AANGENOMEN TEKSTEN
1. Meer welvaart en solidariteit tussen de generaties
A5-0319/2000
Resolutie van het Europees Parlement over de mededeling van de Commissie „Een Europa voor
alle leeftijden Vdash Meer welvaart en solidariteit tussen de generaties” (COM(1999) 221 Vdash C5-0185/
1999 Vdash 1999/2159(COS))
Het Europees Parlement,
cdash gezien de mededeling van de Commissie (COM(1999) 221 cdash C5-0185/1999),cdash gezien de mededeling van de Commissie cdash Bouwen aan een solidair Europa (COM(2000) 79),cdash gezien aanbeveling nr. 1074 (1988) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa betref-
fende het gezinsbeleid, inzonderheid punt 5 daarvan(
1),
cdash gezien aanbeveling 92/441/EEG van de Raad van 24 juni 1992 inzake gemeenschappelijke criteria
met betrekking tot toereikende inkomsten en prestaties in de stelsels van sociale bescherming(2),
cdash gezien aanbeveling 92/442/EEG van de Raad van 27 juli 1992 betreffende de convergentie van de
doelstellingen en het beleid op het gebied van de sociale bescherming(3),
cdash gezien de resolutie van de Raad van 30 juni 1993 inzake flexibele uittredingsregelingen(4),
cdash gezien de beginselverklaring van de Raad van de Europese Unie en de ministers van Sociale Zaken, in
het kader van de Raad bijeen, van 6 december 1993 naar aanleiding van de afsluiting van het Euro-
pees Jaar van de ouderen en de solidariteit tussen de generaties(5),
cdash onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 februari 1994 over maatregelen ten behoeve van
ouderen(6),
cdash onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 februari 2000 over de mededeling van de Commissie cdash
Een gemeenschappelijke strategie voor de modernisering van de sociale bescherming(7),
cdash gezien besluit 2000/228/EG van de Raad van 13 maart 2000 betreffende richtsnoeren voor het werk-
gelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2000(8),
cdash gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 16 oktober 1992 waar-
bij 1999 wordt uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Ouderen(9),
cdash onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 april 1999 over „Senioren in de 21e eeuw cdash een nieuwe
optie op het leven”(10),
cdash gelet op het EG-Verdrag, inzonderheid op de artikelen 2, 3, 13, 127 en 137,cdash gelet op artikel 47, lid 1, van zijn Reglement,
cdash gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commis-
sie rechten van de vrouw en gelijke kansen (A5-0319/2000),
(1) Raad van Europa, Parlementaire Vergadering, 3 mei 1988 (derde zittingsperiode).
(2) PB L 245 van 26.8.1992, blz. 46.
(3) PB L 245 van 26.8.1992, blz. 49.
(4) PB C 188 van 10.7.1993, blz. 1.
(5) PB C 343 van 21.12.1993, blz. 1.
(6) PB C 77 van 14.3.1994, blz. 24.
(7) PB C 339 van 29.11.2000, blz. 154.
(8) PB L 72 van 21.3.2000, blz. 15.
(9) Resolutie 47/5/1992 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.
(10) PB C 219 van 30.7.1999, blz. 506.17.8.2001 NL C 232/381 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Vrijdag, 15 december 2000
A. overwegende dat de vergrijzing van de bevolking, die een van de voornaamste verworvenheden van
onze tijd is, de komende decennia echter de samenstelling van de maatschappij in een aantal lidstatenzal veranderen,
B. overwegende dat de strategie van de Commissie om de lidstaten en de burgers aan te moedigen om te
zorgen voor een gunstig klimaat voor gezond en actief oud worden niet uitsluitend gericht mag zijnop de leeftijdsgroep van 50 tot 75 jaar, die zich voornamelijk in de overgangsperiode van beroeps-leven naar pensioen bevindt, maar ook op de leeftijdsgroep boven de 75, voor wier situatie een afzon-derlijk verslag nodig zou zijn,
C. overwegende dat het stimuleren van beleidsmaatregelen ter bevordering van actief ouder worden ver-
onderstelt dat alle communautaire beleidsmaatregelen en strategieën op elkaar worden afgestemd endat de nationale stelsels van sociale zekerheid en volksgezondheid en de middelen ter bestrijding vandiscriminatie worden gecoördineerd,
D. overwegende dat extra maatregelen ter bestrijding van leeftijdsdiscriminatie en uitsluiting van de
arbeidsmarkt en het maatschappelijk leven in het algemeen te rechtvaardigen zijn indien de artikelen13 en 137 van het Verdrag breder worden geïnterpreteerd,
E. overwegende dat de preventieve maatregelen gekoppeld moeten worden aan specifieke acties ten gun-
ste van ouderen cdash vooral vrouwen cdash die in armoede en onzekerheid leven,
F. overwegende dat vooral de oudere werknemers getroffen worden door de werkloosheid en de snelle
technologische vooruitgang, twee verschijnselen die in alle lidstaten tot de dagelijkse realiteit zijn gaanbehoren,
G. gezien het ontbreken van voldoende statistische gegevens over de werkloosheid onder ouderen van
beiderlei kunne,
H. overwegende dat in de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid opnieuw gerefereerd wordt aan
de oudere werknemers en dat in de prioritaire aanbevelingen van de Raad aan de lidstaten hun
bescherming wordt bepleit,
I. overwegende dat de werkorganisatie en de arbeidsomstandigheden dikwijls niet aan de werkelijke
behoeften en capaciteiten van de oudere werknemers beantwoorden,
J. overwegende dat de oudere werknemers de technologische ontwikkelingen nauwelijks zonder hulp
kunnen volgen en dat de huidige herscholings- en specialisatieprogramma’s al evenmin op hen afge-stemd zijn,
K. gezien de rol van levenslang leren, zowel in het professionele als niet-professionele leven,
L. overwegende dat de ouderen geen homogene groep vormen en dat, wat hun individuele behoeften
betreft, hun verscheidenheid moet worden erkend en in aanmerking moet worden genomen in
gerichte beleidsmaatregelen,
M. overwegende dat de stijging van de gemiddelde leeftijd van de bevolking een van de vele significante
factoren is die zware druk veroorzaken op de socialezekerheidsstelsels van een aantal lidstaten,
N. overwegende dat er geen empirisch bewijs is voor een scherpe stijging van de kosten van de gezond-
heidszorg ten gevolge van demografische veranderingen in de leeftijdsgroep van 55 tot 75 jaar, omdatde kosten van de gezondheidszorg slechts iets meer toenemen dan de toename van het BBP van delidstaten,
O. overwegende dat zeer vele bejaarden zonder enige mogelijkheid van een actief maatschappelijk leven
volledig afhankelijk zijn van hun familie, en gezien de gevolgen van deze omstandigheid voor hunfamilieleden,
P. gezien de ongelijke verdeling van de lasten van de verzorging van ouderen over de gezinsleden, die
vooral voor vrouwen een belasting vormt, alsmede het ontbreken van toegankelijke maatschappelijkeinfrastructuur,C 232/382 NL 17.8.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Vrijdag, 15 december 2000
Q. gezien de wens van ouderen om na hun pensionering actief te blijven,
R. overwegende dat het bevorderen van de „solidariteit tussen de generaties” niet louter gezien mag wor-
den in termen van financiële solidariteit (of van „sociaal-economische planning”) maar moet berustenop een holistische aanpak, met maatregelen ter ondersteuning van de gezinsstructuren en van de par-ticuliere dimensie van de solidariteit tussen de generaties,
1. onderstreept dat het proces van aanpassing van de samenleving aan de vergrijzing van de bevolking
erop gericht moet zijn de situatie van de ouderen te verbeteren en niet louter gezien mag worden als
eenzijdige aanpassing van de ouderen aan de voorwaarden van de arbeidsmarkt, aangezien de ouderenop vele andere manieren dan alleen door hun werk een bijdrage leveren aan de maatschappij; dringt erbij de Commissie op aan dat zij op zoek gaat naar betere manieren om de rijke ervaring en de capaciteitenvan de ouderen te benutten;
2. zegt zijn steun toe aan de strategie voor gezond en actief ouder worden maar verzoekt de Commissie
ervoor te zorgen dat dit niet het enige criterium wordt op grond waarvan de oudere in de samenleving aldan niet wordt geaccepteerd; verzoekt de Commissie op lokaal, nationaal en Europees niveau informatie-campagnes op te zetten over de integratie van ouderen in de economie, de samenleving en de cultuur,zodat iedereen er zich van bewust wordt dat de ouderen een waardevolle hulpbron vertegenwoordigen
en zodat alle negatieve stereotypes verdwijnen en de gelijkheid en de solidariteit tussen de verschillende
generaties worden versterkt, hetgeen als grondslag kan dienen voor sociale vrede en een Europees sociaalmodel;
3. stemt in met een holistische aanpak van het ouder worden, gebaseerd op de synergie tussen de werk-
gelegenheidsstrategie, de maatregelen tegen discriminatie en maatschappelijke uitsluiting, waarbij over-
heidspensioenen een fatsoenlijk inkomen verschaffen en aan allen gezondheidszorg van hoge kwaliteitwordt geboden;
4. verzoekt de Commissie en de lidstaten specifiek beleid en concrete programma’s te ontwikkelen voor
elke categorie ouderen, aangezien ouderen geen homogene groep vormen, maar er ongelijkheden zijn wat
betreft hun levenskwaliteit en hun financiële zelfstandigheid;
5. verheugd dat de Commissie erkent dat oudere vrouwen een bijzonder kwetsbare groep zijn, die vaak
op vele manieren en in vele situaties wordt gediscrimineerd, en verlangend dat preventieve maatregelengekoppeld worden aan specifieke acties ten gunste van ouderen cdash vooral vrouwen cdash die in armoede en
onzekerheid leven,
6. is van mening dat de ontwerprichtlijn van de Raad(
1), die een algemeen kader wil instellen voor
gelijke behandeling op het werk en op het vlak van de werkgelegenheid, geen waarborgen biedt voor derechten van de ouderen; verzoekt bijgevolg de Commissie op basis van artikel 13 van het Verdrag eennieuwe ontwerprichtlijn in te dienen die specifiek de strijd tegen leeftijdsdiscriminatie op het oog heeft;
7. verzoekt de Commissie in het kader van het communautaire initiatief EQUAL terdege rekening te
houden met de omvang en de ernst van het probleem van de discriminatie van de oudere op de werkplek;
8. verzoekt de Raad maatregelen te nemen om te controleren of alle lidstaten de aanbevelingen inzake
hun werkgelegenheidsbeleid, inzonderheid wat de oudere werknemers betreft, naleven, alsmede de maat-regelen voor de uitwisseling van informatie en beste praktijken tussen de lidstaten;
9. is van mening dat acties voor het leeftijdsbestendig maken van beleid en maatregelen noodzakelijk
zijn, op dezelfde wijze als genderbestendigheid een vast bestanddeel is geworden van de programma’s van
de structuurfondsen en in de werkgelegenheidsrichtsnoeren van de lidstaten;
10. meent dat de EU in het kader van de initiatieven van het ESF er bij de lidstaten op moet aandringen
dat zij specifieke voorzieningen voor bijstand aan ouderen in het leven roepen en nieuwe herscholings-programma’s uitwerken die specifiek gericht zijn op de oudere werknemers, met als doel:
cdash ze aan te passen aan de diverse leerbehoeften,cdash de ervaring van de oudere werknemers beter te benutten bij de opleiding van de jongeren,
cdash de oudere werknemers de kans te bieden gebruik te maken van de mogelijkheden van de nieuwe
technologieën;
(1) PB C 177 Evan 27.6.2000, blz. 42.17.8.2001 NL C 232/383 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Vrijdag, 15 december 2000
11. verzoekt de lidstaten steun te verlenen aan de uitwerking van flexibele modellen waarbinnen de
arbeidstijd zo kan worden georganiseerd dat het werk van de oudere werknemer optimaal wordt benut;
12. stemt in met een actieve strategie om de gezondheid en veiligheid op het werk te bevorderen, aan-
gepast aan de behoeften van oudere werknemers, waarbij alle werknemers hiervan profiteren; verzoekt de
Commissie de gezondheids- en veiligheidsverordeningen vanuit het perspectief van de oudere werknemerste onderzoeken met het oog op wijzigingen;
13. dringt bij de lidstaten aan op concrete maatregelen, zoals bij- en herscholingsprogramma’s, ter
bevordering van de reïntegratie van de ouderen cdash vrouwen en mannen cdash in het beroepsleven;
14. is van mening dat moet worden erkend dat een leven lang leren inderdaad het gehele leven lang
belangrijk is, en niet alleen met betrekking tot betaalde arbeid of de arbeidsmarkt; dat het begrip eenlevenlang leren ook moet gelden voor de tijd na de pensionering en de toegang van ouderen cdash metpensioen of werkend cdash tot regelingen voor een leven lang leren moet worden bevorderd;
15. verzoekt eveneens de sociale partners op Europees en nationaal niveau werkende ouderen de moge-
lijkheden te bieden zich aan te passen aan de technologische ontwikkelingen en te zorgen voor flexibelearbeidstijden, arbeidsverhoudingen en pensionering;
16. is van mening dat ernaar moet worden gestreefd gezin en beroepsleven met elkaar in overeenstem-
ming te brengen en dringt aan op een betere verdeling van de taken in het gezin tussen mannen en
vrouwen en een beleid inzake werkgelegenheid en sociale bescherming dat rekening houdt met deze over-wegingen, vooral waar het gaat om de verplichtingen van vrouwen en mannen bij de zorg voor ouderenen kinderen; is van oordeel dat het gezinsbeleid en het fiscaal beleid beter moeten worden ingezet om dearbeidsparticipatie van vrouwen te bevorderen;
17. verlangt dat de Commissie en de lidstaten rekening houden met de specifieke situatie van diegenen
die niet meer in staat zijn te werken wegens gezinsleden met ernstige gebreken of wegens onvrijwilligewerkloosheid, en er als gevolg van een ontoereikende pensioenverzekering in inkomen op achteruit gaanen daarom economisch afhankelijker worden;
18. verzoekt de lidstaten bijvoorbeeld door middel van een verplegingsverzekering de kosten op te van-
gen van de verzorging van bejaarden die geen zelfstandig leven meer kunnen leiden en moeten worden
opgenomen ofwel de kosten te vergoeden van de gezinnen die deze bejaarden thuis verzorgen;
19. verzoekt de Commissie medische en sociale studies en research, uitwisseling van resultaten en pro-
jecten te bevorderen ter bescherming van de menselijke waardigheid en ter verbetering van de levenskwa-
liteit van bejaarden die geen zelfstandig leven meer kunnen leiden, die gehandicapt zijn of aan invalide-
rende aandoeningen lijden, zoals stoma- of Alzheimerpatiënten;
20. wijst erop dat de economische noodzaak dat ouderen op de arbeidsmarkt blijven niet noodzakelij-
kerwijze samenvalt met de daadwerkelijke belangen, wensen en voorkeuren van alle ouderen en dat hetbevorderen van een „actieve oude dag” niet mag worden gebruikt als excuus om adequate hulpdiensten en
pensioenen voor ouderen te verminderen of na te laten deze te ontwikkelen;
21. stemt in met het voorstel van de Commissie om de verplichte vervroegde uittreding te beperken;
stemt echter in met de idee van het bevorderen van vrijwillige geleidelijke of gedeeltelijke uittreding en is
van mening dat mensen die hun normale pensioenleeftijd bereiken, moeten kunnen kiezen tussen te blij-
ven werken of met pensioen te gaan;
22. is van mening dat het een uitdaging voor de samenleving is een pensioenbeleid in stand te houden
dat gebaseerd is op het gedegen beginsel van solidariteit tussen de generaties, die zal helpen de cohesie van
de maatschappij in stand te houden en het beginsel van aan het inkomen gekoppelde pensioenen te hand-
haven;
23. is van mening dat de Commissie wanhopige en draconische maatregelen om te bezuinigen op
