TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Zowel voor het vinden van geschikte vacatures als bij het kiezen van een opleiding of het overwegen van mobiliteitsopties moeten individuele personen toegang hebben tot informatie en beschikken over mogelijkheden om hun vaardigheden te beoordelen en duidelijk te maken wat zij weten en kunnen. Ook werkgevers hebben behoefte aan efficiëntere en doeltreffendere manieren om mensen met de juiste vaardigheden te identificeren en aan te werven. Om effectief in te spelen op de behoeften van individuele personen en werkgevers op het vlak van vaardigheden en kwalificaties in alle sectoren, regio’s en landen, moeten deze behoeften duidelijk worden geïdentificeerd, kenbaar gemaakt en begrepen.

De instrumenten en diensten van de EU kunnen de uitwisseling van informatie ondersteunen en een beter inzicht geven in vaardigheden en kwalificaties, met inbegrip van de vereisten voor mobiliteit en inzetbaarheid. De EU heeft getracht een reeks van dergelijke instrumenten en diensten aan te bieden en te ondersteunen om mobiliteit te bevorderen en vaardigheden en kwalificaties transparanter te maken. Tot nu toe is het volledige potentieel van deze instrumenten en diensten om verschillende redenen nog niet volledig benut. Aangezien zij meestal afzonderlijk zijn ontwikkeld, blijft de onderlinge integratie en samenwerking tot een minimum beperkt. Deze benadering heeft gevolgen gehad voor het bereik, het potentieel en de gepercipieerde meerwaarde van elk van die instrumenten. Ondanks een aantal succesverhalen, zoals het Europass-CV, blijken de potentiële begunstigden meestal niet op de hoogte van de beschikbare diensten, terwijl er nog altijd belemmeringen zijn om de kwalificaties en vaardigheden die zij in het buitenland hebben verworven volledig te benutten, wat gevolgen heeft voor de mobiliteit en de integratie van de Europese arbeidsmarkten. Bovendien zijn de instrumenten en diensten van de EU in de loop der tijd niet noodzakelijk mee geëvolueerd met de nieuwe manieren van leren, werken en communiceren, zodat zij niet meer overeenstemmen met de huidige en toekomstige eisen en met opkomende technologieën. Tegenwoordig, en zeker ook in de toekomst, wordt van instrumenten voor vaardigheden en kwalificaties ten minste verwacht dat zij digitaal zijn en een sterke online aanwezigheid hebben.

Dit voorstel heeft als doel de instrumenten en diensten van de EU te moderniseren en ervoor te zorgen dat ze in overeenstemming zijn met de veranderende behoeften van alle potentiële gebruikers uit de arbeidsmarkt en de onderwijs- en opleidingssectoren; dat ze voortdurend worden aangepast aan technologische ontwikkelingen en aan nieuwe vormen van informatie-uitwisseling en tendensen van de deeleconomie; en dat ze individuele personen kunnen helpen bij het maken van de vele overstappen in hun studie- en beroepsloopbaan.

Het nieuwe Europass-kader zal zorgen voor een tweelagige benadering:

In de eerste plaats zal het nieuwe Europass-kader een Europees platform creëren dat iedereen via een intuïtieve en geïntegreerde onlinedienstverlening toegang biedt tot uiteenlopende diensten, bijvoorbeeld voor het opstellen van een e-portfolio of het beoordelen van de eigen vaardigheden. Deze diensten zullen worden aangevuld met een breed scala van informatie uit alle lidstaten (onder meer verzameld door middel van webcrawling) over leermogelijkheden, kwalificaties en erkenningspraktijken, alsook gegevens over de arbeidsmarkt en vaardigheidsbehoeften, zoals ontwikkelingen in bepaalde beroepen. Al deze informatie zal mensen helpen om geïnformeerde keuzes te maken voor hun loopbaan, mobiliteitservaringen en studies en zou onder andere kunnen bijdragen aan het verminderen van de discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden door de keuzevorming bij te sturen in de richting van leertrajecten en loopbanen met betere vooruitzichten. Ook werkgevers, aanbieders van onderwijs en opleiding, loopbaanadviseurs, diensten voor arbeidsvoorziening en beleidsmakers zullen baat hebben bij de beschikbaar gestelde informatie, doordat zij bijvoorbeeld beter zullen weten aan welke vaardigheden behoefte is en welke opleidingsmogelijkheden zij, gezien de bestaande lacunes, kunnen stimuleren. Bijzondere aandacht zal gaan naar de specifieke behoeften van onderdanen van derde landen. Ook zullen open standaarden voor kwalificaties, vacatures en cv’s beschikbaar worden gesteld voor vakmensen die dit soort informatie langs elektronische weg willen publiceren. Zo zal het Europass-kader de interoperabiliteit bevorderen van de elektronische hulpmiddelen die worden gebruikt om informatie over vaardigheden en kwalificaties aan te bieden en uit te wisselen. Belangrijk daarbij is dat zo'n Europees geïntegreerd platform een belangrijke meerwaarde biedt voor de lidstaten, die hetzelfde IT-werk immers niet meer op nationaal niveau moeten herhalen om hun burgers te ondersteunen.

Het Europass-kader evolueert met dit voorstel dus van een voorziening voor het opslaan van documenten naar een dienstverlenend platform, waarbij het activiteitenspectrum wordt verruimd en de behoeften van de gebruikers bij de dienstverlening centraal worden gesteld. Het nieuwe Europass-kader zal informatie samenbrengen die momenteel wordt verstrekt door instrumenten zoals het Ploteus-internetportaal (dat informatie verschaft over leermogelijkheden en kwalificaties in Europa); de EU Skills Panorama-website (een website met gegevens over vaardigheidsbehoeften op nationaal en EU-niveau en per beroep en sector) en het ESCO-portaal (ESCO — Europese classificatie van vaardigheden, competenties, kwalificaties en beroepen, die voorziet in een gemeenschappelijke terminologie voor het beschrijven van specifieke vaardigheden en aanverwante begrippen voor werkgelegenheid en opleiding). Tot nu toe steunt de ontwikkeling en uitvoering van deze instrumenten op de deskundigheid van het EU-agentschap Cedefop (het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding). In de tweede plaats zal het nieuwe Europass-kader praktische dienstverlening omvatten, met de bedoeling om zo veel mogelijk doelgroepen te bereiken, dus ook groepen die moeilijk toegang hebben tot digitale diensten of niet vertrouwd zijn met het gebruik ervan.

Een aantal van deze EU-instrumenten en -diensten voor vaardigheden en kwalificaties worden ook nu al op nationaal niveau aangemoedigd en ondersteund door centra of contactpunten (nationale Europass-centra, nationale EKK-contactpunten, Euroguidance-centra) die in het kader van het Erasmus+-programma financiële steun krijgen van de EU. Elk van deze centra of contactpunten heeft zijn eigen administratieve en verslagleggingsprocedures. Elk centrum profileert zich ook apart via een afzonderlijk communicatieprogramma. Hoewel sommige lidstaten hebben gezorgd voor de nodige coördinatie, is dit niet in alle lidstaten het geval. Zo ontstaat vaak de indruk dat er op nationaal niveau geen gezamenlijke dienstverlening is op het gebied van vaardigheden en kwalificaties, en worden de centra niet genoeg gestimuleerd om op een strategische manier samen te werken en systematisch met elkaar te communiceren om een samenhangend geheel van diensten aan te bieden. De centra slagen er niet volledig in om hun doelgroepen te bereiken, zodat de instrumenten en diensten van de EU niet alle beoogde begunstigden bereiken.

Dit voorstel heeft als doel de lidstaten meer potentieel en mogelijkheden te bieden om de op nationaal niveau aangeboden diensten strategisch te coördineren. Dankzij een betere coördinatie en informatie-uitwisseling zullen de diensten op een systematische manier kunnen inspelen op de behoeften van de begunstigden, of dit nu tussenpersonen zijn, zoals beroepskeuzebegeleiders, of personen die rechtstreeks gebruikmaken van persoonlijke diensten op het gebied van voorlichting en advies over studie- en carrièremogelijkheden, waarbij ze afhankelijk van hun behoeften naar andere diensten kunnen worden doorverwezen, en diegenen die geen toegang hebben tot digitale en online instrumenten of niet over de nodige vaardigheden beschikken om deze te gebruiken, verder kunnen worden geholpen.