JAARLIJKSE EVALUATIE DOOR DE COMMISSIE

van de jaarlijkse activiteitenverslagen van de lidstaten inzake exportkredieten in de zin van Verordening (EU) nr. 1233/2011

1. Inleiding

In bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1233/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de toepassing van bepaalde richtsnoeren op het gebied van door de overheid gesteunde exportkredieten is bepaald dat de lidstaten de Commissie een jaarlijks activiteitenverslag van de programma's van hun nationale exportkredietinstellingen (Export Credit Agencies; ECA’s) beschikbaar stellen en dat de Commissie op basis van een onderzoek van de door de lidstaten ingediende rapporten een jaarlijkse evaluatie opstelt voor het Europees Parlement.

De onderhavige jaarlijkse evaluatie heeft betrekking op het kalenderjaar 2014. De rapportage omvat exportkredietactiviteiten in de zin van Verordening (EU) nr. 1233/2011, te weten transacties voor de "middellange tot lange termijn" met een krediettermijn van ten minste twee jaar. Deze evaluatie heeft noch betrekking op exportkrediettransacties met een korte termijn, noch op transacties die door bepaalde exportkredietinstellingen buiten het terrein van exportkredieten (zoals het verzekeren van investeringen) worden verricht. Verder zij opgemerkt dat in het geval van bepaalde lidstaten de functie van exportkredietinstelling wordt uitgeoefend door een verzekeringsmaatschappij die handelt onder een publiek mandaat. In dergelijke gevallen is het beheer van het publieke exportkredietprogramma strikt gescheiden van de activiteiten in de particuliere sector (die laatste maken uiteraard geen deel uit van de onderhavige evaluatie).

De Commissie heeft nota genomen van de resolutie die is aangenomen door het Europees Parlement op 2 juli 2013 inzake de eerste rapportageronde uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1233/2011.

Zoals in voorgaande rapporten vermeld, heeft de Europese Commissie, rekening houdend met de aanbevelingen in die resolutie, zoals de aanbeveling van de Groep exportkredieten van de Raad en de Commissie om overleg te plegen met de Europese Dienst voor extern optreden over het verder ontwikkelen van de rapportagemethode, ook de aandacht van de lidstaten op die resolutie gevestigd met het oog op latere rapportagerondes.

2. Jaarlijkse activiteitenverslagen ontvangen voor het kalenderjaar 2014

De jaarlijkse evaluatie van 2014 is gebaseerd op geactualiseerde jaarlijkse activiteitenverslagen uit 21 lidstaten. De Commissie heeft verslagen ontvangen van België, Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Kroatië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk en Zweden.

De overige zeven lidstaten — Cyprus, Estland, Griekenland, Ierland, Letland, Litouwen en Malta — kenden in het verslagjaar geen actief exportkredietprogramma in de zin van Verordening (EU) nr. 1233/2011.

3. Analyse van de jaarlijkse activiteitenverslagen

a) Algemene en financiële informatie

Het van toepassing zijnde regelgevingskader (Verordening (EU) nr. 1233/2011) bepaalt de algemene regels voor exportkrediettransacties en -programma’s. Hoewel de meeste Europese regeringen een exportkredietinstelling hebben opgericht, zijn er verschillen tussen de lidstaten voor wat betreft de reikwijdte en het soort van aangeboden exportkredietprogramma’s, alsook de organisatiestructuren van de exportkredietinstellingen.

De exportkredietinstelling is een overheidsdepartement of -agentschap of een verzekeringsmaatschappij die onder een publiek mandaat en onder overheidstoezicht deze taak verricht. In sommige lidstaten waar naast garanties ook overheidssteun in de vorm van rentesubsidie wordt aangeboden, zijn twee afzonderlijke organisaties opgericht. In andere lidstaten worden de twee soorten exportkredietondersteuning beheerd door dezelfde organisatie.

In 2014 liepen er in 21 EU-lidstaten exportkredietprogramma’s in de zin van Verordening (EU) nr. 1233/2011. Deze programma's werden beheerd door in totaal 29 verschillende instellingen en overheidsdepartementen.

Over het algemeen hebben de lidstaten in de afgelopen jaren hun instrumentarium van exportkredietprogramma’s uitgebreid. De meest voorkomende vorm van exportkredietondersteuning die door Europese exportkredietinstellingen wordt aangeboden, valt onder de categorie van de "zuivere dekking" (d.w.z. de exporttransactie in kwestie wordt feitelijk gefinancierd met een krediet van een handelsbank, waarvoor de exportkredietinstelling dekking in de vorm van een garantie of een verzekering biedt). Alle 21 lidstaten die tijdens de verslagperiode exportkredieten in de zin van Verordening (EU) nr. 1233/2011 verstrekten, bieden dit soort ondersteuning aan.

Een meerderheid van lidstaten biedt nog andere vormen van ondersteuning aan die onder Verordening (EU) nr. 1233/2011 en de OESO-regeling inzake door de overheid gesteunde exportkredieten vallen, zoals rechtstreekse kredieten of financiering (waarbij de financiering rechtstreeks door de exportkredietinstelling en niet door een handelsbank wordt verstrekt), herfinanciering of rentesubsidie. In verschillende jaarlijkse activiteitenverslagen wordt ook uitdrukkelijk melding gemaakt van projectfinanciering en gebonden hulp.

Het is mogelijk om een globale vergelijking te maken van de bepalingen en het gebruik van exportkredietprogramma’s door de lidstaten, met een overzicht van de belangrijkste verschillen en overeenkomsten. Een volledige vergelijking maken met inachtneming van alle aspecten is echter veel moeilijker. De voorwaarden van exportkredietprogramma’s kunnen van lidstaat tot lidstaat variëren, zelfs als ze deel uitmaken van dezelfde categorie programma’s en beheerd worden door exportkredietinstellingen die aan hetzelfde regelgevende kader voldoen. Over het algemeen is de convergentie in de afgelopen jaren toegenomen doordat de OESO-regeling inzake door de overheid gesteunde exportkredieten inmiddels een brede waaier aan onderwerpen omvat.

Met dit voorbehoud geeft een vergelijking van de geaggregeerde nominale risicoblootstelling eind 2014 ten minste een algemene indruk van de omvang van de grootste exportkredietregelingen van het type "zuivere dekking":