NL Publicatieblad van de Europese Unie C 423/6

Conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over de rol van coaches in de samenleving

(2017/C 423/04)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE EN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN,

HERINNEREND AAN HETGEEN VOLGT:

1. Krachtens artikel 165 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie draagt de Unie bij tot de bevordering van de Europese inzet op sportgebied, rekening houdend met haar specifieke kenmerken, haar op vrijwilligerswerk berustende structuren en haar sociale en educatieve functie.

2. De Raad van de Europese Unie heeft op 23 mei 2017 zijn goedkeuring gehecht aan het derde werkplan van de Europese Unie voor sport (2017-2020), waarin sport en samenleving worden aangewezen als prioritaire thema’s voor EU-samenwerking op sportgebied, met de rol van coaches als een van de hoofdonderwerpen.

OVERWEGENDE HETGEEN VOLGT:

3. Gedurende de voorbije decennia is de samenleving grondig veranderd, en vanwege ontwikkelingen in de technologie, de economie en het sociale weefsel staan de huidige generaties voor een aantal belangrijke uitdagingen: a. de bevolking doet steeds minder aan lichaamsbeweging (1), en het baart ernstige zorgen dat kinderen en adolescenten niet voldoende aan lichaamsbeweging doen voor hun ontwikkeling (2); b. een sedentaire en obesogene levensstijl en gezondheidsproblemen in verband met een hogere levensverwachting zetten de gezondheidszorg, de economie en de samenleving steeds meer onder druk (3) (4); c. in sommige EU-lidstaten neemt de werkloosheid toe, in het bijzonder onder jongeren (5); d. Europese samenlevingen kampen met het probleem hoe ze samenhangend en inclusief kunnen blijven en hoe ze moeten omgaan met groepen die het risico lopen gemarginaliseerd te worden: migranten en vluchtelingen (6), ouderen, personen met een beperking en sociaal kwetsbare jongeren (7); e. de toegenomen mobiliteit heeft gevolgen op sociaal gebied, onder meer voor de arbeidsmarkt, de culturele cohesie, sociale diensten, en het milieu; f. er doen zich in de sport steeds meer ethische problemen voor.

4. Snelle technologische ontwikkelingen zullen leiden tot een toenemende automatisering van banen, wat mogelijk meer tijd voor ontspanning oplevert (8). Doordat de informatietechnologie echter passieve ontspanning toegankelijker maakt, wordt vrije tijd steeds meer doorgebracht met populaire computergebaseerde amusementsvormen, met een nog groter gebrek aan lichaamsbeweging tot gevolg.

BEKLEMTONEND HETGEEN VOLGT:

5. Tegelijk is sport, parallel met bredere sociaal-culturele transformaties, de voorbije decennia veranderd en blijft zij veranderen: de democratisering en diversificatie van sport is toegenomen door het ontstaan van nieuwe sporten, de verbeterde toegang voor vrouwen tot traditioneel door mannen overheerste sporten en de vermenigvuldiging van sportfaciliteiten; een toegenomen besef van het belang van sport en lichaamsbeweging voor de gezondheid en de persoonlijke ontwikkeling; het bevorderen van het potentieel van sport voor integratie en sociale inclusie, alsmede in commercialisering die een motor is geweest voor het bedrijfsleven, ondernemerschap en handel.

6. Sport, alsmede de bijbehorende lichaamsbeweging, kan bijdragen tot de samenleving door te helpen tal van de bovengenoemde problemen aan te pakken en tegelijk haar unieke sociale waarde te ontwikkelen: a. als praktijk die activiteiten omvat die een positief effect hebben op het welzijn, de gezondheid en de levenskwaliteit van mensen van alle leeftijden; b. als een sociaal verschijnsel dat mensen samenbrengt, door het creëren van cohesie in de samenleving op lokaal, regionaal, nationaal en internationaal niveau, door het bevorderen van lichaamsbeweging bij de burgers, door het propageren van fair play en het bepleiten van gemeenschappelijke waarden (9) tussen alle mensen ongeacht hun godsdienst, nationaliteit, sociale status of culturele achtergrond; c. door het verrijken van de vrije tijd met activiteiten die de persoonlijke ontwikkeling bevorderen, door het vergemakkelijken van het verwerven van sociale en andere essentiële vaardigheden voor alle deelnemers en door het ontwikkelen van menselijk kapitaal; d. door het stimuleren van vrijwilligerswerk dat bijdraagt tot sociale participatie; e. door het ontwikkelen van technologie, materiaal en kennis met het oog op prestaties: van draagbare voorwerpen, kleding en voeding tot oefenvormen, waar diverse bevolkingsgroepen, waaronder ouderen en personen met een beperking, van hebben kunnen profiteren middels efficiëntie, veiligheid en revalidatie tijdens het werk en de vrije tijd; f. door het bevorderen van stedelijke ontwikkeling voor de culturele en sociale behoeften van de burgers, en van milieubewustzijn; g. door de aanzienlijke en groeiende economische invloed ervan (10).

ZICH BEWUST VAN HETGEEN VOLGT:

7. Coaches spelen een sleutelrol in de sport, doordat zij door het sturen en begeleiden van deelnemers een invloed uitoefenen op kennis, vaardigheden, vooruitzichten, ambities, gezondheid, welzijn en waarden van deelnemers. Er zijn naar schatting 5 tot 9 miljoen coaches in Europa, die invloed hebben op 50 tot 100 miljoen Europeanen (11).

8. Coaches zijn de personen die sporttraining plannen en realiseren door het veilig toepassen van aantoonbare vaardigheden en kennis met het oog op prestaties, ontspanning en gezondheidsdoeleinden.

9. In het kader van deze conclusies worden onder coaches verstaan, sportcoaches die: a. vrouw of man zijn en beschikken over sportcoachcompetenties op basis van formeel, niet-formeel en informeel leren; b. recreatieve en competitiesportbeoefenaars sturen en begeleiden; c. zowel beroepsmatig als vrijwillig coachen.

10. Het werk van coaches houdt verband met verantwoordelijkheid, vaardigheden en competenties, die worden beschreven in de kwalificaties die landen en sportorganisaties van coaches eisen.

11. De opleidingen en vereiste kwalificaties van coaches verschillen van land tot land. De nationale kwalificatiekaders (NQF) of de systemen die worden vernoemd in het Europees kwalificatiekader (EQF) dienen als instrument om het makkelijker te maken tussen verschillende landen te vergelijken, zodat de transparantie en de vergelijkbaarheid van competenties en kwalificaties op nationaal en Europees niveau worden bevorderd met het oog op mobiliteit en een leven lang leren.

CONSTATEREND HETGEEN VOLGT:

12. Coaches spelen een sleutelrol in de sport en dragen bij tot het aanpakken van maatschappelijke problemen, aangezien het mogelijk is dat zij in het kader van hun taken, afhankelijk van hun rol, positie en de context van het coachen: a. invloed hebben op iemands eerste ervaring met sport en lichaamsbeweging, waardoor zij de ontwikkeling van sportgerelateerde gewoonten bevorderen en een rol spelen bij de totstandbrenging van de sociale en economische voordelen die voortvloeien uit een sportcultuur; b. een steeds grotere sociale rol vertolken in de persoonlijke ontwikkeling van sportbeoefenaars, en met name jonge sportbeoefenaars, door zich voor hen als positieve rolmodellen te gedragen, hun motivatie en zelfvertrouwen in te boezemen, en hun waarden, gedrag en sociale vaardigheden te beïnvloeden; c. een unieke positie innemen wat betreft het bevorderen van sociale inclusie en gendergelijkheid, het aanleren van respect voor gemeenschappelijke waarden (12), vormen van diversiteit en het propageren van lichaamsbeweging bij alle sociale groepen; d. de integriteit van de sport en de fairplayregels uitdragen en ontwikkelen, alsmede onder de eersten zijn die kunnen ingrijpen, door zorgvuldig te handelen wanneer zich problemen voordoen als matchfixing, doping, geweld, uitbuiting van minderjarigen enz.; e. aan de leiding staan van vrijetijdsdiensten met betrekking tot sport en lichaamsbeweging en deelnemen aan sportgerelateerde innovatie, onder meer in verband met goederen, diensten en trainingsmethoden; f. de sportervaring vormgeven voor andere belangrijke belanghebbende partijen, zoals familieleden van sportbeoefenaars, toeschouwers en supporters, en andere sociale belanghebbenden, wier invloed verder reikt dan sport en zich ook in andere belangrijke domeinen doet gelden.

ZIJN HET GEZIEN HET VOORGAANDE EENS OVER HETGEEN VOLGT:

13. In de context van de vele uitdagingen voor de samenleving, tot het oplossen waarvan de sport bij uitstek kan bijdragen, breidt de voornamelijk sportgebonden rol van coaches zich uit tot een reeks activiteiten die een ruimere invloed hebben op de ontwikkeling van de samenleving en de mensen. Deze rol van coaches op het gebied van sport en lichaamsbeweging, die bijdraagt tot de algehele ontwikkeling van deelnemers, vertoont gelijkenissen met de rol van een leerkracht in het onderwijs, in het bijzonder ten aanzien van kinderen en adolescenten.

14. De voornaamste desiderata met betrekking tot coaches zijn momenteel onder meer: a. het erkennen van het toenemende belang van de rol van coaches door de samenleving; b. het bevorderen van een groter besef bij coaches van het belang van hun rol, de bijbehorende kansen en verantwoordelijkheden, en het aanmoedigen van de verdere ontwikkeling van deze rol; c. het uitbreiden van de kansen voor een leven lang leren en de opleiding van coaches, waar toepasselijk, teneinde in te spelen op de sociale veranderingen, voornamelijk in verband met gezondheidszorg, de zorgplicht en op het gebied van economie en sociale inclusie; d. het bevorderen van gendergelijkheid en diversiteit bij coaching, indien relevant, door het verhogen van het aantal vrouwen en personen met een verschillende sociale en etnische herkomst dat beroepsmatig of vrijwillig coacht in verschillende sporten en op alle niveaus; e. het ondersteunen van de tweeledige loopbaanontwikkeling van sportbeoefenaars en het propageren van coachen als een beroep bij jongeren; f. naargelang het geval de erkenning van coach als beroep in de EU-lidstaten aanmoedigen door het bevorderen van de normen van coachkwalificaties en de transparantie van de kwalificaties in de lidstaten en sportorganisaties, zulks door het opnemen ervan in NQF waarnaar wordt verwezen in het EQF; g. het erkennen van de rol van coaches die als vrijwilliger werken en hun relevante steun verlenen; h. het ontwikkelen van de opleiding van coaches, het toevoegen van internationale en sectoroverschrijdende dimensies aan de opleiding van coaches door het integreren van goede voorbeelden en nuttige werkmethoden uit jeugdwerk, zoals niet-formeel en informeel leren door middel van sport, werken met personen met speciale behoeften en ondernemerschap.

VERZOEKEN IN DIT VERBAND

15. DE LIDSTATEN, REKENING HOUDEND MET HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL EN HET SPECIFIEKE KARAKTER VAN SPORT, a. bij te dragen tot het bevorderen van de ruimere rol van coaches bij het aanpakken van, in voorkomend geval, de sociale uitdagingen waar de samenleving als geheel voor staat; b. steun te verlenen aan onderwijsprogramma’s en voorlichtingscampagnes die erop gericht zijn het aantal competente coaches te verhogen en hen in staat te stellen hun toegang tot en hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren; c. beste praktijken in verband met de opleiding van coaches te delen; d. samenwerking met betrekking tot de scholing en opleiding van coaches tussen onderwijsinstellingen, jongerenorganisaties, sportfederaties en overkoepelende sportorganisaties te faciliteren; e. de ontwikkeling te ondersteunen van een systeem van verworven competenties en een systeem voor een leven lang leren voor coaches, dat kansen op formeel, niet-formeel en informeel leren op alle verschillende niveaus van coaching omvat; f. de activiteiten van de overkoepelende coachorganisaties en -netwerken te erkennen en te bevorderen; g. te zorgen voor het bevorderen binnen het sportonderwijssysteem van de leerresultatenbenadering die gebaseerd is op de doelstellingen van de NQF en het EQF en, waar passend, de opneming van coachkwalificaties in de NQF onder verwijzing naar het EQF;

16. DE EUROPESE COMMISSIE a. de uitwisseling van goede praktijken en richtsnoeren op het gebied van de opleiding en de ontwikkeling van kwalificaties tussen EU-lidstaten en sportorganisaties te faciliteren; b. te overwegen de deskundigengroep van de Commissie inzake de ontwikkeling van vaardigheden en het menselijk potentieel ook de richtsnoeren betreffende de basisvereisten voor vaardigheden en competenties voor coaches te laten opstellen; c. door te gaan met het bevorderen in het kader van het EQF van vergelijkbaarheid van de coachkwalificaties van de lidstaten en van sportorganisaties; d. onderzoek te doen naar de rol van coaches, met bijzondere aandacht voor de uitdagingen en obstakels op het vlak van onderwijs, mobiliteit en de arbeidsmarkt, alsmede de invloed van sportcoaching op grote maatschappelijke uitdagingen in de sport en daarbuiten te evalueren; e. gebruik te maken van de mogelijkheden van het Europees Sociaal Fonds, Erasmus + en de Europese week van de sport om de positieve effecten van coachen voor het voetlicht te brengen en te bevorderen, en de mobiliteit van coaches aan te moedigen;

17. DE SPORTWERELD EN ANDERE RELEVANTE BELANGHEBBENDEN a. in voorkomend geval in nauwe samenwerking met onderwijsinstellingen inhoudelijke bijdragen voor de opleiding van coaches op te stellen die actueel zijn en inspelen op de huidige ontwikkelingen in de samenleving, waaronder de kennis in verband met sociale vaardigheden, dopingbestrijding, de tweeledige loopbaan van sportbeoefenaars, jeugdwerk, gezondheidszorg, ondernemerschap, zorgplicht, gendergelijkheid enz.; b. samen te werken met coaches om veilige en doeltreffende vrijetijdsdiensten te ontwikkelen, zodat sport aantrekkelijk en concurrerend blijft ten opzichte van nieuwe computergebaseerde ontspanning; c. het werken als coach toegankelijker te maken door middel van opleiding en het bevorderen van de ontwikkeling van coachkwalificaties, en onder meer door het benutten van de mogelijkheden die door de huidige informatie- en communicatietechnologie worden geboden; d. diversiteit onder coaches te bevorderen, onder meer via betere toegang voor vrouwen, jongeren en personen met een beperking; e. te helpen bewerkstelligen dat mensen die als coach werken de noodzakelijke opleiding hebben gevolgd; f. een leven lang leren voor coaches te bevorderen, onder meer door de validering van competenties, en de uitwisseling van ideeën, vaardigheden en kennis op lokaal, nationaal en internationaal niveau te stimuleren; g. gebruik te maken van het Europees Sociaal Fonds en het Erasmus +-programma voor het ondersteunen van het proces van een leven lang leren bij coaches; h. de mobiliteit van coaches ondersteunen met het oog op het aanleren en verwerven van culturele kennis, sectoroverschrijdende kennis, taalvaardigheden en andere relevante nieuwe vaardigheden; i. samen te werken met diverse werkgevers om hun vraag naar de ontwikkeling van sportactiviteiten waarbij sportcoaches betrokken zouden kunnen worden, te onderzoeken teneinde diversiteit bij coaches te bevorderen, onder meer door betere toegang voor vrouwen en jongeren.

(1) Eurobarometer 412 (http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/archives/ebs/ebs_412_en.pdf).

(2) Verslag van de Commissie over bestrijding van obesitas bij kinderen, WGO, 2016 (http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/204176/1/9789241510066_eng.pdf?ua=1&ua=1).

(3) Aanbeveling van de Raad over de stimulering van gezondheidsbevorderende lichaamsbeweging in de verschillende sectoren, 2013 (http://eur-ex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2013:354:0001:0005:NL:PDF).

(4) The economic cost of physical inactivity in Europe (de economische kosten van een gebrek aan lichaamsbeweging in Europa), een verslag van ISCA/Cebr, 2015 (http://inactivity-time-bomb.nowwemove.com/report).

(5) Werkloosheidscijfers Eurostat, 2017 (http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Unemployment_statistics#Youth_unemployment_trends).

(6) In dit document wordt verwezen naar de integratie van migranten en vluchtelingen in de context van de op 9 december 2016 aangenomen conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten over de integratie van onderdanen van derde landen die legaal in de EU verblijven (doc. 15312/16).

(7) Groepen die een groter risico op armoede en sociale uitsluiting lopen dan de algemene bevolking. Etnische minderheden, migranten, personen met een beperking, daklozen, personen die met drugsgebruik worstelen, geïsoleerde ouderen en jongeren ondervinden dikwijls moeilijkheden die tot verdere sociale uitsluiting kunnen leiden, zoals een lage scholingsgraad, werkloosheid of een lage arbeidsparticipatie.

(8) Naar schatting 54 % van de banen in de EU zijn blootgesteld aan het risico op automatisering („Technology at work. The Future of Innovation and Employment”, Carl Benedikt Frey, Michael Osborne et al, Oxford Martin School at the University of Oxford and Citi Global Perspectives & Solutions, 2015) (http://www.oxfordmartin.ox.ac.uk/publications/view/2092).

(9) Eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren (artikel 2, VEU).

(10) Het aandeel van de sport in de totale bruto toegevoegde waarde wordt geraamd op 1,76 %, wat neerkomt op 174 miljard EUR. In de EU als geheel wordt de bijdrage van sportgerelateerde werkgelegenheid aan de totale werkgelegenheid geraamd op 2,12 %, wat neerkomt op 4,5 miljoen mensen (Study on the Contribution of Sport to Economic Growth and Employment in the EU (studie over de bijdrage van de sport aan de economische groei en de werkgelegenheid in de EU), 2012, Europese Commissie, directoraat-generaal onderwijs en cultuur).

(11) http://www.coachlearn.eu/_assets/files/project_documents/coachlearn-project-summary-website-june-2015.pdf

(12) Eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren (artikel 2, VEU).