MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 80/987/EEG van de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake de bescherming van de werknemers bij insolventie van de werkgever

1- PROCEDUREVERLOOP

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2- DOEL VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE

Herziening van Richtlijn 80/987/EEG van de Raad om die aan te passen en te verbeteren, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof en de ontwikkelingen die leemten of tekortkomingen in de tekst van 1980 aan het licht hebben gebracht.

3- REACTIE OP HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1. Op 18.2.2002 heeft de Raad met algemene stemmen een gemeenschappelijk standpunt aangenomen over het voorstel voor een richtlijn in kwestie. Daarin neemt de Raad dezelfde amendementen over die de Commissie had overgenomen in haar gewijzigde voorstel, dat zij mondeling heeft toegelicht (namelijk de amendementen 2, 4, 6, 9, 14 en 15), met uitzondering van amendement 11.

De Commissie is van mening dat de in de tekst aangebrachte amendementen het beschermende karakter van het voorstel voor een richtlijn verbeteren en dat het gemeenschappelijk standpunt volledig beantwoordt aan de met de herziening van de richtlijn van 1980 beoogde doelstellingen.

3.2. Door de Commissie aanvaarde en in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen amendementen van het Europees Parlement

Het gemeenschappelijk standpunt bevat een aantal door het Europees Parlement in eerste lezing aangenomen amendementen, waarmee de Commissie zelf had ingestemd en die zij in haar gewijzigd voorstel had opgenomen. Het betreft hier de amendementen nr. 2, 4, 6 (voor wat het beginsel betreft), 9, 14 en 15 (beide laatste gedeeltelijk). Sommige van deze amendementen zijn met geringe redactionele wijzigingen in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt overgenomen.

3.2.1. Amendement 2 beperkt in artikel 1, lid 3, de mogelijkheden tot uitsluiting van de werkingssfeer tot de reeds in de lidstaten bestaande categorieën. In zijn nieuwe versie bepaalt dit lid dat de lidstaten de twee onder a) en b) bedoelde categorieën werknemers van de werkingssfeer van de richtlijn kunnen blijven uitsluiten indien een dergelijke bepaling al van toepassing is in hun nationale wetgeving.

3.2.2. Amendement 4 breidt de definitie van de insolventieprocedures waarbij het waarborgfonds wordt ingeschakeld, uit door de toevoeging in artikel 2, lid 1, na het woord "curator", van de termen "of een persoon met een vergelijkbare functie".

3.2.3. Amendement 6 biedt in artikel 2, lid 4, van het gemeenschappelijk standpunt de lidstaten de mogelijkheid om de bescherming van de werknemers uit te breiden tot andere insolventiegevallen die zijn vastgesteld door middel van andere in de nationale wetgeving neergelegde procedures, die verschillen van de in lid 1 genoemde.

De Commissie herinnert eraan dat zij geen algemene verplichting had aanvaard op grond waarvan de lidstaten zouden moeten voorzien in andere procedures die het waarborgmechanisme in werking stellen, en wel om de volgende redenen. Het nieuwe begrip "insolventie" in de herziene richtlijn is dat van Verordening 1346/2000 betreffende insolventieprocedures. Dit begrip dekt voortaan het grootst mogelijke aantal procedures in de lidstaten (liquidatie en andere), waarvan de erkenning bij Verordening 1346/2000 wordt gewaarborgd. Als sommige lidstaten andere specifieke procedures kennen, dan is het volgens de Commissie aan deze lidstaten om te bepalen of met een dergelijke bijzondere procedure de staat van insolventie van een werkgever in de zin van de richtlijn kan worden vastgesteld, en of bij die procedure het waarborgfonds kan worden ingeschakeld. In het kader van grensoverschrijdende gevallen (artikel 8 bis) zou het moeilijk worden om in alle lidstaten verplicht met deze procedures en de feitelijke situaties rekening te houden. Daarom is gepreciseerd dat dergelijke procedures in de in afdeling III bis van de richtlijn bedoelde gevallen voor de fondsen van de andere lidstaten geen verplichtingen scheppen.

3.2.4. Amendement 9 wordt ingevoegd in artikel 2, lid 3, dat bepaalt dat de lidstaten het verkrijgen van het recht van werknemers op het voordeel van de bepalingen van deze richtlijn niet kunnen laten afhangen van een minimale arbeidsduur. De Commissie is van oordeel dat het element "omvang" van de arbeidsovereenkomst al in artikel 2, lid 2, onder a), is inbegrepen, dat de uitsluiting van deeltijdwerkers van de werkingssfeer van de richtlijn verbiedt.

3.2.5. Amendement 14, dat ertoe strekt de mogelijkheid om een plafond vast te stellen voor de betalingen door het waarborgfonds te schrappen, is inhoudelijk overgenomen, dat wil zeggen dat de Raad ermee akkoord is gegaan deze mogelijkheid te beperken teneinde te voorkomen dat de vaststelling van een plafond leidt tot een uit sociaal oogpunt onaanvaardbaar niveau.

De Commissie wijst erop dat zij om diverse redenen niet kon instemmen met de volledige schrapping van een plafond. Om te beginnen zij erop gewezen dat de beperking van de betalingsverplichtingen is toegestaan op grond van artikel 4, lid 1. Lid 2 van dit artikel voorziet in de mogelijkheid van een beperking in de tijd en lid 3 staat de vaststelling van een plafond toe. Verscheidene lidstaten hebben voor de optie van een plafond gekozen bij wijze van enige beperkingsmethode zonder gebruik te maken van de mogelijkheid beperkingen in de tijd te stellen. De volledige schrapping van deze optie zou deze landen daarom duidelijk benadelen. Bovendien kan de vaststelling van een plafond in bepaalde situaties gerechtvaardigd blijken en ook nodig zijn om de goede werking van het waarborgfonds te garanderen.

De Raad heeft de mogelijkheid tot vaststelling van een plafond gehandhaafd, maar erkend dat dit plafond niet mag leiden tot een te grote verlaging van de aanspraken, die uit het oogpunt van de doelstelling van de richtlijn onaanvaardbaar zou zijn. Daarom heeft hij in artikel 4, lid 3, een bepaling ingelast volgens welke dit plafond niet lager mag zijn dan een minimum dat sociaal verenigbaar is met het sociale doel van deze richtlijn.

3.2.6. Amendement 15 is in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt opgenomen zonder de nieuwe formulering van punt b). De Raad heeft het voorstel van de Commissie gevolgd en opnieuw het oude artikel 5 van Richtlijn 80/987/EEG in de versie van 1980 ingevoerd. Daar dit een richtlijn op het gebied van de bescherming van de werknemers is, kan de wijze van financiering van het waarborgfonds aan de lidstaten worden overgelaten op voorwaarde dat de lasten niet volledig op de werknemers worden afgewenteld.

3.3. Door de Commissie aanvaard amendement van het Europees Parlement dat niet in het gemeenschappelijk standpunt is overgenomen

Eén door de Commissie aanvaard amendement is niet in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen, en wel amendement 11 betreffende de toevoeging aan artikel 3, eerste alinea, van de bewoordingen "of uit vergoedingen waar de werknemers bij beëindiging van de dienstbetrekking recht op hebben". De Raad is van oordeel dat deze toevoeging geen enkele aanvullende bescherming biedt: aangezien deze vergoedingen deel uitmaken van de bezoldiging zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 2, zijn zij reeds bedoeld in de tekst van artikel 3, dat de waarborgfondsen ertoe verplicht onvervulde aanspraken van de werknemers die voortvloeien uit arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen te honoreren.

3.4. In het gemeenschappelijk standpunt geïntroduceerde nieuwe bepalingen

De Raad heeft een nieuwe alinea in artikel 4, lid 2, ingelast volgens welke onder bepaalde voorwaarden een beperking in de tijd van de loongarantie tot acht weken kan worden toegestaan. De nieuwe bepaling is het resultaat van een lange discussie over de wisselwerking tussen de drie elementen van artikel 4: de periode waarvoor aanspraken worden gehonoreerd, de referentieperiode en het plafond voor de betalingen. Uiteindelijk kon hierover een consensus worden bereikt doordat thans al deze elementen in de nieuwe versie van artikel 4 in aanmerking worden genomen en de mogelijkheid van beperking tot acht weken zeer nauwkeurig is afgebakend. Om te beginnen is de mogelijkheid om de garantieperiode tot acht weken te beperken gekoppeld aan de voorwaarde een referentieperiode van ten minste achttien maanden vast te stellen. Bovendien zijn de lidstaten die van deze mogelijkheid gebruik maken, verplicht voor de berekening van de acht weken de voor de werknemer meest gunstige perioden in aanmerking te nemen. Ten slotte wordt deze oplossing nog versterkt door de invoering van een non-regressieclausule in de tweede alinea van artikel 9, die bepaalt dat de toepassing van deze richtlijn onder geen beding een reden vormt ter rechtvaardiging van een achteruitgang ten opzichte van de in de lidstaten heersende toestand met betrekking tot het algemene beschermingsniveau van werknemers op het door deze richtlijn bestreken terrein.

Bovendien heeft de Raad in artikel 8 ter, lid 1, het doel en de inhoud van de administratieve samenwerking tussen de lidstaten in grensoverschrijdende gevallen verduidelijkt. Omwille van de transparantie is een nieuw lid 2 toegevoegd, dat betrekking heeft op de mededelingsverplichtingen tussen de lidstaten en de Commissie.

Ten slotte in aan artikel 10 een nieuw punt c) toegevoegd, op grond waarvan het de lidstaten is toegestaan de betalingsverplichting te weigeren of te verminderen wanneer een werknemer een belangrijk deel van de onderneming bezat en een aanzienlijke invloed uitoefende op de activiteiten van de onderneming. De Commissie is van mening dat deze regel slechts een verduidelijking is van punt b) van hetzelfde artikel 10 en de lidstaten dus geen nieuwe bevoegdheid verleent.

Om de hierboven genoemde redenen kan de Commissie akkoord gaan met de door de Raad aangebrachte veranderingen.

4- CONCLUSIES

De Commissie is ingenomen met de kwaliteit van de tekst die het resultaat is van het gemeenschappelijk standpunt. Zij is van mening dat de tekst evenwichtig is en de bescherming van de werknemers versterkt. Bijgevolg stemt de Commissie in met de gehele tekst van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad.

De Commissie hoopt dat in tweede lezing snel vooruitgang zal worden geboekt zodat de richtlijn zo spoedig mogelijk kan worden goedgekeurd.