COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 12.09.1996 
COM(96) 441 def. 
Voorstel voor een 
-besluit van de Raad betreffende de goedkeuring van richtsnoeren 
voor indicatieve programma's in het kader van Meda 
(door de Commissie ingediend) 

Toelichting 
1. De Meda-verordening inzake financiële en technische maatregelen ter ondersteuning van 
de hervorming van de economische en sociale structuren in het kader van het Euro-
Mediterrane Partnerschap is door de Raad goedgekeurd en op 2 augustus 1996 in werking 
getreden. 
2. Het Meda-programma heeft derhalve nu een juridische grondslag, waarin de regels zijn 
vastgelegd voor het beheer van de tenuitvoerlegging van de te nemen maatregelen, met 
name met betrekking tot het economische overgangsproces, duurzame sociale en 
economische ontwikkeling, regionale en grensoverschrijdende samenwerking en steun voor 
de civil society. 
3. De Meda-verordening voorziet in een programmeringsprocedure in drie fasen: de 
Commissie doet een voorstel aan de Raad voor algemene richtsnoeren voor de indicatieve 
programma's in het kader van Meda; vervolgens worden de indicatieve programma's en 
financieringsvoorstellen door de Commissie goedgekeurd op basis van het advies van een 
comité van beheer. 
4. In de voorgestelde algemene richtsnoeren wordt uiteengezet dat de indicatieve 
programma's een instrument moeten zijn voor het strategische beheer van Meda. Het gaat 
daarbij met name om het samen met de Mediterrane partners vaststellen van de prioriteiten 
en om de coördinatie met de Lid-Staten. 
5. De Commissie heeft de Raad de algemene financiële programmering voor Meda voor de 
periode 1996-1998 langs andere wegen doen toekomen. 
6. De Raad keurt de richtsnoeren goed met een gekwalificeerde meerderheid. 
Voorstel voor een 
besluit van de Raad betreffende de goedkeuring van richtsnoeren 
voor indicatieve programma's in het kader van Meda 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, 
Gelet op Verordening (EG) nr. 1488/96 van de Raad van 23 juli 1996 inzake financiële en 
technische maatregelen ter ondersteuning van de hervorming van de economische en 
maatschappelijke structuren in het kader van het Europees-mediterrane partnerschap (Meda), 
inzonderheid op artikel 9, lid 1, 
Overwegende dat in artikel 9 van de Meda-verordening wordt bepaald dat de Raad op voorstel van 
de Commissie richtsnoeren vaststelt voor de indicatieve programma's waarin de belangrijkste 
doelstellingen voor de samenwerking met de Mediterrane partners worden beschreven; 
Overwegende dat de Commissie op 8 maart 1995 een mededeling heeft gepresenteerd, getiteld 
Versterking van het Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie: Voorstellen voor de 
tenuitvoerlegging van een Euro-Mediterraan partnerschap; 
Overwegende dat in de Verklaring van Barcelona is besloten tot een Euro-Mediterraan 
partnerschap als middel om de uitdagingen voor het Middellandse-Zeegebied het hoofd te kunnen 
bieden; 
Overwegende dat de richtsnoeren voor het Meda-programma dienen te worden goedgekeurd, 
BESLUIT: 
Artikel 1 
De in de bijlage bij dit besluit opgenomen richtsnoeren voor de indicatieve programma's inzake 
financiële en tecnnische maatregelen ter ondersteuning van de hervorming van de economische en 
maatschappelijke structuren in het kader van het Europees-mediterrane partnerschap (hierna 
indicatieve programma's in het kader van Meda te noemen) worden goedgekeurd. 
Artikel 2 
Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt goedgekeurd. 
lo^ 
Richtsnoeren van de Raad voor indicatieve programma' 
het kader van Meda 
1. Meda is het belangrijkste financiële instrument van de Europese Gemeenschap voor de 
tenuitvoerlegging van het Euro-Mediterrane partnerschap. Het programma moet een 
stimulans en een steun zijn voor het hervormen van de economische en maatschappelijke 
structuren in de Mediterrane partnerlanden, vooral om deze voor te bereiden op vrijhandel 
met de Europese Gemeenschap. 
2. De grondslag van Meda wordt gevormd door eerbiediging van de democratische beginselen 
en de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. Dit zijn essentiële punten, 
wat wil zeggen dat in geval van schending passende maatregelen kunnen worden genomen. 
De ervaring van de bilaterale protocollen 
3. Het Meda-programma moet voortbouwen op de ervaring die is opgedaan met de instrumenten 
van het Vernieuwde Middellandse-Zeebeleid, dat wil zeggen de bilaterale financiële 
protocollen en een faciliteit voor regionale samenwerking. Nu de financiële protocollen met 
de Mediterrane partners vier generaties hebben doorlopen, wordt het tijd om te zoeken naar 
een verbeterd systeem voor het organiseren van samenwerkingsactiviteiten. Wil Meda de 
uitdaging van de aanzienlijk geïntensiveerde samenwerking op zowel de huidige als nieuwe 
gebieden aankunnen, dan moet de programmering flexibeler worden. Zo kan worden 
vermeden dat de samenwerkingsinspanningen worden verspreid over een te groot aantal 
activiteiten en begunstigden; bovendien is het een stimulans voor snelle en efficiënte 
tenuitvoerlegging van vastleggings- en betalingskredieten. Voorts moet Meda zich kunnen 
aanpassen in het licht van de ervaring die met de uitvoering is opgedaan, en wanneer de 
behoeften en prioriteiten van de Mediterrane partners zich ontwikkelen als gevolg van de 
sociaal-economische situatie. In het bijzonder dienen de bedragen die in de indicatieve 
programma's voor niet-gebonden begrotingssteun worden bestemd voldoende flexibel te zijn 
om aanpassing aan het tempo van de hervormingen en de voortgang van de macro-
economische stabilisatie mogelijk te maken. 
Meerjarenprogrammering 
4. De extra flexibiliteit van Meda moet worden aangevuld met heldere methoden voor de 
programmering, zodat planning en tenuitvoerlegging effectiever kunnen zijn. In het bijzonder 
moet de partners een indicatie worden gegeven van de middelen die de komende jaren ter 
beschikking zullen komen. Met meerjarenprogrammering kunnen gemakkelijker maatregelen 
met een beleidseffect op de middellange termijn worden vastgesteld. Het referentiebedrag in 
de Meda-verordening voor de periode 1995-991 is 3,424 miljard ecu. Dit bedrag moet worden 
opgedeeld onder de bilaterale programma's en een regionaal programma. De indicatieve 
programma's van Meda geven aan welke activiteiten kunnen worden ondernomen om de 
doelstellingen van het partnerschap te bereiken. Deze kunnen worden gewijzigd, evenals de 
bijbehorende bilaterale financiële toewijzingen, in het licht van de resultaten van de 
tenuitvoerlegging. Er wordt toegezien op transparantie en algehele consistentie van de 
activiteiten waarvoor deze begrotingskredieten worden ingezet. 
Strategische acties 
5. Of de sociaal-economische ontwikkeling van de Mediterrane partners succesvol verloopt 
hangt uiteindelijk van henzelf af. Willen de indicatieve programma's effectief zijn, dan 
moeten zij dus gebaseerd zijn op overeenstemming over de economische, sociale en politieke 
uitdagingen waar de partners en de regio als geheel voor staan. Een essentiële voorwaarde 
voor het succes van Meda is daarom een regelmatige veelomvattende dialoog, zowel 
bilateraal als tussen de landen van de regio. De indicatieve programma's zullen zich 
concentreren op die gebieden waar de Europese Gemeenschap, met gebruikmaking van haar 
ervaring en kennis, de meest positieve bijdrage kan leveren. De Commissie zorgt daarom bij 
de programmering en de tenuitvoerlegging van het programma voor de nodige coördinatie 
met de Lid-Staten en de overige donoren. 
6. Bij het nastreven van duurzame ontwikkeling zal de Commissie, wanneer zij 
samenwerkingsprogramma's vaststelt en ontwerpt, zorgvuldig aandacht schenken aan punten 
als ecologisch evenwicht, financiële en economische levensvatbaarheid, genderconsequenties 
en de lokale institutionele capaciteit, onder meer met betrekking tot onderzoek en 
technologische ontwikkeling en overdracht van technologie, om de opgestarte activiteiten te 
multipliceren of voort te zetten. Op bilateraal niveau biedt Meda ondersteuning aan de 
partners bij het economische overgangsproces en de versterking van het sociaal-economische 
evenwicht. Milieu-effectrapportage is vereist voor bepaalde projecten in het kader van de 
De Europese Raad van Cannes stemde op 12 juni 1995 in met een totaalbedrag van 4,685 miljard ecu voor de 
derde landen in het Middellandse-Zeegebied voor 1995-1999. Het Meda-programma van ca. 3,424 miljard ecu 
is daarvan het grootste deel. Het restant is bestemd voor specifieke protocollen per land en voor thematische 
begrotingslijnen. 
bilaterale en regionale programma's, overeenkomstig de wetgeving van de Europese Unie op 
dit gebied. 
7. i) De economieën van de regio zien zich alle geconfronteerd met de uitdaging om, terwijl de 
bevolking in een snel tempo groeit, werkgelegenheid te scheppen en de levensstandaard te 
verhogen. De daarvoor noodzakelijke versnelling van de economische groei is alleen 
haalbaar wanneer de concurrentiepositie in de wereldeconomie sterker wordt. Hiervoor is 
een verbetering van onder meer de innovatiecapaciteit van de partners vereist. Terwijl 
geleidelijk vrijhandel tot stand komt, moeten de regeringen ruimte laten voor door de 
particuliere sector gestuurde groei en voor buitenlandse investeringen. Een gezond macro-
economisch beheer moet worden aangevuld met een groei- en investeringsbevorderend 
economisch beleid en regelgevingskader. De indicatieve programma's nemen bij het 
programmeren van acties de karakteristieke eigenschappen van elke economie in 
aanmerking. 
ii) De economische groei moet gepaard gaan met sterkere maatschappelijke cohesie. Er 
bestaat nog steeds ongelijkheid bij de toegang tot essentiële diensten als onderwijs, 
gezondheidszorg en water, waardoor de levenskansen van grote delen van de bevolking 
van de partnerlanden achterblijven, wat negatieve gevolgen heeft voor de 
groeivooruitzichten op de lange termijn. Dit probleem moet dringend worden aangepakt 
door de kwaliteit en de efficiency van de dienstverlening te verbeteren. Strategische actie 
is geboden ten aanzien van de ontwikkeling van het menselijk potentieel, aangezien dit 
voor de regio in de toekomst de grootste belofte inhoudt. Met name het opnemen van 
jongeren en vrouwen in het arbeidsproces is een belangrijke factor voor de 
N maatschappelijke ontwikkeling in de regio. 
De bilaterale en regionale programma's moeten elkaar aanvullen 
8. De steun wordt verleend door middel van de maatregelen die in de Meda-verordening zijn 
vastgesteld. Op basis van de dialoog met de partners konden de volgende algemene 
richtsnoeren worden vastgesteld. 
9. Wil het Meda-programma duurzame politieke en economische effecten hebben en willen de 
in de Verklaring van Barcelona gezamenlijk vastgestelde doelstellingen kunnen worden 
bereikt, dan moeten de activiteiten die op bilateraal en op regionaal niveau worden 
ondernomen elkaar aanvullen. De Unie weet uit ervaring dat de toekomstige welvaart en 
stabiliteit van haar partners moet berusten op geïntensiveerde onderlinge samenwerking op 
economisch, sociaal en politiek gebied. Het afschaffen van barrières leidt tot schaalvoordelen 
en grotere afzetmogelijkheden, waardoor investeringen worden gestimuleerd, uitwisseling 
van ideeën wordt vergemakkelijkt en het wederzijds begrip wordt verbeterd. Het regionale 
indicatieve programma weerspiegelt de vorderingen die in het kader van Barcelona zijn 
gemaakt bij de multilaterale actie ten aanzien van kwesties van gemeenschappelijk belang, 
zoals in de verklaring is vastgelegd, en versterkt de activiteiten ter ondersteuning van 
gedecentraliseerde samenwerking. 
Gedecentraliseerde aanpak 
10. Om de doelgroepen beter te kunnen bereiken en de deelname aan het Meda-programma van 
de niet-overheidssector die onder het Euro-Mediterrane Partnerschap valt te bevorderen, 
streeft de Commissie ernaar bij het opzetten en uitvoeren van haar activiteiten samen te 
werken met de rechtstreeks betrokkenen, die over de expertise beschikken die voor succesvol 
ontwerp en tenuitvoerlegging van de activiteiten noodzakelijk is. 
Bilaterale indicatieve programma's 
11. Bij het vaststellen van de prioriteiten voor de bilaterale programma's dient rekening te 
worden gehouden met de ontwikkelingsfase waarin de economie en de samenleving van een 
land verkeren, alsmede met de capaciteit van de instellingen van dat land. In het licht van de 
sluiting of de tenuitvoerlegging van associatie-overeenkomsten dient bij het vaststellen van 
de indicatieve programma's rekening te worden gehouden met de behoeften van de 
Mediterrane partners, hun capaciteit voor het absorberen van de steun, de vorderingen die zij 
maken met de structurele hervormingen, en de prioriteiten die met hen zijn vastgesteld, met 
name in het kader van de economische dialoog. 
12. Wat de Maghreb betreft: de steun in Marokko gericht moet zijn op de verbetering van de 
maatschappelijke basisdienstverlening (in het bijzonder onderwijs en gezondheidszorg, met 
bijzondere aandacht voor het platteland) en maatregelen ter verbetering van het 
concurrentievermogen van het bedrijfsleven. Daarnaast verleent het programma 
begrotingssteun, ter ondersteuning van een beleid op de middellange termijn voor macro-
economische stabilisatie en vergaande structurele hervormingen. In Tunesië moet steun 
worden verleend ten behoeve van het proces van economische liberalisering en verbetering 
van het concurrentievermogen, stimulering van het privatiseringsproces en hervorming van 
de financiële sector. Daarbij moet gerichte steun worden verleend ten aanzien van 
zorgwekkende sociale en milieukwesties. Voor Algerije moeten de activiteiten op de korte 
termijn gericht zijn op kritieke maatschappelijke noden en het scheppen van 
werkgelegenheid. Daarnaast moet steun worden verleend aan de ontwikkeling van het 
midden- en kleinbedrijf, de herstructurering van verliesgevende overheidsbedrijven en het 
stimuleren van maatregelen ter ontwikkeling van de financiële sector en ter hervorming van 
de handelsregeling van het land. 
13. In het Midden-Oosten moet de steun van Meda voor Egypte zich voornamelijk richten op 
basisonderwijs en maatschappelijke ontwikkeling via verlichting van armoede en bijstand aan 
belangrijke sociale sectoren. Dit moet worden aangevuld met maatregelen op het gebied van 
economische hervorming, scholing en milieubescherming. De samenwerking met Jordanië 
moet in eerste instantie bijdragen tot budgettaire ondersteuning om verbetering te brengen in 
de zeer onevenwichtige macro-economische situatie, en in een tweede fase leiden tot 
verruiming van de werkgelegenheid. Voor Libanon, waar het herstel nu in volle gang is, moet 
de nadruk liggen op versterking van de overheid op alle niveaus, terwijl gerichte maatregelen 
moéten worden om de concurrentie te stimuleren. De samenwerking met Syrië moet, ter 
begeleiding van de geleidelijke liberalisering van de economie, gericht zijn op verbetering 
van de openbare dienstverlening en de overheid, teneinde een gunstiger klimaat te scheppen 
voor de particuliere sector en de levensomstandigheden van de bevolking te verbeteren. De 
Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook krijgen steun voor herstel en wederopbouw van de 
basisinfrastructuur en voor het opbouwen van Palestijnse instellingen en de ontwikkeling van 
de particuliere sector. 
14. De algemene doelstelling van het programma voor Turkije is ondersteuning van de 
totstandkoming van een douane-unie met de Europese Unie. Prioriteit krijgen maatregelen 
voor de noodzakelijke economische aanpassing en steun voor maatschappelijke 
dienstverlening en het milieu. 
Steun bij het economische overgangsproces 
15. De partnerlanden in het Middellandse-Zeegebied hebben hulp nodig om de weg vrij te maken 
voor vrijhandel met de Europese Unie en de levensstandaard van de bevolking te verhogen. 
De algemene doelstelling van het optreden van de Europese Gemeenschap is het verstevigen 
van de concurrentiepositie van de economieën van de partnerlanden, teneinde vooral door 
verbetering van de exportprestaties duurzame economische groei te bewerkstelligen. 
Hiertoe wordt in het bijzonder bijstand verleend op de volgende gebieden: 
• scheppen van een gunstig klimaat door versterking van het macro-economische kader en 
ontwikkeling van de wetgeving en de instellingen die voor een concurrerende markteconomie 
vereist zijn. Voor de partners die klaar zijn voor het invoeren van de noodzakelijke 
hervormingen moet daartoe de structurele aanpassing in nauwe samenwerking met de 
instellingen van Bretton Woods worden ondersteund. 
• vereenvoudiging van het handelsverkeer, onder meer inhoudende bijstand op het gebied van 
douane en indirecte belastingen, harmonisatie van normen en veterinaire en fytosanitaire 
voorschriften, alsmede ontwikkeling van instrumenten voor handelsbevordering. 
• harmonisatie van milieuwetgeving en milieunormen. 
• ontwikkeling van de financiële sector door middel van steun op beleidsniveau en bijstand ter 
versterking van de centrale banken, ter ontwikkeling van de handelsbanken en verbreding en 
verruiming van de financiële markten. Hierbij wordt bijzondere aandacht geschonken aan het 
stimuleren van de binnenlandse besparingen en investeringen, alsmede aan het bevorderen 
van investeringen in de regio, met name uit Europa. ' 
• verbetering van de bedrijfsprestaties, in het bijzonder door middel van modernisering van het 
midden- en kleinbedrijf, bedrijfsadvies, scholing en voorlichting. 
• samenwerking tussen het Europese en Mediterrane bedrijfsleven, met name het midden- en 
kleinbedrijf, door middel van bijvoorbeeld networking, joint ventures, licentiëring, 
franchising en uitbesteding. 
• stimulering van de privatisering, zodat overdracht van eigendom, management en controle aan de 
particuliere sector gewaarborgd wordt. 
• samenwerking in de sectoren energie, vervoer en telecommunicatie met betrekking tot het beleid, 
de koppeling en interoperabiliteit van infrastructuur en netwerken, verbetering van de 
kwaliteit en terugbrengen van de kosten van dienstverlening, industriële samenwerking en 
onderzoek en technologische ontwikkeling. 
• steun voor zeer kleine bedrijven om ondernemers te stimuleren en alle geledingen van de 
samenleving aan de economische groei te laten bijdragen. 
• ontwikkeling ver het menselijk potentieel door verbetering van beheer, targeting en kwaliteit van 
beroeps- en managementopleidingen. 
• verbetering van het innovatievermogen van de partners door verbetering van de capaciteit voor 
onderzoek en technologische ontwikkeling en de mechanismen voor overdracht van 
technologie, en ondersteuning van de ontwikkeling van een nationaal innovatiebeleid. 
Versterking van het sociaal-economisch evenwicht 
16. Om de negatieve gevolgen op de korte termijn van de economische overgang te verlichten en 
de samenleving beter op de toekomst voor te bereiden is het van groot belang dit proces te 
begeleiden met passende sociale maatregelen. 
• omdat een groot deel van de bevolking van de Mediterrane partnerlanden cultureel en 
economisch gebonden is aan het platteland, is geïntegreerde ontwikkeling van het platteland 
nog steeds van wezenlijk belang om de armoede te bestrijden en te voorkomen dat tussen de 
stads- en plattelandsbevolking een steeds grotere welvaartskloof ontstaat. De landbouw speelt 
een sociale rol, naast de economische waarde ervan. Versterking van de uittocht naar de stad 
kan ernstige gevolgen hebben op sociaal, politiek en milieugebied. Om in bepaalde essentiële 
behoeften (zoals watervoorziening, riolering en energievoorziening) te voorzien zijn gerichte 
programma's nodig. 
• bijzondere aandacht moet worden geschonken aan het behoud van het ecologisch evenwicht in 
de partnerlanden, door ondersteuning van de capaciteitsopbouw met betrekking tot milieu­
effectrapportage en milieubeheer. Voor milieuprojecten kan rentesubsidie worden verleend 
op leningen van de Europese Investeringsbank. 
• steun moet worden verleend aan programma's ter verbetering van de levensomstandigheden in 
stedelijke gebieden. Waar nodjg moet een sociaal vangnet worden opgezet door middel van 
een pro-actief werkgelegenheidsbeleid en maatregelen ter bestrijding van de armoede. 
Hiervoor kan een sociaal fonds worden opgezet ter bevordering van de werkgelegenheid voor 
kansarme maatschappelijke sectoren en ter ondersteuning van doelgerichte maatregelen op 
het gebied van gezondheidszorg en onderwijs. Bijstand kan worden verleend bij het 
formuleren van sociaal beleid, met name ten aanzien van ziektekosten- en 
werkloosheidsverzekeringen en pensioenregelingen. 
• verbeteringen in de sociale infrastructuur en de verstrekking van sociale diensten moeten worden 
gesteund. De eerstelijnsgezondheidszorg kan worden gefinancierd als onderdeel van de 
strategische doelstelling om de bevolkingsgroei terug te brengen. 
• steun moet worden verleend aan verbeteringen op onderwijs- en opleidingsgebied, met name ten 
aanzien van het basisonderwijs en lager beroepsonderwijs voor meisjes, vooral op het 
platteland. 
Ontwikkeling van de burgerlijke samenleving 
17. De ontwikkeling van de burgerlijke samenleving moet worden ondersteund, met name door 
middel van gedecentraliseerde samenwerking en de toepassing van ondersteunende 
technologieën. De samenwerking op het gebied van onderzoek en technologische 
ontwikkeling en overdracht van technologie moet worden gestimuleerd. Daarbij moeten 
contacten tussen de openbare en de particuliere sector tot stand worden gebracht. Steun moet 
worden verleend aan culturele activiteiten die de dialoog tussen culturele organisaties en 
netwerken bevorderen. Trans-Mediterrane activiteiten op het gebied van informatie en 
communicatie moeten worden versterkt in het kader van de ontwikkeling van een werkelijk 
Euro-Mediterrane informatiemaatschappij. Een actieve rol van de sociale partners en niet-
gouvernementele organisaties moet worden aangemoedigd. 
Richtsnoeren voor het regionale indicatieve programma 
18. De regionale samenwerking moet een aanvulling zijn op de bilaterale samenwerking en 
betrekking hebben op de drie hoofdterreinen van het Euro-Mediterrane Partnerschap. De 
resultaten van de bijeenkomsten die in het kader van de follow-up van de Interministeriële 
Conferentie van Barcelona worden georganiseerd worden daarbij in aanmerking genomen. 
De algemene doelstelling is het verbeteren van het wederzijds begrip tussen de partners. 
Middelen daartoe zijn het verwerven van meer kennis over regionale problemen van 
politieke, economische, sociale en culturele aard, het stimuleren van de uitwisseling van de 
beste praktijk op allerlei gebied, de overdracht van kennis en het bevorderen van projecten 
van gemeenschappelijk belang. De Europese Gemeenschap blijft bovendien haar steun 
verlenen aan het vredesproces in het Midden-Oosten. 
19. Op politiek gebied zoals door middel van bilaterale programmas kan door maatregelen in het 
kader van de Meda-verordening steun worden verleend ten behoeve van de ontwikkeling van 
de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten, alsmede ter verbetering van de 
transparantie en efficiency van het functioneren van overheidsinstellingen. Ook kan steun 
worden verleend aan vertrouwenwekkende maatregelen op veiligheidsgebied. 
20. Op economisch en financieel gebied wordt bijstand verleend om vrijhandel beter mogelijk te 
maken, met name ten aanzien van douaneregelgeving, oorsprongsregels, statistiek, normen en 
veterinaire en fytosanitaire voorschriften. 
Passende maatregelen zullen worden getroffen ten aanzien van vervoer, energie 
(gecoördineerd door het Euro-Mediterrane Energieforum), telecommunicatie- en 
informatietechnologie, regionale samenwerking, toerisme, milieu, onderwijs en 
wetenschappen, watervoorziening en visserij. Gesteund wordt ook het vormen van netwerken 
tussen onderzoeks- en ontwikkelingscentra en ondernemingen, om overdracht van kennis en 
de oprichting van joint ventures te vereenvoudigen. 
21. Op sociaal en cultureel gebied worden gedecentraliseerde uitwisselingsprogramma's tussen 
de niet-overheidssector in de Europese Unie en de Mediterrane partnerlanden opgezet, 
bijvoorbeeld voor het wetenschappelijk onderwijs, de media, plaatselijke gemeenschappen en 
technologie. 
Ter ondersteuning van plaatselijke overheden, de culturele dialoog, de media, uitwisseling 
van jongeren, uitwisseling tussen niet-overheidsorganisaties en sociale ontwikkeling worden 
verdere maatregelen genomen, zoals dialogen, projecten van gemeenschappelijk belang of 
netwerkvorming. Een en ander is vastgesteld in het kader van het Euro-Mediterrane 
Partnerschap. Activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling, 
overdracht van technologie, informatie en communicatie worden bevorderd door middel van 
moderne informatietechnologieën. 
Tenslotte kan technische bijstand worden verleend ter bestrijding van drugs, terrorisme en de 
internationale misdaad. Deze maatregelen kunnen betrekking hebben op de uitwisseling van 
informatie, compatibiliteit van gegevens en versterking van het rechtsstelsel. 
10 
ISSN 0254-1513 
COM(96) 441 def. 
DOCUMENTEN 
NL 11 
Catalogusnummer : CB-C0-96-447-NL-C 
ISBN 92-78-08740-8 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
Sl-Î