[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 25.1.2006

COM(2006) 26 definitief

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Thematisch programma voor de samenwerking met derde landen op het gebied van migratie en asiel

INHOUDSOPGAVE

1. Inleiding 3

2. Context 3

2.1. Thematische analyse 3

2.2. Politieke structuren ter plaatse 5

2.3. De in het verleden gefinancierde steunmaatregelen en daaruit getrokken lessen 5

2.4. De redenen voor een thematische benadering 7

3. Het toekomstige thematische programma 8

3.1. Algemene doelstelling en reikwijdte 8

3.2. Strategische richtsnoeren 10

3.2.1. Versterken van de relatie tussen migratie en ontwikkeling 10

3.2.2. Bevorderen van een goed beheerde arbeidsmigratie 11

3.2.3. Bestrijden van illegale migratie en vergemakkelijken van de overname van niet-legale immigranten 12

3.2.4. Beschermen van migranten tegen uitbuiting en uitsluiting 13

3.2.5. Bevorderen van het asielrecht en internationale bescherming van vluchtelingen 13

3.3. Programmerings- en tenuitvoerleggingsbeginselen 14

1. INLEIDING

Om het huidige wetgevende raamwerk voor de externe acties van de Gemeenschap te rationaliseren en te vereenvoudigen, heeft de Europese Commissie binnen de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 een nieuwe reeks van zes instrumenten voorgesteld. Drie instrumenten (het instrument voor humanitaire hulp, het stabiliteitsinstrument en het instrument voor macrofinanciële bijstand) zijn horizontaal van aard om aan bijzondere behoeften en omstandigheden tegemoet te kunnen komen. De andere drie (het instrument voor pretoetredingssteun, het Europees nabuurschapsinstrument en het instrument voor economische samenwerking en ontwikkelingssamenwerking) zijn opgezet om bepaalde beleidsvormen ten uitvoer te leggen en hebben een welbepaald geografisch bereik. In de toekomst zullen deze instrumenten de rechtsgrondslag vormen voor de uitgaven van de Gemeenschap bij haar steun aan programma’s voor buitenlandse samenwerking, waaronder de thematische programma’s, en de bestaande thematische verordeningen vervangen.

Volgens deze voorstellen bieden de thematische programma’s een eigen toegevoegde waarde en omvatten zij activiteiten die een aanvulling leveren op de geografische programma’s waarnaar voor de communautaire samenwerking met derde landen de voorkeur zal blijven uitgaan[1].

De Commissie heeft zich ertoe verbonden met het Europees Parlement en de Raad in discussie te treden over de omvang, de doelstellingen en de prioriteiten voor elk thematisch programma op basis van formele mededelingen aan de beide instellingen. De uitkomst hiervan zal de politieke richtsnoeren voor de eropvolgende stadia van de programmering opleveren, met name de thematische strategiedocumenten die in overeenstemming met de bepalingen in de bovengenoemde instrumenten zullen worden opgesteld.

De bedoeling van deze mededeling is de grondtrekken van het thematisch programma voor de samenwerking met derde landen op het gebied van migratie en asiel te presenteren.

2. CONTEXT

2.1. Thematische analyse

In Europa staat migratie centraal in de politieke discussies; het is een van de strategische prioriteiten in de externe betrekkingen van de Unie. Nadat Europa gedurende meer dan twee eeuwen een regio van emigratie is geweest, is het thans een van de voornaamste bestemmingen in de internationale migratiestromen. De scheefgroei tussen enerzijds rijke, democratische en stabiele Europese staten waarin de bevolking vergrijst, en anderzijds, armere en minder stabiele staten met jonge en snelgroeiende bevolkingsgroepen verklaart deze naar verwachting in de komende jaren nog voortgaande ontwikkeling.

De huidige toestand op het gebied van de migratie wordt gekenmerkt door de toename in absolute cijfers van migranten, de deelname van meer vrouwen hieraan, het feit dat er meer soorten migratie zijn, de toename van de mensenhandel, de groei van diasporagemeenschappen, de integratieproblemen voor migranten en gastlanden, het nauwer aanhalen van banden met de achtergeblevenen in het land van oorsprong, de diversificatie van bestemmingslanden en oorsprongslanden alsook de multiplicatie van migratieroutes. De migratiedruk weegt steeds zwaarder op Europa en op andere geïndustrialiseerde landen, met ook de zuid/zuidmigratie als belangrijk verschijnsel (waarbij dus ook de zuid/zuidmigratie en wat daarmee samenhangt aandacht moeten krijgen). In enkele gevallen zijn landen die tot voor kort alleen landen van oorsprong en/of van doortocht waren, zelf ook landen van doortocht of gastlanden geworden, bijvoorbeeld in Midden- en Oost Europa en in Noord-Afrika. Deze landen beschikken evenwel niet altijd over voldoende infrastructuur en mensen om deze migratriestromen en wat daarmee samenhangt aan te kunnen. Maar wie van plan is te emigeren, heeft behoefte aan advies en praktische hulp, terwijl degenen die naar hun land van oorsprong terugkeren veelal hulp voor hun reïntegratie behoeven.

Illegale immigratie grijpt steeds meer om zich heen, zonder dat het mogelijk is betrouwbare schattingen hiervoor te geven. Een groot gedeelte van de illegale migranten werkt binnen de Europese economieën en op de Europese arbeidsmarkten, wat niet wegneemt dat illegale immigratie, ten dele een gevolg van mensensmokkel en -handel, ook een bron van heel wat moeilijkheden is. De landen van bestemming, waaronder alle landen van de Europese Unie, ontwikkelen specifiek beleid om illegale immigratie tegen te gaan, terwijl zij tegelijkertijd hun beleid om greep te krijgen op migratie meer samenhang trachten te geven en de sociale en ontwikkelingsdimensies ervan willen bevorderen. Doch om effectief en efficiënt te zijn moet hiervoor worden samengewerkt met de derde landen van oorsprong en van doortocht.

Migratie is bovendien een deel van het moderniseringsproces van de ontwikkelingslanden; over de vraag hoe migratie een verdere ontwikkeling kan helpen wordt thans druk gediscussieerd. In het bestek van deze overwegingen is een eerste kwestie het potentieel van het geld dat migranten naar hun thuisland overmaken en in het bijzonder hoe de transactiekosten van deze geldzendingen kunnen worden verminderd en manieren kunnen worden gevonden daarmee ontwikkelingsgerichte investeringen aan te moedigen. Ontwikkelingslanden kunnen dan wel het wegtrekken van laaggeschoolde inwoners positief vinden, toch kan de emigratie van gemiddeld of hogergeschoolde arbeidskrachten een verlies aan menskracht zijn. Maatregelen om dit probleem van hersenvlucht (“brain drain”) aan te pakken en in de plaats daarvan de mobiliteit van kenniswerkers te bevorderen vormen een tweede aandachtspunt bij discussies over migratie en ontwikkeling. Ten derde verdient het aanmoedigen van de bijdrage vanuit de diasporagemeenschappen aan de ontwikkeling van hun land van oorsprong eveneens de aandacht.

Anders dan economische migratie of migratie om familieredenen, is het wegtrekken als gevolg van conflicten en onveiligheid gewoonlijk meer cyclisch van aard. Het massaal wegtrekken wordt vaak gevolgd door een massale terugkeer zodra de veiligheidssituatie is verbeterd. Dit soort onvrijwillige migratie leidt tot vluchtelingen die naar nabijgelegen gebieden trekken waar bescherming of snel onderdak kan worden gevonden. Vluchtelingen kunnen zwaar wegen op de politieke economische en sociale structuren van de gastlanden, die niet altijd over de infrastructuur en de wetgevende en bestuurlijke middelen beschikken om de stroom vluchtelingen op te vangen. Aanhoudende komst en verblijf van vluchtelingen kunnen druk uitoefenen op economie en milieu en bij wijlen tot spanningen leiden en ook secundaire migratiebewegingen veroorzaken.

Al deze ontwikkelingen zijn van invloed op de bilaterale en regionale betrekkingen van de Europese Unie met derde landen.

2.2. Politieke structuren ter plaatse

Bij het Verdrag van Amsterdam werden de rechtsgrondslagen geschapen voor een communautair beleid op het gebied van immigratie en asiel. De doelstellingen van dit beleid, zoals terug te vinden in het Verdrag, werden geconcretiseerd door de Europese Raad van Tampere van oktober 1999 en zijn na een verdere ontwikkeling ervan in achtereenvolgende Europese Raden, opnieuw bekeken in de Europese Raad van Den Haag van november 2004. Zij betreffen het in goede banen leiden van migratiestromen, het tot stand brengen van een gemeenschappelijke asielregeling, de correcte behandeling van onderdanen uit derde landen en het partnerschap met derde landen in het bestek van een omvattende, samenhangende en evenwichtige benadering. Wat de samenwerking met derde landen betreft, werd in het Haags Programma in het bijzonder verklaard dat “het EU-beleid erop gericht moet zijn om, waar nodig met bestaande communautaire middelen, derde landen in het kader van een volwaardig partnerschap bij te staan bij hun inspanningen om hun capaciteit op het terrein van migratiebeheer en bescherming van vluchtelingen te verbeteren, illegale immigratie te voorkomen en te bestrijden, voorlichting te verstrekken over legale migratiekanalen, vluchtelingensituaties op te lossen door duurzame oplossingen beter toegankelijk te maken, het vermogen tot het uitvoeren van grenscontroles op te bouwen, de beveiliging van documenten te verbeteren en het terugkeerprobleem aan te pakken”[2].

De Commissie is op deze oproepen ingegaan door de vraagstukken met betrekking tot migratie en asiel op te nemen in haar politieke dialogen met derde landen en door deze vraagstukken in haar samenwerkingsstrategieën een belangrijke plaats te geven. Dit omvatte tevens de voorstellen van alomvattende benaderingen zoals onlangs nog in de mededeling van 30 november 2005: "Prioritaire acties om een antwoord te bieden op de uitdagingen van de migratie: eerste follow-up van Hampton Court"[3].

Bovendien heeft de Commissie in 2003 een nieuw specifiek instrument voorgesteld, het AENEAS-programma[4] (begrotingsartikel 19 02 03), dat bedoeld is als de opvolger van de voorbereidende acties die tussen 2001 en 2003 uit begrotingslijn B7-667 waren gefinancierd, met de bedoeling om de derde landen te helpen de migratiestromen beter te kanaliseren. Dit in 2004 via de medebeslissingsprocedure goedgekeurde instrument omvat de periode 2004-2008 en werd voorzien van een begroting van 250 miljoen euro[5]. Met het oog op de afsluiting eind 2006 van het huidige financieel kader van de EU[6] wordt de looptijd van het AENEAS-programma thans ingekort tot drie jaar en dient een nieuw thematisch programma, het onderwerp van onderhavig document, te worden opgesteld dat onder meer de activiteiten van AENEAS in het kader van de financiële vooruitzichten 2007–2013 zal voortzetten.

2.3. De in het verleden gefinancierde steunmaatregelen en daaruit getrokken lessen

a) Steun in het kader van de geografische instrumenten

Hoewel het nieuwe thematisch programma inzake migratie geen betrekking heeft op de pretoetredingslanden is het van belang erop te wijzen dat veel aandacht is besteed en zal blijven worden besteed aan migratie, asiel, grenscontroles en de visa-aangelegenheden in het kader van de uitbreiding. Tussen 1997 en 2003 werd in totaal 413,3 miljoen euro voor uiteenlopende projecten op deze gebieden uitgegeven krachtens de nationale PHARE-programma’s voor de tien kandidaat-lidstaten. Een groot aantal van deze projecten bestond uit “jumelageprojecten”, resulterend in de beschikbaarstelling van deskundigen van de lidstaten aan bestuursinstellingen van de kandidaat-lidstaten.

Voor de geografische instrumenten zoals TACIS en MEDA werd voor de periode 2002-2006 voor ongeveer 450 miljoen euro geprogrammeerd, ter financiering van acties die rechtstreeks verband hielden met migratie, voornamelijk op de Balkan, in het gebied rond de Middellandse Zee en in Oost-Europa. De voornaamste sectoren betroffen het versterken van de institutionele capaciteiten, het verbeteren van grenscontroles, het bestrijden van illegale immigratie en mensenhandel, de terugkeer en reïntegratie van vluchtelingen en ontheemden, alsook de verbetering van beleid en faciliteiten voor de opvang van asielzoekers en vluchtelingen.

Voor Azië, Latijns-Amerika en Afrika bezuiden de Sahara had de aard van de tot op heden gefinancierde operaties veeleer betrekking op vluchtelingen en ontheemden dan op het migratiebeleid als zodanig.

b) Steun in het kader van de voorbereidende acties, 2001-2003

In 2001 werd begrotingslijn B7-667 ingesteld om de voorbereidende acties op het gebied van migratie en asiel mogelijk te maken. Aan deze begrotingslijn werd in totaal een bedrag van 10 miljoen euro voor het eerste jaar toegekend. Dit bedrag werd 12,5 miljoen euro in 2001 en 20 miljoen euro in 2003, in totaal dus 42,5 miljoen euro. In de loop van deze drie jaren werden er 49 operaties medegefinancierd (voor bedragen die vaak onder de 1 miljoen euro lagen).

Het beheer van de migratiestromen, het voorkomen van illegale immigratie, de reïntegratie van migranten in hun landen van oorsprong, de relatie tussen migratie en ontwikkeling alsmede internationale bescherming van de genoemden vormden de voornaamste gebieden van interventie. Aardrijkskundig gesproken werden de acties hoofdzakelijk uitgevoerd op de Balkan (aanvankelijk in Albanië), in Oost-Europa (in het bijzonder in Oekraïne en Rusland), in Mediterrane landen (Marokko, Tunesië en Turkije) en in Azië (hoofdzakelijk Afghanistan en Sri Lanka).

De uit begrotingslijn B7-667 gefinancierde operaties hebben bijgedragen aan een verhoogde zichtbaarheid van het externe optreden van de Gemeenschap op het gebied van migratie bij de lidstaten, de instanties van bepaalde derde landen en bepaalde gespecialiseerde internationale organisaties alsook een toenemend aantal niet-gouvernementele organisaties. Vanwege de nieuwe benadering en de betrekkelijk autonome ontwikkeling vergeleken met de overige externe bijstand van de Gemeenschap, heeft het optreden uit begrotingslijn B7-667 soms evenwel geleid tot de financiering van operaties die buiten de bestaande programmering vielen.

De stijging van het aantal reacties op de oproepen tot het indienen van voorstellen laat er evenwel geen twijfel over bestaan dat dit instrument zich in een groeiende belangstelling mag verheugen. Ook zijn de partners nu meer gediversifieerd, hoewel hier nog ruimte voor verbetering is.

c) Interventies krachtens het AENEAS-programma

Het AENEAS-programma is eigenlijk een antwoord op de zwakke punten die in de voorbereidende acties waren vastgesteld. In dit verband bestonden de meest innovatieve aspecten uit het feit dat een programmeringsdocument werd uitgewerkt, waar indicatief de beoogde prioriteiten voor de interventies in de eerste drie jaren van het programma (2004-2006) werden vastgesteld. Dit document, dat is opgesteld met inachtneming van de nationale en regionale strategiedocumenten en indicatieve programma’s, helpt de samenhang te verbeteren tussen de benaderingen die zowel vanuit de geografische als de thematische instrumenten waren ontwikkeld.

Het is nog te vroeg om het AENEAS-programma definitief te beoordelen, aangezien de financieringsbesluiten voor de voorstellen die na de eerste oproep in 2004 tot het indienen van voorstellen waren geselecteerd, nu juist zijn afgerond[7], terwijl de nieuwe oproep tot het indienen van voorstellen voor de tenuitvoerlegging van het jaarlijkse werkprogramma 2005 pas onlangs is gelanceerd[8] en het nieuwe jaarlijkse werkprogramma 2006 in voorbereiding is.

Het enige wat in dit stadium kan worden gezegd is dat aan het AENEAS-programma in toenemende (zij het altijd nog beperkte) mate is deelgenomen door gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties uit derde landen en EU-lidstaten. Deze ontwikkeling, die onder meer voortvloeit uit een vergrote publiciteit rond de oproepen tot het indienen van voorstellen, is zeer welkom.

2.4. De redenen voor een thematische benadering

De thematische benadering wordt gerechtvaardigd door de behoefte aan een horizontaal EU-kader om de samenwerking tussen de betrokken EU-actoren, derde landen en internationale actoren te versterken, teneinde meer inzicht te krijgen in de migratieproblematiek en een bijdrage te leveren tot evenwichtige en wederzijds bevredigende oplossingen.

Tevens beantwoordt deze benadering aan de behoefte om migratie- en asielaangelegenheden te integreren in het samenwerkings- en ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap, terwijl de aanpak terzelfder tijd kan bijdragen aan een grotere overeenstemming met de eigen belangen van de Gemeenschap terzake, en tegemoetkomt aan de behoefte aan meer samenhang op beleidsgebied.

De thematische benadering vloeit voort uit de wens van de Commissie om de bijdrage van het externe beleid van de Gemeenschap in migratiekwesties zichtbaarder te maken en kan ook synergieën tussen de benaderingen door de Gemeenschap en door de lidstaten vergemakkelijken.

Deze aanpak zou ook moeten bijdragen aan meer flexibiliteit, waarmee effectief en tijdig kan worden ingespeeld op snel wijzigende omstandigheden en nieuwe migratietendensen.

Tenslotte beantwoordt de thematische aanpak aan de behoefte aan gedifferentieerde benaderingen waarbij alle langs eenzelfde migratieroute gelegen landen en landen die voor soortgelijke uitdagingen op het gebied van migratie en asiel staan, worden samengebracht.

3. HET TOEKOMSTIGE THEMATISCHE PROGRAMMA

3.1. Algemene doelstelling en reikwijdte

In lijn met het AENEAS-programma is de algemene doelstelling van het thematische programma op het gebied van migratie en asiel om specifieke, complementaire steun aan derde landen te bieden bij hun pogingen om alle aspecten van de migratiestromen beter te kunnen beheren.

De bijdrage van het thematisch programma is niet bedoeld om de interventies te vervangen die voor dezelfde gebieden werden geprogrammeerd en gefinancierd vanuit de geografische instrumenten: het financieren van migratiegerelateerde activiteiten op landelijk of regionaal niveau dient allereerst binnen de geografische instrumenten te blijven geschieden. Aangezien de door het thematisch programma gefinancierde projecten in beginsel beperkt van omvang zullen zijn[9], is het thematisch programma juist geschikt als aanvulling op interventies van de geografische instrumenten, of voor nieuwe initiatieven, eventueel als proefproject. Daarbij moet rekening worden gehouden met de strategische aanpak die door de Gemeenschap met betrekking tot de betrokken derde landen en regio’s is gedefinieerd.

De voorkeur gaat ook naar het thematisch programma uit wanneer dit de Gemeenschap een effectiever of efficiënter middel biedt om de verhoopte resultaten te bereiken, met name bij:

- het aanpakken van wereldwijde of multiregionale initiatieven;

- het aanmoedigen van samenwerkingsinitiatieven waarbij partners uit landen van oorsprong, van doortocht en van bestemming ervaringen en aanpak van de verschillende facetten van migratie ontwikkelen en met elkaar delen;

- het tegen de achtergrond van de externe betrekkingen van de Gemeenschap concreet invullen van specifieke beleidsprioriteiten, internationale verplichtingen of verbintenissen van de Gemeenschap;

- het initiëren van preliminaire acties, als en waar nodig, in landen en regio’s waarvoor migratie en/of asiel prioriteitsaangelegenheden worden, maar waar geen strategiedocument of indicatief programma bestaat of dit niet in de mogelijkheid voorziet van interventies terzake, omdat migratie en/of asiel ten tijde van de goedkeuring van het indicatief programma niet als prioriteiten golden;

- het financieren van acties via NGO’s en andere maatschappelijke organisaties, zonder dat er instemming van de desbetreffende regering is, in die gevallen waarin samenwerking beperkt is of daar waar het partnerschap moeilijk ligt.

Wat thema’s betreft, zal het beoogde programma de voornaamste actieterreinen bestrijken die met de wezenlijke aspecten van het verschijnsel migratie overeenkomen, in het bijzonder migratie en ontwikkeling, economische migratie, de voorkoming en bestrijding van niet-legale immigratie en de vrijwillige terugkeer en reïntegratie van migranten, alsmede internationale bescherming. Dit programma is op zichzelf niet bedoeld voor de financiering van operaties die rechtstreeks de oorzaken moeten aanpakken die aan de migratie ten grondslag liggen (conflicten, armoede, slecht bestuur, enz.). Dit behoort namelijk tot de breder opererende samenwerkingsprogramma’s die thans financiering krijgen uit de geografische instrumenten en in de toekomst uit het Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument (ENPI) en het instrument voor economische en ontwikkelingssamenwerking (DCECI), die hiervoor beter geschikt zijn. De op basis van het programma gefinancierde acties sluiten evenwel aan bij de communautaire inspanningen om de werkelijke oorzaken van migratie aan te pakken. De beperkte reikwijdte en de specifieke en technische aard van dit thematisch programma maken het bijzonder geschikt voor capaciteitsopbouw, in het bijzonder ook voor de opleiding van personeel. Het verstrekken van uitrusting in verband met de krachtens dit programma ten uitvoer gelegde activiteiten behoort tot de mogelijkheden, maar mag niet het wezen van de interventie vormen.

Vanuit aardrijkskundig gezichtspunt mogen niet reeds van tevoren beperkingen worden gesteld; alle buurlanden en ontwikkelingslanden die onder het ENP en het DCECI vallen komen in aanmerking[10]. Het onderwerp van het thematisch programma is daarmee hoofdzakelijk, zij het niet uitsluitend, de migratie naar de Europese Unie (zuid/noord en oost/west). In dit verband dient allereerst te worden gekeken naar de regio’s van emigratie en van doortocht naar de Europese Unie, met daarnaast passende aandacht voor regionale of interregionale initiatieven in verband met migratie en de meest relevante zuid/zuid-migratiestromen.

Tenslotte moet het thematisch programma ook de gelegenheid bieden innovatieve acties te financieren die, ongeacht hun geografische regio, worden geselecteerd op grond van hun intrinsieke kwaliteiten voorzover zij in overeenstemming zijn met de hierboven beschreven reikwijdte van het programma waarbinnen de acties ten uitvoer zullen worden gelegd.

Het respecteren van de democratische beginselen en de rechtsstaat, de mensenrechten, de rechten van minderheden en de andere grondrechten, alsmede van de relevante internationale overeenkomsten vormt een wezenlijk onderdeel waarmee bij de tenuitvoerlegging van het thematisch programma rekening moet worden gehouden. De krachtens het thematisch programma gefinancierde acties dienen gepaard te gaan met maatregelen om de democratie, de mensenrechten, de fundamentele arbeidsnormen en fatsoenlijk werk, alsmede de rechtsstaat, te versterken. Het meten van de vooruitgang bij de bevordering van deze fundamentele waarden is een kernpunt in de evaluatie van behoeften en prestaties die aan alle verdere financiering van geïdentificeerde acties voorafgaat. Deze aanpak stimuleert de eigen verantwoordelijkheid van de derde landen inzake migratie- en asielkwesties.

3.2. Strategische richtsnoeren

O p basis van bovenbeschreven doelstelling en reikwijdte zouden voor het thematisch programma dezelfde richtsnoeren kunnen gelden als voor het AENEAS-programma, zij het met aanpassingen vanwege de beleidsontwikkelingen sedert 2004. Van deze ontwikkelingen zullen de ontwikkelingen die betrekking hebben op migratie en ontwikkeling en op legale economische migratie waarschijnlijk tot de meeste vernieuwing leiden. Hierbij moet worden opgemerkt dat tot zeer voor kort de externe dimensie van het migratiebeleid hoofdzakelijk werd opgezet rond een beter beheer van de migratiestromen, bedoeld om de migratiedruk op de Unie te verlagen. Ofschoon dit een geldige doelstelling blijft, is de extra uitdaging vandaag de dag de ontwikkeling van beleid waarbij enerzijds wordt erkend dat de EU behoefte heeft aan arbeidsmigranten om onze economieën te laten functioneren in sectoren waar een tekort aan arbeidskrachten en deskundigheid bestaat en er anderzijds voor zorgen dat zowel de migranten als de landen van oorsprong zoveel mogelijk kunnen profiteren van de migratie. Een dergelijke aanpak behelst meer dan grenscontroles en bestrijding van illegale immigratie; zij omvat andere aspecten van het verschijnsel migratie, namelijk ook ontwikkeling en werkgelegenheid.

Dit betekent dat het toekomstige thematisch programma uit de vijf volgende onderdelen zou bestaan:

- versterken van de relatie tussen migratie en ontwikkeling;

- bevorderen van een goed beheerde arbeidsmigratie;

- bestrijden van illegale immigratie en vergemakkelijken van de overname van niet-legale immigranten;

- beschermen van migranten tegen uitbuiting en uitsluiting;

- bevorderen van het asielrecht en internationale bescherming, ook via regionale beschermingsprogramma’s.

3.2.1. Versterken van de relatie tussen migratie en ontwikkeling

Migratie is een onlosmakelijk deel van ontwikkeling; het wordt heden ten dage algemeen erkend dat het noodzakelijk is van een benadering van “meer ontwikkeling voor minder migratie” op te schuiven in de richting van “het beter beheren van migratie ten behoeve van meer ontwikkeling”[11]. In december 2002 heeft de Commissie een mededeling[12] gepresenteerd over de integratie van migratievraagstukken in de externe betrekkingen van de Unie met ontwikkelingslanden dat onder meer een onderdeel "migratie en ontwikkeling” omvatte. Weliswaar erkennend dat de langetermijnprioriteit van de Gemeenschap is om de grondoorzaken van migratie aan te pakken, zou de Unie meer aandacht moeten hebben voor bepaalde specifieke facetten van de verwevenheid van migratie en ontwikkeling. De Raad stelde zich achter deze benadering en verzocht de Commissie dit verder uit te werken[13]. De Commissie heeft dan in september 2005 een tweede mededeling[14] gepubliceerd waarin enkele concrete richtsnoeren zijn vastgesteld die waarschijnlijk positieve gevolgen zullen hebben voor de relatie tussen migratie en ontwikkeling. Het thematisch programma dient steun te verlenen aan de tenuitvoerlegging van de hierbij geïdentifceerde maatregelen, onder meer:

- aanmoedigen van de bijdrage van diasporagemeenschappen aan de sociaal-economische ontwikkeling van hun land van oorsprong en ervoor zorgen dat de terugkeer van migranten meer nut oplevert;

- afremmen van de uittocht van hooggeschoolden (brain drain) en bevorderen van hun mobiliteit (brain circulation), ook via adequate vormen van tijdelijke migratie;

- vergemakkelijken van de financiële overmakingen van migrerende werknemers (geldzendingen) naar hun land van oorsprong, vooral door het verlagen van de kosten ervan en het bevorderen van het gebruik ervan ten behoeve van ontwikkeling;

- ondersteunen van vrijwillige terugkeer en beroepsmatige en sociaal-economische reïntegratie van migranten in hun land van oorsprong, onder meer via hulp met hiermee verband houdend overheidsbeleid en socialezekerheidsregelingen;

- opbouwen van capaciteit om migratie beter te kunnen beheren.

3.2.2. Bevorderen van een goed beheerde arbeidsmigratie

De Commissie heeft in 2003 in haar mededeling over immigratie, integratie en werkgelegenheid[15], en in overeenstemming met de Lissabon-agenda duidelijk gemaakt dat met betrekking tot legale immigratie ten behoeve van de werkgelegenheid moet worden overgegaan tot een proactieve aanpak, vanwege de steeds dringender demografische, sociale en economische problemen waar de Unie voorstaat. Immigratie is niet het enige middel om deze uitdagingen aan te kunnen, maar kan in ieder geval op de korte en middellange termijn de demografische gevolgen helpen afzwakken omdat zij mede kan voorzien in de behoeften van de arbeidsmarkten in de Europese Unie.

Begin 2005 deed de Commissie een groenboek uitgaan over een communautaire benadering van het beheer van de economische migratie[16], bedoeld om de voornaamste uitdagingen en de mogelijke opties vast te stellen voor het inrichten van een wetgevend EU-kader voor economische migratie. De uitkomsten van het publieke debat over dit groenboek zijn ingebracht in het beleidsplan over legale migratie dat door de Commissie op 21 december 2005 is goedgekeurd[17]. In dit beleidsplan, dat een draaiboek omvat voor een hele reeks al dan niet wetgevende maatregelen, benadrukt de Commissie dat het beheren van economische migratie niet alleen een duidelijk en geharmoniseerd toelatingsbeleid vergt, maar ook een dialoog en samenwerking met derde landen, teneinde gezamenlijk tot een beter beheer van de internationale arbeidsmigratie te komen. In dit verband is een rol weggelegd voor de externe betrekkingen en het ontwikkelingsbeleid, zonder af te doen aan het beginsel van de communautaire preferentie, aangezien het duidelijk is dat het bestaande arbeidspotentieel binnen de EU volledig moet worden benut. In dit verband zou het thematisch programma kunnen helpen:

- informatie te verstrekken over het rechtskader voor migratie en de voorwaarden van binnenkomst en verblijf op het grondgebied van de Unie;

- informatie te verstrekken over de mogelijkheden en behoeften in de lidstaten met betrekking tot arbeidsmigratie en over kwalificaties van migratiekandidaten uit derde landen; steun voor opleiding voorafgaande aan het vertrek voor kandidaten voor legale migratie naar de Europese Unie, daaronder ook informatie over integratie in de lidstaten en de rechten en verplichtingen van migranten;

- de definitie en implementatie van wetgevingskaders voor migrerende werknemers in derde landen aan te moedigen.

Gelet op de recente mededelingen inzake migratie en ontwikkeling en inzake de EU-strategie voor de aanpak van het tekort aan gezondheidswerkers in ontwikkelingslanden[18], zou bij de uitvoering van de onder het tweede en derde streepje hierboven voorgestelde richtsnoeren ten volle rekening moeten worden gehouden met de noodzaak om "brain drain" te voorkomen. Dientengevolge moet worden gelet op vastgestelde structurele of tijdelijke behoeften in bepaalde sectoren/beroepen/regio’s in derde landen die getroffen worden door de brain drain. Het zou ook een omvattende en samenhangende benadering in de zin van een ethisch verantwoorde aanwerving van personeel vergen.

3.2.3. Bestrijden van illegale migratie en vergemakkelijken van de overname van niet-legale immigranten

Het verhinderen van de binnenkomst van migranten zonder vergunning blijft een kernpunt. De controle op migratie blijft op de middellange termijn daarom een strategische prioriteit. Dit thematisch programma dient aan deze prioriteit bij te dragen door samenwerkingsprojecten met derde landen te steunen, in het bijzonder de coördinatie tussen de instellingen die met het migratiebeheer belast zijn, op de volgende terreinen:

- het bestrijden van mensensmokkel en mensenhandel;

- informatie om illegale migratie te ontmoedigen en te wijzen op de daarmee verbonden risico’s;

- voorkoming en bestrijding van illegale immigratie (onder meer door het verbeteren van de capaciteiten in de grensgebieden; visum- en paspoortbeheer, daaronder ook de beveiliging van documenten en eventueel de invoering van biometrische gegevens; alsmede opsporing van vervalste documenten);

- tenuitvoerlegging van met de Gemeenschap gesloten overname-overeenkomsten, daaronder ook sociale en professionele reïntegratie van terugkeerders, met de bedoeling hun terugkeer duurzaam te maken;

- het bijstaan van derde landen bij het beheer van niet-legale immigratie (bijstand bij het onderhandelen en ten uitvoer leggen van hun eigen overname-overeenkomsten of -regelingen met andere derde landen, eventueel ook het zorgen voor passende humanitaire omstandigheden in de centra waar niet-legale immigranten voorafgaande aan hun repatriëring worden ondergebracht en het steun verlenen aan hun vrijwillige terugkeer en herintegratie in hun land van oorsprong).

In dat verband moet worden gelet op de eerbiediging van de fundamentele vrijheden en mensenrechten, waarbij specifieke criteria moeten worden vastgesteld om de naleving van de mensenrechten effectiever te waarborgen en de projecten met betrekking tot hun gevolgen voor de mensenrechten te ijken.

3.2.4. Beschermen van migranten tegen uitbuiting en uitsluiting

Evenals in het AENEAS-programma moet ook in dit programma voorrang woren gegeven aan de bevordering in derde landen van de mogelijkheden voor de integratie van migranten in de samenleving waarin zij terechtkomen en van bescherming tegen een slechte behandeling. De interventies zouden de volgende gebieden kunnen omvatten:

- het ontwikkelen van wetgeving in de derde landen op het gebied van legale immigratie, vooral voor de regels inzake toelating, de rechten en de status van de toegelaten personen, en gelijke behandeling van legale bewoners;

- integratie en niet-discriminatie, alsmede maatregelen om migranten te beschermen tegen racisme en vreemdelingenhaat, en bewustmaking van migranten van hun grondrechten en de juiste weg om bij inbreuk daarop hun recht te halen;

- het voorkomen en bestrijden van mensenhandel en elke vorm van slavernij.

Bij de tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren moet de nodige aandacht uitgaan naar de bescherming van de migranten die het grootste risico op slechte behandeling en uitsluiting lopen, met name kinderen en vrouwen. Ook moeten de rechten van migranten op fatsoenlijke werkomstandigheden en een correcte behandeling in de sociale en beroepsmatige sfeer aandacht krijgen.

3.2.5. Bevorderen van het asielrecht en internationale bescherming van vluchtelingen

In de betrekkingen en de ontwikkelingssamenwerking tussen de EU en derde landen die te maken hebben met vluchtelingenstromen zijn asielaangelegenheden belangrijker geworden. Op mondiaal niveau vormen het Vluchtelingenverdrag van Genève van 1951 en het Protocol van New York van 1967 het rechtskader voor het internationale stelsel van bescherming terzake. Initiatieven zoals de “Agenda voor bescherming” en de “Conventie Plus” van de UNHCR zijn erop gericht de oplossing van vluchtelingensituaties via speciale overeenkomsten tussen staten, andere partners en de UNHCR te vergemakkelijken. Zij zijn vooral gericht op hervestiging, het toespitsen van ontwikkelingsbijstand en het beheer van secundaire bewegingen van vluchtelingen en asielzoekers. De EU deelt de opvatting van de UNHCR dat oplossingen voor vluchtelingproblemen allereerst en vooral moeten worden gezocht in de streken van oorsprong, waar veelal de grootste groepen vluchtelingen verblijven. Deze landen ontberen vaak ook de institutionele en financiële capaciteit om de hieruit voortvloeiende uitdagingen alleen aan te kunnen. Het vergroten van de capaciteiten om daadwerkelijke bescherming en duurzame oplossingen te bieden in de regio’s van oorsprong – via het opzetten van asielcapaciteit, plaatselijke integratie, repatriëring en hervestiging – is een doelstelling die de Commissie in haar externe bijstand ondersteunt. Dit mag ook blijken uit de EU-benadering van het internationale stelsel van bescherming, die in regionale beschermingsprogramma’s (proefprojecten) tot uiting komt (zoals die voor de westelijke NOS en voor de regio van de Grote Meren in Afrika).

Een van de doelstellingen van het AENEAS-programma is deze ontwikkelingen alsook de tenuitvoerlegging van deze als proef bedoelde regionale beschermingsprogramma’s te ondersteunen. Het thematisch programma zou aldus de EU-steun voor duurzame oplossingen voor aanhoudende vluchtelingsituaties voortzetten, en met name:

- de institutionele capaciteiten van derde landen versterken om asiel en internationale bescherming te bieden en nationale rechtskaders te ontwikkelen;

- de registratie van asielzoekers en vluchtelingen ondersteunen;

- internationale normen en instrumenten voor de bescherming van vluchtelingen bevorderen;

- steun verlenen voor het verbeteren van de opvangomstandigheden, lokale integratie, de duurzame reïntegratie van teruggekeerden en hervestigingsprogramma’s.

Ofschoon de situatie van vluchtelingen duidelijk verschilt van die van de economische migranten zouden heel wat van de initiatieven uit hoofde van de andere delen van dit programma – bijvoorbeeld het aanmoedigen van de bijdragen van de diaspora, het vergemakkelijken van de overmakingen, het beschermen tegen discriminatie en dergelijke – ook de vluchtelingen ten goede moeten komen.

3.3. Programmerings- en tenuitvoerleggingsbeginselen

Voor dit programma zal de Commissie de meerjarenprogrammering opstellen naast en in samenhang met de programmering via de geografische programma’s. De meerjarenprogrammering zal bestaan uit een thematisch strategiedocument en een meerjaren indicatief programma. Het eerste thematische strategiedocument en indicatief meerjarenprogramma zal voor de tijdsspanne 2007-2010 worden vastgesteld, de tweede voor 2011-2013.

De Commissie zal aan de hand van het thematisch strategiedocument en het indicatief meerjarenprogamma elk jaar een jaarlijks werkprogramma opstellen en daarin de te ondersteunen prioritaire acties vaststellen en de geografische en thematische gebieden, de specifieke doelstellingen, geanticipeerde resultaten en indicatieve bedragen nader aanduiden. Bij het opstellen van het jaarlijkse werkprogramma kan de Commissie eventuele nieuwe prioriteiten en ontwikkelingen overwegen die in het indicatieve meerjarenprogramma niet waren voorzien. Dit jaarlijkse werkprogramma zal met alle passende maatregelen ten uitvoer worden gelegd, in overeenstemming met de toepasselijke financiële regels en regels voor contracten, met een zekere marge aan flexibiliteit om tijdig en effectief in te spelen op snel wijzigende omstandigheden en nieuwe migratietendensen en prioriteiten.

Voorts kan de Commissie bij ernstige onvoorziene of dringende behoeften[19] of omstandigheden speciale maatregelen goedkeuren waarin het thematisch strategiedocument of het indicatieve meerjarenprogramma niet had voorzien, dit in overeenstemming met de verordeningen waarbij het ENPI en het DCECI zijn ingesteld.

Bij crisissituaties zou allereerst een beroep moeten worden gedaan op het stabiliteitsinstrument.

De Commissie wordt bijgestaan door een comité, in overeenstemming met een procedure die in de ter zake doende wetsvoorschriften moet worden vastgesteld.

De lijst van partners die voor financiële steun krachtens het thematisch programma in aanmerking komen, dient zo breed mogelijk te zijn en zowel federale, nationale, provinciale als lokale besturen, hun afdelingen en agentschappen, gemeenten, regionale en internationale organisaties en agentschappen, alsmede niet-gouvernementele organisaties en andere niet-overheidsactoren, onderzoeksinstituten, verenigingen, sociale partners en publieke en private operatoren te omvatten, zowel in de Europese Unie als in derde landen, waarbij de nadruk moet liggen op onderling partnerschap.

De Commissie wil derde landen betrekken bij de acties die uit het thematisch programma worden gefinancierd teneinde hun nationale eigen inbreng te ontwikkelen. Hiertoe zullen derde landen via de geëigende kanalen (delegaties, gemengde comités, bijeenkomsten, geregelde uitwisseling in het kader van bilaterale samenwerkingsovereenkomsten en dergelijke) worden geïnformeerd over de oproepen tot het indienen van voorstellen en geprogrammeerde en ten uitvoer gelegde acties. Ofschoon formele instemming en eigen inbreng van derde landen dient te worden nagestreefd, zal het thematisch programma de Gemeenschap enige autonomie en flexibiliteit ten opzichte van de regeringen van de in aanmerking komende landen verschaffen: het zal de Commissie vrijstaan om acties via NGO’s en andere actoren van het maatschappelijk middenveld te financieren, ook zonder instemming op regeringsniveau, in die gevallen waarin de samenwerking is beperkt of sprake is van een moeizaam partnerschap.

De operaties van de eerste periode van drie jaar (2007-2009) zullen extern worden geëvalueerd ter voorbereiding van het tweede thematisch strategiedocument (2011-2013. In deze evaluatie moet indien mogelijk worden nagegaan wat het gecombineerde effect is van de migratiebeheersmaatregelen enerzijds en de maatregelen en acties ter bevordering van de positieve gevolgen van migratie voor ontwikkeling, ter bevordering van een goed beheer van de arbeidsmigratie en ter verbetering van de internationale bescherming. In het kader van deze evaluatie dient eveneens rekening te worden gehouden met de meningen van de partners die de projecten uitvoeren die door het thematisch programma worden gefinancierd. Het evaluatieverslag zal aan de Raad en het Europees Parlement worden voorgelegd en met deze instellingen worden besproken.

ANNEX I

Projects selected for co-financing by the European Commission under the 2004 budget for the AENEAS Programme

(financial and technical assistance to third countries in the areas of migration and asylum)

Applicant | Project Title | Location | EC contribution | Actions and objectives |

Direccion General d'immigration de la Coopération pour le Developpement et du Volontariat de la Communauté de Madrid | Accompagnement à l'amélioration des conditions d'accueil et de protection des mineurs de 14 ans regroupés en provenance du territoire de la Communauté de Madrid | Espagne et Maroc | 1.999.999,00 € | Le projet a pour but de résoudre les problèmes qu´éprouvent des mineurs de moins de 14 ans d´origine marocaine, qui se trouvent tout seuls, non accompagnés et en situation irrégulière dans la région de Madrid. Il propose de mettre en place un mécanisme qui garantisse leur protection depuis leur identification et facilite de façon efficace et effective leur retour auprès de leur famille dans leur milieu et pays d´origine. |

UNHCR | Building an Asylum structure in Serbia and Montenegro | Serbia et Montenegro | 698.005,92 € | to assist Serbia and Montenegro in developing the asylum structure. |

ERA | Training Action for the Balkans , Three intensive seminars on Asylum and International Protection for 120 civil servants | Balkans | 512.617,00 € | Three seminars, one week each, will first and foremost give a general overview of all the issues related to the migration and asylum, in particular: legal migration; dialogue on migratory flows; readmission and reintegration of the returnees; illegal immigration. |

Ministry of Interior, Public Administration and Decentralisation of the Hellenic Republic | Building on Mechanism to effectively and sustainably implement readmission agreements between Albania, the EC and third countries | Albanie et Greece | 1.454.768,00 € | The main set of activities will be: capacity building of return and readmission entities in Albania; cooperative approaches to information exchange between administrations in the implementation of readmission agreements; building mechanisms of return to and from Albania including improving the identification of illegal immigrants bound for readmission and the re-integration of returnees. |

Ministry of Interior Italy Across Sahara | Italy, Libya and Niger | 1.567.158,27 € | enhancing cooperation between Libya and Niger in border control and fight against illegal migration, to organise their structures and to consider revision of legislation; training of trainers/officers of staff employed in specific sectors of interest |

IOM | Enhanced Capacity building in Migration Management to Support Effective Return and Sustainable reintegration of refugees in Sri Lanka | Sri Lnaka | 1.873.464,00 € | To enhance the capacity of the Government of Sri Lanka to manage migration with a particular focus on return migration. To enhance measures to assist in the sustainable reintegration of returning migrants |

IOM | Programme de renforcement et de soutien au Dialogue et a la gestion des migrations irrégulières et de Transit au Maghreb en provenance de l'Afrique de l'Ouest | EU, Maghreb, Afrique Sub-Saharien | 1.561.245,56 € | Renforcement du dialogue et des mécanismes de suivi et de coordination Coopération technique en matière de renforcement des capacités institutionnelles des pays de transit et d’origine Campagnes d’information auprès des migrants potentiels au sein des pays émetteurs |

IOM | An integrated approach to promoting legal migration through national capacity building | South Caucasus | 777.397,00 € | to prevent illegal immigration, facilitate discussions on conclusion of bilateral readmission agreements based on the EU-standard, enable improved reintegration, and promote legal migration within each South Caucasus country and bilaterally with targeted receiving EU member states through dialogue and capacity building. |

UNHCR | Strengthening protection and durable solutions for asylum seekers and refugees in Egypt | Egypt | 524.058,00 € | Strengthening Protection and Durable Solutions for Asylum-Seekers and Refugees in Egypt |

UNHCR | The cross border cooperation process | Belarus , Moldova, Ukraine | 1.307.898,40 € | develop a coordinating mechanism to effectively respond to asylum, migration and border management challenges in Belarus, Moldova and Ukraine, and in the region at large in close cooperation with Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania Poland, Romania, Slovakia. |

ILO | ILO/UNIFEM/EC Asian Programme of the Governance of Labour Migration | countries of the Mekong region China Korea Japan and South Asia countries | 1.955.335,00 € | contribute to the promotion of rights and gender-based governance of labour migration and the protection of Asian migrant workers from exploitative and abusive treatment |

IOM | TRIM | Libya | 2.000.000,00 € | the Action will strengthen Libya's capacities to address illegal transit immigration in a humane and orderly manner |

IOM | Regional Dialogue and Program on facilitating managed and legal migration between Asia and the EU | Asia | 848.583,00 € | develop legal migration and enhance regional dialogue and cooperation in facilitating managed migration from Asia to the EU |

CISP - Comitato Internazioanale per lo Sviluppo dei popoli | Projet réseau Afrique/Migration | Maghreb et Libye | 1.307.131,00 € | Le projet vise à renforcer l’engagement opérationnel et la collaboration régionale des acteurs de la société civile en matière de gestion des flux migratoires, en particulier l’immigration illégale et le trafic des êtres humains, par la mise en place et la livraison d’un ensemble de services en faveur des immigrés illégaux, par la croissance de la perception et des informations de l’opinion publique et des autorités locales maghrébines sur la réalité de la migration et, enfin, par le renforcement et l’élargissement du réseau Afrique Migration. |

Comune di Roma | W.A.R.M. | Albania | 1.215.196,00 € | Reintegration of Albanian returnees through their insertion on labour market and through micro-enterprises creation. |

Euro- Mediterranean Human Rights Network -EMHRN | Enhancing civil society participation in human rights management of migration | Libie et Maghreb | 535.598,00 € | Enhancing civil society participation in human rights management of migration and asylum in the Southern Mediterranean and Middle East |

Mairie de Cartaya | Programme de gestion integral de l'immigration seasonniere | Maroc Espagne | 1.196.000,00 € | Gestion intégrale de l´immigration saisonnière de travailleurs marocains vers un groupe de municipalités agricoles espagnoles. |

Guardia Civil Ministry of Interior | Project Seahorse | Maroc Mauritanie | 2.000.000,00 € | Establish and develop Maghreb- Sub Saharan African relations and dialogue on migration questions. |

MLAL - Progettomondo | Promotion d'une migration responsable | Maroc | 868.214,40 € | Promouvoir une migration responsable dans la région de Tadla Azilal en encourageant la conscientisation des jeunes sur les risques de l’émigration clandestine. |

World Bank | International migration from Middles East and North Africa | Middle East and North Africa | 733.570,00 € | identify and support the implementation of projects, policies, regional arrangements, and institutional reforms that will maximise the benefits of international migration flows and reduce their costs |

Croatian Law Centre | Protection of Asylum seekers in the Republic of Croatia and Region | Croatia and region | 1.000.000,00 € | Strengthening the protection in CRO and region (BH, SMN) by developing asylum system consistent with international standards. |

European Council on Refugees ,and Exiles - ECRE | The protection of refugees asylum seekers and forced migrants | Belarius, Moldova, Russia, Ukraine | 529.705,00 € | Improve the implementation in Belarus, Molodva, Ukraine and European Russia of national and international refugee and human rights instruments – leading to increased security and protection for refugees. |

Institut Universitaire Europeén | Action collective dee soutien à la réintégration des migrants de retour dans leur pays d'origine | Algerie Maroc Tunisie | 1.076.000,00 € | soutenir la réintégration durable des personnes en retour en Algérie, au Maroc et en Tunisie (Construction d’une base de données sur les personnes en retour, production de rapports sur le retour et la réintégration, rencontres sur le thème de la réintégration, présentation de propositions |

COOPI - Cooperazione Internazionale | ALBAMAR | Albanie et Maroc | 1.334.572,00 € | definition and implementation of an integrated support to Moroccan and Albanian migrants forcedly or voluntarily repatriated from Italy that are highly exposed to the risks of illegal migration and criminal activities |

VASA PRAVA - BiH | Strengthening the protection of asylum seekers | BiH | 616.562,98 € | ensuring a maximum protection and access to justice for asylum seekers, recognized refugees and other categories of persons under international protection in BiH, and victims of human trafficking, ensuring the full access to their rights via the provision of free legal aid and information campaigns |

Cabinet of Secretary for Security of the Macao Special Administrative Region | 2005/2006 MIGRAMACAO | Macao , China | 500.904,80 € | The aim of the MIGRAMACAU action is to ensure entities of Macao more effective management in all aspects of migration flows, including the prevention and combating of illegal immigration and trafficking in human beings through the cooperation with regional countries and the coordination with the EC |

29.993.983,33 € |

ANNEX II

AENEAS ANNUAL WORKPROGRAMME 2005

Regions |Regions and countries |Areas |Article |Objectives |Types of activities (indicative) |Indicative amounts (million €) |AWP | | All regions |Countries concerned by readmission negotiations | Readmission |Art. 2 § 1 e |Support implementation of readmission agreement with the EC, once initialled, signed or concluded. |Develop the exchange of information between the administrations concerned, improve the identification and the documentation of returnees, improve the infrastructure of reception and develop capacity of reception of non-national returnees before transfer to their country of origin. |3.35 |2005 | |North Africa |Countries of the region to be determined |Management of Migration+ Asylum and International Protection+ Fight against illegal migration |Art. 2 § 1 c & d |1. Improve conditions of reception of refugees in the region.2. Improve international protection, complying with international conventions and reinforce legal structures in the regions. Promote regional cooperation in the field of management of migration flows, especially transit migration, illegal migration and trafficking in human beings. |1. Improvement of the conditions of reception and of the capacity of registration and of documentation of asylum seekers and refugees as well as of integration in the host country.2. Development of a regional dialogue on asylum and strengthening of the legislative capacities and of the expertise available in the region.3. Development of exchange of expertise and advice with the EU.4. Development of the training of the administrations concerned. Development of the transnational coordination of the central services for fight against illegal immigration in view of encouraging coordination, dialogue, exchange of experience and information between the specialised services of the national administrations.5. Development and setting up of a protocol defining short and medium term immediate responsibility for the victims of shipwreck and clandestine passage. Setting-up of an entity for legal assistance and support to the investigators allowing to reconcile the humanitarian responsibility and the research of the authors of the most serious offences of trafficking of the human beings'.6. Development of a network of liaison officers for harbour and airport control of migration in order to improve the fight against illegal migration. |3,0 |2005 | |Eastern Europe, Southern Caucasus and Central Asia |All the countries of the region and Russia in particular |Legal migration |Art. 2 § 1 a & b |1. Improve the protection and the treatment of migrants.2. Improve the policies related to the management of immigration for labour purposes |1. Development of the training of staff and exchange of information and experience, creation of a network for information concerning migration for economic purposes.2. Support of actions for fight against racism and xenophobia towards migrants.3. Capacity building of regional and national authorities in order to evaluate the needs and perspectives for foreign workforce and putting in place of appropriate strategies and pilot projects. |3,0 |2005 | |Eastern Europe, Southern Caucasus and Central Asia |Moldova, Belarus, Armenia, Georgia, Azerbaijan, Tajikistan |Legal Migration |Art. 2 § 1 a & b |Facilitate the use of remittances in favour of the macroeconomic development of the countries concerned. |Support initiatives in view of using remittances for productive goals. |2,0 |2005 | |Eastern Europe, Southern Caucasus and Central Asia |Russia, Ukraine, Moldova and Belarus |Asylum and international protection. |Art. 2. § 1 c |Improve international protection |Improvement of the conditions of reception and of the capacity of registration and of documentation of their asylum seekers and refugees as well as of integration in the host country. |2,0 |2005 | |Eastern Europe, Southern Caucasus and Central Asia |All the countries of the region of Eastern Europe, Southern Caucasus and Central Asia |Fight against illegal migration |Art. 2 § 1 d |Fight against trafficking and smuggling of human beings |1. Promotion of cooperation and of information exchange at the regional level, management of transit migration and fight against false documents.2. Development of the capacities to persecute traffickers and of protection and reintegration of victims.3.Development of information and awareness-raising of candidates for migration.4. Staff training for detection of false documents. |5,0 |2005 | |Balkans |Region as a whole |Management of Migration |Art. 2 § 1 |Support the development of national policies according to a unified approach in the fields of migration and asylum and visa |Improve the management capacity of the institutions involved in the fields of asylum, migration and visa. |4,0 |2005 | |Turkey |Turkey |Asylum and international protection. |Art. 2 § 1 c |Reinforce asylum systems |Improve the necessary reception conditions and the capacity in the field of registration and documentation of asylum seekers and refugees as well as their integration in the host country. |1,0 |2005 | |Turkey |Turkey |Fight against illegal migration |Art. 2 § 1 d |Increase the fight against illegal migration |Contribute to the implementation of the action plan for fight against illegal immigration |1,0 |2005 | |Asia |China |Fight against illegal migration |Art. 2 § 1 d |Improve the cooperation EU/RPC in the field of the fight against illegal migration and smuggling of human beings. |Development of exchange of information, of cooperation and recognition of respective knowledge of systems between administrations of the RPC and the EU, especially in the field of return, false documents and biometrics. |4,0 |2005 | |Latin America |Region as a whole (and in particular the countries of the Andean Community Argentina and Uruguay). |Legal Migration |Art. 2 § 1 a & b |Support the development of the interregional dialogue EU/LAC |1. Promote a more efficient use of remittances in the macro-economic development of the country.2. Establish and/or develop systems for data collection and treatment in the field of migration flows. |3,0 |2005 | |Sub-Saharan Africa |All the countries of the region. |Migration and development + Legal Migration |Art. 2 § 1 a & b & d | Support improvement of laws, policies and management structures in the field of migration especially through actions of regional character. |1. Reinforce the link between migration and development (notably by improving transfer systems for remittances, enhancing the role of diasporas, limiting 'brain drain', favouring "brain circulation" and starting experiences at intra-regional level).2. Facilitation and circulation of legal migrants.3. Fight against smuggling of human beings and illegal immigration.4. Develop the capacity of authorities and responsible organisations to collect and analyse data on migrants and to manage the questions related to migration. |5,0 |2005 | |Sub-Saharan Africa |Countries receiving important quantities of refugees (with a priority for Tanzania) |Asylum and International Protection |Art. 2. § 1 c |Develop sustainable solutions in favour of refugees |Reinforce the capacity of protection in the host regions especially in order to 1) support the management capacity of the national authorities 2) develop registration and documentation systems for refugees et 3) tackle the problems concerning their integration in the host regions |4,0 |2005 | | | | | | | |40,350,000 | | |

[1] Zie de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over “Het externe optreden via thematische programma’s binnen de nieuwe financiële vooruitzichten 2007 – 2013” [COM(2005) 324 definitief] van 3 augustus 2005.

[2] 14292/1/04 Herz. 1, Conclusies van het voorzitterschap – Brussel 8 december 2004 Hoofdstuk 1.6.1.

[3] COM(2005)621.

[4] De benaming “AENEAS" is ontleend aan de naam van de held van Vergilius' "Aeneis".

[5] 30 miljoen euro voor 2004, 45 miljoen euro voor 2005, 45 miljoen euro voor 2006, 60 miljoen euro voor 2007 en 70 miljoen euro voor 2008 (indicatieve verdeling per jaar).

[6] Dit verklaart ook waarom er geen uitvoering meer wordt gegeven aan de herziene versie voor 2006 van het referentiedocument van het AENEAS-programma 2004-2006, waarvan de bedoeling was dat dit de activiteiten van het laatstgenoemde programma voor de begrotingsjaren 2007-2008 zou plannen en dat was inbegrepen (zie punt 2.7. onder b) in het Actieplan tot tenuitvoerlegging van het Haags Programma dat door de Raad op 10 juni 2005 was goedgekeurd.

[7] 26 projecen in Noord-Afrika, de Balkan, Oost-Europa, Zuid- en Oost-Azië krijgen voor in totaal maximaal 30 miljoen euro medefinanciering van de Gemeenschap, zie Bijlage I.

[8] Met dit werkprogramma kan de Gemeenschap projecten medefinancieren in zowel Noord- als Afrika bezuiden de Sahara, het Midden-Oosten, Oost-Europa, Centraal-Azië, de Balkan, Turkije, China, Latijns-Amerika alsook de eilanden in het Caribisch gebied, tot ten hoogste 45 miljoen euro, zie Bijlage II.

[9] Momenteel bedragen de subsidies uit hoofde van een oproep tot het doen van voorstellen, van het AENEAS-programma minimaal 500.000 en maximaal 2.000.000 euro; de subsidie mag niet meer dan 80 en niet minder dan 50% van de totale subsidiabele kosten van de actie bedragen.

[10] Voor de pretoetredingslanden, daaronder ook die van de westelijke Balkan, zal samenwerking bij migratie en asiel gefinancierd blijven worden uit hoofde van het pretoetredingsinstrument (IPA), als integraal onderdeel van de nationale programma's.

[11] Titel van een seminar dat in 2005 door het International Centre for Migration Policy Development (ICMPD) werd georganiseerd.

[12] COM(2002)703.

[13] Zie hierover de conclusies van de Raad van mei 2003 inzake migratie en ontwikkeling.

[14] COM(2005)390.

[15] COM(2003)336.

[16] COM(2004)811

[17] COM(2005)642.

[18] COM(2005)642

[19] Zie eveneens de conclusies van het voorzitterschap, de Europese Raad van Brussel, 15-16 december 2005, Bijlage I – algemene benadering van migratie.