58. dringt er bij de Commissie op aan bovengenoemde voorstellen in te dienen en het Parlement op de
hoogte te houden van de vorderingen van het wetgevingsprogramma en van alle wijzigingen of vertragin-
gen daarin, dit ter verbetering van de transparantie van het besluitvormingsproces en de interinstitutionele
samenwerking;
59. verzoekt zijn Voorzitter deze ontwerpresolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de
parlementen van de lidstaten, het Comité van de Regio’s en het Sociaal en Economisch Comité.
4. Handvest van de grondrechten van de EU
A5-0064/2000
Resolutie van het Europees Parlement over de opstelling van een handvest van de grondrechten
van de Europese Unie (C5-0058/1999 /dash 1999/2064(COS))
Het Europees Parlement,
„dash gezien het besluit van de Europese Raad over de opstelling van een handvest van de grondrechten van
de Europese Unie (C5-0058/1999),
„dash onder verwijzing naar zijn rol als vertegenwoordiger van de volkeren van de Europese Unie,
„dash onder verwijzing naar het feit dat de Unie de bescherming van de rechten en belangen van de onder-
danen van de lidstaten van de Unie door de instelling van een burgerschap van de Unie dient te
versterken (art. 2 EU-Verdrag),
„dash onder verwijzing naar de eerbiediging van de grondrechten door de Unie „zoals zij uit de gemeen-
schappelijke constitutionele tradities van de lidstaten voortvloeien, als algemene beginselen van het
Gemeenschapsrecht” (art. 6 EU-Verdrag),
„dash onder verwijzing naar de preambule van het Handvest van de Verenigde Naties en de Universele ver-
klaring van de rechten van de mens, aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde
Naties in resolutie 217 A (III) van 10 december 1948 in Parijs,
„dash onder verwijzing naar zijn talrijke initiatieven over de grond- en burgerrechten, met name naar zijn
resolutie van 12 april 1989(1) houdende aanneming van de Verklaring van de grondrechten en de
fundamentele vrijheden,
„dash onder verwijzing naar zijn initiatieven over een grondwet van de Europese Unie, met name naar zijn
resolutie van 12 december 1990 over de constitutionele grondslagen van de Europese Unie(2) en zijn
resolutie van 10 februari 1994 over de grondwet van de Europese Unie(3),
„dash onder verwijzing naar de conclusies van de Europese Raad van Keulen en de conclusies van de Euro-
pese Raad te Tampere,
„dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 september 1999 over de opstelling van het handvest van
de fundamentele rechten(4),
„dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 27 oktober 1999 over de Europese Raad te Tampere(5),
„dash gezien het enorme belang van de aanstaande uitbreiding van de Unie en de Intergouvernementele
Conferentie,
„dash onder verwijzing naar de conventie die met het oog op de opstelling van het handvest van de grond-
rechten van de Europese Unie op 17 december 1999 in Brussel is ingesteld,
„dash gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement,
(1) PB C 120 van 16.5.1989, blz. 51.
(2) PB C 19 van 28.1.1991, blz. 65.
(3) PB C 61 van 28.2.1994, blz. 155.
(4) PB C 54 van 25.2.2000, blz. 93.
(5) Punt 15 van de aangenomen teksten van die datum.29.12.2000 NL C 377/329 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 16 maart 2000
„dash gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van de Commissie buiten-
landse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, de Commissie vrijhe-
den en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de Commissie juridische zaken en
interne markt, de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, de Commissie verzoekschriftenen de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A5-0064/2000),
A. overwegende dat de Unie is gegrondvest op de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van
de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en van de rechtsstaat (art. 6 EU-Verdrag),
B. overwegende dat de totstandbrenging van een steeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa
(art. 1 EU-Verdrag) en de handhaving en ontwikkeling van de Unie als een ruimte van vrijheid, veilig-
heid en rechtvaardigheid (art. 2 EU-Verdrag) gebaseerd zijn op de algemene en onbeperkte eerbiedi-
ging van de unieke, voor eenieder gelijke en onschendbare waardigheid van de mens,
C. overwegende dat de Unie de grondrechten moet eerbiedigen „zoals die worden gewaarborgd door het
op 4 november 1950 te Rome ondertekende Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de
mens en de fundamentele vrijheden en zoals zij uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities vande lidstaten voortvloeien, als algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht” (art. 6 EU-Verdrag),
D. overwegende dat bepaalde specifieke rechten reeds zijn verankerd in de Verdragen,
E. overwegende dat voor de, uit de erkenning van de waardigheid van de mensen dwingend voortvloei-
ende grond- en vrijheidsrechten een uitgebreide feitelijke en alomvattende rechtsbescherming alsmede
doeltreffende rechtsgaranties nodig zijn,
F. overwegende dat het primaat van het recht van de Unie en de aanzienlijke bevoegdheden van haar
instellingen ten aanzien van individuele personen het nodig maken dat de bescherming van de grond-
rechten op het niveau van de Europese Unie wordt versterkt,
G. overwegende dat de ontwikkeling van de bevoegdheden van de Unie en de Europese Gemeenschap,
met name op het gevoelige terrein van de binnenlandse veiligheid en de op dat vlak beperkte parle-
mentaire en gerechtelijke controle, een Europees handvest van grondrechten dringend noodzakelijk
maakt,
H. overwegende dat bij de ontwikkeling van de Unie geen verstoring van het evenwicht tussen het veilig-
heidsdoel en de beginselen op het vlak van vrijheid en recht mag ontstaan,
I. overwegende dat grondrechten zonder parlementaire goedkeuring kunnen worden ingeperkt, zowel in
het kader van het EU-Verdrag als van het Gemeenschapsrecht, hoewel zulks in strijd is met de
gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten,
J. overwegende dat ook als grondrechten op toelaatbare wijze worden ingeperkt, zij in geen geval in hun
essentie mogen worden aangetast,
K. overwegende dat het economisch aspect van de Europese integratie voortaan moet worden aangevuld
met een echte democratische en sociale politieke Unie,
L. overwegende dat sociale grondrechten zouden moeten worden versterkt en ontwikkeld op het niveau
van de Europese Unie,
M. overwegende dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie, en in de toe-
komst ook een gemeenschappelijk defensiebeleid in overeenstemming met de grondrechten moeten
worden ontwikkeld,
N. overwegende dat door ontwikkelingen zoals de biotechnologie of de informatietechnologie nieuwe
conflicten inzake grondrechten kunnen ontstaan, en dat een Europese consensus over grondrechten
een belangrijke bijdrage kan leveren aan een wereldwijde oplossing van dit probleem,
O. overwegende dat er ernstige aanwijzingen zijn dat racisme en vreemdelingenhaat toenemen,C 377/330 NL 29.12.2000 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 16 maart 2000
P. overwegende dat het van belang is dat de Europese Unie en de lidstaten „dash met eerbiediging van de rol
van iedere nationale taal „dash toezien op de bescherming van de diversiteit van talen en culturen in
Europa, met name regionale en minderheidstalen en „dash culturen, en dat zij met het oog hierop de
burgers van de Unie door middel van adequate steun de garantie bieden dat deze hun eigen taal encultuur in de publieke en privé-sfeer kunnen behouden en ontwikkelen,
Q. overwegende dat het recht op asiel als zijnde een mensenrecht dient te worden gehandhaafd overeen-
komstig de bepalingen van het Vluchtelingenverdrag van Genève,
R. overwegende dat een handvest van de grondrechten van de Europese Unie, evenals de nationale wette-
lijke regelingen inzake de grondrechten, op geen enkele wijze in conflict mag komen met het Euro-
pees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens,
S. overwegende dat toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van
de mens na de daarvoor noodzakelijke wijzigingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie een
belangrijke stap zou zijn naar een betere bescherming van de grondrechten in de Unie,
T. overwegende dat de totstandbrenging van een steeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa
onlosmakelijk is verbonden met de taak om naast de grondrechten ook de burgerrechten, d.w.z. de
politieke, economische en sociale rechten, die samenhangen met het burgerschap van de Unie, uit te
breiden,
U. overwegende dat een handvest van de grondrechten dat niet meer is dan een vrijblijvende verklaring
en bovendien beperkt blijft tot een simpele opsomming van bestaande rechten, de gerechtvaardigde
verwachtingen van de mensen zou beschamen,
V. overwegende dat het handvest van de grondrechten moet worden beschouwd als elementair bestand-
deel in het noodzakelijk proces dat uiteindelijk leidt tot een grondwet van de Europese Unie,
1. is ingenomen met de opstelling van een handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat zal
bijdragen tot de definitie van een collectief erfgoed van waarden en beginselen en een gezamenlijk over-
eengekomen systeem van grondrechten waarin de burgers zich kunnen terugvinden en waarop het interne
en externe beleid van de Europese Unie is gebaseerd; is bijgevolg ingenomen met de in verband hiermeesinds de Europese Raad van Tampere geboekte vooruitgang, met name de instelling van de conventie van
de staatshoofden en regeringsleiders, het Europees Parlement, de parlementen van de lidstaten en de Com-
missie;
2. stelt vast dat een verbindend Europees overzicht van de grondrechten een sterker juridisch-ethisch
fundament kan geven aan de Europese integratie, de gemeenschappelijke rechtsstatelijke grondslag kan
verduidelijken en tot meer transparantie en duidelijkheid voor de burger kan bijdragen;
3. verleent zijn volledige steun en medewerking aan de opstelling van het handvest van grondrechten
van de Europese Unie;
4. stelt vast dat de erkenning en de formulering van grond- en burgerrechten in de eerste plaats een
taak van de parlementen is;
5. verzoekt zijn delegatie in de conventie die belast is met de opstelling van het handvest, de in deze
resolutie geformuleerde verlangens met klem te verdedigen;
6. is voornemens het handvest te zijner tijd in de plenaire vergadering in stemming te brengen en acht
het wenselijk dat de doelstellingen van een handvest van grondrechten tevoren worden geformuleerd, zoals
hierna geschetst;
7. wijst erop dat zijn definitieve instemming met een handvest van grondrechten er in hoge mate van
afhangt of het handvest:
a) volledig rechtsgeldig wordt doordat het wordt ingebed in het EU-Verdrag betreffende de Europese
Unie,
b) een bepaling bevat krachtens welke amendementen op het handvest zijn onderworpen aan dezelfde
procedurele regels als het oorspronkelijke ontwerp, waaronder die van het formele recht van het Euro-
pees Parlement om instemming te verlenen,29.12.2000 NL C 377/331 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 16 maart 2000
c) een clausule bevat krachtens welke de instemming van het Europees Parlement is vereist als, in welke
omstandigheden dan ook, grondrechten in het geding zijn,
d) een clausule bevat krachtens welke geen der bepalingen ervan in restrictieve zin ten aanzien van de in
artikel 6, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie gewaarborgde bescherming mag worden
uitgelegd,
e) grondrechten bevat als het recht zich in vakbonden te verenigen en het stakingsrecht,
f) de erkenning inhoudt van de ondeelbaarheid van de grondrechten doordat de werkingssfeer van het
handvest betrekking heeft op alle instellingen en instanties van de Europese Unie en alle vormen van
beleid, met inbegrip van de tweede en derde pijler, in het kader van de bevoegdheden en taken die de
Unie door de Verdragen zijn toegekend,
g) verbindend is voor de lidstaten bij de toepassing of omzetting van de bepalingen van het Gemeen-
schapsrecht,
h) een innovatief karakter krijgt doordat het de burgers in de Europese Unie wettelijke bescherming ver-
leent, ook jegens nieuwe bedreigingen van grondrechten, zoals bijvoorbeeld op het vlak van de infor-
matie- en biotechnologieën, en bevestigt dat met name de rechten van de vrouw, de algemene non-
discriminatieclausule en de bescherming van het milieu noodzakelijk deel uitmaken van de grondrech-
ten;
8. besluit een wetenschappelijk colloquium te organiseren met het doel het Parlement te adviseren en
publieke hoorzittingen met vertegenwoordigers van de „civil society” te houden;
9. steunt krachtig nieuwe initiatieven voor een brede maatschappelijke discussie in de lidstaten onder
deelname van de sociale partners, NGO’s en andere vertegenwoordigers van de „civil society”;
10. wenst dat de bijdrage die organisaties van de „civil society” aan de totstandkoming van het handvest
kunnen leveren wordt erkend;
11. stelt voor de kandidaatlidstaten de status van waarnemer te geven in de conventie belast met de
opstelling van het handvest en met hen in het kader van de Europese conferentie een permanente gedach-
tewisseling aan te gaan;
12. onderstreept dat het handvest de wettelijke regelingen van de lidstaten op het gebied van de grond-
rechten niet mag vervangen of afzwakken;
13. steunt de in de conventie bereikte consensus om er bij de opstelling van het handvest van uit te
gaan dat dit handvest volledige rechtsgeldigheid krijgt;
14. onderstreept dat het noodzakelijk is in het handvest, naast de rechten die reeds in het EU-Verdrag
verankerd zijn, de voor de Unie geldende bepalingen van de volkenrechtelijke verdragen op te nemen die
door de lidstaten in het kader van de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Internationale Arbeids-
organisatie en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa zijn ondertekend;
15. verzoekt de Intergouvernementele Conferentie:
a) de opneming in het Verdrag van het handvest van de grondrechten gezien de wezenlijke rol ervan met
het oog op de totstandbrenging van een steeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa, ophaar agenda te plaatsen,
b) ervoor te zorgen dat de Europese Unie toetreedt tot het Europees Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens (EVRM) om een nauwe samenwerking met de Raad van Europa tot stand te
brengen en er met passende middelen voor te zorgen dat mogelijke conflicten of dubbel werk tussen
het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen en het Europees Hof voor de mensenrechten te
voorkomen,
c) de verwijzing naar het Europees Sociaal Handvest en de Verdragen van de IAO en van de Verenigde
Naties toe te voegen aan de verwijzing naar het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van
de mens waarvan sprake is in artikel 6 van het EU-Verdrag,
d) alle onder bescherming van het handvest staande personen toegang te bieden tot het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen door de bestaande mechanismen voor gerechtelijke toetsing uit tebreiden;
16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de de conventie belast met de opstel-
ling van een handvest van de grondrechten van de Europese Unie, de Intergouvernementele Conferentie, de
Raad, de parlementen van de lidstaten, de Commissie, het Hof van Justitie en het Europees Hof voor de
mensenrechten.C 377/332 NL 29.12.2000 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 16 maart 2000