A4-0122/95

Resolutie over het jaarverslag van de Commissie "Werkgelegenheid in Europa - 1994"

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar het jaarverslag van de Commissie "Werkgelegenheid in Europa - 1994" (COM(94)0381 - C4-0200/94),

- gezien het Witboek van de Commissie over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid (COM(93)0700),

- gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

- gezien de besluiten van de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomsten in Edinburgh, Kopenhagen, Brussel en Korfoe,

- gezien de conclusies van de Europese Raad van Essen op 9 en 10 december 1994,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 maart 1994 over de werkgelegenheid in Europa (( PB C 191 van 28.03.1994, blz. 224.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 december 1994 over een door de Europese Raad in Essen van 9-10 december 1994 vast te stellen actieprogramma inzake het werkgelegenheidsbeleid (( PB C 363 van 19.12.1994, blz. 62.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 januari 1995 over het Witboek over het Europees Sociaal Beleid - toekomstige acties voor de Unie (( PB C 43 van 20.2.1995, blz. 63.)),

- onder verwijzing naar het verslag van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid en het advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4-0122/95),

A. overwegende dat de Gemeenschap een verplichting is aangegaan ten gunste van de economische en sociale samenhang,

B. overwegende dat in 1994 zo'n 18 miljoen officieel geregistreerde werklozen in de Gemeenschap een baan zoeken, terwijl in sommige lid-staten een groot aantal werklozen buiten de officiële werkloosheidsstatistieken worden gehouden,

C. overwegende dat de integratie van onze economieën het niet toelaat de werkloosheid in de vijftien lid-staten als een louter nationaal probleem te beschouwen,

D. zich ervan bewust dat het debat over de werkgelegenheid in Europa niet los kan worden gezien van de toenemende "mondialisering" van de economie,

E. overwegende dat hoge werkloosheids- en lage werkgelegenheidscijfers, alsmede bestaande regionale verschillen problemen zijn waarmee bijna alle lid-staten worden geconfronteerd, zodat op het niveau van de Unie gemeenschappelijke en samenhangende maatregelen moeten worden genomen om deze problemen op te lossen, waaronder het scheppen van meer banen voor degenen die tegen uitsluiting strijden, en waarbij ten volle rekening moet worden gehouden met de noodzaak van economische en sociale samenhang,

F. overwegende dat het verlies aan concurrentievermogen van de Europese economie onder andere te wijten is aan omstandigheden die verband houden met de arbeid, de stijging van de arbeidskosten, het teruglopen van spaardeposito's op lange termijn ten nadele van produktieve investeringen, de ondoelmatigheid van het beheer van talrijke overheidsdiensten en van de produktie van gemeenschappelijke goederen, het kwalitatieve gebrek aan evenwicht tussen het aanbod van en de vraag naar arbeidsplaatsen, alsmede de vergrijzing van de bevolking waardoor het financiële evenwicht van de sociale zekerheid wordt belast,

G. overwegende dat in het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid een strategie voor de Unie en haar lid-staten op de middellange termijn wordt uitgestippeld, waarmee wordt gestreefd naar het scheppen van 15 miljoen duurzame nieuwe banen en dat de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomst in december 1993 in Brussel dit Witboek heeft toegejuicht en op basis hiervan een actieprogramma heeft goedgekeurd,

H. overwegende dat het vraagstuk van de werkloosheid een grote uitdaging voor de Europese Unie is en dat economische groei een noodzakelijke, maar geen toereikende voorwaarde voor het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen vormt,

I. overwegende dat het vraagstuk van de werkloosheid een grote uitdaging voor de Europese Unie is en dat een duurzame economische ontwikkeling een noodzakelijke, maar geen toereikende voorwaarde voor het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen vormt,

J. overwegende dat het internationale concurrentievermogen voor een groot deel wordt bepaald door het innovatievermogen van de economie, door een hoog opleidingsniveau, een produktieve onderzoeksinfrastructuur, alsmede door een nauwe en grensoverschrijdende samenwerking tussen ondernemingen, hogescholen en onderzoeksinstituten,

K. overwegende dat het aandeel van de factor arbeid bij ontwikkeling en produktie moet worden verbeterd, met als doel een stijging van het totale aantal werkenden, dat in de Unie bijzonder laag blijft in verhouding tot de andere ontwikkelde landen en regio's,

L. overwegende dat in de lid-staten in een reeks van economische groeisectoren, vooral in het gezondheidswezen en andere zorgberoepen, op het gebied van milieu, toerisme en cultuur, alsmede bij de dienstverlening in het bedrijfsleven en in de sociale economie nog een groot potentieel voor het scheppen van arbeidsplaatsen voorhanden is,

1. dringt er bij de Commissie, de Raad en de lid-staten andermaal op aan dat zij hun voor de economische ontwikkeling zeer belangrijke rol vervullen via:

- een intensivering van het mededingingsbeleid,

- het scheppen van een voor het sparen, investeren en oprichten van bedrijven gunstig klimaat, alsmede van kadervoorwaarden ter vergemakkelijking van de deling van werknemers in de winsten en investeringen (produktief kapitaal), welke overigens pas zijn ontstaan door een terughoudend (bijvoorbeeld op de produktiviteit gericht) contant-loonbeleid,

- het scheppen van een gunstig klimaat dat investeringen stimuleert die banen creëren,

- de verhoging van de financiële middelen voor technologisch onderzoek,

- de bevordering van de industriële produktie op het gebied van de geavanceerde technologieën,

- de verwezenlijking van de transeuropese netwerken (vervoer, telecommunicatie),

- het ondersteunen van produktietechnieken die het milieu niet aantasten, het verbruik van grondstoffen, de emissie van schadelijke stoffen alsmede de produktie van afval duidelijk verminderen en die deel uitmaken van een natuurlijke cyclus,

- bijzondere aandacht voor het midden- en kleinbedrijf bij het vastleggen van regelingen en communautaire actieprogramma's om rekening te houden met hun bijzondere kenmerken; en dit met name via een vereenvoudiging van administratieve en/of technische regelingen die voor het midden- en kleinbedrijf gelden,

- een betere ondersteuning voor het opbouwen van een bestaan, via een brede benadering van voorlichting en doelgerichte financiering,

- bijzondere aandacht voor de betrokkenheid en de deelname van de sociale partners in het economisch proces, en wel op alle niveaus, o.a. in het kader van de sociale dialoog;

2. verwacht dat de lid-staten ervoor zorgen dat de ondernemingen de nodige speelruimte krijgen, opdat zij flexibel kunnen inspelen op de veranderingen op de markt en verzoekt derhalve de lid-staten om de bureaucratische voorschriften voor het oprichten en opzetten van een bedrijf te verminderen en te vereenvoudigen;

3. acht het een fundamentele voorwaarde voor een werkgelegenheidsbevorderende groei dat er voorzieningen getroffen worden voor Europese arbeidskrachten om het vermogen te ontwikkelen een leven lang zelfstandig te leren, en acht het van belang dat het individu zich positief opstelt tegenover vernieuwingen en soepelheid toont met betrekking tot zijn beroepskeuze;

4. is van oordeel dat ter bevordering van de werkgelegenheid doelmatigere structuurpolitieke maatregelen, ook op communautair niveau, noodzakelijk zijn en dat deze maatregelen gepaard moeten gaan met een actieve deelneming van de sociale partners en een adequate financiële ondersteuning, vooral op basis van partnerschappen tussen de overheid en privébedrijven;

5. verwacht van de CAO-partners dat zij, in het kader van een positieve flexibiliteit, bij de CAO-onderhandelingen erop letten dat manieren worden gevonden om, overeenkomstig de eisen die aan elke sector worden gesteld, de arbeidsvoorwaarden vorm te geven en een betere beroepskwalificatie van de werknemers te verwezenlijken, opdat zij zich kunnen aanpassen aan de door de technologische vooruitgang veroorzaakte structurele veranderingen;

6. doet een beroep op de ondernemers en de sociale partners, alsmede - met het oog op het scheppen van de vereiste kadervoorwaarden - op de lid-staten en de hiervoor verantwoordelijke regionale overheden en de Unie, maatregelen te treffen ter bevordering van de vrijwillige, onder de sociale verzekering vallende deeltijdarbeid, de onderbreking van de beroepsactiviteit, de betaalde vrijstelling ter bevordering van de verdere beroepsopleiding en andere vormen van werktijdverkorting, onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat de concurrentiepositie van de ondernemingen en de sociale bescherming van de werknemers niet mogen worden aangetast;

7. is voorstander van een herindeling, respectievelijk verkorting van de arbeidstijd, opdat werkzoekenden gemakkelijker een arbeidsplaats kunnen vinden, en concludeert dat een verkorting van de arbeidstijd mogelijk voor meer werkgelegenheid in sommige sectoren kan zorgen maar niet als wondermiddel voor de werkloosheid in de EU moet worden beschouwd; wijst in dit verband op het voorbereidend werk van zijn Commissie sociale zaken en werkgelegenheid in verband met een verslag over de arbeidstijdverkorting (PE 211.370);

8. acht flexibeler arbeidstijden in het belang van zowel werknemers als werkgevers en erkent dat dit alleen kan worden bereikt met hulp van beide sociale partners en de verantwoordelijken van beide kanten binnen de ondernemingen; merkt op dat als, volgens het jaarverslag over Werkgelegenheid in Europa - 1994, rekening wordt gehouden met de verschuiving van de werkgelegenheid van de agrarische en de industriële sectoren naar de dienstverlening en tevens gelet wordt op de relatieve toename van de werkgelegenheid van vrouwen, maar 5 van de 12 lid-staten tussen 1983 en 1992 een teruggang van de gemiddelde arbeidstijd van meer dan een uur per week te zien gaven en dat in twee lid-staten het gemiddeld aantal gewerkte uren een kleine stijging vertoonde;

9. is van oordeel dat de lid-staten nog meer stappen moeten doen ter verlaging van de belastingheffing op arbeid en van de indirecte arbeidskosten, met name in het geval van lager opgeleide arbeidskrachten bij wie deze kosten onevenredig hoog liggen, alsmede tot belastingheffing op het gebruik van grondstoffen; dringt er derhalve op aan dat uit de sociale verzekeringen geleidelijk die uitgavencomponenten worden verwijderd die niet tot verzekeringen kunnen worden gerekend en dat overheidstaken uit de overheidsbegroting worden gefinancierd;

10. is eveneens van oordeel dat de sociale zekerheids- en belastingstelsels zo moeten functioneren dat er een stimulans blijft bestaan om te gaan werken en doet een beroep op de lid-staten om de inkomenssteun ten behoeve van werklozen soepeler te hanteren om hen niet te veroordelen tot een lijdzaam aanvaarden van hun situatie (door hen bijvoorbeeld te verbieden op eigen initiatief een opleiding te volgen) en om te voorkomen dat eerder wordt gekozen voor inkomsten uit uitkeringen of uit het informele circuit;

11. verwacht een verhoging van de financiële uitgaven voor maatregelen inzake het arbeidsmarktbeleid ter bevordering van structurele veranderingen en niet ter bestendiging van verouderde structuren;

12. is van oordeel dat de oprichting van eigen ondernemingen bij dreigende of bestaande werkloosheid bevorderd dient te worden (bij voorbeeld door een gedeeltelijke doorbetaling van de werkloosheidsuitkering, kapitalisering van aanspraken op prestaties, herverkrijgen van aanspraken bij het mislukken van het opbouwen van een bestaan binnen een overgangsperiode);

13. is voorstander van tijdelijke loonkostensubsidies voor werkgevers die zich daadwerkelijk engageren voor de herintegratie van langdurig werklozen op de arbeidsmarkt, pleit voor een verbetering van de doelmatigheid van de arbeidsbureaus, opdat de vraag naar arbeid ook door de werkzoekenden kan worden ingeschat;

14. is verontrust over de discrepantie tussen vraag en aanbod in het geval van gekwalificeerde arbeidskrachten; verzoekt de lid-staten nadrukkelijk hun opleidings- en bijscholingssystemen verder te ontwikkelen en vraagt de Unie deze inspanningen te bevorderen en aan te vullen (Leonardo-programma), opdat deze stelsels aan de veranderingen op de arbeidsmarkt - vooral in het licht van de zich snel ontwikkelende informatiemaatschappij - kunnen worden aangepast; wenst bevordering van beroepsopleiding en onderwijs van hoog niveau, alsmede een vorm van samenwerking tussen overheid, bedrijven en sociale partners bij de ontwikkeling en uitvoering van een toekomstgerichte opzet van de bij- en nascholing waarin het beginsel van levenslang leren (Witboek) is verankerd; onderstreept bovendien het belang van het feit bij werknemers en werkgevers het denkbeeld over te brengen dat (her)scholing als permanente factor gedurende iemands arbeidsleven moet worden gezien;

15. verzoekt de lid-staten de sociale en arbeidsmarktinfrastructuur actief te ontwikkelen om positief op de veranderende rol van de man en de vrouw in de samenleving in te spelen en pleit in dit verband bij de Raad voor een snelle aanneming van de richtlijn ouderschapsverlof;

16. onderstreept de dringende noodzaak van een Europees immigratiebeleid om de illegale immigratie en de uitbuiting van illegale migranten op de arbeidsmarkt doeltreffend te bestrijden en pleit voor een gemeenschappelijk beleid dat steunt op met de emigratielanden overeengekomen maatregelen ter beïnvloeding van de migratiedruk, waarbij rekening wordt gehouden met vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en afspraken worden getroffen over beroepsopleiding van migranten en hun integratie in de Europese arbeidsmarkt;

17. stelt vast dat het economische welslagen van de EU nauw met de wereldhandel samenhangt en dat armoede en schulden in de ontwikkelingslanden ernstig afbreuk doen aan de mogelijkheden voor de EU goederen uit te voeren en werkgelegenheid in de lid-staten te scheppen;

18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lid-staten en het Economisch en Sociaal Comité.