NL Publicatieblad van de Europese Unie C 20/9

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2014/C 20/08)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„HAVARTI”

EG-nummer: DK-PGI-0005-0831-05.10.2010

BGA ( X ) BOB ( )

1. Naam

„Havarti”

2. Lidstaat of derde land

Denemarken

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.3 Kaas

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Gerijpte, vaste kaas van gepasteuriseerde koemelk. Melk en zuivelproducten van andere dieren zijn niet toegestaan.

Watergehalte: hangt af van het vetgehalte in de droge stof, zie de tabel hieronder.

Vet in de droge stof Maximaal watergehalte 30 % tot < 40 % 54 % 45 % tot < 55 % 50 % 55 % tot < 60 % 46 % 60 % of meer 42 %

De overige karakteristieke kenmerken zijn:

De buitenzijde

Kan worden geproduceerd met of zonder een onder invloed van bacteriesmeer gerijpte korst. Het oppervlak kan gecoat zijn.

Het zuivel

Kleur: witachtig (of ivoorkleurig) tot lichtgeel.

Textuur: zacht, maar de kaas kan wel gesneden worden en heeft een stevige beet (al dente).

Structuur: vele onregelmatige gaatjes ter grootte van een rijstkorrel (veelal 1-2 mm breed en tot 10 mm lang), gelijkmatig verspreid over de kaas. In kaas met een gehalte van 60 % vet in de droge stof zijn de gaatjes doorgaans kleiner.

Geur en smaak: milde, zure en aromatische smaak met een zekere volheid. De geur en smaak kunnen sterker worden naarmate de kaas ouder is. Havarti-60+-kaas heeft een zachte, romige textuur en een roomachtige smaak.

Kruiden

Er kunnen kruiden, zoals bieslook en dille, aan de kaas worden toegevoegd, mits de kenmerkende smaak ervan in de kaas kan worden geproefd.

Vorm

Rond of rechthoekig.

Het rijpen

De kenmerkende smaak en textuur van Havarti-kaas worden verkregen via het volgende rijpingsproces:

Rijping onder invloed van bacteriesmeer gedurende één tot twee weken bij 14-18 °C, gevolgd door een rijping gedurende één tot drie weken bij 8-12 °C.

Rijping gedurende drie weken bij 12-20 °C.

Havarti-kazen kunnen, voordat ze die leeftijd hebben bereikt, door de producent naar een ander bedrijf worden gezonden om verdere bewerkingen, waaronder de rijping, te ondergaan of om te worden opgeslagen, maar de kazen mogen door het tweede bedrijf niet worden vrijgegeven voordat ze de minimumleeftijd hebben bereikt.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

—

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Havarti moet worden geproduceerd en gerijpt in rijpingsbedrijven in Denemarken. De productiemethode omvat in het bijzonder de volgende fasen: overbrengen van de wrongel naar de vorm, smelten van de wrongel en rijping van de kaas gedurende de eerste twee tot drie weken; dit verschilt van het proces dat meestal wordt gebruikt voor soortgelijke producten. Hieronder worden deze fasen gedetailleerder beschreven.

Overbrengen van de wrongel naar de vorm

Wanneer de wrongel de juiste stevigheid heeft bereikt, wordt deze gescheiden van de wei. Het is van cruciaal belang ervoor te zorgen dat er geen klontjes in de gescheiden wrongel komen vóór deze is overgebracht naar de vorm. Dit wordt verzekerd door de snelheid/intensiteit waarmee de wei wordt gescheiden aan te passen aan de vormingsmethode en de capaciteit. De wrongel moet ook een consistentie hebben bereikt waardoor deze bestand is tegen een dergelijke behandeling. De wrongel mag echter niet zo vast worden dat het smelten wordt voorkomen of gehinderd. Dan zou de kaas namelijk niet de Havarti-kenmerken verkrijgen wat betreft de smaak en textuur.

Smelten van de wrongel

De in de vormen overgebrachte wrongel wordt slechts licht of in het geheel niet geperst om ervoor te zorgen dat de textuur zoals beschreven in 3.2 onder „Het zuivel” wordt gevormd en behouden blijft. De kaas wordt daarom voornamelijk door zijn eigen gewicht „geperst”. Om de gewenste structuur te verkrijgen en een consistente blok kaas te vormen, moet de temperatuur aan het begin van deze fase op 41 °C worden gehouden. In deze fase wordt het uiteindelijke watergehalte van de kaas bepaald, en dit is zeer belangrijk voor het bereiken van de gewenste textuur en smaak.

Rijpen van de kaas gedurende de eerste twee tot drie weken

Ongeacht of de kaas met of zonder korst wordt geproduceerd, wordt de kaas een tijdje opgeslagen bij een temperatuur van 12-20 °C. Kaas rijpt normaal gesproken bij lagere temperaturen dan de hiervoor vermelde temperaturen.

Controle over de hiervoor beschreven fasen en het samenspel tussen deze fasen zijn van essentieel belang om de kaas de beschreven kenmerken te laten verkrijgen.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz.

—

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Het gehalte vet in de droge stof wordt in vier stappen uitgedrukt, namelijk 30+, 45+, 55+ en 60+. Havarti met een gehalte van minstens 60 % vet in de droge stof mag flødehavarti (romige Havarti) worden genoemd. Een vetgehalte van 45 % in de droge stof wordt als referentie genomen bij vergelijkende voedingsclaims met betrekking tot het vetgehalte.

Kruiden die worden toegevoegd aan de kaas om een essentieel kenmerk te verkrijgen, moeten in de naam of bij de naam worden vermeld.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Denemarken

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Denemarken kan bogen op een lange, eervolle traditie van zuivelproductie. De Deense zuivelsector beschikt over een unieke deskundigheid en een hoog niveau van kennis, die kan worden gedocumenteerd tot 1921 en waarvan wordt aangenomen dat deze is opgebouwd gedurende meer dan 100 jaar.

Denemarken heeft sinds het einde van de 19e eeuw professionele zuivelfabrikanten opgeleid voor het verder verwerken van melk op gespecialiseerde instellingen, namelijk Ladelund Mejeriskole en Dalum Mejeriskole. De opleiding in de productie van geschepte kaas is gebaseerd op de productie van Havarti.

Sinds 1921 is er in Denemarken academisch onderwijs in zuivelwetenschappen en -technologie beschikbaar. Tegenwoordig is Denemarken een van de weinige landen ter wereld waar nog dergelijk onderwijs wordt aangeboden.

5.2. Specificiteit van het product

Havarti is een zogenoemde geschepte kaas, waarmee wordt verwezen naar de manier waarop de wrongel naar de vorm wordt overgebracht en gesmolten. De kaas kan worden herkend aan de vele onregelmatige gaatjes ter grootte van een rijstkorrel die gelijkmatig zijn verspreid door de kaas. Havarti heeft een kenmerkende milde en zure smaak, die tevens aromatisch is, en beschikt over een discrete volle kwaliteit. Het is een zachte, doch snijdbare kaas die wordt gekenmerkt door een al dente-textuur. Deze geschepte kaas werd in 1921 voor het eerst geproduceerd in Denemarken toen G. Morgenthaler uit Zwitserland twee zuivelfabrikanten op twee zuivelboerderijen, Ruds Vedby en Hallebygaard op Seeland, leerde hoe ze een totaal nieuwe geschepte kaas konden maken. Dit was een groot succes en de productie van de nieuwe kazen verspreidde zich vanaf deze twee zuivelboerderijen naar vele andere zuivelboerderijen in Denemarken.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

De bescherming van Havarti als geografische aanduiding is gebaseerd op de specifieke reputatie en productiemethode van deze kaas.

Reputatie

„Havarti” is een zeer oud Deens woord dat teruggaat tot de tijd van de Vikingen. Het is afgeleid van het woord avarti, hetgeen verwijst naar een welige en bloemrijke rivieroever. De naam „Havarti” bevat een verwijzing naar Hanne Nielsen, als erkenning voor de werkzaamheden die zij heeft verricht op het gebied van het maken van kaas op de boerderij Havartigården in Holte, nabij Kopenhagen, in de tweede helft van de 19e eeuw. Zij heeft de bereiding van kaas op Havartigården tussen 1866 en 1890 in heel Denemarken beroemd gemaakt en ze werd hofleverancier voor het Deense koningshuis.

Zowel binnen als buiten de Unie geniet Havarti faam als een specialiteit van Deense origine. Uit een recent consumentenonderzoek van Zapera is gebleken dat de grote meerderheid van de Deense consumenten bekend is met Havarti en deze kaas associeert met Denemarken. Aangezien de productie en de consumptie zijn geconcentreerd in Denemarken, is Havarti het bekendst onder consumenten in Denemarken. Bijna 90 % van de Denen die deelnamen aan het onderzoek is bekend met Havarti en bijna 80 % van hen associeert Havarti met Denemarken. Iets meer dan een derde van de consumenten uit andere lidstaten is bekend met Havarti.

De Deense zuivelsector heeft met Havarti deelgenomen aan tentoonstellingen en wedstrijden, zowel op nationaal als op internationaal niveau, en daar vele prijzen mee gewonnen. Al meer dan 60 jaar vormt de kaas een bekend onderdeel van tentoonstellingen in Denemarken, zoals de nationale zuiveltentoonstelling (Landsmejeriudstillingen) en regionale tentoonstellingen; de kaas is ook tentoongesteld bij evenementen van de Wisconsin Cheese Makers Association, waar de kaas meerdere prijzen heeft gewonnen. Vele internationale referentieboeken over kaas verwijzen ook naar de Deense oorsprong van de kaas.

Havarti heeft een belangrijke positie verworven in de Deense kaasproductie. Het aandeel is gestegen van 1-2 % aan het einde van de Tweede Wereldoorlog tot 16 % in de jaren 1970, vijftig jaar later. Momenteel (2008) neemt Havarti met 32 700 ton 10,2 % van de totale Deense kaasproductie voor zijn rekening.

Productiemethode

Instructies voor het maken van Havarti zijn teruggevonden in documenten die dateren uit 1921 en deze instructies vormen tot op heden een standaard onderdeel van de opleiding van zuivelfabrikanten in Denemarken. In vele opleidingshandboeken zijn daarom verwijzingen te vinden naar het maken van Havarti-kazen. Er zijn in het productieproces drie fasen in het bijzonder die de kenmerken van de kaas bepalen. Het is de beheersing van deze fasen en de interactie daartussen die ervoor zorgen dat de kaas de beschreven kenmerken verkrijgt. De kennis die in de loop der jaren is opgebouwd in Deense zuivelboerderijen heeft een unieke hoeveelheid aan ervaring voortgebracht. Het is daarom van belang dat de productie van Havarti plaatsvindt op Deense zuivelboerderijen, waar zuivelfabrikanten, zuiveldeskundigen, zuiveltechnologen en zuivelingenieurs gedurende vele jaren een grondige opleiding en instructie hebben gevolgd in de technologie die specifiek voor dit type kaas wordt gebruikt. De beschrijving van de kaas is opgenomen in het besluit van het Ministerie van Landbouw van 13 maart 1952 en staat nog steeds in besluit nr. 2 van 4 januari 2013 betreffende zuivelproducten enz.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

http://www.foedevarestyrelsen.dk/SiteCollectionDocuments/25_PDF_word_filer%20til%20download/06kontor/Varespecifikation%20for%20Havarti_revideret_juli%202011_.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Vgl. voetnoot 2.