2.Onmiddellijke opname van alle pensioenkosten van verstreken diensttijd Pensioenkosten van verstreken diensttijd vertegenwoordigen de uit een wijziging of inperking van de regeling resulterende verandering in de contante waarde van de brutoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten voor prestaties die in voorgaande perioden door werknemers zijn verricht. Overeenkomstig de vorige versie van IAS 19 werden onvoorwaardelijk toegezegde vergoedingen onmiddellijk als pensioenkosten van verstreken diensttijd in de winst-en-verliesrekening opgenomen, terwijl bij niet onvoorwaardelijk toegezegde vergoedingen de pensioenkosten van verstreken diensttijd lineair als last werden opgenomen over de gemiddelde periode tot de vergoedingen onvoorwaardelijk waren toegezegd.

1.Onmiddellijke opname van actuariële winsten en verliezen: Overeenkomstig de vorige versie van IAS 19 hoefden wijzigingen in de actuariële veronderstelling niet onmiddellijk in aanmerking te worden genomen zolang deze binnen een bepaalde bandbreedte bleven (vandaar de zogeheten "bandbreedtebenadering") en konden deze over meerdere perioden worden gespreid, terwijl zij krachtens de herziene IAS 19 onmiddellijk moeten worden opgenomen.

Krachtens artikel 36 van de VKV moeten banken de activa van een op vaste toezeggingen gebaseerd pensioenfonds van het tier 1-kernkapitaal aftrekken. De reden hiervoor is dat het verliesabsorberend vermogen van die activa uit prudentieel oogpunt twijfelachtig is. Ingeval een bank failliet gaat of ingeval er tot afwikkeling van een bank wordt overgegaan, zouden deze activa niet beschikbaar zijn om de verliezen te dragen.

Op 24 juni 2014 heeft de EBA haar verslag gepresenteerd met als titel "On the impact on the volatility of own funds of the revised IAS 19 and the deduction of defined pension assets from own funds under Article 519 of the Capital Requirements Regulation (CRR)" (hierna "het EBA-verslag" genoemd).

De Commissie werd verzocht rekening te houden met het verslag dat de Europese Bankautoriteit (EBA) in overeenstemming met het krachtens datzelfde artikel verleende mandaat terzake zou opstellen. In voorkomend geval moet het verslag van de Commissie vergezeld gaan van een wetgevingsvoorstel tot invoering van een behandeling waarbij de netto-activa of de nettoverplichtingen van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen voor de berekening van het eigen vermogen worden aangepast.

De herziening van International Accounting Standard 19 "Personeelsbeloningen" (hierna "IAS 19" genoemd) heeft tot veranderingen in de waardering van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen geleid. Artikel 519 van de VKV bevat een mandaat voor de Commissie om een verslag voor het Europees Parlement en de Raad op te stellen waarin zij onderzoekt of de herziene IAS 19 in combinatie met de aftrek van de netto-activa van pensioenfondsen als bedoeld in artikel 36, lid 1, onder e), tot ongewenste volatiliteit van het eigen vermogen van de instellingen leidt.

In dit verband zij erop gewezen dat het Comité van Europese bankentoezichthouders, de voorloper van de EBA, in zijn commentaar op de vorige versie van IAS 19 bezwaren heeft geuit tegen de "bandbreedtebenadering" en heeft voorgesteld deze benadering af te schaffen, onder voorbehoud van overgangsmaatregelen. In IAS 19 is de bandbreedtebenadering voor actuariële winsten en verliezen afgeschaft, maar de VKV voorziet in overgangsbepalingen om het effect op het eigen vermogen af te zwakken.

2.3.Overgangsmaatregelen in het kader van de VKV

De VKV bevat de volgende overgangsmaatregelen om het effect van de wijzigingen in IAS 19 en de aftrek van activa van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen in het algemeen te verzachten:

1.De algemene infasering van de aftrek van activa van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen vanaf 2014 tot en met 2017 wordt mogelijk gemaakt door artikel 469, lid 1, onder a), en artikel 478 van de VKV.

2.De speciale infasering van het effect van de wijzigingen in IAS 19 vanaf 2014 tot en met 2018 is geregeld bij artikel 473 van de VKV.

3.De uitfasering van de op nationaal niveau toegepaste filters vanaf 2014 tot en met 2018 is geregeld bij artikel 481 van de VKV.

3.Beoordeling van het mogelijke ontstaan van volatiliteit als gevolg van de herziening van IAS 19

Uitgaande van het EBA-verslag volgt hierna een analyse van het effect van de herziening van IAS 19 in combinatie met de aftrek van activa van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen in overeenstemming met artikel 36, lid 1, onder e), van de VKV.

3.1.Effect afhankelijk van compenserende winsten of verliezen

Er zal geen volatiliteit van het eigen vermogen optreden wanneer een instelling een netto-actief van een op vaste toezeggingen gebaseerd pensioenfonds op de balans opneemt en er van een even grote compenserende winst of een even groot compenserend verlies sprake is. Pas als de instelling een netto-actief van een op vaste toezeggingen gebaseerd pensioenfonds rapporteert zonder dat er van een overeenkomstige winst of een overeenkomstig verlies sprake is, kan de aftrek van het netto-actief van een op vaste toezeggingen gebaseerd pensioenfonds in volatiliteit van het eigen vermogen resulteren.

3.2.Effect bij de eerste toepassing van de herziene IAS 19

Het effect van de aftrek van het eigen vermogen van de netto-activa van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen bij de eerste toepassing van de herziene IAS 19 zal voor de meeste instellingen beperkt blijven omdat de netto-activa van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen in het kader van zowel de vorige als de herziene versie van IAS 19 gering zijn. Bovendien zal het negatieve effect op het tier 1-kernkapitaal voor de meeste instellingen verder worden beperkt doordat het niveau van de niet-opgenomen actuariële verliezen laag is in vergelijking met hun kapitaalpositie. Slechts een kleine minderheid van instellingen met een aanzienlijke hoeveelheid activa van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen kunnen grote gevolgen ondervinden. Met name het bestaan van aanzienlijke niet-opgenomen actuariële verliezen kan eventueel tot een vermindering van het eigen vermogen leiden.

3.3.Algemeen oordeel: de herziene IAS 19 brengt slechts beperkte volatiliteit teweeg

Op grond van het EBA-verslag kan worden geconcludeerd dat de boekhoudkundige en prudentiële wijzigingen gemiddeld genomen in een beperkte volatiliteit van het eigen vermogen resulteren. Voor sommige instellingen en in sommige landen kan het effect op de volatiliteit van het eigen vermogen groter uitvallen, al naargelang de omvang en de prestatie van het op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfonds in vergelijking met de kapitaalpositie van de instelling.

Voorts kan elke wijziging in de te hanteren actuariële veronderstellingen worden gezien als een verbetering van de afstemming van de boekwaarden van op vaste toezeggingen gebaseerde pensioenfondsen op de "reële" blootstelling van de instelling en op de economische betekenis van de transactie.