Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 95/2/EG betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen"

(COM(2002) 662 def. - 2002/0274 (COD))

(2003/C 208/07)

De Raad heeft op 16 december 2002 besloten om het Europees Economisch en Sociaal Comité, overeenkomstig artikel 251 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Landbouw, plattelandsontwikkeling, milieu", die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 1 april 2003 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Donnelly.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 399e zitting van 14 en 15 mei 2003 (vergadering van 14 mei) het volgende advies uitgebracht, dat met 111 stemmen vóór en 1 stem tegen, bij 5 onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Richtlijn 95/2/EG betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleur- en zoetstoffen bevat een lijst van toegestane levensmiddelenadditieven, alsmede van de levensmiddelen waarin deze additieven mogen worden gebruikt en de gebruiksvoorwaarden ervan. Doel van deze - inmiddels al in 1996, 1998 en 2001 gewijzigde - richtlijn was de additievenwetgeving in de EU te harmoniseren om de menselijke gezondheid een hoge mate van bescherming te bieden, zonder de werking van de interne markt in gevaar te brengen.

1.2. De levensmiddelenadditievenwetgeving in de EU is thans volledig geharmoniseerd. Onderhavig voorstel om Richtlijn 95/2/EG alsnog te wijzigen, komt voort uit de noodzaak om deze aan recente technische en wetenschappelijke ontwikkelingen aan te passen. Er zouden op de volgende punten wijzigingen moeten worden aangebracht: a) toestemming voor een nieuw levensmiddelenadditief; b) intrekking van de toestemming voor het gebruik van een aantal levensmiddelenadditieven; c) uitbreiding van het gebruik van al toegestane levensmiddelenadditieven; d) herziening van al toegestane additieven; e) precisering van de betekenis van de functionele klasse "stabilisatoren"; f) levensmiddelenadditieven in aroma's. Sinds Verordening (EG) nr. 178/2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving is goedgekeurd, vallen aroma's onder de definitie van het begrip "voedsel". Voorgesteld wordt om aroma's thans onder het toepassingsgebied van Richtlijn 95/29/EG te laten vallen, zodat de - momenteel van lidstaat tot lidstaat verschillende - voorschriften voor "levensmiddelenadditieven in aroma's" in EU-verband worden geharmoniseerd.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Net als in eerdere adviezen steunt het Comité ook nu weer het Commissievoorstel. Het is met name ingenomen met het voornemen van de Commissie om stringente voorschriften voor levensmiddelenadditieven in aroma's uit te vaardigen en deze in EU-verband te harmoniseren.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het Comité stemt in met het voorstel van de Commissie om het gebruik van het nieuwe levensmiddelenadditief E907 (gehydrogeneerd poly-1-deceen) als glansmiddel in suikerwerk en gedroogde vruchten toe te staan. Dit levensmiddelenadditief vormt een alternatief voor plantaardige oliën waarvan het gebruik moet worden vermeden, omdat sommige daarvan transvetzuren bevatten.

3.2. Het staat achter het voorstel van de Commissie om de toestemming voor het gebruik van enkele levensmiddelenadditieven in te trekken, omdat deze in de levensmiddelenindustrie niet langer in zwang zijn.

3.3. Het is ervan overtuigd dat het voorstel van de Commissie om het gebruik van al toegestane levensmiddelenadditieven waarvoor geen aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) is vastgesteld, uit te breiden, technisch gerechtvaardigd is en dat daarbij geen problemen voor de gezondheid of vanwege misleiding van de consument spelen, omdat het daarbij gaat om levensmiddelenadditieven die geen gevaar voor de menselijke gezondheid inhouden.

3.4. Daarnaast doet de Commissie voorstellen om het gebruik van al toegestane levensmiddelenadditieven waarvoor wél een aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) is vastgesteld, uit te breiden. In verband daarmee stelt het Comité vast dat de voorgestelde uitbreiding van het gebruik van E200 sorbinezuur als een conserveermiddel in alleen voor de kleinhandel (met inbegrip van grote cateringbedrijven en bedrijven die aan restaurants leveren) bestemde "smeerbare producten op basis van melk en vetten" en gedeeltelijk voorgebakken en voorverpakte bakkerijproducten wél een gevaar voor de menselijke gezondheid kan vormen. Dit additief - waarvoor een vrij lage ADI is vastgesteld - wordt gebruikt in een groot aantal levensmiddelen. Verdere uitbreiding van het gebruik ervan zou ertoe leiden dat consumenten wel degelijk een groter risico gaan lopen om die aanbevolen ADI te overschrijden. Het Comité stelt voor om "smeerbare producten op basis van melk en vetten" te definiëren op grond van hun watergehalte en de toestemming voor het gebruik van dit additief te beperken tot smeerbare producten met een hoog watergehalte. Uitbreiding van het gebruik ervan in massa-cateringproducten en in aan restaurants geleverde producten moet worden afgewezen.

3.5. Een van de voorstellen van de Commissie om al toegestane additieven te herzien, betreft de uitbreiding van het gebruik van E541 (natriumaluminiumfosfaat). Momenteel wordt dit additief hoofdzakelijk in het Verenigd Koninkrijk gebruikt als rijsmiddel in bakkerijproducten. De Commissie wil dat E541 ook door bakkers in andere lidstaten mag worden gebruikt. De aanvaardbare wekelijkse inname (AWI) voor aluminium is echter 7 mg per kg lichaamsgewicht. Door de grens die aan het gebruik van dit additief is gesteld, te verruimen, wordt het riscio dus groter dat consumenten die AWI overschrijden.

3.6. Het Comité staat zonder meer achter het voorstel van de Commissie om de - momenteel in de lidstaten uiteenlopende - voorschriften voor levensmiddelenadditieven in aroma's te harmoniseren. Soms kan het echter moeilijk zijn om uit te maken of een uit een aroma afkomstig additief in een levensmiddel al dan niet een technologische functie heeft. In die gevallen wordt de maximumconcentratie van het additief in het betrokken levensmiddel bepaald. Ter informatie van de cosument moet daarvan volgens het Comité melding worden gemaakt op het etiket.

3.7. Het Comité stelt vast dat het maximum voor levensmiddelenadditieven in aroma's als E1505, E1517, E1518 en E1520 op 3 gr per kg lichaamsgewicht is bepaald. In sommige landen zijn die maxima lager. Zo is het in Denemarken vastgestelde maximum 1 gr per kg lichaamsgewicht.

3.8. Het Comité maakt zich zorgen over het voorstel van de Commissie om E1519 (benzylalcohol) als levensmiddelenadditief in aroma's voor niet-alcoholische dranken toe te staan, omdat daarvan op het etiket geen melding behoeft te worden gemaakt en consumenten, die informatie wél moeten krijgen.

Brussel, 14 mei 2003.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

R. Briesch