[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 22.12.2008

COM(2008) 880 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT EN HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ

PHARE, PRETOETREDINGSINSTRUMENT VOOR TURKIJE, CARDS EN OVERGANGSFACILITEIT: JAARVERSLAG 2007 {SEC(2008) 3075}

Inleiding

De pretoetredingsfinanciering van de EU wordt sinds 2007 verstrekt via één instrument, namelijk het instrument voor pretoetredingssteun (IPA), dat bedoeld is voor gerichte steun aan (potentiële) kandidaat-lidstaten. Het IPA komt in de plaats van vijf eerdere financiële instrumenten van de EU: Phare[1], Ispa[2], Sapard[3], het pretoetredingsinstrument voor Turkije[4] en Cards[5].

Dit verslag behandelt de uitvoering van Phare, het pretoetredingsinstrument voor Turkije, Cards en de overgangsfaciliteit[6] in 2007. Aangezien 2006 het laatste programmeringsjaar was voor Phare, het pretoetredingsinstrument voor Turkije en Cards, werden voor deze instrumenten in 2007 geen nieuwe programma’s ingesteld. De programmering voor de (potentiële) kandidaat-lidstaten gebeurde in 2007 in het kader van het nieuwe instrument IPA, waarover verslag wordt uitgebracht in het IPA-jaarverslag 2007, overeenkomstig artikel 13, lid 6, van de IPA-verordening (Verordening (EG) nr. 1085/2006).

De doelstellingen van de pretoetredingssteun in het kader van Phare waren: verlening van bijstand aan de kandidaat-lidstaten en toetredende landen ten behoeve van hun streven naar versterking van het openbaar bestuur en de overheidsinstellingen, zodat zij binnen de Europese Unie doeltreffend kunnen functioneren, bevordering van convergentie met de wetgeving van de Europese Gemeenschap, vermindering van de noodzaak van overgangsperioden en bevordering van economische en sociale cohesie.

Het doel van het Cards-programma was ondersteuning van de deelname van de landen van de Westelijke Balkan (Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro en Servië inclusief Kosovo volgens Resolutie 1244/99VN-Veiligheidsraad) aan het stabilisatie- en associatieproces. Dit proces is gericht op bevordering van de stabiliteit in de regio en facilitering van nauwere banden met de Europese Unie.

Dit verslag bevat ook informatie over de overgangsfaciliteit voor nieuwe lidstaten, die is ingesteld om verdere steun te kunnen verlenen voor institutionele opbouw teneinde de institutionele en bestuurlijke capaciteit ter uitvoering van het acquis communautaire te versterken en te consolideren.

1. TERUGBLIK OP HET JAAR

1.1. Belangrijkste ontwikkelingen in het uitbreidingsproces in 2007

In 2007 is vooruitgang geboekt op basis van de hernieuwde consensus over uitbreiding, die tot stand is gekomen op de Europese Raad van december 2006. Het jaar begon met de toetreding van Bulgarije en Roemenië. Ook in Turkije en op de westelijke Balkan vonden belangrijke ontwikkelingen plaats: er werd vooruitgang geboekt met de toetredingsonderhandelingen en het stabilisatie- en associatieproces, alsmede de besprekingen over de status van Kosovo, en het nieuwe instrument voor pretoetredingssteun, IPA, ging van start.

Op 6 november 2007 presenteerde de Commissie haar jaarlijkse strategiedocument, voortgangsverslagen over de afzonderlijke landen en voorstellen voor toetredingspartnerschappen/Europese partnerschappen voor de (potentiële) kandidaat-lidstaten[7] en Kosovo. In het strategiedocument werden de beginselen en doelstellingen van de uitbreidingsstrategie bevestigd en werd de aandacht gevestigd op een aantal belangrijke problemen in de betrokken landen. Er zou vanaf het begin meer prioriteit worden gegeven aan fundamentele bestuurskwesties, zoals institutionele opbouw, bestuurlijke en justitiële hervormingen en de preventie van georganiseerde misdaad en corruptie. Deze aanpak was in overeenstemming met de aanbevelingen die voortvloeiden uit de interne evaluatie door het Directoraat-generaal Uitbreiding van de hervorming van het openbaar bestuur in de uitbreidingslanden.

Met de toetredingsonderhandelingen met Kroatië en Turkije werd opnieuw vooruitgang geboekt. Voor Kroatië waren in december 2007 zestien hoofdstukken geopend en twee voorlopig afgesloten. Voor Turkije waren zes hoofdstukken geopend, waarvan er een is afgesloten. Zoals de Raad in december 2006 besloot, zullen acht onderhandelingshoofdstukken pas worden geopend als Turkije het aanvullend protocol bij de associatieovereenkomst uitvoert. DG Uitbreiding heeft de uitvoering van de associatieovereenkomst met Turkije, de stabilisatie- en associatieovereenkomst met Kroatië en die met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië geëvalueerd, en geen van de drie landen bleek voldoende vooruitgang te hebben geboekt met betrekking tot de vastgestelde prioriteiten.

In 2007 is vooruitgang geboekt met de afronding van de stabilisatie- en associatieovereenkomsten (SAO’s) met de landen van de westelijke Balkan. Albanië is doorgegaan met de uitvoering van de interimovereenkomst. In oktober 2007 werd een SAO met Montenegro ondertekend. De SAO-onderhandelingen met Servië werden in juni 2007 hervat en de SAO werd in november geparafeerd. In december werd de SAO met Bosnië en Herzegovina geparafeerd. Voor de ondertekening van deze SAO’s moest aan een aantal voorwaarden worden voldaan.

De Commissie heeft zich verder ingespannen om het stabilisatie- en associatieproces voor de westelijke Balkan te bevorderen en de tenuitvoerlegging van de agenda van Thessaloniki te coördineren. Eind 2007 waren met Albanië, Bosnië en Herzegovina, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro en Servië overeenkomsten gesloten inzake de versoepeling van de afgifte van visa en inzake overname. In het strategiedocument werd een dialoog aangekondigd over de voorwaarden voor visumvrij reizen en de verstrekking van studiebeurzen voor het hoger onderwijs aan studenten uit het betrokken gebied.

De besprekingen over de status van Kosovo, onder auspiciën van Martti Ahtisaari, de speciale gezant van de secretaris-generaal van de VN, werden in 2007 afgesloten zonder dat een definitieve regeling voor de status tot stand was gekomen. De daaropvolgende rechtstreekse besprekingen over de status van Kosovo tussen de twee partijen, waarbij een door de EU, de VS en Rusland gevormde trojka als bemiddelaar optrad, leidden niet tot een akkoord. De EU is, onder andere via de Commissie, actieve steun blijven verlenen voor dit proces en de hervormingen in Kosovo.

Op de topontmoeting van het Samenwerkingsproces voor Zuidoost-Europa (SEECP) in mei 2007 in Zagreb werd besloten te streven naar regionale zeggenschap over het proces van regionale samenwerking. Het Stabiliteitspact heeft zijn doel grotendeels bereikt en wordt daarom vervangen door een nieuwe regionale samenwerkingsraad (RCC), die gekoppeld is aan het SEECP. Er werd een secretaris-generaal van de RCC benoemd en Sarajevo werd aangewezen als zetel van het secretariaat. In juli trad de nieuwe Midden-Europese Vrijhandelsovereenkomst (CEFTA) in werking.

Voorlichting over de uitbreiding bleef een prioriteit. Voor de derde verjaardag van de uitbreidingsronde van 2004 op 1 mei werd een aantal activiteiten georganiseerd: speciale aandacht op de Europa-website voor casestudies, feiten en cijfers en een fotoalbum, audiovisueel materiaal op Europe by Satellite, bezoeken aan drie van de nieuwe lidstaten voor journalisten en een reeks seminars die samen met de kamers van koophandel in zeven lidstaten werden georganiseerd.

De Commissie is in 2007 bovendien begonnen met het uitwerken van een nieuwe faciliteit voor het maatschappelijk middenveld, die op drie actieterreinen is gericht: i) steun voor plaatselijke burgerinitiatieven en capaciteitsopbouw, ii) een programma voor een interpersoonlijke dialoog waarmee alle belanghebbenden kennis kunnen maken met het beleid, de instellingen en de organen van de EU, en iii) steun voor (internationale) partnerschapsacties.

