TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De jaarlijkse voorfinanciering die voor een gegeven boekjaar aan de lidstaten wordt betaald en wordt behandeld in het kader van de goedkeuring van de rekeningen geeft jaarlijks aanleiding tot terugvorderingen van aanzienlijke omvang (bijvoorbeeld 6,6 miljard EUR in 2017). Dat betekent in de praktijk dat de lidstaten om betalingskredieten wordt verzocht om hun uit de begroting van de Unie de jaarlijkse voorfinanciering te betalen, die een jaar later grotendeels moet worden teruggevorderd.

Om de transparantie te vergroten en bij te dragen tot de voorspelbaarheid van de budgettaire planning en een stabieler en voorspelbaarder betalingsprofiel, wordt voorgesteld de jaarlijkse voorfinanciering tot het noodzakelijke minimum te beperken voor de laatste drie jaren van de huidige uitvoeringsperiode 2021-2023, die overlappen met de volgende uitvoeringsperiode die in 2021 begint. In deze benadering wordt ook rekening gehouden met de betalingsbehoeften die voortvloeien uit de voorfinancieringsregelingen die voor de programma's voor de periode 2021-2027 zijn voorgesteld, waarbij alleen initiële voorfinanciering zou worden uitgekeerd in zes jaarlijkse tranches. De Commissie heeft al op die intentie gewezen.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Het voorstel is in overeenstemming met de bepalingen inzake de besteding van de middelen van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF), zoals bepaald in Verordening (EU) nr. 1303/2013. De wijziging houdt geen structurele verandering van die bepalingen in.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Het voorstel is in overeenstemming met andere voorstellen en initiatieven die de Commissie heeft vastgesteld. Het is ook in overeenstemming met de vereisten van gezond begrotingsbeheer.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

Verordening (EU) nr. 1303/2013 stelt gemeenschappelijke voorschriften voor de ESI-fondsen vast. De verordening is gebaseerd op het beginsel van gedeeld beheer tussen de Commissie en de lidstaten en omvat bepalingen voor het programmeringsproces en afspraken voor programmabeheer (inclusief financieel beheer), monitoring, financiële controle en evaluatie van projecten.

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

Het voorstel heeft betrekking op de verlaging van de jaarlijkse voorfinanciering van de Commissie uit de begroting van de Unie aan de lidstaten. De jaarlijkse voorfinancieringspercentages zijn op het niveau van de Unie vastgesteld in Verordening (EU) nr. 1303/2013. Om de bepalingen van die verordening te wijzigen is daarom een wijziging van die verordening nodig. Nationale of regionale middelen zijn niet geschikt om het probleem in kwestie aan te pakken. Het voorstel is derhalve in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel.

•Evenredigheid

Het voorstel is in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel: het is beperkt tot het minimum dat vereist is om de genoemde doelstelling op Unieniveau te verwezenlijken, en gaat niet verder dan wat daartoe nodig is. Het percentage jaarlijkse voorfinanciering wordt verlaagd om geheel in verhouding te zijn met de behoefte aan liquide middelen, rekening houdend met het hogere tempo van de cash flow op basis van tussentijdse betalingsaanvragen ten gevolge van de versnelde uitvoering van de ESI-fondsen. Bij het vaststellen van het voorgestelde percentage heeft de Commissie in overweging genomen dat voor de desbetreffende jaren de basis waarop de percentages betrekking hebben al de prestatiereserve omvat, vandaar dat een lager percentage hetzelfde voorfinancieringsbedrag kan garanderen.

•Keuze van het instrument

Voorgesteld instrument: wijziging van de huidige verordening. De Commissie heeft onderzocht welke speelruimte het rechtskader biedt en acht het nodig om wijzigingen van Verordening (EU) nr. 1303/2013 voor te stellen.

3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING