A4-0078/98

Resolutie over het toerisme en de euro

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 3 (t) ervan,

- onder verwijzing naar zijn adviezen van 28 november 1996 over het voorstel voor een verordening van de Raad over enkele bepalingen betreffende de invoering van de euro ((PB C 380 van 16.12.1996, blz. 47.)) en het voorstel voor een verordening van de Raad houdende de invoering van de euro ((PB C 380 van 16.12.1996, blz. 50.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 28 november 1996 over het verslag van het Europees Monetair Instituut over de overgang naar de gemeenschappelijke munt (C4-0559/95) ((PB C 380 van 16.12.1996, blz. 58.)),

- gezien het verslag van de subcommissie Monetaire zaken van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid over de "Euro en het toerisme", naar aanleiding van de hoorzitting van 21 mei 1997,

- gezien zijn document "Toerisme en de Intergouvernementele Conferentie van 1996" (Task Force Intergouvernementele Conferentie, PE 166.461, 31 oktober 1997),

- gezien de mededeling van de Commissie van 1 oktober 1997 "Praktische aspecten van de invoering van de euro" (COM(97)0491),

- gezien het Groenboek van de Commissie over "de rol van de Unie op het gebied van toerisme" (COM(95)0097),

- gezien de publicatie van Eurostat "Toerisme in Europa", CA8694230ENC (1994),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4-0078/98),

A. overwegende dat Europa als bestemming bij de toerist nog steeds het meest in trek is en ongeveer 60% van de wereldmarkt voor toerisme uitmaakt,

B. overwegende dat het marktaandeel van de Unie tussen 1975 en 1996 met ongeveer 10 procentpunten is gedaald (van 69,2% naar 58,7%) en dat in dezelfde periode haar aandeel in de totale ontvangsten in de toerismesector met ongeveer 14% is verminderd,

C. overwegende dat het toerisme op mondiaal niveau een van de belangrijkste en meest dynamische sectoren is, met een belangrijk economisch multiplicator-effect, zowel naar de aanbodzijde als naar de zijde van de afnemers, en dat de vraag in deze sector zich naar schatting de komende 10 à 15 jaar op mondiaal niveau kan verdubbelen en in Europa met ongeveer 30% zou kunnen toenemen,

D. overwegende dat het toerisme een van de meest dynamische sectoren is voor wat betreft het scheppen van arbeid, en vooral toegankelijk is voor vrouwen en voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt; overwegende dat de werkgelegenheid in de sector, die momenteel 12,8% van de totale werkgelegenheid in de Europese Unie uitmaakt (dit cijfer zou rond het jaar 2007 circa 13% kunnen bedragen), hetgeen neerkomt op 1,85 miljoen nieuwe banen, voornamelijk te danken is aan het midden- en kleinbedrijf (MKB), dat meer dan 95% van de sector vertegenwoordigt, alsook aan de micro-ondernemingen (minder dan tien werknemers),

E. overwegende dat de recente mondiale trends voldoende reden lijken te geven voor een dergelijk optimisme, en dat hieraan bijgedragen wordt door een aantal factoren, zoals de verwachte verbetering van de levensstandaard van de consumenten in vele delen van de wereld, de geleidelijke vergrijzing van de bevolking in de geïndustrialiseerde landen, de gevolgen van de geleidelijke vermindering van de werktijd en daarmee samenhangende toename van de vrije tijd toeneemt, de tendens tot grotere politieke en economische openheid in de ontwikkelingslanden, enz.,

F. overwegende dat ook de recente vorderingen op het gebied van de Europese eenwording, zoals de Europese munt, de interne markt, het Akkoord van Schengen, alsmede de opening van de uitbreidingsonderhandelingen met een aanzienlijk aantal landen wier inwoners ook binnen de Unie zullen gaan reizen om meer kennis over hun nieuwe partners op te doen en daarbij kunnen profiteren van een grotere mobiliteit, van cruciaal belang zijn,

G. overwegende dat de invoering van de Europese munt en het daarmee samenhangende verdwijnen van wisselkosten, bankcommissies en de kosten van bureaucratie en andere obstakels en inefficiënties die de huidige situatie bij grensoverschrijdende betalingen en overschrijvingen kenmerken - bij het achtereenvolgens omwisselen van de nationale valuta's van de Europese Unie gaat alleen al ongeveer tweederde van de waarde van de munt verloren aan omwisselcommissies - een sterke stimulans zal zijn voor de mobiliteit van personen, goederen en kapitaal binnen de Unie, hetgeen de ontwikkeling van het toerisme bevordert,

H. overwegende dat de invoering van de Europese munt en de daaruit voortvloeiende vermindering van risico's en onzekerheden in verband met koersschommelingen de handel zal vergemakkelijken en er gunstiger klimaat zal ontstaan voor het ontwikkelen van nieuwe projecten; overwegende dat wordt verwacht dat de investeringen in de eurozone, zowel in het toerisme als in het algemeen, door de burgers en de bedrijven in de Unie, maar ook - en niet minder belangrijk - van buiten de Unie aanzienlijk zullen toenemen, zodat het toerisme in verband met het zakenverkeer zich aanzienlijk zal uitbreiden,

I. overwegende dat de schepping van één stabiele en minder voor inflatie vatbare munt Europa als toeristische bestemming nog aantrekkelijker zal maken en het veel gemakkelijker maakt om binnen de Unie, en met name in de eurozone te reizen en te investeren, wat het aantal toeristen fors kan doen toenemen en alleen maar gunstig kan zijn voor deze sector en de economie van de Europese Unie in haar geheel,

J. overwegende dat de invoering van de Europese munt en het afschaffen van de grenscontroles tussen de landen die het Akkoord van Schengen hebben ondertekend een stimulerende invloed zullen hebben op het toerisme,

K. overwegende dat het niet-deelnemen van bepaalde lidstaten aan de groep van mede-oprichters van de euro - naar het zich laat aanzien het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Zweden en Griekenland - niet betekent dat deze landen de euro uiteindelijk niet zullen aanvaarden of zullen gaan gebruiken als internationale reservevaluta en dus voor hun internationale handel, zij het dat dit voor hen in het algemeen uiteraard minder voordelen zal opleveren dan wanneer zij lid zouden zijn van de eurozone; overwegende derhalve dat er gezien de stand van zaken op dit ogenblik geen reden is de mogelijkheid uit te sluiten dat toeristen de euro ook zullen kunnen gebruiken in de lidstaten die niet van meet af aan tot de eurozone behoren,

L. overwegende dat koersschommelingen effect hebben op de toeristenstromen en de resultaten van de ondernemingen in de toeristensector; overwegende dat het na de invoering van de Europese munt niet meer mogelijk is relatieve prijsverschillen te rechtvaardigen in termen van factoren die buiten de toeristensector als zodanig liggen - bijvoorbeeld het nationale wisselkoersbeleid - maar gebaseerd moeten zijn op de reële voorkeuren van de toerist; overwegende dat de toerismesector in het algemeen hiervan zal profiteren en dat het zeker implicaties zal hebben voor de prijzen in het reiswezen,

M. overwegende dat de prijzen veel transparanter zullen worden en dat daardoor de concurrentiedruk aanmerkelijk zal toenemen, daar de burgers prijzen - in zekere mate - rechtstreeks kunnen vergelijken zonder zoals in het verleden valutaomrekeningen te hoeven maken (iets dat niet voor alle toeristen even begrijpelijk is),

N. overwegende dat deze grotere transparantie ook verschillen in indirecte belastingen, met name BTW, in de toerismesector aan het licht zal brengen,

O. overwegende dat de markt voor reizen en toerisme door de invoering van de Europese munt veel transparanter en daardoor veel aantrekkelijker zal worden, hetgeen over de gehele lijn tot een betere prijs/kwaliteit-verhouding zal leiden; overwegende echter dat dit grote gevolgen zal hebben voor de concurrentie in de sector en dat van de zijde van de ondernemingen een aanzienlijke inspanning wordt gevraagd om zich aan te passen aan het nieuwe zakelijke kader,

P. overwegende dat de invoering van de Europese munt ook kosten met zich meebrengt, gezien de aard van de activiteiten en het feit dat 95% van de bedrijven in de sector klein of middelgroot is, vanwege de noodzaak tot aanpassing van geautomatiseerde systemen, bijvoorbeeld de boekhouding, vanwege het bestaan van een dubbel prijssysteem en het naast elkaar bestaan van twee verschillende valuta's gedurende de - liefst zo kort mogelijke - periode waarin de nationale munteenheid en de euro tegelijk in omloop zijn, alsmede vanwege de noodzaak te zorgen voor passende bijscholing van het personeel en voorlichting voor de toeristen,

Q. overwegende dat het toerisme rond congressen en zakenreizen wereldwijd een groeiende markt vormt; overwegende dat de Europese Unie een groot aandeel hierin zal verwerven, in het bijzonder na de invoering van de euro die de gunstige concurrentiepositie van de Europese Unie op dit gebied nog zal versterken,

R. overwegende dat vanaf 1 januari 1999 het principe "geen dwang, geen verbod" geldt, hetgeen betekent dat gedurende een periode van drie jaar zowel toeristen als bedrijven die actief zijn op de toerismemarkt de nationale valuta's kunnen blijven gebruiken, dan wel op ieder gewenst moment voor de euro kunnen kiezen voor hun contracten, boekhouding, bankoperaties enz (ook als de euro dan nog niet in de vorm van biljetten en munten circuleert),

1. onderkent dat de toeristen - vanaf 1 januari 1999 - de eerste en belangrijkste groep zal zijn die de euro gebruikt en propageert en dat deze groep de directe voordelen van de Europese munt, zoals het wegvallen van commissiekosten en van het verschil tussen aan- en verkoopkoersen, als eerste zal ervaren;

2. is van mening dat de euro in potentie een instrument is om de huidige algemene trends in de toerismesector fors te stimuleren en het aandeel ervan op de wereldmarkt te vergroten;

3. is van mening dat de toerismesector afhankelijk is van een goede klantenservice en dat de overgang naar de euro voor deze sector bijzondere uitdagingen inhoudt;

4. is van mening dat de bedrijven in de toerismesector (reisbureaus, horeca, vervoersbedrijven, enz.) dagelijks miljoenen contacten met klanten hebben, en derhalve een constructieve rol kunnen spelen als verstrekkers van informatie;

5. pleit er derhalve voor dat de toerismesector, in het kader van een goede service, flexibel ingaat op de wensen van de klant in verband met de overgang naar de euro; is van mening dat de bedrijven rekening dienen te houden met het feit dat sommige klanten al vanaf begin 1999 hun rekening in euro's willen hebben en het op prijs stellen girale betalingen in euro's te doen;

6. beveelt aan dat zowel de Europese Unie als de lidstaten gebruik maken van hun externe vertegenwoordigingen om reclame te maken voor de euro onder potentiële toeristen, reisagentschappen die toerisme naar de Europese Unie verzorgen, en potentiële investeerders;

7. beveelt aan dat de Europese Commissie de euro bij de belangrijkste hotelketens aanprijst als een betrouwbaar en stabiel instrument voor hun investeringen;

8. beveelt aan dat alle organisaties in de toeristische sector zo vroeg mogelijk beginnen hun producten en prijzen in euro's aan te geven; beveelt voorts aan specifieke programma's op te zetten ter bevordering van het toerisme, met het oog op de voorbereiding op de euro (in het bijzonder de aanpassing van computerapparatuur en de aanschaf van nieuwe kassasystemen), en in het bijzonder het propageren van de euro via het toerisme; is van mening dat de lidstaten en alle organisaties in de toerismesector met het oog hierop zo vroeg mogelijk dienen te beginnen hun prijzen in euro's aan te geven; is voorts van mening dat de programma's hiervoor alle landen van de eurozone moeten bestrijken, waarbij speciale aandacht dient uit te gaan naar de perifere regio's;

9. beveelt aan de bijzonder moeilijke situatie van de toeristensector in de regio's die aan de toekomstige eurozone grenzen te verlichten door een intensivering van programma's, in het bijzonder INTERREG, hetgeen echter niet ten koste mag gaan van bedrijven in de traditionele toerismegebieden;

10. beveelt aan met spoed programma's op te zetten ten behoeve van steun voor de bijscholing van personeel en de aanpassing van de menselijke hulpbronnen in de sector aan de nieuwe realiteit van de Europese munt; is van mening dat deze programma's betrekking dienen te hebben op de verschillende gebieden waar veranderingen optreden, zoals de klantenservice, management en boekhouding, fiscale aspecten, marketing- en verkooppersoneel;

11. bekrachtigt de noodzaak dat in bovengenoemde programma's rekening wordt gehouden met milieuvriendelijk en op duurzaamheid gericht toerisme; beveelt aan door voorlichtingscampagnes het regionaal geörienteerd toerisme te bevorderen om aldus de door het reizen ontstaande milieubelasting te verminderen;

12. pleit ervoor een bijzonder belang toe te kennen aan het geven van voorlichting aan hen die werkzaam zijn in de sector, daar het op juiste wijze beantwoorden van vragen van klanten alleen mogelijk is als de medewerkers zelf tijdig zijn geïnformeerd;

13. pleit ervoor dat in de informatie- en voorlichtingscampagnes voor de burger de voordelen van de euro voor de toerist uitdrukkelijk worden uitgelicht, en wijst erop dat het succes van projecten in verband met de Europese munt voor een groot deel afhangt van de mate waarin de munt door de burger wordt geaccepteerd; acht het bijzonder wenselijk campagnes te richten op specifieke groepen, zoals ouderen, jongeren, blinden en andere groepen, die gezien hun specifieke behoeften het meest profijt kunnen trekken van de mogelijkheid een Europese munt te gebruiken voor reizen en toerisme binnen de eurozone;

14. dringt aan op het nemen van maatregelen om de toerist in zijn hoedanigheid van consument te beschermen, aangezien veel door de toeristensector aangeboden goederen en diensten in de toerismesector gezien hun aard vooraf moeten worden betaald op basis van bestaande informatie, hetgeen betekent dat er voorlichtings- en reclamecampagnes noodzakelijk zijn;

15. beveelt de toerismesector aan bijtijds te beginnen met het vrijwillig verstrekken van informatie en voorlichting aan de klant, en acht het met name van belang om de verdenking te bestrijden dat de overgang naar de nieuwe munteenheid zal worden gebruikt als een rookgordijn voor ongerechtvaardigde prijsverhogingen;

16. beveelt de toerismesector met name aan voorzichtig te zijn met het naar boven afronden van prijzen, daar te verwachten is dat de klanten na de invoering van de euro zeer attent zullen zijn op prijswijzigingen;

17. pleit ervoor dat de nationale, regionale en lokale overheidsinstanties bij de aanpassing aan de euro rekening houden met de behoeften van de toerismesector, in het bijzonder op fiscaal gebied;

18. stelt daarom voor snel een einde te maken aan concurrentieverstoringen, zoals het heffen door lidstaten van verouderde speciale dienstenbelastingen, die nadelig zijn voor het toerisme;

19. beveelt aan dat er maatregelen worden genomen voor een preferentiële behandeling op boekhoudkundig en fiscaal gebied, met inbegrip van een kortere periode voor de afschrijving van directe of indirecte investeringen in verband met het invoeringsproces voor Europese munteenheid in gevallen waarin het verband tussen deze investeringen en de invoering van de euro is vastgesteld;

20. wenst met het oog op de verscherpte concurrentie waarmee toerismebedrijven zullen worden geconfronteerd dat alles in het werk wordt gesteld om speciale financieringsprogramma's op te zetten om de talloze kleine familiebedrijfjes in de toerismesector die geen toegang hebben tot de kapitaalmarkt, te helpen de overgang naar de euro en hun toekomstige investeringen te financieren;

21. beveelt aan dat er maatregelen worden genomen om de belastingheffing voor deze sector te harmoniseren, in het bijzonder de BTW, teneinde te voorkomen dat verschillen in de fiscale behandeling de concurrentie verstoort en om te zorgen voor de hoogst mogelijke transparantie van de prijsmechanismen;

22. acht het zinvol alles in het werk te stellen om de BTW-regels voor reisbureaus, die ingewikkeld en moeilijk te begrijpen zijn, aanzienlijk te vereenvoudigen;

23. pleit ervoor dat de grote bedrijven die diensten verlenen aan toeristen alsook andere bedrijven in de toerismesector (vervoerbedrijven, communicatie- en energiebedrijven) de euro zo snel mogelijk invoeren als officieel betaalmiddel;

24. beveelt aan zo snel mogelijk actie te ondernemen in verband met een aantal nog bestaande praktische problemen;

25. pleit ervoor om gezien de geringe omvang van de bedrijven in de sector de periode waarin de euro en de nationale valuta's gelijktijdig in omloop zijn zo kort mogelijk te houden;

26. acht het, aangezien de invoeringsdatum reeds is vastgesteld, wenselijk dat de bedrijven in de toerismesector zoveel mogelijk gebruik maken van elektronische betaalmiddelen, waarvan de tarieven zo aantrekkelijk mogelijk moeten worden gemaakt met het oog op het intensieve gebruik dat ervan zal worden gemaakt, alsook gezien de toegenomen concurrentie;

27. beveelt aan dat de instellingen van de EU gebruik maken van de grote toeristische manifestaties in Europa, zoals de wereldtentoonstellingen (Lissabon 1998 en Hannover 2000), het WK-voetbal (Frankrijk 1998), Jubilee 2000 in Rome en het Millennium in Londen, die uitzonderlijke gelegenheden vormen, gezien de grote stromen toeristen die zij naar en binnen Europa teweeg zullen brengen, om de euro te promoten;

28. beveelt hoteleigenaren aan vroegtijdig te kiezen voor een prijsaanduiding in beide valuta's, met name voor reisorganisaties en reisbureaus, en de prijslijsten voor het winterseizoen 2001-2002 zoveel mogelijk te baseren op prijsberekeningen in euro's;

29. stelt voor dat de Commissie vanaf het jaar 2002 in haar verslagen over het toerisme in de EU een hoofdstuk opneemt over de gevolgen van de euro voor het niveau van het toerisme en de investeringen in de sector;

30. beveelt reisbureaus die met een elektronisch reserveringssysteem werken aan tijdig te informeren vanaf welk moment deze systemen met meerdere valuta's kunnen functioneren;

31. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten.