A4-0028/97

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende de complementariteit van het Gemeenschapsbeleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en het beleid van de lidstaten (COM(95)0160 - C4-0178/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(95)0160 - C4-0178/95),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 oktober 1993 over de coördinatie van de steun voor de ontwikkeling van de derde wereld ((() PB C 315 van 22.11.1993, blz. 250.)),

- gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A4-0028/97),

A. overwegende dat de Europese Unie de belangrijkste donor ter wereld voor openbare ontwikkelingshulp is,

B. er nadrukkelijk op wijzend dat de Europese Unie voor de ontwikkelingssamenwerking de plaats moet blijven inruimen die deze verdient,

C. gezien de resultaten van de hoorzitting van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, waar de lidstaten hun standpunt tegenover de coördinatie van het ontwikkelingsbeleid toegelicht hebben,

D. overwegende dat complementariteit van de verschillende beleidsvormen van de lidstaten en van het gemeenschappelijk ontwikkelingsbeleid een van de doelstellingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie is,

E. overwegende dat afgezien van het grote aantal betrokken partijen en de talrijke hulpverleningskanalen en procedures waardoor het optreden van de lidstaten wordt gekenmerkt één van de oorzaken van het gebrek aan coördinatie tussen het communautaire ontwikkelingsbeleid en het ontwikkelingsbeleid van de lidstaten de uiteenlopende doelstellingen van het nationale en het Europese beleid zijn,

F. overwegende dat de bilaterale betrekkingen tussen bepaalde lidstaten en ontwikkelingslanden van betekenis zijn, maar dat deze het beleid van de EU en de andere lidstaten niet mogen verstoren en de gemeenschappelijke criteria als uitgangspunt moeten hebben,

G. gezien de resultaten van het modelexperiment voor operationele coördinatie tussen de Gemeenschap en haar lidstaten,

H. overwegende dat op de laatste coördinatievergaderingen van de Raad, vooral gezien het volkomen negatief resultaat van zijn vergadering van 28 mei 1996, bijzonder weinig vooruitgang is geboekt,

I. ernstig bezorgd over het feit dat er zeer weinig vooruitgang in de coördinatie van het ontwikkelingsbeleid van de lidstaten te zien is, en dat er ondanks een aantal initiatieven zoals programma's op het gebied van volksgezondheid, onderwijs en AIDS, blijkbaar zelfs een achteruitgang vast te stellen is,

1. meent dat het onvermogen van de Europese Unie om complementariteit tussen de beleidsvormen van de lidstaten en van de Unie tot stand te brengen, zoals voorzien in het Verdrag van Maastricht, betekent dat de Europese Unie politiek mislukt is;

2. stelt vast dat, behalve de moeilijkheden die de complementariteit opwerpt, vooral dan het sterk uiteenlopend karakter van de structuren van de lidstaten, het onvermogen op de eerste plaats te wijten is aan het gebrek aan politieke wil bij de Raad en de lidstaten;

3. meent dat het onvermogen te verklaren is door van de ene kant de moeilijkheden om vooruit te komen in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en van de andere kant door het loslaten van de doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking, die destijds een prioriteit van de Europese Gemeenschap geweest is;

4. vestigt er in dit verband de aandacht op dat in de bevindingen van het evaluatieverslag over het modelexperiment voor operationele coördinatie tussen de Gemeenschap en haar lidstaten als belangrijkste hinderpaal voor het versterken van de coördinatie het tekort aan personeel in de lidstaten en in de plaatselijke kantoren van de Commissie wordt genoemd;

5. denkt niettemin dat de waarden waar het gemeenschappelijk ontwikkelingsbeleid op gebouwd is, kunnen bijdragen om de Europese Unie een identiteit tegenover de buitenwereld te geven en dat een daadwerkelijke coördinatie tussen het nationale ontwikkelingsbeleid en het communautaire ontwikkelingsbeleid de wereldwijde erkenning van deze Europese identiteit mee in de hand kan werken;

6. meent dat gebrek aan vooruitgang in de coördinatie van de ontwikkelingssamenwerking alles te maken heeft met gebrek aan politieke wil en dat het feit dat op het gebied van het GBVB geen vorderingen worden gemaakt vaak als excuus wordt aangegrepen;

7. gaat ervan uit dat betere coördinatie in het belang is van de mensen in de landen die via ontwikkelingsakkoorden met de Europese Unie geassocieerd zijn, en wijst er daarnaast op dat de Unie meer dan de helft van de overheidshulp in de wereld geeft;

8. meent dat vorderingen in de coördinatie van het beleid onontbeerlijk zijn, niet alleen om de acties op Europees niveau te doen aansluiten op die van de lidstaten, maar ook om binnen de Unie zelf de diverse communautaire initiatieven op elkaar af te stemmen, zodat de samenhang van het hele optreden van de Unie op buitenlands gebied gewaarborgd is;

9. is van oordeel dat de coördinatie binnen de Unie zelf, waarvoor een bijzondere verantwoordelijkheid op de schouders van de Commissie rust, ook moet worden doorgetrokken naar de begunstigde landen of instanties toe en desgevallend naar andere donors toe, wil ze maximaal effect sorteren, acht het bijgevolg wenselijk dat deze externe partijen voortaan bij de coördinatiewerkzaamheden worden betrokken;

10. is van mening dat democratische controle op de uitgaven en transparantie op het gebied van de bevoegdheden onmogelijk zijn zonder de opneming van het EOF in de begroting en dat het communautaire karakter van het ontwikkelingsbeleid door deze opneming kan worden geaccentueerd;

11. meent dat er meer aandacht besteed moet worden aan de evaluatie, en dat daarmee wel degelijk vorderingen in de coördinatie mogelijk zouden worden;

12. betreurt ten zeerste dat sommige lidstaten coördinatie op wereldvlak belangrijker vinden dan coördinatie op Europees niveau, is van mening dat uit de tragedie die zich in het gebied van de grote meren in Afrika heeft afgespeeld duidelijk blijkt dat een daadwerkelijke coördinatie van het beleid en de programma's van de Europese Unie dringend noodzakelijk is, vindt voorts dat de voordelen van de periode na de koude oorlog niet alleen Europa, maar ook de ontwikkelingslanden ten goede moeten kunnen komen en dat de Europese Unie en haar lidstaten onverwijld gecoördineerde inspanningen moeten leveren om de internationale wapenhandel drastisch te doen afnemen;

13. denkt van de andere kant wel dat betere coördinatie op Europees niveau een krachtig middel zou vormen om de coördinatie op wereldvlak te verbeteren;

14. betreurt heel in het bijzonder het gebrek aan coördinatie tussen de lidstaten bij de instellingen van Bretton Woods, en in mindere mate bij de Verenigde Naties;

15. meent dat vorderingen in de coördinatie veronderstellen dat de zienswijzen van de begunstigde landen en van de hulpverleners onderling bij de uitwerking van de verschillende beleidsonderdelen nader tot elkaar gebracht worden;

16. is met name van mening dat het nuttig zou zijn de coördinatie reeds te intensiveren in het stadium vóór de eigenlijke ontwikkelingshulp, meer bepaald door de uitwisseling van informatie en het overleg bij de planning van de communautaire hulpverlening en de hulpverlening door de lidstaten beter te doen verlopen;

17. merkt op dat het optreden van de lidstaten gekenmerkt wordt door een veelheid aan beleidsvoerende instanties, instrumenten en middelen, en procedures;

18. vindt dat er geen goede coördinatie is als de begunstigde landen niet de mogelijkheid krijgen om de steun zelf op een doeltreffende manier te beheren;

19. is van oordeel dat bij de coördinatie rekening moet worden gehouden met het vraagstuk van de schuldenlast van de ontwikkelingslanden en herhaalt dat dit vraagstuk een communautaire aanpak vereist;

20. wijst erop dat de hulpverlening door de lidstaten en de hulpverlening door de Europese Unie beter moeten worden gecoördineerd, teneinde te voorkomen dat op nationaal en op communautair niveau dubbel werk wordt verricht;

21. betreurt dat de Europese Unie, die veruit de allergrootste hulpverlener ter wereld is, die de meest massale inspanning geleverd heeft in verhouding tot haar bruto binnenlands produkt, er niet in slaagt om op het internationaal forum haar stem te laten horen in de ontwikkelingshulp, en meer nog ontwikkelingssamenwerking;

22. is van mening dat moet worden gestreefd naar ruimere steun bij de politici en de publieke opinie in Europa, hetgeen dient te gebeuren aan de hand van de volgende directe maatregelen en zelfhulpinitiatieven;

a) De Raad moet worden verzocht elke vergadering van de Commissie ontwikkelingssamenwerking bij te wonen, hetgeen kan gebeuren door het voorzitterschap zelf of door een plaatsvervangend functionaris, zoals is overeengekomen in het kader van de follow-up van het Verdrag van Maastricht,

b) De Commissie ontwikkelingssamenwerking dient vóór en na elke bijeenkomst van de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking een beraadslaging te houden,

c) De Commissie ontwikkelingssamenwerking moet elke bijeenkomst van de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking als waarnemer kunnen bijwonen,

d) De Raad en de lidstaten dienen ondubbelzinnige politieke verklaringen over de coördinatie af te leggen,

e) Op elke vergadering van de Commissie ontwikkelingssamenwerking moet tijd worden uitgetrokken voor een Vragenuur met de Raad en de Commissie,

f) De Commissie ontwikkelingssamenwerking dient er bij de parlementsleden van de lidstaten op aan te dringen dat zij minstens één keer per jaar een vergadering van deze commissie bijwonen,

g) Elke Voorzitter van het Europees Parlement moet bij de aanvatting van zijn mandaat door de Commissie ontwikkelingssamenwerking worden uitgenodigd om een verklaring af te leggen,

h) Op elke vergadering van de Commissie ontwikkelingssamenwerking moet het eerste halfuur van een van de vergaderdagen worden uitgetrokken voor het horen van NGO's,

i) Er is dringend behoefte aan een follow-up van dit verslag, hetgeen onder meer moet inhouden dat een delegatie wordt gestuurd naar de landen waar case studies worden verricht;

23. verzoekt het Bureau en de rapporteur van de Commissie ontwikkelingssamenwerking voor het vraagstuk van de complementariteit van het beleid nauwlettend toe te zien op het gevolg dat wordt gegeven aan de voorstellen ter verbetering van de coördinatie en de nodige contacten met de Raad te leggen;

24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.