P9_TA(2022)0100

MFK 2021-2027: de strijd tegen oligarchische structuren, de bescherming van EU-fondsen tegen fraude en belangenconflicten

Resolutie van het Europees Parlement van 24 maart 2022 over het MFK 2021-2027: de strijd tegen oligarchische structuren, de bescherming van EU-fondsen tegen fraude en belangenconflicten (2020/2126(INI))

(2022/C 361/02)

Het Europees Parlement,

— gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (1) (“MFK-verordening”),

— gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (2) (“RRF-verordening”),

— gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (3) (“het Financieel Reglement”),

— gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (4) (“de conditionaliteitsverordening”),

— gezien Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2017 betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (5) (“de PIF-richtlijn”),

— gezien Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad van 12 oktober 2017 betreffende nauwere samenwerking bij de instelling van het Europees Openbaar Ministerie (het EOM) (6) (“de EOM-verordening”),

— gezien het verslag van de Commissie van 20 september 2021, getiteld “32e jaarverslag over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie — Fraudebestrijding — 2020” (COM(2021)0578),

— gezien het “Verslag over de rechtsstaat 2021 — De situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” van de Commissie van 20 juli 2021 (COM(2021)0700),

— gezien de mededeling van de Commissie van 7 april 2021, getiteld “Richtsnoeren voor het vermijden van en omgaan met belangenconflicten overeenkomstig het Financieel Reglement” (richtsnoeren inzake belangenconflicten) (C(2021)2119),

— gezien Speciaal verslag nr. 06/2019 van de Europese Rekenkamer van 16 mei 2019, getiteld “De aanpak van fraude bij EU-cohesie-uitgaven: de beheersautoriteiten moeten de opsporing, reactie en coördinatie versterken”,

— gezien het jaarverslag 2020 van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF),

— gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (7),

— gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over het meerjarig financieel kader 2021-2027, het Interinstitutioneel Akkoord, het herstelinstrument voor de Europese Unie en de verordening inzake de rechtsstaat (8),

— gezien het advies van de advocaat-generaal van 2 december 2021 betreffende zaak C-156/21, Hongarije/Parlement en Raad en betreffende zaak C-157/21, Polen/Parlement en Raad (9),

— gezien zijn resoluties van 13 december 2018 over belangenconflicten en de bescherming van de EU-begroting in de Tsjechische Republiek (10), van 19 juni 2020 over de heropening van het onderzoek tegen de premier van de Tsjechische Republiek inzake het misbruik van EU-middelen en potentiële belangenconflicten (11) en van 10 juni 2021 over het belangenconflict van de premier van de Tsjechische Republiek (12),

— gezien zijn resoluties van 8 oktober 2020 over de rechtsstaat en de grondrechten in Bulgarije (13), van 29 april 2021 over de moord op Daphne Caruana Galizia en de rechtsstaat in Malta (14), van 8 juli 2021 over de schending van het EU-recht en van de rechten van lhbtiq-burgers in Hongarije als gevolg van de door het Hongaarse parlement aangenomen wetswijzigingen (15) en van 21 oktober 2021 over de crisis van de rechtsstaat in Polen en de voorrang van het EU-recht (16),

— gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de toepassing van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092, het conditionaliteitsmechanisme voor de rechtsstaat (17),

— gezien zijn resolutie van 10 juni 2021 over de situatie van de rechtsstaat in de Europese Unie en de toepassing van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 inzake conditionaliteit (18),

— gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over de Pandora Papers: gevolgen voor de inspanningen ter bestrijding van witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking (19),

— gezien zijn vorige besluiten en resoluties over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de jaren 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 en 2019,

— gezien de door de Commissie begrotingscontrole aangevraagde studie van 20 mei 2021, getiteld “The Largest 50 Beneficiaries in each EU Member State of CAP and Cohesion Funds”,

— gezien artikel 54 van zijn Reglement,

— gezien het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling,

— gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole (A9-0039/2022),

A. overwegende dat de begrotingsautoriteiten hun goedkeuring hebben gehecht aan het MFK-pakket 2021-2027, dat samen met het herstelinstrument NextGenerationEU goed is voor het niet eerder vertoonde totaalbedrag van 1,8 biljoen EUR aan financiering ter ondersteuning van het herstel na de COVID-19-pandemie en van de langetermijnprioriteiten van de EU op verschillende beleidsterreinen;

B. overwegende dat de uitvoering van deze fondsen nauwgezet aan de hand van de beginselen van goed financieel beheer moet plaatsvinden en de jure onderworpen is aan volledig en onbeperkt toezicht op EU-niveau, zo ook door het Parlement; overwegende dat het feitelijke vermogen van de EU-instellingen om EU-middelen te controleren helaas nogal beperkt is zonder de doeltreffende en zinvolle medewerking van de nationale autoriteiten;

C. overwegende dat de bescherming van de financiële belangen van de EU een essentieel element vormt van de beleidsagenda van de EU om de transparantie, de democratische verantwoordingsplicht en het vermogen om tegemoet te komen aan de behoeften van de burgers te versterken, het publieke vertrouwen te vergroten en te garanderen dat belastinggeld correct wordt besteed; overwegende dat de uitvoering van het begrotingspakket van het MFK 2021-2027 in overeenstemming moet zijn met de algemene beginselen die zijn verankerd in de Verdragen, in het bijzonder de Europese waarden die zijn vastgelegd in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), in de conditionaliteitsverordening en het beginsel van goed financieel beheer dat is vastgelegd in artikel 310 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en in het Financieel Reglement; overwegende dat er een verband bestaat tussen de eerbiediging van deze waarden en beginselen en de efficiënte uitvoering van de EU-begroting;

D. overwegende dat verschillende mediakanalen in heel Europa hun lezers regelmatig voorzien van berichten over schandalen in verband met fraude, belangenconflicten, corruptie en andere illegale activiteiten die de financiële belangen van de EU schaden en waarbij hoge politieke vertegenwoordigers uit de EU-lidstaten betrokken zijn, alsook gevallen van douanefraude en -misdrijven, die een grensoverschrijdend of digitaal karakter hebben en in sommige gevallen zelfs de structuren overnemen van of gesteund worden door criminele organisaties; overwegende dat deze schandalen het vertrouwen van de Europese burgers in de EU en haar instellingen ondermijnen;

E. overwegende dat de op 3 oktober 2021 door het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten gepubliceerde Pandora Papers het laatste grote gegevenslek onthulden, waarbij informatie over meer dan 330 politici en ambtenaren uit bijna honderd landen aan het licht werd gebracht, onder wie 35 huidige of voormalige staatshoofden en regeringsleiders die betrokken waren bij bedrijfsgeheimen en offshore belastingontduiking en -ontwijking; overwegende dat dit schandaal volgt op andere, soortgelijke gevallen, maar dat er desondanks niet doeltreffend is opgetreden;

F. overwegende dat OLAF in zijn jaarverslag van 2020 belangenconflicten en heimelijke afspraken tussen begunstigden en contractanten aanmerkte als de voornaamste trends in frauduleuze activiteiten, met name op het gebied van overheidsopdrachten; overwegende dat de zaken van OLAF vaak betrekking hebben op fraude of corruptie bij grensoverschrijdende openbare aanbestedingsprocedures waarbij EU-financiering in het spel is;

G. overwegende dat het Parlement de Commissie er in tal van resoluties toe heeft opgeroepen snel in actie te komen om een einde te maken aan het alarmerende misbruik van EU-middelen door politiek prominente rijke personen, elites en grote conglomeraten;

Oligarchische structuren

1. merkt op dat de term “oligarchie” in de huidige samenleving verwijst naar elke kleine, hechte klasse of groep die in de positie verkeert om beslissingen te nemen of anderen aan te sturen in een al dan niet politieke context of om in het eigen belang de dienst uit te maken in een politieke gemeenschap, zonder inachtneming van de beginselen van de rechtsstaat en andere democratische regels en waarbij soms ook de grondbeginselen daarvan worden geschonden; merkt op dat politieke elites in een oligarchie overheidsmiddelen uit de EU- of nationale begrotingen misbruiken om hun eigen particuliere belangen te dienen, en dat zij vaak een beroep doen op zakenlieden die namens hen optreden binnen een stelsel waarin de identiteit van de werkelijke begunstigden en uiteindelijke begunstigden doorgaans geheim wordt gehouden; merkt op dat de extreme concentratie van politieke en financiële elites tot gijzeling van de staat kan leiden;

2. merkt voorts op dat met de term “oligarchie” in de huidige politieke context van de EU wordt verwezen naar de invloed van de rijken en machtigen in politiek en bestuur en van economische, financiële en industriële actoren die hun invloed kunnen aanwenden om bij voorkeur enkelingen te bevoordelen ten koste van de massa; onderstreept dat leden van nationale regeringen en andere politieke ambtsdragers in sommige lidstaten deel uitmaken van de oligarchie en actief hebben getracht EU-fondsen te gebruiken om er zelf financieel beter van te worden;

3. merkt met grote bezorgdheid op dat de aanwezigheid van deze oligarchische groepen, die er niet voor terugdeinzen om overheidsinstrumenten in te zetten, criminele praktijken te hanteren of criminele groeperingen te steunen, de afgelopen jaren dominanter is geworden dan ooit tevoren; stelt met grote bezorgdheid vast dat politiek verbonden netwerken van oligarchen nationale mediamarkten kunnen veroveren en zich kunnen bemoeien met het functioneren van de democratische openbare ruimten;

4. vindt het zorgwekkend dat oligarchische stelsels vaak hand in hand gaan met grootschalige corruptie, een stevige greep op de media en een rechtsstelsel dat niet onafhankelijk is van de oligarchen zelf; wijst erop dat oligarchische groeperingen, om zichzelf te beschermen, proberen de media en de rechterlijke macht in handen te krijgen om te voorkomen dat de media aandacht besteden aan eventuele criminele activiteiten en de vervolging daarvan;

5. herinnert aan het standpunt van het Parlement dat corruptie niet alleen de financiële belangen van de Unie ernstig schaadt, maar ook een bedreiging vormt voor de democratie, de grondrechten en de rechtsstaat; maakt zich zorgen over de schadelijke gevolgen van corruptie voor het vertrouwen van burgers in de instellingen;

6. is van mening dat sterke en doeltreffende beleidsmaatregelen en instanties voor de bestrijding van corruptie, evenals controlesystemen en een onafhankelijke rechterlijke macht, het waarborgen van de doeltreffende werking van de rechtsstaat, het bevorderen van de concurrentie, het vergroten van de transparantie en het garanderen van een doeltreffende uitvoering van de regels inzake overheidsopdrachten en vrije toegang tot de markten van fundamenteel belang zijn om te voorkomen dat oligarchen de macht grijpen in de economie en op financiële markten en zo hun eigen positie nog verder versterken; hamert erop dat de EU transparantie moet bevorderen bij de besteding van EU- en nationale middelen en wel door op efficiëntere wijze gegevens te verzamelen en de regels daarover aan te scherpen, met name waar het eindbegunstigden en uiteindelijke begunstigden betreft, en de correcte uitvoering van dergelijke regels nauwlettend moet monitoren en handhaven; verzoekt de Commissie in dit kader haar inspanningen op te voeren en haar samenwerking met de lidstaten op dit vlak te versterken;

Fraude en belangenconflicten in het huidige rechtskader

7. herinnert eraan dat de EU-medewetgevers, teneinde de fraudebestrijding via het strafrecht te versterken, in de PIF-richtlijn overeenstemming hebben bereikt over een definitie van “fraude” (en andere strafbare feiten, zoals wederrechtelijke toe-eigening, corruptie en witwassen van geld) die de financiële belangen van de EU schaden ( 20 )

8. benadrukt dat in artikel 61 van het Financieel Reglement een nieuwe definitie van “belangenconflict” is opgenomen, op grond waarvan eenieder die bij de uitvoering van de begroting betrokken is, met inbegrip van nationale autoriteiten op alle niveaus, geen handelingen mag verrichten waarbij de eigen belangen in conflict kunnen komen met die van de EU, en dat deze definitie uitdrukkelijk is uitgebreid tot de uitvoering van de EU-middelen onder gedeeld beheer en verruimd tot “elk ander direct of indirect persoonlijk belang”, waardoor de definitie een veel breder scala aan gevallen bestrijkt;

9. is ingenomen met de publicatie van de richtsnoeren inzake belangenconflicten van de Commissie, die tot doel hebben het bewustzijn te vergroten en de uniforme interpretatie en toepassing van de regels ter voorkoming van belangenconflicten tussen de lidstaten te bevorderen; betreurt het dat zich in sommige lidstaten nog altijd belangenconflicten voordoen waarbij vooraanstaande politici betrokken zijn; spoort de Commissie aan de bepalingen inzake belangenconflicten uit hoofde van artikel 61 van het Financieel Reglement verder aan te scherpen in het kader van de op stapel staande herziening ervan, met name met betrekking tot de voorbereiding van de begroting, en wel om nauwkeuriger te kunnen bepalen welke categorieën overheidsfunctionarissen de financiële stromen uit de EU-begroting kunnen beïnvloeden en dergelijke conflicten kunnen voorkomen;

10. verzoekt de Commissie niettemin artikel 167, lid 1, punt c), van het Financieel Reglement te wijzigen om de term “conflicterende belangen op beroepsvlak” explicieter te definiëren, en daarmee een uniforme interpretatie in alle lidstaten te waarborgen en de EU-instellingen in staat te stellen passende maatregelen te nemen wanneer inschrijvers financiële belangen hebben bij beleidsgerelateerde dienstverleningscontracten;

11. merkt op dat behalve in het Financieel Reglement ook in de richtlijnen inzake overheidsopdrachten soortgelijke definities van belangenconflicten zijn opgenomen, en dat ook de sectorale wetgeving verwijzingen bevat naar de verplichting om belangenconflicten te vermijden;

12. benadrukt dat volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie “belangenverstrengeling […] als zodanig en objectief een ernstige dysfunctie [is], zonder dat voor de kwalificatie ervan rekening moet worden gehouden met de bedoelingen van de betrokkenen en met hun goede of kwade trouw” ( 21 )

13. wijst erop dat belangenconflicten zich niet alleen voordoen in verband met corruptie, fraude en crimineel gedrag, aangezien dergelijke conflicten ook betrekking kunnen hebben op lobbyactiviteiten en draaideurconstructies; wijst er niettemin op dat de opsporing en openbaarmaking van belangenconflicten van het allergrootste belang is om mogelijke risico’s van misbruik, vooringenomenheid, fraude en corruptie bij het fondsbeheer vast te stellen alsmede om reputatieschade, achterdocht en wantrouwen bij de Europese burgers te voorkomen — hetgeen bijdraagt aan het gevoel dat het ontbreekt aan transparantie;

14. herhaalt dat de burgers van elke lidstaat moeten kunnen vertrouwen op de integriteit van het beheer van de begroting van de EU-fondsen in alle lidstaten en dat er dan ook geen uiteenlopende normen voor de bescherming tegen belangenconflicten en fraude mogen worden gehanteerd;

15. herhaalt evenwel dat zelfs het beste rechtskader niet opweegt tegen een ontoereikend uitvoeringsmechanisme; dringt daarom aan op de verbetering van de capaciteiten en doeltreffende beheers- en controlesystemen bij de EU-organen en in de lidstaten als cruciale voorwaarde voor het monitoren en onderzoeken van belangenconflicten en het waarborgen en veiligstellen van de legale en regelmatige besteding van EU-middelen;

16. herhaalt dat het verschijnsel van oligarchische structuren in de EU de afgelopen jaren ongekende vormen heeft aangenomen en dat er momenteel tegen twee lidstaten procedures lopen uit hoofde van artikel 7 VEU en de conditionaliteitsverordening, hetgeen wijst op structurele tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat en op grootschalige corruptie; is tegen deze achtergrond van mening dat er een breder debat moet plaatsvinden over de toekomst van gedeeld beheer nu nog steeds niet alle nationale autoriteiten als betrouwbare partners op het gebied van goed financieel beheer van EU-middelen kunnen worden beschouwd;

Voornaamste uitdagingen met betrekking tot cohesie en landbouw

17. benadrukt in verband met het cohesiebeleid en het EU-instrument voor de versterking van de economische, sociale en territoriale cohesie, dat goed is voor een groot deel van de EU-begroting, dat de frauduleuze onregelmatigheden die het vaakst zijn ontdekt bij projecten die gefinancierd zijn uit de Europese structuur- en investeringsfondsen tijdens de programmeringsperiode 2014-2020, betrekking hebben op te hoge prijzen, onjuiste, ontbrekende en valse of vervalste bewijsstukken, inbreuk op contractbepalingen, openbare aanbestedingsprocedures met één bieder, niet-subsidiabiliteit en inbreuk op de regels inzake overheidsopdrachten, alsmede schendingen met betrekking tot ethiek en integriteit, waaronder belangenconflicten en corruptie;

18. merkt op dat er gevestigde gemeenschappelijke praktijken bestaan die wijzen op mogelijk misbruik van middelen uit het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), zoals de vervalsing van documenten en het scheppen van kunstmatige voorwaarden, bijvoorbeeld het opsplitsen van landbouwbedrijven om het EU-maximum voor landbouwbetalingen te omzeilen en het indienen van steunaanvragen via verschillende verbonden ondernemingen, of na de onvolledige uitvoering van acties;

19. wijst erop dat belangenconflicten en draaideurconstructies in verschillende landen tot ernstige problemen leiden; benadrukt dat er in het kader van marktmaatregelen diverse belangenconflicten met een hoge financiële waarde zijn geregistreerd, in combinatie met andere inbreuken op het gebied van afzetbevordering, en dat die gevallen worden onderzocht door OLAF;

20. merkt op dat een studie over de uitvoering van GLB-fondsen ( 22 ) heeft uitgewezen dat de uitbetaling van EU-landbouwmiddelen in ten minste vijf lidstaten ( 23 ) zeer problematisch is en dat er een duidelijke ongelijkheid bestaat tussen de toewijzing van middelen aan grote en kleine landbouwers, waarbij grote landbouwbedrijven, waarvan de begunstigden soms nauwe banden hebben met de regerende politieke partijen in hun land of zelf lid zijn van die partijen, stelselmatig worden bevoordeeld; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan dat zij hun maatregelen tegen landroof, onregelmatige aanbestedingen en andere toewijzingsprocedures en misbruik van EU-geld onmiddellijk intensiveren, vooral als daarbij nationale regeringen en autoriteiten betrokken zijn;

21. wijst met bezorgdheid op het structurele misbruik van middelen uit het begrotingsonderdeel van het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) voor de bouw van als pensions vermomde privévilla’s voor politieke beleidsmakers, iets wat in verschillende lidstaten is voorgekomen; verzoekt de Commissie doortastend op te treden teneinde het structurele misbruik van dit begrotingsonderdeel in de toekomst te voorkomen, in voorkomend geval onder meer door de voorwaarden voor de uitbetaling van Elfpo-middelen te wijzigen;

22. stelt vast dat Viktor Orbán in Hongarije volgens verschillende overzichten, enquêtes en onderzoeksartikelen via landbouwsubsidies bezig is met het centraliseren en herverdelen van welvaart onder zijn kring van vertrouwelingen; benadrukt dat Hongarije in de periode 2015-2019 van alle lidstaten het vaakst onderwerp was van OLAF-onderzoeken die met een financiële aanbeveling werden afgesloten;

23. betreurt de scheve verdeling van EU-fondsen, met name GLB-middelen waarbij 0,5 % van alle begunstigden in 2020 meer dan 100 000 EUR heeft ontvangen, ofwel 16,6 % van de totale enveloppe voor rechtstreekse betalingen, terwijl 75 % van de begunstigden minder dan 5 000 EUR heeft ontvangen, ofwel 15 % van de totale enveloppe voor rechtstreekse betalingen ( 24 )

24. wijst erop dat de EU weliswaar een bepaald niveau van transparantie vereist, maar dat de uitvoering van transparantieregels vaak wordt belemmerd, wat wil zeggen dat de publieke toegang tot gegevens over de toekenning van subsidies zeer problematisch is in de EU;

25. merkt op dat het beheer van EU-middelen in Tsjechië de afgelopen jaren als mogelijk punt van zorg is aangemerkt; herinnert eraan dat in Tsjechië bijna 75 % van de landbouwmiddelen in de periode 2016-2018 naar grote landbouwbedrijven is gegaan; uit zijn zorgen over het feit dat in de audit van de Commissie is bevestigd dat Andrej Babiš als premier invloed heeft uitgeoefend op de toewijzing van EU-subsidies aan Agrofert, een agrochemisch conglomeraat dat hijzelf heeft opgericht; onderstreept dat Babiš de uiteindelijke begunstigde van Agrofert is en er dan ook duidelijk sprake is van een belangenconflict;

26. betreurt het dat de huidige situatie waarin één persoon ongelimiteerde bedragen uit middelen onder gedeeld beheer kan ontvangen de totstandbrenging van oligarchische structuren, nepotisme en corruptie in een aantal lidstaten in de hand werkt; herhaalt zijn standpunt dat het aan banden leggen van het totale bedrag dat één persoon uit EU-middelen onder gedeeld beheer kan ontvangen de macht van oligarchische structuren zou beperken;

27. verzoekt de Commissie in haar voorstel voor de herziening van het Financieel Reglement een amendement op artikel 63, lid 8, op te nemen, en voegt daaraan toe dat de Commissie erop toe moet zien dat betalingen uit de Uniebegroting die binnen één boekjaar aan één enkele begunstigde of uiteindelijke begunstigde worden gedaan de limieten uit hoofde van de geldende sectorspecifieke regels niet overschrijden, en in ieder geval het jaarlijkse geaggregeerde totaalbedrag per natuurlijke persoon niet overschrijden; verzoekt de Commissie specifieke voorstellen op te nemen met betrekking tot dit jaarlijkse geaggregeerde totaalbedrag per natuurlijke persoon; is van mening dat voor het GLB jaarlijkse totaalbedragen per natuurlijke persoon van 500 000 EUR voor betalingen in het kader van de eerste pijler en van 1 000 000 EUR voor betalingen in het kader van de tweede pijler, afdoende zijn;

28. wijst erop dat Roemenië er, volgens bijlage I bij de jaarverslagen over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie (PIF-verslagen) voor 2018 en 2019, in geslaagd is om door actieve fraudebestrijding verreweg het grootste aantal frauduleuze onregelmatigheden van alle lidstaten voor de respectieve jaren te ontdekken en te melden;

29. herinnert eraan dat 2020 een jaar van niet eerder vertoonde omstandigheden was als gevolg van de COVID-19-uitbraak; stelt dat de pandemie wat betreft de bescherming van financiële belangen tot nieuwe risico’s heeft geleid, zowel aan de ontvangst- als de uitgavenzijde;

30. onderstreept dat deze risico’s niet alleen in 2020 bestonden, maar nog een aantal jaar zullen aanhouden; verzoekt de lidstaten en de Commissie hun inspanningen en samenwerking op dit gebied op te voeren;

Andere punten van zorg

31. stelt met grote bezorgdheid vast dat volgens het scorebord van de interne markt het aandeel gegunde opdrachten met slechts één bieder in Tsjechië en Polen circa 50 % bedroeg in 2018 en 2019, 40 % in Hongarije en Griekenland in 2019, en 38 % in Portugal; is evenzeer bezorgd over het aandeel van de aanbestedingsprocedures waarover met een bedrijf is onderhandeld zonder dat er een aanbesteding is uitgeschreven, te weten 40 % in Cyprus in 2016, met een lichte verbetering naar 25 % in 2018 en 2019, en 29 % in Bulgarije in 2019; vindt het zorgelijk dat het aandeel van na een aanbesteding gegunde opdrachten waarvan de benaming en de voorwaarden niet duidelijk waren, in 2019 in het Verenigd Koninkrijk 65 % bedroeg, in Litouwen 59 %, in Roemenië 44 % en in Portugal 41 %;

32. onderstreept de toenemende betrokkenheid van de georganiseerde misdaad, zo ook van maffia-achtige groeperingen, bij grensoverschrijdende activiteiten en sectoren die van invloed zijn op de financiële belangen van de EU; betreurt het dat veel lidstaten geen specifieke wetgeving hebben voor het bestrijden van maffia-achtige georganiseerde misdaad, en verzoekt de Commissie deze verschillen tussen de lidstaten aan de orde te stellen en nieuwe harmoniseringsmaatregelen in overweging te nemen;

33. benadrukt dat deze cijfers aantonen dat er in verschillende lidstaten nog altijd ernstige tekortkomingen op het gebied van overheidsopdrachten bestaan; vreest dat ondeugdelijke inschrijvingen ondoorzichtige structuren en nepotisme bij de gunning van opdrachten in de hand kunnen werken;

34. herhaalt zijn bezorgdheid over het feit dat bij de preventieve systeemaudits van de Commissie ernstige tekortkomingen zijn geconstateerd bij de Hongaarse autoriteit die verantwoordelijk is voor het toezicht op overheidsopdrachten, wat ertoe heeft geleid dat Hongarije een forfaitaire correctie van 10 % op alle contracten voor EU-middelen moest betalen in de periode 2014-2020 ( 25 ) , ten belope van ongeveer 1,2 miljard EUR, boven op de 1,5 miljard EUR aan financiële correcties die in de periode 2007-2013 zijn opgelegd; benadrukt dat dit blijk geeft van ernstige structurele tekortkomingen bij de werking van overheidsopdrachten in Hongarije;

35. spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over de onderzoeken van OLAF en de audits van de Commissie waarbij ernstige tekortkomingen bij het Slowaakse kadaster aan het licht zijn gekomen naar aanleiding van berichten over landroof en fraude; wijst erop dat de Slowaakse autoriteiten alleen in het geval van een dubbele vordering controleren of een aanvrager de grond waarop zij aanspraak maken op rechtmatige wijze in eigendom heeft; is van mening dat dergelijke controles in alle lidstaten en voor alle betalingsaanvragen in digitale en geautomatiseerde vorm moeten plaatsvinden teneinde landroof door criminele en oligarchische structuren te ontmoedigen;

36. benadrukt dat er in Malta en Cyprus sprake is van een aanzienlijke concentratie van middelen die in handen zijn van een klein aantal ontvangers; vindt het zorgwekkend dat de audits van de Commissie belangrijke tekortkomingen aan het licht hebben gebracht met betrekking tot de beheers- en controlesystemen van beide landen; onderstreept dat zwakke beheers- en controlesystemen niet voorzien in een passende bescherming van EU-middelen tegen belangenconflicten en misbruik door oligarchische structuren;

Beschikbare rechtsmiddelen en preventie bij de huidige stand van zaken

37. spreekt zijn waardering uit voor de langdurige intensieve onderzoeksinspanningen van OLAF die tal van politiek gevoelige en ingewikkelde zaken omhelzen; betreurt het dat het percentage tenlasteleggingen na aanbevelingen van OLAF aan de lidstaten is gedaald van 53 % in de periode 2007-2014 tot 37 % in de periode 2016-2020; merkt daarnaast op dat de mate waarin de voor terugvordering aanbevolen financiële bedragen daadwerkelijk worden teruggevorderd de afgelopen jaren niet is geëvalueerd en dat de meest recente evaluatie, die betrekking heeft op de jaren 2009-2016, een terugvorderingspercentage van 21 % laat zien; verzoekt OLAF en de Commissie een onderzoek in te stellen naar de onderliggende redenen voor dit lage percentage; herhaalt de oproep aan OLAF om zijn inspanningen en waakzaamheid op te voeren, vooral in bepaalde lidstaten waar deze gevallen zich voordoen, en regelmatig opvolging te geven aan zijn aanbevelingen en de maatregelen die de lidstaten nemen, en deze informatie op te nemen in zijn jaarverslagen; verzoekt de autoriteiten in de lidstaten hun uiterste best te doen om het percentage tenlasteleggingen te verhogen en nauw samen te werken met de EU-instellingen en -organen om erop toe te zien dat door de georganiseerde misdaad en oligarchen onrechtmatig gebruikte middelen worden teruggevorderd;

38. beklemtoont de sleutelrol en de toegevoegde waarde van het onlangs opgerichte Europees Openbaar Ministerie (EOM) bij de bescherming van de financiële belangen van de EU; betreurt het ten zeerste dat vijf lidstaten nog altijd geen zitting hebben in het EOM; spoort deze lidstaten aan zich bij het EOM te voegen; waardeert de inspanningen die het EOM levert om onder zeer moeilijke omstandigheden met zijn werkzaamheden te beginnen; benadrukt dat de juiste omzetting van de PIF-richtlijn noodzakelijk is om het EOM in staat te stellen doeltreffende onderzoeken en vervolgingen uit te voeren; herinnert eraan dat in het verslag van de Commissie over de omzetting van de PIF-richtlijn is geconcludeerd dat alle lidstaten de richtlijn weliswaar hebben omgezet, maar dat er aanvullende maatregelen moeten worden genomen om openstaande vraagstukken op het gebied van naleving aan te pakken, die grotendeels betrekking hebben op de definitie van strafbare feiten en de aansprakelijkheid van en sancties voor natuurlijke en rechtspersonen; onderstreept dat samenwerking tussen het EOM en de lidstaten ook van cruciaal belang is om het EOM zo doeltreffend mogelijk te laten functioneren bij de beoordeling van de goede werking van de beheers- en controlesystemen met het oog op auditregelingen;

39. stelt met genoegen vast dat onlangs is bepaald dat een aantal zaken waarop bovengenoemd verslag van de Commissie betrekking heeft onder de bevoegdheid van het EOM vallen;

40. prijst het uiterst waardevolle werk dat OLAF, het EOM en Europol verrichten bij de bestrijding van financiële misdrijven, zoals corruptie, fraude, witwassen en belastingontduiking, en benadrukt dat deze instellingen kampen met een chronisch personeelstekort en een gebrek aan financiële middelen omdat de Raad, als een van de begrotingsautoriteiten, weigert om in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure akkoord te gaan met de toewijzing van toereikende personele en financiële middelen; is ingenomen met de verhoging van de begroting van het EOM met 3,8 miljoen EUR in de jaarlijkse begrotingsprocedure voor het jaar 2022, en herinnert eraan dat elke euro die wordt besteed aan monitoring en onderzoek weer in de EU-begroting terechtkomt; dringt er dan ook bij de Raad op aan zijn standpunt te herzien en het mogelijk te maken de financiering voor personele middelen voor deze agentschappen en bureaus op te schroeven, zodat zij op passende en doeltreffende wijze uitvoering kunnen geven aan hun belangrijke opdracht; verzoekt de Commissie de begrotingsautoriteiten voortdurend ondersteunende ontwerpbegrotingen voor te leggen; is verheugd over de gezamenlijke inspanningen van OLAF en Europol om de risico’s en de kwetsbaarheden van de herstel- en veerkrachtfaciliteit te beoordelen; verzoekt de lidstaten nauw met elkaar en met de EU-organen samen te werken, zodat er kan worden opgetreden tegen fraude waarbij meerdere landen betrokken zijn;

41. herinnert eraan dat de Commissie over tal van instrumenten beschikt om de financiële belangen van de Unie te beschermen, met inbegrip van de verordening gemeenschappelijke bepalingen, het Financieel Reglement en de conditionaliteitsverordening; benadrukt dat de Commissie in voorkomend geval volledig en onmiddellijk gebruik moet maken van alle instrumenten waarover zij uit hoofde van de financiële wetgeving van de EU en de toepasselijke sectorspecifieke en financiële voorschriften beschikt om de EU-begroting doeltreffend te beschermen, waaronder uitstel van betalingstermijnen, opschorting van betalingen, financiële correcties of uitsluiting van uitgaven met EU-financiering, inbreukprocedures krachtens artikel 258 VWEU, controles en audits, het afdwingen van naleving van artikel 61 van het Financieel Reglement, of in naar behoren gemotiveerde gevallen de toepassing van artikel 7 VEU wanneer de fundamentele waarden van de EU in gevaar zijn in de lidstaten, zoals onlangs is gebeurd in de zaken met betrekking tot Polen en Hongarije;

42. betreurt het dat momenteel beschikbare IT-instrumenten die in hoge mate bijdragen tot doeltreffende datamining en de opsporing van fraude en corruptie — Arachne en EDES — slechts door een klein percentage van de lidstaten worden gebruikt, en spoort het gebruik van opkomende technologieën aan om fraude en belangenconflicten te voorkomen; dringt erop aan het gebruik van het systeem voor vroegtijdige opsporing en uitsluiting (EDES) verplicht te stellen onder gedeeld beheer, en een transparante, EU-brede zwarte lijst op te stellen; wijst er verder op dat er in het EDES geen onderscheid wordt gemaakt tussen dochterondernemingen van grote vennootschappen; dringt er verder op aan de lidstaten te verplichten het Arachne-instrument te gebruiken voor datamining en -verrijking, teneinde meer openheid van zaken te geven over de begunstigden van GLB-middelen en Europese structuur- en investeringsfondsen, en de problematische marktdeelnemers en de particulieren of natuurlijke personen die met hen in verband staan doeltreffend en efficiënt in kaart te brengen en frauduleuze transacties beter te voorkomen en op te sporen; onderkent dat de eerste aanpassingen van Arachne al uiterlijk aan het eind van het tweede kwartaal van 2022 moeten worden doorgevoerd; benadrukt dat de interoperabiliteit en harmonisatie van Arachne, EDES, institutionele en nationale databanken van cruciaal belang zijn voor een doeltreffende informatie-uitwisseling met het oog op het voorkomen en opsporen van fraude ten nadele van de EU-begroting; is van mening dat de Europese onderzoeksinstanties volledige toegang tot Arachne moeten hebben;

43. spoort de lidstaten ertoe aan de interoperabiliteit tussen grondbezitsystemen, het landbouwpercelenidentificatiesysteem, de identificatie van dieren en de vergelijkbaarheid van het geïntegreerde beheers- en controlesysteem (GBCS) te ondersteunen, om transparantie over uiteindelijk begunstigden en verborgen moedermaatschappijen met dochterondernemingen in verschillende lidstaten te bewerkstelligen, teneinde het verificatieproces te vergemakkelijken en te verbeteren;

44. herinnert eraan dat gegevens om bedrijven en hun uiteindelijke begunstigden in kaart te brengen vaak niet gemakkelijk toegankelijk zijn en soms zelfs helemaal niet beschikbaar zijn, aangezien er 292 rapportagesystemen zijn voor het openbaar maken van informatie over de begunstigden van GLB-financiering en financiering in het kader van het cohesiebeleid, en dat de bestaande informatie daarom momenteel versnipperd is over honderden regionale, nationale en interregionale rapportagesystemen, die alleen basisinformatie over de directe begunstigden verstrekken; stelt vast dat het daardoor moeilijk is om gegevens te verzamelen, te verwerken en openbaar te maken met betrekking tot de uiteindelijke begunstigden en de eindbegunstigden van gedeeld beheer en landbouwfondsen, en uiteindelijk om een volledig overzicht te krijgen van deze gegevens en de bedragen aan EU-middelen die deze begunstigden ontvangen, alsook om patronen van fraude en corruptie op te sporen en misbruik van EU-middelen naar behoren te onderzoeken;

45. acht het van essentieel belang dat de gegevensverzameling wordt gestandaardiseerd en benadrukt dat de bestaande rapportagesystemen moeten worden geconsolideerd en geharmoniseerd in een gemeenschappelijke database op EU-niveau; herhaalt zijn dringende verzoek aan de Commissie om een gestandaardiseerd EU-breed en interoperabel, digitaal rapportage- en toezichtsysteem op te zetten, dat Arachne omvat maar daar niet toe beperkt is, en om de opleidingen voor controle-instanties en derdebetalenden ter plaatse te verbeteren; benadrukt dat dit systeem informatie omtrent de eindbegunstigden en uiteindelijke begunstigden moet bevatten en het mogelijk moet maken alle afzonderlijke bedragen betreffende dezelfde begunstigde of uiteindelijke begunstigde te aggregeren tot een totaalbedrag van alle in het kader van de middelen onder gedeeld beheer ontvangen subsidies;

46. merkt op dat de verplichting om de uiteindelijke begunstigde te identificeren ten minste van toepassing moet zijn wanneer een natuurlijke of rechtspersoon meer dan 15 % van het desbetreffende bedrijf bezit; benadrukt dat bedrijfsaandelen die aan familieleden toebehoren, moeten worden samengevoegd en moeten worden geteld als het bezit van één eigenaar;

47. meent dat geen van de bovengenoemde rechtsmiddelen het gebruik van het in de conditionaliteitsverordening omschreven “conditionaliteitsmechanisme inzake de rechtsstaat” belet in gevallen waarin de Commissie van mening is dat andere instrumenten niet doeltreffend genoeg zijn om de EU-begroting te beschermen; benadrukt bovendien dat de conditionaliteitsverordening rechtstreeks en gelijkelijk op alle lidstaten van toepassing is — in tegenstelling tot de EOM-verordening, die niet van kracht is in vijf lidstaten;

48. betreurt het dat de Commissie sinds 1 januari 2021 — de dag waarop de conditionaliteitsverordening in werking is getreden — niet in staat is gebleken passende maatregelen te nemen om die verordening toe te passen; herhaalt het standpunt van het Parlement dat de conditionaliteitsverordening zonder uitzondering vanaf 1 januari 2021 moet worden toegepast; stelt vast dat de Commissie de dialoog is aangegaan met Hongarije en Polen door medio november 2021 brieven te versturen; betreurt het dat de Commissie het Parlement de toegang tot deze brieven ontzegt en het Parlement zodoende dwingt te vertrouwen op berichten in de media om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen; is niettemin van mening dat de informele brieven die zijn gestuurd ontoereikend zijn voor de toepassing van de verordening, en dringt er daarom op aan dat de Commissie onmiddellijk en zonder onderscheid met de toepassing van de verordening begint;

49. is ingenomen met de recente aankondiging van het directoraat-generaal Regionaal Beleid en Stadsontwikkeling van de Commissie dat de soliditeit van de controlemechanismen in vijf lidstaten volgend jaar grondig ter plaatse zal worden gecontroleerd om belangenconflicten te voorkomen ( 26 )

50. benadrukt hoe belangrijk de rol van onderzoeksjournalisten is bij de bestrijding van corruptie, fraude en illegale activiteiten die negatieve gevolgen hebben voor de EU-begroting; herhaalt in dit verband dat onderzoeksjournalisten moeten worden beschermd tegen strategische rechtszaken ter ontmoediging van publieksparticipatie (SLAPP’s), alsook tegen pogingen hen het zwijgen op te leggen, en tegen intimidatie en bedreigingen van hun leven; benadrukt dat het van belang is klokkenluiden aan te moedigen en tegelijkertijd te zorgen voor juridische waarborgen uit hoofde van het EU-recht;

51. vindt het in dit verband uiterst zorgelijk dat de voormalige Tsjechische premier Andrej Babiš in de Pandora Papers wordt genoemd in verband met de aankoop van onroerend goed in Frankrijk door middel van offshore-financiering, terwijl hij tegelijkertijd deelnam aan de besluitvorming in de Europese Raad over onderwerpen zoals het meerjarig financieel kader en antiwitwaswetgeving;

52. verzoekt de Commissie aan te dringen op een strikte en nauwgezette uitvoering van de toepasselijke regels, alle beschikbare bronnen te gebruiken en efficiënte beheers- en controlesystemen te hanteren ter bestrijding van de risico’s van corruptie, fraude en belangenconflicten, en beter toe te zien op de situatie van de betaalorganen voor de landbouw en op hun formele en informele onafhankelijkheid; is van mening dat inhoudelijke audits en controles, zowel op nationaal als Europees niveau, essentiële voorwaarden zijn om de EU-middelen te beschermen; betreurt de ontoereikende vooruitgang voor wat betreft de bestrijding van oligarchische structuren in het nieuwe GLB, zoals de beperkte informatie- en transparantievereisten met betrekking tot eindbegunstigden en uiteindelijke begunstigden en het behoud van het vrijwillige karakter van maximale bedragen waardoor een eerlijkere verdeling van landbouwmiddelen wordt verhinderd; vindt het zorgwekkend dat de rol van de controlesystemen op Europees niveau niet wordt versterkt in het nieuwe GLB;

53. onderstreept dat de coördinatiediensten fraudebestrijding (AFCOS) in hun respectieve landen een belangrijke rol vervullen bij het beschermen van de EU-begroting tegen fraude; herhaalt derhalve dat de lidstaten moeten waarborgen dat de beheersautoriteiten en AFCOS over voldoende middelen en de juiste vaardigheden en bevoegdheden beschikken om fraudebestrijdingsstrategieën te ontwikkelen en doeltreffende fraudebestrijdingsmaatregelen en -praktijken in te voeren;

54. wijst erop dat de lidstaten uit hoofde van de RRF-verordening, die onderdeel vormt van het MFK-pakket 2021-2027, moeten zorgen voor de doeltreffende preventie, opsporing en correctie van belangenconflicten, corruptie en fraude, en dubbele financiering en fictieve registratie van activa moeten voorkomen, en de transparantie bij de betaling van middelen evenals de aanscherping van hun regels inzake de correcte identificatie van de eindbegunstigde van de middelen moeten waarborgen; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de begrotingsautoriteiten op de hoogte worden gebracht van alle situaties waarin de middelen van niet-budgettaire instrumenten niet zijn uitbetaald ten gevolge van beschuldigingen van misbruik, corruptie, fraude of inbreuken op de rechtsstaat en wanneer lidstaten niet beschikken over toereikende en doeltreffende systemen voor fraudebestrijding; verzoekt de Raad alleen plannen voor de herstel- en veerkrachtfaciliteit goed te keuren die aan alle wettelijke, sociale en beleidsvoorwaarden voor steun voldoen; wijst erop dat de lidstaten ook de desbetreffende regelingen in hun herstel- en veerkrachtplannen moeten toelichten en een samenvatting van het nationale raadplegingsproces moeten opnemen, alsmede een presentatie van het controle- en auditsysteem dat zij hebben opgezet om de financiële belangen van de EU te beschermen;

55. herinnert eraan dat het RRF-scorebord zal dienen als grondslag voor de herstel- en veerkrachtdialoog en dat het tweemaal per jaar door de Commissie moet worden bijgewerkt; verzoekt de Commissie in dat verband te zorgen voor een grondige controle van de vooruitgang die is geboekt bij de uitvoering van de voorziene mijlpalen en streefdoelen, volledig in overeenstemming met de RRF-verordening, op basis van de vastgestelde gemeenschappelijke indicatoren en de methode voor de verslaglegging; herinnert eraan dat er voor de herstel- en veerkrachtfaciliteit voorwaarden gelden die een transparant gebruik van het geld garanderen en die corruptie en fraude, dubbele financiering en belangenconflicten moeten voorkomen; is van mening dat de controles moeten worden uitgebreid naar kosten die daadwerkelijk door de eindbegunstigden zijn gemaakt; benadrukt de gezamenlijke inspanningen van het Parlement en de Commissie die ertoe hebben geleid dat de lidstaten nu verplicht zijn informatie over eindontvangers te verstrekken;

56. benadrukt dat het voor de bescherming van de financiële belangen van de EU en met name voor de preventie en opsporing van fraude, corruptie en belangenconflicten van belang is te weten hoe de EU-middelen worden besteed en wie er werkelijk van de EU-middelen profiteert, aangezien de voornaamste begunstigden zich vaak verschuilen achter complexe eigendomsstructuren, waaronder die welke in belastingparadijzen zijn gevestigd, hetgeen het identificatieproces nog ondoorzichtiger maakt;

57. herhaalt, uit hoofde van het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 en zoals uiteengezet in verschillende resoluties, zijn oproep aan de lidstaten om één geïntegreerd en interoperabel rapportage- en monitoringsysteem in te voeren dat door de Commissie is ontwikkeld en dat één instrument voor datamining en risicoscores omvat, maar daar niet toe is beperkt, voor de toegang tot en de opslag, aggregatie en analyse van gegevens over de directe en indirecte eindbegunstigden van EU-financiering;

58. vindt het, om zo groot mogelijke openheid te betrachten over de besteding van EU-middelen, cruciaal om een dergelijke database zo uitgebreid mogelijk op te zetten, in overeenstemming met de toepasselijke gegevensbeschermingsregels en de desbetreffende jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie, en om relevante en niet-gevoelige gegevens op beknopte, alomvattende en gebruiksvriendelijke wijze toegankelijk te maken voor het publiek, teneinde het publieke toezicht op en het vertrouwen in de overheidsuitgaven van de EU te vergroten;

59. herhaalt dat goed financieel beheer van EU-middelen van het grootste belang is; betreurt het dat databases over begunstigden van EU-middelen geen informatie bevatten over de eindbegunstigden en hun uiteindelijke begunstigden; betreurt het dat het voor de controleautoriteiten niet mogelijk is de eindontvangers van financiering in kaart te brengen; betreurt het ten zeerste dat non-gouvernementele organisaties (ngo’s) zijn ingezet voor het verhullen van de financiering van terroristische en extremistische organisaties; hamert op zijn standpunt dat gemeenschappelijke regels over transparantie met betrekking tot begunstigden ook van toepassing moeten zijn op overkoepelende organisaties die EU-middelen ontvangen en deze doorsluizen naar ngo’s binnen hun netwerk, zodat de Commissie en controleautoriteiten de doelstellingen en de eindbegunstigden van het project kunnen controleren; betreurt het dat de Commissie geen geharmoniseerde definitie van ngo’s heeft voorgesteld op basis waarvan zij toezicht zou kunnen houden op de eindbegunstigden; merkt op dat het Financieel Reglement in regels voor de selectie en gunning van middelen aan deze entiteiten voorziet, alsook voor de controlemechanismen; verzoekt de Commissie het Financieel Reglement te herzien, ook met het oog op het vaststellen van de definitie van de term “ngo”, door duidelijke categorieën ngo’s vast te stellen en de controles uit te breiden naar kosten die daadwerkelijk door de eindbegunstigden zijn gemaakt;

60. betreurt het ten zeerste dat de bescherming van de EU-begroting, met inbegrip van uitgebreide informatieverwerking, goede toegankelijkheid, de mogelijkheid om grondige controles te verrichten, inhoudelijke toetsing en de mogelijkheid om de gefinancierde acties te monitoren, op te volgen en te evalueren, zoals gepland in de RRF-verordening, niet adequaat is verankerd in het MFK-pakket; onderkent dat deze tekortkoming zowel de transparantie van de uitvoeringsmaatregelen als de doeltreffendheid van de controle en het toezicht ernstig ondermijnt;

61. concludeert dat er, hoewel in het nieuwe MFK onder meer hogere bedragen worden begroot voor speciale instrumenten en er een begrotingsmechanisme is opgenomen om de rechtsstaat te handhaven, nog ruimte is voor aanvullende instrumenten om de bestrijding van oligarchische praktijken te versterken, die aan de orde kunnen komen bij de komende herziening van het Financieel Reglement;

o

o o

62. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

(1) PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 11.

(2) PB L 57 van 18.2.2021, blz. 17.

(3) PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1.

(4) PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 1.

(5) PB L 198 van 28.7.2017, blz. 29.

(6) PB L 283 van 31.10.2017, blz. 1.

(7) PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 28.

(8) PB C 445 van 29.10.2021, blz. 15.

(9) Arresten van 16 februari 2022, Hongarije/Parlement en Raad, C-156/21, EU:C:2022:97, en Polen/Parlement en Raad, C-157/21, EU:C:2022:98.

(10) PB C 388 van 13.11.2020, blz. 157.

(11) PB C 362 van 8.9.2021, blz. 37.

(12) PB C 67 van 8.2.2022, blz. 56.

(13) PB C 395 van 29.9.2021, blz. 63.

(14) PB C 506 van 15.12.2021, blz. 64.

(15) PB C 99 van 13.3.2022, blz. 218.

(16) Aangenomen teksten, P9_TA(2021)0439.

(17) PB C 494 van 8.12.2021, blz. 61.

(18) PB C 67 van 8.2.2022, blz. 86.

(19) Aangenomen teksten, P9_TA(2021)0438.

(20) Uitgevoerd in 26 lidstaten (Denemarken uitgezonderd).

(21) Arrest van 16 juni 1999, Ismeri Europa Srl / Rekenkamer, zaak T-277/97, EU:T:1999:124.

(22) Sabeb et al, Where does the EU money go? An analysis of the implementation of CAP funds in Bulgaria, the Czech Republic, Hungary, Slovakia and Romania, verslag in opdracht van de Verts/ALE-Fractie in het Europees Parlement, februari 2021.

(23) Bulgarije, Tsjechië, Hongarije, Slowakije en Roemenië.

(24) Europese Commissie, Direct payments to agricultural producers — graphs and figures — financial year 2020.

(25) Antwoorden van commissaris Hahn op de schriftelijke vragenlijst van de commissie CONT, gepresenteerd tijdens de hoorzitting van 11 november 2019, te raadplegen op: https://emeeting.europarl.europa.eu/emeeting/committee/nl/agenda/201911/CONT, blz. 63-64.

(26) Roemenië, Polen, Bulgarije, Cyprus en Malta.