Voorstel voor een Verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 wat de uitbreiding ervan betreft tot de onderdanen van derde landen (98/C 6/06) (Voor de EER relevante tekst) COM(97) 561 def. - 97/0320(CNS)

(Door de Commissie ingediend op 10 december 1997)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 51 en 235,

Gezien het na overleg met de sociale partners en met de Administrative Commissie voor de sociale zekerheid van migrerende werknemers ingediende voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Europees Parlement,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Overwegende dat de Europese Raad in zijn bijeenkomst te Korfoe in juni 1994 heeft besloten zijn inspanningen tot vaststelling, op het niveau van de Europese Unie, van een algemene strategie ter bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat op te voeren;

Overwegende dat de Raad en de lidstaten in hun Resolutie van 5 oktober 1995 over de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken hebben erkend "dat het van groot belang is dat op het niveau van de Europese Unie en de lidstaten - in het kader van hun respectieve bevoegdheden - op sociaal gebied beleidsmaatregelen op basis van de beginselen van non-discriminatie en gelijke kansen worden getroffen, als bijdrage tot de gemeenschappelijke strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat" (1);

Overwegende dat het Europees Parlement herhaaldelijk heeft opgeroepen tot gelijke behandeling op sociaal gebied van communautaire onderdanen van derde landen, met name in zijn Resolutie van 30 januari 1997 over racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme en over het Europees jaar tegen racisme (1997) (2);

Overwegende dat het Economische en Sociaal Comité dezelfde oproep heeft gedaan, met name in zijn advies van 26 september 1991 over de rechtspositie van migrerende werknemers uit derde landen (3);

Overwegende dat de lidstaten in de preambule van de Europese Akte onderstrepen dat zij het noodzakelijk vinden "gezamenlijk de democratie te bevorderen uitgaande van de grondrechten die worden erkend in de grondwetten en de wetten van de lidstaten, in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en in het Europees Sociaal Handvest, met name de vrijheid, de gelijkheid, en de sociale rechtvaardigheid";

Overwegende dat artikel F, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie als volgt luidt: "de Unie eerbiedigt de grondrechten, zoals die worden gewaarborgd door het op 4 november 1950 te Rome ondertekende Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en zoals zij uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten voortvloeien, als algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht";

Overwegende dat de bevordering van een hoge graad van sociale bescherming en de verbetering van de levensstandaard en de levenskwaliteit in de lidstaten doelstellingen van de Gemeenschap vormen;

Overwegende dat Verordening (EEG) nr. 1408/71 van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de stelsels van sociale zekerheid op migrerende werknemers, op zelfstandigen en op hun gezinsleden die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen (4), nu al van toepassing is op werknemers die zich binnen de Unie verplaatsen, ook wanneer zij geen gebruik maken van hun recht op vrij verkeer in de hoedanigheid van migrerende werknemers;

Overwegende dat, gelet op het feit dat sommige bepalingen van Verordening (EEG) nr. 1408/71 reeds van toepassing zijn op personen die geen migrerende werknemers in de zin van artikel 48 van het EG-Verdrag zijn, artikel 51 van het EG-Verdrag de Gemeenschap de mogelijkheid biedt de nationale socialezekerheidsstelsels voor alle bij een van deze stelsels verzekerde werknemers te coördineren, zelfs al zijn zij geen migrerende werknemers in de zin van artikel 48 van het EG-Verdrag;

Overwegende dat het grote aantal juridische instrumenten die thans worden toegepast om voor de onderdanen van derde landen de coördinatieproblemen van de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten te regelen, tot een zeer ingewikkelde juridische en administratieve toestand heeft geleid;

Overwegende dat het ontbreken van een duidelijk en samenhangend geheel van coördinatieregels voor de sociale zekerheid tot specifieke problemen kan leiden, zoals de dubbele heffing van premies voor dienstverleners die werknemers uit derde landen in dienst hebben;

Overwegende dat bijgevolg de toepassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71 dient te worden uitgebreid tot onderdanen van derde landen; dat genoemde verordening derhalve in die zin dient te worden gewijzigd;

Overwegende dat overgangsbepalingen dienen te worden vastgesteld ter bescherming van de door deze verordening bestreken personen en om te vermijden dat zij door de inwerkingtreding ervan rechten verliezen;

Overwegende dat de uitbreiding van Verordening (EEG) nr. 1408/71 tot de onderdanen van derde landen aan de doelstelling beantwoordt van gelijke behandeling op sociaal gebied, met name wat de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten betreft, van deze personen en de communautaire onderdanen, alsmede aan die van in de Gemeenschap toepasselijke eenvoudige en heldere rechtsregels;

Overwegende dat de uitbreiding van Verordening (EEG) nr. 1408/71 tot de onderdanen van derde landen hen wat de binnenkomst, het verblijf of de toegang tot de arbeidsmarkt in een lidstaat betreft, geen enkel recht mag verschaffen;

Overwegende dat het voor het bereiken van deze doelstellingen noodzakelijk en gepast is door middel van een communautair rechtsinstrument dat bindend en rechtstreeks toepasselijk is in elke lidstaat, wijziging in de regels ter coördinatie van de nationale socialezekerheidsstelsels aan te brengen;

Overwegende dat de bij deze verordening aangebrachte wijzigingen in overeenstemming zijn met artikel 3 B, derde alinea, van het Verdrag,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EEG) nr. 1408/71 wordt als volgt gewijzigd:

1. In artikel 1 worden de punten d) en e) geschrapt.

2. Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:

a) Lid 1 komt als volgt te luiden:

"1. Deze verordening is van toepassing op werknemers of op zelfstandigen op wie de wetgeving van een of meer lidstaten van toepassing is of is geweest, alsmede op hun gezinsleden en op hun nagelaten betrekkingen.".

b) Lid 2 wordt geschrapt.

3. Artikel 22 bis komt als volgt te luiden:

"Artikel 22 bis

Bepaalde categorieën personen - Bijzondere regels

Onverminderd artikel 2 is artikel 22, lid 1, onder a) en c), eveneens van toepassing op personen die ingevolge de wetgeving van een lidstaat verzekerd zijn, en op hun met hen samenwonende gezinsleden.".

4. Artikel 95 quater wordt ingevoegd, luidende als volgt:

"Artikel 95 quater

Overgangsbepalingen voor de toepassing van Verordening (EG) nr. . . . (*)

1. Aan Verordening (EG) nr. . . . kan geen enkel recht worden ontleend voor een tijdvak dat aan . . . (**) voorafgaat.

2. Elk tijdvak van verzekering, alsmede, in voorkomend geval, elk tijdvak van arbeid als werknemer of als zelfstandige of van wonen dat vóór . . . krachtens de wetgeving van een lidstaat is vervuld, wordt voor de vaststelling van de aan deze bepaling te ontlenen rechten in aanmerking genomen.

3. Onverminderd het bepaalde in punt 1 ontstaat krachtens deze verordening een recht, zelfs wanneer het tijdstip waarop de gebeurtenis zich voordeed, vóór . . . valt.

4. Elke prestatie welke in verband met de nationaliteit van de betrokkene dan wel met diens woonplaats niet is vastgesteld of is opgeschort, wordt op verzoek van de betrokkene vastgesteld of hervat met ingang van . . ., mits de eerder vastgestelde rechten niet in de vorm van een afkoopsom zijn vereffend.

5. De rechten van de betrokkenen wier pensioen of rente vóór . . . werd vastgesteld, kunnen op hun verzoek, met inachtneming van de bepalingen van Verordening (EG) nr. . . ., worden herzien.

6. Indien het in punt 4 of in punt 5 bedoelde verzoek binnen twee jaar na . . . wordt ingediend, worden de aan deze verordening te ontlenen rechten met ingang van die datum verkregen, zonder dat de bepalingen van de wetgeving van enige lidstaat met betrekking tot het verval of de verjaring van de rechten de betrokkenen kunnen worden tegengeworpen.

7. Indien het in punt 4 of in punt 5 bedoelde verzoek na afloop van de in punt 6 bedoelde termijn wordt ingediend, worden de niet-vervallen of de niet-verjaarde rechten met ingang van de datum waarop het verzoek is ingediend, verkregen onverminderd gunstige bepalingen in de wetgeving van enige lidstaat.(*) Nummer van de verordening die gebaseerd is op dit voorstel.

(**) Datum van inwerkingtreding van de verordening die op dit voorstel gebaseerd is."

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de eerste dag van de maand die volgt op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is bindend in al haar onderdelen en is van rechtstreekse toepassing in elke lidstaat.

(1) PB C 296 van 10. 11. 1995, blz. 13.

(2) PB C 55 van 24. 2. 1997, blz. 17.

(3) PB C 339 van 31. 12. 1991, blz. 82.

(4) PB L 149 van 5. 7. 1971, blz. 2. Verordening bijgewerkt bij Verordening (EG) nr. 118/97 (PB L 28 van 30. 1. 1997, blz. 1) en laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1290/97 (PB L 176 van 4. 7. 1997, blz. 1).