Nr. C 337/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 88 
Wel is het Comité van oordeel dat het onderwerp 
„zomertijd" niet mag worden gekoppeld aan de 
eventuele wijziging van de zonetijd in een aantal lid­
staten — in casu het Verenigd Koninkrijk en Ier­
land —, te meer daar de uitkomsten van het overleg 
in deze twee lid-staten nog niet vaststaan. Daar dit 
vraagstuk zo ingewikkeld is en gezien de verschillen 
tussen en in de afzonderlijke EG-lid-staten, is voorts 
niet te verwachten dat het door de Commissie gestarte 
onderzoek naar de effecten van de zomertijd duidelijke 
resultaten zal opleveren die voor alle EG-lid-staten 
evenzeer gelden. 
Gedaan te Brussel, 27 oktober 1988. 
1. Inleiding 
1.1. De mededeling van de Commissie en het voorstel 
voor een beschikking sluiten aan bij actiepunt 8.4 van 
het kaderprogramma voor communautaire activiteiten 
inzake onderzoek en technologisch ontwikkeling 
(O & TO) (1987-1991). 
Het door de Commissie voorgestelde programma omvat 
twee subprogramma's, die op twee van de drie uit dit 
actiepunt voortvloeiende onderzoeksgebieden betrek­
king hebben: 
— verspreiding en toepassing van de resultaten van 
EG-activiteiten op het gebied van O & TO, Daarentegen zouden, door de zomertijd in de gehele 
Gemeenschap op dezelfde datum te laten eindigen, aan­
zienlijke — en in sommige gevallen ook met veel kosten 
gepaard gaande — problemen worden vermeden, waar­
voor vervoerondernemingen, reizigers, doch ook andere 
bedrijfstakken zich in verband met de uiteenlopende 
data waarop de zomertijd eindigt, geplaatst zien. 
Daarom dringt het Comité erop aan dat er op korte 
termijn niet alleen een uniforme datum voor het begin, 
maar ook voor het einde van de zomertijd wordt vastge­
steld. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
Het derde onderzoeksgebied beslaat de ontwikkeling 
van geïnformatiseerde vertaalsystemen en vormt de 
voortzetting van het eind 1982 goedgekeurde 
EUROTRA-programma. 
1.2. Het eerste subprogramma heeft ten doel, infor­
matie over communautaire O & TO-programma's en -
projecten te verspreiden en de resultaten hiervan in de 
praktijk toe te passen. Aldus wordt beoogd, de tech-
nisch-wetenschappelijke basis van de Europese industrie 
te versterken. Hiertoe moeten concreet de volgende vijf 
doelstellingen bereikt worden: 
— verspreiding van de informatie van O & TO-pro­
gramma's, Advies over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot goedkeuring van een specifiek 
programma voor de verspreiding en de toepassing van de resultaten van wetenschappelijk en 
technologisch onderzoek, 1988 t/m 1992 
(88/C 337/06) 
De Raad van de Europese Gemeenschappen heeft op 16 juni 1988 besloten, overeenkomstig 
de bepalingen van artikel 130 Q van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité advies te vragen over het bovengenoemde 
voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 oktober 1988 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Proenca. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 259e zitting (vergadering van 27 oktober 
1988) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
— het opzetten van computernetwerken. — vaststelling, beschrijving en screening van de re­
sultaten, 
31. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 337/13 
— rechtsbescherming hiervan, 
— verspreiding, en 
— exploitatie van deze resultaten. 
1.3. Het tweede subprogramma is erop gericht, de 
efficiency van de over de hele EG verspreide O 6c TO-
activiteiten te verhogen door een gemeenschappelijke 
infrastructuur voor communicatie tussen informatie­
systemen te stimuleren. In het kader van dit programma 
zijn de volgende drie maatregelen gepland: 
— steun voor het functioneren van de organisatie 
RARE, 
— deelname aan het COSINE-project in EUREKA-
verband, 
— werkzaamheden die verband houden met de nood­
zakelijke vertrouwelijkheid en integriteit van com­
munautaire O 6c TO-informatie. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité spreekt er zijn voldoening over uit 
dat het onderhavige programma in daden wordt omge­
zet. Dit sluit aan bij het ESC-advies over het ka­
derprogramma (!), waarin het volgende wordt gesteld: 
„De trage en ondoeltreffende omzetting van 
O 6c TO-resultaten in commerciële produkten is 
een ernstige tekortkoming in het industriële concur­
rentie-vermogen van de Gemeenschap. De Gemeen­
schap moet proberen ervoor te zorgen dat sneller 
van onderzoeksresultaten gebruik wordt gemaakt." 
2.2. Het Comité gaat met de doelstellingen van het 
programma akkoord, maar vindt dat enkele vragen die 
het oproept, nog opgehelderd moeten worden. Deze 
hebben vooral betrekking op de wijze van tenuitvoerleg­
ging-
2.3. Het Comité is van mening dat het programma 
op directe en doeltreffende wijze moet bijdragen tot: 
— versterking van de sociaal-economische gevolgen 
van het kaderprogramma en andere communautaire 
O 6c TO-programma's, 
— steun voor een gecoördineerde O 6c TO-strategie 
op Europese schaal, 
— versterking van de samenhang binnen de EG, met 
name door steun aan de regio's die een ontwik­
kelingsachterstand hebben, 
— versteviging van de technologische basis van het 
midden- en kleinbedrijf (MKB) in de Gemeenschap. 
Deze doelstellingen worden in de inleiding tot het pro­
gramma al genoemd, maar zij moeten door de Commis­
sie nog verder worden uitgediept, zodat zij gemakkelij­
ker geconcretiseerd kunnen worden. 
(!) PB nr. C 333 van 29. 12. 1986. 2.4. Het Comité hoopt dat de Commissie bij de 
uitvoering van het programma efficiënt te werk zal 
gaan, zodat de invloed hiervan in de gehele EG voelbaar 
is; het programma moet de EG niet alleen in geografisch 
opzicht bestrijken, maar ook alle mogelijk hierbij be­
trokken sociaal-economische subjecten. 
2.5. De belangrijkste taak van het kaderprogramma 
is bevordering van nog niet op de markt toegespitst 
onderzoek in bepaalde geavanceerde gebieden waarop 
de internationale concurrentie zeer fel is. 
Voor de beoordeling van onderzoeksresultaten, die de 
commerciële toepassing bespoedigt, dient dit program­
ma goed aan te sluiten bij andere programma's m.b.t. 
de ontwikkeling van de technologische basis van de 
Gemeenschap. 
2.6. Door de EG gefinancierd onderzoek omvat 2 a 
3 % van het totale in de lid-staten uitgevoerde onder­
zoek. Naar wordt aangenomen, zou dit programma 
voorwaarden moeten scheppen voor een gecoördineer­
de poging om in de toekomst op Europese schaal 
O 6c TO-resultaten toe te passen, met name d.m.v. 
nauwe samenwerking met de nationale organisaties 
voor de toepassing van onderzoeksresultaten, maar ook 
met lokale, regionale of nationale instanties die op dit 
vlak werkzaam zijn. 
2.7. De bestaande communautaire O 6c TO-pro­
gramma's hebben momenteel nog maar op beperkte 
schaal ingang gevonden. Bedrijven, met name het MKB, 
wetenschappelijke kringen en het publiek in het al­
gemeen zijn slecht op de hoogte van de mogelijkheden 
die zij bieden en de manier waarop hieraan kan worden 
deelgenomen. 
De ervaringen van enkele EG-landen die specifieke 
maatregelen hebben genomen om ruimere bekendheid 
aan deze programma's te geven en deelname hieraan te 
bevorderen (b.v. Denemarken en Ierland), zijn re­
presentatief voor de mogelijkheden die er zijn om de 
deelname uit te breiden. 
De verspreiding van programma's is van groot belang 
en dient dan ook beslist gerealiseerd te worden. Hierbij 
moet nauw worden samengewerkt met de lid-staten en 
de sociaal-economische partners en met name ook met 
regionale instanties en groeperingen. 
2.8. Het Comité heeft zich in verscheidene adviezen 
bezorgd afgevraagd of de op O 6c TO-gebied te nemen 
maatregelen wel direct het MKB in de Gemeenschap 
ten goede komen en de positie hiervan versterken. 
Dit gebeurde ook in het informatief rapport over de 
„Betekenis van technologisch O 6c TO voor het mid­
den- en kleinbedrijf", waarin duidelijk omlijnde aanbe­
velingen worden gedaan om de technologische ontwik­
keling van het MKB in de lid-staten te stimuleren. 
Nr. C 337/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 88 
Bijzondere aandacht verdienen de beschikbaarheid van 
communautaire onderzoeksresultaten en de commer­
ciële exploitatie hiervan voor het MKB. In dit verband 
wordt in het ESC-advies over het kaderprogramma (*) 
o.a. het volgende gesteld: 
„Onderzocht zou moeten worden hoe op databases 
opgeslagen onderzoekresultaten gemakkelijker toe­
gankelijk kunnen worden gemaakt voor midden- en 
kleinbedrijven." 
„Er moet (...) onderzoek worden gedaan naar de 
behoeften van het midden- en kleinbedrijf indien 
men wil dat deze bedrij fscategorie volledig kan mee­
delen in de exploitatie van de resultaten van 
O & TO van de Gemeenschap." 
Grote ondernemingen zijn meestal al bij communautai­
re O & TO-programma's betrokken. Daarom is het 
Comité van mening dat dit programma met name aan­
dacht aan het MKB moet besteden. 
2.9. Het Comité is van oordeel dat er geen „Europa 
van twee snelheden" mag ontstaan. In dit verband 
moet het opzetten van een solide en concurrerende 
technologische basis in regio's met een ontwikkelings­
achterstand gestimuleerd worden. 
Het Comité is zich ervan bewust dat het STRIDE-
programma speciaal op dit doel gericht is. 
Afgezien hiervan dient volgens het Comité nagegaan te 
worden hoe aan de in EG-programma's opgenomen 
doelstellingen en mogelijkheden in de bedoelde catego­
rie regio's het best bekendheid kan worden gegeven, 
zodat de bedrijven in die regio's beter met de commu­
nautaire O & TO-programma's vertrouwd kunnen ra­
ken en meer van de hieruit voortvloeiende voordelen 
kunnen profiteren. 
2.10. Het voorgestelde bedrag van 38 miljoen Ecu 
lijkt voldoende, maar kan nog gewijzigd worden in het 
licht van de ervaringen van de eerste twee jaar, het 
evaluatieverslag en eventueel door de Commissie inge­
diende voorstellen. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Ad artikel 1 
De datum „1 juli 1988" die voor de inwerkingtreding 
van het programma wordt voorgesteld, is verlopen en 
dient derhalve herzien te worden. 
3.2. Ad artikel 2 - Subprogramma l 
Verspreiding van informatie en re­
sultaten 
3.2.1. Subprogramma I wordt op te beperkte wijze 
omschreven. Punt 1.1 in Bijlage 1 is hierbij niet opge­
nomen. Dit subprogramma heeft als titel „Ver­
spreiding en toepassing van communautaire 
O & TO-resultaten"; het gaat echter niet slechts om 
de resultaten, maar om de verspreiding van deze pro­
gramma's. 
(') PB nr. C 333 van 29. 12. 1986. De titel van subprogramma I zou derhalve als volgt 
moeten luiden: „Verspreiding van communautaire 
O & TO-programma's en -projecten en van de re­
sultaten van communautaire O & TO-activiteiten". 
Het Comité acht de uitvoering van dit programma zeer 
belangrijk. Dit dient concreet vorm te krijgen in een 
met behulp van lokale vertegenwoordigers, die de infor­
matie selectief en gericht kunnen verspreiden, op te 
zetten informatienetwerk. 
3.2.2. Het lijkt het Comité zinvol, een gegevensbank 
op te zetten om de informatie m.b.t. de programma's, 
de uitvoering en resultaten hiervan systematisch op te 
slaan. Hierbij dient aan eventuele eisen van bedrijven 
en andere deelnemers t.a.v. de bescherming van ver­
trouwelijke gegevens tegemoet te worden gekomen. 
Identificatie, kenmerking en screening 
van resultaten en de juridische bescher­
ming hiervan 
3.2.3. Wat de punten 1.2 en 1.3 van Bijlage I betreft, 
vindt het Comité dat dit voorstel van de Commissie een 
aanvulling moet vormen op de verplichtingen van de 
contractanten m.b.t. door de EG gefinancierd onder­
zoek op contractbasis. 
3.2.4. Het Comité verzoekt de Commissie de nodige 
voorzorgsmaatregelen te nemen om te voorkomen dat 
activiteiten die in belangwekkende resultaten uitmon­
den, door een embargo van onderzoekers of instellingen 
getroffen worden, zodat zij niet onmiddellijk of in het 
geheel niet in de lid-staten commercieel geëxploiteerd 
kunnen worden, waardoor EG-belangen geschaad zou­
den worden. 
3.2.5. Het Comité acht het ook van groot belang dat 
de rechten m.b.t. wetenschappelijk eigendom duidelijk 
vastgelegd en gewaarborgd worden, zowel ten opzichte 
van de bij de programma's betrokken werknemers als 
van de bedrijven of instellingen. 
In de EG dienen voorschriften te komen die onderzoe­
kers beschermen en motiveren, zodat commerciële ex­
ploitatie van onderzoeksresultaten intensiever kan 
plaatsvinden. 
Exploitatie van de resultaten 
3.2.6. Exploitatie van de resultaten is het meest ge­
voelige punt van het programma. Om een goed inzicht 
hierin te krijgen, is voorafgaande kennis nodig van de 
verordening die deze kwestie regelt. 
Hierin dient duidelijk te zijn vastgelegd dat alle econo­
mische subjecten van de EG gelijke kansen hebben. 
Daartoe moeten met name: 
— de exploitatierechten d.m.v. openbare aanbestedin­
gen worden toegekend, 
— de t.o.v. verschillende geïnteresseerde bedrijven te 
hanteren selectiecriteria van tevoren worden be­
kendgemaakt. 
31. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 337/15 
3.2.7. Het Comité is van mening dat de financiering 
van de EG, ongeacht het type hiervan, over het al­
gemeen niet a fonds perdu mag geschieden. In geval de 
commerciële exploitatie succesvol is, dienen de kosten 
via een percentage van de omzet van het produkt of 
procédé waarvan de ontwikkeling is gefinancierd, vol­
ledig te worden terugbetaald. 
3.2.8. Wanneer het gaat om de financiering van pro­
totypen, proef- of demonstratieprojecten, mag volgens 
het Comité niet als voorwaarde gesteld worden dat 
partners uit minstens twee lid-staten participeren (eer­
der was dit wel een selectiecriterium). 
3.2.9. Bij de exploitatie van de resultaten dient de 
Commissie na te gaan wat het effect hiervan op de 
concurrentiepositie van de bedrijven is en wat de sociale 
en economische consequenties ervan zijn. 
3.3. Ad artikel 2 - Subprogramma U 
Het Comité staat over het geheel genomen positief 
tegenover de tenuitvoerlegging van subprogramma II 
en meent dat dit tot de ontwikkeling van gemeenschap­
pelijke O & TO-programma's zou kunnen bijdragen. 
Het vindt echter wel dat duidelijk moet worden aange­
geven in hoeverre de EG financieel deelneemt in de 
organisatie RARE en het EUREKA/COSINE-project en 
in welke mate de diverse lid-staten hieraan rechtstreeks 
deelnemen. 
Gedaan te Brussel, 27 oktober 1988. 3.4. Ad artikel 3 
Het Comité acht zich niet in de positie om zich uit te 
spreken over de voorgestelde aanstelling van 
20 tijdelijke medewerkers. Het vraagt zich af in hoe­
verre de werkzaamheden inderdaad tijdelijk zijn. 
Met het oog op de geografische spreiding van de re­
sultaten, vooral in gebieden met een ontwikkelingsach­
terstand, dient volgens het Comité nagegaan te worden 
of sommige functionarissen zich in de lid-staten kunnen 
vestigen (in plaats van in Brussel) of aansluiting bij 
lokale programma's, zoals geïntegreerde middellandse-
zeeprogramma's (GMP) kunnen bevorderen. 
3.5. Ad artikel 7 
3.5.1. Krachtens artikel 7 wordt het programma na 
twee jaar aan een onderzoek onderworpen en worden 
de Raad en het Europese Parlement een verslag en 
eventuele voorstellen voorgelegd. Hierbij is het Econo­
misch en Sociaal Comité over het hoofd gezien. 
Het Comité betreurt deze nalatigheid en dringt er nog­
maals op aan, deze Instelling hierbij te betrekken. 
3.5.2. Hetzelfde geldt voor het eindverslag m.b.t. de 
evaluatie van de bereikte resultaten als bedoeld in ar­
tikel 7, tweede lid. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE