Nr. C 341/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 12. 83 
Advies inzake een ontwerp voor een verordening (EEG) van de Commissie betreffende de 
toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op groepen afzet- en klanten 
serviceovereenkomsten inzake motorvoertuigen 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 165 van 24 juni 1983. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Overeenkomstig artikel 20, derde alinea, van zijn Reglement van Orde en in het kader 
van het opstellen van het advies inzake het Elfde Verslag over het mededingingsbeleid 
van de Commissie van de Europese Gemeenschappen, heeft het Comité een vervolg­
advies over bovengenoemd onderwerp opgesteld. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 28 en 29 september 1983 te Brussel gehouden 210e 
zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien artikel 20, derde alinea, van zijn Reglement 
van Orde, 
Gezien het besluit van zijn Bureau d. d. 27 oktober 
1982, en in het kader van het opstellen van het 
advies inzake het Elfde Verslag over het mededin­
gingsbeleid, advies uit te brengen over het ontwerp 
voor een verordening (EEG) van de Commissie 
betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van 
het Verdrag op groepen afzet- en klantenservice­
overeenkomsten inzake motorvoertuigen, de Afde­
ling voor industrie, handel, ambacht en dienstverle­
ning te belasten met het opstellen van een advies en 
een rapport inzake deze materie, 
Gezien het advies dat bovengenoemde Afdeling tij­
dens haar vergadering van 7 september 1983 heeft 
opgesteld, 
Gezien het rapport dat is opgesteld door de heer 
Eelsen, rapporteur, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 210e zitting 
d. d. 28 en 29 september 1983 (vergadering van 
28 september), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met meerderheid van stemmen, 7 stemmen 
tegen, bij 6 onthoudingen is goedgekeurd. Het Comité stemt in met het voornemen van de 
Commissie om voor de stelsels van verticale afzet in 
de automobielsector vrijstelling te verlenen van het 
algemene verbod in artikel 85, lid 1, van het EEG-
Verdrag overeenkomstig de in lid 3 van bedoeld arti­
kel en Verordening nr. 19/65/EEG vastgelegde 
voorwaarden. 
In dit verband dringt het Comité erop aan dat het 
verordeningsvoorstel van de Commissie wordt her­
zien en duidelijker wordt geformuleerd, en dat daar­
bij met de volgende voorstellen en opmerkingen 
rekening wordt gehouden. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Comité constateert dat dank zij de stelsels 
van verticale verkoop van auto's: 
— een rationele afzet van de produkten van auto­
fabrikanten mogelijk is met inachtneming van 
de fundamentele concurrentieregels; 
— de dealers op optimale wijze de verplichtingen 
kunnen nakomen die zij ten opzichte van hun 
klanten hebben, en de mogelijkheid zouden 
moeten hebben om te voldoen aan de finan­
ciële, economische en sociale verplichtingen die 
zij in het kader van hun activiteiten aangaan; 
— ertoe wordt bijgedragen dat de technische vei­
ligheid van het voertuigenpark op een hoog peil 
blijft, doordat de klant gebruik kan maken van: 
19. 12.83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 341/19 
a) een servicenet; 
b) personeel van de dealer dat met medewer­
king van de dealer en in samenwerking met 
de autofabrikant is opgeleid en op gezette 
tijden wordt bijgeschoold of zelfs wordt her­
schoold; 
c) geëigend materieel en onderdelen zodat in 
alle Lid-Staten van de Gemeenschap onder­
houdsbeurten en reparaties kunnen worden 
verricht, ongeacht de Lid-Staat waarin de 
auto is gekocht. 
Naar het oordel van het Comité dient er evenwel 
voor te worden gezorgd dat bij dit verkoopstelsel 
alle punten van het door de Commissie uitgewerkte 
concurrentiebeleid in acht worden genomen. 
1.2. Het lijkt niet gewenst bij verordening een stan­
daardovereenkomst voor te schrijven voor de wijze 
waarop de betrekkingen tussen autofabrikanten en 
dealers zijn geregeld. Dit lijkt ook niet het voorne­
men van de Commissie te zijn. Daarom dienen vol­
gens het Comité in deze ontwerp-verordening uit­
sluitend enkele fundamentele beginselen inzake de 
betrekkingen tussen fabrikant en dealer te worden 
gedefinieerd en moet voldoende ruimte worden 
geboden om gebruik te kunnen maken van de con­
tractuele vrijheid in het kader van een werkelijk 
overleg. 
Het Comité heeft trouwens reeds in een ander ver­
band (') zijn standpunt ten aanzien van deze mate­
rie bepaald en is van oordeel dat de Commissie 
voorzichtigheid dient te betrachten bij het vaststel­
len van specifieke verordeningen voor bepaalde 
bedrijfstakken. 
1.3. Voorts merkt het Comité op dat de tekst van 
de ontwerp-verordening, waarvan de vorm vergele­
ken met het voorontwerp voor een verordening een 
aanmerkelijke verbetering inhoudt, nog kan worden 
vereenvoudigd. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. In de onderhavige tekst wordt van twee over­
wegingen uitgegaan, nl. dat: 
— de verkoopnetten (dealers) ten opzichte van de 
autofabrikanten in een enigszins zwakke positie 
verkeren en misbruik ten opzichte van deze dea­
lers mogelijk is; 
— het afzetstelsel tot compartimentering van de 
verschillende markten binnen de Gemeenschap 
zou kunnen leiden. 
(') Advies inzake het Tiende Verslag over het mededin­
gingsbeleid (PB nr. C 112 van 3. 5. 1982). Deze overwegingen zijn niet altijd in overeenstem­
ming met de praktijk en houden in dat de intensiteit 
van de concurrentie in de Gemeenschap tussen de 
verschillende automerken wordt onderschat, met 
name bij modellenassortimenten die bij de consu­
ment het meest in trek zijn. Niettemin moet worden 
gezorgd voor een evenwichtige verhouding tussen 
wederzijdse rechten en plichten van de partijen in 
het belang van de concurrentie en van de consu­
ment. 
2.2. Artikel 3, punt 9, sub b), van het ontwerp voor 
een verordening mag niet leiden tot toelating van 
niet-erkende wederverkopers, aangezien anders hier­
door feitelijk het grondbeginsel van de alleenver­
koop wordt ondermijnd. 
2.3. Naar het oordeel van het Comité dient de 
Commissie de markt voor auto-onderdelen diep­
gaander te bestuderen, om niet vooruit te lopen op 
de vraag of de bepalingen aangaande de onderdelen 
in overeenstemming zijn met de in artikel 85, lid 3, 
van het Verdrag genoemde voorwaarden. Voorals­
nog heeft het Comité bezwaar tegen het in de veror­
dening insluiten van de levering van onderdelen. 
Het Comité stelt zich op het standpunt dat bescher­
ming van de belangen van de consument, met name 
op het gebied van beschikbaarheid, prijs, kwaliteit 
en waarborg van deze onderdelen absoluut noodza­
kelijk is. 
2.4. In artikel 5, lid 6, is bepaald dat de autofabri­
kant verplicht is, elke dealer in de Gemeenschap 
zijn volledig assortiment modellen te leveren. Deze 
verplichting is in de praktijk onmogelijk na te leven; 
hiermee wordt in de regel voorbijgegaan aan de eco­
nomische en commerciële realiteit omdat, afgezien 
van de uiteenlopende structuur van de vraag in de 
verschillende Lid-Staten, de Gemeenschap er tot 
dusver niet in is geslaagd alle verschillen op het 
gebied van techniek en belastingen tussen de Lid-
Staten weg te werken. Niettemin moeten de consu­
menten overal in de Gemeenschap een auto kunnen 
bestellen die voldoet aan de voorschriften die van 
kracht zijn in het land waar het voertuig wordt gere­
gistreerd op voorwaarde dat dit voertuig in het des­
betreffende land wordt verkocht. 
2.5. Met betrekking tot artikel 7, dat neerkomt op 
schorsing van de alleenverkoopclausule ingeval de 
prijsverschillen (excl. belasting) tussen twee markten 
in de Gemeenschap gedurende een periode van 
meer dan een half jaar meer dan 12 % bedragen, 
constateert het Comité dat: 
— er inderdaad aanzienlijke prijsverschillen zijn 
die qua tijdstip en plaats in de Gemeenschap 
variëren, hetgeen te betreuren is; 
— dat deze situatie in belangrijke mate te wijten is 
aan de nog niet voltooide integratie van de 
Nr. C 341/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19.12.83 
Gemeenschap, in het bijzonder op fiscaal en 
monetair gebied, en aan de in sommige Lid-Sta-
ten van kracht zijnde prijsbewaking, hetgeen de 
Commissie trouwens erkent, aangezien in het 
ontwerp voor een verordening is bepaald dat 
niet tot vergelijkingen van prijzen wordt overge­
gaan in Lid-Staten waarin het toezicht op de 
prijsvorming of de belastingen op motorvoertui­
gen bijzonder stringent, respectievelijk hoog 
zijn; consumenten zich in elk geval tot de dealers van 
hun keuze kunnen wenden; 
vermelding in het ontwerp voor een verordening 
van het maximaal toegestane prijsverschil in de 
eerste plaats beschouwd moet worden als een te 
realiseren taakstelling, zonder automatisch hier­
aan verbonden juridische consequenties. Naar­
mate de integratie van de Gemeenschap verder 
zal zijn gevorderd, zal dit doel des te makkelij­
ker kunnen worden verwezenlijkt. 
Gedaan te Brussel, 28 september 1983. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstel 
Onderstaand wijzigingsvoorstel dat is opgesteld op basis van het advies van de Afdeling en over­
eenkomstig de bepalingen van het Reglement van Orde is ingediend, is tijdens de discussie ver­
worpen : 
Paragraaf 2.5 
De als volgt luidende tekst na het laatste gedachtenstreepje te schrappen: 
„— vermelding in het ontwerp voor een verordening van het maximaal toegestane prijsver­
schil in de eerste plaats beschouwd moet worden als een te realiseren taakstelling, zon­
der automatisch hieraan verbonden juridische consequenties. Naarmate de integratie 
van de Gemeenschap verder zal zijn gevorderd, zal dit doel des te makkelijker kunnen 
worden verwezenlijkt.". 
Toelichting 
Het aangeven van een doelstelling zonder dat dit juridische consequenties heeft, houdt slechts in 
dat hierdoor de ontevredenheid van de consument in het Verenigd Koninkrijk over de autofabri­
kanten alleen maar toeneemt. De automobielindustrie in het Verenigd Koninkrijk vraagt name­
lijk prijzen die wel 40 % hoger liggen dan in België, terwijl op geen enkele wijze is verhinderd dat 
de automobielindustrie op de markt van het Verenigd Koninkrijk aanmerkelijk hogere prijzen 
verlangde dan in andere landen. Dit heeft niets met integratie van de Gemeenschap te maken, er 
worden niet dezelfde klachten tegen andere sectoren geuit, en de automobielindustrie ondervindt 
nauwelijks gevolgen van het gebrek aan integratie; door dit gebrek aan integratie en het recht van 
alleenverkoop krijgt de automobielindustrie de gelegenheid hogere prijzen te verlangen, welke 
gelegenheid andere sectoren niet hebben. 
Uitslag stemming 
Vóór: 26; tegen: 64; onthoudingen: 17.