COMMISSIEVAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 13.11.1998 
COM(1998)641def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
"MODERNISERING VAN DE PUBLIEKE ARBEIDS VOORZIENINGSORGANEN 
TER ONDERSTEUNING VAN DE EUROPESE _ 
WERKGELEGENHEIDSSTRATEGIE" 
Samenvatting 
De lidstaten zijn verantwoordelijk voor het werkgelegenheidsbeleid, daaronder mede 
begrepen de organisatie, bemanning en exploitatie van de publieke 
Arbeidsvoorzieningsorganen (Arbvo-organen). Deze mededeling roept op tot gezamelijke 
actie voor de modernisering van die organen als bijdrage aan de Europese 
werkgelegenheidsstrategie. Met hun 100.000 medewerkers die op meer dan 5.000 locaties 
in de gehele Unie voorlichtings-, bemiddelings- en marktaanpassingsdiensten aan 
werkgevers en werkzoekenden verlenen zijn de Arbvo-organen een belangrijk instrument 
voor de tenuitvoerlegging van de werkgelegenheidsstrategie. Zij bevorderen de 
arbeidsmarktwerking door alle werkloze werkzoekenden tot een effectief arbeidsaanbod 
te maken. Hun bijdrage aan het voortdurend op elkaar afstemmen van vraag en aanbod zal 
de komende decennia van groot belang blijven, wanneer een tekort aan arbeidskrachten 
kan ontstaan door afname van de bevolking tussen 15 en 65 jaar in verscheidene regio's 
van de Europese Unie. 
De nationale actieplannen voor de werkgelegenheid van 1998 bevestigen dat de Arbvo-
organen in alle lidstaten een belangrijke rol te vervullen hebben inzake de 
werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998 - een centrale rol zelfs in de preventiestrategie 
die erop gericht is aan jongeren en volwassenen een nieuwe start te bieden voordat zij zes 
respectievelijk twaalf maanden werkloos zijn. Een en ander zal van de Arbvo-organen zelf 
en van de lidstaten aanzienlijke inspanningen vergen om de doelmatigheid en 
doeltreffendheid van de dienstverlening te verbeteren. Het vereist ook sneller doorvoeren 
van hervormingen die de Arbvo-organen moeten aanpassen aan een snel veranderende 
arbeidsmarktomgeving. 
Lidstaten moeten voor de Arbvo-organen dé juiste voorwaarden scheppen om effectiever 
werken in een markt met een groeiend aantal dienstverleners op het gebied van de 
arbeidsvoorziening. Zij moeten zich toegang kunnen verwerven tot een toereikend aantal 
vacatures, procedures kunnen ontwikkelen voor een systematische begeleiding van alle 
geregistreerde werkloze werkzoekenden en kunnen bijdragen aan een gecoördineerde 
verlening van alle publieke diensten die erop gericht zijn werkzoekenden weer aan de slag 
te helpen. 
Binnen een door hun regeringen vastgesteld kader moeten de Arbvo-organen de kwaliteit 
van hun dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers voortdurend verbeteren, 
moderne informatie- en communicatietechnologie meer benutten, en hun samenwerking 
met andere actoren op de arbeidsmarkt versterken (o.a. de sociale partners, lagere 
overheden, uitkeringsorganen en onderwijs- en opleidingsinstellingen). 
De sociale partners op plaatselijk, regionaal en nationaal niveau moeten meer 
bedrijfsmatig samenwerken met de Arbvo-organen en in hun personeels- en 
opleidingsbeleid een verbinding leggen met de Arbvo-dienstverlening teneinde vraag en 
aanbod op de markt beter op elkaar af te stemmen. 
De Europese Commissie zal dat moderniseringsproces bevorderen binnen het raamwerk 
van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Zij zal ervoor zorgen dat de bij periodieke 
formulering en actualisering van werkgelegenheidsrichtsnoeren en bij de vaststelling en 
implementatie van de nationale actieplannen voldoende aandacht wordt besteed aan de 
institutionele aspecten van de beleidsuitvoering. Zij zal de samenwerking in operationele 
vraagstukken tussen de Arbvo-organen in Europa bevorderen. Daarbij kan het gaan om 
informatie-uitwisseling en het verbreiden van 'best practices' en ook om 
2 
gemeenschappelijke activiteiten op EU-niveau. De Commissie zal voorts bijdragen aan de 
verdere ontwikkeling van het EURES-netwerk als sleutelinstrument voor de Europese 
arbeidsmobiliteit. 
De huidige herziening van de verordening betreffende het Europees Sociaal Fonds zal het 
mogelijk maken de inzet van beschikbare middelen meer af te stemmen op de 
doelstellingen van de Europese werkgelegenheidsstrategie. De modernisering van de 
publieke Arbeidsvoorzieningsorganen en het verbeteren van hun doelmatigheid behoren 
tot de activiteiten die voor financiële steunverlening uit het ESF in aanmerking komen. 
1. Inleiding 
De Intergouvernementele Conferentie van Amsterdam in juni 1997 heeft de Europese 
werkgelegenheidsstrategie in het nieuwe Verdrag verankerd. De eerste 
werkgelegenheidsrichtsnoeren - vastgesteld tijdens de buitengewone Europese Raad over 
de werkgelegenheid in november 1997 en officieel goedgekeurd op 15 december van dat 
jaar- leggen sterk de nadruk op het scheppen van arbeidsplaatsen en het voorkomen van 
werkloosheid. 
Met meer dan 5.000 plaatselijke arbeidsbureaus in de gehele Unie en circa 160.000 
werknemers1 (waarvan circa 100.000 rechtstreeks in contact staan met werkgevers en 
werkzoekenden) vormen de openbare diensten voor arbeidsvoorziening een institutioneel 
sleutelelement in deze nieuwe aanpak van het werkgelegenheidsbeleid; zij zijn van 
essentieel belang voor de tenuitvoerlegging daarvan. Als de lidstaten de in de 
richtsnoeren voor 1998 vastgestelde ambitieuze doelstellingen willen verwezenlijken, kan 
het nodig zijn dat de capaciteit van de Arbvo-organen wordt vergroot en dat reeds aan de 
gang zijnde hervormingen worden versneld. 
Dat het nodig is de Arbvo-organen te moderniseren en versterken wordt al verscheidene 
jaren binnen de EU erkend. Ingrijpende veranderingen op de arbeidsmarkt stellen de 
Arbvo-organen in elke lidstaat van de Unie voor een aantal opgaven die een 
herdefiniëring van hun rol en prioriteiten vereisen en die het nodig maken zich opnieuw 
te bezinnen over bestaande institutionele modellen en in gebruik zijnde management 
methoden. Uitvoering van een ambitieuze Europese werkgelegenheidsstrategie maakt 
deze modernisering des te urgenter. 
Het zal in belangrijke mate van de Arbvo-organen zelf afhangen hoe optimaal hun 
bijdrage aan de werkgelegenheidsstrategie zal zijn. Velen maken al een 
moderniseringsproces door om hun prestaties te verbeteren2. Ter verdere bevordering 
hiervan zijn de hoofden van de Arbvo-organen in 1997 overeengekomen om met steun 
van de Europese Commissie hun samenwerking te versterken, know-how uit te wisselen 
en verworven operationele ervaring met elkaar te delen. 
De omstandigheden waaronder de Arbvo-organen hun werk verrichten wordt echter 
grotendeels bepaald door regeringen en andere organen in de publieke en particuliere 
sector, waaronder de sociale partners. Zij zullen daarom ook een bijdrage moeten leveren. 
Deze mededeling beziet de modernisering van de publieke Arbvo-organen vanuit 
Europees oogpunt. Zij beoogt de institutionele voorwaarden voor succesvolle uitvoering 
van de Europese werkgelegenheidsstrategie te verbeteren; 
1 Het in de financiële afdelingen van de uitkeringsinstanties werkzame personeel is in dit cijfer niet 
begrepen. 
2 Zie 1997 gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid, hoofdstuk 3.4.2 
4 
2. Het publieke Arbeidsvoorzieningsorgaan: sleutelinstrument voor de 
Europese werkgelegenheidsstrategie 
Twee kerndoelen van de werkgelegenheidsrichtsnoeren zijn het verruimen van de 
werkgelegenheid en het verminderen van de werkloosheid, met name de langdurige 
werkloosheid en de jeugdwerkloosheid. Zij moeten worden verwezenlijkt door 
gecoördineerde actie op vier gebieden: inzetbaarheid, ondernemerschap, 
aanpassingsvermogen en gelijke kansen. Een aanzienlijk deel van de richtsnoeren betreft 
het verbeteren van de werking van de arbeidsmarkt. Daarbij moeten de publiek Arbvo-
organen als centrale arbeidsmarkt instellingen een belangrijke rol spelen. 
2.1 De kernfuncties van de van de Arbvo-organen 
Hoewel er geen uniform model bestaat voor het organiseren van publieke Arbvo-organen 
en voor het afbakenen van hun taken, hebben die organen in Europa traditioneel drie 
kernfuncties vervuld. ' 
Voorlichting: De Arbvo-organen verlenen een unieke en gewoonlijk lands-dekkende 
dienst als verstrekkers van arbeidsmarktinformatie. Zij verstrekken uitgebreide gegevens 
over beschikbare vacatures en mogelijke sollicitanten. Zij helpen mensen die aan het begin 
van hun loopbaan staan maar ook hen die hun perspectieven opnieuw willen bekijken. Zij 
verschaffen informatie over mogelijkheden voor om-, her-, en bijscholing. Werkgevers die 
specifieke investeringen of reorganisaties overwegen kunnen zij voorlichten over de 
personeelsvoorzieningsaspecten. En zij zijn een belangrijke bron van informatie over de 
arbeidsmarktontwikkelingen voor het openbaar bestuur bij de beleidsformulering en 
beleidsuitvoering. 
Omdat alle aanvragers van werkloosheidsuitkeringen geregistreerd staan, hebben de 
Arbvo-organen een omvattend overzicht van de werkzoekenden, met name de werklozen. 
Daarmee kunnen zij waardevolle diensten aan werkgevers bieden. De Arbvo-organen 
verwerken ook een aanzienlijk gedeelte van de vacatures. Uit statistieken blijkt dat in het 
begin van de jaren '90 jaarlijks tussen 35% en 40% van de vacatures in Duitsland, Zweden 
en het Verenigd Koninkrijk werd gemeld. Het cijfer ligt lager in andere lidstaten, maar in 
de meeste gevallen is het toch meer dan 20%. Verscheidene lidstaten - Frankrijk onder 
andere- hebben recentelijk het marktaandeel van bij het Arbvo-orgaan aangemelde 
vacatures weten te vergroten. 
De Arbvo-organen verschaffen niet alleen informatie over de plaatselijke en regionale 
arbeidsmarkten, maar ook over de markt op nationale en zelfs internationale schaal, 
waardoor de arbeids- en aanwervingskansen toenemen. Met behulp van moderne 
technologie verbeteren zij bovendien de toegankelijkheid en kwaliteit van de informatie. 
Via Internet en andere media kan die informatie ook te allen tijde en overal beschikbaar 
worden gesteld. 
Met hun uitgebreide en vrij toegankelijke gegevens vergroten dë Arbvo-organen de 
transparantie van de markt. In zekere zin is dat een even belangrijke bijdrage aan de 
werking van de arbeidsmarkt als bemiddelingsdiensten die zij leveren. Enerzijds draagt het 
bij aan een billijke toegang tot arbeidsmarktinformatie, anderzijds aan een betere kwaliteit 
en grotere efficiëntie bij het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod. 
Bemiddeling: Bemiddelingsdiensten vormen de kernactiviteit van alle publieke Arbvo-
organen. In de loop der tijd is een gevarieerd aanbod van deze diensten ontwikkeld om 
aan de uiteenlopende behoeften van werkzoekenden en werkgevers met vacatures te 
voldoen. Het aanbod varieert van een volledig open presentatie van vacatures tot een 
meer selectieve bemiddeling tussen werkzoekenden en werkgevers, en van snelle 
procedures voor het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod tot intensieve bijstand bij 
het zoeken naar een baan. 
Het marktaandeel van de verschillende nationale Arbvo-organen in de vervulling van 
vacatures loopt aanzienlijk uiteen. Arbvo-organen van de onderscheiden EU-lidstaten zijn 
betrokken bij 10% a 30% van alle aanstellingen. Het aantal werklozen dat van de Arbvo-
organen enige vorm van hulp bij het zoeken naar werk ontvangt, is wezenlijk hoger. Voor 
de meest kansarme werkzoekenden zijn de Arbvo-organen veelal de belangrijkste 
hulpverlener. Werkgevers die hun vacatures moeilijk kunnen vervullen benutten de Arbvo-
organen gewoonlijk als ten minste één van hun zoek- en wervingskanalen. 
Door hun uitgebreide en gevarieerde bemiddelingsactiviteiten bevorderen de publieke 
Arbvo-organen een brede en effectieve marktparticipatie, een meer doeltreffende 
afstemming van vraag en aanbod, en een meer billijke spreiding van de marktkansen. 
De beschikbare evaluatieliteratuur3 toont aan dat de individuele bijstand bij het zoeken 
naar werk, wat een integrerend onderdeel is van de bemiddelingsactiviteiten der Arbvo-
organen, één van de meest doeltreffende arbeidsmarktmaatregelen voor de (re-)integratie 
van werkloze werkzoekenden is. Als de hulp in een vroeg stadium wordt gegeven, kan ze 
de duur van de werkloosheid, vooral voor moeilijk plaatsbare werkzoekenden, verkorten 
en leidt zij tot aanzienlijke besparingen in de uitkeringen tegen vrij lage kosten voor de 
overheidsbegroting. 
Marktaanpassing: Arbvo-organen zijn gewoonlijk nauw betrokken bij de uitvoering van 
maatregelen voor een betere onderlinge aanpassing van vraag en aanbod. 
In 1995 werd in totall circa 185 miljard ECU (3,3% van het BBP van de Unie) uitgegeven 
aan inkomenssteun voor werklozen en actieve arbeidsmarktprogramma's variërend van 
voorlichting en bemiddeling tot opleiding en gesubsidieerde arbeid. Een derde van dit 
bedrag (65 miljard ECU) ging naar actieve maatregelen die grotendeels via de Arbvo-
organen werden georganiseerd. Het aandeel van het nationale BBP dat aan actieve 
arbeidsmarktprogramma's werd besteed, varieerde van 0,37% in Oostenrijk tot 3,00% in 
Zweden. De betrokkenheid van Arbvo-organen bij om-, her- en bijscholing geeft hen een 
belangrijke rol in de overheidsinspanningen om de kwalificatiékloof te overbruggen die in 
bepaalde sectoren of gebieden de groei en werkgelegenheid belemmert. 
In 1995 bedroegen de uitgaven voor inkomenssteun aan werklozen ca. 120 miljard ECU, 
d.w.z. bijna twee keer het bedrag dat aan actieve maatregelen werd besteed. De 
werkloosheidsuitkeringsstelsels oefenen sterke invloed uit op het arbeidsmarktgedrag. 
Zekerheid over een bepaalde levensstandaard maakt het voor de werknemers 
gemakkelijker om structurele veranderingen en de daaruit voortvloeiende noodzaak van 
regelmatige heraanpassing te aanvaarden. Het geeft werklozen ook de tijd om naar 
passend werk te zoeken. Al te gulle uitkeringen kunnen echter het zoeken naar werk 
ontmoedigen. Door werkloosheidsuitkeringen te koppelen aan actief zoekgedrag en/of 
3 Door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling in 1993 opgesteld en in 1995 
bijgewerkt rapport (OECD Employment Outlook 1993, Ch. 2). 
deelname aan actieve maatregelen kunnen de Arbvo-organen negatieve effecten beperken 
en de efficiëntie van de arbeidsmarkt vergroten. Zij vormen bovendien een belangrijk. 
mechanisme in het zoveel mogelijk omzetten van passieve inkomenssteun in allerlei 
actieve maatregelen. 
De Arbvo-organen worden in de verschillende EU-landen in uiteenlopende mate 
betrokken bij de uitvoering van passieve en actieve maatregelen. Het ene uiterste van de 
schaal is Duitsland, waar de 'Bundesanstalt fur Arbeit' verantwoordelijk is voor vrijwel 
alle actieve en passieve marktinterventies, aan de andere kant houdt de Franse 'Agence 
Nationale pour 1'Emploi' zich hoofdzakelijk bezig met voorlichting en bemiddeling. De 
andere Arbvo-organen bevinden zich hiertussenin. De VDAB in België en de FAS in 
Ierland combineren voorlichting en bemiddeling met opleiding, zonder dat zij rechtstreeks 
bij het beheer van de uitkeringen zijn betrokken. De 'Employment Service' in het 
Verenigd Koninkrijk combineert voorlichting en bemiddeling met de uitbetaling van 
uitkeringen, terwijl de opleidingsprogramma's grotendeels door externe organisaties 
worden verzorgd. 
Nergens proberen de Arbvo-organen alle hen opgedragen dienstverleningstaken geheel in 
eigen beheer uit te voeren. De laatste tien jaar hebben zij steeds meer samenwerking met 
andere actoren gezocht en hen ingeschakeld voor specifieke onderdelen van de 
dienstverlening, soms in een aannemerscontract. 
Ook wanneer hun bevoegdheden beperkter zijn (bijvoorbeeld alleen voorlichting en 
bemiddeling), trachten de Arbvo-organen toch bij te dragen aan de dringend noodzakelijke 
coördinatie van alle (actieve en passieve) diensten. Die moeten elkaar aanvullen met 
betrekking tot de individuele werkzoekenden en werkgevers, en als totaal-pakket moeten 
ze in overeenstemming met welomschreven beginselen en politieke prioriteiten op de 
markt beschikbaar komen. 
Tussen de lidstaten variëren de uitgaven voor personeel en materiële uitrusting van de 
Arbvo-organen vari minder dan 0,10% tot circa 0,25% van het BBP. Deze marge 
weerspiegelt zowel de omvang van de uitgaven in afzonderlijke lidstaten voor actieve en 
passieve arbeidsmarktprogramma's, als de uitvoeringstaak die daarbij is toebedeeld aan de 
Arbvo-organen. Wanneer we geen rekening houden met beheerskosten die Arbvo-organen 
eventueel dragen voor de administratie van het uitkeringsstelsel en voor de uitvoering van 
bepaalde maatregelen-programma's, kunnen hun uitgaven worden geschat op minder dan 
5% van de totale uitgaven voor actieve en passieve beleidsmaatregelen. Het gaat dus om 
een vrij bescheiden investering die een hoog rendement kan opleveren in termen van 
betere marktwerking en besparing op werkloosheidsuitkeringen. 
2.2 Een essentiële actor in de Europese werkgelegenheidsstrategie 
De publieke Arbvo-organen vormen een institutioneel sleutelelement van de nieuwe 
Europese aanpak van het werkgelegenheidsbeleid, zoals weerspiegeld in de 
werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998. De nationale actieplannen bevestigen de 
bijzonder belangrijke rol van de Arbvo-organen ten aanzien van de eerste pijler van de 
richtsnoeren, d.w.z. de inzetbaarheid, en zij tonen ook hun sterke betrokkenheid bij de 
vierde pijler, d.w.z. maatregelen ter versterking van gelijke kansen. Zoals aangegeven 
door verscheidene lidstaten, kunnen zij echter ook bijdragen aan het welslagen van 
bepaalde inspanningen binnen de twee andere pijlers: ondernemerschap en 
aanpassingsvermogen, 
Verbetering van de inzetbaarheid: Sinds het midden van de jaren '70 toen de 
arbeidsmarkten werden gekenmerkt door een hoog werkloosheidsniveau en een beperkte 
algemene vraag naar arbeid, is ernaar gestreefd om, ook wanneer het niet haalbaar is om 
alle werkzoekenden op korte termijn een baan te bezorgen, werklozen toch ten minste in 
staat te stellen om hun (her-)intredekansen op peil te houden of te verbeteren. Het leren 
eigen maken van zoektechnieken, verbeterde toegang tot opleiding en werkervaring en 
prikkels om een opleiding te volgen of werk aan te nemen zijn in dat verband allemaal 
belangrijke instrumenten. Zij komen voor een groot deel" via de Arbvo-organen 
beschikbaar, hetzij direct, hetzij door inschakeling van andere actoren die in staat lijken 
om een gedeelte van deze instrumenten meer doeltreffend en/of doelmatig te benutten. De 
Arbvo-organen bevorderen ook een ruimere arbeidsmarktdeelname door extra hulp te 
verlenen aan specifieke groepen, zoals gehandicapten én etnische minderheden. 
De hoge prioriteit die in de richtsnoeren voor 1998 aan een betere inzetbaarheid van de 
werknemers wordt toegekend, is een uitdaging van formaat voor de Arbvo-organen, De 
nationale actieplannen voor de werkgelegenheid van 1998 tonen aan dat de lidstaten hun 
Arbvo-organen een zeer grote verantwoordelijkheid hebben toegekend voor het 
verwezenlijken van de eerste twee richtsnoeren die ertoe verplichten om elke werkloze 
jongere een nieuwe start te bieden voordat hij zes maanden werkloos is, en wel in de 
vorm van een opleiding, omscholing, het opdoen van werkervaring, een baan of andere 
maatregelen ter bevordering van de inzetbaarheid" en "elke volwassen werkloze 
eveneens een nieuwe start te bieden voordat hij twaalf maanden werkloos is, in een van 
de bovengenoemde vormen of meer in het algemeen door een individuele 
beroepkeuzebegeleiding". De Arbvo-organen zijn ook zeer sterk betrokken bij het derde 
richtsnoer dat een gekwantificeerde taak stelt aan het aantal werklozen aan wie een 
opleiding of soortgelijke maatregel wordt geboden. Om deze drie uiterst belangrijke 
verplichtingen na te komen moeten de Arbvo-organen opnieuw hun activiteiten 
beoordelen en innoveren. Voor de vereiste grootschalige begeleiding van werkzoekenden 
moeten bovendien toereikende middelen ter beschikking worden gesteld en moeten de 
nodige contacten worden gelegd tussen de Arbvo-organen, opleidings- én 
begeleidingsinstanties en het bedrijfsleven. 
Wat de overgang van school naar werk betreft, onderstrepen de 
werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998 dat jongeren zich de noodzakelijke vaardigheden 
voor toetreding tot de arbeidsmarkt moeten verwerven. Om dit te vergemakkelijken 
spelen de Arbvo-organen in veel landen een rolin het functioneren van leerlingstelsels, 
door opleidingsplaatsen te mobiliseren en te bemiddelen bij de toewijzing ervan aan jonge 
werknemers. 
Ontwikkeling van het ondernemerschap: Als onderdeel van het beleid ter ontwikkeling 
van het ondernemerschap roepen de werkgelegenheidsrichtsnoeren op tot het creëren van 
meer zelfstandige arbeid. Zij pleiten ook voor het beter benutten van potentiële bronnen 
van plaatselijke werkgelegenheid in sociale dienstverlening en in activiteiten die tegemoet 
komen aan behoeften waaraan de markt nog niet voldoet. In verscheidene lidstaten 
trachten de Arbvo-organen de zelfstandige arbeid te bevorderen via projecten gericht op 
werkloze werkzoekenden of op werknemers die als gevolg van een bedrijfsreorganisatie 
dreigen af te vloeien. Deze projecten omvatten opleidings- en andere 
ondersteuningsmaatregelen en ook vaak een meer actief gebruik van 
werkloosheidsuitkeringen. Arbvo-organen spelen ook vaak een rol bij het identificeren en 
ontwikkelen van potentiële bronnen van werkgelegenheid. Op locaal niveau werken zij 
steeds intensiever samen met andere publieke en particuliere organen om strategieën te 
ontwikkelen voor het scheppen van arbeidsplaatsen die inspelen op nieuwe sociale en 
milieu behoeften. ' 
Aanmoediging van het aanpassingsvermogen van de bedrijven en hun werknemers: 
Hoewel de omvang van de werkloosheid de Arbvo-organen ertoe kunnen nopen vooral 
aandacht te besteden aan in het werklozenbestand en de in- en uitstroom van werklozen, 
kunnen zij toch ook nog bijdragen aan het het soepel laten verlopen van structurele 
veranderingen in bedrijven en bedrijfstakken door afvloeiingsrisico's te minimaliseren en 
alternatieve arbeidsmogelijkheden te vinden. In meer of mindere mate zijn de Arbvo-
organen van de meeste lidstaten betrokken bij verscheidene scholings- en 
omscholingprogramma's en bij de herplaatsing van werknemers die hun baan dreigen te 
verliezen als gevolg van structurele veranderingen.. 
Een goed functionerende arbeidsmarkt is van essentieel belang voor het 
aanpassingsvermogen van bedrijven. Als voornaamste openbare instelling op het raakvlak 
van bedrijven met de externe arbeidsmarkt kunnen de Arbvo-organen zeker bijdragen aan 
deze prioriteit in de richtsnoeren. Door actieve samenwerking met de sociale partners 
kunnen de Arbvo-organen bovendien de spanning helpen verminderen die kan ontstaan 
tussen de verwezenlijking van enerzijds de aanpassingsdoelstelling - gericht op in 
bedrijven werkzame werknemers - en anderzijds de inzetbaarheidsdoelstelling - gericht op 
de werklozen. 
Versterking van het beleid voor gelijke kansen tussen vrouwen en mannen : Zoals 
duidelijk blijkt uit de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid - bijv. Die van 
Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Portugal, Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en 
Denemarken - zijn de Arbvo-organen van belang bij het bevorderen van de gelijke kansen 
op de arbeidsmarkt. Daarbij gaat het om een toename van de arbeidsmarktparticipatie van 
vrouwen en een gelijkere vertegenwoordiging van de seksen in sectoren die traditioneel 
sterk sekse-gebonden zijn; het gaat ook om hulpverlening aan mannen en vrouwen die na 
een periode van afwezigheid willen herintreden. Sommige lidstaten trachten ook om 
mannen en vrouwen naar rato van hun aandeel in de werkloosheidcijfers bij actieve 
maatregelen te betrekken. 
De Arbvo-organen hebben ook een grote verantwoordelijkheid in het gelijke-kansenbeleid 
in ruimere zin. Daarbij gaat het onder meer om het verbeteren van de 
arbeidsmogelijkheden voor gehandicapte werknemers en om de bestrijding van ongelijke 
behandeling van mensen van verschillend ras of etnische afkomst, verschillende 
leeftijdsgroepen, enzovoort. 
Hoewel de Arbvo-organen verschillende bevoegdheden en organisatorische structuren 
hebben, spelen zij dus in elke lidstaat een cruciale rol bij de uitvoering van het 
arbeidsmarktbeleid, daaronder mede begrepen de nationale actieplannen die nu worden 
uitgevoerd in het kader van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Zij dragen bij aan een 
sneller en beter verloop van de arbeidsallocatie. Zij helpen de beroepsbevolking inzetbaar 
te blijven door hen aan te passen aan veranderende werkgelegenheidsstructuren en door 
het risico van marginalisering te beperken. Zij dragen verder bij aan een billijkere verdeling 
van de arbeidsmogelijkheden en van de toegang tot opleidings- en andere faciliteiten ter 
ondersteuning van de arbeidsdeelname. Zij helpen een ruimer arbeidsaanbod te 
mobiliseren om tekorten op de arbeidsmarkt op te vangen. Naast hun rechtstreeks belang 
voor de arbeidsmarkt dragen zij ook bij aan het instandblijven van de sociale samenhang. 
3. De noodzaak van modernisering 
Om effectief te zijn moeten de Arbvo-organen zich aanpassen aan een omgeving die snel 
verandert. Overal in Europa zijn de arbeidsmarkten in beweging, evenals de relatie van 
overheden met deze markten. Deze veranderingen maken een bezinning noodzakelijk op 
de institutionele rol, de werkmethoden en de doelstellingen van de Arbvo-organen. 
Terzelfder tijd komen de meeste Arbvo-organen evenals andere delen van de publieke 
sector onder steeds grotere druk te staan om met krappere begrotingen rond te komen. 
3.1. Een veranderende omgeving 
De kenmerken van werkzoekenden zijn steeds meer gaan veranderen, naarmate meer 
hooggeschoolde jongeren hun intrede op de vergrijzende Europese arbeidsmarkt doen. De 
arbeidsparticipatie van vrouwen is sterk toegenomen en werk- en 
gezinsverantwóordelijkheden worden vaker gecombineerd nu de gezinnen minder 
afhankelijk van een enkele kostwinner worden. Etnische minderheden met hun eigen 
specifieke arbeidsmarktkarakteristieken vormen een groeiend deel van de 
beroepsbevolking. 
Ook de behoeften van werkgevers veranderen. Aard en verscheidenheid van de 
vaardigheden veranderen naarmate de economie minder op de industrie en meer op de 
dienstverlening, gaat steunen en naarmate de arbeidsdifferentièring toeneemt. 
Geconfronteerd met zich in snel tempo voltrekkende technologische veranderingen en de 
noodzaak om concurrerend te blijven, hebben de werkgevers ook behoefte aan steeds 
vaardiger en beter geschoolde werknemers die in staat zijn zich aan voortdurend 
veranderende functie-inhouden aan te passen. De arbeidsverhoudingen veranderen 
eveneens: de regelingen inzake arbeidstijden en arbeidsduur worden steeds gevarieerder, 
er wordt een grotere mate van functie-mobiliteit vereist en er ontwikkelen zich nieuwe 
vormen van tijdelijke arbeid: 
Een nieuwe uitdaging" is verder de blijvend hoge werkloosheid, waaronder de langdurige 
werkloosheid, die ongelijk over de verschillende demografische, groepen is verdeeld. 
Hieruit, is een nieuw sterk politiek engagement ontstaan om deze werkloosheid te 
bestrijden. Dbor de overheid wordt ook steeds meer aandacht besteed aan groepen die 
buiten de traditionele definitie van beroepsbevolking vallen, in een poging om bredere 
lagen van de bevolking (opnieuw) aansluiting te doen vinden met de arbeidsmarkt (bijv. 
gehandicapten en andere uitkeringsgerechtigden, alsook mensen die volledig buiten de 
arbeidsmarkt staan). 
Kortom: De veranderende behoeften aan de vraag- en aanbodzijde en het snellere tempo 
van de veranderingen hebben de arbeidsmarkt complexer gemaakt. Terzelfder tijd is een 
effectief beheer van de menselijke hulpbronnen een cruciale succesfactor geworden in een 
meer concurrerende markteconomie, terwijl de (re)integratie van een aanzienlijk gedeelte 
van de arbeidskrachten een moeilijk probleem is geworden. Al deze trends brengen een 
nieuwe marktrealiteit tot stand, die mede gekenmerkt wordt door nieuwe allocatie-
10 
mechanismen en een voortdurend toenemende behoefte aan verschillende typen van 
professionele bemiddelingsdiensten: 
(a) Door de werkgevers wordt steeds meer gebruik gemaakt van tijdelijke 
arbeidscontracten om de werknemers te testen voordat zij in vaste dienst worden 
genomen. 
(b) Binnen de context van reorganisaties zijn de sociale partners al lange tijd betrokken bij 
herscholings- en andere maatregelen. De laatste twee decennia hebben zij in veel landen 
hun inspanningen op dit gebied versterkt door enerzijds in dienst zijnde werknemers aan 
de veranderende inhoud van hun arbeidstaak aan te passen en door anderzijds zelf in 
toenemende mate actief te worden bij de reïntegratie van de werklozen. Dit geschiedt 
vaak in samenwerking met de Arbvo-organen 
(c) Het onderwijssysteem is minder los komen te staan van de arbeidsmarkt dankzij duale 
regelingen in sommige landen (leerlingstelsels en de uitbreiding van de stages in het 
voltijdse onderwijs) en dankzij de sterke uitbreiding van om-, her-, en 
bijscholingsfaciliteiten voor volwassenen. De scholingssector is zelf een zeer complexe 
markt geworden met talloze aanbieders en gebruikers. Door directe betrokkenheid van de 
werkgevers op deze markt heeft de scholingssector ook een bemiddelingsfunctie 
gekregen. 
(d) Door de nieuwe informatie- en communicatietechnologie komt meer informatie over 
de arbeidsmarkt op goedkope wijze beschikbaar. 
(e) Nieuwe intermediaire dienstverleners betreden de arbeidsmarkt waardoor de kwantiteit 
en het assortiment van aangeboden diensten wordt vergroot. Op commerciële basis 
georganiseerde particuliere bureaus zijn werkzaam voor werkgevers die bereid zijn om 
voor hun diensten te betalen. Zij helpen bij de selectie en de werving van werknemers 
alsook bij het herplaatsen van overtollige werknemers. Zij komen ook tegemoet aan de 
toenemende behoefte aan werknemers die onder flexibele contracten werken. Met name 
de uitzendbureaus hebben een hoge vlucht genomen in sommige lidstaten van de Unie, op 
meest indrukwekkend in het Verenigd Koninkrijk, Nederland, België en Frankrijk. 
Verscheidene van hen hebben zich ontwikkeld tot grote multinationale ondernemingen die 
hun bemiddelingsdiensten hebben gediversifieerd tot ver buiten hun oorspronkelijke 
activiteit van het uitlenen van tijdelijke werknemers voor korte opdrachten. Zij werken 
niet alleen op basis van contracten met afzonderlijke bedrijven, maar zij kunnen ook 
diensten verlenen ter uitvoering van bipartiete overeenkomsten op ondernemings- en 
sectoraal niveau. Hoewel zij zich in hoofdzaak richten op werkgevers die voor de 
verleende diensten betalen, is het duidelijk dat de commerciële bemiddelingsbureaus ook 
de belangen van veel werkzoekenden dienen. 
In sommige landen zijn de vakbonden opnieuw begonnen met het opzetten van 
plaatsingsdiensten, met name in het kader van werkloosheidsverzekeringen die zij beheren 
(bijvoorbeeld in Denemarken). 
Bovendien laat een aantal landen de ontwikkeling zien van bureaus en organisaties die de 
activiteiten van de Arbvo-organen aanvullen voor verschillende categorieën van kansarme 
werkloze werknemers. Deze dienstverleners worden volledig of grotendeels uit 
overheidsmiddelen gefinancierd, hetzij via de Arbvo-organen die hun diensten inkopen, 
hetzij via andere instellingen (Ministeries van Werkgelegenheid, lagere overheden, sociale-
11 
uitkeringsorganen, enz.). Door nevenactiviteiten te ontwikkelen op publiek gebied spelen 
de commerciële bureaus daarbij soms ook een rol. 
Het nieuwe ILO-Verdrag nr. 181 betreffende bureaus voor arbeidsbemiddeling welke 
voor hun bemiddeling betaling vragen, dat Verdrag nr. 96 van 1949 moet gaan vervangen, 
creëert op internationaal vlak een rechtsgrondslag voor nieuwe dienstverleners, maar het 
verplicht de ratificerende Staten ook passende. voorzorgsmaatregelen te nemen tegen 
mogelijke vormen van misbruik op de arbeidsmarkt. Ondanks de toename van de 
commerciële bureaus op de markt is hun bijdrage aan het op elkaar afstemmen van 
werkloze werkzoekenden en vacatures (de belangrijkste taak van de Arbvo-organen) nog 
vrij beperkt, ook in de landen waar zij de grootste bloei kennen. ' 
Niet alleen de /war&fomgeving van de Arbvo-organen ondergaat ingrijpende veranderingen 
- ook hun politieke en institutionele omgeving verandert. De traditionele methode van 
arbeidsmarktbeheer door de overheid, die vaak op een nauw tripartiet overleg steunde, 
begint stilaan vervangen te worden door een meer gedecentraliseerde en minder 
regulerende aanpak. In deze context hebben de Arbvo-organen vaak een meer autonome 
positie verworven op enige afstand van hun toezichthoudende ministeries, maar zij zijn 
ook in een positie komen te verkeren waarin zij meer dan ooit hun marktpositie moeten 
opbouwen door het goed bedienen van hun klanten in plaats van hun positie af te leiden 
van ministeriële bevoegdheden. 
3.2. De uitdagingen van de aanpassing 
Om succesvol te zijn moeten de Arbvo-organen op al deze veranderingen inspelen. Op 
sommige gebieden zijn de uitdagingen duidelijk. De Arbvo-organen moeten hun positie in 
de nieuwe groeisegmenten van de arbeidsmarkt verder ontwikkelen, met name in delen 
van de dienstensector ,en in delen van de markt waar flexibele arbeidscontracten 
gebruikelijk zijn. Doordat zij grotendeels dienstverlenende instellingen in de 
informatiesector zijn, moeten de Arbvo-organen ook gelijke tred houden met de nieuwe 
informatie- en communicatietechnologieën en deze in hun dagelijks werk benutten. 
Op andere gebieden is het niet zo duidelijk hoe de Arbvo-organen moeten reageren. De 
Arbvo-organen hebben te maken met krachten die hen in verschillende richtingen duwen. 
Zij moeten een nieuw evenwicht tussen die krachten weten te vinden. De in het verleden 
ontwikkelde aanpak moet opnieuw worden beoordeeld en aangepast: 
(a) Verlenen van diensten aan werkzoekenden en werkgevers - De Arbvo-organen 
moeten' de vaak uiteenlopende eisen van werkgevers en werkzoekenden in 
overeenstemming weten te brengen. Werkloze werkzoekenden, vooral de meest 
problematische, vragen veel aandacht en vereisen de inzet van veel middelen 
(systematische begeleiding wordt algemeen beschouwd als een sleutelelement in de strijd 
tegen de langdurige werkloosheid). Maar een te sterke nadruk op de werkzoekenden kan 
ten koste gaan van de dienstverlening aan de werkgevers. Het handhaven van dat 
evenwicht is des te moeilijker in de nieuwe concurrerende omgeving waarin werkgevers 
de Arbvo-organen beginnen te zien als slechts één van de mogelijke dienstverleners op de 
arbeidsmarkt. Daarom moet aandacht worden besteed aan de kwaliteit en de omvang van 
de aan de werkgevers geboden diensten en de voorwaarden waaronder deze worden 
verleend. 
12 
(b) Opbouwen van een relatie met andere dienstverleners - Slechts een klein aantal 
commerciële arbeidsbemiddelingsdiensten concurreert direct met de activiteiten van de 
Arbvo-organen. Een aanzienlijk gedeelte is gericht op vrij uiteenlopende segmenten van 
de markt (bijvoorbeeld werving van managers en ander leidinggevend personeel). De 
geleidelijke demonopolisering van de markt voor arbeidsbemiddelingsdiensten betekent 
echter wel dat de Arbvo-organen een relatie met andere intermediairs moeten 
ontwikkelen. In marktsegmenten waar de Arbvo-organen en andere dienstverleners naast 
elkaar bestaan, zijn er verscheidene nieuwe opties voor het organiseren van de publieke 
betrokkenheid. De Arbvo-organen kunnen zich uit sommige activiteiten terugtrekken, 
omdat andere diensten beter in staat zijn deze uit te voeren. Dit kan in de richting gaan 
van "outsourcing", wat al lang een vertrouwd verschijnsel voor scholingsdiensten is, maar 
dat nu ook steeds meer doordringt in de sfeer van voorlichting, begeleiding en 
bemiddeling. Het kan echter ook leiden tot een meer fundamentele werkverdeling; een 
voorbeeld hiervan is de afzonderlijke organisatorische structuur op regionaal en 
gemeentelijk niveau die onlangs in sommige landen - Denemarken, Ierland en enkele 
andere - is opgezet voor de behandeling van de zeer kansarme werkzoekenden. Op 
sommige gebieden kan ook worden geëxperimenteerd met het oprichten van gezamenlijke 
ondernemingen van het Arbvo-orgaan en particuliere intermediairs; dat gebeurt o.a. al in 
Nederland. 
Maar men moet niet uit het oog verliezen, dat in de nieuwe betrekking tussen het Arbvo-
orgaan en de private bemiddelaarser toch ook een concurrentie-element aanwezig is. Dat 
dwingt de Arbvo-organen om beter te presteren teneinde hun marktaandeel te behouden 
en uit te breiden, wat op zich weer noodzakelijk is voor effectieve verwezenlijking van 
hun sociale doelstellingen. Onder deze concurrerende marktomstandigheden moeten de 
Arbvo-organen ook bezien in hoeverre zij zelf betaalde diensten moeten ontwikkelen, om 
een positie op te bouwen waarin zij de werkgevers net zo'n volledig 
dienstverleningspakkét kunnen aanbieden als hun commerciële tegenhangers. Het is al met 
al duidelijk dat de Arbvo-organen duidelijker moeten aangeven wat hun eigenlijke rol en 
toegevoegde waarde op de markt is in vergelijking met zowel de commerciële als de niet-
commerciële dienstverleners. 
De regeringen zijn in elk geval verplicht om op de markt voor 
arbeidsbemiddelingsdiensten de basisbeginselen van eerlijke concurrentie na te leven, zoals 
vastgesteld in de artikelen 85 en 86 van het Europees Verdrag. Dat betekent dat een 
Arbvo-orgaan wanneer deze moet concurreren met andere bedrijven; moet afzien van het 
sluiten van anti-concurrentieovereenkomsten met hen, tenzij voor dergelijke 
overeenkomsten een uitzondering wordt gemaakt uit hoofde van artikel 85, lid 3. Het 
betekent ook daf wanneer een Arbvo-orgaan een dominerende positie op de markt 
bekleedt, hij geen misbruik van deze positie mag maken. 
De nieuwe situatie biedt de regeringen tevens de mogelijkheid om de Arbvo-organen aan 
enige markttoetsing te onderwerpen. Een dergelijke toetsing is feitelijk een uitbreiding van 
de concurrentiestrijd om de marktaandelen die onmiddellijk voortvloeit uit de 
liberalisering zelf - nu ontstaat ook concurrentie om de verwerving van 
overheidsopdrachten voor dienstverlening (specifieke programma's, delen van de 
begeleidingsprojecten, enzovoort). Dergelijke experimenten zijn reeds aan de gang in het 
Verenigd Koninkrijk en Nederland. 
13 
(c) Plaatsen van de werkzoekenden en beheren van de uitkeringen - Om ervoor te 
zorgen dat het uitkeringsstelsel meer bijdraagt aan de werkgelegenheid is het nodig dat er 
een nauwe band ontstaat tussen het beheer van de werkloosheidsuitkeringen en de 
verlening van diensten op het gebied van de arbeidsvoorziening. De principes die ten 
grondslag liggen aan het uitkeringsbeheer zijn echter niet automatisch verenigbaar met de 
doelstelling van de arbeidsbemiddeling. 
(d) Uitvoeren van het overheidsbeleid en verlenen van diensten - Terwijl de sterkte van 
de Arbvo-organen in toenemende mate afhangt van hun positie als dienstverlenend bedrijf 
op de markt, blijven zij ook een belangrijk uitvoeringsorgaan van overheidsbeleid. Dat kan 
hen zwaar belasten met de uitvoering van administratieve taken die een bureaucratische 
cultuur bevorderen. Binnen het raamwerk van periodiek te vernieuwen "overeenkomsten" 
tussen de Arbvo-organen en hun Ministerie kan worden geprobeerd een adequate 
verbinding te leggen tussen de uitvoeringsopdrachten enerzijds en operationele 
onafhankelijkheid anderzijds. 
(e) Vaststellen van het passende delegatieniveau - Regionale en plaatselijke overheden 
zijn steeds meer betrokken bij de bestrijding van de werkloosheid. Dat vergt delegatie van 
de bevoegdheden binnen de Arbvo-organen, willen ze succesvolle partners kunnen 
worden in het werkgelegenheidsbeleid op regionaal en plaatselijk niveau. Maar daarbij 
moet tevens rekening worden gehouden met argumenten die pleiten voor het behoud van 
een uniform nationaal systeem (gelijke behandeling, geunificeerd stelsel van 
werkloosheidsverzekering en schaalvoordelen) 
(f) Verlenen van een nationale dienst in een Europese context - De nationale 
arbeidsmarkten moeten steeds meer in een breder Europees perspectief worden beheerd. 
De internationale arbeidsmobiliteit zal tijdens de twee volgende decennia een belangrijker 
factor worden dan zij de laatste 30 jaar is geweest. Hooggeschoolde nieuwe generaties 
van jonge werknemers zullen meer in staat en bereid zijn om in een ander land te werken 
en zullen nieuwe mogelijkheden daartoe vinden op. mogelijkerwijs krappere 
arbeidsmarkten waar een tekort aan moderne vaardigheden heerst. Om succesvol te zijn 
pp de Europese markt waar 90% van de EU-productie wordt verkocht, zullen de 
werkgevers een meertalig personeelsbestand nastreven dat gevormd is door verschillende 
culturen, talen en beroepsvaardigheden. Voortbouwend op het bestaande EURES-
netwerk moeten de Arbvo-organen een belangrijke rol spelen bij het vergemakkelijken 
van het vrij verkeer van werknemers. 
3.3. Het moderniseringsproces 
In de meeste lidstaten is het moderniseringsproces in gang gezet. De Arbvo-organen 
worden vaak op een meer gedecentraliseerde wijze georganiseerd en aan de plaatselijke 
arbeidsbureaus wordt meer speelruimte gelaten om hun middelen op de plaatselijke 
arbeidsmarkt af te stemmen. De Arbvo-organen zijn reeds in zekere mate 
gedecentraliseerd in Zweden, Finland, Denemarken en Nederland en er is vooruitgang in 
deze richting geboekt in Duitsland, Oostenrijk, Ierland, België en Frankrijk. De aan de 
gang zijnde regionalisering van het Arbvo-orgaan in Italië en Spanje zal een mogelijkheid 
bieden om het moderniseringsproces te ondersteunen. 
Het monopolie van de Arbvo-organen op het gebied van de arbeidsbemiddeling is in de 
meeste lidstaten afgeschaft en waar het nog bestaat, kan toch een duidelijke ontwikkeling 
14 ' 
naar meer marktvrijheid worden waargenomen (bijvoorbeeld in Italië en Spanje). Als 
gevolg daarvan zijn de meeste Arbvo-organen begonnen nieuwe relaties aan te knopen 
met het groeiend aantal particuliere bureaus. Deels in verband ermee worden in veel 
landen, waaronder Frankrijk, Oostenrijk en/Duitsland, ook inspanningen geleverd om de 
klantgerichtheid in de dienstverlening te vergroten. 
Bovendien trachten veel lidstaten de relatie tussen het uitkeringsbeheer en de 
arbeidsbemiddeling in een nieuwe vorm te gieten. In Denemarken zal de uitwisseling van 
informatie tussen de arbeidsbureaus en de uitkeringsinstantie worden versterkt. In 
Frankrijk worden werkloze werkzoekenden door de Arbvo-organen onmiddellijk naar de 
uitkeringsinstanties doorverwezen, wanneer zij zich voor de eerste keer laten inschrijven. 
In Nederland worden geïntegreerde klantendossiers met alle informatie over de. 
werkzoekenden aangelegd en één-loketdiensten voor uitkering en arbeidsbemiddeling zijn 
in ontwikkeling. In het Verenigd Koninkrijk is met de invoering van de lobseekers' 
Allowance opnieuw een sterke band gelegd tussen het beheer van de uitkeringen en de 
arbeidsvoorziening. 
Het hervormingsproces is nog lang niet afgelopen. Sommige initiatieven bevinden zich 
nog maar in het beginstadium, terwijl andere op vrij versnipperde wijze worden 
uitgevoerd zonder de nodige samenhang tussen de verschillende onderdelen en zonder de 
betrokkenheid van alle relevante actoren. 
De oplossingen zullen niet noodzakelijkerwijs voor alle lidstaten gelijk zijn. De 
hervormingen zullen deels afhangen van de specifieke organisatiestructuren van de 
afzonderlijke Arbvo-organen die een lange historische ontwikkeling hebben doorgemaakt 
en gevormd werden binnen het kader van nationale sociaal-economische systemen. Maar 
de uitdaging tot modernisering is toch ook in veel opzichten overal gelijk, omdat geheel 
Europa met dezelfde veranderende omgeving wordt geconfronteerd. 
4. Een gecoördineerd actieprogramma ter versterking en modernisering van de 
Arbvo-organen 
De nieuwe Europese werkgelegenheidsstrategie is een nieuwe prikkel tot snelle 
modernisering en versterking van de publieke Arbeidsvoorzieningsorganen. Uit 
overheidsmiddelen en/of uit verplichte premies gefinancierde dienstverlening is een 
belangrijk instrument voor de uitvoering van de richtsnoeren, en de nationale actieplannen 
kennen aan de Arbvo-organen duidelijk een centrale rol toe in de Verlening van dergelijke 
diensten. Er is behoefte aan gecoördineerde actie door alle betrokken partijen, waaronder 
de Arbvo-organen zelf, de nationale regeringen, de plaatselijke en regionale autoriteiten 
en de sociale partners. De Europese werkgelegenheidsstrategie stimuleert een 
gezamenlijke interesse op Europees niveau voor een effectieve organisatie van de arbvo-
dienstverlening en roept op tot Europese steun voor nationale inspanningen op dat gebied. 
4.1. Prioriteiten voor een gecoördineerde actie . 
Om te bewerkstelligen dat de Arbvo-organen de uitdagingen van de moderne 
arbeidsmarkt aankunnen, en om hen in staat te stellen de uit de Europese 
15 
werkgelegenheidsstrategie voortvloeiendee doelstellingen te verwezenlijken, gelden de 
volgende vereisten: 
De Arbvo-organen moeten a) zich een ruime toegang tot vacatures verwerven, b) een 
systematische begeleiding van alle geregistreerde werkloze werkzoekenden tot stand 
brengen, c) bijdragen 'aan de gecoördineerde verlening van alle publieke diensten aan 
werkzoekenden, gericht op hun reïntegratie, en d) sterke samenwerkingsverbanden met 
andere relevante actoren op de markt ontwikkelen. Bovendien bestaat er behoefte aan een 
meer actieve bevordering van zowel de beroeps- als de geografische mobiliteit in Europa 
als middel om de arbeidsmogelijkheden te vergroten en de afstemming tussen vraag en 
aanbod te verbeteren. 
* Bevorderen van een groot vacaturebereik 
Om met enige kans van slagen de werkloosheid aan te pakken moeten de Arbvo-organen 
over een substantieel marktaandeel van vacatures beschikken. Alleen dan kunnen zij 
verschillende bemiddelingstechnieken en hulpverlening bij het zoeken naar werk inzetten 
om een brug naar de markt te slaan. Dat is niet minder noodzakelijk voor het bieden van 
arbeidsmogelijkheden aan kansarme categorieën die langdurig werkloos zijn of dreigen te 
worden. Om een dergelijk marktaandeel te bereiken moeten de Arbvo-organen goede 
relaties met de werkgevers opbouwen, gebaseerd op vertrouwen in het professionele 
karakter van hun diensten. 
De. Arbvo-organen moeten daarom dienstverleningsbedrijven worden. Dit vereist een 
uitgebreid actieprogramma met onder meer een betere identificatie van de behoeften van 
de werkgevers, de levering van bredere en actuelere dienstpakketten, de ontwikkeling van 
"loketten" voor specifieke bedrijven en sectoren, en gerichte actie ter verbetering van het 
imago van de Arbvo-organen. Een dergelijke bedrijfsmatige aanpak vereist eveneens een 
herbeoordeling van de interne management methoden en bevordering van 
kwaliteitsbeheer. 
Bovendien moeten de beschikbare nieuwe informatie- en communicatietechnologieën 
worden benut om veelomvattende en toegankelijke zelfbedieningssystemen op te bouwen. 
Zulke eerstelijnsdiensten voor werkgevers en werkzoekenden moeten worden 
ondersteund door een tweede lijn van meer persoonlijke hulpverlening die gemakkelijk 
toegankelijk is. 
* Zorgen voor een systematische begeleiding 
De nadruk die in de richtsnoeren wordt gelegd op preventieve actie tegen de 
jeugdwerkloosheid en de langdurige werkloosheid - vooral de verwijzing naar de 
vroegtijdige identificatie van individuele behoeften en de verplichting om diensten aan te 
bieden vóór het overschrijden van de drempels van 6 en 12 maanden - verhoogt de druk 
op de Arbvo-organen om zich sterk te maken voor een systematische begeleiding van de 
werklozen. Dit vereist een zorgvuldige analyse van individuele behoeften en een 
nauwgezet clientvolgsysteem voor de werkloze werkzoekenden gedurende de gehele tijd 
dat zij geregistreerd staan. Een dergelijke, op regelmatige gesprekken gebaseerde aanpak 
is succesvol gebleken bij de preventie van langdurige werkloosheid. De moeilijkste 
cliënten vereisen op hun behoeften toegesneden individuele actieplannen. 
16 
Dit en de verdere ontwikkeling van geïndividualiseerde dienstverleningspakketten dreigen 
zwaar te wegen op de beschikbare middelen, wat de noodzaak van een efficiënter gebruik 
van de personele en financiële middelen onderstreept. 
* Bijdragen aan de gecoördineerde verlening van alle diensten aan 
werkzoekenden 
De Verbetering van de inzetbaarheid vereist nauwe coördinatie van alle aan de 
afzonderlijke werkzoekenden verleende publieke diensten, daaronder begrepen de 
werkloosheidsuitkeringen, de voorlichting, begeleiding en arbeidsbemiddeling, alsook de 
toepassing van bijzondere aanpassingsmaatregelen, zoals voorzieningen voor om-, her-, en 
bijscholing. De Arbvo-organen moeten ten volle hun rol spelen bij deze gecoördineerde 
dienstverlening. Dat betekent niet dat de Arbvo-organen als afzonderlijke organisatie alle 
verantwoordelijkheden op zich moeten nemen en alle praktische 
dienstverleningsactiviteiten moeten uitvoeren. Maar de Arbvo-organen bevinden zich wel 
in een goede positie en zijn goed toegerust om alle delen van het dienstverleningssysteem 
voor werkzoekenden aan elkaar te helpen koppelen. 
In de lidstaten met slechts een beperkte mate van institutionele integratie kan een 
herziening van de bestaande gevalsbehandelingsprocedures noodzakelijk zijn. Het creëren 
van één-loketdiensten op plaatselijk niveau is in dit verband een belangrijk thema. Ook in 
de lidstaten waar de institutionele integratie verder is ontwikkeld, moeten mogelijk de 
coördinatieproblemen worden opgelost, bijvoorbeeld tussen de Arbvo-organen en de 
gemeentelijke autoriteiten die voor de bijstandsuitkeringen verantwoordelijk zijn. 
* Gebruik maken van de synergie tussen de Arbvo-organen en andere relevante 
actoren 
De Arbvo-organen moeten hun relaties met de andere actoren op de markt opnieuw 
bekijken en gebruik maken van mogelijke vormen van synergie. Dit omvat: 
(a) het ontwikkelen van netwerken met regionale/plaatselijke autoriteiten die om sociale 
en economische redenen meer betrokken zijn geraakt bij het werkgelegenheidsbeleid en 
die verantwoordelijk zijn voor belangrijke beleidsinstrumenten (bijstandsregelingen, 
onderwijs- en opleidingsvoorzieningen, welzijnsvoorzieningen, enzovoort). Een 
succesvolle samenwerking kan het toekennen van meer besluitvormingsbevoegdheden aan 
de plaatselijke arbeidsbureaus noodzakelijk maken; 
(b) samenwerking met de sociale partners, die in toenemende mate een nieuw en 
gevarieerd werkgelegenheidsbeleid op bipartiete basis in bepaalde sectoren en takken van 
de economie ontwikkelen; 
(c) samenwerking met de instellingen op het gebied van de beroepsopleiding. Deze zijn 
met het groeiend belang van opleiding en scholing sterk in aantal toegenomen en zijn op 
meer directe wijze verweven geraakt met het arbeidsallocatieproces en alle daarbij 
betrokken actoren; 
(d) een betere coördinatie met de instellingen die zich bezighouden met de (re-)integratie 
van niet als werkloze geregistreerde mensen zonder werk; en 
17 
(e) ontwikkeling van goede relaties met de sterk in omvang toenemende sector van de 
particuliere bemiddelingsbureaus. Bovendien kunnen samenwerkingsverbanden met 
zelfhulporganisaties voor werklozen de dienstverlening verbeteren. 
* Gebruik maken van de Arbvo-organen om de internationale arbeidsmobiliteit 
te vergemakkelijken 
Zowel de invoering van de economische en monetaire unie als de ontwikkeling van een 
gecoördineerde Europese werkgelegenheidsstrategie maken het steeds belangrijker 
obstakels weg te nemen voor het vrij verkeer van werknemers. Een grotere geografische 
mobiliteit zal de economische aanpassing en de aanpassing van de arbeidsmarkt 
vergemakkelijken. Het EURES-netwerk dat in 1993 door de Arbvo-organen en de 
Europese Commissie is opgericht - en waarbij in een aantal grensoverschrijdende 
structuren ook de sociale partners en de plaatselijke actoren zijn betrokken - is het ideale 
instrument voor het vergemakkelijken en bevorderen van de mobiliteit. Om zijn potentieel 
te optimaliseren is het nodig dat EURES steviger ingebed wordt in de verschillende 
nationale Arbvo-organen en aan de gebruikers - werkgevers, werknemers of 
werkzoekenden - diensten van hogere kwaliteit levert. 
4.2. De vereiste actie 
De Arbvo-organen , de regeringen, de sociale partners en de Europese Unie moeten 
gezamenlijk een gecoördineerde inspanning leveren om vooruitgang bij de verwezenlijking 
van de hierboven vermelde prioriteiten te boeken. 
* Arbvo-organen 
De Arbvo-organen moeten strategisch de hoofdrol spelen. Zij moeten professionele 
diensten verlenen aan de werkgevers. Zij moeten effectieve methoden en procedures 
uitwerken voor het verwerken van de voortdurende stroom werkloze werkzoekenden. Zij 
moeten nieuwe relaties ontwikkelen met de andere actoren op de arbeidsmarkt, zoals de 
particuliere bemiddelingsbureaus, de plaatselijke en regionale overheden en de 
uitkeringsinstanties. 
De Arbvo-organen moeten ten volle gebruik maken van de door de Europese 
samenwerking geboden mogelijkheden. Door de uitwisseling van 'best practices' is het 
mogelijk om een bredere Europese basis van ervaringen tot stand te brengen, een netwerk 
te ontwikkelen voor het verlenen van onderlinge steun, en gezamenlijke projecten op te 
zetten die ertoe zullen bijdragen dat het huidige moderniseringsproces wordt versneld en 
in de juiste richting wordt geleid. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van 
zelfbedieningssystemen onder gebruikmaking van de moderne informatie- en 
communicatietechnologie. Het delen van de onderzoek- en ontwikkelingskosten kan 
aanzienlijke voordelen opleveren, vooral omdat de systemen steeds meer zullen moeten 
worden ontwikkeld volgens specificaties die de toegankelijkheid daarvan in geheel Europa 
mogelijk moeten maken. Een ander voorbeeld is de ontwikkeling van bepaalde 
gemeenschappelijke normen, zoals voor de kwaliteit van de verleende diensten. 
De Arbvo-organen moeten een vollediger integratie van EURES in hun dienstverlening 
ondersteunen, zodat zij in sterker mate een Europese dimensie kunnen geven aan hun 
voorlichtings-, adviserings- en bemiddelingsdiensten voor werkzoekenden en werkgevers. 
1a i 
* Lidstaten 
Als onderdeel van hun verbintenis ten aanzien van de Europese werkgelegenheidsstrategie 
moeten de lidstaten de modernisering van de Arbvo-organen volledig ondersteunen en 
hun ontwikkeling bevorderen. Mits goed doordacht, is dergelijke steun productief en 
kosten-efficiënt uit zowel sociaal als financieel oogpunt. 
Binnen de context van een algemene herstructurering van de uitgaven, is het verstrekken 
van toereikende middelen aan de Arbvo-organen , vooral in termen van omvang en 
kwaliteit van het personeel, een vitale voorwaarde voor hun welslagen. De uitdagende 
doelstellingen van de werkgelegenheidsrichtsnoeren maken een hernieuwde beoordeling 
van de middelen nog noodzakelijker. 
De regeringen moeten ook trachten een passende institutionele omgeving voor de Arbvo-
organen te creëren. Dat betekent vooral de totstandbrenging van een goed evenwicht 
tussen de centrale politieke sturing en een voldoende mate van operationele 
onafhankelijkheid. Dit kan geschieden door het sluiten van jaarlijkse of meerjaarlijkse 
overeenkomsten, zoals reeds in verscheidene lidstaten het geval is. Bovendien is enige 
mate van gedecentraliseerd beheer noodzakelijk om de Arbvo-organen in staat te stellen 
zich aan te passen aan de verschillende behoeften van de plaatselijke en regionale 
arbeidsmarkten. Ten derde kan de verbreiding van andere intermediairs in een meer 
geliberaliseerde markt voor bemiddelingsdiensten op geëigende wijze worden benut voor 
het streven naar een grotere doeltreffendheid en doelmatigheid bij het verlenen van 
publieke diensten. Ten vierde moeten de lidstaten zorgen voor een duidelijke verdeling 
van bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen alle actoren die bij de verlening van 
de actieve en passieve diensten op het gebied van de arbeidsvoorziening betrokken zijn. 
Verder moeten de regeringen een geëigend niveau scheppen en in stand houden -en een 
'passende structuur- voor scholingsvoorzieningen, werkervaring en andere middelen voor 
marktaanpassing. De Arbvo-organen kunnen hun marktfuncties slechts op bevredigende 
wijze uitoefenen als deze voorzieningen voor het scheppen van nieuwe mogelijkheden 
kunnen worden aangeboden aan werkloze werkzoekenden die niet voldoende hebben aan 
een loutere mix van voorlichtings-, adviserings-, begeleidings- en bemiddelingsdiensten. 
De Commissie verzoekt de lidstaten - bij de tenuitvoerlegging van hun nationale 
actieplannen - de nodige aandacht te besteden aan de voorbereiding van de Arbvo-
organen op hun instrumentele rol bij de tenuitvoerlegging van de 
werkgelegenheidsrichtsnoeren. Daarbij dienen ook maatregelen te worden genomen met 
het oog op de modernisering van de Arbvo-organen en het versterken van hun rol als 
verleners van publieke diensten. 
* Sociale partners 
De verwezenlijking van de dubbele doelstelling van het aanpassen van de werkenden aan 
de economische en technologische veranderingen en het inzetbaar houden van de 
werklozen vereist een gezamenlijke inspanning van openbaar bestuur en sociale partners. 
In de meeste lidstaten zijn de sociale partners reeds enige jaren en in verschillende mate 
betrokken bij het beheer van de Arbvo-organen. De werkgelegenheidsrichtsnoeren 
onderstrepen de rol van de sociale partners bij het verbeteren van het 
aanpassingsvermogen van de ondernemingen en hun werknemers en roepen hen op om 
19 
mee te werken aan het beleid ter bevordering van de inzetbaarheid door spoedig 
overeenkomsten te sluiten om werkloze werkzoekenden meer arbeidskansen te bieden. Dit 
zal veelal.leiden tot praktische samenwerking met de Arbvo-organen . 
*Europese Unie 
Binnen het raamwerk van de werkgelegenheidsstrategie zal de Commissie gebruik maken 
van alle beschikbare instrumenten om het bovengenoemde proces te ondersteunen. 
De Commissie ondersteunt de samenwerking tussen de publieke 
Arbeidsvoorzieningsorganen in Europa teneinde de uitwisseling van informatie en 'best 
practices' rond operationele kwesties van gemeenschappelijk belang te vergemakkelijken 
en om op EU-niveau gezamenlijke activiteiten te ontplooien. Met deze samenwerking is in 
1997 begonnen. Zij omvat een expliciet werkprogramma en tweejaarlijkse vergaderingen 
van de hoofden van de, Arbvo-organen . Voor de uitvoering van het werkprogramma zijn 
reeds ad hoe-werkgroepen van Arbvo-deskundigen opgericht, waarbij de Commissie een 
faciliterende rol vervult. 
De belangrijkste gezamenlijke activiteit waarbij de Arbvo-organen van alle lidstaten 
(alsook de Arbvo-organen van Noorwegen en IJsland) op dit ogenblik zijn betrokken, is 
het EURES-netwerk. De verantwoordelijkheid voor EURES op het niveau van de 
Commissie is onlangs overgedragen aan het directoraat dat met het 
werkgelegenheidsbeleid is belast, waardoor uiting is gegeven aan de Vil om de bijdrage 
van EURES aan de werkgelegenheidsstrategie beter te benutten. EURES blijft een 
essentieel instrument om de Europese werknemers in staat te stellen zich vrij op de 
arbeidsmarkt te bewegen en om de werkgevers een ruimere toegang tot het Europese 
werkaanbod te bieden. Als zodanig kan het ook de algemene werking van de Europese 
arbeidsmarkt verbeteren. Naast de noodzaak om marktaanpassingsvoorzieningen (zoals 
onderwijs en scholing) op een geëigende schaal en met een geëigende dichtheid ter 
beschikking te stellen, kan een grotere geografische mobiliteit van de werknemers 
bijdragen aan het verkleinen van de kwalificatiekloof in de Gemeenschap, de inzetbaarheid 
van de werknemers verbeteren en de nauwere integratie van de arbeidsmarkten 
vergemakkelijken. 
De Commissie zal steun verlenen aan onderzoek ter bevordering van een betere kennis en 
een beter begrip van het functioneren der Arbvo-organen en zal de resultaten van deze 
werkzaamheden verspreiden. Het besluit van de Raad van 23 februari 19984 "over 
onderzoek, analyse en samenwerking in de Gemeenschap op het gebied van de 
werkgelegenheid en de arbeidsmarkt" biedt daartoe nieuwe kansen. Bovendien zal de 
Commissie de mogelijkheid bestuderen om proefprojecten te steunen in het kader van de 
nieuwe begrotingslijn voor "Stimuleringsmaatregelen op het gebied van de 
werkgelegenheid". 
De Arbvo-organen zijn altijd een belangrijk mechanisme geweest voor de uitvoering van 
de door het Europees Sociaal Fonds gesteunde programma's, hetzij direct, hetzij via 
andere instellingen. De verbetering van de diensten voor arbeidsvoorziening staat vermeld 
in de regionale doelstellingen van het Fonds. Het initiatief van de Commissie inzake de 
4 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen, L 63/26 van 4.3.98. 
20 
territoriale werkgelegenheidspacten doet eveneens een beroep op de relevante regionale 
en plaatselijke partners, waaronder de Arbvo-organen , om een actieve rol te spelen wat 
het scheppen van arbeidsplaatsen betreft. 
De huidige herziening van de ESF-verordening zal een effectiever gebruik van de 
beschikbare middelen bij de medefinanciering van de programma's van de lidstaten ter 
verwezenlijking van de doelstellingen van de werkgelegenheidsstrategie mogelijk maken. 
De ontwikkeling van structuren en systemen voor de beleidsuitvoering zal uitdrukkelijk 
deel uitmaken van de activiteiten die voor financiële steun uit het Fonds in aanmerking 
komen. Daartoe behoort ook de modernisering en de efficiëntie-verbetering van de 
publieke Arbvo-organen. 
De Commissie zal haar rol in de sociale dialoog gebruiken om tezamen met de sociale 
partners de bestaande en potentiële gebieden voor succesvolle samenwerking met de 
Arbvo-organen op ondernemings-, bedrijfstak- en sectoraal niveau te onderzoeken. 
In het licht van de centrale rol die door de Arbvo-organen in de werkgelegenheidsstrategie en 
meer in het algemeen op de arbeidsmarkt wordt gespeeld, zal de Commissie de nodige 
aandacht daaraan schenken bij de ontwikkeling van partnerschappen met Centraal- en Oost-
Europese en andere kandidaat-landen. Er zal steun worden verleend aan Arbvo-initiatieven 
die zijn gericht op de versterking van hun rol, enerzijds als dienstverleners op de arbeidsmarkt 
en anderzijds als instrument voor de uitvoering van heLwerkgelegenheidsbeleid. 
21 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 641 def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 01 13 05 
Catalogusnummer : CB-CO-98-634-NL-C 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
21