een door de Gemeenschap toegekende of gegarandeerde lening (een derde land) in gebreke blijft, wordt binnen drie maanden na de datum waarop de betaling verschuldigd was, een beroep op het Garantiefonds gedaan[14].

In de eerste helft van 2007 is geen beroep gedaan op het Fonds.

De achterstallige betalingen per 30 juni 2007, d.w.z. de achterstandsrente van de Republiek Argentinië, bedroegen in totaal 1 718 493,12 USD. Daarvan moet nog 1 448 433,44 USD (1 072 516,43 EUR) door het Fonds worden teruggevorderd. Aangezien voor het resterende verschil geen beroep op het Fonds is gedaan, is dit bedrag aan de EIB verschuldigd. De Commissie en de EIB hebben de Argentijnse autoriteiten er meermaals aan herinnerd dat de EIB pas nieuwe leningen in het land zal verstrekken nadat de betalingsachterstanden volledig zijn ingelopen. De discussies over deze kwestie zullen worden voortgezet tijdens de volgende bijeenkomst in het kader van de macro-economische dialoog tussen de EU en Argentinië.

6. GARANTIEFONDS[15]

6.1. TERUGGEVORDERDE BEDRAGEN

In de eerste helft van 2007 hebben geen terugvorderingen plaatsgevonden.

6.2. Activa

Op 30 juni 2007 bedroegen de netto-activa van het Fonds 1 119 961 441,29 EUR.

6.3. Streefbedrag

Het Fonds dient een passende omvang te hebben (streefbedrag), die is vastgesteld op 9% van het uitstaande bedrag in hoofdsom van het totaal van de verplichtingen die uit elke operatie voortvloeien, vermeerderd met de verschuldigde en niet-betaalde interesten. De verhouding tussen de middelen van het Fonds (1 119 961 441,29 EUR) en het uitstaande bedrag in hoofdsom van de verplichtingen in de zin van de Fondsverordening (11 632 230 697,97 EUR) beliep 9,6%.

De middelen van het Fonds waren al aan het einde van 2006 hoger dan het streefbedrag. In overeenstemming met de op 30 januari 2007 door de Raad goedgekeurde nieuwe voorzieningsregeling[16] is een surplus van 125,75 miljoen EUR in het voorontwerp van algemene begroting voor 2008 opgenomen.

7. EVALUATIE VAN DE RISICO'S: ECONOMISCHE EN FINANCIËLE TOESTAND IN DE DERDE LANDEN WAAROP DE VOORNAAMSTE EU-LENINGSOPERATIES BETREKKING HEBBEN

7.1. Inleiding

In de voorgaande afdelingen van het verslag wordt informatie over de kwantitatieve aspecten van het risico voor de begroting verstrekt. Er moet echter ook worden gekeken naar de kwalitatieve aspecten, die afhangen van de aard van de operaties en de kredietwaardigheid van de debiteuren (zie afdeling 4.3). De tabellen betreffende de evaluatie van het landenrisico zijn apart opgenomen in het werkdocument van de diensten van de Commissie. Hieronder volgt een beknopte samenvatting van deze analyse voor de tien landen die in de tweede helft van 2007 het grootste jaarlijkse risico voor de begroting vertegenwoordigden. In afdeling 2 van de bijlage worden nog vijf andere landen geanalyseerd.

7.2. Turkije

In Turkije is de bbp-groei op jaarbasis in de eerste helft van 2007 op 5,3% uitgekomen, tegen 6,1% in 2006. Het tekort op de lopende rekening is iets verkleind, namelijk van 7,9% van het bbp in 2006 tot 7,8% van het bbp. In 2007 vertegenwoordigde de bruto BDI-instroom 5% van het bbp, waarvan de financiële sector ongeveer twee derden voor zijn rekening nam. De buitenlandse schuld van het land is met ongeveer 5 procentpunt opgelopen tot circa 45% van het bbp medio 2007. Tegelijkertijd is de overheidsschuld afgenomen van 68% van het bbp medio 2006 tot 61% van het bbp.

7.3. Brazilië

De economie van Brazilië blijft aantrekken. Na in 2006 tot 3,7% te zijn versneld, zal de economische groei op jaarbasis in 2007 naar verwachting op ongeveer 4¾% uitkomen. De voornaamste drijvende kracht achter de groei is de binnenlandse vraag, die nog steeds gunstig wordt beïnvloed door de aanzienlijke monetaire versoepeling. Met name de particuliere investeringen geven een forse toename te zien. De inflatiedruk blijft weliswaar lager dan het streefcijfer van 4,5% van de centrale bank, maar is onlangs toch enigszins toegenomen als gevolg van een sterke stijging van de voedingsprijzen en een lichte verzwakking van de valuta wegens de recente turbulentie op de financiële markten. Hoewel de levendige binnenlandse vraag tot een krachtige invoergroei heeft geleid en de eerdere appreciatie van de valuta de exportgroei heeft getemperd, bleef de lopende rekening toch een overschot vertonen dankzij een verbeterende ruilvoet (als gevolg van de oplopende grondstoffenprijzen) en een forse volumetoename van de grondstoffenuitvoer. Het saldo van de lopende rekening blijft positief. De externe kwetsbaarheid van Brazilië is verminderd doordat de buitenlandse schuld van het land scherp is gedaald. Met name de externe schuldquote is teruggelopen van 40,8% in 2002 tot een huidig percentage van circa 16%. De inspanningen om de externe overheidsschuld terug te dringen, werpen vruchten af: de ratingbureaus hebben de rating van de Braziliaanse staatsleningen verhoogd en de rentespreads bevinden zich op een historisch laag peil. Ondanks de recentelijk geboekte vooruitgang blijft de overheidsschuld met ongeveer 45% van het bbp op een hoog niveau. Daarbij komt nog dat de lopende overheidsuitgaven een snelle stijging te zien geven.

7.4. Egypte

De economische groei van Egypte is versneld van 4,5% in het begrotingsjaar 2005 tot 7,1% in het begrotingsjaar 2007 onder impuls van de buitenlandse directe investeringen en de uitvoer van goederen en diensten (vooral toerisme). De inflatie is in het begrotingsjaar 2007 opnieuw fors gestegen tot meer dan 10%, na in het begrotingsjaar 2006 tot onder dit percentage te zijn teruggedrongen. Een positieve ontwikkeling was de daling van de werkloosheid in het afgelopen jaar. De werkloosheid als percentage van de beroepsbevolking blijft echter vrij hoog. Ondanks de krachtige economische groei en de verkoop van (semi)overheidsbedrijven is het overheidstekort nauwelijks teruggelopen (9,2% in het begrotingsjaar 2007, tegen 7,7% in het begrotingsjaar 2006). De bruto overheidsschuld is dan ook hoger gebleven dan 100% van het bbp. Bij de hervormingen in de financiële sector worden gestage vorderingen gemaakt. De combinatie van een gedegen begrotingsbeleid en een adequaat monetair beleid zal positieve gevolgen hebben voor de werkgelegenheidsschepping.

7.5. Zuid-Afrika

Het reële bbp van Zuid-Afrika is in de eerste twee kwartalen van 2007 met respectievelijk 4,75% en 4,5% gegroeid, hetgeen erop wijst dat het bedrijfsklimaat gunstig blijft, met name voor de bouwnijverheid, de landbouw, de financiële diensten en de vervoerssector. Het toenemende beschikbare inkomen en de uit de stijgende activaprijzen voortvloeiende welvaartseffecten hebben ook de particuliere consumptie een krachtige stimulans gegeven. In 2006 heeft de centrale bank haar herfinancieringsrente (REPO) opgetrokken van 7,0% tot 9,0% om de inflatie tussen 3 en 6% te houden. Het tekort op de lopende rekening bedroeg in de eerste twee kwartalen van 2007 respectievelijk 7% en 6,5%, vooral onder impuls van een krachtige binnenlandse vraag waardoor de invoer een sterkere volumegroei vertoonde dan de uitvoer. Het tekort werd ruimschoots gedekt door een aanzienlijke instroom van portefeuillebeleggingen, hoofdzakelijk in aandelen. De internationale reserves zijn medio 2007 opgelopen tot meer dan 28 miljard USD en zijn daarmee goed voor 3,4 maanden invoer van goederen en diensten.

Het begrotingssaldo van de nationale overheid is omgeslagen in een overschot van 0,6%, waardoor de overheidsschuld is teruggelopen tot ongeveer 31% van het bbp. Wat de externe omgeving betreft, kan de economie in negatieve zin worden beïnvloed door een geringere belangstelling voor activa van opkomende markten, een mondiale groeivertraging of een sterke verslechtering van de ruilvoet. Dankzij de krachtige fundamentele economische ontwikkeling van het land zou het negatieve effect van deze schokken op de economie beperkt moeten blijven. Er kunnen binnenlandse spanningen ontstaan wegens de hoge werkloosheid, de grote ongelijkheid, hoge HIV/AIDS-prevalentiecijfers en hoge misdaadcijfers.

7.6. Marokko

Het ambitieuze economische hervormingsprogramma van Marokko begint vruchten af te werpen. De fundamentele economische ontwikkelingen zijn verbeterd en het macro-economische klimaat blijft gunstig. Aan het einde van 2006 bedroeg de reële bbp-groei 8,1%, vooral als gevolg van een recordoogst. Wegens de slechte weersomstandigheden in 2007 zal de bbp-groei echter vertragen tot 2,5%. Een aantal belangrijke budgettaire en fiscale hervormingen hebben bemoedigende resultaten opgeleverd. Voor 2007 wordt een begrotingstekort (exclusief privatiseringsopbrengsten) van 2,5% van het bbp voorspeld (tegen 2,1% in 2006). De toename van het overheidstekort in 2007 is voornamelijk toe te schrijven aan de voortdurende uitgavendruk die uit de hoge olie- en voedselsubsidies voortvloeit (2,5% van het bbp). Verwacht wordt dat de schuldquote van de overheid eind 2007 op 58,0% zal uitkomen. De officiële brutoreserves zullen naar verwachting blijven toenemen, namelijk van bijna 20 miljard USD in 2006 tot ruim 23 miljard USD in 2007 (meer dan 8 maanden invoer). Tussen 1980 en 1993 heeft Marokko negen overeenkomsten gesloten met het IMF, maar sindsdien heeft het land geen enkel door het IMF ondersteunde programma meer gehad. In 1997 waren alle IMF-leningen volledig terugbetaald.

7.7. Tunesië

De economische groei van Tunesië is versneld van 4,0% in 2005 tot 6,0% in 2007. Deze ontwikkeling is toe te schrijven aan de landbouw, de verwerkende nijverheid exclusief de textielsector en de dienstensector. Ondanks de sterkere economische groei blijft de werkloosheid met ongeveer 14% op een hoog peil. Opmerkelijk is dat een aanzienlijk deel van de werklozen een universiteitsdiploma heeft. Het tekort van de centrale overheid, exclusief privatiseringsopbrengsten, is gestabiliseerd op ongeveer 3%. De combinatie van een behoedzaam begrotingsbeleid en een verkrappend monetair beleid is gunstig gebleken voor de Tunesische economie, want de inflatie is in 2007 met 3,0% gematigd gebleven. Dankzij de geleidelijke subsidieafbouw hebben de hogere olieprijzen niet tot hogere subsidies geleid. Als gevolg van de sterkere economische groei is de schuld van de centrale overheid teruggelopen. Aangenomen wordt dat deze tendens zich in de nabije toekomst zal voortzetten. De schuld vertegenwoordigt momenteel echter nog steeds meer dan 50% van het bbp, waarvan het merendeel buitenlandse schuld betreft. Wegens de langetermijnstructuur van de buitenlandse schuld lijkt Tunesië niettemin vrij goed bestand tegen externe schokken of vertrouwenscrises. Verwacht wordt dat de schuld dankzij de rooskleurige economische vooruitzichten op korte termijn weldra zal afnemen tot ver beneden de 50% van het bbp. Het is de bedoeling dat de nieuwe privatiseringsopbrengsten vooral voor schulddelging worden aangewend.

