TOELICHTING

Achtergrond van het voorstel |

110 | Motivering en doel van het voorstel In 2009 werd de Kirgizische Republiek getroffen door de mondiale crisis. Kort nadien werden de economische problemen nog verergerd door een volksopstand, die in april 2010 tot de val van het regime van president Bakijev leidde wegens beschuldigingen van corruptie en een gebrek aan democratie. Het ontstane machtsvacuüm zorgde ervoor dat in juni 2010 in het zuiden van het land interetnisch geweld uitbrak, dat aan bijna 470 mensen het leven heeft gekost en ongeveer 300 000 mensen op de vlucht heeft gejaagd. Ondanks deze tragische gebeurtenissen is de nieuwe interim-regering erin geslaagd middels een op 27 juni 2010 gehouden grondwettelijk referendum democratische hervormingen te laten goedkeuren. De nieuwe grondwet verleent met name grotere bevoegdheden aan het parlement. In oktober 2010 zijn vrije parlementsverkiezingen gehouden, waarmee de eerste parlementaire democratie in de regio een feit was. De verkiezingen resulteerden in een brede coalitieregering. Hoewel de politieke situatie fragiel blijft, hebben op 30 oktober 2011 presidentsverkiezingen plaatsgevonden en is op 1 december 2011 een nieuwgekozen president aangetreden. Inmiddels legt de regering een gestaag democratiserings- en hervormingsproces ten uitvoer dat scherp afsteekt bij de politieke situatie in de buurlanden van Centraal-Azië. Ter ondersteuning van de prodemocratische inspanningen van de Kirgizische autoriteiten om de gevolgen van de tragische gebeurtenissen te verlichten, heeft de internationale gemeenschap tijdens de donorenconferentie van juli 2010 steun aan het land toegezegd. De EU was een van de belangrijkste donoren. In 2010 heeft het IMF de Kirgizische Republiek hulp verleend in de vorm van een Rapid Credit Facility voor drie maanden. In juni 2011 heeft het IMF met de Kirgizische autoriteiten overeenstemming bereikt over een follow-upregeling (een Extended Credit Facility) ten belope van 106 miljoen USD ter ondersteuning van een alomvattend economisch aanpassings- en hervormingsprogramma voor de periode medio 2011-medio 2014. In 2010 hebben de president en de minister van Financiën van de Kirgizische Republiek de EU formeel om macrofinanciële bijstand (MFB) verzocht in aanvulling op de steun van het IMF. Tegen deze achtergrond heeft de Commissie de macro-economische situatie en financieringsbehoefte van de Kirgizische Republiek geëvalueerd. De voornaamste conclusie van deze evaluatie luidt dat de tragische politieke gebeurtenissen van afgelopen jaar en de daarmee verband houdende sociale en wederopbouwuitgaven tot aanzienlijke externe en budgettaire tekorten voor de periode 2011-2012 hebben geleid. Hoewel deze financieringsbehoeften deels door de internationale gemeenschap worden gedekt, blijven er nog aanzienlijke resterende behoeften bestaan. In aanvulling op de middelen die het IMF beschikbaar heeft gesteld, wil de Commissie de Kirgizische Republiek MFB ten belope van maximaal 30 miljoen EUR verlenen. De MFB zal voor de helft in de vorm van leningen en voor de helft in de vorm van giften worden uitgekeerd. Verwacht wordt dat het tekort op de lopende rekening in 2011 en 2012 om en bij de 8% van het bbp zal bedragen en tegen 2014 geleidelijk zal teruglopen tot ongeveer 5% van het bbp. Op basis van prognoses voor de lopende rekening, de instroom van particulier kapitaal en de financiering van officiële zijde (exclusief transacties ter ondersteuning van de begroting) wordt het financieringstekort op de betalingsbalans in het IMF-programma in 2011 op 271 miljoen USD en in 2012 op 149 miljoen USD geraamd. Na aftrek van de nettofinanciering afkomstig van het IMF en de uitkeringen van begrotingssteun door de Wereldbank blijft er een resterend extern financieringstekort van circa 330 miljoen USD voor twee jaar, dat door andere donoren dient te worden gedekt. Het voorgenomen MFB-pakket (30 miljoen EUR) zou goed zijn voor ongeveer 12,4% van het resterende externe financieringstekort voor 2011-2012. De verlening van MFB aan de Kirgizische Republiek, parallel met de implementatie van de ECF-overeenkomst met het IMF en met de verstrekking van financiële steun door andere multilaterale (Wereldbank) en regionale (Aziatische Ontwikkelingsbank en het anticrisisfonds van de Europees-Aziatische Economische Gemeenschap) donoren, is om de volgende redenen gerechtvaardigd: het land helpen bij het dekken van het geschatte financieringstekort op de betalingsbalans; door de invoering van een passend kader voor macro-economische en structurele hervormingen te ondersteunen, kan de MFB zowel de economische en politieke stabiliteit bevorderen als de doelmatigheid van interventies via andere EU-instrumenten voor steunverlening verhogen; bijdragen tot de handhaving van de economische stabiliteit in het land tijdens deze kritieke periode helpt de prodemocratische autoriteiten bij het voorkomen dat opnieuw interetnisch geweld uitbreekt, waarvan negatieve politieke en economische overloopeffecten op andere landen uit de regio zouden kunnen uitgaan; met het verlenen door de EU van politieke en economische steun aan de ontluikende parlementaire democratie van de Kirgizische Republiek zal het politieke signaal worden gegeven dat de EU ten volle achter de democratische hervormingen in Centraal-Azië staat. Deze gedragslijn is in overeenstemming met het door de EU ten aanzien van de regio gevoerde beleid, dat is uiteengezet in de strategie voor Centraal-Azië voor 2007-2013, en met de door EU-leiders afgelegde verklaringen; het verstrekken van dergelijke steun zou ook consistent zijn met het benadrukken van de versterking van de band tussen externe bijstand van de EU en het boeken van vooruitgang op het gebied van democratie en mensenrechten; dit is onlangs nog duidelijker bevestigd in de context van de laatste evaluatie van het ENP en in de gezamenlijke mededeling van maart 2011 over de zuidelijke buurlanden; in dezelfde zin zal de steun een signaalfunctie vervullen voor de andere landen in de regio door aan te geven dat de EU bereid is steun te verlenen aan landen zoals de Kirgizische Republiek, die ondanks moeilijke economische omstandigheden duidelijk heeft gekozen voor democratisering en politieke hervormingen. Tegen deze achtergrond en gezien de sterke politieke steun van de EU aan de ontluikende parlementaire democratie in Kirgizië, is de Commissie van oordeel dat aan de politieke en economische voorwaarden voor de toekenning van een MFB-pakket van bescheiden omvang is voldaan. De Kirgizische Republiek ligt weliswaar buiten het normale geografische gebied waarin MFB wordt verleend, maar volgens de criteria van Genval is het in uitzonderlijke omstandigheden mogelijk om bijstand buiten dat gebied toe te kennen. De MFB van de EU moet bijdragen tot de dekking van de externe financieringsbehoeften van het land, zoals deze in de context van de ECF van het IMF in samenwerking met het IMF zijn vastgesteld. Met de voorgenomen MFB zal de economische hervormingsagenda van de regering worden ondersteund, zoals met de internationale donorengemeenschap is afgesproken. De bijstand vermindert de financiële kwetsbaarheid op korte termijn waarmee de economie nog altijd kampt, en ondersteunt tegelijkertijd hervormingsmaatregelen die erop gericht zijn op korte termijn een houdbaarder betalingsbalans- en begrotingssituatie tot stand te brengen. De bijstand zal eveneens ten goede komen aan beleidsmaatregelen ter versterking van het beheer van de overheidsfinanciën (die voortbouwen op maatregelen die door de lopende sectorale begrotingssteun van de EU worden ondersteund), alsook aan belastinghervormingen ter verbetering van de houdbaarheid van de begroting en aan maatregelen ter versterking van het bankwezen. De voorgenomen nieuwe MFB zal een uitzonderlijk karakter hebben en van beperkte duur zijn en zal parallel met de ECF van het IMF worden verleend. Hij zal een aanvulling vormen op de steun van internationale en bilaterale donoren. |

120 | Algemene context De sterke groeivertraging waarmee de Kirgizische economie in 2009 werd geconfronteerd (het tempo van de bbp-expansie liep terug van gemiddeld 8,5% in 2007-2008 tot 2,3% in 2009), was het gevolg van diverse externe schokken, zoals onder meer een daling van de geldovermakingen van migrerende werknemers, een geringere uitvoervraag en afnemende buitenlandse directe en andere investeringen. Vóór de dramatische gebeurtenissen van 2010 werd aangenomen dat de economische groei in 2010 zou aantrekken tot 4,5 à 5,5%. De volksopstand van april 2010 en, meer nog, de escalatie van het etnische conflict in juni hebben tot een ernstige verslechtering van de economische vooruitzichten geleid. De sluiting van de grens, met name met Kazachstan, heeft de handel belemmerd, terwijl de veiligheidssituatie bijzonder negatieve gevolgen had voor het toerisme en de landbouwproductie gedeeltelijk heeft ontwricht. In het tweede kwartaal van 2010 is de economische activiteit met 10% teruggelopen. Voor het jaar als geheel bedroeg de krimp van het reële bbp 1,4%. In de eerste helft van 2011 is het bbp wederom met 5,5% gegroeid dankzij het herstel van de landbouw- en mijnbouwsectoren en van de geldovermakingen uit het buitenland. Het begrotingstekort is opgelopen van 3,5% van het bbp in 2009 tot 6,5% van het bbp in 2010 als gevolg van de budgettaire kosten van de crisisgerelateerde maatregelen en het negatieve effect van de zwakkere economische activiteit. Doordat de capaciteit ontbrak om wederopbouwprojecten uit te voeren, is het feitelijke tekort evenwel aanzienlijk lager uitgevallen dan het door het IMF voorspelde tekort van 12% van het bbp. Een deel van de in 2010 niet gerealiseerde uitgaven is naar 2011 overgeheveld, hetgeen tot de stijging van het geplande begrotingstekort tot 7,6% van het bbp heeft bijgedragen. Met zachte leningen van buurlanden gefinancierde energieprojecten kunnen het begrotingstekort in 2011 met nog eens 0,7 procentpunt van het bbp doen toenemen. De tekortstijging is ook toe te schrijven aan het besluit van de regering om de door de vorige regering toegekende pensioenverhogingen te handhaven en om de lonen voor het onderwijspersoneel en de gezondheidswerkers op te trekken tot boven het bestaansminimum. Het IMF is van oordeel dat de tijdelijke verslechtering van de begrotingssituatie in 2011 bijdraagt tot het bevorderen van het economisch herstel en uit politiek oogpunt begrijpelijk is. Tegelijkertijd wordt in het IMF-programma uitgegaan van een aanzienlijke budgettaire consolidatie-inspanning gedurende de rest van de programmaperiode. In september 2011 hebben de IMF-medewerkers en de regering een voorakkoord bereikt om de in het kader van het ECF-programma afgesproken begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn verder te verstrengen: het begrotingstekort (exclusief energie-infrastructuurprojecten) dient thans geleidelijk te worden teruggedrongen van ongeveer 8% van het bbp in 2011 tot 3,8% van het bbp in 2014. Een forse stijging van de mondiale voedsel- en energieprijzen leidde tot een sterke opflakkering van de inflatie op jaarbasis van 0% eind 2009 tot 22,7% in juni 2011. De inflatieversnelling is weliswaar grotendeels aan de voedsel- en energieprijzen toe te schrijven, maar er zijn nu ook aanwijzingen dat de prijsdruk naar andere producten begint over te slaan. De centrale bank heeft het monetaire beleid sinds medio 2010 sterk verkrapt. In het kader van haar verkrappende maatregelen heeft de centrale bank haar verkopen van kortlopend papier opgevoerd, de reserveverplichtingen opgetrokken van 8% tot 9%, en de discontovoet verhoogd van 2,7% medio 2010 tot meer dan 13% in september 2011. Deze maatregelen beginnen geleidelijk vruchten af te werpen: volgens IMF-prognoses zou de nominale inflatie teruglopen van 17,5% in augustus 2011 tot 13% eind 2011. De externe positie van de zeer open Kirgizische economie is nog steeds kwetsbaar wegens de volatiele ruilvoet, waardoor de financiering van het grote tekort op de lopende rekening onzeker blijft. De betalingsbalansproblemen dateren immers al van 2008 en zijn het gevolg van een sterke prijsstijging van geïmporteerde grondstoffen en een daling van de elektriciteitsuitvoer. De prijzen van geïmporteerde grondstoffen zijn in 2010 wederom gestegen. Bovendien zijn in 2010 de landbouwexport en diensten zoals toerisme en transitovervoer geraakt doordat de buurlanden om veiligheidsredenen de grenzen hebben gesloten. Verwacht wordt dat het tekort op de lopende rekening in 2011 en 2012 op circa 8% van het bbp zal uitkomen. Dit cijfer is gebaseerd op de veronderstelling dat het (bovengenoemde) resterende externe financieringstekort van 330 miljoen USD (na financiering afkomstig van het IMF en begrotingssteun van de Wereldbank) met behulp van externe donorfinanciering zal worden gedekt. De nominale waarde van de deviezenreserves is in september 2011 op 1,9 miljard USD uitgekomen, maar medio 2011 dekten deze naar schatting slechts 4 maanden invoer (tegen 4,9 maanden in 2009) omdat de nominale waarde van de invoer sneller is gestegen dan de deviezenreserves. Hoewel de dekkingsratio van de invoer op basis van conventionele aannamen bijna een passend niveau bereikt, verwacht het IMF dat de reserves onder het aanbevolen niveau zullen uitkomen als officiële betalingsbalanssteun uitblijft. Bovendien blijft de externe positie zeer kwetsbaar voor exogene schokken die met schommelingen in de internationale grondstoffenprijzen samenhangen. De centrale bank hanteert een stelsel gebaseerd op een gecontroleerd zwevende wisselkoers, waardoor de wisselkoers zich kan aanpassen in geval van aanzienlijke spanningen of schokken en tegelijkertijd toch een concurrerende wisselkoers wordt gehandhaafd. Tegen de achtergrond van de mondiale financiële crisis is de wisselkoers tussen augustus 2008 en augustus 2009 onder sterke neerwaartse druk komen te staan. Daarna volgde een periode van relatieve wisselkoersstabiliteit tussen september 2009 en juni 2010. Sindsdien laat de wisselkoers van de nationale valuta een bescheiden neerwaartse tendens zien. Volgens het IMF is de huidige wisselkoers algemeen genomen in overeenstemming met de fundamentele economische ontwikkelingen. In reactie op de politieke gebeurtenissen van vorig jaar en de economische gevolgen daarvan heeft de internationale gemeenschap op 27 juli 2010 te Bisjkek een donorenbijeenkomst op hoog niveau ten behoeve van de Kirgizische Republiek georganiseerd. Tijdens deze conferentie hebben de donoren zich ertoe verbonden tegen eind 2011 1,1 miljard USD aan noodhulp te verstrekken. De EU was een van de belangrijkste donoren en heeft 117,9 miljoen EUR aan steun toegezegd op een aantal kritieke terreinen. De Wereldbank heeft 200 miljoen USD toegezegd, onder meer in de vorm van twee noodacties, namelijk een Emergency Recovery Project ter grootte van 70 miljoen USD en een Economic Recovery Support Operation (ERSO) ten belope van 30 miljoen USD. De Aziatische Ontwikkelingsbank heeft 100 miljoen USD toegezegd in de vorm van begrotingssteun, die bekend staat als Emergency Assistance for Recovery and Reconstruction. De Kirgizische Republiek heeft ook het anticrisisfonds van de Europees-Aziatische Economische Gemeenschap om steun ten belope van 106,7 miljoen USD verzocht (in de vorm van een zachte lening). De uitkering van de lening is echter herhaaldelijk uitgesteld. In september-december 2010 is de Rapid Credit Facility (RCF) van het IMF ter waarde van 22,2 miljoen SDR in werking gesteld. De autoriteiten voldeden aan alle doelstellingen van het RCF-programma en bouwden daarmee een goede reputatie op voor het vervolgprogramma. Aangezien het echter niet om een volwaardige faciliteit voor hogere krediettranches ging en de faciliteit bovendien een zeer korte looptijd had, volstond de RCF in dat stadium niet voor de Commissie om met een MFB-voorstel te komen. In juni 2011 heeft het IMF met de Kirgizische autoriteiten overeenstemming bereikt over een Extended Credit Facility (ECF) ten belope van 66,6 miljoen SDR (106 miljoen USD) ter ondersteuning van een driejarig programma van macro-economische aanpassingen en structurele hervormingen. De ECF zorgde voor een kader voor het economische beleid en economische hervormingen op middellange termijn. In september 2011 heeft het IMF op stafniveau met de Kirgizische autoriteiten overeenstemming bereikt over de eerste evaluatie van de ECF. Daarbij werden ambitieuzere budgettaire consolidatiemaatregelen afgesproken in het licht van de beter dan verwachte economische en budgettaire resultaten. Met de steun van diverse donoren (de Europese Commissie, de Aziatische Ontwikkelingsbank, de Wereldbank en de Verenigde Naties) heeft de Kirgizische Republiek een nationale ontwikkelingsstrategie voor 2012-2014 uitgestippeld. Deze is reeds goedgekeurd door de regering. De ontwikkelingsstrategie bestrijkt een breed scala aan beleidsterreinen, zoals macro-economisch beleid, openbare orde, justitiële hervorming en handels- en milieubeleid. |

n | Bestaande bepalingen op het door het voorstel bestreken gebied Geen |

140 | Samenhang met andere beleidsgebieden en doelstellingen van de Unie De EU-samenwerking met de Kirgizische Republiek is gebaseerd op een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die in 1999 in werking is getreden. De EU past het stelsel van algemene preferenties toe op de Kirgizische Republiek. In zijn conclusies van 26 juli 2010 over de Kirgizische Republiek heeft de EU-Raad (Buitenlandse zaken) de inspanningen van de nieuwe Kirgizische regering toegejuicht om een democratisch institutioneel bestel te vestigen en de Commissie verzocht "de Kirgizische autoriteiten te blijven helpen – met name via nieuwe bijstandprogramma's – bij de uitvoering van hun hervormingsplan, en bij te dragen tot een duurzame economische en sociale ontwikkeling van het land". In oktober 2010 heeft Catherine Ashton, hoge vertegenwoordiger en vicevoorzitter van de Commissie, zich verheugd getoond over het vreedzame verloop van de parlementsverkiezingen en herhaald dat de EU klaar staat om de Kirgizische Republiek bij te staan, onder meer door het economische herstel te bevorderen. De Europese Commissie heeft op de donorenbijeenkomst op hoog niveau van juli 2010 maximaal 117,9 miljoen EUR aan bijstand voor de Kirgizische Republiek toegezegd. Financieringsbronnen zijn onder meer crisisinstrumenten, zoals het instrument voor stabiliteit, humanitaire hulp en het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking (Development Cooperation Instrument – DCI), en toewijzingen uit hoofde van een aantal thematische begrotingsonderdelen. De bijstand is hoofdzakelijk toegespitst op plattelandsontwikkeling en de landbouwsector, onderwijs, sociale zekerheid en juridische hervormingen. De EU is voornemens in het kader van het DCI over de periode 2011-2013 voor in totaal 33 miljoen EUR aan sectorale begrotingssteun aan de Kirgizische Republiek te verstrekken ter ondersteuning van hervormingen in de sociale bescherming, het onderwijs en het beheer van de overheidsfinanciën. De uitbetalingen uit hoofde van deze programma's en projecten zullen op middellange termijn plaatsvinden en zijn afhankelijk gesteld van de tenuitvoerlegging van de overeengekomen maatregelen door de Kirgizische autoriteiten. Door de invoering van een passend kader voor macro-economische en structurele hervormingen te ondersteunen, zal de MFB de doelmatigheid van de bovenbeschreven interventies bevorderen. |

Raadpleging van belanghebbenden en effectbeoordeling |

Raadpleging van belanghebbenden |

219 | De MFB wordt verstrekt als integraal onderdeel van de internationale steun voor het economisch stabilisatie- en herstelprogramma van de Kirgizische Republiek. De diensten van de Commissie hebben nauw met het IMF en de Wereldbank samengewerkt bij de voorbereidingen van de donorenbijeenkomst op hoog niveau en bij het overleg met de multilaterale en bilaterale donoren over de tenuitvoerlegging van het toegezegde pakket. Tijdens de voorbereiding van dit MFB-voorstel hebben de diensten van de Commissie overlegd met het Internationaal Monetair Fonds. Alvorens haar MFB-voorstel in te dienen, heeft de Commissie de EU-lidstaten geraadpleegd in het kader van het Economisch en Financieel Comité en in het kader van de Groep financiële raden. De Commissie heeft ook regelmatig contact gehad met de Kirgizische autoriteiten. |

Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid |

229 | Met de bijstand van externe adviseurs zal de Commissie een operationele beoordeling van de kwaliteit en betrouwbaarheid van de financiële en administratieve procedures van Kirgizische Republiek uitvoeren. |

230 | Effectbeoordeling De MFB en het bijbehorende economische aanpassings- en hervormingsprogramma zullen de financieringsbehoeften van de Kirgizische Republiek voor de korte termijn helpen te verlichten en beleidsmaatregelen ondersteunen die gericht zijn op versterking van de houdbaarheid van de betalingsbalans en de begroting op middellange termijn en verhoging van de duurzame groei zoals met het IMF is overeengekomen. De MFB zal met name de verbetering van de doelmatigheid en transparantie van het beheer van de overheidsfinanciën bevorderen. Dit voorstel gaat vergezeld van een evaluatie vooraf. Daarbij is een analyse verricht van de macro-economische situatie, de te leveren hervormingsinspanningen, de risico's en de toegevoegde waarde van de EU-betrokkenheid. |

Juridische elementen van het voorstel |

305 | Samenvatting van de voorgestelde maatregelen De Europese Unie stelt MFB ten belope van in totaal maximaal 30 miljoen EUR beschikbaar aan de Kirgizische Republiek, de helft in de vorm van leningen en de helft in de vorm van giften. De bijstand zal bijdragen tot de dekking van de resterende externe financieringsbehoeften van de Kirgizische Republiek in 2012, zoals berekend door de Commissie op basis van de ramingen van het IMF. Volgens de plannen zal de bijstand in 2012 worden uitgekeerd in twee gelijke tranches, die elk bestaan uit een gift- en een leningcomponent. De bijstand wordt beheerd door de Commissie. Daarbij zijn met het Financieel Reglement strokende specifieke bepalingen ter preventie van fraude en andere onregelmatigheden van toepassing. De uitkering van de eerste tranche zal naar verwachting in het eerste halfjaar van 2012 plaatsvinden. Op voorwaarde dat een aantal beleidsmaatregelen wordt genomen, kan de tweede tranche in het tweede halfjaar van 2012 worden uitgekeerd. Zoals gebruikelijk bij het MFB-instrument zijn de uitkeringen afhankelijk van positieve programma-evaluaties uit hoofde van de financiële overeenkomst met het IMF (de ECF). Bovendien dienen de Commissie en de Kirgizische autoriteiten in een memorandum van overeenstemming specifieke structurele hervormingsmaatregelen overeen te komen. De Commissie zal zich concentreren op structurele hervormingen ter verbetering van het algemene macro-economische management en de voorwaarden voor duurzame groei (bv. transparantie en doelmatigheid van het beheer van de overheidsfinanciën, budgettaire hervormingen en financiële stabiliteit). Het besluit om de helft van de voorgenomen bijstand in de vorm van giften en de andere helft in de vorm van leningen te verstrekken, wordt gerechtvaardigd door het ontwikkelingsniveau (afgemeten aan het inkomen per hoofd van de bevolking) en de schuldindicatoren van Kirgizië. Het is ook consistent met de behandeling van de Kirgizische Republiek door de Wereldbank, de Aziatische Ontwikkelingsbank en het IMF als een IDA-land met toegang tot de financieringsfaciliteiten van deze instellingen op zeer gunstige voorwaarden. |

310 | Rechtsgrondslag De rechtsgrondslag van dit voorstel is artikel 209 VWEU omdat de Kirgizische Republiek moet worden aangemerkt als een ontwikkelingsland in de zin van artikel 208 VWEU. Volgens het Internationaal Monetair Fonds valt de Kirgizische Republiek onder de categorie "opkomende en ontwikkelingseconomieën"; volgens de Wereldbank maakt de Kirgizische Republiek deel uit van de groep van "economieën met een laag inkomen per hoofd" en van de "IDA-landen"; volgens de UN-OHRLLS[1] valt de Kirgizische Republiek onder de categorie "geheel door land omsloten ontwikkelingsland"; volgens de Commissie voor Ontwikkelingsbijstand van de OESO staat de Kirgizische Republiek op de lijst van "overige lage-inkomenslanden". |

329 | Subsidiariteitsbeginsel Het voorstel valt onder de gedeelde bevoegdheid van de Europese Unie. Het subsidiariteitsbeginsel is van toepassing voor zover de doelstelling om de macro-economische stabiliteit op korte termijn in de Kirgizische Republiek te herstellen onvoldoende kan worden verwezenlijkt door de lidstaten alleen en derhalve beter door de Europese Unie kan worden verwezenlijkt. De belangrijkste redenen zijn de budgettaire beperkingen op nationaal niveau en de behoefte aan krachtige donorcoördinatie met het oog op een maximalisatie van de omvang en doeltreffendheid van de bijstand. |

Evenredigheidsbeginsel |

331 | Het voorstel is in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel: het blijft beperkt tot hetgeen minimaal vereist is om de doelstellingen van macro-economische stabiliteit op korte termijn te verwezenlijken en gaat niet verder dan voor dat doel nodig is. |

332 | Zoals de Commissie op basis van de ramingen van het IMF in het kader van de ECF-overeenkomst heeft berekend, komt het bedrag van de bijstand neer op 12,4% van het resterende financieringstekort voor de periode 2011-2012. Dit strookt met de standaardregels inzake lastendeling voor MFB-operaties. Gezien de bijstand die door andere bilaterale en multilaterale donoren en crediteuren aan de Kirgizische Republiek is toegezegd, wordt dit als een passend niveau van lastendeling voor de EU beschouwd. |

Keuze van instrumenten |

342 | Andere instrumenten zouden niet geschikt zijn omdat, bij ontstentenis van een kaderverordening voor het MFB-instrument, krachtens artikel 209 of 212 VWEU genomen ad-hocbesluiten van het Europees Parlement en de Raad de juiste rechtsinstrumenten voor de verlening van dergelijke bijstand zijn. Projectfinanciering of technische bijstand zou niet geschikt of afdoende zijn voor de verwezenlijking van deze macro-economische doelstellingen. De belangrijkste meerwaarde van MFB in vergelijking met andere EU-instrumenten is dat hij de externe financiële druk verlicht en de totstandkoming van een stabiel macro-economisch kader faciliteert, onder meer door een houdbare betalingsbalans- en begrotingssituatie en een geschikt kader voor structurele hervormingen te bevorderen. Door aan de totstandbrenging van een passend algemeen kader voor het macro-economische en het structurele beleid bij te dragen, kan MFB de doeltreffendheid vergroten van de acties die in de Kirgizische Republiek in het kader van andere financiële instrumenten van de EU met een nauwere focus worden gefinancierd. |

Gevolgen voor de begroting |

401 | De giftcomponent van de bijstand ter grootte van 15 miljoen EUR zal worden gefinancierd met vastleggingskredieten uit begrotingsonderdeel 01 03 02 (Macro-economische bijstand) van de begroting voor 2012; de betalingen zullen in 2012 plaatsvinden. Overeenkomstig de Garantiefondsverordening[2] zal de storting in het Garantiefonds naar verwachting in 2014 plaatsvinden en maximaal 1,35 miljoen EUR bedragen. Dit bedrag stemt overeen met 9% van de lening van 15 miljoen EUR die naar verwachting in 2012 zal worden uitbetaald. |

Aanvullende informatie |

Evaluatie-/herzienings-/vervalbepaling |

533 | Het voorstel bevat een vervalbepaling. De voorgestelde MFB zal beschikbaar worden gesteld gedurende twee jaar vanaf de eerste dag na de inwerkingtreding van het memorandum van overeenstemming. |

1. 2011/0458 (COD)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Kirgizische Republiek

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende werking van de Europese Unie, en met name artikel 209,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie[3],

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure[4],

Overwegende hetgeen volgt:

2. De samenwerking met de EU is gebaseerd op een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die in 1999 in werking is getreden. De EU past het stelsel van algemene preferenties toe op de Kirgizische Republiek.

3. De economie van Kirgizië had te lijden onder de internationale financiële crisis van 2009 en het etnische geweld van juni 2010. Deze beide factoren verstoorden de economische bedrijvigheid, leidden tot aanzienlijke overheidsuitgaven voor wederopbouw en sociale bijstand, en resulteerden in grote externe en budgettaire tekorten.

4. Tijdens de donorenbijeenkomst op hoog niveau van juli 2010 heeft de internationale gemeenschap 1,1 miljard USD aan noodhulp toegezegd om het herstel in de Kirgizische Republiek te ondersteunen. Op dezelfde donorenbijeenkomst op hoog niveau heeft de EU aangekondigd een maximumbedrag van 117,9 miljoen EUR aan financiële bijstand te zullen verlenen.

5. In zijn conclusies van 26 juli 2010 over de Kirgizische Republiek heeft de EU-Raad (Buitenlandse zaken) de inspanningen van de nieuwe Kirgizische regering toegejuicht om een democratisch institutioneel bestel te vestigen en de Commissie verzocht "de Kirgizische autoriteiten te blijven helpen – met name via nieuwe bijstandprogramma's – bij de uitvoering van hun hervormingsplan, en bij te dragen tot een duurzame economische en sociale ontwikkeling van het land".

6. Met de politieke en economische steun die de EU aan de ontluikende parlementaire democratie van de Kirgizische Republiek verleent, wordt het politieke signaal gegeven dat de EU ten volle achter de democratische hervormingen in Centraal-Azië staat. Deze gedragslijn is in overeenstemming met het door de EU ten aanzien van de regio gevoerde beleid, dat is uiteengezet in de strategie voor Centraal-Azië voor 2007-2013, en met de door EU-leiders afgelegde verklaringen.

7. Het economische aanpassings- en hervormingsproces van de Kirgizische Republiek wordt ondersteund door financiële bijstand van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). In juni 2011 hebben de Kirgizische autoriteiten ingestemd met een driejarige Extended Credit Facility ten belope van 66,6 miljoen SDR van het IMF ter ondersteuning van het land.

8. De EU is voornemens in het kader van het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking over de periode 2011-2013 voor in totaal 33 miljoen EUR aan sectorale begrotingssteun aan de Kirgizische Republiek te verstrekken ter ondersteuning van hervormingen in de sociale bescherming, het onderwijs en het beheer van de overheidsfinanciën.

9. In het licht van de versomberende economische situatie en vooruitzichten heeft de Kirgizische Republiek in 2010 om macrofinanciële bijstand van de Europese Unie verzocht.

10. Aangezien er, ook als met de macro-economische steun van het IMF en de Wereldbank rekening wordt gehouden, nog steeds sprake is van een resterend financieringstekort op de betalingsbalans, en aangezien de externe positie kwetsbaar is voor exogene schokken, waardoor de deviezenreserves op een toereikend niveau moeten worden gehandhaafd, wordt de toekenning van macrofinanciële bijstand onder de huidige uitzonderlijke omstandigheden als een passende reactie op het verzoek van de Kirgizische Republiek aangemerkt. Het macrofinanciële bijstandsprogramma van de EU ten behoeve van de Kirgizische Republiek (hierna "de macrofinanciële bijstand van de Unie" genoemd) zou de economische stabilisatie en de structurele-hervormingsagenda van het land ondersteunen en een aanvulling vormen op de middelen die in het kader van de financiële overeenkomst met het IMF beschikbaar worden gesteld.

11. De macrofinanciële bijstand van de Unie is niet alleen bedoeld als aanvulling op de programma's en middelen van het IMF en de Wereldbank, maar moet ook een toegevoegde waarde van de betrokkenheid van de Unie waarborgen.

12. De Commissie moet ervoor zorgen dat de macrofinanciële bijstand van de Unie juridisch en materieel verenigbaar is met de in het kader van de verschillende onderdelen van het extern optreden genomen maatregelen en met het relevante beleid van de Unie op andere terreinen.

13. De specifieke doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie dienen de doelmatigheid, de transparantie en de verantwoordingsplicht inzake het beheer van de overheidsfinanciën in de Kirgizische Republiek te bevorderen. Deze doelstellingen dienen regelmatig door de Commissie te worden gecontroleerd.

14. De aan de toekenning van de macrofinanciële bijstand van de Unie verbonden voorwaarden moeten stroken met de hoofdbeginselen en -doelstellingen van het beleid van de Unie ten aanzien van de Kirgizische Republiek.

15. Met het oog op een efficiënte bescherming van de financiële belangen van de Unie in het kader van deze macrofinanciële bijstand moet de Kirgizische Republiek passende maatregelen nemen voor de preventie en bestrijding van fraude, corruptie en andere onregelmatigheden met betrekking tot deze bijstand. De Commissie moet tevens zorgen voor passende controles en erop toezien dat de Rekenkamer passende audits uitvoert.

16. De uitbetaling van de macrofinanciële bijstand van de Unie laat de bevoegdheden van de begrotingsautoriteit onverlet.

17. De bijstand moet door de Commissie worden beheerd. Om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement en het Economisch en Financieel Comité op de tenuitvoerlegging van dit besluit kunnen toezien, dient de Commissie hen regelmatig in te lichten over de ontwikkelingen betreffende de bijstand en hen daarbij de relevante documenten te verstrekken.

18. Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van dit besluit te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Die bevoegdheden moeten in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren[5] worden uitgeoefend.

19. Aan de macrofinanciële bijstand van de Unie zijn economische beleidsvoorwaarden verbonden, die in een memorandum van overeenstemming dienen te worden vastgelegd. Omwille van de efficiëntie en om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering te waarborgen, dient de Commissie te worden gemachtigd om met de Kirgizische autoriteiten onderhandelingen over deze voorwaarden te voeren onder toezicht van het comité van de lidstaten waarin Verordening (EU) nr. 182/2011 voorziet. Het feit dat de bijstand de vorm van een beperkt maximumbedrag heeft, is een naar behoren gemotiveerde reden, als bedoeld in de tweede zin van artikel 2, lid 3, van Verordening (EU) nr. 182/2011, om de raadplegingsprocedure toe te passen op de vaststelling van het memorandum van overeenstemming.

20. Volgens het Internationaal Monetair Fonds valt de Kirgizische Republiek onder de categorie "opkomende en ontwikkelingseconomieën"; volgens de Wereldbank maakt de Kirgizische Republiek deel uit van de groep van "economieën met een laag inkomen per hoofd" en van de "IDA-landen"; volgens de UN-OHRLLS[6] valt de Kirgizische Republiek onder de categorie "geheel door land omsloten ontwikkelingsland"; volgens de Commissie voor Ontwikkelingsbijstand van de OESO staat de Kirgizische Republiek op de lijst van "overige lage-inkomenslanden". De Kirgizische Republiek moet derhalve als een ontwikkelingsland in de zin van artikel 208 VWEU worden aangemerkt, wat de keuze van artikel 209 VWEU als rechtsgrondslag voor dit besluit rechtvaardigt,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

21. De Europese Unie stelt de Kirgizische Republiek macrofinanciële bijstand beschikbaar ten belope van ten hoogste 30 miljoen EUR om de economische stabilisatie van het land te ondersteunen en de in het kader van het lopende IMF-programma vastgestelde betalingsbalansbehoefte te lenigen. Van dit bedrag wordt maximaal 15 miljoen EUR verstrekt in de vorm van leningen en maximaal 15 miljoen EUR in de vorm van giften. De uitkering van de geplande macrofinanciële bijstand is slechts mogelijk na goedkeuring van de begroting voor 2012 door de begrotingsautoriteit. Ter financiering van de leningcomponent van de macrofinanciële bijstand van de Unie is de Commissie gemachtigd de nodige middelen te lenen namens de Europese Unie. De lening heeft een looptijd van ten hoogste vijftien jaar.

22. De uitbetaling van de macrofinanciële bijstand van de Unie wordt door de Commissie beheerd op een wijze die verenigbaar is met de overeenkomsten of afspraken tussen het IMF en de Kirgizische Republiek en met de hoofdbeginselen en -doelstellingen van de economische hervormingen zoals die worden uiteengezet in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en de Kirgizische Republiek en in de strategie voor Centraal-Azië voor 2007-2013. De Commissie licht het Europees Parlement en het Economisch en Financieel Comité regelmatig in over de ontwikkelingen in het beheer van de financiële bijstand en verstrekt daarbij de relevante documenten.

23. De financiële bijstand van de Europese Unie wordt voor twee jaar beschikbaar gesteld, met ingang van de eerste dag na de inwerkingtreding van het in artikel 2, lid 1, bedoelde memorandum van overeenstemming.

Artikel 2

1. De Commissie, handelend volgens de in artikel 6, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure, wordt gemachtigd om met de autoriteiten van de Kirgizische Republiek overeenstemming te bereiken over de aan de macrofinanciële bijstand van de Europese Unie te verbinden financiële en economische beleidsvoorwaarden, die moeten worden vastgelegd in een memorandum van overeenstemming dat een tijdschema bevat voor de verwezenlijking ervan (hierna het "memorandum van overeenstemming" genoemd). De financiële en economische beleidsvoorwaarden die in het memorandum van overeenstemming zijn vastgelegd, stroken met de in artikel 1, lid 3, bedoelde overeenkomsten of afspraken. Deze voorwaarden zijn er in het bijzonder op gericht de doelmatigheid, transparantie en verantwoording van de bijstand te bevorderen, met inbegrip van de systemen voor het beheer van de overheidsfinanciën in de Kirgizische Republiek. De vooruitgang behaald bij het verwezenlijken van die doelstellingen wordt regelmatig door de Commissie gecontroleerd. De gedetailleerde financiële voorwaarden van de bijstand worden vastgelegd in een tussen de Commissie en de autoriteiten van de Kirgizische Republiek te sluiten gift- en leningovereenkomst.

2. Tijdens de tenuitvoerlegging van de financiële bijstand van de Europese Unie controleert de Commissie de deugdelijkheid van de voor deze bijstand relevante financiële regelingen, administratieve procedures en interne en externe controlemechanismen in de Kirgizische Republiek, alsook de naleving van het overeengekomen tijdschema.

3. De Commissie onderzoekt periodiek of het economische beleid van de Kirgizische Republiek verenigbaar is met de doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie en of op bevredigende wijze aan de daaraan verbonden economische beleidsvoorwaarden wordt voldaan. De Commissie werkt daarbij nauw samen met het IMF en de Wereldbank en, wanneer nodig, met het Economisch en Financieel Comité.

Artikel 3

1. Mits aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan, wordt de financiële bijstand van de Europese Unie door de Commissie aan de Kirgizische Republiek beschikbaar gesteld in twee tranches, die elk bestaan uit een lening- en een giftcomponent. De omvang van elke tranche wordt in het memorandum van overeenstemming vastgelegd.

2. De Commissie besluit tot de uitbetaling van de tranches bij een bevredigende naleving van de economische beleidsvoorwaarden die in het memorandum van overeenstemming zijn overeengekomen. De tweede tranche wordt niet eerder dan drie maanden na de uitkering van de eerste tranche uitbetaald.

3. De middelen van de Europese Unie worden aan de Nationale Bank van de Kirgizische Republiek betaald. Met inachtneming van de in het memorandum van overeenstemming vast te leggen bepalingen, onder andere betreffende een bevestiging van de resterende budgettaire financieringsbehoefte, kunnen de middelen van de Unie aan de Schatkist van de Kirgizische Republiek als eindbegunstigde worden overgemaakt.

Artikel 4

1. De op de leningcomponent van de bijstand van de Europese Unie betrekking hebbende transacties tot het opnemen en verstrekken van leningen worden uitgevoerd in euro, worden met dezelfde valutadatum afgesloten, en mogen voor de Europese Unie geen looptijdtransformatie-, valuta- of renterisico, of enig ander commercieel risico met zich brengen.

2. Indien de Kirgizische Republiek daarom verzoekt, neemt de Commissie de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat in de leningsvoorwaarden een clausule inzake vervroegde aflossing is opgenomen en dat in de voorwaarden verbonden aan de opgenomen leningen een overeenkomstige clausule voorkomt.

3. Op verzoek van de Kirgizische Republiek en indien de omstandigheden een gunstigere rente op de lening mogelijk maken, kan de Commissie haar oorspronkelijk opgenomen leningen geheel of gedeeltelijk herfinancieren of de desbetreffende financiële voorwaarden herstructureren. De herfinancieringen of herstructureringen geschieden onder de in lid 1 gestelde voorwaarden en mogen niet leiden tot een verlenging van de gemiddelde looptijd van de betrokken leningen en evenmin tot een verhoging van het op de datum van deze herfinancieringen of herstructureringen nog uitstaande bedrag in hoofdsom.

4. Alle kosten die de Europese Unie bij het sluiten en uitvoeren van de in dit besluit bedoelde transacties maakt, komen ten laste van de Kirgizische Republiek.

5. Het Europees Parlement en het Economisch en Financieel Comité worden in kennis gesteld van de ontwikkelingen met betrekking tot de in de leden 2 en 3 bedoelde verrichtingen.

Artikel 5

De financiële bijstand van de Europese Unie wordt ten uitvoer gelegd overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen[7] en de uitvoeringsvoorschriften daarvan. In het bijzonder worden in het memorandum van overeenstemming, in de leningovereenkomst en in de giftovereenkomst die met de autoriteiten van de Kirgizische Republiek moeten worden gesloten, passende maatregelen vastgesteld met het oog op de preventie en bestrijding van fraude, corruptie en andere onregelmatigheden in verband met de bijstand. Om een grotere transparantie bij het beheer en de uitbetaling van de middelen te verzekeren, wordt in het memorandum van overeenstemming, de leningovereenkomst en de giftovereenkomst tevens bepaald dat de Commissie, met inbegrip van het Europees Bureau voor fraudebestrijding, het recht heeft controles te verrichten, waaronder controles en inspecties ter plaatse. Tevens wordt in die documenten bepaald dat de Rekenkamer audits kan uitvoeren, waaronder audits ter plaatse.

Artikel 6

1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Het betreft een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011.

2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 4 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing.

Artikel 7

1. Uiterlijk op 30 juni van elk jaar doet de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een verslag toekomen over de uitvoering van dit besluit in het voorgaande jaar, waarin een evaluatie daarvan is opgenomen. In dit verslag wordt het verband gespecificeerd tussen de in het memorandum van overeenstemming vastgelegde beleidsvoorwaarden, de actuele economische en budgettaire prestaties van de Kirgizische Republiek en de besluiten van de Commissie tot uitkering van de bijstandstranches.

2. Uiterlijk twee jaar na het verstrijken van de in artikel 1, lid 4, bedoelde beschikbaarheidsperiode dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een ex post-evaluatieverslag in.

Artikel 8

Dit besluit wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie .

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De voorzitter De voorzitter

FINANCIEEL MEMORANDUM

1. KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

1.1. Benaming van het voorstel/initiatief

1.2. Betrokken beleidsterrein(en) in de ABM/ABB-structuur

1.3. Aard van het voorstel /initiatief

1.4. Doelstelling(en)

1.5. Motivering van het voorstel/initiatief

1.6. Duur en financiële gevolgen

1.7. Beheersvorm(en)

2. BEHEERSMAATREGELEN

2.1. Regels inzake het toezicht en de verslagen

2.2. Beheers- en controlesysteem

2.3. Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden

3. GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL /INITIATIEF

3.1. Rubriek(en) van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderd(e)el(en) voor uitgaven

3.2. Geraamde gevolgen voor de uitgaven

3.2.1. Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de uitgaven

3.2.2. Geraamde gevolgen voor de beleidskredieten

3.2.3. Geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten

3.2.4. Verenigbaarheid met het huidige meerjarige financiële kader

3.2.5. Bijdrage van derden aan de financiering

3.3. Geraamde gevolgen voor de ontvangsten

FINANCIEEL MEMORANDUM

KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

Benaming van het voorstel/initiatief

Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Kirgizische Republiek

Betrokken beleidsterrein(en) in de ABM/ABB-structuur[8]

Beleidsterrein: Titel 01 – Economische en financiële zaken

Activiteit: 03 – Internationale economische en financiële kwesties

Aard van het voorstel /initiatief

X Het voorstel/initiatief betreft een nieuwe actie

( Het voorstel/initiatief betreft een nieuwe actie na een proefproject/een voorbereidende actie[9]

( Het voorstel/initiatief betreft de verlenging van een bestaande actie

( Het voorstel/initiatief betreft een actie die wordt omgebogen naar een nieuwe actie

Doelstellingen

De met het voorstel/initiatief beoogde strategische meerjarendoelstelling(en) van de Commissie

"Het bevorderen van welvaart buiten de EU"

Het belangrijkste relevante terrein waarop DG ECFIN actief is, heeft betrekking op:

Ontwikkeling, bewaking en tenuitvoerlegging van macrofinanciële bijstand voor derde partnerlanden in samenwerking met de betrokken internationale financiële instellingen.

Specifieke doelstelling(en) en betrokken ABM/ABB-activiteiten

Specifieke doelstelling nr. 3: "Macrofinanciële bijstand verstrekken aan derde landen om mee te werken aan de oplossing van hun betalingsbalansproblemen en het herstel van de houdbaarheid van hun externe schuld"

Betrokken AMB/ABB-activiteit(en): Internationale economische en financiële betrekkingen, mondiaal bestuur.

Verwacht(e) resulta(a)t(en) en gevolg(en)

De voorgenomen bijstand bestaat uit een EU-lening van 15 miljoen EUR en een gift van ten hoogste 15 miljoen EUR aan de Kirgizische Republiek (waarbij de gift wordt gefinancierd uit de algemene begroting) en moet bijdragen tot een houdbaarder betalingsbalanssituatie. Zowel de lening- als de giftcomponent van de bijstand zal in twee tranches worden uitgekeerd. De bijstand zal Kirgizië het hoofd helpen te bieden aan de economische en sociale problemen die het land van het etnische en politieke geweld ondervindt en aan de gevolgen van de mondiale financiële crisis. Ook zal de bijstand structurele hervormingen bevorderen die zijn gericht op verhoging van de duurzame economische groei en verbetering van het beheer van de overheidsfinanciën.

In september-oktober 2011 hebben de diensten van de Commissie een evaluatie vooraf verricht (zie het werkdocument bij het Commissievoorstel). De conclusie daarvan luidde dat de macrofinanciële bijstand van de Europese Unie gewettigd was.

Resultaat- en effectindicatoren

De autoriteiten, en met name het ministerie van Financiën van de Kirgizische Republiek, zullen aan de diensten van de Commissie periodiek verslag moeten uitbrengen over een aantal indicatoren. Zij dienen ook een alomvattend verslag over de inachtneming van de overeengekomen beleidsvoorwaarden te presenteren voordat de tweede tranche van de bijstand wordt uitgekeerd.

De diensten van de Commissie blijven ook na de in de Kirgizische Republiek ter voorbereiding van deze operatie uitgevoerde operationele beoordeling van de financiële en administratieve procedures het beheer van de overheidsfinanciën bewaken. De delegatie van de Europese Unie in de Kirgizische republiek zal ook periodiek verslag uitbrengen over zaken die relevant zijn voor het bewaken van de bijstand. De diensten van de Commissie zullen nauwe contacten met het IMF en de Wereldbank onderhouden om te profiteren van hun inzichten naar aanleiding van hun lopende activiteiten in de Kirgizische Republiek.

De huidige operatie wordt uiterlijk twee jaar na afloop van de uitvoeringsperiode aan een evaluatie achteraf onderworpen.

In het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad wordt voorzien in een jaarlijks verslag aan de Raad en het Europees Parlement met een evaluatie van de tenuitvoerlegging van deze bijstandoperatie.

Motivering van het voorstel/initiatief

Behoefte(n) waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien

De uitkering van de bijstand is afhankelijk van de bevredigende voortgang bij de tenuitvoerlegging van de huidige driejarige afspraken die in het kader van de Extended Credit Facility (ECF) van het IMF tussen de Kirgizische Republiek en het Fonds zijn gemaakt. Daarnaast dient de Commissie met de Kirgizische autoriteiten een aantal specifieke beleidsvoorwaarden overeen te komen waaraan moet worden voldaan voordat de tweede tranche door de Commissie wordt uitgekeerd. Deze beleidsmaatregelen moeten in overeenstemming zijn met overeenkomsten die de Kirgizische Republiek met het IMF heeft gesloten. Voordat de bijstand wordt uitgekeerd, controleren de diensten van de Commissie in samenwerking met de nationale autoriteiten of aan de beleidsvoorwaarden is voldaan.

Toegevoegde waarde van de deelname van de EU

De Kirgizische Republiek is het land in de regio dat vastbesloten is democratische hervormingen door te voeren. Door het land te helpen de economische schok te boven te komen die de mondiale recessie en het interetnische conflict hebben veroorzaakt, draagt de voorgestelde MFB bij tot de bevordering van de macro-economische stabiliteit, de economische hervormingen en de politieke vooruitgang in Kirgizië. Doordat de MFB fungeert als aanvulling op de middelen die door de internationale financiële instellingen, de EU en andere donoren ter beschikking zijn gesteld, draagt hij bij tot de algehele doeltreffendheid van het financiële steunpakket dat door de internationale donorengemeenschap in de nasleep van de crisis is overeengekomen.

Afgezien van de financiële gevolgen van de MFB, versterkt het voorgestelde programma het streven van de regering naar hervorming en naar nauwere betrekkingen met de EU. Dit resultaat zal onder meer worden verwezenlijkt door de uitkering van de bijstand van passende voorwaarden afhankelijk te stellen. In een ruimere context zal het programma een signaalfunctie vervullen voor de andere landen in de regio door aan te geven dat de EU bereid is steun te verlenen aan landen zoals de Kirgizische Republiek, die ondanks moeilijke economische omstandigheden duidelijk heeft gekozen voor democratisering en politieke hervormingen.

Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan

Recente externe evaluaties van macrofinanciële bijstandprogramma's hebben uitgewezen dat de praktijk waarbij een beperkt aantal essentiële structurele hervormingen wordt geselecteerd, succesvol is gebleken. Voorgesteld wordt deze praktijk voort te zetten met handhaving van een adequate bewaking en een nauwe beleidsdialoog gedurende de hele uitvoeringsperiode van de bijstand.

Samenhang en eventuele synergie met andere relevante instrumenten

De EU was een van de belangrijkste donoren tijdens de donorenconferentie van juli 2010 en heeft 117,9 miljoen EUR aan steun toegezegd op een aantal kritieke terreinen. Een deel van deze toezeggingen is gedaan in het kader van noodhulpinstrumenten (zoals het instrument voor stabiliteit – IfS en ECHO (humanitaire hulp)). Een ander deel, dat grotendeels afkomstig is van de toewijzing uit hoofde van het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking (Development Cooperation Instrument – DCI) en toewijzingen uit hoofde van een aantal thematische begrotingsonderdelen, neemt de vorm aan van hogere en snellere uitbetalingen in het kader van reeds goedgekeurde programma's/projecten. De bijstand is hoofdzakelijk toegespitst op plattelandsontwikkeling en de landbouwsector, onderwijs, sociale zekerheid en juridische hervormingen. De in het kader van het DCI verleende steun neemt onder meer de vorm aan van een programma ter ondersteuning van het sectorale beleid ten belope van 33 miljoen EUR over de periode 2011-2013 voor het ondersteunen van hervormingen in de sociale bescherming, het onderwijs en het beheer van de overheidsfinanciën. De grootste toegevoegde waarde van MFB in vergelijking met andere EU-instrumenten is dat hij de totstandkoming faciliteert van een stabiel macro-economisch kader (onder meer door een houdbare betalingsbalans- en begrotingssituatie te bevorderen) en van een passend kader voor structurele hervormingen.

MFB is niet bedoeld als periodieke financiële steun en evenmin ter ondersteuning van de economische en sociale ontwikkeling van de ontvangende landen. De MFB moet worden beëindigd zodra het land weer een houdbare externe financiële situatie heeft. Daarna moeten reguliere EU-instrumenten voor samenwerking en bijstand de plaats van MFB innemen, zoals met name directe begrotingssteun in het kader van het DCI.

Voorts is MFB opgevat als complementair aan interventies van de internationale financiële instellingen, en in het bijzonder aan de aanpassings- en hervormingsprogramma's die door het IMF worden ondersteund. De bijstand van macro-economische aard wordt alleen uitgekeerd als aan economische en financiële beleidsvoorwaarden is voldaan.

Duur en financiële gevolgen

- X Voorstel/initiatief met een beperkte geldigheidsduur

- X Voorstel/initiatief is van kracht gedurende 2 jaar vanaf de inwerkingtreding van het memorandum van overeenstemming, zoals bepaald in artikel 1, lid 4, van het voorstel voor een besluit.

- X Financiële gevolgen vanaf 2012 tot en met 2014 (voorziening van het Garantiefonds en evaluatie achteraf)

( Voorstel/initiatief met een onbeperkte geldigheidsduur

- Uitvoering met een opstartperiode vanaf JJJJ tot en met JJJJ,

- gevolgd door een volledige uitvoering.

Beheersvorm(en)[10]

X Direct gecentraliseerd beheer door de Commissie

( Indirect gecentraliseerd beheer door delegatie van uitvoeringstaken aan:

- ( uitvoerende agentschappen

- ( door de Unie opgerichte organen[11]

- ( nationale publiekrechtelijke organen of organen met een openbaredienstverleningstaak

- ( personen aan wie de uitvoering van specifieke acties in het kader van titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie is toevertrouwd en die worden genoemd in het betrokken basisbesluit in de zin van artikel 49 van het Financieel Reglement

( Gedeeld beheer met lidstaten

( Gedecentraliseerd beheer met derde landen

( Gezamenlijk beheer met internationale organisaties (geef aan welke)

Opmerkingen

Voor de bewaking van de bijstand wordt om actieve medewerking van de zetel van de EDEO en de EU-delegaties verzocht.

BEHEERSMAATREGELEN

Regels inzake het toezicht en de verslagen

De bijstand in kwestie is van macro-economische aard en sluit qua opzet aan bij het door het IMF ondersteunde economische programma. De controle van de actie door de diensten van de Commissie zal plaatsvinden op basis van de voortgang bij de tenuitvoerlegging van de ECF-afspraken en de specifieke hervormingsmaatregelen die met de Kirgizische autoriteiten in een memorandum van overeenstemming zijn overeengekomen. De autoriteiten, en met name het ministerie van Financiën, zullen driemaandelijks aan de diensten van de Commissie verslag moeten uitbrengen over een aantal indicatoren voordat de tweede tranche van de bijstand wordt uitgekeerd.

De diensten van de Commissie blijven ook na de in de Kirgizische Republiek ter voorbereiding van deze operatie uitgevoerde operationele beoordeling van de financiële en administratieve procedures het beheer van de overheidsfinanciën bewaken. De delegatie van de Europese Unie in de Kirgizische Republiek brengt ook periodiek verslag uit over zaken die relevant zijn voor het bewaken van de bijstand. De diensten van de Commissie onderhouden nauwe contacten met het IMF en de Wereldbank om te profiteren van hun lopende activiteiten in de Kirgizische Republiek.

In het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad is voorzien in een jaarlijks verslag aan de Raad en het Europees Parlement met een evaluatie van de tenuitvoerlegging van deze bijstandoperatie. Verder moet volgens de plannen binnen twee jaar na afloop van de uitvoeringsperiode een onafhankelijke evaluatie achteraf van de bijstand worden uitgevoerd door de Commissie of door haar naar behoren gemachtigde vertegenwoordigers.

Beheers- en controlesysteem

Geconstateerde risico's

Aan deze macrofinanciële bijstandoperatie zijn fiduciaire, beleidsmatige en politieke risico's verbonden.

Er bestaat een risico dat de macrofinanciële bijstand, die (in tegenstelling tot bijvoorbeeld projectfinanciering) niet aan specifieke uitgaven is gebonden, op frauduleuze wijze kan worden aangewend. In het algemeen hangt dit risico samen met factoren zoals onafhankelijkheid van de centrale bank, kwaliteit van beheerssystemen en administratieve procedures, controle- en toezichtfuncties op financieringsstromen, beveiliging van IT-systemen en toereikende interne en externe controlemogelijkheden.

Wat de beleidsmatige risico's betreft, is de belangrijkste aanname dat de regering van de Kirgizische Republiek de hand houdt aan de begrotingsaanpassing en de naleving van haar overeenkomst met het IMF. Deze aanname zal worden getoetst aan de hand van periodieke controles door het IMF van prestatie-indicatoren en structurele benchmarks. Het risico bestaat echter dat de regering van de Kirgizische Republiek niet aan de voorwaarden van het IMF-programma voldoet wanneer de programmadoelen moeilijker te verwezenlijken blijken dan verwacht en wanneer de politieke omstandigheden in het land veranderen. Ook blijft de Kirgizische Republiek kwetsbaar voor negatieve veranderingen in de ruilvoet als gevolg van mogelijke exogene schokken. De autoriteiten hebben zich tot dusver niettemin vastbesloten getoond bij hun samenwerking met de internationale financiële instellingen met het oog op de uitvoering van de hervormingsagenda. De goede resultaten die bij de vorige IMF-operatie op korte termijn in Kirgizië zijn behaald, laat in dit opzicht het beste verhopen.

Verdere risico's hangen samen met een mogelijke heropflakkering van de spanningen tussen de verschillende etnische bevolkingsgroepen en de politieke instabiliteit. Op 30 oktober heeft het land presidentsverkiezingen gehouden. Deze zijn vreedzaam verlopen onder het oog van een internationale waarnemingsmissie. De politieke risico's blijven beheersbaar, gezien de recente indrukwekkende inspanningen van de Kirgizische autoriteiten om legitieme democratische instellingen in het leven te roepen.

Controlemiddel(en)

De macrofinanciële bijstand is onderworpen aan verificatie-, controle- en auditprocedures onder de verantwoordelijkheid van de Commissie, met inbegrip van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), en van de Europese Rekenkamer.

Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden

De diensten van de Commissie hebben een programma van operationele beoordelingen van financiële en administratieve procedures opgezet in alle derde landen die macrofinanciële bijstand van de Europese Unie ontvangen, teneinde te voldoen aan de voorschriften van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. Ook wordt rekening gehouden met de conclusies van beschikbare garantie-evaluaties van het IMF en van andere relevante verslagen van het IMF en de Wereldbank.

De diensten van de Commissie, bijgestaan door daartoe naar behoren gemachtigde externe deskundigen, zullen in de Kirgizische Republiek een operationele evaluatie uitvoeren van de financiële en administratieve procedures van het ministerie van Financiën en de centrale bank. Deze evaluatie zal betrekking hebben op terreinen zoals beheersstructuur en -organisatie, middelenbeheer en -controle, beveiliging van IT-systemen, interne en externe controlecapaciteit en onafhankelijkheid van de centrale bank.

In de voorgestelde rechtsgrondslag voor de toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Kirgizische Republiek is een bepaling met betrekking tot fraudepreventiemaatregelen opgenomen. Deze maatregelen zullen nader worden uitgewerkt in een memorandum van overeenstemming. Voorzien wordt dat een aantal specifieke beleidsvoorwaarden aan de bijstand zal worden gesteld, voornamelijk op het gebied van het beheer van de overheidsfinanciën, met het oog op de versterking van de doelmatigheid, transparantie en verantwoordingsplicht.

Daarnaast is de Commissie voornemens hervormingen in het beheer van de overheidsfinanciën te benadrukken in de beleidsvoorwaarden die aan deze operatie worden verbonden.

GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL /INITIATIEF

Rubriek(en) van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderd(e)el(en) voor uitgaven

- Bestaande begrotingsonderdelen voor uitgaven

Rubriek van het meerjarige financiële kader | Begrotingsonderdeel | Soort krediet | Bijdrage |

Aantal [Beschrijving…...….] | GK/NGK ([12]) | van EVA-landen[13] | van kandidaat-lidstaten[14] | van derde landen | in de zin van artikel 18, lid 1, onder a bis), van het Financieel Reglement |

4 | 01 03 02 Macro-economische bijstand | GK | NEE | NEE | NEE | NEE |

4 | 01 04 01 14 Voorziening van het Garantiefonds | GK | NEE | NEE | NEE | NEE |

Overeenkomstig de gewijzigde Garantiefondsverordening zijn stortingen in het Garantiefonds vereist. In overeenstemming met deze verordening worden leningen gebaseerd op het uitstaande bedrag aan het einde van het jaar. Het voorzieningsbedrag wordt aan het begin van jaar "n" berekend als het verschil tussen het streefbedrag en de waarde van de nettoactiva van het Fonds aan het einde van jaar "n-1". Dit voorzieningsbedrag wordt in jaar "n" in het voorontwerp van begroting van jaar "n+1" opgenomen en aan het begin van jaar "n+1" in één keer overgemaakt uit begrotingsonderdeel 01 04 01 14 ("Voorziening van het Garantiefonds"). Voor de berekening van de storting in het Fonds wordt dus 9% (maximaal 1,35 miljoen EUR) van het daadwerkelijk uitgekeerde bedrag als streefbedrag aan het einde van het jaar "n-1" in aanmerking genomen.

De begrotingspost ("p.m.") voor de begrotingsgarantie voor de lening (15 miljoen EUR) zal alleen worden ingezet als daadwerkelijk een beroep op de garantie wordt gedaan. Verwacht wordt dat geen beroep op de begrotingsgarantie zal worden gedaan.

- Te creëren nieuwe begrotingsonderdelen: geen

Geraamde gevolgen voor de uitgaven

Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de uitgaven

in miljoenen euro's (tot op 3 decimalen)

Rubriek van het meerjarig financieel kader | 4 | De EU als mondiale partner |

in miljoenen euro's (tot op 3 decimalen)

-

Geraamde personeelsbehoeften

- ( Voor het voorstel/initiatief zijn geen personele middelen nodig

- X Voor het voorstel/initiatief zijn personele middelen nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven:

Raming in een geheel getal (of met hoogstens 1 decimaal)

Jaar N | Jaar N+1 | Jaar N+2 | Jaar N+3 | zoveel jaren invullen als nodig is om de duur van de gevolgen weer te geven (zie punt 1.6) |

( Posten opgenomen in de lijst van het aantal ambten (ambtenaren en tijdelijke functionarissen) |

XX 01 01 01 (zetel en vertegenwoordigingen van de Commissie) | 0,3 | 0,1 | 0,1 |

XX 01 01 02 (delegaties) |

XX 01 05 01 (onderzoek onder contract) |

10 01 05 01 (eigen onderzoek) |

( Extern personeel (in voltijdequivalenten: VTE)[22] |

XX 01 02 01 (AC, INT, END van de "totale financiële middelen") |

XX 01 02 02 (AC, INT, JED, LA en END in de delegaties) |

10 01 05 02 (AC, END, INT – eigen onderzoek) |

Andere begrotingsonderdelen (specificeer) |

TOTAAL | 0,3 | 0,1 | 0,1 |

XX is het beleidsterrein of de begrotingstitel

De benodigde personele middelen zullen worden gefinancierd uit de middelen die reeds voor het beheer van deze actie zijn toegewezen en/of binnen het DG zijn herverdeeld, eventueel aangevuld met middelen die in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure met inachtneming van de budgettaire beperkingen aan het beherende DG kunnen worden toegewezen.

De kosten van het benodigde personeel worden geraamd op basis van 30% van de jaarlijkse uitgaven voor een ambtenaar van graad AD5 - AD12.

Beschrijving van de uit te voeren taken:

Ambtenaren en tijdelijke functionarissen | Het memorandum van overeenstemming en leen- of giftovereenkomsten opstellen, contacten onderhouden met autoriteiten en internationale financiële instellingen, alsook met externe deskundigen voor operationele beoordelingen en evaluaties achteraf, controlebezoeken uitvoeren en rapporten van de diensten van de Commissie opstellen, Commissieprocedures met betrekking tot het beheer van de bijstand uitwerken. |

Extern personeel |

Verenigbaarheid met het huidige meerjarige financiële kader

- X Het voorstel/initiatief is verenigbaar met het huidige meerjarige financiële kader

- ( Het voorstel/initiatief vergt herprogrammering van de betrokken rubriek van het meerjarige financiële kader

- ( Het voorstel/initiatief vergt toepassing van het flexibiliteitsinstrument of herziening van het meerjarig financieel kader[25].

Bijdrage van derden aan de financiering

- Het voorstel/initiatief voorziet niet in medefinanciering door derden

Geraamde gevolgen voor de ontvangsten

- X Het voorstel/initiatief heeft geen financiële gevolgen voor de ontvangsten

- ( Het voorstel/initiatief heeft de hieronder beschreven financiële gevolgen:

- ( voor de eigen middelen

- ( voor de diverse ontvangsten

[1] UN Office of the High Representative for the Least Developed Countries, Landlocked Developing Countries and Small Island Developing States.

[2] Artikel 5 van Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad van 25 mei 2009 tot instelling van een Garantiefonds (Gecodificeerde versie). Het voorzieningsbedrag wordt overgemaakt uit begrotingsonderdeel 01 04 01 14 ("Voorziening van het Garantiefonds").

[3] PB C […], […], blz. […].

[4] Standpunt van het Europees Parlement van … 2012 en besluit van de Raad van … 2012.

[5] PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13.

[6] UN Office of the High Representative for the Least Developed Countries, Landlocked Developing Countries and Small Island Developing States.

[7] PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG, Euratom) nr. 1995/2006 (PB L 390 van 30.12.2006, blz. 1).

[8] ABM: Activity-Based Management – ABB: Activity-Based Budgeting.

[9] In de zin van artikel 49, lid 6, onder a) of b), van het Financieel Reglement.

[10] Nadere gegevens over de beheersvormen en verwijzingen naar het Financieel Reglement zijn beschikbaar op BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html

[11] In de zin van artikel 185 van het Financieel Reglement.

[12] GK = gesplitste kredieten/NGK = niet-gesplitste kredieten.

[13] EVA: Europese Vrijhandelsassociatie.

[14] Kandidaat-lidstaten en, in voorkomend geval, potentiële kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan.

[15] Het jaar N is het jaar waarin met de uitvoering van het voorstel/initiatief wordt begonnen (2012).

[16] Technische en/of administratieve bijstand en uitgaven ter ondersteuning van de uitvoering van programma's en/of acties van de EU (vroegere "BA"-onderdelen), onderzoek door derden, eigen onderzoek.

[17] Het jaar N is het jaar waarin met de uitvoering van het voorstel/initiatief wordt begonnen.

[18] Outputs zijn de te verstrekken producten en diensten (bijvoorbeeld aantal gefinancierde studentenuitwisselingen, aantal km aangelegde wegen enz.).

[19] Zoals beschreven in punt 1.4.2. "Specifieke doelstelling(en)…".

[20] Het jaar N is het jaar waarin met de uitvoering van het voorstel/initiatief wordt begonnen.

[21] Technische en/of administratieve bijstand en uitgaven ter ondersteuning van de uitvoering van programma's en/of acties van de EU (vroegere "BA"-onderdelen), onderzoek door derden, eigen onderzoek.

[22] AC= Agent Contractuel (arbeidscontractant); AL= Agent Local (plaatselijk functionaris); END= Expert National Détaché (gedetacheerd nationaal deskundige); INT= Intérimaire (uitzendkracht); JED= Jeune Expert en Délégation (jonge deskundige in delegaties).

[23] Onder het maximum voor extern personeel uit beleidskredieten (vroegere "BA"-onderdelen).

[24] Vooral voor Structuurfondsen, Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) en Europees Visserijfonds (EVF).

[25] Zie de punten 19 en 24 van het Interinstitutioneel Akkoord.