Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD betreffende steun voor aan armoede gerelateerde ziekten (hiv/aids, malaria en tuberculose) in ontwikkelingslanden

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

Overeenkomstig het beleid van de Gemeenschap op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, als bedoeld in artikel 179 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, stelt de Raad volgens de procedure van artikel 251 de maatregelen vast die noodzakelijk zijn om de doelstellingen van artikel 177 van het Verdrag te verwezenlijken. Het beleid van de Gemeenschap op dit gebied is gericht op de bevordering van de duurzame economische en sociale ontwikkeling van de ontwikkelingslanden, de integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie en de strijd tegen de armoede.

Ondanks de indrukwekkende resultaten van investeringen in de gezondheidszorg, blijven overdraagbare ziekten die voorkomen kunnen worden, zoals hiv/aids, malaria en tuberculose, in ontwikkelingslanden een zware tol eisen, resulterend in aanzienlijke menselijke en economische kosten. In 1997 hechtte de Raad zijn goedkeuring aan Verordening (EG) nr. 550/97 betreffende acties op het gebied van hiv/aids in de ontwikkelingslanden. De looptijd van die verordening is onbeperkt. Die verordening is gericht op de beperking van de overdracht van hiv/aids, de versterking van de sector gezondheidszorg en de sociale sectoren, de versterking van de capaciteit van regeringen en gemeenschappen om de epidemie te bestrijden, de ontwikkeling van de wetenschappelijke kennis over de epidemie, en de bestrijding van discriminatie en sociale en economische uitsluiting van personen die besmet zijn met hiv/aids.

Deze verordening treedt in de plaats van Verordening (EG) nr. 550/97, en voorziet in een alomvattend pakket van maatregelen, dat gelijktijdig gericht is op acties op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, handel en onderzoek naar nieuwe farmaceutische producten voor de drie voornaamste overdraagbare ziekten: hiv/aids, malaria en tuberculose. Het actieprogramma: versnelde actie ter bestrijding van hiv/aids, malaria en tuberculose in het kader van de armoedebestrijding, dat op 14 mei 2001 door de Raad Algemene Zaken is goedgekeurd, vormt een ambitieus kader voor actie, waarvoor in de periode tot 2006 aanzienlijke aanvullende financiële hulpmiddelen nodig zijn.

De doelstellingen van de activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van deze verordening, zijn: het effect optimaliseren van bestaande steunmaatregelen, diensten en voorzieningen die gericht zijn op de bestrijding van de belangrijkste overdraagbare ziekten, die vooral de armste bevolkingsgroepen treffen; de betaalbaarheid verbeteren van de belangrijkste farmaceutische producten; het onderzoek naar en de ontwikkeling van vaccins, microbiciden en innovatieve behandelmethoden verbeteren. Begrotingslijn B7-6211 - Steun voor de bestrijding van aan armoede gerelateerde ziekten (hiv/aids, malaria en tuberculose) in ontwikkelingslanden - voorziet in een breed pakket van samenhangende maatregelen om deze doelstellingen te bereiken.

In het kader van deze verordening en op basis van de bestaande regels van de Gemeenschap mogen contractanten uit alle ontwikkelingslanden, van geval tot geval, inschrijven voor de verlening van diensten en de levering van producten die van essentieel belang zijn voor de bestrijding van de voornaamste overdraagbare ziekten: hiv/aids, malaria en tuberculose.

De begrotingslijn weerspiegelt ook het recentelijk goedgekeurde Gemeenschapsbeleid inzake verbeterde samenwerking tussen de EG en andere donors en internationale instellingen, waaronder de Verenigde Naties en de Wereldbank. Er zal gebruik worden gemaakt van de mogelijkheid om nieuwe innovatieve partnerschappen tot stand te brengen met verschillende actoren en, waar dit mogelijk is en zorgvuldig wordt gemotiveerd, een bijdrage te leveren aan wereldwijde initiatieven, in een poging de hulpmiddelen te verbeteren die nodig zijn voor de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden.

Vergeleken met de vorige verordening omvat het financiële kader voor de uitvoering van deze verordening aanzienlijk meer middelen, die nodig zijn voor de succesvolle uitvoering van het actieprogramma van de Europese Gemeenschap. Het definitieve bedrag wordt vastgesteld op basis van het besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003, naar verwacht vóór eind februari 2002, en omvat jaarlijkse bijdragen aan het wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, malaria en tuberculose.

Maatregelen in het kader van deze verordening maken deel uit van het algemene beleid van de Gemeenschap op het gebied van gezondheidszorg en armoedebestrijding in het kader van de ontwikkelingssamenwerking. In dit verband blijven coördinatie, samenhang en complementariteit met andere instrumenten voor steunverlening en beleidsmaatregelen op nationaal, regionaal en internationaal niveau van essentieel belang.

Er is duidelijk behoefte aan een herzien juridisch instrument om acties mogelijk te maken die een weerspiegeling zijn van recentelijk goedgekeurde beleidsmaatregelen en principes. Derhalve stelt de Commissie voor dat de Raad en het Europees Parlement hun goedkeuring hechten aan de hieraan gehechte verordening.

2002/0051 (COD)

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD betreffende steun voor aan armoede gerelateerde ziekten (hiv/aids, malaria en tuberculose) in ontwikkelingslanden

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 179,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C , , blz. .

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Het recht op een goede gezondheid is een fundamenteel mensenrecht, erkend in artikel 25 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens. Dit recht wordt eenvijfde van de wereldbevolking ontzegd.

(2) Volgens artikel 35 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dient bij de vaststelling en uitvoering van het beleid en de maatregelen van de Unie een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te worden gewaarborgd.

(3) Jaarlijks sterven ruim vijfeneenhalf miljoen mensen aan hiv/aids, malaria of tuberculose. Dit heeft enorme gevolgen voor de ziektecijfers en de levensverwachting in ontwikkelingslanden.

(4) Omdat het niet lukt de gevolgen van deze ziekten te beperken en steeds duidelijker wordt wat voor effect deze hebben, staan zij in het middelpunt van de belangstelling in het debat over ontwikkeling en zijn oproepen gedaan voor dringende maatregelen en is een aantal nationale, regionale en internationale initiatieven genomen, die ten doel hebben de rond de millenniumwisseling vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen te verwezenlijken. Die omvatten duidelijke streefdoelen voor de bestrijding van hiv/aids, malaria en tuberculose, waaraan de Europese Gemeenschap en haar lidstaten zich hebben gecommitteerd.

(5) De internationale gemeenschap heeft bij monde van secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties opgeroepen tot een aanvullende minimuminvestering ter hoogte van 7 à 10 miljard USD per jaar voor de strijd tegen hiv/aids, malaria en tuberculose.

(6) Hiv/aids, malaria en tuberculose vereisen een passend structureel antwoord, dat alomvattend is en coherent en waarvoor meer financiële en menselijke hulpbronnen nodig zijn dan de meeste ontwikkelingslanden zich kunnen veroorloven.

(7) De doeltreffendheid van programma's ter ondersteuning van de nationale strategieën voor de bestrijding van hiv/aids, malaria en tuberculose is deels afhankelijk van een betere coördinatie van de hulp op Europees én internationaal niveau, waaronder partnerschappen met de particuliere sector, en het gebruik van procedures die zijn afgestemd op de specifieke aard van de betrokken strategieën en partners.

(8) Voor de betrokken partnerlanden en bevolkingsgroepen is de bijstand waarin in deze verordening wordt voorzien, een belangrijke eerste voorwaarde voor ontwikkeling, die aanzienlijk bijdraagt tot het beleid van de Gemeenschap inzake ontwikkelingssamenwerking.

(9) In haar mededelingen aan de Raad en het Europees Parlement van 20 september 2000 en 21 februari 2001 inzake actie ter bestrijding van overdraagbare ziekten in het kader van de armoedebestrijding, worden door de Commissie beleidsprincipes en strategische prioriteiten genoemd die een rol spelen bij het verbeteren van de doeltreffendheid van de acties van de Gemeenschap en de lidstaten op dit gebied.

(10) In zijn resoluties van 10 november 2000 en 14 mei 2001 wijst de Raad op de ernst van de situatie met betrekking tot hiv/aids, malaria en tuberculose en de noodzaak om meer te doen, teneinde steun te verlenen op nationaal, regionaal en wereldwijd niveau.

(11) Het Europees Parlement heeft verschillende resoluties en rapporten over dit onderwerp aangenomen, waaronder op 4 oktober 2001 het rapport-Khanbhai over de mededelingen van de Commissie inzake versnelde actie ter bestrijding van de voornaamste overdraagbare ziekten in het kader van de armoedebestrijding.

(12) In haar resoluties van september 1998 en oktober 2000 wees de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU erop dat de inspanningen op ontwikkelingsgebied onder druk komen te staan door de verspreiding van hiv/aids, en snel actie moet worden genomen.

(13) Goedkeuring van deze verordening betekent dat Verordening (EG) nr. 550/97 van 24 maart 1997 betreffende acties op het gebied van hiv/aids in de ontwikkelingslanden, overbodig wordt en derhalve kan worden ingetrokken [2].

[2] PB L 85, 27.3.1997, blz. 1.

(14) Deze verordening legt, voor de gehele looptijd van het daarbij vastgestelde programma, een financieel kader vast dat, in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure [3], voor de begrotingsautoriteit het voornaamste referentiepunt vormt in de loop van de jaarlijkse begrotingsprocedure.

[3] PB L 172, 18.6.1999, blz. 1.

(15) Aangezien de voor de tenuitvoerlegging van deze verordening vereiste maatregelen beheermaatregelen zijn in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitvoering van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [4], dienen deze maatregelen volgens de in artikel 4 van genoemd besluit bepaalde procedures te worden vastgesteld.

[4] PB L 184, 17.7.1999, blz. 23.

(16) Overeenkomstig de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, als bedoeld in artikel 5 van het Verdrag, kan het doel van de voorgestelde maatregel, namelijk de bestrijding van de drie voornaamste overdraagbare ziekten in het kader van de armoedebestrijding, met name in de ontwikkelingslanden, niet door optreden van de lidstaten afzonderlijk worden verwezenlijkt en dient dit derhalve, gezien de schaal en de effecten van de voorgestelde maatregel, te worden verwezenlijkt door optreden van de Gemeenschap. Deze verordening beperkt zich tot het minimum dat nodig is om dit doel te verwezenlijken en gaat derhalve niet verder dan noodzakelijk met het oog op dat doel,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Hoofdstuk I

Doelstelling en werkingssfeer

Artikel 1

1. De Gemeenschap implementeert het actieprogramma van de Europese Gemeenschap ter bestrijding van de drie voornaamste overdraagbare ziekten, namelijk hiv/aids, malaria en tuberculose, in ontwikkelingslanden.

2. In het kader van dat programma verleent de Gemeenschap financiële bijstand en passende knowhow voor de bevordering van investeringen in gezondheidszorg, armoedebestrijding en een rechtvaardige economische groei in de ontwikkelingslanden.

3. Bij de toewijzing van deze middelen en knowhow wordt voorrang verleend aan:

(a) de armste en minst ontwikkelde landen en de minst bevoorrechte groepen van de bevolking in ontwikkelingslanden;

(b) acties die het beleid en de capaciteiten van ontwikkelingslanden en de via andere instrumenten van de ontwikkelingssamenwerking verleende bijstand aanvullen en versterken.

Artikel 2

De doelstellingen van de activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van deze verordening, zijn:

(a) het effect optimaliseren van bestaande steunmaatregelen, diensten en voorzieningen die gericht zijn op de bestrijding van de belangrijkste overdraagbare ziekten, die vooral de armste bevolkingsgroepen treffen;

(b) de betaalbaarheid verbeteren van de belangrijkste farmaceutische producten;

(c) het onderzoek naar en de ontwikkeling van vaccins, microbiciden en innovatieve behandelmethoden verbeteren.

Artikel 3

De financiële steun van de Gemeenschap is bestemd voor specifieke projecten die de in artikel 2, lid 1, hierboven beschreven doelstellingen bevorderen en, in het bijzonder, voor projecten die erop gericht zijn:

(a) de nodige technische, wetenschappelijke en normatieve input te leveren, teneinde, binnen de totale begroting voor ontwikkelingssamenwerking, voorrang te verlenen voor steunmaatregelen op het gebied van de gezondheidszorg en de resultaten op het gebied van de gezondheidszorg te verbeteren voor de drie voornaamste overdraagbare ziekten, waarbij een evenwichtige aanpak wordt gekozen die de aandacht verdeelt over preventie, behandeling en zorg, met dien verstande dat de meeste aandacht uitgaat naar preventie;

(b) de resultaten te verbeteren van steunmaatregelen in de gezondheidszorg die gericht zijn op de drie voornaamste overdraagbare ziekten, binnen het kader van een alomvattend stelsel van gezondheidszorg;

(c) het beleid en de praktijken van de farmaceutische industrie te verbeteren, en ontwikkelingslanden te helpen belangrijke, al dan niet octrooigebonden farmaceutische producten van hoge kwaliteit lokaal te produceren;

(d) wereldwijde gedifferentieerde prijsstelling van belangrijke farmaceutische producten voor ontwikkelingslanden te bevorderen;

(e) de effecten te analyseren van factoren als het niveau van de netto-invoerprijzen, tarieven, belastingen, invoer-, distributieheffingen en kosten van lokale registratie op de verbruikersprijzen voor medische goederen in ontwikkelingslanden;

(f) technische bijstand te verlenen aan ontwikkelingslanden, voor zover passend, teneinde deze te helpen vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid aan te pakken overeenkomstig de bepalingen van de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPs), als uiteengezet in de Verklaring van Doha inzake de TRIPs-overeenkomst en de volksgezondheid;

(g) een pakket van stimulerende maatregelen te ontwikkelen, ter bevordering van particuliere investeringen in nieuwe producten door op onderzoek en ontwikkeling (O&O) gebaseerde industriële ondernemingen, met het doel de voornaamste overdraagbare ziekten in ontwikkelingslanden te bestrijden;

(h) op samenwerking gebaseerd klinisch, epidemiologisch, operationeel en sociaal onderzoek te ondersteunen, teneinde ertoe bij te dragen dat onderzoek op het gebied van gezondheidszorg op een betere grondslag plaatsvindt;

(i) steun te verlenen voor de opbouw van capaciteit in ontwikkelingslanden, teneinde deze in staat te stellen op eigen bodem en op grote schaal bevolkingsproeven te nemen;

(j) steun te verlenen voor wereldwijde initiatieven ter bestrijding van de voornaamste overdraagbare ziekten in het kader van de armoedebestrijding, waaronder het wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, malaria en tuberculose, dat in werking is getreden op 29-01-2002.

Artikel 4

1. In het kader van de in artikel 3 bedoelde acties kan de steun van de Gemeenschap worden verleend in de vorm van:

(a) financiële bijstand;

(b) technische bijstand, opleiding of andere diensten;

(c) leveringen, zoals medische artikelen en grondstoffen, en werken;

(d) audits en evaluatie- en controlemissies.

Voorrang wordt verleend aan de verbetering van de nationale capaciteit met het oog op de levensvatbaarheid op de lange termijn.

2. De communautaire financiering mag zowel investeringsuitgaven dekken, met uitzondering van de aankoop van onroerend goed, als, in uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde gevallen en onder de voorwaarde dat met dit project, voor zover mogelijk, naar duurzaamheid op middellange termijn wordt gestreefd, vaste kosten (met inbegrip van administratie-, onderhouds- en lopende kosten) waarvan de exploitatie tijdelijk een last voor de partner betekent, zodat de in lid 1 bedoelde steun optimaal kan worden benut.

Hoofdstuk II

Wijze van uitvoering van de steun

Artikel 5

(1) De financiële steun van de Gemeenschap krachtens deze verordening vindt plaats in de vorm van niet-terugvorderbare hulp.

(2) Voor iedere samenwerkingsactie wordt de in artikel 6 genoemde partners verzocht om een financiële bijdrage. Bij de vaststelling van die bijdrage dient rekening te worden gehouden met de capaciteit van de betrokken partners en de aard van de actie. In bepaalde omstandigheden mag de bijdrage in natura worden geleverd, indien de partner een niet-gouvernementele organisatie (NGO) is dan wel een organisatie van een lokale gemeenschap.

(3) De levering van financiële bijstand in het kader van deze verordening kan cofinanciering met andere donors omvatten, in het bijzonder met lidstaten, de Verenigde Naties, en internationale of regionale ontwikkelingsbanken of financiële instellingen.

(4) In de context van de in artikel 3, onder (g)-(i), genoemde acties wordt financiële bijstand verleend in coördinatie met de nieuwe instrumenten voor productonderzoek en -ontwikkeling met betrekking tot aan armoede gerelateerde overdraagbare ziekten, die worden geïmplementeerd in het kader van het kaderprogramma van de Gemeenschap voor onderzoek en ontwikkeling 2002-2006.

Artikel 6

(1) De partners die voor financiële bijstand in het kader van deze verordening in aanmerking komen, zijn:

(a) administratieve autoriteiten en organen op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau;

(b) lokale autoriteiten en andere gedecentraliseerde organen;

(c) lokale gemeenschappen, NGO's, organisaties van lokale gemeenschappen en andere natuurlijke en rechtspersonen uit de particuliere sector met een non-profit- karakter;

(d) regionale organisaties;

(e) internationale organisaties, zoals de Verenigde Naties en VN-organisaties, ontwikkelingsbanken, financiële instellingen, wereldwijde initiatieven, internationale publieke/particuliere partnerschappen;

(f) onderzoeksinstellingen en universiteiten.

(2) Onverminderd het bepaalde in lid 1, onder (e), verleent de Gemeenschap financiële bijstand aan partners waarvan het hoofdkantoor is gevestigd in een lidstaat of een derde land dat in het kader van deze verordening communautaire bijstand krijgt of daarvoor in aanmerking kan komen, mits dit kantoor het feitelijke centrum is vanwaaruit de zakelijke activiteiten worden bestuurd. In uitzonderlijke gevallen mag dit kantoor zich in een ander derde land bevinden.

Artikel 7

(1) Voor zover deze acties het onderwerp zijn van financieringsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en landen waar krachtens deze verordening acties worden gefinancierd, moeten de overeenkomsten de bepaling omvatten dat de betaling van belastingen, heffingen en andere lasten niet door de Gemeenschap wordt gefinancierd.

(2) Alle krachtens deze verordening gesloten financieringsovereenkomsten of -contracten dienen de bepaling te omvatten dat zij onderworpen zijn aan controle door de Commissie, die ter plaatse inspecties mag uitoefenen, alsmede aan audits door de Rekenkamer, volgens de gebruikelijke methoden die door de Commissie zijn vastgesteld in het kader van de geldende bepalingen, in het bijzonder die van het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

(3) Er dienen maatregelen te worden getroffen om tot uitdrukking te laten komen dat de krachtens deze verordening verleende steun afkomstig is van de Gemeenschap.

Artikel 8

(1) De deelname aan aanbestedingen en de gunning van opdrachten of contracten staat op gelijke voorwaarden open voor alle natuurlijke en rechtspersonen uit de lidstaten en alle ontwikkelingslanden. De deelname mag in uitzonderlijke gevallen worden opengesteld voor andere derde landen.

(2) Leveringen zijn afkomstig uit de begunstigde landen, andere ontwikkelingslanden of de lidstaten. Leveringen mogen in uitzonderlijke gevallen afkomstig zijn uit andere derde landen.

Artikel 9

(1) Om de doelstellingen van samenhang en complementariteit, als bedoeld in het Verdrag, te verwezenlijken en om optimale doeltreffendheid van de steun te garanderen, kan de Commissie alle noodzakelijke coördinatiemaatregelen nemen, met name:

(a) de totstandbrenging van een systeem voor systematische uitwisseling en analyse van gegevens over gefinancierde acties en acties die de Gemeenschap en de lidstaten overwegen te financieren;

(b) coördinatie van de acties op de plaats van uitvoering, door middel van regelmatige vergaderingen en uitwisseling van informatie tussen de vertegenwoordigers van de Commissie en de lidstaten in het begunstigde land.

(2) In samenwerking met de lidstaten mag de Commissie alle nodige initiatieven nemen om te zorgen voor een optimale coördinatie met andere betrokken donors, in het bijzonder donors die onder het systeem van de Verenigde Naties vallen.

Hoofdstuk III

Besluitvormingsprocedures

Artikel 10

(1) Het financiële kader voor de uitvoering van deze verordening in de periode van 2003 tot en met 2006 wordt hierbij vastgesteld op ... miljoen euro [besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003].

(2) De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.

Artikel 11

(1) De Commissie is verantwoordelijk voor de opstelling van strategische programmeringsrichtlijnen, waarin de samenwerkingsacties van de Gemeenschap worden vastgesteld in termen van meetbare doelstellingen, prioriteiten, termijnen voor specifieke actiegebieden, uitgangspunten en verwachte resultaten. Programmering geschiedt op jaarbasis en is indicatief.

(2) De gedachtewisseling met de lidstaten vindt plaats op basis van een presentatie door de vertegenwoordiger van de Commissie van de strategische programmeringsrichtlijnen voor de uit te voeren acties, binnen het kader van het in artikel 13, lid 1, bedoelde comité.

Artikel 12

(1) De Commissie is verantwoordelijk voor het voorafgaand onderzoek, de besluitvorming en het beheer van de onder deze verordening vallende acties, volgens de geldende budgettaire en andere procedures, met name die welke zijn vastgelegd in het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

(2) Besluiten betreffende acties waarvoor financiering krachtens deze verordening meer dan EUR 5 miljoen bedraagt, evenals alle wijzigingen van bedoelde acties die een overschrijding met meer dan 20% van het oorspronkelijk voor de betrokken actie vastgestelde bedrag met zich brengen, worden overeenkomstig de in artikel 13, lid 2, aangegeven procedure goedgekeurd.

(3) De Commissie stelt de lidstaten in kennis van besluiten en wijzigingen van deze acties voor bedragen van EUR 5 miljoen of minder.

Artikel 13

(1) De Commissie wordt bijgestaan door het geografisch ontwikkelingscomité dat bevoegd is voor ontwikkeling.

(2) In gevallen waarin wordt verwezen naar onderhavig lid is de in artikel 4 van Besluit 1999/468/EG vastgestelde beheerprocedure van toepassing, overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 7 en 8.

(3) De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden.

Hoofdstuk IV

Rapporten en financiële bepalingen

Artikel 14

(1) Na elk begrotingsjaar legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een jaarverslag voor over het EG-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, met daarin informatie over de in de loop van dat begrotingsjaar gefinancierde acties en de conclusies van de Commissie betreffende de uitvoering van deze verordening in het voorgaande begrotingsjaar. Het overzicht bevat met name informatie over de sterke en zwakke punten van de acties, de organisaties waarmee contracten zijn gesloten en de resultaten van eventuele onafhankelijke evaluaties van specifieke acties.

(2) Een jaar vóór het verstrijken van deze verordening legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een onafhankelijk beoordelingsrapport voor over de uitvoering van deze verordening, met het doel vast te stellen of de beoogde doelstellingen zijn bereikt en om richtlijnen te geven om toekomstige acties doeltreffender te maken. Op basis van dit beoordelingsrapport kan de Commissie voorstellen doen voor de toekomst van deze verordening en, voor zover nodig, voorstellen deze te wijzigen.

Artikel 15

Verordening (EG) nr. 550/97 wordt ingetrokken. Acties waartoe is besloten in het kader van Verordening (EG) nr. 550/97, worden gecontinueerd op basis van die verordening.

Artikel 16

(1) Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

(2) Deze verordening is van toepassing tot en met 31 december 2006.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, op

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitster De Voorzitter

FINANCIEEL MEMORANDUM

Beleidsgebied(en): ontwikkeling en betrekkingen met de ACS-staten

Activiteit(en): beleid inzake ontwikkelingssamenwerking en sectorale strategieën

Benaming van de maatregel: Overdraagbare ziekten in ontwikkelingslanden

1. BEGROTINGSLIJN + BENAMING - B7-6211 - Steun voor de bestrijding van aan armoede gerelateerde ziekten (hiv/aids, malaria en tuberculose) in ontwikkelingslanden

2. ALGEMENE CIJFERS

2.1. Totale toewijzing voor de actie (deel B): nog niet besloten - zie besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003

2.2. Toepassingsperiode: 1.1.2003 - 31.12.2006

2.3. Meerjarenraming van de uitgaven*

a) Tijdschema vastleggingskredieten/betalingskredieten (financiering uit de begroting)

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

// 2002

Vastleggingen // 25 270

Betalingen // 18 080

b) Technische en administratieve bijstand en ondersteuningsuitgaven

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

Vastleggingen // 852,300

Betalingen // 720,000

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

Subtotaal a+b //

Vastleggingen // 26 122,300

Betalingen // 18 800,000

c) Financiële gevolgen van het personeel en andere administratieve uitgaven

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

Vastleggingen/ betalingen // 507,000

TOTAAL a+b+c //

Vastleggingen // 26 629,300

Betalingen // 19 307,000

* nog niet besloten - Begroting 2002 voor informatiedoeleinden

2.4 Verenigbaarheid met de financiële programmering en de financiële vooruitzichten

| | Voorstel verenigbaar met de bestaande financiële programmering

|X| Voorstel vereist herprogrammering van de betrokken rubriek van de financiële vooruitzichten

| | Voorstel kan toepassing van de bepalingen van het Interinstitutioneel akkoord vereisen

2.5 Financiële gevolgen voor de ontvangsten:

|X| Voorstel heeft geen financiële gevolgen (betreft technische aspecten in verband met de tenuitvoerlegging van een maatregel)

3. BEGROTINGSKENMERKEN

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. JURIDISCHE GRONDSLAG

Opgenomen in het voorstel van de Commissie.

5. BESCHRIJVING EN MOTIVERING

5.1. Doel van het communautaire optreden

5.1.1. Doelstellingen

De doelstellingen van de activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van deze verordening, zijn:

(a) het effect optimaliseren van bestaande steunmaatregelen, diensten en voorzieningen die gericht zijn op de bestrijding van de belangrijkste overdraagbare ziekten, die vooral de armste bevolkingsgroepen treffen;

(b) de betaalbaarheid verbeteren van de belangrijkste farmaceutische producten;

(c) het onderzoek naar en de ontwikkeling van vaccins, microbiciden en innovatieve behandelmethoden verbeteren.

5.1.2. Maatregelen voor evaluatie ex ante

De Commissie is sinds 1987 betrokken bij steunverlening voor de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden. Uit de aanbevelingen naar aanleiding van interne evaluaties en audits van deze speciale begrotingslijn en de steun voor de gezondheidszorg, AIDS en bevolkingsvraagstukken in het algemeen, en de ervaringen van andere donors en internationale organisaties blijkt dat een coherent, alomvattend, snel en ambitieus antwoord moet worden geformuleerd, gebaseerd op nieuwe methoden voor samenwerking in en met de partnerlanden en eindbegunstigden, alsmede tussen donors, particuliere sector, politici en andere betrokkenen.

Naar aanleiding van het in 2001 goedgekeurde actieprogramma voor overdraagbare ziekten is langdurig en uitgebreid overleg gepleegd met alle betrokken partijen. De Raad en het Parlement hebben verklaard dat het actieprogramma een goede basis vormt voor toekomstige steun en ook dat extra middelen noodzakelijk zijn. Voorafgaand aan programmering, identificatie en vastlegging op basis van deze begrotingslijn, dient de Commissie een coherent kader te ontwikkelen betreffende de beoogde resultaten/uitkomst en indicatoren om die te meten, alsmede betreffende aannames en risico's en het volume van de toewijzingen.

Specifieke doelstellingen en indicatoren sluiten aan op de rond de millenniumwisseling vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen voor hiv/aids, malaria en tuberculose. Beoogde indicatoren zijn: HIV-prevalentie onder vrouwen in de leeftijdsgroep van 15-24 jaar; gebruikscijfers anticonceptiemiddelen; aantal ouderloze kinderen door hiv/aids; prevalentie en sterftecijfers malaria; percentage van de bevolking in malariarisicogebieden dat effectieve malariapreventie gebruikt; prevalentie en sterftecijfers tuberculose; aantal gedetecteerde en genezen TB-gevallen onder tuberculostatische behandeling.

5.1.3. Maatregelen naar aanleiding van de evaluatie ex post

Op de implementatie van het programma, d.w.z. het beheer van de acties die uit hoofde van deze begrotingslijn worden gefinancierd, wordt toezicht uitgeoefend via een systeem waarbij diverse DG's en delegaties, partners en actoren betrokken zijn, onder gebruikmaking van duidelijke voortgangs- en resultaatindicatoren (als bedoeld in 5.1.2.). Alle programma's of acties die uit hoofde van deze begrotingslijn worden gefinancierd, zijn onderworpen aan een evaluatie ex post in termen van de menselijke en financiële hulpbronnen die daarvoor zijn toegewezen en de resultaten die zijn geboekt, teneinde na te gaan of deze in overeenstemming zijn met de gestelde doelen. Daartoe wordt een tijdschema vastgesteld. Aldus kan rekening worden gehouden met de resultaten van de evaluatie bij het nemen van besluiten over voortzetting, wijziging of schorsing van het programma of de actie.

5.2. Overwogen activiteiten en wijze van financiering uit de begroting

Financiële steun wordt verleend voor acties die beantwoorden aan bovengenoemde doelstellingen en met name voor acties die erop gericht zijn:

(a) de nodige technische, wetenschappelijke en normatieve input te leveren, teneinde, binnen de totale begroting voor ontwikkelingssamenwerking, voorrang te verlenen voor steunmaatregelen op het gebied van de gezondheidszorg en de resultaten op het gebied van de gezondheidszorg te verbeteren voor de drie voornaamste overdraagbare ziekten, waarbij een evenwichtige aanpak wordt gekozen die de aandacht verdeelt over preventie, behandeling en zorg, met dien verstande dat de meeste aandacht uitgaat naar preventie;

(b) de resultaten te verbeteren van steunmaatregelen in de gezondheidszorg die gericht zijn op de drie voornaamste overdraagbare ziekten, binnen het kader van een omvattend stelsel van gezondheidszorg;

(c) het beleid en de praktijken van de farmaceutische industrie te verbeteren, en ontwikkelingslanden te helpen belangrijke, al dan niet octrooigebonden farmaceutische producten van hoge kwaliteit lokaal te produceren;

(d) wereldwijde gedifferentieerde prijsstelling van belangrijke farmaceutische producten voor ontwikkelingslanden te bevorderen;

(e) de effecten te analyseren van factoren als het niveau van de netto-invoerprijzen, tarieven, belastingen, invoer-, distributieheffingen en kosten van lokale registratie op de verbruikersprijzen voor medische goederen in ontwikkelingslanden;

(f) technische bijstand te verlenen aan ontwikkelingslanden, voor zover passend, teneinde deze te helpen vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid aan te pakken overeenkomstig de bepalingen van de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPs), als uiteengezet in de Verklaring van Doha inzake de TRIPs-overeenkomst en de volksgezondheid;

(g) een pakket van stimulerende maatregelen te ontwikkelen, ter bevordering van particuliere investeringen in nieuwe producten door op onderzoek en ontwikkeling (O&O) gebaseerde industriële ondernemingen, met het doel de voornaamste overdraagbare ziekten in ontwikkelingslanden te bestrijden;

(h) op samenwerking gebaseerd klinisch, epidemiologisch, operationeel en sociaal onderzoek te ondersteunen, teneinde ertoe bij te dragen dat onderzoek op het gebied van gezondheidszorg op een betere grondslag plaatsvindt;

(i) steun te verlenen voor de opbouw van capaciteit in ontwikkelingslanden, teneinde deze in staat te stellen op eigen bodem en op grote schaal bevolkingsproeven te nemen;

(j) steun te verlenen voor wereldwijde initiatieven ter bestrijding van de voornaamste overdraagbare ziekten in het kader van de armoedebestrijding, waaronder het wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, malaria en tuberculose, dat in werking is getreden op [...].

