Nr. C 327/76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 12. 89 
2. In de gevallen waarin naar de in dit artikel omschreven 
procedure wordt verwezen, gelden de onderstaande bepalin­
gen. 
3. De vertegenwoordiger van de Commissie legt aan het 
Comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het 
Comité brengt over dat ontwerp advies uit binnen een termijn 
die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie 
van de te behandelen materie. Het Comité spreekt zich uit 
met de meerderheid die krachtens artikel 148, lid 2, van het 
Verdrag is voorgeschreven voor de goedkeuring van de 
besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te 
nemen. Bij de stemming in het Comité worden de stemmen 
van de vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen 
overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet 
aan de stemming deel. 
4. De Commissie stelt de voorgenomen maatregelen vast 
wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het 
Comité. 
5. Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeenstem­
ming zijn met het advies van het Comité of indien het Comité 
geen advies heeft uitgebracht, dient de Commissie onverwijld 
bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 43, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde meerder­
heid van stemmen. 
Indien de Raad binnen drie maanden nadat het voorstel bij 
hem is ingediend, nog geen besluit heeft genomen, stelt de 
Commissie de voorgestelde maatregelen vast. 
Artikel 18 
De bepalingen van deze verordening worden vóór 31 decem­
ber 1991 in het kader van de voorstellen voor de voltooiing 
van de interne markt opnieuw bezien. 
Artikel 19 
Deze verordening treedt in werking op de dertigste dag 
volgende op die van haar bekendmaking in het Publikatie­
blad van de Europese Gemeenschappen. 
Zij is van toepassing met ingang van 1 september 1990. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is 
rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, 
Overwegende dat de Gemeenschap maatregelen dient te 
nemen om gedurende een periode die op 31 december 1992 
verstrijkt, geleidelijk de interne markt tot stand te bren­
gen; BIJLAGE 
Merken van vlees dat wordt bestemd voor ander gebruik dan het intracommunautaire handelsverkeer in vers vlees 
van pluimvee en gekweekt vederwild 
1. Het overstempelen moet zodanig worden uitgevoerd dat over het keurmerk als omschreven in bijlage I, 
hoofdstuk X, punt 44.1, onder a) en b), van Richtlijn 71/118/EEG, een x-vormig kruis wordt aangebracht, 
waarvan het snijpunt samenvalt met het centrum van het keurmerk en dat de gegevens van het keurmerk 
leesbaar laat. 
2. Het bijzondere merk bestaat uit het keurmerk als omschreven in bijlage I, hoofdstuk X, punt 44, onder a) 
en b), van Richtlijn 71/118/EEG gewijzigd overeenkomstig punt 1. 
Voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van veterinaire voorschriften voor de 
opruiming en verwerking van dierlijke afvallen, voor het in de handel brengen van dierlijke afvallen en 
ter voorkoming van de aanwezigheid van ziekteverwekkers in diervoeders 
COM(89) 509 def. 
(Door de Commissie ingediend op 30 oktober 1989) 
(89/C 327/16) 
30. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 327/77 
Overwegende dat de dierlijke produktie een zeer belangrijke 
plaats inneemt in de communautaire landbouw; dat boven­
dien dierlijke afvallen die niet op de juiste wijze worden 
opgeruimd, ziekteverwekkers in het milieu kunnen versprei­
den, waardoor de produktiviteit en de winstmarges in deze 
sector teruglopen; 
Overwegende dat de aanwezigheid van ziekteverwekkers in 
produkten van dierlijke oorsprong dient te worden voorko­
men om de consument veilige en gezonde produkten te 
garanderen; 
Overwegende dat het vrije verkeer van door sterilisatie van 
dierlijke afvallen verkregen produkten dient te worden 
bevorderd; 
Overwegende dat bepalingen met betrekking tot de produk­
tie en het in de handel brengen van vers vlees en van vlees van 
pluimvee zijn vastgesteld bij Verordening (EEG) (vers vlees) 
en Verordening (EEG) (vlees van pluimvee); dat deze 
bepalingen niet gelden voor slachtbijprodukten die niet voor 
menselijke consumptie zijn bestemd; dat het wenselijk is 
geharmoniseerde voorschriften voor de handel in en de 
opruiming van slachtbijprodukten vast te stellen; 
Overwegende dat, in het kader van het communautaire 
beleid van harmonisatie van de nationale bepalingen die ter 
bescherming van de gezondheid van dieren en de volksge­
zondheid gelden voor het handelsverkeer in dieren en 
dierlijke produkten, nu de noodzaak bestaat een geharmo­
niseerd systeem tot stand te brengen om ervoor te zorgen dat 
dierlijke afvallen op zodanige wijze worden opgeruimd dat 
het gevaar voor de verspreiding van ziekteverwekkers feite­
lijk wordt weggenomen; 
Overwegende dat dierlijke afvallen moeten worden verwerkt 
in een erkend en onder toezicht staand verwerkingsbedrijf of 
op een andere passende wijze moeten worden opgeruimd; dat 
bovendien dierlijke afvallen waaraan een hoog risico wordt 
toegeschreven, moeten worden verzameld en rechtstreeks 
naar een door de betrokken Lid-Staat aangewezen verwer­
kingsbedrijf moeten worden vervoerd; dat het aangewezen 
verwerkingsbedrijf onder bepaalde omstandigheden, met 
name wanneer de afstand en de voor het vervoer benodigde 
tijd zulks rechtvaardigen, in een andere Lid-Staat kan zijn 
gelegen; 
Overwegende dat andere nuttige toepassingen van dierlijke 
afvallen dienen te worden bevorderd; dat zulks mogelijk is 
wanneer wordt gegarandeerd dat deze andere toepassingen 
geen gevaar voor de gezondheid van landbouwhuisdieren of 
mensen opleveren; 
Overwegende dat, om de insleep van ziekteverwekkers bij 
landbouwhuisdieren te voorkomen, ook maatregelen dienen 
te worden genomen om ervoor te zorgen dat de geproduceer­
de diervoeders in hygiënisch opzicht veilig zijn; dat de 
diervoederfabrikanten hun produktie hiertoe dienen te bewa­
ken; dat bovendien richtsnoeren voor het op hygiënische 
wijze produceren van diervoeders moeten worden uitge­
werkt; 
Overwegende dat het nemen van maatregelen voor de 
uitvoering van deze verordening aan de Commissie dient te 
worden toevertrouwd; dat hiertoe procedures voor de 
samenwerking tussen de Commissie en de Lid-Staten moeten 
worden vastgesteld, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: 
HOOFDSTUK I 
Algemene bepalingen 
Artikel 1 
1. Ter bescherming van de gezondheid van dieren en van 
de volksgezondheid worden bij deze verordening vastgesteld: 
voorschriften voor de opruiming en verwerking van dierlijke 
afvallen waarmee de vernietiging van eventueel in dit mate­
riaal aanwezige ziekteverwekkers wordt beoogd, en voor­
schriften voor een zodanige produktie van diervoeders dat de 
aanwezigheid van ziekteverwekkers in deze diervoeders 
wordt voorkomen. Deze verordening bevat tevens voor­
schriften voor het in de handel brengen van slachtbijproduk­
ten die voor andere doeleinden dan menselijke consumptie 
zijn bestemd. 
2. Deze verordening doet geen afbreuk aan de veterinaire 
regeling met betrekking tot de uitroeiing van specifieke 
ziekten. 
Artikel 2 
Voor de toepassing van deze verordening gelden de volgende 
begripsbepalingen: 
— „dierlijke afvallen": laag- en hoog-risicomateriaal van 
dierlijke of mariene oorsprong, met inbegrip van dode 
dieren, dat op zodanige wijze moet worden opgeruimd of 
verwerkt dat de verspreiding van dierziekten of zoönoses 
wordt voorkomen. Voor de toepassing van deze veror­
dening worden dierlijke uitwerpselen en etensresten niet 
als dierlijke afvallen beschouwd; 
— „laag-risicomateriaal": slachtbijprodukten van dierlijke 
of mariene oorsprong die geen bijzonder gevaar voor het 
verspreiden van dierziekten of zoönoses opleveren; 
— „hoog-risicomateriaal": in deze verordening nader aan­
geduid materiaal van dierlijke of mariene oorsprong, ten 
aanzien waarvan wordt vermoed of is aangetoond dat het 
een ernstig gevaar voor het verspreiden van dierziekten of 
zoönoses inhoudt; 
— „slachtbijprodukten": bijprodukten van het slachten die 
niet zijn bestemd voor menselijke consumptie en uitslui­
tend afkomstig zijn van dieren waarvan het vlees voor 
menselijke consumptie is goedgekeurd; 
— „verwerkingsbedrijf: een bedrijf waar dierlijke afvallen 
worden gesteriliseerd om ziekteverwekkers te vernieti­
gen; 
— „voeder voor gezelschapsdieren": geheel of gedeeltelijk 
uit vlees of slachtafvallenvoer bereid voeder voor hon­
den, katten en andere gezelschapsdieren; 
— „technische produkten": produkten bestemd voor andere 
doeleinden dan menselijke consumptie of vervoedering 
aan dieren; 
— „diervoeders": diervoeders als omschreven in artikel 2, 
onder a), van Richtlijn 79/373/EEG (J); 
(M PBnr. L86 van 6. 4. 1979, blz. 30. 
Nr. C 327/78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 12. 89 
— „inrichting": een verwerkingsbedrijf, een bedrijf waar 
voeder voor gezelschapsdieren wordt bereid, of een 
bedrijf waar slachtbijprodukten worden gebruikt voor de 
vervaardiging van technische produkten; 
— „bevoegde instantie": de door de betrokken Lid-Staat 
aangewezen instantie. 
HOOFDSTUK II 
Voorschriften betreffende de behandeling van dierlijke afval­
len en het in de handel brengen van het eindprodukt 
A. Hoog-risicomateriaal 
Artikel 3 
1. De volgende hoog-risicomaterialen moeten in een door 
de Lid-Staat overeenkomstig artikel 4, lid 1, aangewezen 
nabijgelegen verwerkingsbedrijf worden verwerkt of over­
eenkomstig lid 2 door verbranding of begraving worden 
opgeruimd: 
a) runderen, varkens (gehouden als huisdier), geiten, scha­
pen, eenhoevige dieren, pluimvee en andere voor de 
landbouwproduktie gehouden dieren die op het land­
bouwbedrijfzijn gestorven, met inbegrip van doodgebo­
ren dieren en ongeboren vruchten; 
b) dode dieren die niet onder het bepaalde in letter a) vallen, 
maar die door de bevoegde instantie van de Lid-staat zijn 
aangewezen; 
c) dieren die op het landbouwbedrijf of na aankomst in het 
verwerkingsbedrijf zijn gedood om een epizoötische 
ziekte uit te roeien; 
d) dierlijke afvallen, afkomstig van dieren die blijkens de 
veterinaire keuring bij het slachten klinische verschijnse­
len of andere aanwijzingen van op mensen overdraag­
bare ziekten vertoonden en die om deze reden of wegens 
de aanwezigheid van residuen niet voor menselijke 
consumptie in aanmerking komen; 
e) die delen van geslachte dieren die niet voor de keuring na 
het slachten zijn aangeboden, met uitzondering van 
huiden, vellen, hoeven, veren, wol, hoornen en soortge­
lijke produkten; 
f) vlees, vlees van pluimvee, vis, visprodukten, wild en 
vleesprodukten die bedorven zijn; 
g) uit derde landen ingevoerde dieren, vers vlees, vlees van 
pluimvee, vis, wild en vleesprodukten die niet voldoen 
aan de veterinaire voorschriften voor invoer in de 
Gemeenschap, tenzij zij opnieuw worden uitgevoerd of 
tenzij invoer ervan is toegestaan op beperkende voor­
waarden die in communautaire bepalingen zijn vastge­
steld. 
2. De bevoegde instanties kunnen besluiten dat hoog-
risicomateriaal door verbranding of begraving moet worden 
opgeruimd, wanneer: 
— het vervoer van met een epizoötische ziekte besmette of 
vermoedelijk daarmee besmette dieren naar het meest 
nabije destructiebedrijf wordt geweigerd wegens het 
daaraan verbonden gevaar voor de gezondheid van 
dieren; — een epizoötische ziekte zo ruim is verspreid dat de 
capaciteit van het destructiebedrijf ontoereikend is; 
— het betrokken dierlijke afval afkomstig is van een moeilijk 
bereikbare plaats; 
— de dieren besmet zijn of vermoedelijk besmet zijn met een 
ernstige ziekte die een bedreiging voor de gezondheid van 
mens of dier kan vormen en die de warmtebehandeling 
zou kunnen overleven; 
— de hoeveelheid en de af te leggen afstand zodanig zijn dat 
ophalen van het afval niet verantwoord is. 
Begraving moet diep genoeg gebeuren om te voorkomen dat 
vleesetende dieren de kadavers opgraven, en moet in droge 
grond gebeuren. Alvorens te worden begraven moeten de 
kadavers worden overgoten met creoline of een andere door 
de bevoegde instantie voorgeschreven stof. 
Artikel 4 
1. De Lid-Staten wijzen voor elk deel van hun grondge­
bied een of meer verwerkingsbedrijven aan voor het ophalen 
en verwerken van hoog-risicomateriaal. Een Lid-Staat kan 
besluiten een verwerkingsbedrijf in een andere Lid-Staat aan 
te wijzen na daarover overeenstemming met die andere 
Lid-Staat te hebben bereikt. 
2. Verwerkingsbedrijven moeten: 
i) door de bevoegde instantie zijn erkend en voldoen aan 
de voorschriften in bijlage II, hoofdstuk I; 
ii) dierlijke afvallen behandelen, verwerken en opslaan 
overeenkomstig de voorschriften in bijlage II, hoofd­
stuk II; 
iii) door de bevoegde instanties worden gecontroleerd 
overeenkomstig artikel 10; 
iv) ervoor zorgen dat de door verwerking verkregen pro­
dukten voldoen aan de voorschriften in bijlage II, 
hoofdstuk III. 
B. Laag-risicomateriaal 
Artikel S 
1. Laag-risicomateriaal moet worden verwerkt in een 
erkend verwerkingsbedrijf, in een bedrijf waar voeder voor 
gezelschapsdieren wordt bereid of in een bedrijf waar 
farmaceutische of technische produkten worden vervaar­
digd, of moet overeenkomstig artikel 3, lid 2, door verbran­
ding of begraving worden opgeruimd. 
2. Verwerkingsbedrijven die laag-risicomateriaal verwer­
ken, moeten voldoen aan de in artikel 4, lid 2, vastgestelde 
eisen. Wanneer laag-risicomateriaal samen met hoog-risico­
materiaal wordt verwerkt, wordt het mengsel als 
hoog-risicomateriaal beschouwd. 
3. Inrichtingen die laag-risicomateriaal gebruiken voor de 
bereiding van voeder voor gezelschapsdieren of de vervaar­
diging van farmaceutische of technische produkten, moe­
ten: 
30. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 327/79 
i) door de bevoegde instantie zijn geregistreerd en voldoen 
aan de in bijlage III vastgestelde voorwaarden; 
ii) met geregelde tussenpozen door de bevoegde instantie 
worden geïnspecteerd om te controleren of zij deze 
verordening naleven. 
Artikel 6 
Volgens de procedure van artikel 21 kan, voor zover zulks 
voor de bescherming van gezelschapsdieren of met het oog op 
de volksgezondheid of de gezondheid van dieren noodzake­
lijk is, worden bepaald aan welke behandeling bepaalde 
slachtbijprodukten tijdens de bereiding van voeder voor 
gezelschapsdieren moeten worden onderworpen. 
C. Afwijkende maatregelen 
Artikel 7 
1. De bevoegde instanties kunnen bij wijze van afwijken­
de maatregel toestaan dat: 
i) dierlijke afvallen worden gebruikt voor wetenschappelij­
ke doeleinden; 
ii) dierlijke afvallen als bedoeld in artikel 3, lid 1, onder a), 
b) en e), en artikel 5 worden gebruikt voor het voederen 
van dierentuin-, circus- en pelsdieren en in bijzondere 
gevallen ook van andere dieren. 
2. Volgens de procedure van artikel 21 kunnen andere 
afwijkende maatregelen en de bij de toepassing ervan in acht 
te nemen voorwaarden worden vastgesteld. 
D. Algemene bepalingen 
Artikel 8 
Dierlijke afvallen moeten worden verzameld, vervoerd en 
geïdentificeerd overeenkomstig de in bijlage I opgenomen 
hygiënische voorschriften. 
Artikel 9 
De voor de verwerkingsbedrijven verantwoordelijke perso­
nen moeten alle nodige maatregelen treffen om aan de 
voorschriften van deze verordening te voldoen, en met name 
moeten zij: 
— de punten in het verwerkingsbedrijf waar zich problemen 
kunnen voordoen, opsporen en controleren; 
— monsters nemen om de microbiologische toestand van de 
produkten na de warmtebehandeling te controleren; 
— de resultaten van de diverse controles en tests vastleggen 
en gedurende ten minste twee jaar voor overlegging aan 
de bevoegde instanties bewaren; — aan elke te verzenden charge op zodanige wijze een 
partij nummer toekennen dat de periode van produktie 
ervan kan worden teruggevonden. Dit partijnummer 
moet zijn vermeld op het document dat de partij verge­
zelt, of op het etiket. 
Artikel 10 
1. De bevoegde instanties moeten in de erkende verwer­
kingsbedrijven met geregelde tussenpozen inspecties en op 
aselecte steekproeven gebaseerde controles uitvoeren met 
betrekking tot: 
— de naleving van het bepaalde in deze verordening; 
— de microbiologische toestand van de produkten na de 
warmtebehandeling. 
2. De analyses en tests moeten worden uitgevoerd volgens 
beproefde en wetenschappelijk erkende methoden, en met 
name volgens die methoden welke in communautaire bepa­
lingen of andere internationale normen zijn vastgesteld. 
Artikel 11 
1. Een Lid-Staat moet een lijst van erkende verwerkings­
bedrijven opstellen en aan elk van deze bedrijven een officieel 
nummer toekennen. De Lid-Staten moeten deze lijst meede­
len aan de overige Lid-Staten en aan de Commissie. 
2. Als bij inspecties blijkt dat niet aan alle in deze 
verordening gestelde eisen wordt voldaan, neemt de bevoeg­
de instantie passende maatregelen. 
Artikel 12 
1. Veterinaire deskundigen van de Commissie kunnen, 
voor zover zulks voor een uniforme toepassing van deze 
verordening noodzakelijk is, controles ter plaatse uitvoeren; 
met name kunnen zij nagaan of erkende inrichtingen zich 
werkelijk aan deze verordening houden. De Commissie moet 
de Lid-Staten van de resultaten van het onderzoek in kennis 
stellen. 
Een Lid-Staat op het grondgebied waarvan een controle 
wordt verricht, moet de deskundigen bij de uitvoering van 
hun taak alle nodige bijstand verlenen. 
De algemene bepalingen voor de uitvoering van dit artikel 
worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 21. 
2. De betrokken Lid-Staat neemt alle maatregelen die 
nodig zijn om rekening te houden met de resultaten van de in 
lid 1 bedoelde controles. Als de Lid-Staat deze maatregelen 
niet neemt, kan de Commissie volgens de procedure van 
artikel 20 verbieden dat produkten die afkomstig zijn van een 
verwerkingsbedrijf dat niet langer aan de bepalingen van 
deze verordening voldoet, in de handel worden gebracht. 
Artikel 13 
De voorschriften die zijn vastgesteld bij Verordening (EEG) 
van de Raad inzake veterinaire controles in het intra-
Nr. C 327/80 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 12. 89 
communautaire handelsverkeer in het vooruitzicht van de 
totstandbrenging van de interne markt, zijn van toepassing, 
met name ten aanzien van de organisatie van de door de 
Lid-Staat van bestemming uitgevoerde controles en de naar 
aanleiding van deze controles te ondernemen acties, alsmede 
ten aanzien van de toe te passen vrijwaringsmaatregelen. 
HOOFDSTUK III 
Voorschriften inzake de microbiologische controles van 
mengvoeders 
Artikel 14 
Diervoederfabrikanten moeten alle maatregelen nemen die 
nodig zijn om besmetting van diervoeders met ziekteverwek­
kers te voorkomen. Met name moeten zij: 
— indien nodig, een passende behandeling door verhitting 
en compressie of volgens een andere methode invoeren 
om diervoedergrondstoffen van dierlijke, mariene of 
plantaardige oorsprong te ontsmetten; 
— de onderdelen van het verwerkingsproces die problemen 
kunnen opleveren, opsporen en controleren; 
— maatregelen nemen om herbesmetting te voorkomen; 
— microbiologische controles uitvoeren overeenkomstig het 
bepaalde in artikel 15. 
Artikel 15 
1. Diervoederfabrikanten moeten met geregelde tussen­
pozen microbiologische controles uitvoeren. 
2. De microbiologische controles moeten behelzen: 
— onderzoek van de verschillende diervoedergrondstoffen 
van dierlijke, mariene of plantaardige oorsprong op 
salmonella of enterobacteriaceae; 
— onderzoek van de diervoeders op salmonella of entero­
bacteriaceae; 
— indien nodig, onderzoek van mogelijke bronnen van 
besmetting zoals vuil op de vloer, stof, vaten en vervoer­
middelen. 
3. Wanneer bij de microbiologische controles blijkt dat 
diervoeders met ziekteverwekkers zijn besmet, moet de 
fabrikant passende maatregelen nemen, en met name moet 
hij: 
— de besmette partijen (opnieuw) verwerken; Artikel 16 
De Commissie kan een aanbeveling met richtsnoeren 
voor het op hygiënische wijze bereiden van diervoeders 
vaststellen. In deze aanbeveling kunnen criteria voor de 
bemonstering en microbiologische criteria worden opge­
nomen. 
HOOFDSTUK V 
Slotbepalingen 
Artikel 17 
1. De Commissie stelt volgens de procedure van arti­
kel 21 nadere regelingen voor de in artikel 10, lid 1, bedoel­
de controles vast. 
2. Volgens dezelfde procedure stelt de Commissie de 
referentiemethoden voor bacteriologisch onderzoek vast. 
Artikel 18 
De bijlagen van deze verordening worden door de Commissie 
volgens de procedure van artikel 21 gewijzigd, zulks met 
name om deze in overeenstemming met de technologische 
vooruitgang te brengen. 
Artikel 19 
Totdat communautaire voorschriften betreffende de invoer 
van dierlijke afvallen, produkten daarvan en diervoeders uit 
derde landen ten uitvoer worden gelegd, passen de Lid-Staten 
voor deze invoer voorwaarden toe die ten minste gelijkwaar­
dig zijn met die welke bij deze verordening zijn vastgesteld. 
De invoer van hoog-risicomateriaal als bedoeld in artikel 3, 
lid 1, onder a) tot en met f), is evenwel verboden. 
Artikel 20 
1. In de gevallen waarin wordt verwezen naar de in dit 
artikel omschreven procedure, wordt deze procedure onver­
wijld bij het bij Besluit 68/361/EEG (x) opgericht Perma­
nent Veterinair Comité (hierna „het Comité" genoemd) 
ingeleid door zijn voorzitter, hetzij op eigen initiatief hetzij 
op verzoek van een Lid-Staat. 
2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het 
Comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het 
Comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn 
die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie 
van de materie. Het Comité spreekt zich uit met de meerder­
heid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is 
voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de 
Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij de 
stemming in het Comité worden de stemmen van de verte­
genwoordigers van de Lid-Staten overeenkomstig genoemd 
— de controles intensiveren. (») PB nr. L 255 van 18. 10. 1968, blz. 23. 
30. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 327/81 
artikel gewogen. De voorzitter neemt niet deel aan de 
stemming. 
3. De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast 
wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het 
Comité. 
4. Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeenstem­
ming zijn met het advies van het Comité of indien geen advies 
is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad 
een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De 
Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stem­
men. 
Indien de Raad, na verloop van een termijn van 15 dagen, te 
rekenen vanaf de datum van indiening van het voorstel bij de 
Raad, geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde 
maatregelen door de Commissie vastgesteld. 
