it" "* 
* * COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 23.07 1996 
COM(96) 244 def. 
RAPPORT VAN DE COMMISSIE 
OVER DE TOEPASSING VAN RICHTLIJN 91/671/EEG 
VAN 16 DECEMBER 1991 INZAKE DE 
ONDERLINGE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN VAN DE Lid-Staten 
BETREFFENDE HET VERPLICHTE GEBRUIK VAN VEILIGHEIDSGORDELS 
IN VOERTUIGEN VAN MINDER DAN 3,5 TON 

INHOUDSOPGAVE 
I. INLEIDING 
II. VOORGESCHIEDENIS 
•e 
III. ANALYSE VAN DE TOEPASSING VAN RICHTLIJN 91/671/EEG DOOR DE 
LID-STATEN 
III. 1. Vrijstellingen met betrekking tot het gebruik van bevestigingssystemen voor 
kinderen (art. 4 van de Richtlijn) 
111.2. Vrijstellingen om medische redenen (art. 5 van de richtlijn) 
111.3. Voor bijzondere situaties of behoeften verleende ontheffingen (art. 6 van de 
richtlijn) 
IV. MOGELIJKE ONTWIKKELINGEN IN DE TOEKOMST 
V. CONCLUSIES 
I. INLEIDING 
Artikel 7 van Richtlijn 91/671/EEG van 16 december 1991 bepaalt dat de Commissie een 
rapport moet voorleggen over de toepassing van genoemde richtlijn ten einde te beoordelen 
of aanscherping van de maatregelen die een grotere veiligheid beogen, wenselijk is en/of 
verdere harmonisering noodzakelijk is. 
De Commissie vermeldt even dat het rapport met enige vertraging wordt ingediend; de 
termijn vooi indiening was vastgesteld op 1 augustus 1994. Deze vertraging is echter niet 
alleen te wijten aan de diensten van de Commissie. Om een rapport te kunnen opstellen 
dat de situatie exact weergeeft moesten zij omstreeks de datum van inwerkingtreding van 
de richtlijn, 1 januari 1993 (artikel 8), kunnen beschikken over de wetsteksten waarin de 
Lid-Staten de richtlijn hadden omgezet. Zoals blijkt uit de tabel van bijlage I hebben de 
meeste landen vóór 1.1.,1993 of kort daarna de nodige wettelijke bepalingen ingevoerd, 
hebben twee landen de richtlijn met een behoorlijke vertraging omgezet. 
Gezien de bij de omzetting opgetreden vertraging en omdat er nieuwe landen op het punt 
stonden zich bij de Europese Unie aan te sluiten achtte de Commissie het wenselijk de 
toetreding van de nieuwe Lid-Staten af te wachten, om ook hen in het verslag te kunnen 
opnemen en de tabel die de situatie in de gehele Gemeenschap weergeeft zo volledig 
mogelijk te maken. 
Een vergelijkend en bijgewerkt overzicht van de diverse nationale regelgevingen is 
absoluut noodzakelijk om een realistische en objectieve analyse van de situatie te kunnen 
maken, een analyse waaruit eventuele ideeën voor toekomst kunnen worden geput. 
Dit is dan ook het doel van het voorliggende rapport. 
H. VOORGESCHIEDENIS 
1. Een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk vervoerbeleid is een doeltreffende 
bijdrage te leveren tot vermindering van het aantal verkeersongevallen en -slachtoffers, 
en één van de maatregelen die kan bijdragen tot verwezenlijking van die doelstelling 
was het in de gehele Gemeenschap verplicht stellen van het dragen van een 
veiligheidsgordel op alle daarvan voorziene zitplaatsen in voertuigen van minder dan 
3,5 ton. 
Zo is er dan Richtlijn 91/671/EEG van 16 december 1991 gekomen, welke kon worden 
beschouwd als een flinke stap op de weg naar een communautair verkeersveilig-
heidsbeleid, en die een gebied bestrijkt waaraan sinds 1984 diverse communautaire 
instanties aandacht hebben besteed. 
2. Zo heeft het Parlement er in de resolutie van 13 maart 19841 op gewezen dat één van 
de maatregelen die het eerst moesten worden genomen de verplichtstelling was van het 
dragen van een veiligheidsgordel op alle wegen in en buiten de stad. In een andere 
resolutie van 18 februari 19862 heeft het de noodzaak benadrukt om het dragen van 
veiligheidsgordels door alle inzittenden, ook kinderen, verplicht te stellen, zij het niet 
in voertuigen voor openbaar vervoer. 
De Commissie heeft in haar ontwerp-resolutie betreffende de tenuitvoerlegging van een 
communautair programma op het gebied van verkeersveiligheid, dat zij op 
20 maart 19843 bij de Raad heeft ingediend diverse maatregelen aanbevolen, met name 
de maatregel betreffende het dragen van de veiligheidsgordel voorin en achterin het 
voertuig. De resolutie van de Raad van 19 december 19844 was een gunstige reactie op 
het initiatief van de Commissie en hierin werd bevestigd dat er communautaire 
maatregelen op het gebied van de verkeersveiligheid moeten worden getroffen en werd 
de Commissie verzocht voorstellen ter zake in te dienen. 
Derhalve heeft de Commissie op 26 oktober 1988 een voorstel (COM(88)544 def.) 
ingediend dat op 14 november 1990 werd gewijzigd (COM(90)524 def.) en op basis 
hiervan heeft de Raad in 1991, na advies van het Europese Parlement en het 
Economisch en Sociaal Comité, de richtlijn aangenomen. 
2 
3 PB C 104 van 16.4.1984, blz. 38. 
PB C 68 van 24.3.1986, blz. 35. 
PB C 95 van 6.4.1984, blz. 2. 
PB C 341 van 21.12.1984, blz. 1. 
Het is waar dat voor het bestaan van Richtlijn 91/671/EEG de wetgevingen van vele 
Lid-Staten reeds bepalingen bevatten die het dragen van de veiligheidsgordel in 
voertuigen van categorie Ml en zelfs van categorie NI verplicht stelden. Die wettelijke 
bepalingen varieerden echter aanzienlijk van land tot land, van het ontbreken van een 
verplichting tot een algemene verplichting voor de zitplaatsen voor en achter (zes 
landen), terwijl ook de situaties waarin die verplichting gold verschilden en varieerden 
(de veiligheidsgordel moest alleen op de zitplaatsen voor of onder bepaalde 
omstandigheden (buiten de stadsgebieden) enz. gedragen worden). 
Verder golden die wetgevingen vaak ook nog voor verschillende categorieën voertuigen 
of bevatte verschillende ontheffingsclausules, zodat erkenning door de ene Lid-Staat 
door een idere Lid-Staat van een ontheffing die om medische redenen verleend was 
geen gemakkelijk zaak was. 
Wat het vervoer van kinderen betreft waren er slechts in enkele landen bepalingen 
ingevoerd die het gebruik van bevestigingssystemen verplicht stelden, ook al was al in 
meerdere anden het vervoer van kinderen op de zitplaats voor verboden of uitsluitend 
toegestaan indien een bevestigingssysteem of veiligheidsgordel wordt gebruikt. 
Gegeven deze feiten, en aan de hand van een analyse van de wetsteksten ter omzetting 
van de richtlijn die door de Lid-Staten zijn toegezonden kan men stellen dat dank zij 
Richtlijn 91/671/EEG: 
- de invoering, in bepaalde Lid-Staten, mogelijk werd van strengere bepalingen met 
betrekking tot het dragen van de veiligheidsgordel en/of het gebruik van 
bevestigingssystemen voor kinderen; 
- de gebruiksvoorwaarden voor veiligheidsgordels en bevestigingssystemen voor 
kinderen naar boven toe werden gelijkgetrokken; 
- op het wegennet in de Europese Unie een gelijkgestemd en veiligheidsbewuster 
gedrag aan boord van voertuigen werd bevorderd; 
- het Europa van de burgers werd bevorderd, omdat het verkeer gemakkelijker wordt 
gemaakt, doordat er een eind werd gemaakt aan alle chicanes die het gevolg kunnen 
zijn van verschillen tussen regelgevingen, met name in geval van ernstige medische 
contra-indicatie door vertoon van een erkend eengemaakt vrijstellingsdocument; 
- door vereenvoudiging en onderlinge aanpassing van de wetgeving der Lid-Staten kon 
worden bijgedragen tot vermindering van het aantal verkeersslachtoffers; 
- kunnen de auto- en onderdelenfabrikanten worden gestimuleerd onderzoek te doen 
naar extra beschermingsmiddelen, bij voorbeeld ter aanvulling en vergroting van de 
doeltreffendheid van de veiligheidsgordel (bij voorbeeld de air-bag), de verspreiding 
daarvan algemeen te maken en de effectiviteit van de bestaande systemen te 
verbeteren. 
Het is echter niet mogelijk om cijfers te geven van het effect van de invoering van deze 
richtlijn, aangezien de Commissie niet over voldoende gegevens beschikt met 
betrekking tot het dragen van de veiligheidsgordel of het gebruik van 
bevestigingssystemen voor kinderen in de Lid-Staten. 
Bovendien behoort op grond van het subsidiariteitsbeginsel de regeling inzake de 
straffen die gelden voor overtreding van de krachtens Richtlijn 91/671 /EEG genomen 
nationale maatregelen en de maatregelen die nodig zijn voor de uitvoering daarvan tot 
de bevoegdheid van de Lid-Staten. 
ID. ANALYSE VAN DE TOEPASSING VAN RICHTLIJN 91/671/EEG DOOR DE 
LID-STATEN 
De richtlijn heeft op het niveau van de Europese Unie de verbetering op gang gebracht 
van de veiligheid aan boord van voertuigen door invoering van (zie artikel 2): 
- het beginsel van het overal verplicht dragen van de veiligheidsgordel op alle van een 
beveiligingssysteem voorziene zitplaatsen (voor en achter) van de voertuigen van de 
categorieën M16\ M* (met uitzondering van de zitplaatsen achter, van de voertuigen 
met een toelaatbaar gewicht van meer dan 3,5 ton en van voertuigen met speciale 
als zodanig ontworpen staanplaatsen), en NI* (met uitzondering van de zitplaatsen 
achter), 
- het beginsel van he$ verplicht gebruik van bevestigingssystemen voor kinderen onder 
de 12 jaar, 
- het beginsel om in de eerste plaats de zitplaatsen te gebruiken die voorzien zijn van 
veiligheidsgordels of bevestigingssystemen voor kinderen, 
maar heeft de Lid-Staten toch een zekere ruimte gelaten bij de toepassing door 
vrijstellingen toe te staan van drieërlei aard, nl.: 
a) vrijstellingen betreffende het gebruik van bevestigingssystemen voor kinderen 
(art. 4); 
b) vrijstellingen om medische redenen (art. 5); 
c) vrijstellingen op grond van bijzondere situaties of behoeften (art. 6). 
De drie soorten vrijstellingen worden hieronder besproken. 
III. 1. Vrijstellingen met betrekking tot het gebruik van bevestigingssystemen voor 
kinderen (art. 4 van de richtlijn) 
Artikel 4 van Richtlijn 91/671/EEG staat de Lid-Staten toe om vrijstelling te 
verlenen van de in artikel 2, tweede alinea, bedoelde verplichting om voor kinderen 
jonger dan 12 jaar en kleiner dan 1,50 meter een aan hun grootte en gewicht 
aangepast bevestigingssysteem te gebruiken. 
Deze vrijstelling die alleen op het nationaal grondgebied geldt, is in feite een 
vrijstelling van tweeledige aard. 
* Aan het einde van bijlage II worden de kenmerken van deze categorieën nog vermeld. 
7 
Het artikel maakt onderscheid tussen de vrijstellingen voor kinderen ouder dan 3 jaar 
(eerste alinea) en de vrijstellingen voor kinderen jonger dan 3 jaar (tweede alinea), 
een onderscheid wat terug te vinden is in de tabel van bijlage III (punten 1 en 2), dat 
een overzicht bevat van de door de Lid-Staten op grond van artikel 4 toegestane 
vrijstellingen. 
De vrijstelling voor kinderen van 3 jaar en ouder geldt zowel voor de zitplaatsen 
vóór als achter, terwijl de vrijstelling voor kinderen jonger dan 3 jaar uitsluitend 
voor de zitplaatsen achter geldt. Met andere woorden, de kirfderen jonger dan 3 jaar 
moeten overeenkomstig artikel 2, tweede alinea, van de richtlijn, wanneer zij voorin 
in het voertuig worden vervoerd een aan hun gewicht en grootte aangepast 
bevestigingssysteem gebruiken, hetgeen dus de mogelijkheid uitsluit om een 
veiligheidsgordel dan wel voor een volwassene goedgekeurd bevestigingssysteem te 
gebruiken. 
Bestudering van de-nationale wetgevingen leert overigens dat alle Lid-Staten zich aan 
deze bepaling houden (zie bijlage V, waarin een vergelijking wordt gegeven van de 
nationale regelgevingen met betrekking tot de plaats van kinderen in voertuigen). In 
dit verband kunnen we nog opmerken dat twee ongeveer gelijke groepen Lid-Staten 
er op dit punt twee verschillende filosofieën op nahouden: de ene groep verbiedt dat 
kinderen op de zitplaatsen vóór plaatsnemen, behoudens in bijzondere gevallen, 
terwijl de andere groep kinderen op de zitplaatsen vóór wel toestaat, zij het dan dat 
voor kinderen onder de "3 jaar een bevestigingssysteem moet worden gebruikt en 
kinderen boven de 3 jaar een veiligheidsgordel moeten dragen. 
In alle nationale wetgevingen wordt een op leeftijd gebaseerd onderscheid gemaakt. 
Bestudering van de wetgevingen (zie bijlage III) leidt tot de volgende constateringen: 
- bijna alle Lid-Staten staan voor kinderen ouder dan 3 jaar het gebruik toe van een 
veiligheidsgordel in plaats van een bevestigingssysteem; 
- voor kinderen jonger dan 3 jaar geeft tabel III (§ 2) twee verschillende 
benaderingen te zien : 
- een "maximalistische" benadering, gevolgd door een minderheid van Lid-Staten 
die het vervoer van kinderen in een bevestigingssysteem in beginsel verplicht 
hebben gesteld, maar daarbij een aantal vrijstellingen op grond van bijzondere 
situaties voorzien; 
- een "minimalistische" benadering (de meeste Lid-Staten), gebaseerd op het 
bepaalde in artikel 4, tweede alinea, van de richtlijn die het gebruik van een 
bevestigingssysteem alleen verplicht stelt, indien het in het voertuig aanwezig is. 
Dit betekent in dit verband enerzijds dat het aan de bestuurder wordt overgelaten 
om al dan niet achter in zijn voertuig een bevestigingssysteem te monteren en 
anderzijds dat het eventueel ontbreken van een bevestigingssysteem wanneer een 
kind achter in het voertuig wordt vervoerd niet bestraft hoeft te worden, hetgeen 
niet strookt met de logica van de vorige benadering. Ondanks het ontbreken van 
de verplichting om een bevestigingssysteem te installeren hebben enkele 
Lid-Staten die deze benadering volgen ook nog voorzien in vrijstellingen om 
rekci ig te houden met bijzondere situaties. 
Opmerking: het ontbreken van de wettelijke verplichting om een 
bevestigingssysteem te gebruiken betekent niet noodzakelijk dat er ook vanuit 
andere bronnen geen enkele druk wordt uitgeoefend. Mensen kunnen wat dit 
betreft een bepaalde gedragslijn gaan volgen als gevolg van de verplichtingen of 
priklsls die bij voorbeeld zijn opgenomen in clausules van een 
autoverzekeringscontract. 
- Van de vrijstellingen van het gebruik van een bevestigingssysteem of 
veiligheidsgordel door kinderen is de meest algemene de vrijstelling die op grond 
van de aanwezigheid achterin van meer personen dan er plaatsen zijn, met als 
goede tweede de vrijstelling vervoer van kinderen in taxi's of huurwagens met 
chauffeur, zij het met enkele bijzonderheden waarnaar onderaan de bladzijde 
wordt verwezen. 
- Enkele landen hebben in de vrijstellingen voor kinderen ook uitdrukkelijk de 
vrijstelling om medische redenen begrepen, die dus nog bij de algemene 
vrijstellingen om medische redenen van het dragen van de veiligheidsgordel komt. 
Om die reden zijn ze opgenomen in de tabel. Dit wil evenwel niet zeggen dat de 
overige landen in dit geval geen vrijstellingen toestaan, aangezien deze kunnen 
vallen onder de algemene vrijstelling om medische redenen op grond van artikel 5 
van de richtlijn. 
De overige vrijstellingen van het gebruik van een bevestigingssysteem of 
veiligheidsgordel door kinderen zijn betrekkelijk marginaal, in die zin dat ze 
slechts voor één of twee landen gelden. 
III.2. Vrijstellingen om medische redenen (art. 5 van de richtlijn) 
Van de verschillende in de. richtlijn voorziene soorten vrijstellingen zijn de 
vrijstellingen om medische redenen de enige die zonder meer voor het gehele 
grondgebied van de Europese Unie gelden wanneer zij gesteund worden door een 
medische verklaring die het in artikel 5 weergegeven symbool bevat. 
Het betreft hier een algemene standaardvrijstelling die door alle Lid-Staten moest 
worden overgenomen of in hun nationale wetgeving ingevoerd, met name ten einde 
het vrijstellingssymbool daarin te verwerken. 
Aangezien deze vrijstelling verplicht is voor alle Lid-Staten, heeft het geen zin om 
hier een uitgebreide analyse van te geven. Daarom is zij niet als zodanig in de 
bijgevoegde tabellen opgenomen. 
In de tabel van bijlage IV met betrekking tot de vrijstellingen-op grond van artikel 6 
staat een paragraaf 1 getiteld "In verband met bijzondere lichamelijke 
omstandigheden" die ook betrekking heeft op situaties waarin medische aspecten of 
criteria meespelen. 
Opgemerkt zij dat de hier genoemde gevallen (zwangere vrouwen, personen die door 
hun postuur geen gordel kunnen dragen, gehandicapten) onder dit hoofdje zijn 
geplaatst, omdat zij, in bepaalde nationale wetgevingen tot de algemene vrijstellingen 
om medische redenen werden gerekend. 
Dat wil nog niet zeggen dat hiervoor in die landen geen medische verklaringen 
worden afgegeven die in overeenstemming zijn met de in artikel 5 bedoelde 
verklaringen. Indien dit het geval is, is natuurlijk de regeling van artikel 5 daarop 
van toepassing en zijn zij geldig op het grondgebied van de gehele Gemeenschap 
overeenkomstig het bepaalde in genoemd artikel. Indien daarentegen de medische 
verklaringen niet overeenkomstig het bepaalde in artikel 5 worden afgegeven, zullen 
zij alleen maar geldig zijn op het nationaal grondgebied. Het is dan ook wenselijk 
dat de betrokken gebruikers weten in hoeverre laatstgenoemde verklaring geldig is, 
omdat deze in de overige Lid-Staten van de EG niet onder de in artikel 5 genoemde 
regeling kan vallen. 
Dat betekent evenwel niet dat de landen waar de betreffende hokjes in de tabel van 
bijlage IV, § 1, niet worden aangekruist voor diezelfde gevallen geen medische 
verklaringen met het vrijstellingssymbool afleveren. 
m.3. Voor bijzondere situaties of behoeften verleende ontheffingen (art. 6 van de 
richtnjn) 
De tabel van bijlage IV geeft een overzicht van de verschillende door de Lid-Staten 
verleende vrijstellingen. 
10 
De vrijstellingen worden naar gelang van de in artikel 6 van de richtlijn gemaakte 
onderscheiden ingedeeld in vier subcategorieën: 
1. vrijstelling in verband met bijzondere lichamelijke omstandigheden; 
2. vrijstellingen in verband met bijzondere omstandigheden; 
3. vrijstellingen om een doeltreffende uitoefening van bepaalde beroepsactiviteiten 
mogelijk te maken; 
4. vrijstellingen om de goede werking van de openbare orde-, veiligheids- of eerste 
hulpdiensten te garanderen. 
In de eerste plaats dient men te bedenken dat al deze vrijstellingen die als "comfort"-
ontheffingen kunnen worden betiteld alleen geldig zijn op het nationaal grondgebied. 
In het algemeen hebben zij voor het merendeel toch betrekking op situaties die tot 
een bepaald grondgebied of in de tijd beperkt zijn en waarbij geen grenzen worden 
overschreden. Dit geldt met name voor vrijstellingen die de doeltreffende uitoefening 
van bepaalde beroepsactiviteiten (bij voorbeeld van postbodes, bezorgers, 
taxichauffeurs, enz.) mogelijk moeten maken of die de goede werking van orde-, 
veiligheids- of eerste hulpdiensten (politie, ambulance, brandweer, ...) moeten 
garanderen, vrijstellingen die beantwoorden aan behoeften van zuiver nationale aard. 
De twee eerstgenoemde categorieën vrijstellingen hebben daarentegen betrekking op 
situaties die zich ook in andere Lid-Staten kunnen voordoen, wanneer de betrokken 
gebruikers zich buiten de eigen nationale grenzen gaan begeven. Het gaat hier om 
de vrijstellingen die worden verleend in verband met bijzondere lichamelijke 
omstandigheden zoals reeds genoemd in paragraaf III.2.; evenals de vrijstellingen 
die worden verleend met het oog op bijzondere omstandigheden (bij voorbeeld 
achteruit rijden, parkeermanoeuvres, wanneer zich meer personen dan 
veiligheidsgordels in het voertuig bevinden). 
Het geval van deze begunstigden is wat de gevolgen betreft vergelijkbaar met dat 
van nummer 1. Zij kunnen derhalve met hetzelfde probleem worden geconfronteerd 
als waarover in de 6e § van III.2. wordt gesproken, hoewel het risico klein is 
vanwege de korte duur van dit soort situaties. 
Alle door de Lid-Staten verleende vrijstellingen zijn dus, ook al komen sommige 
vrijstellingen slechts in een beperkt aantal landen voor, in overeenstemming met de 
geest van artikel 6 van de richtlijn, waarvan de tekst voldoende algemeen en soepel 
was om van toepassing te kunnen zijn op een zeer uitgebreid spectrum van situaties. 
11 
IV. MOGELIJKE ONTWIKKELINGEN IN DE TOEKOMST 
A. De vrijstellingen 
Bij bestudering van de verschillende door de Lid-Staten op grond van Richtlijn 
91/671/EEG verleende vrijstellingen worden de grenzen duidelijk van de 
ontwikkelingen die in de toekomst op dit gebied mogelijk zijn, omdat zij raken 
aan gebieden waarop de nationale bevoegdheid duidelijk vastligt, ten minste wat 
betreft de met de artikelen 4 en 6 verband houdende vrijstellingen. 
Zonder de nationale bevoegdheid, die in het Verdrag van Maastricht formeel 
bevestigd is door invoering van subsidiariteitsbeginsel (artikel 3b), opnieuw ter 
discussie te stellen zouden wij toch de aandacht willen vestigen op het volgende: 
A.l. Wat de vrijstellingen van artikel 4 betreft, met name de vrijstellingen met 
betrekking tot het vervoer van kinderen onder de 3 jaar kan het feit dat er 
twee verschillende benaderingen zijn, zoals vermeld is in punt III. 1, 
problemen geven bij het intracommunautaire verkeer, wanneer een voertuig 
dat afkomstig is uit een land waar gebruik van een bevestigingssysteem 
alleen verplicht is als het in het voertuig aanwezig is, zonder 
bevestigingssysteem rijdt in een land dat voor de maximalistische 
benadering heeft gekozen en waar de automobilisten verplicht zijn, 
behoudens uitdrukkelijke vrijstelling van die verplichting, de kinderen in 
een aangepast bevestigingssysteem te vervoeren. Wij hebben ook hier met 
de problematiek te maken die beschreven is in de 6e § van III.2, aangezien 
deze automobilisten, die er te goede trouw van uitgaan dat de regelgeving 
in hun land inhoudelijk gelijk is aan die van de overige landen van de 
Europese Unie, problemen zouden kunnen krijgen wanneer zij in één van 
die landen rijden. 
Hoewel de Commissie tot nog toe geen enkel concreet geval van dien aard 
ter ore is gekomen, is het in het algemeen gesproken wenselijk dat de 
weggebruikers van een bepaald land, wanneer zij in andere Lid-Staten aan 
het verkeer moeten gaan deelnemen zich ervan bewust zijn of bewust 
worden gemaakt dat er daar andere verkeersregels gelden, niet alleen wat 
het gebruik van bevestigingssystemen betreft, maar ook op andere punten 
zoals snelheid, alcoholpercentage in het bloed, verkeerstekens, enz. De 
Commissie die zich bewust was van de moeilijkheden die de verschillen in 
regelgeving kunnen veroorzaken heeft reeds in 1991 en 1992 in 
samenwerking met de Internationale Vereniging voor Toerisme 
informatiecampagnes gevoerd en wil dit opnieuw doen. 
12 
Wat betreft de mogelijke ontwikkelingen van de regelgevingen op het gebied 
van de bevestigingssystemen, zou men moeten gaan denken in de richting van 
aanscherping van de regels voor het gebruik van bevestigingssystemen, 
waarmee dan het beginsel van verplichtstelling van artikel 2, tweede alinea, 
van de richtlijn wordt benaderd. Zo'n ontwikkeling zou echter nu nog 
prematuur zijn, omdat in vele landen de richtlijn nog maar pas of zelfs nog 
niet is omgezet en omdat voor de overige landen een strenge verplichting 
problemen zou kunnen geven bij de toepassing, als die verplichting al te streng 
zou worden. 
Trouwens, om het gebruik van bevestigingssystemen in de verschillende 
Lid-Staten van de Europese Unie met elkaar te kunnen vergelijken zou men 
over statistieken moeten beschikken, de enige methode waarmee een 
nauwkeurige vergelijking kan worden gemaakt van de situaties in de 
"maximalistische" met die in de "minimalistische" landen. Alleen met 
dergelijke gegevens kan het effect van beide benaderingen worden gemeten. 
In dit verband moet worden opgemerkt dat de Economische Commissie 
voor Europa (VN) begin 1995 juist over het gebruik van 
bevestigingssystemen voor kinderen een vragenlijst heeft gestuurd naar alle 
landen die deelnemen aan de werkzaamheden van het Comité Binnenlands 
Vervoer. Uit een analyse van deze vragenlijst zou men nadere gegevens 
over dit punt moeten kunnen krijgen. Daarom, en om dubbel werk te 
vermijden wil de Commissie geen studie over dit onderwerp laten 
verrichten, maar wacht zij liever de resultaten van het VN-onderzoek af. 
Of een algemene invoering van het verplicht gebruik van 
bevestigingssystemen mogelijk is hangt sterk af van de technische 
verbeteringen die worden gerealiseerd bij de fabricage van de 
bevestigingssystemen zelf of bij het ontwerpen van de zitplaatsen in auto's 
door ontwikkeling van geïntegreerde zitplaatsen die kunnen worden 
omgebouwd of aangepast voor het vervoer van kinderen. 
A.2. Wat de vrijstelling van artikel 5 betreft valt er geen enkele ontwikkeling te 
verwachten, omdat het hier om een algemene vrijstelling gaat die de 
Lid-Staten toch alle vrijheid laat om ernstige medische contra-indicaties vast 
te stellen voor het dragen van een veiligheidsgordel of het gebruik van een 
bevestigingssysteem voor een kind (kinderzitje). Het zou ook moeilijk 
anders kunnen, omdat iedereen het erover eens is dat opstelling op Europees 
niveau van een gedetailleerde, nauwkeurige en uniforme lijst van contra­
indicaties, op grond waarvan het dragen van een veiligheidsgordel of het 
gebruik van een bevestigingssysteem voor kinderen om ernstige medische 
redenen af te raden valt, onuitvoerbaar is. 
De invoering van de bepalingen betreffende de erkenning van de medische 
vrijstelling door gebruik van een uniform symbool betekende voor de 
gebruikers een aanzienlijke vereenvoudiging. 
13 
A.3. Wat de in artikel 6 bedoelde vrijstellingen van het dragen van een 
veiligheidsgordel omwille van het "gemak" betreft zijn verbeteringen op 
communautair niveau nauwelijks denkbaar, aangezien eenmaking op dit 
gebied zo goed als zinloos zou zijn. 
Ten aanzien van de vrijstellingen die door bepaalde Lid-Staten zijn gegeven 
vanwege bijzondere lichamelijke omstandigheden kan de Commissie niet 
anders doen dan die Lid-Staten aanraden de personen aan wie deze 
vrijstellingen zijn verleend zoveel mogelijk juridische bescherming te geven 
door middel van een medische verklaring met het vrijstellingssymbool. 
De vrijstellingen vanwege bijzondere omstandigheden, met name achteruit 
rijden of parkeermanoeuvres, behoeven geen algemene regelgeving op 
communautair niveau. Aangezien het hier om kort durende, bij zeer lage 
snelheden verrichte handelingen gaat, waardoor de kans op ongevallen 
beperkt is„ zou harmonisatie slechts een zeer beperkt nut hebben, behalve 
misschien dat de weggebruikers die in een land komen waar deze 
vrijstelling niet geldt zouden worden gerustgesteld. Een laatste opmerking 
zou kunnen zijn dat dank zij de algemene invoering van veiligheidsgordels 
met oprolmechanisme de bestuurder tegenwoordig dit soort manoeuvres 
helemaal kan uitvoeren zonder dat hij zijn gordel los moet maken. 
B. Andere mogelijke ontwikkelingen van de regelgeving 
Tegenwoordig moeten alle lichte voertuigen (< 3,5 ton) die in het verkeer 
worden gebracht overeenkomstig de communautaire wetgeving (zie tabel II) 
voorin en achterin zijn uitgerust met veiligheidsgordels. 
Daarbij moet wel worden gezegd dat, voordat de verplichte uitrusting met 
veiligheidsgordels door de communautaire regelgeving werd opgelegd verreweg 
de meeste Lid-Staten de uitrusting van voertuigen met veiligheidsgordels, wanneer 
op hun grondgebied werden geregistreerd; reeds op nationaal vlak verplicht 
hadden gesteld. Zo liggen de data van verplichtstelling van veiligheidsgordels 
voor voertuigen van de categorie Ml op de zitplaatsen vóór voor de verschillende 
landen tussen 1965 en 1979, en voor de zitplaatsen achter tussen 1969 en 1992. 
Aangezien er op communautair niveau geen verplichting met terugwerkende 
kracht is om veiligheidsgordels aan te brengen, is het dus aan de Lid-Staten die 
nog niet zolang geleden de veiligheidsgordels voor zitplaatsen achter verplicht 
hebben gesteld om eventueel maatregelen van dien aard te nemen. 
Er zijn echter nog categorieën voertuigen waarvoor de uitrusting met 
veiligheidsgordels nog niet .verplicht is, bij voorbeeld toerbussen. 
14 
Het ontbreken van veiligheidsgordels in toerbussen is een steeds acuter probleem 
geworden in verband met de dramatische ongevallen die met dit soort voertuigen 
op de wegen zijn gebeurd. De laatste richtlijn op dit gebied (zie tabel II) geeft 
een ontwikkeling in de goede richting te zien, omdat alle nieuwe toerbussen met 
Europese typegoedkeuring vóór het einde van deze eeuw op alle zitplaatsen 
moeten zijn uitgerust met veiligheidsgordels. 
De effecten van deze maatregelen zullen waarschijnlijk in het begin beperkt zijn, 
omdat zij helemaal afhangen van de vernieuwing van het wagenpark. In verband 
met de technische problemen bij de montage van bevestigingspunten voor 
voertuigen waarvan het ontwerp niet op dergelijke bevestigingspunten is 
afV stemd, kunnen toerbussen die reeds in het verkeer zijn alleen tegen niet in 
verhouding staande kosten daarmee worden uitgerust. 
V. CONCLUSIES 
Veiligheidsgordels en bevestigingssystemen voor kinderen zijn veiligheidsvoorzieningen 
die van essentieel belang zijn voor inzittenden van voertuigen ongeacht hun nationaliteit 
of het grondgebied waarop ze zich bevinden. Men acht het dan ook belangrijk dat er 
een communautaire regelgeving is die bijdraagt tot een homogeen gedrag. 
De aanneming van Richtlijn 91/671/EEG betekende in dit verband wat de verbetering 
van de verkeersveiligheid betreft een flinke vooruit. 
Hoewel de richtlijn er al was vóór het Verdrag van Maastricht, kan men met enig 
voorbehoud toch zeggen dat het reeds een concreet voorbeeld was van een goed 
evenwicht tussen twee door genoemd Verdrag geïntroduceerde principes namelijk : 
- de bevestiging, ingevolge de wijziging van artikel 75, van de bevoegdheid van de 
Gemeenschap op het gebied van de veiligheid van vervoer, waaronder ook 
verkeersveiligheid valt; 
- het subsidiariteitsbeginsel van artikel 3b, dat in de richtlijn terug te vinden is in de 
vorm van de mogelijkheden die de Lid-Staten hebben gekregen om vrijstellingen te 
verlenen vanwege bijzondere omstandigheden in hun land. 
Gelet op de nieuwe richdijn5, die veiligheidsgordels voor bepaalde kategorieen 
minibussen en toerbussen verplicht stelt, is de Commissie van plan te onderzoeken of 
het toepassingsgebied van richtlijn 91/671/EEG kan worden uitgebreid door het dragen 
van een veiligheidsgordel in genoemde voertuigen verplicht te stellen. 
Richtlijn 96/36/EG van de Commissie van 17 juni 1996 houdende aanpassing aan de vooruitgang van 
de techniek van richtlijn 77/541/EEG van de Raad betreffende veiligheidsgordels en 
bevestigingssystemen in motorvoertuigen, 
(nog niet verschenen in het Publikatieblad.) 
15 
BIJLAGE I 
Omzetting van Richtlijn 91/671/EEG 
van 16 december 1991 door de Lid-Staten 
Datum van inwerkingtreding : 1.1.1993 
LAND DATUM VAN DATUM VAN 
VASTSTELLING VAN INWERKINGTREDING OP 
DE OMZETTINGS- NATIONAAL NIVEAU 
TEKSTEN 
B 29.05.1996 1.09.1996 
D 22.12.1992 01.04.1993 
DK 09.12.1992 31.12.1992 
E 08.02.1993 ,. 16.02.1993 
F , 27.12.1991 1.1.1992 
GR 15.02.1993 Publikatiedatum 17.03.1993 
I 10.09.1993 ' 
IRL 20.12.1991 01.01.1993 
L 16.12.1992 01.01.1993 
NL 14.02.1992 01.04.1992 
P 22.09.1994 01.10.1994 
UK 01.02.1993 02.02.1993 
17.08.1993 01.10.1993 Noord-Ierland 
A 01.1994 
FIN 28.06.1994 01.07.1994 
S 21.06.1993 
16 
BIJLAGE II 
Communautaire regelgeving met betrekking tot de uitrusting van 
motorvoertuigen met veiligheidsgordels. 
CATEGORIE 
VOERTUIGEN 
Ml* 
M2*j< 3,5 ton 
M2* > 3,5 ton BETREFFENDE 
ZITPLAATSEN + 
GORDELTYPE 
-voor: 3-puntsgordels 
-achter: 2-punts­
gordels 
-achter: 3-puntsgor­
dels op de buitenste 
zitplaatsen 
-achter: 2-puntsgor-
del op de binnenste 
zitplaats 
voor: 3-puntsgordels 
achter: 2-puntsgordels 
3-punts-gordels voor 
alle zitplaatsen 
kwetsbare zitplaatsen: 
2-puntsgordels 
: voor alle zitplaatsen : 
. of 3-puntsgordels 
. of 2-puntsgordels (4-
schokken absorberende 
zitplaatsen) DATUM VAN TOEPASSING 
FACULTATIEVE 
TOEPASSING 
28.6.1977 + 18 
maanden =jan. 
1979 
(R.77/541/EEG) 
juli 1981 
(R. 81/576/EEG) 
juli 1981 
(R. 81/576/EEG) 
1.01.1997 
(R. 96/36/EG**) 
1.5.1991 
(R. 90/628/EEG) 
1.01.1997 
(R. 96/36/EG**) 
(R. 96/37/EG***) VERPLICHTE 
TOEPASSING 
1.10.1983 voor 
nieuwe modellen 
1.10.1990 voor 
alle nieuwe wagens 
(R. 82/319/EEG) 
1.7.1992 voor 
nieuwe modellen 
1.7.1997 voor alle 
nieuwe wagens 
(R. 90/628/EEG) 
1.7.1992 voor 
nieuwe modellen 
1.7.1997 voor alle 
nieuwe minibussen 
(R. 90/628/EEG) 
1.10.1999 voor 
nieuwe modellen 
1.10.2001 voor 
alle nieuwe 
minibussen 
(R. 96/36/EG**) 
1.7.1992 voor 
nieuwe modellen 
1.7.1997 voor alle 
nieuwe toerbussen 
(R. 90/628/EEG) 
1.10.1997 voor 
nieuwe modellen 
1.10.1999 voor 
alle nieuwe 
toerbussen 
(R. 96/36/EG**) 
17 
M3 * 
NI * 
N2* 
N3* kwetsbare zitplaatsen : 
2-puntsgordels 
voor alle zitplaatsen: 
2-puntsgordels 
(+ schokken 
absorberende 
zitplaatsen) 
voor: 3-puntsgordels 
voor : 3-puntsgordels 1.5.1991 
(R. 90/628/EEG) 
1.01.1997 
(R. 96/36/EG**) 
(R. 96/37/EG***) 
juli 1981 
(R. 81/576/EEG) 
juli 1991 
(R. 90/628/EEG) 1.7.1992 voor 
nieuwe modellen 
1.7.1997 voor alle 
nieuwe toerbussen 
(R. 90/628/EEG) 
1.10.1997 voor 
nieuwe modellen 
1.10.1999 voor alle 
nieuwe toerbussen 
(R. 96/36/EG**) 
1.10.1983 voor 
nieuwe modellen 
1.10.1990 voor alle 
nieuwe 
bestelwagens 
(R. 82/319/EEG) 
1.7.1992 voor 
nieuwe modellen 
1.7.1997 voor alle 
nieuwe 
vrachtwagens 
(R. 90/628/EEG) 
* Ml = Voertuigen voor personenvervoer met 8 zitplaatsen + de bestuurderszitplaats 
M2 = " " " meer dan 9 zitplaatsen en 
maximumgewicht <.5T 
M3 = " " " meer dan 9 zitplaatsen en 
maximumgewicht > 5 T 
NI = Voertuigen voor goederenvervoer met als maximumgewicht <.3,5T 
N2 = " " " w " " > 3,5 T en <. 12 T 
IkJO « I» tt M Il MM s. IT 'T 
** Richtlijn 96/36/EG van de Commissie van 17 juni 1996, houdende aanpassing aan 
de vooruitgang van de techniek van richtlijn 77/541/EEG van de Raad betreffende 
veiligheidsgordels en bevestigingssystemen in motorvoertuigen, 
(nog niet verschenen in het Publikatieblad). 
*** Richtlijn 96/37/EG van de Commissie van 17 juni 1996, houdende aanpassing aan 
de vooruitgang van de techniek van richtlijn 74/408/EEG van de Raad betreffende 
de binneninrichting van motorvoertuigen (sterkte van de zitplaatsen en van hun 
bevestiging). 
(nog niet verschenen in het Publikatieblad). 
18 
BIJLAGE III 
Gebruik van bevestigingssystemen voor fanderen op de zitplaatsen achter 
Toepassing van artikel 4 van de richtlijn 
1. Toepassing van artikel 4, lid 1 
(kinderen van 3 tot 12 jaar) 
veiligheidsgordel i.p.v. een 
bevestigingssysteem toegestaan 
2. toepassing van artikel 4, lid 2 ( < 
3 jaar) 
verplichting om kinderen'jonger 
dan 3 jaar te vervoeren in een 
goedgekeurd bevestigingssysteem 
gebruik van een 
bevestigingssysteem alleen 
verplicht, indien aanwezig in het 
voertuig 
3. Vrijstellingen van de verplichting 
om een bevestigingssysteem te 
gebruiken: 
het aantal vervoerde personen is 
groter dan het aantal feitelijke 
zitplaatsen achter in het voertuig 
(het geval van de kroostrijke 
gezinnen) 
Vervoer van kinderen achterin 
taxi's of huurwagens met 
dienstdoende chauffeur A 
X(2) 
X 
X 
X B 
X 
X 
X D 
X 
X 
X(12) DK 
X(8) 
X 
X(9) 
X E 
X 
X F 
X 
X 
X 
X FIN 
X 
X 
X GR 
X IRL 
X(l) 
X(3) 
X 1 
I 
X 
X(7) 
X 
X(4) X(2) 
X 
X KL 
X(2) 
X 
; P 
X 
X 
X S 
X 
(H) 
X 
X UK 
X 
X 
X(6) 
Vervoer van fanderen in andere 
voor openbaar personenvervoer 
bestemde voertuigen 
kind jonger dan een jaar dat 
vervoerd wordt in een met riemen 
bevestigde reiswieg 
gehandicapt kind dat een 
gehandicaptengordel draagt 
medische contra-indicatie A 
X 
X 
X B D 
X 
X DK 
X(10) 
X(10) E F 
X 
X FIN GR IRL 
' I L 
X(5) NL 
X 
(11) P 
X 
X s 
X 
(13) UK 
X 
X 
X 
(1) Kind van 4 tot 12 jaar 
(2) Bij 3-puntsgordels is het uitsluitend gebruik van de heupband alleen toegestaan op de zitplaatsen achter 
(3) Kind jonger dan 4 jaar 
(4) Indien vergezeld van mede-inzittenden ouder dan 16 jaar en in een bevolfangscentrum of tussen een bevolkingscentrum en een station, luchthaven of haven 
(5) Alleen met een ministeriële vergunning 
(6) Vrijstelling geldt voor kinderen beneden de 14 jaar, maar uitsluitend in taxi's met een scheidingswand (tussen bestuurder en passagiers) 
(7) Indien achterin het voertuig geen bevestigingssysteem aanwezig is, moet het kind vergezeld zijn van een persoon ouder dan 16 jaar 
(8) Kinderen tussen de 3 en 7 jaar mogen veiligheidsgordels of een goedgekeurd bevestigingssysteem gebruiken 
(9) Kinderen jonger dan 3 jaar moeten wel bij voorrang op zitplaatsen met veiligheidsgordel plaatsnemen 
(10) Indien gestaafd met een door een arts afgegeven medische verklaring 
(11) Door het ministerie van Vervoer verleende vrijstelling 
(12) Gedurende een overgangsperiode 
(13) Indien de afgifte van de medische verklaring voorafgaat aan de reis 
(14) Voor fanderen jonger dan 7 jaar moet in plaats van of tegelijk met een veiligheidsgordel een speciaal bevestigingssysteem worden gebruikt. 
BIJLAGE IV 
Vriistellingen van het dragen van een veiligheidsgordel (voor met gordels uitgeruste voertuigen) 
Toepassing van artikel 6 van de richtlijn blz. 1 
1 • In verband met bijzondere 
lichamelijke omstandigheden 
zwangere vrouwen 
personen die door hun lengte geen 
veiligheidsgordel kunnen dragen 
Gehandicapten met een 
veiligheidgordel voor 
gehandicapten 
2. Vanwege bijzondere 
omstandigheden 
achteruit rijden 
parkeermanoeuvre 
voertuigen die deelnemen aan 
officiële stoeten of processies 
onder politiebegeleiding 
langzaam rijdende voertuigen A 
X 
X 
X 
X B 
X(3) 
X D 
X 
X 
X 
X(18) 
X DK 
X<2) 
X(2) 
X(2) 
X 
X 
X(ll) E 
X(2) 
X 
X 
X F 
X FIN 
X(2) GR 
X(2) 
X IRL 
X 
X 
X I 
X(2) L 
X(l) 
X NL 
X 
(13) 
X 
(H) P S 
X 
(19) 
X 
X UK 
X 
X 
X 
Bijlage IV - bladzijde 2 
^ 
V aantal passagiers groter dan het aantal 
gemonteerde gordels 
3. om de doeltreffende uitoefening van 
bepaalde beroepsactiviteiten mogelijk 
te maken 
in geval van frequent stoppen (huis-
aan-huisbezorging, post-beambtes, 
enz.) 
dienstdoende taxichauffeur 
dienstdoende chauffeur van 
huurwagens 
rij-instructeurs 
rij-examinator 
inspecteur van de technische controle 
proefrit met voertuigen na reparatie A 
X 
X B 
X(4) 
X 
X D 
X 
X 
X 
X DK 
X(12) 
X 
X 
X E 
X(6) 
X(6) 
X(6) 
X(6) F 
X 
X(6) 
X FIN 
X 
X 
X 
X 
X GR 
X 
X 
X IRL 
X 
X 
X 
X I 
X(8) 
X(8) 
X L 
X 
X 
X NL 
X 
(15) 
X(16) 
X P 
X 
X z 
X 
X 
X 
X VK 
X 
X 
X 
X(7) 
X 
Bijlage IV - bladzijde 3 
4. ten behoeve van de goede werking van 
openbare orde-, veiligheids- of eerste 
hulpdiensten te garanderen 
politie, rijkswacht 
ambulances 
brandweerwagens 
andere eerste hulpvoertuigen (gas-
elektriciteitsvoorziening,..) 
Gevangenentransport 
officieel erkende particuliere 
bewakingsdiensten A 
X 
X 
X B 
X(5) 
X(5) 
X(5) 
X(5) D DK 
X 
X E 
X(6) 
X(6) 
X(6) F 
X(9) 
X(9) 
X(9) FIN 
X 
X GR IRL 
X 
À 
(1) De Z-puntsheupband van de 3-puntsveiligheidsgordel moet wel worden gebruikt 
(2) Indien de opgegeven medische reden bevestigd wordt door een medische verklaring 
(3) Alleen de bestuurder 
(4) Mogelijk voor kinderen jonger dan 12 jaar op zitplaatsen achter 
(5) Uitsluitend voor met zwaailichten uitgeruste voertuigen, wanneer dit gezien de aard van hun opdracht gerechtvaardigd is 
(6) Uitsluitend in de stad 
(7) Alleen als de examinator gevaar loopt 
(8) Alleen tijdens de dienst in een bevolkingscentrum 
(9) Alleen bij noodhulpverlening 
(10) Alleen tijdens het escorterea 
(11) Alleen wanneer het voertuig voor commerciële doeleinden wordt gebruikt, langzaam rijdt (en veelvuldig stopt (maximaal om de 500 m)) 
(12) Kinderen onder de 3 jaar moeten bij voorrang op de zitplaatsen met veiligheidsgordel plaatsnemen, wanneer het gebruik van een bevestigingssy 
(13) Het ministerie van Vervoer kan vrijstelling geven wanneer de heupband van de 3-puntsgordel niet gebruikt kan worden 
(14) Door het ministerie van Vervoer gegeven vrijstelling 
(15) De beschikbare gordels moeten wel worden gebruikt 
(16) In bepaalde gevallen kan het ministerie van Vervoer vrijstellingen geven, wanneer er sprake is van veelvuldig ophalen of afleveren 
(17) Alleen indien nodig 
(18) Uitsluitend op parkeerterreinen 
|19) Voor kinderen jonger dan 7 jaar moet in plaats van of tegelijk met een veiligheidsgordel een speciaal bevestigingssysteem worden gebruikt I 
X(9) 
X(9) 
X(9) 
X(10) L 
X 
steem verplicht is NL 
X(17) 
X(17) 
; P 
X 
X 
X 
X S 
X 
X 
X UK 
X 
X 
X 
BIJLAGE V 
Plaats van kinderen in voertuigen 
Verplichting om kinderen achterin een 
voertuig te vervoeren 
Leeftijdsgrenzen 
Vriistellingen 
Wanneer het voertuig geen 
zitplaatsen achterin heeft 
wanneer alle zitplaatsen achter 
reeds door fanderen zijn bezet 
wanneer de zitplaatsen achter 
tijdelijk niet beschikbaar zijn (break 
•••) 
indien een bevestigingssysteem 
wordt gebruikt dat speciaal voor de 
zitplaats voor is ontworpen 
wanneer het kind groter is dan 1,5 
meter 1 A 
Neen 
(2) 
- >12 
jaar(8) 
X(8) 
X(8) 
X(8) 
X(8) B 
Ja 
(1) 
->12 
jaar 
X 
X 
X 
X D 
Neen 
(2) DK 
Neen 
(2) E 
Ja 
(6) 
->12 
jaar F 
Ja 
->10 
jaar 
X 
X 
X 
X FIN 
Neen 
(2) GR 
Neen 
(2) IRL 
Ja 
(3) 
->17 
jaar I 
Neen 
(2) L 
Ja 
(4) 
->12 
jaar 
X(5) 
X NL 
Neen 
(7) P 
Ja 
->12 
jaar 
X 
X S 
Neen 
(2) UK 
Neen 
(2) 
(1) wel voorin toegestaan bij gebruik van een bevestigingssysteem C< 3 jaar) of veiligheidsgordel (3 tot 12 jaar) 
(2) maar wel verplicht gebruik voorin van een bij lengte en gewicht passend bevestigingssysteem 
(3) wel voorin toegestaan bij gebruik van een bevestigingssysteem (< 4 jaar) of veiligheidsgordel (>_ 4 jaar) 
(4) wanneer er achterin plaats is * 
(5) gebruik van een achterwaarts gericht bevestigingssysteem verboden op zitplaatsen die beschermd zijn met een air-bagsysteem 
(6) voorin toegestaan, indien een speciaal veiligheidszitje voor fanderen wordt gebruikt of een ander bij hun lengte en gewicht passend systeem dat de vereiste goedkeuring heeft 
(7) maar voor kinderen jonger dan 12 jaar is het gebruik van een bevestigingssysteem voorin verplicht, indien zij < 1,5 meter en van een veiligheidsgordel indien zij > 1,5 meter 
(8) wanneer er voorin geen bevestigingssysteem aanwezig is, moeten kinderen achterin worden vervoerd, behalve in uitzonderingsgevallen. 
ISSN 0254-1513 
COM(96) 244 def. 
DOCUMENTEN 
NL 07 06 
Catalogusnummer : CB-CO-96-253-NL-C 
ISBN 92-78-04588-8 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Qemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
IS