Nr. C 159/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 6. 89 
Advies over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende de statistieken 
van het goederenverkeer tussen lid-staten(1) 
(89/C 159/07) 
De Raad van de Europese Gemeenschappen heeft op 23 januari 1989 besloten, overeenkomstig 
de bepalingen van artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité advies te vragen over het bovengenoemde 
voorstel. 
De Afdeling voor economische, financiële en monetaire vraagstukken, die met de voorberei­
ding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 april 1989 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Giacomelli. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 265e zitting (vergadering van 26 april 
1989) het volgende advies uitgebracht, dat met vrijwel algemene stemmen (5 onthoudingen) 
is goedgekeurd. 
Opmerking vooraf 
Hoewel onderhavig voorstel voor een verordening een 
oplossing kan bieden voor de problemen die zich zullen 
voordoen met betrekking tot de statistieken van het 
handelsverkeer tussen de lid-staten, moet het Comité 
tegelijkertijd vaststellen dat dit voorstel onlosmakelijk 
verbonden is met de problematiek rond de harmonisatie 
der indirecte belastingen, waarover het zich reeds heeft 
uitgesproken in een reeks op 7 juli 1988 (zie para­
graaf 2.6 hieronder) uitgebrachte adviezen. Het Comité 
kan dan ook alleen maar met dit voorstel instemmen 
onder voorbehoud van de talrijke destijds naar voren 
gebrachte inhoudelijke opmerkingen en de in de ver­
schillende hoofdstukken van dit advies geformuleerde 
inhoudelijke en technische bezwaren. 
1. Inleiding 
1.1. De statistieken van de buitenlandse handel van 
de lid-staten, zowel die van het intracommunautaire 
handelsverkeer als die van het handelsverkeer met derde 
landen, berusten thans — en dat zal ongetwijfeld zo 
blijven tot eind 1992, wanneer de EG-binnenmarkt een 
feit moet zijn — op gegevens die verstrekt worden in 
het kader van grensformaliteiten, zowel aan de grenzen 
tussen de lid-staten als aan de buitengrenzen van de 
Gemeenschap. Deze gegevens worden vermeld op de 
voor de statistiek bestemde kopieën van het EG-een-
heidsdocument, een douaneformulier dat sedert 1 ja­
nuari 1988 gebruikt wordt in het handelsverkeer tussen 
alle EG-landen en met derde landen. Dit eenheidsdocu-
ment verschaft tegelijkertijd een geharmoniseerd, qua 
codering genormaliseerd systeem voor het verzamelen 
van gegevens voor statistische doeleinden. 
Op 1 januari 1988 werd ook de „gecombineerde no­
menclatuur" van de Gemeenschap van kracht. Dit 
unieke instrument voor de omschrijving en codering 
van goederen, dat zowel om statistische redenen als om 
redenen die verband houden met het tariefbeleid is 
ingevoerd, past in het harmonisatiestreven van de Ge­
meenschap en gaat uit van een aanpak waarbij handels­
statistiek en douanecontrole als één geheel worden be­
schouwd. 
(M PB nr. C 84 van 5. 4. 1989, blz. 4. 1.2. Verwezenlijking van de algemene doelstelling 
van het Witboek, zoals deze ook in de Europese Akte 
is verankerd, betekent onder meer dat de fysieke 
grenzen met ingang van 1 januari 1993 opgeheven moe­
ten zijn. De grensformaliteiten alsook de daarmee sa­
menhangende controles en douaneformulieren — welke 
laatste ook dienen voor het verzamelen van statistische 
gegevens — zullen derhalve moeten verdwijnen. 
1.3. In het Witboek wordt weliswaar voor opheffing 
van de intracommunautaire grenzen gepleit, maar zowel 
in de tekst als bij de betrokkenen zelf blijven nog 
onzekerheden bestaan omtrent de gevolgen hiervan 
voor de statistiek van de buitenlandse handel der lid­
staten. In paragraaf 45 van het Witboek wordt evenwel 
gesteld dat andere technieken dan het huidige systeem, 
waarbij de gegevens via de douanedocumenten worden 
verkregen, zullen moeten worden toegepast om 
statistieken van het intracommunautaire handelsver­
keer te kunnen opstellen. 
1.4. In het Witboek wordt gesuggereerd dat de 
statistische gegevens door de bedrijven zullen moeten 
worden verstrekt. Dit zou echter de vrees kunnen doen 
postvatten dat het hierdoor niet tot een verlichting, 
maar tot een handhaving of zelfs een verzwaring van 
de administratieve belasting zal komen. In haar voorstel 
voor een verordening probeert dé Commissie aan dit 
bezwaar tegemoet te komen: er zou immers een vervan­
gend systeem kunnen worden ingevoerd op basis waar­
van de toekomstige informatiebehoefte bevredigd kan 
worden, en waarbij tevens de door het bedrijfsleven te 
leveren bijdrage beperkt blijft. De Commissie stelt voor, 
een permanent stelsel voor het verzamelen van statisti­
sche gegevens, Intrastat genaamd, in te voeren (zie arti­
kel 6 van de ontwerp-verordening). 
1.5. Hoewel de fysieke grenzen met het oog op de 
voltooiing van de grote binnenmarkt zullen worden 
opgeheven, hetgeen voor de burger zal betekenen dat 
hij niet meer aan de communautaire binnengrenzen 
behoeft te stoppen, zullen de bij het intracommu­
nautaire handelsverkeer betrokkenen dus toch nog for­
maliteiten moeten vervullen om in de behoefte aan 
informatie, zowel van de Gemeenschap als van de kant 
van de lid-staten, te voorzien. Wel zullen alle infor-
matieplichtigen op grond van het Gemeenschapsrecht 
uiteraard aan uniforme regels worden onderworpen, 
zodat het vrije verkeer van goederen op de tot stand te 
brengen grote binnenmarkt in alle lid-staten op dezelfde 
wijze wordt gegarandeerd. 
26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/17 
1.6. De Commissie ziet wel in dat zich, wanneer de 
dwingende douaneformaliteiten bij het passeren van de 
EG-binnengrenzen eenmaal zijn afgeschaft, een nieuw 
probleem zal voordoen: de informatieplichtigen moeten 
namelijk bewust worden gemaakt van hun statistische 
„plicht". De Commissie stelt daartoe twee mogelijkhe­
den voor: de eerste, als „preventief" betitelde mogelijk­
heid bestaat hieruit dat „administratieve instructies" 
worden uitgevaardigd of dat tussenpersonen worden 
ingeschakeld (douanekantoren, vervoerders). Bij de 
tweede mogelijkheid zou een zwaarder middel worden 
toegepast: er zou namelijk gebruik kunnen worden 
gemaakt van registers van bij de intracommunautaire 
handel betrokken bedrijven en personen, welke registers 
door de nationale autoriteiten zouden worden samenge­
steld en beheerd. 
1.7. De Commissie geeft aan dat totalisering van de 
informatie over een bepaalde referentieperiode ook in 
het nieuwe stelsel is toegestaan. Van deze mogelijkheid 
wordt momenteel gebruik gemaakt door bedrijven en 
vervoerders van zeer uiteenlopende omvang, zolang hun 
interne organisatie dat althans toelaat. Voorts zegt de 
Commissie van haar stelsel dat het aansluit bij de nieu­
we mogelijkheden die de voortdurende ontwikkeling 
van technieken van automatische gegevensverwerking 
biedt. Zij heeft in dat verband tot taak om die bepalin­
gen vast te stellen die het best op de technologische 
ontwikkeling na 1992 zijn afgestemd. 
1.8. In haar toelichting verzwijgt de Commissie niet 
dat er risico's verbonden zijn aan de toepassing van 
een nieuw stelsel voor het verzamelen van statistische 
gegevens, aangezien het gaat om het registreren van 
gegevens „in een nog nooit onderzocht economisch 
milieu". Daarom geeft de Commissie er de voorkeur 
aan om, alvorens op de uitvoeringsbepalingen en de 
begeleidende maatregelen in te gaan, eerst een reeks 
delicate vraagstukken nader te onderzoeken, namelijk: 
— aanwending voor statistische doeleinden van de in 
de toekomst nog resterende formaliteiten, 
— het nut van het handhaven van bepaalde nationale 
voorschriften, 
— de beperktheid van de samenwerking tussen de fis­
cale en de statistische diensten, 
— de noodzaak van op gezette tijden uit te voeren 
aanvullende enquêtes m.b.t. goederenbewegingen 
waarover geen gegevens worden verzameld of t.a.v. 
personen die niet aan de informatieplicht onderwor­
pen zijn. 
Niettemin heeft de Commissie goede hoop dat eventuele 
aanloopmoeilijkheden na verloop van 3 a 4 jaar geheel 
of vrijwel geheel zullen zijn verdwenen. 
1.9. Volgens het Intrastat-stelsel, dat ook van toe­
passing zal zijn op statistieken betreffende het doorvoer­
en entrepotverkeer (de Commissie stelt een aantal uit­
zonderingen voor m.b.t. goederen die ook in de toe­
komst nog aan douane- en fiscale formaliteiten onder­worpen zullen zijn, nl. goederen die uit derde landen 
komen en die in het kader van de EG-veredelingsrege-
ling van de ene lid-staat naar de andere worden ver­
voerd), zijn de statistieken betreffende het intracommu­
nautaire handelsverkeer bij de overgang van het oude 
naar het nieuwe stelsel het eerst aan de beurt. 
In Verordening (EEG) nr. 1736/75 (!) van de Raad van 
24 juni 1975 werden uniforme definities en methodes 
voor de buitenlandse handel van de Gemeenschap en 
de handel tussen de lid-staten vastgelegd. Een tiental 
jaren later heeft de Raad in Verordening (EEG) nr. 
2954/85 (2) verklaard dat het „met het oog op de een­
making en vereenvoudiging van de statistiek van de 
handel tussen de lid-staten noodzakelijk is het voorwerp 
daarvan zodanig te definiëren dat het duidelijk kan 
worden onderscheiden van het voorwerp van de 
statistiek van de buitenlandse handel van de Gemeen­
schap" (eerste overweging). Tevens heeft de Raad toen 
vastgesteld dat „een aantal bepalingen van Verordening 
(EEG) nr. 1736/75 niet langer van toepassing moeten 
zijn op de statistiek van de handel tussen de lid-staten". 
1.10. Met het verdwijnen per 1 januari 1993 van de 
fysieke en fiscale grenzen binnen de Gemeenschap val­
len voor de statistiek van het intracommunautaire han­
delsverkeer ook het referentiemateriaal en de basisin­
formatie weg welke verschaft worden door de formali­
teiten en controles waaraan verzenders en ontvangers 
van goederen die op het grondgebied van de Gemeen­
schap vervoerd worden, door de douane-autoriteiten 
worden onderworpen. Daarom wordt in de ontwerp­
verordening voorgesteld om onmiddellijk aan een nieuw 
stelsel voor het verzamelen van gegevens te gaan wer­
ken. Dit dient te gebeuren op basis van de bestaande 
controle-netwerken, waardoor de continuïteit van de 
statistische resultaten bewaard kan blijven en, doordat 
het systeem uitgebreid op zijn volledigheid en actualiteit 
kan worden onderzocht, eventuele lacunes en zwakke 
punten kunnen worden geïdentificeerd. Zonodig kan 
dan onmiddellijk worden overgegaan tot verbetering 
en/of vereenvoudiging van het stelsel om te voorkomen 
dat onvolkomenheden in de statistieken betreffende 
het handelsverkeer sluipen. Daartoe zullen volgens het 
onderhavige voorstel van de Commissie de in Veror­
dening (EEG) nr. 2954/85 vastgelegde regels en voor­
schriften betreffende de statistiek van het handelsver­
keer tussen de lid-staten worden aangepast. In de toe­
lichting op het voorstel staat bovendien dat analoge 
bepalingen zullen worden uitgewerkt zodra volgens het 
nieuwe stelsel met het verzamelen van gegevens betref­
fende de zogenaamde „speciale" handel voor het op­
stellen van doorvoer- en entrepotstatistieken een aan­
vang zal worden gemaakt. 
1.11. De Commissie heeft in haar voorstel willen 
vermijden dat de betrokken bedrijven in hun bedrijfs­
voering uitsluitend om statistische redenen onderscheid 
moeten maken tussen goederenverkeer tussen de lid­
staten en handel met derde landen. De Commissie wil 
voorkomen dat het Intrastat-stelsel procedures voor het 
verzamelen van gegevens met zich brengt die onver­
enigbaar zijn met het stelsel dat krachtens Verordening 
(EEG) nr. 1736/75 op de handel mer Je-rde landen van 
toepassing blijft. De complexiteit van de relaties tussen 
(') PB nr. L 183 van 14. 7. 1975, blz. 3. 
(2) PB nr. L 285 van 25. 10. 1985, blz. 1. 
Nr. C 159/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 6. 89 
de twee soorten gegevens is evenwel van dien aard dat 
het vaststellen van bepaalde voorschriften, met name 
betreffende de overdracht van de gegevens, tot later 
moet worden uitgesteld. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Men moet het de Commissie nageven dat zij in 
onderhavige ontwerp-verordening een gecompliceerd 
en moeilijk probleem tot een oplossing heeft willen 
brengen. Met het oog op de voltooiing van de binnen­
markt is spoed geboden: voor het intracommunautaire 
handelsverkeer — dat niet langer door grensformali-
teiten zal worden gehinderd — moet op tijd een weinig 
belastend stelsel worden uitgewerkt voor het verza­
melen van statistische gegevens. Dit stelsel moet dan 
ook zo gestructureerd zijn dat het geheel onafhankelijk 
kan functioneren van administratieve controles, van 
documenten die benodigd zijn voor het passeren van 
grenzen en waarbij de statistische gegevens uiteindelijk 
maar een bijprodukt waren. 
2.2. Impliciet kan hieruit dus worden afgeleid dat de 
totstandbrenging van de grote binnenmarkt, een ruimte 
zonder fysieke, technische of fiscale grenzen in de zin 
van het Witboek, niet volledig kan gelden voor statisti­
sche informatievoorziening. Het valt immers te be­
twijfelen of de Europese integratie in 1993 al zo ver 
gevorderd zal zijn dat één statistisch stelsel van Europe­
se omvang een beleidsinstrument en een graadmeter 
kan zijn voor de economische, monetaire, handels- en 
externe politiek. 
2.3. De voltooiing van de binnenmarkt betekent niet 
dat er geen behoefte meer zal bestaan aan nationale en 
regionale statistieken. De Commissie erkent de nood­
zaak hiervan zelf: op basis van deze gegevens moeten 
de lid-staten namelijk kunnen nagaan — zoals zij dat 
in de afgelopen dertig jaar ook hebben gedaan — hoe 
het met hun individuele groei is gesteld, en moeten zij 
het ontwikkelingsproces als gevolg van de geleidelijke 
voltooing van de binnenmarkt op weg naar sociaal-
economische samenhang in Europa kunnen volgen en 
zelfs kunnen bijsturen. De totstandbrenging van een 
Europees statistisch stelsel kan overigens niet alleen 
maar een optelsom zijn op EG-niveau van de 
statistieken van de lid-staten, aangezien deze oplossing 
geen aanwijzingen verschaft omtrent de interregionale 
bewegingen die van primair belang zijn binnen een 
Europa dat in sterkere mate gericht is op de regio's, en 
mag evenmin een kopie zijn van het Amerikaanse stelsel 
waarbij de handel tussen de diverse Staten nauwelijks 
wordt gemeten. Vanuit het oogpunt van de tot stand te 
brengen eenheidsmarkt moet een Europees statistisch 
stelsel dus zowel de intracommunautaire omvang als 
de interregionale bewegingen van het handelsverkeer 
omvatten. 
2.4. In dit verband hebben deskundigen gemeend dat 
in de behoefte van iedere lid-stajt aan gedetailleerde 
informatie over het handelsverkeer per produkt en per 
land kan worden voorzien door het eenheidsdocument 
ook in de toekomst voor statistische doeleinden te ge­
bruiken. De redenen hiervan '7.ijn legio, aangezien op deze wijze werkelijk inzicht kan worden verkregen in 
de stromen (richting, aard van de produkten, waarde, 
hoeveelheden, partnerlanden), de hierbij ingeschakelde 
takken van vervoer, de financiële condities (analyse van 
de handelscontracten, van de gefactureerde bedragen, 
van de valuta's waarin de facturen luiden), alsook in 
de bij de internationale handel betrokken bedrijven en 
personen; hierbij zij echter opgemerkt dat de lid-staten 
tot en met 31 december 1992 een register zouden moeten 
samenstellen en bijhouden van de „intracommunautaire 
economische subjecten" (zie artikel 10, lid 1, van de 
ontwerp-verordening). 
2.5. Het Comité heeft het Commissievoorstel van de 
Commissie uitvoerig onderzocht en heeft waardering 
voor de technische merites ervan. Het voorstel laat 
echter tal van twijfels omtrent de haalbaarheid en de 
betrouwbaarheid van het stelsel, alsook omtrent de 
administratieve en controlevoorschriften waaraan de 
economische subjecten, wanneer er geen oponthoud 
meer zal zijn aan de grenzen — hetgeen overigens veel 
meer een symbolische waarde heeft —, nog onderwor­
pen zullen zijn. Het Comité moet dan ook vaststellen 
dat zijn standpunt ten aanzien van de inhoudelijke 
aspecten van onderhavig voorstel tegen de achtergrond 
moet worden geplaatst van zijn omzichtige en gere­
serveerde houding ten aanzien van de harmonisatie van 
de indirecte belastingen, alhoewel het niet tegen de 
beoogde opheffing van de belastinggrenzen is (zie de 
acht adviezen (!) die het Comité tijdens zijn 257e zitting 
van 7 juli 1988 heeft uitgebracht). 
2.6. Onderhavig voorstel voor een verordening ver­
onderstelt dat de harmonisatiemaatregelen met betrek­
king tot de indirecte belastingen alsook de daarmee 
samenhangende maatregelen, zoals die voortvloeien uit 
de diverse mededelingen en richtlijnvoorstellen van de 
Commissie [zie doe. COM(87) 320-321-322-323-324-
325-326-327-328], ten uitvoer worden gelegd. In dit 
verband moet met name worden gewezen op de „omke­
ring" van het territorialiteitsbeginsel bij de fiscale be­
handeling van de export, die voortaan niet langer vrijge­
steld, maar onderworpen zou zijn aan de BTW in het 
land van oorsprong, alsook aan de invoering van een 
clearing-stelsel voor de BTW met betrekking tot ver­
kopen binnen de Gemeenschap. Dit systeem heeft in 
verband met de complexiteit en de ernstige twijfels 
omtrent het functioneren ervan nogal wat controverses 
en vragen opgeroepen, niet alleen bij het ESC, maar 
ook bij andere instanties en organisaties. 
Aangezien onderhavig voorstel vooral van technische 
aard is, kan het alleen maar worden gezien tegen de 
achtergrond van de oplossingen die uiteindelijk met 
betrekking tot de harmonisatie van de indirecte be­
lastingen zullen worden gekozen, alsook van het mo­
ment waarop deze harmonisatie uiteindelijk haar beslag 
krijgt. In dat verband verwijst het Comité naar zijn 
advies (doe. CES 739/88) over de algemene mededeling 
van de Commissie getiteld „Voltooiing van de interne 
markt: aanpassing van de tarieven en harmonisatie van 
de structuren van de indirecte belastingen" [COM(87) 
320 def. 2]. In paragraaf 6.6 van dit advies staat een 
algemene uitspraak, nl. „dat de convergentie van de 
belastingen (...) niet mag worden gezien als absoluut 
(!) PB nr. C 237 van 12. 9. 1988, blz. 14, 19, 21, 24, 27, 29, 34, 
en 36. 
26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/19 
vereiste om de binnenmarkt tot stand te kunnen 
brengen". Bovendien, en nog afgezien van de twijfels 
die men kan hebben omtrent het functioneren van het 
clearing-stelsel, is het nog maar de vraag of de Commis­
sie haar voorstellen met betrekking tot de opheffing 
van de ontlasting bij uitvoer zal handhaven, of dat zij 
voor een systeem zal kiezen waarbij de afdracht verlegd 
wordt naar niet aan de grenzen gelegen douanekanto­
ren. Het huidige systeem voor het verzamelen van 
statistische gegevens over het intracommunautaire han­
delsverkeer zou dan kunnen worden gehandhaafd en er 
zou geen clearing-stelsel behoeven te worden ingevoerd, 
een stelsel dat, uit fiscaal oogpunt gezien, in feite inhe­
rent is aan onderhavig voorstel voor een verordening. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Artikelen 6 en 7 
In artikel 6 wordt een „permanent stelsel voor het 
verzamelen van statistische gegevens" over het goede­
renverkeer tussen de lid-staten, Intrastat genoemd, inge­
voerd. 
In lid 5 van artikel 7 staat dat, tenzij de Raad vóór 
31 december 1991 een andersluidend besluit neemt, de 
nationale voorschriften betreffende de in lid 4 bedoelde 
statistieken na 31 december 1992 niet meer van toe­
passing zijn. 
Dit zal tot gevolg hebben dat de in het voorstel voor 
een verordening nagestreefde maximale harmonisatie 
van de procedures wellicht achter zal blijven bij de 
huidige situatie in een aantal lid-staten, vooral in landen 
of geografische gebieden van geringe omvang, zoals de 
Benelux, waar de gegevens — althans gedeeltelijk — 
verzameld worden door „spiegeling": de bedrijven 
moeten alleen bij uitvoer aangifte doen en behoeven dit 
overeenkomstig „Opgave Benelux 50" bij invoer niet 
te doen. Daarom moet worden onderzocht of geen 
afwijking moet worden toegestaan om te voorkomen 
dat binnen de Gemeenschap gebieden als de Benelux 
uiteenvallen, en of in het nieuwe systeem de en­
kelvoudige aangifte voor de handel in Benelux-verband, 
zij het in gewijzigde vorm, niet kan worden gehand­
haafd. 
3.2. Artikelen 21, 22 en 23 
In de lijst van gegevens die op de statistische formulieren 
moeten worden vermeld, wordt alleen maar gesproken 
van de lid-staat van herkomst in de zin van artikel 
24, lid 1, terwijl geen informatie over het land van 
oorsprong behoeft te worden verstrekt. 
Deze informatie blijkt echter voor verreweg de meeste 
lid-staten van groot belang te zijn, zowel voor het 
uitvoeren van een specifieke analyse van het intracom­
munautaire verkeer als voor het opstellen van vergelij­
kingen m.b.t. de handel met niet-lid-staten. Het lijkt 
daarom beslist noodzakelijk dat in lid 1 van artikel 23 
gesproken wordt van „het land van oorsprong". 
Bovendien zijn inmiddels bezwaren en zelfs een afkeu­
rend oordeel door de ijzer- en staalindustrie gefor­
muleerd. Deze sector meent namelijk dat de toepasbaar­heid, de betrouwbaarheid en de volledigheid van de 
nomenclatuur en de in het kader van Intrastat — zoals 
thans door de Commissie voorgesteld — te gebruiken 
statistische formulieren niet aansluiten bij zijn speci­
fieke statistische behoeften. Voorts heeft de ijzer- en 
staalindustrie erop gewezen dat zij onderworpen is aan 
een ander Verdrag (EGKS) dan het EEG-Verdrag en 
dat zij als „gevoelige sector" aan specifieke statistische 
verplichtingen moet voldoen. Ook voor andere gevoe­
lige sectoren, o.m. textiel en landbouw, zal Intrastat 
wellicht niet adequaat zijn of tekortschieten. Onder­
zocht moet dus worden in hoeverre afwijkingen dienen 
te worden toegestaan om aan de gewettigde verlangens 
op statistisch vlak van bepaalde sectoren tegemoet te 
komen. 
3.3. Artikelen 28 en 29 
Het Comité heeft inhoudelijk bezwaar tegen artikelen 
28 en 29. In artikel 28 wordt een „comité voor de 
statistiek van het goederenverkeer tussen lid-staten" 
ingesteld en worden de samenstelling en het functione­
ren ervan geregeld. Dit comité krijgt overeenkomstig 
artikel 29 alleen maar een adviestaak, terwijl de voor 
de tenuitvoerlegging van onderhavige verordening 
noodzakelijke bepalingen die op basis van hetzelfde 
artikel 29 zullen worden uitgevaardigd, aanleiding kun­
nen geven tot besluiten die financiële gevolgen hebben 
voor de overheden en het bedrijfsleven van de diverse 
lid-staten. Het lijkt dan ook ontoelaatbaar om de Raad 
buiten het besluitvormingsproces te laten, temeer daar 
in artikel 29 een maximum aan bevoegdheden aan 
de Commissie wordt toegekend, weliswaar met één 
uitzondering, nl. in artikel 27 b), warin staat dat de 
door de Commissie vastgestelde bepalingen betreffende 
de vereenvoudiging van de statistische informatie niet 
vóór 1 januari 1999 van toepassing kunnen worden. 
In dit verband is vermeldenswaard dat het reeds be­
staande „Comité statistiek van de buitenlandse handel" 
als beheerscomité is ingesteld. Gezien de betekenis van 
de overeenkomstig artikel 29 van onderhavig voorstel 
vast te stellen bepalingen verzoekt het Comité de Com­
missie, het thans voorgestelde „comité voor de statistiek 
van het goederenverkeer tussen lid-staten" ook als be­
heerscomité te laten fungeren, zodat de lid-staten op 
doeltreffendere wijze kunnen worden betrokken bij de 
besluitvorming betreffende de in het kader van onderha­
vige verordening te nemen maatregelen. Artikel 29 zou 
derhalve in die zin moeten worden gewijzigd. Bovendien 
kan zo worden voorkomen dat verschillen ontstaan 
tussen de structuur van de comités die zich bezighouden 
met resp. de statistiek van het intracommunautaire 
handelsverkeer en de statistiek van het extracommu-
nautaire handelsverkeer. 
3.4. Artikelen 29 en 30 
Hoewel de Commissie waardering verdient voor de 
pogingen die zij in het werk heeft gesteld om een vol­
doende flexibel stelsel uit te werken en om het risico 
van onverenigbaarheid, en daardoor van overlappingen, 
Nr. C 159/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 6. 89 
tussen de statistieken van het intracommunautaire han­
delsverkeer en die van de handel met niet-lid-staten te 
voorkomen, betreurt het Comité het toch dat er, nu het 
advies moet uitbrengen over het nieuwe Intrastat-stelsel 
en over de vraag of dit stelsel wel op de vereisten van 
de tot stand te brengen eenheidsmarkt is afgestemd, 
nog onzekerheden bestaan t.a.v. een té groot aantal 
essentiële bepalingen die op basis van de artikelen 29 
en 30 nog moeten worden vastgelegd. Met name artikel 
29 is in dit verband een echt kapstokartikel. Op niet 
minder dan 24 verschillende plaatsen in de ontwerp­
verordening wordt nl. gerefereerd aan de uitvoeringsbe­
palingen die de Commissie krachtens dit artikel mag 
vaststellen. Enerzijds getuigt dit ontegenzeglijk van 
haastwerk bij het opstellen van een tekst die veel te 
veel lacunes vertoont, en anderzijds getuigt dit van de 
nauwelijks verholen wil van de Commissie om de Raad 
buiten het besluitvormingsproces m.b.t. de voor de 
toepassing van onderhavige verordening noodzakelijke 
bepalingen te houden. Het feit dat het comité voor de 
statistiek alleen maar een adviserende taak krijgt, be­
wijst dit wel. 
Het Comité adviseert de Commissie dan ook, het voor­
stel zodanig te herzien dat het aantal verwijzingen naar 
artikel 29 zo gering mogelijk wordt gehouden. Dit zou 
de Commissie kunnen doen door eerst zo veel mogelijk 
uitvoeringsmaatregelen uit te werken en deze vervolgens 
in de verordening op te nemen dan wel als bijlage aan 
de aldus gewijzigde tekst toe te voegen. 
4. Conclusies 
4.1. Het Comité kan dit voorstel voor een veror­
dening alleen maar beoordelen in het licht van de ad­
viezen die het over de harmonisatie der indirecte be­
lastingen (zie paragraaf 2.5) heeft uitgebracht en van 
de oplossingen die uiteindelijk zullen worden gevonden 
voor de problemen welke in dit verband als gevolg 
van de door de Commissie ingediende voorstellen en 
mededelingen zijn gerezen (zie paragraaf 2.6). 
Hoewel de Commissie alle waardering verdient voor de 
door haar gedane pogingen om nu al een mogelijke 
oplossing aan te dragen voor de statistische problemen 
die zich zullen voordoen wanneer de belastinggrenzen 
eenmaal zijn opgeheven, is het volgens het Comité 
vanzelfsprekend dat, alvorens enige beslissing op 
statistisch gebied wordt genomen, afgewacht moet wor­
den hoe de opheffing van de grenzen m.b.t. de indirecte 
belastingen uiteindelijk haar beslag zal krijgen. In dit 
verband lijkt het opportuun, ook te verwijzen naar de 
in een aantal lid-staten inmiddels ontwikkelde ideeën, 
waarbij suggesties zijn gedaan die afwijken van de 
voorstellen van de Commissie. 
4.2. Hoewel het Comité op voorhand geen fun­
damentele bezwaren heeft tegen de technische aspecten 
van het nieuwe stelsel, dat gericht is op het doen ver­
dwijnen van de grenzen op de grote eenheidsmarkt, 
vindt het Comité het toch moeilijk om een algemeen 
oordeel uit te spreken over onderhavig verordenings-voorstel. Het heeft namelijk een groot aantal lacunes 
vastgesteld, terwijl er evenmin bepalingen zijn m.b.t. 
de doorvoer- en entrepotstatistieken, en een te groot 
aantal uitvoeringsmaatregelen of toepassingsmodalitei­
ten, waarvan de vaststelling overigens uitsluitend aan 
de Commissie wordt overgelaten, nog geheel onbekend 
zijn. 
4.3. Over de toepasbaarheid van het stelsel en de 
efficiency die i.v.m. de behoefte aan statistische infor­
matie vereist is, kan, zolang het stelsel nog niet is 
uitgetest, geen definitieve uitspraak worden gedaan. 
Daarom zou het nuttig zijn om in het kader van het 
huidige stelsel een proefperiode in te voeren, en daarbij 
de vrijwillige medewerking te vragen van een aantal 
belastingplichtigen van grote omvang. Een dergelijke 
proef zou echter vereisen dat alle nodige toepassings­
bepalingen op korte termijn al bekend zijn. 
4.4. Een laatste voorbehoud is op zijn plaats t.a.v. 
de te verwachten houding van bepaalde categorieën 
informatieplichtigen en daardoor van de betrouwbaar­
heid van de in het kader van het nieuwe stelsel te 
verstrekken statistische gegevens. In het nieuwe stelsel 
ontbreken namelijk de prikkels en voorschriften die in 
het huidige stelsel wel aanwezig zijn: belastingplichti­
gen kennen immers een fiscale prikkel en zijn onderwor­
pen aan de formaliteiten en controles die momenteel 
nog samenhangen met het passeren van de grenzen; op 
basis daarvan worden de statistische gegevens betreffen­
de het goederenverkeer verzameld. De Commissie ziet 
wel in dat het moeilijk zal zijn om de informatieplich­
tigen van hun statistische „plicht" bewust te maken 
(zie punt 5 van de toelichting). Wegens het ontbreken 
van prikkels en bindende voorschriften betwijfelt het 
Comité echter of de middelen die de Commissie voor­
stelt om dit probleem te ondervangen, wel doeltreffend 
zullen zijn. 
4.5. Voor welke oplossing op fiscaal en statistisch 
gebied uiteindelijk ook gekozen wordt, het is na de 
voltooiing van de binnenmarkt in ieder geval zaak 
dat in de informatiebehoefte wordt voorzien. Dit kan 
gebeuren ofwel door het huidige stelsel te handhaven, 
ofwel door, afhankelijk van de mate waarin de indirecte 
belastingen zullen zijn geharmoniseerd, een nieuw 
stelsel in te voeren dat, na voltooiing en wijziging van 
het Intrastat-voorstel, het best beantwoordt aan de 
noodzaak om over betrouwbare statistieken van het 
intracommunautaire handelsverkeer te beschikken. In 
hoeverre afschaffing van de grenscontroles — het be­
langrijkste argument voor de harmonisatie van de indi­
recte belastingen — tot een vermindering van de ad­
ministratieve rompslomp voor de economische subjec­
ten zal leiden, is dan ook een vraag die nu nog niet kan 
worden beantwoord. 
Dit voorstel hangt nauw samen met de voorgenomen 
harmonisatie van de indirecte belastingen, en kan in 
feite pas in werking treden wanneer de in dat verband 
door de Commissie voorgestelde maatregelen op be­
lastinggebied van kracht worden. Het is dan ook van­
zelfsprekend dat onderhavig voorstel betreffende de 
statistiek van het intracommunautaire handelsverkeer 
herzien en gewijzigd zal moeten worden indien de — 
nog altijd controversiële — belastingvoorstellen van de 
Commissie wezenlijk worden veranderd. In dat geval 
wenst het Comité over de herziene versie van dit voor­
stel voor een verordening te worden geraadpleegd. 
26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/21 
4.6. Voorts zij nog vermeld dat de betrouwbaarheid 
van de statistische informatie, gezien de complexiteit 
van het voorgestelde nieuwe stelsel, wellicht — en dit 
geldt vooral voor de perifeer gelegen lid-staten — onder 
druk zal komen te staan door de tekortschietende tech­
nische capaciteiten en het tekortschietende opleidings­
niveau van het met het verzamelen en behandelen van 
statistische gegevens belaste personeel. Ook voor een 
klein land als Luxemburg zal zich een technisch pro-
Gedaan te Brussel, 26 april 1989. 
1. Inleiding 
1.1. Richtlijn nr. 80/1263/EEG van 4 december 
1980 (2): 
a) stelt vast dat bij verhuizing naar een andere lid-staat 
het rijbewijs aldaar nog 1 jaar geldig blijft. Het 
rijbewijs dient echter binnen 1 jaar omgeruild te 
worden tegen een rijbewijs van de tweede lid-staat; 
b) voert per 1 januari 1986 een EG-model rijbewijs in. 
1.2. Er zijn moeilijkheden bij de vergelijking van de 
rijbewijzen in de diverse lid-staten. Er zijn verschillen 
in: 
a) soorten voertuigen; 
b) geldigheidsduur; 
c) voorschriften voor examens. 
(') PB nr. C 48 van 27. 2. 1989, blz. 1. 
(2) PB nr. L 375 van 31. 12. 1980, blz. 1. bleem voordoen: dit land zal de betrokken diensten, 
die in het kader van de Belgisch-Luxemburgische Eco­
nomische Unie (BLEU) momenteel hulp krijgen van de 
Belgische autoriteiten, zwaarder moeten bezetten. Het 
zou daarom een goede zaak zijn wanneer de Commissie 
bij de eventuele invoering van het nieuwe stelsel ook 
adequate steunmaatregelen zou overwegen, zowel op 
technisch vlak op het niveau van de opleidingen, als op 
financieel vlak. 
De Voorzitter 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
Albcrto MASPRONE 
1.3. In het programma van de Commissie voor 1985 
staat dat er een voorstel moet komen om het rijbewijs 
voor de gehele EG geldig te doen zijn, ongeacht in 
welke lid-staat de houder woont. 
Ook dient er een gunstigere regeling voor gehandicap­
ten en invaliden te komen. 
1.4. Op grond van deze afspraken stelt de Commissie 
thans voor, de Richtlijn 80/1263/EEG door een nieuwe 
richtlijn te vervangen. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité is van mening dat het een goede 
zaak is rijbewijzen in de EG te harmoniseren. Niet 
alleen om technische, maar ook om psychologische 
redenen. 
2.1.1. Technisch gezien is het natuurlijk goed dat 
alle lid-staten dezelfde voorwaarden hanteren, zodat 
aan de rijbewijzen dezelfde waarde kan worden toege­
kend. Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende het rijbewijs (') 
(89/C 159/08) 
De Raad heeft op 21 december 1988 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 75 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal 
Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 12 april 1989 opgesteld. Rapporteur was 
de heer Tukker. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 265e zitting (vergadering van 26 april 
1989) het volgende advies uitgebracht, dat met een zeer grote meerderheid van stemmen bij 
4 onthoudingen is goedgekeurd.