1.2. Belangrijkste conclusies van de Europese Raad in 2007

De Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen van december 2007 uitte in zijn conclusies als volgt zijn waardering voor de uitbreidingsstrategie:

“In overeenstemming met de uitbreidingsstrategie waarover de Europese Raad in december 2006 overeenstemming heeft bereikt, en [met] de Raadsconclusies van 11 december 2006, verklaart de Raad zich ingenomen met de mededeling van de Commissie ‘Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2007-2008’ van 6 november; hij neemt goede nota van de daarin vervatte analyse en aanbevelingen. De nieuwe consensus over uitbreiding, die gebaseerd is op een consolidatie van de verbintenissen, het hanteren van eerlijke en consistente voorwaarden en betere communicatie, alsmede het vermogen nieuwe leden op te nemen, blijft de grondslag van de uitbreidingsstrategie van de EU. Dankzij een kwalitatief hoogwaardiger uitbreidingsproces zullen ook in de toekomst vrede, democratie en stabiliteit op het hele continent kunnen worden gewaarborgd en zullen concrete voordelen in de vorm van een toename van de handel, de investeringen en de economische groei worden bewerkstelligd.

Het komende jaar is van doorslaggevend belang voor de verdere consolidering en uitvoering van de uitbreidingsstrategie van de EU en voor de ondersteuning van het overgangsproces in de Westelijke Balkan. De Raad herinnert eraan dat er diverse voorstellen over dit onderwerp zijn gedaan en dat de toekomst van de Westelijke Balkan in de Europese Unie ligt. Tegen deze achtergrond is een consequente toepassing van de nieuwe consensus belangrijker dan ooit.

De Raad verklaart eens te meer dat het tempo van de onderhandelingen in het bijzonder bepaald wordt door de vorderingen die de landen waarmee de onderhandelingen worden gevoerd maken met betrekking tot de benchmarks voor het openen en afsluiten van hoofdstukken alsmede de vereisten van de onderhandelingskaders, met inbegrip van de uitvoering van de toetredingspartnerschappen, die momenteel worden herzien; elk land wordt daarbij op de eigen verdiensten beoordeeld. De Raad herinnert eraan dat de hoofdstukken waarvoor de technische voorbereidingen zijn afgerond, overeenkomstig de onderhandelingskaders zullen worden geopend, volgens de geijkte procedures. Dit indachtig, ziet de Raad uit naar de Intergouvernementele Conferenties met Turkije en Kroatië later deze maand. Ook is het van essentieel belang dat in het kader van het uitbreidingsbeleid in alle fasen van de onderhandelingen de hand wordt gehouden aan eerlijke en consistente voorwaarden. In dit verband is de Raad ingenomen met het voornemen van de Commissie de kwaliteit van het uitbreidingsproces verder te verhogen door het aanpakken van kernprioriteiten op het gebied van het openbaar bestuur en de hervorming van justitie, alsmede vroegtijdige corruptiebestrijding, door een optimale benutting van benchmarks en effectbeoordelingen, en door het proces transparanter te maken. Deze elementen zullen een breed en duurzaam maatschappelijk draagvlak voor het uitbreidingsproces tot stand helpen brengen.”.

De Europese Raad uitte daarop later in december 2007 zijn instemming met deze conclusies:

“De Europese Raad neemt nota van de mededeling van de Commissie over de uitbreidingsstrategie en onderschrijft de conclusies van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 10 december.”.

2. PROGRAMMERING EN TENUITVOERLEGGING VAN DE PROGRAMMA’S: ALGEMEEN OVERZICHT

2.1. Phare, pretoetredingssteun voor Turkije en Cards

Als gevolg van de inwerkingtreding van het IPA in januari 2007 vonden er in dat jaar geen nieuwe vastleggingen plaats in het kader van Phare, het pretoetredingsinstrument voor Turkije en Cards. De nadruk lag daarom op de uitvoering van de in voorgaande jaren vastgestelde programma’s, en in sommige gevallen het wegwerken van achterstanden.

Nadere informatie over Phare, de pretoetredingssteun voor Turkije en Cards is te vinden in deel I (landenhoofdstuk) van de bijlage bij dit verslag.

