COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 30.10.1996 
COM(96)531 def. 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, 
AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE 
EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S 
TEMPUS 
Jaarverslag 
1.8.1994-31.12.1995 
Tacis 

INHOUDSOPGAVE 
biz. 
INLEIDING 1 
Oorsprong van het Tempus-programma 1 
Tempus I, 1990—1994 1 
Besluit van de Raad van 29 april 1993 tot goedkeuring van Tempus II 3 
Belangrijkste kenmerken van Tempus II 3 
Beheersstructuur en methodologie 5 
Externe evaluatie 5 
TEMPUS ACTIVITEITEN 01.08.1994 — 31.12.1995 5 
Totale begroting 5 
Phare 6 
Begroting 6 
Selectieprocedure 6 
Acties 8 
1. Gezamenlijke Europese projecten (JEP's) 8 
2. Gezamenlijke Europese Netwerken (JEN's) ,, 8 
3. Beurzen voor aanvullende maatregelen (CME's) 8 
4. Individuele mobiliteitsbeurzen (IMG's) 10 
Controle 11 
Exploitatie van resultaten 12 
Meer verantwoordelijkheden voor nationale Tempus-bureaus (NTO's) 13 
Monografieën van Phare-partnerlanden 13 
Tacis 14 
Begroting 14 
Strategie, pre-JEP en JEP 14 
Prioriteiten 15 
Selectieprocedure 16 
Controle 16 
Strategieherziening 1996 17 
Netwerk van Tempus-informatiepunten 17 
a 
LIST OF PUBLICATIONS 18 
BULAGE 1- HETTEMPUS-PROGRAMMA: STATISTISCHE GEGEVENS 21 
BULAGE 2- GEGEVENSBLADEN: PHARE-LANDEN 27 
BULAGE 3 - GEGEVENSBLADEN: TACIS-LANDEN 39 
Jt 
INLEIDING 
Oorsprong van het Tempus-programma 
De gebeurtenissen van 1989 en 1990 in Midden- en Oost-Europa hadden een enorme impact op 
de Europese Gemeenschap. De Lid-Staten werden plotseling, zowel individueel als collectief, 
geconfronteerd met ongekende politieke en economische uitdagingen met betrekking tot de 
gevestigde filosofie en handelwijre voor de buitenlandse betrekkingen. Tegelijkertijd leed het 
geen twijfel dat er een snel en doeltreffend antwoord moest worden gevonden voor deze 
uitdagingen, niet alleen in termen van noodhulp, maar ook door de betrokken landen concrete 
mogelijkheden aan te bieden voor de ontwikkeling van nieuwe perspectieven en doelen, 
gekoppeld aan een zinvol concept van Europa. 
Met het oog op een eenduidig algemeen antwoord trachtte de Gemeenschap zo snel mogelijk een 
uitgebreid kader te scheppen voor het verlenen van praktische hulp en expertise om de 
betrokken landen te helpen bij de herstructurering van hun economieën en politieke stelsels om 
zoveel mogelijk voordeel uit de nieuwe situatie te halen. In december 1989 werd een algeheel 
bijstandsprogramma door de Raad goedgekeurd. Dit programma, Pharel genaamd, verschafte 
een kader voor commynabtaire hulp ter ondersteuning van de economische en sociale 
heirormjngsprocessenjjriïpe landen van Midden- en Oost-Europa. 
De partnerlanden hatjHen zelf hoger onderwijs en opleiding al als één van de prioriteiten voor 
samenwerking aangewezen. Vanaf het begin omvatte Phare een aantal bijstandsprogramma's op 
onderwijsgebied. In jafiuari 1990 legde de Commissie haar plannen voor aan de Raad en het 
Europees parlement om een nieuw programma in het leven te roepen dat met name tot doel heeft 
te voorzien in de behoeften van het hoger onderwijs in de landen die voor steun via Phare in 
aanmerking zouden komen. Dit was het startsein voor Tempus. 
Tempus I, 1990—1994 
Tempus werd door de Raad op 7 mei 1990 goedgekeurd voor een eerste 'proefperiode' van drie 
jaar die op 1 juli 1990 zou ingaan. Door een later Besluit van de Raad werd de proefperiode 
verlengd met één jaar, tot eind juni 1994. Aanvankelijk waren drie landen bij het programma 
betrokken: Polen, Tsjecho-Slowakije en Hongarije. Met de jaren nam dit aantal toe, zoals in 
figuur 1 wordt toegelicht. 
Twee factoren bepaalden, en bepalen nog steeds, de totale begroting die voor Tempus-
activiteiten beschikbaar is: 
• de nationale Phare- (en later ook Tacis-) begrotingen, die jaarlijks door de Commissie 
worden vastgesteld; 
• de omvang van de Phare- (of Tacis-) middelen die elk van de nationale autoriteiten voor 
Tempus-activiteiten toewijst. 
1 Phare stond toen voor "Pologne, Hongrie: Assistance à la Restructuration Economique". De huidige volledige 
benaming luidt "Phare-Gemeeiischapsprogranmia voor bijstand aan de economische herstructurering in de 
landen van Midden- en Oost-Europa". 
1 — 
1990 1991 1992 1993 
Albanië 
Bulgarije 
Estland 
Hongarije 
Letland 
Litouwen 
Polen 
Roemenië 
Slovenië 
Slowakije 
Tsjechië 
DDR 
Joegoslavië 
Figuur 1: Deelname van 'Phare-landen' aan Tempus I. (Tot 1993 werden Tsjechië en 
Slowakije gesteund door middel van aan Tsjecho-Slowakije toegewezen financiering) 
Vanaf het begin is het gezamenlijke Europese project (JEP) het belangrijkste instrument voor 
inter-universitaire samenwerking in het kader van het Tempus-programma. Met behulp van 
Tempus wordt steun verleend aan netwerken van universiteiten uit Oost en West, die gericht zijn 
op de herstructurering en ontwikkeling van leerplannen en onderwijsmateriaal, de 
modernisering van onderwijsfaciliteiten en/of de verbetering van universiteitsbeheer in een 
instelling van een partnerland. Coedgekeurde JEP's worden gedurende een periode van 
maximaal drie jaar gesteund en er moet minimaal één universiteit uit een partnerland en 
partnerorganisaties, waarvan er ten minste één een universiteit moet zijn, uit ten minste twee 
Lid-Staten van de EU aan deelnemen. 
Het Tempus-programma is gericht op prioritaire gebieden die jaarlijks samen met de 
partnerlanden worden vastgesteld en die in overeenstemming zijn met de behoeften die bij de 
fase behoren waarin de algehele sociaal-economische ontwikkeling van die landen zich op dat 
moment bevindt. Strategisch gesproken wordt bij het Tempus-programma een aanpak gebruikt 
die v van onderaf werkt. De steun was voornamelijk gericht op vernieuwing aan de basis van de 
universiteitspiramide: op de afdelingen en faculteiten in plaats van op centraal planningsniveau. 
De grondgedachte achter deze aanpak is dat hervormingen waarschijnlijk gemakkelijker worden 
geaccepteerd wanneer zij niet via hiërarchische structuren worden opgelegd. Ook initiëring en 
beheer van projecten op afdelings- en facultair niveau vergroten het gevoel van eigendom met 
betrekking tot projecten. Tot slot zal het programma als geheel waarschijnlijk beter aansluiten 
bij de hervormingsbehoeften op de "werkvloer". 
Het programma is gericht op de aanpak van fundamentele hervormingskwesties door de 
ontwikkeling van leerplannen die wordt ondersteund met georganiseerde mobiliteit van 
personeel en studenten en met de aankoop van essentiële benodigdheden. 
Activiteiten die de opbouw van netwerken beoogden, werden ook gesteund: "Individuele 
mobiliteitsbeurzen" (IMG's) voor personeel en ook "Beurzen voor aanvullende maatregelen" 
(CME's) voor de uitbreiding van activiteiten van Europese samenwerkingsverbanden in het 
hoger onderwijs en andere activiteiten naar de partnerlanden. 
In elk van de bij Phare betrokken partnerlanden richtten de nationale autoriteiten een nationaal 
Tempus-bureau (NTO) op dat met zijn deel van de tenuitvoerlegging van het programma werd 
belast. 
Statistische informatie over Tempus I vindt u in de betreffende tabellen in de bijlagen. 
2 — 
Besluit van de Raad van 29 april 1993 tot goedkeuring van 
Tempus II 
Naar aanleiding van een eerste gedachtenwisseling tussen de Ministers van Onderwijs van de 
Europese Gemeenschap in november 1992 en het positief advies van het Europees Parlement in 
maart 1993, nam de Raad op 29 april 1993 het Besluit tot goedkeuring van de tweede fase van het 
transeuropese samenwerkingsprogramma voor het hoger onderwijs (Tempus 11)2 aan. Dit besluit hield 
in dat de steun aan de bestaande partnerlanden werd voortgezet en dat deze steun werd uitgebreid tot 
de nieuwe republieken van de voormalige Sovjet-Unie. De projecten in deze landen - met uitzondering 
van de Baltische staten - worden gefinancierd door middel van het Tacis-programma van de EU. 
Waar nodig zal in dit verslag onderscheid worden gemaakt tussen Tempus-Phare' en Tempus-Tacis'. 
Belangrijkste kenmerken van Tempus II 
De invoering van de tweede fase van het programma betekende dat met Tempus-activiteiten in 
Kazachstan, Kirgizië, Moldavië, Oekraïne, Oezbekistan, de Russische Federatie en Wit-Rusland kon 
worden begonnen. In deze landen maakt Tempus deel uit van het Tacis-programma, het algemene 
EU-initiatief dat de ontwikkeling van harmonische en bloeiende economische en politieke banden 
tussen de Europese Unie en deze partnerlanden aanmoedigt. De eerste drie van deze landen waren al 
in het jaar daarvoor (1993) in het programma opgenomen toen een "eerste" oproep voor pre-JEP's 
werd gedaan. Deze voorbereidende éénjarige JEP's dienden om de invoering in het programma en 
volwaardige JEP's te vergemakkelijken en waren voornamelijk gericht op voorbereidende mobiliteit 
van personeel, op opdrachten voor planning en informatieverzameling, alsmede op bezoeken die 
bijscholing, amscholing en onderwijs beogen. Figuur 2 laat zien wanneer de verschillende Tacis-
landen in het Tempus-programma werden opgenomen. 
Voorbereidings 
fase 
Armenië Legenda 
Azerbeidzjan 
Georgië 
Kazachstan ^^^^B ü Begin JEP's 
Kirgizië 
Moldavië HHH Begin pre-JEP's 
Mongolië 
Oekraïne 
Oezbekistan 
Russische Federatie 
Wit-Rusland 
Figuur 2: Deelname van 'Tacis-landen' aan Tempus 
Voor de Phare-landen is het belangrijkste verschil tussen Tempus I en Tempus II misschien wel de 
invoering van de nationale prioriteiten geweest. Deze lijsten van nationale voorkeuren - vastgesteld 
door de nationale autoriteiten samen met de Europese Commissie - die jaarlijks worden herzien, 
worden gebruikt als selectiemiddel voor nieuwe JEP-voorstellen. Ieder land heeft zijn eigen 
voorkeuren. De belangrijkste reden achter de invoering van nationale prioriteiten was dat men de 
verrichtingen van Tempus op één lijn wilde brengen met die van de respectieve regeringen en het 
Phare-programma als geheel. 
2 PB nr. LI 12/34 van 6 mei 1993. 
3 — 
Voor de financiering van JEP's werd de meerjarenfinanciering ingevoerd. Dit betekent dat 
projecten nu voor de gehele duur worden gefinancierd uit het totaalbedrag dat elk land heeft 
toegewezen voor Tempus-activiteiten. Dit om continuïteit in de uitvoering van driejarige 
projecten te waarborgen. Bovendien kunnen contractpartners hun JEP's nu op een flexibelere 
wijze beheren, doordat ze waar nodig bepaalde delen van de middelen van één jaar naar het 
volgende jaar kunnen overhevelen. 
Vooruitlopend op de deelname van een aantal Phare-landen aan de EU-mobiliteitsprogramma's, 
is mobiliteit steeds belangrijker geworden in de JEP's van de afgelopen 6 jaar, zoals in figuur 3 
hieronder wordt geïllustreerd. 
01991 
O 1993 
• 1995 
ALB BC CZ EE LT LV PL RO SLO SQ 
Figuur 3: Gemiddelde studentenmobiliteit per JEP per land van de Phare-landen in 
1991, 1993 en 1995. De verticale as geeft het aantal studenten weer 
Een van de meest opvallende verschillen tussen Tempus-Phare en Tempus-Tacis is de verdeling 
van vakgebieden. Tempus-Tacis is gericht op structurele samenwerking, terwijl in Tempus-
Phare de steun is verdeeld over een groot aantal vakgebieden. In de Nieuwe Onafhankelijke 
Staten is het programma veel meer gericht op steun op gebieden die de afgelopen decennia zijn 
verwaarloosd. Dit wordt duidelijk weergegeven in de volgende grafiek (figuur 4). 
A. = Geesteswetenschappen 
B. = Talen 
C. = Sociale wetenschappen 
D. = Management en bedrijfskunde 
E. = Toegepaste wetenschappen en 
technologie 
D. 
Figuur 4: De verdeling van de vakgebieden bij JEP's in Tempus-Phare en Tempus-
Tacis in 1995. De verticale as geeft het percentage van alle JEP's in respectievelijk 
Phare en Tacis weer. Hier dient te worden opgemerkt dat bij Tacis de categorie 
Management en Bedrijfskunde geheel bestaat uit projecten op het gebied van 
universiteitsbeheer. Dit is niet het geval bij Phare. De onderverdeling van de 
categorie toegepaste wetenschappen en technologie in Tempus-Phare is met de jaren 
beduidend veranderd. Meer informatie hierover vindt u in de bijlagen van dit verslag 
Beheersstructuur en methodologie 
De verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van het programma ligt bij de Commissie. De 
Commissie wordt bijgestaan door een beheerscomité dat mit twee door elke Lid-Staat 
aangewezen vertegenwoordigers bestaat en dat door een vertegenwoordiger van de Commissie 
wordt voorgezeten. Het beheerscomité wordt het Tempus-Comité genoemd. 
In januari 1995 werd de technische bijstand voor de tenuitvoerlegging van het programma 
overgebracht van ECTO in Brussel naar de Europese Stichting voor Opleiding in Turijn. In de 
Phare-landen wordt de Tempus-afdeling van de Europese Stichting voor Opleiding bijgestaan 
door de nationale Tempus-bureaus (NTO's). Deze bureaus voeren delen van de selectie-, 
controle- en beoordelingstaken uit en vormen de belangrijkste schakel van de ETF met de 
nationale autoriteiten van Midden- en Oost-Europa. 
Externe evaluatie 
Zoals vastgelegd in het Besluit van de Raad over Tempus II heeft de Commissie een externe 
evaluatie van het Tempus-programma laten intvoeren. 
TEMPUS ACTIVITEITEN 01.08.1994 — 31.12.1995 
Totale begroting 
De nationale regeringen van Midden- en Oost-Europa wezen in 1995 een totaalbedrag van 102,1 
miljoen ecu toe aan Tempus Phare-activiteiten. Voor de landen die deelnamen aan Tempus-
Tacis was dit bedrag 23 miljoen ecu. In de tabel hieronder (figuur 5) kunt u zien hoe deze 
bedragen zich verhouden tot eerdere jaren. 
140 
120 - -
100 -
80 -
60 
40 -I 
20 
0 129.2 
98 
70. 
23.2 95.9 102,1 
45 E2 
D Phare 
0 Tacis 
1990 1991 1992 1993 1994 1995 
Figuur 5: Tempus-toewijzingen tussen 1990 en 1995 in miljoen ecu 
— 5 — 
Phare S3 
Begroting 
Het totaalbedrag dat in 1995 in de Phare-landen voor Tempus-activiteiten beschikbar was, 
bedroeg 102,1 miljoen ecu. In figuur 6 ziet u de nationale toewijzingen aan Tempus-activiteiten 
per land in 1995 en het gemiddelde bedrag per jaar. 
SLO 
SQ 
RO 
PL 
LT 
LV 
EE 
CZ 
BC 
ALB 5,4 
U,4 
18 
27.1 
30 
P'l 
p,r \ \ 
LHBLS J ^jl6 
• 1990-1995 (average per year) 
01995 
10 15 20 25 30 
Figuur 6: Tempus-middelen in miljoen ecu per land in 1995 in vergelijking met het 
gemiddelde per jaar sinds de deelname aan het programma (Phare). De gemiddelde bedragen 
voor Slovenië en ook voor Slowakije en Tsjechië zijn de gemiddelden vanaf de 
onafhankelijkheid van deze landen 
Selectieprocedure 
De (nationale) prioriteiten voor de tenuitvoerlegging van Tempus zijn het resultaat van een 
proces van overleg tussen de Commissie en de autoriteiten van elk partnerland. De prioriteiten 
worden gepubliceerd in de Gids voor aanvragers. Door het gebruik van prioriteiten als 
selectieparameters kreeg Tempus een steeds grotere relevantie voor de specifieke 
hervormingsprocessen in elk partnerland en werd er ook een selectieprocedure gecreëerd die 
aanvragers begeleiding verschaft bij hun inspanningen. 
Organisatieschema 1 : De fasen van het selectieproces voor Tempus-projecten 
Ontvangst en bevestiging van 
aanvragen door de Europese 
Stichting Voor Opleiding (ETF) 
Beoordeling technische 
kwaliteit van de aanvragen op 
prioritaire gebieden door de 
ETF en de NTO's Identificatie van aanvragen op 
prioritaire gebieden door de 
ETF en de nationale 
Tempus-bureaus (NTO's) Beoordeling van relevantie en 
kwaliteit van de aanvragen op 
prioritaire gebieden door 
academische deskundigen uit 
partnerlanden 
Overleg tussen de Commissie m^ 
en de NTO's •*" 
Inwinnen adviezen van de EU en 
academische deskundigen uit de 
partnerlanden 
Aanvragers informeren over 
resultaten 
Verzending van contracten naar de 
succesvolle aanvragers 
Terugzending van getekende 
contracten naar de ETF 
Acties 
1. Gezamenlijke Europese projecten (JEP's) 
Door middel van een gezamenlijk besluitvormingsproces waarbij de ETF en de nationale 
Tempus-bureaus beide de kwaliteit van de projecten beoordelen, worden JEP's geselecteerd die 
in aanmerking komen voor bijstand. Bij aankomst van de voorstellen bij de ETF ondergaan de 
documenten een formele controle waaronder een prioriteitsbeoordeling. De tweede fase, de 
kwaliteitsbeoordeling met inbegrip van de technische doorlichting, wordt in gezamenlijk 
verband uitgevoerd door de ETF en de NTO's. Tegelijkertijd vindt er een academische 
beoordeling plaats door de academische deskundigen uit de partnerlanden. De volgende fase is 
een bijeenkomst van de academische deskundigen waar deskundigen uit partnerlanden en uit 
Lid-Staten van de EG samenkomen om de Commissie te adviseren, die de eindbeslissing neemt. 
Zie ook organisatieschema 1 op de vorige bladzijde. 
In 1995 was er, anders dan in 1994, geen oproep voor JEP + -projecten (waarvoor de doelstelling en 
in sommige gevallen de betrokken instellingen uit de partnerlanden van tevoren werden vastgelegd). 
Resultaten van de JEP-selectieronde 1995 
In de eerste helft van 1995 vond de selectie plaats van gezamenlijke Europese Projecten die in 
september 1995 van start zouden moeten gaan. De resultaten van die selectieronde waren als volgt. 
Aantal goedgekeurde nieuwe JEP's 
Succespercentage van projecten op prioritaire gebieden 229 
31% 
Statistische gegevens over de deelname door landen, verdeling over de vakgebieden en een 
statistische analyse per land vindt u in de bijlagen van dit verslag. 
2. Gezamenlijke Europese Netwerken (JEN's) 
De actie gezamenlijk Europees netwerk werd opgestart in 1993. De eerste beurzen werden begin 
1994 toegekend. De actie was bedoeld om netwerken van de meest succesvolle afgeronde 
gezamenlijke Europese projecten gedurende een periode van maximaal twee jaar in stand te houden, 
waarbij de nadruk op verspreiding van de resultaten lag. In totaal 46 van de 124 JEN's waarvoor een 
beursaanvraag was ingediend, werden gedurende het academisch jaar 1995/96 gesteund. Bovendien 
waren er in 1994 al 83 JEN's van start gegaan die het tweede jaar ingingen. 
3. Beurzen voor aanvullende maatregelen (CME's) 
Zoals vermeld in het jaarverslag van vorig jaar werd in 1994 het besluit genomen om voorstellen 
te uit te werken voor de herstructurering van de actie aanvullende maatregelen. De nieuwe actie 
die in 1995/96 van start ging, is gericht op de ondersteuning van institutionele herstructurering 
en ontwikkeling van strategieën. 
Het programma werd herzien om de structuur ervan te verbeteren en daardoor potentiële 
aanvragers op een meer systematische manier te kunnen benaderen. Men hoopte dat er op die 
manier meer gerichte voorstellen zouden worden ingediend en dat de actie derhalve beter in de 
werkelijke behoeften zou kunnen voorzien. Het programma, dat als aanvulling op de Tempus-
JEP-actie is bedoeld, bestaat nu uit drie elementen: 
• Element 1 is gericht op institutionele herstructurering en ontwikkeling van universiteitsbeheer. 
Deze categorie is onderverdeeld in: 
° la. voorbereidende studies; 
° lb. tenuitvoerlegging van eerdere bevindingen. 
Het doel van één van de projecten van dit jaar is, bijvoorbeeld, het initiëren van industriële 
contacten en de overdracht van technologie in drie regio's in Tsjechië met als doel verdere 
verspreiding over ander Tsjechische regio's. De methode die wordt gebruikt, is de 
overdracht van ervaring van universiteiten in de Lid-Staten van de EG en van 
wetenschapsparken gelegen in vergelijkbare industriële omgevingen, om het proces van 
economische ontwikkeling te versterken en de mogelijkheden van studenten te vergroten 
door samenwerking tussen universiteit en industrie. 
• Element 2 is gericht op de verspreiding van resultaten van Tempus of andere projecten. 
Eén project heeft bijvoorbeeld tot doel projectbeheersvaardigheden te verspreiden die zijn 
ontwikkeld tijdens verschillende Tempus-(en andere donor-) projecten die door een groep 
universiteiten zijn beheerd. Het resultaat is een handboek met goede praktyken dat gericht is op: 
° financieel beheer van projecten en administratieve procedures; 
° analyse van vaardigheidsprofielen voor projectbeheer. Het project omvat ook 
verspreiding van de resultaten, daartoe worden exemplaren van het handboek naar 
universiteiten gestuurd en wordt een workshop over het onderwerp georganiseerd. 
• Element 3 is gericht op ontwikkeling van beleidsvoering door autoriteiten op nationaal niveau. 
Eén project heeft bijvoorbeeld het nationale ontwikkelingsplan dat onlangs is goedgekeurd 
door het Hongaarse parlement, als achtergrond. In dit plan is het politieke en conceptuele 
kader voor het hoger onderwijs vastgesteld. De doelstelling van het CME-project, dat in 
samenwerking met het Ministerie van Onderwijs wordt uitgevoerd, is verdere uitwerking 
van: 
0 een systeem voor de indeling in modules van leerplannen en de toekenning van 
studiepunten; 
a nieuwe onderwijsmethoden, waaronder open en afstandsonderwijs; 
0 de invoering van per capita-financiering en een systeem voor het innen van collegegeld. 
De resultaten van het CME-project, opgesteld met behulp van Hongaarse en Westerse 
deskundigheid en ervaring, zijn tweeledig: a) een reeks aanbevelingen met betrekking tot 
de bovengenoemde drie gebieden, die de autoriteiten kunnen gebruiken bij de 
voorbereiding van verdere wetgeving, en b) richtsnoeren voor leidinggevend personeel van 
instellingen die de nieuwe wetgeving toepassen. 
Resultaten van de CME-selectierondes 1995 
In de twee selectierondes van 1994/95 werden 100 beurzen toegekend. De selectieprocedures 
waren gelijk aan die voor JEP's. De resultaten waren als volgt: 
Eerste selectieronde (april 1995) 
Aantal gesubsidieerde aanvragen 
Tweede selectieronde (december 1995) 
Aantal gesubsidieerde aanvragen 
Totaalbedrag 
Het totaal toegekende bedrag - van 3.953.109 ecu - is beduidend hoger dan dat van voorgaande 
jaren. Deze toename is waarschijnlijk toe te schrijven aan een grotere bekendheid met het 
bestaan en de mogelijkheden van het CME-programma als gevolg van een bescheiden, in het 
eerste kwartaal van 1995 uitgevoerde initiatief om de bekendheid te vergroten. 
Het lage aantal aanvragen voor de tweede CM E-selectieronde kan te wijten zijn aan het feit dat de 
Gids voor aanvragers vlak voor de uiterste datum voor het indienen van aanvragen werd uitgebracht. 
4. Individuele mobiliteitsbeurzen (IMG's) 
Met behulp van Individuele mobiliteitsbeurzen wordt steun verleend voor bezoeken vanuit 
partnerlanden naar de EG en vice versa. Aanvragers moeten rechtstreeks betrokken zijn bij het 
hoger onderwijs en moeten personeel van hoger-onderwijsinstellingen, hoge ministeriële 
ambtenaren of beleidsmakers op onderwijsgebied zijn. 
Vanwege de overdracht van de technische bijstand aan Tempus naar de ETF in Turijn is West-
Oost-mobiliteit voor één jaar opgeschort. Aanvragen voor reizen van de partnerlanden naar de 
EG werden beoordeeld door de respectieve nationale Tempus-bureaus. 
Met betrekking tot de beurs voorwaarden werden een aantal veranderingen aangebracht. De 
soorten activiteiten werden herverdeeld in drie groepen, elk met een nieuwe tijdslimiet: 
• Ontwikkeling van cursussen en materiaal 
• Deskundigheidsontwikkeling 1 week tot 3 maanden 
1 week to 3 maanden 
• Activiteiten ter ondersteuning van de ontwikkeling van het hoger onderwijs 1 week to 1 maand 
Voor het eerst omvat de IMG-Gids voor aanvragers dit jaar nationale voorwaarden en 
voorkeuren. De selectie vindt gedeeltelijk plaats op basis van deze beperkende bepalingen. Dat 
is één van de maatregelen die zijn genomen om de impact-radius van de individuele IMG's te 
vergroten. Ook in overeenstemming met de algemene behoefte om Tempus-uitgaven aan 
losstaande activiteiten te vermijden, is dat aanvragers verplicht zijn om hun formulieren door 
één van hun meerderen te laten bekrachtigen. 
— 10 — 
Resultaten van de IMG-selectierondes 1995 
Er waren twee selectierondes voor IMG's, één in februari en één in juni. De resultaten van deze 
twee selectierondes waren als volgt: 
Eerste selectieronde (januari 1995] 
Aantal gesubsidieerde aanvragen 
Totaal bed ra£ 686 
1.906.530 ecu 
Tweede selectieronde (juni 1995) 
Aantal gesubsidieerde aanvragen 
Controle 
Gedurende het jaar 1995 is het programma van interne controleprocedures voor alle Tempus-
acties uitgebreid herzien en ontwikkeld. 
De belangrijkste doelstellingen en daarmee samenhangende acties van het controleprogramma 
kunnen als volgt worden samengevat. 
1. Sturen van de voortgang van projecten ten einde de vervulling van de 
oorspronkelijk goedgekeurde doelstelling te bereiken. 
De JEP-aanvraagformulieren en -contracten zijn herzien om de doelstellingen van Tempus-
projecten en van activiteiten die rechtstreeks samenhangen met het bereiken van deze 
doelstellingen, scherp in beeld te brengen. Voortgang in de richting van de oorspronkelijk 
goedgekeurde doelstelling is een steeds belangrijkere voorwaarde voor de voortzetting van 
projectsubsidiëring geworden. 
2. Ontwikkelen van de vaardigheden van contractpartners en coördinatoren van 
projecten met betrekking tot het efficiënt beheren van hun project in 
overeenstemming met de contractuele bepalingen van Tempus 
Er is extensieve scholing gegeven over de contractuele bepalingen voor personeel van 
nationale Tempus-bureaus om zo de benodigde kennis voor het verlenen van bijstand aan 
projectconsortia op partnerlandniveau over te dragen. 
Er is een handboek gepubliceerd over hoe een gezamenlijk Europees project kan worden 
beheerd. Het handboek is verspreid ander de projectcoördinatoren en contractpartners en 
dient als een praktisch hulpmiddel voor het plannen en uitvoeren van projectactiviteiten. 
In de meeste landen zijn bijeenkomsten over Tempus-procedures en doelgericht projectbeheer 
voor JEP-coÖrdinatoren en contractpartners georganiseerd, waarbij in het bijzonder aandacht 
werd besteed aan de partnerlanden die bij projecten als contractpartners kunnen optreden. Deze 
bijeenkomsten bleken uitstekende hulpmiddelen te zijn om lijn te brengen in activiteiten die 
anders op zichzelf staan en de verspreiding van goede praktijkervaringen. 
— 11 — 
3. Verzekeren dat de projectactiviteiten correct worden uitgevoerd en leiden tot 
het nakomen van de doelstelling van het project. 
Er werden acties gelanceerd die een diepgaande controle van de lopende projecten en de 
voortgang ervan met betrekking tot de te bereiken doelstelling tot doel hadden. In het 
bijzonder werd er in nauwe samenwerking met de nationale Tempus-bureaus een manier 
ontwikkeld om controle vanaf de schrijftafel en in het veld te combineren. 
Een intensief programma van controlebezoeken, die door het Tempus-bureau van de 
Europese Commisie en/of vertegenwoordigers van nationale Tempus-bureaus werden 
uitgevoerd, ging eind 1994 van start en werd ook in 1995 voortgezet. Het programma 
omvatte in totaal 130 bezoeken in alle Phare-landen. De belangrijkste doelstelling van de 
controlebezoeken was om de vordering van activiteiten van de projecten die problemen 
leken te hebben, te beoordelen en om advies te geven over hoe activiteiten opnieuw konden 
worden gericht op het bereiken van de geplande doelstelling. 
Het hierboven in grote trekken weergegeven controleprogramma heeft wezenlijk bijgedragen tot 
het bereiken van de grootst mogelijke impact van het Tempus-programma in de partnerlanden 
en tot vergroting van de voorzieningen van de nationale Tempus-bureaus bij de ondersteuning 
van de tenuitvoerlegging van het Tempus (Phare)-programma op gedecentraliseerd niveau. 
Exploitatie van resultaten 
In de zomer van 1995 lanceerde de ETF het " Tempus Output Promotions' (TOP)-project (project voor 
promotie van Tempus-resultaten). Het project had tot doel de (toegevoegde) waarde van het Tempus-
programma zo groot mogelijk te maken door middel van analyse en verspreiding van de resultaten. 
De doelstellingen van de twee vastgestelde fases van het project, die in de herfst van 1995 
werden gedefinieerd en vervolgens geratificeerd door de Commissie, de NTO's en de nationale 
contactpunten (NCP's) van Lid-Staten van de EG, verschillen van elkaar. 
In de eerste fase (10/95—1/97) wordt gestreefd naar verbetering van de "zichtbaarheid" van het 
programma en worden manieren om de toegevoegde waarde van het Tempus-programma te 
kapitaliseren, met name met betrekking tot andere Europese programma's, verder onderzocht. 
De tweede fase (10/96—12/99) zal gericht zijn op verdere ontwikkeling en instandhouding van 
mechanismen voor verspreiding van de resultaten en de toegevoegde waarde van het Tempus-
programma, daarbij voortbouwend op de ervaring die op lokaal niveau met de JEN-actie is opgedaan. 
Deze doelstellingen zullen worden nagestreefd door middel van de ontwikkeling van 
mechanismen voor gegevensverzameling, studies op themagebieden, een extensief 
publikatieprogramma, en deelname aan en organisatie van verscheidene evenementen. 
Voor 1996 worden vijf projecten gelanceerd, waaronder het v Site Visit Programme' (programma 
voor bezoeken ter plaatse). 
'Site Visit Programme' 
Het 'Site Visit Programme', dat in het kader van het TOP-project wordt georganiseerd, is gericht 
op de analyse van de impact die het Tempus-programma op de ontwikkeling van de praktijk van 
het universiteitsbeheer in Midden- en Oost-Europa heeft. Voor het verzamelen van informatie 
zullen in totaal 9 bezoeken aan 18 instellingen, die zijn gekozen uit alle 11 Phare-landen, 
worden georganiseerd. Sinds de start van het Tempus-programma hebben deze 18 instellingen 
onderdak geboden aan 380 JEP's en een groot aantal CME's. Het belangrijkste doel van de 
individuele bezoeken aan de instellingen is erachter te komen op welke manieren de Tempus-
projecten hebben bijgedragen aan het institutioneel beheer. 
12 — 
Deze inspanning zal resulteren in een gedetailleerd rapport over de impact van Tempus op 
universiteitsbeheer met aanbevelingen voor de toekomstige ontwikkeling van het programma. 
Meer verantwoordelijkheden voor nationale Tempus-bureaus (NTO's) 
Een belangrijk kenmerk van Tempus is de overdracht van verantwoordelijkheden naar de hoger-
onderwijsinstellingen in de partnerlanden. Dit wordt bijvoorbeeld geïllustreerd door het feit dat 
de universiteiten in de meeste landen nu kunnen optreden als contractpartners voor JEP's. 
Dit proces is de afgelopen jaren ook toegepast op de betrekkingen tussen de Tempus-afdeling 
van de ETF en de nationale Tempus-bureaus en laat zien dat Tempus als een programma in het 
kader van Phare een logische keuze is geweest. 
In 1995 is de relatie tussen de ETF in Turijn en de NTO's verder beoordeeld. Deze beoordeling 
heeft geresulteerd in een toename van de activiteiten van de NTO's. 
In de periode die in dit verslag wordt beschreven, zijn de volgende activiteiten volledig of voor 
een groot deel overgedragen aan de NTO's: 
Met betrekking tot JEP's 
• Delen van de technische beoordeling van JEP's, toetsen van de aanvragen aan de nationale 
prioriteiten; 
• Toezicht houden op de lokale beoordeling van de academische kwaliteit van aanvragen; 
• Een aantal controlebezoeken; 
• (Inhouds)beoordeling van eindrapporten (d.w.z. van JEP's die in 1992 gestart zijn). 
Met betrekking tot JEN's en CME's 
• Beoordeling van aanvragen. 
Met betrekking tot IMG's 
• Selectie van Oost - West - IMG's; 
• Het Poolse NTO is verantwoordelijk voor de gehele Oost - West - IMG-cyclus, het sluites 
van contracten en de uitvoering van alle vervolgtaken. 
Aan een paar NTO's werd ook een aanzienlijk deel van het werk dat in verband staat met het 
'Tempus Ouput Promotion' project overgedragen, met name op het gebied van verzameling van 
aanvullende gegevens. 
Voor de nabije toekomst wordt voor de NTO's een grotere verantwoordelijkheid met betrekking 
tot het programma voorzien. Plannen hiervoor werden in 1995 opgesteld en zullen in 1996 
worden besproken. 
Monografieën van Phare-partnerlanden 
In de loop van 1994 ging een serie studies van start over de impact van Tempus in (in eerste 
instantie) zeven van de elf landen die sinds september 1991 in aanmerking komen voor 
deelname aan Tempus (Phare): Bulgarije, Hongarije, Polen, Roemenië, Slowakije, Slovenië en 
Tsjechië. In de eerste studie werd de impact van Tempus in Slowakije onderzocht. Die studie is 
begin 1995 gepubliceerd en de Engelse versies van de andere zes worden in het voorjaar van 
1996 verwacht. De vertalingen volgen later. 
— 13 
Tacis 
Begroting 
In 1995 was in de Tacis-landen een totaalbedrag van 23 miljoen ecu beschikbaar voor Tempus-
activiteiten. In figuur 7 zijn de bedragen weergegeven die in het academisch jaar 1995 per land 
aan Tempus-activiteiten zijn toegewezen. Sommige bedragen zijn hoger dan de werkelijke 
nationale toewijzing van de Tacis-begroting. In die gevallen werd extra financiering verleend via 
de interstatelijke begroting. Nadere bijzonderheden over de toewijzingen en extra financiering 
vindt u in de betreffende bijlagen van dit document. De bedragen zijn vergeleken met de totale 
Tempus-uitgaven in de Tacis-landen. 
UZB 
UKR I 1.4 
1.2 
J 3.8 
J 11.6 28.9 
• 1993-1995 
D1995 
0.0 2.0 4.0 6.0 8.0 10.0 12.0 14.0 28,0 30.0 
Figuur 7: Tempus-middelen in miljoen ecu per land (Tacis). Totalen en bedragen van 1995 
Strategie, pre-JEP en JEP 
De activiteiten van Tempus II gingen in het academisch jaar 1994/95 van start. In 1993 werden 
al éénjarige pre-programma's (pre-JEP's) gefinancierd om zo de eerste landen voor te bereiden 
op de tenuitvoerlegging van de gezamenlijke Europese projecten (JEP's). Deze projecten waren 
gericht op voorbereidende mobiliteit van personeel, meestal voor planningdoeleinden (b.v. 
studiebezoeken en bezoeken om informatie te verzamelen, voorbereiding van institutionele 
samenwerking, bij- en emscholing van personeel, onderwijsopdrachten, enz.). De landen die in 
het academisch jaar 1993/94 voor deze activiteiten in de pre-programmafase in aanmerking 
kwamen, waren Oekraïne, de Russische Federatie en Wit-Rusland. 
— 14 — 
Deze uit twee fasen bestaande projectcyclus is behouden. De projecten worden tijdens een pre-
JEP ontwikkeld door de partners die in de toekomst zullen gaan samenwerken: een periode ^an 
opbouw van contacten en mobiliteit om JEP-voorstellen van hoge kwaliteit te kunnn ontwerpen. 
Aan de meest succesvolle pre-JEP's worden na voltooiing JEP-beurzen toegekend. Gezamenlijke 
Europese projecten zijn gericht op structurele veranderingen in de betrokken instelling uit het 
partnerland met als bijkomende doelstelling het creëren van centra van waaruit voorbeelden van 
goede werkmethoden naar andere instellingen in de respectieve regio's worden verspreid. 
Anders dan bij Tempus-Phare, is deelname aan Tempus-Tacis in de partnerlanden beperkt tot 
één universiteit per project, terwijl uit de EG twee of drie hoger-onderwijsinstellingen uit ten 
minste twee verschillende EG-landen kunnen deelnemen. Er kan ook één instelling uit een niet-
EG (G24)-land deelnemen, zonder echter in aanmerking te komen voor financiële steun. 
Prioriteiten 
In de eerste drie selectierondes (waaronder de pre-JEP-selectieronde van 1993) werden 
projecten op de volgende prioritaire gebieden geselecteerd: 
geesteswetenschappen en sociale wetenschappen (inclusief rechten); 
politieke wetenschappen; 
Europese studies; 
economische wetenschappen (niet gericht op bedrijfskunde/management); 
moderne Europese talen (niet gericht op literatuur of linguïstiek); 
verbetering van universiteitsbestuur/-beheer. 
Voor de landen Wit-Rusland, Moldavië, de Russische Federatie en Oekraïne waren deze 
prioriteiten bindend, d.w.z. er werden geen projecten op andere vakgebieden geselecteerd. Voor 
de andere landen werd geadviseerd ze als richtsnoeren te hanteren. 
De aangepaste prioritaire gebieden zijn de gebieden in het hoger onderwijs die het meest zijn 
getroffen door de veranderingen die zijn veroorzaakt door de overgang van de partnerlanden naar 
pluralistische, democratische, marktgerichte maatschappijen. Hoewel vakgebieden zoals 
technische wetenschappen en natuurwetenschappen ook te lijden hebben van onvoldoende 
beschikbare middelen, hadden zij in de voormalige Sovjet-Unie traditioneel een hoog niveau op 
het gebied van onderwijs en onderzoek. Bovendien heeft de openstelling van deze landen voor 
internationale samenwerking een enorme vraag naar kennis van moderne Europese talen doen 
ontstaan waaraan binnen de huidige structuren van het talenonderwijs in de partnerlanden niet 
kan worden voldaan. Verder is men gaan inzien dat de verbetering van universiteitsbeheer/-
bestuur van cruciaal belang is in een situatie waarin de autonomie van universiteiten groter is 
geworden, terwijl tegelijkertijd door de staat op de financiering van universiteiten wordt 
bezuinigd. Bovendien kunnen substantiële veranderingen op academische gebieden zoals de 
hierboven genoemde alleen permanent worden doorgevoerd indien men beschikt over een goed 
functionerende structuur voor universiteitsbeheer. 
Vanaf 1996 zullen de prioritaire gebieden voor Tempus-Tacis voor elk partnerland apart worden 
bepaald. 
15 — 
Selectieprocedure 
Voor Tempus-Tacis werd een selectiecyclus gebruikt die uit twee fasen bestond (zie Strategie, 
Pre-JEP en JEP). 
De eerste fase, die door de ETF-Tempus-afdeling werd uitgevoerd, was gericht op de formele en 
technische aspecten van de aanvragen: het aantal partners en of ze in aanmerking komen, 
samenhang met prioritaire gebieden, projectbeheer, gevraagde financiering, haalbaarheid van de 
doelstellingen en de strategie van het project. In de tweede fase werden voorgedragen projecten 
vervolgens beoordeeld op hun academische relevantie door hooggeplaatste academische 
deskundigen uit de EG en de partnerlanden. Op basis van de resultaten van de twee fases 
werden een lijst van projecten die voor financiering werden voorgedragen, en een reservelijst 
opgesteld. De eindbeslissing werd door de Europese Commissie genomen. 
Resultaten van de selectierondes (voor pre-JEP's en JEP's) in 1995 
435 pre-JEP en 95 JEP-aanvragen werden ingediend naar aanleiding van de oproep voor 
aanvragen van 1995. Hiervan werden 87 pre-JEP's en 31 JEP's gekozen die voor steun in 
aanmerking kwamen. Dit betekende een succespercentage van 20% voor pre-JEP's en van 
32,6% voor JEP's. 
103 hoger-onderwijsinstellingen uit de 11 partnerlanden die in 1995 voor deelname in 
aanmerking kwamen, zijn betrokken bij een Tempus-project (JEP en pre-JEP). Hiermee groeit 
het algehele aantal instellingen uit de partnerlanden die van een Tempus-beurs hebben 
geprofiteerd, tot meer dan 140. Thans zijn 51 instellingen uit de partnerlanden bij een 
gezamenlijk Europees project betrokken. 
Door de grote verschillen tussen de partnerlanden in grootte, aantal hoger-onderwijsinstellingen 
en beschikbare begroting, alsmede de verschillende fasen waarin zij bij Tempus betrokken 
raakten, verschilt het percentage deelnemende instellingen uit partnerlanden enorm. Terwijl 
bijvoorbeeld in Moldavië één op de drie hoger-onderwijsinstellingen betrokken is geweest bij 
een Tempus-project, heeft in de Russische Federatie naar schatting slechts 7 procent van de 
Russische hoger-onderwijsinstellingen van een Tempus-beurs geprofiteerd. In Oekraïne ligt dit 
aantal rond 9 procent, in Wit-Rusland 14 procent en in Armenië 19 procent. In het algemeen 
kan worden geconcludeerd dat het deelnamepercentage het laagst is in grote landen met veel 
hoger-onderwijsinstellingen. 
In 1995 beoogde men bij de selectie van Tempus-projecten alle hierboven genoemde prioritaire 
vakgebieden te bestrijken. Net als in voorgaande jaren lag de nadruk op de sociale 
wetenschappen. Verreweg het meest populaire onderwerp in deze selectieronde was 
universiteitsbeheer. Een vergelijking met de twee voorgaande jaren laat zien dat er in de 
spreiding van de vakgebieden geen zichtbare verschuivingen hebben plaatsgevonden. 
Meer statistische bijzonderheden vindt u in de bijlagen van dit verslag. 
Controle 
De filosofie achter de controle van Tempus-Tacis is voornamelijk gebaseerd op de met Tempus-
Phare-acties verworven kennis. 
In 1994/95 betrof het programma voor controlebezoeken in de Tacis-landen 55 projecten, die 
voornamelijk door het Tempus-informatiepunt in Moskou werden uitgevoerd. 
16 
Men is bezig met de ontwikkeling van een uitgebreide strategie voor controle in het veld die met 
behulp van het Tacis-controlesysteem zal worden gecoördineerd. 
Strategieherziening 1996 
In 1995 werden de Tempus-Tacis-activiteiten herzien. Vanaf 1996 zal Tempus-Tacis de 
volgende nieuwe elementen bevatten. 
Net als bij Tempus-Phare, zal bij Tempus-Tacis een meer doelgerichte aanpak worden toegepast 
die op het betreffende land is toegespitst. De Europese Commissie is samen met de nationale 
autoriteiten van de partnerlanden overeengekomen welke nationale Tempus Tacis-prioriteiten de 
basis zullen vormen voor de oproep voor aanvragen in 1996. Deze prioriteiten zijn bedoeld om 
de doelstellingen van het algehele Tacis-programma te ondersteunen. 
Bovendien zal er naast de huidige projectsoorten een nieuw soort project worden geïntroduceerd, 
namelijk het "Compact Project'. "Compact Projects' dienen tegemoet te komen aan nauwkeurig 
gedefinieerde, korte-termijnbehoeften. Het zijn op zichzelf staande projecten, waarbij men zich 
concentreert op één doelstelling die binnen 18 maanden kan worden bereikt met een maximale 
financiële steun van 80.000 ecu. "Compact Projects' zullen gericht zijn op bepaalde elementen 
van universiteitsbeheer/-bestuur en op de verbetering van de betrekkingen tussen universiteiten 
en andere partijen binnen de internationale gemeenschap, het nationale onderwijsstelsel, de 
lokale economie en het sociaal terrein. 
Verder zal tevens de nadruk worden gelegd op de oprichting van netwerken tussen projecten, de 
deelname van meer instellingen aan projectconsortia en de verspreiding van projectresultaten in 
de partnerlanden. 
Netwerk van Tempus-informatiepunten 
Om te bewerkstellingen dat de juiste steun op de juiste plaats beschikbaar is, is men in 1993 in 
het kader van Tempus-Tacis in de betrokken partnerlanden begonnen met de oprichting van een 
netwerk van Tempus-informatiepunten (TIP's). Het eerste TIP werd in oktober 1993 in de 
Russische Federatie opgericht. In 1994 werden de nationale autoriteiten uit de andere 
partnerlanden gevraagd om één persoon in hun land te benoemen tot Tempus-informatiepunt. In 
1995 waren er TIP's werkzaam in Georgië, Kazachstan, Kirgizië, Moldavië, Mongolië, Oekraïne, 
de Russische Federatie en Wit-Rusland. In de partnerlanden waar tot 1995 nog geen TIP 
werkzaam was geweest, werden onderhandelingen gevoerd om een TIP op te richten. 
De TIP's hebben tot taak bijstand te verlenen bij de tenuitvoerlegging van het Tempus-Tacis-
programma door verspreiding van informatie over het programma (waaronder de Gids voor 
aanvragers), het verschaffen van informatie over de situatie en de ontwikkeling van het hoger 
onderwijs in de partnerlanden, het verlenen van praktische ondersteuning aan projectuitvoerders 
en het initiëren en ondersteunen van de oprichting van netwerken tussen projecten, alsmede de 
verspreiding van projectresultaten. Bij de uitvoering van deze activiteiten werken de TIP's nauw 
samen met de lokale Tacis-coördinatie-eenheid om zo voor synergie tussen Tempus en Tacis te 
zorgen. 
— 17 
LUST VAN PUBLIKATIES 
1. Tempus-Phare Gids for aanvragers academisch jaar 1995/96, in 9 talen 
DA Catalogusnr. CY-84-94-848-DA-C ISBN: 92-826-8418-0 
DE Catalogusnr. CY-84-94-848-DE-C ISBN: 92-826-8419-9 
EN Catalogusnr. CY-84-94-848-EN-C ISBN: 92-826-8421-0 
ES Catalogusnr. CY-84-94-848-ES-C ISBN: 92-826-8417-2 
FR Catalogusnr. CY-84-94-848-FR-C ISBN: 92-826-8422-9 
GR Catalogusnr. CY-84-94-848-GR-C ISBN: 92-826-8420-2 
IT Catalogusnr. CY-84-94-848-IT-C ISBN: 92-826-8423-7 
NL Catalogusnr. CY-84-94-848-NL-C ISBN: 92-826-8424-5 
PT Catalogusnr. CY-84-94-848-PT-C ISBN: 92-826-8425-3 
2. Tempus-Phare Compendium voor 1994/95, in EN (inleiding in DE, EN, FR) 
EN Catalogusnr. CY-85-94-785-EN-C ISBN: 92-826-8871-2 
3. Tempus-Phare: Joint European Management Handbook 1994/95, in EN, DE, FR 
Catalogusnr. geen ISBN: geen 
4. Tempus-Tacis: Gids voor aanvragers pre-JEP-fase academisch jaar 1995/96 in 9 talen. 
DA Catalogusnr. CY-85-94-575-DA-C ISBN: 92-826-8715-5 
DE Catalogusnr. CY-85-94-575-DE-C ISBN: 92-826-8716-3 
EN Catalogusnr. CY-85-94-575-EN-C ISBN: 92-826-8718-X 
ES Catalogusnr. CY-85-94-575-ES-C ISBN: 92-826-8714-7 
FR Catalogusnr. CY-85-94-575-FR-C ISBN: 92-826-8719-8 
GR Catalogusnr. CY-85-94-575-GR-C ISBN: 92-826-8717-1 
IT Catalogusnr. CY-85-94-575-IT-C ISBN: 92-826-8720-1 
NL Catalogusnr. CY-85-94-575-NL-C ISBN: 92-826-8721-X 
PT Catalogusnr. CY-85-94-575-PT-C ISBN: 92-826-8722-8 
5. Tempus-Tacis Compendium for 1994/95, in EN (inleiding in DE, EN, FR) 
EN Catalogusnr. CE-85-94-777-EN-C ISBN: 92-826-8870-4 
6. Tempus-Phare: Monografieën per land 
N°l: Slowakije in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. CY-85-94-583-DE-C ISBN: 92-826-8723-6 
EN Catalogusnr. CY-85-94-583-EN-C ISBN: 92-826-8724-4 
FR Catalogusnr. CY-85-94-583-FR-C ISBN: 92-826-8725-2 
N°2: Tsjechië in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. C2-93-95-742-DE-C ISBN: 92-827-5908-3 
EN Catalogusnr. C2-93-95-742-EN-C ISBN: 92-827-5909-1 
FR Catalogusnr. C2-93-95-742-FR-C ISBN: 92-827-5945-8 
— 18 
N°3: Roemenië in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. C2-93-95-750-DE-C ISBN: 92-827-5987-3 
EN Catalogusnr. C2-93-95-750-EN-C ISBN: 92-827-5988-1 
FR Catalogusnr. C2-93-95-750-FR-C ISBN: 92-827-5997-0 
N°4: Bulgarije in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. C2-93-95-758-DE-C ISBN: 92-827-5998-9 
EN Catalogusnr. C2-93-95-758-EN-C ISBN: 92-827-5999-7 
FR Catalogusnr. C2-93-95-758-FR-C ISBN: 92-827-6000-6 
N°5: Hongarije in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. C2-93-95-774-DE-C ISBN: 92-827-6004-9 
EN Catalogusnr. C2-93-95-774-EN-C ISBN: 92-827-6005-7 
FR Catalogusnr. C2-93-95-774-FR-C ISBN: 92-827-6006-5 
N°6: Slovenië in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. C2-93-95-766-DE-C ISBN: 92-827-6001-4 
EN Catalogusnr. C2-93-95-766-EN-C * ISBN: 92-827-6002-2 
FR Catalogusnr. C2-93-95-766-FR-C ISBN: 92-827-6003-0 
N°7: Polen in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. C2-93-95-782-DE-C ISBN: 92-827-6007-3 
EN Catalogusnr. C2-93-95-782-EN-C ISBN: 92-827-6008-1 
FR Catalogusnr. C2-93-95-782-FR-C ISBN: 92-827-6009-X 
7. Tempus-Phare & Tacis: Jaarverslag 1993/94 in 9 talen (samenvatting in FI & SV) 
DA Catalogusnr. CY-88-95-525-DA-C ISBN: 92-827-0206-5 
DE Catalogusnr. CY-88-95-525-DE-C ISBN: 92-827-0207-3 
EN Catalogusnr. CY-88-95-525-EN-C ISBN: 92-827-0209-X 
ES Catalogusnr. CY-88-95-525-ES-C ISBN: 92-827-0205-7 
FR Catalogusnr. CY-88-95-525-FR-C ISBN: 92-827-0210-3 
GR Catalogusnr. CY-88-95-525-GR-C ISBN: 92-827-0208-1 
IT Catalogusnr. CY-88-95-525-IT-C ISBN: 92-827-0211-1 
NL Catalogusnr. CY-88-95-525-NL-C ISBN: 92-827-0212-X 
PT Catalogusnr. CY-88-95-525-PT-C ISBN: 92-827-0213-8 'öl 
8. Tempus-brochure in 3 talen 
Catalogusnr. geen ISBN: geen 
9. Tempus-Phare: Gids voor aanvragers academisch jaar 1996/97, in 11 talen 
DA Catalogusnr. C2-89-95-923-DA-C ISBN: 92-827-4415-9 
DE Catalogusnr. C2-89-95-923-DE-C ISBN: 92-827-4416-7 
EN Catalogusnr. C2-89-95-923-EN-C ISBN: 92-827-4418-3 
ES Catalogusnr. C2-89-95-923-ES-C ISBN: 92-827-4414-0 
FR Catalogusnr. C2-89-95-923-FR-C ISBN: 92-827-4419-1 
— 19 — 
GR Catalogusnr. C2-89-95-923-GR-C ISBN: 92-827-4417-5 
IT Catalogusnr. C2-89-95-923-IT-C ISBN: 92-827-4420-5 
NL Catalogusnr. C2-89-95-923-NL-C ISBN: 92-827-4421-3 
PT Catalogusnr. C2-89-95-923-PT-C ISBN: 92-827-4422-1 
FI Catalogusnr. C2-89-95-923-PT-C ISBN: 92-827-4423-X 
SV Catalogusnr. C2-89-95-923-PT-C ISBN: 92-827-4424-8 
10. Tempus-Phare Compendium for 1995/96, in EN (inleiding in DE, EN, FR) 
EN Catalogusnr. C2-92-95-748-EN-C ISBN: 92-827-5476-6 
11. Tempus-Phare Flagship JEP - Vol. 1 in EN, FR, DE 
DE Catalogusnr. C2-90-95-017-DE-C ISBN: 92-827-4484-1 
EN Catalogusnr. C2-90-95-017-EN-C ISBN: 92-827-4485-X 
FR Catalogusnr. C2-90-95-017-FR-C ISBN: 92-827-4496-8 
12. Tempus-Phare Joint European Management Handbook 1994/95, in EN, DE, FR 
DE Catalogusnr. C2-88-95-937-DE-C ISBN: 92-827-4692-5 
EN Catalogusnr. C2-88-95-937-EN-C ISBN: 92-826-4288-7 
FR Catalogusnr. C2-88-95-937-FR-C ISBN: 92-827-4693-3 
13. Tempus-Tacis: Gids voor aanvragers pre-JEP-fase academisch jaar 1996/97 in 11 talen. 
DA Catalogusnr. C2-93-95-629-DA-C ISBN: 92-9157-012-5 
DE Catalogusnr. C2-93-95-629-DE-C ISBN: 92-9157-013-3 
EN Catalogusnr. C2-93-95-629-EN-C ISBN: 92-9157-015-X 
ES Catalogusnr. C2-93-95-629-ES-C ISBN: 92-9157-011-7 
FR Catalogusnr. C2-93-95-629-FR-C ISBN: 92-9157-016-8 
GR Catalogusnr. C2-93-95-629-GR-C ISBN: 92-9157-014-1 
IT Catalogusnr. C2-93-95-629-IT-C ISBN: 92-9157-017-6 
NL Catalogusnr. C2-93-95-629-NL-C ISBN: 92-9157-018-4 
PT Catalogusnr. C2-93-95-629-PT-C ISBN: 92-9157-019-2 
FI Catalogusnr. C2-93-95-629-PT-C ISBN: 92-9157-020-6 
SV Catalogusnr. C2-93-95-629-PT-C ISBN: 92-9157-021-4 
— 20 — 
Phare BIJLAGE 1 
Het Tempus-programma: statistische gegevens 
IVmpiis II 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phaie-bronnen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
Waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's* 
Personeel van LMOE 
Personeel naar LMOE 
Studenten van LMOE 
Studenten naar LMOE 
Aantal ondersteunde JEN's 
Waarvan nieuw 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeurzen 
van LMOE 
naar LMOE 1990-1993 
320.81 
272.16 
37.75 
10.90 
750 
42,784 
15,762 
9,864 
14,645 
2,196 
138 
6,864 
5,257 
1,607 1994 
95.9 
95.9 
464 
239 
19,550 
7,551 
5,927 
5,061 
1,011 
38 
38 
25 
1,369 
1,207 
162 1995 
102.1 
102.1 
485 
229 
16,641 
6,718 
5,542 
3,653 
728 
112 
83 
100 
1,271 
1,271 Totaal 
518.81 
470.16 
37.75 
10.90 
1218 
78,658 
30,031 
21,333 
23,359 
3,935 
121 
263 
9,504 
7,735 
1,769 
De cijfers van 1994 en 1995 zijn geraamde cijfers. Zij geven de omvang van de geplande mobiliteit voor de betreffende 
jaren weer. Doordat de financiering over meerdere jaren is verspreid, zijn er nog geen precieze gegevens beschikbaar. 
De ervaring heeft ons geleerd dat de uiteindelijke cijfers waarschijnlijk wat lager zullen liggen. 
Tacis 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Aantal betrokken partnerlanden 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Personeelsmobiliteit binnen pre-JEP's 
Personeelsmobiliteit binnen JEP's 
Studentenmobiliteit binnen JEP's 
Aantal universiteiten uit partnerlanden die bij 
JEP's zijn betrokken 1993 
3.45 
3 
74 
1421 1994 
22 
7 
76 
28 
28 
1174 
586 
156 1995 
22.797 
11 
87 
59 
31 
1304 
916 
95 Total 
48.247 
11 
237 
59 
3899 
1502 
251 
51 
Anders dan normaal werden voor 1995/1990 alleen aanvragen voor Oost-West-beurzen ondersteund 
•21 — 
Phare JEP verdeling per land in 1995/96 
Nieuwe JEP's in 1995/96 
Aantal | % (*) Alle lopende JEP's in 1995/96 
Aantal | % (*) 
Lid-Staten van de EG 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Finland 
Frankrijk 
Griekenland 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Oostenrijk 
Portugal 
Spanje 
Verenigd 
Koninkrijk 
Zweden 
Partnerlanden 
Albanië 
Bulgarije 
Estland 
Hongarije 
Letland 
Litouwen 
Polen 
Roemenië 
Slovenië 
Slowakije 
Tsjechië 
Andere G24-landen 
Canada 
IJsland 
Noorwegen 
V.S. 
Zwitserland 61 
33 
115 
21 
98 
31 
29 
65 
1 
74 
28 
36 
46 
150 
29 
6 
28 
4 
38 
5 
10 
65 
36 
7 
14 
19 26,6 
14,4 
50,2 
9,2 
42,8 
13,5 
12,7 
28,4 
0,4 
32,3 
12,2 
15,7 
14,6 
65,5 
12,7 
2,6 
12,2 
1,7 
16,6 
2,2 
4,4 
28,4 
15,7 
3,1 
6,1 
8,3 
0,4 
0,9 
2,2 
1,3 
1,7 142 
71 
250 
34 
216 
88 
81 
157 
2 
150 
46 
81 
123 
310 
55 
14 
59 
13 
83 
13 
18 
155 
60 
12 
31 
34 
2 
2 
11 
13 
7 29,3 
14,6 
51,5 
7,0 
44,5 
18,1 
16,7 
32,4 
0,4 
30,9 
9,5 
16,7 
25,4 
63,9 
11,3 
2,9 
12,2 
2,7 
17,1 
2,7 
3,7 
32,0 
12,4 
2,5 
6,4 
7,0 
0,4 
0,4 
2,3 
2,7 
1,4 
Totaal 229 485 
' ' De cijfers in deze kolom geven in procenten het aantal projecten weer waaraan het betreffende land deelneemt. 
22 
Tacis Pre-JEP/JEP-verdeling per land in 1995/96 
Nieuwe pre-JEP's en JEP's 
in 1995/96 Alle lopende JEP's en pre-
JEP's in 1995/96 
Lid-Staten van de EG 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Finland 
Frankrijk 
Griekenland 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Oostenrijk 
Portugal 
Spanje 
Verenigd 
Koninkrijk 
Zweden 
Partnerlanden 
Armenië 
Azerbaidzjan 
Georgië 
Kazachstan 
Kirgizië 
Moldavië 
Mongolië 
Oekraïne 
Oezbekistan 
Russische 
Federatie 
Wit-Rusland Aantal 
20 
9 
46 
7 
36 
10 
8 
23 
1 
22 
9 
2 
21 
56 
5 
4 
5 
9 
3 
6 
5 
15 
6 
53 % 
16,9 
7,6 
39 
5,9 
30,5 
8,5 
6,8 
19,5 
0,8 
18,6 
7,6 
1,7 
17,8 
47,5 
5,9 
4,2 
3,4 
4,2 
7,6 
2,5 
5,1 
4,2 
12,7 
5,1 
44,9 
5,9 Aantal (*) 
27 
11 
57 
7 
49 
11 
10 
26 
1 
27 
9 
4 
27 
69 
5 
4 
5 
9 
3 
5 
6 
19 
6 
73 
11 18,5 
7,5 
39 
4,8 
33,6 
7,5 
6,8 
17,8 
0,7 
18,6 
6,2 
2,7 
18,5 
47,3 
4,8 
3,4 
2,7 
3,4 
6,2 
2,1 
3,4 
4,1 
13,0 
4,1 
50,0 
7,5 
Andere G24-landen 
V.S. 1.7 
Totaal 118 145 
— 23 
Phare 
Yakui'lmwl JEP-verdeling per vakgebied in 1995/96 
Geesteswetenschappen 
Sociale wetenschappen 
Management en bedrijfskunde 
Natuurwetenschappen en wiskunde 
Toegepaste wetenschappen en technologie 
Kunst en vormgeving 
Talen 
Anders 
JEP+ gebieden i\U-nwrJEr\s 1995/96 I Alle IOIMMHII-JEP' 
Aantal 
7 
29 
37 
18 
101 
0 
11 
26 % 
3.0 
12.6 
16.1 
7.7 
43.6 
0 
4.7 
11.3 Aantal 
16 
55 
88 
29 
224 
3 
19 
40 
11 % 
3.3 
11.3 
18.1 
6.0 
46.3 
0.6 
3.9 
8.2 
2.3 
Totaal 229 100% 466 100% 
Het vakgebied toegepaste wetenschappen en technologie is onderverdeeld in de volgende subgroepen: 
Landbouwwetenschappen 21 3.4 
Gezondheidswetenschappen 22 4.5 
Milieuwetenschappen 47 10.5 
Informatietechnologie 34 7.5 
Techiüsche wetenschappen en technologie 76 16 
Architectuur en stadsplanning 13 2.1 
Andere 11 2.1 
Tacis Pre-JEP/JEP-verdeling per prioritair gebied in 1995/96 
Vak"<'liit*<l 
Geestes- en sociale wetenschappen (inclusief rechten) 
Politieke wetenschappen 
Europese studies 
Economische wetenschappen (niet gericht op 
bedrijfskunde/management) 
Moderne Europese talen 
Universiteitsbeheer/-bestuur 
Andere ÏNMMIH»' pro 
Aantal 
8 26 
22 
19 
29 
3 Lonende 
Aantal 
40 
1 
4 
23 
24 
39 
15 27 
0.6 
2.7 
15.7 
16 
27 
10 
Totaal 31 100% 146 100% 
24 
Phare CME-verdeling per vakgebied in 1995/96 
Istc ron«I«> 
aanvragen geselecteerd 
Albanië 
Bulgarije 
Estland 
Hongarije 
Letland 
Litouwen 
Polen 
Roemenië 
Slovenië 
Slowakije 
Tsjechië 16 
34 
8 
21 
5 
4 
64 
27 
7 
8 
14 15 
2 
4 
1 
1 
22 
16 
1 
3 
4 2«!e ronde 
aanvragen 
2 geselecteerd 
2 
3 
CME-verdeling per vakgebied in 1995/96 
Verdeling van de 
verschillende elementen over 
de goedgekeurde CME-
voorstellen in beide 
selectierondes 
13% 80% 
D Element 1 
E2 Element 2 
D Strand 3 
Element 1 : Institutionele herstructurering en ontwikkeling van universiteitsbeheer 
la. Voorbereidende studies 
lb. Uitvoering of eerdere bevindingen 
Element 2: Verspreiding van Tempus-resultaten of andere projectresultaten 
Element 3: Beleidsontwikkeling op nationaal overheidsniveau 
25 — !<;'-
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Albanië 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Albanië 
Personeel naar Albanië 
Studenten uit Albanië 
Studenten naar Albanië 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Albanië 
naar Albanië iYlll|HIS I 
1990-1993 
6,19 
3,7 
0,09 
2,4 
13 
413 
171 
121 
115 
6 Tl'ltllHIS II 
226 
180 
46 1994 
2,4 
2,4 1995 
3,7 
3,7 
17 
5 
452 
208 
161 
79 
4 
0 
2 
191 
182 
9 13 
6 
445 
227 
176 
42 
0 
0 
10 
295 
295 Totaal 
12,29 
9,80 
0,09 
2,4 
24 
1.310 
606 
458 
236 
10 
0 
16 
712 
657 
55 
Prioriteiten voor Albanië: 
1. Architectuur, stads- en regionale planning 
2. Landbouw- en levensmiddelentechnologie 
3. Bedrijfskunde en bedrijfsvoering 
4. Wiskunde en informatica 
5. Psychologie en pedagogiek 
6. Sociologie en filosofie 
De achterliggende strategie bij het stellen van de 
prioriteiten was voornamelijk gericht op het 
bestrijken van gebieden die nog niet eerder aan de 
orde waren geweest in Tempus-projecten en op het 
bevorderen van een brede regionale deelname van 
Albanese universiteiten om op een zo breed mogelijk 
vlak te profiteren van de steun. Alleen structurele 
JEP's zijn in overweging genomen. 
Al deze prioritaire gebieden worden bestreken dooi­
de nieuwe goedgekeurde projecten. Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
Toegepstewetennschappen 
Natuurwetenschappen 
Management & bedrijfskunde 
Ceesteswetenscappen 
Onderwijs 
27 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Bulgarije 
IVinpiis I 
1991-1993 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Bulgarije 
Personeel naar Bulgarije 
Studenten uit Bulgarije 
Studenten naar Bulgarije 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Bulgarije 
naar Bulgarije 30,63 
28 
2,63 
80 
3.093 
1.486 
835 
686 
86 
35 
564 
474 
90 1994 
12 
12 1995 
12 
12 
59 
32 
1.863 
857 
682 
277 
47 
1 
7 
246 
155 
19 57 
28 
1.815 
877 
638 
259 
41 
83 
9 
18 
143 
143 Totaal 
54,63 
52 
2,63 
140 
6.771 
3.220 
2.155 
1.222 
174 
60 
881 
772 
109 
Prioriteiten voor Bulgarije: 
Structurele prioriteiten 
1. De verbetering van leerplannen en studieprogramma's 
met het oog op de invoering van nieuwe graden in het 
hoger onderwijs. 
2. De verbetering van de relatie tussen theoretische en 
praktische voorbereiding van studenten en de 
invoering van interactieve onderwijsmethoden. 
3. De ontwikkeling van interuniversitaire netwerken voor 
samenwerking en gezamenlijke programma's met het 
oog op de toekomstige samenvoeging van hoger-
onderwijsinstellingen op regionaal niveau. 
4. De ontwikkeling van korte (één- tot tweejarige) 
programma's voor em- en bijscholing die de verbetering 
van bestaande vaardigheden of de ontwikkeling van 
nieuwe kwalificaties beogen. 
Prioritaire vakgebieden 
1. Economische wetenschappen (bankwezen, beleid­
svoering op het gebied van overheids-financiering en 
belastingbeleid, agro-industrie) 
2. Sociale en politieke wetenschappen (sociale psychologie, 
sociale en ziektekostenverzekeringen, politieke 
wetenschappen); Europese integratie (Europees 
handelsrecht, Europese milieuwetgeving, vreemde talen); 
3. Landbouw en voedselverwerking; 
4. Technische en toegepaste wetenschappen (EG-
normalisatie van kwaliteitsbeheersing van produktie, 
energiebesparing en lage energietechnologie, milieube­
scherming); 5. Dienstverlening op het gebied van geneeskunde en 
gezondheidszorg. 
Bij het vaststellen van de prioriteiten was het Ministerie van 
Onderwijs er met name op gebrand om de structurele 
prioriteiten van Tempus dichter bij het nationale hoger-
onderwijsbeleid te brengen met als doel Tempus tot een 
belangrijk instrument voor onderwijshervorming op nationaal 
niveau te maken. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
D E 
A: Toegepaste wetenschappen & Technologie 
B: Management & Bedrijfskunde 
C: Sociale wetenschappen 
D: Geesteswetenschappen 
E: Talen 
F: JEP+ gebieden 
C: Andere 
28 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Estland 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-nüddelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Estland 
Personeel naar Estland 
Studenten uit Estland 
Studenten naar Estland 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Estland 
naar Estland Tçiiinii» 
1992-1993 
4,63 
2,5 
0,03 
2,1 
17 
330 
124 
98 
99 
9 Tempus II 
156 
126 
30 1994 
1,5 
1,5 1995 
1,5 
1,5 
19 
13 
444 
146 
183 
106 
9 
0 
1 
62 
57 
5 12 
4 
251 
114 
105 
31 
1 
12 
0 
2 
66 
66 Totaal 
7,63 
5.5 
0,03 
2,1 
34 
1.025 
384 
386 
236 
19 
0 
7 
284 
284 
35 
Prioriteiten voor Estland: 
1. Invoering van informatietechnologie in het hoger 
onderwijs (waaronder geautomatiseerd 
onderwijsmateriaal; gebruik van internationale 
onderwijsnetwerken en gegevensbestanden). 
2. Herziening en verbetering van onderwijsmethoden 
(waaronder de herziening van leerplannen en de 
invoering van kwaliteitsborging). 
3. Bevordering van cursussen die .versterking van de 
samenwerking van universiteiten met ondernemingen 
en de samenleving als geheel beogen. 
4. Bevordering van samenwerking tussen Estlandse 
hoger-onderwijsinstellingen om een grotere impact op 
het gehele hoger-onderwijsstelsel teweeg te brengen. 
5. Multiplier-effect. 
6. Esdandse coördinator 
De Estlandse prioriteiten en voorkeuren weerspiegelen de 
algehele intentie om de efficiëntie en flexibiliteit van het 
onderwijsproces en universitaire structuren te vergroten. 
Zij zijn gericht op: 
• de modernisering van onderwijsprocessen en 
universiteitsbeheer; 
• de behoefte om gemoderniseerde en flexibele 
onderwijsmethoden in te voeren; 
• de oprichting van structuren voor samenwerking tussen 
het hoger onderwijs, de industrie en de particuliere sector 
De voorkeuren weerspiegelen de noodzaak om zoveel 
mogelijk voordeel te halen uit een kleine begroting door 
verscheidene Estlandse hoger-onderwijsinstellingen te betrekken bij individuele projecten. Bovendien werden 
Estlandse hoger-onderwijsinstellingen gestimuleerd om de 
projectcoördinatie op zich te nemen met als doel het 
overdragen van vakkennis op het gebied van beheer van 
internationale samenwerkingsprojecten. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
G 
H 
8% 8% 
A: Toegepaste wetenschappen 
B: Natuurwetenschappen 
C: Management & Bedrijfskunde 
D: Sociale wetenschappen 
E: Geesteswetenschappen 
F: Onderwijs 
G: Kunst 
H: Andere 
9Q 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Hongarije 
Tempus I 
1990-1993 Tempus II 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Hongarije 
Personeel naar Hongarije 
Studenten uit Hongarije 
Studenten naar Hongarije 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Hongarije 
naar Hongarije 59,9 
50,2 
9,7 
204 
9.479 
3.005 
1.966 
3.845 
663 
73 
944 
581 
363 1994 
16 
16 1995 
16 
16 
66 
41 
2.707 
1.009 
691 
819 
188 
63 
41 
22 83 
38 
2.815 
1.073 
963 
602 
177 
115 
23 
28 
28 Totaal 
91,9 
82,2 
9,7 
283 
15.001 
5.087 
3.620 
5.266 
1.028 
31 
88 
1.035 
650 
385 
Prioriteiten voor Hongarije: 
1. Europese studies. 
2. Ontwikkeling van nieuwe leerplannen resulterend in 
de vaststelling van nieuwe academische en 
beroepsprofielen in hoger-onderwijsinstellingen die 
samenhangen met het herstel van de economie en het 
ontwikkelingsbeleid van de betreffende instelling. 
3. Allesomvattende ontwikkeling van een gehele 
instelling of een groot deel ervan in overeenstemming 
met het ontwikkelingsbeleid van de betreffende 
instelling. 
4. Postdoctoraal onderwijs: ontwikkeling van cursussen 
en het opzetten van PhD-programma's op 
universiteiten. 
5. Ondersteuning voor transeuropese netwerken voor 
studentenmobiliteit. 
6. Ontwikkeling van universiteitsbeheer. 
7. Ontwikkeling van de voorzieningen van universiteiten 
voor em- en bijscholing. 
8. Een waardevolle bijdrage leveren aan het huidige 
Phare-project. 
De prioritaire gebieden waren gericht op: 
• modernisering en ontwikkeling van het Hongaarse 
hoger onderwijs; 
• samenhang met eerdere resultaten van het Tempus-
programma; 
• de oprichting van netwerken van Europese universiteiten; 
• de ontwikkeling en verbetering van institutioneel 
financieel beheer, ontwikkeling van menselijk potentieel, interne kwaliteitsborgingssytemen, bibliotheekbeheer, 
enz.; 
het in overeenstemming brengen van de Hongaarse 
Tempus-doelen met die van Phare en de waarborging 
van de synergie met andere onderdelen ervan. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
6% A: Toegepaste wetenschappen 
Natuurwetenschappen 
C: Management & Bedrijfskunde 
D: Sociale wetenschappen 
E: Geesteswetenschappen 
F: Onderwijs 
G: Kunst 
H: Andere 
30 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Letland 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Letland 
Personeel naar Letland 
Studenten uit Letland 
Studenten naar Letland 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Letland 
naar Letland IVnmii"» I 
1992-1993 
6,2 
3,5 
2,7 
17 
589 
219 
140 
190 
40 Tempus II 
139 
94 
45 1994 
2 
2 1995 
2 
2 
19 
6 
802 
260 
299 
202 
41 
0 
2 
75 
71 
4 13 
5 
389 
163 
152 
72 
2 
18 
0 
75 
75 Totaal 
10,2 
7,5 
2,7 
28 
1.780 
642 
591 
464 
83 
0 
9 
289 
240 
49 
Prioriteiten voor Letland: 
1. Herstnicturering en versterking van voorzieningen van 
hoger-onderwijsinstellingen om onderwijs en 
onderzoek te integreren 
2. Ontwikkeling van beroepsgerichte studieprogramma's die 
aansluiten bij de behoeften van de moderne arbeidsmarkt. 
Binnen deze prioriteit wordt de voorkeur gegeven aan 
projecten die faciliteiten creëren voor em- en bijscholing 
3. Het scheppen van faciliteiten met moderne technologieën 
voor de opleiding van leraren en de modernisering binnen 
hoger-onderwijsinstellingen. Binnen dit prioritaire gebied 
wordt de voorkeur gegeven aan projecten die gericht zijti 
op leraren en schooltypen die in eerdere Tempus-
projecten nog niet aan de orde zijn geweest, b.v. leraren in 
het technisch beroepsonderwijs. 
• De eerste prioriteit was gericht op verkleining van de kloof 
tussen onderwijs en onderzoek zoals die onder het 
voormalige Sovjet-systeem bestond. Deze prioriteit, die 
gebaseerd is op de resultaten van een in 1994 
gefinancierd CME+-project, bevorderde de integratie van 
bestaande onderzoekscapaciteiten in het onderwijsproces, 
zowel op gebied van personeel als faciliteiten. 
• De tweede prioriteit weerspiegelt de noodzaak voor 
ondersteuning van de ontwikkeling van 
studieprogramma's in het hoger beroepsonderwijs. 
Hieronder valt, naast de studies op predoctoraal en 
doctoraal niveau, de verzorging van em- en bijscholing. De opleiding van leraren, de derde prioriteit, staat hoog op 
de Letlandse agenda voor de ontwikkeling van de 
onderwijssector, omdat men geen coherent en flexibel 
systeem heeft voor voorbereidende scholing en scholing op 
de werkplek. Het systeem dient te voldoen aan de 
veranderende nonnen en behoeften op onderwijsgebied-
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
A: Toegepaste wetenschappen 
8: Natuurwetenschappen 
C: Sociale wetenschappen 
D: JEP+ bieden 
E: Onderwijs 
F: Kunst 
— 31 — 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Litouwen 
1. BUDGET: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Litouwen 
Personeel naar Litouwen 
Studenten uit Litouwen 
Studenten naar Litouwen 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Litouwen 
naar Litouwen TVmptiH I 
1992-1993 
6,7 
4 
2,7 
16 
541 
225 
132 
154 
30 Tempus II 
147 
90 
57 1994 
2 
2 1995 
3,5 
3,5 
20 
5 
660 
279 
167 
197 
17 
46 
42 
4 18 
10 
602 
221 
214 
162 
5 
21 
0 
2 
39 
39 Totaal 
12,2 
9,5 
2,7 
31 
1,803 
725 
513 
513 
52 
0 
13 
232 
171 
61 
Prioriteiten voor Litouwen: 
1. Invoering en ondersteuning van projecten op het gebied 
van studentenmobiliteit, in het bijzonder projecten die het 
opzetten van lange-ternujnsrructuren voor internationale 
samenwerking en academische erkenning bevorderen; 
2. Ontwikkeling van informatiestructuren, -netwerken en -
technologieën binnen het hoger onderwijs (b.v. modernis­
ering van bibliotheken en toegang tot gegevensbestanden); 
3. Ontwikkeling van leerplannen die afgestemd zijn op de 
behoeften van de moderne arbeidsmarkt, met name 
leerplannen die een bijdrage leveren aan de ontwikkeling 
van voorzieningen van universiteiten om em- en 
bijscholing te verzorgen. 
De voorkeur werd gegeven aan projecten waarbij meer dan 
één Litouwse hoger-onderwijsinstelling was betrokken en 
aan projecten die aanvullende financiering aantrokken. 
De Litouwse prioriteiten weerspiegelen het doel om structurele 
verandering te bevorderen, resulterend in een gemoderniseerd, 
flexibel en internationaal open onderwijsstelsel. 
• De versterking van structuren die studentenmobiliteit en 
acadenusche erkenning vergemakkelijken, is een 
structurele vereiste voor internationale samenwerking op 
onderwijsgebied. 
• Men gaf de voorkeur aan projecten die de introductie van 
informatietechnologieën in het onderwijsproces en op het 
gebied van universiteitsbeheer beoogden. 
• De derde prioriteit is de versterking van het vermogen van 
het hoger onderwijs om in te spelen op de veranderende 
behoeften van de Litouwse arbeidsmarkt. De voorkeuren weerspiegelden ook de wens om de 
samenwerking tussen universiteiten en industrie te 
ondersteunen. Dit is zichtbaar in het feit dat aanvragers 
worden gestimuleerd om aanvullende financiering te 
zoeken. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
C 
6% 
6% 
Toegepaste wetenschappen 
Natuurwetenschappen 
Management & Bedrijfskunde 
Sociale wetenschappen 
Andere 
32 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Polen 
Tempus I 
1990-1993 Tempus II 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Polen 
Personeel naar Polen 
Studenten uit Polen 
Studenten naar Polen 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Polen 
naar Polen 97,53 
86,9 
10,63 
248 
12.578 
4.393 
2.942 
4.616 
627 
76 
2.190 
1.739 
451 1994 
35 
35 1995 
30 
30 
175 
91 
7.263 
2.851 
2.122 
1.910 
380 
16 
14 
339 
307 
32 156 
65 
5.348 
2.120 
1.667 
1.338 
223 
224 
12 
26 
275 
275 Totaal 
162,53 
151,90 
10,63 
404 
25.189 
9.364 
6.731 
7.864 
1.230 
28 
116 
2.804 
2.321 
483 
Prioriteiten voor Polen: 
Structurele gezamenlijke Europese projecten 
1. Gebieden die betrekking hebben op economische en 
technische ontwikkeling: 
• economische aspecten en management in de bedrijfs-, 
financiële, landbouw-, transport-, bouw en gezondheid­
szorgsectoren; 
• technische wetenschappen en technologie; 
• milieustudies; 
• stads- en regionale planning en beheer van openbare 
nutsbedrijven. 
-Projecten op dit gebied dienden één of meer van de volgende 
doelstellingen te hebben: 
• ontwikkeling van universitaire samenwerking; 
• ontwikkeling of herstructurering van leerplannen voor 
predoctorale cursussen; 
• algemene hervorming van het onderwijssysteem in een 
faculteit/afdeling; 
• ontwikkeling of modernisering van em- en 
bijscholingscursussen; 
2. Gebieden die samenhangen met sociale en politieke 
verandering: 
• sociale psychologie; 
• sociale en politieke wetenschappen, met inbegrip van 
aspecten die betrekking hebben op openbaar en 
plaatselijk bestuur; 
• studies op het gebied van onderhandeling, arbitrage en 
de arbeidsmarkt; 
• sociale bescherming en werkloosheid; 
• communicatie en voorlichting. 
3. Gebieden die samenhangen met de Europese integratie: 
• Europese studies met inbegrip van Europese talen; 
• internationaal, Europees en comparatief recht; 
economische aspecten van de Europese integratie. 4. Speciale gezamenlijke Europese projecten die gericht zijn op 
de verbetering van universitair bestuur. 
5. Samenwerking tussen universiteiten en industrie. 
Mobiliteit bij gezamenlijke Europese projecten 
Mobiliteitsprojecten op alle studieterreinen en vakgebieden, met 
inbegrip van interdisciplinaire projecten waaraan bijvoorbeeld 
verscheidene afdelingen van een universiteit deelnemen, die 
leiden tot de invoering van een studiepuntenoverdrachtssysteem 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
A: Toegepaste wetenschappen G: 
B: Onderwijs H: 
C: Natuurwetenschappen I: 
D: Management & Bedrijfskunde 
E: Sociale wetenschappen 
F: Geesteswetenschappen JEP+ bieden 
Andere 
Talen 
33 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Tsjechië4 
'IVmmi- I 
1993 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Tsjechië 
Personeel naar Tsjechië 
Studenten uit Tsjechië 
Studenten naar Tsjechië 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Tsjechië 
naar Tsjechië 10,94 
8 
2,94 
81 
1.861 
691 
428 
612 
130 
240 
151 
89 1994 
5,5 
5,5 1995 
8,0 
8 
41 
15 
1.624 
553 
522 
404 
145 
10 
8 
83 
54 
29 33 
14 
1.184 
510 
381 
199 
94 
57 
13 
4 
59 
59 Totaal 
24,44 
21,5 
2,94 
110 
4.669 
1.754 
1.331 
1.215 
369 
23 
15 
382 
264 
118 
Prioriteiten voor Tsjechië: 
1. Ontwikkeling van een Europese dimensie binnen de 
hoger-onderwijsvoorziening om tegemoet te komen aan 
de praktische vereisten voor de tenuitvoerlegging van 
de Europa-overeenkomst op het gebied van: 
• rechten 
• toegepaste sociale wetenschappen 
• kwaliteitsbeheersing in de industrie. 
2. Vergroting van de compatibiliteit met EG-
universiteiten op het gebied van: 
• leerplannen en graden 
• systemen voor en overdracht van studiepunten 
• evaluatie en erkenning 
door middel van mobiliteitsprojecten voor studenten 
op de volgende vakgebieden: 
• toegepaste economische wetenschappen en 
bedrijfskunde 
• technische wetenschappen. 
3. Bevordering van de samenwerking tussen 
universiteiten en de particuliere sector op het gebied 
van ontwikkeling van menselijk potentieel, met name 
op de volgende gebieden: • beheer in de gezondheidszorg 
• agro-industrie. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
A: Management & Bedrijfskunde 
B: Sociale wetenschappen 
C: Geesteswetenschappen 
D: Onderwijs 
E: JEP+ gebieden 
F: Andere 
Voor 1990-1992 zie Gegevensblad Tsjechoslowakije. 
3H- — 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Slowakije2 
I <-iiimis I 
1993 IVIUJMIS II 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Slowakije 
Personeel naar Slowakije 
Studenten uit Slowakije 
Studenten naar Slowakije 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Slowakije 
naar Slowakije 6,18 
5 
1,18 
46 
924 
365 
226 
292 
41 
136 
95 
41 1994 
5 
5 1995 
5 
5 
33 
15 
1.001 
320 
236 
391 
54 31 
14 
939 
401 
277 
212 
49 
45 
73 
64 
9 70 
70 Totaal 
16,18 
15 
1,18 
75 
2.864 
1.086 
739 
895 
144 
10 
10 
279 
229 
50 
Prioriteiten voor Slowakije: 
Ontwikkeling van geïntegreerde en interdisciplinaire studies 
waarbij de nadruk wordt gelegd op compatibiliteit met EG-
universiteiten. 
Regionale en structurele diversificatie van de hoger-
onderwijsvoorziening (met inbegrip van open en 
afstandsonderwijs) om de mogelijkheden, zowel geografisch als 
in termen van nieuwe doelgroepen, te verbreden. 
Ontwikkeling van de inhoud van cursussen om aan de 
veranderende behoeften van de arbeidsmarkt te voldoen. 
Bevordering van technologie-overdracht russen universiteiten 
en ondernemingen. 
Ontwikkeling van een Europese dimensie om tegemoet te 
komen aan de praktische vereisten die samenhangen niet 
de tenuitvoerlegging van de Europa-overeenkomst. 
Vakgebieden • diversificatie van de onderwezen talen; 
• toegepaste taalkunde; 
• taal voor speciale doeleinden. 
8. hervorming van de leerplannen van lerarenoplei-dingen 
voor leraren in het basis- en middelbaar onderwijs. 
Er werd in het bijzonder aandacht geschonken aan de 
Sloveense coördinatie en/of aanbesteding van de nieuwe 
JEP's. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
E F G 
am. " 
8% 
1. rechten (milieurecht, fiscaal recht en recht dat betrekking 
heeft op nieuwe ontwikkelings-patronen van eigendom in 
een vrije-rnarktecononue); 
kwaliteitsbeheersing op het gebied van technische 
wetenschap; 
informatie- en telecommunicatietechnologie; 
milieubeheer en bescherming van biodiversiteit; 
preventieve en diagnostische maatschappelijke 
gezondheidszorg; 
boekhouding in de particuliere sector 
onderwijs in moderne talen, met het accent op: 
Voor 1990-1992 zie Gegevensblad Tsjechoslowakije. Toegepaste wetenschappen E: 
Natuurwetenschappen F: 
Management & Bedrijfskunde C: 
Sociale wetenschappen Geesteswetenschappen 
Onderwijs 
Talen 
35 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Roemenië 
Trmpii* I 
1991-1993 Tempus II 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Roemenië 
Personeel naar Roemenië 
Studenten uit Roemenië 
Studenten naar Roemenië 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
tiit Roemenië 
naar Roemenië 41,75 
41 
0,75 
94 
6.088 
2.444 
1.437 
1.975 
232 
32 
692 
580 
112 1994 
12 
12 1995 
18 
18 
51 
24 
2.112 
834 
661 
528 
89 
0 
9 
192 
162 
30 59 
36 
2.470 
888 
824 
638 
120 
190 
13 
18 
160 
160 Totaal 
71,75 
71 
0,75 
154 
10.670 
4.166 
2.922 
3.141 
441 
13 
59 
1.044 
902 
142 
Prioriteiten voor Roemenië: 
1. 
4. 
8. 
9. Ontwikkeling van hoger onderwijs met een korte 
cyclus voor universiteiten (colegii) op het gebied van 
overheidsbeleid en op gebieden die leiden tot 
economische groei en werkgelegenheid (medische en 
sociale wetenschappen, bankwezen en financiën, 
toerisme, massamedia, vertalen en tolken). 
Herstructurering van universiteitsbeheer (bestuur, 
financiën, organisatie van multidisciplinaire onderzoeks­
centra, infrastructuur van de universiteiten, enz.) 
Beheer in de gezondheidszorg met als doel de verbetering 
van de administratie en het beheer van openbare en 
particuliere ziekenhuizen en andere instellingen op het 
gebied van gezondheidszorg en farmacie. 
Ontwikkeling van cursussen over nucleaire veiligheid 
en bescherming tegen straling. 
Ontwikkeling van hoger onderwijs op het gebied van 
bestuurskunde en politieke wetenschappen. 
Ontwikkeling van cursussen met betrekking tot beheer 
van natuurlijke hulpbronnen, waarbij met name aandacht 
wordt geschonken aan de economische dimensie. 
Ontwikkeling van doctoraalcursussen in natuur­
wetenschappen (wiskunde, natuurkunde, scheikunde, 
biologie, geologie) en geesteswetenschappen (rechten, 
pedagogiek, psychologie). 
Ontwikkeling van projecten die de oprichting van 
netwerken voor studentenmobiliteit tot doel hebben. 
Op verzoek van de Roemeense autoriteiten werd een 
speciaal gezamenlijk Europees project over het onderwijzen van de basisprincipes van de economische 
wetenschappen gefinancierd. 
De prioriteiten voor 1995/96 die alle in de goedgekeurde 
projecten waren terug te vinden, weerspiegelen niet alleen 
de structurele hervormingen die in het hoger onderwijs 
aan de gang zijn, maar ook de snelle veranderingen die in 
het gehele land plaatsvinden. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
C H 
20% 7% 
A: Toegepaste wetenschappen 
B: Natuurwetenschappen 
C: Onderwijs 
D: Sociale wetenschappen 
E: Geesteswetenschappen 
F: JEP+ bieden G: Management & Bedrijfskunde 
H: Andere 
I: Talen 
3C 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Slovenië1 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Slovenië 
Personeel naar Slovenië 
Studenten uit Slovenië 
Studenten naar Slovenië 
Aantal instellingen dat aan JEP's deelneemt 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende individuele mobiliteitsbeur-zen 
uit Slovenië 
naar Slovenië 'IVinpii* I 
1992-1993 
6,57 
4,8 
0,77 
1 
44 
1,108 
481 
268 
304 
55 Tempus il 
1994 
2,5 
2,5 1995 
2,6 
2,6 
217 
187 
30 24 
5 
622 
232 
203 
149 
38 
81 
72 
9 12 
7 
335 
123 
146 
50 
16 
14 
5 
61 
61 Totaal 
11,67 
9,9 
0,77 
1 
56 
2,065 
836 
617 
503 
109 
12 
359 
320 
39 
Prioriteiten voor Slovenië: 
Het creëren van hoger onderwijs met een korte cyclus, dat 
kan worden gegeven als onderdeel van een 
universiteitsstructuur of onafhankelijk daarvan. 
Bij universitaire graden dient men rekening te houden met 
de algehele doelstellingen van het Phare-programma en 
ook met de prioriteiten die als gevolg van 
begrotingsbeperkingen in 1994 niet werden gerealiseerd. 
Ontwikkeling van de voorzieningen van universiteiten om 
em- en bijscholingscursussen te geven aan leraren van 
middelbare scholen met name aan leraren die vreemde 
talen onderwijzen. 
Het oprichten van scholen voor onderwijs met een korte 
cyclus en leerplanontwikkeling op het gebied van 
technische wetenschappen en technologie. 
Vakgebieden 
• economisch en arbeidsrecht, waaronder onderwerpen 
die betrekking hebben op werkgelegenheid en sociale 
bescherming; 
• financieel beheer, in het bijzonder financiële 
boekhouding (de behoeften van de particuliere sector 
en van de overheid) 
• beheer in de gezondheidszorg 
Het creëren van hoger onderwijs met een korte cyclus is door 
het Ministerie van Onderwijs als gevolg van de nieuwe wet op het hoger onderwijs (die sinds december 1993 van kracht is) 
als hoofdprioriteit vastgetseld. De ontwikkeling van 
vaardigheden op het gebied van financieel beheer was een 
prioriteit geworden vanwege het peil waarop het onderwijs en 
de institutionele herstructurering zich bevinden. 
Vakgebieden die door alle projecten worden 
bestreken: 
G 
6% H 
6% 
Toegepaste wetenschappen E: 
Natuurwetenschappen F: 
Management & Bedrijfskunde G: 
Sociale wetenschappen H: Geesteswetenschappen 
Onderwijs 
Andere 
Talen 
Gegevens over de IMG's van projecten die werden uitgevoerd toen Slovenië nog deel uitmaakte van Joegoslavië, d.w.z. vóór de 
onafhankelijkheid in 1992, zijn niet in dit gegevensblad opgenomen. 24 van de aangegeven JEP's waren van oorsprong Joegoslavische 
projecten, maar zijn in datzelfde jaar hervat als Sloveense projecten. 
— 3.» 
Bijlage 2- Gegevensbladen: Phare-landen 
Gegevensblad Tsjechoslowakije3 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationaal indicatief programma 
Regionale middelen 
Andere Phare-middelen 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Mobiliteitsstromen binnen JEP's 
Personeel uit Tsjechoslowakije 
Personeel naar Tsjechoslowakije 
Studenten uit Tsjechoslowakije 
Studenten naar Tsjechoslowakije 
Aantal ondersteunde JEN's 
Aantal ondersteunde aanvullende maatregelen 
Aantal toegekende aanvullende mobiliteitsbeur-zen 
uit Tsjechoslowakije 
naar Tsjechoslowakije 1990.1992 
34,96 
27,70 
7,26 
145 
5.052 
1.969 
1.184 
1.634 
265 
53 
1.008 
785 
223 
Beslaat alleen de periode 1990-1992, vóór de onafhankelijkheid van Tsjechië en Slowakije. 
3S — 
Bijlage 3 - Gegevensbladen: Tacis-landen 
Gegevensblad Armenië 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting fin miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal Armeense instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1995 
0,247 
0 Totaal 
0,247 
5 
3 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Sociale wetenschappen 
B: Geesteswetenschappen 
C: Moderne talen 
D: Bedrijfskunde 
E: Universiteitsbeheer 
Gegevensblad Azerbeidzjan 
1. BUDGET: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal Azerbeidzjaanse instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1995 
0,143 
0 Totaal 
0,143 
4 
3 E 
20% 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Sociale wetenschappen 
B: Geesteswetenschappen 
C: Toegepste wetenschappen & technologie 
D: Bedrijfskunde C 
25% D 
25% 
B 
25% 
— 39 — 
Bijlage 3 - Gegevensbladen: Tacis-landen 
Gegevensblad Georgië 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal Georgische instellingen dat aan JEFs 
deelneemt 1995 
0,242 
0 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Technische wetenschappen 
B: Lerarenopleiding 
C: Medische wetenschappen 
D: Economie 
E: Universiteitsbeheer Totaal 
0,242 
5 
3 
E 
22% 
Gegevensblad Kazachstan 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Aantal Kazachstaanse instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1994 
0,370 1995 
1,999 
2 Totaal 
2,369 
15 
3 
11 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Economie 
B: Toegepaste wetenschappen 
C: Lerarenopleiding 
D: Bedrijfskunde 
E: Moderne Talen 
F: Universiteitsbeheer 
40 
Bijlage 3 - Gegevensbladen: Tacis-landen 
Gegevensblad Kirgizië 
1. BUDGET: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Aantal Kirgiziche instellingen dat aan JEP's deelneemt 1994 
0,09 1995 
0,754 
0,5 
2 
1 
1 Totaal 
0,844 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Toegepaste wetenschappen 
B: Economie 
C: Universiteitsbeheer 
Gegevensblad Moldavië 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Aantal Moldavische instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1994 
0,23 1995 
1,128 
1 
4 
2 
2 Totaal 
1,358 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Economie 
B: Sociale wetenschappen 
C: Moderne talen 
D: Universiteitsbeheer 
41 
Bijlage 3 - Gegevensbladen: Tacis-landen 
Gegevensblad Mongolië 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal Mongoolse instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1995 
0,221 
0 Totaal 
0,221 
5 
4 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: E 
20% 
À: Toegepaste wetenschappen 
B: Geesteswetenschappen 
C: Sociale wetenschappen 
D: Moderne talen 
E: Lerarenopleiding 
Gegevensblad Oekraïne 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Aantal Oekraïense instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1993 
0,5 1994 
3,32 20% 
1995 
3,83 
3 
10 
9 
5 Totaal 
7,65 
32 
9 
21 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Universiteitsbeheer 
B: Economie 
C: Geesteswetenschappen 
D: Sociale wetenschappen 
E: Moderne talen 
Bijlage 3 - Gegevensbladen: Tacis-landen 
Gegevensblad Oezbekistan 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Aantal Oezbeekse instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1994 
0,25 1995 
1,185 
1 
4 
2 
2 Totaal 
1,435 
10 
2 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Economie 
B: Geesteswetenschappen 
C: Toegepaste wetenschappen 
D: Sociale wetenschappen 
E: Moderne talen 
F: Universiteitsbeheer 
Gegevensblad Russische Federatie 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Aantal Russische instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1993 
2,54 1994 
15,37 
18 
18 1995 
11,552 
9 
37 
34 
16 Totaal 
29,462 
132 
34 
81 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Economie 
B: Geesteswetenschappen 
C: Sociale wetenschappen 
D: Moderne talen 
E: Universiteitsbeheer E 
23% 
— 43 — 
Bijlage 3 - Gegevensbladen: Tacis-landen 
Gegevensblad Wit-Rusland 
1. BEGROTING: 
Totale Tempus-begroting (in miljoen ecu) 
Nationale toewijzing 
2. PROJECTEN: 
Aantal ondersteunde pre-JEP's 
Aantal ondersteunde JEP's 
waarvan nieuw 
Aantal Witrussische instellingen dat aan JEP's 
deelneemt 1993 
0,380 1994 
2,1 1995 
1,497 
1,5 
5 
6 
2 Totaal 
3,977 
18 
6 
13 
Vakgebieden die door alle projecten 
worden bestreken: 
A: Sociale wetenschappen 
B: Economie 
C: Geesteswetenschappen 
D: Moderne talen 
E: Universiteitsbeheer 
44 — 
ISSN 0254-1513 
COM(96)531def. 
DOCUMENTEN 
NL 16 il 
Catalogusnummer : CB-CO-96-537-NL-C 
ISBN 92-78-10612-7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
\h'