Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende aangesloten telecommunicatieapparatuur en de wederzijdse erkenning van de overeenstemming van deze apparatuur"

(98/C 73/02)

De Raad heeft op 27 juni 1997 besloten, overeenkomstig artikel 100 A van het EG-Verdrag, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 november 1997 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Green.

Tijdens zijn 350e Zitting van 10 en 11 december 1997 (vergadering van 10 december) heeft het Economisch en Sociaal Comité het volgende advies uitgebracht, dat met 95 stemmen vóór en 2 stemmen tegen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Sinds 1983 wordt gewerkt aan de harmonisering van de Europese markt voor telecommunicatie-eindapparatuur. In 1985 kwam de Commissie met een voorstel voor een richtlijn inzake de onderlinge erkenning van testresultaten voor eindapparatuur, dat zijn beslag kreeg in Richtlijn 86/361/EEG () van de Raad. Deze richtlijn is later vervangen door de eindapparatuurrichtlijn 91/263/EEG () waarmee een geharmoniseerde regeling voor de wederzijdse erkenning van het volledige typegoedkeuringsproces met inbegrip van het in de handel brengen en in bedrijf stellen van telecommunicatie-eindapparatuur werd ingevoerd. Met Richtlijn 93/97/EEG () werd het toepassingsgebied van Richtlijn 91/263/EEG vervolgens uitgebreid tot alle satellietgrondstations.

1.2. Het steeds sneller voortschrijden van de technologie maakt een grondige herziening van de bestaande wetgeving noodzakelijk. Het uitwerken van de uit hoofde van Richtlijn 91/263/EEG en 93/97/EEG vereiste wettelijke voorschriften neemt vergeleken met de levensduur van de producten die nauwelijks drie jaar beslaat, te veel tijd in beslag. Door liberalisering van de infrastructuur, en deregulering van de dienstenmarkt m.i.v. januari 1998, is een sterk concurrerende en dynamische sector ontstaan. De Commissie heeft daarom voorgesteld, de Europese regelgeving voor telecommunicatieapparatuur op een aantal punten drastisch te wijzigen. De voorgestelde richtlijn is geconcipieerd voor een omgeving waarin netwerken, diensten en eindapparatuur op basis van concurrentie worden aangeboden.

2. Commissievoorstel

2.1. Doel van het Commissievoorstel is een regelgevend kader te scheppen voor het in de handel brengen, het vrije verkeer en het in bedrijf stellen van "aangesloten telecommunicatieapparatuur" (ATA) () die aan essentiële eisen voldoet.

2.2. De voorgestelde richtlijn die een uitgebreider toepassingsgebied heeft en zowel van toepassing is op niet-geharmoniseerde producten als op apparatuur waarvoor geharmoniseerde voorschriften of normen gelden, zal in de plaats komen van Richtlijn 91/263/EEG en 93/97/EEG. Op de gebieden die niet geharmoniseerd zijn, zal de richtlijn de vigerende nationale typegoedkeuringsprocedures vervangen. Het toepassingsgebied van de richtlijn wordt ook uitgebreid tot radio-apparatuur m.u.v. radio-apparatuur die uitsluitend voor gebruik ten behoeve van de openbare veiligheid bestemd is.

2.3. Om de voorgestelde richtlijn flexibel te kunnen toepassen en innoverende categorieën netwerken en eindapparatuur te kunnen toelaten, is gekozen voor een algemene formulering van de essentiële eisen m.b.t. ATA. Een Comité voor conformiteitsbeoordeling en markttoezicht inzake telecommunicatie (TCAM) () zal de Commissie adviseren bij het vaststellen van de specifieke eisen waaraan de verschillende ATA-types moeten voldoen.

2.4. Op grond van de ervaring met de huidige wetgeving stelt de Commissie voor, aan "essentiële eisen" een minder stringente uitleg te geven dan in Richtlijn 91/263/EEG en 93/97/EEG. De essentiële eisen m.b.t. bescherming van het netwerk tegen schade en adequate interactie met het netwerk komen te vervallen. Onder bepaalde voorwaarden kan ATA in de handel worden gebracht als enkel aan veiligheids- en EMC ()-eisen is voldaan. Het is echter mogelijk andere essentiële eisen te stellen zoals het verhinderen van vermindering van de kwaliteit van de dienst voor derden, beschikbaarheid van de dienst in de hele Gemeenschap, doelmatig gebruik van de beschikbare radiofrequenties en eisen die verband houden met volksgezondheid, voorzieningen voor gehandicapte gebruikers, hulpverlening- en veiligheidsdiensten en bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

2.5. De lid-staten hebben als taak vast te stellen, op welke netwerken ATA kan worden aangesloten. Om compatibele ATA te kunnen ontwerpen, zijn netwerkexploitanten verplicht om voldoende nadere technische specificaties te geven van de network interface of "ONAP" ().

2.6. Voor de conformiteitsbeoordeling worden nieuwe procedures voorgesteld waarbij de keuring door derden van Richtlijn 91/263/EEG door fabrikantenverklaringen wordt vervangen. M.u.v. radio-apparatuur heeft de fabrikant de keuze, op basis van geharmoniseerde normen of alternatieve technische specificaties aan te tonen dat hij aan de essentiële eisen voldoet. Voor radio-apparatuur geldt dat de keuringen door aangemelde instanties moeten worden opgesteld.

2.7. Als tegengewicht voor de gemakkelijkere markttoegang zal een systeem van markttoezicht worden gehanteerd inclusief sancties wanneer producten niet voldoen aan de essentiële eisen. In dat geval worden de producten niet alleen uit de markt genomen, maar worden zij ook geacht "schade" te hebben veroorzaakt zoals beschreven in de productaansprakelijkheidsrichtlijn 85/374/EEG. In dat geval zijn de fabrikanten aansprakelijk voor de toegebrachte schade evenals voor de directe economische schade die ontstaan is als gevolg van het feit dat de producten niet aan de essentiële eisen voldoen.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het Comité is voorstander van maatregelen die leiden tot vereenvoudiging van de communautaire wetgeving, afgestemd zijn op de marktsituatie en in de toekomst meer openheid, concurrentie en dynamiek op de interne markt mogelijk maken. Dit is duidelijk het doel van de voorgestelde richtlijn. Het Comité is van mening dat de voorgestelde richtlijn voor een belangrijk deel de basis legt voor de toekomstige informatiemaatschappij dankzij het feit dat aan de essentiële eisen een minder stringente interpretatie wordt gegeven dan in Richtlijn 91/263/EEG en 93/97/EEG.

3.2. Het Comité onderschrijft in beginsel de kernpunten van de voorgestelde richtlijn, maar plaatst bij een aantal punten kanttekeningen.

3.3. De uitzondering voor apparatuur die uitsluitend bestemd is voor gebruik voor openbare veiligheid, dient van toepassing te zijn op alle ATA en niet alleen op radio-apparatuur. Dit zou aan het begin van de richtlijn moeten worden opgenomen in plaats van in de definities. De richtlijn betreffende de bescherming van gegevens in de telecommunicatiesector () zou hiervoor als model kunnen dienen.

3.4. M.b.t. radio-apparatuur dienen radio-apparatuur voor zendamateurs () en ontvangst-radio-apparatuur waarmee uitsluitend uitzendingen van omroepdiensten kunnen worden ontvangen, uitgesloten te worden van het toepassingsgebied van de richtlijn.

3.5. In tal van lid-staten zullen nationale vergunningenstelsels voor radio-apparatuur niet meteen kunnen worden afgeschaft. In de richtlijn dient te worden vastgelegd dat de bepalingen van deze richtlijn geen afbreuk doen aan de met het Gemeenschapsrecht verenigbare maatregelen die de lid-staten nemen om vergunningen te verstrekken voor het gebruik van het radiofrequentiespectrum.

3.6. De essentiële eis om doeltreffend gebruik te maken van het radiofrequentiespectrum dient onder de algemene essentiële eisen te worden opgenomen en op alle radio-apparatuur van toepassing te zijn. Om verwarring te vermijden, dienen de verschillende eisen voor radio- en andere soorten ATA-apparatuur duidelijker te worden onderscheiden in de tekst.

3.7. De taak van de aangemelde instanties () is te vaag en dient duidelijker te worden geformuleerd. Hun taak schijnt ofwel beperkt te blijven tot het vaststellen van radiotestreeksen voor specifieke ATA-types, hetgeen in de regel door het TCAM zou kunnen worden gedaan, ofwel tot het controleren van de fabrikantenverklaring om na te gaan onder welk ATA-type het product in kwestie gecategoriseerd is zonder dat echter wordt getoetst of het product wel aan de kenmerken van dit ATA-type voldoet. Tenzij de aangemelde instantie een rol heeft in de productkeuring of productiebewaking, is het niet nodig het identificatienummer van de betrokken instantie te vermelden bij het EC-merkteken.

3.8. De andere bijzondere essentiële eisen die in de artikelen 3 en 4 van het Commissievoorstel worden genoemd, zijn nog steeds niet nader omschreven. Het is van belang dat dergelijke eisen van tevoren nauwkeurig worden gedefinieerd. De lid-staten moeten worden betrokken bij de interpretatie van deze eisen door het voorgestelde comité.

3.9. In de voorgestelde richtlijn dient te worden gepreciseerd dat de consument voor bescherming inzake productaspecten die niet onder de essentiële eisen vallen, op horizontale wetgeving terug kan vallen. Dit is van groot belang omdat de voorgestelde richtlijn een minder stringente interpretatie geeft aan de essentiële eisen dan in Richtlijn 91/263/EEG en 93/97/EEG het geval was.

3.10. In de richtlijn is onder de vrijwaringsclausules voorzien in de mogelijkheid om producten uit de markt te laten nemen. Het Comité acht dit een adequaat middel om aanbieders van diensten ertoe te dwingen, erop toe te zien dat de ATA aan alle toepasselijke essentiële eisen voldoet, alsmede te voorkomen dat misbruik gemaakt wordt van de mogelijkheid om gemakkelijker toegang tot de markt te krijgen. Verdere maatregelen m.b.t. aansprakelijkheid voor producten die niet aan de essentiële eisen voldoen, zijn niet nodig.

3.11. In de richtlijn dienen beschermingsmechanismen en beroepsprocedures te worden opgenomen voor fabrikanten die van mening zijn dat hun producten ten onrechte uit de markt zijn genomen.

3.12. De richtlijn dient ook beroepsprocedures te bevatten voor geschillen die betrekking hebben op de vraag of netwerkexploitanten voldoende nadere technische specificaties van de "ONAP" hebben gegeven om compatibele ATA te kunnen ontwerpen.

3.13. De onlangs gesloten WTO-overeenkomst inzake wederzijdse erkenning (MRA) voorziet niet in bepalingen voor de door de fabrikanten zelf op te stellen verklaringen. Wellicht is de wederkerigheid hier in het geding; deze kwestie dient in de voorgestelde richtlijn te worden behandeld.

4. Bijzondere opmerkingen

4.1. Artikel 2 (d)

Tekst als volgt te wijzigen:

"Een in een document aangegeven specificatie die onder andere de kenmerken van een product beschrijft, ..."

4.2. Artikel 3.1 (a)

De formulering van artikel 3(a): "De algemene essentiële eisen van Richtlijn 73/23/EEG met betrekking tot veiligheid", dient te worden gewijzigd in "De voornaamste elementen betreffende de veiligheidsdoeleinden van Richtlijn 73/23/EEG" omdat de term "essentiële eisen" niet voorkomt in de betrokken richtlijn. Deze eisen dienen niet te gelden voor apparatuur die in Bijlage II van Richtlijn 73/23/EEG wordt opgenoemd.

4.3. Artikel 3.1 (b)

De formulering in artikel 3(b): "De algemene essentiële eisen van Richtlijn 89/336/EEG met betrekking tot elektromagnetische verenigbaarheid", dient te worden gewijzigd in "De eisen van artikel 4 van Richtlijn 89/336/EEG" omdat de term "essentiële eisen" niet voorkomt in de betrokken richtlijn. Deze eisen dienen niet te gelden voor apparatuur waarop Richtlijn 89/336/EEG op grond van artikel 2, lid 2, niet van toepassing is.

4.4. Artikel 4.1 (a)

De eis "bescherming van de volksgezondheid" is te breed geformuleerd voor een telecommunicatierichtlijn. De eisen dat de apparatuur geen schadelijke gevolgen mag hebben voor de gezondheid of veiligheid van mensen zijn al vervat in de laagspanningsrichtlijn 73/23/EEG, die zowel op niet-elektrische als elektrische aspecten van toepassing is. Risico's i.v.m. straling van het radiofrequentiespectrum worden door de EMC-richtlijn 89/336/EEG gedekt. Dit subartikel dient te worden geschrapt.

4.5. Artikel 4.1 (d)

De eis "bescherming van de persoonlijke levenssfeer" wordt mogelijkerwijs al gedekt door de voorgestelde richtlijn betreffende de bescherming van gegevens in de telecommunicatiesector (). Dit subartikel dient opnieuw te worden bezien.

4.6. Artikel 6.1

Na "[...] niet aan verdere nationale wettelijke regelingen wordt onderworpen" het volgende toe te voegen: "wat betreft het in de handel brengen van deze apparatuur".

4.7. Artikel 7.1

Na "[...], niet aan de voor het ATA-type geldende essentiële eisen voldoet" het volgende toe te voegen: "bij juist gebruik overeenkomstig het door de fabrikant aangegeven doeleinde" (dit punt is een logisch vervolg op de algemene opmerking van paragraaf 3.11).

4.8. Artikel 7.3

Artikel 7.3 te beginnen met:

"De Commissie raadpleegt de betrokken partijen zo spoedig mogelijk. Indien de Commissie na deze raadpleging tot de bevinding komt dat een maatregel als bedoeld in lid 1 gerechtvaardigd is, stelt zij de lid-staat die de maatregel heeft genomen en de overige Lid-Staten hiervan in kennis."

(Deze tekst is overgenomen uit Richtlijn 91/263/EEG, artikel 8, lid 2). Dit punt is een logisch vervolg op de algemene opmerking van paragraaf 3.11.

4.9. Artikel 8

Artikel 8 dient te worden geschrapt. Schadeloosstelling in gevallen waarin producten niet voldoen aan de essentiële eisen, dient te worden geregeld door artikel 7 en andere regelingen waarin door het Gemeenschapsrecht wordt voorzien. Dit punt is een logisch vervolg op de algemene opmerking van paragraaf 3.10.

4.10. Considerans 20

Het tweede gedeelte van considerans 20 dient te worden geschrapt. Dit punt is een logisch vervolg op de algemene opmerking van paragraaf 3.10.

4.11. Considerans 21

De originele tekst als volgt te wijzigen:

"Overwegende dat de fabrikant of zijn in de Unie gevestigde erkende vertegenwoordiger die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen van producten op de Europese markt, volgens het Gemeenschapsrecht m.i.v. de voorschriften voor productaansprakelijkheid die neergelegd zijn in Richtlijn 85/374/EEG, aansprakelijk is voor alle aspecten van deze producten en overwegende dat het Gemeenschapsrecht tevens de aansprakelijkheid van fabrikanten erkent voor producten waarvan ondernemingen en andere gebruikers van telecommunicatie die geen natuurlijke persoon zijn, gebruik maken;"

(Dit punt is een logisch vervolg op de algemene opmerkingen van paragraaf 3.9 en 3.10)

4.12. Voorstel voor een nieuw artikel 6.4

"De bepalingen van dit artikel mogen geen belemmering vormen voor de toepassing van de maatregelen waarnaar in artikel 8 van Richtlijn 89/336/EEG wordt verwezen. Noch mogen zij een beletsel vormen voor schadeloosstelling volgens Gemeenschapsrecht van schade of letsel aan personen of eigendom die door apparatuur veroorzaakt werd die op het tijdstip dat zij in de handel werd gebracht aan de essentiële eisen voldeed."

Brussel, 10 december 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() Advies van het ESC: PB C 303 van 25.11.1985.

() Advies van het ESC: PB C 329 van 30.12.1989.

() Advies van het ESC: PB C 161 van 14.6.1993.

() Zie artikel 2(a) voor de definitie van ATA = aangesloten telecommunicatieapparatuur (in het Engels: CTE).

() TCAM = Telecommunications Conformity Assessment and Market surveillance committee (definitie in artikel 12.1).

() EMC = elektromagnetische compatibiliteit.

() ONAP = Open Netaansluitpunt [zie definitie in artikel 2 b)] (in het Engels: ONTP).

() Deze richtlijn is niet van toepassing op activiteiten die niet onder het Gemeenschapsrecht vallen, zoals die waarin wordt voorzien door de titels V en VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en in geen geval op activiteiten die verband houden met de openbare veiligheid, defensie, staatsveiligheid (met inbegrip van het economisch welzijn van de Staat wanneer de activiteit verband houdt met de staatsveiligheid) en de activiteiten van de Staat op strafrechtelijk gebied.

() In de zin van artikel 1, definitie 53, van de regelgeving voor radio-apparatuur in de International Telecommunications Convention.

() Zie artikelen 10 en 11.

() Gemeenschappelijk standpunt nr. 57/96 van 12.9.1996, PB C 315 van 24.10.1996.