30.3.2004 NL C 80/115 Publicatieblad van de Europese Unie
Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „Voorstel voor een besluit van
het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter
bevordering van organisaties die op Europees niveau op het gebied van de gelijkheid van
vrouwen en mannen actief zijn”
(COM(2003) 279 def. — 2003/0109 (COD))
(2004/C 80/28)
Op 10 december 2003 heeft het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig de bepalingen
van artikel 29, lid 2 van zijn reglement van orde besloten, een initiatiefadvies op te stellen over het
voornoemde voorstel.
De gespecialiseerde afdeling „Werkgelegenheid, sociale zaken, burgerschap”, die belast was met de
desbetreffende voorbereidende werkzaamheden, heeft tijdens haar vergadering van 25 november 2003het volgende advies goedgekeurd. Rapporteur was mevrouw Wahrolin.
Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 404e zitting van 10 en 11 december 2003
(vergadering van 10 december) het volgende advies uitgebracht, dat met 109 stemmen vóór en 5 stemmentegen, bij 4 onthoudingen, werd goedgekeurd.
1. Inleiding
1.1. Doel van onderhavig voorstel is een basisbesluit vast te
stellen voor het verlenen van exploitatiesubsidies (perio-de 2004-2005) aan de Europese Vrouwenlobby en andere
organisaties die op Europees niveau actief zijn op het gebied
van de gelijkheid van vrouwen en mannen.
1.2. De mededeling van de Commissie is technisch van
inhoud en ingegeven door een structurele aanpassing van de
eisen die aan begrotingsdocumenten worden gesteld.
1.3. Er ontstond behoefte aan een basisbesluit na de
goedkeuring van Verordening (EG) nr. 1605/2002 van de
Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglementvan toepassing op de algemene begroting van de EuropeseGemeenschappen. Het besluit om de begroting van de Com-
missie op Activity Based Budgeting te baseren impliceert dat
er basisbesluiten moeten worden vastgesteld voor een aantalsubsidies die tot dusverre gefinancierd werden op basis van de
huishoudelijke kredieten (deel A) van het voor de Commissie
bestemde gedeelte van de begroting (afdeling III).
1.4. Ook subsidies die werden of worden toegekend aan
de Europese Vrouwenlobby en andere organisaties die zichinzetten voor de gelijkheid van vrouwen en mannen, behorentot de kredieten waarvan de rechtsgrondslag moet worden
veranderd (begrotingsonderdelen A-3037 en A-3046). Deze
organisaties spelen een essentiële rol bij de promotie, follow-up en verspreiding van communautaire acties voor vrouwen.
Hun activiteiten zijn van algemeen Europees belang.
1.5. De gelijkheid van vrouwen en mannen is een basis-
beginsel van het Gemeenschapsrecht en van de jurisprudentie
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. De
Gemeenschap is verplicht om deze gelijkheid in het kader vanal haar acties te bevorderen.2. Inhoud van het voorstel
2.1. Het Commissiedocument bestaat uit een toelichting,
een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement ende Raad, bevattende vijftien overwegingen en acht artikelen,
en een bijlage. Er is ook nog een financieel memorandum aan
toegevoegd.
2.2. De rechtsgrondslag van het voorstel wordt gevormd
door artikel 13, lid 2, van het EG-Verdrag, op grond waarvande Raad alle passende maatregelen kan nemen om elke vorm
van discriminatie (onder meer op grond van geslacht) te
bestrijden. In dit artikel en in artikel 251 staat de procedurebeschreven bij het nemen van besluiten inzake communautaire
stimuleringsmaatregelen.
2.3. Behalve naar de artikelen in het EG-Verdrag en het
Handvest van de grondrechten wordt in het voorstel ook
verwezen naar ervaringen op EU-niveau, waaruit blijkt dat debevordering van de gelijkheid van vrouwen en mannen inde praktijk een pakket van elkaar wederzijds versterkende
maatregelen, met name juridische instrumenten en concrete
acties vereist. Verder wordt nog verwezen naar het witboekvan de Commissie over governance, waarin ervoor wordt
gepleit de burgers vanaf de beleidsvorming tot en met de
uitvoering van het beleid inspraak te geven, het maatschappe-lijk middenveld en de organisaties waaruit het is samengesteld,
bij het beleid te betrekken en efficiënter en transparanter met
de belanghebbende partijen te overleggen.
2.4. In het voorstel wordt herinnerd aan de vierde wereld-
vrouwenconferentie van 1995 in Peking, toen een verklaringen een actieprogramma werden goedgekeurd waarin de re-geringen, de internationale gemeenschap en het maatschappe-
lijk middenveld worden opgeroepen strategische maatregelen
te nemen om vrouwendiscriminatie en obstakels voor degelijkheid van vrouwen en mannen uit de weg te ruimen.
C 80/116 NL 30.3.2004 Publicatieblad van de Europese Unie
Verder wordt verwezen naar het communautair actieprogram-
ma in verband met de communautaire strategie inzake de
gelijkheid van vrouwen en mannen (vastgesteld bij Beschikking
51/2001/EG), waarvan de maatregelen moeten worden aange-vuld door steun te verlenen aan de betrokken partijen.
2.5. Voorgesteld wordt een communautair actieprogramma
vast te stellen ter ondersteuning van de Europese Vrouwenlob-
by en andere organisaties die op Europees niveau actief zijn ophet gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen. Dealgehele doelstelling van dit programma bestaat erin steun te
verlenen aan de activiteiten van deze organisaties, waarvan het
doorlopend werkprogramma of een concrete actie gericht isop de verwezenlijking van een doelstelling van algemeen
Europees belang op het gebied van de gelijkheid van vrouwen
en mannen dan wel een doelstelling die in het actieprogrammavan de Europese Unie op dit gebied past.
2.6. Het voorstel voorziet tevens in deelname van derde
landen aan het programma. Het gaat hierbij om de landen die
in 2004 tot de EU zullen toetreden, de EVA/EER-landenalsmede Roemenië, Bulgarije en Turkije.
3. Algemene opmerkingen
3.1. Het EESC is het eens met de Commissie dat er behoefte
bestaat aan een basisbesluit ter verlening van exploitatie- en
activiteitensubsidies. Er wordt terecht het initiatief genomentot een communautair actieprogramma ter ondersteuning van
organisaties die zich op Europees niveau actief inzetten voor
de gelijkheid van vrouwen en mannen. Het is van groot belangdat de waardevolle activiteiten van deze organisaties via ditprogramma worden gesteund.
3.2. Het programma is opgezet voor twee jaar: 2004-2005.
Om de continuïteit van de werkzaamheden van de EuropeseVrouwenlobby en andere betrokken organisaties te waarbor-gen is het echter van belang dat de steunverlening ook na
afloop van deze periode wordt voortgezet.
3.3. Het EESC herinnert eraan dat de Europese Raad zich
tijdens zijn voorjaarstop in maart 2003 heeft uitgesproken
voor het beter in praktijk brengen, coördineren en bewaken
van de gelijkheid en de gendermainstreaming in de EuropeseUnie. Om te kunnen nagaan in hoeverre er vooruitgang wordt
geboekt, heeft de Raad de Commissie opgeroepen samen met
de lidstaten een jaarrapport op te stellen voor de volgendevoorjaarsbijeenkomst van 2004. Hierin moet worden aangege-
ven welke ontwikkelingen er zijn in de richting van meer
gelijkheid en welke richtsnoeren zijn uitgevaardigd voor deintegratie van gelijkheidsaspecten in de verschillende be-
leidsonderdelen. Het Comité beschouwt het actieprogramma
als een belangrijk element van dit jaarrapport.
3.4. Omdat de Europese Vrouwenlobby op dit zo belangrij-
ke terrein een bijzondere positie inneemt, zou deze organisatie
volgens het voorstel recht moeten hebben op een exploitatie-
subsidie zonder dat zij zich daartoe aan een speciale aanvraag-procedure zou hoeven te onderwerpen.3.5. Het EESC stelt met voldoening vast dat in de bijlage
(punt 2.1) nadrukkelijk wordt gesteld dat de onafhankelijkheid
van de Europese vrouwenlobby moet worden geëerbiedigd
wanneer het gaat om de selectie van haar leden en deuitoefening van haar activiteiten. Het is een goede zaak dat opdeze wijze duidelijk wordt gemaakt dat de onafhankelijkheid en
integriteit van subsidie-ontvangende organisaties gerespecteerd
dienen te worden.
3.6. Het EESC staat ook achter het standpunt, zoals in het
voorstel geformuleerd, dat het belangrijk is dat Europese
vrouwenorganisaties en andere organisaties die zich inzetten
voor de gelijkheid van mannen en vrouwen, via het programmain aanmerking kunnen komen voor exploitatie- en projectsub-
sidies.
3.7. Het EESC is overigens van mening dat er meer
duidelijkheid moet komen over de criteria voor het toekennen
van subsidies aan groepen meisjes en vrouwen die onvoldoen-de vertegenwoordigd zijn (bijv. gehandicapten), en aan meisjes
en vrouwen die om verschillende redenen slachtoffer zijn van
discriminatie.
3.8. Het EESC wenst de Commissie te wijzen op het bestaan
van nog andere Europese organisaties waarvan de activiteitendeels zijn gericht op de bevordering van seksuele gelijkheid.
Ook deze organisaties zouden behoefte kunnen hebben aan
steun via het programma. Daarom hecht het Comité grotewaarde aan alle initiatieven die de intersectorale samenwerking
tussen de diverse maatschappelijke organisaties bevorderen. De
Commissie wordt opgeroepen hier aandacht aan te besteden.
3.9. Verder legt het EESC er de nadruk op dat activiteiten
op het gebied van de gelijkheid tussen vrouwen en mannendoor allerlei verschillende organisaties worden bedreven, niet
alleen door organisaties waarvoor dit de belangrijkste taak is,
en dat de Europese Unie deze activiteiten op verschillendewijze ondersteunt. Bij gelijkheid gaat het om een mensenrecht
voor meisjes, jongens, vrouwen en mannen en om een
fundamentele vrijheid voor beide geslachten, waarbij ras/etnische herkomst, religie/levensovertuiging, het al dan niet
voorkomen van een handicap, leeftijd of seksuele geaardheid
geen rol spelen.
3.10. Niettemin is het EESC van mening dat duidelijker
moet worden geformuleerd welke andere organisaties die actiefzijn op het gebied van gelijkheid tussen mannen en vrouwen,
recht hebben om een subsidie-aanvraag in te dienen. De
geografische reikwijdte van het programma is in het voorstelreeds vastgelegd. Maar daarnaast zou het Comité het op prijs
stellen als er meer duidelijkheid kwam t.a.v. het begrip
„Europees niveau”, want het aantal landen dat vertegenwoor-digd is in organisaties die subsidie aanvragen, alsmede het
geografische gebied waarover de projectwerkzaamheden zich
uitstrekken, zullen ongetwijfeld variëren. Als de regels onvol-doende duidelijk geformuleerd zijn, zal dit de toepassingbemoeilijken. Men zou zich bijv. vragen kunnen stellen als:
hoeveel lidstaten dient een organisatie te omvatten om zich
„Europees” te kunnen noemen en wanneer is een organisatieeigenlijk (sub)regionaal?
30.3.2004 NL C 80/117 Publicatieblad van de Europese Unie
3.11. Het EESC vindt het belangrijk dat dit afzonderlijke
actieprogramma wordt aangenomen als een aanvulling op
andere specifieke programma’s op dit gebied. Tegelijk is het
essentieel dat men voortgaat met de bevordering van deintegratie van gelijkheidsaspecten (gendermainstreaming) inalle communautaire programma’s en initiatieven, waaraan ook
maatschappelijke organisaties die actief zijn op het gebied van
de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, kunnen meedoen enwaarvoor ze projectsubsidies kunnen aanvragen.
3.12. Het voorstel omvat een periode van twee jaar: 2004-
2005. Het totale voorgestelde budget bedraagt
2 222 000 euro. Bij het vaststellen van het begrotingskader is
het van belang dat o.a. rekening wordt gehouden met de eisendie i.v.m. de uitbreiding en het uitgestrekte geografische
toepassingsgebied worden gesteld aan organisaties die actief
zijn op het gebied van de gelijkheid tussen vrouwen enmannen. Deze eisen hebben betrekking op zowel de exploitatie
als de programma- en projectactiviteiten. De omvang van de
subsidies aan de Europese Vrouwenlobby en andere organi-saties op dit gebied hebben geen gelijke tred gehouden met deuitbreiding van de taken die deze organisaties hebben gekregen
ten gevolge van de uitbreiding en mainstreaming.
3.13. Om deze redenen dringt het EESC sterk aan op
uitbreiding van de financiële steun door een verhoging van
het totale begrotingskader voor het programma en doorvaststelling van een hoger percentage. Het Comité schaart zich
Brussel, 10 december 2003.
De voorzitter
van het Europees Economisch en Sociaal Comité
R. BRIESCHachter het voorstel van de Commissie om organisaties toe te
staan zowel een exploitatiesubsidie en een projectsubsidie
tegelijk als een van de twee subsidies afzonderlijk aan te
vragen.
4. Toekomstige actieprogramma’s
4.1. Het EESC wil de aandacht vestigen op bepaalde zwakke
punten in het Commissievoorstel. Hieraan zou iets moeten
worden gedaan voordat men met nieuwe voorstellen voor
actieprogramma’s komt.
4.2. Het EESC wil duidelijker en helderder gedefinieerd zien
wat wordt verstaan onder een „Europese organisatie die zich
inzet voor de gelijkheid van mannen en vrouwen”.
4.3. Het EESC wil van de Commissie meer duidelijkheid
over het volgende punt: heeft het voorstel betrekking op allesoorten organisaties die zich inzetten voor de gelijkheid van
mannen en vrouwen, of alleen op vrouwenorganisaties?
4.4. Ten slotte zou het EESC de prioritaire beleidsterreinen
voor het programma vastgesteld willen zien. Overigens is hetComité van mening dat deze vragen aan de orde kunnen
komen terwijl het programma loopt; dan kan een en ander
worden meegenomen bij de voorbereiding van de volgendeprogramma’s.