ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 272 
 
 
 
Vol. 1984/0 125 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
C O M (84) 272 def.
Brussel, 18 m e i 1984
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD
INZAKE HET PROGRAMMA TER ONDERSTEUNING
VAN COMMUNAUTAIRE PROJECTEN IN DE SECTOR KOOLWATERSTOFFEN
C O M (84) 272 def.

- 1 -
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
INZAKE HET PROGRAMMA TER ONDERSTEUNING  
VAN COMMUNAUTAIRE PROJECTEN IN DE SECTOR KOOLWATERSTOFFEN
INHOUD
I.INLEIDING blz.  2
II.HET ONDERSTEUNINGSPROGRAMMA 2
III.MOTIEVEN VOOR DE VOORTZETTING VAN HET PROGRAMMA 6
IV.VERBETERINGEN IN HET PROGRAMMA 7
V.CONCLUSIES 15

-  2 -
Mededeling van de Commissie aan de Raad  
inzake het programma ter ondersteuning  
van communautaire projecten in de sector koolwaterstoffen
I. INLEIDING
1. Naar aanleiding van het onderzoek door de Raad van de negende reeks  
communautaire projecten in de sector koolwaterstoffen, heeft de Commissie  
kennis gegeven van haar voornemen over te gaan tot een algemene evaluatie 
van het communautaire steun programma op dit gebied krachtens Verordening  
No. 3056/731.
2. De Commissie heeft op 4 oktober 1983 de Raad en het Europese Parlement haar  
jaarliks verslag voorgelegd ovçp de voornaamste resultaten van de  
toepassing van Verordening 3056/73 .  Dit document bevat voorts informaties  
over de begrotingsaspecten van het programma, in het bijzonder gegevens  
over de terugbetaling van verleende subsidies.
3. In aanvulling op deze documentatie legt de Commissie hieronder de  
voornaamste conclusies voor die zij trekt uit de tien jaar gedurende welke  
Verordening 3056/73 wordt toegepast, alsmede aanpassingen en verbeteringen  
die, volgens haar, in het programma moeten worden aangebracht om de  
doelmatigheid hiervan te behouden. Voorts zal de Commissie binnenkort aan  
de Raad een ontwerp voor’ leggen voor een subprogramma "koolwaterstoffen" dat  
moet worden opgenomen in het kader van het 3e 0. en 0.-programma voor  
niet-nucleaire energie. Dit voorstel beoogt voorafgaande fundamentele  
onderzookweerkzaamheden die dus een aanvulling vormen van de activiteiten  
die onder Verordening 3056/73 ressorteren.
4. Onderhavige mededeling is met name gebaseerd op de conclusies van een groep  
onafhankelijke deskundigen die door de Commissie is belast met een  
beoordeling van de tot dusverre in het kader van de ondersteunde projecten  
bereikte technische resultaten.
II. HET ONDERSTEUNINGSPROGRAMMA
Doelstellingen
5. Veordening 3056/73 is een van de hulmiddelen die door de Gemeenschap zijn
gecreëerd om de verwezenlijking van een veilige energievoorziening op lange  
termijn te bevorderen. De verordening steunt op het feit dat de
ontwikkeling van passende technieken op het gebied van exploratie,  
exploitatie, opslag en transport van koolwaterstoffen aan deze doelstelling  
beantwoordt.
Verordening (EEG) No. 3056/73 van de Raad betreffende de steun aan
communautaire projecten in de sector koolwaterstoffen (PB L 312 van 13
november 1973).
2 Doc. C0M(83) 571 def.
../·

- 3 -
De eerste verantwoorde!ijkhjeid van de industrie in deze technologische 
ontwikkeling wordt erkend, maar bij de aanvaarding van deze Verordening was  
de Raad van oordeel dat op grcnd van de grote risico's en de aanzienlijke  
investeringen, alsmede het belang dat moet worden gehecht aan een snelle  
ontwikkelingt van deze technieken en aan een bundeling van krachten op  
communautair niveau, een financiële steun van de Gemeenschap gerecht­
vaardigd is.
Financiële middelen
6. De financiële middelen die de Gemeenschap voor de uitvoering van dit  
ondersteuningsprogramma heeft besteed, bedroegen van 1974 tot 1983 in  
totaal 307 miljoen ECU in de vorm van vastleggingskredieten, hetgeen  
overeenkomt met een globaal investeringsbedrag van ongeveer 1 miljard ECU.  
De jaarlijks in de begroting opgenomen bedragen variëren van begrotingsjaar  
tot begrotingsjaar sterk: 25 miljoen ERE in 1974, 50 miljoen ERE in 1977,  
15 miljoen ERE in 1980. Voor het jaar 1984 is de toewijzing vastgesteld op  
35 miljoen ECU. Hierbij kan echter worden vastgesteld dat, gezien de in de  
laatste tien jaar in de Gemeenschap gesignaleerde inflatie, de omvang van  
de voor het ondersteuningsprogramma vastgestelde vastleggingskredieten in  
reële waarde met meer dan de helft is verminderd.
Verwezenlijkingen
7. Na een toepassingsperiode van tien jaar waarin 319 projecten werden  
gefinancierd, konden de volgende belangrijke technische verwezenlijkingen  
worden gesignaleerd:
a) in het gebied van de geofysica:
- de ontwikkeling van nieuwe systemen voor de verzameling, verwerking en  
interpretatie van geofysische gegevens en de verbetering van de  
prestaties van instrumenten en apparatuur. Met deze vorderingen kan  
een beter inzicht worden verkregen in de onderaardse structuren van  
het Europese continent dat gekenmerkt wordt door een grote tectonische  
gevarieerdheid en complexiteit;
b) op het gebied van de boringen:
- de ontwikkeling van installaties voor boringen vanaf schepen met  
dynamische situering waardoor olieboringen kunnen plaatsvinden tot een  
diepte van 1800 m in een moeilijk omgevingsmilieu;
- de verwezenlijking van de eerste horizontale boring. De toepassingen  
van deze sterk innoverende techniek maken een opvoering van de  
olieproduktie en een belangrijk hogere winningsgraad van de  
vindplaatsen mogelijk;

- 4 -
c) op het gebied van de produktie:
- de ontwikkeling van een volledig geautomatiseerd en op afstand bediend  
olieproduktiesysteem op de zeebodem, bestemd voor een economische  
exploitatie van marginale winningsplaatsen, in het bijzonder die van  
de Noordzee;
- de ontwikkeling van platforms op spankabels (TLP) waarmede, door het  
ontbreken van vast op de bodem verankerde constructies,  installaties  
kunnen worden verwezenlijkt in zeer diep water. Met behulp van deze  
techniek is het met name mogelijk vindplaatsen in veelbelovende zones  
te exploiteren die zich buiten de 62ste breedtecirkel in de Noordzee  
bevinden;
»
- de ontwikkeling van het SWOPS-produktiesysteem voor de exploitatie van  
vindplaatsen van geringe omvang en voor het vervroegd in produktie  
brengen van olievindplaatsen;
- De uitvoering van proefprojecten voor de geforceerde winning van  
koolwaterstoffen. De hiermede geboekte positieve resultaten (in een  
aantal gevallen werden winningspercentages van 60% gesignaleerd)  
zouden het mogelijk kunnen maken op middellange of lange termijn over  
te schakelen op exploitatie op industriële schaal;
d) op het gebied van het vervoer:
- de proeven met heileggen van pijpleidingen in de Straat van Messina en  
in het Kanaal van Sicilië waardoor de onderzeese gasleidingsverbinding  
tussen Afrika en Europa kon worden gerealiseerd en waarmede 12 miljard  
m3 Algerijns aardgas naar Italië moet worden getransporteerd. Deze  
werkzaamheden hebben plaatsgevonden op een diepte van 610 m waarmede  
de voor onderzeese leidingen momenteel geldende dieptegrens is  
verdubbeld;
- de toepassing van de lastechniek met behulp van elektronenbundels bij  
het "J"-plaatsingssysteem voor onderzeese leidingen. Met behulp van  
dit sterk innoverend systeem kunnen leidingen worden geplaatst op  
diepten die de grenzen van de huidige techniek overschrijden.
8. Met betrekking tot de in de Veordening gestelde doelstellingen kunnen voor  
wat betreft de toepassing de volgende conclusies worden getrokken:
- De veiligheid van de aardolievoorziening van de Gemeenschap is, in het  
algemeen gezien verbeterd.  Het zou echter onmogelijk zijn om een  
globale becijferde raming op te stellen in termen van verkregen  
aanvullende reserves (hoewel dit in bepaalde gevallen bij een aantal  
projecten inzake geforceerde winning mogelijk zou zijn), het staat  
echter wel vast dat alle technieken die ontwikkeld zijn met financiële

- 5 -
medewerking van de Gemeenschap het mogelijk hebben gemaakt nieuwe  
aaroliereserves aan het licht te brengen, in het bijzonder in het off-  
shoregebied, de produktie van bekende vindplaatsen op te voeren en de  
termijnen voor het in exploitatie brengen van bepaalde nieuwe  
vindplaatsen te bekorten. Bovendien is de beschikbaarheid van reserves  
buiten het grondgebied van de Gemeenschap (bijv. vervoer van aardgas uit  
Noord-Afrika via de Middellandse Zee) onder gunstige economische  
voorwarden mogelich geworden.
- De technologische ontwikkeling en innovatie werden gestimuleerd.
Terwijl in al de ondersteunde projecten een verbetering van de  
technologie werd voorgesteld, waren een aantal hiervan gericht op een  
werkelijk technologische doorbraak waardoor de positie van de Europese  
industrie op het gebied van de uitrusting voor oliewinning op de  
wereldmarkt kon worden verbeterd. Als voorbeelden van geslaagde
initiatieven op dit gebied kunnen vermeld worden het horizontaal boren,  
de technieken van het lassen en leggen van pijpleidingen onderzee. De  
communautaire steun vertegenwoordigde aldus een beslissende factor bij  
het tot ontwikkeling brengen van projecten met een omvangrijk technisch  
risico en heet het in het bijzonder mogelijk gemaakt over verschillende  
jaren gespreide projecten (technische reeksen) te verwezenlijken, zoals  
onderzeese boorsystemen en systemen voor de winning op grote diepte. Op  
langere termijn zal de ontwikkeling van deze nieuwe techniken de  
benutting mogelijk maken van aardolie- en aardgasreserves die anders  
achterwege zou zijn gebleven.
Initiativen van de industrie werden aangemoedigd.  De beschikbaarheid  
van financiële middelen ter ondersteuning van nieuwe technieken heeft de  
daarvoor in aanmerking komende bedrijven in staat gesteld meer aan  
onderzoek en ontwikkeling te besteden dan anders het geval zou zijn  
geweest. De resultaten van een door de Commissie bij de ondersteunde  
bedrijven ingestelde enquête hebben uitgewezen dat bij een derde daarvan  
de uitvoering van de projecten met 1 tot 3 jaar zou zijn vertraagd  
indien hiervoor geen steun van de Gemeenschap zou zijn verstrekt. Bij  
de overige tweederde zou deze vertraging meer dan 3 jaar hebben  
bedragen, of zouden de projecten in hun geheel zijn opgegeven.
- De bundeling der krachten op communautair vlak werd vergemakkelijkt.  De  
verwezenlijking van communautaire projecten in samenwerkingsverband  
heeft zich aanvankelijk op nationaal vlak voltrokken, terwijl deze zich  
vervolgens heeft uitgebreid tot een communautaire dimensie. Tevens is  
een tendens geconstateerd in de richting van een bundeling tussen  
communautaire bedrijven en bedrijven uit derde landen, met name uit  
Noorwegen.
Daarnaast is de samenwerking tussen firma's die uitrusting voor de  
oliewinning vervaardigen en bedrijven die van deze uitrusting gebruik  
maken, geleidelijk verbeterd, hoewel er op die gebied nog verdere  
vooruitgang kan worden gemaakt.
- De ondersteunde projecten hebben tot dusverre een groot succespercentage  
geboekt.  Eind 1983 waren 140 van de 319 tot dusverre ondersteunde  
projecten overeenkomstig de werkprogramma's voltooid. Hiervan hebben er  
42 stadium van de commerciële exDloitatie bereikt, waardoor de ontvangen

-  6 -
subsidies geheel of gedeeltelijk konden worden terugbetaald. Bij 91  
andere projecten waren de betrokken bedrijven bezig met het zoeken naar  
commerciële exploitatie van de resultaten. Over de gehele linie
bedraagt het terugbetalingspercentage voor de in de jaren 1975, 1976,  
1977 en 1978 toegekende steun ongeveer 20%, terwijl het aantal  
technische mislukkingen niet meer dan 7% bedroeg. Het
terugbetalingspercentage van de volgende jaren kan nog niet worden  
vermeld, omdat de projecten zich nog in de uitvoeringsfase bevinden.
9. De balans die na een toepassing van tien jaar van het  
ondersteuningsprogramma voor aardolietechnieken kan worden opgemaakt, valt  
dus hoofdzakelijk positief uit. Daarvan getuigen de conclusies van de door  
de Commissie geraadpleegde adviseurs. Thans dient te worden vastgesteld of  
deze communautaire ondersteuningsactie dient te worden voortgezet, en zo  
ja, of hierin met het oog op een grotere doelmatigheid, verbeteringen  
moeten worden aangebracht.
III. MOTIEVEN VOOR DE VOORTZETTING VAN HET PROGRAMMA
10. Sedert tien jaar hebben de geïndustrialiseerde landen, en met name de
landen van de Gemeenschap, hun energiebeleid gericht op een tweetal
prioritaire doelstellingen: versterking van de continuïteit van de
voorziening en vermindering van de afhankelijkheid van aardolie.
11. De resultaten van de inspanningen die geleverd zijn om het gebruik van
aardolie te beperken, waren spectaculair in die zin dat de Gemeenschap  
momenteel een olieverbruik heeft van 450 miljoen ton, tegenover 550 miljoen  
ton 10 jaar geleden. Intussen heeft het aardgas, deels afkomstig uit de  
Gemeenschap en deels ingevoerd uit derde landen, zich een belangrijke
plaats veroverd in de energievoorziening.
In het kader van de doelstellingen die de Gemeenschap voor 1990 heeft  
geformuleerd, zouden aardolie en aardgas in elk geval nog een aandeel van  
ongeveer 60% in het totale primaire energieverbruik hebben. Het staat vast  
dat de koolwaterstoffen na dit tijdstip op de energiebalans nog een zeer  
belangrijke rol blijven vervullen.
De eis van een gegarandeerde vorziening op lange termijn zal dus zijn volle  
actualiteit behouden en het zal noodzakelijk zijn om in de toekomst, zoals  
in de loop van de laatste tien jaar, de ontwikkeling te bevorderen van de  
interne zowel als externe bronnen met behulp waarvan aan deze eis kan
worden voldaan. Een snelle uitwerking van de technieken die het mogelijk  
maken de winbare hoeveelheden van de reserves op te voeren, deze  
tegen Lagerekosten te winnen en zulks onder omstandigheden die een grotere  
veiligheid waarborgen, blijft een bijzonder passende manier om deze  
ontwikkeling te stimuleren.
12. Hiertegenover kan men ongetwijfeld het feit stellen dat er momenteel
mondiaal een overvloedig aanbod van koolwaterstoffen aanwezig is, en dat de  
van 1978 tot 1982 waargenomen tendens tot stijging der prijzen thans een  
ontwikkeling in tegenovergestelde zin te zien geeft, waardoor het  
vooruitzicht is ontstaan dat er in de komende jaren wellicht
prijsverlagingen of althans een stabilisering in reële termen plaats zullen  
vinden.

- 7 -
Deze thans gunstige ontwikkeling kan echter de Gemeenschap niet ontheffen 
van de verantwoordelijkheden' die zij ten aanzien van de vooruitzichten op  
lange termijn draagt: het bevorderen van een zo betrouwbaar mogelijke
voorziening, het aanmoedigen van de omstandigheden die een zo bevredigend  
mogelijk samenspel van marktfactoren mogelijk maken. Op grond hiervan  
bijjft voortzetting van de steunverlening ten behoeve van de ontwikkeling  
van aardoliespitstechnieken gerechtvaardigd.
13. Deze technieken worden niet uitsluitend door de oliemaatschappijen gecon­
cipieerd en ontwikkeld, maar vooral door technische bedrijven, diensten of  
fabrikanten van uitrusting voor de olie-industrie.  In het kader van het  
programma zijn het deze bedrijven die, direct of indirect, hebben
geprofiteerd van circa 70% van de steun die de gemeenschap in het afgelopen  
decennium heeft verleend.
Bij de huidige energieconjunctuur,  die met name wordt gekenmerkt door een  
vertraging van de exploratie- en ontwikkelingsactiviteiten waardoor weer  
een scherpe concurrentie is ontstaan op de wereldmarkt voor uitrusting en  
diensten, betekent deze steun enerzijds een aanmoediging van nieuwe
onderzoek- en ontwikkelingswerkzaamheden, terwijn anderzijds zeker een  
anti-conjunctureel effect wordt uitgeoefend welke de ontmanteling van  
produktiecapaciteiten en bestaande centra voor onderzoek tegengaat.
IV. VERBETERINGEN IN HET PROGRAMMA
14. De ervaring van de afgelopen tien jaar heeft de waarde en de doelmatigheid  
aangetoond van het ondersteuningsprogramma van de Gemeenschap. Thans dient  
op de ingeslagen weg te worden voortgegaan, waarbij dan het communautaire  
hulpmiddel zodanig moet worden aangepast dat het in de nieuwe behoeften  
voorziet en het systeem wordt ingepast in het algemene kader van de  
energiestrategie van de Gemeenschap.
A. Aanvaarding van eenmeerjarenprogramma
15. De projecten die in het kader van Verordening 3056/73 worden gefinancierd  
zijn in het algemeen verwezenlijkingen die zich over een periode van een  
aantal jaren uitstrekken en die grote technische en financiële risico's met  
zich brengen. Tot nu toe werden deze projecten gefinancierd op basis van  
een jaarlijks programma, waarbij de kredieten elk jaar door de  
begrotingsautoriteit werden toegewezen. Door het feit dat de jaarlijkse  
toewijzingen van jaar tot jaar van het enkelvoudige tot het dubbele kunnen  
variëren, zonder dat er van de zijde van de Gemeenschap enige verplichting  
tot voortzetting van het programma bestaat, er is een element van  
onzekerheid toegevoegd dat zou moeten worden weggenomen.
16. Ten einde aan deze situatie het hoofd te bieden en het programma beter te  
situeren in het algemene kader van het communautaire energiebeleid, is de  
Commissie van mening dat voor een dergelijk programma een meerjaarlijkse  
verplichting zou moeten worden aangegaan, gekoppeld aan éen passend

-  8 -
financieel plafond. Op deze wijze zou de steun voor de projecten op het  
gebied van de koolwaterstoffen binnen het geheel van het meerjarenprogramma  
voor werkzaamheden en financiering van het onderzoek op energiegebied  
kunnen worden geplaatst waarvoor ^de principiële goedkeuring door de  
Commissie aan de Raad is voorgesteld .  Het is trouwens bekend dat de Raad  
zich, in zijn rapport aan de Europese Raad van Athene (november 1983)  
positief heeft opgesteld met betrekking tot het denkbeeld van een  
meerjarige programmering van de activiteiten van de Gemeenschap op  
energiegebied.
Een dergelijke oplossing zou moeten leiden tot een optimaal gebruik van de  
financiële middelen van de Gemeenschap, dubbel werk moeten voorkomen en de  
continuïteit van de werkzaamheden moeten waarborgen. Laatstgenoemde factor  
zou voor de betrokken ondernemingen meer houvast bieden bij de uitwerking  
van hun eigen programma voor de ontwikkeling van nieuwe technieken.
17. In dit verband dient erop te worden gewezen dat de communautaire  
ondersteuningsacties voor technologische projecten in de sector van de  
koolwaterstoffen niet zouden kunnen worden voortgezet zonder dat hiervoor  
passende financiële middelen ter beschikking worden gesteld. Het totaal  
der financiële middelen dat moet worden vasgesteld in het kader van een  
meerjarenprogramma, zou van een zodanige omvang moeten zijn dat jaarlijks  
bedragen kunnen worden toegewezen die een multiplicerende werking kunnen  
uitoefenen en tegelijkertijd de gevolgen van de monetaire erosie te niet  
doen. Indien geen passende begrotingstoewijzing wordt aanvaard, is de  
actie van de Gemeenschap gedoemd elke geloofwaardigheid te verliezen.
B. Wijziging van het besluitvormingsproces
18. In tegenstelling tot andere hulpmiddelen voor communautaire steun ten  
behoeve van technologische projecten, kent Verordening No. 3056/73 aan de  
Raad de bevoegdheid toe om met eenparigheid van stemmen op voorstel van de  
Commissie een besluit te nemen over toekenning van financiële steun.
19. Evenwel, het systeem van besluitvorming van Verordening No. 3056/73 moet  
worden veranderd, in het bijzonder om rekening te houden met de eisen van  
Artikel 205 van het Verdrag. Tot dan toe zal de uitvoering van het  
ondersteuningsprogramma geschieden overeenkomstig de bepalingen van  
Verordening No. 3056/73.
3Doe. C0M(83)513 def.
./.

- 9 -
C. Definiëring van prioritaire technologische doelstellingen
20. Verschillende van de technieken die met financiële medewerking van de  
Gemeenschap sedert 1973 werden ontwikkeld, zijn thans tot volle rijpheid  
gekomen. Zonder a priori voortzetting van bepaalde projecten uit te  
sluiten, dient thans te worden overgegaan tot formulering van nieuwe  
technologische doelstellingen waaraan in de komende jaren voorrang moet  
worden verleend.
21. In het algemeen gezien is uit de evolutie van de laatste jaren op het  
gebied van de aardolie-exploitatie duidelijk gebleken dat de sectoren  
waarin de activiteiten in de toekomst moeten worden geconcentreerd ener­
zijds de verlaging omvatten - door middel van daartoe geschikte technieken  
- van de kosten van ontwikkeling en exploitatie van de "klassieke" off-  
shore-vindplaatsen en van marginale vindplaatsen op grotere diepte,  en  
anderzijds de conceptie van volledig nieuwe technieken voor de valorisatie  
van reserves die zich op grote diepte onder het zeeoppervlak bevinden.
22. Op basis van deze uitgangspunten zouden de prioriteiten per gebied als  
volgt moeten liggen:
a) op het gebied van de geofysica:  Belangrijke inspanningen zouden gele­
verd moeten worden op het gebied van de seismische bronnen en  
hulpmiddelen voor het verkrijgen van gegevens. De tenuitvoerlegging  
van moderne geofysische technieken, met inbegrip van een nauwkeurige  
plaatsbepaling, moet worden geperfectioneerd omdat hierin een  
belangrijke bron van vooruitgang ligt voor een betere definiëring van  
geologische horizonten op grote diepte. Tevens dienen verbeteringen te  
worden aangebracht in de verwerking van geofysische gegevens en de  
interpretatie daarvan ten aanzien waarvan momenteel gebruik kan worden  
gemaakt van de vooruitgang op het gebied van de informatica.
De moderne geofysica beperkt zich niet tot het verkrijgen van beelden  
van de geologische horizonten tot een diepte van enkele duizenden  
meters. Zij moet ten dienste staan van de herkenning van de
architectuur van de ondergrond op enkele tienduizenden meters. Ook  
dient de geofysica een betere evaluatie mogelijk te maken van de litho-  
logie en de fluïda-inhoud van de geologische horizonten. Deze techniek  
dient bij voorrang te worden aangewend om het aantal improduktieve  
exploratie-boringen belangrijk te beperken.
b) op het gebied van de produktie:  het zou in de komende jaren mogelijk  
moeten worden om zowel marginale winplaatsen door middel van betrouw­
bare en weinig kostbare technieken te exploiteren, als aardolie en gas  
te winnen uit grote velden die op grote diepte zijn gelegen en, voor  
wat beide gevallen betreft, onder moeilijke omgevingsomstandigheden.  
Het accent van de inspanningen zou dus moeten komen te liggen op ver­
mindering van de produktiekosten, zowel in investering als wat de  
bedrijfskosten betreft, de verbetering van de vaste en flexibele cons­
tructies, waarop het onderzoek bij voorrang gericht moet zijn.

-  10  -
Voorts zou op langere termijn de produktie mogelijk moeten worden  
gemaakt vanaf volledig geautomatiseerde installaties op de zeebodem,  
van waaruit het niet-behandelde gas/vloeistofmengsel rechtstreeks naar  
de kust kan worden afgevoerd.
Daarnaast zou ook een diepgaande studie moeten worden gemaakt van de  
tussenoplossing waarbij exploitatie plaatsvindt door middel van  
drijvende platforms die verbonden zijn met op afstand bediende  
onderzeese spuitkruisen.
Een vindplaats dient maximaal te worden geëxploiteerd en op grond  
hiervan dient men een volledige beheersing te verkrijgen van de  
technieken van de geforceerde winning.  De aandacht dient derhalve bij  
uitstek uit te gaan naar een beter inzicht in de reservoirgesteenten, 
alsmede naar de winningsmethoden en -vectoren. Indien de economische  
omstandigheden dit toelaten zou men nl. in staat moeten zijn doelmatige  
winningstechnieken toe te passen voor bekende reserves waardoor de con­
tinuïteit van de voorziening wordt vergroot.
c) op het gebied van de diensten:  ontwikkeling van controle- onderhouds-
en reparatiesysternen voor onderzeese installaties onder volledig  
veilige omstandigheden, ongeacht de diepte waarop zij zich bevinden.
d) op het gebied van de opslag:  ontwikkeling van ondergrondse opslagsyste­
men voor koolwaterstoffen op vaste bodem of in off-shore-gebieden.
23. Bij de hierboven vermelde doelstellingen wordt ervan uitgegaan dat er een  
specifieke techno!ogische f ep- -r-V g ••■ordt geleverd ten aanzien van bij­
zondere punten zoals:
- methodologie van de analyse en evaluatie van de risico's die van toe­
passing zijn op de aardolie-exploitatie,  met name door overdracht van de  
verkregen ervaring op andere takken van industrie;
- onderzoek inzake en aanpassing van nieuwe composietmaterialen die voldoen  
aan specificaties die voor de sector van de aardoliewinning gelden;
- opvoering van de kennis inzake het gedrag van traditionele materialen  
(staal en beton) onder de gebruiksomstandigheden van de aardoliewinning  
en inzake de wisselwerking tussen constructie en zeemilieu.
24. Deze prioriteitenindeling is het resultaat van conclusies van
onafhankelijke deskundigen die daarover door de Commissie zijn geraad­
pleegd. Zijn berust op de huidige stand van de techniek en zal in het  
tijdsverloop moeten worden aangepast. Met het oog op een dergelijke
aanpassing zal de Commissie in het bijzonder rekening houden met de  
aavaezen van de vertegenwoordigers van de olie—industrie en de daaraan  
verwante industrietakken in de Gemeenschap, welke adviezen door haar zullen  
worden ingewonnen op het volgende symposium inzake nieuwe
aardolïetechnieken in december 1984. Het verband met andere
gemeenschapsprogrammas zal eveneens nader worden onderzocht teneinde dubbel  
werk te voorkomen

-  11 -
D. Verbetering van de procedure voor de tenuitvoerlegging van het programma  
Uitnodiging tot inschrijving
25. Verordening 3056/73 omvat geen bepalingen die betrekking hebben op de uit­
voering. De Commissie heeft besloten elk jaar een oproep te publiceren  
waarin bedrijven worden verzocht verzoeken om financiële steun in te  
dienen.
Bij de projecten die naar aanleiding van de oproep worden ontvangen en  
binnen de grenzen van de door de Verordening vastgestelde 4 sectoren  
(exploratie, produktie, transport en opslag), stelt de Commissie telkens de  
prioriteiten vast op basis waarvan zij haar voorstellen tot steunverlening  
bij de Raad indient. Deze prioriteiten worden door de Commissie bepaald  
aan de hand van haar visie op de technische ontwikkelingen en behoeften op  
lange termijn. De ervaring van de afgelopen tien jaar heeft geleerd dat de  
visies van de Commissie door de Lid-Staten worden gedeeld.
26. Deze procedure is voor verbetering vatbaar:
— wat betreft de inhoud,  men zou in de oproep beter de gebieden kunnen  
vermelden waaraan een zekere mate van prioriteit wordt toegekend.
Ten einde te waarborgen dat deze keuze in overeenstemming is met de  
ontwikkeling der behoeften, zou de Commissie zich bij de vaststelling  
hiervan, kunnen baseren op een advies dat als raadgeving wordt uitge­
bracht door deskundigen van de Lid-Staten die de bevoegde autoriteiten en  
de industrie vertegenwoordigen.
Deze vaststelling van jaarlijkse prioriteiten zou echter, overeenkomstig  
de geest van een meerjaren programma, verenigbaar moeten blijven met de  
onontbeerlijke continuïteit van het programma.
- wat de bekendmaking betreft,  heeft de ervaring geleerd dat de oproepen,  
hoewel gepubliceerd in het Publikatieblad van de Gemeenschappen, op zeer  
ongelijke wijze onder de aandacht komen van de bedrijven in de verschil­
lende Lid-Staten. De Commissie zal erop toezie dat de oproepen in de  
gehele Gemeenschap op een zo ruim mogelijke schaal worden verspreid.
Optimaal gebruik van de kredieten
27. Bij de voorbereiding van de ondersteuningsvoorstellen die aan de Raad  
worden voorgelegd, is een van de belangrijkste criteria van de Commissie  
altijd een optimale benutting van de kredieten geweest. Ten einde dit te  
verwezenlijken is uitgegaan van de volgende bepalingen, welke ook van  
toepassing zouden moeten blijven:

-  12 -
a) de projecten worden in tranches gefinancierd. In plaats van zich ten  
aanzien van het gehele project vast te leggen, heeft de Commissie er de  
voorkeui' aan gegeven een enkele etappe tegelijk te financieren,  
aangezien een voortzetting van de steun afhankelijk is van de resultaten  
van de voorafgaande fase.
b) A anvaarding van het principe van de gebruikswaarde ter bepaling van het  
bedrag van de te ondersteunen investeringen. In plaats van uit te gaan  
van d e  totale waarde van een installatie of uitrustingsonderdeel en  
eventueel de restwaarde bij de voltooiing van het project terug te  
winnen, wordt bij dit systeem uitgegaan van de gebruikskosten die  
beperkt blijven tot de tijdsduur waarin het project wordt uitgevoerd.
Verspreiding van kennis
28. Onvereenkomstig de bepalingen van bijlage II van het ondersteuningscon-  
tract, zijn de Commissie en degenen die de steun verwerven verplicht tot  
een zo ruim mogelijke verspreiding van de resultaten die met het project  
werden bereikt.
29. Voor informatie over de resultaten van de projecten maakt de Commissie  
gebruik van de volgende middelen:
i) Technische bijeenkomsten
Sedert 1977 heeft de Commissie een reeks bijeenkomsten belegd met de  
bedrijven en instellingen die steun hebben ontvangen en, eventueel,  
potentiële gebruikers van de resultaten van de projecten. Deze bijeen­
komsten zijn steeds aan een specifiek onderwerp gewijd. Het doel is de  
uitwisseling van gegevens over de voortgang der werkzaamheden en over de  
problemen die zich bij de uitvoering van de projecten hebben voorgedaan,  
bestudering van de mogelijkheden tot samenwerking die zich voordoen en  
het geven van een overzicht van de technologische ontwikkelingen in de  
aardoliesector.
Hoewel de mate van samenwerking nimmer het gehoopte peil heeft bereikt,  
zijn de besprekingen over de voortgang der werkzaamheden uiterst nuttig  
gebleken omdat zij een confrontatie mogelijk hebben gemaakt van de  
promotors der projecten enerzijds, en van de potentiële gebruiken van de  
resultaten en van de concurrenten anderzijds.
De organisatie van dit soort bijeenkomsten zou moeten worden uitgebouwd.  
Er zouden ten minste jaarlijks zes bijeenkomsteen moeten worden  
gehouden, elk gewijd aan een specifiek onderwerp. Het programma
hiervoor zou zodanig moeten worden opgesteld dat elk onderwerp ongeveer  
elketwee jaar aan de orde wordt gesteld. Voorts zou de deelneming aan  
de bijeenkomsten moeten worden uitgebreid tot niet-communautaire  
bedrijven, in het bijzonder uit Noorwegen, de landen van de OAPEC en van  
de ACP,  zodat beter gestalte wordt gegeven aan de samenwerking op
energiegebied tussen de Gemeenschap en deze landen.

- 13 -
ü )  Publikatles
.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  ... .  .  4  .  .  _Behalve
 het in 1982 gepubliceerde verslag is er tot op heden geen  
enkele periodieke publikatie uitgegeven over de met de projecten  
bereikte resultaten. Daarom zou voorzien moeten worden in de totstand­
koming van een gespecialiseerde publikatie - ongeveer zoals het  
periodieke bulletin over de demonstratieprojecten - met informatie over  
de voltooide projecten en de verkregen resultaten, alsmede over de  
geboekte vooruitgang op elk specifiek gebied. Een dergelijke publikatie  
zou op een zo ruim mogelijke schaal moeten worden verspreid.
iii) Databank
De Commissie is momenteel bezig met het opzetten van een databank onder  
de naam SESAME waardoor alle belangstellenden in staat worden gesteld  
inlichtingen in te winnen over de doelstellingen van de projecten, de  
initiatiefnemers en de stand der werkzaamheden.
iv) Symposium
In 1979 heeft de Commissie een internationaal symposium georganiseerd  
over de eerste resultaten van de uitvoering der communautaire projecten.  
Eind 1984 zal te Luxemburg een tweede bijeenkomst van dit type worden  
gehouden.
Op deze internationale bijeenkomsten zullen de initiatiefnemers van de  
projecten de resultaten ter kennis kunnen brengen van een groot aantal  
aanwezigen waaronder vertegenwoordigers van de aardoliemaatschappijen en  
aanverwante industrieën, internationale organisaties en derde landen.  
Zij bieden tevens de gelegenheid om nationale instellingen en het grote  
publiek in te lichten over de aanwending van de fondsen die ter beschik­
king zijn gesteld ter vergroting van de continuïteit van de voorziening  
van de Gemeenschap. Tenslotte bieden zij de mogelijkheid van een  
gedachtenwisseling over de toekomstige richtlijnen van het programma.
Praktische toepassing van de resultaten
30. Zoals reeds eerder werd opgemerkt (zie punt 7) hebben de tot dusverre  
uitgevoerde projecten een zeer hoog percentage aan positieve resultaten op  
technisch vlak opgeleverd. De commerciële successen zijn echter, naar  
verhouding minder talrijk.
De oorzaak van dit relatieve verschil moet ongetwijfeld worden gezocht in  
het gebrek aan samenspraak tussen de initiatiefnemers van de projecten en  
de benutters van de resultaten vöör en tijdens de verzewenlijking der  
projecten.
31. Verder is de Commissie bezig zijn politiek, wat betreft het gebruik van 'de  
resultaten van gemeenschappelijk onderzoek en ontwikkeling, te herzien. In  
dit verband wordt onder andere de vraag van terugbetaling van gemeenschaps­
steun onderzocht.
4European Communities Oil and Gas Research and Development Projects,
First Status Report (EUR 8043). Voor de Commissie van de Europese
Gemeenschap gepubliceerd door Graham & Trotman.

- 14 -
32. Sedert de aanvang van het programma heeft de Commissie de firma's in de  
sector van de aan de aardolie-industrie verwante bedrijven ertoe aangezet  
de oliemaatschappijen te interesseren voor de ontwikkelingsprojecten en hun  
hulp en medewerking te vragen bij de tenuitvoerlegging van de projecten.
Hiervoor staan echter slechts beperkte middelen ter beschikking. Daarnaast  
dient zij ervoor te waken dat er geen aantasting plaatsvindt van de  
vrijheid van handelen van de firma's uit aanverwante sectoren jegens hun  
potentiële cliënten.
In de toekomst zal de Commissie ernaar streven een soortgelijke  
samenwerking te bevorderen tussen initiatiefnemers van projecten en  
gebruikers, en wel in het bijzonder door:
- een grotere verspreiding van de kennis, met behulp van de hierboven  
aangegeven middelen;
- bestudering, bij de selectie van projecten, van de samenwerkings­
mogelijkheden waartoe de bereidheid zou kunnen bestaan bij
initiatiefnemers van projecten waarmede soortgelijke doelstellingen  
worden nagestreefd.
33. Een andere vraag die zich opdringt, betreft die van de samenwerking van  
bedrijven uit derde landen bij de projecten die voor steun in aanmerking  
komen. Volgens de Verordening (art. 3) kunnen alleen natuurlijke of  
rechtspersonen afkomstig uit de Lid-Staten van de Gemeenschap voor steun in  
aanmerking komen.
In feite doen zich soms gevallen voor waarbij projecten worden uitgevoerd  
in associatie met bedrijven uit derde landen (bijv. uit Noorwegen). In een  
dergelijkse situatie komt alleen het bedrijf uit de Gemeenschap voor  
financiële steun in aanmerking, maar heeft de associatiepartner uit het  
derde land toegang tot de resultaten van het project op grond van  
contractuel clausules met betrekking tot de verspreiding van kennis en  
terugbetaling in geval van commercieel welslagen.
Men dient zich dan ook te beraden over het belang van een grotere openstel­
ling van het programma voor bedrijven uit bepaalde derde landen. De ont­
wikkeling van nieuwe technieken op het gebied van de koolwaterstoffen zou  
nl. een concreet element van samenwerking op energiegebied kunnen vormen  
met een groot aantal landen. Ongeacht of het Norwegen betref, lid-staten  
van de OAPEC, de ACP-landen of andere olie-importerende  
ontwikkelingslanden, het zou voor de Gemeenschap van belang zijn dat zij  
over de meest geavanceerde technieken beschikken om hun actuele en  
potentiële hulpbronnen tot ontwikkeling te kunnen brengen. Naast het  
verruimende effect op het aanbod van koolwaterstoffen zou samenwerking met  
bedrijven uit deze landen nieuwe markten kunnen ontsluiten voor  
communautaire bedrijven uit de aan de aardolie-industrie verwante sectoren.

- 15 -
V. CONCLUSIES
34. In het kader van deze analyse is de Commissie van oordeel dat de onzeker­
heden die op middellange en lange termijn blijven bestaan ten aanzien van  
de continuïteit van de koolwaterstoffenvoorziening van de Gemeenschap, de  
voortzetting van het programma voor financiële ondersteuning van de ont­
wikkeling van nieuwe aardolietechnieken volledig rechtvaardigen.
35. In dit licht beschouwd meent de Commissie dat het communautaire hulpmiddel  
dat tien jaar geleden werd gecreëerd aan de nieuwe prioriteiten zou moeten  
worden aangepast en versterkt in functie van de omvang der behoeften waarin  
moet worden voorzien. In verband hiermede overweegt zij, in het licht van  
de besprekingen die de Raad zal hebben gevoerd over deze mededeling, de  
komende maanden initiatieven te ontplooien op de volgende gebieden:
- op institutioneel vlak:  het uitwerken van voorstellen teneinde van de
Raad een meerjarige financiële verbintenis te verkrijgen voor de  
voortzetting van het programma, alsmede een wijziging van het  
besluitvormingsproces;
- op technisch vlak:  omschrijving van nieuwe prioritaire gebieden voor de
toepassing van het programma. Bij de opstelling hiervan dient nauw te  
worden samengewerkt met de deskundigen van de Lid-Staten en  
vertegenwoordigers van de oliemaatschappijen en aanverwante bedrijven in  
de Gemeenschap ;
- op het vlak van de toepassing van Verordening nr. 3056/73 zou tenslotte  
geleidelijk een verbetering moeten worden bewerkstelligd van de  
uitvoeringsmodaliteiten van het programma met het oog op een grotere  
efficiency.