Artikel 21 
1. In de gevallen waarin wordt verwezen naar de in dit 
artikel omschreven procedure, zijn de volgende bepalingen 
van toepassing. 
2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het 
Comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het 
Comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn 
die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie 
van de materie. Het Comité spreekt zich uit met de meerder­
heid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de 
Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij de 
stemming in het Comité worden de stemmen van de verte­
genwoordigers van de Lid-Staten overeenkomstig genoemd 
artikel gewogen. De voorzitter neemt niet deel aan de 
stemming. 
3. De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast 
wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het 
Comité. 
4. Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeenstem­
ming zijn met het advies van het Comité of indien geen advies 
is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad 
een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De 
Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stem­
men. 
Indien de Raad, na verloop van een termijn van drie 
maanden, te rekenen vanaf de datum van indiening van het 
voorstel bij de Raad, geen besluit heeft genomen, worden de 
voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld. 
Artikel 22 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1991. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is 
rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
BIJLAGE I 
Hygiënische voorschriften voor het verzamelen en vervoeren van dierlijke afvallen 
1. Dierlijke afvallen moeten worden verzameld en naar de inrichtingen worden vervoerd met gebruikmaking van 
geschikte vaten of vervoermiddelen, waaruit geen vloeistof mag lekken. De vaten en vervoermiddelen moeten 
op passende wijze zijn afgedekt. 
2. De vervoermiddelen en opnieuw te gebruiken vaten moeten schoon worden gehouden. 
3. De bevoegde instantie moet de nodige maatregelen nemen om de verplaatsingen van hoog-risicomateriaal te 
controleren, indien nodig door te verlangen dat een administratie wordt bijgehouden of dat documenten 
worden opgemaakt die dit materiaal moeten vergezellen tijdens het vervoer ervan naar de plaats waar het zal 
worden opgeruimd, of door verzegeling. 
4. Tijdens het vervoer moet laag-risicomateriaal vergezeld gaan van een document waarin moeten zijn 
vermeld: 
a) de herkomst; 
b) de naam of aard van het dierlijke afval; 
c) de hoeveelheid. 
Indien dit materiaal niet onverpakt rechtstreeks van het slachthuis naar een verwerkingsbedrijf wordt 
vervoerd, moeten de onder a), b) en c) bedoelde informatie en de woorden „Oneetbaar, niet voor menselijke 
consumptie" ook zijn vermeld op een etiket dat is bevestigd op de vaten, kartons of andere verpakkingen, zulks 
in letters van ten minste 2 cm hoog. 
Nr. C 327/82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 12. 89 
BIJLAGE II 
VOORSCHRIFTEN BETREFFENDE DE HYGIËNE IN VERWERKINGSBEDRIJVEN 
HOOFDSTUK I 
Eisen voor de erkenning van verwerkingsbedrijven 
1. De gebouwen en voorzieningen moeten aan de volgende eisen voldoen: 
a) De ruimten van het verwerkingsbedrijf moeten op passende wijze zijn gescheiden van de openbare weg en van 
de ruimten van andere bedrijven zoals slachthuizen. Ruimten voor de verwerking van hoog-risicomateriaal 
mogen niet op hetzelfde terrein zijn gelegen als een slachthuis, tenzij zij zijn ondergebracht in een volledig apart 
gebouw; onbevoegden en dieren mogen geen toegang hebben tot het bedrijf. 
b) Het bedrijf omvat een rein en een onrein gedeelte die op passende wijze gescheiden moeten zijn. Het onreine 
gedeelte moet een overdekte ruimte hebben voor de inontvangstneming van de dierlijke afvallen en moet zo zijn 
gebouwd dat het gemakkelijk te reinigen en te ontsmetten is. De vloeren ervan moeten zo zijn aangelegd dat 
vloeistoffen gemakkelijk kunnen wegvloeien. Het moet zijn voorzien van geschikte toiletten, kleedlokalen en 
wastafels voor het personeel. Indien nodig, moeten in het onreine gedeelte adequate voorzieningen voor het 
onthuiden of ontharen van dieren en een opslagruimte voor huiden aanwezig zijn. 
c) Voor het verwerken van dierlijke afvallen overeenkomstig hoofdstuk II moeten de nodige capaciteit en een 
toereikende voorziening voor het opwekken van stoom beschikbaar zijn. 
d) Indien nodig, moet het onreine gedeelte beschikken over een voorziening om de dierlijke afvallen te verkleinen 
en een voorziening om de fijngemaakte dierlijke afvallen in de verwerkingsinstallatie te laden. 
e) Voor de verwerking van de dierlijke afvallen overeenkomstig hoofdstuk II is een gesloten verwerkingsinstal­
latie nodig. Deze installatie moet zijn voorzien van: 
— meetapparatuur om de temperatuur en de druk te controleren op punten waar deze van belang zijn; 
— registreertoestellen die onafgebroken de meetresultaten registreren; 
— een adequaat veiligheidssysteem om te voorkomen dat de afvallen onvoldoende worden verhit. 
f) Om herbesmetting te voorkomen moeten de voorzieningen voor het lossen van de verwerkingsinstallatie, het 
verder verwerken van het verhitte materiaal en de opslag van de eindprodukten op passende wijze van het 
onreine gedeelte gescheiden zijn. 
2. Het verwerkingsbedrijf moet beschikken over adequate voorzieningen voor de reiniging en ontsmetting van 
de vaten waarin dierlijke afvallen in ontvangst worden genomen, en van de vervoermiddelen waarin deze afvallen 
worden vervoerd. 
3. Er moet worden gezorgd voor adequate voorzieningen om de wielen van vervoermiddelen waarmee 
hoog-risicomateriaal wordt vervoerd te ontsmetten vlak voordat deze vervoermiddelen het bedrijfsterrein 
verlaten. 
4. Er dient een installatie voor de afvoer van afvalwater aanwezig te zijn die aan de hygiënische eisen 
voldoet. 
5. Het verwerkingsbedrijf moet zelf beschikken over of gebruik maken van de diensten van een laboratorium 
dat uitgerust is om de noodzakelijke analyses uit te voeren, en met name om te controleren of wordt voldaan aan 
het bepaalde in hoofdstuk III. 
HOOFDSTUK II 
Hygiënische voorschriften met betrekking tot de te volgen werkwijze 
1. Dierlijke afvallen moeten zo spoedig mogelijk na aankomst in het bedrijf worden verwerkt. Tot de 
verwerking moeten zij op passende wijze worden opgeslagen. 
2. Vaten en vervoermiddelen die voor het vervoer van dierlijke afvallen worden gebruikt, moeten na elk gebruik 
worden gereinigd, schoongespoeld en ontsmet. 
3. Personen die in het onreine gedeelte werkzaam zijn, mogen het reine gedeelte niet betreden zonder hun 
werkkleding en hun schoeisel te hebben verwisseld. Toestellen en gereedschappen mogen niet van het onreine 
gedeelte naar het reine gedeelte worden gebracht. 
30. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 327/83 
4. Afvalwater dat afkomstig is van het onreine gedeelte van een verwerkingsbedrijf dat hoog-risicomateriaal 
behandelt, moet in een sterilisatie-installatie of met behulp van chemische middelen worden ontsmet. 
5. Er moeten systematisch preventieve maatregelen tegen knaagdieren, insekten en ander ongedierte worden 
getroffen. 
6. Bij de verwerking van dierlijke afvallen moeten de volgende voorschriften in acht worden genomen: 
a) Indien nodig moet het materiaal in een „crusher" worden verkleind alvorens te worden verhit. 
b) De dierlijke afvallen moeten op zodanige wijze worden verwerkt dat na de verwerking de door deze verwerking 
verkregen produkten voldoen aan de in hoofdstuk III vastgestelde microbiologische normen. 
De F0-waarde die in het midden van het grootste deeltje moet worden bereikt, wordt vastgesteld volgens de 
procedure van artikel 21. De belangrijkste parameters van het verwerkingsproces moeten onafgebroken 
volgens betrouwbare methoden worden geregistreerd, uit welke gegevens moet blijken dat het materiaal 
voldoende is verhit. 
7. De installaties en toestellen moeten goed worden onderhouden en de meetapparatuur moet regelmatig 
worden gekalibreerd. 
8. De eindprodukten moeten in het verwerkingsbedrijf op zodanige wijze worden opgeslagen dat herbesmetting 
uitgesloten is. 
9. Huiden moeten gedurende een periode van ten minste acht dagen met zout worden behandeld; hiertoe moet 
zout worden gebruikt waaraan 5 % soda is toegevoegd. 
HOOFDSTUK III 
Voorschriften betreffende de produkten na verwerking 
1. Als het hoog-risicomateriaal betreft, moeten monsters die onmiddellijk na beëindiging van het sterilisatie­
proces zijn genomen, vrij zijn van hittebestendige sporen van bacteriën (clostridium perfringens afwezig 
in 1 g). 
2. Monsters van in het destructiebedrijf opgeslagen eindprodukten uit laag- of hoog-risicomateriaal moeten 
aan de volgende normen voldoen: 
Salmonella in 25 g: n = 5, c = 0, m = 0, M = 0 
Enterobacteriaceae: n =5, c = 2, m = 10, M = 3 x 102 in 1 g 
waarbij: 
n = aantal deelmonsters waaruit het monster bestaat; 
m = drempelwaarde voor het aantal bacteriën; het resultaat wordt als bevredigend beschouwd indien het aantal 
bacteriën in geen enkel deelmonster groter is dan m; 
M = maximumwaarde voor het aantal bacteriën; het resultaat wordt als onbevredigend beschouwd indien het 
aantal bacteriën in een of meer deelmonsters gelijk is aan of groter is dan M; 
c = aantal deelmonsters waarvoor de bacterietelling een resultaat tussen m en M te zien mag geven, waarbij het 
monster nog als aanvaardbaar wordt beschouwd indien het resultaat van de bacterietelling voor de overige 
deelmonsters niet hoger is dan m. 
BIJLAGE III 
Eisen voor de registratie van inrichtingen die voeder voor gezelschapsdieren bereiden of farmaceutische of 
technische produkten vervaardigen 
Inrichtingen die dierlijke afvallen gebruiken om voeder voor gezelschapsdieren te bereiden of farmaceutische of 
technische produkten te vervaardigen, kunnen slechts door de bevoegde instanties worden geregistreerd indien zij 
aan de volgende voorwaarden voldoen: 
Nr. C 327/84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 12. 89 
a) Zij moeten passende voorzieningen hebben getroffen om de dierlijke afvallen op veilige wijze te kunnen 
opslaan en behandelen. 
b) Zij moeten passende maatregelen hebben genomen voor de vernietiging van niet gebruikte dierlijke afvallen die 
na de produktie van voeder voor gezelschapsdieren of van technische of farmaceutische produkten overblijven, 
of zij moeten deze afvallen naar een verwerkingsbedrijf of een verbrandingsoven zenden. 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 85/511/EEG tot vaststelling van 
gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van mond- en klauwzeer 
COM(89) 512 def. 
(Door de Commissie ingediend op 30 oktober 1989) 
(89/C 327/17) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 43, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, 
Overwegende dat de Raad bij Richtlijn 85/511/EEG 0) 
gemeenschappelijke maatregelen heeft vastgesteld ter bestrij­
ding van mond- en klauwzeer; 
Overwegende dat met het oog op de voltooiing van de interne 
markt op 1 januari 1993, de communautaire maatregelen die 
reeds zijn vastgesteld om mond- en klauwzeer in de gehele 
Gemeenschap te bestrijden, moeten worden gewijzigd; dat 
het van essentieel belang is dat in de gehele Gemeenschap 
hetzelfde beleid wordt gevoerd; 
Overwegende dat uit een door de Commissie uitgevoerde 
studie inzake de bestrijding von mond- en klauwzeer is 
gebleken dat een niet-vaccinatiebeleid voor de Gemeenschap 
als geheel goedkoper en veiliger is dan een vaccinatiebeleid; 
dat volgens deze studie aan het manipuleren van virussen in 
laboratoria risico's verbonden zijn, aangezien virussen kun­
nen ontsnappen en zich onder voor dé ziekte vatbare dieren in 
de naaste omgeving kunnen verspreiden, terwijl ook het 
gebruik van vaccins gevaarlijk kan zijn wanneer geen 
inactiveringsmethoden die volledige veiligheid garanderen, 
worden toegepast; 
Overwegende dat uit de studie van de Commissie inzake 
mond- en klauwzeer duidelijk is gebleken dat vanaf een 
bepaalde datum de vaccinatie tegen deze ziekte officieel moet 
worden stopgezet; dat uit de studie ook is gebleken dat 
tegelijkertijd moet worden overgegaan op een beleid waarbij 
besmette dieren systematisch worden afgemaakt en afge­
voerd voor destructie („stamping out"); Overwegende dat al bij Beschikking 88/397/EEG van de 
Commissie van 12 juli 1988 tot coördinatie van de door de 
Lid-Staten krachtens artikel 6 van Richtlijn 85/511/EEG 
van de Raad vastgestelde maatregelen (2) de minimaal te 
hanteren voorschriften zijn vastgesteld die in elke Lid-Staat 
moeten worden toegepast wanneer wordt afgeweken van de 
regel, dat alle dieren op een besmet bedrijf moeten worden 
afgemaakt; 
Overwegende dat verdere maatregelen zullen worden geno­
men met betrekking tot het verhoogde risico voor de 
Gemeenschap in verband met de invoering van het nieuwe 
beleid, met name wat betreft de handel in vee en dierlijke 
produkten uit derde landen; 
Overwegende dat het in extreme situaties waarin de epizoötie 
zich op grote schaal dreigt te verspreiden, noodzakelijk kan 
zijn noodvaccinaties uit te voeren; dat in verband daarmee de 
voorwaarden moeten worden vastgesteld waaronder deze 
vaccinatie mag worden uitgevoerd; 
Overwegende dat de Gemeenschap een aparte maatregel 
moet treffen voor het aanleggen van reservevoorraden 
vaccins en de oprichting van vaccinbanken; 
Overwegende dat aparte maatregelen moeten worden getrof­
fen waarin de financiële steun aan de Lid-Staten, voor het 
afmaken en de destructie van dieren, en andere noodmaat­
regelen worden geregeld; 
Overwegende dat de toepassing van de nieuwe maatregelen 
permanent door de Commissie moet worden gevolgd en dat 
zij de Raad verslag moet uitbrengen over de uitvoering van de 
betrokken maatregelen, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Richtlijn 85/511/EEG wordt als volgt gewijzigd: 
(») PB nr. L 315 van 26. 11. 1985, blz. 11. (2) PB nr. L 189 van 20. 7. 1988, blz. 25.