2018/0089 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT



overeenkomstig artikel 294, lid 6, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie



over het

standpunt van de Raad met het oog op de vaststelling van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende representatieve vorderingen ter bescherming van de collectieve belangen van consumenten en tot intrekking van Richtlijn 2009/22/EG

(Voor de EER relevante tekst)

1.Chronologisch overzicht

Indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (document COM(2018) 184 final – 2018/0089 COD): 12 april 2018. Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité: Advies van het Europees Comité van de Regio's: 20 september 2018. 10 oktober 2018. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing: 26 maart 2019. Indiening van het gewijzigd voorstel: N.v.t. Vaststelling van het standpunt van de Raad: 4 november 2020.

2.Doel van het voorstel van de Commissie

In het kader van het initiatief “new deal voor consumenten” heeft de Europese Commissie een voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende representatieve vorderingen ter bescherming van de collectieve belangen van consumenten en tot intrekking van Richtlijn 2009/22/EG.

Doel van het voorstel is het niveau van consumentenbescherming te verhogen en de goede werking van de interne markt te verbeteren door de doeltreffendheid van de huidige stakingsprocedure met het oog op de bescherming van de consumentenbelangen te verbeteren en deze procedure aan te vullen met een mechanisme voor collectief verhaal voor consumenten.

Het voorstel bevat regels op grond waarvan bevoegde instanties representatieve vorderingen kunnen instellen ten behoeve van de bescherming van de collectieve belangen van consumenten, met passende waarborgen ter vermijding van misbruik van procesrecht. De maatregelen die in het kader van representatieve vorderingen mogen worden gevorderd, zijn onder meer stakingsmaatregelen om praktijken van handelaren die als een inbreuk op het relevante EU-recht worden beschouwd, te beëindigen of te verbieden, alsook herstelmaatregelen die de in het kader van de vordering vertegenwoordigde consumenten voorzien van verhaalsmiddelen uit hoofde van het EU-recht en het nationale recht. Teneinde de doeltreffendheid van de procedure in de binnenlandse en grensoverschrijdende context te waarborgen, voorziet het voorstel in geharmoniseerde criteria voor de aanwijzing van bevoegde instanties en regels inzake financiering door derden, bijstand voor bevoegde instanties, wederzijdse erkenning van bevoegde instanties, schikkingen, consumentenvoorlichting en de openbaarmaking van bewijsmateriaal. Het toepassingsgebied van het voorstel bestrijkt horizontale consumentenwetgeving en sectorspecifieke EU-instrumenten die relevant zijn voor de bescherming van de collectieve belangen van consumenten in verschillende sectoren zoals financiële diensten, energie, telecommunicatie, gegevensbescherming, reizen, toerisme, gezondheid en milieu.

3.Opmerkingen over het standpunt van de Raad

In overeenstemming met het politiek akkoord houdt het standpunt van de Raad in eerste lezing een aantal wijzigingen ten opzichte van het voorstel van de Commissie in. Deze hebben tot doel:

·de doelstellingen van de richtlijn te verduidelijken, met name via een hoog niveau van consumentenbescherming bij te dragen tot de werking van de eengemaakte markt. In dit verband wordt ook verwezen naar de doelstelling van de toegang van de consument tot de rechter.

·de lidstaten meer ruimte te geven ten aanzien van de aanwijzing van de bevoegde instanties die binnenlandse representatieve vorderingen kunnen instellen, en tegelijkertijd de geharmoniseerde criteria voor de aanwijzing van bevoegde instanties die grensoverschrijdende vorderingen kunnen instellen, te versterken,

·duidelijkheid te verschaffen over de categorieën maatregelen die door bevoegde instanties kunnen worden gevorderd, alsook over de regels inzake deelname van consumenten aan de vordering, coördinatie van mogelijke parallelle vorderingen, financiering door derden, verwijzing in proceskosten, consumentenvoorlichting, openbaarmaking van bewijsmateriaal en bijstand aan bevoegde instanties;

·de principiële grondslag van de richtlijn te versterken door de lidstaten meer ruimte te geven met betrekking tot procedurele regelingen zoals schikkingen, gevolgen van definitieve besluiten, verjaringstermijnen of sancties, teneinde de aanpassing van representatieve vorderingen aan de nationale handhavingskaders te vergemakkelijken;

·een herzieningsclausule in te voeren met betrekking tot de eventuele aanstelling van een Europese ombudsman voor representatieve vorderingen;

·de omzettingstermijn van de richtlijn te verlengen van 18 tot 24 maanden.