over de behandeling van levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten met ioniserende straling in de jaren 2018-2019

– gedetailleerde informatie over de erkende doorstralingsinstallaties in de lidstaten, alsmede over elke verandering in de status ervan;

– de resultaten van de controles die zijn verricht in het stadium van het in de handel brengen van het product.

– de resultaten van de controles die zijn uitgevoerd in de doorstralingsinstallaties, met name voor wat betreft de categorieën en hoeveelheden met ioniserende straling behandelde levensmiddelen en de daarbij toegepaste doses; en

4 RESULTATEN VAN DE CONTROLES IN HET STADIUM VAN HET IN DE HANDEL BRENGEN VAN HET PRODUCT

3 RESULTATEN VAN DE CONTROLES DIE IN 2018-2019 IN DOORSTRALINGSINSTALLATIES ZIJN UITGEVOERD

Voedseldoorstraling is de behandeling van levensmiddelen met een bepaald type stralingsenergie dat ioniserende straling wordt genoemd. Stralingsenergie heeft verschillende golflengten en vermogens, en verdwijnt bij het wegnemen van de energiebron. Doorstraling wordt toegepast om sanitaire en fytosanitaire redenen, met als doel om bacteriën te doden (zoals Salmonella, Campylobacter en E. coli) die voedselvergiftiging kunnen veroorzaken, en organismen te bestrijden die schadelijk zijn voor planten of plantaardige producten, zoals insecten en andere plaagorganismen. De methode wordt ook gebruikt om de rijping van fruit te vertragen, de ontkieming van groenten (zoals uien en aardappelen) te stoppen en al bij al de houdbaarheid van levensmiddelen te verlengen. Het doorstralen van levensmiddelen kan geen vervanging zijn voor een adequate bewerking van voedsel. Doorstraalde levensmiddelen moeten nog steeds naar behoren worden gekoeld en zo nodig vóór consumptie door middel van verhitting worden bereid.

– Richtlijn 1999/3/EG (uitvoeringsrichtlijn) van het Europees Parlement en de Raad van 22 februari 1999 inzake de vaststelling van een communautaire lijst van voedsel en voedselingrediënten die mogen worden behandeld met ioniserende straling. Momenteel bevat deze lijst één voedselcategorie: gedroogde aromatische kruiden, specerijen en plantaardige kruiderijen. De Commissie heeft de lijst van nationale vergunningen voor voedsel en voedselingrediënten die met ioniserende straling kunnen worden behandeld, bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten mogen alleen in erkende doorstralingsinstallaties worden doorstraald. Aan de installaties in de EU wordt erkenning verleend door de bevoegde instanties van de lidstaten. Artikel 7, lid 3, van Richtlijn 1999/2/EG verplicht de lidstaten de lijst van door hen erkende doorstralingsinstallaties aan de Commissie mee te delen.

De Commissie heeft de lijst van erkende doorstralingsinstallaties in de lidstaten bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Volgens artikel 6 van Richtlijn 1999/2/EG moet op het etiket van levensmiddelen die doorstraald zijn of doorstraalde ingrediënten bevatten, de vermelding “doorstraald”, “door straling behandeld” of “met ioniserende straling behandeld” worden vermeld.

Het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) heeft ingevolge een mandaat van de Europese Commissie een aantal analysemethoden gestandaardiseerd om te kunnen nagaan of producten correct geëtiketteerd zijn, en om producten op te sporen die niet doorstraald hadden mogen worden.

2ERKENDE DOORSTRALINGSINSTALLATIES

Aan het einde van de verslagperiode (31 december 2019) waren er in de EU 24 erkende doorstralingsinstallaties in 14 lidstaten: Frankrijk (5), Duitsland (4), Bulgarije (2), Nederland (2), Spanje (2), België (1), Tsjechië (1), Kroatië (1), Estland (1), Italië (1), Hongarije (1), Polen (1), Roemenië (1) en het Verenigd Koninkrijk (1).

Vier van die 14 lidstaten met doorstralingsinstallaties hebben in de periode 2018‑2019 geen levensmiddelen doorstraald: Bulgarije, Italië, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk.

3RESULTATEN VAN DE CONTROLES DIE IN 2018‑2019 IN DOORSTRALINGSINSTALLATIES ZIJN UITGEVOERD

In 2018 en 2019 werd in de EU-lidstaten in totaal 7 832 ton levensmiddelen behandeld met ioniserende straling. De behandeling werd voornamelijk uitgevoerd in België, dat goed was voor 81,4 % van het doorstraalde voedsel van de EU.

De drie levensmiddelen die het vaakst in de EU worden doorstraald zijn kikkerbilletjes (65,1 %), gevogelte (20,6 %) en gedroogde aromatische kruiden, specerijen en plantaardige kruiderijen (14,0 %). Grafiek 1 geeft een onderverdeling weer van producten die in 2018 en 2019 in de lidstaten van de Unie door straling zijn behandeld in erkende installaties.

De hoeveelheden levensmiddelen (in ton) die binnen de Europese Unie met ioniserende straling zijn behandeld, neemt sinds 2010 af, zoals blijkt uit grafiek 2.

4RESULTATEN VAN DE CONTROLES IN HET STADIUM VAN HET IN DE HANDEL BRENGEN VAN HET PRODUCT

In de periode 2018‑2019 zijn door 25 lidstaten 9 808 monsters geanalyseerd, in totaal gemiddeld 12,1 % minder dan in 2016‑2017. De gegevens voor elke lidstaat zijn beschikbaar in bijlage II en worden samengevat in grafiek 3.