13. 2. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 19/11 
II 
(Voorbereidende  besluiten) 
RAAD 
RAADPLEGING  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
inzake  het Memorandum  van  de Commissie  inzake  de hervorming  van  de landbouw 
in de Europese  Economische  Gemeenschap 
A. VERZOEK  OM  ADVIES 
Tijdens  zijn  58e  zitting  van  16 januari  1969  heeft  de Raad  besloten  vrijwillig  het 
Economisch  en Sociaal  Comité  te raadplegen  aangaande  het  vorengenoemde  memo-
randum. 
Met een  brief  d. d. 17 januari  1969  heeft  de Voorzitter  van  de Raad  het verzoek  om 
advies  aan de Voorzitter  van het Economisch  en Sociaal  Comité  gezonden. 
B. TEKST  WAAROVER  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ  IS 
GERAADPLEEGD 
De tekst  waarover  het Economisch  en Sociaal  Comité  is geraadpleegd,  is niet  bekend-
gemaakt  in het Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen  (1). 
C. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Tijdens  zijn  op 26 en 27 november  1969  te Brussel  gehouden  83e  plenaire  zitting  heeft 
het Comité  zijn  advies  over  de sub  B genomen  tekst  vastgesteld  met  59 stemmen  tegen 
5 en 2 onthoudingen. 
De tekst  van dit advies  luidt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  verzoek  om  advies  van  de Raad  d.d. 
17 januari  1969  betreffende  het „Memorandum  in-
zake  de hervorming  van  de landbouw  in de Euro-
pese Economische  Gemeenschap", 
Gezien  artikel  43 en 198  van  het Verdrag  tot oprich-
ting van de Europese  Economische  Gemeenschap, Gezien  het  besluit  van  zijn  Bureau  d.d.  21 januari 
1969, 
Gezien  het  advies  van  het  subcomité  „Landbouw 
1980",  opgesteld  tijdens  diens  12e  vergadering  op 
6 en 7 oktober  1969, 
Gezien  het  tijdens  de 83e  zitting  voorgelegde  rap-
port van  de hoofdrapporteur,  de heer  Boon,  en de 
beraadslagingen  op 27 november  1969, 
(!) Het  zogenoemde  „Plan-Mansholt"  werd  evenwel  in het  zittingsdocument  nr. 194/68  van  22.1.1969  van  het Europese 
Parlement  volledig  bekendgemaakt. 
Nr. C 19/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 2. 70 
Overwegende  dat  de Commissie  in haar  Memoran-
dum inzake  de hervorming  van  de landbouw  glo-
bale en regionale  maatregelen  van  economische  en 
sociale  aard  aanbeveelt  die  aanzienlijke  wijzigingen 
in de produktiestructuur  ten gevolge  zullen  hebben; 
Overwegende  dat  de  Commissie  derhalve  van 
mening  is dat deze  maatregelen  het onderwerp  moe-
ten vormen  van  een  uitgebreid  overleg  tussen  alle 
betrokken  instanties  en organisaties  en wenst  dat 
zij in het  Economisch  en Sociaal  Comité  uitvoerig 
worden  besproken  en bediscussieerd, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT: 
I. OPMERKINGEN  VOORAF 
Het Comité  is van  mening  dat de tenuitvoerlegging 
van het Memorandum  inzake  de hervorming  van  de 
landbouw  nauw  samenhangt  met  de economische, 
sociale  en politieke  ontwikkeling  van  de Gemeen-
schap.  In het bijzonder  zullen  de voornaamste  voor-
gestelde  maatregelen  inzake  de produktiestructuur 
en het  marktevenwicht  slechts  dan  een  maximale 
uitwerking  hebben,  indien  via  het  regionale  beleid 
de voorwaarden  ervoor  worden  geschapen  dat  zij 
gelijktijdig  ten uitvoer  kunnen  worden  gelegd. 
Het zou  b.v.  onjuist  zijn  het  vertrek  van  in de 
landbouw  werkzame  personen  te stimuleren,  voor-
dat hun  — bij voorkeur  in de streek  waar  zij werk-
zaam  zijn  — volwaardige  vervangende  werkgelegen-
heid kan  worden  geboden. 
Daarom  is het  Comité  van  oordeel  dat  het  pro-
gramma  „Landbouw  1980"  slechts  dan  een  redelijke 
kans  van  slagen  heeft  indien  het  geleidelijk  en in 
overeenstemming  met  de ontwikkeling  van  het alge-
mene  economische  beleid  en van  het  sociale,  ener-
gie- en vervoerbeleid  in de diverse  gebieden  wordt 
uitgevoerd.  De termijn  van  in totaal  tien  jaar,  welke 
de Commissie  voor  de uitvoering  van  het  program-
ma heeft  vastgesteld,  is in ieder  geval  te kort. 
Uitgaande  van  deze  constateringen  spreekt  het  Co-
mité  als zijn  overtuiging  uit dat  bij de uitvoering 
van de voorstellen  en suggesties  van  de Commissie 
in ruime  mate  rekening  moet  worden  gehouden  met 
de regionale  toestand  en dat  deze  voorstellen  in 
regionale  ontwikkelingsprogramma's  moéten  wor-
den ingepast.  Onder  deze,  op communautair  niveau 
te coördineren,  programma's  dienen  zowel  de in 
de landbouw  als op het gebied  van  de infrastructuur 
en de industrialisatie  te nemen  maatregelen  te val-
len; ook  de vereiste  synchronisatie  van  de diverse 
overwogen  maatregelen  moet  door  deze  program-
ma's  tot stand  worden  gebracht. De geleidelijkheid  waarmee  in de zuiver  agrarische 
en semi-agrarische  gebieden  nieuwe  werkgelegenheid 
zal worden  geschapen,  brengt  het  Comité  ertoe  te 
suggereren  dat  ook  de verbeteringen  ten  aanzien 
van de produktie-  en commercialisatiestructuur  in 
deze streken  geleidelijk  verwezenlijkt  dienen  te wor-
den, waarbij  met  de  bijzondere  situatie  van  de 
afzonderlijke  gebieden  rekening  wordt  gehouden. 
Het Comité  is van  mening  dat,  zolang  in sommige 
agrarische  gebieden  het  regionaal  ontwikkelingsbe-
leid er niet  in slaagt  voor  voldoende  nieuwe  werk-
gelegenheid  en daarmede  voor  een  vermindering 
van het  aantal  landarbeiders  te zorgen,  men  voor-
lopig  niet  de mogelijkheid  mag  uitsluiten  gebruik 
te maken  van  middelen  om  in individuele  gevallen 
het inkomen  van  marginale  landbouwers  die  ge-
dwongen  zijn  in deze  sector  te blijven,  aan  te vullen 
(paragraaf  60 van  het  Memorandum:  rechtstreekse 
individuele  steun). 
Het Comité  tekent  hier  evenwel  bij  aan  dat  het 
gebruik  van  deze  middelen  de structurele  ontwik-
keling  van  de landbouw  dient  te bespoedigen,  en 
niet te vertragen. 
a) Het  produktiestructuurbeleid 
Inhakend  op  de constatering  van  de Commissie, 
volgens  welke  „bedrijven  die  efficiënt  werken  en 
over voldoende  produktiepotentieel  beschikken,  een 
inkomen  bereiken  dat  gelijk  staat  met  de inkomens 
buiten  de landbouw",  merkt  het  Comité  op dat 
deze bedrijven  zich  vooral  in bepaalde  streken  heb-
ben ontwikkeld.  Daarentegen  heeft  in de meeste 
gewesten  de overgrote  meerderheid  der  bedrijven 
duidelijk  een  lager  inkomen  dan  het  gemiddeld  in-
komen  in de landbouw  zou  doen  vermoeden. 
Het Comité  leidt  hieruit  af dat  er in een  gebied  een 
zeker  verband  bestaat  tussen  de ontwikkeling  van 
het bedrijfsleven  aldaar  en de ontwikkeling  van  de 
landbouw.  Het  wijst  er daarom  op dat  inkomens-
verhoging  en verbetering  der  levensomstandigheden 
het hoofddoel  van  iedere  op een  sanering  van  de 
landbouwstructuur  gerichte  politiek  dienen  te zijn. 
b) De  structuur  van  het  commercialisatie-  en  ver-
werkingsapparaat 
Het Comité  is van  mening  dat de Commissie  in haar 
Memorandum  te weinig  aandacht  besteedt  aan  de 
aanpassing  van  het commercialisatie-  en verwerkings-
apparaat. 
13. 2. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 19/13 
Het is van  oordeel  dat  meer  in het bijzonder  in de 
zuiver  agrarische  en semi-agrarische  gebieden  moet 
worden  getracht  de commercialisering  van  de land-
bouwprodukten  te verbeteren.  Uitgaande  van  het feit 
dat het  overigens  wenselijk  blijkt  het  verwerkings-
apparaat  voor  landbouwprodukten  in die  gebieden 
uit te bouwen  en te verbeteren,  onderstreept  het 
Comité  dat  een  dergelijke  uitbouw  heel  goed  het 
uitgangspunt  tot verdere  industrialisatie  kan  zijn. 
c) Het  prijs-  en marktbeleid 
Met de Commissie  kan  het  Comité  constateren  dat, 
mede  gezien  het  huidige  prijsbeleid,  bedrijven  die 
goed  geleid  worden  en over  een  goede  structuur 
beschikken,  thans  een  inkomen  verschaffen  dat gelijk 
staat  met  de inkomens  buiten  de landbouw. 
Daarom  is het  Comité  van  opvatting  dat  men  het 
algemene  peil  der landbouwprijzen  dient  vast  te stel-
len op basis  van  de gegevens  van  het officiënt  wer-
kende  bedrijf,  waarbij  niet  vergeten  mag  worden  dat 
de arbeid  der  landbouwers  sociaal  gezien  een  aan 
onze  tijd  aangepaste  beloning  verdient  die  in even-
redige  verhouding  met  de algemene  levensstandaard 
omhoog  moet  gaan,  en dat de boer  zijn  eigen  kapitaal 
inzet,  het  typische  risico  van  het  landbouwberoep 
draagt  en voortdurend  zijn  produktie-apparaat  en 
zijn produktie  aan  de ontwikkeling  van  de land-
bouwstructuur  en van  de markt  moet  aanpassen. 
Het Comité  concludeert  uit het  een  en ander  dat 
het prijsbeleid  in de toekomst  dient  te worden  be-
paald  volgens  een  economische  benadering,  d.w.z. 
dient  te worden  gebaseerd  op de kostprijs  der pro-
dukten  en moet  worden  gecorrigeerd  door  over-
wegingen  ten aanzien  van  het marktevenwicht. 
Wanneer  dit beleid  aan  sommige  producenten  geen 
voldoende  inkomen  verschaft,  moeten  er, ter aanvul-
ling en als overgangsmaatregel,  sociale  voorzieningen 
worden  getroffen  die niet  aan  de commercialisatie 
van de produkten  gebonden  zijn. 
De ervaring  wijst  uit dat manipulaties  met  de valuta 
het toepassen  van  de volgens  de landbouwverorde-
ningen  vastgestelde  communautaire  landbouwprijzen 
zeer bemoeilijken:  een  reden  te meer  voor  de instel-
lingen  van  de E.E.G.  om  zo spoedig  mogelijk  een 
gemeenschappelijk  monetair  beleid  te gaan  voeren. 
d) Het  overschottenprobleem 
Het Comité  gaat  uit van  de constatering  dat  het 
bestaan  van  structurele  overschotten  een  ernstige 
bedreiging  inhoudt  voor  de  landbouw  en zware 
financiële  lasten  legt  op de economie  in haar  geheel. 
Het Comité  is van  oordeel  dat al het mogelijke  moet worden  gedaan  om  de thans  bestaande,  alsook  de 
toekomstige  conjuncturele  overschotten  te liquideren 
op een wijze  die verdere  ontreddering  van  de wereld-
markt  voorkomt  en die  optimaal  nut  afwerpt  voor 
de samenleving  in het  algemeen  en voor  de ont-
wikkelingslanden  in het bijzonder. 
Met het  oog  op de oriëntering  van  de produktie 
spreekt  het Comité  zich  uit voor  prijsmaatregelen,  die 
met behoud  van  het  globale  inkomen  van  de land-
bouw,  de produktie  in overschotsectoren  kunnen  af-
remmen  en daarentegen  in sectoren  waar  extra  voor-
raden  gewoonlijk  wel  aftrek  vinden,  kunnen  aan-
moedigen. 
Volgens  het  Comité  dienen  in die  gevallen  waarin 
men zich  in een  bepaalde  streek  vanwege  het regio-
naal beleid  genoodzaakt  ziet,  produktierichtingen  die 
in andere  gewesten  van  de Gemeenschap  reeds  op 
rationele  wijze  functioneren  en voldoende  hoeveel-
heden  opleveren,  te handhaven  of zelfs  verder  uit te 
bouwen,  genoemde  prijsmaatregelen  te worden  ge-
troffen  op basis  van  daartoe  op te stellen  communau-
taire  programma's  die bedoeld  zijn  om de regionale 
ontwikkelingsprogramma's  te coördineren.  Met  deze 
coördinatie  zou  men  moeten  bereiken  dat  enerzijds 
bij de betrokken  produktierichtingen  nieuwe  over-
schotten  worden  voorkomen  en anderzijds  in de 
verschillende  streken  de produktierichtingen  zodanig 
worden  gespecialiseerd  dat men  de voedingsmiddelen 
aan de consument  tegen  een  zo gunstig  mogelijke 
prijs  kan aanbieden. 
Het Comité  is van  oordeel  dat,  ondanks  deze  maat-
regelen  op korte  termijn,  de evolutie  van  de techno-
logie  en van  de landbouwwetenschappen,  het  pro-
duktiepotentieel  in de landbouw  en de voortdurende 
leemtes  in de marktordening  het waarschijnlijk  maken 
dat ook  in de toekomst  nieuwe  overschotten  zullen 
optreden. 
Daarom  is het Comité,  in geval  van  stucturele  over-
schotten,  voorstander  van  een  stelsel  waardoor  de 
producenten  via  een  verantwoorde  financiële  mede-
aansprakelijkheid  delen  in de risico's  welke  voor  de 
landbouw  en de Gemeenschap  ontstaan,  wanneer  de 
produktierichtingen  die  met  overschotten  te kampen 
hebben,  worden  gehandhaafd  of verder  worden  uit-
gebouwd. 
e) Het  handelsbeleid 
Het Comité  wijst  erop  dat  het  gemeenschappelijk 
landbouwbeleid  rechtstreeks  verband  houdt  met  de 
economische  politiek  in het algemeen  en het handels-
beleid  in het bijzonder.  Zolang  een  gemeenschappe-
lijk handelsbeleid  ontbreekt,  loopt  men  steeds  het 
gevaar  dat de belangen  van  de landbouw  en die van 
de andere  sectoren  van  het  bedrijfsleven  met  elkaar 
in botsing  komen. 
Nr. C 19/1.4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 2. 70 
Daarom  dient  men  er zonder  verwijl  toe over  te gaan 
de algemene  beginselen  van  een  gemeenschappelijk 
handelsbeleid  op te stellen,  opdat  de belangen  van  de 
landbouw  en die  van  het  bedrijfsleven  in het  alge-
meen  elkaar  op doeltreffende  wijze  kunnen  aanvullen. 
Hierbij  moet  op de doelstellingen  van  artikel  39 en 
110 van  het Verdrag  worden  gelet. 
Aangezien  het  Comité  voorstander  is van  maat-
regelen  ter opheffing  van de structurele  overschotten 
alsmede  van  een  stelsel,  waardoor  de producenten 
de gevolgen  van  een  verstoring  van  het  markteven-
wicht  aan  den  lijve  ondervinden  en zij voor  het 
herstel  van  dat evenwicht  medeaansprakelijk  worden 
gemaakt,  meent  het  terecht  een  zeker  verband  te 
mogen  leggen  tussen  enerzijds  de geprogrammeerde 
produktie  en de vermindering  van  het te grote  aan-
bod in de Gemeenschap  en anderzijds  de invoer  van 
landbouwprodukten  waardoor  het  evenwicht  op de 
communautaire  markt  dreigt  te worden  verstoord.  Er 
dient  immers  te worden  voorkomen  dat  een  onge-
woon  sterke  invoer  de politiek  tot opheffing  van  de 
structurele  overschotten  teniet  doet  of de normale 
afzet  van  de communautaire  produktie  in de weg 
staat. 
In dit verband  wijst  het Comité  er tevens  op dat bij 
het toepassen  van  de associatieovereenkomsten,  in-
zonderheid  met  de Middellandse-Zeelanden,  gelet 
moet  worden  op de belangen  van  de landbouwpro-
ducenten  van  de Gemeenschap. 
Overeenkomstig  de bepalingen  van  artikel  39 van 
het Verdrag  dienen  bij het uitvoeren  van  dit handels-
beleid  echter  ook  de belangen  van  de consument  te 
worden  beschermd,  zodat  b.v.,  dank  zij een  toerei-
kende  verscheidenheid  in het aanbod,  zowel  kwalita-
tief als  kwantitatief  aan  zijn  wensen  kan  worden 
voldaan. 
Het Comité  is ten slotte  van  oordeel  dat de Gemeen-
schap  gebruik  zou  moeten  maken  van  haar  invloed 
om orde  te brengen  in de wereldproduktie  en wereld-
handel,  ten einde  op deze  wijze  door  te gaan  met  het 
geleidelijk  opruimen  van  de handelsbelemmeringen. 
Hiertoe  zou  de Gemeenschap  zich  moeten  verstaan 
met haar  handelspartners,  zonder  evenwel  de belan-
gen van  de landbouwers  der  invoerende  en uit-
voerende  landen  daarbij  uit het oog  te verliezen. 
f) De  sociale  aspecten 
Het Comité  wijst  in het  algemeen  op de sociale 
aspecten  van  het  programma  „Landbouw  1980", 
wiens  doelstellingen  niet  slechts  betrekking  hebben 
op de produktie  en het bedrijfsleven,  maar  tevens  van 
sociale  en humanitaire  aard  zijn. 
Het Programma  voorziet  in diverse  structurele  maat-
regelen  van  sociale  aard,  maar  men  dient  daarbij steeds  te bedenken  dat het de mens,  de producent,  de 
landbouwer  is die men  wil  steunen  en beschermen. 
Hieruit  vloeit  de noodzaak  voort  een  communautair 
sociaal  beleid  te voeren  dat  zich  over  de gehele  be-
volking  uitstrekt,  aangezien  er een  zeer  nauwe  band 
bestaat  tussen  de algemene  sociale  politiek  en die 
welke  betrekking  heeft  op de bijzondere  sectoren  en 
met name  de landbouwsector. 
Omdat  alle  voorgestelde  maatregelen  inzake  prijzen, 
produktiestructuur,  marktordening,  binnenlandse 
handel  of internationaal  handelsverkeer  sociale  ge-
volgen  hebben,  dient  men  zich  dus  wel  degelijk 
van deze  gevolgen  bewust  te zijn,  voordat  men 
definitieve  stappen  neemt  ten aanzien  van  de keuze 
en de goedkeuring  van  bovengenoemde  maatregelen. 
II. BIJZONDERE  OPMERKINGEN 
A. Het  prijsbeleid  (paragraaf  53 tot 58) 
1. Met  de Commissie  moet  het  Comité  consta-
teren  dat  het  inkomen  der  landbouwers  in verge-
lijking  met  de andere  groepen  van  de beroepsbevol-
king  nog  een  achterstand  vertoont,  ofschoon  mede 
tengevolge  van  het  gemeenschappelijk  markt-  en 
prijsbeleid  de situatie  in de landbouw  al verbeterd 
is en het  gunstig  gelegen  en efficiënt  werkende 
bedrijf  op  een  inkomen  kan  rekenen  dat  gelijk-
staat  met  het  inkomen  van  de andere  vergelijkbare 
groepen  van  de beroepsbevolking. 
Daarom  is het  Comité  van  mening  dat  de kritiek 
van de Commissie  op het tot nog  toe door  de com-
munautaire  instellingen  gevoerde  prijsbeleid  voor 
nuancering  vatbaar  is. 
Met name  mag  men  zijns  inziens  niet  in het  alge-
meen  stellen  dat  alleen  het in het verleden  gevoerde 
prijsbeleid  de structurele  ontwikkeling  in de weg 
heeft  gestaan;  de onmogelijkheid  b.v.  om in de niet-
agrarische  sectoren  voldoende  werkgelegenheid  te 
verschaffen,  of het  ontbreken  van  sociale  voorzie-
ningen  voor  bejaarde  landbouwers  die  niet  meer 
naar  een  ander  beroep  kunnen  overgaan,  heeft  in 
sommige  gebieden  een  sterkere  rem  op de afvloeiing 
uit de landbouw  gevormd  dan  het  landbouwprijs-
beleid. 
Ook lijken  het Comité  de technische  vooruitgang  en 
de groeiende  produktiviteit,  alsook  de  geringere 
mobiliteit  van  de produktiefactoren  en de ontwik-
keling  van  de produktiekosten  bepalend  te zijn  voor 
het toenemen  van  de produktie. 
2. Het  Comité  is de mening  toegedaan  dat  een 
billijk  landbouwinkomen  een  der  voornaamste  doel-
stellingen  van  het  gemeenschappelijk  landbouwbe-
leid moet  blijven  vormen. 
13. 2. 70 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 19/15 
Daarom  wijst  het erop  dat een  ongunstige  prijsont-
wikkeling  die niet  wordt  gecompenseerd,  onvermij-
delijk  een verlaging  van  het landbouwinkomen  met 
zich medebrengt  en, doordat  het verschil  tussen  het 
inkomen  der  landbouwers  en dat  van  de andere 
vergelijkbare  beroepscategorieën  alleen  maar  zou 
toenemen,  economische  en sociale  moeilijkheden 
dreigt  te veroorzaken. 
3. Het  Comité  is evenwel  van  mening  dat — ge-
zien de hoge  uitgaven  van  de Gemeenschap  tenge-
volge  van  de marktinterventies  voor  bepaalde  pro-
dukties  — het huidige  prijsbeleid,  de marktordening 
en het  handelsbeleid  aanpassing  en aanvulling  be-
hoeven. 
Het is van  oordeel  dat  wijzigingen  in de prijsver-
houdingen  na verloop  van  tijd  resultaten  opleveren, 
indien  de producenten  de mogelijkheid  hebben  hun 
grond,  machines  en werkkrachten  anders  te ge-
bruiken,  hetgeen  wegens  de geringe  mobiliteit  der 
produktiefactoren  in de landbouw  op korte  en mid-
dellange  termijn  niet altijd  het geval  is. 
Wil men  door  een  daling  van  de producentenprijs 
de vraag  stimuleren,  dan  is het  noodzakelijk  dat 
deze daling  ook  in de consumentenprijs  doorwerkt, 
hetgeen  lang  niet  altijd  automatisch  gebeurt. 
Het Comité  meent  daarom  dat  de prijzen  een  rol 
kunnen  spelen  bij het streven  naar  marktevenwicht. 
Omdat  echter  de keuze  van  de produktierichtingen 
niet uitsluitend  door  de prijzen  wordt  bepaald, 
moeten  ter beheersing  van  het  aanbod  van  land-
bouwprodukten  die  werkelijk  een  overschot  ver-
tonen,  tegelijkertijd  andere  maatregelen  worden 
aangewend. 
Het Comité  verklaart  dat  het  in geval  van  struc-
turele  overschotten  voorstander  is van  een  stelsel 
waardoor  de producenten  via  een  verantwoorde 
financiële  medeaansprakelijkheid,  in het  kader  van 
een landbouwinkomenspolitiek  en een  programme-
ringspolitiek  ten aanzien  van  de betrokken  produk-
ten, delen  in de risico's  welke  voor  de landbouw 
en de Gemeenschap  ontstaan,  wanneer  de produk-
tierichtingen  die  met  overschotten  (zullen)  te kam-
pen hebben,  gehandhaafd  blijven  of verder  worden 
uitgebouwd. 
4. Het  Comité  is van  oordeel  dat de combinatie 
van prijs-  en marktpolitiek  en handels-,  sociaal  en 
structuurbeleid  volop  mogelijkheden  zal bieden  aan 
een concurrerende  landbouw  die nauw  met  het be-
drijfsleven  in de Gemeenschap  verweven  is. Het Comité  is het daarom  met  de Commissie  eens 
dat onder  deze  omstandigheden  „het  markt-  en 
prijsbeleid  alléén  de fundamentele  moeilijkheden 
van de landbouw  niet  kan oplossen". 
Het Comité  herinnert  in dit verband  aan  hetgeen 
reeds  in zijn  „Opmerkingen  vooraf"  over  het prijs-
beleid  werd  gezegd: 
„Het  prijsbeleid  dient  te worden  bepaald  volgens 
een economische  benadering,  d.w.z.  dient  te wor-
den gebaseerd  op de kostprijs  der produkten  en 
moet  worden  gecorrigeerd  door  overwegingen 
ten aanzien  van het marktevenwicht"  en 
„Wanneer  dit beleid  aan  sommige  producenten 
een voldoende  inkomen  verschaft,  moeten  er, 
ter aanvulling  en als overgangsmaatregel,  sociale 
voorzieningen  worden  getroffen  die niet  aan  de 
commercialisatie  van  de produkten  gebonden 
• zijn". 
B. Maatregelen  ten  behoeve  van  degenen  die  de 
landbouw  wensen  te verlaten  (paragraaf  69 tot 
88) 
Het Comité  deelt  de opvatting  van  de Commissie 
dat een  herstructureringsprogramma  voor  de land-
bouw,  dat volgens  de schattingen  van  de Commissie 
gericht  is op de afvloeiing  van  miljoenen  landbou-
wers,  gepaard  dient  te gaan  met  maatregelen  van 
economische  en sociale  aard,  waardoor  de overgang 
van deze  personen  naar  andere  sectoren  en de pen-
sionering  van bejaarde  landbouwers  in de hand  wor-
den gewerkt. 
Het heeft  zich  evenwel  afgevraagd  of een  reële 
economische  groei  van  3 % van  het bruto  nationaal 
produkt  voldoende  is om in de zuiver  agrarische  en 
semi-agrarische  gebieden  80.000  nieuwe  arbeidsplaat-
sen in de industrie  te scheppen.  Het  wijst  erop  dat 
door  de technische  vooruitgang  en de groeiende  pro-
duktiviteit  in de industrie  in sommige  bedrijfstak-
ken reeds  omschakelingsproblemen  ontstaan. 
Het Comité  is tevens  van  mening  dat  de 15.000 
rekeneenheden  welke  als  investeringskosten  van 
iedere  nieuwe  arbeidsplaats  worden  aangegeven,  een 
zeer vaag  getal  lijken,  dat naargelang  van  de ver-
schillende  gebieden  en  sectoren  aan  zeer  grote 
schommelingen  onderhevig  zal zijn.  Voorts  onder-
streept  het  Comité  dat  vooral  de vooruitstrevende 
nieuwe  industriële  activiteiten  moeten  worden  ont-
wikkeld,  waarvoor  deze  kosten  veel  hoger  zullen 
zijn. 
Nr. C 19/16 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 2. 70 
Ook wijst  het erop  dat beslist  aandacht  dient  te wor-
den besteed  aan  de demografische  structuur  van  de 
bevolking  die  in de landbouw  werkzaam  blijft.  De 
belangen  van  de landbouw  zouden  ermee  gediend 
zijn indien  de meest  bekwame  personen  van  de jon-
gere generatie  deze  sector  niet  zouden  verlaten. 
Overigens  moeten  de sociale  en structurele  maat-
regelen  nauw  met  elkaar  verbonden  zijn.  Men  zal 
de doelstellingen  van  het  programma  niet  bereiken 
wanneer  de verbetering  van  de landbouwstructuur 
niet door  de in het programma  1980  bedoelde  vrij-
making  van  de grond  wordt  bevorderd. 
Het Comité  wijst  erop  dat  de afvloeiing  van  de ac-
tieve  landbouwbevolking  door  de ontwikkeling  van 
regionale  programma's  moet  worden  mogelijk  ge-
maakt. 
Het is van  mening  dat indien  uitsluitend  maatregelen 
worden  getroffen  die ten doel  hebben  de trek  naar 
de steden  te versnellen  en die  niet  vergezeld  gaan 
van maatregelen  voor  de regionale  ontwikkeling,  dit 
tot een  ontvolking  van  bepaalde  gebieden  en een 
toenemende  werkloosheid  zou  kunnen  leiden. 
De Commissie  wordt  in dit verband  attent  gemaakt 
op de eventuele  gevolgen  van  de herstructurering 
van de landbouw  voor  andere  op het  platteland 
werkzame  beroepscategorieën,  voor  wie  men  in het 
kader  van  het sociaal  en regionaal  beleid  maatregelen 
zou moeten  treffen,  analoog  aan  die  welke  gelden 
voor  degenen  die  de landbouw  wensen  te verlaten. 
Het Comité  is van  mening  dat  men  onverwijld  tot 
een communautaire  conceptie  van  het  regionaal  be-
leid dient  te komen. 
Het Comité  acht  het noodzakelijk  het regionaal  beleid 
inzake  de ruimtelijke  ordening  te harmoniseren  en te 
coördineren  door  het  treffen  van  stimulerende  en 
afremmende  maatregelen;  deze  zijn  onontbeerlijk 
indien  men  via investeringen  in de betrokken  sectoren 
rationeel  gespreide  nieuwe  polen  voor  streekontwik-
keling  wil scheppen. 
a) Inkomenstoeslag  (paragraaf  74) 
Het Comité  is met  de Commissie  van  mening  dat het 
succes  van  het  programma  vooral  afhangt  van  een 
versnelling  van  het  tempo  van  vertrek  van  in de 
landbouw  werkzame  personen  en in het  bijzonder 
van de bejaarde  bedrijfshoofden,  die in uitgestrekte 
gebieden  van  de Gemeenschap  meer  dan  de helft 
van de nog  actieve  bedrijfshoofden  vertegenwoor-
digen. 
Het Comité  is van  oordeel  dat het toekennen  van  een 
inkomenstoeslag  aan  deze  categorie  van  personen 
alsmede  aan  de landbouwarbeiders  en de meewer-
kende  gezinsleden  zonder  enige  twijfel  voor  talrijke bejaarde  in de landbouw  actieve  personen  een  stimu-
lans zal zijn  om hun  werkzaamheden  stop  te zetten; 
hierdoor  zal het aantal  aanwezige  arbeidskrachten  in 
een betere  verhouding  komen  te staan  tot het areaal. 
Deze  inkomenstoeslag  zou  volgens  het Comité  tevens 
moeten  worden  toegekend  aan  degenen  die  als los 
arbeider  bij een  of meer  producenten  in dienst  zijn 
geweest  en nu ook  gedwongen  zijn  de landbouw  te 
verlaten. 
Het Comité  acht  het  wenselijk  dat  het  vervroegd 
pensioen  en de inkomenstoeslag  van  dien  aard  zijn 
dat het  vertrek  van  bejaarde  bedrijfshoofden  en 
arbeiders  uit de landbouw  in het gewenste  tempo  en 
de gewenste  omvang  wordt  bevorderd. 
b) De  structuurverbeteringspremie  (paragraaf  70) 
Het Comité  is van oordeel  dat de pachters,  half-pach-
ters en deelbouwers  — die de verantwoordelijkheid  of 
medeverantwoordelijkheid  voor  het bedrijf  hebben  — 
niet van  deze  regeling  mogen  worden  uitgesloten. 
c) Studiebeurzen  (paragraaf  72) 
De resultaten  in aanmerking  genomen  van  overeen-
komstige  maatregelen  die  in het  kader  van  de om-
schakeling  van  de zwavelmijnen  werden  genomen, 
spreekt  het  Comité  de wens  uit dat  de belangheb-
benden  goed  ingelicht  worden  omtrent  de mogelijk-
heden  die  hun  kinderen  op deze  wijze  worden  ge-
boden. 
Het Comité  onderstreept  dat  ook  aan  de kinderen 
van de landbouwers  en landbouwarbeiders  die  in 
de landbouw  wensen  te blijven,  studiebeurzen  moe-
ten worden  toegekend. 
d) Centra  voor  sociaal-economische  voorlichting 
(paragraaf  73) 
Het Comité  hecht  bijzonder  belang  aan  het oprichten 
en vestigen  van  dergelijke  centra,  die de landbouwers 
in staat  moeten  stellen  hun  beslissingen  met  kennis 
van zaken  te nemen. 
Het zou  goed  zijn  indien  de organisaties  der  land-
bouwproducenten  en -arbeiders  door  deze  centra 
werden  geraadpleegd. 
e) Werkloosheidsuitkering  (paragraaf  80) 
In beginsel  gaat  het  Comité  akkoord  met  deze  uit-
kering;  het zal zich  echter  over  de modaliteiten  (duur, 
bedrag)  eerst  uitspreken,  wanneer  deze  door  de Com-
missie  zijn  voorgesteld. 
13. 2. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 19/17 
f) Hervorming  van  bet Sociaal  Fonds  (paragraaf  79) 
Het Comité  is van  mening  dat de in het Memoran-
dum van  de Commissie  voorgestelde  maatregelen  een 
fundamentele  hervorming  van  het Sociaal  Fonds  ver-
eisen,  wil het aan  de nieuwe  behoeften  inzake  inter-
venties  kunnen  beantwoorden.  Het  Comité  ziet 
namelijk  op het  ogenblik  in het Sociaal  Fonds  geen 
drijvende  kracht  die  tegemoet  kan  komen  aan  de 
eisen  van  een  beleid  dat  vérgaande  structurele  en 
sociale  hervormingen  op zijn  programma  heeft. 
Daarom  spreekt  het er zijn  voldoening  over  uit dat 
de Commissie  een  advies  inzake  de hervorming  van 
het Sociaal  Fonds  heeft  opgesteld  en dat  de Raad 
heeft  besloten  het  Economisch  en Sociaal  Comité, 
overeenkomstig  artikel  126  van  het  Verdrag,  over 
deze  kwestie  te raadplegen.  Het  Comité  verwijst 
derhalve  naar  zijn  advies  dat  binnenkort  zal  wor-
den uitgebracht. 
C. Verbetering  der  produktiestructuren  (paragraaf 
89 tot 101) 
Het Comité  constateert  dat  de Commissie  met  haar 
voorstellen  tot  bevordering  van  de  P.E.'s  en 
M.L.O.'s  voornamelijk  twee  doelstellingen  nastreeft: 
— het  rationaliseren  van de landbouwproduktie; 
— de verbetering  van  de levensomstandigheden  en 
arbeidsvoorwaarden  van  de landbouwbevolking. 
Het Comité  gaat  met  deze  doelstellingen  akkoord, 
onder  voorbehoud  van  de volgende  opmerkingen 
t.a.v.  de Commissievoorstellen: 
a) Het  Comité  onderstreept  dat  de herstructure-
ring van  de landbouwproduktie  onder  inacht-
neming  van  de beslissingsvrijheid  der  landbouw-
bevolking  dient  te geschieden. 
b) Ofschoon  het  Comité  van  oordeel  is dat,  tech-
nologisch  gezien,  de door  de Commissie  voor 
de P.E.'s  voorgestelde  drempelwaarden  in het 
huidige  stadium  haalbaar  zijn,  wijst  het erop  dat 
bedrijfsoppervlakte  en -omvang  niet  de enige 
doorslaggevende  criteria  zijn  bij de beoordeling 
van de waarde  en de levensvatbaarheid  van  het 
gespecialiseerde  landbouwbedrijf,  en het verzoekt 
derhalve  te willen  nagaan  of niet  nog  andere 
criteria  kunnen  worden  gehanteerd. 
Volgens  het  Comité  dient  namelijk  de rentabi-
liteit  van  de investeringen  bepalend  te zijn  voor 
het toekennen  van  steun. 
c) Het  Comité  vestigt  er de aandacht  op dat in een 
groot  gedeelte  van  de Gemeenschap  de gehele 
landbouwstructuur  zal  worden  omvergeworpen, indien  men  de drempelwaarden  voor  de pro-
duktie-eenheden  en M.L.O.'s  al te systematisch 
gaat toepassen.  Daarom  moet  men  de structuur 
van de landbouwbedrijven  helpen  zich  verder 
te ontwikkelen  — daarbij  steeds  rekening  hou-
dende  met  de regionale  situatie  — en wel  op 
zodanige  wijze  dat de nieuwe  oriëntatie  geleidelijk 
geschiedt  en daarmee  aan  de beide  doelstellingen 
van de Commissie  wordt  beantwoord.  Wanneer 
men namelijk  geen  rekening  houdt  met  de regio-
nale verschillen  kan  men  ernstige  sociale  proble-
men oproepen  doordat,  ten gevolge  van  het ver-
trek van  slechts  een gering  aantal  landbouwers,  op 
de vrijgekomen  gronden  alleen  een  beperkt  aan-
tal bedrijven  in staat  zouden  zijn  terstond  de 
drempelwaarden  te bereiken.  Anderzijds  zou  een 
te snelle  uitbreiding  van  de produktie-eenheden 
leiden  tot het verlies  van investeringen  in roerende 
en onroerende  goederen,  die  bij een  geleidelijke 
aanpassing  nog  rendabel  zouden  zijn. 
Het Comité  meent  derhalve  dat  de  drempel-
waarden  moeten  worden  herzien  met  het oog  op 
een regionale  differentiatie.  Deze  waarden  die-
nen als streefwaarden  te worden  beschouwd  en 
niet als absolute  criteria  om  de nodige  steun  te 
verkrijgen  voor  verdere  structuurverbeteringen. 
Voor  sommige  gebieden  althans  dienen  zij eerst 
aanzienlijk  te worden  verlaagd  en dan  geleide-
lijk, naar  gelang  van  de regionale  ontwikkeling, 
te worden  verhoogd. 
d) Het  Comité  is er zich  van  bewust  dat  op Euro-
pees plan  een  selectief  subsidiebeleid  moet  wor-
den gevoerd,  in het  bijzonder  om  te bereiken 
dat de specialisatie  van  de landbouwprodukties 
in de Gemeenschap  op rationele  wijze  zal ver-
lopen. 
Het Comité  acht  het  noodzakelijk  steun  te ver-
lenen  aan  hetgeen  door  de overheidsinstanties 
en de betrokkenen  met  name  in de minder  ont-
wikkelde  gebieden  zal worden  ondernomen. 
Het beginsel  volgens  hetwelk  de door  de Lid-
Staten  op nationaal  plan  ten  behoeve  van  de 
landbouwbedrijven  toegekende  financiële  steun 
vanaf  1975  moet  worden  gereserveerd  voor  de 
P.E.'s  en de M.L.O.'s  is, zoals  deze  in het  Me-
morandum  worden  beschreven,  volgens  het  Co-
mité  echter  veel  te star  en zou  aan  de hand  van 
hetgeen  onder  punt  c) werd  opgemerkt  moeten 
worden  aangepast. 
e) Het  Comité  hecht  aan  de regionale  differentiatie 
en de geleidelijke  aanpassing  van  de landbouw-
structuur  het  hoogste  belang,  want  het  is ervan 
overtuigd  dat  een  onmiddellijke  en ongenuan-
ceerde  toepassing  van  de voorgestelde  criteria  en 
Nr. C 19/18 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 13. 2.70 
de tijdslimiet,  zoals  bedoeld  in punt  96,  in de 
reeds  ontwikkelde  gebieden  van  de Gemeenschap 
zeer doelmatig  zouden  kunnen  blijken  te zijn, 
maar  zeer  weinig  verlichting  zouden  brengen  voor 
de gebieden  die de herstructurering  der bedrijven 
het hardst  nodig  hebben. 
f) Het  zou te wensen  zijn  dat de Commissie  nagaat, 
op welke  wijze  de grond-  en pachtwetgeving  kan 
worden  geharmoniseerd  en gemoderniseerd,  ten 
einde  te voorkomen  dat het proces  van structurele 
aanpassing  wordt  belemmerd.  Verouderde  rechts-
vormen  zijn  dikwijls  de ergste  vijanden  van  de 
vooruitgang. 
Om te voorkomen  dat  de grond  te zeer  wordt 
verkaveld  en om  landbouwbedrijven  te kunnen 
vormen  die,  economisch  gezien,  een  voldoende 
omvang  hebben,  dient  te worden  onderzocht  of 
in het erfrecht  van sommige  Lid-Staten  de nodige 
wijzigingen  kunnen  worden  aangebracht. 
Bij de harmonisatie  van  de pachtwetgeving  dient 
op de volgende  punten  te worden  gelet:  de moge-
lijkheid  pachtovereenkomsten  op lange  termijn 
af te sluiten;  een  redelijke  en afdoende  bescher-
ming  van  de pachters;  de afschaffing  van  alle 
vormen  van halfpacht  en deelbouw. 
g) Het  Comité  stelt  vast  dat men  met  de M.L.O.'s 
de landbouwproduktie  kan  rationaliseren,  vooral 
omdat  men  dan  een  beter  evenwicht  tussen  de 
produktiefactoren  kan  bereiken.  Ook  zijn  de 
M.L.O.'s  zijns  inziens  een middel  om de levens-
omstandigheden  van  de landbouwbevolking  te 
verbeteren. 
De Gemeenschap  zou  echter  niet  uitsluitend  deze 
vorm  van  samenwerking  tussen  landbouwers  moe-
ten aanmoedigen;  deze  heeft  immers  iets  ge-
dwongens,  omdat  hij wordt  gekenmerkt  door  het 
volledig  samenvoegen  van  de produktiemiddelen, 
en zal daarom  ook  om  psychologische  redenen 
op bepaalde  weerstanden  stuiten. 
Het Comité  spreekt  daarom  de wens  uit dat door 
de Gemeenschap  in overweging  wordt  genomen, 
ook aan  alle  andere  vormen  van  concertatie 
tussen  landbouwers  waardoor  de beide  boven-
genoemde  doelstellingen  kunnen  worden  bereikt, 
steun  te verlenen. 
Wat de verbetering  der  levensomstandigheden 
betreft,  is het Comité  van  oordeel  dat  door  de 
interesse  van  de jongere  generatie  voor  deze 
kwestie  en doordat  de landbouw  zich  in de 
richting  van  moderne  produktiestructuren  ont-
wikkelt  en de landbouwbevolking  zich  van  haar 
mogelijkheden  bewust  wordt,  degenen  die in de 
landbouw  verantwoordelijkheid  dragen  ertoe  zul-len worden  gebracht,  de meest  geschikte  oplos-
sing te kiezen  waarmede  zij zelf akkoord  kunnen 
gaan  en die het meest  aan  hun  wensen  beant-
woordt. 
De overheid  behoudt  evenwel  de essentiële  taak 
om in de landbouwgebieden  de onontbeerlijke 
infrastructuur  te scheppen,  ten einde  de levens-
omstandigheden  van  de gehele  landbouwbevol-
king op een redelijk  peil te brengen. 
h) Het  Comité  wijst  er nogmaals  op van  welk  es-
sentieel  belang  het is dat de werknemers  en met 
name  de jongeren  in de landbouw  een afgeronde 
en evenwichtige  algemene  vorming  ontvangen.  De 
mogelijkheid  bestaat  nl. dat zij aan een volslagen 
nieuwe  wijze  van leven  en werken  moeten  wen-
nen. 
D. Maatregelen  welke  van  invloed  zijn  op de markt-
structuur  (paragraaf  108  tot 111) 
Het Comité  constateerd  dat de Commissie  met nadruk 
wijst  op de problemen  in verband  met  de producen-
tengroeperingen  en op de te creëren  beroepsorgani-
saties  per produkt  of per groep  produkten. 
1. De producentengroeperingen  (paragraaf  110) 
Het Comité  betreurt  dat de Raad  nog  geen  uitspraak 
heeft  gedaan  over  het  voorstel  van  de Commissie 
inzake  de producentengroeperingen. 
Het verklaart  zich  nog  steeds  akkoord  met  de stand-
punten  welke  in zijn  advies  inzake  de producenten-
groeperingen,  d. d. 28 september  1967  (doe.  CES 
362/67)  naar  voren  zijn gebracht. 
Het Comité  erkent  dat het in het belang  is van  de 
landbouwproducenten  dat  zij zich  organiseren,  ten 
einde  een  betere  concurrentiepositie  te verwerven, 
zowel  ten  aanzien  van  de voorziening  van  basis-
produkten  en hulpmiddelen  voor  de produktie  als 
voor  een  vergemakkelijking  van  de afzet,  de ver-
werking  en het in de handel  brengen  van  hun  pro-
dukten. 
Meer  in het algemeen  is het Comité  van oordeel  dat 
overeenkomstig  de in het Memorandum  genoemde 
doelstellingen  van  het gemeenschappelijk  landbouw-
beleid  de noodzaak  moet  worden  overwogen,  via 
de juiste  modaliteiten  de vrijwillige  organisatie  van 
de landbouwers  op sociaal,  technisch  en economisch 
gebied  te vergemakkelijken  en daarbij  in het  bij-
zonder  vormen  van  samenwerking  aan  te bevelen. 
Het is de bedoeling  dat deze  organisatie  er o.a.  toe 
bijdraagt: 
13. 2. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 19/19 
— een  kerngroep  van verantwoordelijke  ondernemers 
te handhaven  en verder  uit te bouwen; 
— de landbouwbedrijven  vooruit  te helpen; 
— de produktiearbeid  te verbeteren; 
— de economische  kracht  van  de producenten  en 
daardoor  hun  inkomen  te doen  toenemen; 
— meer  in het algemeen  voor  de technische,  econo-
mische  en sociale  vooruitgang  van  de landbouwers 
te zorgen. 
Daar  door  het  Comité  wordt  aanvaard  dat  het  na-
streven  van  de „kwalitatieve  verbetering  van  de land-
bouwprodukten"  een  belangrijke  opdracht  is voor 
de producentengroeperingen,  legt  het  de nadruk  op 
de noodzaak  de producenten  bij te brengen  dat  zij 
zich hierop  dienen  toe te leggen. 
Het Comité  spreekt  als zijn  overtuiging  uit dat  de 
producentengroeperingen  niet  bij  machte  zijn  een 
beslissende  bijdrage  te leveren  tot de verbetering  van 
het algemene  evenwicht  tussen  vraag  en aanbod.  Op 
dit gebied  kan  de taak  van  de producentengroepe-
ringen  er o.a.  in bestaan  dat  zij — uitgaande  van 
de marktinformatie  — het aanbod  kwantitatief  over 
een bepaalde  periode  spreiden  en door  het  vast-
stellen  van  leveringshoeveelheden  en -termijnen  tot 
een rationeler  verloop  van de ophalingen  bijdragen. 
Het Comité  is het  er niet  mee  eens  dat  voor  de 
producentengroeperingen,  waarvan  de meerderheid 
der leden  wordt  gevormd  door  M.L.O.'s  en P.E.'s 
die bij hun  ontstaan  zelf  reeds  belangrijke  overheids-
steun  ontvangen,  nogmaals  aanvullende  steunmaat-
regelen  worden  voorgesteld. kingen  tussen  producentengroeperingen  en commer-
cialisatie-organen,  alsook  het vaststellen  van  de voor-
waarden  en voorschriften  voor  het  op de markt 
brengen  van produkten. 
Het Comité  wijst  er echter  op dat  deze  beroeps-
organen  geen  bevoegdheid  kunnen  hebben  inzake 
het vaststellen  der  prijzen  en het regelen  van  de in-
voer,  hetgeen  immers  voorbehouden  is aan  de over-
heid;  evenmin  kunnen  ze bevoegdheid  hebben  in-
zake  commercialisatie,  daar  deze  taak  aan  de pro-
ducentengroeperingen,  de handelsondernemingen  en 
verwerkende  bedrijven  is voorbehouden. 
De beroepsorganen  zouden  op dit terrein  concreet  en 
belangrijk  werk  te verrichten  kunnen  krijgen,  indien 
het voorstel  van  het  Comité  werd  aanvaard,  een 
stelsel  in te voeren  waardoor  de producenten  via een 
verantwoorde  financiële  medeaansprakelijkheid  delen 
in de risico's  welke  voor  de landbouw  en de Ge-
meenschap  ontstaan  wanneer  zij de produktierich-
tingen  die met  overschotten  te kampen  hebben,  ver-
der uitbouwen. 
Naar  het  oordeel  van  het  Comité  zouden  deze  be-
roepsorganen  in al die  gevallen  waarin  zij  taken 
moeten  verrichten  die met  zich  medebrengen  dat hun 
besluiten  bindend  zijn  voor  personen  die  bepaalde 
beroepen  uitoefenen,  een  aangepast  statuut  moeten 
krijgen. 
In dergelijke  gevallen  dienen  de communautaire  in-
stanties  in staat  te worden  gesteld  voldoende  con-
trole  op de activiteiten  van  de beroepsorganen  uit 
te oefenen  en, indien  nodig,  beslissingen  te treffen. 
2. Europese  beroepsorganisaties  (paragraaf  111) 
Het Comité  acht  het wenselijk  dat de door  de Com-
missie  voorgestelde  organen  worden  opgericht,  mits 
hun bevoegdheden  en juridische  persoonlijkheid  na-
der worden  bepaald. 
Omdat  sommige  maatregelen  van  deze  beroeps-
organen  een  weerslag  zullen  hebben  op alle  sectoren 
van de bevolking,  bepleit  het Comité  het interprofes-
sionele  karakter  van  deze  beroepsorganen,  in die zin 
dat zij betrekkingen  tot  stand  brengen  tussen  de 
producent,  de verwerkende  industrie,  de handel,  de 
werknemer  en de consument. 
Het Comité  aanvaardt  nl. het voorstel  deze  beroeps-
organen  te belasten  met  een  aantal  taken  die op een 
communautaire  basis  moeten  worden  uitgevoerd, 
zoals  de permanente  berichtgeving,  de prijsnoterin-
gen, de kwaliteitscontrole,  de programma's  voor  ver-
koopbevordering,  de reclamecampagnes,  de betrek-E. Maatregelen  om het marktevenwicht  tot stand  te 
brengen 
a) Melk  en  zuivelprodukten  (paragraaf  19 tot 23) 
Evenals  de Commissie  is het  Comité  van  oordeel 
dat het vraagstuk  van  de huidige  overschotten  op de 
zuivelmarkt  een  onmiddellijke  oplossing  eist.  Het 
gaat derhalve  akkoord  met  het beginsel  dat op deze 
markt  zo spoedig  mogelijk  het  evenwicht  dient  te 
worden  hersteld,  zonder  dat  het  inkomen  van  de 
landbouwer  daarbij  in gevaar  wordt  gebracht. 
Het Comité  gaat  niet  akkoord  met  de door  de Com-
missie  voorgestelde  wijziging  in de prijsverhouding: 
vetten  — eiwithoudende  stoffen.  Het  is van  oordeel 
dat het overwogen  stelsel  waarschijnlijk  weinig  doel-
treffend  maar  kostbaar  zal  zijn,  en er uiteindelijk 
toe zal leiden  dat meer  melk  wordt  afgeleverd  en de 
overschotten  van  magere-melkpoeder,  die momenteel 
slechts  ten koste  van  zware  subsidies  kunnen  worden 
afgezet,  nog  toenemen. 
Nr. C 19/20 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 2. 70 
Het Comité  is ten slotte  van  oordeel  dat  de oplos-
sing voor  het  vraagstuk  van  de zuiveloverschotten 
vóór  alles  dient  te worden  gezocht  in een  beheersing 
van de omvang  van de melkproduktie. 
Met het  oog  op het  wegwerken  van  de bestaande 
overschotten  en een  herstel  van  het marktevenwicht, 
vestigt  het Comité  de aandacht  op de volgende  over-
gangsmaatregelen  die de vraag  moeten  stimuleren: 
— uitbreiding  van  de mogelijkheden  tot kosteloze  of 
goedkope  distributie  van  zuivelprodukten  onder 
bepaalde  categorieën  van  de bevolking; 
— groter  gebruik  van  de boteroverschotten  door  de 
voedingsmiddelenindustrie  van  de Gemeenschap; 
— tijdelijke  verlaging  van  de boterprijs  voor  de con-
sument;  dit  middel,  dat  als  urgentiemaatregel 
wordt  beschouwd,  zou  het  voordeel  hebben  dat 
het minder  kostbaar  is dan  het  door  de Com-
missie  overwogen  stelsel,  geen  nadelen  met  zich 
medebrengt  voor  de kaasmarkt  en niet  leidt  tot 
een verhoging  van  de melkpoederoverschotten. 
Aangezien  het Comité  het absoluut  noodzakelijk  acht 
dat de melkproduktie  aan  de vraag  wordt  aangepast, 
is het  vóór  de toekenning  van  slachtpremies,  met 
als aanvulling  maatregelen  ter bevordering  van  de 
rundvleesproduktie,  opdat  de bedrijfshoofden  onder 
de gunstigste  voorwaarden  kunnen  omschakelen. 
Het Comité  is in het algemeen  van  opvatting  dat de 
producenten  de gevolgen  moeten  voelen  van  de ver-
storing  van  het marktevenwicht  en dat het dus  nodig 
zou kunnen  zijn  een systeem  uit te werken  waardoor 
de producenten,  op basis  van  een  geprogrammeerde 
produktie,  rechtstreeks  bij het herstel  van  het markt-
evenwicht  zouden  worden  betrokken. 
b) Oliën  en vetten  (paragraaf  26 tot 28) 
Het Comité  is evenals  de Commissie  van  oordeel 
dat het  volstrekt  noodzakelijk  is door  middel  van 
een internationale  overeenkomst  tot een  stabilisatie 
van de wereldmarkt  van  oliën  en vetten  te komen. 
Het Comité  maakt  wel  voorbehoud  ten aanzien  van 
de belastingen  welke  volgens  de Commissie  in af-
wachting  van  deze  overeenkomst  zouden  moeten 
worden  geheven. 
Het Comité  vreest  vooral  dat  ten gevolge  van  deze 
belastingen  niet  alleen  de consumentenprijzen  zullen 
stijgen,  maar  tevens  de situatie  van  de ontwikkelings-
landen  nog  zal  verslechteren,  de discriminatie  ten 
aanzien  van  de niet  met  de Gemeenschap  geasso-
cieerde  landen  van  de derde  wereld  nog  groter  zal 
worden  en de moeilijkheden  op het  gebied  van  het 
handelsbeleid  zullen  toenemen. Mocht  de Gemeenschap  echter  een  beleid  gaan  voe-
ren waarbij  de melkproduktie  wordt  geprogram-
meerd,  waardoor  de producenten  de gevolgen  zouden 
voelen  van  de verstoring  van  het marktevenwicht,  en 
mocht  blijken  dat  het  vraagstuk  van  de afzet  in de 
Gemeenschap  van  boter  en bepaalde  oliën  welke  in 
de Gemeenschap  worden  geproduceerd,  wordt  ver-
oorzaakt  door  de abnormale  invoer  van  oliën  en 
vetten  welke  praktisch  geheel  vrij  van  invoerrechten 
en in een  onbeperkte  hoeveelheid  plaatsvindt,  dan 
acht het Comité  het wenselijk  dat hetzij  aan  de ge-
meenschappelijke  buitengrens,  hetzij  binnen  de Ge-
meenschap  doeltreffende  beschermende  maatregelen 
worden  getroffen. 
c) De  suikerproduktie  (paragraaf  24) 
Bij de suikerproduktie  bestaat  het  gevaar  dat  de 
overschotten  toenemen.  Het  lijkt  daarom  noodzake-
lijk, hetzij  het  totale  produktiequotum  te vermin-
deren,  hetzij  — hetgeen  consequenter  zou  zijn  — zo 
spoedig  mogelijk  een nieuwe  prijspolitiek  toe te pas-
sen. De graad  van  zelfvoorziening  voor  suiker  is in 
het jaar  1967/1968  tot bijna  114%  gestegen,  terwijl 
daarentegen  het  suikerverbruik  (per  hoofd  van  de 
bevolking)  niet  in dezelfde  mate  is toegenomen; 
daarom  moet  in de komende  jaren  met  steeds  gro-
tere overschotten  rekening  worden  gehouden,  indien 
geen  maatregelen  worden  getroffen  om de graad  van 
zelfvoorziening  voor  suiker  tot  een  zodanig  peil 
terug  te brengen,  dat  nog  voldoende  mogelijkheden 
aanwezig  zijn  voor  een  wederzijdse  uitwisseling  met 
derde  landen. 
Het Comité  spreekt  echter  de wens  uit dat de sociale 
aspecten  van  de voorgestelde  maatregelen  niet  uit 
het oog  worden  verloren.  Het  verdwijnen  van  de 
suikerbietenproduktie  in bepaalde  streken  en de con-
centratie  van  de suikerproduktie  zullen  ertoe  leiden 
dat een  aantal  suikerfabrieken  gesloten  wordt,  het-
geen  het  probleem  van  de werkgelegenheid  in be-
paalde  minder  ontwikkelde  gebieden  van  de Ge-
meenschap  nog  nijpender  zal doen  worden. 
d) Groenten  en fruit  (paragraaf  25) 
Het Comité  constateert  dat de Commissie  een  twee-
ledig  doel  nastreeft,  namelijk  enerzijds  een  zekere 
beheersing  van  het aanbod  en anderzijds  de verbete-
ring van  het  in de communautaire  regeling  voor-
ziene  interventiestelsel. 
Gezien  het  feit  dat  de Commissie  reeds  concrete 
voorstellen  heeft  ingediend  en de Raad  zijnerzijds 
onlangs  een  resolutie  inzake  de communautaire  pre-
ferentie  heeft  aanvaard,  wenst  het  Comité  zich  nu 
niet hierover  uit te spreken,  maar  verwijst  het naar 
zijn advies  dat binnenkort  zal worden  uitgebracht. 
13. 2. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 19/21 
F. Vermindering  van  de oppervlakte  cultuurgrond 
(paragraaf  103  tot 107) 
Het Comité  stelt  zich  sympathiek  op tegenover  de 
gedachte,  aan  een  gedeelte  van  het areaal  een  andere 
bestemming  te geven.  De bebossing,  het  aanleggen 
van natuurparken  alsook  andere  nieuwe  bestem-
mingen  kunnen  immers  een  gunstige  invloed  hebben 
op het biologisch  evenwicht  en de regulatie  van  be-
paalde  elementen  in de natuur. 
Daarentegen  twijfelt  het aan  de doeltreffendheid  van 
het onttrekken  van  cultuurgrond,  zoals  door  de 
Commissie  wordt  voorgesteld,  als  middel  om  het 
marktevenwicht  te herstellen. 
Aangezien  het vrijwel  uitsluitend  om marginale  gron-
den zal gaan,  zal het effect  van deze  maatregelen  op 
de produktie  niet  in verhouding  staan  tot de aan  de 
landbouw  onttrokken  oppervlakte. 
Het Comité  acht  de nieuwe  bestemming  van  cultuur-
grond  aanvaardbaar  onder  voorbehoud  van  de vol-
gende  opmerkingen: 
a) De  eigenaars  moeten  vrij  kunnen  beslissen  over 
de verandering  van  bestemming  die  hun  grond 
ondergaat,  maar  in bepaalde  gevallen  zal  het 
dienstig  zijn  de overheids-  of semi-overheids-
instanties  in staat  te stellen  zelf  de te koop  aan-
geboden  gronden  te verwerven  en er een  bestem-
ming  aan te geven. 
b) Deze  actie  dient  in het kader  van  op communau-
tair niveau  gecoördineerde  regionale  ontwikke-
lingsprogramma's  te geschieden,  zodat  het vraag-
stuk van  de wedertewerkstelling  van  arbeids-
krachten  die door  de nieuwe  bestemming  van  de 
gronden  zijn  vrij  gekomen,  kan  worden  opgelost 
en een  willekeurig  uitgevoerde  bebossing,  welke 
de rentabiliteit  van  de actie  op het spel  zou  zet-
ten, wordt  voorkomen. 
c) Het  is volstrekt  noodzakelijk  dat de nieuwe  be-
stemming  van  de landbouwgronden  voor  de sa-
menleving  nuttiger  en meer  rendabel  is, en er 
zullen  derhalve  criteria  moeten  worden  vast-
gesteld  volgens  welke  kan  worden  beslist,  welke 
bestemming  voor  deze  gronden  wenselijk  is. 
d) Aangezien  de  landbouwoverschotten  kunnen 
verdwijnen,  dienen  maatregelen  te worden  ge-nomen,  om  deze  grond  haar  waarde  voor  de 
landbouw  te doen  behouden;  het  is n.1.  wen-
selijk  dat de Gemeenschap  over  een  gemakkelijk 
te mobiliseren  agrarisch  produktiepotentieel  kan 
beschikken. 
G. Uitvoering  en financiering  (paragraaf  64 tot 66) 
Het Comité  acht  de door  de Commissie  voorgestelde 
wijze  van uitvoering  volkomen  realistisch. 
Het zou  namelijk  niet  erg  doeltreffend  zijn  indien 
men alles  op communautair  niveau  wilde  regelen. 
Dit neemt  echter  niet  weg  dat er door  de communau-
taire  instanties  een  behoorlijke  controle  dient  te 
worden  uitgeoefend  op de toepassing  door  de Lid-
Staten  van  de maatregelen  waartoe  is besloten,  in 
het bijzonder  van  die  welke  voor  de Gemeenschap 
financiële  consequenties  hebben. 
Wat de financiering  betreft,  wordt  het door  het Co-
mité  betreurd  dat  de Commissie  het niet  noodzake-
lijk heeft  geacht  een  meer  gedetailleerde  begroting 
voor  de uitvoering  van  het programma  voor  te leg-
gen of inlichtingen  te verschaffen  over  de mogelijk-
heid de nodige  middelen  te vinden  en over  de ge-
volgen  hiervan  voor  de andere  economische  sectoren. 
Het Comité  hecht  grote  betekenis  aan  de commu-
nautaire  financiering  van  de uitgaven  voor  sociale 
en structuurmaatregelen;  zijns  inziens  zou  men  op 
de uitgaven  voor  de markt  kunnen  bezuinigen  om 
daarmee  tot de financiering  van  de structurele  her-
vormingen  en van  de sociale  maatregelen  bij  te 
dragen. 
Ook kunnen  de voorgenomen  communautaire  uit-
gaven  ter verbetering  van  de produktie-  en commer-
cialisatiestructuur  worden  verminderd,  indien  men 
— zoals  door  het  Comité  wordt  voorgestaan  — de 
maatregelen  regionaal  gedifferentieerd  toepast  en de 
hervormingen  geleidelijk  ten uitvoer  legt. 
Toch  dringt  het  Comité  erop  aan  dat  de Gemeen-
schap  de doeleinden  van  het structuurbeleid  vastlegt 
en in het algemeen  de maatregelen  bepaalt  voor  het 
bereiken  van  deze  doeleinden.  Evenzeer  is het  bij 
communautaire  financiering  wenselijk  dat  met  een 
redelijke  graad  van  nauwkeurigheid  wordt  aangege-
ven, aan  welke  voorwaarden  de uitgaven  voor  struc-
tuurmaatregelen  moeten  voldoen,  om op de begroting 
te worden  geplaatst. 
Nr. C 19/22 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 2.70 
Meer  in het  algemeen  verheugt  het  Comité  zich 
erover  dat  de Commissie  bij  het  opstellen  en het 
uitvoeren  van  de  beoogde  maatregelen  de  mede-
werking  van  de betrokken  beroepscategorieën  nood-
zakelijk  acht. Ten aanzien  van  dit vraagstuk  houdt  het Comité  het 
voor  wenselijk  dat  de bestaande  raadgevende  Co-
mités  worden  gereorganiseerd  en dat  het  Europese 
Parlement  en het  Economisch  en Sociaal  Comité 
regelmatig  van  de ontwikkeling  en de vooruitgang 
van het structuurbeleid  op de hoogte  worden  gesteld. 
Gedaan  te Brussel,  27 november  1969. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
Mathias  BERNS 
BIJLAGE 
bij het advies  met  de tijdens  de 83e  plenaire  zitting  verworpen  wijzigingsvoorstellen 
Wijzigingsvoorstel  nr. 1, 
ingediend  door  de heer  Visocchi,  dat ertoe  strekt  de laatste  zin van  alinea  a) van  het gedeelte 
„Opmerkingen  vooraf"  te schrappen. 
Dit voorstel  wordt  met  53 tegen  3 stemmen  en 10 onthoudingen  verworpen. 
Wijzigingsvoorstel  nr. 2, 
ingediend  door  de heer  Masprone,  dat ertoe  strekt  aan  het einde  van  alinea  a) van  hoofd-
stuk B, van het gedeelte  „Bijzondere  opmerkingen"  de volgende  sub-alinea  toe te voegen: 
„Het  Comité  is echter  van  oordeel  dat  het  vraagstuk  later  grondiger  dient  te worden 
bestudeerd,  ten einde  enerzijds  te komen  tot een harmonisatie  van de te nemen  maatregelen 
met die  welke  in analoge  gevallen  worden  getroffen,  en anderzijds  deze  maatregelen 
werkelijk  efficiënt  te doen  zijn  met het oog  op de in de landbouw  te bereiken  doelstellingen; 
het Comité  behoudt  zich  de mogelijkheid  voor  deze  meer  diepgaande  studie  te verrichten, 
wanneer  het zal worden  geraadpleegd  inzake  de gedetailleerde  ontwerpen  welke  door  de 
Commissie  dienaangaande  zullen  worden  opgesteld." 
Dit voorstel  wordt  met  49 tegen  8 stemmen  en 9 onthoudingen  verworpen. 
Wijzigingsvoorstel  nr. 3, 
ingediend  door  de heer  Visocchi,  dat ertoe  strekt  de vierde  alinea  van  hoofdstuk  G van  het 
gedeelte  „Bijzondere  opmerkingen"  door  de volgende  tekst  te vervangen: 
„Het  subcomité  is in ieder  geval  van  oordeel  dat  de communautaire  solidariteit  bij de 
financiering  van  de in het  Memorandum  voorziene  uitgaven  voor  sociale  en structuur-
maatregelen  op dezelfde  wijze  en in dezelfde  omvang  werkzaam  zou  moeten  zijn  als zij 
dit bij de financiering  van het marktbeleid  is." 
Dit voorstel  wordt  met  42 tegen  13 stemmen  en 5 onthoudingen  verworpen.