TOELICHTING

ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft op 11 maart 2020 de uitbraak van het coronavirus (COVID-19) tot pandemie verklaard. Sindsdien hebben landen over de hele wereld buitengewone maatregelen genomen om het hoofd te bieden aan de uitbraak en deze in te dammen.

Als gevolg van de pandemie wordt een sterke krimp van de groei voorspeld. De maatregelen die de lidstaten en de partnerlanden hebben getroffen in verband met de crisis, hebben ertoe geleid dat toeleveringsketens en de productie ernstig werden verstoord en dat veel mensen niet meer naar hun werk konden. Tegelijkertijd is het verlenen van tal van diensten veelal onmogelijk of zeer moeilijk geworden en is de consumentenvraag gedaald. Hierdoor is de financiële situatie van veel bedrijven al ernstig verslechterd, of zal dit nog gebeuren.

Samenlevingen overal ter wereld worden zwaar getroffen door de coronacrisis, om te beginnen in de zorgsector, en van daaruit strekken de sociale en economische gevolgen zich ver uit. De responsstrategie van de Unie moet alomvattend, samenhangend en integraal zijn, en zich richten op zowel de volksgezondheid als de sociaal-economische problemen. De minst ontwikkelde landen zijn het meest kwetsbaar voor COVID-19 gezien hun zwakke gezondheidsstelsels die weerbaarheid ontberen, en gezien hun complexe sociaal-economische en bestuurlijke problemen. Het is al duidelijk dat COVID-19 een grote impact zal hebben op de economische en macro-economische systemen in onze partnerlanden. De regeringen staan voor de taak om de macro-economische stabiliteit te bewaren en begrotingsruimte te houden om de meest kwetsbare groepen, bedrijven en werknemers te beschermen en sociale basisvoorzieningen te kunnen blijven verstrekken.

Deze uitzonderlijke situatie vereist een coherente en eensgezinde aanpak op het niveau van de Unie, zowel voor het interne als voor het externe beleid. Om verdere verslechtering van de economie te voorkomen en evenwichtig, uniform en gelijkmatig herstel van de economische activiteit te stimuleren, moet er een uitzonderlijk en gecoördineerd programma voor economische ondersteuning worden opgezet. Daarvoor zijn aanzienlijke bedragen aan publieke en particuliere investeringen nodig om innovatieve oplossingen te vinden, de economie te activeren, hoogwaardige banen te scheppen en te investeren in het herstellen van de onmiddellijke schade als gevolg van de uitbraak van COVID-19.

Daarom stelt de Commissie een ambitieus pakket voor, waaronder een verhoging van de plafonds in het kader van het meerjarig financieel kader voor de periode 2014-2020 om de uitvoering van maatregelen in de Unie en daarbuiten in reactie op de gevolgen van de COVID-19-pandemie mogelijk te maken, zoals maatregelen ter ondersteuning van getroffen bedrijven, cohesiesteun voor de lidstaten, capaciteitsopbouw om toekomstige crisisparaatheid te bevorderen en andere relevante beleidsgebieden en daarmee verband houdende maatregelen.

Voorgesteld wordt die maatregelen uit te voeren in het kader van specifieke instrumenten en programma’s van de Unie en overeenkomstig de desbetreffende handelingen van de Unie waarin de voorschriften voor die instrumenten en programma’s zijn vastgesteld.

Daarom moet het mogelijk worden gemaakt dergelijke maatregelen uit te voeren via de mechanismen van Verordening (EU) 2017/1601 tot instelling van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds.