COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 18.03.1998 
COM(1998) 168 def. 
98/0117 (CNS) 
ALGEMEEN VERSLAG OVER DE WERKING VAN 
HET GARANTIEFONDS 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EG, EURATOM) VAN DE RAAD 
tot wijziging van Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 tot instelling van 
een Garantiefonds 
(door de Commissie ingediend) 

INHOUDSOPGAVE 
SAMENVATTING.... 3 
1. INLEIDING 5 
2. DE WERKING VAN HET GARANTIEFONDS 6 
2.1. DE DOELSTELLINGEN VAN HET GARANTIEFONDS 6 
2.2. DE RESULTATEN VAN HET GARANTIEFONDS IN DE PERIODE 1994-1997 6 
2.2.1. Bescherming door het Fonds tegen onvoorziene beroepen op algemene-begrotings 
kredieten in geval van wanbetaling 6 
2.2.2. De begrotingsdiscipline 8 
2.3. CONCLUSIES OVER DE WERKING VAN HET GARANTIEFONDS 9 
3. HET GARANTIEFONDS IN DE FINANCIËLE VOORUITZICHTEN 2000-2006. 
DE HERVORMINGSVOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE 10 
3.1. HET STREEFBEDRAG 10 
3.2. HET VOORZIENINGSPERCENTAGE 11 
3.3. DE HOOGTE VAN DE RESERVE EN DE CAPACITEIT VAN HET FONDS INZAKE GEGARANDEERDE 
LENINGEN 14 
3.4. BEOORDELING VAN DE RESULTATEN VAN HET FONDS 16 
3.5. OVERDRACHT VAN HET FINANCIËLE BEHEER VAN HET FONDS NAAR DE COMMISSIE 17 
3.6. GEVOLGEN VAN DE VOORSTELLEN VOOR DE VERORDENING TOT INSTELLING VAN EEN 
GARANTIEFONDS 18 
4. GEVOLGEN VAN DE HANDHAVING VAN HET VOORZIENINGSPERCENTAGE 
TOT HET EINDE VAN DE HUIDIGE FINANCIËLE VOORUITZICHTEN EN 
VOORSTELLEN VOOR EEN HERVORMING ...... 19 
BIJLAGEN 
BIJLAGE 1: SIMULATIE VAN DE TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGVAN HET GARANTIEFONDS IN DE 
PERIODE 1998-2006 21 
BIJLAGE 2: FINANCIËLE GEGEVENS MET BETREKKING TOT DE RESULTATEN VAN HET GARANTIEFONDS 
IN DE PERIODE 1994-1997 23 
VOORSTEL TOT EEN VERORDENING (EG, EURATOM) 
NR. VAN DE RAAD VAN 
tot wijziging van Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 tot instelling van 
een Garantiefonds 
3-
VERSLAG VAN DE COMMISSIE OVER HET GARANTIEFONDS 
SAMENVATTING 
Dit verslag wordt ingediend op grond van Verordening nr. 2728/94 tot instelling van 
een Garantiefonds voor operaties ten gunste van en in derde landen. De middelen van 
dit Fonds zijn bestemd voor het uitbetalen van de crediteuren van de Gemeenschap 
wanneer de nemer van een door de Gemeenschap toegekende of gegarandeerde lening in 
gebreke blijft. 
In dit verslag wordt een eerste balans opgemaakt van de werking van het Fonds sedert 
de instelling ervan in 1994. Naar aanleiding van de conclusies die op basis van dit 
verslag worden getrokken, zal de Commissie voorstellen doen om enkele parameters 
van het Fonds aan te passen met het oog op de periode van de volgende financiële 
vooruitzichten. 
1. Uit de werking van het Fonds tijdens de eerste jaren is gebleken dat de in de 
verordening tot instelling van het Fonds neergelegde parameters toereikend waren 
om de nagestreefde doelstellingen te bereiken. 
- Met betrekking tot de bescherming van de begrotingskredieten waren de 
middelen van het Fonds toereikend om een te grote belasting van de algemene 
begroting te vermijden. Zónder het Garantiefonds had naar aanleiding van 
wanbetalingen een bedrag van 410 miljoen ecu rechtstreeks uit de begroting 
moeten worden gedekt, hetgeen tot storingen bij de uitvoering van de begroting 
zou hebben geleid. 
- Ten aanzien van de begrotingsdiscipline kon dank zij het mechanisme ter 
financiering van het Fonds uit de begrotingsreserve, ten aanzien waarvan voor de 
duur van de financiële vooruitzichten een maximumbedrag wordt vastgesteld, 
een adequaat financieel kader tot stand worden gebracht voor de nieuwe 
leningen waartoe de Raad ten gunste van derde landen had besloten. 
Eind 1997 bereikte het Fonds zijn streefbedrag, dat op 10 % van het uitstaande 
bedrag van de gegarandeerde leningen is vastgesteld, dat wil zeggen een bedrag van 
862 miljoen ecu. 
2. Op basis van deze diagnose stelt de Commissie voor, de verordening tot instelling 
van een Garantiefonds te wijzigen en het bedrag van de garantiereserve voor de 
duur van de komende financiële vooruitzichten dienovereenkomstig te herzien. 
• Wijzigingen in de verordening. 
Verlaging van het streefbedrag van het Fonds van 10 % naar g %, De kwaliteit van 
de door de Gemeenschap gegarandeerde leningen pleit vóór een verlaging van het 
streefbedrag. De garantie-interventies van het Fonds sedert 1994 belopen in 
werkelijkheid minder dan 5 % van het uitstaande bedrag van de leningen. De 
• ervaring leert dat een streefbedrag van het Fonds ter hoogte van 5 % toereikend zou 
zijn geweest om de wanbetalingen te dekken. Rekening houdend met de 
onzekerheden ten aanzien van de toekomstige risico-ontwikkeling stelt de 
Commissie voor, het streefbedrag van het Fonds op 8 % vast te stellen. Hiermee 
beschikt het Fonds volgens de Commissie over een redelijke veiligheidsmarge om 
de begroting te kunnen beschermen. Er zij op gewezen dat deze marge nog wordt 
verruimd doordat in tweede instantie zo nodig een beroep kan worden gedaan op de 
in de begroting opgenomen reserve, ingeval de middelen van het Fonds 
ontoereikend zijn om de garanties te honoreren. 
Vaststelling van het voorzieningspercentage op 6. Nu het Fonds zijn oprichtingsfase 
heeft voltooid, dienen de middelen van het Fonds op het streefbedrag te worden 
afgestemd. Dit betekent dat de ontwikkeling van het Fonds in de toekomst zo veel 
mogelijk gelijke tred moet houden met de ontwikkeling van de gegarandeerde 
leningen. De handhaving van het huidige voorzieningspercentage (14%) zou tot grote 
overschotten bij het Fonds leiden en tot gevolg hebben dat buitensporig hoge 
bedragen bij de lidstaten worden opgevraagd. Door een drastische verlaging van het 
voorzieningspercentage kan de stijging van de middelen van het Fonds worden 
afgeremd. De simulaties in het verslag over de periode 2000-2006 tonen aan dat een 
verlaagd voorzieningspercentage van 6 toereikend zou zijn om het streefbedrag van 
het Fonds te handhaven. 
Verlaging van het bedrag van de in de begroting opgenomen reserve voor garanties 
voor de duur van de komende financiële vooruitzichten 
Om het financiële kader voor de leningen ten gunste van derde landen die uit de 
algemene begroting worden gewaarborgd, op het huidige niveau van 2.500 miljoen 
ecu per jaar te handhaven, zou een verlaging van het voorzieningspercentage tot 6 
moeten worden gecombineerd met een evenredige verlaging van de reserve tot 150 
miljoen ecu. 
De Commissie stelt voor, de parameters van het Fonds vóór het einde van de 
periode waarop de volgende financiële vooruitzichten betrekking hebben, opnieuw 
te onderzoeken omdat zich naar aanleiding van de toekomstige uitbreiding een 
wijziging zou kunnen voordoen met betrekking tot de risico's die door het Fonds 
worden gedekt. 
Hernieuwde beoordeling van het voorzieningspercentage. 
Artikel 4 van de verordening bepaalt dat het voorzieningspercentage opnieuw wordt 
bezien wanneer het Fonds het streefbedrag heeft bereikt, en in elk geval vóór eind 
1999. Daar het Fonds zijn streefbedrag heeft bereikt, stelt de Commissie voor, de 
hierboven aanbevolen maatregelen vervroegd, d.w.z. met ingang van 1999, toe te 
passen omdat zij de lidstaten financieel voordeel opleveren. Indien de Raad met dit 
voorstel instemt, zouden enkele bepalingen van de verordening tot instelling van 
het Fonds zo snel mogelijk moeten worden gewijzigd. Rekening houdend met de 
gevolgen van dit voorstel voor de begrotingsdiscipline stelt de Commissie 
bovendien voor, het bedrag van de garantiereserve in 1999 door middel van een 
interinstitutioneel akkoord tot 150 miljoen ecu te verlagen. 
1. INLEIDING 
Bij Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 is een 
Garantiefonds ingesteld voor operaties ten gunste van en in derde landen, waarvan de 
middelen bestemd zijn voor het uitbetalen van de crediteuren van de Gemeenschap 
wanneer de nemer van een door de Gemeenschap toegekende of gegarandeerde lening in 
gebreke blijft. 
In dit verslag worden drie onderwerpen behandeld: 
- De werking van het Fonds 
De Commissie presenteert tegen de achtergrond van de ervaring die in de periode 1994-
1997 is opgedaan, een korte analyse van de resultaten van het Fonds in verhouding tot 
de nagestreefde doelstellingen. 
- De hervormingsvoorstellen met betrekking tot de werking van het Fonds 
Aan de hand van de diagnose formuleert de Commissie hervormingsvoorstellen voor de 
werking van het Fonds in de periode waarop de komende financiële vooruitzichten 
betrekking hebben. 
- De herziening van het voorzieningspercentage 
In artikel 4 van de verordening wordt het volgende bepaald: "Het voorzienings­
percentage wordt opnieuw bezien wanneer het Fonds het streefbedrag heeft bereikt, en 
in elk geval vóór eind 1999. " 
Daar het Garantiefonds zijn streefbedrag op 31 december 1997 heeft bereikt, beveelt de 
Commissie op grond van deze nieuw ontstane situatie aan, de hervormingsvoorstellen 
met betrekking tot de werking van het Fonds vervroegd toe te passen. 
De bijlagen bij het verslag bevatten financiële gegevens met betrekking tot de resultaten 
van het Fonds gedurende de periode 1994-1997 en simulaties inzake de toekomstige 
ontwikkeling van het Fonds in de periode 1998-2006. 
In de bijlage voegt de Commissie een voorstel bij tot wijziging van Verordening (EG, 
Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot instelling van een 
Garantiefonds. 
-6-
2. DE WERKING VAN HET GARANTIEFONDS 
2.1 De doelstellingen van het Garantiefonds 
Het mechanisme van de reserve voor garanties en het Garantiefonds werd ingesteld in 
een tijd waarin het volume van de garanties op leningen aan derde landen sterk toenam. 
Het mechanisme had een tweeledige doelstelling: 
- de Gemeenschap voorzien van een instrument ter bescherming van de 
Gemeenschapsbegroting ingeval een beroep wordt gedaan op de communautaire 
garantie; 
- de invoering van een instrument voor begrotingsdiscipline, waartoe een financieel 
kader werd vastgesteld ter ontwikkeling van het communautaire beleid inzake het 
opnemen en verstrekken van leningen en van de garanties voor EIB-leningen in derde 
landen. 
2.2 De resultaten van het Garantiefonds in de periode 1994-1997 
2.2.1 Bescherming door het Fonds tegen onvoorziene beroepen 
algemene-begrotingskredieten in geval van wanbetaling op 
Dank zij het Garantiefonds konden ernstige inbreuken op de uitvoering van de begroting 
worden vermeden: deze zouden anders onvermijdbaar zijn geweest tengevolge van de 
wanbetalingen waarmee de Gemeenschap sedert 1994 is geconfronteerd (totale omvang 
van de wanbetalingen: 410 miljoen ecu). Grafiek 1 laat zien dat het Fonds, ondanks de 
precaire situatie waarin het in de beginperiode verkeerde, de door de garantie­
interventies veroorzaakte kosten heeft opgevangen en daarmee aan zijn doel heeft 
beantwoord. 
Grafiek 1 
Dekking van de jaarlijkse wanbetalingen uit de beschikbare middelen van het Fonds 
(In miljoen ecu; per halfjaar) 
456,19 
2/95 228,9 m 
i 
ijl 300,8 
42,8 jljjgiïi; 
9,75 
1/96 
• Beroepen op het Fonds u Beschikb. rrridd. v.h. Fonds 
Bron: Europese Commissie 
-7-
Zônder het Garantiefonds zouden de talrijke garantie-interventies van de Gemeenschap 
(sedert de instelling ervan werd 40 maal een beroep gedaan op het Fonds) ten laste zijn 
gekomen van de begroting, hetgeen een herverdeling van de kredieten tijdens de 
uitvoering van de begroting noodzakelijk zou hebben gemaakt. 
De aangehechte tabel bevat een overzicht van de mutaties in het kader van het Fonds die 
eind 1997 tot het bereiken van het streefbedrag ter hoogte van 10 % van het uitstaande 
bedrag van de gegarandeerde leningen hebben geleid. Diverse factoren hebben tot een 
snelle toename van de middelen van het Fonds geleid: 
- Omvangrijke overmakingen uit de reserve: tussen 1994 en 1997 bedroeg het 
gecumuleerde bedrag van de overmakingen uit de reserve naar het Fonds 1.066 
miljoen ecu; daartegenover stond een bedrag van garandeerde nieuwe leningen van 
7.405 miljoen ecu. Dit komt neer op een gemiddeld voorzieningspercentage van 14,4 
(zie bijlage 2). Bovendien hebben de beleggingsopbrengsten van de beschikbare 
middelen van het Fonds tot een aanzienlijke aanwas van deze middelen bijgedragen. 
Deze opbrengsten beliepen eind 1997 in totaal 78,35 miljoen ecu, dat wil zeggen 1 % 
van het uitstaande bedrag aan leningen. 
- De sedert 1995 door het Fonds gedekte wanbetalingen: zoals uit de onderstaande 
tabel 1 blijkt, lagen de garantiebetalingen van het Fonds (het totale nettobedrag van 
de interventies minus de terugbetalingen) nooit hoger dan 5 % van het uitstaande 
bedrag van de garanties. Het hoogste percentage - 4,8 in juni 1996 - was te wijten aan 
wanbetalingen in verband met de lening voor voedselhulp ten gunste van de 
republieken van het GOS. Daar het een lening voor een betrekkelijk korte termijn 
betrof en enkele begunstigden weinig solvabel bleken, mag ervan uit worden gegaan 
dat het hier om een op zichzelf staand geval ging met een bijzonder hoog risico. 
Tabel 1 
Aandeel van de uitbetalingen van het Fonds 
in het totale uitstaande bedrag van de leningen 
In miljoen ecu 
1. Uitbetalingen 
2. Totale uitstaande bedrag 
van de leningen 0 
3. = 1 in % van 2 Maart 
1995 
33 
6.019 
0,55 Juni 
1995 
39 
5.724 
0,69 Sept. 
1995 
43 
5.811 
0,75 Dec. 
1995 
267 
6.231 
4,29 Maart 
1996 
273 
5.934 
4,59 Juni 
1996 
293 
6.116 Sept. 
1996 
281 
6.351 
4,42 Dec. 
1996 
264 
6.696 
3,95 Maart 
1997 
290 
7.103 
4,08 Juni 
1997 
295 
7.581 
3,89 Sept 
1997 
295 * 
7.918 
3,73 Dec. 
1997 
291 
7.961 
3,65 
(*) Het uitstaande bedrag in hoofdsom van de gegarandeerde verbintenissen, vermeerderd met de verschuldigde en niet-
betaalde intresten, zoals omschreven in artikel 3 van de verordening tot instelling van een Garantiefonds. Het 
percentage van de vermeerdering voor de periode 1995-97 bedroeg 2,7 van het totale uitstaande bedrag van de 
leningen (uitbetalingen minus terugbetalingen), overeenkomstig het op 31.12.97 verkregen percentage. 
Bron: Europese Commissie 
— De stabiliteit van de garantie-interventies van het Fonds: de uitbetalingen van het 
Fonds zijn sedert september 1995 stabiel gebleven. Zij varieerden tussen de 264 en 
291 miljoen ecu. Deze stabiliteit van de uitbetalingen verhult evenwel financiële 
stromen in tegengestelde richting, omdat tegenover de garantie-interventies van 410 
8-
miljoen ecu (zie bijlage 2) vertraagde terugbetalingen van in gebreke blijvende 
crediteuren stonden ter hoogte van 136 miljoen ecu. 
- De omvang van de door het Fonds gedekte risico 's is sedert 1994 slechts in geringe 
mate toegenomen: de omvang van de garanties is van 7.600 miljoen ecu in 1994 tot 
7.960 miljoen eind 1997 gestegen, dat wil zeggen een stijging van 4,5 %. 
Tegelijkertijd zijn de middelen van het Fonds jaarlijks gemiddeld met 47 % gestegen. 
Deze uiteenlopende ontwikkeling verklaart dat het Fonds reeds binnen drie jaar zijn 
streefbedrag heeft bereikt, dat op 10 % van het uitstaande bedrag van de leningen is 
vastgesteld. Nochtans is sinds 1994 sprake van een intensieve leningsactiviteit, 
omdat de omvang van de door de Raad goedgekeurde nieuwe leningstransacties met 
7.405 miljoen ecu is gestegen (de daarmee gemoeide uitbetalingen worden over een 
aantal jaren verdeeld); tegelijkertijd werd een bedrag van 3.100 miljoen ecu 
terugbetaald in verband met eerder toegekende garanties. 
2.2.2 De begrotingsdiscipline 
Het Fonds wordt gefinancierd door overmakingen uit de reserve van de algemene 
begroting, waarbij een bepaald voorzieningspercentage wordt toegepast; het bedrag van 
de reserve beloopt voor de duur van de financiële vooruitzichten 300 miljoen ecu tegen 
prijzen van 1992. Deze financieringswijze houdt impliciet een beperking in van de 
jaarlijkse capaciteit voor het garanderen van nieuwe operaties. Rekening houdend met 
de in de begroting 1997 opgevoerde reserve ligt het jaarlijkse maximum in 1997 bij 
2.350 miljoen ecu1. 
Tijdens de besprekingen van de Raad over de programmering op de middellange termijn 
van de nieuwe EIB-leningen is gebleken dat het mechanisme van het Garantiefonds 
voor de gewenste begrotingsdiscipline heeft gezorgd. In zijn conclusies van 2 december 
1996 onderstreepte de Raad dat de omvang van de externe leningen in overeenstemming 
moet zijn met de financiële vooruitzichten en met de communautaire 
begrotingsdiscipline. De bedragen van de nieuwe leningsmandaten voor de EIB, alsook 
de maximumbedragen voor de EGKS-leningen en de financiële bijstand zijn in het 
kader van de uit het mechanisme voortvloeiende jaarlijkse maximumbedragen voor drie 
jaar vastgesteld2. Deze beperking blijft evenwel verenigbaar met de tijdens de Europese 
Raden van Essen, Cannes en Madrid vastgestelde politieke ambities van de Unie om de 
communautaire steun aan derde landen in de vorm van EIB-leningen te versterken (het 
nieuwe EIB-mandaat behelst een stijging van 30 %). 
Berekend op basis van de reserve van 329 miljoen ecu en een voorzieningspercentage van 14. 
Conclusies van de Raad van 27 januari 1997: "De door een Gemeenschapsgarantie gedekte EIB-
leningen komen overeen met een bedrag van 1.050 miljoen ecu voor macrofinanciële bijstand, ervan 
uitgaande dat voor EURATOM-leningen 750 miljoen écu nodig is. Het maximumbedrag voor 
macrofinanciële bijstand wordt tot 1.200 miljoen verhoogd, indien EURATOM-leningen in de 
betreffende periode niet meer dan 600 miljoen ecu bedragen. " 
-9 
Daar het bedrag van de reserve voor de duur van de huidige financiële vooruitzichten is 
vastgesteld, zou elke neerwaartse bijstelling van het voorzieningspercentage tot een 
versoepeling van de oorspronkelijke restrictie leiden. Omdat het voorzieningspercentage 
op grond van de verordening tot instelling van een Garantiefonds opnieuw moet worden 
bezien wanneer het Fonds zijn streefbedrag heeft bereikt, heeft de Raad Economische en 
financiële vraagstukken3 de wens geuit dat het huidige voorzieningspercentage tot in 
1999 wordt gehandhaafd, teneinde het effect van de begrotingsdiscipline te behouden. 
2.3 Conclusies over de werking van het Garantiefonds 
Uit de werking van het Fonds gedurende de eerste jaren blijkt dat de nagestreefde 
doelstellingen konden worden verwezenlijkt dank zij de parameters die in de 
verordening tot instelling van het Fonds zijn neergelegd. In de beginfase was het zaak 
dat het Fonds zo snel mogelijk voldoende middelen kon vergaren om de risico's te 
dekken. Deze ontwikkeling van het Fonds was des te noodzakelijker omdat het de 
risico's van leningen moest dekken die vóór de instelling ervan waren goedgekeurd. Het 
Fonds heeft zijn streefbedrag reeds na drie werkingsjaren bereikt. De goede kwaliteit 
van de gegarandeerde leningen (gering percentage wanbetalingen) en de goede 
financiële gezondheid van het Fonds (beschikbare middelen: 862 miljoen ecu) 
rechtvaardigen een aanpassing van enkele parameters teneinde een te hoog volume van 
het Fonds in de toekomst te vermijden. 
3 Conclusies van de Raad van 2 december 1996: "De voorzieningspercentages van het Garantiefonds 
worden tot en met 1999 op hun huidige niveau gehandhaafd". Conclusies van de Raad van 27 januari 
1997: "Elke betaling aan het Garantiefonds zal gebaseerd worden op het percentage dat op het 
tijdstip van betaling vereist is, te weten 15% thans en 14% zodra dat mogelijk is. " 
10 
3. HET GARANTIEFONDS IN DE FINANCIËLE VOORUITZICHTEN 2000-2006. 
DE HERVORMINGSVOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE 
Gedurende de komende financiële vooruitzichten zou het Garantiefonds: 
- ten eerste, moeten beschikken óver toereikende - maar geen excessieve - financiële 
middelen om bij een onvoorzien intensief beroep op de garantie in verband met 
wanbetalingen bij gegarandeerde leningen op adequate wijze te kunnen reageren; en 
- ten tweede, voor de financiering van de garantiereserve geen buitensporig beroep 
moeten doen op de lidstaten. Hierbij dient evenwel te worden gewaarborgd dat het 
Fonds in staat is het voor de toekomst geplande externe financieringsvolume van de 
EU te ondersteunen. 
Tabel 2 
Doorslaggevende factoren voor de capaciteit van het Fonds om leningen aan derde 
landen te garanderen 
(in miljoen ecu) 
(1) Reserve voor garanties 
(2) Voorzienings-percentage 
(3) Feitelijke jaarlijkse lenings­
capaciteit bij een garantie van 
100% [(3) = (1)/(2)1 Financiële perspectieven 1993-1999 
1992 
prijzen 1992 
300 (a) 
14% (c) 
2.140 1997 
prijzen 1997 
329 (b) 
14% 
2.350 Raming 1999 
prijzen 1999 
346 (b) 
14% 
2.471 J V » 'V^s-f^L ?>i! ! ?i •' 
a) Europese Raad van Edinburgh - Garantiereserve, vastgesteld in prijzen van 1992; 
bJBedrag van de garantiereserve na technische aanpassing; 
c) Voorzieningspercentage zoals vastgesteld bij Verordening nr. 2728/94 van 31 oktober 1994 tot instelling van een 
Garantiefonds. 
Bron: Europese Commissie 
Tabel 2 bevat gegevens over de vaststelling van de maximale garantiecapaciteit van het 
Fonds overeenkomstig het bepaalde in de conclusies van de Europese Raad van 
Edinburgh en Verordening nr. 2728/94. Om in de periode 2000-2006 alle uitstaande 
leningen volledig (100 %) te kunnen garanderen, is een reserve van 150 miljoen ecu 
nodig, in combinatie met een voorzieningspercentage van 6, zoals hierna wordt 
voorgesteld. 
3.1 Het streefbedrag 
Uit de werking van het Fonds in de voorbije vier jaar blijkt dat een streefbedrag van 
10% te hoog is gezien de wanbetalingsrisico's. Bovendien hebben de ervaringen tot 
dusverre aangetoond dat het Fonds uiteindelijk weliswaar verliezen kan lijden door 
wanbetaling, maar dat het in de praktijk vooral heeft gefungeerd als instrument ter 
overbrugging van de periode tussen het in gebreke blijven en de nabetaling van de 
11 
verschuldigde leningstranche. Dit duidt erop dat een streefbedrag van 10% zeker te 
hoog is, zowel met het oog op de eigenlijke risico's als in verband met de 
overbruggingsfunctie die het Fonds tot dusverre heeft vervuld. 
Daarom wordt voorgesteld, het streefbedrag in het kader van de komende financiële 
vooruitzichten op 8% van de gegarandeerde verplichtingen vast te stellen. Dit 
percentage, dat nog altijd aanzienlijk hoger is dan dat van juni 1996 (i.e. 4,79 %- zie 
tabel 1), toen het tot dusverre grootste beroep op de middelen van het Fonds werd 
gedaan, strookt met de beginselen van een voorzichtig beleid en met de eis dat de 
middelen van het Fonds niet buitensporig omvangrijk zijn in verhouding tot de risico's 
van wanbetaling. Het voorgestelde nieuwe streefbedrag moet ervoor zorgen dat 
voldoende middelen beschikbaar zijn om de risico's in verband met de toekomstige 
macro-financiële bijstand te dekken en tegelijkertijd een garantie te bieden voor de 
verplichtingen in landen waar sprake is van aanzienlijke politieke en financiële risico's 
(Algerije, Bulgarije, Oekraïne). Dergelijke risico's - en een verslechtering van de EIB-
portefeuille - kunnen ook voortvloeien uit de toekenning van gegarandeerde leningen 
aan Nieuwe Onafhankelijke Staten (NOS). Een streefbedrag van 8% lijkt in deze 
omstandigheden een passende beschermingsmaatregel. 
Het is essentieel dat maatregelen worden getroffen voor het geval dat de middelen van 
het Fonds minder bedragen dan het streefbedrag of boven dit bedrag uitkomen. In 
aansluiting op de huidige praktijk4 wordt voorgesteld dat alle bedragen die boven deze 
8% uitkomen, naar de begroting van de Europese Unie worden teruggeboekt. Indien de 
middelen van het Fonds minder bedragen dan 75% van het streefbedrag (6% van de 
uitstaande verplichtingen), wordt voorgesteld dat het voorzieningspercentage voor 
nieuwe leningen op 7% wordt gebracht, totdat het streefbedrag is bereikt. Indien de 
middelen van het Fonds dalen tot minder dan 50% van het streefbedrag, dient de 
Commissie een verslag in over de uitzonderingsmaatregelen die eventueel vereist zijn 
om het Fonds weer aan te vullen. 
3.2 Het voorzieningspercentage 
Het voorzieningspercentage van 14 was bedoeld als tijdelijke maatregel, totdat het 
Fonds het streefbedrag van 10% zou hebben bereikt, en moest vervolgens tot dat niveau 
worden verlaagd. In overeenstemming met het voorstel om het streefbedrag tot 8% te 
verlagen, dient ook het voorzieningspercentage naar beneden te worden bijgesteld. 
Hierbij dient tevens rekening te worden gehouden met de groei van de niet uit de 
reserve afkomstige middelen waarover het Fonds kan beschikken. 
Deze middelen van het Fonds bestaan uit rente-inkomsten en uit nabetalingen van 
hoofdsom en intrest. Dank zij deze bronnen kan het voorzieningspercentage worden 
verlaagd zonder dat dit ten koste gaat van het streefbedrag van het Fonds; tevens is het 
mogelijk de interventiecapaciteit van het Fonds op het niveau van de huidige financiële 
Zie artikel 3 van Verordening nr. 2728/94 van 31 oktober 1994. 
-12 
vooruitzichten te handhaven, terwijl tegelijkertijd 
opgevraagd om de garantiereserve te financieren. minder grote bedragen worden 
Alleen al in 1997 bedroegen de rente-inkomsten 34,5 miljoen ecu of 0,4 % van het 
totale bedrag van de gegarandeerde leningen; in de periode 1994-1997 bedroegen de 
gecumuleerde rente-inkomsten 78,4 miljoen. Voorts bedroegen de nabetalingen in 1997 
45 miljoen ecu of 0,6 % van de totale gegarandeerde leningen; de gecumuleerde waarde 
van de nabetalingen in de periode 1994-1997 bedroeg 136,4 miljoen5. Bijgevolg kwam 
het inkomen uit deze bronnen eind 1997 overeen met iets meer dan 1 % van alle 
gegarandeerde leningen. 
Grafiek 2 
Verhouding tussen feitelijke bedragen en streefbedragen in verschillende scenario's 
(gegevens als % van uitstaande gegarandeerde verplichtingen) 
12 
11 
10 V 
9 + 
84 / \ N Bruto-inkomen bij 14% 
\ 
\ 
Gecumuleerd bruto-inkomen bij 6% 
Bmto-lnkomen bij 6% 
*'*' ! kl 
1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 
Brvto-inkomen bij 14%: De financiële middelen van het Fonds in Jaar t, vóór de overdrachten naar de 
begroting in jaar f + 1; voorzieningspercentage 14; 
Gecumuleerd bruto-inkomen bij 6 %: De financiële middelen van het Fonds zonder overdrachten naar de begroting; 
voorzieningspercentage 6; 
Bruto-inkomen bij 6%: De financiële middelen van het Fonds in jaar t, vóór de overdrachten naar de 
begroting in het jaar t + 1; voorzieningspercentage 6. 
Bron : Europese Commissie; zie bijlage 1 voor de details van deze simulaties. 
Zie bijlage 2 voor nadere bijzonderheden. 
-13 
Simulaties hebben aangetoond dat in verband met de omvang van de niet uit de reserve 
afkomstige middelen een voorzieningspercentage van 6 toereikend is om ervoor te 
zorgen dat het Fonds zijn streefbedrag kan halen. 
De belangrijkste resultaten van deze simulaties worden in grafiek 2 getoond - de 
volledige resultaten zijn in bijlage 1 opgenomen. De capaciteit van het Fonds wordt 
door drie factoren gekenmerkt: 
- ten eerste, de bruto-inkomsten, dat wil zeggen de middelen van het Fonds zonder de 
overdrachten naar de EU-begroting, indien het voorzieningspercentage op 14 wordt 
vastgesteld ("bruto-inkomen bij 14%" genoemd); 
- ten tweede, het feit dat het Fonds - ervan uitgaande dat geen overdrachten naar de 
EU-begroting plaatsvinden - middelen ontvangt die boven het streefbedrag uitkomen; 
bij een voorzieningspercentage van 6 wordt dit het "gecumuleerde bruto-inkomen bij 
6%" genoemd; 
- ten slotte, de middelen van het Fonds - zonder de overdrachten naar de EU-begroting 
- bij een voorzieningspercentage van 6; dit wordt het "bruto-inkomen bij 6%" 
genoemd; het overschot in het jaar t wordt in het jaar t+1 naar de begroting 
teruggeboekt; dit wordt in de grafiek door het gemarkeerde gedeelte weergegeven. 
Voor het streefbedrag zijn twee niveaus vastgesteld: 10% voor de periode 1997-1998 
en 8% voor de periode 1999-2006. De grafiek laat tussen deze twee percentages een 
sterke daling zien voor de jaren 1999-2000. 
Uit de resultaten blijkt dat het Fonds bij een voorzieningspercentage van 14 gedurende 
praktisch de gehele referentieperiode aanzienlijke overschotten (boven de vastgestelde 
10 %) naar de begroting zou terugboeken (het gemiddelde bedrag wordt geraamd op 
222 miljoen ecu). Met de verlaging van het voorzieningspercentage tot 6 blijven de 
bruto-ontvangsten van het Fonds in het algemeen boven de 9 % van de verplichtingen. 
Ten slotte dalen de netto-middelen van het Fonds slechts tijdelijk onder het niveau van 
de 8 % (7,63 % in 2001); vervolgens bereiken zij weer het voorgestelde streefbedrag. Er 
zij op gewezen dat na 2002 het naar de begroting overgemaakte overschot gaandeweg 
toeneemt. De in 2001 waar te nemen daling van de verhouding tussen de middelen van 
het Fonds en de verplichtingen is hoofdzakelijk terug te voeren op het feit dat het 
volume van de gegarandeerde leningen snelt stijgt aan het begin van de periode van de 
nieuwe begrotingen waarop de simulaties zijn gebaseerd6. Deze stijging weerspiegelt de 
uitbetalingen in verband met de verlenging van de EIB-mandaten met drie jaar (1997-
1999). 
De stijgende tendens van de middelen van het Fonds ten opzichte van de gegarandeerde 
verplichtingen is ten dele een gevolg van het voorzieningsmechanisme zelf. Zolang bij 
de verstrekking van middelen voor nieuwe leningen geen rekening wordt gehouden met 
de terugbetalingen, zal de verhouding tussen de middelen van het Fonds en de 
verplichtingen min of meer constant blijven of licht stijgen, tenzij het volume van de 
Zie bijlage 1 voor nadere bijzonderheden. 
14-
nieuwe leningen sneller toeneemt dan dat van de terugbetalingen. Voor de periode tot 
2006 tonen simulaties aan dat de uitbetaling van nieuwe leningen in het begin van de 
volgende eeuw een hoogtepunt zal bereiken en vanaf 2003 gaat dalen; anderzijds wordt 
bij de terugbetalingen in de periode na 2002 een stijgende tendens verwacht - zie de 
resultaten in bijlage 1. 
3.3 De hoogte van de reserve en de capaciteit van het Fonds inzake 
gegarandeerde leningen 
Er is reeds op gewezen dat een voorzieningspercentage van 6 toereikend is voor de 
periode van de nieuwe financiële vooruitzichten. Teneinde vast te stellen welk bedrag in 
de reserve moet worden opgevoerd, dient rekening te worden gehouden met het 
gewenste volume van de nieuwe leningen die worden gegarandeerd. Ofschoon het 
moeilijk is dit volume op voorhand met zekerheid vast te stellen, is het mogelijk zich op 
diverse factoren te baseren die waarschijnlijk een rol zullen spelen bij de ontwikkeling 
van de gegarandeerde leningen in de komende jaren. 
Tussen 1992 en 1999 zal de reserve voor garanties7 nominaal met 46 miljoen ecu tot 
346 miljoen ecu stijgen, ofwel met een jaarlijks gemiddelde van 2,2%. De maximale 
capaciteit voor de toekenning van volledige gegarandeerde leningen heeft gedurende 
deze periode een vergelijkbare groei doorgemaakt. In de jaren 1994-1997 werd 
gemiddeld 82,2 % van de reserve gebruikt; hieruit blijkt duidelijk dat de aanwezigheid 
van passende reservemiddelen niet als bindende voorwaarde voor de toekenning van 
nieuwe gegarandeerde leningen werd beschouwd. 
Tabel3 
Jaarlijkse capaciteit van het Garantiefonds en 
groeiprognoses voor de gegarandeerde leningen 
(in miljoen ecu) 
Jaarlijkse waarde van de reserve (a) 
Jaarlijkse capaciteit (a) 
Waarschijnlijke stijging van het volume van 
de gegarandeerde leningen (b) 
Jaarlijks gebruik van de reserve (c) 2000 
150 
2.500 
2.293 
0,92 2001 
f53 
2.550 
2.293 
0.90 2002 
156 
2.600 
2.293 
0,88 2003 
f59 
2.650 
2.293 
0,87 2004 
162 
2.700 
2.293 
0.85 2005 
166 
2.767 
2.293 
0,83 2006 
169 
2.820 
2.293 
0,81 Gemiddelde 
2000-2006 
759 
2.655 
2.293 
0,87 
(a) Vastgesteld door een jaarlijkse stijging van de BNP-deflator met 2 %, zoals voorgesteld in Agenda 2000; (b) bepaald 
volgens de in bijlage 1 uiteengezette berekeningswijze; hierbij is rekening gehouden met de garantie van 70 % voor EIB-
leningen; voor andere leningen geldt een garantie van 100 %. De geraamde stijging betreft uitsluitend nieuwe leningen 
waarvoor een garantie is verstrekt; uitgesloten zijn leningsovereenkomsten die in eerdere jaren zijn ondertekend en 
waarvoor het Fonds reeds van middelen is voorzien; (c) verhouding tussen het reservebedrag dat nodig is ter waarborging 
van de geraamde groei van de gegarandeerde leningen (het resultaat van de geraamde groei van de gegarandeerde 
leningen maal het voorzieningspercentage van 6) en de totale waarde van de reserve; de ramingen zijn afgerond. 
Bron: Europese Commissie 
De reserve voor garanties werd in de conclusies van de Europese Raad van Edinburgh van december 
1992 gedefinieerd, hoewel het Garantiefonds zelf pas in oktober 1994 werd ingesteld. 
-15 
Voor de nieuwe financiële vooruitzichten wordt ervan uitgegaan dat het jaarlijkse 
volume van de nieuwe, te garanderen leningen vergelijkbaar is met het volume tijdens 
de laatste jaren van de huidige financiële vooruitzichten. Bij een voorzienings­
percentage van 6 zou een toewijzing aan de reserve vàn 150 miljoen ecu per jaar 
voldoende moeten zijn om gedurende de periode 2000-2006 jaarlijks volledige 
gegarandeerde leningen (100%) ten bedrage van 2.500 miljoen ecu (tegen prijzen van 
1999) te kunnen verstrekken. Aangenomen dat de reserve jaarlijks met 2,0% stijgt 
(hetgeen overeenkomst met het in Agenda 2000 veronderstelde groeipercentage van de 
BNP-deflator), dan wordt de capaciteit voor gegarandeerde leningen aan het einde van 
de komende financiële vooruitzichten op 2.800 miljoen ecu geraamd. Deze hypothese is 
echter afhankelijk van diverse - hierna te bespreken - factoren, die een stijging, maar 
evengoed een daling kunnen veroorzaken van de verzoeken om gegarandeerde leningen. 
Teneinde te kunnen beoordelen of het voorgestelde niveau van de reserve toereikend is, 
bevat tabel 3 ramingen van de waarde van de reserve en van de jaarlijkse 
garantiecapaciteit van het Fonds, alsook van de waarschijnlijke toename van de 
gegarandeerde verplichtingen gedurende de nieuwe financiële vooruitzichten. Voor de 
reserve wordt uitgegaan van een jaarlijkse groei van 2%. De stijging van de 
gegarandeerde leningen wordt gebaseerd op de prognoses in bijlage 1. Vermeld zij dat 
bij de laatste ramingen een onderscheid is gemaakt tussen 100% gegarandeerde leningen 
en EIB-leningen met een garantie van 70%. 
Deze vergelijking duidt erop dat de garantiecapaciteit van het Fonds altijd groter zal zijn 
dan de voorziene toename van de leningen. Gedurende de gehele periode ligt de 
gemiddelde capaciteit van de reserve bij 2.618 miljoen ecu, terwijl de gemiddelde 
waarde van de voorgenomen leningen 2.293 miljoen ecu bedraagt. Voor het garanderen 
van deze leningen is een reserve van 138 miljoen ecu nodig. 
Het is onzeker of de jaarlijkse stroom van gegarandeerde leningen ten bedrage van 
2.500 miljoen ecu, zoals voorzien in het voorstel van de Commissie, toereikend zal zijn 
om het hoofd te bieden aan alle mogelijke gebeurtenissen gedurende de periode 2000-
2006. In dit stadium lijkt de in tabel 3 voorgestelde marge toereikend. In het kader van 
de huidige leningsmandaten van de EIB kunnen aanzienlijke leningen aan de landen van 
Midden- en Oost-Europa (LMOE) worden toegekend, die als aanvulling op de pre-
adhesiestrategie dienen. Na de uitbreiding van de Unie behoeven de EIB-leningen niet 
meer te worden gegarandeerd. Bovendien lijken de Euratom-leningen en de macro-
financiële bijstand in de vorm van leningen, die ongeveer 600 miljoen ecu per jaar 
belopen, toereikend. Er kunnen zich veranderingen voordoen tengevolge van de 
uitbreiding; tot op dat moment is er echter geen enkele dwingende reden om de 
capaciteit van het Fonds aanzienlijk boven het huidige niveau te laten uitstijgen. 
Gedurende de periode van de komende financiële vooruitzichten kunnen zich 
omstandigheden voordoen die ofwel een verlaging ofwel een verhoging van de 
gegarandeerde leningen bevorderen. Enerzijds zal - uitgaande van de veronderstelling 
dat na de uitbreiding het volume van de leningen aan derde landen niet meer stijgt - de 
behoefte aan gegarandeerde leningen dalen, nadat op het moment van de komende 
uitbreiding een hoogtepunt is bereikt. 
-16-
Anderzijds bestaat de mogelijkheid dat de kredietverlening in de vorm van macro-
financiële bijstand of Euratom-leningen zal toenemen. Bovendien is het mogelijk dat de 
EIB leningen gaat verstrekken aan Rusland en andere Nieuwe Onafhankelijke Staten. 
Met betrekking tot de macro-financiële bijstand zal wellicht meer steun moeten worden 
verstrekt aan Oekraïne, maar ook aan andere belangrijke buurlanden van de EU, zoals 
Turkije, Albanië, Bulgarije en de landen van het voormalige Joegoslavië. Voorts zou in 
de komende jaren de roep om een verhoging van de Euratom-leningen luider kunnen 
worden, met name voor Oekraïne, maar ook voor Bulgarije. 
