over de uitvoering van de financiële bijstand aan de landen en gebieden overzee in het kader van het besluit betreffende de LGO-associatie, met inbegrip van Groenland, en het 11e Europees Ontwikkelingsfonds in 2021

Ofschoon het nieuwe besluit met terugwerkende kracht van toepassing is per 1 januari 2021, is het vorige besluit van kracht gebleven totdat het op 5 oktober 2021 met de vaststelling van het LGO-besluit werd ingetrokken. In 2021 liep de uitvoering van verschillende uit het 11e Europees Ontwikkelingsfonds gefinancierde acties die onder het vorige besluit vielen door.

Gezien de specifieke behoeften en uitdagingen van de LGO zal de nadruk van de samenwerking in 2021-2027 liggen op acties op gebieden van wederzijds belang voor de LGO en de EU. Op basis van de meerjarige indicatieve programma’s (MIP’s) zijn de Green Deal, digitalisering, werkgelegenheid en groei en menselijke ontwikkeling aangemerkt als prioritaire samenwerkingsgebieden. Tegen eind 2021 waren reeds 11 van de 15 MIP’s vastgesteld. In de loop van 2022 worden nog eens vier MIP’s vastgesteld.

Het nieuwe besluit vormt de basis voor de programmering van de samenwerking met de LGO in de periode 2021-2027, die is gebaseerd op een diepgaande politieke en beleidsdialoog. Voor die periode is een bedrag van 500 miljoen EUR toegewezen aan het LGO-besluit.

In het LGO-besluit zijn twee eerdere instrumenten — het vorige LGO-besluit, dat door het Europees Ontwikkelingsfonds werd ondersteund, en het aanvullende besluit met betrekking tot Groenland , dat uit de EU-begroting werd gefinancierd — samengevoegd tot één uit de EU-begroting gefinancierd instrument dat op alle LGO van toepassing is.

In 2021 ging een nieuwe zevenjarige periode in de betrekkingen tussen de Europese Unie (EU) en de 13 landen en gebieden overzee (LGO) van start met de aanneming van het nieuwe besluit betreffende de LGO-associatie, met inbegrip van Groenland (LGO-besluit) .

De middelen van het 11e EOF voor LGO in de periode 2014-2020 zijn als volgt bestemd in overeenstemming met bijlage II bij het vorige LGO-besluit:

I.SAMENWERKING IN HET KADER VAN HET 11e EOF VOOR LGO IN 2021

-In deel III komt de geboekte vooruitgang met betrekking tot de dialoog tussen de EU en de LGO in 2021 aan bod.

-Deel II heeft betrekking op de vooruitgang die is gerealiseerd met de uitvoering van het nieuwe besluit vanaf de vaststelling ervan in oktober tot aan het eind van het jaar, in overeenstemming met artikel 86 ervan.

-Deel I van dit verslag betreft de vooruitgang die is geboekt in het kader van het “vorige” besluit en het 11e EOF in 2021.

Dit verslag heeft daarom betrekking op de activiteiten en ondersteuning in het kader van beide besluiten in 2021:

Op Sint-Maarten is de uitvoering op het gebied van water en sanitaire voorzieningen van start gegaan met de ondertekening van de financieringsovereenkomst en de lancering van de procedure voor de aanbesteding van technische bijstand ten belope van 880 000 EUR om de grensoverschrijdende samenwerking te ontwikkelen. Sint-Maarten heeft ook geprofiteerd van de weerbaarheidsopbouw en rampenbestrijding in het kader van de enveloppe voor noodsituaties van het 11e EOF (4,34 miljoen EUR uitbetaald in 2021) en heeft twee centrale locaties aangewezen voor de bouw van schuilplaatsen waarmee het eiland beter zal zijn voorbereid op natuurrampen. Ook Curaçao heeft, met de ondertekening van de financieringsovereenkomst in 2021, vooruitgang geboekt met zijn programma om het eiland weerbaarder te maken .

De COVID-19-pandemie had aanzienlijke gevolgen voor de LGO. Hun economieën, waarvan vele afhankelijk zijn van het toerisme, hadden nog nooit zo zwaar onder druk gestaan. Daarnaast hadden zij te lijden onder de ontwrichting van de mondiale toeleveringsketens (met negatieve gevolgen voor hun invoer, met name van voedsel) en schommelingen in de prijs van en de vraag naar hun belangrijkste uitvoerproducten. De beperkte begrotingsruimte zorgde voor extra druk. Als gevolg daarvan dreigen de structurele sociaal-economische problemen nog groter te worden, waardoor de kwetsbaarheid van de zwakste groepen zich nog sterker zal doen voelen.

Verschillende territoriale programma’s waren in 2021 nog steeds in uitvoering. In het Caribisch gebied betrof het onder meer Aruba, Anguilla, Bonaire en Montserrat, terwijl de samenwerking op Sint-Maarten en Curaçao van start ging. In het Atlantisch gebied werden de werkzaamheden met Sint-Helena voortgezet, terwijl het programma met Saint-Pierre en Miquelon met succes werd afgerond. In het gebied van de Stille Oceaan werden de doelstellingen van het programma voor Frans-Polynesië gehaald en werden er goede vorderingen geboekt met de initiatieven voor Nieuw-Caledonië en Wallis en Futuna.

In het kader van het 11e EOF kwamen 16 LGO in aanmerking voor een territoriale toewijzing. Naast de drie regionale programma’s bevordert ook het enige thematische programma voor “alle LGO” (Green Overseas) de samenwerking tussen LGO.

In Saint-Pierre en Miquelon heeft de EU steun verleend voor de uitvoering van het strategisch ontwikkelingsplan van de regering, dat de economische diversificatie en de demografische stabiliteit bevordert. Door de COVID-19-crisis kwam de toeristische sector de afgelopen tijd onder grote druk te staan, maar er zijn maatregelen genomen om de gevolgen ervan te verzachten en in 2021 werd de vijfde vaste tranche ten belope van 1,1 miljoen EUR als COVID-19-steun uitbetaald.

Op Sint-Helena loopt in het kader van het 11e EOF een connectiviteitsprogramma. In 2021 bereikte het glasvezelkabelproject een belangrijke mijlpaal met de installatie van het modulaire kabelkopstation en de aankomst van de kabel op het eiland. Dankzij de glasvezelkabel krijgt Sint-Helena de beschikking over aanzienlijk goedkoper, sneller en betrouwbaar breedbandinternet. De vierde vaste tranche (0,61 miljoen EUR), die als COVID-19-steun werd toegekend uit de B-enveloppe, is in 2021 uitbetaald.

Daarnaast zijn de resterende middelen uit de B-enveloppe voor de LGO in de Stille Oceaan vastgelegd als COVID-19-steun aan Frans-Polynesië (0,85 miljoen EUR), Nieuw-Caledonië (0,85 miljoen EUR) en Wallis en Futuna (0,56 miljoen EUR), in aanvulling op hun bestaande programma’s; deze bedragen zijn in 2021 uitbetaald.

In Nieuw-Caledonië is de toegang tot opleidingsprogramma’s verder verbeterd dankzij het programma voor begrotingssteun voor werkgelegenheid en integratie op de arbeidsmarkt. Het programma voor begrotingssteun voor het toerisme in Frans-Polynesië heeft geholpen om de negatieve gevolgen van de pandemie te verzachten. Er werd gewerkt aan een follow-upstrategie om de sector duurzamer en veerkrachtiger te maken. De vijfde en laatste vaste tranche (2,5 miljoen EUR) is in 2021 uitbetaald. In het kader van het programma voor begrotingssteun voor de digitale ontwikkelingsstrategie van Wallis en Futuna is het aanbod van digitale diensten die zijn verbonden met de breedbandkabel Tui-Samoa uitgebreid, waardoor met name de telegeneeskundige voorzieningen in het gebied zijn verbeterd.

Ook in Montserrat is via het lopende programma voor begrotingssteun vooruitgang geboekt met duurzame groei (uitbetaling van de vierde vaste tranche ten belope van 2 miljoen EUR). Met dit programma werd steun verleend om het aandeel hernieuwbare energiebronnen op het nationale net (zowel zonne- als geothermische energie) te verhogen en om het eiland toegankelijker te maken door de voorzieningen op de luchthaven te verbeteren.

De regionale samenwerking met de LGO is voortgezet via de drie regionale programma’s en de aanloopfase van het thematisch programma. De uitvoering van deze programma’s wordt de komende jaren voortgezet (zie de bijlage voor nadere informatie).

In 2021 werden de volgende resultaten behaald:

·In het gebied van de Stille Oceaan wordt via het regionale programma “Protege” (Projet régional océanien des territoires pour la gestion durable des écosystèmes, 36 miljoen EUR) steun verleend voor duurzame en veerkrachtige ontwikkeling via de bescherming van de biodiversiteit en hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen. In 2021 is in het kader van dit regionale programma met name vooruitgang geboekt met de uitwisseling van beste landbouwpraktijken tussen de LGO. In november 2021 vond op Moorea en Tahiti de tweede Protege-bijeenkomst van agro-ecologische demonstratieboerderijen plaats, met opleidingsactiviteiten op het gebied van biologische gewasbescherming. De pandemie heeft de uitvoering evenwel enigszins vertraagd, en daarom werd de financieringsovereenkomst op verzoek van het uitvoeringsorgaan (Pacific Community — SPC) verlengd van september 2023 tot oktober 2024.

·In het Caribisch gebied is het regionale programma “Resembid” (Resilience, Sustainable Energy and Marine Biodiversity Programme), waarvoor een bedrag van 42,67 miljoen EUR is toegewezen, waarvan 2,67 miljoen EUR COVID-19-steun uit de B-enveloppe, gericht op het versterken van de weerbaarheid, duurzame energie en mariene biodiversiteit. Het programma heeft tot doel de weerstand tegen terugkerende extreme natuurverschijnselen te vergroten, verouderde infrastructuur te moderniseren en de energie-efficiëntie te verhogen, alsook de bescherming en het duurzame beheer van de mariene biodiversiteit te verbeteren. De uitvoering is in 2021 versneld: voor alle gesubsidieerde projecten zijn contracten gesloten en de begunstigden geven er uitvoering aan. Met het programma zijn ook belangrijke resultaten geboekt op het gebied van weerbaarheid en de paraatheid bij dreigende rampen, in het bijzonder met de diagnostische verslagen over rampenparaatheid en rampenrespons in twaalf LGO en met de kwalificatiecursus over de financiering en analyse van rampenrisicobeheer. Tot dusver is 8,2 miljoen EUR uitbetaald en dat bedrag zal in 2022 naar verwachting hoger uitvallen.

·Het regionale programma voor de Indische Oceaan “RECI” (Projet de Restauration des Ecosystèmes insulaires de l’Océan Indien, 4 miljoen EUR) is gericht op het herstel van de insulaire ecosystemen van de Franse Zuidelijke en Zuidpoolgebieden. Op technisch vlak zijn er goede vorderingen geboekt en in 2021 zijn er belangrijke activiteiten verricht, met name milieumonitoring en de voorbereiding van uitroeiingsmaatregelen.

·Het thematische programma voor alle LGO “Green Overseas” (17,8 miljoen EUR in het kader van het 11e EOF) is gericht op de bevordering van duurzame energie en de vergroting van de weerbaarheid tegen de klimaatverandering. De uitvoering is in 2021 van start gegaan met het opzetten van de uitvoeringsstructuur van het programma, grondig overleg met de begunstigden over specifieke onderwerpen voor de steunmaatregelen en de organisatie van een eerste reeks seminars. De activiteiten, met inbegrip van technische bijstand en proefprojecten, zullen in de tweede helft van 2022 van start gaan.

c)Technische bĳstand en institutionele ondersteuning

In 2021 is er verdere technische bijstand verleend, met name om de autoriteiten van de LGO te ondersteunen bij het programmerings- en formuleringsproces. In 2021 is er uit hoofde van de faciliteiten voor technische samenwerking III en IV van het 11e EOF een bedrag van in totaal 2 074 075 EUR uitbetaald voor contracten voor technische bijstand of studies om de LGO te helpen met de programmering en het uitwerken van nieuwe programma’s.

Meer specifiek is in 2021 met steun van de faciliteit voor technische samenwerking een nieuw initiatief voor jongeren gelanceerd, het LGO-jongerennetwerk. Dit initiatief zal medio 2022 van start gaan. In het netwerk komen jonge LGO-vertegenwoordigers bijeen om met de Commissie en andere relevante instellingen en partners in gesprek te gaan over het partnerschap en de samenwerking tussen de EU en de LGO.

Daarnaast heeft de EU in 2021 door middel van een exploitatiesubsidie (550 000 EUR) steun verleend aan de associatie van de landen en gebieden overzee (OCTA, Overseas Countries and Territories Association). Hierdoor kreeg de OCTA meer capaciteit om haar mandaat uit te voeren. Daarbij gaat het met name om het coördineren van de LGO-partners om de dialoog met de EU te vergemakkelijken, het bevorderen van het partnerschap en het ondersteunen van de collectieve werkzaamheden van de leden op verschillende gebieden van wederzijds belang.