A4-0159/99

Resolutie over het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Cyprus op de weg naar toetreding (COM(98)0710 - C4-0108/99)

Het Europees Parlement,

- gezien het verzoek om toetreding tot de Europese Unie dat de Republiek Cyprus op 4 juli 1990 heeft ingediend,

- gezien het advies van de Commissie inzake dit verzoek om toetreding van 30 juni 1993 (COM(93)0313 - C4-0583/97),

- gezien het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Cyprus op de weg naar toetreding van 17 december 1998 (COM(98)0710 - C4-0108/99),

- gezien het overzichtsdocument van de Commissie van 17 december 1998 met de periodieke verslagen van de Commissie over de vorderingen van elk van de kandidaat-lidstaten vooruitgang op de weg naar toetreding (COM(98)0712 - C4-0107/99),

- onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties, met name die van 12 juli 1995 over het verzoek van Cyprus om toetreding tot de Europese Unie ((PB C 249 van 25.9.1995, blz. 74.)) en van 4 december 1997 over de mededeling van de Commissie getiteld "Agenda 2000 - Naar een sterkere en grotere Unie" ((PB C 388 van 22.12.1997, blz. 17.)),

- onder verwijzing naar het besluit van de Europese Raad van 12/13 december 1997 om op 30 maart 1998 met de regering van Cyprus toetredingsonderhandelingen aan te gaan en de sedert 10 november 1998 geïntensiveerde toetredingsonderhandelingen,

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de adviezen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie externe economische betrekkingen en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media (A4-0159/99),

A. overwegende dat het beleid van de Unie constant gebaseerd was op de erkenning van de enige regering overeenkomstig de VN-resoluties en de wens om de gehele Cypriotische bevolking in staat te stellen van de voordelen van de betrekkingen met de Europese Unie gebruik te maken,

B. overwegende dat, gezien de vooruitgang bij de lopende onderhandelingen, Cyprus economisch klaar is om tot de EU toe te treden en geen substantiële problemen zal ondervinden om het communautaire acquis tijdig over te nemen,

C. overwegende dat het periodiek verslag van de Commissie over de vooruitgang van Cyprus in de richting van toetreding zich alleen zou kunnen toespitsen op het zuidelijke deel van het eiland, aangezien betrouwbare gegevens over het noorden ontbreken doordat het bij het leiderschap in het noordelijk deel aan bereidheid ontbreekt om met de Commissie samen te werken,

D. overwegende dat de Commissie in het periodiek verslag over de vooruitgang van Cyprus naar toetreding verklaart dat de integratie van het noordelijk deel van Cyprus, met name indien dit plaatsvindt in de context van de toetreding van Cyprus tot de EU, geen grote problemen zal opleveren, gezien de relatief kleine omvang van het eiland en zijn geringe potentieel in termen van landbouw en toerisme,

E. overwegende dat volgens de VN-cijfers over Noord-Cyprus dit landsdeel wordt bevolkt door ca. 89.000 Turks-Cyprioten, 110.000 immigranten uit Turkije en 35.000 militairen uit Turkije, hetgeen impliceert dat het noordelijk deel van Cyprus grotendeels wordt bevolkt door Turken uit Turkije zelf,

F. overwegende dat de oplossing van het Cypriotische probleem zal worden vergemakkelijkt door de ongehinderde voortzetting van de toetredingsonderhandelingen; dringt er evenwel op aan dat de toetredingsonderhandelingen los moeten worden gezien van de inspanningen om een oplossing te vinden voor het Cypriotische probleem,

G. overwegende dat het Europees Hof voor de rechten van de mens in een uitspraak van 28 juli 1998 heeft besloten dat Turkije wordt veroordeeld tot betaling van compensatie aan een Grieks-Cypriotische vluchtelinge omdat zij deze de toegang hebben ontzegd tot haar eigendommen in het noordelijk deel van het eiland,

H. overwegende dat de onderhandelingen met betrekking tot het Cypriotische probleem praktisch tot stilstand zijn gekomen als gevolg van het ontbreken van de bereidheid van de heer Denktash om de onderhandelingen te hervatten tenzij aan een aantal voorwaarden wordt voldaan,

I. overwegende dat het voorstel voor een duurzame oplossing in Cyprus door de leider van de Turks-Cypriotische gemeenschap, de heer Denktash, niet meer is dan een poging om een confederaal staatsbestel in te richten met twee onafhankelijke eenheden, hetgeen in tegenspraak is met de VN-resoluties,

J. zijn instemming betuigend met resoluties 1217 en 1218 (1998) van 22 december 1998 van de VN-Veiligheidsraad, waarbij het mandaat van de UNFICYP tot 30 juni 1999 wordt verlengd en waarbij als doelstelling geldt dat via een gefaseerd proces het niveau van de troepen en bewapening op Cyprus wordt beperkt en vervolgens aanzienlijk wordt gereduceerd,

K. zich verheugend over het besluit van president Clerides geen SAM S300-raketten op Cyprus te installeren,

L. overwegende dat de toetredingsonderhandelingen zeer soepel zijn verlopen, dat reeds 7 van de 29 onderhandelingshoofdstukken grondig zijn besproken, waarbij zich uitsluitend kleine problemen hebben voorgedaan, en dat de onderhandelingen over 8 andere hoofdstukken spoedig zullen worden geopend,

M. overwegende dat het aflopen van het vierde financieel protocol eind 1999 voor Cyprus zal betekenen dat het niet meer beschikt over een instrument voor financiële ondersteuning ter vergemakkelijking van de aanpassing aan het communautaire acquis en de voorbereiding op het EU-lidmaatschap,

Toetredingsonderhandelingen

1. verheugt zich over de vooruitgang die bij de toetredingsonderhandelingen van Cyprus tot de Europese Unie is geboekt;

2. verwelkomt de aanzienlijke vooruitgang die is geboekt in de overname van het communautaire acquis en spoort Cyprus aan tot het versterken van zijn bestuurscapaciteit op een aantal gebieden, zoals de interne markt, zeevervoer, telecommunicatie, milieu, justitie en binnenlandse zaken;

3. betreurt dat zich momenteel problemen voordoen met betrekking tot het communautaire acquis in geheel Cyprus, als gevolg van de voortdurende bezetting van een deel van het eiland en de weigering van het Turks-Cypriotische leiderschap om aan de onderhandelingen deel te nemen;

4. verzoekt de Commissie een financieel mechanisme voor te stellen ter vervanging van het financieel protocol en verzoekt de Raad met een dergelijk mechanisme in te stemmen vóór het aflopen van het financieel protocol eind 1999; verzoekt de Commissie de resterende 17 miljoen euro van het vierde financieel protocol te bestemmen voor de pretoetredingsstrategie;

5. betreurt de verklaringen van 9 november 1998 van een aantal EU-lidstaten waarin zij zich tegen het EU-lidmaatschap van Cyprus hebben uitgesproken tenzij de verdeling wordt beëindigd, omdat hierdoor afbreuk wordt gedaan aan het gemeenschappelijke buitenlandse beleid van de EU en de katalyserende rol die het toetredingsproces bij de oplossing van de Cypriotische kwestie kan spelen;

6. is verheugd zich over de afschaffing van de doodstraf door de Cypriotische regering en verzoekt om spoedige ratificatie door Cyprus van het zesde aanvullend protocol bij het Europees Verdrag inzake de mensenrechten;

7. spreekt zijn voldoening uit over de deelname van Cyprus aan een aantal communautaire programma's en organen volgens de lijnen van het beleid dat is gevoerd ten aanzien van andere kandidaat-lidstaten;

De Cypriotische kwestie

8. is verheugd over het besluit van de Cypriotische president geen SAM S300-raketten te installeren en verzoekt zowel de Turkse regering als de Turks-Cypriotische gemeenschap op dit besluit in te spelen met dienovereenkomstige vertrouwenwekkende maatregelen, zoals het terugtrekken van buitenlandse troepen van het grondgebied;

9. verzoekt Turkije zijn troepen uit het noordelijk deel van het eiland terug te trekken en in deze gevolg te geven aan de resoluties van de Verenigde Naties;

10. is verheugd over het eensgezinde antwoord van de Europese Unie, de Verenigde Naties en de Verenigde Staten op het voorstel voor een duurzame oplossing voor Cyprus van de heer Denktash, dat ingaat tegen de talrijke VN-resoluties (waarin wordt opgeroepen tot een uit twee gemeenschappen en twee zones bestaande federatie onder één enkele soevereiniteit en internationale autoriteit), en een tegemoetkoming zou vormen aan de Turkse agressie en partiële bezetting van Cyprus;

11. ondersteunt de inspanningen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, maar spreekt tegelijkertijd zijn teleurstelling uit over het ontbreken van substantiële vooruitgang om tot een oplossing te komen, en benadrukt tevens het belang van een gezamenlijke benadering van de Verenigde Naties, de Europese Unie en de Verenigde Staten; roept de Commissie en de Raad derhalve op hun inspanningen te intensiveren om een duurzame oplossing voor het Cypriotische probleem te vinden;

12. roept de Cypriotische regering op zich te houden aan haar belofte om vertegenwoordigers van de Turks-Cypriotische gemeenschap bij de Cypriotische delegatie te betrekken waar het de toetredingsonderhandelingen betreft en verzoekt de Commissie en de Raad voortdurend rekening te houden met deze mogelijkheid als preferentiële oplossing;

13. roept de Turks-Cypriotische zijde op tot een directe echte dialoog met het oog op een oplossing voor de kwestie Cyprus, onder auspiciën van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en op basis van de VN-resoluties;

14. verzoekt alle lidstaten zich te onthouden van verklaringen inzake de slotfase van de onderhandelingen, aangezien de toetredingsonderhandelingen en de onderhandelingen met het oog op het vinden van een oplossing voor de Cypriotische kwestie afzonderlijke entiteiten vormen;

15. verzoekt de Commissie en de Raad op Turkije druk uit te oefenen door duidelijk aan te geven dat de kwaliteit van de betrekkingen tussen de EU en Turkije tevens afhangt van de Turkse houding ten aanzien van de oplossing van de Cypriotische kwestie;

16. roept de Griekse regering op bij te dragen tot verbetering van deze betrekkingen door zich niet langer te verzetten tegen financiële steun van de EU aan Turkije in het kader van de douane-unie tussen de EU en Turkije;

17. onderstreept opnieuw dat uitbreiding vergezeld moet gaan van institutionele veranderingen, zoals reeds is verklaard door het Europees Parlement, de Commissie en een groeiend aantal lidstaten;

18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de regeringen van de Republiek Cyprus, Turkije en de Verenigde Staten, alsmede aan de leider van de Turks-Cypriotische gemeenschap op Cyprus.