Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake het hergebruik en de commerciële exploitatie van overheidsinformatie (door de Commissie overeenkomstig artikel 250, lid 2 van het EG-verdrag ingediend)

2002/0123 (COD)

Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake het hergebruik en de commerciële exploitatie van overheidsinformatie

1. VOORGESCHIEDENIS

Indiening van het voorstel (COM(2002) 207 def. - 2002/0123(COD)) bij de Raad en het Europees Parlement overeenkomstig artikel 95, lid 1, van het Verdrag: 26 juni 2002

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité: 11 december 2002

Advies van het Comité van de Regio's: 21 november 2002

Advies van het Europees Parlement in eerste lezing: 12 februari 2003

2. DOEL VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE

Het voorstel beoogt een minimumharmonisatie van de regels voor het hergebruik van overheidsinformatie in de Europese Unie. Overheidsinformatie (b.v. geografische informatie, zakelijke informatie, verkeersinformatie) is een belangrijke economische hulpbron. Zij levert ruw materiaal voor nieuwe digitale producten en diensten en is een belangrijke gegevensbron voor e-commerce. Informatie die bij de overheid aanwezig is kan een belangrijke hulpbron worden voor nieuwe draadloze toepassingen.

De regels voor het hergebruik van deze informatiehulpbron lopen sterk uiteen in de Unie. Dit belemmert de ontwikkeling van grensoverschrijdende diensten met toegevoegde waarde die gebruik maken van dergelijke informatie als input. Een Europees kader voor het hergebruik van overheidsinformatie zal de zekerheid verhogen en daarmee bevorderen dat er investeringen worden gedaan in creativiteit en innovatie op het gebied van de levering van inhoud en andere sectoren.

3. ADVIES VAN DE COMMISSIE OVER DE AMENDEMENTEN VAN HET PARLEMENT

Van de 23 door het Europees Parlement goedgekeurde amendementen, aanvaardt de Commissie er 10 (amendementen 1, 3, 4, 14, 24, 26, 27, 28, 32 en 34) en aanvaardt er 8 gedeeltelijk of in beginsel (amendementen 7, 10, 12, 13, 18, 20, 21 en 31).

3.1. Door de Commissie aanvaarde amendementen

Amendement 1 tot verandering van de woorden "document" en "documenten" in "informatie" in heel het voorstel voor een richtlijn. De Commissie kan deze verandering aanvaarden, met de bijbehorende grammaticale veranderingen.

Amendement 3 waarin nader wordt aangegeven welke soorten informatie door de overheid worden verzameld.

Amendement 4 waarin wordt aangegeven dat de benutting van overheidsinformatie door openbare lichamen in de loop der jaren tot veel verschillende tradities heeft geleid en dat daar rekening mee moet worden gehouden.

Amendement 14 (artikel 1, lid 2, punt f bis, nieuw) waarin wordt verduidelijkt dat informatie die bedrijfs- of zakengeheimen inhoudt, van het toepassingsgebied van de richtlijn moet worden uitgezonderd.

Amendement 24 (artikel 6, lid 1 bis, nieuw) waarmee een verzoeker die van mening is dat de vergoeding die door een openbaar lichaam wordt gevraagd hoger is dan volgens het betreffende artikel van de richtlijn is toegestaan, het recht krijgt daarentegen een bezwaarschrift in te dienen.

Amendement 26 (artikel 7, lid 3) waarmee de woorden "wanneer het hergebruik is toegestaan" worden geschrapt.

Amendement 27 (artikel 8, lid 1) waarmee de woorden "en passend" worden geschrapt.

Amendement 28 (artikel 8, lid 2) waarmee de woorden "en passend" worden geschrapt.

Amendement 32 (artikel 12, lid 2 bis, nieuw) waarmee de herziening duidelijker wordt verbonden met de doelstellingen van de richtlijn.

Amendement 34, waarmee de verwoording van overweging 12 in overeenstemming wordt gebracht met die van artikel 6.

3.2. Door de Commissie gedeeltelijk of in beginsel aanvaarde amendementen

Amendement 7 roept openbare lichamen op om gebruik te maken van systemen voor vergaring van overheidsinformatie die niet zijn gebonden aan specifieke software en bepaalt dat alle informatie niet alleen in grafische vorm maar ook in tekstvorm moet worden gerepresenteerd, zodat zij ook door personen met beperkte sensorische vermogens kan worden geraadpleegd. De Commissie is het ermee eens dat de door openbare lichamen gebruikte formaten van invloed kunnen zijn op de mogelijkheid om informatie te hergebruiken. De Commissie voegt derhalve aan de oorspronkelijke overweging nr. 10 de volgende zin toe, om rekening te houden met het feit dat het gebruik van specifieke formaten een belemmering voor hergebruik kan vormen: "Het is derhalve noodzakelijk voor de vergaring van openbare informatie het gebruik te bevorderen van systemen die niet zijn gebonden aan specifieke software".

Een verplichting om de informatie zowel in grafische vorm als in tekstvorm te representeren, zodat zij ook door personen met beperkte sensorische vermogens kan worden geraadpleegd, zoals voorgesteld in dit amendement en in amendement 18, kan in de context van deze richtlijn niet worden aanvaard. Hiermee wordt namelijk een last op de openbare lichamen opgelegd die niet kan worden gerechtvaardigd in het licht van de doelstellingen van de richtlijn. Voorts houdt dit onderwerp meer verband met de toegang tot informatie dan met het hergebruik van informatie of met de manier waarop openbare lichamen op de informatiemarkt opereren, en valt dus buiten het werkingsgebied van de richtlijn.

