C 226/50 NL 8.8.2000 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Advies van het Comité van de Regio’s over „Het verstrijken van het EGKS-verdrag”
(2000/C 226/14)
HET COMITE ´VAN DE REGIO’S,
gezien het besluit van het bureau van 15 september 1999 om, overeenkomstig artikel 265, vijfde alinea,
van het EG-verdrag, een advies over „Het verstrijken van het EGKS-verdrag” uit te brengen en com-
missie 1 „Regionaal beleid, structuurfondsen, economische en sociale samenhang, grensoverschrijdende
en interregionale samenwerking” met de voorbereiding van dit advies te belasten;
gezien het door commissie 1 op 2 februari 2000 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 489/99 rev. 1)
(rapporteurs: de heren Mernizka, lid van het palement van Noordrijn-Westfalen (D, PSE) en Collignon,minister van financiën, cultuur en sport van de Waalse gewestregering (B, PSE);
gezien de Resolutie van de Europese Raad van Amsterdam van 16 en 17 juni 1997 over groei en
werkgelegenheid, waarin de Commissie wordt verzocht passende voorstellen in te dienen om te
waarborgen dat de inkomsten van nog bestaande reserves bij het verstrijken van het EGKS-verdrag in2002 voor een onderzoekfonds ten behoeve van met de kolen- en staalindustrie verwante sectoren
worden gebruikt;
gezien de mededeling van de Commissie van 10 oktober 1997 over het „Verstrijken van het EGKS-
verdrag — financiële activiteiten” (COM(97) 506 def.);
gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader
van de Raad bijeen, van 20 juli 1998 betreffende het verstrijken van het Verdrag tot oprichting van de
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (
1);
gezien de Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader
van de Raad bijeen, van 21 juni 1999 betreffende het verstrijken van het Verdrag tot oprichting van deEuropese Gemeenschap voor Kolen en Staal (
2);
gezien het Verslag van het Europees Parlement over het ontwerp van operationele begroting van de EGKS
voor 2000 (SEC(1999)0803-C5-9917/1999);
gezien de Resoluties van het Raadgevend Comité van het EGKS inzake het verstrijken van het EGKS-
verdrag, met name die van 25.3.1999, 2.4.1998, 10.10.1997, 8.11.1996 en 28.5.1995,
heeft tijdens zijn 33e zitting van 12 en 13 april 2000 (vergadering van 13 april) het volgende advies
uitgebracht.
1.Inleiding Gemeenschap is een beslissende bijdrage tot de totstandbren-
ging en handhaving van de vrede en tot de politieke en
economische integratie in Europa geleverd en de grondslag 1.1. Met het op 23 juli 1952 in werking getreden Verdrag
gelegd voor de volgende fasen van de Europese integratie. tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en
Met het EGKS-verdrag werd een regelgevingskader voor de Staal (hierna: het EGKS-verdrag) werd de eerste stap gezet op
herstructurering van de kolen- en staalindustrie in het leven weg naar de politieke en economische eenwording van Europa,
geroepen dat nog steeds een flexibel en doeltreffend middel die via de latere verdragen en de verdere ontwikkeling daarvan
vormt voor de sociaal-economische onderbouwing van de tot de huidige Europese Unie heeft geleid. De landen die
herstructurering in de Europese mijnbouw- en staalsector en destijds het EGKS-verdrag sloten, streefden ernaar een einde te
de betrokken gebieden, ook al worden diverse economische maken aan hun eeuwenoude rivaliteit, vrede in Europa tot
beleidsinstrumenten van de EGKS al lang niet meer gebruikt. stand te brengen en te behouden, en de welvaart van hun
De mate van integratie die met het EGKS-verdrag is bereikt, bevolking te vergroten. Daarmee vervulde de Europese kolen-
gaat in sommige opzichten duidelijk verder dan die van het en staalindustrie een pioniersfunctie voor de Europese inte-
EG-verdrag. gratie.
1.2. De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal heeft1.3. Het EGKS-verdrag heeft de randvoorwaarden gescha-deze taak volledig vervuld. Met de oprichting van dezepen voor een dialoog en een op consensus gerichte samenwer-
king tussen werkgevers, werknemers en consumenten t.a.v. de
besluitvorming op sociaal-economisch gebied ten behoeve (1) PB C 247 van 7.8.1998, blz. 5.
(2) PB C 190 van 7.7.1999, blz. 1. van de mijnbouw- en staalindustrie. Hierdoor kon een zeer
8.8.2000 NL C 226/51 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
bevredigend sociaal vangnet voor de moeilijke omschakeling 2.1.2. Tijdens de Top van Amsterdam op 16 en 17 juni
1997 heeft de Europese Raad de Commissie verzocht om van die industrie en de betrokken regio’s worden gecreëerd. In
zekere zin diende de EGKS daarmee ook als voorbeeld voor passende voorstellen in te dienen waarmee moet worden
gegarandeerd dat de inkomsten van nog bestaande reserves bij het Europese economische model.
het verstrijken van het EGKS-verdrag in 2002 ten behoeve vaneen onderzoekfonds voor met de kolen- en staalindustrie 1.4. Alle vijftien EU-lidstaten hebben weliswaar een onder
verwante sectoren worden gebruikt. In een Resolutie van het EGKS-verdrag vallende mijnbouw- en staalindustrie, maar
20 juli 1998 heeft de Raad vervolgens het standpunt naar de betekenis daarvan verschilt sterk van land tot land. De
voren gebracht dat het EGKS-vermogen in een apart, van de meeste kandidaat-lidstaten beschikken over een mijnbouw- en
overige communautaire middelen gescheiden, en door de staalindustrie van vergelijkbare omvang.
Commissie beheerd fonds moet worden ondergebracht, en dat
de middelen daarvan voor een onderzoekprogramma ten1.5. Zowel de kolenmijnbouw als de ijzer- en staalindustriebehoeve van de kolen- en staalindustrie en daarmee verwanteondergaan al jaren een grondig en vooral voor de werknemerssectoren moeten worden aangewend. In een door de Commis-pijnlijk herstructureringsproces. Dit proces zal ook de komen-sie opgesteld werkdocument van 16 november 1998 wordende jaren doorgaan en door de toetreding van nieuwe landende juridische en financiële kanten van dit voorstel onder deuit Midden- en Oost-Europa nog ingrijpender worden en in deloep genomen, waarbij ook wordt ingegaan op de toekomstigekandidaat-lidstaten zelf dramatische vormen aannemen. Dedeelname daaraan van de kandidaat-lidstaten, die niet tot hetforse herstructureringen die de mijnbouw- en staalindustrie inEGKS-vermogen hebben bijgedragen. In een Resolutie van 21de kandidaat-lidstaten te wachten staan, vormen een zeer grotejuni 1999 bekrachtigt de Raad opnieuw zijn standpunt datuitdaging voor de Europese Unie.het actieve en passieve vermogen van de EGKS naar de
overblijvende Gemeenschappen moet worden overgeheveld,1.6. De kolenmijnbouw en de ijzer- en staalindustrie zijnmaar dan wel los van de overige communautaire middelenzeer sterk regionaal geconcentreerd. De macro-economischemoet worden beheerd en doelgericht voor onderzoek tenontwikkeling van de betrokken regio’s hangt voor een grootbehoeve van de kolen- en staalindustrie moet worden bestemd.deel af van het herstructureringsproces in deze twee sectoren.De resultaten van dat onderzoek moeten ter beschikkingDe EGKS-instrumenten voor het treffen van ondersteunendeworden gesteld van de kolen- en staalindustrie van de LMOEmaatregelen in het kader van sociaal en regionaal beleid(overdracht van technologie).vormen het bewijs dat de EGKS haar grote verantwoordelijk-
heid voor regionale ontwikkeling niet uit de weg is gegaan.
Daarom dient ook het Comité van de Regio’s zich over de 2.1.3. Het Comité juicht toe dat hiermee wordt gewaar-
problematiek van het verstrijken van het EGKS-verdrag en de borgd dat het door de mijnbouw- en staalindustrie bijeen-
gevolgen daarvan voor de regio’s te buigen. gebrachte EGKS-vermogen naar deze sectoren terugvloeit. De
betrokken ondernemingen hebben met de EGKS-bijdrage langetijd een extra financiële last te dragen gehad, en hebben daarom
recht op het EGKS-vermogen, ook na het verstrijken van het 2.Onbeantwoorde vragen
EGKS-verdrag.
Het in 1952 in werking getreden EGKS-verdrag heeft een
looptijd van vijftig jaar en loopt af op 23 juli 2002. Vanaf dat2.1.4. Wel acht het Comité het noodzakelijk dat de Com-tijdstip vallen de mijnbouw- en de ijzer- en staalindustrie inmissie de grootst mogelijke duidelijkheid verschaft over debeginsel onder het EG-verdrag. Op sommige vragen in verbandhoogte van het EGKS-vermogen bij het verstrijken van hetmet het verstrijken van het EGKS-verdrag en het onderbrengenEGKS-verdrag en een slotbalans opmaakt van het totale actievevan beide sectoren onder het EG-verdrag kon inmiddels eenen passieve vermogen van de EGKS, die tegelijkertijd deantwoord worden gevonden, c.q. is het antwoord daaropopeningsbalans vormt van het door de Commissie te beherenniet meer veraf, maar andere kwesties zijn nog onopgelostspeciale fonds. Voorkomen moet worden dat dit vermogengebleven.door de financiering van lopende taken tot op het tijdstip
waarop het EGKS-verdrag afloopt, zover wordt opgemaakt dat
er onvoldoende overblijft voor de taken waarvoor dit speciale
2.1. Bestemming van de financiële reserve van de EGKS fonds in het leven wordt geroepen. Die uitgaven moeten
overigens worden gezien als niet-verplichte uitgaven en dienen
begrotingstechnisch te worden verantwoord zonder inachtne- 2.1.1. Door de vorming van een reserve ter dekking van
haar leningen en kredieten, heeft de EGKS een aanzienlijk ming van het tijdens de Top van Berlijn van 1999 vastgelegde
beginsel van begrotingsstabilisatie. Het Comité vindt boven- vermogen opgebouwd. De vraag is wat daarmee na het
verstrijken van het EGKS-verdrag zal worden gedaan. Bedoeld dien dat de met de kolen- en staalindustrie verwante sectoren
die ook van de door het EGKS-vermogen gefinancierde activi- vermogen is door de staal- en mijnbouwondernemingen zelf
opgebouwd via een van de omzet afhankelijke bijdrage. Sinds teiten gaan profiteren, duidelijk moeten worden omschreven
en acht het van belang dat op die manier de doelgerichte 1 januari 1998 wordt geen bijdrage meer verlangd. Er zijn
geen berekeningen voorhanden van de exacte omvang van dit aanwending van die middelen ten behoeve van de kolen- en
staalindustrie niet wordt ondermijnd. Daarnaast is het zaak de vermogen of — nog belangrijker — van de geraamde omvang
ervan na het verstrijken van het EGKS-verdrag in 2002. De grenzen van de aanwending van het EGKS-vermogen te
bepalen door aard en doel van de daarmee te financieren Commissie gaat er thans van uit dat het resterende vermogen
dan ca. 1,25 miljard euro zal bedragen. Hoe hoog dit bedrag projecten te preciseren. Ook dient een rechtvaardig antwoord
te worden gevonden op de vraag hoe de kandidaat-lidstaten uiteindelijk uitvalt, hangt ook af van de taken die de EGKS nog
tot 2002 uit dit vermogen moet financieren. hierbij zullen worden betrokken.
C 226/52 NL 8.8.2000 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
2.2. Stimulering van onderzoeksactiviteiten 2.3.2. Het EGKS-verdrag bevat in beginsel een subsi-
diëringsverbod. Voor steunmaatregelen aan de kolen- enstaalindustrie is een uitzonderingsregeling vereist. Art. 95 van2.2.1. De stimulering van onderzoeksactiviteiten door dehet EGKS-verdrag biedt daarvoor een rechtsgrondslag. VanafEGKS berust op een veel langere traditie dan die van dehet tijdstip waarop het EGKS-verdrag komt te vervallen, komtEG (Kaderprogramma’s). Bovendien zijn er tussen die tweede kolen- en staalindustrie van de Gemeenschap onverkort inaanzienlijke verschillen qua doelstellingen en beheer. Zo gaataanmerking voor de algemene steunregelingen van het EG-het bij de EGKS niet uitsluitend om geavanceerd onderzoek,verdrag. De in het EG-verdrag opgenomen bepalingen inzakemaar om een veel breder scala onderzoeksgebieden. De EGKSsteunverlening vormen daarvoor een geschikte grondslag.is goed voor 10 à 15% van de totale uitgaven voor onderzoekBedrijfsleven, vakbeweging en de betrokken lidstaten hamerenin de ijzer- en staalindustrie van de Gemeenschap: daarmeeer echter al lang op dat, voortbouwend op die bepalingen,levert de EGKS in die sector een veel grotere bijdrage dan detijdig deugdelijke en bindende instrumenten moeten wordenEG in andere bedrijfstakken. Het aandeel van de EGKS in hetgecreëerd die zijn afgestemd op de specifieke situatie in dezeonderzoek inzake mijnbouwtechnieken is van nog groteresectoren.betekenis. Door deze mate van steun aan onderzoeksactivitei-
ten heeft de EGKS aanzienlijk bijgedragen tot verbetering van
2.3.3. Op basis van een aantal besluiten, waarvan de meest het technologische concurrentievermogen van de mijnbouwin-
recente (28 december 1993) de periode van 1 januari 1994 dustrie en de ijzer- en staalsector. Deze meer op praktijk en
tot 23 juli 2002 beslaat, heeft de Commissie ten behoeve van markt gerichte vorm van onderzoek moet na het verstrijken
de steenkolensector, met eenparige instemming van de Raad, van het EGKS-verdrag worden voortgezet en mag niet door
een rechtskader voor dergelijke uitzonderingen vastgelegd, het EU-mededingingsbeleid worden gehinderd.
waarmee de weg is vrijgemaakt voor overheidssteun ten
behoeve van deze bedrijfstak. Daarin ligt de bevestiging dat2.2.2. Door het besluit om het EGKS-vermogen voorsteenkool ook in de toekomst nog moet bijdragen tot deonderzoeksactiviteiten in de kolen- en staalindustrie aancontinuïteit van de energievoorziening in de EU en totte wenden, zijn in feite de voorwaarden geschapen voorbeperking van de groeiende afhankelijkheid van de EU vanvoortzetting van de speciale stimulering van onderzoeksactivi-ingevoerde brandstoffen. Daarvoor heeft de steenkoolsectorteiten in beide sectoren. Er moet worden toegezien opechter wel steun nodig.handhaving van probaat gebleken besluitvormingsprocedures
voor de toekenning van middelen. Ook het onderzoek op het2.3.4. Het Comité is van oordeel dat een discussie moetgebied van sociale begeleidingsmaatregelen, met inbegripworden begonnen over de mogelijkheid om de steunregelingvan de analyse van de arbeidszekerheid in de kolen- enkrachtens het EG-verdrag aan te passen door daarin eenstaalindustrie, milieuonderzoek en onderzoek naar maatrege-speciale vermelding van de kolenindustrie op te nemen. Maarlen voor de sanering van verontreinigde industrieterreinen,ook bij het uitblijven van een dergelijke aanpassing, is hetdient te worden voortgezet, maar dan wel via een nauwehoog tijd dat het nodige wordt gedaan om een speciaalkoppeling met het technische onderzoek. De procedures voorraamwerk voor de steun aan de kolenindustrie in het leven tede toekenning van onderzoekssubsidies moeten in overeen-roepen, en wel in de vorm van een verordening van de Raadstemming zijn met de beginselen die ten grondslag liggenkrachtens art. 89. Tot op heden heeft de Commissie echteraan het milieubeleid van de EU. Door de EU gesubsidieerdnog geen voorstel in die zin uitgewerkt. Het Comité dringtonderzoek in de kolen- en staalindustrie moet bijdragen toterop aan dat een dergelijk voorstel zo spoedig mogelijk, maarverwezenlijking van de doelstelling van een betere beschermingin ieder geval vo ´o´ r het verstrijken van het EGKS-verdrag,van het milieu.wordt ingediend, zodat het bedrijfsleven voldoende tijd wordt
gegeven om zijn planning daarop af te stemmen.2.2.3. De kolen- en staalindustrie heeft net zoveel recht als
andere industrieën op deelname aan het uit de algemene EU-2.3.5. De concurrentieverhoudingen in de ijzer- en staalin-kas gefinancierde Kaderprogramma. Het door deze sectorendustrie liggen anders. In het verleden heeft de situatie daarzelf opgebrachte EGKS-vermogen en de daarmee gefinancierdedikwijls tot een ruïneuze subsidiëringswedloop geleid. Omspeciale stimulering van onderzoeksactiviteiten, vormt geendaaraan wat te doen, heeft de Raad op voorstel van dereden om die sectoren geheel of gedeeltelijk van deelname aanCommissie al geruime tijd geleden op grond van het EGKS-het Kaderprogramma uit te sluiten. Het Comité is ingenomenverdrag een gedragscode voor steunverlening vastgelegd. Diemet het Commissievoorstel om een deel van de EU-middelengedragscode maakt een uitzondering op het algemene subsi-voor vernieuwbare energiebronnen te bestemmen.diëringsverbod voor onderzoek en ontwikkeling, milieu en
sociale maatregelen. Thans moet deze gedragscode in overeen-
stemming worden gebracht met de mededingingsregels van
2.3. Steunmaatregelen het EG-verdrag.
2.3.6. Inmiddels heeft de Commissie met het oog daarop 2.3.1. Gezien de aard van haar producten en de specifieke
marktvoorwaarden (de cyclische staalindustrie kent homogene een voorstel uitgewerkt in de vorm van een EU-rechtskader
voor overheidssteun aan de ijzer- en staalindustrie. In feite producten met een zeer grote prijselasticiteit op een markt die
wereldwijd wordt gekenmerkt door overcapaciteit, en de zijn in dit voorstel de stringente subsidiëringsregels van de
bestaande gedragscode overgenomen, met dien verstande dat steenkoolsector moet bijdragen aan de energievoorziening uit
interne energiebronnen tegen hoge kosten) wordt de kolen- en het EG-stelsel voor toezicht op steunverlening op een aantal
punten is aangepast. Ook hier kan de vraag worden gesteld of staalindustrie steeds geconfronteerd met bijzondere concurren-
tieverhoudingen, die speciaal op deze industrie afgestemde een verordening van de Raad op grond van art. 89 van het EG-
verdrag niet zinvol zou zijn. steunmaatregelen noodzakelijk maken.
8.8.2000 NL C 226/53 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
2.4. Beleidsinstrumenten 2.6. Sociaal vangnet
2.4.1. Het EGKS-verdrag behelst tal van beleidsinstrumen- 2.6.1. Ook na het verstrijken van het EGKS-verdrag zullen
ten die een behoorlijke marktwerking in de kolen- en staalin- de structurele aanpassingen in de mijnbouw en in de ijzer- en
dustrie moeten garanderen en die soms grote verschillen staalsector worden voortgezet en bij de toetreding van nieuwe
vertonen met hun tegenhangers in het EG-verdrag. Bedoelde lidstaten nog worden versneld. Momenteel worden er via de
beleidsinstrumenten vormen een afspiegeling van de speciale EGKS-begroting middelen ter beschikking gesteld voor de
marktsituatie van deze twee industrieën (sterke conjunctuur- financiering van aanpassings, her- en omscholingsmaatregelen.
schommelingen), maar wijken ook af van de opvattingen Met het verstrijken van het EGKS-verdrag vervalt daarvoor
inzake economisch beleid die in de tijd waarin het EG-verdrag echter de rechtsgrondslag. Het gevaar dreigt dat dan een
is gesloten, opgeld deden. Met het verstrijken van het EGKS- einde komt aan het sociale vangnet voor de noodzakelijke
verdrag wordt het evenwel noodzakelijk om de mijnbouw en aanpassingen, zonder welke de structurele omschakeling in
de ijzer- en staalindustrie aan de beleidsinstrumenten van het deze sectoren niet ook nog nà 2002 op een sociaal aanvaard-
EG-verdrag te onderwerpen. bare wijze kan verlopen. De toetredende lidstaten uit Midden-
en Oost-Europa kunnen dus geen vergelijkbare steunmaatrege-
2.4.2. Het Comité is van mening dat alle beleidsinstrumen- len voor een sociaal aanvaardbare — en nog veel ingrijpendere
ten van het EGKS-verdrag die in het verleden probaat zijn — omschakeling van hùn mijnbouw en ijzer- en staalsector in
gebleken en ook in de toekomst nog noodzakelijk zijn voor het vooruitzicht worden gesteld.
een optimale en zo soepel mogelijke werking van de markten
van de mijnbouw en de ijzer- en staalsector, moeten worden
gehandhaafd. Daaronder vallen met name het speciale instru-2.7. Begeleidende maatregelen en regionaal beleid
mentarium voor statistieken, dat in bedrijfstakken waar ho-
mogene goederen worden geproduceerd een andere betekenis2.7.1. De EGKS heeft lange tijd, ter begeleiding van deheeft dan in alle overige branches van de economie en dat zouregio’s, goedkope leningen verstrekt voor het scheppen vankunnen worden gehandhaafd als aanvulling op het bestaandenieuwe arbeidsplaatsen buiten de mijnbouw- en staalindustrie.programma voor de statistiek van Eurostat, en de mogelijkheidAan die mogelijkheid is op 31 december 1996 een eindevoor bedoelde ondernemingen om vrijwillig crisismaatregelengemaakt. Een groot aantal vestigingsplaatsen van de Europesete nemen. Daartoe moeten de nodige voorzieningen wordenkolen- en staalindustrie is gelegen in Doelstellingen 1 of 2-ingebouwd in het Gemeenschapsrecht. Voorkomen moetgebieden van de Europese structuurfondsen. In die gebiedenworden dat aan het „acquis communautaire” in de industrieënkunnen dus voor de begeleiding van de structurele omschake-die vooralsnog onder het EGKS-verdrag vallen, op bepaaldeling van de mijnbouw- en staalindustrie en het scheppengebieden ten onrechte wordt getornd. Daarbij is het vanvan arbeidsplaatsen daarbuiten, de Europese steunregelingenbelang te onderstrepen dat voldoende rekening moet wordenworden toegepast. Desalniettemin valt niet te ontkomengehouden met de gevolgen van hetgeen zich afspeelt in WTO-aan de vaststelling dat een niet onbeduidend deel van deverband en in de handelsrelatie van de Europese Unie met devestigingsgebieden van de Europese kolen- en staalindustrie,Verenigde Staten.door de inkrimping van het aantal van de voor steun in
aanmerking komende gebieden en het aflopen op 31 december
1999 van de communautaire initiatieven Resider en Rechar,2.5. Doelstellingen van het energiebeleidde regionale steun van de EU is kwijtgeraakt. Ook in die regio’s
kan evenwel niet worden uitgesloten dat in de komende jaren2.5.1. Europa is gebaat bij de instandhouding van eennog ingrijpende structurele aanpassingen moeten wordenvoor de nationale economie verantwoorde kolenwinning alsdoorgevoerd.mogelijke bijdrage tot de beperking van de thans toenemende
afhankelijkheid van Europa van ingevoerde energie.
2.7.2. De Commissie dient dergelijke ontwikkelingen dan
ook binnen de grenzen van de voor Doelstellingen 1 en 22.5.2. Voor de kolenmijnbouw moet ook een rol zijnvastgelegde bevolkingsplafonds met de nodige soepelheid teweggelegd bij de acties waartoe de Gemeenschap overgaat inbenaderen en zo nodig correcties op de lijst van voor steun inhet kader van haar energiebeleid. Er dient een voor deaanmerking komende gebieden aan te brengen. Daarnaastkolenmijnbouw gunstige EU-strategie te worden uitgestippeld,moet de Commissie de samenwerking tussen gebieden metwaarin de voordelen voor de toekomst van een duurzameeen kolen- en staalindustrie (b.v. door informatie uit te wisselenkolenwinning en -benutting in Europa duidelijk uitkomen enover geslaagde praktijkervaringen, o.m. in het kader vande nadruk wordt gelegd op het algemene belang van eenInterreg C) stimuleren, o ´o´k in het geval van regio’s die geeneigentijdse Europese kolentechnologie. Een dergelijke strategiesteun ontvangen krachtens Doelstelling 1 of 2.is ook geboden in het vooruitzicht van de uitbreiding van de
EU.
2.8. Sociale dialoog2.5.3. Zonder de al tijdens de onderhandelingen over de
verdragen van Maastricht en Amsterdam gehouden discussie
over het creëren van een rechtsgrondslag voor het energie- 2.8.1. Een van de belangrijkste aspecten van het EGKS-
verdrag is de in het Raadgevend Comité EGKS geïnstitutiona- beleid van de EU, te willen oprakelen, ziet het Comité in het
feit dat de kolensector onder het toepassingsgebied van het liseerde sociale dialoog tussen werkgevers, werknemers en
verbruikers. Die dialoog was en is nog steeds meer dan alleen EG-verdrag gaat vallen, een gegronde reden om de continuïteit
van de energievoorziening als doelstelling in het EG-verdrag maar een efficiënt middel voor de Commissie om advies in te
winnen, maar heeft ook de bereidheid tot samenwerking doen op te nemen.
C 226/54 NL 8.8.2000 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
toenemen en ertoe bijgedragen dat er in de kolen- en 2.11. Institutionele aspecten
staalindustrie een bijzondere, op consensusvorming gebaseer-de cultuur is ontstaan, die vooral voor de toekomstige lidstatenHet Comité acht het noodzakelijk zich te bezinnen op de vraaguit Midden- en Oost-Europa, met het oog op hun aanstaandewelke specifieke wijzigingen in het EG-verdrag moeten wordenstructurele aanpassingsproces, een voorbeeldfunctie kan heb-aangebracht als gevolg van het feit dat de sectoren die thansben. Redenerend vanuit een optimaal partnerschap zou hetonder het EGKS-verdrag vallen, daarvan deel zullen gaanbetrekken van de belanghebbende regionale overheden in deuitmaken. Ook moet rekening worden gehouden met desociale dialoog een meerwaarde kunnen opleveren.mogelijkheid dat overgangsmaatregelen moeten worden geno-
men. Die wijzigingen moeten in ieder geval worden afgestemd2.8.2. Het Comité is van oordeel dat deze dialoog opop bepaalde specifieke kenmerken van de kolen- en staalindu-geëigende wijze en in geïnstitutionaliseerde vorm moet wordenstrie, zoals de financiële verhoudingen, de noodzaak vanvoortgezet. Voor aangelegenheden die de kolen- en staalindu-voorzieningscontinuïteit, de steunregeling en wellicht de hand-strie aangaan, moeten daartoe een raadplegingsverplichting enhaving van bepaalde bevoegdheden van de Commissie.een initiatiefrecht worden vastgelegd. De Commissie zou in
overleg met vertegenwoordigers van beide sectoren een voor-stel voor een geschikte rechtsgrondslag moeten uitwerken.
3.Conclusies
2.9. Kolen- en staalindustrie in Midden- en Oost-Europa
3.1. Het Comité stelt vast dat de EGKS een beslissende
bijdrage heeft geleverd aan de totstandbrenging en handhaving 2.9.1. Rond de tijd dat het EGKS-verdrag afloopt, zal de EU
van de vrede in Europa, de politieke en economische eenwor- worden geconfronteerd met een uitzonderlijke uitdaging als
ding van Europa en de vergroting van de welvaart, en dat het gevolg van de komende ingrijpende veranderingen in de kolen-
doel waarvoor de EGKS is opgericht, daarmee dus volledig is en staalindustrie van de nieuwe EU-lidstaten. Daarom is het
bereikt. Vooral de herstructurering van de mijnbouw en de zaak dat veel meer vaart achter de herstructurering van
ijzer- en staalsector is dankzij de EGKS veel gemakkelijker en de kolen- en staalindustrie wordt gezet. De werkgevers en
uit sociaal oogpunt op aanvaardbare wijze verlopen. werknemers in beide sectoren, maar ook vertegenwoordigers
van de huidige kolen- en staalregio’s in de EU, zijn bereid om
de betrokken landen en regio’s en de Commissie bij het3.2. Gezien de aanhoudend grote druk om structureleuitvoeren van deze moeilijke opdracht te steunen.aanpassingen door te voeren, zijn volgens het Comité aan het
verstrijken van het EGKS-verdrag op 23 juli 2002 voor2.9.2. Met het oog op de uitbreiding verdient het aanbeve-de Europese mijnbouw- en ijzer- en staalregio’s complexeling precies na te gaan welk op de kolen- en staalindustrievraagstukken en economische en sociale problemen verbon-betrekking hebbende deel van het acquis communautaire metden, die om een oplossing vragen.onmiddellijke ingang door de kandidaat-lidstaten zal moeten
worden overgenomen. Alvorens de specifieke onderhandelin-
gen daarover worden geopend, moet een duidelijk en algemeen 3.3. Het Comité neemt er kennis van dat de bijzondere
bindend standpunt worden uitgewerkt over de afwijkingen op regelingen krachtens het EGKS-verdrag op het voorgenomen
het gebied van de mededinging die aan de kandidaat-lidstaten tijdstip aflopen en niet worden verlengd, en dat de mijnbouw-
kunnen worden toegestaan. en staalindustrie daarna onder het EG-verdrag gaat vallen. Het
vindt dat de op bepaalde gebieden — waar die bijzondere
regelingen hun waarde hebben bewezen — vergeleken met het 2.9.3. Het Comité dringt er bij Commissie, Raad en Euro-
EG-verdrag bereikte vérdergaande mate van integratie voor de pees Parlement op aan om in de pre-toetredingsprogramma’s
kolen- en staalindustrie bewaard moet blijven, en dat daarvoor, t.b.v. de LMOE op maat gesneden steunmaatregelen voor de
zo nodig, een geschikte rechtsgrondslag in het EG-verdrag begeleiding van het structurele aanpassingsproces in de kolen-
moet worden gecreëerd. In de lijn van de doelstellingen van en staalindustrie op te nemen. Dit impliceert dat daarmee ook
het EU-energiebeleid dient dit ook te gelden voor bruinkool. rekening wordt gehouden bij de steunverlening voor de
opbouw van de eigen bestuurscapaciteit in deze landen en in
de programma’s voor de bevordering van samenwerking3.4. Het Comité is ingenomen met het voornemen om hettussen regio’s (bv. Interreg III C en het pretoetredingsinstru-EGKS-vermogen in een door de Commissie te beheren speciaalment).fonds onder te brengen waaruit onderzoeksprojecten van de
kolen- en staalindustrie, met inbegrip van onderzoek naar
begeleidende wetenschappelijk-technische, milieu- en sociale
2.10. Milieubescherming maatregelen, moeten worden gefinancierd. Het acht het nood-
zakelijk dat zo groot mogelijke duidelijkheid over de hoogte
van het EGKS-vermogen wordt verschaft en stelt daarom voor De kolen- en staalindustrie is altijd al schadelijk geweest voor
het milieu. Bovendien komt bij deze industrie veel CO
2vrij. een slotbalans op te stellen, die daarna weer kan dienen
als openingsbalans voor het op te richten speciale fonds. Op grond van het EG-verdrag zijn er normen goedgekeurd
voor de bescherming van het milieu, met name voor de Voorkomen moet worden dat de nog tot het verstrijken van
het EGKS-verdrag te financieren taken het EGKS-vermogen té uitstoot van broeikasgassen. Die normen moeten volgens het
Comité ook gelden voor de kolen- en staalindustrie als die sterk uithollen waardoor het resterende bedrag niet meer zou
volstaan om de functie te vervullen waarvoor het speciale eenmaal onder het toepassingsgebied van het EG-verdrag
vallen. fonds wordt opgericht.
8.8.2000 NL C 226/55 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
3.5. Naast de uit de opbrengst van het EGKS-vermogen om vrijwillig crisismaatregelen te nemen) moeten worden
gehandhaafd, en dringt er bij de Commissie op aan om gefinancierde bijzondere stimulering van onderzoeksactivitei-
ten, kunnen ondernemingen uit de kolen- en staalindustrie daarvoor, in overleg met vertegenwoordigers van beide secto-
ren, in het EG-verdrag een geschikte rechtsgrondslag te creëren. terecht aanspraak maken op volledige deelname aan het
Kaderprogramma van de EU. Het Comité is van mening datdoor de EU gefinancierd onderzoek ten behoeve van de kolen- 3.10. Het Comité stelt vast dat met het verstrijken van het
en staalsector verenigbaar dient te zijn met andere EU- EGKS-verdrag ook de rechtsgrondslag voor de financiering van
beleidsdoelstellingen, met name op het gebied van milieu- sociale aanpassingsmaatregelen krachtens art. 56 komt te
bescherming. De middelen van de EU voor algemene onder- vervallen. Die rechtsgrondslag heeft tot dusver ook altijd een
zoeksdoelstellingen moeten daarbij (gedeeltelijk) voor onder- belangrijke basis gevormd voor de financiering van sociale
zoek naar duurzame energie worden gebruikt. programma’s in de betrokken sectoren. Daarom dringt het
Comité er bij Commissie en lidstaten op aan om bij de
programmering van ESF-projecten voor 2000-2006 adequate 3.6. Het Comité beschouwt de bepalingen van het EG-
verdrag inzake toezicht op overheidssteun in beginsel als een maatregelen in te lassen waardoor het mogelijk wordt om het
aanpassingsproces in de mijnbouwindustrie op doeltreffende geschikte rechtsgrondslag voor het creëren van follow-up-
instrumenten voor de steunregelingen ten behoeve van de wijze te begeleiden. Met het oog op de uitbreiding zijn
dergelijke steunregelingen ook dringend noodzakelijk in de mijnbouw en de ijzer- en staalindustrie. De vraag is of
verordeningen van de Raad krachtens art. 89 van het EG- LMOE.verdrag een geschikte rechtsgrondslag vormen.
3.11. Het Comité acht het zorgwekkend dat enkele
vestigingsgebieden van de kolen- en staalindustrie als gevolg 3.7. Het Comité stemt in beginsel in met het voorstel van
de Commissie voor een op het EG-verdrag gebaseerde nieuwe van de inkrimping van de krachtens Doelstelling 1 en 2 van de
Europese structuurfondsen voor steun in aanmerking komende gedragscode inzake steunverlening aan de staalindustrie, die
ook voor de toekomst een op de speciale situatie van deze gebieden en het aflopen op 31 december 1999 van de
communautaire initiatieven Resider en Rechar, de regionale industrie afgestemd streng verbod op steunverlening behelst
teneinde voor die industrie ruïneuze subsidiëringswedlopen te steun van de EU zullen gaan kwijtraken.voorkomen.
3.12. Het Comité is van mening dat de in het Raadgevend
Comité EGKS gegroeide sociale dialoog model kan staan 3.8. Het Comité roept de Commissie op om tijdig vo ´o´r het
jaar 2002 ook ten behoeve van de kolenindustrie een voorstel voor de samenwerking tussen werkgevers, werknemers en
verbruikers, en verzoekt de Commissie om een voorstel voor voor een verantwoorde steunregeling in te dienen. In dat
voorstel moet zijn verwerkt dat Europa baat heeft bij de de voortzetting van die dialoog uit te werken, waarin een
formele raadplegingsverplichting wordt vastgelegd. instandhouding van een levenskrachtige kolenmijnbouw. Ver-
der zou de Commissie een mededeling moeten uitbrengenover de huidige steunregelingen voor de kolenindustrie en — 3.13. Volgens het Comité vormen de toetreding van nieuwe
waar noodzakelijk — wijzigingen in de regelingen moeten lidstaten uit Midden- en Oost-Europa en de daardoor te
voorstellen. verwachten ingrijpende veranderingen in de kolen- en staalin-
dustrie, een enorme uitdaging voor de gehele EU. De ervaringen
die de kolen- en staalgebieden van de huidige EU-lidstaten met 3.9. Het Comité vindt dat alle beleidsinstrumenten van het
EGKS-verdrag waarvan is gebleken dat daarmee voor een de begeleiding van het structurele aanpassingsproces hebben
opgedaan, moeten in dat verband in aanmerking worden optimale en soepele werking van de markt kan worden
gezorgd (waaronder ook het instrument voor het opstellen genomen. Het programma voor de toetredingsvoorbereidingen
dient daarop te worden afgestemd. van statistieken en de mogelijkheid voor ondernemingen
Brussel, 13 april 2000.
De voorzitter
van het Comité van de Regio’s
Jos CHABERT