P6_TA(2004)0076

Wereldaidsdag

Resolutie van het Europees Parlement over wereldaidsdag

Het Europees Parlement,

- gezien het feit dat op 1 december 2004 Wereldaidsdag wordt gehouden met als thema: vrouwen, meisjes en HIV/AIDS,

- gezien het werkdocument van de Commissie over een gecoördineerde en geïntegreerde benadering ter bestrijding van HIV/AIDS in de Europese Unie en haar naburige landen,

- gezien de verklaring van Dublin van 24 februari 2004 over het partnerschap ter bestrijding van HIV/AIDS in Europa en Centraal-Azië,

- gezien de verklaring van de VN van 27 juni 2001 waarin deze zich ertoe verbindt zich voor de bestrijding van HIV/AIDS en het lopende UNAIDS programma in te zetten,

- gezien de doelstelling inzake het terugdringen van de verspreiding van HIV/AIDS vóór 2015 vastgesteld in de Millenniumverklaring, die op 8 september 2000 door de staatshoofden en regeringsleiders werd ondertekend,

- gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement,

A. overwegende dat het totaal aantal mensen met HIV/AIDS in 2004 in de hele wereld is gestegen tot een geschat totaal van 40 miljoen; overwegende dat de besmetting onder vrouwen in de gehele wereld steeds verder toeneemt;

B. overwegende dat in 1997 41% van de seropositieven vrouwen en meisjes waren maar dat thans ongeveer de helft van alle mensen die wereldwijd aan HIV/AIDS lijden, vrouwen en meisjes zijn en dat dit cijfer in Afrika bezuiden de Sahara 57% is; overwegende dat tot dusverre 40 miljoen mensen met HIV besmet zijn en ongeveer 90% daarvan in de ontwikkelingslanden leven,

C. overwegende dat de aan geslacht gerelateerde ongelijkheden in verband met HIV/AIDS onderstrepen dat de ontwikkeling van vaccins die voor vrouwen en jonge meisjes vóór de aanvang van hun seksuele leven toegankelijk moeten zijn, een budgettaire en politieke prioriteit moet zijn; onderstreept dat vrouwen betrokken moeten worden bij alle klinische onderzoeken ter zake, waaronder proeven met vaccins,

D. overwegende dat het aantal nieuw vastgestelde gevallen van HIV in West-Europa sinds 1995 is verdubbeld, waarbij enkele van de hoogste percentages van nieuwe besmettingen in een aantal nieuwe lidstaten te vinden zijn en in de derde landen die aan de oostelijke grenzen van de EU liggen,

E. overwegende dat meer investeringen in onderzoek en ontwikkeling met het oog op doelmatiger therapeutische en preventieve geneesmiddelen van vitaal belang zijn om op lange termijn het welslagen van maatregelen tegen HIV/AIDS te waarborgen,

F. overwegende dat het van cruciaal belang is om praktijken met het oog op veilige seks te bevorderen, alsmede het gebruik van microbiciden, die als een veelbelovend preventiemiddel worden beschouwd,

G. overwegende dat seksuele en reproductieve gezondheidsrechten nauw verband houden met de preventie van HIV/AIDS en andere aan armoede gerelateerde ziekten en dat de millenniumontwikkelingsdoelstellingen (MDG's) in het algemeen en de doelstellingen ter bevordering van gendergelijkheid en meer kansen voor vrouwen, terugdringing van kindersterfte, verbetering van de gezondheid van moeders en bestrijding van HIV/AIDS in het bijzonder alleen verwezenlijkt kunnen worden, indien seksuele en reproductieve gezondheidskwesties hoog op de MDG-agenda worden geplaatst,

H. overwegende dat recente cijfers van UNAIDS ook wijzen op toegenomen besmettingsniveaus in de gehele EU, met name in de leeftijdsgroep van 15- tot 25-jarigen,

I. overwegende dat farmaceutische bedrijven moeten bestuderen op welke wijze de prijzen kunnen worden verlaagd, aangezien de antivirale geneesmiddelen die in de industrielanden beschikbaar zijn, voor ontwikkelingslanden onbetaalbaar zijn,

J. overwegende dat in een aantal landen de met HIV/AIDS verband houdende kosten weldra meer dan de helft van de begroting voor gezondheidszorg zullen opslorpen,

K. overwegende dat een ontoereikend optreden tegen de HIV/AIDS-epidemie zou kunnen uitmonden in een crisis zonder weerga, met name in zuidelijk Afrika, waardoor niet alleen de gezondheid en de ontwikkeling, maar tevens de nationale veiligheid en de politieke stabiliteit in een aantal landen worden ondermijnd,

L. overwegende dat de Algemene Raad van de WHO een afwijking van artikel 31, lid f) van de TRIPS-overeenkomst heeft goedgekeurd zodat WHO-leden dwanglicenties kunnen afgeven voor de productie en verspreiding van geoctrooieerde geneesmiddelen voor de export naar derde landen met onvoldoende of geen productiecapaciteit in de sector, waardoor de toegang tot goedkope medicijnen in die landen zou kunnen worden verbeterd,

M. overwegende dat veel ontwikkelingslanden bij het van kracht worden van de TRIPS-bepalingen op 1 januari 2005 de mogelijkheid zullen verliezen om generieke geneesmiddelen te produceren,

1. bevestigt andermaal het recht van elk menselijk wezen op toegang tot medische zorg en behandeling;

2. wijst erop dat, indien de tendens van de gestage stijging van het aantal HIV-infecties niet wordt omgebogen, het onmogelijk zal zijn de overkoepelende millenniumontwikkelingsdoelstelling te bereiken, die is gericht op het uitroeien van bittere armoede en honger tegen 2015 en het halveren van het aantal mensen die met minder dan een dollar per dag moeten leven en honger lijden,

3. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan het Wereldfonds voor de bestrijding van aids, tuberculose en malaria (GFATM) op duurzame basis te voorzien van een bijdrage van ten minste 1 miljard euro; herinnert de G8 en de rest van de internationale gemeenschap eraan hun toezegging gestand te doen tot realisering van het ten doel gestelde jaarlijkse uitgavenniveau van 7 tot 10 miljard euro;

4. onderstreept dat voor een doeltreffende strategie ter bestrijding van de HIV/AIDS epidemie een alomvattende aanpak voor preventie, onderwijs, zorg en behandeling nodig is, alsmede de technologieën die thans in gebruik zijn, uitgebreide toegang tot behandeling en een zo spoedig mogelijke ontwikkeling van vaccins en microbiciden;

5. is tevens bezorgd over het toenemende aantal besmettingen in sommige samenlevingen die a priori volledige toegang hebben tot alle noodzakelijke informatie over preventie en het voorkomen van risico's, met name in de leeftijdsgroep van 15- tot 25-jarigen;

6. stelt vast dat dankzij het Internationale AIDS-Vaccin Initiatief de aandacht is gevestigd op het gebrek aan fondsen uit de particuliere sector; doet derhalve een beroep op particuliere donoren zich bij de charitatieve en openbare sectoren aan te sluiten om vaccins, speciaal in Afrika, te ontwikkelen;

7. verzoekt de EU en de lidstaten de financiële middelen voor de ontwikkeling van microbiciden drastisch te verhogen, omdat er bij voorzichtige schattingen van wordt uitgegaan dat de invoering van zelfs een gedeeltelijk doeltreffende microbicide in drie jaar zal leiden tot het voorkomen van 2, 5 miljoen gevallen van HIV en dat aan het eind van dit decennium met de noodzakelijke financiële steun een doeltreffende microbicide zou kunnen worden ontwikkeld;

8. onderstreept dat de toegang tot geneesmiddelen, met inbegrip van vaccins en diagnostische producten, van cruciaal belang is en dat het terugdringen van de kosten van dergelijke behandelingen een van de prioriteiten moet zijn; doet derhalve een beroep op de farmaceutische industrie om de prijzen te verlagen;

9. verzoekt de Europese farmaceutische industrie een belangrijk deel van haar middelen te wijden aan anti-infectiepreparaten en andere essentiële medicijnen;

10. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan hun verplichtingen ten aanzien van het onderzoek naar en de ontwikkeling van doelmatigere therapeutische en preventieve geneesmiddelen te vergroten, ten einde op lange termijn het welslagen van maatregelen tegen HIV/AIDS veilig te stellen; verzoekt met name de EU en haar lidstaten extra financiële middelen uit te trekken om doelmatige partnerschappen met de farmaceutische bedrijven voor de ontwikkeling van vaccins mogelijk te maken;

11. neemt met grote belangstelling kennis van de recente bevinding dat het aantal met AIDS samenhangende dodelijke slachtoffers onder Afrikaanse kinderen met behulp van een betrekkelijk goedkoop antibiotisch middel (cotrimoxazole) bijna gehalveerd kan worden; stelt vast dat, hoewel het middel HIV niet bestrijdt, het duidelijk een belangrijke rol speelt bij het voorkomen van secundaire infecties waaraan veel seropositieve kinderen met hun verzwakt immuunsysteem bezwijken, tegen jaarlijkse kosten van slechts 7 tot 12 $ per kind in vergelijking met de 300 $ voor de goedkoopste anti-retrovirale middelen;

12. betreurt het feit dat gedurende vele jaren de vooringenomenheid in sommige kringen ten aanzien van condoomgebruik heeft verhinderd dat HIV/AIDS de noodzakelijke volledige aandacht kreeg;

13. verzoekt de Verenigde Naties en de lidstaten het belang van seksuele en reproductieve gezondheidskwesties veel meer op de voorgrond te stellen tijdens de evaluatie van de millennium ontwikkelingsdoelstellingen volgend jaar;

14. verzoekt de EU prioriteit te blijven geven aan kwesties op het gebied van de seksuele en reproductieve gezondheid door middel van steun aan programma's over gezinsplanning, en met name te proberen invloed uit te oefenen op het seksuele gedrag door middel van strategieën ter beperking van het risico, door jonge mensen, met name meisjes en jonge vrouwen, voor te lichten over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en HIV, en door het gebruik van condooms gekoppeld aan andere methoden van anticonceptie aan te moedigen en elke verspreiding van misleidende informatie over de doeltreffendheid van condooms te bestrijden;

15. roept de Commissie op de ontwikkelingslanden aan te sporen tot het herstellen en ontwikkelen van publieke diensten op fundamentele gebieden zoals toegang tot water en sanitaire voorzieningen, gezondheidszorg en onderwijs;

16. onderstreept dat HIV/AIDS niet geïsoleerd kan worden aangepakt en vaak hand in hand gaat met andere zieken, zoals tuberculose, hepatitis C en psychische aandoeningen, zoals depressie, en dat voor dit alles oplossingen ten aanzien van zorg en behandeling moeten worden gezocht;

17. spoort de Commissie aan specifieke wetgevingsinstrumenten te creëren voor het bevorderen van O&O op het gebied van verwaarloosde en aan armoede gerelateerde ziekten, en te garanderen dat de onderzoeksresultaten aansluiten bij de bijzondere behoeften van de ontwikkelingslanden en bijdragen tot een snelle verbetering van de volksgezondheidssituatie;

18. doet een beroep op alle betrokken partners om de maatregelen met het oog op de toelating van nieuwe geneesmiddelen en vaccins te bespoedigen en ervoor te zorgen dat patiënten in armere Europese landen ook toegang hebben tot behandeling tegen betaalbare prijzen;

19. betreurt het ontbreken van palliatieve zorg voor degenen die aan AIDS sterven, en dringt erop aan teams voor palliatieve zorg op te leiden en financieel te steunen;

20. is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een uniform kader op te zetten voor de afgifte van dwanglicenties voor de productie en export van goedkopere medicijnen naar daarvoor in aanmerking komende landen in nood;

21. onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat de doelstelling om ontwikkelingslanden betaalbare geneesmiddelen ter beschikking te stellen, niet wordt gedwarsboomd door buitensporig restrictieve of bureaucratische procedures noch door herimport in de Europese Unie van farmaceutische producten die in het kader van dwanglicenties zijn vervaardigd;

22. dringt er bij de ontwikkelde landen op aan in te stemmen met een afwijking van de toepassing van de TRIPS-overeenkomst op dit gebied zodat de farmaceutische bedrijven ook in de toekomst de ontwikkelingslanden kunnen voorzien van goedkope generieke medicijnen;

23. dringt er bij de Commissie op aan zich zowel op WHO-niveau als in haar bilaterale betrekkingen ertegen te verzetten dat de Verenigde Staten in zijn bilaterale overeenkomsten met ontwikkelingslanden bepalingen opneemt die die landen verplicht afstand te doen van het in de Verklaring van Doha erkende recht generieke medicijnen te gebruiken of in te voeren die nodig zijn voor de gezondheid van hun bevolking; verzoekt de EU dringend dergelijke stappen achterwege te laten;

24. roept de EU op maatregelen en programma's op dit gebied te ontwikkelen, en verzoekt de Commissie erop toe te zien dat er binnen de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 meer middelen worden vrijgemaakt voor steun aan een veel gespierder antwoord op HIV/AIDS met inbegrip van financiële verbintenissen over meerdere jaren ten aanzien van het Wereldfonds voor de bestrijding van HIV/AIDS, tuberculose en malaria;

25. is er vast van overtuigd dat voor de EU in de wereldomspannende bestrijding van de ziekte een belangrijke rol is weggelegd ten behoeve van de eigen burgers en die van derde landen; geeft in dit verband uiting aan zijn tevredenheid over de reeds bestaande EU-financiering van onderzoekprojecten, uitwisseling van de beste praktijken en de inschakeling van NGO's, met name van de organisaties die het meest geschikt zijn voor het aanpakken van de specifieke problemen van kwetsbare groepen als immigranten, prostituees, enz.;

26. is verheugd over het feit dat het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Nederland hebben besloten tot inwilliging van het verzoek van een groot aantal NGO's om aanvullende bijdragen aan het Wereldfonds te leveren;

27. verzoekt de lidstaten en met name de Italiaanse regering hun verplichting na te komen om financiële middelen aan het Wereldfonds ter beschikking te stellen en de voortzetting van alle lopende maatregelen te garanderen;

28. verzoekt de nieuwe Commissie ervoor te zorgen dat met de steun ook in de toekomst de zogenaamde "decency gap", de leemte, die door het schrappen van middelen aan de UNFPA door de VS is ontstaan, niet alleen in de derde wereld maar ook in Oost-Europa en Centraal-Azië wordt opgevuld;

29. is verheugd over de verklaring van de Commissie van 23 november 2004 over de indiening in april 2005 van een actieplan ter bestrijding van AIDS, en kijkt reikhalzend naar concrete maatregelen uit;

30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie en UNAIDS.

--------------------------------------------------