Nr. C 188/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 7. 85 
Advies inzake richtsnoeren voor een communautair migratiebeleid 
(85/C 188/03) 
De Raad heeft op 18 maart 1985 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
Sociaal Comité om advies te vragen inzake richtsnoeren voor een communautair migratie­
beleid. 
De Afdeling voor sociale vraagstukken, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 23 mei 1985 goedgekeurd; rapporteur was 
de heer Dassis. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 227e zitting (vergadering van 29 mei 
1985) het volgende advies uitgebracht, dat met 65 stemmen vóór en 10 stemmen tegen, bij 29 
onthoudingen is goedgekeurd (hoofdelijke stemming). 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Comité is het eens met de in de mededeling 
genoemde doelstellingen en kan zich verenigen met de 
in de toelichting uiteengezette ideeën die gericht zijn op 
de verwezenlijking van een communautair migratie­
beleid. 
Het Comité betreurt het evenwel dat in de voorstellen 
die in de ontwerp-resolutie van de Raad zijn uitgewerkt 
slechts gedeeltelijk, te vaag of helemaal niet wordt inge­
gaan op de in de toelichting noodzakelijk genoemde 
maatregelen. 
Het Comité betreurt eveneens dat de mededeling van 
de Commissie geen maatregelen voorstelt om actie te 
voeren tegen de vreemdelingenhaat, het racisme en 
discriminatie. 
Het is bovendien van mening dat in de huidige omstan­
digheden een „resolutie" onvoldoende is en dus meer 
dwingende richtlijnen nodig zijn. 
1.2. Het Comité herinnert aan zijn recente initiatief­
advies (!) dat nog niets van zijn actualiteit heeft 
verloren. De algemene overwegingen en de specifieke 
aspecten van dit initiatiefadvies vormen de basis van 
het huidige advies. 
1.3. De omvang van de emigratie naar de verschil­
lende landen van de Gemeenschap (uit Lid-Staten of 
derde landen) en de huidige economische situatie, die 
gekenmerkt wordt door crisis en hoge werkloosheid, 
zijn koren op de molen van campagnes die erop gericht 
zijn migrerende werknemers verantwoordelijk te stellen 
voor de problemen die het gevolg zijn van economische 
en maatschappelijke moeilijkheden, en geven xeno­
fobie en racisme de kans in de verschillende Lid-Staten 
de kop op te steken. 
Desalniettemin is de immigratie voor de gastlanden 
thans een realiteit en zijn migrerende werknemers niet 
meer weg te denken uit plaatselijke samenlevingen. De 
problemen van de kinderen van migrerende werk­
nemers (de tweede generatie) zijn de illustratie hiervan, 
maar tonen ook aan hoe hard nodig het is dat deze 
(•) Advies inzake migrerende werknemers van 25 oktober 
1984 (PB nr. C 343 van 24. 12. 1984). groep zo snel mogelijk in het maatschappelijk en 
beroepsleven wordt geïntegreerd. 
Vaak hebben het leef- en werkklimaat en de scholings-
mogelijkheden van immigranten, of het nu gaat om 
burgers van Lid-Staten of van derde landen, nauwelijks 
een stabiliserende invloed op de immigratie in de gast­
landen en zijn zij in strijd met de beginselen van de 
Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeen­
schap. Daarom is het van belang dat de Raad en de 
Commissie zo snel mogelijk met een actieplan komen, 
dat beantwoordt aan de behoeften van het ogenblik en 
rekening houdt met de functie die immigratie in de 
gastlanden heeft. Wat betreft de derde landen, zou men 
daarbij uit kunnen gaan van de bijlagen IX en X van 
Lomé III „Gemeenschappelijke verklaring betreffende 
studenten en gastarbeiders uit ACS-landen in de 
Gemeenschap" en „Gemeenschappelijke verklaring 
betreffende werknemers die onderdaan zijn van een 
van de partijen bij de Overeenkomst en legaal op het 
grondgebied van een Lid-Staat of een ACS-Staat 
verblijven". 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Migratiebeleid 
Er moet op korte termijn, samen met de sociale 
partners, overleg gepleegd worden over het migratie­
beleid, vooral dat ten aanzien van de derde landen. Van 
een dergelijk overleg was al sprake in het actiepro­
gramma van de Europese Gemeenschap van 1974, en 
opnieuw in de resolutie van de Raad van 9 februari 
1976, waar tot nu toe geen gevolg aan gegeven is. 
Tussen de Lid-Staten en de Commissie moet concreet 
samengewerkt en overlegd worden over de wettelijke 
maatregelen op nationaal niveau inzake de status en de 
positie van immigranten. Met deze overlegstructuren 
moet tenminste bereikt worden dat de Lid-Staten ervan 
afzien bepalingen inzake migratie vast te stellen die in 
strijd zijn met het Verdrag van Rome, met name de 
beginselen van vrij verkeer en van vrijheid van 
vestiging. 
2.2. Politieke rechten 
De politieke en burgerlijke rechten van migrerende 
werknemers zouden een bijzondere prioriteit moeten 
hebben. 
29. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 188/7 
Het Comité wijst nogmaals op het in het initiatiefadvies 
bepaalde standpunt en betreurt dat deze kwestie niet 
voldoende in de ontwerp-resolutie van de Raad aan 
bod is gekomen. 
In het bijzonder herinnert het Comité aan het 
volgende: 
— De naturalisatieprocedures moeten vereenvoudigd 
en aangepast worden, zodat immigranten in 
bepaalde omstandigheden de mogelijkheid hebben 
zich te laten naturaliseren. Vooral voor jongeren 
van de „tweede generatie" moet naturalisatie 
gemakkelijker worden, zonder dat ze daartoe 
evenwel verplicht zijn. 
— Aan legaal gevestigde immigranten moet na verloop 
van een bepaalde termijn het verblijfsrecht worden 
toegekend. 
— Er moet gesproken worden over het actief en passief 
kiesrecht. Als eerste stap in de richting van kiesrecht 
zou aan migranten uit de Europese Gemeenschap 
de mogelijkheid moeten worden geboden op 
passende wijze deel te nemen aan het politieke 
gebeuren op gemeentelijk niveau. Wat meer in het 
bijzonder de Europese verkiezingen betreft, zou het 
voor alle migrerende werknemers afkomstig uit de 
Europese Gemeenschap mogelijk moeten zijn in het 
land waarin zij verblijven hun stem uit te brengen. 
2.3. Werkgelegenheid en beroepsopleiding 
Er zouden op communautair niveau zeer strenge 
maatregelen getroffen moeten worden om de illegale 
tewerkstelling en de illegale handel in arbeidskrachten 
te bestrijden. Met name het richtlijnvoorstel van 1976 
zou door de Raad weer in behandeling genomen dienen 
te worden. Er moeten strenge straffen komen voor 
koppelbazen en werkgevers die illegale arbeidskrachten 
te werk stellen. 
Er zou een snellere nationale procedure voor de erken­
ning van de status van vluchteling moeten komen, 
zodat de betrokkenen gemakkelijker toegang tot de 
arbeidsmarkt krijgen. 
Er moeten onderwijsprogramma's en bijscholingscur­
sussen worden georganiseerd en binnen de Gemeen­
schap moeten titels en diploma's die in de Lid-Staten 
afgegeven zijn, daadwerkelijk erkend worden. 
Zoals het Comité al heeft benadrukt kan een gemeen­
schappelijk beleid inzake het vrije verkeer alleen tot 
stand komen wanneer dat gepaard gaat met een actief 
werkgelegenheidsbeleid, en tevens, met de steun van 
het Europees Sociaal Fonds, de opleiding en tewerk­
stelling van de arbeidskrachten ter hand wordt 
genomen. 
Gedaan te Brussel, 29 mei 1985. 2.4. Sociale zekerheid 
Het Comité stelt nadrukkelijk dat: 
— op communautair niveau de nodige initiatieven 
ontwikkeld moeten worden om de stelsels van 
sociale zekerheid aan elkaar aan te passen; 
— met derde landen in bilateraal verband gewerkt 
moet worden aan een Europees model voor een 
bilaterale overeenkomst op het gebied van de 
sociale zekerheid; 
— aan de migranten op het vlak van de sociale zeker­
heid dezelfde bescherming gegeven moet worden als 
aan de binnenlandse werknemers. 
2.5. Onderwijs 
De volgende maatregelen moeten met spoed getroffen 
worden: 
Toepassing door de Lid-Staten van de EEG-richtlijn 
inzake de integratie van het onderwijs van de taal en de 
cultuur van het land van herkomst in de normale 
schoolprogramma's, en uitbreiding van het toepassings­
gebied ervan tot kinderen van migranten uit derde 
landen. 
— Invoering van twee systemen van onderwijs in de 
moedertaal voor kinderen van de tweede generatie: 
1. integratie van het onderwijs in de moedertaal in 
het normale schoolprogramma; 
2. organisatie voor belangstellenden van speciale 
cursussen in de moedertaal van de migranten­
kinderen naast de normale schoolprogramma's. 
— Garantie voor alle jongeren van het recht op onder­
wijs zonder discriminatie. 
2.6. Huisvesting 
Er moet een Europees huisvestingsfonds worden opge­
richt, waarbij ook migrerende werknemers betrokken 
worden, zodat de voorgestelde renovatie van stads­
wijken beter georganiseerd kan worden. Het Comité 
heeft dit punt besproken in zijn initiatiefadvies (•)• 
2.7. Reïntegratiemogelijkheden 
Ieder beleid dat gericht is op terugkeer van migranten 
naar hun land van oorsprong en reïntegratie aldaar 
moet gebaseerd zijn op het vrijwilligheidsprincipe. Het 
is daarom volstrekt ontoelaatbaar dat in welke vorm 
dan ook druk op de immigranten wordt uitgeoefend. 
Bovendien heeft een dergelijk beleid alleen kans van 
slagen wanneer de in het initiatiefadvies genoemde 
bijzondere maatregelen in aanmerking worden ge­
nomen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR 
(>) PB nr. C 343, op. cit., punt 3.2.3. 
Nr. C 188/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 7. 85 
BIJLAGEN 
Bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
BIJLAGE 1 
Stemming 
Over de tekst van het advies in zijn geheel is een hoofdelijke stemming gehouden. De volgende leden 
hebben (persoonlijk of via hun plaatsvervangers) vóór het advies gestemd: 
Amato, Arena, Bagliano, Bazianas, Beretta, Bleser, Boddy, Briganti, Burnel, Carroll, Cavazzuti, Cha-
lioris, Cremer, Curlis, Dassis, De Grave, Della Croce, Delourme, Drilleaud, Dunet, Eelsen, d'Elia, Emo 
Capodilista, mevrouw Engelen-Kefer, Etty, Flum, Glesener, van Greunsven, Hammond, Hadjivassiliou, 
Houthuys, Jarvis, Jaschick, Jenkins, Kamizolas, Kirschen, Kitsios, mevrouw Maddocks, Masucci, 
Meraviglia, Milne, Mols Sorensen, Morselli, Mourgues, mevrouw Nielsen M., Nielsen P., Nierhaus, 
Ognibene, Pronk, Querleux, Raftopoulos, Rainero, mevrouw Rangoni-Machiavelli, van Rens, Rosein-
grave, Saiu, Schoepges, Soulat, Spijkers, mevrouw Strobel, Tixier, Vassilaras, Vercellino, mevrouw 
Weber, Zoli. 
De volgende leden hebben (persoonlijk of via hun plaatsvervangers) tegen het advies gestemd: 
mevrouw Bredima, De Bievre, Dracos, Fortuyn, Fuller, Noordwal, Pearson, Pelletier, Wagner, De 
Wit. 
De volgende leden hebben zich (persoonlijk of via hun plaatsvervangers) van stemming onthouden: 
Antonson, Binnenbruck, Bos, Breitenstein, Broicher, Cammann, Campbell, Ceyrac, Hannon, Hemmer, 
Kübler, Law, Löw, Margot, Marvier, Masprone, De Normann, Paggi, Plank, Regaldo, Romoli, 
Schnieders, Stahlmann, Staratzke, Storie-Pugh, Swift, Tamlin, Wiek, Zinkin. 
BIJLAGE 2 
Op grond van goedgekeurde wijzigingsvoorstellen gewijzigde passages 
De volgende passages uit het advies van de Afdeling zijn gewijzigd na goedkeuring van tijdens de 
beraadslagingen ingediende wijzigingsvoorstellen: 
Paragraaf 2.2, tweede streepje 
„— Aan legaal gevestigde immigranten moet het verblijfsrecht worden toegekend." 
Uitslag van de stemming 
Vóór: meerderheid, tegen: 6, onthoudingen: 2. 
Paragraaf 2.2, derde streepje, tweede zin 
„— Het verlenen van dit kiesrecht bij gemeentelijke verkiezingen aan migranten uit de Europese 
Gemeenschap zou een eerste stap betekenen in deze richting." 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 44, tegen: 36, onthoudingen: 16. 
Paragraaf 2.6, eerste zin 
„— Er moet een Europees huisvestingsfonds worden opgericht zodat de renovatie van stadswijken beter 
georganiseerd kan worden." 
Aangenomen door de rapporteur.