COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(91) 383 def. - SYN 322 
Brussel, 9 oktober 1991 
GEWIJZIGD VOORSTEL VOOR 
EEN RICHTLIJN VAN DE RAAD 
BETREFFENDE 
DE MINIMUMVOORSCHRIFTEN 
VOOR DE VEILIGHEIDS- EN/OF 
GEZONDHEIDSSIGNALERING 
OP HET WERK 
9e bijzondere richtlijn 
in de zin van Richtlijn 89/391/EEG 
(door de Commissie krachtens artikel 149, lid 3, 
van het EEG-Verdrag ingediend) 

MEMORIE VAN TOELICHTING 
Naar aanleiding van het door het Europees Parlement na eerste lezing op 
10.7.1991 opgestelde advies, legt de Commissie krachtens artikel 149, lid 3, 
van het EEG-Verdrag de Raad een gewijzigd voorstel voor een richtlijn voor. 
De gewijzigd® tekst heeft hoofdzakelijk betrekking op vier soorten 
bepalingen: 
Een aantal wijzigingen beoogt bepaalde voorschriften in 
overeenstemming te brengen met vergelijkbare bepalingen welke reeds 
in andere richtlijnen zijn opgenomen. Dit betreft de plaats die de 
signalering toekomt in vergelijking met technische, collectieve of 
organisatorische preventiemiddeIen, zoals reeds is aangegeven in 
Richtlijn 89/656, de mogelijkheden om van de bepalingen af te wijken 
zoals in Richtlijn 89/391, en eveneens de datum van inwerkingtreding 
in vergelijking met andere bijzondere richtlijnen. 
Door middel van een reeks wijzigingen wordt gewaarborgd dat 
formuleringen een duidelijke verplichting uitdrukken, hetgeen in 
verschillende vertalingen niet het geval was. 
Verscheidene bepalingen worden aangevuld of door middel van dienstige 
elementen gecompleteerd; er is een aantal borden toegevoegd omdat 
deze overeenkomen met situaties waarin sprake is van grote risico's. 
Ten slotte is een reeks voorschriften nader omschreven, waarbij een 
al te technisch karakter is vermeden teneinde binnen het kader van de 
minimumvoorschriften te blijven. 
In het gewijzigde voorstel van de Commissie worden dus ongeveer dezelfde 
structuur en dezelfde doeleinden als in het oorspronkelijke voorstel 
gehandhaafd, maar worden sommige bepalingen van dit oorspronkelijke voorstel 
uitgebreid en nader omschreven. 
SIGNALISATIE 
Oorspronkelijk voorstel von de Commissie 
ARTIKEL 3 
AI gemene bepoIi ngen 
1. De veiligheids- en/of gezondheidssignalering 
op het werk moet worden gebruikt wanneer 
risico's of gevaren niet door collectieve 
technische beschermingsmiddelen of door 
maatregelen, methoden of procédés in de sfeer 
van de werkorganisatie uitgeschakeld kunnen 
worden. 15/07/91 
Gewijzigd voorstel 
(wonneer oonwijzlngen ontbreken, betekent dit 
dat het oorspronkelijke voorstel wordt 
qehandhoofd) 
1. De door deze richtlijn voorziene 
veiligheids- en/of gezondheidssignalering op 
het werk moet worden gebruikt wanneer de 
risico's niet vermeden of voldoende beperkt 
kunnen worden door collectieve technische 
beschermingsmiddelen of door maatregelen, 
methoden of procédés in de sfeer van de 
werkorganisatie. 
ARTIKEL 7 
Vrijstellingen 
1. De Lld-Staten kunnen, gelet op de aard van de 
werkzaamheden en de grootte van de 
ondernemingen, de bedrijvigheidssectoren, 
categorieën van ondernemingen of soorten 
arbeidsplaatsen aanwijzen die geheel, 
gedeeltelijk of tijdelijk vrijgesteld zijn van 
de verplichting de in de onderhavige richtlijn 
bedoelde licht- en/of geluidssignalen toe te 
passen, mits er alternatieve maatregelen worden 
ingevoerd die hetzelfde beschermingsniveau 
bieden. 1. De Lld-Staten kunnen, gelet op de aard van 
de werkzaamheden en de grootte van de 
ondernemingen, de categorieën van ondernemingen 
aanwijzen die geheel, gedeeltelijk of tijdelijk 
zijn vrijgesteld van de verplichting de in de 
onderhavige richtlijn bedoelde licht- en/of 
geluidssignalen toe te passen, mits er 
alternatieve maatregelen worden ingevoerd die 
hetzelfde beschermingsniveau bieden. 
ARTIKEL 12 
SlotbepalIngen 
1. De Lld-Staten doen de nodige wettelijke, 
bestuursrechtelijke en administratieve 
bepalingen in werking treden om met ingang van 
1 januari 1994 aan deze richtlijn te voldoen. 
Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in 
kennI s. 1. De Lld-Staten doen de nodige wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen in werking 
treden om met ingang van 1 januari 1993 aan 
deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de 
Commissie daarvan onverwijld in kennis. 
BIJLAGE I 
Lid 2, punt 2.1 tot 2.6 
Lid 4 
7. Het aantal signaleringsmiddelen of 
-voorzieningen dat moet worden aangebracht, is 
afhankelijk van de omvang van de risico's of De formulering dient in alle talen duidelijk 
een verplichting uit te drukken. 
Onderaan de tabel in de corresponderende 
kolommen toevoegen: 
geel/zwart of rood/wit 
localisât ie van een gevaar of gevaarlijke zone 
gevoor of gevaarlijke zone 
7. Het aantal signaleringsmiddelen of 
-voorzieningen dat moet worden aangebracht, en 
de plaats hiervan Is afhankelijk van de omvang 
SIGNALISATIE 
Oorspronkelijk voorstel von de Commissie 15/07/91 
Gewijzigd voorstel 
(wonneer oonwtJzTnqen ontbreken, betekertt dît 
dat het oorspronkelijke voorstel wordt 
gehandhaafd) 
gevaren of van de te beveiligen zone en/of van van de risico's of gevaren of yan de te 
het aantal betrokken personen. beveiligen zone en/of van het aantal betrokken 
personen. 
8. Bij signalen die een energiebron behoeven. 8. Btj signalen die een energiebron behoeven. 
moet de energievoorziening zijn gewaarborgd. moet de energievoorziening zijn gewaarborgd 
ingeval de betreffende energiestroom wordt 
onderbroken. 
9. Een licht- en geluidssignaal geeft bij 
inwerkingstelling het begin van een actie aan; 
de duur ervan moet even lang zijn als die van de 
actie. 
De licht- en geluidssignalen dienen automatisch 
weer ingeschakeld te worden. 
11. Indien de betrokken werknemers een beperkt 
gehoor- of gezichtsvermogen hebben, ondermeer 
door het dragen van individuele beschermende 
uitrusting, dienen toereikende en adequate 
aanvullende maatregelen of 
vervangingsmaat regel en te worden genomen. 11. Indien de betrokken werknemers een beperkt 
gehoor- of gezichtsvermogen hebben, onder meer 
door het dragen van individuele beschermende 
uitrusting, dienen adequate aanvullende 
maatregelen of vervangingsmaat regel en te worden 
genomen. 
BIJLAGE II 
1.3 De gebruikte pictogrammen mogen licht 1.3 De gebruikte pictogrammen mogen licht 
afwijken van of meer gedetailleerd zijn dan de afwijken van of meer gedetailleerd zijn dan de 
voorstellingen in punt 3. De betekenis ervan voorstellingen in punt 3. De betekenis ervan 
dient evenwel hetzelfde te zijn. dient evenwel dezelfde te zijn en mag door geen 
enkel verschil of aanpassing onduidelijker 
worden. 
2.1 De borden worden, rekening houdend met 
eventuele obstakels, op aangepaste hoogte 
geïnstalleerd, hetzij bij de toegang tot een 
zone voor een algemeen risico, hetzij in de 
onmiddellijke nabijheid van een bepaald risico 
of het te signaleren object, en wel op een goed 
verlichte en gemakkelijk toegankelijke ploats. 
3. Te gebruiken borden 
3.2 2.1 De borden worden, rekening houdend met 
eventuele obstakels, in beginsel op een met 
betrekking tot de gezichtshoek aangepaste 
hoogte en plaats geïnstalleerd, hetzij bij de 
toegang tot een zone voor een algemeen risico, 
hetzij in de onmiddellijke nabijheid van een 
bepaald risico of het te signaleren object, en 
wel op een goed verlichte en gemakkelijk 
toegankelijke plaats. 
3. Omschrijving van de te gebruiken borden 
3.2 Toevoegen 
Lawaai 
SIGNALISATIE 
Oorspronkelijk voorstel von de Commissie 15/07/91 
Gewijzigd voorstel 
(wonneer oonwijzingen ontbreken, betekent dit 
dot het oorspronkelijke voorstel wordt 
gehondhoofd) 
Toevoegen 
OnveII{g dak 
3.3 3.3 Toevoegen 
algemene verplichting 
(met aanvullend bord) 
3.4 3.4 Toevoegen 
telefoon voor redding 
en eerste hulp 
SIGNALISATIE 
Oorspronkelijk voorstel von de Commissie 
3.5 15/07/91 
Gewijzigd voorstel 
(wonneer oonwijzingen ontbreken, betekent dit 
dat het oorspronkelijke voorstel wordt 
gehandhaafd) 
3.5 Toevoegen 
brandbestrijdingstelefoon 
BIJLAGE V 
1.1 De signalering van gevaar door schokken 1.1 De signalering van gevaar door schokken 
tegen obstakels, door vallende voorwerpen of tegen obstakels, door vallende voorwerpen of 
personen geschiedt door middel van geel, personen geschiedt door middel van geel, 
afgewisseld' met zwart binnen de bebouwde zones afgewisseld met zwart of door middel van rood, 
van de onderneming waartoe de werknemer in het afgewisseld met wit op plaatsen waartoe de 
kader van zijn werk toegang heeft. werknemer in het kader van zijn werk toegang 
heeft. 
1.3 De gele en zwarte banden moeten onder een 1.3 De gele en zwarte of rode en witte banden 
hoek van circa 45° worden aangebracht en moeten onder een hoek van circa 45° worden 
ongeveer dezelfde afmetingen hebben. aangebracht en ongeveer dezelfde afmetingen 
hebben. 
BIJLAGE VI 
1.1 Rekening houdend met de 1.1 Rekening 
gebruiksomstandigheden moet het door een signaal 
uitgezonden licht een aan de omgeving aangepast 
lichtcontrast veroorzaken dat niet tot 
ve rbIi nd i ng mag I e i den. houdend met de 
gebruiksomstandigheden moet het door een 
signaal uitgezonden licht een aan de omgeving 
aangepast lichtcontrast veroorzaken dat niet 
tot verblinding door een teveel aan licht mag 
leiden en dat evenmin slecht zichtbaar mag zijn 
door een te lage lichtintensiteit. 
2.3 (nieuw) 
Een voorziening voor het uitzenden van een 
lichtsignaal in geval van ernstig gevaar moet 
speciaal gecontroleerd worden of voorzien 
worden van een hulp lamp. 
BIJLAGE VII 
1.1 Een geluidsniveau hebben dat duidelijk hoger 
is dan het niveau van het omgevingslawaai, zodat 
het goed, maar niet buitensporig hoorbaar is; 1.1 Een geluidsniveau hebben dat duidelijk 
hoger is dan het niveau van het 
omgevingslawaai, zodat het, zonder buitensporig 
of pijnlijk te zijn, goed hoorbaar is. 
SIGNALISATIE ! 
Oorspronkelijk voorstel von de Commissie 15/07/91 
Gewijzigd voorstel 
(wanneer aanwijzingen ontbreken, betekent dit 
dot het oorspronkelijke voorstel wordt 
gehandhaafd) 
1.3 (nieuw) 
Wanneer een voorziening een geluidssignaal met 
een variabele of stabiele frequentie kan 
uitzenden, wordt de variabele frequentie 
gebruikt ter indicatie van een in vergelijking 
met de stabiele frequentie hogere mate van 
gevaar of een grotere urgentie van de gevraagde 
of noodzakelijke interventie of actie. 
BIJLAGE IX 
B 
Onderaan de tabel in de drie corresponderende 
kolommen toevoegen: 
VERTICALE AFSTAND 
de handen geven de afstand aan 
C 
Onderaan de tabel de drie corresponderende 
kolommen toevoegen: 
HORIZONTALE AFSTAND 
de handen geven de afstand aan 

ISSN 0254-1513 
COM(91)383def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 
Catalogusnummer : CB-CO-91-409-NL-C 
ISBN 92-77-75882-1 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg