MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad

1. Voorgeschiedenis

1.1 Op 13 oktober 1999 heeft de Commissie bij het Parlement en de Raad op basis van artikel 152 EG, lid 4, onder b), een voorstel tot vaststelling van de algemene bepalingen voor een verplichte etiketteringsregeling voor rundvlees ingediend [COM(1999) 487 final - 1999/0204 (COD)].

1.2 Tijdens zijn plenaire zitting van 12 april 2000 heeft het Europees Parlement 56 van de 62 oorspronkelijk ingediende amendementen goedgekeurd.

1.3 De Commissie heeft 18 van deze amendementen officieel in haar op 17 mei 2000 goedgekeurde, gewijzigde voorstel [COM(2000) 301 final] overgenomen en zich ertoe verbonden de zienswijze van het Parlement met betrekking tot verschillende andere amendementen in de Raad naar voren te brengen.

1.4 Op 5 juni 2000 heeft de Raad overeenkomstig artikel 251 EG, lid 2, het hierna besproken gemeenschappelijke standpunt ingenomen.

2. Doel van het voorstel van de Commissie

2.1 Het voorstel van de Commissie was erop gericht in twee fasen algemene bepalingen vast te stellen voor een verplichte regeling, waarbij:

- met onmiddellijke ingang (eerste fase) in alle lidstaten een verplichte etiketteringsregeling zou moeten worden ingevoerd. Voorgesteld werd dat handelaren en organisaties die rundvlees in de handel brengen op het etiket gegevens over bepaalde kenmerken van het rundvlees moeten vermelden, alsmede gegevens over de plaats waar het dier of de dieren waarvan het vlees afkomstig is, is/zijn geslacht,

- in de tweede fase, met ingang van 1 januari 2003, de verplichte etikettering van rundvlees zou worden aangescherpt. Voorgesteld werd dat de handelaren en organisaties die rundvlees op de markt brengen dan bovendien informatie over de oorsprong van het product op het etiket moeten vermelden, met name de plaats waar het dier of de dieren waarvan het rundvlees afkomstig is, is/zijn geboren, gehouden en geslacht,

- in afwijking van deze regels zijn bepaalde vereenvoudigingen ingevoerd ten aanzien van de etikettering van gehakt rundvlees en rundvlees van oorsprong uit derde landen.

2.2 In haar gewijzigde voorstel COM(2000) 301 final heeft de Commissie voor de tweede fase het voorstel van het parlement overgenomen dat alleen de lidstaat moet worden vermeld en dat de oorsprong wordt bepaald door de plaats waar het dier waarvan het vlees afkomstig is, is geboren, gemest en geslacht (de bepaling over de vermelding van de plaats waar het dier is uitgebeend, wordt dus geschrapt).

2.3 Verder stemt de Commissie in met het schrappen van de vermelding "Oorsprong: EG" voor rundvlees dat afkomstig is van dieren die zijn geboren, gehouden en geslacht in één en dezelfde lidstaat.

2.4 De andere overgenomen amendementen omvatten de datum van inwerkingtreding van de eerste fase van de verplichte etikettering, en een verduidelijking over de manier waarop regionale etikettering en verplichte etikettering van de lidstaat naast elkaar kunnen bestaan zonder afbreuk te doen aan de overeenkomstig Verordening (EG) nr. 2081/92 van de Raad vastgestelde geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen.

2.5 De Commissie is ook akkoord gegaan met een aantal amendementen van het Parlement ter verbetering van de tekst wat betreft de definities van etikettering en wat betreft het verband tussen de etikettering van rundvlees en andere relevante communautaire wetgeving.

2.6 De Commissie heeft in haar gewijzigde voorstel het amendement van het Parlement om de datum van inwerkingtreding van de tweede fase te vervroegen naar 1 september 2001 niet officieel overgenomen, omdat zij van mening is dat dit punt nog steeds een belangrijk punt van discussie is.

2.7 Verder heeft de Commissie er de voorkeur aan gegeven haar oorspronkelijke voorstel inzake de vermelding: "Oorsprong: EG" te handhaven voor de aanduiding van de oorsprong van rundvlees dat afkomstig is van dieren die zijn geboren, gehouden en geslacht in meer dan één lidstaat, alsmede haar voorstel inzake de vermelding van de categorie van het dier waarvan het vlees afkomstig is.

2.8 Omdat de productie van gehakt rundvlees een ingewikkeld proces is, heeft de Commissie ook haar standpunt inzake het voorstel van het Parlement om de vereenvoudigde etiketteringsregeling voor gehakt rundvlees te schrappen, nog niet bepaald. Het Parlement is er tijdens de plenaire zitting van op de hoogte gesteld dat de Commissie van mening is dat nog steeds een soort vereenvoudigde procedure nodig is, eventueel in een andere vorm dan in artikel 14 van het voorstel.

2.9 Tot slot heeft de Commissie het Parlement, wat een aantal amendementen inzake de vrijwillige etiketteringsregeling betreft, laten weten dat het doel van die amendementen, namelijk het opnieuw invoeren van een formele goedkeuringsregeling, duidelijk was, ook al was zij op het moment van de plenaire zitting niet in staat deze amendementen te aanvaarden. Het Parlement is ervan op de hoogte gebracht dat de Commissie ervoor zou zorgen dat het standpunt van het Parlement ten aanzien van deze amendementen in de besprekingen die in de Raad plaats zouden hebben, duidelijk naar voren zouden worden gebracht.

3. Commentaar op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

3.1 In zijn gemeenschappelijk standpunt heeft de Raad alle in het gewijzigde voorstel van de Commissie opgenomen wijzigingen aanvaard. Ten aanzien van andere punten heeft de Raad in overleg met de Commissie de onderstaande wijzigingen aangebracht.

3.2 Het eerste type wijziging houdt in dat de Raad in overleg met de Commissie drie van de amendementen van het Parlement heeft aanvaard en heeft overgenomen in zijn gemeenschappelijk standpunt, te weten:

- de verduidelijking van de verhouding tussen de huidige verordening en andere relevante communautaire wetgeving, met name op het gebied van rundvlees. Om tot een duidelijk uitspraak te komen welke wetgeving relevant is, is de Commissie akkoord gegaan met de verklaring in bijlage 1,

- de schrapping van de mogelijkheid de vermelding "Oorsprong: EG" aan te brengen op rundvlees dat afkomstig is van dieren die zijn geboren, gehouden en geslacht in meer dan één lidstaat [artikel 13, lid 5]. Aangezien het schrappen van die mogelijkheid een zeker risico van hernationalisering van de markt voor rundvlees met zicht brengt, is de Commissie alleen met dit voorstel, dat door het Parlement en een duidelijke meerderheid in de Raad wordt gesteund, akkoord gegaan na aanvaarding van de in bijlage 2 opgenomen verklaring harerzijds,

- de herinvoering van een formele goedkeuringsprocedure voor vrijwillige specificaties op de etikettering (artikel 17). Deze wijziging is een aanscherping van het voorstel van de Commissie, maar betekent meer administratie voor de overheden van de lidstaten. Aangezien een meerderheid vóór aanscherping van deze maatregel is, kan de Commissie ermee instemmen.

3.3 Het tweede type wijziging bestaat uit twee tekstuele veranderingen die weinig verschillen van de amendementen van het Parlement:

- de strekking van het amendement van het Parlement op artikel 7, lid 4, is aanvaard, maar de Raad gaf er de voorkeur aan dat de lidstaten de mogelijkheid kregen zelf, binnen de door het Parlement aanvaarde limiet, de termijn vast te stellen waarbinnen producenten de verplaatsingen van runderen aan moeten geven. Aangezien er wat de productiesystemen en de verplaatsing van pasgeboren dieren verschillen zijn van lidstaat tot lidstaat, wordt deze suggestie door de Commissie gezien als een aanvaardbare oplossing van een praktisch probleem,

- aan artikel 13 is een nieuw lid 6 toegevoegd om, ruimer dan in het voorstel van het Parlement, toe te staan dat naast de verplichte etikettering op het niveau van de lidstaat ook regionale etikettering mag worden aangebracht, zonder dat de regelgeving op het gebied van beschermde geografische aanduidingen en beschermde oorsprongsbenamingen wordt ondermijnd. De Commissie had in de plenaire zitting al aangegeven dat deze maatregel beter moest worden geformuleerd om deze effectiever te maken, en zij is tevreden over de door de Raad opgestelde tekst.

3.4 Tot slot heeft de Raad op vijf punten, met instemming van de Commissie, voorstellen tot wijziging gedaan, die niet volledig samenvallen met die van het Parlement, namelijk:

- artikel 37 EG is toegevoegd aan artikel 152 EG als rechtsgrond,

- de aanduidingen die in de eerste fase van de verplichte etikettering op de etiketten moeten worden vermeld. Het Parlement stelde voor de aanduiding van de categorie van het dier en de minimumrijpingsduur van het vlees te schrappen, maar de slachtdatum te handhaven. Nu wordt voorgesteld de aanduiding van de slachtdatum en de minimumrijpingsduur te schrappen, maar de categorie te handhaven. [artikel 13, lid 2],

- het Parlement stelde voor dat de verplichte nationale etiketteringsregelingen zouden mogen blijven bestaan na de invoering in de Gemeenschap van de tweede fase voor de vermelding op het etiket van alle gegevens over de oorspong van het vlees. De Raad steunt het oorspronkelijke voorstel van de Commissie dat dergelijke nationale regelingen op die datum moeten ophouden te bestaan [artikel 13, lid 3],

- het Parlement stelde voor de tweede fase met vermelding van de volledige gegevens op het etiket op 1 september 2001 te laten ingaan. Nu wordt 1 januari 2002 voorgesteld als ingangsdatum [artikel 13, lid 3],

- het Parlement stelde voor de vereenvoudigde etiketteringsregeling voor gehakt rundvlees te schrappen. De Raad heeft het idee van een vereenvoudigde regeling voor dergelijk rundvlees gehandhaafd, maar het oorspronkelijke voorstel aangescherpt door de handelaren te verplichten de traceerbaarheidscode, de lidstaat of het derde land waar het dier is geslacht en de lidstaat of het derde land waar het gehakte rundvlees was gemaakt, te vermelden, en de mogelijkheid de aanduiding "niet-EG" te gebruiken, te schrappen. Verder mogen de handelaren het etiket aanvullen met gegevens die op grond van de verplichte regeling vereist zijn (artikel 14).

3.5 De Commissie heeft het volgende standpunt ingenomen met betrekking tot deze vijf punten:

- na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam is volgens de Commissie artikel 152 van het Verdrag de juiste rechtsgrond voor de verordening, aangezien die gaat over maatregelen op veterinair gebied die rechtstreeks gericht zijn op de bescherming van de volksgezondheid. Gezien echter de uitspraak van het Europese Hof van Justitie van 4 april 2000 over de rechtsgrond van Verordening (EG) nr. 820/97 (Zaak C-269/97) en de unanieme wens van de Raad om artikel 37 toe te voegen als rechtsgrond, is de Commissie bereid akkoord te gaan met een dubbele rechtsgrond, op voorwaarde dat duidelijk is dat geen afbreuk wordt gedaan aan de rechten die het Parlement heeft gekregen als gevolg van artikel 152,

- de verplichte aanduiding van de categorie van het dier waarvan het rundvlees afkomstig is, was een van de elementen uit het oorspronkelijke voorstel van de Commissie en vormt een belangrijke indicatie voor de kwaliteit van het rundvlees. In zijn amendementen in eerste lezing heeft het Parlement er de voorkeur aan gegeven de etiketteringsregeling te beperken tot aanduidingen die de traceerbaarheid garanderen. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is een compromis dat de Commissie kan steunen, aangezien de consument in die situatie de beschikking krijgt over informatie inzake de kwaliteit van het rundvlees,

- de Commissie heeft altijd het standpunt verdedigd dat er een uniforme etiketteringsregeling voor rundvlees in de Gemeenschap moet komen en dat de nationale regelingen moeten verdwijnen zodra de communautaire regeling volledig in werking is getreden. Met het in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad geformuleerde compromis, waarbij bepaalde, door de consument gewenste elementen uit de huidige nationale etiketteringsregelingen worden behouden, kan de Commissie akkoord gaan,

- de Commissie heeft zich altijd op het standpunt gesteld dat bij de invoering van de tweede fase voor vermelding van alle gegevens over de oorsprong op het etiket overhaasting zou moeten worden vermeden. Er is echter een speciale inspanning geleverd om rekening te kunnen houden met de wensen van het Parlement door de tweede fase op 1 januari 2002 te laten ingaan, slechts vier maanden later dan in het voorstel van het Parlement. Dit compromis is voor de Commissie aanvaardbaar,

- ten aanzien van de etikettering van gehakt rundvlees heeft de Raad zich in zijn gemeenschappelijk standpunt bereid getoond zijn standpunt bij te stellen in de richting van het standpunt van het Parlement, dat strengere eisen stelde aan de etikettering van gehakt rundvlees dan de Commissie oorspronkelijk had voorgesteld. De Commissie is van mening dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad op dit punt een bruikbare en evenwichtige oplossing biedt waarin zowel rekening is gehouden met het recht van de consument op garanties met betrekking tot traceerbaarheid als met de noodzaak de regeling uitvoerbaar te houden.

4. Conclusies

4.1 Op grond van bovenstaande overwegingen steunt de Commissie het gemeenschappelijk standpunt van de Raad.

BIJLAGE 1

"De Raad en de Commissie verklaren dat de lijst van communautaire wetteksten waaraan in artikel 11 wordt gerefereerd door de Commissie zal worden vastgesteld en bijgewerkt en dat deze lijst in de vergadering van het Comité van beheer voor rundvlees uitgedeeld zal worden."

BIJLAGE 2

"De Commissie benadrukt nogmaals dat zij er belang aan hecht dat de toepassing van de etiketteringsregeling voor rundvlees coherent moet zijn met de ene ongedeelde interne markt. Zij zal de ontwikkeling van de handel binnen de EU nauwlettend volgen, met name die van de exporterende lidstaten, om zo nodig corrigerende maatregelen te kunnen nemen."