20. Mensenrechten: Wit-Rusland
B5-0481, 0491, 0501, 0508, 0516 en 0523/2001
Resolutie van het Europees Parlement over Wit-Rusland
Het Europees Parlement,
 gezien zijn eerdere resoluties over de politieke situatie in Wit-Rusland,
 gezien de verklaring van de Raad van 11 juni 2001 over de komende presidentsverkiezingen in Wit-
Rusland die op 9 september 2001 moeten plaatsvinden,
 gezien de ontmoeting tussen de fungerend voorzitter van de Organisatie voor Veiligheid en Samen-
werking in Europa (OVSE), de minister van buitenlandse zaken van Roemeniº, Mircea Geoana, enambassadeur Hans-Georg Wieck, hoofd van de advies- en monitoringgroep (AMG) in Wit-Ruslandop 22 mei 2001, waarop het succesvolle werk van de AMG werd beklemtoond en werd opgeroepentot verdere pogingen om de dialoog met de Wit-Russische autoriteiten, met andere politieke krachtenen met de civiele maatschappij in Wit-Rusland, te intensiveren,
 gezien de werkzaamheden en de verslagen van de parlementaire trojka voor Wit-Rusland van het
Europees Parlement, de parlementaire assemblee van de Raad van Europa en de parlementaire assem-blee van de OVSE;
 gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Wit-Rusland die al in mei 1995 werd
ondertekend, maar niet in werking kon treden wegens het ontbreken van democratische basisstructu-ren in Wit-Rusland;
A. overwegende dat het Europees Parlement en de andere parlementaire instellingen tot de slotsom moes-
ten komen dat de parlementsverkiezingen die in oktober 2000 werden gehouden, niet als vrije eneerlijke verkiezingen konden worden beschouwd, omdat de Wit-Russische autoriteiten onvoldoendevooruitgang hadden geboekt op punten als doorzichtigheid van het electoraal proces, de registratievan de kandidaten, de toegang tot de media, werkelijke bevoegdheden voor het nieuw-gekozen parle-ment en de naleving van een bestand in de betrekkingen met de oppositie,
B. overwegende dat de parlementaire trojka voor Wit-Rusland soortgelijke criteria heeft geformuleerd ten
aanzien van de presidentsverkiezingen,
C. overwegende dat er tussen vertegenwoordigers van de drie instellingen in de parlementaire trojka nog
ernstig wordt gediscussieerd over de voorbereidingen van de presidentsverkiezingen en de mogelijk-heid om daarbij een waarnemersmissie uit te voeren,
D. overwegende dat de AMG van de OVSE in Wit-Rusland een belangrijke rol speelt, met name bij het
totstandbrengen van gunstige voorwaarden voor het democratiseringsproces in Wit-Rusland en deinvoering van een systeem van democratische controle op de presidentsverkiezingen door plaatselijkewaarnemers, het ondersteunen van dit werk en de terbeschikkingstelling van financiºle hulp van de EUvoor de opleiding van plaatselijke verkiezingswaarnemers,
E. overwegende dat oppositionele politici nog altijd de toegang wordt geweigerd tot de door de staat
gecontroleerde gedrukte en electronische media,
F. bezorgd over de voortgaande intimidatie van de media in Wit-Rusland, wat heeft geleid tot het annu-
leren van het bezoek van Freimut Duve, vertegenwoordiger van de OVSE voor de vrijheid van demedia, dat op 25 april 2001 zou plaatsvinden,
G. overwegende dat de besprekingen van de Europese instellingen en de AMG van de OVSE met de
autoriteiten in Wit-Rusland over de verbetering van de raamvoorwaarden voor de komende presi-dentsverkiezingen moeten worden voortgezet,
H. overwegende dat de Europese Unie door middel van de partnerschaps- en samenwerkingsovereen-
komst met Wit-Rusland heeft gepoogd haar betrekkingen met dat land te verstevigen en haar volledigesteun heeft willen geven aan het noodzakelijke proces van economische en democratische hervorming,14.3.2002 NL C 65 E/373 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 juli 2001
I. overwegende dat het omstreden proces van professor Bandazjevski een symptoom is van de moeilijk-
heden en de tekortkomingen bij de normalisatie op politiek en justitieel terrein en bij sociale engezondheidskwesties in Wit-Rusland,
J. overwegende dat tijdens het onderzoek naar deze zaak en tijdens het proces vele schendingen van het
wetboek van strafrecht werden geregistreerd;
1. doet een beroep op de president en de regering van Wit-Rusland de nodige voorwaarden te scheppen
voor vrije en democratie presidentsverkiezingen,
2. beklemtoont dat voor erkenning van de presidentsverkiezingen als vrij en democratisch, aan de vol-
gende criteria moet worden voldaan:
 volledige doorzichtigheid van alle aspecten van het electorale proces, met name wat betreft de regi-
stratie van kandidaten, de samenstelling van de kiescommissies en het tellen van de stemmen,
 gelijke voorwaarden voor alle kandidaten, vooral wat betreft toegang tot de massamedia en met name
de electronische media, en andere mogelijkheden voor het organiseren van hun verkiezingscampagne,
 alle staats- en regeringsorganen dienen zich volledig te onthouden van daden die kunnen worden
beschouwd als intimidatie van kandidaten, hun familieleden of aanhangers.
 alle binnenlandse waarnemers (vooral zij die geen banden met de kandidaten hebben) zijn volledig vrij
bij het uitoefenen van hun taak  dit geldt eveneens voor de aanwerving en opleiding voor dezewerkzaamheden  en ook in hun samenwerking met internationale instellingen, hetgeen een essen-tieel element vormt voor de doorzichtigheid en de controleerbaarheid van het verkiezingsproces,
3. doet een beroep op de autoriteiten van Wit-Rusland een einde te maken aan het bemoeilijken van de
werkzaamheden van de AMG van de OVSE die de versterking beogen van het democratisch proces in hetland;
4. doet een beroep op de autoriteiten van Wit-Rusland tot herstel van de internationale normen op de
terreinen van mensenrechten, persvrijheid en vrijheid van meningsuiting, zoals opgenomen in het Inter-nationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en in het Handvest van Parijs voor een nieuwEuropa, dat door Wit-Rusland is ondertekend, en dat tevens de basis vormt voor de partnerschapsover-eenkomst tussen Wit-Rusland en de EU,
5. doet een beroep op de trojka voor Wit-Rusland, een gezamenlijk voorstel te presenteren ten aanzien
van de waarneming bij de presidentsverkiezingen in Wit-Rusland,
6. geeft uiting aan zijn groeiende bezorgdheid over de hardnekkige tegenwerking bij het onderzoek naar
verdwijningen van politieke tegenstanders en over de gevangenhouding van burgers zonder dat een aan-klacht tegen hen is ingediend,
7. doet een beroep op de Russische regering en president Poetin om in het kader van de politieke unie
tussen Rusland en Wit-Rusland steun te bieden aan een democratisch meerpartijensysteem en een pluralis-tische ontwikkeling in Wit-Rusland;
8. dringt er bij president Loukatsjenko op aan zich in te spannen voor het spoedig ophelderen van
verdwijningen, een onderzoek in te stellen naar de beweringen van de openbare aanklagers betreffendede zaak-Zavadski dat officiºle overheidsvertegenwoordigers bij deze zaken betrokken waren, en in hetland een sfeer te creºren waarin kritische stemmen niet meer behoeven te vrezen voor hun eigen levenen dat van hun familie;
9. is ingenomen met de toezegging van de Poolse autoriteiten geen Brussels gordijn neer te laten aan
hun oostgrens na de toetreding tot de EU, en te zorgen voor een goedkoop visum, dat geldig is voormeerdere bezoeken en eenvoudig te verkrijgen via een dicht netwerk van consulaten in Wit-Rusland,
Oekraïne en Rusland;
10. dringt aan op het opstellen van een actieprogramma voor Wit-Rusland dat gebaseerd is op dat voor
de voormalige Oosteuropese republieken, en waarbij rekening wordt gehouden met de uitzonderlijkemilieuomstandigheden in deze republiek;
11. dringt er bij president Loekatsjenko op aan presidentiºle gratie te verlenen aan professor Ban-
dazjevski en het regeringsbeleid om geºvacueerden terug te sturen naar verontreinigde gebieden te herzien;verzoekt om steun van de EU voor de voortzetting van het werk van professor Bandazjevski;
12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regering
van Wit-Rusland en de parlementaire assemblee van de Raad van Europa en de parlementaire assembleevan de OVSE.C 65 E/374 NL 14.3.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 5 juli 2001