Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lid-staten inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke preparaten"

(97/C 158/11)

De Raad heeft op 1 oktober 1996 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 maart 1997 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Gardner.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 19 en 20 maart 1997 gehouden 344e Zitting (vergadering van 20 maart 1997) het volgende advies uitgebracht, dat met 94 stemmen vóór, 2 stemmen tegen bij 5 onthoudingen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. De indeling, de verpakking en de etikettering van gevaarlijke preparaten worden op dit moment geregeld bij Richtlijn 88/379/EEG (). Het nieuwe voorstel is bedoeld om de richtlijn aan te passen en overzichtelijker te maken. Voorts bevat het voorstel de volgende nieuwe elementen:

1.1.1. De indeling, de verpakking en de etikettering van gewasbeschermingsmiddelen, en het opstellen van inlichtingenbladen aangaande hun veiligheid, vallen nu eveneens onder de bepalingen van de richtlijn. Richtlijn 91/414/EEG () betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen blijft van kracht, maar dient te worden aangepast met het oog op de intrekking van Richtlijn 78/631/EEG () inzake de indeling, de verpakking en de etikettering van bestrijdingsmiddelen.

1.1.2. Het opstellen van inlichtingenbladen wordt nu ook verplicht gesteld voor bepaalde niet als gevaarlijk ingedeelde preparaten.

1.1.3. Er wordt een nieuwe indeling van milieurisico's voorgesteld. Hiermee wordt aangeknoopt bij de invoering van de desbetreffende criteria in Richtlijn 67/548/EEG () inzake de indeling, de verpakking en de etikettering van gevaarlijke stoffen.

1.1.4. Ook de etikettering van bepaalde sensibiliserende stoffen is nu verplicht, ook al worden de bij de indeling gehanteerde algemene grenswaarden niet bereikt.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Het merendeel van de voorgestelde wijzigingen was noodzakelijk en kon niet langer uitblijven. Hoewel de presentatie verbeterd is, blijft de tekst voor leken moeilijk, vooral omdat heel wat bijzonderheden geregeld zijn in andere richtlijnen, met name de richtlijn inzake gevaarlijke stoffen (67/548/EEG).) Het Comité hecht evenwel zijn goedkeuring aan het voorstel, onder voorbehoud van de volgende opmerkingen:

2.1.1. Het Comité beklemtoont dat de consument duidelijk moet worden ingelicht over de veiligheids- en milieurisico's van huishoudelijke en tuinproducten, zodat zij voorzorgsmaatregelen kunnen nemen, en waar mogelijk voor een alternatief product kunnen kiezen.

2.1.2. Met name bij de volgende vernieuwingen rijzen problemen:

2.2. De opneming van gewasbeschermingsmiddelen

2.2.1. Gewasbeschermingsmiddelen vallen voortaan onder dezelfde algemene voorschriften als de andere preparaten. Met name wat de indeling betreft, blijft de harmonisatie algemeen. Het ontbreken van specifieke bepalingen inzake de etikettering kan zowel voor de gebruiker als voor de met de uitvoering belaste autoriteiten tot verwarring en misverstanden leiden. De voorschriften dienen van meet af aan ondubbelzinnig te zijn.

2.3. De opneming van bepaalde als niet gevaarlijk ingedeelde preparaten

2.3.1. De bestaande voorschriften worden aangevuld met de verplichting om inlichtingenbladen over de veiligheid op te stellen. De problemen die dit meebrengt, komen in paragraaf 3.11 aan de orde.

2.4. Gevaren voor het milieu

2.4.1. Risico's voor het milieu krijgen nu evenveel aandacht en worden behandeld volgens dezelfde uitvoerige procedure als giftige eigenschappen.

2.4.2. In de bijlagen zouden alleen de technische aspecten van de beoordeling behandeld mogen worden. Zo komt de hoofdzaak (in de artikelen) beter uit de verf, terwijl de technische bepalingen in korte tijd kunnen worden aangepast aan de vooruitgang op wetenschappelijk of ander gebied.

2.5. Alternatieve benamingen

2.5.1. De bestaande beperkingen betreffende de stoffen waarvoor alternatieve benamingen mogen worden gebruikt, worden gehandhaafd. Nieuw is de procedure ter goedkeuring van alternatieve benamingen. Nadere details hierover zijn terug te vinden in de paragrafen 3.8 en 3.10.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Artikel 1, lid 4

3.1.1. Bepaald wordt dat de artikelen betreffende de indeling, de verpakking, de etikettering en de inlichtingenbladen aangaande de veiligheid ook van toepassing zijn op gewasbeschermingsmiddelen. De bepalingen van Richtlijn 91/414/EEG blijven evenwel van kracht. Het valt te verwachten dat twee verschillende regelingen voor etikettering verwarring zullen scheppen.

3.1.2. Volgens het Comité zou de verstandigste oplossing zijn om Richtlijn 91/414/EEG waar nodig te wijzigen. Deze aangepaste bepalingen zouden samen met de nieuwe richtlijn in werking treden. De kwestie van de etikettering komt ter sprake in paragraaf 3.7.

3.2. Artikel 1, lid 5

3.2.1. Deze richtlijn is niet van toepassing op het vervoer en de transportverpakkingen. De Commissie dient er in de zich hiermee bezighoudende internationale instanties op aan te dringen dat de vervoersvoorschriften (zoals b.v. vastgelegd in Richtlijn 94/55/EG van 21. 11. 94) uit het oogpunt van indeling, verpakking en etikettering met deze richtlijn worden geharmoniseerd.

3.3. Artikel 5 - Beoordeling van de uit de fysisch-chemische eigenschappen voortvloeiende gevaren

3.3.1. De beoordelingsmethoden blijven in grote lijnen ongewijzigd. Wel is een nieuwe bepaling opgenomen om te vermijden dat bepaalde proeven onnodig worden herhaald. Dit lijkt zinvol.

3.4. Artikel 6 - Beoordeling van de gevaren voor de gezondheid

3.4.1. In het licht van de opgedane ervaring is het aantal toegestane variaties uitgebreid. Er dient echter duidelijk te worden aangegeven dat deze regel enkel van toepassing is indien de eigenschappen van het preparaat zijn vastgesteld aan de hand van proeven, en niet op basis van de verschillende bestanddelen.

3.4.2. Ook hier is een bepaling opgenomen om nodeloze herhaling van proeven te vermijden, wat in dit geval tot een vermindering van het aantal dierproeven zal leiden.

3.5. Artikel 7

3.5.1. Dit artikel is nieuw en heeft betrekking op de beoordeling van de gevaren voor het milieu. Nadere details zijn opgenomen in bijlage III. De voorgestelde werkwijze is een getrouwe afspiegeling van de methode voor de beoordeling van de giftigheidsgraad.

3.5.2. Zie ook paragraaf 2.4.

3.6. Artikel 8, lid 4

3.6.1. Deze nieuwe bepaling zal van nut zijn bij de omzetting en de uitvoering van de richtlijn.

3.7. Artikel 10, lid 1.2 - Etikettering van gewasbeschermingsmiddelen

3.7.1. Zoals al opgemerkt in paragraaf 3.1, brengt de opneming van gewasbeschermingsmiddelen in de algemene richtlijn vooral problemen mee voor de etikettering. Het Comité stelt voor om duidelijke, ondubbelzinnige voorschriften voor de etikettering van gewasbeschermingsmiddelen op te nemen in een bijlage bij de richtlijn. Evenals de noodzakelijke wijzigingen van Richtlijn 91/414/EEG dient deze vernieuwing uiterlijk bij de inwerkingtreding van de nieuwe richtlijn een feit te zijn.

3.8. Artikel 10, lid 2.3.5 - Het gebruik van alternatieve benamingen

3.8.1. Overeenkomstig deze bepalingen zijn alternatieve benamingen enkel toegestaan voor stoffen die een acute dodelijke werking hebben.

3.8.2. Alle informatie waarover consumenten en gebruikers dienen te beschikken, moet op het etiket vermeld worden. Daarbij mag niet voorbij worden gegaan aan de vigerende voorschriften voor de bescherming van industriële know-how, voorzover de gezondheid van gebruikers en consumenten hierdoor niet in gevaar wordt gebracht. Hierbij kan de in bijlage VI, deel B opgenomen lijst uitkomst bieden.

3.9. Artikel 10, lid 2.5 en lid 2.6

3.9.1. Hieruit volgt dat op één etiket wel zes waarschuwingszinnen (R-zinnen) én zes veiligheidsaanbevelingen (S-zinnen) kunnen staan. De vermelding van zes R-zinnen zal waarschijnlijk slechts sporadisch voorkomen bij bijzonder gevaarlijke producten; de vermelding van alle zes S-zinnen daarentegen zal vrij gebruikelijk blijken.

3.9.2. Zo'n veelheid van vermeldingen naast de scheikundige benamingen maakt bevattelijke informatie onontbeerlijk. Overigens verschaft het inlichtingenblad nauwkeuriger en vollediger informatie voor gebruik op het werk.

3.9.3. Zonder afbreuk te willen doen aan de bepalingen van de ontwerp-richtlijn, verzoekt het Comité de Commissie na te gaan in hoeverre het grote publiek en de gebruikers de bestaande etikettering begrijpen, en welke de behoeften zijn. Waar nodig moeten de in bijlage VI van Richtlijn 67/548/EEG opgenomen criteria voor het etiketteren van gevaarlijke stoffen en preparaten aan de hand van deze onderzoeksresultaten worden herzien. Voorts moet worden bekeken hoe het grote publiek kan worden voorgelicht.

3.9.4. Daarbij zou men eventueel kunnen terugvallen op het onderzoek waarmee D.-G. XXIV van start gaat in de levensmiddelensector (), waar zich vergelijkbare problemen voordoen.

3.10. Artikel 11 - Procedure voor het gebruik van alternatieve benamingen

3.10.1. Uitsluitend op basis van de tekst van artikel 11 zou een verzoek mogen worden ingediend om een alternatieve benaming te mogen gebruiken.

3.11. Artikel 16, lid 2 - Inlichtingenblad aangaande de veiligheid

3.11.1. Overeenkomstig deze bepalingen zijn inlichtingenbladen vereist voor preparaten die niet zijn ingedeeld als gevaarlijk in de zin van de artikelen 5, 6 en 7, maar die in afzonderlijke concentratie ≥ 1 gewichtsprocent (voor gasvormige preparaten ≥ 0,2 volumeprocent), hetzij een stof met gevaarlijke effecten voor de gezondheid, hetzij een stof waarvoor uit hoofde van de communautaire wetgeving grenzen gelden voor de blootstelling op het werk, bevatten.

3.11.2. Dergelijke preparaten komen veel voor. Het opstellen en aanpassen van volledige inlichtingenbladen kost handenvol geld en brengt een hoop administratieve rompslomp mee, zowel voor de producent als voor de met de uitvoering belaste autoriteiten. Met name het MKB, dat niet altijd over de nodige technische en menselijke hulpmiddelen beschikt, ondervindt problemen op dit vlak.

3.11.3. Volledige inlichtingenbladen zijn gerechtvaardigd in het geval van stoffen waarvoor grenzen gelden voor de blootstelling op het werk (artikel 16, lid 2, tweede streepje).

3.11.4. Indien slechts een van de bestanddelen gevaarlijk is voor de gezondheid (artikel 16, lid 2), loont het niet om een volledig inlichtingenblad op te stellen. Voor dit soort preparaten zouden vereenvoudigde inlichtingenbladen moeten worden ingevoerd, die alleen de gegevens verstrekken die strikt noodzakelijk zijn voor gebruiker of consument. Dit strookt overigens met het bepaalde in de derde paragraaf van de inleiding van de bijlage bij Richtlijn 93/112/EG () betreffende het systeem voor specifieke informatie inzake gevaarlijke preparaten (onbelangrijke eigenschappen).

3.11.5. Nadere bepalingen omtrent dergelijke inlichtingenbladen zouden in het voorstel kunnen worden opgenomen, zodat alle lid-staten dezelfde uitgangspunten hanteren.

3.12. Artikel 23

3.12.1. Het voorstel valt onder de in artikel 100 A vastgelegde procedure, die uiterst lang en ingewikkeld is. Vandaar dat het weinig realistisch zou zijn exacte data voor de tenuitvoerlegging vast te leggen.

3.12.2. De tenuitvoerlegging moet dan ook een aanvang nemen op de eerste dag van de publicatie in het PB, waarbij overeenkomstig de toelichting een overgangsperiode van vijf jaar in acht wordt genomen.

3.13. Bijlage V, C.1 - Aanvullende vermeldingen voor bepaalde sensibiliserende stoffen

3.13.1. Voorgesteld wordt dat de verpakking van preparaten met bepaalde sensibiliserende stoffen die nochtans onder de voorgestelde concentratiegrenzen liggen de volgende vermelding draagt: "Bevat . Kan een allergische reactie bij reeds gesensibiliseerde personen veroorzaken".

3.13.2. Vermelding van de naam op het etiket om gesensibiliseerde personen te waarschuwen, lijkt een redelijke vereiste.

3.14. Bijlage VI, deel A (A), eerste streepje

3.14.1. "R23" dient te worden gelezen als "R22". De eerste vermelding verwijst naar de giftigheid (giftig bij inademen), terwijl de laatste naar gevaarlijke effecten verwijst (gevaarlijk bij opname in de maag).

Brussel, 20 maart 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() PB nr. L 187 van 16. 7. 1988.

() PB nr. L 230 van 19. 8. 1991.

() PB nr. L 206 van 29. 7. 1978.

() PB nr. L 196 van 16. 8. 1967.

() PB nr. C 265 van 12. 9. 1996.

() PB nr. L 314 van 16. 12. 1993.