17.11.  75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/69 
melijk  op dat het feit  dat tafelserviesgoed  en keuken-
gerei  niet  behoeven  te worden  gemerkt,  geen  kwalij-
ke gevolgen  mag  hebben  voor  het  gebruik  dat  de 
consument  hiervan  maakt;  de merking  zou  op zich-
zelf geen  garantie  voor  de consument  mogen  zijn, 
aangezien  de naleving  van  de overwogen  voorschrif-
ten reeds  tijdens  het  fabricageproces  moet  worden 
gecontroleerd.  Men  zou  dus  beslist  kunnen  afzien 
van een  speciale  merking  wanneer  het  betrokken 
produkt  voldoet  aan  de nieuwe  bepalingen.  Voorts 
stelt het voor,  de categorie  „verpakking"  ofwel  zon-
der meer  te schrappen,  aangezien  verpakkingen  van 
keramisch  materiaal  naar  zijn  weten  niet  voorkomt, 
ofwel  het begrip  „opslagvat"  te hanteren. 
4.4. Het  Comité  meent  dat  men  te veel  van  de 
consument  zou  verlangen  door  van  hem  te verwach-
ten dat hij op de hoogte  is van  de verschillende  in de 
richtlijnen  voorgestelde  soorten  merking  en  het 
dringt  erop  aan  dat  voorwerpen  die  op grond  van 
hun vorm  duidelijk  geschikt  zijn  voor  contact  met  le-
vensmiddelen  ook  veilig  zijn  voor  dit gebruik,  tenzij 
duidelijk  het tegengestelde  is aangegeven. 
4.5. Het  Comité  is er zich  van  bewust  dat het zeer 
moeilijk  is, de consument  op dit gebied  doeltreffend 
de beschermen.  Het  dringt  erop  aan  dat niettemin  op 
alle niveaus  een  uitgebreide  voorlichtingscampagne 
wordt  gevoerd,  waarbij  uitleg  wordt  verschaft  om-
trent  de betekenis  en de draagwijdte  van  de aanbevo-
len vermeldingen  die  op keramische  produkten  zou-
den moeten  worden  aangebracht. 
5. Analysemethodes 
5.1. Het  Comité  is van  oordeel  dat  de door  de 
Commissie  voorgestelde  referentiemethode  bij  de huidige  stand  van  de wetenschappelijke  kennis  de ge-
wenste  zekerheids-  en  nauwkeurigheidsgaranties 
biedt. 
5.2. Het  merkt  evenwel  op dat  andere  methodes 
— bij voorbeeld  de zgn.  „differentiële  impuls-polaro-
grafie"  — dezelfde  voordelen  bieden,  en bovendien 
nog nauwkeuriger  zijn. 
5.3. Het  is wenselijk,  over  een  grotere  kennis  te 
beschikken  omtrent  de relaties  tussen  de hoeveelhe-
den lood  en cadmium  die  door  het  tijdens  de proe-
ven gebruikte  oplosmiddel  worden  geëxtraheerd  en 
die welke  door  de levensmiddelen  of door  bepaalde 
in vaatwasmachines  gebruikte  detergentia  worden 
geëxtraheerd.  Het  Comité  verzoekt  de Commissie 
deze  relaties  grondig  te onderzoeken,  daar  reeds  aan-
gevatte  studies  ter zake  grote  verschillen  te zien  ge-
ven. Een  grondigere  kennis  zou  namelijk  kunnen  lei-
den tot een  herziening  van  de grenswaarden,  alsmede 
van de beproevings-  en analysemethodes. 
5.4. Het  Comité  is tevens  van  mening  dat  de be-
trokken  sociale  en economische  kringen  op de geëigen-
de wijze  moeten  worden  betrokken  bij de voorberei-
dende  werkzaamheden  met  het oog  op de aanpassing 
van de onderhavige  richtlijn  aan  de vooruitgang  van 
de techniek. 
Gedaan  te Brussel,  25 juni  1975. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
Advies  inzake  de ontwikkeling  van  de sociale  toestand  in de Gemeenschap  in 1974 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is niet  bekendgemaakt  in het 
Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 9 april  1975  heeft  de Commissie  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  over-
eenkomstig  de bepalingen  van  artikel  198  van  het  Verdrag  tot  oprichting  van  de 
Europese  Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  onderwerp  te raadplegen. 
Nr. C 263/70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17.11.  75 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 25 en 26 jun'i  1975  te Brussel  gehouden  131e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  artikel  198  van  het  Verdrag  tot oprichting 
van de Europese  Economische  Gemeenschap, 
Gezien  het verzoek  om advies  van  de Commissie  van 
de Europese  Gemeenschappen  d.d.  9 april  1975, 
Gezien  het door  zijn  Bureau  op 22 april  1975  geno-
men besluit,  de Afdeling  voor  sociale  vraagstukken 
met het opstellen  van  een  advies  over  dit onderwerp 
te belasten, 
Gezien  het  advies  van  de  Afdeling  voor  sociale 
vraagstukken  van  12 juni  1975  en het door  de rap-
porteur,  de heer  Noddings,  mondeling  uitgebrachte 
verslag, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  131e  zitting 
van 25 en 26 juni  1975,  vergadering  van 25 juni, 
Overwegende  de door  het  Economisch  en Sociaal 
Comité  inzake  de aanpassing  van  het  sociaal  actie-
programma  en de gelijke  beloning  voor  mannelijke 
en vrouwelijke  werknemers  uitgebrachte  adviezen, 
Overwegende  de lopende  werkzaamheden  inzake  de 
positie  van  de vrouw,  de gelijke  behandeling  van 
mannen  en vrouwen  in het arbeidsproces,  de migre-
rende  werknemers  en het Europees  Sociaal  Fonds, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  56 stemmen  voor,  29 stemmen  tegen,  bij 
6 onthoudingen  werd  goedgekeurd: 
1. Beknopte  analyse  van  de activiteiten  van  de Ge-
meenschap  op sociaal  gebied  in 1974 
1.01.  Bij  deze  analyse  is het Comité  in het bijzon-
der uitgegaan  van  de door  hem  in zijn  advies  over  de 
ontwikkeling  van  de sociale  toestand  van  vorig  jaar 
gemaakte  opmerkingen.  In dit advies  is het  accent 
gelegd  op drie  hoofdpunten: 
— de werkgelegenheidsvraagstukken, 
— de sociale  zekerheid, 
— het  Europees  Sociaal  Fonds. 
1.02.  Blijkens  het overzicht  van  de activiteiten  van 
de Commissie  op sociaal  gebied  in 1974  zijn  op en-kele van  deze  gebieden  maatregelen  getroffen,  in het 
bijzonder  in het kader  van  de tenuitvoerlegging  van 
het sociaal  actieprogramma. 
1.03.  Hoewel  sommige  van  de door  de Raad  vast-
gestelde  of thans  door  de Commissie  voorgestelde 
maatregelen  tegemoet  komen  aan  de door  het  Co-
mité  in zijn  advies  van  27 juni  1974  naar  voren  ge-
brachte  wensen,  zijn  andere  in dit advies  behandelde 
onderwerpen  daarentegen  nog  niet  aan  de orde  ge-
steld  of slechts  gedeeltelijk  aangepakt  zonder  dat vol-
doende  met  de door  het Comité  gemaakte  opmerkin-
gen rekening  is gehouden. 
1.1. De werkgelegenheidsvraagstukken 
1.1.1.  Op  het  algemene  vlak  van  de werkgelegen-
heid kan  men  slechts  constateren  dat  de door  het 
Comité  in zijn  advies  van  27 juni  1974  beschreven  si-
tuatie  nog  is verslechterd;  in dit advies  gaf het  Co-
mité  uiting  aan  zijn  ernstige  bezorgdheid  niet  alleen 
over de conjuncturele  maar  eveneens  over  de structu-
rele aspecten  van  de werkgelegenheidsvraagstukken. 
1.1.2.  Gezien  deze  verslechtering,  welke  gepaard 
gaat met  het ontstaan  van  een  nieuwe  situatie  waar-
bij tegelijkertijd  van  een  zorgwekkende  inflatie  en 
een aanzienlijke  werkloosheid  sprake  is, betreurt  het 
Comité  dat  de communautaire  autoriteiten  de Lid-
staten  in welvarender  tijden,  niet  voldoende  hebben 
aangespoord,  onderling  overleg  te plegen  over  de 
werkgelegenheidsvraagstukken.  Het  is waar  dat de si-
tuatie  in elk land  anders  ligt,  maar  dit maakt  overleg 
slechts  des te noodzakelijker. 
1.1.3.  Wat  meer  in het bijzonder  de onderwerpen 
betreft  waaraan  het  Comité  in 1974  aandacht  heeft 
besteed  en waarvoor  op communautair  niveau  nog  te 
weinig  wordt  gedaan,  moet  gewezen  worden  op het 
vraagstuk  van  de gehandicapte  werknemers  (afstem-
ming  van  de opleiding  op hun  wensen  en op de be-
hoeften  van de economie). 
1.1.4.  Hoewel  de Commissie  geen  globale  studie 
heeft  gewijd  aan  het  vraagstuk  van  de werkende 
vrouw  en van  alle  implicaties  daarvan,  met  name  wat 
de zorg  van  de vrouw  voor  het gezin  betreft,  laat  het 
Comité  dit punt  voor  het  ogenblik  buiten  beschou-
wing,  omdat  er momenteel  werkzaamheden  worden 
verricht  m.b.t.  de vraagstukken  van  de gelijke  behan-
deling  van  mannen  en vrouwen  in het arbeidsproces 
en de meer  algemene  problematiek  van  de positie 
van de vrouw. 
17.11.  75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/71 
1.1.5.  Verder  is de Gemeenschap  in een  aantal  be-
langrijke  sector  in haar  optreden  duidelijk  tekort  ge-
schoten.  In het bijzonder  betreft  dit: 
— de werkgelegenheid  voor  de zelfstandigen.  In zijn 
laatste  advies  heeft  het Comité  de aandacht  geves-
tigd op de sociale  problemen  waarmee  zelfstan-
digen  kampen  en heeft  het o.a.  de wens  uitgespro-
ken dat  centra  voor  maatschappelijk  hulpbetoon 
worden  opgericht  (om  een  bedrijf  draaiende  te 
houden  in geval  van  ziekte  of vakantie)  en door 
de Gemeenschap  eveneens  steun  wordt  verleend 
in geval  van  wederaanpassing  voor  andere  beroe-
pen. Hierbij  zij aangetekend  dat  dit  probleem 
nog steeds  actueel  is, in het  bijzonder  voor  de 
landbouwers  — hoewel  hen  reeds  faciliteiten  zijn 
geboden  bij wege  van  de drie  richtlijnen  van  de 
Raad  van  17 april  1972  (1). Het  Comité  wijst  er 
evenwel  op dat  deze  maatregelen  in de praktijk 
niet de resultaten  hebben  afgeworpen  die men  er-
van mocht  verwachten.  Bovendien  bieden  de be-
palingen  van  het Sociaal  Fonds  geen  gelijkmoge-
lijkheden  tot steunverlening  in de gevallen  van 
omscholing  voor  een  werkzaamheid  in loondienst 
en die  van  omscholing  voor  een  zelfstandige 
werkzaamheid  (2); 
— bet  tijdelijk  werk.  Het  Comité  had  verzocht  dit 
probleem  ten  spoedigste  aan  een  globale  behan-
deling  te onderwerpen,  doch  aan  dit verzoek  is 
tot dusver  geen  gevolg  gegeven. 
1.2. Sociale  zekerheid  — huisvesting  — gezinsbeleid 
1.2.1.  Het  Comité  heeft  de nadruk  gelegd  op de 
ontwikkeling  van  enkele  gemeenschappelijke  tenden-
zen van  de Lid-Staten  betreffende  de hervorming  van 
de sociale  verzekeringsstelsels: 
— het  opnemen  in de sociale  verzekeringen  van 
groepen  die tot dan  toe  minder  bescherming  ge-
noten, 
— het  zoeken  naar  mogelijkheden  om  een  gelijke 
ontwikkeling  van  de sociale  uitkeringen  en de lo-
nen te verzekeren, 
— het  totstandbrengen  van  een  equivalente  bescher-
ming  voor  alle  maatschappelijke  groepen. 
1.2.2.  Voorts  heeft  het Comité  er bijzondere  na-
druk  op gelegd  dat  het  gezinsbeleid,  waarvan  de 
draagwijdte  zich  niet  tot de financiële  compensaties 
beperkt,  in het  kader  van  de Gemeenschap  steeds 
meer  betekenis  krijgt. 
1.2.3.  Ten  slotte  heeft  het de wens  uitgesproken 
dat de reeds  in enkele  staten  in praktijk  gebrachte 
decentralisatie  van  het sociaal  beleid,  gepaard  gaande 
met de deelneming  van  de vertegenwoordigers  van  de 
lokale  bevolking  aan  de bepaling  van  het collectieve 
(!) PB nr. L 96 van 23. 4. 1972. 
(2) PB nr. C 249 van 10. 11. 1971. leefmilieu,  in de gehele  Gemeenschap  wordt  toege-
past,  of dat  althans  met  het  oog  hierop  de nodige 
studies  worden  verricht. 
1.2.4.  Betreurd  moet  worden  dat een  globale  aan-
pak van  al deze  vraagstukken,  evenals  van  de huis-
vestingsproblematiek  — het Comité  heeft  in 1974  nog 
gewezen  op de noodzaak  van  een  communautair  op-
treden  tegen  de grondspeculatie  — ontbreekt,  aange-
zien uitsluitend  geïsoleerde  maatregelen  op commu-
nautair  niveau  zijn  getroffen. 
1.3. Europees  Sociaal  Fonds 
1.3.1.  In  dit verband  moet  verwezen  worden  naar 
de in het advies  van  Tl juni  1974  gemaakte  opmer-
kingen,  in het bijzonder  die waarin  wordt  vastgesteld 
dat de beschikbare  middelen  niet  aan  de werkelijke 
behoeften  beantwoorden  dan  wel  op zichzelf  en qua 
aandeel  van  de begroting  van  de Gemeenschap  on-
voldoende  zijn.  Deze  opmerking  is vandaag  de dag, 
gezien  de economische  situatie  van  Europa,  nog  meer 
op zijn  plaats. 
1.3.2.  Voorts  heeft  het Comité  in 1974  de wens 
uitgesproken  dat wordt  aangegeven  aan  de hand  van 
welke  criteria  men  prioriteiten  toekent.  Op  deze 
kwestie  is in het  geheel  geen  licht  geworpen.  De 
Raad  heeft  het Comité  echter  om advies  verzocht  in-
zake  „De  bijstand  van  het  Europees  Sociaal  Fonds 
ten behoeve  van  structurele  aanpassingsmaatrege-
len";  bijgevolg  zal het zich  meer  in detail  over  deze 
vraagstukken  kunnen  uitspreken. 
2. Algemene  opmerkingen  betreffende  de ontwikke-
ling van  de sociale  toestand  in 1974 
2.01.  Het  Comité  heeft  adviezen  uitgebracht  inza-
ke: 
— de twee  besluiten  en de verordening  inzake  de 
steun  van  het Europees  Sociaal  Fonds  (artikel  4) 
ten behoeve  van  de migrerende  werknemers  en de 
gehandicapten; 
— de resolutie  houdende  invoering  van  het  eerste 
communautair  actieprogramma  voor  de tewerk-
stelling  van gehandicapten  in normale  beroepen; 
— de beide  besluiten  betreffende  de oprichting  van 
een Raadgevend  Comité  voor  de veiligheid,  de 
hygiëne  en de gezondheidsbescherming  op de ar-
beidsplaats  en betreffende  de uitbreiding  van  de 
bevoegdheid  van  het  Permanent  orgaan  voor  de 
veiligheid  en de gezondheidsvoorwaarden  in de 
steenkoolmijnen  tot alle  winningsindustieën; 
— de richtlijn  betreffende  het nader  tot elkaar  bren-
gen van  de wetgevingen  der Lid-Staten  inzake  de 
toepassing  van  het in artikel  119  van  het E.E.G.-
Verdrag  opgenomen  beginsel  van  gelijke  beloning 
voor  mannelijke  en vrouwelijke  werknemers; 
Nr. C 263/72 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17.11.  75 
— de richtlijn  tot onderlinge  aanpassing  van  de wet-
telijke  regeling  van  het  collectief  ontslag  van  de 
Lid-Staten; 
— de verordening  betreffende  de oprichting  van  een 
Europees  centrum  voor  beroepsopleiding; 
— de verordening  betreffende  de oprichting  van  een 
Europese  Stichting  ter verbetering  van  het leef-  en 
werkklimaat. 
2.02.  Ten  slotte  heeft  het Comité  besloten  een  ad-
vies op te stellen  over  de positie  van  de vrouw  in de 
Europese  Economische  Gemeenschap. 
2.03.  Behalve  deze  vraagstukken,  op  sommige 
waarvan  het  Comité  de aandacht  van  de communau-
taire  instanties  heeft  gevestigd  zonder  dat deze  laatste 
voldoende  doeltreffend  hebben  ingegrepen,  heeft  een 
aantal  andere  problemen  meer  in het  bijzonder  de 
ontwikkeling  van  de sociale  toestand  in de Gemeen-
schap  beïnvloed. 
2.04.  Tot  dusver  ontwikkelden  inflatie  en werk-
loosheid  zich,  volgens  het  traditionele  model  van 
de economen,  omgekeerd  evenredig,  waarbij  een  si-
tuatie  van  volledige  werkgelegenheid  gepaard  ging 
met een  zekere  prijsstijging,  terwijl  in het tegengestel-
de geval  de stabiliteit  van  de prijzen  een  zekere  werk-
loosheid  met  zich  meebracht.  Sinds  kort  zien  wij 
echter  het verschijnsel  dat  een  sterke  prijsstijging  ge-
paard  gaat  met  een  aanzienlijke  werkloosheid. 
2.05.  In  dit  verband  zij gewezen  op de rol  die 
door  de  informatiemedia  wordt  gespeeld  bij  het 
scheppen  van  steeds  weer  nieuwe  behoeften  die ken-
merkend  zijn  voor  de consumptiemaatschappij,  ter-
wijl de elementaire  behoeften  van  een  niet  onbelang-
rijk deel  van  de bevolking  onbevredigd  blijven. 
2.06.  Deze  economische  situatie  laat  niet  na ernsti-
ge problemen  voor  het werkgelegenheidsbeleid,  de le-
vensomstandigheden  en  arbeidsvoorwaarden  te 
scheppen,  evenals  voor  de noodzaak  de koopkracht 
van de inkomens  van  alle  betrokken  bevolkingsgroe-
pen te handhaven. 
2.1. De werkgelegenheidsvraagstukken 
2.1.1.  Het  Comité  heeft  onlangs  een  advies  uitge-
bracht  over  de „aanpassing  van  het  sociaal  actiepro-
gramma"  dat  op 21 januari  1974  is vastgesteld.  In 
dit advies  wordt  de nadruk  gelegd  op het  zorgwek-
kende  vraagstuk  van  de werkgelegenheid  en op de 
noodzaak  het sociale  actieprogramma  aan  de huidige 
conjunctuur  aan  te passen. 
2.1.2.  Wegens  het  bijzonder  alarmerende  karakter 
van de gestadige  toeneming  van  de werkloosheid  en 
rekening  houdende  met  zijn  advies  inzake  „De  huidi-
ge economische  toestand  in de Gemeenschap  en het te voeren  conjunctuurbeleid"  (1), ziet  het  Comité 
zich gedwongen  opnieuw  op dit punt  de nadruk  te 
leggen. 
2.1.3.  Het  vorige  jaar  heeft  het  Comité,  dat  toen 
reeds  bezorgd  was  over  de  ontwikkeling  van  de 
werkgelegenheidssituatie,  opgemerkt  dat  bepaalde 
categorieën  werknemers  meer  dan  andere  onder  de 
economische  schommelingen  te lijden  hadden.  Dit jaar 
moet  het  helaas  constateren  dat  alle  werknemers  van 
de Gemeenschap  de nadelige  gevolgen  van  de crisis 
ondervinden.  Voortaan  moeten  dus  niet  alleen  maat-
regelen  worden  getroffen  die  terstond  of op korte 
termijn  de volledige  en optimale  werkgelegenheid 
verzekeren,  maar  wordt  het  steeds  dringender  naar 
het voeren  van  een  meer  doeltreffende  werkgelegen-
heidspolitiek  op communautair  niveau  te streven. 
2.1.4.  Om  deze  reden  betreurt  het  Comté  dat  de 
Commissie  tot op heden  de Raad  niet  tot een  meer 
intensieve  actie  heeft  kunnen  aanzetten  en verzoekt 
het haar  met  klem,  de Raad  de ernst  van  de situatie 
te doen  inzien  en te overtuigen  van  de noodzaak  een 
spoedoverleg  tussen  de Lid-Staten  tot stand  te bren-
gen. 
2.1.5.  Al  ondervinden  alle  werknemers  de gevol-
gen van  de crisis,  het  blijft  niet  minder  waar  dat 
sommige  reeds  kwetsbare  categorieën  werknemers 
als eerste  de dupe  van  de conjunctuur  worden: 
2.1.5.1.  De  migrerende  werknemers:  enkele  landen 
van de Gemeenschap  hebben  de immigratie  thans 
stopgezet  en in sommige  gevallen  een  aantal  buiten-
landse  werknemers  naar  hun  land  van  herkomst  te-
ruggestuurd.  Zonder  te willen  vooruitlopen  op  de 
conclusies  welke  het met  betrekking  tot het  actiepro-
gramma  ten  behoeve  van  de  migrerende  werkne-
mers  en hun  gezinnen  zal  trekken,  kan  het  Comité 
toch  opmerken  dat  deze  werknemers  uit  hun  land 
waren  weggetrokken  omdat  de werkgelegenheidssi-
tuatie  aldaar  weinig  rooskleurig  was.  Hun  vaak  ge-
dwongen  terugkeer  schept,  behalve  de bestaansmoei-
lijkheden  voor  hun  gezin,  tevens  economische  pro-
blemen  voor  hun  land  waarvan  zij het werklozencij-
fer doen  stijgen.  Deze  situatie  is zeer  zorgwekkend 
voor  de clandestiene  migrerende  werknemers. 
2.1.5.2.  De  gehandicapte  werknemers:  wanneer  de 
gehandicapten  in een  gewone  werkkring  werkzaam 
zijn,  zullen  zij vaak  als eerste  ontslagen  worden  bij 
economische  moeilijkheden  van  het  bedrijf.  Wanneer 
zij in gespecialiseerde  instellingen  werken,  is hun  po-
sitie echter  niet  per  se zekerder,  aangezien  deze  in-
stellingen  in de meeste  gevallen  optreden  als toeleve-
ranciers  van  andere  bedrijven  en dus  ook  de weerslag 
van de economische  crisis  ondervinden. 
PB nr. C 108  van  15. 5. 1975,  blz.  35. 
17.11.75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/73 
2.1.5.3.  De  werkende  vrouwen:  terwijl  de vrouwen 
wegens  hun  gebrek  aan  scholing  dikwijls  als eerste 
worden  ontslagen,  is het  voor  haar  ook  het  moei-
lijkst  om  ander  werk  te vinden,  zelfs  in sectoren 
waarin  veel  vrouwen  werkzaam  zijn  omdat  deze  in 
het algemeen  het zwaarst  onder  de economische  cri-
sis te lijden  hebben. 
2.1.5.4.  De  jeugdige  werknemers:  de  jongeren  be-
neden  de 25 jaar  vinden  steeds  moeilijker  een  eerste 
betrekking.  Deze  tendens,  die reeds  in het advies  van 
het Comité  over  de „aanpassing  van  het  sociaal  ac-
tieprogramma"  werd  geconstateerd,  is tamelijk  alar-
merend  omdat  de oorzaak  hiervan  helaas  niet  alleen 
bij het  gebrek  aan  elasticiteit  van  de arbeidsmarkt 
moet  worden  gezocht. 
Vele  jongeren  bieden  zich  aan  op de arbeidsmarkt 
zonder  enige  beroepskwalificatie  of met  een  scholing 
die niet  op het arbeidsaanbod  is afgestemd.  Het  zou 
mogelijk  moeten  zijn  voor  hen  een  oplossing  te vin-
den door  middel  van  een  aangepaste  permanente 
opleiding. 
Daarentegen  hebben  tegenwoordig  steeds  meer  jon-
geren  die  wèl  een  beroepskwalificatie  hebben  of in 
het bezit  zijn  van  een  universitair  diploma  geen  an-
dere keuze  dan,  wanneer  mogelijk,  een  betrekking  te 
aanvaarden  die  niet  met  hun  opleiding  in overeen-
stemming  is. Voor  de overigen  zit er niets  anders  op 
dan een  beroepscursus  in het  kader  van  de perma-
nente  opleiding  te volgen,  ten  einde  ander  werk  te 
vinden.  Een  groot  aantal  jongeren  toont  echter  niet 
voldoende  interesse  in de hen  geboden  mogelijkheid; 
men zou  hen  moeten  aanmoedigen  van  deze  beroeps-
opleidingen  gebruik  te maken. 
Het gaat  hier  om een  ernstig  probleem  dat  de Com-
missie  dringend  dient  aan  te pakken.  Enerzijds  noopt 
deze  situatie  de Lid-Staten  namelijk  tot uitgaven  die 
bij de huidige  stand  van  de conjunctuur  zoveel  mo-
gelijk  beperkt  zouden  moeten  worden;  anderzijds 
houdt  zij ook  een  maatschappelijk  gevaar  in, aange-
zien zij de jongeren  terecht  in hun  verwachtingen  te-
leurstelt  en er aldus  slechts  toe bijdraagt  hun  integra-
tie in de beroepswereld  te bemoeilijken  en hun  kan-
sen op een  succesvol  leven  te verkleinen.  Het  Comité 
dringt  er daarom  met  klem  op aan  dat  een  studie 
wordt  gemaakt  van  de werkelijke  behoeften  van  de 
arbeidsmarkt  en van  de mogelijkheden  om de jonge-
ren meer  en beter  over  de behoeften  van  het bedrijfs-
leven  te informeren  en voor  te lichten. 
2.1.5.5.  De  personen  die  zich  als  gevolg  van  de 
trek naar  de steden  genoodzaakt  zagen  in de secun-
daire  sector  te gaan  werken  en nu gedwongen  zijn 
hun ooorspronkelijke  werkzaamheid  te hervatten. 
Deze  situatie  is bijzonder  zorgwekkend  in de regio's 
van de Gemeenschap  die  er economisch  het  slechts 
aan toe  zijn  en stelt  het  probleem  van  de werkgele-
genheidspolitiek  in de landbouwsector  aan  de orde. 2.1.6.  In  het  algemeen  dient  de Commissie  ten 
aanzien  van  al deze  problemen,  alsmede  van  alle 
werkgelegenheidsvraagstukken,  te beseffen  dat  niet 
alleen  tot defensieve  maatregelen  moet  worden  beslo-
ten, maar  dat  tevens  tot de noodzakelijke  structuur-
wijzigingen  aangespoord  moet  worden. 
2.2. Het  vraagstuk  van  de arbeidsvoorwaarden  en  ar-
beidsbetrekkingen 
2.2.0.  De  arbeidsvoorwaarden:  De  economische 
crisissituatie  waarin  de meeste  Lid-Staten  momenteel 
verkeren  kan  bepaalde  gevolgen  voor  de arbeids-
voorwaarden  hebben,  waaraan  het Comité  in het bij-
zonder  aandacht  heeft  besteed.  De crisis  kan  name-
lijk invloed  hebben  op: 
— de arbeidsduur, 
— de arbeidsvoorwaarden  in strikte  zin. 
2.2.1.  De  arbeidsduur:  In  sommige  Lid-Staten  was 
een groot  aantal  ondernemingen  reeds  om  economi-
sche redenen  gedwongen  tot  werktijdsverkorting 
voor  hun  personeel  over  te gaan.  Deze  gedeeltelijke 
werkloosheid  heeft  verschillende  vormen  aangeno-
men:  hetzij  een verkorting  van  de dagelijkse  of weke-
lijkse  arbeidsduur,  hetzij  de volledige  sluiting  van  de 
onderneming  tijdens  bepaalde  perioden  van  het  jaar 
(Kerstmis,  Pasen,  enz.). 
2.2.2.  Andere  ondernemingen  hebben  er om  de-
zelfde  redenen  de voorkeur  aan  gegeven  diegenen 
van hun  personeel  die  een  bepaalde  leeftijd  hebben 
bereikt  met  vervroegd  pensioen  te sturen. 
2.2.3.  Zoals  het Comité  reeds  in zijn  advies  inzake 
„De huidige  economische  toestand  in de Gemeen-
schap  en het  te voeren  conjunctuurbeleid"  heeft 
aanbevolen,  dienen  stelselmatig  alle  middelen  in het 
werk  te worden  gesteld  om ervoor  zorg  te dragen  dat 
de werknemers  een  zo groot  mogelijk  aantal  uren 
wordt  gegarandeerd,  zelfs  wanneer  daartoe  omscho-
ling noodzakelijk  is en op voorwaarde  dat  de koop-
kracht  van  hun  inkomen  dienovereenkomstig  wordt 
beschermd. 
2.2.4.  De  arbeidsvoorwaarden  in  strikte  zin.  In de 
meeste  Lid-Staten  wordt  de  arbeidsmarkt  min  of 
meer  beheerst  door  de wet  van  vraag  en aanbod. 
2.2.5.  Het  valt  dus  te vrezen  dat sommige  werkne-
mers  ermee  akkoord  zullen  gaan  onder  omstandig-
heden  te werken  die  hetzij  in strijd  zijn  met  het  ar-
beidsrecht  hetzij  eenvoudigweg  een  achteruitgang  be-
tekenen  ten opzichte  van  de huidige  ontwikkeling  op 
dit gebied,  zulks  uit vrees  anders  hun  betrekking  te 
verliezen  dan  wel,  wegens  het grote  aantal  sollicitan-
ten voor  een  zelfde  plaats,  niet  te worden  aangeno-
men. 
2.2.6.  Het  is van  belang  dat  de Gemeenschap  dit 
punt  niet  uit het oog  verliest,  ten einde  te vermijden 
Nr. C 263/74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17. 11. 75 
dat de in de laatste  jaren  verrichte  inspanning  op 
wetgevend  en c.a.o.-gebied  om  tot  een  verbetering 
van de arbeidsvoorwaarden  te komen  teniet  worden 
gedaan  door  een  praktijk  die  achterblijft  bij de op 
dit gebied  thans  bereikte  normen. 
2.2.7.  In  dit verband  zij gewezen  op de sterke  toe-
neming  van  de eisen  van  kwalitatieve  aard  waaruit 
duidelijk  blijkt  hoeveel  meer  waarde  thans  aan  de ar-
beidsvoorwaarden  wordt  gehecht. 
2.2.8.  Bovendien  blijkt  het noodzakelijk  onderzoek 
te verrichten  en initiatieven  aan  te moedigen  die 
erop  gericht  zijn,  de gehele  beroepsbevolking,  zowel 
loontrekkenden  als  zelfstandigen,  aanvaardbare  ar-
beidsvoorwaarden  te garanderen,  in het  bijzonder 
wat de arbeidsduur  betreft.  De Europese  Stichting  ter 
verbetering  van  het  leef-  en werkmilieu  lijkt  het 
meest  aangewezen  orgaan  voor  een  dergelijke  actie. 
2.3.0.  De  arbeidsbetrekkingen:  De  sociale  partners 
blijven  bijdragen  tot de verbetering  van  de arbeids-
voorwaarden,  met  name  d.m.v.  overeenkomsten  die 
t.a.v.  de arbeidsuren,  het betaald  verlof  en het aantal 
werkdagen  per week  tot stand  zijn  gebracht. 
Er moet  op gewezen  worden  dat  de regeringsinstan-
ties in sommige  Lid-Staten  een  steeds  actievere  rol 
zijn gaan  spelen  bij het overleg,  een  gang  van  zaken 
die bij de sociale  partners  soms  enige  bezorgdheid  te-
weegbrengt  in verband  met  het  beginsel  van  onder-
handelingsvrijheid. 
2.3. De vraagstukken  in  verband  met  het  behoud 
van de koopkracht  van  de inkomens 
2.3.0.1.  Het  Comité  heeft  zich  reeds  uitdrukkelijk 
uitgesproken  over  de dringende  noodzaak  en de mid-
delen  om  de inflatie,  die de zorgwekkende  onderte-
werkstelling  en werkloosheid,  evenals  de sterke  ver-
mindering  van  de koopkracht  heeft  veroorzaakt,  te 
bestrijden. 
2.3.0.2.  In  de  alarmerende  economische  situatie 
waarin  de Europese  Gemeenschap  momenteel  ver-
keert,  betekent  de werkloosheid  in al zijn  vormen 
(gedeeltelijke  of volledige  werkloosheid)  voor  de 
werknemers  die erdoor  getroffen  worden  een  vermin-
dering  van  hun  inkomen. 
2.3.0.3.  Bij  deze  nominale  vermindering  van  de in-
komens,  naar  aanleiding  waarvan  de Gemeenschap 
moet  trachten  bepaalde  Lid-Staten  tot een  actief  be-
leid ter  zake  van  werkloosheidsuitkeringen  aan  te 
zetten,  komt  voorts  nog  voor  alle  betrokkenen,  onge-
acht of het  werknemers  met  of zonder  werk  of per-
sonen  die  geen  beroep  uitoefenen  betreft,  een  reële 
vermindering  van  de koopkracht  van  deze  inkomens 
als gevolg  van  het  hoge  inflatiecijfer  waarmee  de 
meeste  Lid-Staten  momenteel  te kampen  hebben. 2.3.0.4.  Aan  deze  vermindering  van  de koopkracht 
heeft  het  Comité  ook  reeds  in zijn  advies  over  de 
aanpassing  van  het  sociaal  actieprogramma  enkele 
woorden  gewijd.  Het  lijkt  hem  evenwel  nuttig  in het 
onderhavige  advies  dieper  op  dit  vraagstuk  in te 
gaan  en achtereenvolgens  de inkomens  uit arbeid  en 
de overige  inkomens  de behandelen. 
2.3.1.  Het  arbeidsinkomen  van  de 
beroepsbevolking 
2.3.1.1.  Het  Comité  acht  het niet  nuttig  hier  terug 
te komen  op zijn  advies  inzake  de aanpassing  van 
het sociaal  actieprogramma,  dat in het kader  van  zijn 
„bijzondere  opmerkingen",  naast  andere  te treffen 
of verder  uit  te werken  prioritaire  maatregelen,  de 
bescherming  en geleidelijke  verbetering  van  de koop-
kracht  van  de lonen  van  de inkomens  der  zelfstan-
digen  en van  het  niveau  van  de sociale  uitkeringen, 
alsmede  het behoud  van  het  inkomen  voor  de werk-
nemers  die  zich  omscholen  of een  betrekking  zoe-
ken aanbeveelt. 
2.3.1.2.  Niettemin  zou  het  op deze  plaats  enkele 
punten  nader  willen  toelichten. 
2.3.1.3.  In  sommige  Lid-Staten  bestaan  speciale 
mechanismen  die  de koopkracht  van  de looninko-
mens  en de geleidelijke  optrekking  van  de laagste  lo-
nen min  of meer  doeltreffend  waarborgen.  Zo heb-
ben enkele  landen  een  gewaarborgd  interprofessio-
neel minimumloon  vastgesteld  dat  al dan  niet  auto-
matisch  aan  de prijsstijging  en de economische  groei 
gekoppeld  is; andere  zijn  tot  het  systeem  van  een 
glijdende  loonschaal  overgegaan.  Ten  slotte  volgen 
de lonen  in één  Lid-Staat  de ontwikkeling  die wordt 
bepaald  door  de c.a.o.'s,  zonder  enige  automatische 
indexering.  Men  kan  bijgevolg  stellen  dat  de loon-
trekkenden  zekere  waarborgen  genieten.  Niettemin 
zullen  de communautaire  instanties  erop  moeten  toe-
zien dat  deze  mechanismen  ook  in de praktijk  garan-
ties t.a.v.  de handhaving  van  de koopkracht  van  de 
lonen  en salarissen  bieden. 
2.3.1.4.  Voor  een  aantal  niet-loontrekkenden,  met 
name  landbouwers,  ambachtslieden,  kleine  midden-
standers  en personen  die  een  vrij  beroep  uitoefenen, 
heeft  het  ontbreken  van  dergelijke  mechanismen  in 
1974  een  negatief  effect  op de koopkracht  van  hun 
beroepsinkomen  gehad.  Al kan  men  stellen  dat  som-
migen  hun  winstmarge  konden  vergroten  naarmate 
de prijzen  stegen,  dit neemt  niet  weg  dat  sommige 
zelfstandigen  onder  de economische  crisis  te lijden 
hebben  gehad,  als gevolg  van  de inkrimping  van  de 
consumptie  der  gezinnen  of van  de stijging  van  de 
kosten  van  grondstoffen  en energie.  De gevolgen  wa-
ren voor  hen  nog  ernstiger  in de landen  waar  de re-
gering  besloten  heeft  bepaalde  prijzen  te bevriezen  of 
de kredietverlening  in het  kader  van  het  beleid  ter 
bestrijding  van  de inflatie  te beperken.  Voorts  is in 
17.11.75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/75 
1974  en begin  1975  het aantal  faillissementen  en fail-
lissementsaanvragen  verveelvoudigd. 
2.3.1.5.  Er  dienen  o.a.  ook  bij de aanpassing  van 
de structuren  geschikte  oplossingen  te worden  gevon-
den voor  deze  situatie  die  des  te zorgwekkender  is 
daar  de drastische  vermindering  van  de koopkracht 
van deze  categorieën  vaak  leidt  tot het  ontslag  van 
een niet  onaanzienlijk  aantal  loontrekkenden,  en de 
niet-loontrekkenden  die  met  deze  feitelijke  situatie 
geconfronteerd  worden  vaak  niet  jong  meer  zijn  zo-
dat hun  wederinschakeling,  vooral  in de huidige  pe-
riode,  extra  moeilijk  is. 
2.3.1.6.  In  dit verband  zij verwezen  naar  het docu-
ment  van  de Commissie  betreffende  de mechanismen 
tot aanpassing  van  de lonen  aan  de kosten  van  levens-
onderhoud  dat  van  de bezorgdheid  van  de Commis-
sie op dit gebied  getuigt. 
2.3.2.  De  overige  inkomens 
2.3.2.1.  De  huidige  sterke  prijsstijging  heeft  ook 
voor  deze  inkomens  ernstige  gevolgen:  de sociale  uit-
keringen,  de pensioenen,  maar  eveneens  de opbrengst 
uit en de waardestijging  van  roerend  goed,  evenals 
de particuliere  spaargelden. 
2.3.2.2.  De  invoering  van  mechanismen  voor  de 
handhaving  van  de koopkracht  van  de sociale  uitke-
ringen,  met  inbegrip  van  pensioenen  e.d.,  is van  het 
grootste  belang,  aangezien  hierbij  categorieën  perso-
nen betrokken  zijn  die over  relatief  bescheiden  mid-
delen  beschikken:  gezinnen  — die  meervoudige  ver-
bruikers  zijn  —, zieken,  bejaarden. 
2.3.2.4.  Daarentegen  moet  erop  gewezen  worden 
dat de gevolgen  van  de inflatie  voor  de inkomens  uit 
spaargelden  van  geval  tot geval  uiteenlopen:  terwijl 
de hoge  inkomens  beter  weerstand  bieden,  hebben  de 
kleine  inkomens  er vooral  van  te lijden. 
2.3.2.5.  In  deze  zin draagt  de huidige  prijsstijging 
ertoe  bij  dat  de inkomensdispariteit  tussen  de ver-
schillende  bevolkingscategorieën  nog  groter  wordt. 
Om deze  reden  is het bijzonder  dringend  dat  de Ge-
meenschap  een  globale  studie  van  deze  vraagstukken 
maakt  en tracht  na te gaan  welke  oplossingen  moe-
ten worden  aanbevolen  om  de inkomens  van  de klei-
ne spaarders  te beschermen. 2.3.2.6.  Tevens  dient  het  Comité  de aandacht  van 
de Commissie  te vestigen  op het  sneeuwbaleffect  dat 
de crisis  kan  hebben.  Gesteld  b.v.  het  geval  van  een 
eenvoudig  gezin:  de vader  is zojuist  zijn  werk  kwijt-
geraakt,  de zoon  die  pas  van  school  is heeft  geen 
werk  en leeft  op kosten  van  zijn  ouders.  Indien  nu 
een van  hen  tot  overmaat  van  ramp  een  ongeluk 
kreeg  of ernstig  ziek  werd,  dan  zou  zich  naar  alle 
waarschijnlijkheid  een  zeer  snel  en moeilijk  omkeer-
baar  proces  van  verpaupering  in gang  zetten.  Een  zo-
genaamd  normaal  gezin  kan  so snel  aan  de zelfkant 
van de maatschappij  terechtkomen. 
3. In  het algemeen  meent  het  Comité  dat  de Raad 
en de Commissie  de balans  zouden  moeten  opmaken 
ten einde  na te gaan  in hoeverre  de maatregelen  die 
zijn genomen  sinds  de conferentie  over  de vooruit-
zichten  van  de Europese  sociale  politiek  op 16 de-
cember  1974,  doeltreffend  waren. 
4. Op  één  belangrijk  feit  zou  het  Economisch  en 
Sociaal  Comité  de aandacht  van  de communautaire 
instanties  willen  vestigen,  want  het  lijkt  moeilijk  stil-
zwijgend  voorbij  te gaan  aan  de demografische  ont-
wikkeling  van  de Gemeenschap.  Het  geboorte-  en 
vooral  het  vruchtbaarheidscijfer  van  alle  Lid-Staten 
zijn de laatste  tien  jaar  nl. steeds  verder  gedaald. 
Gezien  het  ingewikkelde  karakter  van  dit vraagstuk 
en de bijzondere  omstandigheden  van  iedere  Lid-
Staat,  is het niet  mogelijk  deze  kwestie  hier  te behan-
delen.  Er zou  op zo kort  mogelijke  termijn  een  spe-
ciale  studie  van  moeten  worden  gemaakt.  De Euro-
pese  Economische  Gemeenschap  kan  nl. nog  zo grote 
successen  op sociaal  en economisch  gebied  boeken, 
deze  dreigen  op den  duur  weer  op losse  schroeven  te 
komen  staan,  indien  de fundamentele  vitaliteit,  die 
de conditio  sine  qua  non  van  dergelijke  successen  is, 
niet door  de evenwichtige  groei  van  de bevolking  ge-
waarborgd  wordt. 
Gedaan  te Brussel,  25 juni  1975. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  verordening  van  de Raad  met  betrekking  tot de 
inwerkingtreding  van  de Europese  overeenkomst  nopens  de arbeidsvoorwaarden  voor 
de bemanningen  van  motorvoertuigen  in het internationale  vervoer  over  de weg  (AETR) 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in Publikatieblad 
van de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 123  van  3 juni  1975,  blz.  2.