NL Publicatieblad van de Europese Unie C 161/93

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake uitrusting van zeeschepen en tot intrekking van Richtlijn 96/98/EG

(COM(2012) 772 final — 2012/0358 (COD))

2013/C 161/18

Rapporteur: BREDIMA

De Raad en het Europees Parlement hebben op 15 januari 2013 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artt. 102, lid 2 en 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te raadplegen over het

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake uitrusting van zeeschepen en tot intrekking van Richtlijn 96/98/EG

COM(2012) 772 final — 2012/0358 (COD).

De afdeling Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 27 februari 2013 goedgekeurd.

Het Comité heeft tijdens zijn op 20 en 21 maart 2013 gehouden 488e zitting (vergadering van 20 maart) het volgende advies uitgebracht, dat met 113 stemmen vóór en 1 stem tegen, bij 1 onthouding, is goedgekeurd.

1. Conclusies

1.1 Het EESC is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een nieuwe richtlijn over uitrusting van zeeschepen, waarvan het de overkoepelende doelstellingen onderschrijft. De voorgestelde richtlijn zorgt voor een geharmoniseerde toepassing van de normen van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) op dergelijke uitrusting en voor een goede werking van de interne markt voor uitrusting van zeeschepen. Dat helpt de veiligheid op zee te vergroten en vervuiling te voorkomen.

1.2 De voorgestelde richtlijn verdient alle bijval: a) alleen uitrusting die aan de normen van de IMO-instrumenten voldoet mag aan boord van schepen die onder de vlag van een EU-lidstaat varen worden geïnstalleerd; b) eventuele andere uitrusting waarop EU-wetgeving van toepassing is valt ook onder de voorgestelde richtlijn; c) de lidstaten erkennen uitrusting die voldoet aan de vereisten van de richtlijn wederzijds en gelijkwaardige uitrusting wordt aanvaard; d) het vrije verkeer van uitrusting voor zeeschepen in de EU wordt gegarandeerd en technische belemmeringen voor de handel op de interne markt worden weggenomen; en e) de omzetting van wijzigingen in IMO-normen in Europese en nationale wetgevingskaders wordt vereenvoudigd en verhelderd.

1.3 De IMO ontwikkelt normen en testprocedures voor uitrusting van zeeschepen ruim voordat deze verplicht geïnstalleerd moet worden. Dankzij de collectieve bijdragen van lidstaten aan het IMO-proces zullen de doelstellingen van de richtlijn in acht worden genomen en hoeft de EU niet eenzijdig voorlopige normen vast te stellen voor uitrusting die wellicht uiteindelijk niet voldoet aan de IMO-normen en dan vervangen moet worden of onder een uitzonderingsregeling valt. Als regionale normen, die voortvloeien uit een afwijkende toepassing van IMO-normen, blijven bestaan, kan dat het concurrentievermogen van de EU-vloot aantasten alsook de veiligheid en de bescherming van het milieu ondermijnen.

1.4 Het EESC vraagt zich af hoe sommige bepalingen van de richtlijn zich qua reikwijdte en toepassing verhouden tot de eisen inzake wederzijdse erkenning en aanvaarding van uitrusting in Verordening 613/91/EEG betreffende de overdracht van schepen tussen nationale registers binnen de EU, in de Verordening inzake voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties, en in de overeenkomst van 2004 tussen de Gemeenschap en de Verenigde Staten inzake de wederzijdse erkenning van certificaten van overeenstemming voor uitrusting van zeeschepen.

2. Het Commissievoorstel

2.1 De Commissie noemt vier gebieden waarop Richtlijn 96/98/EG inzake uitrusting van zeeschepen niet volledig aan de doelstellingen voldoet. Hiervan zijn onder meer Europese fabrikanten (waaronder kleine en middelgrote bedrijven) van uitrusting van zeeschepen, scheepswerven, scheepspassagiers, bemanningen en overheden de dupe. De Commissie wil de Richtlijn intrekken en doet concrete voorstellen om de feilen ervan te verhelpen. De nieuwe richtlijn heeft twee voordelen: zij staat borg voor een aanzienlijk betere toepassing van IMO-normen in de EU, verhoogt aldus de veiligheid en zorgt voor kortere en eenvoudigere procedures voor de omzetting van wijzigingen in IMO-normen, wat de werking van de interne markt voor uitrusting van zeeschepen ten goede komt. Tegelijkertijd wordt het regelgevingskader er dankzij de richtlijn eenvoudiger op en krijgt de EU-industrie voor uitrusting van zeeschepen er een impuls door.

3. Algemene opmerkingen

3.1 De industrie voor uitrusting van zeeschepen is een toonaangevende, netto-exporterende sector die veel toegevoegde waarde creëert. Bovendien wordt in de sector, die 5 000 à 6 000 bedrijven omvat en goed is voor 300 000 banen, veel in O&O geïnvesteerd. De voorgestelde richtlijn zal de veiligheid van EU-schepen en hun bemanningen vergroten en een impuls geven aan de industrie voor uitrusting van zeeschepen, met als gevolg meer banen en economische groei.

3.2 Met uitrusting van zeeschepen wordt alle uitrusting aan boord van een zeeschip bedoeld die tijdens of na de bouw is geïnstalleerd. Onder de definitie vallen ook offshore-activiteiten en een breed scala aan producten, zoals navigatieapparatuur, installaties voor het vervoer van lading, blusinstallaties, reddingsvoorzieningen en speciale milieuvriendelijke apparatuur, bijvoorbeeld ballastwaterbeheersystemen en SOx-wassers. De uitrusting van zeeschepen vertegenwoordigt 40 tot 80 % van de waarde van nieuwe schepen. De voorgestelde richtlijn zal lagere kosten voor het bedrijfsleven met zich meebrengen en het concurrentievermogen van de EU-industrie vergroten.

3.3 Het EESC verwijst naar zijn advies over het voorstel voor Richtlijn 96/98/EG (1) over uitrusting van zeeschepen, waarin het met kracht dezelfde zaken bepleitte die de Commissie nu in haar richtlijnvoorstel voorstaat.

3.4 Het EESC kan zich volledig vinden in de aanpak die in de ontwerprichtlijn wordt voorgesteld en staat achter de doelstellingen hiervan, die tot een krachtiger regelgeving zullen leiden en – wat nog belangrijker is – de tijdige omzetting in de EU-wetgeving van in IMO-normen aangebrachte wijzigingen zullen vergemakkelijken.

3.5 Het is een goede zaak dat internationale bepalingen voor de veiligheid op zee prioritaire aandacht krijgen. Dat strookt met het internationale karakter van de scheepvaart. De bepalingen die de Commissie de bevoegdheid verlenen om voor de actualisering van de EU-wetgeving uitvoeringshandelingen te gebruiken, voor de toepassing van vereisten en normen gemeenschappelijke criteria en procedures vast te stellen, en relevante informatie te publiceren, komen de verwezenlijking van de doelstellingen van de richtlijn ten goede.

4. Specifieke opmerkingen

4.1 Artikel 2 – Definities

De lijst van internationale verdragen omvat terecht het Internationaal Verdrag voor de controle en het beheer van ballastwater en sedimenten van schepen (2004), dat naar verwachting in de nabije toekomst in werking zal treden. Het Internationale Verdrag betreffende de uitwatering van schepen (1996) zou uit de lijst geschrapt moeten worden, omdat het geen bepalingen voor uitrusting bevat.

4.2 Artikel 3 – Werkingssfeer

4.2.1 Omwille van de rechtszekerheid zou expliciet gesteld moeten worden dat de richtlijn geen betrekking heeft op uitrusting die op de datum waarop de richtlijn in werking treedt al op het schip is geïnstalleerd.

4.2.2 Het EESC gaat ervan uit dat de uiterst nuttige bepaling in de tweede alinea, namelijk dat alleen de nieuwe richtlijn van toepassing zal zijn op uitrusting van zeeschepen, te maken heeft met conformiteitsaspecten. De vraag is of deze duidelijke bepaling ook betrekking heeft op de aanvaarding en wederzijdse erkenning van uitrusting in Verordening 613/91/EEG betreffende de overdracht van schepen tussen nationale registers binnen de Gemeenschap en Verordening 391/2009/EG inzake voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties.

4.3 Artikel 4 – Vereisten voor uitrusting van zeeschepen

Gezien de bepaling dat IMO-verdragen en andere instrumenten automatisch in hun bijgewerkte versie van toepassing zijn, hoeven er geen wijzigingen meer te worden aangebracht in de richtlijn en zijn de lijsten met uitrusting in bijlagen I en II niet langer nodig.

4.4 Artikel 5 – Toepassing

Ter voorkoming van een verkeerde interpretatie van de zinsnede "internationale instrumenten die van toepassing zijn op uitrusting die al aan boord is geïnstalleerd" zou duidelijk moeten worden gesteld dat hiermee wordt gedoeld op de vereisten die gelden ten tijde van de installatie, tenzij vereisten die op een later tijdstip door de IMO zijn vastgesteld van toepassing zijn op uitrusting die al aan boord van schepen is geïnstalleerd.

4.5 Artikel 6 – Werking van de interne markt

Dit artikel is de basis voor het vrije verkeer van uitrusting van zeeschepen binnen de EU, uitgaande van het beginsel dat de lidstaten uitrusting die voldoet aan de vereisten van de richtlijn wederzijds erkennen. Het artikel heeft tevens betrekking op de installatie van uitrusting op EU-zeeschepen, waarschijnlijk ook buiten de EU. Toepassing van artikel 7, lid 2 (over de vervanging van niet gelijkwaardige uitrusting), artikel 32, lid 6 (waarmee ontvangende lidstaten het recht krijgen om nieuwe uitrusting te onderzoeken) en artikel 34, lid 4 (dat de mogelijkheid biedt om de vervangen gelijkwaardige uitrusting niet te accepteren buiten de EU), zou dit beginsel echter enigszins kunnen ondermijnen.

4.6 Artikel 7 – Opname van een schip in het scheepsregister van een lidstaat

Krachtens lid 2 moet de uitrusting worden vervangen als de bevoegde nationale instantie deze niet gelijkwaardig acht. Mede gezien IMO-regelingen inzake de wederzijdse erkenning van certificaten is het de vraag of het redelijk is dat de ontvangende lidstaten in dergelijke gevallen de procedure van artikel 5 van Verordening 613/1991 (waarbij in geval van overdracht van schepen voorafgaande kennisgeving aan de Commissie vereist is) volgen.

4.7 Artikel 8 – Normen voor uitrusting van zeeschepen

Zouden niet de lidstaten in plaats van de EU zich ervoor moeten inzetten dat de IMO internationale normen ontwikkelt? Hoe dan ook: de IMO ontwikkelt normen en testprocedures voor uitrusting van zeeschepen ruim voordat deze verplicht geïnstalleerd moet worden. Dankzij de collectieve bijdragen van lidstaten aan het IMO-proces zullen de doelstellingen van de richtlijn in acht worden genomen en hoeft de EU niet eenzijdig voorlopige normen vast te stellen voor uitrusting die wellicht uiteindelijk niet voldoet aan de IMO-normen en dan vervangen moet worden of onder een uitzonderingsregeling valt.

4.8 Artikelen 9 t/m 11 – Het merk in de vorm van een stuurwiel

Schepen met goedgekeurde uitrusting zullen dankzij een EU-merk (het merk in de vorm van een stuurwiel), dat aantoont dat de uitrusting voldoet aan de IMO/RUZ-vereisten, vrijelijk in alle lidstaten kunnen varen. Het EESC is vóór het eventuele gebruik van elektronische labels ter vervanging van of aanvulling op het merk in de vorm van een stuurwiel. Dat maakt het gemakkelijker om schepen die een haven aandoen te inspecteren en draagt bij aan de bestrijding van namaakproducten.

4.9 Artikel 26 – Coördinatie van aangemelde instanties

Het EESC kan zich vinden in het voorstel dat aangemelde instanties een samenwerkingsgroep zouden moeten oprichten. Zo'n groep zou de tegenhanger kunnen zijn van de Internationale Associatie van classificatiebureaus, met haar door de EU goedgekeurde organisaties die eveneens als aangemelde instanties fungeren.

Brussel, 20 maart 2013 De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Staffan NILSSON

(1) EESC-advies over het Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de uitrusting van zeeschepen, PB 97 van 1.4.1996, blz. 22; EESC-advies over de Overdracht van vracht- en passagiersschepen tussen registers, PB 80 van 30.3.2004, blz. 88-91.