EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 9.11.2011 
SEC(2011) 1318 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING 
 
bij het 
Voorstel voor een 
VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
 
tot vaststelling van een actiepro gramma voor belastin gen en douane in de Europese Unie 
voor de periode 2014-2020 en tot intrekking van Beschi kkingen nr. 1482/2007/EG en 
nr. 624/2007/EG 
   
{COM(2011) 706 definitief} 
{SEC(2011) 1317 definitief} 
 
 
NL 1   NL Deel I: ONDERDEEL DOUANE  
1. PROBLEEMSTELLING  
De wereldeconomie wordt gekenmerkt door ve randeringen, waardoor ni euwe problemen voor 
douaneautoriteiten ontstaan. De douane-unie en het bijbehore nde instrumentarium moeten 
zich aan deze veranderingen aanpassen.  
Probleem 1:  De druk op douaneautoriteiten om  het toenemende handelsverkeer te 
verwerken en de moeilijkhe id om maatregelen toe te passen die ondersteuning en 
controle in evenwicht houden  
De internationale handel is halverwege het jaar 2010 teruggekeerd op het niveau van voor de 
recessie en zal naar verwachting bl ijven groeien. Dit blijkt uit een duidelijke groei van het 
aantal zendingen en douaneaangiften.  
Door de globalisatie betrekt de EU haar productiemiddelen stee ds vaker in de rest van de 
wereld. Door nieuwe bedrijfsmodellen, zoals el ektronische handel en elektronisch zakendoen, 
verandert de aard van de handel en groeit  de complexiteit van het zakendoen. Deze 
veranderingen vragen om passende douaneconrolemaatregelen .  
Probleem 2:  Een tekort aan deskundigheid, vakbe kwaamheid, hulpmiddelen, ervaring 
en beste werkwijzen  
De douaneautoriteiten staan in de  frontlinie als het gaat om de bescherming van leven, 
gezondheid en milieu.  Aangezien de maatregelen op deze terreinen in aantal en belang 
toenemen, vraagt dit om aanvullende specialis tische taken van de douaneautoriteiten.  
De roep om veiligheid van het publiek is ook sterk toegenomen. Specifieke 
beleidsmaatregelen op het gebied van binnenla ndse veiligheid leiden  tot de invoering van een 
aanzienlijke veiligheidsagenda voor de douanediensten . De douanediensten worden 
geconfronteerd met de problematiek om met veel  andere autoriteiten en instanties samen te 
werken en met de druk om gespecialiseerde t echnische apparatuur aa n te schaffen en te 
gebruiken.  
Op dit moment ontbreekt het de douaneautori teiten op beide genoemde terreinen vaak aan 
deskundigheid, ervaring en hulpmiddelen om zich adequaat van hun taak te kwijten.  
Probleem 3:  Een incoherente en inefficiënte toepa ssing van EU-beleid op het gebied van 
veiligheid  
In het licht van de voortdurende moderniserin g zijn de douaneautoriteiten verantwoordelijk 
voor de uitvoering van de veiligheidsaspecten  van EU-wetgeving , maar dat is  niet altijd 
direct te verenigen met bestaande processen en proce dures. Dit maakt de uitvoering 
ingewikkeld en leidt tot onsamenhangende en inefficiënte praktijken.  
Probleem 4:  Tekortkomingen in de uniforme toep assing van het EU-recht door de 27 
EU-douaneautoriteiten  
De uniforme toepassing van douanewetgeving en werkmethoden  is moeilijk geweest. Het 
feit dat er 27 aparte processen en procedures zijn, is vaak ineffici ënt en verstoort de 
concurrentie. Dit ondermijnt de financiële belangen  van de Unie en belemmert de 
 
NL 2   NL bescherming van de samenleving . Het antwoord van de wetgev er op deze kwesties was de 
vaststelling van het gem oderniseerd douanewetboek1 en een beschikking betreffende de 
uitvoering van elektronische douanediensten2 in 2008. 
Probleem 5:  Problemen bij de uniforme toepassing van gekoppelde IT-systemen  
Hoewel de overheden van de lidstaten toeg ang hebben tot een beveiligd netwerk (CCN/CSI3) 
voor heel Europa dat de belang rijkste “e-douanesystemen” onders teunt, wordt de douane-unie 
met problemen geconfronteerd op het gebied van onderlinge uitwisselbaarheid en 
overdreven complexiteit . De ondernemingen moeten zich aa nsluiten op meerdere systemen 
in de lidstaten waar de douan eactiviteiten plaatsvinden. Hierdoor  stijgen de administratieve 
lasten en de nalevingskosten. De  informatie-uitwisseling met derde landen vereist eveneens 
de ontwikkeling van beveiligde, samenhangende  IT-oplossingen voor de hele EU.  
Probleem 6:  Een zwaardere en steeds moeilijker te  dragen last voor een aantal EU-
douaneautoriteiten om de beleidsmaatregelen  toe te passen in het belang van de Unie  
De veiligheidscontroles betekenen voor sommige lidstaten een grotere last dan voor andere. 
Het evenwicht is vooral ver te zo eken bij investeringen in de capaciteitsopbouw van 
infrastructuur en technologie.  
2. DOELSTELLINGEN  
Algemene doelstelling:  het ondersteunen van douanediensten  in de EU door intensievere 
samenwerking tussen deelnemende landen, hun doua nediensten, hun ambtenaren en andere 
essentiële belanghebbenden. 
De volgende specifiek e doelstellingen worden nagestreefd:  
1. Het ondersteunen van douanediensten in de EU bij hun taak om de rechtmatige 
handel te vergemakkelijken door de douaneprocessen te automatiseren en te versnellen (in samenhang met de problemen 1, 3, 4 en 5). 
2. Het ondersteunen van douanediensten in de EU door het concurrentievermogen van 
Europese ondernemingen te versterken en door de veiligheid van burgers en het 
milieu te verzekeren (in samenhang met de problemen 2, 3, 4, 5 en 6). 
3. Het ondersteunen van douanediensten in de  EU door de financiële en economische 
belangen van de EU en de lidstaten te beschermen (in samenhang met de problemen 
4, 5 en 6). 
4. Het ondersteunen van de voorbereiding, uit voering en toepassi ng van het EU-recht 
en van initiatieven die zijn gericht op het ve rsterken van de douanediensten in de EU 
op het gebied van efficiëntie, effectivite it en uniformiteit. (in samenhang met de 
problemen 1 tot en met 6). 
De volgende operationele doelstel lingen worden nagestreefd: 
                                                
 
1 Verordening (EG) nr. 450/2008 van 23 april 2008 — PB L 145, 4 juni 2008. 
2 Beschikking nr. 70/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2008 betreffende 
een papierloze omgeving voor douane en bedrijfsleven. 
3 CCN/CSI = gemeenschappelijk communicatienetwerk met gemeenschappelijke systeeminterface. 
 
NL 3   NL 1. Het vaststellen, ontwikkelen en toepa ssen van de beste werkmethoden op alle 
gebieden van de douaneprocessen. 
2. Het ondersteunen van een pan-Euro pese elektronische douaneomgeving. 
3. Het uitwisselen van informatie en ervari ngen om de organisatie  van douanecontroles 
te ondersteunen. 
4. Het stimuleren van douanesamenwerking binnen de EU en tussen de EU en derde 
landen, en de samenwerking tussen douanedien sten en andere overheidsinstanties en 
derde landen. 
5. Het opzetten van gezamenlijke activite iten/teams om gezamenlijk specifieke 
operationele taken uit te voeren.  
6. Op een geharmoniseerde manier ondersteun ing bieden aan het moderniseringsproces 
van de EU-douane-unie.  
7. Het bijdragen aan en toezi cht houden op een goed begrip  en een geharmoniseerde 
toepassing van EU-wetgeving en -beleidsmaatregelen. 
8. Het bevorderen van deskundigheid en vakbekwaamheid. 9. Het garanderen van een geschikte toewijz ing van infrastructuur met het oog op 
toezichts- en controletaken. 
2.1. De noodzaak van EU-optreden  
Aangezien de douane-unie tot de exclusieve bevoegdheid va n de EU behoort, hebben de 
lidstaten noodzakelijkerwijs aanvaard dat ha ndelingen op douanegebied beter op EU-niveau 
kunnen worden uitgevoerd. Het juridische kader va n de EU alléén staat niet garant voor de 
goede werking van de douane-unie. De  ondersteunende maatregelen als voorzien in het 
Douane-programma garanderen dat de EU-douanewetgeving op een convergerende en 
geharmoniseerde manier wordt toegepast. Daarnaast zijn veel handeli ngen op douanegebied 
van grensoverschrijdende aard en daarom kunnen zij niet eff ectief en efficiënt worden 
aangepakt door indivi duele lidstaten.  
Solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid zijn de kernwaarden die de basis vormen 
voor de financiering van de doua ne-unie. Het EU-optreden is nodig om het algemene belang 
van de EU te bewaken als de “vraag” in de EU  (bv. naar veiligheid) niet afdoende kan worden 
beantwoord door het “aanbod” van een  specifieke lidstaa t. Dit optreden vertaalt zich in de 
gezamenlijke financiering van technische capaciteitsopbouw .  
2.2. De toegevoegde waarde van de EU   
De belangrijkste toegevoegde waarde voor de EU van het initiatief voor het Douane 2020-
programma dat voortborduurt op de sterke punten van he t Douane 2013-programma, is 
gelegen in concrete resultaten die de hele EU beïnvloeden en die niet zo effectief en efficiënt 
door individuele lidstaten hadden kunnen worden bereikt. Het programma zal: 
(a) de effectiviteit van operationele werkzaamheden van de douanediensten in de 
lidstaten een extra impuls geven  en schaalvoordelen opleveren; 
 
NL 4   NL (b) zorg dragen voor een effectieve en uniforme werk ing van de EU-douane-unie in 
de vorm van netwerken, synergieën op he t gebied van beste werkmethoden, het 
bundelen van krachten en platformen om samenwerking en vertrouwen tussen de 
diensten te ontwikkelen.  
De EU kan zodoende beter handelen  om het beleidsterrein va n de douane-unie een extra 
impuls te geven. 
3. BELEIDSOPTIES  
Er zijn in de effectbeoorde ling vijf opties onderzocht. 
3.1. Optie 1:  Het basisscenario - “status-quo”  
Het basisscenario is de voortz etting van het Douane 2013-progr amma zonder wijzigingen op 
het gebied van financiering, doels tellingen of beschikbare instrume nten. In dit scenario zal het 
programma dezelfde activiteite n en instrumenten ondersteunen als in het verleden. 
3.2. Optie 2:  Meer steun voor de wettelijke EU-verplichtingen zoals het 
gemoderniseerde douanewetboek   
Deze optie is gebaseerd op het basisscenario en komt tegemoet aan de nieuwe behoeften die 
voortkomen uit de zich ontwikkelende douaneomge ving van de EU. De optie betekent dat de 
aandacht meer wordt gericht op het bereiken van de operationele doelen 2, 4, 5, 6 en 8. 
De optie veronderstelt de voor tzetting van bestaande Europese informatiesystemen en de 
ontwikkeling van nieuwe systemen zoals be paald in de EU-douanewetgeving, via de 
stapsgewijze invoering van een model van versterkte gezamenlijke IT-ontwikkeling  en de 
modernisering van het bestuur, de architectuur en de technologie. 
De optie voegt innovatieve instrumenten voor gemeenschappelijke acties toe om beter aan 
de doelstellingen te voldoen. Er wordt gestreefd naar een beter gestroomlijnde 
samenwerking  binnen de EU en met internationa le actoren via de versterking van 
gemeenschappelijke opleidingen en het opzette n van teams met deskundigen in de EU. Er 
wordt voorzien in de ondersteuning van gezamenlijke activiteiten  tussen douane- en andere 
autoriteiten om het gemeenschappelijk risicobeheer op niet-fiscale terreinen te versterken.  
Beleidsoptie 2 heeft meer effect  als het gaat om het ondersteunen van alle gespecificeerde 
doelen in vergelijking met optie 1, aangezien deze optie voorziet in sterkere samenwerking 
(zowel als het gaat om IT als om mensen) .  
3.3. Optie 3:  Optie 2 met financiële ondersteuning voor technische 
capaciteitsopbouw   
Deze optie voegt aan optie 2 een regeling voor financiële ondersteuning  toe waarop 
lidstaten een beroep kunnen doen voor de aans chaf van apparatuur ter ondersteuning van 
controlewerkzaamheden om, in het kader van zi ch ontwikkelende technologieën, te voldoen 
aan de roep om snellere en gestroomlijnde cont roles. Deze optie betekent in vergelijking met 
optie 2 een aanzienlijke verhoging van het budget.  
 
NL 5   NL 3.4. Optie 4:  Optie 2 met een maximaal gedeelde IT-omgeving  
Deze optie stelt een  grootschaliger gedeelde ontw ikkeling en exploitatie van trans-
Europese IT-systemen voor. De optie zal overh eidsdiensten ondersteunen bij het ontwikkelen 
en implementeren van de systemen voor een pan-Europese elektroni sche douaneomgeving en 
bedrijven ondersteunen om zich op deze systemen aan te sluiten.  
In vergelijking met optie 2 voo rziet optie 4 erin dat douan ediensten gemeenschappelijke 
ontwikkelingen naar al hun werkterreinen kunnen  uitbreiden. Deze optie zou de problemen 
rond de toepassing van gekoppelde IT-systemen di e de douaneprocedures moeten versnellen, 
beter aanpakken. 
3.5. Optie 5:  Beëindiging van het programma  
Deze optie voorziet in de beëindiging van he t Douane-programma, wat inhoudt dat er noch 
sprake zal zijn van financiering van bestaande  of nieuwe trans-Europese IT-systemen, noch 
van gemeenschappelijke acties of  gemeenschappelijke opleidingen. 
4. EFFECTBEOORDELING  
Het ijkpunt voor de effectbeoorde ling is het basisscenario. Het belangrijkste effect van elk 
van de opties heeft betrekking op de werking van de overheidsdiensten maar bijkomende 
effecten voor ondernemingen en consumenten worden ook meegenomen. 
4.1. Optie 1:  Het basisscenario – “status-quo”  
In dit scenario heeft de douane-unie een bepe rkte flexibiliteit om het hoofd te bieden aan 
nieuwe problemen en nieuwe uitvoeringseisen voor toekomstige EU-w etgeving, en dit zorgt 
voor ernstige tekortkomingen.  
Zonder een heroriëntatie van de doelstel lingen, een aanvullend pakket met nieuwe 
instrumenten en een uitbreiding van de  financiële middelen, kan het Douane-
programma niet langer adequaat reageren op  de problemen die ons te wachten staan.  
Het is niet te verwachten da t het basisscenario in de to ekomst passende handvatten zal 
aanreiken voor de nieuwe evoluerende beleidsc ontext en de huidige zwakke plekken in de 
uitleg en toepassing van EU-recht, noch voor  het probleem van niet-geharmoniseerde 
procedures.  
Het basisscenario zorgt NIET voor een efficiënte IT-aa npak, noch voor versterkte 
douanesamenwerking of het bundelen van kracht en, vakkennis en deskundigheid om de 
lidstaten bij hun operationele we rkzaamheden te ondersteunen.  
De problemen waar de douanediensten mee worden  geconfronteerd, worden mogelijk 
verergerd als het programma in ongewijzigde vor m wordt voortgezet. Dit zou de EU-
begroting (economisch gevolg) kunnen treffen en ernstige gevolgen kunnen hebben voor de 
veiligheid van de EU, haar burgers en het milieu. 
 
NL 6   NL 4.2. Optie 2:  Meer steun voor de wettelijke EU-verplichtingen zoals het 
gemoderniseerde douanewetboek   
Deze optie zal de douaneau toriteiten in de lidstaten ondersteunen om de financiële en 
economische belangen van de EU en de lidstaten te beschermen via versterkte 
douanesamenwerking. De doeltreffende inning va n de douanerechten is van directe invloed 
op de EU-begroting en de nationale begrotingen.  Indirect zal deze optie de inkomensverdeling 
en de collectieve voorzieningen beïnvloeden.  
De schaalvoordelen die voortkomen uit het model van de versterkte gezamenlijke 
ontwikkeling van trans-Europese IT-systemen zullen de kosten voor de regeringen in de 
lidstaten verminderen.  Een gezamenlijke IT-ontwikkeling zal ook leiden tot de harmonisatie 
van de interface voor handelaren.  De rechtmatige handel zal worden vergemakkelijkt door 
snellere geautomatiseerde douaneprocedures en  controlemaatregelen. De vermindering van 
administratieve lasten die dit tot gevolg zal hebben, zal eveneens effect hebben op de kosten 
voor marktdeelnemers en consumenten. Een intensievere samenwerking zal bijdragen aan 
een betere bescherming van de financiële belangen4. 
Een nauwere samenwerking tussen douanediensten en met ande re autoriteiten versterkt de 
effectieve, efficiënte en uniforme toepassing van wetgeving , bijvoorbeeld als het gaat om 
de veiligheid van producten die in de EU worden ingevoerd of om intellectuele eigendomsrechten. Een beter gestroomlijnde samenwerking voorkomt gaten in de bescherming van de toeleveringsketen. De ontwikkeling van gezamenlijke prioritaire 
controlegebieden  zal bijdragen aan een goed EU -grensbeheer en zo aan de bescherming van 
burgers en het milieu tegen risico´s die voortvloeien uit de in ternationale handel . 
De douaneautoriteiten zouden doeltreffender  zijn bij het toepassen van douanemaatregelen 
en bij de EU-samenwerk ing op de terreinen van milieu criminaliteit, illegal e uitvoer van afval, 
chemicaliën en de veterinair e en fytosanitaire wetgeving. 
4.3. Optie 3:  Optie 2 met financiële ondersteuning voor technische 
capaciteitsopbouw   
De versterkte technische capaciteiten van de lid staten zullen tot betere niet-fiscale controles 
leiden en daarmee tot een betere bescherming van EU -burgers als het gaat om 
productveiligheid en gezondheid. Deze optie zal de financiële en economische belangen 
van de EU en de lidstaten beter beschermen , aangezien zij de  concurrentieverstoringen 
voor ondernemingen vermindert  doordat zij snellere en meer gestroomlijnde controles van 
handelswaar overal in de EU mogelijk maakt.  
Het verdelingseffect op de steun voor de aanschaf van cont roleapparatuur is relevant omdat 
de lidstaten aan de buitengrens van de EU met hogere invester ingen worden geconfronteerd 
dan de andere lidstaten.  
4.4. Optie 4:  Optie 2 met een maximaal gedeelde IT-omgeving  
Deze optie zal tot de meeste schaalvoordelen leiden aangezien IT -hulpmiddelen op een 
volledig geïntegreerde manier zullen worden  gebruikt. Voor de  lidstaten die de 
gemeenschappelijke systemen gebruiken, zullen de inspanningen om het systeem bij te werken met zo´n 60 tot 80% verminderen en met 30% als het gaat om het ondersteunende 
                                                
 
4 Thematisch verslag van het directoraat-generaal Begroting over de controlestrategie van de 
douanediensten in de lidstaten in het licht van de controle van de traditionele eigen middelen.  
 
NL 7   NL systeem. De lidstaten die ervoor kiezen de gem eenschappelijke systemen niet te gebruiken, 
zullen niet profiteren van een inspanningsverm indering voor het bijwer ken van die systemen, 
maar zij hoeven zich wel 30% minder in te spannen voor het ondersteunende systeem5. 
De invoering van innova tieve technologieën zal de kosten voor de ondernemingen 
verminderen.  Als meer lidstaten met dezelfde IT-t oepassingen werken, zal dit tot een 
verdere harmonisatie van douaneprocessen  leiden en direct voordeel opleveren voor het 
bedrijfsleven. 
In deze optie zal de nieuwe IT-omgeving resulteren in een volledige dienstverlening aan 
douaneautoriteiten en ondernemingen.   
4.5. Optie 5:  Beëindiging van het programma  
Deze optie zal negatieve gevolgen  hebben voor de verantw oordelijkheid die de 
douanediensten hebben bij de uitvoering van EU-wetgeving op het gebied van douane .  
Het zal moeilijker worden om fraude op te sporen en te voorkomen , waardoor deze na 
verloop van tijd nog verder zal toenemen. De EU  en de lidstaten zullen minder EU-rechten en 
-heffingen innen.  
Het is aannemelijk dat de uitleg van het douanerecht verder uiteen zal lopen als de beste 
werkmethoden niet worden gedeeld, er ge en gemeenschappelijke opleidingen worden 
georganiseerd of richtlijnen worden opgesteld, en geen gedigitaliseerde informatie wordt 
uitgewisseld. Dit zal toe leiden tot een verschillende behandeling van handelaren en een 
ontoereikende aanpak van onwettige handel  met negatieve gevolgen voor de concurrentie, 
groei en werkgelegenheid. 
De consumenten en burgers in de EU zullen minder beschermd zijn tegen 
veiligheidsrisico´s.  De norm voor controles zal gaan  verschillen; er zullen meer 
mogelijkheden komen om al “winkelend” te zoek en naar de beste plekken om de EU binnen 
te komen of te verlaten. Het zal minder goed mogelijk worden criminele activiteiten te bestrijden.  
                                                
 
5 MCC and eCustoms Master IT Plan, Itera tion 1, Global Estimation Study, blz. 53. 
 
NL 8   NL 5. VERGELIJKING VAN DE OPTIES  
Optie 2 is de te verkiezen optie en deze optie past in de verwachte begroting van het komende meerjarig financieel kader6. 
 
Criteria  Doeltreffendheid om de doelstel lingen en effecten te bereiken  Doelmatigheid  Samenhang  OverigAlgemene 
beoordeling  
 
Doel-
stelling 1  
Doel-stelling 2
 
Doel-
stelling 3  
Doel-stelling 4
 
Doel-stelling 5
 
Doel-stelling 6
 
Doel-stelling 7
 
Doel-stelling 8
 
Doel-stelling 9
 
Te 
verwachten 
opbrengst
Efficiencywinst/solidariteit
 
Samenhang met andere EU-initiatieven
 
Binnen de 
begroting voor Europa 
2020
Betrokkenheid van 
de 
lidstaten
 
Waardering van 
de opties  
Optie 1 
Basisscenario  0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ja  gemiddeld 0 
Optie 2 
Meer steun voor de wettelijke EU-
verplichtingen zoals 
het 
gemoderniseerde 
douanewetboek
 + ++ 
(vernieuwend= 
nieuwe IT-
systemen = 
gezamenlijke 
ontwikkeling)  + ++ +++  
(vernieuwen
d= teams van 
deskundigen 
in de EU)  + + +++ 
(vernieuwen
d = 
meer 
opleiding)  0 +++ ++ ++ ja  hoog +++ 
= 
OPTIE DIE DE 
VOORKEUR 
GENIET  
Optie 3 
Optie 2 met 
technische 
capaciteitsopbouw  + ++ 
(zoals in optie 
2) + ++ +++ 
(zoals in 
optie 2)  + + +++ 
(zoals in 
optie 2)  +++ 
(nieuw)  +++ +++ -  
(overlap met 
andere EU-
financieringsmi
ddelen)  ja hoog ++ 
Optie 4 
Optie 2 met een 
maximaal gedeelde IT-omgeving
 + +++ 
(zoals in optie 
2 + volledig 
gedeelde 
ontwikkeling)  + ++ +++ 
(zoals in 
optie 2)  + + +++ 
(zoals in 
optie 2)  0 +++ +++ ++ nee  laag ++ 
                                                 
6 COM(2011) 500 van 29 juni 2011: Een begroting voor Europa 2020. 
 
NL 9   NL Optie 5 
Geen programma  --- --- --- --- --- --- --- --- 0 nvt  laag 0 nvt  laag --- 
 
 
NL 10   NL DEEL II: ONDERDEEL BELASTINGEN  
1. P ROBLEEMSTELLING  
De nationale belastingdiensten worden meer en meer het “slachtoffer” van het succes van het 
Europese integratieproces: door de opeenvol gende uitbreidingen, de oprichting van de 
eengemaakte markt en de vorming van één Europese  munt in de eurozone zijn de vroegere 
risico´s en kosten van grensoverschrijdende eco nomische transacties aanzienlijk verminderd. 
Als gevolg hiervan zijn verschillen in belastingstelsels relatief gezien belangrijker 
geworden . 
De opeenvolgende EU-uitbreidingen en de toenemende complexiteit van nationale 
belastingregels in de 27 rechtsgebieden  zorgen, samen met een exponentiële groei van 
grensoverschrijdende transacties, voor een grotere uitdaging om ef ficiënt en effectief om te 
gaan met grensoverschrijdende transacties die de toepassing van bela stingwetgeving vergen. 
(Probleem 1 : uiteenlopende toepassing en uitvoering van het EU-belastingrecht)  
Het bestrijden van grensoverschrijdende fraude  blijft nog altijd een belangrijk punt van zorg 
ondanks recente successen. Het is algemeen bekend dat fraude snel verergert als de 
belastingautoriteiten niet gecoördineerd optreden. ( Probleem 2 : onvoldoende antwoord op 
belastingfraude, -ontwijking en –ontduiking.) 
Informatie over belastbare goederen op EU-gr ondgebied kan niet lang er worden verkregen 
door controles aan de binnengrenzen. Daarom verlat en de nationale belast ingautoriteiten zich 
voor de informatie-uitwisseling op een bevei ligd informatienetwerk voor de hele EU. Dit 
netwerk zal naar verwac hting groeien door toenemende handelsstromen en wetswijzigingen, 
niet alleen binnen de interne markt maar ook met derde landen. ( Probleem 3 : de druk op 
nationale belastingdienst en om steeds maar stijgende hoeveel heden data en informatie op een 
snelle en veilige manier uit te wisselen.) 
Een effectief belastingsysteem zou moeten instaan voor duurzame bronnen van inkomsten en 
tegelijkertijd moeten voorkom en dat het een negatief e ffect heeft op de groei en 
werkgelegenheid. Op dit moment zijn er te ve el fiscale obstakels die grensoverschrijdende 
activiteiten ingewikkeld er maken, en burgers lopen bovendi en tegen problemen aan als zij 
informatie willen krijgen of als zij belasti ngverminderingen willen claimen van buitenlandse 
belastingdiensten7. (Probleem 4 : hoge administratieve lasten  voor belastingpl ichtigen en 
belastingdiensten) 
De technische vooruitgang heeft de achterlig gende technologie van grensoverschrijdende 
transacties ingrijpend veranderd. Maar technische vooruitgang b ij overheidsdiensten gaat over 
het algemeen veel langzamer dan in de privat e sector. Door deze gewijzigde fiscale omgeving 
stijgt de behoefte aan doeltreffende en doelmatige e-overheidsdiensten.  (Probleem 5 : 
langzamere technische vooruitg ang in de overheidssector). 
2. D OELSTELLINGEN  
In het licht van de problemen die ons het kom ende decennium te wachten staan, blijven de 
bestaande doelen van het Fiscalis 2013-progra mma legitiem, maar de nadruk moet worden 
                                                 
7 Mededeling over het wegwerken van grensovers chrijdende fiscale obstakels voor burgers; 
COM(2010) 769. 
 
NL 11   NL verschoven naar fraudebestrijding en aanpa ssing aan een veranderende fiscale omgeving. 
Bovendien moeten er twee nieuwe doelen aan het nieuwe programma worden toegevoegd: administratieve lastenverlaging voor belasti ngdiensten en belastingplichtigen (zowel 
individuen als ondernemingen) en intensieve re samenwerking met derde landen en derde 
partijen. 
Het algemene doel van het programma is he t bevorderen van een goede werking van de 
belastingsystemen in de interne markt door na uwere samenwerking en steun aan het fiscale 
beleid van de EU tussen de deelnemende landen, hun belastingdiensten en relevante 
belanghebbenden. 
De specifieke doelstellingen (SD) zijn: (1) Het bevorderen van een coherente to epassing en uitvoering van het EU-
belastingrecht. 
(2) Het voorzien in een raamwerk voor samenwer king dat de coördinatie intensiveert en 
de toepassing van de uitvoering van he t fiscale EU-beleid coherenter maakt. 
(3) Het verbeteren van effectieve en efficiënte  informatie-uitwisseling en administratieve 
samenwerking. 
(4) Bijdragen aan de vermindering van de admi nistratieve lasten voor belastingdiensten 
en belastingplichtigen. 
(5) Het versterken van de samenwerking met derde landen en derde partijen. 
(6) Het versterken van het bestuurlijk vermoge n van belastingdiensten en het vergroten 
van hun doelmatigheid. 
De noodzaak van EU-optreden  
Het fiscale beleid is nog altijd voornamelijk een nationaal beleidsterrein. Het voorgestelde 
programma kan echter niet als een fiscale beleid smaatregel worden gezien  die tot de nationale 
bevoegdheden behoort. Het programma is erop gericht de samenwerking tussen belastingdiensten te verbeteren en het biedt handvatten voor een betere samenwerking en de 
realisatie van de doelstellingen. De voorgest elde maatregel is daarom een duidelijke 
ondersteunende maatregel voor de interne mark t, overeenkomstig artikel 114 van het VWEU, 
die het mogelijk maakt de verschillende belas tingsystemen binnen de interne markt beter te 
laten functioneren. 
Om de volgende reden is eerder actie op EU -niveau dan op nationaal niveau geboden: 
– Het is onvoldoende om wetgeving op Europ ees niveau vast te stellen en er 
vervolgens van uit te gaan dat de uitvoe ring wel gemakkelijk zal verlopen en zo niet, 
om dan de inbreukprocedure als afdoende te zien. Om het EU- en het nationale 
belastingrecht efficiënt uit te voeren, z ijn samenwerking en coördinatie op Europees 
niveau noodzakelijk. De Commissie en de lidstaten hebben via de verschillende 
Fiscalis-programma´s een sterke vertrouwensband opgebouwd om in deze begeleiding en aansturing te voorzien.  
 
NL 12   NL – De voorziene uitdagingen kunnen niet worden  aangepakt zonder een sturende rol van 
de Commissie en zonder de lidstaten aan te moedigen om over de grens van hun 
bestuurlijke gebied heen te kijken.  
2.1. De toegevoegde waarde van de EU  
Economisch gezien is actie op EU-niveau veel  efficiënter. Het verbinden van nationale 
douane- en belastingdiensten via zo´n 5 000 aan sluitingspunten zorgt ervoor dat nationale 
diensten maar één keer verbin ding hoeven te leggen, in plaats van 26 keer, als zij informatie 
met elkaar willen uitwisselen.  
Andere steunpilaren z ijn acties die belastingambtena ren samenbrengen om de beste 
werkmethoden uit te wisselen en van elkaar te leren. Het is onder de paraplu van het 
programma efficiënter om de Co mmissie te laten optreden als “ activiteitenmakelaar ” tussen 
de deelnemende landen om zo te zorgen voor synergieën tussen de ac tiviteiten, waardoor de 
lidstaten niet hun eigen aanpak en werkmethode n hoeven te ontwikkelen en de systematische 
uitvoering op EU-niveau niet verloren gaat.   
De belanghebbenden van het programma beves tigden dat de meeste handelingen om 
vooruitgang te boeken bij fiscale samenwerking hele maal niet of veel later en/of tegen hogere 
kosten en met minder goede resultaten plaats  hadden gevonden, als het programmakader om 
samen te werken niet had bestaan
8.  
3. O MSCHRIJVING VAN DE BELEIDSOPTIES  
Gezien de algemene beleidscontext en de pr oblemen die ons te wachten staan op het gebied 
van fiscaal beleid in de komende tien jaar, is een aantal alternatieve be leidsopties overwogen.  
3.1. Optie 1 – Basisscenario:  “status-quo”  
Het basisscenario van deze effectbe oordeling is de voortzetting van het 
Fiscalis 2013-programma zonder wijzigingen in  de financiering, de doelstellingen of de 
instrumenten. In deze optie is het Fiscalis-p rogramma niet aangepast aan de gewijzigde 
economische en technologische omgeving en voorziet het niet in  extra aandacht voor 
fraudebestrijding, administratieve lastenverl aging voor ondernemingen en belastingdiensten 
en intensievere samenwerking met derde landen en partijen.  
Met gelijkblijvende middelen zal deze optie alleen  zorgen voor de bedr ijfscontinuïteit van de 
IT-systemen die in 2013 beschikbaar zullen zijn . Deze optie zal moeten prioriteren tussen de 
aan te pakken problemen. Met het basisscenario zullen de verbeterpunten  uit de tussentijdse 
evaluatie niet worden aangepakt9.  
3.2. Optie 2 – Een verbeterd basisscenario  
Deze optie is een voortzetting van het basiss cenario maar toegesneden op de specifieke 
doelstellingen zodat het program ma alle in de probleemstelli ng beschreven uitdagingen kan 
aanpakken.  
                                                 
8 RAMBOLL: tussentijdse evaluatie Fiscalis 2013, alinea´s 396-424. 
9 RAMBOLL: tussentijdse evaluatie Fiscalis 2013, alinea´s 268-328. 
 
NL 13   NL Deze beleidsoptie beschikt slechts over een iets hoger budget. Dit houdt in dat deze optie zal 
moeten prioriteren tussen de aan  te pakken problemen en dat zi j alleen de belastingdiensten 
zal ondersteunen binnen de huidi ge beleidscontext. Elk nieuw beleidsinitiatief valt buiten het 
bereik van deze optie. Er kan een uitzondering  worden gemaakt voor initiatieven die een 
marginaal budgettair gevolg hebben, wat inhoudt da t het programma zich beperkt tot de steun 
voor een zeer gering aantal gemeenschappelijke acties. De ze optie zal de door de 
belanghebbenden aangedragen10 verbeterpunten aanpakken va nwege hun geringe budgettaire 
gevolgen.  
3.3. Optie 3  – Een verbetering van het basisscenario  en voorbereiding op nieuw beleid  
Beleidsoptie 3 biedt het fiscale beleid een so lide kader om de uitdagingen van het komende 
decennium aan te pakken. Behalve de aanpak in optie 2 wordt in deze beleidsoptie de 
samenwerking uitgebreid naar nieuwe gebieden  die voortkomen uit de ontwikkelingen in het 
beleid. Deze beleidsoptie zal een substant ieel hoger budget hebben in vergelijking met het 
huidige programma. Deze optie zal zowel voor de bedrijfscontinuïteit van de IT-systemen 
zorgen als voor de inwerkingtreding van IT -systemen die worden vereist door nieuwe 
wetgevingsinitiatieven. 
3.4. Optie 4  – Geen voortzetting van het programma  
Met deze beleidsoptie wordt voor de beëindig ing van het Fiscalis-p rogramma gekozen. Er 
komt geen vervolg op het programma in 2014 en er zullen geen middelen zijn voor het 
ondersteunen van de bestaande trans-Eur opese IT-systemen of het opzetten van 
gemeenschappelijke acties of opl eidingsactiviteiten om de werk ing van belastingsystemen in 
de EU te ondersteunen.  
4. E FFECTBEOORDELING  
De gebruikte beoordelingscriteria waren: doe ltreffendheid, doelmatigheid en samenhang met 
andere EU-initiatieven, aangevuld met de aanvaar dbaarheid van elke optie voor de lidstaten, 
aangezien de beleidsopties di rect van invloed zijn op de  belastingautor iteiten in de 
deelnemende landen. Er worden ook indirecte gevolgen onderscheiden.  
Gezien de aard van de optie s worden er geen directe milieueffecten verwacht. Indirecte 
milieueffecten betreffen de vermindering van ge gevens op papier en het energieverbruik. Het 
effect op het mkb  heeft betrekking op het fe it dat er een situatie wordt gecreëerd waarbij de 
administratieve lasten voor ondernemingen kunnen worden verminderd; het effect is daarmee 
ook van indirecte aard en wordt door  andere factoren beïnvloed.  
Het sociale effect is eveneens indirect aangezien het programma een kader creëert dat de 
belastingdiensten helpt de bela stinginning te verbeteren, wat i ndirect leidt to t een betere 
inkomensverdeling. Ook in dit opzicht geldt ec hter dat het programma slechts één van de 
factoren is die dit effect genereren. 
4.1. Optie 1 – Basisscenario  
Deze beleidsoptie zal niet alle uitdagingen kunnen aanpakken waarmee de 
belastingdiensten worden geconfronteerd en zal evenmin de middelen kunnen leveren om 
                                                 
10 Ibid., alinea 268-328. 
 
NL 14   NL de samenwerking en de uitwisseling van best e werkmethoden tussen belastingdiensten te 
verbeteren in vergelijk ing met hoe het nu is.  
Het basisscenario zal geen van de tekortkominge n verhelpen als het gaat om de verschillen 
tussen de lidstaten in het gebruik van de IT-belastingsystemen, hogere kosten van 
belastinginning of hogere administra tieve lasten voor belastingplichtigen11.  
Omdat het budget niet wordt ve rhoogd, biedt het basisscenario alleen onderste uning voor de 
belastingdiensten binnen de huid ige beleidscontext. In deze op tie moet gekozen worden welke 
prioriteiten worden aangepakt en elk nieuw bele idsinitiatief valt buiten de reikwijdte van de 
optie.  
De optie zal alleen de bedrijfscontinuïteit  garanderen van de IT-systemen die in 2013 
beschikbaar zullen zijn, en zal de gebruiksvers chillen in de IT-belastingsystemen, namelijk de 
verschillende interfaces bij de eindgebruikers  van de systemen en de verschillende 
uitvoeringen van de systemen, niet verkleinen.  
Deze optie zal de aanbevelingen van de tussentijdse evaluatie12 niet meenemen, zoals een 
systematischere  intensievere samenwerking , en zij zal het gebruik van experts op 
operationeel niveau in de lidstaten niet optimaliseren13. 
4.2. Optie 2 – Een verbeterd basisscenario  
Door efficiencyverbeteringen te combineren me t ruimere doelstellingen, geeft deze optie een 
nieuwe impuls aan de fiscale samenwerking voor het komende decennium en steun aan een geïntegreerde samenwerking bij en samenhang in  de uitvoering van fiscaal beleid. Andere 
instrumenten en een verruimde doelstellingen zorgen ervoor dat de belastingdiensten goed 
toegerust zijn om de in de probleemstel ling beschreven uitdagingen aan te kunnen.  
Deze beleidsoptie zal de doels tellingen op de behoeften af stemmen door de aandacht te 
leggen op de gewijzigde fiscale omgeving, ad ministratieve lastenverlaging voor 
belastingdiensten en belastingplichtigen
14, en intensievere samenwerking met derde landen 
en derde partijen.  Voortbouwend op de ervaring met VI ES-on-the-Web (btw-informatie-
uitwisselingssysteem), zal de optie helpen  bijdragen aan de vermindering van de 
administratieve lasten voor be lastingplichtigen en van de kosten van belastinginning voor 
belastingdiensten. 
De fraudebestrijding zal worden geïntensiv eerd door een raamwerk  te bieden voor een 
nauwere samenwerking bij en grotere samenhang in de toepassing en uitvoering van fiscaal 
beleid in de EU. Hierbij kan bijvoorbeeld worden voortgebouwd op de opgedane ervaringen 
met Eurofisc, wat kan leiden tot nieu we werkterreinen voor controles.  
Net als het basisscenario, zal optie 2 alleen over de financiële middelen beschikken om de 
belastingdiensten binnen de huidige beleidscontext te ondersteunen. Elk nieuw 
beleidsinitiatief valt buiten het bereik van deze optie. 
De continuïteit van de bestaande IT-systemen zal zijn gegarandeerd en er zullen enkele -maar 
geen grote- technologische aanpassingen moge lijk zijn. Deze optie biedt ruimte om 
                                                 
11   RAMBOLL: tussentijdse evaluatie Fiscalis 2013, alinea 359. 
12 Gedurende de tussentijdse evaluatie, de rondetafelbi jeenkomst van het Fiscalis 2013 comité en de juni 
werkgroep. 
13 DELOITTE, Alternatives for taxation cooperation, blz. 39. 
14 Ibid., blz. 17-18. 
 
NL 15   NL gemeenschappelijke specificaties te ontwikkelen en gezamenlijke diensten aan te bieden voor 
verkorte doorlooptijden. De inwerkingtreding van nieuwe IT-systemen die worden vereist 
door beleidsontwikkelingen en waarbij aanzienlij ke uitgaven zijn betrokken, zal met enkele 
jaren worden verlengd of helem aal niet worden ondersteund.  
4.3. Optie 3 – Een verbetering van het basiss cenario en voorbereiding op nieuw beleid  
Deze beleidsoptie geeft de belastingdiensten in de  EU alle ruimte om samen te werken en zo 
de werking van belastingsystemen in de interne markt te verbeteren en de EU-
beleidsontwikkelingen op fiscaal terrein te  ondersteunen. Deze optie zorgt voor de 
noodzakelijke efficiencyverbeteringen en pakt alle doelstellingen aan zonder dat het nodig is 
om deze te prioriteren, en zij bi edt de ruimte om op grotere scha al en in kortere tijd nieuwe 
samenwerkingsgebieden aan te boren. De door beleidsontwikkelingen vereiste nieuwe IT-
systemen kunnen worden ontwikkeld, zo nodig binne n de vereiste tijdspanne. Een dergelijke 
invoering vergt, afgaande op de  ervaring met de eerdere programma´s, een aanzienlijke 
verhoging van de middelen  in vergelijking met het basi sscenario. Rekening houdend met de 
huidige economische probleme n, budgettaire beperkingen en de  ondubbelzinnige signalen van 
enkele lidstaten, is de kans klein dat deze optie wordt aanvaard. Deze optie valt eveneens 
buiten de geplande ruimte in de begroting voor Europa 202015. 
4.4. Optie 4 – Geen voortzetting van het programma  
In dit scenario wordt het programma stopgezet en worden er geen EU-middelen vrijgemaakt 
voor IT-instrumenten, gemeenschappelijke ac ties of opleidingsactiviteiten. De fiscale 
samenwerking zal ernstig worden  verstoord, wat grote negatie ve gevolgen zal hebben voor de 
doelmatigheid en doeltreffendheid ervan. De lids taten zullen misschien naar alternatieve 
manieren moeten zoeken voor de samenwer king die het programma tot stand helpt te 
brengen16.De gedigitaliseerde informatie-uitwi sseling tussen belastingautoriteiten zal 
omslachtiger en duurder worden. Zonder gemeen schappelijke acties zal de uitwisseling van 
beste werkmethoden naar verwachting verder uiteenvallen en duurd er worden, en het 
ontbreken van gecoördineerde  opleidingsprogramma´s zal dubbel werk tot gevolg hebben. De 
huidige verschillen tussen de lidstaten, wa t de doelmatigheid en  effectiviteit van hun 
activiteiten op belastinggebied betref t, zullen naar verwachting toenemen. 
4.5. Economische gevolgen van het programma  
Het programma heeft een positieve economi sche invloed aangezien het activiteiten 
ondersteunt die erop gericht zijn de administratieve lasten te verminderen. De automatisering 
heeft in het basisscenario al een  positief effect. Dit effect zal nog worden versterkt in optie 2 
en 3, waar de bijdrage aan administratieve  lastenverlaging expliciet wordt vermeld.   
Het programma biedt een kader voor belastingdienst en om de belastinginn ing te verbeteren en 
belastingfraude en -ontduiking te  verminderen, wat niet alleen leidt tot betere dienstverlening 
en lagere nalevingskosten, maar ook tot effi ciëntere belastingdiensten en stijgende 
opbrengsten17. Dit effect wordt naar verwachting gr oter door de specifieke aandacht voor 
fraudebestrijding in optie 2 en 3. Door de uiteenlopende interpretaties van de 
belastingwetgeving terug te brengen, vermindert het programma oneerlijke concurrentie en mogelijk onterechte dubbele belastingheffing voor belastingplichtigen. 
                                                
 
15 COM(2011) 500 van 29 juni 2011. 
16 DELOITTE, Analysis of different scenarios for tax cooperation, blz. 47-52. 
17 DELOITTE, Alternatives for taxation cooperation, blz. 21-22. 
 
NL 16   NL 4.6. Te verkiezen optie  
De effecten van de verschillende opties, onde rscheiden naar doeltreffendheid, doelmatigheid 
en aanvaarding, zijn in tabel 1 samengevat. De effectbeoordeling leidt tot de volgende 
aanbeveling: 
De voorkeur gaat uit naar beleidsop tie 2: Een verbeterd basisscenario. 
Optie 2 wordt verkozen ondanks een lagere sc ore op het gebied van doeltreffendheid, maar 
deze optie wordt door de lidstaten veel meer  aanvaard. Deze optie past in de verwachte 
begroting van het komende m eerjarig financieel kader18. 
                                                 
18 COM(2011)500 van 29 juni 2011: “Een begroting voor Europa 2020”. 
 
NL 17   NL Tabel 1: Algemene vergelijking van de opties 
Criteria  Doeltreffendheid en relevantie  Doelmatigheid  Samenhang  Overig  Algemene 
beoordeling  
  
SD 1 
SD 2 
SD 3 
SD 4 
SD 5 
SD 6 
Toekomstig beleid  
Te verwachten 
opbrengst  
Meer doeltreffendheid
 
Samenhang met  andere EU-initiatieven
 
Binnen de begroting voor Europa 2020. 
 
Mate van acceptatie door de lidstaten
 
Waardering van de 
opties  
Optie 1:  
Basisscenario  0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ja  gemiddeld 0 
Optie 2:  
Een verbeterd 
basisscenario   ++ 0 ++ 0 + ++ 0 ++ + ++ ja  hoog +++ 
= 
OPTIE DIE DE 
VOORKEUR 
GENIET  
Optie 3:  
Verbering van 
het 
basisscenario en voorbereiding 
op nieuw beleid 
 +++ ++ +++ ++ ++ +++ + ++ +++ ++ nee  laag ++ 
Optie 4:  
Geen 
programma  -- -- -- -- -- -- 0 nvt  laag laag nvt laag -- 
 
 
NL 18   NL Noot: Grootte van het te verwachten effect  in vergelijking met het basisscenario:  
+++ zeer positief, ++ behoorlijk  positief, + positief, 0 gelijkw aardig aan het basisscenario, - negatief, -- behoorlijk negatie f, --- zeer negatief, nvt niet 
van toepassing 
Bron: DG TAXUD