1.2.2

De uitdagingen op het gebied van de langdurige zorg vragen om diverse maatregelen, waarbij vooral de volgende aspecten aandacht verdienen: Financiering en betaalbaarheid — de universele toegang tot een kwalitatief hoogwaardig zorgaanbod dient ook te worden gewaarborgd voor personen die bijzondere problemen hebben of van een gering inkomen moeten rondkomen; — er moeten duurzame financieringssystemen worden ontwikkeld die mensen helpen dit levensrisico te dragen en tegelijkertijd betaalbaar blijven voor de samenleving en de nakomende generaties niet overmatig belasten; — er moeten extra maatregelen komen op het gebied van voorzorg en preventie om een verdere stijging van de behoefte aan zorg zo veel mogelijk in te dammen. Daarbij dient te worden uitgegaan van een brede opvatting van het begrip „voorzorg”, waarin gezondheidspreventie en financiële voorzorgsmaatregelen samengaan met sociale voorzieningen en maatregelen om de zelfredzaamheid te versterken; — mocht zulks nodig blijken om de doelstelling inzake volksgezondheid te bereiken — die van algemeen belang is — dan moet worden nagegaan of maatregelen kunnen worden ontwikkeld om particulieren aan te moedigen zelf voorzorgsmaatregelen te nemen (bijv. fiscale stimuli voor particuliere regelingen). Zorg en dienstenaanbod — van belang is dat er ook in regio's die momenteel nog achterop hinken een op maat gesneden, gedifferentieerd zorgaanbod komt; — via educatie en begeleiding dienen familie- en burennetwerken, die momenteel een groot deel van de zorg voor hun rekening nemen, ondersteund en versterkt te worden; — de rol van ngo's, sociaal-economische initiatieven en corporatieve structuren dient te worden versterkt in de zorg; — vrijwilligerswerk in de niet-medische zorg dient in het bijzonder te worden gestimuleerd, met name via scholing van vrijwilligers op dit gebied; — een gezonde concurrentie tussen de verschillende zorgaanbieders dient de keuzevrijheid voor de betrokkenen te vergroten en ertoe bij te dragen dat het aanbod verder wordt ontwikkeld, met inachtneming van bepaalde kwaliteitsnormen, de doelstellingen, taken, het bestek en het bestaande socialezekerheidsstelsel; de nationale wetgever blijft verantwoordelijk aangezien het gaat om sociale diensten van algemeen belang (3); — oudere en zorgbehoevende mensen dienen beter te worden geïntegreerd in maatschappelijke netwerken, dit mede met het oog op het voorkomen van misbruik en mishandeling; — er dienen beste praktijken op het gebied van de palliatieve zorg in verpleegtehuizen en in de thuiszorg te worden ontwikkeld; — de hospicezorg dient te worden uitgebreid. Zorgpersoneel — met name door een goede opleiding van het zorgpersoneel, betere arbeidsvoorwaarden en een opwaardering van zorgberoepen dient gewaarborgd te worden dat er voldoende menselijk kapitaal voor zorg is; — de erkenning van kwalificaties binnen de EU dient te worden vergemakkelijkt; — de Commissie wordt verzocht de regelingen voor grensoverschrijdende aspecten van zorg tegen het licht te houden, bijv. m.b.t. — de toegang tot zorg in het buitenland en de migratie van zorgpersoneel; teneinde zwartwerk uit te bannen, moeten maatregelen worden genomen om voor diensten die tot dusverre illegaal verstrekt werden, met inachtneming van de specifieke kenmerken van activiteiten in particuliere huishoudens wettige arbeidscontracten te laten afsluiten. Verzorging binnen de familie — er moeten meer stimulerende maatregelen komen om niet-medische zorg door familieleden en vrijwilligers aan te moedigen (4); — er dienen strategieën en vormen van zorg te worden ontwikkeld voor dementie en depressie bij ouderen, die thans tot de grootste uitdagingen voor zowel de families zelf als het zorgstelsel behoren; — via ondersteunende en ontlastende maatregelen (bijv. dagopvang voor ouderen bij grote ondernemingen, diensten ter ontlasting van werknemers met een zorgtaak thuis, of mobiele zorg) dient het combineren van werk en gezinsleven te worden vergemakkelijkt voor werkende mensen die thuis iemand verzorgen. Voorschriften, normen en kwaliteit — voor alle segmenten van de ouderenzorg dienen kwaliteitsnormen te worden ontwikkeld, op de naleving waarvan nauwlettend wordt toegezien door onafhankelijke organisaties of toezichtsorganen en erkende mensenrechteninstellingen; — opzet hiervan is onder meer te waarborgen dat de rechten van de mens en de menselijke waardigheid in particuliere en openbare zorginstellingen in acht worden genomen en de beperkte handelingsbekwaamheid en afhankelijkheid van zorgbehoevende mensen niet tegen hen worden gebruikt. Gebruik van informatie- en communicatietechnologie — het gebruik van informatie- en communicatietechnologie, telematica en technische hulpmiddelen op het vlak van zorg en toezicht dient te worden gestimuleerd zonder dat daarbij de ethische aspecten uit het oog worden verloren.