A4-0395/98

Resolutie over de voorstellen voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1164/94 tot oprichting van een Cohesiefonds (COM(98)0130 - C4-0289/98 - 98/0104(AVC)) en voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van Bijlage II van verordening (EG) nr. 1164/94 tot oprichting van een Cohesiefonds (COM(98)0130 - C4-0312/98 - 98/0118(CNS))

Het Europees Parlement,

- gezien de voorstellen voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1164/94 tot oprichting van een Cohesiefonds (COM(98)0130 - 98/0104(AVC)) ((PB C 159 van 26.5.1998, blz. 7.)) en voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van Bijlage II van verordening (EG) nr. 1164/94 tot oprichting van een Cohesiefonds (COM(98)0130 - 98/0118(CNS)) ((PB C 159 van 26.5.1998, blz. 11.)),

- geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 130 D van het EG-Verdrag (C4-0289/98 en C4-0312/98),

- gezien zijn resolutie van 4 december 1997 over de mededeling van de Commissie Agenda 2000-2006 - het toekomstige financieringssysteem (COM(97)2000 - C4-0372/97) ((PB C 388 van 22.12.1997, blz. 31.)) en zijn resolutie van 18 juni 1998 over de mededeling van de Commissie over Agenda 2000 - Voor een sterkere en grotere Unie, deel I, hoofdstuk II, "Economische en sociale cohesie" (COM(97)2000 - C4-0523/97) ((PB C 210 van 6.7.1998, blz. 189.)),

- gezien artikel 80, lid 3 van het Reglement,

- gezien het interimverslag van de Commissie regionaal beleid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de Commissie vervoer en toerisme (A4-0395/98),

A. overwegende dat in artikel B van het EU-Verdrag en artikel 2 van het EG-Verdrag vermeld staat dat het een uiterst belangrijke doelstelling van de Unie is, een evenwichtige en duurzame economische en sociale vooruitgang te bevorderen, met name door de versterking van de economische en sociale samenhang, door de totstandbrenging van een ruimte zonder binnengrenzen en door de oprichting van een economische en monetaire unie,

B. overwegende dat in artikel 130 A van het EG-Verdrag is vermeld dat de Gemeenschap, teneinde een harmonische ontwikkeling van de Gemeenschap in haar geheel te bevorderen, haar optreden, gericht op de versterking van de economische en sociale samenhang, ontwikkelt en vervolgt, waarbij zij zich in het bijzonder ten doel stelt, de verschillen tussen de ontwikkelingsniveaus van de onderscheiden regio's en de achterstand van de minst begunstigde regio's, met inbegrip van de plattelandsgebieden, te verkleinen,

C. overwegende dat in artikel 130 D van het EG-Verdrag is vermeld dat het Cohesiefonds een financiële bijdrage levert aan projecten op het gebied van milieu en transeuropese netwerken in de sfeer van de vervoersinfrastructuur,

D. overwegende dat het Cohesiefonds moet blijven beantwoorden aan doelstellingen van de Unie als bevordering van de economische en sociale samenhang en de solidariteit tussen de lidstaten,

E. overwegende dat de voornaamste doelstelling van het Cohesiefonds is, de economische en sociale samenhang te helpen versterken door de ontvangende landen te helpen bij de tenuitvoerlegging van twee specifieke vormen van beleid, namelijk op het gebied van de transeuropese netwerken en het milieu,

F. overwegende dat het Cohesiefonds verenigbaar moet zijn met de milieuwetgeving en het milieubeleid in de Gemeenschap, hetgeen betekent dat moet worden gereageerd op de wereldwijde uitdaging, naar een duurzame ontwikkeling te streven en de milieudimensie daarbij als centrale factor te beschouwen,

G. overwegende dat het Cohesiefonds op zijn beurt bijdraagt tot de verwezenlijking van het communautaire vervoersbeleid op het gebied van de transeuropese netwerken voor vervoersinfrastructuur,

H. overwegende dat er op communautair niveau een algemeen evenwicht is bereikt tussen de twee sectoren waarin via het Cohesiefonds maatregelen worden genomen, het milieu en de transeuropese netwerken,

I. overwegende dat het BNP per inwoner van de landen waaraan bijstand uit het Cohesiefonds ten goede komt, overeenkomstig het Protocol betreffende economische en sociale samenhang minder dan 90% van het communautaire gemiddelde dient te bedragen,

J. overwegende dat het Cohesiefonds op grond van artikel 130 D van het EG-Verdrag werd opgericht, en dat de verwijzing waaruit blijkt dat bijstand uit dit fonds wordt verbonden aan voorwaarden die verband houden met de vereisten ten aanzien van economische en sociale convergentie te vinden is in Protocol nr. 15 betreffende economische en sociale samenhang,

K. overwegende dat de verordening betreffende het Cohesiefonds op tijd van kracht moet worden om de nieuwe projecten in de nieuwe fase vanaf 1 januari 2000 operationeel te doen zijn,

L. overwegende dat het Parlement vooraf geraadpleegd dient te worden in verband met de regels van het Cohesiefonds en overwegende dat met zijn adviezen in toekomstige regelgevende teksten rekening moet worden gehouden,

M. overwegende dat drie van de vier landen die steun ontvangen uit het Cohesiefonds per 1 januari 1999 deel zullen nemen aan de EMU,

verzoekt de Raad om in zijn verordeningen met de volgende aanbevelingen rekening te houden:

1. is van oordeel dat economische en sociale samenhang een essentieel, fundamenteel en beeldbepalend aspect van de Europese integratie moet blijven en dat het Cohesiefonds moet blijven beantwoorden aan doelstellingen van de Unie als bevordering van de samenhang en de solidariteit tussen de lidstaten, met name omdat dit fonds een duurzame ontwikkeling in de ontvangende lidstaten steunt doordat het de toestand van het milieu verbetert en de hervormingen met het oog op een duurzaam mobiliteitsbeleid inleidt;

2. betuigt zijn steun aan de doelstellingen van het Cohesiefonds en de belangrijkste middelen die de Commissie voorstelt om deze te bereiken; meent dat een duurzame ontwikkeling en de bescherming en verbetering van het milieu alsmede "mainstreaming" van horizontale onderwerpen, zoals werkgelegenheid en gelijke kansen, in het Cohesiefonds op dezelfde wijze in aanmerking moeten genomen als in de Structuurfondsen;

3. is van oordeel dat artikel A van het Commissievoorstel tot wijziging van bijlage II, waarin projecten, projectstadia of groepen projecten worden aangegeven, verandering brengt in de kernbeginselen van het Cohesiefonds en niet slechts een uitvoeringsbepaling is; meent daarom dat dit artikel A moet worden opgenomen in artikel 1 van de hoofdverordening krachtens de instemmingsprocedure;

4. is van mening dat volledige coördinatie met de Structuurfondsen noodzakelijk is om een rationele toewijzing van de middelen te verzekeren;

Financiële en budgettaire aspecten

5. wijst op de noodzaak van een verbetering van de transparantie met betrekking tot de budgettaire presentatie van de kredieten voor het Cohesiefonds, waarbij in de volgende programmeringsperiode de geprogrammeerde en jaarlijks geraamde bedragen voor elk van de begunstigde landen duidelijk in de begroting moeten worden aangegeven;

Criteria en voorwaarden verbonden aan steunverlening

6. steunt het voorstel van de Commissie om lidstaten met een BNP per capita van minder dan 90% van het gemiddelde van de Gemeenschap voor bijstandsverlening in aanmerking te laten komen;

7. is van mening dat de door de Commissie voorgestelde tweeledige voorwaarde vóór de definitieve besluitvorming moet worden gepreciseerd; is van oordeel dat door toepassing van de besluiten van de Raad inzake buitensporige overheidstekorten overeenkomstig artikel 3, lid 2 van verordening (EG) nr. 1467/97 en artikel 6, lid 3 van verordening 1466/97 en opschorting van de financiering op grond van deze besluiten voldoende waarborgen worden geboden dat aan de voorwaarden voor bijstandsverlening wordt voldaan; is ertegen dat het Cohesiefonds afhankelijk wordt gesteld van het Stabiliteitspact;

8. is van mening dat de verordening betreffende het Cohesiefonds ook de voorwaarden en de vereiste procedure moet omvatten voor een "geleidelijke beëindiging" van de steun voor elk van de vier betrokken landen, zodat een sterke economische schokwerking als gevolg van vermindering van de bijstand wordt voorkomen;

9. is van mening dat de Commissie in haar voorstel de eis moet opnemen dat de lidstaten die bijstand uit het Cohesiefonds ontvangen de bestemming daarvan in sterkere mate verbinden met de uitvoering van de geplande transeuropese netwerken;

10. is van mening dat projecten met het oog op natuurbehoud en bescherming en verbetering van de biodiversiteit bijstand uit het Cohesiefonds moeten ontvangen;

11. is van mening dat in bijstandsaanvragen voor projecten de economische, sociale en milieudoelstellingen die men wil verwezenlijken aangegeven moeten worden en dat bij de selectie van projecten met deze criteria rekening moet worden gehouden;

Financieel beheer en controle

12. wijst erop dat evaluatie, toezicht en financiële controle met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het Cohesiefonds een gezamenlijke bevoegdheid moeten zijn van de Europese Unie, het nationale en het regionale niveau; dringt derhalve aan op een duidelijker definitie van de taken van elk van de betrokken besluitvormingsniveaus;

13. wenst dat de regionale en plaatselijke overheden die bemoeienis hebben met een project, alsmede de juridisch bevoegde milieu-instanties uit hoofde van het partnerschapsbeginsel worden betrokken bij de voorbereiding en follow-up daarvan, ook al hebben zij geen uitvoeringsbevoegdheden terzake, en is voorstander van deelneming van de meest representatieve milieuorganisaties en de sociale partners van de ontvangende lidstaat;

14. betuigt zijn steun aan toepassing van het beginsel "de vervuiler betaalt"; wenst dat er één duidelijke omschrijving wordt gegeven van het begrip "vermogen om inkomsten te genereren" die voor alle vormen van structurele steun geldt; maar vindt dat er behoefte bestaat aan richtsnoeren voor de toepassing van dit beginsel in de praktijk;

15. wijst erop dat de financiering van plannen gebonden is aan een milieueffectrapportage en onderzoek naar alternatieve mogelijkheden, en dat de naleving van de communautaire milieuwetgeving moet worden aangetoond;

16. is er verheugd over dat particuliere fondsenverschaffing meer nadruk krijgt; steunt maatregelen die moeten leiden tot aanvullende financiering uit particuliere bron, maar is niettemin van oordeel dat het de lidstaat is die hierover van geval tot geval moet beslissen;

17. onderstreept hoe belangrijk het is dat verscheidene kleine projecten tot één groter project zijn samen te voegen, en verlangt daarom dat ongeveer 5% van de totale middelen van het fonds voor dergelijke projecten beschikbaar wordt gesteld;

18. acht verstrekking van één enkel voorschot van maximaal slechts 10% te beperkt, althans bij kortlopende projecten; is van oordeel dat dit niet voldoende is en aanleiding kan geven tot problemen bij de uitvoering en stelt dan ook voor het mogelijk te maken aan projecten met een totale looptijd van een of twee jaar een voorschot te verstrekken dat ongeveer even groot is als de nu verstrekte;

19. juicht het toe dat financiële correcties zullen worden toegepast in gevallen waarvan de Commissie vindt dat een onregelmatigheid niet is rechtgezet; is echter van mening dat voor de praktische uitvoering van dit beginsel duidelijker richtsnoeren noodzakelijk zijn;

20. is van mening dat het voorstel van de Commissie inzake automatische intrekking van bijstand zodanig moet worden gewijzigd dat er ook een regeling komt voor hernieuwde toewijzing van de ingetrokken bijstand aan andere projecten in dezelfde lidstaat; meent dat de Commissie de Raad en het Europees Parlement op de hoogte moet stellen van de besluiten en maatregelen die zij ter toepassing van de macro-economische voorwaarden heeft genomen, van het toezicht op projecten en de evaluatie daarvan vooraf en achteraf en van de intrekking van bijstand; verwelkomt de voorstellen van de Commissie voor een krachtiger financiële controle;

21. wijst met klem op de noodzaak om voor de lidstaten en de begunstigden realistische termijnen vast te stellen voor het nakomen van hun verplichtingen en voor het controleren van een aantal specifieke voorwaarden;

22. is van mening dat in het jaarlijks verslag van het Cohesiefonds ook moet worden vermeld op welke wijze de Commissie rekening heeft gehouden met eerder door het Europees Parlement gedane aanbevelingen, en per land een gedetailleerde evaluatie moet worden gemaakt van de verbeteringen in termen van reële convergentie;

Toepassingsgebieden

23. verlangt dat uit de middelen van het Cohesiefonds voor de sectoren vervoer en mobiliteit projecten worden gefinancierd die de regionale en interregionale cohesie, de interoperabiliteit en de intermodaliteit bevorderen;

24. verlangt dat uit de middelen van het Cohesiefonds voor de sector milieu ook projecten voor de instandhouding en het herstel van de biodiversiteit alsmede voor het sparen van natuurbeschermingsgebieden worden gefinancierd;

25. verzoekt zijn Voorzitter de overlegprocedure met de Raad te openen;

26. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.