NL    NL NL 
 
NL 1   NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 2.7.2008 
SEC(2008) 2167 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
Begeleidend document bij het  
 
Voorstel van de  
 
Commissie voor een richtlijn van het Europ ees Parlement en de Raad inzake de 
instelling van een Europese ondernemingsraad  of van een procedure in ondernemingen 
of concerns met een communautaire dimensie ter informatie en raadpleging van de 
werknemers (herschikking)  
 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING  
  
{COM(2008) 419 definitief} 
{SEC(2008) 2166}  
 
NL 2   NL INLEIDING  
Deze effectbeoordeling betreft de gepla nde Richtlijn 94/45/EG inzake Europese 
ondernemingsraden en werd uitg evoerd tussen oktober 2007 en juni 2008. Hiertoe werd een 
interdepartementale stuurgroep opgericht wa araan elf diensten deelnamen. Er werd een 
externe studie besteld met een enquête  bij 10% van de bestaande Europese 
ondernemingsraden (EOR’s). De tweede fase va n de raadpleging van de Europese sociale 
partners werd in februari 2008 aange vat. De Commissie was van mening dat 
onderhandelingen tussen de sociale partne rs het meest gunstige effect hadden kunnen 
sorteren, maar het Europees Verbond van Vakvere nigingen achtte sociaal overleg uiteindelijk 
niet haalbaar. Bij de effectbeoordeling zijn externe gegevens gebruikt en is rekening 
gehouden met de resultaten van academisch onderzoek en met de  standpunten die de sociale 
partners en andere stakeholders bij de raadpleging naar voren hebben gebracht. De 
effectbeoordeling is tweemaal herzien naar aanleiding van de adviezen van de Impact 
Assessment Board. 
PROBLEEMSTELLING  
De richtlijn voorziet in een recht op transnationa le informatieverstrekking aan en raadpleging 
van de werknemers over de ontwikkeling van de bedrijfsactiviteiten en over geplande 
ingrijpende wijzigingen in grot e (meer dan 1 000 werknemers) transnationale ondernemingen. 
In 2007 vielen 2 257 ondernemingen met in to taal 24 miljoen werknemers binnen het 
toepassingsgebied van de richtlijn. 816 ondernemingen, met ongeveer 14,5 miljoen 
werknemers, beschikten over een EOR die hetzij vóór de inwerkingtreding van de richtlijn is 
opgericht en dus niet aan de richtlijn hoe ft te voldoen, hetzij is opgericht bij een 
overeenkomst tussen de werknemersve rtegenwoordiging en het hoofdbestuur.  
Veertien jaar na de vaststelli ng van de richtlijn zijn er drie  problemen die maatregelen kunnen 
vereisen:  
• het recht op transnationale informatieverstre kking en raadpleging is niet altijd effectief 
gewaarborgd. Met name worden de bestaa nde EOR’s in ruim de helft van de 
ondernemingen niet naar behoren geïnform eerd en geraadpleegd,  en is het aantal 
ondernemingen met een EOR nog steeds vrij l aag en is het de laatste jaren niet 
toegenomen;  
• op sommige punten is er rechtson zekerheid die tot te kortkomingen bij de toepassing van de 
richtlijn leidt en kosten en vert raging met zich brengt, met name bij fusies en overnames en 
wat de koppeling tussen informatieverstrek king en raadpleging op nationaal en op 
Europees niveau betreft;  
• in de EOR-richtlijn van 1994 zijn informatie en  raadpleging anders gedefinieerd dan in de 
recentste richtlijnen over informatie en ra adpleging van werknemers, en er zijn geen 
duidelijke regels voor de inte ractie tussen deze richtlijnen. 
Deze problemen hebben belangrijke gevolgen vo or werknemers, ondernemingen en gebieden. 
De rol die EOR's zouden kunnen spelen in he t anticiperen op en duurzaam omgaan met 
veranderingen blijft hierdoor grotendeels onbenut. Zonder nieu we maatregelen van de EU 
zullen deze problemen in een context van toen emende internationalisering nog erger worden. 
 
NL 3   NL Maatregelen zijn ook nodig om de volt ooiing van de interne markt, duurzaam 
concurrentievermogen en sociale samenha ng te ondersteunen. Aangezien EOR’s 
transnationaal zijn, kunnen de lidstaten  geen doeltreffende oplossing bieden. De 
rechtsgrondslag voor maatregelen van de EU is artikel 137, lid 1, onder e), van het EG-
Verdrag. 
DOELSTELLINGEN  
Hoofddoelstelling van dit initiatief is EOR’s in staat te stellen te n volle hun rol te spelen met 
betrekking tot de ontwikkelingen in ondernem ingen, het anticiperen op en het sociaal 
verantwoord omgaan met veranderingen, en het bevorderen van echte transnationale sociale 
dialoog. De specifieke doelstellingen zijn: 
• de effectiviteit van de rechten van de  werknemers inzake transnationale 
informatieverstrekking en raadpleging in de bestaande EOR’s waarborgen; 
• het aandeel ondernemingen met een EOR (in ve rhouding tot het aantal ondernemingen dat 
binnen het toepassingsgebied van de richtlijn valt) verhogen; 
• rechtszekerheid scheppen over het op richten en functioneren van EOR’s; 
• zorgen voor meer samenhang en een betere  interactie tussen de verschillende 
communautaire wetgevingsinstrumenten inzake  informatieverstrekking aan en raadpleging 
van werknemers. 
BELEIDSOPTIES EN BEOORDELING  
Er zijn drie opties overwogen om deze doestellinge n te verwezenlijken. Van elke optie zijn de 
mogelijke effecten beoordeeld. 
• Met de eerste optie, geen nieuwe maatregelen van de EU , kunnen de specifieke 
doelstellingen geenszins worden verwezenlijkt. 
• De tweede optie, niet-regelgevende aanpak – extra b evordering van best practices , bestaat 
in meer communicatieacties, eventueel gevol gd door een voorstel voor het optrekken van 
de bestaande financiële steun voor bevor deringsacties en een aanbeveling over het 
oprichten en functioneren van EOR’s. Dit kan best practices helpen verspreiden en EOR’s 
beter helpen functioneren, zonder extra kosten voor het bedrijfsleven. Een niet-
regelgevende aanpak kan echter slechts in bepe rkte mate bijdragen tot de rechtszekerheid 
en de samenhang van de communautaire we tgeving. Daarom moet  deze aanpak worden 
gecombineerd met wetgevingsmaatregelen (derde  optie). Voorts moet er rekening mee 
worden gehouden dat er reeds niet-regelgevende maatregelen van kracht zijn en dat nieuwe 
maatregelen dus slechts een ex tra effect kunnen opleveren.  
• De derde optie, een herziening van de bestaande wetgeving , houdt in dat Richtlijn 
94/45/EG wordt gewijzigd. Doel is voornamelijk de begrippen informatie en raadpleging 
nader te omschrijven, te definiëren wat onde r transnationale bevoegdheid wordt verstaan, 
de informatieverstrekking en raadpleging op na tionaal en Europees niveau beter op elkaar 
te doen aansluiten, de subsidiaire voorschrifte n (die als benchmarks bij de onderhandeling 
 
NL 4   NL worden gebruikt) aan te passen, een re cht op scholing vast te stellen, een 
aanpassingsbepaling in het geval van ingrijpende wijz igingen in de bedrijfsstructuur in te 
voeren, en de rol van de vakbonden te erkennen. Van elke suboptie zijn de kosten en baten 
besproken en is een evenwicht tussen de belangen van de verschillende stakeholders nagestreefd. Twee subopties, namelijk een verl aging van de drempels voor het oprichten 
van een EOR en de registratie van overeenkomsten, zijn verworpen omdat zij minder kostenefficiënt zijn. De andere  subopties lijken het meest geschikt om de specifieke 
doelstellingen te verwezenlijken en blijke n kostenefficiënter. Deze subopties moeten 
samen ten uitvoer worden gelegd omdat zij elk afzonderlijk niet volst aan om het gewenste 
effect te sorteren. Op sommige punten, met na me de subsidiaire voorsc hriften, is de derde 
optie inhoudelijk aangepast om rekening te houde n met de resultaten van de raadpleging en 
de beoordeling en met de belangen van de verschillende stakeholders. Aangezien deze 
optie slechts in beperkte mate kan bijdragen tot meer bewustmaking en een betere verspreiding van best practices, mo et deze worden gecombineerd met de 
bewustmakingsacties van de tweede optie.  
C
ONCLUSIE  
Rekening houdend met het effect op de doelstel lingen en de kostene ffectiviteit gaat de 
voorkeur uit naar optie 3, herziening van de bestaande wetgeving , in combinatie met de 
bewustmakingsacties van optie 2, niet-regelgevende aanpak – ext ra bevordering van best 
practices , te beginnen met communicatieacties. Naar verwachting zal dit de kwaliteit van de 
dialoog binnen ondernemingen helpen verbeteren en  alle partijen beter in staat stellen te 
anticiperen op en om te gaan met veranderingen, en zal dit enige extra directe kosten met zich 
brengen. Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat deze optie aanzienlijke extra kosten met zich zal 
brengen voor ondernemingen die reeds aan de eisen en doels tellingen van de bestaande 
richtlijn voldoen. Voorts is deze optie bevorderlijk voor de samenhang tussen de bestaande 
communautaire instrumenten inzake informatie en  raadpleging (dezelfde definities, interactie 
tussen nationale en transn ationale voorschriften).