NL Publicatieblad van de Europese Unie C 19/22

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

(2008/C 19/11)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

SAMENVATTING

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„LAPIN PORON LIHA”

EG-nummer: FI/PDO/005/0352/15.07.2004

BOB ( X ) BGA ( )

Deze samenvatting bevat de belangrijkste gegevens uit het productdossier ter informatie.

1. Bevoegde dienst van de lidstaat:

Naam: Maa- ja metsätalousministeriö Adres: PL 30 FI-00023 Valtioneuvosto Tel. (358-9) 1605 42 78 Fax (358-9) 1605 34 00 E-mail: Maija.Heinonen@mmm.fi

2. Groepering:

Naam: Paliskuntain yhdistys Adres: Koskikatu 33 A FI-96100 Rovaniemi Tel. (358-16) 331 60 00 Fax (358-16) 331 60 60 E-mail: Matti.Sarkela@paliskunnat.fi Samenstelling: Producenten/verwerkers ( X ) Andere samenstelling ( )

3. Productcategorie:

Categorie 1.1: Vers vlees (en slachtafval)

4. Overzicht van het productdossier:

(samenvatting van de in artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam: „Lapin Poron liha”.

4.2. Beschrijving: Lapin Poron liha is de benaming voor Lapse rendiervleesproducten in de levensmiddelenhandel en -marketing. De benaming heeft betrekking op karkassen van rendierkalveren die jonger zijn dan een jaar, en karkassen van volwassen rendieren (vrouwtjes, jongvolwassen mannetjes en mannetjes) die ouder zijn dan een jaar, evenals hun delen (stukken). Laps rendiervlees wordt in hele, halve of kwart karkassen, dan wel verdeeld in karkas en spierdelen, verkocht voor direct gebruik of opslag.

Het rendier (Rangifer tarandus tarandus L.) is een op traditionele wijze gehouden, half wild trek- en lastdier in privébezit dat afkomstig is uit Finland's rendierhouderijgebied. Het dier, dat lange poten heeft met vier tenen, behoort tot de familie van de hertachtigen (Cervidae) en is een herbivoor en herkauwer.

Rendiervlees is zacht en donker en smaakt naar wild. Rendiervleesvezels zijn dunner dan die van rund- of elandvlees. Het fijne rendiervlees heeft een hoge energetische waarde, die nagenoeg gelijk is aan die van vetter rundvlees. Bovendien bevat het weinig vet: er zit nauwelijks vet in rendierhaas (zonder vlies) of rendierbiefstuk. Het vet bestaat uit een zichtbare laag op bovenbil en rug. Rendiervet is zeer rijk aan onverzadigde vetzuren. Gezien hun heilzame werking kunnen de vetten van rendiervlees worden vergeleken met die van vissen. Rendiervet en -bloed zijn ook rijk aan meervoudig onverzadigde vetzuren. De vetzuren in rendiervlees zijn voor 50-60 % onverzadigd. Van deze vetzuren is aangetoond dat ze de schadelijke LDL-cholesterol verlagen.

Rendiervlees heeft een hoog eiwitgehalte (ongeveer 23 %) en is rijk aan vrije aminozuren. Het is tevens bijzonder rijk aan vitaminen, waarvan de belangrijkste de vele vitaminen van de B-groep zijn. Daarnaast bevat het veel vitamine A en E. Het vitamine E-gehalte is circa 0,5 μg/100 g. Rendiervlees bevat 4-5 maal zoveel vitamine C als rundvlees.

Rendiervlees heeft een hoger gehalte aan mineralen en sporenelementen dan vlees van andere dieren. Het is rijk aan kalium, calcium, magnesium, fosfor, zwavel, silicium, mangaan, zink en koper. Vergeleken met rundvlees en varkensvlees is het ijzergehalte uitzonderlijk hoog, namelijk 3-5 mg/100 g. Ook bevat het zeer veel koper en selenium (het seleniumgehalte is 5-10 maal zo hoog als dat van rundvlees).

Het vlees van rendierkalveren bevat meer vitaminen dan dat van volwassen dieren, waarbij de piek wordt bereikt in het najaar tijdens de slachttijd. In het najaar bevat het vlees van de kalveren 2-3 % meer eiwit dan het vlees van een vrouwelijk rendier. Het gehalte aan as, magnesium en kalium van kalvervlees is iets hoger dan dat van een vrouwelijk rendier. Kalvervlees is minder vet dan het vlees van volwassen dieren en de energetische waarde is lager. Het watergehalte van het vlees hangt af van de leeftijd, de voedingstoestand en het tijdstip van de slacht. Het gemiddelde watergehalte van het vlees van een volwassen rendier is 69 %, terwijl het voor kalveren tussen 71 % en 75 % ligt.

De diverse kenmerken van voor de handel bestemde soorten vlees worden opgesomd in de rendiervleesclassificatie van de vereniging van rendierhouders (2005) voor de rendiersector (PE-P5), waarin het vlees van volwassen rendieren en kalveren is gerangschikt naar de meest geëigende toepassingen.

4.3. Geografisch gebied: Het productiegebied van Lapin Poron liha is van oudsher het Finse rendierhouderijgebied, dat zich in het hoge noorden bevindt, tussen 65° N en 70° N. Krachtens de Finse rendierhouderijwet (wet nr. 848/1990) omvat het gebied de provincie Lapland (met uitzondering van de steden Kemi en Tornio en de gemeente Keminmaa), de gemeenten Hyrynsalmi, Kuivaniemi, Kuusamo, Pudasjärvi, Suomussalmi, Taivalkoski en Yli-Ii in de provincie Oulu en de gebieden ten noorden van de rivier Kiiminkijoki en de weg Puolanka-Heyrynsalmi in de gemeenten Puolanka, Utajärvi en Ylikiiminki.

4.4. Bewijs van oorsprong: Voor het verkrijgen van het etiket „Lapin Poron liha” moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:

Om onder deze benaming te vallen moet het rendiervlees afkomstig zijn van rendieren die zijn geboren en opgefokt in het onder 4.3 genoemde gebied, en die vrij op natuurlijke weidegronden grazen in de lente, de zomer, de herfst en, voor een aantal dieren, de vroege winter voor de slacht.

Volgens de regels, instructies en de aanbevelingen van de sector omvatten de productie en de behandeling van rendiervlees het houden van rendieren, het vervoer in verband met de slacht, de verwerking (het uitsnijden), de verpakking en de opslag.

De verwerking (het uitsnijden) en de verpakking van rendiervlees uit het Finse rendierhouderijgebied moeten plaatsvinden in een geografisch afgebakend gebied, namelijk dit rendierhouderijgebied.

Het rendiervlees wordt geproduceerd door professionele rendierfokkers die in Finland's rendierhouderijgebied leven, bekend zijn met de wetgeving inzake de rendierfokkerij en die in organisatieverband te werk gaan, zoals vereist op grond van de Finse rendierhouderijwetgeving.

Controle op de oorsprong

Krachtens de Finse rendierhouderijwetgeving dient een rendiereigenaar het dier onmiddellijk na de geboorte of uiterlijk bij aankomst op de plaats waar het zal worden geslacht, van een veemerk te voorzien.

Voor de slacht bestemde rendieren worden gescheiden van de dieren die in leven worden gehouden, en tijdens het sorteren op de weide voorzien van een slachtoormerk met een uniek nummer. Dit nummer volgt het karkas tot het uitsnijden. Het uitgesneden vlees krijgt een snij- en verwerkingsbatchnummer, dat het product volgt tot aan de consument. De uitsnijderijen en vleesverwerkende bedrijven moeten de karkassen en ander vlees dat de inrichting binnenkomt, registreren, evenals het vlees dat de inrichting weer verlaat. De uitsnijderijen en vleesverwerkende bedrijven staan onder toezicht van de desbetreffende gemeentelijke instanties.

De directeur van het slachthuis en de veterinair inspecteur controleren de slacht van rendieren in slachthuizen. De slacht vindt plaats overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG) nr. 854/2004 en besluit nr. 38/EEO/2006 van het ministerie van landbouw en bosbouw inzake vleeskeuringen. Rechtstreekse verkoop van rendiervlees aan de consument op de plaats van de slacht of de productie (bv. de plek waar de dieren voor de slacht worden gesorteerd, of de rendierhouderij zelf) is toegestaan.

De dieren worden opgefokt, geslacht en verwerkt (uitgesneden) overeenkomstig de Gemeenschapswetgeving, de ondersteunende nationale wetgeving en deels op basis van de aanbevelingen van de vereniging van rendierhouders. Op dit alles wordt toezicht gehouden door Evira, de Finse autoriteit voor voedselveiligheid, die op haar beurt onder de bevoegde ministeries valt. De controles ter plekke vallen onder de verantwoordelijkheid van plaatselijke voedselautoriteiten en de betreffende overheidsdienst in elke provincie.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product: In het fokjaar 2005-2006 werden in Finland 200 196 rendieren tot na de winter in leven gehouden (fokrendieren). Deze brachten in totaal 116 488 kalveren voort, waarvan er 94 115 werden geslacht in de herfst en de vroege winter. Van de volwassen rendieren (vrouwtjes, mannetjes en jongvolwassen mannetjes) werden er in de herfst en de vroege winter 30 038 geslacht.

Circa 70-75 % van de slachtdieren zijn kalveren van 5 tot 8 maanden oud, met een slachtgewicht van ongeveer 22 kg. Het gemiddelde gewicht van een geslacht volwassen vrouwtje is rond de 35 kg; het slachtgewicht van de grootste mannelijke rendieren kan wel 70-80 kg bedragen.

Bij de huidige toegestane maxima worden jaarlijks zo'n 90 000-110 000 rendieren geslacht. De rendierhouderij levert per jaar 2-2,5 miljoen kg vlees op, een hoeveelheid die voor de rendiereigenaren een waarde vertegenwoordigt van 11-15 miljoen EUR per jaar.

De rendierhouderij vindt plaats binnen het georganiseerde kader van de rendierhoudercoöperaties. Elke rendierhouder is lid van een coöperatie, waarvan er in totaal 56 zijn, 41 in de provincie Lapland en 15 in de provincie Oulu. Deze onafhankelijke coöperaties hebben nauwkeurig afgebakende grenzen en variëren qua omvang en het aantal rendieren. Rendierhouders volgen altijd het natuurlijke noordse ritme bij de verzorging van de dieren. Het samendrijven van de rendieren is de meest tijdrovende bezigheid. Andere activiteiten ter plekke zijn het oormerken, tellen, sorteren, vervoeren en hoeden van de dieren, het slachten voor eigen gebruik en het waar nodig bijvoederen van de dieren. De rendieren grazen vrij op natuurlijke weidegronden in de lente, de zomer, de herfst en de vroege winter voor de slacht. In deze periode halen ze al hun voedsel uit natuurlijke bronnen. In de zomer kan het voer uit wel 350 plantensoorten bestaan, voornamelijk vaatplanten. De populairste planten in de zomer zijn moerasplanten, naast beemdgras en andere grassoorten die langs waterstromen groeien. Het voer in de zomer is licht verteerbaar en rijk aan eiwit, vitaminen, mineralen en sporenelementen.

Laat in de zomer en met name in de herfst eten de rendieren graag paddenstoelen en verspreiden zij zich over de gebieden met de beste paddenstoelen. Zij voeden zich hiermee totdat er sneeuw gaat vallen en halen de overgebleven paddenstoelen onder de sneeuw vandaan, ook aan het begin van de winter.

Korstmossen vormen in de winter een belangrijke voedingsbron. Op veel plaatsen maken korstmossen dan 30-60 % van het voer uit. In de winter eten de rendieren ook gewoon mos en veel scheuten, en knabbelen ze aan takken van bomen en struiken. Baard- en paardenhaarmossen, die op bomen groeien, behoren eveneens tot het voer, vooral later in de winter wanneer felle sneeuwstormen het uitgraven van korstmossen onmogelijk maken.

70-75 % van de slachtdieren zijn kalveren van 5 tot 8 maanden oud, die niet zijn bijgevoederd. Sommige volwassen, voor de slacht bestemde rendieren worden bijgevoederd met hooi uit het rendierhouderijgebied, zodat ze op hun plek kunnen blijven totdat ze naar het veldabattoir worden gebracht, of tijdens het sorteren wanneer dat langer duurt dan normaal. Bijvoederen is normaliter bedoeld voor de fokdieren die in leven worden gehouden nadat de andere zijn geslacht; het is belangrijk hun voedselvoorziening te beschermen wanneer er sneeuw en ijs ligt. Afhankelijk van de winterse omstandigheden wordt 30-50 % van de fokdieren gedurende 1 tot 4 maanden bijgevoederd. Uitgedrukt in cijfers komt dit neer op zo'n 50 000 fokdieren in het open veld en zo'n 75 000 fokdieren binnen omheiningen, terwijl 75 000 fokdieren helemaal niet worden bijgevoederd. Het bijvoederen eindigt in de lente, 6 tot 9 maanden voordat de rendieren geslacht worden. Circa 30 % van het voor bijvoederen bestemd veevoeder komt van buiten het rendierhouderijgebied.

De rendieren worden binnen het rendierhouderijgebied geslacht in erkende slachthuizen die aan de EU-verordeningen voldoen, waarvan veertien in handen van de coöperaties, vier in particuliere handen en één in een onderzoekscentrum. 4-5 % van de rendieren worden geslacht en rechtstreeks aan de consument verkocht op de plaats waar ze zijn opgefokt.

Het opfokken van rendieren, het transport van levende rendieren, de slacht, het toezicht op de slacht, de vleeskeuring en het koelen, vervoeren en opslaan van karkassen alsmede het afvalbeheer vinden alle plaats volgens de Gemeenschapswetgeving, de nationale wetgeving en de aanbevelingen van de sector zelf.

Laps rendiervlees wordt in hele, halve of kwart karkassen, dan wel verdeeld in karkas en spierdelen, verkocht voor direct gebruik of opslag. Alle verwerking (uitsnijden) en verpakking van rendiervlees dat onder de benaming valt, vindt plaats in een geografisch afgebakend gebied, het Finse rendierhouderijgebied. De reden om al deze activiteiten juist in dit gebied te ondernemen is gelegen in de kwaliteitsborging van het product, met name gezien de grote vervoersafstanden. Tevens wordt getracht de oorsprong van het product te controleren en ervoor te zorgen dat alle producten die met het etiket Lapin Poron liha op de markt worden gebracht, voldoen aan de gestelde eisen.

4.6. Verband: De rendierhouderij is een eeuwenoud middel van bestaan. De oudste rotstekeningen waarop waarschijnlijk rendieren staan afgebeeld, gaan terug tot meer dan 3 000 jaar geleden. De eerste betrouwbare informatie over het houden van rendieren in Europa dateert van het jaar 892. Wilde rendieren behoorden tot het eerste en belangrijkste wild. Het rendier is van origine een dier dat op hooggelegen heidegronden leeft, en is nu half-gedomesticeerd als afgeleide van het Scandinavische wilde hert dat op deze gronden leeft. De hertenjacht is geleidelijk overgegaan in de rendierhouderij, die vanaf de 17e eeuw voorzag in het levensonderhoud van de bevolking in het meest noordelijk gelegen deel van Finland.

De eerste literaire verwijzing naar het rendier als voedselbron en naar de uitstekende kwaliteit van het vlees dateert van 1555, van de beschrijvingen van Finland in het werk van Olaus Magnus over de geschiedenis van de noordse volkeren. In het gebied dat nu samenvalt met het Finse rendierhouderijgebied, worden al vanaf de 18e eeuw rendieren gehouden.

Rendiervlees wordt geproduceerd door professionele rendierfokkers die in Finlands rendierhouderijgebied leven. Hun werkzaamheden zijn gebaseerd op informatie over rendieren die in de loop der eeuwen is verzameld. Finland telt momenteel 5 037 rendiereigenaren, waarvan 800-1 000 Sámi.

Voordat ze worden geslacht grazen rendieren 's zomers in moerassen en op weiden langs rivieren, heidegronden en open plekken in het bos. Hier vinden de rendieren genoeg gras, zegge, beemdgras en kruiden. Het voer in de zomer is licht verteerbaar en rijk aan eiwit, vitaminen, mineralen en sporenelementen. In de herfst eten de rendieren graag paddenstoelen. Het rendier is de enige grote herbivoor die energie uit kostmossen kan halen in een situatie waarin de groei het grootste deel van het jaar wordt onderbroken door de sneeuw.

Rendiervlees is een unieke specialiteit uit het rendierhouderijgebied. Om onder de benaming te vallen moet het vlees afkomstig zijn van rendieren die zijn geboren en opgefokt in het Finse rendierhouderijgebied, en die vrij op natuurlijke weidegronden grazen in de lente, de zomer, de herfst en de vroege winter voor de slacht.

De barre noordse omstandigheden, de grote tegenstellingen in de seizoenen (bv. de middernachtzon versus de lange, koude winter met veel sneeuw) en het zeer voedzame zomervoer maken het rendiervlees tot een uniek product. De kenmerken van het gebied maken het rendiervlees tot wat het is: naar wild smakend vlees, maar dan wel met een geheel eigen, bijzondere smaak, afgezien van de overige bijzondere eigenschappen.

4.7. Controlestructuur:

Naam: Elintarviketurvallisuusvirasto Adres: Mustialankatu 3 FI-00790 Helsinki Tel. (358-20) 77 20 03 Fax (358-20) 772 43 50 E-mail: kirjaamo@evira.fi

4.8. Etikettering: Lapin Poron liha, dat in hele, halve en kwart karkassen wordt verkocht, wordt gemerkt met het etiket „Lapin Poron liha” aan het karkas, gevolgd door de woorden „suojattu alkuperänimitys” (beschermde oorsprongsbenaming) of het desbetreffende officiële communautaire symbool. Tevens wordt aangegeven of het vlees afkomstig is van een volwassen dier of een kalf. De karkassen of stukken vlees worden voor de opslag en verkoop bijvoorbeeld vacuüm verpakt, waarbij op de verpakking het merk „Lapin Poron liha” (bv. een stempel of sticker) wordt aangebracht, gevolgd door de woorden „suojattu alkuperänimitys” (beschermde oorsprongsbenaming) of het desbetreffende officiële communautaire symbool. Tevens wordt aangegeven of het vlees afkomstig is van een volwassen dier of een kalf. De desbetreffende merken zijn verplicht bij rechtstreekse verkoop van het vlees.

(1) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12.