EUROPESE COMMISSIE Brussel, 5.8.2021 COM(2021) 449 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Jaarverslag over de activiteiten van de Europese Unie op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling en het toezicht op Horizon 2020 in 2020



De Commissie is de O&I-samenwerking met strategische partners en regio’s blijven versterken, bijvoorbeeld met Afrika door de eerste ministeriële bijeenkomst van de EU en de Afrikaanse Unie over O&I te organiseren, en te werken aan een ambitieuze gezamenlijke routekaart EU-China voor toekomstige samenwerking op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie, gericht op het tot stand brengen van een gelijk speelveld en wederkerigheid. Het partnerschap voor Afrika bood het kader om de in Horizon 2020 geïnitieerde samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie tussen de EU en de Afrikaanse Unie verder te ontwikkelen in Horizon Europa. De samenwerking met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied werd versterkt, met name door de succesvolle organisatie van de vergadering van hoge ambtenaren over het gezamenlijk initiatief EU-Celac inzake O&I , die de weg effende voor de vaststelling van een strategische routekaart 2021‑2023 met betrekking tot infrastructuur, mobiliteit, mondiale maatschappelijke uitdagingen en een nieuwe pijler van samenwerking op het gebied van innovatie. Tijdens de ministeriële bijeenkomst met de Westelijke Balkan ter verdere versterking van de regionale banden met de EU op het gebied van onderwijs en opleiding en O&I, die plaatsvond in december 2020, werd de inhoud van de agenda voor de Westelijke Balkan inzake innovatie, onderzoek, onderwijs, cultuur, jeugd en sport goedgekeurd. Het panel voor O&I in het kader van het Oostelijk Partnerschap besprak een voorstel voor nieuwe doelstellingen voor O&I na 2020. Mission Innovation (een van de belangrijkste internationale samenwerkingsplatforms via welke de EU het mondiale bereik van de Europese Green Deal bevordert) heeft het einde van zijn eerste vijfjarige mandaat bereikt. Tijdens de volgende ministeriële bijeenkomst in Chili in juni 2021 kan de tweede fase worden gestart. De Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (Unesco) heeft een ontwerpaanbeveling inzake open wetenschap gepubliceerd (waaraan de Commissie heeft bijgedragen), waarin gemeenschappelijke waarden en beginselen worden voorgesteld en concrete maatregelen en toezeggingen worden geformuleerd om de productie en verspreiding van wetenschappelijke kennis en onderzoeksgegevens over de hele wereld te vergemakkelijken. Het International Rare Disease Research Consortium, dat mede onder leiding staat van de Commissie, heeft een handleiding voor de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen gepubliceerd, die tot doel heeft de ontwikkeling van geneesmiddelen voor zeldzame ziekten te versnellen door de beschikbare middelen en instrumenten in de EU, de Verenigde Staten en Japan in een gestandaardiseerd kader te organiseren. De voorbereidingen voor het geassocieerd lidmaatschap van Horizon Europa voor niet-EU-landen zijn geïntensiveerd. De onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk hebben geleid tot de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK, waarin de deelname van dat land aan programma’s van de Unie wordt geregeld. 3.3Partnerschap met de lidstaten De Commissie heeft op 30 september 2020 de mededeling Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie (een nieuwe EOR) voor een nieuwe Europese onderzoeksruimte met een toekomstgerichte agenda aangenomen. Hierin werden onder meer de volgende maatregelen aangekondigd: i) specifieke acties om richtsnoeren voor het creëren van waarde uit kennis bij te werken en te ontwikkelen; ii) een praktijkcode voor slim gebruik van intellectuele eigendom; en iii) acties voor de ontwikkeling van gemeenschappelijke routekaarten voor industriële technologie om de uitvoering van de nieuwe industriële strategie te ondersteunen en de overdracht van onderzoeksresultaten naar de reële economie te versnellen. Dit zal de EU-industrie helpen de dubbele – groene en digitale – transitie aan te pakken en veerkrachtiger te worden. Naar aanleiding van de goedkeuring van de conclusies van de Raad over de nieuwe EOR in december 2020, en in nauw overleg met het Comité Europese Onderzoeksruimte en Innovatie , heeft de Commissie het EOR-transitieforum opgezet. Op het gebied van de loopbanen en mobiliteit van onderzoekers heeft de nieuwe EOR tot doel: i) een kader te bieden voor onderzoeksloopbanen, met inbegrip van een vaardighedentaxonomie voor onderzoekers om hun beroep sterker te profileren; ii) voort te bouwen op de toezegging om mobiliteit van hoogopgeleiden te stimuleren en inclusiviteit te waarborgen; en iii) aantrekkelijke voorwaarden te scheppen voor onderzoekers. In het verslag van oktober 2020 Towards a 2030 vision on the future of universities in Europe (Naar een visie voor 2030 op de toekomst van de universiteiten in Europa) worden thematische en horizontale onderdelen van O&I-actie uiteengezet. Verdere synergieën tussen de EOR en de Europese onderwijsruimte in de vorm van een “Europese strategie voor universiteiten”, die in 2021 met de lidstaten en belanghebbenden moet worden ontwikkeld, zullen ten goede komen aan de Europese universiteiten. In het kader van de cyclus van het Europees semester 2020 voor coördinatie van het economisch beleid hebben 21 lidstaten een landspecifieke aanbeveling ontvangen om investeringen in O&I te stimuleren. Ter ondersteuning hiervan zijn in de jaarlijkse strategie voor duurzame groei voor 2021 (gepubliceerd op 17 september 2020) de hoofdlijnen voor de faciliteit voor herstel en veerkracht uiteengezet en heeft de Commissie de lidstaten geholpen bij het opstellen van herstel- en veerkrachtplannen voor de periode 2021‑2023, waarmee zij toegang krijgen tot de steun van de faciliteit voor hervormingen en investeringen. Tot dusver richten de meeste lidstaten die herstel- en veerkrachtplannen hebben opgesteld zich op investeringen in O&I en hervormingen op het gebied van waterstof, schone energie, duurzame mobiliteit, klimaatvriendelijke renovatie en bouw en het koolstofvrij maken van de industrie. De beleidsondersteuningsfaciliteit voorziet al in specifieke ondersteuningsactiviteiten voor Cyprus, Letland, Armenië en Malta, alsook in de uitwisseling van kennis over internationale samenwerking. Het eerste verslag over de prestatie-index voor transities biedt de lidstaten een vereenvoudigd kader voor het monitoren van vooruitgang en het identificeren van prioritaire acties met betrekking tot de vier transities die Europa moet aanpakken om duurzaamheid te waarborgen: economisch, maatschappelijk, ecologisch en bestuurlijk. 4.Uitvoering van Horizon 2020 4.1 Respons op oproepen (voor de periode 2014‑2020) Volgens het Horizon Dashboard (per 21 juni 2021) waren de uiterste termijnen voor Horizon 2020-oproepen eind 2020 verstreken en waren er 283 078 in aanmerking komende voorstellen ingediend, met een totale gevraagde EU-bijdrage van 473,2 miljard EUR. Van deze voorstellen zijn er 33 791 geselecteerd voor financiering, waardoor het algehele slagingspercentage voor subsidiabele voorstellen in de eerste zes jaar op 11,94 % is gekomen. Er zijn 35 027 subsidieovereenkomsten ondertekend, met een EU-begrotingstoewijzing van 66,23 miljard EUR. Instellingen voor hoger onderwijs vormen nog altijd de grootste groep ontvangers (39,4 % van alle ontvangers), terwijl 24,73 % van de EU-financiering in het kader van de prioriteiten “industrieel leiderschap” en “maatschappelijke uitdagingen” naar kmo’s gaat.

4.2Specifieke kenmerken van Horizon 2020 COVID-19 De eerste prioriteit in 2020 was het mobiliseren van in het kader van Horizon 2020 ondersteunde O&I-inspanningen in de EU en samen met internationale partners om de pandemie te bestrijden. De Commissie heeft al in januari specifieke O&I-activiteiten opgezet als onderdeel van een toezegging om verschillende uitdagingen als gevolg van de pandemie aan te pakken, waarbij de EU het voortouw heeft genomen op mondiaal niveau, onder meer als donor van hulp. Met behulp van de financiering van Horizon 2020 konden bestaande multilaterale onderzoeksplatforms hun inspanningen opvoeren om doeltreffende behandelingen, vaccins, geneesmiddelen en diagnostiek te ontwikkelen en te zorgen voor universele beschikbaarheid tegen een betaalbare prijs. Tot dusver is 602,3 miljoen EUR aan Horizon 2020-financiering toegekend voor projecten die gericht zijn op de ontwikkeling van diagnostiek, behandelingen (met inbegrip van herbestemming van bestaande behandelingen, bloedplasma, monoklonale antilichamen), vaccins , epidemiologie, paraatheid voor en reactie op uitbraken, sociaaleconomische wetenschappen, geestelijke gezondheid, productie en digitale technologieën, alsmede de infrastructuur en gegevensbronnen die dit onderzoek mogelijk maken. Op 30 januari 2020, de dag waarop de Wereldgezondheidsorganisatie COVID-19 uitriep tot een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang, werd er in recordtijd een eerste noodoproep gelanceerd om de pandemie aan te pakken in het kader van het onderdeel “gezondheid” van het werkprogramma, mogelijk de eerste oproep wereldwijd. Dit resulteerde in 18 projecten die in totaal 48,2 miljoen EUR aan EU-financiering ontvingen. Een tweede oproep in het kader van hetzelfde werkprogramma resulteerde in mei in 23 projecten die 128 miljoen EUR aan EU-financiering ontvingen. Daarnaast is er ongeveer 22,7 miljoen EUR aan financiering gemobiliseerd en toegekend aan zeven lopende subsidieovereenkomsten ter dekking van aanvullende activiteiten in verband met de pandemie. Verder is 400 miljoen EUR uit het InnovFin van Horizon 2020 toegewezen om de ontwikkeling van vaccins (bijvoorbeeld van BioNTech en CureVac) en andere interventies, geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en diagnostische hulpmiddelen (bijvoorbeeld Scope Fluidics) of nieuwe kritieke O&I-infrastructuren (met inbegrip van productiefaciliteiten) te versnellen. Bij andere door de EU gefinancierde projecten (bijvoorbeeld EAVI2020, EHVA, TBVAC2020, Rabyd-Vax) wordt een breed scala aan technologieën (DNA, RNA en virale vectoren) ontwikkeld en gebruikt om de mogelijkheden voor kandidaat-vaccins uit te breiden. Aditec en OptiMalVax zijn enkele projecten voor de ontwikkeling van nieuwe immunisatietechnologieën en de toepassing hiervan in klinische proeven om vaccins doeltreffender te maken, ook voor behoeften van ouderen en jongeren waarin nog niet is voorzien. Van nog eens 586 projecten gefinancierd uit Horizon 2020 en zijn voorganger, het zevende kaderprogramma, is vastgesteld dat ze hebben bijgedragen tot wetenschappelijke kennis of technologieën, zoals nieuwe desinfectiecoatings voor beschermende kleding, veilig patiëntenvervoer, afvalwaterbehandeling en digitale toepassingen. Het Partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden (EDCTP) heeft drie opeenvolgende noodoproepen gelanceerd voor onderzoeksactiviteiten om de verspreiding van COVID-19 te beheren en/of te voorkomen, met een gezamenlijk budget van 35 miljoen EUR. Daarnaast hebben de twee grote EDCTP-netwerken ter versterking van de capaciteit van Afrikaanse landen om te reageren op uitbraken van infectieziekten hun aandacht onmiddellijk verlegd naar de aanpak van COVID-19-kwesties. De versnelde “oproep 21” in het kader van het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen werd gelanceerd voor onderzoeksvoorstellen naar aanleiding van de COVID-19-uitbraak, met financiering voor een bedrag van 72 miljoen EUR uit Horizon 2020 en 45 miljoen EUR uit verbintenissen van het bedrijfsleven. Als onderdeel van de beleidsrespons om de economische ontwrichting als gevolg van COVID-19 aan te pakken, is de kmo-garantiefaciliteit InnovFin gewijzigd om de toegang tot financiering voor innovatieve ondernemingen te vergemakkelijken, met name liquiditeitsfaciliteiten en werkkapitaalfinanciering. Per 31 december 2020 ontvingen meer dan 3 300 bedrijven, voornamelijk kmo’s, financiering voor een bedrag van in totaal 1,7 miljard EUR. Bovendien werd in het kader van InnovFin Equity een nieuwe eigenvermogensfaciliteit voor herstel voor innovatieve technologiebedrijven opgezet om de impact van de COVID-19-crisis op de durfkapitaalmarkt te verzachten en met name de toegenomen cash burn op het niveau van de portefeuilleondernemingen. Er is een bedrag van 100 miljoen EUR beschikbaar gesteld om financiële intermediairs binnen InnovFin te voorzien van extra investeringscapaciteit die nodig is ter ondersteuning van portefeuilleondernemingen die negatieve gevolgen ondervinden van de COVID-19-crisis. Het onderdeel “onderzoeksinfrastructuren” van het werkprogramma werd uitgebreid met aanvullende ad-hocsteun op maat in specifieke gebieden die deze steun nodig hebben. Het ging hierbij onder meer om de verspreiding van de diagnostische test voor SARS-CoV2 in de hele EU en de wereld (samen met het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de Wereldgezondheidsorganisatie) en gerichte steun voor O&O inzake vaccins, en de oprichting van een nieuwe onderzoeksinfrastructuur voor volksgezondheidsinformatie (die tegelijkertijd het startpunt vormt voor de opbouw van een Europese ruimte voor gezondheidsgegevens). Er zijn specifieke exploitatieverplichtingen ingevoerd voor de COVID-19-noodoproepen, samen met een manifest voor COVID-onderzoek in de EU om de onderzoeksresultaten te maximaliseren, dat al meer dan 2 200 ondertekenaars heeft en door de Wereldgezondheidsorganisatie wordt gesteund. De portefeuille van projecten voor modellering van klimaatneutraliteit (voornamelijk geïntegreerde beoordelingsmodellen) is gemobiliseerd om de effecten van de pandemie op klimaatactie te onderzoeken en beleidsaanbevelingen te formuleren voor een groen en veerkrachtig herstel. Er lopen ook verschillende onderzoeksprojecten om het verband tussen het risico van een pandemie en het verlies aan biodiversiteit te beoordelen. Om de administratieve problemen als gevolg van de pandemie aan te pakken, konden consortia die financiering uit Horizon 2020 ontvingen desgewenst zonder verdere motivering een verlenging van hun projecten met zes maanden aanvragen en mochten zij op een later tijdstip dan oorspronkelijk was voorzien hun periodieke verslag indienen en om betalingen verzoeken.

Europese Green Deal De verwachte begrotingsaandelen voor klimaatactie en duurzame ontwikkeling tijdens de looptijd van het Horizon 2020-programma bedroegen respectievelijk 35 % en 60 %. Eind 2020 bedroegen de uitgaven 31 % voor het eerste en 65 % voor het laatste. Ondanks een aanzienlijke stijging ten opzichte van zevende kaderprogramma hebben de investeringen in klimaatactie nog niet hun doel bereikt. Er zijn gerichte maatregelen genomen om dit probleem aan te pakken, waaronder een nieuwe oproep in het kader van de Europese Green Deal in september, waardoor de klimaatuitgaven uiteindelijk tot boven de drempel van 35 % zullen stijgen (naar 36 %). Deze oproep van 1 miljard EUR is bedoeld om de klimaatcrisis het hoofd te bieden, de biodiversiteit en bedreigde habitats beter te beschermen en een duurzaam herstel te versnellen. De oproep was een eerste stap in de richting van klimaatneutrale en sociaal innovatieve steden en het aanpakken van de energieprioriteiten van de Green Deal, namelijk innovatieve technologieën voor hernieuwbare energie aan land en offshore, demonstratie van een elektrolytische cel van 100 MW voor waterstofproductie, en het versnellen van de transitie naar groene energie in Afrika en energie-efficiëntie in gebouwen. De oproep had ook betrekking op de integratie en demonstratie van innovatieve manieren om bosbranden te voorkomen en te bestrijden. Er worden duidelijke en tastbare oplossingen verwacht op acht gebieden die overeenstemmen met de prioriteiten van de Europese Green Deal en twee horizontale gebieden: “kennis versterken” en “burgers meer zeggenschap geven”. De oproep had ook betrekking op innovatiemogelijkheden ter ondersteuning van de transitie naar duurzame voedselsystemen, die centraal staan in de “van boer tot bord” -strategie van de EU. De indieningstermijn voor deze oproep was 27 januari 2021; er werden meer dan 1 500 voorstellen ingediend voor de 20 thematische onderwerpen. Naar verwachting zullen de overeenkomsten voor de subsidies in het laatste kwartaal van 2021 worden ondertekend. In het kader van Horizon 2020 hebben projecten bijgedragen aan inspanningen om de Europese aardobservatiecapaciteit op te schalen en oplossingen te ontwikkelen voor de behoeften van specifieke gebruikers. Tegen het einde van Horizon 2020 droegen de uitkomsten en resultaten van deze projecten bij aan diverse activiteiten van de Groep voor aardobservatie (GEO) en aan het EuroGeo-initiatief, met name voor de SDG’s en de Overeenkomst van Parijs die zijn aangenomen in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering. Deze inspanningen zullen worden voortgezet in het kader van Horizon Europa. Internationale samenwerking In de periode 2014‑2020 hebben deelnemers in de lidstaten 90,41 % van de financiering ontvangen; het overige deel ging naar geassocieerde landen (8,85 %) en andere niet-EU-landen (0,74 %). Hoewel de deelnamegraad van de geassocieerde landen (7,68 %) overeenkomt met de ontvangen financiering, is de deelnamegraad van niet‑geassocieerde niet-EU-landen aanzienlijk hoger (4,0 %), wat duidt op een interesse in internationale openheid die losstaat van de financiering. Het werkprogramma 2018‑2020 omvatte meer dan 30 “kernprojecten voor internationale samenwerking” met een EU-begroting van bijna 2 miljard EUR om de dalende trend van internationale samenwerking in de eerste jaren van Horizon 2020 om te buigen. De kernprojecten hadden een positief effect: de deelname van in niet-geassocieerde derde landen gevestigde entiteiten aan samenwerkingsprojecten steeg van gemiddeld 2,4 % in 2014‑2017 tot 3,3 % in 2018, 3,2 % in 2019 en tot dusver 2,6 % voor 2020. De bijdrage van in niet-geassocieerde derde landen gevestigde deelnemers steeg van gemiddeld 44 miljoen EUR per jaar in de periode 2014‑2017 tot 82 miljoen EUR in 2018 en 153 miljoen EUR in 2019 (tot dusver 42 miljoen EUR voor 2020). In totaal hebben deelnemers in niet-geassocieerde derde landen bijna 560 miljoen EUR bijgedragen aan Horizon 2020-projecten. Marie Skłodowska Curie-acties (MSCA’s) bleven goed voor meer dan de helft van alle deelnames van in niet-geassocieerde derde landen gevestigde entiteiten. Er zijn talrijke gezamenlijke wetenschappelijke en technologische bijeenkomsten en beleidsdialogen met niet-geassocieerde derde landen gehouden om het internationale outreachpotentieel van MSCA’s op beleidsniveau beter te benutten. Europese Onderzoeksraad (ERC) De ERC heeft vijf oproepen gedaan tot het indienen van voorstellen voor grensverleggende onderzoeks- en “proof-of-concept”-projecten. Met een gecombineerde begroting van 2,2 miljard EUR hebben deze oproepen 9 428 aanvragen opgeleverd en geleid tot 1 178 nieuwe subsidieovereenkomsten. De ERC heeft een portefeuilleanalyse uitgevoerd van projecten die verband houden met het inzicht in de pandemie, waarbij meer dan 185 relevante projecten werden geïdentificeerd. Met name twee hoofdonderzoekers van de ERC – prof. Uğur Şahin (CEO van BioNTech) en prof. Adrian Hill (Universiteit van Oxford) – stonden voorop bij de ontwikkeling van twee COVID-19-vaccins. Bredere participatie Naar aanleiding van de laatste Horizon 2020-oproep in het kader van het onderdeel “verbreden van de deelname en verspreiden van excellentie” van het werkprogramma, werden in totaal 97 subsidies voor een totaalbedrag van 119 miljoen EUR toegekend. Met twintig daarvan wordt bijdragen tot de oprichting van nieuwe onderzoeksteams rond EOR-leerstoelen in verbredingslanden (zoals gedefinieerd in dit deel van het werkprogramma), en in 77 projecten in samenwerkingsverbanden zullen nieuwe partnerschappen met toonaangevende onderzoekscentra tot stand worden gebracht om het excellentieniveau te verhogen. Met de tweede oproep van de pilot “verruiming van beurzen” (naar het model van de individuele MSCA-beurzen) behielden uitstekende onderzoekers die niet via de MSCA’s werden gefinancierd de mogelijkheid om met een tweejarige individuele beurs onderzoek te doen in een verbredingsland. De oproep resulteerde in een toename van het aantal aanvragen met 12 % en een stijging met 42 % van het aantal beurzen in verbredingslanden, met 39 verruimde beurzen bovenop 92 individuele beurzen die in deze landen werden gefinancierd. Een aanwijzing voor de hoge kwaliteit van deze voorstellen was dat de laagste score voor een succesvol voorstel 90,4 % was.

Om onderzoekers met een handicap eerlijke toegang te bieden tot doctoraal onderwijs, onderzoeksopleiding, ontwikkeling van vaardigheden en kennisoverdracht, en om inclusieve, niet‑discriminerende deelname aan O&I op de arbeidsmarkt te stimuleren, werd het proefproject “forfaitaire bedragen voor bijzondere behoeften” van de MSCA in 2020 voortgezet. Er werd financiële steun verleend aan 16 MSCA-bursalen met bijzondere behoeften. Gender, sociale en menswetenschappen en open wetenschap Om de EOR-beleidswerkzaamheden op het gebied van gendergelijkheid te ondersteunen, worden bij enkele nieuwe projecten in heel Europa gemeenschappen van mensen gevormd die actief zijn op het gebied van gendergelijkheid en institutionele veranderingen. Bij één project is begonnen met de uitwerking van scenario’s voor een systeem voor toekenning/certificering van gendergelijkheid in onderzoeksorganisaties en universiteiten, en een nieuwe O&I-actie om de genderdimensie van de wetenschappelijke dialoog van de EU met internationale partners te versterken. MSCA’s dragen bij aan de zeer hoge participatiegraad van vrouwelijke onderzoekers, die in de loop der jaren stabiel is gebleven (41 % van alle MSCA-bursalen). Het vijfde monitoringverslag (voor 2018) betreffende de integratie van SSH in Horizon 2020, dat in 2020 werd gepubliceerd, toonde bemoedigende resultaten en aanzienlijke verbeteringen: Bij 65 % van de projecten was sprake van een goede integratie van SSH, en 391 projecten werden gefinancierd in het kader van onderwerpen betreffende SSH, een stijging ten opzichte van 262 in 2017. De projecten hadden een totale begroting van 1,9 miljard EUR, tegen 1,2 miljard EUR in 2017. Het beleidsplatform open wetenschap heeft in mei 2020 zijn eindverslag over de uitvoering en verdere ontwikkeling van open wetenschap in de EU uitgebracht, waarin wordt gesteld dat het belangrijkste instrument voor verdere bevordering van open wetenschap het huidige systeem van beloningen en stimulansen voor onderzoekers is. Het verslag is op 27 november 2020 aan de Raad Concurrentievermogen voorgelegd. Het interim-bestuur voor de Europese openwetenschapscloud (EOSC) heeft de laatste hand gelegd aan zijn werkzaamheden om een bestuursstructuur op te zetten die de toekomstige uitrol van de EOSC waarborgt. Dit gebeurt door middel van een in juli 2020 opgerichte EOSC Association, die eind 2020 meer dan 180 organisaties telde. De hernieuwde ambitie van de EOSC is de ontwikkeling van een web van FAIR-gegevens en -diensten voor wetenschap (“findable, accessible, interoperable and reusable” — vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar), met gemeenschappelijke normen en basissoftware, zodat onderzoeksobjecten zoals publicaties, gegevenssets en software door ontwerp FAIR kunnen zijn. Deze ambitie werd herhaald in de EOSC-verklaring die het Duitse voorzitterschap op 27 november 2020 aan de ministers van Onderzoek heeft voorgelegd . De lidstaten bevestigden dat zij voornemens zijn deel te nemen aan de toekomstige ontwikkelingen van de EOSC. Na de oprichting van het Europees publicatieplatform voor open onderzoek voor begunstigden van Horizon 2020 en Horizon Europa, dat in de mededeling over de nieuwe EOR was opgenomen, worden voorbereidingen getroffen voor de officiële lancering in 2021, wanneer manuscripten klaar zijn om openlijk intercollegiaal te worden getoetst. Europese Innovatieraad (EIC) Na de eerste proef werd een uitgebreide EIC-proef voortgezet, waardoor een volwaardige EIC dichterbij komt. Tot dusver heeft elke euro aan steun voor de EIC-proef 2,4 EUR aan vervolginvesteringen opgeleverd. In maart 2020 heeft de Commissie aan het onderdeel “EIC-proef” van het werkprogramma voor 2020 een budget van 300 miljoen EUR toegewezen voor baanbrekende innovaties die nieuwe markten creëren en bijdragen tot de doelstellingen van de Europese Green Deal en de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN. De specifieke oproep van de EIC-Accelerator voor “Green Deal” -voorstellen voor start-ups en kmo’s werd op 19 mei 2020 gelanceerd en resulteerde in de toekenning van meer dan 307 miljoen EUR aan 64 daarvan. Winnende voorstellen omvatten innovatieve oplossingen voor de automobiel-, lucht- en ruimtevaart- en maritieme sector, geavanceerde materialen en technologieën voor het “internet der dingen”. Deze baanbrekende begunstigden komen uit een groot aantal landen, waaronder 17 lidstaten (waarvan er zeven hun achterstand op het gebied van O&I aan het inlopen zijn), waardoor dit tot nu toe de meest geografisch gespreide EIC-oproep is. De EIC heeft een cruciale rol gespeeld bij het ondersteunen van innovators die werken aan oplossingen voor COVID-19. Naast de publicatie van een acceleratoroproep die openstaat voor start-ups en kmo’s die innovatieve oplossingen ontwikkelen om verschillende aspecten van de uitbraak te behandelen, testen, monitoren of aan te pakken, organiseerde de EIC de EUvsVirus Hackathon en Matchathon , ( een virtueel evenement om onderzoekers en innovators die zich bezighouden met COVID-gerelateerde innovaties te koppelen aan geïnteresseerde inkopers en potentiële financiers). Na de eerste zeer succesvolle ePitching van de EIC met betrekking tot COVID-19, die op 30 april werd georganiseerd, organiseerde de Commissie op 17 november 2020 de tweede ePitching met inkopers met betrekking tot COVID-19 . De invoering van gemengde financiering en investeringen in eigen vermogen ter ondersteuning van transformatieve innovatie is een belangrijke nieuwe ontwikkeling in de EU-financiering van O&I en maakt deel uit van de unieke meerwaarde van de EIC. De investeringen in eigen vermogen zullen worden beheerd door een EIC-fonds, dat in juni 2020 is opgericht als een afzonderlijke privaatrechtelijke rechtspersoon, waarbij de Europese Investeringsbank de belangrijkste administratiediensten verricht. De maximale financiering (subsidies en eigen vermogen) kan oplopen tot 17,5 miljoen EUR. Het EIC-fonds is bedoeld om het kritieke financieringstekort te dichten waarmee innovatieve ondernemingen te maken krijgen wanneer zij met hun technologie vanuit een hoog niveau van technologische paraatheid het stadium van de commercialisering ingaan. Het zal helpen om deze kloof te dichten in de aanloopfase, wanneer de durfkapitaalmarkt van de EU nog ondermaats presteert in vergelijking met de rest van de wereld. Het fonds wil gelijkheid en genderevenwicht ondersteunen en een grote bijdrage leveren aan duurzaamheid, met bijzondere aandacht voor gezondheid, veerkracht en de groene en digitale transitie. Zijn rol is nog belangrijker geworden in het licht van de grote impact van de COVID‑19-crisis, ook voor veel innovatieve start-ups. Een opmerkelijk nieuw feit was dat tijdens de proeffase vier managers voor het EIC-programma werden aangeworven, die portefeuilles en de bijbehorende gemeenschappen van begunstigden en andere belanghebbenden proactief zullen beheren. 4.3 Niet-nucleaire eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) Het JRC reageerde snel op de COVID-19-pandemie en verleende beleidsondersteuning voor initiatieven voor onmiddellijke crisisbeheersing en herstel. Modellering van de epidemiologische aspecten en de potentiële impact van de crisis op verschillende beleidsterreinen heeft bijgedragen tot de uitwerking van strategieën en beleidsmaatregelen. Er zijn controlematerialen ontwikkeld om de betrouwbaarheid van COVID-19-tests te verbeteren. Het JRC werkt aan het EU-klimaatpact, de vernieuwde strategie voor duurzame financiering, de “van boer tot bord”-strategie, de biodiversiteitsstrategie, het actieplan voor de circulaire economie, het actieplan voor de strategie voor de bio-economie en de Europese datastrategie met betrekking tot de groene en digitale transitie. De werkzaamheden van het JRC op het gebied van doeltreffende belastingheffing en initiatieven inzake een eerlijk minimumloon dragen bij tot de totstandbrenging van een Europese economie die werkt voor de mensen. De bijdragen van het JRC aan de Europese strategie voor gendergelijkheid, de Afrikastrategie en het nieuwe migratie- en asielpact helpen Europa sterker te maken en onze levenswijze te bevorderen. Het JRC heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan strategische prognoses, onder meer door het gezamenlijk opstellen van het eerste jaarlijkse verslag inzake strategische prognoses over veerkracht, waarin wordt aanbevolen de tweede prognosestudie toe te spitsen op open strategische autonomie. Het heeft ook zijn activiteiten op het gebied van kennisbeheer verder uitgebreid met de oprichting van nieuwe kenniscentra op het gebied van biodiversiteit, aardobservatie en kanker. Het heeft twee nieuwe kernverslagen over cyberbeveiliging en rechtvaardigheid gepubliceerd. Meer dan 1 100 publicaties van het JRC hielden verband met beleid en bijna 700 betroffen collegiaal getoetste wetenschappelijke publicaties. Ongeveer 45 % van de collegiaal getoetste artikelen van het JRC is gepubliceerd in tijdschriften die behoren tot de 10 % waaruit het meest wordt geciteerd.

Tot slot leidt het JRC het nieuwe Europese Bauhaus – een ontwerpbeweging die nieuwe manieren van leven verkent om de transformatie van Europa naar het eerste klimaatneutrale continent te ondersteunen. 4.4 Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT) De grootste financiële bijdrage ooit (600 miljoen EUR) werd in 2020 toegewezen aan de acht kennis- en innovatiegemeenschappen (KIG’s) voor de uitvoering van hun bedrijfsplannen voor 2020. De EIT-gemeenschap is uitgegroeid tot een vertrouwd netwerk van meer dan 2 200 partners, met ruim 60 colocatiecentra en innovatiehubs in alle lidstaten. Daarmee is het een van de grootste innovatiegemeenschappen van Europa. Sinds de oprichting ervan zijn met het EIT en de KIG’s meer dan 2 500 startende en doorgroeiende ondernemingen ondersteund, die in totaal 3,3 miljard EUR aan investeringen hebben aangetrokken, waardoor meer dan 13 000 hooggekwalificeerde banen zijn gecreëerd en meer dan 1 500 nieuwe producten en diensten op de markt zijn gebracht. Inmiddels zijn al meer dan 4 000 studenten afgestudeerd aan onderwijsprogramma’s met een EIT-label. In reactie op de COVID-19-pandemie heeft het EIT in 2020 60 miljoen EUR aan aanvullende financiering gemobiliseerd en het “crisisresponsinitiatief van het EIT” gelanceerd, dat 62 innovatieprojecten heeft ondersteund, waarbij 212 partners uit 25 landen en 145 startende en doorgroeiende ondernemingen en kmo’s in 23 landen samenkwamen. 5.Tenuitvoerlegging van het Euratom-programma 5.1 Indirecte acties In totaal werden in het kader van het Euratom-programma 33 subsidieovereenkomsten ondertekend voor een totale bijdrage van 139,8 miljoen EUR. Sinds 2014 zijn in totaal 254 in aanmerking komende voorstellen voor kernsplijting ingediend, waarvoor in totaal 991,03 miljoen EUR is aangevraagd. Van deze voorstellen zijn er 98 geselecteerd voor financiering middels een bijdrage van 416,74 miljoen EUR, waarmee het algehele slagingspercentage van subsidiabele voorstellen in 2020 op 38 % komt. In 2020 is de definitieve vastlegging gedaan voor het gezamenlijk programma EUROfusion , waarmee het totale bedrag sinds de start in 2014 op 687,8 miljoen EUR uitkomt. 5.2 Eigen acties uitgevoerd door het JRC Wetenschappers van het JRC hebben 143 artikelen gepubliceerd in collegiaal getoetste tijdschriften en 36 in monografieën en andere tijdschriften. Het JRC heeft ook complete delen van zeven beleidsdocumenten opgesteld en zeven documenten in het kader van wetenschap voor beleid en 81 technische verslagen uitgegeven, in combinatie met 27 referentiemethoden en metingen, technische systemen en wetenschappelijke databanken. Beperkt door de restricties in verband met de pandemie heeft het vier opleidingscursussen voor beroepsbeoefenaars en studenten uit de lidstaten en van de Commissie georganiseerd en toegang geboden tot zijn nucleaire onderzoeksinfrastructuur, waarbij waar mogelijk virtuele instrumenten werden ontwikkeld. Het JRC heeft een verslag opgesteld over paraatheids- en responsmaatregelen om de voortgezette veilige exploitatie van kerncentrales in de context van de COVID-19-pandemie te waarborgen. Het verslag is verwerkt in verschillende initiatieven van de Commissie en het Agentschap voor kernenergie van de OESO. Om de doeltreffende en efficiënte tenuitvoerlegging van het veiligheidscontrolesysteem van Euratom te waarborgen, heeft het JRC ongeveer 600 nucleaire en 100 milieumonsters geanalyseerd voor Euratom en de veiligheidsautoriteiten van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie. De activiteiten van de veiligheidscontrolelaboratoria van Euratom konden vrijwel ononderbroken worden voortgezet om grote stromen nucleair materiaal mogelijk te maken, zelfs onder de door de pandemie veroorzaakte veeleisende omstandigheden. Het JRC heeft onderzoek verricht naar nieuwe toepassingen van radio-isotopen en alternatieve productiemethoden en heeft bijgedragen aan de beoordeling van uitdagingen in verband met de levering van medische radio-isotopen aan het Europese publiek. Deze activiteiten ondersteunen andere Euratom-initiatieven, waaronder de werkzaamheden van het Europees Waarnemingscentrum voor de voorziening van medische radio-isotopen, de strategische agenda voor medische toepassingen van ioniserende straling en het kankerbestrijdingsplan van de EU. 6.Verspreiding, exploitatie en communicatie De bepalingen inzake open toegang in de Horizon 2020-modelsubsidieovereenkomst zorgen ervoor dat ongeveer 105 000 publicaties van Horizon 2020-projecten volledig beschikbaar zijn, met open toegang tot 98 % van de artikelen die in collegiaal getoetste tijdschriften worden gepubliceerd. Dit maakt het beleid inzake open toegang van Horizon 2020 tot een van de meest succesvolle ter wereld. Een nieuwe verspreidings- en exploitatiestrategie voor de resultaten van Horizon Europa heeft geleid tot de geleidelijke totstandbrenging van een geïntegreerd ecosysteem voor exploitatieondersteuning. Het platform voor Horizonresultaten heeft de aandacht van investeerders en beleidsmakers gevestigd op de resultaten van Horizon-projecten. Er wordt gekeken naar synergieën met door de EU gefinancierde investeringspijplijnen, zoals BlueInvest . Het heeft ook bijgedragen aan de bestrijding van COVID-19 en de klimaatverandering door relevante projectresultaten te verzamelen en te verspreiden. De nieuwe Horizon Results Booster is begonnen met het leveren van gerichte verspreidings- en exploitatiediensten aan begunstigden op basis van hun behoeften. Tijdens de O&I-dagen 2020 heeft de tweede uitreiking plaatsgevonden van de Horizon Impact Award, waarmee bijzondere projecten van Horizon 2020 of het zevende kaderprogramma met aantoonbare maatschappelijke waarde worden erkend en bekroond. Er is verder gewerkt aan de uitvoering van de datastrategie en er is vooruitgang geboekt met het verbeteren van de interoperabiliteit van gegevens uit het kaderprogramma met externe datasets, zoals publicaties en octrooien. Het initiatief “Europese gegevens voor het O&I-beleid” (de voormalige Europese O&I-gegevenshub) werd uitgevoerd in samenwerking met de lidstaten en geassocieerde landen. Er is vooruitgang geboekt op het gebied van CORTEX, een instrument voor tekstmining dat projectportefeuillevorming en -groepering mogelijk maakt, en met betrekking tot het volgen en traceren van onderzoeksresultaten en effecten van het kaderprogramma in de loop der tijd. Een duidelijk en doeltreffend kader voor feedback op het beleid werd door de Commissie goedgekeurd voor feedback van de via de kaderprogramma’s gefinancierde projecten ter ondersteuning van beleidsbehoeften. De Commissie ontwikkelt momenteel een interactief matchmakinginstrument om te wijzen op synergieën tussen EU-programma’s en tegemoet te komen aan de netwerk- en matchmakingbehoeften van de begunstigden. Het bestrijkt momenteel interregionale samenwerking en Horizon 2020-programma’s als proeftuin en helpt projectpartners per regio en per projectthema met elkaar te verbinden.