Bekendmaking van een aanvraag tot registratie van een naam overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2021/C 46/08)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) binnen drie maanden na de datum van deze bekendmaking bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

“Sõir”

EU-nr.: PGI-EE-02487 — 21.11.2018

BOB ( ) BGA (X)

1. Naam/namen [van de BOB of de BGA]

“Sõir”

2. Lidstaat of derde land

Republiek Estland

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.4. Andere producten van dierlijke oorsprong

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

“Sõir” is een traditionele ongerijpte wrongelkaas. Het is een zuivelproduct in de categorie van gebakken kazen en geniet in Estland vooral bekendheid in de historische regio’s Võromaa en Setomaa.

De volgende ingrediënten zijn verplicht:

— melk (koemelk);

— wrongel;

— kippeneieren;

— boter;

— zout;

— karwijzaad.

In het productieproces worden geen stremsel, additieven of smaakstoffen gebruikt.

“Sõir” heeft meestal een karakteristieke ronde en platte vorm. Voor de verkoop mogen ook porties uit “Sõir”-wielen of -blokken worden gesneden in de vorm van halve wielen, punten of rechthoekige stukken. Het gewicht van de stukken kan variëren van 100 gram tot enkele kilo’s.

Organoleptische eigenschappen

Uiterlijk: het kaasoppervlak ziet er anders uit afhankelijk van de kaasvorm: een doek zorgt voor een ruwe buitenkant en een gladde vorm voor een zachte buitenkant.

Kaasmassa: het gladde snijvlak heeft een gelijkmatige lichtgele tot gele kleur en de kaasmassa kan karwijzaad bevatten. Ook kan de massa merkelijk korrelig zijn.

Kleur: de karakteristieke kleur van het product wordt veroorzaakt door het eigeel en de kleur van het snijvlak kan daarom variëren van lichtgeel tot geel. De buitenkant van de kaas varieert van lichtgeel tot geelbruin, afhankelijk van welke eindbehandeling de kaas krijgt. Gebakken “Sõir” heeft een kenmerkende geelbruine korst.

Textuur: de textuur van het product wordt beïnvloed door de duur van de uitlektijd van de gestremde kaasmassa. Het zuivel is elastisch, homogeen en vrij stevig en brokkelt niet bij het snijden. “Sõir” gemaakt van gestremde kaasmassa die minder lang is uitgelekt, is zachter. Tijdens het rusten wordt het product harder en ontwikkelt het een korst.

Aroma en smaak: het product heeft een karakteristiek licht aroma van room en een milde smaak, die matig zout en licht zurig is als gevolg van de melkzuurbacteriën. Er is tevens een waarneembare smaak van karwijzaad.

Fysische en chemische eigenschappen:

1) Het vetgehalte hangt in grote mate af van de grondstoffen die als ingrediënt worden gebruikt en kan variëren van 5 % tot 30 %.

2) Het drogestofgehalte hangt af van het vetgehalte en van de verdere verwerking van het product. Het onbewerkte product moet een drogestofgehalte van ten minste 30 % hebben, terwijl dat percentage bij gebakken “Sõir” hoger is, maar niet meer dan 60 %.

3) Het zoutgehalte bedraagt 1,0 à 2 %.

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

De voor de bereiding van “Sõir” gebruikte grondstoffen moeten afkomstig zijn uit het afgebakende geografische gebied, met uitzondering van het karwijzaad en het zout. In plaats van boter kan ook geklaarde boter worden gebruikt.

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De volgende specifieke onderdelen van het productieproces moeten in het afgebakende geografische gebied plaatsvinden:

— melk verhitten;

— wrongel toevoegen, mengsel roeren en verhitten;

— gestremde massa laten uitlekken;

— boter toevoegen en mengsel verhitten;

— eieren en karwijzaad toevoegen;

— massa verhitten;

— massa in vormen gieten en hard laten worden.

De stappen van het productieproces vinden plaats in het afgebakende geografische gebied, maar daarop zijn de volgende uitzonderingen toegestaan:

1) Technische stadia: eieren en kruiden toevoegen aan de wrongel voorafgaand aan de hittebehandeling.

2) Stadia van verdere verwerking om de houdbaarheid van het product te verlengen: het kaasoppervlak inwrijven met zout; “Sõir” bakken in de oven.

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Om de kenmerkende zachte structuur van “Sõir” te behouden en voor een latere datum van minimale houdbaarheid te zorgen, moet het product op de plaats van productie worden verpakt. Doel daarvan is eventuele microbiologische, chemische en fysische verontreiniging van het product te voorkomen.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Bij de etikettering van het product is het verplicht om aan de geregistreerde naam “Sõir” op de verpakking aanvullende informatie over de bereidingsmethode toe te voegen, bijvoorbeeld “gebakken Sõir”.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied bestrijkt de cultuurgebieden Vana-Võromaa en Setomaa, in het zuidoosten van Estland, die zich onderscheiden van de rest van het land en nauwkeurig worden afgebakend door hun historische grenzen.

Volgens de sinds 2019 geldende administratieve onderverdeling van Estland omvat het geografische gebied Vana-Võromaa de volgende plaatsen: de plattelandsgemeenten Kanepi, Põlva en Räpina in district Põlvamaa; de plattelandsgemeenten Antsla, Rõuge en Võru in district Võrumaa; de volgende dorpen in plattelandsgemeente Valga in district Valgamaa: Iigaste, Korijärve, Väherü, Vilaski, Raavitsa, Kaagjärve, Pugritsa, Pikkjärve, Kirbu, Valtina, Lusti, Lüllemäe, Karula, Käärikmäe, Rebasemõisa, Koobassaare, Lepa, Ringiste, Lutsu, Koikküla, Koiva, Laanemetsa, Korkuna, Taheva, Tsirgumäe, Sooblase, Hargla, Kalliküla en Tõrvase. Het geografisch gebied Setomaa omvat de administratieve eenheid van plattelandsgemeente Setomaa, gelegen in district Võrumaa.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

De factoren die “Sõir” zo uniek maken, zijn de productiemethode (die op regionale tradities berust) en de kenmerkende smaak van de kaas. De vaardigheden die nodig zijn om “Sõir” te bereiden, vormen het verband met de specifieke kenmerken van het geografisch gebied, omdat die vaardigheden juist dáár worden erkend. “Sõir” wordt er op grotendeels dezelfde wijze als in de 19e eeuw geproduceerd. De producenten gebruiken nog steeds de methode die in hun familie of gemeenschap werd gehanteerd en van generatie op generatie is doorgegeven. Als belangrijkste vaardigheid moeten de producenten van “Sõir” weten hoe het stremmingsproces werkt: tijdens het verhitten van de wrongel in de melk moeten zij visueel het juiste moment kunnen bepalen om aldus oververhitting te voorkomen. Ook voor de productie van de “Sõir”-kaasmassa na de stremming en het uitlekken, is ervaring en specialistische knowhow vereist, met name om het mengsel gelijkmatig te verwarmen en voortdurend om te roeren en tegelijkertijd de boter, het zout en de eieren op het juiste moment toe te voegen. Het bereidingsproces van “Sõir” eindigt wanneer het warme, gladde mengsel in vormen wordt gegoten waar het kan afkoelen en verharden. Het hele productieproces leert men van een ervaren “Sõir”-maker. Zowel de smaak als de textuur van “Sõir” zijn afhankelijk van de juiste bereidingswijze en timing.

De in “Sõir” gebruikte grondstoffen zijn afkomstig van de “Sõir”-producenten zelf of van andere producenten in hun omgeving, zodat die ingrediënten altijd vers zijn (melk van 1 tot 2 dagen oud) en de door hen geproduceerde “Sõir” zijn karakteristieke smaak, aroma en textuur krijgt. Het is volgens de producenten van “Sõir” in het gebied belangrijk dat de voor de productie van de kaas gebruikte wrongel door henzelf of in hetzelfde gebied wordt bereid.

5.2. Specificiteit van het product

“Sõir” is een ongerijpte wrongelkaas die gemaakt wordt met boter en eieren. “Sõir” heeft een elastische, homogene en vrij stevige textuur en brokkelt niet bij het snijden. De kaas heeft een milde smaak, die matig zout en licht zurig is als gevolg van de melkzuurbacteriën. Er is tevens een waarneembare smaak van karwijzaad. In tegenstelling tot andere ongerijpte, gebakken wrongelkazen die in Estland worden verkocht, is “Sõir” geel van kleur door de eieren die erin worden gebruikt.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en een bepaalde hoedanigheid, de faam of andere kenmerken van het product (voor een beschermde geografische aanduiding)

Het verband tussen “Sõir” en het geografische gebied berust op de faam en de onderscheidende smaak van het product, die nauw samenhangen met de specifieke aard van de productiemethode (de oorsprong van de grondstoffen en de knowhow over de bereiding ervan) en met de historische traditie. Consumenten die “Sõir” kopen, verwachten duidelijk de specifieke smaak waaraan zij gewend zijn. Die smaak is te danken aan de knowhow van de “Sõir” -producenten in het gebied en kan alleen worden ervaren met in dit geografische gebied geproduceerde “Sõir”.

“Sõir” is van oudsher verbonden met het in de aanvraag omschreven geografisch gebied. Traditioneel werd “Sõir” met de hand geproduceerd op het landbouwbedrijf. De melk en de daaruit bereide wrongel en boter waren afkomstig van koeien van de boerderij van de producent zelf en ook de eieren waren van diens kippen afkomstig. Het karwijzaad werd in de weiden geoogst. “Sõir” is in Estland alleen bekend in het zuidoosten van het land en wordt alleen daar geproduceerd. Het woord “sõir” is afkomstig uit het lokale dialect en kwam oorspronkelijk alleen voor in documenten over het taalgebruik in gemeenschappen in het zuidoosten van Estland. Hoewel “Sõir” sinds de tweede helft van de 20e eeuw ook elders in Estland wordt geproduceerd en gegeten (voornamelijk huishoudelijke consumptie), geniet de kaas nog steeds grote bekendheid als traditioneel levensmiddel dat Vana-Võromaa en Setomaa typeert en als streekproduct dat eigen is aan het gebied.

Dat feit kan worden afgeleid uit archiefbronnen, dagbladen en kookboeken.

De oudste geschreven verwijzing naar “Sõir” is te vinden in Eesti rahva kalender 1853 aasta peale [Estse volkskalender voor het jaar 1853], dat een aanbeveling bevat om de plaatselijke kaas, “Sõir”, met koemelk te bereiden. In oude artikelen in de pers (uit de periode 1907-1934) beschrijven uit andere delen van Estland afkomstige bezoekers van het gebied “Sõir” als een product dat kenmerkend is voor het gebied. De folklorearchieven van het Estse Literatuurmuseum en de archieven van het Nationaal Museum van Estland bevatten beschrijvingen van de bereiding en nuttiging van “Sõir” en daaraan verbonden gebruiken en rituelen in Võromaa en Setomaa aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw.

Historisch gezien is “Sõir” een levensmiddel dat in huishoudens in het gebied werd bereid; de kaas werd vroeger nooit op industriële schaal geproduceerd. Vandaag de dag zijn het vooral kleine en microproducenten die “Sõir” produceren, en niet de grotere zuivelbedrijven. “Sõir” wordt verkocht op boerenmarkten en jaarmarkten, in kleinere lokale winkels, toeristische boerderijen en cafetaria’s en in een klein aantal supermarktketens. Verschillende ondernemingen bieden ook workshops aan om zelf “Sõir” te maken.

Als voedingsproduct dat specifiek is voor het gebied geniet “Sõir” blijvende populariteit tijdens zowel dagelijkse als feestelijke maaltijden. “Sõir” wordt in het gebied ook verkocht en genuttigd tijdens culturele evenementen, jaarmarkten — Lindora en Uma Meki (“Eigen smaak” in het plaatselijke dialect) bijvoorbeeld — en andere evenementen ter bevordering van het lokale culturele erfgoed.

Sinds 2010 houdt het Saatse-museum in Setomaa elk jaar in juni een “Sõir”-dag waarop lokale producenten samenkomen en workshops aanbieden. Elk jaar wordt op het grootste en belangrijkste jaarlijkse evenement in Setomaa, de dag van het Koninkrijk Seto, een wedstrijd gehouden voor makers van “Sõir” waar de beste “Sõir”-maker wordt verkozen. In de zomer van 2019, ter gelegenheid van de 235e verjaardag van de stad Võru, kwamen “Sõir”-producenten in het district Võrumaa samen om de grootste “Sõir” ooit te maken: de kaas woog 106 kilogram (235 pond in de oude maateenheid) en mat in lengte meer dan 4 meter. De inwoners en bezoekers van de stad konden ervan proeven.

In 2010 zijn de bereidingswijze van “Sõir” en de daarbij nodige vaardigheden opgenomen in de Estse lijst van immaterieel cultureel erfgoed als onderdeel van het cultureel erfgoed van Vana-Võromaa en Setomaa.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

https://www.agri.ee/sites/default/files/content/ministeerium/kaitstud-tahis-2019-09-soir-spetsifikaat.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.