A4-0048/97

Resolutie over het Groenboek van de Commissie «Financiële diensten: voldoen aan de verwachtingen van de consument» (COM(96)0209 - C4-0339/96)

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel 129 A van het EG-Verdrag,

- gezien het Groenboek van de Commissie (COM(96)0209 - C4-0339/96),

- gelet op het Verdrag van Rome inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst van 19 juni 1980,

- gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad voor een richtlijn betreffende de bescherming van de consument bij op afstand gesloten overeenkomsten (95/C 288/01),

- gezien de tweede richtlijn van de Raad (89/646/EEG) betreffende kredietinstellingen,

- gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (CES 802/96),

- gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4-0048/97),

A. overwegende dat het Groenboek niet beoogt volledig te zijn en alle aspecten met betrekking tot financiële diensten te bestrijken, maar veeleer is bedoeld om een algemene discussie op gang te brengen over deze diensten waarbij consumentenorganisaties, de industrie, andere EU-instellingen en de lid-staten zijn betrokken,

B. overwegende dat het grensoverschrijdende karakter van de financiële diensten die aan consumenten worden aangeboden zich naar verwachting snel zal versterken,

C. overwegende dat het communautaire wetgevingskader voor de regulering van de financiële diensten met het oog op de invoering van één Europese munt nauwgezet geëvalueerd dient te worden,

D. overwegende dat een op doeltreffende wijze functionerende Europese markt voor financiële diensten de keuzevrijheid voor de consument alsook de doelmatigheid van de markt zal vergroten,

E. overwegende dat de opstelling van consumentenwetgeving parallel dient te lopen met het wetgevingsproces voor de interne markt,

F. overwegende dat de EU-wetgeving op het gebied van de financiële diensten tot nu toe vooral ten dienste heeft gestaan van de totstandbrenging van de interne markt en dat daarbij slechts in beperkte mate rekening is gehouden met de bescherming van de consument; dat er, vooral als gevolg van de nieuwe technologische ontwikkelingen, leemten zijn ontstaan in de wetgeving inzake consumentenbescherming;

G. overwegende dat de communautaire wetgeving aangevuld dient te worden met bepalingen ten aanzien van de dynamiek van de financiële-dienstensector die tot uitdrukking komt in:

- de mondialisering van de financiële markten en de invoering van nieuwe technologieën die zowel nieuwe financiële produkten als nieuwe verkooptechnieken hebben gecreëerd;

- de economische, sociale en culturele gevolgen van deze ontwikkelingen;

- de invoering van de euro, die de werkomstandigheden voor de financiële sector fundamenteel zal veranderen en grensoverschrijdende financiële- dienstenverlening toegankelijker zal maken voor de consument,

H. overwegende dat de huidige beperkingen en kosten die zijn verbonden aan grensoverschrijdende transacties de consumenten ervan weerhouden de voordelen van de interne markt te benutten,

I. overwegende dat er voorbeelden zijn van kwetsbare personen die zijn bedrogen of misleid door gewetenloze financiële zwendelaars, hetgeen aantoont dat een krachtige, in geheel Europa geldende consumentenbescherming noodzakelijk is,

1. erkent het belang voor de consument van een voltooide, competitieve interne markt voor financiële diensten, die tot lagere prijzen, een grotere keuze en kwalitatief hoogstaande produkten en diensten moet leiden;

2. stelt helaas vast dat de interne markt voor financiële diensten en verzekeringen nog steeds niet voltooid is en dat de consument er bijgevolg de vruchten nog niet van kan plukken;

3. verwelkomt om die reden het Groenboek van de Commissie «Financiële diensten: voldoen aan de verwachtingen van de consument», en beschouwt het als een serieuze poging om de leemten in de wetgeving op te sporen en op te vullen;

4. stelt vast dat het Groenboek duidelijk aantoont dat er asymmetrieën en onevenwichtigheden bestaan op de markt voor financiële diensten en dat de consument - in het algemeen - de zwakke partij is in de contractuele betrekking;

5. is evenwel van oordeel dat de Commissie zich niet alleen mag concentreren op verkoop op afstand en nieuwe elektronische betaalmiddelen, maar ook dringend een alomvattende analyse moet maken van het probleem van de bescherming van de consument in het kader van de wetgeving inzake banken, effectenhandel en verzekeringen;

6. is van mening dat een communautaire wetgeving ter zake erop gericht moet zijn de mededinging aan de aanbodzijde te verbeteren, te zorgen voor een effectief vrij verkeer zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde, alsook voor een adequate, waarheidsgetrouwe en effectieve informatie van de consument en voor een grotere transparantie en rechtszekerheid van de grensoverschrijdende overeenkomsten;

7. is van opvatting dat een allesomvattende benadering noodzakelijk is, waarbij rekening wordt gehouden met de dynamiek van de financiële- dienstensector enerzijds en de verwachtingen van de consument anderzijds;

8. is van opvatting dat de Gemeenschap gebruik dient te maken van haar bevoegdheden krachtens de artikelen 100 A en 129 A om ervoor te zorgen dat de Europese consumenten ten volle kunnen profiteren van de voordelen van de interne markt voor financiële diensten;

9. constateert dat het wetgevingskader voor de financiële diensten fragmentarisch is en soms zelfs potentieel tegenstrijdig, zoals blijkt uit de regelgeving voor belastingen op verzekeringsgebied;

10. is van mening dat de contractpartijen, wanneer zulks mogelijk is, vrij moeten kunnen kiezen voor de toepassing van de nationale wetgeving, rekening houdend met de beginselen die zijn vastgelegd in de jurisprudentie van het Hof van Justitie en het Verdrag van Rome van 1980;

11. stelt vast dat het ontbreken van fiscale harmonisatie een serieuze hinderpaal vormt voor de werking van de interne markt in de bank- en verzekeringssector en betreurt dat sommige lidstaten nationale fiscale maatregelen invoeren uit protectionistische overwegingen;

12. vraagt de Commissie daarom om strenger op te treden tegen fiscale maatregelen (zoals het fiscaal niet aftrekbaar zijn van in een andere lidstaat aangegane contracten, met name levensverzekeringen of leningen) die de werking van de interne markt belemmeren en verwelkomt dienaangaande de uitspraak van het Hof van Justitie in de zaak Wielockx ((Zaak C80/94, arrest van het Hof van 11.8.1995, G.H.E.J. Wielockx vs Inspecteur der directe belastingen.));

13. constateert dat er voor het begrip «algemeen belang» geen gemeenschappelijke, niet-discriminerende definitie bestaat en dientengevolge zodanig kan worden toegepast dat er belemmeringen ontstaan voor de concurrentie en het vrije verkeer van diensten;

14. dringt er daarom bij de Commissie op aan gevolg te geven aan haar ontwerpmededeling over het vrij verrichten van diensten en het algemeen belang in de banksector ((PB C2 91 van 4.11.1995, blz. 7.)), de lidstaten te verzoeken een lijst over te maken aan de Commissie alsook aan de marktdeelnemers van alle regels van 'algemeen belang' die toepasselijk zijn op de banksector; vraagt de Commissie naar analogie met de banksector, ook voor de verzekeringssector richtsnoeren vast te leggen voor het gebruik van het 'algemeen belang';

15. roept de Commissie op om voorstellen te doen voor een definitie van het algemeen belang, zodat excessieve afwijkingen op het beginsel van wederzijdse erkenning vermeden worden;

16. constateert dat de activiteiten van sommige niet-gereguleerde financiële tussenpersonen nadelig zijn voor zowel de Europese consumenten als voor de financiële bedrijfstak en verzoekt daarom de Commissie met een voorstel te komen voor een richtlijn betreffende de niet-gereguleerde financiële tussenpersonen;

17. verzoekt de Commissie om dringend gevolg te geven aan de resolutie van het Europees Parlement inzake de regeling van de schade door verkeersongevallen die plaatshebben buiten het land van herkomst van het slachtoffer ((PB C 308 van 20.11.1995, blz. 108.));

18. vraagt de Commissie, rekening houdend met het principe van vrije tariefbepaling zoals vastgesteld in de derde richtlijn schadeverzekering, op te treden tegen de lidstaten die een bonus-malusschaal inzake autoverzekeringen als uniform en verplicht systeem in hun nationale wetgeving handhaven;

19. verzoekt de Commissie om, met het oog op een betere werking van de interne markt, in samenwerking met de betrokken sectoren, na te gaan op welke manier algemene minimumvoorwaarden voor verzekeringscontracten geharmoniseerd kunnen worden zonder afbreuk te doen aan de bestaande scala van verzekeringsprodukten;

20. is van opvatting dat consumenten in de gehele Europese Unie recht hebben op een gelijk niveau van informatie en voorlichting over hun rechten;

21. meent dat de consument dringend ingelicht moet worden over wat zijn mogelijkheden zijn in een interne markt van financiële diensten en verzekeringen; is van mening dat het "Burgers in Europa¨ initiatief geschikt is om aan die behoefte te beantwoorden;

22. is van oordeel dat de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie de consument beter in staat zal stellen financiële diensten over de grenzen heen met elkaar te vergelijken en grensoverschrijdende financiële dienstverlening op die manier toegankelijker zal maken;

23. is van mening dat consumenten in de gehele Europese Unie gelijke rechten op beroep dienen te hebben en dat bestaande ongelijkheden met betrekking tot de mogelijkheden dit recht uit te oefenen derhalve dienen te worden aangepakt;

24. stelt vast dat de opvattingen over en het regelgevingskader voor ombudsman- of vergelijkbare arbitrageregelingen voor financiële diensten grote verschillen vertonen in de lid-staten;

25. is voorstander van arbitrage- en bemiddelingsinstanties voor de financiële en verzekeringssector op voorwaarde dat er voldoende garanties zijn inzake onafhankelijkheid en deze arbitrage- en bemiddelingsinstanties voor gelijke delen zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van consumenten en ondernemingen; is van oordeel dat de arbitrage- en bemiddelingsinstantie verslag moet uitbrengen van de klachten en hun afloop, en ruime publiciteit gegeven moet worden aan deze informatie zowel naar de aanbieders als naar consumenten toe;

26. wenst dat de ombudsmannen nauw betrokken worden bij de voorbereiding, totstandkoming en evaluatie van wetgeving in de financiële- en verzekeringssector;

27. verzoekt de Commissie nauwkeurig toe te zien op de juiste omzetting en naleving van de richtlijnen die betrekking hebben op financiële diensten en verzekeringen door de lidstaten en strenger op te treden tegen de lidstaten die nalaten de bestaande communautaire wetgeving toe te passen;

28. stelt vast dat de aanbeveling met betrekking tot een Europese gedragscode inzake het elektronische betalingsverkeer en de aanbeveling inzake betalingssystemen en betaalkaarten slecht worden nageleefd;

29. verzoekt de Commissie derhalve een diepgaande en uitputtende analyse van de bestaande wetgeving uit te voeren teneinde de schaal en de omvang van de dysfuncties met betrekking tot de consumentenaspecten van de wetgeving voor financiële diensten in de sector van elektronische betalingen en betaalkaarten in kaart te brengen en aan de hand daarvan een wetgevingsvoorstel te doen ten aanzien van elektronische betalingen en krediet- en betaalkaarten;

30. betreurt dat in het Groenboek geen rekening wordt gehouden met de evolutie die de invoering van de euro met zich zal brengen;

31. is van oordeel dat de Commissie het effect van de totstandbrenging van een monetaire ruimte zonder grenzen op de financiële diensten moet onderzoeken;

32. acht het zinvol de euro bij transnationale overeenkomsten te gebruiken als referentiemunt zodra deze wettelijk betaalmiddel wordt;

33. is van oordeel dat de richtlijn inzake grensoverschrijdende betalingen dient te worden gewijzigd met het oog op het verdwijnen van de wisseltransacties die de momenteel geldende bepalingen rechtvaardigen;

34. dringt er bij de Commissie op aan het begrip «Eurocompatibiliteit» in te voeren in al haar acties op dit gebied, d.w.z. rekening te houden met de invoering van de euro op 1 januari 1999 bij alle stappen die zij onderneemt;

35. dringt er bij de Commissie op aan een dialoog te stimuleren tussen de consumentenorganisaties en de beroepsverenigingen en organen van de diverse financiële-dienstverleners, teneinde ervoor te zorgen dat iedere gelegenheid voor niet op wetgeving maar op gemeenschappelijke standpunten gebaseerde oplossingen wordt onderkend;

36. verzoekt de Commissie op de kortst mogelijke termijn te komen met wetgevingsvoorstellen voor de nog uitstaande kwesties die een oplossing behoeven;

37. is van mening dat dergelijke wetgeving deels zou kunnen bestaan uit een horizontaal wetgevingskader dat de onderwerpen omvat die alle financiële diensten gemeenschappelijk hebben, waaronder in ieder geval:

- voorlichting aan de consument en transparantie van markten en prijzen;

- bescherming van de contractuele rechten van de zwakkere partij, met inbegrip van het recht op terugtrekking uit lange-termijncontacten en toegang tot beroepsmogelijkheden;

- kwaliteit en zekerheid van financiële produkten;

- vakbekwaamheid en integriteit van tussenpersonen;

- toegang tot basisdiensten, d.w.z. het recht niet uitgesloten te worden van het financiële circuit van de moderne samenleving;

- te hoge schuldenlasten, waarbij de Commissie tevens wordt verzocht de mogelijkheden te onderzoeken om te komen tot minimumvoorschriften voor positieve kredietregistratie, door organisaties zonder winstoogmerk, gericht op het voorkomen van overmatige schulden van consumenten;

en ten dele uit verticale maatregelen, zoals:

- andere technologische aspecten dan krediet- en betaalkaarten, zoals thuisbankieren, waarvoor een specifieke benadering vereist is;

- hypotheken met inbegrip van huis/inkomensplannen voor kwestbare groepen;

38. verzoekt de Commissie om in ieder geval binnen een jaar een voorstel te doen voor een richtlijn voor de verkoop op afstand van financiële produkten en overeenkomsten;

39. verzoekt de Commissie het Europees Parlement regelmatig op de hoogte te houden van de resultaten van de verschillende onderzoeken en studies die zij laat uitvoeren op het gebied van de financiële diensten;

40. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.