MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea van het EG-verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de beginselen voor de registratie van belastingen en sociale premies in het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Gemeenschap (ESR 95) en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2223/96

1. Voorgeschiedenis

Indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (COM(1999)488 definitief, 1999/0200(COD)): 18 oktober 1999.

Advies van het Economisch en Sociaal Comité: 26 januari 2000.

Advies van het Europees Parlement in eerste lezing: 13 april 2000.

Goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt: 26 juni 2000.

2. Doel van het voorstel van de Commissie

Vaststelling van de beginselen voor de registratie van de belastingen en sociale premies in het ESR 95, teneinde te zorgen voor de vergelijkbaarheid van de rekeningen tussen de lidstaten en in het bijzonder voor realistische en transparante cijfers over het overheidstekort.

3. Opmerkingen over het gemeenschappelijk standpunt

3.1 Algemene opmerkingen over het gemeenschappelijk standpunt

Het gemeenschappelijk standpunt betreft een inhoudelijke wijziging van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, die sterk lijkt op die van het Europees Parlement:

- in de titel van de ontwerp-verordening wordt niet enkel gezegd dat de beginselen voor de registratie van de belastingen en de sociale premies in het ESR 95 worden verduidelijkt, maar dat deze worden gewijzigd;

- het biedt de mogelijkheid van een alternatieve behandeling als kapitaaloverdrachten van de belastingen en sociale premies waarvoor wel een aanslag wordt verzonden, maar die niet kunnen worden geïnd. De Commissie betreurt deze wijziging want de gewijzigde ontwerp-verordening mag dan wel de vergelijkbaarheid van de overheidstekorten garanderen, maar zij garandeert niet direct de vergelijkbaarheid van de belastingdruk. Toch is de wijziging voor de Commissie aanvaardbaar, want in de bepalingen die zij naar aanleiding van de goedkeuring van de verordening in de tekst van het ESR zal aanbrengen, wordt gezegd dat de lidstaten die deze alternatieve behandeling toepassen, op een speciale regel van hun rekeningen de bedragen van de desbetreffende kapitaaloverdrachten moeten aangeven, waardoor het doel van transparante gegevens toch wordt gewaarborgd;

- het voert een bepaling in die zegt dat de lidstaten de Commissie om een overgangsperiode van maximaal twee jaar kunnen vragen om hun rekeningenstelsel aan de verordening aan te passen. De Commissie is bezorgd over deze vertraging bij de vergelijkbaarheid van de overheidstekorten die het gevolg is van deze wijziging. Bovendien is de wijziging haars inziens technisch gezien niet noodzakelijk. Toch kan de Commissie met deze wijziging instemmen, maar onder voorbehoud van de interpretatie die zij eraan geeft: volgens de Commissie betekent de wijziging dat zij de betrokken lidstaat ter verantwoording kan roepen en eventueel het verzoek van de lidstaat kan afwijzen dan wel de overgangsperiode tot een jaar kan beperken.

Afgezien van deze drie inhoudelijke wijzigingen die zowel door het Europees Parlement als door de Raad zijn aangedragen, zijn er op detailpunten verschillen tussen het standpunt van beide instellingen, met name wat de redactie van de overwegingen betreft. Voorts zijn er formele verschillen, en met name:

- in het gemeenschappelijk standpunt wordt rekening gehouden met de nieuwe comitologieprocedure (Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999), waardoor een wijziging in de ESR-verordening moet worden aangebracht;

- in het gemeenschappelijk standpunt worden de amendementen 4, 5 en 6 van het Europees Parlement over het gebruik van het ESR 95 voor de berekening van de BTW-middelen niet overgenomen. De Commissie herinnert eraan dat zij bij de eerste lezing van de ontwerp-verordening heeft beloofd een afzonderlijke wetstekst voor dit vraagstuk in te dienen. Er is ondertussen al een begin gemaakt met de goedkeuring van een voorstel van de Commissie in deze zin, dat aan het Europees Parlement en de Raad zal worden voorgelegd.

3.2 Gevolg dat is gegeven aan de amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing

3.2.1 aanvaard door de Commissie en verwerkt in het gemeenschappelijk standpunt

Het Europees Parlement heeft naar aanleiding van zijn eerste lezing van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie negen amendementen voorgesteld.

Vier ervan zijn door de Commissie overgenomen en in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen, soms met kleine redactionele wijzigingen die niets veranderden aan de inhoud:

- amendement 1 betreffende de titel van het voorstel: in de titel wordt nu gezegd dat de verordening de beginselen voor de registratie van belastingen en sociale premies in het ESR 95 wijzigt en niet enkel dat deze worden verduidelijkt;

- amendement 7 (over artikel 3 van de verordening) voert een alternatieve behandeling als kapitaaloverdracht in voor belastingen en sociale premies waarvoor wel een aanslag is verzonden, maar die niet kunnen worden geïnd;

- amendement 8 preciseert artikel 6 van de verordening op het stuk van de uitvoering;

- amendement 9 bevat een nieuw lid in artikel 7 over de inwerkingtreding van de verordening. Het biedt de lidstaten de mogelijkheid de Commissie te verzoeken om een overgangsperiode van maximaal twee jaar. Dit amendement is aanvaardbaar voor de Commissie, mits het zodanig wordt uitgelegd dat zij de mogelijkheid krijgt om eventueel geen gevolg te geven aan een daartoe strekkend verzoek van een lidstaat.

3.2.2 aanvaard door de Commissie, maar niet verwerkt in het gemeenschappelijk standpunt (standpunt van de Commissie)

De amendementen 2 en 3 van het Europees Parlement over de overwegingen 3 en 4 van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie zijn niet in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen. In het gemeenschappelijk standpunt worden die overwegingen opnieuw geformuleerd en samengevoegd tot een enkele overweging.

De Commissie is van mening dat dit een verbetering ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel is, maar ook ten opzichte van de amendementen 2 en 3 van het Europees Parlement.

3.3 Nieuwe bepalingen die door de Raad zijn opgenomen en standpunt van de Commissie

De Raad heeft nog andere bepalingen in de ontwerp-verordening opgenomen. De Commissie heeft al deze wijzigingen, zes stuks, goedgekeurd.

- In verband met de nieuwe comitologieprocedure (Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999) moet een wijziging in de ESR-verordening worden aangebracht; er is rekening mee gehouden in de titel van de verordening, in een nieuwe overweging 7 en in een nieuw artikel 6.

- In de nieuwe overweging 3 zijn de oude overwegingen 3 en 4 samengevoegd teneinde de stijl te verbeteren.

- De oude overweging 6 is geschrapt omdat de landen de punten van het System of National Accounts (SNA 1993) die hierin worden genoemd, niet op dezelfde wijze interpreteren. Het is daarom eenvoudiger deze verwijzing naar het SNA 1993 te schrappen.

- Er is een nieuwe overweging 5 ingevoegd om aan te geven dat het CSP, het CMFB en het BNP-comité advies kunnen geven over de door de lidstaten gebruikte procedures voor de berekening van de belastingen en de sociale premies.

- In artikel 2 over de algemene beginselen wordt nu rekening gehouden met de gevolgen van het amendement waarbij in artikel 3 de mogelijkheid voor een alternatieve behandeling als kapitaaloverdracht wordt geboden. Het is niet meer mogelijk bij de algemene beginselen te zeggen dat de dat de belastingen en sociale premies geen bedragen omvatten die niet kunnen worden geïnd, maar het blijft van wezenlijk belang te bevestigen dat ze niet zijn begrepen in het tekort van de overheid.

- Het oude artikel 4 (evenwichtige berekening van het BNP) wordt geschrapt omdat men van mening is dat de verordening alleen algemene beginselen voor de registratie mag bevatten. De Commissie stemt in met deze vereenvoudiging.

3.4 Comitologie-problemen bij de vaststelling van het gemeenschappelijk standpunt (en standpunt van de Commissie)

Geen.

4. Conclusies/algemene opmerkingen

De Commissie stemt in met het gemeenschappelijk standpunt in zijn geheel, onder voorbehoud van de interpretatie die zij geeft aan de bepaling over de overgangsperiode.

De Commissie is van oordeel dat de wijzigingen als gevolg van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad het belangrijkste doel van de ontwerp-verordening niet aantasten, namelijk te zorgen voor een transparante en vergelijkbare berekening van het overheidstekort in alle lidstaten.

Er zij aan herinnerd dat het ESR 95 het instrument is voor de berekening en de vergelijking van de rekeningen en de economische aggregaten van de lidstaten, en dat het Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten er expliciet naar verwijst voor de meting van het overheidstekort.

Hoewel het gemeenschappelijk standpunt afwijkt van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, blijft het grondidee ervan wel overeind, namelijk dat de lidstaten op voet van gelijkheid worden geplaatst welke statistische bronnen zij ook gebruiken: kasgegevens dan wel aanslagen voor de belastingen en de sociale premies. De bedragen aan belastingen en sociale premies die niet kunnen worden geïnd, mogen er in geen geval toe leiden dat het overheidstekort wordt onderschat.

5. Verklaringen van de Commissie

De Commissie heeft een unilaterale verklaring in het proces verbaal van de Raad laten opnemen ten aanzien van de interpretatie die zij geeft aan de bepaling over de overgangsperiode (zie bijlage).