ÖMVIISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(94) 123 def. 
Brussel, 06.04.1994 
li>Ï:'#lll 
Mededeling van de Commissie aan de Raad 
Voorstel voor aan de nieuwe regering van Zuid-Afrika 
voor te leggen maatregelen 
(initiële maatregelen en intenmovereenkomst) 
Mededeling van de Commissie aan de Raad 
Voorstel voor aan de nieuwe regering van Zuid-Afrika 
voor te leggen maatregelen 
(initiële maatregelen en interimovereenkomst) 
A. Inleiding 
In de visie van de Commissie zijn er twee fasen te onderscheiden in de totstandbrenging van 
toekomstige betrekkingen van de Unie met Zuid-Afrika. 
een pakket van initiële maatregelen, na de verkiezingen van eind april 1994 aan de nieuwe 
Zuidafrikaanse regering voor te leggen. Hierin moet een aanbod om snel een 
interimovereenkomst te sluiten zijn opgenomen. 
een aanbod om onderhandelingen te openen over een meeromvattende overeenkomst voor de 
langere termijn, zulks om de toekomstige betrekkingen tussen de EU en Zuid-Afrika zeker te 
stellen. 
De reden voor dit tijdschema is als volgt: gezien de aard van de Zuidafrikaanse samenleving en de 
complexiteit van de situatie is het niet mogelijk onmiddellijk lange-termijnoplossingen tot stand te 
brengen; de problemen waar Zuid-Afrika voor staat vragen echter om een sterk signaal van steun voor 
de nieuwe regering, en derhalve dient de Europese Unie vroegtijdig een pakket van maatregelen aan 
te kondigen. 
Gezien het bovenstaande zullen de initiële maatregelen gericht zijn op de onmiddellijke behoeften en 
ambities van Zuid-Afrika, zonder af te doen aan enige toekomstige algemene regeling. De 
voorgestelde maatregelen kunnen in tijdsduur worden beperkt en zo nodig worden herzien in 
overeenstemming met de overgangsfase waarin de Zuidafrikaanse samenleving zich bevindt. 
In dit verband dient indeling van Zuid-Afrika als een ontwikkeld land, een ontwikkelingsland of een 
land in een overgangsfase vooralsnog achterwege te blijven; bilaterale overeenkomsten of onderdelen 
van maatregelen die 'm het initiële pakket zijn opgenomen dienen echter verenigbaar te zijn met de 
GATT-verplichtingen van zowel de EU als Zuid-Afrika en met hun respectieve in de Uruguay-ronde 
aangegane verbintenissen. 
Het regionale aspect, de ligging van Zuid-Afrika in de regio Zuidelijk Afrika, is een verder essentieel 
element van de strategie, dat bij de opzet van de voorstellen zou kunnen worden meegenomen. De 
bepalingen kunnen een harmonieuze ontwikkeling van de economie van Zuid-Afrika en die van de 
andere landen in Zuidelijk Afrika bevorderen en voor alle betrokken landen vertrouwenwekkend 
werken. 
Deze initiële maatregelen hebben voornamelijk betrekking op handel en markttoegang, bijstand bij 
ontwikkeling en elementen voor een toekomstige politieke dialoog. 
B. Voorstellen voor initiële maatregelen 
Voor de zeer nabije toekomst kan het pakket initiële maatregelen de volgende elementen omvatten: 
Î. Mmêel mi scrmmmsche samenwes1ks5S£ 
7 i ? ï A._ A fr t h « i €• a ii- •:••-: 't ij bij de G AI "F en gens et dus reeds 
«;*:»", : - - _ .. ..'T. • -1- i_ it _ ... 
VOOf" )( ,*_ '^cn UK bV L , « 
b) Externe economische samenwerking 
Regionale economische samenwerking 
Om de intraregionale handel in Zuidelijk Afrika te bevorderen zou cumulatie van oorsprong 
binnen de regio kunnen worden toegestaan (in overleg met de betrokken regionale partners is vast 
te stellen voor welke landen dit precies zou gelden). Cumulatie is in het algemeen aantrekkelijk, 
omdat dit het gebruik van inputs uit buurlanden bevordert, waarvoor collectief preferentiële 
tarieven gelden. 
De Gemeenschap zou technische bijstand kunnen verlenen bij de regionale economische 
samenwerking. Voor het toezicht op de cumulatieregeling kunnen geschikte administratieve 
procedures worden ingevoerd, alsmede een regionaal secretariaat, verbonden met de SADC 
(Southern African Development Community) of de SACU (Southern African Customs Union). 
- Stimulering van investeringen 
Ter bevordering van investeringen in Zuid-Afrika zouden de ECIP- voordel en aan dit land kunnen 
worden toegekend. ECIP (European Community Investment Partners) is een financieel instrument 
dat de mogelijkheid biedt subsidies en leningen te verstrekken aan kleine en middelgrote 
ondernemingen en openbare organisaties, in zowel de EU als de begunstigde landen, die 
onderzoek willen doen naar de mogelijkheden voor gezamenlijke ondernemingen in die landen 
of die deze willen opzetten of uitbreiden. De doelstellingen van dit instrument komen in 
aanzienlijke mate overeen met de prioriteiten die zijn aangekondigd voor het beleid voor 
industriële ontwikkeling van het nieuwe Zuid-Afrika. 
Het is tevens aan te bevelen het BC-Net tot Zuid-Afrika uit te breiden, aangezien de door dit 
systeem overgebrachte informatie nuttig is voor het vaststellen van partijen met specifieke 
belangstelling voor industriële samenwerking, wat een positief samenspel met ECIP kan 
opleveren. 
Tenslotte wordt met de EIB overlegd over de vraag of en onder welke voorwaarden die bereid 
zou zijn haar activiteiten tot Zuid-Afrika uit te breiden, zulks in overeenstemming met haar 
reglementen. De EIB zou in een vroeg stadium moeten worden betrokken bij de voorbereiding 
van alle initiatieven met betrekking tot Zuid-Afrika die in haar werkgebied liggen. 
Voorbereiding van andere gebieden voor samenwerking 
Op een aantal gebieden, onder andere onderwijs en scholing, industrie, telecommunicatie, 
wetenschappen en technologie, is nauwere samenwerking tussen de EU en Zuid-Afrika zowel 
uitvoerbaar als wenselijk. 
De EU zou kunnen aankondigen dat de Commissie onmiddellijk verkenningsmissies naar Zuid-
Afrika zal uitzenden om vast te stellen wat de meest effectieve aanpak is voor beleidsmaatregelen 
op deze gebieden. Wanneer deze intentie formeel en vroegtijdig wordt bekendgemaakt, betekent 
dat tevens een positief politiek signaal voor de nieuwe regering. 
2. Ontwikkelingsprogramma (Speciaal Programma) 
Overeenkomstig de resolutie van de Raad Ontwikkeling van 25.05.1993 houdt de 
ontwikkelingssamenwerking van de Unie - zowel inhoudelijk als wat de tenuitvoerlegging betreft 
- rekening met de veranderende omstandigheden in Zuid-Afrika, met name de voortgang van het 
democratiseringsproces en de verwachte prioriteiten van de nieuwe regering ten gunste van de 
armste sectoren van de samenleving. Wat dit betreft zal met de nieuwe Zuidafrikaanse regering 
voor het eerst een dialoog mogelijk zijn over de te verlenen bijstand bij ontwikkeling. Deze 
dialoog moet gericht zijn op een gestructureerde aanpak van het ontwikkelingsproces, en 
betrekking hebben op zowel de gebieden waarop bijstand wordt verleend als de structuren voor 
de uitvoering daarvan. 
De EU zou haar inspanningen moeten handhaven door middel van maatregelen ter ondersteuning 
van een vreedzaam en democratisch overgangsproces in Zuid-Afrika. Ter ondersteuning van het 
Speciale Programma dienen aanzienlijke middelen beschikbaar te blijven, gezien de omvang van 
de sociale behoeften waarmee de komende regering te maken krijgt. Tijdens de gehele 
overgangsperiode kan er zeker geen sprake zijn van een inkrimping van het Speciale Programma. 
Gezien de jaarlijkse voorzieningen van het Speciale Programma moet een dialoog over het 
ontwikkelingsbeleid met de komende regering een van de onderdelen zijn van de initiële 
maatregelen. 
C. Intenmovereenkomst 
Om het onmiddellijk effect van de bovenstaande maatregelen te vergroten acht de Commissie het 
noodzakelijk onverwijld onderhandelingen aan te knopen met de komende Zuidafrikaanse regering 
over een interimovereenkomst. Deze interimovereenkomst zou een eenvoudige structuur moeten 
hebben en maatregelen moeten inhouden die snel kunnen worden uitgevoerd. Het praktisch nut van 
deze interimovereenkomst zou zijn dat deze een rechtsgrond verschaft voor de ontwikkeling van de 
toekomstige samenwerking met de nieuwe Zuidafrikaanse regering en de toewijzing van de middelen 
daarvoor uit de communautaire begroting. De overeenkomst zou uit een klein aantal artikelen kunnen 
bestaan, onder andere: 
een krachtige mensenrechtenclausule, waarbij de naleving van de mensenrechten en de 
democratie tot een essentieel element van de nieuwe betrekkingen tussen de EU en Zuid-Afrika 
worden verklaard. 
een volledige samen werkingsclausule, die met het oog op toekomstige ontwikkelingen flexibel 
moet worden geformuleerd, met betrekking tot alle samenwerkingsgebieden die binnen de 
bevoegdheden van de partijen liggen. 
bepalingen, waar nodig, om de Europese Unie (dan wel Zuid-Afrika) in staat te stellen specifieke 
samenwerkingsactiviteiten aan te gaan of bepaald beleid verder te ontwikkelen. 
Voorts dienen bepalingen te worden vastgesteld om toegang te verlenen tot de desbetreffende 
begrotingslijnen met het oog op de financiering van de activiteiten in het kader van de 
interimovereenkomst. 
D. Politieke dialoog 
De nieuwe betrekkingen tussen de EU en Zuid-Afrika dienen samen te gaan met de ontwikkeling van 
een politieke dialoog, die op lange termijn nog zal worden versterkt. Om te beginnen zou de politieke 
dialoog moeten worden geconcentreerd op steun voor de democratie, de rechtsorde, de naleving van 
de mensenrechten, het bevorderen van sociale rechtvaardigheid en samenwerking voor de bestrijding 
van armoede en alle vormen van discriminatie op grond van ras, politieke en religieuze overtuiging 
en culturele achtergrond. Het regionale aspect moet tevens in de dialoog worden meegenomen. 
De structuur van de politieke dialoog is afhankelijk van de reikwijdte en de aard van de betrekkingen 
tussen de Unie en Zuid-Afrika. 
Tenslotte zouden, dit als onderdeel van het eerste maatregelenpakket, alle resterende sancties kunnen 
worden ingetrokken (waar nodig onderling afgestemd met de VN). 
De Commissie vsizoekfr de Raad de bovensta:'."de maatregelen gaed te keuren a^s de grondslag voor 
de betrekkingen vast de Europese Unie met hc mewwe Zaid-Afrjlka in de n&foije toekomst 
Afhankelijk vssi de ontwikkelingen in Zuid-Afrika zal de Commissie in een. iMer stadium voorstellen 
indienen v@©r de betrekkingen van de Europese Unie met Zuid-Af riks @p de Israge termijn. 
1 ISSN 0254-1513 
Cr" :OM{94) 123 def 
DOCUMENTEN 
NL il 
Catalogusnummer : CB-CO-94-133-NL-C 
ISBN 92-77-67498-9 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg