Advies over het voorstel voor de verdeling van de reserve voor communautaire initiatieven in de periode tot eind 1999

(96/C 97/04)

De Commissie heeft op 31 oktober 1995 besloten overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor regionale ontwikkeling, ruimtelijke ordening en urbanisme, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 23 januari 1996 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Christie.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 332e Zitting (vergadering van 31 januari 1996) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. In oktober 1995 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een voorstel inzake de verdeling van de reserve voor communautaire initiatieven (CI's) in de periode die loopt tot eind 1999. In een Mededeling heeft zij het Comité verzocht hierover advies uit te brengen.

1.2. Het Comité heeft in de afgelopen jaren twee adviezen over communautaire initiatieven uitgebracht (). In beide gevallen sprak het zijn volledige steun uit voor dit onderdeel van het beleid waarmee de EU-instanties de economische en sociale samenhang binnen de Unie willen verbeteren. Communautaire initiatieven bieden een waardevolle mogelijkheid om te experimenteren met nieuwe, innoverende steunprogramma's ten behoeve van regio's met een ontwikkelingsachterstand. Het gaat hier om EU-programma's die buiten de normale procedures voor structurele programma's om worden gefinancierd.

1.3. In 1993 werd het totale budget voor de communautaire initiatieven vastgesteld op 13,45 miljard ecu; hiervan werd 1,67 miljard ecu (11,9 %) gereserveerd om in een later stadium specifieke programma's mee te financieren. De Commissie heeft nu voorgesteld deze reserve over dertien bestaande initiatieven te verdelen.

1.4. Conform de besluiten van de Europese Raad van Edinburgh stelt de Commissie voor 690 miljoen ecu toe te wijzen aan "doelstelling 1"-regio's en de overige 975 miljoen ecu over andere regio's te verdelen.

2. Algemene opmerkingen

2.1. De voorgestelde verdeling van de financiële reserve sluit goed aan bij de prioriteiten die bij de laatste herziening van het CI-programma zijn vastgesteld en waarover het Comité zich in vorige adviezen positief heeft uitgesproken. Het Comité kan het Commissievoorstel dan ook volledig onderschrijven.

2.2. De Commissie onderstreept in haar Mededeling dat het algemene doel van de Structuurfondsen het scheppen van werkgelegenheid dient te zijn. Het Comité is het hier volledig mee eens. Terecht wordt aan communautaire initiatieven in dit verband een belangrijke, innoverende functie toegeschreven; een aantal CI-programma's behelst namelijk specifieke maatregelen om de werkgelegenheid in achtergebleven regio's te verbeteren.

2.3. Het Comité is ook ingenomen met het voorstel het Interreg-programma uit te breiden met een Interreg-C-initiatief, dat voor meer samenwerking en uitwisseling van informatie tussen de begunstigde regio's zal zorgen, vooral bij de aanpak van door overstromingen en droogte veroorzaakte problemen; de ene regio zal voortaan haar voordeel kunnen doen met door een andere regio opgedane ervaringen.

2.3.1. Het Interreg-programma blijft het instrument bij uitstek om de transnationale samenwerking te stimuleren en er zo voor te zorgen dat in een bepaalde regio opgedane ervaringen ook andere regio's ten goede kunnen komen. Het is belangrijk dat de in de ene regio opgebouwde kennis, b.v. op het vlak van het beheer van schaarse watervoorraden of de bescherming tegen overstromingen, ook elders haar waarde kan bewijzen.

2.3.2. De Commissie wil de Interreg-C-steun reserveren voor projecten waarbij ten minste drie lid-staten betrokken zijn. Het Comité dringt erop aan dit aantal waar nodig te wijzigen in twee, omdat anders bepaalde gebieden in de Unie niet voor Interreg-C-steun in aanmerking zouden komen, hoewel de kans op overstromingen daar zeer reëel is.

2.4. Het Comité staat volledig achter het besluit om het budget voor de vier op industriële omschakeling gerichte programma's (Konver, Rechar, Resider en Retex) op te trekken. Al deze communautaire initiatieven zijn er direct op gericht de werkgelegenheid in en de vooruitzichten op de lange termijn voor de betrokken regio's te verbeteren. Gezien de ernstige economische problemen in tal van regio's is het een goede zaak dat de looptijd van deze programma's tot 1999 wordt verlengd.

2.5. Het Comité juicht het van harte toe dat in het CI-programma zoveel nadruk wordt gelegd op het bevorderen van de herintreding van de meest kansarme werklozen in het arbeidsproces. Het stemt dan ook ten volle in met het voorstel om het budget voor Youthstart en NOW op te trekken en met de doelstelling die aan het nieuwe onderdeel van het communautair initiatief Employment ("Inclusion") ten grondslag ligt.

2.6. Het Comité steunt verder ook het voorstel om een deel van de reserve aan het Adapt-programma te besteden. Uit het voorstel blijkt dat de Commissie groot belang hecht aan dit relatief recente initiatief, dat tot doel heeft de aanpassing aan de nieuwe technologieën en de gevolgen van het globaliseringsproces te vergemakkelijken.

2.7. In haar voorstel zegt de Commissie bij het verdelen van de reserve enige flexibiliteit in acht te willen nemen, zodat de lid-staten de extra financiële middelen vooral ten goede kunnen laten komen aan de initiatieven die het meeste rendement opleveren. Het Comité is het ermee eens dat dit flexibiliteitsbeginsel de lid-staten in staat stelt zoveel mogelijk profijt van de CI's te trekken.

2.8. De vier voorgestelde initiatieven ter bevordering van de industriële omschakeling van bepaalde regio's voorzien uitdrukkelijk in dit flexibiliteitsbeginsel. Zolang de toepassing van dit beginsel niet indruist tegen het concentratiebeginsel, zal flexibiliteit er volgens het Comité voor zorgen dat de middelen dáár worden ingezet waar de behoefte eraan het grootst is. Bovendien sluit het flexibiliteitsbeginsel naadloos aan bij het subsidiariteitsbeginsel.

2.9. Het is een goede zaak dat de Commissie absoluut wil doorgaan met het ondersteunen van de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf. Aangezien geen specifieke steunmaatregelen voor het MKB in het vooruitzicht worden gesteld, is het belangrijk dat deze sector via communautaire initiatieven, d.w.z. buiten de gebruikelijke kanalen om, de nodige financiële steun ontvangt.

2.10. Over een eventuele verlenging van de looptijd van het "communautaire initiatief voor vrede en verzoening in Noord-Ierland en in aan Ierland grenzende regio's" tot 1999 wordt met geen woord gerept, terwijl voor dit CI slechts tot 1997 geld beschikbaar is gesteld. Het Comité hecht grote waarde aan dit initiatief en zou de looptijd ervan dan ook graag tot 1999 verlengd zien. Het dringt erop aan hiervoor de nodige middelen vrij te maken, ook al weet het dat het "vredesinitiatief" slechts voor een deel uit het CI-budget wordt gefinancierd.

2.11. Communautaire initiatieven zijn bedoeld om de lid-staten ertoe aan te zetten bepaalde gemeenschappelijke problemen op innoverende wijze aan te pakken. Zij lijken wat dit betreft op de programma's waarvan in artikel 10 van de EFRO-verordening sprake is. Om de structurele steun zoveel mogelijk vruchten te laten afwerpen is het zaak dat voor de nodige dwarsverbanden en voor een zekere wisselwerking tussen deze programma's en de communautaire initiatieven wordt gezorgd.

3. Conclusie

3.1. Het Comité steunt het voorstel van de Commissie inzake de verdeling van de CI-reserve, maar wijst nogmaals op het belang van toezicht op en evaluatie van specifieke programma's (in zijn vorige advies noemde het Comité al een aantal specifieke aspecten waarnaar in dit verband moet worden gekeken). Ook dringt het er bij de Commissie op aan zo snel mogelijk verslag uit te brengen over de directe uitwerking die de communautaire initiatieven hebben gehad.

Brussel, 31 januari 1996.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

C. FERRER

() PB nr. C 304 van 10. 11. 1993; PB nr. C 295 van 22. 10. 1994.