VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Toepassing en evaluatie van Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad tot vaststelling van een controleregeling van de Unie die de naleving van de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet garanderen, als vereist krachtens artikel 118

Refit

Evaluatie van de gevolgen van de visserijverordening

1.Inleiding

Het succes van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) hangt in ruime mate af van de toepassing van een doeltreffend controlesysteem. Met de maatregelen die zijn vastgesteld in Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad tot vaststelling van een EU-regeling voor de controle op de naleving van de GVB-voorschriften (hierna "de controleverordening" genoemd) wordt gestreefd naar de invoering van een systeem van de Unie voor controle, inspectie en handhaving op basis van een allesomvattende en geïntegreerde benadering, overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel en het beginsel van administratieve kostenefficiëntie.

Het onderhavige document komt tegemoet aan de in artikel 118 van de controleverordening vastgestelde wettelijke verplichting voor de Commissie om aan het Europees Parlement en de Raad om de vijf jaar verslag uit te brengen over de status van de toepassing van de controleverordening in de lidstaten (artikel 118, lid 2) en om vijf jaar na de inwerkingtreding van de verordening de impact ervan op het GVB te evalueren (artikel 118, lid 3).

De evaluatie van de controleverordening is ook opgenomen in het programma van de Commissie voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Refit) en was bedoeld om te beoordelen of de verordening doelmatig is, en dan vooral op het gebied van vereenvoudiging en vermindering van de regelgevingsdruk.

De evaluatie werd verricht volgens de vijf criteria die zijn vastgesteld in de richtsnoeren van de Commissie voor betere regelgeving van mei 2015: relevantie, EU-meerwaarde, samenhang, doelmatigheid en doeltreffendheid. Ook een analyse van aspecten inzake vereenvoudiging en vermindering van de regelgevingsdruk maakte deel uit van de evaluatie.

In dat verband werden de belangrijkste bepalingen van de controleverordening getoetst aan de algemene doelstellingen van bevordering van een gelijk speelveld en ontwikkeling van een cultuur van naleving van de GVB-voorschriften. Daarnaast is ook onderzocht hoe doeltreffend de instrumenten waarin de controleverordening voorziet, voor de Commissie zijn om de toepassing van het GVB door de lidstaten te waarborgen. Dat waren de aspecten die in de vorige controleregeling zwakke punten en tekortkomingen vertoonden en dus in het bijzonder werden aangepakt via nieuwe instrumenten in de huidige controleverordening.

Bovendien kan een dergelijk rechtskader, bij de evaluatie ervan, niet los worden gezien van het desbetreffende beleidsklimaat. De controleverordening werd niet alleen getoetst aan de context en de doelstellingen ten tijde van de vaststelling ervan, ze werd eveneens geëvalueerd in het licht van de recente hervorming van het GVB, waarbij nieuwe doelstellingen en wettelijke verplichtingen, zoals de aanlandingsverplichting, werden ingevoerd. Ook werd rekening gehouden met de ontwikkeling van de controleaspecten die ten uitvoer worden gelegd door middel van de toepassing van de IOO-verordening, het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMVZ) voor de periode 2014-2020 (met de invoering van onder meer nieuwe bepalingen inzake financiële sancties), de verordening inzake een gemeenschappelijke marktordening (GMO), de lopende gesprekken over een verordening inzake duurzaam beheer van externe vissersvloten en de inspanningen van de EU om internationale oceaangovernance gestalte te geven. Tot slot is bij de evaluatie rekening gehouden met de veranderingen op het institutionele en politieke toneel, in het bijzonder de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en de creatie van Europese samenwerking op het gebied van kustwachttaken.

De resultaten in dit document zijn gebaseerd op een uitgebreide raadpleging van de betrokken belanghebbenden. Nadere gegevens over de verrichte raadplegingen, de gebruikte gegevensbron en informatie, de gevolgde methode en de verkregen resultaten zijn te vinden in het bijgaande werkdocument van de diensten van de Commissie "Refit – Beoordeling van het effect van de visserijcontroleverordening".

2.Stand van zaken van de uitvoering

Op basis van de gegevens die de lidstaten overeenkomstig artikel 118 van de controleverordening hebben gerapporteerd en de opmerkingen van de Commissie die zijn voortgevloeid uit audits, verificaties en inspecties die zijn verricht overeenkomstig titel X van de controleverordening, meent de Commissie dat de lidstaten de belangrijkste verplichtingen van de controleverordening ten uitvoer hebben gelegd en dat ze hebben gezorgd voor de invoering van de nodige instrumenten, procedures en normen voor toezicht op en inspectie van visserijactiviteiten in de hele EU. Ze hebben moderne en doeltreffende visserijcontrolecentra opgericht, die samen met risicogebaseerde controlestrategieën en nationale controleprogramma’s hebben geleid tot betere bewaking en beter volgen van vissersvaartuigen in internationale en EU-wateren, en tot betere verzameling en doorzending van betrouwbare gegevens. De vissersvloten maken voor vaartuigen van meer dan 12 meter lang gebruik van volgsystemen voor vaartuigen (VMS) en elektronische registratie- en rapportagesystemen (ERS), wat heeft geleid tot betere monitoring, controle en betrouwbaarheid van de vangstgegevens. De vangstcapaciteit op EU-niveau daalde in overeenstemming met de vastgestelde doelstellingen, de kwaliteit van de vangstgegevens verbeterde ten opzichte van de vorige regeling en algemeen wordt erkend dat de GVB-voorschriften zowel door de marktdeelnemers als door de lidstaten beter worden nageleefd.

Hoewel tijdens de onderzochte vijfjarige periode veel positieve elementen naar voren zijn gekomen, heeft de analyse ook tekortkomingen in de uitvoering en onvolkomenheden in een aantal bepalingen van de controleverordening aan het licht gebracht, voornamelijk wat betreft sancties en puntensysteem, follow-up van inbreuken, gegevensuitwisseling tussen de lidstaten, traceerbaarheid, controle van de wegingspraktijken, en instrumenten voor toezicht en vangstaangiften voor vaartuigen van minder dan 12 meter.

3.Resultaten van de evaluatie