INHOUDSOPGAVE

1. Financiële uitvoering van de periode 2000-2006 in 2010 en afsluiting van projecten 1

2. Economische situatie en koppeling aan voorwaarden 6

3. Audits en financiële correcties 7

4. Door de lidstaten gemelde onregelmatigheden 10

5. Evaluatie 12

6. Voorlichting en publiciteit 13

Dit verslag wordt ingediend in overeenstemming met artikel 14, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1164/1994 en heeft betrekking op de uitvoering, in 2010, van Cohesiefondsprojecten die zijn goedgekeurd in het kader van de periode 2000-2006, alsook op vroegere ISPA-projecten in de betrokken lidstaten, inclusief Bulgarije en Roemenië. De verstrekte informatie is beperkt tot de periode 2000-2006, aangezien Verordening (EG) nr. 1084/2006 tot oprichting van het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1164/1994 de indiening van een jaarverslag over het Cohesiefonds voor de periode 2007-2013 niet voorschrijft.

Dit verslag betreft dus Cohesiefondsactiviteiten in de vijftien begunstigde lidstaten – dertien lidstaten per eind 2006, te weten Griekenland, Spanje, Portugal, Cyprus, Tsjechië, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen Malta, Polen, Slowakije en Slovenië, alsook vroegere ISPA-projecten die tijdens de periode 2000-2006 zijn goedgekeurd in Bulgarije en Roemenië, die op 1 januari 2007 lid van de Europese Unie zijn geworden. Ierland komt als gevolg van zijn economische groei sinds 1 januari 2004 niet meer voor steun uit het Cohesiefonds in aanmerking, maar lopende projecten van het Cohesiefonds moeten nog worden afgesloten.

Bijzonderheden over de uitvoering, in 2010, van de projecten die in het kader van de periode 2000-2006 voor elke lidstaat zijn goedgekeurd, zijn opgenomen in het werkdocument van de diensten van de Commissie bij dit verslag.

1. FINANCIËLE UITVOERING VAN DE PERIODE 2000-2006 IN 2010 EN AFSLUITING VAN PROJECTEN

De lidstaten die in aanmerking komen voor steun uit het Cohesiefonds kunnen in drie groepen worden verdeeld: een groep van vier lidstaten die in aanmerking komen vanaf het begin van de programmeringsperiode 2000-2006 (Griekenland, Spanje, Ierland en Portugal), een tweede groep van tien lidstaten die in mei 2004 lid van de Europese Unie zijn geworden (Cyprus, Tsjechië, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slowakije en Slovenië) en de twee lidstaten (Roemenië en Bulgarije) die in januari 2007 tot de Europese Unie zijn toegetreden.

1.1 Verlenging van de einddatum voor de subsidiabiliteit van uitgaven

In de "Guidelines on the Closure of Cohesion Fund and Ex-ISPA projects 2000-2006"[1] wordt verwezen naar de periode van subsidiabiliteit van de uitgaven, die wordt vastgesteld in elk afzonderlijk besluit voor het toekennen van financiële steun. Overeenkomstig het beginsel van gezond financieel beheer en de richtsnoer die op 9 maart 2005 door het directoraat-generaal Regionaal beleid aan de lidstaten is gestuurd, heeft de Commissie voor alle Cohesiefondsprojecten de einddatum voor de subsidiabiliteit van de uitgaven (als algemene regel) vastgesteld op uiterlijk 31 december 2010.

In april 2010 heeft de Commissie, als een van de maatregelen ter ondersteuning van het Europees economisch herstelplan, het "Amendment of the Guidelines on the closure of Cohesion Fund and ex-ISPA projects 2000-2006"[2] vastgesteld. In dit amendement wordt gesteld dat de Commissie de einddatum voor subsidiabiliteit mag verlengen wanneer daarvoor goede redenen zijn. De Commissie heeft er rekening mee gehouden dat projecten die vanaf 2004 zijn goedgekeurd in het bijzonder last kunnen hebben gehad van problemen met betrekking tot het verkrijgen van de vereiste nationale publieke of particuliere medefinanciering of van problemen die de begunstigden kunnen hebben gehad om de oorspronkelijke planning aan te houden. De Commissie heeft meegewogen dat de uitvoering van dergelijke projecten nog bezig was of zelfs pas was begonnen toen de crisis toesloeg.

Voor projecten die zijn goedgekeurd bij een besluit van de Commissie na 1 januari 2004 kan de Commissie, op grond van een naar behoren gemotiveerd verzoek, besluiten de einddatum voor de subsidiabiliteit te verlengen tot 31 december 2011. Als het daarbij gaat om een project met een bijdrage uit het Cohesiefonds van minimaal 100 miljoen euro, kan de einddatum voor de subsidiabiliteit bovendien worden verlengd tot 31 december 2012.

Een uitzondering voor de verlenging van de einddatum voor de subsidiabiliteit van de uitgaven tot na bovengenoemde data is uitsluitend mogelijk onder uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde omstandigheden (opschortende effecten vanwege administratieve of juridische procedures, gevallen van overmacht met ernstige gevolgen voor de uitvoering van het door het Cohesiefonds gesteunde project of manifeste fouten die aan de Commissie zijn toe te schrijven).

De wijziging van de richtsnoeren over de afsluiting is gunstig ontvangen door de respectieve lidstaten, en de Commissie is van mening dat deze zal bijdragen tot een doeltreffendere en doelmatigere uitvoering van de Cohesiefondsprojecten voor de periode 2000-2006. Als gevolg hiervan heeft een aantal lidstaten verzocht om verlenging van de einddatum voor subsidiabiliteit voor enkele tientallen Cohesiefondsprojecten in 2010, wat betekent dat de uitvoering van deze projecten tot eind 2011 of 2012 zal doorgaan.

1.2 Betalingen die in 2010 zijn verricht voor gedurende de periode 2000-2006 goedgekeurde projecten

In het algemeen waren er voor Cohesiefonds- (en vroegere ISPA-)projecten voor de periode 2000-2006 minder saldobetalingen dan oorspronkelijk werd verwacht. Afsluitende betalingsaanvragen vereisen een grondige analyse van de afsluitingsdocumenten en, afhankelijk van de volledigheid en de kwaliteit daarvan, is het mogelijk dat saldobetalingen in een later stadium plaatsvinden dan aanvankelijk was gepland. In 2010 bedroeg de oorspronkelijke begroting voor betalingen voor de projecten van het Cohesiefonds voor de periode 2000-2006 2 500 miljoen euro. De overdracht van kredieten heeft geleid tot een definitieve begroting van 2 321 miljoen euro. Om de kloof tussen de beschikbare middelen en de vraag naar betalingen te overbruggen, zijn bedragen overgedragen naar het begrotingsonderdeel voor de programma’s van het Cohesiefonds voor de periode 2007-2013. Voor de periode 2000-2006 zijn de beschikbare kredieten van 2 321 miljoen euro volledig ten uitvoer gelegd vóór eind 2010. Dit bedrag is lager dan in 2009 (2 777 miljoen euro), wat erop wijst dat de cyclus van de uitvoering van Cohesiefondsprojecten zijn laatste fase nadert.

Voor de begrotingsonderdelen met betrekking tot de vroegere ISPA-projecten bedroeg de oorspronkelijke begroting voor 2010 560 miljoen euro. De kredieten zijn in september (tijdens de algemene overdrachtsprocedure) verminderd met een bedrag van 184 miljoen euro. Na verdere overdrachten in december 2010 bedroegen de definitieve kredieten circa 368 miljoen euro. De beschikbare kredieten zijn volledig ten uitvoer gelegd.

In tabel 1 wordt de totale uitvoering van de betalingen in 2010 aangegeven (met inbegrip van technische bijstand) voor de Cohesiefonds- en de vroegere ISPA-projecten.

Tabel 1: Uitvoering van het Cohesiefonds en betalingen voor vroegere ISPA-projecten in 2010 (in euro’s)

Betalingskredieten | Oorspronkelijk | Ontwikkelingen | Financiële middelen | Uitvoering |

Cohesiefonds | 2 500 000 000 | -179 383 717 | 2 320 616 283 | 2 320 616 283 |

Vroegere ISPA-projecten | 560 000 000 | -191 878 478 | 368 121 522 | 368 121 522 |

TOTAAL | 3 060 000 000 | -371 262 195 | 2 688 737 805 | 2 688 737 805 |

Tabel 2 laat voor elke lidstaat en elke sector het niveau van de betalingen in 2010 zien. De belangrijkste begunstigde landen zijn Spanje voor de EU-4, Polen voor de EU-10 en Roemenië voor de EU-2. In 2010 waren de betalingen voor de volgende landen hoger in vergelijking met de in 2009 gedane betalingen: Polen (+108 miljoen euro: een stijging van 13% ten opzichte van de betalingen in 2009) en Slowakije (+14 miljoen euro: een stijging van 29% ten opzichte van de betalingen in 2009).

Tabel 2. In 2010 verrichte betalingen voor de Cohesiefondsprojecten en vroegere ISPA-projecten per lidstaat en per sector

Portugal | 109 709 657 | 4,1% | 127 564 819 | 4,7% | 985 244 | 238 259 720 | 8,86% |

Ierland | 0 | 0,0% | 0 | 0 | 0 | 0,00% |

Spanje | 328 329 637 | 12,2% | 280 813 392 | 10,4% | 0 | 609 143 029 | 22,66% |

Tsjechië | 55 297 256 | 2,1% | 30 680 718 | 1,1% | 425 379 | 86 403 353 | 3,21% |

Estland | 15 878 636 | 0,6% | 22 039 712 | 0,8% | 0 | 37 918 348 | 1,41% |

Hongarije | 29 331 827 | 1,1% | 17 526 811 | 0,7% | 856 105 | 47 714 743 | 1,77% |

Letland | 10 338 526 | 0,4% | 25 859 859 | 1,0% | 544 591 | 36 742 976 | 1,37% |

Litouwen | 8 740 955 | 0,3% | 15 252 592 | 0,6% | 6 138 958 | 30 132 506 | 1,12% |

Malta | 0 | 0,0% | 0 | 0,0% | 40 420 | 40 420 | 0,00% |

Polen | 448 619 538 | 16,7% | 491 467 969 | 18,3% | 4 116 085 | 944 203 592 | 35,12% |

Slowakije | 26 049 461 | 1,0% | 34 584 958 | 1,3% | 0 | 60 634 419 | 2,26% |

Slovenië | 11 790 480 | 0,4% | 440 792 | 0,0% | 96 250 | 12 327 522 | 0,46% |

Roemenië | 109 605 808 | 4,1% | 97 810 588 | 3,6% | 1 959 440 | 209 375 836 | 7,79% |

Spanje | 12 884 382 648 | 11 128 639 199 | 86,4% | 1 755 743 450 | 13,6% |

Ierland | 625 755 407 | 580 710 223 | 92,8% | 45 045 184 | 7,2% |

Portugal | 3 482 652 576 | 2 979 319 277 | 85,5% | 503 333 299 | 14,5% |

Tsjechië | 1 226 218 717 | 1 061 982 697 | 86,6% | 164 236 020 | 13,4% |

Estland | 425 431 731 | 368 686 651 | 86,7% | 56 745 080 | 13,3% |

Hongarije | 1 481 998 333 | 1 075 837 677 | 72,6% | 406 160 656 | 27,4% |

Letland | 713 737 155 | 578 052 034 | 81,0% | 135 685 121 | 19,0% |

Litouwen | 825 210 750,63 | 691 544 300 | 83,8% | 133 666 450 | 16,2% |

Malta | 21 966 289 | 17 573 031 | 80,0% | 4 393 258 | 20,0% |

Polen | 5 634 539 614 | 4 652 759 522 | 82,6% | 981 780 092 | 17,4% |

Slowakije | 765 689 903 | 646 665 528 | 84,5% | 119 024 375 | 15,5% |

Slovenië | 254 129 012 | 214 745 183 | 84,5% | 39 383 829 | 15,5% |

Roemenië | 2 035 838 573 | 1 550 268 645 | 76,1% | 485 569 928 | 23,9% |

Estland | 37 | 21 | 1 | 129 290 305 | 16 |

Griekenland | 124 | 58 | 8 | 1 298 010 305 | 66 |

Spanje | 407 | 164 | 57 | 4 272 630 917 | 243 |

Ierland | 10 | 4 | 0 | 357 368 796 | 6 |

Cyprus | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 |

Letland | 46 | 19 | 9 | 143 251 895 | 27 |

Litouwen | 51 | 16 | 1 | 171 791 687 | 35 |

Hongarije | 47 | 12 | 1 | 34 389 692 | 35 |

Malta | 3 | 0 | 0 | 0 | 3 |

Polen | 130 | 6 | 0 | 68 915 348 | 124 |

Portugal | 109 | 36 | 6 | 825 206 357 | 73 |

Slovenië | 28 | 13 | 3 | 81 180 871 | 15 |

Slowakije | 39 | 11 | 3 | 145 781 900 | 28 |

Roemenië | 63 | 6 | 4 | 15 776 582 | 57 |

Cyprus | NEE | NEE |

Tsjechië | NEE | 6 814 711 | 6 814 711 | NEE |

Estland | NEE | NEE |

Griekenland | NEE | 31 141 | -157 142 | -126 001 | NEE |

Spanje | NEE | 115 666 | 21 006 031 | 21 121 697 | NEE |

Hongarije | NEE | JA – vervoersector |

Ierland | NEE | 627 640 | 627 640 | NEE |

Letland | NEE | 506 270 | 506 270 | NEE |

Litouwen | NEE | 30 177 | 30 177 | NEE |

Malta | NEE | NEE |

Polen | NEE | 111 246 392 | 111 246 392 | NEE |

Portugal | NEE | 12 925 561 | 12 925 561 | NEE |

Roemenië | NEE | 1 728 070 | 1 728 070 | NEE |

Slovenië | NEE | NEE |

Slowakije | NEE | 1 668 163 | 1 668 163 | NEE |

Cyprus | 0 |

Tsjechië | 10 | 5 900 612 | 17,07% | 467 210 | 5,14% |

Estland | 0 |

Griekenland | 16 | 8 011 028 | 23,18% | 18 046 | 0,2% |

Spanje | 8 | 6 661 294 | 19,27% | 5 779 950 | 63,59% |

Hongarije | 3 | 1 748 494 | 5,06% | 1 748 494 | 19,24% |

Ierland | 3 | 1 627 701 | 4.71% | 0 |

Letland | 2 | 120 155 | 0,35% | 0 |

Litouwen | 7 | 5 055 374 | 14,63% | 626 036 | 6,89% |

Malta | 0 |

Polen | 15 | 939 617 | 2,72% | 0 |

Portugal | 11 | 4 372 226 | 12,65% | 321 775 | 3,54% |

Roemenië | 0 |

Slovenië | 0 |

Slowakije | 1 | 127 985 | 0,37% | 127 985 | 1,41% |

TOTAAL | 76 |34 564 486 |100 |9 089 496 |100 | |

5. EVALUATIE

De Commissie voert, in nauwe samenwerking met de lidstaat en de beheersautoriteiten, de ex-postevaluatie uit. De meest recente ex-postevaluatie van Cohesiefondsprojecten is in 2009 gestart. Hierbij zijn alle Cohesiefonds- en voormalige ISPA-projecten die zijn uitgevoerd in de jaren 2000-2006 onderzocht en het eindverslag wordt in januari 2012 verwacht. In de evaluatie wordt de bijdrage beoordeeld die het Cohesiefonds en ISPA hebben geleverd (1) aan de ontwikkeling van het EU-vervoersysteem, (2) aan de realisatie van het EU-acquis inzake milieu en (3) aan het effect van ISPA als voorbereiding voor de programma’s van de structuurfondsen en het Cohesiefonds. In het kader van de algehele ex-postevaluatie van het Cohesiefonds zijn er ex-post-kosten-batenanalysen uitgevoerd voor een steekproef van vervoers- en milieuprojecten. Het is de bedoeling daaruit lessen voor toekomstige programmeringsperioden te trekken.

De eerste resultaten van de ex-postevaluatie voor de vervoerinfrastructuur laten zien dat het Cohesiefonds 1 281 km nieuwe wegen en 3 176 km vernieuwde wegen (in totaal 4 457 km wegen) heeft medegefinancierd. Met betrekking tot de spoorwegsector zijn 2 010 km nieuwe spoorlijnen en 3 840 km verbeterde spoorlijnen (in totaal 5 350 km spoorlijnen) medegefinancierd door het Cohesiefonds.

6. VOORLICHTING EN PUBLICITEIT

Vanaf 1 januari 2007 worden alle aangelegenheden in verband met het Cohesiefonds besproken in het Coördinatiecomité van de fondsen (Cocof, ingesteld overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1083/2006).

Diverse kwesties die relevant zijn voor het Cohesiefonds zijn tijdens de vergaderingen van Cocof gepresenteerd of besproken. Deze omvatten:

- Het DG Regionaal beleid heeft informatie verstrekt over een voorstel voor een meer flexibele einddatum voor de subsidiabiliteit van de uitgaven (33e en 34e vergadering van het Coördinatiecomité van de fondsen, Brussel, 28 januari 2010 en 10 maart 2010).

- Het DG Regionaal beleid heeft de lidstaten geïnformeerd over de goedkeuring van de wijziging van de "Guidelines on the closure of Cohesion Fund and ex-ISPA projects 2000-2006" (april 2010).

- Het DG Regionaal beleid heeft een discussie gehouden over de herziene handleiding voor het wijzigen van besluiten die door de Commissie zijn genomen voor Cohesiefondsprojecten op grond van Verordening (EG) nr. 1164/1994, als gewijzigd (38e vergadering van het Coördinatiecomité van de fondsen, Brussel, 22 september 2010).

- Het DG Regionaal beleid heeft de definitieve versie gepresenteerd van de Cocof-notitie 08/0007/03 "Revised guidance note on the amendment of decisions taken by the Commission for Cohesion Fund projects on the basis of Regulation (EC) No 1164/1994 as amended" van 24 september 2010, die beschikbaar is in alle drie werktalen (39e vergadering van het Coördinatiecomité van de fondsen, Brussel en Bergen, 20 en 21 oktober 2010).

In 2010 is het directoraat-generaal Regionaal beleid doorgegaan met een gedetailleerde verslaglegging over het Cohesiefonds in zijn jaarlijkse activiteitenverslag[4] en met het publiceren van bijzonderheden over belangrijke projecten, inclusief door het Cohesiefonds gefinancierde projecten, voor zowel de periode 2000-2006 als de periode 2007-2013. De bijzonderheden van veel van deze projecten zijn beschikbaar in een databank met zoekfunctie op de Inforegio-website. Cohesiefondsprojecten zijn ook opgenomen in een specifieke publicatie waarin aandacht wordt geschonken aan 150 voorbeelden van projecten die medegefinancierd zijn door het Europese regionale beleid.

[1] "Guidelines on the Closure of Cohesion Fund and Ex-ISPA projects 2000-2006", SEC(2008) 415 van 4 april 2008

[2] "Amendment of the Guidelines on the closure of Cohesion Fund and ex-ISPA projects 2000-2006", SEC(2010) 0405 van 19 april 2010

[3] Verordening (EG) nr. 2185/1996, PB L 292 van 15.10.1996, blz. 2.

[4] Gepubliceerd op http://ec.europa.eu/atwork/synthesis/aar/index_en.htm