25. 11. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/19 
Advies van het Economisch en Sociaal Comité inzake het voorstel voor een verordening van de 
Raad betreffende een communautaire steunregeling voor andere dan documentaire film- en 
televisiecoprodukties (l) 
(SS/C 303/08) 
De Raad heeft op 2 mei 1985 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal 
Comité om advies te vragen inzake bovengenoemd voorstel. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverlening, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 september 1985 goedgekeurd. 
Rapporteur was de heer Broicher. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 229e zitting van 25 en 26 september 1985 
(vergadering van 25 september) het volgende adviesuitgebracht, dat met 73 stemmen vóór en 2 
stemmen tegen, bij 9 onthoudingen, is goedgekeurd. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Comité spreekt in beginsel zijn voldoening uit 
over hetgeen met dit voorstel voor een verordening wordt 
beoogd, zoals reeds in zijn advies inzake het „Groenboek 
over het instellen van de gemeenschappelijke markt voor de 
omroep met name via satelliet en kabel" is uiteengezet. 
1.2. Dit voorstel vertoont evenwel een aantal lacunes, 
vooral wat de uitvoerbaarheid ervan in de praktijk betreft. 
Deze lacunes zijn soms toe te schrijven aan het feit dat men 
zich niet voldoende bewust is van de fundamentele 
verschillen tussen 
— het produceren en uitzenden van tv-programma's 
enerzijds 
en 
— het produceren en de verkoop van speel(bioscoop)films 
anderzijds. 
Met de bedoeling ten behoeve van deze twee sectoren iets te 
doen, wordt een in hoofdzaak gelijksoortige over­
koepelende steunregeling voor beide sectoren, waarvan de 
marktpositie vööral binnen de Gemeenschap fundamenteel 
verschillend is, ingevoerd. 
1.3. In de Lid-Staten worden tv-produkties uitsluitend 
uitgezonden door de daartoe opgerichte of toegelaten tv-
organisities (staats-, publiekrechtelijke of particuliere 
organisaties). Het aantal tv-organisaties in de afzonderlijke 
Lid-Staten is beperkt (in het algemeen zijn er tussen twee en 
ten hoogste vijf programma's van nationale betekenis). 
Ook bij de toelating van particuliere omroeporganisaties 
komt het onder deze organisaties al ras tot een feitelijke 
monopolie- of oligopolievorming (b.v. Berlusconi of het 
Sat-1-consortium in de Bondsrepubliek Duitsland). De tv-
organisaties bekostigen de door hen uitgezonden produk-
ties in beginsel uit de opbrengst van de kijkgelden of uit de 
reclameopbrengsten, doch zij hebben er belang bij dat de 
produktiekosten van deze programma's zo laag mogelijk 
blijven. Vooral onder de tv-organisaties van de kleine Lid-
Staten met verhoudingsgewijs geringe inkomsten bestaat 
een aanzienlijke afhankelijkheid van de (overwegend 
Anglo-Amerikaanse) markt waarop tv-produkties te koop 
worden aangeboden. De tv-organisaties van grote landen 
vertonen daarentegen meestal de tendens, een groot 
(!) PB nr. C 125 van 22. 5. 1985, blz. 13. gedeelte van hun produkties uitsluitend op de eigen 
behoeften af te stemmen en deze zelf te produceren. De in te 
voeren steunregeling kan een stimulans zijn om meer dan 
tot dusver internationale coprodukties — waarvan er zeer 
zeker reeds een gevarieerde hoeveelheid is — uit te zenden 
en zowel het aankopen van kant-en-klare produkties als het 
produceren van zuiver nationale eigen programma's 
enigszins in te krimpen. 
1.3.1. Een positief punt is dat het voorstel voor een 
verordening uitsluitend gericht zal zijn op verlening van 
steun voor coprodukties in de sector „amusement". In deze 
sector zal niet alleen in de toekomst de behoefte het grootste 
zijn — hoewel het binnen afzienbare tijd niet tot een 
vertienvoudiging ervan zal komen -, maar deze sector is tot 
dusver ook het meest afhankelijk van de internationale 
markt voor de aankoop van produkties. Tevens leent de 
sector „amusement" zich nog het meest voor het over­
bruggen van verschillen tussen de betrokken volkeren. 
Afgezien van het belang van deze sector voor economie en 
werkgelegenheid is ook het culturele belang van de 
Europese speelfilm een reden om financiële steun te 
verlenen voor coprodukties. 
1.3.2. Nog een positief punt is dat ook particuliere 
producers die voor anderen programma's maken, financië­
le steun kunnen krijgen (2). 
1.3.3. Resumerend kan worden gezegd dat bij verlening 
van financiële steun voor televisiecoprodukties het resul­
taat op de markt, zodra de desbetreffende overeenkomsten 
inzake coproduktie van een programma zijn gesloten en 
zodra is toegezegd dat de produktie zal worden uitgezon­
den, in hoofdzaak al vaststaat. De overeengekomen 
coproduktie zal in de betrokken Lid-Staten doorgaans een-
of tweemaal worden uitgezonden. Aangezien het financiële 
resultaat wanneer de desbetreffende overeenkomsten zijn 
gesloten daardoor reeds min of meer vaststaat, vormt het 
verstrekken van een renteloze lening een minimumstimu-
lans, welke dient te worden geboden om te bereiken dat van 
(2) Deze particuliere producers spelen bij voorbeeld bij het 
produceren van programma's voor het ZDF (Zweites Deut-
sches Fernsehen) in de Bondsrepubliek Duitsland een belangrij­
ke rol. Jaarlijks worden in de Bondsrepubliek door ca. 60 
zelfstandige producers in opdracht programma's geprodu­
ceerd, waarmee een bedrag van om en nabij 200 miljoen DM is 
gemoeid; dit bedrag maakt ca. 40 % van de hiervoor 
beschikbare gelden uit. 
Nr. C 303/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 11. 85 
dit aanbod gebruik wordt gemaakt. Het verdere bespa­
ringseffect — dat echter ook zonder verlening van 
financiële steun door de Gemeenschap ontstaat — is dat de 
betrokken landen de produktiekosten onder elkaar ver­
delen, doch dat elk land voor zich volledig het recht krijgt 
om de produktie uit te zenden. 
1.4. Bij een speelfilm liggen de zaken heel anders: 
1.4.1. Een speelfilm is per definitie een produkt dat 
voornamelijk voor de internationale markt is bestemd en 
vindt zijn weg naar de markt via de bioscopen in de 
afzonderlijke landen, waarbij het er niet toe doet of deze 
speelfilm al dan niet een internationale coproduktie is. Of 
een film op de markt te verkopen is, wordt uiteindelijk aan 
het loket van de bioscoop bepaald. Hierop kan ook door 
een gegarandeerde distributie van de film niet worden 
vooruitgelopen. Dit betekent dat het financiële resultaat tot 
het einde toe onzeker blijft. De opbrengst van een 
bioscoopfilm kan tien-, zelfs honderdmaal zo groot zijn als 
de produktiekosten ervan, doch kan ook slechts een fractie 
van de produktiekosten bedragen, zodat producers zelfs 
niet in staat zijn om een verstrekte lening terug te betalen. 
1.4.2. De Europese bioscoopfilmindustrie dient, afge­
zien van het feit dat deze sector een crisis doormaakt, ook 
om een andere reden financiële bijstand van de Gemeen­
schap te krijgen, namelijk omdat internationale copro-
dukties ontstaan, waardoor de Europese biscoopbezoeker 
het gevoel krijgt dat hij deel uitmaakt van een echte 
Gemeenschap. Uiteindelijk komt deze financiële steun van 
de Gemeenschap voor films ook weer de Europese televisie 
als eindgebruiker ten goede. 
1.4.3. Wel dienen in dit verband per sector procedures te 
worden uitgewerkt voor de indiening van aanvragen en 
verlening van financiële steun die zijn afgestemd op de in 
voorgaande genoemde kenmerken van deze sectoren. Het 
comité stelt daarom voor om de verordening duidelijk te 
splitsen in een gedeelte waarin de selectiecriteria en wijze 
van verlening van financiële steun voor de sector „televisie" 
en een gedeelte waarin deze punten voor de sector 
„bioscoop" afzonderlijk zijn geregeld. Met een dergelijke, 
weliswaar gesplitste maar in dezelfde verordening vervatte 
steunregeling zou gewaarborgd zijn dat de twee sectoren 
tegelijkertijd in aanmerking komen van de EG-steunrege-
ling. 
1.4.4. Ten aanzien van de sector „bioscoopfilm" vestigt 
het Comité er tevens de aandacht op dat er behalve een 
specifieke steunregeling ook een harmonisatie van de 
wettelijke voorschriften van de Lid-Staten moet komen, om 
een echte Europese binnenmarkt tot stand te kunnen 
brengen. Daarom dient de Commissie in samenwerking 
met vertegenwoordigers van deze branche maatregelen te 
nemen waardoor het concurrentievermogen van de 
Europese producenten van bioscoopfilms in de gehele 
wereld wordt verbeterd. 
2. Bijzondere opmerkingen over de afzonderlijke bepalin­
gen van het voorstel voor een verordening 
2.1. Artikel 1 
Ten einde vorderingen te kunnen maken bij de ver­
wezenlijking van het in de derde alinea van dit artikel 
genoemde doel, zou moeten worden nagegaan of copro-duktiepartners uit de zogenaamde „kleine" Lid-Staten ook 
voor financiële steun in aanmerking zouden komen indien 
zij niet volledig aan de overige criteria voldoen. In elk geval 
dient in de verordening duidelijk te worden aangegeven, op 
welke wijze het stimuleren van coprodukties in de kleine 
Lid-Staten dient te worden geïntensiveerd. 
2.2. Artikel 3, lid 1 
In tegenstelling tot de sector „televisie" dient bij een 
filmcoproduktie het recht op financiële steun reeds te 
gelden wanneer deze film door twee partners uit ver­
schillende Lid-Staten wordt gemaakt. 
2.3. Artikel 3, lid 4 
Volgens het Comité dient in de sector „film" het 
maximumpercentage (60 %) te vervallen. Ten aanzien van 
de sector „televisie" moet worden afgewacht welke 
ervaring hiermee wordt opgedaan. 
2.4. Artikel 3, lid 6 
Volgens het voorstel voor een verordening mag de inbreng 
van coproducers uit niet-Lid-Staten niet meer dan 20 % 
bedragen. Het Comité constateert dat de Commissie geen 
economische argumenten voor dit maximumpercentage 
aanvoert. Hoewel dit maximumpercentage van 20 % thans 
uit politiek oogpunt wellicht verantwoord is, zal dit op de 
lange duur een obstakel voor coprodukties vormen. Het 
Comité verzoekt de Commissie aan de hand van de 
opgedane ervaring het vastgestelde maximumpercentage 
op gezette tijden onder de loep te nemen. 
2.5. Artikel 4, lid 1 
Overeenkomstig de opmerking over artikel 3, lid 1, dient de 
voorwaarde dat de distributie van filmcoprodukties 
gegarandeerd moet zijn, tot twee Lid-Staten te worden 
beperkt. 
•2.6. Artikel 5, lid 3 
Verkoopstimulerende maatregelen spelen bij tv-produk-
ties, gezien de in het begin van dit document beschreven 
situatie, geen beslissende rol. Wel is het van belang dat 
kopieën in verscheidene talen worden vervaardigd. Over 
het geheel genomen dient echter ten aanzien van de 
kostenfactoren waarvoor financiële steun wordt verleend, 
geen inhoudelijke beperking te worden gemaakt. Daarom 
lijkt een proportionele staffeling van de financiële steun per 
kostengroep, zoals produktie enerzijds en verhuur ander­
zijds, voor deze twee sectoren niet gewenst. 
2.7. Artikel 6, lid 3 
Aangezien bij filmprodukties — in tegenstelling tot 
televisiecoprodukties waarvoor renteloze leningen worden 
verstrekt (zie artikel 7, lid 1) — rente op de financiële 
bijstand moet worden betaald, dient de Commissie bij het 
bepalen van het rentepercentage en de wijze van terugbeta­
ling in elk geval rekening te houden met de economische 
problemen van deze branche. 
Voorts dient volgens het Comité in dit voorschrift te 
worden gepreciseerd dat terugbetaling van het voorschot 
overeenkomstig de behaalde recette geschiedt. 
25. 11. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/21 
Daarom moet de mogelijkheid worden gecreëerd om tv-
produkties een kleinere groep van deskundigen, waarvan 
de samenstelling specifiek op de tv-sector is afgestemd, een 
oordeel te laten uitspreken. Eigenaars van bioscopen 
behoeven ook geen deel uit te maken van de groep van 
deskundigen voor de sector „bioscoopfilm". 
2.10. Artikel 13 
Het Comité doet de suggestie om het jaarlijks uit te brengen 
verslag behalve aan Raad en Europees Parlement ook aan 
het Economisch en Sociaal Comité voor te leggen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
In de loop van de discussie aangebrachte tekstwijziging: 
Tijdens de behandeling van het advies van de Afdeling werd de volgende passage door een wijzingsvoorstel 
geschrapt en vervangen door een nieuwe tekst: 
2.4. Artikel 3, lid 6 
Mocht onderhavige verordening tot doel hebben, Europese coprodukties van tv-programma's te stimuleren en 
de positie van deze coprodukties op de wereldmarkt te verbeteren, dan mag het percentage van de inbreng van 
coproducers uit niet-Lid-Staten niet te restrictief worden vastgesteld. Hierdoor zou namelijk de mogelijkheid 
teniet worden gedaan om voor de Europese coprodukties een grotere afzetmarkt te ontsluiten dan die van de 
Lid-Staten van de Gemeenschap, waardoor de coprodukties rendabeler worden. De ervaring leert dat een 
gewaarborgde uitzending van coprodukties in niet-Lid-Staten over het algemeen alleen maar haalbaar is indien 
de desbetreffende landen aan een coproduktie deelnemen. Tevens zou de financiële inbreng van de 
coproducenten uit de Lid-Staten kunnen worden verminderd wanneer de kosten van een coprouktie meer ook 
over coproducenten uit niet-Lid-Staten kunnen worden omgeslagen, te meer daar door deze inbreng uit niet-
Lid-Staten de totale kosten niet toenemen. De overheersende invloed van de coproduktiepartners uit de Lid-
Staten zou ook nog gewaarborgd zijn, wanneer zij ten minste 60 % van de produktiekosten voor hun rekening 
nemen. Deze overwegingen gelden evenzeer voor filmcoprodukties en bieden een grotere waarborg dat de 
daarvoor in de vorm van voorschotten op de recette verleende financiële steun wordt terugbetaald. 
Uitslag van de stemming 2.8. Artikel 8 
Over de door de Commissie vast te stellen uitvoeringsver­
ordening waarin zo belangrijke kwesties als de wijze van 
verlening van financiële steun en de selectriecriteria dienen 
te worden geregeld, dient het Economisch en Sociaal 
Comité te worden geraadpleegd. 
2.9. Artikel 9 
De op te richten groep van deskundigen is, althans wat de 
sector „tv-produkties" betreft, te groot en een te log forum. 
Tevens is het niet bijzonder zinvol om bij de beoordeling 
van tv-produkties filmverhuurders te laten meewerken. 
Gedaan te Brussel, 25 september 1985. 
Vóór: 38, tegen: 33, onthoudingen: 9.