EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 7.12.2011 
SEC(2011) 1460 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING 
bij 
MEDEDELING  AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
Voorbereiding van het meerjarige financiële kader voor de financiering van EU-
samenwerking met de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, en 
met de landen en gebieden overzee, voor de periode 2014-2020 (Elfde Europees 
Ontwikkelingsfonds) 
 
en betrekking hebbend op de daarop volgende uitvoerin gsverordenin g en het Financieel 
Reglement van het Elfde Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) 
{COM(2011) 837 definitief} 
{SEC(2011) 1459 definitief}  
 
NL 2   NL 1.  PROBLEEMSTELLING 
Deze effectbeoordeling heeft betrekking op de voorbereiding van het elfde Europees 
Ontwikkelingsfonds (EOF) dat de EU-financi ering bestrijkt voor samenwerking met de 
landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) en de  landen en gebieden 
overzee (LGO).  
Het probleem in de ACS-landen is de grote ar moede, vandaar de noodzaak voor de EU om 
hun inspanningen te ondersteunen de armoede te rug te dringen en duurzame ontwikkeling en 
integratie in de wereldeconomie te bereik en; de LGO van hun kant blijven kampen met 
specifieke economische en soci ale ontwikkelingsproblemen di e ernstige implicaties kunnen 
hebben voor hun specifieke situatie. Bij de an alyse van de Commissi e is rekening gehouden 
met de externe dimensie van het binnenlandse beleid van de EU. 
2. ANALYSE  VAN  DE SUBSIDIARITEIT   
De EU heeft duidelijk de ge bieden afgebakend waarop zij voor toegevoegde waarde kan 
zorgen in het EOF en zij heeft haar middele n specifiek ingezet voor begrotingssteun, goed 
bestuur en infrastructuur. Het tiende EOF heeft tevens blijk gegeven van zijn toegevoegde 
waarde door een sterk reactievermogen. Door het behouden van niet-toe gewezen middelen in 
het EOF om onvoorziene behoeften te dekke n, en door gebruikmaking van innovatieve 
instrumenten zoals FLEX en V-FLEX, is de EU in staat geweest een sleutelrol te spelen ten 
aanzien van de ACS-landen die geconf ronteerd worden met rampen, hongersnood, 
economische en financiële crises.  
Voor de lidstaten van de EU bieden het AC S-EU-partnerschap en het EOF een wereldwijde 
kans en mogelijkheid om een consistent ge heel van doelstellingen uit te voeren in 77 ACS-
landen. Wat betreft presentie, schaal en focu s bieden de EOF-operaties aanzienlijk meer 
voordelen dan nationale acties. Deze kritische massa stelt de EU beter in staat om een 
politieke dialoog met de partnerregeringen te  voeren. De EU heeft ook een gevestigde 
reputatie en rol als bevorderaar van integratie en multilateralisme. Door haar grootte kan de EU hulp verlenen aan behoeftigen in de meest afgelegen gebieden van de wereld, waar de 
meeste lidstaten geen strategisch bela ng hebben en hun aanwezigheid beperkt is.  
De EU-interventies via het EOF in de LGO hebb en toegevoegde waarde omdat de EU er in 
vele gevallen de enige donor is, met uitzonde ring van de lidstaten die met de LGO een 
constitutionele band hebben. Hierdoor werd ve rzekerd dat de samenwerking tussen de LGO 
en de EU over voldoende middelen beschikt en dat deze steun consistent is met de EU-samenwerking met de ACS-landen, waarvan de meeste LGO directe buren zijn.  
3. DOELSTELLINGEN
 VAN  HET  EU-INITIATIEF 
De algemene doelstellingen van het elfde EOF b lijven dezelfde als vastgelegd in artikel 1 van 
de herziene Overeenkomst van Cotonou en in deel IV (artikel 198) van het Verdrag 
betreffende werking van de Eu ropese Unie voor de LGO. 
Wat daarnaast de specifieke doelstellingen be treft voor de herziening van het instrument, 
bestaat het beleidskader voor de voorbereiding van het elfde EOF enerzijds uit de mededeling 
"Het effect van het EU-ontwikkelingsbeleid vergroten: een agenda voor verandering", 
 
NL 3   NL goedgekeurd op 13 oktober 2011, en anderzijds uit de richtsnoeren voor de  herziening van het 
LGO-besluit over de betrekki ngen tussen de EU en de LGO. De middelen voor de 
tenuitvoerlegging van dit kader zijn het Intern Akkoord van he t elfde EOF en de daarmee 
verband houdende uitvoeringsverordening,  het Financieel Reglement en de 
programmeringsrichtsnoeren. De effectbe oordeling (onderliggende beweegredenen, 
doelstellingen, opties en gevolge n) is gebaseerd op de volge nde thema's van het kader: 
differentiatie, concentratie, coördinatie met de lidstaten, innovatieve inst rumenten, flexibiliteit 
en regionale samenwerking (specifiek voor LGO).  
4. BELEIDSOPTIES 
Voor elk thema worden twee scenario's overwoge n: de statusquo en een alternatieve optie. 
Voor de alternatieve optie wordt gewezen op de implicaties van de volgende veranderingen voor de verschillende elementen van het EOF-"pakket" (Intern Akkoord, 
uitvoeringsverordening en financieel reglement): 
• het differentiatie-principe, d.w.z. meer middelen toewijzen  aan de minst ontwikkelde 
partners en minder ontwikkelings hulp aan de meer ontwikkelden; 
• de concentratie van EU-steun in die sectoren waar hij de  grootste impact kan hebben, 
d.w.z. op een beperkt aantal terreinen; 
• grotere coördinatie met de lidstat en: voor de ACS-landen kan het 
gemeenschappelijke programmeringsproces resulteren in één enkel gemeenschappelijk programmadocument voor elk partnerland, of, als minimale 
optie, in een akkoord over de taakverdeli ng. Voor de LGO zou deze alternatieve 
optie waar mogelijk gericht zijn op een be tere afstemming van de programma's van 
de EU en de lidstaten. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om een EU-trustfonds voor 
de ACS-landen in te voeren dat wo rdt beheerd door de Commissie; 
• versterkt gebruik van innovatieve financiële instrumenten, d.w.z. 
harmoniseringsmechanismen om de financ iële middelen voor ontwikkeling op te 
drijven. In bepaalde ACS-landen en gebied en kan een groeiend percentage van de 
EU-ontwikkelingssteun worden  gebruikt via (bestaande  of) nieuwe financiële 
instrumenten, zoals de vermenging van subsidies met leningen van Europese financiële instellingen of andere  mechanismen met gedeeld risico; 
• versterking van de flexibiliteitselementen  van het EOF, onder meer: i) mogelijkheid 
tot beperking van initiële to ewijzingen om meer middelen in reserve te houden, zodat 
voor specifieke sectoren of initiatieve n verhogingen of sp eciale toewijzingen 
mogelijk zijn; ii) vaststellen van specifieke vormen van steun voor landen in een fragiele situatie, in een overgangssituatie of in een crisis; iii) de EU-steun speciaal richten op responsstrategieën die direct ve rband houden met het bestaande beleid van 
het partnerland, in de programmeringsfase; 
• het gebruik van LGO-middelen voor regiona le samenwerking afhankelijk stellen van 
hun toegevoegde waarde met betrekking tot de bevordering van de regionale 
samenwerking met de ACS-landen en  de ultraperifere gebieden. 
 
NL 4   NL 5. EFFECTBEOORDELING   
Wat betreft differentiatie, zou, indien voor  de statusquo wordt geopteerd, de door de 
Commissie beheerde steun verder bijdragen aan de algemene doelstellingen, meer bepaald de 
terugdringing van de armoede, met een wereldw ijde focus en presentie, maar zou de impact 
en doeltreffendheid van deze steun in bepaalde  landen niet worden gemaximaliseerd, zodat 
daar minder vooruitgang zou worden geboekt met de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDG). Met de alte rnatieve optie zou een verscherpte geografische focus ertoe 
leiden de middelen speciaal te richten op gebieden  waar zij het meest nodig zijn en de grootst 
mogelijke impact en toegevoegde waarde hebben in de ACS-landen en de LGO. Met meer geavanceerde partners kan de EU altern atieve samenwerkingsvormen en dialoog 
overeenkomen door middel van de meest passende beleidsmix. 
Wat betreft concentratie, zou, met de statusquo- optie, de door de Commissie beheerde steun 
verder in een relatief breed spectrum van s ectoren worden verleend, zonder het probleem van 
de fragmentering van de steun aan te pakken. Met de alternatie ve optie zou door een sterkere 
focus op sectoren de impact van de EU-ste un kunnen worden vergroot, doordat de middelen 
worden gericht op een beperkt aantal sectoren en  de kritische massa van de EU toeneemt. Het 
risico voor de EU van een verl ies van zichtbaarheid in bepaal de sectoren op landenniveau 
moet worden goedgemaakt door een doeltreffende  taakverdeling en meer coördinatie met 
andere donoren. 
Wat betreft de coördinatie met de lidstaten va n de EU worden met de statusquo-optie het 
probleem van de fragmentering van de steun en het risico van overlappingen niet aangepakt. 
Met de alternatieve optie kunnen de doeltreffe ndheid en het politieke gewicht van de EU-
steun worden versterkt door een betere taakverdeling tussen de donoren, gezamenlijke programmering en het gebruik van EU-trustfondsen. 
Wat betreft het gebruik van i nnovatieve instrumenten worden  met de statusquo-optie de 
impact en de doeltreffendheid van de EU-subsidie s niet gemaximaliseerd. Met de alternatieve 
optie wordt de financiële impact van de EU-s ubsidies vergroot door harmonisering en andere 
mechanismen met gedeeld risico, net als de  kritische massa, vooral voor grootschalige 
projecten.  
Wat betreft flexibiliteit  zouden met de statusquo-optie een aantal "flexibele" kenmerken van 
het EOF blijven bestaan, maar in sommige geva llen zouden deze niet flexibel genoeg zijn om 
te beantwoorden aan de specifieke situatie van de partners. Met de alternatieve optie kunnen de steuntoewijzingen snel worden aangepa st om rekening te houden met veranderende 
omstandigheden of specifieke situ aties (zoals een crisis, fragili teit of overgang), of om een 
meer op stimulansen gebaseerde aanpak uit te vo eren, waadoor niet alleen de doeltreffendheid 
en reactiviteit van de EU-steun, maar ook de eige n verantwoordelijkheid van de partners zou 
worden vergroot. 
Wat betreft de regionale samenwerking met de LGO zouden met de statusquo-optie de 
interactie en integratie van de LGO in de  regionale samenwerking met de ACS-landen en 
ultraperifere gebieden beperkt blijven. Met de  alternatieve optie z ouden de doeltreffendheid 
en impact van de EU-middelen worden verste rkt door een betere verdeling van de middelen 
van het EOF en van de regionale samenwerking van de EU en door de deelname van de LGO 
aan regionale programma's met de ACS-landen. 
 
NL 5   NL 6. VERGELIJKING  VAN  DE OPTIES 
Uit de vergelijking van de impact van de  opties op de gekozen doelstellingen wordt 
geconcludeerd dat voor elke specifieke doelstel ling de alternatieve optie de voorkeur geniet 
boven de statusquo, als de beste aanpak om de vastgestelde problemen aan te pakken en tegemoet te komen aan de algemene en spec ifieke doelstellingen. Deze opties weerspiegelen 
beter de herziene oriëntaties va n het ontwikkelingsbeleid van de EU en de nieuwe oriëntaties 
van het partnerschap tussen de EU en de LGO, waardoor de doeltreffendheid verder zou 
toenemen en de impact van de EU-fin anciering op de ACS-landen en de LGO 
gemaximaliseerd zou worden. 
7. TOEZICHT
 EN EVALUATIE 
De Commissie beschikt voor he t hele steunprogramma al ove r systemen voor regelmatig 
toezicht en evaluatie. Hierbij zijn zowel eigen personeel als externe deskundigen betrokken. 
De systemen evalueren de lande nstrategieën, individuele progra mma's en projecten. Daarnaast 
zijn er externe, onafhankelijke deskundigen aangetrokken om de prestaties van het externe 
optreden van de EU te evalueren. De Commissie voert ook strategische ev aluaties uit van haar 
beleid, van de programmering en strategie tot de uitvoering van steunmaatregelen in een 
bepaalde sector, in een bepaald land of een be paalde regio, of voor een bepaald instrument. 
Wat betreft het EOF worden de essentiële elem enten en de basis voor de EU-maatregelen 
uiteengezet in de uitvoeringsverordening van he t EOF. De resultaten van de EU-steun voor de 
uitbanning van de armoede worden voor zover mogelijk gemeten met specifieke en meetbare indicatoren. Er wordt bijzondere aandacht best eed aan de vooruitgang die wordt geboekt met 
de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling.