NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 27.04.2004 
COM(2004)310 definitief 
 . 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
Kwaliteit van in het wegvervoer in de Europese Unie gebruikte benzine en 
dieselbrandstof: Eerste jaarverslag 
 
(Verslagjaren 2001 en 2002) 
 
. 
 
 2    VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
Kwaliteit van in het wegvervoer in de Europese Unie gebruikte benzine en 
dieselbrandstof: Eerste jaarverslag 
 
(Verslagjaren 2001 en 2002) 
 
(Voor de EER relevante tekst) 
1. S AMENVATTING  
Milieutechnische specificaties voor benzine en dieselbrandstoffen vormen een van de 
belangrijke onderdelen van een renda bel pakket van pan-Europese en 
nationale/regionale/lokale maat regelen ter vermindering van em issies in de lucht. Ter 
bescherming van de gezondheid en het milieu geeft Richtlijn 98/70/EG1 derhalve technische 
specificaties van brandstoffen voor voertuigen met motoren me t elektrische ontsteking en 
voertuigen met compressieontstekingsmo toren. Op grond van Richtlijn 2003/17/EG2, die 
Richtlijn 98/70/EG wijzigt, moet het zwavelgeha lte van benzine en dieselbrandstoffen verder 
worden verlaagd. De invoering van brandstoffe n met een maximumzwavelgehalte van 10 
mg/kg zal een verbetering mogelijk maken van het brandstofrendement dat haalbaar is met nieuwe, opkomende technologieën voor motorvoertuigen, en gebruik daarvan in reeds 
bestaande voertuigen zou moeten leiden tot aanzienlijke verlagingen in de uitstoot van conventionele luchtverontreinigende stoffen.  
Een ernstige veronachtzaming va n brandstofspecificaties kan le iden tot hogere emissies en 
zelfs tot beschadiging van motoren en system en voor de nabehandeling van uitlaatgassen. De 
lidstaten wordt verzocht bewakingssystemen in  te voeren om op de conformiteit met de uit 
hoofde van Richtlijn 98/70/EG vereiste brandstofkwaliteitsnormen te kunnen toezien. 
Op grond van artikel 8 van Richtlijn 98/70/EG, al s gewijzigd bij artikel 1, lid 5, van Richtlijn 
2003/17/EG, dient de Commissie jaarlijks, en voor het eerst uiterl ijk op 31 december 2003, 
een verslag te publiceren over de effectieve brandstofkwaliteit in  de verschillende lidstaten. 
Ingevolge deze bepaling wordt in dit verslag van de Commissie een kort overzicht gegeven 
van de door de lidstaten verstrekte info rmatie over de kwaliteit van benzine en 
dieselbrandstof, alsmede over de totale hoe veelheden brandstof di e in 2001 en 2002 zijn 
verkocht.  
Uit het toezicht op de brandstofkwaliteit in 2001 en 2002 blijkt dat over het geheel genomen 
wordt voldaan aan de in Ri chtlijn 98/70/EG neer gelegde specificatie s voor benzine en 
dieselbrandstof. Er werden slechts enkele overtredingen vastgesteld. De lidstaten moeten 
maatregelen treffen om integraal aan alle eisen te voldoen. De meeste li dstaten zijn daar al 
mee bezig; nadere gegevens over de actie di e in dit verband door de lidstaten wordt 
ondernomen, zijn, voorzover zij doo r de betreffende lidstaat zijn  verstrekt, opgenomen in de 
                                                
 
1 PB L 350 van 28.12.1998, blz. 58. 
2 PB L 76 van 22.3.2003, blz. 10. 
 
 3    afzonderlijke hoofdstukken per land in de uitgebreide vers lagen over 2001 en 20023. De 
Commissie zal er bij de lidstaten op blijven aan dringen dat zij zorgen voor volledige naleving 
van de in de richtlijn vastge legde brandstofkwaliteitseisen.  
Wat de vermindering van de luchtvervuiling en  de invoering van nieuwe technologie voor 
motorvoertuigen betreft dient te worden opge merkt dat het aandeel van brandstoffen met 
maximaal 50 mg/kg zwavel van 2001 op 2002 aan zienlijk toenam, te rwijl dat van de 
brandstoffen met een maximumzwavelgehalte van 10 mg/kg vrijwel gelijk  bleef. Zes lidstaten 
hebben nationale brandstoftypen gedefinieerd, voor wat betreft laag  zwavelhoudende (<50 
mg/kg) of zwavelvrije (<10 mg /kg) brandstoffen. Brandstoffen met een laag zwavelgehalte 
zijn verkrijgbaar in veel EU-landen (benzine in Duitsland, Ierland, Oostenrijk, het Verenigd 
Koninkrijk en Zweden; diesel in België, Denemarken, Finl and, Griekenland, Ierland, 
Nederland en het Verenigd Koninkrijk). In vijf  landen echter zijn er  überhaupt nog geen 
afzonderlijk in de handel gebrachte laag zwavelhoudende (<50 mg/kg) of zwavelvrije (<10 
mg/kg) brandstoffen geïntroduceerd (Frankrijk,  Griekenland, Italië, Portugal en Spanje). 
Zwavelvrije benzine was uitsluitend verkrij gbaar in Duitsland, Ierland en Oostenrijk, 
zwavelvrije diesel alleen in Zweden.  
Aangezien de in de lidstaten vastgestelde systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit 
aanzienlijk van elkaar verschillen, moeten ze worden geharmoniseerd om doorzichtige en 
vergelijkbare resultaten te verkrijgen. De uitvoering van Richtlijn 2003/17/EG zal naar 
verwachting leiden tot ee n betere rapportage in dit verband, daar de lid staten op grond van die 
richtlijn verslag moeten uitbre ngen volgens de nieuwe Eur opese Norm EN 14274, of volgens 
een systeem dat even betrouwbaar is. 
2. I NLEIDING  
De specificaties voor in de Europese Unie verkochte benzine en dieselbrandstof zijn 
neergelegd in Richtlijn 98/70/EG . Deze richtlijn omvat twee reek sen brandstofspecificaties: 
één daarvan is op 1 januari 2000 in werking getreden, terwijl de datum van inwerkingtreding 
voor de andere reeks op 1 januari 2005 ligt. Verder  is in de richtlijn bepaald dat de lidstaten 
rapporten moeten indienen over de nationale gegevens inzake de kwaliteit van de op hun 
grondgebied verkochte brandstoffen. Die overz ichtsrapporten moeten worden opgesteld 
volgens het model dat wordt beschreven in  Beschikking 2002/159/EG van de Commissie van 
18 februari 20024. Uit hoofde van de richtlijn moesten de lidstaten uiterlijk op 30 juni 2002 
het eerste rapport indienen, voor het vorige kalenderjaar (d.w.z . 2001). Op grond van artikel 8 
van Richtlijn 98/70/EG, als gewijzigd bij arti kel 1, lid 5, van Richtlijn 2003/17/EG, dient de 
Commissie de resultaten van de rapporten va n de lidstaten over de brandstofkwaliteit 
beschikbaar te stellen en jaar lijks, voor het eerst uiterlij k op 31 december 2003, een verslag te 
publiceren over de effectieve brandstofkwaliteit in de verschillende lidstaten. Ingevolge deze bepaling wordt in dit verslag van de Commissie een kort overzicht gegeven van de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en de totale hoeveelheden brandstof die in 2001 en 2002 in de 
Gemeenschap zijn verkocht. De uitgebreide ve rslagen zijn te vinde n op de desbetreffende 
webpagina van de Commissie
5. De in Richtlijn 2003/17/EG opgenomen aanvullende 
verslagleggingseisen, bijvoorbeeld met betrekking  tot de beschikbaarheid op een verantwoord 
evenwichtig gespreide geografische basis van brandstoffen met een maximumzwavelgehalte 
                                                 
3 Zie http://europa.eu.int/comm/environment/air/transport.htm#2  
4 PB L 53 van 23.2.2002, blz. 30. 
5 http://europa.eu.int/comm/environment/air/transport.htm#2  
 
 4    van 10 mg/kg, worden in dit verslag buiten besc houwing gelaten, aangezien  de lidstaten geen 
verslag uit hoofde van deze eis uitbrengen voordat de omzetting van de richtlijn in de nationale wetgeving is voltooid, d.w.z. op z ijn vroegst medio 2005 over het verslagjaar 2004. 
3. N
ATIONALE SYSTEMEN VOOR TOEZIC HT OP DE BRANDSTOFKWALITEIT  
Bij de invoering van de systemen voor toezicht op  de brandstofkwaliteit (FQMS) in de EU is 
door de lidstaten een uiteenlopende aanpak ge volgd, die varieerde van een relatief eenvoudige 
bemonstering bij een aantal tankstations op een aan tal tijdstippen in het jaar (bv. Nederland) 
tot het opnemen van bemonstering en  analyse van alle raffinage- of  importbatches in de eisen 
voor binnenlandse brandstofdistr ibutie, in combinatie met aselecte steekproeven in de 
distributieketen het hele jaar door (bv. het VK en Zweden). In sommige lidstaten wordt de 
gevolgde aanpak nu weliswaar herzien, maar het h eeft er alle schijn van dat er in 2002 nog 
maar weinig veranderd was ten opzichte van 2001. Vermoedelijk bewaren de lidstaten hun 
ingrijpender voornemens voor de aanpassinge n die nodig zijn in verband met de 
wijzigingsrichtlijn van 2003, waarin de volgende bepaling is opgenomen: "De lidstaten 
stellen een systeem voor toezicht op de brands tofkwaliteit vast in overeenstemming met de 
eisen van de relevante Europese norm"  (de onlangs goedgekeurde normen EN 142746 & 
EN 142757) met ingang van 1 januari 2004. De Commissie verwacht da t de meeste lidstaten 
de CEN-normen zullen toepassen, hoewel ook a lternatieve systemen voor toezicht op de 
brandstofkwaliteit zijn toegestaan, indien de  daarmee behaalde resultaten even betrouwbaar 
zijn. Op grond van artikel 2 moeten de lidstat en de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke 
bepalingen in werking doen treden om aan d eze richtlijn te voldoen, en dienen zij de 
Commissie daarvan in kennis te stellen. Lidsta ten die gebruikmaken van de mogelijkheid een 
alternatief systeem toe te passen, zullen de Commissie dus moeten informeren over hun eigen 
toezichtssysteem. De Commissie zal hier nog op  terugkomen in toekomstige verslagen over 
deze materie, waarbij de informatie die door de  lidstaten hieromtrent wordt verstrekt in de 
beschouwing zal worden meegenomen. 
Een globaal beeld van de omvang van de bemons tering kan worden verkregen uit de figuren 1 
en 2, waarin het totale aantal benzine- en dies elmonsters is afgezet tegen de respectievelijke 
verkoop in miljard liter. Uit deze figuren bl ijkt dat er binnen de EU in 2001 en 2002 grote 
verschillen bestonden in de mate waarin mons ters werden genomen. Opmerkelijk is dat het 
aantal monsters in België, van tankstations in het hele land, zeer hoog was ten opzichte van de 
hoeveelheden in de andere lidstaten, zelfs in vergelijking met het VK en Zweden, waar 
bemonstering en analyse een onder deel vormen van de eisen voor  brandstofdistributie op het 
eigen grondgebied. Deze situatie is terug te voeren op het feit dat het Belgische systeem dat in 2001 en 2002 werd toegepast, al  in 1996 was ontworpen en inge voerd voor het opsporen van 
fraude bij tankstations. Daarnaas t werden de systemen in sommi ge lidstaten ook opgezet voor 
andere doeleinden, waarmee de grote verschillen bi nnen de EU in frequentie en plaats van de 
bemonstering en de grondigheid van de monsteranalyse zijn verklaard. 
Opgemerkt moet worden dat het aantal monsters  dat in statistisch opzicht vereist is om 
overeenstemming met Richtlijn 98/70/EG aan te tonen, ook g ezien kan worden als een 
grootheid die verband moet houden met het aantal  raffinaderijen dat de  markt bedient, het 
                                                
 
6 EN 14274:2003 – Brandstoffen voor wegvoertuigen – Beoordeling van de kwaliteit van benzine en 
diesel – Systeem voor periodie k kwaliteitsonderzoek (FQMS). 
7 EN 14275:2003 Brandstoff en voor wegvoertuigen – Beoordeling van de kwaliteit van benzine en diesel 
– Bemonstering van brandstofstations in de detailhandel en op bedrijfsterreinen. 
 
 5    aantal verkrijgbare brandstofsoorten en het aan tal geïmporteerde brandstofsoorten en plaatsen 
van herkomst van die import. Op  basis van de verstrekte ge gevens zou dan geconcludeerd 
kunnen worden dat het aantal monsters in Frankr ijk en Nederland uitz onderlijk laag is in 
verhouding tot de verkoop. Met dit aspect is hoe dan ook rekening gehouden in de nieuwe 
Europese norm, waarin het aantal monsters pe r brandstofsoort (genomen in het zomer- én 
winterseizoen) is vastgesteld op minimaal 50, 100 of 200, afhankelijk van het statistisch 
model en de grootte van het land (dus over beide seizoenen gerekend minimaal 100, 200 of 
400 monsters per jaar per brandstofsoort).  
 
 6    Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en het Vere nigd Koninkrijk gelden als "groot" volgens de 
definitie van de Europese norm (landen waar jaarlijks meer dan 15 miljoen ton 
motorvoertuigbrandstof wordt verkocht). Nede rland voldoet net niet aan dit criterium. Met 
deze criteria als uitgangspunt kan uit de figuren 3 & 4 worden opgemaakt dat alleen België, Italië, Spanje, het VK en Zweden al voldeden aan de normen voor de monsteraantallen. (Hier 
moet wel bij worden aangetekend dat in de Europese norm wordt uitgegaan van afzonderlijke monsters die bij afzonderlijke tankstations worden genomen. In de verstrekte gegevens is niet 
altijd aangegeven dat de monsters van versch illende locaties kwamen, terwijl de monsters 
soms ook op andere punten in de distributieketen worden genomen). 
Figuur 1: FQMS-bemonst ering in de EU 2001 
(totaal aantal monsters per miljard liter verkochte brandstof) 
   
43 
15 80 
7 213338
12 1431743 89 
22 9 45 
2919 20103 21610 179 
90 752 
173 914 
0 50 100 150 200 250 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Aantal monsters/miljard liter  
Benzine  Diesel
Figuur 2: FQMS-bemonst ering in de EU 2002  
(totaal aantal monsters per miljard liter verkochte brandstof) 
 40 
15 77 
5 12433017 21113870 108 
19 9 45 
2 828 23165 8 312 157 
901527 
172 761
0 50 100 150 200 250 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Aantal monsters/ miljard liter  
Benzine  Diesel
 
 7    Figuur 3: FQMS-bemonst ering in de EU 2001  
(gemiddeld aantal monsters per brandstofsoort) 
     
40 
13 96 
40 158 
52
2041219120 
2049 40 173
5344
4 1096843 
165225470 1061 1772 
638 
222 2415922 
0 50 100 150 200 250 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Gem. aantal monsters/brandstofsoort  
Benzine  Diesel
Figuur 4: FQMS-bemonst ering in de EU 2002 
(gemiddeld aantal monsters per brandstofsoort) 
 40 
13 95 
29 143
76
16541 45120 
20 50 81 131
82
50
741
192085 474 375 773 1447 
5140 392 281 582 1915
0 50 100 150 200 250 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Gem. aantal monsters/brandstofsoort  
Benzine  Diesel
 
4. R APPORTAGE OVER 2001 
4.1 Brandstofsoorten, -typen en -hoeveelheden 
Uit figuur 5 (zie tabel 3 in de bijlage voor nadere  bijzonderheden per lidstaat) blijkt dat er in 
2001, ondanks het brede aanbod van br andstoffen met een verschille nd researchoctaangetal en 
zwavelhoudende brandstoffen in de gehele EU , vooral brandstof met researchoctaangetal 95 
is verkocht (76%, waarvan 60% normaal, 15% laag zwavelhoudend en 1% zwavelvrij8). Van 
alle verkochte benzine had 83% een normaal zw avelgehalte en 15% een laag zwavelgehalte 
(<50 mg/kg), terwijl 2% zwavelvrij was (<10 mg/kg). Voor de verkochte dieselbrandstof 
waren deze percentages respectievelijk 77%, 21% en  2%. N.B.: de instellingen van de EU zijn 
het eens geworden over een algeheel verbod op het in de handel brengen van gelode benzine met ingang van 2000.  
                                                
 
8 De term “normaal” wordt gebruikt voor brandstoffen met een zwavelgehalte dat in overeenstemming is 
met Richtlijn 98/70/EG (150 mg/kg voor benzine en 350 mg/kg voor diesel), de term “laag 
zwavelhoudend” heeft betrekking op een maximu mzwavelgehalte van 50 mg/kg en de term 
“zwavelvrij” op een maximumzwavelgehalte van 10 mg/kg  
 
 8    Figuur 5: Brandstofverkoop in de EU  in 2001 uitgesplitst naar type (%) 
  Dieselverkoop
13. Diesel
14. Diesel (<50 ppm zwavel)  
15. Diesel (<10 ppm zwavel)  2001 Benzineverkoop  
1.Ongelode benzine min. RON=91  
2.Ongelode benzine min. RON=91 (<50 ppm S)
3.Ongelode benzine min. RON=91 (<10 ppm S)
4.Ongelode benzine min. RON=95  
5.Ongelode benzine min. RON=95 (<50 ppm S)
6.Ongelode benzine min. RON=95 (<10 ppm S)
7.Ongelode benzine 95=<RON<98  
8.Ongelode benzine 95=<RON<98 (<50 ppm S)
9.Ongelode benzine 95=<RON<98 (<10 ppm S)
10.Ongelode benzine RON>=98  
11.Ongelode benzine RON>=98 (<50 ppm S)
12.Ongelode benzine RON>=98 (<10 ppm S)2001
Legenda: Brandstofverkoop in de  EU naar soort en type (%) 
  Benzine Diesel 
Type  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 
% EU 
Verkoop 7,7% 1,4% 0,0% 60,3% 14,7% 0,5% 7,2% 0,0% 0,0% 6,6% 0,5% 1,1% 77,3% 20,8% 2,0%
Het zal geen verbazing wekken dat de tota le brandstofverkoop in 2001 het hoogst was in 
Duitsland, Frankrijk, Italië, Span je en het Verenigd Koninkrijk (f iguur 6). Hoewel er in veel 
lidstaten meer diesel dan benzine werd verkocht, zijn de variaties in het relatieve aandeel van 
benzine en diesel opmerkelijk. In Frankrijk en  het Verenigd Koninkrijk zijn de verschillen 
zelfs ronduit groot te noemen: in Frankrijk we rd bijna tweemaal zoveel diesel als benzine 
verkocht, terwijl de verkoop van diesel in he t Verenigd Koninkrijk bijna 30% lager lag dan 
die van benzine.  
 
 9    Figuur 6: Brandstofverkoop per EU-lid staat naar soort in 2001 (miljoen liter) 
    
0 5.000 10.000  15.000  20.000  25.000  30.000  35.000  40.000  
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Brandstofverkoop per lidstaat in miljoen liter  
Benzine totaal  Diesel totaal  
Er waren in 2001 ook verschillen binnen de EU  in het aantal verk rijgbare typen per 
brandstofsoort (figuur 7): er werd weliswaar meer diesel da n benzine verkocht, maar bij 
benzine was de keuze veel ruimer. Ve rder hebben slechts vier lidstaten nationale 
brandstoftypen gedefinieerd, voor wat betreft laag  zwavelhoudende (<50 mg/kg) of 
zwavelvrije (<10 mg/kg) brandstoffen (Duitsland , Luxemburg, Oostenrijk en Zweden). In de 
overige lidstaten werd het simpelweg aan de mark twerking overgelaten of er al dan niet laag 
zwavelhoudende of zwavelvr ije brandstoffen verkrijgbaar waren, of werd via 
stimuleringsmaatregelen getracht een ma rktverandering teweeg te brengen (bv. 
accijnsverlaging voor laag zwavel houdende brandstoffen in het VK). Ook de rapportage over 
de brandstofverkoop uit hoofde van de beschi kking van de Commissie vertoonde verschillen, 
aangezien de lidstaten op basis van die besc hikking hun eigen "natio nale brandstoftypen" 
mogen definiëren.  
Figuur 7: Aantal verkrijgbare brandstofty pen naar brandstofsoort per EU-lidstaat 
  
    0 1 2 3 4 5 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Aantal verkrijgbare brandstoftypen per lidstaat  
 
Aantal benzinetypen  Aantal dieseltypen  
Hoewel laag zwavelhoudende brandstoffen in v eel EU-landen verkrijgbaar waren (zie de 
figuren 8 en 9), hadden sommige landen überha upt nog geen afzonderlijk in de handel 
gebrachte laag zwavelhoudende (<50 mg/kg) of zwavelvrije (<10 mg/kg) brandstoffen 
geïntroduceerd (België, Frankrij k, Griekenland, Italië, Portuga l en Spanje). In een aantal 
gevallen waren brandstoffen met een laag zwavel gehalte toch verkrijgbaar in deze landen. Het 
was echter niet helemaal duidelijk of het zwavelgehalte wellicht niet gegarandeerd was (wat voor sommige geavanceerde schone technol ogieën vereist is om een optimaal rendement 
te leveren), of dat er onvoldoende gegevens beschikbaar waren om de 
verkoop/verkrijgbaarheid van laag zwavelhoude nde brandstoftypen te kunnen specificeren. 
 
 10    Figuur 8: Aandeel van laag zwavelhoude nde benzinetypen in de verkoop per 
EU-lidstaat (%) 
    
0% 20% 40% 60% 80% 100% 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Benzineverkoop per lidstaat (%)  
Benzine (normaal)  Benzine(<50 ppm zwavel) Benzine (<10 ppm zwavel)  
Terwijl zwavelvrije benzine in ieder geval nog in drie landen  verkrijgbaar was (Duitsland, 
Ierland en Oostenrijk), was zwav elvrije diesel slechts in één land verkrijgbaar (Zweden). In 
2001 schakelden eveneens drie landen (Denem arken, het VK en Zweden) volledig over op 
laag zwavelhoudende of zwavelvrije dieselbrandsto f, maar in geen enkel land werd volledig 
overgeschakeld op laag zwavelhoudende  of zwavelvrije benzine.  
Figuur 9: Aandeel van laag zwavelhoudende di eseltypen in de verkoop per EU-lidstaat 
(%) 
    
0% 20% 40% 60% 80% 100% 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK Dieselverkoop per lidstaat (%)  
Diesel  Diesel (<50 ppm zwavel) Diesel (<10 ppm zwavel)  
4.2 Naleving van Richtlijn 98/70/EG in 2001 
Vijf lidstaten (Griekenland, Luxemburg, Portug al, het VK en Zweden) voldeden voor zowel 
benzine als diesel volledig aan de in d eze richtlijn vastgestelde grenswaarden.  
In 2001 meldden tien lidstaten dat minimaal één  benzinemonster niet voldeed aan de eisen 
van Richtlijn 98/70/EG. De bela ngrijkste problemen hierbij lagen op het vlak van de 
dampspanning in de zomer (alle brandstoftype n bijeen genomen werd deze norm het vaakst 
overschreden), het distillatiepun t (verdamping bij 100°C) en het gehalte aan aromatische 
stoffen. Ook de normen voor het motoroctaa ngetal (MON), het benzeengehalte en het 
zwavelgehalte werden door een aantal monsters  uit meerdere lidstaten overschreden. Ten 
minste één monster overschreed de grenswaarden voor alle parameters (en de tolerantiegrens 
van de testmethode).  
Wat diesel betreft was de situ atie in zoverre beter dat slec hts vier lidstaten meldden dat 
minimaal één monster niet voldeed aan de ei sen van Richtlijn 98/70/EG. Hier waren de 
voornaamste punten van zorg het zwavelgehalte en de dichthei d, terwijl de grenswaarden van 
 
 11    de richtlijn ook in dit geval door ten minste  één monster voor alle parameters werden 
overschreden.  
De hiernavolgende tabel 1 geeft een overzicht van de naleving door de lidstaten van Richtlijn 
98/70/EG voor het verslagjaar 2001, op basis van de resultaten van de analyse van monsters 
afgezet tegen grenswaarden, het bij de rapport age gehanteerde model en de inhoud van de 
rapportage. 
Tabel 1: Overzicht van naleving door de  lidstaten van 98/70/EG  voor verslagjaar 2001 
Lidstaat Grenswaarde non-conformiteit 
(1) 
(betrouwbaarheidsgrens 95%) Onvolledige rapportage 
 Benzine Diesel Benzine Diesel 
Oostenrijk X (2) X  
België X X X X 
Denemarken X  X  
Finland X X   
Frankrijk X X X X 
Duitsland X X   
Griekenland   (3)  
Ierland (4)    
Italië X  (5)  
Luxemburg   X X 
Nederland X  X  
Portugal   (5)  
Spanje X    
Zweden (6)  X  
Verenigd 
Koninkrijk     
Noten: 
1. Bij onvolledige rapportage kan niet worden  nagegaan of alle monsters binnen de 
grenswaarden zijn gebleven.  
2. Er zijn onvoldoende gegevens beschikbaar  om te kunnen beoordelen of één bepaald 
monster de distillatieg renswaarde overschreed.  
3. Hoewel niet alle zuurstofhoudende verbin dingen werden gemeten (andere dan ethers 
met meer dan 5 koolstofatomen per molecuul ), verklaarde Grieke nland dat er geen 
andere zuurstofhoudende verbindingen zijn  toegevoegd en dat het zuurstofgehalte 
rechtstreeks kan worden afge leid uit het gehalte aan zuurstofhoudende verbindingen 
en dus ook conform is.  
4. Volgens Ierland mag geen absolute waarde worden toegekend aan de aangetroffen 
overschrijdingen, omdat de monsters vóór de analyse langer werden bewaard dan 
wenselijk, hetgeen de resultaten mo gelijk nadelig heeft beïnvloed.  
5. Hoewel niet alle zuurstofhoudende verbin dingen werden gemeten (andere dan ethers 
met meer dan 5 koolstofatomen per molecuul ), verklaarden Italië en Portugal dat 
geen andere zuurstofhoudende  verbindingen aan de brandstoffen worden toegevoegd.  
 
 12    6. Hoewel het model van de gegevens die Zweden heeft verstrekt voldoet aan de eisen 
van de Commissiebeschikking, is het onmoge lijk om aan de hand van dat model vast 
te stellen of de benzinemonsters binne n de grenswaarden voor de zomer bleven. 
Zweden heeft echter verklaard dat dit bij alle monsters het geval was.  
In sommige gevallen leed de kwaliteit van de ze conformiteitsevaluati e onder het feit dat de 
door de betreffende lidstaten verstrekte info rmatie onvolledig was. Nadere bijzonderheden 
over specifieke overschrijdingen zijn te vinde n in de afzonderlijke hoofdstukken per land in 
het volledige verslag. 
Voorzover kan worden nagegaan  hebben de gevallen van non-c onformiteit geen belangrijke 
nadelige gevolgen gehad voor de brandstofkwaliteit in het algemeen. Desalniettemin heeft de 
Commissie haar bezorgdheid kenbaar gemaak t op een vergadering van deskundigen en de 
lidstaten verzocht een toelichting te geven op  de maatregelen die z ij getroffen hebben om 
verdere overtredingen te voorkomen. Een aanta l lidstaten heeft gehoor gegeven aan dit 
verzoek; hun reacties zijn opgenom en in het uitg ebreide verslag.  
5. R APPORTAGE OVER 2002 
5.1 Brandstofsoorten, -typen en -hoeveelheden 
Hoewel alle lidstaten de rapporten met gege vens hebben ingediend, waren sommige van hen 
daar zo laat mee dat het verslag van de Commissie niet vóór 31 december 2003 kon worden 
afgerond. Uit figuur 10 (zie ook tabel 4 in de bi jlage) blijkt dat er in 2002, ondanks het brede 
aanbod van brandstoffen met een verschillend  researchoctaangeta l en zwavelhoudende 
brandstoffen in de gehele EU , nog steeds vooral brandstof met researchoctaangetal 95 werd 
verkocht (78%, waarvan 38,7% normaal, 38,9% laag zwavelhoudend en 0,5% zwavelvrij). 
Van alle verkochte benzine had 51% een normaal zwavelgehalte en 47% een laag 
zwavelgehalte (<50 mg/kg), terwijl 2% zwavel vrij was (<10 mg/kg). Voor de verkochte 
dieselbrandstof waren deze percentages respec tievelijk 55%, 43% en 2%. Ten opzichte van 
2001 namen de hoeveelheden brandstoffen met een maximumzwavelgehalte van 50 mg/kg 
aanzienlijk toe, terwijl die va n de brandstoffen met een maxi mumzwavelgehalte van 10 mg/kg 
vrijwel gelijk bleven. 
 
 13    Figuur 10: Brandstofverkoop in de EU  in 2002 uitgesplitst naar type (%) 
  Dieselverkoop
13.Diesel
14.Diesel (<50 ppm zwavel)  
15.Diesel (<10 ppm zwavel)  2002 Benzineverkoop  
1.Ongelode benzine min. RON=91  
2.Ongelode benzine min. RON=91 (<50 ppm S)
3.Ongelode benzine min. RON=91 (<10 ppm S)
4.Ongelode benzine min. RON=95  
5.Ongelode benzine min. RON=95 (<50 ppm S)
6.Ongelode benzine min. RON=95 (<10 ppm S)
7.Ongelode benzine 95=<RON<98  
8.Ongelode benzine 95=<RON<98 (<50 ppm S)
9.Ongelode benzine 95=<RON<98 (<10 ppm S)
10.Ongelode benzine  RON>=98  
11.Ongelode benzine RON>=98 (<50 ppm S)
12.Ongelode benzine RON>=98 (<10 ppm S)2002
Legenda: Brandstofverkoop in de  EU naar soort en type (%) 
  Benzine Diesel 
Type 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 
% EU 
Verkoop 0,9% 7,8% 0,0% 38,9% 38,7% 0,5% 4,8% 0,0% 0,0% 6,7% 0,6% 1,0% 54,6% 43,3% 2,1%
Evenals in 2001 was de totale brandstofv erkoop (volgens de tot op heden ontvangen 
gegevens) in 2002 het hoogst in Duitsland, Fra nkrijk, Italië, Spanje en het Verenigd 
Koninkrijk (figuur 11). Hoewel er in veel lidstat en meer diesel dan benzine werd verkocht, 
zijn er nog steeds variaties in het rela tieve aandeel van be nzine en diesel.  
 
 14    Figuur 11: Brandstofverkoop per EU-lidst aat naar soort in 2002 (miljoen liter) 
  
0 5.000 10.000  15.000  20.000  25.000  30.000  35.000  40.000  
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UKBrandstofverkoop per lidstaat in miljoen liter  
Benzine totaal  Diesel totaal  
Net zoals in 2001 waren er binnen de EU ook in 2002 nog verschillen in het aantal 
verkrijgbare typen per brandstofs oort (figuur 12): er werd welis waar meer diesel dan benzine 
verkocht (zij het minder dan in 2001), maar bij benzine was de keuze veel ruimer. Zes 
lidstaten, twee meer dan in 2001, hebben nationale brandstoftypen gedefinieerd, voor wat 
betreft laag zwavelhoudende (< 50 mg/kg) of zwavelvrije (<10 mg/kg) brandstoffen. 
Aangezien de lidstaten op basis van de besc hikking van de Commissie hun eigen "nationale 
brandstoftypen" mogen definiëren, vertoonde de rapportage over de brandstofverkoop uit 
hoofde van die beschikking opnieuw verschille n, hoewel de situatie ten opzichte van 2001 
verbeterd is. 
Figuur 12: Aantal verkrijgbare brandstofty pen naar brandstofsoort per EU-lidstaat 
  
0 1 2 3 4 5 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UKAantal verkrijgbare brandstoftypen per lidstaat  
 
Aantal benzinetypen  Aantal dieseltypen  
Hoewel in 2001 al in veel EU-landen laag zwavelhoudende brandstoffe n verkrijgbaar waren 
(zie de figuren 13 en 14), hebben vijf landen  nog altijd geen afzond erlijk in de handel 
gebrachte laag zwavelhoudende (<50 mg/kg) of zwavelvrije (<10 mg/kg) brandstoffen 
geïntroduceerd (Frankrijk, Griekenland, Italië, Portugal en Spanje). Vergeleken met 2001 is 
België van deze lijst verdwenen, aangezien alle in de handel gebrachte diesel een maximumzwavelgehalte van 50 mg/kg heeft.  
 
 15    Figuur 13: Aandeel van l aag zwavelhoudende benzinetyp en in de verkoop per 
EU-lidstaat (%) 
  
0% 20% 40% 60% 80% 100% 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UKBenzineverkoop per lidstaat (%)  
Benzine (normaal)  Benzine (<50 ppm zwavel) Benzine (<10 ppm zwavel)  
Evenals in 2001 was zwavelvrije benzine slecht s in drie landen verk rijgbaar (Duitsland, 
Ierland en Oostenrijk), terwi jl zwavelvrije diesel zelfs maar  in één land verkrijgbaar was 
(Zweden). In 2002 waren zeven landen (tegen sl echts drie in 2001) volledig overgestapt op 
laag zwavelhoudende of zwavelvrije dieselbr andstof; Zweden was inmiddels volledig 
overgestapt op laag zwavel houdende benzine, maar geen enkel land was volledig 
overgeschakeld op zwavelvrije benzine.  
Figuur 14: Aandeel van l aag zwavelhoudende dieselty pen in de verkoop per 
EU-lidstaat (%) 
  
0% 20% 40% 60% 80% 100% 
AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UKDieselverkoop per lidstaat (%)  
Diesel  Diesel (<50 ppm zwavel) Diesel (<10 ppm zwavel)  
5.2 Naleving van Richtlijn 98/70/EG in 2002 
Vijf lidstaten (Frankrijk, Luxemburg, Portuga l, Spanje en Zweden) voldeden voor zowel 
benzine als diesel volledig aan de in deze richtlijn vastgestelde grenswaarden; in 2001 waren dit er ook 5.  
In 2002 meldden negen lidstaten (tegen tien in  2001) dat minimaal één benzinemonster niet 
voldeed aan de eisen van Richtl ijn 98/70/EG. De be langrijkste problemen hierbij lagen op het 
vlak van de dampspanning in de zomer (alle brandstoftypen bijeen genomen werd deze norm 
het vaakst overschreden) en het research- en  motoroctaangetal (RON, MON). Ook de normen 
voor het distillatiepunt (verdamping bij 100°C) , ethers met 5 of meer koolstofatomen per 
molecuul, het benzeengehalte en het gehalte aan aromatische stoffen werden door een aantal 
monsters uit meerdere lidstaten overschred en. Ten minste één monster overschreed de 
grenswaarden voor alle parameters (en de tolerantiegrens van de testmethode).  
 
 16    Wat diesel betreft meldden zes lidstaten (tegen vier in 2001) dat minimaal één monster niet 
voldeed aan de eisen van Richtlijn 98/70/EG. Hier waren de voornaamste punten van zorg het 
zwavelgehalte en een distillatiepunt van 95%, terwijl de grenswaarden van de richtlijn ook in 
dit geval door ten minste één monster voor  alle parameters werden overschreden.  
De volgende tabel geeft een overzicht van de  naleving door de lidstaten van Richtlijn 
98/70/EG voor het verslagjaar 2002, op basis van de resultaten van de analyse van monsters 
afgezet tegen grenswaarden, het bij de rapport age gehanteerde model en de inhoud van de 
rapportage.  
Tabel 2: Overzicht van naleving door de  lidstaten van 98/70/EG  voor verslagjaar 2002 
Lidstaat Grenswaarde non-conformiteit 
(1) 
(betrouwbaarheidsgrens 95%) Onvolledige rapportage 
 Benzine Diesel Benzine Diesel 
Oostenrijk X X X  
België X X X  
Denemarken X X X  
Finland (2)    
Frankrijk   X X 
Duitsland X X   
Griekenland  X (3)  
Ierland X    
Italië X X (4)  
Luxemburg   X  
Nederland X  X  
Portugal   (4)  
Spanje     
Zweden   X  
Verenigd 
Koninkrijk X    
Noten: 
1. Bij onvolledige rapportage kan niet worden  nagegaan of alle monsters binnen de 
grenswaarden zijn gebleven. 
2. Volgens het laboratorium van de Finse doua ne voldoen alle monsters aan de eisen 
van de richtlijn wanneer wo rdt uitgegaan van de ruimere onzekerheidsmarges van +/-
10% voor ethers [d.w.z. een betrouwbaarheidsgrens van 90%]. 
3. Hoewel niet alle zuurstofhoudende verbin dingen werden gemeten (andere dan ethers 
met meer dan 5 koolstofatomen per molecuul ), verklaarde Grieke nland dat er geen 
andere zuurstofhoudende verbindingen zijn  toegevoegd en dat het zuurstofgehalte 
rechtstreeks kan worden afge leid uit het gehalte aan zuurstofhoudende verbindingen 
en dus ook conform is. 
4. Hoewel niet alle zuurstofhoudende verbin dingen werden gemeten (andere dan ethers 
met meer dan 5 koolstofatomen per molecuul ), verklaarden Italië en Portugal dat 
geen andere zuurstofhoudende  verbindingen aan de brandstoffen worden toegevoegd. 
 
 17    Evenals in 2001 leed de kwaliteit van deze conf ormiteitsevaluatie in sommige gevallen onder 
het feit dat de door de betreffende lidstaten verstrekte informatie onvolledig was. Nadere 
bijzonderheden over specifieke overschrijdinge n zijn te vinden in de afzonderlijke 
hoofdstukken per land in het volledige verslag. 
De Commissie is bezorgd over de vastgestelde ov ertredingen. Zij zal de lidstaten dan ook om 
uitleg vragen en wil van hen vernemen welke maatregelen zij hebben getroffen of denken te 
gaan treffen om ervoor te zorgen dat aan de  brandstofkwaliteitsspecificaties wordt voldaan. 
6. C ONCLUSIES  
Uit het toezicht op de brandstofkwaliteit in 2001 en 2002 blijkt dat over het geheel genomen 
wordt voldaan aan de in Ri chtlijn 98/70/EG neer gelegde specificatie s voor benzine en 
dieselbrandstof. Er werden sl echts enkele overtredingen vast gesteld, die verband houden met 
overschrijdingen van de maximale grenswaarde voor de dampspanning gedurende de zomer. 
Nadere gegevens over de actie di e door de lidstaten wordt onde rnomen om wél aan alle eisen 
te voldoen, zijn, voorzover zij door de betreffende  lidstaat zijn verstrekt, opgenomen in de 
afzonderlijke hoofdstukken per land in de uitgebreide vers lagen over 2001 en 20029. De 
Commissie zal er bij de lidstaten op blijven aan dringen dat zij zorgen voor volledige naleving 
van de in de richtlijn vastgelegde brandstofkwaliteitseisen. Eén van de recente wijzigingen in Richtlijn 98/70/EG (zie Richtlijn 2003/17/EG ) bestond uit de invoeging van een artikel 
waarin het volgende is bepaald: "De lidstaten stellen de sanctie s vast die van toepassing zijn 
bij inbreuken op de nationale voorschriften di e uit hoofde van deze richtlijn worden 
vastgesteld. De vastgestelde sancties moeten doeltreffend, e venredig en afschrikkend zijn."  
Dit vereiste zal naar verwachting een positieve  uitwerking hebben op de naleving van de 
voorschriften. 
Opgemerkt dient te worden dat het aandeel van de brandstoffen met maximaal 50 mg/kg 
zwavel van 2001 op 2002 aanzienlijk toenam, terwijl dat van de brandstoffen met een maximumzwavelgehalte van 10 mg/kg vrijwel gelijk bleef. 
Aangezien de in de lidstaten vastgestelde systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit 
aanzienlijk van elkaar verschillen, moeten ze worden geharmoniseerd om doorzichtige en 
vergelijkbare resultaten te verkrijgen. De uitvoering van Richtlijn 2003/17/EG zal naar 
verwachting leiden tot ee n betere rapportage in dit verband, daar de lid staten op grond van die 
richtlijn verslag moeten uitbre ngen volgens de nieuwe Eur opese Norm EN 14274, of volgens 
een systeem dat even betrouwbaar is. 
                                                
 
9 Zie http://europa.eu.int/comm/environment/air/transport.htm#2  
 
 18  
  BIJLAGE 
Tabel 3: Brandstofverkoop in de EU in  2001 naar soort en type (miljoen liter) 
Miljoen liter Oosten-
rijk België Denemar-
ken FinlandFrank-
rijk DuitslandGrie-
kenland Ierland Italië Luxemburg Nederland Portugal Spanje Zweden VK EU15 EU15 
 Nr. Brandstoftype AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK EU % Totaal 
1 Ongelode benzine min. RON=91 831 0 481 0 0 9.792 0 0 0 28 0 0 0 0 0 11.133 7,7% 
2 Ongel. benz. min. RON=91 (<50 mg/kg S) 0 0 0 0 0 1.983 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.983 1,4% 
3 Ongel. benz. min. RON=91 (<10 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,0% 
4 Ongelode benzine min. RON=95 0 1.863 1.972 2.046 8.628 18.696 2.942 1.292 18.424 507 6.434 0 7.400 0 17.279 87.483 60,3% 
5 Ongel. benz. min. RON=95 (<50 mg/kg S) 1.807 0 0 0 0 5.574 0 17 0 0 0 0 0 4.660 9.304 21.362 14,7% 
6 Ongel. benz. min. RON=95 (<10 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 724 0 0 0 0 0 0 0 724 0,5% 
7 Ongelode benzine 95=<RON<98 0 959 0 0 2.871 0 215 31 0 0 0 1.510 3.041 0 1.760 10.387 7,2% 
8 Ongel. benz. 95=<RON<98 (<50 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,0% 
9 Ongel. benz. 95=<RON<98 (<10 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,0% 
10 Ongelode benzine RON>=98 0 0 130 367 6.475 0 0 0 0 207 649 697 1.041 0 0 9.566 6,6% 
11 Ongel. benz. RON>=98 (<50 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 17 0 0 0 758 0 775 0,5% 
12 Ongel. benz. RON>=98 (<10 mg/kg S) 123 0 0 0 0 1,427 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.551 1,1% 
 Benzine (normaal) 831 2.822 2.583 2.412 17.974 28.488 3.157 1.324 18.424 743 7.083 2.207 11.482 0 19.039 118.569 81,8% 
 Benzine (<50 mg/kg zwavel) 1.807 0 0 0 0 7.557 0 17 0 17 0 0 0 5.418 9.304 24.119 16,6% 
 Benzine (<10 mg/kg zwavel) 123 0 0 0 0 1.427 0 724 0 0 0 0 0 0 0 2.275 1,6% 
 Totaal Benzine 2.761 2.822 2.583 2.412 17.974 37.473 3.157 2.065 18.424 759 7.083 2.207 11.482 5.418 28.343 144.964 100,0% 
13 Diesel 5.447 6.476 0 22 33.944 34.121 2.733 2.207 24.553 1.247 1.779 6.107 21.642 0 0 140.277 77,3% 
14 Diesel (<50 mg/kg zwavel) 0 0 2.221 2.137 0 5.810 0 0 0 0 7.772 0 0 0 19.733 37.673 20,8% 
15 Diesel (<10 mg/kg zwavel) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.556 0 3.556 2,0% 
  Totaal Diesel 5.447 6.476 2.221 2.159 33.944 39.930 2.733 2.207 24.553 1.247 9.551 6.107 21.642 3.556 19.733 181.506 100,0% 
 
 19  
  Tabel 4: Brandstofverkoop in de EU in  2002 naar soort en type (miljoen liter) 
Miljoen liter Oosten-
rijk België Denemar-
ken FinlandFrank-
rijk DuitslandGrie-
kenland Ierland Italië Luxemburg Nederland Portugal Spanje Zweden VK EU15 EU15 
Nr. Brandstoftype AU BE DK FI FR GE GR IR IT LU NL PO SP SV UK EU %Totaal 
1 Ongelode benzine min. RON=91 818 0 492 0 0 0 0 0 0 26 0 0 0 0 0 1.335 0,9% 
2 Ongel. benz. min. RON=91 (<50 mg/kg S) 0 0 0 0 0 11.386 0 0 0 0 0 0 0 0 0 11.386 7,8% 
3 Ongel. benz. min. RON=91 (<10 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,0% 
4 Ongelode benzine min. RON=95 0 1.878 2.062 2.100 9.265 0 3.259 1.413 21.969 529 6.783 0 7.665 0 0 56.921 38,9% 
5 Ongel. benz. min. RON=95 (<50 mg/kg S) 2.082 0 0 0 0 24.029 0 12 0 0 0 0 0 4.774 25.795 56.692 38,7% 
6 Ongel. benz. min. RON=95 (<10 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 718 0 0 0 0 0 0 0 718 0,5% 
7 Ongelode benzine 95=<RON<98 0 0 0 0 2.099 0 0 11 0 0 0 1.725 2.250 0 953 7.038 4,8% 
8 Ongel. benz. 95=<RON<98 (<50 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,0% 
9 Ongel. benz. 95=<RON<98 (<10 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,0% 
10 Ongelode benzine RON>=98 0 852 40 356 5.984 0 277 0 0 0 565 630 1.136 0 0 9.840 6,7% 
11 Ongel. benz. RON>=98 (<50 mg/kg S) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 200 0 0 0 738 0 938 0,6% 
12 Ongel. benz. RON>=98 (<10 mg/kg S) 127 0 0 0 0 1.406 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.533 1,0% 
 Benzine (normaal) 818 2.730 2.594 2.455 17.348 0 3.537 1.423 21.969 554 7.348 2.355 11.051 0 953 75.135 51,3% 
 Benzine (<50 mg/kg zwavel) 2.082 0 0 0 0 35.415 0 12 0 200 0 0 0 5.512 25.795 69.017 47,1% 
 Benzine (<10 mg/kg zwavel) 127 0 0 0 0 1.406 0 718 0 0 0 0 0 0 0 2.251 1,5% 
 Totaal Benzine 3.026 2.730 2.594 2.455 17.348 36.822 3.537 2.154 21.969 755 7.348 2.355 11.051 5.512 26.748 146.403 100,0% 
13 Diesel 6.195 0 0 1 35.412 0 2.910 0 24.005 0 1.630 5.650 22.975 0 0 98.776 54,6% 
14 Diesel (<50 mg/kg zwavel) 0 6.750 2.264 2.205 0 34.371 0 2.209 0 1.380 7.972 0 0 0 21.219 78.370 43,3% 
15 Diesel (<10 mg/kg zwavel) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.717 0 3.717 2,1% 
 Totaal Diesel 6.195 6.750 2.264 2.206 35.412 34.371 2.910 2.209 24.005 1.380 9.602 5.650 22.975 3.717 21.219 180.863 100,0%