1.

richt de volgende aanbevelingen aan de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie (HV/VV), de EDEO, de Raad, de Commissie en de lidstaten: zij dienen a. de Belarussische autoriteiten op te roepen de mensenrechten te eerbiedigen en te werken aan een democratische transitie om zo een einde maken aan het zelfopgelegde isolement van het land ten opzichte van de rest van Europa; b. te herhalen dat als absolute voorwaarde voor vooruitgang in de bilaterale betrekkingen, die kan leiden tot de geleidelijke opheffing van de restrictieve maatregelen van de EU en dooi in de betrekkingen tussen de EU en Belarus, alle resterende politieke gevangenen onvoorwaardelijk en onmiddellijk moeten worden vrijgelaten en in hun politieke en burgerrechten hersteld; Over de politieke dialoog c. het Litouwse voorzitterschap en de top van het oostelijk partnerschap in Vilnius aan te grijpen als nieuwe belangrijke gelegenheid om de betrekkingen met Belarus te verbeteren, zodra alle politieke gevangenen zijn vrijgelaten, met het oog op een nieuw begin van de politieke dialoog o.a. over democratische hervormingen, vrije en eerlijke verkiezingen, eerbiediging van de beginselen van de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden alsmede gesprekken met de oppositie en het maatschappelijk middenveld, mits de Belarussische autoriteiten respect aan de dag leggen voor deze fundamentele waarden; d. neemt kennis van de vrijlating van Dzmitry Dashkevich en Aliaksandr Franskevich in respectievelijk augustus en september 2013, maar betreurt het feit dat deze voormalig politieke gevangenen pas hun vrijheid terugkregen nadat ze hun hele gevangenisstraf hadden uitgezeten; e. optimaal gebruik te maken van de tijdelijke en voorwaardelijke verwijdering van de zittende minister van Buitenlandse Zaken van de zwarte lijst van de EU voor visumverlening, om het belangrijkste en essentiële diplomatieke communicatiekanaal met Belarus te verbreden, met name teneinde deze in staat te stellen deel te nemen aan de top van het oostelijk partnerschap; in de allereerste plaats voor een betekenisvolle dialoog over de vrijlating van politieke gevangenen; maar om desalniettemin hard te blijven ten aanzien van het visumverbod en het bevriezen van tegoeden voor degenen die rechtstreeks betrokken zijn bij de schending van de democratische verkiezingsnormen en de mensenrechten; f. de huidige beperkende maatregelen van de EU tegen Belarussische ambtenaren en entiteiten aan een diepgravende analyse te onderwerpen teneinde, zo nodig, de doeltreffendheid van die maatregelen te verbeteren en het toepassingsgebied, het karakter en de geldigheid ervan aan te passen aan de binnenlandse ontwikkelingen en de ontwikkelingen op het vlak van de betrekkingen met de EU; g. een strategische „routekaart” voor te bereiden, geënt op het gezamenlijke interim-plan en gebaseerd op het beginsel van „meer voor meer”, waarop de prioritaire hervormingsgebieden in Belarus worden aangegeven met het oog op de verbetering van de betrekkingen en een doeltreffende samenwerking in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB), mits er concreet aan democratische hervormingen wordt gewerkt; h. zodra de verkiezingen door internationale organisaties als vrij en eerlijk worden erkend, het Europees Parlement te raadplegen over het opnemen van nieuwe voorstellen inzake de interparlementaire betrekkingen, zowel bilateraal als in het kader van de Parlementaire Vergadering Euronest, met handhaving van de EU-steun voor de democratische krachten en het maatschappelijk middenveld van Belarus; i. ervoor te zorgen dat de lidstaten overeenkomstig artikel 24 VEU het EU-standpunt inzake Belarus steunen en zich in hun bilaterale betrekkingen conformeren aan het optreden van de EU; te benadrukken dat wanneer alle EU-lidstaten en andere democratische landen vastbesloten zijn om eendrachtig op te treden, de toepassing van de universele democratische waarden en de uitvoering van hervormingen in Belarus succesvol kunnen worden bevorderd; j. de dialoog te stimuleren met ambtenaren die niet persoonlijk bij de onderdrukking van burgers betrokken zijn geweest, dit versterking van de samenwerking tussen de EU en Belarus; bij te dragen tot hun interactie met de maatschappelijke organisaties in Belarus, om uiteindelijk het pad te effenen voor hervormingen; k. het maatschappelijk middenveld in bredere zin, zoals onder meer vakbonden en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, alsook de politieke oppositie aan te moedigen om zich sterker te mengen in de dialoog over modernisering; uitgaande van de aanbevelingen van het nationaal platform van het Forum van de maatschappelijke organisaties, openbare inspraakrondes te organiseren over het concept, het doel, de strategie en de beheerstructuur van deze dialoog; de dialoog via de nodige financiële steun en deskundigheid verder te ondersteunen en de communicatiecampagne over de inhoud van de dialoog en wat ermee beoogd wordt, te versterken; l. erop toe te zien dat elke vorm van deelname van de autoriteiten aan de dialoog over modernisering, naast en op voet van gelijkheid met de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld, volledig strookt met de democratische beginselen en gericht is op het ontwikkelen van een concurrerende economie en het bevorderen van democratische hervormingen, een pluralistische samenleving en de rechtsstaat; m. te verklaren dat het maatschappelijk middenveld een cruciale partij is bij de politieke dialoog van de EU als het gaat om de bevordering van democratische veranderingen in Belarus, en daarom steun te geven aan het idee om in de aanloop naar de derde top van het oostelijk partnerschap, in Vilnius een middenveldconferentie te beleggen; n. ten volste gebruik te maken van het Europees Fonds voor Democratie (EFD) teneinde de belangrijkste pleitbezorgers van democratie en mensenrechten in Belarus te ondersteunen, in het bijzonder degenen die moeite hadden om traditionele EU-steun te verkrijgen; o. Rusland en de landen van het oostelijk partnerschap aan te sporen om Belarus op te roepen alle politieke gevangenen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten en politiek te rehabiliteren alsook om zich verder te onthouden van politiek gemotiveerde intimidatie; p. erop toe te zien dat vertegenwoordigers van de EU en de lidstaten die Belarus bezoeken regelmatig contact onderhouden met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de oppositie, teneinde te zorgen voor een evenwichtige deelname van alle partijen aan de processen in verband met de betrekkingen tussen de EU en Belarus; q. alle beschikbare beleidsopties te bekijken om Belarus ertoe aan te moedigen dat het: — uitgaande van de aanbevelingen van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR), de hervormingen van de kieswet volledig doorvoert teneinde een pluralistisch politiek bestel tot stand te brengen dat berust op vrije en eerlijke verkiezingen en waar beleidsideeën de vrucht zijn van echte politieke concurrentie tussen politieke partijen als bouwsteen van de democratie; — toestemming geeft voor de heropening van het gesloten OVSE-kantoor in Minsk; — een einde maakt aan alle belemmeringen en beperkingen die voor de democratische oppositie, maatschappelijke organisaties en ngo's gelden ten aanzien van de uitoefening van de vrijheid van vereniging, meningsuiting, verkeer, vreedzame vergadering en denken, waaronder belemmeringen van de registratie, en toestaat dat technische bijstand voor internationale samenwerking normaal kan worden verstrekt en ontvangen; de bepalingen in zijn wetboek van strafrecht inzake deelname aan niet-geregistreerde organisaties hervormt; — de noodzakelijke institutionele veranderingen aanbrengt om de onafhankelijkheid van de rechtspraak te verzekeren, overeenkomstig de aanbevelingen van de speciale VN-rapporteur over de onafhankelijkheid van rechters en advocaten, alsmede de onafhankelijkheid van advocaten door de wet op de juridische beroepsgroep aan te passen en daadwerkelijk toe te passen; — de in 2013 uitgesproken doodvonnissen niet uitvoert en een moratorium voor de doodstraf instelt, gevolgd door afschaffing van de doodstraf; — uitvoering geeft aan de besluiten over individuele gevallen van het VN-Mensenrechtencomité en de VN-Werkgroep inzake willekeurige detentie, alsmede aan de aanbevelingen van de VN-Commissie tegen marteling uit 2011, om een eind te maken aan de onmenselijke en mensonterende behandeling van personen; — volledig samenwerkt met de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Belarus bij de behandeling van de ernstige zorgen die deze in zijn rapport van april 2013 heeft neergelegd, en hem, als een eerste stap, toegang tot het land verschaft; — het penitentiaire stelsel volledig moderniseert en de samenwerking met de Raad van Europa intensiveert, in de eerste plaats door ondertekening van het Europees Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, dat het Europees Comité inzake de voorkoming van folteringen regelmatig toegang biedt tot detentiecentra, met name die waar zich politieke gevangenen en mensenrechtenactivisten bevinden; vertegenwoordigers van andere relevante internationale en nationale organisaties, diplomaten, maatschappelijke organisaties en familieleden van politieke gevangenen toegang geeft tot de gevangenissen in Belarus; — een onafhankelijke en in alle opzichten functionele nationale mensenrechteninstelling opricht, bijvoorbeeld in de vorm van een ombudsman; — gelijke kansen en rechten voor alle nationale minderheden waarborgt en ervoor zorgt dat zij worden geïntegreerd en niet gediscrimineerd, en daarbij zorg draagt voor normalisering van de situatie van de Unie van Polen in Belarus; een einde maakt aan de marginalisering van de Romaminderheid en vooruitgang boekt bij de eerbiediging van religieuze rechten en vrijheden alsmede de non-discriminatie van LGBT-personen; r. met betrekking tot de daadwerkelijke vrijheid van en toegang tot de media de volgende maatregelen te nemen: Belarus ertoe aansporen de beperkingen op de accreditatie van journalisten en op het gebruik van satelliettelevisie op te heffen en de financiële en technische bijstand van de EU aan alle soorten onafhankelijke media (binnen en buiten het land) te intensiveren, opdat de exploitatie daarvan op termijn haalbaar blijft en deze media potentieel breed toegankelijk worden; hulp bieden bij het invullen van aanvragen voor steun uit Europese programma's en bij het ontwikkelen van gezamenlijke projecten en consortia met internationale persagentschappen en buitenlandse media; Over samenwerking op economisch en energiegebied s. te streven naar een constructieve technische dialoog tussen de EU en Belarus over macro-economische ontwikkelingen en financiële kwesties om een geloofwaardige toezegging van Belarus te verkrijgen met het oog op macro-economische en structurele hervormingen, waaronder de privatisering van staatsbedrijven, de liberalisering van de prijzen, de handel en het bankenstelsel, de ontwikkeling van een adequaat sociaal vangnet en de corruptiebestrijding; t. verder te benadrukken dat bovengenoemde hervormingen — mits voldaan is aan de belangrijkste politieke voorwaarden — cruciaal zijn voor de economische ontwikkeling van Belarus, Europese investeringen en internationale leningen gemakkelijker zouden maken, een positief signaal zouden kunnen zijn voor het wegnemen van de huidige obstakels in de WTO-onderhandelingen en daarmee een verdere integratie in de wereldeconomie mogelijk zouden maken; u. technische bijstand te verlenen om een gunstig ondernemingsklimaat te creëren waarin alle bedrijven, en met name kmo's, dezelfde randvoorwaarden, investeringsveiligheid en gelijke kansen hebben; v. verder met Belarus in gesprek te gaan over werkgelegenheidskwesties, waaronder menselijk kapitaal en de ontwikkeling van vaardigheden die aansluiten op de behoeften van de arbeidsmarkt; w. Belarus aan te moedigen om de aanbevelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) na te komen, in het bijzonder ten aanzien van de vrijheid van vereniging, de registratie en de activiteiten van onafhankelijke vakbonden; Belarus ertoe aan te sporen zijn wetgeving zodanig te wijzigen dat werknemers zowel in de publieke als in de private sector hun baan vrij en zonder enige beperkingen kunnen opzeggen; x. er bij Belarus op aan te dringen dat het de strengste internationale veiligheidsnormen toepast en een werkelijk onafhankelijke milieueffectbeoordeling uitvoert bij de bouw en exploitatie van alle elektriciteitscentrales en daarbij optimaal gebruik maakt van de deskundigheid en de financiering uit alle beschikbare internationale instrumenten, met volledige inachtneming van de bestaande internationale wetgeving, zoals het Verdrag van Espoo en het Verdrag van Aarhus, en overeenkomstig de toezegging van 23 juni 2011 om uitgebreide risico- en veiligheidsanalyses uit te voeren (stresstests), daarbij rekening houdend met de door de Europese Commissie en de Groep Europese Regelgevers op het gebied van nucleaire veiligheid overeengekomen specificaties; y. bijstand te verlenen bij de diversifiëring van het energieaanbod en de aanvoerroutes in Belarus en met dit land de goede praktijken van de EU te delen bij de uitvoering van internationale en regionale projecten in het kader van de „groene economie”, waarbij steun wordt verleend voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen; z. verdergaande regionale samenwerking met Belarus te bevorderen, o.a. door middel van de sectoriële initiatieven van het oostelijk partnerschap, met name op het gebied van handel, energie, milieu en vervoer; de organisatie van bilaterale economische fora als beste praktijk aan te moedigen en daarbij tevens naar meer capaciteitsopbouw door niet-overheidsactoren te streven alsook naar de bevordering van goed bestuur en de hervorming van het openbaar bestuur; aa. de door de kernramp in Tsjernobyl getroffen bevolking verdere technische ondersteuning en gezondheidszorg te blijven bieden; ab. Belarus aan te moedigen om de exploratie en ontwikkeling van onconventionele energiebronnen ter hand te nemen; Over het grensbeheer ac. de samenwerking tussen de EU en Belarus bij het grensbeheer en de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit te versterken en met name Belarus bij te staan bij de ontwikkeling van zijn transitosysteem, de modernisering van de douane- en grenscontroleprocedures en de volledige uitvoering van het EU-concept van geïntegreerd grensbeheer; ad. te waarborgen dat diplomaten en politici uit de EU onbeperkte toegang tot en reismogelijkheden in Belarus hebben; ae. in wederzijds belang bijscholing te verzorgen om het Belarussische agentschap voor grensbeheer vertrouwd te maken met het Schengenacquis; af. de verlening van passende technische bijstand in overweging te nemen voor de installatie aan EU-zijde van moderne grenscontrolesystemen en moderne infrastructuur; ag. de desbetreffende Belarussische diensten passende scholing te geven over de beste praktijken van de EU op het vlak van de invoering van biometrische paspoorten; ah. een mobiliteitspartnerschap EU-Belarus in het leven te roepen en Belarus aan te moedigen tot actieve deelname aan het Panel over migratie en asiel in het kader van het oostelijk partnerschap; ai. de samenwerking tussen Belarus en het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) en het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) te stimuleren ter ondersteuning van programma's voor de bestrijding van mensenhandel; Over maatschappelijke organisaties en intermenselijke contacten aj. het aandeel van de projecten te verhogen die de brede bevolking meer voordeel opleveren en voor de mensen beter zichtbaar zijn, zodat het begrip bij de burgers voor de waarden, de normen en het beleid van de EU groeit en de voordelen van de EU als model en op het gebied van deskundigheid beter uit de verf komen; tegen deze achtergrond de door het Forum van de maatschappelijke organisaties geboden kansen aan te grijpen, in het bijzonder gezien de aanstaande bijeenkomst in Chisinau in oktober dit jaar; ak. zich systematisch en compromisloos te verzetten tegen desinformatie en misleidende informatie van de kant van de Belarussische autoriteiten over het EU-beleid en EU-projecten door middel van vrijgave en verspreiding van alle noodzakelijke informatie (gegevens, cijfers en wetgeving); al. meer technische en financiële steun te verlenen, onder meer via het nieuwe Europees Fonds voor Democratie, aan maatschappelijke organisaties, onafhankelijke ngo's, mensenrechtenactivisten en vakbonden in Belarus of in de lidstaten met een belangrijke impact op Belarus; het maatschappelijk middenveld actiever te betrekken bij de tenuitvoerlegging, monitoring en beoordeling van door de EU gefinancierde projecten; tevens de communicatie en verspreiding van informatie over de EU aanzienlijk te verbeteren om de EU-benadering van grondrechten en fundamentele vrijheden voor de burgers begrijpelijker te maken en hen te doordringen van de noodzaak van sociaaleconomische vooruitgang; am. steun te verlenen aan organisaties die zich inzetten voor democratie en mensenrechten, niet alleen organisaties die zijn gevestigd in Belarus, maar ook organisaties die daarbuiten hun zetel hebben, aangezien de Belarussische autoriteiten consequent weigeren om ze te registreren; zo spoedig mogelijk de recentste nieuwe regels inzake het aanvragen van EU-financiering in het kader van het EIDHR/NSLA-instrument te herzien, die in de praktijk bekende en gerenommeerde Belarussische ngo's uitsluiten van de aanvraagprocedure; an. de Belarussische autoriteiten te verzoeken Besluit A/HRC/WGAD/2012/39 van de VN-Werkgroep inzake willekeurige detentie in de zaak van mensenrechtenactivist Ales Bialiatski ten uitvoer te leggen, waarin in het bijzonder gesteld werd dat de detentie van de heer Bialiatski, voorzitter van het mensenrechtencentrum „Viasna” en vicevoorzitter van de Internationale Federatie voor de mensenrechten (FIDH), arbitrair was en „strijdig met artikel 20, lid 1, van de Universele Verklaring van de rechten van de mens en artikel 22 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten”; ao. Belarus dringend op te roepen een permanente uitnodiging uit te spreken voor alle speciale procedures van de VN en de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie uit te nodigen het land te bezoeken; ap. de Belarussische autoriteiten te verplichten om de strafrechtelijke aansprakelijkheid voor het ontvangen van buitenlandse subsidies te schrappen en om toe te staan dat organisaties tegoeden bij buitenlandse banken aanhouden; aq. te overwegen de afgifte van visa te vergemakkelijken en de visumkosten te verlagen van 60 euro tot een voor Belarussische burgers betaalbaar bedrag, daarbij ten volle gebruikmakend van de flexibele mogelijkheden die de Visumcode nu al biedt, o.a. het gratis of tegen verlaagd tarief afgeven van een visum voor een kort verblijf, met name voor jongeren, teneinde persoonlijke contacten mogelijk te maken en te intensifiëren en te helpen voorkomen dat Belarussische burgers verder in een isolement terechtkomen; tevens te overwegen om eenzijdig het visumtarief voor een verblijf van langere duur te verlagen of af te schaffen, met visumvrijheid als doelstelling voor de lange termijn; ar. de Belarussische autoriteiten te verzoeken onderhandelingen met de EU aan te gaan over overeenkomsten inzake de versoepeling van de afgifte van visa en de terugname van personen, om op lange termijn tot een visumvrije regeling te komen ter bevordering van de intermenselijke contacten, en dringend maatregelen te nemen met het oog op de uitvoering van akkoorden met Polen en Litouwen inzake lokaal grensverkeer; as. de samenwerking tussen steden en gemeenten in de EU en Belarus te stimuleren en daarbij gebruik te maken van de goede praktijken in een aantal EU-lidstaten, en meer in het bijzonder Polen, Litouwen en Letland; at. ernaar te streven in de EU meer onderwijs- en onderzoeksmogelijkheden voor Belarussen te bieden op het vlak van hoger, informeel en volwassenenonderwijs; een stageprogramma voor jonge Belarussische professionals bij EU-instellingen en andere internationale organisaties op te zetten en te ondersteunen; verdere steun te verlenen aan de Europese Universiteit van Menswetenschappen, en in Belarus onderwijs- en beroepsopleidingsprogramma's te ontwikkelen en te ondersteunen; een adequate en blijvende financiering te verzekeren van het programma Erasmus Mundus voor Belarussische studenten; au. actief te zoeken naar mogelijkheden om met Belarus een dialoog aan te gaan over een ingrijpende hervorming van zijn hogeronderwijsstelsel, die met name gericht is op academische vrijheid, institutionele autonomie en studentenparticipatie, zodat Belarus uiteindelijk kan toetreden tot de Europese hogeronderwijsruimte (het Bolognaproces); av. de Internationale IJshockeyfederatie op te roepen haar besluit om Belarus het wereldkampioenschap ijshockey 2014 te laten organiseren, ernstig te heroverwegen;