Nr. C 329/56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 12. 89 
Advies over het regionaal actieprogramma van de Commissie ter bevordering van de economi­
sche omschakeling van steenkoolbekkens (RECHAR) 
(89/C 329/17) 
De Commissie heeft op 9 augustus 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 
198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Econo­
misch en Sociaal Comité advies te vragen over het regionaal actieprogramma van de Commis­
sie ter bevordering van de economische omschakeling van steenkoolbekkens (RECHAR). 
Aangezien de Commissie dit programma zo spoedig mogelijk wil vaststellen, is de heer 
Schmitz tot algemeen rapporteur benoemd en met de voorbereiding van een ontwerp-advies 
voor de zitting van oktober 1989 belast. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 270e zitting van 18 en 19 oktober 1989 
(vergadering van 19 oktober) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is 
goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Het Comité is het in grote lijnen met de Commis­
sie eens over de oorzaken van de crisis in de mijnbouw-
gebieden. Belangrijke oorzaken zijn: 
— de concurrentiedruk (kostenverschillen/wereld­
marktprijzen) waaronder de mijnbouw staat ten 
gevolge van de invoer van kolen en andere brand­
stoffen, 
— de economische dominantie van de mijnbouw in 
vele oude industriegebieden. 
1.2. De ontwikkeling van de mijnbouw is echter niet 
uitsluitend het resultaat van het economische krach­
tenspel. Als centraal element van het energiebeleid heeft 
de mijnbouw in sommige lid-staten doelgericht over­
heidssteun ontvangen. Hieraan besteedt de Commissie 
echter helaas totaal geen aandacht, hoewel zij er wel 
op wijst dat het verdwijnen van de handelsbelemmerin­
gen in de energiesector wellicht bepaalde gevolgen zal 
hebben. Het Comité wijst erop dat de resolutie van 
de Raad van 16 september 1986 betreffende „nieuwe 
doelstellingen inzake het energiebeleid van de Gemeen­
schap voor 1995 en de convergentie van het beleid van 
de lid-staten" voor de Commissie nog steeds bindend 
is. In deze resolutie wordt onder andere het volgende 
bepleit: 
„Meer stabiele voorzieningsvoorwaarden en ver­
mindering van het risico van abrupte 
schommelingen van de energieprijzen." 
Dit moet mede bereikt worden door: 
„De ontwikkeling, onder bevredigende economische 
omstandigheden, van de energiebronnen van de Ge­
meenschap." 
Voorts wordt in de resolutie gepleit voor: 
„De voortzetting van het streven naar bevordering 
van het verbruik van vaste brandstoffen en naar 
verbetering van het concurrentievermogen van de 
produktiecapaciteit voor vaste brandstoffen in de 
Gemeenschap, rekening houdend met de nieuwe 
mogelijkheden die zich op de markt voordoen voor 
het gebruik van vaste brandstoffen met een grotere 
meerwaarde. Het aandeel van vaste brandstoffen in 
het energieverbruik zou moeten worden vergroot." 
1.3. Onder voorbehoud van de onderstaande opmer­
kingen gaat het Comité met het voorgestelde program­ma akkoord. Het Comité is het ermee eens dat de 
economische structuur van de steenkoolbekkens gedi­
versifieerd moet worden om een duurzame ontwikke­
ling van deze regio's mogelijk te maken. De noodzakelij­
ke aanpassingen moeten zodanig worden uitgevoerd, 
dat de sociale gevolgen acceptabel blijven. Dit program­
ma ontheft de Raad en de Commissie echter niet van 
de verantwoordelijkheid die zij in het kader van het 
energiebeleid ten opzichte van de mijnbouw dragen. 
Bijzonder belangrijk is in dit verband volgens het 
Comité, dat zekerheid bestaat omtrent de energievoor­
ziening. Hiervoor kan met name worden gezorgd door 
de concurrentiepositie van de eigen energiebronnen, 
zoals de mijnbouw, te versterken en deze sector daar­
door duurzame ontwikkelingsmogelijkheden te bieden. 
2. Algemene opmerkingen over het actieprogramma 
en het besluit van de Commissie inzake RECHAR 
2.1. In het licht van de genoemde regionale proble­
men, zoals: 
— te eenzijdige economische structuren, 
— weinig kleine en middelgrote ondernemingen, 
— infrastuctuurproblemen voor afgelegen mijnen, 
— opleidingsmoeilijkheden, 
— milieuproblemen, 
— een slecht image, 
juicht het Comité de in het Commissievoorstel gemaak­
te keuze van de toepassingsgebieden van de maatregelen 
toe. De Commissie heeft terecht een veelzijdig pakket 
maatregelen voorgesteld. In ieder geval moet er echter 
voor gezorgd worden dat de uitgezochte maatregelen 
in overeenstemming zijn met de voor deze regio's voor­
gelegde operationele programma's. Versterking en di-
versifiëring van de plaatselijke economie moet hierbij 
op de eerste plaats komen. 
2.2. Heel belangrijk is dat de verschillende maatrege­
len van de Gemeenschap, de lid-staten en de regionale 
overheden op elkaar afgestemd zijn. Bijzondere aan­
dacht moet hierbij worden besteed aan het koppelen van 
investeringssteun en opleidingsmaatregelen. Op deze 
wijze kan namelijk gewaarborgd worden dat werk­
nemers die de mijnbouw verlaten, een nieuwe baan 
vinden i.p.v. werkloos te worden. 
30. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 329/57 
2.3. Ook moeten de maatregelen afgestemd zijn op 
communautaire en nationale programma's ter bevorde­
ring van de technologie in de sectoren energie en milieu­
bescherming. Herstructurering van toeleverings­
bedrijven van de mijnbouw zou hierdoor vereenvoudigd 
kunnen worden (b.v. technieken voor hergebruik en 
recycling alsmede transport van industrieel afval). 
2.4. Om te bewerkstelligen dat de financiële steun 
efficiënt wordt gebruikt en dat de plaatselijke ontwik­
kelingsmogelijkheden verbeterd worden, moeten de ter 
plaatse aanwezige economische en sociale krachten 
worden ingeschakeld. De Commissie besteedt hieraan 
in haar voorstel helaas geen aandacht. Het Comité wijst 
erop dat bij de hervorming van de structuurfondsen het 
samenwerkingsprincipe („partnership") is gelanceerd, 
maar dat dit in vele landen beperkt blijft tot over­
heidsinstanties, terwijl ter plaatse actieve economische 
en sociale krachten nog steeds uitgesloten blijven. 
2.5. Helaas geeft de Commissie ook niet duidelijk 
aan welke groepen onder de maatregelen kunnen vallen. 
De verwijzing naar de structuurfondsverordeningen is 
in dit verband onvoldoende. 
2.5.1. In de steenkoolbekkens dragen de voornaam­
ste mijnbouwondernemingen en de eigenaren van deze 
ondernemingen naar gelang van hun economische en 
technische mogelijkheden bijzondere verantwoordelijk­
heid bij de regionale omschakeling. De Commissie zou 
projecten van deze ondernemingen speciaal moeten 
steunen. 
2.5.2. Wanneer de noodzakelijke operationele pro­
gramma's niet door bestaande overheidsinstanties kun­
nen worden opgezet en uitgevoerd, moet worden ge­
streefd naar samenwerking met en oprichting van regio­
nale ontwikkelingsmaatschappijen. 
2.6. Ook na de hervorming van de structuurfondsen 
zijn de ervaringen met regionale steunmaatregelen van 
de Commissie nog gedeeltelijk negatief. De ingewik­
kelde en lange weg langs allerlei instanties heeft het 
voor veelbelovende lokale projecten vaak onmogelijk 
gemaakt, aan de regionale programma's van de Ge­
meenschap deel te nemen. Daarom stelt het Comité 
voor, bij niet-quotagebonden regionale initiatieven van 
de Commissie, zoals RECHAR, rechtstreekse steun aan 
plaatselijke projecten door de Commissie mogelijk te 
maken, voor zover dit in overeenstemming is met de 
regionale ontwikkelingsprogramma's. 
2.7. Het Comité moet helaas vaststellen dat de Com­
missie niet heeft aangegeven hoeveel geld voor RE­
CHAR beschikbaar zal worden gesteld. Gezien de pro­
blemen waarmee de mijnbouwgebieden te kampen heb­
ben, zou tenminste evenveel moeten worden uitge­
trokken als voor het RESIDER-programma het geval 
is. Aangezien voor de gebieden van doelstelling 2 slechts 
Gedaan te Brussel, 19 oktober 1989. een beperkte hoeveelheid geld van de structuurfondsen 
beschikbaar is, moeten de voor het RECHAR-program-
ma benodigde middelen ter beschikking gesteld worden. 
Voor zover juridisch mogelijk zou de financiering via 
de begroting van de Europese Gemeenschap voor kolen 
en staal (EGKS) moeten lopen. 
Bovendien moet gewaarborgd worden dat de steun in 
het kader van het RECHAR-programma in de betrok­
ken regio's een aanvulling vormt op andere EG- en 
nationale steun en niet ter vervanging van bestaande 
financieringsprogramma's dient. 
3. Bijzondere opmerkingen over het Commis­
sievoorstel 
3.1. Artikel 3 
Het RECHAR-programma zou ook moeten worden 
toegepast in regio's die niet onder de doelstellingen 1, 
2 of 5b vallen, voor zover de werkloosheid in deze 
gebieden tenminste op het Gemeenschapsgemiddelde 
ligt of zelfs nog groter is. Als de werkgelegenheid in 
deze gebieden ten gevolge van de crisis in de mijnbouw 
aanzienlijk is gedaald of naar verwachting nog sterk zal 
dalen, moeten dergelijke regio's in het kader van het 
RECHAR-programma gesteund worden en tegelij­
kertijd ingedeeld worden in de gebieden van 
doelstelling 2. 
In mijnbouwgebieden waarin de werkloosheid net 
onder het Gemeenschapsgemiddelde ligt, zou moeten 
worden gekeken naar het te verwachten verlies aan 
arbeidsplaatsen. Hierdoor zouden ook deze gebieden 
voor steun in aanmerking kunnen komen. 
De vaststelling van het werkloosheidspercentage en van 
het aantal verloren gegane arbeidsplaatsen in de mijn­
bouw mag niet uitsluitend op basis van de statistische 
regionale eenheid NUTS 3 geschieden, omdat mijn­
bouwgebieden zich soms over twee NUTS 3-gebieden 
uitstrekken. Voor zover dit statistisch gezien mogelijk 
is, moet bij de afbakening van de gebieden daarom 
flexibel te werk worden gegaan. 
3.2. Artikel 4 
Het Comité stelt voor, de hier genoemde maatregelen 
principieel alleen dan te steunen wanneer zij deel uitma­
ken van een operationeel programma. Het gevaar is 
nl. groot dat anders geheel willekeurig afzonderlijke 
maatregelen worden gesteund die totaal geen verband 
met elkaar houden. 
De kleine en middelgrote toeleveringsbedrijven in de 
mijnbouw verdienen bijzondere aandacht. Het verlenen 
van gerichte exportsteun aan kleine en middelgrote 
bedrijven zou mogelijk gemaakt moeten worden. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE