Nr. C 29/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 4. 2. 89 
II 
(Voorbereidende beluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende een communautair programma voor 
strategische analyse, prognose en evaluatie op het gebied van onderzoek en technologie 
(Monitor) 
1988-1992 
COM(88) 386 def. — SYN 147 
(Door de Commissie ingediend op 29 juli 1988) 
(89/C 29/04) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
130 Q, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat in artikel 130 K van het Verdrag is be­
paald dat het kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd 
door middel van specifieke programma's die binnen elke 
actie worden ontwikkeld; 
Overwegende dat de Raad bij het besluit van 28 septem­
ber 1987 (') een kaderprogramma van communautaire 
werkzaamheden op het gebied van onderzoek en techno­
logische ontwikkeling (1987-1991) heeft vastgesteld, dat 
voorziet in activiteiten op het gebied van prognose en 
evaluatie van wetenschap en technologie alsmede op het 
gebied van de evaluatie van programma's; 
Overwegende dat volgens het kaderprogramma een van 
de criteria voor de selectie van communautaire maatrege­
len is dat moet worden bijgedragen aan het versterken 
van de economische en sociale samenhang van de Ge­
meenschap, zonder afbreuk te doen aan het streven naar 
wetenschappelijke en technische kwaliteit; 
Overwegende dat op grond van de nieuwe bepalingen 
van de Europese Akte de Europese Gemeenschappen een 
nieuwe fase van de opbouw van Europa zijn ingetreden, 
met name op het gebied van de wetenschappelijke en 
technologische samenwerking, en dat er zodoende be­
hoefte is aan een intensivering en vernieuwing van het 
strategische en toekomstgerichte denken en van de tech­
nologische evaluatie („Technology Assessment"); 
Overwegende dat, zoals het Economisch en Sociaal Co­
mité heeft onderstreept, het toenemende ingrijpen van 
wetenschap en technologie in het economische en sociale 
leven nog meer betekenis en nut verleent aan een toe-
(*) PB nr. L 302 van 24. 10. 1987, blz. 1. komstgerichte bezinning over de maatschappelijke en 
economische gevolgen van de wetenschappelijke en tech­
nologische ontwikkelingen als beoordelingsfactor voor 
de keuzen die op het gebied van OTO moeten worden 
gemaakt; 
Overwegende dat het Europese Parlement zich in 1987 
voor een proefperiode heeft voorzien van een instrument 
voor de evaluatie van wetenschappelijke en technologi­
sche keuzemogelijkheden (STOA: Scientific and Tech-
nological Options Assessment) en dat het belangrijk is 
dat de samenwerking tussen Europese instellingen op dit 
gebied wordt versterkt; 
Overwegende dat in de Lid-Staten verschillende belang­
rijke initiatieven inzake de evaluatie van O & O-pro­
gramma's, toekomstgerichte analyse en technologische 
evaluatie zijn genomen en dat dit de intracommunautaire 
samenwerking ter zake zal vergemakkelijken; 
Overwegende dat de Commissie bij het vervullen van 
haar evaluatietaak met betrekking tot de O & O-werk-
zaamheden moet kunnen steunen op betrouwbare me­
thoden, geschikte indicatoren en een Europees netwerk 
van ervaren specialisten, ten einde de doeltreffendheid 
van de evaluatie en het vermogen om het effect van 
O & O-werkzaamheden te meten, te verbeteren; 
Overwegende dat een evaluatierapport over het FAST 
II-programma is ingediend; 
Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en 
technisch onderzoek (CREST) over onderstaande maat­
regelen is geraadpleegd, 
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Met ingang van 1 januari 1988 wordt voor een periode 
van vijf jaar een in de bijlage omschreven specifiek pro­
gramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling 
voor de Europese Economische Gemeenschap vastgesteld 
op het gebied van strategische analyse, prognose en eva­
luatie inzake onderzoek en technologie (Monitor). 
4. 2. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/5 
Artikel 2 
Voor de uitvoering van het programma wordt een be­
drag nodig geacht van 22 miljoen ecu, waarbij ook de 
kosten van 12 tot 27 personeelsleden (6 A, 2 B, 4 C — 
1988; 12 A, 2 B, 8 C — 1989; 15 A, 2 B, 10 C — 
1990-1992) zijn inbegrepen en van de door de Lid-Sta-
ten gedetacheerde geassocieerde onderzoekers tot een 
totaal van maximaal 47 man/jaar. 