7.8. Libanon

Libanon blijft een van de landen met de zwaarste schuldenlast ter wereld en wordt tegelijkertijd met dringende wederopbouwbehoeften geconfronteerd naar aanleiding van de oorlog van juli 2006. Het militaire conflict heeft voor extra druk op de reeds kwetsbare overheidsfinanciën en lopende rekening gezorgd. Dit had tot gevolg dat de economie in 2006 een reële krimp met naar schatting 5% zou hebben vertoond, dat het overheidstekort in vergelijking met 2005 bijna is verdubbeld tot 11% van het bbp en dat de overheidsschuld vrijwel ongewijzigd is gebleven op 178% van het bbp. In januari 2007 heeft de regering haar goedkeuring gehecht aan een ambitieus en grootschalig middellangetermijnprogramma van sociaaleconomische hervormingen. De autoriteiten hebben het programma gepresenteerd tijdens de internationale donorconferentie voor steun aan Libanon (Parijs III), die in diezelfde maand heeft plaatsgevonden. De financieringsovereenkomst die onlangs in het kader van de Emergency Post-Conflict Assistance (EPCA) met het IMF is gesloten, versterkt de geloofwaardigheid van het programma, biedt de mogelijkheid om de uitvoering ervan nauwlettend te volgen en fungeert als een katalysator voor externe hulp, en met name begrotingssteun. 2007 is echter een zeer moeilijk jaar: de politieke instabiliteit en de herhaaldelijke geweldsuitbarstingen duren voort in de aanloop naar de presidentsverkiezingen, die tussen september en november worden gehouden.

7.9. Oekraïne

In Oekraïne wordt de robuuste economische groei geschraagd door de krachtige binnenlandse vraag, terwijl de netto-uitvoer nu al twee jaar op rij negatief is geweest. Als gevolg van een sterke kredietgroei en reële inkomensstijgingen is de reële bbp-groei in de eerste helft van 2007 op 8,4% uitgekomen (tegen 7,1% in 2006 als geheel). Het saldo op de lopende rekening is omgeslagen van een overschot van 3% van het bbp in 2005 in een tekort van 1,5% van het bbp in 2006, onder impuls van een krachtige invoervraag en hogere invoerprijzen voor energie. Verwacht wordt dat het tekort op de lopende rekening in 2007 verder zal oplopen tot ongeveer 3,5% van het bbp omdat de groei van de invoer die van de export overtreft, ondanks het feit dat deze gunstig is beïnvloed door de hoge staalprijzen op de wereldmarkten (de staalindustrie is met een aandeel van 40% in de totale uitvoer de voornaamste exportsector van Oekraïne). Oekraïnes externe overheidsschuld is weliswaar teruggelopen tot ongeveer 12% van het bbp (15% in 2005), maar door de betere toegang van de particuliere sector tot de buitenlandse kapitaalmarkten is de totale externe schuld toegenomen tot ongeveer 50% van het bbp. De voornaamste risico's houden nog steeds verband met de woelige politieke toestand, die culmineerde in de vervroegde parlementsverkiezingen van september 2007. Met name dankzij de lage schuldenlast heeft Standard & Poor's Oekraïnes rating van langlopende staatsleningen evenwel op BB- gehandhaafd.

7.10.1 Servië

In Servië is de (reële) bbp-groei op jaarbasis in de eerste helft van 2007 op ongeveer 8% uitgekomen. Het tekort op de lopende rekening is in de eerste helft van het jaar verder opgelopen tot ongeveer 16% van het bbp. De netto BDI-instroom is in dezelfde periode afgenomen tot circa 4% van het bbp en de externe schuld van het land bedroeg eind juli 2007 60% van het bbp. Tegelijkertijd is de overheidsschuld dankzij kwijtscheldingen en vervroegde aflossingen aan internationale financiële instellingen gedaald tot ongeveer 35% van het bbp.

7.10.2 Montenegro

In Montenegro is de bbp-groei op jaarbasis in het tweede kwartaal van 2007 versneld tot 6,9%. Tijdens dezelfde periode is het tekort op de lopende rekening als gevolg van een stijgend handelstekort verder toegenomen tot 31% van het bbp. In de tweede helft van 2007 vertegenwoordigde de netto BDI-instroom 28,2% van het bbp. De overheidsschuld is verder afgenomen tot 35,6% van het bbp, terwijl de externe overheidsschuld van het land eind juni 2007 23,7% van het bbp beliep.

7.11. Jordanië

De economie van Jordanië is in 2007 krachtig blijven groeien: de reële bbp-groei wordt op 6% geraamd. Na de geslaagde uitvoering van een reeks door het IMF ondersteunde programma's onderhoudt Jordanië in het kader van de zogeheten Post-Program Monitoring nauwe betrekkingen met het Fonds. Het gevoerde beleid is consistent met het doel dat de autoriteiten zich hebben gesteld, namelijk de groei stimuleren en tegelijkertijd de begrotingssituatie consolideren teneinde de schuldquote van de overheid terug te dringen. Dankzij de budgettaire aanpassingsinspanningen die in 2005 en 2006 zijn geleverd in het kader van een strategie die voornamelijk op de afschaffing van de brandstofsubsidies en de handhaving van de uitgavenbeheersing was gericht, is het begrotingstekort (inclusief giften) teruggedrongen van 5% van het bbp in 2005 tot 2,7% van het bbp in 2006. Het behoedzame begrotingsbeleid heeft eveneens tot een dalende schuldenlast geleid. In oktober 2007 heeft de Jordaanse regering een overeenkomst met de Club van Parijs ondertekend om voor 3,3 miljard USD aan schulden terug te kopen. Verwacht wordt dat het tekort op de lopende rekening in 2007 iets zal teruglopen tot 13,4% van het bbp, tegen 13,6% in 2006 (en 17,8% in 2005). Zoals gewoonlijk wordt het ruimschoots gefinancierd door de buitengewoon grote instroom van kapitaal, waaronder buitenlandse directe investeringen, overdrachten van migranten en portefeuillebeleggingen die hoofdzakelijk uit de regio afkomstig zijn.[pic]

[1] COM(2007) 454 en SEC(2007) 1050 vormen het vorige verslag over de stand van de begrotingsgaranties op 31 december 2006.

[2] SEC(2007) [….].

[3] Zie tabel A1 van de bijlage voor de gegevens over de EIB-mandaten en tabel A4 van de bijlage voor de verwijzingen naar de rechtsgrondslagen.

[4] Voor het meest recente verslag over het Fonds, zie COM(2006) 695 "Algemeen verslag over de werking van het Garantiefonds" en het daaraan gehechte werkdocument van de diensten van de Commissie (SEC(2006) 1460).

[5] Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot instelling van een Garantiefonds, PB L 293 van 12.11.1994, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG, Euratom) nr. 1149/1999 van de Raad van 25 mei 1999 (PB L 139 van 2.6.1999, blz. 1), Verordening (EG, Euratom) nr. 2273/2004 van de Raad van 22 december 2004 (PB L 396 van 31.12.2004, blz. 28) en Verordening (EG, Euratom) nr. 89/2007 van de Raad van 30 januari 2007 (PB L 22 van 31.1.2007, blz. 1).

[6] Besluit 2006/1016/EG van de Raad van 19 december 2006, PB L 414 van 30.12.2006, blz. 95.

[7] C/2007/3592.

[8] Bij deze berekening wordt aangenomen dat leningen waarvoor van wanbetaling sprake is, niet versneld worden teruggevorderd, d.w.z. dat alleen met de verschuldigde betalingen rekening wordt gehouden (zie ook afdeling 1 van de bijlage).

[9] Thans de Republiek Servië en de Republiek Montenegro.

[10] Zie afdeling 1.3. van de bijlage.

[11] In het volgende verslag (stand op 31 december 2007) zal daarop nader worden ingegaan, waarbij gedetailleerde cijfers op de afloopdatum zullen worden verstrekt.

[12] Uitgesplitst in een basisplafond van een vast maximumbedrag van 25 800 miljoen EUR en een facultatief mandaat van 2 000 miljoen EUR.

[13] Zie artikel 12 van Verordening (EG, Euratom) nr. 1150/2000 van de Raad van 22 mei 2000, als gewijzigd, houdende toepassing van Besluit 94/728/EG, Euratom betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen.

[14] Voor nadere bijzonderheden, zie afdeling 1.4.3 van de bijlage.

[15] Jaarverslag van de Commissie over de stand en het beheer van het Garantiefonds in 2006, COM(2007) 362 en SEC(2007) 869.

[16] Verordening (EG, Euratom) nr. 89/2007 van de Raad van 30 januari 2007, PB L 22 van 31.1.2007, blz. 1.