Bekendmaking van een aanvraag tot registratie van een naam overeenkomstig artikel 50, lid 2, punt a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2022/C 370/08)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) binnen drie maanden na de datum van deze bekendmaking bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

“Íslenskt lambakjöt”

EU-nr.: PDO-IS-2636 – 28.9.2020

BOB (X) BGA ( )

1. Naam/Namen [van de BOB of de BGA]

“Íslenskt lambakjöt”

2. Lidstaat of derde land

IJsland

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.1 Vers vlees (en verse slachtafvallen)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

“Íslenskt lambakjöt” is de naam die wordt gegeven aan vlees van rasechte IJslandse lammeren die werden geboren, opgefokt en geslacht op het eiland IJsland in de Noord-Atlantische Oceaan. Bij de slacht van de lammeren, wanneer ze vier à zes maand oud zijn, weegt een schoongemaakt karkas 15-17 kg. Het vlees is donkerrood, zacht en heeft een wildachtige smaak. Het lamsvlees mag in de handel worden gebracht als hele karkassen of eerste deelstukken (voorvoet, ribstuk, haas, bout, kotelet, schenkel enz.), in verse of bevroren vorm.

De belangrijkste onderscheidende kenmerken van “Íslenskt lambakjöt” zijn:

— smaak: wildachtig;

— percentage van door stress aangetast vlees: 1-2 % met een pH 24 van meer dan 5,8;

— geringe taaiheid en malse rugspieren;

— aandeel aan omega-3-vetzuren in de vorm van fosfolipiden: 16 %;

— hoeveelheid spieren zonder fosfolipiden: 1 % van het spiergewicht;

— hoge hoeveelheid ijzer en vitaminen B (zie onderstaande tabel). Deelstuk % eetbaar gedeelte Kcal Eiwit (g/100 g) Vet (g/100 g) Vitamine B1 (mg/100 g) Vitamine B2 (mg/100 g) IJzer (mg/100 g) Zink (mg/100 g) Voorvoet 76 283 15,1 25,1 0,2 0,3 1 3 Ribstuk 78 335 15,8 30,6 0,1 0,2 1 2 Haas 100 142 21,5 6,2 0,2 0,3 2 2 Bout 64 174 19,2 10,9 0,2 0,3 2 3 Kotelet 69 315 16,6 28 0,1 0,3 2 2 Schenkel 76 171 17,9 11,1 0,2 0,3 2 3

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

De lammeren grazen van het voorjaar tot het najaar op gecultiveerd grasland of begrazingsgebieden. Pasgeboren lammeren begrazen meestal gecultiveerd grasland, totdat natuurlijke weidegronden voor hen geschikt worden geacht. De meeste schapen worden twee tot vier weken na de lammerperiode te grazen gezet op wilde begrazingsgebieden. De wilde weilanden die in IJsland als zomerweiden worden gebruikt, bevinden zich hetzij op land dat eigendom is van landbouwbedrijven, hetzij op begrazingsgebieden. Al het voeder is dus afkomstig uit het geografische gebied.

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Alle delen van het productieproces moeten plaatsvinden in het afgebakende geografische gebied.

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

-

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Het IJslands centrum voor de promotie van lamsvlees biedt publiciteitsmateriaal aan met het volgende collectief merk: “Icelandic Lamb Roaming Free Since 874” (“IJslandse lammeren – vrij grazend sinds 874”).

Zowel het logo als het publiciteitsmateriaal zijn facultatief.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied is het eiland IJsland in de Noord-Atlantische Oceaan.

5. Verband met het geografische gebied

IJsland kent een lange en rijke culturele traditie van schapen houden. Volgens velen zou het eiland voor de kolonisten van vele eeuwen geleden onbewoonbaar zijn geweest zonder schapen. Schapen hielden de natie staande: schapenvlees voedde de bevolking van generatie op generatie, en met de schapenwol en -huiden beschutten de IJslanders zich tegen de kou. Een van de beste voorbeelden van de traditionele IJslandse keuken is soep van lamsvlees, die traditioneel werd opgediend op zondagen of als bijzondere traktatie, maar vandaag wordt beschouwd als alledaagse kost. Het culinaire erfgoed van IJsland is nauw verweven met de schapenhouderij en met producten van schaaps- en lamsvlees.

Bepalende factoren voor de groei en de gezondheid van de schapen zijn de voedingswaarde van hun voedsel, het graasvermogen en voedselgebruik. De lange traditie van schapenhouderij die op het eiland van generatie op generatie overgaat, heeft gezorgd voor strenge normen inzake kuddebeheer en begrazingsmethoden.

Wegens de weersomstandigheden houden en voederen de IJslandse boeren de volwassen schapen “s winters binnen. Ze worden gevoederd met hooi dat ”s zomers door de boeren is verzameld. De lammerperiode begint tussen eind april en begin mei en duurt tot begin juni. De lammeren grazen van het voorjaar tot het najaar op gecultiveerd grasland of begrazingsgebieden. Pasgeboren lammeren begrazen meestal gecultiveerd grasland, totdat natuurlijke weidegronden voor hen geschikt worden geacht. De meeste schapen worden twee tot vier weken na de lammerperiode te grazen gezet op natuurlijke begrazingsgebieden. De wilde weilanden die in IJsland als zomerweiden worden gebruikt, bevinden zich hetzij op land dat eigendom is van landbouwbedrijven, hetzij op begrazingsgebieden. Al het voeder is dus afkomstig uit het geografische gebied.

Al sinds de kolonisatie van IJsland worden begrazingsgebieden gebruikt om vee te laten grazen. De meeste van deze gronden zijn gelegen in het centrale hoogland, voornamelijk omdat lammeren die daar grazen over het algemeen een snellere groei kennen. Hoewel de natuurlijke weidegronden die in IJsland voor zomerbeweiding worden gebruikt over het algemeen sterk van elkaar verschillen, is de vegetatie van het hoogland doorgaans het meest eiwitrijk, en dit is een van de factoren die bijdragen aan de versnelde groei. De groeisnelheid van lammeren in het laagland is dus over het algemeen trager dan die van lammeren die vrij rondlopen in het hoogland, waar zij zich met name in de vroege zomer en midzomer tegoed doen aan opkomende plantenscheuten. Tegen eind augustus worden die groeisnelheden weer gelijkmatiger.

Begin september vertraagt de groei van de lammeren op de wilde weidegronden. Als zij tegen die tijd niet de geschikte slachtgrootte hebben bereikt, kan hun groeipotentieel worden vergroot door ze gedurende twee tot zes weken te beweiden in gecultiveerde gebieden, d.w.z. gecultiveerd grasland of gebied met groenvoedergewassen. In dergelijke gevallen hebben de lammeren altijd toegang tot andere, aanvullende beweidingsgebieden. Met deze regeling wordt beoogd in het najaar het gewenste slachtgewicht te bereiken en een betere op kwantielen gebaseerde classificatie te bevorderen in de slachthuizen.

In het najaar drijven de landbouwers de schapen vanuit de natuurlijke begrazingsgebieden en graslanden bij elkaar, in een proces dat afhankelijk van de geografische ligging tot een week kan duren. Het is een traditie die teruggaat tot de kolonisatie van IJsland. Al sinds de kolonisatie bundelen boeren overal hun krachten om schapen van de publieke en particuliere weidegronden bijeen te drijven naar een gemeenschappelijke schaapskooi. Nadat de schapen zijn samengedreven, worden ze gesorteerd en wordt elke kudde door de eigenaar of diens vertegenwoordiger naar huis gedreven.

Over het algemeen grazen lammeren in vruchtbaarder gebieden, op grasland en heiden en nemen ze rust in heuvelachtiger gebieden. De vegetatie bestaat uit lage begroeiing en er zijn relatief weinig soorten bomen. De plantenvoorkeur van de lammeren varieert met de seizoenen, naargelang van de rijpheid van de planten. De IJslandse schapen zijn vooral geïnteresseerd in zeelathyrus, steenbraam, grote engelwortel, breedbladig wilgenroosje en rozewortel. Voorbeelden van door de schapen gewilde grassoorten, cypergrassen (Cyperaceae) en varens (Pteridophyta) zijn smele, gewoon struisgras, fioringras, alpenbeemdgras, rood zwenkgras en veelbloemige veldbies. De grazende schapen zijn ook tuk op zaadplanten zoals onder meer alpenhelm, alpenruit, bosooievaarsbek, stengelloze silene, Engels gras, Noords walstro, Noordse zuring en bokjessteenbreek. ’s Zomers doen de schapen zich tegoed aan bomen en struiken als wilde lijsterbes en bergbasterdwederik, Salix lanata en Salix phylicifolia. Dankzij de voedzame wilde weiden en het hooi is er niet zo veel voer nodig, en de diversiteit van de beschikbare vegetatie is enorm. Wegens het koude klimaat van IJsland is er bij de voedselproductie minder behoefte aan pesticiden in vergelijking met vele andere landen. Deze factoren zijn van groot belang voor de productie van “Íslenskt lambakjöt”.

De bevindingen van het Europese project inzake lamsvlees FAIR CT96-1768 (OVAX) (“Identifying and changing the qualities and composition of meat from different European sheep types which meets regional consumer expectations”) omvatten een vergelijking van de IJslandse productiemethode voor lamsvlees met de productiemethoden in vijf andere Europese landen. “Íslenskt lambakjöt” werd door de vertegenwoordigers van alle deelnemende landen aangemerkt als het meest malse vlees. Dit werd ook bevestigd aan de hand van metingen van de fysieke kenmerken van het onderzochte vlees. Het verschil werd deels verklaard door de leeftijd bij de slacht en de hoeveelheid en de warmteoplosbaarheid van het collageen. Bovendien werd geoordeeld dat een verschil qua spierweefsel tussen de schapenbestanden een rol speelt. De bevindingen toonden aan dat de belangrijkste onderscheidende kenmerken van “Íslenskt lambakjöt” de volgende zijn:

— wildachtige smaak;

— laag percentage van door stress aangetast vlees (1-2 % met een pH24 van meer dan 5,8);

— geringe taaiheid en malse rugspieren;

— hoger percentage omega-3-vetzuren. Het aandeel omega-3-vetzuren in de vorm van fosfolipiden in de spieren van IJslandse lammeren bedraagt volgens metingen 16 % en de hoeveelheid spierweefsel zonder fosfolipiden bedraagt 1 % van het spiergewicht;

— hoge hoeveelheid ijzer en vitaminen B.

De kenmerken van “Íslenskt lambakjöt” zijn in de eerste plaats een buitengewone malsheid en een wildachtige smaak. Dat “Íslenskt lambakjöt” zodanig smaakt, is te danken aan het feit dat de lammeren vrij rondlopen op afgebakende natuurlijke begrazingsgebieden en opgroeien in de wilde, natuurlijke omgeving van IJsland, waar ze zich voeden met gras en andere planten.

In een vergelijkende studie van lammeren uit zes Europese landen (Engeland, IJsland, Spanje, Frankrijk, Italië en Griekenland) werd geconstateerd dat “Íslenskt lambakjöt” rijker is aan omega-3-vetzuren, zowel in aantal als in percentage, in vergelijking met vlees van andere lammeren.

Dat is het gevolg van de vetzuursamenstelling van de voedergewassen en de begraasde vegetatie, die een invloed heeft op het percentage omega-3-vetzuren in zowel de vetlagen als de spieren van de lammeren. Het IJslands klimaat is een van de redenen waarom het percentage vetzuren zo hoog is. IJsland strekt zicht uit over zowel arctisch als subarctisch gebied. Laaggelegen gebieden in het zuiden en zuidoosten en bepaalde gebieden in het noordelijk en oostelijk binnenland kennen een subarctisch klimaat, met temperatuurgemiddelden van ten minste circa 10 °C in juli en meer dan – 3 °C in januari. In het IJslandse hoogland en het overgrote deel van het laagland heerst een arctisch klimaat, met gemiddelde temperaturen van minder dan 10 °C in juli en minder dan – 3 °C in januari. De jaarlijkse neerslag in het laagland varieert van 400 tot 2 000 mm. IJsland heeft de grootste gletsjers buiten het poolgebied, en op sommige plaatsen strekken gletsjertongen zich uit tot in het laagland. De lage verontreinigingsniveaus, de schone lucht en de overvloed aan ruimte zijn van invloed op de IJslandse schapenhouderijomstandigheden, net als de vervuilingsarme begrazingsgebieden en de goede behandeling en leefomstandigheden van de dieren. Het gras waarmee de lammeren zich voeden, is rijk aan omega-3-linoleenzuur en vitamine E. Voorts is aangetoond dat IJslandse lammeren vóór of tijdens het slachten geen stress ondervinden, waardoor de zuurgraad van het vlees zeer laag is.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.