Artikel 3 
De wijze van uitvoering van het programma en het per­
centage van de financiële deelneming van de Gemeen­
schap worden in de bijlage nader omschreven. 
Artikel 4 
1. In de loop van het derde jaar van de uitvoering van 
het programma onderzoekt de Commissie het opnieuw 
en brengt bij de Raad en het Europese Parlement verslag 
uit over de resultaten van dit hernieuwde onderzoek met, 
indien nodig, voorstellen tot wijziging of verlenging van 
het programma. 
2. De Commissie gaat over tot een evaluatie van de 
bereikte resultaten. Zij brengt hierover verslag uit bij de 
Raad en het Europese Parlement. 
3. Bij het opmaken van bovengenoemde verslagen 
wordt rekening gehouden met de in de bijlage bij deze 
beschikking omschreven doelstellingen en wordt het be­
paalde in artikel 2, lid 2, van het kaderprogramma nage­
leefd. 
4. De Commissie stelt op gezette tijdstippen — met 
name in de loop van het eerste halfjaar van 1990 en eind 
1991 — de Raad en het Europese Parlement op de 
hoogte van het verloop van de werkzaamheden. 
Artikel 5 
1. De Commissie zorgt voor de uitvoering van het 
programma en wordt hierin bijgestaan door een Raadge­vend Comité inzake beheer en coördinatie (CGC) dat 
overeenkomstig Besluit 84/338/Euratom, EGKS, 
EEG (') van de Raad wordt ingesteld. 
2. In de door de Commissie gesloten contracten wor­
den de rechten en verplichtingen van iedere partij vastge­
steld, met name in verband met de wijze van versprei­
ding, bescherming en exploitatie van de onderzoekresul­
taten. 
Artikel 6 
Overeenkomstig artikel 130 N van het EEG-Verdrag is 
de Commissie gemachtigd onderhandelingen te voeren 
over overeenkomsten met internationale organisaties, 
derde landen die deelnemen aan de Europese samenwer­
king op het gebied van wetenschappelijk en technisch 
onderzoek (COST) en Europese landen die met de Ge­
meenschap kaderovereenkomsten voor wetenschappelijke 
en technische samenwerking hebben gesloten, ten einde 
hen geheel of gedeeltelijk bij dit programma te betrek­
ken. 
Indien de Europese Gemeenschappen en Europese derde 
landen kaderovereenkomsten voor wetenschappelijke en 
technische samenwerking hebben gesloten kunnen in 
deze landen gevestigde organisaties en ondernemingen 
aan een in het kader van dit programma opgezet project 
deelnemen. 
Artikel 7 
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten. 
(*) PB nr. L 177 van 4. 7. 1984, blz. 25. 
BIJLAGE 
COMMUNAUTAIR PROGRAMMA VOOR STRATEGISCHE ANALYSE, PROGNOSE EN 
EVALUATIE OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK EN TECHNOLOGIE (Monitor) 
I. DOELSTELLINGEN EN ACTIVITEITEN 
1. Het doel van dit programma is bij te dragen tot de identificatie van nieuwe oriëntaties en prioriteiten 
voor het gemeenschappelijk beleid voor onderzoek en technologische ontwikkeling en tot een betere 
samenhang daarvan met het overige communautaire beleid. 
Het omvat feitelijke, strategische en prognostische analyses van de wetenschappelijke en technologi­
sche omgeving en de wisselwerking daarvan met de economische en sociale ontwikkeling. 
2. De werkzaamheden van het programma spelen zich af op drie gebieden: 
— strategische analyse en analyse van effecten (SAST); 
— de FAST-prognose; 
— onderzoek en studies ter verbetering van de methodologie en de doeltreffendheid van de evaluatie 
van O & O-werkzaamheden (SPEAR). 
Nr. C 29/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 4. 2. 89 
II. INHOUD EN WERKMETHODEN 
Strategische analyse en analyse van effecten (SAST) 
3. De SAST-werkzaamheden bestaan uit „gerichte" analyses op een wetenschappelijk gebied, een techno­
logie, een sector of een belangrijk thema. Het doel ervan is de keuzemogelijkheden waarover de Com­
missie voor haar wetenschappelijk en technologisch beleid beschikt en de samenhang daarvan met het 
overige beleid aan te geven alsmede de aandacht te vestigen op het standpunt van de verschillende 
betrokkenen (bedrijfsleven, overheidsinstellingen van de Gemeenschappen, de Lid-Staten en niet-Lid-
Staten, sociale groepen, enz.) ten opzichte van deze keuzemogelijkheden. 
4. Deze werkzaamheden omvatten: 
a) het opmaken van rapporten over de ontwikkelingsvooruitzichten en de sterke en zwakke punten 
van de Europese Gemeenschap, van een groep landen van de Gemeenschap, met name wat betreft 
de O & O-structuren, in een bepaalde sector van geavanceerde technologie, op een wetenschappe­
lijk gebied of ten opzichte van belangrijke veranderingen in het wetenschappelijk en technologisch 
beleid, met name van andere landen buiten de Gemeenschap; 
b) de uitvoering van studies voor „technologische evaluatie" betreffende de stand van een technologie 
en de verdere ontwikkeling ervan, de belemmeringen voor innovatie, het industriële en sociaal-eco­
nomische effect ervan binnen de Gemeenschap (per sector, per regio, enz.), de behoeften aan finan­
cieringsmiddelen voor O & O en investeringen, enz.; 
c) het opmaken van strategische analyserapporten (of strategische dossiers) waarin voor een gegeven 
probleemgebied de keuzemogelijkheden worden aangegeven waarover de Europese Gemeenschap 
beschikt en een welbepaalde beleidslijn wordt voorgesteld. 
5. De Commissie stelt een jaarlijks tijdschema van de prioritaire werkzaamheden op, dat na raadpleging 
van het CGC wordt aangenomen. 
De FAST-prognose 
6. De prognostische FAST-activiteiten liggen in het verlengde van de vroegere FAST-werkzaamheden; zij 
omvatten de studie van de wetenschappelijke en technologische veranderingen met de talrijke wissel­
werkingen daarvan met de economische en sociale veranderingen. Zij moeten de Commissie toekomst­
gerichte en globale inzichten verschaffen die nuttig zijn voor het uitstippelen van haar wetenschappelijk 
en technologisch beleid, met name ten opzichte van de grote doelstellingen van de Gemeenschap voor 
de jaren negentig, zoals de voltooiing van de interne markt en de versterking van de economische en 
sociale samenhang binnen de Gemeenschap, alsmede met betrekking tot de economische en sociale 
ontwikkelingen op wereldschaal. 
7. De prognosewerkzaamheden omvatten: 
a) het opstellen van rapporten (of prognosedossiers) over belangrijke thema's of verschijnselen met een 
globaal karakter. De keuze van de onderwerpen wordt bepaald door de betekenis en het belang 
ervan voor het gemeenschappelijk beleid inzake onderzoek en technologische ontwikkeling. Zij be­
hoeven zich niet te beperken tot het strikt Europese kader; 
b) de uitvoering van studies voor de evaluatie van de gevolgen van bepaalde wetenschappelijke en 
technische ontwikkelingen die een beslissende invloed kunnen hebben op de toekomstige samen­
leving; 
c) synthese en kritische analyse van de resultaten van de voornaamste prognosewerkzaamheden in de 
wereld; 
d) een om de twee jaar op te maken rapport over de economische en sociale gevolgen van de technologi­
sche verandering, met name in Europa. 
8. Deze werkzaamheden worden vastgesteld overeenkomstig een tweejaarlijks werkprogramma dat door 
de Commissie in overleg met het CGC wordt opgesteld. 
9. Aan de uitvoering van de werkzaamheden wordt deelgenomen door deskundigen en werkgroepen van 
buiten de Commissie onder verantwoordelijkheid en leiding van de leden van het FAST-team en in 
samenwerking met de overige betrokken diensten van de Commissie (eventueel met ambtenaren van 
andere directoraten-generaal die voor beperkte perioden bij het FAST-team zijn gedetacheerd) en door 
de Lid-Staten of zelfs derde landen gedetacheerde „wetenschappelijke bezoekers". 
De werkzaamheden onder a) en b) worden georganiseerd om tot een zo groot en doeltreffend moge­
lijke wisselwerking met de betrokkenen te komen. De Raad, het Europese Parlement en het Econo­
misch en Sociaal Comité zullen bovendien regelmatig op de hoogte worden gehouden van de resulta­
ten van deze werkzaamheden. 
10. De prognosewerkzaamheden van FAST moeten verder de ontwikkeling van een Europese activiteit en 
deskundigheid op het gebied van de toekomstwetenschap stimuleren. Te dien einde dient met name op 
nationaal niveau de werking te worden versterkt van het netwerk „FAST 12 + 1" (bestaande uit de 
twaalf door de Lid-Staten aangewezen nationale eenheden die moeten zorgen voor de wisselwerking 
tussen de communautaire werkzaamheden en soortgelijke activiteiten in de landen van de Gemeen-
4. 2. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/7 
schap). De oprichting van een informeel netwerk van Europese „futurologen" zal eveneens worden 
bevorderd. 
Werkzaamheden ter ondersteuning van de evaluatie van O & O-programma's (SPEAR) 
11. Onderzoekwerkzaamheden en studies ter ondersteuning van de evaluatie van O & O-activiteiten in com­
munautair verband beantwoorden aan het streven naar verbetering van de theoretische en methodologi­
sche grondslagen en de organisatie- en beheersmethoden voor de evaluatie van communautaire, natio­
nale en internationale O & O-programma's. Hierbij wordt tevens gestreefd naar verbetering van het 
vermogen om de doeltreffendheid en het effect van O & O-activiteiten te analyseren en te meten. De 
bedoeling van deze werkzaamheden is het ondersteunen van het „evaluatieprogramma". 
12. Te dien einde omvatten de SPEAR-activiteiten: 
— de uitvoering overeenkomstig het evaluatieprogramma (') van vier tot vijf zogenaamde horizontale 
evaluaties van bepaalde gemeenschappelijke activiteiten van verschillende communautaire, nationale 
of internationale onderzoekprogramma's, ten einde het effect daarvan te onderzoeken en na te 
gaan op welke manier de doeltreffendheid op communautair niveau kan worden verbeterd. Hieron­
der valt een analyse van de steunverleningsmechanismen en de beheersmethoden van nationale en 
communautaire onderzoekprogramma's; 
— onderzoek naar de methodologie van evaluaties van O & O-programma's ten einde deze voor de 
betrokkenen geloofwaardiger en nuttiger te maken. Een en ander in overeenstemming met de arti­
kelen 5, 6 en 7 van het reeds genoemde actieprogramma. 
Het gaat met name om: 
— verbetering van evaluatiemethoden die zowel op communautaire O & O-programma's als op 
aanverwante nationale programma's kunnen worden toegepast; 
— stimulering van het onderzoek op het gebied van de evaluatiemethoden in de Lid-Staten en de 
toepassing daarvan; 
— ontwikkeling van kwantitatieve indicatoren waarmee de kwaliteit en het nut van onderzoek­
werk en de bijdrage daarvan aan de sociale en economische ontwikkeling van de Gemeenschap 
kunnen worden beschreven; 
— opstelling van richtlijnen voor het uitvoeren van evaluaties van O & O-programma's in het licht 
van de Europese ervaring. 
13. De Commissie zal een jaarlijks tijdschema voor de prioritaire werkzaamheden opstellen dat na raadple­
ging van het CGC wordt aangenomen. 
III. UITVOERING 
14. In de bovenstaande punten zijn de doelstellingen van de verschillende activiteiten van het programma 
omschreven. Daarin zijn de „produkten", de verwachte diensten en de desbetreffende werkmethoden 
nader aangegeven. 
Rekening houdend met de uiteenlopende aard van deze activiteiten en het specifieke karakter ervan 
omvat de uitvoering van het programma onder andere: 
— deelneming van onderzoekcentra of -teams uit landen van de Gemeenschap die gespecialiseerd zijn 
in strategische en effectanalyses in werkzaamheden met betrekking tot prognose en evaluatie van 
O & O-programma's, aan de uitvoering van bovengenoemde werkzaamheden, onder andere door 
de organisatie van netwerken ad hoc, workshops, seminars; 
— oprichting van twee netwerken „12 + 1", één voor de FAST-prognosewerkzaamheden en één voor 
de SPEAR-activiteiten, die met name zijn gericht op de uitwisseling en de verspreiding van infor­
matie, de verbreiding binnen de Gemeenschap van doeltreffendere praktijken op het gebied van de 
toekomstwetenschap in Europa en de evaluatie van O & O-programma's alsmede op de exploitatie 
van de resultaten; 
— detachering van „wetenschappelijke bezoekers" door nationale en communautaire instellingen zo­
dat deze kunnen deelnemen aan de uitvoering van de verschillende werkzaamheden. 
De financiële bijdrage voor de uitvoering van deze werkzaamheden kan tot 100 % van de noodzake­
lijke uitgaven bedragen. 
(') Zie actieprogramma, PB nr. C 14 van 20. 1. 1987, blz. 5.