12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende veiligheidsneten en materialen voor ruiten van 
motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan 
COM(89) 653 def. — SYN 236 
(Door de Commissie ingediend op 12 februari 1990) 
(90/C 95/01) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, 
Overwegende dat de maatregelen voor de geleidelijke tot­
standbrenging van de interne markt moeten worden vastge­
steld binnen een tijdvak dat op 31 december 1992 eindigt; dat 
de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen omvat 
waarin het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en 
kapitalen is gewaarborgd; 
Overwegende dat de voorschriften betreffende veiligheids-
ruiten van Lid-Staat tot Lid-Staat verschillen; dat het der­
halve noodzakelijk is dat alle Lid-Staten dezelfde voorschrif­
ten aannemen, ter aanvulling dan wel in de plaats van hun 
huidige regeling, met name om voor elk type voertuig de 
toepassing mogelijk te maken van de EEG-goedkeurings-
procedure van Richtlijn 70/156/EEG van de Raad van 
6 februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring 
van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan (*), 
laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 87/403/EEG (2); 
(») PB nr. L 42 van 23. 2. 1970, blz. 1. 
(2) PB nr. L 220 van 8. 8. 1987, blz. 44. Overwegende dat een reglementering inzake veiligheidsrui-
ten niet alleen voorschriften voor de fabricage daarvan maar 
tevens voor de montage daarvan in de voertuigen omvat; 
Overwegende dat iedere Lid-Staat op grond van een gehar­
moniseerde goedkeuringsprocedure voor veiligheidsruiten in 
staat is vast te stellen of aan de gemeenschappelijke construc­
tie- en beproevingsvoorschriften is voldaan en de overige 
Lid-Staten daarvan in kennis te stellen door toezending van 
een afschrift van het goedkeuringsformulier dat voor elk type 
veiligheidsruit is opgemaakt; dat door het aanbrengen van 
een EEG-goedkeuringsmerk op iedere veiligheidsruit in 
overeenstemming met het goedgekeurde type een technische 
controle van deze ruiten in de andere Lid-Staten niet meer 
gerechtvaardigd is; 
Overwegende dat, wat de voorruiten betreft, het veiligheids­
aspect van heel bijzonder belang is omdat zij meer dan andere 
ruiten blootgesteld zijn aan krachtige stoten bij botsingen of 
wanneer daarop voorwerpen van buitenaf terechtkomen en 
daarbij ernstig lichamelijk letsel kunnen veroorzaken; dat bij 
de keuze van een oplossing, die gericht moet zijn op de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten 
waarvan het uiteenlopende karakter handelsbelemmeringen 
doet ontstaan, tevens rekening moet worden gehouden met 
de eisen voor de veiligheid van het wegverkeer en de 
noodzaak van een verbetering daarvan; 
Overwegende dat in artikel 13 van Richtlijn 70/156/EEG 
de procedure voor de aanpassing van de bepalingen van de 
bijlagen bij de richtlijn aan de vooruitgang van de techniek is 
vastgesteld; dat de vooruitgang van de techniek evenwel een 
snelle aanpassing van de in de bijzondere richtlijnen vervatte 
technische voorschriften noodzakelijk maakt; dat de Com­
missie met deze taak dient te worden belast ten einde de 
procedure te vereenvoudigen en te bespoedigen; dat het in 
Nr. C 95/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
alle gevallen waarin de Raad aan de Commissie de bevoegd­
heid voor de uitvoering van voor de sector motorvoertuigen 
vastgestelde voorschriften verleent, wenselijk is te voorzien 
in een procedure voor voorafgaand overleg tussen de Com­
missie en de Lid-Staten binnen een raadgevend comité, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
1. Iedere Lid-Staat verleent voor ieder type veiligheidsruit 
dat aan de in punt 1 van bijlage II vastgestelde constructie- en 
beproevings voor schriften voldoet, de typegoedkeuring voor 
onderdelen. 
2. De Lid-Staat die de EEG-onderdeelgoedkeuring heeft 
verleend treft, zo nodig in samenwerking met de bevoegde 
instanties van de andere Lid-Staten, de nodige maatregelen 
om voor zover noodzakelijk te controleren of de produktie in 
overeenstemming is met het goedgekeurde type. 
Artikel 2 
De aanvraag om EEG-onderdeelgoedkeuring wordt inge­
diend door de fabrikant of zijn gemachtigde in een Lid-Staat. 
Deze Lid-Staat kent de fabrikant of zijn gemachtigde een 
EEG-goedkeuringsmerk voor onderdelen toe overeen­
komstig de voorschriften van de punten 4.4 tot en met 4.7 
van bijlage II voor ieder type veiligheidsruit waarvoor over­
eenkomstig artikel 1 goedkeuring wordt verleend. 
De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen ten einde te 
voorkomen dat merken worden gebruikt waardoor verwar­
ring kan ontstaan tussen veiligheidsruiten waarvoor overeen­
komstig artikel 1 typegoedkeuring is verleend, en andere 
onderdelen. 
Artikel 3 
De bevoegde instanties van iedere Lid-Staat zenden binnen 
één maand na het verlenen van een EEG-typegoedkeuring 
aan de bevoegde instanties van de andere Lid-Staten een 
afschrift van de goedkeuringsformulieren die zijn opgemaakt 
voor ieder type veiligheidsruit dat zij hebben goedgekeurd of 
weigeren goed te keuren. 
Artikel 4 
De Lid-Staten mogen het in de handel brengen van veilig­
heidsruiten niet verbieden om redenen die verband houden 
met de constructie of de werking van die veiligheidsruiten 
indien deze van het EEG-goedkeuringsmerk voor onderdelen 
zijn voorzien. 
Artikel 5 
1. Indien de Lid-Staat die de EEG-onderdeelgoedkeuring 
heeft verleend, constateert dat verscheidene veiligheidsruiten 
met hetzelfde goedkeuringsmerk niet in overeenstemming 
zijn met het type dat hij heeft goedgekeurd, neemt hij de 
nodige maatregelen om de overeenstemming van de produk­tie met het goedgekeurde type te waarborgen. De bevoegde 
instanties van deze Lid-Staat stellen die van de andere 
Lid-Staten in kennis van de getroffen maatregelen die 
eventueel de intrekking van de EEG-onderdeelgoedkeuring 
kunnen inhouden. De genoemde instanties nemen dezelfde 
maatregelen indien zij door de bevoegde instanties van een 
andere Lid-Staat van een dergelijk gebrek aan overeenstem­
ming in kennis worden gesteld. 
2. De bevoegde instanties van de Lid-Staten stellen elkaar 
binnen één maand in kennis van de intrekking van een 
verleende EEG-onderdeelgoedkeuring alsmede van de 
beweegredenen daarvoor. 
3. Indien de Lid-Staat die de EEG-onderdeelgoedkeuring 
heeft verleend het gebrek aan overeenstemming waarvan hij 
in kennis is gesteld betwist, trachten de betrokken Lid-Staten 
het geschil bij te leggen. De Commissie wordt op de hoogte 
gehouden. Zij gaat, indien nodig, over tot het passende 
overleg om tot een oplossing te komen. 
Artikel 6 
Elke beslissing om de onderdeelgoedkeuring te weigeren of in 
te trekken dan wel om het in de handel brengen of het gebruik 
te verbieden, genomen uit hoofde van de bepalingen ter 
uitvoering van deze richtlijn, moet nauwkeurig met redenen 
zijn omkleed. Deze beslissing wordt ter kennis van de 
belanghebbende gebracht met opgave van de krachtens de 
geldende wettelijke voorschriften van de Lid-Staten open­
staande rechtsmiddelen en van de termijnen waarbinnen deze 
rechtsmiddelen kunnen worden aangewend. 
Artikel 7 
De Lid-Staten mogen noch de EEG-goedkeuring of de 
nationale goedkeuring van een type voertuig weigeren, noch 
de verkoop, de inschrijving, het in het verkeer brengen of het 
gebruik van voertuigen weigeren of verbieden om redenen die 
verband houden met de veiligheidsruiten, indien deze van het 
EEG-goedkeuringsmerk voor onderdelen zijn voorzien en 
overeenkomstig de voorschriften van bijlage III zijn gemon­
teerd. 
Artikel 8 
In deze richtlijn wordt verstaan onder voertuig, elk voor 
deelneming aan het wegverkeer bestemd motorvoertuig op 
minstens vier wielen en met een door de constructie bepaalde 
maximumsnelheid van meer dan 25 km/uur, met uitzonde­
ring van voertuigen op rails, trekkers en machines voor land-
of bosbouw en bouwmachines. 
De internationale classificatie van deze voertuigen is die zoals 
aangegeven in opmerking (b) van bijlage I bij Richtlijn 
70/156/EEG. 
Artikel 9 
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de in de bijlagen 
neergelegde voorschriften aan te passen aan de vooruitgang 
van de techniek, worden door de Commissie vastgesteld 
overeenkomstig de procedure van artikel 10. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/3 
Artikel 10 Artikel 11 
De Commissie wordt bijgestaan door een comité van raad­
gevende aard, bestaande uit vertegenwoordigers van de 
Lid-Staten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de 
Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een 
ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité 
brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen 
naar gelang van de urgentie van de materie, advies uit over dit 
ontwerp, zo nodig door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft 
iedere Lid-Staat het recht te verzoeken dat zijn standpunt in 
de notulen wordt opgenomen. 1. De Lid-Staten dienen vóór 1 januari 1992 de bepalin­
gen vast te stellen en bekend te maken die nodig zijn om aan 
deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie hiervan 
onmiddellijk in kennis. 
Zij passen deze bepalingen toe vanaf 1 oktober 1992. 
De krachtens de eerste alinea vastgestelde bepalingen houden 
een uitdrukkelijke verwijzing in naar de onderhavige richt­
lijn. 
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst mee van alle 
belangrijke bepalingen van intern recht die zij op het onder 
deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door 
het comité uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de 
hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met 
zijn advies. Artikel 12 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
Nr. C 95/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
LIJST VAN BIJLAGEN 
BIJLAGE I Toepassingsgebied en definities 
BIJLAGE II Ruiten — Constructie- en beproevingsvoorschriften; aanvraag om EEG-onderdeelgoed-
keuring; merken; E E G-onderdeelgoedkeuring; wijziging of uitbreiding van de EEG-onder-
deelgoedkeuring; overeenstemming van de produktie en sancties bij niet-overeenstemming 
van de produktie 
BIJLAGE II A Algemene beproevingsvoorwaarden 
BIJLAGE II B Voorruiten van gewoon gelaagd glas 
BIJLAGE II C Voorruiten van behandeld gelaagd glas 
BIJLAGE II D Voorruiten van kunststofglas 
BIJLAGE II E Groepering van voorruiten voor de beproeving met het oog op de EEG-onderdeelgoed-
keuring 
BIJLAGE II F Procedure voor het bepalen van de beproevingszones op voorruiten van voertuigen van 
categorie M) ten opzichte van de punten V 
BIJLAGE II G Procedure voor het bepalen van het punt H en de werkelijke bovenlichaamshoek voor 
zitplaatsen in motorvoertuigen van categorie Mi 
Aanhangsel 1 Beschrijving van de driedimensionale punt H-machine 
Aanhangsel 2 Driedimensionaal referentiesysteem 
Aanhangsel 3 Referentiegegevens betreffende de zitplaatsen 
BIJLAGE II H Ruiten van gelijkmatig gehard glas 
BIJLAGE III Andere ruiten van gelaagd glas dan voorruiten 
BIJLAGE IIJ Andere ruiten van kunststofglas dan voorruiten 
BIJLAGE II K Veiligheidsruiten met kunststofbekleding op de binnenzijde 
BIJLAGE II L Dubbele beglazingen 
BIJLAGE II M Meting van de segmenthoogte en plaats van de inslagpunten 
BIJLAGE II N Voorbeelden van EEG-goedkeuringsmerken voor onderdelen 
BIJLAGE II O Controle op de overeenstemming van de produktie 
BIJLAGE II P Mededeling betreffende de EEG-onderdeelgoedkeuring of de uitbreiding of de weigering of 
de intrekking van de EEG-onderdeelgoedkeuring of de definitieve stopzetting van de 
produktie van een type veiligheidsruit 
Aanhangsel 1 Voorruiten van gelaagd glas 
Aanhangsel 2 Voorruiten van kunststofglas 
Aanhangsel 3 Ruiten van gelijkmatig gehard glas 
Aanhangsel 4 Andere ruiten van gelaagd glas dan voorruiten 
Aanhangsel 5 Andere ruiten van kunststofglas dan voorruiten 
Aanhangsel 6 Dubbele beglazingen 
Aanhangsel 7 Inhoud van de lijst van voorruiten 
BIJLAGE III Voertuigen — Voorschriften voor de montage van voorruiten en andere ruiten in 
voertuigen 
Aanhangsel Bijlage bij het EEG-goedkeuringsformulier voor een type voertuig met betrekking tot de 
montage van veiligheidsruiten 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/5 
BIJLAGE I 
TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES 
1. TOEPASSINGSGEBIED 
Deze richtlijn heeft betrekking op veiligheidsruiten en materialen voor ruiten die bestemd zijn om als voorruiten of 
andere ruiten of als tussenschotten in motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan te worden gemonteerd, met 
uitzondering van glas voor verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen en voor het dashboard, alsmede voor speciale 
ruiten die bescherming tegen overvallen bieden. 
2. DEFINITIES 
In deze richtlijn wordt verstaan onder: 
2.1. ruit van gehard glas; een ruit bestaande uit één glasplaat die een speciale behandeling heeft ondergaan om de 
mechanische sterkte te verhogen en bij breuk een bepaald breukpatroon te verkrijgen; 
2.2. ruit van gelaagd glas: een ruit bestaande uit ten minste twee glasplaten die aan elkaar zijn verbonden door een of meer 
tussenlagen van kunststof; gelaagd glas kan: 
2.2.1. gewoon zijn als geen der samenstellende glasplaten is behandeld, of 
2.2.2. behandeld zijn als ten minste één der samenstellende glasplaten een bijzondere behandeling heeft ondergaan om de 
mechanische sterkte te verhogen en bij breuk een bepaald breukpatroon te verkrijgen; 
2.3. met kunststof beklede veiligheidsruit: een ruit als omschreven in punt 2.1 of 2.2, waarvan de binnenzijde met een 
kunststoflaag is bekleed; 
2.4. veiligheidsruit van kunststof glas: een ruit van gelaagd glas met één glasplaat en een of meer op elkaar geplaatste vellen 
kunststoffolie waarvan ten minste één als tussenlaag wordt gebruikt. De kunststoffolie bevindt zich bij montage van de 
ruit op het voertuig aan de binnenzijde; 
2.5. groep voorruiten: een groep bestaande uit voorruiten van verschillende vorm en afmetingen, waarvan de mechanische 
eigenschappen, het breukpatroon en de bestandheid tegen omgevingsinvloeden worden beproefd: 
2.5.1. vlakke voorruit: een voorruit die geen nominale kromte, d.w.z. een segmenthoogte van meer dan 10 mm per lineaire 
meter, vertoont; 
2.5.2. gebogen voorruit: een voorruit die een nominale kromte, d.w.z. een segmenthoogte van meer dan 10 mm per lineaire 
meter, vertoont; 
2.6. dubbel raam: een geheel bestaande uit twee ruiten die afzonderlijk in dezelfde opening van het voertuig zijn 
geïnstalleerd; 
2.7. dubbele beglazing: een geheel bestaande uit twee ruiten die in de fabriek duurzaam op een vaste afstand van elkaar zijn 
gemonteerd: 
2.7.1. symmetrische dubbele beglazing: dubbele beglazing waarbij de twee samenstellende ruiten van hetzelfde type zijn 
(gehard, gelaagd enz.) en dezelfde hoofd- en nevenkenmerken hebben; 
2.7.2. asymmetrische dubbele beglazing: dubbele beglazing waarbij de twee samenstellende ruiten van een verschillend type 
zijn (gehard, gelaagd enz.) of verschillende hoofd- en/of nevenkenmerken hebben; 
2.8. hoofdkenmerk: een kenmerk dat in sterke mate bepalend is voor de optische en/of mechanische eigenschappen van een 
ruit met betrekking tot de functie die deze ruit in het voertuig moet vervullen. Onder dit begrip vallen onder meer ook 
de handelsnaam of het fabrieksmerk; 
2.9. nevenkenmerk: een kenmerk dat in grote mate bepalend kan zijn voor de optische en/of mechanische eigenschappen 
van een ruit met betrekking tot de functie die zij in het voertuig moet vervullen. Bij het vaststellen van de invloed van een 
of ander kenmerk wordt rekening gehouden met moeilijkheidsgraden; 
2.10. moeilijkheidsgraden: een classificatie in twee graden die wordt toegepast op de in de praktijk waargenomen variaties 
voor elk nevenkenmerk. Als van graad 1 wordt overgegaan naar graad 2 is dit een aanwijzing dat aanvullende proeven 
moeten worden genomen; 
2.11. ontwikkelde oppervlakte van een voorruit: de oppervlakte van de kleinste rechthoekige glasplaat waarvan een voorruit 
kan worden vervaardigd; 
Nr. C 95/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
2.12. hellingshoek van een voorruit: de hoek gevormd door de loodlijn en de rechte die de boven- en de onderrand van de 
voorruit met elkaar verbindt, waarbij deze gelegen zijn in een verticaal vlak waarin zich tevens de lengteas van het 
voertuig bevindt: 
2.12.1. de hellingshoek wordt gemeten bij een op de grond staand voertuig en wanneer het een voertuig voor passagiersvervoer 
betreft, moet dit bedrijfsklaar zijn met volle brandstof-, koelvloeistof- en smeermiddeltanks en uitgerust met 
gereedschap en reservewiel(en) (voor zover deze door de fabrikant van het voertuig tot de standaarduitrusting worden 
gerekend); ook moet rekening worden gehouden met het gewicht van de bestuurder en bij voertuigen voor 
personenvervoer bovendien met het gewicht van een passagier op de passagiersstoel, waarvoor telkens 75 ± 1 kg in 
rekening wordt gebracht; 
2.12.2. voertuigen met een hydropneumatische, hydraulische of pneumatische ophanging of met een ladingafhankelijk 
automatisch regelmechanisme voor de vrije hoogte worden beproefd onder de door de fabrikant gespecificeerde 
normale bedrijfsomstandigheden; 
2.13. segmenthoogte h: de maximale afstand tussen het binnenvlak van de ruit en het vlak dat door de randen van de ruit 
gaat. Deze afstand wordt vrijwel loodrecht op de ruit gemeten (zie bijlage II M, figuur 1); 
2.14. v_ type ruit: de ruiten als omschreven in de punten 2.1 tot 2.4, die geen essentiële onderlinge verschillen vertonen, met 
* name met betrekking tot de in de bijlagen II B, II C, II D, II H, III, IIJ, II K en II L vermelde hoofd- en 
nevenkenmer ken: 
2.14.1. ofschoon er bij een wijziging in de hoofdkenmerken automatisch een nieuw produkttype ontstaat, wordt aangenomen 
dat in bepaalde gevallen een wijziging in de vorm of de afmetingen niet meteen de verplichting meebrengt om een 
volledige serie nieuwe proeven te nemen. Met het oog op sommige van de in de desbetreffende bijlagen omschreven 
proeven kunnen ruiten worden gegroepeerd, voor zover het duidelijk is dat zij vergelijkbare hoofdkenmerken 
vertonen; 
2.14.2. ruiten die alleen wat betreft de nevenkenmerken verschillen, kunnen worden beschouwd als behorend tot één type; 
toch kunnen op monsters van deze ruiten nog bepaalde proeven worden genomen wanneer in de beproevingsvoor-
waarden uitdrukkelijk is bepaald dat deze proeven moeten worden verricht; 
2.15. kromtestraal r: de benaderende waarde van de kleinste straal van de boog van de voorruit, gemeten in het meest 
gebogen gebied. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/7 
BIJLAGE II 
RUITEN — CONSTRUCTIE- EN BEPROEVINGSVOORSCHRIFTEN; AANVRAAG OM EEG-ONDERDEELGOED-
KEURING; MERKEN; EEG-ONDERDEELGOEDKEURING; WIJZIGING OF UITBREIDING VAN DE EEG-ONDER-
DEELGOEDKEURING; OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE EN SANCTIES BIJ NIET-OVEREENSTEM-
MING VAN DE PRODUKTIE 
1. CONSTRUCTIE- EN BEPROEVINGSVOORSCHRIFTEN 
1.1. Algemene specificaties 
1.1.1. Al het glas, en met name glas dat voor de vervaardiging van voorruiten is bestemd, moet van zodanige kwaliteit zijn 
dat het gevaar voor lichamelijk letsel bij breuk zoveel mogelijk wordt beperkt. Het glas moet voldoende bestand 
zijn tegen de belastingen die zich bij incidenten in normale verkeersomstandigheden kunnen voordoen, alsmede 
tegen de invloeden van weer en warmte, chemicaliën,'brand en slijtage. 
1.1.2. Het veiligheidsglas moet bovendien voldoende doorzichtig zijn en geen noemenswaardige vervorming van de door 
de voorruit waargenomen objecten veroorzaken, noch verwarring omtrent de in het verkeer gebruikte kleuren 
doen ontstaan. Bij breuk moet de bestuurder in staat zijn de weg nog duidelijk genoeg te onderscheiden om zijn 
voertuig veilig te kunnen afremmen en tot stilstand te brengen. 
1.2. Bijzondere specificaties 
Alle typen veiligheidsruiten moeten, afhankelijk van de categorie waartoe zij behoren, voldoen aan de volgende 
bijzondere specificaties: 
1.2.1. ruiten van gelijkmatig gehard glas: de eisen bedoeld in bijlage II H; 
1.2.2. voorruiten van gewoon gelaagd glas: de eisen bedoeld in bijlage II B; 
1.2.3. ruiten van gewoon gelaagd glas, uitgezonderd voorruiten: de eisen bedoeld in bijlage III; 
1.2.4. voorruiten van behandeld gelaagd glas: de eisen bedoeld in bijlage II C; 
1.2.5. met kunststof beklede veiligheidsruiten: naast de bovenvermelde voorschriften ook de eisen van bijlage II K; 
1.2.6. voorruiten van kunststofglas: de eisen bedoeld in bijlage II D; 
1.2.7. andere ruiten van kunststofglas dan voorruiten: de eisen bedoeld in bijlage IIJ; 
1.2.8. dubbele beglazing: de eisen bedoeld in bijlage II L. 
1.3. Proeven 
1.3.1. De volgende proeven zijn voorgeschreven 
1.3.1.1. Breukpatroon 
Deze proef heeft tot doel: 
1.3.1.1.1. na te gaan of er bij breuk van de ruit zodanige korrels en scherven ontstaan dat het gevaar voor verwondingen zo 
klein mogelijk blijft; 
1.3.1.1.2. bij voorruiten van behandeld gelaagd glas het zicht na breuk na te gaan. 
1.3.1.2. Mechanische sterkte 
1.3.1.2.1. Kogelvalproef 
Er worden twee proeven verricht, één met een kogel van 227 g en één met een kogel van 2 260 g: 
1.3.1.2.1.1. Proef met kogel van 227 g. Deze proef heeft tot doel bij gelaagd glas de hechting van de tussenlaag en bij gelijkmatig 
gehard glas de mechanische sterkte te beoordelen. 
1.3.1.2.1.2. Proef met kogel van 2 260 g. Deze proef heeft tot doel de indringingsweerstand van gelaagd glas tegen de kogel te 
beoordelen. 
Nr. C 95/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
1.3.1.2.2. Gedrag van de ruit bij een schok van het hoofd 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de ruit, bij een schok van het hoofd tegen de voorruit, andere gelaagde ruiten 
en ruiten van kunststofglas dan voorruiten, alsmede tegen als zijruiten gebruikte dubbele beglazingen, voldoet aan 
de eisen inzake beperking van verwondingen. 
1.3.1.3. Bestandheid tegen omgevingsinvloeden 
1.3.1.3.1. Slijtproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de slijtvastheid van een veiligheidsruit boven een bepaalde waarde 
ligt. 
1.3.1.3.2. Hittebestendigheidsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of er zich tijdens een langdurige blootstelling aan hoge temperaturen geen 
blaasjes of andere gebreken voordoen in de tussenlaag van gelaagd glas en van kunststofglas. 
1.3.1.3.3. Stralingsbestendigheidsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de lichtdoorlatendheid van ruiten van gelaagd glas, kunststofglas en met 
kunststof bekleed glas na langdurige blootstelling aan straling duidelijk afneemt, dan wel of de ruit duidelijk 
verkleurt. 
1.3.1.3.4. Vochtbestendigheidsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of ruiten van gelaagd glas, kunststofglas en met kunststof bekleed glas bestand 
zijn tegen de gevolgen van langdurige blootstelling aan luchtvochtigheid en onder invloed daarvan geen tekenen 
van aantasting vertonen. 
1.3.1.3.5. Bestandheid tegen temperatuurverandering 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de in veiligheidsglas als omschreven in de punten 2.3 en 2.4 van bijlage I 
gebruikte kunststoffen) bestand is (zijn) tegen de gevolgen van langdurige blootstelling aan extreme temperaturen 
en onder invloed daarvan geen tekenen van aantasting vertoont (vertonen). 
1.3.1.4. Optische eigenschappen 
1.3.1.4.1. Lichtdoorlatingsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de normale lichtdoorlatendheid van veiligheidsruiten boven een bepaalde 
waarde ligt. 
1.3.1.4.2. Optische vervormingsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de vervorming van door de voorruit waargenomen objecten niet zodanig is 
dat de bestuurder erdoor kan worden gehinderd. 
1.3.1.4.3. Scheidingsproef van het secundaire beeld 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de hoek tussen het secundaire en het primaire beeld niet groter is dan een 
bepaalde waarde. 
1.3.1.4.4. Kleurenidentificatieproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of er geen gevaar is voor verwarring van de door een voorruit waargenomen 
kleuren. 
1.3.1.4.5. Vuurvastheidsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de binnenzijde van een veiligheidsruit als omschreven in de punten 2.3 en 2.4 
van bijlage I een voldoende geringe verbrandingssnelheid heeft. 
1.3.1.5. Bestandheid tegen chemicaliën 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de binnenzijde van een veiligheidsruit als omschreven in de punten 2.3 en 2.4 
van bijlage I bestand is tegen de gevolgen van blootstelling aan chemicaliën welke in een voertuig aanwezig of 
gebruikt kunnen zijn (bij voorbeeld schoonmaakmiddelen enz.) en onder invloed daarvan geen tekenen van 
aantasting vertoont. 
1.3.2. Voor de categorieën ruiten als omschreven in de punten 2.1 tot 2.4 van bijlage I uit te voeren proeven 
1.3.2.1. Op veiligheidsruiten worden de in de navolgende tabel vermelde proeven uitgevoerd: 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/9 
Breukpatroon 
Mechanische sterkte: 
— kogel van 227 g 
— kogel van 2 260 g 
Gedrag bij een schok van 
het hoofd (») 
Slijtage: 
— buitenvlak 
— binnenvlak 
Hitte 
Straling 
Vochtigheid 
Lichtdoorlating 
Optische vervorming 
Secundair beeld 
Kleurenidentificatie 
Temperatuurverande­
ringen 
Vuurvastheid 
Chemicaliën Voorruiten 
Gewoon gelaagd 
glas 
II 
— 
II B/4.3 
II B/4.2 
II B/3 
II B/5.1 
— 
IIA/5 
II A/6 
II A/7 
II A/9.1 
II A/9.2 
II A/9.3 
II A/9.4 
— 
— 
— H/P 
— 
II B/4.3 
II B/4.2 
II B/3 
II B/5.1 
II K/2 
IIA/5 
II A/6 
HA/7 
II A/9.1 
II A/9.2 
II A/9.3 
II A/9.4 
II A/8 
IIA/10 
II A/11 Behandeld gelaagd 
glas 
III 
II C/4 
II B/4.3 
II B/4.2 
II B/3 
II B/5.1 
— 
II A/5 
II A/6 
II A/7 
II A/9.1 
II A/9.2 
II A/9.3 
II A/9.4 
— 
— 
— III/P 
II C/4 
II B/4.3 
II B/4.2 
II B/3 
II B/5.1 
II K/2 
II A/5 
IIA/6 
II A/7 
II A/9.1 
II A/9.2 
II A/9.3 
II A/9.4 
IIA/8 
IIA/10 
II A/11 Kunststof­
glas 
IV 
— 
II B/4.3 
II B/4.2 
II D/3 
II B/5.1 
II K/2 
II A/5 
II A/6 
II A/7 
II A/9.1 
II A/9.2 
II A/9.3 
II A/9.4 
IIA/8 
IIA/10 
HA/11 Andere ruiten 
Gehard 
glas 
II H/2 
II H/3.1 
— 
— 
HK/2(2) 
— 
— 
IIA/7(2) 
II A/9.1 
— 
IIA/8(2) 
IIA/10H 
IIA/11(2) Gelaagd 
glas 
— 
II1/4 
— 
II1/3 
II B/5.1 
IIK/2(2) 
II A/5 
HA/6 
II A/7 
II A/9.1 
— 
— 
— 
II A/8 (2) 
IIA/10(2) 
IIA/11(2) Kunststof­
glas 
— 
II1/4 
II B/4.2 
II1/3 
II B/5.1 
II K/2 
II A/5 
II A/6 
II A/7 
II A/9.1 
— 
— 
— 
II A/8 
IIA/10 
II A/11 
(') Deze proef moet bovendien worden genomen op dubbele beglazingen overeenkomstig bijlage II L, punt 3 (II L/3). 
(2) Indien aan de binnenzijde met kunststof bekleed. 
Opmerking: De referentie II C/4 bij voorbeeld verwijst naar bijlage IIC, punt 4, waarin de desbetreffende proef wordt beschreven 
met vermelding van de goedkeuringseisen. 
1.3.2.2. Een veiligheidsruit wordt goedgekeurd als aan alle erop betrekking hebbende voorschriften uit de voorgaande tabel 
is voldaan. 
2. GOEDKEURINGSAANVRAAG 
2.1. De aanvraag om EEG-goedkeuring van een type ruit wordt door de fabrikant van veiligheidsruiten of door zijn 
gemachtigde ingediend. 
2.2. Voor elk type veiligheidsruit gaat de aanvraag vergezeld van de hieronder vermelde documenten in drievoud, met 
de volgende aanduidingen: 
2.2.1. technische beschrijving met opgave van alle hoofd- en nevenkenmerken; en 
2.2.1.1. voor andere ruiten dan voorruiten: tekeningen die niet groter zijn dan A 4-formaat of op A 4-formaat gevouwen, 
met opgave van: 
— de maximale oppervlakte, 
— de kleinste hoek tussen twee aangrenzende vlakken van de ruit, 
— de grootste segmenthoogte, indien van toepassing; 
2.2.1.2. voor voorruiten: 
2.2.1.2.1. een lijst van voorruitmodellen waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd, met opgave van de naam van de 
fabrikant(en) van de voertuigen en van het type en de categorie van de voertuigen; 
Nr. C 95/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
2.2.1.2.2. tekeningen op ware grootte voor categorie Mi en op ware grootte of schaal 1/10 voor alle andere categorieën 
alsmede schetsen van de voorruit en de plaats ervan in het voertuig, die zodanig gedetailleerd zijn dat de volgende 
elementen erop kunnen worden aangegeven: 
2.2.1.2.2.1. plaats van de voorruit ten opzichte van punt R van de bestuurdersstoel, in voorkomend geval; 
2.2.1.2.2.2. hellingshoek van de voorruit; 
2.2.1.2.2.3. hellingshoek van de rugleuning van de bestuurdersstoel; 
2.2.1.2.2.4. plaats en afmetingen van de zones waarin de optische eigenschappen zijn beproefd; 
2.2.1.2.2.5. de ontwikkelde oppervlakte van de voorruit; 
2.2.1.2.2.6. de maximale segmenthoogte van de voorruit; 
2.2.1.2.2.7. de kromtestraal van de voorruit (enkel met het oog op het groeperen van voorruiten); 
2.2.1.3. voor dubbele beglazing: tekeningen die niet groter zijn dan A 4-formaat of op A 4-formaat gevouwen, met opgave 
van, naast de gegevens als vermeld in punt 2.2.1.1: 
— het type van elk der samenstellende ruiten, 
— het type van de vatting (organisch, glas/glas of glas/metaal), 
— nominale dikte van de ruimte tussen de beide ruiten. 
2.3. Daarenboven moet de aanvrager een voldoende aantal proefstukken en monsters van afgewerkte ruiten van de 
betrokken modellen leveren; dit aantal moet eventueel worden vastgesteld in overleg met de technische dienst die 
met de proeven is belast. 
2.4. De bevoegde autoriteit gaat na of er afdoende bepalingen bestaan om een doeltreffende controle op de 
overeenstemming van de produktie te waarborgen voordat de typegoedkeuring wordt verleend. 
3. MERKEN 
3.1. Op alle veiligheidsruiten, ook op de ter goedkeuring aangeboden monsters en proefstukken, moet het fabrieks- of 
handelsmerk van de fabrikant staan. Dit merk moet duidelijk leesbaar en onuitwisbaar zijn. 
4. EEG-ONDERDEELGOEDKEURING 
Wanneer de ter goedkeuring aangeboden monsters voldoen aan de voorschriften van de punten 1.1 tot en met 1.3, 
wordt de goedkeuring voor het overeenkomstige type veiligheidsruit verleend. 
4.2. Een goedkeuringsnummer wordt toegekend aan elk type als omschreven in de bijlagen II H, III, IIJ en II L of, met 
betrekking tot voorruiten, aan elke groep waarvoor goedkeuring is verleend. De eerste twee cijfers (thans 00 voor 
de richtlijn in de oorspronkelijke vorm) geven het volgnummer aan dat is toegekend aan de reeks amendementen 
die overeenkomen met de meest recente belangrijke technische wijzigingen die in de richtlijn zijn aangebracht op 
het tijdstip dat de goedkeuring wordt verleend. Een zelfde Lid-Staat kan dit nummer niet meer aan een ander type 
of een andere groep veiligheidsruiten toekennen. 
4.3. Goedkeuring, uitbreiding van goedkeuring of weigering van goedkeuring van een type veiligheidsruit krachtens de 
onderhavige richtlijn wordt aan de Lid-Staten bekendgemaakt door middel van een mededelingsformulier volgens 
het model in bijlage II P met de bijbehorende aanhangsels. 
4.3.1. Voor voorruiten gaat het mededelingsformulier betreffende de EEG-goedkeuring vergezeld van een document met 
een lijst van alle modellen van voorruiten die deel uitmaken van de groep waarvoor de goedkeuring is verleend, 
alsmede de kenmerken van de groep overeenkomstig aanhangsel 7 van bijlage II P. 
4.4. Op elke veiligheidsruit en elke dubbele beglazing die overeenstemt met een krachtens de onderhavige richtlijn 
goedgekeurd type ruit wordt, behalve het merk als voorgeschreven in punt 3.1, ook een EEG-goedkeuringsmerk 
goed zichtbaar aangebracht. Daarnaast kan ook elk bijzonder goedkeuringsmerk worden aangebracht dat aan elke 
ruit van een dubbele beglazing is toegekend. 
Dit goedkeuringsmerk bestaat uit: 
4.4.1. een rechthoek bevattende de kleine letter e waaraan het kengetal of de kenletters worden toegevoegd van het land 
dat de goedkeuring heeft verleend ('); 
4.4.2. het goedkeuringsnummer aan de rechterzijde van de in punt 4.4.1 bedoelde rechthoek. 
(') 1 voor de Bondsrepubliek Duitsland, 2 voor Frankrijk, 3 voor Italië, 4 voor Nederland, 6 voor België, 9 voor Spanje, 11 voor het Verenigd 
Koninkrijk, 13 voor Luxemburg, 18 voor Denemarken, 21 voor Portugal, IRL voor Ierland en EL voor Griekenland. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/11 
4.5. De volgende aanvullende symbolen worden in de nabijheid van het bovengenoemde goedkeuringsmerk 
aangebracht: 
4.5.1. bij een voorruit: 
II: als het gaat om gewoon gelaagd glas (H/P als het bekleed is) (]); 
III: als het gaat om behandeld gelaagd glas (111/P als het bekleed is) (J); 
IV: als het gaat om kunststofglas; 
4.5.2. V: als het gaat om een andere ruit dan een voorruit die onder de bepalingen van punt 9.1.4.2 van bijlage II A 
valt; 
4.5.3. VI: als het gaat om dubbele beglazing. 
4.6. Het goedkeuringsmerk en het symbool moeten goed zichtbaar en onuitwisbaar zijn. 
4.7. Bijlage II N bevat voorbeelden van goedkeuringsmer ken. 
5. WIJZIGING OF UITBREIDING VAN EEG-GOEDKEURING VOOR EEN TYPE VEILIGHEIDSRUIT 
5.1. Elke wijziging van een type veiligheidsruit of elke toevoeging van een voorruit aan een groep voorruiten wordt 
medegedeeld aan de administratieve dienst die de goedkeuring voor dit type ruit heeft verleend. Deze dienst kan 
dan: 
5.1.1. van mening zijn dat de aangebrachte wijzigingen geen noemenswaardige ongunstige invloed zullen hebben of dat 
het nieuwe type voorruit volledig past in de reeds goedgekeurde groep voorruiten en dat de veiligheidsruit hoe dan 
ook nog aan de voorschriften voldoet, of 
5.1.2. een nieuw keuringsrapport vragen aan de met de proeven belaste technische dienst. 
5.2. Mededeling 
5.2.1. Bevestiging of weigering (of uitbreiding) van de goedkeuring wordt aan de Lid-Staten medegedeeld volgens de 
procedure als beschreven in punt 4.3. 
5.2.2. De bevoegde instantie die een uitbreiding van de goedkeuring heeft verleend, kent aan elke mededeling van 
uitbreiding een volgnummer toe. 
6. OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE 
6.1. Veiligheidsruiten die overeenkomstig de onderhavige richtlijn zijn goedgekeurd, moeten zodanig worden 
vervaardigd dat zij overeenstemmen met het goedgekeurde type en voldoen aan de voorschriften van punt 1. 
6.2. De produktie moet permanent worden gecontroleerd ten einde na te gaan of de voorschriften van punt 6.1 worden 
nageleefd. 
6.3. De houder van een goedkeuring moet: 
6.3.1. ervoor zorgen dat er procedures bestaan voor de kwaliteitscontrole op de produkten; 
6.3.2. toegang hebben tot de controleapparatuur die nodig is voor de controle van de overeenstemming met elk 
goedgekeurd type; 
6.3.3. de gegevens registreren met betrekking tot de resultaten van de proeven en de bijbehorende documenten (2) die 
gedurende een in overleg met de administratieve dienst vastgestelde periode ter beschikking moeten worden 
gehouden; 
6.3.4. de resultaten van elk type proef analyseren ten einde na te gaan of en ervoor te zorgen dat de kenmerken van het 
produkt constant blijven, rekening houdend met de bij industriële fabricage aanvaardbare afwijkingen; 
6.3.5. ten minste nagaan of voor elk type produkt de in bijlage II O van deze richtlijn voorgeschreven proeven zijn 
uitgevoerd; 
6.3.6. ervoor zorgen dat elke keuring van monsters of proefstukken waaruit blijkt dat deze niet aan de eisen van de 
desbetreffende proef voldoen, wordt gevolgd door een nieuwe monsterneming en een nieuwe proef. Alle nodige 
maatregelen moeten worden genomen om de betrokken produktie weer met het type te doen overeen­
stemmen. 
6.4. De bevoegde instantie kan op ieder ogenblik controle uitoefenen op de in elke produktie-eenheid toegepaste 
methoden voor de controle van de overeenstemming (zie punt 1.3 van bijlage II O). 
(') Overeenkomstig de definitie van punt 2.3 van bijlage I. 
(2) De resultaten van de breukproef worden geregistreerd, ook als er geen fotografische afdruk wordt geëist. 
Nr. C 95/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
6.4.1. Bij elke inspectie moeten de proefregisters en de registers van de produktiecontrole aan de inspecteur worden 
voorgelegd. 
6.4.2. Deze laatste kan willekeurig monsters uitkiezen die in het laboratorium van de fabrikant worden beproefd. Het 
minimumaantal monsters kan worden vastgesteld aan de hand van de resultaten van de eigen controles door de 
fabrikant. 
6.4.3. Wanneer het kwaliteitspeil onvoldoende lijkt of wanneer er reden is om de geldigheid van de volgens punt 6.4.2 
uitgevoerde proeven te controleren, kan de inspecteur monsters nemen en deze naar de technische dienst zenden die 
de goedkeuringsproeven heeft uitgevoerd. 
6.4.4. De bevoegde instantie kan elke in de onderhavige richtlijn voorgeschreven proef verrichten. 
6.4.5. In de regel laten de bevoegde instanties twee inspecties per jaar verrichten. Indien er bij een van deze inspecties 
negatieve resultaten worden geconstateerd, moeten de bevoegde instanties alle nodige maatregelen nemen om zo 
spoedig mogelijk de overeenstemming van de produktie te herstellen. 
7. SANCTIES BIJ NIET-OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE 
7.1. De overeenkomstig de onderhavige richtlijn verleende goedkeuring voor een type veiligheidsruit kan worden 
ingetrokken indien niet is voldaan aan de voorwaarde als gesteld in punt 6.1. 
7.2. Wanneer een Lid-Staat een vroeger verleende goedkeuring intrekt, stelt hij de andere Lid-Staten hiervan zo spoedig 
mogelijk in kennis door middel van een afschrift van het mededelingsformulier betreffende de goedkeuring 
overeenkomstig het model in bijlage II P. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/13 
BIJLAGE II A 
ALGEMENE BEPROEVINGSVOORWAARDEN 
1.2. 
1.3. 
1.4. BREUKPROEF 
De te beproeven ruit mag niet stijf worden bevestigd; zij mag echter wel met behulp van plakband over de gehele 
omtrek tegen een identieke ruit worden geplakt. 
Om de ruit te doen breken moet gebruik worden gemaakt van een hamer met een massa van ongeveer 75 g of 
een ander werktuig dat overeenkomstige resultaten oplevert. De kromtestraal van de punt bedraagt 0,2 
± 0,05 mm. 
Er moet één proef worden genomen op elk voorgeschreven inslagpunt. 
Het breukpatroon moet worden onderzocht met behulp van contactfotopapier; de belichting moet uiterlijk tien 
seconden na de slag beginnen en uiterlijk drie minuten na de slag eindigen. Slechts de donkerste lijnen die het begin 
van de breuk aangeven worden in aanmerking genomen. Het laboratorium moet de fotografische afdrukken van de 
verkregen breukpatronen bewaren. 
2. KOGELVALPROEF 
2.1. Proef met kogel van 227 g 
2.1.1. Inrichting 
2.1.1.1. Hardstalen kogel met een massa van 227 ±2 g en een diameter van ongeveer 38 mm. 
2.1.1.2. Inrichting waarmee het mogelijk is de kogel van een nader te bepalen hoogte een vrije val te laten maken of 
inrichting waarmee aan de kogel een zelfde snelheid als bij vrije val kan worden gegeven. Wanneer een inrichting 
wordt gebruikt waarmee de kogel wordt weggeslingerd, moet de tolerantie op de snelheid ± 1 % van de snelheid 
bij vrije val bedragen. 
2.1.1.3. Ondersteuning, als afgebeeld in figuur 1, die bestaat uit twee stalen ramen waarvan de randen ter breedte van 
15 mm zijn geslepen; de ramen passen in elkaar en zijn voorzien van rubberen oplegranden met een dikte van 
ongeveer 3 mm, een breedte van 15 mm en een hardheid van 50 DIDC. 
Het onderste raam rust op een ongeveer 150 mm hoge stalen bak. De te beproeven ruit wordt vastgehouden door 
het bovenste raam, dat ongeveer 3 kg weegt. De ondersteuning is op een ongeveer 12 mm dikke stalen plaat gelast, 
die op de grond rust door middel van een rubberen plaat met een dikte van circa 3 mm en een hardheid van 
50 DIDC. 
Afmetingen in millimeter 
Te beproeven ruit 
Rubberen 
oplegranden D290 
A L D260 
w i* \\ rf H w w «i qy u n « \\ «• •;. '\ M >• w Ci~yi 
Rubberen plaat ^F—)[ 
/ ° 
K\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\K\^\ 
D 350 
Figuur 1 
Ondersteuning voor de kogelvalproeven 
Nr. C 95/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
2.1.2. Beproevingsvoorwaarden 
— temperatuur: 20 ± 5° C, 
— druk: tussen 860 en 1 060 mbar, 
— relatieve vochtigheid: 60 ± 20 %. 
2.1.3. Proefstuk 
Het proefstuk moet vlak en vierkant zijn, met een zijde van 300 + 10 mm/ - 0 mm. 
2.1.4. Werkwijze 
Breng het proefstuk gedurende ten minste vier uur vóór het begin van de proef in een omgeving met de vermelde 
temperatuur. Leg het proefstuk op de ondersteuning (punt 2.1.1.3). Het proefstuk moet haaks op de valrichting 
van de kogel liggen, met een tolerantie van minder dan 3°. 
Het inslagpunt moet zich ten hoogste 25 mm van het geometrische midden van het proefstuk bevinden bij een 
valhoogte van 6 m of minder, of ten hoogste 50 mm van het geometrische midden van het proefstuk bij een 
valhoogte van meer dan 6 m. De kogel moet inslaan op de zijde van het proefstuk die overeenstemt met de 
buitenzijde van de veiligheidsruit wanneer deze in het voertuig is gemonteerd. De kogel mag slechts één inslagpunt 
veroorzaken. 
2.2. Proef met kogel van 2 260 kg 
2.2.1. Inrichting 
2.2.1.1. Hardstalen kogel met een massa van 2 260 ± 20 g en een diameter van ongeveer 82 mm. 
2.2.1.2. Inrichting waarmee het mogelijk is de kogel van een nader te bepalen hoogte een vrije val te laten maken of 
inrichting waarmee aan de kogel een zelfde snelheid als bij vrije val kan worden gegeven. Wanneer een inrichting 
wordt gebruikt waarmee de kogel wordt weggeslingerd moet de tolerantie op de snelheid ± 1 % van de snelheid bij 
vrije val bedragen. 
2.2.1.3. Ondersteuning als afgebeeld in figuur 1 en gelijk aan de ondersteuning als beschreven in punt 2.1.1.3. 
2.2.2. Beproevingsvoorwaarden 
— temperatuur: 20 ± 5° C, 
— druk: tussen 860 en 1 060 mbar, 
— relatieve vochtigheid: 60 ± 20 %. 
2.2.3. Proefstuk 
Het proefstuk moet vlak en vierkant zijn met een zijde van 300 + 10 mm/ - 0 mm, of uitgesneden zijn uit het 
vlakste gedeelte van een voorruit of een andere gebogen veiligheidsruit. 
De proef kan ook worden verricht met een gehele voorruit of een andere gebogen veiligheidsruit. In dat geval moet 
speciaal worden gelet op het contact tussen de veiligheidsruit en de ondersteuning. 
2.2.4. Werkwijze 
Breng het proefstuk gedurende ten minste vier uur vóór het begin van de proef in een omgeving met de vermelde 
temperatuur. Leg het proefstuk op de ondersteuning (punt 2.1.1.3). Het proefstuk moet haaks op de valrichting 
van de kogel liggen met een tolerantie van minder dan 3°. 
Bij kunststofglas moet het proefstuk met behulp van passende middelen op de ondersteuning worden 
vastgeklemd. 
Het inslagpunt moet zich ten hoogste 25 mm van het geometrische midden van het proefstuk bevinden. De kogel 
moet inslaan op de zijde van het proefstuk die overeenstemt met de binnenzijde van de veiligheidsruit wanneer deze 
in het voertuig is gemonteerd. De kogel mag slechts één inslagpunt veroorzaken. 
3. GEDRAG BIJ EEN SCHOK VAN HET HOOFD 
3.1. Inrichting 
3.1.1. Bol- of halfbolvormig dummyhoofd van hardhout-multiplex met vervangbare viltbekleding, al dan niet uitgerust 
met een houten dwarsbalk. Tussen het bolle gedeelte en de dwarsbalk bevindt zich een tussenstuk dat de hals 
voorstelt en aan de andere kant van de dwarsbalk zit een bevestigingsstang. 
De afmetingen zijn aangegeven in figuur 2. 
De totale massa van deze inrichting moet 10 ± 0,2 kg bedragen. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/15 
Afmetingen in millimeter 
Bevestigings-
stang 
Dwarsbalk 
(facultatief) 
Tussenstuk 
Hoofd 
5 mm dikke 
viltbekleding 
Figuur 2 
Dummyhoofd 
3.1.2. 
3.1.3. Inrichting waarmee het mogelijk is het dummyhoofd van een nader te bepalen hoogte een vrije val te laten maken of 
inrichting waarmee aan het dummyhoofd een zelfde snelheid als bij vrije val kan worden gegeven. 
Wanneer een inrichting wordt gebruikt waarmee het dummyhoofd wordt weggeslingerd, moet de tolerantie op de 
snelheid ± 1 % van de snelheid bij vrije val bedragen. 
Ondersteuning zoals afgebeeld in figuur 3 voor de proeven op vlakke proefstukken. De ondersteuning bestaat uit 
twee stalen ramen waarvan de randen ter breedte van 50 mm zijn geslepen; de ramen passen in elkaar en zijn 
voorzien van rubberen oplegranden met een dikte van ongeveer 3 mm, een breedte van 15 ± 1 mm en een hardheid 
van 70 DIDC. Het bovenste raam wordt met ten minste acht bouten tegen het onderste raam geklemd. 
3.2. Beproevingsvoorwaarden 
— temperatuur: 20 ± 5° C, 
— druk: tussen 860 en 1 060 mbar, 
— relatieve vochtigheid: 60 ± 20 %. 
Nr. C 95/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
rh 
<P 4-/ 
, '— 
i 
i 
i 
i 
i 
i 
i 
i 
u Rubberen 
i oplegranden 
•é-
_ 
<?• 
^ _ _ Afmetingen in i 
^ Bout!1) 
• 1 
•$-
1070 
1 170 -<&-
105 1 
1 
1 
I 1 
1 
1 1 
J Tiillimeter 
, 
i 
rh ? i 
o 
1 
1 1 
1' 
Figuur 3 
Ondersteuning voor de proeven met het dummyhoofd 
(Het aanbevolen kleinste spankoppel voor M20-bouten bedraagt 30 Nm.) 
3.3. Werkwijze 
3.3.1. Proef op een vlak proefstuk 
Houd het vlakke proefstuk met een lengte van 1 100 + 5 mm/ - 2 mm en een breedte van 500 + 5 mm/ - 2 mm 
gedurende ten minste vier uur vóór de proef op een constante temperatuur van 20 ± 5° C. 
Bevestig het proefstuk in de draagramen (punt 3.1.3); span de bouten zodanig aan dat het proefstuk gedurende de 
proef niet meer dan 2 mm verschuift. Het vlak van het proefstuk moet vrijwel haaks op de valrichting van het 
dummyhoofd staan. Het inslagpunt moet zich ten hoogste 40 mm van het geometrische midden van het proefstuk 
bevinden. Het hoofd moet inslaan op de zijde van het proefstuk die overeenstemt met de binnenzijde van de 
veiligheidsruit wanneer deze in het voertuig is gemonteerd. Het hoofd mag slechts één inslagpunt veroor­
zaken. 
Het inslagvlak van de viltbekleding moet na twaalf proeven worden vervangen. 
3.3.2. Proeven op een volledige voorruit (alleen bij een valhoogte van 1,5 m of minder) 
Leg de voorruit los op een ondersteuning met een rubberen oplegstrook met een hardheid van 70 DIDC en een dikte 
van ongeveer 3 mm, waarbij het raakvlak over de gehele omtrek ongeveer 15 mm breed is. De ondersteuning moet 
bestaan uit een hard stuk waarvan de vorm overeenstemt met de buitenzijde van de voorruit zodat het 
dummyhoofd tegen de binnenzijde van de ruit stoot. 
Indien nodig kan de voorruit met behulp van een geschikte inrichting tegen de ondersteuning worden 
geklemd. 
De ondersteuning moet op een stijf raam rusten door middel van een rubberen plaat met een hardheid van 70 DIDC 
en een dikte van ongeveer 3 mm. Het oppervlak van de voorruit moet vrijwel haaks op de valrichting van het 
dummyhoofd staan. 
Het inslagpunt moet zich ten hoogste 40 mm van het geometrische midden van het proefstuk bevinden. Het hoofd 
moet inslaan op de zijde van het proefstuk die overeenstemt met de binnenzijde van de veiligheidsruit wanneer deze 
in het voertuig is gemonteerd. Het hoofd mag slechts één inslagpunt veroorzaken. 
Het inslagvlak van de viltbekleding moet na twaalf proeven worden vervangen. 
4. SLIJTPROEF 
4.1. Inrichting 
4.1.1. Slijtinrichting (') als schematisch afgebeeld in figuur 4, bestaande uit de volgende elementen: 
— een in het midden bevestigde horizontale draaischijf die met een snelheid van 65 tot 75 omw./min. tegen de 
wijzers van de klok in draait; 
(') Een inrichting van deze aard wordt gebouwd door Teledyne Taber (Verenigde Staten van Amerika). 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/17 
Figuur 4 
Tekening van de slijtinrichting 
— twee geballaste parallelle armen; aan elke arm is een speciaal schuurrolletje bevestigd dat vrij draait op 
een horizontale, met een kogellager uitgeruste as; elk rolletje drukt met een massa van 500 g op het 
proefstuk. 
De draaischijf van de slijtinrichting moet regelmatig en in één vlak draaien (de afwijking ten opzichte van het vlak 
mag niet meer dan ± 0,05 mm bedragen op een afstand van 1,6 mm van de omtrek van de schijf). De rolletjes zijn 
zodanig gemonteerd dat zij, wanneer zij tegen het draaiende proefstuk liggen, in tegenovergestelde richting ten 
opzichte van elkaar draaien en zo in een kromme lijn een drukkende en schurende werking uitoefenen op een cirkel 
met een oppervlakte van ongeveer 30 cm2, en dit tweemaal per omwenteling van het proefstuk. 
4.1.2. Schuurrollen (*) met een diameter van 45 tot 50 mm en een dikte van 12,5 mm. De rollen zijn vervaardigd van een 
speciaal fijnkorrelig schurend materiaal dat in een massa van middelhard rubber is gevat. De rollen moeten een 
hardheid van 72 ± 5 DIDC hebben, gemeten op vier plaatsen op gelijke afstand van elkaar op de middellijn van het 
schurende oppervlak, waarbij de druk verticaal langs een middellijn van de rol wordt uitgeoefend; de metingen 
moeten tien seconden na het begin van de uitoefening van de druk worden uitgevoerd. 
De schuurrollen moeten gebruiksklaar worden gemaakt door deze zeer langzaam op een vlakke glasplaat te laten 
draaien, totdat zij een volkomen vlak oppervlak hebben. 
4.1.3. Lichtbron, bestaande uit een gloeilamp waarvan de gloeidraad vervat is binnen een parallellopipedum van 
1,5 mm x 1,5 mm x 3 mm. De spanning die op de gloeidraad van de lamp wordt aangelegd moet zodanig zijn dat 
de kleurtemperatuur 2 856 ± 50 K bedraagt. Deze spanning moet stabiel zijn op ± 1 /1 000. Het voor de controle 
van deze spanning gebruikte meettoestel moet nauwkeurig genoeg zijn om de meting te kunnen uitvoeren. 
4.1.4. Optisch systeem, bestaande uit een lens met een brandpuntsafstand f van ten minste 500 mm, met correctie voor 
chromatische afwijkingen. De volledige lensopening mag niet meer bedragen dan f/20. De afstand tussen de lens en 
de lichtbron moet zodanig zijn dat een nagenoeg parallelle lichtbundel wordt verkregen. 
Breng een diafragma aan om de diameter van de lichtbundel te beperken tot 7 ± 1 mm. Dit diafragma moet ten 
opzichte van de lichtbron op een afstand van 100 ±50 mm achter de lens worden geplaatst. 
4.1.5. Meettoestel voor diffuus licht (figuur 5), bestaande uit een foto-elektrische cel met een bolfotometer met een 
diameter van 200 tot 250 mm; de bol moet uitgerust zijn met in- en uitlaatopeningen voor het licht. De 
inlaatopening moet rond zijn en een diameter hebben die ten minste het dubbele bedraagt van die van de 
lichtbundel. De uitlaatopening van de bol moet uitgerust zijn met een lichtvanger of met een reflectiestandaard, 
naar gelang van de gevolgde vermelde werkwijze (punt 4.4.3). De lichtvanger moet al het licht opvangen wanneer 
er zich geen proefstuk in de baan van de lichtbundel bevindt. 
De as van de lichtbundel moet door het midden van de in- en uitlaatopeningen lopen. De diameter van de 
uitlaatopening, b), moet gelijk zijn aan 2.a tg 4°, waarbij a gelijk is aan de diameter van de bol. 
De foto-elektrische cel moet zodanig zijn aangebracht dat het licht dat rechtstreeks uit de inlaatopening of de 
reflectiestandaard komt, er niet op kan vallen. 
Het binnenoppervlak van de bolfotometer en van de reflectiestandaard moeten nagenoeg gelijke reflectiefactoren 
hebben; zij moeten mat en niet selectief zijn. 
(l) Rollen van dit type worden vervaardigd door Teledyne Taber (Verenigde Staten van Amerika). 
Nr. C 95/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Het uitgangssignaal van de foto-elektrische cel moet binnen het gebruikte lichtsterktegebied op ± 2 % na lineair 
zijn. Het toestel moet zo zijn vervaardigd dat de naald van de galvanometer niet uitslaat wanneer de bol niet wordt 
verlicht. 
Het gehele toestel moet geregeld worden gecontroleerd met behulp van gekalibreerde ijkmaten voor zichtver-
mindering. Als de zichtvermindering wordt gemeten met behulp van een apparaat of volgens methoden die 
afwijken van de hiervoor beschreven inrichting en methode, moeten de resultaten eventueel worden gecorrigeerd 
zodat zij overeenstemmen met de resultaten die met de hiervoor beschreven meetinrichting worden verkregen. 
Foto-elektrische cel 
Afbuigplaatjes 
Lichtvanger 
Figuur S 
Meettoestel voor diffuus licht 
4.2. Beproevingsomstandigheden 
— temperatuur: 20 ± 5° C, 
— druk: tussen 860 en 1 060 mbar, 
— relatieve vochtigheid: 60 ± 20 %. 
4.3. Proefstukken 
De proefstukken moeten vlak en vierkant zijn, met een zijde van 100 mm. De vlakken moeten effen en even­
wijdig zijn en in het midden moet, indien nodig, een bevestigingsgat zitten met een diameter van 
6,4 x 0,2 mm/ - 0 mm. 
4.4. Werkwijze 
De proef moet worden genomen op het vlak van het proefstuk dat overeenstemt met het buiten vlak van de gelaagde 
ruit wanneer deze op het voertuig is gemonteerd, en ook op het binnenvlak indien dit van kunststof is. 
4.4.1. Onmiddellijk voor en na de slijtproef moeten de proefstukken als volgt worden gereinigd: 
a) schoonmaken met een linnen doek onder schoon stromend water; 
b) spoelen met gedistilleerd of gedemineraliseerd water; 
c) drogen onder een zuurstof- of stikstof stroom; 
d) verwijderen van alle eventuele sporen van water door zacht wissen met een bevochtigde linnen doek. Indien 
nodig drogen door het proefstuk licht tussen twee linnen doeken te drukken. 
Elke behandeling met ultrageluid is af te raden. Na reiniging mogen de proefstukken alleen nog bij de randen 
worden vastgenomen en moeten zij tegen elke aantasting of vervuiling van de oppervlakken worden 
beschermd. 
4.4.2. Breng de proefstukken gedurende ten minste 48 uur in een omgeving met een temperatuur van 20 ± 5 °C en een 
relatieve vochtigheid van 60 ± 20 %. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/19 
4.4.3. Plaats het proefstuk onmiddellijk tegen de inlaatopening van de bolfotometer. De hoek tussen de loodlijn op het 
oppervlak en de as van de lichtbundel mag niet meer dan 8° bedragen. 
Voer daarna de volgende vier metingen uit: 
Meting 
T, 
T2 
T3 
T4 Met proefstuk 
neen 
ja 
neen 
ja Met lichtvanger 
neen 
neen 
ja 
ja Met 
reflectiestandaard 
ja 
ja 
neen 
neen Gemeten hoeveelheid 
Invallend licht 
Totaal door het proefstuk 
doorgelaten licht 
Door de inrichting ver­
strooid licht 
Door de inrichting en het 
proefstuk verstrooid licht 
Herhaal de metingen I*!, T2, T3 en T4 met andere gegeven standen van het proefstuk en ga na of dezelfde resultaten 
worden verkregen. 
Bereken de totale doorlatingsfactor Tt = T2/Ti. 
Bereken de diffuse doorlatingsfactor Td aan de hand van de formule: 
T4-T3 (T2/T,) 
Bereken het percentage van de zichtvermindering of de lichtdemping door diffusie, of beide, aan de hand van de 
formule: 
— x 100%. 
Tt 
Meet de initiële zichtvermindering van het proefstuk op ten minste vier plaatsen op gelijke afstand van elkaar in het 
gedeelte dat niet aan de slijtproef is onderworpen; de berekening gebeurt aan de hand van de bovenstaande 
formule. Bereken het gemiddelde van de voor elk proefstuk verkregen resultaten. In plaats van de vier 
meetwaarden kan ook een gemiddelde waarde worden verkregen door het proefstuk regelmatig te laten draaien 
met een snelheid van 3 omw./s of meer. 
Voer voor elke veiligheidsruit drie proeven onder dezelfde belasting uit. Gebruik de zichtvermindering als maat 
voor de onderliggende slijtage nadat het proefstuk aan de slijtproef is onderworpen. 
Meet het licht dat door de aan de slijtproef onderworpen baan wordt doorgelaten op ten minste vier plaatsen op 
gelijke afstand van elkaar op deze baan; de berekening gebeurt aan de hand van de bovenstaande formule. Bereken 
het gemiddelde van de voor elk proefstuk verkregen resultaten. In plaats van de vier meetwaarden kan ook een 
gemiddelde waarde worden verkregen door het proefstuk regelmatig te laten draaien met een snelheid van 
3 omw./s of meer. 
4.5. De slijtproef wordt slechts uitgevoerd indien het laboratorium dat de keuring verricht zulks nodig acht op grond 
van de inlichtingen waarover het beschikt. 
Uitgezonderd voor materialen van kunststofglas, waarbij bij voorbeeld de dikte van de tussenlaag of van het 
materiaal kan veranderen, is het in de regel niet nodig andere proeven uit te voeren. 
4.6. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
De nevenkenmerken zijn niet van belang. 
5. HITTEBESTENDIGHEIDSPROEF 
5.1. Werkwijze 
Verwarm drie monsters of drie vierkante proefstukken van ten minste 300 x 300 mm, die door het laboratorium 
naar gelang van het geval uit drie voorruiten of drie andere ruiten zijn genomen en waarvan één van de randen 
samenvalt met de bovenrand van de ruit, tot 100 °C. Houd de monsters gedurende twee uur op deze temperatuur 
en laat hen vervolgens afkoelen tot omgevingstemperatuur. Indien de veiligheidsruit twee buitenvlakken van niet 
organisch materiaal heeft, mag de proef worden uitgevoerd door het monster gedurende de vermelde periode 
verticaal in kokend water onder te dompelen, waarbij er wel op moet worden gelet dat er geen ongewenste 
thermische schok optreedt. Indien de monsters uit een voorruit zijn gesneden, moet één van de randen samenvallen 
met een gedeelte van de rand van de voorruit. 
Nr. C 95/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
5.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleurloos Getint 
Kleur van de tussenlaag 1 2 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
5.3. Beoordeling van de resultaten 
5.3.1. De hittebestendigheidsproef wordt als positief beoordeeld als er zich geen blaasjes of andere gebreken voordoen op 
een afstand van meer dan 15 mm van een niet gesneden rand of 25 mm van een gesneden rand van het proefstuk of 
het monster, of op meer dan 10 mm van eventuele scheurtjes die ten gevolge van de proef zijn ontstaan. 
5.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken of monsters voldoet ten aanzien van de hittebestendig­
heidsproef indien aan één van de onderstaande voorwaarden is voldaan. 
5.3.2.1. Alle proeven leveren een positief resultaat op. 
5.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd. Een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken of 
monsters levert positieve resultaten op. 
6. STRALINGSBESTENDIGHEIDSPROEF 
6.1. Beproevingsmethode 
6.1.1 Inrichting 
6.1.1.1. Stralingsbron, bestaande uit een middendruk-kwikdamplamp met een kwartsbuis die geen ozon produceert en 
waarvan de as verticaal is gemonteerd. De nominale afmetingen van de lamp zijn 360 mm voor de lengte en 
9,5 mm voor de diameter. De lengte van de boog moet 300 ±4 mm bedragen. De voedingsspanning van de lamp 
moet 750 ± 50 W zijn. Ook elke andere stralingsbron die hetzelfde effect heeft als de hierboven beschreven lamp 
mag worden gebruikt. Om na te gaan of de effecten van een andere bron dezelfde zijn, moet de hoveelheid 
afgegeven energie in de golflengteband van 300 tot 450 nanometer worden gemeten, waarbij alle andere 
golflengten worden weggefilterd. Bij de proef moet de vervangingsbron met dezelfde filters worden gebruikt. 
Voor veiligheidsruiten waarbij het verband tussen deze proef en de gebruiksomstandigheden onvoldoende is 
moeten de beproevingsvoorwaarden opnieuw worden bezien. 
6.1.1.2. Voedingstransformator en condensator waarmee aan de lamp (punt 6.1.1.1) een piekontsteekspanning van ten 
minste 1 000 V en een bedrijfsspanning van 500 ± 50 V kunnen worden geleverd. 
6.1.1.3. Inrichting voor het ondersteunen en draaien van de monsters met 1 tot 5 omw./min. rond de centraal geplaatste 
stralingsbron, zodat een gelijkmatige blootstelling wordt verkregen. 
6.1.2. Proefstukken 
6.1.2.1. Afmetingen: 76 mm x 300 mm. 
6.1.2.2. De proefstukken worden door het laboratorium uit het bovenste gedeelte van de ruiten gesneden, op zodanige 
wijze dat: 
— voor andere ruiten dan voorruiten de bovenrand van de proefstukken samenvalt met de bovenrand van de 
ruiten; 
— voor voorruiten de bovenrand van de proefstukken samenvalt met de bovengrens van het gedeelte waarin de 
normale doorlating moet worden gecontroleerd; dit wordt bepaald overeenkomstig punt 9.1.2.2. 
6.1.3. Werkwijze 
Controleer de normale lichtdoorlatingsfactor bij drie monsters vóór de blootstelling, volgens de in de punten 9.1.1. 
en 9.1.2 omschreven werkwijze. 
Bescherm een gedeelte van elk monster tegen stralingen en plaats de monsters daarna in de proefinrichting, met de 
lengterichting evenwijdig aan de as van de lamp, op 230 mm van deze as. Houd de temperatuur van de monsters 
gedurende de gehele proef op 45 ±5 °C. Plaats de zijde van elk monster die overeenstemt met de buitenzijde van 
de ruit in het voertuig vóór de lamp. Bij het type lamp als omschreven in punt 6.1.1.1 moet de blootstellingstijd 
100 uur bedragen. 
Meet na de bestraling opnieuw de normale lichtdoorlatingsfactor op het blootgestelde oppervlak van elk 
monster. 
6.1.4. Elk proefstuk of monster (in totaal drie) wordt overeenkomstig de hierboven beschreven werkwijze blootgesteld 
aan een zodanige straling dat deze op elk punt van het proefstuk of het monster hetzelfde effect op de gebruikte 
tussenlaag heeft als wordt veroorzaakt door zonnestraling van 1 400 W/m2 gedurende 100 uur. 
6.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleurloos Getint 
Kleur van het glas 2 1 
Kleur van de tussenlaag 1 2 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/21 
6.3. Beoordeling van de resultaten 
6.3.1. De stralingsbestendigheidsproef wordt als positief beoordeeld indien aan de onderstaande voorwaarden is 
voldaan: 
6.3.1.1. De totale lichtdoorlatingsfactor, gemeten overeenkomstig de punten 9.1.1 en 9.1.2, daalt niet onder 95 % van de 
waarde voor de bestraling en daalt in geen geval: 
6.3.1.1.1. onder 70 % voor andere ruiten dan voorruiten die moeten voldoen aan de voorschriften inzake het gezichtsveld van 
de bestuurder in alle richtingen; 
6.3.1.1.2. onder 75 % voor voorruiten in het gedeelte dat op normale doorlating moet worden gecontroleerd, als omschreven 
in punt 9.1.2.2. 
6.3.1.2. Bij onderzoek na bestraling van het proefstuk of monster tegen een witte achtergrond mag wel een lichte 
verkleuring optreden, maar er mag geen ander gebrek voorkomen. 
6.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken of monsters voldoet ten aanzien van de stralingsbestendig­
heidsproef indien aan één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
6.3.2.1. Alle proeven leveren een positief resultaat op. 
6.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd. Een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken of 
monsters levert positieve resultaten op. 
7. VOCHTBESTENDIGHEIDSPROEF 
7.1. Werkwijze 
Bewaar drie vierkante monsters of proefstukken van ten minste 300 mm x 300 mm gedurende twee weken 
verticaal in een gesloten kast waarin de temperatuur op 50 ± 2 °C en de relatieve vochtigheid op 95 ± 4 % 
worden gehouden (!). 
De proefstukken worden zo gekozen dat: 
— ten minste één rand van de proefstukken samenvalt met een oorspronkelijke rand van de ruit. 
Als er verscheidene proefstukken tegelijk worden beproefd, moet er tussen de proefstukken voldoende ruimte 
worden gelaten. 
Alle voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen om te voorkomen dat er condensaat van de wanden of het 
bovenvlak van de kast op de proefstukken valt. 
7.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleurloos Getint 
Kleur van de tussenlaag 1 2 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
7.3. Beoordeling van de resultaten 
7.3.1. De veiligheidsruit voldoet ten aanzien van de vochtbestendigheid indien er na de voorgeschreven verblijfsduur in 
omgevingsomstandigheden op meer dan 10 mm van niet gesneden randen en op meer dan 15 mm van gesneden 
randen geen belangrijke verandering wordt geconstateerd; voor gewone en behandelde gelaagde ruiten bedraagt de 
verblijfsduur twee uur, voor met kunststof beklede ruiten en ruiten van kunststofglas 48 uur. 
7.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken of monsters voldoet ten aanzien van de vochtbestendigheid 
indien aan één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
7.3.2.1. alle proeven leveren een positief resultaat op; 
7.3.2.2. één proef heeft een negatief resultaat opgeleverd. Een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie monsters levert 
positieve resultaten op. 
8. BESTANDHEID TEGEN TEMPERATUURVERANDERINGEN 
8.1. Beproevingsmethode 
Twee proefstukken van 300 mm x 300 mm worden gedurende zes uur in een kast geplaatst bij een temperatuur 
van -40 °C ± 5 °C; daarna worden zij in de omgevingslucht gebracht bij een temperatuur van 23 °C ± 2 °C,en 
dit gedurende één uur of tot op het ogenblik dat de proefstukken een temperatuurevenwicht hebben bereikt. 
Daarna worden zij gedurende drie uur in een luchtstroom met een temperatuur van 72 °C ± 2 °C geplaatst. Nadat 
de proefstukken weer in de omgevingslucht bij 23 °C ± 2 °C zijn gebracht en tot deze temperatuur zijn afgekoeld, 
worden zij onderzocht. 
(]) Onder deze beproevingsomstandigheden is condensatie op de proefstukken uitgesloten. 
Nr. C 95/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
8.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleurloos Getint 
Kleur van de tussenlaag of van de kunststofbekleding 1 2 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
8.3. Beoordeling van de resultaten 
De proef op de bestandheid tegen temperatuurveranderingen wordt als positief beoordeeld als de proefstukken 
geen scheurtjes, troebelingen, loslaten van de lagen of andere duidelijke tekenen van aantasting vertonen. 
9. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
9.1. Lichtdoorlatingsproef 
9.1.1. Inrichting 
9.1.1.1. Lichtbron, bestaande uit een gloeilamp waarvan de gloeidraad vervat is binnen een parallellepipedum van 
1,5 mm x 1,5 mm x 3 mm. De spanning die op de gloeidraad van de lamp wordt aangelegd moet zodanig zijn dat 
de kleurtemperatuur 2 856 K ± 50 K bedraagt. Deze spanning moet stabiel zijn op ± 1/1 000. Het voor de 
controle van deze spanning gebruikte meettoestel moet nauwkeurig genoeg zijn om de meting te kunnen 
uitvoeren. 
9.1.1.2. Optisch systeem, bestaande uit een lens met een brandpuntsafstand f van ten minste 500 mm, met correctie voor 
chromatische afwijkingen. De volledige lensopening mag niet meer dan il 20 bedragen. De afstand tussen de lens en 
de lichtbron moet zodanig zijn dat een nagenoeg parallelle lichtbundel wordt verkregen. Breng een diafragma aan 
om de diameter van de lichtbundel te beperken tot 7 ± 1 mm. Dit diafragma moet ten opzichte van de lichtbundel 
op een afstand van 100 ± 50 mm achter de lens worden geplaatst. De meting vindt in het midden van de 
lichtbundel plaats. 
9.1.1.3. Meettoestel 
De ontvanger moet een relatieve spectrale gevoeligheid hebben die overeenstemt met de spectrale ooggevoelig-
heidsfactor voor fotoptisch zien volgens de CIE (1). Het gevoelige oppervlak van de ontvanger moet met een 
lichtverstrooier zijn bedekt en ten minste gelijk zijn aan tweemaal de doorsnede van de door het optische systeem 
afgegeven parallelle lichtbundel. Als er gebruik wordt gemaakt van de bolfotometer, moet de opening in de bol ten 
minste gelijk zijn aan tweemaal de doorsnede van de parallelle lichtbundel. 
Het geheel van ontvanger en meettoestel moet in het nuttige deel van de schaal een lineariteit hebben die beter is 
dan 2%. 
De ontvanger moet op de as van de lichtbundel zijn gecentreerd. 
9.1.2. Werkwijze 
De gevoeligheid van het meetsysteem moet zodanig zijn afgesteld dat het meettoestel voor de responsie van de 
ontvanger 100 aangeeft wanneer er geen veiligheidsruit in de baan van de lichtbundel is geplaatst. 
Als de ontvanger geen licht ontvangt, moet het toestel 0 aanwijzen. 
De veiligheidsruit moet op een afstand van de ontvanger worden geplaatst die ongeveer gelijk is aan vijfmaal de 
diameter van de ontvanger. De veiligheidsruit moet tussen het diafragma en de ontvanger worden geschoven en zo 
worden gericht dat de invalshoek van de lichtbundel gelijk is aan 0 ± 5 °C. De gewone lichtdoorlatingsfactor 
moet op de veiligheidsruit worden gemeten; voor elk meetpunt moet het aantal verdelingen n op het meettoestel 
worden afgelezen. De normale lichtdoorlatingscoëfficiënt Z is gelijk aan n/100. 
9.1.2.1. Voor voorruiten kunnen twee beproevingsmethoden worden toegepast, waarbij gebruik wordt gemaakt van een 
monster dat uit het meest vlakke gedeelte van de voorruit is gesneden of van een speciaal vervaardigd vierkant 
proefstuk met dezelfde materiaaleigenschappen en dikte als de eigenlijke voorruit. De metingen worden loodrecht 
op de ruit verricht. 
9.1.2.2. Bij voorruiten die voor voertuigen van categorie Mi zijn bestemd wordt de proef uitgevoerd in de zone B als 
omschreven in bijlage II F. Bij alle andere voertuigen wordt de proef uitgevoerd in de zone I als bedoeld in punt 
9.2.5.2.3. 
9.1.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleurloos Getint 
Kleur van het glas 1 2 
Kleur van de tussenlaag (voor gelaagde voorruiten) 1 2 
(*) Internationale Commissie voor verlichtingskunde. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/23 
Niet inbegrepen Inbegrepen 
Schaduw- en /of zonweringsstrook 1 2 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
9.1.4. Beoordeling van de resultaten 
9.1.4.1. De gewone lichtdoorlating als gemeten overeenkomstig punt 9.1.2 mag voor voorruiten niet minder dan 75 % en 
voor andere ruiten niet minder dan 70% bedragen. 
9.1.4.2. Voor ruiten die bestemd zijn om te worden geïnstalleerd op plaatsen waar zij geen essentiële rol spelen met 
betrekking tot het zicht van de bestuurder (bij voorbeeld glazen dak), mag de normale lichtdoorlatingsfactor van de 
ruit wel minder dan 70 % zijn. De ruiten met een normale lichtdoorlatingsfactor van minder dan 70 % moeten met 
het desbetreffende symbool zijn gemerkt. 
9.2. Optische vervormingsproef 
9.2.1. Toepassingsgebied 
In de beschreven methode wordt een beeld geprojecteerd waarmee de optische vervorming van een veiligheidsruit 
kan worden geëvalueerd. 
9.2.1.1. Definities 
9.2.1.1.1. Optische deviatie: hoek tussen de schijnbare richting en de werkelijke richting van een punt, gezien door de 
veiligheidsruit. De waarde van deze hoek hangt af van de invalshoek van de lichtstraal, de dikte en de helling van de 
ruit en de kromtestraal in het invalspunt. 
9.2.1.1.2. Optische vervorming in de richting MM': algebraïsch verschil van hoekafwijkingen Aa gemeten in twee punten M 
en M' op het oppervlak van de ruit, op een zodanige afstand van elkaar dat de projecties ervan, in een vlak dat 
loodrecht op de waarnemingsrichting staat, zich op een vaste afstand Ax van elkaar bevinden (figuur 6). 
Een deviatie tegen de klok in wordt als positief beschouwd, een deviatie met de klok mee als negatief. 
9.2.1.1.3. Optische vervorming in een punt M: maximale optische vervorming voor alle richtingen MM' vanuit het 
punt M. 
9.2.1.2. Inrichting 
Deze methode is gebaseerd op de projectie van een geschikt testbeeld door de te beproeven veiligheidsruit op een 
scherm. De vormverandering van het geprojecteerde beeld, veroorzaakt doordat de ruit in de baan van de 
lichtbundel staat, geeft de grootte van de optische vervorming weer. De inrichting bestaat uit de volgende 
elementen, opgesteld als aangegeven in figuur 9. 
Opmerkingen: Aa = Oh - a2 = de optische vervorming in de richting MM'. 
Ax = MC = de afstand tussen de twee rechten die evenwijdig met de waarnemingsrichting 
door de punten M en M' gaan. 
Figuur 6 
Schematische weergave van de vervorming 
Nr. C 95/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Testbeeld (diapositief) Diafragma 
Lichtbron Condensator Lens 
Figuur 7 
Optische opstelling van de projector 
9.2.1.2.1. Hoogwaardige projector met sterke puntvormige lichtbron, met bij voorbeeld de volgende eigenschappen: 
— brandpuntsafstand ten minste 90 mm; 
— lensopening ongeveer 1/2,5; 
— halogeen-kwartslamp van 150 W (bij gebruik zonder filter); 
— kwarts 3-lamp van 250 W (bij gebruik van een groenfilter). 
De projectie-inrichting is schematisch weergegeven in figuur 7. Een diafragma met diameter 8 mm moet op 
ongeveer 10 mm van de lens worden geplaatst. 
3 D 
Figuur 8 
Uitvergroot gedeelte van het diapositief 
9.2.1.2.2. Testbedden (diapositieven), bij voorbeeld bestaande uit een raster van heldere stippen op een donkere ondergrond 
(figuur 8). De diapositieven moeten van hoge kwaliteit zijn met sterk contrast zodat metingen met een afwijking 
van minder dan 5 % kunnen worden verricht. Zonder de te beproeven ruit moeten de afmetingen van de stippen 
zodanig zijn dat zij bij projectie op het scherm een raster vormen van stippen met diameter 
Rt + R2 
Ax, waarbij Ax = 4 mm (figuren 6 en 9). 
Ri 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/25 
Projector 
>z Ri 
Diafragma Hellingshoek '/ Projectiescherm 
Waarnemingsrichting 
R! = 4m. 
R2 = 2 m tot 4 m (bij voorkeur 4 m). 
Figuur 9 
Opstelling van de inrichting voor de optische vervormingsproef 
9.2.1.2.3. Ondersteuning, bij voorkeur van een type dat verticaal en horizontaal kan bewegen en waarmee de veiligheidsruit 
ook kan worden gedraaid. 
9.2.1.2.4. Controlemal voor een snelle raming van de maatafwijkingen. Een geschikte vorm is afgebeeld in figuur 10. 
Figuur 10 
Voorbeeld van een geschikte controlemal 
9.2.1.3. 
9.2.1.3.1. 
9.2.1.3.2. Werkwijze 
Algemeen 
Monteer de veiligheidsruit met de aangegeven hellingshoek op de ondersteuning (punt 9.2.1.2.3). Projecteer het 
testbeeld door het te beproeven oppervlak. Draai de ruit of verplaats deze horizontaal of verticaal om het gehele 
oppervlak te onderzoeken. 
Raming met behulp van een controlemal 
Wanneer een snelle raming met een nauwkeurigheid van niet meer dan 20% volstaat, wordt de waarde A 
(figuur 10) berekend aan de hand van de grenswaarde AaL voor de verandering van de afwijking en de waarde R2 
voor de afstand tussen de veiligheidsruit en het projectiescherm, volgens de formule: 
A = 0,145 AaL • R2 
Nr. C 95/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
De verhouding tussen de diameterverandering van het geprojecteerde beeld Ad en de verandering van de 
hoekafwijking Aa wordt gegeven door de formule: 
Ad = 0,29 Aa • R2 
waarin 
Ad wordt uitgedrukt in millimeter; 
A wordt uitgedrukt in millimeter; 
AaL wordt uitgedrukt in boogminuten; 
Aa wordt uitgedrukt in boogminuten; 
R2 wordt uitgedrukt in meter. 
9.2.1.3.3. Meting met foto-elektrisch apparaat 
Wanneer een precieze meting met een grotere nauwkeurigheid dan 10 % van de grenswaarde vereist is, wordt de 
waarde Ad gemeten op de projectieas, waarbij de breedte van het lichtpunt wordt vastgesteld in het punt waar de 
helderheid 0,5-maal zo groot is als de maximale helderheid van de spot. 
9.2.1.4. Uitdrukking van de resultaten 
Evalueer de optische vervorming van de veiligheidsruiten door de waarde van Ad te meten op elk punt van het 
oppervlak en in alle richtingen, zodat de waarde Admax wordt gevonden. 
9.2.1.5. Andere methode 
Daarnaast mag ook de schlierenmethode als variante van de projectietechniek worden gebruikt, op voorwaarde 
dat de in de punten 9.2.1.3.2 en 9.2.1.3.3 vermelde meetnauwkeurigheden in acht worden genomen. 
9.2.1.6. De afstand Ax moet 4 mm bedragen. 
9.2.1.7. De voorruit moet worden gemonteerd in een hellingshoek die overeenstemt met die van het voertuig. 
9.2.1.8. De horizontale projectieas moet in een nagenoeg loodrechte stand ten opzichte van de snede van de voorruit met dit 
vlak worden gehouden. 
9.2.2. De metingen moeten worden uitgevoerd: 
9.2.2.1. bij voertuigen van categorie M,, enerzijds in de zone A die zich uitstrekt tot het mediaanvlak van het voertuig en in 
het gedeelte van de voorruit dat ten opzichte van het mediaanvlak in de lengterichting van het voertuig de 
symmetrische helft van de vorige zone vormt, en anderzijds in de zone B; 
9.2.2.2. bij voertuigen van de categorieën M en N, buiten de categorie Mi, in de zone I als omschreven in punt 
9.2.5.2. 
9.2.2.3. Type voertuig 
De proef moet worden herhaald als de voorruit moet worden gemonteerd op een voertuigtype waarvan het 
vooruitzicht verschilt van dat van het voertuigtype waarvoor de voorruit reeds is goedgekeurd. 
9.2.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
9.2.3.1. Aard van het materiaal 
Spiegelglas Floatglas Vensterglas 
1 1 2 
9.2.3.2. Andere nevenkenmerken 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
9.2.4. Aantal monsters 
Aantal te beproeven monsters: vier 
9.2.5. Omschrijving van de zones 
9.2.5.1. Voor voorruiten van voertuigen van categorie Mi zijn de zones A en B omschreven in bijlage II F. 
9.2.5.2. Voor de voertuigcategorieën M en N, buiten de categorie Mj, worden de zones gedefinieerd vanuit: 
9.2.5.2.1. een oogpunt dat zich loodrecht boven het punt R van de bestuurdersstoel op 625 mm van dit punt bevindt in het 
verticale vlak dat evenwijdig aan het mediaanvlak van het voertuig waarvoor de voorruit is bestemd, door de as van 
het stuurwiel loopt. Dit punt wordt hierna met 0 aangeduid; 
9.2.5.2.2. een rechte 0Q die de horizontale rechte is die loodrecht op het mediaanvlak van het voertuig door het oogpunt 0 
loopt. 
9.2.5.2.3. Zone I — de zone van de voorruit die wordt afgebakend door de snijlijn van de voorruit met de volgende vier 
vlakken: 
Pl — een verticaal vlak door het punt 0 dat links van het mediaanvlak van het voertuig een hoek van 15° 
vormt; 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95111 
P2 — een verticaal vlak dat ten opzichte van het mediaanvlak van het voertuig symmetrisch is met Pt. 
Indien deze constructie onmogelijk is (bij voorbeeld afwezigheid van mediaansymmetrievlak) wordt voor P2 
het vlak genomen dat ten opzichte van het langsvlak van het voertuig door het punt 0 symmetrisch is met 
Pi; 
P3 — een vlak dat de rechte 0Q bevat en een hoek van 10° boven het horizontale vlak vormt; 
P4 — een vlak dat de rechte 0Q bevat en een hoek van 8° onder het horizontale vlak vormt. 
9.2.6. beoordeling van de resultaten 
Een type voorruit wordt geacht ten aanzien van de optische vervorming te voldoen als bij de vier geteste monsters 
de optische vervorming in elke zone de onderstaande maximumwaarden niet overschrijdt: 
Voertuigcategorie 
Mi 
Categorieën M, buiten Mi en N Zone 
A — Als omschreven in 
punt 9.2.2.1 
B 
I Maximumwaarden van de 
optische vervorming 
2 boogminuten 
6 boogminuten 
2 boogminuten 
Bij voertuigen van de categorieën M en N wordt geen enkele meting verricht in een randzone met een breedte van 
25 mm. 
Bij gedeelde voorruiten wordt geen enkele meting verricht in een strook van 35 mm vanaf de rand van de ruit die 
tegen de tussenstijl kan komen. 
Voor alle gedeelten van de zone I of de zone A die zich minder dan 100 mm van de randen van de voorruit bevinden, 
wordt een tolerantie tot 6 boogminuten toegestaan. 
In de zone B zijn geringe afwijkingen ten opzichte van de voorschriften toegestaan, op voorwaarde dat zij in het 
keuringsrapport worden vermeld met aanduiding van de plaats. 
Scheiding van het secundaire beeld 
Toepassingsgebied 
Twee beproevingsmethoden zijn erkend: 
— doelwitmethode, 
— collimatormethode. 
Deze proeven mogen, indien nodig, worden gebruikt voor goedkeurings-, kwaliteitscontrole- of produkt-
evaluatieproeven. 
Doelwitproef 
Inrichting 
Deze methode is gebaseerd op het onderzoek van een verlicht doelwit door de veiligheidsruit. Het doelwit kan zo 
zijn ontworpen dat de proef kan worden uitgevoerd volgens een eenvoudige positief/negatief-methode. Het 
doelwit moet bij voorkeur van een van de volgende types zijn: 
a) verlichte ring waarvan de buitendiameter D in een punt op een afstand van x meter een hoek van n 
boogminuten onderspant (figuur 11 a)); 
b) verlichte „kring en stip" waarvan de afmetingen zodanig zijn dat de afstand tussen een punt op de rand van de 
centrale stip en het dichtstbij zijnde punt aan de binnenzijde van de kring D in een punt op een afstand van x 
meter een hoek van n boogminuten onderspant (figuur 11 b)); 
waarbij: 
n = de grenswaarde voor de scheiding van het secundaire beeld; 
x = de afstand tussen de veiligheidsruit en het doelwit (niet minder dan 7 m); 
D wordt gegeven door de formule: 
D = x . tg n. 
Het verlichte doelwit bestaat uit een lichtbak van ongeveer 300 mm x 300 mm x 150 mm waarvan het voorvlak 
het best kan worden gevormd door een glasplaat die met ondoorzichtig zwart papier of met zwarte matverf is 
bedekt. De bak moet verlicht worden met een geschikte lichtbron. De binnenzijde van de bak moet mat wit zijn 
geverfd. 
Ook andere vormen dan die welke in figuur 14 zijn weergegeven, mogen als doelwit worden gebruikt. Ook kan het 
doelwit worden vervangen door een projectie-inrichting waarvan de beelden op een scherm worden 
onderzocht. 9.2.6.1. 
9.2.6.2. 
9.2.6.3. 
9.2.6.4. 
9.3. 
9.3.1. 
9.3.1.1. 
9.3.1.1.1 
Nr. C 95/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
9.3.1.1.2. Werkwijze 
De veiligheidsruit moet met de aangegeven hellingshoek zodanig op een geschikte ondersteuning worden 
geïnstalleerd dat de waarneming kan worden verricht in een horizontaal vlak dat door het midden van het doelwit 
gaat. 
De lichtbak moet in een donkere of verduisterde kamer worden geobserveerd. Elk gedeelte van de veiligheidsruit 
moet worden onderzocht op de aanwezigheid van secundaire beelden van het verlichte doelwit. De veiligheidsruit 
moet zo worden gedraaid dat de juiste waarnemingsrichting wordt aangehouden. Daartoe kan gebruik worden 
gemaakt van een telescoop. 
9.3.1.1.3. Uitdrukking van de resultaten 
Ga na of 
— bij gebruik van doelwit a) (zie figuur 11 a)), het primaire en het secundaire beeld van de ring gescheiden zijn, 
met andere woorden of de grenswaarde voor n is overschreden, of 
— bij gebruik van doelwit b) (zie figuur 11 b)), het secundaire beeld van de centrale stip voorbij het raakpunt met 
de binnenrand van de kring komt, met andere woorden of de grenswaarde voor n is overschreden. 
a) €: 
D \ 
Breedte 
2 mm Centrale stip 
(12 mm) 
Figuur 11 
Afmetingen van de doelwitten 
Veiligheidsruit Doelwit 
Plaats van 
waarneming ^4 
Hellingshoek Geschikte 
lichtbron 
Figuur 12 
Opstelling van de beproevingsinrichting 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/29 
Collimator Waarnemingstelescoop 
Veiligheids-
ruit 
1 = Lamp. 
2 = Condensator, opening > 8,6 mm. 
3 = Matglazen scherm, opening > die van de condensator. 
4 = Gekleurde filter met centraal gat met diameter = 0,3 mm, diameter > 8,6 mm. 
5 = Plaat met poolcoördinaten, diameter > 8,6 mm. 
6 = Achromatische lens, f > 86 mm, opening = 10 mm. 
7 = Achromatische lens, f > 86 mm, opening =10 mm. 
8 = Zwarte stip, diameter = 0,3 mm. 
9 = Achromatische lens, f = 20 mm, opening < 10 mm. 
Figuur 13 
Inrichting voor de coüimatorproef 
9.3.1.2. Collimatorproef 
Indien nodig moet de hieronder beschreven proef worden uitgevoerd. 
9.3.1.2.1. Inrichting 
De beproevingsinrichting bestaat uit een collimator en een telescoop en kan worden uitgevoerd overeenkomstig 
figuur 13. Elk ander gelijkwaardig optisch systeem mag echter eveneens worden gebruikt. 
9.3.1.2.2. Werkwijze 
De collimator vormt in het oneindige het beeld van een poolcoördinatenstelsel met in het midden een lichtpunt 
(figuur 14). 
In het brandvlak van de waarnemingstelescoop wordt op de optische as een kleine ondoorzichtige stip geplaatst 
met een diameter die een weinig groter is dan die van het geprojecteerde lichtpunt, zodat dit laatste wordt 
verduisterd. 
Wanneer een proefstuk dat een secundair beeld vertoont tussen de telescoop en de collimator wordt geplaatst, is 
een tweede, minder helder lichtpunt zichtbaar op zekere afstand van het midden van het poolcoördinatenstelsel. De 
scheiding van het secundaire beeld wordt weergegeven door de afstand tussen de twee door de telescoop 
waargenomen lichtpunten (figuur 14). (De afstand tussen de zwarte stip en het lichtpunt in het midden van het 
poolcoördinatenstelsel geeft de optische afwijking weer.) 
9.3.1.2.3. Uitdrukking van de resultaten 
Onderzoek de veiligheidsruit eerst met een eenvoudige methode om na te gaan welk gebied het sterkste secundaire 
beeld geeft. 
Onderzoek daarna dit gebied met behulp van de telescoop onder de toepasselijke invalshoek. Meet vervolgens de 
maximale scheiding van het secundaire beeld. 
Nr. C 95/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Figuur 14 
Voorbeeld van waarneming volgens de methode van de collimatorproef 
9.3.1.3. De horizontale waarnemingsrichting moet nagenoeg loodrecht op het snijvlak van de voorruit met het horizontale 
vlak worden gehandhaafd. 
9.3.2. De metingen moeten worden verricht overeenkomstig de voertuigcategorie in de zones als omschreven in 
punt 9.2.2. 
9.3.2.1. Voertuigtype 
De proef moet worden herhaald wanneer de voorruit moet worden gemonteerd in een type voertuig waarvan het 
vooruitzicht verschilt van het type voertuig waarvoor de voorruit reeds is goedgekeurd. 
9.3.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
9.3.3.1. Aard van het materiaal 
Spiegelglas Floatglas Vensterglas 
1 1 2 
9.3.3.2. Andere nevenkenmerken 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
9.3.4. Aantal monsters 
Aantal te beproeven monsters: vier. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/31 
9.3.5. Beoordeling van de resultaten 
Een type voorruit wordt geacht ten aanzien van de scheiding van het secundaire beeld te voldoen wanneer bij de vier 
geteste monsters de scheiding van het primaire en het secundaire beeld de hieronder voor iedere zone aangegeven 
maximumwaarden niet overschrijdt: 
Voertuigcategorie 
Mj 
De categorieën M, buiten Mj 
en N Z„„e 
A — Als omschreven in 
punt 9.2.2.1 
B 
I Maximumwaarden van de scheiding 
van het primaire en het secundaire beeld 
15 boogminuten 
25 boogminuten 
15 boogminuten 
9.3.5.1. Bij voertuigen van de categorieën M en N wordt geen enkele meting verricht in een randzone met een breedte 
van 25 mm. 
9.3.5.2. Bij gedeelde voorruiten wordt geen enkele meting verricht in een strook van 35 mm vanaf de rand van de ruit die 
tegen de tussenstijl kan komen. 
9.3.5.3. Voor alle delen van de zone I of de zone A die zich minder dan 100 mm van de randen van de voorruit bevinden, is 
een tolerantie tot 25 boogminuten toegestaan. 
9.3.5.4. In de zone B worden geringe afwijkingen ten opzichte van de voorschriften toegestaan, op voorwaarde dat zij in het 
keuringsrapport worden vermeld met aanduiding van de plaats. 
9.4. Kleurenidentificatie 
Wanneer een voorruit in de zones als omschreven in punt 9.2.5.1 of 9.2.5.2 getint is, moet bij vier voorruiten 
worden nagegaan of de volgende kleuren kunnen worden geïdentificeerd: 
— wit, 
— selectief geel, 
— rood, 
— groen, 
— blauw, 
— autogeel. 
10. VUURVASTHEIDSPROEF 
10.1. Doel en toepassingsgebied 
Met deze methode kan de horizontale verbrandingssnelheid worden onderzocht van de materialen die in het 
interieur van auto's (personenauto's, vrachtauto's, stationcars, autobussen) worden gebruikt nadat zij aan een 
kleine vlam zijn blootgesteld. 
Met deze methode kunnen de materialen en elementen van de binnenbekleding van de voertuigen, afzonderlijk of 
in combinaties tot een dikte van 13 mm, worden beproefd. De methode wordt gebruikt om na te gaan of de 
geproduceerde partijen van deze materialen dezelfde verbrandingseigenschappen hebben. 
Gezien de enorme verschillen tussen de reële situaties in de dagelijkse praktijk en de welomschreven 
beproevingsvoorwaarden bij deze methode (toepassing en richting binnen het voertuig, gebruiksomstandigheden, 
oorsprong van de vlammen enz.), kan deze methode moeilijk als geschikt worden beschouwd voor het beoordelen 
van alle verbrandingseigenschappen in een reëel voertuig. 
10.2. Definities 
10.2.1. Verbrandingssnelheid: quotiënt van de verbrande afstand, gemeten volgens deze methode, en de tijd die de vlam 
nodig had om deze afstand af te leggen. 
Wordt uitgedrukt in millimeter per minuut. 
10.2.2. Samengesteld materiaal: materiaal bestaande uit verschillende lagen van gelijksoortige of verschillende materialen 
die door cementeren, lijmen, omhullen, lassen enz. bij elkaar worden gehouden. 
Wanneer er in het samenstel onderbrekingen voorkomen (bij voorbeeld naden, hoogfrequentlaspunten, 
klinknaden enz.), waardoor overeenkomstig punt 10.5 afzonderlijke monsters kunnen worden genomen, worden 
de materialen niet als samengesteld beschouwd. 
10.2.3. Blootgestelde zijde: de zijde die naar het interieur is gericht wanneer het materiaal in het voertuig is 
geïnstalleerd. 
Nr. C 95/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
10.3. Principe 
Een monster wordt horizontaal in een U-vormige houder geplaatst en in een verbrandingskamer gedurende 
15 seconden blootgesteld aan een welomschreven vlam met geringe energie die tegen de vrije rand van het monster 
wordt gehouden. Met de proef wordt nagegaan of de vlam uitdooft en, zo ja, wanneer, dan wel hoeveel tijd de vlam 
nodig heeft om een bepaalde afstand af te leggen. 
10.4. Inrichting 
10.4.1. Verbrandingskamer (figuur 15), bij voorkeur van roestvrij staal, met de in figuur 16 vermelde afmetingen. 
Aan de voorzijde van deze kamer bevindt zich een brandvrij kijkvenster, dat eventueel de gehele voorwand kan 
beslaan en dat tevens als toegangsluik kan dienen. 
In de bodem van de kamer zitten luchtgaten en bovenaan loopt een luchtspleet over de gehele omtrek. 
De kamer rust op vier voeten met een hoogte van 10 mm. Aan één kant van de kamer mag zich een opening 
bevinden voor het inbrengen van de monsterhouder; aan de andere kant is er een opening waar de toevoerpijp voor 
het gas door loopt. Het gesmolten materiaal wordt opgevangen in een bakje (figuur 17) dat op de bodem van de 
kamer tussen de luchtgaten wordt geplaatst, maar deze niet mag afdekken. 
Figuur IS 
Voorbeeld van een verbrandingskamer, met monsterhouder en opvangbakje 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/33 
Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768 
Figuur 16 
Voorbeeld van een verbrandingskamer 
Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768 
336 16 
M 
\ ' 
F " 
r 
JLL-r-J 
Figuur 17 
Voorbeeld van een opvangbakje 
10.4.2. Monsterhouder, bestaande uit twee U-vormige metaalplaten of ramen van corrosiebestendig materiaal. De 
afmetingen zijn aangegeven in figuur 18. 
Op de onderste plaat staan pennen en in de bovenste plaat zitten overeenkomstige gaten, zodat het monster stevig 
tussen de platen kan worden bevestigd. De pennen dienen ook als merken aan de hand waarvan het begin en het 
einde van de verbrandingsafstand kunnen worden gemeten. 
Er moet een ondersteuning worden geleverd, bestaande uit warmtevast draad met een diameter van 0,25 mm 
dat telkens op een afstand van 25 mm dwars over de onderste plaat van de monsterhouder wordt gespannen 
(figuur 19). 
Het onderste gedeelte van het monster moet op 178 mm boven de bodemplaat hangen. De afstand tussen de rand 
van de monsterhouder en de wand van de kamer moet 22 mm bedragen; de afstand tussen de randen van de 
monsterhouder in lengterichting en de zijwanden van de kamer moet 50 mm bedragen (alle afmetingen aan de 
binnenzijde gemeten) (figuren 15 en 16). 
Nr. C 95/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768 
o 
. 4 
t I 
1 1 n 
i 
i"" n 0 4 
7 r 
o T o 
TT 
38 330 
127 ± 0,2 
254 ± 0,2 
(356) 
361 5x45° 
Monster Dekplaat 
fiU-A 
Figuur 18 
Voorbeeld van een monsterhouder 
Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768 
Groeven 0,5 x 0,5 
«SS*** 
Buitenzijde van 
het raamwerk 
Inkepingen 2x2 
Figuur 19 
Voorbeeld van een doorsnede van het U-vormige raam, onderste gedeelte met voorziening voor bevestigingsdraden 
10.4.3. Gasbrander 
De voor de proef benodigde kleine vlam wordt geleverd door een bunsenbrander met een binnendiameter van 
9,5 mm. De brander wordt zodanig in de verbrandingskamer opgesteld dat het midden van de pijp zich op 19 mm 
onder het midden van de onderste rand van de open zijde van het monster bevindt (figuur 16). 
10.4.4. Gas 
Het door de brander geleverde gas moet een verbrandingswarmte hebben van ongeveer 38 MJ/m3 (bij voorbeeld 
aardgas). 
10.4.5. Metalen kam met een lengte van ten minste 110 mm en voorzien van zeven of acht tanden met afgeronde punt per 
25 millimeter. 
10.4.6. Chronometer, tot op 0,5 s nauwkeurig. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/35 
10.4.7. Zuigkap 
De verbrandingskamer mag worden opgesteld in een laboratoriumzuigkap op voorwaarde dat het binnenvolume 
van de zuigkap ten minste 20-maal, maar ten hoogste 11 O-maal zo groot is als het volume van de 
verbrandingskamer en dat geen van de afmetingen ervan (hoogte, breedte of diepte) meer dan 2,5-maal een van 
beide andere bedraagt. 
Voor de proef wordt de stijgsnelheid van de lucht in de zuigkap gemeten op een hoogte van 100 mm en voor en 
achter het gebied waar de verbrandingskamer zal worden opgesteld. De meetwaarde moet tussen 0,10 en 0,30 m/s 
liggen, zodat de bediener niet door de verbrandingsprodukten wordt gehinderd. Ook een kap met natuurlijke 
afzuiging mag worden gebruikt, mits de luchtsnelheid voldoende is. 
10.5. Monster 
10.5.1. Vorm en afmetingen 
De vorm en de afmetingen van het monster zijn aangegeven in figuur 20. De dikte van het monster stemt overeen 
met de dikte van het te beproeven produkt. Deze mag evenwel niet meer dan 13 mm bedragen. Voor zover mogelijk 
moet de dikte van het monster over de gehele lengte constant zijn. Wanneer het vanwege de vorm en de afmetingen 
van een produkt niet mogelijk is een monster van bepaalde afmetingen te nemen, moeten de volgende 
minimumafmetingen in acht worden genomen: 
a) bij monsters met een breedte tussen 3 en 60 mm moet de lengte 356 mm bedragen. In dit geval wordt het 
materiaal over de breedte van het produkt beproefd; 
b) bij monsters met een breedte tussen 60 en 100 mm moet de lengte ten minste 138 mm bedragen. In dit geval 
komt de mogelijke verbrandingsafstand overeen met de lengte van het monster en begint de meting bij het 
eerste merk; 
c) monsters met een breedte van minder dan 60 mm en een lengte van minder dan 356 mm, alsmede monsters met 
een breedte tussen 60 en 100 mm maar een lengte van minder dan 138 mm en monsters met een breedte van 
minder dan 3 mm kunnen volgens deze methode niet worden beproefd. 
10.5.2. Monsterneming 
Van het te beproeven materiaal moeten ten minste vijf monsters worden genomen. Bij materiaal dat in 
verschillende richtingen een andere verbrandingssnelheid vertoont (wat uit voorafgaande proeven moet blijken) 
moeten de vijf (of meer) monsters zodanig worden genomen en in de proefinrichting worden geplaatst dat de 
hoogste verbrandingssnelheid kan worden gemeten. Als het geleverde materiaal op een vaste breedte is gesneden, 
moeten stukken met een lengte van ten minste 500 mm over de gehele breedte worden gesneden. Er moeten dan 
monsters uit het stuk worden genomen op een afstand van ten minste 100 mm van de rand van het materiaal en op 
onderling gelijke afstanden. 
Van afgewerkte produkten moeten de monsters op dezelfde wijze worden genomen, voor zover de vorm van het 
produkt dit toelaat. Als het produkt meer dan 13 mm dik is, moet aan de andere kant dan die welke naar het 
interieur is gericht de dikte op mechanische wijze tot 13 mm worden verminderd. 
Samengestelde materialen (punt 10.2.2) moeten als één stuk worden beproefd. 
Als er verscheidene lagen van verschillende materialen zijn gebruikt, die niet als een samengesteld materiaal worden 
beschouwd, moet elke laag tot op een diepte van 13 mm vanaf het naar het interieur gerichte oppervlak 
afzonderlijk worden beproefd. 
38 Afmetingen in millimeter 
254 
127 
X 
356 
Figuur 20 
Monster 
Nr. C 95/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
10.5.3. Bewaring 
De monsters moeten gedurende ten minste 24 uur en ten hoogste zeven dagen bij een temperatuur van 
23 ± 2 °C en een relatieve vochtigheid van 50 ± 5 % worden bewaard; zij moeten tot op het ogenblik van de 
proef onder deze omstandigheden bewaard blijven. 
10.6. Werkwijze 
10.6.1. Leg monsters met gemoltoneerd of gecapitonneerd oppervlak op een plat vlak en kam hen met de kam (punt 
10.4.5) tweemaal tegen de haren in. 
10.6.2. Leg het monster met de blootgestelde zijde naar beneden, dus in de richting van de vlam, in de monsterhouder 
(punt 10.4.2). 
10.6.3. Stel de gasvlam met behulp van het maatstreepje op de kamer in op een hoogte van 3 8 mm, waarbij de luchtaanvoer 
van de brander wordt afgesloten. De vlam moet gedurende ten minste 1 minuut hebben gebrand zodat zij stabiel is 
voordat met de proef wordt begonnen. 
10.6.4. Schuif de monsterhouder in de verbrandingskamer zodat het uiteinde van het monster aan de vlam wordt 
blootgesteld en sluit 15 seconden later de gastoevoer af. 
10.6.5. De verbrandingstijd wordt gemeten vanaf het ogenblik dat de voorste rand van de vlam voorbij het eerste merk 
komt. Volg de voortplanting van de vlam aan de zijde die het snelste brandt (boven- of onderzijde). 
10.6.6. De meting van de verbrandingstijd wordt gestopt op het ogenblik dat de vlam het laatste merk bereikt of wanneer 
de vlam uitdooft voordat zij dit punt heeft bereikt. Als de vlam het laatste meetpunt niet haalt, wordt de verbrande 
afstand gemeten tot aan het punt waar de vlam is gedoofd. De verbrande afstand is het vernietigde gedeelte van het 
monster dat aan de oppervlakte of binnenin door verbranding is verteerd. 
10.6.7. Wanneer het monster geen vlam vat of wanneer het niet verder brandt nadat de brander is gedoofd, of wanneer de 
vlam uitdooft voordat zij het eerste merk heeft bereikt zodat het niet mogelijk is een verbrandingsduur te meten, 
moet in het beproevingsrapport een verbrandingssnelheid van 0 mm/min. worden genoteerd. 
10.6.8. Als er een serie proeven wordt genomen of wanneer een proef herhaaldelijk wordt uitgevoerd, moet telkens vóór 
het begin van een proef worden nagegaan of de temperatuur in de verbrandingskamer of van de monsterhouder niet 
meer dan 30 °C bedraagt. 
10.7. Berekeningen 
De verbrandingssnelheid B in millimeter per minuut wordt berekend aan de hand van de formule: 
B = - x 60 t 
waarin: 
s = de lengte van de verbrande afstand in millimeter, 
t = de verbrandingsduur voor de afstand s in seconden. 
10.8. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
10.9. Beoordeling van de resultaten 
Met kunststof beklede veiligheidsruiten (punt 2.3 van bijlage I) en veiligheidsruiten van kunststofglas (punt 2.4 van 
bijlage I) voldoen ten aanzien van de vuurvastheid als de verbrandingssnelheid niet meer dan 250 mm/min. 
bedraagt. 
1. BESTANDHEID TEGEN CHEMICALIËN 
1.1. Te gebruiken chemicaliën 
1.1.1. Niet schurende zeepoplossing: 1 gewichtspercent kaliumoleaat in gedeïoniseerd water. 
1.1.2. Schoonmaakprodukt voor ruiten: waterige oplossing van isopropanol en dipropyleenglycol-monomethylether, 
telkens in een concentratie tussen 5 en 10 gewichtspercenten en van ammoniumhydroxide in een concentratie 
tussen 1 en 5 gewichtspercenten. 
1.1.3. Onverdunde gedenatureerde alcohol: 1 volumedeel methylalcohol in 10 volumedelen ethylalcohol. 
1.1.4. Referentiebenzine: mengsel van 50 volumepracent tolueen, 30 volumeprocent 2.4.4 trimethylpentaan, 15 volu­
meprocent 2.4.4 trimethyl-1-penteen en 5 volumeprocent ethylalcohol. 
1.1.5. Referentiekerosine: mengsel van 50 volumeprocent n-octaan en 50 volumeprocent n-decaan. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/37 
11.2. Beproevingsmethode 
Twee proefstukken van 180 mm x 25 mm worden beproefd met elk van de in punt 11.1 beschreven chemicaliën, 
waarbij voor elke proef en elk produkt een nieuw proefstuk wordt gebruikt. 
Voor elke proef worden de proefstukken gereinigd volgens de voorschriften van de fabrikant, en daarna gedurende 
48 uur bij een temperatuur van 23 °C ± 2 °C en een relatieve vochtigheid van 50% ± 5% bewaard. Deze 
omstandigheden worden gedurende de proeven gehandhaafd. 
De proefstukken worden volledig in de desbetreffende vloeistof ondergedompeld, gedurende 1 minuut in de 
vloeistof gehouden, daarna uit de vloeistof gehaald en onmiddellijk met een schone absorberende katoenen doek 
drooggewreven. 
11.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleur van de tussenlaag of van de kunststofbekleding 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
11.4. Beoordeling van de resultaten 
11.4.1. De proef op de bestandheid tegen chemicaliën wordt als positief beoordeeld wanneer het proefstuk geen tekenen 
vertoont van verweking, kleverigheid, oppervlaktebarstjes of duidelijk verlies van doorzichtigheid. 
11.4.2. Een serie proefstukken die ter goedkeuring worden aangeboden, voldoet ten aanzien van de bestandheid tegen 
chemicaliën als aan één van de volgende voorwaarden is voldaan: 
11.4.2.1. Alle proeven leveren een positief resultaat op, 
11.4.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. Kleurloos Getint 
1 2 
Nr. C 95/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE IIB 
VOORRUITEN VAN GEWOON GELAAGD GLAS 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Voorruiten van gewoon gelaagd glas worden geacht tot verschillende typen te behoren wanneer zij door ten minste 
één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. Hoofdkenmerken 
1.1.1. Fabrieks- of handelsmerk. 
1.1.2. Vorm en afmetingen 
Voorruiten van gewoon gelaagd glas worden geacht voor wat de beproeving van de mechanische eigenschappen en 
de bestandheid tegen omgevingsinvloeden betreft, een integrerend deel van een groep te vormen. 
1.1.3. Aantal glasplaten. 
1.1.4. De nominale dikte e van de voorruit, waarbij een produktietolerantie van 0,2 n mm ten opzichte van de nominale 
waarde is toegestaan; n duidt het aantal glasplaten van de voorruit aan. 
1.1.5. Nominale dikte van de tussenlaag of -lagen. 
1.1.6. Aard en type van de tussenlaag of -lagen (bij voorbeeld PVB of andere kunststoffolie). 
1.2. Nevenkenmerken 
1.2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas). 
1.2.2. Kleur van de tussenlaag of -lagen (kleurloos of getint, geheel of gedeeltelijk). 
1.2.3. Kleur van het glas (kleurloos of getint). 
1.2.4. Al of niet aanwezigheid van geleiders. 
1.2.5. Al of niet aanwezigheid van zonweringsstroken. 
2. ALGEMEEN 
2.1. Voor voorruiten van gewoon gelaagd glas worden de proeven, met uitzondering van die betreffende het gedrag bij 
een schok van het hoofd tegen de ruit (punt 3.2) en de optische eigenschappen, uitgevoerd op vlakke proefstukken 
die hetzij uit reeds bestaande voorruiten zijn gesneden hetzij te dien einde speciaal zijn vervaardigd. In beide 
gevallen dienen de proefstukken in alle opzichten strikt representatief te zijn voor de in serie vervaardigde 
voorruiten waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd. 
2.2. Vóór elke proef worden de proefstukken gedurende ten minste vier uur bij een temperatuur van 23 °C ± 2 °C 
opgeslagen. De proeven vinden plaats zo spoedig mogelijk nadat de proefstukken uit de opslagruimte zijn 
gehaald. 
3. GEDRAG BIJ EEN SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE RUIT 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Beproeving van het gedrag bij een schok van het hoofd op een volledige voorruit 
3.2.1. Aantal monsters 
Er worden vier monsters van de serie met de kleinste ontwikkelde oppervlakte en vier monsters van de serie met de 
grootste ontwikkelde oppervlakte beproefd; de monsters worden gekozen overeenkomstig het bepaalde in bijlage 
II E. 
3.2.2. Beproevingsmethode 
3.2.2.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3.3.2 van bijlage II A. 
3.2.2.2. De valhoogte bedraagt 1,50 + 0/ -5 mm. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/39 
3.2.3. Beoordeling van de resultaten 
3.2.3.1. Het resultaat van deze proef wordt positief geacht indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: 
3.2.3.1.1. Het monster breekt en vertoont talrijke cirkelvormige scheuren die nagenoeg om het inslagpunt zijn gecentreerd, 
waarbij de dichtstbij zijnde scheuren ten hoogste 80 mm van het inslagpunt zijn verwijderd. 
3.2.3.1.2. De glasplaten mogen niet loskomen van de kunststoftussenlaag. Er mogen wel een of meer stukken met een breedte 
van minder dan 4 mm aan elke zijde van de scheur buiten een om het inslagpunt gecentreerde cirkel met een 
diameter van 60 mm loskomen. 
3.2.3.1.3. Aan de inslagzijde: 
3.2.3.1.3.1. mag de tussenlaag niet blootkomen over een oppervlakte die meer dan 20 cm2 bedraagt, 
3.2.3.1.3.2. mag de tussenlaag scheuren over een lengte van 35 mm. 
3.2.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden monsters voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok van het hoofd 
tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.2.3.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
3.2.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. 
3.3. Beproeving van het gedrag bij een schok van het hoofd op vlakke proefstukken 
3.3.1. Aantal proefstukken 
Er worden zes vlakke proefstukken van 1 100 mm + 5/ - 2 mm x 500 mm + 5/ - 2 mm beproefd. 
3.3.2. Beproevingsmethode 
3.3.2.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3.3.1 van bijlage II A. 
3.3.2.2. De valhoogte bedraagt 4 m + 25/ -0 mm. 
3.3.3. Beoordeling van de resultaten 
3.3.3.1. Deze proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
3.3.3.1.1. Het proefstuk buigt, breekt en vertoont talrijke cirkelvormige barsten die nagenoeg om het inslagpunt zijn 
gecentreerd. 
3.3.3.1.2. De tussenlaag mag wel scheuren maar het dummyhoofd mag niet door het proefstuk heen gaan. 
3.3.3.1.3. Er mogen geen grote stukken glas loskomen van de tussenlaag. 
3.3.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok van het hoofd 
tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.3.3.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
3.3.3.2.2. Een proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. 
4. BEPROEVING VAN DE MECHANISCHE STERKTE 
4.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
4.2. Proef met kogel van 2 260 g 
4.2.1. Aantal proefstukken 
Er worden zes vierkante proefstukken met een zijde van 300 mm + 10/ - 0 mm beproefd. 
4.2.2. Beproevingsmethode 
4.2.2.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 2.2 van bijlage II A. 
4.2.2.2. De valhoogte (van de onderkant van de kogel tot het bovenvlak van het proefstuk) bedraagt 4 m 
+ 25/ -0 mm. 
4.2.3. Beoordeling van de resultaten 
4.2.3.1. Het resultaat van de proef wordt positief geacht indien de kogel niet binnen vijf seconden vanaf het inslagmoment 
door de ruit slaat. 
Nr. C 95/40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
4.2.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van de proef met de kogel van 2 260 g 
indien aan één van de volgende voorwaarden is voldaan: 
4.2.3.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
4.2.3.2.2. Een proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. 
4.3. Proef met kogel van 227 g 
4.3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
4.3.2. Aantal proef stukken 
Er worden 20 vierkante proefstukken met een zijde van 300 mm + 10/ - 0 mm beproefd. 
4.3.3. Beproevingsmethode 
4.3.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 2.1 van bijlage IIA. Tien exemplaren worden bij een temperatuur 
van + 40 °C ± 2 °C en tien bij een temperatuur van - 20 °C ± 2 °C beproefd. 
4.3.3.2. De valhoogte voor de verschillende diktecategorieën en de massa van de losgekomen scherven zijn in de 
onderstaande tabel aangegeven: 
Dikte van het proefstuk 
mm 
e < 4,5 
4,5<es 5,5 
5,5 <e < 6,5 
e > 6,5 + 40 °C 
Valhoogte 
m(*) 
9 
10 
11 
12 Maximaal 
toegestane 
massa van de 
scherven 
g 
12 
15 
20 
25 -20 °C 
Valhoogte 
m(*) 
8,5 
9 
9,5 
10 Maximaal 
toegestane 
massa van de 
scherven 
g 
12 
15 
20 
25 
(*) Voor de valhoogte is een tolerantie van + 25/ - 0 mm toegestaan. 
4.3.4. Beoordeling van de resultaten 
4.3.4.1. Het resultaat van de proef wordt positief geacht indien de volgende voorwaarden zijn vervuld: 
— De kogel slaat niet door het proefstuk heen. 
— Het proefstuk breekt niet in verschillende stukken. 
— Indien de tussenlaag niet scheurt bedraagt het gewicht van de scherven die aan de tegenovergestelde zijde van 
het inslagpunt van het glas loskomen niet meer dan de desbetreffende waarden die in punt 4.3.3.2 zijn 
aangegeven. 
4.3.4.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van de proef met de kogel van 227 g indien 
aan één van de volgende voorwaarden is voldaan: 
4.3.4.2.1. Ten minste acht proeven bij iedere beproevingstemperatuur hebben een positief resultaat opgeleverd. 
4.3.4.2.2. Meer dan twee proeven bij iedere beproevingstemperatuur hebben een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe 
serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert positieve resultaten op. 
5. BEPROEVING VAN DE BESTANDHEID TEGEN OMGEVINGSINVLOEDEN 
5.1. Slijtproef 
5.1.1. Moeilijkheidsgraad en beproevingsmethode 
De voorschriften van punt 4 van bijlage II A zijn van toepassing; de proef wordt uitgevoerd over 1 000 cyclus­
sen. 
5.1.2. Beoordeling van de resultaten 
De veiligheidsruit voldoet ten aanzien van de slijtvastheid als de lichtverstrooiing door slijtage van het proefstuk 
niet meer dan 2 % bedraagt. 
5.2. Hitteproef 
De voorschriften als beschreven in punt 5 van bijlage II A zijn van toepassing. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/41 
5.3. Stralingsbestendigheidsproef 
5.3.1. Algemeen voorschrift 
Deze proef wordt alleen uitgevoerd wanneer het laboratorium, op grond van de gegevens over de tussenlaag 
waarover het beschikt, dit nuttig acht. 
5.3.2. De voorschriften als beschreven in punt 6 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.4. Vochtbestendigheidsproef 
De voorschriften als beschreven in punt 7 van bijlage II A zijn van toepassing. 
6. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
Voor ieder type voorruit zijn de voorschriften van punt 9 van bijlage IIA betreffende de optische eigenschappen van 
toepassing. 
Nr. C 95/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE II C 
VOORRUITEN VAN BEHANDELD GELAAGD GLAS 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Voorruiten van behandeld gelaagd glas worden geacht tot verschillende typen te behoren wanneer zij door ten 
minste één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. Hoofdkenmerken 
1.1.1. Fabrieks- of handelsmerk. 
1.1.2. Vorm en afmetingen 
Voorruiten van behandeld gelaagd glas worden voor de proeven betreffende het breukpatroon, de mechanische 
eigenschappen en de bestandheid tegen omgevingsinvloeden geacht tot één enkele groep te behoren. 
1.1.3. Aantal glasplaten. 
1.1.4. Nominale dikte e van de voorruit, waarbij een produktietolerantie van 0,2 n mm ten opzichte van de nominale 
waarde is toegestaan; n duidt het aantal glasplaten van de voorruit aan. 
1.1.5. Speciale behandeling die een of meer glasplaten eventueel hebben ondergaan. 
1.1.6. Nominale dikte van de tussenlaag of -lagen. 
1.1.7. Aard en type van de tussenlaag of -lagen (bij voorbeeld PVB of andere kunststoffolie). 
1.2. Nevenkenmerken 
1.2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas). 
1.2.2. Kleur van de tussenlaag of -lagen (kleurloos of getint, geheel of gedeeltelijk). 
1.2.3. Kleur van het glas (kleurloos of getint). 
1.2.4. Al of niet aanwezigheid van geleiders. 
1.2.5. Al of niet aanwezigheid van zonweringsstroken. 
2. ALGEMEEN 
2.1. Voor voorruiten van behandeld gelaagd glas worden de proeven met betrekking tot het gedrag bij een schok van het 
hoofd op een volledige voorruit en de optische eigenschappen uitgevoerd op monsters en /of te dien einde speciaal 
vervaardigde vlakke proefstukken. Deze proefstukken dienen evenwel in alle opzichten strikt representatief te zijn 
voor de in serie vervaardigde voorruiten waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd. 
2.2. Vóór elke proef worden de proefstukken of monsters gedurende ten minste vier uur bij een temperatuur van 23 °C 
± 2 °C opgeslagen. De proeven worden zo spoedig mogelijk verricht nadat de proefstukken of monsters uit de 
opslagruimte zijn gehaald. 
3. VOORGESCHREVEN PROEVEN 
Voorruiten van behandeld gelaagd glas worden onderworpen aan: 
3.1. de in bijlage II B voorgeschreven proeven voor voorruiten van gewoon gelaagd glas, 
3.2. de breukproef als beschreven in punt 4. 
4. BREUKPROEF 
4.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Materiaal 
Spiegelglas 
Floatglas 
Vensterglas Moeil ij kheidsgraad 
2 
1 
1 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/43 
4.2. Aantal proefstukken of monsters 
Per inslagpunt wordt een monster of een proefstuk van 1 100 x 500 mm + 5 mm/ - 2 mm beproefd. 
4.3. Beproevingsmethode 
De toe te passen methode is beschreven in punt 1 van bijlage II A. 
4.4. Inslagpunt(en) 
Op iedere behandelde glasplaat aan de buitenzijde van de ruit moet in het midden van het monster een slag worden 
uitgeoefend. 
4.5. Beoordeling van de resultaten 
4.5.1. Voor ieder inslagpunt wordt het resultaat van de breukproef positief geacht indien de totale oppervlakte van de 
scherven die ten minste 2 cm2 groot zijn, gelijk is aan ten minste 15% van het oppervlak van de 
zichtbaarheidsrechthoek die ten minste 20 cm hoog en 50 cm breed is. 
4.5.1.1. Bij een monster 
4.5.1.1.1. Bij voertuigen van categorie Mj bevindt het midden van de rechthoek zich in een cirkel met een straal van 10 cm 
gecentreerd om de projectie van het midden van segment V\ V2. 
4.5.1.1.2. Bij voertuigen van de categorieën M of N, buiten de categorie M !, bevindt het midden van de rechthoek zich in een 
cirkel met een straal van 10 cm gecentreerd om de projectie van punt 0. 
4.5.1.1.3. De hoogte van bovengenoemde rechthoek mag worden verminderd tot 15 cm bij voorruiten waarvan de hoogte 
minder dan 44 cm bedraagt of waarvan de montagehoek minder dan 15° ten opzichte van de loodlijn bedraagt; het 
zichtbaarheidspercentage moet gelijk zijn aan 10% van het oppervlak van de betreffende rechthoek. 
4.5.1.2. Bij een proefstuk bevindt het midden van de rechthoek zich op de langste as van het proefstuk op 450 mm van een 
van de randen. 
4.5.2. Het (De) ter goedkeuring aangeboden monster(s) of proefstuk(ken) voldoet (voldoen) ten aanzien van het 
breukpatroon indien ten minste aan een van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
4.5.2.1. De proef heeft voor ieder inslagpunt een positief resultaat opgeleverd. 
4.5.2.2. Na herhaling van de proef op een nieuwe serie van vier monsters voor ieder inslagpunt waarbij het eerste resultaat 
negatief was, leveren de vier nieuwe proeven die op dezelfde punten worden verricht alle een positief resultaat 
op. 
Nr. C 95/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE II D 
VOORRUITEN VAN KUNSTSTOFGLAS 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Voorruiten van kunststofglas worden geacht tot verschillende typen te behoren wanneer zij door ten minste één van 
de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. Hoofdkenmerken 
1.1.1. Fabrieks-of handelsmerk. 
1.1.2. Vorm en afmetingen 
Voorruiten van kunststofglas worden geacht voor wat de beproeving van de mechanische eigenschappen, de 
bestandheid tegen omgevingsinvloeden, tegen temperatuurveranderingen en tegen chemicaliën betreft, integrerend 
deel van een groep te vormen. 
1.1.3. Aantal kunststofplaten. 
1.1.4. De nominale dikte e van de voorruit, waarbij een produktietolerantie van ±0,2 mm is toegestaan. 
1.1.5. Nominale dikte van de glasplaat. 
1.1.6. Nominale dikte van de als tussenlaag of -lagen gebruikte kunststoffolie. 
1.1.7. Aard en type van de als tussenlaag (-lagen) gebruikte kunststoffolie (bij voorbeeld PVB of een andere kunststof) en 
van de kunststoflaag op het binnenvlak. 
1.1.8. Speciale behandeling die de ruit eventueel heeft ondergaan. 
1.2. Nevenkenmerken 
1.2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas). 
1.2.2. Kleur, geheel of gedeeltelijk, van de kunststoflaag (-lagen) (kleurloos of getint). 
1.2.3. Kleur van het glas (kleurloos of getint). 
1.2.4. Al of niet aanwezigheid van geleiders. 
1.2.5. Al of niet aanwezigheid van zonweringsstroken. 
2. ALGEMEEN 
2.1. Voor voorruiten van kunststofglas worden de proeven, met uitzondering van die betreffende het gedrag bij een 
schok van het hoofd tegen de ruit (punt 3.2) en de optische eigenschappen, uitgevoerd op vlakke proefstukken die 
hetzij uit reeds bestaande voorruiten zijn gesneden hetzij te dien einde speciaal zijn vervaardigd. In beide gevallen 
dienen de proefstukken in alle opzichten strikt representatief te zijn voor de in serie vervaardigde voorruiten 
waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd. 
2.2. Vóór elke proef worden de proefstukken gedurende ten minste vier uur bij een temperatuur van 23 °C ± 2 °C 
opgeslagen. De proeven vinden plaats zo spoedig mogelijk nadat de proefstukken uit de opslagruimte zijn 
gehaald. 
3. GEDRAG BIJ EEN SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE RUIT 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Beproeving van het gedrag bij een schok van het hoofd op een volledige voorruit 
3.2.1. Aantal monsters 
Er worden vier monsters van de serie met de kleinste ontwikkelde oppervlakte en vier monsters van de serie met 
de grootste ontwikkelde oppervlakte beproefd; de monsters worden gekozen overeenkomstig het bepaalde in 
bijlage II E. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/45 
3.2.2. Beproevingsmethode 
3.2.2.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3.3.2 van bijlage IIA. 
3.2.2.2. De valhoogte bedraagt 1,50 m + 0/ - 5 mm. 
3.2.3. Beoordeling van de resultaten 
3.2.3.1. Het restultaat van deze proef wordt positief geacht indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: 
3.2.3.1.1. De glasplaat breekt en vertoont talrijke cirkelvormige barsten die nagenoeg om het inslagpunt zijn gecentreerd, 
waarbij de dichtstbij zijnde barsten ten hoogste 80 mm van het inslagpunt zijn verwijderd. 
3.2.3.1.2. De glasplaat mag niet loskomen van de kunststoftussenlaag. Er mogen wel een of meer stukken met een breedte van 
minder dan 4 mm aan elke zijde van de barst buiten een om het inslagpunt gecentreerde cirkel met een diameter van 
60 mm loskomen. 
3.2.3.1.3. Aan de inslagzijde mag de tussenlaag scheuren over een lengte van 35 mm. 
3.2.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden monsters voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok van het hoofd 
tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.2.3.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
3.2.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie monsters levert 
positieve resultaten op. 
3.3. Beproeving van het gedrag bij een schok van het hoofd op vlakke proefstukken 
3.3.1. Aantal proefstukken 
Er worden zes vlakke proefstukken van 1 100 mm + 5/ - 2 mm x 500 mm + 5/ - 2 mm beproefd. 
3.3.2. Beproevingsmethode 
3.3.2.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3.3.1 van bijlage II A. 
3.3.2.2. De valhoogte bedraagt 4 m + 25/ - 0 mm. 
3.3.3. Beoordeling van de resultaten 
3.3.3.1. Deze proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
3.3.3.1.1. De glasplaat buigt, breekt en vertoont talrijke cirkelvormige barsten die nagenoeg om het inslagpunt zijn 
gecentreerd. 
3.3.3.1.2. De tussenlaag mag wel scheuren maar het dummyhoofd mag er niet doorheen gaan. 
3.3.3.1.3. Er mogen geen grote stukken glas loskomen van de tussenlaag. 
3.3.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok van het hoofd 
tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.3.3.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
3.3.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. 
4. MECHANISCHE STERKTE 
4.1. Moeilijkheidsgraad, beproevingsmethode en beoordeling van de resultaten 
De voorschriften van punt 4 van bijlage II B zijn van toepassing. 
4.2. De derde voorwaarde van punt 4.3.4.1 van bijlage II B is hier uiteraard niet van toepassing. 
5. BESTANDHEID TEGEN OMGEVINGSINVLOEDEN 
5.1. Slijtproef 
5.1.1. Slijtproef op het buitenvlak 
5.1.1.1. De voorschriften van punt 5.1 van bijlage II B zijn van toepassing. 
5.1.2. Slijtproef op het binnenvlak 
5.1.2.1. De voorschriften van punt 2 van bijlage II K zijn van toepassing. 
5.2. Hitteproef 
De voorschriften van punt 5 van bijlage II A zijn van toepassing. 
Nr. C 95/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
5.3. Stralingsbestendigheidsproef 
De voorschriften van punt 6 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.4. Vochtbestendigheidsproef 
De voorschriften van punt 7 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.5. Bestandheid tegen temperatuurveranderingen 
De voorschriften van punt 8 van bijlage II A zijn van toepassing. 
6. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
De voorschriften betreffende de optische eigenschappen als beschreven in punt 9 van bijlage II A zijn van 
toepassing op ieder type voorruit. 
7. VUURVASTHEIDSPROEF 
De voorschriften van punt 10 van bijlage II A zijn van toepassing. 
8. BESTANDHEID TEGEN CHEMICALIËN 
De voorschriften van punt 11 van bijlage II A zijn van toepassing. 
n^ ^o ^n^ïi^n^n^d^^ndc^nron^cC^crnccn^cn^nncn ^r C^/^ 
GROEPERINGVAN VOORRUITENVOOR DE BEPROEVING MET HET OOG OP DE EEGONDERDEELGOED^ 
KEURING 
I VOOR GROEPERING WORDEN DE VOLGENDE ELEMENTEN VAN DE VOORRUIT IN AANMERK 
KING GENOMEN 
I.I. ontwikkelde oppervlakte, 
t.^. segmenthoogte^ 
1.^. kromtestraal 
^ EEN GROEP WORDT GEVORMD DOOR EEN DIXTECATEGORIE 
^ DE VOORRUITEN WORDEN GERANG^CHIXT IN ^TI^GENDE ORDE VAN GROOTTE VAN DE 
ONTWIXXELDEOPPERVLAXTE 
Daaruit worden de vijf grootste en de vijf kleinste geselecteerd waaraan het volgende eijfer wordt gegevens 
I voor de grootste Ivoor de kleinste 
^voorde op één na grootste ^voorde opeen na kleinste 
^voorde op twee na grootste ^voorde op twee na kleinste 
^voorde op drie na grootste ^tvoor de op drie na kleinste 
^voorde op vier na grootste ^voorde op vier na kleinste. 
^t VOOR DE ^EGMENTHOOGTE WORDT IN ELXVAN DE BEIDE ^ERIE5AL^ OMSCHREVEN IN 
PUNT^HET VOLGENDE CITEER GEGEVEN 
I voor de grootste segmenthoogte 
^voorde op één na grootste segmenthoogte 
^voorde op twee na grootste segmenthoogte^en^. 
^. VOORDEXROMTE5TRAALWORDTINELXVANDEBEIDE^ERIE^AL^OM5CHREVENINPUNT^, 
HET VOLGENDE CITEER GEGEVEN 
Ivoor de kleinste kromtestraal 
^voorde op één na kleinste kromtestraal 
^voorde op twee na kleinste kromtestraal^ en^. 
^ VOORELXEVOORRUITVAN DE BEIDE ^ERIE^AL5 OMSCHREVEN IN PUNT^^WORDEN DE 
CIIEER^ OPGETELD 
^.I. Devolledigeseneproevenalsoms^hrevenin bijlage II B^IIC^IIDoflIXwordt dan genomen opde voorruit onder 
de vijf grootste en op de voorruit onder de vijf kleinste die bij de optelling het laagste totaal scoren. 
^.^. Opde overige voorruitenvande^elfde serie worden alleendeproevengenomenterêontrolevande optische 
eigenschappen als omschreven in punt^van bijlage II A. 
^. Enkelevoorruitenmetparameters die in^akevormen/ofkromtestraal grote afwijkingen vertonen ten op^i^htevan 
de uiterste gevallen van de geselecteerde groep kunnen ook worden beproefd indien de te^hms^he dienst die de 
proeven verricht van mening is dat de^e parameters belangrijke negatieve effecten kunnen hebben. 
^. De grenswaardenvoor de groep worden vastgesteld volgens de ontwikkelde oppervlaktenvande voorruiten. 
Wanneer een ter goedkeuring van een bepaald type aangeboden voorruit een ontwikkelde oppervlakte heeft die 
niet overeenstemt met de vastgestelde grenswaarden en/of een aanmerkelijk grotere segmenthoogte of kleinere 
kromtestraal be^m moet de^e voorruit worden beschouwd als behorend tot een nieuw type^ij wordt dan aan 
aanvullende proeven onderworpenmdiendete^hnisêhedienst^ulkeproevente^hnis^h noodzakelijk a^htge^ien de 
inlichtingen waarover hij beschikt met betrekking tot het produkt en de gebruikte materialen. 
Nr. C 95/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
9. Wanneer naderhand door de houder van een goedkeuring in een reeds goedgekeurde diktecategorie een ander 
model voorruit zou worden gefabriceerd: 
9.1. wordt nagegaan of dit model kan worden ingedeeld bij de vijf grootste of de vijf kleinste voorruiten die met het oog 
op de goedkeuring van de beschouwde groep werden gekozen; 
9.2. worden opnieuw cijfers gegeven volgens de in de punten 3, 4 en 5 omschreven procedure; 
9.3. worden, als het totaal van de aan de opnieuw in de vijf grootste of vijf kleinste opgenomen voorruit toegekende 
cijfers: 
9.3.1. het laagste is, de volgende proeven genomen: 
9.3.1.1. op voorruiten van gewoon gelaagd glas of van kunststofglas of met kunststof bekleed: 
9.3.1.1.1. gedrag bij een schok van het hoofd, 
9.3.1.1.2. optische vervorming, 
9.3.1.1.3. scheiding van het secundaire beeld, 
9.3.1.1.4. lichtdoorlating; 
9.3.1.2. op voorruiten van behandeld gelaagd glas, de proeven als voorgeschreven in de punten 9.3.1.1.1, 9.3.1.1.2, 
9.3.1.1.3 en 9.3.1.1.4, alsook de breukproef overeenkomstig punt 4 van bijlage II C. 
9.3.2. in het tegenovergestelde geval enkel de proeven genomen ter controle van de optische eigenschappen als 
omschreven in punt 9 van bijlage II A. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/49 
BIJLAGE IIF 
PROCEDURE VOOR HET BEPALEN VAN DE BEPROEVINGSZONES OP VOORRUITEN VAN VOERTUIGEN VAN 
CATEGORIE M, TEN OPZICHTE VAN DE PUNTEN V 
1. PLAATS VAN DE PUNTEN V 
1.1. In de tabellen 1 en 2 is de plaats van de punten V aangegeven ten opzichte van punt R (zie bijlage IIG) zoals deze 
wordt bepaald door de coördinaten X Y Z in het driedimensionale referentiesysteem. 
1.2. Tabel 1 bevat de basiscoördinaten voor een ontwerprugleuninghoek van 25°. De positieve richting van de 
coördinaten is in figuur 3 aangegeven. 
TABEL 1 
Punt V 
V, 
v2 X 
68 mm 
68 mm Y 
-5 mm 
-5 mm Z 
665 mm 
589 mm 
1.3. Correctie voor andere ontwerprugleuninghoeken dan 25° 
1.3.1. Tabel 2 geeft de waarden aan waarmee de coördinaten X en Z van ieder punt V moeten worden gecorrigeerd 
wanneer de ontwerprugleuninghoek niet gelijk is aan 25°. De positieve richting van de coördinaten is in figuur 3 
aangegeven. 
TABEL 2 
Rugleu-
ninghoek 
(graden) 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 
12 
13 
14 
15 
16 
17 
18 
19 
20 
21 
22 Horizontale 
coördinaten 
X 
- 186 mm 
-176 mm 
-167 mm 
-157 mm 
-147 mm 
-137 mm 
-128 mm 
-118 mm 
-109 mm 
- 99 mm 
- 90 mm 
- 81 mm 
- 71 mm 
- 62 mm 
- 53 mm 
- 44 mm 
- 35 mm 
- 26 mm Verticale 
coördinaten 
Z 
28 mm 
27 mm 
27 mm 
26 mm 
26 mm 
25 mm 
24 mm 
23 mm 
22 mm 
21 mm 
20 mm 
18 mm 
17 mm 
15 mm 
13 mm 
11 mm 
9 mm 
7 mm Rugleu-
ninghoek 
(graden) 
23 
24 
25 
26 
27 
28 
29 
30 
31 
32 
33 
34 
35 
36 
37 
38 
39 
40 Horizontale 
coördinaten 
X 
- 17 mm 
- 9 mm 
0 mm 
9 mm 
17 mm 
26 mm 
34 mm 
43 mm 
51 mm 
59 mm 
67 mm 
76 mm 
84 mm 
92 mm 
100 mm 
107 mm 
115 mm 
123 mm Verticale 
coördinaten 
Z 
5 mm 
2 mm 
0 mm 
- 3 mm 
- 5 mm 
- 8 mm 
-11 mm 
- 14 mm 
- 17 mm 
-21 mm 
-24 mm 
-28 mm 
-31 mm 
-35 mm 
-39 mm 
-43 mm 
-47 mm 
-52 mm 
2. BEPROEVINGSZONES 
2.1. Aan de hand van de punten V worden twee beproevingszones bepaald. 
2.2. Beproevingszone A is de zone van het zichtbare buitenvlak van de voorruit die wordt begrensd door de volgende 
vier vlakken vanuit de punten V naar voren (figuur 1): 
Nr. C 95/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
— een verticaal vlak door Vt en V2 dat met de X-as een hoek van 13° vormt naar links bij voertuigen met het 
stuurwiel links en naar rechts bij voertuigen met het stuurwiel rechts; 
— een vlak dat evenwijdig aan de Y-as door Vt loopt en naar boven een hoek van 3° met de X-as vormt; 
— een vlak dat evenwijdig aan de Y-as door V2 loopt en naar beneden een hoek van 1 ° met de X-as vormt; 
— een verticaal vlak door V\ en V2 dat met de X-as een hoek van 20° vormt naar rechts bij voertuigen met het 
stuurwiel links en naar links bij voertuigen met het stuurwiel rechts. 
2.3. Beproevingszone B is de zone van het buitenvlak van de voorruit die zich meer dan 25 mm van de zijrand van het 
doorzichtige oppervlak bevindt en die wordt begrensd door de snijlijn van het buitenvlak van de voorruit met de 
volgende vier vlakken (figuur 2): 
— een vlak dat ten opzichte van de X-as 7 naar boven is gericht, door Vj gaat en evenwijdig is aan de Y-as; 
— een vlak dat ten opzichte van de X-as 5° naar beneden is gericht, door V2 gaat en evenwijdig is aan de 
Y-as; 
— een verticaal vlak door Vi en V2 dat een hoek van 17° met de X-as vormt naar links bij voertuigen met het 
stuurwiel links en naar rechts bij voertuigen met het stuurwiel rechts; 
— een vlak dat met het vorige symmetrisch is ten opzichte van het mediaanvlak in de lengterichting van het 
voertuig. 
-z 
(*) Snijlijn van het symmetrie vlak in de lengterichting van het voertuig. 
(**) Snijlijn van het verticale vlak door R. 
(***) Snijlijn van het verticale vlak door V, en V2. 
Figuur 1 
Beproevingszone A (voorbeeld van een voertuig met het stuurwiel links) 
+ x 
-Y n 
e-, te 
2 qr 
I 
O 
(*) Snijhjn van het symmetnevlak in de lengterichting van het voertuig. 
(**) Snijhjn van het langsvlak door R. 
(***) Snijhjn van het langsvlak door V, en V2. 
Figuur 2 
Beproevingszone B (voorbeeld van een voertuig met het stuurwiel links) ie 
-fc. 
\D 
O 
a = 68 mm 
b = 5 mm 
c = 589 mm 
d = 665 mm 
(*) Snijbjn van het symmetnevlak in de lengterichting van het voertuig. 
(**) Snijbjn van het verticale vlak door R. 
(***) Snijbjn van het verticale vlak door V, en V2. -z O 
l 
O. 
< 
g 
m I 
O 
% 
Figuur 3 
Bepaling van de punten V voor een rugleuninghoek van 25c 
(voorbeeld van een voertuig met het stuurwiel links) O 
Os 
Nr. C 95/54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE II G 
PROCEDURE VOOR HET BEPALEN VAN HET PUNT H EN DE WERKELIJKE BOVENLICHAAMSHOEK VOOR 
ZITPLAATSEN IN MOTORVOERTUIGEN VAN CATEGORIE M1 
1. DOEL 
De in deze bijlage beschreven procedure wordt gebruikt om de plaats van het punt H en de werkelijke 
bovenlichaamshoek vast te stellen voor een of meer zitplaatsen in een motorvoertuig van categorie Mi en ter 
verificatie van de relatie tussen gemeten gegevens en de door de fabrikant van het voertuig opgegeven 
ontwerpspecificaties (*). 
2. DEFINITIES 
In deze bijlage wordt verstaan onder: 
2.1. referentiegegevens, een of meer van de volgende kenmerken van een zitplaats: 
2.1.1. het punt Hen het punt R en de correlatie daartussen; 
2.1.2. de werkelijke bovenlichaamshoek en de ontwerpbovenlichaamshoek en de correlatie daartussen; 
2.2. driedimensionale punt H machine (3-DH-machine), het toestel dat wordt gebruikt voor het bepalen van punt H en 
de werkelijke bovenlichaamshoek. Dit toestel wordt in aanhangsel 1 van deze bijlage beschreven; 
2.3. punt H, het draaipunt van bovenlichaam en dijen van de 3-DH-machine die overeenkomstig punt 4 op een 
zitplaats van het voertuig is geïnstallleerd. Het punt H ligt in het midden van de middellijn van het toestel, d.w.z. 
tussen de vizierknoppen van het punt H op beide flanken van de 3-DH-machine. In theorie komt punt H overeen 
met punt R (zie punt 3.2.2 voor tolerantie). Na vaststelling volgens de procedure van punt 4 wordt punt H geacht 
een vast punt te zijn ten opzichte van de stoelkussencombinatie en mee te bewegen wanneer de stoel wordt 
versteld; 
2.4. punt R of referentiepunt van de zitplaats, een voor iedere zitplaats door de voertuigfabrikant in het ontwerp 
gedefinieerd punt, vastgesteld met betrekking tot het driedimensionale referentiesysteem; 
2.5. bovenlichaamslijn, de middellijn van de peilstift van de 3-DH-machine met de peilstift in volledige achterwaartse 
stand; 
2.6. werkelijke bovenlichaamshoek, de hoek tussen een verticale lijn door het punt H en de bovenlichaamslijn, gemeten 
met behulp van de rughoekmeter op de 3-DH-machine. De werkelijke bovenlichaamshoek is in theorie gelijk aan 
de ontwerpbovenlichaamshoek (zie punt 3.2.2 voor tolerantie); 
2.7. ontwerpbovenlichaamshoek, de hoek gemeten tussen een verticale lijn door punt R en de bovenlichaamslijn in een 
positie die overeenstemt met de door de fabrikant van het voertuig vastgestelde ontwerppositie van de 
rugleuning; 
2.8. middenvlak van de inzittende (C/LO), betekent het middenvlak van de 3-DH-machine die op iedere aangegeven 
zitplaats wordt gepositioneerd; het wordt voorgesteld door de coördinaat van het punt H op de Y-as. Voor 
afzonderlijke zitplaatsen valt het middenvlak van de zitplaats samen met het middenvlak van de inzittende. Voor 
andere zitplaatsen wordt het middenvlak van de inzittende door de fabrikant aangegeven; 
2.9. driedimensionaal referentiesysteem, een systeem zoals beschreven in aanhangsel 2 van deze bijlage; 
2.10. vaste merktekens zijn fysieke punten (gaten, vlakken, merktekens of inkepingen), op de carrosserie van het 
voertuig, zoals aangegeven door de fabrikant; 
2.11. meetstand van het voertuig betekent de positie van het voertuig als bepaald door de coördinaten van de vaste 
merktekens in het driedimensionale referentiesysteem. 
(') Met uitzondering van de zitplaatsen vooraan kan voor iedere zitplaats waarvoor het punt H niet kan worden bepaald met behulp van de 
driedimensionale machine of een andere methode, het door de fabrikant opgegeven punt R als referentiepunt gelden indien de bevoegde instantie 
dat goedvindt. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/55 
3. VOORSCHRIFTEN 
3.1. Presentatie van gegevens 
Voor iedere zitplaats waarover referentiegegevens worden verlangd om aan te tonen dat aan de bepalingen van 
onderhavige richtlijn is voldaan, dienen alle onderstaande gegevens of een passende selectie daaruit in de in 
aanhangsel 3 van deze bijlage aangegeven vorm te worden ingediend: 
3.1.1. de coördinaten van punt R in het driedimensionale referentiesysteem; 
3.1.2. de ontwerpbovenlichaamshoek; 
3.1.3. de nodige gegevens om de zitplaats (indien verstelbaar) in de meetstand te zetten zoals beschreven in 
punt 4.3. 
3.2. Correlatie tussen gemeten gegevens en ontwerpspecificaties 
3.2.1. De coördinaten van punt H en de waarde van de werkelijke bovenlichaamshoek, verkregen door toepassing van de 
procedure van punt 4, moeten respectievelijk worden vergeleken met de coördinaten van punt R en de waarde van 
de ontwerpbovenlichaamshoek zoals aangegeven door de voertuigfabrikant. 
3.2.2. De relatieve posities van punt R en punt H en de correlatie tussen de ontwerpbovenlichaamshoek en de werkelijke 
bovenlichaamshoek worden voor de betreffende zitplaats bevredigend geacht indien punt H, zoals bepaald door 
zijn coördinaten, in een vierkant ligt met zijden van 50 mm waarin de diagonalen van de horizontale en de verticale 
zijden elkaar in punt R snijden en indien de werkelijke bovenlichaamshoek niet meer dan 5° van de 
ontwerpbovenlichaamshoek afwijkt. 
3.2.3. Indien aan de voorwaarden wordt voldaan, worden punt R en de ontwerpbovenlichaamshoek gebruikt om de 
conformiteit met de voorschriften van deze richtlijn aan te tonen. 
3.2.4. Inidien punt H of de werkelijke bovenlichaamshoek niet voldoet aan de voorwaarden van punt 3.2.2, dienen 
punt H en de werkelijke bovenlichaamshoek nog tweemaal te worden bepaald (driemaal in totaal). Indien de 
resultaten van twee van deze drie proeven aan de voorschriften voldoen, is het bepaalde in punt 3.2.3 van 
toepassing. 
3.2.5. Indien de resultaten van ten minste twee van de drie in punt 3.2.4 beschreven proeven niet voldoen aan de eisen van 
punt 3.2.2 of indien een en ander niet kan worden geverifieerd, omdat de fabrikant van het voertuig verzuimd heeft 
informatie te verstrekken over de positie van punt R of over de ontwerpbovenlichaamshoek, wordt het 
zwaartepunt van de drie gemeten punten of het gemiddelde van de drie gemeten hoeken genomen en geacht van 
toepassing te zijn in alle gevallen waarin in deze richtlijn sprake is van punt R of de ontwerpbovenlichaams­
hoek. 
4. PROCEDURE VOOR HET BEPALEN VAN HET PUNT H EN DE WERKELIJKE BOVENLICHAAMS­
HOEK 
4.1. Het voertuig wordt eerst, afhankelijk van de wens van de fabrikant, op een temperatuur van 20 ± 10°C gebracht 
om het materiaal van de zitplaats op kamertemperatuur te brengen. Indien op de te testen zitplaats nog nooit plaats 
werd genomen dient een persoon of toestel van 70 tot 80 kg gedurende tweemaal 1 minuut op de zitplaats te 
worden geplaatst, met het oog op het rekken van kussens en rugleuning. Op verzoek van de fabrikant dienen alle 
zitplaatsen vóór de installatie van de 3-DH-machine gedurende minimaal 30 minuten onbelast te blijven. 
4.2. Het voertuig moet zich in de in punt 2.11 bepaalde meetstand bevinden. 
4.3. Indien de zitplaats verstelbaar is, wordt zij eerst in de achterste normale besturings- of gebruiksstand gezet, zoals 
aangegeven door de voertuigenfabrikant, waarbij uitsluitend met longitudinale verstelling van de zitplaats 
rekening wordt gehouden en niet met bewegingen die niet dienen voor het instellen van de normale besturings- of 
gebruiksstanden. Indien de zitplaats op andere manieren kan worden versteld (verticaal, inclinatie, rugleuning 
enz.) wordt de door de fabrikant van het voertuig aangegeven stand ingesteld. Hangende stoelen worden stevig 
vastgezet op een hoogte die overeenkomt met een normale door de fabrikant te specificeren besturingsstand. 
4.4. Het oppervlak van de zitplaats dat in aanraking komt met de 3-DH-machine wordt bedekt met een neteldoek van 
voldoende afmetingen en geschikte weefselstructuur. Deze kan worden omschreven als een gewone katoenen stof 
van 18,9 draden/cm2 en een gewicht van 0,228 kg/m2 of gebreide of niet geweven stof met vergelijkbare 
kenmerken. Indien de proef op een stoel buiten het voertuig wordt uitgevoerd, dient de vloer waarop de stoel wordt 
geplaatste dezelfde essentiële kenmerken (1) te hebben als de vloer van het voertuig waarin de stoel zal worden 
gebruikt. 
(*) Kantelhoek, hoogteverschil met de stoelverankering, oppervlaktestructuur enz. 
Nr. C 95/56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
4.5. Plaats het zit- en rugdeel van de 3-DH-machine zo dat het middenvlak van de inzittende (C/LO) samenvalt met het 
middenvlak van de 3-DH-machine. Op verzoek van de fabrikant mag de 3-DH-machine verder binnenwaarts 
worden geschoven dan de C/LO indien de 3-DH-machine zover naar buiten toe komt te zitten dat de stoelrand het 
horizontaal plaatsen van de 3-DH-machine verhindert. 
4.6. Bevestig de beide voet/onderbeencombinaties aan het zitdeel van de machine, hetzij afzonderlijk hetzij met behulp 
van de T-staaf/onderbeencombinatie. De lijn door de vizierknoppen van punt H dient evenwijdig aan de bodem te 
lopen en loodrecht op het middenlangsvlak van de zitplaats te staan. 
4.7. De instelling van de positie van voeten en benen van de 3-DH-machine gebeurt als volgt: 
4.7.1. Aangegeven zitplaats: bestuurder en passasgier aan de buitenzijde vooraan 
4.7.1.1. De beide voet/beencombinaties worden naar voren bewogen totdat de voeten op een natuurlijke manier op de 
vloer rusten, zo nodig tussen de bedieningspedalen. Indien mogelijk wordt de linkervoet ongeveer even ver links 
van het middenvlak van de 3-DH-macine geplaatst als de rechtervoet rechts daarvan. Het waterpas waarmee de 
stand in de dwarsrichting van de 3-DH-machine wordt gecontroleerd, wordt op horizontaal gebracht door, indien 
nodig, het zitdeel te verstellen of door de been/voetcombinaties naar achteren te bewegen. De lijn door de 
vizierknoppen van punt H moet loodrecht op het middenlangsvlak van de zitplaats worden gehouden. 
4.7.1.2. Indien het linkerbeen niet evenwijdig aan het rechterbeen kan worden gehouden en de linkervoet niet kan steunen 
op de constructie, wordt de linkervoet bewogen totdat hij steun vindt. De vizierknoppen moeten op dezelfde lijn 
blijven. 
4.7.2. Aangegeven zitplaats: achteraan, aan de buitenzijde 
Voor zitplaatsen achter of extra zitplaatsen worden de benen volgens de specificaties van de fabrikant geplaatst. 
Indien de voeten daardoor rusten op delen van de vloer die niet even hoog zijn, wordt de voet die het eerst in 
aanraking komt met de voorste stoel gebruikt als referentie en wordt de andere voet zo geplaatst dat het waterpas 
dat de helling in de dwarsrichting van het zitdeel van de machine aangeeft, horizontaal staat. 
4.7.3. Andere aangegeven zitplaatsen 
In het algemeen dient de procedure van punt 4.7.1. te worden gevolgd, zij het dat de voeten volgens de specificaties 
van de fabrikant van het voertuig worden geplaatst. 
4.8. Breng de been- en dijgewichten aan en zet de 3-DH-machine waterpas. 
4.9. Kantel het rugdeel naar voren tot tegen de voorpal en trek de 3-DH-machine aan de T-staaf weg van de rugleuning. 
Zet de 3-DH-machine opnieuw op haar plaats volgens een van de volgende methoden: 
4.9.1. Indien de 3-DH-machine de neiging vertoont achteruit te schuiven, ga dan als volgt tewerk: Laat de 3-DH-machine 
achteruit glijden totdat niet langer een voorwaarts gericht trekkracht op de T-staaf om de beweging af te remmen, 
nodig is, d.w.z. totdat het zitdeel de rugleuning raakt. Breng het onderbeen zo nodig in de juiste stand. 
4.9.2. Indien de 3-DH-machine niet de neiging vertoont achteruit te glijden, ga dan als volgt tewerk: Schuif de 
3-DH-machine naar achteren door op de T-staaf een horizontale achterwaarts gerichte kracht uit te oefenen, totdat 
het zitdeel de rugleuning raakt (figuur 2 van aanhangsel 1 van deze bijlage). 
4.10. Oefen een kracht van 100 ± 10 N uit op rug- en zitdeel van de 3-DH-machine in het snijpunt van de 
heuphoekmeter en de uitsparing voor de T-staaf. De kracht wordt uitgeoefend langs een lijn die vanaf 
bovengenoemd snijpunt naar een punt net boven de utsparing voor de dijstaaf loopt (figuur 2 van aanhangsel 1 van 
deze bijlage). Duw daarna voorzichtig de rug van de machine terug tegen de rugleuning. Tijdens de rest van de 
procedure moet ervoor worden gezorgd dat de 3-DH-machine niet meer naar voren gijdt. 
4.11. Plaats het linker en rechter bilgewicht en nadien afwisselend de acht bovenlichaamsgewichten. Houd de 
3-DH-machine horizontaal. 
4.12. Kantel het rugdeel naar voren om de druk op de rugleuning weg te nemen. Beweeg de 3-DH-machine zijdelings 
heen en weer binnen een bereik van 10° (5° aan elke zijde van het verticale middenvlak) gedurende drie volledige 
cyclussen om eventuele spanning tussen de 3-DH-machine en de stoel op te heffen. 
Tijdens deze schommelbeweging kan de positie van de T-staaf van de 3-DH-machine gaan afwijken van de 
gespecificeerde horizontale en verticale positie. Daarom moet de T-staaf tijdens de schommelbeweging worden 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/57 
tegengehouden door een aangepaste zijdelingse kracht uit te oefenen. Het tegenhouden van de T-staaf en het 
schommelen van de 3-DH-machine moet voorzichtig gebeuren, om te voorkomen dat er ongewild in verticale, 
voorwaartse of achterwaartse richting externe kracht wordt uitgeoefend. 
De voeten van de 3-DH-machine behoeven in dit stadium niet te worden geblokkeerd of vastgehouden. Indien de 
positie van de voeten zich wijzigt, moeten zij voorlopig in die stand worden gelaten. 
Zet het rugdeel opnieuw voorzichtig tegen de rugleuning en controleer of de twee waterpassen een horizontale 
stand aangegeven. Indien de voeten tijdens het schommelen van de 3-DH-machine op een of andere manier zijn 
verschoven, dienen zij als volgt in de juiste stand te worden teruggezet: 
Licht de voeten beurtelings tot een zo klein mogelijke hoogte van de vloer op, totdat geen verdere beweging van de 
voet meer wordt verkregen. Tijdens het oplichten moeten de voeten vrij kunnen draaien; er mag geen voorwaartse 
of zijdelingse kracht worden uitgeoefend. Wanneer beide voeten weer zijn neergezet moeten de hielen in contact 
zijn met de daartoe bestemde constructie. 
Controleer of het laterale waterpas horizontaal staat; indien nodig dient op de bovenkant van het rugdeel een 
zijwaartse kracht te worden uitgeoefend, die voldoende is om het zitdeel van de 3-DH-machine horizontaal op de 
stoel te plaatsen. 
4.13. Terwijl de T-staaf wordt vastgehouden om te voorkomen dat de 3-DH-machine op het stoelkussen naar voren 
glijdt, wordt als volgt te werk gegaan: 
a) het rugdeel wordt tegen de rugleuning geplaatst; 
b) op de rughoekstaaf wordt ongeveer ter hoogte van het middelpunt van de bovenlichaamsgewichten 
herhaaldelijk een horizontaal naar achteren gerichte kracht van niet meer dan 25 N uitgeoefend, totdat de 
heuphoekmeter aangeeft dat het toestel na het wegvallen van de druk stabiel blijft. Er mogen geen externe 
neerwaartse of zijdelingse krachten op de 3-DH-machine worden uitgeoefend. Indien een nieuwe niveau-aan­
passing van de 3-DH-machine noodzakelijk is, wordt het rugdeel naar voren gekanteld, wordt de machine 
opnieuw horizontaal geplaatst en wordt de procedure vanaf punt 4.12 overgedaan. 
4.14. Voer de noodzakelijke metingen uit: 
4.14.1. De coördinaten van punt H worden gemeten ten opzichte van het driedimensionale referentiestelsel. 
4.14.2. De werkelijke bovenlichaamshoek wordt afgelezen op de rughoekmeter van de 3-DH-machine met de peilstift in de 
achterste stand. 
4.15. Indien de installatie van de 3-DH-machine moet worden overgedaan, dient de gehele zitplaats vóór de nieuwe 
installatie gedurende ten minste 30 minuten onbelast te blijven. De 3-DH-machine mag niet langer op de zitplaats 
blijven rusten dan nodig is om de proef uit te voeren. 
4.16. Indien de zitplaatsen van een zelfde rij als gelijksoortig kunnen worden beschouwd (bank, identieke stoelen enz.), 
wordt er slechts één punt H en één werkelijke bovenlichaamshoek per rij zitplaatsen bepaald door de in het 
aanhangsel van deze bijlage beschreven 3-DH-machine op een plaats te zetten die representatief voor de rij 
zitplaatsen wordt geacht. Deze plaats is: 
4.16.1. in de voorste rij, de plaats van de bestuurder; 
4.16.2. In de achterste rij of rijen, een plaats aan de buitenzijde. 
Nr. C 95/58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Aanhangsel 1 
BESCHRIJVING VAN DE DRIEDIMENSIONALE PUNT H MACHINE (3-DH-MACHINE) (l) 
1. RUG-EN ZITDEEL 
Het rug- en zitdeel zijn vervaardigd van gewapend plastic en metaal: zij simuleren het menselijke bovenlichaam en 
de dijen en zijn scharnierend verbonden in punt H. Op de in punt H scharnierende peilstift wordt een gradenboog 
bevestigd om de werkelijke bovenlichaamshoek te meten. Een aan het zitdeel bevestigde verstelbare dijstaaf vormt 
de middellijn van de dijen en de basislijn voor de heuphoekmeter. 
2. LICHAAMS- EN BEENELEMENTEN 
De onderbeenelementen worden met het zitdeel verbonden door middel van de T-staaf tussen de knieën, die een 
zijdelingse verlenging is van de verstelbare dijstaaf. Er worden gradenbogen in de onderbeenelementen verwerkt 
om de kniehoek te meten. De schoen/voetcombinaties worden voorzien van een schaalverdeling om de voethoek te 
meten. Met behulp van twee waterpassen wordt het toestel in de ruimte georiënteerd. Op de respectieve 
zwaartepunten van de elementen worden gewichten aangebracht ten einde een indrukking van de zitting te 
verkrijgen die overeenstemt met die van een mannelijk persoon van 76 kg. Er moet worden nagegaan of alle 
gewrichten van de 3-DH-machine vrij kunnen bewegen zonder merkbare wrijving. 
(*) De machine komt overeen met de machine die wordt beschreven in ISO-norm 6549-1980. 
12. 4. 90 Pubhkatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/59 
Rugdeel 
Steun voor de gewichten van het bovenlichaam 
Waterpas ruggewncht 
Heuphoekmeter 
Zitdeel 
Kussen voor di]gewicht 
T-staaf tussen de knieën Peilstift 
Rughoekmeter 
Vizierknoppen 
van punt H 
Gewricht punt H 
Laterale waterpas 
Dijstaaf 
Kniehoekmeter 
Voethoekmeter 
Figuur 1 
Onderdelen van de 3-DH-machine 
Nr C 95/60 Pubhkatieblad van de Europese Gemeenschappen 12 4 90 
Richting en aangrijpingspunt 
van de belasting Gewichten bovenlichaam 
Bilgewichten 
Dijgewichten 
Figuur 2 
Afmetingen van de onderdelen van de 3-DH-machine en verdeling van de belasting 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/61 
Aanhangsel 2 
DRIEDIMENSIONAAL REFERENTIESYSTEEM 
Het driedimensionaale referentiesysteem bestaat uit drie loodrecht op elkaar staande vlakken die door de fabrikant 
van het voertuig worden vastgesteld (zie de figuur) (x). 
Het voertuig wordt in de meetstand gebracht door het zo op het draagvlak te plaatsen dat de coördinaten van de 
vaste merktekens overeenstemmen met de door de fabrikant opgegeven waarden. 
De coördinaten van punt R en punt H worden vastgesteld ten opzichte van de door de fabrikant van het voertuig 
gedefinieerde vaste merktekens. 
Y = nulylak 
(verticaal referentievlak in de lengterichting) 
X = nulvlak 
(verticaal referentievlak 
in de dwarsrichting) 
Z = nulvlak 
(horizontaal referentievlak) 
Draagvlak 
Figuur 
Driedimensionaal referentiesysteem 
(') Het referentiesysteem stemt overeen met ISO-norm 4130-1978. 
Nr. C 95/62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Aanhangsel 3 
REFERENTIEGEGEVENS BETREFFENDE DE ZITPLAATSEN 
1. CODERING VAN DE REFERENTIEGEGEVENS 
Referentiegegevens worden achtereenvolgens voor iedere zitplaats gegeven. Zitplaatsen worden geïdentificeerd 
met een code met twee posities. De eerste positie is een Arabisch cijfer, het nummer van de rij zitplaatsen, waarbij 
wordt geteld van de voorzijde naar de achterzijde van het voertuig. De tweede positie is een hoofdletter die de plaats 
van de zitplaats in de rij aangeeft, gezien in de richting van de voorwaartse beweging van het voertuig; de volgende 
letters moeten worden gebruikt: 
L = links, 
C = centrum, 
R = rechts. 
2. BESCHRIJVING VAN DE MEETSTAND VAN HET VOERTUIG 
2.1. Coördinaten van de vaste merktekens: 
X 
Y 
Z 
3. LIJST VAN REFERENTIEGEGEVENS 
3.1. Zitplaats: 
3.1.1. Coördinaten van punt R: 
X 
Y ' 
Z 
3.1.2. Ontwerpbovenlichaamshoek: 
3.1.3. Specificaties voor het instellen van de stoel (1): 
horizontaal: 
verticaal: 
inclinatie: 
bovenlichaamshoek: 
NB: Vermeld de referentiegegevens voor de andere zitplaatsen onder de nummers 3.2, 3.3, enz. 
(') Schrappen wat niet van toepassing is. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/63 
BIJLAGE II H 
RUITEN VAN GELIJKMATIG GEHARD GLAS 
DEFINITIE VAN HET TYPE 
Ruiten van gelijkmatig gehard glas worden geacht tot verschillende typen te behoren wanneer zij door ten minste 
één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1. Hoofdkenmerken 
1.1. Fabrieks-of handelsmerk. 
1.2. Aard van de harding (thermische of chemische). 
1.3. Vormcategorie; er worden twee categorieën onderscheiden: 
1.3.1. vlakke ruiten. 
1.3.2. vlakke en gebogen ruiten. 
1.4. De diktecategorie waaronder de nominale dikte e valt, waarbij een produktietolerantie van ± 0,2 mm is 
toegestaan: 
categorie I: e < 3,5 mm 
categorie II: 3,5 mm <e < 4,5 mm 
categorie III: 4,5 mm < e < 6,5 mm 
categorie IV: 6,5 mm < e. 
1.2. Nevenkenmerken 
1.2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas). 
1.2.2. Kleur (kleurloos of getint). 
1.2.3. Al of niet aanwezigheid van geleiders. 
2. BREUKPATROON 
2.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Materiaal 
Spiegelglas 
Floatglas 
Vensterglas Moeilijkheidsgraad 
2 
1 
1 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
2.2. Keuze van de monsters 
2.2.1. De monsters van elke moeilijk te vervaardigen vormcategorie en diktecategorie worden voor de proeven gekozen 
aan de hand van de onderstaande criteria: 
2.2.1.1. Voor vlakke ruiten worden twee series monsters geleverd, overeenkomstig: 
2.2.1.1.1. de grootste ontwikkelde oppervlakte; 
2.2.1.1.2. de kleinste hoek tussen twee aangrenzende vlakken. 
2.2.1.2. Voor vlakke en gebogen ruiten worden drie series monsters geleverd, overeenkomstig: 
2.2.1.2.1. de grootste ontwikkelde oppervlakte; 
2.2.1.2.2. de kleinste hoek tussen twee aangrenzende vlakken; 
2.2.1.2.3. de grootste segmenthoogte. 
2.2.2. Proeven op monsters overeenkomstig de grootste oppervlakte S worden van toepassing geacht op elke andere 
oppervlakte kleiner dan S + 5 %. 
Nr. C 95/64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
2.2.3. Wanneer de aangeboden monsters een hoek y van minder dan 30 ° hebben, worden de daarop uitgevoerde proeven 
van toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een hoek van meer dan y - 5 °. 
Wanneer de aangeboden monsters een hoek y van 30° of meer hebben, worden de daarop uitgevoerde proeven van 
toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een hoek van ten minste 30°. 
2.2.4. Wanneer de segmenthoogte h van de aangeboden monsters meer dan 100 mm bedraagt, worden de erop 
uitgevoerde proeven van toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een segmenthoogte die kleiner is dan 
h + 30 mm. 
Wanneer de segmenthoogte van de aangeboden monsters ten hoogste 100 mm bedraagt, worden de erop 
uitgevoerde proeven van toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een segmenthoogte die ten hoogste 
100 mm bedraagt. 
2.3. Aantal monsters per serie 
Het aantal.in elke serie voorkomende monsters moet als volgt zijn, al naar gelang van de hierboven in punt 1.1.3 
gedefinieerde vormcategorieën: 
Soort ruit 
Vlak (twee series) 
Vlak en gebogen (drie series) Aantal monsters 
4 
5 
2.4. Beproevingsmethode 
2.4.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 1 van bijlage II A 
2.5. Inslagpunten (bijlage II M, figuur 2) 
2.5.1. Voor vlakke ruiten en gebogen ruiten zijn de inslagpunten als aangegeven in respectievelijk de figuren 2 a) en 2 b) 
van bijlage II M enerzijds en 2 c) van bijlage II M anderzijds als volgt: 
punt 1: op 3 cm van de randen van de ruit in het gedeelte waar de kromtestraal op de omtrek het kleinst is; 
punt 2: op 3 cm van de rand op een der medianen, waarbij de zijde van de ruit moet worden gekozen die eventuele 
tangindrukken vertoont; 
punt 3: in het geometrische midden van de ruit; 
punt 4: alleen voor gebogen ruiten; dit punt wordt gekozen op de langste mediaan in het gedeelte van de ruit waar 
de kromtestraal het kleinst is. 
2.5.2. Er dient één proef per voorgeschreven inslagpunt te worden genomen. 
2.6. Beoordeling van de resultaten 
2.6.1. Een proef wordt als positief beschouwd wanneer het breukpatroon aan de volgende voorwaarden voldoet: 
2.6.1.1. Het aantal korrels in een willekeurig vierkant 5 cm x 5 cm mag niet minder dan 40 en niet meer dan 400 bedragen, 
of 450 voor beglazingen met een dikte van ten hoogste 3,5 mm. 
2.6.1.2. Voor de bovenstaande berekening worden korrels die gedeeltelijk over de rand van het vierkant komen als halve 
korrels geteld. 
2.6.1.3. Het breukpatroon wordt niet gecontroleerd in een strook van 2 cm breedte over de gehele omtrek van het monster, 
die de inklemming van de ruit vormt, evenmin als in een straal van 7,5 cm rondom het inslagpunt. 
2.6.1.4. Korrels met een oppervlakte van meer dan 3 cm2 worden niet aanvaard, behalve in de delen als omschreven in punt 
2.6.1.3. 
2.6.1.5. Enkele ongebroken stukken van langwerpige vorm zijn toegestaan mits: 
— de uiteinden geen afgeschuinde vorm vertonen; 
— indien deze langwerpige scherven de rand van de ruit raken, zij daarmee geen hoek van meer dan 45° 
vormen; 
en indien, behalve in het geval van de bepalingen van punt 2.6.2.2, 
— de lengte ervan niet meer dan 7,5 cm bedraagt. 
2.6.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden monsters voldoet ten aanzien van het breukpatroon indien ten minste aan 
één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
2.6.2.1. Alle proeven uitgevoerd met gebruikmaking van de inslagpunten als voorgeschreven in punt 2.5.1, hebben een 
positief resultaat opgeleverd; 
2.6.2.2. Eén proef van alle uitgevoerde proeven met gebruikmaking van de in punt 1.5.1 voorgeschreven inslagpunten heeft 
een negatief resultaat opgeleverd met afwijkingen die niet groter zijn dan de volgende grenswaarden: 
— ten hoogste acht scherven met een lengte tussen 6 en 7,5 cm, 
— ten hoogste vier scherven met een lengte tussen 7,5 en 10 cm. 
Bij herhaling op een nieuw monster wordt wel aan de voorschriften van punt 2.6.1 voldaan of blijven de 
afwijkingen binnen de bovenvermelde grenswaarden. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/65 
2.6.2.3. Twee proeven van alle uitgevoerde proeven met gebruikmaking van de in punt 2.5.1 omschreven inslagpunten 
hebben een negatief resultaat opgeleverd met afwijkingen die niet meer bedroegen dan de in punt 2.6.2.2 vermelde 
grenswaarden; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie monsters voldoet wel aan de voorschriften van punt 
2.6.1 of niet meer dan twee monsters van de nieuwe serie wijken af van de hierboven in punt 2.6.2.2 vermelde 
grenswaarden. 
2.6.3. Als bovenvermelde afwijkingen worden vastgesteld, moeten zij, vergezeld van foto's van de desbetreffende 
gedeelten van de ruit, in het beproevingsrapport worden vermeld. 
3. 
3.1. 
3.1.1. MECHANISCHE STERKTE 
Kogelval proef met kogel van 227 g 
Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Materiaal 
Spiegelglas 
Floatglas 
Vensterglas Moeilijkheidsgraad 
2 
1 
1 Kleur 
Kleurloos 
Getint Moeilijkheidsgraad 
1 
2 
3.1.2. 
3.1.3. 
3.1.3.1. 
3.1.3.2 
3.1.4. 
3.1.4.1. 
3.1.4.2. 
3.1.4.2.1. 
3.1.4.2.2. Het andere nevenkenmerk (al of niet aanwezigheid van geleiders) is niet van belang. 
Aantal proefstukken 
Voor elke diktecategorie als omschreven in punt 1.1.4 worden zes proefstukken beproefd. 
Beproevingsmethode 
De toe te passen methode is beschreven in punt 2.1 van bijlage II A. 
De valhoogte (van de onderkant van de kogel tot het bovenvak van het proefstuk) is weergegeven in de 
onderstaande tabel; de valhoogte is afhankelijk van de dikte van de ruit: 
Nominale dikte e van de ruit 
e < 3,5 mm 
3,5 mm < e Valhoogte 
2,0 m + 5/ -0 mm 
2,5 m + 5/ -0 mm 
Beoordeling van de resultaten 
De kogelvalproef wordt als positief beschouwd wanneer het proefstuk niet breekt. 
Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van de mechanische sterkte indien aan ten 
minste één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
Ten hoogste één proef heeft een negatief resultaat opgeleverd. 
Twee proeven hebben een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie van zes 
proefstukken levert positieve resultaten op. 
OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
4.1. De voorschriften van punt 9.1 van bijlage IIA betreffende de normale lichtdoorlatingsfactor zijn van toepassing op 
ruiten of gedeelten van ruiten van gelijkmatig gehard glas die zich bevinden op plaatsen die van essentiële betekenis 
zijn voor het gezichtsveld van de bestuurder. 
Nr. C 95/66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE III 
ANDERE RUITEN VAN GELAAGD GLAS DAN VOORRUITEN 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gelaagd glas worden geacht tot verschillende typen te behoren wanneer zij 
door ten minste één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. Hoofdkenmerken 
1.1.1. Fabrieks- of handelsmerk. 
1.1.2. De diktecategorie van de ruit waaronder de nominale dikte e valt, waarbij een produktietolerantie van 
± 0,2 n mm is toegestaan; n duidt het aantal glasplaten aan: 
— categorie I: e < 5,5 mm 
— categorie II: 5,5 mm < e < 6,5 mm 
— categorie III: 6,5 mm < e. 
1.1.3. Nominale dikte van de tussenlaag of -lagen. 
1.1.4. Aard en type van de tussenlaag of -lagen, bij voorbeeld PVB of andere kunststoffolie. 
1.1.5. Een of andere speciale behandeling die één van de glasplaten eventueel heeft ondergaan. 
1.2. Nevenkenmerken 
1.2.1. aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas); 
1.2.2. kleur van de tussenlaag (kleurloos of getint, geheel of gedeeltelijk); 
1.2.3. kleur van het glas (kleurloos of getint). 
2. ALGEMEEN 
2.1. Voor ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gelaagd glas worden de proeven uitgevoerd op vlakke proefstukken die 
hetzij uit echte ruiten zijn gesneden hetzij speciaal zijn vervaardigd. In beide gevallen dienen de proefstukken in alle 
opzichten strikt representatief te zijn voor de ruiten waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd. 
2.2. Vóór elke proef moeten de proefstukken van gelaagd glas gedurende ten minste vier uur bij een temperatuur van 
23 °C ± 2 °C worden opgeslagen. De proeven worden op de proefstukken uitgevoerd zodra deze uit de 
opslagruimte zijn gehaald. 
2.3. De ter goedkeuring aangeboden ruit wordt geacht aan de bepalingen van de onderhavige bijlage te voldoen als zij 
van dezelfde samenstelling is als een voorruit die reeds is goedgekeurd overeenkomstig de bepalingen van 
bijlage II B of bijlage II C of bijlage II K. 
3. GEDRAG BIJ EEN SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE RUIT 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Aantal proefstukken 
Er worden zes vlakke proefstukken van 1 100 mm x 500 mm (+ 25 / - 0 mm) beproefd. 
Beproevingsmethode 
De toe te passen methode is beschreven in punt 3 van bijlage II A. 
De valhoogte bedraagt 1,50 m +0 / -5 mm. 
Beoordeling van de resultaten 
Deze proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
Het proefstuk buigt, breekt en vertoont talrijke cirkelvormige scheuren die nagenoeg om het inslagpunt zijn 
gecentreerd. 3.3. 
3.3.1. 
3.3.2. 
3.4. 
3.4.1. 
3.4.1.1 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/67 
3.4.1.2. De tussenlaag mag wel scheuren maar het dummyhoofd mag er niet doorheen gaan. 
3.4.1.3. Er mogen geen grote stukken glas loskomen van de tussenlaag. 
3.4.2. Een serie aan de proeven onderworpen proefstukken voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok van het 
hoofd tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.4.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
3.4.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. 
4. MECHANISCHE STERKTE — KOGELVALPROEF MET KOGEL VAN 227 G 
4.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
4.2. Aantal proefstukken 
Er worden vier vlakke proefstukken van 300 mm x 300 mm ( + 10 / - 0 mm) beproefd. 
4.3. Beproevingsmethode 
4.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 2.1 van bijlage II A. 
4.3.2. De valhoogte (van de onderkant van de kogel tot het bovenvlak van het proefstuk) is weergegeven in de 
onderstaande tabel; de valhoogte is afhankelijk van de nominale dikte: 
Nominale dikte 
e < 5,5 mm 
5,5 mm < e < 6,5 mm 
6,5 mm < e Valhoogte 
+ 25 mm/ -0 mm 
4.4. Beoordeling van de resultaten 
4.4.1. De proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
— De kogel slaat niet door het proefstuk. 
— Het proefstuk breekt niet in verschillende stukken. 
— Het totale gewicht van enkele stukken die aan de tegenovergesteld zijde van het inslagpunt kunnen loskomen 
mag niet meer bedragen dan 15 g. 
4.4.2. Een serie aan de proeven onderworpen proefstukken voldoet ten aanzien van de mechanische sterkte indien aan één 
van de volgende voorwaarden is voldaan: 
4.4.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
4.4.2.2. Ten hoogste twee proeven hebben een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
proefstukken levert positieve resultaten op. 
BESTANDHEID TEGEN OMGEVINGSINVLOEDEN 
5.1. Slijtproef 
5.1.1. Moeilijkheidsgraad en beproevingsmethode 
De voorschriften van punt 4 van bijlage II A zijn van toepassing; de proef wordt uitgevoerd over 1 000 
cyclussen. 
5.1.2. Beoordeling van de resultaten 
De veiligheidsruit voldoet ten aanzien van de slijtvastheid als de lichtverstrooiing door slijtage van het proefstuk 
niet meer dan 2 % bedraagt. 
Nr. C 95/68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
5.2. Hitteproef 
De voorschriften van punt 5 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.3. Stralingsbestendigheidsproef 
5.3.1. Algemeen voorschrift 
Deze proef wordt alleen uitgevoerd wanneer het laboratorium, op grond van de gegevens over de tussenlaag 
waarover het beschikt, dit nuttig acht. 
5.3.2. De voorschriften van punt 6 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.4. Vochtbestendigheidsproef 
De voorschriften van punt 7 van bijlage II A zijn van toepassing. 
6. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
De voorschriften betreffende de normale lichtdoorlatingsfactor als beschreven in punt 9.1 van bijlage IIA zijn van 
toepassing op ruiten of gedeelten van ruiten, uitgezonderd voorruiten, die zich bevinden op plaatsen die van 
essentiële betekenis zijn voor het gezichtsveld van de bestuurder. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/69 
BIJLAGE IIJ 
ANDERE RUITEN VAN KUNSTSTOFGLAS DAN VOORRUITEN 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Ruiten, uitgezonderd voorruiten, van kunststofglas worden geacht tot verschillende typen te behoren wanneer zij 
door ten minste één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. Hoofdkenmerken 
1.1.1. Fabrieks- of handelsmerk. 
1.1.2. De diktecategorie van de ruit waaronder de nominale dikte e valt, waarbij een produktietolerantie van ± 0,2 mmis 
toegestaan: 
— categorie I: e < 3,5 mm 
— categorie II: 3,5 mm < e < 4,5 mm 
— categorie III: 4,5 mm < e 
1.1.3. Nominale dikte van de als tussenlaag of -lagen gebruikte kunststoffolie. 
1.1.4. Nominale dikte van de ruit. 
1.1.5. Type van de als tussenlaag of -lagen gebruikte kunststoffolie (bij voorbeeld PVB of andere kunststof) en van de 
kunststoflaag op het binnenvlak. 
1.1.6. Speciale behandeling die de glasplaat eventueel heeft ondergaan. 
1.2. Nevenkenmerken 
1.2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas). 
1.2.2. Kleur, geheel of gedeeltelijk, van de kunststoflaag (-lagen) (kleurloos of getint). 
1.2.3. Kleur van het glas (kleurloos of getint). 
2. ALGEMEEN 
2.1. Voor ruiten, uitgezonderd voorruiten, van kunststofglas worden de proeven uitgevoerd op vlakke proefstukken 
die hetzij uit echte ruiten zijn gesneden hetzij speciaal zijn vervaardigd. In beide gevallen dienen de proefstukken in 
alle opzichten strikt representatief te zijn voor de ruiten waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd. 
2.2. Vóór elke proef moeten de proefstukken van gelaagd glas gedurende ten minste vier uur bij een temperatuur van 
23 °C ± 2 °C worden opgeslagen. De proeven worden uitgevoerd zodra de proefstukken uit de opslagruimte zijn 
gehaald. 
2.3. De ter goedkeuring aangeboden ruit wordt geacht aan de bepalingen van de onderhavige bijlage te voldoen als zij 
van dezelfde samenstelling is als een voorruit die reeds is goedgekeurd overeenkomstig de bepalingen van bijlage 
II D. 
3. GEDRAG BIJ EEN SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE RUIT 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Aantal proefstukken 
Er worden zes vlakke proefstukken van 1 100 mm x 500 mm ( + 5 mm/ - 2 mm) beproefd. 
3.3. Beproevingsmethode 
3.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3 van bijlage IIA. 
3.3.2. De valhoogte bedraagt 1,50 m + 0 mm/ - 5 mm. 
Nr. C 95/70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
3.4. Beoordeling van de resultaten 
3.4.1. Deze proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
3.4.1.1. De glasplaat breekt en vertoont talrijke scheuren. 
3.4.1.2. Scheuren van de tussenlaag zijn aanvaardbaar, maar het dummyhoofd mag niet door het proefstuk gaan. 
3.4.1.3. Er komen geen grote glasscherven los van de tussenlaag. 
3.4.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok van het hoofd 
tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.4.2.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
3.4.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. 
4. MECHANISCHE STERK-f"L — KOGELVALPROEF MET KOGEL VAN 227 G 
4.1. De voorschriften van punt 4 van bijlage II I zijn van toepassing, met uitzondering van de tabel in punt 4.3.2, die 
moet worden vervangen door de volgende: 
Nominale dikte 
e < 3,5 mm 
3,5 mm < e < 4,5 mm 
e > 4,5 mm Valhoogte 
+ 25 mm/ -0 mm 
4.2. Het voorschrift van punt 4.4.1.2 van bijlage II I is uiteraard niet van toepassing. 
5. BESTANDHEID TEGEN OMGEVINGSINVLOEDEN 
5.1. Slijtproef 
5.1.1. Slijtproef op het buitenvlak 
De voorschriften van punt 5.1 van bijlage III zijn van toepassing. 
5.1.2. Slijtproef op het binnenvlak 
De voorschriften van punt 2.1 van bijlage II K zijn van toepassing. 
5.2. Hitteproef 
De voorschriften van punt 5 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.3. Stralingsbestendigheidsproef 
De voorschriften van punt 6 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.4. Vochtbestendigheidsproef 
De voorschriften van punt 7 van bijlage II A zijn van toepassing. 
5.5. Bestandheid tegen temperatuurveranderingen 
De voorschriften van punt 8 van bijlage II A zijn van toepassing. 
6. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
De voorschriften betreffende de normale lichtdoorlatingsfactor als beschreven in punt 9.1 van bijlage II A zijn van 
toepassing op ruiten of gedeelten van ruiten, uitgezonderd voorruiten, die zich bevinden op plaatsen die van 
essentiële betekenis zijn voor het gezichtsveld van de bestuurder. 
7. VUURVASTHEIDSPROEF 
De voorschriften van punt 10 in bijlage II A zijn van toepassing. 
8. BESTANDHEID TEGEN CHEMICALIËN 
De voorschriften van punt 11 in bijlage II A zijn van toepassing. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/71 
BIJLAGE II K 
VEILIGHEIDSRUITEN MET KUNSTSTOFBEKLEDING 
(op de binnenzijde) 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Wanneer de materialen voor veiligheidsruiten als omschreven in de bijlagen IIB, IIC, IIH en III aan de binnenzijde 
met een kunststoflaag bekleed zijn, moeten zij voldoen aan de volgende eisen, welke een aanvulling zijn op die van 
de desbetreffende bijlagen: 
2. SLIJTPROEF 
2.1. Moeilijkheidsgraad en beproevingsmethode 
De kunststofbekleding moet worden beproefd overeenkomstig de voorschriften van punt 4 van bijlage II A, voor 
een duur van 100 cyclussen. 
2.2. Beoordeling van de resultaten 
De kunststofbekleding voldoet ten aanzien van de slijtvastheid als de lichtverstrooiing door slijtage van het 
proefstuk niet meer dan 4% bedraagt. 
3. VOCHTBESTENDIGHEIDSPROEF 
3.1. Op geharde veiligheidsruiten met kunststofbekleding wordt een vochtbestendigheidsproef verricht. 
3.2. De voorschriften van punt 7 van bijlage II A zijn van toepassing. 
4. BESTANDHEID TEGEN TEMPERATUURVERANDERINGEN 
De voorschriften van punt 8 bijlage II A zijn van toepassing. 
5. VUURVASTHEIDSPROEF 
De voorschriften van punt 10 in bijlage II A zijn van toepassing. 
6. BESTANDHEID TEGEN CHEMICALIËN 
De voorschriften van punt 11 in bijlage II A zijn van toepassing. 
Nr. C 95/72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE IIL 
DUBBELE BEGLAZINGEN 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Dubbele beglazingen worden geacht tot verschillende typen te behoren wanneer zij door ten minste één van de 
volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. Hoofdkenmerken 
1.1.1. Fabrieks- of handelsmerk. 
1.1.2. Samenstelling van de dubbele beglazing (symmetrisch, asymmetrisch). 
1.1.3. Type van elk der samenstellende ruiten als omschreven in punt 1 van bijlage II H, II I of II J. 
1.1.4. Nominale dikte van de ruimte tussen de beide ruiten. 
1.1.5. Type vatting (organisch, glas/glas of glas/metaal). 
1.2. Nevenkenmerken 
1.2.1. De nevenkenmerken van elk der samenstellende ruiten als omschreven in punt 1.2 van de bijlagen II H, II I 
enIIJ. 
2. ALGEMEEN 
2.1. Alle samenstellende ruiten van de dubbele beglazing moeten zijn goedgekeurd of wel worden beproefd 
overeenkomstig de eisen van de erop van toepassing zijnde bijlage (bijlage II H, II I of IIJ). 
2.2. Proeven uitgevoerd op dubbele beglazingen met een nominale dikte van de tussenruimte e worden van toepassing 
geacht op alle dubbele beglazingen met dezelfde eigenschappen en een nominale dikte van de tussenruimte van e 
± 3 mm. De aanvrager kan evenwel het monster met de kleinste tussenruimte en dat met de grootste tussenruimte 
ter goedkeuring aanbieden. 
2.3. Voor dubbele beglazingen waarvan ten minste één ruit van gelaagd glas of van kunststofglas is, worden de 
proefstukken gedurende ten minste vier uur vóór de proef opgeslagen bij een temperatuur van 23 °C ± 2 °C. De 
proeven worden uitgevoerd zodra de proefstukken uit de opslagruimte zijn gehaald. 
3. GEDRAG BIJ EEN SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE RUIT 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Aantal proefstukken 
Er worden zes proefstukken van 1 100 mm x 500 mm ( + 5/ - 2 mm) beproefd voor elke diktecategorie van de 
samenstellende ruiten en elke dikte van de tussenruimte als omschreven in punt 1.1.4. 
3.3. Beproevingsmethode 
3.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3 van bijlage II A. 
3.3.2. De valhoogte bedraagt 1,50 m + 0/ - 5 mm. 
3.3.3. Bij een asymmetrische dubbele beglazing worden er drie proeven aan elke zijde uitgevoerd. 
3.4. Beoordeling van de resultaten 
3.4.1. Voor dubbele beglazing bestaande uit twee ruiten van gelijkmatig gehard glas: 
De proef wordt als positief beschouwd wanneer de beide elementen breken. 
3.4.2. Voor dubbele beglazing bestaande uit twee ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gelaagd glas en/of kunststof­
glas: 
De proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/73 
3.4.2.1. de beide elementen van het proefstuk buigen, breken en vertonen talrijke cirkelvormige scheuren die bij benadering 
om het inslagpunt zijn gecentreerd; 
3.4.2.2. scheuren van de tussenlaag (-lagen) zijn aanvaardbaar mits het dummyhoofd niet door het proefstuk heen 
gaat; 
3.4.2.3. er komen geen grote glasscherven los van de tussenlaag. 
3.4.3. Voor dubbele beglazing bestaande uit een ruit van gelijkmatig gehard glas en een ruit van gelaagd glas of 
kunststofglas, uitgezonderd voorruiten: 
3.4.3.1. de ruit van gehard glas breekt; 
3.4.3.2. de ruit van gelaagd glas of kunststofglas buigt, breekt en vertoont talrijke cirkelvormige scheuren die bij benadering 
om het inslagpunt zijn gecentreerd; 
3.4.3.3. scheuren van de tussenlaag (-lagen) zijn aanvaardbaar mits het dummyhoofd niet door het proefstuk heen 
gaat; 
3.4.3.4. er komen geen grote glasscherven los van de tussenlaag. 
3.4.4. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok van het hoofd 
indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.4.4.1. Alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd. 
3.4.4.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie proefstukken levert 
positieve resultaten op. 
4. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
De voorschriften betreffende de lichtdoorlating als beschreven in punt 9.1 van bijlage IIA zijn van toepassing op 
dubbele beglazingen of gedeelten daarvan die zich bevinden op plaatsen die van essentiële betekenis zijn voor het 
gezichtsveld van de bestuurder. 
Nr. C 95/74 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE II M 
METING VAN DE SEGMENTHOOGTE EN PLAATS VAN DE INSLAGPUNTEN 
Figuur 1 
Bepaling van de segmenthoogte h 
Bij enkel gebogen ruiten is de segmenthoogte gelijk aan hj maximum. 
Bij dubbel gebogen ruiten is de segmenthoogte gelijk aan ha + h2 maximum. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/75 
2 a) Vlakke glasplaat 
2 b) Vlakke glasplaat 
30*<u 
2 c) Gebogen glasplaat 
Figuren 2 a), 2 b) en 2 c) 
Voorgeschreven inslagpunten voor ruiten van gelijkmatig gehard glas 
De punten 2 als aangegeven in de figuren 2 a), 2 b) en 2 c) zijn voorbeelden van de plaats van punt 2 als 
voorgeschreven in punt 2.5 van bijlage II H. 
Nr. C 95/76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
BIJLAGE II N 
VOORBEELDEN VAN EEG-GOEDKEURINGSMERKEN VOOR ONDERDELEN 
(Zie punt 4.7 van bijlage II) 
Voorruit van gewoon gelaagd glas 
a*6mm 
001241 I 
3 
Het hierboven afgebeelde onderdeelgoedkeuringsmerk, aangebracht op een voorruit van gewoon gelaagd glas, 
geeft aan dat het betrokken onderdeel in Frankrijk (e2) overeenkomstig deze richtlijn is goedgekeurd onder 
goedkeuringsnummer 001241. 
Voorruit van gewoon gelaagd glas met kunststofbekleding 
a*6mm 
001242 I 
1 
Het hierboven afgebeelde onderdeelgoedkeuringsmerk, aangebracht op een voorruit van gewoon gelaagd glas met 
kunststofbekleding, geeft aan dat het betrokken onderdeel in Frankrijk (e2) overeenkomstig deze richtlijn is 
goedgekeurd onder goedkeuringsnummer 001242. 
Voorruit van behandeld gelaagd glas 
a^6mm 
001243 _L 
7 
Het hierboven afgebeelde onderdeelgoedkeuringsmerk, aangebracht op een voorruit van behandeld gelaagd glas, 
geeft aan dat het betrokken onderdeel in Frankrijk (e2) overeenkomstig deze richtlijn is goedgekeurd onder 
goedkeuringsnummer 001243. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95111 
Voorruit van kunststofglas 
J a 
IVJ7 a£6mm 
?,-L 2a ' *• 3 , 3-r— 
t T • 
e2 001244 i 1 
Het hierboven afgebeelde onderdeelgoedkeuringsmerk, aangebracht op een voorruit van kunststofglas, geeft aan 
dat het betrokken onderdeel in Frankrijk (e2) overeenkomstig deze richtlijn is goedgekeurd onder goedkeurings-
nummer 001244. 
Andere ruiten dan voorruiten waarvan de gewone lichtdoorlatingsfactor beneden 70 % ligt 
aè6mm 
ï.-i-.2iL *- ~«2 J 001245 ~~ i 
Het hierboven afgebeelde onderdeelgoedkeuringsmerk, aangebracht op een ruit die geen voorruit is en waarop de 
bepalingen van punt 9.1.4.2 van bijlage IIA van toepassing zijn, geeft aan dat het betrokken onderdeel in Frankrijk 
(e2) overeenkomstig deze richtlijn is goedgekeurd onder goedkeuringsnummer 001245. 
Dubbele beglazing waarvan de gewone lichtdoorlatingsfactor beneden 70 % ligt 
-JL a^6mm 
001246" i 
Het hierboven afgebeelde onderdeelgoedkeuringsmerk, aangebracht op een dubbele beglazing, geeft aan dat het 
betrokken onderdeel in Frankrijk (e2) overeenkomstig deze richtlijn is goedgekeurd onder goedkeuringsnummer 
001246. 
Nr. C 95/78 Pubhkatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Andere ruiten dan voorruiten waarvan de gewone lichtdoorlatingsfactor boven of op 70 % ligt 
aaGmm 
f 1 
2a % 5V 62 001247 4 
Het hierboven afgebeelde onderdeelgoedkeunngsmerk, aangebracht op een ruit die geen voorruit is en waarop de 
bepalingen van punt 9.1.4.1 van bijlage IIA van toepassing zijn, geeft aan dat het betrokken onderdeel in Frankrijk 
(e2) overeenkomstig deze richtlijn is goedgekeurd onder goedkeunngsnummer 001247 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/79 
BIJLAGE II O 
CONTROLE OP DE OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE 
1. DEFINITIE 
In deze bijlage wordt verstaan onder: 
1.1. produkttype, alle ruiten met dezelfde hoofdkenmerken; 
1.2. dikteklasse, alle ruiten waarvan de verschillende samenstellende delen binnen de toegestane toleranties, dezelfde 
dikte hebben; 
1.3. produktie-eenheid, alle voor de vervaardiging van een of meer ruittypes gebruikte produktiemiddelen die op één 
plaats zijn geïnstalleerd; een eenheid kan verschillende produktielijnen omvatten; 
1.4. werkperiode, een periode waarin één produktielijn gedurende de dagelijkse werktijd een produktie verzorgt; 
1.5. produktieperiode, een periode waarin een zelfde produkttype ononderbroken in dezelfde produktielijn wordt 
gefabriceerd; 
1.6. Ps, het aantal ruiten van hetzelfde produkttype dat in één werkperiode wordt gefabriceerd; 
1.7. Pr, het aantal ruiten van hetzelfde produkttype dat gedurende een produktieperiode wordt gefabriceerd. 
2. PROEVEN 
Op de ruiten worden de volgende proeven genomen: 
2.1. Ruiten van gelijkmatig gehard glas 
2.1.1. Breukproef overeenkomstig de voorschriften van punt 2 van bijlage II H. 
2.1.2. Meting van de lichtdoorlating overeenkomstig de voorschriften van punt 9.1 van bijlage II A. 
2.2. Voorruiten van gewoon gelaagd glas en voorruiten van kunststofglas 
2.2.1. Beproeving van het gedrag bij een schok van het hoofd tegen de voorruit overeenkomstig de voorschriften van 
punt 3 van bijlage II B. 
2.2.2. Proef met kogel van 2 260 g overeenkomstig de voorschriften van punt 4.2 van bijlage II B en punt 2.2 van bij­
lage II A. 
2.2.3. Hitteproef overeenkomstig de voorschriften van punt 5 van bijlage II A. 
2.2.4. Meting van de lichtdoorlating overeenkomstig de voorschriften van punt 9.1 van bijlage II A. 
2.2.5. Optische vervormingsproef overeenkomstig de voorschriften van punt 9.2 van bijlage II A. 
2.2.6. Proef op de scheiding van het secundaire beeld overeenkomstig de voorschriften van punt 9.3 van bij­
lage II A. 
2.2.7'. Alleen voor voorruiten van kunststofglas: 
2.2.7.1. Slijtproef overeenkomstig de voorschriften van punt 2.1 van bijlage II K. 
2.2.7.2. Vochtbestendigheidsproef overeenkomstig de voorschriften van punt 3 van bijlage II K. 
2.2.7.3. Proef op de bestandheid tegen chemicaliën overeenkomstig de voorschriften van punt 11 van bijlage II A. 
2.3. Ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gewoon gelaagd glas en kunststof glas 
2.3.1. Proef met kogel van 227 g overeenkomstig de voorschriften van punt 4 van bijlage II I. 
2.3.2. Hitteproef overeenkomstig de voorschriften van punt 5 van bijlage II A. 
2.3.3. Meting van de lichtdoorlating overeenkomstig de voorschriften van punt 9.1 van bijlage II A. 
2.3.4. Alleen voor ruiten van kunststofglas: 
2.3.4.1. Slijtproef overeenkomstig de voorschriften van punt 2.1 van bijlage II K. 
2.3.4.2. Vochtbestendigheidsproef overeenkomstig de voorschriften van punt 3 van bijlage II K. 
2.3.4.3. Proef op de bestandheid tegen chemicaliën overeenkomstig de voorschriften van punt 11 van bijlage II A. 
2.3.5. Aan de bovenvermelde eisen wordt geacht te zijn voldaan wanneer de overeenkomstige proeven zijn uitgevoerd op 
een voorruit met dezelfde samenstelling. 
Nr. C 95/80 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
2.4. Voorruiten van behandeld gelaagd glas 
2.4.1. Naast de in punt 2.2 van deze bijlage bedoelde proeven wordt een breukproef verricht overeenkomstig de 
voorschriften van punt 4 van bijlage II C. 
2.5. Ruiten met kunststofbekleding 
Naast de in de desbetreffende punten van de onderhavige bijlage vermelde proeven, worden nog de volgende 
proeven verricht: 
2.5.1. Slijtproef overeenkomstig de voorschriften van punt 2.1 van bijlage II K. 
2.5.2. Vochtbestendigheidsproef overeenkomstig de voorschriften van punt 3 van bijlage II K. 
2.5.3. Proef op de bestandheid tegen chemicaliën overeenkomstig de voorschriften van punt 11 van bijlage II A. 
2.6. Dubbele beglazing 
Hierop moeten met dezelfde frequentie en dezelfde eisen de in de onderhavige bijlage vermelde proeven worden 
uitgevoerd voor elke ruit waaruit de dubbele beglazing is samengesteld. 
3. FREQUENTIE EN RESULTATEN VAN DE PROEVEN 
3.1. Breukpatroon 
3.1.1. Proeven 
3.1.1.1. Een eerste serie proeven waarbij zich een breuk voordoet op elk van de door de onderhavige richtlijn 
voorgeschreven inslagpunten wordt — met fotografische opnamen — uitgevoerd bij het begin van de produktie 
van elk nieuw type ruit, ten einde het gevoeligste breekpunt aan te duiden. 
3.1.1.2. Tijdens de produktieperiode wordt de controleproef uitgevoerd op het in punt 3.1.1.1 aangeduide breekpunt. 
3.1.1.3. Bij het begin van elke produktieperiode of na een verandering van tint moet een controleproef worden 
genomen. 
3.1.1.4. In de loop van de produktieperiode moeten er met de onderstaande minimale frequentie controleproeven worden 
uitgevoerd: 
Ruiten van gelijkmatig 
gehard glas 
Pr < 500: een per werkperiode 
Pr > 500: twee per werkperiode Voorruiten van behandeld 
gelaagd glas 
0,1 % per type 
3.1.1.5. Aan het einde van de produktieperiode moet een controleproef worden genomen op een van de laatste 
gefabriceerde ruiten. 
3.1.1.6. Als Pr < 20 behoeft er slechts één breukproef per produktieperiode te worden genomen. 
3.1.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd, ook de resultaten waarvoor geen fotografisch bewijs voorhanden 
is. 
Voorts moet er één fotografische contactopname per werkperiode worden gemaakt, behalve wanneer Pr < 500, in 
welk geval er slechts één fotografische contactopname per produktieperiode wordt gemaakt. 
3.2. Gedrag bij een schok van het hoofd 
3.2.1. Proeven 
De controle vindt plaats op een monster dat overeenstemt met ten minste 0,5 % van de dagproduktie van gelaagde 
voorruiten in een produktielijn, met maximaal 15 voorruiten per dag. 
De keuze van de monsters moet representatief zijn voor de produktie van de verschillende voorruittypen. 
In overleg met de bevoegde overheidsdienst kunnen deze proeven worden vervangen door de proef met de kogel 
van 2 260 g (punt 3.3). In elk geval worden er proeven op het gedrag bij een schok van het hoofd genomen op ten 
minste twee monsters per dikteklasse per jaar. 
3.2.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/81 
3.3. Kogelvalproef met kogel van 2 260 g 
3.3.1. Proeven 
De controle wordt ten minste eenmaal per maand en per dikteklasse verricht. 
3.3.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.4. Kogelvalproef met kogel van 227 g 
3.4.1 Proeven 
De proefstukken worden uit monsters gesneden. Om praktische redenen kunnen de proeven echter ook op 
afgewerkte produkten of op een gedeelte daarvan worden uitgevoerd. 
De controle vindt plaats op een monster dat overeenstemt met ten minste 0,5% van de produktie van een 
werkperiode, met maximaal 10 monsters per dag. 
3.4.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.5. Hitteproef 
3.5.1. Proeven 
De proefstukken worden uit monsters gesneden. Om praktische redenen kunnen de proeven echter ook op 
afgewerkte produkten of op een gedeelte daarvan worden uitgevoerd. Deze laatste worden zo gekozen dat alle 
tussenlagen in verhouding tot het gebruik ervan worden beproefd. 
De controle vindt plaats op ten minste drie monsters van de dagproduktie per tussenlaagkleur. 
3.5.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.6. Lichtdoorlating 
3.6.1. Proeven 
Er worden monsters beproefd die representatief zijn voor getinte afgewerkte produkten. 
De controle vindt ten minste bij het begin van elke produktieperiode plaats, wanneer een wijziging van de 
eigenschappen van de ruit de resultaten van de proef beïnvloedt. 
Ruiten waarbij de gewone lichtdoorlating, gemeten bij de goedkeuring van het type, gelijk is aan of groter is dan 
80 % voor voorruiten en 75 % voor andere ruiten, worden niet beproefd, evenmin als ruiten met het symbool V (zie 
punt 4.5.2 van bijlage II). 
Voor ruiten van gehard glas mag de leverancier, in plaats van een proef te laten uitvoeren, een certificaat 
voorleggen waaruit blijkt dat aan de bovenstaande voorschriften is voldaan. 
3.6.2. Resultaten 
De waarde van de lichtdoorlating moet worden genoteerd. Bovendien wordt voor voorruiten met schaduw- of 
zonweringsstrook aan de hand van de in punt 2.2.1.2.2.4 van bijlage II vermelde tekeningen nagegaan of de 
stroken wel degelijk buiten de zone B of de zone I vallen, naar gelang van de voertuigcategorie waarvoor de voorruit 
is bestemd. 
3.7. Optische vervorming en scheiding van het secundaire beeld 
3.7.1. Proeven 
Elke voorruit wordt op uiterlijke gebreken geïnspecteerd. Voorts worden volgens de voorgeschreven methoden of 
andere methoden die vergelijkbare resultaten opleveren, metingen uitgevoerd in de verschillende zichtzones, met 
de volgende minimale frequentie: 
— indien Ps < 200: één monster per werkperiode, 
— indien Ps > 200: twee monsters per werkperiode, 
— of 1 % van de volledige produktie, waarbij de genomen monsters representatief zijn voor de volledige 
produktie. 
3.7.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.8. Slijtvastheidsproef 
3.8.1. Proeven 
Alleen met kuntstof beklede ruiten en ruiten van kunststofglas worden op slijtvastheid beproefd. De controle vindt 
ten minste eenmaal per maand en per type van het voor de bekleding of voor de tussenlaag gebruikte 
kunststofmateriaal plaats. 
Nr. C 95/82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
3.8.2. Resultaten 
De genieten lichtdiffusiewaarde moet worden genoteerd. 
3.9. Vochtbestendigheidsproef 
3.9.1. Proeven 
Alleen met kunststof beklede ruiten en ruiten van kunststofglas worden op vochtbestendigheid beproefd. De 
controle vindt ten minste éénmaal per maand en per type van het voor de bekleding of voor de tussenlaag gebruikte 
kunststofmateriaal plaats. 
3.9.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.10. Bestandheid tegen chemicaliën 
3.10.1. Proeven 
Alleen met kunststof beklede ruiten en ruiten van kunststofglas worden op bestandheid tegen chemicaliën 
beproefd. De controle vindt ten minste eenmaal per maand en per type van het voor de bekleding of voor de 
tussenlaag gebruikte kunststofmateriaal plaats. 
3.10.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/83 
BIJLAGE II P 
MEDEDELING BETREFFENDE DE EEG-ONDERDEELGOEDKEURING OF DE UITBREIDING OF DE 
WEIGERING OF DE INTREKKING VAN DE EEG-ONDERDEELGOEDKEURING OF DE DEFINITIEVE 
STOPZETTING VAN DE PRODUKTIE VAN EEN TYPE VEILIGHEIDSRUIT 
V) 
(Maximumformaat: A 4 (210 mm x 297 mm)) 
Goedkeuringsmerk: Uitbreiding nummer: 
1. Klasse veiligheidsglas: 
2. Beschrijving van de ruit: zie de aanhangsels 1, 2, 3, 4, 5 en 6 (2) en, indien van toepassing, de lijst van 
voorruiten overeenkomstig aanhangsel 7. 
3. Fabrieks- of handelsmerk: 
4. Naam en adres van de fabrikant: 
5. Naam en adres van de eventuele gemachtigde: 
6. Ter goedkeuring aangeboden op: 
7. Met de keuringsproeven belaste technische dienst: 
8. Datum van het keuringsrapport: 
9. Nummer van het keuringsrapport: 
10. De goedkeuring wordt verleend/geweigerd/uitgebreid/ingetrokken (2) 
11. Reden(en) voor uitbreiding van de goedkeuring: 
12. Opmerkingen: 
13. Plaats: 
14. Datum: , 
15. Handtekening: 
16. Aan de onderhavige mededeling is een lijst gehecht van de stukken waaruit het goedkeuringsdossier bestaat 
dat is ingediend bij de administratieve dienst die de goedkeuring heeft afgegeven en dat op verzoek kan 
worden verkregen. 
(1) Naam van de overheidsinstantie. 
(2) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 95/84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Aanhangsel 1 
VOORRUITEN VAN GELAAGD GLAS 
(gewoon, behandeld of met kunststof bekleed) 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage II B, II C of II K) 
Goedkeuringsmerk: Uitbreiding nummer: 
Hoofdkenmerken 
— Aantal glasplaten: 
— Aantal tussenlagen: 
— Nominale dikte van de voorruit: 
— Nominale dikte van de tussenlaag (-lagen): 
— Speciale behandeling van het glas: 
— Aard en type van de tussenlaag (-lagen): 
— Aard en type van de kunststofbekleding(en): 
Nevenkenmerken 
— Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas): 
— Kleur van het glas (kleurloos, getint): 
— Kleur van de tussenlaag (geheel/gedeeltelijk): 
— Kleur van de kunststofbekleding(en): 
— Ingebouwde geleiders (JA/NEEN): 
— Ingebouwde zonweringsstroken (JA/NEEN): 
Opmerkingen 
Bijgevoegde stukken: lijst van voorruiten (zie aanhangsel 7). 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/85 
Aanhangsel 2 
VOORRUITEN VAN KUNSTSTOFGLAS 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage II D) 
Goedkeuringsmerk: Uitbreiding nummer: 
Hoofdkenmerken 
— Vormcategorie: 
— Aantal kunststofplaten: 
— Nominale dikte van het glas: 
— Behandeling van het glas (JA/NEEN): 
— Nominale dikte van de voorruit: 
— Nominale dikte van de als tussenlaag (-lagen) gebruikte kunststof folie: 
— Aard en type van de als tussenlaag (-lagen) gebruikte kunststof folie: 
— Aard en type van de kunststofplaat op de buitenzijde: 
Nevenkenmerken 
— Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas): 
— Kleur van de kunststofplaat (-platen) (geheel/gedeeltelijk): 
— Kleur van het glas (kleurloos, getint): 
— Ingebouwde geleiders (JA/NEEN): 
— Ingebouwde zonweringsstroken (JA/NEEN): 
Opmerkingen 
Bijgevoegde stukken: lijst van voorruiten (zie aanhangsel 7). 
Nr. C 95/86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Aanhangsel 3 
RUITEN VAN GELIJKMATIG GEHARD GLAS 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage II H of II K) 
Goedkeuringsmerk: Uitbreiding nummer: 
Hoofdkenmerken 
— Vormcategorie: 
— Aard van de harding: 
— Diktecategorie: 
— Aard en type van de kunststofbekleding(en): 
Nevenkenmerken 
— Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas): 
— Kleur van het glas: 
— Kleur van de kunststofbekleding(en): 
— Ingebouwde geleiders (JA/NEEN): 
— Ingebouwde zonweringsstroken (JA/NEEN): 
Goedgekeurde criteria 
— Grootste oppervlakte (vlakglas): 
— Kleinste hoek: 
— Grootste ontwikkelde oppervlakte (gebogen glas): 
— Grootste segmenthoogte: 
Opmerkingen 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/87 
Aanhangsel 4 
ANDERE RUITEN VAN GELAAGD GLAS DAN VOORRUITEN 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage III of II K) 
Goedkeuringsmerk: Uitbreiding nummer: 
Hoofdkenmerken 
— Aantal glasplaten: 
— Aantal tussenlagen: 
— Diktecategorie: 
— Nominale dikte van de tussenlaag (-lagen): 
— Speciale behandeling van het glas: 
— Aard en type van de tussenlaag (-lagen): 
— Aard en type van de kunststofbekleding(en): 
— Dikte van de kunststofbekleding(en): 
Nevenkenmerken 
— Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas): 
— Kleur van de tussenlaag (geheel/gedeeltelijk): 
— Kleur van het glas: 
— Kleur van de kunststofbekleding(en): 
— Ingebouwde geleiders (JA/NEEN): 
— Ingebouwde zonweringsstroken (JA/NEEN): 
Opmerkingen 
Nr. C 95/88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Aanhangsel 5 
ANDERE RUITEN VAN KUNSTSTOFGLAS DAN VOORRUITEN 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage II J) 
Goedkeuringsmerk: Uitbreiding nummer: 
Hoofdkenmerken 
— Aantal kunststofplaten: 
— Dikte van het glaselement: 
— Behandeling van het glaselement (JA/NEEN): 
— Nominale dikte van de ruit: 
— Nominale dikte van de als tussenlaag (-lagen) gebruikte kunststoffolie: 
— Aard en type van de als tussenlaag (-lagen) gebruikte kunststoffolie: 
— Aard en type van de kunststofplaat op de buitenzijde: 
Nevenkenmerken 
— Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas): 
— Kleur van het glas (kleurloos, getint): 
— Kleur van de kunststofplaat (-platen) (geheel/gedeeltelijk): 
— Ingebouwde geleiders (JA/NEEN): 
— Ingebouwde zonweringsstroken (JA/NEEN): 
Opmerkingen 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/89 
Aanhangsel 6 
DUBBELE BEGLAZINGEN 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage II L) 
Goedkeuringsmerk: Uitbreiding nummer: 
Hoofdkenmerken 
— Samenstelling van de dubbele beglazing (symmetrisch/asymmetrisch): 
— Nominale dikte van de tussenruimte: 
— Assemblagemethode: 
— Type van elke ruit volgens bijlage II H, II I, II K of II J: 
Bijgevoegde stukken 
Een formulier voor de beide ruiten van een symmetrische dubbele beglazing overeenkomstig de bijlage aan de hand 
waarvan deze ruiten zijn beproefd of goedgekeurd. 
Een formulier voor elke samenstellende ruit van een asymmetrische dubbele beglazing overeenkomstig de bijlagen 
aan de hand waarvan deze ruiten zijn beproefd of goedgekeurd. 
Opmerkingen 
Nr. C 95/90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
Aanhangsel 7 
INHOUD VAN DE LIJST VAN VOORRUITEN (» 
Voor elke voorruit die ter goedkeuring wordt voorgelegd moeten ten minste de volgende inlichtingen worden 
verstrekt: 
— Fabrikant van het voertuig: 
— Type van het voertuig: 
— Categorie van het voertuig: 
— Ontwikkelde oppervlakte (F): 
— Segmenthoogte (h): 
— Kromtestraal (r): 
— Hellingshoek van de gemonteerde voorruit (a): 
— Rugleuningshoek (B): 
— Coördinaten van punt R (A, B, C) ten opzichte van het midden van de bovenrand van de voorruit: 
Beschrijving van parameter F van de voorruit 
/ Ontwikkelde oppervlakte 
I van de voorruit 
L \ 
Stand van de voorruit ten opzichte van punt R 
+ Z 
i 
Beschrijving van de parameters r en h van de voorruit 
Kromte r 
+ X 
-Y <*fc Ji Segmenthoogte h 
1) Deze lijst moet bij de aanhangsels 1 en 2 van deze bijlage worden gevoegd. 
12. 4. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 95/91 
BIJLAGE III 
VOERTUIGEN — VOORSCHRIFTEN VOOR DE MONTAGE VAN VOORRUITEN EN ANDERE 
RUITEN IN VOERTUIGEN 
1. Ieder motorvoertuig van de categorieën M en N moet, naar keuze van de fabrikant, zijn voorzien van: 
1.1. een voorruit met het EEG-onderdeelgoedkeuringsmerk, als beschreven in de punten 4.4 tot en met 4.7 van 
bijlage II, die voldoet aan de eisen van bijlage II B (met of zonder II K) of II C (met of zonder II K) of 
II D; 
1.2. andere ruiten met het EEG-onderdeelgoedkeuringsmerk, als beschreven in de punten 4.4 tot en met 4.7 van 
bijlage II, die voldoen aan de eisen van bijlage II H of II I of II J of II K of II L. 
2. Ieder voertuig van de categorie O moet, indien het van glazen oppervlakken is voorzien, naar keuze van de 
fabrikant, zijn uitgerust met ruiten met het EEG-onderdeelgoedkeuringsmerk, als beschreven in de punten 
4.4 tot en met 4.7 van bijlage II, die voldoen aan de eisen van bijlage II H of II I of II J of II K of II L. 
3. Voorruiten en andere ruiten moeten zodanig zijn gemonteerd dat zij, ondanks de belastingen waaraan het 
voertuig onder normale verkeersomstandigheden is blootgesteld, op hun plaats blijven en steeds het zicht en 
de veiligheid van de inzittenden van het voertuig waarborgen. 
Aanhangsel 
BIJLAGE BIJ HET EEG-GOEDKEURINGSFORMULIER VOOR EEN TYPE VOERTUIG MET 
BETREKKING TOT DE MONTAGE VAN VEILIGHEIDSRUITEN 
(Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 70/156/EEG van de Raad van 6 februari 1970 inzake de onderlinge 
aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en 
aanhangwagens daarvan) 
Aanduiding van de overheidsinstantie: 
EEG-goedkeuringsnummer: Uitbreiding nummer: 
1. Merk (fabrieksnaam) van het voertuig: 
2. Eventueel type en handelsbenaming van het voertuig: 
3. Naam en adres van de fabrikant: 
4. Naam en adres van de eventuele gemachtigde: 
5. Beschrijving van het type van de gebruikte ruiten: 
5.1. voor de voorruiten: 
5.2. voor de andere ruiten: 
6. EEG-goedkeuringsmerk van de voorruit: 
7. EEG-goedkeuringsmerk(en) van de andere ruiten: 
Nr. C 95/92 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 4. 90 
8. Aan de montagevoorschriften is/is niet (') voldaan. 
9. Datum waarop het voertuig ter EEG-goedkeuring is aangeboden: 
10. Met de EEG-goedkeuring belaste technische dienst: 
11. Datum van het door deze dienst opgestelde keuringsrapport: 
12. Nummer van het door deze dienst opgestelde keuringsrapport: 
13. De EEG-goedkeuring voor wat betreft de montage van de veiligheidsruiten wordt verleend/ 
geweigerd ('). 
14. Plaats: 
15. Datum: 
16. Handtekening: 
17. Lijst van documenten die zijn ingediend bij de overheidsinstantie van de Lid-Staat die de EEG-goedkeuring 
heeft verleend. 
Deze documenten worden op verzoek aan de bevoegde instanties van de andere Lid-Staten verstrekt: 
18. Eventuele opmerkingen: 
il) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende massa's en afmetingen van motorvoertuigen van 
categorie Mi 
COM(89) 653 def. — SYN 237 
(Door de Commissie ingediend op 12 februari 1990) 
(90/C 95/02) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A, 
Gelet op het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gelet op het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, Overwegende dat de maatregelen voor de geleidelijke tot­
standbrenging van de interne markt moeten worden vastge­
steld in de loop van een periode die op 31 december 1992 
eindigt; dat de interne markt een ruimte zonder binnengren­
zen omvat waarin het vrije verkeer van goederen, personen, 
diensten en kapitaal is gewaarborgd; 
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan 
motorvoertuigen krachtens de nationale wetgevingen moe­
ten voldoen, onder meer betrekking hebben op de massa's en 
afmetingen van motorvoertuigen;