COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 20.03.1996 
COM(96) 94 def. 
Verslag van de Commissie aan de Raad over de ervaringen in de Lid-Staten bij de 
toepassing van individuele bepalingen van artikel 50 van Richtlijn 83/349/EEG van de 
Raad betreffende de geconsolideerde jaarrekening 

I. Inleiding en achtergrond 
Ingevolge artikel 50 van de Zevende Richtlijn van de Raad van 13 juni 1983 
(83/349/EEG, PB L 193 van 18 juli 1983) over de geconsolideerde jaarrekening 
dient de Commissie de Raad in kennis te stellen van de ervaringen, die in de 
Lid-Staten zijn opgedaan bij de toepassing van in artikel 50 vervatte bepalingen. De 
Raad onderzoekt de genoemde bepalingen met in aanmerkingneming van de 
opgedane ervaring, de doelstellingen van de richtlijn en de economische en 
monetaire toestand en herziet deze zonodig. Dit verslag omvat niet de Lid-Staten 
Oostenrijk, Finland en Zweden omdat zij de desbetreffende bepalingen hetzij nog 
niet hebben omgezet hetzij nog geen ervaring daarmee hebben opgedaan. 
Artikel 50 van de Zevende Richten 
"1. Vijfjaar na de in artikel 49, lid 2 bedoelde datum gaat de Raad, op voorstel 
van de Commissie, over tot onderzoek naar, en, in voorkomend geval, tot 
herziening van artikel 1, lid 1, sub d) tweede alinea, artikel 4, lid 2, de artikelen 5 
en 6, artikel 7, lid 1 en de artikelen 12, 43 en 44, in het licht van de ervaring die is 
opgedaan bij de toepassing van deze richtlijn, van de doelstellingen van deze 
richtlijn en van de dan bestaande economische en monetaire toestand. 
2. Lid 1 laat artikel 53, lid 2 van Richtlijn 78/660/EEG onverlet". 
Bij de betrokken bepalingen gaat het om 
artikel 1, lid 1, sub d) bb) (overeenkomst tussen aandeelhouders betreffende de 
overdracht van stemrechten, die tot een consolidatieverplichting kan leiden) 
artikel 4, lid 2 (vrijstelling van de consolidatieverplichting, indien de 
moederonderneming niet bepaalde rechtsvormen heeft) 
artikel 5 (vrijstelling van de consolidatieverplichting voor de 
participatiemaatschappij ) 
artikel 6 (vrijstelling van de consolidatieverplichting voor KMO's) 
artikel 7, lid 1 (vrijstelling van de consolidatieverplichting voor tussenholdings) 
artikel 12 (vrijstelling van de consolidatieverplichting voor horizontale concerns) 
artikel 43 (vrijstelling van verplichtingen ingevolge de Vierde Richtlijn voor 
dochterondernemi ngen) 
artikel 44 (vrijstelling van verplichtingen ingevolge de Vierde Richtlijn voor de 
moederonderneming). 
Ingevolge artikel 50 dient het onderzoek door de Raad vijfjaar na de datum waarop 
de bepalingen voor de eerste maal door het bedrijfsleven zijn toegepast, plaats te 
vinden. De bepalingen van de Zevende Richtlijn zijn volgens artikel 49, lid 2 voor 
de eerste maal van toepassing op de geconsolideerde jaarrekeningen van de op 
1 januari 1990 of in de loop van het jaar 1990 begonnen boekjaren. In feite werd de 
eerste toepassing van de bepalingen van de Zevende Richtlijn in het merendeel van 
de Lid-Staten voorgeschreven in 
België: voor het boekjaar dat na 31.12.1990 begint 
Denemarken: voor het boekjaar, dat op of na 1.4.1991 begint 
Duitsland: voor het boekjaar, dat na 31.12.1989 begint 
Griekenland: voor het boekjaar, dat op of na 1.7.1990 begint 
Spanje: voor het boekjaar, dat op of na 31.12.1991 begint 
Frankrijk: voor het boekjaar, dat na 31.12.1985 (beursgenoteerde vennootschappen) 
of na 31.12.1990 (niet-beursgenoteerde vennootschappen) begint 
Ierland: voor het boekjaar, dat op of na 1.9.1992 begint 
Italië: voor het boekjaar, dat op of na 1.1.1994 begint 
Luxemburg: voor het boekjaar dat op of na 1.1.1990 begint 
Nederland: voor het boekjaar, dat op of na 1.1.1990 begint 
Portugal : voor het boekj aar, dat op of na 1.1.1991 begint 
Verenigd Koninkrijk: voor het boekjaar, dat op of na 23.12.1989 begint. 
De Commissie heeft de Lid-Staten per brief van 4 augustus 1994 verzocht, haar van 
hun ervaringen bij de toepassing van de betrokken bepalingen in kennis te stellen. 
Het Contactcomité voor jaarrekeningsrichtlijnen heeft op zijn vergadering van 
6-7 december 1994 de door de Lid-Staten bij de toepassing van de betrokken 
bepalingen opgedane ervaringen besproken. 
IL Beschrijving van de betrokken bepalingen van de Zevende Richtlijn 
afzonderlijk en resultaat van de besprekingen 
Artikel lr lid 1T sub d\ bbï 
Ingevolge deze bepaling moet een moederonderneming een geconsolideerde 
jaarrekening opstellen, wanneer zij op grond van een overeenkomst met andere 
aandeelhouders bij een bepaalde dochteronderneming alleen de meerderheid der 
stemrechten beheerst. De Lid-Staten kunnen nadere bepalingen over vorm en inhoud 
van een dergelijke overeenkomst vaststellen (keuzerecht van de Lid-Staten). 
Opmerkingen 
Van dit keuzerecht is alleen door Frankrijk gebruik gemaakt. Een dergelijke 
overeenkomst mag daar niet tegen de belangen van de onderneming ingaan. 
In geen Lid-Staat rijzen problemen in verband met de bovengenoemde bepaling. 
Artikel 4, lid 2 
De consolidatieverplichting bestaat principieel, wanneer in het concern ten minste 
één onderneming de rechtsvorm van een kapitaalvennootschap draagt. De Lid-
Staten kunnen echter volgens de bovengenoemde bepaling er voor opteren, 
vrijstelling van de consolidatieverplichting te verlenen, als de moederonderneming 
niet de rechtsvorm van een kapitaalvennootschap draagt. 
Opmerkingen 
Dit keuzerecht van de Lid-Staten werd onverkort overgenomen door Griekenland, 
Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk. 
In Frankrijk wordt behalve voor kapitaalvennootschappen ook dan geen vrijstelling 
verleend voor ondernemingen, als zij een "société commerciale" zijn. In Duitsland 
geldt onafhankelijk van de rechtsvorm voor zeer grote ondernemingen (omzet 250 
miljoen DM, balanstotaal 125 miljoen DM, 5.000 werknemers) in ieder geval de 
consolidatieverplichting. België, Denemarken en Spanje, hebben geen gebruik 
gemaakt van dit optierecht. 
In geen Lid-Staat doen zich problemen in verband met de bovenbedoelde bepaling 
voor. 
Artikel 5 
Dit (omvangrijke) artikel geeft de Lid-Staten de mogelijkheid, 
participatiemaatschappijen ook dan van de consolidatieverplichting vrij te stellen, 
als zij aan bepaalde voorwaarden voldoen (bij voorbeeld - geen bemoeienis met het 
bestuur van de dochterondernemingen - geen uitoefening van met de deelneming 
verbonden stemrechten). 
Opmerkingen 
Van deze keuzemogelijkheid voor de Lid-Staten werd alleen door Luxemburg en 
Griekenland gebruik gemaakt. 
Er bestaan in geen Lid-Staat problemen in verband met het bovengenoemde artikel. 
Arlikelé 
Dit artikel biedt de Lid-Staten alternatief de mogelijkheid, groepen ondernemingen 
vrij te stellen van de consolidatieverplichting, indien zij twee van de drie in 
artikel 27 van Richtlijn 78/660/EEG aangegeven groottecriteria (middelgrote 
ondernemingen), niet overschrijden. In de tijd beperkt kan daarnaast een verder dan 
artikel 27 gaande overschrijding van de groottecriteria worden toegestaan, (artikel 6, 
lid 5). 
Opmerkingen 
Alle Lid-Staten hebben van dit alternatief gebruik gemaakt. Met uitzondering van 
Denemarken, Ierland, Nederland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk staan alle 
Lid-Staten de in de tijd beperkte overschrijding van de groottecriteria ingevolge 
artikel 6, lid 5 toe. In Nederland zijn alleen groepen ondernemingen, die twee van de 
drie in artikel 11 van Richtlijn 78/660/EEG aangegeven groottecriteria niet 
overschrijden (kleine ondernemingen), vrijgesteld van de consolidatieverplichting. 
Er doen zich in geen enkele Lid-Staat problemen voor in verband met het 
bovengenoemde artikel. 
Artikel 7, lid 1 
Ingevolge dit lid wordt onder bepaalde voorwaarden aan moederondernemingen, die 
terzelfder tijd dochterondernemingen zijn (zgn. intermediaire concerns), vrijstelling 
verleend van de consolidatieverplichting, als de moederonderneming 
in beginsel houdster is van alle aandelen van de vrijgestelde onderneming of 
houdster is van ten minste 90% van de aandelen van de vrijgestelde 
onderneming en de overige aandeelhouders het gebruik van de vrijstelling 
hebben goedgekeurd. 
(voorts stelt lid 1): Voorzover een Lid-Staat op de dag van aanneming van deze 
richtlijn in dit geval consolidatie voorschrijft, behoeft deze Lid-Staat deze bepaling 
tot tien jaar na 1990 niet toe te passen. 
Opmerkingen 
In geen Lid-Staat rijzen problemen in verband met de omzetting van de boven 
aangegeven vrijstellingsbepaling. Geen Lid-Staat heeft de mogelijkheid, de termijn 
voor de vrijstelling tien jaar uit te stellen, benut. 
ArükeUL2 
Dit artikel biedt de Lid-Staten de mogelijkheid, voor een onderneming een 
consolidatieverplichting voor te schrijven, wanneer 
a) deze moederonderneming of een of meer andere ondernemingen die niet in 
een concernbetrekking tot elkaar staan, krachtens een met deze onderneming 
gesloten overeenkomst of een bepaling in de statuten van deze onderneming 
onder centrale leiding staan 
of 
b) de bestuurs-, leidinggevende of toezichthoudende organen van deze 
onderneming, alsmede die van een of meer andere ondernemingen die niet in 
een concernbetrekking tot elkaar staan, gedurende het boekjaar en tot de 
opstelling van de geconsolideerde jaarrekening in meerderheid bestaan uit 
dezelfde personen. 
Het gaat hier om een horizontaal coneern. 
Opmerkingen 
Alleen België, Griekenland en Nederland hebben gebruik gemaakt van deze 
mogelijkheid. In Italië bestaat in een dergelijk geval een consolidatieverplichting, 
wanneer het om banken gaat. In Frankrijk is in dergelijke gevallen in de 
verzekeringssector consolidatie voorgeschreven. Naar de mening van de Belgische 
delegatie kunnen problemen rijzen, als naast de consolidatie op horizontaal niveau 
consolidaties op vertikaal niveau in overweging kunnen worden genomen. 
In geen Lid-Staat hebben zich tot nog toe problemen in verband met het 
bovengenoemde artikel voorgedaan. 
Artikel 43 
Dit artikel biedt de Lid-Staten de mogelijkheid, op dochterondernemingen naar hun 
recht de bepalingen van Richtlijn 78/660/EEG (jaarrekeningsrichtlijn) met 
betrekking tot de inhoud, de controle en de openbaarmaking van de jaarrekening niet 
toe te passen, als de moederonderneming onder het recht van een Lid-Staat valt en 
aan verschillende in het artikel genoemde voorwaarden wordt voldaan. Met name 
moet de dochteronderneming inbegrepen zijn in de geconsolideerde jaarrekening en 
moet de moederonderneming zich bereid verklaren, in te staan voor de door de 
dochteronderneming aangegane verrichtingen. 
Opmerkingen 
Alleen Ierland, Luxemburg en Nederland hebben van dit alternatief gebruik 
gemaakt. In geen Lid-Staat doen zich problemen voor in verband met het 
bovengenoemde artikel. 
Artikel 44 
Ingevolge dit artikel behoeven de Lid-Staten de voorschriften van 
Richtlijn 78/660/EEG inzake de controle en de openbaarmaking van de winst- en 
verliesrekening niet toe te passen op onder hun nationale recht vallende 
moederondernemingen, indien aan bepaalde in de richtlijn genoemde voorwaarden 
wordt voldaan. Met name moet de jaarrekening van de moederonderneming in de 
door haar op te stellen geconsolideerde jaarrekening zijn opgenomen. 
Opmerkingen 
Van deze vrijstellingsbepalingen kan in Ierland, Luxemburg, Nederland en het 
Verenigd Koninkrijk gebruik worden gemaakt. 
Problemen in verband met het bovengenoemde artikel doen zich in geen der 
Lid-Staten voor. 
III. Conclusie 
De onderhandelingen over de goedkeuring van Richtlijn 83/349/EEG konden 
destijds alleen met succes worden bekroond, omdat de Raad zich verplicht had, de 
in artikel 50 aangegeven keuzemogelijkheden voor de Lid-Staten na vijfjaar te 
onderzoeken en ze zonodig te wijzigen. Er bestond immers de vrees dat deze 
alternatieve mogelijkheden tot een essentiële aantasting van doelstellingen van de 
richtlijn, met name de gelijkwaardigheid en vergelijkbaarheid van 
geconsolideerde jaarrekeningen, en daardoor tot praktijkproblemen zouden 
kunnen leiden. 
Deze vrees is naar de mening van de Commissie niet bewaarheid geworden. 
De Commissie heeft in nauwe samenwerking met de Lid-Staten de toepassing of 
niet-toepassing van de keuzerechten in de afzonderlijke staten onderzocht. Zij is 
tot de bevinding gekomen, dat deze in geen Lid-Staat tot problemen hebben 
geleid. Met name is er geen indicatie voor, dat deze keuzemogelijkheden voor de 
Lid-Staten de gelijkwaardigheid en de vergelijkbaarheid van geconsolideerde 
jaarrekeningen aantasten. 
Derhalve stelt de Commissie de Raad voor, van een wijziging van de genoemde 
bepalingen op basis van artikel 50 van Richtlijn 83/349/EEG af te zien. 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 94 def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 
Catalogusnummer : CB-CO-96-098-NL-C 
ISBN 92-78-01294-7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg