iQMtflSSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
•M 
•*fefr COM(91) 129 def. 
Brussel, 12 apriI 1991 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
ter toekenning van financiële bijstand op 
middellange termijn aan Roemenië 
(door de Commissie ingediend) 

- 2 -
TOELICHTING 
Verzoek van Roemenië om financiële steun 
Na een lange periode van politieke onrust die volgde op de instorting van het 
Ceauscescu-bewind in december 1989 hebben de Roemeense autoriteiten thans een 
veelomvattend hervormingsprogramma in uitvoering genomen dat gericht is op 
het stabiliseren van de economische situatie en het op gang brengen van een 
proces van overgang van een zeer centraal geleid systeem op een op de markt 
gerichte economie. Dit proces begint echter onder ongunstige omstandigheden. 
Daar het voorgaande regime als belangrijkste beleidsdoel had het terugbetalen 
van de buitenlandse schuld door middel van invoerverminder ing is de 
kapitaal voorraad van het land verouderd en de vraag naar consumptiegoederen 
sterk opgehoopt. Dientengevolge deden zich ernstige onevenwichtigheden voor 
toen het machtssysteem werd afgeschaft en de middelen weer gericht werden op 
het voorzien in de consumptiebehoeften van de bevolking. 
Ter ondersteuning van het economische hervormings- en aanpassingsprogramma 
hebben de autoriteiten bijstand van het IMF gevraagd in de vorm van een 
stand-by-overeenkomst alsmede trekkingen in het kader van de 
oI ie-invoerparagraaf van de "Compensatory and Contingency Financing 
Facility". Het IMF heeft de onderhandelingen met de Roemeense autoriteiten 
afgesloten en verwacht wordt dat het College van Bewindvoerders begin april 
over de stand-by-overeenkomst een besluit zal nemen. Als een voorwaarde voor 
goedkeuring van de overeenkomst heeft het IMF een aantal door de Roemeense 
autoriteiten te treffen prioritaire maatregelen omschreven. 
Naast de van het IMF en de Wereldbank te verwachten middelen hebben de 
autoriteiten aanvullende financiële bijstand gevraagd van de Groep van 24 ten 
einde te voorzien in de nog resterende financieringsbehoefte die wordt 
geschat op ongeveer 1 miljard USD. Als deze extra middelen niet zouden worden 
gevonden zou het IMF opnieuw over het programma kunnen moeten onderhandelen, 
wat de uitvoering ervan zou vertragen. Een ontoereikende financiering zou 
tevens het succes van het hervormingsprogramma in gevaar brengen daar een 
verdere vermindering van het reeds zeer lage niveau van invoer nodig zou 
zi jn. 
Het economische hervormingsprogramma 
In 1990 heeft de Roemeense regering reeds verschillende maatregelen getroffen 
om de invoering van haar macro-economische aanpassingsprogramma te 
vergemakkelijken. Deze maatregelen omvatten het schrappen van bijna driekwart 
van de bestaande schulden van ondernemingen aan het bankwezen waarop geen 
aflossingen en rente kunnen worden betaald, en twee devaluaties van de lei, 
te zamen ten belope van 60 X, uitgedrukt in vreemde valuta. 
De regering is ook begonnen met de invoering van een aantal economische 
hervormingen. Sedert november 1990 zijn de prijzen van de meeste ingevoerde 
inputs door een gedeeltelijke priJsliberalisatie en aanpassing van de 
gereglementeerde prijzen grotendeels in overeenstemming gebracht met de 
wereldmarktprijzen tegen de huidige wisselkoers. Dientengevolge was 
eind Januari het indexcijfer van de consumptieprijzen ongeveer 50 % hoger dan 
in oktober van vorig Jaar. Voorts vormde de scheiding van de 
central e-bankfunctie en de handelsbankfunctie van de Nationale Bank van 
Roemenië een eerste stap naar de totstandbrenging van een op de markt 
gebaseerd financieel systeem, terwijl tevens het vermogen van de autoriteiten 
de ge IdhceveeI he Id te beheersen werd vergroot. 
In aan*lul ting op deze eerste maatregelen is het gehele beleidsprogramma dat 
tfcene wordt uitgevoerd gericht op een hervorming van de organisatie van de 
economie tot een op de markt gebaseerd systeem, onder verwijdering of 
vermindering van grote economische onevenwichtigheden die de 
her vorm i ngs I neparm I ngen in gevaar zoudon kunnen brengen. De 
stabilisatiedoelstelIingen van het programma voor 1991 zijn de achteruitgang 
van de produktie tot staan te brengen, een inflatie van 15 % per Jaar tegen 
het eind van het Jaar te bereiken - na een eerste aanzienlijke verhoging van 
het prijsniveau - en het niveau van de buitenlandse valutareserves te 
verhogen tot ongeveer 1 miljard USD aan het eind van 1991. Om deze 
doelstellingen te verwezenlijken zijn de autoriteiten voornemens een streng 
begrotingsbeleid voort te zetten; een flexibel rentebeleid te voeren; 
loonmatiging te verzekeren door een inkomensbeleid en een passend 
wisselkoersbeleid te volgen. 
De structurele hervormingen omvatten : algemene liberalisatie van da 
buitenlandse handel; uitbreiding van de prijsIiberalisatie tot een groter 
aantal goederen en diensten; privatisering en herstructurering van 
staatsondernemingen; en hervorming van de financiële sector. 
- 4 -
Met betrekking tot het begrotingsbeleid is de regering voornemens een strenge 
financiële discipline in de gehele overheidssector in acht te nemen door de 
vaststelling van een zeer gering streeftekort (1,5 X van het BBP). De 
regering Is voorts van plan in 1992 een belasting over de toegevoegde waarde 
in te voeren ter vervanging van de bestaande omzetbelasting en zij heeft 
aangekondigd dit Jaar een inkomstenbelasting te zullen invoeren. 
Ter voorbereiding van het privatiseringsproces zijn de autoriteiten begonnen 
de meeste staatsbedrijven om te vormen tot commerciële ondernemingen, waarbij 
slechts een gering aantal zal worden omgevormd tot publieke ondernemingen die 
in staatseigendom blijven. Verschillende maatregelen tot verdeling van 
aandelen onder de bevolking worden onderzocht, met inbegrip van een 
"free voucher"-systeem en de verkoop van aandelen via openbare veilingen. 
Voorts zullen wetten worden vastgesteld ter versterking van de financiële 
discipline van ondernemingen en ter voorkoming van het verstrekken van 
bankkrediet aan ver I les leidende ondernemingen. 
Op het gebied van de prIJsliberalisatie hebben de autoriteiten besloten op 
1 april 1991 een tweede belangrijke fase van het prijshervormingsproces te 
doen ingaan. Deze zal de liberalisatie omvatten van de prijzen van die van de 
voornaamste consumptiegoederen die niet betrokken waren bij de eerste fase 
van prijshervorming in november. Daarnaast zal de regering de prijzen van 
ingevoerde goederen (met inbegrip van energie) aanpassen aan eventuele 
veranderingen in de wisselkoers ten einde deze prijzen op internationale 
niveaus te houden. 
Het inkomensbeleid zal worden gericht op compensatie van een deel van het 
effect van de prijshervorming door compensatiebetalingen aan werknemers toe 
te staan. Ten einde echter de loonstijging af te remmen werd een fiscaal 
inkomensbeleid ingevoerd dat inhoudt dat een belasting zal worden opgelegd 
aan ondernemingen die loonsverhogingen toestaan die de richtsnoeren van de 
regering overtreffen. 
Het externe beleid zal gekenmerkt worden door belangrijke veranderingen in 
het handelsstelsel en het wisselkoersstelsel. De autoriteiten zijn voornemens 
de kwantitatieve beperkingen op de invoer af te schaffen en 
uitvoervergunningen te beperken tot produkten waarvoor binnenlandse 
prijscontroles gelden of die zijn ingevoerd tegen de officiële wisselkoers. 
Met betrekking tot het wisseikoerssteisei hebben de autoriteiten, naast de 
recente devaluaties van de officiële koers, in februari een interbancaire 
wisselmarkt ingesteld waarop de wisselkoers vrij tot stand komt. De 
ondernemingen zullen de mogelijkheid hebben een deel van hun 
exportopbrengsten op deze markt te verkopen. Tot dusver is het bedrag van 
buitenlandse valuta's dat beschikbaar is op de vrije markt vrij bescheiden 
gebleven, hetgeen een verklaring vormt voor de grote kloof die nog bestaat 
tussen de officiële koers en de vrije koers. Op het verschil tussen de twee 
wisselkoersen wordt nauwlettend toezicht gehouden en de autoriteiten zullen 
de koersen zo spoedig mogelijk vrijmaken. Verwacht wordt dat in deze richting 
belangrijke vorderingen zullen worden gemaakt voordat de 
stand-by-overeenkomst met het IMF ten uitvoer gelegd zal worden. 
De behoefte aan extra financiële steun 
Evenals andere landen in Midden- en Oost-Europa wordt Roemenië in 1991 
geconfronteerd met uitzonderlijk hevige externe schokken. De desintegratie 
van de handelsbetrekkingen met de andere Comecon-Landen, nog versterkt door 
hun eigen economische moeilijkheden, veroorzaakte een sterke daling van het 
volume van de buitenlandse handel in het gehele gebied, die ook door Roemenië 
wordt gevoeld. De overgang op wereldmarktprijzen in de handel binnen de 
Comecon heeft ook een ongunstig effect gehad op de ruilvoet van Roemenië, 
ofschoon dit effect waarschijnlijk geringer zal zijn dan in andere Midden- en 
Oosteuropese landen. Door de Golfcrisis werd de situatie verder verslechterd, 
ten dele omdat de kans op aflossing door middel van o I ielever ingen van de 
uitstaande kredieten aan Irak ten bedrage van ongeveer 1,7 miljard USD 
kleiner werd. 
Afgezien van deze externe invloeden zal het exportvolume waarschijnlijk 
beperkt worden door de ontwrichting van de binnenlandse produktie, terwijl de 
sterk gestegen vraag naar invoerprodukten waarschijnlijk zal aanhouden. Onder 
deze omstandigheden zijn onmiskenbaar ingrijpende aanpassingsmaatregelen 
nodig om het huidige tekort op de lopende rekening niet te doen stijgen tot 
een niveau van meer dan 1,7 miljard USD, het streefcijfer dat ten grondslag 
- 6 -
ligt aan het beleidsprogramma*1). Mede rekening houdend met de noodzaak de 
deviezenreserves op peil te brengen wordt de totale financieringsbehoefte 
geschat op 2,7 miljard USD. 
Voor de financiering van het geraamde tekort zullen de Roemeense autoriteiten 
voornamelijk moeten steunen op krediet uit officiële bronnen. Zowel 
rechtstreekse buitenlandse investeringen als leningen van handelsbanken en 
leverancierskrediet zullen waarschijnlijk dit Jaar bescheiden van omvang 
blijven. Naar verwachting zal ongeveer 1,1 miljard USD van de 
financieringsbehoefte gedekt worden door de Wereldbank en het IMF. De 
bijstand van het IMF zou de toegang tot de olieparagraaf van de CCFF 
(360 miljoen USD) en een stand-by-overeenkomst (455 miljoen USD) omvatten. 
Ter dekking van de resterende financieringskloof van 1 miljard USD heeft de 
Roemeense regering aanvullende financiële bijstand verzocht aan de 
Gemeenschap en de Groep van 24. 
Voornaamste kenmerken van de lening 
De Commissie stelt voor dat de Gemeenschap voor maximaal 375 miljoen ecu 
deelneemt in een pakket financiële steun op middellange termijn van de G-24 
en mogelijk andere landen, waarvan het totaalbedrag ongeveer 750 miljoen ecu 
zal bedragen. Naar verwachting zal de bijstand de vorm aannemen van leningen, 
met een looptijd van maximaal zeven Jaar. 
De door de Commissie overwogen lening zal nauw gekoppeId worden aan het 
IMF-Programma en in twee gedeelten worden uitgekeerd : het eerste gedeelte na 
goedkeuring van de IMF-Overeenkomst en het tweede - in het vierde kwartaal 
van het Jaar, mits dan zal zijn voldaan aan een aantal criteria van 
economische ontwikkeling waarover met de Roemeense regering, in overleg met 
het Monetair Comité, zal worden beraadslaagd. 
(1) Het streeftekort voor de lopende rekening voor 1991 van 1,7 miljard USD 
omvat transacties met zowel de convertibele-valutazone als het 
Comecon-gebied. In 1990 was het door Roemenië geregistreerde tekort in 
convertibele valuta's naar schatting 1,7 mi IJard USD en dat in 
nlet-convertibele valuta's bij benadering de tegenwaarde van ongeveer 
1,4 miljard USD. 
7 -
De Gemeenschap zal de middelen op de markt opnemen met een garantie van de 
Gemeenschapsbegroting. Roemenië zal dan vervolgens van de Gemeenschap lenen. 
De op te nemen en te verstrekken leningen zullen volledig op elkaar 
aansluiten en geen commerciële risico's voor de Gemeenschap met zich brengen. 
- 8 -
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN PE RAAP 
ter toekenning van financiële bijstand op 
middellange termijn aan Roemenië 
•E RAAD VAN *E EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 235, 
Gezien het voorstel van de Commissie^1), ingediend na raadpleging van 
het Monetair Comité, 
Gezien het advies van het Europese Parlement*2), 
Overwegende dat Roemenië fundamentele politieke en economische 
hervormingen uitvoert en besloten heeft de economie naar een marktmodel 
in te richten; 
Overwegende dat de financiële steun van de Gemeenschap voor de bedoelde 
hervormingen het wederzijdse vertrouwen zal versterken en Roemenië 
nader tot de Gemeenschap zal brengen; 
Overwegende dat de Roemeense economie als gevolg van de veranderingen 
in de internationale context een diepe recessie doormaakt en wordt 
geconfronteerd met externe schokken die de betalingsbalans van het land 
ernstig kunnen doen verslechteren en zijn precaire reservepositie 
kunnen verzwakken; 
Overwegende dat de Roemeense autoriteiten financiële bijstand hebben 
verzocht van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Groep van 24 
industrielanden, hierna NG-24" te noemen, en de Europese Gemeenschap en 
dat, naast het geschatte bedrag van de door het IMF en de Wereldbank te 
verstrekken financieringen, in 1991 nog een bedrag van ongeveer 
750 miljoen ecu moet worden gedekt ter voorkoming van een verdere 
erosie van de onzekere reservepositie van Roemenië en van een sterkere 
(1) 
(2) 
- g -
beperking van de invoer,die de verwezenlijking van de 
beleidsdoelstellingen die aan de door de regering ondernomen 
hervormingen ten grondslag liggen ernstig in gevaar zou kunnen brengen; 
Overwegende dat de Commissie, als coördinator van de bijstand van de 
G-24, de landen van deze groep en andere derde landen heeft verzocht 
financiële bijstand op middellange termijn aan Roemenië te verstrekken; 
Overwegende dat de toekenning door de Gemeenschap van een lening op 
middellange termijn aan Roemenië een passende maatregel is om de 
betalingsbalans te ondersteunen en de reservepositie van het land te 
versterken; 
Overwegende dat de lening door de Commissie dient te worden beheerd; 
Overwegende dat het Verdrag voor dit besluit in geen andere 
bevoegdheden voorziet dan die van artikel 235, 
BESLUIT : 
Armtl t 
t. De Gemeenschap kent Roemenië een feningfacifiteit op middellange 
termijn toe voor een hoofdsom van ten hoogst s 375 miljoen ecu en 
met een gemiddelde looptijd van ten hoogste zeven Jaar tsn s inde 
een houdbare PetalingsoaUnesituatis ts verzekeren en de 
reeervepositis ts versterken. 
2. Daartoe wordt de Commissie gemachtigd namens de Europese 
Economische Gemeenschap de nodige middelen op te nemen die Roemenië 
in de vorm van een lening ter beschikking worden gesteld. 
3. Deze lening wordt in volledig overleg met hst Monetair Comité door 
de Commissie beheerd op een wijze die met de tussen het IMF en 
Roemenië te sluiten overeenkomsten in overeenstemming is. 
- 10 -
Artikel 2 
1. De Commissie wordt gemachtigd, na overleg met het Monetair Comité, 
met de Roemeense autoriteiten te onderhandelen over de aan de 
lening te verbinden voorwaarden op het gebied van het economische 
beleid. Deze voorwaarden moeten in overeenstemming zijn met de in 
artikel 1, lid 3, bedoelde overeenkomsten en met de door G-24 te 
treffen regelingen. 
2. De Commissie onderzoekt op gezette tijden, in samenwerking met het 
Monetair Comité sn in nauwe coördinatie met G-24 en het IMF, of het 
economische beleid in Roemenië in overeenstemming is met de 
doelstellingen van deze lening en of aan de daaraan verbonden 
voorwaarden wordt voldaan. 
Artikel 3 
1. De lening wordt in twee tranches aan Roemenië ter beschikking 
gesteld. De eerste tranche wordt uitgekeerd zodra tussen Roemenië 
en het IMF een "stand-by arrangementN is geslotsn en de tweede niet 
eerder dan het vierde kwartaal van 1961 en op de voorwaarden van 
artikel 2, lid 2. 
2. De middelen worden aan de Nationale Bank ven Roemenië betaald. 
Art JEU 4 
1. 0e in artikel 1 bedoelde transacties tot het aangaan en het 
verstrekken van leningen worden met dezelfde valutadatum afgesloten 
en mogen voor de Gemeenschap geen looptijdtransformatie, 
wisselkoers- of renterisico, noch enig ander commercieel risico met 
zich brengen. 
2. De Commissie neemt, indien Roemenië dat verlangt, de nodige 
maatregelen om in de leningvoorwaarden een beding inzake vervroegde 
aflossing op te nemen en deze toe te passen. 
- 11 -
3. De Commissie kan, op verzoek van Roemenië en indien de 
omstandigheden een verbetering van de rente op de verstrekte 
leningen mogelijk maken, haar oorspronkelijk opgenomen leningen 
geheel of gedeeltelijk herfinancieren of de desbetreffende 
financiële voorwaarden herstructureren. De herfinancieringen of 
herstructureringen geschieden onder de in lid 1 gestelde 
voorwaarden en mogen niet leiden tot een verlenging van de 
gemiddelde looptijd van de betrokken opgenomen leningen, noch tot 
een verhoging van het op de dag van deze herfinancieringen of 
herstructureringen, tegen de lopende wisselkoers omgerekende, nog 
af te lossen bedrag. 
4. Alle kosten die de Gemeenschap bij het sluiten en uitvoeren van de 
in dit besluit bedoelde transacties maakt, komen ten laste van 
Roemen i ë. 
5. Het Monetair Comité wordt ten minste eenmaal per Jaar van de 
ontwikkelingen met betrekking tot de in de leden 2 en 3 bedoelde 
verrichtingen in kennis gestsld. 
AftlKst $ 
vs Commissis brsngt tsn minsts eenmaal per Jaar aan het Europese 
Parlement en aan de Raad over de uitvoering van dit besluit een verslag 
Mit dat sen e*aH*etie omvat. 
Gedaan ts Brussel, ep Voor de Raad 
De Voorzitter 
- 12 -
FINANCIEEL MEMORANDUM 
1. Betrokken begrotinggljjn 
Artikel (...), leninggarantie voor steun aan Roemenië (op te nemen 
deer middel van een gewijzigde en/of aanvullende begroting). 
*• Referenties (rechtsgrond) 
Artikel 235 van het Verdrag 
3. Indeling van de uitgaven 
Verplicht 
*• Qmschrliving on WQtiverinfl vim de aiajtrtgei 
a) Omschrijving van de maatregel 
Toekenning van een garantie van de Gemeenschap voor een lening aan 
Roemenië ter verzekering van een houdbare betalingsbalanspositie en 
ter versterking van de reservepositie van het land. 
b) Motivering van de maatregel 
De G-24 en de Raad van de EEG hebben Ingestemd met het 
beginsel, naar aanleiding van een verzoek van Roemenië, 
bijstand te verlenen. 
De begrotingsplaats dient om over een begrotingsstructuur te 
beschikken voor de garantie die door de Europese Gemeenschap 
wordt geboden als dekking voor een aan Roemenië verstrekte 
Ien i ng. 
5. Aard van de uitgaven en methode van berekening 
«) Aard yan de ujtfluvpn 
Garantie voor een lening aan Roemenië 
V J W l IIUBP Y all yBI Mwtll HM 
Een vermelding "p.m." wordt voorgesteld aangezien het bedrag en het 
tijdstip van een eventueel beroep op deze begrotingsplaats niet 
voorzien kunnen worden en omdat verwacht wordt dat van deze 
begrotingsgarantie geen gebruik zal worden gemaakt. 
6. Effect van de maatregel OP de beleidskredieten 
Uitsluitend in het geval van een daadwerkelijk beroep op de garantie 
- 13 -
7. Financiering van de beleidsuitoaven 
Opvoering van een krediet op de begrotingslijn door 
overschrijving, wederaanwend ing van terugbetaalde bedragen 
(artikel 27, lid 3, van het Financieel Reglement van 1977), of 
door middel van een gewijzigde en/of aanvullende begroting. 
Ten einde aan haar verplichtingen te voldoen kan de Commissie 
voor Iop i g de af Iossi ngen en rentebetali ngen f i nanci eren met 
eigen kasmiddelen. In dat geval is artikel 12 van de 
Verordening nr. 1522/89 (EEG/Euratom) van de Raad van 
29 mei 1989 van toepassing. 

.1 
! . F-SN 0254-1513 
COM(91)129def. 
DOCUMENTEN 
NL il 
Catalogusnummer : CB-CO-9M56-NL-C 
ISBN 92-77-71267-8 
VERKOOPPRIJS tot 30 biz.: 3,50 ECU per 10 bl& mccr: 1,25 ECU 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg