A4-0084/96

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake industriële samenwerking met de landen van Midden- en Oost- Europa (COM(95)0071 - C4-0108/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(95)0071 - C4-0108/95),

- gezien zijn resolutie van 30 november 1994 over de strategie van de Europese Unie ter voorbereiding van de toetreding van de landen van Midden- en Oost- Europa, in het licht van de zitting van de Europese Raad te Essen (9-10 december 1994) (( PB C 363 van 19.12.1994, blz. 16.)),

- gezien het verslag van de Commissie externe economische betrekkingen en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4- 0084/96),

A. zich bewust van de ingrijpende veranderingen waarmee Europa sinds de val van het ijzeren gordijn wordt geconfronteerd en die zich niet alleen tot economische problemen beperken, maar die ook nieuwe uitdagingen op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid met zich meebrengen,

B. overwegende dat de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) te kennen hebben gegeven zo spoedig mogelijk tot de EU te willen toetreden en dat de EU heeft verklaard op de Intergouvernementele Conferentie van 1996 de noodzakelijke voorwaarden voor uitbreiding van de EU te zullen scheppen,

C. overwegende dat de LMOE in het kader van hun politieke en economische hervormingen aanzienlijke prestaties hebben verricht en dat de EU hen in het kader van de Europa-overeenkomsten en het PHARE-programma bijstand heeft verleend,

D. overwegende dat alhoewel door de LMOE een positieve economische groei wordt verwacht die hoger ligt dan die in de EU, het BNP pro capita in deze landen gemiddeld lager ligt dan 50% van het BNP pro capita in de EU, en dat dit betekent dat versterkte inspanningen in de richting van reële convergentie moeten worden gedaan die bevordering van structurele hervormingen die de economische en sociale samenhang moeten waarborgen dient te omvatten;

E. in het bewustzijn dat de naleving van de mensen- en de minderhedenrechten evenals de stabiliteit van democratie en rechtsstaat in de LMOE de voorwaarde vormen voor onderlinge samenwerking,

1. is zich ervan bewust dat door de opening en in een later stadium uitbreiding van de EU richting Midden- en Oost-Europa de randvoorwaarden voor de Europese industrie nieuw worden gedefinieerd en dringt er bij de Commissie op aan er in het kader van haar strategie voor groei en werkgelegenheid en haar toetredingsstrategie voor te zorgen dat de hiermee gepaarde gaande economische-herstructureringsprocessen in de landen van Midden- en Oost- Europa en in de lid-staten van de EU zodanig verlopen dat zij de mensen in alle hierbij betrokken landen ten goede komen;

2. beschouwt nauwere samenwerking tussen industriële sectoren in de EU en de LMOE, die gebaseerd moet zijn op het beginsel van wederkerigheid, als een belangrijke bijdrage aan het economische-hervormingsproces evenals aan de voorbereiding van de LMOE op een later lidmaatschap van de Unie;

3. is daarom verheugd over het feit dat de Commissie voornemens is industriële samenwerking te ontwikkelen als onderdeel van de strategie ter voorbereiding van de toetreding van de LMOE tot de EU, die is vastgelegd door de Europese Raad van Essen in december 1994 en is geconcretiseerd in het Witboek inzake de integratie van de LMOE in de interne markt van de EU;

4. wijst erop dat het de verantwoordelijkheid van de Commissie is om uitgebreide kadervoorwaarden te ontwikkelen voor een succesvolle aanpassing van de landen van Midden- en Oost-Europa en bijzondere aandacht te besteden aan de problematische toestand van de infrastructuur van de milieudiensten, die tot nu toe nog geen basis vormen voor een met het milieu rekening houdend industrieel investeringsklimaat; steunt in dit verband voorstellen van de Commissie om voor de modernisering van het industrieel complex in de landen van Midden- en Oost-Europa een milieu-effectrapportage naar Europese normen te verlangen, zoals die in de lid-staten van de EU moet worden toegepast; verzoekt de Commissie in dit verband vooral de totstandkoming te steunen van de noodzakelijke juridische en administratieve kadervoorwaarden, alsmede de toepassing ervan en het toezicht daarop in de landen van Midden- en Oost-Europa te steunen;

5. wijst erop dat de samenwerking tussen industriebedrijven en -bonden in de EU en de LMOE in eerste instantie door de economische actoren zelf moet worden verwezenlijkt en dat de EU in deze context vooral tot taak heeft de noodzakelijke juridische randvoorwaarden te scheppen; is in dit verband verheugd over de activiteiten van de EU om samenwerkingsvormen als de ronde- tafelgesprekken van de industrie te steunen ten einde nationale vormen van vestigingsbeleid tegen te gaan;

6. is van mening dat ten aanzien van het scheppen van een gunstig investeringsklimaat en de bevordering van de uitwisseling van informatie tussen de industrieën van de EU en de LMOE een belangrijke taak is weggelegd voor de Commissie, die hierbij rekening moet houden met de specifieke omstandigheden in de afzonderlijke LMOE en de bijzondere betrekkingen van individuele lid-staten met deze landen;

7. beschouwt een verdergaande privatisering van de vroegere staatsbedrijven ook in de industrie als een belangrijke, door de LMOE te scheppen voorwaarde voor succesvolle industriële samenwerking, die vooral de nadruk legt op hervormingen in de richting van een moderne, milieuvriendelijke industriële produktie;

8. is ervan overtuigd dat hierdoor meer prikkels voor de instroom van investeringen uit de EU in de LMOE worden geschapen die de grondslag vormen voor duurzame samenwerking tussen ondernemingen en waardoor de LMOE tegelijkertijd het voor de hervormingen noodzakelijke technische know-how beschikbaar wordt gesteld;

9. dringt er bij beide zijden op aan bij de harmonisatie van technische normen, kwaliteitscontroles, controle- en toelatingsprocedures op basis van het in het Witboek omlijnde programma nauw samen te werken om te waarborgen dat deze geen administratieve hinderpaal vormen voor een hechte industriële samenwerking en dat sociale en milieudumping niet worden toegelaten;

10. is in dit opzicht ingenomen met de inspanningen van de Commissie om bij de regels van herkomst voor produkten uit de LMOE een alle LMOE omvattende cumulatiemogelijkheid in te voeren;

11. onderstreept het belang van een vrije toegang tot de markten van de EU voor produkten uit de LMOE, een conditio sine qua non voor een succesvolle industriële samenwerking;

12. verzoekt de Commissie meer steun te verlenen voor de bevordering van lokaal optreden en daarbij gebruik te maken van de voordelen van de rechtstreekse grensoverschrijdende samenwerking om in deze regio's via lokale samenwerkingsmodellen voorbeelden te scheppen voor de verbetering van de administratieve hervormingen ter versterking van het plaatselijk vermogen om handelend op te treden, waarbij vooral de financieel-technische en juridische belemmeringen dienen te worden weggenomen;

13. wijst op het grote belang van breed opgezette beroepsopleidingen en bijscholing voor het welslagen van de economische hervormingen in de LMOE en dringt er bij de Commissie op aan dit aspect bij de industriële samenwerking terdege in aanmerking te nemen door de LMOE te betrekken bij de opleidings- en onderzoeksprogramma's van de EU;

14. verwacht in verband hiermee dat de programma's voor de uitwisseling van jongeren ter bevordering van de beroepsopleiding en de talenkennis een positieve bijdrage zullen leveren aan de wederkerige industriële samenwerking;

15. wijst op het belang van goede betrekkingen tussen de sociale partners als basis voor een sociale markteconomie en beschouwt daarom de ontwikkeling van een arbeids- en cao-recht en de praktische toepassing hiervan als een belangrijke aspect van de industriële samenwerking;

16. is ervan overtuigd dat de LMOE ook van een nauwere industriële samenwerking onderling zullen profiteren en suggereert daarom de hiervoor noodzakelijke voorwaarden bijvoorbeeld in het kader van de Middeneuropese Vrijhandelszone (CEFTA) te scheppen;

17. pleit voor het schenken van bijzondere aandacht aan de industriële samenwerking met de Baltische staten, die sinds hun onafhankelijkheid en de daarmee samenhangende losmaking van het economisch systeem van de voormalige Sovjetunie een zeer grote behoefte hebben aan industriële cooeperatie, met behulp waarvan een nauwere samenwerking in het gehele gebied rond de Oostzee zou moeten worden bevorderd;

18. herinnert eraan dat industriële samenwerking geïntegreerd moet zijn in een doelmatig mededingingsbeleid ten einde te voorkomen dat hiervan misbruik wordt gemaakt voor concurrentieverstorend gedrag; beschouwt de Europa- overeenkomsten als geëigende basis voor een hechte samenwerking tussen beide zijden ook op dit gebied;

19. wijst erop dat een nauwere industriële samenwerking ook met de tot het GOS behorende buurlanden van de LMOE in het kader van de partnerschapsovereenkomsten evenals het TACIS-programma wenselijk is, waarbij deze zou moeten worden afgestemd op de industriële samenwerking van de EU met de LMOE; appelleert aan de Commissie hieraan bij haar overwegingen in de toekomst meer aandacht te besteden;

20. is van oordeel dat de industriële samenwerking van de EU met de LMOE zou moeten worden gecooerdineerd met de initiatieven van andere westerse industrielanden en internationale organisaties, zoals de VN, het IMF, de Wereldbank en de OESO;

21. wijst erop dat de energiesector de basis is van het economisch hervormingsproces en dat de bestaande traditionele en centralistische structuren niet geschikt zijn om een veelzijdig en milieuvriendelijk industrielandschap in de LMOE te verwezenlijken, en dat het daarom dringend noodzakelijk is de energiesector met het oog op een milieuvriendelijk, duurzaam gebruik te hervormen; dat naast het scheppen van nieuwe juridische kadervoorwaarden hier snelle investeringen noodzakelijk zijn;

22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lid-staten en de landen van Midden- en Oost-Europa.