A4-0358/96

Resolutie over de mededeling van de Commissie over structuurmaatregelen van de Gemeenschap en werkgelegenheid (COM(96)0109 - C4-0230/96)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie betreffende structuurmaatregelen van de Gemeenschap en werkgelegenheid (COM(96)0109 - C4-0230/96),

- gezien de mededeling van de Commissie betreffende actie voor de werkgelegenheid in Europa. Een vertrouwenspact (CSE(96)0001 def.),

- gezien zijn resolutie van 29 juni 1995 over het vijfde periodiek verslag over de sociaal-economische situatie en ontwikkeling van de regio's van de Gemeenschap ((PB C 183 van 17.7.1995, blz. 33.)),

- gezien zijn resolutie van 19 januari 1996 over het vijfde jaarverslag over de tenuitvoerlegging van de hervorming van de Structuurfondsen in 1993 ((PB C 32 van 5.2.1996, blz. 131.)),

- gezien zijn resolutie van 18 april 1996 over de Europese Monetaire Unie en de economische en sociale samenhang ((PB C 141 van 13.5.1996, blz. 205.)),

- gezien zijn resolutie van 19 april 1996 over de aanvulling op het jaarlijks verslag 1994 van de Commissie inzake het Cohesiefonds (COM(95)0222 - C4- 0237/95) ((PB C 141 van 13.5.1996, blz. 265.)),

- gezien zijn resolutie van 5 september 1996 over het zesde jaarverslag over de Structuurfondsen in 1994 ((PB C 277 van 23.9.1996, blz. 29.)),

- gezien zijn resolutie van 5 september 1996 over ontwikkelingskwesties en structuurmaatregelen op grond van doelstelling 1 in Portugal ((PB C 277 van 23.9.1996, blz. 37.)),

- gezien zijn resolutie van 5 september 1996 over ontwikkelingskwesties en structuurmaatregelen op grond van doelstellingen 1, 2 en 5b in Spanje (1994-1999) ((PB C 277 van 23.9.1996, blz. 40.)),

- gezien zijn resolutie van 5 september 1996 over het besluit van de Commissie tot vaststelling van het communautaire bestek voor structurele maatregelen van de Gemeenschap ten behoeve van de Griekse regio's van doelstelling 1, die het gehele Griekse grondgebied omvatten ((PB C 277 van 23.9.1996, blz. 34.)),

- gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid en de Commissie rechten van de vrouw (A4- 0358/96),

A. overwegende dat de werkloosheid onder de bevolking van de Europese Unie, vooral in perifere gebieden en regio's met een ontwikkelingsachterstand, zo massaal is dat zij de economische en sociale samenhang van de lid-staten van de Unie in haar geheel in gevaar brengt,

B. overwegende dat het belangrijkste doel van de structurele maatregelen bestaat in ontwikkeling van de regio's met een ontwikkelingsachterstand ten einde economische en sociale samenhang tot stand te brengen,

C. overwegende dat een belangrijke doelstelling van regionale ontwikkeling is om bij te dragen tot het scheppen en instandhouden van duurzame werkgelegenheid,

D. overwegende dat de Structuurfondsen en het Cohesiefonds tesamen, waarvoor over de periode 1994-1999 een bedrag van 170 miljard ecu is uitgetrokken (prijzen van 1995), aanzienlijk kunnen bijdragen tot het scheppen van banen,

E. overwegende dat een betere cooerdinatie van het communautair beleid zal bijdragen tot het scheppen van meer arbeidsplaatsen,

F. overwegende dat bij de initiatieven in het kader van de Structuurfondsen meer aandacht moet worden besteed aan de factor demografie; dat ook de onvermijdelijke migratie van het platteland naar stedelijke gebieden met alle gevolgen van dien in aanmerking moet worden genomen,

1. stelt vast dat de uitvoering van de programma's die steun ontvangen uit de Structuurfondsen in het algemeen in de verschillende lid-staten heeft bijgedragen tot een aanzienlijke versnelling van de economische groei, hetgeen in het bijzonder geldt voor de "cohesielanden";

2. steunt met kracht alle maatregelen van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Europees Sociaal Fonds (ESF) die gericht zijn op vergroting of handhaving van de werkgelegenheid en complimenteert de Commissie met het document in kwestie, dat in nauwe samenwerking tussen DG V en DG XVI is opgesteld;

3. stelt vast dat het effect van het communautaire structuurbeleid op de werkgelegenheid ondanks deze snellere economische groei en de programma's van het ESF (waaruit sinds 1989 miljoenen mensen steun hebben ontvangen en tot 1999 ook zullen blijven ontvangen) ontoereikend is, geen duurzaam karakter heeft en moeilijk nauwkeurig is aan te geven;

4. herinnert eraan dat het structuurbeleid van de Unie een politiek van lange adem is en dat het de voorwaarden voor groei op de lange termijn moet scheppen, een groei die selectief en duurzaam is; herinnert eraan dat dit beleid niet in strijd mag zijn met de noodzaak duurzame arbeidsplaatsen te creëren en te behouden;

5. wijst erop dat de ontwikkeling van het werkgelegenheidscijfer niet het enige criterium is om te bepalen of de structuurprogramma's succes hebben of niet, maar dat het wel onrustbarend is dat de gemiddelde werkloosheid juist in de gebieden van doelstelling 1 het sterkst is opgelopen van 10% in 1987 tot 18% in 1994;

6. wijst op het belang van de door de Europese Raad van Essen vastgestelde prioriteiten en de noodzaak deze prioriteiten te koppelen aan inspanningen om de effecten van de structuurmaatregelen op de werkgelegenheid te verbeteren;

7. is met name ten aanzien van het ESF van mening dat het beleid er niet alleen in mag bestaan werknemers op te leiden, te herscholen of beter te kwalificeren, maar dat ook moet zijn gewaarborgd dat met deze kwalificaties tegemoet wordt gekomen aan een echte behoefte op de arbeidsmarkt;

8. dringt erop aan dat bij het vastleggen van de nieuwe projecten voor de periode 1997-1999 speciale aandacht wordt besteed aan investeringen die arbeidsplaatsen met een permanent en maatschappelijk duurzaam karakter scheppen; benadrukt in dit verband het belang van de huidige regionale verdeling van de middelen, die georiënteerd is aan het BBP per capita (doelstelling 1) respectievelijk de werkloosheid (doelstelling 2);

9. stelt vast dat het ESF vooral indirect bijdraagt tot het scheppen van arbeidsplaatsen, aangezien het actief is aan de aanbodzijde van de arbeidsmarkt door werkzoekenden de toegang tot werk te vergemakkelijken; wijst in dit verband nogmaals op het uiterst grote belang van onderwijs en beroepsopleiding en van maatregelen ten behoeve van benadeelde groepen (jongeren, vrouwen, langdurig werklozen);

10. verzoekt de Commissie en de lid-staten een oplossing te zoeken voor de geringe besteding van de Structuurfondsen en wijst op de goede resultaten die zijn bereikt in landen waar de regeringen gebruik maken van intermediaire organisaties, zoals organisaties voor arbeidsvoorziening en onderwijsinstellingen, in combinatie met de gewenste co-financiering;

11. betreurt het gebrek aan methodologie bij de evaluatie van de effecten van de Structuurfondsen op de werkgelegenheid, alsook de overschatting van het aantal gecreëerde banen; verzoekt de Commissie hiervoor een oplossing te zoeken ondanks de ondervonden moeilijkheden en wenst op de hoogte gehouden te worden van het verdere verloop en van de door de Commissie verkregen resultaten;

12. constateert dat de kredieten van de Structuurfondsen voor de minst ontwikkelde gebieden grotendeels dienen ter verbetering van de infrastructuur en het effect voor de werkgelegenheid daarom pas op middellange en lange termijn zichtbaar zal worden, voor zover hiermee duurzame banen kunnen worden geschapen;

13. acht het van vitaal belang dat een sociaal en ecologisch duurzame economische aanpak in de door structuurmaatregelen gesteunde regio's geheel nieuwe potentiëlen kan mobiliseren en daardoor de tot dusver ontoereikende doelmatigheid van het Europees regionaal beleid kan verbeteren doordat het buitensporig hoge beslag op natuurlijke hulpbronnen wordt verminderd en meer in menselijke hulpbronnen wordt geïnvesteerd;

14. is, zonder te hopen op een eventuele verhoging, van oordeel dat de hoogte van de kredieten van de Structuurfondsen toereikend is om een aanzienlijke bijdrage aan de werkgelegenheid te leveren, als zij daarvoor ook worden gebruikt en verzoekt de Commissie dan ook zich ervoor in te zetten dat de lid-staten in de lopende communautaire bestekken de manoeuvreerruimte voor een effectieve inzet van de subsidies benutten voor maatregelen die de werkgelegenheid op de lange termijn ten goede komen;

15. hecht daarom zijn goedkeuring aan het initiatief van de Commissie om de voor de periode 1994-1999 uitgetrokken financieringsmiddelen in het kader van het door haar voorgestelde Vertrouwenspact voor de werkgelegenheid met voorrang te bestemmen voor het scheppen van nieuwe banen;

16. steunt het voorstel om het bedrag van 8,5 miljard ecu (afkomstig van de compensatie van de inflatie die is toegepast op de aan de Structuurfondsen toegewezen middelen) en het bedrag van 5,5 miljard ecu (dat is toegewezen voor de tweede periode van doelstelling 2) te bestemmen voor de werkgelegenheid;

17. wijst erop dat er ruimte bestaat voor aanpassingen in programma's die onder de regionale doelstellingen vallen, in het bijzonder de doelstellingen 1 en 2 , maar dat, om deze aanpassingen te verwezenlijken, de Toezichtcomités met de nieuwe criteria vertrouwd moeten worden gemaakt en betrokken moeten worden bij daadwerkelijke uitwisseling van informatie, ervaringen en werkwijzen ter verbetering van de effecten van structurele steunmaatregelen op de werkgelegenheid;

18. is van oordeel dat de invloed van de Structuurfondsen op de werkgelegenheid vergroot kan worden indien de Commissie:

- specifieke activiteiten ontwikkelt gericht op een verbetering van de situatie in de grote steden;

- de flexibilisering van de arbeidstijd steunt teneinde de werkgelegenheid te vergroten of te handhaven;

- de arbeidsomstandigheden en de erkenning van bepaalde beroepen verbetert om deze aantrekkelijker te maken voor de werknemers;

- maatregelen treft ter financiering van Europese netwerken die als geschikt instrument worden beschouwd om de bekendmaking van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te verbeteren en om de werkgevers in staat te stellen werknemers met de gewenste beroepskwalificaties te vinden en, omgekeerd, de werknemers in staat te stellen kennis te nemen van de posten die aan hun profiel beantwoorden;

19. wenst dat vollediger gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden om banen te scheppen, zowel de traditionele (lokale culturele produkten en activiteiten) als de nieuwe (persoonlijke dienstverlening, sociale en milieuvoorzieningen);

20. acht het, gezien de betekenis van het midden- en kleinbedrijf voor het scheppen van werkgelegenheid in de particuliere sector van belang het communautair beleid ten behoeve van het mkb te verbeteren;

21. acht het noodzakelijk dat een beter evenwicht wordt gevonden tussen de investeringssteun in de vorm van vast kapitaal en steun voor menselijke hulpbronnen, die beide van vitaal belang zijn voor de ontwikkeling, de structurele aanpassing en de werkgelegenheid;

22. acht het in het bijzonder onontbeerlijk dat alle initiatieven worden gesteund die tot een betere toegankelijkheid van onderwijs en beroepsopleiding zowel voor jongeren als voor volwassenen leiden;

23. is van mening dat bovendien speciale steunmaatregelen ten behoeve van vrouwen moeten worden genomen en wel op het gebied van opleiding voor werkloze vrouwen, reorganisatie van de arbeidstijd voor vrouwen met een deeltijdbaan en ten aanzien van vrouwen die werkgelegenheid scheppen in kleine en middelgrote ondernemingen die door vrouwen worden geleid;

24. wenst dat de ontwikkeling van de dienstverlening aan bedrijven en lokale know-how worden gesteund als voorwaarde voor de ontwikkeling en verbreiding van nieuwe technologieën en de versterking van het concurrentievermogen en de groei op langere termijn;

25. steunt de Europese strategie ter bevordering van de door de Commissie voorgestelde lokale ontwikkelings- en werkgelegenheidsinitiatieven en het op de bijeenkomst van de Europese Raad in Florence ingediende plan om modelregio's en -steden te selecteren die bereid zijn een territoriaal pact te sluiten om de werkgelegenheid te stimuleren; verzoekt de Commissie om bovengenoemde mededeling "Structuurmaatregelen van de Gemeenschap en werkgelegenheid" aan te vullen door een hoofdstuk op te nemen dat bedoeld is om de lid-staten zo ver te krijgen dat zij een beter gebruik maken - in het kader van de huidige programmeringsperiode - van het potentieel om arbeidsplaatsen te scheppen dat wordt geboden door plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid;

26. is van mening dat de investeringen in het kader van het structuurbeleid voor onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf een katalysator voor het scheppen van werkgelegenheid zijn die moet worden versterkt; dringt er derhalve op aan dat bij de keuze van projecten die voor steun in aanmerking komen produktieve investeringen op het gebied van O& O en innovatie in aanmerking worden genomen;

27. is van mening dat absoluut moet worden gezorgd voor een sterkere participatie van de regionale autoriteiten in regio's die beschikken over bevoegdheden op het gebied van infrastructuur en communicatie, beroepsopleiding en bevordering van de werkgelegenheid;

28. acht het absoluut noodzakelijk dat beter wordt ingespeeld op de technologische vooruitgang, met de nadruk op de informatie- en communicatietechnologie, om het vernieuwende en banenscheppende vermogen daarvan optimaal te benutten;

29. meent dat een vernieuwd beheer van de Structuurfondsen tevens mogelijkheden biedt om de werkgelegenheid meer te laten groeien ("scoring system", dat wil zeggen selectie van die projecten die de gunstigste verhouding tussen de uitgaven en het aantal gecreëerde arbeidsplaatsen hebben) en verzoekt de Commissie te onderzoeken of deze methode meer toegepast kan worden;

30. verzoekt de Commissie prioriteit toe te kennen aan die pilootprojecten die naar verwachting resulteren in de oprichting van levensvatbare en duurzame bedrijven of cooeperaties;

31. onderstreept de uiterst belangrijke bijdrage die een actief beleid ter bevordering van een hoogwaardig toerisme, dat rekening houdt met het milieu en de culturele identiteit van de betrokken regio's, kan leveren aan de economische ontwikkeling en de werkgelegenheid in de perifere en achterstandsgebieden; ondersteunt daarom het door de Commissie voorgelegde eerste Philonexia-programma;

32. onderstreept het toenemende belang van de cultuur voor de regionale ontwikkeling en de mogelijkheden voor het scheppen van banen die de communautaire steun voor de cultuur kan bieden;

33. is van oordeel dat activiteiten met een ecologische inslag en die verband houden met het milieu uiterst veelbelovend zijn en een enorm potentieel hebben wat het scheppen van werkgelegenheid betreft, en dat deze activiteiten daarom intensief moeten worden gesteund, in het kader van de verschillende structuurmaatregelen en met name het Cohesiefonds;

34. verzoekt de Commissie en de lid-staten om te trachten de lokale effecten van de infrastructuurprojecten voor de werkgelegenheid in de gebieden van doelstelling 1 te versterken;

35. is van mening dat de samenwerking met de economische en sociale partners in de toezichtcomités versterkt moet worden en verzoekt de Commissie en de lid-staten de nodige maatregelen te treffen om alle betrokkenen te mobiliseren voor het herstel van de werkgelegenheid;

36. steunt het voorstel van de Commissie om in het kader van het structuurbeleid territoriale partnerschappen voor werkgelegenheid tussen openbare en particuliere actoren in het leven te roepen die niet dezelfde rol moeten gaan spelen als de toezichtcomités van de programma's, maar die hun handelen moeten baseren op specifiek op de werkgelegenheid gerichte diagnoses en strategieën, in navolging van ervaringen die in een aantal regio's reeds met succes zijn opgedaan;

37. verzoekt de Commissie en de lid-staten de actoren van de toezichtcomités in die zin te kwalificeren dat zij in staat zijn projecten overeenkomstig hun bijdrage aan een duurzame ontwikkeling in de regio's in te schatten en de indicatoren in deze richting aan te passen;

38. dringt er bij de Commissie op aan bij de vertegenwoordigers van de toezichtcomités en van de territoriale pacten voor de Structuurfondsen een groter draagvlak te creëren voor programma's die veel werkgelegenheid opleveren;

39. verzoekt de Commissie om met spoed een begin te maken met de nodige studies om een duidelijker beeld te krijgen van de directe en indirecte gevolgen van het structuurbeleid voor de werkgelegenheid, en daarbij rekening te houden met de verscheidenheid van de regio's;

40. verzoekt de Commissie met klem om uit hoofde van artikel 6 van de ESF- verordening een programma van studiebijeenkomsten en uitwisseling van informatie, ervaringen en praktijk te financieren om de toezichtcomités bewust te maken van de problematiek, en discussies in deze comités te stimuleren over de vraag hoe het werkgelegenheidsaspect van de structurele steun verbeterd kan worden;

41. spoort de Commissie aan om de uitwisseling van informatie en ervaring, bijvoorbeeld door middel van schriftelijke en electronische informatie en een programma voor studiebijeenkomsten, te financieren, zodat plaatselijke en regionale overheden bij het plannen van regionale en plaatselijke programma's in het kader van de Structuurfondsen kunnen profiteren van de reeds opgedane ervaring;

42. is van mening dat de hervorming van de Structuurfondsen een debat op zich vormt dat later zal moeten plaatsvinden;

43. vraagt dat in ruimere mate technieken worden toegepast voor het evalueren van de kwaliteit (in termen van het creëren van werkgelegenheid) van programma's die in aanmerking worden genomen;

44. benadrukt dat de plaatselijke en regionale overheden een belangrijke en onvervangbare rol vervullen bij de bestrijding van de werkloosheid en dat zij op alle niveaus actief aan de besluitvorming en het formuleren van beleid en oplossingen moeten deelnemen;

45. wijst de lid-staten ten slotte op hun plicht het additionaliteitsbeginsel in acht te nemen en onderstreept dat de naleving van de nominale convergentiecriteria van de EU geen afbreuk mag doen aan de prevalerende economische en sociale samenhang;

46. beveelt aan om verdere concentratie op bepaalde doelgebieden te doen plaatsvinden; wijst erop dat de doelstellingen van het bestrijden van de werkloosheid en het creëren van werkgelegenheid ook de elementen gelijke kansen en de specifieke verbetering van de arbeidsparticipatie van vrouwen in zich moeten dragen, hierbij rekening houdende met de diverse richtlijnen, resoluties en aanbevelingen inzake gelijke behandeling en gelijke kansen voor vrouwen en mannen;

47. wijst erop dat de werkgelegenheid onder vrouwen geconcentreerd is in laaggekwalificeerde, laagbetaalde, niet-leidinggevende beroepen en in de dienstensector en vooral deeltijdbanen betreft, wat onbevredigend is aangezien veel vrouwen in deze beroepen een hoog opleidingsniveau hebben en deze situatie dus leidt tot een verspilling van hulpbronnen;

48. wijst erop dat er speciaal aandacht moet worden besteed aan beroeps- en levenslang onderwijs voor vrouwen, om zowel de herintreding na onderbrekingen van de carrière als de doorstroming naar banen op hoger niveau mogelijk te maken; stelt verdere acties voor zoals ondernomen in de communautaire initiatieven voor menselijke hulpbronnen;

49. benadrukt het belang van een wezenlijke vergroting van de betrokkenheid van plaatselijke en regionale overheden en de sociale partners als criterium voor de Structuurfondsen als middel ter bevordering van gelijke kansen, wat de economische en sociale samenhang alleen maar ten goede kan komen, hetgeen de belangrijkste doelstelling van de fondsen blijft;

50. dringt er bij de Commissie op aan om in uitvoering van haar mededeling over de mainstreaming zo snel mogelijk werkbare en concrete voorstellen uit te werken om de besteding van de Structuurfondsen te doen bijdragen tot de gelijkheid van kansen; verwijst in dit kader naar de conclusies van de Europese Conferentie over de gelijkheid van kansen in de Structuurfondsen, die op 7 en 8 maart 1995 in Brussel gehouden werd op initiatief van de Belgische regering;

51. is van mening dat het realiseren van de gelijke kansen, zowel in de plannings- als in de beoordelingsfase, een doorslaggevend criterium moet zijn; vraagt de Commissie om de evaluatiesystemen en methodologieën snel aan te passen aan deze doelstelling;

52. wenst daarom dat meer nadruk gelegd wordt op het gebruik van de Structuurfondsen voor de ontwikkeling van infrastructuren en diensten voor de opvang van afhankelijke personen, voor investeringen van ondernemingen die door een nieuwe arbeidsorganisatie het scheppen van banen en de combinatie met het gezinsleven begunstigen en voor maatregelen om het sociale weefsel in de stad en op het platteland te herstellen, waardoor vrouwen uit hun sociaal isolement gehaald kunnen worden;

53. verwacht dat de toezichtcomités op regelmatige tijdstippen de besteding van de Structuurfondsen met betrekking tot de gelijkheid van kansen evalueren en specifieke initiatieven ondersteunen om deze doelstelling te verwezenlijken;

54. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.