GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 43/97 door de Raad vastgesteld op 13 oktober 1997 met het oog op de aanneming van Richtlijn 97/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad van . . . betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en effectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen (97/C 375/03)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Europees Monetair Instituut,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3),

(1) Overwegende dat in het rapport-Lamfalussy van 1990 aan de presidenten van de centrale banken van de Groep van Tien is aangetoond dat betalingssystemen die functioneren op basis van meerdere juridische varianten van verrekening, met name multilaterale verrekening, belangrijke systeemrisico's meebrengen; dat het verminderen van de juridische risico's in verband met deelname aan real time brutobetalingssystemen van het allergrootste belang is, nu deze systemen steeds meer tot ontwikkeling komen;

(2) Overwegende dat het ook uiterst belangrijk is dat de met deelneming aan effectenafwikkelingssystemen verbonden risico's worden teruggedrongen, met name wanneer er een nauw verband bestaat tussen deze systemen en betalingssystemen;

(3) Overwegende dat deze richtlijn als doel heeft bij te dragen tot het efficiënt en rendabel functioneren van regelingen voor de afwikkeling van grensoverschrijdende betalingen en effectentransacties in de Europese Gemeenschap; dat de richtlijn daarmee aansluit op de vooruitgang die geboekt is op de weg naar de voltooiing van de interne markt, met name wat betreft het vrij verrichten van diensten en de liberalisering van het kapitaalverkeer, met het oog op de totstandbrenging van een Economische en Monetaire Unie;

(4) Overwegende dat de wetgeving van de lidstaten erop gericht dient te zijn de verstoring van een systeem ingevolge een insolventieprocedure tegen een deelnemer in dat systeem tot een minimum te beperken;

(5) Overwegende dat een uit 1985 daterend en op 8 februari 1988 geamendeerd voorstel voor een richtlijn betreffende de sanering en liquidatie van kredietinstellingen nog steeds bij de Raad in beraad is; dat het op 23 november 1995 door de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, opgestelde Verdrag betreffende insolventieprocedures expliciet verzekeringsondernemingen, kredietinstellingen en beleggingsinstellingen uitsluit;

(6) Overwegende dat deze richtlijn betrekking heeft op zowel binnenlandse als grensoverschrijdende betalings- en effectenafwikkelingssystemen; dat de richtlijn van toepassing is op systemen in de Gemeenschap en op zakelijke zekerheden die in verband met deelname aan deze systemen worden gesteld door deelnemers aan die systemen, ongeacht of zij uit de Gemeenschap dan wel uit derde landen afkomstig zijn;

(7) Overwegende dat de lidstaten de bepalingen van de richtlijn mogen toepassen op hun binnenlandse instellingen die rechtstreeks in systemen van derde landen deelnemen en op zakelijke zekerheden die in verband met deelname in dergelijke systemen worden gesteld;

(8) Overwegende dat het een lidstaat toegestaan moet zijn een systeem waarvan de hoofdactiviteit bestaat in de afwikkeling van effectentransacties, als een onder deze richtlijn vallend systeem aan te merken, zelfs indien het systeem in beperkte mate betrekking heeft op van grondstoffen afgeleide instrumenten;

(9) Overwegende dat het terugdringen van systeemrisico's met name het definitieve karakter van de afwikkeling en de afdwingbaarheid van zakelijke zekerheden vereist; dat als zakelijke zekerheden beschouwd dienen te worden al de middelen die een deelnemer aan andere deelnemers in betalings- en/of effectenafwikkelingssystemen verstrekt tot zekerstelling van rechten en verplichtingen in verband met deze systemen, waaronder retrocessieovereenkomsten, wettelijke retentierechten en fiduciaire eigendomsoverdrachten; dat de regels van het nationale recht betreffende de soorten zakelijke zekerheden die mogen worden gebruikt door de definitie van "zakelijke zekerheden" in deze richtlijn onverlet worden gelaten;

(10) Overwegende dat, aangezien de richtlijn mede betrekking heeft op zakelijke zekerheden welke worden gesteld in verband met transacties van de centrale banken van de lidstaten in hun functie als centrale bank, inclusief transacties uit hoofde van het monetair beleid, de richtlijn het Europees Monetair Instituut ondersteunt in zijn taak om ter voorbereiding van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie de efficiency van grensoverschrijdende betalingen te bevorderen en langs deze weg bijdraagt tot het scheppen van het noodzakelijke rechtskader waarbinnen de toekomstige Europese Centrale Bank haar beleid kan ontwikkelen;

(11) Overwegende dat overboekingsopdrachten en de verrekening (netting) daarvan in de rechtsstelsels van alle lidstaten juridisch afdwingbaar en aan derden tegen te werpen moeten zijn;

(12) Overwegende dat de regels inzake het definitieve karakter van verrekening niet beletten dat systemen, voordat de verrekening plaatsvindt, nagaan of de opdrachten die in het systeem zijn ingevoerd voldoen aan de regels van dat systeem en de afwikkeling van dat systeem mogelijk maken;

(13) Overwegende dat niets in deze richtlijn een deelnemer of een derde belet uit de onderliggende transactie voortvloeiende rechten of aanspraken uit te oefenen die zij in rechte kunnen aanvoeren ter terugvordering of restitutie met betrekking tot een overboekingsopdracht die in een systeem is ingevoerd, bijvoorbeeld in geval van fraude of een technische fout, mits dit niet leidt tot het ongedaan maken van de verrekening of de herroeping van de overboekingsopdracht in het systeem;

(14) Overwegende dat ervoor moet worden gezorgd dat opdrachten tot overboeking na een door de regels van het systeem bepaald tijdstip niet herroepen kunnen worden;

(15) Overwegende dat een lidstaat de overige lidstaten onmiddellijk moet inlichten wanneer er tegen een deelnemer in een systeem een insolventieprocedure wordt geopend;

(16) Overwegende dat insolventieprocedures geen terugwerkende kracht mogen hebben ten aanzien van de rechten en verplichtingen die deelnemers hebben in een systeem;

(17) Overwegende dat deze richtlijn in geval van een insolventieprocedure tegen een deelnemer in het systeem ook beoogt te bepalen welk insolventierecht van toepassing is op de rechten en verplichtingen van die deelnemer in verband met diens deelname in een systeem;

(18) Overwegende dat zakelijke rechten afgeschermd moeten worden van de gevolgen van het insolventierecht dat op de insolvente deelnemer van toepassing is;

(19) Overwegende dat artikel 9, lid 2, alleen van toepassing is ten aanzien van een register, rekening of gecentraliseerd effectendepot waaruit het bestaan blijkt van rechten betreffende de eigendom, de levering of de overboeking van de effecten in kwestie;

(20) Overwegende dat artikel 9, lid 2, ertoe strekt te verzekeren dat, indien deelnemers, centrale banken of de toekomstige Europese Centrale Bank houder zijn van een geldige zakelijke zekerheid naar het recht van de lidstaat waar het register, de rekening of het gecentraliseerd effectendepot in kwestie is gelokaliseerd, de rechtsgeldigheid en de afdwingbaarheid van die zakelijke zekerheid uitsluitend beheerst worden door het recht van die lidstaat;

(21) Overwegende dat met artikel 9, lid 2, niet wordt beoogd afbreuk te doen aan de werking en de rechtsgevolgen van het recht van de lidstaat waar de effecten tot zekerheid zijn gesteld of waar de effecten anderszins gelokaliseerd zijn (daaronder zonder enige beperking begrepen de wetgeving betreffende de creatie, eigendom of overdracht van die effecten of van rechten ten aanzien van die effecten), en dat daaraan niet de uitleg mag worden gegeven dat de desbetreffende zakelijke zekerheid in enige lidstaat rechtstreeks werkend zou zijn, ongeacht het recht van die lidstaat;

(22) Overwegende dat het wenselijk is dat lidstaten trachten tussen alle onder deze richtlijn vallende systemen voor de afwikkeling van effectentransacties afdoende verbanden te leggen zodat er voor transacties betreffende effecten een maximale doorzichtigheid en rechtszekerheid nagestreefd wordt;

(23) Overwegende dat de aanneming van deze richtlijn de meest aangewezen manier is om bovengenoemde doelstellingen te verwezenlijken; dat dit voorstel noodzakelijk is om deze doelstellingen te verwezenlijken en niet verder gaat dan die doelstellingen,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

DEEL I TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES

Artikel 1

De bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing op:

a) alle systemen zoals gedefinieerd in artikel 2, onder a), die beheerst worden door het recht van een lidstaat en die werken in eender welke valuta, in ecu of in verscheidene valuta's die binnen het systeem onderling worden geconverteerd;

b) deelnemers aan een dergelijk systeem;

c) zakelijke zekerheden die gesteld worden in verband met

- deelneming aan een systeem, of

- transacties van de centrale banken van de lidstaten in hun functie van centrale banken.

Artikel 2

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

a) "systeem": een formele overeenkomst

- tussen drie of meer deelnemers, in voorkomend geval, een afwikkelende instantie, een centrale tegenpartij, een clearing house of een indirecte deelnemer niet meegerekend, met gemeenschappelijke regels en standaardprocedures voor het uitvoeren van overboekingsopdrachten tussen de deelnemers,

- waarop het recht van een door de deelnemers gekozen lidstaat van toepassing is. De deelnemers kunnen echter uitsluitend kiezen voor het recht van een lidstaat waarin ten minste een van hen zijn hoofdkantoor heeft,

- die door de lidstaat waarvan het recht toepasselijk is, onverminderd strengere algemeen toepasselijke voorwaarden die door de nationale wet worden voorgeschreven, als systeem is aangemerkt en bij de Commissie is aangemeld, nadat die lidstaat zich ervan heeft vergewist dat de regels van het systeem adequaat zijn.

Onder de in de eerste alinea genoemde voorwaarden mag een lidstaat als een systeem aanmerken een dergelijke formele overeenkomst die behelst dat overboekingsopdrachten als bedoeld onder i), tweede streepje, worden uitgevoerd en dat in beperkte mate opdrachten met betrekking tot andere financiële instrumenten uitvoert, indien de lidstaat van oordeel is dat zulks in het licht van het systeemrisico geboden is.

Een lidstaat mag in individuele gevallen ook als een systeem aanmerken een formele overeenkomst tussen twee deelnemers, een eventueel aanwezige afwikkelende instantie, centrale tegenpartij, clearing house of indirecte deelnemer niet meegerekend, als die lidstaat van oordeel is dat zulks in het licht van het systeemrisicio noodzakelijk is;

b) "instelling":

- een kredietinstelling als omschreven in artikel 1, eerste streepje, van Richtlijn 77/780/EEG (4), met inbegrip van de instellingen bedoeld in artikel 2, lid 2, van die richtlijn, of

- een beleggingsonderneming als omschreven in artike 1, punt 2, van Richtlijn 93/22/EEG (5), met uitsluiting van de instellingen bedoeld in artikel 2, lid 2, onder a) tot en met k), van die richtlijn, of

- een overheidsinstantie of onderneming met overheidsgarantie, of

- een onderneming met hoofdkantoor buiten de Gemeenschap waarvan de werkzaamheden overeenstemmen met die van kredietinstellingen of beleggingsondernemingen in de Gemeenschap, zoals omschreven in het eerste en tweede streepje,

die deelneemt aan een systeem en verantwoordelijkheid draagt voor het nakomen van de financiële verplichtingen die ontstaan uit overboekingsopdrachten binnen dat systeem.

Indien een systeem volgens de nationale wetgeving onder toezicht staat en uitsluitend overboekingsopdrachten als bedoeld onder i), tweede streepje, uitvoert, alsmede de uit dergelijke opdrachten voortvloeiende betalingen, kunnen de lidstaten bepalen dat ondernemingen die in dat systeem deelnemen en verantwoordelijkheid dragen voor het nakomen van de financiële verplichtingen die ontstaan uit overboekingsopdrachten binnen dat systeem, beschouwd kunnen worden als instellingen, op voorwaarde dat ten minste drie andere deelnemers aan dit systeem onder de in de eerste alinea genoemde categorieën vallen en dat zulks in het licht van het systeemrisico noodzakelijk is;

c) "centrale tegenpartij": een lichaam dat tussen de instellingen in een systeem staat en dat optreedt als de exclusieve tegenpartij van deze instellingen met betrekking tot hun overboekingsopdrachten;

d) "afwikkelende instantie": een lichaam dat aan instellingen en/of een centrale tegenpartij die deelnemen aan systemen, afwikkelingsrekeningen beschikbaar stelt via welke overboekingsopdrachten binnen die systemen worden afgewikkeld, en dat in voorkomend geval aan die instellingen en/of centrale tegenpartijen krediet verleent voor afwikkelingsdoeleinden;

e) "clearing house": een lichaam dat verantwoordelijk is voor de berekening van de nettoposities van de instellingen, een eventuele centrale tegenpartij en/of een eventuele afwikkelende instantie;

f) "deelnemer": een instelling, een centrale tegenpartij, een clearing house of een afwikkelende instantie.

Al naar gelang van de regels van het systeem kan eenzelfde deelnemer optreden als centrale tegenpartij, clearing house of afwikkelende instantie of alle of een deel van deze taken uitvoeren.

De lidstaten mogen besluiten dat voor de toepassing van deze richtlijn een indirecte deelnemer mag worden beschouwd als een deelnemer, indien zulks in het licht van het systeemrisico noodzakelijk is en op voorwaarde dat de indirecte deelnemer bij het systeem bekend is;

g) "indirecte deelnemer": een kredietinstelling volgens de definitie onder b), eerste streepje, die contractueel verbonden is met een instelling die deelneemt in een systeem voor de uitvoering van opdrachten om een geldbedrag ter beschikking van een ontvanger te stellen, middels een boeking in de rekeningen van een kredietinstelling, een centrale bank of een afwikkelende instantie, waardoor bovengenoemde kredietinstelling overboekingsopdrachten via het systeem kan doorgeven;

h) "effecten": alle instrumenten als bedoeld in deel B van de bijlage bij Richtlijn 93/22/EEG;

i) "overboekingsopdracht":

- een opdracht door een deelnemer om door middel van een boeking op de rekeningen van een kredietinstelling, een centrale bank of een afwikkelingsinstantie een geldbedrag ter beschikking van een ontvanger te stellen, of iedere opdracht die resulteert in het op zich nemen of het nakomen van een betalingsverplichting zoals gedefinieerd in de regels van het systeem, of

- een opdracht door een deelnemer om door middel van een boeking in een register, of anderszins, de rechten op of de belangen in een of meer effecten over te boeken;

j) "insolventieprocedure": elke collectieve maatregel waarin de wetgeving van een lidstaat of van een derde land voorziet, met het oog op de liquidatie of de sanering van de deelnemer, indien een dergelijke maatregel gepaard gaat met opschorting van, of oplegging van beperkingen aan, overboekingen of betalingen;

k) "verrekening (netting)": het in één nettovordering of nettoverplichting omzetten van vorderingen en verplichtingen die voortvloeien uit overboekingsopdrachten die een deelnemer of deelnemers geeft of geven aan of ontvangt of ontvangen van een of meer andere deelnemers, met als gevolg dat er alleen een nettovordering of een nettoverplichting ontstaat;

l) "afwikkelingsrekening": een rekening bij een centrale bank, een afwikkelende instantie of een centrale tegenpartij die gebruikt wordt voor het houden van geld en effecten en waarmee ook transacties tussen deelnemers aan een systeem worden afgewikkeld;

m) "zakelijke zekerheden": alle realiseerbare activa (met inbegrip van geld dat in het kader van een pandgeving is verstrekt) die in het kader van een pandgeving, retrocessie- of soortgelijke overeenkomst of anderszins zijn verstrekt tot zekerheid in verband met de rechten en verplichtingen die in verband met een systeem kunnen ontstaan, dan wel ten behoeve van de centrale banken van de lidstaten of de toekomstige Europese Centrale Bank.

DEEL II VERREKENING (NETTING) EN OVERBOEKINGSOPDRACHTEN

Artikel 3

1. Overboekingsopdrachten en verrekening zijn juridisch afdwingbaar en kunnen, zelfs in geval van een insolventieprocedure tegen een deelnemer, aan derden worden tegengeworpen, mits de overboekingsopdrachten vóór het tijdstip waarop een insolventieprocedure als omschreven in artikel 6, lid 1, is geopend, in een systeem zijn ingevoerd of indien zij zijn uitgevoerd op de dag dat de insolventieprocedure is geopend, tenzij het systeem op de hoogte was of had moeten zijn van de opening van een dergelijke procedure.

2. Wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, regels of praktijken betreffende de nietigheid van overeenkomsten en transacties die zijn aangegaan vóór het tijdstip waarop een insolventieprocedure als omschreven in artikel 6, lid 1, is geopend, mogen niet tot het ongedaan maken van een verrekening leiden.

3. Het tijdstip van invoering van een overboekingsopdracht in een systeem wordt bepaald volgens de regels van dat systeem. Indien er in het nationale recht dat het systeem beheerst voorwaarden worden gesteld ten aanzien van het moment van inwerkingtreding, moeten de regels van dat systeem in overeenstemming zijn met deze voorwaarden.

Artikel 4

De lidstaten kunnen bepalen dat een tegen een deelnemer geopende insolventieprocedure niet belet dat middelen of effecten die op de afwikkelingsrekening van die deelnemer beschikbaar zijn, gebruikt worden om de verplichtingen van die deelnemer in het systeem na te komen op het tijdstip waarop de insolventieprocedure wordt geopend. Bovendien kunnen de lidstaten bepalen dat een kredietfaciliteit verleend aan een dergelijke met het systeem verbonden deelnemer tegen beschikbare zakelijke zekerheden gebruikt wordt om de verplichtingen van die deelnemer in het systeem na te komen.

Artikel 5

Vanaf het volgens de regels van een systeem bepaalde tijdstip mag een overboekingsopdracht noch door een deelnemer aan dat systeem, noch door een derde worden herroepen.

DEEL III BEPALINGEN INZAKE INSOLVENTIEPROCEDURES

Artikel 6

1. Voor de toepassing van deze richtlijn is het tijdstip waarop een insolventieprocedure wordt geopend, het moment waarop de terzake bevoegde rechterlijke of administratieve instantie haar beslissing heeft gegeven.

2. Wanneer overeenkomstig lid 1 een beslissing is gegeven, stelt de terzake bevoegde rechterlijke of administratieve instantie de bevoegde autoriteit die door haar lidstaat is aangewezen, onmiddellijk in kennis van die beslissing.

3. De in lid 2 bedoelde lidstaat brengt de overige lidstaten onmiddellijk op de hoogte.

Artikel 7

Een insolventieprocedure heeft ten aanzien van de rechten en verplichtingen die voor een deelnemer uit zijn deelname aan een systeem voortvloeien, geen terugwerkende kracht vóór het tijdstip waarop een insolventieprocedure als omschreven in artikel 6, lid 1, is geopend.

Artikel 8

Ingeval een insolventieprocedure wordt geopend tegen een deelnemer aan een systeem, worden de rechten en verplichtingen die uit of in verband met diens deelname aan dat systeem ontstaan, bepaald door het recht waardoor dat systeem beheerst wordt.

DEEL IV BESCHERMING VAN DE RECHTEN VAN HOUDERS VAN ZAKELIJKE ZEKERHEDEN BIJ INSOLVENTIE VAN DE INSTELLING DIE DEZE ZEKERHEDEN HEEFT GESTELD

Artikel 9

1. De rechten

- van een deelnemer ten aanzien van zakelijke zekerheden die aan hem in verband met een systeem zijn gesteld en

- die van de centrale banken van de lidstaten of van de toekomstige Europese Centrale Bank ten aanzien van zakelijke zekerheden die hun gesteld zijn,

worden niet aangetast door een insolventieprocedure tegen de deelnemer of de wederpartij van centrale banken van de lidstaten of de toekomstige Europese Centrale Bank, die de zakelijke zekerheden heeft gesteld. Ter voldoening van deze rechten mogen die zakelijke zekerheden worden uitgewonnen.

2. Wanneer deelnemers en/of centrale banken van de lidstaten of de toekomstige Europese Centrale Bank op de in lid 1 beschreven wijze zakelijke zekerheden in de vorm van effecten (of van rechten ten aanzien van effecten) verkrijgen en wanneer hun recht (of dat van een namens hen optredende vertegenwoordiger, agent of derde) ten aanzien van de effecten wettelijk vastgelegd is in een register, rekening of gecentraliseerd effectendepot, gelokaliseerd in een lidstaat, wordt de bepaling van de rechten van die personen als houders van zakelijke zekerheden ten aanzien van deze effecten beheerst door het recht van die lidstaat.

DEEL V SlOTBEPALINGEN

Artikel 10

De lidstaten bepalen welke systemen onder het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen, melden deze bij de Commissie aan en delen de Commissie mede welke autoriteiten zij overeenkomstig artikel 6, lid 2, hebben aangewezen.

Het systeem doet de lidstaat waarvan het recht van toepassing is mededeling van de deelnemers aan het systeem, eventuele indirecte deelneming daarbij inbegrepen, alsmede van iedere verandering in het deelnemersbestand.

Artikel 11

Ter bescherming van de systemen kan elke lidstaat strengere voorwaarden voor systemen opleggen dan in deze richtlijn zijn vastgesteld.

Artikel 12

1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op . . . (6*) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. In deze mededeling nemen de lidstaten een correspondentietabel op, waarin een overzicht wordt gegeven van de bepalingen van intern recht die met betrekking tot elk artikel van deze richtlijn bestaan of worden ingevoerd.

Artikel 13

Uiterlijk drie jaar na de in artikel 12, lid 1, vermelde datum dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag over de toepassing van deze richtlijn in, zo nodig vergezeld van herzieningsvoorstellen.

Artikel 14

Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 15

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te . . .

Voor het Europees Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 207 van 18. 7. 1996, blz. 13.

(2) PB C 56 van 24. 2. 1997, blz. 1.

(3) Advies van het Europees Parlement van 9 april 1997 (PB C 132 van 28. 4. 1997, blz. 79), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 13 oktober 1997 en besluit van het Europees Parlement van . . ..

(4) Eerste Richtlijn 77/780/EEG van de Raad van 12 december 1977 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (PB L 322 van 17. 12. 1977, blz. 30). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 96/13/EG (PB L 66 van 16. 3. 1996, blz. 15).

(5) Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten (PB L 141 van 11. 6. 1993, blz. 27). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 97/9/EG (PB L 84 van 26. 3. 1997, blz. 22).

(6*) Achttien maanden na de bekendmaking van deze richtlijn in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. Op 30 mei 1996 heeft de Commissie bij de Raad een voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende het definitieve karakter van de afrekening en zakelijke zekerheden, op de grondslag van artikel 100 A van het EG-Verdrag.

Het Economisch en Sociaal Comité en het Europees Parlement hebben op respectievelijk 31 oktober 1996 en 9 april 1997 advies uitgebracht. Het Europees Monetair Instituut heeft op 21 november 1996 advies uitgebracht.

Naar aanleiding van deze adviezen heeft de Commissie op 4 juli 1997 een gewijzigd voorstel ingediend.

2. Op 13 oktober 1997 heeft de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt overeenkomstig artikel 189 B van het Verdrag vastgesteld.

II. DOELSTELLING

Met de richtlijn wordt beoogd het systeemrisico in betalings- en afwikkelingssystemen te verkleinen en de verstoring van een systeem ten gevolge van een insolventieprocedure tegen een deelnemer aan het systeem zoveel mogelijk te beperken, door te bepalen

- dat overboekingsopdrachten en verrekening juridisch afdwingbaar zijn en bindend zijn voor derde partijen in geval van een insolventieprocedure tegen een deelnemer aan een systeem,

- dat de zakelijke zekerheden die in verband met deelname aan een systeem zijn gesteld niet worden aangetast door een insolventieprocedure tegen de deelnemer die de zakelijke zekerheden heeft gesteld.

Bovendien geldt de richtlijn voor zakelijke zekerheden die zijn gesteld in verband met verrichtingen van centrale banken van de lidstaten en de toekomstige Europese Centrale Bank.

Aldus draagt de richtlijn bij aan het verbeteren van de efficiency van betalings- en afwikkelingssystemen in de Europese Unie en aan de ontwikkeling van het noodzakelijke juridische kader voor de derde fase van de Economische en Monetaire Unie.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

A. Titel van de richtlijn

De titel van de richtlijn is gewijzigd in "Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en effectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen". De nieuwe titel is een combinatie van elementen van het oorspronkelijke Commissievoorstel: "het definitieve karakter van de afrekening" en van elementen van het voorstel van het Europees Parlement: de verwijzing naar "betalingssystemen en effectenafwikkelingssystemen", waarbij een expliciete verwijzing naar de zakelijke zekerheden achterwege is gelaten. Zodoende ademt het gemeenschappelijk standpunt gedeeltelijk de geest van amendement nr. 1, dat door het Europees Parlement is voorgesteld.

B. Afdeling I - Toepassingsgebied en definities (artikelen 1 en 2)

a) Toepassingsgebied (artikel 1)

Overeenkomstig het gewijzigde Commissievoorstel

- zijn afwikkelingssystemen ook onder het toepassingsgebied van deze richtlijn gebracht, door te bepalen dat met een systeem zowel een betalingssysteem en/of een afwikkelingssysteem kan worden bedoeld. Op dit punt zijn in het gemeenschappelijk standpunt de principes van de door het Europees Parlement voorgestelde amendementen nrs. 1, 4 (gedeeltelijk), 7, 8, 9, 11 (gedeeltelijk), 14, 15, 16, 17 (gedeeltelijk) en 20 (gedeeltelijk) verwerkt;

- wordt in het gemeenschappelijk standpunt duidelijk gesteld dat systemen die werken in verscheidene valuta's die binnen het systeem onderling worden geconverteerd, ook onder deze richtlijn vallen. Er is geen expliciete verwijzing naar de euro opgenomen om dezelfde redenen die de Commissie ertoe hebben gebracht een dergelijke verwijzing niet in haar gewijzigde voorstel op te nemen, namelijk dat zo'n verwijzing overbodig is en dat de vermelding van de ecu en de euro in een en dezelfde tekst de indruk zou kunnen wekken dat beide muntsoorten naast elkaar zouden kunnen bestaan. Op dit punt bevat het gemeenschappelijk standpunt gedeeltelijk amendement nr. 4 dat door het Europees Parlement is voorgesteld.

Vergeleken met het Commissievoorstel

- bestrijkt het gemeenschappelijk standpunt niet de deelname van communautaire instellingen aan systemen in derde landen, maar wordt het toepassingsgebied beperkt tot systemen die beheerst worden door het recht van een lidstaat. In overweging 7 wordt echter duidelijk gesteld dat de lidstaten de bepalingen van de richtlijn mogen toepassen op hun binnenlandse instellingen die rechtstreeks in systemen van derde landen deelnemen en op zakelijke zekerheden die in verband met de deelname in dergelijke systemen worden gesteld. Daarom bevat het gemeenschappelijk standpunt niet het door het Europees Parlement voorgestelde amendement nr. 5;

- wordt in het gemeenschappelijk standpunt bij de omschrijving van de werkingssfeer met betrekking tot zakelijke zekerheden geen specifieke verwijzing gemaakt naar transacties uit hoofde van monetair beleid, maar wordt verwezen naar transacties van de centrale bank in zijn functie van centrale bank.

b) Definities (artikel 2)

1. De definities in de richtlijn geven een nauwkeuriger afbakening van het toepassingsgebied van de richtlijn.

Het gemeenschappelijk standpunt verschilt op een aantal punten van het Commissievoorstel. De verschillen, die hieronder worden toegelicht, betreffen voornamelijk:

- de verruiming van de definities in verband met de opneming van afwikkelingssystemen in het toepassingsgebied van de richtlijn. Aangezien de bepalingen van de richtlijn in grote lijnen op dezelfde wijze van toepassing zijn op afwikkelingssystemen en betalingssystemen, wordt in de definities geen onderscheid gemaakt tussen de twee soorten systemen;

- het feit dat betalingssystemen van derde landen niet in het toepassingsgebied zijn opgenomen;

- de voorwaarden met betrekking tot het opzetten van een systeem en met betrekking tot de deelnemers eraan.

2. De voorwaarden waaraan moet worden voldaan alvorens een overeenkomst kan worden beschouwd als een systeem voor de toepassing van deze richtlijn, worden genoemd in de definitie van een "systeem" (artikel 2, onder a)). Het gemeenschappelijk standpunt is gebaseerd op de definities van "betalingssysteem" en "EG-betalingssysteem" uit het Commissievoorstel, maar bevat een wijziging van deze definities en een aantal extra juridische waarborgen. Deze betreffen in het bijzonder de volgende punten:

- een systeem moet een formele overeenkomst zijn met gemeenschappelijke regels en standaardprocedures voor het uitvoeren van overboekingsopdrachten tussen de deelnemers. Aldus neemt het gemeenschappelijk standpunt gedeeltelijk de strekking over van amendement nr. 10 van het Europees Parlement, waarin regels voor het uitvoeren van betalingsopdrachten worden vereist;

- het minimumaantal deelnemers wordt vastgesteld op drie instellingen en niet op twee, zoals voorgesteld door de Commissie. De lidstaten kunnen echter in bepaalde gevallen een systeem aanmerken waaraan slechts twee instellingen deelnemen;

- het recht dat het systeem beheerst, wordt gedefinieerd als het door de deelnemers gekozen recht, zoals ook het geval was in het Commissievoorstel. In het Commissievoorstel werd verder nog bepaald dat, als er geen recht was gekozen, het betalingssysteem werd geacht zich te bevinden in de lidstaat waar de afwikkeling plaatsvindt. Het kan in vele gevallen moeilijk zijn om precies vast te stellen waar een afwikkeling of een boeking plaatsvindt en, teneinde rechtsonzekerheid te voorkomen, bevat het gemeenschappelijk standpunt geen bepaling in die zin. Derhalve bevat het gemeenschappelijk standpunt niet dat deel van amendement nr. 11 van het Europees Parlement dat betrekking heeft op de plaats waar de afwikkeling of boeking plaatsvindt;

- de lidstaat waarvan het recht toepasselijk is, moet de overeenkomst als een systeem aanmerken;

- de lidstaat die een systeem aanmerkt, moet zich ervan hebben vergewist dat de regels van het systeem toereikend zijn;

- onder de richtlijn vallen uitsluitend systemen die opdrachten betreffende geld of effecten uitvoeren zoals gedefinieerd door de richtlijn. De lidstaten mogen echter in bepaalde gevallen systemen aanmerken die opdrachten uitvoeren betreffende andere financiële instrumenten, in het bijzonder grondstoffen.

Amendement nr. 6 van het Europees Parlement is niet overgenomen aangezien de benadering van het gemeenschappelijk standpunt betreffende de vereisten waaraan een "systeem" moet voldoen, verschilt van de benadering in het Commissievoorstel, evenals van de benadering die door het Europees Parlement is voorgesteld. Doordat er specifieke vereisten worden geïntroduceerd waaraan een systeem moet voldoen, wordt toch rekening gehouden met de onderliggende zorgpunten van het Europees Parlement.

3. Om de stabiliteit van de onder de richtlijn vallende systemen te verhogen, worden in het gemeenschappelijk standpunt bepaalde criteria geïntroduceerd aan de hand waarvan wordt bepaald welke ondernemingen aan een systeem kunnen deelnemen.

In artikel 2, onder f), wordt de nieuwe term "deelnemer" geïntroduceerd, waaronder alle entiteiten vallen die deelnemen aan een systeem, maar waarmee tegelijkertijd, indien nodig, de afzonderlijke deelnemers kunnen worden onderscheiden. De entiteiten in kwestie zijn: een instelling, omschreven onder b), een centrale tegenpartij, omschreven onder c), een afwikkelende instantie, omschreven onder d), en/of een clearing house, omschreven onder e). In sommige gevallen kunnen de lidstaten een indirecte deelnemer, omschreven onder g), ook beschouwen als een deelnemer; zie punt 4 hieronder.

In de definitie van de term "instelling" (artikel 2, onder b)), staan de voorwaarden waaraan een onderneming moet voldoen wil zij worden beschouwd als instelling in de zin van de richtlijn. Volgens de definitie, die gebaseerd is op de definitie van de termen "instelling" en "rechtstreekse deelneming" (artikel 2, onder a) en b), van het Commissievoorstel), moet een onderneming, wil zij onder de richtlijn vallen,

- behoren tot een van de vier kerngroepen van ondernemingen: kredietinstellingen, beleggingsondernemingen, overheidsinstanties of ondernemingen met overheidsgarantie of ondernemingen in derde landen die overeenkomstige werkzaamheden uitvoeren, en

- deelnemen aan een systeem en de verantwoordelijkheid dragen voor het bevrijden van de financiële verplichtingen die ontstaan uit overboekingsopdrachten binnen dat systeem.

De lidstaten mogen echter besluiten dat ondernemingen die geen instellingen zijn volgens de definitie van de richtlijn, beschouwd kunnen worden als instellingen indien zij deelnemen aan een effectenafwikkelingssysteem en indien ten minste drie andere deelnemers behoren tot bovengenoemde kerngroep van instellingen. Teneinde enige mate van toezicht van de kant van de autoriteiten te waarborgen, moeten systemen met niet-kernleden volgens de nationale wetgeving aan toezicht worden onderworpen. In het gemeenschappelijk standpunt wordt rekening gehouden met de situatie in bepaalde lidstaten waar betalingen met betrekking tot de overboeking van effecten afzonderlijk gebeuren, door middel van de bepaling dat dergelijke systemen onder de richtlijn vallen.

De termen "centrale tegenpartij" (artikel 2, onder c)), "afwikkelende instantie" (artikel 2, onder d)), en "clearing house" (artikel 2, onder e)) worden omschreven met een verwijzing naar de specifieke functie die zij met betrekking tot het systeem vervullen.

4. In vergelijking met het Commissievoorstel voegt het gemeenschappelijk standpunt een nieuw element toe, namelijk dat de lidstaten de mogelijkheid wordt geboden om indirecte deelnemers op te nemen in hun systeem, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

i) De indirecte deelnemer is een kredietinstelling.

ii) Alleen betalingssystemen kunnen indirecte deelnemers hebben.

iii) De indirecte deelnemer moet een contractuele band hebben met een deelnemer.

(Deze drie voorwaarden staan in de nieuwe definitie van "indirecte deelnemer" in artikel 2, onder g).)

iv) Een indirecte deelnemer kan uitsluitend worden beschouwd als een deelnemer indien zulks in het licht van het systeemrisico gewettigd is.

v) De indirecte deelnemer moet bekend zijn bij het systeem waaraan hij indirect deelneemt.

(Deze voorwaarden staan in de definitie van "deelnemer" in artikel 2, onder f).)

vi) De indirecte deelnemer moet tezamen met de andere deelnemers worden aangemeld bij de lidstaat waarvan het recht van toepassing is.

(Deze voorwaarde staat in artikel 3, tweede alinea.)

5. Ingevolge de invoering van effectenafwisselingssystemen, zoals door de Commissie in haar gewijzigde voorstel voorgesteld, is de definitie van "betalingsopdracht" in het Commissievoorstel gewijzigd en vervangen door de term "overboekingsopdracht" (artikel 2, onder i)) waaronder nu overboekingen van geld en effecten vallen. Het gemeenschappelijk standpunt bevat dus, zij het in een iets andere bewoording, amendement nr. 9 van het Europees Parlement. De term "effecten" is in artikel 2, onder h), apart gedefinieerd middels een verwijzing naar Richtlijn 93/22/EEG betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten. Het gedeelte van de definitie van een "overboekingsopdracht" dat verwijst naar de overboeking van een geldbedrag, is uitgebreid zodat de definitie alle bestaande regelingen voor het verwerken van een overboekingsopdracht via een systeem bestrijkt.

6. De definities van "insolventieprocedure", "verrekening (netting)" en "zakelijke zekerheden" zijn in vergelijking met het Commissievoorstel gewijzigd:

- de definitie van "insolventieprocedure" (artikel 2, onder j)) is versoepeld en is nu geconcentreerd op de essentie van deze richtlijn, namelijk de opschorting van of de oplegging van beperkingen aan betalingen of overboekingen van effecten;

- de definitie van "verrekening" (artikel 2, onder k)) is gebaseerd op de definitie van "verrekening van betalingen", maar er is rekening gehouden met de opneming van effecten in het toepassingsgebied;

- de definitie van "zakelijke zekerheden" (artikel 2, onder m)) is ten opzichte van het Commissievoorstel gewijzigd en preciezer geformuleerd. In overweging 9 wordt duidelijk gemaakt dat de definitie echter de nationale regelgeving betreffende de soort zakelijkheid die kan worden gebruikt, onverlet laat. Omdat de transacties uit hoofde van monetair beleid niet langer in het toepassingsgebied van de richtlijn vermeld worden, bestrijkt de definitie van zakelijke zekerheden nu alle realiseerbare activa die verstrekt worden aan de centrale banken van de lidstaten of de toekomstige Europese Centrale Bank.

