NL Publicatieblad van de Europese Unie C 130/15

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 130/11

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 (1) van het Europees Parlement en de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„RIGOTTE DE CONDRIEU”

EG-nummer: FR-PDO-0005-0782-07.07.2009

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam

„Rigotte de Condrieu”

2. Lidstaat of derde land

Frankrijk

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.3. Kaas

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

De „Rigotte de Condrieu” is een kleine kaas van rauwe, volle, niet-gestandaardiseerde geitenmelk. Hij wordt verkregen uit wrongel waaraan zuursel is toegevoegd. Het is een zachte, ongeperste kaas.

Na de minimale rijpingsperiode (acht dagen na het moment waarop de kaas uit de vorm wordt gehaald) heeft de kaas de vorm van een klein rond schijfje en een diameter van 4,2 tot 5 cm en is hij 1,9 tot 2,4 cm hoog. In een vergevorderd rijpingsstadium mag het gewicht niet minder dan 30 gram bedragen.

De kaas heeft een oppervlakteflora bestaande uit ivoorkleurige, witte of blauwe schimmels. Het is een ivoorkleurige, harde en gladde kaas. Hij bevat na volledige droging ten minste 40 g vet op 100 g kaas en het gehalte droge stof mag niet lager zijn dan 40 g op 100 g kaas.

Bij het proeven van de kaas komen er hazelnoot-, bosgrond- en weiachtige aroma's vrij. Hij heeft een matig zoute smaak.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Geitenmelk van de rassen Alpine of Saanen, van de lokale populatie „chèvres du Massif Central” of van de kruising van deze rassen. Het betreft een rauwe, volle, niet-gestandaardiseerde melk die in het geografische gebied wordt geproduceerd.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

Het jaarlijkse basisvoer van de geiten bestaat hoofdzakelijk uit ruwvoer uit het geografische gebied.

Het ruwvoer bestaat uit vers gras en droog hooi van blijvend of tijdelijk grasland, en meer in het algemeen uit planten die op de uitloopweiden gegeten worden, uit gedroogde luzerne met een eiwitgehalte van minder dan 20 % en andere niet-gefermenteerde voedergewassen die de melk geen onaangename smaak geven: onrijpe granen, eiwithoudende gewassen, oliehoudende gewassen, knolgewassen en peulvruchten, die als voer worden gedistribueerd.

Verder is het gebruik van verpakt gras in het voer van de geiten toegestaan, op voorwaarde dat het voer minimaal 55 % droge stof bevat en wordt verzameld nadat de desbetreffende weilanden voor het eerst gemaaid zijn;

De geiten grazen in groene weilanden in het geografische gebied of worden met groenvoer uit dat gebied gevoerd, wanneer de weersomstandigheden dat toestaan, en wel gedurende ten minste 120 dagen per jaar.

De geiten mogen jaarlijks per dier niet meer dan 350 kg bruto aan aanvullend voer krijgen. Er is een vaste lijst met goedgekeurde aanvullende voeders. In het voer van de dieren zijn uitsluitend planten, nevenproducten en aanvullende voeders uit niet genetisch gemodificeerde gewassen toegestaan.

De voedergewassen en het aanvullende voer zijn bij voorkeur afkomstig uit het geografische gebied.

Voedergewassen en aanvullend voer van buiten het geografisch gebied mogen niet meer dan 40 % van de door de dieren geconsumeerde droge stof vormen. Vanaf 1 januari 2014 wordt dit percentage teruggebracht tot 20 %.

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De melkproductie, de verwerking en de rijping van de kazen moeten plaatsvinden in het geografische gebied.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

—

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Naast de wettelijke vermeldingen die voor alle kazen gelden, moet elke kaas met de oorsprongsbenaming „Rigotte de Condrieu” of ten minste elke verkoopeenheid voor de consument in de handel worden gebracht met een etiket met daarop de oorsprongsbenaming in letters ter grootte van minimaal twee derde van de grootste letters op het etiket, alsmede het BOB-logo van de Europese Unie.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

De „Rigotte de Condrieu” wordt geproduceerd op het massief van Pilat, ten zuidwesten van Lyon. Dit massief ligt in twee departementen, Rhône en Loire. Het bevindt zich in de regio Rhône-Alpes.

De melkproductie, de verwerking tot kaas en de rijping daarvan moeten plaatsvinden op het grondgebied van de volgende gemeenten:

Gemeenten in het departement Rhône: Gemeenten in hun geheel: Ampuis, Condrieu, Echalas, Les Haies, Loire-sur-Rhône, Longes, Sainte-Colombe, Saint-Cyr-sur-Rhône, Saint-Romain-en-Gal, Trèves, Tupin-et-Semons. Gemeenten exclusief het stedelijke gebied: Givors, Saint-Romain-en-Gier.

Gemeenten in het departement Loire: Gemeenten in hun geheel: Le Bessat, Bessey, Bourg-Argental, Burdignes, La Chapelle-Villars, Châteauneuf, Chavanay, Chuyer, Colombier, Doizieux, Farnay, Graix, Lupe, Maclas, Malleval, Pavezin, Pelussin, Planfoy, Roisey, Saint-Appolinard, Sainte-Croix-en-Jarez, Saint-Julien-Molin-Molette, Saint-Michel-Sur-Rhône, Saint-Paul-en-Jarez, Saint-Pierre-de-Boeuf, Saint-Sauveur-en-Rue, Tarentaise, La Terrasse-sur-Dorlay, Thélis-la-Combe, La Valla-en-Gier, Veranne, Verin, La Versanne. Gemeenten exclusief het stedelijke gebied: Saint-Chamond, Saint-Etienne.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Het geografische productiegebied van de „Rigotte de Condrieu” wordt gekenmerkt door beslissende natuurlijke en menselijke factoren. Vanwege het massieflandschap kent het gebied uiteenlopende klimaatinvloeden, een geomorfologie die wordt gekarakteriseerd door hellingen en ondiepe zure bruine bodems, en een grote biodiversiteit.

Dit zorgt voor een gemengde landbouwproductie waarin het houden van geiten van oudsher een belangrijke plaats inneemt en nog altijd een opmerkelijk dynamische bedrijfstak vormt.

Natuurlijke factoren

Het massief van Pilat is een middelhoog massief dat wordt begrensd door de dalen in het noordoosten en het oosten (Gier-, Ondaine- en Rhône-dal) en door een heuvel bij Eteize in het zuiden. Het vormt binnen het geheel van het Massif Central een zeer atypisch massief, met een complexe geologische structuur, zure en lichte bodems, een bij uitstek bergachtig landschap en bijzonder opvallende hellingen. Dit massief wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van oude vulkaanrotsen en metamorfe gesteenten. Er bevinden zich „chirats”, zeldzame geologische formaties gevormd uit hopen karakteristieke gecementeerde gesteenten. De chemische samenstelling van deze bodems is tamelijk homogeen: ze zijn rijk aan kiezelaarde en bevatten weinig ijzer. Deze parameters bevorderen het ontstaan van zure bodems.

De Pilat vormt qua klimaat een kruispunt waar Atlantische, mediterrane en continentale invloeden samenkomen. De temperatuur en de neerslag worden in sterke mate bepaald door het opvallende reliëf van het gebied. Over het hele jaar genomen is de neerslag gematigd tussen 580 en 1 000 mm, maar hij valt wel onregelmatig: de zomer is een droog seizoen. Het klimaat van de Pilat wordt eveneens gekenmerkt door de krachtige wind die veelvuldig voorkomt.

De natuurlijke plantengroei in het gebied vindt plaats in de heuvel- en bergzones. Ondanks de bescheiden hoogte en een continentale en zuidelijke ligging groeien er vooral bergplanten in de Pilat.

De landschappen in het gebied zijn rondom de top geordend. De dorpen liggen gegroepeerd op de vooruitstekende hoogten tussen de toppen die bedekt zijn met heide en naaldbossen, en de ingesloten valleien.

De helft van het gebied is bedekt met bossen en de oppervlakte cultuurgrond, die slechts 36 % van het gebied vertegenwoordigt, bestaat voor bijna 80 % uit voedergewassen waarvan twee derde wordt gevormd door natuurlijke weilanden.

Dankzij de opmerkelijke diversiteit van flora in het massief van Pilat (40-60 soorten per type weiland) is aan een flink aantal graslandhabitats het predicaat „communautair belang” toegekend op basis van de Habitatrichtlijn.

De flora bestaat voor het overgrote deel uit (licht) zuurminnende planten. De meest typerende soorten zijn grassen als Frans raaigras, peulvruchten als rolklaver of andere soorten als blauwe knoop of beemdkroon.

Menselijke factoren

Het massief van Pilat vormt een eenheid wat betreft de traditie op het gebied van het fokken van geiten binnen gemengde bedrijven. Het houden van geiten, dat oorspronkelijk aan vrouwen was voorbehouden, heeft diversificatie mogelijk gemaakt.

Het fokken van geiten heeft zich vanaf de achttiende eeuw vooral ontwikkeld in de droogste gebieden van het massief van Pilat, die het minst geschikt zijn voor de runderteelt. De bedrijven in het gebied maakten vanouds zowel koeien- als geitenkaas. De koeienkaas gebruikte men in eerste instantie voor eigen consumptie, terwijl de geitenkaas, die meer waarde had, werd verkocht.

In deze bedrijven met een beperkte productiviteit zorgden de geiten voor extra economische efficiëntie, door de middelmatige percelen voor de runderen te gebruiken. Op die manier kon meer melk op dezelfde oppervlakte worden geproduceerd.

Dat de kaas zo klein is, komt doordat hij dicht bij huis (Lyon en Saint-Étienne) werd geconsumeerd. De afmetingen van deze kaas werden afgestemd op een snelle droging en rijping. Dankzij de kleine geperforeerde vormen met een diameter van ongeveer 7 cm kon de geitenkaas worden onderscheiden van de koeienkaas, die in grotere vormen werd geplaatst. Deze keuze hield tevens verband met de geringe hoeveelheden geitenmelk die de kleine kuddes per bedrijf produceerden.

Conform de traditie wordt er rauwe, volle, niet-gestandaardiseerde geitenmelk gebruikt. De verwerkingsprocedés zijn aangepast aan de productie van wrongel waaraan zuursel is toegevoegd, waarbij rijping en verzuring van de melk plaatsvindt. Het aanzuren met melkzuurbacteriën gebeurt bij voorkeur op basis van wei afkomstig van een eerdere stremming. De wijze waarop de wrongel in de vorm wordt gegoten, mag geen veranderingen in de structuur daarvan aanbrengen en evenmin mag de wrongel worden gesneden, te vroeg uitlekken of worden omgeroerd. Twaalf uur nadat de wrongel in de vorm is gegoten, moet hij worden gekeerd en aan beide zijden drooggezouten.

Acht dagen nadat de Rigotte de Condrieu uit de vorm is gehaald, vertoont hij zijn specifieke kenmerken.

5.2. Specificiteit van het product

De „Rigotte de Condrieu” wordt gekenmerkt door:

— zijn geringe afmetingen (klein schijfje van iets meer dan 30 g);

— zijn fijne, witte, ivoorkleurige of blauwe oppervlakteflora;

— de textuur van de kaas, die stevig, glad en zonder gaten is en soepel in de mond moet aanvoelen;

— zijn hazelnoot-, bosgrond- en weiachtige aroma's en matig zoute smaak.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Dankzij de zure ondiepe zandbodems die kenmerkend zijn voor het gebied, de specifieke lokale weersomstandigheden en de bestaande teeltwijzen konden er weilanden worden gevormd en onderhouden met een zeer gediversifieerde flora die specifiek is voor een zuur milieu.

De verscheidenheid van de flora in de weilanden van het geografische gebied en de botanische samenstelling daarvan hebben invloed op het gehalte en de samenstelling van de in vet oplosbare melkverbindingen. Bovendien kan daardoor een microbiële flora ontstaan die men vervolgens terugvindt in serums die gebruikt worden voor het aanzuren van de melk vóór de stremming en die de rijping van de kazen en de ontwikkeling van aroma's mogelijk maken.

Dankzij de teeltmethoden die in het kader van de bereiding van de „Rigotte de Condrieu” gehanteerd worden en waar bij voorkeur lokale hulpbronnen worden gebruikt, lokale voedergewassen worden geproduceerd en de dieren kunnen grazen of groenvoer krijgen en naar buiten gaan, komen de specifieke kenmerken van het gebied dus optimaal tot hun recht.

Deze melkflora blijft behouden door de verwerking van rauwe, volle melk en, bij voorkeur, het aanzuren op basis van wei van een eerdere stremming.

Doordat er bij de verwerking zuursel wordt gebruikt en de wrongel in een passende vorm wordt gegoten die de structuur ervan ongemoeid laat, wordt de homogene en gladde textuur van de „Rigotte de Condrieu” verkregen. Nadat de kaas in de vorm is geplaatst, wordt hij gekeerd en aan beide zijden drooggezouten. Dit zorgt voor een goede verdeling van het zout. Dankzij deze verwerkingstechnieken wordt een stevige, homogene kaas verkregen die soepel in de mond aanvoelt.

De geografische ligging van de Pilat bij plekken waar de kaas veel wordt geconsumeerd, het winderige karakter van het gebied (vroeger werd de „Rigotte de Condrieu” te drogen gelegd in een „chasière”, een soort rasterkast, in de open lucht) en de organisatie van de productiebedrijven hebben geleid tot de ontwikkeling van kleine geitenkazen. Door zijn geringe afmetingen droogt de kaas tamelijk snel, waarna het rijpingsproces plaatsvindt.

De eigenschappen van het natuurlijk milieu, in combinatie met het belangrijke aandeel van lokale voedergewassen in het voer van de dieren en met de kennis op het gebied van verwerking, die uitlekken bevorderen en de melkflora in stand houden, geven deze kleine kazen (met een diameter van 4,2 tot 5 cm) een fijne en veelkleurige oppervlakteflora, conform de verkooptraditie van dit type kazen in diverse rijpingsstadia, en hazelnoot-, bosgrond- en weiachtige aroma's en een matig zoute smaak.

Vanwege zijn specifieke kenmerken heeft deze kleine kaas, die sinds het eind van de achttiende eeuw op het massief van Pilat wordt gefabriceerd, geleidelijk steeds meer regionale bekendheid gekregen. Hij werd eerst „Rigotte” genoemd en vervolgens „Rigotte de Condrieu”, naar de naam van het kanton Condrieu, dat tot de ontwikkeling van stoomboten in het midden van de negentiende eeuw een zeer bedrijvig, op de Rhône gericht, handelscentrum was. In de studie van Guicherd en Ponsart, „L’Agriculture du Rhône en 1926”, van 1927 werd de Rigotte de Condrieu reeds genoemd als een van de twee bijzondere geitenkazen in het departement Rhône.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3)

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCRigottedeCondrieu.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12 Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Vgl. voetnoot 2.