MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD inzake het openen van het overleg met de Republiek van de Fiji-eilanden krachtens artikel 366, onder a), van de Overeenkomst van Lomé

Recente gebeurtenissen

Op 19 mei 2000 om tien uur 's morgens bestormden zeven gewapende en gemaskerde mannen onder leiding van George Speight het Parlement van Fiji waarbij zij de premier, de heer Mahendra Chaudry, en 40 leden van de regering en het Parlement gijzelden. De heer Speight verklaarde dat hij dit had gedaan in naam en in het belang van alle inheemse Fijiërs. Hij verklaarde eveneens alle uitvoerende macht aan zich te hebben getrokken, inclusief die van de president, en de gewijzigde Grondwet, die in 1997 door het Parlement werd goedgekeurd en in 1998 werd uitgevoerd, te hebben ingetrokken.

Na deze wederrechtelijke daad deed zich het volgende voor:

* De president, Ratu Sir Kamisese Mara, werd op 27 mei gedwongen de democratisch gekozen premier en zijn regering af zetten, aangezien zij niet meer in staat werden geacht hun opdracht te vervullen. De president kondigde eveneens aan dat het Huis van Afgevaardigden gedurende zes maanden buiten werking zou worden gesteld.

* Op 29 mei trok het hoofd van de strijdkrachten, de heer Frank Bainiramara, met instemming van Ratu Mara, die aftrad, de uitvoerende macht aan zich en kondigde de staat van beleg af.

* Op 30 mei vaardigde de nieuwe militaire regering een decreet uit waarbij de Grondwet van 1998 werd ingetrokken.

Op 6 juni presenteerden de militairen een ontwerpplan voor herstel van het burgerbewind. Het plan voorziet erin dat de macht drie maanden na de oplossing van de gijzelingscrisis wordt overgedragen aan een civiele interim-president, die een nieuwe interim-premier en -regering zal aanstellen. De voornaamste taak van de interim-regering zal het opstellen van een nieuwe grondwet en het uitschrijven van nieuwe verkiezingen zijn. Aan de gijzelnemers moet amnestie worden verleend, maar zij mogen in geen geval lid van de civiele interim-regering worden.

Tijdens de huidige gijzelingscrisis bleef de veiligheidstoestand in Suva relatief stabiel, ondanks incidentele pogingen tot brandstichting en plundering van leden van de Speight-groep.

De gewapende opstand van 19 mei werd op dezelfde dag in een verklaring van het voorzitterschap van de EU veroordeeld; op 29 mei werd een tweede verklaring afgelegd.

De internationale gemeenschap heeft de poging van de gijzelnemers om het geslaagde democratiseringproces dat in het afgelopen decennium plaatsvond, in gevaar te brengen, unaniem veroordeeld. Hoewel het in het algemeen te vroeg wordt geacht om sancties op te leggen, worden verschillende vormen van sancties overwogen en voorbereid voor het geval deze poging om de democratie Fiji omver te werpen, met als gevolg een op ras gebaseerde grondwet en regering, zou slagen.

In het licht van het voorgaande stelt de Commissie overeenkomstig artikel 5 en artikel 366, onder a), van de Overeenkomst van Lomé aan de Raad voor:

* Fiji als ACS-staat uit te nodigen tot het plegen van overleg teneinde de situatie in detail te beoordelen en deze, zonodig, recht te zetten overeenkomstig de in de hieraan gehechte brief opgenomen voorwaarden. Het doel van het overleg is het belang te onderstrepen dat de Europese Unie hecht aan eerbiediging van de essentiële elementen opgenomen in artikel 5 van de Overeenkomst van Lomé en Fiji's voornemens met betrekking tot vervullen van deze bepalingen te verifiëren.

BIJLAGE

ONTWERP

Brussel,

Zijne Excellentie Isikel Mataitoga Ambassadeur van de Republiek van de Fiji-eilanden Missie van de Republiek van de Fiji-eilanden Kortenberglaan 66 1000 Brussel

Mijnheer,

In een verklaring van 19 mei 2000 veroordeelde het voorzitterschap van de Europese Unie het inzetten van de strijdkrachten tegen een democratisch gekozen regering, riep het op tot onmiddellijke vrijlating van gegijzelden en tot onmiddellijk herstel van de democratische procedures en democratisch bestuur overeenkomstig de Fijische Grondwet. In een tweede verklaring van 29 mei 2000 sprak de Europese Unie haar diepe bezorgdheid uit over de plannen om de democratisch gekozen regering te vervangen door een interim-bestuur en verzocht zij de Fijische leiders om op een wijze die in overeenstemming is met de Grondwet, een eind te maken aan de crisis. Tot slot werd er met nadruk op gewezen dat een niet-democratische oplossing zeker niet zonder gevolgen voor voortzetting van de samenwerking van de EU met Fiji zou blijven.

Op 30 mei 2000 vaardigde uw regering een decreet uit waarbij het Fiji Constitution Amendment Act 1997 werd ingetrokken.

Overeenkomstig artikel 366, onder a), van de Overeenkomst van Lomé hebben wij de eer de Republiek van de Fiji-eilanden uit te nodigen tot het plegen van overleg om de situatie in detail te beoordelen en, zonodig, een oplossing hiervoor te vinden.

Wij stellen voor dat dit overleg op ......... in Brussel plaatsvindt in de gebouwen van de Raad van de Europese Unie.

Gelieve, Mijnheer, de verzekering van mijn bijzondere hoogachting te aanvaarden

Voor de Raad Voor de Commissie

Kopieën: Voorzitter van het Comité van ACS-ambassadeurs

Secretaris-generaal van de ACS-groep van Staten