Nr. C 68/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 3. 87 
Advies over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake een actie van de Gemeenschap op 
het gebied van telecommunicatietechnologieën (RACE) (J) 
(87/C 68/11) 
De Raad heeft op 17 november 1986 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het Economische en Sociaal Comité om 
advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten was met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden belast. Tijdens het verloop van de werkzaamheden heeft het 
Economisch en Sociaal Comité de heer Nierhaus als algemeen rapporteur aangewezen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 242e zitting (vergadering van 17 december 1986) 
het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd: 
I. Inleiding 
1. Met het „Voorstel voor een verordening van de Raad 
inzake een actie van de Gemeenschap op het gebied van 
telecommunicatietechnologieën (RACE)" wordt het in feite 
vanaf medio 1983 aangevangen beleid op het gebied van 
onderzoek en ontwikkeling in de sector telematica op 
E G-niveau in een uitgebreid programma gestructureerd en 
intensiever voortgezet. Het Economisch en Sociaal Comité 
heeft in dit verband meermaals advies uitgebracht over 
afzonderlijke aspecten en projecten, en wel recentelijk nog op 
17 september 1986 in zijn advies over het „Voorstel voor een 
aanbeveling van de Raad betreffende de gecoördineerde 
invoering van het Digitale Netwerk voor Geïntegreerde 
Diensten" (ISDN) in de Europese Gemeenschap" (2). 
De Commissie heeft in maart 1985 (doe. COM(85) 145 def.) 
een Verslag ingediend over het uitgebreide project op langere 
termijn voor een O & O-programma op het gebied van de 
telecommunicatietechnologieën (RACE) en tegelijkertijd een 
voorstel voor een besluit van de Raad inzake een voorberei­
dende actie voor een O & O-programma van de Gemeen­
schap op het gebied van de telecommunicatietechnologie 
(RACE-definitiefase — doe. COM(85) 113 def.). Over deze 
twee teksten heeft het Economisch en Sociaal Comité vorig 
jaar advies (3) uitgebracht, waarin het principieel met dit 
project heeft ingestemd. 
2. De bedoeling van dit voorstel voor een verordening is, 
een krachtige innovatiegolf op gang te brengen, ten einde 
ervoor te zorgen dat de telecommunicatiesector en de van 
deze ontwikkelingen afhankelijke dienstverleningssector op 
de wereldmarkt een sterke positie krijgen. Een belangrijke 
voorwaarde hiervoor — die tegelijk in politiek, technolo­
gisch en financieel opzicht een enorme uitdaging vormt — is 
de gefaseerde invoering van de geïntegreerde breedbandcom-
municatie (IBC) met de gehele Gemeenschap bestrijkende 
diensten die in het midden van de jaren '90 een feit moet zijn. 
Hiervoor is op de EG-begroting een bedrag van 800 miljoen 
Ecu uitgetrokken. 
II. Algemene opmerkingen 
Het Comité stemt uitdrukkelijk in met de plannen van de* 
Commissie en met het voorstel voor een verordening. Deze 
instemming is in hoofdzaak gebaseerd op de volgende feiten 
en overwegingen: 
(>) PB nr. C 304 van 28. 11. 1986, blz. 2. 
(2) PB nr. C 328 van 26. 12. 1986. 
(3) PB nr. C 188 van 29. 7. 1986. 1. De telecommunicatiesector is van vitaal belang voor de 
ontwikkeling van het bedrijfsleven in de Gemeenschap. De 
industriële vervaardiging van netcomponenten, die reikt van 
het produceren van geavanceerde IC's via communicatiesoft-
ware tot terminals, is rechtstreeks van invloed op de verdere 
ontwikkeling van bureaumatica en informatiediensten, wel­
ke sectoren globaal de belangrijkste groeisectoren (met 
percentages van 8 a 10 %) in de volkshuishouding van de 
Gemeenschap zijn. 
2. Alleen wanneer men erin slaagt, de thans nog goede 
startpositie van de Gemeenschap t.o.v. V.S. en Japan bij de 
uitvoer van telecommunicatieapparatuur te verdedigen, kun­
nen de hiervan afhankelijke arbeidsplaatsen in de Gemeen­
schap worden behouden en uitgebreid. Met de geplande 
investeringen van 500 miljard gedurende de komende tien 
jaar in telecommunicatie-infrastructuur, -diensten en termi­
nals zullen in Europa echter alleen maar nieuwe banen 
kunnen worden geschapen, wanneer de Europese industrie 
erin slaagt zich in de internationale concurrentie staande te 
houden. Zo niet zullen deze arbeidsplaatsen elders in de 
wereld worden gecreëerd, waarbij de noodzaak om te 
rationaliseren als gevolg van de daaruit voortvloeiende 
invoer van high-tech-uitrusting ook nog eens ertoe zou leiden 
dat arbeidsplaatsen teloor zouden gaan. 
3. In de toekomstige informatiesamenleving zal de vraag 
of men in internationaal verband zal kunnen blijven concur­
reren, op vrijwel alle gebieden ervan afhangen of men erin 
slaagt, bij de produktie met behulp van de moderne infor­
matie- en communicatietechnologieën een gunstige prijs/ 
prestatieverhouding te bereiken. 
4. Alleen wanneer het lukt om de compartimentering van 
de telematicasector in nationale markten, hetgeen remmend 
werkt op vraag en aanbod, te doorbreken, is het mogelijk om 
een gunstige prijs/prestatieverhouding te bereiken en daar­
door een duurzaam internationaal concurrentievermogen. 
Het RACE-project kan een wezenlijke bijdrage daartoe 
leveren, indien de uitgetrokken begrotingsgelden consequent 
worden besteed aan ontwikkelingen waarvan het grootste 
integratie-effect mag worden verwacht. 
III. Bijzondere opmerkingen 
1. Met het RACE-programma wordt het ESPRIT-project 
adequaat aangevuld. Terwijl in het ESPRIT-project het 
accent ligt op de voortgezette ontwikkeling van de techno-
16. 3. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 68/23 
logische grondslagen van de micro-elektronica en op bevor­
dering van de toepassing daarvan op het vlak van beheer en 
produktie, ligt het accent in het RACE-programma op 
onderzoek en ontwikkeling van de communicatietechnolo­
gie, ten einde bij te dragen tot verwezenlijking van een goed 
functionerend geïntegreerd breedbandnet met voldoende 
capaciteit dat de gehele Gemeenschap bestrijkt. Er zijn echter 
ook O & O-gebieden in de programma's, waarop overlap­
pingen mogelijk zijn (b.v. afzonderlijke in deel II van de 
definitiefase vervatte projecten). Daarom moeten volgens het 
Comité de doelstellingen en taken van de diverse projecten 
duidelijk worden beschreven. Het stemt het Comité in dit 
verband vooral tot voldoening dat gegevens zullen worden 
uitgewisseld tussen de experts van de diverse projecten, ten 
einde direct gebruik te kunnen maken van de uitkomsten van 
de onderlinge raakvlakken vertonende projecten. 
2. Het Comité vestigt met name de aandacht op de 
enorme investeringen die de exploitanten van netten en 
aanbieders van diensten in de beginfase van het te verwezen­
lijken geïntegreerde breedbandnet moeten opbrengen. Over 
dit probleem dient in het bijzonder te worden nagedacht, ten 
einde enerzijds ervoor te zorgen dat de ontwikkelingen in alle 
regio's van de Gemeenschap zoveel mogelijk in hetzelfde 
tempo plaatsvinden, zonder dat anderzijds de belastingsbe­
taler of de gebruikers wegens de hoge ontwikkelingskosten te 
veel moeten betalen. 
3. Tevens moet worden nagegaan of de reclame voor en 
het verstrekken van informatie over de geïntegreerde breed­
banddiensten, wat de nieuwe diensten en de verbetering van 
reeds bestaande diensten betreft, al in dit stadium kunnen 
worden geïntensiveerd. Dit geldt zowel voor particulieren als 
voor de commerciële sector, aangezien de acceptatie van deze 
diensten en bijgevolg het aantal gebruikers een essentiële 
factor zullen zijn bij het bepalen van de hoogte van de 
kosten. 
4. Het Comité wijst er ook in dit verband nogmaals op dat 
het zaak is om de te verwachten sociale gevolgen van de 
invoering van geïntegreerde breedbandnetwerken reeds 
tegelijk met de verdere ontwikkeling op technologisch gebied 
te onderzoeken en de Commissie in dit opzicht oplossingen 
dient te bedenken, hoewel in verband met het ingewikkelde 
karakter van deze ingrijpende verandering op technologisch 
gebied thans slechts hier en daar een begin daarvan te 
onderkennen valt. Het gaat hierbij om de volgende zaken: 
— kwantitatieve en kwalitatieve effecten op de afzonderlijke 
arbeidsplaatsen en op de arbeidsmarkt in zijn geheel in de 
Gemeenschap; 
— zorgen voor een tijdige opleiding en voortgezette oplei­
ding van de benodigde specialisten; 
— beschermen van persoonlijke gegevens en van het 
auteursrecht (b.v. bij de programmatuur); 
— de behoefte aan de nieuwe diensten bij particulieren 
(viditel, kabeltelevisie, beeldtelefoon) en de eventuele 
effecten daarvan op de samenleving. 
Gedaan te Brussel, 17 december 1986. 4.1. Bij reeds bestaande of nog te creëren programma's op 
dit gebied dient een permanente coördinatie plaats te vinden, 
ten einde ervoor te zorgen dat er een nauwe samenhang 
bestaat tussen technisch-economische ontwikkelingen en 
oplossingen van sociale problemen. 
5. Naar het oordeel van het Comité moet men vooral oog 
hebben voor de problemen die voortvloeien uit het gefaseerd 
overschakelen van de analoge transmissietechnologie via 
smalbandige digitale netten naar de algemene invoering van 
breedbandnetten. Alleen indien de problemen met betrek­
king tot een goed werkende transmissiesoftware en het 
opstellen van de desbetreffende normen voor interfaces met 
prioriteit worden aangepakt, kan men zich volgens het 
Comité aan het voorgestelde, tot 1995 lopende tijdschema 
houden. 
6. Het Comité betreurt in dit verband ten zeerste dat 
tijdens de jongste zitting van de Raad over de binnenmarkt 
geen overeenstemming kon worden bereikt over projecten 
inzake het opstellen van gemeenschappelijke normen op het 
gebied van de informatie- en telecommunicatietechnolo­
gieën. Het Comité doet met klem een beroep op de Raad om 
er zo snet mogelijk voor te zorgen dat deze voorwaarde voor 
een succesvol EG-technologiebeleid, die al lang verwezenlijkt 
had moeten zijn, te scheppen. 
7. Het Comité benadrukt, hoe noodzakelijk het is dat bij 
aanbestedingen vooral ook rekening wordt gehouden met 
kleine en middelgrote bedrijven en met universiteiten. Tevens 
dienen — waar dit maar enigszins mogelijk is — de minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap te worden betrok­
ken bij de stimuleringsprojecten, ten einde zoveel mogelijk te 
vermijden dat bij de verwezenlijking van de gehele Gemeen­
schap omvattende diensten ongelijke situaties ontstaan. In 
dit verband dient het STAR-programma geïntensiveerd te 
worden voortgezet. 
8. De nationale telecommunicatiediensten, die vrijwel 
volledig onder invloed van de overheid staan en waarin de 
gang van zaken nagenoeg volledig door de overheid wordt 
bepaald, nemen een sleutelpositie in waar het gaat om het 
met succes verwezenlijken van dit ambitieuze programma. 
De Gemeenschap kan bij een project als RACE alleen maar 
impulsen geven om te komen tot integratie van de activiteiten 
van de afzonderlijke Lid-Staten. Waar het echter op aan­
komt, is dat de regeringen van alle Lid-Staten de politieke 
bereidheid tonen om zich volledig in te zetten voor het 
gestelde doel, nl. het in 1995 te verwezenlijken goed 
functionerende en de gehele Gemeenschap bestrijkende 
breedbandnet met geïntegreerde diensten en daartoe gebruik 
te maken van de beschikbare mogelijkheden op het vlak van 
personeel en financiële middelen. 
9. Het Comité spreekt de verwachting uit dat het evenals 
de Raad en het Parlement de krachtens artikel 9 van het 
voorstel voor een verordening op te stellen verslagen over het 
functioneren en de resultaten van het programma ont­
vangt. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
A. MARGOT