ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (73)1275
Vol.1973/0240

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE, Euratom) n°354/83 duConseil du1erfévrier 1983
concernant l'ouverture aupublic desarchives historiques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergie atomique (JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifié par lerèglement (CE, Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JOL243du27.9.2003, p.1),cedossier estouvert aupublic. Lecaséchéant, lesdocuments
classifiés présents dans cedossier ontétédéclassifiés conformément àl'article 5dudit
règlement.
Inaccordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No354/83 of1February 1983
concerning theopening tothepublic ofthehistorical archives oftheEuropean Economic
Community andtheEuropean Atomic Energy Community (OJL43,15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC, Euratom) No1700/2003 of22September 2003 (OJL243,
27.9.2003, p.1),this fileisopen tothepublic. Where necessary, classified documents inthis
filehave been declassified inconformity with Article 5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG, Euratom) Nr.354/83 desRates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI. L43vom 15.2.1983,
S.1),geändert durch dieVerordnung (EG, Euratom) Nr.1700/2003 vom 22.September 2003
(ABI. L243vom 27.9.2003, S.1),istdiese Datei derÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden dieVerschlusssachen indieser Datei inÜbereinstimmung mitArtikel 5
dergenannten Verordnung freigegeben.

I
COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(73)1275 def.
Brussel,3oktober1973
MEDEDELING BETREFFENDE BEVRAAGSTUKKEN DIEZICH
c
TENAAKZIEN "VANDESAMENWERKINGSOVEREENKOMSTEN -
VOORDOEK
j en
Voorstelvooreen
BESCHIKKING VANDERAAD
TOTINSTELLING VANEENPROCEDURE VAROVERLEGOVERDESAMENWERKINGSOVERENKOMSTEN
VAKDELID-STATEN METEERDELANDEN
(doordeCommissiebijdeRaadingediend)
CŒI(73)1275def.

TOELICHTING
Eerste deel :GEGEVENS
Inhaar mededeling aandeRaad "betreffende deopovereenkomsten berustende
enautonome handelspolitiek tenopzichte vandelanden vanhetOostblok
(doe .SEC(70)4500 def.van20.12.1972 ),isdeCommissie reeds indegelegen­
heid geweest deaandacht vandeRaad tevestigen opdevraagstukken diezich
voordoen inverband met deuitbreiding van desamenwerkingsovereenkomsten
\;clke door delid-stat enmet delanden vanOost-Europa zijn gesloten .Inant­
woord opschriftelijke enmondelinge vragen van leden vanhet Parlement over
degevolgen van dieovereenkomsten voor detenuitvoerlegging van eengemeen­
schappelijke handelspolitiek ,heeft deGemeenschap eenpositief oordeel over
dedoelstellingen vandieovereenkomsten uitgesproken ,doch tevens verklaard
vanmening tezijn dat degevolgen van deovereenkomsten moeten worden onder­
zocht endatmoet worden nagegaan hoe deinstrumenten van degemeenschappe­
lijke handelspolitiek moeten worden aangepast aan denieuwe vormen endoel­
stellingen van deeconomische betrekkingen tussen Oost enWest .
I*VOORGESCHIEDENIS
Het handelsverkeer tussen Oost enWest ismomenteel ineen nieuw stadium
gekomen .Tijdens eeneerste periode die zich grosso modo uitstrekte tot
hetbegin van devijftiger jaren vond dathandelsverkeer plaats inhet
kader vanjaarlijkse overeenkomsten eneenvoudige koop–enverkooptransacties
diemeestal koppeltransacties waren (ruilhandelstransacties ).Detweede
periode werd gekenmerkt door hetsluiten vanovereenkomsten net eengeldig ^-
heidsduur vanvijf jaar ,metlijsten vancontingenten ,dievooral betrekking
hadden opdeverkoop aandelanden vanhetOostblok vankapitaal-goederen
door middel vankredieten .Dederde periode ,waarvan hetbegin teruggaat ,
tothetmidden vandezestiger jaren ,geeft eenvemeerdering vande
contracten tezion ,envervolgens vandezogenaamde samenwerkingsovereen -
komsten .Deze bestaan naast dehandelsakkoorden ,terwijl hethandel sakkoord
insommige gevallen bepalingen inzake deindustriële samenwerking bevat .
Deze ontwikkeling vandevormen endeomvang vanhethandelsverkeer tussen
oost enwest werd infeite inruime mate bepaald door debeslissingen van
deregeringen vandelanden vanhetOostblok ,diedank zijhunstelsel van

planning enhetmonopolie van debuitenlandse handel over denodige
middelen beschikten ominhuneconomisch programma eenplaats eneen
bijzondere (enbeperkte )functie aanhethandelsverkeer methetviesten
interuimen .
Deze ontwikkeling werd echter uitoraard eveneens beïnvloed door dever­
anderingen die zich indepolitieke betrekkingen hebben voltrokken en
door denieuwe beweegredenen ,dieaandehandelspolitiek vandewestelijke
landen tengrondslag liggen .
Desamenwerkingsovereenkomsten komen opeenmoment indegeschiedenis van
deOoEt-West-betrekkingen waarop inhetwesten hetstreven naar bevordering
vandehandel deoverhand heeft opdebescherming vandehandel .Deze ont­
wikkeling vloeit zowel voort uitdeveranderingen diezich inhetpolitieke
klimaat hebben voorgedaan alsuithetbestaan vanpassende instrumenten ter
"bescherming vandehandel envaneenzekere wijziging indehandelspraktijken
delanden vanhetOostblok ,Indien oendefunctie vandesamenwerkingsakkoord
bestudeert valt waar tenemen dat deze een doeltreffend instrument voor de
bevordering vandeuitvoer naar delanden met staatshandel zijn .Hetover-
heidsoptreden indelanden vanhetOostblok inalle sectoren van deeconomie
enderechtstreekse ofindirocte gevolgen daarvan ophetbuitenlandse
handelsverkeer inaanmerking genomen ,vervullen de"intergouvernementele
commissies "ofde"gemengde commissies ",diebijdesamenwerkingsovereen -
komsten zijn ingesteld ,eenbelangrijke taak voor dehandel .Deze lichamen ,
dievaak ophetniveau vandeministers vergaderen ,hebben namelijk een
algemene bevoegdheid enzien toeopalle economische betrekkingen ,terwijl
debesprekingen plaatsvinden opeenniveau waar onmiddellijk principiële
beslissingen kunnen worden genomen .Bovendien maken deze samenwerkings -
overeenkomsten ,opgrond waarvan uitwisseling vangegevens over degcwensto
ontwikkeling endeinvesteringen inbepaalde sectoren plaatsvindt ,een
benadering persector voor deuitbreiding vanhethandelsverkeer mogelijk .
Deversterking vandecontacten persector enhetbepalen vandesectoren
waarin samenwerking nuttig wordt geacht enwaarin hetstreven vandeonder­
nemingen wordt aangemoedigd ,zijn methoden voor "handelsprospectie ",die
bijzonder geschikt zijn voor hethandelsverkeer met delanden meteen
centraal geleide economie .

Naast hetfeit dat indeGemeenschap grotere aandacht wordt besteed aande
uitvoerproblemen ,zullen bijdelanden vanhetOostblok wijzigingen op­
treden ,zowel metbetrekking totdedoeleinden vanhethandelsverkeer op
zichzelf ,als v;at devorm endeinhoud daarvan betreft .
Totvoor kort werd deuitvoer door delanden vanOost-Europa opzichzelf
niet alseenfactor voor deeconomische ontwikkeling beschouwd ,doch uit­
sluitend alseenbetalingsmiddel .Desti jdwerd deomvang vanhethandelsver­
keer tussen Oost enWest financieel beperkt door dehoeveelheid goederen
dievoor uitvoer beschikbaar werden gesteld enwel aandehand van de
produktiemogeiijkhèden endeverschillende economische beslissingen diedoor
decentrale instanties werden genomen ,daar dehandelspolitiek van delanden
vanhetOostblok indeeerste plaats opeenevenwichtige betalingsbalans
wasgericht .Deinvoer had daarentegen tendoel deschaarste inbepaalde
vitale sectoren vandeeconomie opte'heffen ,kritieke situaties tengevolge
van fouten indeplanning teverhelpen enstilstand van deproduktie te
vermijden ofaankoop vangoederen dieindeCOMECON niet konden worden ge­
produceerd mogelijk temaken .Debegrippen rentabiliteit enkostenvergelijking
waren geen beslissende criteria .
Door gebruik temaken vanhetklimaat vanontspanning (datzij inzekere zin
wensen omeconomische doeleinden tebereiken )hopen delanden vanhetOost­
blok detechnologische kloof tenopzichte vanhetwesten door verhoging van
deinvoer vanproduktiegoederen enwestelijke know-how teoverbruggen .Zij
willen ongetwijfeld tevens meer voordeel trekken uiteenbetere verdeling
van detoegewezen fondsen endeproductiemiddelen eneeneconomische ver­
spilling ,dieopdenduur niet langer draaglijk is,voorkomen .Door dever­
beterde politieke betrekkingen kunnen zijeeninbreng uithetbuitenland
voor deprojecten oplange termijn verwachten (l),terwijl vroeger dehandel
methetwesten ,diealsbijkomstig werd beschouwd ,wasbeperkt tottransacties
vankorte duur enderhalve vangeringe omvang .Thans 'wordt deinbreng van
hetbuitenland daarentegen inbepaalde sectoren vanbeslissend belang geacht .
Inverband metdéomvang vanbepaalde samenwerkingsprojecten ,zaldebuiten­
(l)Delaatste samenwerkingsovereenkomsten gelden voor een .,
periode van 10jaar .

land.se inbreng gevolgen hebben dieverder reiken danhetproject zelf on
dievoorts deeconomische infrastructuur zullen beïnvloeden .Devorm enhet
doel vandeze samenwerkingsovereenkomsten zullen indeUSSR afwijken vandie
welke zich indevolksdemocratieën zullen ontwikkelen .IndeUSSR sijn er
geen gemengde bedrijven enligt hetaccent ophetexploiteren van degrond­
stoffen ,opeenmoment waarop degeïndustrialiseerde landen naar nieuwe
bevoorradingsbronnen zoeken .Devolksdemocratieën overwegen daarentegen be­
paalde vormen vangemeenschappelijke ondernemingen ,trachten hunland te
industrialiseren ,nieuwe activiteiten tescheppen endeeconomieën vanhun
landen inruimere mate indewereldhandel teintegreren .Dekapitaalgoederen
endebuitenlandse know-hcw kunnen echter niet worden betaald uit dehuidige
uitvoer vandielanden ,behalve tenkoste vanandere invoer .Voor detenuit­
voerlegging vanditnieuwe invoerbeleid isderhalve vereist datdeoostelijke
landen tevens methunwestelijke partners eenoplossing voor het'betalings -
probleem vinden .Samenwerking indemeest verschillende vormen iseenmiddel
omdittweeledige doel teverwezenlijken ,omdatdobetaling tendele of
geheel zalplaatsvinden door delevering vaneengedeelte vandedoor dein­
gevoerde kapitaalgoederen geproduceerde goederen endeze goederen meestal
door dewestelijke bedrijven indehandel zullen worden gebracht .
Deoostelijke landen hopen opdeze wijze eenkwantitatieve verhoging van
hunuitvoer envooral destructurele wijziging daarvan tebereiken ,die
absolute voorwaarden lijken voor eenherstel vandebetalingsbalans ,welke
momenteel eenbelemmering vormt voor eenharmonische enkrachtige ontwikkeling
van het handelsverkeer .
Anderzijds ishetbelang datdeoostelijke landen aandehandelsakkoorden
meteengeldigheid van5ja-ar hechten duidelijk verminderd .Deze handels­
akkoorden houden voornamelijk debehandeling vandeclausule vandemeest
begunstigde natie ,lijsten vancontingenten ,endeinstelling vaneen
gemengde commissie in.Detoetreding tothetGATT van4oostelijke landen
ontneemt aandebilaterale clausules metbetrekking totdebehandeling van
demeest begunstigde natie eenzekere waarde .Deintergouvernementele
commissies diebijdesamenwerkingsovereenkomsten zijn ingesteld zijn een
goede -vorvanging voor decontactorganen vandehandelsakkoorden endoor
deuitbreiding vandeliberalisatie neemt hetbelang vandecontingenten
af.Tenslotte zijn voor hetnieuwe economische beleid projecten meteen
langere looptijd dan5jaar vereist .

-5-
II.DESAMENWERKING GEZI3N UIT HET OOGPUNT VANDEGEMEENSCHAPP ELIJKE
HANDELSPOLITIEK
Zowel voor delid-staten alsvoor delanden van het Oostblok maken de
verschillende vormen vansamenwerking deel uitvandeversterking van de
economische betrekkingen ,ookalkonen uitbepaalde aspecten (uitwisseling
vanwetenschappelijke gegevens ofgemeenschappelijke onderzoekingen )
vandeze samenwerking niet rechtstreeks ooonerciële resultaten voort ,
toch leidt detenuitvoerlegging vandesamenwerking opeconomisch terrein
totovermaking vaiigoederen endiensten .Meer inhetalgemeen komt het
voornaamste doel vandesamenwerking ,zelfs oplangere termijn enmet
veelsoortige gevolgen ,echter overeen metdefundamentele bewegredenen
van deinternationale handel .
Demethoden dieworden toegepast ombepaalde economische doelstellingen
teverwezenlijken behoren voor wat delid-staten betreft indeeerste
plaats tothetterrein vanhetuitvoerbeleid (prospectie ,sales-pronotion ,
kredietbeleid )enomvatten tevens talrijke aspecten vanhetinvoerbeleid
–voor zover devoorwaarden voor deinvoer vandeverhandelde goederen
indesamenwerkingsovèreenkomsten zijn vastgelegd .Indegrond hebben
■ \' •
desamenwerkingsovereenkomsten derhalve betrekking opdegemeenschappe –
"lijkehandelspolitiek zoals deze inartikel 113isomschreven .Toch
heeft over desamenwerkingsovereenkomsten totnutoegeen systematisch
voorafgaand overleg plaatsgevonden .
Dievloeit voort uitdezeer algemene aard vandeze overeenkomsten ,die
ookopniet-commerciële terreinen betrekking hebben ensoms geen enkele
nauwkeurig omschreven handelspolitieke bepaling bevatten .Sommige lid­
staten zijn trouwens vanmening datdesamenwerking over hetalgemeen niet
onder decommunautaire bevoegdheid valt .
Inbepaalde gevallen hebben delid-staten inhetkader vandeprocedures
vanoverleg dediensten vandeCommissie decntwerp -overeenkomsten doen
toekomen jinandere gevallen werd deCommissie zonder meer aposteriori
vandeovereenkomsten inkennis gesteld .
•••/•• •

Hetisoenfeit datdelanden vanOost Europa trachten deinstelling
vandegemeenschappelijke handelspolitiek door hetsluiten vansamen -
werkingsovereenkomsten met elkderlid-staten teomzeilen .Ditverklaart
hunherhaalde pogingen tijdens alle onderhandelingen met delid-staten
omindesamenwerkingsovereenkomsten meteengeldigheidsduur van 10jaar
clausules optenemen dieindehandel sakkoorden voorkomen endaardoor
eenwettelijke basis voor devoortzetting vanbilaterale onderhandelingen
opnationaal niveau tescheppen ,waardoor hetsluiten vancommunautaire
overeenkomsten huns inziens overbodig zouworden »
Dolanden vanhetOostblok verdedigen destelling datdesamenwerking
(eenspecifiek soort betrekking isenverzoeken voor doprodukten die
door desamenwerking worden verkregen omeenbijzondere regeling .Zo
eisen zijvoor dieprodukten vrijdom vandouanerechten envooral af­
schaffing vandekwantitatieve beperkingen .Hetisinteressant deaan­
dacht tevestigen ophetartikel inhetofficiële Sowjot-Russische
tijdschrift voor debinnenlandse handol ,no.11/72,waarin V.Vetrov
enV.Kazakevitch vanmening zijn dat "deindustriële samenwerking haar
nutalsmiddel omenige vandedoor dekapitalistische landen opgetrokken
tolnuron ,waardoor dehandel methet "Oosten "kunstmatig wordt beperkt ,
teverlagen heeft bewezen ",waarbij zijmetname dekwalitatieve be­
perkingen aanhalen .

-7-
III .CONCLUSIE
Erworden derhalve opeenbijzonder moment indeopbouw vanEuropa
steeds neer samenwerkingsovereenkomsten gesloten »Over deze overeen­
komsten ,waarvan delaatste eengeldigheidsduur van 10jaar hebben ,
wordt namelijk onderhandeld terwijl debevoegdheid omover handels­
akkoorden teonderhandelen opdecommunautaire instellingen isoverge­
dragen ,doch deuitoefening vandecommunautaire bevoegdheid ophet
gebied vandesamenwerking nogniet systematisch isgeorganiseerd .De
landen vanhetOostblok trachten -deze bijzondere toestand uittebuiten .
Voorts zaldesamenwerking veel meer bemoeienis vandepolitieke
autoriteiten vereisen danvoor gewone koop-ofverkooptransacties nodig
is,temeer omdat deaard endegraad vaningewikkeldheid vandevraag­
stukken verschillend zijn »Hoewel derolvandepolitieke autoriteiten
inderuilhandel zeer beperkt was envoor deverkoop vankapitaalgoederen
opkrediet reeds belangrijker werd ,wordt deze rolwanneer hetom '
volledige installaties gaat ,diezelfs totdeoprichting vaneensector
vaneentakvanindustrie kunnen leiden ,soms vanbeslissend belang .
Desamenwerking zalnamelijk niet alleen gevolgen hebben voor de
productiecapaciteit vandeexporteurs ,voor deconcurrentie tengevolge
vanhetverschijnen oponze markten vanproduktien dieinhetkader van
desamenwerking worden vervaardigd enverkocht ,'doch eveneens voor het
beleid metbetrekking totdegrondstoffen bevoorrading ,deontwikkeling
vansommige sectoren diedeel uitmaken van onze infrastructuur ,ende
eventuele overbrenging naar deoostelijke landen vanbepaalde produkties ,
netalle zowel positieve alsnegatieve gevolgen vandien opsociaal
terrein .
Tevens zalzich hetprobleem voordoen vandecapaciteit vandeconcurrentie
vandelid-staten ,diezich door delanden vanhetOostblok tegen elk­
ander zullen blijven laten uitspelen endievooral hethoofd zullen moeten
bieden aannieuwe krachtige concurrenten :deVerenigde Staten enJapan »
Debetrokken ondernemingen vandeze beide landen schijnen ,hetzij door lun
grote produktiecapaciteit enhunstructuur ,danweldoor deoverheids­
steun diezijgenieten ,namelijk bijzonder goed zijn toegerust oahet
hoofd tebieden aanallo fases envoorwaarden vandegrote samenwerkings -
projecten ,diedecapaciteit vandelid-staten afzonderlijk teboven
gaan . ,
•••/•••

8
Dezeconcurrentie metdeVerenigdeStatenenJapanopdamarletvande
landenvanhetOostblokzalonvermijdelijk vaninvloedzijnopandere
marktenwaardezeondernemingen metelkanderwordengeconfronteerd .
BovendienkanmenzichafvragenofEuropazijnbevoorrechte leveranciers-
positieopdemarktenvandelandenvanhetOostblokbinnenkortnietzal
verliezen,omvoornamelijk hetafzetgebiedtewordenvoordeproduktondie
inhetkadervandesamenwerking tussendelandenvanhetOostblokende
VerenigdeStatenenJapanwordenvervaardigd .DanzalEuropaaande*
Oostelijkelandendedeviezenleverenvoordobetalingvandebuiten
Europagekochtekapitaalgoederen .
HetisdaaromtijdvoordeGemeenschap omdesamenwerkingsovereenkomsten met
delandenvanhetOostblok,eninhetbijzonderdetenuitvoerlegging daar­
van,opcommunautair niveautebezieninhetkadervandegemeenschappe­
lijkehandelspolitiek omnategaanhoedezeovereenkomsten hetbest
aandesteedsgroterebelangenvandegeheleGemeenschapdienstbaar
kunnenwordengemaakt.Indiendemeestrecenteontwikkelinglaterzou
leidentothettotstandkomenvanbandentussendeGemeenschap ende
Comecon,lopendeindezemededelingbeoogdemaatregelengeenszinsvooruit
opeventuelemaatregelen opdeterreinendievoordeComeconendeEEG
vanwederzijdsbelangmochtenblijkentezijn.

-9-
Tweede deelt TEOVERWEGEN MAATREGELEN
I.INLEI DING ■•
Door dehouding vandeianden vanhetOostblok tenopzichte vandeGemeen -*
schap iseenbehoorlijke oplossing voor deverschillende problemen die
zich tenaanzien vandesamenwerking voordoen momenteel niet mogelijk .
Enerzijds kunnen delid-staten geen handelsbesprekingen meer voeren enzijn
derhalve niet instaat aandeverzoeken vanderde landen tevoldoen ,waar­
door zijtevens demogelijkheid verliezen tegenprestaties teeisen .Doch
•tevens verhinderen delanden vanOost-Europa ,doordat zijniet metdeGemeen -
c '
schap willen onderhandelen ,hettotstand komen vancommunautaire overeen­
komsten dieeenaanvulling zouden zijn opdebilaterale ,akkoorden enwaar­
door eennieuwe juridische basis zouontstaan dieaandesamenwerking een
nieuwe dimensie zougeven ,waardoor overeenstemming tussen depolitieke
wilendeverwezenlijking daarvan opeconomisch terrein mogelijk zouworden .
Door dergelijke communautaire overeenkomsten zouden ,decommunautaire wet­
'geving endeinternationale régels in'aanmerking genomen ,degunstigste
voorwaarden kunnen worden geschapen voor hethandelsverkeer inhetkader
vandesamenwerkingsovereenkomsten enzoutevens degemeenschappelijke
:handelspolitiek kunnen wórden versterkt .Devoortzetting ennogsterker de
verwezenlijking varieenuitsluitend samenwerking opbilateraal niveau
tussen eenlid-staat eneenoostelijk land levert daarentegen zowel voor
deGemeenschap inhaar 'geheel alsvoor elkderlid-staten ernstige bezwaren
op.Daardoor zouden delanden vanhetOostblok eronvermijdelijk toeworden
gebracht hunpolitiek vanoverbieden teversterken door delid-staten tegen
elkander envooral tegen deoverige concurrenten uit tespelen .Ditzouhet
bedrijfsleven vandeGemeenschap 'verhinderen vandedaaruit voortvloeiende
mogelijkheden profijt tetrekken endaarentegen' ,doordat zich steeds meer
bijzondere situaties voordoen ,hetvrije verkeer vangoederen ingevaar
kunnen brengen oftotvrijwaringsmaatregelen kunnen leiden .Eenhandels­
politiek diewordt omzeild ,versnipperd ,ofwelke wordt verhinderd haar
rolineenzich uitbreidende sector tevervullen zougeleidelijk haar
reden vanbestaan verliezen ,daar zijaandeondernemingen vande
Gemeenschap niet moer deactiemiddelen zoubieden die zijdaarvan verwachten .
••©/•••

10w
Desamenwerking netdelanden vanOost-Europa ,vooral indevorm diedaar­
voor na1975 kanworden verwacht ,zalbetrekking hebben opprojecten van
eenzodanige omvang datdaarvoor eensanenwerking vanverscheidene Europese ,
zowel industriële alsfinanciële ofcommerciële ,ondernemingen vereist is.
Ongetwijfeld zalnog slechts eenklein aantal ondernemingen instaat zijn
devoor deze projecten noodzakelijke goederen engelden televeren ende
vereiste diensten teverlenen .
Alleen door communautaire maatregelen ,gebaseerd opeenvormige beginselen ,
diegeleidelijk uit dethans opnationaal niveau bestaande regels inde
financiële sectoren vandokredietverzekering enophetgebied vande
regeling voor hetverdelingsverkeer worden gekozen ,zullen deondernemingen
van deGemeenschap doeltreffend aandenieuwe omstandigheden enaande
concurrentie het hoofd kunnen bieden .
Hoewel hetthans onmogelijk iseenopeenovereenkomst berustende oplossing
tevinden diezowel inovereenstemming ismetdevereisten vandeGemeen­
schap alsneteenuitbreiding vandesamenwerking tussen Oost enWest ,is
eenpassieve houding ennogminder een zich onthouden vanoptreden niet
gerechtvaardigd .Indeeerste plaats dient namelijk hetgeen opcommunautair
niveau isbereikt behouden teblijven ,terwijl vervolgens degrondslagen
noeten worden gelegd voor hettoekomstige optreden entenslotte moet worden
bepaald welke voorwaarden eninstrumenten noodzakelijk zijn voor eenactio
diezowel opdeuithetbestaan vandeGemeenschap voortvloeiende financiële
enindustriële mogelijkheden alsopdehandelsstromen endeopbilaterale
basis reeds totstand gekomen contacten berust .
DeCommissie stelt derhalve ineeneerste stadium maatregelen ophetgebied
vandeautonome politiek voor (ziebijgaande ,ontwerp-be schikking ),alsmede
richtlijnen voor deactie opmiddellange termijn .
DEONTimP-BESCHIKKIWG
Hetvoorstel van deCommissie houdt hetvolgende in:
a)deinstelling vaneenprocedure vanoverleg ,
b)deverplichting omindenieuwe samenwerkingsovereenkomsten een
zogenaamde herzieningsclausule optenemen .

-11-
A.Procedure van overleg
Door ditoverleg kunnen naar demening vandeCommissie vier hoofddoelen
worden "bereikt :
a)vergemakkelijking vandewederzijdse voorlichting endegedachten -
wisselingen ,
b)door deintergouvernementele commissies kanworden nagegaan ofdeover­
eenkomsten endeoverwogen maatregelen inovereenstemming zijn met
debepalingen vandegemeenschappelijke handelspolitiek , '
c)harmonisatie vandooverwogen maatregelen ophetgebied vandeinvoer -
regeling voor deinhetkader vandesamenwerking verkregen produkten ,
d)harmonisatie vandevoorwaarden endelooptijd vandeuitvoerkredieten .
Deervaring diemetdetoepassing vandebeschikking van9oktober 1961
betreffende hetvoorafgaand overleg isopgedaan isnamelijk zeer positief
geweest ,omdat daardoor reeds soortgelijke doelstellingen ophetgebied
vandevroegere handelsakkoorden konden worden verwezenlijkt opeenmoment
waarop degemeenschappelijke handelspolitiek minder verwasgevorderd dan
thans hetgeval is.
Aa.Door deprocedure vandebeschikking van9oktober 1961 »dietoteenuit­
voerige wederzijdse voorlichting engedachtenwisselingen tussen dedelegaties
heeft geleid ,isdelid-staten eenvoortdurend proces vanconcessies of
tegen elkaar opbieden bespaard gebleven .Slke lid-staat heeft zijn voor­
deel kunnen doen metdedoor ,deandere ,lid-staten opgedane ervaringen en
heeft ,door devroeger door delanden van .het .Oostblok toegepaste methode
omtekeren ,opzijn beurt deconcessies kunnen eisen ,welke door die
landen reeds aaneenandere lid-staat waren toegekend .Opdeze wijze zijn
declausules vandoovereenkomsten geleidelijk geharmoniseerd enisdeonder­
handelingspositie vanelke lid-staat door desteeds eensluideide ,stand­
punten diedoor delid-staten werden ingenomen versterkt .
•*•J•••

-12
Opeenzonieuw envooral zoingewikkeld terrein alsdesamenwerking is
deingestelde permanente wederzijdse voorlichting niet alleen wenselijk ,
doch eennoodzakelijke voorwaarde voor succes geworden .Deze noodzaak
doet zich teneer gevoelen door hetoptreden vannieuwe bijzonder dynauischo
concurrenten die inbepaald opzicht juist opditterrein over troeven
beschikken dietenopzichte vandevoordelen die deexporteurs vande
lid-staten genieten niet onaanzienlijk zijn .
Ab.Het ligt voor dehand dathetnoodzakeli jkisnategaan ofdeovereen­
komsten geen clausules bevatten welke onverenigbaar zijn netdeconnunautaire
bepalingen engeen belennering vomen voor hettotstandiconen vande
integratie .Deze voorzorg is,evenals alsbijdebeschikking van 9oktoberte
1961 hetgeval was,/neer geboden ondat delanden vanOost-Europa trachten
debepalingen vandehandelspolitiek door niddel vansanenwerkingsover -
eerüconsten teonzeilen .
Toch kan ditonderzeok niet zonder neer worden beperkt totdesanenworkings -
overeehkonsten ,waarover nahetvankracht worden vaneendergelijke
procedure zalworden onderhandeld .Opdienanier zougeen rekening worden
gehouden net debijzonderheden vandesauenwerkingsóvereenlzoiasten en
zouden debetekenis endenogelijkheden totoptreden van deintergouverne -
nentele connissie ofdegenengde connissie worden onderschat .Debevoegd­
heid van deintergouvernenentele connissie strekt zich nanelijk uitover
alle econonische betrekkingen ,waardoor dealgenene bepalingen vande
overeenkonst werkelijk toepassing vinden .Deze Connissie stelt inhet
bijzonder desectoren vast waarin sanenwerking zalplaatsvinden enkeurt
domaatregelen goed dielater eventueel inverschillende vomen zullen
worden aangenoedigd .Deintergouvernenentele connissie kanderhalvo een
rechtstreekse invloed hebben opdeoriëntering endestructuur vanhet
handelsverkeer endaardoor indirect opdetoestand vanbepaalde econonische
sectoren vandeGeneenschap .Daar desanenwerking netdelanden vanhet
Oostblok niet alleen deuitvoer vankapitaalgoederen naar dielanden doch
eveneens deinvoer indeGeneenschap vangrondstoffen (hetgeen ongetwijfeld
hetgeval zalzijnvoor deUSSR )entevens vanhalf fabrikaten (vcor de
• •••

-13-
,Volksrepublieken )omvat ishetduidelijk datdergelijke maatregelen aan
eencommunautair onderzoek moeten worden onderworpen .
Het overleg noet derhalve nede betrekking hebben opdewerkzaamheden
vandeintergouvernenentele commissie ,voor zover deze opdeontwikkeling
van deeconomische betrekkingen vaninvloed zijn .
Ac#Bijdebeschikking van 19december 1972 iseendwingende procedure van
overleg encoördinatie voor alle wijzigingen vandeinvoerregeling inge­
steld .Toch ishet delanden vanhotOostblok gelukt indemeeste handels­
akkoorden en/ofsamenwerkingsovereenkomsten clausules tedoen opnemen
opgrond waarvan deinvoer vanprodukten dieinhetkader vangoedgekeurde
samenwerkingsmaatregelen zijn verkregen buiten dévastgestelde contingenten
plaatsvindt .Duitsland ,Frankrijk enItalië hebben over hetalgemeen in
eendergelijke clausule toegestemd jdeBenelux landen enhetVerenigd
Koninkrijk alleen inbepaalde gevallen .Uiteraard kunnen uit deze ver­
schillen inderegelingen van delid-staten endeverschillende handeling
die opeenzelfde produkt naargelang vanhetjuridische kader waarin de
invoertransactie plaatsvindt talrijke moeilijkheden voortkomen .Deze
noeili jkheden zullen destegroter zijn omdat geen erkende definitie van
desamenwerking bestaat .Desamenwerking kandemeest verschillende vormen
aannemen j'momenteel blijft hetvoornaamste criterium vande"samenwerking "
dewilvandepartijen .Bovendien vinden onder dedekmantel vandesamen­
werking ruilhandelstransacties plaats ,dienaar mendacht steeds minder
voorkwamen ,doch thans opgrotere schaal dantevoren plaatsvinden .Juist
deze ruiltransacties waren destijds ,toen dezó handelspraktijk gebruike­
lijk was ,deoorzaak vanverstoringen ofdreigende verstoringen vande
markt .
Hetlijkt derhalve noodzakelijk toteencommunautair onderzoek over te
gaan alvorens deaancontingenten onderworpen produkten door middel van
desamenwerking vrijwel teliberaliseren en,wanneer hetgevoelige
produkten betreft ,bepaalde economische sectoren vaneenlid-staat die
geen partij isbij deovereenkomst kunnen worden benadeeld endegoede
werking vandegemeenschappelijk markt kanworden geschaad .Indien een
*••/•••

-14-
dergelijk onderzoek n.1.niet plaatsvindt zullen steeds neer beschermende
handelspolitieke maatregelen worden genomen ,dieuitzonderingsprocedures
behoren tezijn ,hetgeen tenkoste vanhetvrije verkeer vangoederen
zougaan .Vermeld zijdatdoor hetvrije verkeer ,door datdaardoor de
afzetmogelijkheden voor deprodukten van delanden vanhetOostblok
toenemen ,deontvangsten vandie landen endientengevolge hunkoopkracht
zullen stijgen .
Hetdenkbeeld van ditcommunautaire onderzoek istrouwens reeds op
6mei1970 (l)door hetComité vanPermanente Vertegenwoordigers aan­
vaard (l)ftoen werd overwogen deprodukten ,dieinhetkader vande
bijzondere regeling indeovereenkomst tussen deBondsrepubliek Duitsland
enHongarije voor dedoor desamenwerking verkregen produkten worden inge­
voerd ,voor elkgeval afzonderlijk aaneenonderzoek teonderwerpen .
Dedoor het Comité van Permanente Vertegenwoordigers aanbevolen procedure
isindepraktijk echter niet toegepast ,daar geen enkele lid-staat tot
nutoehetvoornemen tekennen heeft gegeven eenprodukt dataan
contingenten isonderworpen inhetkader van desamenwerking onbeperkt
intevoeren .
Indien delid-staten ,diedeze principiële faciliteit verlenen ,slechts
aansamenwerkingsmaatregelen hungoedkouring hebban gebeoht voor de
produkten diereeds zijn geliberaliseerd ofdiebinnen degrenzen vande
vastgestelde contingenten zullen worden ingevoerd ,valt hetuitblijven vanin-
fomatie vandezijde vandelicl-staten vanzelf teverklaren »Door desystematisc'
toepassing vaneencommunautaire procedure zouechter voor vele produkten
eenliberaler beleid kunnen worden gevoerd ,hetgeen deuitbreiding van
hethandelsverkeer zoubevorderen ,entevens totdevaststelling van
eengemeenschappelijke handelspolitiek zoubijdragen .
Ad.-Opeenogenblik waarop dekredieten indeuitvoer naar delanden vanhet
Oostblok eensteeds beslissender rolspelen ,inhetbijzonder wanneer het
omvangrijke projecten betreft zoals inhetkader vandesamenwerking zijn
gepland ,komt hetoverbieden datindeGemeenschap valt teconstateren
slechts aan deOost-Europese landen tengoede .
-Hetoverleg ,waardoor wederzijdse voorlichting kanplaatsvinden ,is
een .eerste middel onhetinnemen vaneenmeer geharmoniseerd standpunt
tenopzichte vandeeisen vandelanden vanhetOostblok mogelijk temaken .
(1)Cf.S/392/70(COMER 113)

-15-
B.Herzienm :Tsclausule
Het isonnodig deredenen tevermelden diedeRaad vanaf hetbestaan van
deGemeenschap ,aanleiding hebben gegeven aandelid-staten teverzoeken
inhunovereenkomsten met derde landen een "EEG-clausule "enlater ,
speciaal voor dehandelsakkoorden metdelanden met staat shandel ,een
herzieningsclausule optenemen .
Inverband met degeldigheidsduur vandesamenwerkingsovereenkomsten die
momenteel metdelanden vanhetOostblok worden ondertekend (10jaar )
endesteeds grotere draagwijdte varidieovereenkomsten ophetmoment
waarop debevoegdheden endocommunautaire actiesfeer zich uitbreiden ,
stelt deCommissie voor eendergelijke clausule indesamenwerkingsover -
eenkomsten optenemen .DeCommissie wordt inhaar overtuiging gesterkt
door deervaring dietijdens derecente onderhandelingen tussen Duits -
land endeSovjet-Unie isopgedaan .Tijdens dieonderhandelingen heeft
deBondsrepubliek Duitsland eendergelijke clausule weten door tezetten
(artikel 9vande'inmei1973 ondertekende overeenkomst ),waarin uit­
drukkelijk wordt verwezen naar demultilaterale verplichtingen diedoor
deovereenkomstsluitende partijen bijdeovereenkomst zijn aangegaan .
DeSovjet-delegatie ,dieover deredenen endedraagwijdte vandoclausule
wasingelicht ,stemde daarmede in,doch eiste datdefundamentele doel­
stellingen van deovereenkomst door eeneventuele herziening niet in
gevaar zouden kunnen komen .Eendergelijk voorbehoud kwam reeds vroeger
voor invele handelsakkoorden ,dieeensoortelijke herzieningsclausule
bevatten .Hetdoor deUSSR ingenomen standpunt iseenhoopgevend prece­
dent voor deandere onderhandelingen#
Door deopneming vandeze clausule kunnen tijdig onverenigbaarheden ,
waardoor conflikten metdebetrokken derde landen ofmoeilijkheden in
deGemeenschap kunnen ontstaan ,worden vermeden . •
Eenlid-staat ,dieeenovereenkomst heeft gesloten waaraan eendergelijke
clausule ontbreekt ,zoub.v .tijdens devolgende vergadering vandeinter -
gouvernementele Commissie met deandere overeenkomstsluitende partij de
nodige bepalingen overeen kunnen komen . ■
•••fm••

-16-
III .WEHKPROGRAEM
Deteverrichten werkzaamheden hebben betrekking opdevolgende punten :
A.DESECTOR KKEDIETVERZEKERI1JG
1)Ophetgebied vandekredietverzekering vestigt deCommissie deaan­
dacht van deRaad ophaar voorstellen inzake debeperking vande
looptijd vandekredieten endeinachtneming vaneenminimum rente­
voet (l).Degoedkeuring vandeze maatregelen zouvoor alle onder­
nemingen van delid-staten totgelijke concurrentievoorwaarden leiden
endebesprekingen opditgebied metdeandere geïndustrialiseerde
landen vergemakkelijken .
2)Derechtstreekse deelneming vanondernemingen vandeGemeenschap in
"joint-venture "projecten zaldoor degoedkeuring vanhetvoorstel
vandeCommissie inzake de"garantie van investeringen inderde
landen "(2)worden vergemakkeli jkt.Ditvoorstel zaltrouwens speciaal
kunnen worden aangepast omhet opdebijzondere omstandigheden vande
centraal geleide economieën aftestemmen .
B.DOUANEREGELI NG
Hetartikel betreffende desamenwerking indevankracht zijnde nationale
overeenkomsten bepaalt over hetalgemeen dat de"partijen overeenkomen
elkander wederzijds degunstigste behandeling toe tekennen ".Het is
duidelijk datdelid-staten ,gezien hetgeen ophetgebied vanhet
communautaire douanerecht totstand isgebracht eninverband methet
feit dat dedouanerechten eigen middelen van deGemeenschap zijn ,geen
autonome bevoegdheid meer hebben enniet meer naar eigen goeddunken de
gunstigste tarief -endouanebehandeling tenopzichte vanhunpartners
vanOost-Europa kunnen toekennen wanneer deze behandeling hetinhet
communautaire recht vastgelegde kader overschrijdt .
Ditgeldt reeds inhotkader vanderegeling voor hetactieve veredelings -
verkeer ,deveredeling inindustriële opslag daaronder begrepen ,enzal
ookbinnenkort tenaanzien vanderegeling voor hetpassieve veredelings -
verkeer hetgeval zijn .
•* •••
(l)Cf.document COIvl(72)l526 definitief van6.12.1972
(2)Cf.document COK(72)l46l definitief van20.12.1972

-17-
Inverband nethet feit dateengroot gedeelte vandethans plaats
vindende samenwerking infeite bestaat uittransacties dieonder de
beide douaneregelingen vallen ,kunnen uiteraard alleen door eenuit­
zondering waartoe opcommunautair niveau wordt besloten clausules in­
zake degunstigste behandeling insamenwerkingsovereenkomsten worden
opgenomen .
Bovendien kandeze gunstigste behandeling niet vantarifaire aard zijn
zonder een "orga omnes"-effect teweeg tebrengen .
Ophet ogenblik zouhetdenkbaar zijn opoomounautair niveau hetbe­
ginsel intevoeren datdeinvoer ofdewedorinvoer dieonder deregeling
actieve versdeling en/ofpassieve veredeling plaatsvindt intoepassing
vanovereenkomsten voor industriële samenwerking ,welke opcommunautair
niveau door deprocedure vanoverleg zijn goedgekeurd ,moeten worden
geacht aandeeconomische voorwaarden als indieregelingen bepaald te
voldoen .Vermeld zijdatrichtlijn 69/73betreffende deregeling inzake
hetactieve veredelingsverkeer eenoplossing bevat opgrond waarvan de
Raad uitvoeringsbepalingen betreffende heteconomische toezicht kan
vaststellen .
Oplangere termijn gezien behoort deinvoering vaneencommunautaire
regeling ophetgebied vandeinternationale industriële samenwerking
totdewerkzaamheden inverband met deeenmaking van deeconomische
douaneregelingen ,diemoeten worden voortgezet .
Eendergelijke regeling zoueenvolledige reeks douanefaciliteiten
moeten bieden ,diespeciaal zijn afgestemd opdebehoeften vanhet
communautaire beleid terbevordering vandeinternationale industriële
samenwerking .
Daar hetverschijnsel vandeindustriële samenwerking zich reeds heeft
uitgebreid lijkt hetechter aangewezen dewerkzaamheden opditgebied
tebespoedigen .Zonder eendergelijke eenmaking eneensterkere coördinatie
zullen zich steeds distorsies indeconcurrentie voordoen .
••#/•••

-13-
Debijzondere regeling ,dievoor goedgekeurde samenwerkingsprojecten
kanworden toegekend ,zouechter slechts moeten gelden voor projecten
indeGemeenschap danwelinhetbetrokken land vanhetOostblok(of
debetrokken landen vanhetOostblok )»
C.INSTELLING VAN EEN SPECIALE STUDIEGROEP
Afgezien van deinhetvorige hoofdstuk genoemde punten zijn defactor-en
dievoor detoekomstige ontwikkeling vanhethandelsverkeer tussen
deGemeenschap endelanden vanhetOostblok beslissend zijn ofkunnen
zijn zoingewikkeld datdeGemeenschap hetnoodzakelijk acht hetadvies
intewinnen vaneenonafhankelijke groep vandeskundigen ophoog
niveau uitdeoverheidssector enuitfinanciële enindustriële kringen .
Bijdesamenstelling vandiegroep ,waarvan devoorzitter eenbekende
persoonlijkheid zalzijn ,zaleenzekere goografische verdeling inacht
worden genomen ,waardoor vandeervaringen opverschillend terrein kan
worden geprofiteerd .
ν
Wanneer deCommissie eendergelijke speciale studiegroep heeft ingesteld
zalzijdeze verzoeken haar uiterlijk inhetkomende voorjaar verslag
uittebrengen over dewegen enmiddelen omdeGemeenschap instaat
testellen indenvervolge ,inovereenstemming methaar economisch
potentieel engezien haar traditionele banden metdalanden vanhet
Oostblok ,volledig deel tenemen aandeverschillende projecten welke
door dielanden ofdoor ondernemingen vandeGemeenschap worden
voorgesteld .

Ontwerp
Beschikking vandeRaad totinstelling vaneenprocedure van
overleg over desamenwerkingsovereenkomsten van delid-stat en
net derde landen
DERAAD VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
Gelet ophetVerdrag totoprichting vandeEuropese Economische Gemeenschap ,
inzonderheid opartikel 113 ,
Gezien hetvoorstel vandeCommissie ,
Gezien hetadvies vanhetEuropese Parlement ,
Overwegende datdeonderhandelingen over endetenuitvoerlegging vande
zogenaamde samenwerkingsovereenkomsten tussen delid-staten enderde landen
vaninvloed kunnen zijn opdehandelsbetrekkingen metdielanden %
Overwegende datdeonderhandelingen over endetenuitvoerlegging vandie
overeenkomsten derhalve aaneenprocedure vanvoorafgaand overleg moeten
worden onderworpen ,onverminderd debijzondere communautaire procedures voor
bepaalde categorieën vannationale handelspolitieke maatregelen $
Overwegende dathetdoor dieprocedure vanoverleg mogelijk moet zijn na
tegaan ofdeonderhandelingen over endetenuitvoerlegging vandieovereen­
komsten inovereenstemming zijn met devereisten vandegemeenschappelijke
handelspolitiek engeen afbreuk doen aandebelangen van deGemeenschap of
eenderlid–staten endewederzijdse voorlichting ,alsmede decoördinatie van
hetoptreden derlid-staten tenopzichte vandebetrokken derde landen ,boven­
dien kunnen vergemakkelijken ;
Overwegende datdieovereenkomsten voorts eenclausule moeten bevatten waar­
door deinachtneming vandecommunautaire verplichtingen bijdetenuitvoer­
legging vandeovereenkomsten wordt verzekerd enherziening vandeze overeen­
komsten naar gelang vandeontwikkeling vanhetgemeenschappelijk beleid van
deGemeenschap mogelijk is:

HEEFT DEVOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :
Artikel 1
Delid-staten geven aandeCommissie ,diedeandere lid-staten inlicht ,
kennis van »
-overeenkomsten betreffende deeconomische ,industriële ofwetenschappelijke
samenwerking –hierna tenoemen "samenwerkingsovereenkomsten "–waarover
zijvoornemens zijn metderde landen teonderhandelen ,
-maatregelen welke zijintoepassing vandesamenwerkingsovereenkomsten ,
eventueel voordat zijindeintergouvernementele ofgemengde commissies
diebijdieovereenkomsten zijn ingesteld zijn onderzocht ,denken tetreffen .
Artikel 2
1» Over deinartikel 1bedoelde inlichtingen vindt ,binnen drie weken
naontvangst daarvan ,voorafgaand overleg metdeandere lid-staten enmetde
Commissie plaats .
2. Inspoedgevallen wordt dadelijk naontvangst vandeinartikel 1
bedoeld© inlichtingen totoverleg overgegaan .
3. Hetoverleg heeft met nane tendoel
a)nategaan ofdeonderhandelingen enandere overwogen maatregelen in
overeenstemming zijn metdevereisten vandegemeenschappelijke handels­
politiek engeen afbreuk doen aandebelangen vandeGemeenschap of
eenvanhaar lid-staten ,
b)deoverwogen maatregelen betreffende deinvoer ofuitvoer vandetengevolge
vansamenwerkingsmaatregelen verkregen prcdukten ofdaaruit voort­
vloeiende diensten tecoördineren ,
c)dewederzijdse voorlichting endegedachtenwisselingen ,waardoor het
optreden vandelid-staten tenopzichte vandebetrokken derde landen
eventueel kanworden gecoördineerd ,tevergemakkeli jken .

4*Delid-statendoenaandeCommissiedetekstenvandesamenwerkings-
overeenkomsten dienetderdelandenzijngeslotentoekomen,enstellenhaar
inkennisvandeuitvoeringsbepalingen vandieovereenkomsten welkezijvast­
stellennadathetindebovenstaande ledenbedoeldeoverlegheeftplaats
gevonden»
Artikel3
Overdetoepassingvaneensamenwerkingsovereenkomst kanopelk
momenthetzijopverzoekvaneenlid–staatdanwelopinitiatiefvande
Commissieoverlegplaatsvinden .
Artikel4
Hetinartikel2en3bedoeldeoverlegvindtplaatsinhetComitémet
eenbeperktaantalledenalsbedoeldindebeschikking vandelïaadvan
9oktoberI96Ibetreffende eenprocedurevanoverlegaangaandeonderhandelingen
overakkoordeninzakedehandelsbetrekkingen tussendelid-statenenderde
landenenaangaandewijzigingen vandeliberalisatieregeling tenopzichte
vanderdelanden(l).
Artikel5
Debepalingenvandeartikelen1totenmet3latendebijzondere
communautaire procedurevoorbepaaldecategorieënhandelspolitieke maatregelen
vandelid-statenonverlet.
Artikel6
Delid-statennemenindesamenwerkingsovereenkomsten diezijmet
derdelandenhebbengeslotenofdenkentesluitenbepalingen opwaardoorwordt
verzekerddatdeovereenkomst geenafbreukdoetaandeverplichtingen dieals
lid-staatvandeEuropeseGemeenschap ophenrustenendatdepartijentother­
zieningvandeovereenkomst zullenovergaanwanneerzulksnoodzakelijkblijkt
ommetdegeleidelijke ontwikkeling vanhetgemeenschappelijk beleidvande
Gemeenschap opverschillende terreinenenmetdeverplichtingen diedaaruit
voordelid-statenvoortvloeien rekeningtehouden.
Artikel7
Dezebeschikkingisgerichttotdelid-staten »
(1)PBNo.71van4.11.1961,blz.1273/6I