Daarenboven zou de vraag naar EIB-leningen kunnen toenemen, zowel in verband met 
de verhoging van de leningsmandaten van de EIB ten behoeve van de landen van 
Midden- en Oost-Europa, als met het oog op de mogelijkheden om de MED-
programma's uit te breiden, extra leningen aan Turkije te verstrekken en leningen ter 
ondersteuning van energieprojecten in het Middelandse-Zeegebied toe te kennen. 
Ten slotte is het denkbaar dat de risico's in verband met de door het Fonds 
gegarandeerde leningen groter worden. Door de uitbreiding zullen enkele derde landen 
lidstaten van de Unie worden. Een uitbreiding van de gegarandeerde leningen tot een 
grotere groep Oosteuropese landen of tot minder kredietwaardige landen zou de risico's 
van wanbetaling kunnen vergroten, waardoor de portefeuille van het Fonds kwalitatief 
verslechtert8. 
3.4 Beoordeling van de resultaten van het Fonds 
De kans bestaat dat de parameters van het Garantiefonds in de loop van de komende 
financiële vooruitzichten moeten worden gewijzigd. Daar de risico's waaraan het Fonds 
is blootgesteld, in de jaren na de uitbreiding kunnen veranderen, dient met name de 
werking van het Fonds te worden geëvalueerd. Daarom is het volgens de Commissie 
wenselijk dat de werking van het Garantiefonds op enig moment vóór het einde van de 
huidige financiële vooruitzichten wordt geëvalueerd. Dit zou moeten geschieden in de 
vorm van een verslag van de Commissie aan de Raad. 
Het uitstaande bedrag van de leningen aan Hongarije, Polen, de Tsjechische Republiek, Slovakije en 
Slovenië wordt in 2002 op 6.020 miljoen ecu geraamd. Deze raming is gebaseerd op de 
veronderstelling dat 77% van de financiële middelen die de Raad op 14 april 1997 in verband met 
leningen aan de LMOE heeft goedgekeurd (3.520 miljoen ecu), aan deze vijf landen wordt 
toegewezen. De gegarandeerde leningen ten gunste van de overige LMOE, d.w.z. exclusief de vijf 
kandidaatlanden, wordt eind 2002 op 13.137 miljoen ecu geraamd; het totale volume van de leningen 
wordt op dit tijdstip op 19.157 miljoen ecu geschat. 
Aangezien de uitbreiding van de EU tot een aanzienlijke vermindering leidt van de middelen die het 
Garantiefonds voor eventuele wanbetalingen bij deze leningen moet aanhouden, dient het 
Garantiefonds dit bedrag in de periode na de eerste toetredingsgolf vanzelfsprekend aan de EU-
begroting terug te betalen. Uitgaande van de veronderstelling dat de nieuwe lidstaten een geringer 
wanbetalingsrisico vormen dan de landen die nog in de pre-toetredingsfase verkeren of die helemaal 
niet voor toetreding in aanmerking komen, zal de totale risicosituatie van de door het Fonds 
gegarandeerde leningen onvermijdelijk - en wellicht in sterke mate - verslechteren. 
17-
3.5 Overdracht van het financiële beheer van het Fonds naar de Commissie 
Overeenkomstig de verordening tot instelling van een Garantiefonds9 heeft de 
Commissie de EIB gemachtigd het beheer van de beschikbare middelen van het Fonds 
namens de Commissie uit te voeren10. 
De ervaring van de afgelopen drie jaar heeft geleerd dat de EIB haar mandaat op zeer 
bevredigende wijze heeft uitgevoerd, maar dat in de praktijk toch vaak een beroep moest 
worden gedaan op de diensten van de Commissie. Bijgevolg heeft de Commissie er alle 
belang bij het beheer van het Fonds zelf ter hand te nemen. 
- Administratieve vereenvoudiging 
* De Commissie levert een aanzienlijke bijdrage aan de vaststelling van de 
beginselen voor het beheer van het Fonds: aangezien de EIB bij haar beleggingen 
rekening moet houden met de gebruikelijke bedrijfseconomische regels voor 
financiële activiteiten, ziet de EIB zich genoodzaakt de Commissie regelmatig 
over de beleggingsstrategie te raadplegen. 
Daar enkel de Commissie een globaal overzicht heeft van de toegekende 
garanties, moet zij de EIB elke maand haar prognoses voor de ontwikkeling van 
het Fonds gedurende de komende 12 maanden toezenden. Deze informatie is voor 
de bank van essentieel belang, omdat zij enkel op deze wijze de optimale looptijd 
van de financiële beleggingen van het Fonds kan vaststellen. 
De Commissie houdt toezicht op de vervaldata van de verstrekte en aangegane 
leningen, bereidt de beroepen op het Fonds voor, zorgt voor de invordering van de 
achterstallige bedragen, alsook voor de terugbetaling van deze bedragen aan het 
Fonds. In de huidige situatie moeten al deze gegevens aan de EIB worden 
doorgegeven, zodat deze actie kan ondernemen. Dit leidt tot een nutteloze 
verdubbeling van de werkzaamheden. Naast een verbetering van de productiviteit 
zou het directe beheer door de Commissie tevens een verkorting van de termijnen 
voor de overdracht van de financiële middelen en de informatieverspreiding 
teweegbrengen. * 
- Verlaging van de kosten 
* De Commissie zou de vergoeding uitsparen die thans aan de EIB wordt 
overgemaakt; deze bedroeg 325.000 ecu in 1997 en 710.000 ecu sedert de 
instelling van het Fonds in 1995. Met de extra middelen die het Fonds gaat 
beheren in verband met de nieuwe EU- of Euratom-leningen aan de landen van 
10 Artikel 6 van Verordening nr. 2728/94 van de Raad tot instelling van een Garantiefonds bepaalt het 
volgende: "De Commissie vertrouwt het financiële beheer van het Fonds, in het kader van een 
mandaat namens de Gemeenschap, toe aan de EIB." 
Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Europese Investeringsbank over het beheer 
van het Garantiefonds, die is ondertekend op 23 en 25 november 1994. 
18 
Midden- en Oost-Europa, zou deze vergoeding bovendien nog moeten worden 
verhoogd. 
Gesterkt door de ervaring die zij in het kader van haar werkzaamheden voor andere 
communautaire organen heeft opgedaan, stelt de Commissie derhalve voor, het beheer 
van de beleggingsactiviteiten van het Fonds zelf ter hand te nemen en artikel 6 van de 
verordening tot instelling van het Garantiefonds te wijzigen. 
3.6 Gevolgen van de voorstellen voor de verordening tot instelling van een 
Garantiefonds 
De goedkeuring van de Commissievoorstellen maakt een overeenkomstige aanpassing 
van de verordening tot instelling van een Garantiefonds noodzakelijk. Te dien einde zal 
op basis van een herziening van de huidige verordening een nieuwe verordening worden 
opgesteld. De tekst van het voorstel voor een gewijzigde verordening is als afzonderlijk 
document aan dit verslag gehecht. 
19-
4. GEVOLGEN VAN DE HANDHAVING VAN HET VOORZIENINGSPERCENTAGE TOT HET 
EINDE VAN DE HUIDIGE FINANCIËLE VOORUITZICHTEN EN VOORSTELLEN VOOR 
EEN HERVORMING 
Op de bijeenkomst van de Raad "Economische en financiële vraagstukken" werd 
voorgesteld het voorzieningspercentage tot het einde van de huidige financiële 
vooruitzichten op het niveau van 14 of 15% te handhaven11. Daar het Fonds zijn 
streefbedrag reeds heeft bereikt en rekening houdend met de niet uit de reserve 
afkomstige middelen, die waarschijnlijk meer dan 10% van de garantiereserve zullen 
bedragen, alsook met de nieuwe inkomstenbronnen van het Fonds in zowel 1998 als 
1999, zou dit tot gevolg hebben dat de financiële middelen van het Fonds sterk 
toenemen, zonder dat daar een evenredige toename van de risico's tegenoverstaat. 
Bovendien bepaalt artikel 3 van Verordening nr. 2728/94 dat het surplus van het Fonds 
dat boven het streefbedrag van 10% uitkomt, aan het einde van het jaar naar de 
algemene begroting van de Europese Gemeenschappen moet worden teruggeboekt. 
Bijgevolg zou een situatie ontstaan waarin ter financiering van het Fonds middelen uit 
de reserve worden opgevraagd, die vervolgens naar de begroting moeten worden 
teruggeboekt. 
Tabel 4 
Het Garantiefonds 1998-1999 bij een voorzieningspercentage van 14% 
(in miljoen ecu) 
Operaties Stand 
op 31 december 1997 Stand 
op 31 december 1998 Stand 
op 31 december 1999 
Voorzieningspercentage: 14 % 
Credit 
- Overmakingen uit de reserve 
- Rente-inkomsten 
- Nabetalingen 
Totale ontvangsten 
Debet 
- Wanbetalingen 
- ElB-vergoeding 
- Terugboekingen naar de EU Uitgangssituatie 
1.065,96 
78,6 
136,38 
1.280,70 
409,90 
0,71 Mutaties 
312,05 
43,09 
0,00 
345,14 
0,00 
0,43 
65,69 312.83 
57.04 
0,00 
369,87 
0.00 
0,57 
172.00 
Bron : diensten van de Commissie 
De in tabel 4 weergegeven resultaten van de simulaties verduidelijken deze situatie (zie 
ook grafiek 2)12. De resultaten duiden erop dat de rente-inkomsten in 1998 12,5% en in 
1999 15,4% van de totale nieuwe middelen van het Fonds zullen uitmaken. Bovendien 
blijkt uit de simulaties dat het Fonds in 1998 66 miljoen ecu en in 1999 172 miljoen ecu 
naar de EU-begroting zou terugboeken. Het is duidelijk dat bij een voorzienings-
1 * Zie conclusies Ecofm, SN 1247/1/97 van 27 januari 1997. 
12 Bijzonderheden van deze simulaties en de daaraan ten grondslag liggende hypothesen zijn in bijlage 
1 vermeld. 
-20 
percentage van 14 een onnodig hoog bedrag bij de lidstaten moet worden opgevraagd. 
Daarom wordt voorgesteld dat de Raad overweegt om het voor de komende financiële 
vooruitzichten voorgestelde voorzieningspercentage van 6 reeds vanaf 1999 toe te 
passen. 
Om te waarborgen dat de verlaging van het voorzieningspercentage - indien zij door de 
Raad wordt goedgekeurd - de begrotingsdiscipline en de financiële discipline niet in 
gevaar brengt, is het noodzakelijk dat een feitelijke drempel wordt ingevoerd om de 
verruimde mogelijkheden voor de toekenning van gegarandeerde leningen in te perken. 
Te dien einde zou voor de reserve een - duidelijk onder de totale waarde van de reserve 
liggend - maximumbedrag kunnen worden vastgesteld, dat voor de leningsgaranties in 
1999 kan worden gebruikt. Het voorgestelde maximumbedrag van de reserve is 150 
miljoen ecu. 
Dit maximum zorgt ervoor dat de jaarlijkse capaciteit van het Fonds onder de nieuwe 
regeling met betrekking tot het voorzieningspercentage hetzelfde blijft als onder de oude 
regeling. Met een voorzieningspercentage van 14 en een reserve van 346 miljoen ecu in 
1999 zou de capaciteit voor de toekenning van volledig gegarandeerde leningen in 1999 
2.471 miljoen ecu bedragen; dezelfde capaciteit wordt verkregen met een 
voorzieningspercentage van 6 en een reserve van 150 miljoen ecu. 
De Commissie stelt voor: 
- het voorzieningspercentage van het Fonds zo spoedig mogelijk op 6 % vast te 
stellen. Te dien einde stelt zij voor dat alle voorgestelde wijzigingen in de 
verordening van 31 oktober 1994 tot instelling van een Garantiefonds op 
1 januari 1999 van kracht worden; 
- de leningscapaciteit ongewijzigd te laten door de reserve voor garanties van 
338 miljoen ecu in 1998 tot 150 miljoen ecu in 1999 te verlagen, en de huidige 
financiële vooruitzichten bij een interinstitutionele overeenkomst te wijzigen. 
21 
BIJLAGE 1 
Simulatie van de ontwikkeling van het Garantiefonds 1998-2006, volgens drie scenario's: 
1) streefbedrag 10%, voorzieningspercentage 14% en terugboeking van de overschotten naar de begroting (scenario A) 
2) voorzieningspercentage 14% in 1998 en 6% in de periode 1999-2006. Geen terugboeking naar de begroting (scenario B) 
3) Streefbedrag van het Fonds 8%, voorzieningspercentage 14% in 1998 en 6% in de periode 1999-2006. Terugboeking naar de begroting van de overschotten van het Fonds (scenario C) 
in miljoen ecu 
Stand op Raming op Raming op Raming op Raming op Raming op Raming op 
31.12.97 31.12.98 31.12.99 31.12.2000 31.12.2001 31.12.2002 31.12.2003 Raming op Raming op Raming op 
31.12.2004 31.12.2005 31.12.2006 
Uitstaand bedrag van de garandeerde leningen op basis 
van: (a) 
1. de door de Raad goedkeurde besluiten (b) 
2. de geraamde nieuwe besluiten (c) 
3. Totaalbedrag (3 = 1.+ 2.) 
Scenario A 
4. Brutobedrag van het Fonds (d) 
6. Streefbedrag van 10% (3/10%) 
7. In het jaar n+1 (4.-6.) naar de begroting terug te boeken 
overschotten 
Scenario B 
8. Gecumuleerd brutobedrag van het Fonds (e) 
Scenario C 
10. Brutobedrag van het Fonds (d) 
12. Streefbedrag van 10 % in 1998 (3/10%) 
13. Streefbedrag van 8 % in de periode 1999-2006 (3.*8%) 
14. In het jaar n+1 (10.-12.) naar de begroting terug te boeken 
overschotten 7.961,00 9.483,00 11.207,00 13.404,00 15.671,00 15.901,00 15.641,00 
205,00 637,00 1.119,00 2.089,00 3.543,00 5.650,00 
7.961,00 9.688,00 11.844,00 14.523,00 17.760,00 19.444,00 21.291,00 
861,79 1.140,81 1.338,10 1.613,74 1.853,14 2.188,79 2.373,71 
796,10 968,80 1.184,40 1.452,30 1.776,00 1.944,40 2.129,10 
65,69 172,01 153,70 161,44 77,14 244,39 244,61 
861,79 1.206,50 1.400,29 1.625,22 1.843,23 2.072,06 2.312,19 14.648,00 12.991,00 11.445.00J 
8.315,00 11.191,00 13.853,00| 
22.963,00 24.182,00 25.298.00f 
2.567,56 2.744,46 2.875,01 
2.296,30 2.418,20 2.529,80 
271,26 326,26 345,2 
861,79 1.140,81 1.159,34 1.160,52 1.355,53 1.560,22 1.770,31 
796,1 968,8 947,52 1.161,84 1.420,8 1.555,52 1.7033 
65,69 172,01 211,82 0,00 0,00 4,70 67,03 1.928,47 2.070,10 
1.837,04 1.934,56 
91,43 135,54 2.023,841 
150,751 
Bron : Europese Commissie 
-22 
Aan de tabel in bijlage 1 ten grondslag liggende hypothesen: 
(a) Definitie van het uitstaande bedrag van de gegarandeerde leningen = bij dit begrip gaat het om de som van de verrichte uitbetalingen onder aftrek van de 
bedragen die reeds door de ontvangers van leningen zijn terugbetaald 
In de zin van artikel 3 van de verordening tot instelling van een Garantiefonds dienen voor de berekening van het streefbedrag de verschuldigde en 
niet-betaalde intresten bij dit uitstaande bedrag te worden opgeteld Het uitstaande bedrag van de leningen is derhalve vermeerderd met een bedrag dat 
overeenkomt met drie maanden verschuldigde en niet-betaalde intresten. 
Berekening van het uitstaande bedrag: * Voor de verstrekte en aangegane leningen - uitbetaling in 2 tranches gedurende 2 jaar en terugbetaling van 
de hoofdsom met ingang van het zesde jaar van de looptijd van de lening, in 5 gelijke jaarlijkse bedragen; 
* Voor de EIB-leningen - uitbetaling volgens de door de bank meegedeelde hypothesen: O % in het jaar 
dat de leningsovereenkomst wordt ondertekend, 10 % in het tweedejaar, 25 % per jaar in het derde 
tot en met vijfde jaar en 15 % in het zesde jaar. 
(b) Reeds door de Raad goedgekeurde besluiten: 
Besluit van 14.04.97 tot verlening van een garantie van de Gemeenschap voor verliezen van de EIB (PB L 102/33 van 19.04.97, blz. 33) voor een bedrag van 
7.105 miljoen ecu voor een periode van driejaar met ingang van 31.01.97. 
Voorstel van de Commissie tot verlening van een garantie voor verliezen op een lening ten bedrag van 150 miljoen ecu voor projecten in de Voormalige 
Joegoslavische Republiek Macedonië (COM 98/2 van 13.01.98) ingevolge Besluit 97/831/EG van 27.11.97 betreffende de sluiting van een 
samenwerkingsovereenkomst tussen de EG en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Looptijd van de lening: driejaar (1998-2000). 
(c) Hypothesen die aan de ramingen voor de nieuwe besluiten ten grondslag liggen: 
* Voor de EIB-leningen: in de periode 2000-2006 worden de door de Raad gedurende de periode 1997-1999 goedgekeurde financieringsbedragen tweemaal 
ongewijzigd voor telkens driejaar verlengd, dw.z. een bedrag van 7.255 miljoen ecu dat in gelijke tranches over driejaar wordt verdeeld 
* Voor de Euratom-leningen en de macrofinanciële bijstand bedragen van 200 miljoen ecu, respectievelijk 400 miljoen ecu per jaar, gedurende de gehele 
periode 1998-2006. Bij de vaststelling van deze bedragen is rekening gehouden met de referentiebedragen die in de conclusies van de Raad van 27.01.97 zijn 
goedgekeurd 
(d)Het brutobedrag van het Fonds wordt als volgt berekend: Fonds t = Fonds t-1 + (ontvangsten t - uitgaven t) - overschot t-1 in verhouding tot het streefbedrag. 
(e) Het gecumuleerde brutobedrag van het Fonds wordt als volgt berekend: Fonds t =* Fonds t-1 + (ontvangsten t - uitgaven t) 
Andere hypothesen voor de berekening van het Fonds: * Handhaving van de uitbetalingen door het Fonds op het niveau van 31.12.97, dw.z. 315 miljoen ecu 
voor 1998-2006. 
* Rente over de belegging van de beschikbare middelen van het Fonds: 5 % voor de gehele periode 
23 
BIJLAGE 2 
Financiële gegevens met betrekking tot de resultaten van het Garantiefonds 
in de periode 1994-1997 
Gebruik van de reserve in de periode 1994-1997 
in miljoen ecu 
1994 1995 1996 1997 1994-1997 
1. Bedrag van de reserve 318,00 323,00 326,00 329,00 1.296.00 
2. Toegestane onttrekkingen aan de reserve 293,72 250,75 235,39 286,09 1.065,95 
3. Gebruikspercentage(2/1) mVi 
4. Resterende marge in de reserve (1-2) 24,28 72,25 90,61 42,91 230,05 
5. Nieuwe gegarandeerde operaties 2.098,00 1.762,50 1.651,00 1.893,50 7.405,00 
6. Onbenutte leningscapaciteit | 161,87 481,67 604,07 286,07 1.533,67 
(*) Berekend op basis van de resterende marge in de reserve bij een voorzieningspercentage van 15. 
Bron: Europese Commissie 
ONTWIKKELING VAN DE VERPLICHTINGEN VAN HET FONDS EN VAN HET 
DEKKINGSPERCENTAGE VAN DE RISICO'S IN DE PERIODE 1994 - 1997 
(in miljoen ecu) 
Middelen van het Fonds Stand op 
31.12.94 Mutaties 
in 1995 Stand op 
31.12.95 Mutaties 
in 1996 Stand op 
31.12.96 Mutaties 
in 1997 Stand op 
31.12.97 
1. Overmakingen 293,72 + 250,75 544,47 +235,39 779,86 ^286,10 1.065,96 
2. Rente 0,47 + 23,53 24,00 •-19,84 43,84 •34,51 78,35 
3. Garantie-interventies 0,00 •303,07 303,07 -52,54 355,61 -54,29 409,90 
4. Overige lasten 0,00 -0,19 0,19 -1,85 2,04 -6,96 9,00 
5. Laattijdige inningen 0,00 + 35,63 35,63 +55,72 91,35 +45,03 136,38 
6. Middelen van het Fonds 'wam MM 
7. Verplichtingen 7.598,30 7.751,91 8.341,22 7.961,00 
8. Streefbedrag = 7*10% 759,83 775,19 834,12 796,10 
9. Verhouding = 6,/7. ipin IF jiiiiiii 3J 
mi 1-Overmakingen = Overdrachten uit de EU-begroting 
2-Rente = Rente over de belegging van de beschikbare middelen van het Fonds 
3-Garantie-interventies = Bedragen van de interventies door het Fonds 
4-Overige lasten = Vergoeding voor de EIB, afschrijvingskosten van effecten, diverse financiële 
kosten 
5-Laattijdige inningen = Bedragen van de nabetalingen aan het Fonds, inclusief de door de 
debiteuren betaalde achterstalligheidsrente. 
9-Verhouding = Verhouding tussen de middelen van het Fonds en de verplichtingen 
Bron : Europese Commissie 
VOORSTEL TOT EEN VERORDENING (EG, EURATOM) 
NR. VAN DE RAAD VAN 
tot wijziging van Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 tot instelling van 
een Garantiefonds 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op 
artikel 235, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, 
inzonderheid op artikel 203, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van de het Europees Parlement, 
Gezien het advies van de Rekenkamer, 
Overwegende dat het Fonds zijn middelen ontvangt uit overmakingen uit de algemene 
begroting van de Europese Gemeenschappen, uit rente over de belegging van de 
beschikbare middelen van het Fonds en uit nabetalingen door in gebreke gebleven 
debiteuren, voor zover het Fonds de garantie heeft gehonoreerd; 
Overwegende dat, uitgaande van de tot dusverre met de werking van het Fonds 
opgedane ervaring, een verhouding van 8 % tussen de middelen van het Fonds en de 
hoofdsom van de gegarandeerde verplichtingen, vermeerderd met de verschuldigde en 
niet-betaalde intresten, toereikend lijkt; 
Overwegende dat een overmaking aan het Garantiefonds van 6 % van het bedrag van 
iedere operatie toereikend wordt geacht om het streefbedrag te bereiken; 
Overwegende dat het Fonds zijn streefbedrag op 31 december 1997 heeft bereikt en dat 
het voorzieningspercentage bijgevolg opnieuw moet worden bezien; 
Overwegende dat, indien het Fonds boven het streefbedrag uitkomt, het surplus naar de 
algemene begroting van de Europese Gemeenschappen wordt teruggeboekt; 
Overwegende dat uit de tot dusverre opgedane ervaringen blijkt dat verschillende 
diensten van de Commissie intensief bij de werking van het Fonds zijn betrokken; 
Overwegende dat het bijgevolg dienstig is het financiële beheer van het Fonds toe te 
vertrouwen aan de Commissie; dat het financieel beheer van het Fonds door de 
Rekenkamer wordt gecontroleerd; 
Jl 
overwegende dat de Verdragen voor de vaststelling van deze verordening in geen andere 
bevoegdheden voorzien dan die van artikel 235 van het EG-Verdrag en artikel 203 van 
het EGA-Verdrag, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 wordt als volgt gewijzigd: 
1. In artikel 3 wordt de tweede alinea vervangen door: 
Het streefbedrag wordt vastgesteld op 8% van het uitstaande bedrag in hoofdsom 
van het totaal van de verplichtingen van de Gemeenschap die voortvloeien uit elke 
operatie, vermeerderd met de. verschuldigde en niet-betaalde intresten. 
2. In artikel 4 wordt het eerste lid, eerste en tweede alinea, vervangen door: 
De in artikel 2, eerste streepje, bedoelde overmakingen zijn gelijk aan 6% van het 
bedrag in hoofdsom van de operaties. 
3. In artikel 5 wordt de eerste alinea vervangen door: 
Indien de middelen van het Fonds, ten gevolge van het honoreren van garanties, 
naar aanleiding van het in gebreke blijven, minder bedragen dan 75% van het 
streefbedrag, wordt het voorzieningspercentage voor nieuwe operaties op 7% 
gebracht, totdat het streefbedrag opnieuw is bereikt. 
4. Artikel 6 wordt vervangen door: 
Het financiële beheer van het Fonds wordt aan de Commissie toevertrouwd. 
5. Artikel 9 wordt vervangen door: 
De Commissie legt vóór 31 december 2006 een algemeen verslag over de werking 
van het Fonds voor. 
Artikel 2 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1999. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in 
elke lidstaat. 
Gedaan te , 
Voor de Raad 
De Voorzitter 
fo 

ISSN 0254-1513 
COM(98) 168 def. 
DOCUMENTEN 
NL 01 09 03 17 
Catalogusnummer : CB-CO-98-188-NL-C 
ISBN 92-78-32458-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg