COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM( 91) 536 def ." SYN 380 
Brussel, ? april 1992 
Voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN DE RAAD 
houdende wijziging van 
Richtlijn 79/112/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake etikettering en presentatie van 
levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame 
(door de Commissie ingediend) 

- 2 - - - • 
TOELICHTING 
inleiding 
Met dit voorstel voor een richtlijn worden met name de volgende 
doelstellingen beoogd : 
- een leemte met betrekking tot de etikettering van uit één ingrediënt 
bestaande levensmiddelen op te vullen, 
- de etikettering van alcoholhoudende dranken opnieuw in behandeling te 
nemen en 
- de vermelding van het gehalte aan bepaalde ingrediënten of 
bestanddelen verplicht te stellen, 
- de voorschriften aan te vullen die betrekking hebben op de 
verkoopbenaming. 
Daartoe voorziet deze richtlijn in een aantal wijzigingen die moeten 
worden aangebracht in de artikelen 3, 5, 6 en 7 van 
Richtlijn 79/112/EEG(1 ) van de Raad van 18 december 1978 betreffende de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake 
etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de 
daarvoor gemaakte reclame, zoals laatstelijk gewijzigd bij 
Richtl ijn 91/72/EEG(2). 
Deze wijzigingen werden aangekondigd in punt 18 van de mededeling van de 
Commissie van 1989 betreffende het vrije verkeer van levensmiddelen 
binnen de Gemeenschap^3^, in de volgende bewoordingen : 
"De Commissie zal daarom binnenkort een voorstel indienen dat erop is 
gericht de kwantitatieve vermelding van de ingrediënten die essentieel 
zijn voor de kenmerken van een levensmiddel, verplicht te maken, de 
gevallen te preciseren waarin de lijst van de ingrediënten niet 
verplicht is voor levensmiddelen bestaande uit één enkele ingrediënt, en 
de aanduiding van de ingrediënten verplicht te maken voor 
alcoholhoudende dranken met een alcoholpercentage van meer dan 
1,2 volumepercent...". 
Verkoopbenaming 
Artikel 5 van Richtlijn 79/112/EEG stelt op dit moment dat bij 
afwezigheid van een communautaire of nationale regeling die de 
verkoopbenaming van een produkt vaststelt, de fabrikant de benaming kan 
gebruiken die in de Lid-Staat waarin het levensmiddel aan de 
eindverbruiker of aan instellingen wordt verkocht, gebruikelijk is. 
Die territoriale beperking van het gebruiksbegrip heeft in de praktijk 
bepaalde belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen veroorzaakt. 
In het kader van de totstandkoming van de interne markt blijkt het 
opportuun om tevens het gebruik van de gebruikelijke naam van de 
Lid-Staat van produktie toe te staan voor produkten die bestemd zijn om 
in een andere Lid-Staat te worden verkocht mits dit niet tot gevolg 
heeft dat de koper wordt misleid. 
(1) PB L 33 van 8.2.1979 
(2) PB L 42 van 15.2.1991 
(3) PB C 271 van 24.10.1989 
- 3 -
3. Levensmiddelen die uit één Ingrediënt bestaan 
In artikel 6, lid 2, sub c), van Richtlijn 79/112/EEG is bepaald dat de , 
vermelding van de ingrediënten niet vereist is voor : 
"c) produkten die uit één ingrediënt bestaan". 
Sedert de inwerkingtreding van deze richtlijn is in de praktijk gebleken 
dat deze bepaling het soms onmogelijk maakt de consument correcte 
informatie te verschaffen over de aard van het ingrediënt waaruit het 
levensmiddel bestaat. Dit is met name het geval met de levensmiddelen die 
in de handel worden gebracht onder de algemene benaming "deegwaren", die 
zonder onderscheid wordt gebruikt voor uit zachte of uit harde tarwe 
vervaardigde produkten. Met betrekking tot deze produkten is op 
14 juli 1988 een arrest gewezen in zaak 90/86; opgemerkt dient te worden 
dat het Hof zich er in dit arrest voorstander van heeft verklaard "dat de 
ingrediënten worden opgesomd overeenkomstig de bepalingen van de 
richtlijn van de Raad inzake etikettering en presentatie van 
levensmiddelen" (rechtsoverweging 17). 
De draagwijdte van de bij artikel 6, lid 2, sub c), toegestane afwijking 
dient dus te worden beperkt tot de gevallen waarin de vermelding van het 
ene ingrediënt overbodig lijkt, hetzij omdat dit reeds voorkomt in de 
verkoopbenaming, hetzij omdat de verkoopbenaming de consument voldoende 
aanknopingspunten biedt om zijn keus te bepalen op basis van de aard van 
dit ingrediënt. 
4. Etikettering van alcoholhoudende dranken 
In de oorspronkelijke versie van artikel 6, lid 3, van 
Richtlijn 79/112/EEG was bepaald dat : 
"Voor dranken met een alcoholgehalte van meer dan 1,2 volumeprocent stelt 
de Raad op voorstel van de Commissie vóór het verstrijken van een periode 
van vier jaar na de kennisgeving van deze richtlijn de 
etiketteringsvoorschriften voor de ingrediënten en eventueel voor het 
alcoholgehalte vast.". 
Overeenkomstig deze bepaling heeft de Commissie in oktober 1982 een 
wijziging op deze richtlijn voorgesteld waarbij werd voorzien in de 
verplichte vermelding op de etikettering van alcoholhoudende dranken 
van : 
- het alcoholgehalte 
- de lijst van de ingrediënten. 
Dit voorstel is echter slechts gedeeltelijk overgenomen in 
Richtlijn 86/197/EEG inzake het alcoholgehalteC). Aangezien het tweede 
onderdeel van het voorstel, namelijk de verplichte vermelding van de 
ingrediënten, nog steeds in behandeling is, dient dit opnieuw ter hand te 
worden genomen en moeten ten aanzien daarvan de consequenties worden 
getrokken uit het arrest van 12 maart 1987 in zaak 178/84 "niet-nakoming 
"Reinheitsgebot" voor bier". Door een lijst van de ingrediënten 
verplicht te stellen zou kunnen worden voorkomen dat door de vermelding 
van één bepaald ingrediënt naast de verkoopbenaming een produkt in 
diskrediet wordt gebracht. 
(1) PB L 144 van 29.5.1986 
- 4 -
5. Kwantitatieve vermelding van de Ingrediënten 
De vermelding van het gehalte aan bepaalde ingrediënten heeft als doel 
essentiële gegevens over de samenstelling van de levensmiddelen te 
verstrekken. Zij maakt het voor de consument gemakkelijker zijn keuze te 
maken uit de grote verscheidenheid van produkten die op de markt worden 
aangeboden en met name te kiezen tussen produkten die op het oog 
vergelijkbaar zijn, maar In feite in mindere of meerdere mate 
versch i Ilen. 
Bijgevolg draagt deze aanvullende informatie bij tot de wederzijdse 
erkenning van de nationale voorschriften en normen inzake de benaming en 
de samenstelling van levensmiddelen, en zorgt zij tevens voor een betere 
bescherming van de producenten tegen oneerlijke concurrentie. 
Bijgevolg dient in artikel 3 van de richtlijn inzake etikettering de 
verplichting te worden opgenomen om het gehalte aan ingrediënten of 
bestanddelen te vermelden en moeten in artikel 7 de gevallen worden 
vermeld waarin deze verplichting geldt; in dit laatste artikel moeten 
tevens nadere voorschriften worden opgenomen. 
De Commissie is van mening dat de voorgestelde maatregelen moeten worden 
goedgekeurd, daar zij gebaseerd zijn op de principes die naar voren zijn 
gebracht : 
- enerzijds, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, 
dat zich reeds herhaaldelijk over dit punt heeft uitgesproken. Het 
gaat hier met name om het arrest van 12 maart 1987 in zaak 178/84 
"niet-nakoming "Reinheitsgebot" voor bier" en het arrest van 
14 juli 1988 in zaak 90/86 "deegwaren"; daarin heeft het Hof zich 
voorstander verklaard van "de verplichting een passend etiket aan te 
brengen waarop de eigenschappen van het verkochte produkt zijn 
vermeld" als het meest geschikte middel om de consument voor te 
lichten over de samenstelling van de produkten, daar deze aanpak de 
invoer van in andere Lid-Staten rechtmatig vervaardigde en in het 
verkeer gebrachte produkten het minst lijkt te belemmeren; 
- anderzijds, in de twee mededelingen van de Commissie respectievelijk 
getiteld : "Voltooiing van de interne markt : communautaire wetgeving 
inzake levensmiddelen'^1 ) en "Het vrije verkeer van levensmiddelen 
binnen de Gemeenschap"(2). 
(1) C0M(85)603 def. 
(2) PB C 271 van 24.10.1989 
-5 -
Voorstel voor een richtlijn van de Raad houdende wijziging van 
Richtlijn 79/112/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake etikettering en presentatie van 
levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame. 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A, 
Gelet op Richtlijn 79/112/EEG van de Raad van 18 december 1978 betreffende 
de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake 
etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor 
gemaakte reclame^1), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 91/72/EEG(2), 
inzonderheid op artikel 6, lid 2, sub c), en lid 3, en artikel 7, 
Gezien het voorstel van de Commissie^3), 
In samenwerking met het Europese Parlement^4^, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité^5), 
Overwegende dat maatregelen dienen te worden genomen met het oog op de 
geleidelijke totstandbrenging van de interne markt in de periode tot en met 
31 december 1992; dat de interne markt een gebied zonder binnengrenzen 
dient te omvatten waarbinnen het vrije verkeer van goederen, personen, 
diensten en kapitaal gewaarborgd is; 
Overwegende dat, in het vooruitzicht van de totstandkoming van de interne 
markt, het gebruik van de naam die in de Lid-Staat van produktie 
gebruikelijk is eveneens dient te worden toegestaan voor produkten die 
bestemd zijn om in een andere Lidstaat te worden verkocht; 
(1) PB L 33 van 08.02.1979, blz. 1 
(2) PB L 42 van 15.02.1991 
(3) PB 
(4) PB 
(5) PB 
- 6 -
Overwegende dat met het tweeledige doel de consumenten beter te informeren 
en eerlijke handelstransacties te waarborgen, de etiketteringsvoorschriften 
verder moeten worden verbeterd wat betreft de vermelding van de precieze 
aard en de eigenschappen van de produkten; 
Overwegende dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen 
verschillende arresten heeft gewezen waarin zij zich voorstander verklaart 
van een gedetailleerde etikettering en met name van "de verplichting een 
passend etiket aan te brengen waarop de eigenschappen van het verkochte 
produkt zijn vermeld^)"; dat dit middel, dat de consument in staat stelt 
met kennis van zaken zijn keuze te bepalen, het meest geschikt is omdat het 
het vrije handelsverkeer het minst belemmert; 
Overwegende dat het de taak van de Gemeenschap is deze jurisprudentie in 
wettelijke maatregelen om te zetten, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD : 
Artikel 1 
Richtlijn 79/112/EEG wordt als volgt gewijzigd : 
1. Aan artikel 3, Md 1, wordt het volgende punt toegevoegd : 
"2 bis) de hoeveelheid van bepaalde ingrediënten of categorieën 
Ingrediënten," 
2. Artikel 5, lid 1, wordt gelezen : 
1. De verkoopbenaming van een levensmiddel is 
a) de benaming vermeld in de wettelijke of bestuursrechtelijke 
bepalingen die daarop van toepassing zijn; 
(1) Arrest van 9.12.1981 in zaak 193/80, Jurisprudentie 1981, blz. 3019 
Arrest van 12.3.1987 in zaak 178/84, Jurisprudentie 1987, blz. 1262 
Arrest van 14.7.1988 in zaak 90/86, Jurisprudentie 1988 
- 7 -
b) bij het ontbreken van dergelijke bepalingen, een van beide 
of beide volgende benamingen : 
- de benaming die in de Lid-Staat waar het levensmiddel 
hetzij wordt vervaardigd, hetzij aan de eindverbruiker of 
aan restaurants, ziekenhuizen, kantines en andere 
soortgelijke instel Iingen wordt verkocht, gebruikelijk is; 
- een omschrijving van het levensmiddel en zo nodig van de 
wijze waarop dit kan worden gebruikt, die zo duidelijk is 
gesteld dat de koper daaruit de werkelijke aard van het 
produkt kan opmaken en het kan onderscheiden van 
soortgelijke produkten waarmee het zou kunnen worden 
verward. 
Een overeenkomstig dit lid gekozen verkoopbenaming mag niet 
tot gevolg hebben dat de koper wordt misleid. 
3. Artikel 6, lid 2, littera c), wordt gelezen : 
"c) produkten die uit één ingrediënt bestaan 
- wanneer de verkoopbenaming en de naam van het ingrediënt 
identiek zijn, of 
- wanneer aan de hand van de verkoopbenaming de aard van 
het Ingrediënt duidelijk kan worden vastgesteld". 
4. Artikel 6, lid 3, wordt gelezen : 
"3. De etiketteringsvoorschriften voor de ingrediënten van dranken 
met een alcoholgehalte van meer dan 1,2 volumeprocent worden 
a) voor 
- wijn^5), met inbegrip van mousserende wijn^6), 
likeurwijn en parelwijn, die ten verkoop aan de 
consument wordt aangeboden, 
(5) Verordening nr. 2392/89 van de Raad, PB L 232 van 9.8.1989, blz. 13 
(6) Verordening nr. 3309/85 van de Raad, PB L 320 van 29.11.1985, blz. 9 
- 8 -
- gedeeltelijk gegiste druivemost^5), 
- gedistilleerde dranken^7*, 
- gearomatiseerde wijn^8), 
vastgesteld bij specifiek voor deze produkten geldende 
communautaire bepalingen. 
b) voor de overige produkten vastgesteld volgens de 
procedure van artikel 17. 
Voor al deze produkten geldt dat de lijst van de 
ingrediënten moet worden voorafgegaan door de vermelding 
"bereid met behulp van". 
5. Artikel 7 wordt gelezen : 
"Artikel 7 
1. De hoeveelheid van een ingrediënt of categorie ingrediënten die bij 
de vervaardiging of bereiding van een levensmiddel is gebruikt wordt 
vermeld overeenkomstig dit artikel. 
2. Deze vermelding is verplicht wanneer het desbetreffende ingrediënt 
of de desbetreffende categorie ingrediënten : 
a) voorkomt in de verkoopbenaming of daaruit kan worden 
afgeleid; 
b) opvallend Is aangegeven op de etikettering; 
c) van wezenlijk belang is om een levensmiddel te 
karakteriseren en het te onderscheiden van de produkten 
waarmee het zou kunnen worden verward. 
(7) Verordening nr. 1576/89 van de Raad, PB L 160 van 12.6.1989, blz. 1 
(8) Verordening nr. 1601/91 van de Raad, PB L 149 van 14.6.1991, blz. 1 
- 9 -
3. Lid 2, sub a) en subb), is niet van toepassing 
a) op een ingrediënt : 
- dat op zich al een levensmiddel is dat als zodanig 
wordt verkocht 
- waarvan het netto-uitlekgewicht is aangegeven 
overeenkomstig artikel 8, I id 4 
- dat uitsluitend In kleine doses ter verhoging van 
het aroma wordt toegevoegd; 
b) in de gevallen bedoeld in artikel 6, lid 5, sub a), vierde 
en v i jfde streepje; 
c) in elk ander volgens de procedure van artikel 17 bepaald 
geval . 
4. De bepalingen ter uitvoering van Md 2, littera c), worden 
vastgesteld volgens de procedure van artikel 17. 
5. De te vermelden hoeveelheid is de hoeveelheid van het desbetreffende 
ingrediënt of de desbetreffende categorie ingrediënten in een 
bepaalde hoeveelheid van het eindprodukt en wordt weergegeven met 
gebruikmaking van de In artikel 8, Md 1, eerste alinea, genoemde 
maateenheden. 
6. Volgens de procedure van artikel 17 kan voor bepaalde levensmiddelen 
verplicht worden gesteld het gehalte aan een bepaald bestanddeel te 
vermelden. 
7. In de communautaire voorschriften en, bij gebreke daarvan, in de 
nationale voorschriften kan met betrekking tot bepaalde 
levensmiddelen voor bepaalde ingrediënten de hoeveel heidsaanduiding 
in absolute waarde dan wel in procenten verplicht worden gesteld 
alsmede, in voorkomend geval, een vermelding betreffende een 
eventuele wijziging van de hoeveelheid van deze ingrediënten. 
- 10 -
De procedure van artikel 16 is van toepassing op de eventuele 
nationale voorschriften. 
De in dit lid bedoelde communautaire voorschriften worden 
vastgesteld volgens de procedure van artikel 17. 
8. Dit artikel Is van toepassing onverminderd de communautaire 
voorschriften inzake voedingswaarde-etikettering." 
Artikel 2 
Indien nodig wijzigen de Lid-Staten hun wettelijke en bestuursrechtelijke 
bepalingen zodanig dat : 
de handel in produkten die aan deze richtlijn voldoen uiterlijk op 
30 Juni 1993 wordt toegestaan; 
de handel in produkten die niet aan deze richtlijn voldoen uiterlijk op 
30 Juni 1994 wordt verboden. De handel in produkten die niet aan deze 
richtlijn voldoen, maar die vóór genoemde datum zijn geëtiketteerd, Is 
evenwel toegestaan tot de voorraden zijn uitverkocht. 
Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 
Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen 
naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de 
officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing 
worden vastgesteld door de Lid-Staten. 
Artikel 3 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
Gedaan te Brussel , 
-•/y-
Notitie over de verwachte de effecten 
Effecten van het voorstel voor de bedrijven en 
met name de KMO's. 
Titei van het voorstel : 
Ontwerp-voorste1 voor een richtlijn van de Raad houdende wijziging van 
Richtlijn 79/112/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen der LId-Staten inzake etikettering en presentatie van 
levensmiddelen alsmede Inzake de daarvoor gemaakte reclame. 
Nummer van het document : 
ill/9081/Herz. 3 
Het voorstel : 
1. Waarom Is, gezien het subsidiariteitsbeginsel, op dit gebied een 
communautaire wetgeving noodzakelijk en welke zijn de 
hoofddoelstellingen daarvan ? 
Voor de etikettering van levensmiddelen bestaat reeds een geharmoniseerde 
communautaire regeling (Richtlijn 79/112/EEG). Met het onderhavige ontwerp 
wordt beoogd enerzijds de voorlichting aan de consument nog te verbeteren 
en anderzijds het vrije verkeer van goederen te bevorderen. Het gaat 
hoofdzakelijk om de Invoering van het principe van kwantitatieve vermelding 
van bepaalde Ingrediënten. Tevens voorziet het ontwerp in de verplichte 
vermelding van de lijst van Ingrediënten voor alcoholhoudende dranken en 
wordt de draagwijdte gepreciseerd van de afwijking die inhoudt dat voor 
produkten die uit één ingrediënt bestaan deze lijst van ingrediënten niet 
hoeft te worden vermeld. 
Effecten voor de bedrijven : 
2. Tot welke sectoren, tot welke grootteklassen (aandeel van de kleine 
en middelgrote ondernemingen) en eventueel tot welke specifieke 
geografische gebieden in de Gemeenschap behoren de bedrijven waarop 
het voorstel van invloed is ? 
De regeling inzake de etikettering van levensmiddelen geldt voor alle agro-
voedingsbedrijven, van multinationals tot KMO's. Deze bedrijven zijn 
verspreid over het hele grondgebied van de EEG. Een deel van het ontwerp 
heeft echter meer bepaald betrekking op de producenten van alcoholhoudende 
dranken. 
3. Welke maatregelen moeten de bedrijven nemen om aan de bepalingen van 
het voorstel te voldoen ? 
De bedrijven moeten de etikettering van hun produkten wijzigen in die zin 
dat zij de bij deze nieuwe richtlijn voorgeschreven aanvullende gegevens 
moeten vermelden. 
/. 
4. Welke economische effecten zijn van het voorstel te verwachten voor 
- de werkgelegenheid ? 
- de investeringen en de oprichting van nieuwe bedrijven ? 
- het concurrentievermogen van de bedrijven ? 
Het aan de vaststelling van een communautaire regeling inzake etikettering 
ten grondslag liggende principe Is dat eerlijke handelstransacties moeten 
worden gewaarborgd. De vaststelling van deze nieuwe regels zou het mogelijk 
moeten maken het intracommunautaire handelsverkeer verder te verbeteren, 
hetgeen gunstige effecten kan hebben op het concurrentievermogen van de 
bedrIjven. 
5. Bevat het voorstel maatregelen waarmee wordt beoogd rekening te 
houden met de specifieke situatie van kleine en middelgrote 
ondernemingen (minder stringente of andere eisen, enz.) ? 
Neen, aangezien de consument correct moet worden voorgelicht over de 
produkten van zowel grote bedrijven als KMO's. 
Overleg 
6. Welke Instanties zijn over het voorstel geraadpleegd en wat is in 
hoofdlijnen hun advies ? 
Het Raadgevend Comité voor Levensmiddelen, waarin de handel, de Industrie, 
de landbouw, de consumenten en de vakbonden zijn vertegenwoordigd, Is over 
dit ontwerp geraadpleegd. Het Comité heeft zich over het geheel genomen 
gunstig over het ontwerp uitgesproken, zij het met enig voorbehoud van de 
kant van de wijnbouw- en de landbouwsector ten aanzien van de vermelding 
van de lijst van ingrediënten voor wijn en andere alcoholhoudende dranken. 
ISS* 02544533 
<^M@i)l^tó 
NL ïo DOCUMENTEN 
"Ga^émmmt :J CB-CX)-91-589-^Ö^CÏ 
ISKSF 92-77-788*8*8 
Bureau voor officiële publÜcaties der Europ^Ge^ieemcbappen 
L-2985 Luxemburg . ;; j .• k