over het door de Europese Unie in het Gemengd Comité EU-ICAO in te nemen standpunt betreffende het besluit inzake de vaststelling van een bijlage inzake luchtverkeersbeheer bij het memorandum van samenwerking tussen de Europese Unie en de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie houdende vaststelling van een kader voor versterkte samenwerking

TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

1.1.Doelstellingen van de bijlage over luchtverkeersbeheer (ATM) bij het memorandum van samenwerking

De Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) is een gespecialiseerde organisatie van de VN die dienst doet als mondiaal forum voor de burgerluchtvaart. De ICAO tracht haar visie op een veilige en duurzame ontwikkeling van de burgerluchtvaart te verwezenlijken via samenwerking tussen haar lidstaten (momenteel 191). De rechtsgrondslag is het Verdrag van Chicago van 1944 inzake de internationale burgerluchtvaart.

De Europese Unie werkt nauw samen met de ICAO, in de eerste plaats omdat de meeste aspecten van het Verdrag van Chicago onder de bevoegdheid van de Unie vallen. De ICAO voert beleid op het gebied van veiligheid, beveiliging, milieu en luchtverkeersbeheer (ATM). Ten tweede vormen de ICAO-normen en -eisen de basis van bepaalde EU-wetteksten. Bovendien worden internationale normen, bijvoorbeeld op het gebied van luchtvaartbeveiliging, overgenomen in het EU-recht. Het is dan ook belangrijk voor de EU om aan de ICAO-werkzaamheden en -beleidsvorming deel te nemen, teneinde bij te dragen tot een gezond mondiaal luchtvaartbeleid. Voorts staat het concurrentievermogen van de Europese burgerluchtvaartindustrie op het spel. Om soortgelijke redenen zijn ook andere mondiale spelers actief betrokken bij de activiteiten van de ICAO.

De EU en de ICAO hebben een memorandum van samenwerking gesloten dat een kader voor versterkte samenwerking creëert. In het memorandum van samenwerking is bepaald dat luchtverkeersbeheer een van de gebieden is waarop zal worden samengewerkt, en dat deze samenwerking uitvoeriger moet worden behandeld in een specifieke bijlage. De bijlage moet bijdragen tot een grotere harmonisatie van normen, mondiale interoperabiliteit van nieuwe technologieën en systemen en nauwere coördinatie van ATM-activiteiten; Om deze doelen te bereiken, wordt in de bijlage uiteengezet op welke gebieden kan worden samengewerkt, onder meer via regelmatige uitwisseling van relevante ATM-gegevens/informatie, de mogelijke uitwisseling van technische ATM-deskundigen en samenwerking bij de verdere ontwikkeling en tenuitvoerlegging van het mondiale luchtvaartnavigatieplan van de ICAO (Global Air Navigation Plan, GANP).

Er zijn al bijlagen inzake de veiligheid en beveiliging van de luchtvaart opgesteld; de bijlage inzake luchtverkeersbeheer is dus de derde bijlage bij het memorandum van samenwerking. De vaststelling van deze bijlage doet geen afbreuk aan de rechten en plichten van de EU-lidstaten uit hoofde van het Verdrag van Chicago of aan hun banden met de ICAO die voortvloeien uit hun lidmaatschap van de organisatie.

1.2.Procedurele aspecten

Op 17 december 2009 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om te onderhandelen over het memorandum van samenwerking. Het is op 29 maart 2012 in werking getreden, nadat de partijen elkaar ervan in kennis hadden gesteld dat zij de nodige interne procedures (ondertekening en sluiting, in het geval van de EU) hadden voltooid.

In artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) is bepaald dat de Raad, op voorstel van de Commissie, een besluit vaststelt tot bepaling van de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt.

In artikel 3 van Besluit 2012/243/EU van de Raad inzake de sluiting van een memorandum van samenwerking tussen de Europese Unie en de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie is bepaald dat de Raad het standpunt zal bepalen dat de Unie moet innemen in het gemengd comité dat bij punt 7.1 van het memorandum van samenwerking is opgericht (het "gemengd comité") ten aanzien van nieuwe bijlagen bij het memorandum en wijzigingen daarvan, zoals bedoeld in punt 7.3, onder c), van het memorandum.

Derhalve dient de Raad een besluit vast te stellen betreffende het standpunt dat de EU in het gemengd comité dient in te nemen over het besluit inzake de vaststelling van een bijlage inzake luchtverkeersbeheer.

1.3.Samenhang met andere beleidsgebieden en doelstellingen van de Unie

De bijlage inzake luchtverkeersbeheer dient de fundamentele doelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim en het externe luchtvaartbeleid van de EU via de formalisering van de samenwerking met de ICAO op dit gebied.

2.RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING

Tijdens de derde vergadering van het Gemengd Comité EU/ICAO-memorandum van samenwerking (Montréal, 2 februari 2015), zijn de partijen overeengekomen door te gaan met de aanneming van een aan het memorandum te hechten bijlage inzake luchtverkeersbeheer en een dialoog op gang te brengen tussen hun respectieve diensten teneinde, indien mogelijk vóór eind 2015, overeenstemming te bereiken over een tekst.

De lidstaten zijn in kennis gesteld van de resultaten van de vergadering via het Single Sky Comité en de Commissie (het DG MOVE) heeft een ontwerpbijlage opgesteld die is beoordeeld door het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (het EASA) en de Gemeenschappelijke Onderneming SESAR en vervolgens is besproken en overeengekomen met het ICAO Air Navigation Bureau.

3.JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

3.1.Samenvatting van de voorgestelde maatregel