A4-0274/97

Resolutie over het Groenboek van de Commissie over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen bij het aanbreken van de 21ste eeuw - Uitdagingen en keuzen voor een nieuwe vorm van partnerschap (COM(96)0570 - C4-0639/96)

Het Europees Parlement,

- gezien het Groenboek van de Commissie (COM(96)0570 - C4-0639/96),

- gelet op de artikelen 130 U tot 130 Y van het EG-Verdrag,

- gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie externe economische betrekkingen, de Commissie rechten van de vrouw en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A4-0274/97),

A. zijn steun bevestigend aan de Overeenkomst van Lomé en overwegende dat de geest en het beleid van Lomé wezenlijke elementen zijn van de politieke identiteit van de Europese Unie en dat de opeenvolgende overeenkomsten van Lomé het meest efficiënte instrument zijn van de internationale samenwerking tussen noord en zuid en als zodanig beschouwd moeten worden als een gemeenschappelijk erfgoed dat bescherming verdient,

B. overwegende dat de economische mondialisering zich enerzijds vertaalt in de economische ontplooiing van ontwikkelingslanden, en anderzijds in toenemende ongelijkheden en armoede, en in het toenemende gevaar van marginalisering van landen en bevolkingen, vooral in de ontwikkelingslanden, maar ook in de ontwikkelde landen,

C. overwegende dat de onderlinge afhankelijkheid tussen mensen toeneemt, hetgeen leidt tot het ontstaan van waarden die voor de hele mensheid gelden en tot reacties van terugtrekking en verwerping bij degenen die zich uitgesloten voelen,

D. overwegende dat vrouwen in de ACS-landen nog altijd gebukt gaan onder extreme vormen van discriminatie wegens het gebrek aan in de wet verankerde rechten, gelijke toegang tot onderwijs, beroepsopleiding en werkgelegenheid; overwegende dat zij vaak worden uitgesloten van de besluitvormingsprocedures; tevens overwegende dat de nodige faciliteiten voor de bescherming van de reproductieve gezondheid vaak niet eens bestaan,

E. overwegende dat dit alles niet wordt veroorzaakt door een onzichtbare hand, maar dat er naast de markt ook vrouwen, mannen en menselijke waarden bestaan, en dat de mondialisering van de kapitaal- en goederenmarkten moet worden aangevuld met economische, politieke, sociale en milieunormen,

F. overwegende dat de beleidsmaatregelen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, en met name de overeenkomsten van Lomé, essentiële elementen zijn van deze normering en dat de Europese Unie ernaar moet streven de minst ontwikkelde landen in staat te stellen van de mondialisering van de kapitaal- en goederenmarkten te profiteren, en dat het uit dit oogpunt te betreuren is dat de landen bezuiden de Sahara voor de Europese handel van steeds geringer belang zijn,

G. overwegende dat de enige mogelijkheid om werkloosheid en sociale uitsluiting bij de wortel aan te pakken, het scheppen van productieve arbeidsplaatsen in de formele en de informele sector is,

H. overwegende dat het voor een optimaal resultaat van de totale Europese steun nodig is dat de Europese Unie erin slaagt de ontwikkelingssteun van de afzonderlijke lidstaten op adequate wijze te sturen en het ontwikkelingsbeleid en andere beleidsterreinen consequent te coördineren,

I. overwegende dat het verdwijnen van de negatieve effecten van de steunverlening aan dictaturen en corrupte regimes in de context van de koude oorlog betere omstandigheden heeft gecreëerd voor het voeren van een doeltreffend beleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en bestrijding van de armoede, maar dat de situatie in sommige ACS-landen nog altijd betreurenswaardig is,

J. zijn afkeuring uitend over de verminderde inzet van Europa ten aanzien van het zuiden, die omgekeerd evenredig is aan zijn toenemende inzet ten gunste van de landen in Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied,

K. de nadruk leggend op de positieve ontwikkelingen die de laatste tijd in Afrika kunnen worden waargenomen, met name de vorderingen op het gebied van de totstandbrenging van democratische rechtsstaten, de verbetering van de economische resultaten en de handelwijze en nieuwe aspiraties van de opkomende generaties alsmede van vrouwen, die terecht een steeds belangrijkere rol wensen te spelen in de politieke, sociale en economische ontwikkeling van hun land; wijzend op het eveneens positieve feit dat hierdoor middelen die eerder nodig waren voor de politie en het leger, nu kunnen worden gebruikt voor betere gezondheidszorg, onderwijs en sociale hervormingen,

L. overwegende dat de Europese Unie de plicht heeft - en er ook alle belang bij heeft - haar volle steun te verlenen aan de democratische, sociale en economische ontwikkelingen in bepaalde ACS-landen,

M. overwegende dat de EU een ambitieus en wilskrachtig beleid moet voeren ten aanzien van de ACS-landen en in het bijzonder ten aanzien van Afrika bezuiden de Sahara en haar partners die dat wensen een nieuwe overeenkomst moet voorstellen, niet alleen om de verworvenheden te behouden en voort te zetten van 25 jaar samenwerking, die dan misschien niet exemplarisch doch op zijn minst uniek in haar soort is geweest, maar ook om de doeltreffendheid en de reikwijdte ervan te vergroten; overwegende dat deze overeenkomst gericht moet zijn op een duurzame en menselijke ontwikkeling, de bestrijding van de armoede, de integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie en de verdieping en versterking van de politieke betrekkingen tussen de EU en ACS-landen; overwegende dat deze nieuwe vorm van samenwerking noopt tot gedifferentieerde betrekkingen tussen de EU en de ACS-landen, volgens de regio's, de subregio's en de landen, en derhalve tot een andere structuur dan de voorgaande overeenkomsten en verdragen; dat de hernieuwing van de Vierde Overeenkomst van Lomé voor alle partijen de gelegenheid is om, in het licht van het nieuwe stelsel van internationale betrekkingen, nieuwe grondslagen uit te werken voor een partnerschap dat in ieders belang is en dat het beginsel van de gelijkwaardigheid, dat het beleid van Lomé zo uniek heeft gemaakt, in ere houdt en verder versterkt,

N. overwegende dat in afwachting van de top van staatshoofden van de ACS- landen, de vertegenwoordigers van deze landen reeds de wens geuit hebben het geografische kader van de ACS-groep te handhaven,

O. overwegende dat meerdere overzeese landen en gebiedsdelen en communautaire ultraperifere regio's deel uitmaken van regionale eenheden in Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan, en dat daarom de samenwerking tussen ACS- partners, LGO en ultraperifere regio's van de Unie gestimuleerd moet worden,

P. overwegende dat een door steeds verdere mondialisering gekenmerkte wereld ook een wereldwijde benadering in het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie vereist,

Q. overwegende dat de verplichtingen die de regeringen op zich hebben genomen op de VN-conferenties over de rechten van het kind (1990), milieu en ontwikkeling (1992), mensenrechten (1993), bevolking en ontwikkeling (1994), sociale ontwikkeling (1995), vrouwen (1995), habitat (1996) en voedsel (1996), alsmede het Afrikaans handvest voor bevolkingsparticipatie en ontwikkeling (1990), alle bijdragen tot duurzame ontwikkeling en het onderlinge verband tussen deze factoren benadrukken; overwegende dat de nieuwe Overeenkomst derhalve op deze verplichtingen dient te worden gebaseerd,

1. spreekt zich uit voor een hernieuwing en versterking van de ACS-EU- samenwerking in het kader van de Vijfde Overeenkomst van Lomé (2000-2010);

2. is voorstander van een vijfde overeenkomst die "in primis" bestaat uit een algemeen akkoord waarin, op een voor alle ACS-landen geldende gemeenschappelijke basis, de politieke, economische, financiële, commerciële en sociale doelstellingen van de ACS/EU-samenwerking worden vastgelegd, waarin wordt voorzien in gemeenschappelijke instellingen als kader voor de bevordering van de democratische waarden, de eerbiediging van de mensenrechten en de parlementaire en politieke dialoog, en in instrumenten voor een vorm van samenwerking die aan het ontwikkelingspeil van de landen van de ACS-groep is aangepast en hun identiteit en hun politieke geschiedenis respecteert;

3. is van mening dat de nieuwe overeenkomst niet alleen op nationaal niveau maar ook als volgt moet worden gestructureerd:

- een eerste niveau dat betrekking heeft op de landen die dezelfde doelstellingen delen inzake een sociale en duurzame ontwikkeling, vrede, democratie, en eerbiediging van de mensenrechten, die gekozen hebben voor dezelfde belangrijke mondiale opties en die zich houden aan dezelfde samenwerkingsregels,

- een tweede niveau ten behoeve van regionale samenwerking, waarop vraagstukken kunnen worden behandeld met betrekking tot de veiligheid, beperking van de wapenhandel, verbod op landmijnen en conflictpreventie en -beleid,

- een derde, subregionaal niveau, met betrekking tot Afrika, dat gericht is op de bevordering van de regionale integratie, en waarop met name monetaire en handelsvraagstukken kunnen worden behandeld (CFA-zone);

4. onderstreept het belang van democratische structuren, eerbiediging van de mensenrechten, juridische veiligheid en doeltreffend bestuur;

5. is van oordeel dat de samenstelling van de ACS-groep alleen met instemming van de ACS-landen mag worden uitgebreid of gewijzigd en dat de coherentie van de ACS-groep moet worden bewaard;

6. onderstreept dat de Europese Unie op grond van de geografische nabijheid en de historische verantwoordelijkheid een bijzonder verplichting heeft jegens Afrika;

7. beveelt aan dat de nieuwe koers van de EU-ACS-betrekkingen er niet toe leidt dat de EU de middelen die zij heeft besteed aan haar partners van het zuidelijk halfrond en die zij bij de onderhandelingen over het achtste EOF op hetzelfde niveau heeft weten te handhaven, gaat verminderen;

8. is de mening toegedaan dat de specifieke beginselen van de Overeenkomst van Lomé, met name contractuele betrekkingen, voorspelbaarheid, zekerheid en partnerschap, die thans nog actueler zijn dan in 1975, in de nieuwe overeenkomst dienen te worden gehandhaafd;

9. onderstreept overigens dat het partnerschap ook door de OESO en, sinds korte tijd, de G8, beschouwd wordt als een essentiële factor van elke vorm van ontwikkelingssamenwerking;

Partnerschap

10. pleit voor een versterking van het partnerschap, dat een sleutelrol zal spelen voor de toekomst van de ACS-EU-samenwerking, met name door:

- de ParitaireVergadering ACS-EU die een wezenlijk bestanddeel vormt van de Noord-Zuiddialoog in stand te houden,

- voorrang te verlenen aan de politieke dimensie, inclusief de preventie van crises en risico's, de problemen inzake migratie en de kwesties die worden behandeld tijdens internationale conferenties die onder de werkingssfeer van de ACS-EU-samenwerking vallen,

- de ACS-EU-instellingen in die zin aan te passen, met name rekening houdend met de regionale aspecten, waarbij ook de positie van de LGO wordt betrokken,

- de onbeheersbare opeenstapeling van conditionaliteiten te vervangen door een contract, mits de betrokken landen de democratische beginselen en de mensenrechten eerbiedigen,

- voorrang te verlenen aan het bevorderen van de rechtsstaat en het doeltreffend gebruik van de hulpmiddelen,

- de tenuitvoerlegging zo efficiënt mogelijk te maken,

- de deelnemers aan het ontwikkelingsproces te diversifiëren op het niveau van zowel de besluitvorming als de tenuitvoerlegging,

- de participatiemogelijkheden van de deelnemers (nationale en lokale overheden, de particuliere sector, de sociale partners) te systematiseren op het niveau van zowel de besluitvorming als de tenuitvoerlegging,

- het partnerschap evenwichtiger te maken ten gunste van de ACS-landen zodat zij hun ontwikkelingsproces zelf zoveel mogelijk kunnen beheren;

11. is van mening dat de politieke dialoog en het partnerschap tussen de Europese Unie en de ACS-landen voor beide partijen van strategisch belang is, onder meer om samen beter het hoofd te kunnen bieden aan de uitdagingen van de mondialisering, zowel op politiek als op economisch en commercieel vlak;

12. neemt kennis van de conclusies van de Raad van 2 juni 1997 betreffende conflictpreventie en spoort de Raad ertoe aan zijn initiatieven op dit gebied uit te breiden, daarbij ten volle rekening houdend met de belangrijke rol van vrouwen bij het voorkomen en oplossen van conflicten;

13. dringt er bij de Commissie op aan in alle nationale en regionale indicatieve programma's een instrument voor de preventie van conflicten op te nemen, waarmee ervoor kan worden gezorgd dat er in situaties na afloop van een conflict snel middelen kunnen worden vrijgemaakt voor steun als onderdeel van vredesprogramma's in ACS-landen;

14. dringt er bij de Commissie op aan in instabiele regio's na te gaan wat de impact van conflicten is, om vast te stellen hoe de EU-beleidsmaatregelen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, handel en buitenlandse zaken kunnen bijdragen tot de vermindering van het risico van gewelddadige conflicten en de bescherming van kwetsbare bevolkingsgroepen;

15. wenst dat de bepalingen inzake de veiligheid op het Afrikaanse continent het volgende omvatten:

- een verbod op het gebruik van landmijnen,

- controle op en beperking van wapenverkoop,

- beperking van de budgetten voor militaire uitgaven tot 1% van het BNP, op straffe van een vermindering van de samenwerkingsinspanningen,

- regionale eenheden voor het beoordelen van spanningen en voorbereiden van bemiddeling,

- terbeschikkingstelling aan de ACS-landen van informatie via satellietverbindingen, die kan bijdragen aan de voorkoming van crisissituaties;

16. acht ontmijningswerkzaamheden in alle landen waar dit probleem zich voordoet een eerste vereiste voor elke vorm van ontwikkelingswerk;

17. vraagt om de ontwikkeling en implementatie van een gedragscode voor de Europese Unie en de ACS-landen ter voorkoming van wapenhandel met en wapenleveringen aan landen in regio's met dreigende of feitelijke conflicten;

18. steunt het voorstel van de Commissie de samenwerking te differentiëren op basis van de behoeften en verdiensten, op voorwaarde dat de houding van de EU uitsluitend steunt op gemeenschappelijke waarden en doelstellingen en dat iedere vorm van discriminatie uitgesloten wordt; dringt erop aan bij deze differentiatie ervoor te waken dat de algemene cohesie van de ACS-groep en de bestaande regionale solidariteit niet worden aangetast;

19. is van oordeel dat de daadwerkelijke deelneming van organisaties van de burgermaatschappij (verenigingen ter bescherming van de rechten van de mens, jongeren-, vrouwen- en boerenorganisaties, NGO's, vakbonden, economische en sociale partners, kerken, religieuze en wereldbeschouwelijke organisaties, enz.), de particuliere sector, universiteiten, onderwijs- en opleidingsinstellingen en gedecentraliseerde en plaatselijke overheden een dwingende voorwaarde van Lomé V moet zijn;

20. is van mening dat de fundamentele mensenrechten dienen te worden gewaarborgd zodat de burgers op democratische wijze kunnen deelnemen aan de besluitvorming en om alternatieve voorstellen te kunnen doen inzake de duurzame ontwikkeling;

21. wenst met name dat er samenwerking tot stand komt tussen plaatselijke overheden in de ACS-landen en de landen van de Europese Unie, daar een dergelijke gedecentraliseerde samenwerking maatregelen en projecten betreft die het dagelijkse leven van de burgers raken, en zij het decentraliseringsproces op plaatselijk niveau in de ACS-landen versterkt en de inwoners van Europese gemeenten attendeert op de problemen van ontwikkelingslanden;

22. is van mening dat de ACS-EU-instellingen moeten worden versterkt door ze open te stellen voor niet-gouvernementele groeperingen, die moeten worden aangemoedigd om deel te nemen aan het opzetten, verwezenlijken en evalueren van de ACS-EU-ontwikkelingsprojecten en -programma's;

23. is van oordeel dat de mechanismen voor participatie en vereniging van burgergroeperingen op nationaal, regionaal en ACS-EU-niveau moeten worden aangemoedigd en ondersteund;

24. onderstreept met name de rol van de vrouw in het ontwikkelingsproces en wenst dat rekening wordt gehouden met de genderaspecten bij het formuleren en ten uitvoer leggen van de gemeenschappelijke beleidsmaatregelen en strategieën;

25. wenst dat "mainstreaming" verbindend zal worden ingevoerd op alle terreinen van de toekomstige ACS-EU-samenwerking en dat de nodige instrumenten zullen worden gecreëerd ter bevordering van de rechten van de vrouw op gelijke toegang tot onderwijs, werkgelegenheid en gelijke deelname aan alle economische, sociale en politieke besluitvormingsprocedures;

26. wenst dat in de ACS-EU-samenwerking volledig rekening wordt gehouden met de situatie van het kind;

27. wenst dat het nieuwe partnerschap zich kenmerkt door een "toe-eigening" van de samenwerking door de bevolkingen, hetgeen transparantie en toegankelijkheid van de programma's vereist;

28. dringt bijgevolg aan op de noodzaak dat de behoeften en aspiraties van de mensen, en met name van de armere bevolkingsgroepen, centraal moeten staan bij de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst;

Doelstellingen

29. is ervan overtuigd dat de drie doelstellingen: bestrijding van de armoede, duurzame ontwikkeling en geleidelijke integratie in de wereldeconomie, elkaar aanvullen en tekent daarbij aan dat deze doelstellingen niet kunnen worden bereikt wanneer de positie van vrouwen in de ontwikkelingslanden niet sterk wordt verbeterd, zodat zij volledig deel kunnen nemen aan het bereiken van deze doelstellingen;

30. is ervan overtuigd dat om een doeltreffende politiek voor bestrijding van de armoede en voor crisispreventie te kunnen voeren, er rekening gehouden moet worden met het verschijnsel van de snelle urbanisatie in de ACS-landen en de politieke en sociale instabiliteit die daar het gevolg van zijn; stelt derhalve voor een apart hoofdstuk over stedelijke ontwikkeling in de Lomé- overeenkomst op te nemen;

31. beklemtoont echter dat economische groei alleen niet voldoende is om de armoede uit te bannen; wenst dat de verbintenissen die zijn aangegaan tijdens de Wereldtop over sociale ontwikkeling in het kader van de ACS-EU- samenwerking ten uitvoer worden gelegd en dringt erop aan dat de toekomstige samenwerking wordt gericht op het bereiken van de doelstellingen van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand (DAC) (OESO) inzake terugdringing van armoede, en in het bijzonder op terugdringing met de helft van de extreme armoede in de ACS-landen tegen het jaar 2015;

32. onderstreept dat

- armoedebestrijding de rode draad van ontwikkelingswerk moet vormen,

- specifieke aandacht voor de armste landen tot specifieke aandacht voor Afrika leidt,

- armoedebestrijding niet alleen samenwerking met de armste landen betekent, maar ook dat bij alle ontwikkelingsmaatregelen rekening wordt gehouden met alle arme bevolkingsgroepen;

33. onderstreept dat de beheersing van de bevolkingsgroei een beslissende factor vormt in de strijd tegen armoede, vooral omdat deze van grote invloed is op de levensomstandigheden van vrouwen en kinderen, en dat de EU evenals de ACS-landen veel gewicht dient te hechten aan de aanbevelingen van Caïro en Peking;

34. wenst dat met het oog op duurzame ontwikkeling de bescherming van het milieu een integraal onderdeel wordt bij de vaststelling, tenuitvoerlegging en evaluatie van alle beleidsmaatregelen, programma's en projecten, conform de verbintenissen die op de Top van de Aarde zijn aangegaan, met name ten aanzien van voedselzekerheid, toegang tot schoon water en het oplossen van sanitaire problemen;

35. pleit voor een gezamenlijk ACS-EU-milieubeleid op onder meer de volgende terreinen:

- behoud van de biodiversiteit en bewustmaking van het feit dat deze tot het intellectuele eigendom van staten en hun inwoners behoort,

- oprichting van regionale genenbanken teneinde de plaatselijke dier- en plantensoorten in stand te houden,

- ontwikkeling en ondersteuning van hernieuwbare en duurzame energiebronnen,

- tot stilstand brengen van het proces van verwoestijning en droogte,

- bescherming van (tropische) regenwouden, kustgebieden en wetlands,

- ontwikkeling en ondersteuning van een milieubeleid voor steden met betrekking tot luchtvervuiling, afvalbeheer, enz.,

- bestrijding van de ontvolking van het platteland,

- bescherming van de natuurlijke hulpbronnen;

36. onderstreept het belang van een verbetering van het concurrentievermogen van de economieën van de ACS-landen en het creëren van gunstige voorwaarden voor binnenlandse en buitenlandse investeringen, eerbiediging van de milieunormen en de fundamentele sociale normen zoals vastgelegd in de ILO-overeenkomsten, en benadrukt dat de betrokkenheid van mannen en vrouwen daarbij van het allergrootste belang is;

37. dringt derhalve aan op een significante vergroting van de bijdrage van de Unie aan de stabiliteit, het concurrentievermogen en de ontwikkeling van de particuliere sector, die wezenlijke voorwaarden vormen voor de integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie;

38. wijst er daarnaast op hoe belangrijk het is het concurrentievermogen van de bedrijven van de ACS-landen te verbeteren en een klimaat te scheppen dat gunstig is voor binnenlandse en buitenlandse investeringen;

39. wijst op het belang van de bevordering van de cultuur en beklemtoont de noodzaak van culturele samenwerking voor de dialoog en het wederzijds begrip, maar acht het dringend noodzakelijk dat de ACS-landen, teneinde te voorkomen dat deze dialoog uitdraait op een monoloog waarvan alleen de ontwikkelde landen profijt hebben, door ondersteuning en oprichting van gespecialiseerde regionale centra en door opleiding van personeel hun gedachtegoed via audiovisuele middelen bewaren;

40. wenst dat bijzondere aandacht wordt besteed aan de situatie van de kleine insulaire ACS-landen, door te voorzien in specifieke maatregelen, met name wat betreft handel (regels inzake oorsprong), milieubescherming (klimaatverandering) en vervoer;

Instrumenten

41. is de mening toegedaan dat vorderingen op het gebied van samenwerking en regionale integratie onontbeerlijk zijn voor het verwezenlijken van de doelstellingen, en wenst dat de EU van de ondersteuning van dit proces een van haar prioriteiten maakt;

42. benadrukt dat de Commissie in het jaar 2000 het LGO-besluit moet herzien en verzoekt haar haar voorstellen ter zake tijdig voor te leggen, omdat het LGO-besluit onder meer moet worden afgestemd op de Vde Overeenkomst van Lomé;

43. is van mening dat parlementsleden uit de LGO als waarnemers aanwezig moeten kunnen zijn bij de Paritaire Vergadering ACS-EU;

44. wenst dat de ultraperifere regio van de Unie en de overzeese landen en gebiedsdelen betrokken worden bij het door de Unie gesteunde proces van samenwerking en regionale integratie, teneinde de bestaande samenwerkingsverbanden tussen ACS, LGO en communautaire regio's, zowel in de Caraïben als in de Stille Oceaan en de Indische Oceaan te versterken;

45. onderschrijft het voorstel van de Commissie voorrang te geven aan de ondersteuning van de institutionele dimensie en de versterking van de capaciteiten van de betreffende landen en hun burgers, zowel van mannen als van vrouwen; is van mening dat met name de lokale en nationale overheden op terreinen zoals onderwijs, gezondheid en beheer van de arbeidsmarkt over competente en krachtige diensten ten behoeve van de gemeenschap moeten beschikken;

46. dringt aan op meer basisonderwijs voor brede lagen van de bevolking en gerichte opleiding van degenen die in de toekomst een leidinggevende positie zullen bekleden;

47. spreekt zich wat de handel betreft uit voor de optie van de Commissie voor differentiëring binnen één enkel kader;

48. wijst op het cruciale belang van de protocollen met betrekking tot speciale producten (bananen, rum, suiker, rundvlees) voor de sociaal-economische ontwikkeling van vele ACS-landen en voor een evenwichtige integratie van deze landen in de internationale handel; dringt er derhalve op aan dat in de Vijfde Lomé-Overeenkomst de positieve effecten van deze protocollen op de traditionele handelsstromen van de betrokken landen of regio's worden benadrukt;

49. wenst dat de specifieke ACS-EU-samenwerkingsinstrumenten, met name Stabex en Sysmin, die tot doel zouden moeten hebben een einde te maken aan de exclusieve afhankelijkheid van ACS-landen van een beperkt aantal basisproducten, worden herzien en dat het concurrentievermogen van de ACS- producenten van deze basisproducten wordt versterkt; beveelt aan dat Sysmin wordt gemoderniseerd en de samenwerking op mijnbouwgebied een nieuwe stimulans wordt gegeven teneinde de problemen tengevolge van inadequate regelingen en structuren, gebrek aan bekwaamheid en kennis en gebrekkige vervoersnetwerken op te heffen en de hervatting te stimuleren van particuliere investeringen in een sector waar de Afrikaanse deelname afneemt, terwijl er geen gebrek is aan middelen, vraag noch kapitaal;

50. is voorstander van de versterking van de commerciële samenwerking, de bevordering van een optimaal gebruik van de handelspreferenties en de opheffing van de nog overblijvende belemmeringen (met name door een vereenvoudiging en nog flexibelere toepassing van de regels inzake oorsprong);

51. wenst dat alle maatregelen worden getroffen om de ACS-landen te helpen zich een plaats te veroveren in de wereldeconomie, met name door:

- de vorming van regionale economische ruimten,

- de diversificatie van de productie,

- geleidelijke aanpassing van de ACS-landen aan de regels van de internationale handel,

- hervatting van de investeringen,

- bijdrage van de ACS-EU-samenwerking aan het creëren van een stabiel monetair klimaat (rol van de euro),

- verlichting van de schuldenlast door aflossing in de lokale munteenheid;

52. stelt de oprichting voor van een waarnemingspost voor economische en handels- en sociale praktijken en de invoering van een ACS-kwaliteitslabel;

53. dringt aan op permanente integratie van ontwikkelingssteun en handel teneinde handelscapaciteit te ontwikkelen op het niveau van opleiding, gezondheidszorg en onderwijs, infrastructuur en de overdracht van technologie;

54. dringt erop aan dat faire handel wordt beschouwd als een waardevol en positief instrument in de ACS/EU-betrekkingen en dat er specifieke instrumenten in het leven worden geroepen om alle obstakels voor het in de praktijk brengen hiervan uit de weg te ruimen;

55. acht het wenselijk dat regionale investeringsovereenkomsten worden gesloten die, als tegengewicht van de noodzaak om investeringen te beschermen, investeerders verplichten internationale normen in acht te nemen inzake de rechten van werknemers en van betrokken gemeenschappen en inzake bescherming van de consument en het milieu en acht het noodzakelijk dat de relevante LGO hierbij worden betrokken;

56. wijst erop dat de schuldenlast waaronder de meeste ACS-landen gebukt gaan, de doelstelling van vermindering van de armoede zwaar onder druk zet en de sociaal-economische ontwikkeling van de landen in gevaar brengt; acht het derhalve noodzakelijk dat de Europese Unie haar inspanningen om de schulden van de ACS-landen te verlichten of kwijt te schelden voortzet en verhoogt en meent dat de toekomstige partnerschapsovereenkomst nieuwe wegen moet aangeven om dit cruciale probleem aan te pakken,

57. verzoekt de Unie, in het verlengde van het initiatief betreffende de schuld van de arme landen dat op de Europese Raad van Lyon werd genomen en in overleg met de belangrijkste internationale geldschieters, na te denken over de voorwaarden voor een herfinanciering van haar schuldvorderingen op de ACS-landen, met name op de minst ontwikkelde daarvan;

58. vindt dat dringend maatregelen moeten worden genomen om de buitenlandse schuld van de ACS-landen te verminderen, om te zetten en kwijt te schelden, en om meer particulier kapitaal aan te trekken, door middel van waarborgfondsen, voor de financiering van de infrastructuren, zonder dat de schuldenlast van de ACS-landen hierdoor nog wordt verzwaard;

59. wijst erop dat wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling de instrumenten bij uitstek zijn voor economische, sociale en culturele ontwikkeling van de ACS-landen; acht dientengevolge ondersteuning van het wetenschappelijk en technisch onderzoek in de ACS-landen en de voorbereiding van deze landen op de informatiemaatschappij, met name op het gebied van de telecommunicatie, noodzakelijk; stelt voor een Europese stichting in het leven te roepen voor de ondersteuning op lange termijn van onderzoekslaboratoria in ontwikkelingslanden met het oog op verbetering van de kennis over de maatschappelijke geledingen, de hulpbronnen en de sociale gemeenschappen van deze landen;

60. is van mening dat de volgende overeenkomst moet voorzien in middelen ter bescherming van de intellectuele eigendom in de ACS-landen, aangezien hun uitvindingen ter plekke geplagieerd worden en de zeldzame resultaten van hun onderzoeksinstellingen opgekocht worden door multinationals, terwijl deze landen zelf vanwege de hoge kosten geen toegang hebben tot de octrooien van de ontwikkelde landen;

61. wijst op het belang van ondersteuning van het onderzoek naar en het gebruik van de zogenaamde aangepaste technologieën, d.w.z. eenvoudig te gebruiken technologieën, die een uitweg uit de armoede bieden, op het gebied van hygiëne, waterzuivering, verwerking en recycling van afval, kleinschalige irrigatie en ambachtelijke productie;

62. spreekt zich uit voor maatregelen ter ondersteuning van de plaatselijke economie, met name in de grote steden en vooral op het vlak van opleiding en steun aan het in de handel brengen van producten;

63. onderstreept het belang van de steun en aandacht die gegeven dienen te worden aan de particuliere sector, op voorwaarde dat deze niet bestaat in subsidiëring van bedrijven die voor hun oprichting en welslagen alleen juridische zekerheid, bankfinanciering, opgeleid personeel en goede infrastructuur nodig hebben; is van mening dat de financiële en technische steun van de Europese Unie moet worden uitgebreid tot de ondernemers van de "informele" sector waarvan meer dan de helft van de bevolking van het merendeel van de zuidelijke landen leeft, die in vele sectoren de gebreken van de staat opvangt en banen schept; is van oordeel dat de ondernemers van deze echte volkseconomie moeten worden geholpen om zich te verenigen, zich bij te scholen, hun eigen beheer te voeren, hun ondernemingen te financieren en uit te rusten en gezonde betrekkingen te onderhouden met de overheid, met name waar het de belastingen en de arbeidswetgeving betreft;

64. is van mening dat de microkredieten en de toegang van de bevolking tot leningen een essentieel onderdeel moeten vormen van de nieuwe Overeenkomst van Lomé; verzoekt de Commissie de toegang tot leningen te verbeteren in het kader van de onderhandelingen over Lomé V, in de eerste plaats via een financiële samenwerking tussen de EU en de ACS, die vooral voordelen zal afwerpen voor de deelnemers aan de volkseconomie en het MKB;

65. acht het van essentieel belang dat de ontwikkeling van kleine bedrijven, coöperaties en ambachtelijke activiteiten wordt gestimuleerd, onder meer door het opzetten van vormen van gedecentraliseerde economische samenwerking tussen Europese entiteiten en hun ACS-tegenhangers (verenigingen van ondernemingen, industriezones, technologische en onderzoekscentra) en het ondersteunen van de opleiding en het wetenschappelijk en technologisch onderzoek, alsook het opzetten van joint-ventures;

66. vraagt om een herziening van het stedelijk beleid (huisvesting, stadsplanning en openbare diensten) om te voorkomen dat door het gevoerde beleid de leefomstandigheden van het armste deel van de bevolking verslechteren, er werk voor deze groep verloren gaat en mensen uit hun woning worden gezet zonder herhuisvesting;

67. onderstreept het belang van convertibele valuta's en dringt aan op maatregelen om de ontwikkelingslanden te helpen bij de totstandbrenging van krachtige en stabiele monetaire stelsels;

68. onderstreept de noodzaak van een verbeterde samenwerking tussen de EU- en ACS-landen in de voedsel- en landbouwsector, zodat gewerkt wordt aan een verbeterd niveau van voedselzekerheid in alle betrokken landen;

69. dringt erop aan dat het Interafrikaans centrum voor voorkoming van natuurrampen weer in werking wordt gesteld;

Financiële en technische samenwerking

70. is van oordeel dat een drastische vereenvoudiging noodzakelijk is, teneinde de samenwerking doorzichtig, doeltreffend en waarneembaar te maken;

71. is van mening dat het van fundamenteel belang is de spelregels van tevoren vast te leggen en dat bij de programmering voor landen moet worden uitgegaan van de behoeften en wensen van de ACS-landen en dat deze de bestaande synergismen moet versterken omwille van de regionale ontwikkeling;

72. steunt, van de voorgestelde opties, het voorstel om drie verschillende budgetten vast te stellen (lange termijn, korte termijn, niet- gouvernementele groeperingen) en er de bestaande instrumenten in onder te brengen;

73. vraagt opnieuw dat het EOF in de EU-begroting wordt opgenomen;

74. is voorstander van het verlenen van budgettaire en sectorale steun in plaats van projecthulp, wanneer de omstandigheden zich daarvoor lenen en voor zover deze steun afhankelijk wordt gesteld van de verwezenlijking van het sociale programma dat op de VN-conferentie van Kopenhagen is vastgesteld;

75. steunt, wat het beheer van de samenwerking betreft, de optie van een autonoom beheer door de begunstigde landen, hetgeen ook bijdraagt aan een versterking van de capaciteiten;

76. wijst erop dat ontwikkeling allereerst een zaak is van de betrokkenen, mannen en vrouwen die hierover moeten beslissen, deze moeten organiseren, uitvoeren, en dat derhalve de sociale dimensie moet worden versterkt en een volwaardige plaats moet krijgen in de beleidsdiscussie, hetgeen een positief effect zal hebben voor de noodzakelijke hervormingen van het onderwijssysteem - met name voor meisjes -, de gezondheidszorg, met inbegrip van de perinatale zorg, alsmede voor de verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden;

77. is ervan overtuigd dat alle beleidslijnen doorgelicht moeten worden op het effect dat zij hebben op de armoede; dat ontwikkelingsprogramma's en handelsbeleid bekeken moeten worden naar hun impact op armoede- en gendervraagstukken; dat een dergelijke beoordeling even strikt moet worden uitgevoerd als de procedure van de EU voor milieu-effectbeoordeling;

78. dringt erop aan dat de NGO's van hun werk ten behoeve van de armen een prioriteit maken en dat de Europese Unie hen helpt

- uit het enge kader van ontwikkelingsprojecten te stappen om de eigen capaciteit van buurtverenigingen, boeren- en dorpsorganisaties te vergroten en deze in staat te stellen zich de opzet en uitvoering van acties die hen aangaan eigen te maken,

- met de groepen waarmee zij werken informatie, communicatie en communicatiemiddelen te ontwikkelen, binnen de eigen organisatie en naar buiten toe,

- gebruik te maken van de "aangepaste technologieën" die steunen op de capaciteiten en technische en culturele middelen van de bevolking, alsmede op de introductie van goedkope en bruikbare technologieën van buiten af;

79. wijst op de noodzaak om sociale criteria in de programma's op te nemen welke de levens- en arbeidsomstandigheden van de gehele bevolking ten goede komen; pleit voor de ontwikkeling van een sociale deskundigheid op het niveau van de ACS-landen; beschouwt de gedecentraliseerde samenwerking als een van de grote vernieuwingen van Lomé IV, maar betreurt dat deze nog niet voldoende in de praktijk wordt gebracht, met name via de sociale partners, en wijst in dit verband op het grote potentieel ervan voor plaatselijke initiatieven; is van oordeel dat er bijzondere stimulansen moeten worden gecreëerd voor de landen die aan de 20%-eis van de Sociale Top van Kopenhagen voldoen;

80. is van mening dat de aspecten die de rechtsstaat betreffen (werkomstandigheden van de politie en de rechtbanken), de eerbiediging van de mensenrechten, de vrijheid van vereniging alsmede de aanwezigheid van een vrije en verantwoordelijkheidsbewuste pers, eveneens een plaats moeten krijgen in de beleidsdiscussie;

81. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat programma's voor structurele aanpassing leiden tot meer en niet minder steun aan sociale basisdiensten;

82. verzoekt de Commissie een onafhankelijk mechanisme voor behandeling van klachten in het leven te roepen voor individuele personen of gemeenschappen die van mening zijn dat zij schade hebben geleden als gevolg van de samenwerking in het kader van Lomé V;

83. is van oordeel dat de Commissie, als gevolg van een onverantwoorde personeelsinkrimping, momenteel niet beschikt over de nodige krachten om de taken, die in kwantitatief zowel als in kwalitatief opzicht steeds omvangrijker worden, te vervullen, en dat de doelstellingen niet kunnen worden verwezenlijkt zonder een uitbreiding van de menselijke hulpmiddelen;

84. is van mening dat de delegaties van de Commissie in de ACS-landen niet naar behoren kunnen functioneren als gevolg van personeelsgebrek en over- centralisering van de besluitvorming in Raadscomités, en dringt erop aan dat deze toestand onverwijld wordt aangepakt, zodat de samenwerking in het kader van Lomé V doeltreffend verloopt;

85. is van oordeel dat de door de Commissie voorgestelde hervorming van het beheer van de samenwerking het mogelijk zou maken de activiteiten van de Commissie te concentreren op de tenuitvoerlegging van de voorgestelde nieuwe richtsnoeren;

86. acht het nodig dat vertegenwoordigers van de ACS-landen per toerbeurt en voor een bepaalde termijn komen werken bij de diensten van de Commissie, belast met het beheer van de betrekkingen tussen de ACS en de EU, met als doel de kennis van de diverse mechanismen en de beheerscapaciteiten van de ACS-landen te verbeteren;

Verantwoordelijkheden van de Europese Unie

87. eist de handhaving van de verbintenissen van de EU ten aanzien van het zuiden en is het niet eens met de recente beperking ervan;

88. is ernstig verontrust over de hernationalisering van de ontwikkelingssamenwerking in de lidstaten van de EU, zoals blijkt uit de mislukte poging van de lidstaten om tot een betere coördinatie te komen van de nationale beleidsmaatregelen in enkele ACS-landen en uit de drastische besnoeiing op de ontwikkelingskredieten op de begroting 1998;

89. onderstreept dat de resultaten van de vijfde Overeenkomst van Lomé onder meer zullen afhangen van de maatregelen die de EU zal treffen om:

- de beleidsmaatregelen op het niveau van de lidstaten en op Europees niveau beter te coördineren;

- haar beleid coherenter te maken, zoals trouwens wordt gevraagd in de conclusies van de Raad van 2 juni 1997, met name wat betreft conflictpreventie, voedselzekerheid, visserij en migratie;

- eigen ontwikkelingsstrategieën uit te werken inzake structurele aanpassing, handel, schuldenlast, landbouw, voedselzekerheid, milieu, genderkwesties, bevolking, specifieke acties voor vrouwen, volksgezondheid, sociaal beleid, enz., die onontbeerlijk zijn voor een politieke dialoog over het te voeren beleid,

- in de geëigende fora (G8, instellingen van Bretton Woods, WTO, VN- conferenties, enz.) op te treden conform de doelstellingen en verbintenissen van haar beleid inzake ontwikkelingssamenwerking,

- haar identiteit tot uitdrukking te brengen in alle internationale fora (b.v. WHO, ILO);

90. neemt met grote teleurstelling kennis van de magere politieke resultaten van de Top van Amsterdam en de wijziging van het Verdrag van Maastricht, die, vooral wat de ontwikkelingssamenwerking betreft, geen significante veranderingen hebben teweeggebracht; is ten zeerste ontgoocheld over de resultaten van de Top en met name het onvermogen van de Europese Raad om van de ontwikkelingssamenwerking een integrerend deel te maken van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en er een eigen waarde aan te hechten, als middel om een voor beide partijen vruchtbare politieke dialoog, die in het nieuwe Verdrag had moeten worden opgenomen, te bevorderen;

91. dringt erop aan dat de coördinatie in sterkere mate wordt toegesneden op de prioriteiten van de ACS-landen en dat rekening wordt gehouden met de activiteiten van andere donoren; meent dat de betrokken ACS-landen verantwoordelijk moeten zijn voor de coördinatie en dat er zo nodig steun wordt verleend aan de versterking van het vermogen om deze coördinatie tot stand te brengen;

92. acht het dringend noodzakelijk dat het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het handelsbeleid en het visserijbeleid worden gecoördineerd;

93. is van oordeel dat de EU, die haar verbintenissen ten aanzien van de ontwikkelingslanden tijdens de Uruguay-ronde van de GATT niet is nagekomen, alle mogelijke middelen moet aanwenden om te doen aanvaarden dat de niet- wederkerige preferenties en de protocollen instrumenten zijn van de ontwikkelingssamenwerking totdat de gestelde doeleinden zijn verwezenlijkt;

94. verzoekt inzonderheid de EU alle mogelijkheden van beroep tegen het resultaat van het WTO-panel inzake de bananenkwestie te benutten;

95. is ten zeerste bezorgd over het feit dat de Wereldhandelsorganisatie bezwaren heeft tegen de stelsels van handelspreferenties van Lomé, zoals in het geval van het "bananenpanel"; verzoekt de Commissie zich met alle juridische middelen te verzetten tegen deze feitelijke opheffing van Lomé door de WTO en verlangt dat de Raad de Commissie mandaat verleent om met de WTO te onderhandelen over een gedifferentieerde behandeling van de handelsstelsels met de ACS-landen voor economisch en sociaal gevoelige producten;

96. verzoekt de Commissie bij de herziening van de hervorming van het GLB met het oog op de uitbreiding toe te zien op de coherentie van het GLB met de doelstellingen van rechtvaardige samenwerking van de Overeenkomst van Lomé;

97. herinnert aan het nefaste voorstel van de Commissie tot wijziging van de "chocoladerichtlijn" die een voorbeeld is van incoherent ontwikkelingsbeleid;

98. verwelkomt het voorstel van de Commissie een Europese algemene strategie te ontwikkelen ten aanzien van de ACS-landen, en wenst dat een dergelijke strategie ten uitvoer wordt gelegd;

99. neemt met voldoening kennis van het begin van de samenwerking tussen de EU en de OAE;

100. wenst dat de EU in het vooruitzicht van de Euro-Afrikaanse top haar beleid ten aanzien van Afrika bepaalt, rekening houdend met alle aspecten, inclusief de veiligheidskwesties;

101. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen van de lidstaten en de ACS-landen.