Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de "Verordening (EG) van de Raad tot oprichting van een Europees Agentschap voor Veterinaire en Fytosanitaire Inspectie" () (97/C 66/13)

De Raad van de Europese Unie heeft op 2 augustus 1996 conform de artikelen 43 en 198 van het EG-Verdrag, besloten het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de voornoemde verordening.

De Afdeling voor landbouw en visserij, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 november 1996 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Nilsson.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 340e Zitting op 27 en 28 november 1996 (vergadering van 27 november), met 82 stemmen vóór, 10 stemmen tegen, bij 14 onthoudingen, het volgende advies goedgekeurd.

1. Het voorstel van de Commissie

1.1. In dit voorstel overweegt de Commissie de oprichting van een Agentschap voor Veterinaire en Fytosanitaire Inspecties.

1.2. Het voorstel houdt in dat het bestaande bureau versterkt wordt en een hechte structuur krijgt, dat de inspecteurs van het Agentschap zelfstandiger zullen zijn, en dat ter plaatse en in derde landen controles uitgevoerd en evaluaties gemaakt kunnen worden. Het Agentschap zal de taken van de Commissie op het gebied van controle en toezicht overnemen.

1.3. De Commissie stelt voor de werkzaamheden van het Agentschap te financieren, zonder dat dit van invloed is op andere middelen, met 1 % van de retributies die de lid-staten, overeenkomstig het Gemeenschapsrecht, voor de uitvoering van veterinaire controles betalen.

1.4. Het Agentschap zal volgens het voorstel worden beheerd door een Raad van bestuur, bestaande uit één vertegenwoordiger van elke lid-staat, twee vertegenwoordigers van de Commissie en twee wetenschappers die door het Europees Parlement worden aangewezen. De werkzaamheden zullen worden geleid door een directeur, die voor een periode van vijf jaar wordt benoemd.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Een goed functionerende interne markt en een adequate consumentenbescherming vergen een goed toegeruste en doelmatig werkende instantie voor controle en toezicht op veterinair en fytosanitair gebied. Deze instantie dient te beschikken over ruime bevoegdheden, om toe te zien op de juiste naleving van richtlijnen, en om te kunnen controleren of er aan de eisen die aan derde landen worden gesteld, voldaan wordt.

2.2. Gezien de problemen waarmee een groot deel van de rundvleesproductie in de Europese Unie te kampen heeft, is het zonder meer zaak dat de Commissie een instrument voor controle en toezicht tot haar beschikking heeft, zowel op EU-niveau als tegenover derde landen. In het belang van een eerlijke concurrentie op de interne markt is het noodzakelijk dat alle lid-staten de richtlijnen van de Raad naleven en toepassen.

2.3. In de huidige situatie heeft het bureau dat nu werkzaam is te weinig middelen tot zijn beschikking. Ook is gebleken dat er pogingen zijn geweest om de bevoegdheden en financiële mogelijkheden van het bureau te beperken.

2.4. Daarom is het van belang dat de instantie die verantwoordelijk zal zijn voor de controle, voldoende middelen krijgt om goed te kunnen functioneren.

2.5. Het financieel memorandum stoelt om verscheidene redenen, die hieronder worden toegelicht, op geheel verkeerde uitgangspunten.

2.6. Het aantal leden van de Raad van bestuur moet worden beperkt, om het orgaan doelmatig te doen functioneren. Door middel van tussen lid-staten wisselende mandaten kan voor een billijke verdeling van de zeggenschap in dit orgaan worden gezorgd.

2.7. Het Comité is er niet van overtuigd dat het bestaande bureau in een Agentschap moet worden omgezet. Dit valt ook niet te concluderen uit de overeenkomst van de Raad van 29 oktober 1993. Het Comité is van mening dat het bureau met meer vaste werknemers versterkt moet worden, tenzij ondubbelzinnig bewezen wordt dat de oprichting van een Agentschap wezenlijk betere resultaten voor de volksgezondheid, de consumentenbescherming en de voedselindustrie heeft.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Toelichting op het voorstel

3.1.1. Het Comité onderschrijft de redenering in het voorstel betreffende de bevoegdheden en voornaamste werkzaamheden van het Agentschap.

3.1.2. Daarentegen wil het benadrukken dat bestuurlijke en financiële autonomie niet afhangt van de wijze waarop het Agentschap wordt gefinancierd, maar van de inhoud van de regels die voor het Agentschap gelden. Als de financiering gebaseerd is op het afhankelijk zijn van controlewerkzaamheden binnen de lid-staten, is dat een onzekere financieringsvorm, waardoor een gebrek aan evenwicht tussen lid-staten en betrokken partijen ontstaat.

3.1.3. Volgens het Comité dient aan het oprichten van het Agentschap de voorwaarde te worden verbonden dat het volledig met behulp van begrotingsmiddelen wordt gefinancierd, net zoals het vergelijkbare Milieuagentschap.

3.1.4. Het Comité benadrukt ook dat, nu het duidelijk is dat het Agentschap zijn zetel in Ierland zal hebben, er geen soortgelijke administratie bij de Commissie in Brussel opgezet moet worden. Dit zou onnodig dubbel werk en onduidelijkheden over verantwoordelijkheden tot gevolg hebben.

3.2. Artikel 2, Doel

3.2.1. Het Comité is van mening dat duidelijk gemaakt moet worden dat de te controleren producten overeenkomen met bijlage II van het Verdrag.

3.2.2. Het Comité is tevens van mening dat het Agentschap ook tot taak moet hebben, voorstellen aan de Commissie te doen en de aandacht te vestigen op lacunes op zijn werkgebied.

3.3. Artikel 4, Raad van bestuur

3.3.1. Volgens het Comité moet de Raad van bestuur niet alleen bestaan uit vertegenwoordigers van de lid-staten, de voorgestelde deskundigen en leden van de Commissie, maar ook uit vertegenwoordigers van de consumenten- en producentenbelangen.

3.3.2. Het Comité is ook van mening dat de twee wetenschappers met, zoals voorgesteld, een specialisatie op veterinair en fytosanitair gebied, op basis van een voorstel van de Commissie door het Europees Parlement aangewezen moeten worden.

3.3.3. Over veterinaire kwesties kunnen ook in de toekomst het Permanent Veterinair Comité en een soortgelijk comité voor fytosanitaire zaken geraadpleegd worden; deze organen zijn uit het oogpunt van de lid-staten breed en representatief samengesteld.

3.3.4. De Raad van bestuur zou uit ten hoogste tien leden moeten bestaan, waarvan de ene helft de teelt van gewassen en de andere helft de veeteelt vertegenwoordigt. De leden van dit orgaan dienen door de lid-staten te worden voorgedragen, maar door de Commissie benoemd te worden, terwijl de mandaten volgens een overeengekomen volgorde dienen te rouleren tussen de lid-staten.

3.3.5. De vertegenwoordigers zouden voor twee, in plaats van drie jaar moeten worden benoemd. Dit dient ook te gelden voor de voorzitter en de ondervoorzitter.

3.3.6. Er kan worden nagegaan of het niet gewenst is het reglement van orde van de Raad van bestuur te laten vaststellen door de Commissie, na een voorstel van de Raad van bestuur.

3.3.7. Ook het werkprogramma dient een periode van twee jaar te bestrijken.

3.3.8. Lid 9 zou zo moeten worden gewijzigd dat het algemeen jaarverslag ook aan het Economisch en Sociaal Comité moet worden gezonden, zodat het zijn mening erover kan geven. Het ESC is daarvoor een aangewezen gesprekspartner, omdat het zowel producenten, consumenten als betrokken vakorganisaties vertegenwoordigt.

3.4. Artikel 5, Directeur

3.4.1. Volgens lid 1 zal de directeur voor een periode van vijf jaar benoemd worden. Stabiliteit, continuïteit, en het feit dat de positie van de directeur niet wordt bepaald door tijdelijke problemen, kunnen van belang zijn. Daarentegen is het zaak dat de Raad van bestuur ook de kans krijgt in te grijpen als de werkzaamheden niet volgens de vastgestelde regels worden uitgevoerd.

3.5. Artikel 6, Begroting

3.5.1. Het Comité is uitdrukkelijk van mening dat de werkzaamheden van het Agentschap enkel en alleen met begrotingsmiddelen gefinancierd dienen te worden. Lid 3 moet dienovereenkomstig gewijzigd worden.

3.5.2. Controle op naleving en toepassing van geldende richtlijnen is een zaak van gemeenschappelijke belang die gemeenschappelijk gefinancierd dient te worden. In de huidige situatie zijn er grote verschillen tussen de lid-staten in de omvang en de toepassing van veterinaire controles. Bovendien zou financiering door middel van retributies aanzienlijke controleproblemen en kosten voor zowel de lid-staten als de Commissie met zich brengen.

3.6. Artikel 17, Herziening

3.6.1. Aangezien het Comité een verandering van de Raad van bestuur en een kortere mandaatsperiode voorstelt, dienen de werkzaamheden ook eerder dan na de voorgestelde vijf jaar gerapporteerd en geëvalueerd te worden. Het zou zinvol zijn als het verslag na ten laatste twee jaar, d.w.z. direct na de eerste mandaatsperiode zou worden opgesteld.

3.6.2. Tevens dient in dit artikel te worden bepaald dat ook het Economisch en Sociaal Comité, net als het Europees Parlement, moet worden geraadpleegd over het door de Commissie op te stellen verslag. Het Comité heeft in dezen een vanzelfsprekende taak te vervullen, juist doordat het bestaat uit vertegenwoordigers van verschillende groepen in de samenleving die met deze werkzaamheden te maken hebben en die ten aanzien daarvan objectieve en waardevolle standpunten naar voren kunnen brengen.

Brussel, 27 november 1996.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() PB nr. C 239 van 17. 8. 1996, blz. 9.

BIJLAGE bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité

Het volgende wijzigingsvoorstel is tijdens de discussie verworpen:

Paragraaf 3.3.4

Paragraaf 3.3.4 te vervangen door de volgende tekst: "De helft van de leden van de Raad van bestuur moet afkomstig zijn uit de sector fytosanitaire controle, de andere helft uit de sector veterinaire controle. De leden moeten worden voorgedragen door de lid-staten, maar benoemd door de Commissie."

Uitslag van de stemming

Vóor: 31, tegen: 59, onthoudingen: 14.