A4-0254/97

Resolutie over het Groenboek van de Commissie over de handel (COM(96)0530 - C4-0646/96)

Het Europees Parlement,

- gezien het Groenboek van de Commissie (COM(96)0530 - C4-0646/96),

- gelet op de communautaire wetgeving die direct verband houdt met de handel,

- onder verwijzing naar zijn advies van 19 september 1996 inzake het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een derde meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) in de Europese Unie (1997-2000) ((PB C 320 van 28.10.1996, blz. 153.)),

- gezien de mededeling van de Commissie "Op weg naar een gemeenschappelijke markt voor distributie" (COM(91)0041),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 april 1997 over de mededeling van de Commissie over het ambacht en de kleine ondernemingen, sleutels tot groei en werkgelegenheid in Europa ((PB C 150 van 19.5.1997, blz. 44.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 april 1997 inzake het verslag over de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector ((PB C 150 van 19.5.1997, blz. 50.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 juli 1997 over commerciële communicatie in de interne markt - Groenboek van de Commissie ((Deel II, punt 8 van de notulen van die datum.)),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de Commissie regionaal beleid (A4-0254/97),

A. overwegende dat de handel de op een na grootste werkgever in de EU is met in 1994:

- 4,5 miljoen handelsondernemingen,

- 1/3 van alle EU-ondernemingen, waarvan 95% met minder dan 10 werknemers,

- 22 miljoen banen,

- 16% van de EU-beroepsbevolking,

- een hoog percentage vrouwelijke werknemers met name 55% in de detailhandel,

- 3,4 miljoen detailhandelsondernemingen met 15 miljoen werknemers,

- 1,1 miljoen groothandelsondernemingen die 7 miljoen banen verschaffen,

- gemiddeld 13% van de toegevoegde waarde in de EU-economie,

B. overwegende dat de handel een fundamentele plaats inneemt in de tertiaire sector, die binnen het algemene economische kader de beste resultaten kan en blijft voorleggen wat groei, ontwikkeling en werkgelegenheid betreft; dat derhalve de mogelijkheden van synergie tussen handel en toerisme en marktgerichte diensten anderzijds dienen te worden bestudeerd en bevorderd; dat vooral het toerisme en de overheidsbedrijven nauw verbonden zijn met de handelssector in zijn geheel en er zelfs een integrerend onderdeel van uitmaken; dat een aan de behoeften beantwoordend aanbod op het gebied van het toerisme moet worden ingebed in een commercieel netwerk dat beantwoordt aan de kenmerken van het gebied in kwestie,

C. overwegende dat territoriale vervlechting van handel en productie moet worden bevorderd; dat typische plaatselijke producten (van landbouw en veeteelt, voedingsmiddelen, industriële non-foodproducten en ambachtelijke producten) nieuwe markten kunnen veroveren met de nodige steun en dankzij publiciteitscampagnes van de plaatselijke instanties, waarvoor de EU bijzondere programma's dient uit te werken en de nodige financiële middelen dient uit te trekken; overwegende dat voorkomen moet worden dat er beschermende maatregelen ontstaan die het functioneren van de interne markt voor de handel verder beperken,

D. overwegende dat in het licht van de op handen zijnde invoering van de Europese munt deze sector als geen andere betrokken zal zijn bij het proces om de Euro in omloop te brengen en bekendheid te geven; dat daartoe een aanpak op twee fronten nodig is, zowel op het gebied van de informatie die de handel aan de consument zal moeten verstrekken als op het gebied van de opleiding die kleine ondernemers, bemiddelingsbedrijven en -beroepen en handelaars enerzijds en de werknemers van de verkooppunten van food- en non- foodproducten tevoren dienen te krijgen,

E. overwegende dat de kosten van de invoering van de euro vooral liggen bij bepaalde branches van de handel en dat deze kosten onevenredig groot zijn ten opzichte van de overige branches,

1. sluit zich over het geheel genomen aan bij de totaalvisie op deze sector die de Commissie in het onderhavige Groenboek uittekent;

2. betreurt evenwel dat veel van de statistieken in bijlage A over het begin van de jaren negentig verouderd zijn;

3. wijst erop dat de Commissie in dit Groenboek voor het eerst ruime aandacht aan het handelswezen in zijn geheel besteedt, een sector die veel betekend heeft en nog kan betekenen voor de economie en de maatschappij in het algemeen en het verdiende om al veel eerder grondig te worden behandeld en bestudeerd, ook wat zijn potentieel betreft, daar de geringe aandacht die deze sector tot dusver te beurt is gevallen, de kansen van de ondernemers en de werkgelegenheid nadelig heeft beïnvloed;

4. hamert erop dat de Europese Unie en de lidstaten veel meer aandacht aan de commerciële distributiesector dienen te besteden, gezien de waarde ervan en zijn directe en indirecte verwevenheid met de economische en financiële wereld en de maatschappij, het belang en de mogelijkheden ervan voor de arbeidsmarkt en het scheppen van nieuwe werkgelegenheid, en zijn relatie met de consument, het productieapparaat, de landbouw, het ambacht, het toerisme en het milieu;

5. dringt erop aan dat de bevordering van de uitwisseling van ervaring en informatie en verbetering van de kennis omtrent de stand en de ontwikkeling van handel en distributie in de EU, alsmede de samenwerking in het kader van subsidie voor evenementen wordt voortgezet en tot andere terreinen wordt uitgebreid;

6. wijst erop dat de distributiesector in de huidige communautaire sociaal- economische context en vanwege zijn omvang een zeer positieve bijdrage kan leveren aan de werkgelegenheid mits zowel de werknemers als ondernemers de juiste opleiding hebben genoten en wijst hiervoor op de noodzaak van het oprichten van specifieke handelsscholen;

7. is van mening dat de distributiesector een reële bijdrage kan leveren aan het terugdringen van de werkloosheid als er stabiele en duurzame arbeidsplaatsen kunnen worden gecreëerd;

8. onderstreept dat de vraag aan het aanbod vooraf moet gaan, en het daarom van fundamenteel belang is dat de consument kan kiezen zowel ten aanzien van de verkooppunten als de beschikbaarheid van producten;

9. wijst erop dat voorkomen moet worden dat de verticale integratie op communautair en nationaal niveau de keuzevrijheid van de consument beperkt en daarom moet men zich houden aan het principe van ongehinderde en niet- discriminatoire toegang als grondslag voor het concurrentiebeleid op de interne markt;

10. herinnert aan het fundamentele uitgangspunt dat de commerciële distributiesector tot exclusieve taak heeft de consument producten en diensten aan te bieden, op de veranderingen op de markt moet inspelen, dient bij te dragen tot het creëren van gewoonten, gebruiken en consumptiegedrag die typisch zijn voor de diverse regio's en gebieden en tegelijkertijd de internationalisering van de markt dient te bevorderen om aan de behoeften van de consument te kunnen beantwoorden;

11. is van mening dat het MKB in de handelssector onevenredig gedupeerd wordt door overreglementering, zowel door EG-richtlijnen en -verordeningen als door nationale regelingen; verzet zich echter tegen de dereguleringsmaatregelen die de sociale rechten van de werknemers van de betrokken sector en de bescherming van de consument op losse schroeven zetten;

12. herinnert de Commissie en de lidstaten eraan dat overreglementering nadelig is voor de mededinging, daar deze grote detailhandelketens, die zich, in tegenstelling tot het MKB, gespecialiseerde adviseurs kunnen veroorloven, bevoordeelt;

13. is verheugd dat de Commissie in haar Groenboek aandacht besteedt aan de belangrijke rol, die tot dusver over het hoofd gezien is, die de kleine handelszaken en buurtwinkels kunnen spelen bij het leefbaar houden of maken van de plattelandsgebieden, stadscentra en stedelijke gebieden, zonder welke de economische ontwikkeling - vooral in verafgelegen berggebieden en eilanden - in al haar vormen (instandhouding van een concurrerende landbouwsector, economische diversificatie, ontwikkeling van het toerisme) onherroepelijk wordt bedreigd; onderstreept de belangrijke sociale rol van de kleine handelszaken en buurtwinkels als bron van directe en indirecte werkgelegenheid en als element van de economische en sociale samenhang op het platteland en in de stad wordt erkend; is van mening dat de nodige maatregelen moeten worden genomen om het verdwijnen van de detailhandel te voorkomen en daarvoor het evenwicht tussen het grootwinkelbedrijf en de detailhandel te herstellen;

14. merkt echter op dat het voor de instandhouding van de buurtwinkels op het platteland noodzakelijk is dat de detailhandel voldoende concurrerend wordt, d.w.z. in staat is te beantwoorden aan de verwachtingen van de consument en in te spelen op de huidige handelssituatie;

15. is derhalve van mening dat de lidstaten de modernisering van de detailhandel met alle middelen moeten stimuleren (steun voor uitrusting en onderricht in nieuwe technologieën; oprichting van handelsagentschappen en inkoopcombinaties en streven naar een beter bevoorradingsbeleid; het creëren van dienstencentra);

16. is van mening dat elektronische handel bij uitstek een instrument is om verafgelegen regio's te ontsluiten en vraagt de Commissie om de technologie en de infrastructuur die nodig is om de elektronische handel te ontwikkelen met name in deze regio's te promoten;

17. bevestigt dat de invoering van nieuwe technologieën in de handelssector niet mag geschieden ten koste van arbeidsplaatsen en onderstreept de noodzaak de wetgeving inzake de consumentenbescherming aan te passen aan de veranderingen die zich voordoen in de distributiesector van goederen en diensten;

18. merkt op dat de buurtwinkels in stedelijke gebieden zowel uit bepaalde stadscentra als uit de voorsteden verdwijnen, hetgeen in sterke mate ten koste gaat van de kwaliteit van het bestaan en leidt tot marginalisering en onveiligheid in bepaalde wijken en tot milieuvervuiling als gevolg van het feit dat de consument zich verplaatst van de stadscentra naar de hypermarkten aan de rand van de stad;

19. wijst erop dat de grensoverschrijdende handel met de steun in het kader van de grensoverschrijdende samenwerking (INTERREG II) enorme mogelijkheden biedt, met name voor de verafgelegen gebieden van de Unie, en dat deze aldus door middel van de oprichting van gezamenlijke KMO's in grote mate kan bijdragen aan de economische samenwerking en de economische en sociale samenhang van de desbetreffende regio's;

20. verzoekt de Commissie - teneinde ervoor te zorgen dat de erkenning van de rol van de buurtwinkels op het gebied van de economische en sociale samenhang, zoals blijkt uit het Groenboek over de handel, door concrete maatregelen wordt gevolgd - om:

- te bevorderen dat de lidstaten - bij de tussentijdse herziening van de doelstellingen 1 en 5b, tijdens de nieuwe programmaperiode 1997-1999 van doelstelling 2 en in het kader van de communautaire initiatieven URBAN, KMO, INTERREG en LEADER II - maximaal gebruik maken van de speelruimte die door de Structuurfondsen wordt geboden, met het oog op de financiering van alle initiatieven ten behoeve van buurtwinkels op het platteland en in de stad,

- hiertoe een uitgebreide voorlichtingscampagne voor alle betrokkenen op te zetten om zoveel mogelijk projecten te genereren,

- zorg te dragen voor optimale verspreiding van de opgedane ervaringen,

- innoverende projecten te financieren (art. 10 EFRO) en te onderzoeken of de oprichting van een Europees waarnemingscentrum voor de detailhandel wenselijk is,

- maatregelen ten behoeve van de handel in een globaal georiënteerde ontwikkelings- of herstructureringsstrategie in te passen die uitgaat van geïntegreerde en geprogrammeerde acties. Bij deze acties wordt rekening gehouden met de belangen en noden van alle bewoners in de steden, op het platteland en de verafgelegen berggebieden en eilanden om hun toegang tot de markt te waarborgen;

21. steunt het pleidooi van de Commissie voor een geïntegreerd beleid ten behoeve van de steden en voor de uitbouw van een verkoopstructuur in landelijke en minder bevolkte gebieden; is in dat opzicht verheugd dat in bepaalde lidstaten de overheid fondsen voor binnenstedelijke commerciële centra heeft ingericht om vanuit de symbiose tussen economie en stedelijke vernieuwing de uitbouw van commerciële centra in de binnensteden en de kerngemeenten aan te moedigen; moedigt de Commissie aan om via de uitwisseling van dergelijke praktijken een confrontatie van ideeën tot stand te brengen en aldus een toegevoegde waarde te creëren;

22. is van mening dat de lidstaten erop dienen toe te zien dat de bouw van steeds grotere commerciële centra in de steden geen onherstelbare schade toebrengt aan het milieu, in het bijzonder in de historische centra van de steden;

23. wenst dat de sector een betere relatie en meer synergie met de producerende en verwerkende nijverheid tot stand brengt om de consumenten kwalitatief hoogstaande producten te kunnen aanbieden waarop ook uit het oogpunt van gezondheid en hygiëne niets aan te merken valt en die gedistribueerd worden in een verpakking en via een logistiek apparaat die meer en meer verenigbaar zijn met het milieu, en is van mening dat de reeds ingevoerde hygiënerichtlijnen (HCCP-richtlijn) een goed instrument vormen om dit te waarborgen;

24. pleit voor elk initiatief dat bevorderlijk is voor het milieu, mits de baten en lasten tegen elkaar opwegen, en is van oordeel dat de distributie- en de productiesector moet worden betrokken bij het zoeken naar en het realiseren van een minder vervuilende leefsituatie voor alle burgers, waarbij in eerste instantie aandacht moet worden besteed aan hun rol als consument;

25. merkt op dat de handelssector kan inspelen op het feit dat de consument steeds meer belang stelt in kwesties die verband houden met de voedselproductiemethodes, het milieu en de dierenbescherming door het voortouw te nemen en te kiezen voor producten die geen negatieve gevolgen voor de gezondheid hebben, onder meer door bio-producten te promoten zodat er een evenwicht ontstaat tussen economische belangen en bescherming van de gezondheid;

26. benadrukt dat het nodig is dat de handelssector een voortrekkersrol vervult ook voor wat betreft de vermindering van de verpakking van producten, vooral bij vervoer en zo het milieu helpt verbeteren in het kader van het afvalbeleid;

27. wijst erop dat op etiketten de informatie onmiddellijk en duidelijk te begrijpen moet zijn en dat het nodig is dat de verschillende bestaande symbolen worden geharmoniseerd om verwarring te voorkomen en om een vereenvoudigde communautaire regelgeving aan te nemen;

28. wijst er nogmaals op dat de handelssector voor het grootste deel uit kleine en middelgrote ondernemingen bestaat en dat deze KMO's wat de communautaire en nationale voorschriften voor deze sector betreft, even belangrijk zijn als in elke andere bedrijfstak waar KMO's actief zijn;

29. is verheugd dat de Commissie in haar Groenboek ruime aandacht besteedt aan de gevolgen die de invoering van de Euro voor de handel zal hebben en onderstreept tegelijkertijd de belangrijke rol die de handel op het vlak van informatie en aanvaarding van de Euro voor de consumenten kan spelen; vertrouwt erop dat de Commissie daarom bij de voorbereiding van de invoering van de eenheidsmunt voldoende rekening houdt met de zorgen en wensen van de betrokken sectoren;

30. onderstreept het belang om te waarborgen dat het MKB in de handelssector baat heeft bij de vele thans bestaande MKB-programma's en -initiatieven en deze niet slechts ten goede komen aan het goederen producerende bedrijfsleven;

31. wijst erop dat de relatie tussen de handelssector en het bankwezen in het licht van de ontwikkelingen op het vlak van electronische handel opnieuw moet worden bezien en moet worden verbeterd; dat geen enkele andere economische sector op dit moment hetzelfde potentieel in zich draagt als de handelssector in zijn geheel, en dat de banken en financierings- en kredietinstellingen via aangepaste kredietfaciliteiten hun bijdrage dienen te leveren tot de modernisering en kwantitatieve en kwalitatieve groei van deze sector die meer dan welke andere sector ook het probleem van de werkloosheid kan helpen oplossen;

32. verlangt dat de formule van de commerciële samenwerking op horizontaal en verticaal gebied ten volle erkend wordt als sleutel tot groei en ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf in de handel;

33. juicht de nieuwe richtlijn inzake tele-winkelen toe, aangezien de bestaande communautaire wetgeving aangepast moet worden aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën, waardoor het mogelijk wordt om nieuwe handelsactiviteiten op afstand op te zetten via het elektronisch betalingsverkeer; verzoekt de Commissie om haar aanbeveling 88/590/EEG van 17 november 1988 inzake betalingssystemen en met name inzake de betrekkingen tussen de kaarthouder en de verstrekker van de kaart (( PB L 317 van 24.11.1988, blz. 55.)) en haar aanbeveling 87/598/EEG van 8 december 1987 met betrekking tot een Europese gedragscode inzake het elektronische betalingsverkeer (Betrekkingen tussen financiële instellingen, handelaars, dienstverleners en consumenten) (( PB L 365 van 24.12.1987, blz. 72.)) in wetgeving om te zetten;

34. dringt aan op vereenvoudiging van de wetgeving en op verlichting van de administratieve lasten in samenhang met de statistieken, zodat er één uniform systeem ontstaat. Dit is tevens noodzakelijk voor de definitieve BTW-regeling, waarbij het harmonisatiemechanisme gebaseerd is op statistische informatie over de goederenstromen tussen de lidstaten;

35. betreurt dat de Commissie geen aandacht heeft besteed aan de rol van de handelsondernemingen en maatschappijen, die meer dan 50% van de handel voor hun rekening nemen en in de toekomst nog een belangrijkere rol zullen kunnen spelen als hun functie naar waarde wordt geschat en ondersteund;

36. verzoekt de Commissie een voortvarender rol op zich te nemen met betrekking tot onwettige handelsbelemmeringen die in de afzonderlijke lidstaten zijn ingevoerd;

37. is van mening dat in het Groenboek van de Commissie onvoldoende aandacht besteed is aan de goedkeuring van het "herkomstbeginsel" bij de BTW, ten einde de behoefte aan aparte staten inzake "binnenlandse" en "export"- transacties, die grotere lasten met zich meebrengen voor het MKB dan voor de grote bedrijven, te elimineren;

38. hoopt dat het Comité voor Handel en Distributie dat de Commissie adviseert ook in de toekomst in zijn samenstelling representatief blijft voor de heterogene sector die het vertegenwoordigt;

39. wijst erop dat de toekomstige ontwikkeling van de handel niet alleen afhankelijk is van de in dit Groenboek genoemde overwegingen maar ook van de wetgeving en het mededingingsbeleid van de Commissie; neemt zich voor over een aantal van deze aspecten een standpunt in te nemen naar aanleiding van het Groenboek betreffende verticale afspraken in het concurrentiebeleid van de Europese Unie;

40. wijst op de noodzaak van de ondersteuning van de handel in verband met de nieuwe informatiesystemen, zoals de ontwikkeling van de electronische handel;

41. vraagt de Commissie om de handel bij de invoering van de Euro te ondersteunen;

42. wijst op de dynamiek en de diversiteit van de functie van de handel, die niet beperkt blijft tot de feitelijke distributie van de producten en diensten, maar tevens de hele groothandel en detailhandel in al zijn vormen omvat;

43. dringt aan op een reële vereenvoudiging van de communautaire wetgeving, gericht op een verbetering van het arbeids-, administratieve en economische milieu in de ondernemingen, vooral in de kleine en middelgrote ondernemingen, die zo talrijk zijn en zo'n grote rol spelen in de handelssector en in alle andere economische sectoren;

44. hoopt op een steeds grotere betrokkenheid van consumentenverenigingen en de diverse communautaire en nationale sectoren van de handel via hun beroepsorganisaties bij de besluiten en koersbepalingen in deze sector;

45. herinnert aan de noodzaak om een Witboek over de handel op te stellen binnen twee jaar na de goedkeuring van deze resolutie, waarom het had verzocht in zijn bovengenoemde resolutie van 24 april 1997 inzake het verslag over de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector;

46. verzoekt de Commissie met een voorstel voor een verordening te komen inzake de groei van de handel in grootwinkelbedrijven, dat enerzijds een harmonische groei toestaat en anderzijds van het bestaande proces van de handel niet de kleine verkoopeenheden met hun bijzonderheden ter plaatse uitsluit;

47. onderstreept dat de gemeenschappelijke doelstelling van de grote distributie en de detailhandel moet zijn de verkoop van betrouwbare kwaliteitsproducten tegen gematigde prijzen;

48. wijst op de culturele functie van de handel, die vooral ontwikkeld moet worden via de universiteiten, gespecialiseerde scholen en instituten voor onderzoek en voorlichting en economische periodieken, in het belang van de groei van deze bedrijfstak;

49. pleit voor een ruimere verspreiding van elektronische betaalsytemen in de handel (betaalkaart, klantenkaart enz.), teneinde de hoeveelheid contant geld in winkels en supermarkten te beperken, waardoor deze blootstaan aan overvallen door criminelen, in het belang van de veiligheid van de winkeliers en de klanten. Dit kan enerzijds geschieden door een vermindering van de fiscale lasten op de afzonderlijke electronische betalingsoperaties en anderzijds door de banken en financiële instellingen te verzoeken de kosten van de toepassing en de verspreiding van betaalkaarten te verminderen, opdat het voor alle verkooppunten aantrekkelijker wordt om deze te accepteren en voor de klanten om deze te gebruiken;

50. vestigt met klem de aandacht op de taak die de handel zal krijgen bij de verspreiding van de gemeenschappelijke Europese munt. In feite zal bij de verkoop- en distributiepunten in de tertiaire sector (hotels, reisbureaus, restaurants, laboratoria, bars enz.) de consument de EURO ontdekken en leren kennen. Daartoe dient deze technologische verandering in het handelssysteem begeleid te worden met geschikte programma's en subsidies ten behoeve van de vervanging van de boekhoudsystemen, alsmede met de oprichting van technische werkgroepen waaraan vertegenwoordigers van de handel, van de industriële producenten en van de leveranciers van kasregisters en van automatiseringssystemen zullen deelnemen;

51. herinnert aan de belangrijke rol van de industrie van merkproducten in het proces van productie-distributie-consumptie en de rol die deze kan spelen met het oog op de verbetering van de kwaliteit en het imago van de producten die bestemd zijn voor de eindverbruiker. Dit kan geschieden door steeds betere systematische en blijvende contacten te leggen met de handelsbedrijven, mede via de instellingen en de projecten voor gemeenschappelijke aanpak (ECR, EDI, streepjescode enz.) met als gemeenschappelijke doelstelling om steeds het beste voor de consument te waarborgen;

52. onderstreept dat het noodzakelijk is dat de consument verzekerd is van de mogelijkheid dat hij bij een geschil rechtstreeks verhaal kan halen om een correct verloop van grensoverschrijdende aankopen mogelijk te maken;

53. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.