Nr. C 81/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 3. 91 
Artikel 6 
De in aanmerking komende landen zijn die welke een 
samenwerkings- of associatieovereenkomst met de Ge­
meenschap hebben gesloten. 
Artikel 7 
De langs de weg van de samenwerking geboden financi­
ële aanmoedigingen voor het EG-IIP-instrument nemen, 
naar gelang van het geval, de vorm aan van hetzij niet 
terug te betalen steun, hetzij renteloze voorschotten, het­
zij deelnemingen of participatieleningen. 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, 
Gelet op de Akte van Toetreding van Spanje en Portu­
gal, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Co­
mité, 
Overwegende dat de Portugese autonome gebieden van 
de Azoren en Madeira op grond van de Toetredingsakte 
politiek en economisch in de Gemeenschap zijn geïnte­
greerd; dat in de Toetredingsakte evenwel door middel 
van gerichte afwijkingen bij de toepassing van de maat­
regelen in het raam van de gemeenschappelijke beleids­
terreinen de specifieke omstandigheden van deze gebie­
den werden erkend; 
Overwegende dat de Lid-Staten in een aan de Toetre­
dingsakte gehechte gemeenschappelijke verklaring de In­
stellingen van de Gemeenschap hebben uitgenodigd bij­
zondere aandacht te hechten aan de politiek van ontwik­
keling van de beide archipels „die tot doel heeft de han­
dicaps van deze gebieden, welke voortvloeien uit het feit Artikel 8 
De Commissie legt aan het Europese Parlement en aan 
de Raad een jaarverslag over alsmede een beoordelings­
verslag halverwege en aan het einde van de periode van 
vijf jaar. 
Artikel 9 
Deze verordening treedt in werking op de derde dag 
volgende op die van haar bekendmaking in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en 
is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
dat zij ver van het Europese continent zijn gelegen, een 
bijzondere bergachtige structuur bezitten, ernstige te­
kortkomingen op het gebied van de infrastructuur ken­
nen en economisch een achterstand hebben, te overwin­
nen"; 
Overwegende dat het Europese Parlement in zijn resolu­
tie van 14 april 1989 betreffende de programma's van de 
Gemeenschap ten behoeve van de Portugese autonome 
gebieden (*) heeft gesteld dat van de zijde van de Ge­
meenschap de insulaire aard en de extreem perifere lig­
ging van de Azoren en van Madeira een specifieke be­
handeling rechtvaardigen; 
Overwegende dat de Azoren en Madeira te kampen heb­
ben met een aanzienlijke structurele achterstand, die nog 
wordt verergerd door bepaalde factoren (de insulariteit, 
het verafgelegen zijn, de geringe oppervlakte, het moei­
lijke reliëf en klimaat), welke vanwege de duurzaamheid 
en het gecumuleerde effect daarvan de economische en 
sociale ontwikkeling van deze beide archipels zwaar be­
lasten weshalve zij tot de minst begunstigde gebieden van 
de Gemeenschap moeten worden gerekend; dat vanwege 
deze bijzondere problemen de bijstand van de Gemeen­
schap dient te worden opgevoerd om ervoor te zorgen 
dat de Azoren en Madeira aan de dynamiek van de in­
terne markt ten volle deel hebben; dat bedoelde bijstand 
van de Gemeenschap enerzijds tot uitdrukking komt in 
bijstandsverlening door de Structuurfondsen die 
C) PB nr. C 120 van 16. 5. 1989, blz. 321. Voorstel voor een besluit van de Raad tot instelling van een programma van speciaal op het 
afgelegen en insulaire karakter van Madeira en de Azoren afgestemde maatregelen (Poseima) 
(91/C 81/08) 
COM(90) 687 def. 
(Door de Commissie ingediend op 20 december 1990) 
26. 3. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 81/9 
in het kader van de aan de zogeheten gebieden van doel­
stelling nr. 1 toegekende prioriteit werden herzien, en 
anderzijds door op aanvullende wijze bij de toepassing 
van de ukken van gemeenschappelijk beleid met de spe­
cifieke problemen van de Azoren en Madeira rekening te 
houden, waarbij de aanpak wordt gevolgd die de Ge­
meenschap ten aanzien van de uiterst perifere gebieden 
toepast, en waarvan de vaststelling en toepassing van het 
Poseidom-programma ten aanzien van de Franse over­
zeese departementen de eerste concrete uiting is; 
Overwegende dat het in aanmerking nemen van de spe­
cifieke problemen van de Azoren en Madeira bij dé toe­
passing van de maatregelen van gemeenschappelijk beleid 
een globale en plurisectoriële aanpak vereist; dat hierbij 
een samenhangende gedragslijn dient te worden gevolgd 
in het kader van een algemeen actieprogramma dat 
maatregelen van wetgevende aard en financiële verbinte­
nissen omvat; 
Overwegende dat de uitvoering van dit programma ge­
stalte zal dienen te krijgen door de vaststelling van de 
nodige besluiten vóór 31 december 1992 door, naar ge­
lang van het geval, de Raad of de Commissie; dat, ge­
zien de problemen van duurzame aard die voor de Azo­
ren en Madeira kenmerkend zijn, de toepassing van be­
paalde delen van dit programma ook nog na het voltooi­
ingsproces van de interne markt zal kunnen voortgaan; 
Overwegende dat dit programma dient te zijn gebaseerd 
op het tweeledige beginsel dat de Azoren en Madeira 
enerzijds deel uitmaken van de Gemeenschap en ander­
zijds erkenning vergen van hun regionale realiteit, welke 
samenhangt met hun bijzondere geografische ligging; 
Overwegende dat de maatregelen van dit programma de 
mogelijkheid moeten bieden met de specifieke omstan­
digheden en problemen van de Azoren en Madeira reke­
ning te houden, zonder daarbij afbreuk te doen aan de 
integriteit en de samenhang van de communautaire 
rechtsorde; dat de economische gevolgen van de speci­
fieke maatregelen derhalve tot het grondgebied van de 
Azoren en Madeira beperkt moeten blijven, zonder 
rechtstreeks de werking van de gemeenschappelijke 
markt ongunstig te beïnvloeden; 
Overwegende dat de takken van het gemeenschappelijke 
beleid reeds talrijke instrumenten en programma's om­
vatten waarmede aan bepaalde specifieke problemen en 
omstandigheden van de Azoren en Madeira het hoofd 
kan worden geboden, met name op het gebied van de 
visserij, de energievoorziening, het milieu en het ambacht 
of op dat van onderzoek en ontwikkeling; dat moet wor­
den toegezien op het waarborgen van optimaal gebruik 
van deze instrumenten en programma's ten behoeve van 
de Azoren en Madeira, met name door de toepassing 
daarvan in deze afgelegen gebieden te vergemakkelijken 
en passende maatregelen voor technische bijstand te ont­
wikkelen; 
Overwegende dat bij de communautaire regelgeving re­
kening dient te worden gehouden met de specifieke ken­merken van de Azoren en Madeira en dat door die re­
gelgeving de economische en sociale ontwikkeling ervan 
mogelijk moet worden gemaakt, in het bijzonder op ge­
bieden waarop de kwetsbaarheid van deze eilanden zich 
bijzonder sterk laat gevoelen, zoals de vervoersector, de 
belastingen, de sociale sector, onderzoek en ontwikke­
ling of de bescherming van het milieu met name gezien 
het feit dat de Azoren en Madeira in bijzondere mate 
aan de gevaren van ecologische of natuurrampen zijn 
blootgesteld; 
Overwegende dat op belastinggebied met de specifieke 
omstandigheden van de Azoren en Madeira rekening 
dient te worden gehouden door deze gebieden een bij­
zondere regeling voor indirecte belastingen toe te staan, 
die met de voorschriften van het Verdrag verenigbaar is 
en tot hun economische en sociale ontwikkeling kan bij­
dragen; 
Overwegende dat het van belang is over geregelde en zo 
goedkoop mogelijke vervoersmiddelen te beschikken om 
de aan het afgelegen en insulaire karakter van deze ei­
landen verbonden nadelen te verhelpen; dat het luchtver­
voer een instrument voor regionale ontwikkeling vormt; 
dat met name in het kader van het partnerschap naar de 
geschiktste vormen van een grotere liberalisatie moet 
worden gezocht; 
Overwegende dat de uitzonderlijke geografische ligging 
van de Azoren en Madeira ten opzichte van de bronnen 
voor de voorziening met toegeleverde produkten van be­
paalde, voor dagelijks verbruik en voor verwerking op de 
archipel essentiële voedingssectoren in die gebieden hoge 
kosten met zich brengt die voor deze sectoren een ernsti­
ge handicap vormen; dat hiertoe in een specifieke rege­
ling voor de bevoorrading met de betrokken produkten 
moeten worden voorzien binnen de grenzen van de be­
hoeften van de markt van de beide betrokken archipels 
en rekening houdend met de lokale produktie en met de 
traditionele handelsstromen; 
Overwegende dat in vergelijking met de gebieden op het 
Portugese vasteland de uitzonderlijk afgelegen ligging 
van de Azoren en Madeira ten opzichte van hun bron­
nen voor de voorziening met geraffineerde aardoliepro-
dukten, te zamen met de grote afhankelijkheid van hun 
energievoorziening van deze produkten en de versnippe­
ring van hun markt, voor de bevoorrading van deze ge­
bieden belangrijke extra kosten meebrengt; dat deze ex­
tra kosten op het ogenblik door de begrotingen van deze 
gebieden worden gedragen, hetgeen in even sterke mate 
hun mogelijkheden voor de bevordering van hun econo­
mische en sociale ontwikkeling beperkt; dat deze extra 
kosten dienen te worden gecompenseerd door een tijde­
lijke bijstand van de Gemeenschap, die met de uitvoering 
door de beide betrokken gebieden van programma's ter 
bevordering van investeringen voor energiebesparing en 
ontwikkeling van vernieuwbare energiebronnen ter 
plaatse gepaard dient te gaan ten einde in de situatie van 
de vraag naar en het aanbod van energie op deze eilan­
den verbetering te brengen; 
Overwegende dat de belastingvrije zones voor insulaire 
en verafgelegen gebieden, zoals de Azoren en Madeira, 
Nr. C 81/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 3. 91 
een aantrekkelijk instrument voor economische ontwik­
keling kunnen vormen; dat, gezien de bijzondere geo­
grafische situatie van de Azoren en Madeira, douane-
maatregelen voor de op de belastingvrije zones van de 
Azoren en Madeira van toepassing zijnde regeling een 
geschikt middel kunnen blijken; 
Overwegende dat de externe afhankelijkheid van de 
Azoren en Madeira van de bronnen voor hun voorzie­
ning met ijzer- en staalprodukten een in de tijd beperkte 
afwijking rechtvaardigt waarmede de in artikel 376 van 
de Toetredingsakte bedoelde prijsclausule voor deze pro-
dukten tot na 31 december 1992 wordt verlengd; 
Overwegende dat de specifieke produktieomstandighe-
den op de Azoren en Madeira ertoe nopen bij de toepas­
sing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid de bij­
zondere aspecten hiervan in aanmerking te nemen; dat 
hiertoe voor de ondersteuning van de sectoren groenten 
en fruit en levende planten en bloemen in adequate 
maatregelen moet worden voorzien; dat deze maatrege­
len met name de ontwikkeling van tropische produkten 
mogelijk moeten maken; dat gezien het grote economi­
sche en sociale belang dat de bananencultuur op Madeira 
heeft, in dit kader aan deze cultuur bijzondere aandacht 
moet worden besteed, waarbij rekening moet worden ge­
houden met de aan het ecologische en landschapseven-
wicht van dit gebied verbonden aspecten; dat ook in an­
dere marktgerichte maatregelen of in maatregelen van 
structurele aard voor de ondersteuning van de lokale 
produktie moet worden voorzien met name voor de 
melksector van de Azoren, vooral gelet op het sociale 
belang daarvan voor de kleine producenten; 
Overwegende dat het grote sociale belang dat met de 
handhaving van ambachtelijke activiteiten in de beide ge­
bieden is verbonden, vereist dat waar specifieke maatre­
gelen door de Gemeenschap ter zake worden genomen, 
de complementariteit met de maatregelen waarin reeds in 
het kader van het communautaire bestek werd voorzien, 
in acht wordt genomen; dat deze maatregelen moeten 
zijn gericht op de bevordering van de beroepsopleiding, 
op de toegang tot en het gebruik van nieuwe technolo­
gieën alsmede op de toegang tot nieuwe markten; 
Overwegende dat de opstelling, toepassing, het volgen 
en de beoordeling van de maatregelen waarin dit pro­
gramma voorziet, een partnerschap tussen de Commissie 
en de bevoegde nationale en lokale autoriteiten vereisen; 
dat door dit partnerschap de maatregelen waarin het programma voorziet en die welke op nationaal en lokaal 
niveau worden genomen, elkaar moeten kunnen aanvul­
len; 
Overwegende dat Portugal en de betrokken gebieden bij 
de opstelling van nieuwe regionale ontwikkelingsplannen 
rekening moeten houden met de maatregelen en acties 
waarin door dit programma wordt voorzien; dat de 
Commissie in het kader van haar bevoegdheden erop zal 
toezien dat voor de coherentie van dit programma met 
de bijstandsverlening uit hoofde van de Structuurfondsen 
en de andere communautaire financiële instrumenten 
zorg wordt gedragen, 
BESLUIT: 
Artikel 1 
1. Hierbij wordt een actieprogramma voor Madeira 
en de Azoren ingesteld, Poseima (Programma van spe­
ciaal op het afgelegen en insulaire karakter van Madeira 
en de Azoren afgestemde maatregelen) genaamd, dat in 
de bijlage is opgenomen. Het heeft betrekking op wette­
lijke maatregelen en op financiële verbintenissen. 
2. De Raad stelt in het kader van de hem door het 
Verdrag verleende bevoegdheden de voor de uitvoering 
van dit programma nodige bepalingen vast en verzoekt 
de Commissie hem zo spoedig mogelijk daartoe strek­
kende voorstellen voor te leggen. 
Artikel 2 
De financiële middelen die de uitvoering van de in dit 
programma bedoelde maatregelen met betrekking tot de 
landbouwstructuren, de energievoorziening en het am­
bacht mogelijk maken, worden in het kader van de jaar­
lijkse begrotingsprocedures vastgelegd. 
Artikel 3 
Dit besluit wordt van kracht op ... 1991. 
Artikel 4 
Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publikatieblad 
van de Europese Gemeenschappen. 
^ó^t Puolik^rieo^d^and^Puroo^^C^er^een^ch^ooen l^r.C^IBM 
PROGRAMMAVANSPECIAALOPHETAEGELEGENENINSULAIREKARAKTERVAN 
MAOEIRA EN OEAZORENAEGESTEMOE MAATREGELEN ^POSEIMA^ 
TITELI 
A^e^e^ebe^sele^ 
t. Poseima berust OD het tweeledige beginsel dat Madeira en de Azoren deel uitmaken van de Gemeend 
schaden dat de regionale realiteit, die in het specifieke karakter en in de bijzondere oroblemen van 
debetrokkengebieden invergelijkingmetdeGemeenschaDalsgeheel totuitingkomt, erkenning 
behoeft. 
^. löe uitvoering van de maatregelen en acties waarin Poseima voorziet,wordt in beginsel vóór^tde^ 
^embert^^ verwezenlijkt door vaststelling van de nodige besluiten door of wel de ^.aad, of wel de 
Commissie, naar gelang van het geval, overeenkomstig de beDalingen en procedures in hetVerdrag. 
^Bl. Poseima steunt de verwezenlijking van de algemene doeleinden van hetVerdrag door tot verwezend 
lijking van de volgende soecifieke doelstellingen bij te dragend 
— betere inoassing van Madeira en de Azoren in de Gemeenschap door de vaststelling van een 
Dassendkader voor de toeoassing van de takken van gemeenschaooelijk beleid in deze gebiedend 
— het volledig doendeel hebbenvan de Azoren envan Madeira aandedvnamiek van de interne 
marktdoorootimaal gebruik vandebestaandecommunautairewettelijkeregelingen en instru^ 
mentent 
— wegwerking van de economische en sociale achterstand van de Azoren en van Madeira hetgeen 
metnamedoor decommunautaire financiering vandèsoecifiekemaatregelen waarin Poseima 
voorziet, dient te geschieden. 
^. löeLid^Staat en de betrokken gebieden zullen bij de opstelling van regionale ontwikkelingsolannen 
inde toekomst met de soecifieke maatregelen en acties waarin Poseima voorziet, rekenmg houden. 
Oe Commissie zal harerzijds in het kader van haar bevoegdheden eroD toezien dat zorg wordt ge 
dragenvoor de coherentie vande uit hoofde van Poseima gevoerde acties ende bijstandsverlening 
door de structuurfondsen en andere communautaire financiële instrumenten. 
^. töeoDStelling, toepassing, het volgen en de beoordeling van de acties en maatregelen waarin Poseima 
voorziet, zullen in het raam van het oartnerschao tussen de Commissie en de bevoegde nationale en 
lokale autoriteiten geschieden. Met betrekking tot de door Poseima gevoerde acties en die welke on 
nationaal en regionaal niveau worden gevoerd, zal naar de grootst mogelijke comolementariteitwor^ 
den gestreefd. 
4. töe maatregelen en acties waarin Poseima voorziet, moeten het mogelijk maken dat rekening wordt 
gehouden met de soecifiekeomstandighedenenDroblemenvandeAzorenenMadeira zonder dat 
afbreuk wordt gedaan aan de integriteit en de samenhang van de communautaire rechtsorde. 
TITEL II 
^. Ue Commissie ziet in het kader van de bestaande wettelijke regeling, in Dartnerschao met de Lid 
Staat endebeidebetrokkengebieden,eroo toe dat ten aanzien vandeAzorenen Madeira zorg 
wordt gedragen voor ootimaal gebruik van de bestaande communautaire instrumenten en ^roD 
grammars, met name door de toepassing daarvan in deze afgelegen gebieden te vergemakkelijken en 
doorlassende maatregelen voor technische bijstand te ontwikkelen. 
TITEL III 
Toe^^^^va^^^e^e—^cl^^^I^jk beleed o^ de A^o^e^e^M^de^a 
^. Bij het uitwerken van de richtlijnen of andere maatregelen in verband met de interne markt en van de 
overige maatregelen van communautair beleid dient rekening te worden gehouden met de specifieke 
kenmerken van de Azoren en Madeira en dient de economische en sociale ontwikkeling ervan moge^ 
lijk te worden gemaakt, met name oo het gebied van het vervoer en van de belastingen,o^ sociaal 
gebied, oo het gebied van onderzoeken technologischeontwikkeling r^GTC^, onverminderd het 
communautaire kaderprogramma OD dit gebied en oo dat van de bescherming van het milieu. 
Nr. C 81/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 3. 91 
7.1. Rekening houden met de specifieke kenmerken van de Azoren en Madeira betekent in het kader van 
de communautaire belastingwetgeving dat voor deze gebieden erkenning van een bijzondere regeling 
voor de indirecte belastingen wordt verkregen, welke verenigbaar is met de voorschriften van het 
Verdrag en tot de economische en sociale ontwikkeling van die gebieden kan bijdragen. 
7.2. Met betrekking tot de BTW houdt deze erkenning handhaving in, overeenkomstig de Toetredings­
akte, van een specifieke regeling voor de Azoren en Madeira. 
7.3. Waar het een adequate behandeling van de accijnzen op tabaksfabrikaten, alcohol en alcoholhou­
dende dranken alsmede op aardolieprodukten na 31 december 1992 betreft, dient deze in het alge­
mene kader van de voorstellen van de Commissie op het gebied van de accijnzen te worden ingepast, 
ten einde met de problematiek van de uiterst perifere gebieden rekening te houden. 
8. De Gemeenschap en de Lid-Staat zullen alle maatregelen nemen om de onderscheiden, met name 
regionale, luchtvaartmaatschappijen in de Gemeenschap in staat te stellen de Azoren en Madeira van 
luchtverbindingen die de ontwikkeling van deze gebieden ten goede komen, te voorzien. 
TITEL IV 
Specifieke maatregelen om met de bijzondere geografische ligging van de betrokken gebieden rekening te 
houden 
9.1. Uiterlijk zes maanden na het van kracht worden van dit besluit stelt de Raad of de Commissie, naar 
gelang van het geval, de in dit artikel bedoelde maatregelen vast waarmede de invloed van de extra 
kosten van de bevoorrading met landbouwprodukten die met het afgelegen en insulaire karakter van 
de Azoren en Madeira verband houden, dient te worden afgezwakt. 
9.2. Met betrekking tot de voor het verbruik of de verwerking in de beide gebieden essentiële landbouw­
produkten zal deze communautaire actie binnen de grenzen van de behoeften van de markt van de 
Azoren en Madeira en rekening houdend met de lokale produktie en de traditionele handelsstromen 
bestaan uit: 
— de vrijstelling van heffingen en/of douanerechten van de uit derde landen afkomstige produkten; 
— het scheppen van de mogelijkheid om parallel aan en in concurrentie met de produkten van derde 
landen onder gelijkwaardige voorwaarden communautaire produkten uit de interventievoorraden 
of op de markt van de Gemeenschap beschikbare produkten te leveren. 
De toepassing van dit stelsel berust op de volgende beginselen: 
— ten einde te waarborgen dat deze maatregelen op het niveau van de produktiekosten en op dat 
van de consumentenprijzen zullen uitwerken, dient te worden voorzien in een controlemecha­
nisme waarmede de doorwerking ervan tot bij de eindverbruiker kan worden nagegaan; 
— met betrekking tot de voorziening van de Azoren met ruwe suiker zal het stelsel van toepassing 
blijven tot het ogenblik waarop de ontwikkeling van de plaatselijke produktie van suikerbieten het 
toelaat aan de behoeften van de markt van de Azoren te voldoen en op voorwaarde dat de totale 
hoeveelheid van op de Azoren geraffineerde suiker 10 000 ton niet overschrijdt; 
— met betrekking tot de voorziening van Madeira met mengvoeders zal het stelsel tijdelijk worden 
toegepast in afwachting van de toename van de capaciteit en van de modernisering van de indus­
trie voor de produktie van mengvoeder binnen de grenzen van de behoeften van de lokale markt 
en rekening houdend met de ter plaatse voortgebrachte hoeveelheden. Deze maatregel zal gedu­
rende drie landbouwjaren voor de onder de GN-codes 2309 90 31, 2309 90 33, 2309 90 41, 
2309 90 43, 2309 90 51 en 2309 90 53 vallende produkten kunnen worden toegepast. 
9.3. Voor genetische verbetering zal voor de aankoop van fokdieren van oorsprong uit de Gemeenschap 
(stieren en vleesrunderen) steun aan de Azoren kunnen worden verleend. 
9.4. Om de ontwikkeling van de veeteelt op Madeira voor de behoeften van de lokale markt mogelijk te 
maken zullen specifieke maatregelen worden genomen: 
— steun voor de aankoop van fokdieren (runderen, varkens, kuikens en broedeieren) van oorsprong 
uit de Gemeenschap; 
26. 3. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 81/13 
— er zal tijdelijk, voor afnemende hoeveelheden en in afwachting van de ontwikkeling van de lokale 
produktie, vrijstelling worden verleend van heffingen en/of douanerechen voor de aankoop van 
mestrunderen uit derde landen; rekening houdend met deze vrijstelling zal steun voor de levering 
van communautaire produkten kunnen worden toegekend ten einde de toegang van deze produk-
ten onder gelijkwaardige voorwaarden mogelijk te maken. Nadat dit stelsel gedurende een pe­
riode van vier jaar van toepassing is geweest, zal de situatie opnieuw worden bezien. 
9.5. Voor de vervaardiging van likeurwijn op Madeira zal binnen de grenzen van de behoeften die aan 
die vervaardiging eigen zijn, worden voorzien in steun voor de aankoop in de Gemeenschap van 
geconcentreerde gerectificeerde most en, in afwachting van het resultaat van een haalbaarheidsstudie 
betreffende de bouw van een distilleerderij, van wijnalcohol. 
10.1. In de loop van 1991 zal voor een periode van drie jaar onder de in de punten 10.2 tot en met 10.5 
aangegeven voorwaarden een specifieke communautaire steunmaatregel tot stand worden gebracht 
waarmede de extra kosten voor de voorziening van de Azoren en van Madeira met aardolie dienen 
te worden gecompenseerd. 
10.2. De door de communautaire steun te compenseren extra kosten zijn die welke zijn verbonden aan het 
vervoer over zee van aardolieprodukten tussen het continent en de op de eilanden van de Azoren en 
van Madeira gelegen hoofddepots alsmede tussen deze hoofddepots en de secundaire, op de onder­
scheiden eilanden van beide archipels gelegen depots. 
10.3. Voor de berekening van deze communautaire steun zal 1989 het referentiejaar zijn. Uitsluitend zul­
len in aanmerking worden genomen de kosten van het zeevervoer, met uitzondering van die verbon­
den aan de opslag en aan de distributie op de eilanden, waarbij.de daadwerkelijk in de loop van 1989 
vervoerde hoeveelheden aardolieprodukten, de gemiddelde kosten van het vervoer per categorie pro-
dukt in 1989 alsmede de gemiddelde koers ecu/escudo in de loop van dat jaar in aanmerking zullen 
worden genomen. 
10.4. De steun zal voor een periode van drie jaar, beginnende op 1 januari 1991 en eindigende op 31 de­
cember 1993, worden verleend; de jaarlijkse communautaire steun zal gedurende deze drie jaar con­
stant zijn en gelijk aan de extra kosten van de bevoorrading zoals deze op de hiervoor beschreven 
wijze op basis van de gegevens van het referentiejaar (1989) zijn vastgesteld. 
10.5. De communautaire steun wordt verleend onder voorwaarde dat de steunontvangende gebieden in de 
loop van dezelfde periode ten minste 50 % van het bedrag van de communautaire steun aan pro­
gramma's voor de bevordering van investeringen op het gebied van de energiebesparing en de ont­
wikkeling van nieuwe lokale energiebronnen besteden, zulks ter verbetering van de situatie van het 
aanbod en de vraag naar energie op deze eilanden. De regionale autoriteiten leggen jaarlijks aan de 
Commissie een verslag over dat haar in staat stelt na te gaan of aan deze voorwaarde wordt voldaan. 
11. De in de belastingsvrije zones van de Azoren en Madeira verrichte actieve veredeling zal niet aan de 
in dit stelsel voorziene economische voorwaarden worden onderworpen. 
12. De in artikel 376 van de Toetredingsakte bedoelde prijsclausule voor ijzer- en staalprodukten wordt 
na 31 december 1992 voor een periode van drie jaar verlengd. In het jaar dat aan het einde van deze 
periode voorafgaat, zal de Commissie deze maatregel aan een beoordeling onderwerpen en de situa­
tie opnieuw bezien. 
TITEL V 
Specifieke maatregelen ten behoeve van de produktie van Madeira en de Azoren 
13. Gelet op het grote economische en sociale belang van de bananencultuur voor Madeira en gezien de 
doelstelling van een billijk levenspeil voor de producenten, zal de Commissie, zonder de vaststelling 
van gemeenschappelijke regels af te wachten, ten behoeve van deze sector tot structurele bijstands-
maatregelen besluiten. Deze bijstandsmaatregelen zullen voor de verbetering van de produktie- en 
concurrentievoorwaarden met name de vorm aannemen van maatregelen op het gebied van onder­
zoek, oogst, presentatie en behandeling, vervoer, opslag, afzet en verkoopbevordering. 
De Raad zal op voorstel van de Commissie besluiten over de bepalingen betreffende de bananencul­
tuur met het oog op de totstandkoming van de interne markt op 31 december 1992. 
14.1. Uiterlijk zes maanden na het van kracht worden van dit besluit zullen de Raad of de Commissie, 
naar gelang van het geval, de in dit punt 14 bedoelde maatregelen vaststellen. 
Nr. C 81/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 3. 91 
14.2. De maatregelen met betrekking tot de groente- en fruitsector en de sector bloemen en levende plan­
ten van de Azoren en Madeira kunnen de vorm aannemen van: 
— een tijdelijke steun per hectare voor de verwezenlijking door de producenten en groeperingen of 
organisaties van producenten, van programma's voor de diversificatie van de produktie en/of de 
verbetering van de kwaliteit van de produkten; deze programma's moeten met name dienen voor 
de ontwikkeling van tropische cultures. Deze steun wordt verhoogd in de gevallen waarin deze 
programma's voor de toepassing daarvan in maatregelen voor technische bijstand voorzien; 
— in het kader van tussen de producenten van de beide betrokken gebieden en in de andere delen 
van de Gemeenschap gevestigde ondernemers gesloten contracten voor de afzet van landbouw-
produkten, een steun voor de afzet van tropische produkten waarvan het handelsvolume niet 
meer bedraagt dan 3 000 ton voor elk produkt en voor elk van de beide betrokken gebieden; 
— de financiering van een economische studie betreffende de analyse en de vooruitzichten van de 
sector verwerkte groenten en fruit en met name de tropische produkten hiervan. 
14.3. Andere maatregelen waarmede wordt beoogd een bijdrage te leveren aan de steunverlening aan de 
lokale produktie op Madeira zullen de vorm kunnen aannemen van: 
— een specifieke steun per hectare voor de aardappelteelt binnen de grenzen van de huidige opper­
vlakten en onafhankelijk van de maatregelen die in het kader van een gemeenschappelijke markt­
ordening voor dit produkt mochten worden vastgesteld; 
— met betrekking tot rietsuiker: 
— een specifieke steun die per hectare wordt verleend aan producenten, groeperingen of organi­
saties van producenten voor de rietsuikercultuur in het kader van een door de Portugese 
autoriteiten voor te leggen herstructureringsplan; na verloop van een periode van vijf jaar zal 
deze steun slechts aan groeperingen of organisaties van producenten kunnen worden toege­
kend; 
— een steun voor de rechtstreekse verwerking van rietsuiker tot suikerstroop („Mei de cana") of 
tot landbouwrum, tegen een aan de rietsuikerproducent betaalde minimumprijs. 
— een specifieke steun voor druiven die zijn bestemd voor de vervaardiging van v.q.p.r.d.-wijnen, die 
aan producenten, groeperingen of organisaties van producenten wordt toegekend, behoudens een 
passende beperking van het rendement per hectare. De voor distillatie geleverde hoeveelheden 
zullen niet in aanmerking kunnen worden genomen. Na verloop van vijf jaar zal deze steun 
slechts aan groeperingen of organisaties van producenten kunnen worden toegekend; 
— een specifieke steun waarmede de produktie van de traditionele, voor lokale consumptie (verse 
melk en vers vlees) bestemde veeteelt op Madeira kan worden ondersteund. 
14.4. Andere maatregelen waarmede tot de steunverlening aan de lokale produktie op de Azoren kan 
worden bijgedragen, kunnen de vorm aannemen van: 
— voor suikerbieten: 
— een forfaitaire steun per hectare voor de ontwikkeling van de lokale produktie tot ten hoogste 
een hoeveelheid die met een suikerproduktie van 10 000 ton overeenkomt; 
— een specifieke steun voor de verwerking van witte suiker van lokaal voortgebrachte suikerbie­
ten ter stabilisering van de bevoorradingskosten; 
— specifieke steun per hectare cultuurgrond voor pootaardappelen tot ten hoogste 200 hectaren en 
voor cichorei tot ten hoogste 400 hectaren; 
— een specifieke steun voor het ophalen van tabak voor de lokale traditionele produktie van tabaks­
bladeren tot ten hoogste de gegarandeerde maximale hoeveelheden; 
— een tijdelijke steun per hectare voor de teelt van voor de produktie van v.q.p.r.d.-wijnen bestemde 
wijnstokken, welke steun wordt toegekend aan producenten, groeperingen of organisaties van 
producenten in afwachting van de gevolgen van de herstructurering en tot ten hoogste de opper­
vlakte van 1 700 hectaren; 
— een specifieke steun ter waarborging van de handhaving van de traditionele economische activitei­
ten in de melksector; 
— een specifieke aanvullende steun voor het mesten van grote stieren binnen de grenzen van de 
traditionele produktie. 
26. 3. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 81/15 
14.5. Op veterinair en fytosanitair gebied zullen passende maatregelen worden genomen om de bescher­
ming van Madeira en van de Azoren tegen bepaalde, nog niet in aanmerking genomen ziekten en 
schadelijke organismen uit te breiden. Er zal een financiële bijdrage van de Gemeenschap kunnen 
worden verleend voor programma's voor de bestrijding of uitroeiing van ziekten en schadelijke orga­
nismen. 
14.6. Ten einde de landbouwproducenten van Madeira en de Azoren aan te moedigen kwaliteitsprodukten 
te leveren en de afzet daarvan te bevorderen, kan de Gemeenschap de verwezenlijking van een gra­
fisch teken en de bevordering van de bekendheid daarvan voor elk van deze gebieden financieren. 
14.7. Ten einde rekening te houden met het specifieke karakter van de landbouw op de Azoren en op 
Madeira en de reeds ten gunste van Portugal vastgestelde maatregelen in aanmerking genomen, kun­
nen op basis van gestaafde verzoeken van de Portugese autoriteiten bij wijze van uitzondering afwij­
kingen worden toegestaan van bepalingen waarbij de verlening van bepaalde steunmaatregelen met 
een structureel karakter wordt beperkt of verhinderd. 
14.8. In het kader van door de Portugese autoriteiten voor te leggen programma's zal in nieuwe structurele 
bijstandsmaatregelen kunnen worden voorzien, met name: 
a) wat Madeira betreft: 
— in steun voor met name de verbetering en de diversificatie van de produktie en voor de verbe­
tering van de kwaliteit van de produkten, inzonderheid in de sectoren wijnbouw en wijn, 
groenten en fruit, planten en bloemen, veeteelt en bosbouw; 
b) wat de Azoren betreft: 
— in steun met name voor de verbetering en de diversificatie van de produktie en voor de verbe­
tering van de kwaliteit van de produkten, inzonderheid in de sectoren melk, veeteelt, groenten 
en fruit, planten en bloemen, wijnbouw en wijn alsmede bosbouw; 
— in steun om rekening te houden met de extra kosten van landbouwinvesteringen in verband 
met de bescherming tegen uit natuurrampen voortvloeiende risico's en voor de diversificatie 
van de produktie, en steun voor de inrichting van een solidariteitsfonds dat voor het herstel 
van door natuurrampen vernietigd produktiepotentieel is bestemd. 
15.1. Ten behoeve van de ambachtelijke bedrijven van de Azoren en van Madeira zal een communautaire 
actie worden ondernomen op het gebied van de beroepsopleiding, de toegang tot en het gebruik van 
nieuwe technologieën alsmede op dat van de toegang tot nieuwe markten. 
15.2. De keuze van de projecten zal enerzjjds in het kader van het partnerschap geschieden in nauwe 
samenwerking met de betrokken regionale en lokale autoriteiten en anderzijds moeten samenhangen 
met de acties die in de beide betrokken gebieden in het kader van het communautaire bestek en van 
communautaire initiatieven, alsmede met de acties die door de Commissie in andere gebieden van de 
Gemeenschap worden gevoerd. 
15.3. De Commissie en de Lid-Staat zullen ter verbetering van de produktiviteit van de ambachtelijke 
activiteiten op de Azoren en op Madeira, en voor de vergroting van hun afzet op de gemeenschappe­
lijke markt, alle maatregelen nemen waarmede de verspreiding van en de toegang tot programma's 
en netten die in het kader van het door de Gemeenschap gevoerde ondernemingsbeleid tot stand zijn 
gekomen, kan worden verbeterd. 
TITEL VI 
Slotbepaling 
16. De Commissie brengt de Raad jaarlijks verslag uit over de vorderingen bij de tenuitvoerlegging van 
Poseima.