COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 30.05.1996 
COM(96) 203 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
over de hoofdlijnen van de nieuwe meerjarige oriëntatieprogramma's voor de vissersvloot, de MOP's IV 

INHOUDSOPGAVE 
1. Inzet van de MOP's IV 
2. Vaststelling van de MOP's IV 
2.1. Brede discussie vóór de bespreking in de Raad 
2.2. Behoud van de uitgangspunten voor de MOP's III 
3. De klassieke discussie over capacitcitsaanpak en gecombineerde aanpak 
4. Aanpak voor passief vistuig en wetgeving inzake vistuig 
5. Inhoud van de MOP's IV 
5.1. Rapport van de groep van onafhankelijk deskundigen en technische 
vooruitgang 
5.2. Aandacht voor de sociaal-economische gevolgen van de vlootinkrimping 
5.3. Indeling van de vloot in vlootsegmentcn en visse rij takken 
5.4. De specifieke situatie van de kleinschalige visserij 
5.5. De uitkomsten van de structuurmaatregelen zijn definitief 
5.6. Geldigheidsduur van de MOP's IV 
5.7. Extra criterium voor de folio w-u p van de programma's 
5.N. Sancties voor het geval de doelstellingen niet worden gehaald 
6. Procedure voor de vaststelling van de MOP's 
6.1. Bewustmaking van de besluitvormende instanties en van de publieke opinie 
6.2. Voorbereidende werkzaamheden 
6.2.1. Rapporten van de Lid-Staten 
6.2.2. Wetenschappelijk rapport van de groep van onafhankelijke 
deskundigen 
6.2.3. Rapport over de sociaal-economische omstandigheden op grond van 
de discussies in de regio's 
6.3. Besluitvorming in twee etappes (bijlage VI) 
6.3.1. Besluit van de Raad in juni 1996 
6.3.2. Eind 1996 dertien beschikkingen van de Commissie 
7. Conclusie 
Bijlage I : Uclalie Visbestanden - Vissersviool - Strucluunuaalregelen 
Bijlage II : lixlremc situaties bij de uilvoering van de MOP's IV 
Bijlage lil: Sociale en economische gevolgen van de maatregelen voor vennindering van de overcapaciteit in de 
verschillende vloolscgmcntcu van de (iemeenschap 
Bijlage IV Belangrijkste aanbevelingen uil hel rapport van onafhankelijke deskundigen 
Bijlage V: Samenvatting van de opmerkingen van het bedrijfsleven tijdens de bijeenkomsten in de regio's 
Bijlage VI : Besluitvormingsproces voor de vaststelling van hel MOI' IV 
1. Inzet van de MOP's IV 
In haar Verslag van 1991 aan de Raad en hel Parlement over het gemeen-schappelijk visserrijbeleid' heeft 
de Commissie met nadruk gewezen op de noodzaak van een nauw verband tussen de maatregelen voor het 
beheer van de visbestanden via de output, d.w.z. de TAC's en quota, enerzijds en de maatregelen voor het 
beheer van de input, d.w.z. de visserij-inspanning, waarvan de capaciteit van de vloot de belangrijkste 
component is, anderzijds (zie bijlage I). 
Rekening houdende niet dit verband en de algemeen erkende overcapaciteit van de communautaire 
vissersvloot voor bepaalde visbestanden heeft de Raad bij de besprekingen in december 1993 over de 
MOP's 111 voor de periode 1992-1995 bepaald dal voor de deniersale, bentische en pelagische visbestanden 
de visserij-inspanning met respectievelijk 20, 15 en 0 % zou moeten worden verminderd2. Die 
doelstellingen gingen aanzienlijk minder ver dan de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie. 
De/e doelsstellingen zijn vervolgens verwerkt in een aantal beschikkingen van de Commissie voor de 
visscrsvloten van de Lid-Siaten\ Deze regeling is na de toetreding van Zweden en Finland ook tot die 
landen uitgebreid4. 
Nu de toepassingsperiode van de MOP's III bijna verstreken is, moet worden geconstateerd dat de 
overcapaciteit van de vissersvloot in de (ïemeenschap weliswaar is afgenomen, maar dat de beoogde 
capaciteitsvermindering, mei name vooreen aantal I.id-Staten die op dit punt een belangrijke achterstand 
moesten inhalen, niet is bereikt. Verder slaat het vast dal, wal dit punt betreft, de technische vooruitgang 
in deze periode juist tegengesteld heeft gewerkt. 
Ten slotte hebben de opeenvolgende prijscrises van de laatste jaren, vanwege de sterke tendens om via de 
aetivileilde inkomensdaling te eonipenseren, intensivering van de visserij-inspanning bevorderd en daardoor 
de overbevissing nog verergerd. 
Al deze factoren samen verklaren dat de beschikbare ramingen over de ontwikkeling van de situatie van 
de visbestanden over het algemeen geen vooruitgang van betekenis te zien geven. In talrijke gevallen is 
de situatie van de bestanden zelfs nog verslechterd en daarmee ook de economische situatie van de sector, 
(ïe/.ien die omstandigheden lijken nieuwe doelstellingen voor vermindering van de overcapaciteit van de 
vlooi onvermijdelijk, met hel oog op 
verbetering van de situatie van de visbestanden, en 
het concurrentievermogen en de rentabiliteit van de sector. 
Gezien de gevolgen van een en ander voor hel economische en sociale leven moet bij de uitvoering van 
de bijbehorende maatregelen voor herstructurering van de viool rekening worden gehouden met de 
ontwikkelingsvooruitziehlen voor kustgebieden die afhankelijk zijn van de visserij, ook in het kader van 
het regionaal beleid van de (ïemeenschap. 
Vcrxhig 1991 Viin ilc Commissie a.m de K.i.id en hel l'.u lenient over hel gemeenschappelijk visserijbeleid, duc SEC(91 )228K (1er 
Beschikking 94/1 Vl-fi van tie K>iad vim 20 12 1993 inzake de doelstellingen en de bepalingen voor de herstructurering van de communautaire 
visxerijsectnr in de |>cnude vuil I j.un.aii 1994 lot en mei 31 december 1996 (PB nr. L 10 van 14.1.1994). 
Beschikkingen 92/5i<jvT>:i; t/iu 92/59K/EI:ii van de Commissie bcüeflciule de meerjarige oriëntatieprogramma's voor de vissersviolen voor de periode 
l'W-IWi tl'B m I. -Ml van 31.12 1992) en Beschikkingen 95/23K/EG t/m 95/24K/EG van de Comminie van 7.6.1995 tot wijziging van de 
Beschikkingen •OSS.VAHi t/m 92'5Wi:i;<; (I'M nr I. 166 van I.V 7.1995). 
Beschikking 95/577/KG van de Ka.nl van 22 12 1995 l>eii ellende de doelstellingen en de wijze van uitvoeringvan de herstructurering van de visserijsector 
ui /.weden en I inland in de periode van I jamian 199* t/m 31 dccemlier 1996. (PB nr. L 326 van 30.12 1995). Beschikkingen 96/73/EG en 96/74/EG 
van 22.12.1995 Ivii e.lï'endc hei mceijani: oriènlalicpingtamma voor de vissersvloot van Finland, respectievelijk Zweden voor de periode 1995-1996 
ovciecnkoinslig Veioidennig tlCl in 3099/9 A vin de Kaad (I'M ni I. 14 van 19. 11996) 
2. Vaststelling van de MOP's IV 
2.1. Brede discussie vóór de bespreking in de Raad 
Zoals de MOP's III zulen ook de MOP's IV uitgebreid worden besproken in de Raad. Dat debat zal echter 
zorgvuldig voorbereid zijn via regionale bijeenkomsten met beroepsorganisaties en betrokkenen uit de 
visserijsector. De Commissie heeft daarmee het maximum willen doen om de Raad zo goed mogelijk in 
te lichten over de echte inzet van een programma voor aanpassing van de vlootcapaciteit dat heel ambitieus 
zou kunnen zijn. 
Daartoe zijn in de periode van november 1995 tot en met maart 1996, met de steun van de nationale 
overheden, in de regio's van de Gemeenschap die het meest afhankelijk zijn van de visserij op 34 plaatsen 
discussiebijeenkomsten georganiseerd. Daarnaast is er overleg geweest en zullen nog besprekingen 
plaatsvinden met de Europese organisaties uit de visserijwereld, bijvoorbeeld vergaderingen met het 
Raadgevend Comité voor de Visserij op 24 januari en op 21 mei 1996. De Commissie zal trachten haar 
voordeel te doen met de standpunten die tijdens deze gedachtenwisselingen over de verdere ontwikkeling 
van de activiteit \an de comiiiunauiaiic vissersvloot naai voren worden gebracht en mei de ideeën van hel 
bedrijfsleven over tie inhoud en de uitvoering van de MOP's IV en over begeleidende financiële 
maal regelen. 
2.2. Behoud van de uitgangspunten voor de MOP's III 
De uitgangspunten voor de opstelling van de MOP's III, met name doorzichtigheid van de operatie, 
billijkheid in de behandeling van de onderscheiden Lid-Staten en een zekere flexibiliteit, zullen ook nu 
worden toegepast, zodat iedere l.id-Staat binnen het kader van het MOP IV een regeling kan treffen die 
overeenkomt met de kenmerken van zijn vissersvloot en zijn visserijactiviteit, zonder dat echter het 
MOP IV een voorwendsel kan zijn voor een verschil in behandeling of een werkwijze waarmee het 
beginsel van de relatieve stabiliteit va« de visserijactiviteit wordt omzeild. 
De doorzichtigheid wordt gewaarborgd \i;i het vaststellen van een vuur iedereen beschikbare en 
controleerbare methodiek. 
De billijkheid bestaat erin dat aan de Lid-Staten wordt voorgesteld dezelfde verminderingspercentages toe 
te passen voor dezelfde vlootsegmenten, ongeacht de vissersvloot, het type vaartuig en vistuig 
(slaand/passief vistuig, gesleept vistuig). 
De flexibiliteit houdt in dat de Lid-Staten, als zij dat nodig vinden, vlootsegmenten mogen combineren. 
Volgens het bij de vaststelling van de MOP's III toegepaste beginsel moet dan voor de betrokken 
combinatie het vermiiuleringspercentage worden toegepast dat geldt voorde meest kwetsbare vissoort van 
de bij de combinatie van vlootsegmenten betrokken vissoorten. 
De aanpassing van de visserij-inspanning via de stiucUiui maatregelen zal geen gevolgen hebben voor de 
relatieve stabiliteit lussen de Lid-Staten zoals die is vastgelegd in de methodes voor de toewijzing van de 
vangstquota aan elk van de Lid-Stalen. De MOP's IV, die via het wegwerken van de overcapaciteit gericht 
zijn op de rentabiliteit van de visserij, zullen daardoor juist het risico van fraude in verband met de quota 
verminderen en het tegelijk mogelijk maken dat, onder normale omstandigheden, die quota ook volledig 
kunnen worden opgevist. 
3. De klassieke discussie over capacitcitsaanpak en gecombineerde aanpak 
Zoals bekend zijn in de MOP's 1 en II voor de periode 1983/1991 voor iedere nationale vissersvloot vrij 
lage doelstellingen voor vermindering van de totale vangstcapaciteit vastgesteld. Maxima voorde visserij-
inspanning per vlootsegmenl zijn echter voor hel eerst vastgesteld in de MOP's III, periode 1992-1996, en 
die maxima betekenden een aanzienlijke verlaging van de visserij-inspanning. 
Doelstellingen in de vorm van een bepaald niveau van visserij-inspanning zijn voor het eerst opgenomen 
in het MOP voor hel overgangsjaar 1992 toen 25 % van de vereiste capacitietsvermindering mocht worden 
geleverd in de vorm van vermindering van de visserijactiviteit. Deze nieuwigheid verplichtte de Commissie 
al snel om bepalingen voor een correcte uilvoering ervan vast te stellen via het begrip "visserij-inspanning". 
Als gevolg daarvan konden de doelstellingen van de MOP's III nu worden uitgedrukt in visserij -inspanning 
en mochten die doelstellingen worden bereikt via combinatie van vermindering van de vangstcapaciteit 
enerzijds en vermindering van de visserijactiviteit anderzijds (gecombineerde aanpak). Om ervoor te zorgen 
dat de MOP's III structurele programma's bleven, werd echter bepaald dat de doelstellingen voor minstens 
55 % moesten worden gerealiseerd via vermindering van de vlootcapaciteit (capaciteitsaanpak). 
Ook nu nog zijn de meeste Lid-Staten van oordeel dat een zuivere capaciteitsaanpak het beste instrument 
is om de overcapaciteit weg Ie werken. Enkele andere Lid-Staten zijn zeer gehecht aan de gecombineerde 
aanpak. Er moet echter worden geconstateerd dat tot nu toe geen enkele Lid-Staat, zelfs niet van die welke 
daar groot belang aan hechtten, gebruik heeft gemaakt van de in het kader van het MOP III geboden 
mogelijkheid om maaliegelcn voor vermindering van de visserijactiviteit toe te passen die meegerekend 
kunnen worden in verband met de doelstellingen van de MOP's III. 
Daarom kan men zich afvragen of er praktisch gezien mee kan worden doorgegaan om, zoals in de 
MOP's III, de doelstellingen vasl te stellen in de vorm van de "visserij-inspanning". Dit geldt temeer omdat 
in latere wetgeving van de Gemeenschap naast het beheer van de visserij-inspanning per vlootsegment 
binnen de MOP's, nieuwe vormen van beheer van de visserij-inspanning per visserijtak tot ontwikkeling 
zijn gekomen. 
In de MOP's IV moet worden gestreefd naar zodanige doelstellingen voor de aanpassing van de 
vangstcapaciteit dat een gegeven vlootsegment dat in een bepaalde visserijtak normaal actief is het 
maximum voor de visseii|-iuspanning niet overschrijdt. De Commissie zou daarom een verband willen 
leggen lussen de stiucliiumiaalregelen waarmee in hel kader van de MOP's IV de overcapaciteit wordt 
weggewerkt en de maatregelen vooi hel beheer van de visserij-iknspanning volgens bovenbedoelde 
recentere communautaire wetgeving. Dal verband zou worden gelegd in twee etappes (zie bijlage II). 
Eerste etappe (capaciteitsaanpak) : Uiterlijk 31.12.1996 zouden in de MOP's IV per vlootsegment en 
zuiver en alleen voor de vioolcapaciteit doelstellingen voor vermindering van die capaciteit worden 
vastgesteld die zouden corresponderen met de op voorstel van de Commissie door de Raad vastgestelde 
per categorie van de visbestanden adequaat geachte visserijsterfte Voor vloten van polyvalente vaartuigen 
zou het percentage van de capacitietsvermindering het percentage zijn dat nodig is in verband met de 
situatie van het meest kwetsbare visbestand. 
Tweede etappe (gecombineerde ;«;wi|iak) : Tijdens de uitvoering van de MOP's zouden de Lid-Staten die 
de visserijactiviteit wensen te condoleren, bij de Comissie programma's voor het beheer van de visserij-
inspanning per visserijtak kunnen indienen. In dal stadium zou, als dat mogelijk is, de relatie tussen de 
segmenten van het MOP IV en de gecontroleerde visserijtakken precies moeten worden vastgesteld. Bij 
deze tweede etappe zou dan de regeling voor het beheer van de visserij-inspanning per vlootsegment, zoals 
die voorkomt in de MOP's III, wegvallen. Alleen Lid-Staten die beschikken over historische gegevens over 
de activiteit van hun vloot en die verder in staat zijn om te waarborgen dat zij die activiteit kunnen 
controleren, zouden gebruik mogen maken van hel bepaalde voor deze tweede etappe. 
Dil schema is vrij eenvoudig \ooi vloten die slechts op één vissoort of in één vangslgebied vissen. Het 
schema wordt ingewikkelder voor polyvalente vloten die op meer dan één bestand vissen en waarvoor de 
visserij-inspanning voor verschillende visserijtakken in verschillende mate moet worden verminderd. Voor 
die violen zou de Commissie een capaciteitsvermindering kunnen voorstellen die het midden houdt tussen 
het percentage dal nodig is voor hel meest kwetsbare bestand en het percentage voor het minst kwetsbare 
bestand, voor zover de Lid-Stalen in staal zijn een passende spreiding van de visserij-inspanning over de 
verschillende visbestanden te organiseren. Via deze regeling zouden de maxima voor de visserij-inspanning 
worden nageleefd die zijn vastgesteld via het wegwerken van de overcapaciteit. Bij deze aanpak is het 
ab.soluut noodzakelijk dat de Lid-Staat waarborgt dat de visserij-inspanning ten aanzien van de meest 
bedreigde soort wordt verminderd. 
De Commissie is om ondersstaande redenen van oordeel dat deze aanpak verre de voorkeur verdient boven 
de huidige werkwijze: 
Op deze manier houdt men zich naar de geest aan de structuurmaatregelen, doordat de 
overcapaciteit wordt weggewerkt. 
Er wordt gezorgd voor een juiste relatie tussen de structurmaatregelen en de 
instandhoudingsmaatregelcn (beheer van de visserij-inspanning). 
Ze maakt een einde aan overlappingen tussen een regeling voor het beheer van de 
visserij-inspanning in het kader van de MOP's III enerzijds en in het kader van de 
communautaire bepalingen over de visserij-inspanning per visserijtak anderzijds. 
Deze aanpak vergt geen systematische vermindering van de capaciteit in visserijtakken 
waarin het mogelijk zou zijn hel voor de visserij-inspanning vastgestelde maximum niet 
te overschrijden via vermindering van de visserijactiviteit. 
4. Aanpak voor passief vistuig en wetgeving inzake vistuig 
Toen bij hel opstellen van de MOP's III de vissersvloten zijn ingedeeld in vlootsegmenten, werd algemeen 
erkend dat de visserij-inspanning van het passieve vistuig niet behoorlijk kon worden gemeten met de 
gebruikelijke parameters (kW, brl) waarin de doelstellingen van de MOP's worden aangegeven. Het is 
inderdaad zo dat de tonnage en het motorvermogen van een vaartuig voor de visserij met staande netten 
geen duidelijke aanwijzingen geven over de vangstcapaciteit, die vooral wordt bepaald door de oppervlakte 
van de nellen, hel aantal haken of kubben dat wordt gebruikt en door de uitzcltijd van het vistuig. 
'l'en opzichte van de vaststelling van de MOP's 111 is, via de vaststelling van technische maatregelen met 
belrekking tol de maaswijdle, vooruitgang geboekt wat betreft het beheer van de selectiviteit van het 
slaande vistuig. Op het vlak van de visnamighcid van dal vistuig is echter nog niets bereikt. Nu blijkt dat 
de visserij-inspanning van de betrokken vlootsegmenten, anders dan voor de vissersvloten met gesleept 
vistuig, niet binnen zekere grenzen is gehouden 
De technische maatregelen voor slaand vistuig zijn, zoals die voor het andere vistuig, gericht op verbetering 
van de selectiviteit, maar die maatregelen kunnen niet in de plaats komen van beperkingen van de visserij­
inspanning. De beperking van de visserij-inspanning voor passief vistuig is een specifiek probleem 
aangezien limieten wat betreft het vistuig daarbij belangrijker zijn dan limieten wat betreft de vaartuigen. 
Bij zeer specifieke technische maatregelen waarbij de selectiviteit bij de visserij in gemengde visbestanden 
aanzienlijk wordt verbeterd (vermindering van de bijvangst) zou de Commissie het effect daarvan op de 
visscrijmortaliteit geval voor geval willen bestuderen en zou zij met de uitkomsten rekening kunnen houden 
voor de vaststelling van de MOP's. 
5. Inhoud van de MOP's IV 
5.1. Rapport van de groep van onafhankelijk deskundigen en technische vooruitgang 
De Commissie heeft, zoals bij de opstelling van de MOP's III, opnieuw een groep deskundigen 
ingeschakeld. De groep deskundigen heeft aangegeven voor welke visbestanden de visserij-inspanning moet 
worden vemrinderd. De aanbevelingen van deze groep komen overeen met die van de bevoegde 
wetenschappelijke instanties waarvan de conclusies worden overgenomen met toevoeging van opmerkingen 
over de omvang van de vissersvloten. Er wordt een beschrijving gegeven van alle bestanden die door de 
communaulaiie vissersvloot worden bevist. 
Met ligt voor de hand dat de wetenschapsmensen aanbevelen om zo snel mogelijk maatregelen te nemen 
voor verminering van de visserij-inspanning. Voorts zouden in verband met de technische vooruitgang, 
waarvoor een percentage van 2 % per jaar over de lange termijn aan de lage kant wordt geacht, de visserij-
inspanningsdoelslellingen mei eenzelfde percentage moeten worden verhoogd, omdat anders die 
vooruitgang de noodzakelijke vermindering ongedaan maakt. 
5.2. Aandacht voor de sociaal-economische gevolgen van de vlootinkrimping 
De inkrimping van de vloot heeft in de gebieden die afhankelijk zijn van de visserij zowel sociale als 
economsiche consequenties (zie bijlage III). 
Maatschappelijk gezien zal tic vermindering van de vlootcapacitcit een negatief effect hebben op de 
werkgelegenheid op zee en op de werkgelegenheid in de toeleverende bedrijven (scheepsbeVöorrading, 
scheepswerven, havens). In de verwerkende bedrijven en de handel zullen de negatieve effecten zich alleen 
doen gevoelen in de periode die nodig is voor het herstel van de visbestanden, aangezien de vangsten 
uiteindelijk zullen stijgen en daarmee tegelijk (ceteris paribus) het aantal arbeidsplaatsen in die bedrijven. 
Economisch zal, na wegwerking van de overcapaciteit in de vloot van de Gemeenschap, de rentabiliteit van 
de vissersbedrijven en de concurrentiepositie van de Europese produkten aanzienlijk verbeteren. 
De negatieve effecten van de afnemende rechtstreekse of onrechtstreekse werkgelegenheid zullen worden 
verdisconteerd in de maatregelen van de Structuurfondsen (FIOV, PESCA, doelstelling I, 2 en 5b). Voor 
het rechtstreekse verlies aan werkgelegenheid in verband met herstructurering gelden sinds december 1995 
specifieke maatregelen voor deze sector (medefinanciering van de regelingen voor vervroegde uittreding 
en van ontslaguitkeringen). 
De Commissie is van mening dat hel negatieve effect van de structuurmaatregelen kan worden verzacht 
via financiële steun en ook' via spreiding ervan. Anders gezegd, en hier gaat hel om een belangrijk politiek 
punt, via een besluit van de Kaad om de herstructureringsmaatregelen, waarvan de groep deskundigen vindt 
dal ze zo spoedig mogelijk moei worden vastgesteld, over een zekere periode te spreiden zou het 
onmiddellijke effect van deze herstructurering voor de bevolking in de kustgebieden kunnen worden 
gemilderd. 
Daartegenover slaat dat dooreen dergelijk besluit de huidige strucltiurcrisis van de visserijsector langer zou 
kunnen duren. Er zou geen situatie mogen ontstaan waarin de technische vooruitgang, die nog sterk is 
bevorderd door hoge steun voor de modernisering van de sector (740 miljoen ecu tussen 1994 en 1999), 
de verwachte effecten van bescheiden herstructureringsmaatregelen die op hun beurt het resultaat zouden 
zijn van weinig ambitieuze doelstellingen, neutraliseert. 
5.3. Indeling van de vloot in vlootsegmenten en visserijtakken 
Bij de vaststelling van de MOP's III is het aantal vlootsegmenten en de samenstelling daarvan door de 
Lid-Staten zelf bepaald aan de hand van een algemeen kader dat door de Commissie was aangegeven. Voor 
de MOP's IV wil de Commissie een nieuw algemeen kader aangeven waarbij de visserijtakken worden 
gedefinieerd aan de hand van drie elementen : de gebiedseenheid voor het biologische beheer, de groep 
soorten en de soorten vistuig 
Bepaalde visserijactiviteiten kunnen als specifiek worden erkend, omdat ze plaatsvinden in bepaalde 
gebiedseenhcden waarvoor de beheersmaatregelen worden genomen. De Commissie is van mening dat met 
vrij grote biologische beheerseenheden moet worden gewerkt (Middellandse Zee, Oostzee) telkens wanneer 
het mogelijk is de verspreidingsgebieden van de bestanden te bepalen en een verband te leggen met de 
vloot. Voor het feit dat de verspreidingsgebieden van enerzijds de soorten en anderzijds de vloten -die soms 
polyvalent zijn en waarvan de visserijactiviteit aan de omstandigheden wordt aangepast- niet in een één-op-
cén-verhouding bij elkaar passen, zal een oplossing moeten worden gevonden via de indeling van de vloot 
in vlootsegmenten. 
De Commissie denkt dat het nodig is om de herstructurering van bepaalde vissersvloten te organiseren via 
aanduiding van vloolsegmenien waarvoor de doelstellingen ook worden bepaald aan de hand van andere 
dan biologische criteria, zoals de toegang tol de Marokkaanse wateren, het verbod op het gebruik van 
bepaalde soorten vistuig. 
Bij de indeling van de viool in segmenten moeten zo mogelijk homogene groepen vissersvaartuigen worden 
gevormd waarvoor specifieke doelstellingen gelden die samenhangen met de beviste bestanden. In verband 
met die doelstellingen wordt dan in het algemeen financiële steun van de Gemeenschap verleend 
(Structuurfondsen). In bepaalde situaties zal men zich moeten afvragen of voor bepaalde vlootsegmenten, 
zoals de vriesschepen waarmee in de tropische wateren op tonijn wordt gevist, nog communautaire steun 
voor de investeringen moet worden gegeven, gezien de aard van de betrokken bedrijvenen, hun 
visserijactiviteit en de overige steun die wordt verleend (visserij-overeenkomsten, compenserende steun). 
5.4. De specifieke situatie van de kleinschalige visserij 
De kleinschalige kustvisserij met kleine vaartuigen die visreizen maken van minder dan 24 uur, is de 
visserij die voor de meeste werkgelegenheid op zee zorgt, zelfs al is dat vaak seizoenwerk. De vangst van 
de kleinschalige kustvisserij is gering qua volume, maar hoog naar waarde. Deze visserij wordt in het 
algemeen in een smalle strook voor de kust uitgeoefend. In deze sector is er een voortdurende natuurlijke 
vermindering van de vangstcapaciteit en de werkgelegenheid. 
De Commissie zou in de MOP's IV alle vaartuigen voor de kleinschalige visserij die niet met sleepnetten 
op plaatselijke visbestanden vissen, willen kennnen en laten onderbrengen in één vlootsegment, waarvan 
de capaciteit qua aantal en tonnage van de vaartuigen zou worden bepaald. Op die manier zou de 
mogelijkheid worden gelalen om deze vaartuigen via het plaatsen van nieuwe motoren te moderniseren met 
het oog op de veiligheid en een betere behandeling van de vangst. 
Deze bepaling zou niet gelden voor do kustvisserij die vist op bestanden waarop ook de kleinschalige 
kustvisserij vist en ook niet voor trawlers waarvan het motorvermogen veelzeggend is over de visserij­
inspanning ervan en waarop het toezicht in de kustwateren sterk verscherpt zou moeten worden. De 
diensten van de Commissie zijn van mening dat in bepaalde kustwateren de maatregelen waarbij de visserij 
wordt verboden zouden moeten worden verscherpt (gesloten gebieden). 
5.5. De uitkomsten van de structuurmaatregelen zijn definitief 
De maatregelen die zijn genomen met het oog op de vermindering van de vangstcapaciteit in het kader van 
de meerjarige oriëntatieprogramma's zijn definitief, zowel wat de capaciteit als de activiteit betreft De 
programma's worden als .structuurmaatregelen aangemerkt omdat, als de capaciteit van een vlootsegment 
of de activiteit van een vaartuig eenmaal is verminderd, daarop niet meer kan worden teruggekomen. 
Uitgaande van de regel dal dezelfde oorzaken dezelfde gevolgen hebben, zou wanneer de capaciteit weer 
zou worden verhoogd en bijgevolg ook de visserij-inspanning de hele sector weer in de vroegere problemen 
komen. 
Het moet voor iedereen duidelijk zijn dat, wanneer een Lid-Staat via een regeling voor het beheer van de 
visserij-inspanning heeft kunnen bereiken dal de in het MOP IV qua capaciteitsvermindering (zie punt 3) 
vastgestelde doelstellingen worden verlaagd, de vermindering van de visserij-inspanning die daarmee 
correspondeert ook definitief geldt en dat de visserijactiviteit niet meer zal kunnen worden vergroot. Als 
voorbeeld kan eraan worden herinnerd dat de vermindering van de visserij-inspanning in de MOP's II voor 
Nederland een maatregel is waarbij de visserijactiviteil van de boomkorvaartuigen van dit land definitief 
is verminderd. Bij verhoging van die activiteit zouden de capacileitsdoelslellingen voor dit vlootsegment 
opnieuw moeten worden bezien. 
5.6. Geldigheidsduur van de MOP's IV 
In verband met de financiële programmering voor de Structuurfondsen is de Commissie van mening dat 
de MOP's IV moeten gelden voor de periode 1997-1999. Op die manier zal de toepassing van de MOP's IV 
en van de financiële maatregelen die zijn gepland in het kader van de Structuurfondsen samenvallen. Het 
is echter niet erg waarschijnlijk dal deze periode van driejaar voldoende zal zijn om definitief een einde 
te maken aan de overcapaciteit van de viool. Hel is dus niet uitgesloten dat na de MOP's IV MOP's V 
nodig zijn. 
5.7. Extra critérium voor Ue follow-up van de programma's 
Ten einde een verband te leggen tussen het vergunningenstelsel en het stelsel van speciale visdocumenten 
enerzijds en bepaalde segmenten van de vloot anderzijds, zou het, naar het oordeel van de Commissie, 
wenselijk zijn om naast de gebruikelijke parameters voor het volgen van de visserij-inspanning 
(motorvermogen, tonnage, lijd op zee), een vierde parameter in te voeren die, voor zover nodig, zou zijn 
het aantal vaartuigen per vlootsegment (nb). Deze parameter zou nuttig zijn om de ontwikkeling te volgen 
van bepaalde vlootsegmenten (de vloot voor de passieve visserij, de kleinschalige kustvisserij) waarvan de 
visserij-inspanning niet valt te regelen via de gebruikelijke parameters (GT, kW). 
Dit betekent echter niet dat bij de vaststelling van de doelstellingen van de MOP's noodzakelijkerwijs alle 
vier de parameters gebruikt moeten worden. 
5.8. Sancties voor het geval de doelstellingen niet worden gehaald 
Als de Lid-Stalen zich niet aan communautaire bepalingen houden, kan tegen de een inbreukprocedure 
worden ingeleid op grond van artikel 169 van het Verdrag. Deze bepaling zal worden toegepast wanneer 
de Lid-Staten zich niet houden aan de maatregelen die zijn vastgesteld in het kader van de MOP's III en 
IV. 
Onverminderd de toepassing van artikel 169 van hel Verdrag is het zo dat de Commissie, als zij constateert 
dat een Lid-Staat niet de nodige maatregelen heeft genomen om na te gaan of de doelstellingen op het 
gebied van de herstructurering van de vloot worden nageleefd, aan de Raad voorstellen voor passende 
algemene maatregelen kan voorleggen. De Raad besluit dan met een gekwalificeerde meerderheid 
(artikel 25 van Verordening (EG) nr. 2X47/93 van de Raad). 
Verder is er nog hel bepaalde in artikel 10 van Verordening (EG) nr. 3699/93 op grond waarvan 
maatregelen van de Lid-Staten voor de bouw van vissersvaartuigen of voor modernisering van een vloot 
die leidt lot een extra visserij-inspanning, alleen toegestaan zijn voor zover de doelstellingen van de 
meerjarige oriëntatieprogramma's zijn nageleefd. 
Over deze bepalingen, die zowel gelden voor de globale jaarlijkse doelstellingen als voor de doelstellingen 
per vlootsegment, wordt geklaagd door ondernemers wier vaartuig behoort of zou behoren tot een 
vlootsegment waarvoor wel aan de doelstellingen is voldaan. 
De Commissie erkent dat deze bepalingen hinderlijk kunnen zijn voor sommige investeringsprojecten en 
overweegt een herziening van de huidige regeling in die zin dat investeringssteun toegestaan zou zijn als 
voor de afzonderlijke jaren en hel eindjaar van een MOP, de doelstellingen per vlootsegment worden 
gehaald. 
6. Procedure voor de vaststelling van de MOP's 
6.1. Bewustmaking van de besluitvormende instanties en van de publieke opinie 
De Commissie heeft de besluitvormende instanties, d.w.z. de Europese Ministers van Visserij, en het bij 
de MOP's IV betrokken bedrijfsleven zorgvuldig willen voorbereiden. Daartoe heeft de Commissie er in 
de vergaderingen van de Ministerraad voor Visserij in het laatste kwartaal van 1995 een aantal malen de 
aandacht van de Lid-Staten op gevestigd hoe belangrijk hel is dat een einde wordt gemaakt aan de 
overcapaciteit van de vissersvloot in de Gemeenschap. 
Op 12 maart 1996 is vanuil Brussel een teleconferentie georganiseerd met alle bureaus van de 
vertegenwoordigingen van de Commissie om de pers en het bedrijfsleven ervan te doordringen dat de 
overcapaciteit van de vloot moet worden aangepakt. 
6.2. Voorbereidende werkzaamheden 
De Commissie krijgt een aantal voorbereidingsdocumenten die een bijdrage zullen zijn voor haar voorstel 
voor de Raadsvergadering in juni 1996. Op grond van dat voorstel zal de Raad de hoofdlijnen voor de 
MOP's IV vaststellen. 
6.2.1. Rapporten van de Lid-Staten 
Op grond van artikel 5, lid 4, van Verordening (EG) nr. 3699/93 van de Raad hadden de Lid-
Staten vóór 1 januari 1996 een rapport moeten indienen over de uitvoering van hun MOP III en 
ter voorbereiding van het MOP IV. Door de achterstand van sommige Lid-Staten ter zake zullen 
niet alle gegevens kunnen worden verwerkt in een synthese. De betrokken nationale rapporten 
zullen worden geanalyseerd in het kader van het voorstel voor een verordening dat de Commissie 
in juni aan de Raad zal voorleggen met het oog op de vaststelling van de hoofdlijnen van de 
MOP's IV 
6.2.2. Wetenschappelijk rapport van de groep van onafhankelijke deskundigen 
De groep van onafhankelijke deskundigen heeft, zoals gepland, tussen september 1995 en 
februari 1996 viermaal vergaderd. Het rapport van de groep en de synthese van de voorzitter zijn 
tijdens de vergadering van 22 april 1996 aan de Ministers van Visserij overhandigd. 
In bijlage IV is een samenvatting opgenomen van de belangrijkste aanbevelingen. Uit het werk 
van de groep deskundigen komt duidelijk naar voren dat de situatie van de visbestanden nog altijd 
achteruitgaat en dat op zo kort mogelijke termijn maatregelen moeten worden genomen. In de 
MOP's IV zal worden getracht per vlootsegment doelstellingen voor capaciteitsvermindering vast 
te stellen die gerelateerd zijn aan de per visserijtak aangegeven streefcijfers voor de 
visserijinorlalileit. De visserijtakken zullen daarvoor gegroepeerd zijn per zeegebied, soort of groep 
soorten en soort vistuig 
De Commissie is zich ervan bewust dat voor een aantal visbestanden waarvoor de situatie kritiek 
is en de ineenstorting nabij, op zeer korte termijn een aanzienlijke vermindering van de visserij-
inspanning aan de Raad voorgesteld zal moeten worden en door de Raad onverkort zal moeten 
worden aangenorhen. Voor een aantal visbestanden waarvoor echter dat gevaar voor ineenstorting 
niet bestaat en de visscrijmortaliteit alleen maar groter is dan wenselijk is voor een economisch 
optimale exploitatie, is de Commissie van oordeel dat in haar voorstel en in hel besluit van de 
Raad maatschappelijke factoren mogen meewegen bij het bepalen van de termijn waarin de 
aanbevelingen van de groep deskundigen worden uitgevoerd. 
6.2.3. Rapport over de sociaal-economische omstandigheden op grond van de discussies 
in de regio's 
De Commissie heeft met steun van de nationale instanties in de gebieden die het meest afhankelijk 
zijn van de visserij 32 bijeenkomsten georganiseerd en verder vergaderd met de Europese 
organisaties uit de visserijsector om de opvattingen en de ideeën van de sector te horen over de 
ontwikkeling van de visserij en over de voorbereiding van de MOP's IV. De Commissie heeft 
daarover zorgvuldig een syntheserapport opgesteld met de standpunten van de sector over de 
MOP's. 
Een samenvatting van dit rapport dat, zoals met het rapport van de onafhankelijke deskundigen 
is gebeurd, aan de Raad zal worden toegezonden, is opgenomen in bijlage V bij deze mededeling. 
Bij deze bijeenkomsten is duidelijk gebleken dal de vissers de MOP's niet afwijzen als instrument 
voor regulering van de vangstcapaciteit, maar willen dat dit instrument soepel en naast andere 
mogelijkheden kan worden gebruikt voor een vermindering van de visserij-inspanning daar waar 
dat als gevolg van de situatie van de visbestanden nodig is. 
De Commissie zal terdege rekening houden met de opmerkingen van het bedrijfsleven, zodat de 
hoofdlijnen die de Raad aangeeft voor de nationale vloten zo flexibel mogelijk worden 
uitgevoerd. 
6.3. Besluitvorming in twee etappes (bijlage VI) 
Dit document is bedoeld voor een gedaehtenwisseling tussen de verantwoordelijke personen voor de 
Europese visserijsector over de inzet, de doelstellingen en de inhoud van de MOP's IV. De diensten van 
de Commissie zijn van mening dat een dergelijk debat uiterst nuttig zal zijn ter voorbereiding van het 
voorstel voor het besluit dat de Raad in juni zal nemen, met name voor de algemene aanpak in het kader 
van de MOP's. Dit document, dat zeker nuttig zal zijn voor het denken over de MOP's, staat los van 
juridische verplichtingen van de Commissie. 
6.3.1. Besluit van de Raad in juni 1996 
De besprekingen van de Raad in juni 1996 zullen beslissend zijn voor de werkelijke betekenis van 
de maatregelen voor vermindering van de overcapaciteit van de vissersvloot in de Gemeenschap. 
Deze besprekingen worden gevoerd op grond van de duidelijke verplichting in artikel 11 van 
Verordening (EEG) nr. 3760/92 van de Raad5 om de doelstellingen en bepalingen voor de 
herstructurering van de communautaire visserijsector vast te stellen. Alle uitstel wat betreft een 
besluit van de Raad inzake de hoofdlijnen van de MOP's zou het voor de Commissie uiterst 
moeilijk maken haar eigen beschikkingen vóór het einde van 1996 vast Ie stellen. 
De Commissie zal in haai vooistel aan de Raad trachten om de aanbevelingen van de 
onafhankelijke deskundigen en de wensen van het bedrijfsleven met elkaar te verzoenen, ten einde 
te bereiken dat binnen redelijke termijn maatregelen voor vermindering van de overcapaciteit 
worden uitgevoerd. In het voorstel zal onderscheid moeten worden gemaakt tussen visbestanden 
die op hel punt van instorting slaan en andere bestanden die het huidige bevissingsniveau 
voorlopig nog zouden kunnen verdragen. Voor laatstbedoelde bestanden zullen echter ook 
maatregelen moeien worden getroffen. 
6.3.2. Eind 1996 dertien beschikkingen van de Commissie 
Na het besluit van de Raad zal de Commissie bilaterale vergaderingen met de dertien betrokken 
Lid-Stalen organiseren om de hoofdlijnen van de Raad uit te werken in beschikkingen van de 
Commissie die zullen gelden voor de violen van de afzonderlijke Lid-Staten. Alle dertien ontwerp­
beschikkingen zouden samen uiterlijk in de maand november moeten worden voorgelegd aan het 
Comité van Beheer voor Visserij en Aquaeultuur. De ontwerpen zullen vóór het einde van het jaar 
worden goedgekeurd. 
Anders dan in de etappe waarin de hoofdlijnen voor de MOP's IV worden vastgelegd en waarin 
door de Raad één lijn moet worden aangehouden, zal de Commissie tijdens deze tweede etappe 
rekening houden met de specifieke omstandigheden die in het overleg met het bedrijfsleven naar 
voren zijn gebracht. 
In bijlage VI zijn de verschillende etappes van het besluitvormingsproces Raad/Commissie voor 
de vaststelling van de MOP's IV schematisch aangegeven. 
Vei oldening tlililil in T7i>0'92 v.in de U.i.ul v.m 2(1 deiemliei 1992 lol invoering van een commtiminlmie leveling voor de visserij en de HI|U.U iillutii 
tl'l'. m I. 3N9 vuil -,\ 12 1992 1.1/ I) 
10 
7. Conclusie 
De verslechtering van de situatie van de visbestanden bewijst dat de voorgaande meerjarige 
oriëntatieprogramma's ontoereikend zijn geweest en is een reden voor een meer gedetailleerde vaststelling 
van een nieuw programma, anders gezegd de MOP's IV. De overcapaciteit van de vissersvloot in de 
Gemeenschap is de oorzaak van de ovcrbevissing. Beëindiging van de overcapaciteit is dus een krachtig 
instrument om de essentiële doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid te bereikenrzijnde het 
voortbestaan van de visserij, het behoud van mogelijkheden voor rendabele exploitatie en het behoud van 
wcrkgelcgenehid. 
De Commissie zal het nodige doen voor verbetering van het beheer van het komende programma, dat via 
een doorzichtige werkwijze zal worden vastgesteld en waarin de vloten van de verschillende Lid-Staten 
billijk zullen worden behandeld. Het voorstel van de Commissie zal gericht zijn op een reële aanpassing 
van de vangstcapaciteit waarin rekening is gehouden met de effecten van de technische vooruitgang. 
Daartoe zal een nieuwe methode voor de bepaling van de doelstellingen worden voorgesteld, waarbij een 
verband mogelijk wordt tussen de maatregelen voor vermindering van de overcapaciteit en de regelingen 
voor hel beheer van de visserij-inspanning. In de MOP's IV zal ook moeten worden gedacht aan 
mogelijkheden om, daar w aar capaciteitsvermindering nodig is, rekening te houden met de maatschappelijke 
aspecten van de herstructurering. 
De Commissie is van oordeel dat spreiding in de tijd van de vermindering van de visserij-inspanning die 
volgens de wetenschappelijke aanbevelingen noodzakelijk is, het politieke punt is van de bespreking van 
juni 1996. In dit verband moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen : 
de visbestanden waarvan de situatie zeer slecht is en die zelfs biologisch op het punt van 
instorten staan en waarvoor onverwijld radicale en onmiddellijk toe te passen maatregelen 
moeten worden vastgesteld; 
de overbeviste en slecht beviste visbestanden waarvoor zo spoedig mogelijk maatregelen 
moeten worden toegepast met het oog op een betere bevissing; 
de visbestanden waarvoor er geen probleem is, maar waarvoor de ontwikkeling moet 
worden gevolgd ten einde de capaciteit van de vloot aan te passen aan de mogelijkhcjden 
en te voorkomen dat de situatie achteruitgaat. 
De hierbij te bereiken consensus zou voor de betrokken periode een redelijk evenwicht moeten zijn tussen 
hetgeen op biologische gronden nodig is, verhoogd met het effect van de technische vooruitgang, 
enerzijds, en hetgeen sociaal-economisch mogelijk is in de gebieden die afhankelijk zijn van de visserij. 
De Commissie streeft ernaar de MOP's IV aanvaardbaar te maken voor de vissers en de overige bevolking 
in de gebieden die afhankelijk zijn van de visserij. Het moet echter duidelijk zijn dat de Lid-Staten en de 
Commissie bij de vaststelling en de uitvoering van de MOP's IV streven naar een duurzaam evenwicht 
tussen een concurrerende vloot en de beschikbare visbestanden. Dat wil niet zeggen dat de Commissie zich 
niet interesseert voor het verlies aan werkgelegenheid waarmee, in een eerste fase, een herstructurering van 
de sector gepaard zou kunnen gaan. Hel tegendeel is het geval : het herstel van de visbestanden zal op 
langere termijn een grotere rijkdom uit de communautaire wateren opleveren dan nu het geval is en 
bijgevolg voor nieuwe weikgelegenheid zuigen. Dan zullen voor de bedrijven in de secloi nieuwe 
economische goedeien besehikbaai komen. 
Het moet echter ook voor iedereen duidelijk zijn dat, los van de verwachte resultaten van de 
herstructurering, de werkgelegenheid in de sector toch nog in zekere mate achteruit zou kunnen gaan als 
gevolg van de modernisering van de bedrijven die zich voortdurend moet aanpassen aan de ontwikkelingen 
op de markt. In dat perspectief moet zeker rekening worden gehouden met de hypothese dal in de 
kustgebieden een herstruclureringsbeleid wordt toegepast naar analogie van het herstructurerings- en 
diversificatiebeleid voor het platteland. Het behoud van de werkgelegenheid dient immers een van onze 
hoofddoelen te blijven. 
11 
Als op grond van de in juni vaslgeslelde hoofdlijnen moet worden verwacht dal de overcapaciteit van de 
visserssvloot in de Gemeenschap in de periode 1997/1999 onvoldoende wordt verminderd, moet rekening 
worden gehouden met aanvullende maatregelen in latere periodes waarin ook weer het effect van de 
technische vooruitgang zal spelen. In dat geval moet worden gevreesd dat de Raad regelmatig over de 
overcapaciteit van de vloot in de (ïemeenschap zal moeten beslissen en over een periode van onbeperkte 
duur opeenvolgende vloolinkrimpingsmaatregelen zal moeten vaststellen. 
Het voorstel van de Commissie voor het besluit van juni zal zowel worden gebaseerd op biologische 
aanbevelingen als op sociaal-economische overwegingen. 
12 
Bijlage I 
Relatie Visbestanden - Vissersvloot - Structuurmaatregelen 
Beheer "OUTPUT" 
Vangsten (TAC's en quota) 
Beheer van de "INPUT" 
Regeling "Visserij-inspanning" 
Visserij-inspanning = Vloolcapaciteit x Activiteit 
/ 
Ah 
Bijlage II 
Extreme situaties bij de uitvoering van de MOP's IV 
Eenvoudigste situatie: Aanpak van de capaciteit in een vlootsegment en in 
een visserijtak 
Relatie 
Een vermindering van de visserij-inspanning in de kabeljauwvisserij met 20% 
dient gepaard te gaan met een capaciteitsvermindering van 20% in het vlootsegment "Trawlers". 
/ Complexe situatie: Aanpak voor een vlootsegment met meer dan een visserijtak 
Eer.sic ciappc. Vaststelling in de MOP's IV van de capaciteitsverminderingen die overeenkomen met de 
vermindering in de visscrij-inpanning voor het meest kwetsbare visbestand (capaciteitsaanpak) 
Relatie 
Tweede etappe (facullaliet): koppeling van structuurmaatregelen en regelingen voor het 
beheer van de visserij-inspanning (gecombineerde aanpak) 
Herziening van de doelstellingen van MOP IV Regelingen visserij-inspanning 
Relatie Verlegging activiteit 
Relatie 
Bij de berekening van de capaciteitsvermindering van 12% is rekening gehouden met de verdeling van de 
activiteit van de vaartuigen van het betrokken vlootsegment over de twee visbestanden 
AU 
Bijlage III 
Sociale en economische gevolgen van de maatregelen voor 
vermindering van de overcapaciteit in de verschillende 
vlootsegmenten van de Gemeeinschap 
Voorzienbare sociaal-economiche gevolgen 
Als de doelstellingen 
worden bereikt 
ï 
Als de 
doelstellin 
gen niet 
worden 
bereikt Sociale gevolgen 
roclevercnde Op zee 
bedrijven 
K Economische gevolgen 
Afnemers Rentabiliteit van de 
vissersbedrij ven Coneunentiepoitie 
van de Europese 
produkten 
Nâo-re 
zaçâod 
objectiv 
J-> 
Bijlage IV : 
Belangrijkste aanbevelingen uit het rapport van onafhankelijke deskundigen 
1. Evaluatie van de visbestanden 
De algemene tendens die door de deskundigen wordt geconstateerd, is duidelijk : er is een o verbe vissing 
van de visbestanden waarop door de communautaire vissersvaartuigen wordt gevist en om daaraan een 
einde te maken moet de visserij-inspanning aanzienlijk worden verminderd. 
In alle gebieden waarvoor analyses zijn gemaakt, komt voor een groot gedeelte van de visbestanden de 
bevissing overeen met een visserijmortaliteit die hoger, en soms veel hoger is dan het duurzame maximum. 
In hel rapport wordt geconcludeerd dat het absoluut noodzakelijk is dat voor die visbestanden de visserij-
inspanning! onmiddellijk wordt verminderd. 
Mcl betrekking tol de bestauden waarvoor het huidige bevissingsniveau in principe acceptabel zou kunnen 
zijn, wordt in het rapport geconcludeerd dat als ook daarvoor de visserij-inspanning zou worden beperkt 
de resultaten van de visserij belangrijk zouden verbeteren. 
2. Grootte van de vermindering van de visserij-inspanning 
Aangezien de over de bestanden beschikbare gegevens op bepaalde punten niet nauwkeurig zijn, wordt 
in hel rapport een aanpak aanbevolen waarbij wordt gewerkt met aanpasbare verminderingen van de 
visserij-inspanning waarvan hel effect periodiek wordt onderzocht. 
Voor de meest bedieijide visbestanden zou volgens het rapport een vermindering van de visserijmortaliteit 
van mindei dan 2<> % geen adequate maatregel zijn, omdat die maatregel slechts een verwaarloosbaar effect 
zou hebben op hei herstel van de visbestanden. Anderzijds kan voor die bedreigde visbestanden niet 
nauwkeurig worden bepaald of verminderingen van 41) % of meer worden uitgevoerd. 
3. Als referentiewaarde gehanteerde visbestanden en visserijmortaliteit 
3.1. Visbestanden in de kustwateren 
Aangezien onvoldoende gegevens beschikbaar zijn en de situatie van bestand tot bestand sterk verschilt 
verdient hel de voorkeur de visserijactiviteit te regelen via technische maatregelen, waaronder gesloten 
gebieden en gesloten tijden. 
3.2. Visbestanden in de volle zee 
Oostzee 
li«Stilll<l 
Kaheljumv 
Haring + spmt 
Zalm Minimaal vereiste 
vermindering van F* (%) 
.- 40 % 
Visserij sluilen kritiek bestand 
Kabeljauw 25 - 32 
.Alle K'Nl.iiuk'ii van wikte 
zalm (IX) van Zweden en 
1-inland. Opmerkingen 
Geen reden vour 
vermindering van de 
visserij-inspanning op 
grond van groei of 
duurzaamheid 
De aanbeveling tol slunun I>CLKI};( 
de redding van de zalmbestanden. 
I Vr.-.-ii, H.iliU-il 
16 
Kullegul-Skugerruk (Sector 11 lu), Noordzee (Sector IV), Oostelijke deel van het Kanaal (Sector Vlld) en 
wateren ten westen van Schotland (Sector VI) 
Visserijtak 
Rondvis 
(kabeljauw,schelvis, 
wijting, zwarte koolvis) 
+ zeeduivel + schar ton g 
laiigoestiue 
IMatvis (schol + tonji) 
lndustricvisscrij 
(zandspiering + kever + 
sprot) 
Pelagische soiirten 
(haring + makreel) 
(iaruaal 
Diepwalersoorten Minimaal vereiste 
vermindering van F (%) 
>= 40 % 
- 33 
• 40 % Kritiek bestand 
Kabeljauw IV 
Schelvis IV 
Zwarte koolvis IV 
Kabeljauw Vla 
Schelvis Vla 
Wijling Vla 
Schol IV 
'long IV 
Haring IV 
Makreel 
( )iibekend Opmerkingen 
Volgens de traditionele 
biologische referentie­
waarden is er geen re­
den voor verandering 
van bcvissingsniveau 
- 5% i.v.m. groei­
mogelijkheden 
Geen evaluatie 
beschikbaar 
Zuidelijke deel van het continentale plat (Sector VII,nt.u.v. Vlld (Oostelijke deel van het Kanaal), Vila, 
b) 
Visserijtak 
Noordelijke heek + 
zeeduivel + scbar-tong 
+ langoestine 
Platvis 
Rondvis (kaheljamv-
achtigeu) 
Kleine pelagische 
soorten 
Diepwa tersoorten Minimaal vereiste 
vermindering van F (%) 
- 17 
:•-= 40 % 
- 26 
• 40 % Kritiek bestand 
Noordelijke heek 
Tong Vila 
Tong VIlf,g 
Schol VIIg 
Kabeljauw Vila 
Kabeljauw f, g, h 
Haring Vllg 
Onbekend Opmerkingen 
Geen evaluatie beschikbaar 
17 
Wateren hij Portugal en Spanje (Sectoren VIIIc + IXa) 
Visserijtak 
Deniersale soorten 
(/.tijdelijke beek + 
zeeduivel + scbar-tong 
+ borsmakreel + 
blauwe wijting) 
Kleine pelagische 
soorten (sardine + 
ansjovis) 
Garnaal + langocstinc + 
diep-watersoorteu Minimaal vereiste 
vermindering van F (%) 
-21 
-33 Kritiek bestand 
Zuidelijke heek 
Sardine Opmerkingen 
(Mannelijke) langoes-tine 
overbevist 
Middellandse Zee 
Visserijtak 
Kleine pelagische 
soorten (sardine \ 
ansjovis) 
Deniersale soorten -
Ondiepe wateren 
(Mul) 
Deniersale soorten-
Diepere wateren (heek) Minimaal vereiste 
vermindering van F (%) 
• 
•*• 40 % 
- 40 % Kritiek bestand 
Mul 
1 leek Opmerkingen 
Volgens de traditionele 
biologische referentie­
waarden is er geen re­
den voor verandering 
van bevissingsniveau 
Mul wordt bijna overal 
op het continentale plat 
overbevist 
Er lijkt vrijwel overal op 
het continentale plat 
overbevissing van heek 
Visbestanden in de internationale wateren 
Visserijtak 
Diep/.eeroodbaars 
Blauwe wijting 
Atlautisch-
Scandinavisclie 
haring Minimaal vereiste 
vermindering van F (%) Kritiek hestand Opmerkingen 
Geen evaluatie 
beschi kbaar.Aan gen o-
men wordt dat de 
bevissing correspon-deert 
met biologische eisen 
Geen evaluatie. De 
gegevens lijken erop te 
wijzen dat er nu geen 
reden is voor 
ongerustheid. 
Uitgebreide visbestanden 
aanwijzig op dit moment. 
Met communautaire aandeel 
is onzekgr. 
\-'erdrai!S"ebied vim de NA FO 
Visserijtak 
Zwarte heilbot in de 
deelgebieden 2 + 3 
Kabeljauw en 
rood baars bij Hcmish 
Cap 
Garnaal bij Flemish 
Cap Minimaal vereiste 
vermindering van F (%) 
Onbekend Kritiek bestand 
Kabeljauw bij flemish 
Gap Opmerkingen 
De visserijmortaliteit 
wordt groter geacht dan 
aanvaardbaar is. Er 
worden TAC's 
aanbevolen 
overeenkomend met een 
verlaging van de 
visserijmortaliteit met 50 
% t.o.v. 1994. 
Geen evaluatie 
beschikbaar. 
Bijlage V 
Samenvatting van de opmerkingen van het bedrijfsleven tijdens 
de bijeenkomsten in de regio's 
Tijdens de bijeenkomsten in de regio's zijn door het bedrijfsleven een aantal feiten en verzoeken naar voren 
gebracht waarmee voor de procedures en de inhoud van de MOP's IV rekening moet worden gehouden. 
Deze bijeenkomsten waren zo georganiseerd dat de vissers en de verschillende ambachten uit de sector, 
alsmede de plaatselijke overheidsinstanties hun ideeën over de uitvoering van de MOP's naar voren konden 
brengen legen de achtergrond van de ontwikkelingen in de visserijsector. Met dat doel bestonden de 
bijeenkomsten uit twee gedeelten : het eerste gedeelte over de ontwikkelingen in de visserij en het tweede 
over de uitvoering van de MOP's. 
1. Ontwikkelingen in de visserijsector 
1.1. De eigenlijke visserij 
Uit een aantal statistieken blijkt dat er een voortdurende en verontrustende achteruitgang is in de 
rechtstreekse werkgelegenheid in de visserij in de ZDP\ met name in de verre visserij. De gevolgen zijn 
hel zwaarst voor de werkgelegenheid bij de viool en bij de toeleveranciers, 'lussen 1990 en 1995 is in 
Bretagne 40 % van de arbeidsplaatsen in de verre visserij verloren gegaan; in diezelfde periode bedroeg 
voor dat gebied hel percentage voor de visserij in het algemeen 24 %. In studies over de herstructurering 
van de Spaanse vloot die actief is in de internationale wateren of in de wateren waarvoor 
visserij-overeenkomsten gelden, worden binnen korte periodes arbeidsinkrim-pingen van dezelfde orde van 
grootte verwacht. 
De fundamentele tendens in de statistieken wijst op een achteruitgang van de werkgelegenheid in de visserij 
die overeenkomt met die welke klassiek wordt geconstateerd in andere primaire sectoren van de economie 
(landbouw, bosbouw). De enige gebieden waar deze daling van de rechtstreekse werkgelegenheid enigszins 
ingedamd zou kunnen worden, zijn de regio's die grenzen aan de Britse wateren, de meest visrijke wateren 
van de Gemeenschap. Bovendien zouden die regio's ook kunnen profiteren van een zekere mate van 
verplaatsing van de visserijactiviteit in verband met de realisatie van de gemeenschappelijke markt. Maar 
zelfs die regio's hebben het moeilijk om de economische activiteit van de nieuwkomers voor het eigen 
gebied te behouden (quota hopping). 
1.2. De toeleveranciers 
De toeleveranciers krijgen de volle mep van de achteruitgang in de visserijactiviteit. In de scheepsbouw 
zijn er sluitingen en fusies (en voordele van de sterkste in de gemeenschappelijke markt. Sommige 
scheepswerven zijn vanwege hun bekendheid en vakkennis niet weg te denken en wijzen op 
exportmogelijkheden (vaartuigen voor de visserij op tonijn in de tropische wateren). De steunregelingen 
voor de modernisering van de vloot (7<)0 miljoen ecu m de periode 194/1999) dragen bij lol hel behoud 
van de activiteit op die werven, maar de recente vaststelling van maxima voor nieuwbouwpremies 
(Verordening 3699/93) zet de betrokkenen ertoe aan om offertes van landen builen de Unie te onderzoeken. 
De leveranciers van scheepsbenodigdheden ondervinden rechtstreeks de gevolgen van het dalende aantal 
schepen en het dalende aantal werknemers, en van het feit dat, wegens de crisis, het materiaal langer wordt 
gebruikt. 
/.DP = Zone dépendante de la pêche = van de visserij afhankelijke gebieden. 
20 
1.3. Activiteit hij handel en verwerkende bedrijven 
Deze activiteit ondervindt vanzelfsprekend de gevolgen van de achteruitgang van de visstand en dus de 
kleinere aanvoer in de visafslagen en de verminderde leveringen aan de groothandel en de verwerkende 
industrie. De verwerkende industrie die, naar het voorbeeld van de agro-voedingsindustrie, al tientallen 
jaren pemianent met aanpassingen bezig is, koopt haar grondstoffen echter ook op de wereldmarkt en 
rekent daarvoor niet alleen meer op de nationale produktie. Er is echter verlies aan werkgelegenheid en op 
de korte termijn zouden de MOP's IV deze tendens kunnen versterken. Het is ook mogelijk dat in de 
visafslagen, na de vergroting van het aantal daarvan, nu moet worden gedacht aan concentratie of aan 
vergroting van de aantrekkingskracht voor vaartuigen uit andere thuishavens. De handel zal actief kunnen 
blijven in die havens waar er ook aandacht is geweest voor andere dan de plaatselijke soorten (diepzeevis) 
of invoer. 
1.4. Door het bedrijfsleven gesuggereerde oplossingen 
Het bedrijfsleven legt de verantwoordelijkheid voor de overbevissing bij factoren die weliswaar niets te 
maken hebben mei het stelsel voor het beheer van de visserij-inspanning, maar die wel van invloed zijn 
op de geldomzct van het vaartuig. Br is geklaagd over de lage visprijzen en in verband daarmee wordt 
gevraagd om herziening van de gemeenschappelijke marktordening. Hel effect van de vervuiling vanaf het 
land, mei name voor de jonge vis, wordt als oorzaak genoemd van de situatie van bepaalde visbestanden 
en wordt als een ontmoedigende factor genoemd, evenals de oneerlijke concurrentie van bepaalde 
"buitenlandse" violen die in de internationale wateren vissen waar zij met minder scherpe eisen te maken 
hebben dan de vissers in de Gemeenschap of van "zogenaamde vrije-lijdsvisscrs" die, omdat ze niets te 
maken hebben met sociale lasten en belastingen, serieuze concurrenten voor de beroepsvissers blijken. 
De ongerustheid van het bedrijfsleven over de achteruitgang van de activiteit in de visserijsector in de 
belangrijkste hoofdzakelijk op de visse'rij aangewezen gebieden (ZDP) heeft geleid tot manifestaties voor 
het behoud van de bestaande situatie (syndroom van de kleinschalige visserij, opleiding van jonge vissers 
voor het behoud van het vissersberoep), tegenstand tegen diversificatie (wij vissers worden geen zetbaas 
in pannekoekenlenten of pizzeria's). Naasl deze emotionele reacties is er bij de vissers ook erkenning van 
een collectieve verantwoordelijkheid voor de situatie, maar hel persoonlijke aandeel daarin wordt slechts 
heel schoorvoetend geaccepteerd, behalve wegens economische redenen (vergroting van de visserijactiviteit 
in verband met de schaarste van de vis en/of de dalende prijzen). Overbevissing is echter vrijwel allijd door 
de anderen gebeurd. 
Reclame voor de aantrekkelijkheid van de haven voor vissersvaartuigen uit andere gebieden, initiatieven 
voor gezamenlijke visserij, gezamenlijke aanvoer, verplaatsing van activiteiten naar gebieden die dichter 
bij de visgronden liggen, worden slechts zelden spontaan als mogelijke oplossingen naar voren geschoven 
en worden soms beschouwd als een provocatie. Diversificatie met gebruik van vissersvaartuigen voor 
toeristische activiteiten wordt in het algemeen van marginaal belang geacht. Voor omschakeling naar andere 
sectoren is er meestal belangstelling, maar daarvan wordt weinig verwacht gezien het gebrek aan 
alternatieven in de gebieden die hoofdzakelijk afhankelijk zijn van de visserij. De voorgestelde oplossingen 
betreffen steeds hel behoud van het vissersberoep en van de havens via het ontdekken van nieuwe 
visserijtakken als resultaat van de steun voor verkennende visreizen. 
I 
I Iet bedrijfsleven in de verwerkende sector en in de handel betwijfelt dat het herstel van de visstand op 
middellange of lange termijn nieuwe werkgelegenheid zal opleveren. Wal de gevolgen van de 
herstructurering belieft, blijkt er op dit ogenblik alleen aandacht is voor de maatschappelijke gevolgen en 
niet voor de positieve economische effecten van een succesvolle herstructurering op de bedrijfsresultaten 
in de sector en op de concurrentiepositie van de Europese produkten. 
Tijdens deze bijeenkomsten over de ontwikkeling van de visserijactiviteit in de ZDP heeft het bedrijfsleven 
gewezen op de dagelijkse zorgen. De sector heeft gewezen op de moeilijke en precaire situatie op grond 
waarvan, volgens de betrokkenen, in afwachting van het herstel van de visstand en van de marktsituatie, 
maatregelen moeten worden genomen waardoor beter rekening wordt gehouden met de moeilijkheden, 
namelijk via wijiziging van bestaande regelingen (marktordening, toegang lot de visbestanden) en financiële 
steun voor nieuwe investeringen in de produktie of om nieuwe vangstmogelijkheden te ontdekken. 
21 
2. De meerjarige oriëntatieprogramma's en de uitvoering ervan 
2.1. Evaluatie van de huidige regeling 
2.1.1. Wetgeving over het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) : controles en sancties 
Tijdens deze bijeenkomsten waren de vloed van wetgeving over het GVB, de controles en de sancties een 
centraal punt van vrijwel alle discussies. Terwijl enkele personen van oordeel waren dat de MOP's nutteloos 
waren, in die zin dat er geen enkel effect was op de sector, erkenden de meesten dat, voor de hele 
Gemeenschap, een instrument om de capaciteit van de vloot te volgen en de ontwikkelingen te sturen, 
absoluut noodzakelijk is. Velen zijn echter van mening dat de vloot voldoende is ingekrompen en dat 
moeilijk nog verder kan worden gegaan. 
Tegen die achtergrond is hel bedrijfsleven voor een strikte toepassing van de huidige wetgeving, die hun 
al lang genoeg lijkt I lel bedrijfsleven vraagt om scherpere controles, aangezien anders het GVB geen effect 
zal hebben, liet bedrijfsleven dringt aan op de grootste doorzichtigheid bij de opstelling van de MOP's en 
een rechtvaardige toepassing voor iedereen. Gesuggereerd wordt om voor landen die zich niet aan de 
MOP's houden de quota te verminderen en geen steun meer toe te kennen voor investeringen. 
2.1.2. Doelstellingen van de MOP's 
Hel slopen van vaartuigen wordt als hel meest betrouwbare middel gezien om de overcapaciteit weg te 
werken, voor zover die sloop niet ongedaan wordt gemaakt door nieuwe toevoegingen aan de vloot (beheer 
van de instroom/uitstroom via vergunningenstelsels) en de vloot gemiddeld niet veroudert. De steun voor 
de uitvoer van vaartuigen en voor het oprichten van joint ventures (ook wel bekend als gemengde 
vennootschappen) woidl door sommigen gezien als een factor the «Ie concuiientie verscherpt 
2.1.3. Voor de MOP's gebruikte parameters 
Het vaststellen van de doelstellingen via de parameters motorvermogen en soms tonnage is bekritiseerd, 
omdat daardoor modernisering van de vloot met het oog op vergroting van de veiligheid en met het oog 
op naleving van de hygiënevoorsehriften of de verdere verwerking aan boord wordt belet. Het Verenigd 
Koninkrijk zou de voorkeur geven aan een meeteenheid bestaande uit een combinatie van motorvermogen 
en tonnage (VCU). 
Velen uit het bedrijfsleven zijn hel er niet mee eens dat in de MOP's nu de doelstellingen worden 
uitgedrukt in visserij-inspanning. Zij zien dit als een aanloop naar structurele maatregelen voor 
vermindering van de visserijactiviteit. Dergelijke vormen van vermindering van de visserijactiviteit worden 
niet gezien als echt definitieve maatregelen en vallen bovendien moeilijk te controleren. 
Anderen zijn echter bijzonder gesteld op deze nieuwe aanpak via de visserij-inspanning die zij zien als de 
enige manier is om regelingen te treffen voor polyvalente vloten. Sommige vertegenwoordigers van 
producentenorganisaties hebben gesuggereerd dat een betere sturing van de markt loopt via een beter beheer 
van de activiteit van de vaartuigen en dat in de MOP's rekening zou kunnen worden gehouden mei het 
beheer van de vaartuigen. 
2.2. Eventuele nieuwe mogelijkheden 
2.2.1. Selectief vistuig 
De meeste vissers denken dal het wenselijk is dat selectiever vistuig wordt gebruikt en vragen financiële 
steun met het oog op een meer algemeen gebruik daarvan. Zij vragen ook om in de MOP's rekening te 
houden met het effect van het gebruik van dergelijk vistuig op de visserij-inspanning. 
22 
2.2.2. Biologische visserij pauzes 
Het bedrijfsleven staat gunstig tegenover biologische visserijpauzes en vraagt om met de effecten daarvan 
rekening te houden bij de vaststelling van de MOP's of bij toepassing ervan financiële steun te laten 
verlenen uit het FIOV. 
2.3. Specifieke punten in verband met de MOP's IV 
2.3.1. Doorberekening van de technische vooruitgang 
Weinigen in het bedrijfsleven erkennen dat dit effect bestaat. De mening van de Commissie, die dit effect 
op 2 % per jaar schat, wordt slechts gedeeld door Denemarken. Anderen zijn van oordeel dat het effect 
zelden hoger ligt en vaak nihil is. 
2.3.2. Vertrekpunt voor de MOP's IV 
Hierover is weinig gezegd. Het lijkt aanvaard te worden dat bij de vaststelling van de doelstellingen voor 
de MOP's IV moet worden vertrokken van de vorige doelstellingen. 
2.3.3. Indeling van de vloot in segmenten 
Hel bedrijfsleven bleek de parameters Ie kennen en de moeilijkheden die samenhangen met een 
gedetailleerde of minder gedetailleerde segmentering van de viool. Uil de commentaren bleek een relatieve 
tevredenheid over de huidige regeling, hoewel sommigen een meer gedetailleerde aanpak wensen en vooral 
dal de sancties niet zouden gelden voor vissers in vlootsegmenten waarvoor aan de doelstellingen van de 
programma's wordt voldaan. 
2.3.4. Passief vistuig 
Er is veel gezegd over de doorberekening van het passief vistuig in de MOP's en de standpunten daarover 
waren verdeeld. 
2.4. Begeleidende maatregelen 
2.4.1. Premies voor definitieve buitenbcdrijfstclling en tijdelijke stillegging 
Er was kritiek op hel volgens de leeftijd van de vaartuigen afnemende niveau van de premies (met name 
voor zover het ging om gemoderniseerde vaartuigen), ondanks de recente wijziging van 
Verordening 3699/92. De premies voor tijdelijke stillegging worden absoluut noodzakelijk geacht, maar 
de voorwaarden zijn te scherp. 
2.4.2. Ontslaguitkeringen en vervroegde uittreding 
Er was weinig commentaar op deze recente maatregelen. Ze lijken positief te worden ontvangen, ook al 
worden ze vaak slechts als een eerste stap in de goede richting beschouwd. 
23 
BIJLAGE VI 
:CX 
Illustratie van het Beslissingsprocies betreffende de 
aanname va het MOP IV. 
December 95 tot 
maart 96 
V Rapporten van de Lidstaate 
Voor te bereiden rapporten • Sociaal-Economisch rapport 
^ Rapport van oafhankelijke 
experts 
Mediecheling van de Commissie an de Raad 
10 juni 1996 Beslissing van de Raad die de richting van 
liet structura tie van de sector vaststelt 
^ 
/ 
Juli - September 
1996 
V Bilaterale lij een kom sten Commissie/Lidstaaten vertalen 
van de door de Raad vastgestelde richtingen naar en 
nationaal Kader 
November -
December 1996 f ,1 \( \ ( \( 
.' V, J K 
13 Beslissingen van de Commissie die het 
MOP IV aannemen 
o* 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 203 def. 
DOCUMENTEN 
NL 03 
Catalogusnummer : CB-CO-96-214-NL-C 
ISBN 92-78-03882-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
26 d