A4-0002/96

Aanbeveling aan de Raad betreffende humanitair optreden van de Europese Unie

Het Europees Parlement,

- gezien de ontwerp-aanbeveling aan de Raad van de Unie ingediend door de heer Oostlander en anderen over de vaststelling door de Raad van een gemeenschappelijk standpunt en vervolgens van een gemeenschappelijk optreden, inzake humanitair recht, humanitaire hulpverlening en interventie op humanitaire gronden (B4-0052/94),

- gezien de resoluties van het Parlement waarnaar in de toelichting bij deze aanbeveling wordt verwezen, welke zijn opgenomen in het verslag A4-0002/96,

- gezien zijn resolutie van 17 mei 1995 over de werking van het Verdrag betreffende de Europese Unie in het vooruitzicht van de Intergouvernementele Conferentie van 1996 - verwezenlijking en ontwikkeling van de Unie ((PB C 151 van 17.5.1995, blz. 56.)), waarin de oprichting van een Europees civiel vredeskorps wordt voorgesteld,

- gelet op artikel 46, lid 3, van zijn Reglement,

- gelet op artikel J.7 van het EU-Verdrag, dat het Europees Parlement het recht verleent om aanbevelingen te richten tot de Raad met betrekking tot het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid,

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A4- 0002/96),

A. overwegende dat het Verdrag betreffende de Europese Unie voor het GBVB van de Unie onder meer de volgende doelstellingen formuleert: handhaving van de vrede en versterking van de internationale veiligheid, ontwikkeling en versterking van de democratie en de rechtsstaat, alsmede eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden,

B. overwegende dat de Raad als instrument ter verwezenlijking van deze doelstellingen gemeenschappelijke standpunten en gemeenschappelijke optredens moet vaststellen, terwijl de lid-staten hun optreden in internationale organisaties en op internationale conferenties moeten cooerdineren,

C. overwegende dat het, gezien de ontwikkeling in de afgelopen jaren van het bewustzijn van de internationale publieke opinie, die steeds meer druk op de staten en regeringen uitoefent om overal in het kader van de bescherming van de mensenrechten en de democratie te interveniëren, tijd is en politiek wenselijk het humanitaire beleid en optreden van de Unie te systematiseren en te harmoniseren,

1. richt de volgende aanbevelingen tot de Raad:

1.1. wenst dat de Raad, overeenkomstig het bepaalde in de preambule en in artikel J.1, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de bescherming van de democratie en de rechten van de mens tot hoeksteen maakt van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie;

1.2. wenst dat de Raad in de daartoe bestemde internationale organisaties duidelijk het beginsel naar voren brengt dat de Unie niet zal accepteren dat een land waar sprake is van ernstige en stelselmatige schendingen van de mensenrechten, het beginsel van niet-inmenging inroept om zich tegen een internationaal humanitair optreden te verzetten;

1.3. wenst dat de Raad de Commissie en het secretariaat-generaal van de Raad de opdracht geeft om een memorandum op te stellen over de wijze waarop deze beginselen in praktijk moeten worden gebracht, en hierbij gebruik te maken van de werkzaamheden van de Werkgroep rechten van de mens die functioneert in de huidige structuur van het GBVB;

1.4. wenst dat de Raad samen met de Commissie en het Europees Parlement de criteria vaststelt voor de wijze van toepassing van de democratische clausule die is opgenomen in alle tussen de Europese Unie en derde landen gesloten overeenkomsten en duidelijk aangeeft welke procedures in geval van niet-naleving moeten worden gevolgd;

1.5. wenst dat de Unie in alle internationale fora, en met name in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, door een gemeenschappelijk optreden bijdraagt tot de consolidering van het recht op/de plicht tot interventie met politieke middelen in de binnenlandse aangelegenheden van een staat op humanitaire gronden of wegens ernstige schendingen van de mensenrechten;

1.6. wenst dat de Unie het secretariaat van de Raad verzoekt om, te zamen met de Commissie en het Europees Parlement, na te gaan of het mogelijk is een Europees civiel vredeskorps op te richten om het humanitaire optreden te steunen, conflicten op vreedzame wijze op te lossen, het uitbreken van nieuwe conflicten te voorkomen en de noodzakelijke vertrouwenwekkende maatregelen te nemen;

1.7. wenst dat het secretariaat-generaal van de Raad de mogelijkheid onderzoekt om het "Eurocorps" of soortgelijke militaire eenheden in te zetten voor humanitaire interventies;

1.8. wenst dat de Raad in overstemming met het internationale recht als gemeenschappelijk optreden het algemene kader ontwikkelt voor interventies die geen louter humanitair karakter hebben, maar noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de humanitaire hulp de betrokken bevolkingsgroepen in moeilijke situaties bereikt;

1.9. wenst dat uitvoering wordt gegeven aan het bepaalde in artikel J.5, lid 4, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en dat met name in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties wordt gestreefd naar een eensgezind, doeltreffend en krachtdadig optreden, met name op de in deze aanbeveling genoemde gebieden;

1.10. wenst dat de Raad zich binnen de Verenigde Naties met alle mogelijke middelen inzet voor de oprichting van een permanente internationale strafrechtbank die de nodige middelen en bevoegdheden krijgt om doeltreffend te kunnen werken, met als uitgangspunt de bestaande tribunalen voor het voormalig Joegoslavië en Rwanda, door een gemeenschappelijk optreden van de lid-staten in de Commissie juridische zaken van de Algemene Vergadering;

1.11. wenst dat binnen de Verenigde Naties en met name in de derde commissie en de mensenrechtencommissie wordt gestreefd naar de codificatie, vereenvoudiging en verduidelijking van het internationale recht, met name de humanitaire aspecten ervan;

1.12. wenst dat de Raad door een gemeenschappelijk standpunt of een gemeenschappelijk optreden poogt de structuren en instellingen van de Verenigde Naties, met name de Veiligheidsraad, te democratiseren en beter aan te passen aan de nieuwe behoeften van de volgende eeuw (een wens die de Veiligheidsraad in zijn Verklaring over het vijftigjarige bestaan van de Verenigde Naties zelf reeds heeft geuit), teneinde doeltreffender interventies voor de mensenrechten mogelijk te maken;

1.13. wenst dat de Raad in een gemeenschappelijk standpunt concreet vorm geeft aan het in de conclusies van de top van Cannes geuite voornemen om resoluut op te treden voor de vrede en de ontwapening in het kader van het GBVB, en dat hij zijn bereidheid hiertoe toont door de problemen in verband met de wapenhandel en de uitvoer van wapens aan te pakken en ter zake binnen de Unie een restrictieve en verantwoorde regelgeving vast te stellen;

1.14. wenst dat op alle gebieden waar deze aanbeveling pleit voor een gemeenschappelijk optreden het principe van de meerderheidsstemming in praktijk wordt gebracht en dat de resultaten van deze stemmingen worden bekendgemaakt, teneinde de politieke verantwoordelijkheidszin van de leden van de Raad te bevorderen;

1.15. wenst dat de Raad de inspanningen van de Commissie ondersteunt om een Reglement voor de Humanitaire Hulp op te stellen en dat geen afbreuk wordt gedaan aan de mogelijkheid tot een snelle en doeltreffende reactie op humanitaire crises door invoering van mechanismen zoals beheers- of reglementeringscomités die niet passen bij de aard en de specifieke vereisten van de humanitaire hulp;

1.16. wenst dat de Raad de Commissie verzoekt er via passende publikatie voor te zorgen dat de financiële inspanningen van de Unie beter "zichtbaar" zijn in de humanitaire hulpverlening, opdat de publieke opinie beter wordt geïnformeerd over de rol die de Unie bij de uitvoering van de hulpoperaties speelt;

1.17. wenst dat de Raad zorgt voor ondubbelzinnige politieke continuïteit in de humanitaire hulpverlening wat de mensenrechten betreft, door samenwerkingsprogramma's en politieke acties die permanente of langdurige humanitaire hulp overbodig maken;

2. verzoekt zijn voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Commissie.