Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de strategie voor gendergelijkheid

(COM(2020) 152 final)

(2020/C 364/11)

Rapporteur: Giulia BARBUCCI Corapporteur: Indrė VAREIKYTĖ

Raadpleging Europese Commissie, 22.4.2020 Rechtsgrondslag Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie Besluit van het bureau 18.2.2020 Bevoegde afdeling Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Burgerschap Goedkeuring door de afdeling 17.6.2020 Goedkeuring door de voltallige vergadering 16.7.2020 Zitting nr. 553 Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) 171/38/7

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1. Het EESC beseft dat de COVID-19-pandemie een gendereffect heeft en de genderdimensie van de sociale en economische ongelijkheid sterk op de voorgrond heeft geplaatst. Met deze kwestie moet ten volle rekening worden gehouden in de nieuwe strategie voor gendergelijkheid. De Europese Commissie dient de uitvoering van de strategie voor gendergelijkheid gelijk op te laten lopen met de aanpak van de gevolgen van COVID-19, met behulp van toegesneden en doelgerichte beleidsreacties.

1.2. Het EESC beveelt aan in alle programma’s en in alle bestuursorganen en -infrastructuur strategieën voor gendermainstreaming op te nemen en verzoekt de Commissie de lidstaten sterk aan te moedigen om eenzelfde aanpak te hanteren. Voorts pleit het EESC voor de invoering van een intersectionele benadering van gendergelijkheid, ook bij het aanpakken van meervoudige vormen van discriminatie.

1.3. Het EESC dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te zorgen voor een evenwichtige verdeling van mannen en vrouwen in de technische en adviesorganen die worden opgericht om de beleidsmaatregelen te bespreken voor het heropstarten van de economie en om sociale en economische marginalisering, in het kader van COVID-19, te voorkomen.

1.4. Het EESC spoort de lidstaten er voorts toe aan het genderperspectief volledig te integreren in de herstelmaatregelen in verband met COVID-19, om hardnekkige vormen van genderongelijkheid aan te pakken via een strategische en structurele benadering, en om de participatie van vrouwen op alle niveaus van de arbeidsmarkt te bevorderen en te verbeteren.

1.5. Het EESC roept op tot een grotere inzet voor gendergelijkheid in het volgende meerjarig financieel kader 2021-2027. Deze aanpak moet ook worden geïntegreerd in de tenuitvoerlegging van de Europese pijler van sociale rechten en de zes prioriteiten van de Commissie voor 2019-2024, alsmede in de aanbevelingen van het Europees Semester.

1.6. Het EESC ondersteunt de door Commissie vastgestelde strategie voor gendergelijkheid en vraagt haar een coördinatiemechanisme op te zetten waarbij alle lidstaten, sociale partners en maatschappelijke organisaties worden betrokken.

1.7. Het EESC roept de lidstaten op specifieke maatregelen te nemen om de studie- en beroepskeuzebegeleiding te verbeteren als middel om het genderbewustzijn te vergroten en te voorzien in voldoende middelen en instrumenten, hetgeen moet leiden tot een meer genderbewuste benadering en een vermindering van de gendersegregatie in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.

1.8. Het EESC roept op tot actie om de digitale genderkloof te dichten en het genderperspectief volledig op te nemen in de digitale en KI-agenda, zowel op het niveau van de EU als dat van de lidstaten, door een specifieke agenda vast te stellen, samen met een genderbewust monitoringsmechanisme dat wordt ondersteund door indicatoren en een naar geslacht uitgesplitste gegevensverzameling.

1.9. De loonkloof tussen mannen en vrouwen blijft een van de belangrijkste vormen van genderongelijkheid en discriminatie, zoals de COVID-19-crisis nog duidelijker heeft gemaakt. Het EESC verzoekt de Commissie snel werk te maken van het voorstel om bindende maatregelen in te voeren in verband met transparantie inzake lonen voor mannen en vrouwen, en het is bereid een leidende rol op zich te nemen voor de bevordering van een strategie voor gendermainstreaming inzake gelijk loon.

1.10. Het EESC verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend om een doeltreffende aanpak te bevorderen ter voorkoming van alle vormen van geweld tegen vrouwen en ter bescherming van vrouwen. Het EESC pleit voor maatregelen ter ondersteuning en goedkeuring van internationale en Europese initiatieven om geweld tegen vrouwen uit te bannen. Het EESC kan met sociale partners en maatschappelijke organisaties samenwerken om ervoor te zorgen dat dergelijke initiatieven snel worden uitgevoerd.

1.11. Het EESC vervult een sleutelrol bij de bewustmaking door goede praktijken te verzamelen en te verspreiden onder de sociale partners en de maatschappelijke organisaties met betrekking tot instrumenten en organisatorische infrastructuur om seksuele intimidatie thuis en op het werk te voorkomen en te beschermen.

1.12. Het EESC beveelt een systematische aanpak van het zorgbeleid aan, die verschillende andere beleidsdimensies omvat (loontransparantie, openbare diensten, infrastructuur, belastingen, vervoer, de digitale en de KI-agenda en EU-fondsen). De lidstaten van de EU moeten hun inspanningen voortzetten om het aanbod, de betaalbaarheid en de kwaliteit van de plaatsen in het onderwijs en de opvang van jonge kinderen te verbeteren.

1.13. Het EESC verzoekt de Commissie steun te verlenen aan de lidstaten bij de verbetering van de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen met een handicap en andere kwetsbare groepen vrouwen (waaronder Roma- en migrantenvrouwen), en daarbij het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap toe te passen.

1.14. Gelijke kansen op het gebied van deelname zijn van essentieel belang voor de representatieve democratie op alle niveaus — Europees, nationaal, regionaal en lokaal. Het EESC ondersteunt de gelijke deelname aan en het genderevenwicht bij de besluitvorming en in het politieke, economische en sociale leven, met inbegrip van de structuren van de sociale en burgerdialoog. Positieve acties op basis van wetgevings-, begrotings-, vrijwillige, organisatorische en culturele maatregelen zijn noodzakelijk om het probleem van de lage vertegenwoordiging en participatie van vrouwen in besluitvormingsorganen aan te pakken.

1.15. Het EESC vraagt de Raad eens te meer om werk te maken van de discussie over de richtlijn inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding in raden van bestuur.

1.16. Het EESC spoort de media en de reclamesector ertoe aan een evenwichtiger deelname van vrouwen in besluitvormingsfuncties te ondersteunen en bij te dragen tot de terugdringing van genderstereotypen in de media, door gedragscodes en mechanismen vast te stellen om te zorgen voor genderevenwicht in besluitvormingsorganen.

1.17. Het EESC vraagt het EIGE om in de gendergelijkheidsindex een thematische focus op te nemen over gendergelijkheid in de media, om ongelijkheden tussen mannen en vrouwen te belichten.

2. Inleiding

2.1. ( 4 ) Gendergelijkheid is niet alleen een kernwaarde van de Europese Unie ( 1 ) , maar is ook een bindend mandaat om op te treden ( 2 ) . De Commissie heeft de gelijkheid tussen vrouwen en mannen verheven tot een leidend beginsel en een van de doelstellingen van haar mandaat, maar alles duidt erop ( 3 ) ( 5 ) dat de vooruitgang naar gendergelijkheid in de EU met een slakkengang verloopt. Dit advies van het EESC werd opgesteld in reactie op de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025, die de Commissie in maart 2020 heeft gelanceerd, vóór de verspreiding van de COVID-19-pandemie. Het EESC is zich ervan bewust dat de COVID-19-pandemie een gendereffect heeft, waarmee in de strategie voor gendergelijkheid rekening moet worden gehouden. Daarbij moet worden onderstreept dat ongelijkheden tussen mannen en vrouwen die reeds vóór deze crisis bestonden door deze noodtoestand nog groter zijn geworden. Vrouwen staan meer bloot aan risico’s van geweld, armoede, verschillende vormen van discriminatie en economische afhankelijkheid, en we bevelen de Commissie aan meteen actie te ondernemen om de strategie voor gendergelijkheid uit te voeren, samen met de aanpak van de gevolgen van COVID-19 voor vrouwen en meisjes, aan de hand van toegesneden en doelgerichte beleidsreacties. In de strategie wordt verwezen naar de volgende interventiegebieden:

2.1.1. Geweld tegen vrouwen vormt een van de ergste vormen van discriminatie op grond van geslacht.

2.1.2. De Commissie pleit voor systematische analyse , voor sterkere maatregelen om stereotypen te ontkrachten en gendergerelateerd geweld, intimidatie en pesten uit te bannen, en voor de invoering van maatregelen om slachtoffers te beschermen en daders ter verantwoording te roepen. Tijdens de COVID-19-crisis is het huiselijk geweld toegenomen en werden vrouwen thuis sterker blootgesteld aan geweld van hun partner.

2.1.3. Vrouwen op de arbeidsmarkt . De genderkloof in de economie — en de nog steeds bestaande wanverhouding op het gebied van zorgtaken — blijkt de volledige sociale en economische empowerment van vrouwen sterk te beperken, en heeft negatieve gevolgen voor hun toegang tot een eerlijk loon, inkomen en pensioen. Het risico van economische marginalisering wordt ook bepaald door hardnekkige stereotypen en door intersectionele vormen van discriminatie. De mismatch in vaardigheden op de arbeidsmarkt is het gevolg van verschillende structurele factoren die grotendeels gendergerelateerd zijn. Deze factoren beperken niet alleen het effect van de economische beleidsmaatregelen, maar onthouden onze samenleving en economie ook de aanwezige vaardigheden en talenten van vrouwen.

2.1.4. Een genderevenwichtige deelname aan de besluitvorming is een belangrijk doel dat nog steeds niet bereikt is. Om de complexiteit van de economische en sociale uitdagingen aan te pakken, moet het aantal vrouwen in leidinggevende functies toenemen. Wetgevingsmaatregelen zijn één mogelijkheid om de genderkloof op korte termijn weg te werken.

2.1.5. Gendermainstreaming is de strategie om tot gendergelijkheid te komen door het genderperspectief in alle fasen van de beleidsvorming te integreren. In alle lidstaten is specifieke infrastructuur voor gendergelijkheid is de strategie om tot gendergelijkheid te komen door het genderperspectief in alle fasen van de beleidsvorming te integreren. In alle lidstaten is specifieke infrastructuur voor gendergelijkheid ( 6 ) verantwoordelijk voor de toepassing van gendermainstreaming en de integratie van het genderperspectief in de beleidsagenda. Dergelijke institutionele mechanismen moeten een sterker politiek mandaat krijgen en worden uitgerust met betere vaardigheden om relevante instrumenten in te zetten (wetenschappelijk onderbouwde analyses, de stelselmatige verzameling van naar geslacht uitgesplitste gegevens, genderbudgettering ( 7 ) , genderbewuste monitoring en evaluatie).

2.1.6. De EU-fondsen voor 2021-2027 bieden de mogelijkheid om gendergelijkheid te ondersteunen. Het EESC heeft een advies uitgebracht bieden de mogelijkheid om gendergelijkheid te ondersteunen. Het EESC heeft een advies uitgebracht ( 8 ) met een oproep aan het Parlement en de Raad om nieuwe en adequate indicatoren in te voeren om de financiële bijdrage van de EU aan de gendergelijkheid beter te monitoren. Het is de bedoeling de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen (vooral uit kwetsbare groepen ( 9 ) , zoals vrouwen met een handicap ( 10 ) en zij die te maken hebben met verschillende vormen van discriminatie) te verhogen en maatregelen in verband met het evenwicht tussen werk en privéleven, en diensten en infrastructuur voor kinderopvang en langdurige zorg te verbeteren. Door de COVID-19-crisis is duidelijk gebleken dat er maatregelen moeten worden gefinancierd in verband met het evenwicht tussen werk en privéleven, dat er moet worden geïnvesteerd in kwaliteitsvolle en toegankelijke openbare zorg en dat de werkgelegenheid en de inkomenssteun moeten worden behouden.

2.1.7. Het EESC is ook van mening dat de EU-middelen gendergevoeliger moeten worden toegewezen , dat gendergelijkheid een afzonderlijke doelstelling moet zijn, in plaats van een van de doelstellingen in het kader van de bestrijding van discriminatie, en dat het genderperspectief beter moet worden geïntegreerd in alle andere specifieke doelstellingen, volgens een multidisciplinaire en intersectionele aanpak.

3. Algemene opmerkingen over de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 en uitvoeringsvoorstellen

3.1. Het EESC staat achter de aanpak van de Commissie om gendermainstreaming opnieuw in te voeren als strategie voor het bereiken van gendergelijkheid, en vraagt dat rekening wordt gehouden met de specifieke gevolgen van de COVID-19-pandemie voor vrouwen. De tweeledige aanpak — positieve acties en de integratie van het genderperspectief — moet volledig worden ingebed in de governance van financiëleprogrammeringsmechanismen. Deze aanpak moet ook worden geïntegreerd in de tenuitvoerlegging van de Europese pijler van sociale rechten en de zes prioriteiten van de Commissie voor 2019-2024 ( 11 ) , alsmede in de aanbevelingen van het Europees Semester.

3.2. De bestaande institutionele infrastructuur voor gendergelijkheid op EU-niveau (DG JUST, EIGE, het Europees Parlement en de EU-instellingen, evenals de adviesorganen ( 12 ) en de taskforce Gelijkheid ( 13 ) , ondersteund door gegevens verstrekt door Eurofound en Eurostat) moet beter worden geïntegreerd in het governanceproces van het EU-beleid. Deze institutionele infrastructuur, die verder reikt dat gendergelijkheid alleen, moet een integrerend deel vormen van het beleidsmechanisme voor de aanpak van actuele belangrijke dossiers (de digitale agenda, de agenda voor vaardigheden, de Green Deal van de EU, de Europese jongerendoelstellingen ( 14 ) enz.).

3.3. Het EESC is het ermee eens dat gendergelijkheid een multidisciplinaire en intersectionele beleidsaanpak vergt, waarbij sociale en economische pullfactoren die leiden tot genderongelijkheid worden verzwakt en factoren die bijdragen tot gendergelijkheid worden versterkt. Het EESC ( 15 ) pleit voor een strategische monitoring van de integratie van het genderperspectief in alle thematische doelstellingen van het nieuwe financiële kader 2021-2027.

3.4. Het Comité vestigt de aandacht op het feit dat de economische groei in de EU al aan het vertragen is ten gevolge van het COVID-19-virus. Het is belangrijk dat de gendereffecten van macro-economisch beleid volledig beoordeeld en in aanmerking genomen worden bij de uitvoering van de strategie om te voorkomen dat de bestaande ongelijkheden tussen mannen en vrouwen nog groter worden ( 16 )

4. Specifieke opmerkingen

4.1. Het EESC verzoekt de Europese Commissie het bestaande coördinatiemechanisme voor gendergelijkheid opnieuw te bekijken zodat kan worden toegezien op de uitvoering van de strategie met het oog op de rapportage over verwezenlijkingen vanuit genderperspectief. Het coördinatiemechanisme zou ook rekening kunnen houden met genderspecifieke overwegingen bij de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en in de aanbevelingen van het Europees Semester.

4.2. Het EESC heeft de Europese Commissie reeds verzocht de lidstaten de aanbeveling te verstrekken hun nationale streefcijfers en indicatoren vast te stellen zodat de situatie kan worden gemonitord aan de hand van een jaarlijks scorebord.

4.3. Gendergerelateerd geweld uitbannen

4.3.1. Vrouwen rapporteren nog altijd vaker dat ze thuis of op de werkplek worden geconfronteerd met laakbaar sociaal gedrag en geweld ( 17 ) . Het EESC kan een belangrijke rol spelen bij de bredere verspreiding van kennis over dit verschijnsel, om elke vorm van geweld tegen vrouwen te voorkomen. De sociale partners en maatschappelijke organisaties kunnen de preventie van geweld tegen vrouwen en de bevordering van een genderbewuste cultuur ondersteunen door de bewustwording te vergroten en goede praktijken te verzamelen en uit te wisselen.

4.3.2. De in 2007 gesloten Europese kaderovereenkomst van de sociale partners over geweld en pesterijen op het werk is een instrument dat een werkplek garandeert die vrij is van pesterijen en geweld en dat overal in Europa en op elke werkplek, ongeacht de grootte van de onderneming, moet worden toegepast.

4.3.3. Internationale en Europese initiatieven voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen moeten worden ondersteund en goedgekeurd. Het EESC kan sterke ondersteuning bieden in verband met de toepassing van het IAO-verdrag betreffende de uitbanning van geweld en intimidatie op het werk. Het IAO-verdrag nr. 190 van 2019 betreffende geweld en intimidatie moet worden geratificeerd en gehandhaafd door alle regeringen op internationaal en Europees niveau alsmede door de Europese Unie. Het EESC is ook verheugd over het initiatief van de Commissie om in 2021 maatregelen voor te stellen om de doelstellingen van het Verdrag van Istanbul te bereiken.

4.3.4. Een van de obstakels waar vrouwen online en op sociale netwerken mee te maken krijgen is cyberpesten ( 18 ) . Het EESC heeft de Europese Commissie gevraagd de taskforce “Women in Digital” en de follow-up van het “Digital4Her”-initiatief te versterken ( 19 ) . De Europese Commissie moet deze vrijwillige maatregelen afstemmen op wetgevingskaders in verband met geweld tegen vrouwen.

4.3.5. Het EESC heeft de Commissie herhaaldelijk gevraagd om actualisering van de aanbeveling over maatregelen om illegale online-inhoud effectief te bestrijden, alsmede van de gedragscode voor de bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op het internet, waarover de Europese Commissie en wereldwijd opererende IT-bedrijven het eens zijn geworden, door het online lastigvallen en pesten van vrouwen ook onder de definitie van illegale haatzaaiende uitlatingen te laten vallen ( 20 )

4.3.6. Het EESC stelt voor om op EU-niveau een noodfonds voor rechtsbijstand in het leven te roepen ter ondersteuning van maatschappelijke organisaties die gerechtelijke stappen ondernemen tegen wetgeving waarmee vrouwenrechten worden geschonden ( 21 )

4.4. De genderkloof dichten

4.4.1. Onderwijs . De genderkloof in het onderwijs bestaat nog altijd en leidt tot segregatie van de arbeidsmarkt, werkgelegenheid en inkomen en tot de mismatch in vaardigheden . De genderkloof in het onderwijs bestaat nog altijd en leidt tot segregatie van de arbeidsmarkt, werkgelegenheid en inkomen en tot de mismatch in vaardigheden ( 22 ) ( 23 ) . Specifieke maatregelen moeten het systeem van studiekeuzeadvies aanpakken ( 24 ) . Onderwijs speelt een belangrijke rol bij het uitbannen van stereotypen en het wegwerken van vooroordelen, om te beginnen in het basisonderwijs.

4.4.2. Digitale en KI-technologieën en -vaardigheden moeten toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht geslacht, leeftijd of sociaal-economische achtergrond. Het aantal vrouwen en meisjes in STEM- en ICT-sectoren moet dringend omhoog, zodat de digitale kloof die aan hun lage vertegenwoordiging ten grondslag ligt, wordt gedicht en er in de digitale wereld meer vrouwelijke rolmodellen komen die stereotypen bestrijden, met name met het oog op de gevolgen van de huidige COVID-19-noodtoestand.

4.4.3. Als meer vrouwen en meisjes de functie van ICT-ontwikkelaar vervullen, kan dat helpen om gendervooroordelen weg te nemen die in het ontwerp van een bepaalde technologie kunnen sluipen. Het is daarom van cruciaal belang dat universele toegang wordt gegarandeerd tot bijscholing in STEM, ICT en KI, en tot arbeidsbescherming voor vrouwen die het risico lopen hun baan te verliezen omdat ze geringe ICT-vaardigheden hebben.

4.4.4. Ook moet er specifieke aandacht worden besteed aan het genderperspectief in financiële opleidingen, met de bijbehorende maatregelen.

4.4.5. Arbeidsmarkt . De genderkloof op de arbeidsmarkt heeft geleid tot reeds lang bestaande inkomstenverschillen, verschillen in toegang tot krediet, loon en pensioenen, en deze kloof verhoogt ook het risico op armoede, sociale uitsluiting en/of dakloosheid. Ondanks de door de EU geleide wetgeving inzake gelijke behandeling op de arbeidsmarkt blijft het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen nog altijd een van de belangrijkste wijdverspreide vormen van genderongelijkheid en discriminatie.

4.4.6. Collectief overleg zou in dit verband een belangrijke rol kunnen spelen. Alle maatregelen moeten de genderkloof aanpakken om de toegang tot sociale bescherming te bevorderen, de arbeidskwaliteit te verbeteren en de arbeidsmarkt robuuster te maken.

4.4.7. Het EESC is ingenomen met het initiatief van de Commissie voor bindende maatregelen betreffende transparantie inzake lonen voor mannen en vrouwen. Die maatregelen moeten zo spoedig mogelijk worden ingevoerd en kunnen een belangrijke rol spelen bij de bevordering van een gendermainstreamingstrategie voor gelijk loon. Vrouwen vertegenwoordigen 70 % van alle werkenden in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening in 104 landen (WHO) en 58,6 % van alle werkenden in de dienstensector overal ter wereld (IAO) — en hun gezondheid loopt nu, tijdens de pandemie, gevaar. Het overwicht van vrouwen in slechtbetaalde sectoren en onzekere banen leidt ertoe dat zij het grootste risico lopen hun baan te verliezen of problemen te krijgen met hun gezondheid.

4.4.8. Banen en taken in de zorg-, schoonmaak-, handels- en gezondheidssector leveren een grote bijdrage aan de samenleving en de economie, zoals ook tijdens de COVID-19-crisis naar voren is gekomen. Deze banen en sectoren, waarin traditioneel veel vrouwen werkzaam zijn, zijn vaak onderbetaald, ondergewaardeerd en gekenmerkt door onzekere arbeidsvoorwaarden. Het is dan ook van essentieel belang dat deze beroepen sociaal en economisch opgewaardeerd worden, hetgeen zou bijdragen aan de vermindering van loonverschillen en andere genderkloven, en aan de versterking van de economische en sociale waarde die aan deze beroepen wordt toegekend.

4.4.9. Door meer te investeren in de digitalisering van de overheidssector wordt een grotere en betere participatie van vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt mogelijk gemaakt. Ook kunnen personen met zorgtaken of die hulp nodig hebben, worden bijgestaan bij het overwinnen van belemmeringen die voortvloeien uit bureaucratische rompslomp, en krijgen zij gemakkelijker toegang tot openbare diensten ( 25 )

4.4.10. Vrouwelijke ondernemers vertegenwoordigen nog altijd slechts een klein deel van het totale aantal ondernemers in de EU. Door een vlottere toegang tot investeringskapitaal voor vrouwelijke ondernemers en bevordering van het genderevenwicht in besluitvormingsfuncties bij financiële instellingen, die beslissen over investeringen ( 26 ) , worden zowel het vrouwelijk ondernemerschap als de gendergelijkheid ondersteund.

4.4.11. Zorgtaken en evenwicht tussen werk en privéleven . Vrouwen nemen nog altijd het leeuwendeel van onbetaald werk op zich, namelijk huishoudelijke taken, opvang van de kinderen of mantelzorg voor ouderen . Vrouwen nemen nog altijd het leeuwendeel van onbetaald werk op zich, namelijk huishoudelijke taken, opvang van de kinderen of mantelzorg voor ouderen ( 27 ) . Maatregelen ten gunste van het evenwicht tussen werk en privéleven kunnen, via wetgeving of collectief overleg, de behoeften van vrouwen en mannen beter op elkaar afstemmen en beter inspelen op de behoeften van werkenden die ook als zorgverleners optreden. De pandemie heeft de lasten van de onbetaalde zorg nog zwaarder gemaakt, nu scholen, crèches en werkplekken gesloten zijn door de quarantaine.

4.4.12. Het EESC pleit voor uitvoering van de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven, met name in verband met betaald verlof, om ervoor te zorgen dat zowel vrouwen als mannen hun recht op zorgverlening kunnen uitoefenen. Bovendien moedigt het EESC de lidstaten aan om zich meer in te spannen om de huidige, nog niet bereikte doelstelling te verwezenlijken, namelijk dat 33 % van de kinderen jonger dan drie jaar in formele opvangfaciliteiten wordt ondergebracht, en om een doelstelling voor naschoolse kinderopvang toe te voegen, zodat de ouders desgewenst voltijds kunnen werken. De Commissie moet met de lidstaten samenwerken om ervoor te zorgen dat de doelstellingen volledig worden bereikt.

4.4.13. Het EESC roept de lidstaten op om EU-middelen te gebruiken om het aanbod, de betaalbaarheid en de kwaliteit van de diensten en de infrastructuur voor onderwijs en opvang voor jonge kinderen te verbeteren.

4.4.14. Het is ook noodzakelijk om de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen met een handicap te verbeteren door de toepassing van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap.

4.4.15. Gezien de vergrijzing van de bevolking moet er meer aandacht gaan naar de zorg voor ouderen bij het ontwerp van maatregelen om in te spelen op de behoeften en om werk en privéleven beter op elkaar af te stemmen.

4.4.16. Dit vereist een systematische aanpak van het zorgbeleid, waarbij rekening moet worden gehouden met tal van andere beleidsdimensies (infrastructuur, belastingen, vervoer, digitale agenda, gezondheid en vaardigheden, KI en EU-fondsen), en waarbij het sociaal overleg, de sociale partners en maatschappelijke organisaties het voortouw kunnen nemen.

4.5. Gendergelijkheid in de besluitvorming

4.5.1. Gelijke kansen op deelname zijn van essentieel belang voor de representatieve democratie op alle niveaus — Europees, nationaal, regionaal en lokaal. Het EESC ondersteunt de gelijke deelname aan en het genderevenwicht bij de besluitvorming en in het politieke, economische en sociale leven, met inbegrip van de structuren van de sociale en burgerdialoog. Positieve acties op basis van wetgevings-, begrotings-, vrijwillige, organisatorische en culturele maatregelen zijn noodzakelijk om het probleem van de lage vertegenwoordiging en participatie van vrouwen in besluitvormingsorganen aan te pakken.

4.5.2. De genderkloof op de arbeidsmarkt kan ook leiden tot een onevenwichtige verdeling van mannen en vrouwen in de besluitvorming. In de EU bekleden dubbel zoveel mannen als vrouwen leidinggevende functies. In bijna alle economische sectoren zijn vrouwen ondervertegenwoordigd in het bestuur. Het grootste genderevenwicht in leidinggevende functies is te vinden in de openbare sector ( 28 )

4.5.3. Wetgeving kan helpen maar volstaat wellicht niet om invloed te hebben op de cultuur en op organisatorische mechanismen. Genderevenwicht in de besluitvorming, in het politieke, economische en maatschappelijke leven, kan ook worden nagestreefd aan de hand van gendermainstreaming met als doel positieve voorwaarden en een groter genderbewustzijn tot stand te brengen die de deelname van vrouwen op besluitvormingsniveau doen toenemen.

4.5.4. Het EESC vraagt de Raad om werk te maken van de discussie over de richtlijn inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding in raden van bestuur ( 29 ) . Ook roept het Comité het bedrijfsleven op het voortouw te nemen en de participatie van vrouwen in topfuncties in de besluitvorming sterk te vergroten.

4.5.5. Het Comité heeft aanbevolen ( 30 ) om na te denken over doeltreffende strategieën en instrumenten (bijv. wettelijke, begrotings- en vrijwillige maatregelen, genderquota) om te komen tot een evenwicht tussen gekozen en benoemde mannen en vrouwen in belangrijke politieke structuren en stelt voor dat de Commissie de lidstaten blijft steunen om op dit gebied actie te ondernemen. Het EESC roept de Raad nogmaals ( 31 ) op om zijn richtsnoeren voor de benoeming van EESC-leden te herzien om rekening te houden met de economische, sociale en demografische evolutie.

4.6. Gendermainstreaming

4.6.1. Gendermainstreaming is de beste benadering voor de integratie van het genderperspectief bij alle actoren en alle niveaus, maar de operationele dimensie en de toepassing ervan moeten worden verbeterd.

4.6.2. Voor de programmeringsperiode 2021-2027 roept het EESC op tot een sterkere inzet voor gendergelijkheid. De randvoorwaarden voor gendergelijkheid die zijn vastgesteld om de relevantie en samenhang van de programma’s, projecten en middelen te waarborgen, moeten doeltreffend worden toegepast en beoordeeld.

4.6.3. Het EESC staat achter de strategie voor gendergelijkheid die de Commissie heeft vastgesteld en verzoekt haar de bestaande coördinatiemechanismen (Raadgevend Comité voor gelijke kansen van mannen en vrouwen, Groep op hoog niveau inzake gendermainstreaming en taskforce Gendergelijkheid) opdracht te geven toe te zien op de correcte uitvoering van de strategie, verslag uit te brengen over de resultaten en de uitwisseling van benaderingen en ervaringen op EU-niveau te faciliteren.

4.7. Gender in de media

4.7.1. De invloed die de media uitoefenen op de gendergelijkheid, is lang onderschat, ook al spelen de media een cruciale rol in de vormgeving van de samenleving. De mediasector moet het voortouw nemen en ervoor zorgen dat reclame geen negatieve, maar positieve effecten heeft op de weergave en bevordering van gendergelijkheid in de samenleving.

4.7.3. Het is belangrijk de gevolgen van genderstereotypen in media-inhoud te erkennen. Het EESC pleit ervoor om in de volgende Gendergelijkheidsindex van het EIGE een nieuwe thematische focus — media en reclame — op te nemen.

Brussel, 16 juli 2020. De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Luca JAHIER

(1) Artikel 2 VEU.

(2) Artikel 8 VWEU: “Bij elk optreden streeft de Unie ernaar de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen.”

(3) EIGE (2019), Gender Equality Index 2019 in brief: Still far from the finish line.

(4) Europese Commissie (2019), New visions for Gender Equality.

(5) Eurofound (2020), Gender equality at work.

(6) EIGE (2019), Beijing +25 policy brief: Area H — Institutional mechanisms for the advancement of women: reduced efforts from Member States.

(7) https://eige.europa.eu/gender-mainstreaming/toolkits/gender-budgeting

(8) PB C 110 van 22.3.2019, blz. 26, paragraaf 1.8.

(9) PB C 110 van 22.3.2019, blz. 26, paragraaf 1.6.

(10) EIGE (2017), The European Pillar of Social Rights as an Opportunity for Gender Equality in the EU, blz. 6.

(11) https://ec.europa.eu/info/priorities_nl

(12) Artikel 300 VWEU.

(13) De Commissie heeft een taskforce Gelijkheid opgericht, die bestaat uit vertegenwoordigers van alle diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden. Deze taskforce zal gendermainstreaming concreet toepassen op operationeel en technisch niveau, en de belangrijkste acties van de strategie voor gendergelijkheid uitvoeren: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/qanda_20_357

(14) https://youthforeurope.eu/european-youth-goals-2019-2027/

(15) PB C 240 van 16.7.2019, blz. 3.

(16) Zie voetnoot 15.

(17) Eurofound (2020), Gender equality at work, European Working Conditions Survey 2015 series, Bureau voor publicaties van de Europese Unie, Luxemburg.

(18) EIGE (2017), Gender equality and youth: opportunities and risks of digitalisation — Main report.

(19) PB C 440 van 6.12.2018, blz. 37.

(20) Zie voetnoot 15.

(21) Zie voetnoot 15.

(22) Bron: Eurostat; Voortijdige verlaters van onderwijs en opleiding (code: SDG_04_10); Deelname van volwassenen aan leeractiviteiten (code: sdg_04_60); Tertiair onderwijsniveau (code: sdg_04_20).

(23) Cedefop (2020), 2020 European Skills Index.

(24) Cedefop (2019), Briefing Note, Not just new jobs: digital innovation supports careers.

(25) PB C 440 van 6.12.2018, blz. 37, paragraaf 1.12.

(26) Eurofound (2019), Female entrepreneurship: Public and private funding, Publicatiebureau van de Europese Unie, Luxemburg.

(27) EIGE (2017), The European Pillar of Social Rights as an Opportunity for Gender Equality in the EU, blz. 8.

(28) Eurofound (2018), Women in management: Underrepresented and overstretched?, Publicatiebureau van de Europese Unie, Luxemburg.

(29) Zie voetnoot 15.

(30) PB C 240, 16.7.2019, blz. 1.

(31) Zie voetnoot 30.

(32) Gendergelijkheidsindex, EIGE (2019).

(33) Database genderstatistieken, EIGE (2020).

(34) https://eige.europa.eu/gender-mainstreaming/good-practices/denmark/kvinfo-expert-database

(35) http://www.womeninnews.org/ckfinder/userfiles/files/Gender%20Balance%20Guidebook_FINAL_RGB%20(1).pdf