Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de verstrekking van leninggaranties voor investeringen van kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) die werkgelegenheid scheppen

(96/C 146/04)

(Voor de EER relevante tekst)

COM(96) 155 def. - 96/0107(CNS)

(Door de Commissie ingediend op 24 april 1996)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 235,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Europees Parlement,

Overwegende dat de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomst in Brussel op 10 en 11 december 1993, het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid als basis voor maatregelen van de Gemeenschap en haar Lid-Staten heeft goedgekeurd en daarin de ontwikkeling van KMO's als centrale factor van een groter concurrentievermogen van de Gemeenschap heeft ondersteund; dat in het Witboek, en met name in hoofdstuk 2, de betekenis van KMO's voor het concurrentievermogen van de Europese industrie wordt beklemtoond; dat in het bijzonder de noodzaak de toegang tot financiering en kredietfaciliteiten te verbeteren, onder de aandacht is gebracht;

Overwegende dat de Commissie de Europese Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995 een verslag heeft voorgelegd, met de titel "Het midden- en kleinbedrijf: een dynamische bron van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen in de Europese Unie", en met name hoofdstuk III.D van dit verslag, waarin de Commissie een aantal concrete voorstellen voor maatregelen doet om de toegang van KMO's tot passende financieringsbronnen te verbeteren;

Overwegende dat het volgens de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Madrid met betrekking tot het beleid ten behoeve van KMO's noodzakelijk is de financiële voorwaarden voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) te verbeteren door de toegang tot de kapitaalmarkt te vergemakkelijken en door de ontwikkeling van de functie van het Europees Investeringsfonds ten aanzien van het MKB te bevorderen;

Overwegende dat de Raad op 14 juni 1993 Besluit 93/379/EEG (1) heeft vastgesteld betreffende een meerjarenprogramma van communautaire acties; dat de Commissie, op 20 maart 1996, een voorstel heeft goedgekeurd voor een derde meerjarenprogramma voor ondernemingen, in het bijzonder KMO's, in de Gemeenschap; dat het onderhavige besluit een aanvulling op deze programma's moet vormen en deel moet uitmaken van het geïntegreerd programma ten behoeve van KMO's en de ambachtelijke sector;

Overwegende dat de Raad op 22 november 1993 een resolutie heeft aangenomen betreffende de versterking van het concurrentievermogen van het bedrijfsleven, met name van het midden- en kleinbedrijf en de ambachtelijke sector, en de ontwikkeling van de werkgelegenheid in de Gemeenschap (2);

Overwegende dat het onderhavige initiatief in overeenstemming dient te zijn met de aanbeveling (C(96)261 def.) van de Commissie;

Overwegende dat bankkrediet een belangrijke, zo niet de voornaamste bron van externe financiering voor KMO's vormt; dat deze ondernemingen bijzondere moeilijkheden ondervinden wanneer zij toegang tot leningen proberen te krijgen omdat de kredietrisico's hoger worden geacht dan bij leningen die aan grotere ondernemingen worden toegekend en deze bedrijven dikwijls niet in staat zijn voldoende onderpand of andere vormen van zekerheid te bieden; dat de rentetarieven voor deze bedrijven over het algemeen hoger zijn dan voor grotere kredietnemers; dat rekening moet worden gehouden met de bijzondere moeilijkheden bij de financiering van investeringen in innoverende produkten en nieuwe technologieën;

Overwegende dat leninggaranties een doelmatig instrument vormen om de toegang tot leningen te vergemakkelijken en bovendien de voor deze leningen geldende rentetarieven verlagen; dat deze garanties investeringen door de begunstigde bedrijven moeten vergemakkelijken en stimuleren en uitsluitend mogen worden verstrekt indien de leningen en investeringen werkgelegenheid scheppen;

Overwegende dat investeringen met een grensoverschrijdend karakter bijzondere aandacht verdienen omdat de toegang tot financiering door leningen in deze gevallen nog moeilijker is dan bij andere investeringsvormen;

Overwegende dat in juni 1994 het Europees Investeringsfonds (EIF) is opgericht om een bijdrage te leveren in het streven naar de communautaire doelstellingen door stimulering van investeringen in transeuropese netwerken en KMO's; dat de Gemeenschap krachtens Besluit 94/375/EG van de Raad (1) lid van het Fonds is geworden;

Overwegende dat het Fonds ingevolge zijn statuten bevoegd is leninggaranties te verstrekken; en dat de kosten van de premies voor deze leninggaranties ofwel door de begunstigde van de leninggarantie ofwel door een derde, met name de Commissie, kunnen worden gedragen;

Overwegende dat de premiebetaling door de Gemeenschap inhoudt dat de leninggaranties zonder kosten aan de uiteindelijke begunstigde worden verstrekt, en dat de met deze leninggaranties samenhangende kredietrisico's niet door de Gemeenschapsbegroting, maar door het EIF worden gedragen; dat met beperkte begrotingsmiddelen een aanzienlijk hefboomeffect kan worden bereikt;

Overwegende dat het EIF zich bereid heeft verklaard aan de tenuitvoerlegging van dit besluit deel te nemen;

Overwegende dat het EIF en de Commissie een samenwerkingsovereenkomst over de tenuitvoerlegging van dit besluit zullen sluiten; dat de Europese Investeringsbank (EIB) nauw bij de uitvoering van dit besluit zal worden betrokken, en dat de door het EIF gegarandeerde leningen in de gehele Gemeenschap door een net van bemiddelende financiële instellingen ter beschikking zullen worden gesteld;

Overwegende dat de voor de premiebetaling benodigde begrotingsmiddelen rechtstreeks aan het EIF op een speciale rekening van de Gemeenschap zullen worden overgemaakt;

Overwegende dat de leninggaranties in de gehele Gemeenschap ter beschikking moeten worden gesteld en zo snel mogelijk moeten worden verstrekt;

Overwegende dat het Verdrag niet in andere bevoegdheden voor de vaststelling van dit besluit voorziet dan in die van artikel 235,

BESLUIT:

Artikel 1

De Gemeenschap verleent subsidies ter dekking van de kosten van de premies voor door het EIF verstrekte leninggaranties voor een totaalbedrag aan leningen van 1 miljard ecu, afhankelijk van de beschikbaarheid van de in de communautaire begroting opgenomen kredieten. Alleen leningen voor investeringsprojecten die werkgelegenheid scheppen, verstrekt aan kleine en middelgrote ondernemingen, komen hiervoor in aanmerking. Aan kleine ondernemingen wordt bijzondere voorrang verleend.

De garanties gelden gedurende de gehele looptijd van de leningen en dekken in het algemeen 50 % van het leningbedrag. Zij worden door het EIF verstrekt onder de normale voorwaarden die voor garantietransacties gelden. Voor grensoverschrijdende investeringen kan het dekkingspercentage maximaal 75 % van het leningbedrag bedragen.

Artikel 2

De regeling zal aanvankelijk gelden gedurende een periode van ten hoogste 24 maanden vanaf de datum van vaststelling ervan. De regeling zal namens de Gemeenschap door het EIF worden beheerd; het Fonds betracht dezelfde zorgvuldigheid als bij uit eigen middelen gefinancierde transacties.

Nadere bepalingen voor de uitvoering van dit besluit, met name inzake de controle op de werkgelegenheidschepping, worden in een samenwerkingsovereenkomst tussen de Gemeenschap en het EIF vastgesteld.

Artikel 3

De Commissie licht het Europees Parlement en de Raad in over de uitvoering van dit besluit. De Commissie geeft, vooral op basis van de door het EIF beschikbaar gestelde informatie, binnen ten hoogste 18 maanden na de vaststellingsdatum van de regeling, een beoordeling van de gebruikmaking ervan in het algemeen en van de invloed ervan op de werkgelegenheidschepping en investeringen, vooral met het oog op eventuele toekomstige maatregelen na de aanvangsperiode.

(1) PB nr. L 161 van 2. 7. 1993, blz. 68.

(2) PB nr. C 326 van 3. 12. 1993, blz. 1.

(1) PB nr. L 173 van 7. 7. 1994, blz. 12.