A4-0032/99

Resolutie over het vervoersbeleid: harmonisatie van de voorschriften van sociale aard

Het Europees Parlement,

- gelet op het Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa van oktober 1961,

- gelet op richtlijn 93/104/EG van 23 november 1993 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd ((PB L 307 van 13.12.1993, blz. 18.)),

- gelet op de artikelen 118 A en 118 B van het EG-Verdrag,

- gelet op de artikelen 137, 138 en 139 van de na de Europese Raad van Amsterdam geconsolideerde versie van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, waarin in de medebeslissingsprocedure voor talrijke aspecten van het sociaal beleid wordt voorzien,

- gezien het Witboek van de Commissie van 15 juli 1997 over de van de richtlijn over de arbeidstijd uitgesloten sectoren en activiteiten (COM(97)0334 - C4-0434/97),

- gezien het memorandum van de Commissie over de tweede fase van de raadpleging van de Europese sociale partners over de sectoren en activiteiten die van de richtlijn over de arbeidstijd zijn uitgesloten,

- gezien het verslag van de Commissie over de toepassing in 1993/1994 van verordening (EEG) nr. 3820/85 van 20 december 1985 betreffende de harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (COM(97)0698),

- gezien de noodzaak van een zo uniform mogelijke toepassing van voornoemde verordening (EEG) nr. 3820/85 en verordening (EEG) nr. 3821/85 van 20 december 1985 betreffende het controleapparaat in het wegvervoer in de lidstaten met het oog op correcte arbeids- en mededingingsvoorwaarden,

- gezien de werkzaamheden van de derde Paneuropese Vervoersconferentie in Helsinki, meer bepaald van werkgroep nr. 1, waarin de sociale aspecten centraal stonden,

- gezien artikel 148 van het Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A4-0032/99),

A. overwegende dat de ontwikkeling in de diverse vervoerssectoren verschillend verloopt wat de verwezenlijking van de interne markt en het vrij verkeer van personen betreft; dat de vervoerssectoren achterlopen op andere sectoren van de economie en dat deze ontwikkelingsverschillen weerspiegeld worden in de sociale wetgeving op het gebied van het vervoer,

B. overwegende dat de sociale harmonisatie gebaseerd moet zijn op hoge sociale normen op het gebied van veiligheid, kwalificatie en opleiding, en tot de ontwikkeling van de werkgelegenheid moet bijdragen,

C. overwegende dat het beheer van het vervoer bepalend zal zijn voor de kwaliteit van de mobiliteit van de burgers,

D. overwegende dat de sociale harmonisatie niet als doel heeft de marktkrachten te controleren maar de concurrentie die zich aan het organiseren is ten nadele van de gezondheid, de veiligheid, de kwaliteit van het leven en de mobiliteit in het algemeen, te beteugelen,

E. overwegende dat de werkgevers behoefte hebben aan klare en duidelijke regels, die het terrein waarop de mededinging zich kan afspelen, voor iedereen afbakenen en wilde concurrentie die een vernietigende invloed heeft op de werkgelegenheid en het kapitaal een halt toeroepen,

F. overwegende dat de vervoerssectoren buiten het toepassingsgebied vallen van voornoemde richtlijn 93/104/EG over de arbeidstijd; dat de Europese Commissie maatregelen heeft genomen om deze situatie recht te trekken, iets wat het Europees Parlement en de Commissie vervoer en toerisme sinds lange tijd wensen en ondersteunen,

G. overwegende dat de arbeidstijd een belangrijke factor is van de bescherming van de volksgezondheid en de veiligheid van het vervoer maar ook een belangrijke rol speelt in de concurrentie tussen de diverse ondernemingen; dat deze concurrentie de laatste jaren is toegenomen, parallel met de liberalisatie van de markten en dat bijgevolg de werknemers tegen misbruiken moeten worden beschermd,

H. overwegende dat in de diverse sectoren pogingen worden ondernomen om op Europees niveau tot een overeenkomst te komen tussen werkgevers en werknemers en dat deze als basis zullen dienen voor de wetgevingsvoorstellen van de Commissie,

I. overwegende dat de internationalisering van de externe kosten de kwaliteit van het werk en van het leven van de burgers zal beïnvloeden,

J. overwegende dat de beroepsopleiding en de voorwaarden van toegang tot een beroep en tot de diverse kwalificaties een belangrijk aspect zijn van de kwaliteit van het leven en van de veiligheid bij de uitvoering van de diverse taken,

K. overwegende dat het vervoer in het bijzonder rekening moet houden met personen met beperkte mobiliteit,

L. overwegende dat de controles en de sancties die zijn ingesteld door de bestaande regelingen uniform en regelmatig moeten zijn en dat de verantwoordelijkheden duidelijk moeten worden afgebakend,

M. overwegende dat begrippen als arbeidstijd, actieve en passieve arbeid, mobiele en niet-mobiele werknemers duidelijker moeten worden omschreven, zowel op sectoraal als internationaal niveau,

N. overwegende dat in het Verdrag van Amsterdam een hoofdstuk gewijd wordt aan de werkgelegenheid en dat veel van de maatregelen die daarin worden voorgesteld op vervoersgebied invloed hebben op de werkgelegenheid van de circa 6 miljoen werknemers en 3 miljoen zelfstandigen,

O. overwegende dat in de luchtvaartsector, waar de liberalisatie zich snel heeft ontwikkeld, de vlieg- en rusttijden van piloten en cabinepersoneel niet op Europees niveau zijn geregeld, evenmin als de beroepsopleiding van het cabinepersoneel,

P. overwegende dat in de zeevaartsector de sociale partners tot een overeenkomst zijn gekomen,

Q. overwegende dat in de sector van het vervoer per spoor nationale overheidsovereenkomsten bestaan en dat werknemers en werkgevers onlangs op Europees niveau een overeenkomst hebben bereikt over de werk- en rusttijden,

R. gezien de problemen om tot een overeenkomst te komen voor de sector van de binnenscheepvaart, waarvoor de Europese Commissie momenteel een wetgevingsvoorstel aan het uitwerken is,

S. overwegende dat de sector van het wegvervoer veruit de belangrijkste is die van richtlijn 93/104/EEG is uitgesloten; dat voor deze sector de verordeningen nrs. 3820/85 en 3821/85 (rij- en rusttijden, tachograaf) geen voldoende waarborg bieden voor de sociale bescherming en bijgevolg ook niet voor een adequate concurrentie tussen de ondernemingen, zoals wordt aangetoond in het achttiende verslag van de Commissie over de toepassing van bovengenoemde verordeningen in de jaren 1993/1994,

I. Algemene beginselen

1. wijst erop dat er een rechtstreeks verband bestaat tussen een goede regeling voor de arbeidstijd, de veiligheid van het vervoer en de gezondheid van de werknemers, hetgeen voor de werkgevers het voordeel inhoudt dat klaardere en transparantere concurrentievoorwaarden worden gecreëerd en dat bijgevolg ook wordt gezorgd voor een zo ruim en zo gelijktijdig mogelijke toepassing van richtlijn 93/104/EG in de verschillende sectoren;

2. verwelkomt de jongste voorstellen van de Commissie inzake de organisatie van de arbeidstijd in de van richtlijn 93/104/EG uitgesloten sectoren en activiteiten, de uitbreiding van de arbeidstijdenrichtlijn tot alle niet-mobiele werknemers in de sector spoorvervoer, alsmede de specifieke voorschriften inzake de arbeidstijd voor de sector wegvervoer en voor zeevarenden;

3. acht het noodzakelijk arbeidstijdverkorting zonder inlevering van loon tot een van de belangrijkste doelstellingen te maken die zowel voor de werkgelegenheid als voor de veiligheid in de transportsector moet worden nagestreefd;

4. onderstreept dat moet gezorgd worden voor een zo groot mogelijke representativiteit van de voorgestelde sectorale comités en voor de tenuitvoerlegging en de ontwikkeling van de sociale dialoog om een maximale doeltreffendheid van de voorgestelde akkoorden te waarborgen; onderstreept dat de sectorale aanpak gecoördineerd moet worden om de multimodale ontwikkeling van het vervoer aan te moedigen;

5. dringt aan op regelmatige en uniforme controles van de regelingen; dringt erop aan dat de sancties ontradend genoeg zijn en verlangt dat maximaal gebruik wordt gemaakt van de nieuwe technieken op het gebied van toezicht op en de veiligheid van het vervoer;

6. verzoekt de Raad en de Commissie te komen tot een duidelijke definitie van het begrip "arbeidstijd"; in de wegvervoerssector dienen de arbeidstijden niet alleen de rijtijden of de tijden waarin andere werkzaamheden - zoals in- en uitladen - worden verricht te omvatten, maar ook alle andere tijden waarin de werknemer voor de werkgever ter beschikking staat om werk te verrichten;

7. verzoekt de Raad en de Commissie afhankelijke werkgelegenheid en zelfstandige werkgelegenheid te definiëren om schijnzelfstandigheid tegen te gaan;

8. verlangt een duidelijke afbakening tussen de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever en die van de vervoerder;

9. verlangt dat de wederzijdse erkenning van de beroepsopleidingen en de toegang tot de beroepen in de vervoerssector als basisprincipe wordt gehanteerd om de werkgevers de mogelijkheid te bieden zich vrij te verplaatsen; dat dit eveneens een harmonisatie veronderstelt van het niveau van de algemene en beroepsopleiding, dat aangepast is aan de behoeften en rekening houdt met het beginsel van de gelijkgerechtigdheid van mannen en vrouwen;

10. verlangt een evaluatie van de impact van de maatregelen op vervoersgebied op de werkgelegenheid, de arbeidsomstandigheden en de mobiliteit in het algemeen;

11. bevestigt andermaal het non-regressiebeginsel en verlangt dat in de internationale onderhandelingen rekening wordt gehouden met de communautaire sociale verworvenheden om zoveel mogelijk te voorkomen dat de internationale concurrentie een schadelijke invloed heeft op de elementen die op communautair niveau buiten de invloed van de marktkrachten moeten worden gehouden;

12. wijst op de specifieke eigenschappen van de sector van het openbaar vervoer en op de wettige verwachtingen van de personen met een beperkte mobiliteit;

II. Spoor

13. verheugt zich over de in september 1998 gesloten overeenkomst tussen de sociale partners van deze sector en is van mening dat ook voor de rechtstreekse concurrenten van deze sector een overeenkomst moet worden uitgewerkt;

14. dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan dat werk wordt gemaakt van een beroeps- en talenopleiding voor het personeel en van de wederzijdse erkenning van de diploma's, teneinde het personeel zo goed mogelijk voor te bereiden op een volledig open markt en te zorgen voor een goede interoperabiliteit van de diverse ondernemingen en systemen in de sector;

III. Binnenscheepvaart

15. verheugt zich erover dat de Commissie, na het mislukken van de onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers in 1995, het heft in handen heeft genomen en momenteel werkt aan een wetgevingsvoorstel dat hoofdzakelijk gaat over de rust- en werktijden en de samenstelling van de bemanning;

16. verlangt dat dit voorstel voornamelijk gebaseerd wordt op de bepalingen betreffende de werk- en rusttijden in de andere vervoerssectoren, en bovendien rekening houdt met het feit dat de sector een groot aantal particuliere schippers telt;

IV. Luchtvaart

17. stelt vast dat voor het grondpersoneel de richtlijn betreffende de arbeidstijd in principe al van toepassing zou moeten zijn maar dat de praktische uitvoeringsmaatregelen ervan onvoldoende zijn;

18. stelt vast dat de pogingen om op het niveau van de EU tot een geharmoniseerde regeling te komen van de vlucht- en rusttijden voor het vliegend personeel een trage voortgang boeken; is van mening dat deze categorie personeel, in het belang van de gezondheid, de veiligheid, zowel van de passagiers als van het personeel, behoefte heeft aan een geharmoniseerde regeling;

19. betreurt dat het huidige voorzitterschap geen prioriteit toekent aan het voorstel van de Commissie betreffende de veiligheidseisen en het attest van beroepsbekwaamheid voor het cabinepersoneel (COM(97)0382);

20. betreurt dat de internationale overeenkomsten onvoldoende rekening houden met de gevolgen van de "outsourcing", de arbeidsvoorwaarden en de voorwaarden voor toegang tot het beroep, die op Europees niveau als essentieel worden beschouwd;

V. Zeevaart

21. is van mening dat in de zeevaartsector de werkgelegenheid ernstig bedreigd wordt door het besluit om de BTW-vrije aankoop af te schaffen en refereert hiervoor aan zijn eerdere standpunten terzake;

22. is van mening dat de recente voorstellen van de Commissie om de zeevaartmaatschappijen van de EU ertoe te verplichten de werknemers uit derde landen dezelfde beloning te geven als de werknemers uit de EU een stap in de goede richting zijn om het beroep van zeevaarder in Europa te vrijwaren;

23. verheugt zich over de overeenkomst die in de sector is gesloten met betrekking tot werk- en rusttijden, op basis van een overeenkomst in het kader van de IAO (Internationale Arbeidsorganisatie), en wacht op het wetgevingsvoorstel van de Commissie terzake;

VI. Wegvervoer

24. stelt vast dat de onderhandelingen op Europees niveau met de sociale partners van de sector met betrekking tot de sleutelkwestie van de hervorming van de huidige regeling van rij- en rusttijden zijn mislukt en stemt in met het standpunt van de Commissie, die de termijn die aan de onderhandelaars was opgelegd niet heeft verlengd en momenteel werkt aan een wetgevingsinitiatief;

25. stelt vast dat de onderhandelingen desalniettemin hebben aangetoond dat er aanzienlijke raakvlakken tussen de standpunten bestaan en dat die als basis moeten dienen voor de wetgevingsvoorstellen van de Commissie;

26. stelt met betrekking tot het toezicht op de rijtijden vast dat de verschillen tussen de diverse lidstaten op het gebied van de boetes en de intensiteit van de controles leiden tot discriminatie en dringt er derhalve bij de lidstaten op aan het nodige te doen om op dat gebied tot een harmonisatie te komen;

27. dringt erop aan dat rekening wordt gehouden met de positie van de kleine zelfstandige vervoerders, vooral wat de maatregelen betreft met het oog op de verbetering van de veiligheid en de beroepsopleiding en de toegang tot het beroep;

28. is ervan overtuigd dat communautaire regelgeving van essentieel belang is, willen de lidstaten de voorschriften inzake de arbeidstijd naar behoren kunnen toepassen en wijst op de bijdrage die de ontwikkeling van de tachograaf in dit verband zou moeten leveren; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat er strenge controles met effectieve sancties komen en dat er binnen een gemeenschappelijke tijdslimiet uitgebreide verslaglegging komt over de toepassing van de maatregelen door de lidstaten teneinde een volledig overzicht te kunnen krijgen van de sociale problematiek in de sector wegvervoer;

29. dringt er tevens op aan dat er in het nieuwe wetgevingsinitiatief naast een werktijdenbeperking een grotere soepelheid in de invulling van de werktijden mogelijk is;

30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.