NL Publicatieblad van de Europese Unie C 222/5

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2015/C 222/04)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

„KNACK D’ALSACE”

EU-nr.: FR-PGI-0005-1247 - 23.07.2014

BOB ( ) BGA ( X )

1. Naam/Namen [van de BOB of de BGA]

„Knack d’Alsace”

2. Lidstaat of derde land

Frankrijk

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie (zie bijlage XI)

Categorie 1.2. Vleesproducten (verhit, gepekeld, gerookt, enz.)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

„Knack d’Alsace” is een worst van gekookt fijn vleesdeeg dat in een natuurlijk worstvel is gestopt dat uitsluitend uit gedroogde schapendarm is vervaardigd. Hij wordt gerookt op beukenhout (zaagsel, spaanders, blokken of splinters).

Het fijne deeg bestaat uit:

— mager vlees en varkensvet zonder zwoerd;

— rundvlees;

— naast de vleesbestanddelen: scherfijs, suikers, bloedplasma (varken of rund), zout, alcohol, kruiden, kruidenextracten, aromatische planten, extracten van aromatische planten, natuurlijke aroma’s en additieven die op grond van het productdossier zijn toegestaan.

Het fijne deeg (zonder het natuurlijke worstvel) is als volgt samengesteld:

— minimaal 70 % vleesbestanddelen (rund en varken);

— minimaal 7 % rundvlees;

— minimaal 30 % varkensvlees (mager vlees en vet).

Deze percentages hebben betrekking op het totale gewicht van het mengsel tijdens de verwerking.

Fysische kenmerken:

„Knack d’Alsace” heeft een licht gebogen vorm, een lengte tussen 2 en 30 cm en een diameter van 20-28 mm.

Hij ziet er soepel en glad uit, met een worstvel er strak omheen. Het omhulsel van „Knack d’Alsace” heeft een van de volgende kleuren:

— gelijkmatig bruinachtig wanneer de worst uitsluitend is gerookt;

— of roze tot oranje: na het roken kan „Knack d’Alsace” worden gekleurd via natuurlijke kleurstoffen of kleurstoffen die uit natuurlijke grondstoffen zijn verkregen.

Op het snijvlak laat „Knack d’Alsace” een lichtroze deeg zien met een stevige en elastische textuur.

In de mond is hij knapperig onder de tanden; dat is het zogenaamde „knakken”.

Het natuurlijke rookprocedé verschaft de worst een subtiele rooksmaak.

Chemische kenmerken (zonder worstvel):

— vochtgehalte op het ontvette product (HPD) 80 % — vetgehalte 26 % Bij een HPD van 80 % — gehalte totale oplosbare suikers 1 % — verhouding collageen/eiwitten 18 % — nitrietgehalte 150 mg/kg

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Er wordt vers vlees gebruikt, met uitzondering van snijresten die om gezondheidsredenen kunnen worden ingevroren.

Het gebruik van vlees van niet-gecastreerde mannelijke dieren of cryptorchide dieren, waarvan de testikels niet in het scrotum zijn ingedaald, en separatorvlees is verboden.

Het magere varkensvlees is afkomstig van de volgende uitgesneden delen: ham, schouder, buik, rug en snijresten.

Het gebruikte vet is hard vet van de rug, de bovenkant van de schouder, de ham en de hals. Het is verboden ingevroren of diepgevroren vet te gebruiken of zwoerd toe te voegen.

Slachtafvallen zijn niet toegestaan, uitgezonderd zwezerik uit de hals.

Het gebruikte rundvlees bevat 15-20 % vet.

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De productiefasen hakken/cutteren, in het worstvel stoppen, roken/koken en afkoelen vinden plaats in het geografische gebied.

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Op het etiket moeten de naam „Knack d’Alsace” en het BGA-logo van de Europese Unie zijn aangebracht.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied waar „Knack d’Alsace” wordt geproduceerd, bestrijkt de gehele regio Elzas, te weten de departementen Bas-Rhin en Haut-Rhin.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Natuurlijke factoren

Het geografische gebied wordt gekenmerkt door de vele beuken in de Elzasser bossen. Deze boom komt in de streek het meest voor en is dus in ruime mate beschikbaar.

Menselijke factoren

In de Elzas worden vanouds vleeswaren geproduceerd. „Knackwurst”, de voorloper van „Knack d’Alsace”, wordt al genoemd in teksten uit het begin van de zestiende eeuw, bijvoorbeeld in een werk van Jean Fischart uit 1575 met de titel „Geschichtklitterung”.

— Een door de geschiedenis getekende regio

De geschiedenis van de Elzas en de ontwikkeling van knowhow op het gebied van vleeswaren zijn sterk beïnvloed door de ligging van de streek op de grens met Duitsland. De Elzas behoorde nu eens tot Frankrijk, dan weer tot Duitsland.

Aan de vooravond van de oorlog van 1870 werkten de Elzasser varkensslagers nog grotendeels met de hand, al was een deel van hun arbeid toen reeds gemechaniseerd.

Na de annexatie van de Elzas door het Duitse Rijk in 1871 vestigden duizenden Duitsers zich in de regio. Zo’n dertig vleeswarenproducenten uit Würtemberg kwamen naar Straatsburg. Zij hanteerden een verbeterde productiemethode en namen geavanceerder materieel mee. Dankzij een sterker gemechaniseerde techniek konden zij het vlees beter tot een fijner verdeelde vulling verwerken, waarvoor zij al vaak vlees van volwassen runderen gebruikten. In het bijzonder introduceerden zij, ten tijde van de opkomst van de elektrische motor, de cuttertechnologie tot in kleine ambachtelijke bedrijven. Deze ambachtslieden hadden lokale arbeiders in dienst en leidden leerlingen op, waardoor technische verworvenheden en moderne methoden zich geleidelijk ook over de andere bedrijven verspreidden.

Vlak na de Eerste Wereldoorlog droegen nieuwe belastingregels indirect bij aan de ontwikkeling van de vleeswarensector in de Elzas en meer bepaald aan de verbreiding van Elzasser knakworsten. Door een vleesbelasting voor de detailhandel kromp de winstmarge van de slagers die zich tot de verkoop van vlees beperkten, aanzienlijk. Omdat vleeswarenproducenten niet hetzelfde lot ondergingen, besloten de slagers hun activiteiten met de bereiding van vleeswaren uit te breiden.

Sindsdien zijn in de Elzas alle ambachtelijke vleesbereiders „bouchers-charcutiers” (slagers-vleeswarenproducenten).

— Specifieke kennis

Het productieprocedé van „Knack d’Alsace” berust op bijzondere knowhow. Hoewel sommige fasen van het proces zijn geautomatiseerd, blijven menselijke handelingen onontbeerlijk voor bepaalde belangrijke bewerkingen, zoals het cutteren en het vullen van de worst.

Bij het cutteren, uitgevoerd door de cutteraar (cutteriste), wordt een emulsie gecreëerd die fijn vleesdeeg wordt genoemd. In dit stadium voegt de cutteraar de ingrediënten toe die voor de bereiding van het deeg noodzakelijk zijn, zoals scherfijs, dat voorkomt dat de temperatuur zodanig stijgt dat de emulsie wordt gedestabiliseerd. Hij beoordeelt hoe het mengsel eruitziet en controleert voortdurend de temperatuur, en stemt de hoeveelheid ijs daarop af. Ook past hij de duur en snelheid van het cutteren aan en kijkt en voelt hij hoe het mengsel zich ontwikkelt. Dankzij deze kundige aanpak wordt een stabiele emulsie verkregen: het deeg is plakkerig, glad, homogeen en goed gebonden, vrij van klonten. Voor deze essentiële bewerking zijn specifieke vaardigheden nodig die door ervaring worden verkregen. Ze wordt vaak door de eigenaar (in kleine bedrijven) of door een gespecialiseerde arbeider verricht.

Vervolgens wordt het natuurlijke worstvel gevuld met het aldus verkregen fijne deeg. Daarbij is van belang dat de eigenaar van het bedrijf weet hoe hij door te voelen kan beoordelen of de worst op de juiste manier wordt gevuld, zonder dat het vel scheurt.

5.2. Specificiteit van het product

„Knack d’Alsace” wordt gekenmerkt door zijn stevige en knapperige textuur, zijn samenstelling op basis van varkens- en rundvlees en zijn subtiele rooksmaak.

De knapperige textuur van „Knack d’Alsace” is zo typerend dat voor de worst regelmatig de term „Knackant” wordt gebruikt. De naam „knack” is overigens een klanknabootsing van het geluid dat bij het doorbijten van de worst hoorbaar is.

De toevoeging van rundvlees, dat andere vezels heeft dan varkensvlees, beïnvloedt de stevigheid van „Knack d’Alsace” en draagt bij tot de knapperige textuur.

Door het natuurlijke rookproces op basis van beukenhout krijgt „Knack d’Alsace” een subtiele rooksmaak.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en, in voorkomend geval, een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product

Het verband met de geografische oorsprong van „Knack d’Alsace” berust op de bijzondere kwaliteit en de bekendheid van de worst.

In de Elzas worden vanouds vleeswaren bereid, zoals blijkt uit zestiende-eeuwse schriftelijke bronnen.

De geschiedenis van de Elzas, met name de annexatie door het Duitse Rijk in 1871 en de specifieke belastingvoorschriften die na de Eerste Wereldoorlog voor vlees van de detailhandel gingen gelden, heeft bijgedragen tot een verbeterde technische bereiding van het fijne deeg en tot de ontwikkeling van het vak van „boucher-charcutier”. Deze historische context is bepalend geweest voor het verwerven van de specifieke kennis door de Elzasser vleeswarenproducenten. Die kennis heeft op haar beurt weer geleid tot de specifieke kenmerken van „Knack d’Alsace”, namelijk zijn knapperige textuur, zijn samenstelling op basis van varkens- en rundvlees en zijn subtiele rooksmaak.

De knapperige textuur van „Knack d’Alsace” is het resultaat van de kennis van een specialist, de cutteraar, die een fijn, plakkend, glad, homogeen en goed gebonden deeg weet te bereiden. Ook de wijze waarop het vleesmengsel in een natuurlijk worstvel wordt gestopt, is hierbij van groot belang. Voor dit procedé is ervaring nodig: het mengsel moet zodanig in het worstvel worden gebracht dat dit zonder te scheuren strak om de worst komt te zitten. De eigenaar van het bedrijf voelt of de worstvellen op de juiste wijze zijn gevuld, wat van wezenlijk belang is voor het knapperige karakter van het eindproduct.

De toevoeging van rundvlees houdt verband met het feit dat de Elzasser vleeswarenproducenten vanouds ook rundvleesslagers zijn. Daardoor hebben zij diverse grondstoffen tot hun beschikking, die zij zo goed mogelijk benutten. Zij gebruiken uitgesneden delen van rundvlees om knakworsten te produceren. Deze bijzonderheid is tevens te danken aan de bereidingstechnieken van de vleeswarenproducenten uit Würtemberg, die al heel vroeg wisten hoe ze rundvlees in worsten konden verwerken.

Ten slotte krijgt „Knack d’Alsace” door het natuurlijke rookproces op basis van beukenhout dat in de Elzas vanouds wordt toegepast, een karakteristiek rookaroma. Voor het roken wordt beukenhout gebruikt omdat het in de Elzas in ruime mate beschikbaar is en omdat het langzaam en onvolledig verbrandt. Dit laatste is nodig om rook te produceren die de rookruimte niet verontreinigt, zoals wel het geval is bij gebruik van de ook in de Elzas aanwezige naaldbomen.

Op deze wijze hebben de Elzasser vleeswarenproducenten van de kenmerken van het natuurlijke milieu en nog meer van de historische omstandigheden geprofiteerd om zelf de nodige kennis op te doen op basis waarvan „Knack d’Alsace” zijn specifieke kenmerken verkrijgt en tot het paradepaardje van de Elzasser vleeswaren is uitgegroeid.

„Knack d’Alsace” geniet reeds sinds de zeventiende eeuw een grote bekendheid, toen toen hij een belangrijke rol ging spelen tijdens allerlei vormen van volksvermaak. Zo kreeg de Straatsburgse bevolking ter gelegenheid van de viering van het herstel van de zieke koning Lodewijk XV in september 1744 grote hoeveelheden „Knack d’Alsace” aangeboden. „Knack d’Alsace” kwam eveneens in de schijnwerpers te staan tijdens de Wereldtentoonstelling van 1867 in Parijs, vooral dankzij vleeswarenproducent Frick.

„Knack d’Alsace” wordt geserveerd op alle feesten in de Elzasser dorpen en bij cocktails of buffetten. De worsten worden er paarsgewijs op een kartonnen bord opgediend met brood en zachte mosterd. „Knack d’Alsace” is ook een van de belangrijkste vleeswaren die als garnituur bij zuurkool worden geserveerd.

„Knack d’Alsace” is vandaag de dag een symbool van de Elzasser gastronomie en volkscultuur, maar zijn faam is tot buiten de grenzen van de Elzas doorgedrongen. Hij wordt genoemd in alle werken over de Elzasser gastronomie, zoals „La gastronomie alsacienne” (verschenen in 1969 bij uitgeverij Saisons d’Alsace) waarin staat dat „Knack d’Alsace” de „beroemdste van alle Elzasser worsten” is, of de „Inventaire du patrimoine culinaire de la France”, in een uitgave die aan de Elzas is gewijd (verschenen bij uitgeverij Albin Michel SA).

Verwijzing naar de bekendmaking in het productdossier

(Artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening (2))

https://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-3bb491ee-d1a8-433d-8da0-f8dca23e1b08

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) Zie voetnoot 1.