Gewijzigd voorstel voor een AANBEVELING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake de mobiliteit binnen de Gemeenschap van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders (door de Commissie overeenkomstig artikel 250, lid 2 van het EG-verdrag ingediend)

TOELICHTING

1. VOORGESCHIEDENIS VAN HET DOSSIER

a) Op 21 januari 2000 heeft de Commissie haar voorstel voor een besluit (COM(1999) 708 - C5-0052/2000 - 2000/0021 (COD)) bij het Europees Parlement en de Raad ingediend.

b) Op 27 april 2000 heeft het Economisch en Sociaal Comité een positief advies uitgebracht.

c) Op 15 juni 2000 heeft het Comité van de Regio's een positief advies uitgebracht.

d) Op 31 juni heeft de rapporteur, de heer R. Evans, zijn eerste ontwerp-verslag ingediend.

e) Op 24 mei heeft de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Europees Parlement haar advies uitgebracht.

f) Op 11 juli heeft de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement haar advies uitgebracht.

g) Op 13 september is in de Commissie cultuur van het Europees Parlement over het ontwerp-verslag gestemd.

h) Op 5 oktober heeft het Europees Parlement in eerste lezing een positieve resolutie goedgekeurd met 56 amendementen op het voorstel van de Commissie.

2. DOEL VAN HET VOORSTEL

In het kader van de voltooiing van de interne markt en daarmee van een ruimte zonder grenzen, wordt de mobiliteit van personen die een opleiding willen volgen, les willen geven of vrijwilligerswerk willen verrichten een steeds belangrijker dimensie van de versterking van het Europese burgerschap, en ook een middel tot interculturele en sociale integratie. Sinds de goedkeuring van de communautaire programma's Socrates, Leonardo en Jeugd voor Europa hebben ze, aangevuld met nog andere programma's, zoals Europees Vrijwilligerswerk, honderdduizenden Europeanen in staat gesteld om in een andere lidstaat van de Gemeenschap een opleiding te volgen, als leerkracht of opleider te werken of vrijwilligerswerk te verrichten.

Op grond van de artikelen 149 en 150 van het Verdrag wordt met het voorstel voor een aanbeveling beoogd:

- van de lidstaten te verkrijgen dat zij een eind maken aan de ondanks het acquis communautaire nog steeds bestaande aanzienlijke belemmeringen voor het vrije verkeer van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders;

- de lidstaten te verzoeken strategieën te introduceren die erop gericht zijn het aspect transnationale mobiliteit in hun nationale beleid betreffende de in deze aanbeveling bedoelde groepen te integreren, teneinde deze mobiliteit te bevorderen.

3. STANDPUNT VAN HET EUROPEES PARLEMENT

3.1. Door de commissie overgenomen amendementen [1]

[1] Vanwege het grote aantal en de inhoudelijke verscheidenheid van de amendementen is het niet mogelijk ze in categorieën in te delen. We hebben er dan ook voor gekozen de volgorde aan te houden zoals die in het blad van de Groep parlementaire aangelegenheden voorkomt.

Een aantal amendementen is ongewijzigd door de Commissie overgenomen. Het betreft de amendementen 4 (toevoeging van de eerste voorstellen van het Europees Forum inzake de doorzichtigheid van beroepskwalificaties), 5 (verduidelijking van het soort transnationale vrijwilligersactiviteiten), 11 (vermelding van de conclusies van de Europese Raad van Lissabon), 12 (correctie van de verwijzing naar de conclusies van Tampere en vermelding van het initiatief van de Commissie inzake het toegangs- en verblijfsrecht van onderdanen van derde landen voor studie en beroepsopleiding), 16 tot 18 (specificering van de maatregelen om de taalkundige en culturele hindernissen op te heffen, om een oplossing te bieden voor de problemen bij de financiering van de mobiliteit en om een Europese ruimte van beroepskwalificaties te bevorderen), 25 tot 28 (verduidelijkingen betreffende de maatregelen om het studenten of mensen die een opleiding volgen gemakkelijker te maken aan te tonen dat zij voor ziektekosten verzekerd zijn, om de integratie van de mobiele student en de erkenning van de gevolgde opleiding te vergemakkelijken, voor de invoering van doorzichtiger modellen voor getuigschriften van beroepsopleiding), 30 (behoud van de werkloosheidsuitkering gedurende de opleidingsperiode), 31 (wachttijd voor een werkloosheidsuitkering), 33 tot 38 (verduidelijkingen betreffende de maatregelen voor vrijwilligers), 40 (fiscale en sociale stelsels voor leerkrachten en opleiders), 41 (betere mobiliteitskansen voor leerkrachten en opleiders), 44 (erkenning van de waarde van mobiliteit), 53 (definitie van mobiliteit voor een beperkte duur), 54 (definitie van vrijwilliger) en 55 (definitie van opleider), die het voorstel voor een aanbeveling en het voorstel van de Commissie op een aantal punten beogen te verduidelijken, respectievelijk te versterken. Deze amendementen sluiten aan bij de aandachtspunten van de Commissie op dit gebied.

Andere amendementen zijn overgenomen, maar herschreven. Dit betreft de amendementen 7 en 9 (vaststelling van het bestaan van belemmeringen voor mobiliteit en de noodzaak op Europees niveau iets aan die belemmeringen te doen), 13 (toevoeging van een vermelding van het belang van mobiliteit voor de kandidaat-lidstaten), 20 (non-discriminatiebeginsel), 22 (afschaffing van alle betalingen voor de afgifte of verlenging van verblijfsvergunningen), 23 (interculturele voorbereiding op mobiliteit), 29 (behoud van gezondheidszorg), 32 (bewijs van voldoende middelen), 43 (Europese dimensie in het onderwijsbestel) en 52 (het belang van mobiliteit voor de kandidaat-lidstaten).

Tot slot heeft de Commissie de onderstaande amendementen gedeeltelijk overgenomen: 6 (instemming met de verwijzing naar het verblijfsrecht als belemmering voor mobiliteit; afwijzing van de referentie aan onderzoekers), 10 (instemming met de expliciete verwijzing naar de meest benadeelde en kwetsbare groepen; afwijzing van de referentie aan gehandicapten), 15 (instemming met de verwijzing naar juridische en bestuursrechtelijke belemmeringen; afwijzing van de referentie aan onderzoekers), 19 (instemming met de voorgestelde informatiemaatregelen; afwijzing van de referentie aan onderzoekers), 21 (instemming met de aanpak van derde landen gericht op onderdanen van derde landen die aan een communautair programma deelnemen; afwijzing van de referentie aan onderzoekers) en 24 (instemming met de vervanging van de woorden "te zorgen voor" door "te vergemakkelijken"; afwijzing van de rest van de tekst).

3.2. Door de Commissie niet overgenomen amendementen

De amendementen over onderzoekers kunnen vanwege de rechtsgrond niet worden overgenomen. De behoeften van deze specifieke groep zullen het onderwerp vormen van een afzonderlijk document in het kader van de follow-up van de mededeling over de Europese onderzoekruimte. Het betreft de volgende amendementen: 1, 2, 3 en 6 (gedeeltelijk), 13 (gedeeltelijk), 14 en 15 (gedeeltelijk), 19 (gedeeltelijk), 21 (gedeeltelijk), 39 en 42 (gedeeltelijk), 45 en 52 (gedeeltelijk) en 56.

Wat amendement 18 betreft, zij erop gewezen dat de staatshoofden en regeringsleiders in de conclusies van de buitengewone Europese Raad van Lissabon het belang van mobiliteit voor onderwijs- en opleidingsdoeleinden hebben erkend en dat de lidstaten in diezelfde conclusies worden verzocht de nodige maatregelen te nemen ter bevordering van mobiliteit.

De amendementen 46 tot 51 - waarin de Commissie en de lidstaten wordt verzocht voor follow-up van de aanbeveling te zorgen - zijn niet overgenomen naar aanleiding van het besluit van het college van commissarissen van 4 oktober over de middelen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van de nieuwe taken. Met de overwegingen in deze amendementen zal rekening worden gehouden in het kader van de nieuwe open coördinatiemethode, die werd overeengekomen door de buitengewone Europese Raad van Lissabon.

2000/0021 (COD)

Gewijzigd voorstel voor een AANBEVELING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake de mobiliteit binnen de Gemeenschap van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 149, lid 4, en artikel 150, lid 4,

Gezien het voorstel van de Commissie [2],

[2] COM(1999) 708 van 21.1.2000.

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [3],

[3] PB C 168 van 16.6.2000, blz. 25.

Gezien het advies van het Comité van de Regio's [4],

[4] PB C van, blz. CdR 20/2000.

Overeenkomstig de procedure van artikel 251 van het Verdrag.

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De transnationale mobiliteit van personen draagt bij tot de ontplooiing van de verschillende nationale culturen, stelt de betrokkenen in de gelegenheid hun eigen culturele en beroepsbagage uit te breiden en stelt de gehele samenleving in staat daarvan te profiteren; deze verworvenheden zijn in de huidige situatie van beperkte arbeidsmogelijkheden en een arbeidsmarkt die meer flexibiliteit en aanpassingsvermogen vereist, des te noodzakelijker.

(2) De mobiliteit van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders maakt zowel in het kader van communautaire programma's als daarbuiten deel uit van het vrije verkeer van personen. Dit is een van de fundamentele vrijheden die in het EG-Verdrag zijn verankerd. Dit recht van vrij verkeer en vrij verblijf komt krachtens artikel 18 van het EG-Verdrag elke burger van een lidstaat van de Unie toe [5].

[5] Zie document "Het Gemeenschapsrecht inzake de mobiliteit van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders in de Gemeenschap".

(3) Richtlijn 68/360/EEG, inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van de werknemers der lidstaten en hun familie binnen de Gemeenschap [6], laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden, erkent het verblijfsrecht van werknemers en hun gezinsleden. De lidstaten zijn krachtens Richtlijn 93/96/EEG van de Raad van 29 oktober 1993 inzake het verblijfsrecht voor studenten [7] verplicht het verblijfsrecht toe te kennen aan iedere tot een beroepsopleiding toegelaten student die onderdaan is van een lidstaat en die dit recht niet bezit op grond van een andere bepaling van het Gemeenschapsrecht, alsmede aan diens echtgenoot en hun ten laste komende kinderen. Richtlijn 90/364/EEG van de Raad van 28 juni 1990 betreffende het verblijfsrecht [8] kent onder bepaalde voorwaarden op algemenere wijze het verblijfsrecht aan Europese burgers toe.

[6] PB L 257 van 19.10.1968, blz. 13.

[7] PB L 317 van 18.12.1993, blz. 59.

[8] PB L 180 van 13.7.1990, blz. 26.

(4) De mobiliteit van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders valt ook onder het in artikel 12 van het Verdrag vastgelegde verbod van discriminatie op grond van nationaliteit. Dit beginsel, zoals het Hof van Justitie reeds herhaaldelijk heeft geoordeeld, geldt voor de onder het Verdrag vallende gebieden. Derhalve geldt het voor de in de artikelen 149 en 150 van het EG-Verdrag bedoelde gebieden onderwijs, opleiding en jeugdzaken.

(5) Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op loontrekkenden en hun gezinnen die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen [9], laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1399/1999 [10], is gedeeltelijk op studenten van toepassing geworden.

[9] PB L 149 van 5.7.1971, blz.0 2. Bijgewerkte versie in de bijlage van Verordening (EG) nr. 118/97, PB L 28 van 30.1.1997, blz. 4.

[10] PB L 164 van 30.6.1999, blz. 1.

(6) Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap [11], laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2434/92 [12]1, voorziet in gelijke behandeling ten aanzien van de toegang tot onderwijs en beroepsopleiding van werknemers en hun gezinsleden die van hun recht op vrij verkeer gebruik hebben gemaakt.

[11] PB L 257 van 19.10.1968, blz. 2.

[12] 1 PB L 245 van 26.8.1992, blz. 1.

(7) De erkenning van beroepskwalificaties met het oog op de toegang tot en de uitoefening van gereglementeerde beroepen, zoals dat van leerkracht, is in de Gemeenschap geregeld door een algemene regeling die in de Richtlijnen 89/48/EEG van de Raad [13] en 92/51/EEG van de Raad [14], laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 97/38/EG [15], is neergelegd.

[13] PB L 19 van 24.1.1989, blz. 16.

[14] PB L 209 van 24.7.1992, blz. 25.

[15] PB L 184 van 12.7.1997, blz. 31.

(8) De Raad heeft in zijn resoluties van 3 december 1992 over de doorzichtigheid van kwalificaties [16] en van 15 juli 1996 over de doorzichtigheid van beroepsopleidingscertificaten [17], de Commissie en de lidstaten verzocht maatregelen te nemen om het wederzijdse begrip van de kwalificatiestelsels van de verschillende lidstaten alsmede van de kwalificaties zelf te verbeteren door deze duidelijker, gemakkelijker leesbaar en dus doorzichtiger te maken; een Europees forum inzake de doorzichtigheid van beroepskwalificaties is opgericht met als taak concrete voorstellen te doen voor de tenuitvoerlegging van deze resoluties; de eerste voorstellen zijn in februari 2000 ingediend.

[16] PB C 49 van 19.2.1993, blz. 1.

[17] PB C 224 van 1.8.1996, blz. 7.

(9) De deelname aan transnationale vrijwilligersactiviteiten is nuttig met het oog op de latere beroepskeuze, levert een bijdrage aan de ontwikkeling van sociale vaardigheden en een evenwichtige integratie in de samenleving, en draagt zo bij tot het ontstaan van een actief burgerschap.

(10) De lidstaten hebben de Commissie verzocht de haalbaarheid te onderzoeken van het op vrijwillige basis invoeren van een Europees bijvoegsel bij het diploma met het oog op synergie tussen academische erkenning en beroepserkenning van diploma's in de Gemeenschap [18]. De werkzaamheden die de Commissie daartoe samen met de Raad van Europa en de UNESCO heeft ondernomen, zijn afgesloten en zullen weldra door een bewustmakingscampagne worden gevolgd.

[18] PB C 195 van 6.7.1996, blz. 6.

(11)Ondanks bovengenoemde bepalingen moest in het in oktober 1996 door de Commissie aangenomen groenboek "Onderwijs, opleiding, onderzoek: de belemmeringen voor transnationale mobiliteit" worden vastgesteld dat er nog steeds belemmeringen voor de mobiliteit bestaan. Zo belemmeren bijvoorbeeld de verschillen tussen de lidstaten inzake het statuut van studenten, personen in opleiding, leerkrachten en opleiders, met name voor de bepalingen inzake verblijfsrecht, arbeidsrecht, sociale zekerheid of belastingen, de mobiliteit. Op dezelfde wijze vormt de niet-erkenning van het specifieke karakter van vrijwilligerswerk een belemmering voor de mobiliteit van jonge vrijwilligers.

(12) Personen die in een andere lidstaat willen studeren, een opleiding willen volgen of in het jeugdwerk actief willen zijn, en in het bijzonder studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders, worden vaak ontmoedigd door het grote aantal belemmeringen voor mobiliteit, zoals blijkt uit de verzoekschriften die zij bij het Europees Parlement indienen. In dit verband moet het optreden van de Europese Unie beantwoorden aan de wensen van haar burgers op het gebied van mobiliteit inzake onderwijs en opleiding.

(13)Het Groenboek bevatte een reeks voorstellen om deze belemmeringen weg te nemen. Deze voorstellen konden in het kader van de in alle lidstaten over dit onderwerp georganiseerde discussies rekenen op brede steun. Speciale aandacht moet worden geschonken aan de behoeften van de meest benadeelde en kwetsbare groepen.

(14) De Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000 heeft zich uitgesproken voor mobiliteit als een wezenlijk onderdeel van de nieuwe kennismaatschappij en de bevordering van het levenslang leren. De Europese Raad heeft de lidstaten, de Raad en de Commissie opgeroepen om:

- de nodige onder hun bevoegdheid vallende maatregelen te nemen teneinde de mobiliteit van studenten, docenten en opleiders te bevorderen, in het bijzonder door obstakels weg te nemen, door een grotere transparantie bij de erkenning van kwalificaties en tijdvakken van studie en opleiding, alsook door specifieke maatregelen om tegen 2002 de obstakels voor mobiliteit van leerkrachten weg te nemen;

- een Europese opmaak voor curricula vitae uit te werken, teneinde de mobiliteit te verbeteren door het beoordelen van verworven kennis door onderwijs- en opleidingsinstellingen alsmede werkgevers te vergemakkelijken.

De Europese Raad heeft de Raad en de Commissie daarnaast verzocht na te denken over de oprichting van een Europese databank van banen en leermogelijkheden om mobiliteit te vergemakkelijken en tegelijkertijd werklozen beter in staat te stellen een baan te vinden en de lacunes in hun vaardigheden op te vullen.

(15) Mobiliteit draagt bij tot het ontdekken van een nieuwe culturele en sociale realiteit. Dientengevolge moet de culturele voorbereiding en introductie worden vergemakkelijkt in de levens-, leer- en werkpraktijken in de verschillende Europese landen, en de reïntegratie van deze personen in hun eigen land worden bevorderd, vooral door het verstrekken van een interculturele opleiding ten behoeve van de relevante contactpersonen van de doelgroepen (universiteitsdocenten en administratie, docenten voor beroepsopleiding, onderwijzers en hoofdonderwijzers, personeel van de organisaties die met uitzending en ontvangst belast zijn, enz., zowel in het land van herkomst als in het gastland), en moeten de onderwijsinstellingen worden gestimuleerd om personeel te benoemen voor de coördinatie en bevordering van hun interculturele opleidingen.

(16)Deze aanbeveling wordt gedaan overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel in die zin dat, zoals hierboven is beklemtoond, optreden van de Gemeenschap, aangevuld met acties van de lidstaten, nodig is om de belemmeringen voor de mobiliteit weg te nemen. In verband hiermee moet ten aanzien van het bepaalde in punt 5 van het protocol betreffende de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel worden beklemtoond dat de mobiliteit, aangezien zij bij uitstek grensoverschrijdend is, optreden van de Gemeenschap vergt. De onderhavige aanbeveling voldoet ook aan het evenredigheidsbeginsel, aangezien zij de adressaten ervan geen enkele dwang oplegt, maar hun integendeel een zo groot mogelijke speelruimte laat om de nagestreefde doelstellingen te verwezenlijken.

(17)Deze aanbeveling heeft in de eerste plaats betrekking op alle onderdanen van de Gemeenschap die in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst ervaring willen opdoen. De Europese Raad heeft tijdens zijn bijzondere bijeenkomst in Tampere op 15 en 16 oktober 1999 gesteld dat de Europese Unie "de onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van haar lidstaten verblijven op eerlijke wijze moet behandelen", en dat een krachtiger beleid inzake integratie erop gericht moet zijn hun rechten en verplichtingen te geven die vergelijkbaar zijn met die van de burgers van de Europese Unie [19]. Onderdanen van derde landen die wettelijk in de Gemeenschap verblijven n en die aan een communautair programma zoals Socrates, Leonardo da Vinci of Jeugd deelnemen een beroep op de verworvenheden inzake vrij verkeer en gelijke behandeling kunnen doen. Voorts heeft de Commissie in het door haar op 27 maart 2000 ingediende 'tableau de bord' beloofd een initiatief voor te stellen inzake het toegangs- en verblijfsrecht van onderdanen van derde landen voor doeleinden van studie en beroepsopleiding.

[19] COM(96) 462 def.

(18) Aan de communautaire programma's inzake onderwijs, beroepsopleiding en jeugd kan worden deelgenomen door de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) die deelnemen aan de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER) en de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE), overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgesteld in de Europaovereenkomsten, in de aanvullende protocollen daarbij en in de besluiten van de onderscheiden associatieraden, door Cyprus, alsmede door Malta en Turkije. In dit verband moeten zij bij deze aanbeveling worden betrokken en moet de mobiliteit van hun onderdanen die in het kader van een communautair programma studeren, een opleiding volgen of vrijwilligerswerk verrichten, als leerkracht of opleider actief zijn in de Europese Unie, worden vergemakkelijkt.

(19)De communautaire programma's, waaronder de genoemde, hebben de ontwikkeling op communautair niveau mogelijk gemaakt van goede praktijken en belangrijke instrumenten om de mobiliteit van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders te vergemakkelijken. Er moet naar een zo groot mogelijke toepassing van deze goede praktijken en deze instrumenten worden gestreefd.

I. BEVELEN DE LIDSTATEN AAN:

1. Algemene maatregelen voor alle onder deze aanbeveling vallende personen:

a) de e maatregelen te nemen die zij als passend beschouwen om de juridische en bestuursrechtelijke belemmeringen op te heffen voor de mobiliteit van personen die in een andere lidstaat een studiecyclus of een opleiding willen volgen, vrijwilligerswerk willen verrichten, er als leerkracht of opleider werkzaam willen zijn, zulks al dan niet in het kader van een communautair programma (Socrates, Leonardo da Vinci en Jeugd); om in samenwerking met de Commissie de uitwisseling te bevorderen van ervaringen en goede praktijken met betrekking tot de grensoverschrijdende mobiliteit van de betrokken personen en de verschillende aspecten van onderhavige aanbeveling;

b) de door hen noodzakelijk geachte maatregelen te nemen om de taalkundige en culturele hindernissen op te heffen, waarbij met name moet worden gedacht aan:

- het aanmoedigen van het leren van ten minste twee communautaire talen en het bevorderen van het bewustzijn bij de jongeren van - met name - het Europees burgerschap en het respect van de culturele en sociale verschillen;

- het bevorderen van een taalkundige en culturele voorbereiding voorafgaande aan elke mobiliteitsmaatregel;

c) de door hen noodzakelijk geachte maatregelen te nemen om op adequate wijze een oplossing te bieden voor de problemen bij de financiering van de mobiliteit, waarbij in het bijzonder moet worden gedacht aan:

- het bevorderen van verschillende regelingen voor financiële steun (uitkering, beurs, subsidie, lening, enz.);

- het verzekeren van de grensoverschrijdende overdraagbaarheid van de nationale beursen en steunregelingen;

d) de door hen nodig geachte maatregelen te nemen om een Europese ruimte van beroepskwalificaties te bevorderen die de betrokken personen in staat kan stellen in de desbetreffende met name academische en beroepskringen van hun lidstaat van oorsprong erkenning te verkrijgen voor de tijdens de mobiliteit in het gastland behaalde diploma's en opgedane ervaringen. Dat zou mogelijk zijn door het realiseren van de doelstellingen van de resoluties van de Raad van 3 december 1992 en 15 juli 1996 inzake de transparantie van beroepskwalificaties en onderwijscertificaten, door het gebruik aan te moedigen van het document "Europass-opleidingen", zoals bedoeld in Beschikking 1999/51/EG van de Raad van 21 december 1998 inzake de bevordering van Europese trajecten in alternerende beroepsopleidingen, waaronder begrepen het leerlingwezen [20] en het Europese supplement bij diploma's, en door gevolg te geven aan de conclusies van de Europese Raad van Lissabon, met name wat betreft het gemeenschappelijk Europees model voor een curriculum vitae;

[20] PB C 49 van 19.2.1993, blz. 1 L 17 van 22.1.1999, blz. 45.

e) passende maatregelen te nemen opdat de personen die onder de onderhavige aanbeveling vallen alle voordelen kunnen genieten die worden verstrekt aan onderdanen van het gastland die dezelfde activiteit verrichten. Dergelijke voordelen kunnen bestaan uit tariefverminderingen op het openbaar vervoer, steun voor huisvesting en maaltijden, toegang tot bibliotheken en musea, enz.;

f) erop toe te zien dat wie belang stelt in mobiliteit gemakkelijk toegang tot alle nuttige informatie krijgt aangaande de mogelijkheden om in de andere lidstaten te studeren, een opleiding te volgen, vrijwilligerswerk te verrichten dan wel als leerkracht of opleider werkzaam te zijn, door het uitbreiden van de werkzaamheden van het netwerk van nationale informatiecentra voor academische erkenning, van het netwerk van informatiecentra en 'Europa rechtstreeks', in het bijzonder betreffende de volgende aspecten:

- verbeterde verspreiding van de informatie over de mogelijkheden en voorwaarden (in het bijzonder de financiële steunregelingen) voor het verwezenlijken van de transnationale mobiliteit;

- erop toe te zien dat de burgers op de hoogte zijn van de bestaande rechten waarop zij krachtens de wederzijdse regelingen inzake sociale zekerheid en ziektekostenverzekering aanspraak kunnen maken wanneer zij tijdelijk in een andere lidstaat woonachtig zijn;

- bevordering van een regelmatige vorming en informatie van de verantwoordelijke personen op alle bestuurlijke niveaus ten aanzien van het communautaire acquis met betrekking tot de mobiliteit;

- deelname aan de opstelling van een Europese database over de mogelijkheden op het gebied van werkgelegenheid en scholing;

g) erop toe te zien dat de in deze aanbeveling bedoelde categorieën personen in hun land van oorsprong op generlei wijze benadeeld worden ten opzichte van personen die een soortgelijke activiteit verrichten zonder een mobiliteitservaring in een andere lidstaat;

h) de door hen dienstig geachte maatregelen te nemen om de hindernissen uit de weg te ruimen voor de mobiliteit van onderdanen van derde landen die in het kader van een communautair programma studeren of een opleiding volgen, vrijwilligerswerk verrichten dan wel als leerkracht of opleider werkzaam zijn ;

i) erop toe te zien dat alle betalingen worden afgeschaft die thans van de onder deze aanbeveling vallende groepen personen worden geëist voor de behandeling van hun aanvragen, het verstrekken of verlengen van verblijfsvergunningen voor onderdanen van andere lidstaten of van derde landen die aan communautaire programma's deelnemen;

2. Maatregelen die meer bepaald studenten betreffen:

a) de erkenning te vergemakkelijken in het land van oorsprong, voor academische doeleinden, van de in het gastland doorgebrachte studieperiode. Daartoe dient het gebruik van het Europees studiepuntenoverdrachtsysteem (ECTS (European Credit Transfer System)) te worden aangemoedigd. Dit systeem is gebaseerd op doorzichtigheid van de studieprogramma's en waarborgt de erkenning van academische verworvenheden dankzij een van tevoren tussen de student, de instelling van herkomst en de gastinstelling gesloten overeenkomst. In verband hiermee dienen passende maatregelen te worden genomen om ervoor te zorgen dat de besluiten van de bevoegde autoriteiten inzake academische erkenning binnen een redelijke termijn worden genomen, worden gemotiveerd en er administratief beroep en/of beroep in rechte tegen kan worden ingesteld;

b) de onderwijsinstelling aan te moedigen als administratieve bijlage bij een diploma een Europees bijvoegsel te verstrekken waarin de gevolgde cursussen worden beschreven teneinde de erkenning ervan te vergemakkelijken;

c) passende maatregelen te nemen om het studenten gemakkelijker te maken om, in verband met het verkrijgen van een verblijfsvergunning, aan te tonen dat zij voor ziektekosten verzekerd zijn;

d) de integratie (studieadvisering, -begeleiding, enz.) van de mobiele student in het onderwijsstelsel van het gastland en zijn reïntegratie in dat van zijn land van herkomst te vergemakkelijken, naar het voorbeeld van wat in het kader van het communautaire programma Socrates gebruikelijk is. ;

e) passende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de procedures voor het overmaken of betalen van beurzen en andere toelagen in het buitenland worden vergemakkelijkt en vereenvoudigd;

f) de nodige maatregelen te nemen om het risico van dubbele belasting van beurzen en andere steun uit te schakelen;

3. Maatregelen die meer bepaald personen in opleiding betreffen:

a) te zorgen voor erkenning, in het land van oorsprong, van de in het gastland gevolgde opleiding. Daartoe dient het gebruik te worden bevorderd van onder andere het document "Europass-opleidingen" bedoeld in de Beschikking 1999/51/EG van de Raad van 21 december 1998 inzake de bevordering van Europese trajecten in alternerende beroepsopleidingen, waaronder begrepen het leerlingwezen [21].

[21] PB L 17 van 22.1.1999, blz. 45.

b) de goedkeuring te bevorderen van transparanter modellen voor de beroepsopleidingscertificaten die bedoeld worden in de resolutie van de Raad van 15 juli 1996 inzake de transparantie van beroepsopleidingscertificaten [22], en in de door het Europees Forum ingediende voorstellen betreffende de transparantie van beroepsopleidingsdiploma's, waarin vooral beoogd wordt

[22] PB C 224 van 1.8.1996, blz. 7.

- dat bij ieder officieel nationaal certificaat een vertaling van dit certificaat wordt gevoegd, alsmede een Europees supplement op het certificaat;

- aan te geven wat de nationale referentie-instanties zijn, die tot taak hebben informatie te verstrekken over de nationale beroepskwalificaties;

c) de door hen passend geachte maatregelen te nemen opdat personen die naar een andere lidstaat zijn verhuisd om daar een opleiding te volgen hun sociale verzekering kunnen behouden gedurende de opleidingsperiode aldaar, met name voor medische verzorging;

d) geen onderscheid te maken tussen een werkloze die een opleiding in eigen land volgt om beter aansluiting te kunnen vinden op de arbeidsmarkt en een persoon die met hetzelfde doel een opleiding volgt in een andere lidstaat; met name moet deze persoon, voor de gehele duur van zijn opleiding in het gastland, de uitkeringen en andere voorrechten behouden waarop hij recht heeft krachtens de wetgeving van zijn land van oorsprong;

e) erop toe te zien dat de bepalingen voor de termijnen die vereist zijn om werkloosheidsuitkeringen te genieten geen hindernis vormen voor mobiliteit in het kader van een opleiding die in een andere lidstaat gevolgd wordt teneinde betere aansluiting te kunnen vinden op de arbeidsmarkt;

f) de door hen passend geacht maatregelen te nemen om zich ervan te verzekeren dat de persoon die een opleiding vormt in een andere lidstaat over voldoende middelen beschikt, overeenkomstig de bepalingen van richtlijn 90/364/EEG;

4. Maatregelen die meer bepaald jonge vrijwilligers betreffen:

a) te erkennen dat vrijwilligerswerk een activiteit "sui generis" vormt, die als zodanig niet gelijk kan worden gesteld aan andere soorten activiteiten; met name te erkennen dat vrijwilligerswerk een ander soort activiteit is dan loonarbeid; de door hen passend geachte maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat in de nationale wetgeving en administratieve bepalingen rekening wordt gehouden met dit specifieke karakter;

b) de erkenning te bevorderen, in het land van oorsprong, van het in het gastland verrichte vrijwilligerswerk als informeel opleidingsproject , door middel van een verklaring dat de betrokken persoon aan een vrijwilligersproject heeft deelgenomen. Hierdoor zou de wederzijdse erkenning van de verworven kennis worden bevorderd, overeenkomstig de door de Europese Raad van Lissabon verkondigde doelstelling van een gemeenschappelijk Europees model voor het curriculum vitae;

c) de door hen wenselijk geachte maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de instanties voor sociale zekerheid van de lidstaat van oorsprong formulier E111 verstrekken voor de gehele duur van het vrijwilligerswerk;

d) de door hen dienstig geachte maatregelen te nemen opdat de vrijwilligers en hun gezinnen vanwege de mobiliteit niet benadeeld worden wat betreft de uitkeringen wegens handicap, gezinstoelagen en andere uitkeringen van de sociale verzekering of bijstand;

e) de nodige maatregelen te nemen om aan de jonge vrijwilliger die werkloos is of zich in de wachttijd voor een werkloosheidsuitkering bevindt, de periode van vrijwilligerswerk aan te rekenen. Daarbij gaat het met name erom dat:

- met de periode van vrijwilligerswerk rekening wordt gehouden bij de berekening van de perioden die vereist zijn om een werkloosheidsuitkering te ontvangen;

- gedurende de periode van het vrijwilligerswerk de betaling van de werkloosheidsuitkering wordt geschorst, zonder dat dit ten koste gaat van de resterende rechten van de werkloze uitkeringstrekker, met inachtneming van de verstrijkingstermijn;

- de uitkeringsgerechtigde werkloze tijdens de periode van het vrijwilligerswerk vrijgesteld is van de verplichting zich beschikbaar te houden voor de arbeidsmarkt;

f) de door hen dienstig geachte maatregelen te nemen om te vermijden dat het vrijwilligerswerk gelijk wordt gesteld aan bezoldigde arbeid, al dan niet in loondienst, zoals:

- te vermijdendat de uitkering van de vrijwilliger, alsmede zijn vergoedingen voor huisvesting en voeding, aan belastingheffing worden onderworpen ;

- te vermijden dat op nationaal vlak goedgekeurde verenigingen, die de in het buitenland actieve vrijwilligers ontvangen, gelijk worden gesteld aan werkgevers en daardoor verplicht worden sociale bijdragen en belastingen af te dragen voor dit vrijwilligerswerk;

5. Maatregelen die meer bepaald leerkrachten en opleiders betreffen:

a) alle door hen dienstig geachte maatregelen te treffen om te waarborgen dat een leerkracht of opleider die gedurende beperkte tijd mobiel is en die onder het belastingstelsel van de ene lidstaat en onder het socialezekerheidsstelsel van een andere lidstaat valt een even gunstige behandeling krijgt als wanneer hij, vanuit het oogpunt van de sociale bijdragen en de te betalen belastingen, afhankelijk zou zijn van het fiscale en sociale stelsel van één enkele lidstaat;

b) de door hen nodig geachte maatregelen nemen om de mobiliteit van leerkrachten en opleiders naar een andere lidstaat te vergemakkelijken, met name door:

- organisatorische maatregelen te treffen voor het vervangen van leerkrachten en opleiders die een Europees mobiliteitsverblijf doorbrengen;

- maatregelen te treffen die hun integratie in de instelling van ontvangst vergemakkelijken;

c) de mogelijkheid te overwegen om Europese sabbatperioden in te voeren, waardoor de betrokkenen zich beter rekenschap zouden geven van de mobiliteitskansen die reeds geboden worden door de communautaire programma's, zodat leerkrachten en opleiders gemakkelijker van de mobiliteit gebruik kunnen maken;

d) de invoering aan te moedigen van een Europese dimensie in het onderwijsbestel, op basis van de ervaringen die in de programma's Socrates en Leonardo zijn opgedaan , met name wat betreft:

- de inhoud van de opleidingsprogramma's voor leerkrachten en opleiders;

- het bevorderen van de contacten tussen de zich in andere lidstaten bevindende opleidingscentra voor leerkrachten en opleiders, waarbij ook moet worden gedacht aan uitwisselingen en stageperioden in een andere lidstaat;

e) te bevorderen dat de in het kader van Europese mobiliteit opgedane ervaring gewaardeerd wordt als een element dat van belang is voor de loopbaan van leerkrachten en opleiders.

II. Verzoeken de lidstaten:

Om de twee jaar een verslag op te stellen over de tenuitvoerlegging van de verschillende aspecten van deze aanbeveling en dit aan de Commissie voor te leggen.

III. Verzoeken de Commissie:

a) een deskundigengroep op te richten, samengesteld uit personen die de verschillende in de aanbeveling bedoelde groepen kennen en waarin alle lidstaten vertegenwoordiger zijn, teneinde de uitwisseling van informatie en ervaringen over de verschillende aspecten van deze aanbeveling mogelijk te maken;

b) het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's aan de hand van de bijdragen van de lidstaten om de twee jaar verslag uit te brengen over de tenuitvoerlegging van de verschillende aspecten van deze aanbeveling.

Gedaan te Brussel, op

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitster De Voorzitter

BIJLAGE

IN DE AANBEVELING BEDOELDE CATEGORIEËN PERSONEN

Opmerking: de hieronder genoemde personen vallen slechts onder deze aanbeveling in zoverre zij voor een beperkte duur ervaring willen opdoen met mobiliteit tussen twee lidstaten van de Gemeenschap - het land van oorsprong en het gastland - waarna de betrokkene in principe naar zijn land van oorsprong terugkeert. . Deze personen behouden hun wettig verblijf, zoals bedoeld in de wetgeving van elke lidstaat, in het land van oorsprong.

I. STUDENTEN

personen die aan een van de in artikel 149, lid 2, derde streepje, van het EG-Verdrag bedoelde onderwijsinstellingen cursussen volgen.

II. PERSONEN IN OPLEIDING

personen die, ongeacht hun leeftijd, een beroepsopleiding van eender welk niveau volgen, daaronder begrepen het hoger onderwijs.

III. VRIJWILLIGERS

personen die in het kader van het onderdeel "Europees vrijwilligerswerk" van het programma Jeugd, dan wel in het kader van door de nationale autoriteiten erkende grensoverschrijdende vrijwilligersprojecten die aan soortgelijke voorwaarden voldoen, een niet-winstgevende en onbezoldigde activiteit van concrete solidariteit verrichten die hen helpt sociale en persoonlijke vaardigheden te verwerven .

IV. LEERKRACHTEN

personen die aan een van de in artikel 149, lid 2, derde streepje, van het EG-Verdrag bedoelde onderwijsinstellingen les geven.

V. OPLEIDERS

Personen die in een van de in artikel 150, lid 2, vierde streepje, van het EG-Verdrag, bedoelde onderwijsinstellingen, opleidingscentra of bedrijven een opleiding verstrekken.