8. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 35/11 
advies, dat het van groot belang is dat het probleem 
van de onderling uiteenlopende belastingen en heffingen 
in het wegvervoer in de context van de uiterlijk eind 
1992 uit de te ruimen concurrentiedistorsies op de bin­
nenmarkt met spoed wordt opgelost, wordt onder­
schreven. 
Gedaan te Brussel, 17 december 1987. 
1. De derde dimensie — Centrale betekenis van het 
mededingingsbeleid — Grotere vrijheid van de con­
sument — Belang van sociale aspecten — De interne 
markt 
1.1. In het XVIe verslag opent de Commissie het 
overzicht over het concurrentiebeleid in 1986 met de 
uitspraak dat nu een derde dimensie aan de Gemeen­
schap van Twaalf moet worden gegeven door de interne 
markt te voltooien. 
Hiermee kan ten volle worden ingestemd. Vanuit de 
optiek van deze derde dimensie moeten van nu af aan 
alle relevante initiatieven van de Gemeenschap en van 
de lid-staten te allen tijde in sterkere mate worden 
gecontroleerd en op elkaar worden afgestemd. 
Het is hoog tijd dat de uitspraken aan de realiteit 
worden getoetst; een grotere economische en politieke 
cohesie tussen de lid-staten is immers een voorwaarde 
die voorrang heeft. 
1.2. De interne markt moet nu en in de toekomst 
leiden tot verhoging van de efficiency en het concurren­
tievermogen van de ondernemingen en van de Gemeen­
schap in haar geheel. 3. Het Comité spreekt de verwachting uit dat het 
definitieve voorstel van de Commissie over de 
prijsvorming in het wegvervoer op een zodanig tijdstip 
wordt ingediend dat het de gelegenheid krijgt, dit onder­
werp tegen de achtergrond van de verder uitgediepte 
denkbeelden over het ten aanzien van het wegvervoer 
te voeren beleid grondig te behandelen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT 
Tot deze nieuwe dimensie van de Gemeenschap moeten 
alle beleidsvormen in grotere mate een coherente en 
convergerende bijdrage leveren, zodat echte integratie 
het einddoel is. 
In dit streven vervult het mededingingsbeleid een cen­
trale rol, voor zover een doeltreffende poging tot een­
making van de markt vooral tot doel heeft het menselij­
ke, materiële en economische potentieel te stimuleren 
terwijl tegelijkertijd voor een gezonde interne en inter­
nationale concurrentie zorg wordt gedragen. 
1.3. Een gezonde en doeltreffende concurrentie zorgt 
op haar beurt voor concurrerende prijzen en doorzich­
tigheid van het aanbod, waarmee de keuzevrijheid van 
de consument wordt gegarandeerd en vergroot, terwijl 
de kwaliteit van het produkten- en dienstenaanbod 
wordt gehandhaafd. 
1.4. In dit verband dienen uiteindelijk de problemen 
te worden aangepakt die voortvloeien uit de anomalieën 
in de distributie en de afzet van tal van landbouw-
produkten: deze anomalieën leiden tot ernstige, algeme­
ne scheeftrekking van de concurrentieverhoudingen, 
hetgeen ten koste gaat van zowel de producenten als de 
consumenten. Advies inzake het XVIe verslag van de Commissie van de Europese Gemeenschappen over 
het mededingingsbeleid 
(88/C 35/08) 
De Commissie van de Europese Gemeenschappen heeft op 21 september 1987 besloten het 
Economisch en Sociaal Comité advies te vragen inzake het bovengenoemd verslag. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 november 1987 goed­
gekeurd. Rapporteur was de heer Bagliano. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 251e zitting (vergadering van 16 december 
1987) het volgende advies uitgebracht, dat met ruime meerderheid van stemmen (twee 
stemmen tegen, 8 onthoudingen) is goedgekeurd. 
Nr. C 35/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 2. 88 
1.4.1. In dit verband (interne markt en concurrentie) 
is het ook van groot belang dat voor vergelijkbare 
vervoermogelijkheden tussen alle regio's en onderne­
mingen in de Gemeenschap wordt gezorgd en dat deze 
vervoermogelijkheden worden uitgebouwd. 
1.5. Slaagt men erin de markt een Europese dimensie 
te geven, dan moet het ook mogelijk zijn één arbeids­
markt tot stand te brengen. Van een effectieve concur­
rentie tussen ondernemingen kan een positieve stimu­
lans uitgaan op het ontstaan van nieuwe werkgelegen­
heid, waarbij wordt bevorderd dat de vraag naar en het 
aanbod van werk elkaar ontmoeten. 
In het vlak van de beginselen, maar dan wel de leidende 
beginselen, wordt gewezen op de maatschappelijke be­
tekenis van een vrije en doeltreffende concurrentie, 
waarbij evenwel de sociale wetgeving door zowel het 
bedrijfsleven als de overheid volledig in acht dient te 
worden genomen. De bouwnijverheid en de openbare 
aanbestedingen zijn in dit verband de sectoren die bij­
zondere waakzaamheid vereisen. 
1.6. Alle op de markt opererende subjecten dienen 
te beschikken over gelijke toegangsmogelijkheden en 
over gelijke omstandigheden en voorwaarden bij het 
uittreden. De toegang tot de markt en het verdringen 
van de markt zijn de twee kritische, maar vitale mo­
menten van het concurrentiemechanisme die met grote 
aandacht moeten worden beschermd om gelijkwaardige 
voorwaarden te kunnen bieden. Hiermee dient vooral 
de ondernemingsgeest te worden gestimuleerd. 
Voorts moet binnen dit marktmechanisme een correct 
gedrag van alle zowel particuliere als openbare, indi­
viduele, of als vereniging of consortium optredende 
subjecten worden gegarandeerd met betrekking tot af­
spraken over prijzen, te produceren hoeveelheden en 
afzetgebieden, alsook over diverse vormen van samen­
werking (licenties, joint ventures). 
Er is geen bijzondere theorievorming nodig om dit 
mechanisme te onderkennen of te beoordelen. Wel zijn 
duidelijke permanente regels nodig om goed te keuren 
of te veroordelen, om te stimuleren of te ontraden. 
Noodzakelijk en voldoende zijn een beleid, een referen­
tiekader en een doel. 
Dit doel is thans de voltooiing van de interne markt. 
Dit is in feite altijd het doel geweest, dat als zodanig 
immers in het Verdrag van Rome is vastgelegd. Dit 
doel heeft thans echter meer nadruk gekregen en is 
explicieter en bindender. 
2. De wetgeving 
2.1. De toestand van de wetgeving op het gebied van 
mededinging vraagt niet zozeer om nieuwe regelingen 
(naast de geplande), alswel om consolidatie en verdui­
delijking, mede door de procedures op grond van de 
inmiddels verzamelde ervaring te vereenvoudigen en te 
versnellen. De nodige aandacht voor veranderingen die 
zich in de afzonderlijke takken van het produktieproces 
voltrekken, mag evenwel niet verslappen. 
Generieke ontheffingen 
2.2. Thans geldt in talrijke sectoren een verordening 
inzake generieke ontheffing, waarmee in de eerste fase niet alleen het werk van de Commissie werd vergemak­
kelijkt, maar ook de duidelijkheid en de rechtszekerheid 
werden vergroot. Niettemin vormt de verordening als 
rechtsinstrument niet de enige oplossing voor alle pro­
blemen. 
Elke economische sector heeft namelijk zijn eigen speci­
fieke structuur en thans ook zijn eigen ritme en wijze 
van verandering en aanpassing, zodat meer aandacht 
moet worden besteed aan het krijgen van inzicht in de 
problematiek van iedere sector dan aan de invoering 
van nieuwe voorschriften of beperkingen. 
Het toezicht op en de bescherming van de vrije concur­
rentie moeten vooral rusten op dit draagvlak van studie 
en grondige kennis van de verschijnselen, zodat ook 
inderdaad een actief mededingsbeleid kan worden ge­
voerd. 
Overeenkomsten betreffende know-howlicenties 
2.3. Met betrekking tot de ontwerp-verordening in­
zake generieke vrijstelling van overeenkomsten betref­
fende know-howlicenties ruimt de Commissie terecht 
veel plaats in voor raadpleging voordat deze veror­
dening wordt goedgekeurd. 
Het gaat hierbij om een in contractueel opzicht ingewik­
kelde zaak, die vrijwel altijd deel uitmaakt van bredere 
overeenkomsten. 
De werkzaamheden mogen door de Commissie niet 
worden vereenvoudigd doordat deze verordening zon­
der meer parallel zou lopen aan de verordening inzake 
octrooilicentie-overeenkomsten: dit parallellisme is in 
de praktijk niet altijd aanwezig. Know-howovereen-
komsten hebben namelijk bijzondere economische, 
technische, commerciële en juridische eigenschappen. 
Over deze ontwerp-verordening zal het Comité een 
advies uitbrengen, waarbij gedetailleerd op de tekst zal 
worden ingegaan. 
Franchising 
2.4. Evenzo vormen de franchisingovereenkomsten 
— zoals de Commissie zelf vaststelt — een bijzonder 
type overeenkomst dat niet met alleenverkoopovereen­
komsten kan worden vergeleken. 
In dit verband moet in elk geval waardering worden 
getoond voor de pogingen van de Commissie om via 
raadpleging deze nieuwe categorie overeenkomsten met 
behulp van een gering aantal eenvoudige en duidelijke 
regels goed af te bakenen. Ook over deze ontwerp­
verordening zal het Comité advies uitbrengen. 
Concentratiebewegingen 
2.5. Ten aanzien van de ontwerp-verordening over 
fusiecontrole moet worden gewezen op het voornemen 
van de Commissie om op enigerlei wijze een uitweg te 
zoeken uit de patstelling waarin de Raad terecht is 
gekomen. 
Over het meermaals gewijzigde voorstel heeft het Eco­
nomisch en Sociaal Comité algemene en bijzondere 
opmerkingen naar voren gebracht, waarmee de Com­
missie overigens geen rekening heeft gehouden. 
8. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 35/13 
Het Comité stelt met voldoening vast dat deze patstel­
ling uiteindelijk schijnt te zijn doorbroken, en hoopt 
dan ook dat onmiddellijk opnieuw en met de nodige 
spoed over deze problematiek wordt nagedacht. Hierbij 
dient rekening te worden gehouden met de in de Ge­
meenschap en daarbuiten opgetreden of op korte ter­
mijn te verwachten veranderingen. 
In een fase waarin alle componenten van de markt een 
zeer hoge dynamiek laten zien, dienen fusieverschijnse­
len die op rationalisering en herstructurering zijn ge­
richt, te worden beoordeeld in het kader van een al­
gemeen beleid op het niveau van de Gemeenschap, 
waarbij rekening dient te worden gehouden met alle 
andere factoren die in internationaal verband een rol 
spelen, en de maatschappelijke waarden dienen te wor­
den beschermd. 
Bijzondere aandacht verdient in dit verband het behoud 
van de werkgelegenheid, waarbij ook van omschake-
lingsmaatregelen van de EG gebruik dient te worden 
gemaakt, zodat overgangsfasen zonder al te grote pro­
blemen kunnen worden doorstaan. 
Gemeenschappelijke ondernemingen (joint ventures) 
2.6. Met de fusiecontrole houdt de controle op „ge­
meenschappelijke ondernemingen" (joint ventures) ver­
band, waarvoor in het bijzonder een duidelijke definitie 
dient te worden gevonden. De verwachte „richtsnoe­
ren" moeten naadloos aansluiten op het standpunt van 
de Commissie inzake fusiecontrole, om ook in dit geval 
de rechtszekerheid te vergroten voor de ondernemingen 
wanneer deze op de markt moeten concurreren. 
Bij de vaststelling van de parameters moet in elk geval 
worden gelet op de concurrentie buiten de Gemeen­
schap, dit wil zeggen op talrijke factoren als het aantal 
subjecten, de geproduceerde hoeveelheden, toepassing 
van geavanceerde technologieën en de interacties en 
gevallen van kostenbesparing door schaalvergroting. 
Ook op dit gebied acht het Comité adequate raadple­
ging gewenst. 
Gemeenschapsrecht en nationale wetgevingen 
2.7. Uitgaande van de situatie in de Gemeenschap en 
de wereld, is het zaak dat de mededingingsvoorschriften 
van de lid-staten onderling niet uiteenlopen en daardoor 
geen discriminerende effecten bewerkstelligen. 
Met het oog op de voltooiing van de interne markt 
overeenkomstig artikel 8 A van het EEG-Verdrag rust 
op de Commissie de plicht, het primaat van het EG-
recht boven de nationale wetgeving te bevestigen en 
ervoor te zorgen dat dit beginsel in acht wordt genomen. 
Hiertoe dient zij op te treden tegen elke vorm van 
discriminatie die de concurrentie tussen economische 
subjecten scheeftrekt en volledig haaks staat op de 
gedachte van een grote markt zonder binnengrenzen. 3. Industriebeleid in het kader van een actief mededin­
gingsbeleid — Overheidssteun 
3.1. Hoewel een gemeenschappelijk industriebeleid 
niet in het Verdrag van Rome is verankerd, vallen 
scheeftrekkingen van de concurrentie stellig niet te rij­
men met een industriële ruimte die de Gemeenschap 
zou bestrijken. 
Om deze reden dient het mededingingsbeleid mede re­
kening te houden met een industriebeleid dat inmiddels 
op pragmatische wijze door de Commissie tot stand is 
gebracht en dat reikt van maatregelen voor noodlij­
dende bedrijfstakken en regionale beleidsmaatregelen 
en behoeve van o.m. industrialisering, tot steun van 
de Gemeenschap voor onderzoek en innovatie in de 
industrie. 
Volgens de al vaker geschetste voorstellingen van het 
Comité vallen maatregelen ter bevordering van her­
structurering en omschakeling van kwijnende bedrijfs­
takken of tijdelijke bescherming van bedrijfstakken die 
onder conjuncturele problemen gebukt gaan, als es­
sentiële stimulerende factoren met een actief en dy­
namisch mededingingsbeleid te rijmen. Dit geldt ook 
voor maatregelen ten behoeve van gevoelige of een 
motorfunctie vervullende bedrijfstakken en ten behoeve 
en ter ondersteuning van kleine en middelgrote onderne­
mingen, en tot slot alle maatregelen die gericht zijn op 
geavanceerde technologieën en toekomstsectoren. 
Het fiscaal beleid is evenzeer van belang. Het gaat hier 
echter niet alleen om een belastingtechnisch probleem: 
het probleem is vooral van politieke aard, aangezien 
het een essentieel onderdeel vormt van het streven naar 
een interne markt. Al vaker heeft het Comité herinnerd 
aan de grote invloed van de nog sterke struc­
tuurverschillen tussen de lid-staten in de fiscale sfeer, 
maar ook in algemeen opzicht en uit begrotingsoog­
punt. 
De pogingen van de Commissie tot harmonisering of 
onderlinge afstemming van wetgevingen en belastingen 
moeten worden toegejuicht en bevorderd, waarbij zij 
zich niet tot de indirecte belastingen zou mogen be­
perken. 
Overheidssteun 
3.2. De verantwoordelijkheid van de lid-staten voor 
de bescherming van de concurrentievrijheid, komt ook, 
zo niet vooral, tot uiting in het nationaal beleid op het 
stuk van steunmaatregelen ten behoeve van onderne­
mingen. 
Ieder jaar wordt een apart hoofdstuk gewijd aan het 
thema overheidssteun, dat een centrale plaats inneemt. 
De geloofwaardigheid van het mededingingsbeleid van 
de Commissie hangt hiervan namelijk in grote mate af. 
De bestaande versterkte procedures en de richtsnoeren 
die de laatste jaren door de Commissie werden uitge­
vaardigd, zijn voldoende als nuttig wetgevend/informa­
tief kader voor de lid-staten en de ondernemingen. In 
de eerste plaats werd hiermee beoogd greep te krijgen 
op een reeks nationale instrumenten en initiatieven 
waarmee de steunrealiteit soms met behulp van weinig 
doorzichtige formules aan het oog werd onttrokken. 
Nr. C 35/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 2. 88 
De consensus over he criterium dat steunmaatregelen 
niet aan de eigen verantwoordelijkheid van de onderne­
mingen mogen afdoen, moet door de bank genomen 
worden bevestigd. De Commissie moet evenwel nog 
meer worden aangemoedigd in haar streven naar toe­
zicht en controle op de effectieve aanwezigheid van 
„communautair belang", dat vooral in de gevoelige 
sectoren moet worden gewaarborgd, waar de frictie 
tussen vraag en aanbod duidelijker tot uiting komt, met 
alle sociale gevolgen van dien, en waar de concurrentie 
sterker is dan elders. 
Ook op dit gevoelig liggende beleidsgebied moet de 
Commissie activiteiten ontplooien, waarbij zij dient uit 
te gaan van het primaire doel van de interne markt, die 
een echte interne en concurrerende markt zal zijn indien 
het concurrentiemechanisme correct functioneert. 
4. Concurrentievrijheid en protectionisme — Handels­
beleid en multilaterale onderhandelingen 
4.1. Tegenover de — naar het zich laat aanzien — 
onverminderde protectionistische tendens in de wereld 
moet een actiever mededingingsbeleid dat zowel naar 
de interne als naar de externe situatie kijkt, flexibel, 
zij het vastberaden, duidelijke bakens voor optreden 
uitzetten. 
Tot het ontstaan en de versterking van het protectionis­
me hebben tal van factoren bijgedragen. Als belangrijk­
ste oorzaken kunnen worden aangewezen: ongelijke 
groei van de economie in de wereld, wispelturigheid 
van de wisselkoersen en de onvermijdelijke structuur­
veranderingen in de wereldeconomie. 
Sommige factoren zijn nauw verbonden met het natuur­
lijk verloop van omstandigheden, met de ontwikkeling 
van de economie, maar andere factoren zijn mede af­
hankelijk van de wil van regeringen en daarmee van 
het resultaat van de onderhandelingen tussen de staten. 
Op dit terrein kan de Commissie rechtmatig optreden 
met een mandaat van 12 Europese landen in handen. 
De internationale handel vormt dank zij het spel van 
de concurrentie het beste middel om het efficiënt func­
tioneren en de groei van de economie te bevorderen. 
Daarom is het verontrustend te zien dat het aantal 
factoren die het ontstaan van een open multilateraal 
handelssysteem in de weg staan, nog is toegenomen. 
Gedaan te Brussel, 16 december 1987. Het is van het grootste belang, deze tendens tot het 
nemen van specifieke discriminerende maatregelen om 
te buigen. Daarom dient de multilaterale dimensie van 
de handelsbetrekkingen te worden versterkt en dient 
met de onderhandelingen in verband met de Algemene 
Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 
snel vooruitgang te worden geboekt. 
Tevens moet ervoor worden gezorgd dat de voorschrif­
ten worden nageleefd en dat geschillen strikter en doel­
treffender worden geregeld. 
4.2. Zoals bekend, moeten de wijdverbreide en con­
crete tariefverlagingen in de wereld in hoofdzaak wor­
den toegeschreven aan de zeven onderhandelingsronden 
onder auspiciën van de GATT. 
De eerste ronde vond plaats in 1948, 10 jaar vóór de 
oprichting van de Gemeenschap, die onmiddellijk een 
aanvang maakte met de afbraak van de interne doua­
nerechten en deze zelfs vóór de vastgestelde datum 
voltooide. 
De moeilijkheden zijn evenwel toegenomen, in het bij­
zonder als gevolg van de crisis van de economie en de 
werkgelegenheid, die in tal van landen, ook buiten 
Europa, heeft geleid tot defensieve, protectionistisch te 
noemen reacties. 
Het probleem van de vrijheid in de internationale han­
del is thans complexer geworden en de multilaterale 
onderhandelingen over dit onderwerp moeten daarom 
met veel technisch en politiek inzicht en met moed 
en fantasie worden gevoerd, en niet door eenvoudige 
„waarnemers". 
Het mededingingsbeleid van de Gemeenschap moet in 
het bijzonder gericht zijn op de totstandkoming van de 
interne markt, maar mag de internationale concurrentie 
zeker niet uit het oog verliezen. Om snelle en vruchtbare 
onderhandelingen mogelijk te maken, dient het ook 
duidelijke aanwijzingen dienaangaande te geven, waar­
bij de waardevolle sociaal-economische realiteit van de 
Gemeenschap wordt beschermd. 
4.3. Het mededingingsbeleid van de EG mag niet los 
worden gezien van het internationale klimaat en het­
geen in derde landen gebeurt m.b.t kartels, dumping of 
overheidssteun ten behoeve van de bedrijfstakken. 
Het Economisch en Sociaal Comité zou gaarne zien dat 
de Commissie in de bijlage bij haar jaarverslag een 
analyse van de in derde landen vastgestelde tegen de 
concurrentie indruisende gedragingen opneemt, ten ein­
de een beeld van deze verschijnselen en van de gevolgen 
hiervan voor de handel met de EG te kunnen vormen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT