COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 18.03.1996 
COM(96) 105 def 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
EN HET EUROPEES PARLEMENT 
JAARVERSLAG 1995 
OVER HUMANITAIRE HULP 

INHOUD 
Samenvatting 
1. Institutioneel kader 
1.1. Juridische grondslag 
1.2. Nood-voedselhulp 
1.3. Financiële grondslag 
2. Actiemiddelen 
2.1. Kaderovereenkomsten voor partnerschap 
2.2. Databases en beheersstelsels 
3. Humanitaire acties in 1995 
3.1. Statistisch overzicht 
3.2. Algemeen 
3.3. Voormalig Joegoslavië 
3.4. Afrika, de Caribische en de Zuidzeelanden 
3.4.1. De regio van de Grote Meren in Afrika 
3.4.2. Angola 
3.4.3. Soedan 
3.4.4. Somalië 
3.4.5. Liberia 
3.4.6. Sierra Leone 
3.4.7. Haïti 
3.5. Gemenebest van onafhankelijke staten 
3.6. Oost-Europa 
3.7. Azië 
3.8. Midden-Oosten en Noord-Afrika 
3.9. Latijns-Amerika 
4. Horizontale activiteiten 
4.1. Informatie & Voorlichting en zichtbaarheid 
4.2. "Humanitaire top" in Madrid 
4.3. Coördinatie/samenwerking 
4.3.1. Coördinatie tussen de diensten 
4.3.2. Lid-Staten 
4.3.3. Europees Parlement 
4.3.4. Niet-gouvernementele organisaties 
4.3.5. Verenigde Naties 
4.3.6. Verenigde Staten 
4.3.7. Andere derde landen en internationale en regionale organisaties 
4.4. Evaluatie 
4.5. Paraatheid bij rampen 
& 
:>. Vooruitzichten voor 1996 en daarna 
5.1. In 1996 te verwachten behoeften 
5.2. Conclusies en toekomstige strategie 
DOCUMENTAIRE BIJLAGEN 
VERKLARING VAN MADRID 
Lijst van in 1995 gefinancierde projecten in zake paraatheid bij rampen 
Bijeenkomst op Hoog Niveau EU-USAID 
Het NOHA-Diploma 
IN HET VERSLAG GEBRUIKTE ACRONIEMEN 
STATISTIEK BIJLAGEN 
NOTA BETREFFENDE DE STATISTIEK BIJLAGEN 
Bijlage SI - Overzicht van financiële besluiten betreffende EG-
humanitaire hulp per financieringsbron 1991-95 
Bijlage S2 - Samenvatting van financiële besluiten voor landen die 
voor EG-humanitaire hulp in aanmerking komen 1993-95 
Bijlage S3 - Financiële besluiten betreffende humanitaire hulp per 
regio in 1994-95 
Bijlage S4 - EG-contracten voor humanitaire hulp 1991-95 
Bijlage S5 - Rwanda/Burundi-operaties : overzicht van financiële 
besluiten ten behoeve van de getroffen bevolking 
(oktober 1993-dccember 1995) 
Bijlage S5 - Uitsplitsing van de communautaire hulp voor het voormalige 
Joegoslavië : per republiek, 1991-1995; per hulpcategorie, 1995 
Bijlage S7 - Uitsplitsing van categorieën betreffende humanitaire hulp, 
1993-1994-1995 
GRAFIEKEN IN DE TEKST 
Grafiek 1 Financiële besluiten betreffende humanitaire hulp 
per regio in 1994-95 
(blz. 5) 
Grafiek 2 Financiële besluiten per financieringsbron 1993-1994-1995 
(blz. 6) 
Grafiek 3 EG-contracten betreffende humanitaire hulp 1991-95 (blz. 7) 
ï> 
Samenvatting 
De afgelopen vijl' jaar is het aantal humanitaire acties dat de Commissie namens de Unie heeft 
gevoerd zeven maal zo groot geworden, waardoor de EU thans vrijwel de belangrijkste 
openbare donor van humanitaire hulp is geworden. Van 114 miljoen ecu in 1991 steeg het 
totaalbedrag tot 764 miljoen ecu in 1994, terwijl het in 1995 ongeveer 692 miljoen ecu beliep. 
Evenals in 1994 was de hulpverlening ook dit jaar geconcentreerd rond het voormalige 
Joegoslavië en op de crisis Rwanda/Boeroendi. Desalniettemin bleef de Europese Unie met haar 
hulp aanwezig in ongeveer zestig door de één of andere crisis getroffen landen overal ter 
wereld, en meer in het bijzonder in Angola, Soedan, Haïti, de Russische Federatie (Tsjetsjenië), 
Armenië, Azerbaidzjan, Georgië, Tadzjikistan, Irak, Afghanistan en Cuba. 
Binnen de Commissiestructuur wordt de humanitaire bijstand verleend via haar Bureau voor 
Humanitaire hulp (ECHO). ECHO werd in 1992 opgericht en begon in 1993 op volle toeren te 
draaien. Derhalve was 1995 het derde jaar, dat ten volle gewijd was aan allerlei acties. Ook al is 
de Commissie reeds jarenlang bij humanitaire hulpverlening op kleinere schaal betrokken geweest, 
dan nog rechtvaardigt de omvang die de problemen sinds het einde van de koude oorlog hebben 
aangenomen klaarblijkelijk een speciaal daarop gerichte structuur. 1995 valt te beschouwen als het 
jaar waarin ECHO de laatste hand heeft gelegd aan de consolidering van zijn functies. In dat jaar 
nam dit Bureau de volledige verantwoordelijkheid op zich voor alle humanitaire acties van de 
Commissie, evenals voor de essentiële arbeid i.v.m. het opzetten van zijn eigen database en de 
goedkeuring van een verordening van de Raad inzake de humanitaire hulp van de EG. Ook 
heeft dit Bureau zich meer inspanningen getroost, zowel ten aanzien van de evaluatie als van 
haar beleidsinstrumenten en -capaciteit. 
In 1995 trad er een nieuwe Commissie aan. Voorzover het de humanitaire hulpverlening betreft, 
werden'de grondbeginselen voor het werk van ECHO veeleer versterkt dan gewijzigd. Evenals in 
het verleden, bleef zijn wijze van functioneren gebaseerd op het principe van partnerschap samen 
met ongeveer 170 - veelal Europese - NGO's, VN-organisaties en het Rode Kruis, die in vrijwel 
alle gevallen een kaderovereenkomst voor partnerschap met de Commissie hebben getekend. De 
ECHO-hulp werd nog steeds toegekend zonder onderscheid naar ras, godsdienst of politieke 
overtuiging, en kwam ten goede aan de miljoenen mensen die in 1995 het slachtoffer werden van 
natuurrampen en van door de mens bewerkstelligde, chronische crises, maar vooral van 
burgeroorlogen. 
De door de Commissie gefinancierde humanitaire acties werden de afgelopen jaren onder steeds 
moeilijkere en verreikendere omstandigheden gevoerd; 1995 was geen uitzondering op deze regel. 
De met conflicten verband houdende crisissituaties, die het grootste aantal steunmaatregelen 
vereisten, bleken ingewikkeld en aanhoudend van aard te zijn. Over het algemeen zijn dergelijke 
conflicten geworteld in diepgaande sociale en economische wanverhoudingen, die soms een 
ideologisch of etnisch tintje aannemen. Noch de oorzaken noch de gevolgen daarvan verdwijnen 
van de ene dag op de andere. 
In veel gevallen speelde de Commissie een sleutelrol onder de donors bij dergelijke crises. Zij 
was de grootste donor, niet alleen in het voormalige Joegoslavië, maar bijvoorbeeld ook in 
Afghanistan, Zuid-Soedan, Liberia en Sierra Leone. Terwijl zij het zelfstandige en 
onafhankelijke karakter van de humanitaire bijstand hardnekkig verdedigde, kon zij - en 
moest zij trouwens - door haar tegenwoordigheid in die landen de aandacht vestigen op de 
preventie en de oplossing van conflicten: problemen die zich zowel in die landen als in ruimer 
verband voordeden, ook wanneer die problemen op de binnenlandse of de internationale politieke 
agenda's ver te zoeken waren. In dit jaar hechtte de Commissie haar goedkeuring aan een 
mededeling over de externe aspecten van het mensenrechtenbelcid, waarbij werd gewezen op de 
relevantie daarvan voor conflictpreventie'. Bij andere gelegenheden hielp de humanitaire bijstand 
voorkomen dat een bepaalde tragedie zich uitbreidde. In landen als Haïti, Angola, Liberia en 
sommige delen van Latijns-Amerika, en zelfs in de Israëlisch/Palestijnse context, hielp deze zij de 
eerste, aarzelende pogingen om tot vrede, verzoening en wederopbouw te komen, bevorderen. 
De Commissie heeft het gehele jaar door aandachtig het debat gevolgd dat door de internationale 
humanitaire gemeenschap werd gevoerd over de behoefte om een hechter verband te leggen 
tussen noodhulp en ontwikkeling. In de loop van dit jaar produceerde zij haar eigen 
discussiestuk over dit onderwerp, dat reeds uitgebreid werd besproken en waarop in 1996 nader 
zal worden ingegaan. 
Helaas bleven flagrante schendingen van de internationale humanitaire wetgeving de 
achtergrond vormen van de arbeid van de Commissie in dat jaar. De in tal van conflictzones 
begane gruweldaden tegenover burgers riepen de woede van de internationale gemeenschap op en 
leidden tot situaties, waarin hulpverlening moeilijk, gevaarlijk en soms zelfs gewoonweg 
onmogelijk werd. Desalniettemin is de Commissie via haar partners aanwezig gebleven in landen 
als Soedan. Somalië en Sierra Leone, ook daar waar andere donors zich hadden teruggetrokken, 
waardoor zij zichzelf een dienovereenkomstig grotere last en verantwoordelijkheid oplegde. 
Ook waar een "ongemakkelijke" vrede werd gesloten, bleven fundamentele humanitaire en, in 
feite, sociale en economische problemen bestaan, in het bijzonder dat van de landmijnen. De 
opruiming van die mijnen blijft een topprioriteit voor de internationale gemeenschap. 
Hoewel natuurrampen in het algemeen minder verliezen van mensenlevens en minder menselijk 
leed veroorzaken, toch hebben zij een buitengewoon schadelijk effect op samenlevingen in een 
ontwikkelingsproces. Een aanpak in de vorm van paraatheid is dikwijls te prefereren uit een 
oogpunt van vermindering van het menselijk leed en van de economische gevolgen van 
natuurrampen; dat was een belangrijk onderdeel van de in 1995 door ECHO op dit gebied 
verrichte arbeid, die dikwijls op pionierswerk neerkwam. 
Ook al hebben er zich geen grootschalige conflicten of natuurrampen voorgedaan, dan nog 
vergden chronisch slechte en achteruitgaande toestanden zoals in Algerije, Cuba en Irak 
humanitaire bijstand om het ergste lijden van bijzonder kwetsbare bevolkingsgroepen te 
verlichten. 
Behalve in bijzondere crisissituaties, bleven de rol en de invloed van de Commissie binnen de 
internationale humanitaire gemeenschap in het algemeen het gehele jaar door toenemen. De 
banden met de VS werden krachtig aangehaald, binnen het algemene kader van het EU-VS-
actieplan. dat aan het einde van dit jaar te Madrid werd goedgekeurd. Ook werden er operationele 
en beleidsbetrekkingen aangeknoopt met de VN en haar organisaties - in het bijzonder het 
UN H CR - maar ook met het WVP en het DHA, in crisissituaties en bij de overkoepelende 
planning, hetgeen ook inhield dat er steun werd verleend aan initiatieven als ReliefWeb, MCDA 
en 1DNDR. 
COM(95)567 def 
-TT 
Informatie en transparantie blijven voor ECHO een topprioriteit en werden verder uitgebreid, 
niet alleen ten opzichte van de Lid-Staten maar ook van het gehele gamma van humanitaire 
instanties. Uit de statistieken in de bijlagen bij dit verslag blijkt andermaal hoezeer de Commissie 
zich hiervoor inzet: in dit verslagjaar werd ook de laatste hand gelegd aan het rapportagestelsel 
over vluchtelingen, en aan een opneming in het Internet-informatiesysteem. 
Een gebeurtenis van bijzondere betekenis die tegen het einde van het jaar plaatsvond was de 
bijeenkomst dat, op initiatief van Euro-Commissaris Bonino, een aantal toonaangevende 
humanitaire organisaties en donors te Madrid bijeenkwam om de problemen te bespreken 
waarmee de "humanitaire ethiek" aan de vooravond van de eenentwintigste eeuw heeft te kampen. 
Die gebeurtenis werd bekroond met de goedkeuring van de aan het onderhavige verslag gehechte 
"Verklaring van Madrid", waaruit bleek dat de door alle deelnemers gemaakte analyses van de 
belangrijkste uitdagingen opvallend samenliepen. 
In het komende jaar zullen er waarschijnlijk evenveel humanitaire acties worden gevoerd als in 
1995. Ook al zijn er bemoedigende ontwikkelingen in sommige delen van de wereld, dan nog zal 
het gebrek aan stabiliteit in andere vermoedelijk niet af- maar toenemen. Op de situatie 
afgestemde humanitaire bijstand - vooral met betrekking tot ontheemden - zal waarschijnlijk een 
uiterst belangrijke rol spelen bij het Bosnische vredesproces en bij het verminderen van de 
spanningen in de regio van de Afrikaanse grote meren en elders. Om het verwoestende effect 
van natuurrampen te verminderen, zullen wij in de toekomst geconfronteerd worden met 
belangrijke uitdagingen op het gebied van paraatheid, preventie en matiging. In het wederzijds 
voordeel moet een nauwer verband worden gelegd tussen noodhulp en ontwikkeling. 
De humanitaire hulp van de Europese Unie geniet wijdverbreide steun en wordt steeds 
zichtbaarder. Wanneer de nieuwe rechtsgrondslag wordt aangenomen - hetgeen naar wij hopen 
spoedig zal gebeuren - komt deze hulp in een nieuw stadium terecht. Toch is het van belang erop 
te wijzen dat hiermee wel de symptomen, maar niet de gevolgen van conflicten worden 
bestreden. Het behoeft geen betoog dat conflictpreventie en conflictoplossing tot de politieke, de 
diplomatieke of soms ook tot de militaire sfeer behoren en officiële instrumenten en 
beleidsmaatregelen vereisen, waarover de Unie nog niet beschikt. Op de Intergouvernementele 
Conferentie van 1996 moet op deze uitdaging worden ingegaan. 
ur 
I Institutioneel kader 
1.1 Juridische grondslag 
1995 droeg in sterke mate het stempel van de besprekingen met de Raad en met het Europees 
Parlement over het voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad betreffende 
humanitaire hulp2. 
Tot dusver heeft de Europese Unie haar activiteiten op dit gebied slechts gevalsgewijze ontplooid, 
voorzover de toekenning van kredieten krachtens de begrotingsprocedure zulks toeliet. 
Gezien de omvang van de betrokken bedragen - meer dan twee miljard ecu tussen 1992 en 1995 -
deelden de Commissie en de Lid-Staten de mening dat de tijd was gekomen om dit te officialiseren. 
De nieuwe verordening heeft dan ook ten doel om een meer duidelijke juridische grondslag te leggen 
voor het beheer door de Commissie, namens de EG, van de voor humanitaire hulp beschikbaar 
gestelde begrotingsmiddelen. 
Met haar op artikel 130W van het Verdrag gebaseerde voorstel streeft de Commissie er met name 
naar om de definitie van de omvang en de aard van de humanitaire hulp, de betrekkingen met 
humanitaire hulpverleningspartners en de regelingen voor het overleg met de Lid-Staten voordat er 
definitieve besluiten worden genomen, te codificeren. 
De ontwerp-verordening werd grondig door het Europees Parlement bestudeerd, door middel van de 
samenwerkingsprocedure. Na de eerste lezing bracht het Parlement daarover advies uit tijdens zijn 
tweede voltallige zitting in november. Zijn reactie op het voorstel van de Commissie was zeer 
gunstig, en de meeste door het Parlement voorgestelde amendementen werden door de Commissie in 
een herzien voorstel overgenomen3. 
Uit het debat bij de Raad bleek dat de meeste Lid-Staten een veel dwingender regeling wilden dan de 
door de Commissie voorgestelde procedure, waarbij zij zelf daadwerkelijk partij wilden worden bij 
de opzet, de besluitvorming en de uitvoering van de humanitaire hulp. Het gemeenschappelijke 
standpunt van de Raad werd aangenomen op de vergadering van de Ontwikkelingsraad, die op 
20 december te Brussel plaatshad. Dit standpunt voldoet aan de wensen van de Lid-Staten, maar laat 
de Commissie toch voldoende speelruimte om - vooral in noodsituaties - handelend te kunnen 
optreden. 
Ook de NGO-partners hebben het debat bij de Raad en bij het Parlement aandachtig gevolgd. Zij 
hebben er duidelijk belang bij dat hun behoeften - onder meer aan soepelheid, snelle reacties en 
politieke onpartijdigheid - bij deze besprekingen en besluitvormingen naar behoren worden erkend en 
gesteund. Van hun kant hebben zij zich aanzienlijke inspanningen getroost om ervoor te zorgen dat 
deze belangen naar behoren worden behartigd bij het besluitvormingsproces binnen de instellingen 
van de Europese Unie. 
COM (95) 201 definitief, van 31 maart 1995 
COM (95) 721 definitief, van 15 december 1995 
Indien het Parlement thans een tekst bekrachtigt, die gelijkenis vertoont met het gemeenschappelijke 
standpunt van de Raad, is het te hopen dat deze laatste in april of mei 1996, onder het Italiaanse 
voorzitterschap, zijn uiteindelijke besluit over de verordening kan nemen. 
1.2 Humanitaire voedselhulp 
Tegelijkertijd met de voorgestelde nieuwe rechtsgrondslag voor humanitaire hulp ontving de Raad 
een voorstel van de Commissie voor een nieuwe verordening ter vervanging van de bestaande 
voedselhulpverordening. Deze verordening valt onder de verantwoordelijkheid van de DG VIII en zal 
betrekking hebben op voedselhulp, voedselhulpbeheer en speciale acties ter ondersteuning van de 
veiligstelling van de voedselvoorziening. 
In het voorstel worden de doelstellingen, middelen en procedures met het oog op een beleid voor de 
veiligstelling van de voedselvoorziening aangegeven. Hierin wordt niet meer, zoals vroeger, 
verwezen naar de spoedhulpacties, die sinds een besluit van de Commissie van december 1994 onder 
de verantwoordelijkheid van ECHO zijn gevoerd. Dit besluit, dat een aanvulling vormt op de 
overdracht aan ECHO van de operationele verantwoordelijkheid voor alle door de Commissie onder 
de bevoegdheid van dit Bureau geplaatste gebieden, leidde tot de overdracht van het beheer van een 
bedrag van 51 miljoen ecu van DG VIII naar ECHO in 1995, voor de uitvoering van humanitaire 
voedselhulpacties ten behoeve van vluchtelingen, ontheemden en de meest kwetsbare 
bevolkingsgroepen in crisissituaties, hoofdzakelijk via het WFP (WVP), het UNHCR, het ICRC 
(ICRK) en NGO's. Deze hulpkredieten werden voor het merendeel uitgegeven in het gebied van de 
Grote Meren wegens de crisis aldaar, in Angola, in Irak en in de Kaukasus. 
ECHO's inzet voor voedselhulp blijft niet beperkt tot crisisperiodes, maar gaat ook na de spoedhulp 
nog door. zolang er zich ter plaatse dringende humanitaire noden voordoen. De overgang wordt zeer 
zorgvuldig georganiseerd totdat DG VIII (voorzover nodig) die taak overneemt. 
1.3 Financiële grondslag 
De meeste acties die de Commissie via ECHO voert worden gefinancierd met middelen uit de 
algemene begroting van de Europese Unie. Hoewel dit in 1995 veel minder voorkwam dan in de 
voorgaande jaren, werden de acties ten behoeve van de ACS-landen tot op zekere hoogte ook 
gefinancierd krachtens een onderdeel van het financieel protocol bij de Overeenkomst van Lomé IV. 
De afgelopen vijf jaar is het aantal humanitaire acties die de Commissie namens de Unie heeft 
gevoerd zeven maal zo groot geworden, waardoor de EU thans de belangrijkste openbare donor van 
humanitaire hulp is. Van 114 miljoen ecu in 1991 steeg het daarmee gemoeide bedrag (waaronder 
ook een speciale toewijzing van 150 miljoen ecu uit de fondsen van de Overeenkomst van Lomé 
voor de crisis in Rwanda) in 1994 tot 764 miljoen ecu, terwijl het in 1995 ongeveer 692 miljoen ecu 
beliep. In 1996 bedroegen de in het hoofdstuk "humanitaire hulp" van de EU-begroting (B7-21) 
opgevoerde kredieten oorspronkelijk 319,5 miljoen ecu. Dit jaar zouden er ook andere kredieten ter 
beschikking kunnen worden gesteld, naar gelang van de ontwikkeling van de situatie in verband met 
humanitaire hulp, waarop de Commissie wellicht zal moeten reageren. 
Desalniettemin laat de financiële positie van de humanitaire hulp van de EG in sommige opzichten 
veel te wensen over. Het belangrijkste probleem is de langdurige procedure, welke vereist is om 
kredieten te deblokkeren van de reserve van de EG-begroting, met als voorwaarde dat eerst 80% van 
de oorspronkelijk toegekende middelen moet zijn uitbetaald. Deze administratieve vereisten bleken in 
het verleden soms niet geheel en al aan de crisisbehoeften te beantwoorden. 
2 Actiemiddelen 
2.1 Kaderovereenkomsten voor partnerschap 
In de loop van het jaar tekenden nogmaals 17 NGO's en internationale organisaties de 
Kaderovereenkomst voor partnerschap (KP) met de Commissie, waardoor het aantal van deze 
overeenkomsten in totaal tot 170 steeg. Uiteraard namen de NGO's uit de drie nieuwe Lid-Staten van 
de EU - Oostenrijk, Finland en Zweden - een prominente plaats in onder de nieuwkomers. 
De partner-NGO's speelden een vooraanstaande rol bij de arbeid van de uitgebreide dialooggroep, 
die was opgezet om de werking van de kaderovereenkomsten voor partnerschap onder de loep te 
nemen en na te gaan, hoe deze laatste eventueel verbeterd konden worden. In november 1994 diende 
deze dialooggroep een voorstel voor de herziening van de kaderovereenkomsten in, dat begin 1995 
zorgvuldig door ECHO werd bestudeerd. Ook al waren de door die groep geopperde ideeën zeer 
nuttig, dan nog zal het resultaat van de besprekingen over de rechtsgrondslag (zie deel 1.1) duidelijk 
van belang zijn voor de bepaling van de toekomstige werkwijze van de Commissie en van haar 
beleidsopties. Derhalve wacht ECHO de uitslag van deze werkzaamheden af, alvorens te besluiten 
hoe het de toekomstige ontwikkeling van de kaderovereenkomsten voor partnerschap zal organiseren. 
2.2 Databases en beheersstelsels 
De humanitaire bijstand omvat een groot aantal verschillende scenario's, voorwaarden, instanties en 
vereisten, die over de gehele oppervlakte van onze planeet zijn verspreid. Een goede communicatie is 
een absolute vereiste, indien men al deze verschillende, uiteenlopende factoren wil mobiliseren met 
voldoende samenhang om het massale aantal slachtoffers te kunnen helpen en een zo goed mogelijk 
gebruik te kunnen maken van de beschikbare middelen. Moderne elektronische gegevensbanken en 
gecomputeriseerde communicatie- en beheerssystemen krijgen een steeds grotere rol te spelen, en de 
Commissie is zeer ver gegaan bij de ontwikkeling van dergelijke capaciteiten en vaardigheden. 
In de eerste plaats heeft zij haar eigen informatica-apparatuur herzien en gemoderniseerd. Eind 1995 
werden de operationele opdrachten gegeven voor de eerste fase (in verband met het financiële 
beheer) van ECHO's nieuwe gegevensbank, de "Humanitarian Office Programme Environment" 
(HOPE), dat wil zeggen het sinds het voorjaar 1994 uitgewerkte programma voor het Bureau voor 
humanitaire hulpverlening. Begin 1996 zullen ook de opdrachten worden gegeven voor 
contractbeheersonderdelen. HOPE zal het steeds meer mogelijk maken alle gegevens in verband met 
het werk van ECHO op te slaan en actief te beheren. 
Door de omschakeling, begin 1996, op de X400 e-mail (Route 400)-faciliteit van de Commissie 
krijgt de elektronische communicatie binnen en tussen de diensten, tussen de instellingen van de Unie 
en. vooral, met de buitenwereld, zoals ECHO's partners en operatieterreinen, een nieuw en 
geavanceerd toepassingsgebied. 
Het langetermijndoel van de Commissie is de bevordering van internationale, gecomputeriseerde 
communicatie- en beheersinstrumenten tussen de belangrijkste instanties van de internationale 
humanitaire gemeenschap. Met het oog daarop was ECHO actief betrokken bij discussies met 
verscheidene internationale partners - waaronder de overheid van de Verenigde Staten en de afdeling 
"humanitaire zaken" van de Verenigde Naties - ter bevordering van een humanitair 
hulpverleningsnetwerk voor een betere uitwisseling van informatie. ECHO zoekt steeds naar 
middelen om een betere uitwisseling tot stand te brengen tussen de humanitaire instanties van de 
Lid-Staten van de Unie en tussen deze laatste en de Commissie. Ook is het zich ervan bewust dat het 
veel lering kan leren uit de momenteel door NGO's en allerlei in humanitaire hulpverlening 
gespecialiseerde internationale organisaties opgedane ervaring met elektronische gegevensbanken en 
communicatiestelsels. 
In november 1995 werd ECHO in de Commissie's World Wide Web server (EUROPA) opgenomen, 
met een gamma van informatie (zie deel 4.1). Het adres van de of haar homepage is: 
hltp://www. cet: lu/en/comm/echo/echo. html 
3 Humanitaire acties in 1995 
3.1 Statistisch overzicht 
ECHO heeft voorrang gegeven aan de produktie van allesomvattende, degelijke statistieken en is de 
middelen om dat doel te bereiken in 1995 blijven ontwikkelen. Dergelijke statistieken zijn een 
beheersinstrument van vitaal belang en voldoen ook aan belangrijke behoeften op het gebied van 
informatie, coördinatie en transparantie. Thans geeft ECHO om het kwartaal statistieken uit, waaraan 
weldra vluchtelingenstatistieken van de PISG-database zullen worden toegevoegd (zie deel 4.3.1.1). 
Een aantal van de door ECHO uitgebrachte statistische verslagen zijn als bijlage aan het onderhavige 
verslag gehecht (Statistische bijlagen SI tot en met S7). 
De omvang van de acties in 1995 was vergelijkbaar met die in 1994, terwijl zoals vermeld met de 
gedurende dat jaar genomen besluiten een bedrag van 692 miljoen ecu gemoeid was. 
Ook al zijn er statistieken beschikbaar, opgesplitst naar land voor het gehele in dat jaar vastgelegde 
bedrag, dan nog zij erop gewezen dat de gunning van contracten in sommige gevallen onvermijdelijk 
inhoudt dat de actie ook het jaar daarop nog wordt voortgezet. De statistieken met een opsplitsing 
naar partner zijn gebaseerd op de bedragen waarvoor tegen het einde van het jaar contracten waren 
gesloten en komen dus op een lager cijfer uit. Eind 1995 beliep dit bedrag 494 miljoen ecu, hetgeen 
betekent dat de contracten tegen het einde van het jaar voor 71% waren gesloten (in 1994 bedroeg 
dit cijfer 79%, terwijl het pas in de loop van 1995 99% bereikte). 
In de bijlagen S2 en S3 is een lijst van financieringsbesluiten naar land opgegeven en in bijlage S4 
een lijst naar partner. Een overzicht van deze cijfers vindt men in de figuren 1 en 3 aan ommezijde. 
Om herhaling te voorkomen worden de daarbij betrokken bedragen niet altijd vermeld in de 
hiernavolgende beschrijvingen per land. 
Aan het einde van het derde jaar waarin ECHO op volle toeren draait, staat deze dienst nog steeds 
min of meer in de kinderschoenen, zodat wij voorzichtig moeten zijn bij het vermelden van trends. 
Desalniettemin zij erop gewezen dat uit de cijfers blijkt dat er zich in 1995 een opvallende stijging 
heeft voorgedaan - in vergelijking met 1994 - in het aandeel van de via NGO's gekanaliseerde hulp: 
van 41% tot 56%, zulks hoofdzakelijk ten koste van het VN-systeem. 
Figure 1 
FINANCIAL DECISIONS FOR HUMANITARIAN AID BY REGION 
1 994 As per. 09/01/96 
(35,3%) EX-YUGOSLAVIA 
(42.4%) ACP (0,5%) GLOBAL 
(2,8%) LATIN AMERICA 
(0,5%) NORTH AFRICA 
(3,4%) ASIA 
(2,9%) IRAK 
(0,4%) EASTERN EUROPE 
(11,9%) C.LS 
1 995 
(0,4%) EASTERN EUROPE 
(3,6%) IRAK 
(0,6%) GLOBAL (33,9%) EX-YUGOSLAVIA 
(30,6%) ACP (0,6%) DISASTER PREPAREDNESS 
(4,0%) LATIN AMERICA 
(0,7%) NORTH AFRICA 
(19,9%) C.I.S 
(5,7%) ASIA 
Financial Decisions by Source of Finance 1993 -1994 -1995 Figure 2 
*\ o 
LU 1000 
800 
600 
400 
200 
LOME III LOME IV BUDGET TOTAL 
Figure 3 
Total Humanitarian Assistance 1991 -1992 -1993 -1994 -1995 
400 
300 
c o 
V = 200 
100 amounts in ECU 
! 3 1991 
i D 1992 
3 1993 
! 0 1994 
i I 1995 2 013 855 13 461500 0 
11 368 642 i 21 526 340 25 325 000 
55 194 966 
116 225 415 3 546 195 10 400 000 
6 173 000 1 800 000 
69 062 696 s 7 920 000 119 578 87 685 529 
111 446 577 
264 250 750 
308 334 733 
275 783 820 4 778 000 3 652 400 
1 552 000 , 1 089 626 
2 424 257 4 740 000 
7 089 870 ! 600 000 
3 652 676 | 1513 444 46 524 500 j 33 244 000 
122 843 166 
189 723 733 
240 672 705 
83 941 166 36 809 900 
67 674 267 
72 434 812 
52 359 152 
De/e stijging is waarschijnlijk gedeeltelijk te wijten aan allerlei willekeurige factoren die zich 
gedurende dat jaar hebben voorgedaan en, in ieder geval, is te verwachten dat het evenwicht 
bedragen van de uiteindelijke contracten enigszins zal worden hersteld. Een andere oorzaak is echter 
aantoonbaar een diversifiëring van de activiteiten van ECHO, zoals dit Bureau zich in 1995 is blijven 
ontwikkelen en een wijziging van het kader waarbinnen het zijn arbeid verricht, zowel in geografisch 
als in functioneel opzicht. Ook al is ECHO in 1995 actief geweest in iets minder landen, dan waren 
zijn middelen dat jaar toch gelijkmatiger gespreid dan in 1994. In verband hiermee dient men voor 
ogen te houden dat de VN-organisaties beter zijn toegerust om onmiddellijk op crisissituaties te 
reageren, terwijl de NGO's dikwijls relatief beter kunnen inspelen op herstelwerkzaamheden bij 
noodtoestanden, noodhulp bij chronische rampsituaties en de eerste stappen naar de wederopbouw, 
die in 1995 het leeuwedeel van ECHO's activiteiten uitmaakten, toen het erin slaagde zijn capaciteit 
om crisissituaties te voorzien, te verbeteren. 
Het is ook interessant te zien, hoe de ECHO-hulp is onderverdeeld naar soort bijstand. Dit is het 
geval in bijlage S7. Het zal voor niemand een verrassing zijn dat in 1995, evenals in voorgaande 
jaren, ongeveer 40% van de ECHO-bijstandsmiddelen werd uitgegeven voor voedselhulp. De andere 
belangrijkste uitgavenposten waren vervoer, medische artikelen en kosten voor plaatselijk en 
buitenlands personeel; hiermee was alles tezamen genomen 83% van het algemene totaalbedrag 
gemoeid. 7.5% werd uitgegeven voor communicatie-apparatuur. 
* 
3.2 Algemeen 
In de steeds moeilijkere achtergrond waartegen de Commissie de afgelopen jaren humanitaire 
bijstand heeft moeten verlenen, is een aantal algemene vraagstukken naar voren gekomen, waarop de 
gebeurtenissen in 1995 het licht hebben geworpen en die in dit deel zullen worden besproken. In de 
hiernavolgende delen wordt in de landenbeschrijvingen een beknopt overzicht gegeven van de 
specifieke acties waarbij de Commissie was betrokken en de achtergrond waartegen zij plaatshadden. 
i) Humanitaire hulp in relatie tot de oplossing van crisissituaties 
Uiteraard beschikt de humanitaire bijstand niet over de middelen om de oorzaken van de conflicten 
aan de wortel aan te pakken en kan zij geen vervanging zijn voor andere maatregelen om deze op te 
lossen. Anderzijds zou zij een begeleiding of een adempauze kunnen vormen bij de oplossing van 
conflicten in gevallen, waar de nodige politieke wil om zulks te doen aanwezig is. Dat was het geval 
in Haïti, Angola of zelfs in Liberia en in bepaalde gedeeltes van Latijns-Amerika, waar zij heeft 
bijgedragen tot een herstel van de vrede door een vermindering van de onvermijdelijke spanningen in 
verband met geschillen over hulpbronnen die schaars zijn geworden door de crisis. Daar waar 
dergelijke, onderling versterkende wisselwerkingen bestaan, dienen duidelijke grenzen te worden 
getrokken om te vermijden dat het onpartijdige, neutrale en onafhankelijke karakter van de 
humanitaire hulp - dat zo essentieel is voor de daadwerkelijke, veilige uitvoering daarvan - niet 
wordt ondermijnd. 
ii) \ 'erhand tussen noodhulp en ontwikkeling 
De Commissie is zich zeer goed bewust van de noodzaak om de overgang van humanitaire bijstand 
naar herstel, wederopbouw en ontwikkelingsmaatregelen soepel te doen verlopen, zodra de crisis 
voorbij is - maar altijd in een streven om in de eerste plaats de oorzaken te bestrijden. Zelfs 
gedurende een crisis moeten namelijk alle pogingen worden gedaan, niet om de ter plaatse bestaande 
capaciteit te ondermijnen, maar om deze laatste zodanig te versterken dat de mensen daar tegen de 
moeilijkheden zijn opgewassen en deze te boven kunnen komen. In sommige gevallen is ECHO erin 
geslaagd activiteiten op lange termijn voor te bereiden, maar er moet nog meer worden gedaan om 
dit doel te bereiken. Met volledige erkenning van het feit dat verschillende diensten bij het leggen 
van dergelijke verbanden moeten worden betrokken, produceerde de Commissie in december 1995 
een discussiestuk over het onderwerp "Het verband tussen noodhulp, herstel en ontwikkeling". Dit 
document was het resultaat van samenwerking tussen ECHO, DG VIII, DG IA en DG IB. Voordat 
de laatste hand werd gelegd aan dit stuk, werd het nader besproken in een door ECHO gefinancierde 
"workshop", met deskundigen uit de Lid-Staten en van de USAID, VN-organisaties, NGO's en 
academische instellingen. Het slotdocument, waarin veel van de tijdens de "workshop" geopperde 
denkbeelden zijn verwerkt, werd op informele vergaderingen besproken, zowel bij de 
directoraten-generaal voor ontwikkeling en humanitaire hulp van de Lid-Staten, als bij de werkgroep 
voor ontwikkeling van de Raad. Het document viel in goede aarde en men besloot het in de eerste 
helft van 1996 nader uit te werken door er, onder andere, verwijzingen in op te nemen naar de 
inspanningen die de Lid-Staten zich hebben getroost om een dergelijk verband te leggen, alvorens er 
een definitief document wordt ingediend bij de Ontwikkelingsraad, in mei. 
Ui) ( 'risisprevenlie 
Wanneer men betrokken is bij humanitaire hulpverlening, dan moet men wel sterk de behoefte 
voelen aan meer efficiënte maatregelen om eventuele crisissituaties in de kiem te smoren. Niet alleen 
is dit een morele eis, maar het is ook financieel veel beter te rechtvaardigen. Toch moeten de 
bestaande bepalingen hun waarde nog bewijzen, en is er klaarblijkelijk nog een kwalitatieve sprong 
voorwaarts vereist. Crisispreventie heeft zowel een ontwikkelings- als een diplomatiek aspect - en 
ongetwijfeld af en toe ook een militaire dimensie. Weliswaar zijn dit geen onderwerpen voor de 
humanitaire bijstand in de strikte zin van het woord, maar toch zou men voor de bespreking daarvan 
kunnen profiteren van een humanitaire stimulans. In tal van verschillende Europese en 
internationale fora is dikwijls een beroep gedaan op de humanitaire diensten van de Commissie om 
bij te dragen tot discussies over de uit allerlei acties op het terrein zelf "getrokken lessen". 
iv) Uitwerking van globale humanitaire plannen om belangrijke crisissituaties aan te pakken 
Belangrijke crisissituaties vereisen globale plannen, ook al komen die tot uitdrukking in verschillende 
soorten hulpverlening of geografische strategieën en prioriteiten. De Commissie is in 1995 dergelijke 
plannen, waarin alle door haar gefinancierde acties zijn opgenomen, blijven uitwerken. Wegens de 
daardoor ontstane meerwaarde aan samenhang en onderlinge wisselwerking konden haar acties 
optimaal effect sorteren, terwijl overlappingen of leemtes in de dekking van de humanitaire noden 
konden worden voorkomen. Dergelijke algemene, allesomvattende plannen zijn gerelateerd aan een 
vast kredietbedrag, waardoor er een rationeel gebruik kan worden gemaakt van de beschikbare 
middelen. 
Toch beschikt men in crisissituaties niet altijd over het voor de uitwerking van dergelijke plannen 
vereiste perspectief. Behalve voor het gebied van de Grote Meren en voor ex-Joegoslavië, werden 
dergelijke plannen uitgewerkt voor Cuba, Haïti, Zuid-Kaukasus en Irak; dit was echter, bijvoorbeeld, 
niet mogelijk voor Sierra Leone, Afghanistan of Somalië, gezien de onstabiele toestand daar. 
v) "Vergelen" crises 
De Commissie is aanwezig bij een aantal "vergeten" crisissituaties - zoals in Afghanistan, Zuid-
Soedan. Liberia en Sierra Leone. In al deze landen is zij de grootste donor van humanitaire hulp. Dit 
feit zou de andere donors niet van hun verantwoordelijkheid moeten ontslaan, en de Commissie is 
dan ook voornemens de aandacht te blijven vestigen op deze tragedies, die dikwijls net zo 
verschrikkelijk zijn als andere, welke onze huiskamers meer rechtstreeks bereiken. 
"Vergeten" crisissituaties kunnen ook van sectoriële aard zijn, zoals de difterie-epidemie overal in de 
voormalige Sovjet-Unie en de huidige effecten gevolgen van de Tsjernobyl-ramp op de gezondheid. 
vi) Belemmeringen op de weg naar humanitaire bijstand 
Ook al wordt er steeds vaker een beroep gedaan op ECHO's partners in verband met de humanitaire 
stand van zaken, dan nog worden zij in veel delen van de wereld in hun werk belemmerd door 
flagrante, onaanvaardbare schendingen van de internationale humanitaire wetgeving. Bij interne 
conflicten en onder omstandigheden die dikwijls veel weg hebben van anarchie, wordt de 
burgerbevolking maar al te vaak het doelwit van met opzet door de elkaar bestrijdende partijen 
uitgedachte gruweldaden. 
Het onvermijdelijke gevolg van een dergelijke geringschatting voor het beginsel van humaniteit is 
een soortgelijk gebrek aan respect voor humanitaire bijstand. In een verontrustend groot aantal 
landen werden de humanitaire hulpverleningsacties in gevaar gebracht, bedreigd en aangevallen: 
beperkingen van de toegang tot slachtoffers, aanwending van de hulp voor andere doeleinden, 
diefstal, kidnapping, fysieke aanvallen op hulpwerkers en soms zelfs moordpartijen. De plaatselijke 
autoriteiten kunnen hulp die onder hun controle op hun grondgebied binnenkomt of daarover wordt 
vervoerd als een rechtmatig instrument beschouwen om tactisch voordeel te behalen in 
conflictsituaties. Hoe dan ook, de veiligheidsomstandigheden belemmeren regelmatig de verlening 
van hulp of voorkomen die zelfs geheel en al. 
De Commissie heeft meer dan ooit getracht te voorkomen dat haar hulp oorlogssituaties zou 
"aanvuren" of daarvan het slachtoffer zou worden. Tegelijkertijd dient het begrip "humanitaire 
ethiek" - gebaseerd als dit is op een minimum aan beschaafde waarden - uitdrukkelijk te worden 
bevestigd. 
3.3 Voormalig Joegoslavië 
Na het oorspronkelijke optimisme tegen eind 1994 en een statische, maar gespannen situatie 
gedurende de eerste maanden van dit jaar, werd het voormalige Joegoslavië in 1995 gekenmerkt door 
uiterst dramatische en contrasterende ontwikkelingen. Het gehele conflict door was de Europese Unie 
de voornaamste donor van humanitaire noodhulp en in 1995 verleende de Commissie voor 
234 miljoen ecu aan hulp aan de slachtoffers, waardoor het totale hulpbedrag voor 1992-1995 tot 
1.185 miljard ecu steeg. Meer gedetailleerde statistieken zijn te vinden in bijlage S6. 
Aangezien de oorlogvoerende partijen er niet in geslaagd zijn de wapenstilstandsovereenkomst, toen 
deze in april 1995 verstreek, te verlengen, ging de algemene toestand in Bosnië-Herzegovina 
alarmerend achteruit. De gevechten escaleerden en de humanitaire hulpverlening werd over het 
geheel genomen met steeds meer belemmeringen geconfronteerd. In mei legde de Commissie 
10 
94 miljoen ecu vast voor humanitaire hulpverlening. In de maanden juli en augustus raakten 
tienduizenden burgers ontworteld als gevolg van de val van de enclaves van Srebrenica en Zepa, 
terwijl de gevechten zowel in Midden- als in Noord-West-Bosnië opnieuw oplaaiden. De Commissie 
reageerde hierop met nogmaals een gift van 5 miljoen ecu om kracht bij te zetten aan de verleende 
hulp. 
De aanval van het Kroatische leger op de vroegere Sectoren West (mei 1995), Noord en Zuid 
(augustus 1995) bracht een massale verplaatsing van 200.000 vluchtelingen naar Noord-Bosnië op 
gang; de meeste van deze vluchtelingen kwamen daarna in Servië en in Montenegro terecht. Door de 
steeds toenemende gevechten in Noord-West-Bosnië in september en begin oktober ontstonden nog 
meer volksverhuizingen, daar nagenoeg 100.000 mensen naar Banja Luka uitweken, waardoor het 
nodig werd nogmaals 15 miljoen ecu vast te leggen voor noodhulp. 
De eerste weken van augustus zochten ongeveer 25.000 mensen uit Velika Kladusa (Noord-Bihac) 
hun toevlucht in Kroatië, maar zij werden tegengehouden in Kupljensko. Deze vluchtelingen kregen 
daarna onmenselijke levensomstandigheden te verduren, niet alleen door de kwellingen van de 
Kroatische politie, die de toevoer van de allernoodzakelijkste levensbehoeften naar dit kamp 
belemmerde, maar ook door de ongeschiktheid van het kamp zelf In september kende de Commissie 
4,6 miljoen ecu voor de vluchtelingen in het Kupljensko-kamp toe. 
De gevechten in Bosnië-Herzegovina hadden niet alleen een escalering van de volksverhuizingen en 
ontheemdingen tot gevolg, maar leidden er ook toe dat deze laatste onder steeds alarmerender 
omstandigheden plaatsvonden, zoals geestelijk en lichamelijk letsel en grove geringschatting van 
mensenrechten. Kwetsbare groepen - bejaarden, gehandicapten en kinderen - werden opnieuw 
gevestigd in verwoeste, "pas bevrijde" steden, die bij recente aanvallen en/of omdat zij op de 
frontlijn lagen, waren ingenomen. Duizenden ontheemde of verdreven burgers, die in een volslagen 
isolement verzeild waren geraakt, hadden gebrek aan de meest elementaire levensbehoeften en 
noodhulpprodukten. 
De praktijk van "etnische schoonmaak" werd onverflauwd voortgezet. Vanaf augustus werden de 
minderheden steeds meedogenlozer uit het gebied rond Banja Luka, in Noord-Bosnië, verdreven. 
Vanaf oktober werd er echter aanzienlijke vooruitgang geboekt met het vinden van een oplossing 
voor dit conflict. De handhaving van de wapenstilstandsovereenkomst sinds half oktober, gepaard aan 
het herstel van nutsvoorzieningen en van de toegang tot Sarajevo, en de opening van de toegang over 
land tot de enclave van Gorazde, gaven aanleiding tot optimisme in verband met de vooruitzichten 
op een uiteindelijke vermindering van de omvang van deze humanitaire tragedie. 
In november besloot de Commissie nog een bedrag van 11.0 miljoen ecu toe te kennen, bij wijze van 
noodhulp om aan de winterbehoeften van de doelgroep van de humanitaire hulp in dat gebied -
3.6 miljoen mensen - te voldoen. 
De ondertekening van de vredesovereenkomst op 14 december te Parijs rechtvaardigt de hoop dat er 
allengs een verbetering zal komen in de humanitaire situatie in Bosnië-Herzegovina. Tegen het einde 
van dat jaar hadden de bemoedigende ontwikkelingen op politiek en militair niveau reeds een 
positieve uitwerking gehad. Het einde van dat jaar werd zowel gekenmerkt door meer toegang van de 
slachtoffers tot humanitaire hulp en het vooruitzicht op een grotere bewegingsvrijheid voor burgers 
en goederen, als door de ontmanteling van de binnenlandse controleposten tegen eind december. 
11 
3.4 Afrika, de Caribische en de Zuid/eelanden 
In 1995 heeft de Commissie 212 miljoen ecu besleed om te vooi/.icn ut de htunaiutaiie beliocttui 
van de vluchtelingen, ontheemden, gerepatrieerden en meest kwetsbare bevolkingsgroepen in de 
ACS-landen. 
3.4.1 De regio van de Grote Meren in Afrika 
In de regio van de Grote Meren (Rwanda, Boeroendi, Tanzania, Zaïre, Oeganda) is de situatie in 
1995 nauwelijks verbeterd. De toestand blijft zeer gespannen door toedoen van drie factoren: de 
aanwezigheid van 1,7 miljoen vluchtelingen uit Rwanda en meer dan 200.000 uit Boeroendi, een 
zware belasting voor de opvanglanden en voor de internationale gemeenschap; de frequente invallen 
en sabotage acties in West-Rwanda door gewapende Hutu-bendes vanuit Zaïre en het zich 
toespitsende conflict tussen de Hutu en Tutsi in Boeroendi. 
Om bijstand te verlenen aan deze grote massa's vluchtelingen ging de Commissie door met de 
regionale aanpak die zij sinds het begin van de crisis in Rwanda in april 1994 had gebezigd. Met het 
oog op optimale coördinatie, snelle uitvoering en efficiency werd voor het eerst de UNHCR met de 
leiding belast. Deze ontving van april 1994 tot heden 118 miljoen ecu voor humanitaire operaties ten 
behoeve van de vluchtelingen en repatrianten in de regio. Hiermee financierde de UNHCR zijn eigen 
operaties en de acties van een aantal NGO's. Tegelijk werd een gezamenlijke task force van ECHO 
en de UNHCR opgericht voor het opzetten van praktische initiatieven om de terugkeer van de 
vluchtelingen naar hun land van herkomst te bevorderen. Via deze regeling werden 
voorlichtingsprogramma's voor vluchtelingen opgezet en maatregelen ondersteund om het recht in 
ere te herstellen en vertrouwen te kweken. In november 1995 besloot de Commissie de UNHCR nog 
eens 42,25 miljoen ecu toe te kennen voor gebruik aan de regio. 
Binnen Rwanda zette de Commissie haar steun voort aan zo'n 20 NGO's die daar werken in de 
gezondheidszorg, zorg voor alleenstaande kinderen, bijstand aan kwetsbare groepen en wederopbouw 
van basisvoorzieningen. 
Dankzij deze activiteiten bleek het mogelijk gezondheidscentra, apotheken en ziekenhuizen overal in 
het land weer te openen om de bevolking van behoorlijke medische zorg te verzekeren. Medische en 
hygiëne-artikelen werden voornamelijk door ECHO's partners geleverd, met als resultaat de nieuwe 
start en reorganisatie van het farmaceutische bureau van Rwanda (OPHAR). Bovendien werden meer 
dan 200 scholen gerepareerd en opnieuw ingericht om het onderwijs te kunnen hervatten. 
Behalve voedingsprogramma's voor kinderen en zwangere en zogende vrouwen ondersteunde de 
Commissie het werk van opvangcentra voor alleenstaande kinderen en de opsporingsprogramma's 
voor gezinshereniging van het Rode Kruis. 
Bij al haar acties was de Commissie erop bedacht zich aan het plaatselijke loonpeil te houden en te 
voldoen aan bestuurlijke eisen zoals het registreren van NGO's bij de regering, en moedigde zij haar 
partners aan zich in te stellen op de overdracht van hun activiteiten aan ontwikkelingsorganisaties of 
plaatselijke instanties door scholingselementen in hun programma's op te nemen en gebruik te maken 
12 
van plaatselijk personeel. Inderdaad werden in 1995 op die manier een paar van dergelijke 
programma's met succes overgedragen. 
Tenslotte steunde de Commissie het herstel van de rechtspraak en andere maatregelen om het 
vertrouwen binnen het land te versterken. 
In Boeroendi ging de situatie tijdens 1995 sterk achteruit. Aan het begin van het jaar lanceerde de 
Commissie een algemeen plan voor bijstand aan ontheemde en verdreven mensen, met het doel het 
proces van terugkeer naar de dorpen op gang te brengen en daar voor aanvaardbare 
levensomstandigheden te zorgen. Via zo'n tien NGO's werd medische en sanitaire bijstand en 
voedsel verstrekt en werden wat kleine programma's opgezet voor huisvesting en herstel van de 
watervoorziening. Ondanks hun uitstekende kwaliteiten stonden de partners die voor de uitvoering 
van deze programma's waren gekozen bij hun werk bloot aan ernstige veiligheidsproblemen, 
dagelijkse uitbarstingen van oplaaiend geweld, onvoldoende bescherming voor hun personeel en 
problemen om de getroffen bevolking te bereiken. In Boeroendi is humanitaire actie zeer moeilijk 
geworden. 
In de gehele regio van de Grote Meren heeft de Commissie voortdurend steun verleend aan de 
internationale organisaties en NGO's die bijstandsprogramma's uitvoeren om in de behoeften van de 
getroffen bevolkingsgroepen te voorzien. Een in de regio verblijvend team van deskundigen 
verrichtte geregeld inschattingen van de behoeften en hield toezicht op de operaties. 
Een statistisch overzicht van de acties in de crisis van Rwanda/Boeroendi is te vinden in bijlage S5. 
3.4.2 Angola 
Ondanks het eind van de burgeroorlog in Angola, beklonken met de ondertekening van de 
vredesovereenkomst in Lusaka in november 1994, kon de humanitaire bijstand slechts weinig worden 
gereduceerd, namelijk van 24 miljoen ecu in 1994 tot 17 miljoen ecu in 1995. Hele regio's, die tot 
dan toe vanwege de oorlog onbereikbaar waren geweest, stonden weer open voor humanitaire hulp. 
De steun ging daarom in de eerste plaats naar deze regio's, en daarnaast naar de sector 
gezondheidszorg in het algemeen. 
De consolidering van de vrede in het land en de economische wederopbouw kunnen niet anders dan 
traag en moeizaam verlopen, want Angola heeft twintig jaren burgeroorlog achter de rug. 
Economisch herstel is extra moeilijk door de talloze landmijnen die opgeruimd en de oud-strijders 
die gedemobiliseerd moeten worden. 
Om in de nog steeds nijpende behoeften van de kwetsbaarste groepen in Angola te voorzien en het 
vredesproces te ondersteunen en aan te moedigen heeft de Commissie in 1995 voor 20 NGO's 
programma's gefinancierd die gespreid waren over alle toegankelijke streken van het land. In het 
beperkte kader van hun werkcontracten krijgen de NGO's ook steun voor het opruimen van mijnen, 
en er is veel bijstand verleend aan oorlogsinvaliden. 
3.4.3 Soedan 
De oorlog in Soedan is al sinds 1983 aan de gang tussen de grotendeels Islamitische regering in het 
noorden en het animistische/Christelijke zuiden. Bovendien bevechten de op stam-basis 
13 
samengestelde facties in het zuiden elkaar. Ofschoon in april 1995 officieel een staakt-het-vuren van 
vier maanden was uitgeroepen, namen in dat jaar de gevechten nog toe. Terwijl alle strijdende 
partijen de politiek lieten voorgaan op humanitaire overwegingen, waren de gevolgen ontstellend. 
Sommige NGO's werden gedwongen hun werkterrein voor lange perioden te verlaten, hun erven 
werden geplunderd, het personeel werd bedreigd en een paar NGO-medewerkers werden tijdens het 
jaar gegijzeld. In november-december verbood de Soedanese regering gedurende dertien dagen alle 
humanitaire vluchten naar Zuid-Soedan, toen het Soedanese volksbevrijdingsleger rondom Juba 
terrein aan het winnen was. 
Naar schatting 4,25 miljoen mensen in Soedan zijn door de oorlog getroffen, waaronder 3,6 miljoen 
in Zuid-Soedan, 350.000 in de overgangszone en 300.000 in kampen rondom Khartoum. (Van de in 
totaal 1,2 miljoen die uit hun woonplaats zijn verjaagd en in de omstreken van Khartoum leven). 
Nog eens 200.000 Soedanezen zijn vluchtelingen in doorgangs- en permanente kampen in Noord-
Oeganda. 
In 1995 stelde de Commissie ruim 20 miljoen ecu beschikbaar voor humanitaire programma's in 
Soedan en ten behoeve van de vluchtelingen in Oeganda. Bij de uitvoering van haar 
bijstandsprogramma's lette zij er uiteraard op niet "de oorlog te voeden". De programma's in het 
noorden waren gericht op de essentiële behoeften van de ontheemden rondom Khartoum. In de 
programma's in het zuiden stonden drie punten centraal: voedselveiligheid voor gezinnen 
(visserijprogramma's, zaad-ruilwinkels, veterinaire programma's, ...) om afhankelijkheid of 
ontvreemding van voedselhulp tegen te gaan en toch iets duurzaams tot stand te brengen; primaire 
gezondheidszorg met goedkope middelen; eerste levensbehoeften (onderdak, huishoudartikelen, water 
en sanitair, voedingsprogramma's, ...) vooral voor de grote groepen ontheemden. 
3.4.4 Somalië 
In maart 1995 vertrok de VN-vredesmacht definitief uit Somalië, en in haar kielzog een groot aantal 
humanitaire organisaties. Hoewel de voorspelling dat het conflict weer zou oplaaien ongegrond bleek, 
gingen de gevechten in het hele land op een laag pitje door, aangewakkerd door massale 
werkloosheid, het wegvallen van de dollareconomie en steeds grotere voedselschaarste. Op plaatsen 
waar de situatie voldoende stabiel was begon men echter herstelprogramma's uit te voeren. Een 
aantal door ECHO gefinancierde programma's zijn daar overgenomen door DG VIII. 
In andere regio's van Somalië bleef de Commissie haar financiering beperken tot essentiële 
humanitaire programma's waarvan de doeltreffende uitvoering kan worden gegarandeerd. Deze 
programma's waren geconcentreerd op primaire en secundaire basisgezondheidszorg, bij voeding, 
watervoorziening en sanering en beveiliging van de voedselvoorziening. 
14 
ECHO-FLIGHT 
De ECHO-Flight service in de Hoorn van Afrika die in mei 1994 was opgezet om 
levensbelangrijke goederen en passagiers over te vliegen naar streken die niet op een andere 
manier bereikbaar zijn, is in 1995 voortgezet De dienst staat voornamelijk ter beschikking van 
NGO's die actief zijn in humanitaire acties en is voor hen kosteloos. Momenteel beschikt de dienst 
over acht toestellen die vanuit hun basis in Nairobi, Entebbe, Djibouti, Mandera en Lokichoggio 
vluchten uitvoeren ten behoeve van humanitaire acties in Somalië, Kenya, Zuid-Soedan en 
Oeganda. 
Ofschoon men tijdens 1995 verscheidene malen om veiligheidsredenen genoodzaakt was de 
vluchten naar een aantal bestemmingen, met name in Soedan, te onderbreken bleek ECHO-Flight 
bij andere gelegenheden van onschatbare waarde voor de uitvoering van spoedevacuaties. 
Als onderdeel van het ECHO-Flight netwerk financierde de Commissie ook een Hercules C-130 
van de Belgische luchtmacht die vanuit zijn basis in Lokichoggio essentiële voedselhulp dropte in 
Zuid-Soedan, maar ook zaaizaad, gereedschap, logistieke benodigdheden, enz. vervoerde, meestal 
naar Soedan, maar indien nodig ook naar Somalië. In juli 1995 verbood de Soedanese regering 
deze Belgische C-130 de toegang tot zijn grondgebied en veranderde zelfs na sterk aandringen niet 
van mening. Tegen het eind van het jaar waren er in Lokichoggio geen zware vervoermiddelen 
aanwezig voor de humanitaire hulp. Deze situatie bracht de hulpverlening in gevaar, terwijl de 
hongersnood oprukte aan het begin van het nieuwe jaar. 
In de periode van mei 1994 tot eind 1995 vervoerde ECHO-Flight ruim 50.000 reizigers en meer 
dan 13.000 miljoen ton luchtvracht, en maakte hij vliegtijden van in totaal 15.500 uur. In 1995 
werd 16 miljoen ecu toegewezen voor de handhaving van de ECHO-Flight-operaties, inclusief de 
C-130. 
De partnerorganisaties richtten zich met opzet alleen op de kwetsbare groepen en trachtten bij de 
uitvoering van hun werk de risico's en de noodzaak van bescherming tot het minimum te beperken. 
Bedreigingen, ontvoeringen en gedwongen evacuaties waren echter nog steeds schering en inslag, en 
in november 1995 werd een personeelslid van Caritas vermoord. 
Tevens bleef de Commissie veel steun verlenen aan de bestrijding van cholera- en 
mazelenepidemieën en ten behoeve van de slachtoffers van het gewapende conflict in het noord­
westen van het land. 
3.4.5 Liberia 
Ondanks het vredesakkoord van augustus 1995 tussen de diverse strijdende partijen is de algemene 
politieke situatie in Liberia nog lang niet gestabiliseerd. Dankzij de vredesakkoorden kon men nu 
echter wel toegang krijgen tot verscheidene streken die sinds twee of drie jaar waren geïsoleerd en 
15 
waar een tiental NGO's met financiële steun van de Commissie medische, voedings- en 
saneringsprogramma's hebben opgezet. Tevens financierde de Commissie enkele 
cholerabestrijdingsprogramma's en twee omvangrijke inentingscampagnes in verband met een 
gele-koortsepidemie in Buchanan en Monrovia. 
Behalve de acties in Liberia zelf heeft de Commissie bijgedragen aan talrijke programma's voor 
Liberiaanse vluchtelingen (ongeveer 1 miljoen), hoofdzakelijk in Guinee en Ivoorkust. 
3.4.6 Sierra Leone 
Ook dit jaar werd de humanitaire bijstand in Sierra Leone belemmerd door de onveiligheid die 
vanwege de burgeroorlog in het land heerst. Talrijke internationale organisaties haalden hun 
personeel terug en beperkten hun bijstandsprogramma's tot het minimum. In deze moeilijke 
omstandigheden heeft de Commissie "strategische" programma's gefinancierd (in welbepaalde 
gebieden en sectoren) om achteruitgang van de levensomstandigheden van de ontheemde 
bevolkingsgroepen en de bewoners van de, sterk van buitenlandse hulp afhankelijke, grote steden te 
voorkomen. 
3.4.7 Haïti 
Na de terugkeer van President Aristide in Haïti gaf de Europese Unie duidelijk te kennen dat zij 
actief aan de wederopbouw van het land wenste deel te nemen. Onmiddellijk werd een ambitieus 
programma van 23 miljoen ecu voor 1994-95 goedgekeurd, dat bestond uit meer dan twintig 
projecten in de sector gezondheidszorg, voedsel- en watervoorziening en sanering. 
3.5 Gemenebest van onafhankelijke staten 
Zoals men eind 1994 al gevreesd had resulteerden de gebeurtenissen in de noordelijke Kaukasus-
regio van de Russische Federatie in grote humanitaire problemen in Tsjetsjenië en andere naburige 
autonome republieken. Na een eerste bijdrage van 310.000 ecu aan het eind van 1994 liep de bijstand 
aan deze regio tijdens 1995 op tot 26 miljoen ecu. Door als partners alleen organisaties te kiezen die 
reeds konden aantonen dat zij in staat zijn de noodzakelijke hulp naar het gebied te brengen en deze 
eerlijk onder alle behoeftige groepen van de bevolking te verdelen, kon het programma met succes 
worden uitgevoerd. De inhoud van het programma werd telkens aangepast naarmate de bevolking 
zich verplaatste en uiteindelijk in de meeste gevallen naar zijn plaats van herkomst terugkeerde. De 
aanvankelijke bijstand in de vorm van voedsel, geneesmiddelen en eenvoudig onderdak voor bijna 1 
miljoen slachtoffers, ontwikkelde zich tot een zorgvuldig uitgekiend programma van medische 
leveranties voor de gehele bevolking, voedsel voor kwetsbare groepen en reparatie van woningen, 
sanitair en watervoorzieningsinstallaties. 
Omdat er zulke grote bedragen naar de Noord-Kaukasus gingen moest de hulp aan andere gebieden 
in het GOS worden ingekrompen, maar de Zuid'Kaukasus - Armenië, Azerbaidzjan en Georgië -
bleef zeer veel steun ontvangen, namelijk in totaal 80 miljoen ecu (tegenover 55 miljoen in 1994). 
De distributie was ditmaal wat gemakkelijker omdat de wankele vrede binnen en tussen de drie 
landen stand hield, maar de humanitaire problemen bleven minstens even groot als tevoren. Naast de 
normale humanitaire hulp (voedsel, geneesmiddelen, hulpgoederen en onderdak) werd het probleem 
16 
van de energievoorziening aangepakt: aan Armenië en Georgië weiden grote hoeveelheden brandstof 
en gas geleverd en kwetsbare groepen en sociale centra in alle drie landen kregen aparte rantsoenen. 
Ook dit jaar werd een speciaal voedselhulpprogramma opgezet voor de drie zuidelijke 
Kaukasuslanden en daarnaast Kirgizstan en Tadzjikistan (Moldavië had niet langer speciale 
bijstand nodig). Het programma beliep in totaal 197 miljoen ecu (in 1994 204 miljoen), waarvan in 
beide jaren 35 miljoen ecu voor rekening van ECHO kwam. 
Kirgizstan en Tadzjikistan ontvingen beide extra humanitaire bijstand van de Commissie, 
hoofdzakelijk van medische aard. Helaas was er na alle acties geen geld meer om de hulp aan 
Belarus en Oekraïne voort te zetten, maar deze landen bleven wel profiteren van twee 
meerlandenprogramma's binnen het GOS. 
Zoals tevoren waren deze meerlandenprogramma's ten eerste gericht op de gevolgen van de 
Tsjernobyl-ramp in Belarus, de Russische Federatie en Oekraïne en ten tweede op een 
grootschalige inentingscampagne. De hulp i.v.m. Tsjernobyl bestond hoofdzakelijk uit verdere steun 
voor reeds bestaande activiteiten in de vorm van gebruiksartikelen voor reeds geleverde uitrusting, 
lopende toezichtprogramma's en de levering van bepaalde gespecialiseerde apparatuur. 
Het doelwit van de inentingscampagne van 1995 tegen de meest voorkomende kinderziekten in het 
GOS was difterie, waarvan er in 1994 zo'n 200.000 gevallen waren geweest, die dreigden zich in 
westwaartse richting naar de Europese Unie uit te breiden. Opnieuw werd een algemeen programma 
opgesteld door UNICEF, het IFRK en de WGO, waarbij de eerstgenoemde twee organisaties 
verantwoordelijk waren voor de activiteiten in specifieke landen. De Commissie heeft zich verbonden 
tot een belangrijke, langdurige bijdrage aan deze voor drie jaar geplande campagne voor het 
bestrijden en uitroeien van deze en andere epidemieën. 
3.6 Oost-Europa 
Afgezien van ex-Joegoslavië bleef de humanitaire bijstand aan Oost-Europa beperkt tot 1,2 miljoen 
ecu voor Albanië, als aanvulling op andere steunmaatregelen van de Commissie, 0,5 miljoen ecu 
voor de levering van voedsel en medische hulp aan ziekenhuizen en andqre instellingen in Roemenië, 
en de opneming van de drie Baltischc staten in de algemene difteriebestrijdingscampagne. 
3.7 Azië 
Ook al domineerden in de humanitaire activiteiten van de Commissie in Azië nog steeds de door 
mensen veroorzaakte crises in Afghanistan en Irak, 1995 was ook een jaar van natuurrampen in dit 
werelddeel, vooral overstromingen. 
In Afghanistan bleef de Commissie bijstand verlenen aan vluchtelingen en in het land zelf 
ontheemde bevolkingsgroepen, in hechte coördinatie met haar andere activiteiten. De telkens 
uitbrekende gevechten in verschillende delen van het land maakten ook nu de hulpverlening tot een 
ingewikkelde en gevaarlijke taak. Evenals in 1994 richtte men zich voornamelijk op medische en 
sanitaire bijstand om de gezondheidszorg minimaal op peil te houden en de allerergste epidemieën te 
17 
voorkomen. Het bedrag van de door ECHO verstrekte bijstand was in 1995 bijna hetzelfde als in 
1994 (omstreeks 12,5 miljoen ecu). 
In Irak bleef de Commissie één van de grootste steunverleners met 24,9 miljoen ecu, iets meer dan 
in 1994. Het zwaartepunt in het programma voor het land werd echter verlegd naarmate steeds 
duidelijker bleek dat de humanitaire behoeften in de gebieden die onder het centrale gezag staan al 
spoedig even groot geworden zijn als die in het noorden en in de zuidelijke moerasgebieden. In het 
noorden was voedselhulp voor bepaalde doelgroepen nog steeds essentieel. Tevens werden sociale, 
medische en drinkwatervoorzieningen gerepareerd en ging men, in hechte samenwerking met de 
ODA. door met het programma voor herstel van de plaatselijke landbouwproduktie. 
Het gebied is zo dicht bezaaid met miljoenen en miljoenen mijnen dat men eindeloos zou kunnen 
doorgaan met mijnopruimingsprogramma's. Daarnaast werd steun verleend voor kunstledematen voor 
een steeds groter aantal slachtoffers. Het huidige ontmijningsprogramma wordt samen met het VK 
uitgevoerd. De voedselhulp en medische bijstand aan uit de zuidelijke moerasgebieden afkomstige 
haakse vluchtelingen in Iran werd voortgezet en uitgebreid tot gebieden die in handen van de 
centrale regering zijn, maar ook ditmaal onder streng toezicht. Sinds twee jaar geleden, toen ruim 
90% van de hulp naar het noorden ging, is dit aandeel in 1995 geslonken tot amper 70%, namelijk 
slechts 17.3 miljoen ecu. 
Vanwege natuurrampen ging bijstand naar Cambodja, Indonesië, Laos en Pakistan, en tweemaal 
naar Bangladesh en de Filippijnen. Vluchtelingen uit Bhoetan, Myanmar en Tibet ontvingen 
bijstand in respectievelijk Nepal, Thailand en India. Voor het eerst werd, op verzoek van een aantal 
partnerorganisaties, noodhulp verstrekt aan Noord-Korea in verband met geweldige overstromingen 
in talrijke provincies. 
In verband met de gevechten in Sri Lanka, die in 1994 reeds aanleiding hadden gegeven tot 
bijstand, nam de Commissie twee besluiten halverwege het jaar. Toen het geweld in de tweede helft 
van het jaar echter plotseling weer oplaaide moest er nog een besluit worden genomen ten behoeve 
van de vluchtelingen uit de noordelijke stad Jaffna. Men bleef zich afvragen of er in het noordelijke 
deel van het eiland niet een grote, door de mens veroorzaakte humanitaire ramp dreigde. 
3.8 Midden-Oosten en Noord-Afrika 
De Commissie zette de humanitaire bijstand in het kader van haar algemene programma voor de 
zelfstandige en bezette Palestijnse gebieden voort met een bijdrage van 5,3 miljoen ecu in 1995. 
Evenals in 1994 werd deze hulp besteed aan dringend nodige uitrusting en scholing in particuliere en 
openbare ziekenhuizen die aan de Palestijnse autoriteiten waren overgedragen. Palestijnse 
vluchtelingen in Libanese kampen ontvingen medische hulp ten bedrage van 1,3 miljoen ecu, en de 
ontheemde en kwetsbaarste Libanese bevolkingsgroepen voedselhulp voor 0,6 miljoen ecu. 
Na de verergering van de civiele crisis in Algerije namen de basisbehoeften van de Saharaanse 
vluchtelingen dusdanig toe dat voedselhulp voor in totaal 4,5 miljoen ecu nodig was. Bovendien 
ontvingen zij medische en logistieke bijstand ter hoogte van 0,5 miljoen ecu. 
Ook verleende de Commissie bijstand na een aardbeving in Turkije en verstrekte zij samen met 
andere donors Jemen een kleine bijdrage voor een inentingscampagne en het opvangen van de 
gevolgen van de burgeroorlog. 
De acties in Libanon en voor de Saharaanse vluchtelingen werden voorbereid met specifieke 
verkenningsmissies op kosten van de Commissie en overlegbijeenkomsten met de EU-Lid-Staten die 
rechtstreeks belang stelden in hulpverlening aan deze bevolkingsgroepen. 
3.9 Latijns-Amerika 
Ook al bleef Cuba de voornaamste ontvanger van humanitaire hulp, toch was er sprake van 
toegenomen activiteiten van ECHO in de gehele regio, vanwege de gevolgen van vroegere 
burgeroorlogen en in verband met natuurrampen in Midden-Amerika. 
Door de verergering van de crisis in het gezondheidsstelsel en de diensten voor basisgezondheidszorg 
viel de hulp aan Cuba in 1995 iets hoger uit dan in 1994, ftamelijk in totaal 15 miljoen ecu. 
Hiermee werden essentiële medische en sanitaire benodigdheden geleverd, voedsel aan ziekenhuizen 
en ontsmettingsartikelen om epidemieën te vermijden. 
Het programma werd uitgevoerd door een aantal Europese NGO's, die geheel verantwoordelijk zijn 
voor de goede uitvoering van het programma, tot en met de distributie aan de doelgroepen. 
Mexico en Nicaragua hadden hulp nodig omdat hun gezondheidszorgstructuren door de conflicten 
waren aangetast. Het grensconflict tussen Ecuador en Peru trof de bevolking van beide landen. Het 
is het opmerken waard dat de medische bijstand via NGO's aan de burgerslachtoffers van de opstand 
in Mexico heeft bijgedragen tot stabilisering van de situatie, wat gold als een voorafgaande 
voorwaarde voor het slagen van vredesonderhandelingen. 
In Guatemala zette de Commissie een algemeen hulpprogramma op voor terugkerende vluchtelingen 
en ontheemden, dat zij nauw coördineerde met haar andere ontwikkelingsactiviteiten. 
In verband met natuurrampen werd bijstand verleend aan het zowel door droogte als overstromingen 
geteisterde Bolivia, aan Colombia en aan El Salvador. 
4. Horizontale activiteiten 
4.1 Informatie en zichtbaarheid 
Humanitaire hulp is één van de successen van de EU in de afgelopen drie jaren, zowel qua omvang 
als geografische spreiding. Het is dan ook niet meer dan normaal dat de Commissie, evenals haar 
partners, haar activiteiten namens de Unie in de publiciteit wil brengen, zowel in de Lid-Staten als in 
de ontvangende landen. Het effect van humanitaire activiteiten hangt namelijk vaak af van de mate 
waarin men ze kenbaar kan maken. 
19 
Visibiliteit bereikt men wellicht voornamelijk door bij een noodtoestand onmiddellijk te reageren, 
met doortastende NGO's of internationale hulporganisaties als partner. Maar dat neemt niet weg dat 
bewustmaking over een crisis en publieksinformatie over de manier waarop de beschikbare middelen 
worden aangewend ook essentiële elementen zijn in de humanitaire bijstand. 
In vergelijking met de organisaties die de Commissie financiert, besteedt zij slechts een zeer klein 
deel van haar begroting aan zichtbaarheid. De eerstgenoemde hebben dan nog het voordeel dat zij, 
die op het terrein werkzaam zijn, daardoor natuurlijk vaak met de hele eer gaan strijken. In 1995 
ging slechts circa 1,5 miljoen ecu naar maatregelen inzake informatie and visibiliteit . Vandaar de 
noodzaak van hechte samenwerking met de partnerorganisaties, om de Commissie het profiel te 
verlenen waar zij, gezien haar bijdragen, recht op heeft. 
Hiervoor wordt een strategie gevolgd met vier hoofdbestanddelen: de media, publikaties en 
audiovisuele produkties, gezamenlijke activiteiten met NGO's en internationale organisaties en 
gezamenlijke activiteiten met Lid-Staten. 
De media: vorig jaar gingen ruim 150 perscommuniqués de deur uit, één voor elke hulptoewijzing. 
Bovendien begon men in 1995 geregeld informatie op INTERNET te plaatsen (zie deel 2.2). Ten 
derde werden journalisten in de gelegenheid gesteld gebieden waar acties worden uitgevoerd te 
bezoeken. 
Het resultaat was veel aandacht in de pers en op TV. Sommige van die bezoeken werden op initiatief 
van NGO's en VN-organisaties georganiseerd. 
De actie in de media wordt ondersteund met een aantal publikaties en audiovisuele produkties. De 
publikaties bestaan momenteel uit: 
a) Dit "Jaarverslag", dat binnen en buiten de EU ruim wordt verspreid; 
b) "ECHO News", een driemaandelijkse nieuwsbrief in het Frans en Engels die zich voornamelijk 
richt op een beperkt publiek binnen de Europese Unie; 
c) "ECHO Files", uitvoerige achtergrondinformatie over specifieke humanitaire crises, b.v. 
Rwanda, Somalië, Haïti; 
d) Een "ECHO Kalender"; 
e) Verscheidene brochures waarin wordt uitgelegd hoe dé Commissie via ECHO tewerk gaat, 
met beschrijvingen van een paar grote operaties, bijvoorbeeld in ex-Joegoslavië. 
Het audiovisuele element bestaat uit video's waarin ECHO's rol en het profiel van de door ECHO 
gefinancierde organisaties en veldwerkers uit de doeken wordt gedaan, alsook televisieclips en een 
documentaire. 
Volgens de Kaderovereenkomst voor Partnerschap met NGO's en internationale organisaties (zie 
deel 2.1) moeten deze de rol van de EU als donor goed zichtbaar maken. Dat doen ze voornamelijk 
door het materiaal dat zij ter plaatse distribueren van stickers en andere ECHO-kentekens te 
voorzien. Dit gebeurt nu praktisch overal. 
20 
Het begrip "zichtbaarheid" houdt echter meer in dan alleen stickers. De laatste twee jaar worden de 
partners voortdurend aangemoedigd ECHO in hun mediaberichten te noemen, net zoals ECHO dat 
voor hen doet. Tijdens het afgelopen jaar hebben vele NGO's in hun eigen publikaties, met een 
oplage van ettelijke tienduizenden, ruime aandacht geschonken aan door ECHO gefinancierde acties. 
Nu heeft ECHO samen met de Franse en Spaanse NGO's brochures gepubliceerd voor distributie aan 
het brede publiek. Voor volgend jaar zijn soortgelijke publikaties gepland met de Duitse en Italiaanse 
NGO's. 
Samenwerking met de Lid-Staten: aangemoedigd door het succes van de humanitaire dag in Berlijn 
tijdens het Duitse voorzitterschap in 1994, deed men dit tijdens het Franse presidentschap nog eens 
over in Parijs, terwijl tijdens het Spaanse presidentschap in Madrid een "humanitaire top" werd 
georganiseerd (zie hieronder). In beide gevallen geschiedde dit in hechte samenwerking met de 
nationale instanties en NGO's. In Parijs ging het evenement gepaard mét een "groene telefoonlijn" 
die twee dagen functioneerde en een twee weken durende tentoonstelling in de Arche de la Défense. 
4.2 "Humanitaire top" in Madrid 
Op initiatief van Commissielid Bonino, werd op 14 december in Madrid een bijeenkomst 
georganiseerd die beoogde vraagstukken van humanitair belang te belichten, waarmee zowel donors 
als humanitaire organisaties te maken hebben. Op de top waren - voor de eerste maal - de EU en de 
VS bijeen, samen met UNHCR, UNICEF, WVP en DHA, het Rode Kruis en vertegenwoordigers van 
Artsen zonder grenzen en van de NGO's in de EU en de VS. De bijeenkomst, die volgens alle 
deelnemers een succes was, resulteerde in de goedkeuring van een actie-gericht document, waarin 
een nieuwe humanitaire agenda werd opgesteld en die de naam de "Verklaring van Madrid" 
meekreeg. De Verklaring, die de aandacht vestigt op de beperkingen van humanitaire steunverlening 
en op de noodzaak wijst de oorzaken van crises vlot en doeltreffend aan te pakken, is in Bijlage 1 
opgenomen. ^ 
Hoewel mevrouw Hillary Clinton, de echtgenote van de Amerikaanse president, niet persoonlijk 
aanwezig kon zijn, betuigde zij haar steun door middel van een video-opname die tijdens de 
bijeenkomst werd vertoond. De bijeenkomst kreeg nog meer cachet door een boodschap van Paus 
Johannes-Paulus en de steun van beschermvrouwe Koningin Sofia alsmede de belangstelling van 
Eerste Minister Felipe Gonzalez van Spanje in zijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de 
Europese Raad. 
4.3 Coördinatie/samenwerking 
4.3.1 Coördinatie tussen de diensten 
De waarde van afzonderlijke humanitaire operaties wordt niet alleen bepaald door hun intrinsieke 
kwaliteiten maar tevens door de plaats die zij innemen binnen een algemeen analytisch kader dat 
alle politieke, humanitaire en ontwikkelingsaspecten van een specifieke crisis omvat.De Commissie 
tracht haar humanitaire activiteiten dan ook zorgvuldig te coördineren met activiteiten die worden 
ondernomen op andere gebieden. Deze coördinatie bestrijkt alle stadia van ontwerp tot uitvoering. In 
het besef dat dit verdere uitwerking verdient, werd evenwel uitvoerigere stilgestaan bij de bezinning 
over de koppeling van hulp aan ontwikkeling (zie 3.2.) 
21 
4.3.1.1 Vluchtelingen, in eigen land ontheemden en remigranten in derde landen 
Zoals reeds werd vermeld in het Jaarverslag voor 1994 heeft ECHO zich bijzonder ingezet voor de 
oprichting van een permanente groep voor intern overleg (PGIO) inzake vluchtelingen, in eigen 
land ontheemden en remigranten in derde landen die het beleid van de Commissie ten aanzien 
van deze groepen moet coördineren. Deze groep kreeg tevens tot taak het standpunt van de 
Commissie bij besprekingen op hoog niveau met de UNHCR te formuleren (zie 4.3.5.1). 
In 1995 werd de werking van deze groep geconsolideerd. De interne overlegprocedure bleek niet 
alleen een aansporing tot interne coördinatie maar bewees ook een doodenkele keer dat een voorstel 
om de een of andere reden moest worden herzien, goede diensten. 
De PGIO beschikt over een eigen interne database die alle programma's met betrekking tot 
vluchtelingen die door een dienst worden uitgevoerd, registreert zodat uitgebreide statistieken kunnen 
worden opgesteld. Met behulp van deze database zijn alle werkzaamheden van de Commissie sedert 
1 januari 1995 in kaart gebracht.Het eerste statistische overzicht zal begin 1996 beschikbaar zijn en 
regelmatig worden bijgewerkt. 
4.3.1.2 Andere gemengde werkgroepen van diensten van de Commissie 
Om hel effect van het ECHO-programma paraatheid bij rampen te verhogen en ieder risico van 
overlapping tussen de diensten van de Commissie te vermijden, werd een overkoepelende groep 
paraatheid bij rampen opgericht die normaal gesproken éénmaal in de twee maanden bijeenkomt om 
relevante vraagstukken te bespreken en na te gaan wat de mogelijkheden zijn om het programma 
verder te ontwikkelen. 
Tevens neemt ECHO deel aan de permanente overkoepelende groep inzake Mensenrechten die 
wordt geleid door DG IA en de overkoepelende groep inzake immigratie en asielkwesties onder 
leiding van het Secretariaat-Generaal. Verder was ECHO betrokken bij de voorbereiding van de 
mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement over de externe aspecten van het beleid 
inzake mensenrechten. 
4.3.1.3 Coördinatie buitenlandse betrekkingen 
Met het aantreden van de nieuwe Commissie in januari 1995 onderging de structuur van de 
buitenlandse betrekkingen van de Commissie een transformatie, zowel op het niveau van het College 
als op dat van de diensten. De vier Directoraten-generaal die geografisch verantwoordelijk zijn voor 
buitenlandse betrekkingen (DG I, IA, IB en VIII) komen samen met ECHO en met het Directoraat-
generaal voor economische en finananciële zaken (DG II) nu regelmatig bijeen in het kader van de 
zogenaamde "Relex" coördinatiestructuren. 
Dit overleg weerspiegelt de Relex-groep van de leden van de Commissie die tevens regelmatig 
bijeenkomt om zaken van gemeenschappelijk belang te bespreken. 
4.3.2 Lid-Staten 
De besprekingen met de Lid-Staten richtten zich in 1995 voornamelijk op het onderzoek van het 
ontwerp-voorstel van de Commissie voor een Verordening van de Raad inzake humanitaire steun, 
zoals hierboven uiteengezet (zie 1.1). 
22 
Verder „werden de werkbetrckkingcn met de Lid-Staten op het gebied van crisissituaties en het 
overleg binnen de verschillende internationale fora, met name binnen de Verenigde Naties, waar 
hulpprogramma's werden besproken door de internationale donorgemeenschap, informeel voortgezet. 
In het institutionele kader van de Unie zelf, bleven de regelmatige Kwartaalbijeenkomsten waaraan 
wordt deelgenomen door de Directeuren van de Lid-Staten verantwoordelijk voor humanitaire steun 
en de Commissie, hun nuttige functie van discussieforum vervullen. Deze werd eens te meer 
duidelijk op de bijeenkomst begin november waar de beslissingen die de Commissie moest nemen 
inzake nieuwe humanitaire steunpakketen voor het voormalig Joegoslavië en de regio van de Grote 
Meren in Afrika uitvoerig werden afgewogen. Tijdens deze bijeenkomst werd tevens een eerste 
discussiedocument goedgekeurd over de koppeling van hulp, rehabilitatie en ontwikkeling(zie 3.2). 
Bilaterale contacten en samenwerking met afzonderlijke Lid-Staten werden in verschillende vormen 
en fora. zowel op formeel, officieel niveau als op werkniveau voortgezet en vormen een belangrijke 
bijdrage aan een constructieve dialoog. 
ECHO geniet bovendien de volledige steun van de Lid-Staten zoals bleek op de bijeenkomst in april 
1995 waar de meeste van hen zich, ondanks de huidige begrotingsbeperkingen, uitspraken tegen 
besnoeiingen op humanitaire steun . Zij vroegen de Commissie zich tevens meer in te zetten voor 
rehabilitatieprogramma's en geleidelijk over te schakelen van rechtstreekse humanitaire steun op 
"duurzame programma' s". 
De uitbreiding van de Unie op 1 januari 1995 met Oostenrijk, Finland en Zweden betekende zonder 
meer een verrijking van het kader waarbinnen ECHO zijn werkzaamheden uitvoert. Deze neutrale 
landen, die van oudsher actief zijn op het gebied van de humanitaire hulpverlening, hebben van meet 
af aan een uitgesproken belangstelling voor het werk van ECHO aan de dag gelegd. 
4.3.3. Europees Parlement 
In 1995 hield het Parlement zich intensief bezig met thema's die al dan niet rechtstreeks de 
humanitaire hulpverlening raken. 
De discussie over het voorstel voor een Verordening van de Raad betreffende de humanitaire steun is 
reeds genoemd (zie 1.1). In het kader van deze discussie en in de marge van één van haar gewone 
vergaderingen organiseerde de parlementaire commissie ontwikkelingssamenwerking op 17 oktober 
een werkvergadering waaraan werd deelgenomen door mevrouw Bonino, de humanitaire 
partnerorganisaties (NGO's en internationale organisaties) en de vertegenwoordigers van de Lid-
Staten. Op deze vergadering bleek dat het door de Commissie opgestelde voorstel voor een 
verordening kan rekenen op steun van de parlementaire commissie en de partners. 
Voorts heeft de commissie ontwikkelingssamenwerking de evolutie van crises en de humanitaire 
toestand in de desbetreffende betrokken landen op de voet gevolgd. Met name de crisis in de regio 
van de Grote Meren in Afrika was systematisch te vinden op de agenda van de vergaderingen. 
De commissie buitenlandse zaken richtte zich vooral op het voormalig Joegoslavië en de oorlog in 
Tsjetsjenië. 
Naast de gebruikelijke parlementaire werkzaamheden, de schriftelijke en mondelinge vragen, de 
resoluties, de initiatieven en verslagen, organiseerde het Parlement diverse evenementen. Als 
23 
voornaamste hiervan noemen wij de openbare hoorzittingen over anti-persoonmijnen op 21 en 22 
maart 1995. over het thema "Vijftig jaar Verenigde Naties: de humanitaire uitdaging", op 22 en 23 
mei 1995 en "Evaluatie, impact en vooruitzichten van de mensenrechtenclausule" op 20 en 21 
november 1995. Deze hoorzittingen getuigen van de niet aflatende belangstelling van het Europees 
Parlement voor vraagstukken die te maken hebben met humanitaire actie, met samenwerking en 
ontwikkeling en met eerbiediging van de mensenrechten. 
Het Europees Forum voor actieve preventie van conflicten (FEPAC) blijft zich van zijn taken kwijten 
en komt eenmaal per maand in Straatsburg bijeen waar samen met de rechtstreeks betrokkenen over 
actuele vraagstukken wordt geproken. Op deze bijeenkomsten wordt vaak op levendige en 
onomwonden wijze van gedachten gewisseld waaruit blijkt dat een dialoog weliswaar moeilijk maar 
niet onmogelijk is. 
Onder auspiciën van de ACS-EU Gemengde vergadering, werd in 1994 een werkgroep 
Vluchtelingen opgericht (rapporteur: het geachte parlementslid de heer Vecchi). Op de eerste 
vergadering werd besloten dat ECHO zou deelnemen aan de toekomstige zittingen, waarvan er in 
1995 twee plaatsvonden. ECHO heeft actief deelgenomen aan de discussies in dit forum, dat de 
ontwikkeling van de Permanente Groep Intern Overleg inzake hulp aan vluchtelingen, in eigen land 
ontheemden en remigranten in derde landende personen (PGIO) (zie 4.3.1.1.) met grote 
belangstelling volgt. 
4.3.4 Niet-gouvernementele organisaties 
In 1995 werd ongeveer de helft van de humanitaire hulpverlening die door ECHO werd beheerd, 
uitbesteed aan niet-gouvernementele organisaties (NGO's). Deze cijfers, die hoger liggen dan in 
voorgaande jaren, onderstrepen eens te meer welke waarde de Commissie bij haar humanitaire 
operaties hecht aan het partnerschapsbeginsel en met name de prominente rol van NGO's in dat 
partnerschap: zij waren betrokken bij vrijwel alle operaties in de bijna zestig landen waar 
humanitaire hulp werd verleend. 
ECHO heeft het hele jaar tijd noch moeite gespaard om in een aantal Lid-Staten een dialoog aan te 
gaan met verschillende groeperingen van partner-NGO's. Dit bleek een waardevolle investering 
omdat de partners op de hoogte konden blijven van trends in humanitaire aangelegenheden, 
problemen konden worden aangepakt, misverstanden uit de weg konden worden geruimd en de 
partners konden kennismaken met de beperkingen waarmee de anderen worden geconfronteerd. 
Zo ontstond niet alleen ruimte om beleidskwesties van humanitaire aard gezamenlijk onder de loep te 
nemen maar kon met behulp van deze georganiseerde contacten tevens worden ingegaan op de 
talrijke praktische vraagstukken die verband houden met het beheer van humanitaire operaties. 
Daarnaast wordt het steeds meer duidelijk dat de werkbanden tussen NGO's en ECHO-desk-officers 
en de werkers op het terrein steeds nauwer worden. 
4.3.5 Verenigde Naties 
In 1995 bleef het aandeel van de Commissie voor humanitaire steun in het VN-stelsel zeer 
belangrijk, hoewel de cijfers ten opzichte van het vorige jaar een daling vertoonden. Van de in totaal 
494 miljoen ecu waarvoor eind vorig jaar verplichtingen waren aangegaan, werd 17% verleend via 
VN-organisaties (vergeleken met 32% in 1994). Dit percentage kan als volgt worden gesplitst: 
24 
UNHCR 46.9 miljoen ecu 9,5% 
WVP 29,2 miljoen ecu 5,9% 
UNICEF 4,7 miljoen ecu 0,9% 
DHA 0,55 miljoen ecu 0,1% 
UNRWA 0,14 miljoen ecu 0,0% 
Andere 1,45 miljoen ecu 0,3% 
ECHO heeft tevens bijgedragen aan de publikatie van een brochure over de betrekkingen tussen de 
Europese Unie en de Verenigde Naties ter herdenking van de vijftigste verjaardag van de VN. 
4.3.5.1 Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen 
(UNHCR) 
De UNHCR is verreweg de belangrijkste individuele operationele partner op het gebied van de 
humanitaire hulpverlening en vice-versa (in 1994 financierde de Commissie naar schatting 22% van 
de UNIICR-begroting waarvan het leeuwedeel afkomstig was van ECHO. 
De steun aan UNHCR in 1995 ging verder dan de gewone financiering van operaties en omvatte 
tevens uitgebreide beleidsdiscussies en coördinatie-initiatieven, zoals bijvoorbeeld in het geval van 
Rwanda/Burundi (zie 3.4.1). 
De bestaande symbiotische relatie kreeg vorm in de oprichting van een groep op hoog niveau die in 
mei 1995 voor de tweede maal bijeenkwam. Alle relevante diensten van de Commissie en UNHCR 
nemen deel aan deze gestructureerde dialoog, die wordt geleid door ECHO. 
Voortdurende dialoog en beleidsdiscussies met UNFICR vinden ook buiten dit kader plaats, op alle 
niveaus en in verschillende fora, en hebben geleid tot doelgerichte strategieën en grote 
eensgestemdheid bij de analyse van de behoeften en de prioriteiten. 
Kortom. UNHCR heeft bewezen de door de Commissie gefinancierde operaties doeltreffend te 
kunnen uitvoeren. De betrekkingen met deze organisatie zijn goed, zelfs zodanig dat de relatie tussen 
de Commissie en de UNHCR een belangrijke bijdrage blijft leveren aan de verbetering van de 
internationale humanitaire hulpverlening. 
4.3.5.2 Departement van Humanitaire Zaken (DHA) 
De inspanningen van het Dl IA om binnen het stelsel van de VN voor humanitaire hulpverlening een 
doeltreffend coördinatie-instrument te worden, worden door de Commissie nog steeds met 
belangstelling gevolgd. Recente discussies in het Inter-Agency Steering Committee, dat nieuw leven 
is ingeblazen, doen de hoop wekken dat specifieke vooruitgang kan worden geboekt met betrekking 
lol vraagstukken in eigen land ontheemden en het gebruik van militaire en civiele defensiemiddelen 
voor humanitaire operaties (MCDA's). 
De betrekkingen met DHA zijn goed, en zijn specifiek gericht op het MCDA-project en 
besprekingen over de ontwikkeling van het Relief/Web-concept. Tevens werd verder gewerkt aan het 
IDNDR-project dat in 1994 werd gesteund (zie 4.5). In het kader van het MCDA-project in 1995 
werd steun verleend aan de opleiding en de vaste procedures voor luchttransporten, gevolgd door 
aanvullende steun, die eind 1995 werd goedgekeurd, voor de ontwikkeling van een register van de 
25 
activa. ECHO heeft deelgenomen aan de werkzaamheden in het MCDA-stuurcomité en deze op de 
voet gevolgd. 
Verder werd met DHA samengewerkt op het gebied van de zogenaamde Escrow-rekening, een 
faciliteit die werd opgezet door de VS-regering en waarmee DHA humanitaire steun aan Irak kan 
verlenen door tegenwaardefondsen te verschaffen uit de gelden van Irak die zijn bevroren, en 
equivalent zijn aan de verplichtingen van andere donors. 
4.3.5.3 Wereldvoedselprogramma (WVP) 
Ook in 1995 was het WVP een zeer belangrijke operationele partner van de Commissie bij de 
humanitaire hulpverlening. De operationele problemen die in 1994 onder de aandacht werden 
gebracht zijn echter nog niet opgelost. In de externe evaluaties waartoe opdracht was gegeven door 
ECHO kwamen specifieke tekortkomingen aan het licht, met name in Tadzjikistan. 
De aanpassing van de WVP-structuur aan de eisen van de dringende hulpverlening geschiedt zeer 
traag, een feit dat ook door tal van andere donors en de eigen externe controles van het WVP werd 
opgemerkt. Anderzijds kan de organisatie weer bogen op haar kracht op het gebied van het verlenen 
van grootschalige voedselhulp, bijvoorbeeld in Rwanda/Burundi. 
In mei 1995 ondertekende het WVP een Kaderovereenkomst voor Partnerschap met de Commissie; 
en ook het verdere jaar werden contacten op hoog niveau voortgezet om een aantal operationele 
moeilijkheden uit de weg te ruimen, waarbij enige vooruitgang werd geboekt. 
4.3.5.4 Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) 
De contacten met UNICEF, een kleinere maar desondanks belangrijke partner, waren in 1995 
eveneens frequent. Deze relatie zal,na de ondertekening op 29 juni 1995 van een 
Kaderovereenkomst voor Partnerschap, tussen beide partijen, zeker verdiept worden.De Uitvoerend 
Directeur van Unicef, mevrouw Bellamy, kwam voor deze gelegenheid naar Brussel waar zij een 
vruchtbare uitwisseling van gedachten had met mevrouw Bonino. 
4.3.6 Verenigde Staten 
Goede betrekkingen met de VS op het gebied van humanitaire bijstand zijn een vanzelfsprekende 
prioriteit voor de Commissie wanneer men zich realiseert dat de EU, haar Lid-Staten en de VS in 
1994 gezamenlijk zo'n 86% van alle officiële humanitaire steun voor hun rekening namen. De 
betrekkingen die reeds in 1994 waren ontwikkeld, werden in 1995 nauwer aangehaald. 
Naast de gebruikelijke uitwisseling van informatie en contacten op werkniveau, stond de dialoog over 
zaken van gemeenschappelijk belang op humanitair gebied in het teken van het overleg op hoog 
niveau tussen de Commissie en de Amerikanen. Op 24 en 25 mei had mevrouw Bonino zeer 
vruchtbare ontmoetingen in Washington met mevrouw Clinton, VS-politici en hoge ambtenaren van 
het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Agency for International Development (USAID). Een 
26 
verdere ontmoeting op hoog niveau tussen de Commissie en USAID werd op 21 en 22 september in 
Brussel georganiseerd, waaraan ECHO actief deelnam. Tijdens deze ontmoeting werd overeensteming 
bereikt over samenwerking op een aantal gebieden van gemeenschappelijk belang. 
Deels als gevolg hiervan, werden humanitaire hulp en verwante vraagstukken tevens aangemerkt als 
één van de prioritaire gebieden waar de banden tussen de EU en de VS in het kader van de 
transatlantische dialoog nauwer moeten worden aangehaald. 
Dit streven werd geformuleerd in het Gezamenlijk EU-VS-Aclieplan dat tijdens de EU-VS Top op 3 
december werd gelanceerd. Het Plan bestrijkt tal van specifieke humanitaire aangelegenheden, zoals 
de vrede en de wederopbouw in het voormalig Joegoslavië en het Midden-Oosten, preventieve 
diplomatie, ontwikkelingshulp, mensenrechten, democratie, asiel- en vluchtelingenvraagstukken, 
nucleaireveiligheid en gezondheid. Het Plan houdt tevens de oprichting in van een Raadgevende 
(iroep op Hoog niveau inzake ontwikkelingssamenwerking en humanitaire bijstand die een uitgebreid 
mandaat kreeg met inbegrip van alle gebieden die op de bijeenkomsten in september met USAID 
werden geïdentificeerd (zie Bijlage 3). 
Wat de uitwisseling van informatie betreft, gaat de Commissie samen met de VS verder werken aan 
de oprichting van een globaal financieel tracking-systeem voor humanitaire steun. Omdat het 
verzamelen van gegevens van de verschillende VS-departementen die verantwoordelijk zijn voor 
humanitaire steun, die vergelijkbaar zouden zijn met statistieken van de Commissie niet geheel 
vlekkeloos verloopt, is het beeld echter nog zeer onvolledig. 
4.3.7 Andere derde landen en internationale en regionale organisaties 
4.3. 7.1 Andere derde landen 
Naar aanleiding van contacten in 1994, toen het lidmaatschap van de Unie werd overwogen, heeft de 
Commissie werkrelaties onderhouden met de autoriteiten op het gebied van hulpverlening in 
Noorwegen, een land dat van oudsher zeer betrokken is geweest bij humanitaire vraagstukken. 
In 1995 werden tevens eerste contacten gelegd met Canada die in 1996 naar alle waarschijnlijkheid 
zullen worden geïntensiveerd. 
4. j. Rode Kruis 
Een belangrijke partner van ECHO is vanzelfsprekend het Rode Kruis, hoeder van de Verdragen van 
Genève van 1949. Nauwe werkbetrekkingen werden onderhouden en zelfs geïntensiveerd in 1995, 
zowel met het Internationale Comité (ICRC), de Internationele Federatie van het Rode Kruis en 
de Rode Halvemaan (IFRC) als de nationale Rode Kruis organisaties. Er werden regelmatige 
bijeenkomsten georganiseerd om gezamenlijk acties te plannen en een onderling beleid uit te 
stippelen zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van hun expertise in complexe humanitaire 
situaties. 
In 1995 verstrekte de Commissie 40,4 miljoen ecu aan ICRC-activiteiten voor de bescherming van en 
het toezicht op de eerbiediging van de elementaire rechten van gevangenen, het opsporen van 
familieleden en vermisten, alsmede talrijke medische en eerste hulpprogramma's, met name in 
Rwanda en Burundi. 
27 
Dankzij het IFRC-verbindingsbureau in Brussel kon de coördinatie tussen de nationale Rode Kruis 
organisaties die bij ECHO-operaties betrokken waren in 1995 worden verbeterd maar bleef de IFRC 
zelf ook nog een belangrijke rol spelen als operationele partner. 
4.4 Evaluatie 
1995 stond in het teken van de groeiende toenemende belangstelling van de Lid-Staten en de partners 
van ECHO voor de evaluatie van humanitaire hulpoperaties en de methoden die hierbij gehanteerd 
worden. Tegelijkertijd legde de Commissie in het kader van het door de nieuwe Commissie 
gelanceerde initiatief "Gezond en doeltreffend beheer 2000" in toenemende mate de nadruk op 
evaluatie van haar activiteiten op alle gebieden. 
Gezien de zeer specifieke aard van zijn eigen werkzaamheden was ECFIO één van de eersten om 
deze uitdaging aan te nemen. In 1995 werd hard verdergewerkt aan zowel de afronding van een 
bijgewerkte methodologie die afgestemd is op de behoeften van ECHO en de modi operandi van 
ECHO en zijn partners als de uitbreiding van het totale aantal evaluaties. Met de publikatie van een 
methodologisch handboek dat praktische en systematische richtsnoeren bevat voor de evaluatie van 
humanitaire steun is de eerste fase nu afgesloten. Dit handboek is niet alleen van nut voor de 
Commissie maar tevens voor haar partners en al diegenen die actief zijn op het gebied van 
humanitaire hulpverlening. 
De Commissie bleef de door haar gefinancierde operaties die door NGO's of VN-organisaties werden 
uitgevoerd evalueren. In 1995 werden operaties die waren uitgevoerd door 46 NGO's en door 5 VN-
organisaties geëvalueerd. De evaluaties bestreken alle soorten van programma's en alle gebieden. 
Door de evaluatiemethodologie die zij heeft ontwikkeld beschikt de Commissie nu over voldoende 
ervaring om haar programma's, met name in het zuiden van de Kaukasus en Irak te kunnen 
evalueren. Met behulp van deze evaluaties kon zij informatie verzamelen over de sociaal-
economische situatie en de impact van haar werkzaamheden in elke sector (medisch,voedselgebied, 
enz.) zodat zij in deze regio's doelgerichter te werk kan gaan. 
Verder kon zij met behulp van de evaluatie van een inentingscampagne in het zuiden van de 
Kaukasus. in Oekraïne, Rusland en Belarus, die door verschillende partners werd uitgevoerd, de 
zwakke en sterke punten van de verschillende aanpakken aangeven. Tevens heeft de Commissie voor 
de eerste maal in 1995 12 acties geëvalueerd op het gebied van het voorkomen van rampen in 
Afrika. Latijns-Amerika en Zuid-Azië. 
Bij al deze evaluaties onderwierp de Commissie humanitaire operaties niet alleen aan een grondig 
onderzoek maar werd tevens bijzondere aandacht besteed aan de impact van deze operaties, met 
name op'de gezondheidsindicatoren, op de plaatselijke markt, op het milieu of op de versterking van 
de plaatselijke institutionele capaciteit en werd onderzocht in hoeverre voortzetting van de 
financiering van humanitaire hulpverlening in de regio noodzakelijk is. 
Ondanks het grote aantal evaluaties dat werd verricht, is het voorbarig hieruit nu al samenhangende 
conclusies te trekken omdat het gaat om zeer uiteenlopende humanitaire operaties die altijd in 
complexe en zeer specifieke situaties worden uitgevoerd. De Commissie zorgt ervoor dat de 
resultaten van de evaluaties grondig met de partners worden doorgenomen. Over het algemeen 
28 
kunnen we stellen dat het partnerschap de goede richting uitgaat omdat duidelijk wordt beseft welke 
rol evaluaties spelen en dat met behulp van de resultaten ervan het werk doeltreffend kan worden 
verbeterd. 
4.5 Paraatheid bij rampen 
Het ECIIO-programma paraatheid bij rampen, dal in 1994 werd gestart, begon in 1995 goed te 
draaien en kon zich verheugen in een groeiende belangstelling van internationale organisaties en 
NGO's die actief zijn in programma's voor zowel nood- als ontwikkelingshulp. Voor activiteiten op 
het gebied van paraatheid bij rampen werd in 1995 4.2 miljoen ecu uitgetrokken. 
ECHO begon in 1995 steun te verlenen aan 27 projecten inzake Paraatheid en Preventie in Afrika, 
Azië. Latijns-Amerika en de GOS-landen en zette de financiering van 6 projecten voort die in 1994 
waren gelanceerd. Een lijst van de projecten is in bijlage 2 opgenomen. 
Naast de drie sleutelelementen van het programma, namelijk: 
. scholing van personeel 
. versterking van het beheer en de instellingen 
. op de basisgemeenschappen afgestemde, goedkope technologie voor het opvangen en 
voorkomen van rampen 
voldoen projecten die in aanmerking kwamen voor het selectieproces aan een aantal van de volgende 
criteria: 
. tenuitvoerlegging in landen die laag geplaatst zijn op de Human Development Index ; 
. gericht zijn op de behoeften van de meest kwetsbare groepen; 
. een aanvulling vormen op de nationale ontwikkelingsprogramma's en hulpacties; 
. duurzaam op lange termijn en milieuvriendelijk; 
. deelneming van/beheer door de gemeenschap, versterking van plaatselijke 
capaciteiten en nadruk op de betrokkenheid van vrouwen. 
ECHO verleent niet alleen steun aan veldwerk maar heeft tevens bijgedragen aan de ontwikkeling 
van internationaal beleid en bewustmakingsacties inzake preventie en paraatheid. Op 23-24 
september 1995 werd bijvoorbeeld een overleg van deskundigen georganiseerd in Brussel over "The 
environmental impact of displaced populations". Aanbevelingen en technische documenten die tijdens 
de Workshop werden gepresenteerd, worden thans voorbereid voor publikatie en verspreiding. 
Zoals hierboven uiteengezet (zie 4.4) was eind 1995 voor de meeste operationele projecten een 
evaluatie uitgevoerd. Het gros toonde zeer positieve resultaten, ondanks de bescheiden financiële 
steun en het vaak kleine geografische impactgebied. De evalueerders waren vol lof over de kosten-
efficiëntieverhouding van de projecten , het feit dat plaatselijke hulpbronnen werden aangeboord en, 
de effectieve mogelijkheden waarover ze beschikten om rampen te voorkomen of het leed ervan te 
verzachten. 
Bij haar activiteiten op het gebied van paraatheid bij rampen volgt de Commissie volledig de 
aanbevelingen van het Yokohoma-Actieplan dat werd goedgekeurd in het kader van het IDNDR van 
de VN (Internationall Decade of Natural Disaster Reduction), dat zij actief blijft steunen. 
29 
In de toekomst zal de in 1995 opgedane ervaring moeten worden geconsolideerd en ontwikkeld. In 
1996 zal met name een aantal specilieke elementen van het programma Paraatheid bij rampen verder 
moeten worden uitgewerkt, met inbegrip van het Technisch Raadgevend comité Paraatheid (PREP-
TACi) dat uit deskundigen is samengesteld en advies verleent bij het Programma alsmede de in de 
regio"s gevestigde Focal Centres, aan de hand waarvan ECHO rechtstreeks op regionaal niveau 
scholingsprogramma's kan opzetten. 
vis onderdeel van haar mandaat voor coördinatie van het beleid van de Commissie op het gebied van 
Paraatheid bij rampen buiten het grondgebied van de EU, heeft ECHO sedert maart 1995 de leiding 
over een ad hoc overkoepelende groep die zich bezig wil houden met off-site nucleaire 
rampenparaatheid in Midden - en Oost-Europa. 
Na een geslaagde bijeenkomst met aspirant-begunstigde-landen in augustus, werd in september 
opdracht gegegeven voor een uitgebreide evaluatiestudie. Deze studie die in januari 1996 moet 
worden afgerond, heeft tweeërlei oogmerk: nagaan hoe het staat met de off-site paraatheid in de 
partner landen en gebieden identificeren waar bijstand nodig is om deze paraatheid op een adequaat 
peil te brengen. Na analyse van de resultaten zal ernaar gestreefd worden een samenhangend 
meerjarenprogramma te ontwikkelen dat erop gericht is de plaatselijke systemen voor paraatheid te 
verbeteren. 
Tenslotte, werd in 1995 het NOHA-Diploma geconsolideerd. Dit diploma werd eind 1993 door 
ECHO en DG XXII gelanceerd met als doel de kwalificaties van personeel dat werkzaam is in de 
humanitaire hulpverlening te verbeteren. Meer informatie hierover is te vinden in Bijlage 4. 
5 Vooruitzichten voor 1996 en daarna 
5.1. ïn 1996 te verwachten behoeften 
Men behoeft nauwelijks een kristallen bol te lezen om te voorspellen dat verschillende regio's in de 
wereld ook in 1996 en de daaropvolgende jaren geteisterd zullen worden door instabiliteit en het 
daarmee gepaard gaande menselijk lijden. 
Humanitaire bijstand in het voormalige Joegoslavië heeft een in Europa ongekende dimensie 
aangenomen. De internationale steunverlening die voor miljoenen mensen meer dan vier jaar lang 
een levenslijn vormde is een constante geworden in het dagelijks leven van de bevolking in dit 
geteisterde gebied. 
De enorme materiële en psychologische schade die door het conflict is aangericht, betekent dat de 
bevolking uiterst kwetsbaar is geworden en dit nog lange tijd zal blijven. Voor de terugkeer naar het 
gewone leven zal voortdurende externe steun nodig zijn, waarbij humanitaire bijstand op korte 
cjrmijn boven aan de agenda blijft staan, met de aantekening dat met deze bijstand wel gestreefd 
moet worden naar vermindering van de afhankelijkheid van steun en het creëren van ruimte voor 
wederopbouw. 
De steun van de Commissie aan humanitaire organisaties, met name de UNHCR ais voornaamste 
organisatie voor repatriërings- en hervestigingskwesties en het ICRC voor beschermingskwesties, 
30 
blijft dan ook van cruciaal belang. Tegelijkerlijd zal de steun op een permanente basis geëvalueerd 
en telkens opnieuw onderzocht moeten worden om op de veranderende behoeften te kunnen worden 
afgestemd. 
De Commissie is zich ervan bewust dat het welslagen van het vredesproces als geheel in belangrijke 
mate alhangt van de terugkeer en hervestiging van vluchtelingen en zal haar humanitaire 
aanwezigheid ter plekke dan ook uitbreiden zodat zij permanent de situatie kan volgen en passende 
oplossingen kan ontwikkelen. Alleen de behoefte, los van overwegingen aangaande ras,religie of 
politieke overtuiging van de begunstigden, zal de leidraad blijven vormen bij de steunverlening. 
Hopelijk zal deze onpartijdige aanpak de gemeenschappen iets dichter tot elkaar brengen. 
Als gevolg van de aanhoudende vluchtelingencrisis in Rwanda en de verslechtering van de situatie in 
Burundi, blijft de humanitaire aanwezigheid van de EU in Afrika, met name in het gebied van de 
Grote Meren, maar tevens in Soedan, Somalië, Liberia, en Sierra Leone alsmede Angola een 
absoluut vereiste. Omdat niets wijst op stabilisatie van de situatie, zal humanitaire nood zich doen 
blijven gelden in Noord-Irak en Afghanistan alsmede in delen van Zuid-Oost-Azië en het GOS, 
met name de Kaukasus. In al deze gebieden is het niet waarschijnlijk dat ECHO zijn steun op korte 
termijn kan afbouwen. 
Voortbouwend op de huidige resultaten heeft de Commissie in het kader van ECHO's 
werkzaamheden in 1996 tevens bijzondere prioriteit verleend aan paraatheid bij en preventie van 
rampen. Speciaal geselecteerde activiteiten op dit gebied hebben keer op keer hun doeltreffendheid 
en waarde bewezen. 
Echo zal tevens nauwe banden blijven onderhouden met andere diensten van de Commisie en 
relevante externe organisaties om ervoor te zorgen dat humanitaire kwesties tijdig en doeltreffend 
worden aangepakt. Dit houdt in dat wordt deelgenomen aan discussies met betrekking tot de 
koppeling tussen steunverlening en ontwikkeling en dat ervoor wordt gezorgd dat in het 
geïntegreerde Commissiebeleid ten aanzien van derde landen rekening wordt gehouden met het risico 
van rampen en de noodzaak om preventief en alert op te treden. 
5.2 Conclusies en toekomstige strategie 
Met is duidelijk dat ECHO opereert onder omstandigheden waar een snelle reactie en doeltreffend 
optreden van het grootste belang zijn. Zijn activiteiten genieten steeds meer bekendheid en ontvangen 
uitgebreide steun van de publieke opinie. ECHO is een onmisbare partner geworden van de 
belangrijkste internationale organisaties die humanitaire steun verlenen en de vele NGO's die de 
betrokkenheid bij en de bezorgdheid over de enorme humanitaire nood van de maatschappij 
weerspiegelen. ECHO heeft de aandacht van de EU en de internationale gemeenschap gevestigd op 
de noodzaak van politieke oplossingen voor crises en een degelijke preventieve strategie. ECHO 
heeft in talrijke delen van de wereld de voorwaarden gehandhaafd die nodig zijn om vrede te 
bereiken en meegeholpen aan de bekrachtiging van een nieuwe, zij het precaire, solidariteit van de 
rijken ten aanzien van slachtoffers van rampen. Daarnaast heeft het een aanzienlijke bijdrage 
geleverd aan de verbetering van de daadwerkelijke coördinatie van internationale humanitaire 
inspanningen. 
ECHO houdt zich bezig met mensen. Mensen in nood die geen kant meer op kunnen. Deze taak en 
dit engagement heeft de EU veel sympathie opgeleverd. Bij haar voorstel voor een verordening 
inzake humanitaire steun is de Commissie uitgegaan van haar overtuiging dat ECHO zijn 
werkzaamheden moet uitvoeren op neutrale en onpartijdige wijze, en alleen moet afgaan op de noden 
van de slachtoffers van humanitaire noodtoestanden. Deze visie werd onlangs bevestigd door de 
voornaamste humanitaire organisaties op hun bijeenkomst in Madrid op 14 december. Bij de 
goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt inzake het voorstel van de Commissie voor een 
rechtsgrond bevestigden de Lid-Staten eveneens dat zij deze visie delen en willen meewerken om 
deze te versterken. 
In deze geest is de Commissie voornemens zich actief bezig te blijven houden met de betrekkingen 
met de VS en de kwesties in verband met de VN en andere humanitaire partners om dit 
samenwerkingsmodel verder te ontwikkelen. Tegelijkertijd zullen de betrekkingen moeten worden 
uitgebouwd met andere landen die reeds deelnemen aan de internationale humanitaire hulpverlening, 
of dit wensen, vanzelfsprekend op voorwaarde dat zij hiertoe in de positie verkeren. 
In 1996 zal tevens de Intergouvernementele Conferentie (IGC) worden geopend waar de werking van 
het Verdrag van Maastricht moet worden herzien en de nodige veranderingen aan het Verdrag 
moeten worden voorbereid; met name om de Unie in staat te stellen na de uitbreiding doeltreffend te 
blijven functioneren. De toekomstige ontwikkeling van het Gemeenschappelijk Buitenlands- en 
Veiligheidsbeleid van de Unie, dat naar veler opvatting tot dusverre niet naar behoren heeft 
gefunctioneerd zal één van de voornaamste uitdagingen zijn. In dit verband dient erop te worden 
gewezen dat humanitaire bijstand noch een onderdeel vormt van het buitenlands beleid noch een 
instrument om conflicten op te lossen, omdat het de symptomen bestrijdt en niet de oorzaak aanpakt. 
Door deze visie heeft de Commissie zich in haar ECHO werkzaamheden in het verleden laten leiden 
en het is van cruciaal beland dat deze trend wordt voortgezet. 
Tegelijkertijd wordt door de crises waarin ECHO om hulp wordt gevraagd de noodzaak versterkt om 
de Linie meer politieke vrijheid van handelen te verlenen,met name op het gebied van buitenlandse 
betrekkingen voor zover het gaat om de preventie van conflicten en het oplossen ervan. Zoals in de 
Verklaring van Madrid werd onderstreept, betekent de erkenning van het feit dat humanitaire 
steunverlening niet over de middelen beschikt om deze vraagstukken aan te pakken dat de politieke 
middelen die wel voorhanden zijn moeten worden aangewend. In het geval van de Europese Unie 
houdt dit tevens in dat het Verdrag moet worden herzien zodat de Unie voldoende bevoegdheid 
verkrijgt om voor zichzelf en voor de weerlozen op te komen.Dit staat los van humanitaire hulp 
maar vormt de kern van een humanitaire opstelling. 
32 
DOCUMENTAIRE BIJLAGEN 
33 
BIJLAGE 1 
VERKLARING VAN MADRID 
Wij, leiders en vertegenwoordigers van belangrijke humanitaire instellingen en 
donors, zijn vandaag, 14 december 1995, voor een Topconferentie inzake Humanitaire 
aangelegenheden bijeengekomen. 
ER AAN HERINNEREND : 
1.1. Dat, om tegemoet te komen aan de steeds groter wordende behoeften, de humanitaire 
bijstand wereldwijd de afgelopen vijfjaar met een veelvoud is toegenomen en thans ruim 
4 miljard dollar beloopt. In 1994 waren naar schatting 45 miljoen mensen afhankelijk van 
humanitaire bijstand. Het is echter duidelijk dat humanitaire bijstand noch een oplossing, 
noch een panacee is voor crises die hoofdzakelijk door de mens zijn veroorzaakt. Dat is 
het geval in Rwanda en Bosnië, maar ook in vele andere delen van de wereld, zoals in 
Afghanistan, Noord-Irak, Liberia en Sierra Leone, Tadzjikistan en Soedan; 
1.2. Dat wij ons, overeenkomstig onze respectieve mandaten en verantwoordelijkheden, er voor 
blijven inzetten om de toestand te verlichten van de slachtoffers van zowel natuurrampen 
als door de mensen veroorzaakte rampen, wanneer en waar we maar kunnen, en om de 
lokale en regionale initiatieven om de crises aan te pakken ondersteunen en aanmoedigen. 
Wij zullen in het bijzonder hulp verlenen om de slachtoffers te beschermen en te voeden, 
onderdak te organiseren, medische verzorging en adviezen te verstrekken en kinderen met 
hun families te verenigen. Wij zullen zorgen voor een nauwe samenwerking, onderling en 
met onze partners, om een maximaal effect te sorteren waar het erom gaat het lijden te 
verzachten; 
1.3. Dat de wereld sinds het einde van de Koude Oorlog door ongeveer 50 gewapende 
conflicten wordt verscheurd. Grote aantallen burgers werden en worden op onmenselijke 
wijze vermoord, gewond of gedwongen hun huizen te ontvluchten op een schaal als sinds 
de oprichting van het VN-Handvest nog niet is voorgekomen. Zij die niet kunnen vluchten 
of nergens naar toe kunnen, hebben onnoemelijk geleden, zijn zwaar getraumatiseerd en 
zijn in vele gevallen kwetsbaarder dan ooit tevoren in hun bestaan. Vaak worden de 
fundamentele beginselen van het internationale humanitaire recht genegeerd en de 
mensenrechten worden nog steeds in vele delen van de wereld met voeten getreden; 
1.4. Dat de oorzaken van humanitaire rampen maar al te vaak nog steeds verankerd liggen in 
het sociale en economische onrecht dat er in en tussen de landen bestaat. Machtstrijd, 
gebrekkig bestuur en strijd om de schaarse middelen hangen ook samen met algemeen 
voorkomende, hopeloze armoede, overbevolking en sociale ongelijkheid; 
->. Dat het werk van de humanitaire organisaties wordt geleid door de beginselen inzake 
menselijkheid, onpartijdigheid, neutraliteit en onafhankelijkheid. 
34 
WIJ VRAGEN DE GEHELE INTERNATIONALE GEMEENSCHAP OM : 
2.1. Vastbeslotenheid om wat voor vastberaden decisief initiatief dan ook te nemen dat nodig 
kan zijn om crisissituaties op te lossen en om humanitaire activiteiten niet te gebruiken als 
substituut voor politieke actie. De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de humanitaire 
bijstand moet volledig worden erkend en gerespecteerd. Dit is onontbeerlijk om levens te 
redden in crisissituaties. 
2.2. De ontwikkeling van een globaal systeem van proaetieve erisispreventie. 
Vastbeslotenheid en politieke wil zijn noodzakelijk om zowel de directe als de indirecte 
oorzaken van conflicten en andere humanitaire noodtoestanden op te lossen. Vroegtijdige 
waarschuwing zou tot tijdig ingrijpen moeten leiden. 
2.3. Een nieuwe en verbeeldingsvolle betrokkenheid bij ontwikkelingshulp. Crises worden 
veel erger door de huidige vermindering van ontwikkelingshulp, precies op een moment 
waarop deze uitgebreid moet worden om de ernst van de humanitaire crises te beperken. 
Armoede leidt tot kwetsbaarheid en dwingt de mensen tot overlevingsstrategieën die het 
toeslaan van crises nog meer in de hand kunnen werken met als resultaat dat de kans op 
crises, als ze optreden, groter is en ook meer slachtoffers vergen. 
2.4. Een wereldwijde campagne tegen de honger waardoor één op de zeven mensen op aarde 
wordt gekweld. Continuïteit van de voedselvoorziening is één van de problemen die 
uitgekozen moet worden gezien het bijzondere belang dat voedsel heeft voor arme 
plattelandsgezinnen in de ontwikkelingslanden. Niet alleen moeten de voedselproduktie en 
-leverantie worden gewaarborgd, maar ook de verkrijgbaarheid ervan tegen betaalbare 
prijzen voor de armste segmenten van de samenleving. Dezelfde aandacht moet worden 
gegeven aan de levering van schoon drinkwater. 
2.5. Grotere nadruk op en ondersteuning van maatregelen betreffende de paraatheid, in hel 
bijzonder voor natuurrampen. De aarzeling om lokale initiatieven te financieren, 
paraatheidprogramma's uit te voeren en de onafhankelijkheid te steunen kan niet alleen 
menselijk leed veroorzaken wanneer de crisis toeslaat, maar zal ook leiden tot veel hogere 
kosten zowel voor de slachtoffers als voor de donors. 
2.6. Middelen om ondersteuning en politieke oplossingen aan te brengen voor de vele 
"vergeten" crises, die niet volop in het internationale nieuws komen, of daar snel uit 
verdwijnen. Deze crises bedreigen, evenals iedere andere crisis, het voortbestaan van 
miljoenen mensen en kunnen hele regio's destabiliseren. 
2.7. Urgente maatregelen om iets te doen aan het opzettelijk mikken op burgers in de huidige 
conflicten. Gruweldaden zoals ethnische zuivering, marteling en verkrachting zijn in vele 
gevallen de instrumenten en doelstellingen van het oorlogvoeren geworden, en vormen een 
llagrante schending van de internationale humanitaire rechtsregels. Alle partijen bij een 
conflict moeten worden geacht rekenschap verschuldigd te zijn. Er dient een einde te 
komen aan de straffeloosheid in geval van mensenrechtenschendingen. De Internationale 
Tribunalen voor Oorlogsmisdaden voor het voormalige Joegoslavië en Rwanda moeten 
volledig in staat worden gesteld hun 
35 
mandaten uit te voeren, met het oog op de oprichting van een permanent Internationaal 
Tribunaal voor Oorlogsmisdaden voor het bestraffen van genocide, oorlogsmisdaden en 
misdaden tegen de mensheid. 
36 
2.8. Maatregelen om in te spelen op de specilleke behoeften inzake protectie en hulp van de 
miljoenen mensen die in hun eigen land vanwege conflicten op de vlucht zijn geslagen. Er 
moeten leidende beginselen worden geformuleerd om hun situatie te verbeteren, en om 
hun recht op fysieke en materiële veiligheid te waarborgen. Wij steunen ook de 
ontwikkeling door de VN van verbeterde voorzieningen om in geval van interne conflicten 
mensenrechtenschendingen te voorkomen. Bovendien moet het recht van vluchtelingen om 
in geval van vervolgingen in andere landen asiel aan te vragen en te krijgen, worden 
gesteund. 
2.9. Dringende aandacht te geven aan de behoeften en de bescherming van alle slachtoffers, in 
eerste instantie vrouwen, kinderen en ouderen, die steevast de grote meerderheid van alle 
slachtoffers van gewapende conflicten vormen. De centrale rol van vrouwen moet 
worden erkend en vrouwen moeten bij de planning, het beheer en de verdeling van de 
hulp ingeschakeld worden, omdat dit de beste manier is om ervoor te zorgen dat.de hulp 
bij de meest kwetsbare bevolkingsgroepen terecht komt. Er moet systematisch rekening 
worden gehouden met hun reproductieve gezondheidstoestand. 
Zich te realiseren dat met name kinderen, niet beroofd mogen worden van hun huis en 
familie, van hun recht op leven, op fysieke en psychologische gezondheid en onderwijs en 
op een vreedzaam bestaan. 
2.10. Middelen om beschikbaar te blijven om de moeilijke taak te verwezenlijken en door 
oorlogen ontredderde samenlevingen weer op te bouwen en zo een vredesakkoord te 
consolideren en te voorkomen dat er geen kiemen worden gelegd voor toekomstige 
rampen. Het verband tussen hulpverlening en ontwikkeling moet worden versterkt en het 
lokale vermogen om zichzelf weten te redden moet worden gesteund. Wederopbouw 
behelst niet alleen waterstelsels, bruggen en wegen, maar ook de burgermaatschappij : de 
demobilisering van soldaten en de wederopbouw van rechtelijke macht, administratie, 
onderwijs en sociale diensten. Er moeten flexibele mechanismen worden gevonden om 
meer middelen te verstrekken voor urgente rehabilitatie. Tegelijkertijd moet de 
hulpverlening op efficiënte wijze worden beheerd om de humanitaire hulp geleidelijk aan 
stop te zetten zodra de noodtoestand voorbij is, waarna snel op andere vormen van 
bijstand overgeschakeld wordt. 
2.11. De betrokkenheid van iedereen om de humanitaire en niet-politieke aard van ons werk te 
eerbiedigen, alsmede onze respectieve mandaten, om ons volledig toegang tot alle 
personen in nood te geven, de veiligheid van het humanitaire personeel te waarborgen en 
ons een zekerder grondslag te bezorgen voor het verstrekken van middelen. In dit verband 
bevestigen wij opnieuw de internationale belangstelling en inzet; de vindingrijkheid van 
de menselijke solidariteit is enorm. Toch vormen fatalisme en de vermoeidheid die op den 
duur optreedt om zich steeds maar weer barmhartig te tonen werkelijke bedreigingen. 
Regeringen en leiders moeten erkennen dat, in een wereld waarin de onderlinge 
afhankelijkheid steeds groter wordt, de vitale belangen van iedere staat in algemene vrede 
en veiligheid alleen behartigd kunnen worden via een gezamenlijk internationaal optreden. 
37 
[Ondertekend door :] 
De heer Brian Atwood 
Administrateur USAID 
Mw Carol Bellamy 
Uitvoerend Directeur van UNICEF 
Mw Catherine Bertini 
Uitvoerend Directeur van het Wereldvoedselprogramma (WVP) 
Mw Emma Bonino 
Europees Commissielid voor Humanitaire Hulp 
De heer Agostinho Jardim Gonçalves 
Voorzitter van het Verbindingscomité van Ontwikkelings-NGO's bij de Europese Unie 
De heer Peter Hansen 
Vice-secretaris-generaal, verantwoordelijk voor Humanitaire Aangelegenheden bij de Verenigde 
Naties 
Mw Sadako Ogata 
Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen bij de Verenigde Naties 
Mw Doris Schopper 
Voorzitter van Artsen zonder Grenzen 
De heer Cornelio Sommaruga 
Voorzitter van het Internationale Comité van het Rode Kruis 
Mw Julia Taft 
Voorzitter van Inter Action (de Amerikaanse Raad voor Vrijwillige Internationale Actie) 
38 
BIJLAGE 2 
Lijst van in 1995 gefinancierde Projecten om paraat te zijn 
voor rampen 
In Centraal/Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied. 
/. De bouw van gevaren-bestendige onderdelen in Centraal-Amerikaanse scholen : 273.000 
ecu 
2. Risico-evaluatie in Costa Rica, Ecuador en Jamaica : 179.000 ecu 
3. Veiliger wegen en bruggen in Centraal-Amerika en de Andes-landen : 184.000 ecu 
4. Veiliger en gezondere woningen voor gezinnen met een laag inkomen in Lima, Peru : 
34.000 ecu 
5. Een netwerk van deskundigen in Latijns-Amerika : 70.000 ecu 
6. Milieuplanning in Jamaica : 13.500 ecu 
7. De bouw van goedkope stormbestendige woningen in Jamaica : 18.200 ecu 
8. Opvang van de gevolgen van rampen in ziekenhuizen en gezondheidscentra : het formuleren 
van richtsnoeren voor Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied : 18.400 ecu 
9. Versterking van de institutionele capaciteit inzake rampenbeheer en -preventie in Latijns-
Amerika : 148.871 ecu 
10. Rampenpreventie en -beheer in de basisgemeenschappen in Peru : 93.977 ecu 
In Azië. 
11. Systemen voor vroegtijdig alarm in het kustgebied Andhra Pradesh, India : 65.000 ecu 
12. Paraatheid voor wervelstormen in Andhra Pradesh, India : 37.300 ecu 
13. Afvalbeheerproject om het uitbreken van pest te voorkomen in Baroda, Gujarat, India : 
69.000 ecu 
14. Opleiding in paraatheid voor rampen in Myanmar : 225.500 ecu 
15. Opleiding in paraatheid voor rampen op de Filippijnen : 119.500 ecu 
16. Paraatheid voor rampen en het lenigen van de nood in Quang Binh, Vietnam : 209.600 ecu 
39 
17. Rampenplan (paraat zijn, het lenigen van de nood en adequaat reageren) in Nepal : 
204.200 ecu 
18. Paraatheid voor rampen en beheerssysteem voor de lokale gemeenschappen in Noord-
Ba ngladesh : 310.086 ecu 
In Afrika. 
19. Waarschuwingen via de plaatselijke radio in de Sahel-landen : 101.000 ecu 
20. Raketten voor ontheemden in Zuid-Soedan : 458.300 ecu 
21. Activiteiten met betrekking tot toezicht en paraatheid in Lwgo Island, Kaapverdië : 20.700 
ecu 
22. Vrouwelijke vluchtelingen en gezondheidszorg strategie gericht op zelfhulp in 
noodsituaties in Ethiopië : 236.100 ecu 
In de voormalige Sovjet Unie. 
23. Het voorkomen van grondverzakking in Kirgizië : 110.300 ecu 
24. Personeelsopleiding toegespitst op noodsituaties in Spitak, Armenië : 67.000 ecu 
Wereldwijd. 
25. Het stroomlijnen van procedures voor het gebruik van middelen van het leger en de civiele 
bescherming om de noodhulpgoederen naar de rampgebieden te transporteren, samen met 
het VN-Departement van Humanitaire Zaken : 178.000 ecu 
26. Opleidingsprogramma om paraat te zijn voor rampen in Latijns-Amerika en Oost-Afrika, 
samen met de Internationale Federatie van het Rode Kruis : 270.066 ecu 
2 ~. Project betreffende de ontwikkeling van en het toezicht op een programma om paraat te zijn 
voor rampen, samen met het Centrum voor Onderzoek naar het Uitbreken van Epidemieën 
als zich rampen voordoen (CRED) : 225.500 ecu 
40 
BIJLAGE 3 
Bijeenkomst op Hoog Niveau EU-USAID 
21-22 september in Brussel 
AIDE MEMOIRE 
Voorbereidende vergadering betreffende humanitaire bijstand 
1. Algemene en politieke steun voor humanitaire bijstand en dringende voedselhulp 
VS en EU besloten eikaars inspanningen te versterken om de algemene en politieke 
steun voor humanitaire bijstand te waarborgen. 
2. Chronische crises 
Overeengekomen is om concrete maatregelen te nemen in aansluiting op noodhulp 
in de vorm van het beschikbaar stellen van ontwikkelingsgelden. 
3. Betrekkingen met UNHCR 
Besloten is om tripartiete vergaderingen EU-VS-UNHCR voor te stellen om 
operationele en beleidszaken met UNHCR te bespreken. 
Gezamenlijke beraadslagingen met UNHCR om vrijwillige repatriëring in 
langdurende crises aan te moedigen (bijv. in de Hoorn van Afrika en Afghanistan) 
4. Betrekkingen met het WVP 
Gezamenlijke besprekingen met het WVP om de aan de gang zijnde interne 
hervormingen in die organisatie aan te moedigen 
Gezamenlijk VS-EU-overleg betreffende langlopende acties voor vluchtelingenhulp 
(PRO) 
Voorafgaande aan de besprekingen met het Comité Voedselhulp moest er eerst 
gezamenlijk EU-VS-overleg plaats hebben (met name in verband met afspraken 
betreffende de kosten) 
5. DHA (Department van Humanitaire Zaken) 
Overeenkomst betreffende de analyse van de behoeften van DHA om de 
doelstellingen te bereiken. 
Continu VS-EU-overleg over de horizontale programma's van DHA, vooral 
ReliefWeb. 
Actie : Tegelijkertijd met de inspanningen van DHA om ReliefWeb te 
ontvvikkelen.moeten EU/VS doorgaan met hun eigen systemen voor gegevensuitwisseling. 
41 
Overeengekomen is dat beide kanten de detachering op experimentele basis van 
personeel bij DHA in overweging zouden nemen ter verbetering van het menselijk 
potentieel van die organisatie. 
6. Gezamenlijke EU-VS Evaluatiemissies 
Eventuele belemmeringen voor gezamenlijke evaluatiemissies dienen verwijderd te 
worden. 
Gezamenlijke missies dienen, telkens wanneer dat mogelijk is, overwogen te 
worden. 
7. Veiligheid in vluchtelingenkampen 
Er werd gesproken over militaire steun ter verhoging van de veiligheid in de 
kampen (vgl. steun van UNHCR voor de Zaïrese troepen in de 
vluchtelingenkampen in Rwanda). Er werd overeengekomen dat iedere situatie 
zorgvuldig moet worden bekeken en voorafgaande EU-VS-besprekingen werden 
aangemoedigd. 
8. Betrekkingen met het leger 
Er werd overeengekomen dat het inzetten van humanitaire adviseurs door de VS bij 
militaire troepen (om te voorkomen dat militaire activiteiten onnodige schade 
berokkenen aan burgers en humanitaire hulpverleners) nuttig is (vgl. onlangs nog 
een VS-adviseur in het voormalig Joegoslavië). 
Voorgesteld werd dat EU-humanitaire adviseurs bij toekomstige gelegenheden 
worden uitgenodigd zich te voegen bij de VS-humanitaire adviseurs van militaire 
troepen. 
9. Algemene Operationele Coördinatie 
De operationele coördinatie zodanig organiseren dat er een planningfase in 
opgenomen wordt ter vermijding van dubbel werk. 
Voortzetting en verbetering van de VS-EU uitwisseling van informatie over 
genomen besluiten of voorstellen die in behandeling zijn. 
Aan beide kanten van de Atlantische Oceaan actief streven naar complementariteit 
(jullie zorgen voor dekens, wij voor voedsel ; jullie doen regio A, wij regio B). 
Het instellen van humanitaire VS/EU-contactpunten aan beide zijden van de 
Atlantische Oceaan die verantwoordelijk zijn voor : 
(1) het organiseren van beleidsdiscussies 
(2) besprekingen over humanitaire aangelegenheden van de VN en 
(3) het organiseren van bijeenkomsten van operationele experts. 
10. Personeelsbetrekkingen 
Uitwisseling van personeel 
Wederzijdse opleiding van ambtenaren die humanitaire hulp beheren. 
42 
BIJLAGE 4 
Het NOHA-Dinloma 
Het NOIIA-dipIoma (Netwerk voor Humanitaire Bijstand) is ingevoerd als één van de 
middelen om het professionalisme van het humanitaire personeel te versterken. Deze 
behoefte is steeds duidelijker geworden in de huidige context waarin het aantal humanitaire 
crises op wereldvlak aanzienlijk is toegenomen. Gezien het geringe aanbod op Europees 
niveau op dit specifieke opleidingsgebied heeft ECHO eind 1993 het initiatief genomen om 
een multidisciplinair diploma, Europees qua opzet, in te voeren dat de belangrijkste 
disciplines bestrijkt die een rol spelen op humanitair gebied. De ontwikkeling van het 
NOHA-diploma heeft plaatsgevonden in samenwerking met DGXXII (onderwijs, opleiding 
en jeugdzaken) dat verantwoordelijk is voor het Erasmus/Socrates programma, de formule 
die gekozen is voor dit diploma van de derde cyclus. 
Vijf universiteiten nemen deel aan het programma : Aix-Marseille III (F), Bochum (D), 
Deusto-Bilbao (ES), Katholieke Universiteit van Leuven (B), en Oxford (VK). 
Het universitaire jaar wordt in vier fasen verdeeld : een intensief programma van twee 
weken in één van de universiteiten van het netwerk (begin september), dan een algemene 
opleiding in de universiteit van oorsprong (oktober-februari), gevolgd door een 
gespecialiseerde opleiding in één van de universiteiten van het net (februari-mei), en 
tenslotte een professionele stage van twee maanden, in de internationale organisaties, de 
NGO. of de nationale instanties die belast zijn met humanitaire vraagstukken. 
De vakken die worden onderwezen behelzen de belangrijkste aspecten van de humanitaire 
hulp. te weten : internationaal humanitair recht, economie, logistiek, geopolitiek, 
antropologie, geneeskunde/epidemiologie. 
In elk van de 5 modules is een naslagwerk opgesteld. Deze voor docenten en studenten 
bestemde handleidingen zijn vertaald in de 4 werktalen van de partneruniversiteiten. 
Aangezien er een grote vraag naar deze modules was, door personen die niet in staat zijn de 
colleges te volgen, is besloten deze 5 modules opnieuw uit te geven en ze in 1996 bij te 
werken. Om voor zoveel mogelijk mensen verkrijgbaar te zijn, zullen deze boeken worden 
verkocht. Er zijn twee nieuwe modules in voorbereiding, over geografie en psychologie, die 
in september 1996 gepubliceerd zullen worden. 
43 
BIJLAGE 5 
IN HET VERSLAG GEBRUIKTE ÀCRONIEMEN 
ACS 
CEG 
DG I 
DG IA 
DG IB 
DG VIII 
Dl IA 
ECU 
EG 
EU 
KP 
HOPE 
ICRK 
IDNDR 
IFRC 
MCDA 
MECU 
NGO 
PAHO 
PISG 
UNHCR 
UNICEF 
UNRWA 
USAID 
WVP 
WGO De landen van Afrika, het Caraïbisehe gebied en de Stille Oceaan die de 
Overeenkomst van Lomé IV hebben ondertekend 
Commissie van de Europese Gemeenschappen (Europese Commissie) 
Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen (Handelsbeleid, Betrekkingen 
met Noord-Amerika, het Verre Oosten, Australië en Nieuw-Zeeland) van de 
Europese Commissie 
Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen (Europa en de nieuwe 
onafliankehjke Staten, gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en 
buitenlandse dienst) van de Europese Commissie 
Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen (Zuidelijk Middellandse-
zeegebied, Midden-Oosten, Latijns-Amerika, Zuid- en Zuid-Oost Azië en 
Noord-Zuid Samenwerking) van de Europese Commissie 
Directoraat-generaal Ontwikkeling van de Europese Commissie 
VN-Departement van Humanitaire Zaken 
Europese Monetaire Eenheid (waarde bij het ter perse gaan : 1,33 US$, 1,87 
DM) 
Europese Gemeenschap 
Europese Unie 
Kaderovereenkomst voor Partnerschap 
Humanitarian Office Programme Environment (ECHO databasis systeem) 
Internationaal Comité van het Rode Kruis 
Het Internationale Decennium voor de Reductie van Natuurrampen (DHA) 
Internationale Federatie van Rode Kruis- en Rode Halve Maan-verenigingen 
Middelen van het leger en de burgerbescherming 
Miljoen ecu 
Niet-gouvernementele Organisatie 
Panamerikaanse Gezondheidsorganisatie 
Permanente Inter-Service Groep betreffende Vluchtelingen, Ontheemden en 
Repatrianten in derde landen 
VN-het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen 
VN-Kinderfonds 
VN-Organisatie voor Hulp aan Palestijnse Vluchtelingen 
United States Administration for International Development 
Wereldvoedselprogramma 
Wereldgezondheidsorganisatie 
44 
STATISTIEK BIJLAGEN 
45 
NOTA BETREFFENDE DE STATISTIEK BIJLAGEN 
De cijfers in de bijlagen voor 1995 gaan over besluiten die aanvaard zijn tot aan het eind 
van dat jaar en de op dat moment gesloten contracten. Er zij op gewezen dat, hoewel het 
cijfer betreffende de besluiten definitiefis, een aantal besluiten pas in 1996 vastgesteld of, a 
fortiori, betaald zullen worden en dat, vanuit dit gezichtspunt bezien, de cijfers van 1995 
voor contracten en betalingen volstrekt niet definitief zijn. 
De definitieve cijfers voor contracten in 1995 zullen in het Jaarverslag voor 1996 
opgenomen worden. 
Er zij op gewezen dat ECHO bijgewerkte kwartaalstatistieken publiceert die op aanvraag 
verkrijgbaar zijn. 
46 
ANNEX S1 
OVERVIEW OF FINANCIAL DECISIONS FOR EC HUMANITARIAN AID BY SOURCE OF FINANCE 1991-1995 
Source of 
finance / 
Budget Line Description 
LOME III NATIONAL INDICATIVE PROGRAMMÉ (NIP) (1) 
LOME III ART»* 
FEOGA POND EUR. D'ORIENTATION ET OE GARANTIE AaKL|») 
B7-5000 HUMANITARIAN «EMERQEHC Y AIO 
B7-6000 PHARE 
LOME IV ART2S4U) 
B7-51 0 DISASTER AID DEVELOPINO COUNTRIES 
B7-210 «) 
B7-51 1 EMERGENCY FOOD AID 
B7-211 w_ 
B7-514 HUMANITARIAN AID TO C i E EUROPE 
B7-214 «) 
B7-515 HUMANITARIAN AID TO EX-USSR 
B7-215 J4L 
B7-516 HUMANITARIAN ACTION tM SRD COUNTRIES 
B7-216 HI 
B7-517 REWOSES t DISPL, PERSONS IN DEV. COUNTRIES 
B7-217 HI 
B7-219 OPERATIONAL SlH»ORT, DISASTER PREPAREDNESS 
TOTAL I DECISIONS 
(in ECU) 
42 445 000 
139 375 000 
13500000 DECISIONS 
(in HCU) 
40000000 
72600000 
154 «67 297 
69000000 
31 675 000 DECISION'S 
(in BCIJ) 
6 500 000 
1 296 000 
82 185 000 
17 425 000 
385 000 000 
30 000 000 
8 713 000 
3 662 000 
FOOTNOTES: 
It) NATIONAL INDICATIVE PROGRAMME FOR SOMALIA 
12) i-YEAR ALLOCATION IIH1-IS) UNDER LOME N IS 210,000.000 ECU 
IV DECIDED ON A CASEBYCASE BASIS 
(4) IN (995, THE BUDGET CHAPTER THAT CORRESPONDS TO ECHO BECOMES BT-200 INSTEAD OFBT-S 19 9 4 
DECISIONS CONTRACTS PAYMENTS 
(in HCU; (in Han (inl-CU) 
263 268 603 261 694 855 280 619 007 
109 522 247 105 308 025 83 085 236 
46 000 000 45 567 650 39 850 699 
271 380 000 267 503 768 226 876 033 
50 000000 49 660 858 39 327 573 
3 998674 3 998 568 3 449 278 
20 000 000 19 696 821 16 336 176 
764 169 424 753 330 535 689 544 001 A* par: 09/01/9t 
1 9'~9 5 ~" 
DËcTslONS" CONTRACTS "PAYMENTS 
(in HCU) (in HCU) (in HCU) 
46 466 000 45 338 927 26 747 798 
238 339 500 123 912 958 47 607 710 
33 710 000 29 453 388 21 130 160 
236 670 000 176 991 075 67 835 531 
93 350 000 80 658 509 42 254 913 
38 540 000 34 141 000 19 312 150 
5 027 012 3 856 675 1 162 802 
692 092 612 494 352 532 1226 051 064 
Financial Decisions for EC Humanitarian Aid 1991-1995 
1000 
800 
600 
400 
200 
1991 1992 1993 1994 1995 
•*> 
ANNEX S2 
Summary of Financial Decisions by Countries Benefitting from Humanitarian Aid 1993-94-95 
LOME IV 
'4 MC A 
fifRlCA KurunA Refugees 
if MCA Bwunt* & Rwmdan Refu(t 
"JL"." 
^'JHKIW FAV3 
:mr*.»o 
CAPEVE«C€ 
CHAD 
DJBOUTI 
ERITREA 
rrwon» 
•cm 
THANA 
•UKA 
JJ7MEE BISSAU 
jATTI 
vr*™ COAST 
•ENVA 
KERIA 
*At*AOASCAi< 
.IALAWI 
«lAUHffAMA 
«rorrE 
«5ZAMBKXJE 
4AMBIA 
-•OER 
40ERIA 
'APUANEWGUtCA 
RWANDA 
SENECVU. 
SERRA LEONE 
5T LUCIA 
SUDAN 
TANZANIA 
TOGO 
JGANDA 
LAKE 
Canbbean Region 
ctoo<h « Benin. Congo and Mauntma 
Totals 1993 
C*fJ'.K)N'-
(nl-C.U) 
I 000 000 
18 300 000 
6 000 000 
1 000 000 
500 000 
4000 000 
515 000 
ISO 000 
I 000 000 
500 000 
1 000 000 
300 000 
2 000 000 
2 400 000 
8 990 000 
J 000 000 
180 000 
9000 000 
1 000 000 
1 850 000 
9 300 000 
2000 000 
500 000 
1000 000 
6 500 000 
«2 115 000 1994 
ituyjNO 
(.1FUJ1 
1 000 000 13 500 000 
151 000 000 
18000 000 
16 000 000 
447 000 
355 000 
1 000 000 
60 000 
1 000 000 
300 000 
100 000 
1 010000 
1 204 163 
7 473 550 
1 170 000 
300 000 
400 000 
500 000 
1 110 000 
70 000 
340 250 
123 440 
15500 000 
2 773 200 
125 000 
18 507 000 
1 810 000 
200 000 
500 000 
7 320 000 
263 261 601 1995 
nfrraoN-, 
(.,|T'J| 
25 000 000 
220 000 
540 000 
950 000 
581 000 
2 125 000 
465 000 
400 000 
4 520 000 
9 950 000 
1005 000 
700 000 
46 436 000 LOME: III 1992 1993 
14 rrotoNS [CCI5JONS 
(xlECU) (at ECU) 
IMJMAIIA _ 40 000 000 7 796 000 
Total! : 40 000 000 7 796 000 AJTJIAM'JTAN 
UÜAN1A 
LOCHIA 
WKÏI A 
WML MA 
vrrmAiJAN 
lANOLAOfSH 
PLANUS 
30LMA 
3RAZI 
3ULOARIA 
3URUNOI 
CAMBODIA 
CAPE VERDE 
C*£ 
COLOMBIA 
CUUA 
T.YW 
A SAIVAfJW 
THOPIA 
"X-IJSSR 
EX-YUOOtHAWl 
"JEOROIA 
JUATEMALA 
-vm 
HONDURAS 
NDIA 
NDONEStA 
RAK 
RAH 
TORY COAST 
<JROYZSTAN 
-AOS 
.EBANON 
JBERIA 
«MCO 
JOLDOVA 
JONGOUA 
XYANMAR 
•CPAL 
«CARAGUA 
*1TR 
YORTHCOIrtA 
'AKIS1AN 
••AILSTMJBRATL 
JERU 
:1*JTPNrO 
«IJMANIA 
VUSSIA 
VWANtiA 
SERRA LEONE 
SOMALIA 
SRI LANKA 
SLOW 
tAJKISTAN 
IWWLAND 
TURKEY 
JKRAHE 
/ENEZLELA 
riETNAM 
«-EMEN 
CARE 
OMBABVtE 
general Studies 
.lisatter Preparedness 
Rwanda & Burundi Refuge. 
<efug ftrtspl «iCeritf fc hasl Arm a 
yüon m die Caiftean ^A"t>U<ia. liarbuda 
Totals : M|», Mll/llli 
1993 
I1IMW'. 
(ailXU) 
2 750 000 
456 000 
1 225 000 
1 000 000 
445 000 
470 000 
1 785 000 
500 000 
470 000 
7 80S 000 
3.50000. 
51 295 000 
395 080 195 
250 000 
595 000 
920 000 
21 500 000 
230 000 
1 800 000 
1 820 000 
1 800 000 
700 000 
430 000 
10 400 000 
510 000 
350 000 
2 000 000 
4 500 000 
150 000 
1 100 000 
150 000 
110 000 
75 000 
1 300 000 
1? OOO 
500 000 
314 «Ji 195 1994 
UU'.IOIJV, 
(«in.ui 
I 7 313 000 
1 675 000 
2 935 000 
6 000 000 
IV 08V 000 
18 850 000 
500 000 
3 520 000 
1 115 000 
600 000 
1 004 000 
5000 000 
2 236 000 
700 000 
14 054 500 
630 000 
340 000 
269 376 000 
17 806 000 
830 000 
17 000 000 
22 515 000 
6 250 000 
1 500 000 
1 050 000 
2 500 000 
1 000 000 
240 000 
500 000 
200 000 
4 700 000 
2 320 000 
550 000 
V 870 000 
8 338 359 
615 000 
8000 000 
9 825 000 
3 300 000 
750 000 
1 220 000 
100 000 
3 481 962 
1 ? 000 000 
4 5O0 000 
500 900 821 1995 
(«ilO'l 
12 693 000 
1 1 50 000 
5 000 000 
17 000 000 
73 935 218 
28 811 010 
1 100 OOO 
2 735 000 
1 150 000 
5 960 000 
220 720 
2 320 000 | 
13 000 000 J 
430 OOOM 
730 000 
736 100 
234 670 000 
27 469 772 
2 770 OOO 
11 580 000 
100 000 
74 873 500 
1 000 000 
8 050 000 
1 180 000 
1 875 000 
4 000 000 
1 225 000 
320 000 
950 000 
1 990 000 
100 000 
290 000 
700 000 
5 330 000 
1 730 000 
2 619 578 
500 000 
7V 52 5 000 
1 900 000 
6 010 000 
3 125 000 
11 450 000 
16 105 000 
2 320 000 
250 000 
500 000 
500 000 
200 000 
4 000 614 
82 000 000 
20 595 000 
1 OOO OOO 
V00 000 
H 3 /O 000 
4 290 000 
645 636 512 
Orand total 1993 : 
Grand total 1994: 
Orand total 1995 : 604 814 I93| ECU 
I 764 169 4241 ECU 
H* 
ANNEX S3 
FINANCIAL DECISIONS FOR HUMANITARIAN AID BY REGION IN 1994 AND 1995 
Ci 9 9 4> 19 9 5> 
COUNTRY/REGION 
EX-YUGOSLAVIA 
ACP TOTAL 
AFRICA: Burundi Refugees 
AFRICA: Burundi 4 Rwandan Refug 
ANGOLA 
BURUNDI 
DJIBOUTI 
ERITREA 
ETHIOPIA 
GHANA 
GUINEA 
GUINEA BISSAU 
HAITI 
KENYA 
LIBERIA 
MADAGASCAR 
MALAWI 
MAURITANIA 
MAYOTTE 
MOZAMBIQUE 
NIGER 
NIGERIA 
PAPUA NEW GUINEA 
RWANDA 
SIERRA LEONE 
SOMALIA 
ST. LUCIA 
SUDAN 
TANZANIA 
CHAD 
TOGO 
UGANDA 
ZAIRE 
C.I.S (1) 
ARMENIA 
AZERBAIJAN 
GEORGIA 
BELARUS 
KJRGYZSTAN 
MOLDOVA 
RUSSIA F::D 
TAJIKISTAN 
UKRAINE 
EASTERN EUROPE 
ALBANIA 
BULGARIA 
IRAK 
ASIA (2) 
AFGHANISTAN 
BANGLADESH 
CAMBODIA 
LAOS 
MONGOLIA 
MYANMAR 
PALESTINE/ISRAEL 
PAKISTAN 
PHILIPPINES 
SRI LANKA 
VIETNAM 
YEMEN 
NORTH AFRICA 
(ALGERIA 
EGYPT 
(LATIN AMERICA 
JBOLIVIA 
BRAZIL 
ICOLOMBIA 
CUBA 
EL SALVADOR 
GUATEMALA 
MEXICO 
[NICARAGUA 
PERU 
General Studies 
Disaster Preparedness 
RANP TOTAL' DECISION IN ECU 
13 500 000 
168 500 000 
24 000 000 
21000 000 
355000 
1 000 000 
60 000 
1 000 000 
300 000 
100 000 
18 010000 
1 204 163 
7 473 550 
1 170 000 
300 000 
400 000 
500 000 
1 180 000 
70 OOO 
340 250 
123440 
15 500 000 
2 773 200 
8 338 359 
125 000 
26 507 000 
1810000 
447 000 
200 OOO 
500 000 
7 320000 
91010 000 
19089000 
18 850 000 
17 806000 
3 520 000 
6 250 000 
2 500 000 
9870 000 
9 825 000 
3 300000 
2 679 000 
16I75ÓQÖ 
1 004 000 
25 826 000 
12 315000 
500 000 
2 236000 
1 500 000 
1 000 000 
240 000 
4700 000 
200 000 
550 000 
615000 
750 000 
1220 000 
3 565 000 
2 935 000 
630 000 
21 509 500 
1115000 
600 000 
700 00O 
14 054 500 
340000 
830 000 
1050000 
500 000 
2 320000 
100 000 
3 481 962 
764-169424 Nr of CONTRACTS 
419 
480 
14 
112 
57 
34 
3 
3 
1 
2 
1 
1 
55 
3 
18 
5 
1 
3 
1 
228 
53 
57 
55 
4 
17 
2 
17 
mm COUNTRY/REGION 
EX-YUGOSLAVIA 
ACP TOTAL 
AFRICA: Food Aid 
AFRICA: Burundi & Rwandan Refug 
EASTERN 4 CENTRAL AFRICA 
IVORY COAST 
KENYA 
LIBERIA 
NIGERIA 
NIGER 
SIERRA LEONE 
SOMALIA 
SUPAN 
ANGOLA 
HAITI 
CAPE VERDE 
GUINEA 
CARIBBEAN Region 
ETHIOPIA 
Floods : Congo. Benin, Mauritania 
C.I.S (1) 
ARMENIA 
AZERBAIJAN 
GEORGIA 
BELARUS 
KIRGYZSTAN 
MOLDOVA 
RUSSIAN FED 
TAJIKISTAN 
UKRAINE 
EASTERN EUROPE 
ALBANIA 
Baltic States 
RUMANIA 
TURKEY 
IRAK 
ASIA (2) 
CAMBODIA 
NEPAL 
LEBANON 
AFGHANISTAN 
BANGLADESH 
SRI LANKA 
ISRAEL 
PHILIPPINES 
THAILAND 
YEMEN 
INDONESIA 
NORTH KOREA 
PAKISTAN 
LAOS 
VIETNAM 
NORTH AFRICA 
ALGERIA 
LATIN AMERICA 
PERU 
NICARAGUA 
BOLIVIA 
COLOMBIA 
GUATEMALA 
ECUADOR 
CUBA 
MEXICO 
EL SALVADOR 
Coordination & Monitoring 
Disaster Preparedness DECISION IN ECU I Nr of CONTRACTS 
Mimxwtim 234 670 000 
212 017 820 
8 570 000 
107 000 000 
20 695 000 
1 950 000 
681000 
6 125 000 
400000 
565 000 
6 420 000 
6 010 000 
21 400 000 
17 000 000 
11680000 
440 720 
540 000 
1 905 000 
236 100 
700 000 
137 491000 
,23 955218 
28 831010 
27 469772 
2 735 000 
8 050 000 
320 000 
29 625 000 
16 105 000 
500 000 
2 900 000 
1150000 
1 000 000 
500 OOO 
250 000 
24 873 500 
39 464 578 
5 960000 
950 000 
.1' 875 000 
12 695 000 
2100 000 
3 125 000 
5 350 000 
2 619 578 
2 320 000 
200 000 
100000 
290 000 
200 000 
1 180 000 
500 000 
5 000 000 
5 000 000 
27 385 000 
1730 000 
1 990 000 
1 150 000 
2 320 000 
2770000 
450 000 
15 000 000 
1 225 000 
750 OOO 
4 290 000 
4 000 614 
692 092 512 223 
212 
1 
17 
10 
5 
4 
13 
1 
4 
8 
20 
49 
39 
25 
5 
3 
2 
1 
5 
225 
42 
47 
54 
3 
11 
1 
38 
28 
1: 
30 
H% 
EC CONTRACTS FOR HUMANITARIAN ASSISTANCE 1991 - 92 - 93 - 94-95 AS J'HK u«î/(, I /•)(, 
^p£OF ------
CONTRACT 
£C COMMISSION-DIRECT 
CÖMMISSfON/ËCHO 
COMMISSION/AEC 
DELEGATIONS 
SUBTOTAL 
MEMBER STATE GOVNTS 
BELGIUM 
DENMARK 
FRANCE 
ITALY 
NETHERLANDS 
SPAIN 
UK 
SUBTOTAL 
OTHER GOVERNMENTS 
WESTERN SAMOA 
MOZAMBIQUE 
GRENADA 
TRINIDAD AND TOBAGO 
WALLIS AND FORTUNA 
NEW CALLEDONIA 
PHILIPPINES 
FIDJI 
CROATIA/MACEDONIA 
SUBTOTAL 
EC NGOs (1) 
AUSTRIA 
BELGIUM 
DENMARK 
FINLAND 
FRANCE 
GERMANY 
GREECE 
IRELAND 
ITALY 
LUXEMBOURG 
NETHERLANDS 
PORTUGAL 
SPAIN 
SWEDEN 
UK 
SUBTOTAL 
OTHER NGOs (1) 
NORWAY 
AUSTRALIA 
SWITZERLAND 
USA 
SUBTOTAL 
LOCAL NGOs (1) 
ANGOLA 
BANGLADESH 
BOLIVIA 
CHILI 
EL SALVADOR 
ETHIOPIA 
GHANA 
IRAQ-MISC-1990 
JAMAICA 
LEBANON 
OCC. TERRITOTY (ISRL) 
PAKISTAN 
PHILIPPINES 
SUDAN 
TURKEY 
SUBTOTAL 
UNITED NATIONS 
WFP 
FAO 
WHO 
UNDRO 
UNHCR 
UNICEF 
UNDP 
UNRWA 
SPECIAL UN OPERATIONS 
SUBTOTAL 
OTHER INTERNATIONAL ORG. 
ICRC 
FIRC 
CARITAS INTERNATIONAL 
LUTHERAN WORLD FEDERATION 
THE WORLD COUNCIL OF CHURCHES 
SUBTOTAL 
Decomltmments " 1991 
ECU 
~ Î 793 855 
0 
220 000 
2 013 855" 
nööÖÖó 
4 812 000 
42 500 
1 622 000 
1 233 000 
4 252 000 
13 461 500 
0 
NA 
28 155 900 
4 630 000 
NA 
27 057 209 
6 374 000 
4 296 000 
4 273 500 
0 
5 274 500 
? 
216 100 
NA 
7 408 320 
87 685 529 
727 000 
3 761000 
290 000 
4 778 000 
338 000 
130 000 
420 000 
364 400 
2 400 000 
3 652 400 
16 853 000 
0 
0 
22 640 500 
5 547 000 
198 000 
1 286 000 
46 524 500 
27 693 000 
5 651 000 
33 244 000 
JITOTAL | 191 359 784 1992 
ECU 
"8474142 
2 524 500 
370 000 
"iT'368 '642' 
2Ö"Ó0Ó"0Ó0 
1 526 340 
21 526 340 
3ÖOÓÖÓ 
75 000 
250 000 
24 700 000 
25 325 000 
NA 
20 187 650 
26 313 000 
NA 
38 579 700 
460187 
1 745 000 
2 105 000 
8 943 500 
0 
9 314 040 
244 000 
1 160 000 
NA 
2 394 500 
111446 577 
320 000 
1 232 000 
1 552 000 
300 000 
70 000 
58 000 
50 000 
500 000 
41 000 
70 626 
1 089 626 
35 831 586 
3 809 500 
110 000 
78 232 580 
4 127 000 
470 500 
262 000 
122 843 166 
35 073 900 
1 666 000 
70 000 
36 809 900 1993 
ECU 
45"32T3'2Î" 
8 318 645 
1 552 000 
' 55 194 966 
" "25000 
0 
0 
0 
0 
3 521 195 
3 546 195 
400 000 
10 000 000 
10 400 000 
NA 
25 098 353 
48 724 057 
NA 
88 634 711 
24 769 700 
886 500 
1 026 000 
16 406 961 
0 
15 212 795 
862 990 
19 021 832 
NA 
23 606 851 
264 250 750 
0 
744 692 
1 679 565 
2 424 257 
176 000 
2 520 000 
800 000 
1 245 000 
4 740 000 
71 318 781 
868 000 
9 250 000 
87 955 354 
13 631 598 
6 000 000 
700 000 
189 723 733 
38 006 820 
26 001 135 
481 560 
3 160 440 
1 000 000 
68 659 955 
(985 688 
331 961 251| 597 954 168 1994 
ECU IN % OF 
TOTAL 
" '~ 104 381' 838 '~ Ï3i9% 
11581577 1,5% 
262 000 0,0% 
116 225 415 15,4% 
4 648 000 0,6% 
100 000 0,0% 
500 000 0,1% 
0,0% 
0,0% 
129 000 0,0% 
796 000 0,1% 
6 173 000 0,8% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
1 800 000 0,2% 
1 800 000 0,2% 
625 000 0,1% 
35 256 810 4,7% 
27 128 000 3,6% 
0 0,0% 
110 942 799 14,7% 
29 357 380 3,9% 
980 000 0,1% 
2 335 250 0,3% 
18 901 237 2,5% 
445 266 0,0% 
24 496 993 3,3% 
1 945 000 0,3% 
21516 375 2,9% 
350 000 0,0% 
34 054 623 4,5% 
308 334 733 40,9% 
4 170 000 0,6% 
250 000 
1 237 140 0,2% 
1 432 730 0,2% 
7 089 870 0,9% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0.0% 
0,0% 
600 000 0,1% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
600 000 0,1% 
47 355 716 6,3% 
0 0,0% 
500 000 0,1% 
0,0% 
177 336 429 23,5% 
11908 135 1,6% 
0,0% 
450 000 0,1% 
3 122 425 0,4% 
240 672 705 31,9% 
32 327000 4,3% 
37 163 603 4,9% 
0,0% 
2 852 105 0,4% 
92 104 0,0% 
72 434 812 9,6% 
753 330 535 100,0% 1995 
ECU IN % OF 
TOTAL 
64Ö"26~854 13, 0% 
4 535 842 0,9% 
500 000 0,1% 
""'69 062 696 ' "14,0% 
6 6ÖÖÖÖÓ 1,3% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
1 320 000 0,3% 
7 920 000 1,6% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
119 578 0,0% 
0,0% 
0,0% 
119 578 0,0% 
1 280 000 0,3% 
28 000 000 5,7% 
8 800 000 1,8% 
0 0,0% 
91 636 000 18,5% 
32 629 000 6,6% 
915 750 0,2% 
2 368 000 0,6% 
23 206 556 4,7% 
850 000 0,2% 
25 157 910 5,1% 
3 130 720 0,6% 
21 121 500 4,3% 
940 000 0,2% 
35 748 384 7,2% 
275 783 820 55,8% 
800 000 0,2% 
0 0,0% 
1 746 000 0,4% 
1 106 676 0,2% 
3 652 676 0,7% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
13 444 0,0% 
0,0% 
1 500 000 0,3% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
0,0% 
1 513 444 0,3% 
29 155 000 6,9% 
493 500 0,1% 
0,0% 
0,0% 
46 885 500 9,5% 
4 684 000 0,9% 
575 000 0,1% 
140 000 0,0% 
2 008 166 0,4% 
83 941 166 17,0% 
40 385 000 8,2% 
11349 066 2,3% 
0,0% 
625 086 0,1% 
0,0% 
52 359 152 10,6% 
494 352 532 100,0% 
(1) INCLUDING NATIONAL RED Cy.OT.C ASSOClATONS 
O) THE MA2I REASON WHY ai l«2 THE CONTRACT AMOUNTS (722 MECU) ARE SUBSTANTIALLY LOWER THAN THE DECISION AMOUNTS (KI MBCU) IS THAT 21 5 MECU HAS BEEN DIRECTLY ADMINISTERED B Y DG VI (FEOGA) 
IN ACCOP-CANCEWTTH THE COMMISSION DECISION OF 2 JT-TLY l«52 HENCE. CONTRACTS HAVE BEEN SIGNED RYDGVIFOII THIS AMOUNT AND NOTECHO THE REMAINING DIFFERENCE (12 5 MECU) CONSISTS OF 
A ?CrMTLATED AND UNV5ED RESERVES FROM A LARGE NUMBER OF ACTIONS TN 1»2 WHEN ECHO BBCAME FULLY OVEKATIONAL IN EARLY IJSJ MEASURES WERE IMMEDIATELY TAKEN TO ENSURE THAT ALL RESERVES 
ARE ETTHER UTILIZED OR DECOMMITTED SO THAT THE QUESTION OF SURRENDTNO RESERVES WILL NOT ARISE AGAIN 
-iO 
ANNEX S5 
EUROPEAN COMMISSION (ECHO) FINANCIAL DECISIONS IN FAVOUR OF THE AFFECTED 
BURUNDI/RWANDAN POPULATION since the 21st October 1993 until December 1995 
AMOUNTS IN ECU 
COUNTRY 
BURUNDI 
REGIONAL DATE 
25/11/93 
25/11/93 
25/11/93 
22/12/93 
03/02/94 
28/03/94 
17/05/94 
15/12/94 
21/12/93 
16/03/94 
27/05/94 
21/06/94 
20/07/94 
27/07/94 
21/09/94 
20/12/94 
09/03/95 
25/07/95 
21/11/95 Reason for Contribution 
Displaced Population 
Displaced Population 
Displaced Population 
Displaced Population 
Displaced Population 
Displaced Population 
Burundi Repatriates and Rwandan Refugees 
Displaced Population 
Burundi Refugees 
Burundi Refugees 
Rwandan, Burundi, Tanzania Refugees 
Rwandan, Burundi, Tanzania Refugees 
Rwanda, Burundi.Zaire, Uganda, Tanzania 
Rwanda, Burundi.Zaire, Uganda, Tanzania 
Refugees & Disp. pop. in Central/East Africa 
Rwandan/Burundi Populations 
Rwanda, Burundi, Zaire.Tanzania 
Rwanda, Burundi, Zaire.Tanzania 
Rwanda, Burundi, Zaire.Tanzania ICRC/ONG 
UN 
ONG 
ONG 
ONG/UN 
ONG/UN 
ONG 
ONG 
ONG/UN/IFRC 
ONG/UN 
UNHCR/ICRC 
UNHCR 
HCR/ONG/IC 
MN/ONG/ICRC 
ONG 
ONG/UN/IFRC 
WFP 
UNHCR/NGO 
kJN/ONG/ICRC PARTNER AMOUNT 
1 000 000 
1 000 000 
1 000 000 
1 000 000 
1 000 000 
14 000 000 
1 000 000 
5 000 000 
18 300 000 
13 500 000 
12 000 000 
19 000 000 
12 000 000 
75 000 000 
4 500 000 
45 000 000 
12 000 000 
25 000 000 
70 000 000 TOTAL 
25 000 000 
306 300 000 
RWANDA 28/10/93 
28/10/93 
28/10/93 
10/11/93 
15/12/93 
04/02/94 
09/04/94 
12/04/94 
11/05/94 
17/10/94 Burundi Refugees 
Burundi Refugees 
Displaced population 
Burundi Refugees 
Burundi Refugees 
Refugees and displaced population 
Conflict 
Conflict & Drought 
Conflict 
Rehabilitation-Electricity & Water ONG 
ONG 
ONG/UN 
UN 
ONG 
ICRC/ONG 
ONG 
ONG 
ONG/ICRC 
GTZ 1 000 000 
1 000 000 
1 000 000 
1 000 000 
1 000 000 
8 000 000 
500 000 
1 000 000 
1 000 000 
5 000 000 
20 500 000 
TANZANIA 
[ZAIRE 15/11/93 
11/11/93 
29/04/94 
29/04/94 Burundi Refugees 
Burundi Refugees 
Rwandan Refugees 
Rwandan Refugees 
15/11/93 Burundi Refugees ONG 
UN/ONG 
ONG 
ONG 
UN/ONG 1 000 000 
1 000 000 
680 000 
450 000 
500 000 L 
TOTAL 1993-December 1995 3 130 000 
500 000 
355 430 000 
r\ 
ANNEX S6 
Breakdown of Community Aid to the Former 
Yugoslavia, 1991-1995 by Republic 
Republic % 
Bosnia-Herzegovina 52,4% 
Croatia (+ UNPAS) 21,4% 
Serbia and Montenegro 18,0% 
Slovenia 0,7% 
F.Y.R. of Macedonia 4,2% 
All Republics 3,1% 
Turkey and Hungary 0,2% 
Total 100% 
Breakdown of Community Aid to the Former 
Yugoslavia, 1995 by Relief Items 
Relief Items % 
FoodAid 32,4% 
Sanitation 8,6%, 
Medical Aid 16,3% 
Logistics 8,4% 
Psychosocial 3,3% 
Emergency Rehabilitation 17,6%> 
Miscellaneous 13,3% 
Total 100% 
r2_ 
1993 ANNEX S7 
Breakdown of Items for Humanitarian Assistance 
(37,9%) FOOD 
(33,2%) NON-FOOD (2,3%) CONTINGENCY RESERVE 
(7,3%) EXPATRIATE STAFF 
(1,9%) LOCAL STAFF 
(3,6%) OTHER SERVICES / MISCELLANEOUS 
(13,8%) TRANSPORT 
1 994 Breakdown of Items for Humanitarian Assistance 
(34,0%) FOOD 
(28,0%) NON-FOOD 
(2,4%) CONTINGENCY RESERVE 
(9,1%) EXPATRIATE STAFF 
(14,6%) TRANSPORT (2,7%) LOCAL STAFF 
(9,1%) OTHER SERVICES/MISCELLANEOUS 
1 995 Breakdown of Items for Humanitarian Assistance 
(2,1%) RESERVE 
(9,6%) EXPATRIATE STAFF 
(0,8%) MISCELLANEOUS (STAFF) 
(3,2%) LOCAL STAFF 
(0,8%) OTHER SERVICES 
(16.0%) TRANSPORT 
(28,2%) NON-FOOD 
S£ 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 105 def. 
DOCUMENTEN 
NL il 
Catalogusnummer : CB-CO-96-113-NL-C 
ISBN 92-78-01449-4 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
ry