Nr. C 248/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 84 
B. De volgende teksten van het herziene advies van de Afdeling zijn geschrapt als gevolg van de 
goedkeuring van een tijdens de debatten goedgekeurd wijzigingsvoorstel 
Paragraaf 1.1, tweede alinea, laatste zin 
„In sommige Lid-Staten is het voor de producenten namelijk mogelijk, een keuze te maken tussen 
het produceren van groenten of snijbloemen." 
Uitslag van de stemming 
Vóór: ruime meerderheid; tegen: 2; onthoudingen: 3. 
Paragraaf 1.4, tweede alinea, eerste en tweede zin 
„Het Comité staat positief tegenover alle maatregelen die in het licht van die statistieken zullen 
worden genomen om het inkomen van de producenten in de sector van de bloementeelt — die het 
tot nog toe zonder marktordening hebben moeten stellen — te beschermen. Het stelt vast dat de 
produktie van snijbloemen grote gelijkenis vertoont met die van bepaalde soorten groenten en 
fruit." 
Uitslag van de stemming 
Vóór: ruime meerderheid; tegen: 4; onthoudingen: 8. 
Advies inzake het onderwerp „De economische situatie in de Gemeenschap 
(medio 1984)" 
(84/C 248/17) 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Beschikking van de Raad van 18 februari 1974 betreffende de verwezenlijking van een 
hoge mate van convergentie van de economische politiek der Lid-Staten der Europese 
Economische Gemeenschap('). 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 23 en 24 november 1983 
gehouden 212e zitting op voorstel van zijn Bureau besloten, overeenkomstig de bepa­
lingen van artikel 20, vierde alinea, van het Regelement van Orde, een advies over 
bovengenoemd onderwerp uit te brengen. 
Procedure 
De Afdeling voor economische en financiële vraagstukken, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar op het rapport van de 
heer Pelletier gebaseerde advies op 26 juni 1984 goedgekeurd. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 218e zitting (vergadering van 
5 juli 1984) het volgende advies uitgebracht, dat met grote meerderheid van stemmen 
(4 stemmen tegen bij 7 onthoudingen) is goedgekeurd: 
1. Inleiding 
In vergelijking met de vorige analyse van de eco­
nomische situatie door het Comité in 1983 zijn er nu 
bemoedigender tekenen die wijzen op een herstel 
(') PB nr. L 63 van 5. 3. 1974, blz. 16. van de bedrijvigheid. Deze opleving doet zich, welis­
waar in uiteenlopende mate, in alle Lid-Staten van 
de Gemeenschap gevoelen. Wel worden door waar­
nemers vraagtekens geplaatst bij de duurzaamheid 
van dit herstelproces, dat immers sterk beïnvloed 
wordt door exogene factoren, met name door de in 
de Verenigde Staten gevoerde geld- en begrotings-
17. 9. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 248/33 
politiek. In alle Lid-Staten wordt het herstel belem­
merd door de uiterst grote onzekerheid in de wereld­
situatie. 
Naast deze conjunctureel bepaalde factoren zijn 
er een aantal verontrustende elementen die wijzen 
op structurele zwakheden van Europa, dat in een 
wereld die gekenmerkt wordt door scherpe concur­
rentie en door zeer ingrijpende veranderingen in 
menselijk, maatschappelijk en technisch opzicht, 
aan dynamisme lijkt in te boeten. 
Het Comité heeft zich niet willen beperken tot een 
strikte beschrijving van de economische situatie, 
maar heeft — zij het heel summier — enkele funda­
mentele problemen behandeld en een aantal con­
crete voorstellen geformuleerd. 
Van essentieel belang is onder meer de vraag of de 
Gemeenschap in staat is om een werkelijk doeltref­
fende economische strategie uit te werken. Volgens 
het Comité is een dergelijke strategie mogelijk bin­
nen het huidige institutionele bestel van de Gemeen­
schap. Op een eventuele hervorming hiervan wordt 
in dit document niet ingegaan. 
Oplossing van de structurele problemen van Europa 
zou sterk bijdragen tot stimulering van het econo­
mische herstel en zou een verlichting betekenen van 
de werkloosheidsproblematiek. Het Comité acht het 
van het grootste belang dat de groei zich zo spoedig 
mogelijk krachtig herstelt, zodat de werkloosheid 
kan worden bestreden. Deze prioriteit betekent dat 
economische voorstellen waarmee arbeidschep-
pende investeringen worden bevorderd, centraal 
moeten komen te staan. 
Een tweede kernpunt in dit advies is dat Europa, 
zowel ten aanzien van het internationale geldstelsel 
als ten aanzien van het gemeenschappelijke handels­
beleid, een sterkere eigen identiteit aan de dag zou 
moeten leggen. 
2. Conjunctuur 
2.1. Herstel van de economische bedrijvigheid 
De gegevens van medio 1983, toen het vorige advies 
van het Economisch en Sociaal Comité over dit 
onderwerp werd opgesteld, wezen nauwelijks op 
een aanmerkelijke verbetering van de economische 
situatie in de Gemeenschap. Deze zienswijze is ook 
bevestigd door de in 1983 geboekte resultaten. 
De momenteel beschikbare conjuncturele kengetal­
len, evenals de resultaten van de door de Commissie 
verrichte enquêtes, wijzen voor 1984 op een groei 
van het BBP in volume met 2%; deze situatie mag echter niet verhullen dat er aanmerkelijke ver­
schillen tussen de Lid-Staten te signaleren zijn. Het 
herstel in Europa blijft overigens sterk achter bij het 
herstel in de Verenigde Staten en in Japan. 
De algemene economische situatie in de Gemeen­
schap wordt nog steeds gekenmerkt door grote ver­
schillen tussen de diverse sectoren. Er zijn tal van 
sectoren die nog steeds met structurele moeilijk­
heden te kampen hebben: ijzer en staal, scheeps­
bouw, bouwnijverheid, petrochemische industrie. 
De werkloosheid is in 1983 nog toegenomen, terwijl 
de werkgelegenheid opnieuw is teruggelopen. Voor 
de Gemeenschap als geheel mag in 1984 geen signi­
ficante verbetering van de arbeidsmarkt worden ver­
wacht. 
2.2. Kwetsbaarheid en betrekkelijkheid van het 
herstel 
De Gemeenschap slaagt er geleidelijk in, dank zij de 
verbetering van haar goederen- en dienstenbalans, 
haar lopende rekening in evenwicht te brengen. Het 
negatieve saldo van de factor-inkomens en de een­
zijdige kapitaaloverdrachten, dat in 1983 nog is toe­
genomen, blijft in 1984 zorgen baren. Doordat op 
grote schaal een beroep is gedaan op de internatio­
nale kapitaalmarkt, leggen de rente- en aflossingsbe­
talingen een groot beslag op de middelen en de 
deviezenvoorraden van verscheidene landen. 
De zwakte van de interne markten van de Gemeen­
schap betekent een belangrijke handicap voor het 
economisch herstel in de Gemeenschap, terwijl de 
enorme schuldenlast van de ontwikkelingslanden en 
van heel wat staatshandelslanden, die van oudsher 
belangrijke afzetgebieden van de Europese industrie 
zijn, het herstel in de EG-landen ook bemoeilijken. 
2.3 Geringe manoeuvreerruimte in het conjunctuur­
beleid 
Uit de analyse van de conjuncturele situatie in Eu­
ropa blijkt dat de Gemeenschap in haar keuze van 
beleidsinstrumenten nog maar over weinig ma­
noeuvreerruimte beschikt om de conjunctuur te 
beïnvloeden. Deze instrumenten dienen echter opti­
maal te worden ingezet. 
Inflatiebestrijding is een gemeenschappelijk streven 
van alle Lid-Staten. Er zijn significante resultaten 
geboekt, aangezien de voor 1984 verwachte stijging 
gemiddeld in de Gemeenschap iets meer dan 5% zal 
bedragen. Inflatiebestrijding vereist van de Lid-
Staten een restrictieve beleidsvoering, en matiging 
van de schuldenlast en van de begrotingsuitgaven, 
ook ten aanzien van de lopende uitgaven (ambtena­
rensalarissen, defensie-uitgaven, enz.). De ontwik-
Nr. C 248/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17.9.84 
keling van de sociale uitgaven, met name de uit­
gaven voor de gezondheidszorg, leidt tot moeilijk op 
te lossen problemen. 
Het monetaire beleid — een belangrijk instrument 
voor conjunctuurbeïnvloeding — wordt in sterke 
mate bepaald door de problemen op de wisselmarkt 
en door de noodzakelijke inflatiebestrijding. 
De EG-landen, die alle voor vergelijkbare proble­
men staan, volgen nu een vrijwel identieke aanpak 
om de conjunctuur te reguleren. 
3. Structurele zwakheden van de Gemeenschap 
3.1. Afhankelijkheid van de Gemeenschap van derde 
landen 
De Gemeenschap blijft aangewezen op invoer van 
grondstoffen en met name van aardolie. 
De beleidsvoering in de Gemeenschap wordt in 
sterke mate bepaald door de Amerikaanse econo­
mische politiek, in het bijzonder door de fluctuaties 
van de dollarkoers en van de Amerikaanse rente­
stand. De Gemeenschap ondervindt grote schade 
van deze afhankelijkheid. 
3.2. Industriële produktie en produktiviteit 
De goederen- en dienstenproduktie in de Gemeen­
schap is, meer dan in de Verenigde Staten en Japan, 
gebaseerd op de traditionele bedrijfstakken en heeft 
meer tijd nodig om op technologische innovaties in 
te spelen. 
Beschouwt men 1975 als basis (100), dan bedroeg 
het indexcijfer van de industriële produktie (in vo­
lume) voor de Gemeenschap, in december 1983 
116,0, tegen 132,8 voor de Verenigde Staten en 152,3 
voor Japan. 
Volgens de genormaliseerde OESO-statistieken ken­
nen de EG-landen daarentegen veel krachtiger pro-
duktiviteitsstijgingen dan de Verenigde Staten. Een 
meer diepgaande analyse van deze statistische 
gegevens toont echter aan dat produktiviteitsver-
beteringen dikwijls gepaard gaan met omvangrijke 
ontslagen in de achterop rakende Europese bedrijfs­
takken, en niet met een expansie in de sectoren met 
hoge produktiviteit. Desalniettemin is de arbeids-
produktiviteit in de Verenigde Staten nog altijd 
hoger dan in Europa. 
3.3 Onvoldoende investeringen en veroudering van 
het produktieapparaat 
Sedert het begin van de recessie is de gemiddelde 
netto-investeringsquota in procenten van het BBP in de EG voortdurend teruggelopen; de investeringsac­
tiviteit bedroeg in 1974 12% en in 1983 nog maar 
6,7 %. 
Deze geringe investeringsquota heeft diverse gevol­
gen: het produktieapparaat veroudert, de produktie-
capaciteit loopt terug, er wordt onvoldoende over­
geschakeld op nieuwe technieken en de toekomstige 
concurrentiepositie van het bedrijfsleven van de 
Lid-Staten staat op het spel. 
De onvoldoende rentabiliteit in het bedrijfsleven is 
naast de geringe vraag een verklaring voor de ge­
daalde investeringsactiviteit en het achterblijvende 
herstel. Er heeft zich in de bestemming van de be­
sparingen een verlegging voorgedaan van de produ­
cerende sector naar beleggingsobjecten met een 
hoger rendement en met minder risico. 
In de regel heeft de crisis geleid tot een liquiditeits­
gebrek en tot een verzwakking van de eigen-vermo­
genspositie in het bedrijfsleven, met name in het 
middelgrote en kleine bedrijf (MKB), waardoor het 
investeringsvermogen van de bedrijven is vermin­
derd. In 1983 is echter een lichte verbetering gecon­
stateerd in de bedrijfsresultaten. 
3.4. Hoge overheidsuitgaven 
De totale uitgaven van de overheid, inclusief het 
gefinancierde tekort, bedroegen in 1983 in de Lid-
Staten gemiddeld 52 % van het BBP tegen 35,4 % in 
de Verenigde Staten (in 1981) en 34% in Japan. 
Deze cijfers moeten in verband met de van land tot 
land zeer uiteenlopende uitgavenstructuur met de 
nodige voorzichtigheid worden beoordeeld. Ener­
zijds moet worden voorkomen dat een excessieve 
belasting- en premiedruk in de Gemeenschap de in­
vesteringen schaadt; anderzijds zal, met het oog op 
de ontwikkeling van de werkloosheid en de gevaren 
van verdere besnoeiing van de sociale uitkeringen, 
ook voor de ontwikkeling van de vraag grote terug­
houdendheid betracht moeten worden met betrek­
king tot het terugdringen van de uitgaven voor 
sociaal beleid. 
3.5 Wetenschappelijk onderzoek 
Het onderzoek in Europa is niet afgestemd op de 
wetenschappelijke uitdagingen. 
Het zwakke punt is niet de omvang van de geplande 
uitgaven, die ongeveer gelijk zijn aan die van de 
Verenigde Staten en tweemaal zo hoog liggen als in 
Japan, maar wel de coördinatie van de onderzoeks-
inspanning, die over een groot aantal bedrijven en 
instanties die dikwijls op hetzelfde gebied onderzoek 
doen, versnipperd is. 
17. 9. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 248/35 
De problemen in de onderzoekssector — niveau en 
doeltreffendheid — zijn nauw verbonden met be­
paalde zwakke punten in de onderwijsstelsels van de 
Lid-Staten. 
3.6. Demografische teruggang 
Een ander probleem dat vermeldenswaard is, betreft 
de vergrijzing van de bevolking en de bevolkingste­
ruggang in de Gemeenschap. In de nabije toekomst 
zal er waarschijnlijk geen enkele Lid-Staat meer zijn 
waar het geboortecijfer het sterftecijfer op natuur­
lijke wijze overtreft. Dit is een ernstige bedreiging 
voor het dynamisme van de Gemeenschap. 
4. Is het optreden van de Gemeenschap afgestemd op 
de omvang van de crisis? 
Hoewel het economische klimaat zich in de meeste 
EG-landen verbetert, geeft de algemene indruk die 
de analyse van de conjuncturele en structurele situa­
tie in de Gemeenschap achterlaat, aanleiding tot 
verontrusting. 
Uit alle beschikbare analyses, en in het bijzonder die 
van de Commissie, blijkt duidelijk de noodzaak het 
huidige herstel van de bedrijvigheid vergezeld te 
laten gaan van een consequente voortzetting van de 
saneringsinspanning. 
De Commissie heeft van de Europese Raad te Stutt-
gart tot taak gekregen, vérstrekkende initiatieven te 
ontwikkelen om het herstel van de Europese Ge­
meenschap veilig te stellen en een solide basis te leg­
gen voor een dynamische uitbouw van de Gemeen­
schap. Ook dient de Commissie weer een stuwende 
rol ten aanzien van de toekomst van de Gemeen­
schap te gaan spelen. Daartoe zou zij op meer goede 
wil van de kant van de Lid-Staten moeten kunnen 
rekenen. 
Intensivering van de inspanningen, zowel op het 
concipiërende vlak als op dat van de technische toe­
passing, is beslist noodzakelijk. De betrekkelijke 
passiviteit van de Commissie in deze langdurige cri­
sis is moeilijk goed te praten, zelfs niet wanneer men 
de eigen verantwoordelijkheid van de Raad in dit 
verband in aanmerking neemt. 
5. Nieuwe economische beleidsmaatregelen van de 
Gemeenschap 
In zijn advies van 6 juli 1983 heeft het Comité dui­
delijk zijn standpunt uiteengezet over een reeks zeer 
belangrijke problemen; het herhaalt op deze plaats 
zijn standpunten dienaangaande. Het meent dat met 
spoed een aantal prioritaire beleidsgebieden moeten 
worden aangegeven die de goedkeuring van de Eu­
ropese besluitvormingsinstanties zullen kunnen weg­
dragen. Er zijn momenteel geen groeistrategieën voor­
handen waarmee — als enig middel — een hoog 
werkgelegenheidspeil in de Gemeenschap kan 
worden verwezenlijkt en gehandhaafd. Daarom be­
hoort een specifieke werkgelegenheidspolitiek, met 
inbegrip van reorganisatie en verkorting van de ar­
beidstijd, ook tot de prioritaire maatregelen. 
In zijn advies over de ontwikkeling van de sociale 
toestand zal in het bijzonder worden ingegaan op 
het specifieke arbeidsmarktbeleid, dat ook als prio­
ritair beleidsgebied kan worden bestempeld. 
5.1. Terugkeer naar een krachtige en duurzame 
groei 
Terugkeer naar een in zowel kwantitatief als kwali­
tatief opzicht krachtige groei zou bijdragen tot de 
oplossing van de essentiële problemen, met name de 
werkloosheid, die door haar enorme omvang een 
ondraaglijke vorm van verspilling van menselijk en 
financieel potentieel en een reëel gevaar voor de 
democratie vormt. 
In de toekomst zal de Gemeenschap haar concurren­
tiepositie niet kunnen behouden wanneer zij tege­
lijkertijd moet opboksen tegen de steeds maar oplo­
pende werkloosheidsuitkeringen en tegen de finan­
ciële en psychische nood van miljoenen personen in 
de kracht van hun leven die geen werk kunnen 
vinden. 
Men kan evenmin met een economisch beleid ko­
men dat gebaseerd is op een steeds maar teruglo­
pende, of zelfs een slechts stagnerende welvaart. 
Het is dan ook wenselijk dat de Raad besluit tot het 
nemen van een proef om met de medewerking van 
de belangrijkste sociale en economische partners in 
de Gemeenschap een overleginstrument voor eco­
nomische ontwikkeling uit te werken. 
Momenteel is het in Europa zo dat de belangrijkste 
problemen en uitdagingen weliswaar gelijk lopen, 
maar de benadering hiervan van land tot land helaas 
sterk verschilt. In dit verband zou een gemeenschap­
pelijke discussie uiteraard nuttig zijn. Dit zou kun­
nen gebeuren binnen het Economisch en Sociaal 
Comité. 
5.2. Herstel van de investeringen 
Er dient een aanzienlijke inspanning, te vergelijken 
met die van na de oorlog, te worden gedaan om op 
zeer korte termijn de investeringen te bevorderen; 
dit zal al op betrekkelijk korte termijn tot gevolg 
hebben dat de consumptieve bestedingen zich door 
het hiermee samenhangende koopkrachteffect her­
stellen. 
Nr. C 248/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 84 
Hiertoe dient echter aan bepaalde voorwaarden te 
worden voldaan: 
a) Tenuitvoerlegging van een samenhangend en 
doelgericht beleid inzake mobilisering van de 
gezinsbesparingen: 
De tien Lid-Staten zouden de belastingrege­
lingen voor besparingen moeten harmoniseren 
om de spaarders een reëel en vergelijkbaar net­
torendement te garanderen. Ook zou iets gedaan 
moeten worden aan de rentabiliteit (na belasting) 
van beleggingen in de EG-landen in vergelijking 
met beleggingen van EG-gelden in derde landen, 
in het bijzonder de Verenigde Staten. 
Er zou een pragmatische oplossing moeten ko­
men voor de financiering uit deze besparingen 
van het MKB en van ambachtelijke ondernemin­
gen, die immers moeilijk toegang hebben tot de 
kapitaalmarkt. 
b) Herziening van de regelingen voor besparingen 
van ondernemingen: 
De besparingen van de ondernemingen zelf zijn 
de belangrijkste financieringsbron in het be­
drijfsleven. 
Daarom moeten rentabiliteit en belastingrege­
lingen van dien aard zijn dat nog voldoende 
middelen voor zelffinanciering overblijven. 
Zulks is des te belangrijker daar de harde inter­
nationale concurrentie de schepping van steeds 
meer risicodragend kapitaal noodzakelijk maakt. 
Hoewel volledige harmonisatie van de diverse 
fiscale regelingen in de Lid-Staten niet mogelijk 
is, moeten door deze landen ten minste vol­
doende gemeenschappelijke basisbeginselen 
worden vastgesteld ten einde omvangrijke con-
currentiedistorsies te voorkomen. 
c) De motorfunctie van communautaire investe­
ringsprojecten : 
De behoeften van de Gemeenschap op het ge­
bied van milieu en infrastructuur zijn omvang­
rijk. Werkzaamheden om het afsterven van 
bossen tegen te gaan, waterlopen en -bekkens te 
saneren, de aanleg van een tunnel onder het Ka­
naal en van een brug over de straat van Messina 
— waarvan nut en rentabiliteit door niemand 
meer worden betwist —, de totstandbrenging van 
een spoorweginfrastructuur voor hoge-snelheids-
treinen, het zeevervoer, de energiesector, de on­
metelijke mogelijkheden die worden geboden 
door de telecommunicatie, evenals gemeen­
schappelijke maatregelen op het gebied van 
stadsvernieuwing, zijn allemaal projecten waar­
voor gemakkelijk communautaire spaargelden 
kunnen worden gevonden en die een belangrijk 
stuk werkgelegenheid zullen opleveren. 
Voorts zou de uitvoering van dergelijke investe­
ringen van communautair nut ook een politieke 
betekenis hebben voor Europa. 6. Naar een communautair programma tot vereen­
voudiging van de procedures 
De successieve toevoeging van communautaire 
voorschriften aan de nationale regelingen — zonder 
det deze laatste minder zwaar worden gemaakt — 
hebben de vrijheid van ondernemen niet bevorderd, 
maar juist sterk bemoeilijkt en soms zelfs hopeloos 
ingewikkeld gemaakt. 
De wildgroei van voorschriften maakt dat het fun­
damentele doel van de Gemeenschap, namelijk de 
totstandbrenging van een functionerende binnen­
markt, uit het oog wordt verloren. 
Het is frappant te zien hoeveel hindernissen, in de 
vorm van talrijke formaliteiten, moeten worden ge­
nomen om binnen de Gemeenschap een industriële 
installatie op te zetten, dit in vergelijking met de 
faciliteiten die in de Verenigde Staten worden ge­
boden. 
De Raad zou de Commissie ermee kunnen belasten, 
te onderzoeken welke obstakels de oprichting en het 
functioneren van bedrijven bemoeilijken, en ver­
volgens via een aanbeveling voorstellen te formu­
leren voor vereenvoudiging van de procedures en 
schrapping van nodeloze voorschriften door Ge­
meenschapsrecht te laten prevaleren boven natio­
naal recht, met het doel: 
— het door de voorschriften momenteel belem­
merde produktiviteitspotentieel te herstellen; 
— meer flexibiliteit in de benutting van het produk-
tieapparaat te brengen. 
Het is van essentieel belang dat het werk wordt aan­
gepast aan de mens en niet andersom. 
7. Bijstelling van het mededingingsbeleid 
De Commissie mag noodzakelijke aanpassingen van 
de produktiestructuur niet doorkruisen en zou 
moeten toestaan dat Europese ondernemingen de­
zelfde wapens gebruiken als concurrenten uit derde 
landen. Dit houdt in dat bij de toepassing van de 
artikelen 85 en 86 van het EEG-Verdrag veel soepel­
heid wordt betracht. 
8. Voortzetting en voltooiing van een gemeenschap­
pelijk onderzoeksbeleid 
In Gemeenschapsverband zouden initiatieven op het 
gebied van basisonderzoek of van onderzoek dat 
betrekking heeft op het stadium voordat produkten 
op de markt komen, via projecten als het ESPRIT-
programma actief moeten worden voortgezet. 
Voorts zouden aaneensluitingen via de zogenaamde 
„groupement d'intérêts économiques" (GIE) moeten 
17. 9. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 248/37 
plaatsvinden om samenwerking tussen Europese on­
derzoekers te bevorderen. Bijzondere aandacht en 
doeltreffende steunverlening zouden moeten gaan 
naar het MKB om het creativiteitspotentieel in deze 
sector tot ontwikkeling te brengen (toegang tot het 
NCI). 
Daarentegen bevinden de ondernemingen zelf zich 
in de beste positie om te bepalen in welke richting 
het toegepast onderzoek dient te gaan en om de ont­
wikkelingen tot en met het produktiestadium te stu­
ren. In het onderzoeksstadium dient het ingrijpen 
van de overheid alleen maar bij te dragen tot het 
creëren van een gunstig klimaat en van gunstige 
financiële condities, zonder dat invloed wordt uit­
geoefend op de keuze van de produkten. 
9. Resolute en nuchtere aanpak van de zo belang­
rijke internationale monetaire problematiek 
De desorganisatie van het internationale geldstelsel, 
de grillige schommelingen van de dollarkoers en het 
stelsel van zwevende koersen zijn van doorslagge­
vende betekenis voor de economische politiek van 
de Lid-Staten en verstoren de wereldhandel in sterke 
mate. 
Als eerste handelsmogendheid ter wereld zou de Ge­
meenschap bij het zoeken naar een definitieve 
oplossing voor de crisis in het internationale geld­
stelsel een veel actievere rol moeten spelen, overeen­
komstig de te Williamsburg gedane toezeggingen. 
Het Europees Monetair Stelsel (EMS) is zowel een 
stuk verdediging als een blijk van solidariteit, maar 
in de praktijk komt er van deze ambities niet zoveel 
terecht. De rol van het EMS moet worden versterkt 
en er moet ook in de toekomst serieus worden ge­
streefd naar de totstandkoming van een reservevalu­
ta, namelijk de Ecu. Toetreding van het Verenigd 
Koninkrijk tot het EMS is overigens zeer wenselijk. 
Op korte termijn zou de Gemeenschap samen met 
de Verenigde Staten en Japan moeten ingrijpen om 
te voorkomen dat de Derde Wereld door zijn 
enorme schuldenlast financieel ten onder gaat. Als 
oplossing kan worden gedacht aan een afremming 
gevolgd door een vermindering van de rentevoet, 
alsook aan het beschikbaar stellen van extra liquidi­
teiten in het kader van het Internationaal Monetair 
Fonds (IMF) ten behoeve van de landen met de 
grootste schuldenlast. 
10. Opbouw van een levensvatbare landbouw: een 
onvervangbare noodzaak opmerkingen toevoegen, maar er alleen op wijzen 
dat de landbouw in sociaal en economisch opzicht 
een kans voor Europa inhoudt. Deze kans mag men 
niet laten liggen. Uiteraard moet ervoor worden ge­
zorgd dat er samenhang komt tussen het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid en de andere beleidson­
derdelen van de Gemeenschap. 
11. De handelspolitiek van de Gemeenschap ten op­
zichte van de rest van de wereld 
De Gemeenschap zou voorts uitvoerig moeten in­
gaan op een aantal basisproblemen, namelijk: 
— de noodzaak om de technologische achterstand 
in te halen door in bepaalde gevallen te aan­
vaarden dat de invoer van gevoelige produkten 
in de Gemeenschap tijdelijk wordt beperkt, zon­
der dat het daarbij tot een compartimentering 
van de Gemeenschapsmarkt komt; 
— de grenzen die bij de toepassing van het beginsel 
van de internationale arbeidsverdeling niet 
mogen worden overschreden. De ervaring leert 
namelijk dat er, rekening houdend met de hui­
dige en nog te verwachten technologische ont­
wikkeling, geen enkele sector is die nooit meer 
aan concurrentie zal blootstaan; 
— de mate waarin Europa zich schuldig zou maken 
of zou meewerken aan onaanvaardbare exploita­
tie van werknemers, welke indruist tegen de nor­
men van de Internationale Arbeidsovereenkomst 
(IAO), via invoer van goedkope produkten uit de 
jonge industrielanden. Het Comité verwijst naar 
het advies dat het op 3 juli 1980(') heeft uitge­
bracht over het beleid inzake ontwikkelingssa­
menwerking en de sociaal-economische gevolgen 
van de toepassing van bepaalde internationale 
normen met betrekking tot de arbeids­
omstandigheden. 
Een van de essentiële onderdelen van het handels­
beleid van de Gemeenschap zou erin moeten be­
staan dat de Commissie hulp verleent aan Europese 
ondernemingen die duidelijk ten onrechte voor ge­
rechtshoven in derde landen worden gedaagd. 
12. Versterking van de Europese identiteit ten op­
zichte van de rest van de wereld 
De Gemeenschap dient tegenover de rest van de 
wereld als eenheid op te treden, en zij mag niet aar­
zelen om alle troeven waarover zij in economisch en 
politiek opzicht beschikt, op tafel te leggen. 
Het Comité heeft zich al dikwijls uitgesproken over 
de Europese landbouw. Het wil hieraan geen nieuwe (') PB nr. C 230 van 8. 9. 1980. 
Nr. C 248/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 84 
haar macht aanspraak kan maken. Voor een bewust 
optreden op dit gebied is uiteindelijk alleen maar — 
en zulks is zeker mogelijk — iets meer communau­
taire wil nodig. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstel 
Onderstaand op basis van het advies van de Afdeling opgesteld wijzigingsvoorstel, dat overeen­
komstig het Reglement van Orde werd ingediend, is tijdens de beraadslagingen verworpen: 
Paragraaf 4, laatste alinea 
Deze tekst als volgt te doen luiden: 
„Intensivering van de inspanningen, zowel op het concipiërende vlak als ten aanzien van de 
voorstellen die de Commissie dient uit te werken, is beslist noodzakelijk; deze inspanningen 
zullen echter tot niets leiden indien de Raad er niet in slaagt, besluiten te nemen.". 
Motivering 
Niet een gebrek aan Commissievoorstellen, maar het gebrek aan besluitvorming bij de Raad is de 
oorzaak van de vastgestelde passiviteit. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 12; tegen: grote meerderheid; onthoudingen: 10. Tot slot is het ten aanzien van de positie van de 
Gemeenschap in de wereldeconomie paradoxaal te 
noemen dat de Gemeenschap niet de rol wil spelen 
en niet de invloed wil uitoefenen waarop zij gezien 
Gedaan te Brussel, 5 juli 1984.