Bekendmaking van een registratieaanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2081/92 inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

(2003/C 141/04)

Naar aanleiding van deze bekendmaking kan bezwaar worden aangetekend op grond van artikel 7 of artikel 12 quinquies van de genoemde verordening. Elk bezwaar tegen deze registratieaanvraag moet binnen zes maanden na deze bekendmaking worden ingediend via de bevoegde autoriteit van een lidstaat, van een staat die lid van de WTO is, of van een overeenkomstig artikel 12, lid 3, erkend derde land. Geoordeeld wordt dat de hiernavolgende gegevens, met name die in punt 4.6, de registratieaanvraag rechtvaardigen in de zin van Verordening (EEG) nr. 2081/92; zij zijn het motief voor deze bekendmaking.

VERORDENING (EEG) Nr. 2018/92 VAN DE RAAD

REGISTRATIEAANVRAAG: ARTIKEL 5

BOB ( ) BGA (x)

Nationaal nummer van het aanvraagdossier: 05117

1. Bevoegde dienst van de lidstaat: Verenigd Koninkrijk

Naam: Department for Environment, Food and Rural Affairs

Tel. (44-207) 238 66 87

Fax (44-207) 238 56 71

2. Aanvragende groepering 2.1. Naam: The Arbroath Fish Processors Association

2.2. Adres: The Grange

Inverkeilor by Arbroath

Angus

DD11 4UU

Scotland

2.3. Samenstelling: producent/verwerker (x) anderen ( )

3. Productcategorie: Verse vis en verse schaal-, schelp- en weekdieren en bereidingen daarvan - categorie 1.7

4. Overzicht van het productdossier

(samenvatting van de in artikel 4, lid 2, voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam: Arbroath Smokies

4.2. Beschrijving: Arbroath Smokies is de naam die wordt gegeven aan ontkopte, gestripte en bij hoge temperatuur gerookte schelvis aan één stuk, zoals die volgens de hierna beschreven productiewijze in Arbroath is bereid. Qua grootte wegen de vissen tussen 350 en 550 g, en het bereide product wordt twee aan twee verkocht. Het product is donker goudkleurig tot middenbruin van buiten en roomwit van binnen. De textuur is droog van buiten en vochtig en sappig van binnen terwijl het vlees in snippers valt en gemakkelijk van de graat loskomt. Het product bezit een zeer aangename, zachte vissmaak met een lichte rooksmaak die licht gezouten is.

4.3. Geografisch gebied: Een kuststrook die op het land door een straal van 8 km vanaf het stadhuis van Arbroath wordt afgegrensd en zich uitstrekt van de plaats West Mains in het noorden tot aan de plaats East Haven in het zuiden.

4.4. Bewijs van oorsprong: Arbroath Smokie, zoals het product nu bekend is, is voor het eerst waargenomen in het vissersplaatsje Auchmithie, ongeveer drie mijl ten noorden van Arbroath in het graafschap Angus, Schotland. In 1434 wordt dat dorp voor het eerst vermeld, en wel in het cartularium van de oude abdij van Arbroath. Men schrijft die oorsprong ervan toe aan de Noormannen, toen Scandinavische indringers zich zo'n 1000 jaar geleden op de Schotse kust vestigden. De Scandinavische connectie is relevant voor de traditie van het bij hoge temperatuur roken van vis, aangezien bekend is dat het roken van vis bij hoge temperatuur toentertijd een in Scandinavië gebruikte conserveringswijze was, die de indringers naar het dorp hebben meegebracht.

Het is goed beschreven hoe de Smokie van Auchmithie naar Arbroath is gekomen. In 1705 begonnen de dorpsbewoners van Auchmithie naar Arbroath in het zuiden te trekken, en dat werd versneld doordat het stadsbestuur van Arbroath vissers begon aan te trekken, om de kwakkelende visserij van het stadje te redden. Voorheen leefden de vissers onder lÿfeigenschap, maar omstreeks 1830 bestond die niet meer en konden de vissers van Auchmithie gaan waarheen zij wilden. Het stadsbestuur van Arbroath stimuleerde de vissers en hun gezinnen om naar deze stad te komen doordat het goede grondstukken toewees om de gemeenschap op te bouwen. Omstreeks 1920 bevonden de meeste vissers van Auchmithie zich in Arbroath en namen zij het grootste deel van het havengebied in beslag.

Met de komst van de fotografie in de 19e eeuw kwamen er afbeeldingen beschikbaar die onomstotelijk het bestaan en de betekenis van de rokerij voor het gebied van Arbroath aantonen. Uit het feit dat zo veel van de hedendaagse producenten via vroegere generaties hun familiewortels naar de oorsprong van de Arbroath Smokie kunnen terugvolgen, blijkt hoe de vakkundigheid om het rookproces uit te voeren, vele jaren is overgeleverd.

De controleprocedures houden in dat ten minste:

- elke producent staat ingeschreven in een register van producenten dat wordt bijgehouden door de Arbroath Fish Processors Association en de aangewezen controledienst;

- de oorsprong van het uitgangsmateriaal (de schelvis) wordt gevolgd vanaf het aan land brengen vanaf de vissersboten aan de officieel aangewezen Schotse vismarkten. Alle aankopen moeten schriftelijk worden bijgehouden;

- de aangewezen controledienst controles uitvoert om vast te stellen of deze schriftelijke informatie juist is.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product: Na aankoop wordt de vis met de hand ontkopt, gestript en schoongemaakt voordat hij in vaten droog zout wordt gelegd om het vochtgehalt te verminderen, de smaak te laten toenemen en de opperhuid te harden. In de loop van het zoutingsproces worden vissen van dezelfde maat paarsgewijs gesorteerd en aan de staart bijeengebonden. Na het zouten worden de aaneengebonden vissen gewassen en te drogen gehangen. Met dit proces wordt de huid verder gehard en wordt voorkomen dat de huid scheurt wanneer deze wordt blootgesteld aan de hitte van het vuur.

Vervolgens wordt de rookkast (de "barrel") in orde gemaakt. Onderin worden blokken beuken- of eikenhout gelegd en aangestoken, waarna deze in felle vlammen mogen branden.

Er zijn drie fasen in het rookproces:

i) de vis wordt geplaatst aan driehoekige stangen bovenin de rookkast en afgedekt, waardoor de vlammen worden getemperd;

ii) door de hitte laat de vis vocht los, dat dan op het open vuur valt, waardoor een hoge luchtvochtigkeit ontstaat. Door deze hitte en de luchtvochtigkeit wordt de vis volledig gaar en krijgt het product zijn kleur;

iii) in 45 tot 60 min wordt de vis geheel gaar. Weersomstandigheden en de droogte van het hout zijn van invloed op de duur van het rookproces, terwijl de vakkennis van de roker van het grootste belang is om te kunnen bepalen hoe sterk de vis wordt gerookt en wanneer deze gereed is.

Wanneer het proces is voltooid en de vis gaar is, wordt deze, nog steeds op de stangen, uit de rookkast verwijderd en kan deze afkoelen. Na afkoeling is deze gereed voor consumptie.

4.6. Verband: De kenmerken van Arbroath Smokie zijn verbonden met het geografische gebied op grond van traditie, reputatie, het rookproces (dat sinds de 19e eeuw grotendeels ongewijzigd is gebleven) en de vakkundigheid van de betrokkenen bij dat proces. De vakkundigheid is van generatie op generatie doorgegeven.

Die traditie en de processen die een rol spelen kunnen afdoende worden aangetoond en worden herleid tot het eind van de 19e eeuw. Toen bestonden er natuurlijk nog geen diepvriezers en ijsmachines. Daarom koos men, om de houdbaarheid van de bederfelijke waar te verlengen, voor zouten, drogen, roken of een combinatie van deze drie mogelijkheden.

Daar komt bij dat de vissersgemeenschap leefde in extreme armoede en binnen strakke geografische beperkingen. Om te overleven moest men leven van wat het land en de zee opbrachten en verkocht men wat men maar kon missen om het inkomen aan te vullen. Mettertijd trokken de vissers en hun vrouwen naar verder weg gelegen gebieden om de vis te verkopen, en daarmee maakten zij de Smokie ook buiten de directe omgeving befaamd.

Het rookproces verschilt van de bereiding van "kippers" of "Finnan Haddrock", die bij lage temperatuur worden gerookt en daarna nog moeten worden gekookt. Arbroath Smokies worden bij hoge temperatuur gerookt zoals hierboven beschreven, waarbij zij worden blootgesteld aan een korte, vrij intense hittestoot. Dit betekent dat het rookproces oordeelkundig moet worden begeleid, en dat vereist vakkundigheid die in een reeks van jaren is opgedaan.

Dit echt traditionele proces wordt nu algemeen geassocieerd met Arbroath en is één van de belangrijkse redenen dat mensen de stad komen bezoeken.

4.7. Controlestructuur Naam: Trading Standards Office

Environmental and Consumer Protection Department

Angus Council

Adres: 12 Hill Terrace

Arbroath

Angus

Scotland

Deze controledienst is een officieel overheidslichaam dat voldoet aan de criteria van norm EN 45011.

4.8. Etikettering: Het goedgekeurde BGA-symbool wordt gebruikt op verkooppunten of op elke verpaaking die het product bevat.

4.9. Nationale eisen: -

EG-nummer: UK/00227/02.02.21.

Datum van ontvangst van het volledige aanvraagdossier: 26 maart 2003.