betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in de Werelddouaneorganisatie (WDO) met betrekking tot de vaststelling van toelichtingen, indelingsadviezen of andere adviezen omtrent de interpretatie van het geharmoniseerde systeem en aanbevelingen teneinde de uniformiteit te verzekeren in de interpretatie van het geharmoniseerde systeem in het kader van het Verdrag betreffende het geharmoniseerde systeem

Overeenkomstig artikel 8, lid 3, van het GS-verdrag keurt de Raad, indien een zaak ingevolge het bepaalde in het tweede lid van dit artikel aan de Raad wordt voorgelegd, deze toelichtingen, indelingsadviezen, andere adviezen of aanbevelingen goed, tenzij een lid van de Raad dat partij is bij dit Verdrag, verzoekt deze in hun geheel of ten dele aan het Comité terug te zenden voor een nieuw onderzoek.

·het doen van voorstellen tot wijziging en modernisering van het geharmoniseerde systeem om rekening te houden met de ontwikkeling van de technologie of wijzigingen in de structuur van de handel alsmede met andere behoeften van gebruikers van het geharmoniseerde systeem;

·het opstellen van toelichtingen, indelingsadviezen of de andere adviezen als leidraad voor de interpretatie van het geharmoniseerde systeem en de uitoefening van andere bevoegdheden en functies die de WDO-Raad of de verdragsluitende partijen noodzakelijk achten. Het kan voorbereidende instanties zoals subcomités of werkgroepen oprichten;

Het Comité voor het geharmoniseerd systeem (HSC) is een technisch comité dat belast is met de voorbereidende werkzaamheden in verband met het GS-verdrag. De belangrijkste taken van het HSC zijn:

De Werelddouaneorganisatie (WDO), die in 1952 werd opgericht als de Internationale Douaneraad, is een onafhankelijk intergouvernementeel lichaam dat tot taak heeft douanediensten effectiever en efficiënter te laten functioneren. Vandaag vertegenwoordigt de WDO 183 douanediensten over de hele wereld. Het bestuursorgaan van de WDO is de Raad. Elk lid van de Raad heeft één stem. De besluiten van de Raad worden genomen bij tweederdemeerderheid van de aanwezige en stemgerechtigde leden. In afwachting van de inwerkingtreding van de wijziging van het Verdrag houdende instelling van een Internationale Douaneraad oefent de Unie de rechten en plichten van een voorlopig lidmaatschap van de WDO uit.

Het GS-verdrag is op 1 januari 1988 in werking getreden.

Het Internationaal Verdrag betreffende het geharmoniseerde systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen (hierna “het GS-verdrag” genoemd) heeft tot doel de internationale handel alsook de verzameling, vergelijking en analyse van statistieken, in het bijzonder die betreffende de buitenlandse handel, te vergemakkelijken. Als bijlage bevat het verdrag de GS-nomenclatuur, een internationaal geharmoniseerd systeem dat de deelnemende landen een gemeenschappelijke basis biedt om de verhandelde goederen in te delen voor douanedoeleinden. De GS-nomenclatuur bevat met name de omschrijving van de goederen, in de vorm van posten en onderverdelingen, en de desbetreffende cijfercodes, op basis van een zescijferig codesysteem. De GS-nomenclatuur wordt om de vijf jaar herzien. Zij wordt wereldwijd door meer dan 190 overheden toegepast; dat betekent dat meer dan 98 % van alle goederen die in de wereld worden verhandeld, volgens deze nomenclatuur worden ingedeeld.

Dit voorstel betreft een kaderbesluit tot bepaling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen in de vergaderingen binnen de Werelddouaneorganisatie (WDO) met betrekking tot het opstellen en vaststellen van toelichtingen, indelingsadviezen en andere adviezen omtrent de interpretatie van het geharmoniseerde systeem en aanbevelingen ter verzekering van de uniformiteit in de interpretatie en de toepassing van het geharmoniseerde systeem in het kader van het Verdrag betreffende het geharmoniseerde systeem (GS-verdrag).

In het reglement van orde van het HSC (artikel 10) is vastgelegd dat het secretariaat de door de lidstaten ingediende onderwerpen ten minste acht weken vóór het begin van de zitting moet hebben ontvangen. Zo niet, dan worden zij op een aanvullende lijst geplaatst en is het aan het HSC om te beslissen of zij al dan niet op de agenda worden gezet. Dit voorschrift wordt nageleefd. Wat de beschikbaarheid van door het WDO-secretariaat voorbereide werkdocumenten betreft, staat in datzelfde reglement van orde echter dat alle basiswerkdocumenten in beginsel ten minste 30 dagen vóór de aanvangsdatum van de zitting naar de lidstaten van het Comité moeten worden gestuurd. De praktijk wijst uit dat dit voorschrift ondanks herhaalde verzoeken aan het WDO-secretariaat zeer vaak niet in acht wordt genomen. Bovendien kunnen, voor zover de basisdocumenten binnen de bovengenoemde termijn beschikbaar worden gesteld, aanvullende documenten nog op een later tijdstip ter beschikking worden gesteld. Bij deze nieuwe documenten kan het om belangrijke aanvullende technische informatie, juridische interpretatie of standpuntnota´s gaan die op eigen initiatief of op uitnodiging van het WDO-secretariaat door de verdragsluitende partijen of andere belanghebbenden zoals internationale organisaties worden voorgelegd.

Voor een doeltreffende deelname van de Unie aan het HSC is een intensieve en efficiënte samenwerking tussen de instellingen vereist, met name vanwege het grote aantal en de zeer technische aard van de door het HSC behandelde kwesties. Bovendien is het tijdsbestek tussen de beschikbaarheid van de documenten en de daadwerkelijke discussie tijdens de vergaderingen zeer beperkt.

Tot dusver is een flexibele en pragmatische aanpak gevolgd om een optimale voorbereiding, presentatie en doeltreffende verdediging van de standpunten van de Unie in de WDO te waarborgen. De indelingsdeskundigen van de Commissie beoordelen ten eerste stelselmatig de kwesties, heroverwegen de indelingspraktijk van de lidstaten en bereiden de ontwerpstandpunten voor. Deze worden vervolgens met deskundigen uit de lidstaten besproken in de Groep douanedeskundigen en zo nodig aangepast om een gecoördineerd standpunt (voor de GS-werkgroep voorafgaand aan de zitting) vast te stellen. Dit wordt zo nodig aangevuld met extern overleg (met Europese brancheorganisaties of andere belanghebbenden) en/of coördinatie ter plaatse.

De Unie heeft een zeer forse bijdrage geleverd aan de werkzaamheden van het HSC; zij dient een groot aantal voorstellen en onderwerpen in (indelingsvragen of geschillen met derde landen, voorstellen voor wijzigingen van de GS-toelichtingen) die regelmatig op de agenda van het HSC worden gezet.

Het HSC behandelt in elk van de twee jaarlijkse vergaderingen een aanzienlijk aantal zeer technische kwesties. Tabel 1 toont het aantal door het HSC genomen besluiten per soort besluit.

Overeenkomstig artikel 34, lid 7, onder a), punt iii), van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie trekken de douaneautoriteiten van de lidstaten hun BTI-beschikkingen in wanneer zij niet langer verenigbaar zijn met de interpretatie van de GS-nomenclatuur als gevolg van indelingsbesluiten, indelingsadviezen of wijzigingen in de toelichtingen op de GS-nomenclatuur, met ingang van de datum van bekendmaking van de mededeling van de Commissie in de C-reeks van het Publicatieblad van de Europese Unie.

(c)andere adviezen en aanbevelingen met betrekking tot de indeling van goederen in de GS-nomenclatuur, zoals indelingsbesluiten of andere door het HSC vastgestelde richtsnoeren.

Het voorgestelde kaderbesluit betreft de volgende handelingen, die door het HSC in overweging worden genomen en onder voorbehoud van goedkeuring door de WDO-Raad via een “stilzwijgende procedure” voorlopig worden aangenomen:

In overeenstemming met artikel 6, lid 2, van het GS-verdrag komt het HSC in de regel tweemaal per jaar bijeen. In de praktijk vinden de bijeenkomsten van het HSC in maart en september plaats.

Vergadering Datum Punten voor de besluit-vorming Beschikbaarheid van documenten >30d/vergadering 30d-15d/verga-dering <15d/vergadering Aantal % Aantal % Aantal % HSC/59 13-24.3.2017 74 22 30 46 62 6 8 HSC/60 25.9-6.10.2017 78 63 81 14 18 1 1 HSC/61 1-16.3.2018 69 3 4 61 89 5 7 HSC/62 13-28.9.2018 70 50 71 16 23 4 6 HSC/63 14-29.3.2019 64 34 53 28 44 2 3 HSC/64 16-27.9.2019 56 49 87 5 9 2 4 Totaal 411 221 54 170 41 20 5

De vergaderingen van het HSC zijn altijd direct na de voorbereidende GS-werkgroep (die 2 tot 3 dagen duurt). De documenten voor de HSC-vergaderingen zijn doorgaans 30 tot 15 dagen voor de vergadering beschikbaar.

3.2. Doel en inhoud van het voorstel

De betreffende, door het HSC voorbereide besluiten kunnen beslissende invloed hebben op de inhoud van het Unierecht, te weten Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief, en de daaraan gehechte gecombineerde nomenclatuur (GN). Indelingsbesluiten, indelingsadviezen of wijzigingen in de toelichtingen op de GS-nomenclatuur worden gebruikt ter ondersteuning van de indeling die is voorzien in de uitvoeringsverordeningen van de Commissie betreffende de indeling van goederen in de GN, in de toelichtingen op de GN en in de door de douaneautoriteiten van de lidstaten verstrekte indelingsbesluiten. De douaneautoriteiten van de lidstaten zijn verplicht hun indelingsbesluiten in te trekken wanneer zij niet langer verenigbaar zijn met de interpretatie van de GS-nomenclatuur als gevolg van deze indelingsbesluiten, indelingsadviezen of wijzigingen in de GS-toelichtingen.

Gezien het aantal onderwerpen waarover het HSC in elk van zijn vergaderingen wordt gevraagd te besluiten, het zeer technische karakter ervan en de beperkte tijd om het standpunt van de Unie voor te bereiden door het korte tijdsbestek waarin de werkdocumenten beschikbaar worden gesteld, is geoordeeld dat een kaderbesluit van de Raad overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU, waarin het standpunt van de Unie op basis van de richtsnoeren en criteria voor de overgrote meerderheid van de onderwerpen wordt vastgelegd waarover het HSC moet besluiten, (d.w.z. toelichtingen, indelingsadviezen en indelingsbesluiten, richtsnoeren of andere adviezen omtrent de interpretatie van het geharmoniseerde systeem) noodzakelijk is, aangezien de vaststelling van afzonderlijke besluiten overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU, een efficiënte en tijdige werking in dit beleidsterrein in de weg zou kunnen staan.

Daarom moet het namens de Unie in te nemen standpunt in de WDO op basis van richtsnoeren en criteria en de voor de bepaling van het standpunt van de Unie voor elke vergadering benodigde stappen door een besluit van de Raad krachtens artikel 218, lid 9, VWEU, op basis van een voorstel van de Commissie worden vastgesteld.

Te dien einde wordt met het voorstel een kader geschapen waarin de beginselen en criteria worden opgesomd op basis waarvan het standpunt van de Unie wordt vastgelegd. Deze beginselen en criteria zijn in overeenstemming met het staande douanebeleid en de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie om goederen bij invoer in te delen volgens de objectieve kenmerken en eigenschappen ervan.

De namens de Unie in te nemen standpunten moeten de beginselen van vereenvoudiging en vergemakkelijking van de indeling in het douanetarief, de samenhang met de algemene regels voor de interpretatie van de GS omwille van de rechtszekerheid en de bevordering van de in de Unie desbetreffende uitgewerkte beste praktijken in acht nemen.

Bij de vaststelling van deze standpunten moet worden uitgegaan van de algemene criteria in het GS-verdrag (de algemene regels voor de interpretatie van het GS) en de objectieve kenmerken en eigenschappen van de goederen. Indien van toepassing moet ook rekening worden gehouden met specifieke criteria die voortkomen uit de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie betreffende de indeling van goederen en uit richtsnoeren betreffende de indeling in het douanetarief die zijn uitgewerkt door de WDO (GS-nomenclatuur en de interpretatie daarvan in de GS-toelichtingen, indelingsadviezen en indelingsbesluiten van het HSC) of door de Unie (gecombineerde nomenclatuur en interpretatie daarvan in de GN-toelichtingen, indelingsverordeningen of -besluiten van de Raad of de Commissie of conclusies van het Comité douanewetboek - Afdeling tarief- en statistieknomenclatuur).

In het voorstel voor een kaderbesluit is daarnaast het volgende bepaald:

- de Commissie stelt de Raad (of zijn voorbereidende instanties) ruim van tevoren in kennis van elke bijeenkomst van het betreffende WDO-orgaan waarin een onder het kaderbesluit vallend besluit kan worden genomen;

- de Raad kan binnen vijf werkdagen na de datum waarop de Commissie de Raad of zijn voorbereidende instanties in kennis heeft gesteld, aangeven dat hij het niet eens is met het standpunt dat is voorgesteld voor een of meer van de afzonderlijke GS-besluiten die moeten worden genomen;

- om de rechten van de Unie te behouden en te vermijden dat een besluit over een kwestie waarover de Raad binnen de in artikel 8, lid 2, van het GS-verdrag bepaalde termijn geen standpunt in kan nemen, in de WDO wordt vastgesteld, kan de Commissie namens de Unie verzoeken dat de kwestie aan de WDO-Raad wordt voorgelegd en aan het HSC wordt teruggezonden voor een nieuw onderzoek;

- in gevallen waarin het standpunt van de Unie ten aanzien van een kwestie wezenlijk verschilt van het door het HSC vastgestelde besluit, legt de Commissie de Raad vóór het verstrijken van de in artikel 8, lid 2, van het GS-verdrag vastgelegde termijn haar beoordeling voor of het onderhavige HSC-besluit kan worden aanvaard of dat de kwestie moet worden voorgelegd aan de WDO-Raad en moet worden terugverwezen naar het HSC voor een nieuw onderzoek. De Raad kan zijn afwijzing van het voorgestelde standpunt voor een of meer van de betreffende afzonderlijke GS-besluiten kenbaar maken.

In overeenstemming met artikel 218, lid 10, VWEU, zal het Europees Parlement onverwijld en ten volle worden geïnformeerd.

4.Rechtsgrondslag

4.1.Beginselen

Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van “de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.”

Het begrip “handelingen met rechtsgevolgen” omvat tevens handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die “beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt”.