EUROPESE COMMISSIE Brussel, 3.7.2018 COM(2018) 513 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD BETREFFENDE HET GARANTIEFONDS EN HET BEHEER ERVAN IN 2017

{SWD(2018) 369 final}



Inhoudsopgave 1.Inleiding 2.Financiële positie en significante transacties van het Garantiefonds 2.1.Financiële positie van het Garantiefonds op 31 december 2017 2.2.Significante transacties van het Fonds in 2017 2.2.1.Beroep op het Garantiefonds 2017 2.2.2.Voorziening van het Garantiefonds 2017 2.3.Significante verrichtingen na de verslagdatum (per eind februari 2018). 3.Enkelvoudige jaarrekening van het Fonds 3.1.Enkelvoudige financiële positie op 31 december 2017 3.2.ENKELVOUDIG OVERZICHT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES 4.Het treasurybeheer van het Garantiefonds 4.1.Beleggingsbeleid 4.2. Prestaties en marktontwikkelingen 5.Beroep op het Garantiefonds 6.Vergoeding van de EIB



1.Inleiding Bij Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad van 25 mei 2009 (gecodificeerde versie) (hierna "de verordening" genoemd) is een Garantiefonds (hierna "het Fonds" genoemd) ingesteld voor de terugbetaling van crediteuren van de Unie ingeval begunstigden van door de Europese Unie toegekende of gegarandeerde leningen in gebreke blijven. Overeenkomstig artikel 7 van de verordening heeft de Commissie het financiële beheer van het Fonds toevertrouwd aan de Europese Investeringsbank (EIB) in het kader van een overeenkomst tussen de Gemeenschap en de EIB die van 25 november 1994 dateert en vervolgens op 23 september 1996, 8 mei 2002, 25 februari 2008 en 9 november 2010 is gewijzigd (hierna "de overeenkomst" genoemd).

In artikel 8 van de verordening is bepaald dat de Commissie uiterlijk op 31 mei van het volgende begrotingsjaar een jaarverslag over de stand en het beheer van het Fonds tijdens het voorgaande begrotingsjaar moet toezenden aan het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer. Deze informatie wordt verstrekt in voorliggend verslag samen met het werkdocument van de diensten van de Commissie. Het is, in lijn met de Overeenkomst, gebaseerd op van de EIB ontvangen gegevens. 2.Financiële positie en significante transacties van het Garantiefonds 2.1.Financiële positie van het Garantiefonds op 31 december 2017 Het Garantiefonds bedroeg 2 560 761 844,63 EUR per 31 december 2017 (2 506 053 053,14 EUR per 31 december 2016) (zie de bijlage bij het werkdocument van de diensten van de Commissie: Jaarrekening van het Garantiefonds, zoals verstrekt door de EIB). De totale boekwaarde van het Fonds is in 2017 met ongeveer 54,7 miljoen EUR gestegen. Dit is vooral te verklaren door: Stijgingen: ·De bijdrage uit de EU-begroting (voorzieningsbedrag) van 137,8 miljoen EUR om het Fonds met het streefbedrag van 9 % van de totale uitstaande verplichtingen in overeenstemming te brengen. ·Het economisch resultaat met betrekking tot financiële operaties ter grootte van 16,0 miljoen EUR. Dalingen: ·Interventies van het Fonds ter dekking van wanbetalingen voor in totaal 86,4 miljoen EUR. ·De daling van de waardering van de portefeuille met 12,8 miljoen EUR wegens de aanpassing van de waarde ervan voor waardering tegen marktwaarde. 2.2.Significante transacties van het Fonds in 2017 2.2.1.Beroep op het Garantiefonds 2017 Syrië In 2017 werd de EIB nog steeds geconfronteerd met betalingsachterstanden op Syrische overheidsleningen. Als gevolg daarvan en in overeenstemming met de Garantieovereenkomst tussen de EU en de EIB heeft de EIB tot 31 december 2017 nog 13 keer een beroep gedaan op het EU-Garantiefonds voor een totaalbedrag van 56,3 miljoen EUR (zie punt 5). Enfidha Airport (Tunesië) In 2017 heeft de Commissie 28,7 miljoen EUR betaald aan de EIB voor drie gehonoreerde garanties met betrekking tot een noodlijdende lening aan Enfidha Airport (Tunesië) (zie punt 5). 2.2.2.Voorziening van het Garantiefonds 2017 In februari 2017 is een met het voorzieningsbedrag voor 2017 overeenstemmend bedrag van 240,5 miljoen EUR uit de begroting in het Fonds gestort.

De bijdrage uit de EU-begroting aan het Fonds overgedragen in 2018 werd berekend overeenkomstig de artikelen 3 en 5 van de verordening: In artikel 3 van de verordening is bepaald dat de middelen van het Fonds een streefbedrag moeten bereiken dat is vastgesteld op 9 % van het uitstaande bedrag in hoofdsom van het totaal van de verplichtingen die voortvloeien uit elke operatie, vermeerderd met de verschuldigde en niet-betaalde interesten. Krachtens artikel 5 van de verordening is het uit de begroting aan het Fonds over te maken bedrag in het jaar n + 1 gelijk aan het aan het begin van het jaar n berekende verschil tussen het streefbedrag en de waarde van de nettoactiva van het Fonds aan het einde van het jaar n - 1. Om het Fonds met het percentage van 9 % van het uitstaande bedrag in hoofdsom in overeenstemming te brengen, is in de begroting voor 2018 een bedrag van 137,8 miljoen EUR, berekend op basis van de op 31 december 2016 uitstaande gegarandeerde operaties, opgenomen om in het Fonds te storten. Het bedrag is goedgekeurd door de Raad en het Europees Parlement en opgenomen als een actief (vordering) van het Fonds in de balans van 31 december 2017. 2.3.Significante verrichtingen na de verslagdatum (per eind februari 2018). In februari 2018 is het bovengenoemde voorzieningsbedrag van 137,8 miljoen EUR overgeboekt van de EU-begroting naar het Fonds. Op 15 januari 2018 werd een bedrag van 0,14 miljoen EUR teruggevorderd van Enfidha Airport en gecrediteerd aan het Garantiefonds. Dit bedrag werd opgenomen als een actief (vordering) in de balans van 31 december 2017. In februari en maart 2018 werd een totaalbedrag van 10,6 miljoen EUR uitbetaald in twee gehonoreerde garanties voor wanbetalingen van Syrië (3,2 miljoen EUR en 7,4 miljoen EUR, met inbegrip van sancties door de EIB). 3.Enkelvoudige jaarrekening van het Fonds De enkelvoudige jaarrekening van het Fonds wordt opgesteld om boekhoudoperaties op te nemen die niet in de door de EIB opgestelde jaarrekening van het Fonds zijn vervat (zie het werkdocument van de diensten van de Commissie). Zij maakt deel uit van de geconsolideerde jaarrekening van de EU. 3.1.Enkelvoudige financiële positie op 31 december 2017 Balans – Activa 31 december 2017 31 december 2016 VASTE ACTIVA 2 077 970 486 1 945 964 058 Financiële activa 2 077 970 486 1 945 964 058 VLOTTENDE ACTIVA 344 990 638 324 202 070 Financiële activa 120 771 792 122 687 046 Vorderingen 136 093 4 653 326 Geldmiddelen en kasequivalenten 224 082 753 196 861 698 TOTAAL ACTIVA 2 422 961 124 2 270 166 128 Balans - Passiva 31 december 2017 31 december 2016 MIDDELEN VAN DE CONTRIBUANT 2 160 971 521 1 958 000 325 Bijdrage van de Europese Commissie 1 709 171 640 1 468 631 390 Reëlewaarde-reserve 22 700 055 35 493 647 Ingehouden winst 429 099 826 453 875 288 LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN 208 033 976 259 381 269 Financiële bepalingen 208 033 976 259 381 269 KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN 53 955 627 52 784 534 Financiële voorzieningen 50 408 230 49 674 541 Schulden 3 547 397 3 109 993 TOTAAL MIDDELEN + VERPLICHTINGEN VAN DE CONTRIBUANT 2 422 961 124 2 270 166 128

Het verschil van 137,8 miljoen EUR tussen de totale enkelvoudige balanswaarde van het fonds (2 422 961 124 EUR) en de waarde van het Fonds in de door de EIB opgestelde jaarrekening (2 560 761 845 EUR) kan voornamelijk worden verklaard door de volgende elementen: ·De enkelvoudige jaarrekening omvat alle bedragen waarvoor subrogatie door de EU heeft plaatsgevonden als gevolg van door de EIB gehonoreerde garanties met betrekking tot noodlijdende leningen (betalingsachterstanden vermeerderd met de voor te late betalingen opgelopen rente). Gezien de politieke situatie in Syrië en op basis van een beslissing van de rekenplichtige van de EC is voor deze bedragen een volledige bijzondere waardevermindering opgenomen in de jaarrekening 2017. ·De enkelvoudige jaarrekening omvat de bijdrage van 137,8 miljoen EUR uit de EU-begroting aan het Fonds van 2018 niet, aangezien deze vordering wordt gecompenseerd door de corresponderende schuld in de geconsolideerde rekeningen van de EU. ·Er zijn financiële voorzieningen van 258,4 miljoen EUR met betrekking tot toekomstige termijnen van de resterende uitstaande Syrische leningen opgenomen in de enkelvoudige balans in 2017.

·De kortlopende verplichtingen (schulden) in de enkelvoudige balans omvatten een opgelopen schuld van 2,6 miljoen EUR voor aan de EIB te betalen invorderingsvergoedingen. ·De betalingen van gehonoreerde garanties uit het Garantiefonds aan de EIB (en eventueel opeenvolgende invorderingen van de gehonoreerde garanties en achterstandsrente) worden opgenomen als verlagingen (verhogingen) van de nettoactiva (EU-bijdrage) in de door de EIB opgestelde jaarrekening. In de enkelvoudige jaarrekening worden de voor door de EIB gehonoreerde garanties betaalde bedragen niet ten laste van de nettoactiva gebracht omdat het gesubrogeerde bedragen worden. Gerelateerde bedragen worden administratief verwerkt als opbrengsten (lopende achterstandsrente en boetes, winsten op vreemde valuta) of als lasten (lopende aan de EIB te betalen invorderingsvergoedingen, bijzondere waardeverminderingen, verliezen op vreemde valuta). Dit leidt tot een blijvend verschil tussen de nettoactivaposten (EU-bijdrage en ingehouden winst) opgenomen in de door de EIB opgestelde jaarrekening en de door de EC opgestelde enkelvoudige jaarrekening. 3.2.ENKELVOUDIG OVERZICHT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES Net als voor de balans het geval is, wordt het enkelvoudig overzicht van de financiële prestaties opgesteld met het oog op de opname ervan in de geconsolideerde jaarrekening van de EU. 2017 2016 Opbrengsten uit hoofde van operationele activiteiten 939 062 - Lasten uit hoofde van operationele activiteiten (3 834 219) (310 636 400) RESULTAAT UIT HOOFDE VAN OPERATIONELE ACTIVITEITEN (2 895 157) (310 636 400) Financiële baten 29 913 694 39 947 802 Financiële kosten (51 793 999) (114 563 908) FINANCIEEL RESULTAAT (21 880 305) (74 616 106) ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR (24 775 462) (385 252 506) ·De inkomsten uit hoofde van operationele activiteiten omvatten herziene financiële voorzieningen als gevolg van een afname van de contante waarde van de uitstaande toekomstige Syrische termijnen. ·De lasten uit hoofde van operationele activiteiten omvatten voornamelijk EIB-beheersvergoedingen (0,9 miljoen EUR) en de eenmalige aan de EIB te betalen invorderingsvergoeding (1,5 miljoen EUR; zie punt 2.2), opgelopen aan de EIB te betalen invorderingsvergoedingen (0,5 miljoen EUR) en bewarings- en auditvergoedingen (0,2 miljoen EUR). ·De financiële baten omvatten voornamelijk de rentebaten uit hoofde van de beleggingsportefeuille (8,8 miljoen EUR), gerealiseerde winsten op de verkoop van financiële activa (9,2 miljoen EUR) en opgelopen rente voor te late betalingen met betrekking tot gesubrogeerde bedragen (11,7 miljoen EUR). ·De financiële kosten omvatten voornamelijk waardeverminderingsverliezen op bedragen waarvoor subrogatie door de EU heeft plaatsgevonden in 2017 (zie punt 5) en rentelasten op geldmiddelen en kasequivalenten (1 miljoen EUR). 4.Het treasurybeheer van het Garantiefonds 4.1.Beleggingsbeleid De liquide middelen van het Fonds worden belegd volgens de beheersbeginselen vastgesteld in de bijlage bij de overeenkomst, als gewijzigd. Dienovereenkomstig moet 20 % van de middelen van het Fonds worden belegd in kortlopend papier (effecten met een looptijd van ten hoogste een jaar). Daaronder vallen variabel rentende effecten (ongeacht de looptijd ervan) en vastrentende effecten met een resterende looptijd van ten hoogste één jaar, ongeacht hun oorspronkelijke looptijd. Met het oog op een evenwichtige spreiding van de diverse instrumenten en het handhaven van de vereiste liquiditeit wordt ten minste 100 miljoen EUR in geldmarktinstrumenten belegd, en met name in bankdeposito's. Tot 80 % van het Fonds kan worden geplaatst in een portefeuille van obligaties met een resterende looptijd van niet meer dan 10 jaar en 6 maanden vanaf de datum van betaling. De gemiddelde duur van de plaatsingen van alle activa van het Fonds mag niet meer bedragen dan 5 jaar. Bij de beleggingen in obligaties moeten specifieke criteria, zoals liquiditeit, kredietkwaliteit, toelaatbaarheid van de tegenpartijen en concentratielimieten worden gerespecteerd. Om voor risicodiversificatie te zorgen, mag het totale bedrag dat per afzonderlijke emittent in de obligaties belegd is niet meer bedragen dan 10 % van het totale nominale bedrag van de portefeuille. 4.2.Prestaties en marktontwikkelingen Het jaar 2017 werd gekenmerkt door stijgende rendementen op de Europese vastrentende markten, maar die stijging werd gecompenseerd door kleiner wordende creditspreads tot een historisch laag niveau. De volatiliteit van de tarieven werd beïnvloed door politieke gebeurtenissen, waaronder de Nederlandse, Franse en Duitse verkiezingen, verwachtingen dat de centrale banken minder activa zullen aankopen en het verbeterende mondiale economische klimaat. De rentecurve van de Duitse obligaties steeg met 14, 33 en 22 basispunten in de looptijden van respectievelijk 2, 5 en 10 jaar (een "bear steepener", d.w.z. de situatie waarin de rentecurve steiler wordt doordat de langetermijnrente sneller stijgt dan de kortetermijnrente). 2017 werd gekenmerkt door de laagste marktvolatiliteit in de geschiedenis die echter door een lage macro-economische volatiliteit werd ondersteund. Hoewel verwacht wordt dat de politieke onzekerheid in 2018 groot zal blijven, door o.a. de Italiaanse verkiezingen, zou de mondiale economie blijven uitbreiden in een bovengemiddeld tempo. Volgens de consensus op de markt zal de eurozone in 2018 met 2,2 % groeien, na 2,4 % in 2017. Tegelijkertijd zou de inflatie gematigd moeten blijven rond 1,5 %, onder het streefcijfer van de ECB van 2 %. Ondanks de dalende werkloosheid neemt de prijsdruk heel langzaam toe naarmate de Phillipscurves afvlakten. De hoogste olieprijs in vier jaar zou dit effect kunnen compenseren. Grote mondiale centrale banken nemen nog steeds accommoderende monetaire beleidsmaatregelen met lopende aankopen van activa, maar de normalisering is al begonnen. Er wordt verwacht dat de centrale bank van de Verenigde Staten (de FED) de rente driemaal zal verhogen in 2018, en de ECB zal tot september 2018 doorgaan met de aankoop van activa ter hoogte van 30 miljard EUR per maand. De ECB verlaagde vanaf januari 2018 haar maandelijkse aankopen van 60 miljard EUR naar 30 miljard EUR, maar de herbeleggingen van aflossingen voegen daar maandelijks 15 miljard EUR aan toe, waardoor de afname minder significant is. De agressieve ECB-notulen van december en latere opmerkingen vergroten de kans dat de kwantitatieve versoepeling zal eindigen in september 2018 of uiterlijk aan het einde van het jaar. In 2018 zal het rendement op Europese staatsobligaties verder kunnen stijgen indien de sterke fundamentele economische parameters en de verwachtingen van een stijgende inflatie ten gevolge van hogere olieprijzen worden bevestigd. De curve kan een "bear steepener" worden, omdat de korte termijn meer verankerd is door prognosegestuurde beleidsprojecties. De voortzetting van de aankoop van activa door de centrale banken zorgt nog steeds voor betere creditspreads in de eerste helft van 2018, maar de huidige historisch lage niveaus kunnen beginnen te normaliseren en tegen september verder uiteen te drijven, wanneer de ECB hoogstwaarschijnlijk de kwantitatieve versoepeling zal beëindigen.