Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de "Voorstellen van de Commissie voor de vaststelling van de landbouwprijzen en bepaalde begeleidende maatregelen (1996/1997)"

(96/C 204/16)

De Raad heeft op 27 maart 1996 besloten, overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 43 en 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over voornoemde voorstellen.

De Afdeling voor landbouw en visserij, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 april 1996 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Pricolo.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 335e Zitting (vergadering van 24 april 1996) het volgende advies uitgebracht dat met 79 stemmen vóór en zes stemmen tegen, bij negen onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Schets van de economische situatie in de landbouw

1.1. De landbouweconomie heeft in 1995 de weerslag ondervonden van de ontwikkeling van de wereldeconomie, waarvan de groei in dat jaar wordt geraamd op 2,6 %, d.w.z. minder dan de 2,8 % van 1994.

1.2. Ondanks de onbevredigende algemene economische omstandigheden (werkloosheid: 10,7 %, inflatie: 3 %, gematigde reële loonsverhogingen enz.) kon voor de landbouw over het geheel genomen een lichte verbetering worden vastgesteld.

1.2.1. Volgens voorlopige ramingen van EUROSTAT (totale toegevoegde waarde in factorkosten per AEL) is het landbouwinkomen in 1995 in de hele EU met 2,6 % gestegen (tegen 7,4 % in 1994).

1.3. Dit betekent echter niet dat het landbouwinkomen overal is gestegen: in zes van de EU-lid-staten is het landbouwinkomen integendeel - soms zelfs aanzienlijk - gedaald (b.v. België: -9,8 % en Spanje: -4,8 %).

1.3.1. Die verschillen moeten echter ook worden toegeschreven aan de koersschommelingen die een aantal nationale munten in 1995 hebben gekend en die, zoals bekend, het landbouwinkomen - in gunstige of ongunstige zin - beïnvloeden.

1.3.2. Bovendien mag niet uit het oog worden verloren dat de hiervoor genoemde lichte verbetering o.m. te danken is aan de compenserende betalingen die met de hervorming van het GLB zijn ingevoerd om de verlaging van de gemeenschappelijke prijzen te ondervangen (afspraken in GATT-verband).

1.4. Behalve in een aantal regio's op het Iberische schiereiland (waar wéér droogte heerste), waren de omstandigheden in nagenoeg alle EU-lid-staten gunstig voor de plantaardige produktie, vooral als gevolg van de stijging van de graanprijzen op de wereldmarkt (waardoor de graanvoorraden aanzienlijk zijn geslonken), de terugval in de wereldproduktie van oliehoudende zaden en de verminderde produktie van wijn.

1.4.1. Volgens de ramingen zijn de reële prijzen voor plantaardige produkten in 1995 t.o.v. 1994 met 2,7 % gestegen. Ook die stijging geldt niet voor alle lid-staten van de EU: in vijf daarvan is juist sprake van een reële daling (België: -6,1 %; Nederland: -5 %; Oostenrijk: -20,2 %; Finland: -33 %). De waarde van de cijfers voor Oostenrijk en Finland is uiterst betrekkelijk omdat deze vooral sterk beïnvloed zijn door de gevolgen van de toetreding van deze landen tot de EU.

1.5. In de sector dierlijke produktie zijn globaal gezien noch qua prijzen noch qua verbruik verbeteringen opgetreden. Gemiddeld bedraagt de reële daling van de producentenprijzen in deze sector 2,8 % (11 % voor eieren, 8,8 % voor runderen en 4,3 % voor schapen/geiten). Dat de producentenprijzen voor varkensvlees daarentegen met 3,5 % zijn gestegen, moet worden toegeschreven aan het normale verloop van de voor deze produktie kenmerkende prijscyclus, waarin perioden met een overaanbod en lage prijzen worden afgewisseld met perioden met een minder groot aanbod en hogere prijzen.

1.6. De slotsom is dat de index van de reële prijzen voor alle landbouwprodukten samen in de EU van de Vijftien met 0,2 % en in de EU van de Twaalf met 0,9 % is gedaald. Bij de berekening van deze percentages zijn de compenserende bedragen die in de sector zaaizaad worden uitbetaald en de runderpremies buiten beschouwing gelaten. Die compenserende bedragen en runderpremies worden bij de berekening van de landbouwinkomens echter weer wel meegeteld.

1.7. Naar het zich laat aanzien is de stijging van de prijzen voor de produktiemiddelen in de landbouw onder het gemiddelde inflatiepercentage gebleven. Dat betekent een reële - zij het geringe - daling van 0,9 %. In de praktijk kan worden vastgesteld dat de prijzen stabiel zijn gebleven.

1.8. Al deze macro-economische gegevens leiden tot de volgende conclusies:

- het voor de landbouw nadelige verschil tussen de ontwikkeling van de landbouwprijzen en die voor produktiemiddelen in de landbouw is vrijwel onveranderd gebleven;

- de landbouw in Europa begint de nadelige gevolgen te ondervinden van de in GATT-verband gemaakte afspraken, vooral in de produktiesectoren ten aanzien waarvan geen compensatieregeling is getroffen;

- de agro-monetaire situatie blijft zorgwekkend doordat de pariteiten van bepaalde munten veelvuldig blijven schommelen;

- met de maatregelen die bij de hervorming van het GLB van 1992 voor zaaigoed zijn genomen, zijn de doelstellingen "produktiebeheersing" en "stabilisering van de markten" inderdaad bereikt.

1.8.1. De graanvoorraden zijn van 33 miljoen ton in verkoopseizoen 1992/1993 gedaald tot 4,7 miljoen ton in januari 1996. De voorraad rundvlees is van 1 miljoen ton teruggelopen tot 15 000 ton. De boterberg bestaat niet meer.

1.8.2. De wijnmarkt is momenteel min of meer in evenwicht door de gecombineerde werking van het rooien van wijngaarden en de droogte in bepaalde wijngebieden van de EU. Voor het verkoopseizoen 1995/1996 zal dan ook geen verplichte distillatie nodig zijn.

1.8.3. In 1994 en 1995 is door de set-aside-regeling ongeveer 14 miljoen ha grond aan de produktie onttrokken en is 1 miljoen ha grond voor bebossing gebruikt.

2. Het prijspakket voor het verkoopseizoen 1996/1997

2.1. De onderhavige Commissievoorstellen bevatten weinig echt nieuws.

2.1.1. Met deze voorstellen worden de prijzen en de diverse steunregelingen op het peil van het vorige verkoopseizoen gehandhaafd en wordt - in ieder geval voor de produktie van granen en van oliehoudende zaden - voortgegaan op de met de hervorming van het GLB ingeslagen weg, te weten: geleidelijke aanpassing van de gemeenschappelijke prijzen aan de wereldmarktprijzen.

2.2. De enige reden waarom de status quo voor de buiten de hervorming van 1992 vallende produkten in stand wordt gehouden, is dat op die manier de uitgaven voor de landbouw worden teruggedrongen. Die motivering wordt geruggesteund door de redenen die de Commissie zelf aanvoert om de verlenging van de oude prijsregeling te rechtvaardigen: in afwachting van de GMO's voor wijn, groenten en fruit en olijfolie kan beter geen verandering worden gebracht in de hoogte van de steun aan die markten.

2.3. Wat de zgn. "begeleidende maatregelen" betreft, komen de voorstellen - in ieder geval voor zaaigoed en rundvlees - in feite neer op een vereenvoudiging van de bestaande regelingen voor rechtstreekse steun. Voor de sectoren granen en oliehoudende zaden wordt voorgesteld om de twee bestaande vormen van braaklegging (met of zonder roulering) tot één enkele terug te voegen.

2.3.1. In lijn daarmee wordt voor rundvlees voorgesteld om de twee premies die momenteel in de tiende en de tweeëntwintigste maand voor niet-gecastreerde mannelijke runderen worden uitgekeerd, tot één enkele premie samen te voegen.

2.4. In de sector olijfolie worden daarentegen wel twee ingrijpende vernieuwingen ingevoerd:

a) de mogelijkheid voor de Commissie om uit eigen beweging de toepassing van het gemeenschappelijke douanetarief op te schorten als de marktprijzen boven de interventieprijs uitkomen;

b) schrapping van de voorwaarde dat olijfolie, om voor consumptiesteun in aanmerking te kunnen komen, in de Gemeenschap moet zijn geproduceerd.

2.5. Tenslotte stelt de Commissie voor om in de wijnbouwsector de huidige rooiregelingen, het verbod op nieuwe aanplant en de huidige regels voor de berekening van de per produktieregio te distilleren hoeveelheid, voor verkoopseizoen 1996/1997 eenvoudigweg te verlengen. Verder bepleit de Commissie dat de uiterste datum voor de verwezenlijking van het wijnbouwkadaster op 31 december 1998 wordt vastgesteld (in plaats van de oorspronkelijk overeengekomen datum van 31 december 1996).

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het Comité stelt vast dat de onderhavige Commissievoorstellen dan wel zijn ingegeven door de recente ontwikkelingen in het GLB, maar desondanks niet loskomen van de overheersende zorg dat de te nemen prijs- en begeleidende maatregelen vanuit het oogpunt van de begroting neutraal moeten zijn. Daarom worden er geen ingrijpendere aanpassingen voorgesteld waardoor de tenuitvoerlegging van de EU-regelgeving in de onder de hervorming van 1992 vallende sectoren zou kunnen worden vereenvoudigd, en bevatten deze voorstellen geen "prikkels" voor individuele en/of collectieve initiatieven om van niet onder de hervorming vallende teelten op andere over te schakelen.

3.1.1. Kortom, de onderhavige voorstellen bieden geen concrete oplossing voor àlle problemen waarmee landbouwers te maken hebben, en moeten dus worden aangevuld.

3.2. De bevriezing van prijzen en steun maakt het de EU in ieder geval mogelijk om in de hervormde sectoren de haar in het kader van de GATT-overeenkomst opgelegde verplichtingen na te komen.

3.3. In het licht van de sterke stijging van de graanprijzen op de wereldmarkt in 1995 en de omstandigheid dat de EU-voorraden kleiner zijn dan ooit, acht het Comité het raadzaam om uiterst behoedzaam te werk te gaan bij het beheer van de regelingen die rechtstreeks van invloed zijn op de omvang van de interne produktie. Door een oordeelkundig percentage te bepalen voor de hoeveelheid grond die ieder jaar moet worden braakgelegd, dient ervoor te worden gezorgd dat de voorraadvorming groot genoeg blijft om zowel aan de interne vraag als aan de toegenomen externe vraag te kunnen blijven voldoen. De EU moet haar mogelijkheden om uit te voeren ten volle blijven benutten, uiteraard zonder buiten de grenzen van de de GATT-overeenkomst te treden.

3.3.1. Hoe dan ook mag - met het oog op mogelijke aanpassingen en bijsturingen - niet worden vergeten dat internationale markten aan onverwachte ontwikkelingen onderhevig kunnen zijn, waardoor totaal nieuwe situaties kunnen ontstaan.

3.4. In verband daarmee is het van belang dat de directeur-generaal van de FAO nog niet zo lang geleden aan de alarmbel heeft getrokken omdat het er steeds slechter gaat uitzien voor de voedselvoorziening in de wereld: naar zijn zeggen liggen de voorraden thans 4 % onder de de veiligheidsgrens en het aantal ondervoede mensen in de wereld is inmiddels opgelopen tot 830 miljoen (waaronder 200 miljoen kinderen).

3.4.1. Om aan de behoeften te voldoen en te voorkomen dat de voorraden in 1996 nog verder teruglopen, moet volgens de FAO de tarweproduktie met 5 % worden verhoogd; bovendien is daarna nog eens een stijging met 3 à 4 % nodig om op de veiligheidsgrens uit te komen.

3.5. De situatie van de buiten de hervorming vallende produkten, die als eerste zullen worden getroffen door verlagingen van de steun als gevolg van de in 1993 in GATT-verband gemaakte afspraken, baart het Comité zorg omdat de Commissie in haar voorstellen geen oog lijkt te hebben voor de nadelen die bepaalde, voornamelijk in de zuidelijke regio's van de EU verbouwde teelten (olijfolie, groenten en fruit, wijn, tabak enz.) zijn gaan ondervinden.

3.6. De EU geeft voortdurend minder uit aan steun voor deze teelten (van 6 523 miljoen ecu in 1994 tot 4 980 miljoen ecu in 1995, oftewel van 17,89 % tot 13,51 % van de totale landbouwuitgaven), terwijl het aandeel van de landbouwuitgaven dat naar de andere produkties gaat, blijft toenemen.

3.7. Nu de EU-markt onlangs verder is opengesteld voor Marokko en is aangekondigd dat het SAP nog meer zal worden geliberaliseerd - hetgeen bovenop de uit de GATT-akkoorden voortvloeiende beperkende maatregelen komt -, kan niet langer worden gewacht met de oplossing van de problemen die door bovengenoemde bilaterale en multilaterale overeenkomsten bijzonder acuut zijn geworden voor bovengenoemde teelten.

3.8. Het Comité vindt dat de bevriezing van prijzen en steun in het geval van deze teelten voor het volgende verkoopseizoen wel mogelijk is, op voorwaarde dat door de aanstaande hervormingen van de GMO's voor wijn, groenten en fruit, olijfolie en tabak het financiële evenwicht ten gunste van genoemde teelten wordt hersteld. Zo kan ervoor worden gezorgd dat alle produktiesectoren en regio's van de EU een gelijke en consequente behandeling krijgen.

3.9. Tenslotte neemt het Comité kennis van de doelstellingen die de Commissie met haar voorstel voor bevriezing van alle prijzen voor ogen heeft gehad: stabilisering van het steunpeil voor de onder de hervorming vallende produkten en vervollediging van die hervorming door hierin ook de in paragraaf 3.5 genoemde teelten te betrekken. Dit doet echter niets af aan de vaststelling dat de Commissie geen gebruik heeft gemaakt van de kans die haar bij de steeds weer terugkerende belangrijke gebeurtenis van de vaststelling van de prijzen wordt geboden om een - zij het slechts indicatieve - schets te geven van de prognoses voor de verdere ontwikkeling van de Europese landbouw.

3.10. Zo verzuimt de Commissie in het hoofdstuk "Vooruitzichten op middellange termijn in sommige sectoren" stil te staan bij zich geleidelijk aftekenende ontwikkelingen waarbij de landbouwprodukten van de EU in een steeds fellere concurrentieslag met de landen buiten de EU verwikkeld zouden kunnen raken en die het beginsel van de communautaire preferentie wel eens voor altijd naar de achtergrond zouden kunnen verwijzen.

3.11. De gebeurtenissen waardoor die ontwikkelingen op gang zouden kunnen worden gebracht, zijn:

a) de nieuwe Amerikaanse "Farm Bill" waarin de over zeven jaar uitgesmeerde geleidelijke afbraak van de landbouwsubsidies niet is gebonden aan objectieve criteria (b.v. de geproduceerde hoeveelheid), maar aan criteria die met een politieke/economische afweging verband houden;

b) het besluit van de Europese Raad van december 1995 om tegen het jaar 2010 een vrijhandelszone met de landen van het Middellandse-Zeebekken tot stand te brengen;

c) het besluit van de EU om te gaan onderhandelen over een preferentiële overeenkomst met Zuid-Afrika;

d) de speciale akkoorden met Mexico en de landen van Latijns Amerika (Mercosur), waarvan de tenuitvoerlegging niet al te ver meer af is;

e) het verordeningsvoorstel van de Commissie waarin de werkingssfeer van het SAP wordt uitgebreid om aan de ontwikkelingslanden kortingen van 15 % tot 100 % toe te staan op de rechten die momenteel op de invoer van agro-levensmiddelen van toepassing zijn.

3.12. Een en ander had al voldoende moeten zijn om de dringende en diepgaande discussie over de gevolgen daarvan voor de Europese landbouw op gang te brengen.

3.13. In ieder geval bevat het prijzenpakket nog niet eens de weinige maatregelen die de landbouwers kunnen helpen om door de huidige moeilijke aanpassingsfase te komen. Die situatie had volgens het Comité door de volgende maatregelen kunnen worden verbeterd:

- een doortastender beleid t.a.v. de gebruiksmogelijkheden van landbouwgrondstoffen voor non-food-doeleinden;

- vermindering van de administratieve rompslomp waarmee landbouwers kampen (door bij toekenning van GLB-voorzieningen met eenvoudigere procedures en kortere termijnen te werken);

- strikte naleving van de termijnen voor de uitbetaling van premies en voorschotten;

- versnelling van de harmonisatie van de wetten met het oog op de voltooiing van de interne markt, vooral m.b.t. de BTW.

3.14. Dan nog de volgende slotopmerkingen:

a) Het Comité vindt de maatregelen die de Commissie voor de rundvleessector voorstelt ontoereikend, omdat de crisis in deze sector thans bijzonder ernstig is geworden door de verder om zich heen grijpende en hevige BSE-epidemie (Boviene Spongieuze Encefalopathie) in het Verenigd Koninkrijk.

Doordat de publieke opinie uitvoerig van de problemen op de hoogte is gebracht, is er bij de consument o.m. een overdreven wantrouwen ontstaan tegenover àlle rundvleesprodukten zonder onderscheid, ook tegenover produkten die niets met de ziekte te maken hebben.

Boven op de schade die de Britse telers hiervan ondervinden (ten aanzien waarvan de landbouwraad van 1 en 2 april 1996 al maatregelen tot schadeloosstelling heeft genomen), komen de nadelige effecten voor de producenten in de andere EU-landen. Deze effecten kunnen nu al worden vastgesteld en zullen alleen nog maar verergeren als niet onverwijld de nodige maatregelen worden getroffen.

Het reeds genomen besluit om interventiemogelijkheden voor 50 000 ton rundvlees te openen, vindt het Comité een lapmiddel, dat in geen enkele verhouding staat tot de ernst van de situatie. Het dringt erop aan dat onverwijld buitengewone interventiemaatregelen worden genomen die los staan van de gewone marktondersteuningsregelingen.

De noodzaak van dergelijke maatregelen blijkt overduidelijk uit de scherpe, algemene en plotselinge daling van het rundvleesverbruik.

Tenslotte is het Comité het er in beginsel mee eens dat bij deze BSE-ziekte financiële solidariteit ten gunste van het Verenigd Koninkrijk aan de dag wordt gelegd, maar moeten volgens hem de kosten van deze operatie - die uitzonderlijk hoog oplopen - ten laste van de algemene begroting komen. Hiervoor mag in geen geval geraakt worden aan de financiële reserve die bestemd is voor het beheer en de voltooiing van het GLB.

b) Het Comité stemt niet in met de Commissievoorstellen voor olijfolie omdat de bedoeling daarvan is de invoer uit derde landen te vergemakkelijken (doordat aan de Commissie vergaande bevoegdheden worden toegekend om het GDT op te schorten en de consumptiesteun ook voor ingevoerde produkten toe te kennen.

De verwerking in het douanetarief van een bedrag dat overeenkomt met de borg die door de invoerder op het tijdstip van invoer moet worden gesteld, biedt volgens het Comité niet een garantie die gelijkwaardig is aan die in het huidige systeem.

c) Het Comité stemt niet in met de Commissievoorstellen om de maandelijkse verhogingen voor granen en rijst en de uitgaven voor de opslag van suiker te verlagen omdat hierdoor het landbouwinkomen zou worden aangetast.

3.15. Het Comité wijst nogmaals op het verzoek dat het Comité al ter gelegenheid van de landbouwprijsvoorstellen voor 1995/1996 aan de Commissie heeft gericht om een studie te doen naar de gevolgen van de huidige en de toekomstige prijzen voor de consumentenprijzen, de kwaliteit van de levensmiddelen, de volksgezondheid, het milieu en de sociale omstandigheden in plattelandsgebieden.

3.16. Het Comité verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is een campagne op te starten ter bevordering van de uitvoer van landbouwprodukten van de EU naar derde landen.

4. Opmerkingen per produkt

4.1. Zaaigoed

4.1.1. Dat het een goede zaak is dat de Commissie voorstelt om definitief een einde te maken aan het onderscheid tussen "roulerende" en "niet-roulerende" braaklegging, behoeft geen verder betoog.

4.1.1.1. Hiermee wordt namelijk tegemoetgekomen aan de noodzaak om de regeling te vereenvoudigen, en daarop hadden de landbouwers en de overheidsdiensten zelf reeds aangedrongen.

4.1.2. In Verordening nr. 1965/92 wordt de verplichte roulerende braaklegging bepaald op 15 %. Voor de niet-roulerende braaklegging geldt een percentage van 20 % (15+5), behalve voor het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, waarvoor het percentage op 18 % is vastgelegd.

4.1.2.1 Het voorstel om die verschillende percentages tot één percentage, nl. van 18 %, terug te brengen, gaat volgens het Comité te ver. Om de eerder al in paragraaf 3.3 aangegeven redenen lijkt het beter en realistischer om te kiezen voor een uniform percentage van 15 %.

4.1.3. Voorts moet ieder jaar opnieuw een besluit over het percentage van braaklegging worden genomen omdat moet kunnen worden ingespeeld op plotselinge veranderingen in de marktsituatie.

4.1.3.1. Dit besluit moet vóór de maand juni worden genomen zodat de landbouwers tijdig de inzaai kunnen plannen.

4.1.4. Overigens is het tegenstrijdig dat enerzijds een maximaal uitvoerpercentage wordt vastgelegd in verband met de geringe beschikbare hoeveelheid, terwijl anderzijds een grote oppervlakte zaailand verplicht braak moet worden gelegd.

4.1.4.1. De Commissie zou de Raad op grond daarvan moeten voorstellen, dat braakleggingspercentage van het verkoopseizoen 1996/1997 aanzienlijk te verlagen. Op die manier kunnen de voorraden weer tot een minimumpeil worden aangevuld en kan ook aan de grotere vraag van derde landen worden voldaan.

4.1.5. In dit verband vindt het Comité dat bij de jaarlijkse vaststelling van het braakleggingspercentage uitsluitend zou kunnen worden uitgegaan van het tijdens het voorafgaande verkoopseizoen toegepaste percentage en dat tevens met de gevolgen van een en ander rekening moet worden gehouden.

4.2. Granen

4.2.1. Wegens de huidige uiteenlopende situaties op de graanmarkt en de uiteenlopende rente-ontwikkelingen in de lid-staten, kan het Comité niet instemmen met de voorgestelde verlaging van de maandelijkse verhogingen.

4.2.2. Het herinnert eraan dat de maandelijkse verhogingen voor graanopslag een stimulans zijn om de verkoop uit te stellen in tijden waarin het aanbod te groot is (de opslagkosten zijn immers gedekt!).

4.2.2.1. De maandelijkse verhogingen hebben dus een marktregulerende functie waaraan niet mag worden getornd.

4.3. Rijst

4.3.1. De opmerkingen in paragraaf 4.2 over de maandelijkse verhogingen zijn ook hier van toepassing.

4.3.2. De interventieperiode - die al is beperkt tot nauwelijks vier maanden en op 1 april aanvangt - zou al moeten beginnen op 1 januari.

4.4. Oliehoudende zaden

4.4.1. Het Comité vindt dat het voorschot op de hectaretoeslag, dat momenteel 50 % bedraagt, zou moeten worden verhoogd tot 80 %. Dan kunnen de landbouwers over meer liquiditeiten beschikken en krijgen zij dus sneller een deel van hun inkomen binnen. Daarbij mag niet worden vergeten dat deze sector zwaar is getroffen door de gevolgen van de Blair-House-overeenkomst.

4.5. Suiker

4.5.1. Het Comité stemt niet in met de verlaging van de maandelijkse verhogingen van de kosten voor de opslag van suiker omdat het rentepeil waarnaar de Commissie verwijst, duidelijk onder het gemiddelde ligt van de rentevoeten die momenteel bij de opslag van suiker van toepassing zijn.

4.6. Olijfolie

4.6.1. Het Comité is van mening dat de volledige of gedeeltelijke schorsing van de GDT-heffingen bij een grote stijging van de communautaire marktprijs (als de marktprijs boven de interventieprijs uitkomt) een maatregel is waarover de Raad een politiek besluit moet nemen. Het is dus geen gewone maatregel in het kader van het marktbeheer (procedure Commissie/beheerscomité). In ieder geval is dit een maatregel waarover een besluit moet worden genomen in het kader van de hervorming van de GMO voor deze sector.

4.6.2. In lijn daarmee is het Comité ertegen dat de consumptiesteun ook wordt toegekend voor ingevoerde produkten, vanwege de gevolgen daarvan voor de Gemeenschapsbegroting, maar ook omdat die maatregel in strijd is met de openbaar beleden noodzaak om de uitgaven van de Gemeenschap aan betrouwbare controles te onderwerpen.

4.6.3. Verder vindt het Comité dat schrapping van de voorwaarde dat de olijfolie in de Gemeenschap moet zijn geproduceerd, leidt tot een daadwerkelijke daling van de kwaliteit van de olijfolie die in de handel wordt gebracht. Dat laatste staat haaks op de kwaliteitsdoelstelling die officieel met de hervorming van het GLB wordt nagestreefd.

4.7. Groenten en fruit

4.7.1. Het Comité vestigt de aandacht van de Raad op de noodzaak om de hervorming van de GMO voor groenten en fruit zo snel mogelijk goed te keuren. Op die manier kunnen aan de producenten in deze belangrijke sector duidelijke indicaties en een behoorlijke ondersteuning worden gegeven.

4.7.2. Verder blijft het bij de conclusies in zijn advies van 20 december 1995 ().

4.7.3. Het beveelt de Commissie verder aan het probleem van de massale invoer van hazelnoten uit Turkije nader te bekijken. Deze grote invoer, die verband houdt met de devaluatie van de Turkse munt, vormt tegelijk een serieuze belemmering voor de afzet van de communautaire produktie.

4.8. Wijn

4.8.1. Het Comité wil er om te beginnen op wijzen dat het rooiprogramma en de regeling voor het uit de produktie nemen van wijnbouwareaal hebben geleid tot een vermindering van het produktiepotentieel en een bevredigend - zij het betrekkelijk - evenwicht op de markt: verplichte distillatie is dit jaar normaliter niet nodig.

4.8.2. Het spreekt voor zich dat de hervorming van de GMO voor wijn wenselijk is: in afwachting van een definitieve beslissing daarover zou het echter goed zijn de beschikking te krijgen over de meest recente en bijgewerkte (kwantitatieve en kwalitatieve) rooigegevens en de reële omvang van het huidige wijnbouwareaal.

4.8.3. Net als in zijn advies van 26 februari 1994 over de hervorming van deze GMO () wijst het Comité er ook nu weer op dat het rooiprogramma thans zou moeten worden opgeschort.

4.8.4. Het Comité stemt in met het voorstel om de uiterste datum voor de voltooiing van het vereenvoudigde wijnbouwkadaster te wijzigen in 31 december 1998: de extra tijd die daardoor wordt gegeven, maakt dat in deze zo complexe materie ongetwijfeld zorgvuldiger te werk kan worden gegaan.

4.9. Zijderupsen

4.9.1. De teelt van zijderupsen komt in de Gemeenschap maar moeizaam op gang, ook al kunnen een aantal lid-staten zich op dit gebied voorstaan op een traditie waardoor hun zijderupsenteelt - in technologisch opzicht, maar ook wat de kwaliteit van de geproduceerde zijde betreft - in de wereld een vooraanstaande plaats inneemt. Het staat buiten kijf dat de teelt van zijderupsen een waardig alternatief vormt voor de produktie van bepaalde andere landbouwprodukten waarvan overschotten zijn en dat deze teelt in de aanverwante sectoren zorgt voor arbeidsplaatsen en aanzienlijke toegevoegde waarden.

4.9.2. Bevriezing van het steunbedrag op het peil van het vorige verkoopseizoen is dan ook nadelig voor de producenten. Het Comité hoopt dat het steunbedrag wordt opgetrokken en dat de Commissie tegelijk concrete structurele maatregelen voorstelt om deze teelt weer op gang te brengen.

4.10. Rundvlees

4.10.1. Het Comité neemt kennis van het door de Commissie bij de prijsvoorstellen gevoegde verslag en stemt in met haar analyse van de ontwikkelingen op de rundvleesmarkt.

4.10.2. Het stemt tevens in met de voorstellen om de datum voor het begin van het verkoopseizoen te wijzigen en om de premies die tot dusver tweemaal (nl. in de tiende en tweeëntwintigste maand) voor niet-gecastreerde mannelijke runderen werden uitbetaald, tot één enkele premie terug te brengen.

4.10.3. Het voorstel om de resterende premie met 14 % te verhogen, is volgens het Comité echter ontoereikend: dat percentage moet worden verhoogd. Bovendien zou het uit te keren voorschot 80 % van de premie moeten bedragen.

4.10.4. Ook met het oog op de verscheidenheid aan produktiestructuren in de diverse regio's, pleit het Comité voor verhoging van het huidige maximum van 90 premies die per fokkerij voor mannelijke runderen kunnen worden toegekend en voor een aanpassing van de dichtheidsfactor (momenteel bepaald op twee grootvee-eenheden per hectare) naar gelang van het toegepaste teeltsysteem en het soort veevoederareaal.

4.10.5. Tenslotte is het Comité voorstander van een verhoging van de zoogkoeienpremie om het inkomen van de producenten van zoogkoeien op peil te houden. Bovendien acht het Comité het noodzakelijk dat de uitzonderingen op de regels voor de zoogkoeienpremies die momenteel aan Duitsland ten behoeve van de nieuwe deelstaten worden toegestaan, worden verlengd.

4.10.6. Volgens het Comité moet de hoogste prioriteit worden gegeven aan een voorlichtings- en promotiecampagne in de hele EU waardoor het door de BSE-epidemie in het VK geschokte vertrouwen van de consument in de EU-rundvleesproduktie kan worden hersteld.

4.11. Melk en zuivelprodukten

Met het oog op een optimale benutting van de EU-melkquota waarbij ongelijke verdeling tussen de diverse gebieden - in welke vorm dan ook - wordt voorkomen, zou aan het einde van ieder verkoopseizoen in EU-verband een verevening tussen nationale quota moeten plaatsvinden.

4.12. Katoen

4.12.1. Het Comité vindt dat de regeling voor de vaststelling van de voorschotten moet worden herzien.

4.12.1.1. Deze voorschotten moeten worden berekend op basis van de gemiddelde produktie in de drie voorafgaande jaren, verhoogd met 15 %, en niet aan de hand van de geraamde produktie.

4.13. Niet in Bijlage II vermelde produkten

4.13.1. Het gaat hier om voedingsmiddelen die worden gefabriceerd met EGlandbouwprodukten als grondstof. Exportrestituties moeten worden toegekend als compensatie voor de hogere kosten van de EG-grondstoffen, zodat EG-produkten op de markten van derde landen kunnen concurreren.

4.13.2. Wil de Commissie de exportmogelijkheden voor EG-voedingsmiddelen optimaliseren, dan moet zij een effectiever en vooral transparanter systeem ontwikkelen voor de toepassing van deze restituties binnen het kader van de GATT/WTO-criteria.

4.14. Overige produkten

4.14.1. Het Comité heeft geen specifieke opmerkingen over de voorstellen voor de overige produkten.

Brussel, 24 april 1996.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

C. FERRER

() PB nr. C 82 van 19. 3. 1996.

() PB nr. C 133 van 16. 5. 1994.