COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(95) 1 def. 
Brussel, 17.01.1995 
JAARLIJKS VERSLAG 
FINANCIEEL COHESIE-INSTRUMENT 
1993-1994 
>tySS£» 
SM 
JAARLIJKS VERSLAG 
COHESIE-FINANCIERINGSINSTRUMENT 
INHOUD 
Voorafgaande opmerking 
Inleiding 
Hoofdstuk 1 - Wettelijk en administratief kader 
1.1. Verdrag van Maastricht en Protocol betreffende economische en sociale 
samenhang 
1.2. Europese Raad van Edinburgh 
1.3. Cohesie-financieringsinstrument 
1.4. Standaardbeschikking 
1.5. Aanvraagformulier 
1.6. Toezichtformulier 
1.7. Verordening tot oprichting van het Cohesiefonds 
1.8. Verordening van de Commissie inzake onregelmatigheden 
Hoofdstuk 2 - Door het Fonds vastgeleede en betaalde financiële bijstand 
2.1. Beschikbare middelen 
2.2. Verdeling over de Lid-Staten 
2.3. Uitvoering van de begroting ten laste van het Cohesie-fïnancieringsinstrument 
2.3.1. Spanje a) Milieu 
b)Vervoer 
2.3.2. Portugal a) Milieu 
b) Vervoer 
2 3.3. Griekenland a) Milieu 
b) Vervoer 
2.3.4. Ierland a) Milieu 
b) Vervoer 
Z 
2.4. Bijstand voor studies en technische ondersteuningsmaatregelen - technische 
bijstand 
2.4.1. Algemeen 
2.4.2. Op initiatief van de Commissie 
a) Uitnodiging tot het indienen van blijken van belangstelling 
b) Geselecteerde maatregelen 
2.4.3. Op verzoek van de Lid-Staten 
a) Spanje 
b) Portugal 
c) Griekenland 
d) Ierland 
2.5. Betalingen per Lid-Staat in 1993/1994 uit het Cohesie-fmancieringsinstrument 
a) Spanje Voorschotten / Tussentijdse betalingen / Saldo 
b) Portugal Voorschotten / Tussentijdse betalingen / Saldo 
c) Griekenland Voorschotten / Tussentijdse betalingen / Saldo 
d) Ierland Voorschotten / Tussentijdse betalingen / Saldo 
Hoofdstuk 3 - Convergentie en koppeling aan voorwaarden 
3.1. Algemeen 
3.2. Convergentieprogramma's 
a) Griekenland 
b) Spanje 
c) Portugal 
d) Ierland 
Hoofdstuk 4 - Evaluatie van de uit hoofde van het CFI goedgekeurde projecten 
en acties 
4.1. Algemeen 
4.1.1. Evaluatie van de projecten 
4.1.2. Projecten die ontvangsten genereren 
4.2. Bijdrage aan de versterking van de transeuropese vervoersnetwerken 
3 
4.3. Bijdrage aan de uitvoering van het milieubeleid 
4.4. Passend evenwicht tussen vervoers- en milieuprojecten 
4.5. Evaluatie van de verenigbaarheid met het beleid op andere terreinen 
4.5.1. Milieubescherming 
4.5.2. Gemeenschappelijk vervoersbeleid 
4.5.3. Mededingingsbeleid 
4.5.4. Overheidsopdrachten 
4.6. Sociaal-economische effecten van het Cohesie-fïnancieringsinstrument 
4.7. Coördinatie en coherentie met de andere instrumenten 
4.7.1. Structuurfondsen 
4.7.2. Begrotingslijn van DG VII 
4.7.3. Programma LIFE 
4.7.4. Europese Investeringsbank 
4.8. Rol van de Europese Investeringsbank bij de evaluatie van de projecten 
4.8.1. Het beginsel 
4.8.2. De uitvoering 
4.9. Coördinatie met de groep-Christophersen 
Hoofdstuk 5 - Toezicht en controle 
5.1. Toezichtcomité - Spanje 
5.2. Toezichtcomité - Portugal 
5.3. Toezichtcomité - Griekenland 
5.4. Toezichtcomité - Ierland 
5.5. Controlebezoeken 
5.6. Rol van de EIB 
5.7. Fraude 
5.8. Lopende gerechtelijke procedures 
Hoofdstuk 6 - Informatie en bekendmaking 
6.1. Jaarverslag 
6.2. Informatie ten behoeve van de Lid-Staten 
6.3. Informatie ten behoeve van de sociale partners 
6.4. Informatievergaderingen met de betrokken kringen 
6.5. Studiebijeenkomsten over het financiële beheer 
6.6. Door de Commissie gehanteerde voorlichtingsinstrumenten 
a) Bekendmaking van beschikkingen 
b) Brochure 
c) Affiches 
d) Audiovisuele middelen 
e) Films 
f) Video's 
g) Diversen 
6.7. Door de Lid-Staten genomen maatregelen 
a) Algemeen 
b) De vormen van publiciteit 
De technische annexen zijn beschikbaar bij de Europese Commissie Secretariaat-Generaal, 
Directie H - Cohesiefonds 
Nerviërslaan 9, B- 1049 Brussel bur. 7/8 Tel. 295.40.23 
J 
VOORAFGAANDE OPMERKING 
Dit verslag heeft uitsluitend betrekking op de beschikkingen van de Commissie tot 
toekenning van bijstand uit het Cohesie-fïnancieringsinstrument, dat op 26 mei 1994 is 
vervangen door het Cohesiefonds. 
In dit verslag worden derhalve geen beschikkingen behandeld die na die datum zijn 
gegeven. 
Voor de eerdere beschikkingen wordt echter wel verslag gedaan van de tot 
1 november 1994 ontplooide activiteiten op het gebied van het toezicht, de controle en 
het financieel beheer. 
INLEIDING 
De oprichting en de aanwending van het Cohesiefonds zijn met een aantal problemen 
gepaard gegaan. 
Het belangrijkste probleem was het gevolg van de vertraging in de ratificatie van het 
Verdrag van Maastricht. Daardoor kon het Cohesiefonds niet vóór 31 december 1993 
worden opgericht, zoals in artikel 130 D, tweede alinea, van dat Verdrag was 
voorgeschreven. 
Dank zij de besluiten die de staatshoofden en regeringsleiders tijdens de Top van 
Edinburgh in december 1992 hebben genomen, met name het besluit om op het Verdrag 
van Maastricht te anticiperen door een cohesie-fmancieringsinstrument in te stellen, 
konden de gevolgen van de vertraging zoveel mogelijk worden beperkt. De actieve en 
intensieve medewerking van de instellingen, niet alleen van de Raad van Ministers zelf, 
maar ook van de Europese Commissie, het Economisch en Sociaal Comité en het 
Europees Parlement, heeft het mogelijk gemaakt dat het Cohesie-financieringsinstrument 
reeds op 1 april 1993 in werking trad. 
Vervolgens is bij de toepassing van dit financieringsinstrument nieuwe vertraging ontstaan 
doordat de vier cohesielanden, namelijk Spanje, Griekenland, Portugal en Ierland, hun 
projecten laat hebben aangemeld en in veel gevallen ook nog onvolledige informatie over 
deze projecten hebben verstrekt. 
Ondanks deze problemen is de Europese Commissie, die dit financieringsinstrument 
beheert, er in samenwerking met de genoemde landen in geslaagd betalingsverplichtingen 
aan te gaan voor nagenoeg het totaal aan vastleggingskredieten in de begroting 1993, dat 
1 565 miljoen ecu beliep. Ook de in 1993 betaalde voorschotten bereikten een behoorlijke 
omvang : zij bedroegen circa 730 miljoen ecu. Daartoe heeft de Commissie in 1993 meer 
dan 100 financieringsbeschikkingen moeten geven. 
Daar is in 1994 mee doorgegaan voor zover bij de Commissie reeds projecten voor 
vastlegging uit hoofde van de begroting 1994 waren aangemeld. De problemen konden 
echter nog niet helemaal worden overwonnen omdat de cohesielanden hadden besloten 
om het leeuwedeel van hun projecten pas aan te melden na het verstrijken van de 
geldigheidsduur van het Cohesie-financieringsinstrument, dit is na 26 mei 1994. Hierdoor 
kon het merendeel van de projecten voor 1994 niet op grond van de bepalingen inzake 
het in dit verslag besproken Cohesie-financieringsintrument worden goedgekeurd, maar 
moest de goedkeuring ervan worden gebaseerd op de verordening tot oprichting van het 
Cohesiefonds, dat per de genoemde datum in de plaats van het Cohesie-
financieringsinstrument is gekomen. 
Wat de vervoersinfrastructuur betreft, heeft de Comissie erop toegezien dat alle projecten 
zonder enige uitzondering deel uitmaken van de transeuropese vervoersnetwerken of van 
} 
de voorzieningen die deze netwerken bereikbaar moeten maken, ook al moest daartoe in 
sommige gevallen op de betrokken besluiten worden geanticipeerd door uit te gaan van 
voorstellen van de Commissie voor deze netwerken, wat krachtens de bepalingen inzake 
het Cohesie-fmancieringsinstrument ook was toegestaan. Zo kon alle financiële steun op 
de totstandbrenging van deze netwerken worden geconcentreerd. 
Op milieugebied heeft de Commissie van meet af aan een aantal prioriteiten vastgesteld 
om de uitvoering van belangrijke milieurichtlijnen te ondersteunen. Zij heeft zich daarbij 
laten leiden door het in 1992 goedgekeurde vijfde communautaire programma voor het 
milieu en de duurzame ontwikkeling. 
De prioritaire sectoren zijn de drinkwatervoorziening en de behandeling van afvalwater 
en van vaste afvalstoffen, inclusief stedelijk afval. Er zijn ook andere milieuprojecten 
goedgekeurd met het oog op verwezenlijking van de overige doelstellingen van dat vijfde 
programma, maar de financiële steun is in hoofdzaak toegespitst op de uitvoering van de 
richtlijnen in de genoemde sectoren. 
Aldus kon een passend evenwicht tussen milieuprojecten en projecten in de vervoerssector 
worden gehandhaafd, al was er in 1993 in Spanje sprake van een zeker gebrek aan 
evenwicht ten gunste van de vervoerssector, dat voor zover mogelijk in 1994 zal moeten 
worden gecorrigeerd. Dat deze onevenwichtigheid zich voordeed in het jaar waarin dit 
nieuwe instrument van start ging, is begrijpelijk. De financiële steun van de Europese 
Unie op milieugebied werd weliswaar sterk verhoogd, maar voor milieuprojecten zijn 
voorbereidende studies nodig die in een aantal gevallen niet in zo'n korte tijd konden 
worden afgerond. 
Tussen de Europese Commissie en de Europese Investeringsbank is een 
samenwerkingsakkoord gesloten waardoor de capaciteit voor de evaluatie van de projecten 
in veel gevallen kon worden vergroot. 
Ook door intensieve samenwerking tussen de verschillende diensten van de Commissie 
kon de kwaliteit van het onderzoek van de ingediende projecten worden verbeterd, 
waarbij deze projecten werden getoetst op hun verenigbaarheid met het 
Gemeenschapsrecht, en meer in het bijzonder met de bepalingen inzake milieu-effecten 
en overheidsopdrachten. Meer dan 5 000 maal heeft er overleg tussen de verschillende 
betrokken diensten van de Commissie plaatsgevonden en de Commissie heeft geen enkel 
project goedgekeurd zonder dat al haar bevoegde diensten ermee hadden ingestemd. 
Een aantal ingediende projecten is op grond van de resultaten van de door de Europese 
Commissie uitgevoerde evaluatie afgewezen. De redenen daarvoor zijn meegedeeld aan 
de cohesielanden, die dan in veel gevallen hun verzoek om financiering van het betrokken 
project uit het Cohesie-fmancieringsinstrument hebben ingetrokken. 
8 
Voor het toezicht en de controle zijn toezichtcomités ingesteld. Deze hebben reeds de 
uitvoering van elk van de goedgekeurde projecten aan een onderzoek onderworpen. 
Ondanks enige vertraging bij milieuprojecten in Spanje, Portugal en Ierland mag de 
uitvoering van de projecten over het geheel genomen als bevredigend worden beschouwd. 
Alleen de uitvoering van de projecten op het gebied van de vervoersinfrastructuur in 
Griekenland baart zorg wegens de problemen die zich voordoen bij de toepassing van de 
bepalingen inzake overheidsopdrachten. De Commissie heeft hierover contact opgenomen 
met de Griekse autoriteiten opdat deze situatie verholpen wordt. 
In elk van de vier landen zijn reeds verscheidene controlemissies uitgevoerd en tot dusver 
is geen enkel geval van een onregelmatigheid of van fraude aan het licht gekomen. 
De Commissie heeft ook diverse acties ondernomen om de burgers van de Europese Unie 
en belanghebbende kringen voor te lichten over en bekend te maken met de activiteiten 
van het Cohesiefonds. 
Van de ervaring in 1993 en het eerste deel van 1994 is reeds geprofiteerd om in de 
communautaire regelgeving enkele wijzigingen aan te brengen. Ook de opmerkingen van 
het Economisch en Sociaal Comité en van het Comité van de Regio's hebben tot de 
verbetering van die regelgeving bijgedragen. In de verordening tot oprichting van het 
Cohesiefonds, die op 26 mei 1994 in werking is getreden, zijn diverse amendementen 
opgenomen van het Europees Parlement, alsmede van de Raad van Ministers met 
instemming van dit Parlement. 
De Commissie is verheugd over de medewerking niet alleen van de overige instellingen 
van de Europese Unie, maar ook van de regeringen van de vier cohesielanden en van de 
Europese Investeringsbank. Ook de vele contacten met de sociale partners, de 
belanghebbende kringen en de met de uitvoering van de projecten belaste instanties waren 
zeer waardevol. Dank zij al deze hulp heeft de Commissie in een recordtijd het 
Cohesiefonds kunnen opzetten om concreet gestalte te kunnen geven aan het doel van 
Europese solidariteit waar dit Fonds voor staat. 
Enkele reeds voltooide projecten en de vele projecten die momenteel in uitvoering zijn, 
maken nu voor de Europese burgers zichtbaar welke inspanningen het Cohesiefonds van 
de Europese Unie zich voor de economische en sociale samenhang getroost. 
a 
Hoofdst 1. Wettelijk en administratief kader 
1.1. Verdrag van Maastricht en Protocol betreffende economische en sociale 
samenhang 
De oprichting van het Cohesiefonds op grond van het Verdrag van Maastricht 
(artikel 130 D) is de belangrijkste vernieuwing die is voortgevloeid uit de 
wijzigingen welke bij dit Verdrag in het beleid betreffende economische en 
sociale samenhang zijn aangebracht. 
Deze vernieuwing past in de voortzetting van het hoofdzakelijk via de 
Structuurfondsen gevoerde solidariteitsbeleid, maar vult dat beleid ook op 
specifieke wijze aan doordat zij haar voornaamste bestaansreden vindt in de 
nieuwe eisen in verband met het vooruitzicht - en tegenwoordig de 
tenuitvoerlegging - van de Economische en Monetaire Unie. 
Aan zijn oorsprong ontleent het Cohesiefonds zijn specifieke kenmerken, die 
zijn gebaseerd op drie grondbeginselen : 
In de eerste plaats een beperkt toepassingsgebied : in het Protocol betreffende 
economische en sociale samenhang is bepaald dat het Cohesiefonds financiële 
bijdragen zal verlenen in "Lid-Staten met een BNP per capita van minder dan 
90 % van het gemiddelde van de Gemeenschap". Het gaat er dus om de minst 
welvarende Lid-Staten te helpen en niet, zoals bij de Structuurfondsen het geval 
is, bepaalde regio's die over het hele grondgebied van de Unie verspreid liggen. 
In de tweede plaats blijft de bijstandsverlening beperkt tot de medefinanciering 
van projecten op milieugebied en op het gebied van transeuropese 
vervoersnetwerken. 
Ten slotte wordt, wegens het verband met de tenuitvoerlegging van de 
Economische en Monetaire Unie, uit het Cohesiefonds steun verleend aan de 
Lid-Staten die een programma hebben dat leidt tot het voldoen aan de 
voorwaarden als omschreven in artikel 104 C van het Verdrag, welk artikel 
betrekking heeft op buitensporige overheidstekorten. 
1.2. Europese Raad van Edinburgh 
Terwijl het beginsel van de oprichting van het Cohesiefonds was neergelegd in 
het Verdrag en de criteria om ervoor in aanmerking te komen waren omschreven 
in het Protocol, heeft de Europese Raad op 11 en 12 december 1992 in 
Edinburgh de algemene beginselen voor het functioneren ervan vastgesteld op 
basis van het verordeningsvoorstel van de Commissie van juli 1992. 
•1o 
De Europese Raad heeft in die vergadering ook de financiële toewijzing aan het 
Cohesiefonds voor de periode 1993-1999 vastgesteld op 15,15 miljard ecu 
(prijzen van 1992). 
Voorts werd besloten een voorlopig instrument in te stellen om vanaf het 
jaar 1993 aan de begunstigde Lid-Staten financiële steun van de Gemeenschap 
te kunnen verlenen in afwachting van de inwerkingtreding van het Verdrag, en 
dus van de mogelijkheid om het Cohesiefonds zelf op te richten. Daartoe heeft 
de Europese Raad de Commissie verzocht een desbetreffend 
verordeningsvoorstel uit te werken. 
1.3. Cohesie-financieringsinstrument 
Op 23 december 1992 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan het 
voorstel voor een op artikel 235 van het Verdrag gebaseerde verordening tot 
instelling van een Cohesie-fmancieringsinstrument en heeft zij besloten dit 
voorstel bij de Raad in te dienen en het Europees Parlement en het Economisch 
en Sociaal Comité erover te raadplegen. 
Het Europees Parlement heeft het verordeningsvoorstel onderzocht en er een 
aantal amendementen in aangebracht. Het advies van het EP is op 
11 maart 1993 uitgebracht. Dit advies is door de Raad onderzocht en de 
Commissie heeft haar standpunt over de amendementen van het Parlement 
ingediend overeenkomstig artikel 149, lid 3, van het Verdrag. De belangrijkste 
punten van zorg van het EP zijn in de definitieve verordening verwerkt. Zij 
betroffen de aan de begunstigde Lid-Staten te geven garantie dat zij in de 
wettelijke regeling bij name zouden worden aangeduid, de noodzaak een 
belangrijk deel van de kredieten voor het milieu veilig te stellen door een 
bepaling over een passend evenwicht tussen milieu en vervoer op te nemen, de 
eis dat een doeltreffende toezichtregeling werd getroffen, en ten slotte de 
verplichting ruime informatie over de communautaire financieringen te geven. 
De verordening is op 30 maart 1993 door de Raad goedgekeurd en is op 
1 april 1993 in werking getreden voor een periode die tot één jaar beperkt was. 
Zo hebben de Lid-Staten hun projecten voor het jaar 1993 kunnen indienen en 
heeft de Commissie, na onderzoek van de projecten, betalingsverplichtingen 
kunnen aangaan voor alle voor het lopende jaar uitgetrokken kredieten. 
1.4. Standaardbeschikking 
Voor een geharmoniseerde tenuitvoerlegging van het bepaalde in de verordening 
inzake de toekenning van bijstand uit het Cohesie-fmancieringsinstrument en uit 
het Cohesiefonds heeft de Commissie een standaardbeschikking (cf. bijlage 
nr. ...) uitgewerkt die naast het eigenlijke dispositief ook een aantal bijlagen 
omvat, en wel met name een bijlage met een beschrijving van het goedgekeurde 
1 
project en bijlagen die voor alle projecten gemeenschappelijk zijn en die 
betrekking hebben op de financiële uitvoering, het toezicht, de inachtneming van 
het communautaire beleid op andere terreinen en de informatie en publiciteit. 
Deze beslissing is vervolgens licht gewijzigd geworden ten einde rekening te 
houden met de wijzigingen ingevoerd door het Cohesiefonds stichend 
Reglement. 
Deze standaardisering maakt het mogelijk om bij de besluitvorming voor 
rechtszekerheid te zorgen, maar verhindert niet dat rekening wordt gehouden met 
de specifieke kenmerken van de projecten aangezien de goedgekeurde 
beschikking ad-hoc-bepalingen en -voorwaarden kan bevatten, naar gelang van 
de aard van de gefinancierde acties. 
AA &L 
1.5. Aanvraagformulier 
Vóór de inwerkingtreding van het Cohesie-fmancieringsinstrument heeft de 
Commissie een formulier voor het aanvragen van bijstand opgesteld, dat zij aan 
de Lid-Staten heeft toegezonden. 
Het ging om het verstrekken van de voornaamste gegevens over de ingediende 
projecten (verantwoordelijke instantie, beschrijving, plaats van uitvoering, 
kosten, gevraagde subsidie, verenigbaarheid met het communautaire beleid, enz) 
als voorgeschreven bij de verordening betreffende het 
Cohesie-fmancieringsinstrument. Het formulier bevat deze gegevens in 
beknopte vorm om het overleg binnen de Commissie te vergemakkelijken en in 
het algemeen op systematische wijze basisinformatie te verschaffen voor de 
behandeling van de aanvragen en de beoordeling van de projecten. 
Nadat de verordening tot oprichting van het Cohesiefonds was goegdkeurd, is 
het aanvraagformulier gewijzigd om rekening te houden met de aangescherpte 
bepalingen van de nieuwe verordening en met de ervaring die bij de toepassing 
van het tijdelijk Cohesie-financieringsinstrument is opgedaan. 
1.6. Toezichtformulier 
Op grond van het hetgeen overeenkomstig artikel 9, lid 9, van de Verordening 
was bepaald in de eerste beschikkingen van de Commissie voor de vier 
begunstigde Lid-Staten, hebben deze Lid-Staten Comités voor het toezicht op 
de projecten ingesteld. In de eerste vergaderingen van deze Comités is gebleken 
dat een betere omschrijving van de aard van de werkzaamheden die in het kader 
van elk project moesten worden verricht, van essentieel belang was om de 
voortgang ervan te kunnen evalueren. 
Om de daartoe benodigde gegevens te verzamelen is een gedetailleerd formulier 
voor de beoordeling van de uitvoering van de projecten uitgewerkt (cf. 
bijlage nr 6). Zo kunnen de vergaderingen van de Comités beter worden 
voorbereid en kan beter worden gevolgd welke vorderingen worden gemaakt of 
welke problemen worden ondervonden, zulks met name aan de hand van 
materiële en financiële indicatoren. Het nieuwe toezichtformulier is na de 
1cf 
inwerkingtreding van de verordening tot oprichting van het Cohesiefonds aan 
de cohesielanden meegedeeld. 
1.7. Verordening tot oprichting van het Cohesiefonds 
Na de inwerkingtreding van het Verdrag per 1 november 1993 heeft de 
Commissie op 21 december 1993 twee verordeningsvoorstellen goedgekeurd, 
namelijk een voorstel tot oprichting van het Cohesiefonds en een voorstel met 
uitvoeringsbepalingen. 
Overeenkomstig artikel 130 D heeft de Raad het Cohesiefonds met eenparigheid 
van stemmen opgericht na instemming van het Europees Parlement, wat een 
nieuw element is, en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité en 
van het onlangs ter uitvoering van artikel 198 A van het Verdrag opgerichte 
Comité van de Regio's. 
Het Europees Parlement heeft door het gewijzigde artikel 130 D van het 
Verdrag een ruimere bevoegdheid gekregen op het gebied van de 
structuurmaatregelen, omdat nu zijn instemming is vereist voordat de Raad een 
verordeningsvoorstel kan vaststellen. 
De oprichting van het Cohesiefonds is voor het Europees Parlement de eerste 
gelegenheid geweest om deze nieuwe bevoegdheid uit te oefenen op het gebied 
van het interne beleid. Het Europees Parlement heeft daarbij een groot aantal 
amendementen goedgekeurd, waarvan sommige alleen meer nadruk legden op 
de punten van zorg waaraan het Parlement reeds uiting had gegeven in zijn 
advies over het Cohesie-fmancieringsinstrument. Ten opzichte van de regeling 
die voor dit laatste gold, zijn er enkele belangrijke wijzigingen aangebracht. De 
eerste betreft de rol van de regionale en plaatselijke autoriteiten in het toezicht 
op de door het Cohesiefonds gefinancierde projecten. Deze autoriteiten kunnen 
aan de werkzaamheden van het toezichtcomité voor de projecten deelnemen 
indien zij bevoegd zijn op het gebied van de uitvoering van een project en, in 
voorkomend geval, indien zij rechtstreeks bij een project zijn betrokken. De 
tweede belangrijke wijziging betreft het feit dat het Europees Parlement heeft 
gevraagd en verkregen dat de uitvoeringsbepalingen voor het Cohesiefonds met 
zijn instemming zijn vastgesteld. Deze bepalingen zijn opgenomen in een 
bijlage bij de verordening. Het Europees Parlement heeft ook blijk gegeven van 
flexibiliteit aangezien het heeft goedgevonden dat de Raad die bepalingen inzake 
het beheer op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees 
Parlement met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen kan wijzigen. 
De verordening tot oprichting van het Cohesiefonds is op 16 mei 1994 door de 
Raad goedgekeurd en is op 26 mei 1994 in werking getreden, waardoor het in 
de plaats van het Cohesie-financieringsinstrument is gekomen en voortaan de 
rechtsgrondslag voor de bijstandsverlening uit het Fonds vormt. 
1 
De uitvoeringsbepalingen, waarvoor de Commissie een afzonderlijke verordening 
had voorgesteld, zijn op verzoek van het Europees Parlement opgenomen in 
bijlage II bij de verordening tot oprichting van het Cohesiefonds. 
1.8. Verordening van de Commissie inzake onregelmatigheden 
Ter uitvoering van artikel 12 van de verordening van de Raad heeft de 
Commissie die verordening aangevuld bij haar Verordening nr. 1831/94 van 26 
juli 1994, waarmee de regelgeving voor de activiteiten van het Cohesiefonds 
voltooid was. 
Dank zij die verordening betreffende de bestrijding van onregelmatigheden en 
de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen in het kader van het 
Cohesiefonds beschikt de Commissie nu over een onbetwistbare rechtsgrondslag 
voor de bestrijding van fraude en over de middelen om een informatiesysteem 
over de gevallen van onregelmatigheden op te zetten. Het informatiesysteem is 
in oprichting en zal van gegevens worden voorzien via driemaandelijkse 
mededelingen van de Lid-Staten. 
HOOFDSTUK 2 
DOOR HET FONDS VASTGELEGDE EN BETAALDE FINANCIËLE BIJSTAND 
2.1. Beschikbare middelen 
Tijdens de Europese Top van Edinburgh in december 1992 hebben de 
Staatshoofden en Regeringsleiders besloten aan de vier begunstigde Lid-Staten 
15 150 miljoen ecu (prijzen van 1992) toe te kennen voor de periode 1993-1999. 
Dit bedrag moet als volgt over de verschillende jaren worden verdeeld: 
x 1 miljoen ecu 
Jaar 
Bedrag 1993 
1.500 1994 
1.750 1995 
2.000 1996 
2.250 1997 
2.500 1998 
2.550 1999 
2.600 TOT. 
15.150 
Voor de begrotingsjaren 1993 en 1994 bedragen bijgevolg de vastleggingskredieten 
respectievelijk 1 565 miljoen ecu en 1 853 miljoen ecu. De betalingskredieten voor die 
begrotingsjaren bedragen 1 000 miljoen ecu en 1 679 miljoen ecu. 
Rekening houdend met het voorgaande zijn in de begroting 1995 voor 2 152 miljoen 
ecu aan vastleggingskredieten en voor 1 750 miljoen ecu aan betalingskredieten 
opgenomen. 
2.2. Verdeling over de Lid-Staten 
Op deze bedragen moet de indicatieve verdeling worden toegepast die is vastgesteld in 
bijlage I bij de verordening inzake het cohesie-fmancieringsinstrument. Volgens deze 
verdeling heeft Spanje recht op 52 tot 58 %, Griekenland op 16 tot 20 %, Portugal ook 
op 16 tot 20 %, en Ierland op 7 tot 10 %. 
AS 
De tabel met indicatieve marges kan dan ook als volgt worden ingevuld: 
x 1 miljoen ecu 
Lid-
Staat 
1993 
1994 
1995 
1996 
1997 
1998 
1999 
TOT 
93/99 SPANJE 
52% 
780 
910 
1.040 
1.170 
1.300 
1.326 
1.352 
6.174 55% 
825 
962,5 
1.100 
1.237,5 
1.375 
1.402,5 
1.430 
8.332,5 58% 
870 
1.015 
1.160 
1.305 
1.450 
1.479 
1.508 
8.787 GRIEKENLAND -
PORTUGAL 
16% 
240 
280 
320 
360 
400 
408 
416 
2.424 18% 
270 
315 
360 
405 
450 
459 
468 
2.727 20% 
300 
350 
400 
450 
500 
510 
520 
3.030 IERLAND 
7% 
105 
122,5 
140 
157,5 
175 
178,5 
282 
1.060,5 9% 
135 
157,5 
180 
202,5 
225 
229,5 
234 
1.363,5 10% 
150 
175 
200 
225 
250 
255 
260 
1.515 
2.3. Uitvoering van de begroting ten laste van het cohesie-financieringsinstrument 
Voor het begrotingsjaar 1993 waren per 31 december betalingsverplichtingen aangegaan 
voor 1 564,6 miljoen ecu, d.i. 99,9 % van de beschikbare kredieten. 
Tabel 1 geeft de verdeling per Lid-Staat en per sector aan van de ten laste van het 
financieringsinstrument aangegane betalingsverplichtingen. 
/}& 
Tabel 1 - VASTLEGGINGSKREDIETEN VOOR 1993: l 565 miljoen ecu 
L.S. 
GR 
ES 
IRL 
PO 
TOT 
Techn. 
bijstand 
TOT. MILIEU 
175.222.400 
252.083.242 
55.917.250 
122.794.100 
606.016.992 
606.016.992 % 
62 
29 
39 
43 
38.7 
38.7 VERVOER 
105.141.600 
606.367.461 
85.969.850 
160.774.600 
958.253.511 
958.253.511 % 
38 
71 
61 
57 
61.3 
61.3 TOTAAL 
280.364.000 
858.450.703 
141.887.100 
283.568.700 
1.564.270.503 
374.125 
1.564.644.628 VERDEL. 
% 
17.9 
54.9 
9.1 
18.1 
100 
0,02 
100 
Wat de betalingskredieten betreft, is het bedrag van 1 000 miljoen ecu voor het begrotingsjaar 
1993 verlaagd tot 800 miljoen ecu na een overschrijving van 200 miljoen ecu. Daarvan is 
730,6 miljoen ecu (of 91,3 %) gebruikt, zodat er nog 64,4 miljoen ecu (of 8,7 %) overblijft. 
19-
Tabel 2 laat zien welke bedragen aan de begunstigde Lid-Staten zijn overgemaakt. 
Tabel 2 - BETALINGSKREDIETEN VOOR 1993: 800 miljoen ecu * 
L.S. 
GR 
ES 
IRL 
PO 
TOT. 
Techn. 
bijstand 
TOT. MILIEU 
99.067.294 
119.120.124 
28.845.009 
31.513.629 
278.546.056 
278.546.056 % 
66.9 
28.3 
42.6 
33.5 
38.1 
38.1 VERVOER 
49.048.861 
301.660.389 
38.828.602 
62.496.918 
452.034.770 
452.034.770 % 
33.1 
71.7 
57.4 
66.5 
61.9 
61.9 TOTAAL 
148.116.155 
420.780.513 
67.673.611 
94.010.547 
730.580.826 
7.500 
730.588.326 VERDEL. 
% 
20.3 
57.6 
9.3 
12.9 
100 
100 
Saldo van de betalingskredieten: (800 000 000 - 730 588 326 = 64 411 674 (8,7 %). 
Het CFI heeft gefunctioneerd tot 26 mei 1994 en in die eerste maanden is de begroting 1994, 
wat de vastleggingskredieten betreft, uitgevoerd ten belope van 16,8 %, rekening houdend met 
een overdracht van 136 300 ecu van het vorige begrotingsjaar. In totaal is 311,8 miljoen ecu 
vastgelegd (tabel 3). Voor 1993 en het betrokken deel van 1994 bedragen de ten laste van het 
cohesie-fmancieringsinstrument aangegane betalingsverplichtingen dan ook 1 876,4 miljoen ecu. 
Het oorspronkelijke budget bedroeg 1 000 miljoen ecu; 200 miljoen ecu daarvan is 
overgeschreven in het kader van de procedure Notenboom. 
Tabel 3 - VASTLEGGINGEN 1994 (gedeeltelijk) 
LS. 
ES 
GR 
IR 
PO 
TECHNISCHE 
BIJSTAND 
TOTAAL MILIEU 
18.946.395 
106.623.150 
18.571.650 
6.104.700 
150.245.895 VERVOER 
5.559.979 
12.403.200 
23.770.775 
119.523.660 
161.257.614 TOTAAL 1 
24.506.374 
119.026.350 
42.342.425 
125.628.360 
136.300 
311.639.809 
Van dit bedrag is 510 425 ecu (374 125 ecu vastgelegd in 1993 en 136 300 in 
1994) aangewend voor maatregelen op het gebied van de technische bijstand, d.i. 
0,16 % van de vastleggingen. Dit percentage is kleiner dan het bij het 
Financieel Reglement vastgestelde minimumpercentage van 0,5 %. 
Van de betalingskredieten (1 679 miljoen ecu, waaraan een overdracht van 64,4 
miljoen ecu uit het begrotingsjaar 1993 is toegevoegd) is 343,2 miljoen ecu 
besteed. Dit is 20,9 % van de beschikbare kredieten. Van dit bedrag, dat voor 
de financiering van eerste voorschotten is gebruikt, is 188,4 miljoen ecu (54,9 %) 
betaald voor betalingsverplichtingen die op 31 december 1993 nog moesten 
worden afgewikkeld (834 miljoen ecu) en 154,8 miljoen ecu (45,1 %) voor 
betalingsverplichtingen voor 1994. Tabel 4 geeft een volledig overzicht van de 
twee begrotingsjaren. 
•19 
TABEL 4 -Uitvoering van de begroting 1993/1994 
1 LS 
ES 
GR 
IR 
PT 
TB 
tot 
BK 
ov 
93 Vastleggingen 
1993 
854 450 703 
280 364 000 
141 887 100 
283 568 700 
374 125 
1 564 644 628 
1 565 000 000 % 
54,9 
17,9 
9,1 
18,1 
0,02 
100 Vastleggingen 
1994 
24 506 374 
119 026 350 
42 342 425 
.125 628 360 
136 300 
311 770 339 
1 853 000 000 
136 300 % 
7,8 
38,2 
13,6 
40,4 
100 Totaal (Tl) 
878 957 077 
399 390 350 
184 229 525 
409 434 188 
510 425 
1 876 414 967 
3 418 136 300 % 
46,8 
21,2 
10 
21,8 
100 Betal. 1993 
420 780 513 
148 116 155 
67 673 611 
94 010 547 
7 500 
730 588 326 
800 000 000 % 
57,6 
20,3 
9,3 
12,9 
100 Betal. 1994 
133 440 810* 
62 299 852 
13 532 229 
133 939 020 
45 846 
343 257 757 
1 679 000 000 
64 411 000 % 
39 
18 
4 
39 
100 Totaal (T2) 
554 221 323 
210 416 007 
81 205 840 
227 949 567 
53 346 
1 073 846 083 
2 543 411 000 % 
52 
20 
7 
21 
100 Te betalen 
saldo -
(T1-T2) 
324 735 754 
188 974 343 
103 023 685 
181 484 621 
457 079 
802 568 884 % 1 
37 
47 
56 
44 
89 
43 
0 * waarvan 70,6 miljoen ecu uit beschikbare middelen voor begrotingsjaar 1994 en 62,8 miljoen ecu uit beschikbare kredieten voor 1993 
(overdrachten) 
1 Nog te betalen op 31 december 1993: 1 564 628 - 730 588 326 = 834 056 302 
2 De betalingskredieten voor het begrotingsjaar 1993 zijn verlaagd met 200 miljoen ecu : 1000 miljoen ecu - 200 miljoen ecu = 800 
miljoen ecu. 
" De betalingskredieten voor het begrotingsjaar 1994 zijn verlaagd met 350 miljoen ecu : 1 679 miljoen ecu - 350 miljoen ecu = 1 349 
miljoen ecu. 
4 Tijdens het begrotingsjaar 1994 kan gebruik worden gemaakt van de volgende overgedragen middelen : 136 300 miljoen ecu aan 
vastleggingskredieten en 64 411 000 miljoen ecu aan betalingskredieten. 
2.3.1. SPANJE 
a) MILIEU 
De Spaanse autoriteiten hebben in 1993 een groot aantal projecten voor 
financiering uit het cohesie-fmancieringsinstrument ingediend. Deze 
projecten hebben betrekking op infrastructuur voor watervoorziening en 
afvalverwerking, controle van de waterkwaliteit, erosiebestrijding, 
herstel van kustgebieden, oeverbeheer, natuurbehoud en bestrijding van 
industriële vervuiling. In vergelijking met de andere voor bijstand uit 
het Cohesiefonds in aanmerking komende landen, hebben de Spaanse 
projecten betrekking op een ruimere scala, die de specifieke 
omstandigheden en prioriteiten van Spanje weerspiegelt. Aangezien 
veel projecten kleinschalig zijn, zijn ze met het oog op de bijstand vaak 
gegroepeerd naar aard van het project en/of geografische ligging. 
Tussen april 1993 en mei 1994 heeft de Commissie 23 beschikkingen 
goedgekeurd, voor 65 milieuprojecten in Spanje. De voor bijstand in 
aanmerking komende kosten bedroegen 318,8 miljoen ecu, waarvan 
270,99 miljoen ecu uit het CFI wordt betaald. 
Van alle bijstand die tot eind mei 1994 uit het Cohesie-
fmancieringsinstrument aan Spanje is verleend, is ongeveer 30,7 % naar 
milieuprojecten gegaan. 
De onderstaande tabel geeft een onderverdeling van de goedgekeurde 
projecten per grote categorie, terwijl in de daaropvolgende tekst meer 
details worden verstrekt en uitleg wordt gegeven over de belangrijkste 
projecten in elke categorie. Alle goedgekeurde projecten beantwoorden 
aan de prioriteiten van het vijfde communautaire programma inzake 
milieu en duurzame ontwikkeling en aan de doelstellingen van artikel 
130R van het Verdrag. 
SPANJE - Goedgekeurde milieuprojecten (april 1993 - mei 1994) 
Categorie 
-
Watervoorziening 
Controle van de 
waterkwaliteit 
Riolering en rioolwater­
behandeling 
Erosiebestrijding en 
herbebossing 
Natuurbehoud 
Bestrijding van 
industriële vervuiling 
Andere 
Totaal Aantal 
prolecten 
11 
9 
7 
20 
10 
6 
2 
65 Voor bijstand 
in aanmerking 
Womende kosten 
x 1 miljoen ecu 
114,529 
37,843 
11,214 
105,994 
25,727 
22,170 
1,323 
318,801 Bijstand uit 
het CFI 
x 1 miljoep ecu 
97.350 
32,167 
9,532 
90,095 
21,868 
18,845 
1,134 
270,990 % 
35,9% 
11,9% 
3,5% 
33,2% 
8,1% 
7,0% 
0,4% 
100,0% 
<?z 
Watervoorziening 
Een aantal projecten zijn bedoeld om naar gebieden die met droogte te kampen hebben en 
daardoor over te weinig water beschikken, water van goede kwaliteit aan te voeren of er de 
watervoorziening te verbeteren. Enkele van deze projecten zijn noodmaatregelen waartoe de 
Spaanse regering heeft besloten wegens het acute karakter van de problemen in de betrokken 
gebieden, waaronder Madrid, Malaga, Sevilla, Oviedo, Ciudad Real en enkele belangrijke 
kustzones. Bij deze projecten gaat het vooral om de aanleg van de nodige infrastructuur voor 
de aanvoer van drinkwater uit de winplaatsen naar de gemeenten waar het nodig is 
(pompstations, pijpleidingen, tunnels, waterzuiveringsinstallaties, enz). 
Het belangrijkste project betreft de watervoorziening van Madrid, meer bepaald de aanleg van 
een pijpleiding van 32,5 km om water van het Picadas-reservoir naar het Valmayor-reservoir 
te brengen. Het cohesie-fmancieringsinstrument heeft voor dit project, dat eind 1993 klaar 
moest zijn, 44,1 miljoen ecu bijstand verleend. 
Erosiebestrijding en herbebossing 
Deze projecten bestaan uit een reeks in heel Spanje genomen maatregelen om een van de 
ernstigste milieuproblemen aan te pakken : meer dan 40 % van het Spaanse grondgebied heeft 
te lijden onder zeer ernstige erosie en voor naar schatting 18 % van het gebied moet dringend 
worden ingegrepen. 
Er zijn twee reeksen projecten voor bijstand uit het cohesie-financieringsinstrument 
goedgekeurd. De eerste serie, die wordt uitgevoerd door het Nationaal instituut voor 
natuurbehoud (ICONA), bestaat uit maatregelen in de stroomgebieden van alle belangrijke 
Spaanse rivieren om de erosie in ernstig aangetaste gebieden tegen te gaan. Tot deze 
maatregelen behoren herbebossing, verbetering van de bestaande vegetatie en regulering van 
bergrivieren. Voor deze groep projecten is voor in totaal 50 tot 88 miljoen ecu bijstand 
goedgekeurd. 
De tweede serie, waarvoor 28,10 miljoen ecu bijstand is verleend, valt onder de 
verantwoordelijkheid van het Ministerie voor Openbare Werken en Milieu (MOPTMA) en 
omvat maatregelen voor erosiebestrijding in de stroomgebieden (overheidsgronden) rond 
waterreservoirs. 
Controle van de waterkwaliteit 
Uit het cohesie-fmancieringsinstrument is in totaal 32,17 miljoen ecu toegekend voor een 
netwerk van meetstations met automatische registratieapparatuur (SALLA) om de kwaliteit 
van het water in de belangrijkste Spaanse rivierbekkens te controleren. In het kader van deze 
projecten van het Directoraat-generaal Waterkwaliteit (Dirección General de Calidad de las 
Aguas) worden 14 stations ontworpen en geïnstalleerd waarmee essentiële gegevens over de 
veranderingen in de waterkwaliteit in belangrijke riviervakken per satelliet en VS AT worden 
doorgestuurd. Dit belangrijke project moet het doorgeven van informatie vlotter doen 
verlopen en het mogelijk maken sneller tegen vervuiling op te treden. 
^3 
Natuurbehoud 
Er is bijstand verleend voor een reeks natuurbeschermingsmaatregelen in de Spaanse nationale 
parken. Deze maatregelen komen tegemoet aan de wensen van het publiek en beperken zo 
veel mogelijk de nadelige effecten van de bezoekersstroom op habitats en soorten. De 
bijstand uit het cohesie-fmancieringsinstrument bedraagt 16,45 miljoen ecu. Voor een reeks 
aanvullende maatregelen in de nationale parken is in totaal 5,4 miljoen ecu verleend. Doel 
van deze maatregelen is de schade te herstellen die door menselijk optreden aan ecosystemen 
is berokkend, niet in die gebieden thuishorende soorten uit te roeien en te voorkomen dat 
ecosystemen door brand worden vernietigd. 
Riolering en rioolwaterbehandeling 
Voor een aantal infrastructuurprojecten op het gebied van riolering en rioolwaterzuivering is 
in totaal 9,5 miljoen ecu bijstand verleend. 
Bestrijding van industriële vervuiling 
Het Cohesie-fmancieringsinstrument heeft een deel van het grote programma gefinancierd dat 
de Spaanse regering wil uitvoeren om de industrie ertoe aan te zetten nieuwe technologieën 
in te voeren om de produktie van afval en vaste of vloeibare verontreinigende stoffen te 
verminderen (Programa Industrial para la Tecnologia Medioambiental - PITMA). Voor een 
reeks kleine projecten die in 1993 op de onderstaande gebieden zijn ondernomen, is 18,85 
miljoen ecu verleend: 
vermindering van de afvalwaterlozingen en zuivering van het geloosde 
afvalwater; 
verwijdering van afvalwater bij de produktie van olijfolie; 
beheer van industrieel afval; 
beheer van afgewerkte olie; 
verzameling en verwerking van tankspoelwater van schepen; 
bodemsanering. 
b) VERVOER 
De Commissie heeft 25 beschikkingen goedgekeurd voor 31 uit het Cohesie-
financieringsinstrument te financieren Spaanse projecten op het gebied van de 
vervoersinfrastructuur. 
De voor bijstand in aanmerking komende investeringskosten bedroegen op het moment van 
de goedkeuring 716 070 514 ecu; het cohesie-fmancieringsinstrument heeft 604 124 151 ecu 
bijgedragen, d.i. 84,37 % van de subsidiabele kosten. 
~ 
De financiële middelen zijn als volgt verdeeld: 
wegen 71,9 % 
spoorwegen 14,7 % 
luchtvervoer 12,1 % 
zeevervoer 1,3 % 
Met middelen uit de begroting 1993 zijn voor in totaal 598 564 172 ecu aan 
betalingsverplichtingen aangegaan ten laste van het Cohesie-financieringsinstrument 
opgevoerd en uit de begroting 1994 voor 5 559 979 ecu. 
Wegen 
De goedgekeurde wegenbouwprojecten zijn een onderdeel van het algemene plan voor de 
Spaanse wegen en van het transeuropees wegennet (met dien verstande dat de toegangswegen 
tot dit net ook worden meegerekend). Buiten dit net en de toegangswegen is geen enkel 
project gefinancierd. 
Deze projecten zorgen voor een betere verbinding van de perifere Spaanse gebieden met 
Frankrijk of Portugal en/of vergemakkelijken de continuïteit van het net in de buurt van 
stedelijke centra. 
drie projecten betreffen het noordelijke en het westelijke deel van de rondweg 
om Madrid (M40). Zij zorgen voor continuïteit en koppelen de verschillende 
assen die in de Spaanse hoofdstad samenkomen; 
een project voor een autosnelweg en drie technische studies voor 
autosnelwegprojecten hebben betrekking op de hoofdwegen naar Madrid: 
weg Madrid - Valencia: aanleg van een stuk "autovia" tussen Requena 
en Chivas en eerste fase van de werken tussen Atalya del Canavete en 
Caudete de las Fuentes, 
de "autovia" van "las Rias Bajas" zal Galicië en Noord-Portugal 
verbinden met het centrum van het schiereiland en met de as Bordeaux 
- Valladolid - Portugese grens, 
de "autovia" Madrid - Valencia zal de Spaanse hoofdstad verbinden 
met een van de dichtstbevolkte stadscentra op het schiereiland, 
de "autovia" Bailen - Granada geeft Oost-Andalousië toegang tot de 
grote assen en vult een nog ontbrekende schakel aan in de noord-
zuidas. 
acht wegenbouwprojecten zijn gesitueerd op de transversale of perifere assen 
en vullen het Spaanse wegennet verder aan: 
ZJ~ 
de rondweg om Adra en een vak van de autosnelweg Trinidad-Montgat 
langs de Middellandse Zee, 
het vak Gilet-Soneja en de "autovia" Zaragoza-Huesca (eerste fase) op 
de as Sagunto-Zaragoza-Somport, 
de nieuwe weg tussen las Duenas en Novellana op de noordelijke as 
tussen Asturië en Baskenland; de oostelijke ringweg om Valladolid op 
de as Bordeaux-Valladolid-Salamanca; de toegang tot Santiago op de 
westelijke as in Galicië; de nieuwe omlegging om Lardero op de as 
Barcelona-Zaragoza-Burgos. 
Spoorwegen 
De goedgekeurde spoorwegprojecten hebben als algemeen doel de verbetering van het 
spoorwegnet dat de vijf grootste steden in Spanje verbindt: Madrid - Barcelona - Valencia -
Zaragoza en Sevilla. Behalve de lijn Madrid - Sevilla zijn de lange-afstandsverbindingen te 
traag en die niet meer aangepast aan de huidige behoeften, en, in vele gevallen, is er slechts 
één enkel spoor. 
De eerste vier steden bevinden zich op de driehoek Madrid - Valencia - Barcelona. 
De goedgekeurde projecten beogen het volgende: 
modernisering, aanpassing en verdubbeling van de huidige lijn, om snelheden 
van 220 km per uur mogelijk te maken (as Madrid - Valencia en Valencia -
Tarragona); 
op de lijn Madrid - Zaragoza - Valencia: studie van het HST-tracé op twee 
baanvakken. 
Een project in Sevilla koppelt het hoge-snelheidsnet, dat aan de internationale spoorbreedte 
beantwoordt, aan het nationale net met bredere spoorlijnen, zodat de traditionele treinstellen 
(type Talgo) op beide netten kunnen rijden. Het project is nu voltooid en operationeel. 
Luchthavens 
Voor de Spaanse eilanden wordt het luchtvervoer steeds belangrijker. In verband met de 
ontwikkeling van de toeristische sector en de ontsluiting van de eilanden is het verantwoord 
de luchthaveninfrastructuur te financieren. De goedgekeurde projecten betreffen diverse 
werken op twee luchthavens op de Canarische Eilanden (Hierro en Tenerife) en een 
luchthavengebouw op de Balearen (Palma de Mallorca). 
Deze projecten verhogen de capaciteit en de kwaliteit van de dienstverlening in de perifere 
en ultraperifere gebieden. 
2£ 
Zeevervoer (Vessel Traffic System) 
Vijf grote strategische punten voor het zeevervoer bij de Spaanse kusten zijn gekozen om er 
maritieme bewakingssystemen en systemen voor de bestrijding van de zeevervuiling te 
vestigen: de Golf van Gascogne, de Noordatlantische kust, de doorgang Middellandse Zee -
Atlantische Oceaan bij de straat van Gibraltar, de Noordkust van de Middellandse Zee, en de 
Canarische Eilanden (voor het zuidelijk deel van de Atlantische Oceaan). 
Aangezien deze projecten ook een positieve invloed op het milieu hebben, zijn de 
investeringskosten statistisch voor de helft ingedeeld bij de milieuprojecten en voor de helft 
bij de vervoersinfrastructuurprojecten. 
71 
2.3.2. PORTUGAL 
a) MILIEU 
De prioriteiten van Portugal op milieugebied vallen samen met de sectoren die 
de Commissie als prioritair heeft aangemerkt voor de bijstandsverlening uit het 
Cohesie-financieringsinstrument, namelijk de totstandbrnging van de nodige 
infrastructuur voor de uitvoering van de communautaire richtlijnen inzake 
drinkwatervoorziening, afvalwaterbehandeling en afvalverwerking. 
De Portugese autoriteiten hebben besloten voor deze sectoren bij het CFI bijna 
uitsluitend projecten voor de drie regio's met de sterkste stedelijke 
concentraties van het land in te dienen, namelijk : Lissabon, Porto en de 
Algarve. De projecten groeperen telkens een aantal gemeenten die aan de 
opstelling en het beheer deelnemen. 
De weinige uitzonderingen op dit geografische criterium vormen de projecten 
die een oplossing moeten bieden voor bijzonder ernstige milieuproblemen die 
zo dringend zijn dat snel en soms op grote schaal moet worden ingegrepen. 
Dank zij de geografische concentratie van de bijstandsverlening kunnen de 
projecten, ondanks de kleinschaligheid van de afzonderlijke maatregelen, veel 
effect sorteren. Door deze aanpak konden de aanvragen worden 
gerationaliseerd, en zijn coherente groepen projecten per gebied en per 
doelstelling ontstaan. Dit garandeert een grotere efficiëntie van de 
communautaire bijstand, overeenkomstig de voorschriften. 
Drinkwatervoorziening 
In 1990 kon 77 % van de Portugese bevolking beschikken over leidingwater, een percentage 
dat nog lager lag dan het communautaire gemiddelde (95 %). Bovendien leverde een 
aanzienlijk deel van de bestaande netten geen drinkwater van de kwaliteit die op grond van 
de Europese richtlijnen is vereist. 
Met de bijstand uit het cohesie-financieringsinstrument wordt beoogd dit verschil tegen 1999 
te verkleinen. Hiertoe zijn 8 projecten ingediend. 
Bijna alle projecten betreffen de ontwikkeling en de verbetering van de systemen om water 
te winnen uit de Taag en de Castelo de Bode, die het waterleidingnet van Lissabon en 
omstreken bevoorraden (2,5 miljoen inwoners). 
De huidige werkzaamheden zijn bedoeld om enerzijds de capaciteit van het 
waterzuiveringsstation van Asseiceira te verhogen en anderzijds de watertoevoer te verbeteren 
en de watervoorziening veilig te stellen. 
In de Algarve neemt het CFI deel aan de financiering van het wateraanvoersysteem dat de 
dam van Odelouca verbindt met het waterzuiveringsstation en de waterleidingnetten van de 
gemeenten. 
Deze maatregelen maken deel uit van een grootschalig project dat de drinkwatervoorziening 
van de westelijke kustzone van de Algarve, een streek die Barlavento wordt genoemd, moet 
verbeteren en waarvan de volgende fasen uit het Cohesiefonds worden gecofinancierd. 
Eén enkel project past niet in de zopas beschreven strategie van "grote systemen" : de 
financiering van de dam van Enxoé. Deze dam moet twee gemeenten van water voorzien in 
de Alentejo, een gebied waar de drinkwatervoorziening zeer ernstige problemen oplevert als 
gevolg van de aanhoudende droogte van de voorbije jaren en de ontoereikende kwaliteit van 
het beschikbare water. 
Behandeling van afvalwater 
Vóór de afvalwaterbehandeling in Portugal aan de communautaire wetgeving zal voldoen, zijn 
nog heel wat investeringen op tamelijk korte termijn noodzakelijk. 
In 1990 was 55 % van de Portugese bevolking op het afvoernet aangesloten en kon slechts 
21 % van de afvoer- en behandelingssystemen gebruik maken. In de Gemeenschap lagen 
deze gemiddelden toen op respectievelijk 86 % en 78 %. 
De bijstand uit het financieringsinstrument is bedoeld om dit verschil te verkleinen en de 
communautaire richtlijnen binnen de vastgestelde termijnen uit te voeren. 
In totaal zijn 11 projecten ingediend, zowel voor de stedelijke gebieden Lissabon en Porto als 
voor andere zones, waar dringend via geïntegreerde maatregelen tegen de vervuiling moet 
worden opgetreden. 
In Lissabon en Porto wordt gewerkt aan de sanering van de kustgebieden. De projecten zijn 
onderdelen van geïntegreerde systemen die afvoernetten, waterzuiveringsstations en onderzeese 
afvoerkanalen omvatten. Deze systemen, die in fasen zullen worden uitgevoerd, moeten 
garanderen dat de bijstand coherent wordt aangewend en dat de middelen doelmatig worden 
aangewend. 
Een tweede groep projecten heeft betrekking op de sanering van rivieren (Ave, Alviela en 
Trancâo), die erg vervuild zijn door lozingen van onbehandeld stedelijk en industrieel 
afvalwater. Dank zij deze vrij belangrijke maatregelen zullen niet alleen de rivieren worden 
gezuiverd, maar zal ook, gezien de capaciteit van de nog te bouwen zuiveringsinstallatie, 
water kunnen worden hergebruikt, wat tot een efficiënter beheer van de waterreserves zal 
leiden. 
Een derde groep projecten betreft de behandeling van het afvalwater van steden in de Algarve 
in het gebied van de Ria Formosa, een natuurpark dat is aangewezen als waterrijk gebied van 
internationaal belang en als speciale beschermingszone in de zin van Richtlijn 79/409/EEG 
inzake het behoud van de vogelstand. 
Deze projecten passen ook in een ruimer kader van maatregelen, waarvan de andere fasen de 
volgende jaren bij het Cohesiefonds zullen worden ingediend. 
Afval 
In Portugal wordt minder stedelijk afval geproduceerd dan het communautaire gemiddelde en 
zelfs al kunnen de verwerkingssystemen slechts het afval van 42 % van de bevolking aan, dan 
nog zijn de behoeften minder groot dan op het gebied van de watervoorziening en de 
waterzuivering. Voor afvalbeheer zijn dan ook slechts 4 projecten ingediend, waaronder 2 
studies. 
In de regio Porto financiert het Cohesie-fmancieringsinstrument de eerste fasen van de 
installatie van een grote verbrandingsoven, en in Baixo Mondego wordt bijstand verleend voor 
een bewaakte stortplaats, die deel zal uitmaken van een meer complex geïntegreerd systeem 
dat in verschillende fasen zal worden opgebouwd. 
Goedgekeurde projecten 
In de periode waarin het Cohesie-fmancieringsinstrument functioneerde, zijn voor Portugal 22 
projecten goedgekeurd, waaronder 4 studies. De totale bijstand bedroeg 128,899 miljoen ecu. 
De bijstand is als volgt over de types projecten verdeeld. 
Type project 
Drinkwater 
Afvalwater 
Afval 
TOTAAL Nr. 
7 
11 
4 
22 % 
32 
50 
18 
100 Bijstand IFC 
53,1 
65,4 
10,4 
128,9 % 
41 
51 
8 
100 
b) VERVOER 
De Portugese strategie was er vooral op gericht bijstand uit het CFI te krijgen voor projecten 
waarmee Portugal zich op een adequate manier in de transeuropese wegennetwerken kan 
inschakelen. Dit is des te belangrijker omdat dit land door zijn perifere ligging ten opzichte 
van de rest van de Gemeenschap dringend efficiëntere vervoersystemen nodig heeft. 
Wegennet 
Door de zeer sterke toename van het handelsverkeer met de Gemeenschap sinds de toetreding, 
waarbij de goederen vooral over land worden vervoerd, is het nu duidelijk dat moet worden 
voortgebouwd aan een modern wegen- en spoorwegennet dat Portugal met de rest van de 
3 
Gemeenschap verbindt. Alleen op die manier kunnen de exploitatiekosten worden gedrukt, 
de rijtijden worden verkort en de verkeersveiligheid verhoogd. 
Van de belangrijkste stukken van het Portugese wegennet, dat volledig in het transeuropese 
net is geïntegreerd, zijn, met name om de bijstand uit het CFI enigszins te concentreren, drie 
prioritaire assen gekozen. De as Valença-Vila Real de St. Antonio moet noordwaarts worden 
doorgetrokken tot aan de Spaanse grens, het Portugese deel van de weg tussen Lissabon en 
Madrid moet zo spoedig mogelijk worden aangelegd en de bouw van de as Lissabon-
Valladolid moet worden versneld. Deze laatste as maakt deel uit van categorie I van de 
infrastructuurprojecten waarvan de lijst is vastgesteld door de Europese Raad van Korfoe. 
Er is niet alleen aandacht besteed aan nieuwe infrastructuurwerken, maar ook aan de 
noodzakelijke verhoging van de verkeerscapaciteit van bepaalde gedeelten van het wegennet. 
In dit kader is financiering gevraagd voor de verbreding van autosnelwegen. Door deze 
capaciteitsverhogingen konden grote verkeersproblemen op de as Valença-Vila Real de St° 
Antonio worden opgelost, waardoor het verkeer nu vlotter kan verlopen en de 
verkeersveiligheid is verhoogd. 
Hoge prioriteit is ook toegekend aan de oplossing van verkeerscongestieproblemen in de 
steden. Hiertoe is bijstand verleend voor ringwegen, die als belangrijkste functie hebben de 
verschillende vervoersnetten buiten de stadscentra aan elkaar te koppelen. 
De kleine ring en de grote ring rond Lissabon (CRIL en CREL) helpen de knelpunten weg 
te werken die het vervoersysteem van het hoofdstedelijk gebied van Lissabon ernstig 
verlammen. Ze verbeteren de doorstroming op de wegen in de stad en hebben een positieve 
invloed op het milieu. 
Spoorwegennet 
Hier is de strategie vooral gericht op de herwaardering van de belangrijkste assen die het land 
met het centrum van Europa verbinden. Tegelijk wil men deze vervoersvorm, die voor het 
reizigers- en goederenverkeer efficiënter is, uitbouwen tot een reëel alternatief voor het 
wegvervoer. 
Hierbij zijn twee spoorlijnen betrokken, die van het Noorden en die van de Beira Alta. Beide 
maken integerend deel uit van het transeuropese netwerk en zijn op nationaal niveau van 
strategisch belang. Aangezien het hier om omvangrijke investeringen gaat, zal het EFRO 
evenveel bijstand verlenen als het CFI. 
De algemene projecten voor de modernisering van deze lijnen hebben vooral betrekking op 
elektrificatie, verhoging van het aantal sporen, bebakening en vervanging of versterking van 
bruggen en tunnels waardoor de maximumsnelheid kan worden opgetrokken en de reistijden 
aanzienlijk verkort. 
3A 
Zeevervoer 
Door de geografische ligging en het relatief beperkte aantal assen dat Portugal over land met 
de rest van Europa verbindt, is het volledig gerechtvaardigd het zeevervoer te ontwikkelen. 
Hierdoor kan deze vervoersvorm opnieuw de belangrijke rol gaan spelen die hij traditioneel 
voor de buitenlandse handel van Portugal heeft vervuld. 
Hiertoe moet de werking van de Portugese havens worden verbeterd en moeten deze havens 
ook in de transeuropese netten worden geïntegreerd door ze uit te rusten voor multimodaal 
vervoer. 
Het CFI heeft bijstand verleend voor investeringen die de toegang tot de havens en de 
aansluitingen tussen de verschillende vervoersvormen bevorderen en die de kwaliteit en de 
diversiteit van de havendiensten verhogen. 
Toch moeten de inspanningen, gezien de huidige scherpe concurrentie in de sector van het 
zeevervoer, worden geconcentreerd op de havens die het beste gewapend zijn voor de 
concurrentieslag. 
Om te voorkomen dat er een te grote havencapaciteit ontstaat, moet ter flankering van deze 
maatregel van het CFI op korte termijn een studie over de havens aan de Atlantische Oceaan 
worden gemaakt. 
Goedgekeurde projecten 
In 1993 zijn voor Portugal 10 projecten en 4 studies voor bijstand uit het CFI goedgekeurd. 
Hiermee waren bedragen van respectievelijk 159,125 miljoen ecu en 1,649 miljoen ecu 
gemoeid. 
De totale bijstand uit het CFI voor dat jaar was als volgt over de verschillende 
vervoersectoren verdeeld: 
Type project/studie Nr. Bijstand CFI % 
(x 1 miljoen ecu) 
Type project Studie 
Wegen 
Spoorwegen 
Havens 
Totaal Nr. 
6 
2 
6 
14 Bijstand CFI 
(x min ecu) 
115,6 
39,4 
5,7 
160,7 % 
72 
24,5 
3,5 
100 
Voor 1994 (tot 26 mei) zijn 6 projecten en 2 studies goedgekeurd voor een bijstand van 
respectievelijk 119,247 miljoen ecu en 277 000 ecu. 
3 Z~ 
De totale bijstand uit het CFI voor 1994 is als volgt over de verschillende vervoersectoren 
verdeeld: 
Type project/studie Nr. Bijstand CFI % 
(x 1 miljoen ecu) 
Type project Studie 
Wegen 
Spoorwegen 
Havens 
Totaal Nr. 
2 
1 
5 
8 Bijstand CFI 
(x min ecu) 
101,6 
5,1 
12,8 
119,5 % 
85 
4,3 
10,7 
100 
33 
2.3.3. GRIEKENLAND 
a) MILIEU 
De toestand van het milieu in Griekenland is bevredigend. Het milieu is gevarieerd, rijk aan 
biotopen en biedt een opmerkelijke biodiversiteit. Plaatselijk doen zich wel enkele specifieke 
problemen voor, zoals de luchtvervuiling in de grote steden. 
Er is echter een groot gebrek aan infrastructuur voor watervoorziening, behandeling van 
afvalwater en afvalbeheer. 
Het CFI, dat de economische en sociale samenhang wil bevorderen, heeft in grote mate 
bijgedragen tot de verbetering van de infrastructuur en tot de bescherming van de natuur en 
het historisch erfgoed. 
De bijstand uit het CFI voor het milieu in Griekenland voor 1993-1994 bedraagt 70 % van 
de bijstand die de Gemeenschap in die periode aan Griekenland heeft verleend. 
Deze bijstand is als volgt over de doelstellingen verdeeld. 
Watervoorziening 46 % 
Zuivering van afvalwater 17 % 
Afvalbeheer 1 % 
Natuurbescherming 4 % 
Bescherming van het erfgoed 2 % 
Bij deze bijstandsverlening is uitgegaan van de doelstellingen van het vijfde communautaire 
programma. 
De eerste doelstelling betreft het beheer van de waterreserves. Er moet voldoende water 
beschikbaar zijn, de waterreserves moeten goed worden beheerd, het drinkwater moet van 
goede kwaliteit zijn, en het aanbod van en de vraag naar drinkwater moeten met elkaar in 
evenwicht zijn. 
Voorts moet de nodige infrastructuur worden aangelegd voor de zuivering en de behandeling 
van afvalwater en moet het land worden geholpen om zijn uit de richtlijnen voortvloeiende 
verplichtingen te kunnen nakomen. 
De derde doelstelling heeft betrekking op het afvalbeheer volgens de strategie die de 
Gemeenschap heeft uitgestippeld met het oog op het jaar 2000. 
De vierde doelstelling ten slotte is het bestrijden van de bosbranden die elk jaar op talrijke 
plaatsen in Griekenland grote oppervlakten verwoesten. 
Daarnaast is ook aandacht besteed aan de bescherming van de natuur en het historisch erfgoed 
van de steden en voor de aanleg van groene zones. 
Watervoorziening 
De bijstand uit het Cohesiefonds voor de drinkwatervoorziening was vooral bedoeld om de 
kwalitatieve en de kwantitatieve problemen op te lossen. Deze bijstandsverlening omvat ook 
een project voor de sanering van het grondwater. 
31 
Deze reeks projecten omvat één groot project, namelijk de watervoorziening van de hoofdstad 
uit de Evinos (met communautaire bijstand ten bedrage van 166 miljoen ecu), en enkele kleine 
projecten, verspreid over het hele land, met name in Kreta (Rethymno), de Peloponnesos 
(Nafplio, Tripoli, Argos en Patras), West-Griekenland (Lamia, Livadia, Chalkida, Larissa, 
Volos en Trikala) en Makedonië (Veria, Katerini, Yiannitsa). 
Wat de watervoorziening van Athene betreft, is vooral belang gehecht aan een goed beheer 
van de waterreserves en aan de verbetering van de leidingen die het water voor de hoofdstad 
aanvoeren. Dit project is dringend wegens de droogte die het land de voorbije jaren teistert. 
Bij de watervoorziening van de andere steden ligt de nadruk vooral op de toeristische steden, 
de parken en de industriecentra. 
De sanering van het grondwater omvat een project voor de ontzilting van de Argosvlakte. 
Zuivering van afvalwater 
Er is bijstand verleend voor een groot aantal waterzuiveringsprojecten in talrijke grote en 
middelgrote regionale steden. De cofinanciering heeft betrekking op de eerste fasen van 
projecten,waarvan de volgende fasen zullen worden gecofinancierd uit het Cohesiefonds. 
Door hun grote aantal vormen deze projecten een belangrijke troef voor het land. 
Via specifieke clausules heeft het CFI zich ervan verzekerd dat zowel de watervoorziening 
als de behandeling van afvalwater een operationeel geheel zullen vormen. 
Er is bijstand verleend voor een twintigtal projecten in Makedonië en Thrakië. De 
belangrijkste daarvan zijn die van Thessaloniki (tweede fase van de biologische behandeling), 
Kavala, Alexandroupoli, Katerini en Veria. 
Enkele projecten worden uitgevoerd in Ipiros, enkele in Midden-Griekenland (Chalkida en 
Lamia) en een tiental in de Peloponnesos (o.m. Korinthe, Argos, Patras en Kalamata). Verder 
zijn er een tiental projecten in Kreta (o.m. Iraklio en Chalkis) en enkele op de eilanden, 
waaronder Lesbos en Chios. 
Afvalbeheer 
Het afvalbeheer heeft niet de door de Commissie gewenste belangstelling gekregen. De 
Griekse autoriteiten hebben zeer weinig projecten ingediend, en de ingediende projecten 
hadden vooral te maken met de aanleg en de inrichting van stortplaatsen. Deze bevinden zich 
in Schisto, Liossia, Zakynthos, Thessaloniki en Patras. 
Het Cohesiefonds hoopt samen met de Griekse autoriteiten het aantal projecten te kunnen 
verhogen en de maatregelen te diversifiëren volgens de communautaire strategie. 
Natuurbescherming 
In deze periode is uit het CFI bijstand verleend voor de bescherming tegen bosbranden. Deze 
maatregelen betreffen zowel brandbestrijding als herbebossing. Zoals bekend zijn de 
bosbranden een werkelijke gesel voor het land. 
3 S 
Bescherming van het erfgoed en de historische vindplaatsen - aanleg van groene zones 
De bijstand is tweeërlei. 
Enerzijds wordt bijstand verleend voor de inrichting van het oude handelscentrum van Athene 
en de aanleg van groene zones. Anderzijds gaat het om de restauratie van archeologische 
monumenten, vooral in Athene en Elefsis, en hun inpassing in het stadsgeheel en in 
groenzones. 
b) VERVOER 
Inleiding 
Op dit gebied zijn 18 beschikkingen inzake projecten en projectfasen voor bijstand uit het 
cohesie-financieringsinstrument goedgekeurd. Zij hebben betrekking op alle vervoersvormen. 
De totale kosten hiervoor bedragen 138 miljoen ecu, waarvan 117 miljoen ecu uit het Fonds 
is gefinancierd. Het Fonds betaalt dus 85 % van de totale kosten van de projecten. 
Veel beschikkingen (15) hebben betrekking op eerste projectfasen. De latere fasen zullen in 
principe uit het Cohesiefonds worden gefinancierd. 
De bijstand is als volgt over de verschillende vervoersvormen verdeeld: 
Wegen - autosnelwegen 
Spoorwegen 
Luchthavens - Controle vanh 
het luchtverkeer 
Haven Aantal 
projecten 
12 
2 
3 
1 
18 Bedrag in 
miljoen ecu 
(afgerond) 
85 
14 
15 
3 
117 % v.h. totale 
bedrag voor 
vervoer 
72,5 
12 
13 
2,5 
100 
Wegen - autosnelwegen 
Veruit de meeste bijstand voor de goedgekeurde projecten, gaat naar autosnelwegen (72,5 % 
van het totale bedrag). 
Hierbij komen vooral twee grote assen aan bod: PATHE (Patras-Athene-Thessaloniki-
Bulgaarse grens) en de EGNATIA-weg (van de haven van Igoumenitsa tot de Turkse grens). 
3* 
De bijstand is als volgt verdeeld: 
a) PATHE 
- Rondweg om Patras 
- Yliki-Agios Konstantinos 
- Raches-Pelasgia 
- Skotina-Katerini 
- Thessaloniki-Serres-Promachon 
TOTAAL PATHE Bijstand in ecu 
4.151 
22.355 
8.942 
6.387 
3.513 % van het totale 
bedrag voor 
autosnelwegen 
45.350 53% 
b) EGNATIA 
- Igoumenitsa-Psylorachi 
- Psylorachi-Pedini 
- Polymilos-Veria 
- Rentina-Strymonas 
- Rondweg om Kavala 
TOTAAL EGNATIA 5.655 
4.418 
4.790 
12.775 
7.984 
35.602 42% 
c) ANDEBŒ (toegangswegen tot PATHE en EGNATIA) 
- Kardia-Kalikratia 
- Konnthe-Tnpoli-Kalamata 
TOTAAL ANDERE 
Totaal autosnelwegen 959 
3.194 
4.153 
85.105 5% 
100 % 
39-
Spoorwegen 
De gefinancierde spoorwegprojecten betreffen de voltooiing van de verdubbeling van de 
spoorlijn tussen Athene en Thessaloniki en de modernisering van de bestaande lijnen. De 
volgende projecten zijn goedgekeurd: 
Bijstand in ecu 
Verdubbeling van de spoorlijn op het baanvak Evangelismos-Leptokarya 9.690 
Verbreding van de spoorlijn Paleofarsalos-Kalambaka 4.271 
TOTAAL spoorwegen 13.961 
Luchthavens - Controle van het luchtverkeer 
De projecten hebben betrekking op de luchthaven van Korfoe (afwerking van een nieuwe 
terminal), de luchthaven van Athene (modernisering van de alternatieve landingsbaan) en de 
aankoop en installatie van twee radartoestellen voor de luchthavens van Thessaloniki en 
Rhodos. De bijstand is als volgt verdeeld: 
Bijstand in ecu 
Luchthaven van Korfoe 2.565 
Luchthaven van Athene 1.282 
Modernisering van de controle van het 
luchtverkeer op de luchthavens van 
Thessaloniki en Rhodos 11.478 
TOTAAL luchthavens 15.325 
Havens 
De financiering van de eerste fase van de bouw van een kade in de haven van Igoumenitsa 
is goedgekeurd. Deze haven bevindt zich aan het westelijke uiteinde van de Egnatia-weg en 
kan de belangrijkste verbinding over zee vormen tussen Griekenland en de andere landen van 
de EU. De goedgekeurde bijstand bedraagt 3 miljoen ecu. 
3?" 
2.3.4. IERLAND 
Overzicht 
Tussen april 1993 en mei 1994 heeft de Commissie 55 beschikkingen goedgekeurd, waarmee 
een totale bijstand van 182,9 miljoen ecu is gemoeid. Van dit bedrag is 108,4 miljoen ecu 
of 59,3 % naar vervoerprojecten gegaan en 74,5 miljoen ecu of 40,7 % naar milieuprojecten. 
In de onderstaande tabel worden de projecten in categorieën ingedeeld: 
Bijstand voor projecten in Ierland 
april 1993 - mei 1994 
Vervoer 
1. Wegen 
2. Spoorwegen 
3. 
Havens 
4. Luchthavens 
Totaal Aantal 
projecten 
11 
7 
4 
1 
23 Bijstand (x 
min ecu) 
71.4 
20.1 
13.6 
3.3 
108.4 % v.h. totale 
bedrag 
39.0 
11.0 
7.4 
1.8 
593 
Milieu 
1. Waterzuivering 
2. Watervoorziening 
3. Vaste afvalstoffen 
4. Habitats 
Totaal Aantal 
projecten 
23 
6 
2 
1 
32 Bijstand 
(x min ecu) 
44.6 
21.5 
7.6 
0.8 
74.5 % v.h. totale 
bedrag 
24.4 
11.8 
4.2 
0.4 
40.7 
ALGEMEEN TOTAAL 182.9 100 
33 
a) MILIEU 
De kwaliteit van het milieu in Ierland is reeds zeer goed. Toch beantwoorden nog niet alle 
gebieden volledig aan de communautaire normen qua drinkwatervoorziening en verwerking 
van stedelijk afval. In 1993 heeft de Ierse regering dan ook 41 milieuprojecten voor 
financiering uit het cohesie-fmancieringsinstrument ingediend, die vooral betrekking hebben 
op infrastructuur voor afvalverwerking en watervoorziening, natuurbehoud en beheer van vaste 
afvalstoffen. Als gevolg van de situatie in Ierland zijn veel projecten kleinschalig, maar toch 
hebben zij reeds en zullen zij ook later een naar Ierse normen grote invloed hebben op de 
waterkwaliteit. 
Tussen juli 1993 en mei 1994 zijn voor Ierland 32 milieuprojecten goedgekeurd, waarvoor 
74,5 miljoen ecu is uitgetrokken op de begrotingen voor 1993 en 1994. 
Daarvan is 62 % naar rioleringsprojecten gegaan, 27 % naar watervoorzieningsprojecten, 10 % 
naar projecten inzake beheer van vaste afvalstoffen en 1 % naar een project inzake de 
bescherming van het erfgoed. In de onderstaande tabellen wordt aangegeven hoeveel bijstand 
is verleend en waar de projecten zijn uitgevoerd. 
Behandeling van afvalwater 
Op dit gebied zijn 23 projecten goedgekeurd, waarvoor in totaal 44,6 miljoen ecu bijstand is 
verleend. Deze projecten vertegenwoordigen 60 % van alle kredieten voor milieuprojecten 
in Ierland, wat erop wijst dat de Ierse regering de maatregelen heeft geconcentreerd in deze 
sector. 
In het actieprogramma van de Ierse regering is namelijk bepaald dat de Ierse binnenwateren 
vanaf het jaar 2000 niet meer door rioolwater mogen worden vervuild. De kosten van deze 
investeringen zijn op ongeveer 230 miljoen IRL of 184 miljoen ecu geraamd. Nog eens 
400 miljoen IRL zal gaan naar de verbetering van de voorzieningen voor 
afvalwaterbehandeling in kustgebieden en -steden. Op de bijgevoegde kaart is aangegeven 
waar de uit het cohesie-fmancieringsinstrument gefinancierde rioleringswerken aan de kust en 
in het binnenland zijn uitgevoerd. Het belangrijkste programma was de bouw van een tweede 
waterzuiveringsinstallatie voor de streek van Dublin. 
Daarnaast is ook bijstand verleend voor de planning en de aanleg van delen van het 
rioleringsnet in Cork, Drogheda, Dundalk, Waterford, Wexford en andere kustplaatsen. Ook 
in het binnenland (in Athy, Clonmel, Limerick, Roberstown en andere plaatsen) zijn, om dit 
ambitieuze doel te bereiken, waterzuiveringsinstallaties voor 85 % gecofinancierd. 
yo 
Voor de volgende projecten is bijstand uit het Cohesiefonds verstrekt: 
Projectnummer Naam van het project Project/fase Bijstand 
miljoen 
ecu) 
93/07/61/003 Riolering in Robertstown 
93/07/61 /007 Rioolwaterzuiveringsinstallatie 
in Dublin (Howth) 
93/07/61/009 Riolering in Tramore 
93/07/61/013 Rioolslibzuivering voor Dublin Ringsend 
en Dublin North 
93/07/61/014 Rioolwaterzuiveringsinstallatie 
in Dublin (Ringsend) 
93/07/61/016 Rioolnet van Westport 
93/07/61/017 Hoofdrioolstelsel in Cork 
93/07/61/018 Hoofdrioolstelsel in Drogheda 
93/07/61/020 Rioolstelsel in Dundalk 
93/07/61 /021 Infrastructuur waterafvoer Waterford 
93/07/61/022 Afvalwaterverwerking in Muinebheag 
93/07/61/023 Rioolstelsel in Clonmel 
93/07/61/024 Riolering Mitchelstown 
93/07/61/025 Riolering Wicklow Town 
93/07/61/026 Rioolnet van Athy 
93/07/61/027 Rioolnet van Ballinrobe 
93/07/61/028 Infrastructuur waterafvoer Ennis 
93/07/61 /031 Infrastructuur waterafvoer Wexford 
93/07/61/032 Infrastructuur waterafvoer Enniscorthy 
93/07/61/033 Infrastructuur waterafvoer Dug Laoghaire 
93/07/61/034 Rioolnet van Galway 
93/07/61/035 Infrastructuur waterafvoer Limerick City 
93/07/61/037 Riolering in Bray 
TOTAAL project 
fase I 
fase 1 
fase I 
fase I 
fasen I en II 
fase I 
fase I 
fase I 
fase I 
project 
fasen I en II 
fase I 
fase I 
fasen I en II 
fasen I en II 
project 
fase I 
fase I 
fase I 
fase I 
fase I 
fase II 1 
1,6 
0,6 
1,6 
2,4 
2,3 
2,6 
2,1 
1,3 
1,8 
2,8 
2,5 
1,5 
0,4 
2,5 
4,2 
1,2 
4,5 
1,6 
1,3 
2,3 
0,8 
1,4 
44,6 
Watervoorziening 
Uit het cohesie-financieringsinstrument is bijstand verleend voor verdere investeringen om aan 
de drinkwaternormen te voldoen (300 miljoen IRL). De zes in aanmerking genomen projecten 
betreffende de verbetering van de watervoorziening in heel Ierland (zie de bijgevoegde kaart). 
De Gemeenschap heeft 21,46 miljoen ecu (d.i. 29 % van de bijstand voor milieuprojecten in 
Ierland) verleend om in gebieden die meer drinkwater nodig hebben of met vervuiling te 
kampen hebben, water van degelijke kwaliteit aan te voeren of er de watervoorziening te 
verbeteren. De projecten betreffen waterbehandelingsinstallaties om waterreserves bruikbaar 
Lj-1 
te maken en systemen die aansluiting geven op de bestaande waterleidingsnetten. Het 
belangrijkste project is ongetwijfeld het project Ballymore Eustace, dat deze voor de streek 
van Dublin belangrijke winplaats verder ontwikkelt. 
Voor de volgende projecten is bijstand verleend: 
Projectnummer Naam van het project Project/fase Bijstand 
miljoen 
ecu) 
93/07/61/012 
93/07/61/015 
93/07/61/029 
93/07/61/036 
93/07/61/038 
93/07/61/041 
TOTAAL Watervoorziening Dublin 
(Ballymore Eustace) 
Waterleidingnet in Dublin 
Watervoorziening Tuam 
Watervoorziening Limerick City 
Regionale watervoorziening 
Lough Mask 
Regionaal watervoorzieningsplan 
Ballyjamesduff fase I 
fase I 
fase I 
fase I 
fase I 
fase I 5,3 
9,4 
2,8 
1,2 
1,7 
1,1 
21,5 
Vaste afvalstoffen - bescherming van het erfgoed 
Voor de drie resterende projecten is 8,44 miljoen ecu bijstand verleend, d.i. 11 % van het 
totale bedrag voor milieuprojecten. Twee projecten hebben betrekking op stortplaatsen met 
moderne afvalverwerkingsinstallaties en een project betreft een uitzonderlijk hoogveengebied 
in Clara. 
Projectnummer Naam van het project Project/fase Bijstand 
miljoen 
ecu 
93/07/61/011 
93/07/61/039 
93/07/61/040 
TOTAAL Het Clara en Raheenmore-veenge-
bied fase I 
Voorzieningen voor de verwerking 
van vast afval in Bally mount project 
Vuilstortplaats in Tralee project 0,8 
6,6 
1,0 
8,4 
^ 
^hesiefonds Ierland 1993/1994: milieuprojecten 
Verwerking van vaste afvalstoffen 
10% Bescherming van het erfgoed 
Watervoorziening 
29% 
Riolenng 60 % 
Riolering : 
44.587.800 ?—Bescherming van-Watervooraening Verwerking van vaste afvalstoffen het "rfgZJl 
21.460.1CO 7618.550 823.660 TOTAAL 
74.48SJ00 
Bedragen in ecu ANREP-1.XLS 
H3 

Cohesiefonds Ierland 
Watervoorzieningsprojecten 
DUBLIN 
Cohesiefonds Ierland 
Projecten inzake verwerking van vaste afvalstoffen 
Is 
b) 
Wegen VERVOER 
Tussen april 1993 en mei 1994 zijn 11 wegenbouwprojecten goedgekeurd. De totale kosten hiervan 
bedragen 84 miljoen ecu, waarvan 71,4 miljoen ecu door de Gemeenschap wordt gefinancierd, d.i. 
85 % van de kosten van elk project. Geen enkel project wordt immers geacht zelf inkomsten te 
genereren. 
Alle goedgekeurde projecten betreffen, op één uitzondering na (zie hieronder), de hoofdassen van 
het transeuropese wegennet. De vier belangrijkste assen zijn: 
Noord-zuid: Belfast - Dublin - Rosslare - Cork 
Zuid-west: Dublin - Limerick en Cork 
Oost-west: Dublin - Galway en Sligo 
West: Rosslare - Waterford - Limerick - Galway Sligo 
Het is gebruikelijk om de projecten op de belangrijkste assen te concentreren om zo de reistijden 
op de drukste delen van het wegennet aanzienlijk te kunnen verkorten. 
De bijstand uit het Cohesiefonds is naar de volgende projecten gegaan: 
Weg Naam van het project Project/fase Bijstand 
(Mecu) 
NI Dublin - Belfast 
Rondweg om Dublin 
Nil Dublin - Rosslare 
N25 Rosslare - Cork 
N8 Rosslare/Dublin - Cork 
N4 Dublin - Sligo 
TOTAAL Ringweg Balbnggan 
Ringweg Drogheda 
Dunleer - Dundalk 
Northern Cross 
Verkeersknooppunt Killarney 
Road 
Enniscorthy - Wexford 
Killongford - Dungarvan 
Tunnel onder de Lee 
Ringweg Longford fase 
fase 
fase 
fase 
project 
project 
project 
fase 
project 1,6 
1,6 
2,7 
16,0 
3,6 
5,4 
2,5 
2,7 
7,1 
43,2 
Daarnaast is voor 25,5 miljoen ecu bijstand verleend voor een groep van twaalf soortgelijke 
projecten, het zogenoemde geïntegreerde programma voor de verbetering van het wegennet. 
Deze projecten betreffen de verbreding en de verbetering van gedeelten van hoofdassen. Dit 
soort investeringen is bedoeld om op een rendabele manier de capaciteit en de veiligheid van 
de wegen te verhogen en hogere gemiddelde snelheden mogelijk te maken op die delen van 
het wegennet waar het, gezien de verkeersdichtheid, niet geoorloofd is nieuwe wegen op 
nieuwe tracés aan te leggen. 
De enige uitzondering waarbij een project niet voor een grote as was bedoeld, was de aanleg 
van een nieuwe toegangsweg tussen de N25 Cork - Rosslare en de nieuwe containerterminal 
in Belview aan het stroomafwaartse uiteinde van de haven van Waterford. Hiervoor is 2,8 
miljoen ecu toegekend. Deze weg vervangt de vorige toegangsweg, die het verkeer niet meer 
aankon, en vormt een aanvulling op de investeringen die de Gemeenschap reeds in de haven 
heeft uitgevoerd. 
Spoorwegen 
Tussen april 1993 en mei 1994 is bijstand verleend voor de volgende projecten: 
Naam Soort project Bijstand 
( miljoen ecu) 
Dublin - Cork 
Dublin - Belfast 
Limerick Junction - Limerick City 
Dublin - Galway 
Dublin - Waterford Vooral het vervangen van 
sporen en seinapparatuur 
en aanvullende werkzaamheden, 
bijv. de verbetering en versterking 
van bruggen en afsluitingen 7,0 
Machines voor het vervangen 
van sporen Aankoop van machines voor het 
leggen van sporen 2,4 
Spoorwegovergangen in Belview Port Een spoorbrug en een overweg 0,6 
die de haven toegankelijker moeten maken 
TOTAAL 20,1 
De spoorwegprojecten hebben vooral betrekking op de grote assen van en naar Dublin, 
waaronder de as Cork - Dublin - grens met Noord-Ierland, een onderdeel van een van de door 
de Groep Christophersen vastgestelde prioritaire projecten. Meestal gaat het om de 
verbetering van de basisinfrastructuur: aaneengelaste rails op houten biels worden vervangen 
door continue-rails op betonnen dwarsliggers. Ook wordt het seinstelsel verbeterd en worden 
aanvullende infrastructuurwerken uitgevoerd om de reistijden op de hoofdassen tussen de 
steden aanzienlijk te verkorten. 
Het zevende project in de bovenstaande lijst moet de toegang tot de nieuwe containerterminal 
in Belview verbeteren en vroegere investeringen van de Gemeenschap in de haven 
optimaliseren. 
Voor deze zeven spoorwegprojecten heeft het cohesie-financieringsinstrument 85 % van de 
in aanmerking komende kosten gefinancierd. 
Havens 
Tussen april 1993 en mei 1994 is bijstand verleend voor vier havenprojecten. Samen met de 
twee reeds vermelde projecten voor de verbetering van de toegang tot de haven van Belview 
over de weg en via het spoor, moeten deze vier projecten de vier grootste havens een betere 
infrastructuur bieden. Het gaat hier om de twee algemene havens van Dublin en Cork, de 
roll-on/roll-off-haven van Rosslare en de containerhaven van Waterford, inclusief de nieuwe 
terminal in Belview. De investeringen zijn in een klein aantal strategische havens 
geconcentreerd om de havenomzet te doen toenemen, zodat de kosten per eenheid dalen en 
de frequentie van de diensten kan worden opgevoerd. 
De volgende projecten zijn goedgekeurd: 
Haven Naam van het project Project/fase Bijstand 
MECU 
Dublin 
Rosslare 
Cork Nieuwe roro-aanlegplaats 
Haveninfrastructuurwerken fase 
fase 3,1 
5,1 
Uitbaggering van de toegangsgeul project 
Uitbreiding van de veerbootterminal fase 2,1 
3,3 
TOTAAL 13,6 
Het bijstandspercentage voor de projecten varieert van 85 % voor de algemene 
verbeteringswerken in de havens Rosslare en Cork tot ongeveer twee derde van de kosten 
voor de roro-aanlegplaats in Dublin en de veerbootterminal in Cork, die zelf, na voltooiing 
van de projecten, extra inkomsten zullen opleveren. 
Luchthavens 
De Ierse autoriteiten hebben één enkel luchthavenproject ingediend, dat door de Commissie 
is goedgekeurd. Het gaat om de uitbreiding van de bestaande vrachtterminal van de 
luchthaven van Dublin en bijbehorende werken, inclusief de aanpassing van de 
transportinrichting voor meer en grotere vrachttoestellen. Dit project moet tegemoetkomen 
aan de toenemende Ierse behoefte aan capaciteit voor luchtvervoer van vooral hoogwaardige 
produkten met kleine omvang. 
De bijstand voor dit project bedraagt 3,3 miljoen ecu, d.i. de helft van de totale kosten. Het 
bijstandspercentage was minder dan het toelaatbare maximum omdat de vergrote terminal de 
inkomsten van de havenautoriteiten zal verhogen. 
2.4. BIJSTAND VOOR STUDIES EN TECHNISCHE 
ONDERSTEUNINGSMAATREGELEN - TECHNISCHE BIJSTAND 
2.4.1. Algemeen 
In artikel 9, lid 8, van Verordening (EEG) nr. 792/93 van 30 maart 1993 tot 
instelling van een cohesie-fmancieringsinstrument is bepaald dat de Commissie, 
om toe te zien op de doeltreffendheid van de communautaire bijstand, 
systematisch evaluaties moet maken van de projecten, de wijze waarop die zijn 
uitgevoerd en het potentiële en het daadwerkelijke effect van de uitvoering. 
De bepalingen betreffende het toezicht en de evaluatie zijn vastgesteld in de 
beschikkingen inzake de goedkeuring van de projecten. 
De Commissie heeft dan ook specifieke overeenkomsten gesloten om zich te 
laten bijstaan door deskundigen met bekwaamheden die binnen haar eigen 
diensten niet voorhanden zijn. De gegevens over deze overeenkomsten zijn in 
detail opgenomen in bijlage 12. 
2.4.2. Op initiatief van de Commissie 
a) Het Cohesiefonds heeft adviseurs die belangstelling hebben om deel te nemen 
aan zijn meerjarenprogramma voor onderzoek en technische bijstand, 
uitgenodigd om zich bekend te maken. Hiertoe heeft het een uitnodiging tot 
het indienen van blijken van belangstelling bekendgemaakt in Publikatieblad 
van de Europese Gemeenschappen nr. C 183/93 van 6 juli 1993 (zie 
bijgevoegde kopie - bijlage 13). 
De door de Lid-Staten ingediende projecten betreffen het milieu en de 
vervoersinfrastructuur, de twee grote thema's die in het meerjarenprogramma 
zijn opgenomen, en die respectievelijk in 13 en 9 subthema's zijn 
onderverdeeld. 
De uitnodiging tot het indienen van blijken van belangstelling is drie jaar 
geldig vanaf de datum van haar bekendmaking. 
Er zijn zeer veel kandidaturen - ongeveer 1400 - ingediend. Aan de hand van 
de verstrekte gegevens kon een databank van adviseurs worden opgezet. 
Hierdoor kunnen de dossiers worden geselecteerd per onderwerp, naargelang 
van de aard van de ingediende projecten. Begin 1994 zijn de analyse en de 
verwerking van de gegevens uit deze dossiers voltooid. De databank wordt 
regelmatig bijgewerkt. 
Omdat het Cohesiefonds dit noodzakelijk achtte, zijn met name op de 
onderstaande gebieden besloten inschrijvingen gehouden in het kader van de 
bijstandsverlening voor te financieren projecten: 
vervoer per spoor / gecombineerd vervoer 
milieu 
watervoorziening en dammen 
geologie. 
De adviseurs zijn na onderzoek van de ontvangen dossiers geselecteerd op 
grond van hun ervaring ter zake en hun beroepskwalificaties. Er zijn 
kaderovereenkomsten gesloten waarin de opdrachten van de dienstverleners 
zijn vastgesteld, het maken van analyses en studies, het houden van toezicht 
en het verlenen van technische bijstand. 
De eerste twee inschrijvingen zijn niet alleen aan de gebruikelijke financiële 
controle onderworpen, maar wegens hun omvang ook aan de controle in de 
Raadgevende commissie voor aankopen en overeenkomsten, die twee gunstige 
adviezen heeft uitgebracht. 
b) Geselecteerde maatregelen 
De maatregelen voor technische bijstand waarvoor op initiatief van de 
Commissie financiële bijstand is verleend, hebben tot doel: 
meer mogelijkheden te bieden voor de technische en economische 
evaluatie van de door de Lid-Staten ingediende projecten; 
een vergelijkend onderzoek mogelijk te maken van de door de Lid-
Staten ingediende kosten-batenanalyses. 
De Commissie heeft ook dienstverleningscontracten gesloten met bedrijven die 
gespecialiseerd zijn op het gebied van spoorwegen, gecombineerd vervoer en 
milieu. Deze bedrijven zullen opdrachten uitvoeren betreffende de evaluatie, 
het toezicht op de projecten en de analyse van de coherentie van de projecten. 
Zij zuilen ook helpen bij het bepalen van de maatregelen die nodig zijn voor 
een efficiënte uitvoering van de projecten. 
2.4.3. Op verzoek van de Lid-Staten 
a) SPANJE 
De Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan de enige aanvraag van de 
Spaanse autoriteiten om bijstand uit het cohesie-fmancieringsinstrument voor 
een studie. Deze studie heeft tot doel na te gaan welke energiebesparingen en 
ecologische voordelen de bouw van ringwegen rond grote stadscentra oplevert. 
Zij moet concreet kunnen worden toegepast op de M40, de rondweg om 
Madrid, waarvan drie gedeelten door het cohesie-fmancieringsinstrument 
worden gecofinancierd. 
b) PORTUGAL 
In de vervoersector is in totaal voor bijna 1,649 miljoen ecu CFI-bijstand voor 
studies verleend. De zes studies in kwestie betreffen de verbetering van de 
werking van de Portugese havens. 
^o 
Voor de haven van Leixoes zijn twee studies goedgekeurd. Eén studie betreft 
een diagnose op grond waarvan een algemeen plan voor de inrichting en de 
ontwikkeling van de haven zal worden opgesteld. In de andere studie met 
bijbehorende technische ontwerpen wordt geanalyseerd hoe een oppervlakte 
van 8 ha kan worden ingericht en hoe 500 m extra kaden kunnen worden 
aangelegd. 
De uit het CFI gecofinancierde studie voor de haven van Douro heeft tot doel 
te bepalen welke werkzaamheden nodig zijn voor de aanleg van een vaargeul 
in de monding van de Douro die voldoet aan de veiligheidseisen voor de 
navigatie op rivieren en op zee. 
De goedgekeurde studie voor de haven van Setubal omvat een analyse van de 
economische levensvatbaarheid, een milieu-effectbeoordeling en technische 
ontwerpen betreffende de bouw van een containerterminal en installaties voor 
intermodaal vervoer die het tekort aan gespecialiseerde infrastructuur voor 
containervervoer moeten verhelpen en ervoor moeten zorgen dat aan de vraag 
kan worden voldaan. 
De havens van Setubal en Sesimbra konden rekenen op bijstand uit het CFI 
voor een studie over een rampenplan voor deze twee havens, dat een grote 
mate van veiligheid moet garanderen bij het vervoer over zee. 
Ten slotte is in de toepassingsperiode van het CFI ook een studie goedgekeurd 
over de financiële en economische evaluatie en de technische ontwerpen voor 
de uitbreiding van de multimodal e haven van Sines. 
Op het gebied van het milieu zijn in het kader van het CFI vier studies 
goedgekeurd, voor een totaal bedrag van 2,395 miljoen ecu. 
Twee van deze studies hebben betrekking op een zeer groot gebied en 
betreffen het hele Portugese vasteland. 
De studie over de kwetsbaarheid van de waterwinning in de kustgebieden heeft 
tot doel hulpmiddelen te verstrekken voor het beheer van de natuurlijke 
rijkdommen en voor het grondgebruik in de kustzone. 
In de andere studie wordt een analyse gemaakt van, en technische en concrete 
inhoud gegeven aan een geheel van instrumenten op het gebied van de 
instellingen, de financiën, de wetgeving en de bewustmaking, die alle 
noodzakelijk zijn voor de verdere totstandbrenging van de elementaire 
nutsvoorzieningen. 
Verder is een studie goedgekeurd inzake de evaluatie van de inschrijvingen in 
het kader van de aanbesteding voor de aanleg van een nieuw systeem voor de 
verwerking van vaste afvalstoffen in de streek van Porto. 
s-n 
c) 
d) Ten slotte is nog bijstand verleend voor een studie waarin een haalbare 
oplossing wordt gezocht voor de behandeling en de definitieve verwijdering 
van vaste afvalstoffen voor het gebied Baixo Mondego. 
GRIEKENLAND 
Er is geen aanvraag voor cofinanciering uit het cohesie-fmancieringsinstrument 
ingediend voor studies en/of maatregelen voor technische bijstand. 
IERLAND 
In de periode waarin het cohesie-fmancieringsinstrument van toepassing was, 
zijn geen aanvragen ingediend voor bijstand voor studies of maatregelen voor 
technische bijstand. 
2.5. In de onderstaande tabel zijn per Lid-Staat de in 1993/1994 verrichte 
betalingen opgenomen (bedragen in ecu per 1 november 1994): 
ECUS 
LS 
ES 
GR 
IRL 
PO 
TOTAAL BETALINGEN 
Voorschotten 
439.560.286 
204.135.405 
79.270.099 
169.899.244 
53.346 
892.918.380 Tusse ntjdse 
bet 
114.596.242 
6.280.602 
1.935.741 
58.050.323 
i 
180.862.908 Saldo 
64.795 
-
-
-
-
64.795 Totaal 
554.221.323 
210.416.007 
81.205.840 
227.949.567 
53.346 
1.073.846.083 % 
52 
20 
7 
21 
100 
S'L 
Zoals blijkt uit de tabel heeft een hoog percentage (83 %) van de betalingen betrekking op 
voorschotten. 
Dit is niet verwonderlijk, gezien de letter en de geest van de verordening. Het is namelijk 
de bedoeling een deel van de bijstand uit het CFI onmiddellijk ter beschikking te stellen als 
financiële stimulans om met de werkzaamheden te beginnen. Dit was trouwens ook de reden 
waarom het voorschot voor de vóór 1 september 1993 ingediende projecten tot twee derde van 
de eerste jaartranche mocht bedragen. 
Wat de tussentijdse betalingen betreft, kon, na een gedachten wisseling met de begunstigde 
Lid-Staten over de voorwaarden, met name inzake de materiële indicatoren over de stand van 
de werkzaamheden, op basis van een onderzoek van de betalingsaanvragen 17 % van het 
totale bedrag worden betaald. 
De enige bij het Fonds ingediende aanvraag om betaling van het bijstandssaldo is 
goedgekeurd na een specifieke controle van de bewijsstukken en een specifieke controle ter 
plaatse van het betrokken project en de informatieborden. 
se i9L 
HOOFDSTUK 3 - CONVERGENTIE EN KOPPELING AAN VOORWAARDEN 
3.1 Algemeen 
In het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie gehechte Protocol nr. 15 betreffende 
economische en sociale samenhang is bepaald dat het Cohesiefonds bijstand zal verlenen aan 
de Lid-Staten die : 
een BNP per capita van minder dan 90 % van het gemiddelde van de Gemeenschap 
hebben en 
een programma hebben dat leidt tot het voldoen aan de voorwaarden van economische 
convergentie als omschreven in artikel 104C van het Verdrag. 
Deze twee voorwaarden waaraan de Lid-Staten moeten voldoen om voor de financiering door 
het Cohesiefonds in aanmerking te komen, zijn aangevuld door de conclusies van de 
Europese Raad van Edinburgh, die de financiering op voorwaarden nader heeft uitgewerkt. 
Indien de Raad namelijk overeenkomstig artikel 104C, lid 6, van het Verdrag constateert dat 
er een buitensporig overheidstekort is, kan in de betrokken Lid-Staat geen enkel nieuw 
project of, in geval van een omvangrijk project dat verschillende fasen omvat, geen enkele 
nieuwe projectfase uit het Cohesiefonds worden gefinancierd. 
Diezelfde Europese Raad heeft gepreciseerd dat een schorsing van de financiering pas twee 
jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht effectief kan worden, dwz. na 
l november 1995. 
De Europese Raad heeft voorts gepreciseerd dat een dergelijke schorsing niet onmiddellijk 
effectief wordt nadat de Raad heeft besloten dat er een buitensporig tekort bestaat, doch pas 
na : 
hetzij een jaar, 
hetzij enige andere bij een aanbeveling uit hoofde van artikel 104C, lid 7, 
gespecificeerde termijn om het tekort te corrigeren. 
Tevens is gepreciseerd dat in geval van een project waarbij meer dan één Lid-Staat 
rechtstreeks is betrokken, de Raad bij wijze van uitzondering kan besluiten de schorsing uit 
te stellen. 
Al deze bepalingen inzake de convergentie en de te vervullen voorwaarden zijn overgenomen 
in Verordening 1164/94 van de Raad tot oprichting van het Cohesiefonds. De koppeling aan 
de betrokken voorwaarden geldt daarentegen niet voor het Cohesie-financieringsinstrument. 
S3 
3.2 Convergentieprogramma's 
GRIEKENLAND 
1. Griekenland heeft in februari 1993 een convergentieprogramma ingediend, dat op 15 maart 1993 
door de Raad "Ecofin" is besproken. Doel van dit convergentieprogramma, dat de periode 
1993-1998 bestreek, was dat de Griekse economie tegen 1996 zou voldoen aan alle 
convergentiecriteria als bepaald in het Verdrag betreffende de Europese Unie. Factoren ter 
ondersteuning van deze verwachting waren : een volgehouden beleid van budgettaire 
consolidering, maatregelen ter bevordering van structurele hervormingen, een restrictief 
monetair beleid via deelneming van de drachme aan het wisselkoersmechanisme en 
liberalisering van internationale kapitaaltransacties en van de binnenlandse geld- en 
kapitaalmarkten. 
2. Door een aanzienlijke overschrijding van de budgettaire doelstellingen voor 1993, die te wijten 
was aan een veel slechter economisch klimaat dan was verwacht, raakte het programma 
achterhaald. Overeenkomstig de akkoorden in de Raad van juli 1993 en februari 1994 en als 
bewijs van het belang dat Griekenland aan convergentie hecht, heeft de Griekse regering in 
juni 1994 een herzien convergentieprogramma voor de periode 1994-1999 ingediend, dat is 
besproken in de vergadering van de Raad "Ecofin" van 19 september 1994. Doel van het 
herziene programma is dat de Griekse economie tegen 1998 zal voldoen aan alle nominale 
convergentiecriteria als bedoeld in het Unieverdrag, waardoor de volledige deelneming van 
Griekenland aan de derde fase van de EMU vanaf 1999 wordt gewaarborgd. De inflatie moet 
dalen van 10,8 % in 1994 tot 3,3 % in 1999, het nettobedrag van de door de algemene overheid 
opgenomen leningen zal naar verwachting teruglopen van 13,2 % van het BBP tot 7,6 % in 
1996 en 0,9 % in 1999 en de verhouding tussen schuld en BBP moet, na een stabilisering in 
1996 op 115 % van het BBP, tegen 1999 met circa 12 procentpunten van het BBP zijn 
verlaagd. Factoren ter ondersteuning van deze verwachtingen zijn : de correctie van de 
budgettaire onevenwichtigheden door verbetering van de inning van inkomsten en door 
rationalisatie van de uitgaven, een restrictief monetair en wisselkoersbeleid in het kader van de 
liberalisering van het kapitaalverkeer per 16 mei 1994 en een beleid inzake economische 
ontwikkeling dat is gebaseerd op verbetering van de economische infrastructuur en van het 
institutionele kader van de economische subjecten. Economische groei zal vooral in de 
beginfase van het programma het resultaat zijn van overheidsinvesteringen, die voornamelijk 
zullen worden gefinancierd via het communautaire bestek, dat op middellange termijn gunstige 
omstandigheden voor particuliere investeringen zal scheppen. 
3. Volgens de procedure van artikel 104C van het Verdrag heeft de Raad in september 1994 
besloten dat er in Griekenland een buitensporig tekort bestaat. In november van hetzelfde jaar 
heeft de Raad overeenstemming bereikt over een aanbeveling aan de Helleense Republiek om 
te bereiken dat de situatie van een buitensporig tekort wordt verholpen. 
I^S 
SPANJE 
1. Het oorspronkelijke Spaanse convergentieprogramma is in mei 1992 door de Spaanse regering 
goedgekeurd en is in juni van dat jaar door de Raad "Ecofin" besproken. Het programma 
bestreek de periode 1992-1996 en was erop gericht vooruitgang te boeken ten aanzien van 
zowel de nominale als de reële convergentie met de EU-landen. Dit moest worden bereikt met 
een evenwichtige combinatie van beleidsmaatregelen die was gebaseerd op een strak 
begrotingsbeleid en structurele hervormingen, vooral in de dienstensector en op de arbeidsmarkt. 
Het programma bevatte ambitieuze doelstellingen met betrekking tot het tekort van de algemene 
overheid, dat moest worden verlaagd van 4,4 % van het BBP in 1991 tot 1 % in 1996, terwijl 
werd verwacht dat de inflatie zou dalen van 6,3 % in 1991 tot 3 % in 1996. 
De uitvoering van het programma verliep echter niet volgens plan, vooral als gevolg van de 
onverwachte ernstige recessie in 1992-1993 (de gecumuleerde groei in deze periode was 
negatief (- 0,2 %), terwijl in het programma was uitgegaan van een groei met 6,4 %). Het 
tekort van de algemene overheid bleek in 1993 7,5 % van het BBP te bedragen. Er werd enige 
vooruitgang geboekt wat de uitvoering van de structurele hervormingen betreft, vooral op de 
arbeidsmarkt, waarvoor het Parlement in mei 1994 een uitgebreid pakket van hervormingen 
heeft goedgekeurd. De eerste resultaten lijken erg bemoedigend als wordt afgegaan op het 
grote aantal nieuwe contracten, vooral voor deeltijdbanen en in het leerlingwezen. 
2. De Spaanse autoriteiten zijn echter aan hun streven naar convergentie blijven vasthouden. In 
juli 1994 heeft de Spaanse regering het herziene convergentieprogramma voor de periode 1995-
1997 goedgekeurd. Dit gebeurde overeenkomstig de besluiten van de Raad "Ecofin" van juli 
1993 en februari 1994, omdat het macro-economische scenario en de doelstellingen van het 
oorspronkelijke programma achterhaald waren. De grote lijnen zijn hetzelfde gebleven als in 
het oorspronkelijke programma : vooruitgang boeken ten aanzien van zowel de reële als de 
nominale convergentie door een budgettaire consolidering en structurele hervormingen te 
bevorderen. In dit herziene programma is uitgegaan van een krachtig economisch herstel, dat 
zal leiden tot een groei van het Spaanse BBP met 3,9 % per jaar in 1996-1997. Dit zou 
gepaard gaan met een geringere inflatie en een daling van het externe tekort. Op structureel 
gebied is het programma gericht op verdere hervormingen in een groot aantal economische 
sectoren (b.v. de dienstensector, het onderwijs, huisvesting). Wat de overheidsfinanciën betreft, 
mikt het herziene programma op een daling van het tekort van de algemene overheid van 7,5 % 
van het BBP in 1993 tot 3 % in 1997, terwijl de verhouding tussen de brutoschuld van de 
overheid en het BBP in 1997 zou moeten beginnen te dalen, in welk jaar deze verhouding 
67,2 % zou bedragen. Het programma bevat een breed pakket van maatregelen om het 
structurele tekort van de centrale overheid te beteugelen, wat ook de Spaanse economie als 
geheel efficiënter zou moeten maken. Een ander positief aspect is de in het programma 
opgenomen toezegging van de autoriteiten dat zij extra maatregelen zullen nemen mocht het 
tekort hoger uitvallen dan verwacht. 
3. Volgens de procedure van artikel 104C van het Verdrag heeft de Raad in september 1994 
besloten dat er in Spanje een buitensporig tekort bestaat; in november van hetzelfde jaar heeft 
de Raad overeenstemming bereikt over een aanbeveling aan het Koninkrijk Spanje om te 
bereiken dat de situatie van een buitensporig tekort wordt verholpen. 
J~J^ 
PORTUGAL 
1. Het oorspronkelijke convergentieprogramma is in november 1991 door de Portugese regering 
goedgekeurd en is op 16 december van dat jaar besproken door de Raad "Ecofin". Het 
programma bestreek de periode 1992-1995 en hoofddoel ervan was nominale convergentie met 
de best presterende Lid-Staten te bereiken en tegelijk een positief verschil in reële groei te 
handhaven. Verwacht werd dat de inflatie zou dalen tot 4%-6% in 1993-1995, terwijl het tekort 
van de algemene overheid moest worden verlaagd tot gemiddeld 3 % van het BBP in dezelfde 
periode. Deze strategie van desinflatie was gebaseerd op een strikt wisselkoersbeleid (stabiele 
escudo ten opzichte van de valuta's van het wisselkoersmechanisme), gecombineerd met een 
streng begrotingsbeleid. De budgettaire aanpassingen waren ook bedoeld om tegen 1995 te 
kunnen voldoen aan de criteria inzake de overheidsfinanciën die gelden voor deelneming aan 
de EMU. In 1992 waren de doelstellingen van het programma grotendeels bereikt. De inflatie 
bleef afnemen, terwijl het tekort van de algemene overheid daalde tot 3,3 % van het BBP. De 
onvoorziene recessie, gecombineerd met het aan het licht treden van enige structurele 
problemen in de overheidsfinanciën, leidde echter tot een aanzienlijke stijging van het tekort 
van de algemene overheid in 1993 tot 7,1 % van het BBP. Dit belette de Portugese autoriteiten 
echter niet om naar convergentie te blijven streven. Nadat Ecofin de Lid-Staten in juli 1993 
had verzocht nieuwe of herziene programma's in te dienen, hebben de Portugese autoriteiten 
dan ook op 25 november 1993 een herzien convergentieprogramma goedgekeurd. 
2. Het herziene convergentieprogramma is in februari 1994 door de Raad "Ecofin" besproken. In 
hoofdlijnen ontloopt het herziene programma het oorspronkelijke niet veel, en het kan dan ook 
worden omschreven als een actualisering ervan, maar dan voor de periode tot 1997. Het 
algemene doel is bevestigd : een vermindering van het verschil in inflatie ten opzichte van de 
best presterende landen en tegelijk het herstel van een positief verschil in reële groei vergeleken 
met het communautaire gemiddelde. Het programma is derhalve in overeenstemming met de 
strategie van economische en sociale ontwikkeling als omschreven in het Plano de 
Desenvolvimento Regional voor 1994-1999. Het stabiel houden van de wisselkoers blijft een 
centraal instrument in het streven naar desinflatie. De budgettaire aanpassingen zijn in 
hoofdzaak gebaseerd op de huidige bezuinigingen op de uitgaven, maar er zal ook aan worden 
bijgedragen door lagere rentebetalingen als gevolg van de verwachte daling van de 
rentepercentages in samenhang met een geringere inflatie. Er wordt geen belangrijke stijging 
van de belastingdruk verwacht, al zijn er maatregelen om in sommige sectoren de 
belastinginning effectiever te maken en de belastinggrondslag te verruimen. Als gevolg van 
een en ander zou het tekort van de algemene overheid een duidelijk dalende tendens vertonen, 
zodat het in 1997 zou kunnen uitkomen op 3 %; de verhouding tussen overheidsschuld en BBP 
zou in 1994 met 71 % haar hoogste punt bereiken en daarna gaan dalen. Structurele 
hervormingen om de economie flexibeler te maken en de marktmechanismen te versterken 
vormen een andere belangrijke component van het programma. Vooral de voltooiing van het 
privatiseringsproces blijft een van de prioriteiten van de nationale autoriteiten. In 1994 is weer 
vooruitgang geboekt wat de inflatie betreft. Snel toenemende budgettaire inkomsten 
verbeterden de financiële situatie van de algemene overheid en het betrokken tekort kon worden 
verlaagd tot 6,3 %. In de medio oktober gepresenteerde begroting voor 1995 wordt gemikt op 
een tekort van 5,8 % van het BBP; in het kader van de begroting hebben de Portugese 
i se 
autoriteiten aangekondigd dat, terwijl het einddoel van een tekort van 3 % van het BBP in 1997 
gehandhaafd bleef, het schema met de jaarlijkse doelstellingen was aangepast. 
3. Volgens de procedure van artikel 104C van het Verdrag heeft de Raad in september 1994 
besloten dat er in Portugal een buitensporig tekort bestaat; in november van hetzelfde jaar heeft 
de Raad overeenstemming bereikt over een aanbeveling aan de Portugese Republiek om te 
bereiken dat de situatie van een buitensporig tekort wordt verholpen. 
IERLAND 
1. Het eerste convergentieprogramma van Ierland, dat de periode 1991-1993 bestreek, is op 
30 oktober 1991 bij de Commissie ingediend en op 10 februari 1992 door de Raad "Ecofin" 
besproken. De Ierse autoriteiten verbonden zich in dit programma tot voortzetting van het 
bestaande stabiliseringsbeleid, dat was gebaseerd op een stevige consensus met de sociale 
partners over de loonontwikkelingen en de brede macro-economische doelstellingen, die in de 
voorgaande jaren reeds de prijzen- en begrotingsstabiliteit hadden hersteld. In de betrokken 
periode van driejaar bleef de inflatie onder 3 % op jaarbasis en daalde zij in 1993 tot slechts 
1,6 %. Ook het nettobedrag van de door de algemene overheid opgenomen leningen bleef 
nagenoeg ongewijzigd in de buurt van 2-2,25 % van het BBP, wat minder dan de helft van het 
communautaire gemiddelde is. Deze nominale stabiliteit vergemakkelijkte een verdere sterke 
groei, waarbij het BBP in de genoemde periode met gemiddeld 3,25 % per jaar steeg. 
Aangezien de prijzen- en begrotingsstabiliteit reeds was bereikt, werd het programma in 
hoofdzaak toegespitst op verlaging van de overheidssschuld en verbetering van de reële 
convergentie. In dit opzicht waren de resultaten verschillend. Terwijl het doel van een 
verlaging van de verhouding tussen schuld en BNP tot minder dan 100 % van het BNP tegen 
1993 in 1992 reeds grotendeels was bereikt, nam deze verhouding in 1993 weer sterk toe. Dit 
was echter te wijten aan de gevolgen die de devaluatie van het Ierse pond in januari 1993 had 
voor de waardering van de buitenlandse schuld, veeleer dan aan een verslapping van het 
begrotingsbeleid. Aan de fundamentele voorwaarden voor een verdere daling van de 
verhouding tussen schuld en BNP is dus nog steeds voldaan. Terwijl het BBP per hoofd van 
de bevolking in de door het programma bestreken periode belangrijk toenam, gaf tegelijk de 
werkloosheid een zeer scherpe stijging te zien, namelijk met bijna 4 procentpunten tot 18,4 % 
van de civiele beroepsbevolking. Deze verslechtering deed zich voor ondanks een verdere groei 
van de werkgelegenheid, die echter meer dan gecompenseerd werd door een sterke stijging van 
de beroepsbevolking. 
2. Bij het verstrijken van het vorige programma heeft de Ierse regering een nieuw 
convergentieprogramma ingediend voor de periode 1994-1996. Doel is een gemiddelde 
jaarlijkse groei van het BBP met 4 % tussen 1994 en 1996, gecombineerd met een inflatie van 
niet meer dan 2,5 % en een begrotingstekort van minder dan 3 % van het BBP in elk betrokken 
jaar. Hoofddoel van het programma is echter een verbetering van de werkgelegenheid, die naar 
verwachting in de periode 1994-1996 zal toenemen met 44.000 arbeidsplaatsen, wat iets meer 
is dan de helft van de verwachte groei van de beroepsbevolking, die op circa 1,75 % wordt 
geschat. Indien echter als gevolg van het internationale herstel de emigratie weer op gang zou 
komen, zou de werkloosheid zelfs moeten dalen. 
Verwacht wordt dat de doelstellingen van het programma zullen worden bereikt dank zij een 
voortzetting van het op stabiliteit gerichte beleid van de afgelopen jaren. Voor dit beleid 
bestaat brede steun, wat blijkt uit een verder akkoord met de sociale partners, waarin deze zich 
nogmaals tot verdere medewerking aan de prijzen- en begrotingsstabiliteit verbinden. 
Handhaving van deze stabiliteit zal worden vergemakkelijkt door loonstijgingen met 
s g 
slechts 8,2 % over een periode van 3 jaar, wat gelijke tred houdt met de inflatie maar veel lager 
is dan de verwachte produktiviteitsstijging. In het programma wordt ook sterk de nadruk 
gelegd op structurele maatregelen. De autoriteiten hebben zich met name vastgelegd op een 
verdere hervorming van het belastingstelsel, dat momenteel onevenwichtigheden vertoont die 
door velen als een ernstige belemmering voor de groei van de werkgelegenheid worden 
beschouwd. Ook worden extra maatregelen voorgesteld om de concurrentie te vergroten en 
praktijken die de concurrentie belemmeren af te schaffen. 
Hoofddoel van deze maatregelen is een versterking van het groeipotentieel van de op eigen 
hulpbronnen gebaseerde sectoren van de economie, die de beste kansen voor een verruiming 
van de werkgelegenheid bieden. Ter aanvulling van de voorgestelde structurele maatregelen 
zullen de concurrentienadelen die het gevolg zijn van de relatieve onderontwikkeling van 
Ierland worden aangepakt door middel van een omvangrijk investeringsprogramma. Deze 
aanpak zal worden ondersteund door de communautaire Structuurfondsen en het Cohesiefonds 
en door een verwachte aanzienlijke toeneming van de overheids- en particuliere investeringen. 
Deze investeringen zullen het groeipotentieel vergroten dank zij een belangrijke verbetering van 
de fysieke infrastructuur, de ontwikkeling van het eigen bedrijfsleven, de natuurlijke 
hulpbronnen en het toerisme en de verbetering van het opleidingsniveau en de 
vakbekwaamheid. 
JS> 
HOOFDSTUK 4 - EVALUTATIE VAN DE UIT HOOFDE VAN HET CFI 
GOEDGEKEURDE PROJECTEN EN ACTIES 
4.1 Algemeen 
De coördinatie en de dialoog tussen de met het Cohesiefonds belaste dienst en de Directoraten-
generaal Vervoer, Milieu en Regionaal beleid vinden plaats door middel van : 
vergaderingen van deze diensten voor de bespreking van de strategie voor bijstandsverlening 
die het best bij elk land past, en van de projecten die voor goedkeuring in aanmerking komen; 
een verplichte raadpleging van de genoemde Directoraten-generaal bij het onderzoek van de 
dossiers. Over geen enkele van de beschikkingen die uit hoofde van het CFI zijn gegeven, 
waren de betrokken diensten het oneens; 
eventueel gezamenlijke vergaderingen met de autoriteiten van de Lid-Staten. 
Gevaar voor een "dubbele financiering" van een zelfde uitgave door het CFI en de Structuurfondsen 
is er niet. Met behulp van de geldende procedures kan dit gevaar worden afgewend en kan 
gemakkelijk worden gecontroleerd of een investeringsproject niet reeds aan een ander 
financieringsinstrument is voorgelegd. 
In dit verband dient te worden gepreciseerd dat : 
de cumulatiebepalingen (artikel 7, lid 1) er niet op zijn gericht te verhinderen dat de 
Structuurfondsen en het Cohesiefonds elk één van twee verschillende fasen van een zelfde 
project financieren; 
de verordening (artikel 7, lid 2) de mogelijkheid biedt de steun uit het Cohesie-
financieringsinstrument te voegen bij de steun die wordt toegekend uit de in het kader van het 
vervoers- en het milieubeleid gecreëerde financieringsinstrumenten, op voorwaarde dat de totale 
communautaire steun 90 % van de totale uitgaven niet te boven gaat. 
é?o 
4.1.1 Evaluatie van de projecten 
Bij het onderzoek van de dossiers heeft de Commissie altijd beoordeeld of de economische 
en sociale voordelen op middellange termijn evenredig waren met de aangewende middelen. 
Deze beoordeling is uitgevoerd : 
a) op basis van de door de Lid-Staten meegedeelde analyses van de kosten en voordelen. 
In het geval van de infrastructuurprojecten op vervoersgebied en van de wat grotere 
milieuprojecten betreft het doorgaans een kosten- batenanalyse. In de overige 
gevallen kan de analyse ook meer kwalitatieve elementen bevatten; 
b) op basis van de evaluatiegegevens die zijn meegedeeld door de EIB, hetzij in het 
geval dat deze een studie heeft gemaakt van hetzelfde project of van het systeem of 
de corridor waarvan dit project deel uitmaakt, hetzij in het geval dat deze op verzoek 
van de Commissie een advies heeft uitgebracht over het betrokken dossier; 
c) op basis van andere evaluatiegegevens waarover de diensten van de Commissie 
beschikken. 
De evaluatie is dus het resultaat van een proces waar verschillende partijen bij worden 
betrokken en dat is gebaseerd op bijdragen uit verschillende bronnen. 
De Commissie is niettemin van mening dat de Lid-Staten hun technieken voor het uitvoeren 
van een economische analyse nog moeten verbeteren, vooral op milieugebied. Daartoe zijn 
maatregelen genomen, zowel door de Commissie als door de Lid-Staten. 
Bij de onderhandelingen over de verordening betreffende het Cohesiefonds waren de Raad 
en de Commissie zich van deze situatie bewust en zijn zij het erover eens geworden dat 
voor milieu-projecten, de aard van de ingediende projecten in aanmerking genomen, 
ook - doorgaans gekwantificeerde - resultaten van andere evaluatiemethoden zoals een 
multicntena-analyse moeten worden ingediend, wanneer uit de kosten-batenanalyse 
onvoldoende blijkt in hoeverre de beoogde doelstellingen met het project zullen kunnen 
worden bereikt. 
Zoals gezegd, houdt de Commissie bij de beoordeling van de projecten rekening met de 
door de Lid-Staten verstrekte gegevens. Deze gegevens helpen de Commissie bij de 
evaluatie van de haalbaarheid van de projecten, maar de Commissie is het niet noodzakelijk 
met de inhoud van die informatie eens. 
4.1.2 Projecten die ontvangsten genereren 
De Commissie is van mening dat de term "ontvangstengenererend project" betrekking heeft 
op : 
infrastructuurvoorzieningen waarvan het gebruik kosten impliceert die rechtstreeks 
door de gebruikers worden gedragen en de uitvoerders van het project aanzienlijke 
netto-ontvangsten opleveren; 
produktieve investeringen. 
Indien steun wordt toegekend voor een ontvangstengenererend project, brengt de Commissie 
in overleg met de Lid-Staat de ontvangsten op de in aanmerking komende projectuitgaven 
in mindering, wanneer deze ontvangsten rechtstreeks verband houden met de gefinancierde 
investering en wanneer het aanzienlijke netto-ontvangsten voor de uitvoerder van het project 
betreft. 
De bij het beheer van het CFI gevolgde handelwijze is met deze beginselen in 
overeenstemming. Bijgevolg is met de ontvangsten geen rekening gehouden, wanneer deze 
niet aanzienlijk waren of niet rechtreeks verband hielden met de investering. 
4.2 Bijdrage aan de versterking van de transeuropese vervoersnetwerken. 
In het Verdrag (Titel XII) en in het Witboek van de Commissie over groei, 
concurrentievermogen en werkgelegenheid is aan de transeuropese netwerken een centrale 
plaats toegekend als middel om het functioneren van de interne markt te verbeteren, de 
economische en sociale samenhang te versterken en bij te dragen tot de economische groei. 
De Europese Raad heeft in recente vergaderingen veel nadruk op het belang van deze 
netwerken gelegd en verdere politieke impulsen voor de voltooiing ervan gegeven. 
Tegen deze achtergrond heeft het Cohesie-financieringsinstrument een belangrijke rol 
gespeeld in het bevorderen van de ontwikkeling van de netwerken door bij te dragen tot 
essentiële vervoersprojecten in de vier cohesielanden. Krachtens Verordening (EEG) 
nr. 792/93 betreffende het Cohesie-fmancieringsinstrument kan onder meer bijstand worden 
verleend voor vervoersinfrastructuurprojecten van gemeenschappelijk belang die de 
koppeling en interoperabiliteit van nationale netwerken alsmede de toegang tot dergelijke 
netwerken bevorderen, "inzonderheid de projecten in het kader van programma's voor 
transeuropese netwerken die door de Raad zijn vastgesteld of door de Commissie zijn 
voorgesteld overeenkomstig het tweede deel, titel IV, van het Verdrag". 
In verband met de aanvragen om steun uit het Cohesie-financieringsinstrument is in de 
praktijk prioriteit gegeven aan de financiering van projecten die deel uitmaken van de 
netwerken als omschreven in de goedgekeurde of voorgestelde richtsnoeren of die toegang 
geven tot deze netwerken. Alleen onder buitengewone omstandigheden zijn projecten 
goedgekeurd die niet onder deze richtsnoeren vallen : voorbeelden zijn onder meer projecten 
betreffende takken van vervoer die toentertijd nog niet in de voorstellen van de Commissie 
waren opgenomen (zoals verkeersleidingssystemen voor schepen en vliegtuigen). 
6^ 
Gememoreerd wordt dat toen het Cohesie-financieringsinstrument in werking trad, de Raad 
alleen voor de netwerken voor de hoge-snelheidstrein (HST) reeds richtsnoeren had 
vastgesteld. De richtsnoeren voor het wegvervoer, de binnenvaart en het gecombineerd 
vervoer werden in oktober 1993 door de Raad vastgesteld, terwijl de Commissie in maart 
1994 een voorstel heeft ingediend voor een beschikking van de Raad en het Parlement die 
betrekking heeft op alle takken van vervoer (document COM(94) I06).ln de periode 
april 1993 - mei 1994 zijn in totaal 94 projecten op het gebied van de 
vervoersinfrastructuur goedgekeurd voor bijstand uit het Cohesie-fmancieringsinstrument, 
waarbij het gaat om bijstand ten bedrage van in totaal 1118,17 miljoen ecu. Het gaat bij 
al deze projecten om infrastructuur die deel uitmaakt van of toegang geeft tot de 
transeuropese vervoersnetwerken. De onderstaande tabellen bevatten een specificatie van 
dit bedrag naar land en naar type : 
Voor de toekenning van bijstand goedgekeurde projecten 
op het gebied van de vervoersnetwerken 
(1 april 1993 - 25 mei 1994) 
Tabel 1 : Per Lid-Staat 
Lid-Staat 
SPANJE 
PORTUGAL 
GRIEKENLAND 
IERLAND 
TOTAAL Aantal projecten 
31 
22 
18 
23 
94 Bijdrage uit het 
Cohesie-
financierings-
instrument 
x 1 miljoen ecu 
611,93 
280,30 
117,54 
108, 40 
1118,17 % van totaal 
54,7 
25,1 
10,5 
9,7 
100,0 
Tabel 2 : Per type 
Vervoerstak 
Wegennet 
HST-net 
Gewoon spoorwegnet 
Vliegvelden 
Vervoer over zee 
Verkeersleiding 
zeescheepvaart 
Andere 
TOTAAL Aantal projecten 
46 
2 
16 
9 
10 
5 
94 Bijdrage uit het 
Cohesie-
financierings-
instrument 
808,19 
11,22 
158,6 
91,75 
32,80 
15,60 
1118,17 % van totaal 
72,2 
1,0 
14,2 
8,2 
2,9 
1,4 
100,0 
In elk van de vier cohesielanden heeft de Commissie nauw met de betrokkenen samengewerkt om 
de prioriteiten voor financiering uit het Cohesie-financieringsinstrument vast te stellen. In 
overeenstemming met de doelstellingen van het Verdrag en van het Witboek en met het oog op de 
noodzaak een optimaal gebruik van de beperkte middelen te maken, is gekozen voor een strategie 
waarbij de bijstand wordt geconcentreerd op de voornaamste weg-, spoor- of maritieme corridors die 
deze landen met de rest van Europa verbinden. Voor Griekenland heeft dit bij voorbeeld betekend 
dat hoofdzakelijk projecten zijn gefinancierd in de corridor Patras-Athene-Thessaloniki-Bulgaarse 
grens en op de Via Egnatia (Igoumenitsa, Thessaloniki, Kavala, Turkse grens). Wat Portugal betreft 
is steun verleend voor verschillende verbindingen met Spanje en vandaar met Europa, en wel in het 
noorden van het land (Porto-Braga-Valença), in het centrum (Lissabon-Castelo Branco-
Vilar Formoso-Valladolid) en in het zuiden (Lissabon-Evora-Badajoz-Madrid). In Ierland liggen de 
meeste gefinancierde wegenprojecten op de hoofdas in het oosten, namelijk Cork-Dublin-grens met 
Noord-Ierland, met aansluitingen naar Belfast en Larne. Voor Spanje is uit het Cohesie-
fmancieringsinstrument steun verleend voor de financiering van drie gedeelten van de rondweg om 
Madrid (M40), waardoor wordt bijgedragen aan de ontlasting van een belangrijk congestiepunt in 
het Spaanse wegennet; ook is steun verleend voor verschillende.gedeelten van de belangrijkste 
wegcorridors in Spanje, zoals de mediterrane corridor, de noord-zuidcorridor en de Galicische 
corridor. 
6^ 
Belangrijke investeringen in het gewone spoorwegnet waarvoor steun uit het Cohesie-
fmancieringsinstrument is verleend, zijn onder meer de modernisering van de noordelijke lijn en van 
de Beiro-Alta-lijn in Portugal en de verbetering van de lijnen Cork-Dublin en Dublin-Belfast in 
Ierland en Madrid-Valencia en Valencia-Tarragona in Spanje. 
Wat havens betreft, is een aantal projecten in Ierland en Portugal gefinancierd, die betrekking hebben 
op de uitbreiding en verbetering van faciliteiten of op een studie naar de haalbaarheid van verdere 
ontwikkelingen. Ook een belangrijke investering in Spanje dient te worden vermeld; het betreft de 
bouw van stations ten behoeve van een verkeersleidinessvsteem voor de zeescheepvaart, waarmee 
het maritieme verkeer in de Spaanse kustwateren zal worden bewaakt om de veiligheid op zee te 
vergroten en controle uit te oefenen ter voorkoming van verontreiniging. 
Wat vliegvelden betreft, is steun toegekend voor uitbreidingsprojecten op bepaalde eilanden in 
verband met hun afhankelijkheid van luchtverbindingen. 
4.3 Bijdrage aan de uitvoering van het milieubeleid 
Op milieugebied is de bijstandsverlening uit het Cohesie-fmancieringsinstrument gericht op 
de uitvoering van projecten die : 
i) bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 130 R van het 
Verdrag, namelijk : 
bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu; 
bescherming van de gezondheid van de mens; 
behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen. 
Gefinancierd kunnen met name die projecten worden die passen in de prioriteiten van het 
milieubeleid volgens het vijfde programma op het gebied van milieu en duurzame 
ontwikkeling. 
ii) voorvloeien uit de uitvoering van op grond van artikel 130 R van het Verdrag 
vastgestelde maatregeien : het gaat om projecten ter uitvoering van communautaire 
richtlijnen, en met name van : 
de richtlijn inzake de kwaliteit van water voor menselijke consumptie 
(80/768); 
de richtlijnen inzake de behandeling van stedelijk afvalwater (in het 
bijzonder 91/271); 
de richtlijn betreffende afvalstoffen (75/442). 
6ï 
Bij de keuze van de projecten zijn ook de volgende beginselen toegepast : 
het belang van voorzorgsmaatregelen en preventie; 
corrigerende maatregelen bij voorkeur bij de bron; 
het beginsel dat de vervuiler betaalt. 
In verband met het algemene doel van economische en sociale samenhang moet het accent 
liggen op milieuprojecten met een vrij sterk economisch en sociaal effect, en dus op 
projecten waarbij de investeringskosten verhoudingsgewijs grote economische en sociale 
voordelen opleveren. 
De Lid-Staten is gevraagd zich speciaal in te spannen voor de ontwikkeling van methoden 
om de sociale en economische effecten van milieu-investeringen te analyseren en te 
kwantificeren. Deze methoden zijn namelijk nog niet zo verfijnd als wenselijk zou zijn. 
De projecten die uiteindelijk zijn goedgekeurd, hebben betrekking op : de 
drinkwatervoorziening, de afvalwaterzuivering en de riolering alsmede, in mindere mate, het 
natuurbehoud, de erosiebestrijding en de instandhouding van het cultureel erfgoed. 
De goedgekeurde projecten zijn als volgt over deze categorieën verdeeld : 
Categorie milieuprojecten Toegekende steun % van totaal 
(x 1 min ecu) 
Drinkwatervoorziening 352,72 46,2 % 
10,5 % Waterkwaliteit 80,26 
Riolering 149,81 
Beheer van afvalstoffen 18,78 19,6 % 
2,5 % 
Erosiebestrijding 98,14 12 8 ^ 
Instandhouding van het 7 42 i o/ 
erfgoed 
Industriële verontreiniging 18,08 24% 
Natuurbehoud 29 87 3,9 % 
Andere 8,94 i)2 % 
TOTAAL MILIEU 764,02 100,0% 
a 
4.4 Passend evenwicht tussen vervoers- en milieuprojecten 
Met de in 1993 goedgekeurde milieuprojecten is in totaal 606,016 min ecu gemoeid, terwijl 
het bij de vervoersprojecten gaat om 958,253 min ecu . 
De hiermee bereikte verhouding, namelijk 60 %/40 %, wordt door de Commissie 
bevredigend geacht gezien het feit dat de nationale overheden voor dit voorlopige 
financieringsinstrument vrij weinig milieuprojecten hadden die reeds ver genoeg ontwikkeld 
waren om te worden uitgevoerd. 
In 1993 waren de middelen als volgt over de vier begunstigde Lid-Staten verdeeld : 
Lid-Staat Totaal Milieu Vervoer 
Spanje 858 450 703 252 083 242 606 367 461 
(54,8%) (29%) (71%) 
Portugal 283 568 700 122 794 100 160 772 600 
(18,2%) (43%) (57%) 
Griekenland 280 364 000 175 222 400 105 141 600 
(17,9%) (62%) (38%) 
Ierland 141 887 100 55 917 250 85 969 850 
(9,1%) (39%) (61%) 
4.5 Evaluatie van de verenigbaarheid met het beleid op andere terreinen 
4.5.1 Milieubescherming 
In artikel 6 van Verordening (EEG) nr. 792/93 van 30 maart 1993 tot instelling van een 
cohesie-fmancieringsinstrument is bepaald dat de projecten in overeenstemming moeten zijn 
met het communautaire beleid, inclusief dat op het gebied van de milieubescherming. 
De doelstellingen van het communautaire milieubeleid zijn aangegeven in artikel 130R van 
het EU-Verdrag. Zij omvatten drie hoofdpunten : 
a) behoud en verbetering van het milieu, 
b) bescherming van de gezondheid van de mens en 
c) rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen. 
6? 
In het communautaire beleid- en actieprogramma voor het milieu en duurzame ontwikkeling als 
uiteengezet in de resolutie van de Raad van 1 februari 1993', zijn de in artikel 130R van het 
EU-Verdrag geformuleerde beleidsdoelstellingen nader uitgewerkt. Dit programma is toegespitst op 
het veranderen van de huidige consumptie- en gedragspatronen om te komen tot een duurzamer 
beheer van de natuurlijke hulpbronnen, tot afvalpreventie, enz. Bij de verenigbaarheid met het 
milieubeleid gaat het dus om meer dan een loutere toetsing aan regelgeving. 
Een belangrijk aspect van de pogingen om de milieudoelstellingen te bereiken, is de eis dat 
bij de bepaling en uitvoering van communautair beleid op andere terreinen, met inbegrip van 
het vervoersbeleid, maatregelen voor milieubescherming in dat beleid dienen te worden 
geïntegreerd. Hierdoor wordt het probleem van de verenigbaarheid verruimd tot de vraag of 
projecten op het gebied van de vervoersinfrastructuur zijn gericht op de ontwikkeling van een 
milieuvriendelijker vervoerssysteem. 
In de praktijk kan geen beschikking over een Cohesiefondsproject worden gegeven tenzij 
in de aanvraag is vermeld : 
1) op welke milieudoelstellingen het project betrekking heeft, 
2) hoe de communautaire milieuvoorschriften op het project worden toegepast en 
3) of het project past in een programma ter uitvoering van het beleid of de regelgeving van 
de Gemeenschap. 
Bovendien is met name voor de vervoersprojecten ook een milieu-effectbeoordeling vereist. 
Aan de hand van deze gegevens wordt nagegaan of het project strookt met het 
communautaire milieubeleid. Zo nodig worden in de beschikking desbetreffende voorwaarden 
opgenomen. Het merendeel van de gevallen waarin dit laatste is gebeurd, heeft betrekking 
op de naleving van Richtlijn 91/271/EEG inzake de behandeling van stedelijk afvalwater, op 
de naleving van Richtlijn 85/337/EEG inzake de milieu-effectbeoordeling of op de 
waterkwaliteit. 
Het verenigbaarheidsprobleem is niet alleen vóór het geven van de beschikking aan de orde. 
Het Toezichtcomité dient ervoor de zorgen dat het milieubeleid in acht wordt genomen. In 
geval van een inbreuk op de voorwaarden van de beschikking of op het milieubeleid kan de 
steun worden verlaagd of zelfs worden ingetrokken. 
PB nr. C 138 van 17. 5.1993, blz.l. 
4.5.2 Gemeenschappelijk vervoersbeleid 
De nieuwe perspectieven voor het gemeenschappelijk vervoersbeleid zijn geformuleerd in de 
mededeling van de Commissie, "de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk 
vervoersbeleid" (document COM(92) 494). Tot de factoren die er een sleutelrol in spelen, behoort 
het nieuwe beleid inzake transeuropese netwerken als vastgesteld in hoofdstuk XII van het Verdrag, 
maar ook de noodzaak om de milieudimensie in de aanpak van het vervoer te integreren. 
In het gemeenschappelijk vervoersbeleid wordt ook rekening gehouden met de toenemende 
operationele problemen die de vervoerssector in een Gemeenschap zonder grenzen ondervindt. Deze 
problemen houden verband met het feit dat een groot deel van de bestaande vervoersnetten zwaar 
overbelast is, vooral in het centrum van de Gemeenschap, maar ook met het feit dat de 
infrastructuurvoorzieningen in de perifere regio's en de verbindingen van deze regio's met de centrale 
regio's van de Gemeenschap ontoereikend zijn. 
De ontwikkeling van transeuropese vervoersnetwerken, die nauw bij het gemeenschappelijk 
vervoersbeleid aansluit, biedt een aantal oplossingen voor deze problemen. Voor deze ontwikkeling, 
waaraan de Gemeenschap bijdraagt, worden richtsnoeren vastgesteld. Deze richtsnoeren moeten een 
echte impuls geven aan de verwezenlijking van twee fundamentele doelstellingen : de interne markt 
en de economische en sociale samenhang. Bij de ontwikkeling van de netwerken moet in het 
bijzonder rekening worden gehouden met de noodzaak de geïsoleerde, de insulaire en de perifere 
regio's met de centrale regio's van de Gemeenschap te verbinden. De richtnoeren moeten betrekking 
hebben op de doelstellingen, de prioriteiten en de grote lijnen van de overwogen maatregelen en er 
moeten projecten van gemeenschappelijk belang in worden aangegeven. 
Met het oog op een en ander heeft de Commissie een voorstel gedaan voor een beschikking van het 
Europees Parlement en de Raad inzake communautaire richtnoeren voor de ontwikkeling van de 
transeuropese vervoersnetwerken (document COM(94) 106). In dit document wordt multimodaal 
vervoer genoemd als een van de antwoorden van de Gemeenschap op de milieuproblemen die door 
het vervoer worden veroorzaakt. In de richtnoeren worden de verschillende takken van vervoer en 
de desbetreffende projecten daarom behandeld in het kader van een beginnend proces van 
complementariteit en een geleidelijke integratie. Bij de vaststelling van prioriteiten vormen de 
multimodale aspecten van de aldus bepaalde projecten een belangrijk criterium. 
In de richtsnoeren zijn de verschillende elementen van de transeuropee vervoersnetwerken aangegeven. 
a. Het transeuropese wegennet, dat uit hoofdverbindingen over lange afstand en secundaire 
aansluitingen bestaat, vormt de ruggegraat van de wegeninfrastructuur. Het moet in totaal 
58.000 km gaan omvatten, waarvan nog 15.000 km in de komende tien jaar moet worden 
aangelegd. Circa 40 % van deze werkzaamheden zal worden uitgevoerd in de perifere regio's. 
b. Na voltooiing zal het transeuropese spoorwegnet 70.000 km omvatten, waarvan 23.000 km 
grotendeels voor gecombineerd vervoer zal dienen. 
Terwijl in de centrale regio's van de Gemeenschap het hoofddoel erin bestaat knelpunten weg te 
werken door dee capaciteit te vergroten (b.v. modernisering van de seingevingssysternen, aanleg 
van omlooplijnen), zal het accent in de perifere regio's vooral liggen op verbetering van het 
algemene kwaliteitsniveau (b.v. vervanging van materieel, elektrificatie, aanleg van nieuwe 
aanvoerlijnen). 
Zeehavens zijn de onmisbare verbindingspunten tussen het vervoer te land en het zeevervoer. Dit 
laatste neemt 90 % van het vervoer tussen de Gemeenschap en de rest van de wereld en circa 35 % 
van het vervoer tussen de Lid-Staten voor zijn rekening. In alle perifere Lid-Staten spelen de havens 
een cruciale rol. 
d. Van direct belang voor het zeevervoer is de aanleg van een Europees verkeersleidingssysteem 
voor schepen in Europese wateren (verkeersbeheers- en informatiesysteem voor de scheepvaart 
VTMIS). Met het VTMIS wordt beoogd de veiligheid en efficiëntie van het zeevervoer te 
vergroten en het milieu in ecologisch kwetsbare gebieden te beschermen. Zuidelijke perifere 
landen als Griekenland, Spanje en Portugal zijn opgenomen in de plannen voor de ontwikkeling 
van dit systeem. 
e. Het transeuropese luchthavennetwerk omvat circa 250 vliegvelden die zijn gekozen op grond van 
kwantitatieve criteria en van hun functie in de verbindingen tussen de Unie en de rest van de 
wereld, binnen de Unie zelf en met de meer afgelegen gebieden van de Unie. Met het oog op 
deze functies zijn in de voorgestelde richtnoeren de volgende ontwikkelingsprioriteiten 
aangegeven : 
optimalisering en uitbreiding van de capaciteit van luchthavens; 
verbetering van de verenigbaarheid met het milieu; 
verbetering van de toegankelijkheid van luchthavens en van de aansluitingen op andere 
vervoersnetten. 
Vliegvelden spelen een rol in de ontsluiting van met name de perifere gebieden. 
f. Verkeerscongestie in de lucht wordt niet in de laatste plaats veroorzaakt door een slecht gebruik 
van het luchtruim en door capaciteitsknelpunten in de luchtverkeersleiding. Het luchtvervoer 
moet in de toekomst veiliger en efficiënter worden door de geleidelijke totstandbrenging van een 
netwerk voor luchtverkeersbeheer dat een luchtnavigatieplan, een systeem voor regeling van de 
verkeersstromen en voorzieningen voor de luchtverkeersleiding omvat. In sommige perifere 
regio's ontbreekt dit soort infrastructuur nog. 
Krachtens het Verdrag kan de Gemeenschap de financiële inspanningen van de Lid-Staten voor de 
aldus bepaalde projecten met financiële bijdragen ondersteunen. Deze bijdragen zijn met name 
afkomstig uit het Cohesiefonds, dat in de betrokken vier cohesielanden steun verleent voor 
vervoersprojecten die volgens de richtnoeren voor de netwerken van gemeenschappelijk belang zijn. 
Zo levert het Cohesiefonds zeer belangrijke bijdragen aan alle vormen van vervoer, doordat het helpt 
voorzien in het tekort aan infrastructuur dat een werkelijke belemmering vormt voor het vrije verkeer 
van personen en goederen van en naar perifere regio's. Dank zij de steun die uit het Cohesiefonds 
wordt verleend voor projecten in verschillende vervoerssectoren, is dit Fonds een essentieel instrument 
geworden voor de ontwikkeling van de transeuropese netwerken en voor de verwezenlijking van het 
doel daarvan, namelijk duurzame mobiliteit die te rijmen valt met het milieubeleid van de 
Gemeenschap. 
7° 
4.5.3 Mededingingsbeleid 
Elke actie van de Gemeenschap moet verenigbaar zijn met het communautaire beleid op de overige 
terreinen. Daarom is in de considerans van Verordening (EEG) nr. 792/93 van de Raad tot instelling 
van een Cohesie-fmancieringsinstrument vermeld dat de bijstandsverlening van dit Fonds verenigbaar 
moet zijn met onder meer het mededingingsbeleid. Deze bijstandsverlening moet met name stroken 
met de voorschriften die gelden voor de steunmaatregelen van de nationale, regionale of lokale 
autoriteiten van de Lid-Staten. Anderzijds kan toepassing van de concurrentievoorschriften tot op 
zekere hoogte bijdragen aan de verwezenlijking met de met het Cohesiefonds nagestreefde 
doelstellingen. 
De Commissie baseert haar beoordeling van de steunmaatregelen van de staten op de beginselen die 
zijn vervat in artikel 92 van het Verdrag, en voor het vervoer op de specifieke bepalingen van de 
artikelen 77 tot en met 80. Deze voorschriften zijn van toepassing ongeacht of de begunstigde 
onderneming particulier, overheids- of gemengd bezit is. Concurrentiedistorsies tussen ondernemingen 
die het gevolg zijn van steunmaatregelen van de staten, kunnen worden toegestaan wanneer zij niet 
verder gaan dan wat nodig is om te voldoen aan de verplichtingen van openbare diensten of om 
communautaire doelstellingen te verwezenlijken, waaronder met name economische en sociale 
samenhang, milieubescherming en de doelstellingen die zijn omschreven in de bij het Verdrag 
betreffende de Europese Unie ingevoegde titel XII inzake de transeuropese netwerken. 
De controle op de verenigbaarheid van de bijstandsverlening van het Cohesiefonds met de 
communautaire concurrentievoorschriften vindt op twee niveaus plaats. Enerzijds wordt met de 
mededingingsaspecten rekening gehouden bij de beoordeling van de aanvragen om bijstand uit het 
Fonds. Anderzijds moeten de Lid-Staten krachtens artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag het nationale 
gedeelte van de financiering van de door het Fonds ondersteunde projecten bij de Commissie 
aanmelden indien dat gedeelte als staatsteun kan worden aangemerkt. 
Omgekeerd is reeds ruimschoots met het cohesiedoel rekening gehouden in de regels die de 
Commissie voor de steunmaatregelen van de staten heeft vastgesteld. Zo komen het grootste deel van 
Spanje en het hele grondgebied van de andere drie onder het Cohesiefonds vallende landen voor hoge 
steunniveaus in aanmerking op grond van de in artikel 92, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag 
opgenomen afwijkende bepaling voor regionale steunverlening. 
Door strikte beperkingen op te leggen aan de steunmaatregelen van de staten in de rijkste regio's van 
de Gemeenschap streeft de Commissie er voorts naar te voorkomen dat de grote budgetten in die 
regio's afbreuk doen aan de efficiëntie van communautaire instrumenten als het Cohesiefonds, die 
bedoeld zijn om de achterstand te verkleinen van de armste regio's, waarvan een groot deel in de 
cohesielanden ligt. 
Ter uitvoering van de mededingingsvoorschriften streeft de Commissie er op vervoersgebied ten slotte 
ook naar te bereiken dat de infrastructuurvoorzieningen worden opengesteld voor al degenen die aan 
de technische en juridische voorwaarden voor het verrichten van vervoersdiensten voldoen. Dit 
streven moet de economische levensvatbaarheid van de infrastructuurprojecten bevorderen, welke 
factor wordt meegewogen bij de keuze van de projecten voor bijstandsverlening uit het Fonds. 
?-» 
4.5.4 Overheidsopdrachten 
1. Naleving van de communautaire bepalingen inzake overheidsopdrachten bij de uitvoering 
van projecten waarvoor financiële steun van de Gemeenschap wordt verleend, speelt een 
zeer belangrijke rol wat de openstelling van de interne markt betreft en ook ten aanzien van 
een goede uitvoering van het beleid inzake economische en sociale samenhang, aangezien 
alle Lid-Staten ervan profiteren, en wel : 
de ontvangende Lid-Staat, die door een correcte toepassing van de regels inzake het 
plaatsen van opdrachten verzekerd is van de beste prijs-kwaliteitsverhouding; 
de overige Lid-Staten, niet alleen doordat de financiële middelen van de 
Gemeenschap optimaal worden aangewend, maar ook doordat aldus het recht op 
deelneming aan de uitvoering van de projecten wordt gewaarborgd voor bedrijven 
uit de verschillende Lid-Staten die aan de betrokken financiering bijdragen. 
2. De Commissie hecht daarom het grootst mogelijke belang aan de verenigbaarheid van de 
gefinancierde acties met het communautaire beleid inzake overheidsopdrachten, en zij 
onderwerpt alle door het Cohesiefonds gefinancierde projecten dan ook systematisch aan een 
desbetreffende toetsing, en wel in de opeenvolgende goedkeurings- en uitvoeringsfasen. 
Doel van deze controle is in hoofdzaak de begunstigden behulpzaam te zijn bij het naleven 
van de regels door hen te wijzen op de te volgende procedures of op onregelmatigheden die 
nog gecorrigeerd kunnen worden. Wanneer de bevoegde diensten van de Commissie 
constateren dat bij het plaatsen van een opdracht een duidelijke inbreuk op die regels is 
gepleegd, weigeren zij met subsidiëring van die opdracht in te stemmen, waarna de Lid-
Staat het betrokken dossier kan aanpassen of een ander dossier voor subdisiëring kan 
voordragen. 
3. Zo zijn in de periode april 1993/oktober 1994 590 financieringsaanvragen (betreffende 
individuele projecten of groepen van projecten) aan de regels inzake overheidsopdrachten 
getoetst; daarvan betroffen er 385 het milieu en 205 het vervoer. Op te merken valt dat 
voor de uitvoering van een project soms verschillende opdrachten worden geplaatst die in 
de tijd zijn gespreid, zodat soms verschillende controles nodig zijn, tot de betaling van het 
saldo. Bij de controle wordt voornamelijk nagegaan of aan de verplichtingen inzake 
bekendmaking van de opdrachten wordt voldaan, of de in de aankondigingen van de 
opdrachten gestelde eisen stroken met de richtlijnen en of de processen-verbaal van de 
gunning (voor zover de richtlijnen daarin voorzien) correct worden opgesteld. 
^ 
Deze toetsing heeft telkens tot een van de volgende situaties geleid : 
akkoord zonder voorbehoud in alle gevallen waarin reeds is komen vast te staan dat 
het dossier in overeenstemming is met de regels voor overheidsopdrachten; 
principiële goedkeuring onder voorbehoud van een latere controle in alle gevallen 
waarin de opdrachten na de toekenning van de subsidie worden geplaatst; 
opschorting van de beschikking tot toekenning van de subsidie totdat van de 
nationale autoriteiten opheldering is verkregen over de punten van twijfel; 
afwijzing van de subsidieaanvraag wanneer wordt geconstateerd dat de regels voor 
overheidsopdrachten niet zijn nageleefd. 
Bij de controle zijn niet alleen toetsingen per geval uitgevoerd, maar zijn ook algemene 
conclusies getrokken over nationale wetgeving die onvoldoende aan het communautaire 
recht was aangepast. Zo heeft het gezamenlijke optreden van de diensten van de Commissie 
die bevoegd zijn voor overheidsopdrachten en voor het beheer van het Cohesiefonds, ertoe 
geleid dat in twee Lid-Staten die onder het Cohesiefonds vallen, belangrijke wijzigingen 
zijn - of worden - aangebracht in de nationale wetgeving. 
93 
4.6 Sociaal-economische effecten van het Cohesie-financieringsinstrument 
Het is duidelijk nog te vroeg om een definitief oordeel te vellen over de economische en sociale 
effecten van de door het Cohesie-financieringsinstrument gesubsidieerde projecten. Dit komt niet 
aleen doordat het instrument nog maar zo kort functioneert, maar ook doordat de investeringen zelf 
van dien aard zijn dat de volledige effecten ervan pas na geruime tijd duidelijk zullen worden. Voor 
het ontwerpen, ontwikkelen en uitvoeren van infrastructuurprojecten, vooral in de vervoerssector, is 
veel tijd nodig. Zelfs in de milieusector, waar projecten doorgaans kleinschaliger zijn, is voor de 
ontwikkeling en bouw vaak meer tijd nodig dan de circa 18 maanden die sinds de inwerkingtreding 
van het Cohesie-financieringsinstrument zijn verstreken. 
Het merendeel van de tot dusver gefinancierde projecten is bijgevolg nog niet voltooid, zodat de 
operationele effecten ervan nog niet merkbaar zijn. Bovendien had veel van de bijstandsverlening in 
het eerste jaar van de looptijd van het instrument betrekking op de eerste projectstadia en niet zozeer 
op complete projecten. Het is onrealistisch om significante sociaal-economische effecten te 
verwachten van de financiering van, zeg maar, een gedeelte van vijf kilometer van een veel langere 
wegcorridor. 
Toch heeft de Commissie serieuze aandacht besteed aan de noodzaak om de positieve sociaal-
economische effecten van de uit het Cohesie-fmancieringsinstrument gefinancierde projecten aan te 
tonen. Met betrekking tot de verwachte effecten kan op grond van de door de Lid-Staten verrichte 
economische analyses worden gesteld dat de gefinancierde projecten significante sociaal-economische 
baten zouden moeten opleveren en derhalve een bijdrage zouden moeten leveren aan de 
werkgelegenheid, het concurrentievermogen en de groei op nationaal en communautair niveau. In 
verreweg de meeste van de in het kader van het Cohesie-fmancieringsinstrument in overweging 
genomen gevallen is een gekwantificeerde kosten-batenanalyse uitgevoerd. De belangrijkste 
uitzonderingen betreffen vooral de milieusector, waar de methodiek voor de economische evaluatie 
nog onvoldoende ontwikkeld is. 
De Commissie erkent dat het ondanks de reeds geleverde inspanningen belangrijk is om verbetering 
te brengen in de methoden voor de beoordeling vooraf, tijdens de uitvoering en achteraf van het effect 
van de projecten waaraan het Cohesiefonds heeft bijgedragen. Daarom wordt momenteel met hulp 
van externe adviseurs gewerkt aan verbetering van de gebruikte benaderingen en aan de uitwerking 
van richtsnoeren die de Lid-Staten bij de indiening van projecten moeten toepassen. 
Op te merken valt dat de London School of Economics and Political Science ten behoeve van het 
Cohesiefonds een uitvoerbaarheidsstudie heeft verricht waarin is onderzocht of een econometrisch 
model voor de beoordeling van het economische effect van de gesteunde projecten kan worden 
ontwikkeld. Op dit gebied doen zich aanzienlijke problemen voor van methodologische aard en met 
betrekking tot de gegevens, maar gezien het belang van het Cohesiefonds en de in de verordening 
gestelde eisen is besloten het onderzoek van de LSE voort te zetten door een complete studie te laten 
uitvoeren. Daartoe is een aankondiging gepubliceerd in het Publikatieblad van 5 november 1994. 
^ 
4.7 Coördinatie en coherentie met de andere instrumenten 
Bij de instelling van het Cohesie-fmancieringsinstrument heeft de Raad duidelijk bevestigd dat er 
behoefte is aan coördinatie van de verschillende communautaire instrumenten die werkzaam zijn op 
milieugebied en op het gebied van de transeuropese vervoersnetwerken. 
Diverse regelingen en procedures maken het mogelijk zich ervan te vergewissen of op correcte wijze 
aan deze coördinatie-eis is voldaan. 
4.7.1 Structuurfondsen 
De Structuurfondsen, en vooral het EFRO en in mindere mate ook het EOGFL-Oriëntatie, kunnen een 
aanleiding zien om soortgelijke projecten te financieren als die welke worden ingediend voor het 
Cohesie-fmancieringsinstrument. 
Er moesten dus voorzorgsmaatregelen worden genomen tegen het risico van dubbele financiering. 
Daartoe zijn coördinatiebepalingen opgenomen in de verordening van de Raad tot instelling van het 
Cohesie-financieringsinstrument. In artikel 7 betreffende cumulatie en overlapping is bepaald dat voor 
geen enkele uitgavenpost tegelijk steun uit het Cohesie-fmancieringsinstrument en steun uit de 
Structuurfondsen kunnen worden toegekend. Met deze bepaling wordt niet beoogd het combineren 
van verschillende instrumenten in de financiële opzet van een project te verbieden, maar wel ervoor 
te zorgen dat voor uitgaven betreffende een zelfde projectstadium geen financiële steun uit twee 
instrumenten kan worden toegekend, wat het toezicht en de controle op de communautaire 
bijstandsverlening onmogelijk zou maken. 
Ten aanzien van de coördinatieprocedures zijn verschillende maatregelen genomen. 
In de eerste plaats heeft de Commissie willen zorgen voor een algehele coördinatie bij de opstelling 
van de communautaire bestekken (CB's) voor de regio's van doelstelling 1, aangezien drie van de vier 
onder het Cohesiefonds vallende landen ook in hun geheel in aanmerking komen voor bijstand uit de 
Structuurfondsen in het kader van doelstelling 1. Spanje is een bijzonder geval omdat slechts een deel 
van zijn grondgebied voor steun uit de Structuurfondsen in aanmerking komt. In de CB's die de 
Commissie voor deze vier landen goedkeurt, wordt uitdrukkelijk verwezen naar de bijstandsverlening 
uit het Cohesiefonds, die ter indicatie in het algemene financieringsplan van de CD's wordt vermeld. 
Inhoudelijk zijn de CB's op gecoördineerde wijze voorbereid door de verschillende betrokken diensten 
van de Commissie, waaronder de met het Cohesiefonds belaste dienst, om te bepalen welke 
verschillende bijstandsstrategieën in elk van de betrokken landen dienen te worden opgezet. 
Aan de coördinatie van de actie zelf moest nog meer aandacht worden besteed aangezien de 
Structuurfondsen hoofdzakelijk met operationele programma's werken, terwijl uit het Cohesie-
financieringsinstrument en het Cohesiefonds uitsluitend steun wordt verleend voor afzonderlijke 
projecten, voor projectfasen of voor groepen van projecten. Vanaf de inwerkingtreding van het 
Cohesie-financieringsinstrument zijn nieuwe coördinatieprocedures ingesteld om te controleren of de 
door dit instrument in aanmerking te nemen projecten of projectfasen niet reeds waren opgenomen in 
vormen van bijstandsverlening die de Commissie in het kader van de CB's voor de periode 1989-1993 
had goedgekeurd. 
Daartoe is voorgeschreven dat voordat de Commissie bijstand uit het Cohesie-fmancieringsinstrument 
of het Cohesiefonds toekent, eerst overleg moet worden gepleegd met de diensten die de 
Structuurfondsen beheren. Deze procedure heeft met succes gefunctioneerd aangezien de met het 
beheer van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds belaste diensten tegen geen enkele van de 
beschikkingen in het kader van dit nieuwe instrument bezwaar hebben hoeven te maken. Deze 
diensten hebben integendeel de nodige controlemaatregelen genomen om te garanderen dat geen 
enkele uitgavenpost door twee Fondsen tegelijk kan worden gefinancierd. 
In de derde plaats heeft de Commissie, met het oog op de toepassing van de genoemde bepaling 
inzake cumulatie en overlapping, de in de verordening gebruikte begrippen nader verduidelijkt. 
Met deze procedures is het gelukt om te voorkomen dat zich gevallen van dubbele financiering hebben 
voorgedaan. Daarentegen is het wel voorgekomen dat verschillende stadia van een zelfde project door 
een Lid-Staat voor twee verschillende instrumenten zijn aangemeld. Dit is geheel en al in 
overeenstemming met de regeling, waarin is bepaald dat de gecumuleerde communautaire steun tot 
90 % van de totale uitgaven mag bedragen. Deze bepaling geeft aan dat de Raad ervoor heeft 
gekozen om maximale communautaire bijstand te verlenen voor sommige projecten die voor de Unie 
van bijzonder belang zijn. 
4.7.2. Begrotingslijn van DG VTI 
Uit de jaarlijkse begrotingslijn die door DG VII wordt beheerd, worden subsidies toegekend voor 
vervoersprojecten die door de Lid-Staten worden ingediend. Omdat het om soortgelijke projecten kan 
gaan als die welke door het Cohesie-financieringsinstrument worden ondersteund, is in artikel 6, lid 2, 
van de Verordening betreffende het Cohesie-fmancieringsinstrument bepaald dat zorg moet worden 
gedragen voor "de coördinatie en de samenhang van de in het kader van deze verordening ondernomen 
projecten met de maatregelen die met bijdragen .... uit andere financieringsinstrumenten van de 
Gemeenschap worden ondernomen". Nog afgezien van het feit dat het in het algemeen wenselijk is 
om de steunverlening van de Gemeenschap voor projecten in de vervoerssector te coördineren, gelden 
er ook voorwaarden voor de financiering van projecten door verschillende instrumenten. Anders dan 
bij de Structuurfondsen (zie het bovenstaande punt) kunnen voor een project of een stadium van een 
project wel een subsidie uit het Cohesie-fmancieringsinstrument en een subsidie uit de begrotingslijn 
van DG VII naast elkaar worden toegekend, op voorwaarde dat aan een specifieke voorwaarde wordt 
voldaan : krachtens artikel 7, lid 2, van het Cohesie-fmancieringsinstrument is "gecumuleerde bijstand 
uit het financieringsinstrument en andere communautaire bronnen" toegestaan, op voorwaarde dat deze 
niet meer dan 90 % van de totale uitgaven beloopt. 
H 
Sinds de instelling van het Cohesie-fmancieringsinstrument hebben het Cohesiefonds en DG VII 
nauwe contacten onderhouden, niet alleen om te zorgen voor een coherente beleidsaanpak van de 
projecten op het gebied van de vervoersinfrastructuur, maar ook om erop toe te zien dat de 
voorschriften van de verordening worden nageleefd. 
Daartoe vinden er niet alleen regelmatig besprekingen plaats maar geeft het Cohesiefonds ook alle 
steunaanvragen voor vervoersprojecten, met inbegrip van de in de projectdocumenten opgenomen 
gedetailleerde financiële informatie, aan DG VII door met het verzoek eventuele op- en aanmerkingen 
kenbaar te maken. DG VII en andere betrokken diensten binnen de Commissie worden geraadpleegd 
telkens wanneer van de Lid-Staat het eerste voorstel voor een project wordt ontvangen, en vervolgens 
ook wanneer een ontwerp-beschikking van de Commissie tot toekenning van bijstand voor het project 
is opgesteld. DG VII laat op zijn beurt elk jaar het programma van de projecten die de Lid-Staten 
voor steun uit zijn begrotingslijn hebben voorgedragen, voor het leveren van commentaar circuleren 
bij alle belanghebbende diensten van de Commissie. Het Cohesiefonds neemt ook deel aan alle 
vergaderingen van het Comité voor de Vervoersinfrastructuur, dat het forum is waar met de Lid-Staten 
wordt gesproken en overeenstemming wordt bereikt over het jaarlijkse programma van door DG VII 
te steunen projecten. 
4.7.3 Programma LIFE 
Er vindt een algemene coördinatie plaats met de diensten van de Commissie die verantwoordelijk zijn 
voor het milieubeleid, welke diensten vóór elke beschikking tot toekenning van bijstand uit het 
Cohesie-financieringsinstrument of het Cohesiefonds moeten worden geraadpleegd, maar daarnaast 
moet er ook op worden toegezien dat de projecten die de Lid-Staten in het kader van het programma 
LIFE indienen, niet tweemaal worden gefinancierd. 
Dank zij de aard van de LIFE-projecten enerzijds, en de wijze waarop het LIFE-instrument wordt 
beheerd (indiening van duidelijk omschreven indivuduele projecten) anderzijds, kan voor een zeer 
goede coördinatie tussen beide instrumenten worden gezorgd. 
Deze coördinatie vindt plaats doordat de met het Cohesiefonds belaste dienst de aan het Comité van 
Beheer voor LIFE voorgelegde projecten systematisch bekijkt en ook deelneemt aan de 
werkzaamheden van dit comité. 
Tot dusver heeft de Commissie geen enkel project gevonden dat voor de twee instrumenten was 
ingediend, met uitzondering van het project SAICA (geautomatiseerd informatiesysteem betreffende 
de waterkwaliteit) waarvoor de Spaanse autoriteiten een LIFE-subsidie hebben aangevraagd en 
verkregen voor het gedeelte dat op de studie betrekking heeft, en daarnaast een subsidie uit het 
Cohesie-fmancieringsinstrument voor de uitvoering van de eigenlijke investeringswerkzaamheden. 
4.7.4 Europese Investeringsbank 
Aangezien de EIB in de cohesielanden, en vooral in Spanje en Portugal, soms belangrijke leningen 
verstrekt voor de financiering van projecten op soortgelijke werkterreinen als die van het Cohesie-
financieringsinstrument, diende een ad-hoc-systeem te worden opgezet voor de uitwisseling van 
informatie tussen de Commissie en de Bank over de door de Lid-Staten ingediende bijstandsaanvragen. 
Besloten werd om in het kader van de samenwerking met de EIB regelmatig aan deze instelling een 
lijst te doen toekomen van alle bij de Commissie ingediende projecten; is er sprake van 
medefinanciering door de EIB, dan wordt het complete dossier aan de Bank bezorgd. Voorts wordt 
regelmatig samen vergaderd om na te gaan welke problemen zich bij specifieke projecten zouden 
kunnen voordoen. 
De EIB van haar kant raadpleegt volgens de gebruikelijke procedure de Commissie wanneer bij haar 
een leningsaanvraag wordt ingediend. 
Deze regelmatige uitwisselingen van informatie maken het in de eerste plaats mogelijk om na te gaan 
of de leningsplafonds van de EIB niet worden overschreden, en voorts garanderen zij een goede 
combinatie van subsidies en leningen in het geval van gezamenlijk gefinancierde projecten. 
3* 
4.8 Rol van de Europese Investeringsbank bij de evaluatie van de projecten 
4.8.1 Het beginsel 
In de conclusies van de Europese Raad van Edinburgh staat uitdrukkelijk dat de EIB op verzoek van 
de Commissie een rol kan spelen in de evaluatie van de projecten die bij het Cohesie-
financieringsfonds en het Cohesiefonds worden ingediend. 
In artikel 9, lid 8, van de Verordening van de Raad tot instelling van het Cohesie-
financieringsinstrument is dit als volgt juridisch vastgelegd : "Om toe te zien op de doeltreffendheid 
van de communautaire bijstand, onderwerpen de Commissie en de betrokken begunstigde Lid-Staten, 
in voorkomend geval in samenwerking met de Europese Investeringsbank, de projecten systematisch 
aan een evaluatie". In de verordening tot oprichting van het Cohesiefonds zelf is de rol van de EIB 
in de evaluatie nog versterkt. 
4.8.2 De uitvoering 
Afspraken tussen de Commissie en de EIB 
Om de EIB in staat te stellen een effectieve rol in de evaluatie van de projecten te spelen, hebben de 
Commissie en de Bank een kaderakkoord uitgewerkt waarin de praktische regeling voor de 
samenwerking tussen beide instellingen uitvoerig is beschreven. Dit akkoord is op 23 september 1993 
ondertekend. 
Dat akkoord is er niet alleen op gericht de in punt 4.7.4 van dit verslag bedoelde coördinatie en 
wederzijdse informatieverschaffing te regelen, maar vooral ook de Commissie te laten profiteren van 
de deskundigheid van de EIB wat de evaluatie betreft van infrastructuurprojecten op vervoersgebied 
en ook van milieuprojecten, voor welke sectoren de leningen van de Bank belangrijk zijn. Dat de EIB 
wordt betrokken bij de evaluatie van sommige projecten die voor steun uit het Cohesie-
fmancieringsinstrument worden ingediend, verandert niets aan de respectieve bevoegdheden van elke 
instelling, waarbij de Commissie moet toezien op de naleving van het communautaire beleid en de 
eindbeslissing over de toekenning van bijstand moet nemen. 
Op de deskundigheid van de Bank wordt een beroep gedaan voor de evaluatie van hetzij projecten 
waarvoor geen EIB-lening wordt verstrekt, hetzij projecten waarvoor zowel een subsidie uit het 
Cohesie-fiancieringsinstrument als een lening van de Bank wordt verstrekt. 
Voor het eerste type projecten is een evaluatieprocedure op twee niveaus opgezet : een evaluatie op 
basis van het dossier (de zogenoemde "eerste reactie") en dan zo nodig, en uitsluitend op verzoek van 
de Commissie, een grondige evaluatie waarbij onder meer bezoeken ter plaatse worden gebracht door 
de EIB, die tegenover de initiatiefnemer van het project als deskundige van de Commissie fungeert. 
Deze rol van de Bank is een van de meest innovatieve aspecten van het kaderakkoord in vergelijking 
met de gebruikelijke samenwerking in het kader van de Structuurfondsen. 
Resultaten van de samenwerking 
Dank zij deze nauwe samenwerking op evaluatiegebied kan van de deskundigheid van de EIB ten 
aanzien van de economische en financiële aspecten van de projecten worden geprofiteerd, waarbij het meer 
in het bijzonder gaat om de sociaal-economische voordelen ervan, de vraag in hoeverre de opgegeven kosten 
reëel zijn in vergelijking met de kosten die gewoonlijk bij soortgelijke projecten worden geconstateerd, de 
berekening van de opbrengsten die door de investering zullen worden gegenereerd, de betrouwbaarheid van 
de initiatiefnemer van het project en de relevantie van de door de Lid-Staten gebruikte evaluatiemethoden. 
Zonder dat daarom de economische rechtvaardiging van een project ter discussie wordt gesteld, kan deze 
evaluatie bepaalde tekortkomingen van het ingediende dossier aan het licht brengen, wat dan in sommige 
gevallen na overleg met de Lid-Staat tot een aanpassing van het project kan leiden. 
Op de deskundigheid van de EIB is een beroep gedaan voor een groot aantal dossiers, niet alleen op 
vervoersgebied, en dan vooral met betrekking tot havens, vliegvelden, spoorwegen, wegen en snelwegen, maar 
ook op milieugebied. In deze laatste sector is de EIB vooral betrokken bij de evaluatie van stuwdammen, 
afvalwaterzuiveringsinstallaties en systemen voor de behandeling van afvalstoffen. 
Behalve in de gevallen waarin de Commissie om een evaluatie had verzocht, heeft zij ook van de ervaring 
van de Bank kunnen profiteren voor projecten die zowel met een lening als met een communautaire subsidie 
worden gefinancierd. 
In de periode van september 1993 tot en met september 1994 zijn in het kader van de samenwerking tussen 
de Commissie en de EIB door deze laatste evaluaties en uitvoerige gegevens beschikbaar gesteld voor 
43 projecten of groepen van projecten. Daarnaast heeft de Commissie specifieke evaluatieverzoeken gedaan 
voor 40 projecten, waarvan er 37 alleen maar tot een eerste reactie hebben geleid, en 3 ook tot een grondige 
evaluatie. 
S 
4.9 Coördinatie met de groep-Christophersen 
Het Cohesiefonds heeft de werkzaamheden van de "groep Christophersen", die na de Europese Raad 
van Brussel in december 1993 is opgericht om de uitvoering van de transeuropese netwerken op 
vervoers- en energiegebied (en later ook op milieugebied) te versnellen, nauwlettend gevolgd. Deze 
groep van persoonlijke vertegenwoordigers van de staatshoofden en regeringsleiders heeft vanaf januari 
1994 regelmatig vergaderd om de Commissie behulpzaam te zijn bij het sturen en coördineren van 
de werkzaamheden op dit gebied. Op basis van overeengekomen criteria heeft deze groep een lijst 
opgesteld van prioritaire projecten die van essentieel belang zijn voor de voltooiing van de 
transeuropese netwerken, en heeft de groep impulsen aan deze projecten helpen geven en obstakels 
voor de voltooiing ervan helpen opsporen. 
In de vervoerssector heeft de groep Christophersen de hoogste prioriteit toegekend aan elf projecten, 
waarvan er vier in de cohesielanden moeten worden uitgevoerd : de hoge-snelheidstrein in het zuiden 
(Madrid-Barcelona-Perpignan en Madrid-Vitoria Dax), de snelweg Patras-Athene-Thessaloniki-
Grieks/Bulgaarse grens en de snelweg Via Egnatia, de wegcorridor Lissabon-Valladolid en de 
spoorverbinding Cork-Dublin-Belfast-Larne. Voor deze projecten is reeds circa 176 miljoen ecu aan 
bijstand uit het Cohesie-fmancieringsinstrument goedgekeurd en bij de Commissie zijn momenteel ook 
nog aanvullende verzoeken om bijstand in behandeling. 
Het Cohesiefonds heeft deelgenomen aan de vergaderingen van de groep-Christophersen en heeft tot 
taak gekregen werkvergaderingen over twee van de prioritaire projecten te organiseren. Deze 
werkvergaderingen hebben tot doel de verschillende bij de projecten betrokken partijen samen te 
brengen, van gedachten te wisselen over de huidige gang van zaken en ideeën voor een snellere 
uitvoering van de projecten te bespreken, waaronder de mogelijkheden voor een financiële bijdrage 
van de particuliere sector. 
81 
HOOFDSTUK V 
TOEZICHT EN CONTROLE 
5.1. Toezichtcomité - Spanje : 
De eerste vergadering van het Toezichtcomité is op 18 mei 1994 in Madrid gehouden. In 
die vergadering zijn regels vastgesteld voor de werking van het Comité (samenstelling, 
frequentie van de vergaderingen). Ook zijn technische vraagstukken in verband met de 
wijziging van de financieringsplannen voor projecten en van de beschikkingen van de 
Commissie tot goedkeuring van projecten alsmede diverse vraagstukken inzake tussentijdse 
betalingen besproken. 
Voor elk project is de stand van uitvoering per 31 december 1993 bekeken. Voor talrijke 
projecten zijn er verschillen t.o.v. de oorspronkelijke vooruitzichten. Dat is een gevolg van 
aanloopmoeilijkheden in het eerste jaar van toepassing van het nieuwe 
financieringsinstrument. 
De voortgang van de projecten werd over het algemeen bevredigend geacht, vooral als men 
in aanmerking neemt dat talrijke projecten pas in de laatste maanden van 1993 zijn 
goedgekeurd. Niettemin is bij bepaalde projecten inzake milieubescherming enige 
achterstand geconstateerd. 
5.2. Toezichtcomité - Portugal : 
Na een voorbereidende vergadering, op 24 maart 1994, is op 28 april 1994 het 
Toezichtcomité voor het Cohesie-fmancieringsinstrument in Portugal opgericht. 
Tijdens de eerste zitting is een aantal onderwerpen besproken. 
Zo heeft er een gedachtenwisseling plaatsgevonden over het voorstel voor een huishoudelijk 
reglement van het Comité, waarbij verschillende amendementen werden ingediend met name 
inzake de mogelijkheid subcomités op te richten en de regionale en plaatselijke overheden 
daaraan te laten deelnemen. 
Bovendien is de voortgang van de projecten geanalyseerd. Mede omdat de 
uitvoeringsverslagen voor 1993 niet voor alle projecten beschikbaar waren - dit gold met 
name voor de projecten die het milieu betreffen - is echter overeengekomen de besluiten 
over wijzigingen in de projecten tot een volgende vergadering uit te stellen. 
Voorts heeft het Comité, nadat was uiteengezet hoe het staat met de aanvragen die bij de 
Commissie in behandeling zijn, de vooruitzichten op middellange termijn in verband met de 
strategie voor het toekomstige Cohesiefonds in Portugal besproken. 
De tweede vergadering van het Comité heeft op 30 juni 1994 plaatsgehad. 
Daar zijn onder meer de bovengenoemde punten behandeld. 
ga. 
Het huishoudelijk reglement van het Comité en de ontwerp-notulen van de vorige 
vergadering werden goedgekeurd. 
Aan de hand van vooraf aan de Commissie toegezonden documentatie kon de stand van 
uitvoering van de projecten diepgaand worden behandeld, zodat een standpunt kon worden 
bepaald inzake de herprogrammering van enkele projecten. Voor een bepaald aantal 
projecten op het gebied van milieubescherming werd enige vertraging geconstateerd. 
Ook de betalingen, de aanvragen die in behandeling zijn en de projecten die in de toekomst 
zullen worden ingediend, zijn aan de orde gekomen. 
5.3. Toezichtcomité - Griekenland : 
Na zijn oprichting is het Toezichtcomité voor projecten van het Cohesiefonds op 28.3.1994 
in een voorbereidende vergadering en op 13.7.1994 in een eerste officiële vergadering 
bijeengekomen. Het Comité dat wordt voorgezeten door de Secretaris-generaal van het 
Ministerie van Economische zaken,bestaat uit de secretarissen-generaal van de zeven andere 
ministeries die betrokken zijn bij het optreden van het Fonds, vertegenwoordigers van de 
Commissie, namelijk van de betrokken directoraten-generaal, vertegenwoordigers van de 
EIB en vertegenwoordigers van de Griekse ministeries. 
Het Comité heeft synthesetabellen per beschikking en per project, alsmede verslagen per 
project onderzocht. 
Bovendien is een speciaal toezichtcomité opgericht voor het grote project ter verbetering 
van de watervoorziening van de Griekse hoofdstad. Dit Comité is op 13.6.1994 en op 
19.10.1994 bijeengekomen. 
Het Comité wordt voorgezeten door de Secretaris-generaal van het Ministerie van Openbare 
werken en bestaat uit vertegenwoordigers van andere ministeries, van de Commissie 
(betrokken directoraten-generaal) en van de EIB. 
In de vergadering van het Comité van 13 juli 1994 is op de volgende punten vooruitgang 
gemeld : 
verbetering van de watervoorziening van de hoofdstad (groot project van Evinos) : 
60 % van de voor dit project toegewezen kredieten is besteed 
alle projecten voor milieubescherming : 49 % van de toegewezen kredieten is 
besteed; het gaat hier o.a. om : 
watertoevoer en zuivering van afvalwater : 61 % van de toegewezen kredieten 
is besteed, natuurbescherming : 61 % van de toegewezen kredieten is besteed, 
andere : 5 % van de toegewezen kredieten is besteed. 
Het merendeel van deze projecten, respectievelijk eerste fasen van projecten loopt op 
31.12.1994 af. 
$3 
Terwijl de voortgang van de milieuprojecten globaal genomen bevredigend kan worden 
geacht, is op het gebied van het vervoer een verontrustende situatie ontstaan doordat de 
projecten met name door moeilijkheden met de overheidsopdrachten slechts in beperkte 
mate zijn uitgevoerd . De Commissie is hierover met de Griekse instanties in overleg 
getreden. 
5.4. Toezichtcomité: Ierland 
Op 2 februari 1993 heeft in Dublin een voorbereidende vergadering van het Toezichtcomité 
plaatsgehad. 
Het Directoraat Cohesiefonds van het Secretariaat-generaal vertegenwoordigde er de 
Commissie. Een hoge ambtenaar van het Ministerie van Financiën trad op als voorzitter. 
De ministeries van milieuaangelegenheden, vervoer, energie en communicatie, scheepvaart 
en openbare werken waren vertegenwoordigd. 
Enige tijd vóór de vergadering was er reeds contact geweest tussen de Commissie en het 
Ministerie van Financiën om het huishoudelijk reglement van het Comité op te stellen. Dit 
is in de vergadering officieel goedgekeurd. 
Er werden geen documenten aan het comité voorgelegd, maar wel werd door elk 
departement mondeling verslag uitgebracht over de voortgang van de projecten waarvoor het 
verantwoordelijk is. De voor de uitvoering van de projecten verantwoordelijke instanties 
achten de vorderingen tot dusver bevredigend. 
De rest van de vergadering was hoofdzakelijk gewijd aan de behoefte aan informatie, met 
name de documentatie die in de regel nodig zou zijn voor latere vergaderingen van het 
comité en aan procedurele vraagstukken, zoals bv. de prodecures om reeds eerder 
goedgekeurde projecten te wijzigen. 
Er is overeengekomen dat de Ierse autoriteiten zo spoedig mogelijk financiële tabellen en 
verslagen over de voortgang van de projecten inclusief de uitgaven tot en met eind 1993 
zouden opstellen en dat dit de basisdocumentatie zou vormen voor de eerste officiële 
vergadering van het comité. 
De volgende vergadering heeft plaatsgevonden op 21 juni. De Ierse regering was 
vertegenwoordigd door dezelfde ministeries als op 2 februari. De Commissie was 
vertegenwoordigd door het Secretariaat-generaal, DG VII en DG XI. De EIB was 
uitgenodigd voor alle vergaderingen van het Toezichtcomité maar was bij deze gelegenheid 
niet aanwezig. 
Het comité kreeg verslagen voorgelegd die evenwel niet alle voor het toezicht noodzakelijke 
informatie bevatten; met name ontbraken materiële indicatoren waaruit de voortgang van de 
projecten kon worden afgeleid. Er werd overeengekomen dat de Commissie en het 
Ministerie van Financiën kort na de vergadering een definitieve reeks documenten zouden 
opstellen die voor alle toekomstige vergaderingen van het comité gebruikt zouden worden. 
Alle ministeries brachten mondeling verslag uit over de voortgang van de projecten. De 
z?V 
voortgang bleek over het algemeen bevredigend, hoewel duidelijk was dat de 
financieringsplannen van vele projecten gewijzigd zullen moeten worden, hoofdzakelijk 
omdat die projecten later in 1993 zijn begonnen dan oorspronkelijk de bedoeling was. Er is 
geen datum vastgesteld voor de volgende vergadering aangezien eerst overeenstemming 
moest worden bereikt over standaardtabellen voor het toezicht. 
•gs 
5.5. Controlebezoeken door de diensten van de Commissie in het kader van het financiële beheer 
van de goedgekeurde projecten . 
Op grond van artikel 9, lid 3 en lid 9, van Verordening (EEG) nr. 792/93 van de Raad heeft 
de Commissie stappen ondernomen om enerzijds de juistheid van de door de Lid-Staten ter 
staving van hun bijstandsaanvragen verstrekte gegevens te controleren en anderzijds na te 
gaan of de administratieve en boekhoudkundige stukken met betrekking tot de projecten 
waarvoor financiële bijstand in het kader van het Cohesie-financieringsinstrument is 
verstrekt, wel degelijk bestaan. 
Doordat een zekere prioriteit werd toegekend aan snelle uitvoering van de verordening door 
de goedkeuring van de bijstandsbeschikkingen voor de door de Lid-Staten ingediende 
projecten, konden de eerste controlebezoeken pas in het begin van het begrotingsjaar 1994 
plaatsvinden. 
De controlebezoeken door de diensten van de Commissie in het kader van het toezicht op 
het beheer en de deugdelijke uitvoering van de goedgekeurde projecten zijn hieronder 
opgesomd : 
a) Controlebezoeken van Directoraat H van het Secretariaat-generaal en gecontroleerde 
projecten : 
Spanje van 16 tot en met 19/5/1994, voor controle op de projecten : 
93/11/65/010, 93/11/65/010, 
Portugal van 18 tot en met 20/7/1994, voor controle op de projecten : 
93/10/65/006, 
93/10/61/006, 93/10/61/014, 93/10/61/015, 93/10/61/018, 93/10/61/019, 
Ierland van 20 tot en met 21/6/1994, voor controle op de projecten : 
93/07/65/007, 93/07/65/008 
93/07/61/031, 93/07/61/038, 
Griekenland : 
van 18 tot en met 21/4/1994, voor controle op de projecten : 
93/09/65/001, 93/09/65/009 
van 13 tot en met 16/6/1994, voor controle op de projecten : 
93/09/61/001, 93/09/61/002, 93/09/61/003, 93/09/61/004, 93/09/61/005, 
93/09/61/006, 93/09/61/007, 93/09/61/008, 93/09/61/012, 93/09/61/013, 
93/09/61/014. 
b) Technische verificaties in samenwerking met wetenschappelijk adviseurs. 
Specifieke dienstreizen voor de technische evaluatie van de projecten en/of de 
voortgang van de werkzaamheden kunnen ook aan daartoe in het kader van de 
technische bijstand gekozen adviseurs worden toevertrouwd (zie 2.4 en bijlage 12). 
Tot dusver heeft de Commissie weinig van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. 
%6 
5.6. Rol van de EIB 
De rol van de EIB met betrekking tot het toezicht op projecten van het Cohesie-
financieringsinstrument of van het Cohesiefonds is uitdrukkelijk bepaald in de verordening 
van de Raad, die stipuleert dat de Europese Investeringsbank in de in elke begunstigde Lid-
Staat ingestelde Toezichtcomités vertegenwoordigd moet zijn. 
De EIB heeft daadwerkelijk aan de vergaderingen van de comités deelgenomen. 
Voorts wordt de Bank uitgenodigd deel te nemen aan de speciale Toezichtcomités voor 
grote projecten. Die deelneming van de Bank is met name onmisbaar bij grote projecten 
waarvoor zij leningen heeft verstrekt. 
Behalve deze in de verordening voorgeschreven medewerking verstrekt de EIB, die over 
eigen toezichtprocedures beschikt voor door haar gefinancierde projecten, de Commissie 
technische bijstand voor projecten die zij reeds voor een deel via een lening gefinancierd 
heeft en waarvoor de Lid-Staat om een aanvullende subsidie van het Cohesie-
financieringsinstrurnent of van het Cohesiefonds verzoekt. 
5.7. Fraude 
Voor de op grond van Verordening (EEG) nr. 792/93 van de Raad goedgekeurde projecten 
is de Commissie geen enkel geval van fraude of onregelmatigheid gemeld. 
5.8. Lopende gerechtelijke procedures 
Voor de op grond van Verordening (EEG) 792/93 van de Raad goedgekeurde projecten 
loopt, voor zover de Commissie bekend is, geen enkele gerechtelijke procedure. 
Zie bijlage - 12 
Lijst van studies en technische ondersteuningsmaatregelen 1993/1994 (Cohesie-
financieringsinstrument) 
-è^ 
Hoofdstuk 6 - Informatie- en bekendmaking 
6.1. Jaarverslag 
Dit jaarverslag vormt het voornaamste middel voor een regelmatige, zo volledig mogelijke 
informatie over de werking van het Cohesie-financieringsinstrument en de projecten 
waarvoor bijstand wordt verleend. 
Volgens de reglementering is het verslag voornamelijk bedoeld om de instellingen van de 
Gemeenschap te informeren. 
De Commissie vindt echter, dat dit verslag op grote schaal verspreid moet worden, opdat 
het gebruikt kan worden door de diverse partners in de Lid-Staten, zowel de regionale en 
plaatselijke overheden als de sociaal-economische kringen die al dan niet rechtreeks 
deelnemen aan de uitvoering van de projecten. 
6.2. Informatie ten behoeve van de Lid-Staten 
Artikel 10, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 792/93 van de Raad van 30 maart 1993 tot 
instelling van een Cohesie-financieringsinstrument bepaalt dat de Commissie jaarlijks een 
verslag moet indienen. Overeenkomstig door de Commissie aangegane politieke 
verbintenissen is om de zes maanden een informatievergadering gehouden ten behoeve van 
de Lid-Staten. 
In dat kader heeft het Cohesiefonds tot dusver drie vergaderingen georganiseerd, 
respectievelijk op 22/10/93, 6/5/94 en 14/11/94. Tijdens die vergaderingen hebben de Lid-
Staten de voor hen bestemde informatie ontvangen. 
6.3. Informatie ten behoeve van de sociale partners 
Ook hebben tot dusver drie vergaderingen, respectievelijk op 11/10/93, 4/2/94 en 16/9/94 
plaatsgevonden met de sociale partners (Economisch en Sociaal Comité, Europees Centrum 
van Gemeenschapsbedrijven en UNICE), om hen in staat te stellen de activiteiten van het 
Cohesiefonds en de gekozen projecten te volgen en de verdeling vervoer-
milieubescherming na te trekken. 
2?V 
6.4. Informatievergaderingen met de betrokken kringen 
Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen de informatieactiviteiten op initiatief van 
het Cohesiefonds, met medewerking van de delegaties en de voorlichtingsbureaus van de 
Commissie, en de activiteiten op initiatief van diverse instellingen. Qua organisatie is er 
tussen beide soorten activiteiten weinig verschil : twee uur uiteenzetting en toelichting aan 
de hand van uiteenlopend audiovisueel materiaal, gevolgd of voorafgegaan door een 
persconferentie. Documentatie over het Cohesiefonds, het doel waarvoor het is opgericht, de 
wijze van functioneren en de gefinancierde projecten wordt ter beschikking van de 
deelnemers gesteld. Hier volgt een chronologische opsomming van de gehouden 
vergaderingen. 
Lissabon, 26 oktober 1993. Met medewerking van het voorlichtingsbureau van de 
Commissie in Lissabon en het Ministerie voor het Plan georganiseerde 
informatievergadering over het Cohesiefonds. Er waren circa 200 deelnemers. 
Parijs, 15 december 1993. Met medewerking van het voorlichtingsbureau van de 
Commissie te Parijs, Sources d'Europe en het Franse Centrum van Buitenlandse Handel 
georganiseerde informatievergadering over het Cohesiefonds voor circa 300 leidinggevende 
personeelsleden van Franse bedrijven die nadere informatie wensten over de door het Fonds 
geboden mogelijkheden. 
Londen, 22 april 1994. Door het Cohesiefonds in de kantoren van het voorlichtingsbureau 
van de Commissie gehouden lezing over de door het Fonds geschapen mogelijkheden voor 
directe en indirecte investeringen. Circa 40 vertegenwoordigers van industrie, 
adviesdiensten, banken, corps diplomatique, universiteiten en ministeries hebben de lezing 
bijgewoond. 
Madrid, 17 mei 1994. Op initiatief van de Spaanse Confederatie van 
Ondernemersverenigingen (CEOE) georganiseerde studiebijeenkomst over het Cohesiefonds. 
De genodigden vertegenwoordigden regionale, provinciale en sectorale organisaties alsmede 
werkgeversverenigingen en bij de CEOE aangesloten verenigingen. De bijeenkomst was in 
het bijzonder gericht op de ondernemers in de banksector, de vervoers- en 
milieuinfrastructuur en meer in het bijzonder de werkgevers in de elektriciteits- en de 
bouwsector. Er waren circa 80 deelnemers. 
Bonn, 24 juni 1994. Op initiatief van de Deutsche Industrie und Handel stag, in 
samenwerking met het voorlichtingsbureau van de Commissie in Bonn, voor de Duitse 
ondernemingen georganiseerde en door Commissaris Schmidhuber bijgewoonde 
studiebijeenkomst. Er is bij die gelegenheid duidelijk op gewezen dat ondernemingen uit de 
gehele Gemeenschap kunnen deelnemen aan inschrijvingen voor overheidsopdrachten en op 
die manier betrokken kunnen zijn bij de actie van het Fonds in de begunstigde Lid-Staten. 
Er waren circa 90 deelnemers. 
-$'3 
Kopenhagen en Aarhus, 29 en 30 augustus 1994. In het kader van een reeks informatieve 
lezingen voor het Deense bedrijfsleven op initiatief van het Deense Ministerie van 
Buitenlandse zaken georganiseerde informatiebijeenkomst over de activiteiten van het 
Cohesiefonds. De bijeenkomst had ten doel de bedrijven te informeren over de 
investeringsmogelijkheden in door het Cohesiefonds medegefinancierde projecten. Dank zij 
deze lezingen, waaraan in totaal 170 personen hebben deelgenomen, kon er duidelijk de 
aandacht op worden gevestigd hoe belangrijk de aan de begunstigde Lid-Staten verleende 
steun is en welke indirecte gevolgen de bijstand heeft voor de andere landen van de 
Gemeenschap. 
Londen, 13 september 1994. Deze voorlichtingsbijeenkomst voor het Engelse zakenleven 
werd georganiseerd door de London School of Economics, met medewerking van het 
Ministerie van Handel en industrie. In de media werd aan deze bijeenkomst aandacht 
besteed via een interview in de Financial Times, een televisiereportage vóór de 
bijeenkomst, en een radiouitzending op de ochtend zelf. Er waren 125 deelnemers. 
Brussel, 22 september 1994. Een door de Belgische Dienst voor de Buitenlandse Handel 
ten behoeve van de Belgische ondernemingen georganiseerde informatiebijeenkomst over 
het Cohesiefonds. De Commissie werd verzocht hieraan deel te nemen om uiteen te zetten 
volgens welke principes en regels het Cohesiefonds werkt. Tevens werd bij deze 
gelegenheid de prijs voor de buitenlandse handel uitgereikt; dat is een beloning voor door 
studenten aan de universiteit verrichte werkzaamheden betreffende de door de oprichting van 
dit nieuwe communautaire instrument ontstane nieuwe afzetgebieden. 
Dublin, 13 oktober 1994. Ter gelegenheid van het bezoek van Commissaris Schmidhuber is 
in samenwerking met het voorlichtingsbureau van Dublin een door het Cohesiefonds 
gefinancierde informatievergadering georganiseerd ten behoeve van de bij de lopende 
projecten betrokken personen. Er waren circa 40 deelnemers. Zij vertegenwoordigden de 
Ministeries van Milieubescherming, Financiën en andere regeringsdiensten, de Bank van 
Ierland en de landbouwersorganisaties. 
O-
6.5. Studiebijeenkomsten over het financiële beheer 
In het kader van de voorlichting door de Commissie hebben eerst in Griekenland en 
vervolgens ook in Portugal opleidingsacties plaatsgevonden. Het was de bedoeling de 
beheerders van de nationale en regionale dossiers vertrouwd te maken met de toepassing 
van de verordening tot instelling van een Cohesie-fmancieringsinstrument, zowel ten aanzien 
van de bij de bijstands- en betalingsaanvragen te verstrekken documentatie als van het 
financieel beheer van de verleende bijstand : voorschotten, tussentijdse betalingen, materiële 
indicatoren, berekeningen en certificering. 
Uit de grote opkomst blijkt hoeveel belang wordt gehecht aan de opleiding en hoe 
noodzakelijk deze is. Zoals verwacht heeft dit geresulteerd in een verbeterde kwaliteit van 
de ingediende aanvragen. 
6.6. Door de Commissie gehanteerde voorlichtingsinstrumenten 
a) Bekendmaking van beschikkingen 
Overeenkomstig het bepaalde in de verordening worden alle goedgekeurde 
beschikkingen bekendgemaakt in het Publikatieblad. Een lijst met referentienummers 
is opgenomen in een bijlage bij dit verslag. 
b) Brochure 
Binnenkort zal in de negen talen van de Gemeenschap een voor het grote publiek 
bestemde, van foto's voorziene brochure, worden uitgegeven, waarin de oorsprong en 
de omvang van het Fonds, alsmede de door het Cohesiefonds gefinancierde projecten 
worden toegelicht. Al in december 1994 zal de brochure in een aantal talen 
beschikbaar zijn. 
c) Affiches 
Een affiche over de medefinanciering van vervoers- en milieuprojecten in de voor 
het Cohesiefonds in aanmerking komende Lid-Staten waarin het begrip Europese 
"solidariteit" wordt benadrukt, is gedrukt in de negen talen van de Gemeenschap. 
Zij wordt in die Lid-Staten verspreid via de voorlichtingsbureaus van de Commissie 
en de voor het Fonds verantwoordelijke ministeries; in de andere Lid-Staten gebeurt 
dit via de bureaus en delegaties. DG X en de directie van het Cohesiefonds zorgen 
eveneens voor de verspreiding. 
d) Audiovisuele middelen 
Er is ook een algemeen overzicht van het Cohesiefonds in de vorm van illustraties 
en statistieken van de gefinancierde projecten op PC gezet en momenteel in zes talen 
beschikbaar. Dit overzicht, dat geprojecteerd wordt met behulp van een draagbare 
PC en een overheadprojector dient ter illustratie van voordrachten over het 
Cohesiefonds tijdens voorlichtingsbijeenkomsten. 
'dl 
e) Films 
Financial Times TV heeft voor haar uitzending over de Europese Gemeenschap, een 
film van vijf minuten gemaakt over de werkingssfeer en de activiteiten van het 
Cohesiefonds in de vier begunstigde Lid-Staten en daarvoor personen in 
leidinggevende functies bij het Fonds geïnterviewd. Er is ook een versie van een 
twintig minuten opgenomen. Deze film, die binnenkort in het Frans beschikbaar zal 
zijn, is met name gebruikt als documentaire tijdens voorlichtingsbijeenkomsten over 
het Fonds. Er is veel belangstelling voor deze documentaire, die de verschillende 
doelpublieken een duidelijk beeld geeft van de door het Fonds gefinancierde acties 
en ook meer inzicht verschaft in de communautaire bijstand in het algemeen. 
In samenwerking met DG X is voor TV en pers een videodossier van 60 minuten 
gemaakt met beelden en achtergrondgeluid en met interviews van 
beheersfunctionarissen van het Cohesiefonds in de vier begunstigde Lid-Staten. Van 
deze "beeld-gegevensbank" wordt door televisiemakers gebruik gemaakt voor het 
samenstellen van allerlei informatie en televisieprogramma's. Deze beelden worden 
ook gebruikt voor het maken van andere, meer specifiek op de begunstigde Lid-Staat 
gerichte documentaires die momenteel door het Cohesiefonds in samenwerking met 
DG X worden gemaakt. 
f) Video's 
Tijdens de voorlichtingsbijeenkomsten zijn eveneens, ter illustratie van de door het 
Cohesiefonds gefinancierde projecten, diverse door de begunstigde Lid-Staten 
opgenomen videocassettes vertoond. Er wordt een verzameling documentaires in 
verband met het Cohesiefonds aangelegd om een visuele herinnering aan de 
activiteiten en ontwikkeling te bewaren. 
g) Diversen 
Naast bovengenoemde elementen en overeenkomstig het tijdens de Top van 
Edinburgh in 1992 goedgekeurde transparantiebeleid, worden regelmatig zowel 
binnen als buiten de Commissie perscommuniqués over aangekondigde bijstand van 
het Cohesiefonds, hoofdartikelen en interviews met hooggeplaatste functionarissen 
gepubliceerd, een en ander om zoveel mogelijk bij te dragen tot het gewenste 
multiplicator-effect. Wij trachten zoveel mogelijk ook een overzicht van die 
voorlichtingsacties op schrift te stellen. 
3Z 
6.7. Door de Ud-Staten genomen maatregelen 
a) Algemeen 
Op het gebied van de publiciteit is in artikel 10, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 
792/93 van de Raad tot instelling van een Cohesie-fmancieringsinstrument bepaald 
dat de Lid-Staten het publiek op passende wijze bewust moeten maken van de rol 
die de Gemeenschap bij de projecten speelt. 
Maatregelen in velerlei vorm om daaraan bekendheid te geven worden genomen in 
de diverse stadia van uitvoering van de projecten. 
Bij het indienen van een financieringsaanvraag voor een project moet de Lid-Staat 
vermelden welke maatregelen zullen worden genomen op het gebied van de 
publiciteit. De diverse maatregelen die worden genomen tijdens de uitvoering van 
het project vallen onder de bevoegheid van het Toezichtcomité van de betrokken 
Lid-Staat. 
b) De vormen van publiciteit 
het reclamebord vormt het voornaamste middel voor publiciteit. Alle 
begunstigde landen hebben daarvan gebruik gemaakt na voorafgaande 
raadpleging van het Cohesiefonds over formaat en presentatie. 
Op de borden die tijdens de uitvoering aan de rand van de bouwterreinen 
staan, moeten diverse gegevens worden vermeld, met name een beschrijving 
van het gefinancierde project, de vermelding van het Cohesiefonds als 
investeerder, het embleem van de Europese Gemeenschappen, de totale kosten 
van het project en de hoogte van de verstrekte bijstand. 
diverse acties 
Portugal en Spanje hebben reeds kennis gegeven van de gedetailleerde 
publiciteitsmaatregelen in hun land. Het gaat hier om : 
voor de Portugese autoriteiten, 
de publikatie van artikelen in een driemaandelijks informatieblad dat 
op grote schaal verspreid wordt (overheidsdiensten, regionale 
verenigingen, universiteiten, vakbonden, ondernemingen, banken); 
een algemene informatievergadering over het Cohesiefonds voor 
potentiële investeerders, vertegenwoordigers van overkoepelende 
organisaties van vakbonden en werkgevers, ingenieurs, 
vertegenwoordigers van plaatselijke overheden en verenigingen voor 
milieubescherming. . £..; 
lezing voor de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de door het 
Fonds gefinancierde projecten. 
53 
voor de Spaanse autoriteiten 
afgezien van de publiciteit middels een dertigtal borden, zijn in 
Spanje, met name in academische kringen, maar ook door de 
provinciale overheden talrijke voorlichtingsbijeenkomsten gehouden. 
Ierland en Griekenland zullen binnenkort mededelen welke maatregelen in hun land 
genomen zijn. 
De verplichtingen inzake informatie en publiciteit zijn van essentieel belang om de 
doorzichtigheid van het optreden van het Fonds te garanderen en de burgers van de 
Europese Unie hiervan meer bewust te maken. Met name op verzoek van het 
Europees Parlement bij de onderhandelingen over de instelling van het Cohesiefonds 
is in de verordening in sterkere mate het accent gelegd op dit type maatregelen. 
31 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 001 def. 
DOCUMENTEN 
NL B 01 
Catalogusnummer : CB-CO-95-003-NL-C 
ISBN 92-77-84780-8 
Bureau voor officiële pixblfkaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
<$s