COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(91) 341 def. 
Brussel, 30 september 1991 
ÜÜSi m 
m MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
over het actieprogramma van de Gemeenschap 
inzake toxicologie ter bescherming van de gezondheid 
•• 

-<1-
^edcidoS inç var* de Commissi® aan de Raad over het actieprogramma van d*a 
Gemeenschap inzake toxicologie ter bescherming van de gezondheid 
(86/C/184/01) (1) 
i SAMENVATTING 
Deze mededeling geeft een overzicht van de tussen 1986 en "990 in het 
kader va;n het actieprogramma inzake toxicologie ter bescherming van de 
gezondheid (86/C/184/01) uitgevoerde activiteiten. De Raad en de 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, hadden 
uiting gegeven aan ds politieke wil om vóór eind 1990 een reeks maatregelen, 
zowel cp nationaal ais op communautair viak, te treffen. 
De tox'co'ogie heeft tot dool de gezondheid te beschermen door voorkoming 
van ziekten die als gevolg van blootstelling aan toxische agentia kunnen 
ontstaan; uit is ook de hoofddoelstelling van dit programma. 
De in dit programma omschreven doelstellingen zijn ruimschoots bereikt en 
zeer uiteenlopende acties zijn tot een goed einde gebracht. Deze 
werkzaamheden hebbsn het groeiende belang aangetoond van een gerichte aanpak 
;oet ee nadruk op veranderingen in organen of biologische systemen in hun 
gehee'; vooral voor de iatere werkzaamheden met betrekkirsg tot voortijdige 
uitwerkingen moet er rsic©ning mee worden gehouden. Ze dragen met name bij tot 
een verbetering van de middelen voor het vroegtijdig ontdekken van voor de 
ontwikkeling van ziekten gunstige omstandigheden, met het oog op een betere 
pn vent ie en bescherming van de gezondheid. 
Kat programma heeft bijzondere aandacht besteed aan de verandering van 
vroegtijdig waarneembare biochemische en fysiologische parameters in het 
immuun-, nier- en voortplantingsstelsel ; dit is onontbeerlijk voor het 
opcporen van pathologische afwijkingen en kan aanzienlijke hulp bieden bij de 
bestrijding van de meest voorkomende ernstige ziekten. 
- 2 -
II INIEIPINQ 
Deze mededeling geeft een overzicht van de tussen 1986 en 1990 in het 
kader van het actieprogramma inzake toxicologie ter bescherming van de 
gezondheid (86/C/184/01) uitgevoerde activiteiten. De Raad en de 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, hadden 
uiting gegeven aan de politieke wil om vóór eind 1990 een reeks maatregelen 
te treffen, zowel op nationaal als op communautair niveau. 
Een tussentijds verslag (COM 88/184 def.) werd op 11 april 1988 aan de 
Raad voorgelegd. De Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader 
van de Raad bijeen, hebben op 31 mei 1988 hun belangstelling voor de 
uitgevoerde werkzaamheden geuit en de noodzaak benadrukt doze activiteiten 
voort te zetten, met bijzondere aandacht voor de immunotoxicologie, de 
uitwerkingen op het voortplantings- en nierstelsel, en voor in vitro-proeven. 
Tevens werd de noodzaak beklemtoond om deze werkzaamheden in nauwe 
samenwerking met de Lid-Staten en de internationale organisaties uit te 
voeren. In dat opzicht heeft de Commissie, telkens wanneer dat mogelijk was, 
ervoor gezorgd samen te werken met de instellingen en laboratoria van de Lid­
staten alsmede met internationale organisaties (zoals de gespecialiseerde 
instellingen van de Organisatie van de Verenigde Naties), alsook met niet-
gouvernementele organisaties en mundiaie of Europese verenigingen van 
specialisten op de verschillende gebieden. Zo is de Commissie erin geslaagd 
de tijdens de uitvoering van de werkzaamheden op elk van deze gebieden 
aanwezige kennis te vergroten en tegelijkertijd dubbel werk te vermijden. 
III BELANGRIJKSTE VERWEZENLIJKINGEN 
lronu,unsysteein 
Op basis van twee gezamenlijk door de Commissie en de WGO georganiseerde 
internationale workshops (2-3) en de zeer actieve deelneming van bepaalde 
Lid-Staten is bij deze gelegenheden uit een inventarisatie van de beschikbare 
kennis over met name immunosuppressie, overgevoeligheid en auto-immunité it de 
noodzaak gebleken om, gezien de uitwerking van immunologische storingen op de 
ontwikkeling van ziektetoestanden, te kunnen beschikken over voorspellende 
immunotoxico logische proeven (met betrekking tot zowel histopathologic als 
immuunfunctie). 
Deze aanbevelingen hebben geleid tot de uitvoering, onder het 
beschermheerschap van de Commissie en de WGO, van een gezamenlijke 
internationale studie over immunotoxici te itsproeven, waarvan de eerste fase 
beëindigd is en de tweede fase nog loopt. In totaal namen zeventien 
laboratoria uit elf landen, waaronder vijf Lid-Staten van de Europese 
Gemeenschap, deel aan de eerste fase. Tijdens deze fase werd bepaald welke 
indicatoren het gevoeligst zijn; deze worden met het oog op een eventuele 
harmonisatie van de methoden tijdens de tweede fase aan een grondiger 
onderzoek onderworpen. •i 
- 3 -
Ors de fjezundheid t?lor ta beschermen en rMcraandoeningen te voorkoken ir-
het no-irs *f; beschikken o^er biologische indicatoren waarmee verander ingen ;n 
-J<$ niar^n vrocgtiJd<ç kunnan worde*1' ontdekt. Mei dit d<vH werd in 
samenwc'Stirg r-:-,t c?s» ^£0 sr.r» internationale workshop (4) yoorçan'stsera ï."jder." 
waiKti cJ<s b^hc*<**t# £?,n eer: methodologische aanpak te*" evaluatie van de 
neffoioxSc't©:* du 1 dal ijk is gebleken. Er werd oen gez&irenii}ne greep 
^ckurrf i^sr. v?,r "ie Commissie en de WGO opgezet; deza heeft d<* pr î nes pas er, 
methoden vai^.yo^tf-ïd d?s voor de best mogelijke evaluatie van <*e< 
naf? wtDK :?c«it' uitwerkingen in acht moafen morden genomen; daarbij ; *^l de 
ns^ruk C'p c*a 10 vroeg mogelijke vaststa! î ing van de veranderingen er. op He 
vcorkoBiir:y van ? !ektetoestandcn met behulp van gevalideerde biologische 
indiCc.'*oren (5).. 
ïaoxtJ^mU^$2&l&Ü. 
E»" is tnr. methodologische aanpak voor de evaluatie van de uitwerkingen or 
de voortplanting opgesteld in de vorm van in samenwerking met op dit gebied 
Hooggekwalificeerde deskundigen opgestelde richtsnoeren. Er !s duidelijk 
gesttiid dat de voortplantingscycius in zijn geheel moet worden onderzocht 
inzake de pre-, per!- en postnatale uitwerkingen op de nakomelingen al strode 
de i''twerkingen die het voortplantingsvermogen van volwassenen kunnen 
aantasten. Voer een adequate evaluatie van de mogelijke gevaren die van cic 
verschiISende aanvaHen op het voortplantingsstelsei uitgaan, moet aandacht 
worden besteed aan een groot aantal parameters, zcwel in de experimentele ais 
in de klinische toxicologie. In 1991 zullen deze richtsnoeren, samen met de 
evaluatie van een 30-tal verbindingen, in het bijzonder stoffen die een 
mogelijke bron van drugverslaving vormen, in een monografie worden opgenomen, 
.SanKSfvorwKfcQnde, ej genschappen 
Om aan de van verschillende zijden ontstane vraag te voldoen, is een 
kritisch overzicht van de wetenschappelijke gegevens betreffende de 
kankerverwekkende eigenschappen van 85 verbindingen opgesteld (6). Aan deze 
werkzaamheden is meegewerkt door het Internationaal agentschap voor 
kankeronderzoek (CIRC). Andere verbindingen worden op dit ogenblik 
geëvalueerd. Ook wordt een methodologie ontwikkeld waarmee de mogelijke ro! 
van bepaalde industriële processen in het ontstaan of de ontwikkeling van 
kankerprocessen kan worden opgehelderd. 
Anti-gIfcontra 
Uit het in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) 
uitgevoerd onderzoek naar de anti-g ifcentra (7) blijkt de noodzaak van 
enerzijds een betere kennis van de werking en beschikbaarheid van de 
tegengiften en anderzijds een harmonisatie van de verslagen van de 
activiteiten van de anti-gifcentra om over vergelijkbare klinische gegevens 
te kunnen beschikken. 
- 4 -
Over de kennis en het gebruik van de tegengiften heeft de Commissie in de 
Lid-Staten een onderzoek uitgevoerd. Daarbij zijn verschillende elementen 
over tegengiften aan het licht gekomen, zoals een verkeerd begrip van hun 
aard an hun specifieke indicaties en/of moeilijkheden om er binnen de voor de 
doeltreffendheid van de behandeling van de vergiftiging vereiste termijn over 
te beschikken. De beschikbaarheid van tegengiften is bovendien tijdens een in 
samenwerking met de WGO georganiseerde internationale workshop (8) 
onderzocht. Verder is er een gemeenschappelijk programma van de Commissie en 
de WGO opgesteld om de evaluatie van de doeltreffendheid van de tegengiften 
te versnellen en om te bepalen welke werkzaamheden er nog moeten worden 
uitgevoerd. Voorts worden er monografieën over de tegengiften voorbereid. 
Deze verschillende onderzoeken en studies vormden de basis voor een voorstel 
van de Commissie aan de Raad, dat werd goedgekeurd als resolutie van de Raad 
en van de vertegenwoordigers van de regeringen van de Lid-Staten, in het 
kader van de Raad bijeen, van 3 december 1990 betreffende de verbetering van 
de preventie en de behandeling van acute vergiftigingen bij de mens (PB C 329 
van 31 december 1990) (9). Daarin wordt de nadruk gelegd op de belangrijke 
rol van de anti-gifcentra in de Gemeenschap op dit gebied. 
Bovendien werd een proefnetwerk van anti-g ifcentra (EUR0T0XNET) opgezet. De 
deelnemende anti-gifcentra hebben zich verplicht mee te werken aan 
activiteiten inzake klinische toxicologie die voor de gehele Gemeenschap van 
belang zijn (informatieverspreiding, waakzaamheid ten aanzien van toxiciteit, 
samenvoegen van bibliografische hulpmiddelen en know-how) om met name beter 
het hoofd te kunnen bieden aan de toxicologische problemen die door de vrije 
verspreiding van produkten in de Gemeenschap kunnen ontstaan. De leden van 
het netwerk verzorgen ook een opleiding inzake nieuwe technologie 
(toxicologie en informatica). 
Biologische Indicatoren 
Blootstelling aan toxische agentia veroorzaakt concentraties van deze 
agentia of van hun metabolieten alsmede biochemische uitwerkingen in het 
menselijk weefsel. Dank zij deze biologische indicatoren kan de blootstelling 
aan deze chemische agentia worden beoordeeld. Voor een bepaald aantal 
toxische stoffen zijn monografieën opgesteld die een overzicht geven van het 
nut van de indicatoren; voor andere stoffen wordt eraan gewerkt (10). In de 
diverse Lid-Staten is grote vraag naar deze documenten; ze blijken bijzonder 
nuttig voor arbeidsgeneeskundigen, ter bewaking van de gezondheid van 
werknemers en voor het nemen van preventieve maatregelen. 
Gezien de groeiende bezorgdheid over chemotoxische verbindingen is in 
samenwerking met de WGO een internationale workshop georganiseerd over de 
indicatoren die ter evaluatie van de blootstelling aan en de biologische 
uitwerkingen van chemotoxische chemische verbindingen kunnen worden gebruikt 
(11). De conclusie van deze workshop was dat het fundamenteel onderzoek moet 
worden voortgezet alvorens dergelijke indicatoren in de praktijk kunnen 
worden gebruikt. 
Het onderzoek naar de biochemische en fysiologische parameters bij mens 
en dier en naar afwijkingen daarvan ten opzichte van de normale waarden is 
begonnen met de opstelling van een lijst met referentiewaarden van elementen 
die normaliter in minieme hoeveelheden in de weefsels van de inwoners van de 
Europese Gemeenschap voorkomen (12). Pathologische afwijkingen van deze 
parameters zouden in verband kunnen worden gebracht met tijdens bepaalde 
ziektetoestanden waargenomen veranderingen, met name bij ouderdomsziekten, om 
vroegtijdig preventieve maatregelen te kunnen nemen zoals dat voor 
nieraandoeningen reeds gebeurt. 
- 5 -
Op rt',ï fftit1*--' i- Uf •* a-druk gelegd op de noodzaak om, overeenkomstig ds 
r ic^t < i. •* ./<**" --s ?jâd van 1986 (36/609/EIFfi) betreffende d£» bescherming van 
dsc-reu *-;,* voc-' erpa** i',r*?f4'3ie doeleinden tvoMen gebruikt (13), het gebruikte 
iar'.z! \.*'iu t't «'o-ï m'mmum te beperken. Om dit doel to borelken he&tt d* 
Cow'•**&' J «-- ""^e •jkheid onderzocrt OR» experimenteis in vlvo-meth^ten te 
vsrvfiqc* *or 'n. _vür.£- en/of <gx vivo-metnoden, of in ander© gevallen de 
h;t«a>:> 'fciioJT: t^ /e'fjjnen met het oog op een beter gebruik ver? de 
F *»• / it •*'»;: ?r i'. .-ft *<j ten slotte do r.&druk gelegd op de noodzaak overbodige 
h 5 h,*<»% ^<ïr Ü'lier inenten te vermijden. 
De SÏ; bijlag© V bij de 6e aanpassing van Richtlijn 67/548/EEG betreffende 
da i nd£ i i hg.. da verpakking en het kenmerken van de in Richtlijn 84/440/EEG 
van de Commise!a (14? bedoelde gevaarlijk© stoffen beschreven toslco logische 
ftethoCon moesten in 1989 worden bijgewerkt. Veertien methoden in bijlage V 
«fijn herzien ©n er zijn twee nieuwe voorstellen betreffende da acute orale 
toxiciteit onderzocht. Deze zuilen weldra in een richtlijn ter zake van ae 
Com^ssie worden opgenomen. Tevens zijn deze methoden aan de OESO meegedeeld 
opdat op internationaal niveau een overeenkomst'ge aanpak kan worden gevolgd, 
in de toeV:üi7.3u moot voor a Me in de communautaire richtlijnen opgenomen 
toxicologische methoden op dezelfde manier tewerk worden gegaan. 
Om na te gaan welke in vitro- en ex vivo-metnoden de voor de beoordeling 
van huid- en oogirritatie gebruikte Sn vivo-metnoden, die voor de dienen 
bijzonder pijnlijk kunnen zijn, kunnen vervangen, heeft de Commissie twee 
•ntar laboratoriumproeven uitgevoerd (15-16). Deze proefonderzoekingen hebben 
goecie correlatie opgeleverd die hst mogelijk moeten maken de bestaande 
methodsr. te vervangen door In vitro- (celtoxiciteit) of ex vivo-methoden (op 
een uitgezwoHen oog), of op het membraan van een kippeëi. 
Met het oog op een betere coördinatie van de toxicologische werkzaamheden 
en eer* rationeler gebruik van de in de Lid-Staten beschikbare instellingen is 
een compendium opgesteld van alle instellingen en laboratoria sfie 
toxicologische proeven uitvoeren (17). Dit compendium omvat 129 instellingen 
c - is op grote schaal in de Lid-Staten verspreid. Wegens de snelheid van de 
oniwikksiingen op dit gebied moet dit compendium regelmatig worden bijgewerkt 
om nieuwe instellingen toe te voegen sn rekening te houden met eventuele 
veranderingen In de activiteiten van de reeds opgenomen laboratoria. 
ftLÜtlfliJMI «n voorMchting 
Wst opleiding en toxicologie betreft, is een onderzoek uitgevoerd naar de 
universitaire programma's van opleidingen in toxicologie in de twaalf Lid­
staten vin de Europese Gemeenschap (18). Uit de resultaten van dit onderzoek, 
die op grote schaal onder de universiteiten, studenten en toxicologische 
laboratoria zijn verspreid, is gebleken dat de bestaande in talrijke Lid-
Staten ver opleidingsprogramma's uiteenlopen. Gezien de snelle ontwikkelingen 
in deze onderwijstak en de opstelling van opleidingsprogramma's op het gebied 
van de toxicologie is een regelmatige bijwerking van de onderzoekresultaten 
noodzakeli Jk. 
De Commissie heeft steun verleend aan de opstelling van cursusmodules op 
hot gebied van nefrotoxici telt, het voortplantingsstelsel beïnvloedend* 
te:-«citait en inhalâtietoxleiteit. Ook heeft zij gerichte acties uitgevoerd 
door de toekenning van financiële steun aan Jonge toxicologen om hun 
o Ie id ing te voltooien door middel van een verblijf in vermaarde laboratoria 
;<i andere Lid-Staten. 
- 6 -
Om de Lid-Staten beter op de hoogte te brengen van de klinische 
toxicologie heeft de Commissie, in samenwerking met de WGO, het Wereldverbond 
van Verenigingen voor Klinische Toxicologie en van Anti-gifcentra en de 
Internationale Vereniging van Toxicologen in de Gerechtelijke Geneeskunde een 
Internationaal Congres LUX TOX'90 georganiseerd (19). 
Het belang van toxicologische analyses en de uitwerking die de verkregen 
resultaten op besluitvormingsniveau kunnen hebben, hebben de Commissie ertoe 
gebracht een onderzoek uit te voeren bij Instellingen die zich met 
toxicologische analyse bezighouden in de twaalf Lid-Staten. Doel van dit 
onderzoek is na te gaan welke tests worden gebruikt, hoe betrouwbaar ze zijn, 
welke beroepsvaardigheden vereist zijn, of de laboratoria een gedragscode in 
acht nemen en over welke capaciteit zij beschikken. Daarvoor is een 
vragenlijst waarvan een specifiek onderdeel betrekking heeft op de analyse 
van stoffen die tot drugverslaving kunnen leiden, opgesteld en aan de 
laboratoria toegestuurd. 
De resultaten zullen een beter beeld geven van de bestaande laboratoria 
en hun analytische mogelijkheden, en welke instellingen in staat zijn 
bepaalde specifieke toxicologische analyses uit te voeren, bijvoorbeeld de 
meting, met name in de urine, van stoffen die tot drugverslaving kunnen 
leiden, overeenkomstig de conclusies van de Raad en van de Ministers van 
Volksgezondheid van de Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 
mei 1989 betreffende de betrouwbaarheid van biologische tests voor het 
vaststellen van drugmisbruik (PB C 185 van 22.07.1989, blz. 2) (20). 
IV CONCLUSIES 
De in dit programma omschreven doelstellingen zijn ruimschoots 
bereikt en zeer uiteenlopende acties zijn tot een goed einde gebracht. Deze 
werkzaamheden hebben het groeiende belang aangetoond van een gerichte aanpak 
met de nadruk op veranderingen in organen of biologische systemen in hun 
geheel; vooral voor de latere werkzaamheden met betrekking tot voortijdige 
uitwerkingen moet er rekening mee worden gehouden. Ze dragen met name bij tot 
een verbetering van de middelen voor het vroegtijdig ontdekken van voor de 
ontwikkeling van ziekten gunstige omstandigheden, met het oog op een betere 
preventie en bescherming van de gezondheid. 
Om de basis te leggen voor de preventie van de meest voorkomende ernstige 
ziekten door middel van vroegtijdige ontdekking, is het nodig de biochemische 
en fysiologische parameters bij mens en dier en hun afwijking van de als 
normaal beschouwde waarden te onderzoeken. De opstelling van boven- en 
ondergrenzen voor de als normaal beschouwde waarden van dergelijke parameters 
is de conditio sine qua non voor de opsporing van pathologische afwijkingen 
(waardoor eventueel ethiologische en/of ziektenbevorderende factoren, met 
name bij ouderdomsziekten, kunnen worden vastgesteld) en voor het onderzoek 
van de biologische verschijnselen die dergelijke ziekteprocessen voorspellen 
en die kunnen worden opgespoord in een populatie waarin deze ziekte bijzonder 
veel voorkomt. 
Dank zij het programma zijn ook de voorkoming van acute vergiftigingen en de 
methoden voor in vltro-proeven in de experimentele toxicologie verbeterd. 
Verder werd de verbetering van toxicologische analyses van drugs aangevat. 
W&rfck"-;aPfKd£jn op langere termijn zijn sangevat en moeten werden 
voortpez ••:. tóat r«awe d3 geldigheid van de extrapolatie van de résultats van 
c^'erexp^r (wonier r.acs de mens moet worden verboerd. 
UU r*eT.Q conciusiep blijkt de noodzaa?: om dit progr^msra op psüssorde wijze 
voort te ret.'.3P, .1* dos'?tsl ! Ingen ervan uit te hreldon en vooral a'i-^s •;' 
het w/crh ;e s*sllon en de basis to ieggon voor da preventie van óc messt 
yoc kc-^onc'v c-iss^lgs ziekten, met hst oog op een doeltreffende bescherming 
van da ;:•;> v^ardove île gezondheid. 
- 8 -
v V6RWNHNQEN 
1. Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de 
Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 29 mei 1986, betreffende 
een actieprogramma van de Gemeenschap inzake toxicologie ter bescherming 
van de gezondheid (PB C 184 van 23 Juli 1986, blz. 1) 
2. Immunotox!cology - International Seminar of the Immunological System as a 
Target for Toxic Damage 
Luxemburg, november 1984 - EUR 10041 EN - IPCS Joint Symposia -
Uitgeverij Martinus Nijhoff 1987 
3. Immunotoxieity of Metals and Immunotoxico logy Proceedings of an 
International Workshop (in samenwerking met het IPCS (Internationaal 
Programma voor de Veiligheid van Chemische Stoffen) / PIGO - IAB - UNEP) 
en de "International Commission on Occupational Health" (ICOH), het 
"Federal ministry for Environment, Nature Conservation and Nuclear 
Safety", en het "Federal Health Office" (FRG) over "IMMUNOTOXI CITY of 
METALS and IMMUNOTOXIC0L0GY") 
EUR 12764 (EN) IPCS Joint Symposia nr. 15, gepubliceerd door Plenum Press 
- New-York en Londen 1990 
4. Health Significance and Early Detection of Nephrotoxicity Proceedings of 
the joint CEC/IPCS workshop held in Luxembourg on 26-29 April 1988. 
Toxicology letters vol. 46 nr. 1-3 - maart 1989 Elsevier 
5. Principles and Methods for the Assessment of Nephrotoxicity associated 
with Exposure to Chemicals (in Press) (EUR 13222) 
6. Carcinogenicity Summary reviews of the Scientific Evidence 
Volume I EUR 12029 EN (1989) 
Volume II EUR 12481 EN (1990) 
7. Survey of Poison Control Centres and related Toxicologica I Services 1984-
1986 
Journal de toxicologie Clinique et expérimental, september oktober 1988 -
nr. 5 - 8e jaargang 
% 
8. Availability of antidotes - Oslo " 
CEC/V/E/1/LUX/54/89 *f 
9. Resolutie van de Raad en van de vertegenwoordigers van de regeringen van 
de Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 3 december 1990 
betreffende de verbetering van de preventie en de behandeling van acute 
vergiftigingen bij de mens 
(PB C 329 van 31 december 1990, blz. 6) 
10. Sloioçjical indicators for the Assessment of Human Exposure to Industrial 
Chem I ca i s : 
bm?.û/.ù. Cadrai um, Chlorinated Hydrocarbon Solvents, Lead, Mangrness, 
Titanium. Toluene - EUR 8476 (1983) 
Aery-onitri»e, Aluminium, Chromium, Copper, Styrene, Xylene, Zinc - E'J.'; 
6903 C< 934) 
AI »cyi L^ad Compounds, DimathyIformamide, Mercury, Organophosphorus 
Pesticides - EUR 11135 C$987) 
A.ldrin and D'ald'in, Arsenic, Gobait, Endrin, Vandium - EUR 11135 (1987) 
Aromatic amines, aromatic nitro compounds, carbamate pesticides, n'ekei -
EUR 11478 £M (1988) 
Beryllium, Carbon Monoxide, Ethylbenzene, Methyistyrene, 
isopropyibenzene, Inhalation Anaesthetics, Selenium EUR 12174 (19S3) 
:i Indicators for Assessing Exposure and Biological Effects of Genotoxic 
Chem i caI s 
Consensus report - EUR 11659 (1988) 
Consensus and technical reports - EUR 11642 (1988) 
12. Trace Elements reference values in tissues from inhabitants of the 
European Community 
CF.C - Joint Research Centre/ Heaith and Safety Directorate March 1990 
13. Richtlijn van de Raad van 24 november 1986 (86/609/EEG) inzake de 
onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen 
van de Lid-Staten betreffende de bescherming van dieren die voor 
axperImenteia en andere wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt 
(PB L 358 van 18 december 1986, blz. 1) 
14. Richtlijn 84/449/EEG van de Commissie van 25 april 1984 houdende zesde 
aanpassing aan de vooruitgang van de techniek van Richtlijn 76/548/EEG 
van do Raad betreffende de aanpassing van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het 
kenmerken van gevaarlijke stoffen 
(PS L 251 van 19 september 1984, biz. 94-145) 
15. Collaborative Study on the Relationship between "in Vivo" Primary 
irritation and "in Vitro" Experimental Models CEC/V/E/3/LUX/157/88 - REV. 
1 
16. Collaborative Study on the Evaluation of Alternative Methods to the Eye 
Irritation Test (moet nog worden gepubliceerd) 
17. Compendium of Toxicologica I testing Facilities in the European 
Communities - EUR 11547 EN (1988) 
- 10 -
18. Survey of Training Programmes in Toxicology in the Member States of the 
European Community - EUR 12386 EN (1989) 
19. a) Proceedings of the International Congres on Clinical Toxicology, 
Poison Control and Analytical Toxicology - LUX TOX'90 of 2-5 May 1990, 
Luxembourg: Bulletin de la Société des Sciences Médicales du Grand-Duché 
de Luxembourg, Numéro Spécial 1990 - 127e jaargang 
b) Round table discussion of the Congress of 5 May 1990 
20. Conclusies van de Raad en van de Ministers van Volksgezondheid van de 
Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 mei 1989 betreffende 
de betrouwbaarheid van biologische tests voor het vaststellen van 
drugmisbruik (PB C 185 van 22 Juli 1989, blz. 2) 

ISSN 0254-1513 
COM (91)341 del 
DOCUMENTEN 
NL 03 
Catalogusnummer : CB-CO-91-403-NL-C 
ISBN 92-77-75828-7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg