NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 9.10.2008 
SEC(2008) 2572 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
Effectbeoordeling bij het 
ontwerpvoorstel voor een 
RICHTLIJN VAN HET EUROPEES  PARLEMENT EN DE RAAD 
 
tot wijziging van Richtlijn 2000/46/EG betreffende  de toegang tot, de uitoefening van en 
het prudentieel toezicht op de werkzaamhede n van instellingen voor elektronisch geld  
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
 
{COM(2008)627 definitief} 
{SEC(2008)2573} 
 
NL 2   NL 1. INLEIDING  
Met Richtlijn 2000/46/EG  betreffende de toegang tot,  de uitoefening van en het 
bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamhede n van instellingen voor elektronisch geld (de 
Richtlijn Elektronisch Geld of REG)1 werd ingespeeld op de opkomst van nieuwe 
voorafbetaalde elektronische betaalinstrumente n. De bedoeling was een duidelijk rechtskader 
tot stand te brengen om de interne markt te ve rsterken, de concurren tie te bevorderen en 
tegelijkertijd een adequaat pruden tieel toezicht te waarborgen.  
Elektronisch geld is in de REG omschreven als "een monetaire waarde vertegenwoordigd 
door een vordering op de uitgevende instelling, welke i) is opgeslagen op een elektronische 
drager, ii) is uitgegeven in  ruil voor ontvangen geld dat ten minste dezelfde waarde 
vertegenwoordigt als de uitgegeven monetair e waarde, iii) als beta almiddel wordt aanvaard 
door andere ondernemingen dan de uitgever". 
Met de REG werd beoogd de markt voor de uitgif te van e-geld open te stellen door middel 
van de invoering van elektronis chgeldinstellingen (egi's) waar voor een lichter regime van 
prudentieel toezicht geldt da n voor kredietinstellingen.  
2. PROCEDURELE ASPECTEN EN RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN  
Op basis van de evaluatiebepaling in de REG (artikel 11) heeft de Commissie in januari 2005 
een evaluatie-exercitie opgezet. Uitgaande van de  evaluatiestudie hebben de diensten van de 
Commissie in juli 2006 een werkdocument over de evaluatie van de REG gepubliceerd. 
Daarin werd geconcludeerd dat de bestaande ri chtlijn aan herziening toe was, omdat sommige 
bepalingen kennelijk de toegang tot de e-geldmarkt hadden belemmerd. Ook werd 
voorgesteld om pas verdere actie te ondernemen  na de definitieve vaststelling van de 
Betalingsdienstenrichtlijn (BDR), zodat eerst  de complexe onderhandelingen over deze 
richtlijn konden worden voltooid. 
Ter voorbereiding van deze effectbeoordeling zijn  er verschillende ra adplegingsinitiatieven 
genomen. Zo is er in 2007 en 2008 regelmatig overleg gevoerd  met de lidstaten, de ECB, 
financiële instellingen, consumentenorganisa ties en mobiele operators, met name via de 
bestaande raadgevende comités voor retailbetalingen, namelijk de PSGEG2 e n  d e  P S M G3. 
Daarnaast is er op 25 ja nuari 2008 een specifieke bijeenkomst belegd met de egi's, en op 30 
april 2008 een specifieke bilaterale bijeenkomst me t de ECB. Ten slotte is er in februari 2008 
een interdepartementale werkgr oep opgericht, bestaande uit he t secretariaat-generaal, DG 
Concurrentie, DG Informatiemaatschappij en me dia en DG Economische en financiële zaken, 
om de effectbeoordeling te bespreken.  
                                                 
1 PB L 275 van 27.10.2000, blz. 39. 
2 De Payment Systems Government Experts Group  (PSGEG) is een raadgevend orgaan dat bestaat uit 
regeringsdeskundigen van de EER-landen, die doorgaans afkomstig zijn van de nationale ministeries 
van Financiën en de nationale centrale banken, en een  vertegenwoordiger van de leden van de Europese 
Centrale Bank, die optreedt als waarnemer, met expertise op het gebied van betalingen. De PSGEG 
heeft als doel de Commissie advies en richtsnoeren te verstrekken. 
3 De Payment Systems Market Group  (PSMG) is een raadgevend orgaan dat bestaat uit markt-
deskundigen, die doorgaans afkomstig zijn uit de bank- en bedrijfswereld, retailers en verenigingen van 
belanghebbende partijen zoals mkb's en consumenten, met expertise op het gebied van betalingen. De 
PSMG heeft als doel de Commissie advies  en richtsnoeren te verstrekken. 
 
NL 3   NL 3. PROBLEEMOMSCHRIJVING  
De problemen die bij het evaluatie- en raadpl egingsproces in kaart zijn gebracht, kunnen in 
twee grote categorieën worden ingedeeld. De eerste categorie heeft betrekking op de 
onduidelijke definitie van e-geld en het ondui delijke toepassingsgebied van de richtlijn , 
waardoor rechtsonzekerheid ontstaat en de on twikkeling van de markt wordt belemmerd. De 
tweede categorie heef t betrekking op het inadequate rechtskader . Hieronder valt onder mee 
het prudentieel toezicht, het systeem van ontheffingen en pas poorten, en de toepassing van 
antiwitwasvoorschriften op e-gelddi ensten. Deze algemene juridisc he inconsistentie zal na de 
omzetting van de BDR (uiterlijk in november 2 009) alleen maar toen emen, omdat een aantal 
bepalingen in deze richtlijn niet  verenigbaar is met de REG. 
Door deze problemen is de marktacceptatie  van elektronisch geld in Europa, zowel wat de 
hoeveelheid e-geld als het aan tal marktdeelnemers betreft, beperkt gebleven:  in augustus 
2007 was er slechts 1 miljard euro aan e-geld in  omloop in vergelijking met 637 miljard euro 
aan contant geld. 
3.1. Het gebrek aan rechtszekerheid en het to epassingsgebied van de richtlijn staan 
de marktontwikkeling in de weg 
Tijdens het evaluatieproces hebben de belanghebbenden hun bezorgdheid geuit over de 
ontoereikende rechtszekerheid in de bestaande richtlijn, die het gevolg is van de onduidelijke 
definitie van e-geld en het onduidelijk e toepassingsgebied van de richtlijn. 
3.1.1.  De definitie van e- geld is onduidelijk 
Volgens de definitie moet e-geld zijn "opgesl agen op een elektronische drager". Technisch 
gezien wordt deze definitie geacht slechts betrekking te hebben op één enkele vorm van e-
geld (namelijk elektronisch geld  dat zich op een kaart bevindt) en geldt zij dus niet voor de 
verschillende voorafbetaalde producten die op de markt beschikbaar zijn (zoals "server-based" 
e-geld). De huidige definitie doet ook vragen rijzen  in het geval dat de  opgeslagen waarde 
lager is dan het bedrag dat werkelijk aan de uitgever is betaald, omdat deze producten in principe niet meer voldoen aan de definitie van e-geld. 
3.1.2.  Het toepassingsgebied van de REG hinde rt de markttoegang voor nieuwkomers  
Als de richtlijn van toepassing werd verkl aard op mobiele operators en uitgevers van 
elektronische waardebonnen, zou dit een  enorme impact hebben op het aantal 
marktdeelnemers en de hoeveelhe id elektronisch geld in om loop, omdat de marktdeelnemers 
dan de mogelijkheid zouden krijgen nieu we diensten te ontwikkelen. Volgens de 
geraadpleegde belanghebbenden staat de heer sende onduidelijkheid in de weg aan de 
ontwikkeling van deze twee markten. 
3.1.3.  De werkzaamheden van egi's zijn te nauw omschreven 
In artikel 1, lid 4, van de REG zijn de werkzaamheden van egi's beperkt tot de uitgifte van 
elektronisch geld en nauw daarmee samenhangende diensten. Dit staat in contrast met de niet-
exclusieve aanpak in de BDR, die een betalingsin stelling toestaat naast haar betalingsdiensten 
ook andere activiteiten te ontwikkelen (bijvoorb eeld retail- of teleco mactiviteiten). De REG 
daarentegen vereist dat "hybride instellingen"  zoals telecom- en retailbedrijven hun 
activiteiten opsplitse n in verschillende juridische entiteit en, wat duur en inefficiënt kan zijn. 
 
NL 4   NL 3.1.4.  Terugbetaalbaarheid 
Krachtens artikel 3 van de REG kan de h ouder van elektronisch geld gedurende de 
geldigheidstermijn de uitgevende instelli ng verzoeken om het nominale bedrag in 
muntstukken en bankbiljetten of door storting op een rekening terug te betalen, waarbij 
uitsluitend de voor die verrich ting strikt noodzakelijke kosten mogen worden aangerekend. 
Het concept van terugbetaalbaarheid was in  de REG opgenomen om de consument te 
beschermen en te garanderen dat hij zijn geld te allen tijde kan terugkrij gen, maar het lijkt een 
probleem te vormen voor mobielenetwerkopera tors en uitgevers van elektronische 
waardebonnen. Mobiele operators kunnen het prepaidtegoed van hun klanten voor mobiele 
diensten en elektronisch geld niet van tevoren splitsen.  
3.2. Een inconsistent rechtskader 
Ofschoon algemeen wordt erkend dat de REG niet-bancaire instellingen de kans heeft 
geboden om zich op de e-geldmarkt te begeven, blijkt uit het evaluatieverslag dat de hoge kapitaalsvereisten en bepaalde door de REG opgelegde beperkingen en vereisten de 
ontwikkeling van die markt hebben belemmer d. Met de vaststelling  van de BDR, die 
momenteel in nationaal recht wordt omgezet, zal het algehele rech tskader alleen maar 
complexer en inconsistenter wo rden, waardoor betalings instellingen en egi' s uiteindelijk ook 
niet onder gelijke voorwaarden hun bedrijf zullen kunnen uitoefenen. 
3.2.1.  De prudentiële regeling 
Prudentiële vereisten moeten ervoor zorgen dat egi's hun bedrijf op gezonde en prudente 
wijze voeren. Bij de evaluatie is gebleken dat sommige ve reisten niet in verhouding staan tot 
de aan egi's verbonden risico's, zeker niet wanneer wordt gekeken naar de cumulatieve 
effecten van de regeling als geheel. Ten aanzi en van de prudentiële regeling doen zich onder 
meer de volgende problemen voor: 
• de huidige vereiste  van een aanvangskapitaal van 1 miljoen euro  is volgens een aantal 
belanghebbenden te hoog en staat niet in verhouding tot het risico van de dienst. Dit hoge 
aanvangskapitaal vormt een belemmering voor kl einere bedrijven di e een vergunning als 
egi willen aanvragen; 
• de vereiste van 2 % eigen vermogen lijkt op zich niet voor grote moeilijkheden te hebben 
gezorgd bij vergunninghoudende egi's, ofschoon de combinatie van deze vereiste met 
andere aspecten van de REG (bijvoorbeeld aa nvangskapitaal, beperk ingen op beleggingen, 
beperking van de activiteiten) tot klachten he eft geleid dat de regeling als geheel te 
veeleisend is; 
• de beperkingen op beleggingen,  die vereisen dat egi's een bedrag beleggen dat ten minste 
gelijk is aan hun financiële verplichtingen di e met uitstaand elektr onisch geld verband 
houden. Kortlopende bank- en creditcardvorderingen  zijn geen toelaatbare beleggingen. Er 
is gebleken dat de huidige beperkingen op beleggingen ertoe leid en dat de kapitaal-
vereisten die aan groeiende bedrijven worden ge steld, strenger zijn da n de beperkingen die 
de Kapitaalvereistenrichtlijn (KVR) aan kredietinstellingen oplegt.  
 
NL 5   NL 3.2.2.  Inconsistente toepassing  van enkele bepalingen 
3.2.2.1.  Inconsistente toepassing van ontheffingen 
De REG staat toe dat de lidstaten kleine eg i's ontheffing verlenen van sommige of alle 
vergunningsvereisten, zodat nieuwkomers gemakke lijker tot de markt kunnen toetreden en 
innoveren zonder dat zij aan het strikte verg unningskader moeten voldoen. De lidstaten 
hebben deze mogelijkheid op uiteenlopende wijze toegepast en vier van hen hebben helemaal 
geen ontheffing verleend. De huidige situatie  kan tot concurrentieve rstoringen binnen de 
nationale grenzen leiden.  
3.2.2.2.  Paspoorten 
Dankzij het paspoortsysteem kunnen egi's over de grenzen heen in andere lidstaten dezelfde 
activiteiten ontplooien als di e welke zij als vergunninghoudende  egi in hun eigen lidstaat 
mogen verrichten, zonder dat hun extra eisen worden opgelegd. Artikel 2 van de REG verwijst evenwel naar bepaalde artikelen in de KVR, waarin de re gels voor de vergunning-
verlening van bijkantoren in andere lidstaten en de toegelaten activiteiten zijn vastgesteld. Volgens sommige belanghebbenden maken de extr a eisen die sommige lidstaten stellen, de 
zaken alleen maar ingewikkelder en verhinderen zij uiteindelijk egi's om in andere lidstaten 
een bijkantoor op te zetten.  
3.2.2.3.  Antiwitwasvoorschriften 
De REG bevat geen specifieke bepalingen ter bestrijding van het witwassen van geld. Bij 
Richtlijn 2005/60/EG betreffende het witwas sen van geld is ev enwel een vereenvoudigd 
systeem van klantenonderzoek ingevoerd, dat van toepassing is op e-geld. Voor consumenten zijn deze "ken-uw-cliënt"-ve rplichtingen omslachtig en onpr aktisch. Voor bedrijven kunnen 
deze verplichtingen en de daarmee samenhangende kosten de levensvatbaarheid van dit soort diensten sterk onder druk zetten. 
4. D
OELSTELLINGEN  
De algemene doelstelling  van de evaluatie van de REG best aat erin de opkomst van een echte 
interne markt voor e-gelddiensten in Europa te bevorderen, aan de ontwikkeling en toepassing 
van nieuwe, innovatieve en veil ige e-gelddiensten bij te dr agen, nieuwkomers toegang te 
bieden tot de markt en een echte, effectieve concurrentie tussen alle marktdeelnemers tot 
stand te brengen, hetgeen de Europese eco nomie als geheel aanzienlijke voordelen zal 
opleveren.  
Ter verwezenlijking van deze algemene doelste lling zijn twee operati onele doelstellingen  
vastgesteld: de definiti e en het toepassingsgebied van e-gelddiensten en egi's moeten worden 
verduidelijkt, en de samenhang met de BDR moet worden verzekerd, zodat alle 
marktdeelnemers onder gelijke voorwaarde n hun bedrijf kunnen uitoefenen. Op de 
middellange termijn zou dit moeten leiden tot de verwezenlijking van de specifieke 
doelstellingen , die erin bestaan de rechtszekerheid voor  alle dienstaanbieder s te vergroten, een 
geharmoniseerd rechtskader te scheppen en de ontwikkeling van nieuwe en innoverende 
diensten te bevorderen. 
 
NL 6   NL 5. BELEIDSOPTIES EN BELEIDSINSTRUMENTEN  
Om de problemen in verband met e-gelddiensten op te lossen en de ge stelde doelstellingen te 
verwezenlijken, is een hele reeks mogelijkhede n onderzocht. De twee in punt 3 beschreven 
hoofdproblemen worden veroorzaakt door  factoren die verband houden met: 
1. de definitie van e-geld en het toepassi ngsgebied van de REG (eerste categorie), 
2. het inadequate rechtskader (meer bepaald de prudentiële  regeling, de ontheffingen en 
de antiwitwasbepalingen). 
Uitgaande van een eerste toetsing van de verschillende beleidsopties aan de beleids-
doelstellingen zijn de opties gegroepeerd in  concrete pakketten die een reeks mogelijke 
initiatieven bevatten. De volgende  pakketten zijn geëvalueerd:  
• Pakket 1: ongewijzigde handhaving van de REG (status-quo)  
Dit is het zogenaamde "basi sscenario" waarbij geen wetgev ingsvoorstel wordt ingediend.  
• Pakket 2: opstelling van een leidraad over het toepassingsgebied en de definitie van e-
geld 
Bij deze niet juridisch bindende optie wordt een le idraad opgesteld waarin de huidige definitie 
en toegestane activiteiten van egi's worden toegelicht. 
• Pakket 3: aanpassing aan de BDR, met to epassing van de prudentiële regeling voor 
betalingsinstellingen op egi's  
Bij deze optie wordt een rech tskader gecreëerd dat aansluit bij de BDR en waarbij de 
prudentiële vereisten voor beta lingsinstellingen op egi's worden toegepast. Dit kan gebeuren 
door ofwel de REG ofwel de BDR te wijzigen. 
• Pakket 4: aanpassing aan de BDR, met ee n specifieke prudentiële regeling voor egi's  
Pakket 4 is bijna hetzelfde als pakket 3, met uitzondering van de sp ecifieke prudentiële 
regeling voor egi's. Hiervoor kan ofwel de  REG ofwel de BDR worden gewijzigd. 
• Pakket 5: intrekking van de REG  
Bij deze optie wordt de REG ingetrokken.  
6. GEVOLGEN VAN DE PAKKETTEN  
Op basis van de evaluatie van de verschille nde pakketten wordt een aanpassing aan de BDR, 
zoals in pakket 3  en pakket 4  wordt voorgesteld, als de meest geschikte maatregel 
beschouwd.  Van beide pakketten wordt een positief e ffect verwacht op de acceptatie van de e-
geldmarkt, zowel wat de hoeveelheid e-geld in  omloop (een potentiële stijging tot 10 miljard 
euro) als het aantal instellinge n (tot 120 egi's) betreft. 
De grootste voordelen van pakket 4 zijn dat er een specifieke prude ntiële regeling komt die in 
verhouding staat tot de aan egi's verbonden risico 's, en dat de bestaande rapportagevereisten 
 
NL 7   NL voor egi's worden gehandhaafd om het markttoez icht en de naleving  van de prudentiële 
voorschriften te garanderen. Het nadeel is een hogere administ ratieve last, die evenwel in 
verhouding blijft tot het doel. 
Pakket 3, waarbij de prudentiële  vereisten voor betalingsinstellingen worden toegepast, zou 
het voordeel hebben dat de administratieve last la ger ligt omdat er geen rapportage vereist is. 
Het grootste nadeel is dat het markttoezicht hierdoor bemoeilijkt wordt. Bovendien is de 
prudentiële regeling in dit pakket slechts indire ct aan de risico's van egi's gekoppeld via het 
betalingsvolume, dat wil zeggen naarmate e-ge ld voor de uitvoering van betalingen wordt 
gebruikt. 
Bij pakket 1 (status-quo) en pakket 2 (leidraad ) zou het rechtskader ook na de omzetting van 
de BDR in 2009 ingewikkeld blijven en de verdere ontwikkeling van de markt worden 
belemmerd. Bij pakket 5 (intrekking van de richtlijn) zou het rechtskader worden 
vereenvoudigd, maar ook rechtson zekerheid worden gecreëerd  en de ontwikkeling van 
nieuwe e-gelddiensten worden belemmerd. 
7. EVALUATIE EN TOEZICHT  
Een eerste tussentijdse evaluatie kan worden verricht bij de eers te herziening van de BDR, 
drie jaar na de omzetting ervan. Vervolgens zull en de diensten van de Commissie, uiterlijk 
vijf jaar na de tenuitvoerlegging, een evaluatieverslag over het wetgevingsinitiatief 
voorleggen.  
Op die manier zal de vast te stellen we tgeving aan een volledige evaluatie worden 
onderworpen, onder meer om na te gaan in hoeverre zij effectief en efficiënt is geweest bij de 
verwezenlijking van de in deze effectbeoorde ling beschreven doelstellingen en om te 
beslissen of nieuwe maatrege len of wijzigingen noodzakelijk zijn. De Commissie zal ook de 
eventuele opneming van de REG in de BDR bestuderen.