A4-0036/97

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's inzake de toekomst van maritiem Europa - een bijdrage tot het concurrentievermogen van de maritieme industrie (COM(96)0084 - C4-0211/96)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(96)0084 - C4-0211/96),

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 29 juni 1995 ((PB C 183 van 17.07.1995, blz. 26.)) over de Mededeling van de Commissie betreffende het beleid inzake het concurrentievermogen van de EU op industriegebied (COM(94)0319 - C4-0140/94) en zijn advies van 27 oktober 1995 ((PB C 308 van 20.11.1995, blz. 470.)) inzake het voorstel voor een besluit van de Raad over de uitvoering van een communautair actieprogramma ten behoeve van het concurrentievermogen van de Europese industrie (COM(95)0087 - C4-0404/95 - 95/0081(CNS)),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de adviezen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, de Commissie externe economische betrekkingen, de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming (A4-0036/97),

A. overwegende dat de maritieme industrie, die onder meer vervoer, scheepsbouw, scheepsreparatie, natuurlijke hulpbronnen, visserij en havendiensten omvat, reeds lang een cruciale rol speelt in het economisch leven van de Europese landen en met name in de kustgebieden van Europa,

B. overwegende dat vele regio's die vallen onder doelstelling 1 van de structuurfondsen in sterke mate afhankelijk zijn van de specifieke sectoren van de maritieme industrie en dat de OESO-overeenkomst regionale, sociaal- economische gevolgen heeft voor de scheepsbouw- en reparatie-industrie;

C. eraan herinnerend dat in de maritieme industrie meer dan 2,5 miljoen mensen werken en dat 90% van de Europese uitvoer en 30 % van de intracommunautaire handel over zee gebeurt,

D. overwegende dat de maritieme industrie in staat is een nog meer substantiële bijdrage te leveren aan de welvaart van de Europese burger door middel van een verhoogd concurrentievermogen en steun aan een agressief handelsbeleid van de Europese Gemeenschap met mondiaal bereik,

E. overwegende dat volgens de voorspellingen de vraag naar maritieme diensten enorm zal stijgen in de komende vijftien jaar wegens een te verwachten verdubbeling van de overzeese handel; daarbij tevens de noodzaak beklemtonend voor grondige vernieuwing van een verouderende vloot alsook voor het in de vaart brengen van een nieuwe generatie zeeschepen die veiliger, sneller, meer gespecialiseerd en milieuvriendelijker zijn,

F. overwegende dat de maritieme industrie in Europa alsook de onder Europese vlag varende vloot er de laatste twintig jaar zijn op achteruitgegaan in vergelijking met de andere industriële regio's in de wereld, waarbij de vermindering van activiteiten op het gebied van scheepsbouw, scheepsreparatie en -uitrusting 82,5% tussen 1985 en 1994 bedroeg ,

G. overwegende dat het zowel vanuit economisch als vanuit strategisch oogpunt noodzakelijk is dat aan deze achteruitgang niet alleen een eind wordt gesteld maar dat een tegenovergestelde ontwikkeling wordt nagestreefd,

H. overwegende dat comparatieve voordelen om het proces van een dergelijke ommekeer te ondersteunen, niet kunnen of mogen worden gezocht in een beleid van lage-loonconcurrentie met de nieuwe industrielanden, omdat in de maritieme sector de menselijke factor een essentieel onderdeel is van veiligheid,

I. overwegende dat technische vooruitgang, die ijverig maar ook intensief wordt toegepast, een tegengewicht kan vormen voor de voordelen die andere regio's hebben wegens hun lage loonkosten en tegelijk een weg kan banen voor volledig nieuwe producten en methodes die de technologische voorsprong van Europa op wereldschaal opnieuw kunnen bevestigen,

J. overwegende dat het totaal van methodes en technieken die met de collectieve benaming "informatiemaatschappij" worden aangeduid een vrijwel onuitputtelijke bron vormt van mogelijke vernieuwingen in de maritieme sector,

K. overwegende dat een hoger niveau van efficiëntie, veiligheid en milieubescherming alleen kan worden bereikt door de parallelle en gecombineerde inspanningen van alle sectoren van de maritieme industrie, waarbij echter rekening moet worden gehouden met het juiste evenwicht tussen de diverse sectoren en met het onderscheid tussen hoofdsectoren en ondersteunende sectoren, in de mate dat dit onderscheid het gevolg is van de normale ontwikkelingen en niet het resultaat van restrictieve praktijken,

L. overwegende dat technische vooruitgang die wordt uitgedrukt in de vorm van kapitaalgoederen slechts dan ten volle zijn vruchten kan afwerpen indien tegelijk werk wordt gemaakt van een parallelle verbetering van de vaardigheden en kennis van de menselijke productiefactoren, waardoor investeringen in kennis en vaardigheden en levenslang leren hoge prioriteit dienen te hebben,

M. zich ervan bewust dat voor de vernieuwing die in de maritieme industrie noodzakelijk is investeringen vereist zijn van zo'n omvang dat deze naar alle waarschijnlijkheid niet vanuit de sector zelf zullen komen gezien het huidige gebrek aan rentabiliteit in deze sector, en dat dit problemen inzake financiering doet ontstaan die een oplossing vergen,

N. overwegende dat het internationaal karakter van de industrie het noodzakelijk maakt dat de toegang tot vracht-, haven- en dienstenfaciliteiten wereldwijd geliberaliseerd wordt aangezien de mededinging in de sector soms wordt vervalst zowel door overeenkomsten van particulieren als door maatregelen van overheidssteun,

O. herinnerend aan het feit dat vroegere voorstellen van de Commissie, zoals voor een communautair scheepsregister (EUROS), niet ten uitvoer zijn gelegd,

1. steunt de stelling dat een verhoging van het concurrentievermogen van de maritieme industrie de belangen van andere sectoren niet in het gedrang brengt maar deze steunt, en dat zij consistent is met de algemene gedachte die is vastgelegd in artikel 130 van het EG-Verdrag,

2. is van mening dat het versterken van het concurrentievermogen inhoudt dat de oorzaken van de vermindering van de industriële productiviteit moeten worden aangepakt en dat onder de belangrijkste oorzaken de volgende extra aandacht moeten krijgen:

a) institutionele fragmentatie van competentie op het gebied van besluitvorming en wetgeving tussen de communautaire instellingen en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten,

b) ernstige vertragingen in de uitvoering van maatregelen voor de verwezenlijking van de interne markt in de maritieme industrie,

c) dure en inefficiënte infrastructuur,

d) beperkte verspreiding van technologische vernieuwingen,

e) inadequate voorbereiding van de menselijke hulpbronnen;

3. onderstreept het belang van een goed beheer van de menselijke hulpbronnen in de maritieme sector als factor in het concurrentievermogen, met name van de beroepsopleiding;

4. onderstreept het belang van de structuurfondsen voor de invoering en instandhouding van basisinfrastructuren en voor investeringen in het beroepsonderwijs, waardoor het concurrentievermogen wordt verbeterd;

5. is van mening dat elke belangrijke herziening van nationale voorschriften door de EU moet worden gecoördineerd en moet worden geïnspireerd door de volgende principes:

a) het regelgevend klimaat moet vernieuwing aanmoedigen en moet fragmentarische uitvoering tegengaan,

b) in alle zes de sectoren van de maritieme industrie moet communautaire regelgeving komen indien, en alleen indien de voordelen groter zijn dan de kosten;

6. gelooft dat het proces van de mondialisering die het gevolg is van de liberalisering van de kapitaalmarkt, de technologische vooruitgang en de deregulering van de financiële markten, en de daaruit voortvloeiende veranderingen in de rol van de overheid betekenen dat in de maritieme industrie de overheid niet langer kan optreden als ondernemer, maar dat zij de rol moet spelen van richtinggevende, onpartijdige en regelgevende instantie;

7. herinnert eraan dat de technische vooruitgang het productieproces heeft gewijzigd en de industriële aanpak die gebaseerd was op massaproductie en schaalvoordelen, heeft veranderd in de productie van specifieke uitrusting voor individuele taken, dat deze technische vooruitgang de levensduur van investeringen heeft verkort en de traditionele industriële producten heeft omgevormd tot dienstverrichtingen;

8. steunt een openbaar beleid dat een gunstig klimaat creëert voor het verbinden van universitair en ander onderzoek met de praktijk van de industrie en voor het sneller introduceren van commerciële toepassingen van onderzoek in de maritieme industrie;

9. verzoekt de Commissie in de wijzigingen van Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten ((PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40.)) ook de installatie en de ontmanteling van booreilanden op te nemen;

10. nodigt de Commissie uit een permanente procedure uit te werken voor het opsporen van nieuwe behoeften en toekomstige commerciële afzetmogelijkheden en in overeenstemming daarmee alle bestaande programma's te versterken en te zorgen voor de organisatie van nieuwe onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's die van dichtbij worden gevolgd voor wat hun resultaten betreft en die gericht zijn op activiteiten in verband met geavanceerde technologie ;

11. uit zijn steun voor de bezorgdheid van de Commissie inzake veiligheid en milieubescherming als cruciale elementen voor het bepalen van een maritiem beleid en benadrukt dat adequate aandacht voor deze aspecten van maritieme industriële activiteit niet mag botsen met overwegingen inzake efficiëntie, maar moet worden gebruikt als een belangrijk middel om het concurrentievermogen van de Europese industrie te versterken;

12. verwelkomt het voorstel van de Commissie dat tot doel heeft de substandaardschepen uit de communautaire wateren te verwijderen door een strikte toepassing van de internationale voorschriften inzake veiligheid en milieubescherming; indien substandaardschepen toch de communautaire wateren binnenvaren moeten zij in de havens worden toegelaten maar moet hen worden verboden de haven te verlaten tot zij zich aan de voorschriften hebben aangepast;

13. verzoekt de Commissie de mogelijkheid van een gedeelde verantwoordelijkheid tussen scheepseigenaren en eigenaren van olieladingen na te gaan, zodat de eigenaren van een dergelijke lading gedwongen worden een belangrijker deel te dragen van de kosten die door olievlekken worden veroorzaakt;

14. roept de Commissie op toezicht uit te oefenen op de activiteiten van de lidstaten voor wat betreft de uitvoering van Richtlijn 96/39/EG ((PB L 195 van 7.8.1996, blz. 7.)) betreffende de minimumeisen voor schepen die naar of uit de zeehavens van de Gemeenschap varen en die gevaarlijke of verontreinigende goederen vervoeren, zoals fossiele brandstoffen en bepaalde chemische producten;

15. verzoekt de Commissie tussen de lidstaten die in het bijzonder bij het probleem zijn betrokken discussies op gang te brengen over de vervanging van verouderde tankschepen door tankers die aan strengere veiligheidsvoorschriften voldoen en ernaar te streven uiteindelijk een aanbeveling inzake deze kwestie uit te vaardigen waarbij ook rekening wordt gehouden met de commerciële leefbaarheid van dergelijke schepen;

16. vraagt de Commissie de kwestie van het menselijk potentieel als een hoogdringende aangelegenheid te behandelen en de lidstaten aan te sporen tot het onverwijld verbeteren van de kwaliteit van de bestaande opleidingen voor alle zeevaartberoepen en vooral voor de lagere rangen, alsook de introductie van nieuwe opleidingen, tot de wederzijdse erkenning van zeevaartdiploma's, tot het resoluut afstemmen van de opleidingen op de moderne technologieën zodat 1997 het jaar wordt van een omwenteling op het gebied van het menselijk potentieel van de maritieme industrie;

17. wenst dat initiatieven worden genomen met betrekking tot wat het Parlement vraagt in zijn resolutie van 18 juni 1996 over de mededeling van de Commissie over "de ontwikkeling van de kustvaart in Europa: vooruitzichten en uitdagingen ((PB C 198 van 8.7.1996, blz. 44.)), namelijk dat het bouwen van nieuwe types van schepen wordt aangemoedigd en dat gebruik wordt gemaakt van adequate vervoertechnieken en haveninstallaties;

18. wenst dat de Europese maritieme industrie ook zou worden ontwikkeld door middel van de nieuwe intermodale logistieke systemen die de banden tussen het zeevervoer en het vervoer over land of het luchtvervoer stimuleren;

19. roept de Commissie op een voorstel te formuleren inzake de voorwaarden en de kenmerken van systemen voor het lossen van afvalwater uit schepen (gebruikte olie, afval, ruimwater) in havens of andere geschikte maritieme installaties;

20. wenst dat er proefprojecten op het gebied van de kustvaart worden opgezet en uitgevoerd, voor zover deze de concurrentie tussen de verschillende wijzen van vervoer, tussen scheepvaartbedrijven of tussen havens in alle lidstaten niet verstoren, en wenst dat ruchtbaarheid wordt gegeven aan de resultaten daarvan;

21. meent dat de Europese Unie als een van de machtigste handelsblokken in de wereld moet beschikken over een concurrerende maritieme industrie, efficiënte havens en een productiecapaciteit in de scheepsbouwsector die het mogelijk maakt de Europese behoeften te dekken tot in de volgende eeuw;

22. onderstreept dat het belangrijk is om de binnenvaart te bevorderen en in intermodaal verband af te stemmen op andere soorten vervoer door middel van integratie in de geplande transeuropese netwerken en dat de nieuwe communicatiemiddelen met behulp van de structuurfondsen worden gesteund; wijst ook op de belangrijke rol die de binnenvaart kan spelen voor het concurrentievermogen van de industrie en als substituut voor het wegvervoer;

23. verzoekt de Commissie, ten behoeve van een grotere concurrentie, marinewerven die dingen naar civiele contracten binnen de EU, de mogelijkheid te geven om te profiteren van dezelfde subsidieregelingen als civiele scheepswerven;

24. steunt de inspanningen van de Europese Unie om andere landen te overtuigen om belangrijke toezeggingen te doen inzake de ongehinderde toegang tot internationaal zeevervoer (toegang tot vrachtvervoer-, hulp- en havendiensten) en vraagt de Commissie op te treden wanneer zou blijken dat Europese zeevaartmaatschappijen geen rechtvaardige en gelijke toegang krijgen tot zulke faciliteiten;

25. juicht, met name gezien het grensoverschrijdend karakter van de meeste onderdelen van de maritieme industrie en de ontwikkelingen op wereldniveau, initiatieven toe die leiden tot een bundeling van krachten op Europees niveau zoals de task-force AMRIE en het MARIS-initiatief;

26. is ervan overtuigd dat de Europese Unie met de steun en de nauwe samenwerking van alle betrokken partijen (scheepseigenaars, scheepsbouwers, havenautoriteiten, onderaannemers) een nieuw maritiem beleid voor de 21ste eeuw tot stand moet brengen, gericht op de versterking van het concurrentievermogen van de hele sector op de wereldmarkt;

27. legt extra nadruk op de uitdaging en de buitengewone kans die wordt geboden door de recente goedkeuring van beschikking 1692/96/EG ((PB L 228 van 9.9.1996, blz. 1.)) betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet, dat voor wat betreft de plannen voor geïntegreerde netwerken voor zeevervoer onder meer betrekking heeft op havens, gecombineerd vervoer, het netwerk voor het beheer van schepen en informatie en het netwerk voor positiebepaling en navigatie;

28. verzoekt de Commissie toelichtingen te geven bij de voorschriften betreffende de mate waarin de lidstaten en de plaatselijke overheid steun kunnen verlenen aan de haveninfrastructuren om een eerlijke en rechtvaardige mededinging te garanderen;

29. verzoekt de Commissie een bijzondere studie te laten uitvoeren over de financiële aspecten van de maritieme industrie, waarin potentiële nieuwe bronnen van investeringsgeld worden aangeduid alsook nieuwe manieren om het bestaande kapitaal te gelde te maken;

30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en het Europees forum voor de scheepvaartsector.