Naar aanleiding van de toetreding van de Onafhankelijke Staat Samoa is het noodzakelijk de overeenkomst te wijzigen om dit land als partij bij de overeenkomst op te nemen. In de overeenkomst zullen soortgelijke technische wijzigingen moeten worden aangebracht, telkens wanneer nog een eilandstaat in de Stille Oceaan tot de overeenkomst toetreedt.

Artikel 80 van de overeenkomst bepaalt dat andere eilanden in de Stille Oceaan kunnen toetreden tot de overeenkomst op basis van een overeenkomstig artikel XXIV van de GATT 1994 ingediend aanbod voor markttoegang. De Onafhankelijke Staat Samoa is dienovereenkomstig tot de overeenkomst toegetreden op 21 december 2018 en past deze voorlopig toe sinds 31 december 2018. De procedures van de partijen voor de toetreding van de Salomonseilanden en het Koninkrijk Tonga, die blijk hebben gegeven van hun interesse om toe te treden tot de overeenkomst, zijn lopende.

c)een vrijhandelszone tussen de partijen tot stand te brengen op basis van het gemeenschappelijk belang, middels de geleidelijke liberalisering van de handel op een wijze die in overeenstemming is met de toepasselijke WTO-regels en het beginsel van asymmetrie, met inachtneming van de specifieke noden en capaciteitsbeperkingen van de Stille-Oceaanstaten voor wat betreft de niveaus en het tijdschema voor verbintenissen;

a)de staten in de Stille Oceaan in staat te stellen gebruik te maken van de door de EU aangeboden verbeterde markttoegang;

Op 12 juni 2002 heeft de Raad de Commissie gemachtigd onderhandelingen over economische partnerschapsovereenkomsten (EPO's) met de ACS-landen (landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan) te openen.

c)alle onder de overeenkomst vallende kwesties bespreken en in het kader van de uitoefening van zijn functies passende maatregelen nemen, en

d)besluiten nemen of aanbevelingen doen in gevallen waarin hierin door de overeenkomst wordt voorzien.

Artikel 78 (herzieningsclausule) bepaalt dat het Handelscomité de overeenkomst en de tenuitvoerlegging, de werking en de resultaten ervan zo nodig kan herzien en de partijen passende voorstellen voor wijziging kan doen.

Resultaten van het zesde en het zevende Handelscomité

Op 24 oktober 2018 hebben de partijen bij de overeenkomst (de EU, Papoea-Nieuw-Guinea, Fiji), en de Onafhankelijke Staat Samoa, de Salomonseilanden en Tonga als waarnemers, van gedachten gewisseld over het toepassingsgebied en de procedure voor de invoering van de naar aanleiding van een toetreding noodzakelijke technische wijzigingen van de overeenkomst.

De partijen hebben het toepassingsgebied van de wijzigingen beperkt tot het opnemen als partij bij de overeenkomst van een toetredende staat in de Stille Oceaan en het toevoegen van zijn aanbod voor markttoegang aan bijlage II bij de overeenkomst (Douanerechten op producten van oorsprong uit de EG). Wat de procedure betreft, hebben de partijen opgemerkt dat het Handelscomité momenteel niet bevoegd is dergelijke wijzigingen in te voeren (de rechtsgrondslag in het kader van de overeenkomst is ontoereikend). De partijen wisselden van gedachten over de volgende drie procedurele opties.

Optie 1 – Aannemen dat de betrokken wijzigingen in het kader van een toetreding (artikel 80) impliciet in de overeenkomst zijn opgenomen; het is derhalve niet nodig deze uitdrukkelijk via een specifieke procedure in te voeren.

Optie 2 – Het Handelscomité kan een verklaring afleggen over de wijze waarop de overeenkomst naar aanleiding van een toetreding moet worden gelezen met betrekking tot de noodzakelijke technische wijzigingen. Artikel 68, lid 4, onder c), vormt de rechtsgrondslag voor een dergelijke verklaring.

Optie 3 – De partijen kunnen artikel 80 van de overeenkomst wijzigen om het Handelscomité de bevoegdheid toe te kennen om in het licht van een nieuwe toetreding de nodige besluiten te nemen.

Het Handelscomité was het erover eens dat optie 3 rechtszekerheid zou bieden en heeft de partijen aanbevolen artikel 80 dienovereenkomstig te wijzigen. Tijdens zijn zevende vergadering op 3‑4 oktober 2019 heeft het Handelscomité daartoe een aanbeveling aangenomen, in navolging van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen (Besluit (EU) 2019/1707 van de Raad van 17 juni 2019, PB L 260 van 11.10.2019, blz. 45).

1.3.Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds (“ACS-EU-partnerschapsovereenkomst” of “Overeenkomst van Cotonou”), die de rechtsgrondslag is voor de tussentijdse partnerschapsovereenkomst.

De toetreding van andere Stille-Oceaanstaten tot de overeenkomst versterkt het juridische kader van de handelsbetrekkingen van de EU met partnerlanden en bevordert de wederzijdse handel en de integratie in de wereldeconomie. De toetreding heeft voorts tot gevolg dat die staten worden betrokken bij het in de overeenkomst vastgelegde stelsel van gezamenlijke regels en instellingen.

1.4.Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

De overeenkomst is een op ontwikkeling gerichte handelsovereenkomst waarbij de nieuwe toetredende landen asymmetrische markttoegang wordt verleend en zij in staat worden gesteld om gevoelige sectoren te beschermen tegen liberalisering, terwijl tegelijkertijd in een groot aantal vrijwaringsmaatregelen en een clausule voor de bescherming van opkomende bedrijfstakken is voorzien. De overeenkomst bevat bepalingen inzake oorsprongsregels die hun uitvoer naar de EU bevorderen. De overeenkomst bevat tevens bepalingen over duurzame ontwikkeling (artikel 3), waarin de partijen bevestigen dat de doelstelling van duurzame ontwikkeling integraal deel uitmaakt van deze overeenkomst en in overeenstemming is met de algemene doelstellingen en beginselen van de Overeenkomst van Cotonou, en met name met de algemene verplichting armoede terug te dringen en uiteindelijk uit te roeien op een wijze die in overeenstemming is met de doelstellingen van duurzame ontwikkeling. Deze bepalingen dragen bij tot de doelstelling van beleidscoherentie voor ontwikkeling en zijn in overeenstemming met artikel 208, lid 2, VWEU.

2.JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

2.1.Rechtsgrondslag

De rechtsgrondslag van dit besluit van de Raad is het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a), v).

2.2.Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

De gemeenschappelijke handelspolitiek is krachtens artikel 3 VWEU een exclusieve bevoegdheid van de Unie.