NL Publicatieblad van de Europese Unie C 5/6

Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2014/C 5/05

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

WIJZIGINGSAANVRAAG

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

WIJZIGINGSAANVRAAG OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 9

„BLEU DE GEX HAUT-JURA”/„BLEU DE SEPTMONCEL”

EG-nummer: FR-PDO-0217-0941-24.01.2012

BGA ( ) BOB ( X )

1. Rubriek van het productdossier waarop de wijziging betrekking heeft

—  Naam van het product — ☒ Beschrijving van het product —  Geografisch gebied — ☒ Bewijs van de oorsprong — ☒ Werkwijze voor het verkrijgen van het product — ☒ Verband — ☒ Etikettering — ☒ Nationale eisen — ☒ Overige (verwijzingen betreffende de gegevens van de groepering en de controlestructuren)

2. Aard van de wijziging(en)

— ☒ Wijziging van het enige document of de samenvatting —  Wijziging van het productdossier voor een geregistreerde BOB of BGA waarvoor geen enig document en evenmin een samenvatting bekend zijn gemaakt —  Wijziging van het productdossier die geen wijzigingen van het bekendgemaakte enige document omvat (artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 510/2006) —  Tijdelijke wijziging van het productdossier, ingevolge een verplichte gezondheids- of fytosanitaire maatregel die door de overheid is opgelegd (artikel 9, lid 4, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

3. Wijziging(en)

3.1. Wijzigingen van punt 2) Beschrijving van het product

Grondstof:

„Kaas van koeienmelk” wordt vervangen door de woorden „kaas uitsluitend verkregen aan de hand van rauw verwerkte koeienmelk” die een nauwkeurige beschrijving geven.

Organoleptische kenmerken:

Alle beschrijvende elementen van de kaas zijn onder de loep genomen teneinde het werkelijke product beter te beschrijven:

— Wat de vorm van de kazen betreft, worden de woorden „met een licht ronde rand” vervangen door „met duidelijk afgeronde hoeken tussen de zijden en de rand” waardoor de traditionele vorm van deze kaas beter wordt beschreven.

— Het gewicht van een kaas gaat van „6,5 tot 8,5 kilogram” naar „6 tot 9 kilogram”. De kazen van zowel 6 kg als 9 kg behouden de kenmerken van „Bleu de Gex Haut-Jura”/„Bleu de Septmoncel”, ook voor wat de verspreiding van blauwe schimmel betreft. Deze diversiteit komt gedeeltelijk voort uit de variaties in de samenstelling van de melk over het hele jaar, uit het feit dat de wrongel zeer luchtig is en de dichtheid ervan moeilijk te bepalen of te meten is en vooral uit de onmogelijkheid om het met de hand in vormen gieten te standaardiseren.

— De woorden „die in een vorm wordt gegoten met een diameter van 36 centimeter” worden vervangen door de woorden „en met een diameter tussen 31 en 35 centimeter op het ogenblik van verkoop” die de gerijpte kaas beschrijven.

— De beschrijving van de korst wordt aangevuld door „tot bruinachtige […]. De korst vertoont sporen van de doekafdruk en eventueel sporen van de doekplooien”.

— De beschrijving van de kaas wordt aangevuld door „met een kleine opening”.

— In de beschrijving van de blauwgroene veradering worden de woorden „die goed door de hele massa verdeeld is” vervangen door de woorden „Zones van blauwe schimmel, proteolyse (geel uitzicht) en eventueel krijtachtig (wit en droog) zijn gelijkmatig verdeeld over de plak kaas. Er kunnen tekenen van het prikken zichtbaar zijn die gepaard gaan met de ontwikkeling van blauwe of witte schimmel” die een nauwkeurigere beschrijving geven.

Analytische kenmerken:

De formulering „met 50 procent vet in de droge stof (deze laatste mag niet lager zijn dan 52 gram per 100 gram product)” wordt vervangen door „bevat ten minste 50 gram vet per 100 gram kaas na volledige droging en het gehalte aan droge stof mag niet lager zijn dan 52 gram per 100 gram kaas”. Deze formulering wijzigt de samenstelling van het product niet.

Het minimale zoutgehalte wordt van het hoofdstuk „Werkwijze voor het verkrijgen van het product” verplaatst naar het hoofdstuk „Beschrijving van het product” omdat deze plaats beter aansluit op dit analytische criterium.

3.2. Wijziging van punt 4) Elementen waaruit blijkt dat het product afkomstig is van het geografische gebied

In het licht van de nationale wetgevende en regelgevende ontwikkelingen werd de rubriek „De elementen die bewijzen dat het product uit het afgebakende geografische gebied afkomstig is” geconsolideerd en bevat ze voornamelijk de aangifteverplichtingen en de verplichte registers met betrekking tot de traceerbaarheid van het product en de follow-up van de productievoorwaarden.

Deze wijzigingen hangen samen met de hervorming van het controlesysteem van oorsprongsbenamingen die is doorgevoerd bij verordening 2006-1547 van 7 december 2006 betreffende de bevordering van landbouw-, bosbouw- en voedselproducten en producten van de zee. Er is in het bijzonder voorzien in een machtiging van de exploitanten waarin hun bekwaamheid wordt erkend om te voldoen aan de vereisten van het productdossier van het teken waarvan zij het voordeel opeisen. De controle van het productdossier van de oorsprongsbenaming verloopt volgens een door een controle-instantie opgesteld controleplan.

Bovendien is deze rubriek uitgebreid en aangevuld met verscheidene bepalingen in verband met de registers en de aangiftedocumenten om de traceerbaarheid van de kazen te waarborgen.

3.3. Wijziging van punt 5) Methode voor het verkrijgen

5. Melkproductie

5.1. Ras

Om de controles te vereenvoudigen, is „van rastype 46 of 35” toegevoegd.

„Melkkoeien die voortkomen uit een kruising van deze twee rassen en een gecertificeerde afstamming hebben” zijn eveneens toegelaten. De twee zuivere rassen en de kruisingen daarvan zijn historisch van lokale oorsprong. De kruising heeft geen waarneembare gevolgen voor de specificiteit van het product.

5.2. Graslanden en bemesting

Er is een bepaling toegevoegd waarin het gebruik van minerale stikstofhoudende mest wordt beperkt om de floristieke diversiteit van de graslanden te behouden: „Minerale mest mag pas worden uitgestrooid na de eerste maaibeurt en de dosis is beperkt tot 35 stikstofeenheden per hectare”.

Met hetzelfde doel voor ogen wordt het opnieuw inzaaien van de graslanden gereguleerd: „Rekening houdend met het effect van de biodiversiteit van de graslanden op de rijkdom van het product, gebeurt het opnieuw inzaaien aan de hand van een mengeling met ten minste één grasgewas en één peulgewas en bestaande uit ten minste vier soorten.”

Hetzelfde geldt voor organische wijzigingen: „Voor organische mest worden enkel toegestaan: mest, gier, aalt, compost van groenafval afkomstig van het bedrijf, landbouwcocompost „mest uit groenafval”, gestabiliseerd slib van zuiveringsinstallaties afkomstig van het geografische gebied van de oorsprongsbenaming „Bleu de Gex Haut-Jura” of „Bleu de Septmoncel”. Het is verboden mest te gebruiken die afkomstig is van dieren die met kuilvoer worden gevoederd. Slib van zuiveringsinstallaties wordt niet uitgestrooid tussen 15 juni en 15 september. Elke bewerking van het veldoppervlak (beweiden en maaien) is verboden indien deze minder dan vier weken na de datum van uitstrooiing van de organische mest plaatsvindt.”

5.3. Voeding van de melkkoeien

Om de band tussen het product en het productiegebied te behouden, is het beweiden verplicht gemaakt: „De melkkoeien worden op de weide geplaatst na het smelten van de sneeuw en vanaf het ogenblik dat het draagvermogen van de bodems het toelaten en dit zo lang als de weersomstandigheden, het draagvermogen en de aanwezigheid van gras het toelaten. De data waarop de koeien respectievelijk in de wei en in de stal worden geplaatst, moeten worden geregistreerd.”

Om het verband met het grondgebied te behouden, worden de concentraten beperkt: „De toevoeging van concentraten aan het voer van de melkkoeien (met inbegrip van de toevoeging van gedroogde planten) is per kudde vastgelegd op een gemiddelde van 1 800 kg/melkkoe/jaar.” en „Het volgende is verboden in het voer van melkkoeien: voeder dat een negatieve invloed heeft op de geur en de smaak van melk, zoals prei, kolen, koolzaad, knollen, rapen, bladeren van bieten, stro behandeld met ammoniak, de verspreiding van melkserum behalve indien dit in het bedrijf wordt geproduceerd.”

Om dezelfde reden worden voorschriften voor het groenvoer voor vee vastgesteld: „In het geval van risico op verslechtering van de bodem of onvoldoende inbreng door het grazen wordt een groenvoersupplement voor vee van maximaal één maaltijd per dag toegestaan waarbij de grasmaaltijd minstens de helft van de dagelijkse voedselportie moet bestrijken. In dit geval moet het nauwkeurig geoogste groenvoer vers naar de boerderij worden gebracht. Het mag niet worden verhit alvorens het aan de dieren wordt gegeven. In ieder geval mag de maximale consumptietermijn niet meer bedragen dan 4 uur na de oogst.”

5.4. Voedingsmiddelen verboden in het bedrijf

Om de kwaliteit van de melk te behouden, wordt de voeding van alle kuddes herkauwers van het bedrijf aan bepaalde regels onderworpen: „De volgende voorwaarden gelden heel het jaar voor alle herkauwers van een melkbedrijf dat melk produceert voor „Bleu de Gex Haut-Jura” of „Bleu de Septmoncel””.

„In het voer van de dieren worden enkel gewassen en extra voedingsmiddelen toegestaan die afkomstig zijn van niet-transgene producten. De maximaal toegelaten technisch onvermijdelijke en toevallige besmettingsdrempel moet in overeenstemming zijn met de geldende wetgeving. Wat samengestelde voedingsmiddelen betreft, is deze maximumdrempel van toepassing op elk ingrediënt.”

„Verboden zijn: de bevochtiging van de voedingsmiddelen vóór distributie ervan, hooibewaarmiddelen met uitzondering van natriumchloride, aanvullende voedingsmiddelen waarvan de vochtigheidsgraad groter is dan 15 % (deze zijn evenwel toegelaten voor vaarzen), de distributie van met melasse vermengde voedingsmiddelen waarvan het gehalte aan melasse meer dan 5 % van het totale gewicht bedraagt, ureum, draf en concentraten die ureum en draf bevatten, elk additief met uitzondering van vitaminen en mineralen (met name beschermde aminozuren zijn verboden).”

„Het is verboden om kuilproducten en andere gegiste voedingsmiddelen, waaronder ronde balen die verpakt zijn in plastic folie, te gebruiken in het bedrijf en voor de voeding van herkauwers.”

„Voederbieten moeten vóór de distributie ervan zorgvuldig worden gereinigd. Worden de voederbieten niet in hun geheel toegediend, dan moeten ze op de dag zelf worden gesneden.”

„In het geval van een mengeling van voedingsmiddelen is elke bevochtiging verboden, d.w.z. door toevoeging van water, bieten of groenvoer.”

5.5. Melken

De natuurlijke melkflora moet worden bewaard: „De procedures voor melken en reinigen moeten worden uitgevoerd met inachtneming van de natuurlijke melkflora. Er moeten twee melkbeurten per dag plaatsvinden, één 's ochtends en één 's avonds op regelmatige tijdstippen. Het is verboden een melkbeurt over te slaan.”

5.6. Termijn voor aanvang productie

De melk moet dagelijks worden verzameld en moet snel worden gebruikt volgens de termijnen van de plaatselijke traditie: „Enkel mengelingen van maximaal twee opeenvolgende melkbeurten over een maximumduur van 24 uur mogen worden verzameld door het melkbedrijf. Wanneer de melk is afgekoeld tot een temperatuur van 10 °C tot 18 °C, vindt de aanvang van de productie op zijn laatst voor de middag plaats indien de eerste melkbeurt die is van de ochtend van de vorige dag en vóór middernacht indien de eerste melkbeurt die is van de avond van de vorige dag. Als de melk is afgekoeld tot een temperatuur van 2 °C tot 8 °C, bedraagt de maximale tijd tussen de eerste melkbeurt en de aanvang van de productie 36 uur.”

Uitleg: de voorheen gebruikte term „dagelijks” wordt vervangen door „24 uur” met preciseringen over het aantal melkbeurten van eenzelfde bedrijf dat mag worden verzameld. Voor melk bewaard bij een temperatuur van 2 °C tot 8 °C blijft de formulering hetzelfde. Voor melk bewaard bij een temperatuur van 10 °C tot 18 °C is de formulering gewijzigd om de controle te vereenvoudigen.

De zin „De melk dient onmiddellijk te worden gekoeld indien hier niet binnen twee uur stremsel aan wordt toegevoegd” die (door de afwezigheid van een maximumtemperatuur) moeilijk te controleren is en de algemene regelgeving overneemt, is vervangen door een geheel van strikte regels inzake temperaturen en termijnen voor toevoeging van stremsel.

„Het aantal verrichte melkbeurten kan worden verhoogd tot drie over 36 uur per bedrijf en de termijn voor toevoeging van stremsel kan met 12 uur worden uitgebreid in het geval van uitzonderlijke verkeersproblemen door ongunstige weersomstandigheden.”

Uitleg: in het berggebied dat wordt gekenmerkt door een streng klimaat wordt het noodzakelijk geacht om te voorzien in gerichte aanpassingen in het geval van verkeersproblemen door ongunstige weersomstandigheden die soms de vrachtwagens soms hinderen bij de melkophaling.

5.7. Verwerking

De zin „Deze melk dient apart van alle andere melk, die niet voldoet aan het productdossier, te worden verzameld” wordt geschrapt aangezien deze overbodig is door de zin die voorafgaat „In de productieruimte mag alleen melk worden binnengebracht die overeenstemt met dit productdossier.”

Er wordt toegevoegd dat het in de vorm gieten „met de hand gebeurt” om de traditie en knowhow van de kaasboer te eerbiedigen. Zelfs als de andere activiteiten (snijden, mengen) in de toekomst worden geautomatiseerd, zal het in de vorm gieten steeds met de hand gebeuren. Dit kenmerk van het in de vorm gieten verklaart waarom het niet mogelijk is om voor deze kaas een zeer nauwkeurig gewicht vast te leggen.

Wat de omvang van de vorm betreft, wordt de volgende afwijking toegelaten „ongeveer 2 centimeter om rekening te houden met een eventuele lichte vervorming van de vorm”. Wat het zouten betreft, worden de woorden „gedurende meerdere dagen” vervangen door „gedurende minstens twee dagen” om het begrip door de ondernemers en de controle te vereenvoudigen.

Rijpingsbacteriën worden toegevoegd aan de lijst van toegestane additieven en hulpstoffen voor vervaardiging.

Uitleg: rijpingsculturen mogen enkel melkzuurbacteriën bevatten; de vorige formulering moet dus worden aangevuld.

5.8. Rijping

Het prikken „om de kaas te luchten” moet gebeuren tussen de „zevende” (in plaats van de achtste) en vijftiende dag na de dag van vervaardiging. De toestemming om de kaas vanaf de zevende dag (in plaats van de achtste) te prikken, wijzigt niets aan de specificiteit van het product. De maximumtermijn vóór het prikken (15 dagen) wordt behouden aangezien de specificiteit van het product hierna negatief kan worden beïnvloed.

Wijziging van punt 6) Elementen die het verband met de geografische omgeving rechtvaardigen:

De rubriek „Verband met de oorsprong” is opgebouwd uit drie delen: „specificiteit van het geografische gebied”, „specificiteit van het product” en „causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product”. De elementen die dit verband met de oorsprong rechtvaardigen, zijn uiteengezet en nauwkeurig beschreven.

3.4. Wijziging van punt 7) Verwijzingen betreffende controlestructuren

De gegevens van de structuren voor controle van de productievoorwaarden moeten worden vermeld, evenals de gegevens van de nieuwe certificerende instantie die door de groepering is gekozen.

3.5. Wijziging van punt 8) Specifieke elementen inzake etikettering

De verplichting om het nationale logo „INAO” aan te brengen, is geschrapt. Een precisering over de op het etiket toegelaten vermelding is toegevoegd, alsook de verplichting om het symbool van de Europese Unie „BOB” aan te brengen.

3.6. Wijziging van punt 9) Nationale eisen

De „belangrijkste te controleren punten” met hun referentiewaarden en evaluatiemethoden zijn toegevoegd.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (3)

„BLEU DE GEX HAUT-JURA”/„BLEU DE SEPTMONCEL”

EG-nummer: FR-PDO-0217-0941-24.01.2012

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam

„Bleu de Gex Haut-Jura”/„Bleu de Septmoncel”

2. Lidstaat of derde land

Frankrijk

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.3. Kaas

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

„Bleu de Gex Haut-Jura”/„Bleu de Septmoncel” is een kaas uitsluitend verkregen aan de hand van rauw verwerkte koeienmelk.

De geaderde kaas die niet gekookt en niet geperst wordt, bevat ten minste 50 gram vet per 100 gram kaas na volledige droging en het gehalte aan droge stof mag niet lager zijn dan 52 gram per 100 gram kaas.

De kaas heeft een afgeplatte boven- en onderzijde, met duidelijk afgeronde hoeken tussen de zijden en de rand, met een gewicht van 6 tot 9 kg en met een diameter tussen 31 en 35 cm op het ogenblik van verkoop.

De korst is dun, droog, witachtig tot geelachtig, licht kruimig met eventueel kleine rood- tot bruinachtige vlekjes. De korst vertoont sporen van de doekafdruk en eventueel sporen van de doekplooien.

De zuivel is zacht, wit tot ivoorkleurig, met een kleine opening en gemarmerd met vrij lichte, blauwgroene schimmel. Zones van blauwe schimmel, proteolyse (geel uitzicht) en eventueel krijtachtige zones (wit en droog) zijn gelijkmatig verdeeld over de plak kaas. Er kunnen tekenen van het prikken zichtbaar zijn die gepaard gaan met de ontwikkeling van blauwe of witte schimmel.

De kaas heeft een minimaal zoutgehalte (NaCl) van 0,8 gram per 100 gram kaas.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

De kaas wordt uitsluitend vervaardigd met koeienmelk die alleen afkomstig mag zijn van koeien van het Franse ras Montbéliarde (rastype 46) of Simmental (rastype 35) of van melkkoeien die voortkomen uit een kruising van deze twee rassen en een gecertificeerde afstamming hebben.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

Om via specifieke voeding uit het geografische gebied voor een nauwe band tussen het productiegebied en het product te zorgen, bestaat het basisrantsoen van de melkkoeien uit voeder afkomstig van graslanden in het geografische gebied en wordt het krachtvoer beperkt tot 1 800 kg per melkkoe en per jaar.

In de veehouderijbedrijven moet per melkkoe minstens 1 hectare daadwerkelijk geëxploiteerd graasoppervlak worden voorzien.

Om de traditionele praktijk van beweiding niet in het gedrang te brengen, is het permanent voederen aan de trog uit den boze. De melkkoeien grazen nadat de sneeuw is gesmolten en zodra het draagvermogen van de bodem dit toelaat.

Gegist voer, al dan niet in de vorm van kuilvoer, mag niet aan het melkvee worden verstrekt omdat dit technologische problemen zou kunnen opleveren bij de bereiding en rijping van de kaas.

Alleen grondstoffen en krachtvoer afkomstig van niet-transgene producten mogen voor het melkvee worden gebruikt, teneinde het traditionele karakter van de voeding te vrijwaren.

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De productie van melk, de verwerking tot kaas en de rijping dienen plaats te vinden in het geografische gebied.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

Niet van toepassing

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Het woord „Gex” moet tijdens de vervaardiging in verzonken reliëf op elke kaas worden aangebracht.

Op het etiket van de kazen moet melding worden gemaakt van de oorsprongsbenaming „Bleu de Gex Haut-Jura”/„Bleu de Septmoncel” in een lettertype dat minstens even groot is als twee derde van het grootste op het etiket voorkomende lettertype.

Afgezien van de voor alle kazen geldende, bij wet verplichte vermeldingen, mogen in de etikettering, reclame, facturen of handelsdocumenten geen termen of andere vermeldingen worden toegevoegd aan de benaming, met uitzondering van het fabrieks- of het handelsmerk.

Op het etiket moet het logo „BOB” van de Europese Unie worden aangebracht. Ook de vermelding „beschermde oorsprongsbenaming” mag erop zijn aangebracht.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied bestrijkt de volgende gemeenten of delen van gemeenten:

In het departement Ain: de gemeenten Gex, Lélex, Mijoux, Chèzery-Forens, Confort, Lancrans, Léaz, Champfromier, Giron, Montanges, Plagne, Saint-Germain-de-Joux, Grand-Abergement, Petit-Abergement, Belleydoux, Échallon, Apremont, Charix, Lalleyriat, Le Poizat en de delen van de gemeenten Crozet, Échenevex, Vesancy, Divonne-les-Bains, Péron, Farges, Collonges, Saint-Jean-de-Gonville, Thoiry, Sergy, Billiat, Châtillon-en-Michaille, Injoux-Génissiat en Villes die op een hoogte van minstens 800 meter liggen en het deel van de gemeente Bellegarde-sur-Valserine dat ten noordoosten van de Rhône of de Valserine ligt.

In het departement Jura: de gemeenten Bellecombe, Les Bouchoux, Choux, Coiserette, Coyriere, Larrivoire, Les Moussières, La Pesse, Rogna, Viry, Vulvoz, Lézat, Longchaumois, La Mouille, Prémanon, Tancua, Chassal, Lajoux, Lamoura, Lavancia-Epercy (met uitzondering van het deel van deze gemeente dat het oude deel van de gemeente Épercy is), Molinges, Les Molunes, La Rixouse, Saint-Claude, Septmoncel, Vaux-lès-Saint-Claude, Villard-Saint-Sauveur, Villard-sur-Bienne, Château-des-Prés, La Chaumusse, Chaux-des-Prés, La Chaux-du-Dombief, Fort-du-Plasne, Grande-Rivière, Lac-des-Rouges-Truites, Les Piards, Prénovel, Saint-Laurent-en-Grandvaux, Saint-Maurice-Crillat (met uitzondering van het deel van deze gemeente dat de oude gemeente Crillat is), Saint-Pierre.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

5.1.1. Omgevingsfactoren

Het geografische gebied stemt overeen met de streek waar deze kaas oorspronkelijk werd vervaardigd: Haut-Jura. De meeste zones liggen tussen 800 en 1 200 meter.

Vanuit geologisch standpunt is het massief Haut-Jura vrij homogeen en bestaat het voornamelijk uit kalksteen en leem uit de jura of de krijttijd. Deze formaties kunnen bedekt zijn door ijsstructuren.

Het klimaat wordt gekenmerkt door zeer overvloedige neerslag en door een grote frequentie van lage temperaturen die in correlatie staan met de stijging van de hoogte. Er ligt vaak gedurende meerdere maanden sneeuw. De overvloedige en regelmatige neerslag zorgt voor een bijna constant overschot op de waterbalans. De lage temperaturen beperken de duur van de biologische cycli.

In dit sterk bebost gebied bestaande uit naaldbomen, voornamelijk de gewone spar (het bebossingspercentage van bepaalde gemeenten is groter dan 60 %), zijn de voornaamste voedingsbronnen de graslanden. De sterke overheersing van natuurlijke graslanden (het steeds groenblijvende oppervlak is in de meeste gemeenten van de zone goed voor 100 % van het gebruikte landbouwoppervlak) waarborgt een sterk verband tussen de omgevingsfactoren en de specifieke kenmerken van het product.

Het vochtige klimaat dat een gunstige invloed heeft op de graslanden en het reliëf hebben geleid tot de bloei van de veeteelt en de ontwikkeling van de kaasproductie.

5.1.2. Menselijke factoren

De blauwgroen geaderde kaas wordt reeds lange tijd geproduceerd in het Juragebergte. Uit administratieve documenten blijkt dat minstens vanaf het eind van de 18e eeuw blauwe schimmelkaas werd vervaardigd in berghutten met melk afkomstig van weidegrond gelegen in dit vochtige gebied. Het product werd verkocht onder de naam „Gex”, „Septmoncel” of „fromage bleu du Haut-Jura”.

Deze productie maakt integraal deel uit van het evenwicht van de plaatselijke economie en dankzij de erkenning van de oorsprongsbenaming sinds juli 1935 door de rechtbank van Nantuna was het mogelijk om de traditionele landbouwactiviteiten in deze streek te behouden.

5.2. Specifieke kenmerken van het product

„Bleu de Gex Haut-Jura”/„Bleu de Septmoncel” is een blauwgroen geaderde kaas van koeienmelk, die niet gekookt en niet geperst wordt.

De kaas vertoont „gaten van het in de vorm gieten” en andere openingen die voortkomen uit heterofermentatieve gisting die gedeeltelijk het gevolg zijn van de oorspronkelijke flora van de melk.

De „groenblauwe adering” is toe te schrijven aan schimmel waarvan de proteolytische activiteit de zuivel verzacht en kenmerkende aroma's ontwikkelt. Bij gebrek aan deze proteolytische activiteit blijft de zuivel krijtachtig door een moeilijke verwerking in het vat, het gebrek aan persing en dus het behoud van een „zuurreserve” omdat het melkserum niet volledig is verwijderd.

Dit evenwicht tussen het krijtachtige uitzicht, geproteolyseerde zones en de zone waar blauwe schimmel wordt gevormd, is een fundamenteel kenmerk van de kaas. Het is tevens dit evenwicht dat het optimale formaat bepaalt: als het kleiner is, zou de hele kaas sneller geproteolyseerd zijn waardoor de speelruimte om de kaas in de handel te brengen, die onontbeerlijk is voor een bergkaas, wordt beperkt. Een groter formaat maakt het dan weer moeilijk om enerzijds een evenwicht te bereiken tussen krijtachtige en geproteolyseerde aspecten en om anderzijds de blauwe schimmel in de kaas te verspreiden.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Door de geografische ligging leent de bergstreek Haut-Jura zich van nature goed voor agrarische activiteiten en van de aanwezigheid van weiland wordt gebruikgemaakt om kaas te produceren.

Het in de bergen groeiende gras wordt beschouwd als een waar floristiek erfgoed. Dankzij weinig intensieve praktijken was het mogelijk om de rijke en gediversifieerde flora van de Haut-Jura te behouden: er zijn niet minder dan 70 verschillende soorten in de graslanden en weiden waaraan de kaas zijn smaak te danken heeft. Voor een duurzaam gebruik van deze natuurlijke rijkdom laten de veehouders de dieren zo veel mogelijk op de weide; zo wordt ingespeeld op de afwisseling grazen/maaien van bepaalde percelen. Regelmatig onderhoud zorgt voor het behoud van de biodiversiteit van de hulpbron en draagt tevens bij tot het behoud van het landschap.

Deze streek met weiden, bossen en dalen en een zeer gevarieerde en geurige flora geeft de melk van de koeien, van de Franse rassen Montbéliarde en Simmental die zeer goed zijn aangepast aan het geografische gebied, een specifieke smaak die wordt bewaard door het gebruik van rauwe melk. De overheersing van gras en de bezorgdheid om de grondstoffen voor het voer van de dieren te beperken hebben geleid tot de productie van een melk die een evenwicht biedt tussen vetten en eiwitten maar met een beperkt gehalte.

Net zoals in alle bergstreken is het wenselijk om de kaas in een zo groot mogelijk formaat uit te voeren. De relatief lage voedingswaarde van de melk en het rustieke karakter van het kaasgereedschap hebben zeker aan de grond gelegen van de productie van blauwe schimmelkaas: door de hoogte heeft de melk bij aankomst op de productieplaats vaak een temperatuur van minder dan 30 °C waardoor de wrongel vaak moeilijk hecht. Deze moeilijkheid werd verholpen door de wrongel om te roeren in een kuip tot de korrel bijna hard wordt, wat de hechting van de korrel in de vorm delicaat maakt. Door het met de hand in de vorm gieten is de kaasmaker in staat zijn knowhow te tonen. Het gebruik van een doek in de vorm verbetert de afvoer van het melkserum aan het oppervlak van de kaas wat de basis legt voor het uitzicht van de korst. Bij gebrek aan persing wordt de aanvullende uitlekking verkregen door gedurende meerdere dagen zout te gebruiken. Door het prikken wordt er lucht in de kaas gebracht en ontstaat blauwe schimmel.

De ronde vorm en de verhouding gewicht/diameter vormen een goed evenwicht tussen oppervlakte en volume waardoor een goede bewaring mogelijk is en dat is onontbeerlijk in de bergen.

De afgeronde hoeken van de kazen ontstaan door de vorm van de kuipen waarin het zouten plaatsvindt. Zij kunnen worden herkend aan de traditionele vervorming die door proteolyse van de zuivel ontstaat als zij uit de vorm worden gehaald.

De technologie van „Bleu de Gex Haut-Jura”/„Bleu de Septmoncel” zorgt voor een snelle rijping in verhouding tot het volume van elke kaas. Op het ogenblik van consumptie vertoont deze kaas dan ook een evenwicht qua uitzicht en smaak.

De kelders die door de kalkondergrond van nature droog zijn en de vrij korte rijpingsduur (voor de grootte van de kaas) zorgen ervoor dat „Bleu de Gex Haut-Jura” of „Bleu de Septmoncel” geen sterke ontwikkeling van oppervlakkige, doorgaans witte of grijze, schimmel kent en tot aan het eind van de rijping de afdruk van de vormdoek vertoont. Deze droge korst is ook gedeeltelijk het gevolg van de zouttechniek.

De rijping op houten planken zorgt voor het ontstaan van aerobe zones gedurende de tijd dat de kaas in contact komt met de plank. Deze zones zijn gunstig voor bacteriën die de korst rood- tot bruinachtige vlekjes geeft. Dit verschijnsel wordt beperkt door de kazen regelmatig om te draaien in de kelder en vurenhout te gebruiken. Door de poreusheid regelt vurenhout de vochtigheid van het oppervlak van de kaas beter dan andere houtsoorten.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (4))

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCBleudeGex.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(4) Vgl. voetnoot 3.