Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG betreffende het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde wat betreft de geldigheidsduur van de minimumhoogte van het normale tarief"

(2001/C 116/15)

De Raad heeft op 19 oktober 2000 besloten, overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Economische en monetaire unie - economische en sociale samenhang", die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 november 2000 goedgekeurd; rapporteur was de heer Walker.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 377e zitting van 29 en 30 november 2000 (vergadering van 29 november) het volgende advies uitgebracht, dat met 110 stemmen vóór, 1 stem tegen, bij 10 onthoudingen werd goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. In artikel 12, lid 3, onder a), tweede alinea, van Richtlijn 77/388/EEG(1) wordt bepaald dat de Raad, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité, met eenparigheid van stemmen een besluit neemt over de hoogte van het normale BTW-tarief.

1.2. Met deze richtlijn werd een systeem van minimumtarieven ingevoerd en de regeling bevatte verder onder andere het voorschrift dat het normale tarief vanaf 1 januari 1993 niet lager dan 15 % mocht zijn. Daarbij werd de lidstaten evenwel de vrijheid gelaten één of twee verlaagde tarieven toe te passen van 5 % of meer op een beperkte lijst van categorieën goederen en diensten. Ook werden bepaalde tijdelijke afwijkingen toegestaan om rekening te houden met bijzondere situaties. De looptijd van de richtlijn verstrijkt op 31 december 2000.

1.2.1. Tegelijkertijd echter bekrachtigde de Raad zijn "juridische en politieke verbintenis" van april 1967 om een definitief BTW-stelsel in te voeren dat gebaseerd is op belasting van goederen en diensten in de lidstaat van oorsprong (het oorsprongsbeginsel), en stelde hij voor de verwezenlijking van dit doel een nieuwe streefdatum vast, namelijk 31 december 1996.

1.3. De Commissie beoogde met haar in juli 1996 goedgekeurde programma een geleidelijke overgang naar het definitieve stelsel. De eerste etappe zou bestaan uit modernisering en uniformere toepassing van de bestaande regeling door de lidstaten, alsmede uit wijzigingen die tot het definitieve stelsel zouden moeten leiden. Zeer spoedig werd evenwel duidelijk, net zoals in 1987, dat de gewenste mate van harmonisatie vanwege de onderling uiteenlopende nationale regelingen niet haalbaar was.

1.4. Daarom publiceerde de Commissie, zoals in de Richtlijn over de onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven van 1992 bepaald was, op 20 december een nieuw voorstel voor een richtlijn(2) om het reeds bereikte harmonisatiepeil te handhaven en de weg te openen naar het definitieve, op het oorsprongsbeginsel gebaseerde stelsel. Zij stelde daarin voor het normale tarief een bandbreedte voor met een drempel van 15 % en een plafond van 25 %. Gegeven de tijdelijke aard van het overgangsstelsel was de geldigheidsduur van deze bepaling beperkt tot twee jaar (1 januari 1997 - 31 december 1998).

1.4.1. De bandbreedte was gebaseerd op de nationale tarieven, die tussen de 15 en de 25 % schommelden. De tarieven van de meeste lidstaten vielen daarom ruim binnen deze vork. Nu wordt het laagste tarief nog slechts in één lidstaat toegepast (Luxemburg) en het hoogste door slechts twee lidstaten (Denemarken en Zweden).

1.4.1.1. Voor het jaar 1999 diende de Commissie bij de Raad een identiek voorstel in.

1.4.2. De Raad verwierp beide voorstellen en behield alleen het principe van een minimumtarief.

1.5. De Commissie heeft haar in 1996 voorgestelde programma aan een herbeoordeling onderworpen en een gefaseerde strategie voorgesteld die is gebaseerd op vier hoofddoelstellingen, te weten vereenvoudiging en modernisering van bestaande regels, uniformere toepassing van de huidige bepalingen en verbetering van de administratieve samenwerking.

1.5.1. Gedurende de desbetreffende periode moet echter wel worden voorkomen dat het verschil tussen de nationale normale BTW-tarieven groter wordt en zou resulteren in structurele onevenwichtigheden in de Unie of in concurrentieverstoringen in bepaalde sectoren.

1.5.2. De Commissie stelt dan ook voor om het beginsel van een minimumtarief van 15 % tijdelijk te handhaven en de geldigheidsduur van de bestaande wetgeving te verlengen.

2. De voorstellen van de Commissie

2.1. Krachtens artikel 12, lid 3, onder a), van Richtlijn 77/388/EEG verstrijkt de toepassingsperiode voor het normale minimumtarief op 31 december 2000; voorgesteld wordt dat de Raad deze periode verlengt.

2.2. Het gaat daarbij om vijf jaar: van 1 januari 2001 tot en met 31 december 2005 (zie de, gewijzigde, eerste alinea van artikel 1).

2.2.1. Krachtens artikel 1, tweede alinea, besluit de Raad uiterlijk op 31 december 2005 op voorstel van de Commissie over de hoogte van het vanaf 1 januari 2006 geldende normale tarief.

2.2.2. De inwerkingtreding van de richtlijn wordt in de artikelen. 2, 3 en 4 geregeld.

3. Opmerkingen

3.1. Het Comité heeft reeds ingestemd met de twee Commissievoorstellen betreffende de invoering van een bandbreedte voor het normale tarief van 15-25 %(3). Het is het ook eens met onderhavig voorstel van de Commissie om de geldigheidsduur van het huidige minimumniveau van 15 % met 5 jaar, tot en met 31 december 2005, te verlengen.

3.1.1. Het Comité is het verder met de Commissie eens dat deze verlenging nodig is om te voorkomen dat sterker uiteenlopende BTW-tarieven structurele onevenwichtigheden in de EU en concurrentieverstoringen veroorzaken. De verlenging van de geldigheidsduur voor het huidige minimumtarief is de enige praktische manier om dit te voorkomen, omdat er helaas geen politieke consensus over de invoering van een standaardbandbreedte kan worden bereikt.

3.1.2. Het Comité heeft er voorts herhaaldelijk op gewezen dat uiteenlopende nationale tarieven, regelingen, procedures en interpretaties van de BTW-regels in fragmentatie van de interne markt resulteren en, met name kleine, ondernemingen ontmoedigen om aan de intracommunautaire handel deel te nemen. De Commissie wordt dan ook verzocht, er bij de lidstaten op aan te blijven dringen om deze verschillen terug te dringen.

3.1.3. Het hoopt dan ook dat onderhavig voorstel door de Raad zal worden goedgekeurd. Kan namelijk zelfs dit minimumniveau van harmonisatie niet worden gehandhaafd, dan is er weinig uitzicht op een stelsel dat aan de behoefte van een echte interne markt voldoet.

Brussel, 29 november 2000.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) PB L 145 van 13.6.1977, blz. 1; laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2000/17/EG, (PB L 84 van 5.4.2000, blz. 24-25).

(2) COM(95) 731 def. (PB C 73 van 13.3.1996, blz. 22).

(3) Zie het advies van 25.4.1996 over het "Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG betreffende het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (minimumtarief voor het normale tarief)", PB C 204 van 15.7.1996, blz. 94 en het advies van 28.1.1999 over het "Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging, wat het normale tarief betreft, van Richtlijn 77/388/EEG betreffende het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde", PB C 101 van 12.4.1999, blz. 87.