NL Publicatieblad van de Europese Unie C 244/27

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Verordening (EG) nr. 509/2006 van de Raad inzake gegarandeerde traditionele specialiteiten voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2008/C 244/10)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 9 van Verordening (EG) nr. 509/2006 van de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

AANVRAAG TOT REGISTRATIE VAN EEN GTS

VERORDENING (EG) Nr. 509/2006 VAN DE RAAD

„OLEJ RYDZOWY”

EG-nummer: PL-STG-007-0049-28.12.2006

1. Naam en adres van de aanvragende groepering

Naam: „SemCo” S.G.N.i P. Krystyna Just, Instytut Włókien Naturalnych — Tłocznia Oleju, Krzysztof Gałkowski — Zakład Wytłaczania Oleju i Wyrób Kitu, Zakład Doświadczalno-Dydaktyczny Uprawy Roli i Roślin w Gorzyniu Adres: Śmiłowo 16 PL-64-500 Szamotuły Tel. (48-61) 292 04 02; (48-60) 313 75 17 E-mail: info@semco.pl

2. Lidstaat of derde land

Polen

3. Productdossier

3.1. Benaming waarvoor de registratie wordt aangevraagd: „Olej rydzowy”.

3.2. Geef aan of de naam:

zelf specifiek is de specificiteit van het landbouwproduct of het levensmiddel tot uitdrukking brengt

„Olej rydzowy” (huttentutolie, ook wel camelinaolie genoemd) wordt geproduceerd uit de plant Camelina sativa, d.w.z. huttentut: De Poolse naam is „lnianka siewna”, en de volksnaam is „rydz”, „rydzyk”, „ryżyk”, of soms, „lennica”.

In sommige gebieden in Polen wordt alleen de volksnaam van deze plant gebruikt, te weten „rydz”, vanwege zijn bijzondere roestkleurige zaden. De kleur lijkt namelijk op die van de paddenstoel Lactarius deliciosus („smakelijke melkzwam”), die in het Pools „rydz” heet en in het hele land te vinden is en die ook een roestbruine kleur heeft. Het komt dus door de gelijkenis in kleur van de paddenstoel met de zaden van de huttentut dat de olie van laatstgenoemde „Olej rydzowy” heet.

3.3. Aanvraag tot registratie met of zonder reservering overeenkomstig artikel 13, lid 2, van Verordening (EG) nr. 509/2006:

Registratie met reservering van de benaming Registratie zonder reservering van de benaming

3.4. Productcategorie: Categorie 1.5 — Oliën en vetten (boter, margarine, spijsolie, enz.)

3.5. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel waarvoor de in punt 3.1 vermelde benaming geldt: „Olej rydzowy” ziet eruit als een heldere, doorzichtige, olieachtige vloeistof met een kleine hoeveelheid sediment op de bodem en met een roestbruine kleur. Afhankelijk van het gebruik van de voorjaars- of de wintervariëteit van de plant (Camelina sativa of Camelina silvestris) varieert de kleur van de olie van goudbruin tot roodbruin. De kleur wordt ook beïnvloed door de temperatuur bij het verwarmen van de zaden. „Olej rydzowe” heeft een kenmerkende uien- en mosterdsmaak en een sterk en rijk aroma.

„Olej rydzowy” heeft de volgende fysisch-chemische eigenschappen:

zuurgraad — niet meer dan 6 mg KOH/g;

peroxidegetal, milli-equivalent actieve zuurstof per kg — niet meer dan 6;

joodgetal: 140-160;

stollingstemperatuur: tussen – 15 °C en – 18 °C.

„Olej rydzowy” kan lange tijd worden opgeslagen, in tegenstelling tot oliën met een vergelijkbare samenstelling en een vergelijkbare verhouding van verzadigde en onverzadigde vetzuren. Dit komt door het hoge gehalte aan natuurlijke antioxidanten van de tocoferol-groep (vitamine E), ongeveer 550-1 100 mg/kg olie.

Het gehalte verzadigde vetzuren is laag, 10-11 %, terwijl het gehalte onverzadigde vetzuren ongeveer 90 % is, waarvan 36 % enkelvoudig onverzadigd en 50 %-60 % meervoudig onverzadigd.

3.6. Beschrijving van de productiemethode van het landbouwproduct of levensmiddel waarvoor de in punt 3.1 vermelde benaming geldt:

Stap 1

Het verkrijgen van de zaden:

De zaden worden verkregen door de teelt van de voorjaars- of de wintervariëteit van huttentut. Afhankelijk van de soort, wordt de plant in de herfst of in het voorjaar gezaaid.

De planten worden slechts eenmaal geoogst, wanneer de zaden rijp zijn.

Stap 2

Het drogen en schoonmaken van de zaden:

De zaden worden binnen 6 uur na de oogst gedroogd. Ze moeten worden gedroogd totdat het vochtgehalte 7 tot 12 % bedraagt.

Deze fase wordt gevolgd door het verder schoonmaken van de zaden tot meer dan 98 %.

Stap 3

Het voorbereiden van het persen:

De eerste voorbereidende stap is het tot vlokken stampen (pletten) van de zaden met een gladde roller.

Stap 4

Het conditioneren van de zaden:

De geplette zaden worden verwarmd tot 38 °C in een ketel met ofwel een watermantel („au bain-marie”), ofwel verwarmd blik.

Stap 5

Het persen:

Om olie met de gewenste fysisch-chemische eigenschappen te verkrijgen, moet de persing plaatsvinden in persen die de temperatuur van de geplette zaden niet tot boven 38 °C verhogen.

Stap 6

Het zuiveren van de olie:

De olie wordt gezuiverd door sedimentatie, d.w.z. een proces dat erin bestaat dat de olie 7-10 dagen blijft staan, zodat de zwaardere foezeloliën bij kamertemperatuur naar de bodem van het vat kunnen zinken, waarna de bovenste laag van de olie geschikt is voor consumptie.

De olie wordt op geen enkele manier geraffineerd.

Stap 7

Het opslaan van de olie:

De olie wordt opgeslagen op droge plaatsen die niet aan het zonlicht zijn blootgesteld, bij een maximumtemperatuur van 20 °C en een minimumtemperatuur van 4 °C. Correcte opslag is van invloed op de kwaliteit van de olie.

Verboden praktijken:

Om het specifieke karakter van de huttentutolie te bewaren, is het tijdens de productie niet toegestaan:

— de zaden tot meer dan 38 °C te verhitten;

— oliepersen te gebruiken die de temperatuur van de pulp tot boven de vastgestelde maximumtemperatuur van 38 °C verhitten;

— de druk tijdens het persen tot meer dan 300 A te verhogen.

3.7. Specificiteit van het landbouwproduct of het levensmiddel: De specificiteit van huttentutolie heeft met de basiskenmerken van het product te maken, te weten:

uitzonderlijke geur en smaak;

kleur;

fysisch-chemische samenstelling;

mogelijkheid tot langdurige opslag.

Smaak en geur:

De olie verschilt van andere producten van deze soort door de specifieke smaak, met een duidelijke nasmaak van ui en mosterd, alsmede een aangenaam, gematigd sterk, zuiver aroma.

Kleur:

Huttentutolie is roestbruin van kleur.

Fysisch-chemische samenstelling:

Huttentutolie dankt zijn specificiteit voornamelijk aan de specifieke voedingswaarde en aan zijn rijke chemische samenstelling. De olie bevat een aantal onderdelen die in de diëtetiek erg gewild zijn, in het bijzonder meervoudig onverzadigde vetzuren.

Het gehalte dergelijke zuren in huttentutolie is tussen de 50 % en 60 %, waarvan 35 tot 40 % Omega-3 vetzuren en 15 % tot 20 % Omega-6 vetzuren. Daarmee is huttentutolie een van rijkste plantaardige bronnen van Omega-3 zuren die bekend is.

Langdurige opslag mogelijk:

Ondanks het hoge zuurgehalte van huttentutolie, is het lang houdbaar en zelfs zes maanden na productie nog geschikt voor consumptie, als de aanbevelingen voor de opslag worden nageleefd. De lange houdbaarheid hangt samen met het hoge gehalte aan natuurlijke antioxidanten van de tocoferol-groep (vitamine E), ongeveer 550-1 100 mg/kg olie. Ook dit is kenmerkend voor de bijzondere aard van het product.

3.8. Traditioneel karakter van het landbouwproduct of het levensmiddel:

Traditionele grondstof:

De grondstof voor de productie van huttentutolie is de huttentutplant, die tot de familie der kruisbloemigen (Cruciferae) en het geslacht Camelina behoort, waartoe een aantal soorten behoren. Twee soorten huttentut worden gebruikt voor de olieproductie: de voorjaarssoort (Camelina sativa) en de wintersoort (Camelina silvestris). Huttentut is 30-100 cm lang en bloeit met een langgerekte geelwitte tros bloemen. De vrucht van de huttentut is een peervormige hauw (3-7 mm), die snel houtig en hard wordt en ongeveer 10 roestbruine tot bruingele zaden van 0,6 tot 2,6 mm lang bevat. De plant kan op lichte en zandige bodems worden geteeld.

De plant komt van oorsprong uit het Midden-Oosten. Volgens onderzoek naar de geschiedenis van de teelt van de plant en het persen van olie daaruit, zijn van deze plant op het grondgebied van het huidige Polen 3 000 jaar oude zaden uit de bronstijd gevonden bij opgravingen in Strzegom Śląski (deze informatie wordt bevestigd in een artikel uit 1966 door professor F. Dembiński met de titel „Rośliny oleiste” — „Olieplanten”). In zijn werken over de huttentut heeft de botanist professor Marian Nowiński erop gewezen dat de zaden ervan zijn ontdekt op archeologische vindplaatsen met sporen van activiteiten van Proto-Slavische volkeren van de Lausitzcultuur, alsmede in het gebied van Biskupin, een nederzetting uit de achtste eeuw voor Christus en de beroemdste archeologische opgraving in Midden-Europa.

Het grote aantal volksbenamingen in het Pools voor deze plant, namelijk: rydz, rydzyk, ryżyk, lennica, getuigt eveneens van het feit dat de huttentutzaden eeuwenlang zijn gebruikt (vgl. Szczegółowa uprawa roślin, een leerboek over de plantenteelt; een uitgave uit 1956 onder redactie van professor Anatol Listkowski).

Het frequente gebruik, tot op de dag van vandaag, van het spreekwoord „lepszy rydz niż nic” (het Poolse equivalent voor „beter een vogel in de hand dan tien in de lucht”, of, letterlijk: „beter huttentut dan niks”) geeft ook aan hoe populair deze plant in Polen is.

Dat de plant zo populair is, komt ook omdat hij zo weinig eisen stelt aan de bodemgesteldheid en een korte vegetatieperiode kent, nl. slechts 70 tot 100 dagen.

Volgens professor Tadeusz Zając was de teelt van huttentut op de slechtere gronden dominant. Het was daar een zeer populaire olieplant, en de zaden ervan werden gebruikt voor de productie van huttentutolie (uit een artikel in het tijdschrift Magazyn Farmerski van juli 2006).

Uit het voorkomen van huttentut kunnen we afleiden dat de Slavische stammen die op het huidige Poolse grondgebied woonden, wisten hoe ze olie moesten persen. Eeuwenlang gebruikte de bevolking huttentutolie, hoewel de chemische samenstelling niet bekend was.

Traditionele methode:

De traditie van het olie persen uit huttentutzaden heeft een lange geschiedenis. Uit archeologische vondsten blijkt dat de inwoners van Biskupin bekend waren met het procedé voor het persen van olie uit huttentutzaden. De archeologen hebben ter plaatse behalve de huttentutzaden de resten gevonden van werktuigen voor het persen van olie.

Andere archeologische vondsten bevestigen dat ook na het einde van de Lausitzcultuur olie uit huttentutzaden werd gewonnen, toen Slavische stammen zich op het grondgebied van het huidige Polen vestigden.

In zijn boek Olejarnia dworska z XVII wieku (over grote oliemolens in de zeventiende eeuw), beschrijft H. Samsonowicz nauwgezet de grote en kleinschalige oliemolens uit die tijd en de machines die destijds werden gebruikt om olie te persen, zoals wigpersen, alsmede de methoden die werden gebruikt om die wiggen erin te drijven. Het boek vermeld ook het feit dat olie van huttentutzaden populair was bij de Poolse landadel. Deze informatie wordt nog eens bevestigd door een tentoonstelling in het landbouwmuseum in Szreniawa van machines en gereedschappen die in Poolse herenboerderijen gebruikt worden voor het persen van olie.

H. Olszański schrijft in zijn boek Tradycyjne olejarstwo w Polsce (over de traditionele oliefabricage in Polen) dat, toen de technologische kennis in de negentiende eeuw toenam, de traditionele werktuigen voor het olie malen, zoals handmolens, vijzels of wigpersen, werden vervangen door verwarmingssystemen met roerders, werktuigen met verscheidene rollers voor het pletten van de zaden en hevelpersen, en later hydraulische persen die door tredmolens werden aangedreven, daarna stoommachines, verbrandingsmotoren en recentelijk door elektrische motoren. Machines van dit type worden tot op heden gebruikt, maar de basisregel voor het verkrijgen van olie, namelijk dat de temperatuur van de geplette zaden tot niet meer dan 38 °C mag worden verwarmd, is niet veranderd.

Uit het feit dat het productieproces van „Olej rydzowy” niet is veranderd, blijkt dat het nog steeds hetzelfde traditionele product is, en bovendien blijkt daaruit hoe onovertroffen deze productiemethode is.

3.9. Minimumeisen en procedures voor de controle van de specificiteit: Ten aanzien van het specifieke karakter van huttentutolie moet met name het volgende worden gecontroleerd:

de kwaliteit van de grondstof voor de productie, d.w.z.:

— controleren of de zaden schoon zijn; en

— het proces van het pletten, verwarmen en persen van de zaden controleren;

de kwaliteit van het eindproduct, d.w.z.:

— de kenmerkende smaak van ui en mosterd controleren;

— het aangename, zuivere aroma controleren;

— de helderheid van de vloeistof controleren, die goudbruin tot bruinachtig moet zijn, waarbij zich een kleine hoeveelheid sediment op de bodem mag bevinden.

Deze controles worden ten minste een keer per jaar uitgevoerd.

4. Autoriteiten of organismen die de naleving van dit productdossier controleren

4.1. Naam en adres:

Naam: Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Adres: ul. Wspólna 30 PL-00-930 Warszawa Tel. (48-22) 623 29 01 Fax (48-22) 623 20 99 E-mail: — Overheid Overheidsorgaan

4.2. Specifieke taken van de autoriteit of het orgaan: Het bovenstaande controleorgaan is verantwoordelijk voor de controle van de hele specificatie.

(1) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 1.