5.3. Wijze van tenuitvoerlegging

In het kader van de hierboven bedoelde acties kan de steun van de Gemeenschap worden verleend in de vorm van:

(a) financiële bijstand;

(b) technische bijstand, opleiding of andere diensten;

(c) leveringen, zoals medische artikelen en grondstoffen, en werken;

(d) audits en evaluatie- en controlemissies.

Voorrang wordt verleend aan de verbetering van de nationale capaciteit met het oog op de levensvatbaarheid op de lange termijn.

De communautaire financiering mag zowel investeringsuitgaven dekken, met uitzondering van de aankoop van onroerend goed, als, in uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde gevallen en onder de voorwaarde dat met dit project, voor zover mogelijk, naar duurzaamheid op middellange termijn wordt gestreefd, vaste kosten (met inbegrip van administratie-, onderhouds- en lopende kosten) waarvan de exploitatie tijdelijk een last voor de partner betekent, zodat de in lid 1 bedoelde steun optimaal kan worden benut.

De doeltreffendheid van programma's ter ondersteuning van de nationale strategieën voor de bestrijding van hiv/aids, malaria en tuberculose is deels afhankelijk van een betere coördinatie van de hulp op Europees én internationaal niveau, waaronder partnerschappen met de particuliere sector, en het gebruik van procedures die zijn afgestemd op de specifieke aard van de betrokken activiteiten en partners.

6. FINANCIËLE GEVOLGEN

6.1. Totale financiële gevolgen voor deel B - NIET VAN TOEPASSING in afwachting van besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003

6.2. Berekening van de kosten per overwogen maatregel in deel B (voor de gehele programmeringsperiode) - NIET VAN TOEPASSING in afwachting van besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003

7. GEVOLGEN VOOR PERSONEELSBEZETTING EN ADMINISTRATIEVE UITGAVEN

7.1. Gevolgen voor de personele middelen - huidige situatie

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7.2. Algemene financiële gevolgen in verband met de personele middelen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen betreffen de totale uitgaven voor twaalf maanden. De behoeften aan personele en administratieve middelen zullen worden gedekt uit de toewijzing voor het DG dat met het beheer is belast, in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure.

7.3. Andere huishoudelijke uitgaven in verband met de maatregel

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen betreffen de totale uitgaven voor twaalf maanden.

(1) Geef aan om welk type comité het gaat, en tot welke groep het behoort.

I. Jaartotaal (7.2 + 7.3)* // EUR 507 000

II. Duur van de actie // 1 jaar

III. Totale kosten van de actie (I x II) // EUR 507 000

* bedragen verwijzen naar de huidige situatie (slechts voor 2002)

8. TOEZICHT EN EVALUATIE

8.1. Follow-up

Na elk begrotingsjaar legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een jaarverslag voor over het EG-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, met daarin informatie over de in de loop van dat begrotingsjaar gefinancierde acties en de conclusies van de Commissie betreffende de uitvoering van deze verordening in het voorgaande begrotingsjaar. Het overzicht bevat met name informatie over de sterke en zwakke punten van de acties, de organisaties waarmee contracten zijn gesloten en de resultaten van eventuele onafhankelijke evaluaties van specifieke acties.

8.2. Procedures en periodiciteit van de voorgeschreven evaluatie

Halverwege de uitvoering wordt overleg gepleegd in het geografisch ontwikkelingscomité. Dit geschiedt op basis van een presentatie door de vertegenwoordiger van de Commissie van de meerjaarlijkse strategische richtlijnen voor in de komende jaren te voeren acties. De richtlijnen omvatten, voor zover mogelijk, meetbare doelstellingen en termijnen voor specifieke acties.

Een jaar vóór het verstrijken van deze verordening legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een onafhankelijk beoordelingsrapport voor over de uitvoering van deze verordening, met het doel vast te stellen of de beoogde doelstellingen zijn bereikt en om richtlijnen te geven om toekomstige acties doeltreffender te maken. In het kader van de beoordeling wordt onderzocht of de actie die is genomen naar aanleiding van de prestatie-audits en onafhankelijke evaluaties doeltreffend is.

9. MAATREGELEN TER BESTRIJDING VAN FRAUDE

Gezamenlijke evaluaties en controles worden verricht in overleg met donors en partnerlanden en op basis van de overeengekomen communautaire regels en normen.