moeizaam verdiende pensioenrechten dient te vermijden; dat behoefte bestaat aan veelomvattend lange-termijnbeleid om het hoofd te bieden aan de uitdaging van de stijging van de gemiddelde leeftijd van de
bevolking in de komende twee decennia en daarna; dat de bijdrage moet worden geëvalueerd die verschil-
lende elementen als hogere werkgelegenheidspercentages, een langer beroepsleven, grotere besparingen,veranderingen in socialezekerheidsstructuren en nieuw immigratiebeleid kunnen leveren aan het opvullenvan het pensioengat;C 232/384 NL 17.8.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Vrijdag, 15 december 2000
24. verzoekt de Commissie en de lidstaten ouderen gelegenheid te bieden tot deelname aan de planning
en verwezenlijking van programma’s met betrekking tot het economische, maatschappelijke en cultureleleven; is in dat opzicht verheugd over het voornemen van de Commissie om een Europees forum voorouderen te steunen, waarin de bestaande organisaties bij elkaar worden gebracht, waardoor de vertegen-
woordiging en betrokkenheid van ouderen op EU-niveau wordt versterkt;
25. meent dat slechts van een goede levenskwaliteit van de ouderen sprake kan zijn indien zij zelfstan-
dig kunnen leven en dat daarom meer nadruk moet worden gelegd op de psychisch-sociale factoren en op
de zelfwaardering van de ouderen, om ze te helpen hun gevoel van eenzaamheid en verlatenheid te door-
breken, dat bij vele ouderen tot lusteloosheid en verlies van zelfstandigheid leidt; verzoekt derhalve deCommissie en de lidstaten een inventaris op te stellen van instrumenten die de mobiliteit van de ouderenkunnen verbeteren, inzonderheid in plattelandsgebieden en eilandregio’s, het gebruik van de nieuwe tech-nologieën kunnen bevorderen en de aanpassing van de stadscentra aan de behoeften van een samenlevingdie steeds meer ouderen telt kunnen stimuleren;
26. verzoekt de Commissie en de lidstaten innovatieve modellen te ontwikkelen voor de planning van
steden, vervoer en woningbouw, om de woonkwaliteit van ouderen te waarborgen die hen in staat steltzelfstandig te leven en zichzelf te verzorgen;
27. verzoekt de Commissie met aandrang ervoor te zorgen dat de lidstaten zich bewust worden van het
belang van een verbetering van de situatie van de ouderen in het arbeidsmilieu maar ook van het belangvan de actieve deelneming van de ouderen aan het sociale en culturele leven, zodat zij een kostbare bij-
drage aan de samenleving leveren, zowel via het creëren van buurtcentra, structuren om maatschappelijke
activiteit gekoppeld aan de vereiste sociale zekerheid te bevorderen, diensten voor de speciale behoeftenvan ouderen, faciliteiten om actief burgerschap en participatie te bevorderen, universiteiten voor de derdeleeftijd en spel- en hobbyfaciliteiten, als door ondersteuning van het verenigingsleven en vrijwilligerswerkdoor ouderen, mede in de vorm van solidariteit met de hoogbejaarden; is van oordeel dat bijzondere aan-dacht dient te worden besteed aan de manier waarop het betrekken van ouderen bij de sociale economie,
d.w.z. de derde weg, kan bijdragen tot de versterking van de sociale cohesie in gemeenschappen;
28. verzoekt de lidstaten in samenwerking met de Commissie ter gelegenheid van belangrijke culturele
en sportieve evenementen, zoals de Olympische spelen, vrijwilligersactiviteiten van ouderen te ontwikke-
len;
29. verzoekt de Commissie en de lidstaten de juiste instrumenten te ontwikkelen om tijdig de toekom-
stige demografische ontwikkelingen te voorzien;
30. verzoekt de Commissie nauw samen te werken met de kandidaatlanden, met name met de landen
die overeenkomstige demografische tendensen vertonen als de Europese Unie, om de integratie vanouderen in beroep en samenleving ter hand te nemen;
31. verzoekt de Commissie een mededeling over het toenemende economische belang van het ouderen-
toerisme op te stellen alsook het toeristenverkeer van oudere burgers in de Europese Unie te bevorderen;
32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.17.8.2001 NL C 232/385 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Vrijdag, 15 december 2000