Advies over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 89/398/EEG van de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lid-staten inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen ()

(95/C 256/01)

De Raad heeft op 8 februari 1995 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 6 juni 1995 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Verhaeghe; co-rapporteurs de heren Jaschick en de Knegt.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 327e Zitting (vergadering van 5 juli 1995) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

Het Comité stemt met het Commissievoorstel in, onder voorbehoud van de volgende overwegingen en opmerkingen :

1. Achtergrond

1.1. Kaderrichtlijn 89/398/EEG () inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen is van toepassing op levensmiddelen

"die zich door hun bijzondere samenstelling of bereidingswijze duidelijk van gewone levensmiddelen onderscheiden, die voor het aangegeven voedingsdoel geschikt zijn en zodanig in de handel worden gebracht dat de geschiktheid voor dat doel wordt aangeduid".

1.2. Het gaat om een breed scala van belangrijke levensmiddelen, waaronder zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding, babyvoeding, voeding voor gewichtscontrole, voeding voor sportbeoefenaars, voor diabetici en dieetvoeding voor speciale medische doeleinden.

1.3. In de richtlijn wordt bepaald dat voor sommige produktcategorieën specifieke (verticale) richtlijnen moeten worden vastgesteld, terwijl alle overige voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen (voortaan "dieetvoeding" genoemd) onder het toepassingsgebied van de algemene (horizontale) kaderrichtlijn blijven vallen.

1.4. In de kaderrichtlijn zijn bepalingen opgenomen betreffende samenstelling, voedingswaarde, etikettering, presentatie en reclame.

1.5. De laatste jaren zijn onderzoekscentra, gezondheidsdeskundigen en bedrijfsleven betrokken bij uitgebreide O & O-projecten met betrekking tot de meeste categorieën dieetvoeding. Consumenten, patiënten, ziekenverzorgers en gezondheidswerkers (artsen, verplegers, diëtisten, apothekers, enz.) hebben de vruchten geplukt van dit onderzoek dat tot vernieuwing heeft geleid op het gebied van met name zuigelingenmelk en babyvoeding, voeding voor gewichtscontrole, voor sportbeoefenaars en voor speciale medische doeleinden.

1.6. Het in de handel brengen van nieuwe produkten in de Europese Unie zal worden geregeld via de kaderrichtlijn en/of specifieke (vertikale) richtlijnen.

1.7. Ondernemingen komen voor ernstige problemen te staan indien zij produkten in de handel willen brengen die wel onder het toepassingsgebied van de kaderrichtlijn en/of een specifieke richtlijn vallen, maar niet aan de in de richtlijnen gestelde vereisten voldoen. Deze produkten mogen in Europa niet in de handel worden gebracht tenzij in de richtlijn(en) wijzigingen worden aangebracht.

1.8. Met betrekking tot deze produkten, waartoe allicht vele geïnnoveerde, op recent onderzoek gebaseerde, produkten behoren, kunnen zich problemen voordoen. In de huidige richtlijn is immers niet in de mogelijkheid voorzien om voorschriften betreffende essentiële samenstelling en voedingswaarde voldoende snel aan de wetenschappelijke en/of technologische vooruitgang aan te passen.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Nadat het verzoek tot wijziging van Richtlijn 89/398/EEG bij de diensten van de Commissie is ingediend, wordt een procedure gevolgd die in de volgende drie fasen verloopt :

Fase 1

Het voorstel wordt door het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding (SCF) wetenschappelijk bestudeerd.

Fase 2

Daarna wordt door de Commissie een voorstel uitgewerkt en moet het Permanent Comité voor levensmiddelen er advies over uitbrengen.

Fase 3

De Commissie moet de voorgestelde wijzigingen vervolgens in een richtlijn opnemen, die daarna door de lid-staten in nationale wetgeving moet worden omgezet.

2.2. Uit de ervaring tot dusver blijkt dat de eerste fase meer dan drie jaar in beslag kan nemen, terwijl de tweede fase meestal ongeveer één jaar duurt. De derde fase neemt vrijwel nooit minder dan twaalf maanden in beslag. In januari 1991 werd bijvoorbeeld een verzoek tot wijziging van de richtlijn betreffende zuigelingen- en opvolgzuigelingenmelk (91/321) ingediend, dat in februari 1995 door het Permanent Comité voor levensmiddelen werd goedgekeurd.

2.3. Het Comité is van mening dat een dergelijke omslachtige en tijdrovende procedure consumenten noch fabrikanten en leveranciers van dieetvoeding tevreden stelt.

2.4. De langzame aanpassing van dieetvoeding aan wetenschappelijke vernieuwingen heeft tot gevolg dat consumenten in de Europese Unie slechts met vertraging kunnen profiteren van nieuwe produkten, die mogelijk goed zijn voor de gezondheid; dat artsen, diëtisten en verpleegkundigen worden verhinderd waardevolle innoverende methoden op het gebied van voeding van patiënten toe te passen; dat een mogelijke kostenbesparing wordt uitgesteld; dat onderzoek en ontwikkeling door onderzoekscentra en ondernemingen in de EU tot een minimum worden beperkt; dat een en ander uiteindelijk een nadelig effect op de werkgelegenheid in de EU en de uitvoermogelijkheden zal hebben.

2.5. Ten einde Europese consumenten en gezondheidswerkers zo snel mogelijk van de nieuwe wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen op het gebied van dieetvoeding te laten profiteren en investeringen van Europese onderzoekers en ondernemers in de noodzakelijke O& Oprojecten aan te moedigen, moeten geïnnoveerde produkten sneller in de handel kunnen worden gebracht, terwijl de bescherming van de consument onverminderd gegarandeerd moet blijven.

2.6. Opgemerkt zij dat de innovaties die onder dit voorstel voor een richtlijn vallen niet het gebruik van ingrediënten betreffen die wegens de gehanteerde nieuwe fabricagemethoden, b.v. genetische manipulatie en bio-engineering, onder het toepassingsgebied komen te vallen van andere Europese levensmiddelenwetgeving, b.v. de richtlijn voor nieuwe voedingsmiddelen, die thans wordt voorbereid.

2.7. Het Comité verheugt zich over het voorstel van de Commissie en onderschrijft de erin beoogde snellere goedkeuringsprocedure.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het Comité meent evenwel dat het probleem in het voorstel slechts gedeeltelijk wordt aangepakt; het wil dan ook de volgende opmerkingen en aanbevelingen toevoegen, zodat het voorstel een nog groter positief effect kan sorteren.

3.2. Het voorstel om geïnnoveerde produkten toe te laten moet ook voorzien in een tijdelijke toelating van voedingsstoffen die niet zijn opgenomen in de lijst van stoffen voor bijzondere voedingsdoeleinden als bedoeld in artikel 4.2 van de huidige kaderrichtlijn 89/398/EEG.

3.3. Het Comité vraagt de Commissie ervoor te zorgen dat het advies van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding zo snel mogelijk volgt op de aanvraag om een geïnnoveerd produkt in de handel te brengen.

3.4. Het Comité is van mening dat, om de besluitvorming te bespoedigen, bijvoorbeeld :

- meer leden van het Wetenschappelijk Comité bij de behandeling van de aanvragen kunnen worden ingeschakeld;

- moet worden nagegaan of de procedures voor wetenschappelijke samenwerking in de Europese Unie kunnen worden gevolgd;

- het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding kan worden uitgebreid;

- de huidige diensten die bij de Commissie voor het ontwerp en de tenuitvoerlegging van de levensmiddelenwetgeving verantwoordelijk zijn, kunnen worden versterkt.

3.4.1. Het Comité meent dat voor deze procedure best een maximumtermijn van 6 maanden kan worden vastgesteld.

3.5. De Commissie moet erop toezien dat de nodige wettelijke procedures worden ingevoerd zodat wijzigingen in de richtlijn kunnen worden aangebracht en in de nationale wetgeving kunnen worden opgenomen binnen de twee jaar waarvoor de tijdelijke handelsvergunning geldt.

3.6. In geval van een ongunstig advies van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding dient de Commissie de aanvrager de mogelijkheid te bieden haar argumenten aan te reiken op grond waarvan zij het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding kan vragen zijn standpunt te herzien.

3.7. Gedurende de goedkeuringsprocedure moet de vertrouwelijkheid van de gegevens over het geïnnoveerde produkt gewaarborgd blijven, daar dieetprodukten zelden gepatenteerd worden en er geen vergunningenstelsel bestaat. Concurrenten zouden derhalve de langdurige en doorzichtige procedure te baat kunnen nemen om innovaties van anderen in hun produkten te verwerken.

Brussel, 5 juli 1995.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

C. FERRER

() PB nr. C 389 van 31. 12. 1994, blz. 21.

() PB nr. L 186 van 30. 6. 1989.