Advies van de Raad

van 27 november 2000

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 1999-2004

(2000/C 376/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), met name op artikel 5, lid 3,

Gelet op de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 27 november 2000 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 1999-2004 besproken. De Raad is verheugd over het feit dat het geactualiseerde stabiliteitsprogramma kort na de presentatie van de begroting is ingediend, zoals aanbevolen in het advies van de Raad van 31 januari 2000 over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma 1999-2002(2), zodat het de meest recente economische gegevens en prognoses weerspiegelt.

De macro-economische ontwikkelingen zijn in Nederland veel beter uitgevallen dan in het geactualiseerde stabiliteitsprogramma 1999 werd verwacht. Dientengevolge gaf het overheidssaldo zowel in 1999 als in 2000 een aanzienlijke verbetering te zien, tot een overschot van 1 % van het BBP in beide jaren, tegenover een tekort dat in het geactualiseerde programma 1999 op 0,6 % van het BBP was geraamd. De schuldquote zal naar verwachting dalen tot 56,6 % van het BBP in 2000, wat minder is dan de referentiewaarde van 60 %. Het reële BBP zal in 2001 krachtig blijven groeien, maar ten gevolge van de belastinghervorming in dat jaar wordt een daling van het overheidssurplus tot 0,7 % van het BBP verwacht; de schuldquote zou echter verder afnemen tot 52,3 % van het BBP. De Raad neemt er akte van dat de laatste twee jaren van de periode 2002 tot 2004 buiten de huidige regeringsperiode vallen en dat de ramingen voor de periode 2002 tot 2004 technische prognoses zijn volgens twee macro-economische scenario's waarin het beleid vanaf 2002 ongewijzigd blijft.

Gezien de goede vooruitzichten voor de Nederlandse economie in de komende twee jaar vormt het gunstige scenario een adequaat uitgangspunt voor de beoordeling van de begrotingssituatie op middellange termijn. De Raad is van mening dat met het programma aan de vereisten van het stabiliteits- en groeipact is voldaan.

De Raad is verheugd over de belastinghervorming die in 2001 zal worden ingevoerd en ten doel heeft de belastingdruk te verminderen en het aanbod van arbeid te bevorderen door verlaging van de vervangingsratio. Het structurele tekort zal evenwel groter worden in 2001. De Raad wijst op de inflatoire spanningen die ontstaan in de huidige fase van sterke economische groei; hij acht het mogelijk dat die spanningen volgend jaar en in 2002 toenemen door verlagingen van de inkomstenbelasting en door eventuele verdere belastingverlichting in 2002. Gezien deze risico's spoort de Raad de Nederlandse regering aan ervoor te zorgen dat het begrotingsbeleid resoluut gericht wordt op beteugeling van de inflatie; hiertoe dringt hij er bij de regering op aan de begrotingsmarges terdege af te stemmen op de conjunctuur, vooral in 2002, en de overheidsuitgaven strikt onder controle te houden. De Raad beveelt de Nederlandse regering aan om zich, in het licht van de macro-economische ontwikkelingen, ook door deze overwegingen te laten leiden wanneer zij het begrotingsbeleid voor 2003 en 2004 uitstippeld. Gezien de meevaller van het beschikbaar inkomen in 2001, vindt de Raad het in dat verband van cruciaal belang dat bij de lopende loononderhandelingen enige matigheid wordt betracht.

De Raad juicht het toe dat in het geactualiseerde stabiliteitsprogramma de nadruk gelegd wordt op structurele verbetering van de economie door een verschuiving van de overheidsuitgaven naar langeretermijndoelstellingen in prioritaire sectoren, zoals onderwijs, gezondheidszorg en investeringen in infrastructuur; hij constateert met voldoening dat deze verschuiving haar beslag krijgt zonder dat de in reële termen vastgestelde uitgavenplafonds worden overschreden. De Raad is verheugd over het feit dat in het geactualiseerde stabiliteitsprogramma in verband met de vergrijzing aandacht wordt besteed aan de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn. Hij is van mening dat op grond van deze analyse een groot deel van de marge die vanaf 2002 waarschijnlijk beschikbaar zal komen, gebruikt zou moeten worden voor versnelde schuldafbouw. De Raad is van oordeel dat het geactualiseerde stabiliteitsprogramma 2000 strookt met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

(1) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.

(2) PB C 60 van 2.3.2000, blz. 1.