Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD om de Samenwerkingsraad alle relevante informatie te verstrekken die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie in verband met het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de PSO voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

1. Een van de hoofddoelstellingen van de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking (PSO) tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten en de Russische Federatie is de bevordering van handel en investeringen en harmonieuze economische betrekkingen tussen de partijen.

2. Een aantal bepalingen van de PSO hebben betrekking op de handel in goederen; zij zijn nauw afgestemd op de dienovereenkomstige artikelen van de GATT. Ondanks deze bepalingen heeft de Russische Federatie met de ordening van de markt voor alcoholhoudende dranken herhaaldelijk een inbreuk gepleegd op de Interim-overeenkomst en de PSO. Met name onderdelen van de volgende wetten van de Russische Federatie zijn in strijd met de PSO: federale wet nr. 5-FZ "Belastingen op de afgifte van vergunningen voor het recht om ethylalcohol en alcoholhoudende producten te produceren en te distribueren", federale wet nr. 18-FZ van 7 januari 1999 "Nationale voorschriften voor de productie en omzet van ethylalcohol en alcoholhoudende producten", federale wet nr. 61-FZ van 31 maart 1999 "Tijdelijk invoerverbod voor ethylalcohol", regeringsdecreet nr. 34 van 10 januari 1999 "Vervoer van ethylalcohol op het grondgebied van de Russische Federatie" en regeringsdecreet nr. 1365 van 9 december 1999 "Gedeeltelijke wijzigingen aan het douanetarief van de Russische Federatie".

De handel in alcoholhoudende dranken wordt verder nog belemmerd door regionale handelsvoorschriften, waaronder de verplichte regionale identificatiemerken, die het gebrek aan doorzichtigheid van de Russische wetgeving nog vergroten.

3. De Gemeenschap heeft formeel en bij herhaling de aandacht van de Russische autoriteiten gevestigd op de onverenigbaarheid van bovengenoemde wetten met de bepalingen van de PSO. Zij heeft dit ook gedaan in de in het kader van de PSO opgerichte instellingen en in verschillende aide-mémoires over handelsproblemen en gevraagd dat alle Russische wetsbepalingen die in strijd zijn met de overeenkomst onverwijld worden aangepast. Daarnaast heeft in december 1998 in overeenstemming met artikel 102 van de PSO overleg plaatsgevonden. Er is jammer genoeg maar weinig vooruitgang geboekt.

4. Een in verhouding tot de inbreuk staande reactie van de Gemeenschap is om de volgende redenen wenselijk en verantwoord:

- het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de PSO voortvloeiende verplichtingen heeft belangrijke gevolgen voor de handel. De uitvoer van alcoholhoudende dranken uit de Gemeenschap naar de Russische Federatie is van 478 miljoen EUR in 1994 tot 143 miljoen EUR in 1998 en ongeveer 66 miljoen EUR in 1999 gedaald (dit wil zeggen 14% van 1994). Dit is voor een groot deel rechtstreeks te wijten aan moeilijkheden in verband met de markttoegang en handelsbeperkingen, welke situatie die nog wordt verergerd door de devaluatie van de roebel in 1998 en de onmogelijkheid om de regelingen voor de financiering van de invoer toe te passen;

- er zijn wetten in de maak die de markttoegang nog verder dreigen te beperken;

- het doel van de Gemeenschap, als uiteengezet in de Gemeenschappelijke strategie ten aanzien van Rusland, bestaat erin samen met de Russische Federatie te ijveren voor de totstandkoming van de rechtsstaat en de ondersteuning van een welvarende markteconomie. Door op passende wijze te reageren op de schending van de PSO zullen de verklaringen van de Gemeenschap inzake de noodzakelijke consolidatie van de rechtsstaat in de Russische Federatie en de eerbiediging van de internationale regels voor de handel (intrinsiek verbonden met de toetreding tot de WTO en een toekomstige vrijhandelsassociatie tussen de EU en Rusland) kracht worden bijgezet. Een dergelijke reactie zal tevens de geloofwaardigheid van de Gemeenschap als handelspartner versterken;

- de Russische Federatie heeft weinig of geen aanstalten gemaakt om het groeiend aantal handelsproblemen die de Gemeenschap ernstig zorgen baren, zoals de ontwerp-verzekeringswetgeving die enkele van de belangrijkste bepalingen van de PSO schendt, op te lossen.

5. Artikel 107, lid 2, van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst bepaalt dat tegenmaatregelen mogen worden genomen indien één van beide partijen van mening is dat de andere partij een verplichting krachtens deze overeenkomst niet is nagekomen. Alvorens dit te doen, verstrekt zij de Samenwerkingsraad alle ter zake doende informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie, teneinde een voor de partijen aanvaardbare oplossing te vinden.

De Russische Federatie is haar verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken niet nagekomen. De Commissie stelt bijgevolg voor in verhouding tot de inbreuk staande maatregelen te nemen om het niet nakomen van de verplichtingen te bestraffen met de invoering van een straftarief voor de invoer in de Gemeenschap van wodka en niet-gedenatureerde ethylalcohol met een alcohol-volumegehalte van 80% vol of meer (scheikundig niet te onderscheiden van wodka met een zelfde gehalte) van oorsprong uit de Russische Federatie. Door het voorgestelde verhoogde recht wordt een handelsvolume van ongeveer 12,2 miljoen EUR per jaar getroffen.

6. De Raad wordt verzocht:

- zijn goedkeuring te hechten aan het voorgestelde besluit om de Samenwerkingsraad alle relevante informatie te verstrekken die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie met betrekking tot het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de PSO voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken, teneinde een voor de partijen aanvaardbare oplossing te vinden;

- de bijgevoegde ontwerp-brief aan de Voorzitter van de Samenwerkingsraad te ondertekenen.

2000/0196 (ACC)

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD om de Samenwerkingsraad alle relevante informatie te verstrekken die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie in verband met het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de PSO voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 133,

Gelet op de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Russische Federatie, anderzijds,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C ..., ..., blz. ...

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Artikel 107, lid 2, van de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking (PSO) bepaalt dat passende maatregelen mogen worden genomen indien een van beide partijen van mening is dat de andere partij een verplichting krachtens deze overeenkomst niet is nagekomen. Alvorens dit te doen, verstrekt zij, behalve in bijzonder dringende gevallen, de Samenwerkingsraad alle ter zake doende informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie, teneinde een voor de partijen aanvaardbare oplossing te vinden.

(2) Het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken vormt geen bijzonder dringend geval, als omschreven in drie gemeenschappelijke verklaringen die aan de Slotakte van de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking zijn gehecht.

(3) De volgende wetten van de Russische Federatie vormen een inbreuk op de PSO en pogingen van de Europese Gemeenschap om aan de Russische Federatie op alle niveaus uiting te geven aan haar bezorgdheid, onder meer in het kader van het krachtens artikel 102 van de PSO georganiseerde overleg, hebben geen resultaat opgeleverd zodat thans passende maatregelen moeten worden genomen als antwoord op het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking voortvloeiende verplichtingen:

- Federale wet nr. 5-FZ van 8 januari 1998 "Belastingen op de afgifte van vergunningen voor het recht om ethylalcohol en alcoholhoudende producten te produceren en te distribueren",

- Federale wet nr. 18-FZ van 7 januari 1999 "Nationale voorschriften voor de productie en omzet van ethylalcohol en alcoholhoudende producten",

- Federale wet nr. 61-FZ van 31 maart 1999 "Tijdelijk invoerverbod voor ethylalcohol" die voorrang krijgt op regeringsdecreet nr. 34 van 10 januari 1999 "Vervoer van ethylalcohol op het grondgebied van de Russische Federatie" dat echter van kracht blijft,

- Regeringsdecreet nr. 1365 van 9 december 1999 "Gedeeltelijke wijzigingen aan het douanetarief van de Russische Federatie".

(4) De handel in alcoholhoudende dranken wordt verder nog beperkt door regionale handelsvoorschriften, waaronder de verplichte regionale identificatiemerken, die het gebrek aan doorzichtigheid van de Russische wetgeving nog vergroten.

BESLUIT:

Enig artikel

Door middel van de in bijlage opgenomen brief aan de Voorzitter van de Samenwerkingsraad, die zowel door de Commissie als door de Raad is ondertekend, verstrekt de Europese Gemeenschap de Samenwerkingsraad alle ter zake doende informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie in verband met het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter

BIJLAGE

Ontwerp-schrijven van de Gemeenschap aan de Voorzitter van de Samenwerkingsraad met de Russische Federatie

Mijnheer,

Betreft: niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de PSO voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken

Een van de doelstellingen van de Overeenkomst inzake Partnerschap en Samenwerking (PSO), waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Russische Federatie, anderzijds [2], is de bevordering van handel en investeringen en harmonieuze economische betrekkingen tussen de partijen.

[2] PB L 327 van 28 november 1997, blz.1.

Artikel 11 van de PSO bepaalt dat de uit het grondgebied van een partij herkomstige producten direct noch indirect worden onderworpen aan enige interne belastingen of andere interne heffingen die hoger zijn dan die welke direct of indirect op soortgelijke binnenlandse producten van toepassing zijn. Voorts mogen deze producten niet minder gunstig worden behandeld dan soortgelijke nationale producten ten aanzien van alle wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en vereisten met betrekking tot hun verkoop op de binnenlandse markt, aanbieding tot verkoop, aankoop, vervoer, distributie of gebruik.

Artikel 13 van de PSO bepaalt dat artikel VIII van de GATT, volgens welk alle retributies en heffingen van welke aard ook in verband met de invoer dienen beperkt te blijven tot de waarde van de verleende diensten en artikel X van de GATT, dat een redelijke doorzichtigheid en voorspelbaarheid voorschrijft, mutatis mutandis van toepassing zijn tussen de partijden. Bovendien bepaalt artikel 15, lid 2, van de PSO dat bij de invoer in de Russische Federatie van goederen van oorsprong uit de Gemeenschap geen kwantitatieve beperkingen worden toegepast en artikel 16 bepaalt dat in afwachting dat de Russische Federatie tot de WTO toetreedt, in de Samenwerkingsraad overleg wordt gepleegd over het beleid op het gebied van invoerrechten, onder meer over wijzigingen in de tariefbescherming. Daarnaast bepaalt artikel 53 van de PSO dat de partijen beperkingen van de mededinging, voor zover zij de handel tussen de partijen ongunstig beïnvloeden, ongedaan maken of opheffen.

De Russische Federatie heeft in 1998 federale wet nr. 5-FZ "Belastingen op de afgifte van vergunningen voor het recht om ethylalcohol en alcoholhoudende producten te produceren en te distribueren" goedgekeurd. Deze wet bevat in strijd met artikel 11, lid 2, van de PSO een discriminerende bepaling inzake licentiegeld voor de invoer en handel in alcoholhoudende dranken van buitenlands fabrikaat. Deze discriminerende bepaling blijft onverminderd van toepassing hoewel de Russische Federatie later federale wet nr. 18-FZ van 7 januari 1999 "Nationale voorschriften voor de productie en omzet van ethylalcohol en alcoholhoudende producten" heeft aangenomen die, hoewel zij schijnbaar tot doel had deze inbreuk ongedaan te maken, niets aan de situatie heeft veranderd en bovendien nog in strijd met artikel 15, lid 2, van de PSO een invoercontingent voor sterke drank instelt. Dezelfde wet bepaalt dat een invoerder, om in aanmerking te komen voor een vergunning voor de invoer van alcohol, jaarlijkse een hoeveelheid alcoholische dranken moet invoeren die tenminste gelijk is aan 50.000 decaliter zuivere alcohol. Deze drempel is in strijd met artikel 13, lid 2, van de PSO, waarin wordt verwezen naar artikel VIII van de GATT. Deze drempel beperkt de markttoegang voor gewone, bonafide invoerders en vormt een technische handelsbelemmering die in strijd is met artikel 53 van de PSO.

In mei 1999 is federale wet nr. 61-FZ van 31 maart 1999, waarbij tot 2002 een invoerverbod wordt ingesteld voor ethylalcohol, in werking getreden. Deze wet maakt inbreuk op artikel 15, lid 2, van de PSO. Deze wet heeft voorrang op regeringsdecreet nr. 34 van 10 januari 1999 met betrekking tot "Het vervoer van ethylalcohol op het grondgebied van de Russische Federatie", dat echter van kracht blijft en beperkingen oplegt aan de invoer van ethylalcohol, in die zin dat dit product alleen via bepaalde punten van binnenkomst mag worden ingevoerd. Deze voorwaarde is in strijd met artikel 13, lid 2 van de PSO, waarin wordt verwezen naar artikel VIII van de GATT.

De handel in alcoholhoudende dranken wordt verder nog beperkt door regionale handelsvoorschriften, waaronder de verplichte regionale identificatiemerken, die bovendien het gebrek aan doorzichtigheid van de Russische wetgeving nog vergroten en een inbreuk vormen op artikel 13, lid 4 van de PSO, waarin wordt verwezen naar artikel X van de GATT.

Regeringsdecreet nr. 1365 van 9 december 1999, dat op 1 april 2000 in werking is getreden, heeft zonder overleg in het Samenwerkingscomité een ad-valorem-invoerrecht ingesteld voor bepaalde wijnen, wat in strijd is met artikel 16 van de PSO.

Deze handelsbeperkingen hebben ernstige schade toegebracht aan de belangen van de Gemeenschap. De Gemeenschap heeft bij verschillende gelegenheden haar bezorgdheid kenbaar gemaakt aan de Russische autoriteiten in een poging om tot een oplossing te komen en verzocht om intrekking van de bepalingen van de Russische wetgeving die strijdig zijn met de PSO. In tegenstelling met de opbouwende aanpak die de Europese Gemeenschap de jongste jaren heeft gevolgd om te trachten tegemoet te komen aan de Russische handelsproblemen, heeft de Russische Federatie weinig aandacht besteed aan de problemen van de Gemeenschap. De kwestie is aan de orde gesteld op vergaderingen van de Samenwerkingsraad en het Samenwerkingscomité. Aide-mémoires over dit onderwerp, waarvan de laatste op de Samenwerkingsraad van mei 1999 en het Samenwerkingscomité van oktober 1999 aan de Russische autoriteiten zijn overgemaakt, hebben geen afdoend antwoord opgeleverd. Commissaris van den Broek heeft de bezorgdheid van de Gemeenschap opnieuw kenbaar gemaakt in zijn schrijven van mei 1999 aan toenmalig Adjunct-Eerste Minister Bulgak. Bovendien heeft in overeenstemming met artikel 102 van de PSO in december 1998 overleg plaatsgevonden waarop geen adequate oplossing is gevonden voor de problemen van de Gemeenschap. De kwestie is vervolgens in juni 1999 en maart 2000 aan de orde gesteld op bijeenkomsten van het sub-comité voor handel en industrie, tijdens welke de Russische Federatie had medegedeeld dat verwacht wordt dat enige verbetering in de situatie zou kunnen optreden. Er zijn jammer genoeg geen concrete voorstellen noch verbintenissen gemaakt.

Artikel 107, lid 2 van de PSO bepaalt dat passende maatregelen kunnen worden getroffen indien een van beide partijen van mening is dat de andere partij een verplichting krachtens de overeenkomst niet is nagekomen. De Europese Gemeenschap is van mening dat de Russische Federatie de uit de overeenkomst voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken niet is nagekomen en tracht bij deze de Samenwerkingsraad de informatie te verstrekken die nodig is om, in overeenstemming met artikel 107, lid 2, van de PSO, tot een voor de partijen aanvaardbare oplossing te komen.

De Europese Gemeenschap verzoekt de Russische Federatie de bovengenoemde beperkingen op de handel in alcoholhoudende dranken, die in strijd zijn met de PSO, onverwijld in te trekken.

De Europese Gemeenschap maakt tevens van deze gelegenheid gebruik om de Samenwerkingsraad in kennis te stellen van haar voornemen om, indien binnen drie kalendermaanden te rekenen vanaf de datum van deze brief geen aanvaardbare oplossing wordt gevonden in de vorm van de intrekking van de bepalingen van de Russische wetgeving die in strijd zijn met de PSO, passende maatregelen te nemen die in verhouding staan tot de inbreuk als antwoord op het niet nakomen door de Russische Federatie van de uit de PSO voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken.

Ik moge u verzoeken dit schrijven overeenkomstig het bepaalde in artikel 7 van het Reglement van Orde aan de leden van de Samenwerkingsraad te doen toekomen.

Hoogachtend,

Voor de Raad van de Europese Unie Voor de Europese Commissie

De Voorzitter Het Commissielid voor Buitenlandse Betrekkingen