A4-0415/97

Resolutie over de euro en de consument

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn advies van 28 november 1996 over het voorstel voor een verordening van de Raad (EG) houdende vaststelling van enkele bepalingen betreffende de invoering van de euro ((PB C 380 van 16.12.1996, blz. 47.)),

- onder verwijzing naar zijn advies van 28 november 1996 over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende invoering van de euro ((PB C 380 van 16.12.1996, blz. 50.)),

- onder verwijzing naar de resolutie van de Europese Raad van 7 juli 1997 betreffende het juridische kader voor de invoering van de euro en in het bijzonder de bijlage bij deze resolutie ((PB C 236 van 2.8.1997, blz. 7.)),

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4-0415/97),

A. overwegende dat de Europese Raad van Madrid in december 1995 een politiek akkoord heeft bereikt over het tijdschema voor de invoering van de euro,

B. overwegende dat de Commissie overeenkomstig dit akkoord twee verordeningen heeft voorgesteld waarvan er één - tot vaststelling van de monetaire wetgeving inzake de euro - is goedgekeurd,

C. overwegende dat enkele lidstaten praktische voorzieningen hebben getroffen voor de particuliere sector (overgangsregelingen, zogenaamde "schémas de place") alsmede voor de openbare sector,

D. overwegende dat zowel aan het tijdschema als aan de monetaire rechtsverordeningen en de door de lidstaten getroffen praktische regelingen een aantal voor de consument belangrijke aspecten zijn verbonden, zoals de kosten van de overgang en de juridische continuïteit van de contracten,

E. overwegende dat het welslagen van de monetaire unie grotendeels zal afhangen van de voorbereiding van de burgers van de betrokken lidstaten op de invoering van de euro,

F. overwegende dat door de overheden in de lidstaten alsmede door de banken en de financiële en handelssector een adequate opleidings-, educatie- en informatiecampagne dient te worden gevoerd,

G. overwegende dat bij de te voeren opleidings-, educatie- en informatiecampagne in verband met de invoering van de euro rekening moet worden gehouden met het feit dat het consumentengedrag van lidstaat tot lidstaat verschilt en dat er tussen en binnen de lidstaten eveneens verschillen kunnen optreden in de wijze waarop de consument langs andere wegen dan via contante betaling van de euro gebruik zal maken alvorens eurobiljetten en -munten worden geïntroduceerd,

H. overwegende dat het gebruik van de euro en de omschakeling van nationale munteenheden in de euro geleidelijk zal plaatsvinden, aangezien te verwachten valt dat van de euro met ingang van 1 januari 1999 in andere vormen dan contant geld gebruik zal worden gemaakt,

I. overwegende dat de mate waarin omwisselings- of overschakelingskosten al dan niet aan de eindgebruiker worden doorberekend, zal afhangen van de concurrentiepositie van de leveranciers in de respectieve sectoren alsmede van de elasticiteit van de vraag naar het desbetreffende product of de betrokken dienst, en dat de Europese Instellingen ervoor dienen te zorgen dat de kosten van de invoering van de euro niet ten laste komen van de consument,

J. overwegende dat een belangrijk deel van de bevolking te maken zal krijgen met problemen als gevolg van de omschakeling tussen de deelnemende nationale munteenheden (non-decimale onderverdelingen van de euro), aangezien ca. 100 miljoen mensen in de Europese Unie jaarlijks naar het buitenland reizen en ten minste 40 miljoen in de nabijheid van interne EU- grenzen wonen,

K. overwegende dat de nodige voorbereiding en bewustmaking nodig is omtrent de mogelijkheden tot fraude en misbruik in verband met het afronden van prijzen en de invoering van eurobiljetten en -munten en dat daartoe een waarnemingscentrum in het leven moet worden geroepen,

L. overwegende dat de hoogste normen voor echtheidskenmerken van bankbiljetten noodzakelijk zijn om vervalsingen te kunnen herkennen, zowel in het handmatige gebruik door de consument als in het machinale gebruik,

1. onderkent dat als gevolg van de invoering van de euro meer transparantie zal ontstaan in de relatieve prijzen van goederen en diensten tussen de lidstaten, hetgeen grensoverschrijdend winkelen en verkoop op afstand zal bevorderen, en de prijzen als gevolg van toegenomen concurrentie zal helpen verlagen;

2. onderstreept de positieve effecten die de omschakeling op de euro zal hebben op consumenten die binnen Europa aankopen verrichten of reizen aangezien wisselkoersrisico's en -fluctuaties zullen verdwijnen; onderstreept tevens de positieve effecten die de euro kan teweegbrengen door de versnelde totstandbrenging van één financiële dienstenmarkt;

3. wijst op het positieve effect dat de te verwachten lagere rente zal hebben voor consumentenkrediet en hypothecaire leningen als gevolg van een gezond monetair beleid; is van mening dat overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel in de lidstaten de invoering in de lidstaten van specifieke wetgeving zal worden bevorderd ter opheffing van bepaalde hindernissen (belastingen, registratierechten e.d.) voor consumenten die voor de lange termijn afgesloten vaste hypotheken of andere leningen tegen vaste rente willen omruilen tegen andere vormen van krediet onder gebruikmaking van lagere rentevoeten;

4. merkt op dat 1 januari 1999 de begindatum zal zijn voor de euro als enige munteenheid; wijst erop dat pas aan het eind van de overgangsperiode weliswaar eurobiljetten en -munten zullen worden geïntroduceerd, maar dat de euro geleidelijk al vanaf begin 1999 een plaats krijgt in het dagelijks leven; onderstreept derhalve de noodzaak de overgangsperiode te gebruiken om de consumenten te gewennen aan de euro als referentiemunteenheid voor prijzen en inkomens en als betaalvorm (voor cheques, kredietkaarten enz.); de toegang tot de euro mag evenwel geen extra kosten met zich meebrengen ten opzichte van andere eventueel in omloop zijnde munteenheden;

5. is van mening dat opleiding, educatie en informatie omtrent de euro vanaf het begin (1 januari 1999) van kapitaal belang is, met name voor kwetsbare groepen zoals analfabeten, ouderen en visueel gehandicapten; onderstreept dat informatie zich niet dient te beperken tot reclame-achtige campagnes, maar zich ook dient uit te strekken tot de voornaamste aspecten van het economisch leven waarbij mensen met het gebruik van geld te maken krijgen; onderstreept in dat verband de rol van grote dienstverlenende bedrijven (zoals elektriciteits-, gas-, water- en telefoonbedrijven) die in hun rekeningopgaven vanaf het begin van de overgangsperiode zowel voormalige nationale munteenheden als euro's als rekeneenheid moeten gebruiken; wijst erop dat deze praktijk eveneens ingang moet vinden bij overheidsdiensten, openbare loterijorganisaties (lotto, toto, weddenschapsbureaus en tv- programma's) alsmede (onder toepassing van een bepaalde mate van flexibiliteit) bij bedrijven voor de uitbetaling van salarissen aan werknemers;

6. acht het van bijzonder belang dat representatieve organisaties zoals consumentenverenigingen, vakbonden, KMO-organisaties, vrouwenorganisaties en andere belangengroepen worden betrokken bij de opleidings-, educatie- en voorlichtingscampagnes en dat informatie wordt verstrekt op scholen, universiteiten en in het kader van andere opleidingsprogramma's; onderkent het belang van maximaal gebruik van nieuwe informatietechnologieën in verband met de voorlichtingscampagnes over de euro, maar onderstreept tevens het belang van de populaire en plaatselijke pers die een miljoenenpubliek als doelgroep heeft;

7. wijst op de belangrijke rol die de banken- en financiële sector te vervullen heeft bij het bevorderen van de overgang naar de euro bij het begin van de derde fase; onderstreept dat de consumenten dienen te worden aangemoedigd om van meet af aan gebruik te maken van alle bestaande instrumenten in euro's; verzoekt de Commissie derhalve een voorstel in te dienen voor een verordening waarin het de banken verboden wordt in de fasen B en C van het overgangsscenario hun klanten kosten aan te rekenen voor het converteren van rekeningen en het verrichten van betalingen; dringt erop aan dat de door banken aan hun klanten verstrekte informatie (betreffende financiële verrichtingen, rekeningafschriften e.d.) vanaf het begin van de derde fase zowel in nationale valuta als in euro wordt aangegeven; wijst er ook op dat de banken een rol te vervullen hebben bij het verstrekken van informatie over de nieuwe munteenheid en de omschakeling daarop;

8. wijst er in verband met de kosten voor de invoering van de euro op dat deze tot een minimum moeten worden beperkt; merkt derhalve in het bijzonder op dat de overheden hierop zo nauw mogelijk controle moeten uitoefenen teneinde voldoende informatie te vergaren met betrekking tot de reële extra kosten, zodat het publiek daarover adequate informatie verschaft kan worden, teneinde de concurrentie tussen leveranciers te waarborgen en eventuele misbruiken in de vorm van ongerechtvaardigde prijsverhogingen dan wel kosten die niet specifiek aan de euro zijn verbonden, te voorkomen;

9. wijst erop dat de concurrentie tussen leveranciers van diverse producten moet worden gewaarborgd, om te voorkomen dat de kosten van de omschakeling op de eindverbruiker worden afgewenteld;

10. wijst erop dat de continuïteit van bestaande contracten zal worden gegarandeerd door verordening nr. (EG) 1103/97 van de Raad van 17 juni 1997 over enkele bepalingen betreffende de invoering van de euro ((PB L 162 van 19.6.1997, blz. 1.)), waarbij evenwel de mogelijkheid behouden blijft van aanpassing van contracten bij uitdrukkelijke afspraak; is van mening dat de uitzonderingsclausule niet op standaardcontracten van toepassing mag zijn; wenst dat de Commissie derhalve een voorstel indient tot wijziging van deze verordening om te voorkomen dat clausules in standaardcontracten volstaan om af te wijken van het beginsel dat de invoering van de euro de continuïteit van deze contracten niet aantast;

11. is van mening dat de Commissie, wat betreft het gevoelige onderwerp van de transactiekosten voor de omwisseling tussen deelnemende nationale munteenheden, er via een voorstel voor een verordening voor moet zorgen dat bankbiljetten en munten kostenloos tussen de deelnemende lidstaten gewisseld kunnen worden. In geval een dergelijke verordening niet wordt aangenomen:

- stelt voor dat op nationaal niveau strategieën worden ontwikkeld die bijdragen tot vermindering van deze kosten;

- wijst op het feit dat omwisselingskosten in praktische zin kunnen worden vermeden door het gebruik van kredietkaarten of in euro gestelde cheques;

- onderstreept hoe dan ook dat concurrentie moet worden bevorderd teneinde deze kosten tot een minimum te beperken;

12. is van mening dat de Commissie er via een voorstel voor een verordening voor moet zorgen dat het omwisselen van bankbiljetten en munten van de nationale munteenheden in eurobiljetten en -munten gedurende fase C voor de burgers kostenloos is;

13. verzoekt de Commissie de oprichting te blijven bevorderen van waarnemingscentra voor de overschakeling op en de ontwikkeling van het gebruik van de euro op plaatselijk niveau, aangezien dergelijke instanties een grote invloed kunnen uitoefenen op de toegang van de consument tot informatie en voor wat betreft de prijsbewaking en dubbele prijsaanduiding tijdens deze kritieke fase, en het vertrouwen van de consument kunnen bevorderen met betrekking tot de wijze van invoering van de euro;

14. dringt erop aan dat bij de vervaardiging van de eurobiljetten een zo hoog mogelijke veiligheidsnorm in acht wordt genomen om het risico van vervalsing zo klein mogelijk te maken;

15. ondersteunt het standpunt van vele consumenten- en winkeliersorganisaties dat de uiteindelijke omschakeling op eurobiljetten en -munten in alle deelnemende landen binnen een zo kort mogelijke periode en zeker binnen drie maanden in alle lidstaten moet plaatsvinden, en op gecoördineerde wijze dient plaats te vinden, teneinde verwarring te voorkomen, kosten te beperken en de problemen voor consumenten tot een minimum te reduceren;

16. is van mening dat op EU-niveau nadere consumentenbeschermingsmaatregelen met betrekking tot de invoering van de euro noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de consumenten in alle lidstaten op een maximale en uniforme bescherming op dit terrein kunnen rekenen;

17. is van mening dat bij de vaststelling van de datum voor het begin van fase C in de euroverordening krachtens artikel 109 L van het EG-Verdrag ervoor dient te worden gezorgd dat de einddatum van fase B dezelfde is als de begindatum van fase C;

18. wijst erop dat weliswaar een voorlichtingscampagne over de euro voor de consument van fundamenteel belang is, maar dat tevens opleiding voor ondernemers en hun medewerkers in met name de commerciële sector noodzakelijk is, om hen in staat te stellen op de behoeften van de consument in te spelen;

19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de EMI-Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten.