NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 08.10.2004 
COM(2004)641 definitief 
  
Voorstel voor een 
VERORDENING VAN DE RAAD 
houdende vaststelling van maatregelen ter uitvoering van Richtlijn 77/388/EEG 
betreffende het gemeenschappelijk stelsel van  belasting over de toegevoegde waarde 
(door de Commissie ingediend) 
 
NL 2   NL TOELICHTING  
Context  
Krachtens artikel 29 bis van de Zesde Richtlijn  van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de 
harmonisatie van de wetgevingen der lidstate n inzake omzetbelasting - Gemeenschappelijk 
stelsel van belasting over de toeg evoegde waarde: uniforme grondslag1, stelt de Raad op 
voorstel van de Commissie met eenparigheid  van stemmen de nodige maatregelen ter 
uitvoering van de Zesde Richtlijn vast. De Raad heeft zich het recht voorbehouden deze 
maatregelen vast te stellen, omdat zij aanzien lijke gevolgen kunnen hebb en voor de begroting 
van één of meer lidstaten. Het toepassingsge bied van deze uitvoeringsmaatregelen blijft 
evenwel beperkt omdat zij niet mogen afwijken  van de bepalingen van de Zesde Richtlijn, 
hoewel zij zijn bedoeld om deze te verduidelijken. 
De uitvoeringsbepalingen moeten ervoor zorgen  dat het bestaande BTW-stelsel juist en op 
meer eenvormige wijze wordt toegepast, zoda t de werking van de interne markt wordt 
verbeterd. Zij zijn met name nodig wanneer er  gevaar bestaat dat grensoverschrijdende 
transacties dubbel worden belast  doordat de lidstaten de bepa lingen van de Zesde Richtlijn 
inzake de plaats van levering van goederen  en diensten verschillend toepassen. 
Tussen 1977 en 2003 heeft het BTW-comité al s adviserend orgaan, met inachtneming van 
zijn procedureregels, krachtens artikel 29 van de Zesde Richtlijn, met eenparigheid van 
stemmen een aantal niet-bindende  richtsnoeren vastgesteld, met de bedoeling te zorgen voor 
een juiste en meer eenvormige toepassing va n het bestaande BTW-st elsel en - sinds 1993 - 
een betere werking van de interne markt. Deze richtsnoeren hebben betrekking op belangrijke 
aspecten van de toepassing van de Zesd e Richtlijn, met name de definitie van 
belastingplichtigen, de plaats van levering van go ederen en diensten, de  maatstaf van heffing 
en de toepassing van de overgangsbepalingen. Zij dienen daarom bi ndende rechtskracht te 
krijgen in de vorm van een verordening, die in de toekomst meer rech tszekerheid zal bieden 
bij de toepassing van de Zesde Richtlijn.  
De Commissie heeft bezien in hoeverre de eenstemmig overeengekomen richtsnoeren nog 
geldig en zinvol zijn en stel t nu, waar passend, wetgeving v oor teneinde sommige van deze 
richtsnoeren rechtskracht te verlenen. In d it verband mag niet worden vergeten dat de 
oorspronkelijke richtsnoer en zijn opgesteld als antwoord op specifieke vragen van de lidstaten 
met betrekking tot de toepassing. Zij strekken erto e consistentie te brengen in de behandeling 
van individuele kwesties; bijge volg hebben zij slechts een beperk te toepassing en gelden zij 
niet automatisch voor andere soortgelijke gevallen. 
                                                 
1  PB L 145 van 13.6.1977, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2004/66/EG (PB L 168 van 
1.5.2004, blz. 35). 
 
NL 3   NL Toelichting per artikel 
Artikel 1 - Onderwerp  
Artikel 1 noemt alle artikelen en de bijlage bij Richtlijn 77/388/EEG waarop de verordening 
betrekking heeft, en definieert z odoende het toepassingsgebied ervan. 
Artikel 2 - Belastingplichtigen  
In dit artikel wordt verduidelijkt dat Eur opese economische samenwerkingsverbanden uit 
eigen hoofde als belastingplich tige belastbare handelingen kunne n verrichten, wanneer alle 
voorwaarden daarvoor zijn vervuld. 
Artikel 3 - Definitie van diensten  
In artikel 3, lid 1,  wordt bepaald dat de ver koop van een optie om een recht uit te oefenen, een 
dienst op zich is en dus g een onderdeel vormt van een di enst in het kader van of 
voortvloeiende uit de optie. Di t lid ziet uitsluitend op optie s overeenkomstig artikel 13, B, 
onder d), punt 5, van Richtlijn 77/388/EEG. 
In artikel 3, lid 2, wordt verduidelijkt dat de handeling slechts bestaande  in de assemblage van 
een machine (waarvan de onderdelen door de klant werden geleverd) een dienst is. 
Artikel 4 - Diensten die onder artikel 9, lid 1, van Richtlijn 77/388/EEG vallen  
In artikel 4, lid 1, zijn speci fieke diensten opgesomd waarvoor de plaats van levering altijd 
wordt bepaald overeenkomstig artikel 9, lid 1, van de richtlijn. Deze regel geldt niet voor 
diensten die worden verleend in het kader van de organisatie van een begrafenis, tenzij deze 
één enkele dienst vormt. 
Artikel 4, lid 2, ziet op gevallen waarin de dienstverrichter zowe l in de lidstaat van de klant 
als in een andere lidstaat een ka ntoor heeft. In dergelijke gevalle n is de plaats van levering de 
plaats waar de dienstverrichter de zetel van zijn bedrijfsuito efening heeft gevestigd, behalve 
wanneer de dienst daadwerkelijk wordt verrich t vanuit de vaste inri chting in de andere 
lidstaat. Het aandeel van iedere vestiging in de  dienstverlening is een kwestie waarover de 
lidstaten op individuele basis besluiten. 
Artikel 5 - Diensten die onder artikel 9, lid  2, onder c), van Richtlijn 77/388/EEG vallen  
In artikel 5 wordt de plaats van handeling vastge steld die slechts bestaat in de assemblage van 
een machine. Dit artikel bepaalt dat de re gel slechts geldt voor het verrichten van 
werkzaamheden aan lichamelijke zaken die geen  onderdeel gaan vormen van onroerende 
goederen. Daarmee wordt bijvoorbeeld de assembla ge en installatie uitgesloten van toestellen 
zoals een lift of airconditioning waarbij de dienst ten dele best aat in het incorporeren van het 
toestel in de structuur van een gebouw. 
Artikelen 6 tot en met 13 - Diensten die onder artikel 9, lid 2, onder e), van 
Richtlijn 77/388/EEG vallen  
Artikel 6 verklaart artikel 9, li d 2, onder e), van toepassing op de vertaling van geschreven 
teksten. 
 
NL 4   NL Artikel 7 verklaart artikel 9, lid 2, onder e), eer ste streepje, van toep assing op de toewijzing 
van televisie-uitzendrechten  van voetbalwedstrijden in bepaalde omstandigheden. 
Artikel 8 verklaart artikel 9, lid 2, onder e), de rde streepje, van toepassing op dienstverlening 
in verband met teruggaaf uit hoof de van de Achtste Richtlijn. 
Artikel 9 bevestigt dat de in artikel 9, lid 2, onder e), zevende streepje, bedoelde 
tussenpersonen zowel voor rekening van een kop er als voor rekening van een verkoper mogen 
handelen.  
Artikel 10 garandeert dat aanhangwagens en opleggers worden uitgesloten van de definitie 
van roerende lichamelijke zaken in arti kel 9, lid 2, onder e), achtste streepje. 
Artikel 11 geeft een definitie van de in artikel 9, lid 2, onder e), elfde streep je, bedoelde radio- 
en televisieomroepdiensten. 
Artikel 12 en bijlage I helpen te bepalen welk e diensten onder artikel 9, lid 2, onder e), laatste 
streepje, en bijlage L bij Rich tlijn 77/388/EEG vallen. Deze defi nities zijn niet uitputtend.  
Artikel 13 helpt te bepalen welke diensten van artikel 9, lid 2, onder e), laatste streepje, zijn 
uitgesloten. De lijst is niet uitputtend. 
Artikel 14 – Maatstaf van heffing  
Artikel 14 verduidelijkt hoe een bepaalde praktijk om de maat staf van heffing van leveringen 
te verminderen, voor de BTW moet worden be handeld. Ofschoon de tota le door de klant te 
betalen prijs dezelfde blijft ongeacht de be talingswijze, wordt, indi en met een krediet- of 
debetkaart wordt betaald, een vergoeding vo or het gebruik van de kaart aangerekend. 
Hierdoor wordt de maatstaf van heffing verminde rd met de vrijstelling die geldt ter zake van 
de vergoeding voor het ge bruik van de kaart. 
De verordening garandeert dat wanneer de tota le prijs voor een levering van goederen of 
diensten dezelfde is ongeacht de betalingswijz e, ook de maatstaf van heffing niet wordt 
gewijzigd. Zij geldt derhalve niet als voor beta lingen met een krediet- of debetkaart een extra 
vergoeding wordt aangerekend. 
Artikelen 15 tot en met 19 – Vrijstellingen  
De artikelen 15 en 16 helpen het toepassingsgebied van de vrijstellingen te bepalen. 
Artikel 15 helpt het begrip “beroepsopleiding of -herscholing” in artikel  13, A, lid 1, onder i), 
van de Zesde Richtlijn te omschrijven en bep aalt dat de duur van de cursus geen enkele 
invloed heeft op de indeling er van. Ofschoon platina nobels wett ige betaalmiddel zijn op het 
eiland Man, worden zij doorgaans als verzamel objecten beschouwd; in artikel 16 worden zij 
derhalve van de vrijstelling voor devieze n, bankbiljetten en munten uitgesloten.  
Artikel 17 verklaart artikel 15,  punt 2, van de Zesde Richtlijn ook van toepassing op het 
gebruik van vervoermiddelen voor privédoele inden door niet-natuurlijke personen, naast dat 
door natuurlijke personen. 
Artikel 18 bevestigt dat de in artikel 15,  punt 2, van de Zesde Richtlijn bedoelde 
maximumwaarde wordt berekend aan de hand van de factuurwaarde. Indien een aantal 
goederen door dezelfde leverancier op dezelfde f actuur aan dezelfde klant is geleverd, wordt 
 
NL 5   NL het totale gefactureerd e bedrag gebruikt om na te ga an of de maximumwaarde werd 
overschreden.  
Artikel 19 bepaalt dat luchtverkeersleidingsdien sten in luchthavenzones onder de vrijstelling 
van artikel 15, punt 9, van de Richtlijn vallen. De  vrijstelling geldt alleen  wanneer de diensten 
worden verricht voor de rechtstreekse behoeft en van de in artikel 15, punt 6, genoemde 
luchtvaartuigen.  
Artikel 20 - Bewijs voor aftrek  
Krachtens artikel 20 mogen invoerdocumenten met het oog op de toepassing van artikel 18, 
lid 1, van de Zesde Richtlijn op papier of in elektronische vorm worden overgelegd, mits de 
staat van invoer over een elektronisch systeem beschikt en het elektronische document kan 
worden gecontroleerd. 
Artikel 21 – Forfaitair percentage voor landbouwers  
Artikel 21 legt artikel 25, lid 3, van de Zesde Richtlijn ten uitvoer. Het voorziet in een 
uniforme methode voor de bereke ning van de forfaitaire comp ensatiepercentages, op basis 
van gemiddelde percentages. Wanneer de gegevens over de drie jaar onmiddellijk voorafgaande aan het jaar waar voor het forfaitaire percentage  wordt berekend, ontbreken, 
mogen de gegevens van de laatste dr ie bekende jaren worden gebruikt. 
Artikel 22 - Definitie van beleggingsgoud
 
Artikel 22 verwijst naar een bijlage voor een minimumdefin itie van de gewichten die 
doorgaans door de goudmarkten worden aanvaard. Deze gewichten zullen door de lidstaten als “beleggingsgoud” moeten worden aanvaard. 
Met het oog op de opstelling van de in artikel 26  ter van Richtlijn 77/388/EEG bedoelde lijst 
wordt in artikel 22 een gemeenschappelijke datu m (1 april) vastgesteld voor het toetsen van 
gouden munten aan een van de criteria om deze als beleggingsgoud aan te merken (namelijk 
dat de verkoopprijs de openmarktwaarde met ni et meer dan 80% mag overschrijden). Als 
1 april valt op een dag waarop de markten geen prijs bepalen, is voorzien in een alternatieve 
datum, namelijk de eerstvolgende da g waarop de prijs wordt vastgesteld.  
Artikel 23 - Bijzondere regeling voor langs  elektronische weg verrichte diensten
 
Artikel 23 heeft betrekking op de voorwaarden v oor de toepassing van de bijzondere regeling 
voor langs elektronische we g verrichte diensten.  
Artikel 23, lid 1, bevestigt dat ee n niet in de Gemeenschap geve stigde belastingplichtige die 
gebruikmaakt van de bijzondere regeling voor langs  elektronische weg verrichte diensten van 
artikel 26 quater, B, van Richtlijn 77/388/ EEG, van deze bijzondere regeling kan worden 
uitgesloten op enig tijds tip in het kwartaal waarin hij aan  de uitsluitingsvoorwaarden voldoet. 
Er moet niet worden gewacht tot bijvoorbe eld het eind van een kalenderkwartaal of 
kalenderjaar.  
Artikel 23, lid 1, tweede alinea, be paalt dat de diensten die in  het kader van de regeling 
werden verricht tot de datu m van uitsluiting, alleen word en aangegeven op een aangifte 
overeenkomstig de bijzondere regeling. Krachtens  artikel 26 quater, B, lid 5, moet deze 
aangifte worden ingediend binnen 20 dagen na  het verstrijken van het kalenderkwartaal 
 
NL 6   NL waarin de uitsluiting geschiedde. Impliciet geld t dat de leden 6 en 7 va n artikel 26 quater, B, 
van toepassing zijn op deze aangift e; expliciet is bepaald dat de  aangifte de verplichtingen van 
de belastingplichtige overeenkomstig de normale regels onverlet laat. 
Artikel 23, lid 2, heeft betrekki ng op teveel betaalde bedrag en bij aangiften volgens de 
bijzondere regeling. Wordt de vergissing ontdek t voordat de lidstaat van identificatie de 
bedragen heeft uitgekeerd, dan worden deze onmiddellijk aan de handelaar terugbetaald. 
Wordt de vergissing ontdekt nadat de belast ing werd verdeeld (bijvoorbeeld nadat een 
onjuiste aangifte werd gecorrigeerd ), dan betalen de lidstaten de  handelaar rechtstreeks terug 
en brengen zij de lidstaat van id entificatie hiervan op de hoogte. 
Artikel 23, lid 3, belet dat vergissingen worden  verrekend in een volgende aangifte door te 
eisen dat de BTW die in een bepaald kwar taal is verschuldigd, uitsluitend op die 
kwartaalaangifte wordt opgevoerd en dat de afdr acht uitsluitend tegen die aangifte geschiedt. 
Door ervoor te zorgen dat de belasting die in een bepaalde periode word t verschuldigd, slechts 
voor die periode wordt aangegeven en afgedrag en, wordt gegarandeerd dat elke lidstaat het 
aandeel van de inkomsten waar op hij recht heeft, ontvangt. 
Artikel 23, lid 4, bepaalt dat de bedragen in de  aangiften volgens de bijzondere regeling niet 
mogen worden afgerond. 
Artikel 24 - Onjuiste behandeling van intracommunautaire leveringen  
Artikel 24 heeft betrekking op ge vallen waarin bepaalde regels inzake intracommunautaire 
transacties verkeerd werden to egepast. Dit artikel garandeert dat een onjuiste behandeling van 
de levering in de lidstaat van de verkoper niet van invloed is op de juiste toepassing van de 
regels in de lidstaat van ve rwerving. Teruggaaf van verkeer d aangerekende en afgedragen 
BTW in de lidstaat van de verkoper geschiedt uitsluitend door de bela stingautoriteit aan de 
geregistreerde persoon die de belasting oorspro nkelijk heeft afgedrag en, overeenkomstig de 
nationale regels inzake teruggaaf. 
Artikel 25 - Belasting van nieuwe vervoermiddelen  
Artikel 25 garandeert dat de overbrenging van een  vervoermiddel naar een andere lidstaat 
door een particulier die ook zijn gebruikelijke ve rblijfplaats overbrengt,  niet leidt tot het 
ontstaan van een belastingplicht, ook al is he t vervoermiddel nog nieuw. Deze bepaling geldt 
niet wanneer uit bewijsstukken blijkt dat de betrokken persoon voornemens was te verhuizen 
ten tijde van de oorspronkelijke aan koop van het nieuwe vervoermiddel. 
Artikel 26 - Gevolgen van een oversch rijding van de maximumwaarden voor 
afstandsverkopen  
Artikel 26 heeft betrekking op de wijze waar op de maximumwaarden voor afstandsverkopen 
worden toegepast. Krachtens artikel 26, eerst e alinea, laat een overschrijding van de 
maximumwaarde de behandeling van eerdere leve ringen waarbij die waarde nog niet werd 
overschreden, onverlet. In de tw eede alinea van artikel 26 wordt bepaald dat de overschrijding 
van de maximumwaarde gevolgen heeft voor de plaats van levering van: de levering waardoor 
het totale bedrag van de leve ringen in die lidstaat de maximu mwaarde overschrijdt (letter a), 
alle daaropvolgende leveringen in die lidst aat (letter b), en alle leveringen in het 
daaropvolgende kalenderjaar in die lidstaat (letter c). 
 
NL 7   NL Artikel 27 - Datum van inwerkingtreding  
Dit artikel behoeft geen  nadere toelichting.  
Bijlagen  
Bijlage I wordt genoemd in artikel 12 en behe lst een uitbreiding van de illustratieve lijst van 
diensten in bijlage L bij Richtlijn 77/388/ EEG. Deze bijlage omvat een limitatieve lijst van 
diensten die, wanneer zij over het internet of  een elektronisch netwerk worden geleverd, als 
langs elektronische weg verrichte diensten worden aangemerkt. 
Bijlage II heeft betrekking op artikel 22 en omvat een lijst van de door de goudmarkten 
aanvaarde gangbare handelsgewichten. 
 
NL 8   NL Voorstel voor een 
VERORDENING VAN DE RAAD 
houdende vaststelling van maatregelen ter uitvoering van Richtlijn 77/388/EEG 
betreffende het gemeenschappelijk stelsel van  belasting over de toegevoegde waarde 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op Richtlijn 77/388/EEG van de Raad va n 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van 
de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelast ing - Gemeenschappelijk stelsel van belasting 
over de toegevoegde waar de: uniforme grondslag2, en met name op artikel 29 bis, 
Gezien het voorstel  van de Commissie3, 
Overwegende hetgeen volgt: (1) Met het oog op een betere werking van de  interne markt is het van wezenlijk belang 
een grotere eenvormigheid te garanderen bij de toepassing van het bestaande 
BTW-stelsel. De vaststelling van maatrege len ter uitvoering van Richtlijn 77/388/EEG 
betekent in dit opzicht een  grote vooruitgang. Een ve rordening, die bindend en 
rechtstreeks toepasselijk is in  alle lidstaten, garandeert dat bepaalde verschillen bij de 
toepassing van Richtlijn 77/388/EEG zich  niet langer zu llen voordoen. Deze 
verordening geldt slechts ten aanzien van BTW-schuld die is ontstaan nadat zij in 
werking is getreden. 
(2) Voor het verwezenlijken van de basisdoe lstelling van deze verordening, namelijk een 
grotere eenvormigheid bij de toepassing va n het bestaande BTW-stelsel, is het 
overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel no odzakelijk en dienstig maatregelen vast 
te stellen ter uitvoering van Richtlijn  77/388/EEG, met name betreffende de 
belastingplichtigen, de levering van goederen en  diensten, en de plaa ts van de levering 
van goederen en de diensten . Overeenkomstig  artikel 5, derde alin ea, van het Verdrag 
gaat deze verordening niet verder da n wat nodig is om deze doelstelling te 
verwezenlijken. 
(3) De uitvoeringsbepalingen omvatten speci fieke voorschriften di e een antwoord geven 
op precieze toepassingsvragen, en zij moeten  zorgen voor een samenhangende aanpak 
in de gehele Gemeenschap uitsluitend in  die specifieke omstandigheden. Zij zijn 
derhalve niet bindend voor andere gevallen.  
(4) De verdere integratie van de interne ma rkt heeft geleid tot een grotere behoefte aan 
grensoverschrijdende samenwerking tusse n marktdeelnemers die in verschillende 
                                                
 
2 PB L 145 van 13.6.1977, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2004/66/EG (PB L 168 van 
1.5.2004, blz. 35). 
3 PB C […] van […], blz. […]. 
 
NL 9   NL lidstaten zijn gevestig d, en tot de ontwikkeling van Europese economische 
samenwerkingsverbanden, opgericht overee nkomstig Verordening (EEG) nr. 2137/85 
van de Raad4. Daarom moet worden vastgest eld dat dergelijke samenwerkings-
verbanden eveneens belastingplichtigen z ijn wanneer zij onder bezwarende titel 
goederen of diensten leveren of  voornemens zijn dat te doen. 
(5) In bijzondere gevallen gaan leveri ngen van machines gepaard met specifieke 
assemblage-activiteiten. Er moet worden va stgesteld in welke gevallen de betrokken 
transacties diensten zijn en wa t de plaats van de diensten is. 
(6) De verkoop van een optie als een financieel  instrument dient te worden behandeld als 
een dienst los van de onderliggende trans acties waarop de optie betrekking heeft. 
(7) Bij de toepassing van de re gels inzake de plaats van le vering ter zake van de huur van 
treinwagons bestaan er grote verschillen tussen de lidstat en. Daar een dergelijke huur 
vaak grensoverschrijdende aspecten heeft,  moeten de regels inzake de plaats van 
levering worden verduidelijkt. 
(8) Ook wanneer verschillende diensten die in het kader van een begrafenis worden 
verricht, deel uitmaken van één enkele dien st, moeten de regels inzake de plaats van 
de diensten worden verduidelijkt. 
(9) Wanneer de dienstverrichter de zetel van z ijn bedrijfsuitoefening in één lidstaat en een 
vaste inrichting in een andere  lidstaat heeft gevestigd, dien t de plaats van de zetel bij 
voorkeur als de plaats van de diensten te  worden aangemerkt, tenzij de dienst 
daadwerkelijk vanuit de vast e inrichting wordt verricht. 
(10) Bij bepaalde specifieke di ensten, zoals de toewijzing va n televisie-uitzendrechten van 
voetbalwedstrijden, de vertali ng van teksten, diensten in ve rband met de indiening van 
verzoeken om BTW-teruggaaf, bepaalde di ensten van tussenpersonen, de huur van 
vervoermiddelen, radio- en televisieomr oepdiensten, en bepa alde elektronische 
diensten, spelen grensoverschrijdende factoren  en zijn er soms ze lfs in derde landen 
gevestigde marktdeelnemers bij betrokken. Ter vergroting van de rechtszekerheid 
moet de plaats van deze diensten duidelijk worden vastgesteld. Er zij op gewezen dat de lijst met elektronische of andere diensten niet een definitieve of uitputtende lijst is. 
(11) In bepaalde bijzondere gevallen mag de vergoeding die in rekening wordt gebracht 
voor de betaling van een levering of dienst me t een krediet- of debetkaart, de maatstaf 
van heffing van die levering of  dienst niet verminderen. 
(12) Vrijgestelde beroepsoplei ding of -herscholing dient zowe l onderwijs te omvatten dat 
rechtstreeks verband houdt met een vak of  een beroep, als onderwijs om kennis te 
verwerven of op peil te houden voor bero epsdoeleinden, ongeacht de duur van de 
cursus, omdat met dergelijk onderwijs de doelstelling van de vrijstelling wordt 
verwezenlijkt. 
(13) “Platina nobels” , dat wil zeggen munt en die ten minste 1 ounce (31,1 gram) zuiver 
platina bevatten, worden doorgaans aangemerkt als verzamelobject of 
beleggingsmiddel, maar worden op het eiland Man ook als wettig betaalmiddel 
                                                
 
4 PB L 199 van 31.7.1985, blz. 1.  
 
NL 10   NL erkend. Zij moeten in alle ge vallen van de vrijstelling voor deviezen, bankbiljetten en 
munten worden uitgesloten. 
(14) Publiekrechtelijke lichamen en vereni gingen moeten evenals natuurlijke personen 
worden uitgesloten van de vrijstelling voor  goederen die door de afnemer buiten de 
Gemeenschap worden gebracht en voor de uitrusting of bevoorrading van 
vervoermiddelen bestemd zijn. 
(15) De nationale administratieve praktijken  voor de berekening van de minimumwaarde 
voor de vrijstelling bij uit voer van goederen die deel ui tmaken van de persoonlijke 
bagage van reizigers, lopen sterk uiteen en moeten daarom worden geharmoniseerd. 
(16) Bepaalde luchtverkeersleidingsdiensten in luchthavenzones moeten van de belasting 
over de toegevoegde waarde worden vrijg esteld indien aan passende voorwaarden 
wordt voldaan.  
(17) Elektronische invoerdocumenten die aan  dezelfde vereisten voldoen als papieren 
documenten, moeten voor de uitoefening va n het recht op aftrek worden aanvaard. 
(18) De forfaitaire compensatiepercentage s moeten worden berekend op een uniforme 
grondslag, teneinde verstoringen van de  mededinging tussen landbouwers in de 
verschillende lidstaten te voorkomen. 
(19) De gewichten voor beleggingsgoud die in  ieder geval door de goudmarkten worden 
aanvaard, moeten worden vermeld en er moet een gemeenschappelijke datum worden vastgesteld waarop de waarde van gouden munten wordt bepaald, teneinde de 
marktdeelnemers op gelijke voet te behandelen. 
(20) De bijzondere regeling voor  niet in de Gemeenschap ge vestigde belastingplichtigen 
die langs elektronische weg diensten verrich ten voor niet-belastingpl ichtigen die in de 
Gemeenschap gevestigd of woonachtig zijn, is aan bepaalde voorwaarden 
onderworpen en de gevolgen van het niet voldoen aan deze voorwaarden dienen te 
worden verduidelijkt . 
(21) Wanneer bepaalde regels voor intraco mmunautaire verwervingen van goederen niet 
juist zijn toegepast, dient het recht van de lidstaat van verwerving om  de verwerving te 
belasten, onverlet te blijve n door de BTW-behandeling van de transactie in andere 
lidstaten. 
(22) In bepaalde gevallen mag de overbrengi ng van een vervoermiddel naar een andere 
lidstaat door een particulier di e zijn woonplaats overbrengt, ni et leiden tot het ontstaan 
van een tweede belastingplicht, ook al  is het vervoermiddel nog nieuw. 
(23) Regels dienen te worden vastgesteld die waarborgen dat leveringen van goederen op 
eenvormige wijze worden behandeld wanneer een leverancier de ter zake van afstandverkopen geldende maximumwaarde voor  leveringen in een andere lidstaat 
heeft overschreden, 
 
NL 11   NL HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: 
Hoofdstuk I 
Onderwerp 
Artikel 1 
Deze verordening stelt maatregelen vast ter ui tvoering van de artikelen 4, 6, 9, 11, 13, 15, 18, 
25, 26 ter, 26 quater, 28 bis en 28 ter van Richtlijn 77/388/EEG en bijlage L daarbij.  
Hoofdstuk II 
Belastingplichtigen en belastbare handelingen 
AFDELING 1 
(ARTIKEL 4 VAN RICHTLIJN 77/388/EEG)  
Artikel 2 
Wanneer een Europees economisch samenwer kingsverband (EESV) dat overeenkomstig 
Verordening (EEG) nr. 2137/85 is opgericht, aan zijn leden of aan derden onder bezwarende 
titel goederen of diensten levert, verricht di t EESV een economische ac tiviteit in de zin van 
artikel 4, lid 1, van Richtlijn 77/388/EEG.  
AFDELING 2 
(ARTIKEL 6 VAN RICHTLIJN 77/388/EEG)  
Artikel 3 
1. De verkoop van een optie wordt wanneer deze verkoop een handeling is die valt 
onder artikel 13, B, onder d), punt 5, van Rich tlijn 77/388/EEG, als een dienst in de 
zin van artikel 6, lid 1, van genoemde richtlijn aangemerkt. Deze dienst wordt geacht los te staan van de onderliggende transact ies waarop de optie betrekking heeft.  
2. Wanneer een leverancier slechts de ve rschillende onderdelen van een machine 
assembleert die hem door zijn klant zijn bezorgd, wordt deze handeling aangemerkt 
als een dienst in de zin van arti kel 6, lid 1, van Richtlijn 77/388/EEG. 
 
NL 12   NL Hoofdstuk III 
Plaats van belast bare handelingen 
AFDELING 1 
(ARTIKEL 9, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/388/EEG)  
Artikel 4 
1. De plaats van de volgende handelingen word t vastgesteld overeenkomstig artikel 9, 
lid 1, van Richtlijn 77/388/EEG: 
a) de huur van treinwagons, b) diensten die worden verricht in het ka der van de organisatie van een begrafenis 
die één enkele dienst vormt.  
2. Wanneer de dienstverrichter de zetel van zijn bedrijfsuitoe fening in één lidstaat heeft 
gevestigd en een vaste inrich ting in een andere lidstaat, is  de plaats van de dienst 
overeenkomstig artikel 9, lid 1, van Rich tlijn 77/388/EEG de plaats waar de 
dienstverrichter de zetel van zijn be drijfsuitoefening heeft gevestigd, behalve 
wanneer de dienst daadwerkelijk vanuit diens vaste inrichtin g wordt verricht. 
AFDELING 2 
(ARTIKEL 9, LID 2, VAN RICHTLIJN 77/388/EEG)  
Artikel 5 
Behalve wanneer de geassembleerde goederen d eel gaan uitmaken van onroerende goederen, 
wordt de plaats van van de in artikel 3, lid 2, van deze vero rdening omschreven diensten 
vastgesteld overeenkomstig artikel 9, lid 2, onder c), of artikel 28 ter, F, van 
Richtlijn 77/388/EEG.  
Artikel 6 
De vertaling van teksten va lt onder artikel 9, lid 2, onder e), van Richtlijn 77/388/EEG. 
Artikel 7 
De toewijzing van televisie-ui tzendrechten ten aanzien van voetbalwedstrijden doorin een 
derde land gevestigde lichamen aan in de Ge meenschap gevestigde belastingplichtigen, valt 
onder artikel 9, lid 2, onder e), eerste streepje, van Richtlijn 77/388/EEG. 
 
NL 13   NL Artikel 8 
Het verzoeken om of ontvangen van een terugga af van belasting over de toegevoegde waarde 
uit hoofde van Richtlijn 79/1072/EEG van de Raad5 valt onder artikel 9, lid 2, onder e), derde 
streepje, van Richtlijn 77/388/EEG.  
Artikel 9 
De diensten van tussenpersonen die in naam en  voor rekening van de afnemer dan wel van de 
leverancier handelen, vallen onder artikel  9, lid 2, onder e), zevende streepje, van 
Richtlijn 77/388/EEG.  
Artikel 10 
Voor de toepassing van artike l 9, lid 2, onder e), achtste str eepje, van Richtlijn 77/388/EEG 
worden aanhangwagens en opleggers als vervoermiddelen beschouwd. 
Artikel 11 
De in artikel 9, lid 2, onder e), elfde streepje , van Richtlijn 77/388/EEG bedoelde radio- en 
televisieomroepdiensten zijn uitzendingen over de kabel, door de ether, of via een satelliet, 
die bedoeld zijn voor de ontva ngst door het publiek, zelfs wa nneer zij simultaan over het 
internet of een soortgelijk elektr onisch netwerk worden uitgezonden.i 
De in de eerste alinea bedoelde diensten omvatten noch de toewijz ing van uitzend- of 
doorgifterechten, noch de leasing van de techni sche uitrusting of faciliteiten die voor een 
uitzending worden gebruikt. 
Artikel 12 
1. De in artikel 9, lid 2, onder e), twaalfde  streepje, van Richtlijn 77/388/EEG bedoelde 
langs elektronische weg verric hte diensten omvatten diensten  die over het internet of 
een elektronisch netwerk worden ve rleend, wegens hun aard grotendeels 
geautomatiseerd zijn en slechts in geringe  mate menselijk ingrijpen vergen, en 
zonder informatietechnologie niet kunnen worden verricht.  
2. Lid 1 is met name van toepassing op de  volgende diensten, wanneer deze over het 
internet of een elektronisc h netwerk worden verricht: 
a) de levering van gedigitaliseerd e producten in het algemeen, daaronder 
begrepen software en wijziginge n of het bijwerken van software; 
b) diensten die een zakelijke of persoonlijke vertegenwoordiging op een 
elektronisch netwerk, zoals een websit e of een webpagina, verzorgen of 
ondersteunen; 
                                                 
5 PB L 331 van 27.12.1979, blz. 11. 
 
NL 14   NL c) automatisch door een computer over he t internet of een el ektronisch netwerk 
voortgebrachte diensten in antwoord op specifieke door de klant ingevoerde gegevens die; 
d) online-veilingen, waaronder begrepen online-markten en 
online-winkelportalen, op ba sis van geautomatiseerde databanken en door de 
klant ingevoerde gegevens, die weinig of geen menselijk ingrijpen vereisen;  
e) Internetdienstpakketten(ISP’s) met informatie of interactieve activiteiten, 
waarin meer dan alleen internettoegang wordt verschaft en waarbij de telecommunicatiecomponent een ondergeschikt hulpelement is.  
3. De in bijlage I opgenomen diensten worden geacht onder bijlage L bij 
Richtlijn 77/388/EEG te vallen. 
Artikel 13 
Met name de volgende handelingen vallen niet  onder artikel 9, lid 2, onder e), twaalfde 
streepje, van Richtlijn 77/388/EEG: 
1. radio- en televisieomroepdiensten als be doeld in artikel 9, lid  2, onder e), elfde 
streepje, van Richtlijn 77/388/EEG; 
2. telecommunicatiediensten in de zin van ar tikel 9, lid 2, onder e) , tiende streepje, bij 
Richtlijn 77/388/EEG; 
3. het leveren of verrichten van: 
a) goederen waarbij de bestelling en de verwerking van de bestelling langs 
elektronische weg geschieden; 
b) cd-roms, floppydisks en soortgelij ke materiele informatiedragers; 
c) drukwerk, zoals boeken, nieuwsbrieven, dagbladen of tijdschriften; d) cd’s en audiocassettes; e) videocassettes en dvd’s; 
f) spellen op cd-rom; 
g) diensten van beroepsuitoefenaren, zoal s advocaten en financiële raadgevers, 
die hun klanten per elektroni sche post raad geven; 
h) interactief onderwijs wa arbij een leraar de inhoud van de cursus over het 
internet of een elektroni sch netwerk, zoals een af standsverbinding, uiteenzet; 
i) materiele- herstellingsdien sten van computerapparatuur; 
j) offline-gegevensopslag; k) reclame, zoals in dagbladen, op affiches en op de televisie; 
 
NL 15   NL l) telefonische hulpdiensten; 
m) onderwijs uitsluitend door middel van correspondentiecursu ssen, zoals over de 
post verzonden cursussen ; 
n) klassieke veilingen met rechtstreeks  menselijk ingrijpen, ongeacht de wijze 
waarop het bieden gebeurt; 
o) telefonische diensten met een videocomponent, ook bekend als 
videofoondiensten; 
p) toegang tot het internet  en het world wide web; 
q) telefonische diensten die ove r het internet worden verricht. 
Hoofdstuk IV 
Maatstaf van heffing 
(ARTIKEL 11 VAN RICHTLIJN 77/388/EEG) 
Artikel 14 
Wanneer een leverancier van goederen of een dienstverrichter dan wel een met hem 
verbonden ondernemer voor het betalen met een kr ediet- of debetkaart een vergoeding in 
rekening brengt en de totale te betalen prij s ongeacht de betalingswijze dezelfde blijft, wordt 
de overeenkomstig artikel 11 van Richtlijn 77/388/EEG bepaalde maatstaf van heffing voor de levering van de goederen of  diensten niet verminderd. 
Hoofdstuk V 
Vrijstellingen 
AFDELING 1 
(ARTIKEL 13 VAN RICHTLIJN 77/388/EEG)  
Artikel 15 
Onder de in artikel 13, A,  lid 1, onder i), van Rich tlijn 77/388/EEG bedoelde 
“beroepsopleiding of -herschol ing” valt onderwijs dat rechtstr eeks verband houdt met een vak 
of een beroep, en onderwijs om  voor beroepsdoeleinden kennis te verwerven of op peil te 
houden. Voor de indeling van onderwijs onder bero epsopleiding of -herscholing is de duur 
van een cursus van geen belang.  
Artikel 16 
Artikel 13, B, onder d), punt 4, van Richtlijn 77/ 388/EEG is niet van toepassing op platina 
nobels. 
 
NL 16   NL AFDELING 2 
(ARTIKEL 15 VAN RICHTLIJN 77/388/EEG)  
Artikel 17 
Onder de in artikel 15, punt 2, eerste a linea, van Richtlijn 77/388/EEG bedoelde 
“vervoermiddelen voor privégebruik” vallen vervoermiddelen die voor niet-zakelijke 
doeleinden worden gebruikt door andere da n natuurlijke personen, zoals publiekrechtelijke 
lichamen en verenigingen in de zin van artikel 4, lid 5, van genoemde richtlijn. 
Artikel 18 
Om te bepalen of de in artikel 15, punt 2, tweede alinea, derde streepje, van 
Richtlijn 77/388/EEG bedoelde maximumwaarde  is overschreden, moet de berekening 
gebeuren op basis van de factuurwaarde in clusief BTW. De samengetelde waarde van 
verschillende goederen mag slechts worden gebr uikt indien al deze goederen op dezelfde 
factuur zijn vermeld.  
Artikel 19 
Luchtverkeersleidingsdiensten di e worden verricht in de door  de lidstaten vastgestelde 
luchthavenzones, worden aangemerkt als di ensten die onder artikel 15, punt 9, van 
Richtlijn 77/388/EEG vallen, mits de dienst is bestemd voor de rechtstreekse behoeften van 
de in punt 6 van genoemd arti kel bedoelde luchtvaartuigen. 
Hoofdstuk VI 
Aftrek 
(ARTIKEL 18 VAN RICHTLIJN 77/388/EEG)  
Artikel 20 
Wanneer de lidstaat van invoer een elektronisch systeem voor het vervullen van de douane-
formaliteiten heeft ingevoerd, omvat het begrip “document waaruit de invoer blijkt” in artikel 18, lid 1, onder b), van Richtlijn 77/388/ EEG eveneens de elektronische versie van 
dergelijke documenten, mits de uitoefening van het recht op aftrek kan worden gecontroleerd.  
 
NL 17   NL Hoofdstuk VII 
Bijzondere regelingen 
(ARTIKELEN 25 TOT EN MET 26 QUATER VAN RICHTLIJN 77/388/EEG) 
Artikel 21 
Voor de vaststelling van de fo rfaitaire compensatiepercentag es overeenkomstig artikel 25, 
lid 3, eerste alinea, van Richtlijn 77/388/EEG  maken de lidstaten gebruik van gemiddelde 
percentages. 
Deze gemiddelde percentages worden bepaal d aan de hand van de macro-economische 
gegevens over de laatste drie jaar vooraf gaand aan het jaar waarvoor het forfaitaire 
compensatiepercentage wordt vastgesteld. Wanneer deze gegevens nog niet beschikbaar zijn, worden de gegevens van de laatst e drie bekende jaren gebruikt.  
Artikel 22 
1. Onder de omschrijving “een door de goudmarkten aanvaard gewicht” in 
artikel 26 ter, A, eerste alinea, punt i), va n Richtlijn 77/388/EEG vallen ten minste de 
in bijlage II bij de onderhavige verordening opgenomen eenheden en 
handelsgewichten.  
2. Met het oog op de vaststelling van de in ar tikel 26 ter, A, punt ii ), derde alinea, van 
Richtlijn 77/388/EEG bedoelde lijst ve rwijzen de begrippen “prijs” en 
“openmarktwaarde” in het vierde streepje van genoemd punt naar  de prijs en de 
openmarktwaarde op 1 april van elk jaar. Wanneer 1 april niet op een dag valt, 
waarop deze waarden worden vastgesteld, worden de waarden gebruikt van de 
eerstvolgende dag waarop zij worden vastgesteld. 
Artikel 23 
1. Wanneer een niet in de Gemeenschap geve stigde belastingplichtige die gebruikmaakt 
van de bijzondere regeling van artikel 26 qua ter, B, van Richtlijn 77/388/EEG , in de 
loop van een kalenderkwa rtaal aan ten minste één van de  in artikel 26 quater, B, 
lid 4, vastgestelde uitsluitingscriteria voldoet, kan hij op elk tijdstip gedurende dat kwartaal uit het identificatieregister worden verwijderd. 
Ter zake van de leveringen verricht vóór de uitsluiting maar tijdens het 
kalenderkwartaal waarin de uitsluiting geschiedde, dien t de belastingplichtige een 
aangifte overeenkomstig artikel 26 quater, B, lid 5, in. De verplichting tot het 
indienen van deze aangifte laat de eventuele verplichting tot identificatie krachtens de normale regels in een lidstaat onverlet. 
2. De lidstaat van identificatie die met betr ekking tot de aangifte in het kader van 
artikel 26 quater, B, lid 5, van Richtl ijn 77/388/EEG een te hoog bedrag heeft 
 
NL 18   NL ontvangen, betaalt het teveel betaalde bedrag rechtstreeks aan de betrokken 
belastingplichtige terug.  
Wanneer een teveel betaald bedrag als ge volg van een onjuiste aangifte reeds aan de 
lidstaten van verbruik is uitgekeerd, gaan deze lidstaten over tot teruggaaf aan de 
belastingplichtige en stellen zij de lidstaat van identificat ie van het teveel betaalde 
bedra in kennis.  
3. De bedragen op een overeenkomstig  artikel 26 quater, B, lid 5, van 
Richtlijn 77/388/EEG ingediende aangifte kunn en op een later tijd stip uitsluitend 
worden gewijzigd door middel van een wijz iging van diezelfde aangifte en niet door 
middel van een verrekening op een volgende aangifte. 
De bedragen aan BTW die overeenkomstig artikel 26 quater, B, lid 7, van 
Richtlijn 77/388/EEG zijn voldaan, hebben specifiek betrekking op die aangifte. 
Eventuele latere wijzigingen van de betaalde bedragen kunnen slechts onder 
verwijzing naar de desbetreffende aangift e worden verricht en kunnen niet op een 
andere aangifte worden opgevoerd of op een volgende aangifte worden verrekend.  
4. Bedragen op BTW-aangiften in het kader van de bijzondere regeling van 
artikel 26 quater, B, van Richtlijn 77/ 388/EEG mogen niet naar boven of beneden 
worden afgerond op de volgende gehe le monetaire eenheid. Het precieze 
BTW-bedrag moet worden aangegeven en voldaan.  
Hoofdstuk VIII 
Overgangsmaatregelen 
(ARTIKELEN 28 BIS EN 28 TER VAN RICHTLIJN 77/388/EEG) 
Artikel 24 
Een intracommunautaire verwerving die ten onrechte is geacht niet aan de BTW te zijn 
onderworpen overeenkomstig  artikel 28 bis, lid 1 bis, wordt aan de BTW onderworpen in de 
lidstaat van verwerving ongeacht de BTW-behandeli ng van de handeling in andere lidstaten. 
De lidstaat van levering  verricht een eventuel e teruggaaf van de door de leverancier voldane 
BTW aan de betrokken leverancier overee nkomstig zijn eigen nationale regels. 
Artikel 25 
De overbrenging van een nieuw vervoermiddel n aar een andere lidstaat door een particulier 
die zijn gebruikelijke verblijfplaats naar  een andere lidstaat overbrengt, is geen 
intracommunautaire verwerving van een nieu w vervoermiddel onder bezwarende titel 
overeenkomstig artikel 28 bis, lid 1, onder b), van Richtlijn 77/388/EEG, op voorwaarde dat 
er geen enkel bewijs bestaat dat het voornemen voor deze overbrenging ten tijde van de aankoop reeds bestond. 
 
NL 19   NL Artikel 26 
Wanneer de in artikel 28 ter, B, lid 2, va n Richtlijn 77/388/EEG vastgestelde maximum-
waarden in de loop van een kale nderjaar worden overschreden, doe t artikel 28 ter, B, niet af 
aan de plaats van levering ter zake van de leve ringen die in de loop va n datzelfde kalenderjaar 
zijn verricht voordat de door de lidstaten  toegepaste maximumwaarde overeenkomstig 
artikel 28 ter, B, lid 2, eerste streepje, van Richtlijn 77/388/EEG is overschreden en waarvoor 
de leverancier geen gebruik heeft gemaakt van het in artikel 28 ter, B, lid 3, van genoemde 
richtlijn bepaalde keuzerecht. 
Artikel 28 ter, B, is evenwel van invloed op de  plaats van levering ter zake van de volgende 
leveringen in dezelfde lidstaat: 
a) de levering waardoor de door de lidstaten toegepaste maximumwaarde 
overeenkomstig artikel 28 ter, B, lid 2, eer ste streepje, van die richtlijn 77/388/EEG 
is overschreden; 
b) alle daaropvolgende leveringe n in hetzelfde kalenderjaar; 
c) de leveringen in het kalenderjaar volge nde op het kalenderjaar waarin de onder a) 
genoemde gebeurtenis zich heeft voorgedaan.  
Hoofdstuk IX 
Slotbepalingen 
Artikel 27 
Deze verordening treedt in werking op de  twintigste dag volgende op die van haar 
bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie . 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdel en en is rechtstreeks toepasselijk in elke 
lidstaat. 
Gedaan te Brussel,  
 Voor de Raad 
 De voorzitter 
 
NL 20   NL BIJLAGE I  
(Artikel 12 van de onderhavige verordening) 
1. Punt 1 van bijlage L bij Richtlijn 77/388/EEG 
a) Hosting van websites en webpagina’s 
b) Geautomatiseerd online-afst andsonderhoud van programma’s 
c) Afstandsbeheerssystemen d) Online-gegevensopslag waarbij specifi eke gegevens elektronisch worden 
opgeslagen en opgevraagd 
e) Online-levering van schijfruimte op verzoek 
2. Punt 2 van bijlage L bij Richtlijn 77/388/EEG 
a) Toegang tot of downloaden van so ftware met inbegrip van aankoop- 
/boekhoudprogramma’s en antiviru ssoftware plus bijwerkingen 
b) Software die voorkomt dat banieradve rtenties op het scherm  verschijnen, ook 
bekend als bannerblockers 
c) Downloaddrivers zoals software die de interface vormt tussen computers en 
randapparatuur, zoals printers 
d) Online geautomatiseerde installatie van filters op websites e) Online geautomatiseerde installatie van brandmuren 
3. Punt 3 van bijlage L bij Richtlijn 77/388/EEG 
a) Toegang tot of downloaden van desktopthema’s 
b) Toegang tot of downloaden van fotogr afische afbeeldingen of screensavers 
c) Gedigitaliseerde inhoud van boeken en  andere elektron ische publicaties 
d) Abonnering op online-dagbl aden en -tijdschriften 
e) Weblogs en websitestatistieken f) Online-nieuws, -verkeersi nformatie en -weerberichten 
g) Online-informatie die automatisch door  de software word t voortgebracht in 
antwoord op specifieke door de  klant ingevoerde gegeve ns, zoals juridische en 
financiële gegevens, met inbegrip  van gegevens zoals voortdurend 
geactualiseerde beursgegevens 
h) Beschikbaarstelling van advert entieruimte met inbegrip van 
bannieradvertenties op ee n website/webpagina 
 
NL 21   NL i) Gebruik van zoekmachines en internetadresboeken 
4. Punt 4 van bijlage L bij Richtlijn 77/388/EEG 
a) Toegang tot of downloaden van muzi ek op computers en mobiele telefoons 
b) Toegang tot of downloaden van jingl es, fragmenten, be ltonen of andere 
klanken 
c) Toegang tot of downloaden van films d) Webgebaseerde omroepsystemen die enkel over het nternet of soortgelijke 
elektronische netwerken uitzenden en waarbij de programma’s niet 
tegelijkertijd over een traditioneel radio-  of televisienet worden uitgezonden 
e) Downloaden van spellen op computer s, mobiele telefoons en palmtops 
f) Toegang tot geautomatiseerde online-sp ellen die afhankelijk zijn van Internet 
of soortgelijke elektronische netwerke n en waarbij de spelers zich op een 
afstand van elkaar bevinden 
5. Punt 5 van bijlage L bij Richtlijn 77/388/EEG 
a) Geautomatiseerd onderwijs  dat enkel over het internet of  soortgelijke 
elektronische netwerken kan worden ve rstrekt, met inbegrip van virtuele 
klaslokalen, behalve wanneer het intern et of het soortgelijke elektronische 
netwerk uitsluitend als een instrument voor de communicatie tussen de leraar 
en de leerling wordt gebruikt  
b) Werkboeken die door de leerling on line worden ingevuld en automatisch 
worden gecorrigeerd, zonder menselijk ingrijpen 
 
NL 22   NL BIJLAGE II  
(Artikel 22 van de onderhavige verordening) 
Eenheid  Handelsgewichten  
Kg 
Gram Ounce (1oz = 31,1035 g) Tael (1 tael = 1,193oz.)
1  
Tola (10 tolas = 3,75oz.)2 
 12,5/1 
500/250/100/50/20/10/5/2,5/2 
100/10/5/1/1/2/1/4  
10/5/1  
10  
 
 
                                                 
1 Tael = een traditionele Chinese gewichtseenheid. De  nominale zuiverheid van een staaf van één tael 
bedraagt in Hongkong 990, maar in Taiwan kunnen staven van 5 en 10 tael een zuiverheid van 999,9 hebben. 
2 Tola = een traditionele Indiase gewichtseenheid voor goud. In zijn meest gangbare verschijningsvorm 
heeft een staaf een gewicht van 10 tola en een zuiverheid van 999.