Advies van het Comité van de Regio's over het "Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het Europees Jaar van personen met een handicap 2003"

(2002/C 107/31)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 (COM(2001) 271 def. - 2001/0116 COD);

gezien het besluit van de Raad d.d. 2 juli 2001 om, overeenkomstig artikel 265, eerste alinea van het EG-Verdrag, het Comité van de Regio's te raadplegen;

gezien het besluit van het bureau d.d. 12 juni 2001 om commissie 5 "Sociaal beleid, volksgezondheid, consumentenbescherming, onderzoek, toerisme" met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden te belasten;

gezien de VN-Verklaring over personen met een handicap (1993) en de Standaardregels van de VN voor gelijke kansen voor personen met een handicap (resolutie 48/96 en bijlage zijn op 20 december 1993 tijdens de 48e zitting van de Algemene Vergadering door de VN goedgekeurd en zijn te raadplegen op internet: http:// www.un.org/esa/socdev/enable/dissrfr0.htm);

gezien de resolutie van de Raad van 20 december 1996 betreffende gelijke kansen voor personen met een handicap(1);

gezien de resolutie van de Raad van 17 juni 1999 over gelijke werkgelegenheidskansen voor personen met een handicap(2);

gezien de richtlijn van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep en het besluit van de Raad van 27 november 2000 tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie(3);

gezien het advies van het Comité van de Regio's van april 2000 over de bestrijding van discriminatie (CDR 513/1999 fin)(4);

gezien het advies van het Comité van de Regio's van december 2000 "Naar een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking" (CDR 301/2000)(5);

gezien de resolutie van het Europees Parlement "Naar een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking" (A5-0084/2001);

gezien het besluit van het CvdR-bureau van 3 april 2001 om de werkingssfeer van het CvdR-actieprogramma voor gelijke kansen uit te breiden tot alle, in artikel 13 van het EG-Verdrag vermelde groepen, met als doel van het secretariaat een meer getrouwe afspiegeling van de heterogene Europese samenleving - waarvoor het Comité als vertegenwoordiger wil optreden - te maken;

gezien het op 10 september 2001 door commissie 5 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 282/2001 rev.) (rapporteur: de heer Brown (VK/EA), voorzitter van de Clackmannanshire Council),

overwegende dat

- gelijke kansen in het beleid van het Comité van de Regio's voorop staan;

- het voorgestelde Europese Jaar 2003 samenvalt met het tienjarig bestaan van de VN-Verklaring over personen met een handicap;

- het publiek zich onvoldoende bewust is van de situatie van gehandicapten en maar ten dele van hun omstandigheden op de hoogte is, hetgeen de volledige integratie en gelijke behandeling van gehandicapten in de samenleving in de weg staat;

- uit het Eurobarometeronderzoek van april 2001 blijkt dat een meerderheid van de EU-burgers pleit voor meer maatregelen ter bevordering van de maatschappelijke integratie van gehandicapten, en dat het volgens 66 % van de EU-bevolking uiteindelijk de taak van de lokale overheden is de toegang voor gehandicapten tot openbare ruimten te vergemakkelijken;

- lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen, als opleiders, werkgevers, dienstverleners, afnemers van goederen en diensten, opiniemakers, katalysatoren voor innovatie en daarenboven met hun navolging verdienende werkmethoden een voorbeeldfunctie vervullen;

- nationale coördinatie-organen met het beheer van het Europees Jaar en met de selectie van subsidiabele projecten belast zullen worden. Deze instanties dienen volgens de Europese Commissie te bestaan uit "vertegenwoordigers van relevante ministeries, gehandicaptenorganisaties en belangrijke maatschappelijke groeperingen", m.a.w. niets garandeert dat de lokale en regionale overheden in deze coördinatie-organen vertegenwoordigd zullen zijn;

- in het evaluatieverslag van het Europees Jaar tegen racisme werd vermeld dat een succesvol Jaar als basis voor langetermijnmaatregelen moet dienen. Een dergelijk project kan alleen met succes worden bekroond, als de dynamiek op Europees niveau wordt aangevuld met overeenkomstige maatregelen in de lidstaten. Het succes van het Europees Jaar zal dus in de eerste plaats afhangen van de bereidheid en het vermogen van partners op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau om een bijdrage aan het Jaar te leveren. Uit ervaringen die met andere Internationale Jaren zijn opgedaan, blijkt dat het van fundamenteel belang is alle actoren bij de voorbereiding en de tenuitvoerlegging van het Jaar te betrekken. De actieve en geëngageerde inzet van de lokale en regionale overheden en van vertegenwoordigers van de gehandicapten is essentieel;

- gehandicapten zowel in de ledenpopulatie, als in de politieke en administratieve functies van het Comité van de Regio's ondervertegenwoordigd zijn,

heeft tijdens zijn 41e zitting van 14 en 15 november 2001 (vergadering van 15 november) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen werd goedgekeurd.

Het Comité van de Regio's

1. Alle mensen, in dit geval met name gehandicapten, hebben recht op een gelijke behandeling. Dit mensenrecht is door het Comité steeds hoog in het vaandel gedragen.

2. De uitroeping van het jaar 2003 als Europees Jaar van personen met een handicap is een lovenswaardig initiatief, daar het hun actieve en cruciale rol in de samenleving van de EU belicht en hun problemen in de schijnwerpers zet. Het Europees Jaar dient te worden ingebed in een gedetailleerde strategie om het publiek bewust te maken van de behoeften van gehandicapten, en ertoe bij te dragen dat zij in het economische en sociale leven worden geïntegreerd (zie CDR 301/2000).

3. Een budget van 12 miljoen euro is onvoldoende om projecten in de 15 lidstaten te financieren. Gehandicapten kunnen immers alleen aan een activiteit deelnemen, als wordt gezorgd voor persoonlijke begeleiding, gebarentaalvertolking, gemakkelijk te lezen informatiemateriaal, toegankelijke vergaderzalen en hotelkamers, enz. Aan al deze faciliteiten hangt een prijskaartje.

4. De Europese Commissie dient in het kader van het Europees Jaar een richtlijn over personen met een handicap voor te leggen, naar analogie van de recente richtlijn over gelijke behandeling, ongeacht ras of etnische afstamming.

5. Het Europees Parlement pleit terecht voor een specifiek actieprogramma voor gehandicapten, dat in 2004, aansluitend op het Europees Jaar, zou worden ten uitvoer gelegd.

6. Het Europees Jaar is een uitstekende gelegenheid om aan de hand van bewustmakings- en voorlichtingscampagnes de situatie van gehandicapten in de schijnwerpers te plaatsen en de contacten tussen de betrokkenen op lokaal en regionaal niveau te verbeteren.

7. In de nationale coördinatie-organen moeten alle belangrijke actoren - met inbegrip van de lokale en regionale overheden - vertegenwoordigd zijn.

8. Er zouden regionale coördinatie-organen kunnen worden opgericht om op lokaal en regionaal niveau partnerschappen tot stand te brengen.

9. Lokale en regionale overheden doen er goed aan hun gehechtheid aan het Europees Jaar te tonen door plaatselijke projecten ten bate van gehandicapten, die in het kader van het Europees Jaar worden georganiseerd, financieel te steunen. Voor mensen met een ernstige of meervoudige handicap moet een extra inspanning worden geleverd.

10. Het Comité zal nagaan welke activiteiten lokale en regionale overheden en plaatselijke organisaties voor gehandicapten tijdens het Europees Jaar samen kunnen opzetten om de Standaardregels van de VN op lokaal en regionaal niveau te promoten.

11. Het Europees Jaar moet door de Europese Commissie worden aangegrepen om onderzoek te verrichten naar navolging verdienende praktijken die lokale en regionale overheden er in hun contacten met gehandicapten op na houden. Hierbij dienen de verschillende functies van deze besturen in ogenschouw te worden genomen. Voeren zij als werkgevers een gedegen gelijkekansenbeleid? Zorgen ze als dienstverleners voor behoorlijke opleiding? Pleiten ze als representatieve organen voor een grotere participatie van gehandicapten in het politieke bedrijf? De Europese Commissie kan deze studie zelf verrichten, dan wel uitbesteden.

12. Het Comité is van plan om in 2003 een openbare hoorzitting of conferentie over gehandicaptenbeleid te houden. Om de banden tussen de Europese gehandicaptenbeweging en de Europese lokale en regionale overheden aan te halen, zal het Europees Forum voor gehandicapten bij de organisatie van dit evenement worden betrokken.

13. Gezien de belangrijke rol van lokale en regionale overheden verdient het aanbeveling om voor activiteiten die met het Europees Jaar verband houden en een Europese uitstraling hebben, vertegenwoordigers van het CvdR, eventueel als sprekers, uit te nodigen.

14. Bij de aanwijzing van de CvdR-leden voor de volgende mandaatsperiode moeten Raad (bevoegd voor de benoeming van de leden), lidstaten en andere betrokken instellingen ijveren voor een grotere representativiteit van het CvdR. Dit is des te belangrijker, aangezien het Europees Jaar van personen met een handicap de volgende mandaatsperiode valt.

15. Elke EU-instelling zou er goed aan doen in een actieprogramma aan te geven welke maatregelen zij wil nemen om meer gehandicapten te werven en de toegankelijkheid van infrastructuur en gebouwen te verbeteren. Hierbij moet ook worden gedacht aan arbeidsmarkt, scholing en vormen van samenwerking. De instellingen zouden jaarlijks gezamenlijk verslag over de geboekte vooruitgang moeten uitbrengen. De secretaris-generaal dient contact op te nemen met de andere instellingen om dit proces op de rails te zetten. Voorts moet hij de nodige stappen nemen om - zoals gevraagd tijdens de bureauvergadering van 3 april 2001 - de gehandicaptenproblematiek te integreren in het CvdR-actieplan voor gelijke kansen.

16. Het bureau wordt verzocht een forum op te richten - eventueel een werkgroep voor gelijke kansen waarin de verschillende commissies zijn vertegenwoordigd - dat zich met alle in artikel 13 van het EG-Verdrag vermelde onderwerpen zal bezighouden (zie ook CDR 301/2000).

Brussel, 15 november 2001.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB C 12 van 13.1.1997.

(2) PB C 186 van 2.7.1999, blz. 3.

(3) Richtlijn 2000/78/EG van de Raad (PB L 303 van 2.12.2000, blz. 16), besluit 2000/750/EG van de Raad (PB L 303 van 2.12.2000, blz. 23).

(4) PB C 226 van 8.8.2000, blz. 1.

(5) PB C 144 van 16.5.2001, blz. 67.