A4-0130/98

Resolutie inzake het convergentieverslag van het Europees Monetair Instituut (C4-0201/98) en het Commissiedocument d.d. 25 maart 1998 getiteld "Euro 1999 - Verslag over de stand van de convergentie en bijbehorende aanbeveling met het oog op de overgang naar de derde fase van de Economische en Monetaire Unie" (COM(98)1999 - C4-0200/98)

Het Europees Parlement,

- gelet op het door de Europese Raad van Madrid op 15 en 16 december 1995 opgestelde tijdschema voor de invoering van de gemeenschappelijke munt en voor de voorbereidingswerkzaamheden voor de derde fase van de Monetaire Unie,

- gezien het convergentieverslag van het Europees Monetair Instituut (C4-0201/98),

- gezien het document van de Commissie dd. 25 maart 1998, getiteld "Euro 1999 - Verslag over de stand van de convergentie en bijbehorende aanbeveling met het oog op de overgang naar de derde fase van de Economische en Monetaire Unie" (COM(98)1999 - C4-0200/98),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 2 april 1998 over de democratische verantwoording in de derde fase van de EMU ((Deel II, punt 9 van de notulen van die datum.)),

- gelet op het feit dat de Commissie tegelijkertijd een aanbeveling heeft gedaan voor de invoering van één munt per 1 januari 1999 in elf lidstaten;

- gelet op het feit dat twee lidstaten - Denemarken en het Verenigd Koninkrijk - verklaard hebben gebruik te maken van hun recht voorlopig niet aan de invoering van één munt deel te nemen,

- gelet op het feit dat Griekenland de afgelopen jaren op het gebied van de convergentie aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt, maar nog niet aan de stabiliteitscriteria van het Verdrag betreffende de Europese Unie voldoet, en dat de Griekse regering daarom verklaard heeft dat zij pas later aan de Monetaire Unie zal deelnemen,

- gelet op het feit dat Zweden tot dusver niet aan alle voorwaarden voor deelneming aan de Monetaire Unie voldoet; dat er met name nog sprake is van tekortkomingen met betrekking tot de onafhankelijkheid van de centrale bank; dat de Zweedse regering verklaard heeft dat zij op 1 januari 1999 niet aan de Monetaire Unie zal deelnemen, ondanks het feit dat bij de onderhandelingen geen "opt out"-regeling is overeengekomen,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A4-0130/98),

PrijsstabiliteitGelet op de volgende overwegingen:

1. volgens het Verdrag betreffende de Europese Unie mogen uitsluitend landen met een inflatiepercentage van niet meer dan 2,7% aan de Monetaire Unie deelnemen;

2. volgens de ter beschikking staande verslagen hebben de elf lidstaten inflatiecijfers van minder dan 2%, wat algemeen als prijsstabiliteit wordt aangemerkt;

Langetermijnrente

3. op het gebied van de langetermijnrente is er sprake van een grote mate van convergentie; de percentages van de langetermijnrente liggen op een historisch laag niveau. De elf lidstaten liggen duidelijk onder de referentiewaarde van 7,8%. Dit betekent dat de markten overtuigd zijn van de duurzaamheid van de huidige stabiliteitsontwikkeling;

Deelneming aan het wisselkoersmechanisme

4. van de landen die al ten minste twee jaar aan het wisselkoersmechanisme deelnemen, is in deze periode geen enkel land tot devaluatie ten opzichte van de valuta van de andere lidstaten overgegaan. Hetzelfde geldt ook voor de twee landen die op 1 januari 1999 twee jaar lang bij het wisselkoersmechanisme zullen zijn aangesloten;

Monetaire criteria

5. qua prijsstabiliteit hebben alle elf lidstaten grote vooruitgang geboekt. Dit betekent dat zij op 1 januari 1999 aan de monetaire criteria van het Verdrag betreffende de Europese Unie zullen voldoen en dat de stabiliteit van de waarde van de euro bij de invoering ervan gewaarborgd is;

Overheidsfinanciën

6. om de stabiliteit van de euro op de lange termijn te waarborgen, zijn volgens het Verdrag duurzame stabiele overheidsfinanciën noodzakelijk;

Begrotingstekort

7. zoals de Commissie en het Europees Monetair Instituut constateren, kent geen van de elf lidstaten een begrotingstekort van meer dan 3%. Bijgevolg kan worden geconstateerd dat de begrotingstekorten de afgelopen jaren aanzienlijk verminderd zijn en dat alle elf lidstaten aan dit criterium van het Verdrag betreffende de Europese Unie voldoen;

Totale schuld

8. er moet worden nagegaan of de ontwikkeling in de richting van de referentiewaarde van 60% bij alle kandidaat-landen voldoende snel plaatsvindt, resp. of de algemene beoordeling van de economische en budgettaire situatie van het betrokken land een positief besluit toelaat;

9. de Commissie heeft dit in haar voorstel beaamd. Zij heeft geconstateerd dat er in geen enkel kandidaat-land sprake is van een buitensporig overheidstekort;

10. desondanks blijft volgens het Europees Monetair Instituut de ontwikkeling van de totale schuld in twee landen zorgwekkend. Het Europees Parlement dringt derhalve aan op concrete toezeggingen van de betrokken regeringen om het consolidatieproces voort te zetten;

11. daarnaast verlangt het Parlement een strikte naleving van het stabiliteits- en groeipact door alle deelnemers aan de Monetaire Unie;

12. in overweging moet echter ook worden genomen dat beide landen een hoge spaarquote kennen en dat hun netto schuld in het buitenland in evenwicht is of alvast aan het verminderen is;

13. om een groter financieel evenwicht te verwezenlijken zou, volledigheidshalve, ook de schuldsituatie van bedrijven en gezinnen in aanmerking moeten worden genomen;

14. dit beleid mag niet in een louter boekhoudkundige optiek worden uitgevoerd, maar moet veeleer gericht zijn op duurzaamheid van de overheidsfinanciën in het kader van het Groei- en Stabiliteitspact, en op begrotingsdiscipline door alle nodige hervormingen uit te voeren om de ontwikkelingsvereisten een kans te geven, mede gelet op het feit dat het uiteindelijke doel is de verhouding tussen de schuld (die een dalende tendens moet vertonen) en het bruto binnenlands product (dat moet toenemen) te reduceren;

15. rekening houdend met de ontwikkeling in de afgelopen jaren en gelet op de structuur van de schulden, het percentage van de besparingen, de begroting voor 1998 en de door de lidstaten gepresenteerde convergentieprogramma's op de middellange termijn komt het Europees Parlement over het geheel genomen tot een positieve conclusie;

Onafhankelijkheid van de centrale banken

16. om de in het Verdrag betreffende de Europese Unie voorgeschreven onafhankelijkheid van het Europees Stelsel van Centrale Banken te realiseren is het nodig dat ook de centrale banken van de lidstaten onafhankelijk zijn;

17. weliswaar zijn in alle landen de noodzakelijke wetgevingsprocedures op gang gebracht, maar dit proces is nog niet afgerond. Volgens het Verdrag moeten deze wetgevingsprocedures uiterlijk op 1 juli 1998 beëindigd zijn;

Algemene, in het Verdrag genoemde economische indicatoren

18. wat de integratie van de markten betreft, moet worden geconstateerd dat de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang kon worden geboekt. Desondanks bestaan er nog steeds tal van tekortkomingen. Van de nodige maatregelen is er 21% nog niet in alle lidstaten gerealiseerd. Daarom moet de interne markt op basis van het "actieplan" tot een echte Europese thuismarkt worden uitgebreid, waarvan met name het midden- en kleinbedrijf zal profiteren;

19. gemiddeld vertoonde de lopende rekening van de betalingsbalansen van de elf lidstaten het afgelopen jaar een overschot. In acht landen is er sprake van een overschot, in drie van een gering tekort, zodat op dit vlak geen spanningen te verwachten vallen;

20. een groot deel van de buitenlandse handel als procentueel aandeel van het op de goederenhandel betrekking hebbende bruto binnenlands product was tot dusver blootgesteld aan wisselkoersschommelingen. Door de invoering van één munt wordt dit deel aanzienlijk kleiner. Hierdoor kan beter gepland worden, wat met name van groot belang is voor het midden- en kleinbedrijf;

21. ook de huidige ontwikkeling van de prijzen, kostenindexen en consumptieprijzen, b.v. productiekosten, groothandelsprijzen en met name de loonkosten per eenheid product, is positief. Dit zijn verdere tekenen die wijzen op een duurzame prijsstabiliteit;

Werkgelegenheid

22. de werkgelegenheid is geen formeel criterium in het Verdrag betreffende de Europese Unie, maar wel de grootste uitdaging waarvoor Europa zich momenteel geplaatst ziet. Bij een algemeen oordeel over de economische ontwikkelingen in de lidstaten moet derhalve de werkgelegenheid in aanmerking worden genomen;

23. de grote werkloosheid in het merendeel van de elf lidstaten moet met voortvarendheid worden teruggedrongen omdat zij een gevaar kan zijn voor de cohesie van de Europese Unie en voor de verwezenlijking van de belangrijkste doelstellingen van de Economische en Monetaire Unie;

24. het monetair beleid moet bij het streven naar waarborging van de prijsstabiliteit geflankeerd worden door dienovereenkomstige budgettaire maatregelen, loonontwikkelingen en efficiënte goederenmarkten. In dat geval kunnen de monetaire randvoorwaarden, met inbegrip van wisselkoersen en langetermijnrente, een gunstig effect hebben op economische groei, investeringen en werkgelegenheid;

25. bij het werkgelegenheidsbeleid zijn aanzienlijk verbeterde mobiliteit en aanpassingsvermogen op het gebied van de beroepsuitoefening uiterst belangrijk. Bijscholing, gedurende het hele leven, op grond van een verbeterd onderwijsstelsel, structurele werkgelegenheidsmaatregelen en flankerende belastingfaciliteiten moeten een op investeringen gebaseerde groei bij afnemende werkloosheid stimuleren;

26. ter verbetering van de beroepsmobiliteit moeten bedrijfspensioenregelingen flexibel en draagbaar zijn, met name door de periode voordat de rechten van een werknemer worden toegekend, te beperken tot niet meer dan twee jaar;

27. een Europese dialoog tussen bedrijfsleven en sociale partners in het kader van de communautaire instellingen en gemeenschappelijke consultatieprocedures is absoluut noodzakelijk om de economische, sociale en milieudoelstellingen van de Gemeenschap beter te formuleren en te realiseren;

28. de Raad dient de verplichtingen die op de buitengewone Top van Luxemburg zijn aangegaan, na te komen en acties en maatregelen te bevorderen die op korte termijn kunnen leiden tot een Europees werkgelegenheidsbeleid;

29. er dient te worden gewezen op het belang van een "policy mix" waarmee stabiliteit en duurzame groei worden aangemoedigd, hetgeen zowel een gezond macro-economisch beleid impliceert dat bijdraagt tot duurzame, non-inflationaire groei en werkgelegenheid, als een betere coördinatie van het economisch en structuurbeleid om van het groei- en werkgelegenheidspotentieel van de EU maximaal gebruik te maken;

30. de lidstaten dienen de coördinatie van het economisch beleid en een actief werkgelegenheidsbeleid te intensiveren en de uitvoering van de op de buitengewone Europese Raad over werkgelegenheid overeengekomen maatregelen te bespoedigen om gunstige randvoorwaarden te scheppen voor een grotere binnenlandse vraag en toename van investeringen;

31. het belang van gelijke maatstaven bij de toekenning van middelen dient te worden onderstreept en een verlaging van de sociale lasten, die gecompenseerd zou kunnen worden door andere fiscale hervormingen zonder aantasting van de sociale voorzieningen, vooral ten behoeve van de minder verdienenden is noodzakelijk; verder dient te worden gewezen op het eminente belang van actieve werkgelegenheidsmaatregelen die beroepsopleiding, herscholing en onderwijs combineren met werkervaring en praktijkopleiding, en die gefinancierd zouden kunnen worden door gebruikmaking van werkloosheidsuitkeringen en de ontwikkeling van plaatselijke partnerschappen;

Europees economisch en monetair beleid ter bevordering van de convergentie

32. het Stabiliteits- en Groeipact is een zinvol instrument om de noodzakelijke begrotingsdiscipline in de derde fase van de EMU te garanderen. In het kader van het beleid inzake multilateraal toezicht moet bijzondere aandacht worden geschonken aan de coördinatie van het financieel beleid van de lidstaten;

33. uit hoofde van het Verdrag betreffende de Europese Unie is elke lidstaat verplicht een wisselkoersbeleid te voeren als een zaak van gemeenschappelijk belang. Wordt van dit beginsel afgeweken, dan kan dit negatieve gevolgen hebben voor de economie van de andere lidstaten;

34. een uniform monetair beleid moet rekening kunnen houden met de uiteenlopende economische cycli in de economie van de lidstaten en moet erop voorbereid zijn eventuele gevolgen van asymmetrische schokken voor de economie op te vangen, hetgeen intensievere samenwerking op het gebied van het economisch en monetair beleid steeds belangrijker maakt. Alleen dan kan duurzame convergentie en economische en sociale cohesie worden bereikt. Daartoe moet de coördinatie van het economisch beleid beter en krachtiger worden aangepakt;

35. op het gebied van het fiscaal beleid moet er een evenwicht worden gevonden tussen de soevereiniteit van de lidstaten op belastinggebied en de noodzaak van een intensievere coördinatie van de belastingstelsels en -tarieven. Daardoor worden concurrentiedistorsies vermeden;

36. onderzoek, ontwikkeling en innovatie vormen de hoeksteen voor de economische ontwikkeling. Op nationaal en communautair niveau moet meer worden gedaan ter bevordering van investeringen in menselijk potentieel, nieuwe technologieën en infrastructuur;

37. het Europees Parlement heeft als enige rechtstreeks gekozen instelling van de EU de officiële taak als dialoogpartner van de Europese Centrale Bank te fungeren. Het Parlement zal het monetair beleid van de ECB op de voet volgen zonder haar onafhankelijkheid ter discussie te stellen;

Conclusies

Het Europees ParlementI. juicht het toe dat met het oog op het begin van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie de lidstaten van de Europese Unie aanzienlijke vooruitgang op het gebied van de convergentie hebben geboekt, die tot lagere inflatiepercentages, lagere langetermijnrente, geringe valutaschommelingen en een duidelijke consolidatie van de overheidsfinanciën heeft geleid;

II. is ingenomen met de invoering van één munt door elf lidstaten die aan de nodige voorwaarden voldoen en op 1 januari 1999 naar de derde fase van de EMU wensen over te gaan, namelijk België, Duitsland, Finland, Frankrijk, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal en Spanje;

III. gaat akkoord met de aanbeveling van de Commissie volgens welke de derde fase van de Economische en Monetaire Unie op 1 januari 1999 van start gaat met de elf lidstaten die aan de nodige voorwaarden voldoen; verlangt dat alle voorwaarden worden geschapen om zo spoedig mogelijk de onafhankelijke Europese Centrale Bank te kunnen oprichten en haar op 1 januari 1999 de soevereiniteit op het gebied van het monetair beleid te kunnen overdragen; verlangt verder dat met het oog op de nationale centrale banken aan de juridische voorwaarden van het Verdrag betreffende de Europese Unie wordt voldaan;

IV. verzoekt de Europese Raad zijn toezeggingen na te komen en op zijn volgende bijeenkomst, en wel meteen op 2 mei 1998, één kandidaat voor het presidentschap van de Europese Centrale Bank voor te stellen;

V. herinnert eraan dat het opnieuw advies zal uitbrengen inzake de vervulling van de convergentievoorwaarden als andere lidstaten in de toekomst tot het gemeenschappelijke muntstelsel wensen toe te treden;

VI. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, de Commissie, het Europees Monetair Instituut en aan de parlementen van de lidstaten.