Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij Zweden wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG gedifferentieerde accijnstarieven op CO2-neutrale brandstoffen toe te passen

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

1. Indiening van het verzoek

1.1. Bij brief van 8 juli 2002 hebben de Zweedse autoriteiten de Commissie een derogatieverzoek doen toekomen, teneinde overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG [1] een gedifferentieerd accijnstarief voor CO2-neutrale brandstoffen te mogen toepassen.

[1] PB L 316 van 31.10.1992, blz. 12. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG (PB L 365 van 31.12.1994, blz. 46.).

Om de voor de beoordeling van het verzoek benodigde gegevens te verkrijgen, heeft de Commissie de Zweedse autoriteiten bij brief van 8 augustus 2002 om aanvullende gegevens verzocht. Op basis van het haar op 20 september 2002 verstrekte antwoord kon de Commissie haar beoordeling van het derogatieverzoek afronden.

1.2. Het Zweedse accijnsrecht op minerale oliën omvat twee componenten, namelijk een energiebelasting en een koolstofdioxide (CO2-) belasting.

Zweden hanteert momenteel voor zowel benzine als dieselolie verschillende accijnstarieven, waarvan de hoogte door milieunormen wordt bepaald. Voor brandstoffen van milieuklasse 1 [2] bedraagt de energiebelasting op benzine 3,16 Zweedse kronen (0,32 euro [3]) per liter en die op dieselolie 1,32 Zweedse kronen (0,14 euro) per liter. Het aandeel van de CO2-belasting in de accijns is voor alle milieuklassen even groot, namelijk 1,46 Zweedse kronen (0,16 euro) voor benzine en 1,80 Zweedse kronen (0,20 euro) voor dieselolie.

[2] Volgens de Zweedse autoriteiten was brandstof van milieuklasse 1, waarvoor het laagste tarief geldt, goed voor bijna alle in 2001 verkochte brandstoffen, zowel benzine als dieselolie.

[3] De wisselkoers werd afgerond op 9,73 Zweedse kroon voor één euro.

Zweden stelt nu voor zijn accijnswetgeving betreffende minerale olieproducten (Wet energiebelasting 1994:1776) te wijzigen door met name de op benzine of dieselolie geheven CO2-belasting te verlagen of tot nul te reduceren in de mate dat deze producten, wanneer zij als motorbrandstof worden gebruikt, worden vervangen door CO2-neutrale brandstoffen in vermengde of onvermengde vorm.

Met deze maatregel wordt in de eerste plaats beoogd aan de verbetering van het milieu bij te dragen, hoofdzakelijk door de CO2-uitstoot te verminderen. Een toenemend gebruik van CO2-neutrale brandstoffen uit hernieuwbare energie bronnen als substituut voor minerale olieproducten zal daarnaast ook de afhankelijkheid van de EU ten opzichte van derde landen verminderen, de eigen duurzame energievoorziening van de EU versterken en aan het landbouwbeleid bijdragen.

Bovendien is Zweden voornemens de ontwikkeling van biobrandstoffen via proef projecten te stimuleren. Overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Richtlijn 92/81/EEG van de Raad mag Zweden geheel of gedeeltelijk vrijstelling of verlaging verlenen van de accijns op minerale oliën die onder belastingcontrole worden gebruikt bij proefprojecten voor de technologische ontwikkeling van milieuvriendelijker producten, met name met betrekking tot brandstoffen uit hernieuwbare bronnen.

De maatregel zal ingaan op 1 januari 2003 of op een latere door de regering vast te stellen datum, zodra de EU toestemming heeft verleend, en hij zal aflopen op 31 december 2007.

De derving van accijnsinkomsten ingevolge de tariefverlaging wordt geraamd op circa 750 miljoen Zweedse kronen (77 miljoen euro) per jaar.

1.3. Het verschil tussen de productiekosten van CO2-neutrale brandstoffen en die van conventionele benzine of dieselolie is veel groter dan de beoogde verlaging van de CO2-belasting. Zonder de tariefverlaging zou de prijs aan de pomp derhalve niet concurrerend zijn. De tariefverlaging beoogt een gedeelte van de extra productiekosten te compenseren, zodat CO2-neutrale brandstoffen kunnen worden verkocht tegen een prijs die beter kan concurreren met die van conventionele benzine of dieselolie.

1.4. De verlaging van de CO2-belasting waarom de Zweedse autoriteiten verzoeken, is bestemd voor CO2-neutrale brandstoffen.

Op basis van de biologische oorsprong van de koolstofatomen die zij bevatten, worden de volgende producten als CO2-neutrale brandstoffen aangemerkt:

- dierlijke en plantaardige vetten en daarvan afgeleide producten van de GN-codes 1501 tot 1518;

- alcoholen, van de GN-codes 2207 20 00 en 2905 11 00, die gedenatureerd en niet van synthetische oorsprong zijn, en gelijksoortige producten;

- andere producten afkomstig van biomassa.

De verlaging van de CO2-belasting zal in verhouding staan tot het aandeel van de koolstofatomen van biologische oorsprong in de brandstoffen.

1.5. Deze tariefverlaging zal worden toegekend aan iedere producent in een EU-lidstaat of een derde land die zijn product op de Zweedse markt brengt, mits de betrokken brandstof aan vorengenoemde voorwaarden voldoet. De verlaging van de CO2-belasting gebeurt automatisch zonder dat deze moet worden aangevraagd en de heffing nadien wordt terugbetaald.

2. Toetsing door de Commissie

2.1. Artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG bepaalt dat de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen kan besluiten dat een lidstaat uit specifieke beleidsoverwegingen verdere vrijstellingen of verlagingen van accijns mag invoeren.

De Zweedse autoriteiten hebben de Commissie een derogatieverzoek doen toekomen, teneinde overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG [4] een gedifferentieerd accijnstarief voor CO2-neutrale brandstoffen te mogen toepassen.

[4] PB L 316 van 31.10.1992, blz. 12. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG (PB L 365 van 31.12.1994, blz. 46.).

Dit verzoek is overeenkomstig Richtlijn 92/81/EEG aan de overige lidstaten medegedeeld.

2.2. Verzoeken om vrijstelling overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG moeten worden getoetst op hun verenigbaarheid met het communautaire beleid.

De EU voert al ettelijke jaren een beleid dat gericht is op de vermindering van de CO2-uitstoot; de recente ondertekening van het Kyoto-protocol door de Europese Unie vormde hierin een mijlpaal. [5]

[5] Beschikking van de Raad van 25 april 2002 betreffende de goedkeuring, namens de Europese Gemeenschap, van het Protocol van Kyoto bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering en de gezamenlijke nakoming van de in dat kader aangegane verplichtingen (PB L 130/1 van 15.5.2002).

In de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité inzake fiscaal beleid in de Europese Unie: prioriteiten voor de komende jaren [6], en in het Zesde Milieu-actieprogramma [7] worden belastingmaatregelen naar voren geschoven als een van de instrumenten om milieuaspecten beter in de beleidsterreinen van de Gemeenschap te integreren.

[6] COM(2001) 260 def.

[7] COM(2001) 547 def.

De belastingverlaging waarom de Zweedse autoriteiten verzoeken, is derhalve in overeenstemming met:

- het communautaire milieubeleid gericht op de vermindering van de CO2-uitstoot, en

- het communautaire energiebeleid dat de eigen duurzame energie voorziening moet veilig stellen.

De Commissie stelt vast dat de effectieve totale accijns (zie onderstaande tabel) op brandstoffen van volledig CO2-neutrale oorsprong in het geval van een aan benzine gelijkwaardige biobrandstof hoger is dan het toepasselijke communautaire minimumtarief. In het geval van onvermengde biodiesel kan het tarief tot 140 euro per 1000 liter dalen, d.w.z. onder het niveau van het desbetreffende communautaire minimumtarief. Het politieke compromis dat over de voorgestelde richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/81/EEG inzake biobrandstoffen [8] werd bereikt, laat evenwel onder bepaalde voorwaarden een volledige vrijstelling van de accijns op minerale oliën toe. In voorliggend geval zijn deze voorwaarden vervuld.

[8] Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/81/EEG wat betreft de mogelijkheid een verlaagd accijnstarief toe te passen op bepaalde minerale oliën die biobrandstoffen bevatten en op biobrandstoffen (COM/2001/0547 def.) (PB C103 E van 30.4.2002, blz. 217-220).

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De Zweedse regering zal toezien op de prijzen om overcompensatie van CO2-neutrale brandstoffen ten opzichte van gelijkwaardige fossiele brandstoffen te vermijden.

Wat de regels inzake staatssteun betreft, zal de Commissie een besluit over de verenigbaarheid van het voorstel aannemen zodra de Raad Zweden heeft gemachtigd om de voorliggende maatregel te nemen.

3. Conclusie

De Commissie stelt voor dat de Raad Zweden krachtens artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG machtigt om tot 31 december 2007 gedifferentieerde accijnstarieven toe te passen op CO2-neutrale brandstoffen overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG.

Het effectieve accijnstarief voor CO2-neutrale brandstoffen die ongelode benzine vervangen, mag niet minder bedragen dan 320 euro per 1000 liter.

Het effectieve accijnstarief voor CO2-neutrale brandstoffen die diesel vervangen, mag niet minder bedragen dan 140 euro per 1000 liter.

Op basis van een periodieke herziening door de Zweedse autoriteiten zal de tariefverlaging worden gecorrigeerd om overcompensatie van de extra productiekosten voor CO2-neutrale brandstoffen te vermijden.

Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij Zweden wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG gedifferentieerde accijnstarieven op CO2-neutrale brandstoffen toe te passen

(Alleen de Zweedse tekst is authentiek)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Richtlijn 92/81/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende de harmonisatie van de structuur van de accijns op minerale oliën [9], met name op artikel 8, lid 4,

[9] PB L 316 van 31.10.1992, blz. 12. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG (PB L 365 van 31.12.1994, blz. 46).

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Zweden heeft verzocht een gedifferentieerd tarief te mogen toepassen voor de CO2-belasting op CO2-neutrale brandstoffen overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG. De andere lidstaten zijn op de hoogte gebracht.

(2) De ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en met name biobrandstoffen wordt al sinds 1985 door de Gemeenschap gestimuleerd. Op 7 november 2001 [10] heeft de Commissie een actieplan en twee voorstellen voor een richtlijn goedgekeurd om het gebruik van vervangende brandstoffen in het wegvervoer te stimuleren, te beginnen met bestuurlijke en fiscale maatregelen ter bevordering van biobrandstoffen. De door de Zweedse autoriteiten gevraagde derogatie sluit derhalve aan bij het communautaire beleid voor de ontwikkeling van de sector van de biobrandstoffen, dat de bescherming van het milieu en de veiligheid van de energievoorziening tot doel heeft.

[10] COM(2001) 547 def. van 7.11.2001.

(3) In Zweden omvat de totale accijns op minerale olieproducten twee componenten, namelijk een energiebelasting en een CO2-belasting. Het tarief van de CO2-belasting kan tot nul worden gereduceerd in de mate dat conventionele minerale olieproducten in benzine of dieselolie worden vervangen door CO2-neutrale brandstoffen in vermengde of onvermengde vorm. De verlaging van de CO2-belasting staat in verhouding tot het aandeel van de koolstofatomen van biologische oorsprong in de brandstoffen.

(4) Op basis van de biologische oorsprong van de koolstofatomen die zij bevatten, worden de volgende producten als CO2-neutrale brandstoffen aangemerkt:

- dierlijke en plantaardige vetten en daarvan afgeleide producten van de GN-codes 1501 tot 1518;

- alcoholen, van de GN-codes 2207 20 00 en 2905 11 00, die gedenatureerd en niet van synthetische oorsprong zijn, en gelijksoortige producten;

- andere producten afkomstig van biomassa.

(5) Het gedifferentieerde tarief geldt voor CO2-neutrale brandstoffen en moet worden toegepast op de plaats van productie of invoer. De vrijstelling van de CO2-belasting gebeurt automatisch zonder dat deze moet worden aangevraagd en de heffing nadien wordt terugbetaald.

(6) De bepalingen van de onderhavige Beschikking doen geen afbreuk aan de toepassing van artikel 27, lid 1, onder a) en b), van Richtlijn 92/83/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende de harmonisatie van de structuur van de accijns op alcohol en alcoholhoudende dranken [11], wat betreft de verplichte vrijstelling voor gedenatureerde alcohol en de regels voor het verkeer daarvan, aangezien de onderhavige fiscale regeling uitsluitend mag worden toegepast op de specifieke gevallen waarin gedenatureerde alcohol als motorbrandstof dan wel als additief voor een motorbrandstof in de zin van artikel 2, lid 3, van Richtlijn 92/81/EEG wordt gebruikt.

[11] PB L 316 van 31.10.1992, blz. 21.

(7) De productiekosten van CO2-neutrale brandstoffen zijn hoger dan die van conventionele brandstoffen, waardoor de prijs aan de pomp niet concurrerend zou zijn zonder een verlaging van de CO2-belasting. De verlaging van het accijnsrecht strekt ertoe de extra productiekosten van CO2-neutrale brandstoffen ten opzichte van fossiele brandstoffen gedeeltelijk te compenseren. De Zweedse regering dient de productiekosten van CO2-neutrale brandstoffen regelmatig te beoordelen om ervoor te waken dat overcompensatie plaatsvindt.

(8) De verleende toestemming moet voor een periode van vijf jaar gelden.

(9) De Commissie onderzoekt op regelmatige tijdstippen de accijnsverlagingen en -vrijstellingen, teneinde na te gaan of deze niet tot concurrentievervalsing leiden dan wel de goede werking van de interne markt belemmeren, en of zij verenigbaar zijn met het communautaire beleid inzake mededinging, milieubescherming, gezondheidszorg, energie en vervoer.

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1

Zweden wordt gemachtigd een gedifferentieerd tarief voor de koolstofdioxide-belasting (CO2-belasting) op CO2-neutrale brandstoffen toe te passen.

Artikel 2

Op basis van de biologische oorsprong van de koolstofatomen die zij bevatten, worden de volgende producten als CO2-neutrale brandstoffen aangemerkt:

(a) dierlijke en plantaardige vetten en daarvan afgeleide producten van de GN-codes 1501 tot 1518;

(b) alcoholen, van de GN-codes 2207 20 00 en 2905 11 00, die gedenatureerd en niet van synthetische oorsprong zijn, en gelijksoortige producten;

(c) andere producten afkomstig van biomassa.

Onder ,biomassa" wordt verstaan: de biologisch afbreekbare fractie van producten, afvalstoffen en residuen uit de landbouw (met inbegrip van plantaardige en dierlijke stoffen), de bosbouw en aanverwante bedrijfstakken, alsmede de biologisch afbreekbare fractie van industrieel en huishoudelijk afval.

Artikel 3

De verlaging van de CO2-belasting moet in verhouding staan tot het aandeel van de koolstofatomen van biologische oorsprong in de brandstof.

Artikel 4

Het effectieve accijnstarief voor CO2-neutrale brandstoffen die ongelode benzine vervangen, mag niet minder bedragen dan 320 euro per 1000 liter.

Het effectieve accijnstarief voor CO2-neutrale brandstoffen die dieselolie vervangen, mag niet minder bedragen dan 140 euro per 1000 liter.

Artikel 5

Op basis van een periodieke herziening door de Zweedse autoriteiten zal de verlaging van het accijnstarief worden gecorrigeerd naargelang de ontwikkeling van de grondstofprijzen op de markt, om overcompensatie van de extra productiekosten voor CO2-neutrale brandstoffen te voorkomen.

Artikel 6

Deze beschikking vervalt op 31 december 2007.

Artikel 7

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk Zweden.

Gedaan te Brussel, [...]

Voor de Raad

De voorzitter