COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(93) 11 def. - SYN 285 
Brussel, 26 januari 1993 
Opnieuw behandeld voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN PE RAAP 
inzake oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten 
(door de Commissie ingediend op grond van artikel 149, 
lid 2, onder d), van het EEG-verdrag) 
-2-
TQEU CHUNG 
Het Europees Parlement heeft op 15 en 16 december 1992 de tweede lezing van 
het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende oneerlijke bedingen 
in consumentenovereenkomsten voltooid en heeft 7 amendementen voorgesteld ten 
aanzien van het gemeenschappelijk standpunt van de Ministerraad van 22 
september 1992. 
In de tekst van het opnieuw behandelde voorstel zijn twee van deze 
amendementen integraal overgenomen, te weten de nummers 3 en 5. De strekking 
van amendement nr. 4 is ook overgenomen. Verder zijn de Overwegingen nr. 17 
en 21 ten gevolge van de amendementen betreffende de dispositieven van het 
voorstel voor de richtlijn gewijzigd. 
De amendementen nr. 1, 2, 6 en 7 zijn door de Commissie verworpen. 
In amendement nr. 3 wordt het tweede algemene criterium voor de beoordeling 
van het oneerlijke karakter van contractuele bedingen, dat in het gewijzigde 
voorstel van de Commissie (van maart '92) stond vermeld, opnieuw 
geïntroduceerd. 
Volgens dit criterium is een beding oneerlijk zodra het, in strijd met de 
voorwaarde van de goede trouw, ertoe leidt dat de uitvoering van de 
overeenkomst aanzienlijk afwijkt van hetgeen de consument rechtmatig kon 
verwachten. Al valt deze situatie, in ieder geval tot op zekere hoogte, onder 
het criterium zoals dat in het gemeenschappelijk standpunt is geformuleerd, 
toch blijkt dat dit tweede criterium kan bijdragen tot een betere afbakening 
van het begrip 'oneerlijk beding' en dat het als voordeel heeft er duidelijk 
op te wijzen dat de voorwaarde van de goede trouw niet alleen betrekking 
heeft op de omstandigheden zoals die zijn op het moment van de opstelling van 
de overeenkomst, maar ook op het rekening houden met de waarschijnlijke 
consequenties die de uitvoering van de overeenkomst voor de consument heeft. 
Amendement nr. 5 heeft vooral een redactioneel karakter. De civiele sanctie 
waarin artikel 6, lid 1, van het gemeenschappelijk standpunt voorziet ("het 
niet tegen de consument kunnen inroepen" van oneerlijke bedingen), heeft een 
concreet oogmerk, namelijk dat een oneerlijk beding voor de consument geen 
enkele verplichting schept ten aanzien van de uitvoering ervan. De exacte 
Juridische implicaties van deze gevolgtrekking (relatieve of absolute 
nietigheid, non-existent ie, niet-inroepbaarheid enz.) dienen echter aan de 
rechterlijke macht van de afzonderlijke Lid-Staten te worden overgelaten. De 
uitdrukking "niet kunnen inroepen tegen" lijkt in dit verband derhalve nog 
niet "neutraal" genoeg. Daarom wordt nu de nieuwe formulering "niet bindend 
zijn voor" voorgesteld. 
Amendement nr. 4 heeft betrekking op het Juridische karakter van de bijlage 
en heeft de bedoeling opnieuw het principe van een "zwarte lijst" te 
introduceren, dat wil zeggen, een lijst van bedingen die te ailen t i Jde als 
oneerlijk moeten worden aangemerkt. Het "zwarte" karakter van zo'n lijst is, 
tot op zekere hoogte, niet goed verenigbaar met de huidige formulering van de 
bedingen in de bijlage, met name gezien het discretionaire gebruik van termen 
in vele bedingen. 
Bovendien is uit de discussies die gedurende de werkzaamheden van de Raad 
hebben plaatsgehad, gebleken dat een "volkomen zwarte" lijst een voor de 
meeste Lid-Staten moeilijk aanvaardbare oplossing zou zijn. 
-3-
Toch blijkt de in het gemeenschappelijk standpunt beoogde oplossing ook niet 
geheel bevredigend te zijn. De notie van een "indicatieve" lijst is te 
onnauwkeurig voor een adequaat begrip van de na te streven doelen. De nieuwe 
versie van deze passage is ten gevolge van de onnauwkeurigheid van deze notie 
dan ook gecompliceerder geworden. 
De Commissie meent derhalve dat het zinvol is de juridische waarde van de 
bijlage aan en te preciseren. Daarom wordt de strekking van amendement nr. 4 
overgenomen door het principe van een lijst van typen bedingen die 
verondersteld worden oneerlijk te zijn. Een dergelijke veronderstelling ten 
aanzien van deze bedingen is, globaal genomen, zeker gerechtvaardigd. Ze kan 
echter indien nodig ongedaan worden gemaakt door de verkoper die in een 
bepaalde situatie van dergelijke bedingen gebruik maakt. 
Alle andere door het Europees Parlement voorgestelde amendementen zijn door 
de Commissie verworpen. 
De amendementen nr. 1 en 2 zijn gebaseerd op de overweging dat de term 
"dwingend" de betekenis heeft die in het civiel recht wordt gebruikt, waar 
namelijk onderscheid gemaakt wordt tussen "dwingende" en "aanvullende" 
regels. Hiermee wordt beoogd de tegenstelling op te heffen die men ontdekt 
heeft tussen artikel 1, lid 2, en overweging nr. 13. Deze tegenstelling is 
echter slechts een schijnbare aangezien de term "dwingend" in artikel 1, lid 
2, in genen dele verband houdt met bovengenoemd civielrechtelijk onderscheid, 
maar andere meer algemene doelen nastreeft. 
Amendement nr. 6 is ongeschikt voor de beoogde doelen. Het vervangen van de 
verplichting van de Lid-Staten om te voorzien in "doeltreffende en geschikte 
middelen om een eind te maken aan het gebruik van oneerlijke bedingen" door 
de verplichting om oneerlijke bedingen te "verbieden", leidt niet 
noodzakelijkerwijs tot aanscherping van de bescherming van de consument. 
Bovendien is uit de discussies die gedurende de werkzaamheden van de Raad 
hebben plaatsgehad, gebleken dat het woord "verbieden" interpretatieproblemen 
oplevert aangezien daaraan sancties van strafrechtelijke aard gekoppeld 
zouden moeten worden. Welnu, toezicht op het gebruik van oneerlijke bedingen 
door middel van koppeling aan het strafrecht, ook al zou het een effectief 
hulpmiddel kunnen zijn bij de uitvoering van de richtlijn, wordt door de 
Commissie in het geheel niet gezien als de enige geschikte methode voor het 
bestrijden van het gebruik van oneerlijke bedingen. 
Amendement nr. 7 tenslotte, heeft ten doel het invoeren van een "bedenktijd" 
van 14 dagen ten gunste van de consument voor wat het sluiten van 
"timesharing"-overeenkomsten betreft. Hoewel een vergelijkbare bepaling ook 
in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie was opgenomen, is er 
inmiddels een ander, specifiek voorstel voor een richtlijn gedaan betreffende 
de bescherming van consumenten in overeenkomsten inzake het gebruik van 
onroerende goederen op basis van een deeltijdregeling (Com (92) 220 def. van 
24 Juii 1992). 
-4-
ln dit voorstel voor een richtlijn wordt reeds het principe van "bedenktijd" 
gehanteerd; in bepaalde gevallen duurt die zelfs langer dan de termijn die 
door het Europees Parlement wordt voorgesteld, dit alles ten einde de 
consument een veel grotere mate van bescherming te garanderen. 
Bovendien is er voor amendement nr. 7 geen plaats meer in de systematiek van 
de huidige tekst van het gemeenschappelijk standpunt. 
- r _ 
Opnieuw behandeld voorstel voor een richtlijn van de Raad 
inzake oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten 
(Ingediend door de Commissie uit hoofde van Artikel 149, lid 2, sub d) van 
het EEG-Verdrag) 
Gemeenschappelijk standpunt van de Raad Opnieuw behandeld voorstel 
Eerste tot en met zestiende overweging ongewijzigd 
Zeventiende overweging 
Overwegende dat in het kader van deze 
richtlijn de lijst van bedingen in de 
bijlage slechts indicatief kan zijn en dat 
zij, gezien dit minimumkarakter, door de 
Lid-Staten in het kader van hun nationale 
wetgeving aangevuld of beperkender 
geformuleerd kan worden, in het bijzonder 
wat de draagwijdte van de bedingen 
betreft; Zeventiende overweging 
Overwegende dat het in het kader van 
deze richtlijn zinvol is een I ijst 
van bedingen die verondersteld worden 
oneerlijk te zijn in een bijlage op 
te nemen; dat bovendien deze lijst, 
gezien het minimumkarakter van de 
richt!ijn. door de Lid-Staten in het 
kader van hun nationale wetgeving 
aangevuld of beperkender geformuleerd 
kan worden, in het bijzonder wat de 
draagwijdte van de bedingen betreft; 
Achttiende tot en met twintigste overweging ongewijzigd 
Eenentwintigste overweging 
Overwegende dat de Lid-Staten de nodige 
maatregelen dienen te treffen om te 
voorkomen dat in overeenkomsten tussen een 
verkoper en een consument oneerlijke 
bedingen worden opgenomen; dat, indien 
dergelijke bedingen toch zijn opgenomen, 
deze althans niet tegen de consument 
kunnen worden ingeroepen, en dat de 
overeenkomst de partijen blijft verbinden 
indien zij zonder de oneerlijke bedingen 
kan voortbestaan; Eenentwintigste overweging 
Overwegende dat de Lid-Staten de 
nodige maatregelen dienen te treffen 
cm te voorkomen dat in overeenkomsten 
tussen een verkoper en een consument 
oneerlijke bedingen worden opgenomen; 
dat, indien dergelijke bedingen toch 
zijn opgenomen, deze niet bindend 
zijn voor de consument, en dat de 
overeenkomst de partijen blijft 
verbinden Indien zij zonder de 
oneerlijke bedingen kan voortbestaan; 
s ç 
Gemeenachoppe Mjk stondpunt von de Road Opnieuw behandeld voorstel 
Tweeëntwintigste tot en met vierentwintigste overweging ongewijzigd 
Artikel 1 en 2 ongewijzigd 
Artikel 3 Artikel 3 
1. 
1. Een beding in een overeenkomst waarover 
niet afzonderlijk is onderhandeld, wordt 
als oneerlijk beschouwd indien het, in 
strijd met de goede trouw, het evenwicht 
tussen de uit de overeenkomst 
voortvloeiende rechten en verplichtingen 
van de partijen ten nadele van de 
consument aanzienlijk verstoort. 1. 
1. Een beding in een overeenkomst 
waarover niet afzonderlijk is 
onderhandeld, wordt als oneerlijk 
beschouwd indien het, in strijd met 
de goede trouw: 
— het evenwicht tussen de uit de 
overeenkomst voortvloeiende rechten 
en verplichtingen van de partijen ten 
nadele van de consument aanzienlijk 
verstoort 
2. 
3. De bijlage bevat een indicatieve lijst 
van bedingen die als oneerlijk kunnen 
worden aangemerkt. of 
- ertoe leidt dat de uitvoering van 
de overeenkomst aanzienlijk afwijkt 
van hetgeen de consument rechtmatig 
kon verwachten. 
2. ongewijzigd 
3. De bijlage bevat een lijst van 
bedingen die verondersteld worden 
oneer!ijk te ziIn. 
Artikel 4 en 5 ongewijzigd 
Artikel 6 
1. 
De Lid-Staten bepalen dat oneerlijke 
bedingen in overeenkomsten tussen een 
verkoper en een consument onder de in het 
nationale recht geldende voorwaarden niet 
tegen de consument kunnen worden 
ingeroepen en dat de overeenkomst voor de 
partijen bindend blijft indien de 
overeenkomst zonder de oneerlijke bedingen 
kan voortbestaan. Artikel 6 
1. 
De Lid-Staten bepalen dat oneerlijke 
bedingen in overeenkomsten tussen een 
verkoper en een consument onder de in 
het nationale recht geldende 
voorwaarden niet bindend zijn voor de 
consument en dat de overeenkomst voor 
de partijen bindend blijft indien de 
overeenkomst zonder de oneerlijke 
bedingen kan voortbestaan. 
Gemeenschappelijk standpunt van de Raad Opnieuw behandeld voorstel 
2. 2. Ongewijzigd 
Artikel 7 tot en met 11 ongewijzigd 
Bi jlage ongewi Jzigd 
-tf 
Door de Commissie verworpen amendementen van het Europees Parlement 
(Amendement nr. 1) 
Der t i ende overweg ing 
••• dot in dat verband onder de term 
"dwingende wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen" tevens de 
regels vallen die volgens de wet van 
toepassing zijn tussen de 
overeenkomstsluitende partijen wanneer er 
geen andere regeling is overeengekomen; schrappen 
(Amendement nr. 2) 
Artikel 1, I id 2 
Contractuele bedingen waarin dwingende 
wettelijke of bestuursrechtelijke 
bepalingen of bepalingen of beginselen van 
internationale overeenkomsten waarbij de 
Lid-Staten of de Gemeenschap partij zijn, 
met name op het gebied van vervoer, zijn 
overgenomen, zijn niet aan deze richtlijn 
onderworpen. Contractuele bedingen waarin 
wettelijke of bestuursrechtelijke 
bepalingen of bepalingen of 
beginselen van internationale 
overeenkomsten waarbij de Lid-Staten 
of de Gemeenschap partij zijn, met 
name op het gebied van vervoer, zijn 
overgenomen, zijn niet aan deze 
richtlijn onderworpen. 
(Amendement nr. 6) 
Artikel 7, I id 1 
De Lid-Staten zien erop toe dot er in het 
belang van de consumenten alsmede van de 
concurrerende verkopers, doeltreffende en 
geschikte middelen bestaan om een eind te 
maken aan het gebruik van oneerlijke 
bedingen in overeenkomsten tussen 
consumenten en verkopers. De Lid-Staten verbieden het gebruik 
van onee rIi j ke bed i ngen In een 
overeenkomst die met een consument 
wordt aangegaan door een persoon die 
in het raam van zijn bedrijfs- of 
beroepsactiviteit handelt; dit verbod 
doet geen afbreuk aan het recht van 
de verkoper cm van zijn eigen 
leverancier vergoeding te verkrijgen. 
(Amendement nr. 7) 
Eerste afdeling van de bijlage, alinea g)a (nieuw) 
betreffende overeenkomsten voor de 
aankoop van onroerende goederen op 
basis van een deeltijdregeling, om de 
datum van de sluiting van de 
overeenkomst op zodanige wijze vost 
te stellen dot de consument de 
mogelijkheid heeft de overeenkomst 
binnen een termijn van 14 volle dagen 
no de opstelling ervan te herroepen. 
- 9 -
ISSN 0254-1513 
COM(93) 11 def. 
DOCUMENTEN 
NL io 06 
Catalogusnummer : CB-CO-93-015-NL-C 
ISBN 92-77-51951 -7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg