8. 3. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 60/5 
4. Bijzondere opmerkingen 
4.1. Artikel 1 zou als volgt moeten worden gewij­
zigd : 
,,d) op kleine individuele porties consumptieijs of 
snoepgoed, mits op de gezamenlijke verpakking de 
partij wordt aangegeven." 
Gedaan te Brussel, 18 december 1990. 
Advies over: 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het voorstel voor een Douanewetboek beant­
woordt aan de wens van het Economisch en Sociaal 
Comité om te komen tot een uniforme communautaire 
douanewetgeving waarop het de afgelopen jaren bij de 
wetgever herhaaldelijk en met klem heeft aange­
drongen. Dit Douanewetboek komt in de plaats van de 
nationale voorschriften ter zake die hierdoor in wezen 
zullen komen te vervallen. De bij deze codificatie ge­
bruikte methode van wetgeving zou ook als voorbeeld 
kunnen dienen voor andere rechtsgebieden dan de doua­
newetgeving. 
(') PB nr. C 128 van .3. 5. 1990, blz. 1. 4.2. Artikel 2 (nieuw): 
„Deze uitzondering geldt voor een periode van vier 
jaar, te rekenen vanaf de datum van publikatie van 
deze richtlijn." 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois STAEDELIN 
1.2. In dit douanewetboek zijn de tot nu toe in vele 
afzonderlijke wetten uitgevaardigde voorschriften in 
één tekst opgenomen en qua concept en inhoud herzien. 
Nationale rechtsregels die tot dusverre niet in het EG-
recht zijn opgenomen, worden geharmoniseerd. Dit 
maakt het Douanewetboek tot een „grondwet" van de 
Douane-Unie. 
Tegelijkertijd benadrukt het wetboek het belang van de 
Douane-Unie in de context van de externe economische 
aspecten van de interne markt. 
1.3. De verwezenlijking van een zo omvangrijke en 
unieke taak gaat vanzelfsprekend met aanzienlijke 
moeilijkheden gepaard. De klaarheid en de systematiek 
van het concept, alsmede de begrijpelijke wijze van 
formuleren dienen derhalve positief te worden bena-— het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot vaststelling van het Communau­
tair Douanewetboek, en 
— het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad ter vaststelling van de gevallen 
waarin en de bijzondere voorwaarden waaronder van de regeling tijdelijke invoer met 
volledige vrijstelling van de rechten bij invoer gebruik kan worden gemaakt (^ 
(91/C 60/03) 
De Raad heeft op 2 april 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 28, 
100 A en 113 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de bovengenoemde voorstellen. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 december 1990 goed­
gekeurd. Rapporteur was de heer Petersen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 282e zitting (vergadering van 
18 december 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goed­
gekeurd. 
Nr. C 60/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 3. 91 
drukt. Het wetboek is dan ook van wezenlijk belang 
voor het noodzakelijke rechtsbegrip en draagt ertoe bij 
dat het recht meer in acht wordt genomen. Welke 
gevolgen de in het Douanewetboek opgenomen voor­
schriften zullen hebben, kan evenwel pas definief beoor­
deeld worden wanneer de uitvoeringsbepalingen ter 
zake bekend zijn. De daarop betrekking hebbende voor­
stellen dienen derhalve zo spoedig mogelijk te worden 
ingediend. 
1.4. De analyse van een dermate complex en op de 
toekomst gericht wetboek vergt een tijdrovende studie 
van alle douanerechtelijke voorschriften; hiervoor is een 
uitgebreide rechtskennis vereist. Vooral de in Titel I 
vastgestelde algemene bepalingen dienen met het oog 
op hun globale draagwijdte bijzonder kritisch geanaly­
seerd te worden. Dit wil uiteraard niet zeggen dat de 
inhoud van de overige Titels niet nauwkeurig onder de 
loep zou moeten worden genomen. A priori zij erop 
gewezen dat sommige voorschriften in uiterst gedetail­
leerde vorm in het wetboek zijn overgenomen, hetgeen 
indruist tegen de opzet van een dergelijk wetboek, ter­
wijl andere voorschriften zo summier geformuleerd zijn 
dat zij geïnterpreteerd dienen te worden. Voorts wordt 
door vertaalfouten in enkele versies de analyse nog 
bemoeilijkt. 
1.4.1. Het voornemen van de wetgever om tot dus­
verre voor bepaalde douaneregelingen uitgevaardigde 
voorschriften die inhoudelijk gelijk luiden in een al­
gemeen deel op te nemen, moet positief worden beoor­
deeld. Hierbij kan evenwel niet worden uitgesloten dat 
de beoogde algemene geldigheid meer dan tot nu toe 
ook gevolgen zal hebben voor regelingen en besluiten. 
1.4.2. Door de uitbreiding van de communautaire 
douanewetgeving neemt ook het risico toe van een 
mogelijke ingreep in het algemeen administratief recht 
en de rechterlijke organisatie van de afzonderlijke lid­
staten, aangezien aan de besluiten van de douane-au­
toriteiten niet alleen voorschriften inzake heffingen 
maar ook administratief recht ten grondslag liggen. 
Deze besluiten vallen derhalve onder het algemeen ad­
ministratief recht. Een soortgelijke problematiek doet 
zich voor bij de rechtsgang in geval van geschillen over 
douane-aangelegenheden en het inpassen hiervan in een 
uniforme nationale regeling inzake het recht op beroep. 
Op dit punt wordt onvermijdelijk in juridisch opzicht 
terra incognita betreden, waarmee bij het vaststellen 
van de termijnen voor het recht op beroep rekening zou 
moeten worden gehouden. 
Wil men het communautair recht doen gelden, dan 
moeten er uiteraard uniforme voorschriften komen en 
is het wenselijk ook geschillen over douane-aangelegen­
heden aan een uniforme regeling te onderwerpen. 
Desalniettemin is het de vraag of 
— de EG bevoegd is om rechtsgebieden te harmonise­
ren die niet expliciet in het EEG-Verdrag genoemd 
worden en 
— of het vanuit het oogpunt van degenen die het 
recht toepassen, doelmatig is rechtsstelsels die tot 
dusverre nationaal uniform geregeld waren, te 
splitsen. 1.4.3. Het fundamentele belang van de voorschriften 
inzake het Comité Douanewetboek (art. 253 t/m 255) 
is reden genoeg om hieraan reeds in deze paragraaf 
aandacht te besteden: overeenkomstig het bepaalde in 
deze artikelen worden de lid-staten bij het uitvaardigen 
van uitvoeringsbepalingen alleen nog maar geraad­
pleegd, doch zij hebben geen daadwerkelijke inspraak 
meer. Aangezien ook uitvoeringsbepalingen evenwel 
vaak gevolgen hebben voor de structuren van ad­
ministratie en organisatie die nog onder de bevoegdheid 
van de lid-staten vallen, zou hun het recht van inspraak 
niet mogen worden onthouden. Het ontnemen van be­
voegdheden aan de lid-staten leidt er automatisch toe 
dat de bevoegdheden van de Commissie toenemen; de 
handelingen van de Commissie zijn evenwel niet aan 
controle onderhevig — noch van de Raad, noch van 
het Europese Parlement. Weliswaar kan nog altijd het 
Europese Hof van Justitie ingeschakeld worden, maar 
deze mogelijkheid is vooral gezien de duur van de 
processen een uiterst omslachtig en tijdrovend alterna­
tief. 
2. Bijzondere opmerkingen 
Overwegingen 
2.1. In de zevende Overweging wordt gesproken van 
een billijke behandeling van de economische subjecten; 
een en ander zou moeten worden geconcretiseerd, aan 
gezien alle door de douane-autoriteiten genomen maat­
regelen redelijk dienen te zijn. 
2.1.1. Bovendien zou reeds in de Overwegingen ex­
pliciet dienen te worden verduidelijkt dat de douanere­
gelingen het gebruik van nieuwe communicatietech­
nieken niet in de weg mogen staan. 
Artikel 1, lid 1, tweede alinea 
Deze uitzondering geldt met name voor het recht inzake 
de door de douane op te leggen sancties, dat tot nu toe 
niet is geharmoniseerd. 
Artikel 2, lid 1 
2.2. Het Comité verzoekt de Commissie om ophelde­
ring over de gevallen waarin tot nu toe sprake is van 
gebruikelijke handelwijzen. Deze verwijzing zou 
eventueel geheel kunnen worden geschrapt. 
2.2.1. Voorts zou kunnen worden gedacht aan een 
beperking van de geldigheidsduur van autonome EG-
maatregelen, ten einde te voorkomen dat het Douane­
wetboek wordt uitgehold. 
Artikel 4 
2.3. Deze bepaling dient op grond van de ontwik­
kelingen die inmiddels hebben plaatsgevonden, zonder 
meer te worden geschrapt. 
8. 3. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 60/7 
Artikel 5, punt 16 Artikelen 9 t/m 11 
2.4. Het gebruik van in het vrije verkeer gebrachte 
goederen wordt hier niet expliciet genoemd. Aangezien 
het hierbij over het algemeen gaat om een beperking 
van het gebruik van in het vrije verkeer gebrachte 
goederen onder douanetoezicht, zou ook dit begrip in 
de lijst moeten worden opgenomen. Voorts ontbreekt 
nog een douaneregeling voor bevoorrading aan boord. 
Na artikel 5 (nieuw artikel) 
2.5. Het Comité adviseert een bijkomende en als 
volgt luidend artikel toe te voegen: 
„In afzonderlijke gevallen kunnen met de aangevers 
afspraken worden gemaakt waardoor de douanebe­
handeling wordt vereenvoudigd. Deze vereen­
voudigingen zijn slechts dan toelaatbaar wanneeer 
hierdoor de hoogte van de in totaal te betalen rech­
ten en heffingen bij invoer niet wordt gewijzigd en 
aan de concurrentie geen afbreuk wordt gedaan." 
Artikel 6 
2.6. De bepaling dat iedere persoon zich voor het 
vervullen van de in de douanewetgeving vastgestelde 
handelingen en formaliteiten bij de douane-autoriteiten 
kan laten vertegenwoordigen, kan de goedkeuring van 
het Comité wegdragen. Welke gevolgen deze verte­
genwoordiging op het stuk van het douane- en het 
belastingrecht heeft, dient evenwel expliciet te worden 
verduidelijkt. 
Artikel 6, lid 1 2.10. Ten behoeve van een uniforme toepassing van 
het recht is het principieel wenselijk, een voor alle lid­
staten bindende regeling inzake nietigheid, nietigverkla­
ring en intrekking van besluiten op douanegebied uit te 
vaardigen. Het Comité wijst er evenwel op dat een 
dergelijke regeling nog meer dan b.v. Verordening 
(EGG) nr. 1430/79 (terugbetaling en kwijtschelding) en 
nr. 1697/79 (navordering van rechten) implicaties heeft 
voor het belasting- en het administratief recht van de 
lid-staten en dat hierdoor tot dusverre uniforme natio­
nale rechtsstelsels worden gesplitst. De taak van de­
genen die het recht toepassen, zou door een algemene 
regeling van de rechtsgevolgen van administratieve han­
delingen van de douane-autoriteiten eventueel worden 
bemoeilijkt i.p.v. te worden vereenvoudigd. 
Artikel 10, lid lb 
2.11. Er wordt geen overscheid gemaakt tussen de 
„specifieke" en de „plaatselijke" bevoegdheid van een 
autoriteit. Aangezien ervan moet worden uitgegaan dat 
in dit artikel in tegenstelling tot artikel 9 de „plaatselij­
ke" bevoegdheid van een douane-autoriteit wordt be­
doeld, zou vóór het woord „bevoegd" het woord 
„plaatselijk" moeten worden ingevoegd. 
Artikel 11, lid 3 
2.12. Dit lid zou zonder meer moeten komen te ver­
vallen. De vraag, in hoeverre een besluit vanuit econo­
misch oogpunt nog gerechtvaardigd is, mag niet aan de 
beoordeling van de douane-autoriteiten worden overge­
laten. Of iets uit economisch oogpunt gerechtvaardigd 
is, dient primair door de ondernemer te worden be­
paald. 
2.7. Het voorbehoud t.a.v. Titel VII, hoofdstuk 3, 
dient nader te worden toegelicht; een oplossing zou 
ook kunnen zijn, expressis verbis naar artikel 249 te 
verwijzen. 
Artikel 7, lid 2, eerste zin 
2.8. Hier zou het volgende moeten worden toege­
voegd: „... en de verzoeker worden meegedeeld". Voor 
de verzoeker is niet alleen van belang dat het besluit is 
genomen, hij moet hiervan ook op de hoogte worden 
gesteld. 
Artikel 7, lid 2, tweede zin 
2.9. Ten einde te voorkomen dat een besluit over 
een schriftelijk verzoek alleen mondeling — eventueel 
zonder informatie te verstrekken over de ter beschik­
king staande rechtsmiddelen — wordt genomen, zou 
het volgende moeten worden toegevoegd: „... en de 
verzoeker schriftelijk worden meegedeeld." Artikel 12, lid 1, tweede alinea 
2.13. Een verzoek zou slechts na ruggespraak met de 
douane-autoriteiten afgewezen moeten kunnen worden. 
In dit verband dient het begrip „voorgenomen commer­
ciële transactie" ruim geïnterpreteerd te worden. 
Artikel 12, lid 2, tweede zin 
2.13.1. De kosten die de aanvrager in rekening wor­
den gebracht, moeten concreet worden genoemd en 
beperkt blijven tot kosten van analyses, expertises e.d. 
Gebeurt dit niet, dan zou de douane-autoriteit op dit 
punt vrijwel geheel naar eigen goeddunken kunnen 
handelen. 
Artikel 13, lid 3 
2.14. Deze bepalingen zouden in strijd kunnen zijn 
mét de algemene beginselen van nietigheid overeenkom­
stig artikel 9. In dit artikel is namelijk bepaald dat een 
bindende tariefinlichting van de douane die op grond 
Nr. C 60/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 3. 91 
van onjuiste of onvolledige gegevens is verstrekt, niet 
nietig kan zijn. Overeenkomstig artikel 10 kan de inlich­
ting alleen maar nietig worden verklaard; de nie­
tigverklaring geldt dan met ingang van de datum waar­
op het nietig verklaarde besluit werd genomen. 
2.14.1. De Commissie gaat er in haar voorstel terecht 
van uit, dat een besluit slechts dan ten gevolge van 
nietigheid niet meer geldt, wanneer op grond van bij­
zondere omstandigheden blijkt dat de autoriteit op het 
desbetreffende gebied niet bevoegd was. Het verstrek­
ken van een bindende tariefinlichting waarbij onjuiste 
of onvolledige gegevens werden verschaft, dient evenwel 
niet als een dergelijk omstandigheid te worden be­
schouwd, aangezien de aangever zich er niet perse van 
bewust behoeft te zijn dat hij onjuiste of onvolledige 
gegevens heeft verstrekt. Hij kan er in zoverre vooreerst 
van uitgaan dat de bindende tariefinlichting van de 
douane geldig is. 
Artikel 13, lid 5, tweede alinea 
2.15. Deze alinea zou zonder meer moeten worden 
geschrapt. Gebeurt dit niet, dan zou er een aanzienlijke 
rechtsonzekerheid kunnen ontstaan omtrent de moge­
lijkheid om zich gedurende 6 maanden na kennisgeving 
te goeder trouw op bindende inlichtingen te kunnen 
beroepen. De derde alinea moet dienovereenkomstig 
worden aangepast. 
Artikel 14, eerste alinea 
2.16. De vraag of controlemaatregelen nodig zijn, 
zou aan de hand van objectieve criteria moeten worden 
beoordeeld en niet aan de subjectieve beoordeling van 
de douane-autoriteiten mogen worden overgelaten. Er 
zou derhalve mee kunnen worden volstaan, alleen van 
„noodzakelijke" controlemaatregelen te spreken en de 
woorden „die zij... nodig achten" te schrappen. De zin 
zou als volgt komen te luiden: „... alle voor de correcte 
toepassing van de douanewetgeving noodzakelijke con­
trolemaatregelen te nemen." 
Artikel 17 
2.17. Het Comité stemt nadrukkelijk in met het feit 
dat een uniforme termijn voor het bewaren van de 
bescheiden is vastgelegd. 
Artikelen 22 t/m 27 „Oorsprong" 
2.18. De in dit verband voorgestelde regelingen kun­
nen — behoudens de volgende opmerkingen — 
principieel de goedkeuring van het Comité wegdragen. 
Artikelen 23 en 24 
2.19. Qua structuur van de tekst is het niet erg zinvol, 
de „goederen die geheel in een land zijn verkregen" dan 
wel „gewonnen" in twee artikelen apart te behandelen i.p.v. in één artikel zoals tot dusverre het geval was 
[nl. in Verordening (EEG) nr. 802/68, art. 4]. Derhalve 
wordt geadviseerd, artikel 24 over te hevelen naar ar­
tikel 23, lid 2, en van het huidige lid 2 van artikel 23 
' artikel 24 te maken. 
Artikel 24, sub i) 
2.20. In beginsel zou het opstellen van een wetboek 
geen aanleiding mogen zijn om inhoudelijke wijzigingen 
aan te brengen. Desalniettemin zou het zinvol zijn, de 
bepaling inzake de „oorsprong van artikelen die niet 
meer in gebruik zijn", meer op de praktijk af te 
stemmen. De oorsprong van deze artikelen wordt thans 
alleen dan vastgesteld, wanneer deze „slechts voor de 
terugwinning van de grondstoffen kunnen dienen". De 
oorsprong van autobanden die van een nieuw loopvlak 
zullen worden voorzien of van gesloopte autoonderde­
len die bestemd zijn om als reserve-onderdelen verder 
gebruikt te worden, is dan ook in de praktijk vrijwel 
niet te achterhalen. Derhalve zou ofwel het laatste deel 
van de zin geheel moeten worden geschrapt, ofwel in 
elk geval het woord „slechts". 
Artikel 27, tweede alinea, sub b) 
2.21. Het vastleggen van regels inzake de oorsprong 
in het geval van door de Gemeenschap unilateraal vast­
gestelde preferentiële tariefmaatregelen volgens de pro­
cedure van het Comité Douanewetboek is, gezien het 
handelspolitieke karakter van deze regels, niet erg doel­
matig. Aangezien het Comité Douanewetboek voortaan 
— als de Commissie haar zin krijgt — alleen nog maar 
een raadgevende taak zal hebben, zou dit betekenen dat 
de Commissie een handelsbeleid zou kunnen voeren 
zonder medewerking van een politiek verantwoordelijk 
orgaan van de Gemeenschap. De preferentiële maatre­
gelen van de Gemeenschap moeten worden vastgesteld 
middels daartoe strekkende verordeningen van de Raad; 
dit moet dus ook voor de bijbehorende regels van 
oorsprong het geval zijn. 
Hoofdstuk 3 
Artikelen 28 t/m 36 „Douanewaarde van goederen' 
2.22. De voorschriften inzake de douanewaarde van 
goederen omvatten — soms inhoudelijk ongewijzigd, 
redactioneel herzien en duidelijker gestructureerd, resp. 
begrijpelijker en korter geformuleerd — de bepalingen 
van Verordening (EEG) nr. 1224/80 (Verordening inza­
ke de douanewaarde). De Commissie heeft zich in dit 
verband beperkt tot de basisregels voor de waardebepa­
ling; blijkbaar is het de bedoeling dat de afzonderlijke 
regels d.m.v. een uitvoeringsverordening wordt vastge­
steld. Het Comité stemt in met deze procedure, aange­
zien namelijk in geval van een woordelijk overnemen 
van de vigerende verordening inzake douanewaarde dit 
wetboek niet meer overzichtelijk zou zijn. In dit verband 
zij echter gememoreerd dat de leden van de Algemene 
Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 
er in 1980 op hebben gestaan dat het wetboek van 
8. 3. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 60/9 
de GATT inzake de douanewaarde woordelijk werd 
overgenomen ten einde afwijkingen door gewijzigde 
nationale formuleringen uit te sluiten. 
Artikel 29 
2.23. Dit artikel komt overeen met het bestaande 
artikel 3 van de verordening inzake de douanewaarde; 
in lid 2a en 2b is het woord „importeur" vervangen 
door het begrip „aangever". Deze definitie is duidelijker 
en de rechtspositie van deze persoon wordt hierdoor 
beter omschreven. 
Artikel 30 
2.24. Door de artikelen 2 t/m 7 van de verordening 
inzake de douanewaarde bijeen te voegen, is de wet­
stekst begrijpelijker geworden. Artikel 6 van deze veror­
dening is aanzienlijk ingekort; ten aanzien hiervan kan 
pas een definitief standpunt worden bepaald als de nog 
uit te vaardigen uitvoeringsbepalingen bekend zijn. 
Artikel 31, lid 1, eerste gedachtenstreepje 
2.25. Het Comité stemt er nadrukkelijk mee in dat 
artikel VII van het GATT-wetboek als beginsel dient 
te worden gehanteerd. 
Artikel 33 
2.26. In dit artikel zijn alle in de huidige artikelen 3, 
8 en 15 genoemde elementen die niet tot de dounane-
waarde behoren, samengevat. Het geheel wordt hier­
voor overzichtelijker en de formulering duidelijker. 
Het Comité is van oordeel dat bovendien het volgende 
moet worden toegevoegd: Plaats van binnenkomst. 
2.27. Wat ontbreekt, is een definitie die overeenkomt 
met artikel 14 van de verordening inzake de doua­
newaarde. Een dergelijke definitie is evenwel noodzake­
lijk, aangezien de verdragsluitende partijen krachtens 
het GATT-wetboek inzake de douanewaarde zelf mo­
gen bepalen, of en in hoeverre de vrachtprijs bij het 
bepalen van de douanewaarde wordt meegerekend. Ge­
zien het feit dat de EG autonoom is, zou dit wettelijk 
moeten worden gedefinieerd. 
Artikel 43, eerste alinea 
2.28. De volgende zin zou aan de bepaling moeten 
worden toegevoegd : 
„Daartoe kan een internationaal erkend handels­
document worden gebruikt." 
Artikel 43, tweede alinea 
2.29. De lijst van aan te brengen goederen behoeft 
geenszins de vermeldingen te bevatten die voor een nauwkeurige idenfiticatie van de goederen noodzakelijk 
zijn. Het is voldoende wanneer aan de hand hiervan 
kan worden bepaald om wat voor goederen het gaat. 
Artikel 60 
2.30. Het Comité stelt voor, een als volgt luidend 
derde lid toe te voegen : 
„De schriftelijke aangifte mag uitsluitend worden 
ingevuld en ingediend door de aangever of diens 
vertegenwoordiger. Deze aangifte mag niet door de 
douane-autoriteiten worden ingevuld of gecom­
pleteerd." 
Artikel 63, eerste alinea 
2.31. Het lijkt overbodig een wijziging van de aangif­
te aan het oordeel van de douane-autoriteiten over te 
laten, aangezien in de tweede alinea reeds mogelijke 
redenen voor een weigering zijn vermeld. Het eerste 
gedeelte van de zin zou derhalve als volgt moeten komen 
te luiden: „de aangever wordt, op zijn verzoek, gemach­
tigd..." 
Artikel 68, lid 1 
2.32. Het Comité stelt voor, de volgende zin toe te 
voegen: „De bevindingen bij het onderzoek van de 
goederen dienen door de douane schriftelijk te worden 
vastgelegd." Deze precisering komt de rechtszekerheid 
ten goede, aangezien bepaalde feiten — zowel door de 
douane-autoriteiten als door de aangever — alleen aan 
de hand van een schriftelijk verslag geverifieerd of 
eventueel bewezen kunnen worden. 
Artikel 85, tweede gedachtenstreepje 
2.33. Deze zin zou als volgt moeten komen te luiden: 
„— indien zulks uit het oogpunt van de economische 
betekenis van de transactie noodzakelijk is." 
2.33.1. In de huidige formulering wordt uitsluitend 
rekening gehouden met de belangen van de douane­
autoriteiten. In het belang van beide partijen zou een 
zodanige formulering moeten worden gekozen dat al­
leen op basis van het criterium „economische bete­
kenis" wordt bepaald of een vergunning wordt afgege­
ven. De controlemogelijkheden van de douane-autori­
teiten worden hierdoor in het geheel niet aangetast. 
Artikelen 90 t/m 94 „Extern douanevervoer" 
2.34. In het Douanewetboek zijn alleen de meest 
fundamentele beginselen van het douanevervoer opge­
nomen; er zijn geen fundamentele wijzigingen t.o.v. de 
vigerende regeling. Derhalve dient alleen het volgende 
te worden opgemerkt: 
Nr. C 60/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 3. 91 
Artikel 90, lid 3 Artikel 137, eerste alinea 
2.35. Ten einde deze bepaling begrijpelijker te ma­
ken, dient er expliciet op te worden gewezen dat het 
bij de hier bedoelde regelingen gaat om de regelingen 
zoals vermeld in artikel 83, lid 1, tweede t/m vijfde 
gedachtenstreepje. Voorts zou kunnen worden overwo­
gen om aan deze bepaling de volgende zin toe te voegen: 
„In bepaalde gevallen kunnen de goederen bij wijze 
van alternatief ook onder de regeling douanevervoer 
worden vervoerd." 2.41. In deze alinea zouden de woorden „... zij het 
onmogelijk achten ..." moeten worden geschrapt. Of 
identificatie van de goederen onmogelijk is, dient veel­
eer aan de hand van objectieve criteria te worden be­
paald. Overigens is het nog de vraag of in de praktijk 
gevallen voorkomen waarin identificatie van goederen 
niet mogelijk is. Zelfs in moeilijke gevallen kan de 
identificatie aan de hand van gedetailleerde beschrij­
vingen van de goederen, foto's enz. plaatsvinden. 
Artikel 91 
2.36. De Italiaanse vertaling van dit artikel zou aan 
de andere talen moeten worden aangepast. 
Artikel 92, lid 1 
1.31. In bepaalde gevallen zou moeten worden kun­
nen afgeweken van de verplichting om een zekerheid te 
stellen. Dit lid zou derhalve qua formulering moeten 
worden aangepast aan de op 1 januari 1993 van kracht 
wordende verordening van de Raad inzake communau­
tair douanevervoer [(EEG) nr. 2726/90 van 17 sep­
tember 1990]. Artikel 163 „Intern douanevervoer" 
2.42. Hoe de regeling van het intern douanevervoer 
er uiteindelijk komt uit te zien, hangt in wezen af van 
de mate waarin de interne markt op het tijdstip waarop 
het Douanewetboek van kracht wordt, zal zijn verwe­
zenlijkt. Gezien de huidige stand van zaken kan niet 
worden uitgesloten dat de intracommunautaire handel 
ook in de toekomst nog een met de bestaande T2-
regeling vergelijkbare procedure zal vergen. Pas wan­
neer de beslissing hierover is gevallen, kunnen de rol 
en het belang van het intern douanevervoer in het 
Douanewetboek worden vastgelegd. 
Artikelen 111 t/m 160 „Veredeling, behandeling, in­
voer" 
2.38. Daar het hier om een wetboek gaat, zijn lo­
gischerwijze alleen de fundamentele beginselen van deze 
douaneregelingen vastgelegd. In dit opzicht kunnen in 
principe geen afwijkingen van het bestaande recht wor­
den vastgesteld. De toepassing van het recht hangt uit 
de aard der zaak verregaand af van de uitvoeringsbepa­
lingen. Bij voorbaat zij reeds op het volgende gewezen: 
Artikel 117, lid 1 Artikel 163, lid 1 
2.43. Ten einde de bijzondere aspecten van het ver­
voer over zee in aanmerking te nemen (geen controle­
maatregelen in de gebruikelijke omvang), zou de tekst 
moeten worden aangevuld met de bepaling dat goederen 
die binnen het douanegebied van de Gemeenschap tus­
sen twee havens over zee worden vervoerd, als niet-
communautaire goederen worden beschouwd, tenzij 
wordt aangetoond dat het wél communautaire goederen 
zijn. 
2.39. Door de in dit lid gebruikte formulering zou 
ten onrechte de indruk kunnen ontstaan als zouden er 
ten aanzien van de verplichting tot wederuitvoer van 
goederen in ongewijzigde staat of van veredelingspro-
dukten geen uitzonderingen mogelijk zijn. Om een en 
ander bij voorbaat te verduidelijken, zou er in het 
Douanewetboek expliciet op moeten worden gewezen 
dat het mogelijk is om dergelijke goederen zonder 
speciale toestemming van de douane-autoriteiten in het 
vrije verkeer te brengen, indien de douanerechten en 
heffingen zijn voldaan en compenserende rente wordt 
betaald over de douaneschuld waarvoor uitstel van 
betaling is verleend. 
Artikel 117, lid 3 
2.40. De gevallen waarin en de voorwaarden waar­
onder de goederen in ongewijzigde staat of de ver-
edelingsprodukten worden geacht iin het vrije verkeer 
te zijn gebracht, zouden niet volgens de procedure van 
het Comité moeten worden vastgesteld, maar in het 
wetboek zelf geregeld moeten worden. Artikel 164 
2.44. Naar analogie van de vigerende Verordening 
(EEG) nr. 2504/88 inzake vrije zones en vrije entrepots 
zou sub a) als volgt moeten worden geformuleerd: 
,,a) niet-communautaire goederen in verband met 
de toepassing van de rechten bij invoer en van 
de handelspolitieke maatregelen bij invoer worden 
geacht zich niet op het douanegebied van de Ge­
meenschap te bevinden, voor zover zij niet in het 
vrije verkeer worden gebracht of onder een andere 
douaneregeling worden geplaatst;" 
Voorts zou in een bijkomende alinea moeten worden 
gepreciseerd dat in een vrije zone of een vrij entrepot 
douaneformaliteiten en controlemaatregelen i.v.m. goe­
deren die een vrije zone of vrij entrepot binnenkomen, 
erin verblijven en verlaten, uitsluitend overeenkomstig 
de bepalingen van deze alinea mogen worden verricht 
c.q. toegepast. 
8. 3. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 60/11 
Artikelen 186 t/m 197 „Zekerheidstelling voor het 
bedrag van de douaneschuld" 
2.45. Gezien het relatief beperkte belang van de ze­
kerheidstelling zijn de voorschriften ter zake te uitvoe­
rig. Een groot gedeelte hiervan zou in de uitvoeringsbe­
palingen kunnen worden opgenomen. 
Artikel 192, derde alinea 
2.46. De weigering om een borg te erkennen, zou 
niet van toepassing moeten zijn op kredietinstellingen 
en verzekeringsmaatschappijen. 
Artikel 193, tweede alinea 
2.47. Analoog met de opmerking over artikel 192, 
zou de weigering van de voorgestelde wijze van ze­
kerheidstelling eveneens niet voor kredietinstellingen eri 
verzekeringsmaatschappijen moeten gelden. 
Artikelen 214 t/m 218 „Boeking van het bedrag van de 
douaneschuld" 
2.48. De voorschriften komen in beginsel overeen 
met het vigerende recht en geven in zoverre inhoudelijk 
geen aanleiding tot aanmerkingen. In de praktijk is 
evenwel gebleken dat de tot nu toe geldende en in het 
Douanewetboek overgenomen termijnen vaak te krap 
zijn (b.v. bij periodieke afrekeningen) om juiste en 
volledige aangiften bij de douane-autoriteit te kunnen 
indienen en om deze aangiften vervolgens te kunnen 
controleren. 
2.48.1. Het is te verwachten dat voortaan op grotere 
schaal gebruik zal worden gemaakt van de mogelijkheid 
om periodieke of gegroepeerde aangiften in te dienen. 
Het Comité stelt derhalve voor, nog eens na te gaan of 
de genoemde termijnen adequaat zijn. 
Artikelen 233 t/m 239 „Terugbetaling en kwijtschelding 
van rechten" 
2.49. De belangrijkste voorschriften van Veror­
dening (EEG) nr. 1430/79 van 2 juli 1979 zijn korter en 
duidelijker geformuleerd in het wetboek opgenomen. Er 
moet evenwel voor worden gezorgd dat de globalisering 
van diverse redenen voor terugbetaling in artikel 237, 
lid 1, ook de redenen omvat die in de thans geldende 
verordening nog afzonderlijk worden genoemd (met 
name de artt. 10 t/m 12). 
Artikelen 241 t/m 252 „Recht op beroep" 
2.50. In het voorstel voor een verordening inzake 
het Douanewetboek zijn voorschriften opgenomen die 
reeds geharmoniseerd zijn. Dit geldt echter niet voor de 
artikelen 241 t/m 252 waarin een rechtsgebied wordt 
behandeld dat door middel van de codificatie voor het 
eerst geharmoniseerd zal worden. De harmonisering van het recht op beroep is evenwel niet alleen een 
geval apart omdat de nationale procedures soms zeer 
uiteenlopend zijn, maar ook omdat deze vaak tegelij­
kertijd van toepassing zijn op het gehele nationale ad­
ministratief of belastingrecht. Door het recht op beroep 
uitsluitend op het gebied van douanewetgeving te har­
moniseren, worden tot dusverre uniforme nationale 
regelingen inzake het recht op beroep gesplitst. Bij de 
bepaling van de lengte van de termijnen voor het in­
stellen van beroep zou rekening moeten worden gehou­
den met de grootte van en het grote aantal talen in de 
Europese Gemeenschap. 
Artikel 242, lid 3 
2.51. Het is de vraag of het zinvol is, termijnen vast 
te stellen voor het instellen van beroep in het geval van 
besluiten die niet zijn bekend gemaakt of waarvan geen 
kennis is gegeven. Om tegen een besluit beroep aan te 
kunnen tekenen, moet dit bekend zijn gemaakt of moet 
hiervan kennis zijn gegeven. Bijgevolg zou ook het 
vaststellen van termijnen voor het aantekenen van be­
roep onder deze premisse moeten geschieden. Het 
Comité suggereert derhalve lid 3 zonder meer te 
schrappen. 
Artikel 243, tweede alinea 
2.52. In geval van twijfel aan de conformiteit van 
een besluit met de douanewetgeving zouden de douane­
autoriteiten de tenuitvoerlegging hiervan niet alleen 
„kunnen" maar zelfs „moeten" opschorten. Het zou 
bovendien wenzelijk zijn in een bijkomende bepaling 
vast te stellen dat de tenuitvoerlegging van een besluit 
ook wordt opgeschort, wanneer dit voor de betrokken 
persoon onbillijke gevolgen zou hebben die niet door 
primerende openbare belangen gewettigd zijn. 
Artikelen 250 t/m 252 „Overige bepalingen met betrek­
king tot het recht op beroep" 
2.53. Het lijkt noodzakelijk een bepaling in te voegen 
dat nationaal recht met inachtneming van de voorschrif­
ten van de artikelen 241 t/m 249 van toepassing blijft. 
Zonder een dergelijke verwijzing zou namelijk op grond 
van de in artikel 1, lid 1, tweede alinea, genoemde be­
perkingen, nationaal recht niet van toepassing zijn. 
Artikelen 253 t/m 255 „Comité Douanewetboek" 
2.54. Gezien het fundamentele belang van dit voor­
schrift is dit reeds in paragraaf 1.4.3 van de „Algemene 
opmerkingen" aan de orde gekomen. 
Voorstel voor een verordening EEG van de Raad ter 
vaststelling van de gevallen waarin en de bijzondere 
voorwaarden waaronder van de regeling tijdelijke in­
voer met volledige vrijstelling van de rechten bij invoer 
gebruik kan worden gemaakt 
Nr. C 60/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 3. 91 
De belangrijkste voorschriften van de vigerende veror­
deningen zijn in gecomprimeerde vorm voor het groot­
ste deel overgenomen. Het Comité vraagt zich evenwel 
af, waarom de soms zeer gedetailleerde regelingen recht-
Gedaan te Brussel, 18 december 1990. 
1. Inleiding 
1.1. Het Comité stemt in met dit voorstel voor een 
verordening die het beschouwt als één van de maatrege­
len die genomen moeten worden om het vrije verkeer 
van goederen — dat in het onderhavige geval nauw 
verweven is met het vrij verkeer van personen — te 
kunnen waarborgen in een ruimte zonder binnengren­
zen, nl. binnen de interne markt die, overeenkomstig 
artikel 8 A van het Verdrag, zoals gewijzigd bij de 
Europese Akte, op 31 december 1992 voltooid moet 
zijn. 
In beginsel moet het goederenverkeer binnen de toe­
komstige interne markt op dezelfde wijze en onder 
dezelfde omstandigheden kunnen plaatsvinden als bin­
nen een lid-staat. 
Het zou zelfs wenselijk zijn dat de Gemeenschap, in 
haar streven naar het verwezenlijken van een grote 
Europese Economische Ruimte en de contacten die zij 
daartoe onderhoudt, met de landen van de Europese 
Vrijhandelsassociatie (EVA) onderhandelt over het toe­
kennen van soortgelijke faciliteiten, zodat de meeste streeks in een verordening van de Raad dienen te wor­
den opgenomen, ofschoon zij eerder het karakter van 
uitvoeringsbepalingen hebben. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN 
Europese burgers niet langer de soms willekeurige piet­
luttige behandeling behoeven te ondergaan waar zij 
maar al te vaak terecht over klagen tijdens de controle 
van hun bagage. Afschaffing van de controle op reizi­
gersbagage óók voor de EVA-landen zou vooral ge­
rechtvaardigd zijn daar op betrekkelijk korte trajecten 
binnen de Gemeenschap vaak gebruik gemaakt moet 
worden van vluchten of overtochten die beginnen of 
eindigen in (lucht-)havens buiten de Gemeenschap of 
waarbij (lucht-)havens buiten de Gemeenschap worden 
aangedaan. 
1.2. Het Comité juicht dit voorstel voor een veror­
dening vooral toe als maatregel bij uitstek om bij de 
burger van Europa het besef van de voordelen van een 
interne markt zonder grenzen te doen groeien. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Dit neemt niet weg dat de lucht- en zeehavens 
binnen de interne markt de bijzonderheid vertonen, dat 
zij al naar het geval als een binnen- of als een bui-Advies over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende de afschaffing 
van de controles en formaliteiten die van toepassing zijn op de handbagage en de geregistreerde 
bagage van passagiers op intracommunautaire vluchten en op de bagage van passagiers bij 
intracommunautaire zeereizen 
(91/C 60/04) 
De Raad heeft op 6 september 1990 besloten, overeenkomstig artikel 100 A van het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal 
Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 december 1990 goed­
gekeurd. Rapporteur was de heer Giacomelli. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 282e zitting (vergadering van 18 december 
1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.