Nr. C 243/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 9. 90 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende oneerlijke bedingen in consumenten­
overeenkomsten 
COM(90) 322 def. — SYN 285 
(Door de Commissie ingediend op 24 juli 1990) 
(90/C 243/02) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
100 A, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat maatregelen dienen te worden vastge­
steld om in een periode die op 31 december 1992 af­
loopt, de interne markt geleidelijk tot stand te brengen; 
dat de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen 
omvat waarin het vrije verkeer van goederen, personen, 
diensten en kapitaal is gewaarborgd; 
Overwegende dat de nationale wetgevingen van de Lid-
Staten betreffende de bedingen van een overeenkomst 
tussen de verkoper van goederen of diensten enerzijds en 
de koper daarvan anderzijds talrijke verschillen vertonen, 
zodat op de nationale markten voor de verkoop van goe­
deren en diensten aan consumenten onderling verschillen 
en verstoringen van de concurrentieverhoudingen tussen 
de verkopers kunnen ontstaan, met name wanneer zij in 
andere Lid-Staten dan in het eigen land verkopen; 
Overwegende dat in het bijzonder de nationale wetge­
vingen van de Lid-Staten betreffende oneerlijke bedingen 
in overeenkomsten die met consumenten worden geslo­
ten, aanzienlijke verschillen vertonen; dat hetzelfde geldt 
zowel voor de nationale wetgevingen betreffende de ver­
plichting van de verkoper van goederen om in te staan 
voor de kwaliteit daarvan, voor de geschiktheid voor het 
doel waarvoor zij worden verkocht en voor de overeen­
stemming ervan met het contract als voor de nationale 
wetgevingen betreffende de verplichting van de 
verstrekker van diensten voor de verrichting daarvan; Overwegende dat de consumenten de wetten niet kennen 
die in andere Lid-Staten dan het land waar zij wonen, 
voor overeenkomsten voor de verkoop van goederen of 
diensten gelden; dat deze moeilijkheid hen van recht­
streekse transacties van aankoop van goederen of dien­
sten in een andere Lid-Staat kan afhouden; 
Overwegende dat het, ten einde de totstandkoming van 
een interne markt te vergemakkelijken en de burger in 
zijn rol als consument bescherming te bieden bij het ko­
pen van goederen en diensten op basis van overeen­
komsten die door de wetten van andere Lid-Staten dan 
door die van zijn eigen land worden beheerst, van 
essentieel belang is om oneerlijke bedingen uit deze 
overeenkomsten te weren; 
Overwegende dat daarmee verkopers van goederen en 
diensten bij hun taak om goederen en diensten te verko­
pen, zowel in het eigen land als elders in de interne 
markt, worden geholpen; dat aldus de concurrentie 
tussen verkopers wordt gestimuleerd waardoor de 
burgers van de Gemeenschap als kopers betere 
keuzemogelijkheden worden geboden; 
Overwegende dat in de Gemeenschapsprogramma's voor 
een beleid inzake bescherming en voorlichting van de 
consument (') op het belang van de bescherming van de 
consument op het gebied van oneerlijke contractclausules 
is gewezen; dat in deze bescherming moet worden voor­
zien door middel van wettelijke en bestuursrechtelijke 
bepalingen die hetzij op communautair niveau zijn 
geharmoniseerd, hetzij rechtstreeks op dat niveau zijn 
vastgesteld; 
Overwegende dat overeenkomstig het beginsel dat onder 
het hoofd „bescherming van de economische belangen 
van de consument" in deze programma's is vastgelegd, 
„kopers van goederen of diensten moeten worden be­
schermd tegen het misbruik van de machtspositie van de 
verkoper, in het bijzonder tegen eenzijdige standaard­
contracten en de oneerlijke uitsluiting van essentiële 
rechten in contracten"; 
(') PB nr. C 92 van 25. 4. 1975, blz. 1 en 
PB nr. C 133 van 3. 6. 1981, blz. 1. 
28. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 243/3 
Overwegende dat door het vaststellen van uniforme wet­
telijke voorschriften op het gebied van oneerlijke bedin­
gen een efficiëntere bescherming van de consument kan 
worden bewerkstelligd; dat deze voorschriften voor alle 
consumentenovereenkomsten, zowel schriftelijke als 
mondelinge, en, in het geval van schriftelijke, ongeacht 
of het om één dan wel verscheidene documenten gaat, 
dienen te gelden; 
Overwegende dat een efficiëntere bescherming van de 
consument kan worden bewerkstelligd door het vaststel­
len van wettelijke voorschriften die op het stuk van 
oneerlijke bedingen op alle dergelijke bedingen 
betrekking hebben; 
Overwegende dat de Lid-Staten ervoor zorg moeten dra­
gen dat in overeenkomsten die in het kader van de be­
drijf s- of beroepsactiviteit van de persoon die deze ver­
richt, met consumenten worden gesloten, geen oneerlijke 
bedingen worden gebruikt; dat dergelijke bedingen als 
nietig dienen te worden beschouwd indien zij toch wor­
den gebruikt, met dien verstande dat de overige bedin­
gen geldig blijven en de overeenkomst aldus de partijen 
nog blijft binden indien deze zonder de nietige 
bepalingen kan voortbestaan; 
Overwegende dat het wenselijk is bepaalde typen bedin­
gen vast te stellen die niet in consumenten­
overeenkomsten mogen worden gebruikt; 
Overwegende dat personen of organisaties, voor zover 
zij volgens de nationale wetgeving worden geacht een le­
gitiem belang in de zaak te hebben, over mogelijkheden 
moeten beschikken om een actie betreffende bedingen in 
consumentenovereenkomsten, en in het bijzonder oneer­
lijke bedingen, in te stellen, hetzij voor een rechterlijke, 
hetzij voor een administratieve instantie die bevoegd is 
om zich over klachten uit te spreken of passende 
gerechtelijke stappen te ondernemen; 
Overwegende dat de rechterlijke of administratieve in­
stanties de bevoegdheid moeten hebben om de intrekking 
van ongeoorloofde bedingen te gelasten of te verkrijgen, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Voorwerp van deze richtlijn is de onderlinge aanpassing 
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van 
de Lid-Staten betreffende oneerlijke bedingen in 
consumentenovereenkomsten. 
Artikel 2 
In deze richtlijn wordt: 
1. een beding in een overeenkomst als oneerlijk be­
schouwd indien het, op zichzelf of in combinatie met 
een ander beding of bedingen van dezelfde overeen­
komst of van een andere overeenkomst waarvan deze 
met weten van de persoon of personen die de eerstge­
noemde overeenkomst met de consument hebben 
gesloten, afhankelijk is: — het evenwicht tussen de uit de overeenkomst 
voortvloeiende rechten en verplichtingen van de 
partijen ten nadele van de consument aanzienlijk 
verstoort of 
— ertoe leidt dat de uitvoering van de overeenkomst 
overmatig in het nadeel van de consument uitvalt 
of 
— ertoe leidt dat de uitvoering van de overeenkomst 
aanzienlijk afwijkt van hetgeen de consument 
rechtmatig kon verwachten of 
— onverenigbaar is met de eisen van goede trouw; 
2. als bijlage een lijst van typen oneerlijke bedingen 
opgenomen; 
3. onder „consument" verstaan: een natuurlijk persoon 
die bij onder deze richtlijn vallende transacties 
handelt voor doeleinden die kunnen worden geacht 
buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit te vallen; 
4. onder „bedrijfsactiviteit" ook de activiteiten van pu­
bliek- of van privaatrechtelijke leveranciers begrepen; 
dit begrip omvat tevens verkoop, verhuur of het 
anderszins verstrekken van apparaten door deze 
leveranciers; 
5. de eerlijkheid of oneerlijkheid van een beding in een 
overeenkomst bepaald met betrekking tot het tijdstip 
waarop de overeenkomst wordt gesloten, de begelei­
dende omstandigheden op dat tijdstip en alle overige 
bedingen van de overeenkomst. 
Artikel 3 
De Lid-Staten: 
— verbieden het gebruik van oneerlijke bedingen in een 
overeenkomst die met een consument wordt aange­
gaan door een persoon die in het raam van zijn be­
drijfs- of beroepsactiviteit handelt; dit verbod doet 
geen afbreuk aan het recht van de verkoper om van 
zijn eigen leverancier vergoeding te verkrijgen; 
— bepalen dat indien niettegenstaande bedoeld verbod 
oneerlijke bedingen worden gebruikt, deze bedingen 
nietig zijn, dat de overige bedingen van de overeen­
komst geldig blijven en dat de overeenkomst aldus 
voor de partijen nog bindend blijft indien de 
overeenkomst zonder de nietige bepalingen kan 
voortbestaan. 
Artikel 4 
1. De Lid-Staten dragen ervoor zorg dat er in het be­
lang van de consumenten, de concurrenten en het pu­
bliek in het algemeen, doeltreffende en geschikte midde­
len bestaan voor toezicht op oneerlijke bedingen in con­
sumentenovereenkomsten en op de bedingen van over­
eenkomsten voor de verkoop van goederen of diensten 
aan consumenten. 
Nr. C 243/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 9. 90 
2. Dergelijke middelen dienen wettelijke bepalingen te 
omvatten waarbij personen of organisaties, voor zover 
deze volgens de nationale wetgeving worden aangemerkt 
als een legitiem belang in de bescherming van de consu­
menten te hebben, voor de rechter of voor een admini­
stratieve instantie die bevoegd is zich uit te spreken over 
de vraag of de in een dergelijke overeenkomst gebruikte 
bedingen met het bepaalde in deze richtlijn strijdig zijn 
een actie kunnen instellen. 
Artikel 5 
De Commissie brengt uiterlijk 31 december 1997 over de 
toepassing van deze richtlijn bij de Raad verslag uit. 
Artikel 6 
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en be­
stuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiter­lijk op 31 december 1992 aan deze richtlijn te voldoen; 
zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 
Die bepalingen zijn van toepassing op alle overeen­
komsten die na 31 december 1992 met consumenten 
worden aangegaan. 
De krachtens de eerste alinea vastgestelde bepalingen 
houden een uitdrukkelijke verwijzing in naar de 
onderhavige richtlijn. 
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst mede 
van de voornaamste bepalingen van intern recht die zij 
op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 
Artikel 7 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
BIJLAGE 
De volgende typen beding zijn oneerlijk indien zij tot doel of tot gevolg hebben: 
a) de aansprakelijkheid van een contracterende partij uit te sluiten of te beperken bij overlijden of per­
soonlijk letsel van de consument ten gevolge van een handeling of omissie van die contracterende partij; 
b) te bepalen dat een verkoper of leverancier van goederen of diensten de bedingen van een overeenkomst 
eenzijdig kan veranderen of een overeenkomst van onbeperkte duur eenzijdig kan opzeggen met een 
onredelijk korte opzeggingstermijn. Dit verbod belet niet dat een verlener van financiële diensten: 
de interestvoet van een door hem verstrekte lening of krediet of het bedrag van andere daaraan 
verbonden kosten kan veranderen of 
een overeenkomst van onbeperkte duur eenzijdig kan opzeggen, mits de overeenkomst een derge­
lijke bevoegdheid inhoudt en tevens een passende aanzegging van de verandering of opzegging aan 
de andere contracterende partij, respectievelijk partijen verplicht stelt. 
Bovendien is dit punt b) niet van invloed op: 
— de toepassing van prijsindexeringsclausules voor zover deze wettig zijn; 
— beurstransacties; 
— overeenkomsten voor de aankoop van vreemde valuta; 
c) 1. de consument als koper krachtens een overeenkomst voor de verkoop van goederen het recht te 
ontzeggen: 
— goederen te ontvangen die in overeenstemming zijn met de overeenkomst en geschikt zijn voor 
het doel waarvoor zij werden verkocht; 
— een klacht in te diehen indien de goederen verborgen gebreken bevatten; 
28. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 243/5 
— te verlangen dat de verkoper, ingeval de goederen niet in overeenstemming met de overeenkomst 
worden geleverd of niet geschikt zijn voor het doel waarvoor ze werden verkocht: 
— de volledige aankoopprijs terugbetaalt of 
— de goederen vervangt of 
— de goederen herstelt op kosten van de verkoper of 
— de prijs vermindert indien de consument de goederen behoudt; 
— te verlangen dat de verkoper, ongeacht welke van de voornoemde mogelijkheden de consument 
kiest, deze laatste vergoedt voor door hem ondervonden schade die uit die overeenkomst 
voortvloeit; 
— ingeval de verkoper aan de consument de garantie van de fabrikant van de goederen doorgeeft, 
de fabrieksgarantie te genieten voor een periode die ten minste gelijk is aan de normale levens­
duur van de goederen of, indien dat korter is, voor twaalf maanden en de verkoper of de fabri­
kant te nopen tot betaling van de kosten die de consument maakt om de uitvoering van de 
garantie te verkrijgen; 
2. de consument als koper krachtens een overeenkomst voor het verlenen van diensten het recht te 
ontzeggen: 
— op het overeengekomen tijdstip en op een uit zijn oogpunt efficiënte wijze die diensten te worden 
verleend; 
— over de garantie van de dienstverlener te beschikken dat de dienstverlener over de vereiste be­
kwaamheid en vakkennis beschikt om de diensten op de bij het eerste streepje omschreven wijze 
te verlenen; 
d) te bepalen dat de prijs van de goederen wordt vastgesteld op het ogenblik van levering dan wel een 
verkoper of leverancier van goederen in staat te stellen de prijs te verhogen, niettegenstaande dat in 
deze verschillende gevallen de consument-koper daartegenover niet het recht heeft om de overeenkomst 
op te zeggen indien de eindprijs te hoog is in verhouding tot de prijs die hij bij het sluiten van de 
overeenkomst verwachtte; dit doet geen afbreuk aan de toepassing van wettige prijsindexeringsclausules; 
e) de aansprakelijkheid van de verkoper of leverancier of van een andere partij uit te sluiten of te beperken 
in geval van volledige of gedeeltelijke wanprestatie door hem; 
f) de consument een bewijslast op te leggen die volgens de geldende wetgeving op een andere partij bij de 
overeenkomst moet rusten; 
g) met betrekking tot een overeenkomst voor het verwerven van een „timeshare"-aandeel in een gebouw 
het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst zodanig vast te stellen dat de consument de mogelijk­
heid wordt ontzegd om zich binnen zeven dagen na de overeenkomst te hebben aangegaan, daaruit 
terug te trekken.