P6_TA(2006)0380

Diensten van algemeen belang

Resolutie van het Europees Parlement over het Witboek van de Commissie over diensten van algemeen belang (2006/2101(INI))

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie met de titel "Witboek over diensten van algemeen belang" (COM(2004)0374),

- gezien de mededeling van de Commissie met de titel "Omzetting van het communautaire programma van Lissabon — De sociale diensten van algemeen belang in de Europese Unie" (COM(2006)0177),

- gelet op Beschikking 2005/842/EG van de Commissie van 28 november 2005 betreffende de toepassing van artikel 86, lid 2 van het EG-Verdrag op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst die aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen wordt toegekend [1],

- onder verwijzing naar artikel 36 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie betreffende de toegang tot diensten van algemeen economisch belang,

- onder verwijzing naar de artikelen 2, 5, 16, 73, 86, 87, 88 en 295 van het EG-Verdrag,

- onder verwijzing naar zijn resoluties over diensten van algemeen belang, met name zijn resolutie van 13 november 2001 over de mededeling van de Commissie met de titel "Diensten van algemeen belang in Europa" [2] en zijn resolutie van 14 januari 2004 over het Groenboek van de Commissie over diensten van algemeen belang [3] en zijn resolutie van 22 februari 2005 over staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst [4],

- onder verwijzing naar zijn standpunt van 16 februari 2006 over het voorstel van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende diensten op de interne markt [5],

- onder verwijzing naar de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Lissabon van 15 en 16 maart 2000, van de Europese Raad van Nice van 7, 8 en 9 december 2000, van de Europese Raad van Laken van 14 en 15 december 2001 en van de Europese Raad van Barcelona van 15 en 16 maart 2002 over de diensten van algemeen belang,

- onder verwijzing naar de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen op het gebied van de diensten van algemeen belang, met name de arresten van 19 mei 1993 in zaak 320/91, Corbeau [6]; van 27 april 1994 in zaak C-393/92, Almelo [7]; van 18 november 1999 in zaak C-107/98, Teckal [8]; van 3 juli 2003 in de gevoegde zaken C-83/01 P, C-93/01 P and C-94/01 P, Chronopost [9]; van 24 juli 2003 in zaak C-280/00, Altmark [10]; van 27 november 2003 in de gevoegde zaken C-34/01 tot en met C-38/01, Enirisorse [11]; en van 11 januari 2005 in zaak C-26/03, Stadt Halle [12],

- gelet op artikel 45 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie cultuur en onderwijs, de Juridische Commissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie internationale handel, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie regionale ontwikkeling (A6-0275/2006),

A. overwegende dat overeenkomstig de Verdragen het economisch beleid in Europa op "een openmarkteconomie met vrije mededinging" gegrondvest wordt en dat, onder andere, onderstaande beginselen het referentiekader vormen en in dit verband van belang zijn:

- solidariteit, die samenbrengt en op het doel van een sociale, economische en territoriale samenhang en duurzame ontwikkeling berust,

- samenwerking, die de omzetting van de transnationale en Europese doelstellingen van de Verdragen en -programma's mogelijk moet maken,

- open grenzen en een interne markt, waarbinnen de vrijheid van verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal geldt, teneinde de Europese economieën en samenlevingen te integreren en de welvaart en het maatschappelijk welzijn van de Europese burgers te doen toenemen,

- mededinging, die de voltooiing van de interne markt van de EU op basis van de regels van de sociale markteconomie mogelijk moet maken, geregeld door een wezenlijk democratisch recht vormend mededingingsrecht, en vooral het misbruik van monopolies en economische macht moet voorkomen en een waarborg moet bieden voor innovatie, hoge kwaliteit tegen billijke prijzen en een ruimte keuze en rechtbescherming voor de consument,

- subsidiariteit, zoals verankerd in artikel 5 van het EG-Verdrag, om recht te doen aan de verscheidenheid van de lidstaten en de verschillende tradities in de EU en om de besluitvorming zo doeltreffend mogelijk te maken en zo dicht mogelijk bij de burgers te brengen, maar alleen wanneer daardoor een beter resultaat kan worden bereikt dan door maatregelen op nationaal of subnationaal niveau,

- evenredigheid, die inhoudt dat het optreden van de Gemeenschap niet verder gaat dan wat nodig is om de doelstellingen van het Verdrag te verwezenlijken,

- democratie, waarbij algemene verkiezingen ten grondslag liggen aan de legitimiteit van de nationale en lokale overheid, die de taken, de uitvoering en financiering van diensten van algemeen belang (DAB) regelen en organiseren,

B. overwegende dat DAB niet alleen een belangrijke factor van sociale en economische samenhang vormen, maar tevens in grote mate bijdragen tot het concurrentievermogen van de Europese economie,

C. overwegende dat mededinging de voltooiing van de interne markt van de EU op basis van de regels van de sociale markteconomie mogelijk moet maken, geregeld door een wezenlijk democratisch recht vormend mededingingsrecht, teneinde niet alleen de macht van de staat, maar vooral ook economisch machtsmisbruik te beperken en een op het consumentenrecht berustende bescherming te garanderen,

D. overwegende dat de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen reeds omvangrijk is, zich continu verder ontwikkelt en betrekking heeft op verschillende aspecten van DAB, met inbegrip van staatssteun, gelijke behandeling en/of verstoring van de mededinging,

E. gezien de ontwikkeling op het vlak van de bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakte zaken met betrekking tot de verenigbaarheid van DAB met de regels voor de interne markt en de Europese mededingingsregels en gezien de noodzaak op deze ontwikkeling te reageren door het positieve Europese recht in dezen te verduidelijken,

F. overwegende dat de evolutie van de markten en de manier waarop de samenleving is georganiseerd een dynamische ontwikkeling doormaken die van lidstaat tot lidstaat verschilt, en dat daarom de toepassing van strikte regels en definities de optimalisering van de economische en maatschappelijke resultaten in de weg zou staan,

G. overwegende dat het onmogelijk is om in een zo rijk geschakeerde omgeving als die van de EU een uniforme definitie van DAB te geven,

H. overwegende dat de beschikbaarheid van efficiënte DAB een vast bestanddeel vormt van de economische, maatschappelijke en sociale systemen van alle lidstaten en per lidstaat varieert en dat het streven naar een geslaagde voltooiing van de interne markt de lidstaten in staat moet stellen doeltreffende en efficiënte DAB te introduceren, die recht doen aan de belangen van de burger in zijn tweeledige rol van consument van diensten en belastingbetaler en aan de verantwoordelijkheden van de lidstaten, zonder onnodig afbreuk te doen aan de vrijheid van lokale en regionale autoriteiten om hun eigen prioriteiten vast te stellen en ten uitvoer te leggen met betrekking tot de kwaliteit, frequentie, betaalbaarheid en toegankelijkheid van dergelijke diensten,

I. overwegende dat de verlening van DAB en van diensten van algemeen economisch belang (DAEB) in alle delen van de EU in gelijke mate gewaarborgd moet zijn; overwegende dat economische en sociale samenhang ten doel hebben ongelijkheden tussen het ontwikkelingsniveau van de verschillende regio's te verkleinen en over de hele linie een harmonieuze ontwikkeling van de EU te bevorderen, met name in de nieuwe lidstaten,

J. overwegende dat het met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5, lid 2 van het EGVerdrag uitsluitend een taak van de lidstaten en hun lokale autoriteiten is om te bepalen welke diensten als DAB moeten worden aangemerkt en hoe deze georganiseerd, gefinancierd, geleverd, geëvalueerd en gecontroleerd dienen te worden,

K. overwegende dat er ten aanzien van de verenigbaarheid van de regels van de interne markt en de mededingingsregels met het juist functioneren van de DAB rechtszekerheid moet komen om de bevoegde nationale, regionale en lokale autoriteiten de nodige beoordelingsvrijheid te geven en conflicten en rechtszaken te vermijden, met inachtneming van de interne markt en het eerdergenoemde standpunt over de diensten in de interne markt en de heldere tenuitvoerlegging van de regels inzake interne markt en mededinging,

L. overwegende dat de sectoriële EG-richtlijnen voor DAEB in aan netten gebonden bedrijfstakken en in andere sectoren waarin een opening van de markt werd bereikt of gestart doeltreffend zijn in de zin dat zij voor een betere dienstverlening tegen lagere prijzen zorgen en een betrouwbaar kader vormen,

M. overwegende dat het grote aantal sectorgerelateerde initiatieven voor het openstellen van de interne markt op het gebied van de diensten alsmede het standpunt van het Parlement over de voorgestelde dienstenrichtlijn ook op het gebied van DAEB meer kansen bieden voor mededinging en betere dienstverlening, zodat de noodzaak van juridische duidelijkheid ten aanzien van DAB des te groter is,

N. overwegende dat DAEB een rechtstreeks effect op de interne markt voor diensten hebben en dat een aantal sectoren op het gebied van DAEB met succes zijn gemoderniseerd en geïntegreerd; overwegende dat de integratie van deze markten op gecontroleerde wijze is geschied en werd begeleid door maatregelen ter bescherming van openbare belangen, met name van het concept van universele diensten,

O. overwegende dat het EG-Verdrag in artikel 16 het belang erkent van DAEB en dat de artikelen 43 tot en met 49 van het EG-Verdrag de rechtsgrondslag vormen voor het formuleren van communautair optreden ten aanzien van het vrij verlenen van diensten; overwegende dat de artikelen 86 en 87 van het EGVerdrag en de jurisprudentie van het Hof van Justitie duidelijke aanwijzingen geven over hoe om te gaan met overheidssubsidie en financieringsvoorwaarden en -niveaus bij DAEB en voorts overwegende dat artikel 95 van het EG-Verdrag de aangewezen rechtsgrond is voor kwesties in verband met procedures voor openbare aanbestedingen en daarmee verwante aangelegenheden;

P. overwegende dat het EG-Verdrag in artikel 16 en artikel 86, lid 2 weliswaar naar de DAEB verwijst maar daarvoor geen definitie geeft; dat in het EG-Verdrag niet wordt verwezen naar: DAB, die alleen door de Commissie in het kader van een mededeling werden ingevoerd; en overwegende dat als gevolg van bovengenoemd standpunt van het Europees Parlement over diensten in de interne markt, DAEB moeten worden uitgesloten van het toepassingsgebied van artikel 16, van de voorgestelde dienstenrichtlijn en DAB geheel zouden moeten worden uitgesloten van de richtlijn,

Q. overwegende dat de verschillende vormen van beheer en van partnerschap tussen de deelnemers aan het economisch verkeer waaraan DAB en DAEB werden toevertrouwd, worden bevorderd en dat dit dient te gebeuren met eerbiediging van de bevoegdheid van de lidstaten voor het ter beschikking stellen en toewijzen van deze diensten, in het belang van doeltreffende en kwalitatief hoogwaardige diensten,

R. overwegende dat het doel van een hoog beschermingsniveau van de consument en een strikte naleving van het subsidiariteitsbeginsel hier sterker in het middelpunt moet staan,

S. overwegende dat het Handvest van grondrechten van de Europese Unie het recht op toegang tot DAEB erkent en eerbiedigt teneinde de sociale en territoriale samenhang van de Unie te bevorderen,

1. constateert dat zijn vorige, eerdergenoemde resoluties over de DAB van 13 november 2001, 14 januari 2004 en 22 februari 2005 nog steeds geldigheid hebben, met name met het oog op:

- het subsidiariteitsbeginsel,

- deregulering en

- de voltooiing van de interne markt en de noodzaak van het bieden van diensten van hoge kwaliteit;

herinnert eraan dat niet van doorslaggevend belang is wie de DAB levert, maar dat kwaliteitsnormen en sociale evenwichtigheid in acht genomen worden en de betrouwbaarheid van de verzorging en de continuïteit tot toewijzingscriterium gemaakt worden; wijst erop dat het Parlement van mening is dat DAEB en breed scala aan bedrijven omvatten;

2. merkt op dat het met het oog op de volledige benutting van de door de interne markt geboden mogelijkheden van bijzonder belang is dat de voorwaarden en bepalingen die de openstelling van de markten reguleren, een rechtvaardige, transparante en efficiënte mededinging waarborgen, de sociale samenhang en de toegang tot universele diensten waarborgen en misbruik van machtsposities en de vorming van nieuwe monopolies die de toetreding van nieuwe deelnemers tot de markt belemmeren, vermijden;

3. onderstreept dat de DAB van een hoge kwaliteit moeten zijn, het hele grondgebied moeten bestrijken, voor een optimale prijs moeten worden verricht, sociaal evenwichtig moeten zijn en op grond van continuïteit van de voorziening verricht moeten worden en wijst erop dat het merendeel van de DAB onder billijke mededingingsvoorwaarden kunnen worden verricht waarbij de particuliere en overheidsondernemingen in beginsel gelijk moeten worden behandeld;

4. verzoekt de Commissie aan het Parlement een uitgebreide analyse voor te leggen van de weerslag van de tot op heden doorgevoerde liberalisering, met name over de situatie van de consumenten en de betrokken werknemers;

5. onderstreept dat de meeste DAEB op een interne markt worden geleverd en daarom vallen onder de wettelijke voorschriften inzake de interne markt, verlening van overheidsopdrachten, mededinging en staatssteun; en dat de Commissie controle uitoefent op misbruik voorzover de toepassing van deze voorschriften de vervulling, in feite of in rechte, van de aan de verleners van DAEB toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert, zoals bepaald in artikel 86, lid 2 van het Verdrag; benadrukt dat de Gemeenschap en de lidstaten overeenkomstig artikel 16 van het EG-Verdrag betreffende DAEB er in het kader van hun onderscheiden bevoegdheden voor zorgen dat deze diensten functioneren op basis van beginselen en onder de voorwaarden die hen in staat stellen hun taken te vervullen;

6. is van oordeel dat de legitieme vereisten van algemeen belang geen voorwendsel mogen vormen voor een ongerechtvaardigde sluiting van de markten voor diensten voor internationale dienstverleners wanneer zij toezeggen zich aan deze vereisten te zullen houden en daartoe in staat zijn;

7. benadrukt dat met name na de uitbreiding van de Europese Unie de samenhang op het gebied van DAEB moeten worden gegarandeerd, dat de netwerkinfrastructuren van de lidstaten in het kader van het structureel beleid voor de DAEB aan elkaar gekoppeld moeten worden en dat grensoverschrijdende samenwerking moet worden versterkt, om zo een daadwerkelijke interne markt te creëren en normalisatie te vereenvoudigen;

8. houdt rekening met het economische gewicht van deze diensten en hun belang voor de productie van andere goederen en de levering van andere diensten; benadrukt dat de manier waarop DAEB georganiseerd zijn, invloed kan hebben op de interne markt, bijvoorbeeld in het geval van een verbod tot vestiging in het land waar de dienst wordt geleverd;

9. is van mening dat met mededingingsvoorschriften de kwaliteit van de diensten, de keuze voor de consument en de betaalbaarheid moeten worden verbeterd, alsmede andere doelen van openbaar belang, met inbegrip van duurzame ontwikkeling, moeten worden verwezenlijkt;

10. roept de Commissie op het onderscheid tussen DAB en DAEB te verhelderen door het ontwikkelen van operationele criteria en met inachtneming van de nationale tradities, op basis van de aard van openbare goederen en overheidsfinanciering of door solidariteitsmechanismen van DAB; onderstreept dat het vanwege het dynamische karakter van deze diensten en hun snelle ontwikkeling voor veel DAB uiterst moeilijk is een onderscheid tussen economische en niet-economische aspecten te maken; is derhalve verheugd over het feit dat de Europese Commissie in haar witboek aangeeft dat "indien er een spanningsveld ontstaat [...] de vervulling van een taak van algemeen belang voorrang [heeft] boven de toepassing van de regels van het Verdrag"; erkent dat een poging om DAB te definiëren er niet toe mag leiden dat DAB voor een groot deel buiten de werkingssfeer van de regels voor de interne markt en mededinging komen te vallen; merkt op dat een precieze afbakening van DAEB en DAB de vrijheid van de lidstaten om deze afbakening door te voeren, kan dwarsbomen;

11. is van mening dat artikel 86, lid 2 van het EG-Verdrag de lidstaten garanties biedt om ervoor te zorgen dat de DAEB worden geleverd in overeenstemming met de verplichtingen van universele diensten, zoals deze in het Gemeenschapsrecht of door de lidstaten zijn vastgesteld; onderschrijft de interpretatie van het Hof van Justitie dat er een parallel bestaat tussen deze evaluatie en de evenredigheidscontrole in het kader van artikel 49 van het EG-Verdrag;

12. merkt op dat het Hof van Justitie met zijn jurisprudentie en de Commissie door middel van haar interpretatie in individuele gevallen voor dit gebied de geldende regels bepalen en is van oordeel dat dit niet geleid heeft tot de nodige transparantie en rechtszekerheid;

13. verzoekt om opheldering van de Commissie, met name in twee belangrijke kwesties, te weten de gevolgen van de op een sectoriële benadering gebaseerde jurisprudentie en de toepassing van het mededingingsrecht op DAB en DAEB, met name wat betreft de financiering van deze diensten;

14. stelt vast, dat het niveau van gemeentelijke en regionale overheden voor DAB, dat dicht bij de burger staat, zijn waarde heeft bewezen en er verder toe in staat is bij dergelijke diensten de rechten inzake medebeslissing, de consumentenbescherming en het algemeen belang te waarborgen; wijst erop dat er op Europees niveau aan moet worden bijgedragen dat gemeentelijke en regionale instanties dergelijke diensten kunnen blijven aanbieden;

15. is daarom van mening dat in het belang van:

- lokale, regionale en nationale autoriteiten, opdat zij waar nodig in het belang van alle burgers geschikte diensten kunnen aanbieden en garanderen, met inachtneming van de interne markt en het hogergenoemde standpunt van het Parlement over diensten in de interne markt,

- de (openbare, op winst gerichte of zonder winstoogmerk werkzame) ondernemingen die dergelijke diensten verrichten of de verrichting daarvan aanbieden, opdat zij weten welke voorwaarden en verplichtingen de autoriteiten op grond van de interne markt en het geldende recht met het oog op de opdrachten van algemeen belang die aan hen zijn toevertrouwd, kunnen opleggen,

- degenen die gebruik maken van deze diensten, opdat zij er zeker van zijn dat de diensten die zijn ontwikkeld door de lidstaten en de lokale overheden in overeenstemming met lokale omstandigheden onder passende condities ten aanzien van toegankelijkheid, kwaliteit, betaalbaarheid, innovatie, aanpasbaarheid, continuïteit, duurzaamheid, gelijke behandeling, langetermijnplanning, kwaliteitseisen, veiligheid, universaliteit enz. worden aangeboden;

de Commissie met een verhelderende mededeling, richtsnoeren en beginselen over een aantal problematische kwesties moet komen, zoals de toepassing van de regels inzake de interne markt en de mededingingsregels op het terrein van DAB en DAEB en daarbij aan de lidstaten, regionale en lokale overheden garanties biedt over de democratische verantwoordingsplicht ten aanzien van de toepassing van die regels; merkt op dat er behoefte bestaat aan verheldering over de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de Unie en de lidstaten en is van mening dat de sectoriële benadering, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke omstandigheden in de relevante sectoren, in dit verband een belangrijk element dient te zijn; onderstreept in dit verband dat na een degelijke evaluatie van het Verdrag en de jurisprudentie van het Hof van Justitie, DAB nog altijd worden gedefinieerd door de lidstaten en merkt bovendien op dat er geen rechtsgrondslag is voor een voorstel dat ten doel heeft de bepalingen in het Verdrag die betrekking hebben op speciale diensten niet toe te passen;

16. onderstreept de noodzaak de bestaande of toekomstige specifiek voor een sector geldende voorschriften die gebaseerd zijn op interne-marktregels en de subsidiariteit in acht nemen, en benadrukt dat sectorspecifieke regels niet in twijfel mogen worden getrokken en herinnert aan het succes van deze sectorspecifieke regels en stelt voor de sectoriële benadering uit te breiden tot andere sectoren;

17. verzoekt de Commissie voor de sector sociale diensten en gezondheidsdiensten van algemeen belang meer rechtszekerheid te scheppen en hiertoe een voorstel voor een sectorspecifieke richtlijn van de Raad en het Parlement in te dienen, op de terreinen waarop dit zinvol lijkt;

18. dringt er daarom bij de Raad op aan om zo spoedig mogelijk een gemeenschappelijk standpunt vast te stellen over de herziening van Verordening (EEG) nr. 1191/69 van de Raad van 26 juni 1969 betreffende het optreden van de lidstaten ten aanzien van met het begrip openbare dienst verbonden verplichtingen op het gebied van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren [13];

19. stelt voor dat, als een bevoegde instantie het verrichten van een dienst als een DAEB definieert, de openbaredienstverplichtingen dienen te worden toegewezen middels een eerlijke en transparante aanbestedingsprocedure die is gebaseerd op gelijke voorwaarden voor alle mededingers of door middel van een officieel besluit dat moet voldoen aan transparantiecriteria;

20. is verheugd over het voorgestelde communautaire wettelijke kader voor overheidssteun in de vorm van compensatie voor openbaredienstverplichtingen en het voornemen van de Commissie over te gaan tot herziening van Richtlijn 80/723/EEG van 25 juni 1980 inzake de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en de financiële doorzichtigheid binnen bepaalde ondernemingen [14];

21. stelt voor dat, wanneer een bevoegde instantie DAEB op een andere wijze denkt te financieren dan door middel van rechtstreekse financiering uit haar algemene begroting, zij een financieringsvorm kiest in overeenstemming met de bepalingen van het EG-Verdrag, met name van artikel 86, lid 2, en met name bij verlening van uitsluitende en bijzondere rechten, verlening van een compensatie voor het verrichten van openbare diensten of bij inschakeling van een fonds voor het verrichten van openbare diensten; merkt op dat in al die gevallen een transparant tariefstelsel en een passende en transparante financieringsvorm noodzakelijk zijn;

22. wanneer een bevoegde instantie overweegt een compensatie te verlenen voor het verrichten van openbare diensten om de financiering van een DAB te waarborgen, deze compensatie niet wordt opgevat als staatssteun in de zin van artikel 87 van het EG-Verdrag indien:

- de begunstigde een duidelijk omlijnde openbare opdracht wordt toevertrouwd;

- de parameters voor de berekening van compensatiebetalingen vooraf op objectieve en transparante wijze worden vastgesteld;

- de compensatie niet hoger is dan de voor het verrichten van de betreffende dienst gemaakte kosten, met ruimte voor een redelijke winst;

- de begunstigde door een openbare aanbestedingsprocedure wordt aangewezen of de compensatie niet hoger is dan de kosten van een naar behoren beheerde onderneming die over adequate middelen beschikt voor het verrichten van de betreffende openbare dienst;

- een transparante procedure werd gevolgd;

benadrukt evenwel dat het bedrag van de compensatie niet hoger mag zijn dan wat nodig is voor de exploitatie van de dienst en niet mag worden gebruikt voor de financiering van activiteiten die buiten het bestek van de dienst in kwestie vallen (zogeheten kruissubsidies) en dat de compensatie beschikbaar moet zijn voor alle exploitanten, ongeacht hun juridische status, aan wie het verrichten van DAB is toevertrouwd;

23. wijst op het belang van de toepassing van de voorschriften van Beschikking 2005/842/EG; benadrukt echter dat de betaling van pure compensatie voor de uitvoering van openbaredienstverplichtingen niet als staatssteun mag worden beschouwd en dat de wetgeving dienovereenkomstig moet worden gewijzigd;

24. onderstreept dat het een kwestie van de beoordeling door de bevoegde instantie is, het rechtstreekse beheer van een DAB op zich te nemen door middel van een eigen eenheid of het beheer aan externe dienstverleners, met of zonder winstoogmerk toe te vertrouwen, waarbij hij dezelfde zeggenschap dient uit te oefenen als voor rechtstreeks verrichte diensten en in welk geval een openbare aanbestedingsprocedure moet worden gestart; benadrukt bovendien dat het beginsel van lokaal en regionaal zelfbestuur in acht moet worden genomen, op grond waarvan de bevoegde autoriteit het recht heeft om zelf te bepalen hoe elke afzonderlijke dienst met het oog op het openbaar belang het best kan worden verricht;

25. is van oordeel dat het detacheren van het verrichten van een DAB de autoriteit ertoe noopt deze dienstverrichting op basis van een openbare dienstverrichtingsopdracht te gunnen, nadat een openbare aanbestedingsprocedure heeft plaatsgehad; bij dit beginsel dient echter voor een bevoegde instantie de mogelijkheid open te worden gelaten een openbare dienstverrichtingsopdracht bij dringende gevallen, direct en zonder het volgen van een dergelijke procedure aan een exploitant van hun keuze te gunnen; de Commissie dient voor deze gevallen samen met de lidstaten en het Europees Parlement, helderheid te verschaffen over de criteria in de aanbestedingsrichtlijnen of die in een verordening vast te leggen; in dit verband dienen lokale autoriteiten dienstverleningstaken rechtstreeks aan intergemeentelijke ondernemingen of soortgelijke gemeenschappelijke organisatievormen of aan ondernemingen waarover zij zeggenschap hebben te kunnen toewijzen, op voorwaarde dat deze organen het merendeel van hun werkzaamheden voor die autoriteiten verrichten en niet op externe markten concurreren maar slechts een binnenlandse organisatievorm zijn en dat een regeling moet worden getroffen die particuliere deelnemers niet van meet af aan categorisch uitsluit;

26. wijst erop dat er in het belang van eventuele efficiëntiewinst via de inschakeling van nieuwe dienstverleners en nieuwe methoden om DAB te leveren, behoefte is aan meer rechtszekerheid voor de verschillende intergemeentelijke organisatievormen (samenwerking tussen gemeenten, publiek/private partnerschap, concessieverlening), verheldering van de Europese mededingingswetgeving over de toewijzing van openbare diensten en overheidssubsidie en over de algemene criteria die in heel Europa gelden, stelt dat er juridische duidelijkheid moet worden geschapen over de uitbesteding van openbare diensten die moet worden onderscheiden van openbare-dienstcontracten; roept de Commissie op de regels voor de gunning van dergelijke uitbestede diensten te stipuleren en het onderscheid te verduidelijken tussen die regels en de regels inzake openbare-dienstcontracten;

27. is van oordeel dat de bevoegde instantie ervoor moet zorgen dat in de sectoren waarin zij een regeling voor verplichtingen in verband met het algemeen belang of universele dienstverleningsverplichtingen dan wel bijzondere doelstellingen heeft vastgesteld, de voor de desbetreffende sector geschikte soorten en instrumenten voor regelgeving op basis van doorzichtige regels worden toegepast;

28. is verder van oordeel dat er behoefte bestaat aan richtlijnen op nationaal en lokaal niveau ten behoeve van meer doorzichtigheid en bescherming van de consument op de volgende gebieden:

- vaststelling van de toegangsmodaliteiten tot de bestaande netwerken, voor zover de toegang voor het leveren van de dienst noodzakelijk is;

- vaststelling van de prijs- en/of tariefvoorwaarden voor het verrichten van de dienst;

- zorgen voor concurrentie en waar mogelijk kansen voor nieuwe ondernemers;

- regeling en invoeren voor de minnelijke schikking van conflicten tussen de verrichter en de opdrachtgever van de dienst, onverminderd de mogelijkheid juridische stappen te ondernemen;

- raadpleging van en eventueel voorlegging aan de voor de mededinging bevoegde instanties van ieder detail dat zou kunnen wijzen op een overtreding van de nationale en de in het EG-Verdrag vervatte mededingingsvoorschriften;

29. stelt ten behoeve van kwalitatief hoogwaardige en doeltreffende DAB verder voor om vrijwillige en regelmatige benchmarking- en kwaliteitsmetingsmechanismen op nationaal en Europees niveau en de uitwisseling van ervaring te stimuleren en de beste methodes te bevorderen en daarbij te zorgen voor de participatie van alle relevante stakeholders, bij dergelijke maatregelen moet rekening worden gehouden met de volgende punten:

- de ontwikkeling van omvattende evaluatiemethodes, zoals economische, sociale en ecologische criteria,

- bescherming en veiligheid van degenen die van de dienst gebruik maken,

- juistheid en proportionaliteit van de norm in vergelijking met de kosten van de dienst,

- een zo breed mogelijke verspreiding en publicatie van de norm, en

- eenvoudige en doeltreffende controle op de eerbiediging van de norm, hetgeen op basis van een handvest of een gedragscode zou kunnen worden vastgelegd;

30. benadrukt hoe belangrijk het is de controlecapaciteit van de lidstaten te versterken om zo de effectieve realisatie van de doelstellingen van openbaar beleid te verzekeren, zoals betaalbare prijzen en kwaliteitsnormen; benadrukt bovendien dat de bevoegde overheden moeten beschikken over de nodige middelen en expertise om concurrentie in de praktijk af te dwingen en consumentenbescherming te verzekeren;

31. verzoekt de Commissie op basis van zijn resolutie van 14 januari 2004, zijn resolutie van 9 maart 2005 over de tussentijdse herziening van de Strategie van Lissabon [15] en de onderhavige resolutie een voorstel voor passende juridische inititatieven in te dienen en wijst erop dat de medebeslissingsrechten, zoals door het Verdrag bepaald volledig moet worden nageleefd door alle partijen die betrokken zijn bij DAB en DAEB;

32. wijst erop dat de door de Gemeenschap gesloten internationale akkoorden en de hieruit voortvloeiende verplichtingen verenigbaar moeten zijn met het interne beleid en de interne voorschriften van de Gemeenschap;

33. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

[1] PB L 312 van 29.11.2005, blz. 67.

[2] PB C 140 E van 13.6.2002, blz. 153.

[3] PB C 92 E van 16.4.2004, blz. 294.

[4] PB C 304 E van 1.12.2005, blz. 117.

[5] Aangenomen teksten, P6_TA(2006)0061.

[6] Jurispr. 1993, blz. I-2533.

[7] Jurispr. 1994 blz. I-1477.

[8] Jurispr. 1999 blz... I-8121.

[9] Jurispr. 2003 blz. I-6993.

[10] Jurispr. 2003 blz. I-7747.

[11] Jurispr. 2003 blz I-14243.

[12] Jurispr. 2005 blz. I-1.

[13] PB L 156 van 28.6.1969, blz. 1.

[14] PB L 195 van 29.7.1980, blz. 35. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2005/81/EG (PB L 312 van 29.11.2005, blz. 47).

[15] PB C 320 E van 15.12.2005, blz. 164.

--------------------------------------------------