Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeld in artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie

(2019/C 378/09)

Deze mededeling wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie (1).

MEDEDELING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN STANDAARDWIJZIGING

“Venezia”

Referentienummer: PDO-IT-A0517-AM02

Datum van mededeling: 17.7.2019

BESCHRIJVING VAN EN REDENEN VOOR DE GOEDGEKEURDE WIJZIGING

1. Nieuwe wijnsoorten, met inbegrip van soorten met rasbenamingen

Beschrijving en motivering

Beschrijving:

a) In de wijncategorieën die al zijn opgenomen in het enig document staan de volgende nieuwe wijnsoorten vermeld: — riserva (reserve)-versie voor rode wijn, merlot en cabernet sauvignon; — carmenère; malbec, cabernet en refosco dal peduncolo rosso, met inbegrip van riserva-versies; — pinot nero, met inbegrip van de spumante (mousserende) versie; — pinot, met inbegrip van de versies spumante en frizzante (parelwijn); — pinot rosato of rosé, met inbegrip van de versies spumante en frizzante; — chardonnay spumante en chardonnay frizzante, met inbegrip van bicépageversies, waarbij chardonnay wordt gecombineerd met glera, verduzzo, tai, pinot bianco en pinot nero (verwerkt tot witte wijn); — manzoni bianco; — sauvignon; — verduzzo, met inbegrip van een passito-versie (bereid met ingedroogde druiven); — pinot bianco; — traminer, met inbegrip van een spumante-versie; — Tai; — pinot grigio in de versies rosé, spumante en frizzante; — rosé spumante en rosé rizzante; — bianco passito (in de categorie “Wijn”).

b) Er wordt een nieuwe tweede alinea ingevoegd over de productie van wijnen met twee gespecificeerde druivenrassen van dezelfde kleur.

Motivering:

a) Het BOB-productiegebied “Venezia” is bijzonder geschikt voor wijnbouw. Er worden veel verschillende druivenrassen geteeld, waarvan een groot aantal al vele jaren in het gebied wordt verbouwd. De hieruit bereide wijnen worden ook in de versies riserva (reserve), passito (bereid met ingedroogde druiven), spumante (mousserend), frizzante (parelwijn) en rosé geproduceerd, waarbij rekening wordt gehouden met de kenmerken van de wijnstokrassen die het meest geschikt zijn voor de productie van deze wijnen. Aan de ontwikkeling van de nieuwe soorten met rasbenamingen is een lange periode van experimenteren voorafgegaan om optimaal gebruik te maken van de wijnstokrassen die al in het gebied voorkwamen en geschikt zijn voor assemblage tot andere wijnen (wit, rood en rosé) onder deze gecontroleerde oorsprongsbenaming en BGA’s uit hetzelfde gebied. Deze wijziging heeft tot doel producenten gebruik te kunnen laten maken van de naam voor hun druiven/wijnen, die al vele jaren worden geproduceerd in het gebied dat onder de BOB valt en die hun waarde de afgelopen decennia waarin ze zijn geteeld hebben bewezen, dankzij de professionele reputatie die de producenten hebben opgebouwd, de verbondenheid van deze wijnen met de plaatselijke cultuur, en de kwaliteit van de geproduceerde wijnen. De productie van wijnen die onder de BOB “Venezia” vallen, wordt dus uitgebreid door nieuwe soorten toe te voegen aan de wijncategorieën die al in het productdossier voorkomen. Hierdoor kan een breder productassortiment worden aangeboden dat beter aansluit op de marktvraag. Meer bepaald worden in het gebied de volgende wijnstokrassen geteeld: carmenère, malbec, fefosco dal peduncolo rosso, manzoni bianco, sauvignon, verduzzo trevigiano, verduzzo friulano en tai. Daarnaast wordt in het gebied op grote schaal pinot bianco verbouwd, die geschikt is gebleken voor de productie van kwaliteitswijnen met een goede balans tussen suikergehalte en zuurgraad van onder meer appelzuur. Pinot nero bevat een goed suikergehalte en heeft een voldoende zuurgraad — waardoor hij ook geschikt is voor de productie van mousserende wijn — en een stevige wijnsteenstructuur. Traminer heeft een hoog suikergehalte, dat gepaard gaat met een goede zuurgraad van onder meer appelzuur. Uit een organoleptische analyse blijkt dat de wijn een stevige, lang aanhoudende volle smaak heeft, met tonen van tropisch fruit en roze fruit. Alle verschillende versies van de geproduceerde BOB-wijnen (stil, mousserend, parelwijn en passito) zijn evenwichtig en elegant.

b) Vast staat dat de druivenrassen zoals vermeld in de lijst met wijnsoorten van één druivenras (monocépagewijnen), genoemd onder punt 1, ook kunnen worden gemengd met andere rassen om wijnen van twee druivenrassen (bicépagewijnen) te produceren. Op die manier kunnen producenten hun kennis van en ervaring met het mengen van verschillende druiven uit hun wijngaarden optimaal benutten en tegelijkertijd de waarde van hun product verhogen door de gebruikte druivenrassen op het etiket te vermelden, waarmee zij de consument duidelijke informatie verschaffen. Deze standaardwijziging betreft de artikelen 1, 2, 4, 5, 6 en 9 van het productdossier en de punten 1.4, 1.5, 1.7, 1.8 en 1.10 van het enig document.

2. Wijnstokrassen: toevoeging van nieuwe soorten aan de lijst met rassen, met inbegrip van wijnsoorten met rasbenamingen

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Toevoeging van nieuwe soorten en de betreffende combinatie van wijnstokrassen

— carmenère, cabernet (van cabernet sauvignon en/of cabernet franc en/of carmenère), malbec, refosco dal peduncolo rosso, pinot nero, pinot (van pinot nero, pinot bianco, pinot grigio), manzoni bianco, sauvignon, verduzzo (van verduzzo trevigiano en/of verduzzo friulano), pinot bianco, tai van tocai friulano en traminer.

— De bepaling dat de wijn voor maximaal 15 % mag bestaan uit druivenrassen met dezelfde kleur die geschikt zijn voor teelt in de provincies Treviso en Venetië, geldt nu ook voor aromatische druiven, met uitzondering van muskaatdruivenrassen. Motivering:

— Het artikel wordt bijgewerkt met de nieuwe rassen in de lijst met wijnstokrassen.

— De reden voor de toevoeging van aromatische rassen, met uitzondering van muskaatdruivenrassen, aan de bepaling volgens welke wijnen voor maximaal 15 % mogen bestaan uit andere rassen, is het feit dat muskaatdruiven de smaak te veel beïnvloeden. Het verdient de voorkeur minder extreem aromatische rassen, zoals glera, te gebruiken — wat vaak gedaan wordt in het gebied waar de wijn wordt geproduceerd en kan resulteren in witte wijnen van een betere kwaliteit, die meestal jong worden gedronken. Deze standaardwijziging betreft artikel 2 van het productdossier.

3. Wijnstokrassen: toevoeging bijzonderheden wijnstokrassen voor de nieuwe soorten

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Toevoeging van pinot als rasbenaming van een wijnsoort, met inbegrip van pinot frizzante en Pinot spumante, die worden gemaakt van een of meer van de druivenrassen pinot grigio, pinot bianco en pinot nero (verwerkt tot witte wijn).

Motivering: Wij wilden de mogelijkheden van deze wijnen, gemaakt van deze druivenrassen in het BOB-gebied “Venezia” in de verschillende al bestaande categorieën in het productdossier en het enig document (Wijn, Mousserende kwaliteitswijn en Parelwijn), optimaal benutten. Aan de ontwikkeling van de nieuwe soorten is een lange periode van experimenteren voorafgegaan om optimaal gebruik te maken van de wijnstokrassen die al in het gebied voorkwamen en geschikt zijn voor teelt in het gebied dat onder de oorsprongsbenaming valt.

Deze standaardwijziging betreft artikel 2, lid 2, van het productdossier.

Beschrijving: Toevoeging van de volgende combinatie van wijnstokrassen voor “Venezia” pinot rosato of rosé (met inbegrip van de versies spumante en frizzante): “ten minste 50 % pinot grigio, pinot bianco; minimaal 5 % tot maximaal 50 % pinot nero”.

Motivering: Het is de bedoeling dat door zorgvuldig experimenteren, analyse van de geproduceerde wijnen en kwaliteitstests de waarde van deze soorten en de gebruikte druivenrassen wordt verhoogd.

Deze standaardwijziging betreft artikel 2, lid 3, van het productdossier.

Beschrijving: “Venezia” cabernet moet worden gemaakt van druiven uit wijngaarden die deel uitmaken van het landbouwbedrijf van de producent en moet bestaan uit de volgende druivenrassen: cabernet sauvignon, cabernet franc en carmenère, met een of meer van deze druivenrassen.

Motivering: In het productiegebied bevinden zich nog enkele oude wijngaarden waar uitsluitend de rassen cabernet sauvignon, cabernet franc en carmenère in rijen naast elkaar staan. Ook bestaat er in het gebied en op de markt van oudsher de traditie om wijnen te produceren door cabernet-druiven op vakkundige wijze met elkaar te mengen, waarbij rekening wordt gehouden met seizoensinvloeden en de kwaliteit van de druivenoogst van jaar tot jaar.

Deze standaardwijziging betreft artikel 2, lid 4, van het productdossier.

Beschrijving: Verlaging van het minimumpercentage raboso piave en/of raboso veronese van 70 % naar 50 % om ervoor te zorgen dat in de wijngaard de juiste combinatie van druivenrassen wordt verbouwd die nodig zijn voor de productie van “Venezia” rosato of rosé (met inbegrip van de versies spumante en frizzante), en dat alle druivenrassen van dezelfde kleur die geschikt zijn voor teelt in de provincies Treviso en Venetië — met uitzondering van muskaatdruiven — 15 % van de gemengde druivenrassen kunnen uitmaken.

Motivering: Raboso is een zeer sober druivenras, rijk aan zuren en tanninen. Het aandeel Raboso wordt daarom doorgaans verlaagd, waardoor andere wijnstokrassen tot 15 % van de samenstelling kunnen uitmaken, met uitzondering van muskaatdruiven, omdat deze een bijzonder overheersende smaak kunnen hebben, waardoor de wijn minder evenwichtig en harmonieus wordt.

Deze standaardwijziging betreft artikel 2, lid 5, van het productdossier.

Beschrijving: Het woord “niet-aromatisch” wordt uit de samenstelling van “Venezia” rosso (rood) verwijderd, zodat ook aromatische rassen kunnen worden gebruikt, met uitzondering van muskaatdruiven.

Motivering: Kleine producenten, met name van de oudere generatie, hebben nog steeds wijngaarden met verschillende druivenrassen, waaronder een aantal aromatische. Zij kunnen deze rassen nu gebruiken om hun wijnen meer karakter te geven, waarbij de balans en kwaliteit van de wijnen dankzij hun ervaring en vakkundigheid behouden blijft.

Deze standaardwijziging betreft artikel 2, lid 6, van het productdossier.

Beschrijving: Toevoeging van “Venezia” wit en bianco passito (in de categorie “Wijn”). Deze wijnen moeten worden gemaakt van druiven uit wijngaarden die deel uitmaken van het landbouwbedrijf van de producent en moeten bestaan uit de volgende druivenrassen: ten minste 50 % tocai friulano en/of verduzzo friulano en/of verduzzo trevigiano en/of glera. pinot nero (verwerkt tot witte wijn). Druiven van andere druivenrassen van dezelfde kleur die geschikt zijn voor teelt in de provincies Treviso en Venetië, met uitzondering van muskaatdruiven, mogen voor de productie van deze wijn worden gebruikt tot een maximum van 50 %.

Motivering: Pinot nero gebruikt voor de productie van witte wijn wordt gespecificeerd als een van de aanvullende druivenrassen die mogen worden gebruikt in de samenstelling van witte wijnen (met inbegrip van de versies passito, spumante en frizzante), waarvoor nu alle witte druivenrassen mogen worden gebruikt, met inbegrip van aromatische rassen behalve muskaatdruiven, die de smaak van deze soorten te zeer zouden overheersen. De voorkeur gaat daarom uit naar het gebruik van rassen met een minder uitgesproken aroma.

Deze standaardwijziging betreft artikel 2, lid 1, van het productdossier.

4. Wijnbereidingsgebied

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Het drogen en rijpen van druiven zijn processen die in het wijnbereidingsgebied moeten plaatsvinden (administratief gebied van de regio Veneto en administratief gebied van de provincies Udine en Pordenone).

Motivering: Het wijnbereidingsgebied blijft ongewijzigd, maar met het oog op de toevoeging van de nieuwe soorten passito en riserva is nu ook gespecificeerd dat het droog- en rijpingsproces eveneens binnen het overeenkomstig de geldende wetgeving in het productdossier beschreven gebied moeten plaatsvinden.

Deze standaardwijziging betreft artikel 5 van het productdossier, maar heeft geen wijzigingen tot gevolg in het enig document.

5. Teeltvoorschriften

Beschrijving en motivering

Eerste lid, derde alinea — Beschrijving: Voor de druivenrassen Raboso Piave en Raboso Veronese is een minimum van 1 500 planten per hectare vastgesteld, tegen 2 500 planten per hectare voor de andere druivenrassen van de BOB.

Motivering: Raboso Piave en Raboso Veronese zijn zeer sterke druivenrassen, die ruimte nodig hebben vanwege hun sterke bladgroei en dus niet te dicht op elkaar mogen staan. Voor een optimale opbrengst per plant mogen de planten daarom niet te dicht op elkaar worden geplant. Bovendien wordt zo een beter resultaat verkregen, doordat de planten niet belemmerd worden in hun groei en een optimale zuurgraad kunnen ontwikkelen.

Deze standaardwijziging betreft de eerste alinea van artikel 4, lid 3, van het productdossier, maar heeft geen wijzigingen tot gevolg in het enig document.

Beschrijving: Schrapping van de termijn van tien jaar waarbinnen de oorsprongsbenaming geldt voor druiven van wijngaarden die zijn aangeplant en onderhouden volgens het “Bellussera”-systeem voorafgaand aan de goedkeuring van het productdossier waarin de BOB “Venezia” is erkend (bij ministerieel decreet van 22 december 2010, bekendgemaakt in Gewoon supplement nr. 6 bij Staatsblad nr. 4 van 7.1.2011).

Motivering: Het doel is om de “Bellussera”-teeltmethode te behouden. Deze methode wordt beschouwd als een waar monument van de lokale wijnbouw, daar zij van oudsher wordt toegepast in en typerend is voor het gebied en van bijzondere landschappelijke en historische waarde is. Wij willen daarom voorkomen dat er na afloop van de overgangsperiode een einde komt aan deze teeltwijzen, door toe te staan dat zij ook daarna worden toegepast en in de loop van de tijd op natuurlijke wijze worden vervangen, niet in de laatste plaats omdat deze oude wijngaarden door de jaren heen een constante productiviteit en kwaliteit hebben geleverd.

Deze standaardwijziging betreft de tweede alinea van artikel 4, lid 3, van het productdossier, maar heeft geen wijzigingen tot gevolg in het enig document.

6. Maximumopbrengsten en minimale natuurlijke alcoholvolumegehaltes

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Toevoeging van opbrengsten per hectare en alcoholgehaltes voor de nieuwe soorten als genoemd in artikel 1 van het productdossier (carmenère, malbec, refosco dal peduncolo rosso, pinot noir met inbegrip van spumante; voor witte druiven, chardonnay, ook voor de productie van parelwijnen en mousserende wijnen, manzoni bianco, sauvignon, verduzzo trevigiano en friulano, pinot grigio spumante en pinot grigio frizzante, wit en raboso piave/veronese).

Motivering: De desbetreffende druivenopbrengsten per hectare zijn toegevoegd. Deze stemmen overeen met de hoeveelheden van de soorten die al in de lijst voorkwamen: 15 t/ha voor witte wijndruiven, 16 t/ha voor rode wijndruiven en 17 ton voor druiven bestemd voor mousserende wijn en parelwijn. Deze opbrengsten per hectare en de natuurlijke alcoholgehaltes van de druiven zijn in de loop van de tijd vastgesteld op basis van experimenten en weerspiegelen de productieniveaus van wijngaarden op vruchtbare bodems met een uitstekende beschikbaarheid van water, en de kwaliteitsparameters van de geproduceerde druiven en wijnen.

Deze standaardwijziging betreft artikel 4 van het productdossier en punt 1.5.2 van het enig document.

7. Minimaal natuurlijk alcoholvolumegehalte voor druiven bestemd voor de productie van de soorten met de aanduiding riserva

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Druiven die zijn bestemd voor de productie van wijnen waarbij op het etiket de vermelding riserva wordt gebruikt (rood, merlot, cabernet sauvignon, cabernet, malbec en refosco dal peduncolo rosso) moeten een 1 % hoger minimaal natuurlijk alcoholvolumegehalte hebben dan het gespecificeerde gehalte voor de overeenkomstige basisversie.

Motivering: Wanneer de druiven een 1 % hoger minimaal natuurlijk alcoholvolumegehalte hebben dan de overeenkomstige basisversie, zijn ze beter geschikt voor de productie van wijnen die zijn bestemd voor rijping en hebben ze een goede kwaliteit.

Deze standaardwijziging betreft artikel 4 van het productdossier, maar heeft geen wijzigingen tot gevolg in het enig document.

8. Wijnbereidingsvoorschriften

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Wijnen met de aanduiding riserva mogen niet eerder dan 24 maanden na 1 november van het productiejaar worden aangeboden voor consumptie.

Motivering: Door de vroege rijping van de druiven in combinatie met de steeds efficiëntere wijnbereidingstechnieken kunnen de wijnen sneller worden geproduceerd. Wij willen echter waarborgen dat riserva-wijnen voldoende lang rijpen, d.w.z. gedurende een periode van ten minste twee jaar, zoals is vastgesteld in de geldende wetgeving. De traditionele bereiding van deze wijnsoorten schrijft niet voor dat zij geruime tijd moeten rijpen in de fles. Daarom achten wij een rijpingsperiode van ten minste twee jaar gerekend vanaf 1 november van het productiejaar voldoende.

Beschrijving: Wijnen met de aanduiding passito mogen niet eerder dan twaalf maanden na 1 november van het productiejaar worden aangeboden voor consumptie.

Motivering: Voor de productie van de wijnsoorten bianco passito en verduzzo passito is in experimenten vastgesteld dat deze wijnen na een rijpingsperiode van een jaar een optimale kwaliteit bereiken en daarbij hun frisse karakter, dat consumenten zo waarderen, behouden. Bovendien is vastgesteld dat 1 november van het productiejaar een geschikte datum is om het rijpingsjaar te laten beginnen.

Deze standaardwijziging betreft artikel 5 van het productdossier, maar heeft geen wijzigingen tot gevolg in het enig document.

9. Wijnbereidingsprocedé

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Het gebruik van druivenmost en wijnen, ook uit andere wijnoogstjaren, voor assemblage met wijnen met dezelfde aanduiding tot maximaal 15 %. De toevoeging van druivenmost en/of wijnen, ook uit andere wijnoogstjaren, met dezelfde aanduiding, d.w.z. “Venezia”, is toegestaan tot een maximum van 15 %, op voorwaarde dat de druiven die voor de wijnbereiding worden gebruikt afkomstig zijn van wijngaarden waar slechts één druivenras wordt verbouwd of dat de totale hoeveelheid druiven van de overige in artikel 2, lid 1, genoemde rassen bovenop de die voor dit procedé toegestane rassen, dat percentage in elk geval niet overschrijdt.

Motivering: De mogelijkheid om dit procedé toe te passen, in overeenstemming met de geldende voorschriften voor BOB- en BGA-wijnen, om bepaalde kwaliteitsparameters te verbeteren — zoals de zuurgraad, structuur, kleur en aromatische fracties van de wijn — wordt nu expliciet genoemd.

Standaardwijziging van artikel 5, lid 5, van het productdossier en de punten 1.5 (Wijnbereidingsprocedé) en 1.5.1 (Specifieke oenologische procedés) van het enig document.

Beschrijving: De maximale wijnopbrengst bij de verwerking van druiven voor wijnen van de soort passito en voor passito-wijnen bestemd voor de productie van soorten met de aanduiding riserva mag niet hoger zijn dan 50 %.

Motivering: Voor druiven bestemd voor de productie van wijnen met de aanduiding passito en passito-wijnen die worden gebruikt voor de bereiding van riserva-wijnen (tot maximaal 30 %) mag de opbrengst niet hoger zijn dan 50 %, omdat de wijnen tot dit percentage meer structuur hebben en complexer zijn dankzij de concentratie van de bestanddelen — suikers, extracten en zuren — van de druif.

Standaardwijziging van artikel 5 van het productdossier en de punten 1.5 (Wijnbereidingsprocedé) en 1.5.1 (Specifieke oenologische procedés) van het enig document.

Beschrijving: De mousserende wijnen en parelwijnen als genoemd in artikel 1 moeten een tweede gisting ondergaan in drukbestendige tanks.

Motivering: In het betrokken gebied wordt bij de wijnbereiding van oudsher een tweede gisting in drukbestendige tanks — de Charmat-methode — toegepast, omdat bij deze productiemethode meer van de karakteristieke smaak van de gebruikte druivenrassen behouden blijft. Deze verduidelijking geeft de consument ook ondubbelzinnige en duidelijke informatie over de productiemethode van BOB-wijnen met de aanduiding “Venezia”.

Standaardwijziging van artikel 5, lid 7, van het productdossier.

Beschrijving: Gebruik van ingedroogde druiven tot een maximum van 30 % voor de productie van riserva-wijnen.

Motivering: Dit procedé kan de wijn aanzienlijk verbeteren. Lokale producenten maken er veelvuldig gebruik van om kwalitatief hoogwaardige wijnen te produceren. De gespecificeerde limiet van 30 % wordt geschikt geacht om een hoger kwaliteitsniveau te waarborgen, met behoud van het harmonieuze karakter en de volle smaak van de riserva-wijn en zonder het karakter van de wijn te verstoren door een buitensporig hoog suikergehalte.

Standaardwijziging van artikel 5, lid 8, van het productdossier.

Beschrijving: De druiven moeten in een geschikte omgeving worden gedroogd. Er kan gebruik worden gemaakt van een klimaatregelingssysteem, mits hierbij temperaturen worden aangehouden die ook bij traditionele processen voor het drogen van druiven worden gehanteerd.

Motivering: Onder dit punt staat dat de druiven in een geschikte ruimte mogen worden gedroogd waar het product en de omgeving onder controle gehouden kunnen worden door het gebruik van apparatuur die ervoor zorgt dat de druiven onder de juiste omstandigheden geleidelijk en gelijkmatig kunnen drogen, waardoor er bovendien minder chemische producten nodig zijn om de druiven langer houdbaar te maken.

Standaardwijziging van artikel 5, lid 9, van het productdossier.

Beschrijving: Druiven die apart zijn gezet om te drogen, mogen niet voor 15 november worden gevinifieerd. De regio Veneto kan naar aanleiding van een onderbouwd verzoek van het consortium toestemming geven om hier eerder mee te beginnen. Nadat de druiven zijn ingedroogd, moeten ze een natuurlijk alcoholvolumegehalte van minimaal 15 % hebben.

Motivering: De vastgestelde datum voor het kneuzen van de ingedroogde druiven is gerechtvaardigd op grond van in de loop van de tijd uitgevoerde metingen van de eigenschappen van de druiven die het droogproces doorlopen. De afgelopen jaren is de oogstperiode door de klimaatverandering steeds verder naar voren geschoven; aangezien de druiven vaak eerder dan verwacht voldoende zijn ingedroogd, kan het kneuzen derhalve eerder plaatsvinden dan de geplande datum medio november zonder afbreuk te doen aan de vereiste kwaliteit en met name het minimale natuurlijke alcoholvolumegehalte van 15 %.

Standaardwijziging van artikel 5, lid 10, van het productdossier.

10. Wijziging van kenmerken bij consumptie

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Een verhoging van het minimale suikervrije extract van 20 naar 23 g/l voor de soorten die al vermeld staan in het productdossier: “Venezia” rosso, merlot, cabernet sauvignon en cabernet franc.

Motivering: Productiegegevens van deze wijnen door de jaren heen laten zien dat zij boven de vastgestelde drempel lagen. Wij wilden daarom een drempel vaststellen die aansluit bij het kwaliteitsniveau dat deze producten hebben bereikt.

Beschrijving: Toevoeging van de volgende nieuwe soorten en kenmerken ten tijde van consumptie: riserva-versie voor rode wijn, merlot en cabernet sauvignon; refosco dal peduncolo rosso, met inbegrip van de riserva-versie; cabernet en malbec, met inbegrip van riserva-versies; carmenère; pinot nero, met inbegrip van mousserende wijn; pinot, met inbegrip van spumante en frizzante; pinot rosato of rosé, met inbegrip van spumante en frizzante; chardonnay spumante en chardonnay frizzante, met inbegrip van versies met als tweede druivenras glera, verduzzo, tai, pinot bianco en pinot nero (verwerkt tot witte wijn); manzoni bianco; sauvignon; verduzzo, met inbegrip van de passito-versie; pinot bianco; traminer, met inbegrip van spumante; tai; pinot grigio in de versies rosato, spumante en frizzante, rosato spumante en rosato frizzante; en bianco passito.

Motivering: De nieuwe soorten worden beschreven, samen met de kenmerken en parameters die verkregen zijn uit organoleptische en fysisch-chemische tests.

Wijziging van het totale alcoholvolumegehalte van 11 % in 10,50 % voor de soorten die al staan vermeld: bianco spumante, rosato of rosé spumante en banco frizzante.

Motivering: De druiven die voor de bereiding van deze wijnen worden gebruikt, worden vroeg geoogst om frissere wijnen met een hogere zuurgraad en een lager alcoholgehalte te produceren. Het werd daarom passend geacht om het alcoholgehalte enigszins te verlagen zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit.

Beschrijving: Verlaging van het suikervrije extract voor de soort “Venezia” bianco frizzante, die al is opgenomen in het productdossier, van 16 naar 14 g/l.

Motivering: De druiven die voor de bereiding van deze wijnen worden gebruikt, worden vroeg geoogst om wijnen met minder structuur te produceren voor consumenten die de voorkeur geven aan lichtere wijnen.

Beschrijving: Voor rosato- of roséwijnen wordt de smaak omschreven als “droog tot halfdroog” in plaats van “droog”.

Motivering: Het toegestane suikergehalte is nu verruimd omdat de wijziging van het percentage van het druivenras Raboso van 70 % in 50 % betekent dat deze soort mogelijk een hoger suikergehalte heeft, maar zijn frisheid behoudt dankzij de zuurgraad van dit voornaamste druivenras.

Beschrijving: Voor de soorten rosato of rosé spumante wordt de smaak omschreven als “brut nature tot demi-sec” in plaats van “brut tot demi-sec”.

Motivering: Door meer soorten mousserende wijn op te nemen, kunnen producenten hun assortiment afstemmen op de wensen van de consument.

Beschrijving: De volgende alinea (2) wordt ingevoegd na de beschrijving van de wijnen:

2) Voor de kenmerken ten tijde van consumptie van de soorten die bereid zijn op basis van bicépagewijnen wordt verwezen naar de parameters die zijn beschreven voor de monocépagesoorten, en met name naar het voornaamste gebruikte ras.

Motivering: Bij de productie van bicépagewijnen wordt het karakter doorgaans bepaald door het voornaamste gebruikte ras.

Beschrijving: Het laatste lid wordt lid 3 en het woord “geur” wordt ingevoegd, waardoor het lid als volgt luidt: “Daar opslag in houten recipiënten is toegestaan, kunnen wijnen qua geur en smaak een licht houtaccent hebben.”

Motivering: Administratieve wijziging in de nummering van leden en standaardwijziging ter verduidelijking van het feit dat de wijnen mogelijk een licht houtachtig neusaroma hebben.

Standaardwijziging van het productdossier (artikel 6 — Kenmerken met betrekking tot consumptie) en punt 1.4 van het enig document (Beschrijving van de wijnen).

11. Etikettering en presentatie — optionele aanduidingen op het etiket

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Voor rode wijnen met de DOC “Venezia” wordt de formulering “de verwijzing naar de kleur moet worden weggelaten van het etiket” vervangen door “de verwijzing naar de kleur mag worden weggelaten van het etiket”.

Motivering: Deze verduidelijking is nodig om verwarring bij de consument te voorkomen en alleen aan de verpakking al te kunnen zien om welke soort product (wit of rood) het gaat.

Standaardwijziging van artikel 7, lid 4, van het productdossier.

Beschrijving: Voor witte wijnen met de DOC “Venezia”, met inbegrip van de versies spumante en frizzante, wordt de formulering: “de verwijzing naar de kleur moet worden weggelaten van het etiket” vervangen door de woorden: “de verwijzing naar de kleur mag worden weggelaten van het etiket”.

Motivering: Wij zijn van mening dat producenten zelf moeten kunnen bepalen of zij de kleur van de wijn willen vermelden, afhankelijk van de behoeften van of omstandigheden op de markt.

Standaardwijziging van artikel 7, lid 5, van het productdossier.

Beschrijving: Optionele aanduiding op het etiket — “Voor pinot grigio-wijn, met inbegrip van spumante- en frizzante-soorten, mag het etiket een verwijzing bevatten naar de kleur rosé of een van de synoniemen hiervoor (blush, ramato [“oranje wijn”] enz.).”

Motivering: Roséwijnen trekken steeds meer aandacht van de markten, ook in het buitenland. Producenten willen daarom pinot grigio “Venezia” van de soort rosato kunnen aanbieden en hierbij de nadruk leggen op de kenmerkende rosékleur of synoniemen hiervoor door dit op het etiket te vermelden.

Standaardwijziging van artikel 7, lid 6, van het productdossier.

12. Etikettering en presentatie — Vermelding van druivenrassen op het etiket

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Er wordt een nieuwe negende alinea ingevoegd met voorschriften inzake verwijzingen naar de namen van twee of meer druivenrassen op het etiket.

Motivering: Als gevolg van de toevoeging van bicépagewijnen aan het productdossier wordt een nieuwe negende alinea toegevoegd, die betrekking heeft op de bepalingen van artikel 50, lid 1, onder a), (ii), van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie en op artikel 45, lid 1, van Wet nr. 238/2016.

Standaardwijziging van artikel 7 van het productdossier.

13. Verband met de geografische omgeving

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Toevoeging van verwijzingen naar twee producten uit de categorie “Wijnen” (1) is al opgenomen in het enig document — Bianco passito; en bianco passito met de rasbenaming verduzzo — onder punt b).

Motivering: Daar de druiven traditioneel worden gedroogd in droogschuren of aan de wijnstok, wilden wij de waarde van de productie van passito-wijnen verhogen door deze traditie op te nemen in het productdossier. Met name verduzzo trevigiano- en friulano-druiven zijn bijzonder geschikt om te drogen, samen met andere druivenrassen die van oudsher in het gebied worden verbouwd, zoals tocai en glera, die deze soorten een aromatische, frisse of zurige toon kunnen geven.

Beschrijving: Verwijzing in punt b) naar de productie van mousserende wijnen en parelwijnen, die al vermeld staan in het enig document (uit de categorieën “Mousserende kwaliteitswijnen” en “Parelwijnen”), uitsluitend door middel van de Charmat-methode (een tweede gisting in drukbestendige tanks).

Motivering: Wij wilden specificeren dat deze productiemethode traditioneel wordt toegepast in het productiegebied met de BOB “Venezia”. Producenten hebben veel kennis van en ervaring met deze techniek verworven en hiermee wereldwijd een naam opgebouwd.

Standaardwijziging van artikel 9 van het productdossier en punt 1.8 van het enig document.

14. Verwijzingen naar het controleorgaan

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Bijwerken van verwijzingen in het licht van de geldende wetgeving

Motivering: De verwijzingen naar de geldende wetgeving zijn bijgewerkt.

Standaardwijziging van artikel 10 van het productdossier; administratieve wijziging van het productdossier.

15. Traditionele aanduidingen

Beschrijving en motivering

Beschrijving: Toevoeging van het gebruik van de aanduiding passito voor de soorten “Venezia” bianco en “Venezia” verduzzo, het gebruik van de aanduiding riserva voor rode wijn, en de rasaanduidingen merlot, cabernet sauvignon, carmenère, malbec, cabernet en refosco dal peduncolo rosso, alle uit de categorie “Wijn” (1), die al voorkwam in het productdossier.

Motivering: Dit productdossier en enig document worden bijgewerkt in het licht van de toepassing van de nieuwe soorten die zijn toegevoegd in artikel 1 van het productdossier.

Toevoeging van de aanduidingen passito en riserva.

Standaardwijziging van het productdossier en van punt 1.3.2, onder b), (Traditionele aanduidingen) van het enig document.

16. Voornaamste wijndruivenrassen

Beschrijving en motivering

Bijwerken van de lijst met druivenrassen die worden gebruikt voor de bereiding van rode, witte en roséwijn met de specificatie van een of twee druivenrassen.

Standaardwijziging van punt 1.7 van het enig document.

17. Secundaire wijndruivenrassen

Beschrijving en motivering

Bijwerken van secundaire rassen in de lijst met rassen die geschikt zijn voor teelt in de provincies Venetië en Treviso.

Standaardwijziging van punt 1.5 (Secundaire wijndruivenrassen) onder punt 1 (Overige informatie) van het enig document.

ENIG DOCUMENT

1. NAAM VAN HET PRODUCT

“Venezia”

2. TYPE GEOGRAFISCHE AANDUIDING

BOB — beschermde oorsprongsbenaming

3. CATEGORIEËN VAN WIJNBOUWPRODUCTEN

1. Wijn

5. Mousserende kwaliteitswijn

8. Parelwijn

4. BESCHRIJVING VAN DE WIJN(EN)

Categorie “Wijn” (1) — Rode wijnen: “Venezia” rosso en “Venezia” met aanduiding van het druivenras

De rode wijnen van de BOB “Venezia”, met inbegrip van die met de rasbenamingen merlot, cabernet sauvignon, carmenère, malbec, cabernet, refosco dal peduncolo rosso en pinot nero, zijn robijnrood tot dieprood van kleur, na rijping mogelijk met granaatrode of paarse schakeringen, net als het geval is bij riserva-wijnen. Zij hebben een intens, verfijnd en lang aanhoudend bouquet en een droge, harmonieuze en fluweelzachte smaak, soms kruidig of fruitig, afhankelijk van de voornaamste gebruikte druivenrassen. Het minimale totale alcoholvolumegehalte is 11 %, of 12,50 % voor wijnen met de aanduiding riserva. Het minimale suikervrije extract is 23 g/l, of 25 g/l voor wijnen met de aanduiding riserva.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgesteld in nationale en EU-wetgeving.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 11 Minimale totale zuurgraad 4,50 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

Categorie “Wijn” (1) — Witte wijnen en roséwijnen: “Venezia” bianco, “Venezia” met aanduiding van het druivenras, “Venezia” rosato

De witte wijnen van de BOB “Venezia”, met inbegrip van die met de rasbenamingen chardonnay, pinot en pinot grigio (ook in de versie rosé), manzoni bianco, verduzzo, sauvignon, pinot bianco, tai en traminer, zijn strogeel tot goudgeel van kleur, soms met groenachtige schakeringen. Roséwijnen zijn roze van wisselende kleurintensiteit, soms koperachtig. Zij hebben een intens, kenmerkend aroma en een droge, harmonieuze en fluweelzachte smaak, soms fruitig, afhankelijk van de voornaamste gebruikte druivenrassen, zoals het geval is bij pinot en pinot grigio. Het minimale totale alcoholvolumegehalte varieert van 10,50 % voor “Venezia” rosé tot 11 % voor de overige soorten. Het minimale suikervrije extract is 14 g/l, en 16 g/l voor “Venezia” rosé.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgesteld in nationale en EU-wetgeving.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 10,50 Minimale totale zuurgraad 4,50 Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

Categorie “Wijn” (1): “Venezia”passito, met inbegrip van soorten met namen van druivenrassen

De BOB “Venezia” omvat ook een passito bianco met de rasbenaming verduzzo. Deze wijnen hebben een goudgele kleur van wisselende intensiteit, soms amber. Zij hebben een intens, kenmerkend aroma en een zoete, harmonieuze en fluweelzachte smaak. Het minimale totale alcoholvolumegehalte is 15 % met een minimaal extract van 26 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgesteld in nationale en EU-wetgeving.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 12 Minimale totale zuurgraad 4,50 Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) 25 Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

Categorie “Mousserende kwaliteitswijn” (5): “Venezia”spumante — wit, rosé en soorten met rasbenamingen

De mousserende wijnen van de BOB “Venezia”, die worden geproduceerd in de versies wit en rosé en genoemd kunnen zijn naar het druivenras pinot, pinot grigio, pinot nero, chardonnay of traminer, hebben een fijn en vluchtig schuim en een strogele kleur van wisselende intensiteit met gouden en koperen schakeringen, of neigend naar roze als ze gemaakt zijn van zwarte druivenrassen. Zij hebben een delicaat en fruitig aroma en een frisse, harmonieuze smaak, variërend van brut nature tot demi-sec, soms — in het geval van het ras traminer — zoet en aromatisch.

Het minimale totale alcoholvolumegehalte is 10,50 % met een minimaal extract van 14 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgesteld in nationale en EU-wetgeving.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 10,50 Minimale totale zuurgraad 5 Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

Categorie “Parelwijn” (8): “Venezia”frizzante — wit, rosé en soorten met rasbenamingen

De parelwijnen van de BOB “Venezia”, waaronder witte en roséwijnen, die genoemd kunnen zijn naar het druivenras pinot, pinot grigio of chardonnay, hebben een strogele kleur van wisselende intensiteit, of soms een koperachtige of roze kleur van wisselende intensiteit. Zij hebben een delicaat en fruitig aroma en een smaak variërend van droog tot halfdroog.

Het minimale totale alcoholvolumegehalte is 10,50 % met een minimaal extract van 14 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgesteld in nationale en EU-wetgeving.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 10,50 Minimale totale zuurgraad 4,50 Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

5. WIJNBEREIDINGSPROCEDÉ

a. Essentiële oenologische procedés

Bereiding van mousserende wijnen en parelwijnen

Culturele traditie

Mousserende wijnen en parelwijnen moeten altijd een tweede gisting ondergaan in drukbestendige tanks.

Gebruik van ingedroogde druiven voor de productie van riserva-soorten.

Specifiek oenologisch procedé

Voor de bereiding van riserva-wijnen mogen ingedroogde druiven worden gebruikt tot een maximum van 30 %.

b. Maximumopbrengsten

chardonnay, met inbegrip van spumante en frizzante, manzoni bianco, sauvignon, verduzzo trevigiano, verduzzo friulano, tocai friulano

105 hectoliter per hectare

bianco spumante, bianco frizzante, rosato/rosé met inbegrip van spumante en frizzante, raboso piave en raboso veronese

119 hectoliter per hectare

“Venezia” rosso, merlot, cabernet sauvignon, cabernet franc, carmenère, malbec, refosco dal peduncolo rosso, pinot nero met inbegrip van spumante

112 hectoliter per hectare

“Venezia” bianco, pinot bianco, traminer met inbegrip van spumante, pinot grigio met inbegrip van spumante en frizzante

105 hectoliter per hectare

6. AFGEBAKEND GEOGRAFISCH GEBIED

Het productiegebied van druiven die voor de bereiding van DOC-wijnen “Venezia” worden gebruikt, strekt zich uit over het volledige administratieve gebied van de provincies Venetië en Treviso.

7. VOORNAAMSTE WIJNDRUIVENRAS(SEN)

carmenère N. — cabernet

manzoni bianco B.

malbec N.

sauvignon B.

traminer aromatico Rs

Raboso Piave N. — Friularo

pinot bianco B. — pinot

pinot nero N. — pinot

refosco dal peduncolo rosso N. — refosco

Raboso Veronese N. — Raboso

cabernet franc N. — cabernet

cabernet sauvignon N. — cabernet

chardonnay B.

pinot grigio — pinot

tocai friulano B. — tai

merlot N.

verduzzo friulano B. — verduzzo

glera lunga B. — glera

verduzzo trevigiano B. — verduzzo

8. BESCHRIJVING VAN HET (DE) VERBAND(EN)

BOB “Venezia” — Verband met de omgeving

In het gebied rond Venetië en Treviso vindt sinds mensenheugenis wijnbouw plaats, maar de ontwikkeling van de lokale wijnproductie kwam pas echt in een stroomversnelling na het ontstaan van de “Stato da Terra” van de Republiek Venetië. De wijnbouw herstelde zich van de sterke achteruitgang in de 18e eeuw en een deel van de 19e eeuw dankzij de continue vakkundige inspanningen van met name de wijnbouwschool van Conegliano, mede waardoor de regio kon uitgroeien tot een belangrijk wijnbouwcentrum in het noordoosten van Italië. Het klimaat van het DOC-gebied “Venezia” wordt gedefinieerd als “gematigd vochtig”. Behalve aan de breedtegraad is dit te danken aan de nabijheid van de zee en de bergen, aan de aanwezigheid van lagunes, aan het vlakke terrein en de daarmee gepaard gaande blootstelling aan de wind.

Het DOC-productiegebied “Venezia” strekt zich uit over de provincies Treviso en Venetië. Het is een uitgestrekt gebied van alluviale oorsprong, waar de bodems zijn gevormd door afzettingen van alluviaal materiaal dat voornamelijk is achtergelaten toen de Alpiene en pre-Alpiene gletsjers smolten, of dat is meegevoerd door de grote rivieren (de Brenta, Piave, Tagliamento en in mindere mate de Livenza). De vlakte bestaat uit twee eenvoudig te onderscheiden delen: de hoogvlakte en de laagvlakte, gescheiden door de bronnenlijn. Op de hoogvlakte worden de bodems gekenmerkt door de aanwezigheid van grofzandige kegels van glaciofluviale en fluviale oorsprong, waarbij de ondergrond geheel bestaat uit grind. Ten zuiden van de bronnenlijn maakt de waaiervormige grindlaag geleidelijk plaats voor afzettingen met een steeds hoger percentage zand; de bodem krijgt een fijnere structuur door de aanwezigheid van slib en klei.

Het gebied waarin de DOC “Venezia” wordt geproduceerd, kan de verschillende wijnen specifieke kenmerken geven, afhankelijk van de gebruikte wijnstokrassen en de locatie waar deze groeien. Witte druivenrassen worden doorgaans verbouwd op lossere, meer steenachtige bodems om geurigere en frissere wijnen te verkrijgen. De resulterende wijnen hebben frisse bloemige en fruitige toetsen en zijn ook uitermate geschikt voor de bereiding van mousserende wijn. Kleibodems worden gebruikt voor de teelt van rode druivenrassen om de rode en roséwijnen meer body en structuur te geven. Het hoge mineraalgehalte van kleibodems zorgt voor wijnen met een volle smaak dankzij een goed tanninegehalte en een optimale zuurbalans.

De kleur van de geproduceerde wijnen varieert van strogeel tot goudgeel, afhankelijk van de duur van de gisting; verder hebben de wijnen een intens, verfijnd en lang aanhoudend bouquet dankzij temperatuurverschillen in de periode vóór de oogst en een harmonieuze, droge en volle smaak dankzij de grofzandige bodem in het noordelijke deel en de ziltige kleibodems in het zuidelijke deel. De witte wijnen die worden geproduceerd op losse bodems hebben derhalve frisse en fruitige toetsen en zijn bijzonder geschikt voor de bereiding van mousserende wijn; de rode rassen op de meer kleiachtige bodems zijn goed gestructureerd, hebben een lang aanhoudende smaak en zijn geschikt om te laten rijpen.

Categorie “Wijn” (l):

Dankzij de zware kleibodems waarop de rode druivenrassen worden verbouwd die voor de productie van wijnen in deze categorie worden gebruikt, hebben de rode en roséwijnen van de BOB “Venezia” meer body en structuur en een hoge, lang aanhoudende kleurintensiteit. In de neus hebben de wijnen mogelijk meer uitgesproken toetsen van jam en zacht fruit of kruidige toetsen van tabak of kruiden. De smaak is echter altijd vol, met goede tanninen en een uitstekende zuurbalans. Witte wijnen van druiven die op lossere, meer steenachtige bodems zijn geteeld, zijn geurig en fris, met primaire fruitige en bloemige toetsen in de neus overgaand in toetsen van appel, peer en abrikoos die contrasteren met toetsen van acacia, wilde bloemen en kamille. De structuur kan variëren, maar een uitstekende toets van appel, die voortkomt uit de grote verschillen tussen dag- en nachttemperatuur, is prominent aanwezig, Bij passito-wijnen zijn deze kenmerken nog uitgesprokener. In dit gebied worden de druiven die worden gebruikt voor de productie van passito-wijnen traditioneel gedroogd in droogschuren. Vaak laat men deze druiven eerst drogen aan de wijnstok. Met name verduzzo trevigiano en friulano zijn uitermate geschikt voor indroging, eventueel in wisselende verhoudingen aangevuld met andere druivenrassen om de aromatische of zuurfractie te verhogen.

De categorieën “Mousserende kwaliteitswijn” (5) en “Parelwijn” (8)

Witte druivenrassen worden verwerkt tot wijnen met frisse bloemige en fruitige toetsen als gevolg van de losse, steenachtige bodem in het gebied, die zorgt voor geurigere en frissere witte druivenrassen, en van de grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht die kenmerkend zijn voor een gematigd vochtig klimaat. Zij zijn daarom bijzonder geschikt voor de productie van mousserende wijn en parelwijn, die in het gebied een dusdanig lange traditie kent dat het is uitgegroeid tot een van de belangrijkste productiegebieden ter wereld. Hieruit blijkt wel hoe buitengewoon geschikt deze omgeving is.

De mousserende wijnen van de BOB “Venezia”, die worden geproduceerd in de versies wit en rosé en genoemd kunnen zijn naar het druivenras pinot, pinot grigio, pinot nero, chardonnay of traminer, hebben een strogele kleur van wisselende intensiteit met gouden en koperen schakeringen, of neigend naar roze als ze gemaakt zijn van zwarte druivenrassen. Zij hebben een delicaat en fruitig aroma en een frisse smaak, variërend van brut nature tot demi-sec, soms — in het geval van het ras traminer — zoet en aromatisch.

De parelwijnen van de BOB “Venezia”, in de varianten wit en rosé, die genoemd kunnen zijn naar het druivenras pinot grigio of chardonnay, hebben een strogele kleur van wisselende intensiteit, of soms een koperachtige of roze kleur van wisselende intensiteit. Zij hebben een delicaat en fruitig aroma en een smaak variërend van droog tot halfdroog,

en worden van oudsher geproduceerd door middel van de Charmat-methode.

9. ANDERE ESSENTIËLE VOORWAARDEN (verpakking, etikettering, andere vereisten)

GEEN

LINK NAAR HET PRODUCTDOSSIER

https://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/14217

(1) PB L 9 van 11.1.2019, blz. 2.