NL    NL 
 
 
 EUROPESE  
COMMISSIE   
Brussel, 17.3.2015  
COM(2015) 127 final  
  
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE EUROPESE RAAD  
Verslag over handels - en investeringsbelemmeringen 2015   
 
2 
 VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE EUROPESE RAAD  
Verslag over handels - en investeringsbelemmeringen 2015  
1) Inleiding  
In het verslag over handels - en investeringsbelemmeringen 2015 ("dit verslag") wordt een 
selectie besproken van de voornaamste belemmeringen die bedrijven uit de Europese Unie 
(EU) ondervinden op de markten van de zes strategische economisch e partners van de EU1, 
te weten China, India, Mercosur (Brazilië/Argentinië), Rusland en de  Verenigde Staten 
(VS) . De belangrijkste doelstelling van het verslag is om het bewustzijn van de voornaamste 
handelsbelemmeringen te vergroten en nogmaals te benadr ukken hoe belangrijk het is om 
dergelijke belemmeringen doelgericht en gecoördineerd aan te pakken.  
Hoewel in dit verslag de nadruk ligt op de  "prioriteiten van de prioriteiten" , publiceert de 
Commissie ook regelmatig een "verslag over mogelijk handelsbepe rkende maatregelen" of 
het "verslag over toezicht op protectionisme" , waarin een meer gedetailleerd overzicht 
wordt geboden van handels - en investeringsbelemmeringen in een groter aantal derde landen2. 
Dit verslag en het "verslag over toezicht op protectio nisme" vullen elkaar derhalve aan.  
Dit vijfde verslag over handels - en investeringsbelemmeringen biedt allereerst een overzicht 
van de handels - en investeringsonderhandelingen die de EU voert (deel 2); vervolgens wordt 
de balans opgemaakt van de belangrijkste handels - en investeringsbelemme ringen die door de 
strategische economische partners van de EU in 2014 werden gehanteerd (deel 3); en er wordt 
afgesloten met een overzicht van de verschillende strategieën die de EU hanteert om deze 
gevallen aan te pakken (deel 4).  
2) Het creëren van kansen  voor handel en investeringen - lopende 
onderhandelingen van de EU  
Om nieuwe mogelijkheden voor handel en investeringen te creëren, hanteert de EU een 
uitgebreide onderhandelingsagenda met een multilaterale, plurilaterale en bilaterale dimensie. 
De dynamie k die binnen het onderhandelingskader ontstaat, kan ook bijdragen aan het 
wegnemen van reeds lang bestaande handelsbelemmeringen.  
Wat de multilaterale onderhandelingsagenda van de EU betreft, werden openstaande 
kwesties met betrekking tot het Bali-pakket van de WTO , waaronder in het bijzonder die 
                                                 
1 Als gedefinieerd in de mededeling van de Commissie getiteld "Handel, groei en wereldvraagstukken", 
http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2010/november/tradoc_146963.pdf   
2 Het elfde verslag over toezicht op protectionisme is beschikbaar op  
http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2014/november/tradoc_152872.pdf   
 
 
3 
 met betrekking tot de handelsfacilitatieovereenkomst, recentelijk opgelost. Dit vormt een 
basis voor een volledige uitvoering van dit eerste mondiale handelsakkoord onder toezicht 
van de WTO. Op plurilateraal  niveau verlopen de onderhandelingen over een  overeenkomst 
betreffende de  handel in diensten  voorspoedig. Weldra moet een overeenkomst kunnen 
worden bereikt over de uitbreiding van de productenlijst van de  
Informatietechnologieovereenkomst . Ondertussen zijn de EU en 13 andere leden van de 
WTO in juli 2014 begonnen aan onderhandelingen over de liberalisering van de mondiale 
handel in milieugoederen. Dit plurilaterale initiatief betreffende groene goederen  moet 
belemmeringen voor handel en in vestering in goederen, diensten en technologieën die 
bijdragen aan een beter milieu, wegnemen.  
Parallel daaraan werkt de EU verder aan haar ambitieuze bilaterale  onderhandelingsagenda 
teneinde haar handels - en investeringspositie op de markten van een aant al derde landen te 
versterken. Met name de onderhandelingen met de VS over een trans -Atlantisch 
partnerschap voor handel en investeringen (TTIP)  zijn een belangrijke prioriteit. Een 
verregaand en ambitieus TTIP -akkoord dat voorziet in krachtige voorschrift en voor 
samenwerking en samenhang op het gebied van regelgeving zal niet alleen tarieven 
afschaffen, maar ook helpen bij het verminderen van kosten die zijn verbonden aan niet -
tarifaire belemmeringen.  
In december 2014 werd de achtste ronde van technische besprekingen tussen de EU en Japan  
over een vrijhandelsovereenkomst afgerond. Met deze onderhandelingen poogt de EU een 
oplossing te vinden voor een aantal problemen waarmee EU -bedrijven te kampen hebben, 
waaronder met name tarieven, niet -tarifaire belemme ringen en onbevredigende toegang tot de 
Japanse markt voor overheidsopdrachten.  
Tijdens de 16e top EU -China in Peking in november 2013 hebben de EU en China 
onderhandelingen geopend over een alomvattende investeringsovereenkomst  die naar 
verwachting voor beide partijen voordelig zal zijn door ervoor te zorgen dat op beide markten 
door beide partijen kan worden geïnvesteerd.  
In maart 2014 zijn de EU en Myanmar/Birma  begonnen met onderhandelingen over een 
investeringsovereenkomst.  
Het grootste deel van de v rijhandelsovereenkomst tussen de EU en Singapore werd in 
september 2013 geparafeerd, hoewel de onderhandelingen op het gebied van 
investeringsbescherming pas in oktober 2014 werden afgerond. De handelsovereenkomst met 
Peru  en Colombia  wordt sinds 1 maart 2 013 voorlopig toegepast in Peru en sinds 1 augustus 
2013 in Colombia. Ook werden in juli 2014 de onderhandelingen over de toetreding van 
Ecuador  tot de overeenkomst met Colombia en Peru afgerond, en wordt contact onderhouden 
om te kijken of Bolivia  in deze  handelsovereenkomst kan worden geïntegreerd.  
Op 26 september 2014 werden op de top Canada -EU in Ottawa de onderhandelingen over de 
handelsovereenkomst tussen de EU en Canada  afgerond. Met de overeenkomst zullen naar 
verwachting meer dan 99  % van alle tar ieven tussen de twee economieën worden 
 
4 
 weggenomen en omvangrijke nieuwe mogelijkheden voor markttoegang in diensten en 
investeringen worden gecreëerd.  
Op 27 juni 2014 ondertekenden Moldavië  en Georgië  associatieovereenkomsten met de EU, 
die voorzien in die pe en brede vrijhandelsruimtes. De overeenkomsten worden sinds 
1 september 2014 voorlopig toegepast. Op 27 juni 2014 ondertekende Oekraïne  eveneens een 
diepe en brede vrijhandelsovereenkomst, alsook de resterende delen van de 
associatieovereenkomst die op 21 maart 2014 nog niet waren ondertekend. Na de 
ondertekening van de politieke bepalingen van de associatieovereenkomst stelde de EU op 
23 april 2014 unilateraal autonome handelsmaatregelen ten aanzien van Oekraïne vast, 
waarbij de tariefverlagingen uit de  diepe en brede vrijhandelsruimtes vervroegd werden 
geïntroduceerd. De autonome handelsmaatregelen zijn verlengd tot eind 2015 en de 
inwerkingtreding van de diepe en brede vrijhandelsovereenkomst is uitgesteld tot 1 januari 
2016.  
Daarnaast voert de EU onde rhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten met een aantal 
andere derde landen en gebieden, te weten Mercosur , India , Maleisië , Vietnam  en 
Marokko . 
3) Stand van zaken van de voornaamste handels - en 
investeringsbelemmeringen van de strategische partners van de  EU in 
2014  
a) Brazilië/Argentinië  
1) Op het gebied van investeringen  gelden in bepaalde sectoren in Brazilië – met name 
media en communicatie, luchtvaart, vervoer en mijnbouw – beperkingen op 
buitenlandse eigendom , hoewel dat land doorgaans geen onderscheid ma akt tussen 
buitenlands en nationaal kapitaal.  
2) Discriminerende belastingen en subsidiëring  van binnenlandse producenten in 
Brazilië zijn in veel sectoren een belangrijk probleem.  Vooral de (her)introductie van 
het Reintegra -programma van uitvoersubsidies is zorgwekkend. Bovendien blijft het 
problematisch dat Brazilië gesubsidieerde leningen of financiering verleent op 
voorwaarde dat aan vereisten voor plaatselijke inbreng is voldaan . Wat 
belastingmaatregelen betreft, heeft d e EU op 19 december 2013 verzocht om WTO -
overleg over discriminerende belastingvoordelen die Brazilië toekent met 
betrekking tot auto's, elektronica, geautomatiseerde machines voor industrieel of 
beroepsmatig gebruik en andere daaraan gerelateerde goederen  die in Brazilië 
worden geproduceerd en voldoen aan bepaalde vereisten voor plaatselijke inbreng . 
Daarnaast biedt Brazilië belastingvoordelen in de vorm van belastingvrije aankoop van 
kapitaalgoederen en -input aan binnenlandse ondernemingen die 50  % of me er van hun 
productie uitvoeren. Na verschillende mislukte pogingen tot overleg met Brazilië in 
2014 heeft de EU op 18 november 2014 een verzoek om een WTO -panel voor 
 
5 
 geschillenbeslechting ingediend. Op 17 december 2014 heeft de WTO een panel 
opgericht dat een oordeel over de kwestie zal vellen.  
3) Brazilië  heeft maatregelen ingevoerd die de voorwaarden voor deelname aan 
openbare aanbestedingen verder vervalsen , door voor bepaalde nationale producten 
in aanbestedingsprocedures preferentiële marges vast te stellen. Die maatregelen stellen 
marges vast van 8  % tot 25  % en hebben betrekking op een breed aantal sectoren.  
4) Op het gebied van sanitaire en fytosanitaire maatregelen (SPS) is enige vooruitgang 
geboekt wat betreft de invoer in Brazilië van zuivelproducten, varkensvlees en 
rundvlees uit de EU , maar deze vooruitgang is nog onvoldoende. De bevoegde 
Braziliaanse autoriteit voert per jaar drie tot vijf controles uit en is begonnen aan 
controles in een aantal EU -lidstaten, maar de achterstand met betrekking tot de 50 door 
de lidstaten ingediende aanvragen blijft het voornaamste punt van zorg. Al bij al 
hanteert Brazilië nog steeds een lange, belastende en onvoorspe lbare SPS -procedure 
voor het toestaan van invoer uit de lidstaten van de EU. In 2014 heeft Brazilië nieuwe 
wetgeving aangekondigd, en de EU heeft concrete suggesties gedaan voor het 
stroomlijnen van de invoerprocedures. Brazilië vormt een belangrijke alter natieve markt 
na het door Rusland opgelegde verbod op door de EU uitgevoerde landbouwproducten 
en levensmiddelen.  
 Wat bepaalde beperkingen op de invoer van rundvlees uit de EU met betrekking tot 
boviene spongiforme encefalopathie betreft, heeft Brazilië  zijn invoervoorschriften 
gewijzigd, maar deze nog niet volledig in lijn gebracht met de internationale norm van 
de OEI (Werelddiergezondheidsorganisatie).  
5) In Argentinië  blijft de eis dat voor alle invoer een "voorafgaande verklaring onder 
ede door de import eur"  moet worden ingevuld een grote uitdaging. Het WTO -
beroepsorgaan voor geschillenbeslechting sprak op 15 januari 2015 zijn oordeel uit over 
het geschil inzake de voorafgaande verklaring onder ede door de importeur en andere 
niet-officiële invoerbeperken de maatregelen, zoals handelsbalansvoorschriften voor 
importeurs. Het beroepsorgaan bevestigde het oordeel van het vorige panel, dat tot de 
conclusie was gekomen dat het eisen van de voorafgaande verklaring onder ede door de 
importeur een inbreuk vormt op het WTO -recht.  
6) Verder blijft Argentinië zijn strenge beperkingen op het overmaken van buitenlandse 
valuta's, dividenden en royalty's  handhaven. De situatie verslechtert zelfs nog door de 
toenemende schaarste aan reserves aan buitenlandse valuta's. Er is e en nieuwe instantie 
opgericht met vertegenwoordigers van verschillende autoriteiten, waaronder de centrale 
bank, voor het maken en het traceren van betalingen.  
7) Tot slot heeft Argentinië  binnenlandse belastingen ingevoerd voor het reguleren van de 
invoer v an luxe auto's, boten, vliegtuigen en motoren, door boven een bepaalde 
waardegrens een "luxebelasting" tot 50  % op te leggen. De belasting treft in 
aanzienlijk hogere mate luxeauto's en dus ingevoerde modellen dan in het binnenland 
geproduceerde modellen.  
 
6 
 b) China  
8) China  past aanzienlijke beperkingen toe op buitenlandse investeringen . China zou 
in het bijzonder de sectoren open moeten stellen die zijn gesloten voor buitenlandse 
directe investeringen of waarvoor gemeenschappelijke ondernemingen vereist zijn, 
waaronder die waarvoor een Chinees meerderheidsbelang een voorwaarde is. China zou 
ook andere beperkingen weg moeten nemen, zoals vereisten van 
technologieoverdracht  en plaatselijke inbreng , en administratieve goedkeuring 
vooraf. Subsidiëring  van binnenlandse  producenten, en in het bijzonder van 
staatsbedrijven, is ook een belangrijke hindernis voor investeringen in China.  
 China heeft unilateraal enkele maatregelen genomen met betrekking tot investeringen. 
In november 2014 stelde het land voor zijn  catalogus  inzake buitenlandse 
investeringen te herzien  en daar enkele beperkingen uit te schrappen. Hoewel de 
herziening een goede zaak is, stellen de beperkte nieuwe openstelling van sectoren en 
het sluiten van andere sectoren in deze ontwerpherziening teleur. De in het kader van de 
Shanghai Pilot Free Trade Zone  aangekondigde hervormingen zijn niet binnen het 
gewenste tijdsbestek uitgevoerd. De "negatieve lijst" van de vrijhandelszone (met alle 
sectoren waarin buitenlandse investeringen worden beperkt) wordt al si nds juli 2014 
herzien. Hoewel enkele beperkingen op buitenlandse investeringen voor bepaalde 
sectoren zijn versoepeld, blijven ondernemingen hinder ondervinden van aanzienlijke 
belemmeringen van buitenlandse investeringen in de zone. Deze situatie zal ook in de 
gaten worden gehouden in het licht van de recente aankondiging van de Chinese 
autoriteiten om nieuwe vrijhandelszones te openen.  
9) Op het gebied van openbare aanbestedingen  blijft de EU China aansporen om zich zo 
spoedig mogelijk aan te sluiten bij de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPA) 
en zijn wetgeving met die overeenkomst in overeenstemming te brengen. In januari 
2015 heeft China een herzien GPA -aanbod ingediend. De EU is verheugd over de 
vooruitgang op het gebied van toepasselijkheid op la gere niveaus dan het centrale, maar 
aanzienlijke verdere verbeteringen blijven noodzakelijk, in het bijzonder met betrekking 
tot de toepasselijkheid op staatsbedrijven.  
10) Er bestaat in China  nog steeds een veelvoud aan problemen op het gebied van 
intellectu ele-eigendomsrechten . Hieronder vallen bijvoorbeeld het registreren van 
octrooien en gebruiksmodellen van lage kwaliteit en van merken die te kwader trouw 
zijn aangevraagd, alsook lange registratieprocedures en een belastende procedure voor 
de legalisatie van buitenlandse documenten. Daarnaast is de bescherming van 
intellectuele -eigendomsrechten door administratieve, gerechtelijke of douaneautoriteiten 
tegen inbreuk nog altijd ontoereikend. Ook bestaat er nog veel onzekerheid over de 
bescherming van bedrijf sgeheimen, die naar verluidt vaak met de Chinese 
autoriteiten/bedrijven moeten worden gedeeld.  
11) China  blijft van mening dat alleen door China ontwikkelde technologie voor 
informatiebescherming als "veilig" kan worden beschouwd , en hanteert een 
 
7 
 definitie van "nationale veiligheid"  die veel verder gaat dan de gebruikelijke 
internationale praktijk. Dit is een uitzonderlijk zware belemmering voor buitenlandse 
ondernemingen die meedingen naar commerciële toepassingen in de IT -sector. 
Bovendien worden buitenlan dse bedrijven nog altijd geweerd uit 
veiligheidsgerelateerde normalisatie -instanties . 
12) EU-bedrijven hebben te kampen met verscheidene sanitaire en fytosanitaire 
maatregelen voor de invoer in China . Het huidige verbod op de invoer van rundvlees 
en schapenvle es uit de EU zou moeten worden opgeheven. Daarnaast zouden 
internationale normen moeten worden aanvaard, bijvoorbeeld met betrekking tot de 
voedselveiligheid en de diergezondheid.  
13) Ook is de EU verontrust over belemmeringen voor de markttoegang in de 
gezond heidssector en de cosmeticasector in China . Voor medische hulpmiddelen  en 
farmaceutische producten  zou het nieuwe regelgevingssysteem in lijn moeten worden 
gebracht met internationale normen en praktijken inzake kwesties als klinische proeven 
en registrati evoorschriften. Wat cosmetica  betreft, zou het registratieproces voor 
nieuwe ingrediënten van cosmetische producten moeten worden verbeterd en worden 
beperkt tot ingrediënten met een groter risico. De etikettering van cosmetica door 
middel van stickers zou  moeten worden toegestaan en de testvoorschriften zouden in 
overeenstemming moeten worden gebracht met internationale normen.  
c) India  
14) In India  hebben EU -bedrijven nog steeds te kampen met belangrijke belemmeringen 
voor markttoegang in de IT -sector en de e lektronicasector . Er is geen verdere 
substantiële vooruitgang geboekt met betrekking tot de implementatie van het 
preferentiële markttoegangsbeleid voor in eigen land vervaardigde elektronica bij 
het plaatsen van overheidsopdrachten  dat uit veiligheidsover wegingen zou worden 
ingevoerd, nadat India dat beleid in 2013 had opgeschort en de toepassing ervan op niet -
overheidsopdrachten uitdrukkelijk had uitgesloten. India stelt niet gebonden te zijn aan 
WTO -verplichtingen (met name de Overeenkomst inzake overhei dsopdrachten waarbij 
India geen partij is). Naar verwachting zal India de criteria voor toegevoegde waarde in 
de regeling voor overheidsopdrachten binnenkort bekendmaken.  
Sinds 3 januari 2014 is  in India de registratie van 15 categorieën IT -producten en 
consumentenelektronica verplicht . Bij besluit van 8 november 2014 werd dit 
uitgebreid met nog 15 producten. De implementatie van verplichte tests en certificering 
in eigen land van onderdelen van telecommunicatienetwerken werd verder uitgesteld tot 
1 april 2015. Aangezien een aanzienlijk deel van deze producten op de Indiase markt 
wordt ingevoerd, kunnen deze maatregelen in het bijzonder gevolgen hebben voor de 
handel.  
15) Ondertussen blijven er proble men bij de implementatie van de certificeringsregeling 
voor ingevoerde en uitgevoerde autobanden van het Bureau of Indian Standards 
 
8 
 (BIS) . De voornaamste punten van zorg betreffen de berekende vergoeding per van een 
certificeringsmerk voorziene band, langd urige procedures en vereiste bankgaranties.  
16) Sinds augustus 2013 hanteert India een andere interpretatie en handhaving van de 
reglementen van 2011 voor voedselveiligheid en voedselnormen (Food Safety and 
Standards Regulations) inzake etikettering en verpak king , en hanteert het een meer 
beperkende benadering voor het gebruik van stickers op verpakkingen, hetgeen heeft 
geleid tot een ernstige verstoring van de handel in levensmiddelen. Meer in het 
algemeen heeft India recentelijk de etiketteringsregeling op b eperkende wijze uitgebreid 
in verscheidene sectoren (zoals cosmetica, medische hulpmiddelen, ICT).  
17) In de loop van 2014 heeft India meerdere maatregelen ingevoerd die de 
cosmeticasector  op gebieden als etikettering, dierproeven en registratievoorschriften 
voor ingevoerde producten. Wat etikettering  betreft, heeft India in juli 2014 
etiketteringsvoorschriften gepubliceerd voor producten van "vegetarische" en "niet -
vegetarische" oorsprong. Daarnaast heeft India een verbod op dierproeven  voor 
cosmetica opgelegd , op een manier die in de praktijk kan leiden tot een verbod op 
veelgebruikte en onvervangbare ingrediënten waarvoor nog steeds wordt vertrouwd op 
gegevens van dierproeven wanneer daarvoor geen alternatieven bestaan.  
d) Japan  
18) Sinds het begin van de onderh andelingen over een uitgebreide 
vrijhandelsovereenkomst zijn besprekingen inzake niet -tarifaire belemmeringen  
gaande. Ten aanzien van een aantal belemmeringen (bv. inzake biologische 
levensmiddelen en vergunningen voor de groothandel in sterke dranken) vol doet Japan 
reeds aan zijn verplichtingen zoals die zijn overeengekomen tijdens de voorbereidende 
fase van de onderhandelingen over een vrijhandelsovereenkomst. Ten aanzien van 
enkele andere belemmeringen waarvoor Japan had toegezegd binnen het eerste jaar van 
de onderhandelingen resultaat te boeken, is aanzienlijke vooruitgang bewerkstelligd 
(zoals met betrekking tot farmaceutische producten, levensmiddelenadditieven, 
rundvlees, goedkeuringsprocedures voor medische hulpmiddelen).  
Er blijven echter nog probl ematische kwesties over, die vóór het einde van de 
onderhandelingen moeten worden aangepakt. Naast de lijst die in het kader van het 
verkennende onderzoek was overeengekomen, heeft de EU in december 2014 bij Japan 
een tweede lijst met niet -tarifaire maatre gelen  ingediend, die in het bijzonder 
betrekking heeft op verschillende openstaande kwesties met betrekking tot sanitaire en 
fytosanitaire maatregelen.  Er wordt nog met Japan onderhandeld over deze tweede lijst, 
en het doel van de EU is om snelle en betek enisvolle vooruitgang te boeken. De 
onderhandelingen hebben ook betrekking op andere gebieden waar EU -bedrijven 
moeilijkheden hebben wanneer zij in Japan zakendoen, zoals overheidsopdrachten (met 
inbegrip van spoorwegen).  
e) Verenigde Staten  
 
9 
 19) De EU blijft v erontrust over "Buy American" -beperkingen die gelden voor 
overheidsopdrachten in de VS . Die beperkingen zijn nog steeds van toepassing op een 
groot deel van de overheidsaankopen in de VS, waar een aanzienlijk deel van de 
overheidsopdrachten is gereserveerd  voor plaatselijke goederen en diensten en 
buitenlandse bedrijven van de opdrachten zijn uitgesloten. Het is duidelijk dat 
aanzienlijke vooruitgang op dit vlak een belangrijke voorwaarde is voor het succesvol 
afronden van de TTIP -onderhandelingen. Het zal in het bijzonder van cruciaal belang 
zijn dat de EU zich verzekert van betere toegang tot opdrachten op subfederaal niveau 
in de US.  
20) Moeilijkheden bij het beschermen van intellectuele -eigendomsrechten  – met name 
voor geografische aanduidingen van de EU op levensmiddelen en drank  (vooral in 
de wijn -, kaas - en vleessectoren) – in de VS zorgen voor aanzienlijke frustratie bij EU -
producenten. De lopende TTIP -onderhandelingen  bieden een belangrijke 
mogelijkheid om een betere bescherming van de geografische aandu idingen van de EU 
in de VS te bewerkstellingen.  
21) Er blijft in de VS sprake van een groot aantal sanitaire en fytosanitaire 
belemmeringen . De beperkingen die de VS hanteert op de invoer van geiten - en 
schapenvlees en op eierproducten blijven voor de EU een groot punt van zorg. 
Bovendien hebben EU -aanvragen voor de uitvoer van producten van dierlijke 
oorsprong, zoals rundvlees, bepaalde zuivelproducten of levende tweekleppige 
weekdieren en producten van plantaardige oorsprong, zoals appels en peren, te kampen  
met lange vertragingen. Ook hier kunnen de TTIP -onderhandelingen de mogelijkheid 
bieden tot vooruitgang bij het oplossen van deze problemen.  
f) Rusland  
22) Rusland heeft de door de WTO gehandhaafde geconsolideerde tarieven voor veel 
producten verkeerd toegepa st, waaronder voor papier, apparatuur en 
landbouwproducten als palmolie. Op 31 oktober 2014 heeft de EU een verzoek 
ingediend voor overleg in het kader van het WTO -geschillenbeslechtingsmechanisme.  
23) De nieuwe Russische wet inzake de lokalisatie van persoonl ijke gegevens  (Federale 
Wet 242) die op 21 juli 2014 door president Poetin is ondertekend, vereist dat alle 
persoonlijke gegevens van Russische particulieren in Rusland worden opgeslagen en 
verwerkt, waarbij geen uitzonderingen worden gemaakt voor handelsg egevens. 
Dergelijke alomvattende serververeisten, zonder uitzonderingen voor handelsgegevens, 
zijn buitensporig en kunnen nadelige gevolgen hebben voor de digitale economie als 
geheel. De wet creëert in het bijzonder een aanzienlijke belemmering voor Europ ese 
cloudaanbieders en het ontwikkelen van een grensoverschrijdende markt in 
cloudcomputing. De EU is van mening dat dergelijke lokalisatievereisten beperkt 
zouden moeten worden tot specifieke, uitzonderlijke gevallen (bijv. alleen wanneer 
voorschriften vo or gegevensbescherming of privacy anders niet kunnen worden 
 
10 
 nageleefd) en volledig verenigbaar moeten zijn met de relevante bepalingen van de 
WTO -wetgeving.  
24) Er blijven veel sanitaire en fytosanitaire problemen met Rusland bestaan . Op 8 
april 2014 verzocht de EU om overleg met Rusland in het kader van de WTO -
geschillenbeslechting voor het regelen van geschillen rond beperkingen op de invoer 
van levende varkens, varkensvlees en bepaalde varkensproducten van oorsprong uit de 
EU, vanwege de uitbraak van Afrikaa nse varkenspest in beperkte gebieden in Litouwen 
en Polen, dicht bij de grens met Belarus. Overleg leverde niets op en op 22 juli 2014 
werd een WTO -panel voor geschillenbeslechting opgericht. Een verbod op de uitvoer 
van aardappelen en andere planten is no g steeds van kracht sinds 1 juli 2013, en nieuwe 
problemen zijn onder andere een verbod op afsnijdsels van rundvlees uit de EU sinds 27 
juni 2014, een verbod op groenten en fruit uit Polen (dat in het bijzonder appels treft) 
sinds 1 augustus 2014 en een ve rbod op vleesmeel, slachtafvallen en vet uit de EU sinds 
22 oktober 2014.  
25) Op 7 augustus 2014 vaardigde Rusland een verbod uit op landbouwproducten en 
levensmiddelen  uit bepaalde landen – waaronder lidstaten van de EU – die sancties  
tegen Rusland hadden vas tgesteld in het kader van de situatie in Oekraïne. Onder die 
producten vallen vrijwel alle vleesproducten (rundvlees, varkensvlees, pluimvee en 
bepaalde bereide vleeswaren), melk en zuivelproducten, groenten en fruit, en vis en 
schaaldieren. Ook zijn sommi ge verwerkte landbouwproducten verboden.  
26) Op het gebied van technische handelsbelemmeringen  hebben marktdeelnemers in de 
EU nog steeds te maken met verscheidene horizontale en sectorspecifieke 
belemmeringen vanwege de belastende technische regelgevingen  die vaak 
buitensporige voorschriften voor certificering en conformiteitsbeoordeling  
vaststellen. In veel gevallen zijn technische voorschriften – die nu worden vastgesteld 
door de Euraziatische Economische Unie – onverenigbaar met internationale normen. 
Belangrijke voorbeelden van door de Euraziatische Economische Unie vastgestelde te 
zwaar belastende technische voorschriften zijn het technische voorschrift inzake de 
veiligheid van consumptiegoederen en goederen bestemd voor kinderen en adolescenten 
(relev ant voor onder andere textiel, kleding en schoeisel) en het ontwerp voor een 
technisch voorschrift over de veiligheid van alcoholhoudende producten.  
27) Rusland heeft een subsidieprogramma vastgesteld met subsidies voor producenten 
van landbouwmaterieel en -machines . Dit programma voorziet in subsidies voor 
producenten en kopers van landbouwmachines onder bepaalde voorwaarden van 
plaatselijke inbreng . Dit is nadelig voor EU -exporteurs van landbouwmachines (in het 
bijzonder van maaidorsers), voor wie de Russisc he markt zeer belangrijk is.  
28) Op 14 mei 2013 heeft de Euraziatische Economische Commissie antidumpingrechten 
op lichte bedrijfsvoertuigen  van oorsprong uit Duitsland en Italië ingesteld. Als 
gevolg van die maatregel is de uitvoer van lichte bedrijfsvoertuig en uit de EU naar 
Rusland vanwege de te hoge rechten praktisch gestopt. De antidumpingmaatregelen 
 
11 
 gelden voor 5 jaar en hebben gevolgen voor zo'n 180 miljoen EUR aan EU -uitvoer. De 
marktaanwezigheid in dit marktsegment in Rusland is voor verscheidene EU -bedrijven 
drastisch gedaald. De Europese Commissie heeft een WTO -procedure voor 
geschillenbeslechting gestart en op 20 oktober 2014 werd een panel opgericht.  
 
4) Verschillende instrumenten om handels - en investeringsbelemmeringen 
aan te pakken  
a) Lopende onderhand elingen over vrijhandelsovereenkomsten  
De EU voert onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten met vier van haar zes 
strategische economische partners, en investeringsonderhandelingen met China. Hoewel er in 
de onderhandelingen met India en Mercosur on voldoende vooruitgang is geboekt, blijft de EU 
voornemens om ambitieuze overeenkomsten te sluiten. De onderhandelingen over het TTIP 
en de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Japan verlopen voorspoedig. Ook voert de 
EU bilaterale besprekingen met een a antal andere landen en regio's, zoals vermeld in het 
overzicht in deel 2.  
Ondanks de verbeterde vooruitzichten voor een volledige implementatie van het "Balipakket" 
van de WTO in de nabije toekomst en de verscheidenheid van veelbelovende lopende 
plurilater ale onderhandelingen, zijn bilaterale onderhandelingen over 
vrijhandelsovereenkomsten een steeds belangrijker instrument om specifieke 
handelsverstorende maatregelen in belangrijke markten van derde landen aan te pakken. Met 
name de TTIP -onderhandelingen m et de VS hebben een belangrijke strategische dimensie, 
aangezien een brede overeenkomst met strenge voorschriften niet alleen een positief effect 
zou kunnen hebben op de handel tussen de partijen, maar ook een innovatief model voor de 
convergentie van rege lgeving zou kunnen vaststellen dat als mondiaal voorbeeld kan dienen. 
Een ambitieus akkoord met de VS zou de rol van de EU als mondiale leider op het gebied van 
regelgeving dus kunnen consolideren en verder versterken.  
Naast het TTIP -model vertrouwt de EU  ook op onderhandelingen over 
vrijhandelsovereenkomsten om langdurige belemmeringen voor belangrijke markten aan te 
pakken, zoals met Japan, waar de onderhandelingen zijn gebaseerd op een brede benadering 
voor het wegwerken van een groot aantal niet -tarifa ire belemmeringen. Deze strategie heeft in 
de lopende onderhandelingen al concrete resultaten opgeleverd en zou een veelbelovend 
model voor toekomstige onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten kunnen vormen.  
Vrijhandelsovereenkomsten bieden ook het voordeel dat een groot aantal aanzienlijke 
belemmeringen tegelijkertijd kan worden aangepakt, en dat waar nodig verder kan worden 
gegaan dan de bestaande internationale handelsregels. Dergelijke overeenkomsten kunnen 
meehelpen bij het voorkomen van nieuwe belemmeringen.  
 
12 
 Preferentiële handelsovereenkomsten hebben evenwel ook hun beperkingen. De 
onderhandelingen over en de implementatie van deze overeenkomsten neemt tijd in beslag en 
het nodige evenwicht tussen de over en weer gedane concessies betekent dat n iet alle 
belemmeringen tegelijkertijd kunnen worden aangepakt.  
b) Implementatie en handhaving van bestaande vrijhandelsovereenkomsten  
Wat de implementatie en handhaving betreft, blijft de EU werken aan de volledige 
implementatie van alle gesloten overeenkoms ten. Om ervoor te zorgen dat 
handelsmogelijkheden die door de onderhandelingen worden gecreëerd ook worden omgezet 
in reële handelsstromen, heeft de EU onder andere haar markttoegangsstrategie voor de 
follow -up van de door derde partijen gedane toezegginge n toegepast. De 
onderhandelingsagenda en de handhavingsagenda van de EU vullen elkaar dus aan.  
De vrijhandelsovereenkomst van de EU met Zuid -Korea, die op 1 juli 2011 in werking trad, is 
een goed voorbeeld van hoe de implementatie van een preferentiële handelsovereenkomst op 
efficiënte wijze kan worden gecontroleerd. Zo konden Zuid -Korea en de EU, overeenkomstig 
de samenwerkingsbepalingen in de bijlage "Chemische stoffen" van de 
vrijhandelsovereenkomst, verschillende aan de nieuwe Koreaanse "K -Reach" -wetgeving 
verbonden vraagstukken ophelderen tijdens in het kader van de vrijhandelsovereenkomst 
georganiseerde bijeenkomsten van de werkgroep Chemische stoffen. Ook hebben in het kader 
van de vrijhandelsovereenkomst georganiseerde bijeenkomsten van de werkgro ep 
Farmaceutische producten en medische hulpmiddelen de goede implementatie van specifieke 
toezeggingen tussen beide partijen in deze sectoren mogelijk gemaakt. Deze aanpak, die ook 
is gebruikt in het kader van de handelsovereenkomst met Colombia en Peru e n met Midden -
Amerika, heeft een nuttig precedent geschapen voor de aanpak van de implementatie van 
toekomstige vrijhandelsovereenkomsten.  
c) WTO -procedures voor geschillenbeslechting  
Handhavingsmaatregelen van de WTO blijven een belangrijk handhavingsinstrume nt, 
wanneer dat nodig en passend is. De EU blijft regelmatig gebruikmaken van de WTO -
procedure voor geschillenbeslechting. In 2014 heeft de EU drie nieuwe gevallen van WTO -
geschillenbeslechting geopend tegen Rusland, en één tegen de VS over aan Boeing 
toegekende subsidies.  
Een aantal WTO -procedures voor geschillenbeslechting die voor 2014 door de EU zijn 
gestart, lopen nog. Zo werd op 17 december 2014 een WTO -panel opgericht in de zaak tegen 
Brazilië met betrekking tot belastingvoordelen voor binnenlandse producenten van aut o's, 
elektronica en geautomatiseerde goederen.  
WTO -geschillenbeslechting blijft de meest geschikte optie wanneer andere 
handhavingsinstrumenten ontoereikend zijn gebleken. Hoewel dergelijke procedures veel tijd 
in beslag nemen, bieden ze de mogelijkheid o m aanzienlijke belemmeringen op meer 
systematische wijze aan te pakken en rechtszekerheid op de lange termijn te bewerkstelligen. 
 
13 
 Een belangrijk voorbeeld van een door de EU met succes aangespannen zaak betreft de 
beperkingen die China had opgelegd op de u itvoer van zeldzame aardmetalen. China besloot 
in januari 2015 de uitvoerquota op te heffen.  
d) WTO -comités  
De EU is een van de meest actieve WTO -leden in de comités voor technische 
handelsbelemmeringen en voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen. De bije enkomsten van 
deze comités in Genève vormen een doeltreffend instrument om bedenkingen van de EU met 
betrekking tot door andere WTO -leden ingevoerde technische regelgeving en sanitaire en 
fytosanitaire maatregelen kenbaar te maken, meer bewustzijn voor bep aalde vraagstukken te 
kweken, andere WTO -leden te informeren en allianties aan te gaan.  
De EU hanteert niet alleen in de comités voor technische handelsbelemmeringen en sanitaire 
en fytosanitaire maatregelen een proactieve aanpak, maar ook in alle andere W TO-comités, 
met name in de comités met betrekking tot procedures op het gebied van invoervergunningen, 
handelsgerelateerde investeringsmaatregelen en subsidies en compenserende maatregelen.  
e) Internationale topontmoetingen  
Tot slot zijn internationale topont moetingen op zowel bilateraal als multilateraal niveau 
waaraan de EU en/of de lidstaten deelnemen de laatste jaren belangrijker geworden, en zij 
zouden moeten worden beschouwd als een belangrijk instrument om specifieke handels - en 
investeringsbelemmeringe n aan te pakken. Staatshoofden en regeringsleiders komen 
regelmatiger samen om cruciale internationale economische uitdagingen te bespreken die 
vaak niet los kunnen worden gezien van een aantal onderliggende problemen op het gebied 
van handel. Bijeenkomste n in het kader van G -20 zijn wat dat betreft goede gelegenheden. In 
het kader van de EU -voorbereiding van topontmoetingen waarbij de HV/VV3, de Commissie 
en de lidstaten zijn betrokken, moet speciale aandacht worden besteed aan de handels - en 
investeringsb elemmeringen die in dit verslag als prioriteit zijn aangeduid.  
5) Conclusies  
Ook in dit vijfde verslag over handels - en investeringsbelemmeringen wordt aangetoond dat 
onze strategische partners een verscheidenheid aan aanzienlijke handels - en 
investeringsb elemmeringen hanteren, die vaak lastig zijn aan te pakken. In de huidige, over 
het algemeen uitdagende situatie van economische onzekerheid en aanzienlijke politieke 
spanningen bestaat er een groot risico dat veel van deze belemmeringen zullen blijven best aan 
en dat er nieuwe belemmeringen zullen worden ingevoerd, wat voor iedereen nadelig is.  
                                                 
3 Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de 
Europese Commissie.  
 
14 
 Meer vastbeslotenheid op politiek niveau en een geïntensiveerde en actieve implementatie van 
de EU -markttoegangstrategie blijven daarom van cruciaal belang bij de in spanningen die de 
EU levert om belemmeringen weg te nemen. Door gecombineerd gebruik van verschillende 
instrumenten, waarbij de specifieke context van iedere belemmering en de vooruitzichten op 
de oplossingen daarvan in aanmerking worden genomen, kunnen de  beste resultaten worden 
bereikt.