Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over blockchain en de eengemaakte EU-markt: volgende stappen?

(initiatiefadvies)

(2020/C 47/03)

Rapporteur: Ariane RODERT

Corapporteur: Gonçalo LOBO XAVIER

Besluit van de voltallige vergadering 21.2.2019 Rechtsgrondslag Artikel 32, lid 2, van het reglement van orde Initiatiefadvies Bevoegde afdeling Interne Markt, Productie en Consumptie Goedkeuring door de afdeling 18.10.2019 Goedkeuring door de voltallige vergadering 30.10.2019 Zitting nr. 547 Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) 182/1/5

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1. Dit advies gaat vooral over blockchain (BC) als technologie. Daar waar BC wordt toegepast, kan ze in vele sectoren van de samenleving een positieve transformerende kracht zijn waarbij vertrouwen en transparantie, democratie en veiligheid hoog in het vaandel staan. Uiteindelijk kan BC helpen om sociaal-economische modellen op nieuwe leest te schoeien en zo de maatschappelijke innovatie te ondersteunen die nodig is om de maatschappelijke uitdagingen van deze tijd aan te gaan. Omdat over cryptovaluta’s echter volop wordt gediscussieerd, zou het EESC deze instrumenten in de nabije toekomst aan een apart onderzoek moeten onderwerpen in de context van het risico op witwassen en/of belastingontduiking.

1.2. De samenleving plukt reeds de vruchten van de toepassing van BC. Deze technologie draagt namelijk bij tot de verwezenlijking van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG’s), versterkt de positie van de burgers, bevordert ondernemerschap en innovatie, leidt tot betere mobiliteit en grensoverschrijdende kansen voor bedrijven, en vergroot de transparantie voor consumenten. Daarnaast maakt BC het mogelijk om belastingontduiking en corruptie te verminderen en zowel particuliere als openbare diensten te ontwikkelen. Er moet echter nog wel een oplossing worden gevonden voor diverse uitstaande kwesties, waarbij vooral dringend moet worden gezorgd voor juridische duidelijkheid, rechtszekerheid en privacybescherming.

1.3. De EU-instellingen hebben BC tot op zekere hoogte geanalyseerd, maar er is nog steeds behoefte aan een gemeenschappelijke EU-aanpak. Gezien haar resultaten tot nu toe heeft de EU een unieke kans om wereldmarktleider te blijven, maar alleen als zij onmiddellijk actie onderneemt.

1.4. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) roept de Europese Commissie dan ook op om werk te maken van een breed BC-initiatief waarbij de EU een gemeenschappelijke aanpak en visie formuleert, met de SDG’s als uitgangspunt. Ter aanvulling op dit initiatief zou een actieplan moeten worden opgesteld om van Europa het referentiepunt voor BC in de wereld te maken. Het bestaande Europese BC-partnerschap en het BC-waarnemingscentrum en -forum zou kracht moeten worden bijgezet met de oprichting van een EU-stakeholderplatform voor BC, met daarin vertegenwoordigers van de EU-instellingen, waaronder het EESC en het Europees Comité van de Regio’s, het bedrijfsleven, consumenten, de lidstaten, academische kringen enz. Dit platform zou moeten dienen als een ruimte voor gezamenlijk leren en capaciteitsopbouw, een netwerk van netwerken om goede praktijken te delen.

1.5. Het EESC kan een actieve rol spelen door als gastheer voor een dergelijk platform te fungeren en te zorgen voor transparantie, inclusiviteit, samenwerking en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld.

2. Inleiding

2.1. Blockchain- (BC) en gedeeldgrootboektechnologie (Distributed Ledger Technology, DLT) hebben het potentieel om de samenleving te transformeren. BC is een wiskundige structuur voor het opslaan van gegevens op een manier die gecorrumpeerde en valse gegevens beperkt. De technologie biedt een nieuwe manier om vertrouwen te creëren om op een veilige manier iets van waarde uit te wisselen. BC wordt gezien als een nieuwe, transformatievere fase in het internettijdperk, maar er zij op gewezen dat BC slechts een van de vele nieuwe technologische mogelijkheden is.

2.2. Dit advies gaat vooral over BC als technologie, die op een hele reeks gebieden en sectoren kan worden toegepast, zoals energie, de financiële sector, voedsel en landbouw, geneeskunde en gezondheidszorg, verkiezingen en bestuur. Hierom gaat het in dit advies, en dan vooral om BC met betrekking tot de eengemaakte markt van de EU. Als BC oordeelkundig wordt toegepast, wordt het mogelijk om concepten als concurrentie en governance te transformeren en aldus maatschappelijke uitdagingen en transities aan te pakken. Omdat over cryptovaluta’s echter volop wordt gediscussieerd, zou het EESC deze instrumenten in de nabije toekomst aan een apart onderzoek moeten onderwerpen in de context van het risico op witwassen en/of belastingontduiking.

2.3. Blockchain en gedeeldgrootboektechnologie (Distributed Ledger Technology, DLT) als ideale infrastructuur voor de sociale economie In het recente EESC-advies ( 1 ) wordt BC omschreven als “zowel een code (een communicatieprotocol) als een openbaar register waarin op zeer transparante, onveranderlijke wijze alle transacties tussen de deelnemers aan het netwerk worden “geannoteerd” volgens een bepaald algoritme”. Deze definitie wordt aangevuld met het standpunt van de Europese Commissie dat “BC een technologie is om het vertrouwen van de gebruiker te bevorderen en waarmee het mogelijk wordt om online informatie uit te wisselen, transacties overeen te komen en vast te leggen op een verifieerbare, veilige en permanente manier” ( 2 )

2.4. How blockchain technology could change our lives De EU-instellingen hebben al enkele stappen gezet om de ontwikkeling van BC te steunen. In 2017 heeft de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement (EPRS) het rapport ( 3 ) uitgebracht en in 2018 heeft de Europese Commissie het BC-waarnemingscentrum en -forum ( 4 ) gelanceerd. Hiermee wordt beoogd om BC-innovatie en -ontwikkeling te versnellen, zodat Europa zijn positie als wereldleider op het gebied van deze transformerende nieuwe technologie behoudt.

2.5. Een mijlpaal was april 2018, toen de Europese Commissie met 21 lidstaten en Noorwegen een verklaring ondertekende om het Europees Blockchainpartnerschap (EBP) op te richten en samen te werken om de Europese Blokchaininfrastructuur voor diensten (EBSI) ( 5 ) tot stand te brengen. Doel is om grensoverschrijdende digitale overheidsdiensten met de hoogste normen op het gebied van veiligheid en privacy te ondersteunen. Sindsdien hebben 27 lidstaten zich bij het partnerschap aangesloten.

2.6. In 2018 heeft het Europees Parlement een niet-wetgevingsresolutie ( 6 ) over BC en DLT aangenomen waarin het benadrukt dat de EU uitstekende kansen heeft om “wereldleider” op DLT-gebied te worden, en “geloofwaardig kan optreden” bij het sturen van de marktontwikkeling wereldwijd en in verschillende sectoren. Momenteel loopt de EU bij de ontwikkeling en toepassing van BC voorop ten opzichte van de VS en China ( 7 )

3. Blockchain — mogelijkheden voor de eengemaakte markt en de EU

3.1. BC is nog een vrij nieuw fenomeen, maar toch zijn er nu al aanzienlijke kansen in de context van de eengemaakte markt.

3.2. het bereiken van duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN . In het ontwerp en waardeaanbod van BC zijn vertrouwen, openheid en transparantie ingebouwd BC draagt bij tot. In het ontwerp en waardeaanbod van BC zijn vertrouwen, openheid en transparantie ingebouwd ( 8 ) . Dit wordt in het licht van de verwezenlijking van de SDG’s beklemtoond ( 9 )

3.3. Enkele voorbeelden zijn ( 10 ) — doelstelling 1 “Geen armoede” en het gebruik van cryptovaluta voor mensen zonder bankrekening; — doelstelling 3 “Goede gezondheid en welzijn” en de mogelijkheid om patiëntendossiers veiliger en efficiënter te delen; — doelstellingen 12, 14 en 15 “Verantwoorde productie en consumptie”, waarbij het door BC mogelijk wordt om in de hele toeleveringsketen de herkomst van producten te garanderen. BC draagt ook bij aan verschillende andere SDG’s, zoals gelijke kansen, mensenrechten in verband met persoonsgegevens, fatsoenlijk werk en economische groei, democratische participatie enz.

3.4. Versterking van de positie van burgers. Met blockchaintechnologie kan de macht die voortvloeit uit informatie worden teruggebracht naar de mensen die er eigenaar van zijn. Door gegevens op een transparante manier te delen en de behoefte aan tussenpersonen te verminderen kan BC actoren die zich voorheen ten opzichte van centrale entiteiten in een kwetsbare positie bevonden, helpen om hun positie te versterken.

3.5. Bevordering van ondernemerschap en innovatie. Door de coöperatieve en consensuele manier van werken ontstaan innovatieve oplossingen en nieuwe bedrijven die geënt zijn op economische, sociale en milieuduurzaamheid. De inclusiviteit die via BC mogelijk wordt gemaakt, biedt een basis voor de platformeconomie en andere nieuwe bedrijfsmodellen en, zoals het EESC al eerder heeft laten zien, de sociale economie.

3.6. Betere mobiliteit en grensoverschrijdende kansen voor bedrijven, met bescherming van de consument , door handelsbelemmeringen in de EU en wereldwijd tot een minimum te beperken en tegelijkertijd de veiligheid en beveiliging van betalingen en transacties in het uitwisselingsproces te waarborgen. Daardoor zullen de marktvoorwaarden en de toegang tot goederen en diensten in de EU verbeteren en zullen tegelijkertijd de privacy van de consument, de vertrouwelijkheid en de uitwisseling van informatie worden beschermd , door handelsbelemmeringen in de EU en wereldwijd tot een minimum te beperken en tegelijkertijd de veiligheid en beveiliging van betalingen en transacties in het uitwisselingsproces te waarborgen. Daardoor zullen de marktvoorwaarden en de toegang tot goederen en diensten in de EU verbeteren en zullen tegelijkertijd de privacy van de consument, de vertrouwelijkheid en de uitwisseling van informatie worden beschermd ( 11 )

3.7. Ondersteuning van één digitale poort. Eén digitale toegangspoort gaat gepaard met het “eenmaligheidsbeginsel”, wat betekent dat gegevens slechts eenmaal in het platform kunnen worden ingevoerd. De ontwikkeling van de EBSI, die afhankelijk is van de toepassing van het eenmaligheidsbeginsel, kan in dit verband de weg effenen voor een efficiënte, veerkrachtige en duurzame eengemaakte markt.

3.8. de ontwikkeling van openbare en particuliere diensten op basis van blockchaintechnologie kan de digitale transformatie van de EU-economie en -samenleving als geheel enorme positieve effecten hebben. In het kader van de Europese Blokchaininfrastructuur voor diensten (EBSI) wordt momenteel gewerkt aan vier usecases Doorop basis van blockchaintechnologie kan de digitale transformatie van de EU-economie en -samenleving als geheel enorme positieve effecten hebben. In het kader van de Europese Blokchaininfrastructuur voor diensten (EBSI) wordt momenteel gewerkt aan vier ( 12 ) , nl. notarisatie en authenticatie, diploma’s, Europese controle over de eigen identiteit, belastingheffing en betrouwbare gegevensdeling. Op het niveau van de lidstaten zijn er economische voordelen doordat markten rechtstreeks toegankelijk zijn en er niet of nauwelijks sprake is van kosten van tussenpersonen, zodat de werkelijke waarde naar de consumenten gaat. Hierin kan nog verbetering worden gebracht met een hoog niveau van veiligheid en zekerheid voor de consument door middel van BC-traceerbaarheid en participatieve cocreatie van goederen en diensten. Bovendien kunnen op BC gebaseerde stemsystemen de registratie en identificatie van kiezers beveiligen en voor een solide en controleerbaar stemsysteem zorgen.

3.9. Het aanmaken en controleren van digitale identiteiten voor individuen en organisaties. Door beginselen van decentrale BC te combineren met identiteitscontrole en cryptografie kan een digitale identiteit worden aangemaakt en aan elke onlinetransactie worden toegekend. Dit kan voor consumenten, bedrijven en regelgevende instanties verscheidene voordelen hebben. De digitale identiteit op BC biedt de mogelijkheid van wederzijdse herkenning en uitvoering van operaties met behulp van een “smart contract”-code, waardoor het ook eenvoudiger wordt om bedrijven op te richten. Deze digitale identiteiten en elektronische handtekeningen moeten de weg volgen die in de eIDAS-verordening is uitgestippeld; ze zouden ook interoperabiliteit en compatibiliteit moeten garanderen.

3.10. Beperking van inbreuken op persoonsgegevens. Door een verantwoorde inzet van BC-datastructuren kan het risico op data-inbreuken beperkt of vermeden worden. Dit zal gevoelige gegevens helpen beschermen en tegelijkertijd zorgen voor een veilige overdracht van gegevens, zodat het recht van personen op vertrouwelijkheid en privacy wordt gewaarborgd. Dit kan bijvoorbeeld bereikt worden door te voorkomen dat privégegevens openlijk worden opgeslagen op de BC. In plaats daarvan kunnen privégegevens buiten de keten worden opgeslagen en alleen wanneer dat nodig is worden uitgewisseld in peer-to-peer-communicatie.

3.11. Normalisatieprocessen zijn een voorwaarde voor grensoverschrijdende interoperabiliteit en de implementatie van BC. Sommige daarvan zijn inmiddels door regelgevende instanties getest en onderzocht, maar bij iedere innovatie geldt dat initiatieven op het gebied van normalisatie gepaard moeten gaan met het scheppen van een gunstig klimaat om de mogelijkheden van de nieuwe technologie ten volle te benutten.

3.12. harmoniseren van cryptografische normen tussen BC en andere eIDAS-gerelateerde technologieën interoperabiliteit tussen huidige en toekomstige technologische modellen te creëren. Hiermee zou ook iets gedaan kunnen worden aan het gevaar dat er “blockchainsilo’s” ontstaan. Zo heeft de Internationale Organisatie voor normalisatie (ISO) voor de periode tot 2020 een stappenplan voor normalisatie voorgesteld, waarin wordt overwogen normen op te stellen op gebieden zoals terminologie, taxonomie, identiteitscontrole, interoperabiliteit, governance, veiligheid en privacy, usecases en slimme contracten. Ook moet werk worden gemaakt van hetvan cryptografische normen tussen BC en andere eIDAS-gerelateerde technologieën ( 13 ) , teneinde nieuwe niveaus vantussen huidige en toekomstige technologische modellen te creëren. Hiermee zou ook iets gedaan kunnen worden aan het gevaar dat er “blockchainsilo’s” ontstaan. Zo heeft de Internationale Organisatie voor normalisatie (ISO) voor de periode tot 2020 een stappenplan voor normalisatie voorgesteld, waarin wordt overwogen normen op te stellen op gebieden zoals terminologie, taxonomie, identiteitscontrole, interoperabiliteit, governance, veiligheid en privacy,en slimme contracten.

3.13. Meer transparantie dankzij slimme contracten. Op BC gebaseerde oplossingen zorgen voor transparantie via decentralisatie, waardoor deelnemende partijen gegevens kunnen zien en verifiëren. “Slimme contracten” Op BC gebaseerde oplossingen zorgen voor transparantie via decentralisatie, waardoor deelnemende partijen gegevens kunnen zien en verifiëren. “Slimme contracten” ( 14 ) zijn hier een voorbeeld van.

3.14. Beperking van belastingontduiking en belastingontwijking. De eengemaakte markt van de EU biedt de mogelijkheid om e-handel te versterken en tegelijkertijd de negatieve externe effecten van de huidige internationale handel tot een minimum te beperken. Op blockchaintechnologie gebaseerde systemen voor belastingafhandeling kunnen zorgen voor meer transparantie voor zowel de betaler als de overheid. Blockchaintechnologie kan belastingontduiking en witwassen beperken doordat het bij transacties noodzakelijker wordt om verantwoording af te leggen en doordat de aansprakelijkheid voor verrichtingen toeneemt. Een en ander komt het concurrentievermogen van de eengemaakte EU-markt ten goede. De Europese Commissie zou middels een studie kunnen nagaan hoe BC op dit gebied kan helpen.

3.15. Bevordering van nieuwe financieringsmodellen zoals crowdfunding, initial coin offerings (ICO’s) en initial token offerings als manieren om op universele wijze (in geografisch en demografisch opzicht) geld op te halen door voor een specifiek project een munt met een speciaal waarderingsmechanisme uit te geven. Dit is de overtreffende trap van de steeds populairdere crowdfunding.

3.16. Sociaal-economische modellen op nieuwe leest schoeien. Als individuen weer macht krijgen, kan de samenleving op nieuwe leest worden geschoeid. Belangrijkste troef van blockchaintechnologie is dat hiermee voor vertrouwen tussen individuen wordt gezorgd zonder dat er tussenpersonen nodig zijn, maar er kunnen ook nieuwe vormen van governance en relaties mee worden gecreëerd op basis van de transparantie van interacties. Zoals bij elke maatschappelijke verandering moet erop worden gelet dat er geen structuren ontstaan die tot misbruik leiden, terwijl er tegelijkertijd ruimte moet worden gelaten voor experimenten die grote voordelen voor de mensheid kunnen opleveren. Bovendien moet in BC-technologieën en -netwerken worden voorkomen dat er een kloof ontstaat tussen degenen die ze controleren of die de middelen hebben om ze te gebruiken, en degenen voor wie ze alleen toegankelijk zijn via modellen die door grote bedrijven worden gecontroleerd. Wil blockchaintechnologie ook voor kleine en middelgrote ondernemingen en kleinere organisaties een succes worden, dan moeten organisaties zoals coöperaties, met open en democratische governancemodellen, gesteund en gestimuleerd worden om blockchainbedrijven te ontwikkelen.

4. Blockchain — kwesties die moeten worden aangepakt

4.1. Om te kunnen profiteren van de kansen die BC op de eengemaakte EU-markt en voor de Europese samenlevingen biedt, moeten diverse kwesties worden aangepakt, waarbij de huidige rechtsonzekerheid voorrang verdient. Er zijn regelgevingsoplossingen voorhanden voor cryptovaluta en ICO’s, maar het wetgevingskader is nog steeds onduidelijk waar het gaat om systeemontwerp en op gebieden waarop BC-technologie wordt toegepast. Dit resulteert in een gefragmenteerde aanpak op het niveau van de lidstaten. Zonder een gezamenlijk EU-initiatief voor rechtszekerheid en duidelijkheid in de hele EU zullen de grensoverschrijdende kansen beperkt zijn. Voor bepaalde soorten diensten en gebruik kunnen usecases (beschrijvingen van het gedrag van een systeem) en regulatory sandboxes (testomgevingen voor regelgeving) in een eerste fase nuttig zijn om te bepalen welke wettelijke vereisten in de toekomst nodig zullen zijn. De ervaring van de EU met de ontwikkeling van complexe, grensoverschrijdende regelgeving en beleidsmaatregelen kan bij de toekomstige regulering van blockchain van pas komen.

4.2. Bescherming van de privacy is cruciaal. Om de meest dringende datakwesties aan te pakken is de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is cruciaal. Om de meest dringende datakwesties aan te pakken is de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) ( 15 ) ingevoerd. Toen de AVG werd opgesteld, was BC-technologie echter nog grotendeels onbekend en de potentiële spanningen tussen de AVG en BC moeten dan ook goed worden onderzocht. Het EESC dringt er bij de Europese Commissie op aan om de AVG tegen het licht te houden, herzieningen voor te stellen en middels richtsnoeren aan te geven hoe de AVG en blockchaintechnologie zich tot elkaar verhouden.

4.3. Het juridische onderscheid tussen geanonimiseerde en gepseudonimiseerde gegevens draait erom hoe persoonsgegevens worden gecategoriseerd. Gepseudonimiseerde gegevens maken nog steeds een vorm van heridentificatie mogelijk (zelfs indirect en op afstand), terwijl anonieme gegevens niet opnieuw kunnen worden geïdentificeerd. Bij blockchain met vergunning ( permissioned BC ) wordt pseudonimisering beschouwd als een oplossing voor de relaties die door BC-technologie worden gefaciliteerd, maar voor een breder gebruik van permissionless blockchain is anonimisering nog steeds een regelgevingsbelemmering . Deze kan worden opgeheven door middel van digitale identiteitsoplossingen die in de regelgevingsbeperkingen zijn geïntegreerd.

4.4. proof-of-work -consensusmechanisme gaat gepaard met een zeer hoog energieverbruik . Met de ontwikkeling van het alternatieve proof-of-stake -consensusmechanisme kan deze belangrijke milieuduurzaamheidskwestie worden opgelost. Er zijn al oplossingen voorhanden; deze moeten gedeeld en volledig toegepast worden Het-consensusmechanisme gaat gepaard met een. Met de ontwikkeling van het alternatieve-consensusmechanisme kan deze belangrijke milieuduurzaamheidskwestie worden opgelost. Er zijn al oplossingen voorhanden; deze moeten gedeeld en volledig toegepast worden ( 16 )

4.5. Een andere technische uitdaging is de interoperabiliteit tussen verschillende BC-platforms . Vanwege het risico voor partijen die gegevens moeten uitwisselen kan het zijn dat verschillende BC-platforms niet compatibel zijn. Ook de compatibiliteit tussen BC-platforms en bestaande overheidssystemen kan te wensen overlaten. Hierdoor kunnen overheden niet overschakelen van hun bestaande platforms naar een op BC gebaseerde interoperabiliteit. Om grootschalige invoering mogelijk te maken zou het waarborgen van interoperabiliteit in de nabije toekomst een prioriteit voor BC-ontwikkelaars moeten zijn.

4.6. De mate waarin BC wordt omarmd is afhankelijk van de invoering ervan door de verschillende soorten ondernemingen, waarvan in de EU het midden- en kleinbedrijf (mkb) de meerderheid vormt. Transactiekosten rijzen tegenwoordig vaak de pan uit , zodat technische en adviesdiensten voor het mkb onbetaalbaar worden. Steun voor de oprichting van nieuwe BC-netwerken, zoals coöperaties, is van cruciaal belang om een eerlijke toegang voor het mkb en andere kleinere entiteiten te waarborgen, zodat betere democratische governance mogelijk wordt.

4.7. Zoals bij elke disruptieve technologie moeten sociale uitdagingen de nodige aandacht krijgen. Correcte voorlichting van het grote publiek over disruptieve technologieën is absoluut geboden. Deze hebben een reële impact op het dagelijks leven van mensen en daarmee moet zorgvuldig worden omgegaan. Een maatschappelijke en burgerdialoog is derhalve essentieel. Het EESC zal kennis blijven opbouwen en laten weten welke volgende stappen in de ontwikkeling van BC er volgens het maatschappelijk middenveld nodig zijn.

4.8. Het is van cruciaal belang om de gevolgen van BC-technologie voor de bescherming en rechten van de consument volledig te begrijpen en te evalueren. Er moet duidelijk worden gemaakt hoe onder meer vertrouwelijkheid en privacy zich tot elkaar verhouden op grond van wetgeving (bijv. EU-wetgeving inzake gegevensbescherming), regelgeving (privacy van klanten) en contracten (vertrouwelijke commerciële gegevens).

4.9. Zoals bij elk nieuwe technologie en alle op technologie gebaseerde bedrijfsmodellen zou er goed aan worden gedaan om een analyse te maken van de effecten en mogelijke impact op de werkgelegenheid , de arbeidsomstandigheden, de rechten en bescherming van werknemers en de sociale dialoog. In deze analyse zouden ook de gevolgen voor intermediaire organisaties (tussenpersonen) moeten worden meegenomen. Voor bedrijfstakken die gebruikmaken van BC zullen bèta/technische vaardigheden (STEM) waarschijnlijk steeds belangrijker worden. Er is over het algemeen een gebrek aan inzicht in het functioneren en de potentiële beperkingen van BC. Daarom pleit het EESC voor het concept van een leven lang leren , dat mensen in staat stelt vaardigheden te verwerven en zich om te scholen en bij te scholen, zodat er op de mogelijkheden en uitdagingen van BC beter kan worden ingespeeld.

5. Volgende stappen

5.1. De EU-instellingen hebben BC tot op zekere hoogte geanalyseerd, maar het ontbreekt nog steeds aan een alomvattende en gedeelde EU-aanpak. Gezien haar resultaten tot nu toe heeft de EU een unieke kans om wereldmarktleider te blijven , maar alleen als zij actie onderneemt.

5.2. mededeling over de ontwikkeling van BC en DLT in de EU komt, gebaseerd op de beginselen van BC De ontwikkeling van BC in de verschillende lidstaten geeft nog steeds een zeer versnipperd beeld te zien. Het EESC dringt er daarom bij de EU-instellingen op aan om duidelijkheid en een gemeenschappelijke basis te verschaffen teneinde het potentieel van BC voor Europa ten volle te benutten. Eerste stap zou moeten zijn dat de Europese Commissie met eenkomt, gebaseerd op de beginselen van BC ( 17 ) , om blijk te geven van politieke wil, de zaak in eigen hand te nemen, een visie te formuleren en een actieplan op te stellen teneinde een gunstig klimaat te scheppen. Dit initiatief zou moeten worden aangevuld met de heroprichting van de interfractiewerkgroep digitalisering van het Europees Parlement, die zich over BC en DLT zou moeten buigen.

5.3. Met de gemeenschappelijke visie van de EU zou kunnen worden beoogd dat Europa in de wereld een pilotcontinent voor BC wordt , om er zo voor te zorgen dat de EU concurrerend blijft en tegelijkertijd op basis van de SDG’s haar eigen aanpak van de digitalisering kan ontwikkelen, ondersteund door openbare pilotinitiatieven en -programma’s op het niveau van de lidstaten en de EU.

5.4. Ter aanvulling op het bestaande Europese BC-partnerschap en het BC-waarnemingscentrum en — forum is het nu tijd om een EU-stakeholderplatform voor BC op te richten met daarin vertegenwoordigers van de EU-instellingen, waaronder het EESC en het Europees Comité van de Regio’s, het bedrijfsleven, consumenten, maatschappelijke organisaties, de lidstaten, academische kringen enz. Daarnaast zou dit platform alle EU-burgers de mogelijkheid moeten bieden om mee te werken en deel te nemen aan het BC-project.

5.5. gezamenlijk leren en capaciteitsopbouw moeten verschaffen en stakeholders moeten samenbrengen. Het zou moeten dienen als een netwerk van netwerken dat gelegenheid biedt om bijeen te komen en goede praktijken te delen. Het EESC bevindt zich in een goede positie en beschikt over de noodzakelijke ervaring om in dezen een actieve rol te spelen door als gastheer voor een dergelijk platform te fungeren en te zorgen voor transparantie, inclusiviteit, samenwerking en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, voortbouwend op soortgelijke bestaande initiatieven Het platform zou een ruimte voormoeten verschaffen en stakeholders moeten samenbrengen. Het zou moeten dienen als eendat gelegenheid biedt om bijeen te komen en goede praktijken te delen. Het EESC bevindt zich in een goede positie en beschikt over de noodzakelijke ervaring om in dezen een actieve rol te spelen door als gastheer voor een dergelijk platform te fungeren en te zorgen voor transparantie, inclusiviteit, samenwerking en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, voortbouwend op soortgelijke bestaande initiatieven ( 18 )

Brussel, 30 oktober 2019. De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Luca JAHIER

(1) PB C 353 van 18.10.2019, blz. 1.

(2) https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/blockchain-technologies

(3) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2017/581948/EPRS_IDA(2017)581948_EN.pdf

(4) https://www.eublockchainforum.eu/

(5) https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/european-countries-join-blockchain-partnership

(6) http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2018-0373_NL.html?redirect

(7) Zo zij erop gewezen dat er in Europa alleen al in 2018 een bedrag van ca. 4,1 miljard USD werd opgehaald via ICO (initial coin offering, uitgifte van digitale tokens), bijna het dubbele van het bedrag van 2,3 miljard USD dat tot nu toe in Azië werd opgehaald, en aanzienlijk meer dan de 2,6 miljard USD die in de VS aan middelen werden aangetrokken. https://www.newsbtc.com/2018/10/16/europe-surpasses-us-and-asia-in-cryptocurrency-token-sales

(8) Bij het sociale waardeaanbod in het kader van BC draait het om controle over de eigen identiteit (authenticatie, autorisatie), vertrouwen en transparantie, democratie, onveranderlijkheid van gegevens en het ontbreken van tussenpersonen.

(9) https://blockchain4sdg.com/how-blockchains-can-tackle-the-un-sustainable-development-goals/

(10) UN/CEFACT, ECE/TRADE/C/CEFACT/2019/INF.3: Blockchain in trade facilitation: sectoral challenges and examples, http://www.unece.org/fileadmin/DAM/cefact/cf_plenary/2019_plenary/CEFACT_2019_INF03.pdf

(11) Vertrouwelijkheid betreft de bescherming van gegevens die tussen een entiteit (d.w.z. een persoon of organisatie) en een bevoegde partij worden gedeeld tegen onbevoegde derden. Privacy heeft betrekking op de bescherming tegen inbreuken op de persoonlijke identiteit en het binnendringen in persoonlijke transacties.

(12) https://ec.europa.eu/cefdigital/wiki/display/CEFDIGITAL/EBSI

(13) Zoals elektronische handtekeningen en tijdstempels, met behulp van de huidige, onderling compatibele cryptografische algoritmen.

(14) Het gaat hierbij om in de blokketen opgeslagen en in de vorm van computerprogramma’s gegoten contracten die zelfstandig worden uitgevoerd en door niemand worden gecontroleerd en daarom door iedereen kunnen worden vertrouwd. Te denken valt aan clearing en settlement (verrekening en verevening) bij handelstransacties, cadeaubonnen/waardebonnen voor trouwe klanten, elektronische patiëntendossiers, de verdeling van royalty’s, informatie over de herkomst van producten, peer-to-peertransacties, leningen, verzekeringen, energiekredieten en stemsystemen.

(15) Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1) https://gdpr-info.eu/

(16) Een voorbeeld van blockchain met een laag energieverbruik is te vinden op www.tolar.io

(17) De BC-beginselen zijn: controle over de eigen identiteit — authenticatie, autorisatie; traceerbaarheid; vertrouwen; onveranderlijkheid; democratie; afwezigheid van tussenpersonen.

(18) Bijv. het Europees platform voor de circulaire economie, een initiatief dat samen met de Europese Commissie is opgezet. Het EESC is ook actief in de deskundigengroep op hoog niveau inzake KI (AI HLEG) en de deskundigengroep van de Commissie over sociaal ondernemerschap (GECES).