[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 23.12.2005

COM(2005) 570 definitief

JAARLIJKS VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht (2004){SEC(2005)1446}{SEC(2005)1447}

JAARLIJKS VERSLAG VAN DE COMMISSIE

OVER DE CONTROLE OP DE TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT (2004)

Het verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht wordt elk jaar door de Commissie opgesteld op verzoek van het Europees Parlement (resolutie van 9 februari 1983) en van de lidstaten (Verklaring nr. 19, punt 2, gehecht aan het op 7 februari 1992 te Maastricht ondertekend Verdrag). Dit verslag vormt tevens een antwoord op verzoeken die binnen de Europese Raad of de Raad voor bepaalde sectoren worden gedaan.

1.1 Inleiding

Bij de uitoefening van haar taak als hoedster van de Verdragen ziet de Commissie toe op de uniforme toepassing van het Gemeenschapsrecht door de lidstaten zoals vastgelegd in artikel 211 van het EG-Verdrag. Artikel 226 van het EG-Verdrag bepaalt dat de Commissie tegen een lidstaat kan optreden indien deze wetgeving of regelgeving goedkeurt of handhaaft die in strijd is met de in de Verdragen vastgelegde fundamentele beginselen van Gemeenschapsrecht.

Het in 2001 door de Commissie gepubliceerde Witboek over Europese governance[1] benadrukt dat de nationale overheden en rechtbanken de eerste verantwoordelijkheid hebben voor de toepassing van het Gemeenschapsrecht. Een inbreukprocedure heeft voornamelijk tot doel de lidstaten ertoe aan te zetten zo snel mogelijk vrijwillig te voldoen aan het Gemeenschapsrecht. De Commissie streeft ernaar de samenwerking met de lidstaten te verbeteren met aanvullende of alternatieve methoden voor het oplossen van problemen.

Het toezicht op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is van vitaal belang voor de rechtsgemeenschap in het algemeen, en helpt de Europese burgers en bedrijven tevens zich een reëel beeld te vormen van het beginsel van de Gemeenschap als rechtsstaat. De talrijke klachten van burgers van de lidstaten vormen een belangrijk middel om inbreuken op het Gemeenschapsrecht te ontdekken.

In het 22ste jaarverslag – inclusief de bijlagen als “werkdocumenten van de diensten”, bijdragen van de diensten van de Commissie (SEC(2005)1446) en statistische bijlagen (SEC(2005)1447) – wordt een overzicht gegeven van de activiteiten van de Commissie in verband met de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht in 2004.

1.2. De uitbreiding van de Unie

2004 was het jaar van de uitbreiding van de Unie met tien nieuwe lidstaten. Op 3 mei 2004 is voor de 25 lidstaten een geïntegreerd systeem van elektronische mededeling van de nationale maatregelen tot omzetting van de richtlijnen in werking getreden. Eind 2004 namen alleen Frankrijk, Nederland en Zweden niet deel aan het systeem, maar zij hadden intussen echter voorbereidende werkzaamheden aangevat met het oog op hun aansluiting.

De tien nieuwe lidstaten hebben, door middel van een elektronisch systeem van “pre-notification”, een belangrijke inspanning geleverd om de ontvangst van het grootste deel van de voor de omzetting van het hele “acquis communautaire van de pretoetreding” nodige maatregelen te vergemakkelijken.

In augustus 2004 was reeds gemiddeld 94.14% van de nationale omzettingsmaatregelen van de tien nieuwe lidstaten meegedeeld (97.96% voor de 15). Op 31 december 2004 bedroeg het gemiddelde 97.69 % voor de 25, 97.30 % voor de tien nieuwe lidstaten en 97.95 % voor de 15. Litouwen bekleedt de eerste plaats (99.45 %), gevolgd door Spanje (99.09 %), Oostenrijk (98.81 %), Denemarken (98.81 %) en Hongarije (98.66 %).

Het totale aantal door de Commissie ingeleide inbreukprocedures is ook gestegen van 2709 in 2003 (voor de 15) tot 2993 in 2004 (voor de 25). Voor de 15 is het aantal inbreukprocedures in 2004 gedaald tot 2146. Voor de nieuwe lidstaten werd dezelfde regeling toegepast als voor de staten die reeds lid waren. Op 31 december 2004 waren 2531 van de 2993 geregistreerde zaken in behandeling.

Voor de 15 was er een daling van het aantal door de Commissie geregistreerde klachten van 1290 in 2003 naar 1080 in 2004. Voor de 25 bedraagt dat aantal 1146. De klachten vertegenwoordigen in totaal (voor de 25) ongeveer 38% van het totaal aantal in 2004 vastgestelde inbreuken.

Het aantal zaken dat de Commissie op basis van eigen onderzoek heeft ingeleid, is voor de 15 gestegen van 253 in 2003 tot 285 in 2004. Voor de 25 bedraagt dat aantal 328.

Voor de 25 is het aantal procedures wegens niet-mededeling van omzettingsmaatregelen gestegen tot 1519 (781 vastgestelde gevallen voor de 15 en 738 voor de 10). Uit de statistieken voor 2004 blijkt een stijging met 50,8% ten opzichte van het voorgaande jaar (van 1166 tot 1519 zaken). De cijfers voor 2004 hebben betrekking op de procedures voor niet-omzetting van richtlijnen waarvan de omzettingstermijn was verstreken voor de 15 lidstaten en op procedures wegens niet-mededeling voor de tien nieuwe lidstaten, wat het hele “acquis communautaire van de pretoetreding” betreft.

Voor meer details, zie de tabellen in de statistische bijlage SEC(2005)1447.

1.3 Markante evoluties per activiteitensector van de Commissie

Hierna worden per sector de markante feiten uiteengezet. Gedetailleerde analyses zijn als bijlage toegevoegd in werkdocument SEC(2005)1446 van de diensten van de Commissie.

In de landbouwsector zijn bij de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht twee hoofdlijnen gehanteerd, namelijk het wegnemen van de belemmeringen voor het vrije verkeer van landbouwproducten en het bewerkstelligen van een daadwerkelijke en juiste toepassing van de mechanismen binnen de landbouwwetgeving.

De sterke trend van vermindering van klassieke belemmeringen voor het vrije verkeer van landbouwproducten, heeft zich voortgezet. Wat de nieuwe vormen van belemmeringen voor het vrije verkeer van landbouwproducten betreft, is het optreden van de Commissie erop gericht de algemene verspreiding van willekeurige discriminaties van producenten uit andere lidstaten te vermijden.

Bij de controle op de toepassing van de bijzondere regels van het gemeenschappelijke landbouwbeleid is de Commissie ertoe gebracht op verschillende gebieden, zoals dat van de geografische benamingen, op te treden. Op het gebied van de structuurfondsen heeft de Commissie toegezien op het naleven van de clausule van volledige uitkering aan de begunstigden, die aan de orde werd gesteld door de inhoudingen door IFADAP in Portugal. Zij heeft ingegrepen om de eerbiediging te waarborgen van de beperkingen inzake het gebruik en de bestemming van producten die genieten van de voordelen van het communautair beleid voor haar ultraperifere regio's, in het bijzonder de in de Azoren verwerkte suiker. Ten slotte had het optreden van de Commissie ook tot doel de lidstaten te herinneren aan hun verplichting om de jaarverslagen over de bestaande staatssteunregelingen over te leggen.

Het grootste deel van de nationale teksten tot omzetting van de richtlijnen is meegedeeld.

In de sector van onderwijs en cultuur is het vrije verkeer van studenten een van de voornaamste actieterreinen van de Commissie. De hinderpalen zijn te wijten aan bureaucratische administratieve praktijken of aan discriminaties op grond van nationaliteit.

De Commissie heeft op dit gebied inbreukprocedures ingeleid wegens achterstand van technische en administratieve oorsprong in de academische erkenning van diploma's.

Een ander door de Commissie behandeld onderwerp waren de administratieve kosten die werden opgelegd aan personen die om academische erkenning van diploma’s verzochten. Wanneer de van de student gevraagde financiële bijdrage onevenredig is, kan dit tot gevolg hebben dat hij zijn rechten niet meer kan uitoefenen, met name de toegang tot onderwijs en het vrije verkeer.

Wat de toegang tot onderwijs betreft, ontving de Commissie na de toetreding van de nieuwe lidstaten twee klachten volgens welke die studenten ongelijk werden behandeld ten opzichte van de andere Gemeenschapsburgers. De Commissie zond aan de betrokken lidstaat een aanmaningsbrief.

Bij de Commissie werd een klacht ingediend over de weigering van bepaalde lidstaten om houders van in andere lidstaten behaalde rechtendiploma’s in te schrijven in de registers van de advocaat-stagiairs. De zaak wordt op grond van de zaak Morgenbesser behandeld.

In de sector van het audiovisuele beleid hebben technologische ontwikkelingen en marktontwikkelingen geleid tot het onderzoek, samen met de belanghebbende partijen, van een eventuele herziening van de richtlijn televisie zonder grenzen.

In de sector werkgelegenheid zijn er, wat het vrije verkeer van werknemers betreft, problemen in verband met onjuiste toepassing van de bepalingen van het EG-Verdrag en van de verordeningen, waarvan de Commissie kennis heeft gekregen via klachten van burgers. Op de andere gebieden (gelijke behandeling van mannen en vrouwen, arbeidsvoorwaarden, veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats en gelijke behandeling/niet-discriminatie (art. 13EG)) leiden vooral problemen op het gebied van non-conformiteit en van niet-mededeling van de nationale omzettingsmaatregelen van de richtlijnen tot inbreukprocedures.

Een van de opvallendste feiten betreft de aanhangingmaking bij het Hof van Justitie van de eerste procedures wegens niet-omzetting van de “artikel 13 richtlijnen” (gelijke behandeling/niet-discriminatie).

Bij het Hof van Justitie is op grond van artikel 228 van het EG-Verdrag ook de procedure aanhangig gemaakt naar aanleiding van de niet-uitvoering van het arrest van het Hof wegens niet-erkenning van de verworven rechten van de gewezen lectoren vreemde talen ( “Lettori” ) door sommige Italiaanse universiteiten. De Commissie heeft het Hof verzocht om een dwangsom van 309 750 € per dag vertraging op te leggen.

De controle op de toepassing van het acquis communautaire door de nieuwe lidstaten vormde een ander belangrijke prioriteit. Het periodieke en systematische controleproces is verlengd tot na 1 mei. Verscheidene bilaterale contacten hebben het mogelijk gemaakt de belangrijkste problemen in de omzetting van het sociaal acquis te identificeren en sommige ervan op te lossen. De eerste pakketvergadering werd in december gehouden en was vooral gewijd aan de niet-mededeling van omzettingsmaatregelen.

De sector ondernemingen en industrie was eind 2004 goed voor 480 richtlijnen waarvan er in 2004 23 in werking zijn getreden.

Het aantal klachten en ingeleide inbreukprocedures op deze gebieden is gestegen ten opzichte van vorig jaar en bedraagt in 2004 ongeveer 12% van alle door de Commissie geopende dossiers.

Het totaal aantal inbreukprocedures is echter gedaald voor de 15 lidstaten. Dit kan worden toegeschreven aan de in de laatste jaren ingestelde dialoog om de eerbiediging van de omzettingstermijnen te verzekeren, in het bijzonder voor de drie nieuwe richtlijnen inzake geneesmiddelen.

De kennisgevingsprocedure van de ontwerpen op het gebied van technische voorschriften waarin Richtlijn 98/34/EG voorziet, blijft haar deugdelijkheid bewijzen, door in 95% van de gevallen oplossingen mogelijk te maken die met het Gemeenschapsrecht in overeenstemming zijn. Bovendien heeft de Commissie een beroep gedaan op andere instrumenten voor preventie en samenwerking met de lidstaten, zoals deskundigengroepen en bilaterale contacten met de lidstaten, met name in de farmaceutische sector en de cosmeticasector, om de eventuele moeilijkheden bij de omzetting op te sporen en eventueel technische hulp te verlenen waarmee zij een goede omzetting en een uniforme toepassing van de richtlijnen kunnen verzekeren.

De uitbreiding van de Gemeenschap heeft geleid tot een stijging van het aantal procedures wegens niet-mededeling tegen de tien nieuwe lidstaten. Deze gevallen blijven beperkt ten opzichte van het aantal om te zetten richtlijnen. Dit is toe te schrijven aan de door de nationale autoriteiten geleverde inspanning tijdens de voorbereidende fase van de uitbreiding en de door de Commissie ondernomen acties in het kader van de overeenkomsten betreffende de overeenstemmingsbeoordeling (OOA).

Inzake milieu is de toepassing van de Gemeenschapswetgeving door de lidstaten de laatste jaren verbeterd. Daarvan getuigt de aanzienlijke vermindering van het aantal in 2004 door de Commissie geregistreerde nieuwe klachten – 336 in plaats van 555 in 2002.

De Commissie heeft op basis van artikel 226 van het EG-Verdrag 101 met redenen omklede adviezen verstuurd en 45 procedures bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakt. De Commissie heeft ook 14 aanmaningsbrieven en 6 met redenen omklede adviezen verstuurd uit hoofde van artikel 228 van het EG-Verdrag. De Commissie heeft inbreukprocedures ingeleid tegen acht nieuwe lidstaten.

Om de best mogelijke toepassing van het Gemeenschapsrecht te garanderen, doet de Commissie ook een beroep op aanvullende instrumenten. De proactieve initiatieven omvatten het opstellen van richtsnoeren en interpretatieve documenten, de discussies in de technische comités en de bilaterale contacten met de lidstaten, zoals “pakketvergaderingen”.

De Commissie probeert zo systematisch mogelijk te werk te gaan bij de controle op de naleving van de wetgeving. In bepaalde sectoren spelen de verslagen een doorslaggevende rol terwijl in andere sectoren de Commissie de essentiële gegevens verzamelt en analyseert. De Commissie heeft zich door externe juristen laten bijstaan in de voorbereidende fase van de jaarlijkse strategische controle van de naleving van het Gemeenschapsrecht. De Commissie heeft een conformiteitscontrole van de door de nieuwe lidstaten vastgestelde nationale wetgeving uitgevoerd.

Op het gebied van het mededingingsbeleid , werd de controle van de omzetting van de mededingingsrichtlijn die deel uitmaakt van het regelgevende kader van de elektronische communicatie, alsook van de doorzichtigheidrichtlijn (beide op artikel 86 EG gebaseerd,) voortgezet. Wat de individuele gevallen betreft, heeft de Commissie verscheidene klachten behandeld in het kader van artikel 86 juncto artikel 82 EG. Zij heeft met name ten aanzien van Duitsland een besluit vastgesteld wat de nationale wetgeving van die lidstaat over de postdiensten betreft.

Op het gebied van de informatiemaatschappij , streeft het regelgevingskader van 2002 voor elektronische communicatie drie grote doelstellingen van de Lissabon-strategie na – creëren van een stabiel en voorspelbaar regelgevingskader, innovatie aanmoedigen en investeringen in de communicatienetwerken en -diensten stimuleren.

De werkzaamheden in de nieuwe groepen en comités, alsook de nieuwe coördinatiemechanismen waarin het nieuwe regelgevingskader voorziet, hebben in 2004 de “kruissnelheid” bereikt. Deze activiteiten zijn hoofdzakelijk geconcentreerd rond het implementeren van de nieuwe regels en het vaststellen van een gemeenschappelijke regelgevende aanpak. De Commissie heeft haar uitgebreide samenwerking met de regelgevende autoriteiten over de kennisgevingen van “artikel 7”-ontwerpmaatregelen voortgezet en heeft voor het eerst haar vetorecht uitgeoefend.

De Commissie is ook van nabij blijven waken over de omzetting van het Gemeenschapsrecht in de 15 lidstaten, waarvoor het regelgevingskader in juli 2003 van toepassing is geworden. Zij heeft ook nauw samengewerkt met de nieuwe lidstaten om het nieuwe kader te implementeren op de dag van de toetreding, waarop dit kader voor hen van toepassing is geworden. Eind 2004 hadden 20 lidstaten de primaire omzettingswetgeving van het kader 2002 vastgesteld en daarvan aan de Commissie kennis gegeven. In 2004 heeft het belang zich derhalve geleidelijk verplaatst van de omzetting naar de waarborg van een volledige conformiteit en de uitvoering in de praktijk in de 25 lidstaten.

De Mededeling “De Europese elektronische-communicatieregelgeving en -markten in 2004” (10de verslag over de tenuitvoerlegging) is in december vastgesteld[2].

In de sector vrijheid, veiligheid en recht heeft de Commissie een aantal zaken van niet-mededeling van nationale maatregelen tot uitvoering van twee in 2001 vastgestelde richtlijnen, aanhangig gemaakt bij het Hof van Justitie.

Op het gebied van het vrije verkeer van personen heeft de Commissie Nederland twee met redenen omklede adviezen gestuurd naar aanleiding van de uitzetting van twee Italiaanse staatsburgers die langdurig ingezetenen waren. Door de vaststelling van wet nr. 2003-1119 in Frankrijk heeft de Commissie de inbreukprocedure tegen Frankrijk betreffende het verblijfsrecht van studenten kunnen beëindigen. Na de wijziging van de Italiaanse wegcode heeft de Commissie de inbreukprocedure betreffende de verschillende en onevenredige behandeling van bestuurders van in de andere lidstaten ingeschreven voertuigen, beëindigd.

Wat ten slotte het kiesrecht betreft, heeft de Commissie besloten de procedure tegen België zonder gevolg te beëindigen, nadat deze lidstaat aan de onderdanen van andere lidstaten die in de gemeente Honnelles wonen en van de kieslijst voor de gemeenteraadsverkiezingen waren geschrapt, een brief had gezonden om hen op de hoogte te brengen van het feit dat zij op basis van hun oorspronkelijk verzoek voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen ingeschreven zouden zijn.

In de sector van de interne markt kan het beleid worden voorgesteld rond drie hoofdlijnen:

Er zijn verscheidene acties geweest voor de ontwikkeling van de samenwerking met de lidstaten op het gebied van de omzetting van de richtlijnen en in het kader van de niet-nakomingsprocedures. De Commissie heeft een aanbeveling vastgesteld waarin de lidstaten worden verzocht om zich te laten leiden door de beproefde methoden om een snelle en kwaliteitsvolle omzetting van de richtlijnen te verzekeren. De publicatie van het scorebord voor de interne markt en de publicatie van de regelmatige updates van het aantal omzettingen van richtlijnen hebben bijgedragen tot de verbetering van de globale resultaten. De gemiddelde omzettingsachterstand voor de Unie van 25 is gedaald van 7,1% in juli 2004 naar 3,6% in januari 2005. Zowel het aantal bilaterale (pakketvergaderingen omzetting) als multilaterale contacten over de omzetting van richtlijnen is verveelvoudigd. Voor de nieuwe richtlijnen betreffende verzekeringstussenpersonen, marktmisbruik en pensioenfondsen zijn met name deskundigenvergaderingen georganiseerd. Op het gebied van overheidsopdrachten zijn verscheidene pakketvergaderingen georganiseerd over de hangende inbreukdossiers. De meeste van die vergaderingen hebben geleid tot een significante vooruitgang.

Bovendien werd het SOLVIT-netwerk ontwikkeld voor probleemoplossing in de toepassing van het recht inzake de interne markt. De SOLVIT-centra van de 10 nieuwe lidstaten waren operationeel vanaf de dag van hun toetreding. 289 dossiers werden door het netwerk behandeld, een stijging van 73% in vergelijking met 2003. 80 % van de dossiers werden opgelost tegenover 73 % in 2003.

Ten slotte werden blijvende inspanningen geleverd om te verzekeren dat de niet-nakomingsprocedures doeltreffend en snel worden gevoerd.

In de sector gezondheid en consumentenbescherming heeft de Commissie 457 inbreukprocedures ingeleid wegens niet-mededeling van omzettingsmaatregelen en 37 met redenen omklede adviezen verstuurd. De Commissie heeft vijf met redenen omklede adviezen gestuurd wegens niet-omzetting van de richtlijn inzake algemene productveiligheid en heeft tegen Estland een inbreukprocedure ingeleid wegens niet-omzetting van de tabakrichtlijn.

De Commissie heeft de inbreukprocedure overeenkomstig artikel 228 van het Verdrag ingeleid tegen België (niet-omzetting van de richtlijn betreffende de bescherming van legkippen) en tegen Frankrijk (niet-omzetting van de richtlijn betreffende garantie voor consumptiegoederen).

De inspecties van het Voedsel- en Veterinair Bureau (VVB) hebben bijgedragen tot een verbetering van de toepassing van de communautaire wetgeving op het gebied van levensmiddelen en diervoeder, diergezondheid en bescherming van planten en dieren. De Commissie heeft Griekenland een aanmaningsbrief en een met redenen omkleed advies gestuurd over de verscherping van de veterinaire controles. Een soortgelijke inbreukprocedure kon zonder verdere stappen worden beëindigd na de vaststelling van de nodige maatregelen door het Verenigd Koninkrijk.

Spanje is door het Hof veroordeeld voor de onjuiste omzetting van de richtlijn betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten.

Er zijn grote inspanningen geleverd om de toetreding van de tien nieuwe lidstaten te verzekeren. De eind 2004 bereikte omzettingsgraad was nauwelijks hoger dan die van de staten die reeds lid waren.

In de sector energie en vervoer zijn 458 inbreukdossiers behandeld, waarvan 266 inbreuken wegens niet-mededeling van omzettingsmaatregelen voor de richtlijnen en 192 inbreuken inzake de niet-conforme omzetting van de richtlijnen of de onjuiste toepassing van het Gemeenschapsrecht. Een stijging van het aantal inbreukdossiers kan worden vastgesteld, ondanks het groot aantal beëindigde dossiers in die periode (154, waarvan 103 inbreukdossiers wegens niet-mededeling). Deze situatie is het resultaat van een snellere omzetting van de “vervoersrichtlijnen”, hoewel de omzettingstermijnen vaak niet door de lidstaten worden nagekomen. 223 nieuwe inbreukdossiers zijn ingeleid (waarvan 183 gevallen van niet-mededeling) en 38 geregistreerde klachten zijn in die periode behandeld. Het Hof heeft in 22 dossiers een niet-nakomingsarrest uitgesproken. Op het gebied van vervoer moet worden opgemerkt dat voor 8 richtlijnen de omzettingstermijn was verstreken (tegenover 15 in 2003). Het omzettingspercentage voor de richtlijnen in de sectoren energie en vervoer blijft nog ver onder de doelstelling van Lissabon (98,5%).

Op het gebied van energie zijn naar achttien lidstaten aanmaningsbrieven gestuurd wegens niet-mededeling van de nationale bepalingen tot omzetting van de twee richtlijnen betreffende de interne markt voor elektriciteit en/of gas. Tegen verscheidene lidstaten zijn rechtsgedingen aanhangig gemaakt wegens niet-naleving van de richtlijn betreffende het in opslag houden van minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten. Er worden klachten behandeld over de onjuiste toepassing van de richtlijn betreffende bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen. De diensten hebben de vervolging van inbreuksituaties op het gebied van de bescherming van de gezondheid tegen ioniserende straling en op het gebied van bescherming van de bevolking bij stralingsgevaar versterkt.

Op het gebied van vervoer, inzake de veiligheid van het wegverkeer, werden de procedures over de technische regelgeving en in de sector van het rijbewijs voortgezet.

Wat het pakket “spoorweginfrastructuur” betreft, heeft het Hof van Justitie de lidstaten veroordeeld die de nationale omzettingsmaatregelen van één of meer van de drie richtlijnen nog niet hadden meegedeeld.

Als gevolg van de “Open sky”-arresten van 19 november 2002, heeft de Commissie de lidstaten gevraagd maatregelen te nemen om de situatie te verhelpen. Nieuwe procedures werden ingeleid om discriminerende bilaterale overeenkomsten met derde landen aan te klagen. Ook werden procedures ingeleid wegens niet-naleving van de wetgeving betreffende de beveiliging van de burgerluchtvaart.

Op het gebied van de maritieme veiligheid heeft de Commissie besloten om bij het Hof van Justitie een beroep in te stellen tegen acht lidstaten die de richtlijnen betreffende de invoering van een monitoring- en informatiesysteem voor de zeescheepvaart nog niet hadden omgezet.

In de sector van de visserij is de Commissie tegen enkele lidstaten opgetreden wegens niet-nakoming van de controleverplichting naar aanleiding van het overschrijden van bepaalde vangstquota; niet-nakoming van de verplichting tot kennisgeving van bepaalde gegevens over de visvangst en de visserĳ-inspanning.

Het Hof heeft drie lidstaten veroordeeld wegens overschrijding van de quota. De Commissie heeft bij het Hof een beroep ingesteld tegen Griekenland wegens niet-naleving van de termijn voor de installatie van het satellietvolgsysteem voor vissersvaartuigen.

In de sector van belastingen en douane kreeg de Commissie een toenemend aantal brieven van het maatschappelijk middenveld met beschuldigingen aan het adres van lidstaten. In deze brieven worden met name, op het gebied van de directe belastingen, de wetgeving en de nationale praktijken aangeklaagd die in andere lidstaten uitgevoerde activiteiten en investeringen zwaarder belasten. Op hetzelfde gebied heeft de Commissie echter kunnen vaststellen dat de lidstaten positief gereageerd hebben op haar twee mededelingen[3] betreffende respectievelijk bedrijfspensioenregelingen en belasting op dividend, door hun nationale regelingen in overeenstemming te brengen met de communautaire beginselen. Niettemin was in één geval een beroep wegens niet-nakoming noodzakelijk (Denemarken wat de pensioenen betreft, zaak C-150/04).

Bovendien werden talrijke nieuwe inbreukprocedures ingeleid. Op het gebied van de indirecte belastingen bijvoorbeeld, werd prioriteit verleend aan de dossiers die gevolgen hebben voor de eigen middelen en werd de controle van de correcte toepassing van de richtlijnen (met name Richtlijn 2000/65/EG betreffende de fiscale vertegenwoordiger en Richtlijn 2001/115/EG betreffende de facturering) versterkt, wat tot gevolg heeft dat nationale wetgeving daarmee nu in overeenstemming wordt gebracht.

Tegelijkertijd heeft de Commissie de technische follow-up moeten verzekeren van een steeds toenemend aantal prejudiciële zaken voor het Hof.

In de sector van de begroting is de Commissie overeenkomstig het beginsel van goed financieel beheer verplicht de evenredige verdeling van de begrotingslasten tussen de lidstaten te verzekeren. Zij waakt erover dat de inbreuken die een negatieve invloed hebben op de eigen middelen, worden vervolgd om te vermijden dat de andere lidstaten de financiële gevolgen van deze inbreuken moeten dragen. Inzake de traditionele eigen middelen, zijn recent interpretatieverschillen over de correcte inning van de eigen middelen ter verduidelijking aan het Hof moeten worden voorgelegd.

In de sector van de communautaire statistieken zijn er 20 nieuwe inbreukprocedures. Tegen Griekenland is een inbreukprocedure ingeleid wegens niet-nakoming van de verplichting om aan de Commissie de statistische gegevens over de buitensporige tekorten te verstrekken.

De Commissie heeft tevens aanmaningsbrieven naar Griekenland gezonden over de kortetermijnstatistieken en naar België over de sociale statistieken.

In de sector van de landbouwstatistieken werden naar 9 lidstaten aanmaningsbrieven gestuurd wegens niet-mededeling van de nationale omzettingsbepalingen. De uitbreiding heeft een aanvullende inspanning gevraagd. De Commissie heeft 8 inbreukprocedures ingeleid tegen 5 nieuwe lidstaten wegens niet-mededeling van de nationale omzettingsbepalingen.

In de sector van de statistische registratie van het goederenvervoer over de weg heeft de Commissie bij het Hof van Justitie een beroep ingesteld tegen Griekenland.

In het kader van het regionaal beleid heeft het grootste deel van de inbreukprocedures ten gevolge van de bij het gebruik van de structuurfondsen vastgestelde onregelmatigheden, betrekking op de onjuiste toepassing van de sectorale bepalingen, waarvan de naleving een voorwaarde is om een beroep te kunnen doen op de Gemeenschapsfondsen. De vastgestelde onregelmatigheden leiden ook tot de volledige of gedeeltelijke intrekking van de communautaire steun.

Op het gebied van de uitbreiding zijn de inbreukprocedures gebaseerd op klachten over de onjuiste toepassing van de Associatieovereenkomsten en de Europaovereenkomsten tussen de Gemeenschap en de kandidaat-lidstaten. Ten gevolge van de toetreding van de tien nieuwe lidstaten in 2004 moeten de relevante Associatieovereenkomsten en de Europaovereenkomsten als beëindigd worden beschouwd na het afsluiten van een later nieuw verdrag over hetzelfde onderwerp.

Deze verandering heeft een invloed gehad op de hangende klachten van een aantal Poolse en Litouwse burgers betreffende de niet-eerbiediging van hun vrijheid van vestiging door de Oostenrijkse en Zweedse autoriteiten. Het aangevatte onderzoek heeft echter aan het licht gebracht dat deze klachten niet gegrond waren.

De Commissie heeft ook de klachten van een aantal burgers van de nieuwe lidstaten betreffende de rechten om diensten te verrichten, het verblijfsrecht en het recht om een werkvergunning te krijgen, moeten weigeren omdat deze sectoren nog niet volledig geliberaliseerd zijn.

De Commissie is begonnen met het onderzoek van de klachten over het recht van toegang tot de arbeidsmarkt van de lidstaten in het kader van Besluit nr. 1/80 betreffende de Associatieovereenkomst EU-Turkije.

Inzake externe betrekkingen werd een inbreuk vastgesteld wegens de niet-eerbiediging van communautaire wetgeving waarbij zes lidstaten waren betrokken, in de context van de toepassing van artikel 27 van Verordening nr. 2368/2002 van de Raad en de daaruit voortvloeiende maatregelen tot uitvoering van de Kimberleyprocescertificering voor de internationale handel in ruwe diamant .

[1] Europese governance - Een witboek (COM/2001/428).

[2] COM(2004)759 van 2.12.2004.

[3] Mededeling van de Commissie betreffende de opheffing van fiscale barrières voor grensoverschrijdende bedrijfspensioenregelingen van 19 april 2001 (IP/01/575) en Mededeling van de Commissie betreffende belasting op dividend van natuurlijke personen in de interne markt (COM 2003/810) van 19.12.2003.