MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Naar een duurzamere visserij in de EU: stand van zaken en oriëntaties voor 2022

1.Inleiding

In deze mededeling wordt verslag gedaan van de vooruitgang die is geboekt op weg naar een duurzame visserij in de EU en wordt ingegaan op het evenwicht tussen de vangstcapaciteit en de vangstmogelijkheden, de sociaal-economische prestaties van de bedrijfstak en de uitvoering van de aanlandingsverplichting.

Daarna volgt een weergave van de voornaamste oriëntaties die richting zullen geven aan de voorstellen van de Commissie en aan het overleg met derde landen over de vangstmogelijkheden voor 2022.

2.Vooruitgang met betrekking tot de duurzame visserij

In het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan is in de periode 2003-2019 de visserijdruk afgenomen en zijn de visbestanden gegroeid. Om toekomstige generaties te kunnen verzekeren van gezonde visbestanden mag de indicator voor de visserijsterfte (die wordt gebruikt om de duurzaamheid van de visserij te meten) niet hoger zijn dan 1, wat wil zeggen dat wij niet meer vis mogen vangen dan de visbestanden jaarlijks aan nageslacht produceren. In het begin van de jaren 2000 was de mediane waarde van de indicator voor de visserijsterfte ruim 1,7 maal hoger dan de maximale duurzame opbrengst (MDO), maar na een daling is deze waarde sinds 2011 gestabiliseerd op minder dan 1,2; in 2019 kwam de waarde uit op bijna 1.

Aan de goede vooruitgang van uitsluitend door de EU beheerde bestanden in de Atlantische Oceaan, de Oostzee en het Skagerrak/Kattegat is met de vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2021 een vervolg gegeven. Voor alle visbestanden met een MDO-advies werden de totale toegestane vangsten (TAC’s) vastgesteld op MDO-niveau, behalve voor haring in het westelijke deel van de Oostzee. Daar heeft de EU overeenkomstig het meerjarenplan (MAP) voor de Oostzee uiterst strenge maatregelen toegepast. De Internationale Raad voor het onderzoek van de zee (ICES) heeft geen MDO-advies verstrekt over twee TAC’s die eerder op MDO-niveau waren vastgesteld (de Australische heek in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan en de zalm in de Oostzee), en daarom zijn die bestanden bij de analyse van dit jaar buiten beschouwing gelaten.

Ook was er sprake van een sterke stijging van het aantal TAC’s (12 van de 21) dat door de Raad werd vastgesteld overeenkomstig het op een voorzorgsbenadering gebaseerde advies van de ICES. Verder zijn aanvullende maatregelen getroffen voor kabeljauw in het Skagerrak, haring in het westelijke deel van de Oostzee en kabeljauw in het oostelijke deel van de Oostzee.

Hieruit blijkt dat de EU haar ambities op het vlak van duurzame visserij waarmaakt wat betreft de bestanden die uitsluitend door de EU worden beheerd. Wij streven ernaar om aan dezelfde strenge normen te voldoen in het geval van bestanden waarover met derde landen is onderhandeld.

Voor de gedeelde bestanden makreel en in het voorjaar paaiende Noorse haring hebben de betrokken kuststaten TAC-niveaus afgesproken die uitgaan van het MOD-advies. Ten aanzien van blauwe wijting hebben de kuststaten voor het vaststellen van de TAC de strategie voor langetermijnbeheer gevolgd. Voor geen van deze TAC’s geldt dat de visserijactiviteiten met zekerheid beperkt zullen blijven tot de afgesproken TAC-niveaus, aangezien er voor geen van de drie TAC’s nog langer een quotaverdeling bestaat. De EU zal meer moeite doen om deze kwestie in kuststaatverband aan de orde te stellen. Wat betreft makreel en haring neemt de EU het aandeel van makreel overeenkomstig de meest recente verdeelregelingen in acht.

De EU, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk zijn overeengekomen om de TAC’s voor haring, schol, wijting en koolvis in de Noordzee vast te stellen conform het MDO-advies van de ICES. De TAC voor schelvis is vastgesteld beneden het ICES-advies om de gevolgen voor kabeljauw te beperken, die bij dezelfde visserijactiviteit wordt gevangen en waarvan het bestand uitgeput raakt. In het geval van kabeljauw heeft de EU weliswaar getracht het ICES-advies op te volgen, maar tegen de achtergrond van het globale compromis inzake het TAC-overleg, kon alleen overeenstemming worden bereikt over TAC-niveaus die (enigermate) boven het MDO-advies van 1 lagen. De partijen zijn overeengekomen om de aanvullende herstelmaatregelen te verlengen. De TAC’s voor het Skagerrak lijken in grote lijnen op die voor de Noordzee, en over garnalen en wijting hebben de EU en Noorwegen afgesproken het ICES-advies te volgen.

De EU heeft een nota-verbaal tot Noorwegen gericht waarin zij aangaf het oneens te zijn met het door Noorwegen vastgestelde quotum voor Arctische kabeljauw, dat kleiner is dan het traditionele EU-aandeel in dit bestand, kleiner is dan het unilaterale quotum dat de EU heeft goedgekeurd en afwijkt van het quotum voor Noorse en Russische vaartuigen. De EU heeft Noorwegen verzocht de discriminerende bepalingen in te trekken en heeft verklaard bereid te zijn tot het nemen van gepaste corrigerende tegenmaatregelen om haar legitieme rechten veilig te stellen.

Met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU is het aantal uitsluitend door de EU beheerde TAC’s in de Atlantische Oceaan, de Oostzee en het Skagerrak/Kattegat drastisch geslonken tot slechts 35 (tien in de Oostzee, vier in het Skagerrak/Kattegat en 21 in de Atlantische Oceaan).

De handels- en samenwerkingsovereenkomst met het Verenigd Koninkrijk werd eind 2020 gesloten. Daardoor resteerde te weinig tijd om het overleg tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk over de vangstquota voor 2021 te kunnen afronden. Ook de besprekingen tussen het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en de EU en tussen de EU en Noorwegen gingen gepaard met de nodige uitdagingen en waren op het moment waarop deze beleidsverklaring werd vastgesteld nog niet afgesloten. In afwachting van overeenstemming over de gedeelde bestanden werden er op basis van wetenschappelijk advies voorlopige TAC’s vastgesteld voor de periode tot en met 31 maart 2021. Deze TAC’s zijn vervolgens verlengd tot en met 31 juli 2021, terwijl de conclusies van andere besprekingen (EU-VK-NO, EU-NO, kuststaten) zijn meegenomen in de TAC-verordening voor het gehele jaar. Voor enkele visbestanden die in bijzondere omstandigheden verkeren (TAC-advies van 0, gemengde visserij en verstikkingssituaties (waarin het beschikbare quotum voor een bepaalde soort (veel) eerder is opgebruikt dan de quota voor de andere soorten die in een gemengde visserij worden gevangen), zijn wetenschappelijke adviezen gevolgd, voor zover mogelijk en overeenkomstig de voorschriften van de toepasselijke EU-wetgeving. Andere uitzonderingen op die aanpak hebben te maken met de seizoensvisserij, hoofdzakelijk op pelagische bestanden. De bijbehorende herstelmaatregelen die op grond van de meerjarenplannen verplicht zijn (onder andere voor de kabeljauw- en wijtingbestanden in de Keltische zee), zijn na 2020 gecontinueerd.