De handelsstroom tussen de EU en Midden-Amerika is met 1,2 % toegenomen tot 10,5 miljard EUR. De handelsbalans van de EU met Midden-Amerika laat een tekort zien dat weliswaar is gedaald, maar in 2014 nog altijd 1,7 miljard EUR bedroeg (tegen 2,2 miljard in 2013).

Volgens de door het Secretariaat voor Midden-Amerikaanse Economische Integratie (SIECA) gepubliceerde statistieken zijn de handelsstromen tussen Midden-Amerikaanse landen en de rest van de wereld tussen 2013 en 2014 met 1,4 % toegenomen. Omgekeerd is de wereldwijde handel van de EU in dezelfde periode volgens Eurostat met 2,3 % gekrompen. Ondanks die algemene daling van de handelsstromen, en hoewel geen definitieve conclusies kunnen worden getrokken, is een stijgende trend zichtbaar wat betreft de handelsstromen van bepaalde landen en specifieke goederen.

In de analyse hieronder worden de handelsstromen beschreven volgens de met Midden-Amerika overeengekomen methode: de EU-invoer is geraamd aan de hand van de in mei 2015 geëxtraheerde gegevens van Eurostat; de cijfers voor de EU-uitvoer naar Midden-Amerika zijn gebaseerd op de cijfers van Midden-Amerika die op dat moment beschikbaar waren. Aangezien deze laatste cijfers in US-dollar zijn uitgedrukt, zijn ze in euro omgezet op basis van de jaarlijkse wisselkoers die door Eurostat wordt gehanteerd.

Daarom is met Midden-Amerika overeengekomen gegevens over de handel jaarlijks uit te wisselen en gezamenlijk een analyse te verrichten op basis van de respectieve invoerstatistieken, die over het algemeen betrouwbaarder worden geacht dan statistieken over de uitvoer.

Zoals aangegeven in het vorige verslag over de uitvoering van de overeenkomst, vertonen de statistieken van Eurostat en die van Midden-Amerika grote verschillen. De cijfers van de EU liggen doorgaans significant boven die van Panama wat de EU-uitvoer naar Panama betreft, maar significant onder die van Costa Rica wat de EU-invoer uit Costa Rica betreft. In de andere landen in de regio blijven de afwijkingen binnen de grenzen van het redelijke. Deze patronen zijn besproken in het bij de overeenkomst ingestelde subcomité Markttoegang voor goederen. Naar blijkt komt een groot deel van de handelsgoederen die als uitvoer naar Panama worden aangegeven, uiteindelijk, vanwege de belangrijke rol die de vrijhandelszone van Panama speelt, niet op de Panamese markt terecht; ze worden weer uitgevoerd naar andere Latijns-Amerikaanse landen.

informatie over de toezichtactiviteiten als bedoeld in de verordening (deel 5).

informatie over de activiteiten van de diverse instanties die bevoegd zijn voor het toezicht op de uitvoering van de overeenkomst (deel 3) en over de naleving van de verplichtingen uit hoofde van de titel Handel en duurzame ontwikkeling (deel 4);

In 2015 is deel IV, betreffende handel, van de Overeenkomst tussen de EU en Midden-Amerika waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds (hierna "de overeenkomst" genoemd) het tweede uitvoeringsjaar ingegaan. Overeenkomstig artikel 13 van Verordening (EU) nr. 20/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2013 tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds (hierna "de verordening" genoemd), moet de Commissie een jaarlijks verslag indienen bij het Europees Parlement en de Raad. Dit verslag komt tegemoet aan dat vereiste. Het is als volgt ingedeeld:

De handelsstroom tussen de EU en Midden-Amerika en de jaarlijkse ontwikkeling ervan

miljoen EUR — jaar 2014)

De EU-uitvoer naar Midden-Amerika nam met 7,2 % toe; de EU-invoer uit Midden-Amerika gaf een daling met 2,7 % te zien. Deze tegengestelde ontwikkeling hangt samen met twee ernstige problemen waarmee Midden-Amerika te kampen heeft:

(1) Een sterke daling van de koffie-invoer, gevolg van de ernstige droogte en de koffieroestplaag ("roya" in het Spaans). In 2014 werden de Midden-Amerikaanse landen al met een daling in dit segment geconfronteerd. De EU-invoer van koffie uit Midden-Amerika (HS 0901) is afgenomen van 1,1 miljard EUR in 2012 tot 0,7 miljard EUR in 2014. De gevolgen daarvan deden zich in 2014 al in de hele regio voelen.

De sterkste daling van de koffie-uitvoer naar de EU in 2014 ten opzichte van 2013 ondervond El Salvador. De invoer van koffie uit dit land, het op een na meest ingevoerde product, is verder gedaald met 61 % tot 27 miljoen EUR.

Op 27 mei 2015 heeft de Commissie een samenwerkingsprogramma met een budget van 15 miljoen EUR goedgekeurd om Midden-Amerika te helpen bij de bestrijding van koffieroest (een bladziekte die wordt veroorzaakt door een schimmel). Doel van het programma is de regio beter in staat te stellen beleid, programma's en maatregelen te ontwikkelen en uit te voeren om de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in de koffieproducerende gebieden van Midden-Amerika en de Dominicaanse Republiek de helpende hand te bieden.

(2) De verplaatsing van de activiteiten van de belangrijkste Costa Ricaanse exporteur van IT-componenten naar Zuidoost-Azië. Deze post (HS 8473) was in 2012 goed voor 61 % van de Costa Ricaanse uitvoer naar de EU. De gevolgen werden in 2014 al merkbaar, maar omdat de verplaatsing van activiteiten zich geleidelijk voltrok, heeft ze ook in 2014 een nadelig effect op de Costa Ricaanse uitvoer gehad. Tussen 2012 en 2013 nam de waarde voor deze post af van 2,6 miljard EUR tot 1,8 miljard EUR, een daling die een afname van 19 % van de EU-invoer uit Costa Rica en van 12 % van de EU-invoer uit geheel Midden-Amerika vertegenwoordigt.

In absolute cijfers zijn dit ernstige problemen, maar ze beperken zich tot twee producten: voor het overige laat de EU-invoer uit Midden-Amerika met een stijging van 11,1 % in 2014 een zeer sterke groei zien.

2012 2013 2014 % HS 0901 en 8473 3 792 829 3 019 885 2 471 355 – 18,2 % Overig 2 999 379 3 262 174 3 638 965 11,1 % Totaal 6 792 208 6 282 059 6 110 320 – 2,7 %

Uitsplitsing naar productcategorie van de EU-invoer uit Midden-Amerika en jaarlijkse ontwikkeling (in EUR)

Een en ander laat zien dat de uitvoer uit Midden-Amerika naar de EU sterk leunt op slechts enkele producten, al nam het aantal naar de EU uitgevoerde producten in 2014 toe in vergelijking met 2013 (+ 3 %, verspreid over 2 657 tarieflijnen). De vijf meest ingevoerde producten maken echter nog altijd 61 % van de totale EU-invoer uit Midden-Amerika uit. Deze producten zijn, in volgorde van belang: elektronische assemblages van gegevensverwerkende machines, koffie, bananen, ananas en ruwe palmolie.

De belangrijkste bestemming van de EU-uitvoer naar Midden-Amerika blijft Panama (26 %), gevolgd door Guatemala en Costa Rica (24 % respectievelijk 22 %). De meest uitgevoerde goederen waren in 2014 machines en toestellen en mechanische werktuigen (27 % van de EU-uitvoer), gevolgd door elektrische apparaten en farmaceutische producten (beide 12,5 %) en motorvoertuigen en werken van staal (beide 10 %).

Opmerkelijke positieve veranderingen konden onder meer bij de volgende producten worden vastgesteld:

vis en schaaldieren (HS 3), waarvan de invoer uit Midden-Amerika is gestegen met 28 % tot 250 miljoen EUR, met vooral een sterke stijging voor ingevroren garnalen (+ 36 %, van 124 miljoen EUR tot 169 miljoen EUR);

vruchten en noten (HS 8), waarvoor de invoer met 16 % is gestegen tot 1,4 miljard EUR, met een opvallende stijging voor ananas (+ 18 %, van 456 miljoen EUR tot 537 miljoen EUR);

gebottelde rum, waarbij sprake was van een stijging met 110 % (van 8,5 miljoen EUR tot 18 miljoen EUR).

Opmerkelijk zijn de specifieke positieve trends in de handelsstroom tussen de EU en Honduras, die in 2014 met 21 % toenam — de hoogste stijging in de gehele regio. Deze sterke ontwikkeling kenmerkt zich door een forse toename van zowel belangrijke EU-uitvoerproducten (+ 35 %) als EU-invoerproducten (+ 14,5 %). De EU-uitvoer naar Honduras gaf met name voor de volgende posten een sterke stijging te zien: + 34 % voor machines en toestellen en mechanische werktuigen (HS 84; nu 207 miljoen EUR), + 65 % voor elektrische machines (HS 85; nu 93 miljoen EUR), + 54 % voor werken van ijzer (HS 73) en + 42 % voor farmaceutische producten (HS 30). Tegelijkertijd nam ook de invoer uit Honduras significant toe, met name voor de volgende posten: + 64 % voor plantaardige olie (HS 15, nu 113 miljoen EUR), + 26 % voor vis en schaaldieren (HS 03, nu 50 miljoen EUR), + 168 % voor suiker (HS 17, nu 15 miljoen EUR), + 22 % voor kledingtoebehoren (HS 61, nu 49 miljoen EUR) en + 71 % voor ertsen en assen (HS 26, nu 22 miljoen EUR).

2.3.Gebruik van tariefpreferenties in het kader van de overeenkomst