Amendement 10 legt een verband tussen de toegankelijkheid van informatie en het recht op kennis, en bepaalt dat openbare lichamen het hergebruik van de door hen beschikbaar gestelde informatie moeten bevorderen en aanmoedigen. De Commissie kan de eerste twee zinnen van dit amendement, die meer betrekking hebben op de toegang tot de informatie dan op het hergebruik ervan, niet aanvaarden. Zij kan echter de laatste zin van het amendement aanvaarden, op voorwaarde dat het woord "daarom", waarmee het met de voorgaande zinnen wordt verbonden, wordt geschrapt.

Amendement 12 (artikel 1, lid 1) introduceert het concept van hergebruik, in lijn met de titel van de richtlijn en voegt daaraan het concept toe van de praktische toegankelijkheid (een verwijzing naar de lijst van inhoudbezittingen van amendement 31). De Commissie kan de eerste toevoeging aanvaarden. Wat betreft het concept van "praktische toegankelijkheid", aanvaardt de Commissie het idee achter dit amendement, maar stelt voor "en de praktische toegankelijkheid voor" te vervangen door "en de praktische modaliteiten voor het bevorderen van hergebruik en exploitatie". Hiermee wordt de onjuiste suggestie vermeden dat dit document betrekking heeft op de toegang tot informatie.

Amendement 13 (artikel 1, lid 2, punt d)) verandert "documenten in het bezit van openbare omroepen", die buiten het werkingsgebied van de richtlijn vallen, in "documenten waarover openbare omroepen kunnen beschikken". De Commissie kan de voorgestelde verandering aanvaarden, maar denkt niet dat zij nodig is in het licht van de rechtvaardiging die voor het amendement wordt gegeven. Het amendement lijkt te zijn gebaseerd op een vertaalkwestie in de Duitstalige versie.

Amendement 18 (artikel 4, lid 1) verplicht openbare lichamen hun documenten beschikbaar te stellen in een formaat dat niet is gebonden aan specifieke software en bepaalt dat waar mogelijk en passend alle informatie niet alleen in grafische vorm maar ook in tekstvorm moet worden gepresenteerd, zodat zij ook door personen met beperkte sensorische vermogens kan worden geraadpleegd. De Commissie is het ermee eens dat de door openbare lichamen gebruikte formaten van invloed kunnen zijn op de mogelijkheid om informatie te hergebruiken. De Commissie stelt derhalve de volgende herformulering voor van artikel 4, lid 1, om rekening te houden met het feit dat het gebruik van specifieke formaten een belemmering voor hergebruik kan vormen: "Openbare lichamen maken hun informatie beschikbaar in om het even welk vooraf bestaand formaat of taal, waar mogelijk in elektronische vorm. Dit houdt geen verplichting in voor openbare lichamen om informatie te creëren of aan te passen teneinde aan een verzoek te voldoen. Openbare lichamen zorgen voor de beschikbaarheid van hun eigen documenten in een formaat dat zoveel als mogelijk niet aan specifieke software is gebonden".

Een verplichting om informatie zowel in grafische als in tekstvorm te representeren, zodat zij ook door personen met beperkte sensorische vermogens kan worden geraadpleegd, kan niet worden aanvaard in de context van deze richtlijn. Hiermee wordt een last op openbare lichamen opgelegd die niet kan worden gerechtvaardigd in het licht van de doelstellingen van de richtlijn. Voorts houdt dit onderwerp eerder verband met de toegang tot informatie dan met het hergebruik van informatie of met de manier waarop openbare lichamen op de informatiemarkt opereren, en valt dus buiten het werkingsgebied van de richtlijn.

Amendement 20 (artikel 5, lid 1) stelt voor rekening te houden met het oogmerk van het hergebruik bij het vaststellen van de redelijke termijn voor de behandeling van een verzoek om hergebruik. Het amendement is waardevol omdat het de aandacht vestigt op de verandering van waarde van sommige informatie in de tijd, hetgeen een snelle levering van de informatie voor hergebruik nodig maakt (b.v. voor dynamische informatie zoals verkeersinformatie of weerinformatie). De Commissie herformuleert artikel 5, lid 1, als volgt: "Openbare lichamen maken de informatie, waar mogelijk in elektronische vorm, voor de verzoeker beschikbaar binnen een redelijke termijn, dat wil zeggen een termijn die niet langer is dan de tijdsintervallen die zijn voorzien voor het behandelen van aanvragen voor toegang tot de informatie en die rekening houdt met het doel van het hergebruik".

Amendement 21 (artikel 5, lid 3) heeft betrekking op de verplichting van openbare lichamen om informatie te verstrekken over de identiteit van de derde partij die over de rechten op de informatie beschikt. Het beperkt deze verplichting tot gevallen waarin het openbare lichaam in staat is die informatie te verstrekken. Verder wordt er de aansprakelijkheid van openbare lichamen mee ingevoerd voor het verstrekken van een onjuiste verwijzing wanneer kwade trouw in het geding is. De Commissie aanvaardt het eerste deel van dit amendement. Hoewel de geest van het tweede deel van het amendement aanvaardbaar zou kunnen zijn, is het moeilijk "kwade trouw" op een harde manier vast te stellen, en derhalve wordt dit amendement niet overgenomen.

Amendement 31 (artikel 9, lid 1 bis, nieuw) legt aan de lidstaten de verplichting op om te zorgen voor de beschikbaarheid van lijsten van de voornaamste inhoudbezittingen van openbare lichamen. De Commissie aanvaardt de eerste zin van dit amendement en stelt voor de tweede zin als volgt te herformuleren: "Die lijsten worden kosteloos beschikbaar gesteld en vermelden welke openbare lichamen verantwoordelijk zijn voor de beschikbaarheid voor hergebruik van informatie".

3.3. Gewijzigd voorstel

Gelet op artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag wijzigt de Commissie haar voorstel zoals hierboven aangegeven.