Ingevolge de opneming van het nieuwe artikel 4 is in artikel 2, onder l), een nieuwe definitie, "afwikkelingsrekening", toegevoegd.

7. Ingevolge de wijzigingen in het toepassingsgebied van de richtlijn ten opzichte van het Commissievoorstel, zijn de definities van "EG-instelling", "instelling uit een derde land", "betalingssysteem van een derde land" en "transactie uit hoofde van monetair beleid" geschrapt als zijnde overbodig en zijn de amendementen nrs. 12 en 13 van het Europees Parlement dus niet in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen.

C. Afdeling II - Verrekening (netting) en overboekingsopdrachten (artikelen 3 tot en met 5)

1. Artikel 3 van het gemeenschappelijk standpunt (artikel 3 van het Commissievoorstel) bevat de kern van de richtlijn, namelijk dat verrekening en overboekingsopdrachten juridisch afdwingbaar zijn en aan derden kunnen worden tegengeworpen, zelfs in het geval van een insolventieprocedure tegen een deelnemer. Zonder aan de fundamentele aspecten van artikel 3, leden 1 en 2, te tornen, is de redactie ervan gewijzigd ten opzichte van het Commissievoorstel en wordt er nu rekening mee gehouden dat de term "deelnemer" in artikel 2 is gedefinieerd en dat het tijdstip waarop een insolventieprocedure wordt geopend, in artikel 6 is bepaald (zie verder).

Om twijfel te vermijden over transacties die door de in gebreke blijvende instelling of door een andere deelnemer na de opening van een insolventieprocedure te goeder trouw zijn verricht, wordt in artikel 3, lid 1, van het gemeenschappelijk standpunt een nieuwe bepaling opgenomen. Volgens deze bepaling worden overboekingsopdrachten die na de opening van een insolventieprocedure zijn uitgevoerd, behandeld als overboekingsopdrachten die vóór de opening van een insolventieprocedure zijn ingevoerd, indien het systeem niet op de hoogte was van de opening van een dergelijke procedure. Hoe het systeem van de opening op de hoogte wordt gebracht, wordt aan het nationale recht overgelaten.

In overweging 12 wordt duidelijk gemaakt dat de regels inzake het definitieve karakter van verrekening niet beletten dat systemen nagaan of de opdrachten die in het systeem zijn ingevoerd, voldoen aan de regels van dat systeem en de afwikkeling van dat systeem mogelijk maken. In overweging 13 wordt voorts duidelijk gemaakt dat niets in deze richtlijn een deelnemer of een derde belet uit de onderliggende transactie voortvloeiende rechten of aanspraken uit te oefenen die zij in rechte kunnen aanvoeren ter terugvordering of restitutie met betrekking tot een overboekingsopdracht die in een systeem ingevoerd is, bijvoorbeeld in geval van fraude of een technische fout, mits dit niet leidt tot het ongedaan maken van de verrekening of de herroeping van de overboekingsopdracht in het systeem.

2. In artikel 3, lid 3, van het gemeenschappelijk standpunt, dat op de laatste zin van artikel 3, lid 1, van het Commissievoorstel is gebaseerd, worden specifieke regels vastgesteld met betrekking tot de bepaling van het tijdstip van invoering van een overboekingsopdracht in een systeem.

3. Om geen afbreuk te doen aan de huidige praktijk in een aantal lidstaten, bepaalt artikel 4 van het gemeenschappelijk standpunt dat de lidstaten kunnen toestaan dat middelen of effecten die op de rekening van de in gebreke blijvende deelnemer bij een afwikkelende instantie beschikbaar zijn, of een bestaande kredietfaciliteit kunnen worden gebruikt om een eventueel negatief saldo van de in gebreke blijvende deelnemer tegenover het systeem op de dag waarop de insolventieprocedure wordt geopend, aan te zuiveren.

4. In artikel 5 van het gemeenschappelijk standpunt wordt de soepelheid van het Commissievoorstel voor artikel 4 behouden, dat de regels voor de herroeping van een overboekingsopdracht door het systeem laat bepalen. Bijgevolg is het deel van amendement nr. 17 van het Europees Parlement met betrekking tot de herroeping van een overboekingsopdracht niet in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen.

D. Afdeling III - Bepalingen inzake insolventieprocedures (artikelen 6 tot en met 8)

1. Zoals door het Europees Parlement werd voorgesteld in amendement nr. 21, bevat het gemeenschappelijk standpunt een bepaling, namelijk artikel 6, lid 1, betreffende het tijdstip waarop een insolventieprocedure wordt geopend. Om schemerzones te vermijden tussen het tijdstip waarop een beslissing tot opening van een insolventieprocedure is genomen en het tijdstip waarop deze beslissing geacht wordt te zijn genomen, wordt het tijdstip waarop een insolventieprocedure wordt geopend, in het gemeenschappelijk standpunt gedefinieerd als het moment waarop de terzake bevoegde rechterlijke of administratieve instantie haar beslissing heeft gegeven.

De markt zal er vermoedelijk zeer kort nadat deze beslissing is gegeven, van op de hoogte zijn via de elektronische media of anderszins; daarom bevat het gemeenschappelijk standpunt geen vereisten betreffende de kennisgeving aan het publiek. Om echter te garanderen dat de autoriteiten steeds onmiddellijk op de hoogte worden gebracht van een dergelijke beslissing, wordt in artikel 6, lid 2, van het gemeenschappelijk standpunt geëist dat iedere lidstaat een autoriteit aanwijst die van de beslissing in kennis moet worden gesteld door de rechterlijke of administratieve autoriteit die deze beslissing heeft genomen. De lidstaten kunnen vrij beslissen welke autoriteit in kennis moet worden gesteld en welke informatieprocedures, eventueel, op nationaal niveau moeten worden ingesteld.

Op het ogenblik dat de nationale autoriteit dergelijke informatie ontvangt, weet zij meestal niet of de in gebreke blijvende instelling lid is van een of meer systemen en, indien dat zo is, waar. In artikel 6, lid 3, van het gemeenschappelijk standpunt wordt daarom voorgeschreven dat de lidstaat waar de insolventieprocedure is geopend, de overige lidstaten daarvan in kennis stelt. Om de lidstaten enige flexibiliteit te gunnen, wordt in het gemeenschappelijk standpunt opengelaten welke instellingen de kennisgeving moeten doen en welke ze moeten ontvangen. De Commissie zal op basis van de door de lidstaten verstrekte informatie een lijst opstellen om de kennisgeving te vergemakkelijken.

Ter wille van juridische duidelijkheid wordt de kwestie van de bepaling van het tijdstip waarop een insolventieprocedure wordt geopend, in het gemeenschappelijk standpunt aldus op een andere manier benaderd dan door het Europees Parlement wordt voorgesteld in amendement nr. 21; dit amendement is niet in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen.

2. Om het systeem te beschermen tegen de gevolgen van bepalingen die mogelijk maken dat de opening van insolventieprocedures uitwerking heeft vanaf middernacht vóór de eigenlijke opening van de procedure, wordt in artikel 7 van het gemeenschappelijk standpunt de benadering van artikel 5 van het Commissievoorstel gevolgd en bepaald dat een insolventieprocedure tegen een deelnemer van een systeem geen terugwerkende kracht heeft ten aanzien van de rechten en verplichtingen die voor die deelnemer uit zijn deelname aan het systeem voortvloeien. De redactie is ten opzichte van het Commissievoorstel gewijzigd met het oog op meer precisie; aldus is in het gemeenschappelijk standpunt rekening gehouden met de geest van amendement nr. 18 van het Europees Parlement.

3. Artikel 8 van het gemeenschappelijk standpunt, dat artikel 6 van het Commissievoorstel volgt, wordt belangrijk geacht om twijfel te vermijden inzake het recht dat van toepassing is ingeval tegen een deelnemer aan een systeem een insolventieprocedure wordt geopend. In het Commissievoorstel wordt verwezen naar het recht van het land waar het systeem zich bevindt, maar aangezien in het gemeenschappelijk standpunt niet wordt bepaald waar een systeem zich fysiek bevindt, wordt het van toepassing zijnde recht gedefinieerd als het recht waardoor dat systeem wordt beheerst, en dat is volgens artikel 2, onder a), van het gemeenschappelijk standpunt het door de deelnemers gekozen recht.

Bijgevolg is amendement nr. 19 van het Europees Parlement niet opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt.

E. Afdeling IV - Zakelijke zekerheden (artikel 9)

In artikel 9, lid 1, van het gemeenschappelijk standpunt (artikel 7 van het Commissievoorstel inzake de rechten op zakelijke zekerheden is amendement nr. 20 van het Europees Parlement grotendeels opgenomen, met slechts een paar wijzigingen in de redactie, ingevolge de invoering van de definitie van "deelnemer" en de wijziging van het toepassingsgebied van de richtlijn, waarbij de verwijzing naar "monetair beleid" is weggelaten.

Artikel 7, lid 2, van het Commissievoorstel is geschrapt, zoals door het Europees Parlement werd voorgesteld. In plaats daarvan bevat artikel 9, lid 2, van het gemeenschappelijk standpunt een nieuwe bepaling betreffende het recht dat van toepassing is in gevallen waarin effecten als zakelijke zekerheid zijn gesteld en het recht van de houder van de zakelijke zekerheid geboekt is in een register, rekening of gecentraliseerd effectendepot waaruit blijkt dat er eigendomsrechten bestaan ten aanzien van of voor de afgifte of overboeking van de betrokken effecten.

F. Afdeling V - Slotbepalingen (artikelen 10 tot en met 15)

Artikel 10 van het gemeenschappelijk standpunt heeft betrekking op bepaalde kennisgevingsprocedures die moeten worden beschouwd als noodzakelijke aanvulling bij de definitie van de termen "systeem" en "indirecte deelnemer" in artikel 2, en bij de kennisgevingsvereiste in artikel 6, lid 3.

In artikel 11 van het gemeenschappelijk standpunt wordt duidelijk gemaakt dat deze richtlijn een minimalistische richtlijn is en dat de lidstaten ter bescherming van de systemen striktere voorwaarden kunnen opleggen dan die welke in deze richtlijn zijn opgenomen.

In vergelijking met het Commissievoorstel wordt in artikel 12 van het gemeenschappelijk standpunt de datum van inwerkingtreding vastgesteld bij verwijzing naar de datum van bekendmaking van de richtlijn, gezien de onzekerheid over de precieze datum waarop de richtlijn definitief zal worden aangenomen.

Om het toezicht op de richtlijn te garanderen, volgt artikel 13 van het gemeenschappelijk standpunt artikel 9 van het Commissievoorstel, dat de Commissie verplicht bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in te dienen over de toepassing van de richtlijn, zo nodig vergezeld van herzieningsvoorstellen.

G. De overwegingen

De overwegingen zijn aangepast aan de wijzigingen in het Commissievoorstel. Amendement nr. 2 van het Europees Parlement is in het gemeenschappelijk standpunt grotendeels overgenomen als overweging 5, zij het in een licht verschillende redactie. Het Verdrag betreffende insolventieprocedures en het voorstel voor een richtlijn betreffende de sanering en liquidatie van kredietinstellingen steunen op het beginsel van wederzijdse erkenning, niet harmonisatie, van het insolventierecht. De eerste zin van amendement nr. 2 is dan ook niet opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt om niet vooruit te lopen op de toekomstige communautaire wetgeving. Amendement nr. 3 van het Europees Parlement is niet in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen, omdat de Europese Gemeenschap niet verplicht is rekening te houden met de aanbevelingen van de Bank voor internationale betalingen.

H. Conclusie

De Raad is van oordeel dat alle amendementen op het Commissievoorstel in overeenstemming zijn met de doelstellingen van de richtlijn, namelijk het verkleinen van systeemrisico's in betalings- en afwikkelingssystemen en het zoveel mogelijk beperken van de verstoring van een systeem ingevolge insolventieprocedures tegen een deelnemer. De wijzigingen in de tekst van het Commissievoorstel hebben tot doel een evenwicht tot stand te brengen tussen de behoefte om bepaalde juridische waarborgen in te voeren om de rechten van alle deelnemers en derden te garanderen en de behoefte om voldoende flexibiliteit te laten in de werking van de systemen die onder de richtlijn vallen.