2.2. Overgangsfaciliteit

De overgangsfaciliteit voor Bulgarije en Roemenië is ingesteld bij artikel 31 van de Toetredingsakte voor de financiering van maatregelen inzake institutionele ontwikkeling op gebieden waar financiering door de structuurfondsen of het fonds voor plattelandsontwikkeling niet mogelijk is. Dit is derhalve een uitbreiding van de steun die vóór de toetreding wordt geboden in het kader van Phare. De uitvoering van de EU-bijstand in het kader van de overgangsfaciliteit is geregeld bij het memorandum van overeenstemming betreffende de tenuitvoerlegging van de overgangsfaciliteit, dat door de Bulgaarse autoriteiten en de Europese Commissie op 21 juni 2007 is ondertekend en door de Roemeense autoriteiten en de Europese Commissie op 5 september 2007.

Aan de nationale programma’s zijn voor de overgangsfaciliteit in 2007 de volgende bedragen toegewezen:

Bulgarije | 31,5 miljoen euro |

Roemenië | 46,5 miljoen euro |

De tien nieuwe lidstaten (Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië) die vanaf 2004 gebruik hebben gemaakt van de speciale overgangsfaciliteit voor capaciteitsversterking die bij artikel 34 van de Toetredingsakte is ingesteld, zijn in 2005 doorgegaan met het sluiten van contracten voor projecten in het kader van de programma’s voor 2005 en 2006 en het uitvoeren van de programma’s voor 2004, 2005 en 2006. Dit verslag heeft betrekking op het laatste jaar waarin contracten worden gesloten voor programma’s in het kader van de overgangsfaciliteit voor deze tien nieuwe lidstaten.

2.3. Op weg naar het versterkt gedecentraliseerd uitvoeringssysteem (EDIS)

De Commissie wil de landen die pretoetredingssteun ontvangen in staat stellen deze middelen te beheren volgens het EDIS, zodat vóór de toetreding voldoende praktische ervaring is opgedaan met het beheer van een volledig gedecentraliseerd systeem en de landen voorbereid zijn op het efficiënt beheren van de structuurfondsen op het moment van toetreding (volgens gedeeld beheer). Wanneer kan worden aangetoond dat er voldoende middelen, structuren en systemen bestaan om de communautaire steun effectief en binnen de gestelde termijnen te beheren, verleent de Commissie de betrokken agentschappen toestemming om het EDIS toe te passen.

De tien in 2004 tot de EU toegetreden nieuwe lidstaten werken allemaal sinds 2005 met het EDIS.

Voor Phare-steun en voor steun in het kader van de overgangsfaciliteit na de toetreding werkt Bulgarije sinds juli 2007 met het EDIS. Dit houdt in dat de sluiting van contracten en de uitvoering van de steun sindsdien geheel onder de verantwoordelijkheid van de Bulgaarse autoriteiten plaatsvinden. De nog uit te voeren steun (voor circa 700 miljoen euro) wordt beheerd door vier geaccrediteerde uitvoerende agentschappen[8].

Hoewel het systeem als zodanig opgezet en geaccrediteerd is op basis van de verbintenissen die de Bulgaarse autoriteiten zijn aangegaan, moesten in 2007 nog tekortkomingen op het gebied van de praktische tenuitvoerlegging en afhandeling van de steun worden verholpen. De Commissie heeft maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de zwakke punten die bij de accreditering aan het licht zijn gekomen, de nodige aandacht krijgen van de bevoegde Bulgaarse autoriteiten[9].

Roemenië werkt sinds begin 2007 met het EDIS en is dus volledig verantwoordelijk voor zowel de aanbesteding als de tenuitvoerlegging van de programma’s voor financiële steun. De geaccrediteerde uitvoerende agentschappen[10] verzorgen samen het beheer van meer dan 1,3 miljard euro voor de uitvoering van programma’s in het kader van Phare 2004/2005 en de contractering van programma’s in het kader van Phare 2006, alsmede de steun via de overgangsfaciliteit na de toetreding.

Ook het Roemeense systeem had het eerste jaar te kampen met enkele tekortkomingen; aan essentiële voorwaarden voor een correct functioneren werd niet geheel voldaan. De Commissie uitte enige bezorgdheid over de capaciteit van de Roemeense agentschappen om de EU-fondsen goed te beheren. Zij besloot daarom de bevoegde autoriteiten te verzoeken de nog resterende tekortkomingen te verhelpen en aan te tonen dat voldoende vooruitgang was geboekt bij de uitvoering van de pretoetredingsprogramma’s door middel van het EDIS.

De autoriteiten hebben naar aanleiding daarvan de nodige maatregelen genomen om de voornaamste resterende problemen te verhelpen. Roemenië heeft dan ook een zeer goede absorptiecapaciteit voor het Phare-pretoetredingsprogramma voor 2005. Alles wijst erop dat de Roemeense autoriteiten zich inspannen om het goede beheer te waarborgen van de pretoetredingsfondsen en de communautaire fondsen waarvoor nog contracten moeten worden gesloten.

De Commissie houdt de werking van het systeem nauwlettend in het oog, aangezien de capaciteit van de agentschappen die de fondsen beheren nog steeds onvoldoende is. Bovendien moeten de procedures doeltreffend worden toegepast, zodat de tenuitvoerlegging van de projecten efficiënt en binnen de gestelde termijn gebeurt en resultaten worden bereikt.

Van de landen van de Westelijke Balkan werkt alleen Kroatië met het EDIS. De Commissie besloot op 7 februari 2006 het beheer van Phare en Cards over te dragen aan de Kroatische instellingen, onder verantwoordelijkheid van de nationale ordonnateur, maar de controles vooraf voor aanbesteding en contractering te handhaven. DG Uitbreiding verrichtte in 2006 een vervolgaudit van het DIS, die een aantal tekortkomingen op beheersgebied aan het licht bracht; de absorptiecapaciteit bleek zwak en de bestuurlijke capaciteit bleek te moeten worden opgevoerd. Naar aanleiding hiervan besloot DG Uitbreiding in december 2007 de goedkeuring van contracten in het kader van het nationale Phare-programma tijdelijk op te schorten, totdat de Commissie aan de hand van benchmarks constateert dat de situatie is verbeterd.

Begin juni 2007 werd een zeer kritisch vervolgauditverslag uitgebracht over het functioneren van het DIS in Turkije. Door versterking van het personeelsbestand van de centrale financierings- en contracteringseenheid (CFCU) en goedkeuring van wetgeving ter versterking van de CFCU kon de dreigende schorsing van het DIS worden afgewend. Andere kritieke tekortkomingen die Turkije dringend met een actieplan moet aanpakken, zijn onvoldoende supervisie door de vakministeries via de programmaordonnateur, gebrekkige afhandeling van onregelmatigheden, ontoereikende kwaliteitscontrole van de aanbestedingsdossiers door de programmaordonnateur en laattijdige aanbesteding en contractering. Met de versterking van het DIS is in de tweede helft van 2007 aanzienlijke vooruitgang geboekt: onder meer is het contracteringsproces versneld, de CFCU versterkt en het gezag van de programmaordonnateur over de structuren van de hogere programmeringsambtenaren in de vakministeries bevestigd.

2.4. Coördinatie van de communautaire pretoetredingssteun

- Sapard[11] beoogt de kandidaat-lidstaten te ondersteunen bij het oplossen van problemen die zich voordoen bij de structurele aanpassing van hun landbouwsectoren en plattelandsgebieden, en bij het uitvoeren van het acquis communautaire op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de daarmee samenhangende wetgeving.

- Ispa[12] heeft hoofdzakelijk tot doel in de kandidaat-lidstaten een aanpassing aan de communautaire infrastructuurnormen te bewerkstelligen. Dit instrument financiert belangrijke milieu- en vervoersinfrastructuur.

De coördinatie tussen de verschillende pretoetredingsinstrumenten heeft plaatsgevonden in de programmeringsfase. De laatste programmeringsronde voor Sapard en Ispa was in 2006. In 2007 zijn alle eerdere pretoetredingsinstrumenten vervangen door het IPA.

3. SAMENWERKING MET DE EIB EN DE INTERNATIONALE FINANCIËLE INSTELLINGEN

Om de samenwerking met de Europese Investeringsbank (EIB) en andere internationale financiële instellingen, zoals de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) en de Ontwikkelingsbank van de Raad van Europa (CEB) in samenwerking met de Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW), te regelen, hebben de Europese Commissie en de deelnemende internationale financiële instellingen op 26 april 2006 een gewijzigd memorandum van overeenstemming voor de uitbreidingslanden gesloten.

Dankzij de uitvoering van horizontale programma’s kon in ruime mate worden samengewerkt met de internationale financiële instellingen, doordat leningen van die instellingen in combinatie met EU-subsidies konden worden uitgebreid. Deze horizontale programma’s vormden een aanvulling op de investeringsprojecten die door de nationale programma’s werden gefinancierd.

De vier hiernavolgende soorten programma’s zijn ontwikkeld.

De financieringsfaciliteit voor het midden- en kleinbedrijf (SMEFF) is bedoeld om de capaciteit van financiële tussenpersonen (zoals banken en leasebedrijven) in de begunstigde landen te versterken, zodat zij hun financieringsactiviteiten voor het midden- en kleinbedrijf kunnen uitbreiden en in stand houden. De SMEFF-projecten behelzen onder andere de verstrekking van leningen, leninggaranties en leases aan plaatselijke financiële tussenpersonen, in combinatie met niet-terugvorderbare financiële stimulansen. De financiële tussenpersonen kunnen daarmee leningen of leases verstrekken aan kleine en middelgrote ondernemingen en micro-ondernemingen. Sinds 2005 zijn de enige in aanmerking komende landen Bulgarije, Kroatië, Roemenië en Turkije. Eind december 2007 was het totale voor projecten bestemde EU-stimuleringsbedrag 300 miljoen euro.

De financieringsfaciliteit voor gemeenten (MFF) moet plaatselijke financiële tussenpersonen aanmoedigen leningen te verstrekken aan gemeenten. De werkwijze van het programma is vergelijkbaar met die van de SMEFF. Het tempo waarin nieuwe projecten werden ontwikkeld en overeenkomsten daarvoor werden ondertekend, was in 2007 lager dan verwacht als gevolg van de hoge administratieve kosten, het trage verloop van de hervorming van de regelgeving en het gebrek aan ervaring bij de gemeenten met het opstellen van kredietdossiers. Eind december 2007 was het totale voor projecten vastgelegde EU-stimuleringsbedrag 60 miljoen euro.

Naar aanleiding van een verzoek van de Europese Raad van Nice in 2000 stelden de EIB en de Commissie een infrastructuurfaciliteit voor gemeenten (MIF) in. De MIF moet bijdragen aan de sociale en economische ontwikkeling van de grensregio’s van de vijftien oude lidstaten van de EU. De MIF combineert daartoe leningen uit de EIB-middelen met niet-terugvorderbare Phare-steun om sneller investeringen in kleinschalige lokale infrastructuur te kunnen regelen. Eind 2007 was de Phare-toewijzing volledig gereserveerd voor 24 gemeentelijke projecten.

De financieringsfaciliteit voor energiezuinigheid (EEFF) is in 2006 gestart om klimaatveranderingsproblemen aan te pakken. De faciliteit is bedoeld om energiezuinige investeringen in alle soorten gebouwen en in de industrie te stimuleren door adequate financiering ter beschikking te stellen van de uiteindelijke kredietnemers. Het programma moet leiden tot energiebesparing en een aanzienlijke vermindering van de CO2-uitstoot.

De EEFF combineert kredieten van de internationale financiële instellingen aan financiële tussenpersonen met premies om het gebruik van energiezuinige apparatuur te stimuleren en energie-investeringen aantrekkelijker te maken, en met beloningen voor lokale financiële tussenpersonen om hen aan te moedigen leningen te verstrekken voor de financiering van energiezuinige investeringen. Met de uitvoering van de EEFF is in april 2007 begonnen. In december werden de eerste projecten goedgekeurd, voor een totaalbedrag van 13,65 miljoen euro aan stimuleringsmaatregelen.

4. MONITORING EN EVALUATIE

Monitoring en evaluatie hebben in de eerste plaats tot doel de aanwending van de financiële steun die aan de begunstigde landen wordt verleend om de pretoetredingsdoelstellingen te verwezenlijken, te bewaken en te evalueren door na te gaan hoe het programma presteert en daar lessen uit te trekken. Ten tweede wordt hiermee verantwoording afgelegd over de wijze waarop de pretoetredingsfondsen zijn gebruikt en over het rendement. Het derde doel is de ontwikkeling van lokale monitoring- en evaluatiecapaciteit te ondersteunen om de betrokken landen beter in staat te stellen de pretoetredingssteun te beheren en te controleren.

4.1. Monitoring en tussentijdse evaluatie

In 2007 zijn in het kader van de regeling voor tussentijdse evaluaties inzake Turkije één volledig evaluatieverslag over Turkije en twee sectorale tussentijdse evaluatieverslagen verschenen.

Voor Kroatië werd de regeling voor tussentijdse evaluaties in 2007 ingevoerd, waarbij het accent op het Phare-programma lag. Daarnaast werd in 2007 een ad-hoc-evaluatie voor Cards in Kroatië verricht.

De specifieke resultaten van de tussentijdse evaluaties worden beschreven in deel II.3 van de bijlage.

4.2. Evaluatie achteraf

De bevindingen, conclusies en aanbevelingen van de omvangrijke evaluatie achteraf van het Phare-programma werden in april 2007 tijdens een evaluatieseminar besproken met alle betrokkenen, waaronder de begunstigde landen. Ook werd een seminar gehouden specifiek over de bevindingen van het evaluatierapport inzake de hervorming van het openbaar bestuur.

De specifieke resultaten van de evaluatie worden beschreven in deel II.3 van de bijlage.

5. ANDERE ACTIVITEITEN

De diensten van de Commissie hebben ook een reeks andere evaluatieactiviteiten opgezet om de kwaliteit van de programma’s voor het jaar 2007 te verbeteren en de ontwikkeling van lokale monitoring- en evaluatiecapaciteit te ondersteunen. De specifieke maatregelen worden beschreven in deel II.3 van de bijlage.

[1] Phare: Verordening (EEG) nr. 3906/89 van de Raad van 18 december 1989.

[2] Instrument for Structural Policies for Pre-Accession (Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid): Verordening (EG) nr. 1267/1999 van de Raad van 21 juni 1999.

[3] Special Accession Programme for Agriculture and Rural Development (Speciaal toetredingsprogramma op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling): Verordening (EG) nr. 1268/1999 van de Raad van 21 juni 1999.

[4] Verordening (EG) nr. 2500/2001 van de Raad van 17 december 2001.

[5] Community Assistance for Reconstruction, Development and Stabilisation (bijstand van de Gemeenschap voor wederopbouw, ontwikkeling en stabilisatie): Verordening (EG) nr. 2666/2000 van de Raad van 5 december 2000.

[6] Artikel 31 van het Verdrag inzake de toetreding van Bulgarije en Roemenië.

[7] Kandidaat-lidstaten: Kroatië, voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Turkije.Potentiële kandidaat-lidstaten: Albanië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Servië en Kosovo (overeenkomstig resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad).

[8] De centrale financierings- en contracteringseenheid (CFCU), het ministerie voor Regionale Ontwikkeling en Openbare Werken, het ministerie van Werkgelegenheid en Sociale Zaken en het ministerie van Economische Zaken en Energie.

[9] In het jaarverslag over de activiteiten in 2007 is een voorbehoud gemaakt in verband met potentiële onregelmatigheden in het kader van het versterkt gedecentraliseerd beheer door twee Bulgaarse uitvoeringautoriteiten (de centrale financierings- en contracteringseenheid en het ministerie voor Regionale Ontwikkeling en Openbare Werken. Op 23 juli 2008 werd de accreditering van deze twee uitvoeringsagentschappen tijdelijk ingetrokken (zie COM(2008) 496).

[10] Centrale financierings- en contracteringseenheid (CFCU), ministerie van Europese Integratie en ministerie van Arbeid.

[11] Zie de website van DG Landbouw voor algemene informatie over Sapard.

[12] Zie de website van DG Regionaal beleid voor algemene informatie over Ispa.