Nr.C201/36 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 26.7.93
AdviesoverhetVierdeKaderprogramma voorcommunautaire activiteitenophetgebiedvan
onderzoekentechnologische ontwikkeling(O&TO)(1994-1998)
(93/C201/15)
HetEconomischenSociaalComitéheeftop23maart1993besloten,overeenkomstig de
bepalingenvanartikel20,vierdealinea,vanhetReglementvanOrde,eenadviesuitte
brengenoverhetvierdeKaderprogramma vancommunautaire activiteitenophetgebiedvan
onderzoekentechnologische ontwikkeling(O&TO)(1994-1998).
DeAfdelingvoorenergie,nucleairevraagstukkenenonderzoek,diemetdevoorbereidingvan
dedesbetreffende werkzaamheden wasbelast,heefthaaradviesop11mei1993goedgekeurd .
RapporteurwasdeheerRoseingrave .
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn306ezitting(vergaderingvan26mei
1993)hetvolgendeadviesuitgebracht,datmetalgemenestemmenisgoedgekeurd .
1.Inleiding
1.1.HetDerdeKaderprogramma voorcommunau­
taireactiviteitenophetgebiedvanonderzoekentech­
nologischeontwikkeling (1990-1994)werdbijbesluit
vandeRaadvan23april1990(^goedgekeurd .Op
15november1989(2)hadhetComitéadviesuitgebracht
overhetdesbetreffende Commissievoorstel .nancieelkadervoor1993-1999,metinbegripvanricht­
snoerenvoordeO&TO-uitgavenindezelfdeperiode.
1.7.AangezienhetVerdragvanMaastrichtnogniet
doorallelid-statenisgeratificeerd ,zaldeCommissie
haarofficiëlevoorstelvoorhetVierdeKaderprogram­
manaarverwachtingnieteerdervoorleggendaninhet
najaarvan1993.
1.8.HetComitézalofficieelOverditvoorstelworden
geraadpleegd .Indetussentijdiseeninterinstitutionele
dialoogopganggekomen—waarbijhetComitéis
betrokken—overdevraagwelkeprincipes,concepten
enstrategieaanhetVierdeKaderprogramma ende
doelstellingenervantengrondslagzoudenmoetenlig­
genenwelkeprioriteitenvoorhetonderzoekmoeten
wordenvastgesteld.Dézedialoogisbedoeldomde
goedkeuringendetenuitvoerlegging vanhetVierde
Kaderprogramma soepelerenvlottertedoenverlopen.
1.9.Hetonderhavigeadviesdientalsonderdeelvan
dezeproceduretewordenbeschouwd .Hetberustmet
nameopdevolgendetweeCommissiedocumenten :
—deMededelinggetiteld:„Hetonderzoekna
Maastricht :eenbalans,eenstrategie"[doe.SEC(92)
682def.van9april1992],en
—hetwerkdocument overhet„VierdeKaderprogram­
mavancommunautaire activiteitenophetgebied
vanonderzoekentechnologische ontwikkeling"
[doe.COM(92)406def.van9oktober1992].
1.10.DeMededelingheefttotdoel„eenoverzicht
(tegeven)vandebeschouwingen vandeCommissie
overdevoornaamstebelangenvanhetbeleidvoor
onderzoekentechnologische ontwikkeling"(punt12).
Hetdocumentbevatalleanalysesengrondslagenwaar­
ophetVierdeKaderprogramma volgensdeCommissie
dienttewordengebaseerd.
1.11.Hetwerkdocument bevatpraktischedetails
m.b.t.demanierwaaropdeCommissiehaarstrategie
tenuitvoerdenktteleggenenverstrektgedetailleerde
informatieoverdeonderzoeksactiviteiten inhetVierde
Kaderprogramma ,datvolgenshethuidigeCommissie­
voorstelnuin1994vanstartzalgaanentot1998zal
lopen.1.2.BijdevaststellingvanhetDerdeKaderprogram­
ma,dataanslootophettweedeprogrammavoorde
periode1987-1991,voerdedeRaadhet„voortschrijden­
deprogramma"voorcommunautaire O&TO-activi­
teitenin,waarbijtweeopeenvolgende programma's
elkaarmetéénoftweejaaroverlappen .
1.3.Dezeaanpak(waarbijhetComitézichinboven­
genoemdadviesaansloot)werdgeïntroduceerd omvoor
denodigecontinuïteitvandeonderzoekswerkzaamhe ­
dentezorgenendeprioriteitenlijst inhetlichtvan
opgedaneervaringenveranderendebehoeftentekun­
nenaanpassen .
1.4.Overeenkomstig ditbeginselzoudefinanciering
in1993-1994wordenteruggeschroefd ,enzoueenvierde
programmavoor1993-1997wordenvastgesteld.Oor­
spronkelijkzoudeCommissiehaarvoorstelhieroverin
september1992voorleggen .
1.5.Doorverschillendeoorzakenkwamendezeplan­
nenoplosseschroeventestaan:erwasgeenEG­
begrotingvoordeperiodevanaf1993enerontstond
vertragingbijdeinwerkingtreding vanhetVerdrag
betreffendedeEuropeseUnie(hetVerdragvan
Maastricht),waarineennieuwe„co-decisieprocedure "
(Bemiddelingscomité )voordegoedkeuringvanhetKa­
derprogramma isvastgelegd.
1.6.DeEuropeseRaadteEdinburghvan11en
12december1992bereikteeenakkoordoverdetoe­
komstigefinancieringvandeGemeenschapeneenfi­
(!)PBnr.L117van8.5.1990,blz.28.
(2)PBnr.C56van7.3.1990,blz.34.

26.7.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C201/37
1.12.DeCommissieheeftzeeronlangseentweede
werkdocument voorgelegd [doe.COM(93)158def.],
waarinmetnamedeconclusiesvandeRaadteEdin­
burghendecommentarenenadviezenm.b.t.haareerste
werkdocument zijnverwerkt.Gesteldkanwordendat
dittweedewerkdocument geziendealgemeneteneur
eneenaantalhierinopgenomenwijzigingenaleenheel
stukopschuiftinderichtingvandeaanbevelingen die
hetComitéinonderhavigadviesenineerdereadviezen
heeftneergelegd.Dittweedewerkdocument kwam
evenweltelaatomnoginditadviestekunnenworden
meegenomen .Waarinhetadviesoverhetwerkdocu­
mentvandeCommissiewordtgesproken,wordt
doe.COM(92)406def.bedoeld.
1.13.Ditadviesleverteensubstantiëlebijdragetot
delopendeinstitutioneleraadpleging,dieineeneind­
voorstelvandeCommissiemoetuitmonden .Het
Comitézaltezijnertijdhetnieuwewerkdocument
becommentariëren .genhunplaatsopdewereldmarkten kunnenhand­
haven".Hetvoegdehieraantoedat„maatregelenter
verbeteringvanhetconcurrentievermogen nietbeperkt
mogenblijventoteengeringaantalsectorendiegeken­
merktwordendoorgeavanceerdetechnologie,maardat
hiermeetegelijkertijdtechnologieinderuimebetekenis
bevorderdmoetworden"(par.3.4.1).
2.3.3.Dekwaliteitvanproduktenenprocédésvoor
devervaardiginghiervandieaandebestaandeennieu­
webehoeftenvandeconsumentbeantwoorden ,speelt
eensleutelrolbijhetbereikenvaneengoedeconcurren­
tiepositie.Inhetwerkdocument wordtveelaandacht
besteedaanO&TOtenbehoevevandekwaliteitvan
produktenenprocédés.Alsalgemenedoelstellingvan
hetvoorgesteldeeerstedeelgebiedwordtdebijdrage
genoemdvanwetenschapentechnologieaandebevre­
digingvandebehoeftenvandesamenleving,enbij
sommigevandegenoemdethema'sisaandachtvoor
bepaaldebehoefteneenaspectvanhetonderzoek.Het
herkennenvanbehoeftenalseventueelgatindemarkt
krijgtevenwelonvoldoendeaandacht.Metnamebijde
horizontalesteunmaatregel „Studieenverkenning"lijkt
teweinigplaatstewordeningeruimdvooronderzoek
teropsporingenanalysevanmogelijkheden dieaande
bestaandeenontstaandebehoeftenvandeburgersvan
Europabeantwoorden .
2.3.4.Snellereverspreidingenexploitatievanonder­
zoeksresultaten enbeperkingvanhettijdsverlooptussen
onderzoekenhetopdemarktbrengenvaneenprodukt
zijnindezetijdvanmondialisering vandehandelnog
belangrijkerdantoenhetComitéhieropinzijnvorige
adviezenwees.
2.3.5.Eenessentieelelementvanhetbeleidvande
Gemeenschap ,nl.deverbeteringvandewerkgelegen­
heidvoordeburgersvanEuropa,verdientmeernadruk
enaandachtdanhieraanindemededelingenhetwerk­
documentvandeCommissiewordtgeschonken .
2.3.6.Reedsin1986maaktehetComitéinzijnadvies
overhetTweedeKaderprogramma van27november
1986(2)zijnstandpuntduidelijkkenbaar:
„Versterkingvandewetenschappelijke entechnolo­
gischebasisvandeEuropeseindustrieenverbete­
ringvandeinternationaleconcurrentiepositie van
dezesectorzijnhoofddoelstellingen vaneen
O&TO-strategie ,maarzijninfeiteslechtsonder­
deelvandetotstandbrenging vaneenEuropadat
zijnburgersmeertebiedenheeft.Daartoezijn
bovenalmeerwerkgelegenheid eneenverbeterde
kwaliteitvanhetbestaanvoordeburgersinde
Gemeenschapbenodigd(par.1.1)."
2.3.7.Dewerkgelegenheidssituatie issinds1986eer­
derslechterdanbetergeworden.Bovendienkunnen
thanseeninternationalisering vanindustriebedrijven
eneenreorganisatievanhetproduktiesysteem worden
waargenomen ,omdatmomenteeldenadrukwordtge­2.DoelstellingenvanhetVierdeKaderprogramma en
belangrijkstebeleidslijnen
2.1.DeCommissiemerktinpunt16vanhaarwerk­
documentopdat„deinhoudvanhetVierdeKaderpro­
grammaisafgestemdoptweehoofddoelstellingen :de
versterkingvandeinternationale concurrentiepositie
vandeindustrieindeGemeenschapendeverbetering
vandekwaliteitvanhetleven.Dezetweehoofddoelstel­
lingenzijnnauwmetelkaarverwevenenafhankelijk
vanelkaar."
2.2.HetComitéachtheteengoedezaakdathet
VierdeKaderprogramma inhoudelijkopdezetweedoel­
stellingenberust.Deopmerkingdatzijnauwzijnverwe­
venmetenafhankelijkzijnvanelkaar,komtovereen
metdevisievanhetComité.Ookdienteropteworden
gewezendatallecommunautaire O&TO-activiteiten ,
ongeachthunvormofhetcommunautaire beleidwaar­
onderzijvallen,inhetKaderprogramma zullenworden
opgenomenterondersteuning vananderebeleidster­
reinenvandeGemeenschap endedoelstellingen in
anderehoofdstukkenvanhetVerdragvanMaastricht.
2.3.Concurrentievermogen
2.3.1.HetComitéisvanmeningdatopverbetering
vanhetconcurrentievermogen indeGemeenschapen
opdewereldmarkten gerichtonderzoekdeinzetvan
meerEG-middelen vereistenverdientdantotnutoein
deKaderprogramma 'szijntoegekend.
1
2.3.2.Inzijnadviesvan27november1991(!)inzake
deMededelingvandeCommissieoverhetindustrie­
beleidineendoorconcurrentiegekenmerkteopencon­
text[doe.COM(90)556def.]heefthetComitéerop
gewezendat„hettechnologischconcurrentievermogen
vandeEuropeseindustrievanfundamenteelbelangis,
enbepalendvoordevraagofdeEuropeseondernemin­
(i)PBnr.C40van17.2.1992,blz.31. (2)PBnr.C333van29.12.1986,blz.45tot54.

Nr.C201/38 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen26.7.93
bestedenaandekrimpendearbeidsmarkt ,maarook
moetenlatennagaanwelkeveranderingen zichindit
opzichtinonzesamenlevingvoltrekkenenwelkegevol­
genhieraanzijnverbonden.Eenterreinwaaropmet
hetoogopdeverbeteringvanbekwaamheden ende
ontwikkelingvaneenpopulair-wetenschappelijke en
technischecultuureveneensonderzoeknodigis,zijnde
evoluerendebehoeftenophetgebiedvanscholingen
opleiding.Aanditonderwerpzouzeergoedeenafzon­
derlijkhoofdstukvandeactiviteitenvanhetKaderpro­
grammakunnenwordengewijd.
2.3.10.WanneerO&TOtezeerwordengeconcen­
treerdopversneldeproduktievannieuwemodellen,
kanditinsommigegevallenzelfseenaverechtseuitwer­
kingopdegroeivanbestaandemarktenenopde
werkgelegenheid hebben.
2.3.11.Wattechnischmogelijkeneconomischwen­
selijkismethetoogopeenhogerelevensstandaard
voorsommigen,zaluiteindelijknietaltijdinsociaalen
cultureelopzichtaanvaardbaar zijn.Inhetnualles
omvattendeKaderprogramma zouookmoetenworden
getrachtofdetweehoofddoelstellingen ,nl.hetbereiken
vaneengoedeconcurrentiepositie opdewereldmarkten
enhettotstandbrengenvaneenaanvaardbarekwaliteit
vanhetbestaanvoordeburgersvanEuropa,opéén
noemerkunnenwordengebracht.Omhetconcurrentie­
vermogenvanheteconomisch,industrieelenwerkgele­
genheidssysteem vandeGemeenschaptekunnenopvoe­
ren,zijnvolgenshetComitébijvoorbeeldonderzoeks­
enontwikkelingswerkzaamheden nodigm.b.t.deaan­
passingenherstructurering vanbestaandefabriekenen
produktiemiddelen enhunpotentieelombijeensterke
concurrentiepositie werkgelegenheid teblijvenbieden.
Bijzondereaandachtmoetdaarbijwordenbesteedaan
hetgelijktijdigdoorvoerenvantechnischeenorgani­
satorischeveranderingen .Daartoedienenmodelprojec­
tenvoordevormgevingvaninterfacestewordenbevor­
derd:metbehulpdaarvandientdeoverdrachtvan
onderzoeksresultaten vooreenopdegebruikersge­
oriënteerdeproduktietewordenondersteund .legdoptoepassingvannieuwetechnologieënterverho^
gingvandeproduktiviteitomhetconcurrentievermo­
genopdewereldmarktentekunnenopvoeren.Bijgevolg
zalhettekortaanwerkgelegenheid inEuropawellicht
nogtoenemen.Indienbedoeldeprocessennietvergezeld
gaanvaneenpermanenteinspanningomdearbeids­
krachtenbetertekwalificerenennieuweproduktente
creërendieaanreedsbestaandebehoeftenbeantwoor­
den.Produktgeoriënteerde toepassingenvantechnolo­
gischeinnovatiezoudennieuwemarkteneninhetkiel­
zogdaarvanwerkgelegenheid kunnenopleveren.Dit
effectzounogkunnenwordenversterktdoordemoge­
lijkhedendiedeinternemarktbiedt.Onderzoekter
verkenningvanontstaandeentoekomstigebehoeftenis
eenzeerwenselijkezaak.Ookzouintensievergebruik
kunnenwordengemaaktvandemogelijkheden van
O&TOm.b.t.hetaanbiedenenverbeterenvandien­
sten.
2.3.8.DeCommissiezouergoedaandoen,nogeens
eenbliktewerpenophaareigenwerkdocument getiteld
„Eenkadervoorcommunautaire O&CO-activiteiten in
dejaren'90"[doe.SEC(89)675/5],dataanhetvoorstel
voorhetDerdeKaderprogramma voorafging,enwaarin
eendegelijkebasisvoorkomendeplannenophetgebied
vanwetenschapentechnologietenbehoevevande
samenlevingwordtgeboden.Inpararagraaf25wordt
gezegd:
„Eenbelangrijkpuntmetvérstrekkende gevolgen
voorhetW&T-beleidvandejarennegentigisde
groeiendebehoefteaannauwercontactenbetere
interactietussende'gebruikers'vantechnologieën
ende'producenten'daarvan(dewetenschappelijke
enindustriëlegemeenschappen ).Desteedssneller
verlopendeveranderingenopwetenschappelijk en
technologischgebiedscheppennieuwemogelijkhe­
dentotverbeteringvandekwaliteitvanhetbe­
staanenverruimingvandepersoonlijkevrijheid,
waarbijnieuweenbeteremethodenvandienstver­
leningaandegebruikersennieuweoplossingen
voormaatschappelijke problemenwordengevon­
den.MaarW&Tkanooknieuwezorgenin
hetlevenroepen,waarbijwijdandenkenaande
groeiendebewustwording vandeaantastingvan
hetmilieu,dezorgeninverbandmetdebescher­
mingvanpersoonlijkegegevens,deethischebeden­
kingenbijdemogelijkheden diedebiotechnologie
biedtendevreesvoorheteffectdatnieuwetech­
nologieënopwerkgelegenheid enveiligheidkun­
nenhebben.
Hetwordtmethetoogopeenvolledigebenutting
vandevoordelenvanwetenschappelijke entechni­
schevorderingensteedsdringendernoodzakelijk
ervoortezorgendatdeproducentsnelendoeltref­
fendkaninspelenopdeeisenenzorgenvande
gebruiker,terwijldegebruikersbeteropdehoogte
moetenzijnvandemogelijkeimplicatiesvannieu­
weontwikkelingen ."
2.3.9.Werkenwerkgelegenheid vormendebasisvan
onzemaniervanleven.DeEGzoubijdeplanning
vanhaaronderzoeksbeleid nietalleenaandachtmoeten2.4.Kwaliteitvanhetbestaan
2.4.1.HetComitéachtheteengoedezaakdatde
Commissieinhetwerkdocument aangeeft,dekwaliteit
vanhetbestaanalséénvandetweemetelkaarverweven
hoofddoelstellingen tebeschouwen,endatzijdebijdra­
gevanwetenschapentechnologieaandebevrediging
vandebehoeftenvandesamenlevingalsalgemeendoel
vanheteerstedeelgebiedvanhetvoorgesteldeVierde
Kaderprogramma noemt.HetComitéonderstreeptdat
O&TOtenbehoevevandeverbeteringvandekwali­
teitvanhetbestaandenodigebijondereaandachtmoet
krijgen,wilditonderwerpeenveelgrotereplaatsgaan
innemendanhettotnogtoeinEG-programma 'svoor
wetenschappelijk onderzoekkreegtoebedeeld.Hiertoe
iseeninnovatieveenmulti-disciplinaire aanpaknodig,
waaropinhetwerkdocument onderdepunten16„We­
tenschapentechnologievooreennieuwstedelijkleefkli­
maat"en18„Wetenschapentechnologieterbestrijding

26.7.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C201/39
vansocialemarginalisering "vanheteerstedeelgebied
wordtgewezen.HetComitébeveeltaan,inhetdefinitie­
vevoorstelinsterkerematedenadrukteleggenopdeze
innovatievemultidisciplinaire aanpakendeuitbreiding
ervantotanderegebieden.Erismeeraandachtnodig
voordebetekenisvandekwaliteitvandeEuropese
samenlevingalseenmaatschappelijke cultuurenvoor
desocialekwaliteitvanhetbestaanvandeburgersvan
Europa.
2.4.2.Eenterreindatzichbijuitstekleentvooreen
innovatievemultidisciplinaire aanpak,ishetniet-stede­
lijkemilieu(netalsoverigenshetstedelijkemilieu);de
verwijzingnaarhetplattelandinpunt26„Landbouw,
bosbouwenplattelandsontwikkeling "biedtechterwei­
nigruimtevoornieuweideeën.Inhetuiteindelijkvoor­
stelzoudezelacunemoetenwordenaangevuld.
2.4.3.Aandachtvoordekwaliteitvanhetbestaan
vandeEuropeseburgersisopzichzelfbelangrijken
waardevol,biedtnieuwemarktmogelijkheden envormt
wellichteengatindemarkt,waardoorEuropaeen
concurrentievoordeel zoukunnenbehalen.Deveelbe­
sprokenspin-offvaninvesteringeninmilitaireO&TÖ
zouinEuropakunnenwordenvervangendoorspin-off
vaninvesteringeninonderzoekdatinmaatschappelijk
opzichtwaardevolisendekwaliteitvanhetbestaan
tengoedekomt.
2.4.4.Erdientmeeraandachttewordenbesteedaan
onderzoeknaarhetO&TO-potentieelterhandhaving
enverbeteringvandekwaliteitvanhetbestaanen
dedaarmeeverbondenmarktmogelijkheden .Hiernaast
lijkthetmaatschappelijk gebruikvantechnologieveel­
belovendemogelijkheden voornieuwemarkteninde
Gemeenschaptebieden.Ookdemilieu-enbio-weten­
schappenbetekeneneenaanzienlijkpotentieel.Inhet
Kaderprogramma moetdaaromeenhogereprioriteit
aanonderzoekopdezeterreinenwordentoegekend.2.5.3.DeCommissieblijktgehoortehebbengegeven
aanhetverzoekvanhetComitéinzijnadviesoverhet
voorstelvoorhetDerdeKaderprogramma :
„VolgenshetComitéishetzaakdatdeCommissie
duidelijkbepaaltwatermethetsubsidiariteitsbe­
ginselwordtbedoeld,endatzijeenreekscriteria
formuleertaandehandwaarvandeprogramma­
voorstellenzullenwordenbeoordeeld"(par.5.11).
2.5.4.HetComitéisvanmeningdaterbehoefteis
aanverderediscussieoverdealgemeneformuleringvan
hetprogrammaenoverhetspecifiekevraagstukvan
„hetniveauinderangordeprogramma,subprogram­
ma,project,waarmeebijdebeoordelingvandevraag
ofersprakeisvansubsidiariteitofniet,rekeningmoet
wordengehouden".Inparagraaf99vandemededeling
vandeCommissiewordtgeconcludeerddateenproject
„alsonderdeelvaneencomplexeactie(...)hetgewenste
karakter(kan)bezitten".
2.5.5.Hetsubsidiariteitsbeginsel begonzichinde
richtingvanzijnhuidigepositieinhetcommunautair
beleidtebewegentoenAltieroSpinellienhetEuropees
Parlementheteencentraleplaatsinhetontwerp-ver­
dragbetreffendedeEuropeseUnie(1984)toekenden.
2.5.6.Indeloopdérjarenisditbeginselverder
geëvolueerdenaangescherpt .HetComitéachthetbij­
zonderbelangrijkdatzowelderestrictievealsdeönt­
wikkelingsaspecten vanhetprincipedevolleaandacht
krijgen.Ermoetvoorwordengezorgddattakenen
maatregelenwordenuitgevoerdc.q.getroffenophet
meestgedecentraliseerde niveaumetoptimaalresultaat.
Ditconceptwordtinartikel3b,eersteentweedealinea,
vanhetVerdragvanMaastrichtbekrachtigd :
„DeGemeenschaphandeltbinnendegrenzenvan
dehaardoorditVerdragverleendebevoegdheden
entoegewezendoelstellingen .Opgebiedendieniet
onderhaarexclusievebevoegdheidvallen,treedt
deGemeenschap ,overeenkomstig hetsubsidia­
riteitsbeginsel ,slechtsopindienenvoorzoverde
doelstellingen vanhetoverwogenoptredenniet
voldoendedoordelid-statenkunnenwordenver­
wezenlijktenderhalvevanwegedeomvangofde
gevolgenvanhetoverwogenoptredenbeterdoor
deGemeenschapkunnenwordenverwezenlijkt."
2.5.6.1.Wanneercompetentieenmiddelenopeen
bepaaldniveauniettoereikendblijkenomeenbevredi­
gendeprestatieteleveren,dientdeverantwoordelijk­
heidtewordenovergedragenaanhetonmiddellijkdaar­
bovenliggendeniveau.Laatstgenoemd positiefaspect
vanhetsubsidiariteitsbeginsel iswellichtbedoeldmet
hetwoord„omvang"inartikel3b)vanhetVerdrag
vanMaastricht,opbasiswaarvanmiddelenvande
Gemeenschapkunnenwordenovergeheveldnaarhet
lagereniveauvanregio'svanlid-staten,indienhun
middelentekortschieten .
2.5.7.Bijdetoepassingvanhetsubsidiariteitsprin­
cipevoorhetaanwijzenvanhetmeestgeschiktecompe­
tentieniveaut.a.v.communautaire O&TO-activiteiten
ishetdoordeCommissieinhetdocument„Hetonder­2.5.Subsidiariteit
2.5.1.Inparagraaf94vanhetdocument„Het
OnderzoeknaMaastricht"zegtdeCommissiehetvol­
gende:„DeEuropeseRaadvanMaastrichtheeftvoor
communautaire actieseenbelangrijkbeginselvastge­
steld:hetsubsidiariteitsbeginsel ".Inparagraaf93-102
vangenoemddocumentgeeftdeCommissieeentoelich­
tingopdetoepassingvanditbeginselopcommunautai­
reO&TO-programma 's.
2.5.2.EnerzijdsvreestdeCommissiewellichtdatzij
aanautoriteitzalinboetenendathetcommunautaire
O&cTO-besteltebureaucratisch isgeworden.Aan
deanderekantbestaanhetgevaarvaneentegrote
versnippering enhetrisicodatlid-statenhuneigen
begrotinggebruiken,zondervooraansluitingbijde
inspanningenvandeGemeenschap tezorgen.Wilhet
subsidiariteitsbeginsel doeltreffendwordentoegepast,
dandienensamenwerking encoördinatietussendelid­
statenophetvlakvanonderzoeksactiviteiten teworden
gestimuleerd .

Nr.C201/40 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen26.7.93
zoeknaMaastricht"(par.99)voorgesteldeeninhet
werkdocument toegepasteniveautelaag.Criteriazijn
„deomvangofdegevolgen".DeCommissiesteltdat
eenproject„alsonderdeelvaneencomplexeactie(...)
echterwelhetgewenstekarakter(kan)bezitten."
(par.99).Ditlijktvantoepassingophetomvangscri­
terium.Degevolgenstaanevenwelinverbandmetde
doelstellingenvandeO&TO-maatregelen ,enindeze
contextlijkthetprojecteentelaagniveau.Omde
uiteindelijkeactiviteitenaandedoelstellingentekunnen
toetsen,dientdebeoordelingopeenhogerniveaudan
datvanhetprojectplaatstevinden.Hetcriteriumzóu
danmoetenluidendat„devoorgesteldemaatregelen
vanwegedeomvangofdegevolgenvanhetvoorgestelde
sub-programma beterdoordeGemeenschapkunnen
wordenuitgevoerd".
2.6.Economischeensocialesamenhang
2.6.1.HetdoorhetComitéinzijnadviesoverhet
voorstelvoorhetDerdeKaderprogramma ingenomen
standpuntisterugtevindenindeaanpakdieinhet
VerdragvanMaastrichtisvastgelegd.
2.6.2.HetComitéisheteensmethetdoordeCom­
missieaanhetbeginvanparagraaf111van„Hetonder­
zoeknaMaastricht"uiteengezettestandpuntdat„sa­
menhangenconcurrentiegeenafzonderlijkefactoren
zijn,maarelkaaraanvullenendathetsynergismetussen
beidebeterdienttewordenbenut".HetComitéwijst
erevenwelopdatartikel130Aen130BvanhetVer­
dragvanMaastrichtopalleactiviteitenvantoepassing
zijnennietbeperktblijventotverspreidingvanonder­
zoeksresultaten ,toegangtottechnologieenmobiliteit.
Ditpuntdientinhetuiteindelijkevoorstelteworden
bijgewerkt.
2.6.3.HetopbasisvanhetDerdeKaderprogramma
vastgesteldeprogrammavoormenselijkpotentieelen
mobiliteit(1),metzijnspecifiekemaatregelenterbevor­
deringvandesamenhangenterbeperkingvande
effectenvandegeïsoleerdeliggingvanlanden,iseen
initiatiefwaaropinhetvierdedeelgebiedvanhetVierde
Kaderprogramma zoumoetenwordenvoortgebouwd .
2.6.4.Deconclusiesvanhetverslagoverdeevaluatie
vandeeffectenvanhetEG-Kaderprogramma voor
onderzoekentechnologische ontwikkelingopdeecono­
mischeensocialesamenhang (Monitor-Spear nr.18)
zoudenindemaatregelenvanhetVierdeKaderpro­
grammamoetenwordenverwerkt.
Opeenaantalbelangrijkepuntenisdeevaluatiecom­
missiediehetverslagheeftvoorbereid,vanmeningdat
hetKaderprogramma insterkerematetotdecohesie­
doelstellingzoumoetenbijdragen.Hetgaathierbij
ondermeerom:
—participatievandemidden-enkleinbedrijven
(MKB),metnameinregio'smeteenontwikkelings­
achterstand ;—participatie—ookindetoekomst—vanweten­
schappersuitregio'smeteenontwikkelingsachter ­
stand,enhetbiedenvanstimulansenaaneennieuwe
generatievanjongewetenschappers ;
—verspreidingencommercieelgebruikvanderesul­
tatenvanOnderzoekenOntwikkeling (O&O),o.m.
viademedia;
—devraaginhoeverrededeelprogramma 'svanhet
Kaderprogramma relevantzijnvoordemogelijkhe­
denenbelangenvanalleregio's,dusookderegio's
meteenontwikkelingsachterstand ;
—bekendheidmethetKaderprogramma ,informatie
overtermijnenensteunbijhetvindenvannieuwe
partners,statistiekenovercontractenuithoofde
vanvanhetKaderprogramma engegevensoverde
effectenvanprogramma'sopdesamenhang ;
—debureaucratie,diemetnamevoorregio'smeteen
ontwikkelingsachterstand eenbelemmeringvormt;
m.a.w.deproceduresmoetenwordenvereenvou­
digd.Dewachttijdenzijnbijzonderlang(b.v.bij
hettoekennenvanmiddelen).Eriseenuitvoerige
voortgangsrapportage nodig.Handleidingen ,of­
ficiëleaankondigingen enanderinformatiemate­
riaalisoverhetalgemeenbijzonderomvangrijk,
zodatnieuwkomers debenodigdeinformatieniet
gemakkelijkkunnenvinden(2).
2.6.5.Bijhetvastleggenvandemanierwaarophet
VierdeKaderprogramma totdeversterkingvandeeco­
nomischeensocialesamenhangdientbijtedragen,
moetgebruikwordengemaaktvanderesultatenvande
diverserelevanteonderzoeksprojecten diealsonderdeel
vanhetMonitor-programma zijnuitgevoerd.
2.6.6.Erisnauwerecoördinatienodigtussenactivi­
teiteninhetkadervandestructuurfondsen enonder­
zoeksinitiatieven vanhetVierdeKaderprogramma .
3.DoeleninhoudvanhetVierdeKaderprogramma
3.1.HetdoelvanhetVierdeKaderprogramma is
vastgesteldopbasisvanéénvandebelangrijkstenieuwe
bepalingeninzakeO&TOinhetVerdragvan
Maastricht,nl.artikel130F,lid3.Dienovereenkomstig
omvathetKaderprogramma alleO&TO-activiteiten
uithoofdevanditVerdrag,metinbegripvandemon­
stratieprojecten .
3.2.Inhaarwerkdocument neemtdeCommissiealle
twijfelwegoverdevraagwelkeactiviteitenonderhet
Kaderprogramma zullenvallen.DaartoeisbijlageIIbij
hetwerkdocument ingedeeldovereenkomstig devier
activiteitendieinartikel130GvandeEuropeseAkte
enhetVerdragvanMaastrichtwordenbeschreven,nl.:
,,a)tenuitvoerlegging vanprogramma'svoor
onderzoek,technologische ontwikkelingende­
monstratie,waarbijdesamenwerking meten
(!)PBnr.L107van24.4.1992,blz.1. (2)EUR13994EN,blz.VII.

26.7.93Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C201/41
tussenondernemingen ,onderzoekscentra en
universiteitenwordtbevorderd;
b)bevorderingvandesamenwerking inzakecom­
munautaironderzoek,communautaire tech­
nologischeontwikkelingendemonstratiemet
derdelandeneninternationaleorganisaties ;
c)verspreidingenexploitatievanderesultaten
vandeactiviteiteninzakecommunautair
onderzoek,communautaire technologische
ontwikkelingendemonstratie ;
d)stimuleringvandeopleidingendemobiliteit
vanonderzoekersindeGemeenschap."
3.3.Algemeneopmerkingen
3.3.1.HetComitéisergrootvoorstandervandat
zoveelnadrukwordtgelegdopdecoördinatietussen
hetO&TO-beleid vandelid-statenenhetO&TO­
beleidvandeGemeenschap .Aldusmoeterovereen­
komstighetsubsidiariteitsbeginsel voorwordenge­
zorgddatdebeleidsstrategieën indelid-statenende
Gemeenschap alszodanigopéénlijnliggen.
3.3.1.1.NietteminachthetComitéhetvandegroot­
stebetekenisdatdebureaucratiedienoodgedwongen
gepaardgaatmetdeverstrekkendeverantwoordelijk­
heidvoorcoördinatie,striktondercontrolewordtge­
houden,zodatinnovatieeninitiatiefhiernietonderte
lijdenhebben.
3.3.2.Inhetwerkdocument wordtinaansluitingop
debepalingenvanhetVerdragvanMaastrichtbetoogd
datinhetKaderprogramma eencentraleplaatswordt
ingeruimdvoorO&TO-activiteiten dierechtstreeks
tendienstestaanvandeuitvoeringvangemeenschappe­
lijkbeleid.HetComitélegterdenadrukopdathet
gemeenschappelijk beleidinzijntotaliteithieronder
valt.
33.3.Destrategischerolvan„aspecifieke"tech­
nologieineenindustriëleeconomieiseenbelangrijk
iteminhetKaderprogramma ,zoalsinhetwerkdocu­
mentwordtbetoogd.
3.3.4.Deinhetwerkdocument beschreventop­
down-enbottom-up-aanpak zijncomplementair ,zoals
hetComitéalinzijnadviesoverhetDerdeKaderpro­
gramma(par.3.3)hadaangegeven .
3.3.5.InzijnadviesoverhetDerdeKaderprogramma
adviseerdehetComitéookeennauwerecoördinatiemet
grotereaandachtvoorEurekainhettoepassingsplan
waarvandeprogrammavoorstellen vergezelddienente
gaan(par.12.3).Indeinleidingvanhetwerkdocument
ophetvoorgesteldeeerstedeelgebiedvanhetVierde
Kaderprogramma staatdatvoordeuitvoeringvanprio­
ritairetechnologische activiteitengebruikkanworden
gemaaktvanhetEureka-programma (blz.20).Alin
zijnadviesoverhetTweedeKaderprogramma heefthet
Comitéeropgewezen,hoebelangrijkhetiservanuit
tegaandatdeactiviteitenvanEurekaendewerkzaam­
hedenvanhetKaderprogramma elkaaraanvullen.3.3.6.Laterinditadvieswordtbetoogddatvoldoen­
deaandachtdienttewordenbesteedaandemogelijkhe­
denendebehoeftenvanhetMKB.Nuhetdebedoeling
isaanzienlijkemiddelenteconcentrerenopdoorhet
bedrijfslevenzelfaangegevennauwkeurigomschreven
doelstellingen (par.18,blz.8vandetoelichting),dient
tewordengekekennaartweefactorendiehetMKB
belettentoegangtotresearchondersteuning tekrijgen,
inhetbijzonderhetgebrekaaninfrastructuuromeen
researchprogramma optezettendatopeenmarktpro­
bleemistoegesneden,enonvoldoendemankrachten
middelenomresearchuittevoerenenonderzoeksresul­
tatenverderteontwikkelen .Inhetderdedeelgebied
vanhetvoorgesteldeVierdeKaderprogramma wordt
gesprokenvanspecialefinancieringtenbehoevevanhet
MKB,eenuitermatebelangrijkezaak.Deervaringdie
methetCraft-programma isopgedaan,isuiteraardvan
belang.
3.4.Onderzoekophetterreinvaneconomischeen
socialewetenschappen
3.4.1.InhetadviesvanhetComitéoverhetvoorstel
vooreenDerdeKaderprogramma heefthetComitézich
grootvoorstanderbetoondvaneenprogrammavoor
sociaalonderzoek.Hoofdstuk4vanditadviesging
speciaaloverdebehoefteaansociaalonderzoek.
3.4.2.HetComitéstemtinmetdeuitsprakenvan
deCommissieoverdebelangrijksteplaatsvansociaal
onderzoekinhetvoorgesteldeVierdeKaderprogram­
ma,welketerugtevindenzijninhetwerkdocument en
anderemededelingen .HetComitéisvanmening,vooral
nuhetvermeldenvandebetekenisvoordeburgers
vanEuropainalleEG-voorstellen zobelangrijkwordt
geacht,datdeimplicieteuitspraakinhetwerkdocument
overonderzoekophetterreinvansocialewetenschap­
peninhetuiteindelijkevoorsteldienttewordengeëx­
pliciteerd.
3.4.3.InhetVierdeKaderprogramma dientsociale
wetenschappen alskernthematewordenopgenomen
onderhethoofd„socialeeneconomischeresearch".De
woorden„sociaaleneconomisch"dienenteworden
gebruikt(datisbeterdan„sociaal-economisch ",dat
beperkteris)vanwegehetmultidisciplinaire karakter
waarditopduidt,enookomdat„sociaalenecono­
misch"beteraansluitbijdegrondgedachte vanhet
VierdeKaderprogramma ,dieimmersinhetVerdrag
vanMaastrichtisverankerd .
3.4.4.NuinhetVerdragvanMaastrichteennieuwe
dimensieaanhetO&TO-beleidvandeGemeenschap
istoegewezen,isdebehoefteaansociaalonderzoeknog
grotergeworden :erwordtwatO&TObetreftook
eenverbandmetanderehoofdstukkenvanhetVerdrag
gelegd.
3.4.5.Wilmengebruikmakenvanhetverschijnsel
datverschillenbinneneengemeenschappelijke culturele
traditieeenpositieveinvloedkunnenuitoefenen,dan
zijnempirischekenniseneenbegripvancultuurpa­
tronen,waardenenattitudes,alsookvangedragspatro­
nennoodzakelijk .Theoretischgezienzijnbegrippen

Nr.C201/42 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen26.7.93
alsnationaleidentiteit,relatietussenminderheiden
meerderheidendevisieopandereledenvandesamen­
levingvandegrootstebetekenisomdeaspiratiesvanhet
VerdragbetreffendedeEuropeseUnieteconcretiseren .
3.4.6.Subsidiariteitiseenvormvanmaatschappelij­
keorganisatie..Déplanninghiervanzougebaatzijnbij
deinzichtendiedoorpolitiekeensocialewetenschap­
penwordenvoortgebracht .
3.4.7.Hetkomteenefficiënteexploitatievan
O&TO-programma'svandeGemeenschapwellicht
tengoedeindiendieptestudieswordenverrichtnaar
gedragspatronen enonderliggendeattitudes.Ditisbij­
voorbeeldingezieninhetmilieuprogrammal 1)datuit
hetDerdeKaderprogramma voortvloeit.Economische
ensocialewetenschappen makenookdeeluitvanhet
programmaophetgebiedvanmenselijkpotentieelen
mobiliteitovereenkomstig hetDerdeKaderprogramma .
Hetformeelinnovember1991gelanceerdeCOST-pro­
grammavoorsocialewetenschappenlijktookzeersnel
enbevredigendtezijnontwikkeld.
3.4.8.Onderzoekophetterreinvaneconomischeen
socialewetenschappen dientdeeluittemakenvande
horizontalesteunmaatregelen ,temiddenvandeandere
vijfactiviteitenonderdathoofdinbijlageIIvanhet
werkdocument .Ookonderstudieenverkenningdient
sociaal-wetenschappelijk onderzoekexplicietteworden
vermeld.
Onderzoekophetterreinvaneconomischeensociale
wetenschapdientinhoudelijknauwbijdeO,
O&D-maatregelen vanheteerstedeelgebiedaante
sluiten.Alduskanditonderzoekertoebijdragendat
betergebruikwordtgemaaktvanhetinnovatiepoten­
tieelvanwetenschapentechniekinhetbelangvande
Europesesamenlevingenhaarburgers.endeverspreiding,detoepassingenhetconcrete
gebruikhiervan.
3.5.2.Inparagraaf125vanhetdocumentOnderzoek
naMaastrichteninhetderdedeelgebiedvanhetwerk­
documentwordtgesprokenvaneenspeciaalfondsvoor
hetMKBomdeklooftussenontdekkingencommer­
cieelgebruikteoverbruggen .Ditfondsiseenzeer
waardevolinitiatief.Numoetnogwordennagegaan
hoeditfondsindepraktijkmoetgaanwerken.
3.5.3.Heelalgemeendientmenzichdecohesiever­
plichtinginverbandmethetO&TOvoorogente
houden,waarbijmetnamegedachtwordtaandegrote
betekenisvanhetMKBindelid-statenvan
doelstelling1.Daarnaastdientverderonderzoekte
wordeningesteldnaardemogelijkhedenvandestruc­
tuurfondsenomdeO&TO-capaciteit vanhetMKB
optevoeren,zodatzijbetertegendezetaakzijnopge­
wassen.Ookmoetwordeningegaanopdecriteriavoor
hetgebruikvandestructuurfondsen endeverplichting
vandelid-statenomzichtehoudenaandebeginselen
tenaanzienvanaanwendingenfunctionerenvande
structuurfondsen .
3.5.4.Eveneensmoetwordennagegaanwelkeexpe­
rimentenindeVerenigdeStatenenJapanzijnuitge­
voerdvoorbevorderenvandeO8cTO-capaciteit van
kleinebedrijven,omdatdaaropgedanekennisenerva­
ringwellichtookinEuropakunnenwordengebruikt.
3.5.5.HetComitégeeftzijnvolledigesteunaan
maatregelenwaarmeededeelnemingvanhetMKBaan
EG-programma 'swordtgestimuleerd,enmetnamede
versterkingvandebottom-upprogramma'salshetdeel­
programmaCraft(uitgevoerdviaBrite/Euram—1voet­
noot8)(2),deuitbreidingvanhaalbaarheidsstudies tot
meerprogramma'sendzstroomlijningvanadministra­
tieveprocedures .Hetzougaarneziendatnieuwemaat­
regelenwordenuitgewerktalsdeinvoeringvanme­
chanismenterbevorderingvansamenwerking tussen
groteenkleineondernemingen entussenondernemin­
genenuniversiteitenviageëigendebeoordelingsinstru­
menten.Ookdientvoorbeterefinancieringteworden
gezorgd.
3.5.6.ZowelindeGemeenschap alseldersisduide­
lijkaangetoonddathetMKBovergrotemogelijkheden
beschiktophetstukvanwerkgelegenheid eninnovatie­
vermogen;dezebedrijfscategorie heeftopdezeterreinen
veelbereikt.IndeEG-programma 'sdienendezebedrij­
venoptimaalinstaatwordengesteldprofijttetrekken
vansuccesvolleinnovatieenresearchdiezijnverricht
insegmentenvandeparticuliereendeoverheidssector
dieovergroterefinanciëlearmslagbeschikken .Om
O&TOdoorhetMKBtebevorderen,dientervoor
hetMKBeensteunfondstekomendattevergelijken
ismethetEureka-initiatief inhetvoorgesteldeeerste
deelgebied.3.5.Midden-enkleinbedrijf(MKB)
3.5.1.IneerdereKaderprogramma 'sisalaandacht
besteedaandeproblemendiehetMKBondervindtbij
detoegangtotderesultatenvanO&TOvandeEG
enbijhetexploiterenvandezeresultaten.HetComité
isditnietontgaan.
Dezeaandachtheeftechternietgezorgdvoorprogram­
ma's,instrumentenentoereikendemiddelenzodathet
MKBookechtindeonderzoeksprojecten en-resultaten
deelkanhebben.Daaromdientbeslisteen„exploitatie­
fonds"tewordenopgerichtdathetMKBeentotaal
ondersteuningspakket biedtvoor:
—devoorbereidingvanhetprojectvoorstel ;
—devoorbereiding vanhetcontract;
—deuitvoeringvanhetproject;
—denaheteigenlijkeonderzoekvolgendefasen,
d.w.z.deexploitatievandeverkregenresultaten
(MPBnr.L192van16.7.1991,blz.29.(2)PBnr.L375van31.12.1991,blz.18.

26.7.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C201/43
3.6.Eerstedeelgebied:Tenuitvoerlegging vanpro­
gramma'svooronderzoek,technologische ont­
wikkelingendemonstratie ,waarbijdesamenwer­
kingmetentussenondernemingen ,onderzoeks­
centraenuniversiteiten wordtbevorderd
3.6.1.DedoelstellingenkomenmethetVierdeKa­
derprogramma overeenenwordenalszodanigdoorhet
Comitéonderschreven .
3.6.2.Deindelinginonderzoeksgebieden iseenzin­
vollewijzevanpresentatie .Indepraktijkheeftdeze
methodeechterwelgeleidtotlangelijstenvanonder­
werpenzonderdathieruitblijktwelkerangordede
Commissiehierinheeftaangebracht ;uiteraardkannu
ooknoggeeninformatieoverhettotalebudgetworden
gegeven.
3.6.3.Aangezienhiereenzeergrootaantalonder­
werpenwordtvermeldenditinitiatiefadvies spoedeist
ominhetprocesvanraadplegingtussendeinstellingen
invloedtekunnenuitoefenen,wilhetComitéindit
stadiumgeencommentaaropdeafzonderlijkevoorge­
steldeonderwerpengeven.
3.6.4.Prioriteitenvloeienuitbeginselenvoortwaar­
uitwederomstrategieënwordenontwikkeld.Debegin­
selenvanhetComitémetbetrekkingtoteenKaderpro­
grammazijnhierbovenuiteengezet..Opdezeplaats
volgenenkeleopmerkingenoveronderwerpendiein
bijlageIIvanhetwerkdocument doordeCommissie
wordenvoorgesteldenwordtaangegevenwelkbelang
hetComitéaansommigeO&cTO-gebiedenhecht.
3.6.5.HetComitédringteropaan,prioriteittegeven
aanresearchdietotindustriëletoepassingenleidt.
3.6.6.PositievecriteriavoorO&TO-gebiedenluiden
o.m.alsvolgt:onderzoekdattotuitbreidingvande
werkgelegenheid leidt,geavanceerdetechnologieinniet
altekapitaalintensieve sectoren,onderzoekdatcoördi­
natiemethetMKBbevordert,onderzoekdatEuropese
ervaringenkennisversterktenonderzoekdatwerkaan
jongeonderzoekersoplevert.
3.6.7.Afgezienvandezecriteriamoetookworden
gekekennaardenoodzaakmiddelenopO&cTOte
concentrerentendienstevanhetgemeenschappelijk
beleidommaatschappelijke behoeftentebevredigen.
3.6.8.Bijhetbeoordelenvanvoorstellenvooronder­
zoeksactiviteiten moetervooralwordennagegaanof
hetonderzoekinhetbelangvandeGemeenschap is
envooralwerkgelegenheid binnendeGemeenschap
schept.vanresearchmoetopéénbijzondertoepassingsgebied
wordentoegespitst,b.v.systemenvoorvervoereninfor­
matie-uitwisseling .
3.6.9.2.Metnameprogrammatuur lijktzichtelenen
voorhetvergemakkelijken vanuitwisselingvantech­
nologieenkennisoverdracht .Softwareiseenintegraal
onderdeelvanofeenflankerendvereistebijandere
onderwerpenvanheteerstedeelgebiedenisbijhet
plannenvanO&TOvangrotebetekenis.
3.6.9.3.Bijhetvaststellenvanhetprogrammavoor
informatie-encommunicatietechnologie moetalsprio­
ritairdoelvooropstaanhetselecterenvandegeschikte
onderwerpendoordebehoeftenvandeproducenten
vaninformatietechnologie endebehoeftenvandege­
bruikershiervanmetelkaarteconfronteren .Zokunnen
debehoeftenvandesamenlevingoptimaalwordenbe­
vredigd.
3.6.9.4.Terwille'vandecontinuïteit metde
researchactiviteiten vanhetDerdeKaderprogramma is
eenhogeprioriteitvoorbeeldtechnologieën engeavan­
ceerdecommunicatienodig.Weldienthettotdusverre
uitgevoerdeonderzoektewordengeëvalueerdendient
demogelijkemarktvoorproduktentewordenverkend.
3.6.9.5.Decentralebetekenisvanvervoerenhiermee
samenhangende infrastructuurvoorzieningen dientte
wordenonderstreept ,evenalsdebehoefteaaneenal­
gemenestrategieopdatgebied.Erdientvoordenodige
coördinatietewordengezorgdenuiteenoverzichtzou
blijkenofhetvoorgesteldeprogrammavolledigis.Is
b.v.elektrischeaandrijvinghieronderbegrepen?Dit
onderzoeksgebied verdientmeeraandachtencoördina­
tieenalleonderzoeksactiviteiten metbetrekkingtot
vervoerzoudenopzinvollewijzeinéénonderdeelvan
hetKaderprogramma kunnenwordenondergebracht .
3.6.10.Industriëletechnologieën
3.6.10.1.Verbeteringvanhetconcurrentievermogen
zalinhetalgemeenvoorafzonderlijkebedrijvenniet
haalbaarzijnzondereenalgemenevooruitgangvan
kenniseneensnelleexploitatiehiervan.Ditmaakthet
onderwerp „geavanceerde fabricagetechnieken "
(AMT)zobelangrijk.Erwordtnogeensherinnerd
aanhetcommentaaroverhetverbandtussenAMTen
werkgelegenheid (par.2.3.7).Researchomdekwaliteit
teverbeterenendetijdteverkortenvoordatdeproduk­
tenmarktrijpzijn,heefteenhogeprioriteit.Erdient
onderzoektewordenverrichtnaardemogelijkheden
omdooreenbetereinterfacetussenmenselijkevaardig­
heidentechnologiedekostenterugtedringenzonder
datdittenkostevandewerkgelegenheid gaat.
3.6.10.2.Deinterfacetussenmenselijkevaardigheid
entechnologiedienteenhogeprioriteitinO&TOte
krijgenomdebovengenoemde reden,maarookomdat
zondereenduidelijkeinterfacetechnologische vooruit­
gangineconomischezinminderzalopleveren.
3.6.10.3.Deonderwerpen 16,17en18zijnzeerge­
wenstepogingenomeenthansbestaandeachterstand3.6.9.Informatie -encommunicatietech ­
nologie
3.6.9.1.Uitdeinhoudsopgave blijktnietwelkever­
bandenerbestaantussendeoverwogenresearchactivi­
teitenopdeverschillendegebieden.Deuitwisselingvan
informatiedienttewordenbevorderdendecoördinatie

26.7.93Nr.C201/44 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen
indeGemeenschapophetgebiedvanO&TOenigszins
intelopen.Deoverwogenmultidisciplinaire aanpakis
eenbelangrijknovum.Dedoelstellingenvandedrie
onderwerpenzijnprijzenswaardig .Deonderwerpen
zijnnietgemakkelijkintepasseninuitsluitend„in­
dustriëletechnologie"eninandereafdelingenvoorge­
stelderesearchisduidelijkeenbijdragetotdezeonder­
werpen,diezoudenmoetenwordengehergroepeerd
omhetmultidisciplinaire karakterendesynergiete
bevorderenendenadrukopinteractie,ennietzozeer
opimpactanalyse ,teleggen.
3.6.10.4.Indevoorgesteldeonderwerpenkomtde
bepalinginhetVerdragvanMaastrichtonvoldoende
totuitingdathetKaderprogramma O&TO-werk­
zaamhedenmoetomvattendierechtstreeksbetrekking
hebbenopdeuitvoeringvanhetbeleidvandeGemeen­
schap(3.3.2).Industriëletechnologieënophetterrein
vanhetlandbouwbeleid ,b.v.levensmiddelentechnolo ­
gie,wordenalsonderzoeksgebied nietindezeafdeling
vermeld,watwelhetgevalzoumoetenzijnomhetal
eerdergenoemdeonderwerp26enonderwerp29(visse­
rijenaquicultuur)inhethoofdstuk„biowetenschappen
enbiotechnologie"aantevullen.
3.6.10.5.Inheteerstedeelgebiedvanhetwerkdocu­
mentwordtonder„industriëletechnologieën"gespro­
kenvan„fabricagewaarbijdemenscentraalstaat"
(punt12).Indetekstmoetwordengesprokenvanhet
belangvanresearchoverhetraakvlakwaartechnologie
enmenselkaartegenkomen .InEG-onderzoekonder
hetMonitor-programma (-1)isditraakvlakgekenschetst
alskritischvoordeproductiviteitenhetconcurrentie­
vermogenzowelophetniveauvanproduktiesystemen
alsophetniveauvanstrategischemogelijkhedenvan
industriëleondernemingen .
3.6.11.Milieu
3.6.11.1.Heteffectvanmenselijkeactiviteitophet
milieuinhetalgemeenenopspecifieketerreinenhier­
vaniseenprobleemdatacutevormenheeftaangeno­
men.Naastde>nadrukop„GlobalChange"inonder­
werp19bestaatbehoefteaangrotereaandachtvoor
evaluatievandeeffectenvanmenselijkeactiviteitop
terreinenalswaterreserves ,industriëlegevarenenver­
voerssystemen .
3.6.11.2.Debeschikbaarheid vandrinkwatervoor­
radenisvoordeburgersvanEuropazobelangrijkdat
ditonderwerpveelgrotereaandachtverdientendathet
denkraamvanonderwerp19dienttewordenuitge­
breid.Debeschermingvanwatervoorraden iseenpro­
bleemvoorhethelecontinent;daaromdienteenvoor
geheelEuropavergelijkbarewetenschappelijke basisin­
formatievoorstandaardenencriteriatewordenuitge­
werkt.Terwillevaneenalgemeneaanvaardinghiervan
inEuropa,alsookvandenoodzaakomhieraanverder
tewerken,zijnmeerwetenschappelijk onderzoeken
ookeenbeterinzichtinsociaalgedragenattitudesop
ditterreinnodig.Waterbeheeren-controlezijntaken
diedeaandachtverdienen .3.6.11.3.Onderwerp20„Milieukwaliteit envolks­
gezondheid"isvangrotebetekenisendientdaaromte
wordenuitgebreidtotmenselijkeactiviteiten,hiermee
samenhangende aspectenvandemenselijkegezondheid
alsvoeding,enresearchnaardeachterliggende mense­
lijkeattitudes,zoalsvermeldindeelgebied3(milieu)
vanhetDerdeKaderprogramma .
3.6.11.4.Vermoedelijkvaltonderthema22„Inno­
vatievetechniekeneninfrastructuur voorhetmariene
enpoolonderzoek"ookhetleveninzee;ditdientmet
zóveelwoordentewordengezegd.Ookopditgebied
dientduidelijktewordengewezenopdeverantwoorde­
lijkheidvoorO&TOtendienstevanhetgemeenschap­
pelijkbeleid.Deonderwerpen22en29dienennauw
opelkaartewordenafgestemd.
3.6.11.5.Deindrukbestaatdathethoofdstukover
milieunietisgeschrevenmetvoldoendeaandachtvoor
hetnieuWeenhetallesomvattendekaraktervanOSc
TOinhetVerdragvanMaastricht .
3.6.11.6.Indithoofdstukwordtonvoldoendegezegd
overonderzoeknaarmilieu-educatie endemogelijkhe­
denvoorinteractievecommunicatie metburgers.
3.6.11.7.Researchnaarwereldomspannende proble­
men,metnameopmilieugebied,vereistgecoördineerde
internationaleregelingen.Erdientvoortewordenge­
zorgddatuithoofdevanhetKaderprogramma niet
dubbelonderzoekswerk wordtverricht.
3.6.12.Biowetenschappen enbiotech­
nologie
3.6.12.1.Indithoofdstukdektdevlagdeladingniet
helemaal.Zobestrijkendëthema's26,27,28,29en31
eenveelbrederterreindanbiowetenschappen enbio­
technologie.Debeschrijvingvan„plattelandsontwikke ­
ling"en„bestrijdingvandebelangrijkstegezondheids­
problemeninEuropa"ishelaaswatmagertjesuitgeval­
lenomdathetthemagebiedtenauwwasafgepaald.
DezetweeuitermatebelangrijkeO&TO-gebieden
dienentewordenuitgebouwdenandersingedeeld.Zo­
alsalwerdgezegdinparagraaf2.4.2,dientereen
onderzoeksthema tekomenmetdetiteleen„nieuw
leefklimaatophetplatteland",innavolgingvanonder­
werp16overeen„nieuwstedelijkleefklimaat".
3.6.12.2.Hetonderzoektendienstevanhetherziene
gemeenschappelijk landbouwbeleid dienttewordenge­
plaatstineenbrederperspectief,metbijzondereaan­
dachtvoordegevolgenvanhetvoorgestelde
braakleggingsprogramma voordeplattelandsontwikke ­
ling.Erdientaandachttewordenbesteedaanonder­
zoektenbehoevevanhoogwaardigelandbouwproduk­
tendievoldoenaaneenbehoeftebijdeconsument .
3.6.12.3.Hetonderzoekinzakeontwikkelingvaneen
interactieveweerdiensttenbehoevevanlandbouwers
dienttewordengeïntensiveerdentewordengecoördi­
neerdmetvoorgenomenonderzoektenaanzienvan
„milieu"enontwikkelingen inde„informatie-encom­
municatietechnologie ".
3.6.12.4.Tevensishetzaak,totbiowetenschappen
enbiotechnologie metnadrukookhetonderzoekm.b.t.f1)PBnr.L200van13.7.1989,blz.38.

26.7.93PublikatiebladvandeEuropeseGemeenschappen Nr.C201/45
biomedischetechnologieënenbiotechnologie opfar­
maceutischgebiedterekenen.
3.6.12.5.Erdienteennieuwerubriektewordeninge­
voegdmetbetrekkingtotlevensmiddelenwetenschap
en-technologie.Hiermeezouwordenbeoogddelevens­
middelenvoorziening teverbeteren,incl.veiligheid,ac­
ceptatievandeconsument,voedingsgewoonten enba­
siskennis.Bijlevensmiddelen veiligheidmoetookwor­
dengedachtaanrisico-evaluatie (metaandachtvoor
objectieverisico'sendoordeconsumentgepercipieerde
risico's),voorspellendemicrobiologische tests,hygië­
nischdesignvanproduktieapparatuur ,methodesvoor
hetopsporenvanniet-metaligevreemdelichamenen
andereopsporingssystemen .Erdientonderzoektewor­
denverrichtnaarnieuwemethodesvoorminimale,
dochveiligebewerking.Bijhetmeerfundamentelewerk
moetookwordengedachtaanbiologischeproduktie
enonderzoeknaardemoleculairebasisvanvoedsel­
kwaliteit.
3.6.12.6.Metbetrekkingtotdeonderwerpen 23
„Genomen",24„Moleculaireplantengenetica enbio­
diversiteit"en25„Decelalsproduktie-eenheid "wordt
deaandachtgegevestigdopdestandpuntenvanhet
Comitédieineerdereadviezenhieroverzijnopge­
nomen.
3.6.13.Energie
3.6.13.1.Ineenaantaladviezenkanwordengelezen
hoeveelbelanghetComitéaanduurzameenergiehecht.
OokheefthetComitéeenduidelijkevisieophetblijven­
debelangvanonderzoeknaarkernenergieendehier­
meesamenhangende veiligheid.Hetiszaakdatdit
onderzoekwordtvoortgezet.Deconcentratieopgrote
projecteninonderwerp33magniettenkostegaan
vanresearchnaarhetefficiëntgebruikvanduurzame
energieinkleinschaligeprojecten.
3.6.13.2.Deinonderwerp33„betereenschonere
opwekkingentoepassingvanenergie"bedoeldedemon­
stratieprojecten endealinzichtkomendelevensvat­
baarheidvanproduktie-eenheden vereisendenodige
toelichtingenaandacht.
3.6.13.3.Aangeziendemilieu-eisenaansnelleveran­
deringenonderhevigzijn,ishetvanuitermategroot
belangdatafsprakenoverhetbeheervanenergieonder­
zoekookbetrekkinghebbenopeenvlottedoorstroming
vaninformatieaancontractanten ,hetgeeneengoede
communicatie binnendeCommissievereist.
3.6.13.4.HetComitéheeftinadviezenalvakeruiting
gegevenaanzijnbezorgdheidoverhetfeitdatdepro­
gramma's„Nucleaireveiligheid"en„Stralingsbescher­
ming"steedsverderwordeningekrompen ;eenverdere
inkrimpingvandezeprogramma'sinhetVierdeKadër­
programmawordtonverantwoord geacht.
3.6.14.Wetenschap entechnologie voor
desamenleving enkwaliteitvan
hetbestaanvandeEuropesebur­
gers
3.6.14.1.DeCommissiesteltinhaarwerkdocument
voor,deonderwerpentehergroeperennaarmatehetvoorstelverderevolueert.Tedenkenvaltaandemoge­
lijkheid,inheteerstedeelgebiedeenapartegroeponder­
werpenondertebrengendiebetrekkinghebbenop
„wetenschapentechnologievoordesamenlevingen
kwaliteitvanhetbestaanvandeEuropeseburgers".
3.6.14.2.Dittypeonderzoekzoumultidisciplinair
zijn,omdathettegelijkertijdsociale,economischeen
menswetenschappen enO&TOomvat.
3.6.14.3.Eenaantalonderwerpenbinnenheteerste
deelgebiedhebbeninhungroepenmaareenzeermar­
ginaleplaats;zijhorendaarnietechtthuis.Zijkunnen
veelbeterwordengeplaatstindehiernavoorgestelde
groep,hetgeenookdemultidisciplinaire aanpakten
goedekomt:
Onderwerp8:Informatieuitwisseling tussenoverheden,
uittebreidentotinformatieuitwisseling tendienstevan
hetgemeenschappelijk beleid;
Onderwerp16:Wetenschapentechnologievooreen
nieuwstedelijkleefklimaat;
Onderwerp18:Wetenschapentechnologieterbestrij­
dingvansocialemarginalisering ;
Onderwerp26:laatstegedeeltePlattelandsontwikke ­
ling.
DrieonderwerpenvanhetEuropeesgezondheidsbeleid :
Onderwerp31:Bestrijdingvandebelangrijkstegezond­
heidsproblemen inEuropa;
Onderwerp30:Ontwikkelingvanprotocollenheeft
elementenwaarvooreenmultidisciplinaire aanpakzin­
volzouzijn;
Onderwerp20:Milieukwaliteit envolksgezondheid ,
waarhetraakvlaktussenmensentechnologiecentraal
staat.
Hetzouzinvolzijnsommigeelementenvandestudie
naarhorizontalesteunmaatregelen enverkennendeacti­
viteiten,metnameevaluatieenprognostiek,ookin
dezegroepondertebrengen.
3.6.14.4.Devoorgesteldegroepzouheelwatmeer
bestrijkendandeimpactvantechnologieopdekwaliteit
vanhetbestaan.Centraalstaathetraakvlakvantech­
nologie,mensensamenleving .Dezegroepispositief
gerichtopverbeteringvandekwaliteitvanhetbestaan
vandeEuropeseburgersenzouzodoendenieuwemark­
tenmoetenopsporen.Bijditonderzoekwordtdeinter­
actievanmens,samenlevingentechnologieerkenden
hetresearchdoelisdanookvergrotingvanhetinzicht
indieinteractie.Eenbeterinzichtinrelevantegedrags­
patronenenattitudeszouondermeermoetenleiden
totsnellereinnovatieenvooruitgangininformatie­
encommunicatietechnologie ,eenproduktievergebruik
vanindustriëletechnologieeneeneffectieveroptreden
tendienstevanhetgemeenschappelijk beleid.
3.6.14.5.Uiteraardmaghieruitnietwordengecon­
cludeerddatdekwaliteitvanhetbestaanenhetraak­

26.7.93Nr.C201/46 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen
Bijdebeoordelingvantechnologischerisico'sdientte
wordengedachtaanzowelreëlealsvermeenderisico's.
Debeoordelingvantechnologieiszeerbelangrijk,en
quagevolgenzobelangrijkdatdezenietaandelid­
statenmoetwordenovergelaten,maartotactiviteitvan
deGemeenschapmoetwordenverklaard.
3.8.5.Deonderwerpen4en5zijnzeerbelangrijken
zoudenvoorhetMKBzeernuttigmoetenzijn.Het
valorisatiefonds voorhetMKBiseenbuitengewoon
waardevolnovum.
3.9.Hetvierdedeelgebied:Stimuleringvandeoplei­
dingenmobiliteitvanonderzoekersindeGemeen­
schap
3.9.1.Maatregelenterondersteuningvanopleiding
enmobiliteitzijnuitermatebelangrijkvoordetoekomst
vanwetenschapentechnologischeontwikkelinginde
Gemeenschap .
3.9.2.Maatregelenomhetisolementvanonderzoe­
kersinkleinelaboratoriaofinrandgebiedenvande
Gemeenschapteverminderen,zijnnietalleenvoorde
onderzoekerszelfvanbelang,maarookomervoorte
zorgendatditdeelgebiedophetstukvanbijdragetot
deeconomischeensocialesamenhangwaardetoevoegt.
3.9.3.Ditdeelgebieddienteenreeksactiviteitente
bevorderendieelkaarquaaanpakaanvullenen,naar
magwordengehoopt,versterken.
3.9.4.Demaatregelenterbevorderingvansamen­
hangendesteunvooruitbreidingvandekennisin
delid-statenvandoelstelling 1zijnzeerbelangrijke
onderdelenvanditdeelgebied.Onderwerp4dientrui­
mertewordengeformuleerdomdemobiliteitvanzowel
onderzoekersalsjongeafgestudeerdenvoorkorteperio­
destebevorderen.Zijdienentewordengeschooldin
projectenvoorindustrieelonderzoekdiedoornetwer­
kenwordenuitgevoerd .
3.9.5.Bijopleidings-enmobiliteitsactiviteiten dient
meeraandachttewordenbesteedaanderelatieuniver­
siteit-bedrijfsleven .Hierbijdienttewordengedachtaan
wederzijdsemaatregelenwaarbijuniversiteitenenbe­
drijfslevenelkaarsteunenenstimuleren.
3.9.6.Ditdeelgebiedbiedtbelangrijkemogelijkhe­
denvoorhetrealiserenvandedoelstellingenvanhet
tweededeelgebied.
3.9.7.HetComitéhooptdatbijdeuitvoeringvan
hetvierdedeelgebiedwordtbesefthoeenormbelangrijk
beleidsmaatregelen enactiviteitenzijnwaarinhetbesef
vandehogewerkloosheidindeGemeenschaptotuiting
komt.
3.10.Horizontalesteunmaatregelen
3.10.1.Indetoelichtingophetwerkdocument wor­
denhorizontalesteunmaatregelen voorgesteldalsactivi­
teitenter„voorbereiding ,begeleidingenbevordering
vandeinhetkadervandevieractiviteitenvanhetvlakvanwetenschap,technologieensamenlevingvan
andereresearchactiviteiten kunnenwordenuitgesloten.
3.7.Hettweededeelgebied:bevorderingvandesa­
menwerkinginzakecommunautaironderzoek,
communautaire technologische ontwikkelingen
demonstratiemetderdelandeneninternationale
organisaties
3.7.1.DekoppelingmetEurekaendegevolgenvan
eendergelijkekoppelingdienenzorgvuldigteworden
bekeken.HetpositieveaanEureka-onderzoek isde
marktgerichtheid ;ditwordtingezienenisvanzeer
grootbelang.Eentesterkekoppelingoftoekenning
vanteveelmiddelenaanditdeelgebiedzouernstige
negatievegevolgenkunnenhebbenvoorW&T-samen­
werkingmetontwikkelingslanden .Hetzouweleens
kunnenzijndatgecompliceerderegelingeninzakebe­
heerdegroeivandesamenwerkingmetanderein­
dustrielandenkunnenvertragen.Indeparagrafen3.3.6
en3.5isalaangegevendataandachtmoetworden
besteedaandebehoeftenvanhetMKB.
3.7.2.HetComitéachtonderwerp5„Samenwerking
inhetkadervanCOST-acties"vangrootbelangomdat
samenwerkinghierbijzeerbeperktemiddelenheelwat
oplevert.
3.7.3.Recenteregelingenomdeelnemingeneigen
onderzoekvansommigelandeninMidden-enOost­
Europatebevorderen,zijnvoordezelandenuitermate
belangrijkgeweest.Soortgelijkesteuntenbehoevevan
doelstelling1-landenvandeGemeenschapzoueenzeer
sprekendvoorbeeldzijnvandewijzewaarophetco­
hesiestrevenindeartikelen130Aen130Bvanhet
VerdragvanMaastrichtkanwórdenaangepakt.
3.7.4.Ondersteuning vanresearchenverspreiding
vanonderzoeksresultaten inontwikkelingslanden isvan
grotebetekenis.
3.8.Hetderdedeelgebied:Verspreidingenexploitatie
vanderesultatenvandeactiviteiteninzakeonder­
zoek,technologischeontwikkelingendemonstra­
tievandeEG
3.8.1.IneerdereadviezenvanhetComitéisalgewe­
zenophetbelangdatdoorhetComitéwordtgehecht
aanverspreidingenexploitatievanderesultaten
O&TO-endemonstratiewerkzaamheden vandeEG.
3.8.2.Methodesomonderzoeksresultaten opef­
ficiënterewijzetekunnenvertalenincommerciëlesuc­
cessen,zijnuitermatebelangrijk.
3.8.3.Deinterdisciplinaire interactiedientteworden
voortgezetenverbreedomhetefficiëntwerkenvande
wetenschappelijke gemeenschaptevergroten.
3.8.4.Hetdoelvanonderwerp3dientopnieuwte
wordengeformuleerdomdeindruktevermijdendat
hethiereerdergaatomdeimpactvantechnologiedan
omhetraakvlakwaaraanindetitelwordtgerefereerd.

26.7.93PublikatiebladvandeEuropeseGemeenschappen Nr.C201/47
kaderprogramma ontplooideinitiatieven"(par.24).Dit
iseenzeerbelangrijkinitiatief.
3.10.2.Uitdewoordenvandetoelichtingmoetwaar­
schijnlijkwordenafgeleiddatdezeactiviteitenzijnbe­
perkttotdevierdeelgebiedenvanhetKaderprogram­
ma.Hetisechternietgewenstprognostiek,evaluatie
enbeoordelingopdezewijzetebeperken,aangeziendit
eennegatieveuitwerkingzouhebbenopdebijdrage
vandehorizontalesteunmaatregelen tothettoekomstig
EG-beleidinzakeOScTO.Geadviseerdwordt,dein
bijlageIvanhetwerkdocumentvoorgesteldeprocedure
voortoewijzingvanmiddelenbijtestellen.
3.10.3.Overigensisalinparagraaf3.4krachtiggead­
viseerdomsociaal-wetenschappelijk onderzoekonder
dehorizontalesteunmaatregelen ondertebrengen.
4.Financiëleaspecten
4.1.BijhetBesluitvandeRaadvan23april1990,
gewijzigdbijhetbesluitvan15maart1993(*),ishet
totalebudgetvoordeuitvoeringvanhetDerdeKader­
programma (1990-1994)op6,6miljardecuvastgesteld.
4.2.Uitgaandevandefinanciëlevooruitzichten die
deCommissieheeftvoorgesteldinhaarmededelingvan
12maart1992over„Deopenbarefinanciënvande
Gemeenschapin1997"[Doe.COM(92)2001def.]lag
hetoorspronkelijkinhaarbedoeling,voordeuitvoering
vanhetVierdeKaderprogramma (1994-1998)eenbe­
dragvan14,7miljardecuvoortestellen.
4.3.TijdensdeEuropeseRaadteEdinburghzijno.m.
definanciëlevooruitzichtenvoorhettijdvak1993-1999
vastgesteld.NaaraanleidingdaarvanheeftdeCommis­
sie,blijkenshettweedewerkdocument datdeCommis­
sieop21apriljl.heeftvastgesteld [Doe.COM(93)158
def.],ditbedraginmiddelsverlaagdtot13,1miljard
ecu.Ditbedragvormt62%vanhettotalebedragdat
inderubriekfinanciëlevooruitzichtenvoorhet„Interne
beleid"wordtgenoemd.
4.4.HetComitézallaternoguitvoerigingaanop
hetbudgetvoorhetVierdeKaderprogramma ende
verdelinghiervanoverdeverschillendeonderzoeks­
werkzaamheden en-thema's.Hetiswelalduidelijkdat
hetvoorgesteldebedragingeengevaleenverdubbeling
vanhetbudgettenopzichtevanhetDerdeKaderpro­
grammais.4.5.HetVierdeKaderprogramma zalnamelijkacti­
viteitenomvattendietotdusverrebuitenhetKaderpro­
grammaomwerdenuitgevoerdengefinancierd ,zoals
demonstratieprojecten envoorbereidende ,flankerende
envervolgwerkzaamheden (APAS).InhetVerdragbe­
treffendedeEuropeseUniewordtookbepaalddatalle
onderzoeksactiviteiten tenbehoevevanhetgemeen­
schappelijkbeleidinhetKaderprogramma dienente
wordenopgenomen,zodatditeenveelbrederterrein
gaatbestrijken.
4.6.Omeenvollediginzichtindereëleomvangvan
hetvoorgesteldebudgettekunnenkrijgen,dringthet
ComitéerbijdeCommissieopaan,hemdenodige
inlichtingenteverschaffenovermetnamealleeerder
genoemdeactiviteiten,deduurhiervanenhetbedrag
dathieraanthanswordtuitgegeven.
4.7.Ombovengenoemde redenenkanhetComité
momenteelnietandersdankennisnemenvanhetdoor
deCommissievoorgesteldebudgetzonderernubepaald
vanovertuigdtezijndatditbedragreëelgezieneen
significantestijgingbetekentvanhetbudgetdatdoor
deEGaanO&TOwordtbesteed.
5.Aanvullendeopmerkingen
5.1.HetComitéhooptdathetVierdeKaderpro­
grammademeteerdereKaderprogramma 'sbereikte
vaarterinzalhoudenendathetmetvoortvarendheid
tenuitvoerzalwordengelegdvanwegehetuitermate
grotebelangdatmoetwordengehechtaandehiermee
nagestreefdeversterkingvandeconcurrentiepositie van
hetbedrijfslevenvandeEGindewereld.Helaasbestaat
deindrukdatdeinMaastrichtovereengekomen com­
plexeentijdrovendeproceduresvoordebesluitvorming
overkomendeO&TO-programma 'sdestartvan
activiteitenuithoofdevanhetvoorgesteldeKaderpro­
grammaenvantoekomstigeprogramma'szalver­
tragen.
5.2.Alsgevolgvaneendergelijkevertragingzouhet
kunnengebeurendatdeO&TO-activiteiten vande
Gemeenschapineenzeernadeligepositiekomente
verkerentenopzichtevaninternationaleconcurrenten
diehuneigenO&TO-programma 'sineensneller
tempokunnenuitvoeren.Ditisredenvoorgrotebe­
zorgdheid.HetComitéachthetuitermategewenst,bij
deeerstvolgendegelegenheidsnellerverlopende,alsook
meerflexibeleproceduresvoorhetbepalenvande
O&TO-programma 'svandeGemeenschap inte
voeren. (i)PBnr.L69van20.3.1993,blz.43.
GedaanteBrussel,26mei1993.
DeVoorzitter
vanhetEconomischenSociaalComité
SusanneTIEMANN