ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(77)542
Vol.1977/0173

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
Community andtheEuropeanAtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESEGEMEENSCHAPPEN
COM(77)542def.
Brussel,6december1977
MEDEDELING VANDECOMISSIE AANDERAAD
SANERING VANDESCHEEPSBOUWSECTOR
INDEGEMEENSCHAP
/ -.
ι ..Νίι
i. :ï?' 1H
x-%i
•vr•:>"
"vt»1
COM(77)542def.

INHOUD
biz.
I.PROBLEMES VANDECOMMUNAUTAIRE SCHEEPSBOUW 1
A.Decrisissituatie 1
1.Deoorzakenvandecrisis 1
2.DegevolgenvandecrisisvoordeGemeenschap 5
B.Huidigemaatregelenterhandhavingvandesoheepsbouwactiviteit 6
1.Nationalebenadering 6
2.Internationale benadering 8
3.Communautaire benadering 8
II.DOELSTELLINGEN VANEEtïINTERVENTIE VANDEGEMEENSCHAP 9
A.Deaanpassingvandeproduktiestructuur 10
B.Dewederopneming inhetarbeidsprooes vandearbeidskrachten 11
C.Stimulering vandevraag 12
III.ACTIESVANDEGEMEENSCHAP 14
A.Desaneringvandesector 14
··.... ..1.Actiestercoördinatie vandesteunmaatregelen 15
2.Actiesophetsocialevlak 16
3.Opfinancieelvlak 16
B.Actiesm.b.t.devraag 19
C.Actiesophetinternationale vlak 20
IV.CONCLUSIES 21
BIJLAGEI–Kenmerkenvandecrisisindescheepsbouw
BIJLAGEII-Analysevandefinanciëlebehoeftenvande
saneringvandescheepsbouwsector
BIJLAGEIII–Ontwerpvoorstel vooreenbesluitvandeRaadtot
instellingvaneenComitévoordeSoheepsbouw

MEDEDELING VANIECOMMISSIE AANDE)RAAD
SANERING VANDESCHEEPSBOUWSECTOR •
INDEGEMEENSCHAP
I.PROBLEMES VANDECOMMUNAUTAIRE SCHEEPSBOUW
A.Dscrisissituatie
Demoeilijkheden vandesectornieuwbouwvanschepenvloeienvoort
uiteenstructuréleverstoringvanhetevenwiohtindewereldtussen
deproduktiecapaciteiten endevraag;zijzijnrelatiefgrotervoorde
communautaire industriewegenshaarmindergrotemededingingsvermogen
tenoverstaanvande"buiten–Europesemededinging (zie"bijlagei).
1.Daoorzakenvande__crisis
a)Tengevolgevanoptimistische verwachtingen overdegroeivan
dewereldeconomie ,vergezeldvaneenspeculatieve vraag,zijn
deorderportefeuilles tussen1960en1973ongeëvenaard gestegen»
Omtevoldoenaandezevraagishetwereldproduktiepotentieel
gegroeidtotzulkeenpeildatvermoedelijk zelfszonderaard-
oliecrisis^eneconomischecrisiseenstructureleovercapaci­
teitaandedagzouzijngetreden.
Dejaarlijksewereldproduktie haaldeindeperiode1974–1970een
niveayvanongeveer33miljoenbrt"^,hetgeenovereenkomtmet
2)ongeveer20miljoengbrtperjaar,opgrondslagvandein1972
en1973ontvangenorders.
Denieuweorders,die"beslissendzijnvoordetoekomstige werk­
zaamheidvandewervendaaldensinds1975"t°"teenpeilvan13mil–l)3^joenbrt'engbrt'.Geziendeomvangvandeovercapaciteit ender
"bestaandevlotenzullendezenieuweorderszelfsditpeilinde
komendejarenniethalen.
+)Deaardoliecrisis heeftvooralde"bouwvannieuwetankersgetroffen
1)de"brtiseeninhoudsmaat
2)g"brt(gecompenseerde "brutoregisterton)iseenmaatwaarinrekeningwordt
gehoudenmetdehoeveelheidarbeiddieper"brtisverrioht
3)Dagelijkwaardigheid tussenhetvolumeinbrtendatingbrtvlceiivoort
uithetdrastischteruglopenvandeordersvoorschepeawaarinminder
arbeidisgeïnvesteerd (tankers,bulk–carriers).

uitteruglopenvanhetwerktrefteindsenigetijdopdezelfde
wijzedeJapansewervendieophunbeurtaanconcurrentie bloot­
staanvanwerveninlandendiezichsindskortopdescheepsbouw
hebbengeworpen(dikwijlsmetbehulpvanJapanskapitaal).
b)Bescheepswerven vandaGemeenschaphebbenmetdezelfdefactoren
tekampengehadalsdeanderescheepsbouwers ,dochdemondiale
overcapaciteit diedeverkoopprijzen vandeschepenomlaagheeft
gedruktheeftdemededingingsdrempel vandescheepswerven vande
Gemeenschap v$elsnelleraandedaggebrachtdandievanhunconcur­
renten•
Decommunautaire scheepsbouwlijdt,hoewelhaarproduktieapparaat
inverschillende lid–statenisgemoderniseerd ,onderniet–aangepaste
structurenenvoorhaarmededingingsvermogen ongunstigebedrijfs­
kosten:hetgroteaantalscheepswerven indeGemeenschap maakteen
produktieopgroteschaal,zoalsbijdevrijwelnieuweJapanse
scheepswerven ,diegeïntegreerd zijninondernemingsgroepen waardoor
zijdewisselvalligheden vandeconjunctuur kunnendoorstaan,niet
mogelijk.Daaanpassingvanhunstructurenisdestedringenderen
noodzakelijker ,waardescheepswerven vandeGemeenschapnietkunnen
hopenopeenvermindering vandesocialelastentenaanzienvan
bepaaldelanden,dierecentelijk scheepswerven hebbanopgezet.
DitheeftvoordeGemeenschapbijzonderernstigegevolgen.
o)Ookzijndevooruitziohten vaneenaantalseotorenvanhetzeever-
voersomber,zodaterweinighoopisdatdegrotedisorepantie tus­
sendebesohikbare tonnageendebehoeftenvandezemarktv&ór1982
kanwordenopgelost;ditgeldtindeeersteplaatsvoorhetoliever-
voer,maarookvoorandereactiviteiten ,zoalshetbulkvervoer.Uit
destatistiekenblijkt(zietabellenIenli),dathetaandeelvan
deGemeenschapindewereldvlootisafgenomenvan25,1°/oin1970
tot20,7i°in1976.Nuisheteenfeitdatzowelhetzeevervoerals
descheepswerven vandaGemeenschap hunmededingingsvermogen opde
wereldmarkt moetenbehoudenofditmoetenverkrijgen.Iteredersvan
deGemeenschapzijnnietgebondenaandescheepswerven derlid­
statendochhetisnietminderwaardatonzeredersindepraktijk
een.grootdeelvanhunordersplaatsenbijonzewerven,washuihet
belangvoord©scheepswerven vandeGemeensoh&p vaxioenconcurrerende
vloot "blijkt.

TABELI
PR0I1JKTIE ENPERCENTAGE VANHETWERELDTOTAAL ,UITGEDRUKT INTart
1955i960196519701975 I1976
1
EEG 70,051,131,325,623,322,6
AWES 80,073,850,840,538,537,5
JAPAN 12,021,441,548,150,646,7
RESTVANDE
WERELD 8,04,87,711,410,915,8
VLOOTOMVANG INPERCENTAGE VANHETWERELDTOTAAL ,UITGEERUECT INbrt
1955i9601965197019751976
EEG 35,4 28,625,122,920,7
AWES 47,5.46,9 !43,0 !37,935,932,9
JAPAN 3,75,37,411,812,211,2
RESTVANDE
WERELD 48,8 :1
47,849,650,351,955,9
Bronnen:Produktie:jaren1955,19o0,19^5,studieDAFSA;
jaren1970,1975,1976LLOYD'S"AnnualSummary"
Omvang :LLOYD'S"Statistical Tables"
N»B.Voordejaren1955,1960,19^5,1970isgeen.rekeninggehoudenmet
devlotenvanIerlandenPortugal

-k-
TABELIIPRODUCTIE ENVLOOTOMVANG
INPERCENTAGES VANHETWERELD
TOTAAL.UITGEDRUKT INbrt
\70% ,rtorm
\jProductie\!EEG
504Χ Λ ^*\ΛΔ
\ I1
* !*I•Vloot
DERDELANDEN
40fo 1\___J
T^oTl¥
-uiL_ftjj:uj/\
»,
/IProductie/,ΤΑΡήΝ 1 ·*
2of,\-/-+ H– –H–
/ .rviootfA
r :I~japan-y
10$ i ['
Produktie
DERDELANDEN
195560 65.■7075,76 80 65
Productie
yloot1977
negenmaanden

-5-
2.Deproduktievandeoommunautaire industrievertegenwoordigt momen­
teel20$vandewereldproduktie .Wanneermenervanuitgaatdathet
deel\anderestvandewereldoonstantblijftenuitgaandevande
hypothese*^datdehuidigeverdelingvandewereldmarktin1975wordt
gehandhaafd ,gevendeprognosesvandevraagdiezijnopgestelddoor
dedeskundigenvandeAWES"^decommunautairescheepsbouwtegenI98O
eenleveringsvolume van2,4miljoengbrt,tegen4,4miljoengbrtin1975»
ditiseenvermindering met46%terwijldewereldproduktie indezelfde
periodeslechtsmei?40%zoudalen.
PROPORTIE1975enPROHJKTIEPROGNOSE VOOR1Q80
OPGRONDSLAG VANDETEVERWACHTEN VRAAG
»
(1975) (1980)
brt gbrt brtgbrt
EEG 7,8 4,4 2,4
RestAWESJ5ui 3.2 JL5
AWES 13,1 7,6 3,9
JAPAN 17,0 7,7 3,9
RESTVAN
IDEWERELDAilJul
WERELDIOTAAL 34,3 19,5 10,4 11,8
+)ziebijlageI,blz»6
l)AWESxAssooiationofWestEuropeanShipbuilders (EG+Noorwegen,Zweden,
Finland,SpanjeenPortugal).

-6-
Aandeonzekerheden dieaanelkeprognoseeigenzijnwordenop
ditgebiednogtweetegenstrijdigeelemententoegevoegd :ener­
zijdshetgeringemededingingsvermogen vanbepaaldescheeps-
bouwers–eenfactordieoverigensvandestemeerbetekenis
wordt,waardeombuigingvandewereldvraag deconcurrentie vei>-
soherpt–enanderzijdshetsterkemededingingsvermogen vande
scheepswerven vandeGemeenschap voorbepaaldetypentechnisch
geavanceerde schepen.Doel:inditdeelvandesectordientmet
nameeenoffensiefuitJapantewordenverwacht:volgensde
ramingenvanhetJapanseMinisterievanVervoerenIndustriezal
"descheepsbouwindustrie in«Japan,dievoor70%afhankelijk was
vandetankerproduktie ,zichsteedsmeermoetenoriënterenop
gespecialiseerde schepen,bijvoorbeeldvoorhetvervoervan
vloeibaargas,waarvandetechnischegeavanceerdheid endebij­
komendewaardehogerzijn.ZozaldescheepsbouwinJapan14,7mil­
joenbrtbereikenin19Ö5»©naldusweerophetpeilvan1975
komen"
Inditkadermoetdeontwikkeling vandeoommunautaire produktie
welgevolgenhebbenvoordearbeidskraohten vandescheepswerven
endeaanverwanteindustrieën.Hetaantalarbeidsplaatsen ,dat
doordeproduktieinkrimpingisgeraakt,kanreedswordengeraamd
op15.000vande180.000werknemersindesoheepsbouwin1965*
B.Huidigemaatregelenterhandhaving vandescheepsbouwactiviteit
Deoverheden,diezichbewustzijnvandecrisisvandesectordoch
wieroptredenwordtgemotiveerd doordehoopopeenherstelvande
situatie,hebbenalleaspectenvanhetprobleemonderzochtteneinde
deactiviteit vandewervenhetbesttekunnenbeschermen.Deze
maatregelen vormentotnogtoedeslechtszeerkostbareverzaohtende
middelendieopmiddellangetermijngeenperspectieven bieden.
1.National^benadering
Eenaantalondernemingen hebbenoverurenvrijwelvolledigafge­
schaft,werktijd-enarbeidstijdverkorting ingevoerd,deafvloeiing
l)HoofdstukVTIvandelangetermijnprognose overdeJapanseindustrie-
structuren,ed.1976

bevorderd endeaanwerving zoveel mogelijk beperkt ,doch
deze maatregelen zijn niet voldoende enmaken bovendien
slechts zelden deel uit van een beleid oplange termijn *
Infeite isdespontane neiging van debedrijven indeze
sector actief teblijven ,zonder tepogen zich aan tepassen
aan denieuwe omstandigheden opdemarkt .
Delid-staten zelf moedigen deze houding aan door verschillen­
demaatregelen ter ondersteuning van hun scheepswerven ,welke
inhoofdzaak gericht zijn opdehandhaving van hetwerkge -
legenheidspeil opeen zohoog mogelijk niveau .
Deze nationale interventies kunnen verschillende vormen aan­
nemen :deactiviteit van bepaalde werven wordt soms instand
gehouden door militaire opdrachten wanneer deze orders niet
aan demilitaire' inrichtingen worden voorbehouden ;doch de
meeste van deze maatregelen zijn van financiële aard .
Met het oog ophetwerkgelegenheidspeil worden aanzienlijke
bedragen besteed .Het jaarlijkse bedrag van dethans verleende
steun ,met name ter ondervanging van deprijshandicap ten
overstaan vanJapan endeandere scheepsbouwende landen ,wordt
infeite opbijna 600miljoen REperjaar geraamd (metinbe­
grip van desteun aan dereders indeBondsrepubliek Duits -
land eninNederland enzonder rekening tehouden met dever­
borgen ofmoeilijk becijferbare voordelen ,die inbepaalde
lid-staten worden verleend ).
Deomvang van deze steun ,die inverschillende vormen in
feite dehandhaving van dewerkgelegenheid opdescheepswer­
ven tothoofddoel heeft ,zal slechts kunnen toenemen gezien
deonvermijdelijke neergang van hunactiviteit tot aanhet
begin vandejaren 1980 endeteverv /achten toeneming van de
concurrentie van derde landen .Deze financiële interventies
ten gunste van descheepswerven worden overigens indemeeste
lid-staten nogaangevuld door maatregelen terondersteuning
van devloot onder eigen vlag :deze maatregelen kunnen van
lid-staat totlid-staat uiterst uiteenlopend zijn .

2.Ini^ernationale_benadering
Delid-staten hebben ,evenals trouwens deandere landen van de
AVVES enJapan op4mei1976 inhetkader vandeOESO de"alge­
mene richtlijnen voor het regeringsbeleid indescheepsbouw "
ondertekend waarin als eerste doel wordt gesteld depassende
vermindering van deproduktiecapaciteiten ten einde opmiddel­
lange termijn evenwicht tebrengen tussen vraag enaanbod ,enhet
beginsel van dehandhaving van een eerlijke concurrentie wordt
aangegeven .
4.
Deze initiatieven inhetkader van daOESO worden aangevuld door
stappen jegens Japan .Delid-staten hebben hun partners attent
gemaakt opdeonvoldoende deelneming vanJapan indegevolgen van
decrisis engedreigd zelfstandig beschermende maatregelen te
nemen .Deze druk heeft Japan gebracht tot eenverhoging van zijn
uitvoerpri jzen met 5 alsmede totzelfbeperkingsmaatregelen
jegens bepaalde Europese landen .Deweerslag daarvan lijkt echter
het evenwicht van deGemeenschap opdemarkt niet weer tot stand
tekunnen brengen »
3»Communautaire benadering
DeGemeenschap heeft zich eveneens geïnteresseerd voor hetprobleem
van descheepsbouw uit twee aspecten :
-uithet oogpunt van deconcurrentie :tot nog toeheeft vrijwel
degehele actie van deGemeenschap tenaanzien van deze sector
devorm gedragen van achtereen volgende richtlijnen voor de
coördinatie van desteun aan descheepsbouw .Deze richtlijnen
hadden inhoofdzaak totdoel ,deoverheidsinterventies indeze
sector teharmoniseren endeintensiteit van devoor deintra­
communautaire concurrentie meest schadelijke steunmaatregelen
teverminderen ;
-uit financieel oogpunt :sinds zijn oprichting ishetRegionaal
Fonds voor eengeraamd bedrag van78,65 miljoen REopgetreden
ingebieden metveel scheepsbouwbedrijven tenbehoeve van 225
projecten ,waarmee eeninvesteringsbedrag van1,7^0 miljoen RE
was gemoeid endiebetrekking hadden opdeschepping ofhand-
heving van arbeidsplaatsen ,inDuitsland ,Frankrijk ,

-ca-
Italië enhetVerenigd Koninkrijk .Inhet laatstgenoemde land
isbovendien indeze zones steun verleend voor 111 projecten
betreffende industriële infrastructuren .
Het Sociaal Fonds isinbescheiden mate opgetreden ten behoeve
van dewerknemers indeze sector ;zijnerzijds heeft deBaad
geen gevolg gegeven aanhetvoorstel vandeCommissie voor
gebruikmaking vanartikel kvanhetuitvoeringsbesluit van
het Sociaal Fonds .
L

II.DOELSTELLINGEN VAN EEN INTERVENTIE VAN DEGEMEENSCHAP
DeGemeenschap ,dxe deeerste handelsmacht terwereld isenvoor
90Üvanhaar buitenlandse handel gebruik maakt vanzeevervoer ,
heeft groot belang bijhetvoeren vaneenmaritiem beleid ,waardoor
haar commercieel concurrentievermogen wordt gewaarborgd .
Een element hiervan berust opeenconcurrerende Gemeenschapsvloot .
Eendergelijke vloot vormt voor descheepswerven van deGemeenschap
enpotentiële markt ,mits zijdeze schepen kunnen leveren onder
met deandere scheepswerven vergelijkbare mededingingsvoorwaarden .
Dehoofddoelstelling van eenbeleid van deGemeenschap ophet
gebied van descheepsbouw dient derhalve het concurrerend maken
van onze scheepswerven opdewereldmarkt tezijn .
Deaandacht van deGemeenschap zal inhoofdzaak moeten worden
besteed aandenieuwe bouwvanschepen voordekoopvaardijvloot ^.
Indit onderdeel van descheepsbouwsector ishet structurele pro­
bleem van deovercapaciteit enhetconcurrentievermogen immers
acuut .Deandere sub-sectoren kennen relatief minder structuur -
problemen ,maar zijn daarentegen gevoeliger voor deconjuncturele
situatie .
Het beleid van deGemeenschap zou betrekking moeten hebben opde
coördinatie vanhaar huidige actiemiddelen enhet afstellen daar­
van opdeverwezenlijking van eenvooraf vastgesteld doel ,dat
zich zou dienen terichten opdesanering van descheepswerven van
deGemeenschap ,teneinde deze concurrerend temaken opdewereld­
markt endientengevolge instaat testellen ,een aanzienlijk deel
van devloot van deGemeenschap televeren ,die onafhankelijk dient
tezijn van descheepsbouwers van derde landen ten einde devoor -
zieningsonafhankelijkheid van deGemeenschap tekunnen waarborgen -
1)Hetleek niet wenselijk inhethuidige stadium inditdocument
ookdemilitaire scheepsbouw tebetrekken ,enerzijds omdat deze ,
aangezien het technisch zeer geavanceerde schepen betreft ,geen
gevolgen van decrisis ondervindt ,enanderzijds ,omdat inéén
lid-staat dit typs scheepsbouw opmilitaire werven plaats vindt .

-10-
rekening houdend metdebetekenis diehetzeevervoer voor haar
buitenlandse handel heeft -deplaats ,die zij bij dewereldhandel
inneemt tekunnen handhaven »
Gezien -debetekenis van detransportkosten voor deeconomie van de
Gemeenschap meent deCommissie hoe dan ookniet dat debelangen van
dereders ondergeschikt moeten worden gemaakt aan die van descheeps -
bouwers .Zij meent echter dat eenvan deoverheidsoptreden inde
zones waar debelangen van detwee branches parallel lopen een
onmisbaar element vormt voor globale aanpak van descheepsbouwproblemen .
I
Debovengenoemde saneringsdoelstelling moet gebaseerd zijn opde
marktrealiteit enrekening houden met hetverwachte vraagniveau
dat hetuitgangspunt van detevoeren acties opcommunautair en
nationaal niveau zal moeten vormen .
Dit niveau van devraag ,dat opgrond van deinhet eerste deel
genoemde gegevens aanhetbegin van dejaren 1980 opongeveer
miljoen gbrt zoukunnen liggen ,zal met delid-staten moeten worden
geverifieerd enregelmatig moeten worden aangepast aan deontwikke­
lingen van demarkt tendenzen .
Gezien hetbetsaande gebrek aan evenwicht tussen aanbod envraag
bij bepaalde scheepstypen zullen voor deverwezenlijking van een
produktiedoelstelling diecoherent ismetdeteverwachten vraag ,
eenaanpassing van deproduktiestructuren ,dewederopneming inhet
arbeidsproces van dewerknemers endestimulering van devraag nodig
zijn .
A.Deaanpassing van deproduktiestructuur
Deaanpassing vandestructuur van descheepswerven aan dete
verwachten vraag dient zowel kwantitatief alskwalitatief tezijn
enzich uit testrekken tot derechtstreeks aanverwante industriën .
-»Uitkwantitatief oogpunt ishet inhetbelang van desector
zelf envan dedaar werkzame arbeidskrachten wier arbeidsplaatsen
opdescheepswerven anders geheel ingevaar zouden komen ,nood­
zakelijk deproduktiecapaciteiten opgeordende ,wijze aan te
passen aan devooruitzichten van demarkt .

-11-
-Uit kwalitatief oogpunt ishet noodzakelijk dat het streven
naar kwantitatieve aanpassing van deproduktiecapaciteiten
vergezeld gaat van eenparallele verbetering van hetproduk -
tie-apparaat ,opdat ditzoveel mogelijk zonder steun kan blij­
venvoortbestaan enconcurrerend kan worden opdewereldmarkt .
B.Dewederopneming inhet arbeidsproces van dearbeidskrachten
Elk optreden tersanering van desector zou totmislukking zijn
gedoemd wanneer desociale dimensie vanhetprobleem van deope­
ratie niet inaanmerking wordt genomen enniet wordt gepoogd de
gevolgen daarvan voor dearbeidskrachten tebeperken ,aangezien
hethuidige werkgelegenheidspeil van165*000 personen niet zal
kunnen worden gehandhaafd .
l)Nadat desaneringsdoelstelling voor deze sector eenmaal zal
zijn vastgesteld ,zullen deconsequenties daarvan uit het
oogpunt van dewerkgelegenheid moeten worden getrokken ;deze
zullen van tweeërlei aard zijn :
-deherscholing vanwerknemers binnen descheepswerven ,wan­
neer deze een interne omschakelingsoperatie zullen onder­
nemen inhet kader van dekwalitatieve aanpassing van het
produktie-apparaat ;
••deexterne omschakeling van dewerknemers :indit geval zal
deGemeenschap alhaar middelen moeten aanwenden omhet
<
scheppen van arbeidsplaatsen buiten descheepsbouw tebevor­
deren ,niet alleen opdewerven zelf ,doch vooral ,voor het
overtollig personeel ,inandere ondernemingen ,waarbij dient
teworden gepoogd indezelfde zone ofregio nieuwe activi­
teiten tevestigen die aldus zouden kunnen profiteren van
devakbekwaamheid van dewerknemers van dewerven ;de
creatie van nieuwe arbeidsplaatsen zou moeten worden begeleid
door denodige sociale maatregelen .
DeCommissie isvan oordeel -rekening houdend met het te
verwachten niveau vandevraag vancirca 2,bmiljoen gbrt aan
hetbegin vandejaren 1980 -•dateendoeltreffende herstruc -
tureringsactie voor deze sector ongeveer 750*000 arbeids­
plaatsen zoukunnen raken (°)waarvan 15*000 naar raming
(0)zieBijlage 2

-12
door "natuurlijke afvloeiing "zouden vrijkomen .Door deze
actie uit tebreiden tot derechtstreeks aanverwante indus­
trieën zullen deze indezelfde verhouding worden beïnvloed ,
hetgeen eenverdere werkgelegenheidsdaling metongeveer 30.000
personen zoubetekenen »
2)Deresultaten van deze saneringsactie zullen eerst geleidelijk
kunnen worden verwacht zodat het noodzakelijk zal blijven een
beroep tedoen opconservatoire maatregelen ,die onmisbaar zijn
voor derechtstreekse ofindirecte ondersteuning van dewerkge –
I
legenheid ,Wat deverwezenlijking vandeze doelstellingen betreft
isdeCommissie van mening dat eencommunautaire actie alleen
door het publiek endewerknemers kan worden geaccepteerd indien
daarbij volledig rekening wordt gehouden met deuiteenlopende
situaties indebedrijfstak indeverschillende lid-staten en
met deplaats die deze indeeconomie van elkder landen ofvan
elke regio inneemt .Het hangt dus afvan depolitieke wilvan
deRaad oradeze operatie temaken toteenuitdrukking van commu­
nautaire solidariteit .
C»Stimulering van devraag
Volgens alle prognoses zijn deperspectieven voor descheepsbouw
indeGemeenschap zosomber datmoet worden gevreesd dat zij het
hoofd indeschoot zalmoeten leggen ,zodat descheepsbouwers van
derde landen eendominerende positie opdemarkt verkrijgen endien­
tengevolge demogelijkheid decommunautaire vloot nadelig tebehan­
delen .Overigens heeft het onder goedkope vlag gaan varen van een
aanzienlijk deel van dewereldvloot geleid tothet opdemarkt ver­
schijnen vanschepen ,dieenerzijds risico 'sopleveren uit hetoog­
punt vandegebruiksveiligheid (substandard ships )envanhetmari­
tieme milieu endieanderzijds werken opbasis van onaanvaardbare
sociale voorschriften uithetoogpunt van dearbeidswetgeving inde
Gemeenschap .
1)Deinternationale instanties pogen reeds maatregelen tenemen ,
omdeze vorm van oneerlijke mededinging tegen tegaan .DeGemeen­
schap zal deactie die zij reeds indeze heeft ondernomen moeten
versterken door hetnemen vanpassende initiatieven ,die opkorte
termijn kunnen worden geconcretiseerd .

13
-Bepaalde maatregelen ter bescherming van het milieu zouden de
overcapaciteit van detankervloten ten dele kunnen verminderen
enterzelfder tijd een niet onaanzienlijke activiteit ophet
gebied van deombouw van debestaande tankers teweegbrengen ,
-Andere voorschriften tervergroting van deveiligheid van
schepen zouden aan dereders van derde landen ,met name van die
onder goedkope vlag ,ongerechtvaardigde voordelen ontnemen en
descheepsbouw begunstigen ,hetzij rechtstreeks (aanpassingen
ofreparaties ,hetzij indirect (versnelde sloop diezoubij­
dragen tot een .sneller herstel van het evenwicht opdevervoer -
markt ).Dergelijke voorschriften zouden bovendien deneiging
van onze reders hun schepen tedoen registreren onder eengoed­
kope vlag kunnen beperken .
2)Hetmarktmechanisme biedt ,ondanks depogingen totherstructu­
rering enondanks dehierboven geschetste acties ,evenwel geen
garantie dat bepaalde typen schepen opdeinternationale markt
concurrerend zullen zijn -zoals reeds het geval lijkt tezijn
bij tankers enbulk -schepen –omdat bepaalde concurrerende scheeps -
bouwers voordelen genieten dievooral opkorte termijn niet inte
halen zijn .
Daarom zouden maatregelen noodzakelijk kunnen blijken ter voor­
koming van gevaren die een monopoliepositie van bepaalde scheeps -
bouwende landen zou kunnen meebrengen .
3)Deze initiatieven zouden moeten worden aangevuld door maatregelen
tegen deoneerlijke concurrentie die voortvloeit uitdedoor de
koopvaardijvloten van landen met staatshandel toegepaste vracht -
tarieven .

-14-
III .ACTIES VANDEGEMEENSCHAP
DeCommissie isvoornemens alle passende actiemiddelen aan tewenden om
deeerder vastgestelde doelstellingen teverwezenlijken .Dit zalechter
alleen het geval kunnen zijn wanneer :
-denationale (particuliere ofoverheids )initiatieven elkaar niet
neutraliseren ,hetgeen devoortzetting endeversterking vereist van
deacties van deCommissie omdeze doorzichtiger temaken entecoör-
dineren :
4
-deze interventies steeds minder gericht zijn opdehandhaving van on­
herstelbaar verslechtende situaties ,maar met eengeleidelijk toenemende
intensiteit niet slechts dewedertotstandbrenging vaneen optimale ef-
ficiëncy bij deondernemingen beogen maar vooral deschepping vannieuwe
arbeidsmogelijkheden inandere activiteiten ;
-decontacten met alle betrokken kringen worden voortgezet enversterkt :
deCommissie onderhoudt reeds regelmatige contacten met hetbedrijfs­
leven endevakbeweging ,dieevenwel nogverder moeten worden uitge­
bouwd voor eenbetere beoordeling van demogelijkheden omhettype
vraag tebevredigen waaraan dewerven van deGemeenschap zouden moeten
voldoen ,zouden deze contacten trouwens moeten worden uitgebreid tot
dewerkgevers -enwerknemersorganisaties indeGemeenschap ophet ge­
bied van zeescheepvaart ;
-steeds meer eenpermanent onderling overleg plaatsvindt incommunautair
kader enmetinachtneming metdeuithetVerdrag voortvloeiende bevoegd­
heden tussen deverantwoordelijke overheidsinstanties indeGemeenschap .
-DeGemeenschap zalhaar actie voortzetten metpassende procedures zo­
lang decrisis indeze sector voortduurt .
A. Desanering van desector
Tenbehoeve van desanering vandeze sector zaleenkwantitatieve "in­
dicator "moeten worden vastgesteld terbepaling vanhetniveau van de
vraag ,waarop deproduktiecapaciteiten van descheepsbouw industrie
zullen moeten worden afgestemd .

-15-
Deze "indicator "zouafhankelijk moeten zijn van hetniveau van de
vraag ,dievoor hetbegin vandejaren I98O opca.2,4miljoen gbrt
wordt geraamd ,envoor devolgende jaren geleidelijk zalmoeten worden
aangepast inoverleg met alle betrokken partijen aan dehand van de
ontwikkeling van demarkt .
Degeleidelijke verwezenli jking van deafstelling van deproduktiecapa -
citeiten tijdens eenperiode vanvijf jaar opeendergelijke globale
indicatieve doelstelling zal infeite hetresultaat zijn van deinitia­
tieven diedoor deverschillende betrokken partijen worden genomen ten
einde rekening tehtouden met deontwikkeling van demarkt ,enzalbe­
palend zijn voor deverschillende acties dievoor desanering van de
sector noodzakelijk zijn .
1.Acties tercoördinatie_van_de steunmaatregelen
Teneinde tevoorkomen datdeaar&eondernemingen verleende nationale
steun ,indenog steeds ijdele hoop opeenspoedig herstel van de
situatie ,debegunstigden zalafhouden van devereiste modernisering
vanhunproduktie-apparaat die eenonmisbare voorwaarde isvoor de
stabiliteit van descheepsbouw indeGemeenschap ,heeft deCommissie
gepoogd methaar voorstel voor eenvierde richtlijn desteunmaatrege -
len tecoördineren uit eenoogpunt van sanering van desector die
tevens coherent zouzijn met dekwantitatieve indicator .
Met devoorafgaande richtlijnen heeft deGemeenschap gepoogd demede-
dingingsverstoringen indescheepsbouwsector ,die strijdig waren met
hetgemeenschappelijk belang ,uit dewegteruimen .Uitdien hoofde
hadden deachtereenvolgende richtlijnen betrekking opeenuitgestrekt
gamma steunmaatregelen ,diedescheepsbouwmarkt konden beïnvloeden .
Onder dehuidige omstandigheden van eendreigende crisis indescheep
bouwsector heeft deCommissie thans specifieke bepalingen voorgesteld
waardoor delid-staten instaat kunnen worden gesteld decrisis het
hoofd tebieden .
Dergelijke maatregelen kunnen echter slechts metbeperkingen worden
aanvaard ,opdat demededingingsverhoudingen niet worden gewijzigd in
eenmate diestrijdig ismethetgemeenschappelijk belang .
Dergelijke maatregelen moeten overigens gebonden zijn aaneen streven
naar herstructurering vandesector waardoor deze concurrerend kan
worden enzonder steun zal kunnen werken .

-16-
HetvoorstelvooreenvierderichtlijndatdeCommissieop4november1977
bijdeRaadheeftingediendhoudtinruimematerekeningmetdestructurele
problemenvan'dezebedrijfstak endientderhalveniettewordenbeschouwd
alseenjuridischkaderzondermeer,datgerichtisopdebeperkingvande
steunverlening ,dochvormtinfeiteeenessentieelelementvaneenindus­
triëlebenadering.
Ookbehandeltditvoorstelhetprobleemvandedoordelid-statenaande
redersverleendesteun,enbepaaltdatdezenietdiscriminerend magzijn
jegensscheepswerven vananderelid-staten.
I
2.Acties_ophetsocialevlak
Hoeweldesocialeweerslagvandecrisisindescheepsbouwsector eneveneens
indeaanverwanteindustrieënnietnauwkeurigbekendis(metnameinzijn
implicaties opregionaalniveau)zullenbijzonderesocialebegeleidings-
maatregelennoodzakelijk' blijken.
Rekeninghoudendmetdenationaleencommunautaire instrumenten ,zouden
nieuwemaatregelen kunnenwordenvoorgesteld naeendiepgaandebestudering-
metdebetrokkenkringen-vandesocialeproblemendiedoordecrisiszelf
endoordegevolgenvanhetGemeenschapsprogramma wordenveroorzaakt .
Socialemaatregelen zullenwordenuitgewerktgedurendedebesprekingen
indeGemeenschapsinstellingen .Behalvedoormiddelvandezeeventuele
nieuwesteun,kandeGemeenschap reedsoptredenviahetEuropeesSociaal
Fonds,datreedsthans,onderdedoordevigerenderegelingvastgestelde
voorwaarden enbeperkingen ,eenfinanciëlebijdragekanleverentotom-
scholingsmaatregelen voorpersonen,wierarbeidsplaats wordenbedreigd
doordemaatregelentotherstructurering ofomschakeling vandescheeps­
werven.
HetEuropeesSociaalFondszoueveneenskunnenoptredenwanneerdewerk­
gelegenheidssituatie wordtofkanwordenbedreigd,hetzijdoormiddelvan
bijzonderemaatregelen welkedoordeRaadwordenvastgesteldinhetkader
vaneenGemeenschapsbeleid voordezesector,hetzijdoorspecialeacties
teneindedeverwezenlijking vandoelstellingen vanindustriepolitieke aard
indezesectortebevorderen.
3.Op_financieel vlak
a)Volgenseenramingopbasisvandegegevensvan"bijlade2,kunnendetotale
kostenvandesaneringvandecommunautaire wervenendeaanverwante sec­
torendiegespecialiseerd zijninuitsluitend metdescheepsbouw verbonden

-17-
takenwordengeschatongeveereenmiljardESperjaargedurende
vijfjaar.Hetgrootstedeelvanditbedragzoumoetenwordenbesteed
aandeschepping «annieuwearbeidsplaat senbuitendebedrijfstak .
Deherstructurering endeomschakeling zijniadeeersteplaatsafhan­
kelijkvanhetinitiatiefvandeindustrie,datechterdoordestaten
moetwordenaangemoedigd viahetgerichtegebruikdatzijmakenvande
fondsendiezijthansreedsvoordescheepsbouw bestemmen ;ookmoetdit
initiatiefdoordeGemeenschap wordenaangemoedigd methaarfinanciële
middelen.
b)DeinbrengvandeGemeenschapindezeoperatieszalwordenverzekerd:
-doordetoekenningaandescheepsbouw vaneengrootdeelvandekre­
dietendiebestemdzijnvoordeindustrieëninomschakeling endie
opdsbegrotingvandeGemeenschappen voordekomendejarenzullen
wordenopgenomen ;
-doordeinterventie vanEIBinhetkadervandecommunautairs doel­
stellingenmethetdoelaandeverwezenlijking daarvanbijtedragen.
Decoördinatie metdeEIBzalinditverbandwordengewaarborddoor
debanden,diedeCommissiemethaarheeft,n.1.statutairviade
gebruikelijke praktijkvaninformatiewerkcontacten eneventueldoor
haaraanwezigheidbijhetoverlegopdiverseniveaus;
-doorgebruiktemakenvandeGemeenschapsleningen ,waaraandeCom­
missiegrootbelangheeftvoorhetaanmoedigen vaninvesteringen ;
-dooreenfinanciëledeelnemingvandeGemeenschappen aandenieuwe
socialemaatregelendienoodzakelijk zoudenblijkenendooreen
beroeptedoenop;
.hetSociaalFonds,voordeherscholings-enberoepsopleidings -
maatregelen ,
•hetRegionaalFondsvoordeactiesinverbandmetdedoelstel­
lingenvandeherstructarerings -enomschakelingsacties ,binnen
degrenzendieaandezetweeinstrumenten wordengesteld»

-18-
HetRegionaalFondsmaaktsteunaandeinvesteringen binnende"bedrijfs­
takentuitendescheepsbouwsector mogelijk,voorzoverhetgaatomzones
eninvesteringen dienationaalreedsregionaleoverheidssteun genieten.
Deinterventiemogelijkheden vanditFondszoudeninhetkadervandedoor
deCommissievoorgestelde "quotavrije"sectiewordenuitgebreid,indien
hetmogelijkblijkttezijnmetdelid-statenspecifiekeactiesteonder­
nemendiebestemdzijnomnieuwearbeidsplaatsen tecreëreninderegio's
enzoneswaardegevolgenvandeverminderende capaciteiten derscheeps­
wervenvoordebestaandewerkgelegenheid eenprobleemdoenrijzenvan
voldoenderegionaleurgentie.
L
Hetoverlegtussenalleverantwoordelijke autoriteiten enhetonder­
zoekvandeplaatselijke situatieszullen,bovendiendemogelijkheid
kunnenscheppenomaandehandvandespecifiekekaraktertrekken van
dezesituatiehetgecombineerde gebruikvanallebeschikbare instrumenten
enmiddelenteorganiseren zodatWordtgewaarborgd datzijzosamenhan­
gendendoeltreffend mogelijkwordentoegepast *
χ
X X
Wanneerenhoedeonderverdeling vandezeverschillende instrumenten
zullenwordenaangewend,d.i.infeithoedecommunautaire actiezal
wordengeprogrammeerd ,zalafhangenvanhetnoodzakelijk overlegtussen
deverschillende betrokkenen enmetnametussendeoverheidsorganen .
Nietteminblijktthansreedsdatdeomschakelingsoperaties inhet
algemeen,metnameinverbandmetdehuidigeeconomischesituatie,
enigetijdzullenvereisenvoordatzijgerealiseerd kunnenworden.
Ermoetenderhalveonmiddellijk hulpbronnen wordenaangesproken met
nameeendeelvandefondsendieinartikel375va*1clebegrotingvan
deGemeenschappen voorhetbegrotingsjaar 1978zijnopgenomenten
behoevevandeverbeteringvandeefficiencyderwerven,terwijlde
nodigetussentijdse maatregelen moetenwordengetroffenvoordehand­
havingvandewerkgelegenheid .

-19-
B.Actiesm.b.t.devraag
1.DeRaadheeftinhet"Milieu"»programmavan17mei1977hetbelang
erkendvaneenkrachtigerbestrijding vandezeeverontreiniging ;de
IMCO^"^endeOESOverriohtenstudiesoverditonderwerp,die
metnamegerichtzijnopdeverontreiniging dieaanschepenmoeten
wordentoegeschreven :hetgaatmetnameomdeinvoeringvaneens.ysteem
vangescheidenballasttanks.DeVerenigdeStatenhebbengrotebelang­
stellinggetoondvooreensnelleaanvaarding vanstrengemaatregelen
inditverband.IndiendeGemeenschap dezetendenszouvolgen,zou
zulksdevraagophetniveauvandescheepswerven versterkenentevens
gunstigegevolgenhebbenvoordebestrijding vanzeeverontreiniging .
Deinvoeringvandezemaatregelen ,determijnenvoorhuntenuitvoer­
leggingenhundraagwijdtezullenechtermoetenwordenvastgesteld aan
dehandvanhetresultaatvandestudies ,diethanswordenondernomen
terbepalingvandekosteninrelatietotdeverwachtegunstigegevolgen.
2.Teneindeoneerlijkeconcurrentietevoorkomenzaldestrijdtegen
schependienietaandeminimum-veiligheidsnormen voldoenentegende
niet-nalevingvandesocialeminimumvoorschriften metkrachtmoeten
wordenvoortgezet ,doorhetnemenvandenodigemaatregelenhetzij
unilateraal ,hetzijinhetkadervaninternationale acties(b.v.het
verbodvantoegangtotcommunautaire havensbijniet-naleving ).
3.Verschillende actiemogelijkheden opcommunautair niveauophstgebied
vanhetzeevervoerwordenthansindeRaadbesproken.Voorzoverdeze
mogelijkheden totuitdrukking zoudenkomeninconcreteactiesterver­
sterkingvandepositievandevlotenderlid-staten opdewereldmarkten
vanhetzeevervoer ,zoudenzijindirectdepositievandewervenkunnen
versterken.InditkaderhebbenindeRaadopinitiatiefvandediensten
vandeCommissiereedsenigebesprekingen plaatsgevonden metbetrekking
totdepraktijkenvanbepaaldelandenmetstaatshandel.Eenreeksmaat­
regelenwaarvanomvangendraagwijdte nognietzijngepreciseerd zijn
instudieenzullenhetonderwerpvormenvanpassendevoorstellen
dieinbepaaldegevallenzelfskunnengaantothetbeperkenvandedeel­
nemingvandezevlotenaanbepaaldetypenvervoerdatbestemdisvoor
deGemeenschap.
(l)IM30-Intergouvernementale MaritiemeConsultatieve Organisatie.

-20-
DeCommissiesuggereertechternietdatdebelangenvanderedersen
degebruikersvanhetzeevervoerondergeschikt moetenwordengemaakt
aandievandescheepsbouwers .Debestaansreden vandezeetransport-
industrieishetvervoervandewereldhandel ;dievandescheepswerven
ishetbouwenvandeschepenwaaraanzijbehoefteheeftomdezetaak
tevervullen.
Desolideposi*tievandezeevervoerindustrie vandeGemeenschap opde
wereldmarkten alsmedevanhethandelsverkeer waarvoorzijhetvervoer
levertvereistdehandhavingvandevrijheidvanonzeredershunschepen
daartebestellen,'waardevoorwaarden henhetmeestgunstiglijken,
wanneerdescheepswerven vandeGemeenschap hunmededingingsvermogen
zullenhebbenteruggevonden .
C.Actiesophetinternationale vlak
DeGemeenschap zou,opbasisvanhaarstrevennaarsaneringvande
sector,haaractiesopinternationaal niveaumoetenversterken omvan
haarpartnerseenovereenkomstige inzetvooreenevenwichtige vermin­
deringvandemondialeovercapaciteit enteverkrijgenendemarktver-
storendefactorentedoenverdwijnen.
DeGemeenschap zalderhalvehaardeelnemingaandelopendewerkzaam­
hedeninhetkadervandeinternationale organisaties ,waarinproblemen
wordenbehandelddiedeactiviteit vandewervenrechtstreeks ofin­
directnadeligkunnenbeïnvloeden ,moetenintensiveren .Zijzaleveneens
desamenwerking binnendeOESOtenbehoevevaneenbetereverdeling
vandeordersmoetenversterken .
Bevredigende resultatenteverwachtenvaneenmarktorganisatie in
hetkadervanonderhandelingen inhetkadervandeOESOlijktechter
nauwelijksre'éel.

-21-
IV.CONCLUSIES
DeGemeenschap ziet zich thans geconfronteerd ,metproblemen dieeengroot
aantal bedrijfstakken treffen .Bijeenactie ophetgebied vandescheeps­
bouw magderhalve deoverdenking vaneenmeer globale aanpak vandeze pro­
blemen niet uit het oogworden verloren .Toch meent deCommissie dat het
thans vandringend belang is,acties teondernemen tenbehoeve vande
scheepsbouw zonder deglobale analyses vandecrisis aftewachten en
zonder opderesultaten daarvan vooruit telopen .
Deverschillende indezje mededeling behandelde elementen brengen deCom­
missie tot deopvatting datdehuidige wijzen vanondersteuning van de
werkzaamheden van descheepsbouw binnen korte tijd niet meer voldoende
zullen zijn omdegevolgen vandestructurele crisis diedeze bedrijfstak
teistert tegen tehouden .
Deze elementen maken het niet mogelijk eengedetailleerd actieprogramma
teschetsen dattrouwens gebaseerd zoumoeten zijn opeendiepgaand overleg .
Zijvolstaan momenteel echter omeenaantal fundamentele richtsnoeren aan
tegeven ,die opoperationeel vlak zullen worden aangevuld door besluiten
die deRaad later genoopt zouworden tenemen .
Daarom nodigt deCommissie deRaad reeds uit devolgende resolutie
aan tenemen :
DERAAD
-neemt nota vanhet feit ,datdevraag naar nieuwe schepen waaraan door
deindeGemeenschap gevestigde werven zou .kunnen worden voldaan aan het
begin vandejaren I98O ,thans opcirca 2,4miljoen gbrt wordt geraamd ;
-besluit dathetniveau van deproduktiecapaciteiten voor nieuwe schepen
moet worden vastgesteld aan dehand vandemarktsituatie endat de
scheepswerven instaat moeten worden gesteld eenbevredigend mededingings -
vermogen teverkrijgen ,zowel door eenexterne omschakeling als ,inieder
geval ,door eenverbetering vanhetproduktie-apparaat ,vanhetbeheer
envan het onderzoek :

-22-
vraagtdeoverheidsorganen diebetrokkenzijnbijhetprobleemvan
dezebedrijfstak opplaatselijk ,nationaalencommunautair vlak,de
nadrukteleggenopdescheppingvannieuwearbeidsplaatsen terver­
vangingvandiewelkegeleidelijkindesectornieuwbouwvanschepen
verlorenzullengaan;
besluit,teneindeeenbeterinzichtindebedrijfstak enzijnproblemen
opcommunautair niveaumogelijktemaken,eenpermanentoverlegorgaan
intestellenindevormvaneencomitévanhogeambtenarendattot
taakheeft,bijtedragentotdeorganisatie vaneengeleidelijke aan­
passingvandeproduktiecapaciteiten aandevraag,zoveelmogelijkop
basisvannationaleprogramma's,rekeninghoudendmetdevooruitgang
dieisgeboektbijdescheppingvannieuwearbeidsplaatsen enmetde
ontwikkeling vandevooruitzichten voorvraagenaanbodopwereldschaal ;
bijdezeaanpassingvandecapaciteiten zalookrekeningwordengehouden
metderesultaten vandewerkzaamheden inhetkadervandeinternationale
organisaties diezowel'dealgemeneproblemenalsdespecifiekevraagstuk­
kenvandescheepsbouw behandelen ;
neemtterkennisdatdeCommissiezospoedigmogelijkvoorstellen zal
indienenbetreffende aanvullendesocialemaatregelen ;
neemtterkennisdatdeCommissiemetingangvanjuli1978eenzes­
maandelijks rapportzalopstellenoverdestandvanzakenindesector
vandeniet-militaire scheepsnieuwbouwenoverdevooruitgangdiebij
desaneringdaarvanisgeboekt,onderandererekeninghoudendmetde
indezemededelingweergegeven elementen,enzospoedigmogelijkpas­
sendevoorstellen voorbesluitenzalindienen.

EIJL'IGE I
Kenmerken van decrisis indescheepsbouw
1.Het zeevervoer
Tengevolge van desinds 1974 aanhoudende teruggang van dawereldeconomie
zijn de "behoeften aanzeevervoer sinds 1975 voor deeerste maal sinds
vijftien jaar aanzienlijk teruggelopen .
ONTWIKKELING VAN HET VOLUME VAN HET MONDIALE ZEEVERVOER
(inmiljoenen tonnen )
Jaar Droge ladingen Aardolie Totaal
i960 540 540 1.080
1965 780 860 1.640
1970 1.110 1.420 2.530
1974 1.450 1.800 3.250
1975 1.400(geraamd ) 1.690 3.090 (geraamd
Deze terugval heeft toteengroot overschot aantankertonnage geleid .
Desituatie isnogverergerd doordat in1975 197^e9ngroot aantal
tankers werd opgeleverd als resultaat vanvóór 1973 geplaatste orders
dieniet konden worden geannuleerd ofwaarbij ombouw toteenander
scheepstype niet mogelijk was .
Zowordt hettonnage –oversohot ondanks hetfeit datinderdaad orders voor
tankers opgrote schaal zijn geannuleerd ,thans opongeveer 140miljoen
tondraagvermogen (tdv)geraamd .Hierdoor ishetvraohtniveau totonder
derentabiliteit sdrempel gezakt waardoor slechts eendeal vandeexploita­
tiekosten zonder deafschrijvingslasten kunnen wordan gedekt .Volgens
delaatste prognoses zaldittonnage –oversohot niet vèèr ciroa 1985 door
demarkt kunnen worden verwerkt .

Bij destukgoederen heeft detoeneming vanhetvrachtvervoer naar het
Nabije enMidden-Oosten inzekere zindegeringere behoeften aantrans­
port tussen deindustrielanden gecompenseerd .
Daarentegen heeft vooral hetvervoer vandroge massaladingen sinds 1975
eenteruggang vertoond onder deinvloed van deeconomische crisis .Uit
dien hoofde zijn devraohttarieven voor droge massaladingen eveneens tot
eenzeer laag niveau gedaald .Hierbij komt nog datgedurende dejaren
1975 en1976 eenaanzienlijk aantal tankerbestellingen isomgezet in
orders voor droge ladin gcarriers met delevering waarvan intussen is
begonnen .
2.Desituatie opdewerven
Wegens deveel tegrote tankervloot endedreiging vaneenaanzienlijke
overcapaciteit bij het droge ladingvervoer issinds midden 1974 deomvang
van denieuwe orders ,metname voor tankers ,sterk gedaald doch het jaar-
volume van dewereldproduktie ligt sinds 1975 en1976 nogsteeds bijcirca
33a34miljoen brtwegens dein1972 en1973 ontvangen ennogniet uitge­
voerde orders .Voor 1977 wordt eenproduktie vancirca 30miljoen brt
verwacht .
Desnelle verslechtering van deorderportefeuilles dieuit deze situatie
voortvloeit isnogernstiger ,waar zijineerste instantie debouw van
schepen betreft ,diegedurende deafgelopen jaren voor demeeste wej>-
venquaaantal entonnage dehoofdactiviteit hebben gevormd ,zoals uit
devolgende tabellen blijkt .
VERDELING VAN BSWERELDKLOOT WAAR SCHEEPSTYPE
(inmiljoenen brt)
Type
Registratitankers1
bulkcarriers
(roge en
gemengde
lading )andere sohepen Totaal
EEG 37,2 17,7 22,4 77,3
Wereldtotaal 168,2 91,7 112,1 372 ,-
Bron :Lloyd 's Stand per 1.7*197 °

-3-
GELEGERDE TONNAGEPERSCHEEPSTYPE
(inmiljoenen "brt)
Type
JaarXtankers«bulkcarriers
(drogeen
gemengde
lading)1111 1
andereschepen Totstal
1975 22,7 .6.2 5,3 34,2
1976 19,9 7,9 6,1 33,9
Bron:Lloyd's Standper31»12.75/76
Geziendezesituatiehebbendewervenzichgenoodzaaktgezienhunprijzen
aanzienlijkteverlagen'omhetvoorhunvoortbestaan noodzakelijke mini­
mumaanordersteverkrijgen.DeJapansewervenzijninstaatgeweest
hunprijzenverdertelatendalendandeEuropesewerven,zodateennieuwe
mededingingssituatie ontstond.
Dethansdoorverschillende regeringeninverschillende vormenverleende
steunomhunnationalewerveninstaattestellenordersteverkrijgen
tegenprijzendiedeaanbouwkosten steedsminderdekken,heefttengevolge
gehaddattijdelijkeenkunstmatigevraagwerdgehandhaafd.Overigens
"bestaatdeindruk,dathetzeerlageprijsniveau dedrijfveerwasvoor
eennietonaanzienlijk deelvanderecenteorders,waarmeederhalvezou
wordengeanticipeerd opdetoekomstige behoeftenvandemarktvanzeevej>-
voer(inhetbijzondermetbetrekkingtotdedrogeladingcarriers ).
Thanskaninvergelijking meteenjaarlijksewereldproduktie van30mil­
joenbrt(ongeveer20miljoengbrt)ofmeergedurendedeafgelopenjaren,
eenvermindering vandeorderssinds1975"toteenniveauvan13miljoen
brt(+13miljoengbrtwegensdeverschillende samenstelling vanscheeps-
typen)wordenwaargenomenenishetzeerwaarschijnlijk datditniveauin
1977nietennogminderinde3a4daaropvolgende jarenzalworden
bereikt.Volgensdebesohikbare gegevenszaldevraagtothetbeginvan
dejarentachtigzeerwaarschijnlijk zobescheidenblijven,dathetacti–
viteitsniveau vandescheepswerven tussentweederdsiendehelftvanhet
peilvan1975zalliggen.

-4-
3«Deprognoses
Waarsohijnli jkzalinoiroa 1984 ®enherstel opdemarkt optreden ,inde
veronderstelling dathetgemiddelde groeiperoentage van deBBP'svoor de
periode 1976/1985 circa 4%zouzijn .Indien ditpercentage lager zou
komen teliggen ,zou ook -demarktopleving met enige jaren worden ver­
traagd .Ditherstel zalookindeGemeenschap toteenopleving van de
activiteit van dewerven leiden ,doch hetniveau waarop deze activiteit
zich zalstabiliseren ,zalinhoge mate afhankelijk zijn van debesluit­
vaardigheid waarmee het "bedrijfsleven endeoverheid opdeuitdaging van
deconcurrentie opdewereldmarkt zullen reageren .
Terzake van deconcurrentie moet worden verwacht ,dat deJapanse werven
zullen pogen hungeavanceerde produktietechnologie –dievoor deserie -
bouw vantechnisch niet zeer ingewikkelde sohepen isontwikkeld –aan
tepassen aan de "bouw vanmeer geavanceerde schepen .
Delanden dieonlangs soheepsbouwindustrieën hebben opgezet zullen waar­
schijnlijk nogvoor eenaanzienlijke periode hetvoordeel van eenzeer
laag loonpeil behouden ;dit zalheninstaat stellen gedurende deperiode
197ö/l985 orders teverkrijgen tegen voor deOemeenschapswerven niet aan­
vaardbare prijzen enderhalve hunpositie teconsolideren .Uit dien hoofde
iselke hypothese betreffende deexpansielimieten vanhun scheepsbouw -
industrie gebaseerd opnogonzekere gegevens .
Tenslotte moet worden overwogen dathetaantal tankerbestellingen ,nahet
verdwijnen vanhethuidige tonnage –overschot ,nooit meer hetkunstmatige
niveau van dejaren vóér 1973 zalkunnen bereiken ,waarin toeneming van
debehoeften ten enen male isoverschat .
Gezien deze opmerkingen moeten deindetabel gegeven prognoses als
maximaal worden beschouwd .

VOORUITZICHTEN VOORDEPROIUKTIE(inmiljoenenbrt/gbrt)
IProduktie1975
IIProjectievandeproduktieinI98Oopbasisvandateverwachten
vraag
IIIHypothesevandeproduktiein1985opbasisvanbepaaldeoptimis­
tischegegevens(AWES)
IVGecorrigeerde hypothesevandeproduktiein1985
I
brt»
I
(1975)
gbrtII
(1980)
brtgortIII
(1985)
brtgbrtIV
(1985)
brtgbrt
EG
RestAWES7.84,4 2,4 3,91 ^2
5,33,2 1,5 2,6 2,0
AWES 13,17,6 3,9 6,5 5,2
IJapan 17,0 7,7 3,9 6,5 5,2
Restv/d|
wereld 4,2I
4,2! 4,0I
7,2!6,6
Wereld-
totaal 34,319,510,411,8 20,2 16,2
+)AWES:Landenwaarvandescheepsbouwindustrie isverenigdindeAssocia­tionofWestEuropeanShipbuilders (EG+Noorwegen,Zweden,
Finland,Spanje,Portugal)»
TOELICHTING
1.Dezetotalenstemmenovereenmetdeprognoses,dieinmidden1976door
deAWESzijnopgesteld.Zijzijngebaseerdopeenjaarlijksgroeipercen­
tagevanhetBBPvoordeperiode1976-1985vaQ4i°*
2.InhypotheseIVzijndemondialeproduktiecijfers gecorrigeerd cpbasisvaneenjaarlijksegroeivanhetBBPmet3,5voordeperiode1976-1985*/
3»Tenaanzienvandeverdelingnaarproduktiezones zijndevolgendewerk­
hypothesesaangehouden :
–deproducentenlandenbuitendeAWESenJapan("restvandewereld")
zullenhunactiviteitsniveau totI98Onietverhogenenhiereerstlater
inslagen,zoweldooreenbetergebruikvanhunbestaandeproductie-
capaciteitenalsdooreenbepaaldeuitbreiding daarvan; 1
–deopsplitsingvandeactiviteitoverdeEuropese(AWES)enJapanse
werven(gemeteningbrt)isgesohiedingelijkedelen(50/50)zoals
inhetrecenteverledenhetgevalwas;gehooptwordtdatdeinterna*–
tionalesamenwerkingbinnendeOESOtotditresultaatz&lkunnenleiden;
–deverdelingvandeactiviteitenbinnendeAWESblijftplaatsvinden
volgensdetraditioneleverdelingtussendeGemeenschapenhaarpartners,
d.*i«60/4O#

BIJLAGEII
Analysevandefinanciëlebehoeften
vandesaneringvandescheepsbouwsector
Definanciële middelenwaaroverdeGemeenschap "beschiktdieneneenwerke­
lijkebijdrageteleverentotdefiscalestimuleringdiedeaanpassingof
omschakeling vanhetproduktie–apparaatvergt.
Metnamegeziendehuidigeovercapaciteit vanhetproduktie–apparaatishet
echteruitgesloten datdezemiddelenwordenbesteedvooractiesteronder­
steuningvandeproduktie»
Deherstructurering vandescheepsbouwindustrie veronderstelt aanzienlijke
investeringsprogramma 'svoorderationalisatie enmodernisering vanuitrus­
ting,produktie–,beheer»-enverkooptechnieken ,dochvooralvoordeomscha--
keling,waarmeededoordecrisisbeschikbaar gekomenarbeidskrachten in
dezelfdesectorofineen-anderebedrijfstak weerinhetarbeidsproces kun­
nenwordeningeschakeld .
Derhalvedienen,zelfsalseeneerstebenadering opbasisvandethansbe­
schikbarealgemenegegevens,demogelijkekostenvandeoperatieteworden
beoordeeld*^envervolgensdewijzevanfinancieringgeschetst.
1.Dekostenvandesaneringsoperaties
Hetisbijzondermoeilijkeenbeoordelingtegevendieeeneerstebenade­
ringvandeordesvangrootteoverschrijdt ,enerzijdsgeziendeonzeker*-
heidwelkevoortvloeituitdesituatieindezesectorenanderzijds de
noodzaakomallebeoordelingselementen metdelid–staten,hetbedrijfs­
levenendevakbondenteverifiëren.Dezemoeilijkheden zijnnoggroter,
omdatdezeberekeningen betrekkinghebbenopeenaanzienlijkaantalpei>-
sonen,waarvanbekendisdatzijmoeilijkheden inhunberoepsleven zul­
lenondervinden zonderdatdeCommissieinhethuidigestadiummeerkan
doendanblijkgevenvanhaarvastewilomnaaroplossingentezoekendie
deminstmogelijkemoeilijkheden veroorzaken.
+)alleramingenzijngebaseerdopdewaardenvan1977

Hetinterventievclume zoualnaarhettypeoperatieenalnaarbedrijfs­
takwaaraandezeinterventies tengoedekomenuiteenlopen :
a)Voordewervenzelf:
-Geraamdkanwordendatovereenperiodevanvijfjaarhet"natuur­
lijkverloop"vanhetwerfpersoneel hetaantalarbeidskrachten met
15.000zaldoendalen,zodathettotalepersoneelsbestand op150.000
personenkomt.Indienhetproduktieniveau zichcircaophetverwachte
vraagvolume (2,4gbrt)stabiliseert ,zoudaaruiteeninkrimpingvan
deproductiecapaciteiten met451°resulteren ;eendergelijkever­
hinderingzal'ophetwerkgelegenheidsniveau totuitingkomenineen
vermindering diewaarschijnlijknogsterkerzalzijndoordetoene­
mingvandeproduktiviteit ,waaropwordtgehoopt.Derhalvevaltmoei­
lijkaantenemendatdegesaneerdeondernemingen aanheteindevan
deperiodevanvijfjaarbehoeftezullenhebbenaanmeerdan90.000
personen,zodatvoorzienmoetwordenindescheppingvanongeveer
60.000vervangendearbeidsplaatsen voordebijdescheepswerven
beschikbaar komendewerknemers.Bovendienzalinhetkadervande
regionaleeconomischebeleidslijnen moetenwordenvoorzieninde
vervangingvande30.000arbeidsplaatsen ,welkezijnvrijgekomen
doorhet"natuurlijkverloop".
Watdewerkgelegenheid indescheepsbouwbetreftkunnendegemiddelde
kostenvandescheppingvaneenarbeidsplaats buitendedesbetref-
fendsondernemingen opbasisvandeverkregenervaringop50.000RE
wordengeraamd.Voordearbeidsplaatsen dievoor60.000indescheeps­
bouwb8sohikbaar komendewerknemersmoetenwordengeschapenzouder­
halveeenbedragvan3miljardREvereistzijn.
-Deherstructurering eninterneomschakeling vandescheepswerven
kan,opbasisvandeindeafgelopenjarenindelid–statenen
Zweden(waardeinvesteringenbijzonderhoogwaren)vernohteinves­
teringenop900miljoenREwordengeraamd(10.000REx90.000arbeids­
plaatsen).

b)Voor deaanverwante industrieën kanhetrespectieve aandeel vande
interne enexterne omschakeling ,dietendele afhankelijk zalzijn
vanhettype industriële seotor ,waarop dewerven zullen worden omge­
schakeld ,moeilijk worden geraamd .Verwacht magechter worden ,datde
kosten vanhunomschakeling inverhouding minder hoog zullen zijn
aangezien hunprodukt ie–apparaat gemakkelijker zalkunnen worden afge­
steld opandere activiteiten .Opbasis vaneenraming van 25.000 RE
pergeschapen arbeidsplaats kunnen dekosten van deomschakeling van
ongeveer 30.000 arbeidsplaatsen op750miljoen R3worden geraamd .
I
Dakosten van deomschakelings –enherstructuraro .ngsoperat iesvanaf
Π
197° zouden derhalve 4f65 miljard RBover vijf jaar belopen ,ofciroa
1miljard REper jaar .
Wiize van financiering
Deze operaties zullen moeten worden gefinancierd door uit debeschikbare
begrotingsmiddelen van deoverheid endoor deondernemingen ,hetzij uit
eigen middelen ,hetzij door eenberoep opdekapitaalmarkten .
i)Delid–staten verlenen thans aandeze sector eensteun van600miljoen
REperjaar ,die indekomende jaren onvoldoende zoukunnen blijken .
Bovendien zullen dèoverheidsinterventies ,gezien devooruitzichten ,
geleidelijk moeten worden gericht opdeverwezenlijking van degemeen­
schappelijke doelstellingen ter sanering van descheepsbouw .Voor
zover delid–staten zouden verzoeken ,omeenoptreden vanhetRegionaal
Fonds tenbehoeve van desohepping vanarbeidsplaatsen tervervanging
vandie ,welke indescheepsbouw verloren gaan ,zouden gemeenschaps -
middelen het effeot van denationale interventies kunnen versterken .
HetSociaal Fonds zou ,ookopverzoek van delid–staten ,bijstand
kunnen verlenen voor beroepsoplsidingsmaatregelen .
Debudgettaire bijdrage van deoverheid tot deschepping vanarbeids­
plaatsen buiten descheepswerven endeaanverwante industrieën kan
gemiddeld opongeveer 30%worden geraamd ,hetgeen totuitgaven van
1,150 miljard RSover vijf jaar zouleiden .Deoverheidsbijdrage tot
debedrijfsinterne maatregelen zougezien definanciële moeilijkheden
indeze sector hoger liggen .

-4-
Deinbrengvanmiddelendoordescheepswerven kannistvangrotebete­
keniszijn,gezienhunkaspositieendeaanzienlijke fin&noielelasten,
diezijvoorhetonderhoudvanhetproduktie-apparaat moetendragen;
gehooptmagechterwordendatzijgezamenlijkaullenk-annenzorgen
voordemedefinanciering vanéénderde(300miljoenRE)vandeuitgaven
dienoodzakelijk wordengeachtomovereenperiodevanvijfjs.arhun
modernisering enomschakeling opandereproduktenteverwezenlijken ,
terwijlhetresterendedeel(900-300)600MREdoordelid-statenvoor
hunrekeningwordtgenonen.
Overhetgeheelkandebijdragevandeoverheidtotdesaneringvan
dezesectorderhalveopongeveer1,750miljardREwordengeraamd.
ii)Definanciering doordeondernemingenuithunmiddelenkandaarentegen
op2,9miljardREwordengeraamd.
DeGemeenschap zoutoteendergelijkefinanciering kunnenbijdragen
dooreenberoepopdekapitaalmarkt ,hetzijdoortussenkomstvande
EIBinhetkadervanzijneigenproceduresenmethoden,hetzijdoor
eengebruikmakingvancommunautaireleningen^»
+)DeinterventiesvandoEIBzoudenplaatsvindenopgrondvantechnisch
enfinancieeluitvoerbareprojectenalsmedeaandehandvanmogelijke
garantiesenvandewijzewaaropinvoorkomendgevaldewiesslkoers-
risioo'skunnenwordengedekt»

BIJLAGE III
ONTWERP
VOORSTEL yOOR EENBESLUIT VANDERAAD TOTINSTELLING
VAN EEN COMITÉ VOOR DESCHEEPSBOUW
DeRaad van deEuropese Gemeenschappen ,
GELET ophetVerdrag totoprichting van deEuropese Gemeenschap ,
«GEZIEN hetvoorstel van deCommissie ,
OVERWEGENDE dat deRaad op ................. 1977 eenresolutie
heeft aangenomen betreffende desanering van descheepsbouwsector ,
OVERWEGENDS dathetwenselijk isde .verwezenlijking vangemeenschappelijke
doelstellingen tewaarborgen door decoördinatie vandenationale encommu­
nautaire acties opditgebied eneenprooedure voor devoortdurende onderlinge
^afstemming metbetrekking totdeproblemen vandescheepsbouw vast testellen ,
OVERWEGENDE dateraanleiding toebestaat tedien einde eenComité voor de
scheepsbouw intestellen ,
BESLUIT l
Artikel 1
Teneinde bijtedragen tot decoördinatie van denationale encommunautaire
beleidslijnen wordt bij deRaad .endeCommissie eenComité voor desoheep& -
bouw ingesteld ,hierna "Comité "tenoemen .
Artikel 2
1.HetComité heeft overeenkomstig deresolutie van deRaad van ..........
•••••••••••• tottaak deontwikkeling vanhetniveau van devraag tevol­
genenbij tedragen tot deaanpassing van deproduktieoapaoiteiten op
ditniveau endeverbetering van deprodukt iestructuren .
2.Voorts heeft hetComité tottaak ,opverzoek van deRaad ofdeCommissie
enonverminderd debevoegdheden welke bij ofkrachtens deVerdragen aan
andere organen zijn toevertrouwd eninhetbijzonder debevoegdheden van
deCommissie inzake deregels betreffende demededinging ,studies te
verrichten betreffende t

-2
a)deontwikkeling vandeeoonoraische ,socialeenfinanoiëlesituatie
vandescheepsbouwindustrie vandeCemeensohapdiebijvoortduring en
volledigdienttewordenbestudeerd ;
b)decriteriaopgrondwaarvanrichtsnoeren kunnenwordengegevenvoorde
vermindering vandeproduktieoapaoiteiten ineengeestvansolidariteit
tussendelid–staten,rekeninghoudendmetdeontwikkeling vandemarkt
endedoordeRaadaangegevenbeleidslijnen ;
c)demiddelenenmethodenopnationaalencommunautair niveauomhetcon–
1currentie–enweerstandsvermogen vandesectortevergrotenendeom­
scholingvanhetpersoneelvoorwerkzaamheden buitendezeseotortebe–
orderen;
d)deontwikkelingen opanderegebieden,dievaninvloedkunnenzijnopde
produktie.
3.HetComitébrengtaandeCommissieendeRaadverslaguitoverderesul­
tatenvanzijnwerkzaamheden .
Artikel3
1.Delid–statenendeCommissiebenoemeniedereengewoonlideneenplaats–
vervangendlid.DeledenvanhetComitéenhunplaatsvervangers wordenaan­
gewezenuitdehogeambtenaren,dieverantwoordeli jkzijnvoorhet
scheepsbouwbeleid ;hetgewoonliddatdeCommissievertegenwoordigt wordt
doordezeuithaarmiddenaangewezen.
2.BehalveindiendoorhetComitéandersbepaald,kunnendeledenzichdoen
bijstaandoorterzakekundigepersonenui^;debetrokkenkringen.
Vertegenwoordigers vandedienstenvandeCommissiekunnendeelnemenaan
devergaderingen vanhetComitéendewerkgroepenbetreffende onderwerpen
dieonderhunbevoegdheidvallen.
3.DeEuropeseInvesteringsbank kaneenwaarnemeraanwijzen.

Artikel4
1.HetComitéwordtvoorgezeten doordevertegenwoordiger vandeCommissie.
2.HetComitékandebestudering vantepaaldevraagstukken opdragenaanwerk­
groepenwaarineenaantalvanzijnledenzittingheeft,"bijgestaandoor
plaatsvervangende ledenofdeskundigen.
3.Hetsecretariaat vanhetComitéwordtverzorgddoordeCommissie.
4.HetComitésteltzijnreglementvanordevast.
Artikel5
HetComitékanmetbetrekkingtotbepaaldevraagstukken envolgensdebepar-
lingenvanzijnreglementvanordeomdemeningvandebelanghebbende krin­
genverzoeken.
GedaanteBrussel
VoordeRaad