Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 68/360/EEG van de Raad inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van de werknemers der lidstaten en van hun familie binnen de Gemeenschap (98/C 344/08) (Voor de EER relevante tekst) COM(1998) 394 def. - 98/0230(COD)

(Door de Commissie ingediend op 14 oktober 1998)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 49,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag,

(1) Overwegende dat Richtlijn 68/360/EEG van de Raad (1), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden, de voorwaarden behelst waaronder ten behoeve van de onder Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad (2), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. . . ./. . . van het Europees Parlement en de Raad, begrepen personen bepaalde beperkingen ten aanzien van verplaatsing en verblijf worden opgeheven;

(2) Overwegende dat Verordening (EEG) nr. 1612/68 is gewijzigd, met name om de persoonlijke werkingssfeer ervan te verruimen; dat bijgevolg de bepalingen van Richtlijn 68/360/EEG aan die wijzigingen moeten worden aangepast, zowel ten aanzien van de werknemers en van hun familieleden die burgers van de Unie zijn, als ten aanzien van die familieleden die dat niet zijn;

(3) Overwegende dat de administratieve situatie van werkzoekenden niet steeds geheel duidelijk was, alhoewel zij wel degelijk onder artikel 48 van het Verdrag en onder Verordening (EEG) nr. 1612/68 vallen, zoals het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen herhaaldelijk heeft bevestigd; dat het bijgevolg noodzakelijk is hun recht van verblijf met het doel werk te zoeken voor de tijd die daartoe nodig is, zonder verplicht te zijn zich een verblijfstitel te verschaffen, nader te omschrijven;

(4) Overwegende dat het, voor het verkrijgen van een verblijfsklaart voor vijf jaar, mogelijk moet zijn om verblijfstijdvakken bij elkaar op te tellen wanneer de werknemer tijdens een ononderbroken periode van verblijf van meer dan 18 maanden gedurende meer dan twaalf maanden betrekkingen heeft vervuld; dat deze wijziging belangrijk is om op situaties van tijdelijke migratie te kunnen inspelen alsmede op de realiteit van de arbeidsmarkt in de Gemeenschap waar het voor werknemers niet altijd mogelijk is om reeds bij hun eerste arbeidsovereenkomst een betrekking van onbepaalde duur te verkrijgen;

(5) Overwegende dat de werknemer die gedurende vijf jaar op het grondgebied van een lidstaat heeft gewoond, recht dient te hebben op de automatische verlenging van zijn verblijfskaart voor perioden van tien jaar; dat de procedure voor de toekenning van verblijfskaarten dient te worden verlicht en eventueel toenadering dient te vinden tot de op nationaal niveau bestaande procedure voor nationale identiteitsbewijzen;

(6) Overwegende dat de verwijdering van communautaire werknemers of van leden van hun familie om redenen van openbare orde en veiligheid een drastische maatregel is die aan personen die, gebruikmakende van de door het Verdrag toegekende rechten en vrijheden daadwerkelijk in de lidstaat van ontvangst zijn geïntegreerd, ernstige schade kan berokkenen; dat het derhalve wenselijk is de omvang van deze maatregelen te beperken door rekening te houden met de mate van integratie en met de economische en familiebanden van degene ten aanzien van wie dergelijke maatregelen worden genomen;

(7) Overwegende dat in Verordening (EEG) nr. 1612/68 een zelfstandig verblijfsrecht is opgenomen voor leden van de familie die gedurende ten minste drie achtereenvolgende jaren in een lidstaat hebben verbleven; dat dit recht bijgevolg in Richtlijn 68/360/EEG dient te worden opgenomen teneinde daarin de erkenning van dit recht nader te regelen;

(8) Overwegende dat Richtlijn 68/360/EEG dienovereenkomstig dient te worden gewijzigd,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Richtlijn 68/360/EEG wordt als volgt gewijzigd:

1. Artikel 2, lid 1, eerste volzin, komt te luiden:

"1. De lidstaten verlenen aan de in artikel 1 bedoelde onderdanen het recht om hun grondgebied te verlaten, teneinde op dat van een andere lidstaat werk te zoeken dan wel daar een beroepsopleidingsstage te kunnen volgen of daar arbeid in loondienst te aanvaarden en te verrichten.".

2. Aan artikel 3, lid 2, wordt de volgende alinea toegevoegd:

"De lidstaten geven familieleden die onderdaan van een derde land zijn en regelmatig in een lidstaat verblijven, evenwel de mogelijkheid om in de lidstaat waar zij verbleven of in de lidstaat waar zij zich krachtens artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 1612/68 met de werknemer zullen vestigen, de nodige visa of equivalente documenten te verkrijgen.".

3. Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd:

a) In lid 2, eerste volzin, worden de woorden "verblijfskaart van een onderdaan van een lidstaat der EEG" vervangen door de woorden "verblijfskaart van een burger van de Europese Unie".

b) Lid 3 wordt als volgt gewijzigd:

i) In het inleidende zinsdeel worden de woorden "verblijfskaart van een onderdaan van een lidstaat der EEG" vervangen door de woorden "verblijfskaart van een burger van de Europese Unie".

ii) Letter b) komt te luiden:

"b) een door de werkgever verstrekte verklaring van indienstneming of een bewijs van tewerkstelling of beroepsopleidingsstage;".

iii) Letter e) komt te luiden:

"e) in de gevallen, bedoeld in artikel 10, lid 1, onder c), en lid 2, van Verordening (EEG) nr. 1612/68, een door de bevoegde autoriteit van de staat van oorsprong of van herkomst afgegeven document, waarin wordt verklaard dat zij ten laste van de werknemer zijn of in dat land onder zijn dak huizen.".

4. Het volgende artikel 4 bis wordt ingevoegd:

"Artikel 4 bis

1. Bij ontbinding van het huwelijk kennen de lidstaten onder de in de leden 2 en 3 van het onderhavige artikel vervatte voorwaarden het recht van verblijf op hun grondgebied toe aan familieleden van een communautaire werknemer die niet de nationaliteit van een lidstaat hebben en ten minste drie achtereenvolgende jaren in een lidstaat hebben gewoond krachtens artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 1612/68.

2. Het verblijfsrecht wordt toegekend aan geen economische activiteit uitoefenende familieleden, mits zij kunnen aantonen voor zichzelf en voor de personen te hunnen laste over voldoende financiële middelen alsmede over een ziekteverzekering ter dekking van alle risico's in de lidstaat van wonen te beschikken.

De bepalingen betreffende de vaststelling van toereikende bestaansmiddelen, de geldigheidsduur van de verblijfskaart en de verlenging daarvan in Richtlijn 90/364/EEG van de Raad (*) zijn voor de toepassing van lid 1 van overeenkomstige toepassing.

3. Het verblijfsrecht wordt toegekend aan de familieleden die krachtens artikel 11 van Verordening (EEG) nr. 1612/68 een economische activiteit verrichten, indien zij een arbeidsovereenkomst, een verklaring van tewerkstelling of een verklaring van de uitoefening van een economische activiteit als zelfstandige kunnen overleggen.

De bepalingen van de artikelen 6 tot en met 9 van de onderhavige richtlijn zijn, wat de geldigheidsduur van de verblijfskaart en de voorwaarden door de verlenging daarvan betreft, van overeenkomstige toepassing.

4. Afwezigheid voor een periode van minder dan zes opeenvolgende maanden en afwezigheid in verband met de vervulling van de militaire dienstplicht of om medische redenen of wegens moederschap of studie vormen voor de berekening van de in lid 1 bedoelde periode van drie jaar geen verblijfsonderbreking.

(*) PB L 180 van 13.7.1990, blz. 26.".

5. Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:

a) Lid 1, onder b), komt te luiden:

"b) moet, te rekenen vanaf de datum van eerste afgifte, een geldigheidsduur van ten minste vijf jaar hebben en automatisch voor een periode van tien jaar kunnen worden verlengd.".

b) Lid 2 komt te luiden:

"2. Onderbrekingen van het verblijf van niet meer dan zes achtereenvolgende maanden wegens het vervullen van de militaire dienstplicht of om medische redenen of wegens moederschap, studie of detachering om redenen van beroep of bedrijf hebben geen invloed op de geldigheid van de verblijfskaart.".

c) In lid 3 wordt na de eerste alinea de volgende alinea ingevoegd:

"Wanneer de werknemer echter verscheidene tijdelijke banen heeft gehad waarvan tijdens een periode van verblijf van 18 maanden de totale duur meer dan twaalf maanden beloopt, verleent de lidstaat van ontvangst hem een verblijfskaart als bedoeld in lid 1, na overlegging van een verklaring van indienstneming of van tewerkstelling, zelfs voor een betrekking voor de duur van minder dan één jaar.".

d) Het volgende lid 4 wordt toegevoegd:

"4. Behoudens het bepaalde in artikel 8, lid 1, onder d), heeft de werknemer die na een periode van tewerkstelling in een lidstaat werkloos is geworden en die houder is van een verblijfstitel als bedoeld in lid 3, eerste alinea, recht op automatische verlenging van die verblijfstitel voor periodes van ten minste zes maanden mits hij werkzoekende is.

Onverminderd de eerste alinea wordt, wanneer de betrokkene recht op een werkloosheidsuitkering heeft verworven, voor de duur van het recht op deze uitkering de verblijfstitel automatisch verlengd.".

6. Artikel 7 komt als volgt te luiden:

"Artikel 7

De nog geldige verblijfskaart mag niet worden ingetrokken louter op grond van het feit dat de werknemer, respectievelijk werkneemster, niet langer tewerkgesteld is, doordat deze als gevolg van ziekte, ongeval of moederschap tijdelijk arbeidsongeschikt is, ofwel doordat deze onvrijwillig werkloos is en dat door de bevoegde arbeidsbemiddelingsdienst naar behoren is geconstateerd.

In geval van verstrijken van de verblijfskaart tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid wordt deze automatisch verlengd overeenkomstig artikel 6.".

7. Aan artikel 8, lid 1, wordt de volgende letter d) toegevoegd:

"d) de onderdaan van een lidstaat die op het grondgebied ervan werkzoekende is. Ingeval het zoeken naar werk zich over meer dan zes maanden uitstrekt, kan de lidstaat de werkzoekende vragen te bewijzen dat hij actief naar werk zoekt en een redelijke kans maakt om in dienst te worden genomen.".

8. Artikel 9 wordt als volgt gewijzigd:

a) Lid 1 komt te luiden:

"1. De afgifte van verblijfsdocumenten aan de begunstigden van deze richtlijn geschiedt kosteloos of tegen betaling van een de rechten en kosten voor de afgifte van identiteitskaarten aan eigen onderdanen niet te bovengaand bedrag.".

b) Lid 3 komt te luiden:

"3. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om de procedures voor de afgifte van de in deze richtlijn bedoelde verblijfsdocumenten te doen toenaderen tot die welke voor de afgifte van nationale identiteitskaarten of equivalente nationale documenten gelden.".

9. Artikel 10 komt te luiden:

"Artikel 10

De lidstaten kunnen slechts om redenen van openbare orde, openbare veiligheid of volksgezondheid van deze richtlijn afwijken.

Bij afwijkingen als bedoeld in lid 1, houden de lidstaten, om de draagwijdte van die afwijkingen te beperken, rekening met de mate van integratie op hun grondgebied van degene die met dergeliljke afwijkingsmaatregelen wordt beoogd.

Om te bepalen in welke mate de betrokken persoon in de lidstaat van woonplaats is geïntegreerd, houden de lidstaten er onder andere rekening mee of de betrokkene in deze lidstaat is geboren, aldaar een groot gedeelte van zijn studie of opleiding heeft genoten, of belangrijke culturele, sociale, professionele of familiale banden in deze lidstaat heeft.".

Artikel 2

1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 2000 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 3

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 4

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

(1) PB L 257 van 19.10.1968, blz. 13.

(2) PB L 257 van 19.10.1968, blz. 2.