Nr. C 108/72 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
BIJLAGE 
bij het advies  van  het Economisch  en Sociaal  Comité 
Nadat  een  wijzigingsvoorstel  tijdens  de beraadslagingen  met  algemene  stemmen  was  goed-
gekeurd,  werd  de volgende  tekst  van  het  advies  van  de Afdeling  ingetrokken: 
Punt  2.13  h) (laatste  zin) 
„Zonder  de gebieden  van  de Gemeenschap  waar  dit procédé  wettelijk  toegestaan  en ook 
gerechtvaardigd  is in moeilijkheden  te brengen,  moet  het  volgens  de Afdeling  mogelijk 
worden  gemaakt,  de niet  toegestane  chaptalisering  terug  te dringen,  met  name  door  controle 
op de suikerhandel  uit te oefenen  of door  de toevoeging  van  een  indicator  te eisen." 
Advies  inzake  een  „Voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad  betreffende  de onderlinge 
aanpassing  van de wetgevingen  der Lid-Staten  inzake  materialen  en voorwerpen  die met 
levensmiddelen  in aanraking  moeten  komen" 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft,  is bekendgemaakt  in Publika-
tieblad  van  de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 121  van  11 oktober  1974,  blz.  27 tot 30. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 20 augustus  1974  heeft  de Raad  besloten  het  Economisch  en Sociaal  Comité 
overeenkomstig  de bepalingen  van  artikel  100  van  het  Verdrag  tot oprichting  van 
de Europese  Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 26 en 27 februari  1975  te Brussel  gehouden  128e 
zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap  (in  het  bijzonder  ar-
tikel  100), 
Gezien  het  verzoek  van  de Raad  van  de Europese 
Gemeenschappen  d.d.  21 augustus  1974  om  advies 
over  het  „Voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad 
betreffende  de onderlinge  aanpassing  van  de wetge-
vingen  der  Lid-Staten  inzake  materialen  en voor-
werpen  die met  levensmiddelen  in aanraking  moeten 
komen  ", 
Gezien  het besluit  van zijn  Bureau  van 8 oktober  1974 
de Afdeling  voor  milieu,  volksgezondheid  en con-
sumptie  met  het  opstellen  van  een  desbetreffend 
advies  en rapport  te belasten, Gezien  het  advies  van  de Afdeling  voor  milieu, 
volksgezondheid  en consumptie  d.d.  11 februari  1975 
en het  door  de rapporteur,  mevrouw  Evans,  inge-
diende  rapport, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  op 26 en 27 fe-
bruari  1975  gehouden  128e  zitting,  vergadering 
van 27  februari, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  algemene  stemmen  werd  goedgekeurd. 
Het Comité  hecht  zijn  goedkeuring  aan  het voorstel 
voor  een richtlijn,  onder  voorbehoud  van  de volgende 
opmerkingen. 
15. 5. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 108/73 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. Het  toepassingsgebied  van  de richtlijn 
1.1.1.  Het  Comité  constateert  dat  het  voorstel 
voor  een richtlijn  van toepassing  is op alle  materialen 
en voorwerpen  die  met  levensmiddelen  in aanra-
king  komen  of zullen  komen.  Het  betreft  hier  een 
bijzonder  veel  omvattende  definitie  die  betrekking 
heeft  op alle  verschillende  stadia  van  de fabricage, 
de verwerking  en het  in de handel  brengen  van 
levensmiddelen. 
1.1.2.  Krachtens  de in de richtlijn  neergelegde 
bepalingen  zouden  alle  voorwerpen  en materialen 
die tijdens  het  produktieproces  en de distributie 
tot op het  ogenblik  van  de particuliere  consumptie 
worden  gebruikt,  binnen  het  toepassingsgebied 
van deze  richtlijn  moeten  vallen. 
1.1.3.  Het  Comité  verzoekt  de  Commissie  in 
haar  richtlijnvoorstel  duidelijk  aan  te geven  dat  de 
overwogen  bepalingen  uitsluitend  van  toepassing 
zijn op die  delen  van  materialen  en voorwerpen 
welke  met  levensmiddelen  in aanraking  komen. 
1.1.4.  Het  Comité  stelt  de Commissie  voor  in 
haar  voorstel  een  definitie  op te nemen  van  het 
begrip  „levensmiddelen". 
1.1.5.  Het  Comité  wijst  er nl.  op dat  het  bij 
gebrek  aan  een  definitie  van  dit  begrip  onmoge-
lijk is met  zekerheid  vast  te stellen  vanaf  welk 
stadium  van  het  produktieproces  een  produkt  als 
„levensmiddel"  kan  worden  beschouwd;  derhalve 
zou het evenzeer  onmogelijk  zijn  het toepassingsge-
bied van  de onderhavige  richtlijn  met  nauwkeurig-
heid te bepalen. 
1.1.6.  Bovendien  vraagt  het  Comité  zich  af of 
het niet  wenselijk  zou  zijn  bij voorang  in specifieke 
richtlijnen  aandacht  te besteden  aan  de verpakking 
van de levensmiddelen,  d.w.z.  het  stadium  waarin 
de levensmiddelen  in contact  zijn  met  de verpakkin-
gen en daardoor  zodanig  zouden  kunnen  worden 
aangetast  dat  de menselijke  gezondheid  er gevaar 
door  zou  lopen. 
1.1.7.  Volgens  het  Comité  zouden  overigens 
openbare  drinkwaterleidingen  en andere  transport-
middelen  voor  onverpakte  levensmiddelen  niet 
buiten  het toepassingsgebied  van  de richtlijn  mogen 
vallen. 
1.2. Het  principe  van  de „inertie"  van  het materiaal 
of voorwerp  en van  de zuiverheid  van  het voor 
de voeding  bestemde  produkt 
1.2.1.  Het  Comité  hecht  zijn  goedkeuring  aan  de 
toepassing  van  dit principe  op grond  waarvan  geen 
materialen  of voorwerpen  mogen  worden  gebruikt 
die voor  de menselijke  gezondheid  schadelijke  be-
standdelen  overbrengen  op de levensmiddelen  die 
er mee  in aanraking  komen  of de samenstelling  of de organoleptische  eigenschappen  van  deze  levensmid-
delen  in ongewenste  zin kunnen  wijzigen.  Het  acht 
het evenwel  moeilijk,  of zelfs  onmogelijk,  objectief 
te beoordelen  in hoeverre  de  wijziging  van  de 
samenstelling  van  levensmiddelen  of de verandering 
van hun  organoleptische  eigenschappen  als onge-
wenst  kan  worden  beschouwd,  omdat  de persoon-
lijke  smaak  van  de koper  daarbij  in het  gedrang 
komt. 
1.2.2.  Het  Comité  vraagt  zich  bovendien  af in 
hoeverre  het  mogelijk  is exact  vast  te stellen  bij 
welke  hoeveelheid  door  het levensmiddel  opgenomen 
bestanddelen  van  de  verpakking,  de  menselijke 
gezondheid  gevaar  loopt. 
1.2.3.  Aangezien  de overbrenging  van  bestandde-
len op levensmiddelen  een  bijzonder  gecompliceerd 
probleem  is, dient  men  volgens  het  Comité  bij de 
bepaling  van  de „globale  grens  van  de migratie", 
voor  zover  het  in de toepassingsrichtlijnen  nood-
zakelijk  zou  worden  geoordeeld  deze  grens  vast 
te stellen,  voor  alles  rekening  te houden  met  de 
eigenschappen  van  de levensmiddelen,  en slechts 
in de tweede  plaats  met  die van  de gebruikte  mate-
rialen  en voorwerpen. 
1.2.4.  Het  Comité  stelt  derhalve  voor  in alle 
stadia  van  produktie  en distributie  toezicht  uit te 
oefenen  en hierbij  vooral  rekening  te houden  met 
de tijd  dat het levensmiddel  in kwestie  in aanraking 
is met  het  voorwerp  waardoor  het  zou  kunnen 
worden  aangetast. 
1.3. Het  principe  van  de „etikettering  in  positieve 
zin" 
1.3.1.  Het  Comité  gaat  akkoord  met  de bepalingen 
in de richtlijn  die  een  verbod  inhouden  van  het 
in de handel  brengen  van  alle  materialen  en voor-
werpen  die  met  levensmiddelen  in aanraking  zullen 
komen  en die  niet  voorzien  zijn  van  een  of ander 
overeengekomen  symbool  of de aanduiding  „voor 
levensmiddelen". 
1.3.2.  Niet  alleen  moeten  op de etiketten  naam 
en adres  van  de producent  of van  het gedeponeerde 
handelsmerk  zijn  vermeld,  maar  ook  dienen  deze 
etiketten  te zijn  gesteld  in de taal  van  de plaats 
van verkoop. 
1.3.3.  Het  Comité  is namelijk  van  oordeel  dat 
het voor  de bescherming  van  de consument  en de 
volksgezondheid  noodzakelijk  is dat er voorschriften 
worden  vastgesteld  die  streng  genoeg  en tegelijker-
tijd nauwkeurig  zijn. 
1.3.4.  In  dit verband  vraagt  het Comité  zich  af of 
het niet  eerder  geboden  zou  zijn  bepaalde,  in bijzon-
dere richtlijnen  genoemde  materialen  en voorwerpen 
in het  stadium  van  de produktie,  dus  vóórdat  zij 
in de handel  worden  gebracht,  van  al deze  aandui-
dingen  te voorzien.  Hierdoor  zou  een  en ander 
uit technisch  oogpunt  aanzienlijk  worden  vereen-
Nr. C 108/74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 15. 5. 75 
voudigd  en zou  tegelijkertijd  een  kostenbesparing 
kunnen  worden  verkregen,  terwijl  tevens  het gevaar 
van onjuistheden  kleiner  wordt. 
1.4. Het  vaststellen  van  uitvoeringsrichtlijnen 
1.4.1.  De  algemene  beginselen  zullen  ten  uitvoer 
worden  gelegd  via in specifieke  richtlijnen  vervatte 
uitvoeringsbepalingen.  Deze  richtlijnen  zullen  be-
trekking  hebben  op bijzondere  groepen  van  mate-
rialen  en  voorwerpen,  zoals  b.v.  glas,  plastic, 
keramische  materialen,  papier  en karton,  enz. 
1.4.2.  Momenteel  beperkt  de  Commissie  zich 
ertoe  voor  sommige  van  deze  specifieke  richtlijnen 
het principe  van  de „positieve  lijst"  vast  te leggen, 
op grond  waarvan  uitsluitend  stoffen  die uitdrukke-
lijk zijn  goedgekeurd,  in een  vorm  die  geen  gevaar 
oplevert  voor  de menselijke  gezondheid,  in sommige 
gevallen  kunnen  worden  toegelaten. 
1.4.3.  Gezien  het bovenstaande  hecht  het Comité 
in beginsel  zijn  goedkeuring  aan  het  opstellen  van 
dergelijke  lijsten  die  de verbruikers  een  optimale 
bescherming  bieden. 
1.4.4.  Bovendien  is het  zijns  inziens  noodzake-
lijk de fabrikanten  meer  en meer  te bewegen  tot 
het gebruik  van  materialen  en stoffen  die  bij de 
vervaardiging  van  de  verpakkingen  geen  gevaar 
opleveren  voor  de menselijke  gezondheid  en die 
geen  bijzonder  knellende  problemen  doen  ontstaan 
wanneer  zij als afval  moeten  worden  verwijderd. 
1.4.5.  Anderzijds  dient  in overweging  te worden 
genomen  dat  een  verregaande  wijziging  van  de 
produktietechnieken  tot  een  verhoging  van  de 
kostprijs  en derhalve  tot een  stijging  van  de ver-
koopprijs  zou  kunnen  leiden;  het Comité  is daarom 
van oordeel  dat voor  de overgangsperiode  specifieke 
maatregelen  zouden  moeten  worden  getroffen  i.v.m. 
de vervanging  van  de duurste  bedrijfsinstallaties. 
1.4.6.  In  het algemeen  is het Comité  van  mening 
dat het  van  nut  zou  zijn  in alle  stadia  — en met 
name  in het  produktiestadium  — voorlichting  te 
geven,  ten  einde  het  gebruik  van  niet  verontreini-
gende  voorwerpen  en materialen  te bevorderen. 
Evenzo  zou  men  de consumenten  moeten  voorlich-
ten over  het  juiste  gebruik  van  de verpakkingen, 
en met  name  over  de compatibiliteit  ervan  met  de 
levensmiddelen. 
1.4.7.  Het  Comité  wijst  op  de  noodzaak  de 
economische  en sociale  kringen  bij de aanpassing 
van deze  specifieke  richtlijnen  aan  de technische 
vooruitgang  te betrekken. 
1.5. De veiligheidsmaatregelen 
1.5.1.  In  sommige  gevallen  kunnen  de Lid-Sta-
ten een  voorlopige  gebruiksvergunning  afgeven 
voor  bepaalde  stoffen  en materialen  die  niet  in de 
lijst zijn  opgenomen. 1.5.2.  Volgens  het Comité  zou  de in het richtlijn-
voorstel  genoemde  procedure  strikter  gereglemen-
teerd  moeten  zijn  om  te bereiken  dat  eventuele 
maatregelen  tot  intrekking  van  deze  voorlopige 
vergunning  op zo kort  mogelijke  termijn  worden 
opgenomen. 
1.5.3.  Het  Comité  merkt  op dat  in het  tegeno-
vergestelde  geval,  wanneer  de Lid-Staten  het gebruik 
van materialen  en voorwerpen  die  potentieel  scha-
delijk  zijn  voor  de menselijke  gezondheid  verbieden, 
dit verbod  onmiddellijk  ingaat  en van  kracht  blijft 
zo lang  er nog  geen  besluit  is genomen  volgens 
de in de richtlijn  genoemde  procedure. 
1.5.4.  Het  Comité  stelt  overigens  voor,  de be-
monsteringswijzen  en de analysemethodes  die nood-
zakelijk  zijn  voor  het toezicht  op de in de specifieke 
richtlijnen  genoemde  bepalingen  op communautair 
niveau  te harmoniseren,  om  te bereiken  dat  in 
alle Lid-Staten  op  dezelfde  wijze  tewerk  wordt 
gegaan. 
1.5.5.  De  tot op heden  door  de diensten  van  de 
Commissie  onderzochte  controlemethodes  hadden 
slechts  betrekking  op  materialen  en  voorwepen 
die bestemd  zijn  om  met  levensmiddelen  in aanra-
king  te komen.  Derhalve  acht  het Comité  het wen-
selijk  dat in de uitvoeringsrichtlijnen  wordt  aangege-
ven dat  tevens  passende  controlemethodes  van 
toepassing  dienen  te zijn  op materialen  en voor-
werpen  die  reeds  met  levensmiddelen  in aanraking 
zijn gebracht. 
2. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Artikel  1 
Ten einde  de draagwijdte  van  de bepalingen  van  de 
richtlijn  te verduidelijken,  stelt  het  Comité  voor, 
lid 1 van  dit artikel  als volgt  te lezen: 
„1. De onderhavige  richtlijn  heeft  betrekking 
op die  delen  van  materialen  en  voorwerpen 
welke  als  afgewerkte  produkten  in aanraking 
worden  gebracht  of zullen  worden  gebracht 
met levensmiddelen;  hierna  worden  zij „materia-
len en  voorwerpen"  genoemd." 
Bovendien  stelt  het voor  de laatste  zin van  dit artikel, 
luidende: 
„De openbare  drinkwaterleidingen  zijn  evenwel 
niet aan  de bepalingen  van  deze  richtlijn  onder-
worpen." 
te schrappen,  aangezien  het gevaar  groot  is dat via 
de waterleidingen  voor  de menselijke  gezondheid 
schadelijke  stoffen  en organismen  in het  menselijke 
organisme  terecht  komen. 
2.2. Artikel  2 
Het Comité  is van  oordeel  dat  het  in het  belang 
van een  doeltreffende  bescherming  van  de verbruiker 
15. 5. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 108/75 
noodzakelijk  is de  tweede  alinea  van  dit  artikel 
nauwkeuriger  te stellen;  het  stelt  derhalve  voor, 
deze  alinea  als  volgt  te wijzigen: 
„Zij zien  er voorts  op toe  dat  deze  materialen  en 
voorwerpen  slechts  in de handel  kunnen  worden 
gebracht  of gebruikt  —  ongeacht  het  stadium 
van de produktie  of het  in de handel  brengen  van 
de levensmiddelen  — indien  zij  aan  deze  voor-
schriften  voldoen." 
2.3. Artikel  3 
Om redenen  die  reeds  in de algemene  opmerkingen 
zijn genoemd,  stelt  het  Comité  voor  de  woorden 
„ongewenste  wijziging"  te vervangen  door  „verslech-
tering"  en in de laatste  regel  het  woord  „wijziging" 
te laten  vervallen,  zodat  artikel  3 als  volgt  zou 
luiden: 
„Bij normaal  of  te  verwachten  gebruik  van 
materialen  en voorwerpen  mogen  de levensmid-
delen  geen  bestanddelen  daarvan  opnemen  in 
zodanige  hoeveelheid  dat  deze  gevaar  kunnen 
opleveren  voor  de gezondheid  van  de mens  ofwel 
kunnen  leiden  tot  een  verslechtering  in de  sa-
menstelling  of  van  de  organoleptische  eigen-
schappen  van  genoemde  levensmiddelen." 
2.4. Artikel  4,  lid  3 
Het Comité  stelt  voor  de  tekst  van  de  tweede 
alinea  als  volgt  te wijzigen: 
„De Lid-Staten  stellen  de overige  Lid-Staten  en 
de Commissie  onverwijld  in kennis  van  iedere 
krachtens  de vorige  alinea  verleende  toestemming 
en leggen  hierbij  gelijktijdig  de documenten  over 
op grond  waarvan  zij  de toestemming  gerecht-
vaardigd  achten." 
2.5. Artikel  6,  lid 2 
Het Comité  stelt  voor  dit  lid als  volgt  te wijzigen: 
„In alle  stadia  van  produktie  en  distributie 
kunnen  deze  aanduidingen  in de  begeleidende 
documenten  worden  opgenomen.  De  toezichthou-
dende  organen  dienen  over  deze  documenten  te 
kunnen  beschikken  ten  einde  door  het  uitvoeren 
van controles  zorg  te kunnen  dragen  voor  de 
bescherming  van  de  consument." 
2.6. Artikel  6,  lid  3 
Het Comité  acht  het  tevens  wenselijk  het  bepaalde 
in dit lid verplicht  te stellen,  zodat  het  in alle  Lid-
Staten  op  gelijke  wijze  toepassing  zal  vinden. Het Comité  stelt  dan  ook  voor,  dit  lid  als  volgt 
te wijzigen: 
„De Lid-Staten  verbieden  evenwel  op hun  grondge-
bied  de detailhandel  in de materialen  en voor-
werpen  indien  de in lid 1, sub  a) en b), bedoelde 
aanduidingen  niet  op de etiketten  of verpakkingen 
in de  landstaal  of -talen  zijn  aangebracht." 
2.7. Artikel  11,  lid 1, eerste  zin 
Het opstellen  van  de  bijzondere  richtlijnen  per 
groep  materialen  en  voorwerpen,  waarnaar  de 
onderhavige  richtlijn  verwijst  met  het  oog  op  de 
toepassing  van  deze  richtlijn,  zal  een  ingewikkelde 
en langdurige  aangelegenheid  zijn,  mede  op grond 
van het  feit  dat  momenteel  methoden  bestaan  voor 
de controleproeven  op  de  geschiktheid  van  de 
verschillende  materialen  die met  de talloze  levensmid-
delensoorten  in aanraking  komen  (naar  het  schijnt 
hebben  de huidige  beproevingsmethoden  uitsluitend 
betrekking  op  voorwerpen  die  ertoe  bestemd  zijn 
met levensmiddelen  in  aanraking  te komen  en 
niet op  voorwerpen  die  reeds  met  levensmiddelen 
in aanraking  zijn  gekomen). 
In verband  met  deze  situatie  en om  te voorkomen 
dat de kaderrichtlijn  in werking  treedt  alvorens  de 
specifieke  normen  voor  de  afzonderlijke  groepen 
materialen  en  voorwerpen  zijn  uitgewerkt  —  die 
krachtens  artikel  6 voorwaarde  voor  toepassing 
van de kaderrichtlijn  zijn  —,  dient  de inwerking-
treding  van  de  kaderrichtlijn  minstens  één  jaar 
te worden  uitgesteld. 
Het Comité  stelt  derhalve  voor,  de  onderhavige 
tekst  als  volgt  te wijzigen: 
„1. Binnen  twee  jaar  na kennisgeving  van  deze 
richtlijn  wijzigen  de Lid-Staten,  waar  nodig,  hun 
wetgeving  ten  einde  deze  in overeenstemming 
te brengen  met  de bepalingen  van  de onderhavige 
richtlijn  en stellen  zij  de Commissie  onverwijld 
daarvan  in kennis.  De  aldus  gewijzigde  wetge-
ving  is van  toepassing  op  materialen  en  voor-
werpen  alsmede  op  levensmiddelen  die  drie 
jaar na  deze  kennisgeving  in de  Gemeenschap 
worden  vervaardigd  of ingevoerd." 
De tweede  zin  blijft  ongewijzigd. 
Gedaan  te Brussel,  27 februari  1975. 
De Voorzitter 
van het  Economisch  en  Sociaal  Comité 
H. CANONGE