1.INLEIDING

Dit verslag betreft de evaluatie van drie richtlijnen, die samen het wettelijk kader voor voorverpakkingen vormen:

Richtlijn 75/107/EEG betreffende flessen gebruikt als tapmaat, waarin bepaald is dat flessen met het merkteken "ɜ" (gespiegelde epsilon) vrij in het verkeer mogen worden gebracht;

Richtlijn 76/211/EEG betreffende het voorverpakken van bepaalde producten naar gewicht of volume, die betrekking heeft op de aanduiding van de hoeveelheid op voorverpakte producten en garanties biedt voor het vrije verkeer van voorverpakkingen met het merkteken "e" (kleine letter "e"); en

Richtlijn 2007/45/EG betreffende nominale hoeveelheden voor voorverpakte producten, waarin bepaald is dat de lidstaten geen voorschriften mogen hebben voor de grootte van verpakkingen tot en met 10 kg of 10 l en waarin verplichte EU-verpakkingsgrootten worden vastgesteld voor wijn en gedistilleerde dranken; die richtlijn is van toepassing op alle voorverpakte producten.

Volgens artikel 9, lid 1, van Richtlijn 2007/45/EG moet de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité verslag uitbrengen over de toepassing en de gevolgen van de richtlijn. Aangezien de drie richtlijnen nauw met elkaar samenhangen, is er in 2014 voor gekozen deze gelegenheid aan te grijpen om in het kader van het programma van de Commissie voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (REFIT) de werking en geschiktheid voor de beoogde doeleinden van het hele pakket te evalueren.

Richtlijn 75/107/EEG is nooit geëvalueerd. Richtlijn 76/211/EEG is in 2005 geëvalueerd. Richtlijn 2007/45/EG is vastgesteld na evaluatie van de Richtlijnen 75/106/EEG en 80/232/EEG, die op dat moment werden ingetrokken.

2.MARKTOMVANG

Voorverpakte producten vertegenwoordigen in de EU naar schatting een omzet van 170 miljard euro en een toegevoegde waarde van 34 miljard euro. Dit is 12 % van de totale toegevoegde waarde in de belangrijkste betrokken sectoren (levensmiddelen en dranken, diervoeder, chemische stoffen, verf en meststoffen, detergentia, cosmetische producten en vervaardiging van glazen flessen), ofwel 0,3 % van het bbp van de EU. In deze sectoren zijn ongeveer 300 000 ondernemingen werkzaam, merendeels kleine en middelgrote ondernemingen met gemiddeld 17,7 werknemers. Naar schatting zijn 640 000 werknemers in deze sectoren voltijds werkzaam op het gebied van voorverpakking; dit komt overeen met 0,3 % van de werkgelegenheid in de EU.

3.DE GEËVALUEERDE RICHTLIJNEN

De drie richtlijnen zijn bedoeld om het vrije verkeer van voorverpakte producten mogelijk te maken en zo de groei van de markt en de concurrentiepositie van de EU-industrie te versterken. Gecoördineerd markttoezicht waarborgt dat kopers daadwerkelijk de hoeveelheid ontvangen die op de verpakking vermeld staat en draagt zo bij tot het consumentenwelzijn. Door het vrijgeven van de verpakkingsgrootten is de keuze voor de consument toegenomen, terwijl de uitzondering voor de verpakkingsgrootte van wijn en gedistilleerde dranken kleine en middelgrote ondernemingen beschermt tegen buitensporige vraag naar andere flessenmaten, waardoor de mededinging is verbeterd.

Richtlijn 75/107/EEG betreft flessen die als tapmaat worden gebruikt voor (alcoholhoudende) dranken. Het gaat hierbij om "facultatieve harmonisatie": de fabrikanten kunnen zelf kiezen of zij de geharmoniseerde voorschriften toepassen. De richtlijn verplicht de fabrikanten zich vooraf te laten registreren bij de autoriteiten en bevat verplichtingen ten aanzien van de precisie en de opschriften. Ook voorziet de richtlijn in een statistische procedure voor de controle van de flesinhoud door de markttoezichtautoriteiten. Het vrije verkeer van flessen met het merkteken "ɜ" (gespiegelde epsilon) wordt door de richtlijn gewaarborgd en de richtlijn wordt op grote schaal toegepast voor glazen flessen en potten.

Richtlijn 76/211/EEG betreft de hoeveelheden die vermeld staan op producten die in afwezigheid van de koper zijn verpakt. Ook hier is sprake van "facultatieve harmonisatie", aangezien de verpakker of importeur kan kiezen of hij de geharmoniseerde voorschriften toepast. De richtlijn bevat verplichtingen ten aanzien van de precisie en de opschriften. Ook voorziet de richtlijn in een statistische procedure voor de controle van de hoeveelheid van voorverpakkingen door de markttoezichtautoriteiten. Er worden garanties geboden voor het vrije verkeer van voorverpakkingen met het merkteken "e" en de richtlijn wordt op grote schaal toegepast voor verpakkingen die verkocht worden in supermarkten en doe-het-zelfzaken.

Richtlijn 2007/45/EG verbiedt de lidstaten voorschriften in te voeren voor de grootte van verpakkingen tot en met 10 kg of 10 l en stelt verplichte EU-verpakkingsgrootten vast voor gangbare maten voor wijn en gedistilleerde dranken. In 2013 liep de overgangsperiode af, waarin nationale voorschriften voor de verpakkingsgrootte van bepaalde producten van kracht mochten blijven.

4.EVALUATIE

In opdracht van de Commissie is een externe evaluatie van de richtlijnen uitgevoerd op basis van:

gesprekken met uiteenlopende belanghebbenden (consumentenorganisaties, vakverenigingen en nationale instanties);

een openbare raadpleging via internet;

een gerichte enquête onder consumenten, bedrijven en deskundigen; en