NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 2.7.2008 
SEC(2008) 2194 definitief 
  
ADVIES VAN DE COMMISSIE 
betreffende het bestaan van een buitenspo rig tekort in het Verenigd Koninkrijk 
 (door de Commissie ingediend) 
 
NL 2   NL ADVIES VAN DE COMMISSIE 
betreffende het bestaan van een buitenspo rig tekort in het Verenigd Koninkrijk 
ALGEMENE OVERWEGINGEN 
1. Artikel 104 van het Verdrag voorziet in een  buitensporigtekortp rocedure (BTP) om 
erop toe te zien dat lidstaten buitensporige overheidstekorten vermijden of deze tekorten corrigeren wanneer deze zich voor doen. De BTP wordt nader gepreciseerd 
in Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad over de bespoediging en verduidelijking van de te nuitvoerlegging van de proc edure bij buitensporige 
tekorten
1, die deel uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact. Hoewel de meeste 
bepalingen op dezelfde wijze van toepassing zijn op het Verenigd Koninkrijk als op 
andere landen die geen deel uitmaken va n de eurozone, bepaalt artikel 5 van het 
Protocol betreffende enkele  bepalingen met betrekking to t het Verenigd Koninkrijk 
dat de verplichting uit hoofde van artikel 104, lid 1, van het Verdrag om buitensporige overheidstekorten te vermijden  niet van toepassing is op het Verenigd 
Koninkrijk, tenzij het land tot de derde fase  van de Economische en Monetaire Unie 
overgaat
2. Het Verenigd Koninkrijk bevindt zich in de tweede fase van de 
Economische en Monetaire Unie en is de rhalve overeenkomstig artikel 116, lid 4, 
van het Verdrag verplicht "ernaar te st reven buitensporige overheidstekorten te 
voorkomen". De BTP is van toepassing op het Verenigd Koninkrijk op basis van het begrotingsjaar (dat loop t van april tot maart). 
2. Overeenkomstig artikel 104, lid 2, van he t Verdrag dient de Commissie op basis van 
de volgende twee criteria na te gaan of de hand wordt gehouden aan de 
begrotingsdiscipline: a) of de ve rhouding tussen het voorziene of feitelijke 
overheidstekort en het brut o binnenlands product (bbp) de  referentiewaarde van 3% 
van het bbp overschrijdt (tenzij hetzij de verhouding in aanzienlijke mate en 
voortdurend is afgenomen en een niveau heeft bereikt dat de  referentiewaarde 
benadert, hetzij de overschrijding van de referentiewaarde slechts van uitzonderlijke 
en tijdelijke aard is en de verhouding dicht bij de referentiewaarde bl ijft); en b) of de 
verhouding tussen de overheidsschuld en he t bbp de referentiewaarde van 60% van 
het bbp overschrijdt (tenzij de verhoudi ng in voldoende mate afneemt en de 
referentiewaarde in een be vredigend tempo benadert). 
3. Artikel 104, lid 3, bepaalt dat indien een lids taat niet voldoet aan deze of aan een van 
deze criteria, de Commissie een verslag dient op te stellen. In dat verslag wordt er tevens "rekening mee gehouden of het overheidstekort gr oter is dan de 
investeringsuitgaven van de overheid en wo rden alle andere relevante factoren in 
aanmerking genomen, met inbegrip van de economische en budgettaire situatie van 
                                                
 
1 PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening als gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 
174 van 7.7.2005, blz. 5). Er is ook rekening gehouden met het advies van het Economisch en 
Financieel Comité over de specificaties inzake de uitvoering van het stabiliteits- en groeipact en richtsnoeren over de opzet en inhoud van stab iliteits- en convergentieprogramma's, door de Raad 
(Ecofin) op 11 oktober 2005 bekrachtigd. 
2 http://eur-lex.europa.eu/Lex UriServ/LexUriServ.do?uri= CELEX:12006E/PRO/25:NL:HTML .  
 
NL 3   NL de lidstaat op middellange termijn", zoals nader wordt omschreven  in artikel 2, lid 3, 
van de hierboven vermelde verordening. In  deze verordening wo rdt ook gepreciseerd 
dat in het verslag naar behoren rekening dient te worden gehouden met "alle andere 
factoren die naar het oordeel van de be trokken lidstaat relevant zijn om een 
uitvoerige kwalitatieve evaluatie van de overschrijding van de referentiewaarde te kunnen maken die deze lidstaat aan de Co mmissie en de Raad kenbaar heeft 
gemaakt". 
4. Op basis van de BTP-gegevens die de au toriteiten van het Verenigd Koninkrijk in 
maart 2008 hadden medegedeeld, en op basis van de voorjaarsprognoses 2008 van de diensten van de Commissie heeft de Comm issie overeenkomstig artikel 104, lid 3, 
van het Verdrag op 11 juni 2008 een verslag opgesteld met betrekking tot het 
Verenigd Koninkrijk
3. 
5. Vervolgens heeft het Economisch en Fina ncieel Comité overeenkomstig artikel 104, 
lid 4, op 25 juni 2008 advies uitgebrach t over het verslag van de Commissie.  
6. Krachtens artikel 104, lid 5, van het Verd rag moet de Commissie advies uitbrengen 
aan de Raad indien zij van oordeel is dat er in een lidstaat een buitensporig tekort 
bestaat of kan ontstaan. Om te concluderen of er een buitensporig  tekort bestaat of 
kan ontstaan, dient naar de  mening van de Commissie rekening te worden gehouden 
met: i) de bevindingen van haar verslag ove reenkomstig artikel 104, lid 3, en ii) het 
advies van het Economisch en Financieel Comité over dit verslag. Op basis van deze elementen heeft de Commissie een aantal overwegingen betreffe nde het Verenigd 
Koninkrijk opgesteld.
 
OVERWEGINGEN BETREFFENDE HET VERENIGD KONINKRIJK 
7. Eind jaren negentig heeft het Verenigd K oninkrijk forse inspanningen geleverd om 
de begroting te consolideren. Daardoor is het overheidssaldo verbeterd, namelijk van een tekort van 3,8% van het bbp in 1996/ 1997 in een overschot van 1,3% in 
1999/2000. Ook is de bruto overheidsschuld toen teruggelopen van meer dan 50% 
van het bbp in 1996/1997 tot een laagte punt van 36,8% in 2002/2003. Voornamelijk 
als gevolg van een expliciete beleid sdoelstelling om de uitgaven aan 
overheidsdiensten te verhogen, heeft de re gering daarna gekozen voor een vrijere 
begrotingskoers. Daardoor is het overschot  van het eind van de jaren negentig weer 
omgeslagen in een tekort van 3,2% va n het bbp in 2003/2004 en 3,5% in 2004/2005. 
Daar de output gap in deze periode positief blee f, verslechterde het structurele saldo 
tussen 1999/2000 en 2004/2005 met 4¾ procentpunt van het bbp
4. In deze periode 
zijn de overheidsuitgaven  als percentage van het bbp met circa 4½ procentpunt 
opgelopen tot 43,2%. Tegelijk z ijn de bruto overheidsinve steringen in vaste activa 
gestegen van 1,3% naar 1,8% van het bbp. Op 21 september 2005 heeft de Commissie met de goedkeuring van een vers lag ingevolge artikel 104, lid 3, een BTP 
ten aanzien van het VK ingeleid en op 24 januari 2006 heeft de Raad officieel 
vastgesteld dat er in het Verenigd Koni nkrijk een buitensporig tekort bestond. In 
2005/2006 en 2006/2007 verbeterde de begroti ngssituatie weer. Daarbij liep het 
                                                
 
3 Alle BTP-documenten voor het Verenigd Koninkrijk zijn te vinden op de volgende website: 
 http://ec.europa.eu/economy _finance/netstartsearch/pdf search/pdf.cfm?mode=_m2 . 
4 Schatting van de diensten van de Commissie, waarbij de gemeenschappelijke methode voor de raming 
van output gaps is toegepast. 
 
NL 4   NL nominale tekort terug tot 2,6% van het bbp in het laatstgenoemde jaar. Op 
12 september 2007 heeft de Commissie gezi en het definitieve tekort over 2006/2007 
en de voorjaarsprognoses 2007 de Raad offi cieel aanbevolen om de BTP ten aanzien 
van het Verenigd Koninkrijk in te trekken. Op 9 oktober 2007 heeft de Raad (Ecofin) 
overeenkomstig artikel 104, lid 12, van het Verdrag daartoe besloten. 
8. In 2007/2008 zijn de ontvangsten slechts in  geringe mate gestegen. Dit kwam vooral 
door hogere teruggaven van over eerdere ja ren ontvangen vennootschapsbelasting en 
door lagere ontvangsten uit de olie- en gaswinning. Daardoor  is de begroting van het 
VK verslechterd. Volgens de voorjaarsp rognoses 2008 van de diensten van de 
Commissie én volgens de i ngediende VK-ramingen uit maart 2008 is het tekort over 
2007/2008 opgelopen tot 2,9% van het bbp5. In 2007/2008 is dus afgaande op de 
ramingen opnieuw een procyclisch begro tingsbeleid gevoerd. Daarbij is het 
structurele tekort vanwege de nog gunstige c onjunctuur verslechterd met ¼% van het 
bbp6. 
9. Volgens de BTP-gegevens die de auto riteiten van het VK in maart 2008 hebben 
ingediend7, zal het overheidstekort van he t Verenigd Koninkrijk in 2008/2009 
uitkomen op 3,2% van het bbp en daarmee de referentiewaarde van 3% van het bbp 
overschrijden. In de VK-begroting van maart 2008 wordt hetzelfde percentage 
genoemd en wordt ook gemikt op een ove rheidstekort van 2,8% van het bbp in 
2009/2010. Als gevolg van een op 13 mei afge legde beleidsverklaring wordt de 
personenbelasting in 2008/2009 met 0,2% va n het bbp verlaagd, een maatregel die 
met het opnemen van extra kredieten zou worden gefinancierd. Als de overige omstandigheden gelijk blijven, zullen de  voorziene tekort- en schuldniveaus hoger 
uitkomen dan in de kennisgeving is aangege ven, en komt ook het structurele tekort 
0,2% van het bbp hoger uit
8. Het in de kennisgeving voor komende tekortcijfer voor 
                                                 
5 In de kennisgeving van het Verenigd Koninkrijk van maart 2008 wordt voor 2007/2008 een 
overheidstekort van 2,8% van het bbp genoemd. Met het oog op een consistente registratie van de 
UMTS-licentieopbrengsten hebben de diensten van de Commissie de gegevens over het vorderingentekort op jaarbasis die het Verenigd Koninkrijk heeft gemeld, echter verhoogd met 
1 miljard euro. Daardoor komt de tekortquote voor 2007/2008 hoger uit, namelijk op 2,9% van het bbp. 
6 Volgens de voorlopige gegevens van 19 juni 2008 over de openbare financiën in mei 2008 en volgens 
de gegevens van 27 juni 2008 over de nationale rekeningen komt het nominale overheidstekort over 
2007/2008 op BTP-basis uit op 2,8% van het bbp. Dit is dus 0,1% procentpunt lager dan geraamd in de 
begroting 2008 en de voorjaarsprognoses 2008. Het iets meevallende resultaat is vooral te danken aan een neerwaartse bijstelling van eerde r gepubliceerde cijfers over de lopende uitgaven van de centrale 
overheid. Onder overigens gelijkblijvende omstandigheden valt het structurele tekort in 2007/2008 dan 
eveneens 0,1% van het bbp lager uit. In de voorjaarsprognoses 2008 is ervan uitgegaan dat het beleid ongewijzigd blijft en de regering zal vasthouden aan de plannen tot het doen van de niet-conjuncturele 
primaire uitgaven die zijn aangekondigd in de begroting 2008 en nauwelijks afwijken van die welke 
zijn opgenomen in de CSR (Comprehensive Spending Review) 2007. De vermindering van de departementale uitgaven in 2007/2008 zal echter niet doorwerken in de voor 2008/2009 en 2009/2010 
geplande uitgaven, omdat de departementale uitgav enplafonds voor die jaren in de CSR 2007 zijn 
vastgesteld. Daarbij mogen de departementen in het kader van de EYF-regeling (End Year Flexibility) hun toegewezen, maar niet-bestede departementale middelen doorschuiven naar het volgende jaar.  
7 Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 3605/93 van de Raad moeten de lidstaten de Commissie 
tweemaal per jaar in kennis stellen van hun voorziene en feitelijke overheidstekorten en schuldniveaus. 
De meest recente kennisgeving van het Verenigd Koninkrijk is te vinden op: 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_p ageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal . 
8 In de op 13 mei 2008 door de regering van het VK afgelegde verklaring inzake de inkomstenbelasting 
worden de kosten van de verlaging van de inkomstenbelasting becijferd op 2,7 miljard euro, hetgeen 
volgens de ramingen van de Commissie neerkomt op 0,2% van het bbp.  
 
NL 5   NL 2008/2009 vormt een eerste bewijs van het feit  dat er sprake is  van een voorzien 
buitensporig tekort in het Verenigd Koninkr ijk in de zin van het Verdrag en het 
stabiliteits- en groeipact, terwijl de meer recente bele idsverklaring als een verder 
bewijs daarvan moet worden gezien. De Commissie heeft daarom op 11 juni 2008 
haar goedkeuring gehecht aan een verslag op grond van artikel 104, lid 3, van het 
Verdrag waarin wordt beoordeeld of aan he t tekortcriterium en het schuldcriterium 
van het Verdrag wordt voldaan.  
10. In het verslag is vastgesteld dat he t voorziene tekort voor 2008/2009, zoals dat is 
medegedeeld in maart 2008, weliswaar hoger is  dan de in het Verdrag vastgestelde 
referentiewaarde van 3% van het bbp, maar we l dicht bij deze referentiewaarde blijft. 
Volgens dit verslag is de overschrijding va n de referentiewaarde van 3% niet van 
uitzonderlijke aard, is zij met name niet veroorzaakt door een buiten de macht van de 
VK-autoriteiten vallende onge wone gebeurtenis en is zij evenmin het gevolg van een 
ernstige economische neergang. Volgen s de voorjaarsprognoses 2008 van de 
diensten van de Commissie zal de groei op jaarbasis in he t VK in 2008 en 2009 
vertragen tot onder het potentiële groeitem po. Wel zal de bbp-groei op kwartaalbasis 
positief blijven en zal de bbp-groei op ja arbasis in 2008 op 1,7% en in 2009 op 1,6% 
uitkomen. Wat de tijdelijkheid betreft, gaan de diensten van de Commissie ervan uit 
dat de tekortquote in 2009/2010 boven de 3% blijft. Daarbij zal de zwakke 
conjunctuur tot een tragere groei van de ontvangsten leiden. In de regeringsverklaring van 13 mei 2008 verbindt de  regering er zich niet toe om de 
compensaties die in 2008/2009 worden  geboden, tot 2009/2010 uit te breiden
9. Het 
risico is echter niet denkbeeldig dat het tekort voor 2009/2010 hoger uitvalt dan in de 
begrotingsplannen van maart 2008 wordt aa ngenomen. Het effect op de voorspelling 
in de voorjaarsprognoses is onder overige ns gelijkblijvende omstandigheden van 
dezelfde grootteorde.  
11. De overheidsschuldquote blijft onder de  referentiewaarde van 60% (in de 
BTP-kennisgeving van maart wordt voor het begrotingsjaar 2007/2008 een quote van 
43% van het bbp10 genoemd), maar vertoont tot 2010 wel een stijgende lijn. Er is dus 
voldaan aan het schuldcrite rium van het Verdrag. 
12. Overeenkomstig de bepalingen in het Verdrag en het stabi liteits- en groeipact heeft 
de Commissie in haar verslag ook "andere relevante factoren" onderzocht. Volgens 
het stabiliteits- en groeipact kunnen deze re levante factoren all een in aanmerking 
worden genomen in de stappen die leiden to t het besluit over het al dan niet bestaan 
van een buitensporig tekort indien vol ledig is voldaan aan een tweeledige 
voorwaarde, namelijk dat het tekort dicht bij de referentiewaarde blijft en dat de overschrijding van de referentiewaarde van tijd elijke aard is. In di t geval is niet aan 
de tweeledige voorwaarde voldaan.  
                                                
 
9 Verwacht wordt dat in het Pre-Budget Report van het najaar van 2008 verdere beleidsverklaringen 
zullen worden afgelegd.  
10 Bbp gecorrigeerd voor indirect gemeten diensten van financiële intermediairs (IGDFI).  
 
NL 6   NL 13. Het Economisch en Financieel Comité  heeft zijn advies overeenkomstig 
artikel 104, lid 4, uitgebracht op 25 juni 2008. In dit advies, dat spoort met de 
beoordeling die de Commissie in haar versla g heeft gemaakt, wordt bevestigd dat de 
overschrijding van de referentiewaarde niet  als uitzonderlijk en tijdelijk kan worden 
beschouwd.  
CONCLUSIE 14. Naar aanleiding van het toezicht op de begr otingssituatie in het Verenigd Koninkrijk 
en met name het onderzoek naar de nale ving van de criteria va n artikel 104, lid 2, 
heeft de Commissie een vers lag opgesteld overeenkomstig  artikel 104, lid 3, van het 
Verdrag. Gelet op haar verslag en het a dvies van het Economisch en Financieel 
Comité is de Commissie van oordeel dat in  het Verenigd Koninkrijk een buitensporig 
tekort bestaat.