NL Publicatieblad van de Europese Unie C 251/13

Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 251/07

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„GOFIO CANARIO”

EG-nummer: ES-PGI-0005-0942-24.01.2012

BGA ( X ) BOB ( )

1. Naam

„Gofio Canario”

2. Lidstaat of derde land

Spanje

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.6. Groenten, fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt.

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

„Gofio Canario” is het product dat op de Canarische Eilanden wordt verkregen uit gemalen geroosterde granen, met of zonder toevoeging van zeezout. Soms worden peulvruchten aan de gofio toegevoegd, die dezelfde behandeling ondergaan als de granen.

Fysische en organoleptische eigenschappen

„Gofio Canario” is een vast, meelachtig poeder, waarvan de deeltjes ongeveer even groot zijn als die van volkorenmeel.

Het product heeft de volgende organoleptische eigenschappen:

— Kleur: de kleur varieert van ivoorwit over honinggeel tot donkerrood, afhankelijk van de mate van roosteren en van de bij de productie gebruikte grondstof;

— geur: het product ruikt geroosterd, naar groenten en noten met een bovengemiddelde intensiteit, afhankelijk van de bij de productie gebruikte grondstof;

— smaak: het product wordt gekenmerkt door de fijne structuur, de plakkerigheid in de mond en de smaak, die wordt bepaald door de mate waarin het is geroosterd: mokka, koffie of versgebakken koekjes;

— gevoel: zeer zacht, plakkerig gevoel dat eigen is aan de korrelgrootte van het product.

Chemische eigenschappen

— Eiwitgehalte: ten minste 7,0 %

— Ruwe celstof: ten minste 1,5 %

— Koolhydraten: ten minste 45 %

— Vetgehalte: ten hoogste 5 %

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

— Granen: tarwe, gierst (maïs), gerst, rogge, haver, rijst.

— Peulvruchten: bonen, kikkererwten, soja.

— Zeezout.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

—

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Eerste fase: reinigen De eerste fase bestaat uit het reinigen van de granen en peulvruchten die als grondstof dienen, waarbij kleine plantenresten, gebroken graankorrels en ieder ander niet tot de oogst behorend residu worden verwijderd. Deze reiniging gebeurt mechanisch, ofwel met zeven, eventueel in combinatie met ventilatoren, ofwel met behulp van een wan of een handzeef.

Tweede fase: roosteren en afkoelen Met behulp van branders wordt de grondstof verhit tot een temperatuur van maximaal 200 °C. Om het geroosterde product tot omgevingstemperatuur af te laten koelen, wordt het in zakken of in containers, zogenaamde koelbakken, gedaan. Het koelproces kan worden versneld met behulp van open transportschroeven of door ventilatie.

Derde fase: malen Het malen is het belangrijkste deel van het productieproces van de gofio. Het geroosterde graan wordt naar de maalafdeling gevoerd, waar het in molens wordt gemalen. Het einde van deze fase wordt bepaald door de molenmeester, die nagaat hoe het product aanvoelt. Wanneer de voor de gofio specifieke kenmerken op het gebied van zachtheid en kleverigheid zijn bereikt, is het maalproces voltooid. Vóór het product wordt verpakt, controleert de molenmeester de geur en de smaak en brengt daar verslag van uit.

Vierde fase: het verpakken De aldus verkregen gofio wordt in tanks opgeslagen tot hij met behulp van automatische of semiautomatische verpakkingsmachines of met de hand wordt verpakt.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

Gelet op de kenmerken van de gofio — een droog, vast poeder met uitgesproken organoleptische eigenschappen — moet het product zo spoedig mogelijk na het roosteren en malen worden verpakt. Daarom moet het afgewerkte product in het geografische gebied van de Canarische Eilanden worden verpakt teneinde zijn kwaliteit te behouden.

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Op het etiket moeten het EU-symbool voor beschermde geografische aanduidingen en de vermelding van de beschermde geografische aanduiding „Gofio Canario” duidelijk leesbaar worden aangegeven.

Voor consumptie bestemde gofio met de beschermde geografische aanduiding moet zijn voorzien van een genummerd etiket of contra-etiket. Voor deze nummering wordt toestemming verleend door de controlerende instantie, die ook de controle erop uitvoert. Het merkteken wordt in elk geval aangebracht vóór het product in de handel wordt gebracht, zodat het niet opnieuw kan worden gebruikt.

Op het etiket mogen ook het eiland en het productiegebied worden vermeld, evenals de herkomst van de grondstof.

Als de gofio met molenstenen is gemalen, kunnen de woorden „artesanal” (ambachtelijk) of „elaborado en molino de piedra” (met molenstenen gemalen) worden toegevoegd.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische productiegebied van de BGA „Gofio Canario” beslaat de Canarische Eilanden.

De archipel van de Canarische Eilanden ligt in de gematigde zone van de Noord-Atlantische Oceaan, tussen 27° 37′ en 29° 25′ noorderbreedte (subtropische omstandigheden) en 13° 20′ en 18° 10′ westerlengte. De Afrikaanse kust bevindt zich op een afstand van respectievelijk 100 en 500 km van het dichtstbijgelegen en het verst afgelegen eiland.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Deze BGA is gebaseerd op de faam van de benaming, die te danken is aan het traditionele productieproces en de deskundigheid van de molenmeester om het moment te bepalen waarop het malen en roosteren zijn voltooid. Al sinds de oudheid wordt deze praktijk voor de productie van „Gofio Canario” op de Canarische Eilanden toegepast. De vakkennis van de molenmeester is van wezenlijk belang om het einde van het rooster- en maalproces te bepalen. Het is een typische praktijk van de Canarische Eilanden die van generatie op generatie wordt doorgegeven.

De molenmeester is actief bij de productie van „Gofio Canario”, zowel in molens die werken met molenstenen, als in molens met metalen cilinders. De duur van het malen wordt niet vooraf bepaald. De molenmeester, ook „ambachtelijke molenaar” genaamd, besluit wanneer het proces is voltooid. De integratie van technologie in de maalderijen heeft de traditionele rol van de molenmeester niet overbodig gemaakt, want hij is nog altijd degene die precies weet wanneer het malen moet worden stopgezet. Dit wordt nog ambachtelijk gedaan, aangezien er geen industriële programmering of precieze tijden zijn om te bepalen wanneer het malen is voltooid: die beslissing wordt door de molenmeester genomen. Hij weet, rekening houdend met de organoleptische eigenschappen, wanneer het malen moet worden stopgezet. Hetzelfde geldt voor het roosteren: tijdens dit proces wordt het graan gedurende een bepaalde tijd en tot een bepaalde temperatuur verhit en geroosterd, afhankelijk van de beoordeling van elke molenmeester op basis van het soort graan en de kwaliteitskenmerken van de te verwerken partij, waarbij de door de molenmeester tijdens het roosteren waargenomen geur en de beoordeling van het product aan het einde van het proces de bepalende factoren zijn. Deze organoleptische eigenschappen worden in punt 3.2 van dit document genoemd.

Het belangrijkste kenmerk van het productieproces van „Gofio Canario” is de aanwezigheid in de maalderijen van een molenmeester, die met een van vader op zoon doorgegeven deskundigheid bepaalt wanneer het malen moet worden beëindigd.

5.2. Specificiteit van het product

Uit de volgende historische bronnen blijken de faam en de aard van „Gofio Canario”:

— De eerste Europeanen die op de Canarische Eilanden aankwamen, zagen dat de eilandbewoners een product bereidden op basis van licht geroosterde gerstekorrels en andere granen die zij in molens vermaalden. Het aldus verkregen product werd door de oude bewoners van Gran Canaria al vóór de verovering, „gofio” genoemd en die term is bewaard gebleven (García Quesada, 1998).

— Vooral vermeldenswaard is het artikel van Pérez Vidal (1955), die het woord „gofio” noemt als het opvallendste voorbeeld van de Canarische bijdrage aan de Spaans-Amerikaanse woordenschat. Het woord heeft zich op zodanige wijze over Zuid-Amerika verspreid dat het in sommige Spaanse woordenboeken wordt aangeduid als een typisch Zuid-Amerikaans woord. De Canarische oorsprong ervan wordt echter erkend in het werk van José Pérez Vidal getiteld „La aportación de Canarias a la población de América” (1955) (De bijdrage van de Canarische Eilanden aan de bevolking van Zuid-Amerika).

— Dit unieke voedsel van de Canarische bevolking wordt genoemd in tal van historische verslagen van officiële kroniekschrijvers of reizigers. Een van hen is Abreu Galindo (1590-1602), historicus en monnik die het beschrijft in zijn boek „Historia de la Conquista de las Siete Islas Canarias” (Geschiedenis van de verovering van de zeven Canarische Eilanden); een andere is Marín de Cubas (1694).

— „Gofio Canario” is dus een product dat zijn oorsprong vindt op de Canarische Eilanden. Het was en is het meest traditionele voedingsmiddel van de Canarische Eilanden. Dat blijkt uit talloze documenten en voorwerpen die tot op de dag van vandaag worden bewaard in musea voor wetenschap en etnologie, waarmee wordt aangetoond dat het eten van gofio een oude praktijk is die tot op heden standhoudt en dateert uit de tijd van de eerste eilandbewoners.

— In de vijftiende eeuw, ten tijde van de verovering, hebben de veroveraars gofio overgenomen als een fundamenteel deel van hun dieet. Daarom wordt gofio vandaag nog op dezelfde manier geproduceerd als de inheemse Canarische volkeren dat indertijd deden.

— In zijn boek „Cinq années de séjour aux Îles Canaries” (Vijf jaar verblijf op de Canarische Eilanden) vertelt René Verneau (1891) over het belang van dit voedingsmiddel bij de inboorlingen en bij de hedendaagse Canarische bevolking.

Het zijn de in punt 3.2 genoemde organoleptische eigenschappen, die het resultaat zijn van de manier van produceren, die dit product zijn specifieke karakter geven.

De productieprocessen, de controletechnieken van de machines, de mate van roosteren en de mengformules van de verschillende granen zijn van generatie op generatie doorgegeven. In vele fabrieken zijn formules uitgewerkt om vanuit organoleptisch oogpunt de „beste” gofio te verkrijgen, uitgaand van oude recepten waarin de verhouding tussen granen en/of peulvruchten varieert en, volgens de mondelinge overlevering, de kwaliteiten van het product het best tot hun recht kwamen. Het toezicht op het proces van roosteren en malen om het product het voor de consument authentieke uiterlijk en gevoel en de echte geur te geven, wordt uitgevoerd door de molenmeester, die daarbij gebruikmaakt van de ervaring die van vader op zoon is doorgegeven, want de meeste maalderijen van nu zijn familiebedrijven.

De typische organoleptische eigenschappen van gofio zijn voornamelijk te danken aan het licht roosteren van de granen en/of peulvruchten, en aan het trage maalproces. Het staat buiten kijf dat deze productiekenmerken samenhangen met het geografische verband.

Door al deze onderscheidende kenmerken verkrijgt „Gofio Canario” fysische, chemische en organoleptische eigenschappen die door de consument duidelijk worden herkend en gewaardeerd.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

De conclusies van de onderzoeken die zijn uitgevoerd om de verschillen tussen de gofio’s van verschillende oorsprong te beschrijven, luiden als volgt:

— bij de vergelijking van monsters afkomstig van de Canarische Eilanden en van elders, werden significante verschillen in geur en smaak vastgesteld; „Gofio Canario” heeft een duidelijk andere geur, mate van roosteren en kleverigheid dan gofio van buiten de Canarische Eilanden. De kleverigheid is de textuurparameter waaruit dit onderscheid het duidelijkst blijkt.

— Er bestaat een significante correlatie tussen de streek van herkomst en de kleur, de geur, de mate van roosteren, de kleverigheid en de algehele beoordeling.

Dankzij de organoleptische parameters die samenhangen met de mate van roosteren en de kleverigheid kan „Gofio Canario” worden onderscheiden van gofio van elders. Juist deze parameters hangen direct af van de tussenkomst van de molenmeester. Daarom speelt de deskundigheid van de molenmeester op de Canarische Eilanden een wezenlijke rol in het organoleptische onderscheid tussen „Gofio Canario” en andere gofio’s, waaruit het oorzakelijk verband blijkt tussen het typische productieproces op de Canarische Eilanden en de typische kenmerken van het product.

Het onderscheidende karakter van „Gofio Canario” heeft gezorgd voor de faam en de bekendheid van de benaming: ook de talloze publicaties en recepten op basis van „Gofio Canario” zijn een bewijs van het nauwe verband tussen „Gofio Canario” en de Canarische Eilanden.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

http://www.gobiernodecanarias.org/agricultura/icca/Doc/Productos_calidad/Pliego_de_condiciones_IGP_Gofio_Canario.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.