COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(92)136 def. 
Brussel,27 mei 1992 
NEGENDE JAARLIJKS VERSLAG 
OVER DE CONTROLE OP DE TOEPASSING VAN HET 
GEMEENSCHAPSRECHT 
- 1991 -
(voorgelegd door de Commissie) 

I Xe VERSLAG 
JAARLIJKS VERSLAG AAN HET EUROPESE PARLEMENT 
Inhoud 
Bladzijde 
I . WOORD VOORAF I-V 
I I . ANALYSE PER SECTOR 1 
A. Ru I mte zonder grenzen 1 
1. Opheffing van de fysieke grenzen 3 
a. Douane-un ie 3 
b. Vrij verkeer van landbouwprodukten 6 
2. Ophef f i ng van de techn i sche grenzen ..10 
a. Vr i J verkeer van goederen 10 
b. Diensten- en kapitaalmarkt 17 
b1. De dienstenmarkt 17 
b2. Het kapitaalverkeer 21 
c. Vrij verrichten van financiële diensten, directe 
be Iast ingen en vennootschapsrecht 22 
3. Opheffing van de fiscale grenzen 25 
4. Vr i J verkeer van personen 29 
a. Verbod van discriminaties 29 
b. Toegang en verb I i J f 30 
c. Gelijke behandeling ten aanzien van vakbondsrechten 31 
d. Toegang tot de betrekkingen in overheidsdienst 31 
e. Erkenning van diploma's 32 
f. Ze I f stand i ge hande I sagenten 36 
5. Consumentenbe leid en ve i I ighe i d van produkten 36 
Stand van mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de 
r ichtIi Jnen 
B. Wer kge I egenhe i d en soc i aa I be I e i d 40 
1. Ge I i Jkhe i d mannen/vrouwen 40 
2. Kankerbestr i Jding 41 
3. Gezondheid en veiligheid van de migrerende werknemers 41 
4. Arbe i dsvoorwaarden 42 
Stand van mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de 
r ichtIi Jnen 
C. Landbouw- en v i sser i J be I e i d 45 
1. Gemeenschappe lijk I andbouwbe leid 45 
2. Gemeenschappe I IJk visser i Jbeleid . .54 
Stand van mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de 
r ichtIi Jnen 
Bladzijde 
D. Concur rent ie 57 
1. Openbare bedr i J ven 57 
2. Monopolies 57 
Stand van mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de 
r ichtIi Jnen 
E. Vervoer 60 
1. Wegvervoer 60 
2. Vervoer over de binnenwateren 62 
Stand van mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de 
r ichtIi Jnen 
F. Mi I ieu 64 
1. Bescherming van fauna en flora 64 
2. Kwaliteit van het water 64 
3. Kwaliteit van de lucht 65 
4. Ge I u i dsh i nder 65 
5. Afvalstoffen en chemische produkten 65 
Stand van mededeling van de richtlijnen ter uitvoering van de 
richtIiJnen 
G. Energie 67 
1. Aardol ieprodukten 67 
2. Doorvoer van elektriciteit 67 
3. Doorzichtigheid van de prijzen 67 
4. Be Ie i d ko Ien I ndust r ie 67 
Stand van mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de 
r ichtIi jnen 
H. Externe dimensie 69 
1. Externe betrekkingen 69 
2. Ontwikkel ingssamenwerking 69 
I. Vraagstukken op het gebied van statistiek, administratie 
en begrot i ng 70 
1. Vraagstukken op het gebied van de statistiek 70 
2. PersoneeI van de Gemeenschappen 72 
3. Budgettaire vraagstukken 72 
Stand van mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de 
richtIIJnen 
NI. TABELLEN. GRAFIEKEN EN OVERZICHTEN 74 
Nr. 1. Sedert 1987 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld 
naar het stadium ervan en per Lid-Staat 
Nr. 2. Evolutie van 1986 tot en met 1991 van het aantal 
aanmaningen, ingedeeld per sector 
Nr. 3. Evolutie van 1986 tot en met 1991 van het aantal met 
redenen omklede adviezen, ingedeeld per sector 
Nr. 4. Evolutie van 1986 tot en met 1991 van het aantal 
beroepen bij het Hof van Justitie, Ingedeeld per sector 
Nr. 5. Sedert 1984 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar 
het stadium ervan en per sector 
Nr. 6. Sedert 1984 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar 
sector en rechtsgrondslag 
Nr. 7. Aantal sedert 1984 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld 
naar rechtsgrondslag en stand van de procedure 
Nr. 8. Aantal sedert 1988 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld 
per Lid-Staat en naar rechtsgrondslag en stand van de 
procedure 
Nr. 9. Beroepen bij en arresten van het Hof van Justitie sedert 
1987 
Nr.10. Arresten van het Hof van Justitie die tot 31 december 1991 
werden gewezen en waaraan nog geen uitvoering werd gegeven 
Nr.11. Toepassing van het Gemeenschapsrecht door de nationale 
rechterlijke Instanties 
Nr.12. Sedert 1985 geregistreerde klachten en ambtshalve ontdekte 
gevallen, ingedeeld per sector 
IV. BIAASEN 
1. Bijlage A : Inbreuken op de verdragen en verordeningen 124 
2. Bijlage B : Inbreuken op richtlijnen 144 
3. Bijlage C : Controle op de toepassing van de 
mi I leur icht 11 Jnen 207 

- I -
WOORD VOORAF 
Het jaarlijks verslag over de controle op de toepassing van het 
Gemeenschaprecht(l) is een antwoord op een verzoek dat het Europese Parlement 
deed in zijn resolutie van 9 februari 1983(2). In punt 2 van verklaring nr. 19 
betreffende de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht gehecht aan het op 
7 februari 1992 te Maastricht ondertekende verdrag betreffende de Europese 
Unie verzoekt de Conferentie "de Commissie op gezette tijden een volledig 
verslag ten behoeve van de Lid-Staten en van het Europese Parlement op te 
stellen". Dit negende verslag is derhalve een antwoord op dit dubbel verzoek. 
Het omvat een analyse per activiteitensector, gevolgd door tabellen en 
grafieken, alsook drie bijlagen : 
- een overzicht van de inbreuken op de verdragen en verordeningen per 31 
december 1991 (BIJLAGE A); 
- een overzicht van de inbreuken op de richtlijnen per 31 december 1991 
(BIJLAGE B); 
- een stand van de controle op de toepassing van de milieurichtlijnen per 31 
december 1991, zulks ter vervulling van de door de Europese Raad van Dublin 
in juni 1990 tot uiting gebrachte wens (BIJLAGE C). 
(1) Eerste jaarlijks verslag, COM(84)181 def. van 20.4.84. 
Tweede jaarlijks verslag, COM(85)149 def. van 23.4.85. 
Derde jaarlijks verslag, COM(86)204 def. van 3.6.86, PBEG nr. C 220 van 
1.9.86. 
Vierde jaarlijks verslag, COM(87)250 def. van 24.8.87, PBEG nr. C 338 van 
16.12.87. 
Vijfde jaarlijks verslag, COM(88)425 def. van 13.9.88, PBEG nr. C 310 van 
5.12.88. 
Zesde jaarlijks verslag, C0M(89)411 def. van 22.12.89, PBEG nr. C 330 van 
30.12.89. 
Zevende jaarlijks verslag, COM(90)288 def. van 22.5.90, PBEG nr. C 232 
van 17.9.90. 
Achtste jaarlijks verslag, C0M(91)231 def. van 31.7.91, PBEG nr. C 338 
van 31.12.91. 
(2) PBEG nr. C 68 van 14.3.83. 
- II -
Het verslag geeft aanleiding tot een aantal vaststellingen : 
- de omzetting van het Gemeenschapsrecht in nationaal recht en met name de 
tenuitvoerlegging van de richtlijnen zijn van centrale betekenis voor de 
Gemeenschap, in het bijzonder aan de vooravond van 1993; 
- de klachten van de burgers blijven een belangrijk element voor de opsporing 
van inbreuken. Bovendien spelen de door de parlementsleden gestelde vragen 
in dit verband een steeds grotere rol; 
- de aanzienlijke toeneming van de procedures uit hoofde van artikel 169 van 
het EEG-Verdrag mag niet verbergen dat de Commissie dit instrument gebruikt 
om te komen tot een regularisatie van de inbreuksituaties - en in het 
bijzonder een bevredigende tenuitvoerlegging van de richtlijnen - zonder 
zich daarom tot het Hof van Justitie te hoeven wenden; 
- de contacten met de nationale overheidsdiensten spelen in dit opzicht een 
steeds belangrijkere rol; 
- hetzelfde geldt voor de acties om het inzicht in en de kennis van het 
Gemeenschapsrecht te verbeteren. 
De tenuitvoerlegging van de richtlijnen 
In punt 1 van de hierboven genoemde aan het Verdrag betreffende de Europese 
Unie gehechte verklaring "acht de conferentie het voor de samenhang en de 
eenheid van het proces van de Europese opbouw van wezenlijk belang dat elke 
Lid-Staat de tot hem gerichte communautaire richtlijnen binnen de daarin 
gestelde termijnen volledig en nauwkeurig in zijn nationale recht omzet". 
Het in BIJLAGE B opgenomen overzicht van de inbreuken op de richtlijnen, 
alsook de analyse per sector tonen de moeilijkheden die de Lid-Staten 
ondervinden om het tempo te volgen dat wordt opgelegd door de 
wetgevingsactiviteit van de Gemeenschap en met name door het aanbreken van 
het aflopen van de termijn voor de omzetting van meer dan 174 richtlijnen in 
1991. De Commissie is bezorgd om de vastgestelde achterstand. Naast een 
systematische gebruikmaking van de procedure ex artikel 169 beklemtoont zij 
haar contacten met de nationale autoriteiten zowel om deze bij te staan, als 
om de grote risico's te voorkomen die de opening van de grenzen begin 1993 in 
gevaar brengen. 
De analyse per sector bevat voor elk werkterrein van de Gemeenschap een 
stand, in de vorm van een tabel, van de tenuitvoerlegging van de per 31 
december 1991 van toepassing zijnde richtlijnen (mededeling van de tot deze 
datum genomen uitvoeringsmaatregelen). 
- Ill -
Daar de situatie in verschillende Lid-Staten sedert het einde van het jaar 
een gunstige wending heeft genomen (zo heeft bij voorbeeld Italië eind 
februari - rekening houdend met het tijdschema van de Italiaanse 
"communautaire wet" - de uitvoeringsmaatregelen voor een honderdtal 
richtlijnen medegedeeld), leek het nuttig hier voor dezelfde richtlijnen, 
naast de tabel per 31 december 1991, een tabel op te nemen met de 
mededelingen van de per 25 maart 1992 genomen uitvoeringsmaatregelen . 
Stand OP 31 december 1991 
BELGIË 
DENEMARKEN 
DUITSLAND 
GRIEKENLAND 
SPANJE 
FRANKRIJK 
IERLAND 
ITALIË 
LUXEMBURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
VERENIGD KONINKRIJK op 31.12.1991 van 
toepassing zijnde 
richtlijnen 
831 
830 
832 
820 
826 
836 
822 
840 
826 
831 
819 
824 richtlijnen waar­
voor maatregelen 
werden medegedeeld 
733 
809 
773 
735 
760 
163 Î :' 
721 
643 
718 
752 
701 
781 % 
88 
97 
92,9 
89,6 
92 
91 ' 
88,6 
76,5 
86,9 
90 
85,5 
94,7 
Stand OP 25 maart 1992 
BELGIË 
DENEMARKEN 
DUITSLAND 
GRIEKENLAND 
SPANJE 
FRANKRIJK 
IERLAND 
ITALIË 
LUXEMBURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
VERENIGD KONINKRIJK op 31.12.1991 van 
toepassing zijnde 
richtlijnen 
831 
830 
832 
820 
826 
836 
822 
840 
826 
831 
819 
824 richtlijnen waar­
voor maatregelen 
werden medegedeeld 
778 
822 
808 
769 
780 
7^76 
766 
773 
742 
790 
739 
799 % 
93,6 
99 
97 
93,7 
94 
9-2-r-8_ 
93 
92 
89,8 
95 
90 
96,9 
- IV -
Middelen voor opsporing van inbreuken 
Naast de follow-up van de maatregelen voor toepassing van de richtlijnen 
ontvangt de Commissie in het kader van haar controleactiviteiten : 
. klachten van burgers die schade hebben geleden op een door het 
Gemeenschapsrecht bestreken terrein. Het aantal geregistreerde klachten 
blijft groot, al is het ten opzichte van 1990 gedaald (1252 in 1990 tegen 
1052 in 1991). Opgemerkt zij dat bij klachten discretie gewaarborgd is (wat 
vanzelfsprekend ook voor dit verslag geldt); 
. door haar eigen diensten ontdekte gevallen (381 in 1991 tegen 283 in 1990). 
Deze diensten maken gebruik van alle informatiebronnen waarover zij 
beschikken (vergaderingen met de nationale deskundigen of in de organen van 
de Raad, staatsbladen van de Lid-Staten, nationale en gespecialiseerde 
pers). Maar er moet vooral worden onderstreept dat 125 van deze gevallen 
direct of indirect aan het licht komen via vragen van parlementsleden en 17 
via tot het Europese Parlement gerichte verzoekschriften. 
Toepassing van artikel 169 van het EEG-Verdrag 
De inventaris ziet er als volgt uit : 
- het totaal aantal aanmaningen is gedaald (877 in 1991 tegen 960 in 1990). 
Deze daling houdt verband met het streven naar minder procedures, wat leidt 
tot samenvoeging van inbreukdossiers die gelijkenis vertonen; zo worden bij 
voorbeeld verschillende klachten in verband met eenzelfde nalatigheid 
samengebracht in eenzelfde inbreukdossier. Maar een en ander houdt ook 
verband met het feit dat de Commissie in 1990 een versterkt systeem heeft 
ingesteld van aanmaning wegens niet-mededeling van de maatregelen ter 
uitvoering van de richtlijnen, welk systeem mogelijk heeft gemaakt een 
grote achterstand in te lopen; 
- het totaal aantal met redenen omklede adviezen is sterk blijven stijgen ten 
opzichte van het voorafgaande jaar (412 in 1991 tegen 251 in 1990). Deze 
stijging houdt grotendeels verband met het feit dat in een aantal gevallen 
geen gevolg werd gegeven aan de aanmaningen die in 1990 werden uitgebracht 
wegens niet-mededeling van de uitvoeringsmaatregelen voor richtlijnen. De 
Lid-Staten worden voortaan geconfronteerd met een groeiend aantal ingeleide 
procedures; 
- het aantal bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakte zaken daalt (64 in 
1991 tegen 77 in 1990). Deze daling onderstreept dat de regularisatie van 
de inbreuksituaties in weerwil van de aanzienlijke stijging van het aantal 
met redenen omklede adviezen plaatsvindt vóór de overgang naar de laatste 
fase van de procedure. 
- V -
De contacten met de Lid-Staten 
In 1991 werd een intensivering van de contacten met de Lid-Staten 
vastgesteld : de Commissie onderhoudt meer nog dan in het verleden nauwe en 
blijvende contacten met de nationale overheidsdiensten. Dank zij deze 
samenwerking kan een groeiend aantal inbreukgevallen worden opgelost. Ook is 
op deze manier een bijna dagelijkse follow-up mogelijk van de 
tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht en de nakoming van de 
verplichting tot mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen door de 
Lid-Staten, waardoor de diensten van de Commissie in staat zijn de 
moeilijkheden te begrijpen en snelle oplossingen te bieden zonder dat 
daarvoor dwangmaatregelen nodig zijn. Wat dit betreft, is de Commissie 
voornemens door deze contacten in verband met de richtlijnen niet alleen de 
achterstand bij de tenuitvoerlegging aan te pakken maar tevens de komende 
termijnen te doen naleven. 
Doorzichtigheid en vereenvoudiging van het Gemeenschapsrecht, opleiding 
In de bestaande situatie zijn, zoals het Europese Parlement herhaaldelijk 
heeft gezegd, extra inspanningen nodig op de volgende gebieden : 
- doorzichtigheid en vereenvoudiging van het Gemeenschapsrecht. Om de 
moeilijkheden bij de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht als gevolg 
van de complexiteit van de communautaire wetgeving het hoofd te bieden is 
de Commissie overgegaan tot codificatie en consolidatie : 
. eigenlijke codificatie : formele vervanging van verschillende malen 
gewijzigde oude teksten door nieuwe, die door de Raad moeten worden 
goedgekeurd; 
. codificatie voor informatieve doeleinden : consolidatie van teksten 
zonder juridische gevolgen, waardoor evenwel zowel nationale 
overheidsdiensten als economische subjecten in staat worden gesteld de 
snelle juridische evolutie op bepaalde gebieden op de voet te volgen; 
- opleiding van juristen. De Commissie heeft de programma's en initiatieven 
uitgebreid ter verbetering van de opleiding van de juristen inzake 
Gemeenschapsrecht : 
- het programma van uitwisselingen van ambtenaren-juristen wordt uitgebreid 
tot de door de binnenmarkt bestreken terreinen, 
- studiebijeenkomsten, conferenties en colloquia in alle juridische 
sectoren die de Commissie heeft gesubsidieerd, 
- instelling in alle Lid-Staten tegen eind 1992 van verenigingen van 
juristen. 
Uitgaande van de noodzaak het proces van juridische integratie van de 
Gemeenschap te bespoedigen onderkent de Commissie zeker de moeilijkheden van 
de taak 
- VI -
die zij heeft als hoedster van de Verdragen. Toch stelt zij vast dat in 1991 
een aantal nieuwe elementen concrete vorm heeft gekregen die de Lid-Staten 
ertoe kunnen brengen het Gemeenschapsrecht beter toe te passen. Twee hiervan 
verdienen bijzondere vermelding : de jurisprudentie van het Hof van Justitie 
en het Verdrag betreffende de Europese Unie : 
- door zijn arresten van 20 november 1991 (arresten Francovitch en Bonifaci) 
heeft het Hof van Justitie als beginsel gesteld dat de Lid-Staten 
particulieren die door het niet toepassen van een richtlijn schade lijden, 
schadeloos moeten stellen, en heeft het voor de toepassing hiervan de 
volgende voorwaarden vastgesteld : dat het door de richtlijn voorgeschreven 
resultaat de verlening van rechten ten voordele van particulieren inhoudt; 
dat de inhoud van deze rechten kan worden afgeleid uit de bepalingen van de 
richtlijn; dat het bestaan van een oorzakelijk verband tussen de niet-
nakoming van de verplichting die de staat heeft, en de door de benadeelde 
personen geleden schade moet worden gemeld; 
- het nieuwe artikel 171 van het Verdrag betreffende de Europese Unie zal het 
Hof vanaf de inwerkingtreding van het Verdrag de mogelijkheid geven om Lid­
staten de betaling van een forfaitaire som of een dwangsom op te leggen 
die, nadat zij eerst wegens niet-nakoming van hun verplichtingen werden 
veroordeeld, het arrest van het Hof niet zijn nagekomen. 
II. ANALYSE PER SECTOR 
A. DE RUIMTE ZONDER GRENZEN 
De totstandbrenging van de ruimte zonder binnengrenzen is primair afhankelijk van 
de goedkeuring en tenuitvoerlegging van het wetgevende programma, dat in 1985 in 
het kader van het Witboek van de Commissie werd gepubliceerd. Want ook al heeft 
de Commissie sedert drie Jaar alle door haar aangekondigde voorstellen gedaan en 
hadden de Raad en het Parlement eind 1991 meer dan 82 % van het programma 
goedgekeurd, toch zijn het Lid-Staten die het hoofdwerk moeten verrichten; zij 
moeten immers zorg dragen voor de omzetting en tenuitvoerlegging van deze regels. 
Eind 1991 waren er 213 maatregelen van het programma goedgekeurd; terwijl 173 
ervan in de Lid-Staten reeds worden toegepast, moeten ten aanzien van 136 nog 
maatregelen worden genomen voor de omzetting ervan in het nationale rechtd). De 
tenuitvoerlegging van het programma wordt des te meer prioritair aangezien zij 
bepalend zal zijn voor de opheffing van de controles aan de binnengrenzen van de 
Gemeenschap, zoals voorzien tegen eind 1992. 
De Commissie zorgt voor het beheer van de ter zake goedgekeurde besluiten en als 
zodanig ziet zij ook op een Juiste naleving van deze besluiten op nationaal 
niveau. Het kapitale belang van dit aspect voor de totstandbrenging van de 
Interne markt was voor de Commissie aanleiding tot het nemen van een aantal 
initiatieven, die er allereerst op zijn gericht de politieke dimensie van de 
toepassing van deze bepalingen met het oog op de schepping van de ruimte zonder 
grenzen te onderstrepen. 
Van primair belang is daarbij dat de richtlijnen op doorzichtige wlIze worden 
omgezet. waardoor het de Lid-Staten en het grote publiek mogelijk wordt gemaakt 
om zich op de hoogte te stellen van de Juiste gang van zaken in verband met de 
omzetting en zich een oordeel te vormen over de in elk van de Lid-Staten gemaakte 
vorderingen. De verspreiding van de informatie geschiedt via de publikat ie, 
sedert 1989, van speciale verslagen over de stand van toepassing van de in het 
Witboek vervatte maatregelen, alsook via besprekingen in de Raad van Ministers, 
die regelmatig de balans opmaken van de toestand. De doorzichtigheid wordt voorts 
vervolledigd door het ter beschikking stellen aan het publiek van twee 
databestanden, het bestand INFO 92, dat gedetailleerde informatie verstrekt over 
de omzetting van de in het kader van de interne markt goedgekeurde besluiten, en 
het CELEX-bestand, dat de gehele Gemeenschapswetgeving omvat. 
De inspanningen van de Commissie zijn voorts ook gericht op de organisatie van 
een nauwere samenwerking met de Lid-Staten, inzonderheid via bilaterale en 
multilaterale contacten : 
- de diensten van de Commissie organiseren bilaterale bijeenkomsten, zogeheten 
"pakketvergaderingen", om vast te stellen welke de stand van zaken is in 
verband met de omzetting en de naleving van artikel 30 van het EEG-Verdrag en 
(1) Zie Mededeling van de Commissie SECC9D2491 def. 
- 2 -
en om aldus een voortdurende en gemeenschappelijke foliow-up van de situatie in 
stand te houden, door het uitoefenen van extra druk op de verantwoordelijke 
instanties. In 1991 vonden twee van dit soort bijeenkomsten over de omzetting 
van de richtlijnen plaats, die ongetwijfeld hebben bijgedragen tot een 
verbetering van de situatie, de ene met de Griekse autoriteiten en de andere met 
de Ierse autoriteiten; 
- de oprichting van een groep van hooggeplaatste ambtenaren van de nationale 
overheidsdiensten die tot taak hebben studie te maken van de problemen in 
verband met de verwezenlijking van doelstelling 1992. Deze groep, die in 1990 
met haar werkzaamheden is begonnen, is in 1991 vijfmaal bijeengekomen. Zij maakt 
een uitwisseling mogelijk van ervaringen tussen de Lid-Staten, een beter begrip 
van de problemen waarmee elk van de Lid-Staten wordt geconfronteerd en een 
gezamenlijk toezicht op de naleving van de communautaire voorschriften. Dit 
administratieve toezicht wordt aangevuld met toezicht op beleidsniveau, met name 
tijdens informele bijeenkomsten van de ministers belast met de interne markt. 
In het kader van de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht heeft de Commissie 
zich, sedert 1988, ingezet voor de codificatie van het recht, aangezien de 
tenuitvoerlegging ervan des te moeilijker te waarborgen blijkt te zijn doordat er 
door de organisatie van de wetgevende arbeid een verbrokkeling van de teksten 
ontstaat met ais gevolg dat ze onsamenhangend zijn en slecht worden begrepen. Deze 
codificatie-arbeid leidde tot de goedkeuring van een gecodificeerde richtlijn 
inzake kosmetische produktend) en tot een reeks voorstellen van de Commissie. 
Tegelijk met deze constitutieve codificatie heeft de Commissie de ontwikkeling 
aangekondigd van een informatieve codificatie, die geen kracht van wet heeft, maar 
alleen informatieve waarde. Het is via de databank INFO 92 dat de gebruikers tot 
de aldus gecodificeerde teksten toegang zullen krijgen. 
Door het organiseren van de werkzaamheden aan de hand van deze richtsnoeren werd 
ertoe bijgedragen dat de situatie in verband met de omzetting positief evolueerde, 
hetgeen hoofdzakelijk tot uiting komt in een bewustwording onder de Lid-Staten die 
achterstanden moeten inhalen. In de loop van 1991 is het niveau van de omzetting 
aanzienlijk verbeterd, niettegenstaande er tal van nieuwe besluiten in werking 
zijn getreden; hun aantal steeg van 72 % eind 1990 tot meer dan 77 % eind 1991. 
De Commissie moet nu echter verder gaan dan alleen maar toezicht uitoefenen op de 
omzetting en zij beijvert zich derhalve om de controle op de toepassing van deze 
besluiten te versterken. Deze controle-activiteit is bijzonder belangrijk om het 
wederzijdse vertrouwen tussen de overheidsdiensten te verzekeren; dit geldt met 
name op bepaalde gebieden, zoals de tenuitvoerlegging van de besluiten met 
betrekking tot de veterinaire en fytosanitaire controles of van de richt MJnen 
betreffende de openstelling van de markt voor overheidsopdrachten. Twee thans 
lopende initiatieven moeten in dit licht worden bezien, te weten : 
(1) Nog niet formes! door de Raad goedgekeurd 
- 3 -
- de organisatie van uitwisselingen van ambtenaren tussen de nationale 
overheidsdiensten : de Commissie heeft de Raad in oktober 1991 een actieplan 
voorgelegd dat alle gebieden van de interne markt omvat en dat in Januari 1993 
operationeel zou moeten worden. Dit plan vormt een aanvulling op specifieke 
programma's die het voorwerp hebben uitgemaakt van besluiten van de Raad (op 
douane- en veterinair gebied) of die zich in het proefstadium bevinden (op het 
gebied van de belastingen). Dit actieplan zou moeten bijdragen tot een 
convergentie van de nationale methodes voor het beheer van de communautaire 
voorschr iften; 
- de oprichting van telematlsche netwerken voor het uitwisselen tussen de 
overheidsdiensten van gegevens over met name het beheer van de communautaire 
besluiten; de Commissie heeft in oktober 1991 de prioriteiten voorgelegd inzake 
de totstandbrenging van de netwerken en de verschillende behoeften vastgesteld. 
Het oogmerk van de Commissie is om deze netwerken vóór eind 1992 operationeel te 
maken teneinde te zorgen voor een Juiste toepassing van de voorschriften die 
werden goedgekeurd op het gebied van indirecte belastingen, veterinaire en 
fytosanitaire controles, statistiek en douane. 
Deze beide initiatieven geven uiting aan het streven van de Commissie om zich niet 
langer meer te beperken tot alleen maar een toezien op de Juiste omzetting en haar 
controle uit te breiden tot de Juiste toepassing van de communautaire 
voorschriften op de verschillende administratieve niveaus waarop de uitvoering in 
de Lid-Staten plaatsvindt. 
1. Opheffing van de fysieke grenzen 
Bepalend voor de politieke dimensie van de ruimte zonder grenzen is de 
goedkeuring en tenuitvoerlegging van alle bepalingen op douane-, statistisch, 
veterinair en fytosanitair gebied die zijn bedoeld om een einde te maken aan de 
fysieke controles aan de binnengrenzen. Primair daarvoor is ook de dynamische 
toepassing, met name van de artikelen 30 en volgende van het EEG-Verdrag, om de 
uitoefening van elke controle aan de grenzen die niet in verhouding zou worden 
beschouwd met de nagestreefde doelstellingen, aan banden te leggen. In dit 
vers lag gaat de aandacht niet uit naar de toepassing van de maatregelen die 
werden getroffen om het vrije verkeer van personen te waarborgen, aangezien de 
belangrijkste maatregelen ter zake werden goedgekeurd in het kader van 
internationale overeenkomsten. 
a) Douane-unie 
Tegelijk met de werkzaamheden van de Raad heeft de Commissie een stelselmatige 
analyse verricht van de door de douanediensten aan de binnengrenzen van de 
Gemeenschap uitgevoerde controles. Deze analyse, die samen met de Lid-Staten werd 
uitgevoerd, heeft geleid tot de vaststelling van een groot aantal controles die, 
met het oog op de bescherming van de volksgezondheid of van het milieu of ter 
bescherming van de veiligheid werden verricht voor het technisch verifiëren van 
de produkten. 
De Commissie publiceerde in december 1991 een mededeling over de opheffing van de 
controles aan de grenzen waarin de conclusies uit deze analyse worden getrokken, 
en ook heeft zij de nodige contacten aangeknoopt met de Lid-Staten teneinde na te 
gaan of bepaalde van deze controles met het Verdrag of het afgeleide recht 
verenigbaar zijn. 
- 4 -
Zoals in het vorige Jaarlijks verslag aan het Europese Parlement over de 
controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht werd gezegd, is voor de 
controle op de toepassing van de communautaire bepalingen op douanegebied 
kenmerkend dat nagenoeg al deze bepalingen In verordeningen zijn neergelegd. 
Omdat deze verordeningen rechtstreeks van toepassing zijn, zouden zij in de 
Lid-Staten geen aanleiding mogen geven tot verschillen bij de 
tenuitvoerlegging. Toch werd opgemerkt dat, als gevolg van de uiteenlopende 
interpretaties die door de nationale overheidsinstellingen in de instructies 
aan hun eigen diensten werden gegeven, men in bepaalde gevallen de 
ondernemers op uiteenlopende wijze blijft behandelen. 
Om deze reden heeft de Commissie deze bepalingen aan een gedetailleerd 
onderzoek onderworpen om aan een dergelijke situatie een eind te maken. 
Er moet op worden gewezen dat de meeste inbreukprocedures op douanegebied 
betrekking hebben op dit intracommunautair handelsverkeer en op inbreuken op 
de artikelen 9 en volgende van het EEG-Verdrag betreffende het verbod van 
heffingen van gelijke werking als douanerechten, alsook inbreuken op 
Richtlijn 83/643/EEG van de Raad van 1 december 1983 ter vereenvoudiging van 
de fysieke controle en de administratieve formaliteiten bij het 
goederenvervoer tussen Lid-Staten. 
In de loop van 1991 kon voor belangrijke Inbreuken een regeling worden 
gevonden dank zij het optreden van de Commissie waardoor de betrokken 
Lid-Staten ertoe werden gebracht zich naar haar standpunt te voegen. In dit 
verband moet melding worden gemaakt van de door Frankrijk geheven 
retributies voor de geïnformatiseerde controle van de douaneaangiften, de 
weigering van vrijheid van doorvoer voor goederen uit derde landen die voor 
Andorra bestemd waren, de door Italië ingevoerde belemmeringen voor het 
vrije verkeer van ijzer- en staalprodukten, alsook de eveneens door Italië 
toegepaste procedure voor het systematisch controleren van goederen die zich 
onder douanetoezicht bevinden. 
Voor de inbreuk in verband met de op de Canarische Eilanden op de invoer van 
meelsoorten voor broodbereiding toegepaste heffing werd daarentegen wel een 
oplossing gevonden in het kader van de communautaire maatregelen die werden 
genomen om de Canarische Eilanden beter in de Gemeenschap te integreren 
(Verordening (EEG) nr. 1911/91 van de Raad van 26 Juni 1991, alsook 
Besluit 91/314/EEG van de Raad van 26 Juni 1991 tot instelling van een 
programma van speciaal op het afgelegen en insulaire karakter van de 
Canarische Eilanden afgestemde maatregelen - POSE I CAN). 
De voornaamste lopende inbreukprocedures betreffen Italië (kosten van 
telegrammen van veeartsen!Jkundige diensten ten laste van de invoerders van 
levende dieren, in verband waarmee een op artikel 171 van het EEG-Verdrag 
gebaseerde procedure werd ingeleid omdat Italië geen gevolg had gegeven aan 
- 5 -
het arrest van het Hof van Justitie ten gunste van de Commissie; bovenmatige 
retributies voor diensten door de douane tegelijkertijd aan diverse firma's 
verleend; monopolie en tarieven van de douane-expediteurs) en Portugal 
(nlet-toelaten aan commissionairs-expediteurs om de aangiften bij de douane 
te doen, zegelrecht bij Invoer). 
Doordat de discussies binnen de Raad betreffende de invoer van wapentuig met 
vrijstelling van douanerechten nog niet zijn afgerond, blijft de voortzetting 
van de inbreukprocedures tegen de betrokken Lid-Staten op dit gebied 
opgeschort. 
STAND VAN DE MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE 
RICHTLIJNEN DIE VAN TOEPASSING ZIJN OP HET GEBIED VAN DE DOUANE-UNIE 
De Commissie verheugt zicht uiteraard over de op dit gebied bereikte 
resultaten. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Griekenland 
i - Spanje 
- Frankrijk 
i - Ierland 
i 
- Italië 
! 
- Luxemburg 
f -.. — 
- Nederland 
- Portugal 
\ .. . 
- Verenigd Koninkrijk 
1 Op 31.12.91 
toepasseliJke 
richtlIJnen 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 Richtlijnen 
waarvoor de 
maatregelen 
werden medege­
deeld 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 
17 (%) 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
100 J 
! 
ioo ! i i 
100 | 
100 
- 6 -
b. Vrii verkeer van landbouwproducten 
De verwezenlijking van het vrij verkeer van landbouwproduktend) op één enkele 
markt is een van de grondbeginselen van de functionering van het GLB en de 
gemeenschappelijke marktordeningen daarvan. 
Het Hof van Justitie heeft er herhaaldelijk op gewezen dat de artikelen 30 en 
34 van het EEG-Verdrag van de gemeenschappelijke marktordeningen een 
integrerend deel vormen ook al was de uitdrukkelijke vermelding daarvan in deze 
gemeenschappelijke marktordeningen vanaf 1 Januari 1970 overbodig geworden^2*. 
In de loop van 1991 bleef de Commissie voortdurend waakzaam om de hinderpalen 
voor de handel in landbouwprodukten in de Gemeenschap snel weg te nemen. 
De aard van de door de diensten van de Commissie ontdekte en gewraakte 
hinderpalen blijft dezelfde; de hinderpalen kunnen worden verdeeld over de 
hieronder beschreven soorten. 
Opgemerkt zij dat van de argumenten die door de Lid-Staten worden aangevoerd om 
het opleggen van de hieronder beschreven belemmeringen te rechtvaardigen, de 
bescherming van de gezondheid van bevolking, dieren en planten het meest 
voorkomt : 
- Technische bepalingen betreffende de aanbiedingsvorm, de kwaliteit en de 
verpakking van de produkten, waardoor de invoer wordt beperkt of ontmoedigd : 
een duidelijk voorbeeld van deze soort belemmeringen is de Italiaanse wet 
nr. 396 van 2 februari 1939 die de produktie met het oog op afzet op de 
Italiaanse markt verbiedt van kaas waarvan het vetgehalte lager ligt dan is 
voorgeschreven door de Italiaanse wet. De betrokken wetgeving, die de afzet 
verhindert van ingevoerde kaas die in de Lid-Staat van herkomst volgens de 
wet wordt vervaardigd en in de handel gebracht, werd door het Hof van 
Justitie veroordeeld in zijn arrest van 11 oktober 1990 in zaak 210/89(3). 
Na dit arrest hebben de Italiaanse autoriteiten te kennen gegeven dat zij 
voornemens zijn de voorschriften in kwestie in te trekken. 
(1) De produkten die bedoeld zijn in bijlage II van het EEG-Verdrag. 
(2) Zie arrest van het Hof van Justitie in zaak 83/78, Pigs Marketing 
Board/Redmond; Jurisprudentie 1978-9, blz. 2372, considerans 55. 
(3) Arrest van het Hof van Justitie van 11 oktober 1990 in zaak 210/89; 
Commissie tegen Italiaanse Republiek, Jurisprudentie 1990, blz. 3697-3709. 
- 7 -
In dezelfde gedachtengang heeft Frankrijk de maatregelen genomen die nodig 
zijn om gevolg te geven aan het arrest van het Hof van Justitie in zaak 
286/86 (Edam)?4) dat voor recht had verklaard dat : "de artikelen 30 en 
volgende EEG-Verdrag aldus moeten worden uitgelegd dat deze eraan in de weg 
staan dat een Lld-Staat een nationale wettelijke regeling die het recht om de 
verkoopbenaming van een bepaalde kaassoort te gebruiken afhankelijk stelt van 
een minimumgehalte aan vetstoffen, toepast op uit een andere Lid-Staat 
ingevoerde produkten van hetzelfde type, wanneer deze produkten in die Lid-
Staat rechtmatig zijn vervaardigd en onder die benaming in de handel gebracht 
en een behoorlijke voorlichting van de consument verzekerd is". 
Een andere vergelijkbare belemmering waarover de Italiaanse autoriteiten 
hebben verklaard dat zij die willen wegnemen, betreft het systeem om te 
controleren of boter echt is, en dat uitsluitend is gebaseerd op de waarden 
van de verhouding tussen bepaalde vetzuren, waarbij van inlandse boter wordt 
uitgegaan zonder rekening te houden met waarden die normaal zijn voor in 
andere Lid-Staten vervaardigde boter. 
Wat betreft de Italiaanse regeling tot vaststelling van een maximaal 
vetgehalte voor boter op 82 %, dat ook van toepassing is op uit andere 
Lid-Staten ingevoerde boter, hebben de autoriteiten van Italië de Commissie 
medegedeeld dat zij in de praktijk hiervan hebben afgezien, en dat een 
wetsontwerp door de Kamer van Afgevaardigden werd goedgekeurd. 
De Italiaanse autoriteiten hebben echter nog altijd geen einde gemaakt aan de 
beperkingen op de afzet en de invoer in Italië van bepaalde vetten, welke 
beperkingen samenhangen met de verplichte aanwezigheid van een tracer, en 
door het Hof van Justitie werden veroordeeld*5*. 
Tenslotte heeft de Commissie met voldoening vastgesteld dat de Griekse 
autoriteiten, in antwoord op een met redenen omkleed advies, een verordening 
hebben uitgevaardigd om zich te conformeren aan het arrest van het Hof van 
Justitie in zaak 124/85, waarbij de beperking door Griekenland van de invoer 
van en de groothandel in vers rundvlees tot bepaalde deel stukken werd 
veroordeeld^. 
- De invoercontroles, die de talrijkste belemmeringen van het handelsverkeer 
vormen, en waarbij moeten worden onderscheiden : 
(4) Arrest van het Hof van Justitie in zaak 286/86 - Openbaar Ministerie 
(Frankrijk) tegen G. Deserbais. Jurisprudentie 1988, blz. 4907. 
(5) Arrest van het Hof van Justitie van 27 november 1990 in zaak 67/88. 
Commissie tegen Italiaanse Republiek, Jursprudentie 1990, blz. 4285-4298. 
(6) Arrest van het Hof van Justitie van 16 december 1986 in zaak 124/85, 
Commissie tegen Italiaanse Republiek, Jurisprudentie 1986, blz. 3935-3451 
- 8 -
a) dubbele en systematische controles, zoals in Italië toegepast voor 
gezouten vis die uit Griekenland wordt ingevoerd en vergezeld gaat van een 
gezondheidscertificaat dat door de uitvoerende Lid-Staat wordt afgegeven, 
of voor levende dieren, vlees, zul velprodukten en visser IJprodukten 
tijdens stakingen van de officiële dierenartsen, die toen door militaire 
dierenartsen werden vervangen; 
b) de eis dat de producerende Lid-Staat certificaten afgeeft waardoor moet 
worden gegarandeerd dat de produkten in kwestie In overeenstemming zijn 
met de normen van de invoerende staat, welke eis door Griekenland werd 
toegepast ten aanzien van gepasteuriseerde boter, en die door de Griekse 
autoriteiten na het arrest van het Hof van Justitie in zaak 89/205 werd 
ingetrokken*7); 
c) de eis aan de invoer voorafgaande vergunningen of machtigingen te 
verkrijgen voor plantaardig teeltmateriaal dat gevoelig is voor 
bacterievuur (Italië), alsook voor zaad voor kunstmatige inseminatie 
(Verenigd Koninkrijk en Ierland). In dit verband moet erop worden gewezen 
dat het Verenigd Koninkrijk momenteel door middel van een regeling met 
"algemene vergunning" de invoer van na 1 Juli 1990 verzameld zaad 
toestaat, terwijl het Ierse geval moest worden voorgelegd aan het Hof van 
Justitie (zaak 91/235). De regeling inzake aan de invoer van 
zul velprodukten in Denemarken voorafgaande machtiging werd ingetrokken en 
vervangen door een cert ificatenregeling die in overeenstemming is met het 
Gemeenschapsrecht. 
Verder moet er nog op worden gewezen dat na het arrest van het Hof van 
Justitie van 5 Juli 1990 in zaak 304/88, waarbij de door België toegepaste 
regeling werd veroordeeld waarbij voor elke invoer van vlees en dieren uit 
andere Lid-Staten een individuele machtiging nodig was*8), de Belgische 
autoriteiten de betrokken regeling hebben opgeschort en wettelijke 
maatregelen hebben genomen om zich te voegen naar bedoeld arrest; 
d) buitensporige controlevormen zoals die welke werden toegepast in 
Duitsland, dat vervoerders van vers vlees van gevogelte systematisch 
verplichtte de goederen vooraf aan te geven om een systematisch optreden 
van dierenartsen mogelijk te maken. Na het arrest van het Hof van Justitie 
heeft Duitsland eerst de maatregelen genomen die nodig waren om zich in de 
praktijk daaraan te conformèrent); en nadien heeft het in zijn 
(7) Arrest van het Hof van Justitie van 1S maart 1991 in zaak 89/205, nog niet 
gepubliceerd. 
(8) Arrest van het Hof van Justitie van 5 Juli 1990 in zaak 304/88; Commissie 
tegen het Koninkrijk België, Jurisprudentie 1990, blz. 2801-2812. 
(9) Arrest van het Hof van Justitie van 28 november 1989 in zaak 186/88, 
Commissie tegen Bondsrepubliek Duitsland, Jurisprudentie 1989, blz. 3997-
4007. 
- 9 -
voorschriften de nodige wijzigingen aangebracht. Verder kan ook melding 
worden gemaakt van andere door het Hof van Justitie veroordeelde 
praktijken, zoals het door Italië opgelegde verbod om over grensposten op 
het land grapefruit uit andere Lid-Staten in te voeren*10). De weigering 
van Italië om zich naar het arrest van het Hof van Justitie te voegen, 
heeft de Commissie ertoe gebracht een met redenen omkleed advies uit te 
brengen. 
de door Griekenland vastgestelde maximale winstmarge - gelijk voor zowel 
ingevoerde als Inlandse kaas, en discriminerend ten nadele van ingevoerde 
produkten aangezien de beloning van het invoeren in de winstmarge 
opgenomen was - werd door dit land na het met redenen omkleed advies 
ingetrokken; 
het verbod op de invoer van produkten uit andere Lid-Staten zoals dat ten 
aanzien van rivierkreeft in Duitsland, varkens in Portugal; deze 
maatregelen hebben de Commissie ertoe gebracht zich tot het Hof van 
Justitie te wenden. De Franse autoriteiten hebben evenwel de regeling 
ingetrokken waarbij de invoer was verboden van alle schelpdieren bestemd 
voor uitzetting in kweekplaatsen. 
(10) Arrest van het Hof van Justitie van 12 Juli 1990 in zaak 128/89, 
Commissi e tegen de Italiaanse Republiek, Jurisprudentie 1990, 
blz. 3239-3256. 
- 10 -
2. Opheffing van de technische grenzen 
Voor de opheffing van de technische grenzen moeten eerst het Verdrag zelf en het 
Witboek ten uitvoer worden gelegd. 
Het ter zake in het Witboek neergelegde programma is op wetgevend vlak nagenoeg 
afgewikkeld; de werkzaamheden zijn aanbeland in de uitvoeringsfase, die de 
omzetting, het toezicht op de naleving en de aanpassing van de voorschriften 
behelst. Dit gebied omvat een groot aantal besluiten : van de 135 in het kader 
van het Witboek goedgekeurde maatregelen worden er 78 in de Lid-Staten toegepast; 
deze richtlijnen hebben betrekking op verschillende gebieden maar overwegend 
betreffen zij nog steeds technische voorschriften. Deze maatregelen moeten worden 
gevoegd bij al hetgeen voor de goedkeuring van het Witboek werd verwezenlijkt. 
a. Het vrlle verkeer van goederen 
De Commissie heeft zich verder ingezet voor de opheffing van de technische 
hinderpalen voor het goederenverkeer, daarbij gebruik makend van drie daartoe in 
het Gemeenschapsrecht voorziene instrumenten : het verbod van elke maatregel van 
gelijke werking als kwantitatieve beperkingen (artikelen 30-36 van het EEG-
Verdrag), de preventievoorschriften bedoeld in Richtlijn 83/189/EEG en het nader 
tot elkaar brengen van de nationale wetgevingen uit hoofde van de artikelen 100 
en 100A van het EEG-Verdrag. 
i) De artikelen 30 en volgende van het EEG-Verdrag en de tenuitvoerlegging van 
het beginsel van de wederzijdse erkenning. 
De artikelen 30 en volgende van het EEG-Verdrag, zoals uitgelegd door het Hof, 
beogen de opheffing van elke maatregel die belemmerend kan werken op de 
intracommunautaire handel. Krachtens de Jurisprudentie in de zaak "Cassis de 
Dijon" moet eik wettelijk en overeenkomstig de regels in een Lid-Staat van de 
Gemeenschap vervaardigd produkt in beginsel toegang hebben tot het grondgebied 
van eike andere Lid-Staat. Het beginsel dat uit deze Jurisprudentie voortspruit 
en dat het verwiJzingspunt vormt voor elke actie van de Commissie ter zake is dat 
van de wederzijdse erkenning, te weten de aanvaarding, door elk van de Lid-
Staten, van produkten die conform de in een andere Lid-Staat bestaande regels, 
normen en technische procédés zijn en die een niveau van bescherming garanderen 
dat gelijkwaardig is aan hetgeen op nationaal niveau wordt gegarandeerd. 
Dit beginsel, dat operationeel gezien de intrinsieke waarden weerspiegelt van de 
subsidiariteit, heeft het de Commissie mogelijk gemaakt om duizenden nationale 
technische regelingen aan te pakken die, ook al waren ze niet discriminerend van 
aard, de verkoop van ingevoerde produkten niettemin afhankelijk stelden van de 
naleving van de nationale voorschriften en daarmee het intracommunautaire 
handelsverkeer belemmerden. 
- 11 -
De Commissie handelt naar aanleiding van klachten, alsook op grond van problemen 
die door het Europese Parlement aan de orde worden gesteld of na verzoekschriften 
Ingediend bij de betrokken commissie. Bovendien zijn de diensten van de Commissie 
op eigen initiatief hun ter kennis gebrachte nationale regelingen gaan 
controleren. 
In de sector industrieprodukten neemt de controle-activiteit voortdurend toe : zo 
werden in 1991 door de Commissie meer dan 1.500 dossiers behandeld uit hoofde van 
de artikelen 30 tot en met 36 van het EEG-Verdrag. Een zestigtal ervan heeft het 
voorwerp uitgemaakt van de procedure wegens nlet-nakoming als bedoeld in 
artikel 169 van het EEG-Verdrag. 
De keren dat zij optrad, richtte haar actie zich in het bijzonder op de 
overheidsopdrachten voor leveringen, de nationale regelingen inzake prijzen, het 
voorbehouden van generieke benamingen voor bepaalde categorieën nationale 
produkten, de exclusieve regelingen op het gebied van reclame, de verplichting 
tot het gebruiken van de nationale taal tijdens de fasen voorafgaand aan de 
verkoop aan de consument, enz. 
Daarenboven heeft de Commissie, teneinde te komen tot snelle en bevredigende 
oplossingen voor de nog hangende zaken, daarin overigens tegemoetkomend aan het 
haar door het Europese Parlement in zijn resolutie van 22 februari 1991 gedane 
verzoekd), de voortdurende dialoog met de Lid-Staten, dank zij de formule van de 
zogeheten "pakket-vergaderingen" voortgezet. Deze nieuwe benadering, die is 
gebaseerd op vertrouwen en samenwerking, heeft het mogelijk gemaakt om zeer 
positieve resultaten te behalen. Uit het uiterst geringe aantal keren dat bij het 
Hof in beroep werd gegaan, blijkt de doeltreffendheid van dit instrument. In 1991 
werden "pakket-vergaderingen" georganiseerd met Duitsland, Italië, Frankrijk, 
Spanje, Griekenland en Portugal. 
De tenuitvoerlegging van het beginsel van de wederzijdse erkenning heeft het 
mogelijk gemaakt tal van sectoren te liberaliseren en ze open te stellen voor de 
concurrentie in Gemeenschapsverband. Aldus kon een groot aantal restrictieve 
nationale praktijken en regelingen op het gebied van voeding, industrie en 
telecommunicatie aan de regels van de grote markt worden aangepast. 
Er zij in dit verband op gewezen dat de Commissie de publikat ie van 
interpretatieve mededelingen voortzet. Deze mededelingen vormen een uitverkoren 
instrument ten dienste van de beginselen inzake subsidiariteit en wederzijdse 
erkenning. Zij maken het mogelijk verspreiding te geven aan het 
Gemeenschapsrecht, alsook de jurisprudentie van het Hof bekend te maken, de Lid-
Staten mede te delen welke de richtsnoeren zijn die moeten worden gevolgd om in 
een communautair perspectief wetgevend op te treden, alsook de ondernemers in te 
lichten over de rechten die hun door het rechtsbestel van de Gemeenschap worden 
verleend. Aansluitend bij de "interpretatieve kader-mededeling" van 24 oktober 
1989(2) betreffende het vrije verkeer van levensmiddelen binnen de Gemeenschap 
heeft de Commissie een speciale interpretatieve mededeling goedgekeurd 
betreffende de verkoopbenaming van levensmiddelen, gepubliceerd in het PB 
EG C 270 van 15 oktober 1991. 
(1) PBEG C 72 van 18.3.1991 
(2) PBEG C 271 van 24.10.1989. 
- 12 -
ii) De preventievoorschriften als bedoeld In Richtlijn 83/189/EEG 
De krachtens Richtlijn 83/189/EEG ingevoerde Informatieprocedure, gewijzigd door 
Richtlijn 88/182/EEG, vormt een essentieel Instrument ter voorkoming van de 
hinderpalen voor het handelsverkeer en voor wederzijdse voorlichting. Krachtens 
deze richtlijn worden de Lid-Staten verplicht de ontwerpen van technische 
voorschriften In het kader van een informatieprocedure aan een voorafgaande 
controle te onderwerpen. Ingevolge de door Richtlijn 88/182/EEG ingevoerde 
wijziging geldt deze procedure nu ook voor alle gebieden van technische 
regelgeving, met uitzondering van die welke tot stand is gekomen in het kader van 
de tenuitvoerlegging van de richtlijnen. 
De Commissie vergewist er zich van dat de krachtens Richtlijn 83/189/EEG 
ingestelde verplichting tot aanmelding, wordt nageleefd door de technische 
reglementeringen van de Lid-Staten aan een stelselmatige analyse te onderwerpen. 
Circa 40 nationale teksten worden momenteel onderzocht. Overtreding van 
Richtlijn 83/189/EEG is aanleiding tot het Inleiden van een inbreukprocedure uit 
hoofde van artikel 169 van het Verdrag. 
In 1991 kwamen er bij de Commissie 415 nationale ontwerpen van technische 
voorschriften binnen, die werden behandeld uit hoofde van de artikelen 30 tot en 
met 36 van het EEG-Verdrag. Dit is vergeleken met 1990 een toeneming met 5 %. Van 
deze 415 kennisgevingen hebben er ongeveer 170 het voorwerp uitgemaakt van een 
met redenen omkleed advies met als voornaamste doel - dat in nagenoeg alle 
gevallen werd verwezenlijkt - de tenuitvoerlegging te verkrijgen van het beginsel 
van wederzijdse erkenning In de sector waarop de betreffende regeling betrekking 
had en aldus te verhinderen dat er nieuwe hinderpalen voor het handelsverkeer 
zouden ontstaan. De Lid-Staten zijn in 95 gevallen tot dezelfde beoordeling 
gekomen. In vijf gevallen heeft de Commissie de Lid-Staten bovendien verzocht de 
goedkeuring van de nationale maatregelen waarvan kennis werd gegeven, met één 
jaar uit te stellen, daarbij aankondigend dat zij voornemens is vijf besluiten 
voor harmonisatie op communautair vlak voor te stellen, waarvan er drie nieuw 
zijn vergeleken met die welke in het kader van het Witboek werden aangekondigd. 
iii) De tenuitvoerlegging van de richtlijnen 
De technische harmonisatie en de normalisatie 
Deze sector levert, afgezien van een aantal vertragingen met betrekking tot de 
nieuwe aanpak en de voedingssector, geen speciale problemen op wat de omzetting 
in de nationale rechtsregelingen betreft, gelet op het groot aantal van kracht 
zlJnde besluiten. 
- De "nieuwe aanpak" 
Van de door de Raad in het kader van de "nieuwe aanpak" goedgekeurde richtlijnen 
zijn alleen die over drukvaten, de veiligheid van speelgoed, de 
elektromagnetische compatibiliteit en het bouwmaterieel van toepassing. Van de 
eerste richtlijnen inzake drukvaten en veiligheid van speelgoed, die in 1990 in 
werking zijn getreden, geschiedde de omzetting op onbevredigende wijze; 
inzonderheid geldt dit voor de drukvaten. De twee meer recente richtlijnen, die 
medio 1991 van toepassing werden, zijn alles samen genomen door slechts vier Lid­
staten omgezet. 
- 13 -
Om de Lid-Staten in hun werkzaamheden gericht op het omzetten van de 
communautaire bepalingen ter zijde te staan, organiseert de Commissie 
bijeenkomsten van hooggeplaatste ambtenaren op het gebied van de normalisatie 
teneinde de problemen inzake tenuitvoerlegging die zijn verbonden met de nieuwe 
aanpak te bestuderen. Voorts heeft zij de Raad een voorstel voor een verordening 
voorgelegd betreffende het EG-conformiteitsmerkteken met als doel te komen tot 
een harmonisatie van de bepalingen van de richtlijnen op het gebied van het 
aanbrengen van merktekens. 
- Het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen per sector 
a) Motorvoertuigen, landbouw- en bosbouwtrekkers en motorrijwielen 
Het tempo van omzetting in deze sector is vrij bevredigend. Het niveau van omzetting 
van de 143 van kracht zijnde richtlijnen (99 betreffende personenwagens en 
bedrijfsvoertuigen, 39 inzake landbouwtrekkers en vijf inzake motorrijwielen) is in 
de loop van 1991 aanzienlijk verbeterd. Dit is hoofdzakelijk te danken aan de 
omzetting door Griekenland van 18 richtlijnen in het nationale recht, ten aanzien 
waarvan inbreukprocedures lopende waren. 
In de loop van 1991 heeft de Commissie 40 gevallen van inbreuk onderzocht : 37 
betroffen gevallen van niet-mededeling van de nationale maatregelen, waarvan er 24 
werden geseponeerd, en drie hadden betrekking op verkeerde toepassing van de 
richtlijnen, waarvan er twee ter zijde werden gelegd. 
Meer inzonderheid wat de sector van de landbouwtrekkers betreft, loopt de omzetting 
nog steeds ten achter voor de Richtlijnen 89/680/EEG, 89/681/EEG en 89/682/EEG 
betreffende beveiligingsinrichtingen op landbouwtrekkers. Drie Lid-Staten 
(Duitsland, België en Luxemburg) hebben nog niet de nodige maatregelen getroffen om 
deze richtlijnen in hun nationale recht om te zetten. 
In de sector motorrijwielen werd van de vijf van toepassing zijnde besluiten 
slechts één enkele richtlijn (89/235/EEG betreffende het geluidsniveau dat wordt 
geproduceerd via de uit laat inricht ing van motorrijwielen) door alleen Griekenland 
niet omgezet; er is een inbreukprocedure lopende. 
b) Levensmiddelen 
De voedingssector geeft het grootste aantal achterstanden te zien wat betreft de 
omzetting. Wel neemt het niveau van omzetting langzaam toe. Deze achterstanden 
moeten met name worden toegeschreven aan de ingewikkeldheid van de materies die door 
de richtlijnen op voedingsgebied worden bestreken. Vooral de tenuitvoerlegging van 
de nieuwe kaderrichtlijnen en inzonderheid de richtlijn op de voedingscontrole, die 
bepalend is voor het daadwerkelijke vrije verkeer van de produkten, heeft de 
aandacht van de Commissie. 
In de loop van het Jaar onderzochten de betrokken diensten 106 gevallen van inbreuk. 
Van de procedures die aanhangig werden gemaakt, en die uitsluitend betrekking hebben 
op gevallen van niet-mededeling, bevinden er zich 65 in het stadium van een met 
redenen omkleed advies, terwijl er 34 konden worden geseponeerd. 
- 14 -
Teneinde de Lid-Staten bij te staan om de problemen in verband met de omzetting op 
te lossen, voeren de betrokken diensten de contacten met de nationale instanties op, 
met name voor de gevallen van richtlijnen die een tweeërlei eis behelzen, te weten 
dat de produkten, om afgezet te kunnen worden, conform de voorschriften moeten zijn, 
en dat produkten die niet conform de voorschriften zijn, verboden zijn, waarbij 
uiteenlopende termijnen gelden. 
c) Farmaceutische produkten 
in de farmaceutische sector werden er in 1991 meer richtlijnen omgezet waardoor de 
toestand voortaan geheel bevredigend lijkt. Slechts Italië vertoont achterstand voor 
wat betreft de omzetting van de richtlijn inzake geneesmiddelen voor 
diergeneeskundig gebruik (87/20/EEG), die in 1987 in werking is getreden. 
d) Chemische produkten 
Het tempo van omzetting in deze sector blijft eerder stabiel, hetgeen niet betekent 
dat er inzake de omzetting geen achterstanden meer zouden zijn. 
De 74 procedures die werden ingeleid hebben alleen betrekking op gevallen van niet-
mededeling : 37 gevallen gaven aanleiding tot een aanmaningsschriJven, 35 bevinden 
zich in de fase van het met redenen omkleed advies en ten aanzien van twee gevallen 
(betrekking hebbend op de non-ionische en a-ionische oppervlakte-agent ia) werd tegen 
de Italiaanse Republiek beroep aangetekend bij het Hof van Justitie. 
e) Machinebouw, métrologie, voorverpakkingen, eiektronika en medische apparatuur 
In deze industriesectoren is er een aanzienlijke verbetering opgetreden in het tempo 
van omzetting. Deze verbetering moet hoofdzakelijk worden toegeschreven aan de 
inspanningen van Portugal en Griekenland om zich van hun verplichtingen ten aanzien 
van de omzetting te kwijten. Ook de toegenomen samenwerking tussen de Commissie en 
de Lid-Staten heeft er toe bijgedragen. 
Deze sectoren omvatten 91 op harmonisatie gerichte richtlijnen; van 86 van deze 
richtlijnen is de termijn voor omzetting inmiddels verstreken, terwijl er in de loop 
van 1992 vijf in werking treden. Het aantal lopende inbreuken is vergeleken met dat 
van het voorgaande jaar alles samengenomen beduidend teruggelopen; van de 56 lopende 
procedures (tegenover 103 in 1990) werden er 13 aangespannen in 1991. 
Wat Portugal betreft, kon de Commissie 50 % van de ingeleide procedures seponeren-, 
ondanks de geleverde inspanning heeft deze Lid-Staat het grootste aantal in 
behandeling zijnde inbreuken (29) op zijn naam staan. Debet hieraan is met name de 
verplichting, voortvloeiend uit de Toetredingsakte, om hetgeen in communautair 
verband reeds tot stand werd gebracht, om te zetten. 
Ook Griekenland heeft een grote inspanning geleverd, zodat jegens dit land eind 1991 
nog slechts één procedure overblijft. Evenzo jegens Ierland is er nog slechts één 
procedure lopende en zes inbreuken konden in 1991 worden geseponeerd. Voor het 
overige ziet de verdeling van de nog lopende procedures er als volgt uit : 
- 15 -
Spanje (7), Nederland (6), Luxemburg (4), Italië (3), Duitsland (3), Verenigd 
Koninkrijk (2), België (1) en Denemarken (1). Wat opvalt is dat Frankrijk aan al 
zijn verplichtingen wat de omzetting betreft heeft voldaan en dat de toestand 
merkbaar verbeterd is wat Italië betreft. Voor Nederland hebben de inbreuken 
hoofdzakelijk betrekking op de sector machines, een sector die speciale 
moeilijkheden oplevert. 
Wat tot slot het niet-conform zijn van de maatregelen tot omzetting en de onjuiste 
toepassing van de richtlijnen betreft, heeft de Commissie zes inbreukgevallen 
aangehouden, waarvan er drie (betrekking hebbend op Frankrijk, Denemarken en 
Duitsland) werden geseponeerd. De nog overblijvende procedures hebben betrekking op 
de toepassing van de richtlijn "laagspanning" (73/23/EEG) respectievelijk door 
Italië en Griekenland, alsmede op de gedeeltelijke omzetting door Ierland van de 
richtlijn "bouwmaterieel en bouwmachines" (84/532/EEG); voor deze gevallen zal er 
weldra een oplossing komen. 
De openstelling van de markt voor overheidsopdrachten 
De sector van de markt voor overheidsopdrachten vormt een van de centrale 
prioriteiten van de Gemeenschap in het kader van het programma voor 1992. Dit wordt 
weerspiegeld in de reorganisatie van de voorwaarden inzake het plaatsen van 
overheidsopdrachten voor leveringen en voor de uitvoering van werken. De 
tenuitvoerlegging van de nieuwe richtlijnen werd echter nadelig beïnvloed door 
vertragingen bij de omzetting, hetgeen twijfel doet ontstaan over de evenwichtige 
toepassing van deze bepalingen door de nationale overheidsinstanties en door de 
bedr i Jven. 
In 1991 was de actie van de Commissie met betrekking tot de toepassing van het 
Gemeenschapsrecht ten aanzien van de markt voor overheidsopdrachten vooral gericht 
op de volgende aspecten : 
- de omzetting van de richtlijnen, 
- de controle op de concrete toepassing door de verschillende 
betrokken nationale overheidsinstanties, en 
- het beheer van de concrete inbreukgevallen. 
De situatie wat betreft de omzetting van de richtlijnen ziet er als 
volgt uit : 
Richtlijn 89/665/EEG betreffende de beroepsprocedures is de enige richtlijn op het 
door het Witboek bestreken gebied die in 1991 in werking is getreden. Door vier Lid-
Staten werd kennis gegeven van de nationale maatregelen tot omzetting. 
Ten aanzien van Richtlijn 77/62/EEG heeft de Commissie bij het Hof van Justitie een 
zaak tegen Portugal aangespannen wegens niet-mededeling van de nationale 
maatregelen. Daarenboven werd een met redenen omkleed advies gericht tot Spanje 
wegens het niet-conform zijn van de nationale maatregelen tot omzetting van de 
Richtlijnen 77/62/EEG en 71/305/EEG. 
Wat betreft de richtlijn "leveringen" 88/295/EEG werd bij het Hof van Justitie een 
procedure ingeleid tegen de Italiaanse Republiek en werd een met redenen omkleed 
advies toegezonden aan Nederland wegens niet-mededeling. Tegen België werd een 
inbreukprocedure ingeleid wegens het niet-conform zijn van de nationale maatregelen. 
- 16 -
Ter zake van de nieuwe Richtlijn 89/440/EEG "uitvoering van werken", werden twee 
inbreukprocedures ingeleid tegen respectievelijk Italië en Nederland. 
De controle OP de concrete toepassing door de verschillende betrokken 
overheidsinstanties in elk van de Lid-Staten was dit Jaar toegespitst op de naleving 
van artikel 9, lid 1, van Richtlijn 88/295/EEG betreffende de verplichting die de 
zogeheten "GATT"-instanties (centrale aanbestedende diensten) is opgelegd om, na het 
begin van hun begrotingsjaar, door middel van een indicatieve aankondiging alle 
opdrachten per groepen produkten bekend te maken waarvan het geraamde bedrag ten 
minste 750.000 ecu bedraagt. Voorts werden, in het kader van de voortzetting van de 
reeds in 1989 begonnen acties(3) met betrekking tot de controle van de procedurele 
termijnen inzake de publikatie van de berichten van aanbesteding (controlesysteem in 
samenwerking met het Bureau voor Officiële Publikaties der Europese Gemeenschappen), 
twee met redenen omklede adviezen gericht tot Italië. 
De Commissie heeft haar in 1990 begonnen acties, met name de controle in het kader 
van de door de Structuurfondsen en de andere communautaire instrumenten 
gefinancierde projecten en programma's, voortgezet(4). 
De inbreuken die werden behandeld en op het verloop waarvan toezicht werd 
uitgeoefend, hadden betrekking op de volgende gebieden : 
- De interpretatie van de werkingssfeer van de richtlijnen : 
- Het begrip aanbestedende diensten : de inbreukprocedure ingeleid tegen Spanje en 
betrekking hebbend op de erkenning van "Consorci de la Vila olimpica" 
(publiekrechtelijke instantie bestaande uit diverse organen) als aanbestedende 
dienst in de zin van Richtlijn 71/305/EEG werd geseponeerd. 
- Aan de regels van de richtlijnen onderworpen markten voor overheidsopdrachten : 
een inbreuk betreffende een leasing-contract inzake een computer, dat door het 
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut werd aangegaan zonder dat 
rekening werd gehouden met het bepaalde in Richtlijn 77/62/EEG "leveringen" 
(gewijzigd door Richtlijn 88/295/EEG), werd geseponeerd. 
- De uitgesloten sectoren : daarenboven heeft de Commissie de tegen Portugal 
lopende zaak geseponeerd die betrekking had op een overheidsopdracht voor 
leveringen gegeven door de ANA (Aeroportos e Navigaçâo Aerea EP), een orgaan dat 
moet worden beschouwd als de beheerder van de vervoersdiensten in de zin van 
artikel 2, sub a), van Richtlijn 77/62/EEG en van artikel 3, lid 4, van 
Richt IiJn 71/305/EEG. 
(3) 8e Jaarlijks Verslag aan het Europese Parlement over de controle op de 
toepassing van het Gemeenschapsrecht, 1990 (punt II A.2.A.iii). 
(4) Ibid. 
- 17 -
- Het niet-publiceren in het Pub 11 kat leb I ad van de Europese Gemeenschappen, 
inzonderheid om spoedeisende redenen niet-conform aan het in de richtlijnen 
vastgestelde urgentiebegrip. De Commissie heeft voorts haar actie voortgezet ten 
aanzien van gevallen die uitsluitend op nationaal niveau werden bekendgemaakt, 
alsook ten aanzien van die gevallen waarbij in de nationale bepalingen niet in 
pub M kat ie wordt voorzien. 
- De eis om te zijn opgenomen in een lijst van erkende ondernemers. Wat dit betreft 
werd een met redenen omkleed advies gericht aan Italië, betrekking hebbend op vier 
door het "Assessorato acque ed acquedotti" te Napels gegeven overheidsopdrachten 
voor de uitvoering van werken.. 
- De criteria inzake gunning van overheidsopdrachten. De Duitse regering heeft het 
standpunt van de Commissie overgenomen en de preferentiële clausules ingetrokken 
ten gunste van ondernemingen die leerlingen, met name van het vrouwelijk geslacht, 
opleiden. 
Aansprakelijkheid voor produkten 
De Commissie zet de inbreukprocedures tegen Lid-Staten voort die 
Richtlijn 85/374/EEG inzake de aansprakelijkheid voor produkten met gebreken nog 
niet hebben omgezet. Twee van deze procedures, die tegen Frankrijk en Ierland, 
bevinden zich in de fase van de aanhangigmaking bij het Hof van Justitie, en één 
procedure, die tegen Spanje, bevindt zich in de fase van het met redenen omkleed 
advies. De Commissie heeft voorts besloten bij het Hof van Justitie beroep in te 
stellen tegen het Verenigd Koninkrijk wegens onjuiste toepassing van deze richtlijn. 
b. De diensten- en kapitaalmarkt 
b1 De dienstenmarkt 
i ) De audiovisuele sector 
Richtlijn 89/552/EEG, "televisie zonder grenzen", die sedert oktober 1991 omgezet 
had moeten zijn, beoogt het vrije verkeer van televisie-uitzendingen te garanderen 
om aldus bij te dragen tot de totstandbrenging van de Europese audiovisuele ruimte. 
Zij werd omgezet in zes Lid-Staten (Duitsland, Ierland, Italië, Luxemburg, Portugal 
en het Verenigd Koninkrijk); toch moet worden vastgesteld dat deze omzettingen een 
aantal leemtes bevatten. De andere Lid-Staten hebben de richtlijn gedeeltelijk 
omgezet of zijn met omzetting bezig. 
De inbreuken op de regels van het Verdrag : 
De door de Commissie ingeleide inbreukprocedures hebben tot doel de beperkingen in 
de nationale wetgevingen op te heffen die in strijd zijn met de artikelen 52 en 59 
van het EEG-Verdrag. 
- 18 -
In het arrest van 25 juli 1991 (C-353/89) heeft het Hof vastgesteld dat Nederland 
zijn verplichtingen niet was nagekomen wegens beperkingen op de heruitzending via 
de kabel van in andere Lid-Staten uitgezonden programma's die speciaal op het 
Nederlandse publiek afgestemde reclameboodschappen bevatten, alsook door de 
verplichting voor omroepen om een bepaald percentage van hun begrotingen te 
besteden bij een nationaal overheidsbedrijf. 
De Commissie heeft bij het Hof van Justitie tegen België (Vlaamse Gemeenschap) 
beroep ingesteld omdat deze haar communautaire verplichtingen niet was nagekomen, 
met name wegens het verbod tot het heruitzenden via de kabel van programma's van 
andere Lid-Staten die niet worden uitgezonden in de taal van het land van 
heruitzending. 
Verschillende procedures lopen wegens inbreuk op de artikelen 52 en 59 van het 
EEG-Verdrag (België - Franse Gemeenschap, Frankrijk, Griekenland, Nederland); een 
aantal procedures heeft betrekking op de beperkingen waarbij gebruik wordt gemaakt 
van taal normen waarvan het beperkende effect niet in verhouding staat tot het 
nagestreefde doel. 
Op filmgebied blijft een procedure tegen Spanje lopen wegens het in dit land 
geldende vergunningensysteem voor het nasynchroniseren van films afkomstig uit 
derde landen, op grond waarvan de toekenning van deze vergunningen afhankelijk 
wordt gesteld van de produkt.ie en verdeling van nationale films. 
i i ) Intellectuele eigendom 
Hetgeen tot stand werd gebracht, blijft vooralsnog beperkt. Het bestaat uit : 
- Richtlijn 87/54/EEG betreffende de rechtsbescherming van topografieën voor 
halfgeleiderprodukten, die door alle Lid-Staten werd omgezet, 
- Richtlijn 89/104/EEG betreffende de aanpassing van het merkenrecht der 
Lid-Staten, die nu tegen 31 december 1992 moet zijn omgezet, en 
- Richtlijn 91/250/EEG betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's, 
die de Lid-Staten ook vóór 1 januari 1993 moeten omzetten. 
- 19 -
i i i) Telecommunicatie 
Wat de stand van toepassing van de Richtlijnen 86/361/EEG*1> en 87/372/EEG(2) 
betreft, heeft de Commissie In 1991 tot seponering van de beide wegens 
niet-mededeling ingeleide inbreukprocedures besloten nadat zij in de loop van dat 
zelfde Jaar de nationale uitvoeringsmaatregelen van de Belgische en de Spaanse 
autoriteiten had ontvangen. 
Voor Richtlijn 90/387/EEG<3) heeft de Commissie vastgesteld dat drie Lid-Staten 
(Italië, Ierland en Griekenland) op het Gemeenschapsrecht inbreuk maakten wegens 
niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen van deze richtlijn. 
De Commissie heeft evenwel besloten de inbreukprocedure tegen Ierland op te 
schorten omdat de goedkeuringsprocedure voor de nationale uitvoeringsmaatregelen 
aan de gang is, en zij heeft ook opschorting voor Griekenland en Italië toegestaan. 
Omdat Richtlijn 91/287/EEG pas op 31 december 1991 in werking is getreden, werd nog 
geen enkele inbreukprocedure ingeleid. 
(1) Richtlijn van de Raad van 24 Juli 1986 betreffende de eerste fase van de 
wederzijdse erkenning van goedkeuringen van eindapparatuur voor 
telecommunicat ie. 
(2) Richtlijn van de Raad van 25 Juni 1987 inzake de voor een gecoördineerde 
invoering van openbare paneuropese digitale cellulaire mobiele communicatie te 
land in de Gemeenschap beschikbaar te stellen frequentiebanden. 
(3) Richtlijn van de Raad van 28 Juni 1990 betreffende de totstandbrenging van de 
interne markt voor telecommunicatiediensten door middel van de 
tenuitvoerlegging van Open Network Provision (ONP). 
- 20 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE OP 
TELECOMMUNICATIEGEBIED VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
De op dit gebied bereikte resultaten zijn middelmatig. Het algemene percentage 
van 62,5 % onderstreept dat de Commissie haar inspanningen niet mag laten 
verslappen. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Griekenland 
- Spanje 
- Frankr i Jk 
- Ierland 
- Itai ië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk - — -
Op 31.12.91 
van toepassing 
zIJ nde 
richtIIJnen Richt11Jnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
3 
3 
3 
2 
3 
3 
2 % 
75 
75 
75 
50 
75 
75 
50 
2 ! 50 
3 75 
2 I 50 
3 
3 75 
75 
- 21 -
b2. Het kapitaalverkeer 
Na de opheffing in 1990 van alle in acht Lid-Staten nog bestaande beperkingen op het 
kapitaalverkeer overeenkomstig Richtlijn 88/361/EEG werd dit Jaar op het gebied van 
de vrijmaking van het kapitaalverkeer aanzienlijke vooruitgang geboekt in de vier 
Lid-Staten (Spanje, Griekenland, Ierland en Portugal) waaraan de richtlijn toestaat 
bepaalde beperkingen tijdelijk te handhaven. 
Een belangrijke mijlpaal in deze zin was de Intrekking*1) van de beschikking van de 
Commissie?2) waarbij Griekenland werd gemachtigd bepaalde vriJwaringsmaatregel en te 
nemen op het gebied van het kapitaalverkeer en toeristische uitgaven. De Commissie 
heeft deze afwijking ingetrokken in aansluiting op het besluit dat door de Griekse 
regering overeenkomstig de bepalingen inzake de lening van de Gemeenschap ter 
ondersteuning van de betalingsbalans was genomen om vanaf 6 mei 1991 alle door 
bedoelde afwijking toegestane beperkingen af te schaffen. 
Er zijn derhalve geen vriJwaringsmaatregel en meer en de bepalingen van de richtlijn 
inzake het vrij kapitaalverkeer zijn voortaan integraal van toepassing. Er zij op 
gewezen dat bepaalde maatregelen voor de vrijmaking van het kapitaalverkeer werden 
of zouden moeten worden genomen vóór het verstrijken van de door de richtlijn 
genoemde termijnen, zulks met een vervroeging die van land tot land verschillend is. 
De Spaanse autoriteiten hebben in dit verband aangekondigd dat zij de vrijmaking van 
het kapitaalverkeer zouden voltooien vóór eind 1991, één Jaar dus vóór het 
verstrijken van de door de richtlijn genoemde termijn. Deze vervroeging getuigt van 
het ontbreken van betalingsbalansproblemen als gevolg van de kapitaalstromen 
teweeggebracht door de Iiberaliseringsmaatregelen, alsook de wil van de betrokken 
Lid-Staten om het snellere tempo te volgen van de vooruitgang in de richting van de 
financiële en monetaire integratie waarvan het vrije kapitaalverkeer een 
fundamentele dimensie vormt. 
Ondanks de belangrijke vooruitgang die werd geboekt bij het opheffen van de directe 
beperkingen van het vrij kapitaalverkeer, zijn er in bijna alle landen van de 
Gemeenschap nog steeds diverse indirecte hinderpalen. Deze hinderpalen houden 
voornamelijk verband met de nationale maatregelen en werkwijzen die de nationale 
financiële instrumenten en instellingen opleggen of in de hand werken door middel 
van hoofdzakelijk fiscale maatregelen of toezichtsregels voor beleggingen. De 
diensten van de Commissie trachten momenteel deze hinderpalen op te sporen en de 
procedures op gang te brengen die nodig zijn voor het verdwijnen daarvan. 
De acties voor het wegnemen van de ontdekte beperkingen gingen niet verder dan een 
eenvoudig "waarschuwIngsschriJven" van de Commissie. De in het verleden ingeleide 
inbreukprocedures, die bestaan uit een waarschuwIngsschriJven betreffende de 
beperkingen van de handelskredieten, zijn efficiënt gebleken en werden dit jaar 
geseponeerd als gevolg van passende wijzigingen van de nationale wetgevingen. 
(1) Beschikking 91/285/EEG van de Commissie van 4 juni 1991. 
(2) Beschikking 85/594/EEG van de Commissie van 22 november 1985, laatstelijk 
gewijzigd door Beschikking 90/663/EEG van 19 december 1990. 
- 22 -
c. Vr i i verrichten van financiële diensten, directe belastingen en 
vennootschapsrecht. 
Op dit gebied houdt de toepassing van het Gemeenschapsrecht dikwijls verband 
met bepalingen en beginselen die rechtstreeks uit het EEG-Verdrag 
voortvloeien, en heeft men in een nogal beperkt aantal gevallen te maken met 
een verkeerde uitvoering van de richtlijnen. Wanneer men de gevallen waarmee 
de Commissie zich in de door het verslag bestreken periode heeft moeten 
bezighouden, groepeert volgens soort vermoede of vastgestelde inbreuken, 
stelt men immers vast dat de meeste gevallen vanuit het oogpunt van 
artikel 59 van het Verdrag moeten worden bekeken omdat het vrij verrichten 
van financiële diensten verhinderd wordt door publiekrechtelijke bepalingen, 
met name van fiscale aard, waarbij geen rekening wordt gehouden met de nieuwe 
dimensie van het verrichten van diensten. Zo zijn bij talrijke voorbeelden de 
in de wetgevingen der Lid-Staten opgenomen belastingvrijstellingen en 
-verminderingen niet van toepassing op het verrichten van diensten (tot 
ingezetenen beperkte belastingvoordelen). Een tweede soort gevallen betreft 
belemmeringen voor investeringen die voortkomen uit bestuursrechtelijke 
bepalingen of werkwijzen van de Lid-Staten. Bij een derde groep gevallen 
diende de Commissie nationale bepalingen te onderzoeken die leidden tot 
ongelijkheden tussen in een Lid-Staat gevestigde buitenlandse bedrijven 
enerzijds en overeenkomstig het recht van de betrokken Lid-Staat gevestigde 
bedrijven anderzijds. 
Een van de meest typische voorbeelden waarbij in het nationaal, en met name 
het fiscaal recht geen rekening wordt gehouden met de dimensie 
dienstverlening betreft de aftrekbaarheid van de verzekeringspremies van de 
belastbare inkomsten van natuurlijke personen. Tegen verschillende Lid-Staten 
ingeleide inbreukprocedures werden opgeschort in afwachting van de arresten 
van het Hof van Justitie in de zaken C-204/90 en C-300/90, waarbij de 
Belgische wetgeving werd afgekeurd. 
Een voorbeeld waarbij de verkeerde toepassing van een richtlijn moest worden 
vastgesteld, is de heffing van een Jaarlijks inschriJvingsrecht (het 
zogeheten "concessions governativa"); dit recht houdt immers geen enkel 
verband met de administratieve kosten die voortvloeien uit de inschrijving 
van een firma in het handelsregister, zodat een en ander moet worden 
beschouwd als een inbreuk op Richtlijn 69/335/EEG betreffende de 
kapitaal be last ing. 
Wat betreft de gevallen van belemmeringen van directe investeringen in 
bepaalde Lid-Staten - investeringen die normaliter gelijk staan met 
vestigingen (bij voorbeeld wanneer het gaat om het nemen van een 
meerderheidsbelang in een in een andere Lid-Staat opgerichte vennootschap) -, 
heeft de Commissie gewezen op moeilijkheden in verschillende Lid-Staten. Zo 
werd haar aandacht gevestigd op een werkwijze van de Britse autoriteiten die 
kon leiden tot belemmeringen van directe Investeringen door vennootschappen 
die onder staatstoezicht staan; onderhandelingen met de betrokken 
autoriteiten hebben de opheffing van deze belemmeringen mogelijk gemaakt. De 
diensten van de Commissie zijn begonnen met een algemene bestudering van de 
hinderpalen die in een groot aantal Lid-Staten voor directe investeringen 
kunnen bestaan. De betrokken studies werden voortgezet tijdens het grootste 
deel van de beschouwde periode, en hun afronding wordt voor 1992 verwacht. 
(2) 
- 23 -
Een bijzonder probleem bestaat met betrekking tot de zekerheden die door de 
overheid in de meeste Lid-Staten worden geëist op bepaalde gebieden 
(douanesector, overheidsopdrachten, enz.); dikwijls bepalen de nationale 
voorschriften dat deze zekerheden moeten worden gegeven door een instelling 
die is gevestigd op het grondgebied van de Lid-Staat die de zekerheid eist, 
wat een beperking meebrengt van de dienstverlening door de betrokken 
financiële instellingen. Om deze moeilijkheden te boven te komen had de 
Commissie een Verordening (EEG) van de Raad voorgesteld inzake de door 
kredietinstellingen en verzekerings-maatschappiJen gestelde zekerheden, 
waarover het Parlement in 1989 advies uitbracht (PB C 159 van 26.6.1989, 
blz. 4). De Commissie heeft bij de Raad op 31 Januari 1991 een gewijzigd 
voorstel van deze verordening ingediend (PB C 53/74 van 28.02.1991). De Raad 
is begonnen met het onderzoek van dit gewijzigd voorstel; bij de discussies 
is gebleken dat een snelle goedkeuring van dit voorstel op grote 
moeilijkheden zou stuiten. Daarom moet de Commissie nagaan of het wenselijk 
is de in dergelijke gevallen ingeleide inbreukprocedures te hervatten die 
momenteel opgeschort zijn. 
Wat de vervanging van de richtlijnen betreft, moet erop worden gewezen dat 
die in de banksector zorgwekkend is; er zijn immers aanzienlijke 
achterstanden aan het licht gekomen op het gebied van de goedkeuring en de 
mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen. Slechts ongeveer de helft 
van de te nemen maatregelen is ook daadwerkelijk genomen. De richtlijnen met 
de meest zorgwekkende omzettingsachterstand zijn die inzake bankrekeningen en 
bijkantoren. Het omzettingstempo in de verzekeringssector is bevredigend. De 
richtlijnen betreffende effecten worden op ongelijke wijze toegepast; 
achterstanden worden met name vastgesteld bij de laatste twee richtlijnen 
betreffende het prospectus voor de effectenhandel. Wat het vennootschapsrecht 
betreft, ziet de Commissie met name toe op de toepassing van de verordening 
van de Raad tot instelling van Europese economische samenwerkingsverbanden 
(Verordening 2137/85); deze verordening is door elf Lid-Staten aangenomen. De 
Commissie betreurt voorts dat Duitsland zich nog altijd niet heeft gevoegd 
naar de richtlijnen betreffende de jaarrekeningen; de openbaarheid van de 
boekhoudkundige documenten in Duitsland is immers verre van bevredigend. 
De Commissie betreurt voorts dat Duitsland zich nog altijd niet heeft gevoegd 
naar de vierde richtlijn (Jaarrekeningen) : de openbaarmaking van het 
boekhouddocument is immers verre van bevredigend. De Commissie heeft echter 
wel besloten de eveneens tegen Duitsland wegens inbreuk op de zevende 
richtlijn (geconsolideerde rekeningen) ingeleide procedure te seponeren op 
grond van het antwoord van deze Lid-Staat op het met redenen omkleed advies. 
- 24 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE 
RICHTLIJNEN VAN TOEPASSING OP HET GEBIED VAN FINANCIËLE 
INSTELLINGEN. DIRECTE BELASTINGEN EN VENNOOTSCHAPSRECHT 
Het percentage van 83,8 %, dat voor dit hele gebied is bereikt, is goed. 
Griekenland, Italië en Luxemburg hebben evenwel nog een achterstand in te 
halen. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Gr ieken land 
- Spanje 
- Frankri Jk 
- Ierland 
- Italië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
richtIiJnen 
37 
36 
37 
36 
37 
37 
37 
37 
37 
36 
36 
37 RichtlIJnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
30 
36 
32 
25 
35 
35 
30 
25 
25 
31 
32 
33 X 
81 
100 
86,5 
69 
94,6 
94,6 
81 
67,6 
67,6 
86 
88,8 
89 
- 25 -
3. Opheffing van de fiscale grenzen 
Op het gebied van de indirecte belastingen werd in 1991 het akkoord bereikt 
over de opheffing van de fiscale controles aan de grenzen tussen de 
Lid-Staten, alsook over de harmonisatie van de BTW-tarieven en de accijnzen, 
zodat de door de Commissie nagestreefde resultaten konden worden bereikt. 
Zoals de Commissie in het vorige verslag heeft beklemtoond, vormt de 
controle op de Juiste toepassing van het Gemeenschapsrecht in de Lid-Staten 
een prioriteit voor de goede werking van het nieuwe BTW- en acciJnzenstelsel 
dat per 1 Januari 1993 in werking zal treden. 
Een versteviging van de interne structuren van de dieneten van de Commissie 
werd derhalve tot stand gebracht naast een nieuwe methode voor het 
controleren van de aangenomen nationale wetgevingen, met name op het 
BTW-gebied. 
Ad hoe-werkgroepen werden aldus ingesteld om te bewerkstelligen dat per 
1 Januari 1993 de toepassing van het overgangsstelsel van de BTW kan 
plaatsvinden met volledige naleving van het Gemeenschapsrecht. 
Het onderzoek naar de conformiteit van de wetgevingen der Lid-Staten met de 
fiscale bepalingen van het Verdrag (artikelen 95 en 96. EEG-Verdrag) werd 
door de diensten van de Commissie voortgezet. Op dit gebied leidde de 
Commissie twee nieuwe procedures in tegen Griekenland, dat enerzijds 
ingevoerde koffie zwaarder dan in eigen land geproduceerde koffie belast, en 
anderzijds op ingevoerde appelwijn en perewijn het verhoogde BTW-tarief 
toepast terwijl voor vergelijkbare nationale produkten het verlaagde tarief 
geldt. Voorts is bij het Hof tegen deze zelfde Lid-Staat een zaak aanhangig 
gemaakt in het kader van een andere procedure betreffende de bijzondere 
verbruiksbelasting voor auto's. 
Tegen België werd een zaak aanhangig gemaakt uit hoofde van artikel 95 van 
het EEG-Verdrag, en wel enerzijds wegens de buitensporige belasting op 
mousserende wijn van druiven in vergelijking met soortgelijke nationale 
produkten, en anderzijds voor de belasting op de invoer van kleine pakketten 
uit de andere Lid-Staten; in dit laatste geval kon de inbreuk worden 
geseponeerd omdat België zich naar het standpunt van de Commissie had 
gevoegd. 
Voorts heeft het Hof Griekenland, Spanje en Italië veroordeeld voor 
ni et-toepass ing van artikel 95 van het Verdrag, zoals uitgelegd in de 
arresten Schul en volgende, die de Lid-Staat van invoer van een goed 
verplichten rekening te houden met het BTW-gedeelte dat over dit goed in de 
Lid-Staat van uitvoer werd betaald. Deze Lid-Staten hebben zich ondertussen 
naar de uitspraak van het Hof gevoegd. 
- 26 -
Het Hof veroordeelde ook Luxemburg en België voor hun stelsel van accijnzen 
op bier, en wel omdat op geïmporteerd bier niet dezelfde korting als op 
nationaal bier werd toegepast. Tenslotte vond het Hof op het gebied van 
sterke dranken dat de Griekse praktijk om whisky, gin, rum, enz. zwaarder 
dan plaatselijke dranken zoals ouzo te belatten, discriminerend en derhalve 
in strijd met artikel 95 van het EEG-Verdrag. 
De Commissie dient erop toe te zien dat de fiscale richtlijnen Juist worden 
toegepast. Wat de uniforme interpretatie van de regels van de zesde 
BTW-RichtIi in betreft, leidde de Commissie een procedure in tegen Spanje, 
Frankrijk, Ierland en Luxemburg, wier steleels van belasting op de diensten 
van reclamebureaus tot gevallen van dubbele belasting of ni et-bel ast ing 
aanleiding kunnen geven wanneer de dienstverlening gebeurt voor rekening van 
een in een andere Lid-Staat gevestigde onderdaan. 
Voorts werd een met redenen omkleed advies uitgebracht tegen Frankrijk, dat 
bepaalde belastingen zoals de E.D.F.-be last ing op elektriciteit en de 
drinkwaterretributie van de belastbare grondslag uitsloot, wat in strijd was 
met artikel 11, lid 2, van de bovengenoemde richtlijn. Omdat Frankrijk zijn 
wetgeving in de vereiste zin had gewijzigd, werd de procedure geseponeerd. 
In dit verband moet ook melding worden gemaakt van de toezending van een met 
redenen omkleed advies aan Italië, dat nog altijd geen gevolg heeft gegeven 
aan het arrest van het Hof van 28 Juni 1988 betreffende de in de landbouw 
toegepaste forfaitaire compensatiepercentages. 
Ook drie andere gevallen werden bij het Hof aanhangig gemaakt omdat de 
betrokken Lid-Staten zich niet naar het met redenen omkleed advies hadden 
gevoegd : het betreft Italië voor de verlenging van de BTW-vrijstel I ing 
toegekend naar aanleiding van de aardbeving, Duitsland voor zijn systeem van 
belasting voor reisbureaus en Denemarken voor de instelling van een nieuwe 
werkgeversbijdrage ten belope van 3,05 %, die in strijd wordt geacht met 
artikel 33 van de Zesde Richtlijn, die de instelling van een andere 
omzetbelasting dan de BTW verbiedt. 
Een arrest werd gewezen tegen Spanje, waarvan de wetgeving voorzag in 
BTW-vriJstel I ing voor diensten verleend door beeldende kunstenaars, 
journalisten, componisten, enz. Het Hof achtte deze vrijstellingen in 
strijd met artikel 2 van de Zesde Richtlijn. 
In dit kader moet ook melding worden gemaakt van de seponering van de 
procedure die op grond van artikel 171 van het EEG-Verdrag was ingeleid 
tegen Nederland, dat niet de nodige regelingen had getroffen om zich te 
conformeren aan het arrest van 26 maart 1987 betreffende de vrijstelling van 
de door notarissen en gerechtsdeurwaarders verleende diensten. De 
Nederlandse wet op de Rijksbegroting voor 1991 maakte immers aan de inbreuk 
een einde. 
- 27 -
Wat betreft de fiscale rlchtillnen die ten doel hebben de Europese burgers 
de toekenning van bepaalde faciliteiten bil hun verplaatsingen in de EG te 
garanderen, heeft de Commissie tot Griekenland twee met redenen omklede 
adviezen gericht : het ene met betrekking tot de betaling van een 
bovenmatige boete door een Nederlandse vrouw en haar opsluiting wegens de 
invoer van haar auto in Griekenland naar aanleiding van haar verandering van 
woonplaats, en het andere wegens onjuiste omzetting van Richtlijn 83/183/EEG 
door de Griekse autoriteiten, die bepaalde bewijzen voor de vaststelling van 
de normale woonplaats alsmede een borgtocht bij invoer eisen. 
De Commissie is ook met succes bij de Belgische autoriteiten tussenbeide 
gekomen ten behoeve van een particulier die bij zijn verhuizing een bewijs 
van woonplaats In België diende over te leggen voor het toekennen van de 
vrijstelling voor persoonlijke goederen. 
Verschillende andere dossiers hebben op dit gebied het stadium bereikt 
waarin zij aan het Hof worden voorgelegd. Het eerste betreft de invoer in 
Griekenland van een camcorder waarvoor een particulier een bijzonder hoge 
boete diende te betalen. 
Het tweede dossier heeft betrekking op de eis van de Spaanse autoriteiten om 
een speciale factuur over te leggen voor de toekenning van de vrijstelling 
aan reizigers. 
Een derde procedure loopt tegen Frankrijk voor het regelen van het gevai van 
een ei seres op wier voertuig een dubbele belasting werd geheven omdat zij 
als Franse én Belgische ingezetene werd beschouwd door de respectieve 
autoriteiten van deze beide landen. Dit geschil werd ook aan het Franse 
Cour de Cassation voorgelegd. 
Voorts heeft het Hof een arrest ten gunste van de Commissie gewezen in een 
zaak tegen Denemarken, dat de invoer van meer dan 10 liter stookolie 
uitsloot van het toepassingsgebied van de vrijstelling voor reizigers. 
Tenslotte blijft de staat van omzetting van de richtlijnen in de 
belastingsector bevredigend. Toch moet worden opgemerkt dat de Commissie bij 
het Hof op grond van artikel 171 van het EEG-Verdrag tegen Italië een zaak 
aanhangig heeft gemaakt omdat deze Lid-Staat de richtlijnen van de Raad van 
28 maart 1983 betreffende de vrijstellingen voor particulieren bij 
verhuizing, of in het kader van bepaalde definitieve invoer van goederen 
(huwelijk, studiemateriaal, therapeutische stoffen, prospectussen, enz.) nog 
altijd niet in het nationaal recht had omgezet, zulks ondanks de vorige 
veroordeling van 24 november 1987 wegens nIet-omzetting. 
- 28 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE 
INZAKE INDIRECTE BELASTINGEN VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
De Commissie is uiteraard tevreden over het op dit gebied bereikte resultaat 
(99 %). 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Gr leken land 
- Spanje 
- Frankrijk 
- Ierland 
- Ital ië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
rIchtIIjnen 
51 
55 
51 
52 
51 
52 
52 
51 
51 
51 
51 
51 Richtlijnen 
ten aanzien 
waarvan 
mededeIi ng 
werd gedaan 
van maat­
regelen 
51 
55 
51 
52 
49 
52 
51 
49 
51 
51 
51 
51 % 
100 
100 
100 
100 
96 
100 
98 
96 
100 
100 
100 
100 
- 29 -
4. Vr iI verkeer van personen 
a) Verbod van discriminaties - Sociale en fiscale voordelen 
Op het gebied van de toepassing van Verordening (EEG) nr. 1612/68 betreffende 
het vrij verkeer van werknemers loopt een aantal inbreukprocedures tegen 
verschillende Lid-Staten. Wat de gelijke behandeling inzake de toegang tot de 
werkgelegenheid aan boord van schepen betreft, heeft de Commissie besloten tot 
de regeringen van Griekenland, Spanje, België en het Verenigd Koninkrijk een 
met redenen omkleed advies te richten, terwijl de procedure tegen Italië reeds 
het stadium heeft bereikt van voorlegging aan het Hof. 
Het streven naar gelijke behandeling inzake sociale voordelen voor de burgers 
van de Gemeenschap (België, Griekenland, Luxemburg, Frankrijk) heeft de 
Commissie ertoe aangezet tegen het Groothertogdom Luxemburg bij het Hof van 
Justitie een geding aanhangig te maken wegens discriminatie bij de toekenning 
van zwangerschaps- en moederschapsuitkeringen. Andere procedures worden 
voortgezet tegen België, Griekenland en Frankrijk. 
Wat betreft de gelijke behandeling inzake fiscale voordelen voor werknemers uit 
de Gemeenschap en met name de discriminerende aspecten van de nationale 
wetgevingen inzake de definitieve afwikkeling van de loonbelasting voor ni et-
ingezeten werknemers, worden verschillende procedures ten aanzien van bepaalde 
Lid-Staten voortgezet op grond van artikel 7, lid 2, van Verordening (EEG) 
nr. 1612/68, zoals door het Hof van Justitie van de EG uitgelegd in zijn arrest 
van 8 mei 1990 (zaak C-175/89 BIEHL). Zodoende heeft de Commissie besloten tot 
Frankrijk, Luxemburg en Nederland een met redenen omkleed advies te richten. 
In het kader van de inbreukprocedure tegen Duitsland inzake discriminerende 
bepalingen waardoor bij de berekening van het gezinsquotiënt de voordelen voor 
kinderen en andere gezinsleden van in het buitenland wonende werknemers werden 
afgeschaft, werd een aanvullend met redenen omkleed advies toegezonden. 
Tenslotte heeft de Commissie besloten tot Duitsland een met redenen omkleed 
advies te richten met betrekking tot de toepassing van een systeem van 
discriminerende belasting van het belastbaar inkomen van belastingplichtigen 
die niet in Duitsland wonen maar daar wel werken, zulks in tegenstelling tot 
het systeem dat wordt toegepast op belastingplichtigen die in dat land wonen en 
werken. 
Toegangsgeld voor musea 
Spanje is burgers van andere Lid-Staten blijven discrimineren wat het 
toegangsgeld voor zijn musea betreft. 
De Commissie vindt dat deze discriminatie in strijd is met de artikelen 7, 48 
en 59 van het EEG-Verdrag, met als gevolg dat in 1987 de inbreukprocedure werd 
ingeleid (zaak C-87/352). 
- 30 -
Eind 1989 heeft Spanje het voornemen te kennen gegeven alle burgers van de 
Gemeenschap in het kader van de hervorming van 1990 van de nationale 
belastingen op gelijke wijze te behandelen. 
In hun schrijven van 9 mei 1991 hebben de Spaanse autoriteiten een ministerieel 
akkoord aangekondigd om aan de discriminatie vanaf juni 1991 een eind te maken. 
Dit akkoord werd niet ter kennis van de Commissie gebracht. Daarom heeft deze 
besloten de zaak aan het Hof van Justitie voor te leggen. De Griekse wetgeving, 
die een discriminerende behandeling inzake het toegangsgeld voor musea oplegde, 
werd gewijzigd overeenkomstig de Europese normen. Daarom besloot de Commissie 
de betrokken zaak te seponeren. 
b. Binnenkomst en verblilf 
Ten aanzien van de naleving van het Gemeenschapsrecht betreffende de uitreiking 
van visa aan gezinsleden van burgers van de Gemeenschap die zelf geen burger 
van een Lid-Staat zijn (de visa moeten hun kosteloos en met alle faciliteiten 
worden uitgereikt), heeft de actie van de Commissie vruchten afgeworpen : van 
de negen ingeleide procedures konden er acht worden geseponeerd dank zij de 
bevredigende antwoorden van de Lid-Staten. De Commissie heeft echter wel 
besloten België voor het Hof van Justitie te dagen. 
Met betrekking tot de vrije overschrijding van de grenzen voorzien de 
artikelen 2 en 3 van de Richtlijnen 68/360/EEG en 73/148/EEG alleen in de 
formaliteit identiteitskaart of paspoort te tonen bij het binnenkomen of het 
verlaten van het grondgebied van een Lid-Staat. 
Het bijzondere probleem van de vragen die aan reizigers door de met de 
grenscontroles belaste nationale autoriteiten worden gesteld, en dat het 
voorwerp van een inbreukprocedure tegen Nederland heeft uitgemaakt, leidde tot 
een arrest van het Hof van Justitie (arrest van 30.5.1991, zaak C-68/89). 
Het Hof heeft verklaard dat de genoemde richtlijnen zich verzetten tegen de 
Nederlandse wetgeving waardoor burgers van een Lid-Staat, alvorens tot het 
Nederlandse grondgebied te worden toegelaten, verplicht kunnen worden een 
antwoord te geven op vragen van met de grenscontrole belaste ambtenaren met 
betrekking tot doel en duur van hun reis alsmede de financiële middelen 
waarover zij beschikken om hun reis te maken. 
- 31 -
c. Gei like behandeling inzake de uitoefening van vakbondsrechten 
in zijn arrest van 4 Juli 1991 (zaak C-213/90) heeft het Hof van Justitie voor 
recht verklaard dat de Luxemburgse wetgeving waarbij werknemers uit de 
Gemeenschap stemrecht bij verkiezingen van de leden van een beroepskamer wordt 
ontzegd, in strijd is met artikel 8, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1612/68. 
Omdat in dit arrest geen uitspraak wordt gedaan over het recht van werknemers 
uit de Gemeenschap om tot leden van de beroepskamers te worden gekozen, heeft 
de Commissie besloten de procedure tegen Luxemburg uitsluitend wegens dit 
bezwaar voort te zetten en het Hof te verzoeken het recht van verkiesbaarheid 
van werknemers uit de Gemeenschap bij verkiezingen van de leden van de 
beroepskamers te bevestigen. 
d. Toegang tot overheidsbetrekkingen 
- Artikel 48 .Nd 4. van het EEG-Verdrag 
Het besluit van de Commissie van 25 Juli 1990 om de inbreukprocedures in de zin 
van artikel 169 van het EEG-Verdrag in te leiden tegen alle Lid-Staten die 
inbreuk hadden gepleegd in de vier zogenoemde "prioritaire" sectoren van de 
overheidsdienst (openbaar onderwijs, burgerlijk onderzoek, gezondheidszorg en 
organen belast met een commerciële dienst (1), leidde tot de toezending van een 
aanmaningsschrIJven aan de betrokken regeringen in maart/april 1991. 
Wegens de belangrijkheid en de ingewikkeldheid van het dossier heeft de 
Commissie bij wijze van uitzondering een termijn van zes maanden toegestaan om 
op het aanmaningsschriJven te reageren. 
Behalve België en Luxemburg hebben alle Lid-Staten aan de Commissie reeds 
antwoorden toegezonden. Een deel hiervan is bevredigend (Verenigd Koninkrijk), 
terwijl in andere antwoorden melding wordt gemaakt van een positieve 
ontwikkeling op nationaal, wettelijk en bestuursrechtelijk niveau (Frankrijk en 
Denemarken). 
In de overige Lid-Staten tenslotte stelt men bijna overal een steeds 
verdergaand beraad vast dat evenwel nog niet tot concrete resultaten heeft 
geleid. 
De Commissie zal in de loop van het eerste kwartaal van 1992 over de 
voortzetting van elke procedure beslissen en zal daarbij rekening houden met de 
antwoorden die de Lid-Staten al dan niet op het aanmaningsschriJven hebben 
gegeven. 
(1) PBEG C 72/18.3.1988 
- 32 -
e. Erkenning van diploma's 
Evenals de voorgaande Jaren heeft de Commissie een veertigtal klachten 
ontvangen waarin melding wordt gemaakt van beperkingen die strijdig zijn met de 
artikelen 52 en 59 van het EEG-Verdrag, alsook met de richtlijnen die de 
wederzijdse erkenning van diploma's voor beroepsdoeleinden vergemakkelijken. 
Een aantal van deze klachten gaf vervolgens aanleiding tot de inleiding van een 
inbreukprocedure tegen de Lid-Staat op grond van artikel 169 van het 
EEG-Verdrag; andere daarentegen werden als ongegrond geseponeerd. 
In 1991 heeft het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen ook arresten 
gewezen die betrekking hadden op met de artikelen 52 en 59 van het EEG-Verdrag 
strijdige beperkingen. 
Met name kunnen in dit verband worden genoemd : 
- de in februari gewezen arresten in de zaken betreffende het vrij verrichten 
van diensten door reisgidsen (C-180/89 : Commissie tegen Italië, C-198/89 : 
Commissie tegen Griekenland, C-154/89 : Commissie tegen Frankrijk). Het Hof 
verklaarde dat deze drie Lid-Staten hadden nagelaten de krachtens artikel 59 
van het EEG-Verdrag op hen rustende verplichtingen na te komen door de 
dienstverlening door reisgidsen die reizen met een groep uit een andere 
Lid-Staat afkomstige toeristen, afhankelijk te stellen van het bezit van een 
beroepskaart voor het verkrijgen waarvan een examen moet zijn afgelegd, 
indien deze dienstverlening erin bestaat om deze toeristen te begeleiden op 
andere plaatsen dan musea of historische monumenten, die alleen onder 
begeleiding van een gespecialiseerde beroepskracht bezocht kunnen worden; 
- het arrest in de zaak Vlassopoulou (C-340/89, prejudiciële zaak). In dit 
arrst heeft het Hof zijn vroegere Jurisprudentie met betrekking tot 
loontrokkenden (zaak 22/86 Heylens) nader gepreciseerd en uitdrukkelijk 
uitgebreid tot de vrijheid van vestiging, daarbij constaterend dat, zelfs bij 
het ontbreken van een richtlijn, de in andere Lid-Staten door 
Gemeenschapsonderdanen verworven kwalificaties door de Lid-Staat van 
ontvangst in aanmerking moeten worden genomen, op voorwaarde dat het gaat om 
hetzelfde beroep. 
Uit dit arrest vloeit met name voort dat de Lid-Staat van ontvangst moet 
onderzoeken in hoeverre de verworven kwalificatie overeenstemt met die welke 
door de nationale regeling is voorgeschreven. Slechts wanneer de 
overeenstemming enkel gedeeltelijk is mag de Lid-Staat van ontvangst eisen 
dat de belanghebbende aantoont dat hij de ontbrekende kennis en kwalificaties 
heeft verworven; 
- de zaak Dennemeyer (C-76/90, prejudiciële zaak). Deze betreft het vrij 
verrichten van diensten voor activiteiten In verband met het behoud van 
rechten van Industriële eigendom. In dit arrest heeft het Hof artikel 59 van 
het EEG-Verdrag aldus uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale 
wetgeving die het aan een vennootschap die diensten verleent in een andere 
- 33 -
Lid-Staat verbiedt om aan octrooihouders op het nationale grondgebied een 
toezichthoudende dienst te verlenen en deze octrooien te verlengen door het 
betalen van bijdragen met als uitsluitende reden dat deze activiteit is 
voorbehouden aan houders van een speciale In de Lid-Staat van ontvangst 
bestaande beroepskwalificatie, zoals adviseur in octrooi zaken; 
- het in zaak C-90/167 (Commissie tegen Italië) gewezen arrest. In dit arrest 
wordt vastgesteld dat Italië heeft verzuimd de artikelen 48, 52 en 59 van het 
EEG-Verdrag na te leven door de bepalingen te handhaven op grond waarvan 
alleen Italiaanse onderdanen in Italië erkenning kunnen verkrijgen van niet 
in Italië behaalde diploma's die machtiging verlenen om paramedische beroepen 
uit te oefenen, hetgeen betekent dat de onderdanen van de andere Lid-Staten 
worden uitgesloten; 
- de procedures uit hoofde van artikel 169 van het EEG-Verdrag die naar 
aanleiding van het arrest Cowan van 2 februari 1989 (zaak 186/87) werden 
ingeleid tegen de Lid-Staten waarvan de regelingen tot schadeloosstelling van 
de slachtoffers van gewelddaden discriminaties behelzen op grond van 
nationaliteit, worden voortgezet tegen België, Luxemburg en Nederland. De 
Commissie heeft besloten tegen defce drie Lid-Staten een beroep wegens 
ni et-nakom ing bij het Hof van Justitie in te stellen; 
- het in zaak C-89/294 (Commissie tegen Frankrijk) gewezen arrest. Het arrest 
heeft betrekking op het vrij verrichten van diensten door advocaten. Het Hof 
oordeelde dat deze richtlijn onjuist werd omgezet, omdat de Franse wetgeving 
de Fransen die het beroep van advocaat elders dan in Frankrijk uitoefenen de 
mogelijkheid ontneemt om, vrij diensten te verrichten in Frankrijk, de 
advocaat/dlenstverrIchter verplicht samen te werken met een bij een Franse 
balie Ingeschreven advocaat, zelf voor instanties die geen rechterlijke 
functie uitoefenen, alsmede voor werkzaamheden ten aanzien waarvan het Franse 
recht de bijstand van een advocaat niet dwingend voorschrijft. Dat de 
omzetting niet op de Juiste wijze heeft plaatsgevonden werd ook afgeleid uit 
het feit dat een advocaat/dlenstverrichter die voor een "tribunal de grande 
instance" pleit verplicht is voor het verrichten van proceshandelingen 
gebruik te maken van de diensten van een advocaat die bij dat gerecht is 
ingeschreven of bevoegd is daarvoor op te treden. 
Op grond van artikel 171 van het EEG-Verdrag ingeleide inbreukprocedures 
(ni et-u itvoer ing van een arrest van het Hof) 
- In het in zaak C-88/263 (Commissie tegen Frankrijk) gewezen arrest werd 
Frankrijk veroordeeld omdat het weigerde het recht van vestiging en vrij 
verrichten van diensten toe te kennen in de gebieden overzee. Aangezien dit 
arrest ten aanzien van bepaalde gebieden overzee door Frankrijk nog niet werd 
nageleefd, heeft de Commissie tegen dit land de procedure uit hoofde van 
artikel 171 van het EEG-Verdrag ingeleid. 
- Evenzo werd tegen Frankrijk, Italië en Griekenland de inbreukprocedure uit 
hoofde van artikel 171 van het EEG-Verdrag ingeleid, omdat deze landen, na de 
arresten van het Hof, de Commissie nog geen mededeling hadden gedaan van 
maatregelen tot wijziging van hun wetgeving inzake het verrichten van 
diensten door reisgidsen. 
- 34 -
- De Commissie heeft voorts besloten de inbreukprocedure te seponeren die tegen 
Griekenland werd ingeleid wegens de nlet-na lev ing door dit land van het 
arrest van het Hof inzake de wetgeving op de grensgebieden. 
Geconstateerde Inbreuken 
De schending van de artikelen 52 en 59 van het EEG-Verdrag gaf eveneens 
aanleiding tot verschillende inbreukprocedures, die momenteel de fase van het 
met redenen omklede advies hebben bereikt. In dit verband moeten met name de 
procedures worden genoemd die werden Ingeleid tegen Frankrijk (voorwaarden 
inzake toegang tot het beroep van handelaar in onroerend goed/beroepskaart), 
tegen Spanje (reisgidsen) en Italië (weigering tot het verlenen van een 
vergunning om als particulier detective werkzaam te mogen zijn). 
Sommige dossiers konden worden geseponeerd, zoals dat betreffende de erkenning 
van een Belgisch diploma van gegradueerd sociaal verpleegster door Frankrijk. 
De Commissie oefent verder toezicht uit over zowel het primaire als het 
afgeleide recht. Wat betreft de door de Raad op grond van artikel 57 van het 
EEG-Verdrag vastgestelde richtlijnen, die het vrije verkeer en de wederzijdse 
erkenning van diploma's en van beroepskwalificaties moeten waarborgen, heeft de 
Commissie procedures ingeleid wegens niet-mededeling van de nationale 
uitvoeringsmaatregelen, alsook wegens onvolledige of onjuiste omzetting van 
deze r ichtIi Jnen. 
Vergeleken met het voorgaande Jaar kan verder worden geconstateerd dat het 
aantal ingeleide inbreukprocedures is toegenomen, inzonderheid na de 
inwerkingtreding van recentelijk goedgekeurde richtlijnen (architecten, 
apothekers, algemeen stelsel). 
- Nationale uitvoeringsmaatregelen 
Ingevolge de procedures die door de Commissie reeds werden ingeleid wegens 
niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen, hebben sommige 
Lid-Staten de vereiste maatregelen getroffen. Als voorbeeld kunnen Spanje 
(richtlijnen verloskundigen, dienstverlening kappers, overgangsmaatregelen), 
België en Italië (richtlijn "tussenpersonen op het gebied van het vervoer") 
worden genoemd. 
Daartegenover zijn er echter andere Lid-Staten die door het Hof van Justitie 
werden veroordeeld wegens niet-omzetting van bepaalde richtlijnen : dit is het 
geval voor België met betrekking tot de richtlijnen "apothekers" (zaak 167/90) 
en Italië (zaak 296/90), alsook voor Griekenland met betrekking tot de -
richtlijnen "architecten" (zaak 309/90) en Spanje met betrekking tot 
Richtlijn 80/115/EEG "verloskundigen" (zaak 313/89). Luxemburg heeft de 
uitvoeringsmaatregelen getroffen om zich te voegen naar de richtlijnen 
"apothekers" na het door het Hof gewezen arrest (zaak 168/90). 
- 35 -
4 januari 1991 was de uiterste datum waarop Richtlijn 89/48/EEG betreffende een 
algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiplorna's waarmee 
beroepsopleidingen van ten minste drie Jaar worden afgesloten, door de Lid­
staten had moeten zijn omgezet. De Commissie heeft de procedure ex artikel 169 
van het EEG-Verdrag ingeleid tegen België, Griekenland, Italië, Luxemburg en 
Nederland wegens niet-mededeling van nationale maatregelen tot uitvoering van 
het algemeen stelsel. 
- Onjuiste omzetting/toepass ing van de richtlijnen 
Tegen bepaalde Lid-Staten werden ook procedures ingeleid wegens onjuiste 
omzetting of onjuiste toepassing van de richtlijnen. In dit verband kan melding 
worden gemaakt van de volgende gevallen : 
- na verschillende klachten heeft de Commissie een inbreukprocedure aangehouden 
tegen Duitsland wegens onjuiste toepassing van de richtlijnen "tandartsen". 
Naar het oordeel van de Commissie komt dit land zijn verplichtingen niet na. 
Het eist namelijk van de tandartsen die hun kwalificatie overeenkomstig de 
richtlijn in een andere Lid-Staat hebben gehaald, dat zij aantonen over 
voldoende kennis te beschikken door het afleggen van examens en door te 
voldoen aan bijkomende, niet in de richtlijnen genoemde voorwaarden. 
De richtlijnen "tandartsen" gaven aanleiding tot een inbreukprocedure tegen 
Spanje. In dit geval erkent Spanje de vestiging op zijn grondgebied van 
tandartsen die zijn opgeleid in de Spaans-Amerikaanse landen, waar de 
opleiding duidelijk minderwaardig is aan die bedoeld in de richtlijn. Naar 
het oordeel van de Commissie staat het een Lid-Staat vrij om de 
getuigschriften van derde landen te erkennen, op voorwaarde dat de ervoor 
gevolgde opleiding overeenstemt met die welke door de richtlijn "tandartsen" 
wordt vereist. 
Tot slot gaf ook de onjuiste toepassing van dezelfde richtlijnen aanleiding 
tot een inbreukprocedure tegen Italië (behandeling van verworven rechten). 
- De Commissie constateerde dat Spanje de richtlijnen "architecten" niet 
conform de voorschriften heeft omgezet. De inbreukprocedure werd ingeleid 
omdat de Spaanse wetgeving waarmee deze richtlijnen werden omgezet, het 
werkgebied van de architecten beperkt tot dat van het land van oorsprong en 
dat ook de maximale duur van de dienstverleningen erin wordt beperkt. 
- Richtlijn 75/363 "artsen" behelst in een bijlage de verplichting om artsen 
gedurende de periode dat zij een gespecialiseerde opleiding volgen, te 
bezoldigen. Aangezien deze verplichting door Spanje en Portugal niet werd 
nageleefd, heeft de Commissie de inbreukprocedure voortgezet wegens onjuiste 
toepassing van de richtlijn. 
- 36 -
f. Zelfstandige handelsagenten 
Wat betreft Richtlijn 86/653/EEG inzake zelfstandige handelsagenten, werden de 
tegen Frankrijk, Griekenland en Italië ingeleide procedures geseponeerd omdat 
deze Lid-Staten de richtlijn hebben omgezet. Daartegenover heeft de Commissie 
besloten België, Spanje en Luxemburg een met redenen omkleed advies te sturen 
wegens niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen. Voor Ierland en 
het Verenigd Koninkrijk geldt daarenboven een afwijkende maatregel tot 1994. 
5. Consumentenbeleid en beleid oroduktveilloheld 
Het afgelopen Jaar was het Jaar van de consolidatie van het consumentenbeleid. 
Richtlijn 88/378/EEG inzake de veiligheid van speelgoed, de eerste toegepaste 
tekst van de "nieuwe benadering", kreeg bijzondere aandacht. Na de omzetting 
door Denemarken, Nederland en Italië blijft Luxemburg de enige Lid-Staat die de 
richtlijn twee en en half Jaar na de uiterste termijn voor omzetting nog niet 
in zijn wetgeving heeft verwerkt. 
Als gevolg van de conformiteitscontrol e werden drie procedures ingeleid : tegen 
België, Griekenland en Portugal. 
De invoering van de maatregelen zal evenwel des te bevredigender zijn daar alle 
Lid-Staten organen zullen aanwijzen die de bevoegdheid tot veiligheidskeuring 
krijgen (België, Ierland en Luxemburg hebben nog altijds niets medegedeeld). 
Wat het gebruik van de vrijwaringsclausule betreft (slechts twee Lid-Staten 
deden dit : Verenigd Koninkrijk en Frankrijk), is de situatie nogal 
bevredigend. Dit blijkt ongetwijfeld uit het ontbreken van klachten bij de 
Commissie in deze sector. 
Wat de conformiteit van de nationale voorschriften met Richtlijn 76/768/EEG 
inzake cosmetica betreft, is de situatie minder bevredigend : in vijf 
Lid-Staten zijn er nog voorschriften die niet conform zijn : Spanje, Frankrijk, 
Griekenland, Italië en Portugal. Het Hof van Justitie zal zich voor de derde 
keer moeten uitspreken aangezien tegen de Franse voorschriften klacht is 
neergelegd. 
Op het gebied van voorlichting over de prijzen van produkten 
(Richtlijnen 88/314/EEG en 88/315/EEG) hebben Frankrijk, Griekenland, België en 
het Verenigd Koninkrijk de situatie geregulariseerd, terwijl nog geen omzetting 
plaatsvond in Spanje, Italië, Ierland en Nederland. 
Inzake handelspraktijken blijft de stand van omzetting zorgwekkend wat het 
consumentenkrediet betreft. Twee jaar na de uiterste datum vermeld in 
Richtlijn 87/102/EEG hebben nog maar acht Lid-Staten deze richtlijn in hun 
nationale wetgeving omgezet : Griekenland en België hebben dit wel pas gedaan, 
terwijl Spanje, Italië, Ierland en Luxemburg een onrustwekkende nalatigheid aan 
de dag leggen op een terrein dat voor de consumenten toch wel van fundamenteel 
be Iang i s. 
- 37 -
De situatie op het gebied van misleidende reclame is daarentegen verbeterd; zo 
heeft België pas nieuwe stappen gezet om Richtlijn 84/450/EEG om te zetten. 
Alleen Italië moet dat derhalve nog doen, zulks in weerwil van het arrest van 
het Hof van Justitie ter zake. 
Wat tenslotte de toepassing door de Lid-Staten van het Gemeenschapsrecht 
betreft, heeft de Commissie nog klachten ontvangen waaruit blijkt dat het 
moeilijk is de voorschriften toe te passen bij grensoverschrijdende 
activiteiten, te weten wanneer handelaar en consument in verschillende 
Lid-Staten zijn gevestigd. De Commissie zal haar maatregelen blijven uitbreiden 
om zodoende tot snelle oplossingen te komen. 
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGEL TER UITVOERING VAN ALLE OP HET GEBIED 
VAN HET CONSUMENTENBELEID VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
De resultaten op dit gebied zijn in grote lijnen goed : 93 % 
____^_—^_ 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Griekenland 
- Spanje 
- FrankrIJk 
- Ierland 
- Ital ië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
richtIiJnen 
39 
39 
39 
39 
39 
39 
39 
39 
39 
39 
39 
39 Richt 11Jnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
37 
39 
39 
38 
35 
38 
34 
32 
36 
34 
35 
38 % 
95 
100 
100 
97 
90 
97 
87 
82 
92 
87 
90 
97 
- 38 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE OP HET 
GEBIED VAN DE OPENSTELLING VAN DE MARKT VOOR OVERHEIDSOPDRACHTEN 
VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
Ondanks het prioritaire karakter van deze problematiek in verband met de werking 
van de ruimte zonder grenzen moet worden vastgesteld dat het totale percentage 
slechts 85 % bedraagt - ten dele toe te schrijven aan Italië - en dit zelfs hoewel 
voor bepaalde Lid-Staten afwijkingsbepalingen gelden (Spanje en Portugal). 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Gr ieken land 
- Spanje 
- Frankr i Jk 
- Ierland 
- Ital ië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
r icht11jnen 
8 
8 
8 
6 
6 
8 
8 
8 
8 
8 
6 
8 Richt Ii jnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
8 
8 
7 
5 
6 
7 
8 
4 
7 
5 
4 
8 % 
100 
100 
87,5 
83,33 
100 
87,5 
100 
50% 
83,33 
62,5 
66,6 
100 
(3) 
- 39 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN 
ALLE OP HET GEBIED VAN DE INTERNE MARKT VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
Met een totaal percentage van ruim 77 % wordt het proces van voltooiing van de 
ruimte zonder grenzen onomkeerbaar, ondanks het geringe percentage dat door Italië 
is bereikt. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Gr ieken land 
- Spanje 
- Frankr i Jk 
- Ierland 
- Ital ië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
r icht11Jnen 
130 
129 
130 
127 
129 
131 
129 
131 
128 
130 
131 
- Verenigd Koninkrijk ! 129 
i Richt 11jnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
95 
122 
99 
102 
100 
117 
94 
70 
88 
96 
108 
110 % 
73 
94,5 
76,1 
80,3 
77,5 
89,3 
72,8 
53,4 
68,7 
73,8' 
82,4 
85,2 
- 40 -
B. WERKGELEGENHEID EN SOCIAAL BELEID 
1. Geli Jkheld mannen/vrouwen 
Ter zake van de toepassing van Richtlijn 76/207/EEG betreffende de gelijke 
behandeling van mannen en vrouwen ten aanzien van de toegang tot de 
arbeidsmarkt is de Commissie genoopt geweest zich tot het Hof van Justitie 
van de EG te wenden in verband met een specifiek geval van sexuel e 
discriminatie op het gebied van de beroepsregelingen inzake aanvullende 
vergoedingen bij ontslag van vrouwen. 
De in 1990 tegen Griekenland ingeleide procedure in verband met het 
ni et-overeenstemmen van de nationale uitvoeringsmaatregelen is daarentegen 
geseponeerd wegens de rechtzetting van de betwiste situaties. 
Voorts zijn er twee procedures op grond van artikel 171 van het EEG-Verdrag 
lopende tegen Frankrijk, dat door het Hof veroordeeld is wegens onvolledige 
omzetting van Richtlijn 76/207/EEG. Het gaat om : 
- instandhouding van een afzonderlijk aanwervingsstelsel voor mannen en 
vrouwen in verband met de benoeming als ambtenaar in diverse diensten; 
- de handhaving van gebruiken en van bepalingen in arbeidsovereenkomsten en 
collectieve arbeidsovereenkomsten die bijzondere rechten voor vrouwen 
behelzen. 
Ingevolge een prejudiciële vraag van een Franse rechterlijke instantie heeft 
het Hof van Justitie op 25 juli 1991 een arrest (zaak C-345/89, Stoeckel) 
gewezen inzake nachtarbeid van vrouwen. Het Hof oordeelde dat Richtlijn 
76/207/EEG voldoende precies is om ten laste van de Lid-Staten de 
verplichting in te voeren om een dergelijk verbod niet als wetgevend 
beginsel te hanteren, ook al is de verplichting onderhevig aan afwijkende 
bepalingen, terwijl er geen enkel verbod op nachtarbeid voor mannen bestaat. 
Aldus geïnterpreteerd was Richtlijn 76/207/EEG derhalve in strijd met 
Conventie nr. 89 van de WAO, die nachtarbeid voor vrouwen in de industrie 
verbiedt. De Commissie heeft daarom de nog door de conventie gebonden 
Lid-Staten (België, Spanje, Griekenland, Frankrijk, Italië en Portugal) 
gevraagd die tegen 28 februari 1992 op te zeggen. Een dergelijke opzegging 
door de betrokken Lid-Staten zou in beginsel geen enkele moeilijkheid mogen 
opleveren. 
Er is tot twee andere seponeringen - voor de tegen het Verenigd Koninkrijk 
en tegen Nederland ingeleide procedures - door de Commissie beslist op het 
gebied van Richtlijn 79/7/EEG betreffende de geleidelijke tenuitvoerlegging 
van het beginsel van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het 
gebied van de sociale zekerheid. De beide andere procedures ten aanzien van 
Ierland en Griekenland gaan voort aangezien er nog steeds sprake is van 
onjuiste toepassing van de richtlijn. 
Tenslotte worden inbreukprocedures voortgezet wegens niet-mededeling van 
nationale uitvoeringsmaatregelen tegen Lid-Staten (België, Denemarken, 
- 41 -
Griekenland, Italië, Luxemburg en Nederland) die reële moeilijkheden 
ondervinden bij de omzetting van Richtlijn 86/378/EEG, die de gelijkheid 
tussen mannen en vrouwen in de beroepsregelingen van sociale zekerheid 
beoogt. Deze richtlijn, die eist dat de Lid-Staten bepaalde discriminaties 
afschaffen tegen 1 Januari 1993, had reeds op 30 Juli 1989 in het nationale 
recht moeten zijn omgezet. 
Hierbij moet echter worden opgemerkt dat de moeilijkheden van de Lid-Staten 
op dit gebied nog zijn verergerd door het feit dat, als gevolg van het 
arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van 
17 mei 1990 In zaak 262/88 (BARBER), diverse bepalingen van deze richtlijn 
nietig zijn geworden ten aanzien van werknemers in loondienst, op wie 
artikel 119 van het EEG-Verdrag rechtstreeks van toepassing is. 
Ten slotte zijn ook in verband met deze richtlijn verschillende verzoeken om 
prejudiciële uitspraken hangende bij het Hof van Justitie van de EG, die met 
name de gevolgen in de tijd en de draagwijdte van het arrest-BARBER zouden 
moeten verduidelijken. 
In ieder geval heeft de Europese Raad van Maastricht van 9 en 
10 december 1991 een protocol goedgekeurd tot uitlegging van artikel 119, 
Juist in verband met de gevolgen van het arrest-BARBER. 
2. Kankerbestrijding 
Ten aanzien van Richtlijn 89/622/EEG, die voorschriften behelst voor de 
etikettering van tabaksprodukten, was de uiterste datum voor de omzetting in 
het nationale recht 1 Juli 1990. Op deze datum hadden de meeste Lid-Staten 
hun nationale uitvoeringsmaatregelen nog niet medegedeeld. 
Nadat zij de inbreukprocedures aanhangig had gemaakt heeft de Commissie de 
mededelingen ontvangen van bijna alle Lid-Staten. Spanje en Ierland hebben 
er zich toe beperkt de Commissie te verzekeren dat de termijnen voor de 
inwerkingtreding van de bepalingen van de richtlijn zouden worden nageleefd, 
(dus 31.12.91). De procedures tegen deze beide landen gaan evenwei voort : 
de verzending van de met redenen omklede adviezen is zeer binnenkort te 
verwachten. 
3. Sociale zekerheid van migrerende werknemers 
Er wordt een zeker evenwicht geconstateerd tussen de seponering en de 
instelling van inbreukprocedures met het oog op de Juiste toepassing van de 
communautaire bepalingen die de nationale regelingen van sociale zekerheid 
ten behoeve van migrerende werknemers coördineren. 
Zo zijn er drie procedures geseponeerd in 1991, terwijl er vier met redenen 
omklede adviezen zijn verzonden. 
De seponeringen betroffen Italië, dat de betwiste situatie in verband met 
een geval van discriminatie op grond van nationaliteit betreffende de alleen 
voor Italianen geldende storting van premiebiJdragen heeft rechtgezet, 
- 42 -
Frankrijk, dat thans de uitvoer van ziekte-uitkeringen toelaat, en België, 
dat voortaan de terugbetaling van een aan gepensioneerden betaalde 
aanvulling van gezinsuitkeringen niet meer eist. 
Daarentegen verbieden Italië en België nog steeds respectievelijk de uitvoer 
van de uitkeringen van het "sociaal pensioen" en de uitvoer van de uitkering 
voor gehandicapten, niettegenstaande de vaste jurisprudentie van het Hof van 
Justitie van de EG, dat in Juni 1991 nog in de zaak-NEWTON C-356/89 heeft 
bevestigd dat dit soort uitkeringen mag worden uitgevoerd. Bijgevolg heeft 
de Commissie besloten met redenen omklede adviezen tegen deze beide landen 
te verzenden. 
Ten slotte zijn er twee andere met redenen omklede adviezen toegezonden aan 
Frankrijk en België in verband met gevallen van discriminatie op grond van 
de nationaliteit betreffende werkloosheidsuitkeringen en ongefundeerde 
verminderingen van ouderdomspensioenen. 
Voorts zij nog vermeld dat het Hof van Justitie op 11 Juni 1991 een arrest 
heeft gewezen in de zaak C-89/307 (Commissie tegen Frankrijk), en daarin de 
discriminerende praktijk van Frankrijk heeft veroordeeld, die erin bestaat 
uitsluitend Franse onderdanen in het genot te stellen van de uitkering van 
het nationaal solidariteitsfonds. 
In het kader van deze procedure hebben de Franse autoriteiten de Commissie 
reeds medegedeeld dat de uitvoeringsmaatregelen om de betwiste situatie 
recht te zetten bijna volledig zijn uitgewerkt. 
4- Arbeidsvoorwaarden 
Er is een aanzienlijk betere toestand ontstaan ten aanzien van de toepassing 
van Richtlijn 88/364/EEG Inzake het verbod van bepaalde specifieke agentia 
en/of van bepaalde activiteiten aangezien de Lid-Staten - behalve het 
Groothertogdom Luxemburg - die dit nog niet hadden gedaan (6 op de 12) ten 
slotte de nationale uitvoeringsmaatregelen hebben medegedeeld, die thans 
door de desbetreffende diensten worden onderzocht om na te gaan of ziJ in 
overeenstemming zijn met de bepalingen van de richtlijn. 
Het aantal inbreukprocedures wegens niet-mededeling van de nationale 
uitvoeringsmaatregelen blijft daarentegen onveranderd voor 
Richtlijn 86/188/EEG, die de bescherming van de werknemers tegen lawaai 
beoogt : seponering van de procedure tegen Italië, aanmaningsbrief aan 
Portugal, dat zich aldus bij Nederland en Luxemburg voegt in de categorie 
landen die de nationale uitvoeringsmaatregelen nog niet hebben medegedeeld. 
Ten aanzien van de toepassing van Richtlijn 88/35/EEG van de Commissie 
houdende aanpassing aan de technische vooruitgang van Richtlijn 82/130/EEG 
van de Raad inzake het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen der 
Lid-Staten betreffende elektrisch materiaal voor gebruik in mijngashoudende 
mijnen ten slotte worden de procedures tegen Denemarken, Frankrijk, Italië, 
Luxemburg, Spanje en Nederland voortgezet wegens niet-mededeling van de 
nat ionale ui tvoer ingsmaatregel en. 
- 43 -
Op 21 december 1990 was de termijn voor de omzetting in het nationale recht 
van Richtlijn 88/642/EEG betreffende de bescherming van werknemers tegen 
chemische, fysische en biologische agentia verstreken. Aangezien sommige 
Lid-Staten de nationale uitvoeringsmaatregelen niet hadden medegedeeld heeft 
de Commissie inbreukprocedures aanhangig gemaakt. In 1991 hebben twee van 
deze Lid-Staten de genoemde maatregelen medegedeeld, en dus zijn de hen 
betreffende procedures geseponeerd. Voor de andere Lid-Staat die te laat 
zijn met de mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen (België, 
Griekenland, Frankrijk, Ierland en Portugal) worden de inbreukprocedures 
voortgezet. 
Het bestaan van vertegenwoordigers van de werknemers in de Britse 
ondernemingen hangt af van erkenning van dergelijke vertegenwoordigers door 
de werkgever. Dit punt vormt het belangrijkste geschil tussen de 
Gemeenschap en het Verenigd Koninkrijk ten aanzien van de Juiste omzetting 
van de Richtlijnen 75/129/EEG inzake collectief ontslag en 77/187/EEG 
betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van 
ondernemingen. 
Het vraagstuk wordt nog ingewikkelder door de Britse tradities op het gebied 
van col Ieetieve arbeidsovereenkomsten, en de Britse regering ondervindt zeer 
grote moeilijkheden bij het oplossen van deze omstreden situatie in 
communautaire zin. 
Deze redenen rechtvaardigen het in 1991 door de Commissie genomen besluit om 
zich tot het Hof van Justitie van de EG te wenden gezien de plaatsvindende 
schending van het Gemeenschapsrecht, en tegelijkertijd contacten toe te 
staan met de betrokken Britse autoriteiten om te trachten een passende 
oplossing buiten rechte vinden. 
Daarentegen is er ten slotte sprake van een positieve afloop van de 
procedure tegen Italië die was ingeleid wegens niet-mededeling van de 
nationale maatregelen ter uitvoering van Richtlijn 75/129/EEG. Bij wet 
nr. 223 van 23 Juli 1991 is de richtlijn omgezet, en dit heeft de seponering 
van de procedure gerechtvaardigd. 
Naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie in zaak C-88/053 
(Commissie tegen Griekenland) heeft de Commissie de contacten met de Griekse 
autoriteiten opnieuw opgenomen om te zorgen voor de uitvoering van het 
arrest dat is gewezen in verband met de ni et-overeenstemming van de Griekse 
wetgeving met Richtlijn 80/987 inzake de bescherming van de werknemers bij 
insolventie van de werkgever. 
- 44 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE OP HET GEBIED 
VAN WERKGELEGENHEID 
EN SOCiAAL BELEID VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
Voor de gehele sector moesten op 31 december 1991 nog ongeveer 23 richtlijnen 
door de Lid-Staten worden omgezet in nationaal recht(D. In 86 % van de 
gevallen werden omzettingsmaatregel en getroffen. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Gr ieken land 
- Spanje 
- Frankrijk 
- Ierland 
- Italië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal 
- Ver. Koninkr. Op 31.12.91 
van toepas­
sing zijnde 
r ichtIIJnen 
22 
21 
22 
22 
22 
22 
20 
22 
22 
22 
20 
22 Richt Iijnen 
ten aanzien 
waarvan 
mededeIIng 
werd gedaan 
van maat­
regelen 
20 
20 
21 
17 
20 
18 
16 
20 
17 
17 
17 
22 (%) 
90 
95 
95 
77 
90 
81 
80 
90 
77 
77 
85 
100 
(1) Het aantal verschilt per Lid-Staat in verband met afwijkingen, gevallen van nietigheid 
en wi jzigingen. 
- 45 -
C. LANDBOUW- EN VISSERIJBELEID 
1. Landbouwbeleid 
a. LandbouwreoelIng 
Afgezien van haar activiteiten met het oog op de afschaffing van de 
belemmeringen voor het vrije verkeer van landbouwprodukten zoals in het 
voorgaande uiteengezet, heeft de Commissie zich ook verder ingespannen om 
een daadwerkelijke en juiste toepassing van de andere bepalingen van de 
communautaire landbouwregel ing te bewerkstelligen. 
Zij heeft in het bijzonder voortdurend aandacht besteed aan de inachtneming 
van de voorzieningen die zijn ingevoerd met het oog op de beheersing van de 
landbouwproduktie ten einde een snelle, doeltreffende en non-discriminatoire 
toepassing van de hervormingsmaatregel en van het GLB te waarborgen. Dank zij 
deze aandachtige controle kon een aantal overtredingen worden vastgesteld in 
de bijzondere regulerende maatregelen van de produktie (melkquota, 
medeverantwoordeliJkheidsheffing op granen). 
De dit Jaar met betrekking tot de melkquota vervolgde inbreuken hadden nog 
altijd betrekking op de gedeeltelijke Incasser Ing van de extraheffing die in 
een aantal Lid-Staten verschuldigd is voor de periode 1988/1989(1) en voor 
de periode 1989/1990(2). Deze maatregelen moeten in de context worden 
geplaatst van het besluit van de Commissie voorschotten welke aan deze 
Lid-Staten verschuldigd zijn in te houden op de EOGFL-uitgaven voor een 
totaalbedrag van 57,4 miljoen ecu. Dit besluit is voor het Hof van Justitie 
door twee van de betrokken Staten aangevochten. Het Hof van Justitie heeft 
door zijn arrest van 17 oktober 1991(3) erkend dat de Commissie over de 
bevoegdheid beschikt om in afwachting van het definitieve besluit inzake de 
goedkeuring van de jaarrekeningen de storting van de bij wijze van 
maandelijkse voorschotten verschuldigde bedragen te verminderen afhankelijk 
van de boekhoudkundige situatie van iedere Lid-Staat bij het EOGFL, wanneer 
zij vaststelt dat het nationale orgaan, in strijd met het Gemeenschapsrecht, 
bepaalde, voor het EOGFL bestemde ontvangsten niet heeft geïnd of bepaalde 
uitgaven heeft gedaan ten laste van het Fonds. 
(1) België - Duitsland - Italië - Luxemburg - Ierland 
(2) België - Duitsland - Italië - Luxemburg 
(3) Arrest van het Hof van Justitie van 17 oktober 1991 in zaak 342/89, Bondsrepubliek 
Duitsland tegen Commissie, nog niet gepubliceerd; zie ook arrest van het Hof van 
Justitie van 17 oktober 1991 in zaak 346/89 - Republiek Italië tegen Commissie, nog 
niet gepubliceerd 
- 46 -
Sindsdien hebben de meeste Lid-Staten (uitgezonderd Italië) hun financiële 
verplichting tegenover de Gemeenschapsbegroting aanvaard en de 
administratieve en rechtsprocedures ingeleid met het oog op de invordering 
van de verschuldigde bedragen, terwijl de Commissie in het bijzonder de 
voldoening heeft gesmaakt haar bevoegdheid inhoudingen te doen op 
voorschotten door het Hof van Justitie bevestigd te zien. 
Vanuit hetzelfde oogpunt had de Commissie, bij het inleiden van de procedure 
van artikel 169 van het EEG-Verdrag, moeten vaststellen dat het stelsel van 
boeking van het vetgehalte van geleverde melk in Frankrijk niet correct werd 
toegepast en dat de Franse producenten derhalve ten onrechte werden 
bevoordeeld. Een stijging van het vetgehalte kan namelijk in bepaalde 
omstandigheden leiden tot inning van de extraheffing. Na de inleiding van 
de inbreukprocedure is Frankrijk zijn verplichtingen nagekomen en past het 
het stelsel van boeking van het vetgehalte correct toe. 
Met een analoog probleem als dat in de sector van de melkquota is de 
Commissie ook geconfronteerd in de graansector door de ni et-inn ing en de 
niet-storting op de communautaire begroting door Frankrijk van de 
medeverantwoordelijkheidsheff ing op granen. De Commissie heeft derhalve 
besloten het met redenen omkleed advies ter zake uit te brengen. De Franse 
autoriteiten hebben de toestand intussen geregulariseerd. 
Tegelijk met de controle op de toepassing van de maatregelen ter 
stabilisering van de landbouwproduktie heeft de Commissie ook veel aandacht 
besteed aan de vervolging van de inbreuken waardoor de greep op de 
EOGFL-uitgaven aangetast zou kunnen worden. 
De Commissie heeft zich gewijd aan het vervolgen van de verzuimen van 
bepaalde Lid-Staten, in het bijzonder België, op het gebied van de controle 
van de voorwaarden van opslag van interventierundvlees en de sanitaire 
aspecten van deze controle. 
Er zij op gewezen dat het standpunt van de Commissie in dit verband werd 
ondersteund door het arrest van het Hof van Justitie van 2 oktober 1991 in 
zaak l13/90(4) waarin dit heeft geoordeeld dat de verklaring waarbij wordt 
afgezien van klachten, bedoeld in artikel 2, lid 2, sub d), van 
Verordening (EEG) nr. 2173/79 van de Commissie van 4 oktober 1979 houdende 
uitvoeringsbepalingen inzake de afzet van rundvlees gekocht door de 
(4) Arrest van het Hof van Justitie van 2 oktober 1991 in zaak 113/90, Gebroeders Schulte 
AG - H & F Re inert KG en Belgische Dienst voor Bedrijfsleven en Landbouw - Belgische 
Staat, nog niet gepubliceerd 
- 47 
interventiebureaus en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 216/69, zich 
niet uitstrekt tot eventuele verborgen gebreken die door hun aard aan iedere 
mogelijkheid tot voorafgaande controle door de betrokkene ontsnappen en het 
produkt ongeschikt maken voor consumptie. 
Er moet ook op worden gewezen dat de Commissie de voldoening heeft kunnen 
smaken dat het Hof van Justitie door een arrest van 16 mei 1991 in 
zaak 96/84 (Commissie tegen Nederland) haar conclusies heeft gevolgd inzake 
de onwettige aanvaarding door de Nederlandse autoriteiten van het in het 
vrije verkeer brengen met een verlaagd tarief van 6 % ad valorem van zonder 
uitvoercertificaat uit Thailand uitgevoerde partijen maniok*5). De 
Commissie zal overgaan tot de invordering van de ten onrechte niet-geTnde 
eigen middelen. 
De Commissie heeft, ondanks het feit dat de maatregelen ter beheersing van 
de produktie haar bijzondere aandacht hebben gekregen, toch niet de controle 
verwaarloosd van de toepassing van de bijzondere voorzieningen van de 
gemeenschappelijke marktordening. Vorig jaar heeft het Hof van Justitie 
gunstig beschikt op het beroep van de Commissie in twee gevallen van 
niet-inachtneming door de Helleense Republiek van de regels van de 
gemeenschappelijke marktordening voor granen. 
De Commissie heeft zich gedurende verscheidene jaren beijverd om het slechte 
functioneren te verhelpen dat werd geconstateerd bij het beheer van deze 
markt ten gevolge van staatsinmenging via een instelling, KYDEP, die als 
coöperatie van de derde graad wordt omschreven. Deze disfunctie leidde er 
in bepaalde sectoren, zoals die van de voedergranen, toe dat sedert de 
toetreding van deze Lid-Staat een systeem was blijven bestaan dat een 
nationale marktordening zou kunnen worden genoemd. 
De door de Commissie verzamelde elementen werden voldoende overtuigend 
geacht om aan te tonen dat er staatsinstructies aan KYDEP bestonden waardoor 
opdracht werd gegeven op de interventiemarkt minderwaardige durumtarwe te 
kopen die niet aan de interventiecriter ia voldeed*6^, dat voedergranen 
werden gekocht tegen prijzen die hoger lagen dan de marktprijs en dat deze 
granen door KYDEP met verlies aan de veefokkers werden verkocht, waarbij de 
verliezen van KYDEP door de Staat werden gedekt*7). 
(5) Arrest van het Hof van Justitie van 18 mei 1991 in zaak 96/89, Commissie tegen 
Koninkrijk der Nederlanden, nog niet gepubliceerd 
(6) Arrest van het Hof van Justitie van 29 november 1989 in zaak 281/87, Commissie tegen 
Helleense Republiek, Jurisprudentie 1989, blz. 4015 tot 4028 
(7) Arrest van het Hof van Justitie van 12 Juli 1990 in zaak 35/88, Commissie tegen 
Helleense Republiek, Jurisprudentie 1990, blz. 3125 tot 3150 
- 48 -
In 1991 heeft het Hof van Justitie de Commissie nogmaals gevolgd door het 
in het najaar van 1985(8) op verzoek van KYDEP aan particulieren opgelegde 
uitvoerverbod te veroordelen. 
Er loopt derhalve nog een beroep dat betrekking heeft op het stelsel van 
"programma-contracten" van de Staat ter bevordering van de uitvoer tegen 
opgelegde prijzen van deegwaren, bloem en gr lesmee I die zijn gefabriceerd 
uit granen waarvoor met verdoken staatssubsidies steun is verleend*9). 
Na deze verschillende veroordelingen hebben de Griekse autoriteiten blijk 
gegeven van de wiI om samen te werken met de Commissie en zijn zij de vaste 
verbintenis aangegaan dergelijke onwettige praktijken via het KYDEP niet 
meer te herhalen. Over het algemeen genomen kan de Commissie de 
inspanningen die worden geleverd om de GMO voor granen in Griekenland 
volgens de regels te doen functioneren, alleen maar aanmoedigen. Gezien de 
ernst van de door het Hof van Justitie erkende feiten zal de Commissie 
echter nauwlettend blijven toezien op de ontwikkeling van de toestand. 
De maatregelen van de Commissie waren er tevens op gericht een einde te 
maken aan bepaalde misbruiken van de Milk Marketing Boards in het Verenigd 
Koninkrijk. De Britse autoriteiten blijken immers verzuimd te hebben de 
nodige maatregelen te nemen om te garanderen dat de MMB's het hun door de 
communautaire wetgeving verleende exclusieve aankooprecht (artikel 25, 
lid 1, sub a) van Verordening (EEG) nr. 804/68) niet misbruiken. Het 
Verenigd Koninkrijk heeft in het bijzonder nagelaten de MMB's te beletten de 
door de communautaire wetgeving aan de producenten geboden mogelijkheden te 
beperken om hun melk op wettelijke wijze buiten de strenge regels van de 
Boards om te verwerken en de bijprodukten (bijvoorbeeld magere melk) in de 
handel te brengen. 
Ten slotte moet de Commissie met nadruk wijzen op de voortdurende weigering 
van Italië zich te schikken naar het arrest van het Hof van Justitie van 
12 februari 1987 in zaak 69/86, en deze ernstig aan de kaak stellen. 
Hierbij had het Hof, uit hoofde van artikel 171 van het EEG-Verdrag, Italië 
veroordeeld omdat dit land het op 15 november 1983 in zaak 322/82 gewezen 
arrest betreffende de niet-inachtneming door deze Lid-Staat van de regels 
voor de controle van de kwaliteitsnormen in de sector groenten en fruit niet 
had gevolgd. 
Ondanks herhaalde stappen van de Commissie volhardt Italië in zijn houding 
en schaadt het derhalve de goede werking van de Gemeenschap, die op naleving 
van het recht is gebaseerd. 
(8) Arrest van het Hof van Justitie van 30 mei 1991 in zaak 110/89, Commissie tegen 
Helleense Republiek, nog niet gepubliceerd 
(9) Zaak 61/90, Commissie tegen Helleense Republiek, nog lopend 
- 49 -
b. Omzetting van de richtlijnen OP landbouwgebied 
Op harmonisatiegebied zijn de volgende sectoren in het geding : de 
fytosanitaire sector, de sector zaai- en plantgoed, de sector dierlijke 
voeding en de diergeneeskundige sector. 
Wat betreft de omzetting van de landbouwrIchtIiJnen is het aantal 
inbreukprocedures krachtens artikel 169 van het Verdrag in 1991 gestegen tot 
201. Dit cijfer ligt heel wat hoger dan in de voorgaande Jaren (90 in 1989 
en 127 in 1990). Een nog opvallender stijging wordt vastgesteld voor het 
aantal met redenen omklede adviezen : 132 in 1991 (tegen 28 in 1990). 
Bovendien bedroeg het aantal beroepen bij het Hof wegens niet-mededeling van 
nationale maatregelen tot uitvoering van de richtlijnen op landbouwgebied in 
1991 15 (tegen 3 in 1990). 
Zoals in 1990 is de situatie het minst gunstig in Italië en in Portugal. In 
laatstgenoemde Lid-Staat blijft de situatie verreweg het ongunstigst, zowel 
wat het aantal aanmaningen (39) betreft als wat het aantal met redenen 
omklede adviezen (55) aangaat. Het hoge aantal tegen Portugal lopende 
inbreukprocedures Is hoofdzakelijk het gevolg van het feit dat die Lid-Staat 
er niet in is geslaagd een groot aantal communautaire besluiten die bij zijn 
toetreding In 1986 reeds van toepassing waren, in het eigen rechtssysteem om 
te zetten. In 1991 heeft Portugal een belangrijke inspanning geleverd om de 
achterstand in de fytosanitaire sector in te halen, zodat de situatie in 
die sector nu vergelijkbaar is met die in de andere Lid-Staten. Portugal is 
ook aanzienlijk vooruitgegaan in de diergeneeskundige sector : slechts 3 met 
redenen omklede adviezen dienden in 1991 te worden uitgebracht wegens 
niet-omzetting van richtlijnen in die sector. Het voornaamste probleem in 
Portugal is dat van de achterstand bij de omzetting van richtlijnen in de 
sector zaai- en plantgoed. Hoewel Portugal overeenkomstig artikel 344 van 
het Toetredingsverdrag op dit gebied beschikte over een extratermijn, is die 
Lid-Staat er niet in geslaagd te voorkomen dat de inbreukprocedure werd 
ingeleid voor de meeste richtlijnen betreffende die sector. Er moet op 
worden gewezen dat Portugal in de sector dierlijke voeding één van de drie 
Lid-Staten is waartegen in 1991 geen enkele inbreukprocedure hoefde te 
worden ingeleid. 
Behalve Portugal, telt Italië, zoals de voorgaande jaren, in 1991 het 
grootste aantal ni et-omgezette richtlijnen. Dat heeft geleid tot 
19 inbreukprocedures, 17 met redenen omklede adviezen en 10 beroepen bij het 
Hof van Just it Ie. 
Voor 5 richtlijnen heeft Italië geen gevolg gegeven aan de arresten van het 
Hof waardoor deze Lid-Staat werd veroordeeld wegens ni et-nakom ing van zijn 
verplichting de betrokken richtlijnen in het eigen rechtssysteem om te 
zetten*1). In al die gevallen is reeds een met redenen omkleed advies 
wegens ni et-na lev ing van artikel 171 van het Verdrag toegezonden. 
(1) Intussen heeft Italië de Commissie de maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen in 
kwestie medegedeeld. 
- 50 -
Vooruitgang bij de omzetting van de landbouwrichtIiJnen zou in een nabije 
toekomst mogelijk moeten zijn in het kader van de uitvoering van de 
Italiaanse "communautaire wetten". 
Wat de andere Lid-Staten dan Italië en Portugal betreft, onderscheidt 1991 
zich door het feit dat de Commissie gedwongen is geweest een aanzienlijk 
aantal aanmaningsbrieven aan al Ie Lid-Staten te richten. Het aantal 
ingeleide procedures ligt tussen 10 (voor Spanje) en 19 (voor Luxemburg). 
Het is echter veelzeggend dat de verschillen tussen de Lid-Staten, wat het 
aantal met redenen omklede adviezen betreft, groter worden. Eind 1991 
worden er voor Denemarken, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk 
geen ni et-opgevolgde met redenen omklede adviezen geteld, terwijl het aantal 
voor Griekenland beperkt is. Er blijven daarentegen blijkbaar belangrijke 
problemen bestaan in België en in Luxemburg (15 ni et-opgevolgde met redenen 
omklede adviezen in die twee Lid-Staten). 
Verder moet worden vastgesteld dat in 15 gevallen beroep bij het Hof is 
ingesteld (in 10 gevallen tegen Italië, in 2 tegen België en Luxemburg en in 
1 tegen Ierland). Er zij echter op gewezen dat de Commissie haar beroep bij 
het Hof in twee zaken betreffende Italië en in twee zaken betreffende 
Luxemburg heeft ingetrokken nadat door de betrokken Lid-Staten kennis was 
gegeven van transpositiemaatregel en. Die zaken waren de enige die 
betrekking hadden op de omzetting van richtlijnen in de sector dierlijke 
voeding (Italië) en plant- en zaaigoed (Luxemburg). Momenteel zijn 
bijgevolg, wat de omzetting van richtlijnen op landbouwgebied aangaat, 
alleen met betrekking tot richtlijnen in de diergeneeskundige sector zaken 
bij het Hof aanhangig. 
Het staat vast dat de bewustwording van het feit dat de voltooiing van de 
interne markt nadert, in bepaalde Lid-Staten heeft geleid tot een 
aanzienlijke verbetering van het omzettingsniveau. Uit de cijfers voor 1991 
blijkt dat vooral Frankrijk en Griekenland een belangrijke inspanning hebben 
geleverd om de opgelopen achterstand in te halen, zodat die twee Lid-Staten, 
wat de omzetting van richtlijnen op landbouwgebied aangaat, momenteel deel 
uitmaken van de "kopgroep". 
Anderzijds wordt vastgesteld dat het aantal niet-geregulariseerde 
inbreukprocedures, wat de met redenen omklede adviezen of de bij het Hof 
ingestelde beroepen betreft, duidelijk is toegenomen in Ierland en in 
Nederland; bovendien is de situatie in België en in Luxemburg momenteel 
zorgwekkend geworden. 
- 51 -
De stijging van het aantal Inbreuken voor alle Lid-Staten kan enerzijds 
worden verklaard door de tenuitvoerlegging van nieuwe administratieve 
procedures bij de diensten van de Commissie waardoor sneller 
inbreukprocedures wegens niet-mededeling van maatregelen tot omzetting van 
richtlijnen kunnen worden ingeleid, en anderzijds door de problemen waarvoor 
de Lid-Staten zich geplaatst zien bij de omzetting van de richtlijnen ter 
verwezenlijking van de in het Witboek neergelegde doelstellingen. Vooral in 
de diergeneeskundige sector blijken de omzettingsmoeiIiJkheden aanzienlijk 
te zi Jn. 
Er kan in de eerste plaats worden vastgesteld dat bepaalde Lid-Staten een 
aanzienlijke achterstand hebben opgelopen bij de omzetting van de 
richtlijnen betreffende de kunstmatige Inseminatie en de fokkerij. Bij de 
reeds in 1990 in het achtste verslag met betrekking tot de 
Richtlijnen 87/328/EEG en 88/407/EEG vastgestelde omzettingsmoeiIiJkheden 
komen in 1991 de problemen met betrekking tot de omzetting van de 
Richtlijnen 90/120/EEG (diepgevroren sperma van runderen), 88/661/EEG 
(fokvarkens), 89/361/EEG (raszuivere fokschapen en geiten), 89/556/EEG 
(embryo's van als huisdier gehouden runderen), 90/118/EEG (raszuivere 
fokvarkens) en 90/119/EEG (hybride fokvarkens). Aanzienlijke vertragingen 
zijn ook vastgesteld bij de omzetting van richtlijnen inzake handelsverkeer 
in vleesprodukten (Richtlijnen 88/658/EEG en 89/227/EEG). 
Uit de cijfers over de met redenen omklede adviezen blijkt dat bepaalde 
Lid-Staten (zie hiervoor) echter passende maatregelen hebben genomen om de 
omzetting van de betrokken richtlijnen zonder problemen te doen verlopen. 
De reeds in het achtste Jaarlijks verslag geformuleerde vrees dat sommige 
Lid-Staten grote moeilijkheden zouden hebben om de door de totstandbrenging 
van de interne markt opgelegde verplichtingen na te komen, wordt bevestigd 
door de verslechtering van de situatie, met name in België, Ierland, 
Luxemburg en Nederland. 
Aangezien het aantal richtlijnen uit het "Witboek" die in 1992 in nationaal 
recht moeten zijn omgezet in de landbouwsector aanzienlijk is en de Raad in 
de loop van 1992 in die sector nog een aanzienlijk aantal richtlijnen moet 
aannemen, zullen de Lid-Staten en in het bijzonder die weike momenteel met 
moeilijkheden te kampen hebben, gezien de beperkte tijd die nog rest tot 
31 december 1992, aanzienlijke inspanningen moeten leveren om hun 
verplichtingen na te komen. 
- 52 -
Met betrekking tot de toepassing van de door Richtlijn 88/182/EEG gewijzigde 
Richtlijn 83/189/EEG betreffende een informatieprocedure op het gebied van 
normen en technische voorschriften zijn in 1991 in de landbouwsector 
47 ontwerpen van technische voorschriften onderzocht uit het oogpunt van het 
Verdrag en het afgeleide recht. Er wordt op gewezen dat 18 van deze 
ontwerpen afkomstig waren uit de EVA-Landen. In vergelijking met 1990 (39 
kennisgevingen van de Lid-Staten en 1 kennisgeving van een EVA-Land) 
betekent dit een stijging met 17,5 %. De systematische analyse van de 
ontwerpen waarvan voor de landbouwsector kennis is gegeven, hebben de 
Commissie ertoe aangezet in bijna de helft van de gevallen te verzoeken deze 
te wijzigen ten einde te voorkomen dat de goedkeuring ervan nieuwe 
belemmeringen creëert voor het vrije verkeer van goederen (met redenen 
omklede adviezen). In andere gevallen is de status-quo opgelegd voor een 
periode van twaalf maanden vanaf de kennisgeving, omdat de Commissie 
voornemens is een voorstel bij de Raad in te dienen of omdat met betrekking 
tot de voorgestelde maatregelen reeds een voorstel voor een 
Gemeenschapsbesluit door de Commissie bij de Raad is ingediend, dat de 
nationale maatregelen moet vervangen. 
De Commissie ziet er voorts op toe dat de verplichting tot kennisgeving door 
de Lid-Staten van iedere akte die normen of technische voorschriften bevat 
voor de toepassing van Richtlijn 83/189/EEG, zoals gewijzigd bij 
Richtlijn 88/182/EEG, wordt nageleefd. 
In het kader van de controle op de toepassing van die richtlijn heeft de 
Commissie in de loop van 1991 in de landbouwsector een zestigtal door de 
Lid-staten goedgekeurde wetteksten onderzocht, die aanleiding hebben gegeven 
tot 10 inbreukprocedures. Er valt op te merken dat een aantal Lid-Staten de 
geTncrimineerde voorschriften tijdelijk buiten werking heeft gesteld en in 
het kader van de kennisgevingsprocedure een nieuw ontwerp heeft toegezonden. 
Dat geldt met name voor Denemarken, de Helleense Republiek en Portugal. 
- 53 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE OP HET GEBIED 
VAN HET GLB 
VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
Met de harmonisatie op landbouwgebied zijn 330 richtlijnen gemoeid. Hoewel het 
omzettingspercentage 93,5 bereikt, mag dit niet verhelen dat er moeilijkheden 
bestaan op diergeneeskundig gebied, en met name op dat van de kunstmatige 
inseminatie en de fokkerij. 
Vooral het geringe percentage dat door Portugal wordt behaald, wijst op de 
moeilijkheden die dit land ondervindt om de richtlijnen om te zetten, vooral de 
richtlijnen in de sector zaai- en plantgoed die reeds van toepassing waren op 
het ogenblik van de toetreding van Portugal tot de Gemeenschap. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Gr ieken land 
- Spanje 
- Frankr ijk 
- Ierland 
- Ital ië 
- Luxemburg 
- Neder land 
- Portugal 
- Ver. Koninkr. Op 31.12.91 
van toepas­
sing zi jnde 
r ichtIi Jnen 
330 
330 
330 
328 
326 
330 
330 
330 
330 
330 
326 
330 Richt Ii Jnen 
ten aanzien 
waarvan 
mededeIi ng 
werd gedaan 
van maat­
regelen 
305 
322 
322 
315 
310 
326 
311 
284 
306 
313 
258 
320 % 
92,4 
97,6 
97,6 
96,0 
95,1 
98,8 
94,2 
86,1 
92,7 
94,8 
79,1 
97,0 
- 54 -
2. Gemeenschappe!iIk visserijbeleid 
Wat betreft de communautaire regeling op het gebied van de instandhouding en 
het beheer van de visbestanden blijft de Commissie bijzondere aandacht besteden 
aan de door de Lid-Staten genomen maatregelen om de hun toegekende vangstquota 
te doen respecteren. De benadering volgens welke de Lid-Staten schuld hebben 
aan de vastgestelde overbevissing wanneer zij verzuimen ter zake 
controlemaatregelen te nemen, vond opnieuw een bekrachtiging in het door het 
Hof op 31 januari 1991 in zaak C-244/89 gewezen arrest (Commissie tegen 
Frankrijk) wat de gevallen van overbevissing betreft die zich in de loop van 
1986 hebben voorgedaan. Bovendien is bij het Hof op 5 februari 1991 een zaak 
aanhangig gemaakt die betrekking had op de overschrijdingen in 1986 van de aan 
Nederland toegekende vangstquota (zaak C-52/91). Voorts werden 
inbreukprocedures aangehouden tegen het Verenigd Koninkrijk 
(overbevissing 1985, 1986 en 1987), Nederland (overbevissing 1987), Spanje 
(overbevissing 1988), Frankrijk (overbevissing 1988) en Denemarken 
(overbevissing 1988). 
Ten einde de coherentie van de instandhoudingsregeling te waarborgen blijft de 
Commissie toezien op de naleving van de controIemaatregelen die door de 
Lid-Staten op hun grondgebied en in hun wateren moeten worden genomen. Op dit 
gebied heeft het Hof belangrijke arresten gewezen : op 11 Juni 1991 in zaak 
C-64/88 waarin wordt vastgesteld dat Frankrijk de naleving van de technische 
instandhoudingsmaatregelen onvoldoende controleert, en op 25 juli 1991 in zaak 
C-258/86 tegen Spanje, waarin het Hof opnieuw de bevoegdheid van de Gemeenschap 
heeft bevestigd om TAC's en quota zelfs buiten de communautaire viszone vast te 
stellen en, als consequentie daarvan, dat de betrokken Lid-Staat verplicht is 
op de overeenkomstige vangsten de in de communautaire wetgeving vastgestelde 
controlemaatregelen toe te passen. Anderzijds zijn de lopende 
inbreukprocedures aangehouden tegen Spanje (wegens het niet-verifiëren van de 
aanvoeraangiften bij de controle van de gegevens verzameld bij de verkoop van 
aangevoerde vis), Frankrijk (ni et-nakom ing van de verplichting tot het 
bestraffen van de inbreuken op de communautaire regeling inzake het logboek), 
Spanje (weigering tot samenwerking met de door de Commissie gemandateerde 
inspecteurs), Frankrijk (niet-nalevlng van de termijnen voor kennisgeving van 
TAC's of quota onderworpen vangsten) en Denemarken (nationale afwijkende 
maatregel die in strijd is met het dwingende karakter van de communautaire 
voorschriften inzake het logboek). 
De toepassing door de Lid-Staten van de communautaire regeling houdende 
vaststelling van de verplichting tot het mededelen van de gegevens bedoeld in 
het kader van de gemeenschappe!iike marktordening heeft een niveau bereikt dat 
bevredigend mag worden geacht. 
Na afloop van de zaken C-39/88 tegen Ierland en C-200/88 tegen Griekenland 
heeft de Commissie de respectieve dossiers kunnen afsluiten. 
Het op 27 november 1990 in zaak C-209/88 tegen Italië gewezen arrest is echter 
nog niet volledig uitgevoerd. 
- 55 -
De Commissie blijft systematische en bijzondere aandacht aan de nationale 
wetgevingen in de visserijsector besteden, ten einde te kunnen beoordelen of 
deze in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht. Wat dit betreft moet 
worden opgemerkt dat het Hof in de prejudiciële zaak C-221/89 (FACTORTAME II), 
waarin aan het Hof vragen werden voorgelegd met betrekking tot de Britse 
wetgeving inzake toekenning van de nationale vlag aan vissersvaartuigen, op 
25 Juli 1991 een langverwacht en uiterst belangrijk arrest heeft gewezen. In 
dat arrest, evenals in het arrest dat daarna op 4 oktober 1991 is gewezen in 
zaak C-246/89 waardoor tegen dezelfde Britse wetgeving beroep wegens 
niet-nakoming werd ingesteld, heeft het Hof voor recht verklaard dat, hoewel 
het bij de huidige stand van het Gemeenschapsrecht aan de Lid-Staten staat de 
voorwaarden vast te stellen die moeten zijn vervuld opdat een schip in hun 
registers kan worden ingeschreven en het recht kan worden verleend om hun vlag 
te voeren, deze Lid-Staten bij de uitoefening van deze bevoegdheid toch het 
beginsel van de voorrang van het Gemeenschapsrecht op de nationale wetgeving 
moeten eerbiedigen, en inzonderheid de artikelen 7, 52 en 221 van het Verdrag, 
die uitsluiten dat de nationaliteit van een Lid-Staat of het feit dat de 
woonplaats of de hoofdvestiging zich in een andere Lid-Staat bevindt, kunnen 
worden ingeroepen als reden om het recht de vlag te voeren te weigeren. 
Bovendien heeft het Hof in zaak C-93/89 bij arrest van 4 oktober 1991 ook 
verklaard dat de in de Ierse wetgeving vervatte vereiste dat onderdanen van 
andere Lid-Staten een vennootschap naar Iers recht moeten vormen om in 
aanmerking te kunnen komen voor een vergunning voor de zeevisserij, in strijd 
is met artikel 52 van het EEG-Verdrag. Deze arresten bekrachtigen de voorrang 
van de grondbeginselen van het Verdrag op het gebied van het verlenen van de 
vlag en/of visser IJvergunningen aan vissersvaartuigen en zijn bijgevolg van het 
allergrootste politieke belang, met ingrijpende gevolgen niet alleen voor de 
visserijsector maar ook voor andere sectoren, In het bijzonder de 
vervoersector. 
Wat de beroepen wegens niet-nakoming aangaat die zijn ingesteld tegen de Britse 
wetgeving op grond waarvan voor de afgifte van visserijvergunningen de 
voorwaarde wordt gesteld van hetzij de nationaliteit en de woonplaats van de 
bemanningen, hetzij de verplichting om periodiek terug te keren naar Britse 
havens (zaak C-279/89), en tegen een Ierse wettelijke bepaling, die het, in 
navolging van het Verenigd Koninkrijk, aan Britse vissersvaartuigen verbiedt om 
in de Ierse wateren te vissen als zij niet in het bezit zijn van een 
visser ijvergunning waarvoor de voorwaarden gelden die zijn voorzien door de 
voornoemde Britse wetgeving (zaak C-280/89), zijn door het Hof nog geen 
definitieve beslissingen genomen*1). 
In verband met de verschillende procedures gericht op de Britse wetgeving 
Inzake toekenning van vlag en/of vergunning aan vissersvaartuigen heeft de 
Commissie zich opnieuw gebogen over de situatie met betrekking tot de ter zake 
in de andere Lid-Staten geldende wetgeving. Aangezien uit dit onderzoek is 
gebleken dat in de wetgevingen van vrijwel alle Lid-Staten min of meer analoge 
voorwaarden zijn gesteld waardoor de toekenning van vlag en/of vergunning aan 
visser!Jvaartuigen afhankelijk wordt gesteld van voorwaarden van nationaliteit, 
woonplaats en/of hoofdvestiging, worden de in dit verband ingeleide 
inbreukprocedures nog steeds voortgezet. 
(1) Zie het arrest van 14.12.1989, zaken 3 en 216/87 
- 56 -
Aangezien het Hof In de hiervoor genoemde arresten uitspraak heeft gedaan over 
belangrijke, In al deze procedures gestelde vragen, blijven de basisvragen in 
dit verband in hoeverre, ervan uitgaande dat het Verdrag wordt nageleefd en dat 
rekening wordt gehouden met de basisbeginselen en met de specifieke kenmerken 
van het gemeenschappelijk visserijbeleid, een band kan worden geëist tussen een 
vissersvaartuig en de Lid-Staat waarvan het vaartuig de vlag voert en waarvan 
het de quota bevlst, en in hoeverre de maatregelen die voortvloeien uit het 
structuurbeleid van de Gemeenschap met het oog op de noodzakelijke aanpassing 
van de capaciteit van de vissersvloot aan de voorhanden mogelijkheden tot 
vissen, kunnen worden verzoend met de grondbeginselen van het Verdrag. 
Wat betreft andere OP visserijgebied ten uitvoer gelegde nationale maatregelen 
konden inbreukprocedures worden geseponeerd die tegen Denemarken en Frankrijk 
waren ingeleid wegens een in de uitsluitende bevoegdheid van de Gemeenschap 
treden waartoe het sluiten van bilaterale visserijovereenkomsten met derde 
landen kon leiden. Voorts moet worden opgemerkt dat het Hof in zaak C-146/89 
betreffende de wetgeving waardoor het Verenigd Koninkrijk in 1987 zijn 
territoriale wateren had uitgebreid, op 7 juli 1991 uitspraak heeft gedaan in 
een eveneens zeer belangrijk arrest waardoor wordt bevestigd dat de Lid-Staat 
bij de tenuitvoerlegging van de specifieke toegangsregeling vervat in de 
gecombineerde bepalingen van artikel 6,lid 2, en bijlage I van Verordening 
(EEG) nr. 170/83 verplicht was alleen de laagwaterIijnen in aanmerking te nemen 
zoals deze bestonden op 25 Januari 1983, de datum van inwerkingtreding van 
genoemde verordening. 
- 57 -
D. Concurrentie 
1. Openbare bedrilven 
Op het gebied van de verplichtingen van de Lid-Staten ten aanzien van 
hun openbare bedrijven, was de actie van de Commissie in hoofdzaak 
gericht op de volgende aspecten : 
- met betrekking tot de tenuitvoerlegging door de Lid-Staten van 
Richtlijn 88/301/EEG van de Commissie van 16 mei 1988 (PB L 131 van 
27.5.88) betreffende de mededinging op de markten van de 
telecommunicatie-elndapparatuur, heeft de Commissie vastgesteld dat 
alle Lid-Staten de betwiste bijzondere en exclusieve rechten hebben 
afgeschaft of op het punt staan dit te doen. De Commissie streeft er 
meer in het bijzonder naar dat Spanje en Italië de bepalingen van de 
richtlijn in kwestie daadwerkelijk ten uitvoer leggen. 
- Met betrekking tot Richtlijn 90/388/EEG van de Commissie van 28.06.90 
(PB L 192 van 24.7.90), betreffende de mededinging op de markten voor 
telecommunicatiediensten, heeft het merendeel van de Lid-Staten de 
Commissie in kennis gesteld van de maatregelen die zij hebben genomen 
om hieraan uitvoering te geven. De Commissie gaat momenteel na of deze 
maatregelen daadwerkelijk in overeenstemming zijn met genoemde 
richtlijn. De Commissie gaat echter uit van de veronderstelling dat 
drie Lid-Staten (Griekenland, Ierland en Italië) hun verplichting tot 
omzetting van de richtlijn In kwestie nog niet zijn nagekomen : ze 
heeft genoemde Lid-Staten op 25.4.91 dan ook in de gelegenheid gesteld 
hun opmerkingen in te dienen in het kader van de in artikel 169 van 
het Verdrag bedoelde procedure. 
- Het Hof van Justitie wees op 19.3.1991 arrest (zaak C-202/88) door een 
einde te maken aan het door Frankrijk ingeleide en door België, 
Duitsland, Griekenland en Italië gesteunde beroep tot nietigverklaring 
tegen de Commissie, welk beroep de gedeeltelijke nietigverklaring 
beoogde van genoemde richtlijn 88/301/EEG. Dit arrest is met name van 
belang aangezien het Hof hiermee de op artikel 90, lid 3, van het 
Verdrag gebaseerde bevoegdheid van de Commissie erkent om, in algemene 
zin, door middel van richtlijnen de verplichtingen die voortvloeien 
uit het eerste lid van genoemd artikel te preciseren. 
2. Handelsmonopolies 
Op het gebied van de aanpassing van nationale monopolies met een 
handelskarakter dient het volgende te worden opgemerkt : 
- 58 -
in het kader van haar actie ter voltooiing van de interne energiemarkt 
heeft de Commissie inbreukprocedures ingeleid tegen verschillende Lid­
staten waar exclusieve rechten gelden voor de In- en de uitvoer van 
elektriciteit en gas die van dien aard zijn dat zij de intracommunautaire 
handel beperken. BIJ schrijven van 9.8.91 heeft de Commissie de betrokken 
Lid-Staten laten weten dat zij genoemde exclusieve rechten in strijd acht 
met het EEG-Verdrag, inzonderheid met artikel 37. De betrokken Lid-Staten 
(België, Denemarken, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Ierland, Italië, 
Nederland en het Verenigd Koninkrijk) kregen zo de ge legeheid hun 
opmerkingen kenbaar te maken. 
Wat het Spaanse aardoliemonopolie betreft blijft de Commissie erop 
toezien dat de Spaanse autoriteiten hun verplichtingen nakomen om genoemd 
monopolie aan te passen. ZIJ heeft de Spaanse regering er met name op 
gewezen dat de in de wetgeving vervatte exclusieve leveringsclausule 
waarbij de benzinepompen van het monopolienetwerk uitsluitend zijn 
voorbehouden voor nationale produkten na het verstrijken van de 
overgangsperiode niet meer zal kunnen worden gehandhaafd. 
Wat het Portugese aardoliemonopolie betreft was de Commissie van mening 
dat de in de Portugese wetgeving ingevoerde hervormingen hebben geleid 
tot liberalisering van de Portugese aardoliemarkt. De Commissie 
analyseert momenteel bepaalde obstakels die verhinderen dat deze 
liberalisering kan resulteren in een stijging van de invoer. 
- 59 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE RICHTLIJNEN 
VAN TOEPASSING OP 
HET GEBIED VAN DE CONCURRENTIE 
Op dit gebied werd een percentage van 91,6 % bereikt; dit mag evenwel de 
aanhoudende achterstand in Griekenland, Ierland en Italië niet verhullen 
Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
richtlIJnen 
(1) Richt IiJnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen 
werden mede­
gedee I d (X) 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Griekenland 
Spanje 100,0 
100,0 
100,0 
66,6 
100,0 
Frankrijk 
Ierland 
(Italië 100,0 
Luxemburg 3 
Neder I and 3 
Portugal 3 
Verenigd Koninkrijk 3 66,6 
66,6 
100,0 
100,0 
100,0 
100,0 
(1) Het gaat om de twee richtlijnen in punt D.1, en Richtlijn 80/723/EEG 
- 60 -
E. Yorvoor 
1. Wegvervoer 
Italië heeft, wat de wezenlijke aspecten betreft, het langdurig niet-
uitvoeren van de arresten van het Hof inzake niet-omzetting van de 
richtlijnen betreffende de toegang tot het beroep van ondernemer van 
goederenvervoer (74/561/EEG) en personenvervoer (74/562/EEG) op het gebied 
van het nationaal en internationaal vervoer alsmede de wederzijdse erkenning 
van diploma's van ondernemers van vervoer over de weg (77/796/EEG) 
beëindigd. De inbreukprocedures voor de eerste twee richtlijnen liepen reeds 
16 Jaari De Commissie toont zich verheugd over het feit dat Italië een eind 
heeft gemaakt aan deze ernstige en langdurige schending van het 
Gemeenschapsrecht en hiermede gehoor heeft gegeven aan de bezwaren van de 
Commissie. Deze zal te zamen met de Italiaanse autoriteiten bepaalde in de 
medegedeelde wetgeving vervatte aspecten van de onjuiste toepassing van de 
voorschriften Inzake de toegang tot het beroep onderzoeken. 
Portugal heeft richtlijn 71/562/EEG nog steeds niet omgezet hoewel er een 
procedure voor de goedkeuring van de nodige wetgeving gaande schijnt te 
zijn. 
De nieuwe richtlijn 89/438/EEG tot wijziging van de drie genoemde 
richtlijnen op het gebied van de toegang tot het beroep van ondernemer van 
vervoer over de weg en de wederzijdse erkenning van diploma's werd in de 
loop van 1991 omgezet In de meeste Lid-Staten, met uitzondering van 
Frankrijk. Een aantal van deze omzettingen bleek echter onvolledig of 
onjuist hetgeen voor de Commissie aanleiding was de procedure voort te 
zetten. 
De nieuwe richtlijn 90/398/EEG betreffende het gebruik van gehuurde 
voertuigen zonder bestuurder voor het vervoer over de weg trad op 1 Januari 
1991 in werking.Al leen Italië, Nederland en Portugal zijn hun verplichting 
op het gebied van de omzetting niet nagekomen. 
Op het belangrijke gebied van de veiligheid op de weg stelt de Commissie met 
voldoening vast dat praktisch alle Lid-Staten nu de nodige maatregelen 
hebben genomen om hun verplichtingen inzake technische controle voor 
vrachtwagens en bestelwagens uit te breiden. Ierland, de enige uitzondering, 
heeft bij de Commissie een wetsontwerp ingediend, waarover een gunstig 
advies werd uitgebracht en dat binnenkort zou moeten worden goedgekeurd. 
De sector van de technische harmonisatie op het gebied van de weg vormt een 
fundamenteel element van het gemeenschappelijk vervoerbeleid. Eén van de 
meest recente maatregelen op dit gebied, rIchtIijn 89/461/EEG, waarbij de 
maximale afmetingen voor gelede voertuigen worden vastgesteld, werd door 
alle Lid-Staten, met uitzondering van Italië en Luxemburg, toegepast. De 
Commissie heeft inbreukprocedures ingeleid tegen deze twee Lid-Staten, om 
ervoor te zorgen dat deze landen hun communautaire verplichtingen spoedig 
zullen nakomen. 
- 61 -
Op een gebied dat zowel de sociale bescherming van de werknemers als de 
veiligheid op de weg betreft heeft de Commissie van Italië, België en 
Luxemburg niet altijd gedaan gekregen dat zij de nodige maatregelen namen 
voor de uitvoering van de bepalingen van richtlijn 89/599/EEG, tot 
instelling van standaardprocedures voor de controle op de toepassing van de 
verordeningen "rust- en rijtijden" en "tachograaf". In deze situatie zou de 
Commissie zich tot het Hof kunnen wenden om te laten vaststellen dat deze 
drie Lid-Staten In gebreke zijn gebleven. 
Italië en het Verenigd Koninkrijk hebben tenslotte het communautair model 
van het in richtlijn 80/1263/EEG bedoelde Europese rijbewijs met inbegrip 
van alle categorieën goedgekeurd. Alle Lid-Staten geven voortaan hun 
rijbewijs af volgens dit uniform model. 
Het Hof van Justitie heeft op 7 mei 1991 een belangrijk arrest gewezen op 
het gebied van het gecombineerd vervoer. De antecedenten van deze zaak 
betroffen een bij de Commissie ingediende klacht door een Italiaanse 
dochteronderneming van een Duits bedrijf die had verklaard dat de Italiaanse 
autoriteiten weigerden haar nieuwe vergunningen te verlenen voor tractoren 
voor gecombineerd vervoer. Het Hof oordeelde dat Italië, door een regeling 
van vergunningen en/of contingentering van gecombineerd raiI/wegvervoer 
tussen de Lid-Staten te handhaven en door te weigeren vergunningen af te 
geven aan particulieren die voornemens zijn dergelijk vervoer te verrichten, 
zijn uit richtlijn 75/130/EEG voortvloeiende verplichting met betrekking tot 
de vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen 
van gecombineerd raiI/wegvervoer van goederen tussen de Lid-Staten, niet is 
nagekomen. 
In de conclusies van dit arrest wordt een toelichting gegeven op de regels 
voor het gecombineerd vervoer en wordt de weg geopend naar verdere 
ontwikkeling ervan hetgeen strookt met de door de Raad genomen maatregelen. 
De Commissie, die de Italiaanse regering naar aanleiding van dit arrest had 
gevraagd de nodige uitvoeringsmaatregelen te nemen, wacht nog steeds op het 
gevolg dat hieraan wordt gegeven. 
De tenuitvoerlegging van het Europa van de Burger heeft tevens raakvlakken 
met een aantal gebieden van het Gemeenschappelijk Vervoerbeleid. De 
Commissie heeft namelijk een klacht ontvangen van een student die vertelde 
dat de Duitse regering het concept "normale woonplaats" van richtlijn 
80/1263/EEG inzake het rijbewijs bij de toepassing van de bepalingen voor 
het inwisselen van een rijbewijs had vervangen door het begrip "permanente 
verblijfplaats". Een student die een woonplaats heeft in een andere Lid-
Staat is en zich in Duitsland vestigt om er te studeren krijgt van de Duitse 
autoriteiten zo het statuut van inwoner. Hij wordt derhalve gedwongen zijn 
nationaal rijbewijs, dat in Duitsland slechts gedurende één jaar na ingang 
van het verblijf kan worden gebruikt, in te wisselen. 
Er werd derhalve een inbreukprocedure ingeleid tegen Duitsland. 
- 62 -
In Juli 1991 heeft de Raad de nieuwe richtlijn 91/439/EEG betreffende het 
rijbewijs goedgekeurd. Deze richtlijn strekt tot erkenning van door de 
nationale administraties van de Lid-Staten afgegeven rijbewijzen zonder dat 
deze moeten worden ingewisseld zelfs wanneer de houder in een andere Lid­
staat gaat wonen. Deze richtlijn treedt in Juli 1996 in werking. De 
richtlijn betekent tevens een bevestiging die op één lijn ligt met het 
standpunt van de Commissie dat het volgen van een studie aan een 
universiteit of school In een andere Lid-Staat van de Gemeenschap niet 
inhoudt dat men de normale woonplaats verandert; studenten kunnen derhalve 
hun in de Lid-Staat van oorsprong verkregen rijbewijs behouden. 
In het licht van deze laatste bepalingen en overeenkomstig eerdere 
besprekingen met de diensten van de Commissie zullen de Duitse federale 
autoriteiten, in overeenstemming met de Lender, een besluit opstellen dat 
een afwijking mogelijk maakt voor studenten zodat zij vrijgesteld worden van 
de huidige verplichting tot het Inwisselen van hun rijbewijs. 
2. Yeryger QYST dû blnrwnwatoron 
Op 10 december wees het Hof arrest waarin het verklaarde dat België zijn uit 
artikel 171 van het EEG-Verdrag voortvloeiende verplichtingen niet was 
nagekomen, aangezien dit land geen uitvoering had gegeven aan het vorige 
arrest van 24 mei 1988. België heeft richtlijn 82/714/EEG tot vaststelling 
van de technische voorschriften voor binnenschepen namelijk nog steeds niet 
in het nationale recht omgezet. De Belgische regering heeft ondertussen bij 
de Commissie een ontwerp van wetgeving ingediend waarmee wordt beoogd de 
bepalingen van de richtlijn ten uitvoer te leggen. De Commissie verwacht dat 
België het nodige doet om een einde te maken aan deze ernstige schending van 
het Gemeenschapsrecht. 
Ten aanzien van richtlijn 87/540/EEG betreffende de toegang tot het beroep 
van ondernemer van goederenvervoer over de binnenwateren, werden niet altijd 
door alle betrokken Lid-Staten de nodige nationale uitvoeringsmaatregelen 
getroffen, ondanks de Initiatieven van de Commissie en de ontwerpen die de 
nationale administraties hebben voorbereid. De Commissie zou deze zaken 
binnenkort aanhangig kunnen maken bij het Hof aangezien deze Lld-Staton goon 
mededeling hebben gedaan van de maatregelen die zij ter nakoming van hun 
Vöipl icht Migen hebban gutiofffn. 
- 63 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE RICHTLIJNEN 
VAN TOEPASSING OP 
HET SEP IEP VAN HET VERVOER 
De op dit gebied bereikte resultaten zijn goed : een gemiddelde van 93 % en 
weinig verschil tussen de Lid-Staten. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Gr leken land 
- Spanje 
- Frankr!Jk 
- Ierland 
- Italië 
- Luxemburg 
- Nederland 
- Portugal 
! - Ver. Koninkr. Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
richtliJnen 
42 
40 
42 
41 
42 
45 
39 
41 
40 
43 
35 
40 RichtIiJnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen 
werden mede­
gedee I d 
39 (%) 
92,9 
39 
40 
39 
41 
42 
.4-..-
38 
36 
35 
40 
32 
39 97,5 
95,2 
95,1 
97,6 
93,3 
97,4 
87,8 
87,5 
93 
91,4 
97,5 
- 64 -
F. MILIEUZAKEN 
1. Bescherming van de fauna en flora 
Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde 
openbare en particuliere projecten is de regeling van communautair recht op 
milieugebied die in 1991 aanleiding gaf tot het grootste aantal 
geregistreerde klachten en ambtshalve ontdekte gevallen. Behalve in 
Luxemburg, dat er nog niet toe kwam een ontwerp van groothertogeIIJke 
verordening goed te keuren, is Richtlijn 85/337/EEG in alle Lid-Staten min 
of meer volledig omgezet, zodat de gevallen die aanhangig werden gemaakt 
overwegend betrekking hebben op ontoereikende toepassingen. 
Richtlijn 79/409/EEG blijft de andere regeling van communautair recht op 
milieugebied ten aanzien waarvan het meest melding van overtredingen is 
gedaan. Evenals in het verleden hebben de aanhangig gemaakte gevallen 
betrekking op het niet-aanwiJzen van zones voor bijzondere bescherming, de 
verstoringen van of schade aangebracht aan speciaal aangewezen gebieden en 
het ongeoorloofd Jagen op beschermde diersoorten (*). 
2. Kwaliteit van het water 
Het Hof van Justitie heeft Duitsland (zaak C-131/88, arrest gewezen op 
28 februari 1991) en Italië (zaak C-360/87, arrest gewezen op 
28 februari 1991) veroordeeld wegens onjuiste omzetting van 
Richtlijn 80/68/EEG "grondwater". Er zij aan herinnerd dat Nederland op 
17 september 1987 om dezelfde reden werd veroordeeld (zaak C-291/84). Tot 
op heden hebben deze de vereiste nationale uitvoeringsmaatregelen nog steeds 
niet medegedeeld. 
Het Hof veroordeelde eveneens België (zaak C-290/89, arrest van 11 mei 1991) 
en Duitsland (zaak C-58/89, arrest van 17 oktober 1991) wegens onjuiste 
omzetting van de Richtlijnen 75/440/EEG en 79/869/EEG "oppervlaktewater". 
Tot slot moet van de talrijke inbreukprocedures die tegen Lid-Staten werden 
ingeleid wegens het niet-toepassen of overtreden van het Gemeenschapsrecht 
inzake het behoud van de kwaliteit van het water speciaal de procedure 
worden genoemd die werd aangespannen tegen alle Lid-Staten wegens het niet 
ten uitvoer leggen van programma's gericht op het terugdringen van de 
waterverontreiniging door 99 gevaarlijke stoffen, welke programma's 
kwaliteitsdoelstellingen voor het water bevatten, zoals voorgeschreven door 
artikel 7 van Richtlijn 76/464/EEG "gevaarlijke stoffen" (*) 
(*) Zie voetnoot op de volgende bladzijde. 
- 65 -
3. Luchtkwaliteit 
Van de zes Lid-Staten die maatregelen hadden moeten nemen met het oog op de 
tenuitvoerlegging van Richtlijn 89/427/EEG houdende wijziging van 
Richtlijn 80/779/EEG "zwaveldioxide en zwevende deeltjes" is alleen Portugal 
deze verplichting binnen de voorgeschreven termijnen nagekomen, terwijl 
Denemarken tijdig te kennen heeft gegeven dat zijn bestaande regeling reeds 
conform de voorschriften is. 
Het Hof van Justitie heeft voorts in mei Duitsland een sanctie opgelegd 
wegens onjuiste omzetting van de Richtlijnen 80/779/EEG "zwaveldioxide en 
zwevende deeltjes", 82/884/EEG "lood" (zaken C-361/88 en C-59/89) en in 
oktober Frankrijk wegens onjuiste omzetting van de Richtlijnen 80/779/EEG, 
82/884/EEG en 85/203/EEG "stikstofdioxide" (zaken C 64/90, C 13/90 en 
14/90). (*) 
4. Geluidshinder 
De Richtlijnen 88/180/EEG en 88/181/EEG houdende wijziging van 
Richtlijn 84/538/EEG inzake het toelaatbare geluidsvermogensniveau van 
gazonmaalmachines zijn nog niet overal in de Gemeenschap omgezet. 
Er werden immers nog geen nationale uitvoeringsmaatregelen getroffen in een 
van de drie gewesten van België, in Duitsland, in Ierland en in het Verenigd 
Koninkrijk. In Spanje is alleen Richtlijn 88/181/EEG omgezet. 
5. Afvalstoffen en chemische en biochemische produkten 
Ten aanzien van de omzetting van de Richtlijnen 90/219/EEG en 90/220/EEG 
inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde mechanismen 
in het milieu kreeg de Commissie van Duitsland officieel de teksten van de 
omzetting toegestuurd en is het haar bekend dat in Denemarken en Nederland 
nationale uitvoeringsmaatregelen werden goedgekeurd. 
Wat betreft Richtlijn 90/517/EEG houdende elfde wijziging van 
Richtlijn 67/548/EEG inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van 
gevaarlijke stoffen werden nationale uitvoeringsmaatregelen meegedeeld door 
Denemarken, Duitsland en Luxemburg (*). 
(*) Voor nadere informatie zij men verwezen naar bijlage C bij dit verslag. 
- 66 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE RICHTLIJNEN 
VAN TOEPASSING OP MILIEUGEBIED 
Het op dit gebied bereikte gemiddelde van 85 % Is goed. Toch blijft de door Italië 
en Griekenland opgestapelde achterstand zorgwekkend. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Griekenland 
- Spanje 
- Frankrijk 
- Ierland 
- Italië 
- Luxemburg 
- Nederland 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk • 
Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde 
richtIiJnen 
92 
92 
92 
91 
91 
92 
91 
92 
92 
92 
91 
91 RichtlIJnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
75 
91 
84 
70 
85 
82 
77 
55 
80 
88 
86 
77 ! 
X 
81 
j 
98 ! 
91 
76 
93 
89 
84 
59 
86 
95 
94 
85 
- 67 -
G. ENERGIE 
1. AardoUeprodukten 
In verband met het nlet-omzetten in het nationale recht van richtlijn 
85/536/EEG (inzake het gebruik van vervangingscomponenten in benzine) 
heeft de Commissie besloten bij het Hof van Justitie tegen Italië en 
Nederland een procedure aanhangig te maken en de procedure tegen België 
te seponeren. 
Voorts is de procedure tegen Portugal wegens niet-omzetting in het 
nationale recht van de richtlijnen 339/75/EEG en 405/75/EEG door de 
Commissie geseponeerd. 
Ten slotte heeft de Commissie besloten tot opschorting in verband met de 
ni et-omzet ting in het nationale recht door Portugal van de richtlijnen 
170/78/EEG en 885/82/EEG. 
2. Doorvoer van elektriciteit - 90/547/EEG 
België, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en Nederland zijn reeds 
overgegaan tot omzetting van deze richtlijn in nationaal recht. 
3. Doorzichtigheid van de or Mzen - 90/377/EEG 
Geen enkel land heeft deze richtlijn nog omgezet in het nationale recht. 
4. Beleid kolenindustrle - 89/296/EGKS 
Omdat de Duitse regering de verplichting niet is nagekomen om de 
Commissie de plannen tot vermindering van de compenserende betalingen in 
het kader van de derde wet inzake elektriciteitswinning uit kolen, en tot 
herstructurering, rationalisering en modernisering van de kolenindustrie 
(zoals bedoeld in beschikking van de Commissie 89/296/EGKS) mede te 
delen, heeft de Commissie de procedure ex artikel 88 EGKS ingeleid en de 
Duitse autoriteiten een aanmaningsschrIJven toegezonden. 
Een gelijkaardige procedure werd tegen Spanje ingeleid, en de Spaanse 
autoriteiten hebben het aanmaningsschrijven van de Commissie op 
bevredigende wijze beantwoord (met mededeling van de plannen tot 
vermindering van de steun en tot herstructurering van de Spaanse 
kolenindustrle. 
- 68 -
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOERING VAN ALLE RICHTLIJNEN 
VAN TOEPASSING 
OP ENERGIEGEBIED 
In het algemeen genomen zijn er in deze sector geen al te grote problemen 
wat betreft de mededeling van de nationale maatregelen die ter uitvoering 
van de richtlijnen werden getroffen; hier is er een goed 
omzettingspercentage van meer dan 91 %. 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Griekenland 
- Spanje 
- Frankrijk 
- Ierland 
- Italië 
- Luxemburg 
- Nederland 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde richt-
IiJnen 
14 
14 
14 
12 
12 
14 
11 
14 
12 
14 
13 
11 RichtliJnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
13 
13 
13 
9 
10 
13 
9 
11 
10 
12 
9 
9 % 
i 
92,9 ! 
92,9 
92,9 
75 
83 
92,9 
81,8 
78,6 
83 
85,7 
69 
81,8 
- 69 -
H. EXTERNE DIMENSIE 
1. Externe betrekkingen 
De Commissie heeft bij het Hof een procedure aanhangig gemaakt tegen Griekenland omdat 
dit land de Invoer van lucifers uit Zweden en Bulgarije heeft verhinderd door gebruik te 
maken van een "delta-procedure", die nooit ter kennis is gebracht van de Commissie en 
die de Nationale Bank machtigt invoervergunningen voor de betrokken produkten te 
weigeren. De Griekse autoriteiten hebben nooit gereageerd op verzoeken van de Commissie 
om informatie over deze procedure. 
2. QntwfkkeiingssamenworKlpg 
Op dit gebied wordt met de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht door de 
Commissie hoofdzakelijk beoogd ervoor te zorgen dat de Lid-Staten verschillende 
protocollen in het kader van de Conventie van Lomé en de met derde landen gesloten 
overeenkomsten nakomen naast de communautaire besluiten die voortvloeien uit bepaalde 
internationale overeenkomsten over produkten die de Gemeenschap heeft ondertekend. 
- 70 -
I. VRAAGSTUKKEN OP HET GEBIED VAN DE STATISTIEK. ADMINISTRATIE EN BEGROTING 
1. Vraagstukken OP het gebied van de statistiek 
Richtlijn "weg" 
Op het gebied van de statistiek hebben de Lid-Staten de verplichting om op 
gezette tijden cijfermatige gegevens te verstrekken met betrekking tot een 
bepaald gebied en volgens dwingende voorschriften. 
Richtlijn van de Raad 78/546/EEG betreffende de statistische registratie van 
het goederenvervoer over de weg in het kader van een regionale statistiek 
heeft voornamelijk ten doel het verkrijgen van vergelijkbare Jaarcijfers 
inzake het vervoer van goederen dat plaatsvindt met in een Lid-Staat 
geregistreerde voertuigen, op het grondgebied van deze Lid-Staat (nationaal 
vervoer) en tussen deze Lid-Staat en de andere Lid-Staten of derde landen 
(internationaal vervoer). Deze gegevens zijn zeer nuttig in het kader van 
de ontwikkeling van het communautaire vervoerbeleid, waarvoor een goede 
kennis nodig is van de omvang en de evolutie van het goederenvervoer voor 
deze wijze van vervoer (deze gegevens zijn aangevuld met twee andere analoge 
richtlijnen betreffende de twee andere wijzen van intern vervoer (spoorweg 
en binnenwateren)). 
Er zij op gewezen dat de Raad op 18 Juli 1989 een uitbreiding van deze 
richtlijn heeft goedgekeurd waardoor het verzamelen van statistische 
gegevens inzake het goederenvervoer over de weg kan worden verbeterd door de 
frequentie van bepaalde gegevens tot een driemaandelijkse verslaggeving uit 
te breiden en gegevens over het vervoer met derde landen eraan toe te voegen 
(Richtlijn van de Raad 89/462/EEG). 
(5) 
- 71 -
Stand van de geschillen 
Er is in het verleden een eerste inbreuk betreffende Italië vastgesteld. 
Gezien het belang van bovengenoemde richtlijn heeft het Hof van Justitie 
d) in het verleden een arrest met betrekking tot deze zich in overtreding 
bevindende Lid-Staat gewezen, gevolgd door een tweede procedure wegens het 
tussentijds slechts gedeeltelijk verspreiden van de door de genoemde 
richtlijn voorgeschreven gegevens, hetgeen aanleiding gaf tot een nieuw 
arrest van het Hof van Just it ie*2*. De door Italië in Juli 1991 
verstrekte gegevens met betrekking tot het referentiejaar 1989 zijn 
momenteel in overeenstemming met de voornoemde richtlijn. 
Met betrekking tot Luxemburg kon, dank zij technische bijstand van 
Eurostat, eind november 1991 het verstrekken van gegevens worden hervat 
voor wat betreft de gegevens betrekking hebbend op het eerste kwartaal van 
1991. De inbreukprocedure is tot 30 Juni 1992 opgeschort; definitieve 
stopzetting van de procedure zal eerst plaatsvinden nadat de zekerheid is 
verkregen dat door deze Lid-Staat regelmatig gegevens worden verstrekt. 
Statistleken op landbouwgebied 
In een aantal richtlijnen van de Raad is voorgeschreven dat statistische 
gegevens op landbouwgebied moeten worden verstrekt, welke gegevens 
permanent door de ter zake bevoegde beheerscomités worden aangewend. De 
keuze van de gegevens, de frequentie ervan alsook de termijnen waarbinnen 
zij moeten worden verstrekt werden, in overleg met de Lid-Staten, zodanig 
bepaald dat zij optimaal de behoeften van deze comités dekken. Het is 
duidelijk dat om oordeelkundig te kunnen vaststellen welke maatregelen 
genomen moeten worden (deze hebben dikwijls ingrijpende gevolgen op het 
vlak van de begroting, zowel nationaal als communautair) de door deze 
comités gebruikte gegevens betrouwbaar moeten zijn en dat er over moet 
kunnen worden beschikt binnen de toegestane termijnen. 
De Commissie heeft eind 1988 een procedure ingeleid tegen Italië wegens 
"onvoldoende betrouwbaarheid van de statistieken inzake de rundveestapel". 
Vergelijking van deze statistische gegevens met die van de voorgaande 
Jaren, met gegevens die betrekking hebben op het aantal premies voor 
zoogkoeien alsook met soortgelijke door Italië aan de beheerscomités 
verstrekte gegevens deed namelijk twijfel rijzen omtrent de Juistheid van 
de gegevens verstrekt ter uitvoering van de Richtlijnen 73/132/EEG en 
78/53/EEG. Sedertdien kwamen er wat betreft de opstelling van 
landbouwstat1st leken in Italië op tal van punten verbeteringen. De 
Commissie hoopt dat de thans nog bestaande onzekerheden met betrekking tot 
deze statistieken zullen worden weggenomen zodra de eindresultaten van de 
landbouwtelling van 1990 bekend zullen zijn. 
De ontoereikendheid van de landbouwstatistleken in België noopte de 
Commissie, eind 1991, tot het aanspannen van een inbreukprocedure wegens 
"vertragingen bij het verstrekken van statistieken inzake de veestapel en 
de landbouwproduktie". De betreffende richtlijnen dragen de 
nrs. 76/630/EEG (varkens), 73/132/EEG en 78/53/EEG (runderen), 72/280/EEG 
(melk en zul velprodukten) en 82/177/EEG (schapen en geiten). 
(1) Zaak 101/84 van 11 Juli 1985, Commissie van de Europese Gemeenschappen 
tegen de Italiaanse Republiek 
(2) Zaak C-266/89 van 8 mei 1991, Commissie van de Europese Gemeenschappen 
tegen de Italiaanse Republiek 
- 72 -
2. Personeel van de Gemeenschappen 
- Met betrekking tot de overdracht van pensioenrechten (artikel 11 van bijlage 
VIII van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen) kan 
de tegen Nederland Ingeleide inbreukprocedure worden beëindigd omdat de 
Nederlandse autoriteiten op het aanmaningsschrIJven van de Commissie een 
bevredigend antwoord hebben gegeven. 
In dit zelfde verband en onder verwijzing naar de destijds tegen België 
ingeleide inbreukprocedure moet erop worden gewezen dat In mei 1991 de wet 
werd afgekondigd die de overdracht van nationale pensioenrechten mogelijk 
maakte (door een subrogatieformule). 
Daar de eerste overdrachtoperaties aan de gang zijn, zou het wenselijk zijn 
de ingeleide procedure af te sluiten na een periode van eerste observatie 
van de fo 11ow-up en de toepass Ing van de wet. 
- Wat betreft de cumulatie van gezinstoelagen, als bedoeld in artikel 68 van 
het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen, zet de 
Commissie haar besprekingen met de Duitse autoriteiten voort over de 
uitvoering van het door het Hof van Justitie gewezen arrest (zaak 189/85, 
arrest van 7.5.1987, Jurisprudentie 1987, blz. 2075). Na de goedkeuring van 
de Duitse wetgeving in 1987 is het voorwerp van de discussies de compensatie 
van de Gemeenschappen voor de periode van de vroegere wetgeving (31.1.1975-
30.4.1987). 
- In de inbreukprocedure die op grond van artikel 12 van het Protocol 
betreffende de Voorrechten en Immuniteiten werd aangespannen tegen Spanje in 
verband met moeilijkheden bij de belastingvrije invoer in dat land van 
voertuigen van gewezen ambtenaren en tijdelijke functionarissen van de 
Gemeenschappen, hebben de Spaanse autoriteiten de ter zake geldende 
wetgeving gewijzigd. De Commissie heeft besloten een met redenen omkleed 
advies uit te brengen voor bepaalde afzonderlijke gevallen die onder de 
vroegere wetgeving vallen. 
- Omdat de Belgische autoriteiten fiscale maatregelen hebben ingevoerd waardoor 
de echtgenoot van een ambtenaar van de Gemeenschappen die aan de Belgische 
belastingen onderworpen beroepsinkomsten heeft, van genot van het 
huwelijksquotiënt uitgesloten wordt, zonder dat zij met de communautaire 
instanties overleg hadden gepleegd (waardoor artikel 19 van het Protocol 
betreffende de voorrechten en immuniteiten werd overtreden), heeft de 
Commissie besloten een aanmaningsschrijven toe te zenden. 
3. Budgettaire vraagstukken 
Bij arrest van 16 mei 1991 in zaak C-96/89 heeft het Hof van Justitie het 
Koninkrijk der Nederlanden veroordeeld tot de betaling van de 
landbouwheffingen over 1983 (alsook van de sedert juni 1984 verschuldigde 
achterstallige intresten), die minder werden geTnd bij het in het vrije 
verkeer brengen van een partij maniok die zonder uitvoercertificaat uit 
Thailand was uitgevoerd en waarop het preferentiële tarief van 6 % in plaats 
van het normale tarief van 72 % werd toegepast. Ingevolge dit arrest heeft 
Nederland de Commissie de desbetreffende eigen middelen overgemaakt (te 
weten 19.765.281 HFL aan landbouwheffingen alsook 57.946.131 HFL aan 
achterstallige intresten). 
- 73 -
Ten einde in het bezit te komen van de nog te betalen eigen middelen uit de 
BTW (alsook van de achterstallige intresten), die zijn verschuldigd 
ingevolge inbreuken op Richtlijn 77/388/EEG en op Verordening (EEG) 
nr. 1552/89, heeft de Commissie een met redenen omkleed advies uitgebracht 
tegen Frankrijk. 
STAND VAN MEDEDELING VAN DE MAATREGELEN TER UITVOER ING VAN ALLE OP HET GEBIED 
VAN DE VRAAGSTUKKEN 
M.B.T. DE STATISTIEK VAN TOEPASSING ZIJNDE RICHTLIJNEN 
De door de meeste Lid-Staten op dit gebied bereikte goede resultaten (98,5 X) 
onderstrepen dat Italië een lichte achterstand moet inhalen. 
! 
- België 
- Denemarken 
- Duitsland 
- Griekenland 
- Spanje 
- Frankrijk 
- Ierland 
- Italië 
- Luxemburg 
- Nederland 
- Portugal 
- Verenigd Koninkrijk Op 31.12.91 
van toepassing 
zijnde richt-
11jnen 
42 
42 
43 
42 
47 
42 
42 
42 
42 
42 
47 
42 Richt Ii Jnen ten 
aanzien waarvan 
maatregelen werden 
medegedeeId 
38 
42 
43 
42 
47 
42 
42 
40 
41 
42 
47 
42 X 
90 
100 
100 
100 
100 
100 
100 
95 
98 
100 
100 
100 
- 74 -
UI. GRAFIEKEN EN OVERZICHTEN 
IV. BIJLAGEN 
1. Bijlage A 
2. Bijlage B 
3. Bijlage C inbreuken op de verdragen en verordeningen 
inbreuken op de richtlijnen 
controle op de toepassing van de milieurichtlijnen 
TABEL I 
Sedert 1987 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar het stadium ervan en per Lid-Staat 
B 
0 
DK 
SB 
p 
F 
I R L 
I 
L 
NL 
P 
VK 
T otaal ! 
Aanmaningsschrijven ! 
!9j7 
•"•••"•~ 
i 
i 73 
i 
i 
1 572 
1 1955 
"" 
«MMW» 
107 
56» 1 
' 
• 
tu 
704 i;?c 
17 
41 
33 
1 
111 
114 
74 
52 
• 
110 
43 
61 
176 
44 
960 i3y-
|?4 
62. 
S3 
83 
U 
6o 
& 
m 
ti< 
64 
u 
& 
m ! 
1. Met redenen omkl.sed ndvies 
' 1 
!?Q7 | 
1 
28 
17 
6 
20 
1 
29 
24 
27 
10 
It 
• 
9 
197 1 1900 j 
! 
23 
24 
6 
32 
11 
27 
10 
52 
B 
12 
7 
IS 
227 1909 | 
. _. 1 
21 
12 
4 
21 
• 
20 
14 
SO 
13 
It 
3 
12 
199 1990 
29 
20 
* * 
39 
13 
17 
17 
50 
14 
20 
11 
231 i 
k(, 
Al 
<\ 
43 
3o 
AS 
Zh 
H 
35" 
21 
% 
M 
412. 1 
Beroep bij het Hof van Justitid 
i 
1 > 5 7 i 
7 
2 
• 
it 
1 
8 
3 
21 
2 
4 
-
2 
61 1 
1948 | 
1 
10 
• 
3 
14 
1 
10 
8 
14 
2 
3 
m 
-
73 
——1-»?»9 
19 
5 
t 
10 
5 
8 
2 
39 
7 
6 
1 
5 
106 1 1 9 * •'. j / 
13 
10 
24 1 
_d i3M 
3 
i. 
4. 
3 
z 
k 
3 
Zk 
k 
* 
2 
-
4 i 1 
1 1 
1 
1 
1 
l 
i 
1 
l 
i 
i 1 
1 
\ 
\ 
1 
i J 
t TABEL I 
Sedert 1987 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar het stadium ervan en per Lid-Staat 
B 
0 
DK 
6B 
p 
F 
I R L 
I 
L 
NL 
P 
VK 
T 01aal ! 
Aanmaningsschrijven ! 
1937 
•"•••"•~ 
1 
i 73 
1 
i 
1 372 
1 1955 
"" 
«MMW» 
107 
569 1 
' 
• 
114 
704 !9?C 
47 
41 
33 
1 
121 
114 
74 
52 
• 
110 
43 
61 
176 
44 
960 4 3r-
\w 
62. 
S3 
83 
U 
60 
& 
m 
ti< 
64 
U 
& 
m j 
1. Met redenen omkl.^ed ndvies 
' 1 
!?Q7 j 
1 
28 
17 
6 
28 
8 
29 
24 
27 
10 
It 
• 
9 
197 1 1900 j 
! 
23 
24 
6 
32 
11 
27 
10 
52 
8 
12 
7 
15 
227 1909 j 
21 
12 
4 
21 
8 
20 
14 
58 
13 
It 
3 
12 
199 1990 
29 
20 
* * 
39 
13 
17 
17 
56 
14 
20 
11 
251 1 
k(, 
Al 
<\ 
43 
3o 
AS 
Zh 
H 
35" 
21 
% 
M 
412. 1 
Beroep bij het Hof van Justitid 
i 
1 > 5 7 i 
7 
2 
• 
ti 
1 
8 
3 
21 
2 
4 
-
2 
61 1 
1948 | 
1 
10 
8 
3 
14 
1 
10 
6 
14 
2 
3 
m 
-
73 
——1-19*9 
19 
5 
t 
10 
5 
6 
2 
39 
7 
6 
1 
5 
106 1 '9*1 j / 
13 
10 
24 1 
_d i3M 
3 
± 
4. 
3 
z 
k 
3 
Zk 
k 
* 
2 
-
4 i 1 
1 1 
1 
1 
1 
l 
i 
1 
l 
i 
i 1 
1 
\ 
\ 
1 
i J 
t 
vu 
an 
23 we 
1990 
i'J* N*2 
Interne markt 
en industrie Ontwikkeling van het aantal aanmaningsbrieven 
per sector in de periode 1986-1991 
Werkgelegenheid Vervoer 
en sociale 
zaken Landbouw Milieu en 
consumenten­
bescherming Andere 
sectoren Totaal 
(Ni 
Douarie-unie en 
indirecte 
belastingen Interne markt 
en industrie Ontwikkeling van het aantal met redenen omklede 
adviezen per sector in de periode 1986-1991 
m V 
V 
V 
\J 
V* 
y 
v 
v 
'y/ 
.-ÜÜ 
Werkgelegenheid Vervoer 
en sociale 
zaken Landbouw ff 
tf 
Milieu en 
consumenten­
bescherming Andere 
sectoren rsl. 
Totaal V 
V 
V 
V 
V 
* 
V 
« 
M 
v 
v 
* 
m». 
1017 
till 
.'.'/•lm*' Ontwikkeling van het aantal bij het Hof van Justitie aanhangig 
gemaakte zaken per sector in de periode 1986-1991 
I1VV0 
R/Ovl <U5i. Ti-
D"ö~uane-uni e 
en Indi recte 
belast ingen «o 
Interne mar 
en industri kt 
e m mam ** 
Werkgelegenheid 
en sociale 
zaken r1' 
Vervoer kf 
Landbouw Milieu en 
consumenten­
bescherming Andere 
sectoren Totaal v/ 
v/ 
N' i 
Sedert 1984 ij^geleide inbreukprocedures, ingedeeld naar stadium ervan en naar sector 
CO 
; co 
•H<—( 
u co 
CO CO 
•u u 
, 0) 0) 
t* c 
U 0) 
0) oo 
CO 1 
9Si Aanmaningsschriiven 
1 Met redenen omkleed advies 
!Beroep 
Vi: Aanmaningsschrijven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
'"*- Aanmaningsschriiven 
Met redenen omkleed advies 
Rprnpp 
Aanmanincsschriiven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
••;'" AanmaninRsschrii ven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
v'v •Aanmaningfigr.hrijven 5 
Met redenen omkleed advies 
Beroe£_ 
fj*i Aanmaningsschrijven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
^3?j Aanmaningsschrij_v_eji 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
Aanmaningsschriiven 
Met redenen omkleed advies 
.Beroep •—3>-
4-TJ O-I. 
rOCC 
Ort C 
—• (•-< 
S-u ai 
ero 
OE C 
OU ai 
a>o ai 
t aic t_ 
16 
2 
Ao 
* T3 C 
C0)T 
0>H * 
^jXi C 
-*0)-r 
300*. 
•U c 
COJ-1 * 
000) c 
cao 
CO 1 
>o ; 
1 
! 
1 
1 
4 
4 
1 
3 J 0) c 
O-H 0 
fCCJO 
i O*JC 
0 1 Or 
J 0)0)4. 
0 CJ-IC/ 
1 CO-HCC 
3 3"0-
sOCtt 
>Q-H£ 
64 
25 
11 
48 
37 
22 
60 
16 
7 
31 
39 
22 
38 
16 
11 
48 
20 
13 
i? 
^ 
6 
13 
Ab 
AA i 
ffc 
1 r-f-d 
1 d)-H 
1 *a OJ 
1 CrH 
I (0 OJ 1 U 
2 
1 
2 
1 
4 
1 
4 
1 
1 
A 
1 c 
0) 
.CrH 
U0) 
C0 0) 
•H'H 
EOT 
OOr-ccoa oc— 
O'HO. 
2 
1 
1 
. 
1 
1 
Z ^ 0) 
^ -H 
CO >-i 
E 4-> 
CO 
0) 3 
c -a 
t-i C 
0) -H 
4-1 
c c 
W 4) 172 
46 
23 
152 
93 
34 
119 
57 
29 
177 
72 
17 
190 
58 
17 
281 
46 
28 
3?? 
ft 
Jl 
*K 
4U 
Af 0) 
•H 
4_> 
C 
0) 
u 
u 
3 a c o 
1 
3 
? 
A. 
Ai 
3 i 
c 
0)0) 
08H 
cuca 
f—l-H 
(DO 
oooc 
j«scoa 
cuca 
15 
4 
3 
23 
6 
2 
23 
9 
3 
59 
13 
. 6 
16 
10 
11 
34 
13 
4 
<u 
? 
c 
3i 
<Ll 
z ! 
i 
? i 
3 • 
O 1 
^ 1 
c 
CO 
91 
25 
7 
144 
43 
17 
116 
42 
10 
S3 
21 
13 
167 
41 
10 
110 
37 
12 
4Tf 
4i 
3 
251 
m 
4$ j 
CD ! 
o ; 
> 
0) ' 
> ; 
10 
11 
31 
16 
17 
1 
H1 
7 
4 
id 
/f<? 
,2/ 00 
•S I 
•3 ! 
j* : .* ! •H i 
c" ! 
O l 
2 
I 
I 
I 
z •H I 
S ! 
iJCU : 
co-ti ; 
•HC0 I 
ON 
•H 
E0) 
-a> 
I 
3 
2 
4 
2 
I 
T3 
R 
} 
—•<— ccoo 
0)0)0 
.*±->H 
cocq 
3E0i 
0)3X! 
Hcoy 
•HCC0 
HO0) 
E.UO. 
65 
33 
2 
69 
26 
23 
134 
11 
10 
159 
24 
3 
93 
71 
It 
101 
26 
21 
m 
33 
Ah 
ilh 
^ 
e •H ; 
u • 
0) 
CO ' 
CO 
•H ' 
13 
4 
25 
3 
11 
6 
1 
9 
8 
4 
4 
6 
8 
43 
f 
r & 0) 
•H 
0) 0) 
Hr-I , 
a o > 
C »i 
C0*J i 
c c 
H O ! 
1 
1 
1 0) 
•H i 
00 
I-. 
0) | 
C : 
1 
1 
1 
6 
3 
3 
1 
1 
7 
1 
I 
*i 
3 
± i 
oo :. 
c 
•H 
iJ 
o -
VH • 
00 
0) • 
24 
10 
^ 
1 
X 
>1 c i 
0) 
CU-tJ I 
U 3 I: 
C0 4J ; 
H CO I 
a ooi 
H CO : 
u co '•• 
3 V-i I 
^ >.Ll 
2 
2 
2 
l 
12 
3 
9 
y c 
a> 
0) oo! 
H C| 
OJ-HI 
HrHi 
o>—li 
C 0)1 
co *J; 
C CO [ 
H c! 
*< /H •' -
15 
36 
1 
US 
to 
3 
y* 
4. 
<t c 
0) 
f-l 
CO 
iJ 
o 
4S4 
148 
54 
503 
233 
113 
516 
164 
71 
572 
197 
69 
569 
227 
73 
664 
ISO 
96 
3** 
z?± 
?? m VL 
&<i N" ) 
Sedert 1984 ij^geleide inbreukprocedures, ing"edeeld naar stadium ervan en naar sector 
CO 
; co 
•H<—( 
u co 
CO CO 
•u u 
, 0) 0) 
tn c 
U 0) 
0) oo 
CO 1 
9Si Aanmaningsschriiven 
1 Met redenen omkleed advies 
!Beroep 
Vi: Aanmaningsschrijven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
*- Aanmaningsschriiven 
Met redenen omkleed advies 
Rprnpp 
Aanmaningsschriiven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
••;'" AanmaninRsschrii ven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
V'V Aanmaningssrhrijven 5 
Met redenen omkleed advies 
Beroe£_ 
fj*i Aanmaningsschrijven 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
^3?j Aanmaningsschrij_v_eji 
Met redenen omkleed advies 
Beroep 
Aanmaningsschriiven 
Met redenen omkleed advies 
.Beroep ai i/>co a 
4-TJ O-fe 
«JCC 
Ort C 
—• (•-< 
e-t-> ai 
era 
OE c 
ou ai 
ai o ai 
t a>c t_ 
16 
z 
Ao 
X T3 C 
C0)v 
0>H * 
^tn c 
-*0)-r 
300* 
4-1 C 
C0J-J * 
000) c 
COC 
CO 1 
>o ; 
1 
1 
1 
1 
4 
4 
1 
3 J 0) c 
O-H 0 
fCCJO 
0 1 Or 
J 0)OU-
0 CJ-IC/ 
1 C0-HCC 
3 3"0-
sOCtt 
>Q-H£ 
64 
25 
11 
48 
37 
22 
60 
16 
7 
31 
39 
22 
38 
16 
11 
48 
20 
13 
i? 
^ 
6 
13 
Ab 
AA i 
ffc 
1 r-f-d 
1 0)-H 
1 T3 0J 
1 CrH 
I (0 0) 
1 U 2 
1 
2 
1 
4 
1 
4 
1 
1 
A 
1 c 
0) 
.CrH 
U0) 
COO) 
•H'H 
EOT 
OOr-ccoa oo-
U'HO 
2 
1 
1 
. 
1 
1 
z .* 0) 
^ -H 
CO >-i 
E 4-> 
CO 
0) 3 c -a u c 
0) -H 
c c 
M 4) 
172 
46 
23 
152 
93 
34 
119 
57 
29 
177 
72 
17 
190 
58 
17 
281 
46 
28 
3?? 
3k 
Jl 
*K 
4U 
Af 0) 
•H 
4_> 
C 
0) 
3 a c o 
1 
3 
? 
4 
>f« 
3 i 
c 
0)0) 
08H 
cuca 
r-l-H 
0)0 oooc j«scoa 
U J* 
OJCCC 
>0)N 15 
4 
3 
23 
6 
2 
23 
9 
3 
59 
13 
. 6 
16 
10 
11 
34 
13 
4 
<u 
? 
c 
3i 
<Ll 
z ! 
i 
? i 
3 • 
O 1 
^ 1 
c 
CO 
91 
25 
7 
144 
43 
17 
116 
42 
10 
S3 
21 
13 
167 
41 
10 
110 
37 
12 
4Tf 
4i 
3 
251 
m 
4$ j 
o ; 
> 
0) ' 
> ; 
10 
11 
31 
16 
17 
1 
H1 
7 
^ 
u 
AC 
fr 00 
•S I 
•3 ! 
^ i 
•H i 
S ! 
O l 
2 
I 
I 
I 
2 S ! 
iJCU : 
co-ti ; 
•HC0 I 
CN 
•H 
E0) 
T3> 
I 
3 
2 
4 
2 
I 
T3 
R 
} 
—•(— "•Ji 
ccoo 
0)0)0 
cocg 
N0)H 
3E0i 
0)3X! 
Hcoy 
•HCC0 
Hoai 65 
33 
2 
69 
26 
23 
134 
11 
10 
159 
24 
3 
93 
71 
U 
101 
26 
21 
m 
35 
Ati 
ilh 
^ e •H ; 
u • 
0) 
CO ' 
CO 
•H ' 
13 
4 
25 
3 
11 
6 
1 
9 
8 
4 
4 
6 
8 
43 
f 
r 
& 0) 
•H 
0) 0) 
HH , 
o o > 
C I-. 
C0*J i 
c c 
H O ! 
1 
1 
1 0) 
•H i 
00 
I-. 
0) | 
1 
1 
1 
6 
3 
3 
1 
1 
7 
1 
I 
*i 
3 
± i 
oo :. 
c 
•H 
iJ 
o -
VH • 
00 
0) • 
24 
10 
^ 
1 
X 
A. c i 
0) 
CU-tJ I 
O 3 I: 
C0 4J I 
H CO I 
a ooi 
H CO : 
U CO i 
3 U I 
2 
2 
2 
l 
12 
3 
9 
5" c 
a> 
0) oo! 
H C| 
OJ-HI 
HrHi 
Or-tl 
C 0)1 
co iJ; 
C CO [ 
H c! 
*< /H •' -
15 
36 
1 
^// 
^ 
3 
?2-
4. 
^/ c 
0) 
r-l 
CO 
iJ 
o 
4S4 
148 
54 
503 
233 
113 
516 
164 
71 
572 
197 
69 
569 
227 
73 
664 
ISO 
96 
3** 
z?± 
?? m VL 
&<i 
: 1 
' 4J 
'; CO 
CO 
•H 
l-.rH 
coco 
4-> CO 
OJ u 
U 0) 
uc 
0)0) 
_£/> oc 19^4 i Niet-mededeling ! 
1 Niet-overeenkorast j 
', Qn j 11 i g f P f r>Ppassi n£ 
Yerdragen en j Verox2eningen 1 
1985 Niet-mededeling 
Niet-overeenkomst 
Oniuiste toepassinji i Verdragen en veroraenxngen 
loflfi Niet-mededeling is»t) | Niet-overeenkomst I Onjuiste toepassing 
! Verdrageo en 
! Veroraeningen 
1987 ' Niet-meded51ing 
Niet-overeenkomst 
Onjuiste toepassing 
I V.erarageo en 
19 86 j fiii{>g?i?iinfe8Sst 
Onjuiste toepassing 
19 89 Niet-mededeling 
Niet-overeenkomst Onjuiste toepassing 
ieraragen en 5 
ia^ MlB=8f^i^8mst 
Onjuiste toepassing 
yeraragen en 
VprnrHSm ngpn . 
l £9-1- Niet-mededeling Niet-overeenkomst Onjuiste toepassing 
Verdragen en "erorflpm ng*»" 
Niet-mededeling 
Niet-overeenkomst 
Qniuiste toepassing , 
verangen en • Yernrreningen ".. ' c 
. 3 
i O 1 OO) 
OJ-H 
. r-(4_l 
; 0)C0 
P-i u 
16 
L 
AO i tjcy 
: CQ>H 
1 4>H4-> 
'.JdOCO 
,-*0>H 
; 3O0P 
4-1 (0 
C04J4-I 
: ooi) CO 
! COJC 
t CO T3 
: WN 
1 
1 
3 
1 1 
0) c 
! .H a 
1 C0)O 
i 3UC 
1 o-r-
CU.CT 
COHCC 
'JO < 
. oca 
O-iC 34 
6 
7 
17 
13 
3 
9 
23 
20 
13 
27 
S 
IS 
11 
3 
13 
22 
6 
2 
22 
18 
ff 
-1* 
r 
wo : -a 
I'S 
1—1 
0 0) 1-8 •3 -o 
C 
1 CO as 
II 
2 
1 
4 
-4 c 
0) 
jCrH 
U 0) 
COO) 
•H-H 
6UT 
OOr 
CCOO 
o c— 
U-HO 
1 
I 
2 
4 4-) 
CO 
0)3 
CO 
»-.c 
0)H 
cc 
iH0J_ 83 
24 
1 
64 
87 
5 
60 
73 
3 
18 
25 
78 
1 
30 
68 
101 
7 
49 
33 
141 
3 
87 
50 
£& 
L 
U 
3 
.... 
i 0) 
•H 
4J 
C 
0) >-. u 
3 u c o 
2 
4 
7 
2 
5 
1 
7 
3 
3 
?-
44 c 
i 0) 
c -* 0) (0 
00 N 
0) 
rHCO) 
<ua>-i 
00 CO 
UHU 
0)0)0 
rtctn 7 
11 
28 
20 
1 
5 
10 
7 
2 
7 
18 
2d 
12. 
i 3 
O 
•o 
C 
CO 
43 
1 
3 
44 
80 
5 
1 
63 
68 
1 
4 
43 
58 
9 
16 
130 
14 
23 
70 
12 
.3 
U 
lot 
A 
33 u 
0) o > u <u ! > ! 
8 
2 
9 
1 
1 
17 
6 
2 
6 
11 
1 
4 
5 
1 
d 
AU 
At 
k oo 
5 ! 
<U J 
Jtf ! 
S 1 4-» > 
C 
o ; 
2 
1 co q 
4-> CO 
CO N 
c a] 
E 0J 
T? -H 
< 4-1 
4 
6 
1 
3 
4 
2. <1 
CCOO 
0)0) c 
C0CE 
Nam 
SIS 
•HC0O 
HCW 
•HOC) 48 
13 
2 
58 
10 
1 
84 
32 
9 
9 
68 
30 
58 
2 
36 
24 
30 
3 
46 
17 
37 
1 
n 
3 
*? 
2 j 
:?? 
& ! 
CO . 
«0 ; 
> ;( 
13 
4 
25 
11 
9 
4 
A. 
A 
U i 
0) 
-H : 
0) 0) 1 Hi-I j 
a o i 
C »-. ! CO 4-> . 
C C i 
H O : 
A, U : 
1 4) [ 
•H 
00 
u 
CU c w 
1 
6 
3 
1 
7 
3 
it 1 
00 !. 
c • •H 
4-1 1 o '• ^1 • 
00 : 
0) , 
CQ .» 
3 
24 
4 
1 
2 
4 
1 
5 
5 
3 
A c! 
4) 
0).*: 
U 3; 
(0 4-1 
H to: 
O 00 
H CO. 
U CO 
3 U. 
"5 >, 
2 
2 
12 
3 e «i 0) oc 
r-( C 
0)-H 
•HfH' 
0<HI c <u' 
C0 4J' 
CCO: 
•H C 
Ct,'H^ 
9 
4 
2 
5 
2 
I 
1 
1 
29 
I 
3 
3 
32? 
J 
u 
4 1 
rH 1 
CO j 
CO ' 
4J 1 
o i 
4-1 ' 
OJ : 
0) , 
Q ! 
222 
46 
17 
169 
257 
30 
14 
202 
268 
51 
54 
143 
260 
42 
125 
145 
282 
33 
117 
137 
327 
25 
169 
143 
6T6 
91 
*<,; 
33 
ikk 
Ml c 
0) 
CO ! 
4J ' 
O 
454 
503 
5I6 
572 
569 
664 
I Sedert 1984 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar sector en rechtsgrondslag 
S' J 
Aantal sedert 1984 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar 
stadium ervan en naar rechtsgrondslag 081 
Verdragen en verordeningen 
j" Richtlijnen 
iii 
Aanmanings­
schrij ven 
i<m <v.o 
Met redenen 
omkleed 
advies 
Beroepen 
\rresten 
,V° i 
Aantal sedert 1988 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar stadium ervan, rechtsgrondslag en Lid-Staat. 
Lid-
Staten 'Stand 
vap de, r inoreuk4 
roce-1919 
Richtlijnen -Verdr. Richtlijnen 
UPfôî • Niet- 'Niet- Onjuiste en Niet 
meaeaeLover-itoep. :VerordpededeLgffi- 1 toep. Verord 
8 TT' 
MROA 
B JO 
S 
4 .eenk 
4 
5 II 
7 
3 38 
6 
) Verdr. 
Niet-Onjuistp en A55 A$' 
Richtlijnen 
Niet- jNiet-'mededelover-eenk. A . . IVerdr. Tftjuist* en 
toep... , Verord ! Richtlijnen j Verdr,' 
;Niet- Niet- Onjuiste en ! 
mededel. ov 
.een y- toepVerordj 
3t 
-4* Aw AT 
* Z 
L 3 <0 
z r 
1 /»3 
A 
AS 
MROA 
B 27 
4 
I 
H-19 
I Ai A 
2. 
A A* 
3 16 At 
4 
A 3 
J>* AS i 20 
MROA | -
B ! *-21 IL 
4. 
6<i AS 
MROA 
B. 37 
12 
5 
ItXl 
NL AS 
MROA 
MROA 
«s-
MROA 
B 
"AS 
MROA 
B 22 19 
3 
I 
27 
6 
4 
VK 7TS" 
MROA 
B 
•ÀT-
MROA 
B 
"Al— 
MROA 
B 5) 
17 
S 
28 
5 
2 
22 
3 
2 
M AS 
MROA 16 
I 23 
19 
1 % 
A 
A Hy 
14 
11 
7 63 
6 
2 7* 
l O 
6 z z. 
A It 
s 
A A* 
AZ 
U U3 4 
z 
15 
6 
I 13 
16 
II 
5 21 
25 
9 
6 
10 
4 
1 
13 
4 31 
4 
48 
16 
8 
26 
5 
5 
32 
3 
I 4. r 
4 1 4 4«i 
A.Z 5 
3 
1Ï t 
20 
21 
3 
AS = aanmaningsschrijven 
MROA = met redenen omkleed advies 
B = beroep 11 
4 
1 3 
I 
k At 
A 
TT 
A 5 
Z 3» 
H 
A S 
A 
A 
Z 
A 
A 1 
Z 3 
2. 
AT r r 
A 
t 
3 AC Ho 
AT 3 1 
2 
2 
ut 
AÛ S 
-1 2. 
4 33 3 
10 
3 A? 
Z. f T4" 
2. 
2* A AA 
Z 
A A ko S 
A 
A 
*8 
r 
2 43 
r 
2-3 
4 
A 
3 
A 
t 
4 
2-
4. 
d-i 
3 
4* 
3» 2. 
Al ± 
AS 
i 
S 
2. 
A 
AO 
3 
A 
AC 
AZ. 
-1 
Tabel nr. 9 
Sector 
Administratieve 
zaken 
Interne markt en 
industrie 
Econontisch en financieel 
beleid Beroepen bij en arresten van het Hof van Justitie sedert 1987 
Lid­
staat 
-ft 
J) 
L 
.ft 
•D 
J>K 
F 
UK 
(?(t 
Tt 
Ir4 
L 
NL 
E 
Pft 
.,. i Beroe 
4? 
4 
» 
3 
1 
4 
^) 
>1 
A P bij h 
I9tó 
I 
A 
A 
3 
4 
A 
A et Hof 
«49 
A 
5 
>1 
>) 
9 
q 
A 
A 
i l«9fl 
4 
2 
^ 
1 
^ \A\ 
? 
5 
>j 
4 
A 
A Arres 
Commi« 
isg.7 
A 
A 
A 
A 
A 
3 
i :en ten 
»sie 
19 S*S 
A 
A 
A 
A 
A 
A 
? 
5 
A gunste 
isS3 
A 
~s 
1 van de 
1990 
A iaJJ 
2. 
i 
A 
i i Arrest 
Lid-St 
19 if 
A 
1 " J 
i 
i 
i i 
I en ten 
aten 
I 
i 
1 gunste v 
i -M 
' 
1 
i 
1 
' 
1 
i 
i /an de 
| "330; --S.9I 
! 
i 
! 
• 
A Tabel nr. 9 
Sector 
Administratieve 
zaken 
Interne tnarkt en 
industrie 
Econontisch en financieel 
beleid Beroepen bij en arresten van het Hof van Justitie sedert 1987 
Lid­
staat 
-ft 
J) 
L 
.ft 
•D 
J>K 
F 
UK 
(?(t 
Tt 
Ir4 
L 
NL 
E 
Pft 
.,. i Beroe 
4? 
^I 
» 
3 
1 
4 
^) 
>1 
A P bij h 
I9tó 
I 
A 
4 
3 
4 
A 
A et Hof 
«49 
A 
5 
>1 
>) 
9 
q 
A 
A 
i l«9fl 
4 
2 
^ 
1 
^ \A\ 
? 
5 
>j 
4 
A 
A Arres 
Commi« 
isg.7 
A 
A 
A 
A 
A 
3 
i :en ten 
»sie 
19 S*S 
A 
A 
A 
A 
A 
A 
? 
5 
A gunste 
isS3 
A 
~s 
1 van de 
1990 
A 19JJ 
2. 
i 
A 
i i Arrest 
Lid-St 
19 if 
A 
1 " J 
i 
i 
i i 
I en ten 
aten 
I 
i 
1 gunste v 
i -33 
' 
| 
i 
I 
' 
1 
i 
i /an de 
| "330; --S.9I 
! 
i 
! 
• 
A 
Sector 
Monopolies en 
mededinging 
Begnoting 
Ontwikkeling 
Financiele controle 
Vrij verkeer van 
personen e^ diensten Lid-
71 
6*. 
J3 
fo 
3> 
I 
NI 
at 
F 
Cf. 
.6t 
Û 
p 
&t 
F 
Tl 
Tri 
L Beroep bij net Hof 
W 
A 
A 
A 
? 
2 
>l 
• 198$ 
A 
A 
A 
A 
A 19« 
* 
>) 
? 
2 
?> i#0 
-1 
4 
? 
-i 
6 
^1 1391 
A 
A 
A Arresten ten gunste van de 
Commissie 
41 
A 
A 
A 
A 
| 
A 19&J 
A 
A 
A i383 
A 
A 
A 
A 1990 
A 
•A isjJ 
-1 
-/ 
} 
? 
,1 
-1 Arresten ten gunste van de 
Iid-Staten 
19i7 
A 41 
i 
i 
A i 
i i 1 
! i 
i 
; i 
1 i 
1 i 
i i 
! 
i 
j 
i 
! 
A \ 
i 
i 
i • 
A 
! 
A ; 
i 
i 
i 
t 
i 
i 
i 
i Sector 
Monopolies en 
mededinging 
Begnoting 
Ontwikkeling 
Financiele controle 
Vrij verkeer van 
personen e^ diensten Lid-
71 
6*. 
& 
Po 
3> 
I 
NI 
at 
F 
Cf. 
.6t 
Û 
p 
6k 
F 
Tl 
Tri 
L Beroep bij net Hof 
192? 
A 
A 
A 
? 
2 
A 
• 198$ 
A 
A 
A 
A 
A 19& 
-\ 
A 
1 
1 
~s i#0 
A 
4 
? 
A 
& 
^1 1391 
>f 
^1 
^1 Arresten ten gunste van de 
Commissie 
•41 
A 
A 
A 
A 
| 
A 19&J 
>l 
>l 
A i383 
>i 
H 
^1 
A 1990 
w 
^ iajJ 
A 
A 
} 
? 
,1 
-1 Arresten ten gunste van de 
Iid-Staten 
19i7 
A 41 
i 
i 
-7 i 
i i 
1 
! i 
i 
; i 
1 i 
1 i 
i i 
! 
i 
j 
i 
! 
A \ 
i 
i 
i • 
A 
! 
A ; 
i 
i 
i 
t 
i 
i 
i 
i 
P7-
Sector 
Milieu- en 
consurnentenbescre"r:ing 
landbouwpoli t i ek Lid­
staat 
NL 
E 
Po 
H 
.0 
Tl-
L 
KL 
fik 
F 
GR. 
lil 
IJK 
E. 
.D 
F 
"H u Beroeo bij het Hof 
i# 
A 
A 
A 
A 
k 
1 4$ 
A 
3 
1 
A 
A 
A 
l 
2 
A 
1 
A 13$ 
2 
-1 
1* 
3 
a 
A 
A 
A 
A 
A 
A 
5 is90 
-1 
2 
A 
-\ 
A 
4 
/) 
A 
A 
2 
A 
?, 1991 
A 
A 
? 
? 
A 
2 
A 
A 
A 
7 
? Arresten ten gunste van ae 
Commissie 
isS-? 
2 
2 
/I 
2 
"1 
4 19&2 
"J 
2 
4 
-i 
?> t983 
H 
-t !S90 
? 
-1 
3 
i 
-^ 
A 
A 1 
!z 
i 
i A 
A 
Hr 
5 
A 
1 
A Arresten ten gunste .an de 
Lid-Staten 
•3.Sj 
A •M 
! 
i 
1 
i 
i 
i 
! 
i I 
! •9*3. '930 
• 
: 
' 
, 
• 
i 
1 
. 
i 
i 
i i 
i 
1 
p -2. Sector 
Milieu- en 
consumentenbescre"T:ing 
landbouwpoli t i ek Lid­
staat 
NL 
E 
Po 
H 
.0 
Tl-
L 
KL 
fik 
F 
GR. 
!xï 
IJK 
E 
.D 
F 
"H 
JrH Beroeo bij het Hof 
132? 
1 
A 
A 
A 
k 
1 4$ 
A 
3 
1 
A 
A 
A 
l 
2 
A 
1 
A 13$ 
2 
A 
4 
3 
a 
'i 
A 
A 
A 
A 
A 
5 is90 
A 
2 
^ 
-\ 
A 
4 
/l 
'i 
A 
2 
4 
?, .991 
A 
A 
? 
? 
-1 
2 
4 
1 
4 
7 
? Arresten ten gunste van ae 
Commissie 
isS-? 
2 
2 
/I 
2 
-1 
4 19&2 
"J 
2 
4 
-i 
?> t983 
H 
-t !S90 
? 
A 
3 
i 
-^ 
-1 
A 1 
!z 
i 
i A 
A 
Hr 
5 
A 
1 
A Arresten ten gunste .an de 
Lid-Staten 
•3.Sj 
A •M 
! 
i 
1 
i 
i 
i 
! 
i I 
! •9*3. '930 
• 
: 
' 
, 
• 
i 
1 
. 
i 
i 
i i 
i 
1 
p ^ 
Sector 
Vervoerbeleid 
Statistiek 
V i s s e r i j b e 1 e i d Lid­
staat 
UK 
£ 
GL 
L 
NL ~$£z ;5 
F 
D 
7,/> 
61?, 
Ik 
Gfi 
F 
71-
UK 
Trr 
NI ! Beroep bij het Hof 
19Î? 
? 
M 
^ 
/] 
? 
1 19tó 
1 
3 
>t 
_i 
7 
4 
W 
A 
A 
A 19^9 
7. 
A 
A 
1 
-\ 
2 i5<3o 
"*> 
•i 
>J 
^ 
-4 •39l 
? 
-1 
>f 
A 
A Arresten ten gunste van de 
Conmi ssie 
41 
A 
1 
1 19&J 
A 
A 
-\ 
A is83 
A 
A 
A 
A ' 19 90 
A 
A 
-1 
A 
A 
A 
A isJJ 
? 
>l 
A 
A 
? 
2 
/i 
! Arresten ten gunste van de 
Lid-Sta*"on 
"9.^ 
i 
I :SW 
1 •5« 
-1 
' 
! 
i 
! 
| 
i 
! 
i •sio 
i 
i 
i ••9.9/ 
Sector 
Oouane-unie 
F inanciele 
instellingen 
Externe betrekkingen 
! i Lid­
staat 
F 
.ft 
F 
f 
7P 
Po 
UK, 
GIL 
J) 
.ft 
7r. 
b 
D 
DK 
F 
ifc ! 
Tl j Beroep bij het Hof 
I9Î? 
A 
A 
A 
A 
A 
4 ! 4$ 
W 
'I 
A 
A 
A 
3 
-I 
A 19-89 
-1 
w 
1 
i 
I 
i i 
-1 i#o 
A 
? 
i 
-1 1 1991 
2 
-1 
I 
A 
5 Arresten ten gunste van de 
Commissie 
19?.? 
•A 
i 
1 
i 
1 
i ! 1 
j 
i 
3 ! 19&<5 
A 
A 
A 
I 
1 
3 ! 1983 
A 
1 
i 
3> ! 1990 
i 
A ! 
i 
1 
i 
i 
1 
A ! isJJ 
A 
A 
A 
A ; 
i 
i 
! 
A \ Arresten ten gunste van de 
Lid-Staten 
19 if 
• 
A 
A 
\ 
\ •si J 
I 
I 
1 
i 
A 
\ 
i 
A ' 
j 
; •9^3: -93o| 
I 1 
i 
A ] 
i 
i I 
1 
A 
1 
i 
: 
i 
I 
; 
1 19.91 Sector 
Oouane-unie 
F inanciele 
instellingen 
Externe betrekkingen 
! i Lid­
staat 
F 
.ft 
F 
f 
7P 
Po 
UK, 
GIL 
J) 
.ft 
7r. 
b 
D 
Dk 
F 
Uk ! 
Tl j Beroep bij het Hof 
I9Î? 
-f 
4 
-1 
A 
A 
L ! 4$ 
w 
'i 
-1 
>i 
>i 
3 
A 
A 19-89 
-1 
w 
1 
1 
I 
i 1 
A i#o 
>i 
? 
i 
A 1 1991 
2 
A 
A 
A 
5 Arresten ten gunste van de 
Commissie 
19?.? 
A 
i 
1 
1 
1 
i ! 1 
j 
i 
3 ! 19&<5 
A 
A 
A 
I 
1 
3 ! 1983 
A 
1 
1 
3> ! 1990 
i 
A ! 
i 
1 
i 
i 
1 
A ! 19JJ 
A 
A 
A 
A ; 
1 
s 
1 
! 
A \ Arresten ten gunste van de 
Lid-Staten 
19 if 
• 
A 
A 
\ 
\ •si J 
I 
I 
1 
1 
A 
\ 
i 
A ' 
j 
; •9^3; - s3o j 
I 
1 
i 
A ] 
i 
i 
1 1 
A 
1 
i 
: 
i 
I 
; 
1 19.91 
Sector 
Werkgelegenheid, 
onderwijs en 
sociale politiek 
Energie Lid­
staat 
If I. 
HI. 
GH 
E 
L 
ft 
F 
UK 
Ih 
L 
6(1 
1(1 
NL 
.ft Beroep bij het Hof 
192? 
A 
A 
A 
A A% 
? 
A 
1 
? 
A 
A 
I 
A 
A 19-S9 
A 
3 
2 
A 
A 
A 
A 
A 
A i#0 
A 
A 
A 1991 
A 
A 
A 
A Arresten ten gunste van de 
Commi ssie 
19?.? 
A 
A 
A 19&<5 
A 
X 1983 
A 1990 
1 
A 
A 
A 
A 
A 
j 
I 
i 
I isjj 
? 
1 
A 
A 
i 
A ! 
i i . 
Arresten ten gunste ^an de 
Lid-Staten 
19.JJ 
j isil i9i3i '^o 
A 
I 
1 
j 
i 1 
1 
i 
1 
i 
1 
1 l 
i 
1 
i | 19.9) 
i 
i 
i 
1 
\ 
\ ^ 
i I 
1 
A Sector 
Werkgelegenheid, 
onderwi j s en 
sociale politiek 
Energie Lid­
staat 
If I. 
HI. 
Qa 
E 
L 
ft 
F 
UK 
Ih 
L 
6(1 
1(1 
NL 
.ft Beroep bij het Hof 
192? 
A 
A 
A 
A 19&3 
? 
A 
1 
? 
A 
A 
I 
A 
A 19-S9 
A 
3 
2 
A 
A 
A 
A 
A 
A i#0 
A 
A 
A 1991 
A 
A 
A 
A Arresten ten gunste van de 
Commi ssie 
19?.? 
A 
A 
A 19&<5 
A 
X 1983 
A 1990 
1 
A 
A 
A 
A 
A 
j 
I 
i 
I isjj 
? 
1 
A 
A 
i 
A ! 
i i . 
Arresten ten gunste van de 
Lid-Staten 
19.^ 
j isil i9i3i '^o 
A 
I 
1 
j 
i 1 
1 
i 
1 
i 
1 
1 l 
i 
1 
i | 19.9) 
i 
i 
i 
1 
\ 
\ ^ 
i I 
1 
A 
D £ 
- 89 -
Nr. 10 
ARRESTEN VAN HET HOF VAN JUSTITIE DIE TOT 31 DECEMBER 1991 WERDEN GEWEZEN EN 
WAARAAN NOG GEEN UITVOERING WERD GEGEVEN 
BONDSREPUBLIEK DUITSLAND 
Arrest van 
14.2.1984 Zaak C-352/82 
Arrest van 
12.3.1987 Zaak C-178/84 Vrijstelling van 
omzetbelasting en 
accijnzen bij de 
invoer ("Butterfahrten") 
Verbod van de verkoop van 
niet met gerstemout 
gebrouwen bier. 
Arrest van 
7.5.1987 Zaak C-189/85 Cumulatie van gezins­
uitkeringen De Duitse autoriteiten hebben de 
Commissie ervan in kennis gesteld 
dat zij ingevolge het arrest van het 
Hof de nodige administratieve 
maatregelen hebben genomen om in 
andere Lid-Staten bier dat correct 
is geëtiketteerd, in Duitsland in de 
handel te kunnen brengen. De Duitse 
autoriteiten moeten echter nog de 
nodige wettelijke maatregelen nemen 
om zich naar het arrest te voegen. 
(A/83/0065) 
Met de Duitse autoriteiten moeten 
nog problemen van technische aard 
worden geregeld ter zake van de 
terugbetaling van nog achterstallige 
bedragen (berekening van de 
bedragen). Er zullen in dit verband 
contacten plaatshebben tussen de 
Commissie en de Duitse autoriteiten 
in februari 1992. 
Arrest van 
17.9.1987 Zaak C-412/85 In het wild levende vogels (A/84/0119) Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/85/0320) 
De Bondsrepubliek Duitsland 
heeft nog niet de nodige 
maatregelen genomen om aan de 
arresten van het Hof 
uitvoering te geven 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/89/0048). Op 
5.12.1990 heeft de Commissie 
besloten een beroep bij het 
Hof aanhangig te maken. 
- 90 -
Arrest van Zaak C-274/87 
2.2.1989 Moeilijkheden bij de in­
voer van vleespastei De regering van de Bondsrepubliek 
heeft bevestigd haar wetgeving te 
zullen wijzigen bij gelegenheid van 
de transpositie van de Richtlijn van 
de Raad van 14.12.1988 tot wijziging 
van Richtlijn 77/99/EEG inzake 
gezondheidsvraagstukken op het 
gebied van het intracommunautaire 
handelsverkeer in vleesprodukten 
(88/658/EEG). In afwachting hiervan 
werd de autoriteiten van de Lander, 
die voor de controle verant­
woordelijk zijn, bij wijze van 
voorlopige oplossing, via een 
administratieve beschikking van het 
Bondsministerie van volksgezondheid 
gevraagd zich te voegen naar het 
arrest van het Hof. Bovendien is een 
mededeling van de regering gepubli­
ceerd, waarvoor de goedkeuring van 
de betrokken diensten van de 
Commissie werd verkregen, volgens 
welke het vrije verkeer van de 
betrokken goederen gewaarborgd is. Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/90/0373) 
Arrest van Zaak C-76/86 
11.5.1989 Verbod van het in de han­
del brengen van melk-
surrogaten (A/84/0354) 
Uit een eerste onderzoek van de 
diensten van de Commissie blijkt dat 
de door de Duitse autoriteiten geno­
men uitvoeringsmaatregelen voldoende 
zijn om de naleving van het arrest 
van het Hof van Justitie te 
waarborgen. 
Arrest van Zaak C-186/88 
28.11.1989 
Arrest van 
3.7.1990 Gezondheidscontroles bij 
het intracommunautaire 
handelsverkeer in dieren, 
vlees en vleesprodukten (A/87/0281) 
De systematische gezondheidscontrole 
is bij de Verordnung van 7/11/1991 
(Bundesgesetzblatt, Teil 1 Nr 62, 
van 15/11/1991) afgeschaft. 
Zaak C-288/88 In het wild levende vogels (A/86/0222) Een procedure ex artikel 171 
wordt ingeleid wegens niet-
uitvoering van het arrest van 
3.7.1990. 
Arrest van 
28.2.1991 Zaak C-131/88 Grondwater In hun antwoord van 2.10.1991 hebben 
de Duitse autoriteiten medegedeeld 
dat zij voornemens zijn met de 
Lander de door het arrest van het 
Hof noodzakelijk gemaakte wetgevende 
werkzaamheden aan te vatten. De 
mededeling van de Duitse 
autoriteiten bevat geen tijdschema 
voor de goedkeuring van teksten. Op 23.7.1991 werd een schrij­
ven ex artikel 171 tot de 
Duitse autoriteiten gericht. 
Arrest van 
30.5.1991 
Arrest van 
30.5.1991 
Arrest van 
17.10.1991 
BELGIE 
Arrest van 
19.10.1981 
Arrest van 
2.12.1986 
Arrest van 
17.6.1987 
Arrest van 
8.7.1987 
Arrest van 
24.5.1988 Zaak C-361/88 
Zaak C-59/89 
Zaak C-58/89 
Zaak C-137/80 
Zaak C-239/85 
Zaak C-l/86 
Zaak C-247/85 
Zaak C-307/86 Zwaveldioxyde 
Lood in de lucht 
Oppervlaktewater; niet-
overeenstemming 
Overdracht van 
pensioenrechten 
Giftige afvalstoffen 
Bescherming van het 
grondwater tegen 
verontreiniging 
In het wild levende vogels 
Technische voorschriften 
voor schepen in de 
binnenvaart - 91 -
(A/78/0007) 
Ingevolge de goedkeuring door de 
Belgische autoriteiten van de wet 
van 21 mei 1991 wordt de overdracht 
van pensioenrechten mogelijk vanaf 
begin 1992. Na een aanvankelijke 
waarnemingsperiode met betrekking 
tot de follow-up en de toepassing 
van de wet, overweegt de Commissie 
de inbreukprocedure te seponeren. 
Het Waalse gewest heeft een regeling 
goedgekeurd houdende tranpositie van 
de richtlijn, zonder echter de moda­
liteiten voor de praktische toepas­
sing ervan te voorzien. (A/83/169) 
Het Brusselse gewest heeft zich ge­
voegd naar het Gemeenschapsrecht 
(Koninklijk Besluit van 19.6.1989). 
Voor het Waalse gewest en, wat be­
treft enkele elementen, ook het 
Vlaamse gewest heeft de transpositie 
nog niet plaatsgevonden. 
(A/84/0118) 
(A/85/202) Op 7.11.1991 werd een 
schrijven ex artikel 171 
toegezonden. 
Op 7.11.1991 werd een 
schrijven ex artikel 171 
toegezonden. 
Een schrijven ex artikel 171 
zal eerlang tot de Duitse 
autoriteiten worden gericht. 
Het Hof heeft op 3.10.1989 
een tweede arrest gewezen 
(zaak C-383/85) 
(A/81/0303) 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/90/0212). 
Op 5.12.1990 heeft de 
Commissie besloten een met 
redenen omkleed advies uit te 
brengen. 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/88/0291). 
Op 4.8.1991 is een beroep bij 
het Hof aanhangig gemaakt 
(zaak C-174/91) 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/90/0291). 
Op 5.12.1990 heeft de 
Commissie besloten een met 
redenen omkleed advies uit te 
brengen. 
Op 10.12.1991 heeft het Hof 
een tweede arrest gewezen -
zaak C-19/91 - waarin België 
wordt veroordeeld. 
(A/89/0356) 
Arrest van 
27.9.1988 Zaak C-42/87 Discriminatie op het 
gebied van de openbare 
financiën : niet-
universitair hoger 
onderwijs 
Arrest van 
11.5.1989 Zaak C-46/88 Splitsing en fusies van 
naamloze vennootschappen 
Arrest van 
15.5.1989 Zaak C-52/88 Beperking van het gebruik 
van voedingsgelatine 
Arrest van 
5.4.1990 Zaak C-6/89 Verlaging met 50 % van de 
door de Belgische overheid 
betaalde bezoldigingen aan 
de bij de Europese scholen 
gedetacheerde Belgische 
leerkrachten - 92 -
(A/85/0435) 
(A/86/0129) 
(A/85/0447) 
In antwoord op het met redenen 
omkleed advies van de Commissie 
hebben de Belgische autoriteiten een 
koninklijk besluit goedgekeurd dat 
nog steeds niet in overeenstemming 
is met het Gemeenschapsrecht. 
(A/88/0065) 
Op 23.7.1990 hebben de Belgische 
autoriteiten de Commissie mede­
gedeeld dat zij bereid zijn gevolg 
te geven aan het arrest van het Hof. 
Tot op heden worden de verlagingen 
echter verder toegepast op de bezol­
digingen van het Franstalig onder­
wijzend personeel. Voor het Neder­
landstalig onderwijzend personeel is 
het vroegere niveau van de bezol­
digingen met ingang van september 
1990 opnieuw ingevoerd. Wat de ach­
terstallige bedragen aangaat, wordt 
voor het Nederlandstalig onderwij­
zend personeel tegen begin 1992 een 
regeling verwacht. Wat het overige 
onderwijzend personeel betreft, 
wordt het dossier door de diensten 
van de Commissie verder met de 
Belgische autoriteiten behandeld. Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/90/0173). 
De inbreukprocedure wordt 
verder afgewerkt; tijdens 
haar bijeenkomst van 
18.12.1991 heeft de Commissie 
besloten opnieuw een beroep 
bij het Hof van Justitie 
aanhangig te maken. 
Op 4 december 1991 is een 
brief van de Duitstalige 
Gemeenschapsexecutieve bij de 
Commissie aangekomen, waarin 
deze een ontwerp-tekst ter 
uitvoering van het arrest in 
zaak 42/87 aankondigt. 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/90/0399). 
Aangezien geen vooruitgang is 
geboekt bij de goedkeuring 
van het wetsontwerp dat de 
Commissie in oktober 1990 is 
toegezonden, zal de 
beslissing een met redenen 
omkleed advies uit te 
brengen, worden uitgevoerd. 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/90/0193). 
Op 18 december 1991 heeft de 
Commissie besloten een beroep 
aanhangig te maken bij het 
Hof. 
De Belgische autoriteiten 
werd door de Commissie een 
rappelbrief toegezonden. 
- 93 -
Arrest van 
5.7.1990 
Arrest van 
5.7.1990 
Arrest van 
19.2.1991 
Arrest van 
19.3.1991 
Arrest van 
7.5.1991 Zaak C-304/88 
Zaak C-42/89 
Zaak C-375/89 
Zaak C-249/88 
Zaak C-287/89 
Arrest van Zaak C-167/90 
16.5.1991 
Arrest van Zaak C-290/89 
11.6.1991 
Arrest van Zaak C-153/89 
26.6.1991 Eis van een vergunning 
voor de invoer van vers 
vlees en levende dieren. 
Water voor menselijke 
consumptie; onvolledige 
transpositie (het niet 
laten vallen van het 
aftappen van water voor 
particuliere doeleinden 
onder de werkingssfeer van 
de richtlijn). 
Steun aan 
Idealspun/Beaulieu. 
Prijs van geneesmiddelen : 
programmaovereenkomsten 
Vaststelling van een 
minimumprijs voor 
tabaksfabrikaten 
Apothekers : coördinatie 
en onderlinge erkenning 
van diploma's 
Oppervlaktewater (A/85/0484) 
Eis ingetrokken bij Koninklijk 
Besluit van 11.12.1991. 
(A/86/0221) 
Accijns op bier Wordt door de diensten van de 
Commissie onderzocht 
Op 2.12.1991 is een 
aanmaningsschrijven tot de 
Belgische autoriteiten 
gericht. 
Er zijn contacten geweest met 
de Belgische autoriteiten 
Er is contact opgenomen met 
de Belgische autoriteiten 
Er is contact opgenomen met 
de Belgische autoriteiten 
Bij brief van 21.10.1991 
heeft de Commissie de 
Belgische autoriteiten 
herinnerd aan de verplichting 
maatregelen te nemen om zich 
naar het arrest van het Hof 
te voegen. 
Op 4.9.1991 werd een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Belgische autoriteiten 
gericht. 
Op 25.10.1991 is een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Belgische autoriteiten 
gericht, waarin hun wordt 
gevraagd de door hen ter 
uitvoering van het arrest van 
het Hof getroffen maatregelen 
mede te delen. - 93 -
Arrest van 
5.7.1990 
Arrest van 
5.7.1990 
Arrest van 
19.2.1991 
Arrest van 
19.3.1991 
Arrest van 
7.5.1991 Zaak C-304/88 
Zaak C-42/89 
Zaak C-375/89 
Zaak C-249/88 
Zaak C-287/89 
Arrest van Zaak C-167/90 
16.5.1991 
Arrest van Zaak C-290/89 
11.6.1991 
Arrest van Zaak C-153/89 
26.6.1991 Eis van een vergunning 
voor de invoer van vers 
vlees en levende dieren. 
Water voor menselijke 
consumptie; onvolledige 
transpositie (het niet 
laten vallen van het 
aftappen van water voor 
particuliere doeleinden 
onder de werkingssfeer van 
de richtlijn). 
Steun aan 
Idealspun/Beaulieu. 
Prijs van geneesmiddelen : 
programmaovereenkomsten 
Vaststelling van een 
minimumprijs voor 
tabaksfabrikaten 
Apothekers : coördinatie 
en onderlinge erkenning 
van diploma's 
Oppervlaktewater (A/85/0484) 
Eis ingetrokken bij Koninklijk 
Besluit van 11.12.1991. 
(A/86/0221) 
Accijns op bier Wordt door de diensten van de 
Commissie onderzocht 
Op 2.12.1991 is een 
aanmaningsschrijven tot de 
Belgische autoriteiten 
gericht. 
Er zijn contacten geweest met 
de Belgische autoriteiten 
Er is contact opgenomen met 
de Belgische autoriteiten 
Er is contact opgenomen met 
de Belgische autoriteiten 
Bij brief van 21.10.1991 
heeft de Commissie de 
Belgische autoriteiten 
herinnerd aan de verplichting 
maatregelen te nemen om zich 
naar het arrest van het Hof 
te voegen. 
Op 4.9.1991 werd een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Belgische autoriteiten 
gericht. 
Op 25.10.1991 is een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Belgische autoriteiten 
gericht, waarin hun wordt 
gevraagd de door hen ter 
uitvoering van het arrest van 
het Hof getroffen maatregelen 
mede te delen. 
- 94 -
DENEMARKEN 
Arrest van Zaak C-100/90 
17.10.1991 Nationale bepalingen 
waardoor per voertuig maar 
10 liter brandstof 
onbelast mag worden 
ingevoerd Het Deense parlement heeft ingevolge 
het arrest van het Hof op 20 
december 1991 nieuwe maatregelen 
goedgekeurd. De maatregelen zijn in 
overeenstemming met de ontwerp­
richtlijn van de Raad inzake de 
belastingvrijstellingen. Het 
voorstel is op 1 februari 1992 door 
de Raad goedgekeurd en treedt op 
1.1.1993 in werking. 
SPANJE 
Arrest van Zaak C-258/89 
25.7.1991 
Arrest van Zaak C-35/90 
17.10.1991 
Arrest van Zaak C-313/89 
7.11.1991 
Arrest van Zaak C-192/90 
10.12.1991 Visserij ; niet-nakoming 
van de verplichting de 
vangsten aan te geven 
(CIEM-indelingen) (A/87/0405) 
BTW-vrijstelling voor 
dienstverrichtingen van 
beeldende kunstenaars en 
journalisten 
Verloskundige (opleiding 
niet in overeenstemming 
met Richtlijn 80/155/EEG) 
Niet-mededeling van 
programma's voor de 
toepassing van de 
richtlijn verpakkingen van 
vloeibare levensmiddelen Bij brief van 23.10.1991 
hebben de Spaanse 
autoriteiten zich ertoe 
verbonden voortaan de ter 
zake toepasselijke 
communautaire voorschriften 
na te leven. In het kader van 
een algemeen onderzoek dat is 
verricht overeenkomstig 
artikel 12, lid 2, van 
Verordening (EEG) nr. 2241/87 
gaat de Commissie na of de 
aan de nationale 
controlediensten gegeven 
instructies in praktijk 
worden gebracht. 
Er is geen enkele maatregel 
tot uitvoering van het arrest 
medegedeeld aan de diensten 
van de Commissie 
Recentelijk gewezen arrest 
Recentelijk gewezen arrest 
o 
CN 
CN 
TJ -H 
u cr> 
o "-* 
S < (0 
u 
3 
TJ 
Q) 10 
ü -t 
O 
,* -r4 in 
3 H «H 
CU .* ">•> 
u c r^ id oo 
U "-
fa CQ 
— 0) 
G TJ 
CU TJ C 
Cn-H O 
O) 0) 
4-> rH 10 
CU C 
Û) 
•H C 
•H 
O) 
3 
0 
•H 
C r4 
C 
•P 
0) 
x: TJ 
c id 
> 
%4 
CU <D 
TJ TJ 
ld 
U -H 
0) en «ö 
C JZ G -P 
«o cu 
> X3 
CU 
r4 
C -P 
QTI-H+J ü 
TJ d) 
rH CU -H 
CU G 0) TJ eu m 
c e-H 
id d) E x en e 
OHO 
Si m o c 
dl G 
u id o > 
•p 
ü c 
0) 0) 
G ID +J 
id co 
> o c 
TJ d) 
C .H -M 
Cl) ld TJ 
X id in 
id ttTJ 
e <U-M . 
X» d) c 
X £5 CU 
•r-> C U 4-> •H -H CU td 
rH > -P 
0) 10 o w 
J* 0) I 
C H d) TJ 
ld -P TJ -A Cn CJ 
Q) C 
O 3 C 
id CU 
4J 4H > TJ O) 
H 
3 
TJ 
d) 
ü 
O 
O4 
X 
3 
Q) 
ia c •H • 
TJ 
CU -M 
Z CU 
3 rH 
0) 0) 
--< Cn 
C G 
•H 
C 
CU CO 
W -H Q) 
•H 
& (0 O (o 
•H ri 
O 
U 
3 
TJ C 
0) 
Ö c 
O 0) 
TJ ai eu eu 
O TJ VI o V4 -p .p a 4-1 d) 
^ eu Ê 3 d) d) X3 
d) • 
3 CN 
3 -H 
d) • 
•H O C 
d) 
Cn N 
C Cn d) C TJ •H 
Cn G 
O* rt 
0) > 
^ fc O 
in 
n o «o "*•> 
d) en •H oo > 
TJ 
id 
TJ 
d) d) c o 
> 4-> -P w •H o 3 x: c o d) co 
< -P d> en aid 
o 4J 
r4 c o 
d) 10 -P G 
H M^ (d 
^ O d) > 
e TJ d) n 55 CN .û O —£ d) fa d> IN 
d) .* TJ rH 
J3 C H • 
X) d) O 00 
0) C 3 H 
.C C 
•H rH Qj 05 
0) XI id O -^ 
+J M g 
en id fXTJ o 
-I 0) 3 
M C 3 d) d) 
d) d) -P -* TJ 
M CnC d) 
d) d) o Cn-P 
N ^ ro TJ «w 
14 r* 4J d) d) 
d) d) d) O d) 
> en ? cnx: d) c rH eu 
r* en 
Ê C o eu u C Si 
d) c eu d) +J 
TJ 
d) -p 
V4 -H 
3 
4J 
d) to 
E (D 
•H 
-P > 
d) TJ 
£3 id en c 
o id c > 
C 
4-J CU -P 
<MH tll Q) 
û) eu d> en eu en u 
.c eu u eu 
u <d -P 
eu id 4-> en 
-H id eu 
HEX: 
3 d) C 
ft en id 
d) -H id 
^ TJ 
o eu c ö 3 to 
C d) C 4H 
id TJ d) u 
fa JJ 
d) 
d) "4 
Q C E SB 
o 
C -P 
0) d) 
cnx; en 
G 
•H 
eu to 
•H (Q 
n id 
eu a •P 
ft m o 
o -A 4J c 
•P -H eu 
Si X TJ o id .p u 5 eu eu si > eu o •-i c 
to id TJ 
0) > -H 
•-1 eu 
E enx) 
E «J u 
U tO 
u c 
eu eu id 
o > > c 
eu 
-P -P 
eu c TJ 
oo x: id 
> eu 
rH m o 
eu o M-* > 
r* o eu 
•Hcau 
•P id 4-> 
V4 ld 4-» -H •d en eu 3 x: TJ eu to 
E -P C -^ 
eu id 
o id > eu 
ce -w 
eu 4-> -P 
en eu to H 
TJ d) 4J c c u m id -H H 3 
> d) id »-3 
-P 
id 
m TJ 
rH 
r- TJ 
G rH 
d) en 
X) 
.Q • 
d) 14 
x: c 
C 4J eu eu •p £ eu id 
en id 
-P 3 
to 
id 
> 
•P TJ 
3 
ld TJ -P o> 
id a» eu • 
TJ -P x 
G U 
•d eu TJ 
•H 
eu 
Si TJ -G +J eu c o> eu -P c eu 
-P eu o d) 3 u c N u o eu eu u rH 
eu TJ en eu eu 
TJ M to TJ eu 
O X 4J 
id ? rH eu c 
-H o N eu 
> c > eu E eu TJ o 
*rH 4J E 
TJ rH id c 
•H 3 5 eu 4-> 
eu N TJ id 
u -P 
eu eu 
to eu 
c TJ 
id eu *x> M cncN 
fa eu £5 
TJ C 
eu eu id eu 
a e > TJ G „ 
•H CU TJ r* TJ O W 
r-i X ' 
3 X -r-. O C-nri J 
O ^ TJ eu .. -P eu eu to -p rH 
én-o eu id rH 
en m eu c en to eu c c 
o eu eu m o 
> en o id o to -H 
x eu tT> 
00 
to 
3 
•P 
CO 
3 +J en o 
3 -P «W 
id 
TJ 
M) -H 
rH CU 
x: 
G .* . 
id T-> k 
> -H d) 
r^ d) G 
rH tp id 
n O ni 
l E tT> G 
oo eu eu 
TJ TJ 
4J -H 
eu -P d) eu 4-i x: 
VJ id o o x: to 
eu o eu 
o to o> eu eu 
G 
O to u eu a, 
10 4-» 
oi eu 
c x: 
H eu d) 
G 
O TJ C 
in -H «j 
u eu > 
CU rH 
a 0,-P 
o ta 
TJ c 
C G 
eu eu 
> 
eu si 
en o 
tn to 
G -H^ 
•H c 
TJ x: 
•H o tu eu 
•^ 4-) en 
G 
•.H 
eu eu to TJ eu 
•H TJ 
K c «i n» c 
rH > id 
3 > 
en a eu o en 
4J eu eu 
N -H 
d> c G 
•H 
> 
U 
d) 
SÏ 
eu id 
eu id c 
eu 
N xi eu vox 
10 <Vr4 
C 4J r4 
eu eu eu enx: TJ c c 
•d 4-> o > ro N 
eu o tj\>-i en 
G Vi 
-H eu 
d) r* TJ 
TJ r* U 
eu 
O 4J 
b eu 
« x» 
id 
3 eu 
-J 
c 3 eu TJ 
m tu -H 
a. o x» 
r4 o 
O H 4-1 4-» M a, eu r* eu x o r4 eu > 
en 
rH o > eu en 
id 3 
P eu 
H XJ o c tVr-l E eu 
eu eu 
N en eu 4-4 
a id CN 
o 
m 
00 eu 
x P -H id 
4-> TJ 
U 
ld TJ 
Q) 
-P eu m > 
eu eu 
D^-r4 
•P 4J en m G id •H > 
eu — o 
enoo o 
4-> co 
eu <* 
CT» 
eu oo — ro 
^r id eu 
HUS 
O fa 
•^ C 
eu m G TJ c 
eu G eu 
d) -r4 -H eu N c u 
eu b eu c^o x: c »o 
-H > c 
x» — eu 
TJ 
G U r4 
CU ai O 4-> (d 3 M -r-» 
E G o eu eu 
X eu 4J 
5 tu eu -P 
eu 
m 
oo TJ > 
< C r4 C 
cu a) 
> > o 
to C en 
TJ T-n—I tr. 
eu E -i 
XI U r-i u eu 3 
M 00 TJ ld 4-> -ri 
c id 
> 
eu 
•H eu 4J ro 
•d TJ 
c c -H »d 
ËrH 
•H G 
!H d) 
O 4J 
10 -H 
•H 3 
Q X> d) 
TJ 
eu eu 
id id 
N X) 
c c 
-H eu 
04 c o eu en eu 
-H TJ 
TJ c c 4J eu 3 o N 
X 4J -r4 en 3 eu cnx: eu c G 
rH ld d) a en* u eu eu eu o -H 
> 4-> N eu 
en 
o 
> 
eu 
TJ c eu > eu 
TJ 
4J eu x: en c 
id ro 
en eu 
en eu o 
c o o 
r4 4J u eu •^ ai 
c TJ 
eu 
3 
O 
V4 > 
I 
c 
nfl)X 
•H C 
rH C 4J 
eu id o 
o E -P c 
eu 
C 4-> eu id 
NHÜ 
m d) -«-» 
H TJ U 
VJ C X» 
0< id id 
ax: 4H 
O rH m 
o -H x 
X id id 
r4 4-> X» eu eu id 
> TJ 4-> en 
c 
•H 
eu 4J TJ eu G x: id ro eu o o u o* en ro c TJ 
-O ld -r4 
•M en eu 
rH eu xj 
eu o V4 
o -P id x: eu 
X) 
eu 
si-
00 
o m 
U 
X 
id 
id in 
oo ">» 
CN 
in 
CN 
X 
id 
id 
tsj oo 
oo 
rH 
m 
u 
X 
id 
id 
N 00 
4J 
to 
eu 
V4 cX> C 
id oo 
> oo en 
4J rH ro • eu <* 
V4 • 
u r-
(< CN c 
id co > co en 
4J rH 
ro • 
eu m 
V4 • u o G 
id co 
> co en 
4-> «H 
ro • 
eu r-
u > 
U ro C 00 
id oo 
> en 
rH 
4-) • ro o 
d) rH 
u • 
V4 m 
<< CN 
- 96 -
Arrest van 
12.7.1990 Zaak C-236/88 
Arrest van 
29.11.1990 Zaak C-182/89 
Arrest van 
12.12.1990 
Arrest van 
26.2.1991 Zaak C-263/88 
Zaak C-154/89 Weigering een sociale 
zekerheidsuitkering naar 
de andere Lid-Staten te 
exporteren 
Regeling inzake de 
internationale handel in 
fauna- en florasoorten die 
met uitroeiing worden 
bedreigd 
Weigering tot het verlenen (A/85/0499) 
van het recht van 
vestiging en het vrij 
verrichten van diensten in 
de overzeese gebieden 
Beperkingen van het vrij (A/86/0432) 
verrichten van diensten 
door toeristengidsen (A/79/131) 
Er werd tot nu toe nog geen 
wetgeving voor de tenuitvoerlegging 
van het arrest ontvangen. 
Ingevolge de besprekingen die over 
dit onderwerp met name in de 
Administratieve Commissie voor de 
Sociale zekerheid van migrerende 
werknemers zijn gevoerd, zijn 
technische oplossingen voorgesteld, 
die binnenkort zouden moeten worden 
goedgekeurd. 
(A/86/0225) Op 28.11.1991 is een brief 
tot de Lid-Staat gericht met 
het verzoek de maatregelen 
mede te delen die zijn 
genomen om de uitvoering van 
het arrest van het Hof te 
garanderen 
De Commissie heeft op 
18.12.1991 besloten een 
aanmaningsschrijven toe te 
zenden (artikel 171) 
De Commissie heeft op 
18.12.1991 besloten tot 
toezending van een 
aanmaningsschrijven (artikel 
171) 
Arrest van Zaak C-307/89 
11.6.1991 
Arrest van Zaak C-294/89 
10.7.1991 
Arrest van Zaak C-13/90 
1.10.1991 
Arrest van Zaak C-14/90 
1.10.1991 
Arrest van Zaak C-64/90 
1.10.1991 
GRIEKENLAND Weigering een uitkering 
van het "Fonds National de 
Solidarité" toe te kennen 
aan een niet-Frans 
onderdaan van de EEG 
Advokaten 
Onjuiste omzetting van 
Richtlijn 77/249/EEG 
Lood in de lucht 
Kwaliteitsnormen voor 
stikstofdioxyde 
Zwaveldioxyde - 97 -
Ingevolge het arrest van het Hof zal 
binnenkort een Franse omzendbrief 
worden toegezonden ten einde de 
volledige naleving van het beginsel 
van de gelijke behandeling te 
garanderen 
(A/84/0450) Op 23.12.1991 werd een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Franse autoriteiten 
gericht 
Een schrijven ex artikel 171 
zal eerlang worden 
toegezonden 
Een schrijven ex artikel 171 
zal eerlang worden 
toegezonden 
Een schrijven ex artikel 171 
zal eerlang worden 
toegezonden 
Arrest van Zaak C-176/84 
12.3.1987 Bepalingen waarbij wordt 
voorgeschreven dat 
uitsluitend bier op basis 
van mout mag worden 
verkocht Gewacht wordt op de formele 
vaststelling van de nieuwe regeling 
(A/82/0004). 
Het ministerieel besluit (waarvan de 
inhoud op 29.10.1990 werd voorgelegd 
aan de diensten van de Commissie, 
die verklaarden het ermee eens te 
zijn) zal zeer binnenkort in het 
Griekse Staatsblad worden 
gepubliceerd. Deze publikatie heeft 
nog niet plaatsgevonden ingevolge 
bepaalde ultieme besprekingen met de 
diensten van de scheikundige 
laboratoria van de rijksoverheid. 
- 98 -
Arrest van 
15.3.1988 Zaak C-147/86 
Arrest van 
14.7.1988 Zaak C-38/87 
Arrest van 
12.7.1990 Zaak C-35/88 Verbod een particuliere 
school op te richten 
(Frontistirion), 
nationaliteitseis 
Nationaliteitseis voor de 
toegang tot de 
werkzaamheden van 
- advokaat 
- architect, ingenieur en 
landmeter 
Invoer van voedergranen, 
maïs en gerst; beheer van 
de markten door KYDEP (A/84/0388) 
(A/85/0265) 
Wat de particuliere scholen aangaat, 
blijven de Britse echtgenotes, die 
aan de zaak ten grondslag liggen, 
problemen hebben. Verschillende 
politieke tussenkomsten die tegelijk 
met de rechtsprocedure plaatsvonden, 
zijn tot nu toe zonder gevolg 
gebleven. 
Er is geen mogelijkheid opnieuw een 
procedure in te leiden. Het Hof 
heeft tweemaal de niet-nakoming 
vastgesteld. 
(A/85/0264) 
(A/85/0265) 
Voor de advokaten heeft Griekenland 
zich gevoegd naar het 
Gemeenschapsrecht (presidentieel 
decreet nr. 172 van 2.3.1989). Voor 
de andere werkzaamheden, geen nieuwe 
elementen. 
(A/85/0480) 
Dit dossier is gekoppeld aan het 
algemene probleem van het beheer van 
bepaalde gemeenschappelijke 
marktordeningen in Griekenland 
(granen, katoen) door KYDEP. De 
Griekse autoriteiten hebben de 
verzekering gegeven dat zij de markt 
voor granen hebben geliberaliseerd, 
en zij hebben zich ertoe verbonden 
om bij het beheer van die markt de 
gemeenschappelijke wetgeving 
nauwkeurig na te leven. Zij hebben 
het EOGFL trouwens toestemming 
gegeven KYDEP rechtstreeks te 
controleren. Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/89/0165) 
Op 24.10.1990 werd bij het 
Hof een beroep aanhangig 
gemaakt (zaak C-90/328). 
De Commissie blijft de 
werking van de markt volgen 
ten einde zich ervan te 
vergewissen dat de situatie 
in de praktijk wordt 
geregulariseerd. 
Arrest van 
8.11.1990 Zaak C-53/88 Bescherming van de 
werknemers in geval van 
insolvabiliteit van de 
werkgever (A/86/0116) 
De nieuwe ingevolge het arrest van 
het Hof van Justitie goedgekeurde 
Griekse voorschriften worden nog 
onderzocht. 
•P 
O 
Oi4J 
O CU 
X 
•rH 
4J 
U 
id 
cu 
•H 
^» 10 rH m ro cn rH -H cn 
r» O IN 
OOÜH 
«C CU co' 
— Q rH G CU CU > CU -n 
-H 
G U 
id x: > o ro Cn ro 
c cn 
•r4 C 
TJ -r4 
C C 
cu id 
41 CH 
O id r» 
4J ld rH 4J ro eu u u id 
G 
cu 
d) 
s 
CU 
cn •P ro cu u n id 
G 
eu 
N 
eu 
CU 
en TJ C 
rH (d 
en t-\ 
en 14 
rH en d) 
G M 
4-> -r4 
UX 
id T~I 
ld -r4 
E S 
4H U 
O o 
TJ 
U 
id id 
«d G 
•d 
TJ 
G 
r4 V4 
eu 
CU 4H TJ 
•O-nC 
•H -H 
CnrH E 
eu xi 
eu VH c 
v» di id 
r* > > 
eu 3 en c TJ 
4JA! 
4H -r-» ». 
CU -H TJ 
CU r-t U x: eu 3 en eu 
TJ U X 
id eu eu id TJ en « 
C 
0) d) 
Q d) eu G 
eu id 
rH 
id G 
c eu 
4-> 
«.•H 
U 3 
CU X) 
o 
> 4J c eu -H x; 4J 
4H C 
eu -r-» eu -i 
XI rH 
4J 
rH Xî 
en o en G 
id 
> 
Cn-p 
G O 
H 4-» 
en en G 
r4 
Cn 
-H 
N G 
CN d) -H W r> d) 
r4 —-
5 
TJ 
C G 
d) id H ro 
rH • 3 
C eu en eu 
H CnrH -H 
•^ c 
U N 04 
O "H O C o eu eu 
TJ r4 • d) c .. d) CU TJ 
U TJ r* «J 3 C VH id 3 eu eu etj G 04 «t o d) 11) M 5 XI TJ •nfa 
•H 
5 
TJ VD 
3 C 
eu T-
eu <-* 
Cn4-» TJ x: eu o o -H 
cn« en u 
c eu 
•H M 
TJ 
eu o u o Si > 
4J 
•H eu 
3 TJ eu 
G 
id 
•P ro eu eu x cn id 
eu N 
o c 4J -i 
— c 
G Q) eu cn j* c 
14 -r4 
ld r* 
E i-. 
eu -r4 
c :* 
eu 4H 
o id c CN • «» en G > en 
OJ rH 
en c • 
G T-ICN 
•H -H rH 
rH N t 
rH rH 
eu c m 
4-> co 
ro cn4-> 
•r-»c o 
-r4 -H 4J 
> -r-» en 
« H C 
eu «M ro 
Cn id to 
•H ld 
N CU 04 
•H N (U 
0) eu O 
M Q 4-> 
G 
eu 
en c 
eu id 
o > > 
4H eu o -P K 
x; 4J o eu •H x: 
N 
G 
eu id 
TJ > c 
•H 4-> eu ro eu 
G VH 
d) VH 
H ld 4J 
id 
C TJ 4-1 eu ce eu TJ eu eu 
•H TJ 
c eu -H TJ 
eu u ro en 
4J eu eu eu c 
•H xi n rH eu 
eu u a, eu eu 
4J o 
o eu 
> TJ H 
VH 
O 
-P 4J en VH c 
G > 
3 d) id 
id eu id ro eu 
4-> ro 
eu o en -H 
ro eu G r* eu 
H eu u G -rH eu CU rH > 
eu .* xi X TJ 
eu 
•H 
u c eu 
r* 
O 
u 
•p 
eu en c 
•H 
4-> 4-> 
id TJ 
id u o o 
•H 5 
u eu eu 3 eu VH -P eu o o x» ro 
•H 4J O4TJ TJ eu 
4J u d) 
G d) 
eu TJ 
C TJ C 
CU -A ro eu u u o eu o 
o TJ TJ u u c m eu id id •H TJ 
eu u 
O44J > 5 N en 
eu c 
en-H Cn 
C 
•H 
rH 
CU 
TJ 
G 
O E 4J 
M X 
3 3 
VH eu 
id VH 
id Xi 
* C 
•H 
4H rH CU 
eu c en TJ 
d> m o% 
fi >HU 
• r* 
TJ TJ O T-i 
•H CnrH -H 
d) -rH • rH 
X5 4-» CN Xt 
VH 10 CN 
CD d) 
> > C 
O d) id 
XI > 
•rH x: 
u c 
Ü-H 
eu eu 
o TJ G id 
eu E 
E 
eu eu 
C 4J 
C rH eu o > o •o > •H u u 
si id en 
ü id G ro x: o G 
id 
id 
TJ 
d) d) d) 
TJ TJ 
c c 
ld -rH 
> CU G C h eu en eu eu H c cntJ 
CU -rH C C 
Cn4J •-) O 
eu x: rH N 
r) U Ol-n 
P id TJ 
id * c X) 
id 
E id x: c 
u cu 
c c cu d) d) -rH TJ 
d) Cd) 
CnxJ O TJ 
U G p -H CU CU 4H M TJ 4H 
-.CU 
t-» d) 
<* XI 
CN 
O TJ 
^ C 
r- id 
00 <-\ 
u 4-i 
E C d) 
O ld VH 
> 4-> 
G CU 
CU O4XI E O 
O O TJ 
C rH ld 
*C d) d) 4-1 id 
^M e^ id cc, si o 
•rH 
N 4J 
d) • 
d) x: e 
•H CU 
TJ VH Cr 
id cu to id o u c > cu cn v cu rH G 4J 
N d) 
•rH > 4H 
cu CU O 
U CnjE 
CU 
M XI 4J 
O CU o TJ x: > c 
id c 
CnrH id 
C rH > 
•H CU 
X M 4J 
-r-> tfl 
•rH VH 
* id 
4-1 id 
id c 
•o c 
•H CU 
rH -P > ro c c 
CU eu m 
CU -rH TJ 
Si TJ -rH cn O4 G G 
o id eu 
> 4-> G ro eu C rH 
en eu -H 
c -P eu 
•rH X3 o 
x U 4-> H -A eu u O4 n 
eu eu c c eu eu 4-> m c o 
eu -rH 
r-i 4H 
eu 'rH 
cn4J 
eu M 
VH eu c 
eu 
4-> 
4-1 u eu x 
id to o 3 
id TJ > TJ 
E-^ c o 
CO > TJ eu eu 
rH x: 
o TJ eu 
-H c TJ 
4J o 
G N 
o eu eu > 
n-H 
rH 3 d) G 
d) 
•P 
TJ C X 
U d) 3 
d) .* TJ 
O C O 
> id u 
eu VH 04 
Cn TJ 
C 
•H CU 
TJ 
O. C 
o eu 
TJ 
£3 
CQ SZ eu 
U Cnxj N eu o 04 
VH x: o eu o en o c 
O rH (d 
33 id TJ C eu 4-> 
u 
d) 
•p 
•H 
x; 
o 
u 
< 4-1 
eu x: 
c 
•H 
C eu c o ro 
rH eu 
04 rH 
G d) eu o G eu CnrH ro 
G rH U 
•H eu d) 
r* -P en 
VH m -rH eu -o N 
O,-rH -H 
eu VH eu 
CQ > U 
en co 
co 
en 
rH 
I 
O 
X id 
id en co 
m 
o 
CN 
l 
U 
X 
id 
id en 00 
o m 
CN 
1 U 
X 
id 
•d en 
co 
\D 
o m 
U 
X 
id 
id 
NI 
-P «H ro • eu CN u • u 10 
ai CN G 
ld «H > en en 
4J rH ro • 
d) m u • 
VH en C 
ld rH 
> en en 
4-1 rH ro • 
d) rH 
VH rH 
VH • G rH 
id en 
> cr» 
rH 
4J • ro CM d) rH 
VH • 
VH O 
< rH C 
id o > en en 
4-> rH ro • d) <£> 
VH • 
VH CN 
< rH 
- 100 -
Arrest van 
6.12.1990 Zaak C-367/88 Vrijstellingen 
alcoholhoudende dranken in 
het reizigersverkeer 
Arrest van 
4.10.1991 Zaak C-93/89 Niet-overeenstemming met 
het Gemeenschapsrecht van 
de Fisheries Amendment Act 
1983 (A/86/0096) 
Ierland heeft geen maatregelen 
genomen om zich in afwachting van de 
afloop van de onderhandelingen in de 
Raad betreffende een bijzondere 
afwijking voor reizigers die zich 
naar Ierland begeven, naar het 
arrest van het Hof te voegen. 
(A/85/0394) De Raad heeft in maart 1991 
een dergelijke afwijking 
goedgekeurd, waardoor Ierland 
de toestemming kreeg de in­
voer, na een verblijf in het 
buitenland van minder dan 
24 uur, door in Ierland 
wonende reizigers te beper­
ken. Op 19.12.1991 heeft de 
Raad een nieuwe richtlijn 
goedgekeurd tot wijziging van 
Richtlijn 69/169/EEG, tot 
uitbreiding en wijziging van 
de voor Ierland (en 
Denemarken) geldende afwij­
kingen inzake reizigersvrij­
stellingen. 
Deze afwijkingen zijn van 
toepassing tot 31.12.1992. 
Recentelijk gewezen arrest. 
Er werd een brief tot de 
Ierse autoriteiten gericht 
waarin hun wordt gevraagd de 
maatregelen op het gebied van 
de wetgeving mede te delen, 
die zij hebben getroffen om 
zich te voegen naar het 
arrest van het Hof. 
ITALIE 
Arrest van 
10.11.1981 Zaak C-29/81 Toegang tot het beroep van 
ondernemer van personen­
vervoer (A/79/0113) 
Arrest van 
15.11.1983 Zaak C-322/82 Kwaliteitsnormen voor 
fruit en groenten (A/81/0177) Het Hof heeft op 5.11.1986 
een tweede arrest gewezen -
zaak C-160/85 (A/83/0176). De 
Italiaanse "Gemeensehapswet" 
nr. 428 van 29.12.1990 mach­
tigt de bevoegde minister de 
maatregelen te nemen die no­
dig zijn voor de uitvoering 
van de richtlijn. 
Voor zover de Commissie 
bekend is, is geen gebruik 
gemaakt van deze machtiging. 
Het Hof heeft op 12.2.1987 
een tweede arrest gewezen -
zaak C-69/86. 
Het gaat om een arrest uit 
hoofde van artikel 171 van 
het EEG-Verdrag. 
- 101 -
Arrest van Zaak C-364/85 
29.1.1987 
Arrest van Zaak C-386/85 
10.3.1987 
Arrest van Zaak C-262/85 
8.7.1987 
arrest van 
24.11.1987 
Arrest van 
25.11.1987 Zaak C-124/86 
Zaak C-125/86 Tuberculose 
Varkenspest 
Varkenspest 
In het wild levende vogels 
Belastingvrijstellingen 
bij de definitieve invoer 
van goederen voor 
persoonlijk gebruik 
Vrijstelling van BTW bij 
bepaalde gevallen van 
definitieve invoer van 
goederen (A/83/0256) 
(A/83/0258) 
(A/83/0259) 
(A/84/0124) 
Geen aanneming, binnen de gestelde 
termijnen, van alle bepalingen die 
nodig zijn om de richtlijn om te 
zetten 
(A/84/0421) 
(A/84/0422) Nieuwe inbreukprocedure 
(dossiers A/88/0453 -
A/88/0454). 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/88/0456) 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/89/0049) 
De Commissie heeft op 
26.6.1991 besloten bij het 
Hof van Justitie een beroep 
aanhangig te maken. 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/88/0446) 
Op 14.10.1991 werd bij het 
Hof een beroep aanhangig 
gemaakt (zaak C-262/91) 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/88/0445) 
Op 14.10.1991 werd bij het 
Hof een beroep aanhangig 
gemaakt (zaak C-262/91) 
Arrest van Zaak C-309/86 
2.3.1988 Niet-ionische en (A/84/0378) 
anionische oppervlakte- (A/84/0379) 
actieve stoffen Nieuwe inbreukprocedure 
(dossiers A/89/0202 en 
A/89/0203) 
De betrokken richtlijnen zijn 
opgenomen in "Gemeen-
schapswet" nr. 428 van 
29.12.1990. 
Op 18.12.1991 heeft de 
Commissie besloten bij het 
Hof een beroep aanhangig te 
maken. 
Arrest van 
3.3.1988 
Arrest van 
28.6.1988 Zaak C-116/86 
Zaak C-3/86 Brucellose 
Forfaitaire terugbetaling 
aan landbouwers ter zake 
van varkens- en rundvlees 
Arrest van 
12.7.1988 Zaak C-310/86 Tussenpersonen in het 
vervoer 
Arrest van 
12.7.1988 Zaak C-322/86 Kwaliteit van voor het 
leven van vissen geschikt 
water - 102 -
(A/84/0316) 
In de belastingwet van 1989 werden 
bepalingen opgenomen houdende 
wijziging van de door het Hof van 
Justitie geïncrimineerde fiscale 
regeling. Technisch leveren deze 
wijzigingen moeilijkheden op in 
verband met de berekening van de 
werkelijke kosten voor de 
landbouwproducenten die aan een 
forfaitaire BTW-aanslag zijn 
onderworpen (A/81/0262). 
(A/85/0126) 
De richtlijn betreffende de 
kwaliteit van voor het leven van 
vissen geschikt water is opgenomen 
in de Gemeenschapswet (wet La 
Pergola genoemd) voor 1990, die 
voorziet in een versnelde procedure 
voor de omzetting van communautaire 
richtlijnen. 
Het ontwerp-decreet betreffende deze 
richtlijn is op 5.10.1991 aan het 
Parlement toegezonden. Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/88/0463) 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/89/0663). 
De Commissie heeft besloten 
een met redenen omkleed 
advies uit te brengen. 
Italië betaalt de eigen 
middelen voor de 
overcompensatie van de 
forfaitair belaste 
landbouwers. 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/89/0362). 
De desbetreffende richtlijn 
is opgenomen in 
"Gemeenschapswet" nr. 428 van 
29.12.1990. 
Op 26.6.1991 heeft de 
Commissie besloten een beroep 
bij het Hof aanhangig te ma­
ken, maar zij heeft haar 
besluit om dat te doen opge­
schort in afwachting van een 
binnenkort verwachte wet­
geving. 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/90/203). 
eu 
VH 
3 
TJ eu o -» 0 m n o OICN 
X ^ 
3 O eu en 
VH^ 
X} < 
C 
•rH U I 
0) 
04O 
•d en 
xî en 
o rH ro • 
C CN eu -H eu • 
E en 
d) CN 
O *-rH 
C H TJ 
C 
O 
VH id 
Ot-H 
> eu 4-» eu 
04 -P Xt 4J 
O V-r4 O 4-> 
Cn 3 -rH CU 
en c rH c< N 
G -rH ro 
•rH VH eu 
rH d) x» 
id en 
04 CU d) 
d) VH 
-rH TJ eu c 
•H r 
4-> 4-) eu 
d) -H 
TJ 4J 
G 
G eu id TJ > --• 
VH 
id 
id 3 TJ eu en 4-1 
•rH 
•P E Si o o 
id O E w eu u 
Cn^. r~ 
4J co 10 TJ en 
d) VH \ 
VH O o 
O* 3 00 d) • 
d) CM 
X: rH G 
d) 
eu 
en *oo 
C rH en d) 
O TJ c c o 
G N d) 
eu eu -rH 
•H en to 
N d) tO 
d) O -H 
Cn4-> E 
C g 
id ro o 
<3 -rH O C eu c eu 
TJ eu 
VH 
4-» eu E 
04 G 
o eu 
TJ G 
d) CU d) en 
rH C 04O 
r*^ 3 en 
d) 00 
VH >V 
XI rt c 
•H 
O XI 4-1 4-) 
O riü 
se id 
id 
4J Ë eu eu xi en 
•r-» en .•H -H 
X» en 
G 
TJ id • 
H XI — 
. d) G H 
5 id en 
id — 
.rH rH 
en O4O 
Cn d) rH 
rH O I 
• VH O 
5t d) 
• Xî X 
CM id 
G id a eu N o eu '-d) 
VH 
3 TJ d) O O VH 00 d) 
m TJ 
Oicn c 
-*^ d) 
3 o 4-1 
eu en 4H 
VH ^ CU 
Si < u 
G 4-1 •rH VH CU 
eu xi 
d) —1 C0 
3 to eu 
3 m TJ 
eu o 
•H TJ eu CN 4-> eu 3 ro 
O4O 
id en x: en u 
to c eu eu 
Ë en 
d) CM 
O = G 
id 
G > 
00 
ro CN 
•H «r eu VH 
3 
TJ eu — 
Ü CM o o 
VH O 
O4O 
,* \ 3 rH eu en VH -v. 
•s* 
•H 4J eu x: 1 
•nCJ 
•rH -^ 
XI 
4-> 
04r* 
eu id 
O id 
VH Ë eu eu x» en 
eu 3 
3 eu 
•rH 
2 — en 
•H en 
G 
d) id 
-rH x: ro c m id •H <d en CN m c ^ 
E 4H en 
OH O O o 
O Ü X ro 4-> eu 
X Si eu 
i c 
eu 4-> id eu > 
-H c VH 
3 
TJ eu u ro o c 
VH eu 
04 tTM .* eu 3 3 n eu 
VH rH xi r- TJ 
c 
-rH :d) > 
•H 
rH 4H a) o 
4J X eu 
TJ 
4J o 
•P 
4J eu o x: 
0 c id en > c «* c ro eu 
i£> CU 
ro 
en -H 
—'en en 
O rH 
en » 
en vo 
d) d) -rH 4-t rH 3 X 3 "H eu 4J 
•rH VH id 
Z id C > m eu eu VH 
VH 
id C 
d) 
> 
•o VH 
•H 0 
VH x: o to 
to d) 
en ro 
C G 
00 
ro CN 
^ O 
d) r* 
Xj d) 
E -H" 
d) >^ 
4J XI a 3 
eu O4 ro eu oc 
r-i 
rH CU 
C0 
C C 
id id 
> id 
•H 
G rH 
d) id 
> 4J 
•r->M 
•H 
VH d) 
rC TJ 
U 
10 4-> 
4-1 
•o CU 
•rH d) co x: eu c c 3 eu d) cnTJ 
CGC 
ld -H O 
> rH N 
id d) 
04 O4 en 
VH d) d) xi o -P 
d) 
TJ O w C W 
id^>. 
> r» 
co 
Cn en 
C-^« 
•A o 
VH CO 
eu o > 
4-> 
-H 
3 I 
VH 
O 
O 
> 
4-> eu xt 
en TJ 
co VH 
en eu •H 3 
rH CU 
rH -H 
• 4-> 
id 
E VH 
O4 O 
O 4H ro 
•1-1 ro 
-i G 
rH CU 
4J r* 
Si -n 
U -rH 
•H r-i 
d CQ CnTJ 
O VH 
C 3 eu 04J* 
VH CU eu en 
S TJ 
4J eu 
c o o en 00 
00 
vu o o 
vD 
00 en 
ro 
O 
in 
00 
VH eu > eu 1 en •d x > u 
r-i eu o 3 ro c eu 
H XJ 
c c 
Cn id id c > > 
•H 
Ë rH 4-> 
VH id -H eu > eu 
X! d) 4J 
O Cn-rH 
m >-\ 
d) C -rH 
CO -rH XJ I 
n I 
-H eu VH X» > C TJ •ri U eu m TJ g id 
C CQ CU 
id TJ 
> C 
•d p 
en > eu 
G Ë 
•H en 
Cn C TJ 
C -H G 
eu 
VH CU VH 
eu 4-1 d> 
> ro > id d) 
xi en VH o 
O I > eu 
•H 
G 4J 
eu id 
Ë Ë 
d) VH 
4J O 
ro 4-t >. c ro -H G I 
eu 4-> 
eu xi u ro 
•H 
4J 
id 
Ë 
O 
-p 
O4 3 
O id o o 
O G 
Si C CU 4-1 eu eu TJ E xi > eu 
VH C d) 
o d) -H C 
O to VH rH 
> c id d) 
id id eu 
en id 3 TJ 
G -rH 
"H rH G TJ 
X «d d) -rH 
VH 4J O4 d) 
eu M 04X: 
3 id VH 
VH c x: eu 
eu id o > 
> <d ro o 
00 
CM 
CM 
U 
X 
id 
id r^ 
co \ ro 
O 
CM 
U 
X id 
id 
N r» 
00 
** 
CM 
ro 
I 
U 
•d 
id 00 
co 
ro 
I 
U 
id 
id en 00 
r-
ro 
rH 
I 
U 
X m id 
G 
id en 
> 00 en 
4-1 rH ro • 
eu CM 
VH • 
VH rH 
< CM G 
id en 
> co 
en 
4-) <H 
ro • eu <* VH • 
VH ^ 
< CM G 
id en 
> 00 en 
4J H ro • eu CM 
VH rH n * *C m c •d o > en en 
4-> rH ro • eu ro u • 
VH ^ 
<rH 
Arrest van 
14.06.1990 
Arrest van 
12.7.1990 Zaak C-48/89 
Zaak C-128/89 
Arrest van Zaak C-210/89 
11.10.1991 
Arrest van Zaak C-209/88 
27.11.1990 
Arrest van Zaak C-70/89 
13.12.1990 
Arrest van Zaak C-157/89 
17.1.1991 
Arrest van Zaak C-334/89 
17.1.1991 Niet-mededeling van ver­
slagen over de toepassing 
van de richtlijn "verwij­
dering van afvalstoffen" 
Controle op de invoer en 
vermindering van het aan­
tal punten van binnenkomst 
voor pompelmoezen 
Vetgehalte in kazen 
Onvoldoende mededeling van 
gegevens bedoeld in het 
kader van de gemeenschap­
pelijke marktordening voor 
visserijprodukten 
Uitstoot van cadmium 
(grenswaarden en kwali­
teitsdoelstellingen) 
Bescherming van in het 
wild levende vogels; 
jachttijd 
In het wild levende vogels - 104 -
(A/87/0284 tot en met A/87/0286) 
(A/87/0323) 
(A/88/0018) 
De Italiaanse autoriteiten hebben 
een ontwerp-tekst medegedeeld die in 
eerste lezing is goedgekeurd door de 
Kamer van Afgevaardigden en waarvan 
artikel 53 vaststelt dat geen 
minimumvetgehalte wordt geëist voor 
andere kazen dan die met een 
aanduiding van herkomst of een 
typische benaming; artikel 53 van 
dit wetsontwerp trekt Wet nr. 396 
van 2.2.1939 in; bij de huidige 
stand van de Italiaanse wetgevende 
procedure beantwoordt de tekst van 
dit wetsontwerp volledig aan de 
verwachtingen van de Commissie 
(A/86/0188) 
(A/87/0369) 
Niet-goedkeuring van alle bepalingen 
die nodig zijn om Richtlijn 
83/513/EEG om te zetten Op 15.3.1991 werd een schrij­
ven ex artikel 171 tot de 
Italiaanse autoriteiten ge­
richt. 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/91/0780) 
Op 25.9.1991 werd een aanma­
ningsschrijven (artikel 171) 
tot de Italiaanse Republiek 
gericht. Aangezien dit 
schrijven na afloop van de 
gestelde termijn (2 maanden) 
onbeantwoord bleef, heeft de 
Commissie op 18.12.1991 
besloten een met redenen 
omkleed advies uit te brengen 
Op 18.12.1991 heeft de Com­
missie besloten tot toe­
zending van een aanmanings­
schrijven (artikel 171) 
Op 25.9.1991 is een schrijven 
ex artikel 171 tot de 
Italiaanse autoriteiten 
gericht 
Op 7.11.1991 is een schrijven 
ex artikel 171 tot de 
Italiaanse autoriteiten 
gericht 
Op 17.11.1991 is een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Italiaanse autoriteiten 
gericht 
Arrest van Zaak C-180/89 
26.2.1991 
Arrest van Zaak C-360/87 
28.2.1991 
Arrest van 
21.3.1991 
Arrest van 
7.5.1991 Zaak C-209/89 
Zaak C-246/88 
Arrest van 
7.5.1991 
Arrest van 
16.5.1991 Zaak C-45/89 
Zaak C-263/85 Beperkingen op het vrij 
verrichten van diensten 
door toeristengidsen 
Bescherming van het 
grondwater (grondwater 
Napels) 
Douanerecht; vergoedingen 
voor aan meer onderne­
mingen tegelijk verleende 
diensten 
Bescherming van de 
gezondheid van de bevol­
king; ioniserende straling 
Gemeenschappelijke voor­
schriften voor gecombi­
neerd rail/wegvervoer van 
goederen 
Steun aan de regio's bij 
de aankoop van in het 
binnenland geproduceerde 
bussen en trams - 105 -
(A/87/0071) 
Niet-omzetting in nationaal recht 
van alle bepalingen van Richtlijn 
80/68/EEG betreffende de bescherming 
van het grondwater tegen veront­
reiniging veroorzaakt door de lozing 
van bepaalde gevaarlijke stoffen 
Er is geen enkele mededeling van 
Italië bij de diensten van de 
Commissie aangekomen 
Arrest van Zaak C-296/90 
11.7.1991 Architecten - onderlinge 
erkenning van diploma's Op 18.12.1991 heeft de 
Commissie besloten tot 
toezending van een aan­
maningsbrief (artikel 171) 
Op 25.11.1991 werd een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Italiaanse autoriteiten 
gericht. 
Op 18.12.1991 heeft de Com­
missie besloten tot toezen­
ding van een aanmaningsbrief 
(zal eerlang worden toe­
gezonden) 
Aangezien de Italiaanse 
regering Richtlijn 
80/836/EURATOM van 15.7.1990 
niet heeft omgezet, heeft de 
Commissie besloten een 
inbreukprocedure ex artikel 
143 van het EURATOM-Verdrag 
in te leiden 
De Commissie heeft een 
schrijven tot de Italiaanse 
regering gericht waarin zij 
deze wijst op haar verplich­
ting het arrest uit te voeren 
Aangezien het om een arrest 
gaat waarbij de rechtspraak 
"Du Pont de Nemours" wordt 
toegepast die betrekking 
heeft op het "voorbehouden" 
van overheidsopdrachten voor 
leveringen aan in bepaalde 
regio's van Italië 
(Mezzogiorno) gevestigde on­
dernemingen, zal de Com­
missie de toepassing van het 
arrest van 16 mei 1991 volgen 
in het kader van de inbreuk­
procedure betreffende de 
regionale preferentiestelsels 
(A/91/0725). 
Eerlang zal een schrijven ex 
artikel 171 worden 
toegezonden. 
- 106 -
Arrest van 
25.7.1991 
Arrest van 
25.7.1991 
Arrest van 
13.12.1991 
Arrest van 
13.12.1991 
LUXEMBURG 
Arrest van 
26.6.1991 
Arrest van 
25.7.1991 
NEDERLAND 
Arrest van 
17.9.1987 Zaak C-32/90 
Zaak C-58/90 
Zaak C-33/90 
Zaak C-69/90 
Zaak C-152/89 
Zaak C-252/89 Etikettering van kazen met 
draadstructuur 
Niet-erkenning van in het 
buitenland behaalde 
diploma's kinesitherapie 
of osteopathie - in strijd 
met de artikelen 48, 52 en 
59 van het EEG-Verdrag 
zijnde nationaliteitseis 
Afvalstoffen - Campania 
Fysieke controles bij het 
goederenvervoer 
Accijns op bier (A/88/243) 
De Italiaanse autoriteiten hebben de 
maatregelen ter uitvoering van het 
arrest van het Hof niet medegedeeld 
Verpakkingen voor 
vloeibare levensmiddelen 
Zaak C-291/84 Bescherming van het 
grondwater (A/83/0071) Dit geval zal worden 
besproken tijdens de met de 
Italiaanse autoriteiten op 3 
en 4 februari 1992 te Rome te 
houden "pakketvergadering" 
Een schrijven ex artikel 171 
is tot de Italiaanse 
autoriteiten gericht. Dat is 
tot nu toe onbeantwoord 
gebleven 
Recentelijk gewezen arrest 
Recentelijk gewezen arrest 
Op 25.10.1991 werd een 
schrijven ex artikel 171 tot 
de Luxemburgse autoriteiten 
gericht, waarin hun wordt 
gevraagd de door hen ter 
uitvoering van het arrest van 
het Hof getroffen maatregelen 
mee te delen 
De toestand moet opnieuw 
worden bekeken in het kader 
van de nieuwe ontwikkelingen 
van het Gemeenschapsrecht 
inzake de recyclage van 
afvalstoffen (zie : ontwerp­
richtlijn "verpakkingen") 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/88/0532) 
- 107 -
Arrest van 
13.10.1987 Zaak C-236/85 In het wild levende vogels Op 6.9.1988 kondigden de Nederlandse 
autoriteiten aan dat een voor­
ontwerp van wet ("flora- en 
faunawet") in voorbereiding was 
(A/84/0125) Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/89/0060) 
Op 22.2.1991 heeft de 
Commissie een beroep bij het 
Hof van Justitie aanhangig 
gemaakt (zaak C-75/91) 
Arrest van 
15.3.1990 Zaak C-339/87 In het wild levende vogels (A/85/0400) 
Arrest van 
30.5.1991 Zaak C-68/89 
VERENIGD KONINKRIJK 
Arrest van 
8.11.1983 Zaak C-165/82 Vrij verkeer van toeristen 
Verzoek om inlichtingen 
over de verblijfsduur en 
de middelen waarover zij 
beschikken 
Gelijke beloning van 
mannelijke en vrouwelijke 
werknemers - toegang tot 
het arbeidsproces De Nederlandse autoriteiten hebben 
nog geen mededeling gedaan van de 
maatregelen die zij hebben genomen 
om hun wetgeving naar aanleiding van 
het arrest van het Hof aan te passen 
De Britse autoriteiten hebben ter 
zake maatregelen genomen en deze op 
15.12.1986 medegedeeld; de 
maatregelen zijn over het algemeen 
tevredenstellend. De Sex 
Discrimination Act 1986 behelst 
echter geen rechterlijke controle 
van de discriminerende bepalingen 
welke voorkomen in de collectieve 
arbeidsovereenkomsten. De Commissie 
verwacht dat in het Verenigd 
Koninkrijk een wet zal worden 
aangenomen die het mogelijk zal 
maken dit probleem op te lossen. Op 26.6.1991 heeft de 
Commissie besloten tot 
toezending van een aan­
maningsschrijven (artikel 
171) 
Deze zaak is nauw gekoppeld 
aan zaak C-236/85 ten aanzien 
waarvan op 11.7.1990 werd 
besloten bij het Hof een 
beroep aanhangig te maken. 
Op 11.12.1991 is een 
schrijven tot de Nederlandse 
autoriteiten gericht om hun 
aandacht erop te vestigen dat 
zij zich naar het arrest van 
het Hof moeten voegen 
Nieuwe inbreukprocedure 
(dossier A/85/0260) 
- 108 -
Arrest van 
9.7.1991 Zaak C-146/89 Uitbreiding van de 
territoriale wateren in 
het Verenigd Koninkrijk (A/87/0520) 
Arrest van 
4.10.1991 Zaak C-246/89 Koopvaardijwet (A/89/0087) Op 16.10.1991 werd een 
schrijven tot de Britse 
autoriteiten gericht, waarin 
hun wordt gevraagd de 
wetgevende maatregelen mede 
te delen die zij hebben 
getroffen om zich naar het 
arrest van het Hof te voegen. 
Er werd een schrijven tot de 
Britse autoriteiten gericht, 
waarin hun wordt gevraagd de 
wetgevende maatregelen mede 
te delen die zij hebben 
getroffen om zich naar het 
arrest van het Hof te voegen. 
- 109 -
TABEL 11 
TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT 
DOOR DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES 
I. TOEPASSING VAN ARTIKEL 177 VAN HET EEG-VERDRAG 
1. In 1991 werden aan het Hof van Justitie van de Europese 
Gemeenschappen 153 verzoeken om een prejudiciële uitspraak 
voorgelegd door nationale rechter11Jke instanties die problemen 
hadden met de interpretatie van het Gemeenschapsrecht of die 
twijfelden aan de geldigheid van een communautaire handeling. 
Het aantal aan het Hof van Justitie voorgelegde prejudiciële zaken 
is in de afgelopen Jaren vrij stabiel gebleven : 141 in 1990 en 139 
in 1989, met evenwel een lichte stijging in 1988 (179). 
2. Voor het derde achtereenvolgende Jaar werden prejudiciële vragen 
gesteld door rechterlijke instanties uit alle Lid-Staten. Uiteraard 
doen zich nog verschillen tussen de Lid-Staten voor : zo waren 
bijvoorbeeld 50 prejudiciële zaken uit Duitsland afkomstig, terwijl 
Ierland zich slechts in één geval tot het Hof heeft gewend. Uit de 
cijfers van de afgelopen Jaren blijkt evenwel duidelijk dat er in 
geen enkele Lid-Staat nog principieel verzet tegen deze procedure 
bestaat. 
3. De drie hierna volgende tabellen geven respectievelijk het aantal 
gestelde vragen per Lid-Staat weer, de Juiste herkomst van de door 
de hoogste nationale rechterlijke instanties gestelde vragen en de 
sectoren van het Gemeenschapsrecht waarop deze vragen betrekking 
hebben; naarmate deze vragen bij de griffie van het Hof van Justitie 
zijn geregistreerd, wordt de tekst ervan integraal bekendgemaakt in 
het Pub Iikatieb lad van de Europese Gemeenschappen. 
Lid-Staat 
Duitsland 
België 
Denemarken 
Spanje 
Frankr i jk 
Gr ieken land 
1er land 
Italië 
Luxemburg 
Neder land 
Portugal 
Verenigd KonlnkrIJk - 110 -
AANTAL GESTELDE VRAGEN PER LID-STAAT 
Al Ie recherlIike 
instanties te zamen 
50 (34) 
17 (17) 
2 ( 5) 
4 ( 6) 
24 (21) 
2 ( 2) 
1 ( 4) 
18 (25) 
2 ( 4) 
17 ( 9) 
3 ( 2) 
13 (12) waarvan rechter Ii ike 
instanties die in hoogste 
aanleg rechtspreken 
17 (12) 
1 ( 4) 
- ( -) 
- ( -) 
3 ( 2) 
- ( 2) 
1 ( 2) 
3 ( 1) 
1 ( 2) 
4 ( 3) 
2 ( -) 
3 ( 2) 
(*) Het tussen haakjes geplaatste cijfer heeft betrekking op 1990 
HERKOMST VAN DE DOOR DE HOOGSTE RECHTERLIJKE INSTANTIES GESTELDE VRAGEN 
Duitsland 
België 
Frankr i Jk 
Ier land 
Italië 
Luxemburg 
Neder land BundesverwaItungsger i cht 
Bundesf inanzhof 
Bundessozialger icht 
Bundesger ichtshof 
Hof van Cassât ie 
Cour de Cassât ion 
ConseiI d'Etat 
Supreme Court 
Cor te Suprema di Cassazione 
Consiglio di Stato 
ConseiI d'Etat 
Hoge Raad 
Raad van State 
Supremo Tr ibuna I 
Administrât ivo Portugal 
Verenigd Koninkrijk House of Lords 
- 111 -
SECTOREN VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT WAAROP DE VRAGEN 
BETREKKING HEBBEN 
Staatssteun 4 
Landbouw 27 
Concurrentie 13 
Conventie van Brussel 4 
Ondernemingsrecht 3 
Milieu- en consumentenbelangen 
Belastingen 14 
Vrij verkeer van goederen 27 
Vr i J verkeer van personen 9 
VrIJ verkeer van kapitaal 1 
Handelspol it lek 1 
Sociale pol it lek 41 
Externe betrekkingen 4 
Statuut van de ambtenaren 2 
Vervoer 3 
- 112 -
II. BELANGRIJKSTE UITSPRAKEN VAN NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES DIE IN 
HOOGSTE AANLEG RECHTSPREKEN 
Inleiding 
De Commissie had als bijvoegsel bij het achtste Jaarlijks Verslag een 
studie gepubliceerd over de houding die de hoogste nationale 
rechterlijke instanties aannemen tegenover het Gemeenschapsrecht. In 
dit document wordt beschreven hoe deze rechterlijke instanties staan 
tegenover de voorrang van het Gemeenschapsrecht op het nationale 
recht, de directe werking van talrijke voorschriften van het 
Gemeenschapsrecht en de uit artikel 177 van het EEG-Verdrag 
voortvloeiende verplichtingen. 
Uit de hierna volgende analyse kan worden afgeleid in hoeverre door de 
hoogste nationale rechterlijke instanties rekening wordt gehouden met 
het Gemeenschapsrecht. 
De Commissie heeft eens te meer gebruik kunnen maken van de door de 
Dienst voor Onderzoek en Documentatie van het Hof van Justitie van de 
Europese Gemeenschappen verzamelde gegevens. Door dit onderzoek konden 
de uitspraken worden opgespoord waarin aan het Gemeenschapsrecht op 
relevante wijze toepassing werd gegeven; er zij evenwel op gewezen dat 
de gevallen waarin een nationale rechterlijke instantie aan het 
Gemeenschapsrecht toepassing had moeten geven, niet via de 
geautomatiseerde databanken kunnen worden opgespoord, tenzij in het 
arrest naar een voorschrift van het Gemeenschapsrecht is verwezen. 
Anderzijds kan de Commissie de duizenden arresten die Jaarlijks door 
de hoogste nationale rechterlijke instanties worden gewezen, niet 
systematisch analyseren. 
Voorwerp van het onderzoek 
Er werd onderzoek gedaan rond de volgende vragen : 
- 113 -
"1. Heeft het geval zich voorgedaan dat een rechter IiJkeinstantie waarvan 
de beslissingen niet vatbaar zijn voor hoger beroep heeft nagelaten om 
een prejudiciële uitspraak te verzoeken in een zaak waar dat wel had 
moeten gebeuren 7 
2. Heeft het geval zich voorgedaan dat een rechterlijke instelling - in 
tegenstelling met de in het arrest in zaak 314/85 Foto-Frost 
geformuleerde regel - een handeling van een Gemeenschapsinstelling 
ongeldig heeft verklaard 7 
3. Zijn er uitspraken gedaan die terwille van hun exemplaire dan wel 
"rebellerende" karakter onder de aandacht moeten worden gebracht 7" 
Het onderzoek had betrekking op uitspraken die eind 1990 of in de loop van 
1991 zi Jn gedaan. 
De eerste vraag 
In Duitsland werd op 27 augustus 1991 door het Bundesverfassungsgericht 
een arrest gewezen waarbij de beslissing werd bevestigd van het 
Bundesgerichtshof van 15 Januari 1990 om vraagstukken in verband met de 
coördinatie van het vennootschapsrecht (meer in het bijzonder van de 
verenigbaarheid van de Duitse regel van de "verkapte inbreng in natura" 
met Richtlijn nr. 77/91/EEG van de Raad), niet aan het Hof van Justitie 
voor te leggen. Bovendien weigerde het Bundesfinanzhof in twee arresten 
van 17 oktober 1990 om een prejudiciële uitspraak te verzoeken. Deze zaken 
hadden betrekking op een fiscale bepaling waarbij niet wordt toegestaan 
dat verliezen geleden bij de huur van gebouwen die zich buiten Duitsland 
(maar binnen de Gemeenschap) bevinden, in aanmerking worden genomen bij de 
berekening van de inkomstenbelastingen, terwijl een dergelijke 
compensâtiemogelIJkheld wel wordt geboden als het om gebouwen 
- 114 -
gaat die in Duitsland zijn gelegen. Later werden daarentegen door het 
Landgericht Hannover wel vragen in verband met dit probleem gesteld (zaak 
C-83/91). 
In Portugal heeft het Supremo Tribunal de Justiça niet om een prejudiciële 
uitspraak verzocht in een recente zaak betreffende decreet nr. 430/83 
waarbij is bepaald dat nlet-Portugese staatsburgers die voor bepaalde 
inbreuken een strafrechtelijke veroordeling hebben opgelopen, uit het land 
kunnen worden gezet. Zich baserende op het arrest van het Hof van Justitie 
in zaak 67/74 Bons ignore, heeft de rechtbank de toepassing van decreet 
nr. 430/83 bevestigd in het geval van een Nederlands staatsburger die 
veroordeeld werd wegens handel in verdovende middelen. 
Voorts zij de aandacht gevestigd op een belangrijke ontwikkeling die zich 
in Spanje voordoet, waar de administratieve kamer van het Tribunal Supremo 
en het Tribunal Constitucional hun twijfel hebben uitgesproken omtrent hun 
bevoegdheid om prejudiciële vragen voor te leggen wanneer het gaat om de 
verenigbaarheid van nationale bepalingen met het Gemeenschapsrecht. In 
vier arresten die eind november werden gewezen en die betrekking hadden op 
de nationale wetgeving ter uitvoering van de zesde BTW-richtIiJn, heeft de 
Sala de lo Contencioso-Administrativo van het Tribunal Supremo geoordeeld 
dat een rechterlijke instantie wier bevoegdheden beperkt zijn tot het 
onderzoek van administratieve handelingen en bestuursrechter IiJke 
bepalingen, en die niet bevoegd is voor het onderzoek van wettelijke 
bepalingen, bij het Hof van Justitie geen vraag kan voorleggen waarop het 
antwoord haar ertoe zou kunnen brengen een wetsbepaling buiten toepassing 
te laten-, zij is van mening dat; alleen het Tribunal Const i tucional een 
dergelijke vraag kan voorleggen. Het Tribunal Constitucional is het niet 
eens met deze interpretatie van de omvang van haar eigen bevoegdheden en 
heeft, in twee arresten die bij een deel van de rechtsleer kritiek hebben 
uitgelokt, verklaard dat het zich niet kon uitspreken over de 
verenigbaarheid van het Spaanse recht met het Gemeenschapsrecht, aangezien 
het laatstgenoemde geen deel uitmaakt van de Spaanse Grondwet. In zijn 
arrest van 14 februari 1991, dat betrekking had op de verenigbaarheid met 
een beschikking van de Raad van de Europese Gemeenschappen van een 
- 115 -
nationale wet inzake de verkiezing van de leden van het Europese 
Parlement, heeft het Tribunal Constitucional verklaard dat de kwestie of 
een binnenlandse wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling al dan niet in 
strijd is met de Gemeenschapswetgeving, niet tot het gebied van het 
constitutioneel recht behoort, aangezien deze kwestie betrekking heeft op 
een tegenstrijdigheid tussen bepalingen van lagere orde dan de Grondwet, 
waarover uitspraak moet worden gedaan door de gewone rechterlijke 
instanties. Aangezien het Tribunal Const Itucional niet tot de rechterlijke 
instanties behoort die ervoor moeten zorgen dat het Gemeenschapsrecht op 
uniforme wijze wordt toegepast, heeft het geweigerd het Hof om een 
prejudiciële uitspraak te verzoeken. In zijn arrest van 22 maart 1991 
heeft het deze rechtsopvatting bevestigd en heeft het eraan toegevoegd dat 
het de toepassing van het Gemeenschapsrecht door de Spaanse overheid 
alleen kan controleren voor zover daarmee een schending van een 
fundamenteel recht gepaard gaat. 
Tenslotte moet in dit verband de aandacht nog worden gevestigd op de 
uitspraak van 30 Januari 1991 van het Nederlandse College van Beroep voor 
het Bedrijfsleven. In dit geval is gebleken dat de Nederlandse regering, 
in tegenstrijd met artikel 5 van Richtlijn 88/301/EEG, de Commissie niet 
in kennis heeft gesteld van de keuringsprocedures voor eindapparatuur. De 
verzoekster in het hoofdgeding had aangevoerd dat het niet-nakomen van 
deze verplichting tot gevolg had dat de keuringsprocedures illegaal waren 
geworden. Het College heeft, zich baserend op het arrest in de zaak 380/87 
Enichem Base/Comune di Cinisello Balsamo, geoordeeld dat noch uit de 
letter noch uit de geest van de betrokken bepalingen voortvloeit dat de 
vastgestelde procedures illegaal zouden worden indien de verplichting van 
voorafgaande kennisgeving niet wordt nagekomen. Toch moet hier worden 
opgemerkt dat voor het Hof een aantal zaken in behandeling zijn met 
betrekking tot de Juridische gevolgen van het ni et-kennisgeven van 
ontwerpen van technische keuringsregels (b.v. C-69/91 Decoster, C-92/91 
Taillandier, C-93/91 Evrard). 
- 116 -
Tweede vraag 
Uit het onderzoek is niet gebleken dat zich een dergelijk geval heeft 
voorgedaan. 
Derde vraag 
Het onderzoek heeft diverse exemplaire arresten van de hoogst Juridische 
instanties aan het licht gebracht, waarvan meer in het bijzonder het 
arrest van het Corte Costituzionale van 18 april 1991 onder de aandacht 
moet worden gebracht. Met dit arrest wordt in de Italiaanse rechtsorde het 
recht van een particulier bekrachtigd om de bepalingen van een richtlijn, 
die wat de inhoud betreft onvoorwaardelijk en voldoende duidelijk 
voorkomen, in te roepen tegen de Staat die heeft nagelaten de richtlijn in 
het nationale recht om te zetten of die dat niet op correcte wijze heeft 
gedaan. Het Corte Cost Ituzionale onderstreepte dat de rechter die een 
tegenstrijdigheid ontdekt tussen nationale bepalingen en 
Gemeenschapsbepalingen die rechtstreeks van toepassing zijn verplicht is 
op eigen initiatief de nationale bepalingen buiten toepassing te laten, 
zonder dat daarbij grondwetteliJkheidsvragen aan de orde moeten worden 
gesteld, die overigens onontvankelijk zouden zijn. 
Tenslotte dient nog te worden gewezen op 
- het arrest van het House of Lords in de zaak Foster, dat werd gewezen 
met inachtneming van het arrest van het Hof van Justitie van 12 Juli in 
de zaak C-188/89. Het House of Lords heeft met name ieder argument ten 
gunste van een beperkende interpretatie van het arrest van het Hof van 
Just it ie afgewezen. 
- het arrest van de Franse Chambre commerciale de la Cour de cassation van 
4 Juni 1991 in de zaak Doyen e.a. tegen Société des pompes funèbres des 
- 117 
régions libérées, waarbij deze rechterlijke instantie een arrest van het 
Hof van Beroep nietig heeft verklaard omdat dit Hof, door artikel 86 van 
het EEG-Verdrag toe te passen zonder naar de voorwaarden en criteria te 
verwijzen die door het Hof van Justitie voor de toepassing van dit 
artikel zijn vastgesteld, geen rechtsgrondslag aan zijn beslissing heeft 
gegeven. 
het arrest van de Franse Conseil d'Etat van 8 juli 1991 in de zaak 
Pa lazzi, waarbij een decreet betreffende het recht van verblijf onwettig 
wordt verklaard, omdat het niet conform is met de doelstellingen van 
Richtlijn 64/221 van de Raad voor de coördinatie van de voor 
vreemdelingen geldende bijzondere maatregelen ten aanzien van 
verplaatsing en verblijf, die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de 
openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid. 
het arrest van de Nederlandse Raad van State van 4 december 1990 in de 
zaak Bruin en Harteveld / Minister van Landbouw, waarbij deze 
rechterlijke instantie zich bevoegd heeft verklaard om na te gaan of een 
nationale bestuursrechtelijke regeling verenigbaar is met een beginsel 
van het Gemeenschapsrecht (in dit geval de proportionaliteit). 
- 118 
/\» 12 
Statistieken : klachten en ambtshalve ontdekte gevallen 
! 
Secretariaat-
generaal 
Juridische 
Dienst 
! 
j Statistiek 
l 1981 
1919 
Mil 
1985 
1986 
1987 
1988 
1989 
At\So 
433* 
1985 
1987 
1988 
1989 
A$$l 
1915 
Buitenlandse 1917 
betrekkingen "•• 1989 -1330 
... 
i i 
Economisch en 
monetair beleid ; 
i 
Interne markt 
en industrie 1985 
1986 
1987 
1988 
1989 
1530 
1331 
1985 
1986 
1987 
1988 
1989 
-1330 
I33i B D ' DK 
k AOG ^K AOG K AOG 
— I 
- A 
— 2 
1 1 
— 1 
— 1 
— 1 
13 3 
13 8 
5 4 
18 4 
21 10 
At 3 
4 3 8 1 1 
— 1 
— 1 
— 2 
Z. 4. 
30 ól 
31 4 
75 10 
52 7 
52 10 
So h 
ST 7-1 _ 
1 — 
10 — 
5 2 
5 — 
9 6 
5 7 
AA t-
3 4 E 
K AOG 
— 1 
— 1 
*ï 
106 7 
93 6 
289 10 
63 13 F 
K AOG 
r 
— 2 
4. -
4. 4. 
56 11 
61 18 
64 18 
89 22 
61 13 
S± 3 UK GR 1 iRL iT ! '- , NL I <° Totalen 
K AOG K AOG ! K AOG 'K AOG i K AOG iK AOG ! K AOG 'K AOG 
— 1 
-. — 
Z. ï 
22 4 
10 4 
12 6 
13 10 
15 1 
2M e 
to AA — 1 
— 1 
1 — 
2 1 
£-
123 2 
57 2 
23 4 
29 5 
38 9 
lo S 
36 r — 1 
— 1 
— 1 
T~~)i 7 ~ 
n 3 
5 3 
i 4 — 2 
— 3 
1 1 
— 1 
- 3 
62 6 
35 6 
46 3 
60 20 
39 S 
U* 4*4 
tiC Ah — 1 
— 2 
— 1 
— 1 
2 3 
3 2 
2 1 
3 5 
5 6 
3 -i 
2- 3 — 1 
4 6 
12 4 
9 6 
9 2 
12 5 
AC *A 
Al C 1 2 
18 3 
14 5 
22 3 
16 5 
4L U 
AU r 
Ar~ '-'- -- i---.-. -1 1 1 1 
2. — 
1 2 
1 4J 
— 13 
— ! 
— 2 
— 4 
1 10 
1! 3 
7 3 
3 6 
3 1 
£ 1 
3 2 
7 2 
3 5 
f * 
321 44 
358 60 
359 66 
597 97 
350 88 
Jtf ?L 
3«* 5 3 
- 119 -119 -
Concurrentie 
Werkgelegen-
heid en social* 
zaken 
Landbouw 
Vervoer 
Administratieve 
zaken 
Milieuzaken en 
consumenten-
bescherming <*I5 
1916 
1917 
1911 
1919 
44S1 
1913 
1916 
> 1917 
1911 
1919 
433 • 
1915 
1916 
1917 
1911 
1919 
43&0 
433* 
1915 
1916 
1917 
1911 
1919 
135* 
4J5A 
I9I5 
I9I7 
1911 W 
453*-
I9I5 
1916 
I9I7 
1911 
1919 
Aïto 
;4H. 8 
K AOG 
2 -
2 l 
— 2 
— I t -— A 
5 5 
1 I 
2 2 
1 1 
6 10 
f 3 
2 1 
— 3 
t 1 
4 1 
7 2 
2. -
4 r 
1 ~2 
1 1 
— ) 
3 k 
- A 
1 5 
1 1 
1 1 
— 1 
- Z 
— 1 
7 3 
4 3 
6 3 
11 3 
w s-D 
K AOG 
2 — 
— 2 
2 — 
1 1 
A Z 
3 — 
4 7 
3 4 
4 7 
10 11 
1 5 
5 7 
20 6 
19 4 
16 1 
26 4 
AO k 
2 — 
— 2 
3 1 
1 3 
2 f 
3 i 
3 L 
— 1 
3 1 
6 6 
14 6 
33 3 
36 1 
SC * 
CA r DK 
K'AOG 
— 1 
— 1 
* 3 
— "7 
— i 
2 1 
,' 1-
2. — 
2 4 
2 2 
2 2 
3 2 
1 — 
1 "7 
Z 1 
i i 
1 2 
4 3 
3 1 
— 1 
A -
AS «. E 
K AOG 
2 — 
1 2 
—• 2 
3 1 
— 2 
2 1 
10 1 
17 2 
20 2 
It . —. 
to * AO At 
Z "7 
2 2 
1 1 
_ •! 
5 — 
29 4 
31 4 
91 IQ 
AAA Al 
<r At F 
K AOG 
2 *2 
3 1 
1 2 
3 — 
1 z 
3 3 
4 10 
7 4 
t 4 
22 9 Ti 
21 t 
21 20 
31 S 
26 . 4 
31 . 4 
i — 
3 6 
3 2 
2 3 
1 3 
- <L 
2. £ 
3 2 
44 5 
16 1 
36 2 
43 6 
til I 
kk * UK 
K AOG 
AM 
i 
— 1 
1 3 
1 4 
4 1 
7 10 
t L. 
\7 3 
10 — 
14 1 
10 1 
16 5 
k? 3 
"7 7 
- 1 
- 4. 
- Z. 
11 3 
32 — 
30 3 
31 7 
192 9 
W I 
ST 4* GR 
K AOG 
2 2 
— 2 
1 — 
1 S 
Z Z 
- 2-
— . 3 
11 
2 — 
I J 
44 A 
49 7 
34 4 
29 1 
47 1 
24 2 
*4 r 
tu * 
3 — 
2 — 
— 1 
1 2 i I 
± A 
14 — 
53 3 
17 3 
13 2 
24 II 
kc <f 
IX 21 IRL 
K AOG 
"I Z — 1 
- -A 
— 3 
1 1 
1 1 
) -
4 _ 
5 4 
5 1 
16 — 
6 1 ; i 
l S" 
— i 
"7 "7 - i 
- -r 
— i 
— 3 
9 1 
12 2 
24 6 
A3 -
. 1$ I IT L NL 
K AOG *K AOG K AOG 
"7 i Z "7 Z Z 
- 2 — — I -
-. i - - i I 
3" 4 Z Z ^ A 
3 l _ _ 2 -
4 6—234 
4 2 2 2 — < 
2 112 14 
i, | - - 2 I 
fC « — < -:. A 
r «• * -
32 1 - 5 2 
20 9 1 2 2 
37 5 — t 4 
II 5 — 2 It 
54 4—2 2 
I*. f - - C i 
i i — — i -
2 5 Z | 2 
4 3 - -f -
13 3 - 2 2 
16 6 — 5 4 
15 3 1 12 
n I T 3 4 p 
K AOG 
1 -
2 -
I J 
i 
1 
— -
2 
* J 
i. < 
3 
« 1 
4 1 
( — 
1 ;: 
1 3 • 
1 — 
1 1 
1 -
h 1 
1 
3 2 
1 7 
J 9 
2 10 
- At TotaLen 
K AOG 
5 4 
. II 7 
* 1 
t 9 13 
7 5 
• AZ. d 
*l 4k %. 
16 10 
2 25 53 
- 23 21 
- 34 29 
2 59 61 
l*HL St 
142 51 
1 131 53 
2 113 21 
1 161 32 
- 191 29 
- 4tt Z± 
r A+k **-
II 1 
-i 11 15 
- 10 9 
1 It 19 
1 II 11 
1 AC Af" 
2 6 ; 
-2 1 
I I r 
37 10 i 
- 165 32 ; 
2 150 31 : 
- 216 33 ! 
2 463 60 
4L 3f3 A4y 
- 120 -
I 
I 
I 
| Visserij 
i 
• 
; 
: i 
! Financiele 
i instellingen en 
(directe en 
I indirecte) 
i belastingen 
i 
j Energie 
Begrotings-
vraagstukken 
I I 
J Douane-unie en 
I indirecte 
I i -i • belastingen 
i 
! 
! lotaai 
j 
! 
j 4mT" 1916 
1917 
1911 
1919 
4A3o 
1M1 
1985 
19S6 
I987 
I988 
1989 
4330 
4354-
I9I5 
1919 
4fl3o 
4 33* 
2915 
1916 
1917 
1911 
1919 
1*30 
*331 
I985 
1986 
I9I7 ' 
198 8 1989 
4331 
J985 
1986 
1987 
1988 
1989 
A&o 
4533-! B 
IK AOG 
1 — * 
— ! 
2 1 
— 1 
— — 
3 1 
3 e. 
4. -
— ï 
— i 
— -
— i 
3 2 
3 — 
6 3 
12 3 
7 2 
3 4. 
k 3 
28 31 
35 31 
28 15 
49 27 
62 34 
n 18 4f tl 1 I 
IK 
— 
1 
2 
5 
6> 
-
__ 
l 
4 
4 
1 
2 
r 
45 
68 
121 
116 
129 
4i<4. 
W D 
A0C 
1 
1 
2 
3 
I 
1 
2. 
3 
± 
1 
3 
3 
3 
3 
1 
<4 
z 
24 
38 
32 
36 
39 
t± 
IS [ 
K 
—-
— 
1 
I 
— 
1 
1 
2 
_ 
6 
3 
5 
11 
7 
2 
14 
13 
16 
35 
17 
tM 
u )K 
AOG 
3 
I 
1 
—. 
1 
— 
1 
1 
1 
2 
1 
1 
12 
13 
9 
12 
12 
44 
4£ 
• 
1 E 
K AOG 
— —. 
1 3 
I -
— — 
— _ 
2 2 
3 1 
3 3 
- 1 
— — 
_. — 
10 3 
11 6 
6 6 
6 4 
9 * 
? 3 
__ — 
135 13 
153 27 
373 30 
114 40 
433 ^ 
4*1 <7 F 
K / 
_ 
1 
1 
10 
1 
— 
s 
3 
3 
— 
_ 
3 
26 
16 
10 
19 3 k 
106 
163 
142 
173 
115 
tSO 
Atb LOG 
6 
1 
* 
-4 
1 
1 
_ 
1 
1 
L 
— 
1 
1 
2 
3 
4 
1 
L 
r 
41 
73 
36 
41 
47 
32. 
U 
i UK 
K AOG 
— 3 
6 1 
A 3 
- A, 
3 5 
2 1 
— 1 
1 2 
Z _ 
A * 
— •" 
— 3 
1 3 
3 2 
4 3 
4 6 
9 2 
J" < 2. 2. 
35 26 
57 11 
64 23 
71 26 
247 31 
4~fo At 
m Al GR 
K AOG 
— 1 
— I 
~~ ** 
5 5 
— 2 
~ 1 
3 — 
k Z. 
A 1 
fl^ «M 
3 2 
5 6 
1 8 
10 5 
6 8 
U 1 
3 C 
200 22 
154 23 
11 21 
107 22 
102 31 
4©C lO 
44C 3? !R. 
K i 
1 -~ 
1 
4 
^^ 
3 
2 
~ 
1 
2 
1 
1 
1 r r 
16 
12 
31 
27 
41 
34 
kk i 
\OG 
4 
1 
4 
^M 
1 
A 
m— 
1 
1 
5 
1 
2 
Z 
It 
16 
14 
12 
20 
t 4fr >T | 
K AOG 1 
— 2 
— 1 
— -1 
1 8 
— 2 
2 I 
— 1 
2. U 
C -
••— — 
— 5 
1 2 
1 -
31 1 
11 7 
10 2 
r -
A3 3 
104 31 
92 33 
141 27 
111 44 
153 36 
to* 46 
Ut 5* I 
( fi 
_ 
^M 
"~ 
1 
1 
1 
-1 
*"• 
S 
— 
' I 
— 
3 
10 
4 
6 
3 
* 
I 1OG 
w* 
^^ 
"~ 
1 
^_ 
1 
— 
~ 
2 
__ 
1 
? 
1 
4 
1) 
to 
11 
14 
IS 
AO 
3 NL 
K AOG X 
—' 4 
— 3 
J- £ 
2 1 
— 2 
1 — 
1 — 
A" "* 
— — 
— 2 
"~ ••• 
— 2 
— _ 
3 3 
I 3 
A Z 
- *i 
14 19 
20 24 
22 26 
26 23 
24 22 
V* ID 
33 it r> 
: AO 
_ 
— 
__ 
•* 
-
i 
! 
— 
-— 
—•* 
_ 
2 
4 
8 
ft 
3 
2L 
— 
32 
40 
43 
44 
<i* 
3? ! 
G 1 
— 
1 
1 
4 
__ 
__ 
"5L 
-
_-
1 
-1 
—_ 
1 
6 
3 
S 
k 
6 
— 
8 
19 
13 
18 
to 
" Totalen 
( AOG 
- 26 
1 24 
9 15 
A. ? 
r I 
! 1 
29 36 j 
< II . i 
1 < ' 1 19 4 
- 17 10 
*f AQ 
— 1 
A. — 
— 2-
— 14 
"~ 5 
A. 
13 19 
71 19 
93 44 
76 31 
73 37 
SIJ 244 
791 293 
850 260 
1 137 307 
1 195 352 
4 in in 4.oP- 351 - 120 -
I 
I 
I 
I Visserij 
i 
• 
; 
: i 
! Financiele 
i instellingen en 
(directe en 
I indirecte) 
i belastingen 
i 
j Energie 
Begrotings-
vraagstukken 
I I 
J Douane-unie en 
I indirecte 
I 1 n • belastingen 
i 
1 
! 
! lotaai 
j 
! 
j 4973" 
1916 
1987 
1911 
1919 
43do 
1M1 
1985 
I986 
I987 
I988 
1989 
4330 
4354. 
1915 
1919 
4fl3o 
^33i 
1985 
1916 
1987 
1988 
1989 
1*3o 
/4331 
I985 
1986 
I987 ' 
1981 1989 
4331 
J985 
1986 
1987 
1988 
1989 
A&o 
4533-! B 
IK AOG 
1 — * 
— ! 
2 1 
— 1 
— — 
3 1 
3 e. 
— 1 
— 1 
— -
— 1 
3 2 
3 — 
6 3 
12 3 
7 2 
3 <• 
k 3 
28 31 
35 31 
28 15 
49 27 
62 34 
n 18 4f tl 1 I 
IK 
— 
1 
2 
5 
6> 
-
__ 
l 
4 
4 
1 
2 
r 
45 
68 
121 
116 
129 
4i<4. 
1J4 D 
AOC 
1 
1 
2 
3 
1 
1 
2. 
3 
± 
1 
3 
3 
3 
3 
1 
Z 
24 
38 
32 
36 
39 
t± 
IS [ 
K 
—-
— 
1 
1 
— 
1 
1 
2 
_ 
6 
3 
5 
11 
7 
I 
S 
14 
13 
16 
35 
17 
IM 
u )K 
AOG 
3 
I 
1 
—. 
1 
— 
1 
1 
1 
2 
1 
1 
12 
13 
9 
12 
12 
44 
4£ 
• 
1 E 
K AOG 
— —. 
1 3 
I -
— — 
— _ 
2 2 
3 1 
3 3 
- 1 
— — 
_ — 
10 3 
11 6 
6 6 
6 4 
9 * 
? 3 
__ — 
135 13 
153 27 
373 30 
114 40 
433 3^ 
4*1 <7 F 
K / 
_ 
1 
I 
10 
1 
— 
5 
3 
3 
— 
_ 
3 
26 
16 
10 
19 3 k 
106 
163 
142 
173 
115 
tSO 
Atb LOG 
6 
1 
* 
-4 
1 
1 
_ 
1 
1 
L 
— 
1 
1 
2 
3 
4 
1 
L 
r 
41 
73 
36 
41 
47 
32. 
i8 
1 UK 
K AOG 
_ 3 
6 1 
A 3 
- <i 
3 5 
2 1 
— 1 
1 2 
Z -
A * 
— •" 
— 3 
1 3 
3 2 
4 3 
4 6 
9 2 
J" < 2. 2. 
35 26 
57 11 
64 23 
71 26 
247 31 
4~fo 41 
A.H Al GR 
K AOG 
— 1 
— 1 
™* ** 
5 5 
— 2 
~ 1 
3 — 
k 2. 
A 1 
•^ mmm 
3 2 
5 6 
1 8 
10 5 
6 8 
U 1 
3 C 
200 22 
154 23 
11 21 
107 22 
102 31 
AOC lO 
44C 3? !R. 
K i 
1 -~ 
1 
4 
^^ 
3 
2 z 
~ 
1 
2 
1 
1 
1 r r 
16 
12 
31 
27 
41 
34 
kk 1 
\OG 
4 
1 
4 
^M 
1 
A 
m— 
1 
1 
5 
1 
2 
Z 
It 
16 
14 
12 
20 
t 
/ >T | 
K AOG 1 
— 2 
— 1 
— -1 
1 8 
— 2 
2 I 
— 1 
2. U 
C -
••— — 
— 5 
1 2 
1 -
31 1 
11 7 
10 2 
r -
A3 3 
104 31 
92 33 
141 27 
111 44 
155 36 
to* 46 
Ut 51 I 
( fi 
_ 
^M 
"~ 
1 
1 
1 
A. 
*"• 
S 
— 
' I 
— 
3 
10 
4 
6 
5 
7 
I 1OG 
w* 
^^ 
"~ 
1 
^_ 
1 
— 
~ 
2 
__ 
1 
? 
1 
4 
1) 
10 
11 
14 
IS 
AO 
3 NL 
K AOG X 
—' 4 
— 3 
J- £ 
2 1 
— 2 
1 — 
1 — 
A" ~I 
— — 
— 2 
"~ "~ 
— 2 
— _ 
3 3 
I 3 
A Z 
- *i 
14 19 
20 24 
22 26 
26 23 
24 22 
V* ID 
33 it r> 
: AO 
_ 
— 
__ 
•* 
-
1 
! 
— 
-— 
—•* 
_ 
2 
4 
8 
ft 
3 
2L 
— 
32 
40 
43 
44 
<i* 
3? ! 
G 1 
— 
1 
1 
4 
__ 
__ 
"5L 
-
_ 
1 
-1 
—_ 
1 
6 
3 
S 
<4 
6 
— 
8 
19 
13 
18 
to 
" Totalen 
( AOG 
- 26 
1 24 
9 15 
A. ? 
r I 
! 1 
29 36 j 
< II . i 
1 * ' 1 19 4 
- 17 10 
*f AQ 
13 ^(? 
— l 
4 — 
— 2-
— M 
•— 5 
A. 
13 19 
71 19 
93 44 
76 31 
73 37 
SIJ 244 
791 293 
850 260 
1 137 307 
1 195 352 
Atn zti 
-lof*- 354. 
- 121 -
OVERZICHT PER SECTOR VAN KLACHTEN WAARAAN TOT DUSVERRE GEVOLG WERD GEGEVEN 
Sector 
Interne markt, 
industrie 
Concurrentie 
Werkgelegenheid 
en sociale zaken 
Gemeenschappen j k 
landbouwbeleid Jaar van registratie van 
de klacht 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) Geseponeerde klachten 
287 
320 
308 
267 
188 
114 
10 
10 
8 
8 
5 
3 
24 
18 
22 
46 
92 
26 
112 
160 
146 
164 
46 
79 Klachten die aanleiding 
hebben gegeven tot een 
inbreukprocedure 
77 
85 
95 
62 
27 
26 
1 
1 
1 
4 
9 
12 
15 
9 
4 
21 
37 
24 
22 
4 
9 
(*) De klachten worden door de Commissie halfjaarlijks aan een onderzoek onderworpen; de cijfers die betrekking 
hebben op klachten uit 1990 omvatten dus niet de gevallen die nog niet door de Commissie werden onderzocht 
(367 gevallen). 
(**) De klachten worden door de Commissie halfjaarlijks aan een onderzoek onderworpen; de cijfers die betrekking 
hebben op klachten uit 1991 omvatten dus niet de gevallen die nog niet door de Commissie werden onderzocht 
(622 gevallen). 
- 122 -
Sector 
Vervoer 
Milieu 
Gemeenschappelijk visserij­
beleid 
Financiële instellingen en 
banken Jaar van registratie van 
de klacht 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) Geseponeerde klachten 
9 
6 
10 
9 
7 
5 
141 
107 
160 
357 
200 
103 
2 
1 
8 
1 
2 
3 
5 
14 
12 
5 
11 Klachten die aanleiding 
hebben gegeven tot een 
inbreukprocedure 
2 
4 
2 
1 
5 
1 
29 
40 
53 
46 
29 
59 
4 
3 
4 
3 
1 
1 
(*) De klachten worden door de Commissie halfjaarlijks aan een onderzoek onderworpen; de cijfers die betrekking 
hebben op klachten uit 1990 omvatten dus niet de gevallen die nog niet door de Commissie werden onderzocht 
(367 gevallen). 
(**) De klachten worden door de Commissie halfjaarlijks aan een onderzoek onderworpen; de cijfers die betrekking 
hebben op klachten uit 1991 omvatten dus niet de gevallen die nog niet door de Commissie werden onderzocht 
(622 gevallen). 
- 123 -
Sector 
Douane-unie en directe 
belastingen 
Consumentenbeleid 
TOTAAL Jaar van registratie van 
de klacht 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 (*) 
1991 (**) Geseponeerde klachten 
66 
83 
62 
62 
18 
30 
8 
11 
9 
1 
5 
654 
741 
741 
942 
563 
377 Klachten die aanleiding 
hebben gegeven tot een 
inbreukprocedure 
13 
30 
25 
14 
4 
3 
3 
6 
2 
1 
1 
150 
215 
217 
168 
80 
48 
(*) De klachten worden door de Commissie halfjaarlijks aan een onderzoek onderworpen; de cijfers die betrekking 
hebben op klachten uit 1990 omvatten dus niet de gevallen die nog niet door de Commissie werden onderzocht 
(367 gevallen). 
(**) De klachten worden door de Commissie halfjaarlijks aan een onderzoek onderworpen; de cijfers die betrekking 
hebben op klachten uit 1991 omvatten dus niet de gevallen die nog niet door de Commissie werden onderzocht 
(622 gevallen). 
- 124 -
BIJLAgE A 
Inbreuken OP de verdragen en verordeningen 
Inhoud 
Blz. 
Externe betrekkingen 127 
Economisch en monetair beleid 127 
Interne markt en industrie 127 
Concurrentie 133 
Werkgelegenheid, sociale vraagstukken en onderwijs 133 
Landbouw 133 
Vervoer 137 
Administratieve zaken 137 
Milieu 137 
Visserij 138 
Financiële instellingen en belastingen 139 
Begrot i ngsvraagstukken 139 
Douane-un ie 140 
Indirecte belastingen 141 
Ondernemingen, toerisme, sociale economie 143 
Rechtsgrondslag 
De rechtsgrondslag Is afgeleid van het nummer van het document (van de databas Is Ce lex) dat op zijn 
beurt weer is afgeleid van het oorspronkelijke nummer van het besluit; het is opgebouwd uit (zie 
bijgaand overzicht) : 
- een cijfer dat aangeeft tot welke sector het document behoort (bij voorbeeld 1 » sector die de 
Verdragen tot oprichting van de Gemeenschappen omvat, enz.); 
- twee cijfers die overeenkomen met het referentiejaar (Jaar van publlkatle, van ondertekening, 
enz.); 
- een of twee letters ter aanduiding van het soort document (bij voorbeeld E (van sector 1) -
EEG-Verdrag); 
- een volgnummer dat is afgeleid van het nummer waaronder het document is gepubliceerd of van het 
nummer van het artikel. 
Voorbeeld 
80 2144 
-j, Sector 3 : afgeleid recht 
-„ Jaar van publ Ikat Ie 
-j. Verordening 
-> Verordening nr. 2144/80 
- 125 -
Soort 
Sector document 
1 VERDRAG TOT OPRICHTING VAN DE GEMEENSCHAPPEN; NIJZIGINGS-
OF TOETREDINGSVERDRAGEN 
A Euratom-Verdrag 
B Toetredingsverdragen inzake Denemarken, Ierland, Noorwegen 
en het Verenigd Koninkrijk 
E EEG-Verdrag 
F Fusieverdrag 
Verdrag houdende wijziging van een aantal budgettaire bepalingen 
H Toetredingsverdrag inzake Griekenland 
K EGKS-Verdrag 
R Verdrag houdende wijziging van een aantal financiële bepalingen 
Verdrag houdende wijziging van een aantal bepalingen van de 
statuten van de E IB 
G Verdrag Inzake Groenland 
2 RECHT ONTSTAAN UIT DE BUITENLANDSE BETREKKINGEN VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
A Overeenkomsten met derde landen 
3 AFGELEID RECHT 
B Begroting 
C Afkeuring 
D Beschikkingen (behalve algemene EGKS-beschlkkingen) 
L Richtlijnen EEG/Euratom 
Aanbevelingen EGKS 
R Verordeningen EEG/Euratom 
EGKS-beschlkkIngen van algemene strekking 
X Andere besluiten (resoluties, adviezen, enz.) gepubliceerd 
In de reeks L van het Pub M katieb lad of In het Pub 11 kat leb lad 
voor de splitsing daarvan) 
Y Andere besluiten gepubliceerd in de reeks C van het Pub 11 kat leb lad 
4 AANVULLEND RECHT 
A Interne overeenkomsten 
D Besluiten (van de vertegenwoordigers van de regeringen van de 
Lid-Staten) 
X Andere besluiten gepubliceerd in de reeks L van het Publikatieblad 
(of in het PublIkatieblad voor de splitsing daarvan) 
Y Andere besluiten gepubliceerd In de reeks C van het Publikatieblad 
5 VOORBEREIDENDE BESLUITEN 
PC Voorstellen van de Commissie 
AP Adviezen van het EP (na raadpleging) 
IP Adviezen van het EP (Initiatieven) 
AC Adviezen van het ECS (na raadpleging) 
IC Adviezen van het ECS (Initiatieven) 
CC Adviezen van de Rekenkamer 
BP Besluiten ter voorbereiding van de begroting 
../. 
- 126 -
Soort 
Sector document 
6 JURISPRUDENTIE VAN HET HOF VAN JUSTITIE 
B Opmerkingen 
C Conclusies van de advocaat-generaal 
J Arresten 
0 Beschikkingen 
S Derdenbeslag 
T Derdenverzet 
V Adviezen van het Hof van Justitie 
X Andere besluiten 
9 PARLEMENTAIRE VRAGEN 
E Schriftelijke vragen 
H Vragen gesteld tijdens het vragenuur 
0 MondeI Inge vragen 
P Verzoekschriften 
Opmerking : Geplande sectoren : 
7 - Nationale uitvoeringsmaatregelen 
8 - Nationale jurisprudentie 
10 - Doctrine 
N.B. A/../.... 
(A/../....) 
Bijvoorbeeld : A/83/039 ., 
(A/88/480) Arrest HvJEG van 3.12.1987 
De procedure ex artikel 171 EEG-Verdrag - A/88/480 - Is gebaseerd 
op de niet-uItvoerIng door de Lid-Staat van het arrest dat het Hof In het kader van 
inbreukprocedure A/83/039 heeft gewezen. 
../. 
- 127 -
Sector Rechtsgrond*log Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Externe betrekkingen 382R1765; 
383R3420; 
157E0O5 
Economisch en 
Monetair beleid 
Interne markt 
en industrie 180H052;157E171 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 A/88/505 GRIEKENLAND 
A/88/480 GRIEKENLAND 
A/85/028 ITALIE 
A/82/004 GRIEKENLAND 
A/90/331 
A/82/005 DUITSLAND 
A/90/306 
A/82/316 BELGIË 
A/82/320 VERENIGD 
KONINKRIJK 
A/83/101 BELGIË 
A/83/172 
A/91/725 
A/83/183 
A/90/374 ITALIE 
DUITSLAND "Lijst delta" lucifers van oorsprong uit 
Bulgarije en Zweden 
Weigering om de transfer toe te staan van op 
geblokkeerde rekeningen van ingezetenen 
van de Lid-Staten gecrediteerde bedragen 
Prijzen van farmaceutische produkten en 
geneesmiddelen 
Bepalingen krachtens welke uitsluitend bier op 
basis van mout mag worden verkocht 
Verkoopverbod voor bier dat niet uitsluitend 
gebrouwen is met gerstemout 
Weigering om vergunningen voor de invoer van 
codeïne te verlenen 
Weigering om vergunningen voor de invoer van 
codeTne te verlenen 
Prijzen van geneesmiddelen 
Bijdragen aan de regio's voor de aankoop van 
in eigen lond vervaardigde autobussen en trams 
Verpakking von mousserende wijn van druiven Beroep Hof van Justitie 
zaak 91/065 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 84/176 
arrest 12.3.1987 
aanmaningsschrijven 
(art. 171) 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 84/178 
arrest 12.3.1987 
aonman ingsschr ijven 
(art. 171) 
Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 85/263 
arrest 16.5.91 
Geseponeerd 
.../... 
- 128 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Interne markt en 157E030 
industrie (vervolg) A/84/258 BELGIË 
A/86/40 Vergoeding van geneesmiddelen Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/249 
arrest 19.3.91 
157E030 A/84/354 DUITSLAND Vervangingsprodukten voor melk Beroep Hof van Justitie 
zaak 86/76 
arrest 11.5.1989 
157E030;157E052; 
157E059 
157E171;157E048; 
157E052;157E059 
157E030 A/85/230 FRANKRIJK 
A/90/164 GRIEKENLAND 
A/85/269 FRANKRIJK Aan de produkten van de SFP toegekende 
preferenties 
Wetgeving inzake de grensgebieden 
Weigering tot het verlenen van een invoervergunning 
voor codeïne Geseponeerd 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
157E030 A/85/367 ITALIE Dénaturer ing van bijprodukten van de raffinage 
van olie van zaad Afstand van instantie 
157E030 
157E171 A/85/447 BELGIË 
A/90/193 Begrenzing van het gebruik van voor menselijke 
consumptie geschikte gelatine in bepaalde 
voedingsmiddelen Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/052 
arrest 11.5.1989 
met redenen omkleed advies 
157E052;157E059 
157E030;157E086 
157E090;157E092 
377L0062 A/85/466 ITALIE 
A/91/2 Verwezenlijking van informaticasystemen 
welke is voorbehouden aan Italiaanse 
vennootschoppen met overheidskapitoal Beroep Hof von Justitie 
zaak 88/003 
arrest 5.12.1989 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 91/309 
.../... 
- 129 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Interne markt en 157E030 
Industrie (vervolg) 157E171 
157E030 
373L0148 
157E030 
157E030 
157E03O 
157E030 
157E03O 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 A/85/500 DUITSLAND 
A/90/373 
A/86/040 BELGIË 
A/89/374 DENEMARKEN 
A/86/518 DUITSLAND 
A/87/046 DUITSLAND 
A/87/055 ITALIE 
A/87/311 SPANJE 
A/87/319 
A/89/104 
A/87/424 VERENIGD 
KONINKRIJK 
DUITSLAND 
ITALIE 
A/89/115 GRIEKENLAND 
A/89/348 GRIEKENLAND Moeilijkheden bij de invoer van vleespastei 
Prijzen voor geneesmiddelen; programmacontracten 
Controle aan de grenzen (D/DK) 
Wijziging van de Duitse wet betreffende 
levensmiddelen naar aanleiding van het 
arrest Cassis de Dijon 
Invoering van normen voor waterwerende 
bi tumenmembronen 
Verbod van het gebruik van acethylalcohol 
als oplosmiddel 
Belemmeringen bij de invoer van biscuit-
chocoIadep rodukten 
Britse specifieke normen voor staal 
Invoer van brandwerende voorzieningen 
Dwanglicenties in verband met de 
exploitatie van kwekersrechten en octrooien 
Vermelding van oorsprong op verpakking van de 
produkten 
Invoer registratiekassa's Beroep Hof van Justitie 
zaak 87/274 
arrest 2.2.1989 
aanmaningsschrijven 171 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/249/3 
arrest 19.3.91 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Afstond van instantie 
Beroep Hof van Justitie 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Beroep Hof van Justitie 
zoak 89/235 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
.../... 
- 130 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stodium van de procedure 
Interne markt en 157E030 
industrie (vervolg) A/87/500 BELGIË 
157E030;157E036 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 
157E030 
157E034 
157E030 
157E030;157E036 
157E030 
157E030 A/89/349 
A/89/335 
A/89/127 
A/89/034 
A/89/061 
A/89/538 
A/89/102 ITALIE 
A/88/061 DUITSLAND 
A/88/076 LUXEMBURG 
IERLAND 
GRIEKENLAND 
VERENIGD 
KONINKRIJK 
FRANKRIJK 
DENEMARKEN 
ITALIE 
A/89/166 DUITSLAND 
A/89/227 LUXEMBURG Vaststelling van minimumprijzen 
voor tabaksprodukten 
In de handel brengen van voorgebakken 
diepgevroren brood 
Invoer van medicamenten door particulieren 
voor persoonlijk gebruik 
Verbod von de distributie van 
reclamefolders 
Voorschriften inzake de prijs van tabak 
Invoer van toeristenbussen van oorsprong uit Belgit 
Octrooi Iicenties 
Onevenredige sancties 
Radio-ontvang insta Ilaties 
Discriminerende tarieven voor het vervoer 
per vliegtuig van niet-Italiaanse dagbladen 
Etikettering medische produkten 
Invoer produkten op basis van saccharine (vis) Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/287 
arrest 7.5.91 
Met redenen omkleed advies 
Beroep Hof van Justitie 
arrest 62/90 
Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zoak 90/30 
Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Mst redenen omkleed advies 
Sector Rechtsgrondslag - 131 -
Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Interne markt en 157E052;157E059 
industrie (vervolg) 
157E007;157E048 
157E052;157E059 
157E171;157E005 
157E048 
157E059 A/84/036 ITALIE 
(A/88/373) 
A/84/182 GRIEKENLAND 
(A/90/164) 
A/89/73 FRANKRIJK Nationaliteitsvereiste 
(gidsen, journalisten, apothekers) 
Wetgeving voor grensgebieden 
Gelijkwaardigheid van het diploma van opticien Beroep Hof van Justitie 
zaak 85/168 
arrest 15.10.1986 
beroep Hof van Justitie 
zaak 90/297 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
157E048;157E052; 
157E059 
157D1186;386D0283 
157E059 A/84/388 GRIEKENLAND 
(A/89/165) 
A/85/499 FRANKRIJK 
A/86/432 FRANKRIJK Eis van Griekse nationaliteit om te mogen 
Iesgeven 
Ontzegging van vestigingsrecht en 
dienstverrichtingen in de gebieden overzee 
Beperkingen voor het vrij verrichten van 
diensten door reisgidsen Beroep Hof van Justitie 
zaak 86/147 
arrest 15.3.1988 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/328 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/263 
arrest 90/12/12 
aanmaningsschrijven (171) 
Beroep Hof van Justitie 
zaok 89/154 
arrest 26.2.91 
aanmaningsschrijven (171) 
.../-.. 
Sector Rechtsgrondslag - 132 -
Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Interne markt en 157E059 
industrie (vervolg) 
157E059 
157E007;157E048; 
157E052;157E059 
157E052;157E059; 
157E171 
157E048;157E052 
157E005;157E048; 
157E ;157E059 
157E005;157E030; 
157E062;157E059 
157E059;157E090 
157E030 A/87/071 ITALIE 
A/87/113 GRIEKENLAND 
A/88/340 ITALIE 
A/88/373 ITALIE 
A/89/106 LUXEMBURG 
A/89/117 FRANKRIJK 
A/87/505 NEDERLAND 
A/88/332 ITALIE 
A/88/294 DUITSLAND Beperkingen voor het vrij verrichten van 
diensten door reisgidsen 
Beperkingen voor het vrij verrichten 
van diensten door reisgidsen 
Ni et-erkenning von het diploma van 
kinesitherapeut en osteopaat 
Nationaliteitsvereiste (gidsen, journalisten, 
apothekers) 
Weigering von toestemming voor de 
opening van een tweede tandartsenpraktijk 
Toegang beroepen kinesitherapeut en podoloog 
Beperkingen op het vrije verkeer van 
diensten op het gebied van de omroep 
Kwal Ificati«bericht 
Wet inzake wijn Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/180 
arrest 26.2.91 
aanmaningsschrijven (171) 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/198 
arrest 26.2.91 
aanmaningsschrijven (171) 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/58 
arrest 25.7.91 
Doorhal ing 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/351 
Met redenen omkleed advies 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/353/2 
arrest 25.7.91 
Afstand van instantie 
Met redenen omkleed advies 
- 133 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Concurrentie 
Werkgelegenheid 
en sociale zaken 157E030;157E034; 
157E037 
157E0171; 
38400508 
1861208;157E012; 
157E030;157E095 
1861048;157E030 
371R1408 
157E048;368R1612 
157E007;157E048; 
157E128;368R1612; 
157E171 
157E007;371R1408 
157E007;371R1408; 
372R0574 
157E048;368R1612 A/86/138 GRIEKENLAND 
A/89/030 BELGIË 
A/89/21 
A/89/521 
A/85/435 
A/89/457 
A/90/173 PORTUGAL 
A/87/361 SPANJE 
A/79/131 FRANKRIJK 
LUXEMBURG 
BELGIË 
A/85/468 FRANKRIJK 
A/89/10 ITALIE 
A/87/282 DUITSLAND Monopolie voor aardol ieprodukten 
Steunverlening ten behoeve van 
Idealspun-Beaulieu 
Aanpassing van aardoliemonopolie 
Aanpassing van aardoliemonopolie 
Weigering om een sociale uitkering over te 
maken naar de andere Lid-Staten 
Discriminatie op grond van de nationaliteit 
Discriminatie op het gebied van de overheids­
financiering; niet-universitair hoger onderwijs 
Weigering een uitkering van het Nationaal 
Solidariteitsfonds toe te kennen aan andere 
EEG-onde rdanen 
Sociale discriminatie 
Gelijke behandeling ter zake van voordelen Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/375 
arrest 19.2.91 
Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/236 
arrest 12.7.90 
Met redenen omkleed advies 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 87/042 
arrest 27.9.1988 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/307 
arrest 11.6.91 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
•A-
- 134 -
Sector Rechtsgrondslog Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium von de procedure 
Werkgelegenheid 
en sociale zaken 
(vervolg) 
Landbouw 157E048;368R1612 
371R1408 
371R1408 
683J0261;673J0187; 
674J0039;675J0007 
371R1408;683J0275 
157E093;157E005 
387R1351;157E030 
368R0804;379R0262 
368R0805;157E030 
157E171 
379R337;157E030 A/88/215 BELGIË 
A/88/362 BELGIË 
A/88/363 NEDERLAND 
A/88/364 BELGIË 
A/88/365 FRANKRIJK 
A/89/242 NEDERLAND 
A/90/76 ITALIE 
A/84/085 ITALIE 
A/84/180 GRIEKENLAND 
(A/89/467) 
A/85/016 DUITSLAND Discriminaties m.b.t. de oplegging van 
bijdragen voor aanvul lende verzekeringen 
Inhouding van bijdragen voor de ziekteverzekering 
over voordelen inzake aanvullende pensionering 
Discriminatie ten aanzien van Belgische werknemers 
m.b.t. vervroegde pensionering 
Verkapte discriminatie bij de verlening van 
sociale voordelen of uitkeringen van de 
sociale zekerheid 
Inhouding van bijdragen voor de ziekteverzekering 
over voordelen inzake aanvullende pensionering 
Inventaris van de steun 
Invoer van broedeieren 
In de handel brengen van gefractioneerd 
boterconcent raat 
Beperkingen op de invoer van vlees Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/253 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/326 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/57 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/067 
Geseponeerd 
Duitse wettelijke voorschriften m.b.t. parelwijnen Geseponeerd 
.../. 
- 135 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Landbouw (vervolg) 157E171;372R1035; 
369R2638;380R2150 
380R1837;382R0019; 
383R0020;157E113 
375R2744;38200495 
382R2029;382R3383; 
157E005;377R2891 
375R2727;157E005; 
157E093 
375R2727 
157E171 
366R0136;157E034 
368R0234;371R2358; 
157E034;157E030 
157E030;366R0136 
157E030;157E036 
380R1837;157E030 
375R2727;157E034 A/85/068 ITALIE 
A/85/101 GRIEKENLAND 
A/85/258 NEDERLAND 
A/85/480 GRIEKENLAND 
A/86/025 GRIEKENLAND 
A/86/108 GRIEKENLAND 
(A/85/142) 
A/86/137 NEDERLAND 
A/86/215 ITALIE 
A/86/263 GRIEKENLAND 
A/86/329 DUITSLAND 
A/86/422 GRIEKENLAND Kwaliteitsnormen voor groenten en fruit 
Prijs voor de invoer uit Hongarije van 
schope- en geitevlees 
Het in het vrije verkeer brengen van 50.000 ton 
uit Thailand afkomstige goederen vervoerd 
door het vrachtschip Equinox 
Invoer van graanvoedergewassen, maïs en 
gerst; marktbeheer door de KYDEP 
Overneming van bedorven durumtarwe 
van de oogst van 1982 
Belemmeringen van de handel in olijfolie 
Verplicht lidmaatschap voor exporteurs van 
landbouwprodukten van een controleorganisme 
Beperkingen op de handel in vetten 
Belemmeringen bij de invoer van kaas (H) 
Belemmeringen bij de invoer van levende dieren 
schapen 
Weigering uitvoervergunningen voor maïs 
af te geven Beroep Hof van Justitie 
zaak 86/69 
arrest 12.2.1987 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 87/127 
Beroep Hof van Justitie 
zoak 89/96 
arrest 16.5.91 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/035 
arrest 90/07/12 
Beroep Hof van Justitie 
zoak 87/281 
arrest 29.11.1989 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/067 
Beroep Hof van Justitie 
zoak 89/293 
Afstond van instontie 
Geseponeerd 
.../. 
- 136 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium von de procedure 
Landbouw (vervolg) 157E030;368R0804 
157E030;381R3796 
387R0822;157E005 
157E030 
368R0804; 
384R0857 
375R2727 
368R0804;157E030 
157E030;388R0804 
379R2374;157E005 
157E4O4;356E0136; 
384R2261 
385R0797 A/90/81 FRANKRIJK 
A/90/375 DUITSLAND 
A/87/102 DUITSLAND 
A/89/72 ITALIE 
A/87/344 FRANKRIJK 
A/87/385 GRIEKENLAND 
A/88/018 ITALIE 
A/88/080 ITALIE 
A/88/329 GRIEKENLAND 
A/88/360 GRIEKENLAND 
A/89/003 DENEMARKEN Vet in kaas 
Invoer van levende rivierkreeft 
Niet-naleving van de verplichting wijn voor 
verplichte distillatie te leveren 
Grens invoer bepaalde zuivelprodukten 
Extra heffing melk - recht om een ander 
referentiejaar dan 1983 te kiezen 
Kydep-monopoIie - Interventie van de Staat 
in de sector granen 
Vetgehalte van koos (L) 
Discipline consumptieprijs gepasteuriseerde 
melk 
Rundvlees van interventiebureaus 
voor welzijnsorganisaties 
Olijfolie - producentengroeperingen 
Brooklegging van akkerbouwgrond Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/61 
Beroep Hof von Justitie 
zaak 89/210 
arrest 90/10/11 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
157E030;368R0805; 
157E171 
368R0804;378R1422 A/89/467 GRIEKENLAND 
91/541 VERENIGD 
KONINKRIJK Invoer van bepaalde delen van vlees 
Milk Marketing Board - Beperking op de vrije 
beschikking over melk Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
.../... 
Sector Rechtsgrondslag - 137 -
Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Vervoer 
Administratieve 
zaken 157E076;157E095 
157E059;157E048 
157E059;157E048; 
157E052 
387D0602 
Statuut 
165F/PR0/PRI 
157E171 A/90/202 DUITSLAND 
A/87/351 GRIEKENLAND 
A/87/352 SPANJE 
A/88/281 ITALIE 
A/78/007 BELGIË 
(A/84/303) 
A/83/065 
Milieu 157E005 
165F/PRO/PRI 
382R3626;157E005; 
157E189;I86I395 A/88/065 
A/89/023 
A/89/66 DUITSLAND 
157F/PRO/PRI;157E171 A/84/303 BELGIË 
BELGIË 
FRANKRIJK 
SPANJE Belasting vrachtwagens 
Discriminatie op grond van de nationaliteit 
m.b.t. entreegelden in musea 
Discriminatie op grond van de nationaliteit 
m.b.t. entreegelden in musea 
Weigering om toestemming te verlenen 
voor het openen van een luchtdienst 
Manchester-Mi laan 
Overdracht van pensioenrechten 
Cumulatie van gezinstoelagen 
Overdracht van pensioenrechten 
Vermindering met 50 % van de door de 
Belgische administratie aan gedetocheerde 
Belgische leraren betaalde bezoldiging 
Heffing van ziekteverzekeringsbijdrogen op 
het nationale pensioen van een gepensioneerd 
EG—ambtenaar 
Invoer van chimpansees Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 80/137 
arrest 19.10.1981 
aanmaningsschrijven (171) 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 85/189 
arrest 7.5.1987 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 85/383 
arrest 3.10.1989 
Beroep Hof von Justitie 
zoak 89/6 
arrest 90/04/05 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
.../. 
- 138 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Milieu (vervolg) 382R3626; 157E005 
Visserij 382R2057;383R0171 
157E052 
381R3796;382R3191 
381R3796;383R3598 
385R0001 
385R3721 
381R3796;383R3598; 
382R3191;383R3599 
385R0001;385R0006 
385R3721;385R3730 
385R3732;383R0170; 
382R057 A/86/225 FRANKRIJK 
A/84/445 FRANKRIJK 
A/85/394 IERLAND 
A/86/188 ITALIE 
A/89/362 IERLAND 
A/88/368 VERENIGD 
(A/87/398) KONINKRIJK 
A/86/370 NEDERLAND 
A/86/391 GRIEKENLAND 
A/87/255 FRANKRIJK 
A/87/396 FRANKRIJK Verordening inzake de internationale handel 
in bedreigde in het wild levende dier- en 
pi antesoorten 
Visserij; slechte controle op de naleving 
van de technische instandhoudingsmaatregel en 
Fisheries Amendment Act 1983 niet in 
overeenstemming met het communautaire recht 
Niet verstrekken van in het kader van de 
GOM in de visserijsector bedoelde gegevens 
Niet verstrekken van in het kader van de 
GOM in de visserijsector bedoelde gegevens 
Overbevissing 1985 
Overbevissing 1986 
Niet verstrekken van in het kader van de 
GOM in de visserijsector bedoelde gegevens 
Visser!jprodukten - overbevissing 1985 
Overbevissing 1986 Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/182 
arrest 90/11/02 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/064 
arrest 11.6.91 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/93 
arrest 4.10.91 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 88/209 
arrest 90/11/27 
aanmaningsschrijven (171) 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 91/52 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Sector Rechtsgrondslag - 139 -
Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Visserij (vervolg) 385R3721;385R3732 
382R2057;385R3777 
386R4034 
172B100;383R0170 
376R0101;381R3796 
376R0101;381R3796 
382R2057.387R2241 
157E048;157E052 
157E059 
Financiële 
Instel Iingen 
Begrotings­
vraagstukken 157E059 
377R2891 
157E171 
377R2892;377R2891 
377R2891 A/87/398 VERENIGD 
KONINKRIJK 
A/87/405 SPANJE 
A/87/520 VERENIGD 
KONINKRIJK 
A/88/186 VERENIGD 
KONINKRIJK 
A/88/187 IERLAND 
A/88/356 SPANJE 
A/89/87 VERENIGD 
KONINKRIJK 
A/89/149 BELGIË 
A/85/355 ITALIE 
A/87/060 DUITSLAND 
A/89/019 IERLAND 
A/88/200 Overbevissing 1986 
Niet-naleving van de verplichting vangsten 
te registreren (ICES-sectoren) 
Uitbreiding van de territoriale 
zee van het Verenigd Koninkrijk 
Vissersvaartuigen, beperkingen op het vrije 
verkeer van personen en op de uitvoer 
van goederen 
Visverbod voor Britse schepen 
in Ierse wateren en daarmede 
verbond houdende maatregelen 
Verplichting tot samenwerking -
inspectie en controle visserij 
Wet op de handelsmarine 
Premie aankoop woning 
Weigering om moratoire interesten te betalen 
Eigen middelen BTW; berekening van de 
compensatie met betrekking tot de vrijstelling 
van de telecommunicaties Met redenen omkleed odvies 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/258 
arrest 25.7.91 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/146 
arrest 7.7.91 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/279 
Beroep Hof von Justitie 
zaak 89/280 
Met redenen omkleed odvies 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/246 
arrest 4.10.91 
Met redenen omkleed odvies 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Verzuim van de berekening en terbeschikkingstelling Met redenen omkleed odvies 
van BTW-inkomsten door vrijstelling van tol rechten 
.../. 
- 140 -
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Begrotings­
vraagstukken 
(vervolg) 
Douane-uni e 377R2891 
682JO199 
157E171 
377R1535 
157E009;157E028; 
368R0950 A/89/020 VERENIGD 
A/88/202 KONINKRIJK 
A/84/438 
A/89/357 
A/84/126 ITALIE 
VERENIGD 
KONINKRIJK 
A/84/342 BELGIË Verzuim van de berekening en 
terbeschikkingstelIiing van BTW-inkomsten 
door vrijstelling van tol rechten 
Voorschrift inzake bewijslast dat de 
terugbetaling van de nationale heffingen 
van gelijke werking onmogelijk maakt 
Burgerluchtvaartuigen vrijgesteld van douane­
rechten en later gebruikt als 
militaire vliegtuigen 
Invoer met vrijdom van rechten van materieel 
voor militaire doeleinden Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
157E009;157E028; 
388R095O 
157E009;157E028; 
388R0950 
157E009;157E028; 
368R0950 
157E009;157E028; 
368R0950 
157E009;157E028 
368R0950 
157E009;181H029 
157E171 
E009;157E012 A/84/343 DENEMARKEN 
A/84/344 VERENIGD 
KONINKRIJK 
A/84/345 ITALIE 
A/84/346 LUXEMBURG 
A/84/347 NEDERLAND 
A/86/229 GRIEKENLAND 
A/90/32 
A/87/158 ITALIE Invoer met vrijdom van rechten van materieel 
voor militaire doeleinden 
Invoer met vrijdom van rechten van materieel 
voor militaire doeleinden 
Invoer met vrijdom van rechten van materieel 
voor militaire doeleinden 
Invoer met vrijdom van rechten van materieel 
voor militaire doeleinden 
Invoer met vrijdom van rechten van materieel 
voor militaire doeleinden 
Bonkkosten ter zake van de controle op 
ingevoerde produkten 
TeIegronkosten van de veterinaire diensten 
ten laste van importeurs van levende dieren Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
Mst redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed odvies 
Met redenen omkleed advies 
Beroep Hof von Justitie 
zaak 87/229 
arrest 15.11.1988 
aanmaningsschrijven (171) 
Geseponeerd 
./... 
- 141 
Sector Rechtsgrondslag Inbr. nr. Lid-Staat Onderwerp Stadium van de procedure 
Douane—uni e 
(vervolg) 157E009;157E012 
368R0804 
157E009;387D0433 
Indirecte belastingen 157E095 
157E095;157E096 
157E095;157E096 
157E095;157E096 
157E095;157E096 
157E095 
157E095 
157E095 
157E171 
157E095 
157E095 A/88/182 FRANKRIJK 
A/88/447 ITALIE 
A/83/136 ITALIE 
(A/88/300) 
A/83/158 ITALIE 
A/83/187 BELGIË 
A/83/188 LUXEMBURG 
A/83/189 
A/85/333 
A/85/503 
A/86/083 
A/90/99 
A/86/219 
A/87/308 NEDERLAND 
ITALIE 
DENEMARKEN 
ITALIE 
FRANKRIJK 
SPANJE Vergoeding voor geïnformatiseerde controle 
van douaneaangiften 
Zegelrecht voor bepaalde produkten 
Consumptiebelasting op bananen 
Accijns op bier 
Accijns op bier 
Accijns op bier 
Accijns op bier 
Belastingheffing bij de invoer van tweedehandi 
goederen; dubbele belastingheffing 
Belastingheffing op auto's 
Accijns op rum 
Parafiscale heffing op bosbouwprodukten 
Belastingheffing op de invoer van 
tweedehondsgoederen; dubbele belastingheffing Geseponeerd 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/238 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/153 
arrest 26.6.91 
aanmaningsschrijven (171) 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/152 
arrest 26.6.91 
aanmaningsschrijven (171) 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 89/282 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
./... 
- 142 
Sector Rechtsgronds log Inbr. nr. Lid-Stoat Onderwerp Stadium van de procedure 
Indirecte 157E095 
belastingen (vervolg) 
157E095 
157E095 
157E095 
157E095 
157E095 
386R3842;387R3077 
157E095 
382R0838 
Art. 6 Toetredings­
protocol 
385R3832 
157E030;151K004 
382R3599;384R1751; 
157E030 
157E095 A/87/325 GRIEKENLAND 
A/87/341 GRIEKENLAND 
A/88/077 PORTUGAL 
A/88/275 
A/88/300 
A/88/369 
A/89/627 
A/89/90 
A/89/93 
A/89/128 
A/89/130 GRIEKENLAND 
ITALIE 
GRIEKENLAND 
ITALIE 
PORTUGAL 
NEDERLAND 
SPANJE 
A/89/132 PORTUGAL 
A/89/361 ITALIE 
A/89/544 GRIEKENLAND 
A/89/627 GRIEKENLAND Belastingheffing op de invoer van 
tweedehondsgoederen; dubbele belastingheffing 
BTW op ingevoerde sterke drank die 
hoger is dan die wordt geheven op binnenlandse 
produkten 
Administratieve belasting van de controle 
op groenten en fruit 
BTW-tarief voor verzilverde couverts 
Belastingheffing op bananen 
BTW op in Griekenland ingevoerde voertuigen 
Namoakgoederen 
Differentiële belasting van voertuigen 
Passieve veredeling textiel 
Invoer bakmeel op de Canarische Eilonden 
Niet toelaten van vertegenwoordigers-expediteurs 
om douane-aangiften te doen 
Belemmering van het vrije verkeer von ijzer- en 
staalprodukten 
Tijdelijke invoer videocamera 
Fiscale discriminotie voor ingevoerde voertuigen Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zoak 89/230 
arrest 18.4.91 
Met redenen omkleed advies 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/327 
Geseponeerd 
Met redenen omkleed advies 
Geseponeerd 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 90/323 
Geseponeerd 
Beroep Hof van Justitie 
zaak 91/210 
Beroep Hof van Justitie 
zoak 91/105 
.../... 
- 143 -
Sector Rechtsgronds log Inbr. nr. Lid-Stoat Onderwerp Stadium van de procedure 
Ondernemingen, 
toerisme, 
sociale economie 157E059;157E007; 
157E048;.157E052 A/87/351 GRIEKENLAND Entreegeld in musea Geseponeerd 
157E059;157E007; 
157E048;157E052 A/87/352 SPANJE Entreegeld in musea Met redenen omkleed odvies 
/• 
- 144 -
BIJLAGE B 
Inbreuken OP richtlijnen 
Inhoud 
Stat ist iek 
Interne markt en industrie 
Concurrent ie 
Financiële instellingen en vennootschapsrecht 
Werkgelegenheid, sociale zaken en onderwijs 
Milieu, consumentenbescherming en nucleaire veiligheid 
Landbouw 
Vervoer 
Energie 
Begrot ing 
Douane-unie en indirecte belastingen 
Telecommunicatie, informat ie-industrieön en innovatie 145 
146 
162 
163 
166 
168 
182 
197 
200 
201 
202 
206 
Legenda 
78/546 
(31.12.1989) 
geen vermelding 
Ja 
niet-med. 
niet-conf. 
verk. toep. 
1.1.1986 
A/74/89 
zaak 171/88 
arrest 1.3.1983 
met red. omkl. adv 
B. 169 referentie van de richtlijn 
uiterste datum waarop de richtlijn in het nationale 
recht verwerkt moet zijn 
maatregelen die op 31 december 1990 niet zijn 
medegedeeld, hetgeen niet uitsluit dat inmiddels 
maatregelen in het nationale recht werden verwerkt 
(mededeling van de Lid-Staat wordt onderzocht) 
de nationale uitvoeringsmaatregelen werden medegedeeld 
de inbreukprocedure werd ingeleid of voortgezet wegens de 
niet-mededeling van nationale maatregelen 
de inbreuk wordt vervolgd omdat de medegedeelde 
maatregelen niet conform zijn 
de inbreuk wordt vervolgd wegens verkeerde toepassing van 
de r icht I i Jn 
uiterste datum waarop een bepaalde Lid-Staat de richtlijn 
in zijn nationale recht moet hebben verwerkt 
referentie van de inbreukprocedure ( /89 - jaar waarin 
de procedure werd ingeleid) 
referentie van de zaak in het registers van het Hof 
van Justitie 
datum van het arrest van het Hof van Justitie 
met redenen omkleed advies 
Brief ex artikel 169 
Richtlijn Onderwerp 
Statistiek 
73/132 Stotlstleken ja ja ja ja ja Ja jo A/208/88 ja Ja ja ja 
rundveestapel verk. toep. 
met red. 
omkI. adv. 
78/5*6 Statistische registratie jo ja Jo ja ja jo ja A/74/82 Ja jo Ja Ja 
(31.12.80) goederenvervoer over nlet-conf. 
de «eg ar reet 
11.7.83 
zaok 101/84 
A/216/88 
niet-eonf. 
arrest 8.5.91 
zaak 266/89 
Richtlijn Onderwerp OK GR IRL 
Interne markt en industrie 
63/261 
(3.10.63) Vrijheid van vestiging 
in de landbouw Jo Jo jo Jo Jo jo Jo Ja Jo 
63/262 Vrijheid von vestiging 
(3.1C.63) in de londbouw -
verloten bedrijven Jo Jo Jo jo Jo JO JO JO Jo JO 
64/54 
(1.1.81) Conserveermiddelen jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo- A/278/84 J a 
verk. toep. 
Beroep 
zaak C-89/95 Jo Jo Jo 
65/1 Vrij verrichten van Ja 
(15.6.65) diensten - landbouw Jo Jo A/520/90 
nlet-med. 
met redenen 
omkl. odvies Jo jo jo Jo Jo Jo jo 
67/654 Vrijheid van vestiging jo 
(24.6.88) in de bosbouw Jo Jo A/521/90 
nlet-med. 
met redenen 
omkI. odv i es Jo jo Jo ja Jo jo Jo Jo 
68/192 
(11.10.68) Vrijheid voor lond-
bouwer«krediet Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo jo 
68/365 
(17.4.69) Vrijheid van vestiging ja 
Ievensmi ddeI en i ndust r i e jo Jo A/522/90 
nlet-med. 
met redenen 
omkl. advies Ja Jo jo Jo Jo Jo Ja 
Richtlijn Onderwerp IRL 
68/366 Levensmiddelenindustrie jo 
(17.4.69) jo jo A/583/90 
niet-med. 
met redenen 
omkl. advies jo jo jo jo jo 
68/367 Vrijheid van vestiging - ja 
(17.4.69) persoonlIjke diensten Jo Jo A/524/90 ja 
nlet-med. 
met redenen 
omkl. advies Jo Ja ja Jo Jo jo Jo 
68/369 Persoonlijke diensten 
(17.4.69) jo Jo Ja ja ja jo ja ja 
68/415 Vrijheid voor land-
(20.6.69) bouwers 
steunmaatregelen Jo Jo jo jo Jo Jo Jo Ja Jo Ja 
69/77 Werkzaamheden anders Ja 
(5.3.69) dan In loondienst be- en 
verwerkende Industrie Jo Jo jo jo jo jo Jo Ja Jo 
69/82 Werkzaamheden anders ja 
(14.9.69) don in loondienst 
exploratie jo jo A/525/90 
niet-med. 
met redenen 
omkI. odv i es Ja jo JO jo jo ja Ja 
70/451 Vrijheid van vestiging - ja 
(2.4.71) vervaardiging van films Jo jo jo jo Jo Ja Ja ja Ja 
71/18 Vrijheid von vestiging - ja 
(18.6.71) land- en tuinbouw jo jo A/526/90 
niet-med. 
met redenen 
omkI. adv I es Ja Jo Ja Jo Jo Jo Ja Ja 
Richt I Ijn Onderwerp I RI 
'1/305 Overheidsopdrochten 
L29.7.72) voor uitvoering von 
werken jo jo A/316/89 jo 
verk. toep. 
beroep 
zook 243/89 A/725/91 
verk. toep. 
met red. 
omkI. adv. A/406/87 ja 
verk. toep. 
met red. 
omk I. adv. 
A/200/91 
verk. toep. 
met red. 
omkI. odv. A/418/89 
verk. toep. 
beroep 
71/349 
(15.4.73) InhoudsbepalIng van 
scheep»tanks Ja Jo ja Ja Jo ja Jo Jo Jo Jo Jo Jo 
72/277 Overheidsopdrochten 
(1.1.81) voor de uitvoering 
van werken Jo Jo Jo Ja Jo ja A/110/88 
niet-conf. 
beroep 
zaak 299/89 Jo Jo ja Ja Ja 
73/148 
(23.11.73) Verplaatsing en ja 
verblijf Jo Jo jo jo Ja Jo Jo Jo Jo A/382/87 
verk. toep. 
arrest 30.5.91 
zoak 68/89 Ja 
73/361 Kenmerken von ja 
(1.1.81) staalkabels, kettingen 
en haken Jo Jo A/501/90 ja 
niet-med. 
met redenen 
omkl. odvies Jo Ja Ja Jo Jo Ja Jo 
75/106 
(31.12.79) Vloeistoffen in 
voorverpakkIngen Ja Jo Ja ja jo ja Jo Ja Ja Ja ja 
75/318 
(22.11.76) Farmaceut ische 
specialiteiten Jo ja Jo Jo jo Jo Jo ja Jo Jo ja 1.1.91 
Jo 
./. 
!cM I I jn Onderwerp GR I RL 
5/324 
1.1.81) Aérosol en jo Jo ja ja ja ja jo jo ja jo ja A/817/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
?V368 Vrijheid von vestl-
(18.6.76) ging - diverse 
werkzaamheden Ja Ja Ja A/528/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja Ja Ja ja Jo Jo jo Ja 
>c/211 Voorverpakte produkten ja 
(SU 12.79) Ja ja Ja Ja jo jo jo Ja A/820/90 
ni et-med. 
met red. 
omkI. odv. 
76/399 Kleurstoffen 
f 1.12.77) jo Jo jo Jo Ja ja Jo ja Ja Jo Ja Jo 
71/767 Toestellen onder druk 
(1.1.81) Jo Jo ja Ja Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja A/824/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
;//62 Overheidsopdrachten ja 
?22.6.78) voor leveringen Ja Jo Jo Jo Jo A/726/91 A/725/91 A/662/90 ja 
verk. toep. verk. toep. verk. toep. 
met red. met red. met red. 
omk I. adv. omk I. adv. omk I. adv. Jo A/132/90 
verk. toep. 
beroep 
zaak C-91/27^ 
•' ?/249 
(5*.3.79) ja Ja Ja jo A 450/84 
nlet-conf. 
arrest 10.7.91 
zaak 294/89 jo Jo Jo jo jo jo ja 
' *./669 
C.2.79) Overheidsopdrachten 
voor werken )o jo ja Jo Jo Jo A/110/88 ja 
niet—conf. 
beroep 
zoak 299/89 Jo Jo Jo Ja 
.../ 
Richtlijn Onderwerp GR IRL 
78/686 Tondortsen 
(28.1.80) Jo Jo Jo A/411/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja ja ja Ja Jo Ja Jo Ja 
78/891 
(1.1.80) VoorverpakkIngen Ja Ja Ja Jo Jo Ja Jo Jo Ja Ja Jo 
79/168 
(1.7.80) Vruchtesappen Ja Jo Jo A/490/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo Ja Jo Jo Ja Ja Jo Ja 
79/1003 Vloeistoffen In 
(1.1.81) voorverpokkIngen Ja Jo Ja Ja Jo Ja Ja Ja Ja Ja Jo A/832/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
80/139 Verloskundigen 
(23.1.83) J« Jo Ja A/225/88 
nlet-conf. 
met red. 
omkI. adv. Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja Jo 
80/232 Voorverpakte produkten jo 
(19.1.82) Jo ja jo Ja Jo Ja ja Ja Jo A/833/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
80/767 Overheidsopdrachten ja 
(1.1.81) leveringen Ja Ja Ja Ja Ja jo Jo Jo Ja Ja A/283/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
82/76 Artsen 
(31.12.82) ja Jo Ja Ja Ja Ja ja Ja Ja jo Ja 
Richtlijn Onderwerp OK VK GR IRL NL 
82/242 
(8.10.83) Biologische ofbreek-
boorheld von 
oppervlokte-octleve 
stoffen Ja Ja Ja Jo Jo Jo Ja A 378/84 
nlet-med. 
orrest 
2.3.86 
zoak 309/86 
A/202/89 
nlet-med. 
beroep 
(art. 171) Jo Jo Jo Ja 
82/243 Biologische ofbreek-
(8.10.83) baarheid von 
oppervlakte—act leve 
stoffen Jo Ja Jo Jo Jo Jo Jo A 379/84 
niet-med. 
arrest 
2.3.88 
zoak 309/86 
A/203/89 
niet-med. 
beroep 
(ort. 171) Jo Ja Jo Jo 
82/470 
(2.1.84) Tussenpersonen op het 
gebied von het vervoer Ja Ja ja Ja Ja Jo Jo A/126/89 
nlet-med. 
arrest 
12.7.88 
zaak 310/86 
A/362/89 
niet-med. 
beroep 
(ort. 171) Ja Ja Ja Ja 
82/48» 
(23.1.84) Koppers Ja jo Ja A/933/90 Ja 
nlet-med. 
mot red. 
omkl. adv. Ja ja Ja Ja ja Ja ja 
- 152 -
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL NL 
82/499 Radiostoringen 
(1.12.84) Ja ja Ja jo Ja Jo jo Jo Jo Ja Jo A/834/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
82/711 Met voedsel In oanro-
(4.11.82) king komende material* A/260/91 A/241/91 A/289/91 jo 
nlet-med. nlet-med. niet-med. 
met red. 8. 169 met red. 
omkI. odv. omkI. adv. Ja A/931/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/348/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/397/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/377/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja la A/799/90 
nlet-med. 
B. 169 
83/189 Technische normen 
(31.3.84) A/276/87 A/341/88 Ja ja 
verk. toep. verk. toep. 
met. red. met red. 
omkI. odv. omk I. odv. Ja Ja ja jo Ja Ja Ja Ja 
83/463 Etikettering van 
(1.7.84) levensmiddelen Ja ja Ja Ja ja A/996/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja ja Ja ja ja 
84/929 Stalen «oef lessen 
(26.3.86) Ja ja Ja Jo ja Ja Ja Ja Ja ja Ja A/841/90 
niet mod. 
met red. 
omkl. adv. 
84/928 Aluminium gosflessen 
(26.3.86) Ja ja jo Jo ja ja ja jo Ja Ja Jo A/842/80 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
84/927 Geloste stalen 
(26.3.86) gasflessen ja Jo Jo Jo jo jo jo ja jo jo jo A/843/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
84/939 Elektrische apparaten ja 
(26.9.66) voor geneeskunde of 
diergeneeskunde Jo Jo A/503/90 ja 
niet-med. 
met rad. 
omkI. adv. Jo jo jo jo jo jo Ja 
- 193 -
Richtlijn Onderwerp OK OR IRL NL 
89/10 Voorverpakte 
(20.12.89) vloeistoffen jo jo jo Ja Jo jo Ja jo jo jo jo A/848/90 
niet mod. 
met red. 
omkl. adv 
89/374 Produkten met gebreken Ja 
(30.7.88) Jo jo A/146/89 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. Ja Ja jo A/190/89 
nlet-med. 
beroep 
zaak C.192/91 jo Jo 
89/384 Architecten 
(9.8.87) jo jo jo Jo A/387/88 A/907/88 
niet-med. nlet-med. 
beroep beroep 
zaak 309/90 zook 236/90 Ja jo jo 
89/433 Apothekers 
(1.10.S7) A 299/88 ja 
nlet-med. 
arrest IS.9.SI 
zaak. 187/90 Jo jo jo jo jo jo ja jo Jo 
89/984 Apothekers 
(1.10.87) A 2S0/S8 ja 
nlet-med. 
or reet 16.8.91 
zaak 167/90 Jo jo jo Jo jo A 283/S8 
niet mod. 
beroep 
zoak 192/90 Jo A 264/86 
nlat mod. 
beroep 
zook C.168/90 jo jo 
89/991 
(23.12.87) Menselijke voeding jo jo jo jo Jo jo Jo jo jo 
89/814 Architecten 
(9.8.87) jo Jo Jo jo Ja Jo A 3SS/SS A 909/88 
niet mad. niet-med. 
arraat beroep 
7.11.91 zaak 298/90 
zaak 309/90 jo jo jo Jo 
.../. 
Richtlijn Onderwerp OK - 134 -
CR (RL NL 
86/17 Architecten 
(6.8.87) Jo Jo Jo Jo Jo Jo A 389/88 A 947/88 jo 
niet-med. nlet-med. 
orrest beroep 
7.11.91 zook 296/90 
zook 309/90 Jo Jo 
86/94 Detergentlo 
(31.12.8S) Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo A/878/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Jo Jo Jo 
M/SS Voorverpakte produkten ja 
(19.9.87) Jo Jo jo Jo jo jo jo jo ja A/649/90 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. adv. 
86/299 BouwmochInes 
(30.9.89) (rops) jo jo Jo A/904/90 
niet mod. 
met red. 
omkl. adv Jo jo Jo jo Jo A/396/8» A/891/90 
nlet-med. nlet-med. 
beroep met rad. 
zaak C.91/204 omkl. adv. 
86/296 BouwmachInee 
(30.5.89) (fope) jo Jo A/909/90 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. adv. jo jo Jo Jo jo jo A/997/89 A/892/90 
niet-med. nlet-med. 
beroep met rad. 
zaak C.209/81 omkl. adv. 
S6/683 Gemotoriseerde tr< 
(1.1.89) portwerktuigen jo Jo jo jo Jo jo jo jo jo A/996/99 A/894/90 
niet-med. niet-med. 
beroep met rad. 
zaak C.202/91 omkl. adv. 
.../. 
- 133 -
Richtlijn Onderworp DK 6R IRL 
87/20 Geneesmiddelen voor 
(1.7.87) diergeneeskundig 
gebruik Jo Jo Jo Jo jo Jo jo A 94/88 
nlet-med. 
beroep Jo Jo jo jo 
87/21 FormoceutIscha 
(1.7.87) spaciolItelten Jo jo jo 1.1.92 
)o jo jo 1.1.92 ja jo 1.1.8* 
jo 
87/22 Geneesmi ddeI en ja 
(1.7.87) hoogwoardige technieken Jo Jo Jo jo jo Ja jo Ja jo 
87/94 Rechtsbescherming van ja 
(7.11.87) hol fgeleiderprodukten Jo Jo jo jo Jo A/449/89 ja 
niet mod. 
baraap 
zaak 974/90 Jo jo Jo jo 
87/290 
(1.9.88-
1.9.SS) Etikettering alcohol­
houdende dronken J« jo Jo jo jo jo Jo jo Jo jo A/803/90 
nlat mod. 
met f4. 
omkl. adv 
87/308 RodloeterIngen ja 
(91.12.8S- huishoudelijke apparaten 
31.12.8») jo ja jo jo Jo Jo Jo Jo ja A/899/90 
nlat mad. 
mat rad. 
omkl. adv. 
87/310 RodlostorIngs-
Ol. 12.87) onderdrukking 
fluorescentI aver IichtIng jo Jo jo jo jo Ja Jo Jo Jo jo Jo A/836/90 
niet mad. 
met rad. 
omkl. adv. 
87/394 Industriële produkten A 398/88 
(31.12.87) - ken let tors nlet-med. 
beroop Jo Jo jo ja Ja Ja A 403/86 jo 
niet-med. 
beroop 
zoak C.366/90 Jo jo A/897/90 
n lot-mod. 
8. 16» 
./. 
- 156 -
Richtlijn Onderwerp DK CR IRL 
87/399 MeetmIddeIen 
(31.12.87) Jo jo jo Jo Jo Jo Jo A 404/88 
niet-med. 
beroop Jo Jo jo Jo 
87/396 Voorverpakte produkten Ja 
(30.6.88) Ja jo Ja Jo Jo jo ja Jo jo jo A/899/90 
niet-med. 
mot red. 
omkl. odv. 
87/924 Verduurzaamde 
(6.4.89) mslkprodukten Ja ja jo jo Ja Jo Jo Ja Jo Ja ja A/804/90 
nlot mod. 
met rad. 
omkl. adv 
87/966 Meststoffen -
(31.10.88) monsters en onolyses jo ja Ja Ja ja Ja Ja Ja Ja Ja jo 
SS/182 Technische warman 
(1.1.8») Ja ja jo jo Ja Jo Jo Ja 
87/1S3 Meststoffen 
(29.3.8») Jo ja Jo jo Jo Jo Jo jo A/93/90 ja 
niet-med. 
beroep 
zaak C-273/91 jo 
.../... 
- 157 -
Richtlijn Onderwerp OK GR IRL NL 
88/299 Overheidsopdrachten jo 
(1.1.89) leveringen Ja Ja 1.3.92 Ja Ja 1.3.92 A/449/89 ja 
nlet-med. 
beroep 
zoak C-82/91 Ja A/770/91 1.3.92 
verk. toep. 
B. 169 
A/729/91 
vork. toep. 
met red. 
omk I. odv. 
A/819/91 
verk. toep. 
beroep 
88/316 Vloeistoffen In ja 
(30.6.88) voorverpakkingen Jo Ja Ja Ja Ja Ja A/1»4/8» 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja Ja Ja jo 
88/320 Goede laboratorlum- Ja 
(1.1.89) praktijken Jo A/509/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja A/39/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. A/95/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja Ja Ja Ja 
88/388 Aroma's 
(30.12.8») beetemd voor 
voedInaamIddelen Jo A/422/90 
niet-med. 
met rad. 
omkl. adv Jo Jo Ja Ja Ja A/671/90 
niet-med. 
mot red. 
omk I. odv. A/638/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja jo Ja 
88/971 Elektrisch materl< 
(31.12.89) Ja jo Jo Jo Ja Ja Ja Ja A/646/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/771/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja A/882/90 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
86/993 Vruchtenconfituur. Ja 
(1.1.89) gelei on marmelade Ja Ja Ja A/370/90 
niet wed. 
met red. 
omkl. adv Ja Ja Jo A/839/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo A/742/90 
nlot-mod. 
met red. 
omkl. adv. A/806/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
.../. 
Richtlijn Onderwerp OK GR IRL NL 
89/239 Motorrijwielen 
(30.9.89) geluidenlveou Ja Ja Jo Jo Jo Jo Ja A/344/90 
niet-med. 
B. 169 Ja Jo Ja Jo 
89/240 Gemotoriseerde Ja 
(1.1.89) tronsportwerktulgen ja Ja Ja Jo Ja Ja Ja Ja Ja Ja A/883/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
89/344 Cacao en chocolode Jo 
(1.1.89) Jo Jo Ja Ja Jo Ja 
89/394 Vruchtesappen 
(14.6.90) Ja Ja Jo A/496/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Jo Ja Ja A/841/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo A/743/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja 
89/396 Levensmiddel 
(20.6.90) Ja A/429/90 
niet-med. 
B. 169 Jo A/497/90 
niet-med. 
B. 169 Ja Jo Jo A/679/90 
nlet-med. 
B. 169 A/642/90 
niet-med. 
B. 169 Jo A/744/90 
niet-med. 
8. 169 A/807/90 
nlet-med. 
B. 169 
89/397 Levonsmlddeh 
(20.6.90) Jo Jo Jo A/498/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. Jo Ja A/601/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/676/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/643/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/708/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/749/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/808/90 
niet-med. 
mot red. 
omkI. odv. 
89/398 Levensmiddel* 
(16.9.90) Ja A/427/90 Jo 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/300/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Ja Jo A/877/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/644/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Jo Jo 
89/284 Meststoffen 
(17.4.89) Jo Ja Ja A/518/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Ja A/610/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/679/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. Ja A/717/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Jo 
- 139 -
Richtlijn Onderwerp OK GR IRL 
89/972 Voorwerpen von kunststof A/261/91 A/242/91 A/286/91 A/307/91 
(1.1.91) bestemd om met levens- niet-med. nlet-med. nlet-med. nlet-med. 
middelen in oonroking te met red. met red. met red. met red. 
komen omkI. odv. omk I. odv. omk I. odv. omkI. odv. A/532/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/349/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/398/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/378/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/426/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/491/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo 
86/102 
(27.3.87) Additieven in menselijke jo 
voeding Jo Jo Jo Jo Jo jo Jo A/194/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. jo Jo 
89/107 Additieven In menselijke jo 
(28.6.90) voeding A/182/91 jo 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Jo A/67/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo A/90/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/110/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/155/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/129/91 
nlet-med. 
met red. 
on* I. odv. Jo 
89/108 Voor menselijke voeding ja 
(10.7.91) bestemde diepvrles-
(10.1.91) produkten A/181/91 jo 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. V6/»1 
niet-med. 
8. 16» A/30/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja Ja A/89/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/109/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Ja A/22/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
89/109 Voorwerpen bestemd om A/141/81 A/180/91 Ja 
(10.7.90) met levensmiddelen In nlet-med. niet-med. 
aanraking te komen met red. mot rad. 
omkl. odv. omkl. odv. Jo A/91/»1 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. jo Jo A/88/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/108/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv A/197/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/127/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. Jo 
89/440 Overheidsopdrochten 
(19.7.90) voor uitvoering van 
werken Jo Jo Ja jo A/89/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/193/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/126/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. jo 
A/712/91 
verk. toep. 
met red. 
omkl. odv. 
A/316/91 
vork. toep. 
met rad. 
omkI. odv. 
./.. 
- 160 -
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL 
90/18 Goede laboratorlum-
(1.7.90) praktijkan A/36/91 A/80/91 
nlet-med. nlet-med. 
met red. met red. 
omk I. odv. omk I. adv. Ja Ja 
A/316/91 
verk. toep. 
met red. 
omk I. adv. 
89/681 Kante Ibevel ligIngs- A/650/91 A/847/91 
(3.1.91) inrichtingen aan de niet-med. nlet-med. 
voorzijde op londbouw- B. 169 8. 169 
trekkers Jo Ja Ja Ja Ja A/673/91 
nlet-med. 
8. 169 Ja A/881/91 
nlet-med. 
8. 169 Ja Ja 
89/882 Kantelbevel MgIngs- A/691/91 A/848/81 
(3.1.91) inrichtingen oon de nlet-med. niet-med. 
achterzijde op londbouw- B. 189 8. 169 
trakkera Jo Ja Jo Ja A/874/91 
niet-med. 
B. 169 Jo A/682/91 
nlet-
B. 16» Jo Jo 
89/676 
(1.7.90) Voorverpakte 
vloeistoffen jo Jo Jo A/8/91 
niet-med. 
met red. 
omk l. adv. Jo Jo Jo A/81/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. Ja A/19»/»1 
niet mod. 
met red. 
omkI. odv. Jo A/29/91 
niet mad. 
met red. 
omkI. adv. 
87/404 
(1.1.90) Drukvaten van 
eenvoudige vorm Jo A/188/91 ja 
niet med. 
met rad. 
omkl. odv. Jo A/72/91 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. adv. 
90/486 Elektrisch aangedreven A/692/91 
(24.3.90) liften nlet-med. 
B. 169 Jo Jo A/699/91 
n I et-med. 
B. 169 Jo A/893/91 
nlet-med. 
8. 169 A/867/91 
nlet-med. 
B. 169 A/679/91 
niet-med. 
B. 169 Ja A/683/91 
nlet-med. 
B. 169 A/887/91 
niet-med. 
B. 169 A/890/91 
n1et-med. 
B. 169 
Richtlijn Onderwerp DK VK CR IRL 
86/693 
(1.1.90) Zelfstandige 
handel sagent< Jo Jo A/96/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. Ja jo 
89/48 
(4.1.91) Erkenning von hogor-
onderwlJedlploma's A/693/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo Jo A/660/91 
niet-med. 
B. 169 Jo Ja A/686/91 
nle 
B. 169 A/677/91 
niet-med. 
8. 169 Ja A/684/91 
nlet-med. 
B. 169 A/686/91 
nlet-med. 
B. 169 A/891/91 
nlet-med. 
8. 169 
90/128 Voorwerpen van kunststof A/262/91 A/243/91 
(31.12.90) bestemd om met levens- nlet-med. niet-med. 
middelen In oonroklng met red. met red. 
te komen omkl. odv. omkl. odv. A/287/91 A/308/91 A/931/91 A/533/91 A/390/91 A/399/91 A/379/91 
nlet-med. niet-med. niet-med. niet-med. nlet-med. nlet-med. nlet-med. 
met red. met red. met red. met red. met red. met red. met red. 
omkl. adv. omkl. odv. omkl. adv. omkl. adv. omkl. odv. omkl. odv. omkl. adv. Ja A/566/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
89/178 
(1.12.90) Kenmerken von gevoor-
IIjke preparaten A/263/91 
n I et-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja Ja A/309/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. Ja A/934/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja A/401/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/380/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/428/91 
n i et-med. 
met red. 
omkl. adv. A/493/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/967/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
89/919 Bemonster Inge- en 
(1.9.90) analysemethoden voor 
meststof f en Jo Jo ja ja Ja A/63/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/40/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja Ja A/198/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja Ja 
90/39 Kindervel 11 ge 
(31.12.90) verpakkingen A/284/91 A/244/91 
niet-med. nlet-med. 
met red. mot rad. 
omkl. adv. omkl. odv. Ja A/310/91 
nlet-med. 
mot red. 
omkl. odv. Jo A/939/91 
nlet-med. 
met rad. 
omk I. adv. Ja A/402/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/38/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/429/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/494/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/486/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
89/930 Spoore lementen voor 
(22.3.91) kobalt, koper, ijzer 
in meststoffen Ja Jo Ja Ja Ja Ja jo A/876/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. ja A/879/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. jo 
89/680 
(3.1.91) Kontelbevel IigIngen 
op landbouwtrekkers A/849/91 A/846/91 
nlet-med. nlet-med. 
met rad. met rad. 
omkl. odv. omkl. adv. Ja jo jo Jo Ja Ja Ja A/880/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. jo Jo 
./. 
- 162 -
Richtlijn Onderwerp 8D0KE f VKCRI IRLL NL F 
Concurrant la 
90/388 Markten voor tele- Jo Ja jo jo Jo jo A/392/91 A/403/91 A/382/91 ja jo ja 
(31.12.90) communicatiediensten nlet-med. nlet-med. niet-med. 
met red. met red. met red. 
omkl. adv. omkl. odv. omkl. odv. 
- 163 -
Richtlijn Onderwerp OK VK CR IRL 
Financiële Instellingen on vennootschapsrecht 
78/899 
(12.10.80) Fus)o van 
vennootschappen A 129/86 
nlat msd. 
beroep 
zoak 46/88 
A/399/90 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. 
(art. 171) jo Jo Jo Jo jo jo Jo Jo jo jo Jo 
82/891 
(12.10.80) SplltsIngen von 
vonnoo t schappon A 129/86 jo 
niet-med. 
arrest 
11.9.89 
zook 46/86 
A/399/90 
nlat msd. 
met red. 
omkl. odv. 
(art. 171) Ja Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja Ja jo 
83/34» 
(1.1.88) Geconsolideerde 
Joorrekening Jo jo Jo Ja Jo Jo ja Ja A/322/8» 
nlat mod. 
beroep 
zaak 399/90 ja Jo A/314/89 
nlet-med. 
beroep 
zaak C-98/91 
64/9 
(1.1.88) WA-varzokorIng jo jo Jo Jo Jo Ja A/200/8» 
niet-med. 
beroep 
zoak 97/»1 jo jo A/172/8» 
nlet-med. 
beroep 
zaak 349/90 Jo Jo 
../. 
- 164 -
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL NL 
84/293 Controle boekhoud-
(1.1.88) bescheiden Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja A/326/89 
nlet-med. 
beroop A/324/89 ja 
niet-med. 
beroop 
zook 399/90 A/328/89 ja 
niet-med. 
beroep 
zaak C-197/91 
84/641 Reisverzekeringen 
(30.6.87) Jo jo Ja Jo Ja Ja Ja A/178/89 ja A/179/8» Ja ja 
niet-med. niet-med. 
beroep beroep 
zoak 349/90 
Instel IIngen voor 
collectieve belegging 
in effecten 
(ICBE) Ja Ja Ja Ja Ja Ja Jo A/140/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Jo jo jo 
Instel IIngen voor 
collectieve belegging 
In effecten (ICBE) Jo Jo Ja Jo Jo Jo Jo Jo Jo 
88/397 
(30.12.89/ 
30.6.89) Directe verzekering Jo jo Ja Ja Jo Jo A/631/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/793/90 
nlet-med. 
B. 169 Jo A/739/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. jo Ja 
86/639 
(31.12.90) Geconsolideerde Joor-
reken Ing von bonkon c 
andere financiële 
instel Iingen A/280/91 A/473/91 
niet-med. niet-med. 
met rod. B. 169 
omkl. odv. Ja Ja Ja Ja A/370/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/420/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/393/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/443/91 
niet mod. 
met red. 
omk I. odv. A/482/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. jo 
89/847 Solvobiliteltsrotlo 
(1.1.91) voor krediet-
Instel IIngen jo jo A/326/91 
niet-med. 
met rad. 
omkl. adv. jo Jo A/372/91 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. adv. A/421/91 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. odv Jo A/444/91 
niet-med. 
met rad. 
omkl. odv Jo jo 
89/299 
(1.1.91) Eigen vermogen van 
kredletlnotellingen Jo Jo A/328/91 
niet-med. 
mot red. 
omk I. odv. Ja A/590/91 
niet-med. 
B. 169 A/371/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/400/91 
niet-med. 
mot rad. 
omk I. odv. Jo A/449/91 
niet-med. 
met rad. 
omkl. odv. jo Jo 
- 163 -
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL NL 
87/343 
(1.1.90) Kredietverzekering en 
borgtochtverzeker Ing Jo Jo Jo jo Jo A/169/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo 
87/344 
(1.1.90) Rechtsbijstand­
verzekering jo Ja jo Ja jo ja Jo A/170/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. jo jo 
88/627 Belangrijke deelneming 
(1.1.91) in een ter beurzo 
genoteerde vennootschap ja A/257/91 ja 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja Ja A/551/91 
niet-med. 
met rad. 
omkl. odv. A/373/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/422/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. Jo A/446/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. ia 
87/349 Prospectus voor 
(1.1.91) toelating tot 
notering oon beurs Jo jo jo A/327/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. Ja ja Jo jo jo jo jo 
- 166 -
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL NL 
Werkgelegenheid, eoclole zoken en onderwijs 
68/360 Recht op verplaatsing Ja 
(19.7.69) en verblijf van 
werknemers Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja ja A 382/87 
verk. toep. 
beroep 
zook 68/89 Jo 
76/207 Gelijke behandeling jo 
(12.8.78) van mannen en 
vrouwen Ja Ja Ja A/312/84 
nlet-conf. 
arrest 
30.6.88 
zook 318/86 
A/445/90 
nlet-conf. 
met red. 
omkI. odv. 
(art. 171) A/260/85 
nlet-conf. 
met red. 
omkl. odv. 
(art. 171) 
A/143/85 
niet-conf. 
beroep 
zoak 202/89 Ja Ja Ja Jo Ja Ja 
80/987 Bescherming van do 
(22.10.83) werknemers bij 
insolventie von de 
werkgever Jo jo Ja Ja Ja Ja Ja A/118/89 
nlet-conf. 
arrest 
2.2.89 
zook 22/87 
A/203/90 
nlet-conf. 
B. 169 
(ort. 171) Ja Jo Ja Ja 
.../. 
Richtlijn Onderwerp - 167 -
GR IRL NL 
86/378 
(30.7.89) Gelijke behandeling 
van mannen en vrouwen A/341/90 
nlet-med. 
B. 169 Jo A/342/90 
niet-med. 
8. 169 Ja Ja Ja A/343/90 
niet-med. 
B. 169 A/344/90 
nlet-med. 
B. 169 Ja A/345/90 
niet-med. 
B. 169 A/134/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja 
88/39 Elektrisch materieel 
(1.1.88) voor gebruik In 
mi jngashoudende mijnen A/499/89 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo Jo A/540/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/460/89 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo Jo A/463/89 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/464/89 
niet-med. 
B. 169 A/465/8» 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo 
86/188 
(4.1.»0) Bescherming van 
werknemers 
tegen geluld A/151/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Jo Jo Ja Jo Ja Ja Ja A/719/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/753/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/488/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
88/364 Bescherming von 
(1.1.90) werknemers tegen 
specifieke agentia Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Jo Jo A/720/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja Jo 
88/642 Bescherming von werk- A/266/91 
(21.12.90) nemers togen do risico's nlet-med. 
van blootstelling oan met rad. 
chemische agentia omkl. adv. Jo A/332/91 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. odv. A/354/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo A/383/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Ja A/489/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
89/622 
(1.7.90) Etikettering van 
toboksprodukton Jo Jo Jo Jo Ja Ja Ja Ja A/105/91 
nlet-med. 
met red. 
omk 1. odv. Ja Ja A/26/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
.../. 
Richtlijn Onderwerp DK CR IRL 
Milieu, consumentenbescherming en nucleaire veiligheid 
79/439 Verwijdering van 
(18.6.77) ofgewerkte olie A/108/87 jo 
verk. toep. 
arrest 
13.6.90 
zook 162/89 Ja Ja Ja Ja Ja Jo Ja Ja Ja Ja 
73/440 
(18.6.77) Oppervlaktewater A/343/87 A/372/87 
nlet-conf. verk. toep. 
arrest arrest 
11.6.91 17.10.91 
zook 290/89 zook 98/89 Ja Jo A/349/87 jo 
nlet-conf. 
beroep 
zook 21/90 
A/693/89 
8. 169 A/347/87 
nlet-conf. 
beroep Jo Jo Jo Ja Ja 
79/442 
(18.7.77) Afvalstoffen A/109/87 
verk. toep. 
arrest 
13.6.90 
zook 162/89 
A/71/88 
verk. toep. 
beroop 
zaak C-2/90 Ja Ja Jo Ja Ja Jo A/284/87 
verk. toep. 
arrest 
14.6.90 
zook 48/89 
A/239/88 
verk. toep. 
beroop 
zaak 33/90 Jo Ja Ja A/413/89 
verk. toep. 
met red. 
omkI. odv. 
76/180 
(10.12.77) Zwemwater Jo A/317/89 
verk. toep. 
met red. 
omkl. odv. Ja A/400/90 
verk. toep. 
8. 169 Ja Ja A/319/87 
vork. toop. 
met red. 
omk I. odv. A/396/87 
nlet-conf, 
8. 189 Jo jo jo ja 
76/403 
(9.4.78) Verwijder Ing van 
PCB on PCP A/110/87 
vork. toep. 
arroot 
13.6.90 
zaak 
162/89 Jo Jo Ja jo Jo Jo A/289/67 
vork. toep. 
arraat 14.6.90 
zaak 48/89 Jo Jo ja Jo 
./... 
Richtlijn Onderwerp DK CR IRL NL 
76/464 Verontreiniging -
(19.3.77) gevoorlljko etof fen 
In oojuatlsch milieu A/299/88 
vork. toop. 
beroop 
A/209/91 
nlat-conf. 
mat rad. 
omkl. adv. Jo Jo Jo Jo Jo Ja jo Jo Jo Jo 
76/979 Bescherming van da 
(3.6.78/ gezondheid - lonl-
3.8.80) serende straling jo Jo Jo jo 
76/768 Kosmstlsche 
(31.12.80) produkten Jo jo A/371/87 A/390/88 
vork. toop. nlet-conf. 
met rad. baroop 
omkl. adv. zaak 246/91 Jo A/421/86 A/430/86 
nlat-conf. nlet-conf. 
beroop met red. 
zaak 29/90 omkl. adv. jo Jo jo A/207/90 
nlat-conf. 
8. 169 
78/176 TltoondiOKlda -
(22.2.79) afvalstof fan A/139/79 
niet-med. 
arraat 
2.2.82 
taak 88/81 
A/16S/S4 
niot-mad. 
arraat 
14.1.88 
zaak 227/89 
(art. 171) 
A/367/90 
nlot-med. 
mat rad. 
omkl. adv. 
(•rt. 171) jo jo Jo jo Jo Jo Jo jo jo Jo A/929/90 
nlat msd. 
m»t rad. 
omkl. adv 
./.. 
- 170 -
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL NL 
87/102 Consumentenkrediet jo 
(1.1.90) Jo Jo A/567/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo jo Jo A/699/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/667/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/737/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/768/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. Jo 
88/314 Pr Ijeoonduldlng von 
(7.6.90) niet voor de voeding 
bestemde produkten Jo Jo Jo A/19/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Jo Jo A/700/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/118/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja A/769/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja 
68/319 Wijziging prljsoan-
(7.6.90) dulding van 
levensmiddelen Jo Ja Ja A/20/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Ja Ja A/701/90 A/117/91 jo A/770/90 ja 
nlet-med. nlet-med. niet-med. 
met red. met red. met red. 
omk I. odv. omk I. adv. omk I. adv. 
86/378 
(1.1.90) Veiligheid von 
spoolgoad jo Jo Jo Ja Jo Jo jo Ja Ja A/738/90 ja Ja 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. 
89/399 Wijziging etikettering 
(20.12.90) van levensmiddelen A/299/91 
nlat msd. 
B. 169 jo A/329/91 
niet-med. 
met rad. 
omkl. adv. jo jo A/376/91 A/423/91 A/396/91 A/449/91 A/489/91 A/528/91 
niet-med. nlet-med. niet-med. nlet-med. niet-med. niet-med. 
met rad. 8. 169 met rad. met red. mat rad. met rad. 
omkl. adv. omkl. odv. omkl. adv. omkl. adv. omkl. odv 
90/121 Kosmstlsche 
(31.12.90) produkten A/283/91 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. adv. Jo Jo Jo Jo jo Jo Jo Ja Jo A/929/91 
nlat msd. 
met rad. 
omkl. adv. 
90/207 Kosmstlsche 
(31.12.90) produkten A/284/91 J< 
nlat msd. 
met rad. 
omkl. adv. Jo Jo Jo A/379/91 
nlet-med. 
mat rad. 
omk I. adv. Jo Jo Jo A/930/91 
nlat mod. 
met rad. 
omkl. adv. 
./.. 
- 171 -
Richtlijn Onderworp OK CR IRL NL 
78/319 
(22.3.80) Toaloche on govaarlijke 
afvalatoffon jo A/169/83 
nlat-conf. 
arraat 
2.12.86 
zaak 239/89 
A/111/87 
vork. toop. 
arraat 13.6.90 
zaak 162/89 jo Jo Jo Jo Jo A/286/87 
verk.toop. 
arraat 14.6.90 
zaak 46/89 jo Jo Jo 
78/699 
(20.7.60) Kwal Itolt van zoet 
water jo Jo ja Ja jo jo Jo A/71/89 
nlet-conf. 
arraat 
12.7.88 
zook 322/86 
A/211/90 
nlat-conf. 
met rad. 
omkl. odv. 
(art. 171) Ja jo Ja jo 
79/112 
(22.12.80/ 
22.12.82/ 
22.12.84) Etikettering van 
levensmiddelen Jo A/646/89 
nlat-conf. 
met rad. 
omkl. adv. Jo Jo Ja A/101/87 
verk. toep. 
beroep 
zoak 177/89 
A/243/86 
verk. toep. 
arrest 29.7.91 
zoak 32/90 Jo jo Jo Jo 
../. 
- 172 -
Richtlijn Onderworp OK CR IRL 
79/409 Behoud von do 
(6.4.81) vogel etond A/118/84 A/246/87 jo 
nlat-conf. vork. toop. 
arraat beroop 
8.7.87 zaak 
zaak 247/19 97/89 
A/291/90 
nlat-conf. 
met rad. 
omkI. adv. 
(art. 171) A/382/87 
vork. toop. 
beroep 
zaak 97/89 A/299/88 A/121/64 A/187/87 A/283/88 
verk. toep. nlet-conf. verk. toop. vork. toop. 
beroop arraat met rad. met rad. 
zaak 399/90 27.4.88 omkl. odv. omkl. odv. 
zoak 292/89 A/901/87 
verk. toep. 
beroep 
zaak 197/89 
A/327/87 
vork. toop. 
met rad. 
omkI. adv. A/309/87 
verk. toop. 
beroop 
zaak 99/90 Jo A/123/84 
nlet-conf. 
arrast 
13.10.87 
zaak 236/89 
A/400/89 
nlat-conf. 
arrast 19.3.90 
zook 339/87 Jo 
A/46/89 
nlat-conf. 
mot rad. 
omkl. adv. 
(art. 171) 8. 169 
(art. 171) 
79/831 Covoorlijka stoffan 
(18.9.8V 
18.9.83) jo A/339/87 
vork. taap. 
boroop 
43/90 Jo Jo Jo Jo Jo jo jo Jo 
79/088 Analysa opparvlakto-
(11.10.81) wotor A/340/87 A/372/87 
nlat-conf. vark. taap. 
arraat beroop 
11.9.91 taak 98/88 
zaak 290/89 Jo jo A/390/87 
nlat-conf. 
baraap 
zaak 21/90 jo A/34S/87 
nlat-conf. 
beroop Jo Jo jo jo 
- 173 -
Richtlijn Onderwerp DK VK CR IRL NL 
80/68 
(19.12.81) Bescherming von 
grondwoter A/281/84 
nlet-conf. 
arrest 
17.6.87 
zoak 1/86 
A/291/88 
nlat-conf. 
beroop 
zaak 174/91 
(ort. 171) A/121/86 
nlat-conf. 
arraat 
28.2.91 
zaak 131/68 jo Ja ja A/394/88 ja 
verk. toop. 
met rad. 
omk I. adv• A/86/86 
verk. toep. 
arraat 
28.2.91 
zaak 360/87 Jo Jo Ja Ja 
80/778 
(17.7.82) Kwaliteit von water voor 
menselijke consumptie A/221/86 
nlet-conf. 
arrest 
9.7.90 
zaak 42/89 
A/906/87 
nlat-conf. 
beroep 
zaak 42/8» A/440/87 
nlat-conf. 
beroop 
zook 
237/90 Ja A/81/88 
verk. toep. 
beroep 
zaak 21/89 A/224/86 
nlet-conf. 
beroop 
zook 
287/88 A/370/87 
verk. toep. 
beroep 
zaok 
337/8» Ja A/363/67 jo 
verk. toep. 
beroop Ja Ja Ja 
80/779 
(18.7.82) Luchtkwaliteit Jo A/118/88 
nlat-conf. 
arraat 
30.9.91 
zaak 361/88 Jo Ja A/14/86 
nlat-conf. 
arrest 
1.10.91 
zaak 64/90 A/387/87 
vork.toop. 
mat rad. 
omk I. adv. Ja A/120/86 
nlat-conf. 
B. 169 Jo Ja A/497/86 jo 
nlet-conf. 
beroop 
zook 190/90 
80/836 Bescherming gezondheid 
(3.12.82) togen Ioniserende 
stroling (Euratom) A/481/88 
nlet-conf. 
beroop 
zaok 376/90 Ja jo Ja Ja Ja Ja A/229/87 A/466/88 
niet-med. nlet-conf. 
arrast 7.9.91 met red. 
zook 246/88 omkl. odv. Ja Ja Jo 
.../. 
Richtlijn Onderwerp DK VK CR IRL 
61/1091 Bouwterrelnmochlnes - jo 
(14.6.82) geluidshinder Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo 
82/434 Kosmstlsche produkten 
(31.12.83) onolyoemethodon Jo Jo jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo 
82/301 
(8.1.84) Risico's von zware 
ongevallen Ja A/219/87 jo 
nlet-conf. 
beroep Jo Jo Jo jo Jo Jo Ja A/457/86 ja 
niet-conf. 
beroep 
zook 190/90 
82/884 Lozingen van lood In 
(9.12.84) de atmosfeer Jo A/36/88 Jo 
niet-conf. 
arrest 
30.9.91 
zaak 99/89 Ja A/910/87 
niet-conf. 
arrest 
1.10.91 
zaak 13/90 Jo Ja Ja Jo Jo Ja Jo 
83/913 Lozingen van cadmium 
(28.9.83) Jo Ja Jo A/205/88 
nlet-conf. 
met red. 
omkI. adv. Ja Ja A/369/87 ja 
niet-conf. 
beroop 
zook 70/89 
A/416/90 
nlat-conf. 
met red. 
omkI. odv. 
(ort. 171) Ja Ja Ja 
84/490 Misleidende reclame jo 
(1.10.86) Ja Jo Ja Ja Ja Jo A/94/88 jo 
niet-med. 
beroop 
zoak 296/89 Jo Ja Ja 
- 175 -
Richtlijn Onderwerp OK VK CR IRL NL 
84/466 Bescherming tegen 
(1.1.86) rdntgenetrolen Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo A/240/90 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. Jo Jo Jo Jo 
84/467 
(9.4.66) Bescherming gezondheid A/481/88 ja 
nlet-conf. 
beroop 
zaak 376/90 Ja Jo Ja Ja Ja A/233/87 A/486/88 
nlet-med. niet-conf. 
arrest 7.9.91 met red. 
zaok 246/88 omkl. odv. Jo Jo Jo 
84/491 
(1.4.86) Lozing yan hexachloor-
cyclohaxaan Ja Ja Ja Ja Ja Ja ja A/129/87 
nIet-med. 
beroep 
zoak 94/89 Ja Ja Ja Ja 
84/937 Celuldavarmogonanlvaou ja 
(26.3.86) van betonbrekers Jo Ja jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo 
84/938 Celuldsvermogensnlveou Ja 
(1.7.87) van graamoalors jo jo A/388/90 Ja 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. odv. Jo jo jo Ja jo jo 
84/631 Overbrenging van A/71/88 A/38/90 Ja 
(1.10.89) gevoorlljke ofvolstoffon vork. toop. vork. toop. 
beroep met red. 
zook 8/90 omkl. odv. A/495/90 
vork. toep. 
mat rad. 
omkl. odv. jo Ja jo Jo Ja jo Jo 
89/203 
(1.1.87) Luchtkwol its Itsnormen Ja jo jo Jo A/511/87 ja 
niet-conf. 
beroep 
zaak 14/90 jo jo Jo Jo Jo Jo 
.../. 
- 176 -
Richtlijn Onderwerp OK VK CR IRL 
89/337 Mllleu-effectbooordettng jo 
(1.7.88) openbore on porticul1ère 
projecten Jo Jo Jo Jo jo jo jo jo Jo Jo A/124/90 
nlat msd. 
8. 169 
89/338 Verpakkingen voor ja 
(3.7.87) vloeibare levensmiddelen Ja A/337/87 A/332/87 Ja 
verk. toep. vork. toop. 
beroep met rad. 
zaok 192/90 omkl. adv. jo Jo Jo A/334/87 Ja 
vork. toop. 
beroep 
zaak 292/89 A/336/87 
vork. toap. 
mat rad. 
omk I. odv• 
89/409 Geluidsniveau van Ja 
(26.3.68) bouwmochlnee on 
•motor laai Jo Jo Jo Jo Jo Jo A/197/88 
niet-med. 
beroep 
zaak 292/89 
Jo jo jo 
•9/406 Oaluldavsrmogonsnlvoaw )• Ji 
(28.3.88) van motorcamprossoron jo jo jo Jo Jo jo Jo jo 
•9/407 Oolui dsvermogananlveau ja 
(26.3.88) van oooregoten voor 
laawark jo Jo Jo Jo jo jo jo jo Jo Jo 
89/408 Geluldsvermogensnlvsou ja 
(26.3.86) van onerglaoggragaten Jo Jo Jo Jo Ja jo Ja Ja jo Jo 
.../. 
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL 
89/409 Celuidovermogenoniveou jo 
(26.3.86) von betonbrekere jo jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo jo jo 
•9/411 Behoud von do 
(31.7.88) vogelstond jo Jo Jo A/299/S8 Jo 
vork. toop. 
beroep 
zook 399/90 jo Jo Jo Jo jo jo Jo 
89/444 Zaohondejongen 
(1.10.89) jo Jo jo ja A/149/90 ja 
verk. toep. 
met rad. 
omkl. adv. Jo Jo Jo Jo 
89/489 Overbrenging van 
(1.10.89) gevoorlijke afvalstoffen Jo ja Jo Jo jo ja Jo Jo jo 
89/977 Sultan verkoopruimten 
(23.12.87) gas loten overeenkomst< Jo ja Jo jo Jo A/11/89 Ja 
nlat msd. 
beroep 
zaok 397/90 Jo Jo jo jo 
88/187 Etikettering 
(1.8.88) lovonomlddeten jo Jo Jo jo Jo jo jo jo Jo Jo Jo A/949/90 
nlat msd. 
mat rad. 
omkl. odv. 
86/278 Zuiveringsslib In da 
(16.6.89) A/230/90 je 
nlat mod. 
met rad. 
omkl. adv. Ja Jo jo jo jo Jo jo Jo jo A/934/90 
nlat msd. 
met rad. 
omkl. odv. 
.../. 
- 178 -
Richtlijn Onderworp OK VK CR IRL 
86/279 Grensoverschrijdende Jo 
(1.1.87) overbrenging von 
gevoorlljko afval stoffon Ja Ja Ja Jo Ja ja Ja ja Ja Jo 
86/431 
(1.7.87) Gevaarlijke stoffon Jo ja Ja Ja Ja Ja Jo ja Ja Jo Jo 
86/594 Huishoudelijke oppo-
(4.12.89) rotan - luchtgalutd Ja Ja ja Ja Ja Ja Ja 
86/609 Bescherming van 
(24.11.89) dlaren A/190/91 jo 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. ja jo Ja Ja ja A/693/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. jo A/730/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. ja A/932/90 
nlat mod. 
met red. 
omkI. odv. 
86/882 
(29.12.88) CoIuIdenIveau 
hydrau11sche 
graafmachInaa A/899/89 
nlat msd. 
beroop jo Ja jo Jo Jo jo A/63/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo A/477/89 
nlat mod. 
met rad. 
omkl. adv. Jo Jo 
•7/1S Chemische stoffen -
(30.6.88) toezicht laborator lu 
proktIjken Jo Jo Ja Ja jo A/62/91 ja 
nlat mod. 
met rad. 
omkl. odv. jo jo Jo Jo jo 
87/140 
(1.9.88) Textielbenamingen jo Jo jo jo Jo Jo jo A/430/89 
niet mod. 
beroop 
zoak 227/91 Jo jo jo 
/. 
- 179 -
Richtlijn Onderwerp OK VK CR IRL 
67/104 Textielbenomingon 
(1.7.80) Ja Jo Ja Jo Jo Ja Jo A/431/89 Ja 
nlet-med. 
beroep 
zaok 227/91 Jo ja 
87/217 Verontreiniging van het Ja Ja 
(31.12.68) milieu door asbest Ja Ja Jo jo A/582/89 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. A/89/90 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. jo Ja Ja Jo 
87/252 Celuidsvermogensnlveau A/431/88 
(1.1.88) gozonmoalmachlnes nlet-med. 
met rad. 
omkl. odv Jo Ja Ja Jo Ja Ja A/209/89 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja Ja jo jo 
87/397 Gezondheid en veiligheid ja 
(26.6.69) van de consumenten Jo Ja Ja Ja Jo Ja A/690/90 
nlat msd. 
met red. 
omkl. adv. Ja Jo Ja Ja 
07/409 Celuidsvermogensnlveau ja 
(28.6.89) van toronkranan A/433/90 jo 
nlat msd. 
met red. 
omk I. odv. Jo Jo jo Ja A/370/90 Jo 
nlat mad. 
met rad. 
omkl. adv. Jo jo 
07/416 Loodgehalte van benzine 
(29.7.07) jo jo Jo Jo jo 
00/347 Cevoarlijke stoffen 
(1.1.09/ 
1.1.90) A/444/09 ja 
nlat msd. 
met red. 
omkl. adv. Jo Jo jo Jo Ja A/120/90 
nlet-med. 
mat rad. 
omkI. adv. Ja Jo jo Jo 
90/370 Govaar 11jke 
(30.6.89) bereidingen jo Jo Jo jo Jo jo jo Jo Jo A/738/90 
nlat msd. 
mat rad. 
omkl. adv. Ja Ja 
•/• 
- 180 -
Richtlijn Onderwerp DK VK CR IRL 
80/987 Kosmstlsche produkten A/496/90 ja 
(31.12.89) nlat-med. 
mat red. 
omkI• adv. Jo jo jo Jo ja Ja jo jo A/711/90 
nlat msd. 
mat rad. 
omkl. adv Jo 
09/174 Kosmstlsche produkten A/499/90 ja 
(31.12.09) nlat-mod. 
met rad. jo Jo Ja Jo jo Jo jo jo Jo A/917/90 
nlet-med. 
mat rad. 
omkl. adv. 
99/429 Afval van tltoon-
(31.12.09) dloxyde Jo Jo jo Ja ja Jo jo jo Jo Jo jo 
80/490 Etikettering gevaarlijke A/147/91 jo 
(1.7.90) stoffen nlat-mod. 
met rad. 
omkl. adv. jo jo A/900/90 ja 
nlat-mod. 
met red. 
omkl. odv. Ja A/696/90 
nlat-mod. 
mot rad. 
omkl. adv Jo Jo jo Jo 
08/809 Uitstoot 
(30.6.90) verontreinigende 
stoffen A/148/91 Ja 
nlet-med. 
mat rad. 
omkl. adv. ja Jo jo Jo A/822/90 
nlat-mod. 
mat rad. 
omkl. odv. Jo A/897/90 
niet-med. 
mat rad. 
omkl. adv. Jo 
§8/610 Risico's zwarge 
(1.6.90) ongovollen jo Jo Jo Jo Jo jo A/828/90 
nlat msd. 
mat rad. 
omkl. adv Jo A/882/90 
nlat msd. 
mat rad. 
omkl. adv A/732/90 
nlat-mod. 
mat rad. 
omkl. adv ja Jo 
•9/914 Geluidsemissie 
(1.1.90) graafmachines Jo Jo Jo Ja jo A/707/90 
nlat-mod. 
met red. 
omkl. adv. jo A/699/90 
nlat-mod. 
met red. 
omk I • adv jo A/731/90 
nlat-mod. 
mat rad. 
omkl. adv jo jo 
89/629 Beperking von do 
(30.9.90) geluidsemissie von 
vllogtuigon A/138/91 Ja 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. jo Jo Jo Jo Ja A/82/91 
nlat-mod. 
mat rad. 
omk I. adv. A/104/91 
nlat-mod. 
mat rad. 
omkl. adv. A/188/91 
nlat-mod. 
met red. 
omkl. adv. Ja 
./. 
Richtlijn Onderwerp OK - 181 -
CR IRL 
87/101 
(1.1.90) 0114 A/149/91 jo 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. jo Jo Jo Jo Jo Jo jo 
69/428 Verontreiniging door 
(31.12.89) titaandioxide Jo Jo Jo jo Jo Ja 
89/429 Verbranding van 
(1.12.90) stedelijk afval A/278/91 Ja 
niet-med. 
mat rad. 
omkl. adv. Ja A/323/91 ja 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. A/347/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv A/368/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv A/418/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/441/91 
nlet-med. 
met rad. 
omkl. adv. Ja 
89/369 Varbranding van 
(1.12.90) stedelijk afval A/277/91 ja 
nlat mod. 
mat rad. 
omkl. odv. Ja A/322/91 
nlat mod. 
met red. 
omkl. odv. Jo A/946/91 
nlat msd. 
mat rad. 
omkl. odv A/367/91 
nlet-med. 
mat rad. 
omkl. adv. A/*17/91 
nlet-msd. 
mat rad. 
omkl. adv. A/391/91 
nlat-mod. 
met rad. 
omkl. adv. A/440/911 
niet-med. 
mat rad. 
omkl. adv. Ja Jo 
89/427 Orenowoorden 
(1.1.91) on richtwoorden van 
da luchtkwaliteit Jo Jo A/861/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv Jo A/878/91 A/871/91 A/889/91 
nlat-mod. nlet-med. niet mad. 
met red. met red. mat rad. 
omkl. adv. omkl. odv. omkl. adv. jo 
- 182 -
Richtlijn Onderwerp DK CR IRL 
Landbouw 
64/432 Veterinairrechtelijk 
(30.6.69) toezicht A/464/89 
verk. toep. 
arrest 
9.7.90 
zaok 304/88 Ja Ja Ja jo Ja Ja Ja Jo Ja Ja A/698/91 
vork. toep. 
beroep 
64/433 Vers vises 
(1.1.81) A/464/89 
vsrk. toep. 
arrest 
9.7.90 
zaok 304/88 Jo jo jo ja jo Jo A/314/88 ja 
verk. toep. 
met red. 
omkl. odv. ja Ja Ja 
66/400 Oletenzood 
(31.12.09) Ja Ja Ja Jo Ja Jo Jo Ja Ja Ja Ja A/490/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
68/401 
(31.12.89) Zaaizaad van 
groenvoedergewoesc Jo Ja Ja Ja Ja ja Ja jo Ja Ja A/893/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
66/403 
(31.12.89) PootoardoppaIen jo Jo Ja Ja Jo Ja Ja Ja Jo Jo jo A/491/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
60/193 Vegetotlef teelt-
(31.12.89) motor looi voor 
wijnstokken Jo Ja Ja Jo Jo Jo Jo Jo jo Jo Jo A/494/91 
niet mod. 
met red. 
omkl. odv. 
69/61 Blotanzaad 
(31.12.89) jo Jo Jo Jo Ja Ja Jo Jo Ja Jo Jo A/499/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
Richtlijn Onderwerp CR NL 
69/63 Zaaizaad van groen-
(31.12.85) voedergewassen Jo ja ja ja jo Jo jo jo jo Jo Jo A/894/90 
niet med. 
met red. 
omkI. adv. 
69/208 Zaal zaad van 
(31.12.85) oliehoudende plant« Jo jo Jo Jo Ja Ja ja jo jo Ja Jo A/497/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
70/458 
(31.12.85) Groentezaad Jo Jo ja ja Ja Ja Ja ja Ja Jo Jo Jo 
71/118 
(18.2.73) Vers vlees van 
plu imvee ja Ja ja jo jo Ja A/129/88 
verk. toep. 
beroep 
zaak 375/90 ja Ja jo Ja A/90/867 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
71/140 
(31.12.89) ToeItmoterlaai voor 
wijnstokken Jo Jo Ja Jo Ja ja Jo Jo Jo jo Jo A/300/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
71/161 
(31.12.85) Bosbouwkundig 
teeltmateriaal Jo Jo Jo Ja Jo Ja Jo Ja Ja Jo Jo A/501/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
72/168 
(31.12.89) Rassen von 
groentegewassen Ja Ja Ja Ja Jo Jo Jo Jo Ja Ja Ja A/502/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
72/169 
(31.12.85) Wl jnstofcrosssn Ja Ja Jo Jo Jo Ja Ja Ja Jo Ja Ja A/503/91 
n I et-med. 
met red. 
omkI. odv. 
.../. 
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL 
72/180 Rassen van 
(31.12.85) landbouwge* Jo ja Ja ja Ja Ja jo Jo Ja Ja Jo A/504/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
73/418 
(31.12.85) Zaoizoad Ja Jo Jo Ja Ja Jo Jo Jo Ja Ja Jo A/866/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
74/13 
(31.12.85) Bosbouwkundig 
teeltmateriaal Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja jo Ja A/492/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
74/649 Vegetatief 
(31.12.85) teeltmateriaal 
voor wijnetokkon Ja Jo Jo Jo Ja Jo Jo Jo Ja Jo Jo A/505/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
75/431 
(1.1.77) Hondalovorkoor In 
vers vlees von 
pluimvee Ja Jo Ja Jo Ja Jo Ja Jo Ja Ja Ja A/90/868 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
79/902 
(31.12.89) Zaaizaad voor 
veldbeemdgrao Jo Jo Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Jo Ja A/906/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
76/331 
(31.12.89) Bietenzaad Ja Ja Ja Jo Jo Jo Ja Ja Jo Jo Ja A/907/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
../. 
- 185 -
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL NL 
77/93 Schadelijke 
(1.9.60) organismen Ja Ja Jo Jo Jo Jo Ja A/323/87 ja 
verk. toep. 
or rest 
18.7.90 
zook 128/89 Jo Jo Jo 
A/780/91 
verk. toep. 
B 169 
( ) 
77/98 Veterinair 
(1.1.77/ gebied 
1.1.78) Jo Jo Jo Ja Jo jo Jo Jo Jo Jo Ja Ja 
Enkelvoudige 
diervoeders Jo Jo Jo Ja Jo Ja Ja Jo Jo Jo Jo Ja 
Raszuivere 
fokrunderen Jo Jo jo Jo Jo Jo Jo Ja A/449/88 ja 
verk. toep. 
beroep 
zoak 239/91 Ja Jo 
77/629 Vegetatief toelt-
(31.12.86) motor looi voor 
wijnstokken Ja Jo Ja Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja A/908/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
78/50 Handelsvsrkssr In 
(30.9.77/ vore vlees van 
30.6.78) pluimvee ja Ja Jo Jo Jo Ja Jo Jo Jo Jo Ja A/869/91 
niet-med. 
met rad. 
omk I. odv. 
Zoo i zaad Ja Jo Jo Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Jo A/877/90 
nlat mod. 
met red. 
omk I. adv. 
.../. 
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL NL 
78/386 Zoal zaad von 
(31.12.89) groenvoedergewoesen Jo Jo ja Ja Ja Jo ja Jo Jo Jo ja A/805/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
78/386 Zaad van olie-
(31.12.65) houdende planten Jo Jo Jo jo jo Jo Jo ja ja Jo Jo A/509/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
78/692 Zaolzoad 
(31.12.89) Jo Jo Jo Jo Jo jo ja Ja Ja Jo Jo A/918/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
79/109 Bruce I loss 
(1.4.79) Ja Ja ja Jo Jo Jo Jo A/316/84 
niet mod. 
arrest 
3.9.88 
zook 
116/86 Ja Jo Jo Jo 
A/463/88 
niet mod. 
met red. 
omkl. odv. 
(ort. 171) 
79/641 Zaolzaod 
(31.12.89) Ja Ja Ja Jo Jo Jo Ja Jo Jo Ja Ja A/888/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
80/216 Gezondheldevroog-
(31.12.90) stukkan l.v.m. 
vloas van pluimvee Jo Ja Ja Ja Ja Jo Ja Ja Ja Ja ja A/911/91 
niet mod. 
met rad. 
omk I. odv. 
./.. 
- 187 -
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL 
80/219 Tuberculose en 
(31.12.80) brucellose Jo Jo jo Jo Jo jo Jo A/256/83 
niet med. 
orrest 
29.1.87 
zaok 364/83 
A/453/88 
niet med. 
met red. 
omk I. adv. 
(art. 171) jo Jo Jo Jo 
80/304 
(31.12.85) Zaaizaad von olU 
houdende pionten Jo Ja Jo Jo Ja Jo Jo Jo Ja Jo Ja A/510/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
80/754 
(31.12.85) Zaaizood van 
groenvoeder-
gewossen ja Jo Ja jo Jo Jo Jo Ja Ja Jo Jo A/818/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
80/879 
(31.12.89) Vers vlees van 
pluimvee Jo Ja Jo Jo Ja Ja Jo Ja Jo Ja Ja A/912/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
80/1098 
(1.7.81) Veslculoire 
vorkenszlekte 
en klost leke 
varkenspeet Jo Ja Jo jo Jo Jo jo A/238/83 
niet-med. 
arreet 
29.1.67 
zook 364/85 
A/454/88 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
(art. 171) ja Ja Jo Jo 
.../.. 
Richtlijn Onderwerp OK CR IRL NL 
80/1099 
(1.7.81) Veslculalre 
varkenozlekte 
on klassieke 
varkenspest Ja Jo Jo ja Ja jo Jo A/259/83 
nlet-med. 
arrest 
10.3.87 
zaok 386/85 Jo Ja Ja Jo 
A/456/88 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
(art. 171) 
82/287 
(1.1.82-
1.1.83) Zoalzaad Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja Ja Ja Ja Jo A/819/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
82/331 
(1.7.82) Teeltmateriaal 
voor wijnstokken Jo Jo Jo Jo Ja Ja Jo Ja Ja Ja Ja A/511/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
82/859 
(1.7.83) Zaolzood von olis 
houdende pionten Jo Ja jo Jo Jo Jo Jo Ja Ja Ja Ja A/512/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
83/91 
(1.1.85) Vers vlees Jo Jo Ja Ja Ja Jo Ja A/349/83 
niet-med. 
arreet 
27.4.89 
zaak 324/87 Ja Ja Ja Jo 
A/958/90 
nlat-mod. 
met rad. 
omk I. odv. 
(art. 171) 
.../.. 
Richtlijn Onderwerp DK CR IRL NL 
84/987 ToevoegInge-
(4.12.86- middelen in 
4.12.88) diervoeding Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo A/559/87 
niet-med. 
beroep 
zook 263/89 Jo Jo Jo Jo 
64/649 Vorkenspest 
(31.3.85) Jo Jo Ja Ja Ja Ja Ja A/352/85 
nlet-med. 
beroep 
zaak 329/87 Ja Ja Ja Jo 
85/38 
(1.1.86) Zoalzaod von 
groenvoeder— 
gewassen Ja Jo Jo Jo Jo Jo Ja Jo Jo Jo Jo A/901/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
89/322 
(1.1.86) Vorkenspest Jo Jo Ja Jo Jo Ja Ja A/321/86 
niet-med. 
beroep 
zaok 349/89 Ja Ja Ja Jo 
89/329 
(1.1.86) Vors vlees Ja Jo Ja Jo Ja Ja Jo A/323/86 
niet-med. 
beroep 
zoak 349/89 Jo Ja Ja Ja 
89/326 
(1.7.87) Vers vlees van 
pluimvee Ja Ja Ja Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja Ja A/378/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
89/397 Chemisch bohandoldo ja 
(1.7.88) molk Ja Ja A/976/90 
nlet-med. 
mat rad. 
omk I. odv. Ja Ja Ja ja Ja Ja Ja Jo 
../. 
- 190 -
Onderwerp GR IRL 
Bestrijding 
von mond- en 
kIauwzeer Ja Ja Jo jo Ja Ja jo ja Ja Ja Ja A/889/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
Zaalzood 
groenvoeder­
gewas s en Jo Jo Jo Ja Ja Jo Ja Ja Ja Jo Ja A/902/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
86/155 
(1.3.86-
t.7.87) Zaal- en 
plantgoed Jo Jo Ja ja Ja ja Ja ja ja ja Ja A/950/90 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
86/299 
(31.12.87) Ongewensts 
produkten Ja Jo Ja Ja ja Ja ja Ja Jo Jo ja Jo 
86/320 
(1.7.87) Zoaigronen Jo jo ja Ja jo jo jo Ja jo ja jo jo 
86/587 
(30.4.87) Gezondhelde-
vraagstukken 
vers vlees Jo jo jo Jo Jo Ja Ja A/151/88 
niet-med. 
beroep 
zaak 262/89 Ja jo Jo jo 
87/328 
(1.1.89) Raezulvere fok-
runderen Jo Ja jo Ja Jo Jo jo Jo A/449/89 Jo 
verk. toep. 
beroep 
zook 235/91 
A/493/89 
nlet-med. 
beroep 
zaak 236/91 A/500/89 
niet-med. 
beroep Ja 
./.. 
Richtlijn Onderwerp CR IRL NL 
90/120 Invoer von diepgevroren A/448/90 jo 
(1.4.90) sperma van runderen nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja ja Jo Ja Jo A/689/90 
niet-med. 
B. 169 A/101/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/727/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo Jo 
87/481 
(1.7.89) Groentezaod Ja Ja Jo Jo Jo Jo Ja A/685/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja Jo A/795/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/913/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
87/486 Vorkenspest 
(31.12.89) Ja Ja Jo Jo Jo Jo Jo A/499/88 
niet-med. 
beroep 
zoak 11/91 Jo Jo Ja Ja 
87/489 Varkenspest 
(31.12.88) Ja Ja Jo Jo Jo Ja Jo A/497/69 
niet-med. 
beroep 
zoak 269/91 Jo Ja ja Ja 
87/491 Vleeeprodukti 
(1.1.00) Jo Jo Ja Ja Ja Ja Jo A/942/88 
nlet-med. 
beroep 
zaok 11/91 Jo Jo Jo Jo 
88/99 
(1.7.88) Bletenzood jo Jo Ja Jo Jo Jo ja Jo Ja Ja Ja A/914/91 
nlat-mod. 
met red. 
omk I. odv. 
86/288 
(1.1.89) Hondolaverkaar 
in vara vlaas A/519/09 
niet-med. 
beroop Jo Jo Jo Jo Jo Jo A/498/09 
nlat-mod. 
beroep 
zaok 269/91 Ja Jo Jo Ja 
Richtlijn Onderwerp 
88/289 Invoer von run-
(1.1.89) deren en vorkens A/516/89 Ja 
nlet-med. 
beroep DK 
Ja Jo GR IRL 
Jo Jo Jo A/499/89 
niet-med. 
beroep 
zoak 269/91 Jo Jo NL 
Jo Ja 
88/299 Handelsverkeer In met Ja 
(31.12.80) hormonale stoffen behan­
delde dieren 
88/406 Endemische runderleucose ja 
(1.9.88) Ja 
Ja Ja 
Jo Jo 
Jo jo Ja 
Ja Jo 
Jo A/964/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo 
A/271/89 
nlet-med. 
beroep 
zaak 6/91 Jo Ja 
Jo Ja 
Ja Ja 
Jo 
89/227 Vleesprodukten 
(30.6.90) A/447/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja Ja A/544/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Jo A/618/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. A/687/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/653/90 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. A/726/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/758/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja 
00/098 Handelsverkeer 
(31.12.90) In vleesprodukten A/143/91 Jo 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo A/15/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo Jo A/93/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/113/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/164/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/131/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja 
89/321 
(1.9.89) Trichinen 
89/360 Opsporing von 
(1.10.89) brucellose A/220/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
ja A/230/91 Jo 
nlet-conf. 
B 169 
Ja Jo Jo Ja 
Jo Ja Jo Ja A/218/90 
nlet-med. 
beroep 
zaak 270/91 Ja 
Ja Ja A/819/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Ja Ja Jo 
Ja Ja Ja 
../. 
- 193 -
Richtlijn Onderwerp OK VK GR IRL 
89/100 Zooizood von jo 
(1.1.90) groenvoedergewassen jo Ja Jo Jo Ja Ja A/682/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Jo Ja A/907/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
89/407 Veterinairrechtelijk 
(1.1.90) toezicht A/446/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. Jo Ja Ja A/664/90 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/652/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/724/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. Ja Ja 
89/362 Hygiëne 
(31.12.90) op me Ikveebedrijven Jo Ja Ja A/543/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo jo Ja A/688/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo ja Jo jo 
89/384 Vriespunt van 
(31.12.90) rauwe melk Jo Jo Jo A/1 V91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Ja Ja A/87/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja A/165/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. Jo Jo 
69/14 Croentezood 
(31.12.90) Ja Ja Jo Jo Jo Jo Jo A/666/90 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Ja Ja A/515/91 
n i et-med. 
met red. 
omk I. odv. 
90/506 Voor pionten 
(1.1.91) schadelijke 
organismen A/269/91 jo 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Jo Jo Jo A/358/91 
nlat-mod. 
met red. 
omkI. adv. Jo Jo A/434/91 
nlat-mod. 
met red. 
omk I. odv. ja A/519/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
90/533 Phytoformoceuti schs 
(30.9.91) produkten bevottonde 
actieve stoffen Ja jo jo Ja Jo Ja A/399/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/409/91 
niet-med. 
met red. 
omV I. adv. Ja A/461/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja 
74/648 Vegetotlef teelt-
(1.7.76) moter looi voor 
wijnstokken Ja Jo Jo Ja Ja A/493/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
./.. 
Richtlijn Onderwerp DK VK GR IRL 
69/64 Bosbouwkundig 
(19.2.69) tooltmoteriool Jo Jo A/496/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
90/339 Phytoformoceutlsche 
(1.1.91) produkten bevattende 
act leve stoffen Ja Ja Jo Jo Ja Jo Jo A/406/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo Jo A/458/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo 
90/110 ToevoegIngsmlddslen 
(30.11.90) In veevoeding Jo Ja jo Ja Ja Jo Ja Jo Jo Jo Jo Jo 
87/480 Zoo Izood van o 11e-
(1.7.90) houdende pionten. 
vezelgewassen en 
gr oen vooder gewassen Jo Ja Jo Jo Jo Jo Ja Ja Ja A/160/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja A/27/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
88/380 
(1.7.90) Zoal- en pi ont goed Jo jo Jo Jo Jo Jo jo Jo Jo A/161/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. adv. Jo A/28/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
89/2 
(1.7.90) In de handel brengen 
von zoolgronen Jo Jo Jo Ja Jo Jo Ja Ja Ja Jo Jo Ja 
88/409 
(1.1.91) Retributies voor 
keuring van vlees A/271/91 jo 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo A/318/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Jo A/410/91 
nlat-mod. 
met red. 
omkl. odv. A/384/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/436/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Ja 
88/661 
(1.1.91) Zootechnleche normen 
voor fokvorkens A/272/91 Jo 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Jo Jo A/540/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Ja A/389/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/463/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
89/556 Invoer van embryo's 
(1.1.91) van als hulsdier 
gehouden runderen A/276/91 ja 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja A/320/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Ja Ja Jo A/412/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/387/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/438/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo A/523/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
../. 
Onderwerp OK GR IRL NL 
Gecertificeerd zaad Jo Ja Jo ja ja Ja Ja A/86/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo A/63/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja A/516/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. 
Hybride fokvarkens A/275/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja Ja Ja A/545/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja Ja A/389/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. Ja A/467/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
Raszuivere fokschapen 
en -gelten A/273/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Jo Jo Ja A/542/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. jo Ja A/386/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. A/437/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. A/464/91 
nlet-med. 
met red. 
omkl. adv. A/522/91 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
Raszuivere fokvarkens A/274/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. Jo Ja Jo A/544/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. adv. ja Jo A/388/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo A/466/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
90/168 
(1.1.91) Voor pionten 
schadelijke 
organismen Jo Jo Jo Jo Jo Jo A/359/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. Ja Jo A/432/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Ja 
90/490 
(1.1.91) Voor piontan 
echodeIIJke 
organismen A/268/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo jo Jo Jo Jo A/357/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Ja A/433/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo A/518/91 
nlat-mod. 
mot red. 
omk I. odv. 
90/422 
(1.10.90) Endemische 
runderleucose A/136/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Ja A/12/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Jo A/42/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. odv. A/78/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo A/166/91 
nlat-mod. 
met rad. 
omkl. odv. Ja Ja 
Richtlijn Onderwerp DK VK GR IRL 
90/237 
(1.7.90) NL 
Ja A/698/91 
verk. toep. 
met red. 
omkI. odv. 
88/182 
(1.1.89) Informotleve 
etikettering van 
handschoenen Ja Jo jo Jo Jo jo Jo A/565/91 ja 
verk. toep. 
met red. 
omkl. odv. 
./... 
Richtlijn Onderwerp OK GR IRL 
Vervoor 
74/562 Toegang tot het beroep jo 
(31.12.76) van ondernemer In het 
personenvervoer Ja Jo Ja Jo Jo Jo A/113/79 jo 
niet-med. 
arrest 
10.11.81 
zaak 28/81 
A/176/83 
niet-med. 
arrest 
5.11.86 
zaak 160/85 Ja Jo A/926/90 
niet-med. 
met red. 
omkl. odv. 
79/1034 Tankers 
(1.1.79) Jo Ja jo Jo Jo Ja Jo Jo Ja jo Jo 
80/1178 Toegang tot het beroep ja 
(1.1.81) von ondernemer von 
goederenvervoer Ja Ja Ja Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo 
80/1179 Toegang tot het beroep ja 
(1.1.81) van ondernemer von 
personenvervoer Ja Jo Jo Jo Jo jo Jo Ja Ja Jo 
80/1180 Ondernemer van 
(1.1.81) goederenvervoer Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja Jo Jo Jo Ja 
.../.. 
- 198 -
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL NL 
82/714 
(1.1.89) Technische voor­
schriften voor 
blnnonochepen A/202/89 
niet-med 
orrest 
24.9.88 
zaok 307/86 
A/396/89 
nlat msd. 
beroep 
zaak 19/91 
(art. 171) Jo Ja Jo Jo Ja Ja Ja ja Ja Ja Ja 
89/3 
(1.7.86-
1.1.90) Gewichten en of-
met Ingen van 
bepaal da voer­
tuigen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Jo Ja 
87/940 Ondernemer van 
(30.6.88) notlonool on 
Internot Ionooi 
vervoor over da 
binnenwateren 
Toegang tat nat beroep A/364/89 A/496/89 
niet-med. nlet-med. 
beroop beroop 
zaak 977/90 Ja Ja A/369/89 
nlet-med. 
beroop Ja Ja Ja Ja A/366/8» 
nlat-mod. 
beroep Jo 
07/601 
(31.12.07) Luchtvarvoordianaten -
tarieven jo jo Jo Jo Jo Ja Jo ja Jo Jo jo 
09/463 
(1.11.89) Interregionale 
luchtdlanstsn Jo Jo Jo Jo Jo Jo Jo Ja A/566/90 
nlet-med. 
met red. 
omkl. odv. Jo Jo Jo 
00/999 
(1.1.09/ 
1.1.90) Wegvervoer 
centroIaapparoton Ja Je Ja Ja Ja jo jo V3/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Je 
08/449 
(27.7.90) Motorvoertuigen en 
oanhangwogens Jo Jo Jo Jo Jo ja jo jo A/114/91 
niet mod. 
met red. 
omkl. odv. jo Jo 
Richtlijn Onderwerp DK IRL 
89/461 Technische kenmerken 
(1.1.91) von bepooIde 
wegvoertuigen jo Ja Jo jo Ja Jo A/416/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo A/3/91 
nlet-med. 
met red. 
omk I. odv. Jo Jo 
90/398 Zonder bestuurder 
(31.12.90) verhuurde voertuigen Jo Jo Ja ja A/415/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. Ja A/478/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. A/524/91 
niet-med. 
met red. 
omk I. adv. 
••/. 
200 
Richtlijn Onderwerp IRL 
Energie 
64/414 Op»log oordol ie 
(1.1.71) jo jo jo Jo Ja jo A/316/88 
verk. toep. 
met red. 
omk I. odv. Ja jo Ja Ja Ja 
72/425 
(1.1.75) Opslag aardol te Ja ja ja ja jo A/316/88 
verk. toep. 
met red. 
omkI. adv. ja ja ja ja 
75/339 
(1.1.78) Voorraden fossiele 
brondstoffen ja Ja Jo ja ja jo Ja Ja jo Jo Jo 
75/404 Beperking aordgae-
(31.12.75) gebruik Jo Ja Jo Jo Jo ja Ja Jo Ja Jo Jo 
78/170 
(1.7.80/ 
1.1.81) Verwarmings­
toestel len Ja jo Ja ja ja jo ja Ja Jo ja A/940/90 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
82/885 Verworminge-
(16.6.84) toestellen ja jo Ja Jo Jo Ja jo jo Jo Ja Ja A/941/90 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. 
85/536 
(1.1.88) Bespar Ing van 
ruwe olie A/173/89 Ja 
niet-med. 
met red. 
omkI. odv. Ja jo Jo Jo Jo A/175/89 
nlet-med. 
met red. 
omkI. odv. Jo Ja Ja Ja 
.../. 
- 201 -
Richtlijn Onderwerp 8 O DK E F VK GR I IRL L NL P 
Begroting 
77/388 Zesde BTW-Rlcht 11 jn Jo Jo jo Jo Jo jo jo jo jo ja ja A/134/90 
(11-78) v#rk to#p 
B. 169 
./... 
- 202 -
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL 
Douane-unie en Indirecte Be lostingen 
Douone-unle 
82/347 Procedures voor de Ja 
(1.1.83) uitvoer van goederen Ja Jo Ja jo Jo jo A/162/83 
nlet-med. 
orrest 
30.4.86 
zaak 158/85 jo Ja Ja Jo 
A/502/87 
nlet-med. 
beroep 
zaok 208/89 
(art. 171) 
83/643 Controle 
goederenvervoer A/33/88 
verk. toep. 
beroep 
zaak 209/69 
A/314/88 
verk. toep. 
met red. 
omkI. odv. 
87/33 
(1.1.87) Fysieke controle 
goederenvervoer Ja Jo Jo Ja Jo Jo Ja A/353/88 
nlet-med. 
beroep 
zook 69/90 Jo Jo Ja Ja 
.../. 
Richtlijn Onderwerp DK CR IRL NL 
Indirecte belostingen 
69/169 Belastingvrijstellingen ja 
(1.1.70) in het reizigersverkeer A/40/82 A/298/87 
verk. toep. verk. toep. 
arrest zaak 100/90 
14.2.84 arrest 
zaok 329/82 17.10.91 Jo Jo Ja Jo ja Jo Jo Ja Jo 
A/320/85 
verk. toep. 6.12.90 
met red. zook 208/88 
omkl. adv. 
(art. 171) 
72/464 
(1.7.73) Belasting op tabaks-
fabrikaten Jo Ja jo jo A/271/83 
verk. toep. 
arrest 13.7.88 
zoak 169/87 ja Ja jo Ja Ja Ja Ja 
77/388 
(1.1.78) Zesde BTW-RlchtIIjn Jo Ja Jo A/323/88 
verk. toep. 
arrest 
7.10.91 
zaak 35/90 A/53/88 
verk. toep. 
met red. 
omkI. adv. 
A/213/88 
verk. toep. 
beroep A/202/88 
verk. toep. 
beroep A/199/88 
verk. toep. 
beroep A/262/81 
verk. toep. 
arrest 
28.6.88 
zaak 3/86 
A/188/84 
verk. toep. 
arrest 
21.6.88 
zaok 257/85 Ja Jo A/153/83 
verk. toep. 
arrest 
26.3.87 
zaak 235/85 
A/201/88 
verk. toep. 
met red. 
omkl. adv. Jo 
A/209/85 
verk. toep. 
orreet 
24.3.88 
zook 122/87 
../. 
- 204 -
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL NL 
77/388 
(vervolg) A/428/83 
verk. toep. 
met red. 
omkI. odv. 
(ort. 171) 
A/429/85 
verk. toep. 
met red. 
omkI. odv. 
(ort. 171) A/84/90 
vork. toep. 
met red. 
omkl. odv. 
A/134/90 
verk. toep. 
met red. 
omkl. odv. 
A/863/8» 
verk. toep. 
met rad. 
omk I. adv. 
(art. 171) 
83/181 
(1.7.84) Invoar van 
goederen Jo Jo Ja Jo Jo Ja Jo A/422/84 
nlet-med. 
arrast 
24.11.87 
zaak 129/00 
A/446/00 
niet-med. 
beroep 
(art. 171) Jo Ja Jo jo 
03/102 
(1.1.04) Tijdelijke 
Invoar Ja Jo A/127/86 A/471/8» 
verk. toep. niet-med. 
beroep met red. 
zaok 92/90 omkl. adv. Ja Jo Jo Ja Ja Ja Ja Jo 
83/163 
(1.1.84) Definitieva 
Invaar Jo ja Ja Jo Jo Ja Ja A/421/84 
nlat-mod. 
arrast 
24.11.07 
zaak 124/06 Jo Ja Jo Ja 
.../. 
- 205 -
Richtlijn Onderwerp DK GR IRL 
83/183 
(vervolg) A/86/90 A/445/88 
verk. toep. niet-med. 
met red. beroep 
omkl. adv. zaak 262/91 
(art. 171) 
88/331 
(1.1.89) Definitieve invoer 
van goederen ja ja Ja ja ja ja ja A/578/89 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. ja jo jo Ja 
89/604 
(1.7.90) Definitieve invoer 
van goederen A/140/91 
niet-med. 
met red. 
omkI. adv. 
Jo Jo jo ja jo Jo jo A/83/91 
nlet-med. 
met red. 
omkI. adv. Jo ja Ja ja 
- 206 -
Richtlijn Onderwerp B O DK E F VK GR I IRL L NL P 
Telecommunicatie. informatie-Industrieën Innovatie 
86/361 Telecommunicatie A/630/89 jo ja ja Jo Jo ja ja Ja ja ja ja 
(26.7.87) Wederzijdse erkenning niet-med. 
von goedkeuringen van met red. 
eindapparatuur omkl. odv. 
90/387 Open teleconmunlcotie- Jo Jo ja ja Jo A/369/91 A/419/91 A/392/91 ja Ja 
(1.1.91) net niet-med. niet-med. niet-med. 
met red. met red. 8 169 
omkI. odv. omkI. adv. 
.../. 
- 207 -
BIJLAGE C 
Controle op de toepassing van de milieurichtlijnen 
208 -
I. INLEIDING 
Het zeer duidelijke overwicht dat de communautaire instrumenten in de 
sector natuur krijgen, en vooral Richtlijn 85/337/EEG betreffende de 
milieu-effectbeoordeling, valt het meeste op bij het onderzoek van de 
verschillende klachten en ambtshalve ontdekte gevallen die door de 
Commissie in 1991 op milieugebied werden geregistreerd. 
Dit kan niet worden verklaard door een betere toepassing van de andere 
bepalingen van het Gemeenschapsrecht op milieugebied, wat moeilijk zou 
kunnen worden gestaafd door de weliswaar te dikwijls fragmentarische 
informatie waarover de Commissie beschikt. 
Deze opvallende tendens van de evolutie der geschillen bij de 
toepassing van het Gemeenschapsrecht op milieugebied is veel eerder 
het gevolg van de bijzondere gevoeligheid van de mensen en hun 
bewustwording ten aanzien van de gevolgen van de grote activiteiten en 
installaties voor het milieu en hun leefomgeving. 
Wat dit betreft, vormen de klachten*** ook een bewijs van het groeiende 
belang dat het publiek hecht aan niet alleen het beginsel zelf van de 
verplichting het effect van het project op het milieu te beoordelen, 
welke verplichting nog te dikwijls miskend is, maar ook het recht om 
te worden geraadpleegd alvorens met het project wordt begonnen, zoals 
bepaald in artikel 6, lid 2, van Richtlijn 85/337/EEG. 
De toepassing van de richtlijn betreffende de milieu-effectbeoordeling 
verdient ook om andere redenen aandacht. 
In 1991 kon immers ook een aanzienlijke toeneming worden vastgesteld 
van de gevallen waarin belangrijke projecten, meestal projecten voor 
de vervoersinfrastructuur, ten uitvoer werden gelegd zonder dat 
daarbij volledig rekening werd gehouden met Richtlijn 85/337/EEG. 
(*) Zie voetnoot onderaan op de volgende bladzijde. 
- 209 -
Wat de andere sectoren betreft, kunnen, zoals reeds in het achtste 
jaarlijks verslag aan het Europese Parlement door de Commissie werd 
gesignaleerd, de minst bevredigende situaties worden vastgesteld in 
gevallen waarin de communautaire instrumenten programmerings­
verplichtingen bevatten, en wel omdat maar weinig Lid-Staten deze naar 
behoren nakomen. 
Het is derhalve niet verrassend dat de sector water, waarin in talrijke 
richtlijnen naar deze techniek wordt verwezen, de tweede plaats inneemt 
bij de in 1991 geregistreerde klachten en ambtshalve ontdekte gevallen. 
Om dezelfde reden wordt de derde plaats ingenomen door de sector 
afvalstoffen, in welke sector zich daarenboven nog problemen voordoen door 
onjuiste omzetting en onvoldoende strenge uitvoering in een groot aantal 
Lid-Staten, welke moeilijkheden zich ook voordoen in de sector water, en 
in mindere mate in de sector lucht. 
De tenuitvoerlegging van de milieurichtlijnen voor verhandelbare produkten 
blijkt daarentegen weinig problemen mee te brengen, wat een verklaring zou 
kunnen vormen voor het marginale aandeel van de sectoren chemie en geluid 
binnen de geschillen in verband met de toepassing van het 
Gemeenschapsrecht op milieugebied. 
In het algemeen is de hoeveelheid klachten**) die bij de Commissie op 
milieugebied werden ingediend, in 1991 niet afgenomen. 
Het beheer van deze geschillen wordt daardoor niet vergemakkelijkt, zodat 
het van belang is de behandelingswijzen daarvan te vernieuwen. 
Wat dit betreft, spelen de pakketvergaderingen een bijzondere rol. Op deze 
vergaderingen leren de autoriteiten van de Lid-Staten de juiste aard van 
de moeilijkheden en klachten beter begrijpen, en kunnen deze autoriteiten 
meer ter zake dienende informatie verstrekken met minder risico van 
wederzijds misverstand. 
Dergelijke vergaderingen vonden in 1991 met België, Italië, Frankrijk en 
Ierland plaats. 
(*) De statistieken betreffende het aantal in 1991 geregistreerde klachten 
kunnen met de statistieken van de voorgaande jaren niet worden vergeleken 
omdat de registratiecriteria, met name van de tot de Commissie in het 
kader van verzoekschriften gerichte klachten, werden gewijzigd. 
- 210 -
II. DE SITUATIE PER LID-STAAT 
BELGIË 
Laattijdige omzetting van de richtlijnen 
Er zij op gewezen dat het gewest Brussel-hoofdstad zijn 
aanzienlijke achterstand bij de omzetting van richtlijnen 
grotendeels heeft ingehaald. 
De omzettingsmaatregelen werden voor het Waalse gewest en het 
gewest Brussel-hoofdstad medegedeeld voor de Richtlijnen 88/180/EEG 
en 88/181/EEG tot wijziging van Richtlijn 84/538/EEG inzake het 
toelaatbare geluidsvermogensniveau van gazonmaaimachines. 
Omzettingsmaatregelen voor het Vlaamse gewest werden medegedeeld 
voor de Richtlijnen 90/219/EEG en 90/220/EEG inzake respectievelijk 
het ingeperkte gebruik en de doelbewuste introductie van genetisch 
gemodificeerde organismen. 
Geen enkele omzettingsmaatregel werd daarentegen medegedeeld voor 
Richtlijn 90/517/EEG houdende elfde wijziging van de richtlijn 
inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke 
stoffen. 
Conformiteit van de nationale bepalingen met de 
Gemeenschapsbepalingen 
Wanneer een wetgeving met het oog op de transpositie van een 
richtlijn wordt aangenomen, is zij doorgaans conform de 
voorschriften. Aangezien echter de verdeling van de bevoegdheden 
over de verschillende bestuurslagen niet zonder moeilijkheden 
verloopt, ontstaan er soms grote leemten wat de omzetting betreft. 
Met betrekking tot Richtlijn 79/409/EEG (behoud van de vogelstand) 
werd een arrest van het Hof van 1987, waarbij zes gevallen wegens 
niet-conformiteit werden veroordeeld, nog steeds niet uitgevoerd, 
en loopt een inbreukprocedure op grond van artikel 171. 
Richtlijn 84/360/EEG is nog altijd niet volledig omgezet. Dit is 
ook het geval met de Richtlijnen 85/203/EEG (stikstofdioxyde), 
76/403/EEG (PCB-PCT), 78/319/EEG (toxische afvalstoffen), 
78/176/EEG (titaandioxyde) en 87/217/EEG (asbest). 
Op 11 juni 1990 veroordeelde het Hof België wegens onvolledige 
omzetting van de Richtlijnen 75/440/EEG en 79/869/EEG 
(oppervlaktewater bestemd voor menselijke consumptie en analyse 
hiervan). 
- 211 -
De Richtlijn 85/337/EEG (milieu-effectbeoordeling) is in het Waalse 
en het Vlaamse gewest nog altijd niet volledig omgezet, hoewel de 
VLAREM-wetgeving bepaalde gebreken heeft weggenomen, en is niet 
omgezet in het gewest Brussel-hoofdstad. 
De Commissie heeft in de bij het Hof dienende zaak betreffende 
Richtlijn 85/339/EEG (verpakkingen voor vloeibare levensmiddelen) 
afstand van instantie gedaan omdat België in de loop van de 
procedure de nodige maatregelen had genomen. 
Daadwerkelijke toepassing 
Op het gebied water zijn er ten aanzien van de omzetting en de 
toepassing van Richtlijn 76/464/EEG (gevaarlijke stoffen in het 
aquatisch milieu) nog altijd grote problemen, met name omdat alle 
rivieren zeer vervuild zijn. Zolang er geen programma's voor de 
vermindering van de vervuiling door de betrokken stoffen 
overeenkomstig artikel 7 van de richtlijn ten uitvoer worden 
gelegd, zal de situatie dan ook zorgwekkend blijven. 
Op het gebied van drinkwater verslechtert de situatie in Verviers 
in weerwil van het arrest van het Hof van 5 juli 1990. De kwaliteit 
van het water is in deze stad nog steeds niet in overeenstemming 
met de eisen van Richtijn 80/778/EEG. 
Een toepassingsverslag werd verstrekt voor Richtlijn 76/160/EEG 
"zwemwater", maar niet voor de Richtlijnen 78/659/EEG "voor het 
leven van vissen geschikt zoet water" en 79/923/EEG 
"schelpdierwater". 
Op het gebied lucht zijn geen specifieke gevallen te melden. 
Ten aanzien van afvalstoffen valt te melden dat de toepassings-
verslagen werden voorgelegd voor alle richtlijnen, behalve voor 
Richtlijn 85/339/EEG (verpakkingen voor vloeibare levensmiddelen) 
en Richtlijn 86/278/EEG (gebruik van zuiveringsslib in de 
landbouw). 
In het gewest Brussel-hoofdstad ontbreken nog steeds plannen voor 
het wegwerken van afvalstoffen en toxische en gevaarlijke 
afvalstoffen. 
De plannen zijn aangekondigd voor het begin van 1992. 
De situatie ten aanzien van Richtlijn 82/501/EEG "SEVESO" 
verbetert, maar is nog steeds niet bevredigend wat de plannen voor 
spoedhulp betreft. 
Richtlijn 79/409/EEG inzake het behoud van de vogelstand blijft in 
het Vlaamse en het Waalse gewest problemen inzake daadwerkelijke 
toepassing meebrengen. In het Vlaamse gewest valt vooral op dat er 
onvoldoende maatregelen tot bescherming van aangewezen zones zijn 
genomen, en in het Waalse gewest blijven de problemen op het gebied 
van jacht en vogeljacht bestaan ondanks de veroordelingen die het 
Hof van Justitie in 1987 tegen België uitsprak. 
- 212 -
De daadwerkelijke toepassing van Richtlijn 85/337/EEG inzake de 
milieu-effectbeoordeling stuit in het Vlaamse en het Waalse gewest 
op problemen, vooral ten aanzien van de raadpleging van het publiek 
en de evaluatie door de bevoegde overheden van de door de 
opdrachtgever gemaakte effectstudie. 
DENEMARKEN 
Laattijdige omzetting van de richtlijnen 
Denemarken is in dit opzicht zijn verplichtingen nagekomen en heeft 
de teksten medegedeeld tot omzetting in het Deense recht van de 
Richtlijnen 88/180/EEG en 88/181/EEG tot wijziging van Richtlijn 
84/538/EEG inzake het toelaatbare geluidsvermogensniveau van 
gazonmaaimachines alsook Richtlijn 90/517/EEG houdende elfde 
wijziging van de richtlijn betreffende de indeling, de verpakking 
en het kenmerken van gevaarlijke stoffen. 
Ook heeft Denemarken de Richtlijnen 90/219/EEG en 90/220/EEG 
omgezet betreffende respectievelijk het ingeperkte gebruik en de 
doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen. 
Conformiteit van de nationale bepalingen met de 
Gemeenschapsbepalingen 
In het algemeen zet Denemarken het Gemeenschapsrecht op 
milieugebied serieus om. 
De gevallen van niet-conformiteit vloeien meestal voort uit een 
onjuiste aanpassing aan de door een richtlijn opgelegde maatregelen 
van reeds bestaande Deense teksten of procedures. 
De inbreukprocedure die de Commissie tegen Denemarken heeft 
ingeleid wegens niet-mededeling van programma's voor de 
vermindering van de verontreiniging van water door bepaalde 
gevaarlijke stoffen bedoeld in artikel 7 van Richtlijn 76/464/EEG 
(gevaarlijke stoffen) is een van de zeldzame voorbeelden daarvan. 
Daadwerkelijke toepassing 
De gevallen van schending van bepalingen van het Gemeenschapsrecht 
op milieugebied zijn gering in aantal maar vinden bij de Deense 
opinie toch een weerklank die in andere Lid-Staten op een 
dergelijke schaal waarschijnlijk ondenkbaar is. 
- 213 -
Wat dit betreft, was het actuele onderwerp van 1991 in Denemarken 
het plan voor de bouw van een brug ter verbinding van deze Lid-
Staat met Zweden over de Oresund. De kwestie van de compatibiliteit 
van dit plan met de Richtlijnen 79/409/EEG (behoud van de 
vogelstand) en 85/337/EEG (milieu-effectbeoordeling) werd door het 
Deense publiek druk besproken, wat met name kan worden afgeleid uit 
verschillende tot de Commissie gerichte klachten. Deze laatste 
heeft evenwel nog geen beslissing genomen omtrent het gevolg dat 
daaraan moet worden gegeven. 
DUITSLAND 
Laattijdige omzetting van de richtlijnen 
Duitsland heeft Richtlijn 90/517/EEG houdende elfde aanpassing aan 
de technische vooruitgang van Richtlijn 67/548/EEG inzake de 
indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen 
omgezet naast de Richtlijnen 90/219/EEG en 90/220/EEG betreffende 
respectievelijk het ingeperkte gebruik en de doelbewuste 
introductie van genetisch gemodificeerde organismen. De Commissie 
heeft daarentegen nog niet de nationale maatregelen ontvangen tot 
omzetting van de bepalingen van de Richtlijnen 88/180/EEG en 
88/181/EEG inzake het toelaatbare geluidsvermogensniveau van 
gazonmaaimachines. 
In september 1991 heeft Duitsland daarenboven de maatregelen 
medegedeeld die werden goedgekeurd tot omzetting van de bepalingen 
van Richtlijn 88/610/EEG inzake de voorkoming van risico's van 
zware ongevallen bij bepaalde industriële activiteiten, welke 
richtlijn per 1 juni 1990 omgezet diende te zijn. 
Duitsland heeft met een lichte achterstand - van twee tot zeven 
maanden - de zones van de nieuwe deelstaten medegedeeld die in 
aanmerking komen om vóór eind 1992 te worden aangewezen in het 
kader van Richtlijn 79/409/EEG betreffende het behoud van de 
vogelstand (Richtlijn 90/656/EEG). 
Conformiteit van de nationale bepalingen met de 
Gemeenschapsbepalingen 
De gevallen van niet-conformiteit van de nationale bepalingen doen 
zich vooral voor wanneer de Gemeenschapsvoorschriften boven op 
reeds bestaande nationale voorschriften komen te liggen. Zo is de 
Commissie van oordeel dat de Duitse wetgeving Richtlijn 86/609/EEG 
betreffende voor experimentele doeleinden gebruikte dieren niet 
volledig heeft omgezet. 
- 214 -
Zo is de Commissie ook van oordeel dat de Duitse jachtwetgeving in 
verschillende opzichten onverenigbaar blijft met de eisen van 
Richtlijn 79/409/EEG (behoud van de vogelstand), zulks ondanks een 
veroordeling van het Hof van Justitie in 1990; bovendien werd de 
Commissie nog niet op de hoogte gesteld van de wetgevende 
maatregelen van Duitsland om zich te voegen naar de arresten van 
het Hof van 17 september 1987 (zaak 412/85) en 3 juli 1990 (zaak 
288/88), waardoor verschillende wettelijke bepalingen in Duitsland 
in strijd met Richtlijn 79/409/EEG werden verklaard. 
Voorts heeft Duitsland wetgevende maatregelen aangekondigd om zich 
te conformeren aan het arrest van 30 mei 1991 betreffende de 
richtlijnen 80/779/EEG inzake de luchtverontreiniging door 
zwaveldioxyde en zwevende deeltjes, en 82/884/EEG inzake de 
luchtverontreiniging door lood (zaken C 361/88 en 59/89). 
Wat betreft de omzetting van de Richtlijnen 90/219/EEG en 
90/220/EEG inzake genetisch gemodificeerde organismen, verliep het 
Duitse wetgevingsproces parallel met de opstelling van de twee 
richtlijnen van de Gemeenschap. De Commissie heeft niettemin 
vastgesteld dat een aantal Duitse bepalingen van die van de 
Gemeenschap afwijkt. 
In februari 1990 keurde Duitsland een Bondswet goed tot omzetting 
van Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling 
van bepaalde openbare en particuliere projecten. De wetgeving trad 
in werking in augustus 1990, dus met twee jaar vertraging ten 
opzichte van de door de Gemeenschap vastgestelde termijn (3 juli 
1988). Bij een onderzoek van de Duitse wet stelde de Commissie vast 
dat zij de bepalingen van de richtlijn onvolledig had omgezet, en 
dat bepalingen van de deelstaten alsook enkele 
uitvoeringsregelingen ontbraken. Bovendien waren verschillende 
bepalingen van de Duitse wet niet in overeenstemming met de 
richtlijn. 
In de sector water moet worden gemeld dat het Hof van Justitie de 
onjuiste toepassing door Duitsland van Richtijn 80/68/EEG 
"grondwater" in een arrest van 28 februari 1991 (zaak C-131/88) 
alsmede van de Richtlijnen 75/440/EEG en 79/869/EEG "oppervlakte­
water" in een arrest van 17 oktober 1991 (zaak C-58/89) heeft 
veroordeeld. 
Wat de richtlijn "grondwater" betreft, heeft Duitsland maatregelen 
aangekondigd om zich naar het arrest van het Hof te voegen. 
U 
- 215 -
Daadwerkelijke toepassing 
Duitsland zendt niet altijd de verslagen aan de Commissie toe, 
zoals het wel zou moeten doen op grond van de verschillende 
richtlijnen van de Gemeenschap. Zo heeft de Commissie officiële 
stappen ondernomen omdat de verslagen in de sector afvalstoffen -
Richtlijnen 75/442/EEG, 76/403/EEG, 78/319/EEG en 84/631/EEG - haar 
voor de voorbije jaren niet werden toegezonden. Zo ontbreken voor 
deze laatste jaren ook de driejaarlijkse verslagen over de 
tenuitvoerlegging alsook de jaarlijkse verslagen over de 
afwijkingen op het terrein van Richtlijn 79/409/EEG. De Commissie 
heeft evenmin het verslag over de tenuitvoerlegging van de 
richtlijn betreffende verpakkingen voor vloeibare levensmiddelen 
(Richtlijn 85/339/EEG) ontvangen, hoewel dat medio 1991 had moeten 
gebeuren. 
Wat betreft de tenuitvoerlegging van Richtlijn 85/337/EEG (milieu­
effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten), 
is de Duitse - onvolledige - wetgeving pas in het najaar van 1990 
in werking getreden. Momenteel is bij de Commissie een groot aantal 
klachten binnengekomen waarin wordt gezegd dat milieu-effectbeoor­
delingen voor specifieke projecten niet hebben plaatsgevonden 
hoewel dergelijke beoordelingen op grond van de richtlijn moeten 
worden uitgevoerd. Dergelijke klachten zijn ook binnengekomen voor 
projecten in de nieuwe deelstaten, waarvoor de EEG in dit opzicht 
geen overgangsperiode heeft ingelast. 
In twee concrete gevallen heeft de Commissie bij de Duitse 
autoriteiten officiële stappen ondernomen na reeds in 1989/90 twee 
andere vergelijkbare gevallen aan de kaak te hebben gesteld. In al 
deze gevallen blijven de meningsverschillen bestaan. 
Op het gebied van de afvalstoffen heeft de Commissie de Duitse 
autoriteiten in kennis gesteld van verschillende gevallen waarin 
afvalstoffen in andere Lid-Staten werden vervoerd zonder dat de 
communautaire eisen werden vervuld. In één geval heeft de minister 
van milieuzaken van een andere Lid-Staat bij de Commissie klacht 
neergelegd. 
De huidige situatie komt grotendeels voort uit het feit dat 
Duitsland het begrip "afvalstoffen" op een andere wijze dan de 
Gemeenschap gedefinieerd heeft, en dat de Duitse wetgeving 
verschillende andere bepalingen bevat die volgens de Commissie niet 
in overeenstemming zijn met die welke voortvloeien uit de 
verschillende richtlijnen van de Gemeenschap die sinds 1975 door de 
Raad met algemene stemmen werden goedgekeurd. De Commissie heeft 
tegen Duitsland een inbreukprocedure ingeleid wegens niet-
conformiteit van het Duitse afvalstoffenrecht met het 
Gemeenschapsrecht. 
- 216 -
In de sector water heeft de Commissie talrijke klachten ontvangen 
waardoor de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water, 
inzonderheid in het zuiden van het land, aan de kaak wordt gesteld. 
Het gaat om aanhoudende overschrijdingen van de door Richtlijn 
80/778/EEG toegestane maximale concentraties van vooral nitraten en 
verdelgingsmiddelen. 
In dit opzicht betreurt de Commissie dat de Duitse autoriteiten 
dikwijls geen gevolg geven aan haar verzoeken om mededeling van de 
resultaten van de analyse van de kwaliteit van drinkwater in de 
betrokken plaatsen, of dat veel te laat doen. 
Wat meer in het bijzonder de deelstaten in het oosten van het land 
betreft, was Duitsland niet in staat daar de kwaliteitsdoel­
stellingen van de Richtlijn "voor menselijke consumptie bestemd 
water" per 31 december 1991 te verwezenlijken, waarop in artikel 7 
van Richtlijn 90/656/EEG werd aangedrongen. Daardoor dreigt de 
daadwerkelijke toepassing van de Richtlijn "voor menselijke 
consumptie bestemd water" vóór 31 december 1995 niet te worden 
gewaarborgd in het hele oosten van Duitsland. 
Aan de andere kant heeft de aanwijzing van voor het leven van 
vissen geschikt water (Richtlijn 78/659/EEG) en schelpdierwater 
(Richtlijn 79/923/EEG) in Duitsland nog altijd niet plaatsgevonden 
door middel van dwingende besluiten die van de nodige publiciteit 
vergezeld gaan. Programma's zoals bedoeld in artikel 5 van deze 
richtlijnen werden duidelijk niet opgesteld. 
De Commissie stelt vast dat hetzelfde voor Richtlijn 76/464/EEG 
geldt daar de programma's voor vermindering van de vervuiling door 
bepaalde gevaarlijke stoffen in de zin van artikel 7 nog steeds 
niet uitgevoerd werden. 
GRIEKENLAND 
Omzetting van de richtlijnen 
De Griekse autoriteiten gaan sneller dan in het verleden te werk, 
maar slagen er toch niet in om alle omzettingsmaatregelen tijdig 
mede te delen. 
Slechts voor twee van alle richtlijnen die in 1991 omgezet dienden 
te zijn, werden tot nu toe maatregelen medegedeeld. 
Het gaat om de Richtlijnen 88/180/EEG en 88/181/EEG tot wijziging 
van Richtlijn 84/538/EEG inzake het toelaatbare geluidsvermogens­
niveau van gazonmaaimachines. 
- 217 -
Conformiteit van de nationale bepalingen met de 
Gemeenschapsbepalingen 
De procedures die tegen Griekenland lopen wegens niet-conformiteit 
van de nationale bepalingen die voor de omzetting van de 
richtlijnen werden vastgesteld, zijn vrij weinig talrijk in 
verhouding tot het aantal omgezette richtlijnen. 
Griekenland schrijft de richtlijnen dikwijls letterlijk in de 
nationale voorschriften over. Dit geldt zowel voor de tekst van elk 
artikel als voor de bijlagen. De omzetting vindt in het algemeen 
plaats door middel van een decreet van de president van de 
republiek of bij ministerieel besluit. 
Toch moet worden gemeld dat Richtlijn 85/337/EEG betreffende de 
milieu-effectbeoordeling nog niet op alle punten juist is omgezet. 
Daadwerkelijke toepassing 
De meeste problemen doen zich voor op het niveau van de praktische 
toepassing van de richtlijnen. Dit houdt verband met de 
ontoereikendheid van de infrastructuur van het milieubeleid op 
regionaal en lokaal vlak (controle-instrumenten, laboratoria, 
gespecialiseerd personeel). 
De praktische toepassing van de richtlijnen "water" laat te wensen 
over. Afvalwater van de industrie waarin gevaarlijke stoffen in de 
zin van Richtlijn 76/464/EEG worden aangetroffen, wordt vaak in zee 
geloosd. 
Niet alle parameters van Richtlijn 76/160/EEG "zwemwater" worden 
gemeten of geïnspecteerd, terwijl de frequentie van de maatregelen 
bij een groot aantal badplaatsen onvoldoende is. 
De Griekse autoriteiten hebben de Commissie geen mededeling gedaan 
van dwingende besluiten inzake de aanwijzing van voor het leven van 
vissen geschikt water en schelpdierwater in toepassing van de 
Richtlijnen 78/659/EEG en 79/923/EEG. In het in 1990 verstrekte 
toepassingsverslag wordt evenwel melding gemaakt van de aanwijzing 
van 47 schelpdierwaters, 16 waters voor karperachtigen en 9 waters 
voor zalmachtigen. 
Bovendien is aan de eisen van de Richtlijnen 75/440/EEG 
(oppervlaktewater) en 80/68/EEG (grondwater) niet in alle gevallen 
voldaan. 
In de sector "lucht" doen zich de meeste problemen voor in de regio 
Athene, waar de grenswaarden van Richtlijn 80/779/EEG dikwijls 
worden overschreden. 
De door de Griekse autoriteiten aangekondigde maatregelen hebben 
niet geleid tot een tastbare verbetering van de situatie. 
- 218 -
In de sector afvalstoffen ontbreken plannen voor het wegwerken van 
afvalstoffen. 
In Griekenland ontbreken ook installaties voor de verwerking van 
afvalstoffen. 
Veel klachten hebben betrekking op ongecontroleerd storten. 
Wat de bescherming van de natuur betreft, lijkt het aantal 
beschermingszones (26) die in toepassing van Richtlijn 79/409/EEG 
betreffende het behoud van de vogelstand zijn aangewezen, 
onvoldoende. 
Voor de meeste hiervan werden de voor de bescherming van de vogels 
noodzakelijke specifieke maatregelen niet genomen. 
Richtlijn 85/337/EEG inzake de milieu-effectbeoordeling wordt nog 
maar uitgevoerd aangezien zij pas in 1990 in het nationale recht 
werd omgezet. 
Een aantal klachten heeft betrekking op een onjuiste toepassing 
hiervan. 
SPANJE 
Omzetting van de richtlijnen 
De moeite die de Spaanse autoriteiten zich hebben getroost om de 
richtlijnen van de Gemeenschap op milieugebied ten uitvoer te 
leggen, was de laatste jaren heel opmerkelijk, vooral als men weet 
dat de wetgevende bevoegdheden op dit gebied over talrijke autonome 
overheidsorganen verdeeld zijn. Toch zijn er belangrijke tekort­
komingen bij de omzetting van bepaalde richtlijnen, zoals die 
betreffende de toepassing van de beginselen van goede laboratorium­
praktijken voor tests op chemische stoffen (Richtlijn 87/18/EEG), 
de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen 
(Richtlijn 90/517/EEG), de voorkoming van door nieuwe installaties 
voor de verbranding van stedelijk afval veroorzaakte luchtveront­
reiniging (Richtlijnen 89/369/EEG en 89/429/EEG), de grenswaarden 
en richtwaarden van de luchtkwaliteit voor zwaveldioxyde en 
zwevende deeltjes (Richtlijn 89/427/EEG), het toelaatbare 
geluidsvermogensniveau van gazonmaaimachines (Richtlijn 88/180/EEG) 
en het ingeperkte gebruik en de doelbewuste introductie in het 
milieu van genetisch gemodificeerde micro-organismen (Richtlijnen 
90/219/EEG en 90/220/EEG). 
De versnippering van de wettelijke en bestuursrechtelijke 
bevoegdheden en het volstrekte ontbreken van een gecentraliseerde 
coördinatie van de milieuvraagstukken lijken de hoofdoorzaken van 
de bestaande achterstand bij de tenuitvoerlegging van de 
richtlijnen van de Gemeenschap te zijn, zoals de Spaanse 
autoriteiten herhaaldelijk hebben toegegeven. 
- 219 -
Gedeeltelijke conformiteit van de bepalingen die de communautaire 
teksten ten uitvoer leggen 
De meeste tekortkomingen van de Spaanse wetgeving die in het 
verslag van vorig jaar aan het licht werden gebracht, werden nog 
niet gecorrigeerd. Zoals in dat verslag werd gezegd, zijn de 
Spaanse uitvoeringsbepalingen in de sectoren natuurbescherming, 
water en afvalstoffen niet volledig in overeenstemming met alle 
bepalingen van de communautaire wetgeving. 
In de sector water zijn de Spaanse bepalingen betreffende 
grondwater (Richtlijn 80/68/EEG) nog maar gedeeltelijk met het 
Gemeenschapsrecht in overeenstemming, hoewel bepaalde verschillen 
tussen Richtlijn 76/464/EEG over gevaarlijke stoffen en de Spaanse 
wetgeving verdwenen lijken. 
Wat de richtlijnen inzake afvalstoffen, en met name toxische 
afvalstoffen (Richtlijn 78/319/EEG) betreft, heeft de Spaanse 
wetgeving nog niet het bestuursrechtelijke kader ingesteld dat voor 
een doeltreffende controle van gevaarlijke afvalstoffen 
noodzakelijk is. 
Bovendien zijn bepaalde door de Spaanse voorschriften vastgestelde 
termijnen niet in overeenstemming met de bepalingen van de 
overeenkomstige richtlijnen. 
Ditzelfde probleem doet zich zeer dikwijls voor andere richtlijnen 
op milieugebied voor; de richtlijn over de controle in de 
Gemeenschap op de grensoverschrijdende bewegingen van gevaarlijke 
afvalstoffen (Richtlijn 84/631/EEG) is daarvan het recentste 
voorbeeld. 
De beoordeling van het effect op het milieu is een ander belangrijk 
terrein waar nog verschillen bestaan tussen de communautaire 
wetgeving (Richtlijn 85/337/EEG) en de Spaanse voorschriften. Dat 
in de Spaanse teksten geen enkele melding wordt gemaakt van de 
meeste in bijlage II van de richtlijn genoemde projecten, werd in 
het verslag van vorig jaar reeds beklemtoond. Ondanks het inleiden 
van een inbreukprocedure tegen Spanje is in deze leemte nog niet 
voorzien. 
Daadwerkelijke toepassing 
Bij de eerste twee onderdelen - niet-mededeling en onvolledige 
omzetting - zijn de resultaten van Spanje de laatste jaren ietwat 
verbeterd. Onvoldoende toepassing van de richtlijnen op 
milieugebied blijkt daarentegen een van de voornaamste gebreken te 
zijn die nog moeten worden weggenomen. Het groeiend aantal klachten 
op milieugebied die uit Spanje afkomstig zijn, vormde vorig jaar 
een objectief bewijs van de ernst van het probleem. 
- 220 -
De klachten liggen op alle terreinen en hebben op alle regio's van 
het land betrekking. Zij betreffen voornamelijk problemen inzake 
natuurbescherming, effectbeoordeling, kwaliteit van het water, 
afvalstoffen en luchtvervuiling. Een groot aantal nieuwe klachten 
heeft betrekking op de goedkeuring van aanpassingsprojecten zonder 
dat de vereiste effectbeoordeling heeft plaatsgevonden zoals 
Richtlijn 85/337/EEG vereist. 
Een ander ernstig gebrek bij de toepassing door Spanje van de 
communautaire richtlijnen op milieugebied is de achterstand bij de 
voorlegging van de verslagen over de tenuitvoerlegging, in het 
bijzonder met betrekking tot afvalstoffen, water (geen verslag over 
schelpdierwater, onvolledig verslag over voor het leven van vissen 
geschikt water, maar het verslag over zwemwater is bevredigend) en 
kwaliteit van de lucht. Dit gebrek hangt blijkbaar samen met het 
gebrek aan voorlichting en de ontoereikende administratieve 
hulpmiddelen voor de opstelling van deze plannen. 
- 221 -
FRANKRIJK 
Laattijdige omzetting van de richtlijnen 
Verschillende richtlijnen werden in de loop van 1991 omgezet, met 
name de Richtlijnen 89/369/EEG en 89/429/EEG inzake installaties 
voor de verbranding van stedelijk afval. 
De Commissie heeft echter nog geen mededeling gekregen van de 
nationale maatregelen tot omzetting van Richtlijn 88/490/EEG tot 
tiende aanpassing aan de vooruitgang van de techniek van Richtlijn 
67/458/EEG (de indeling, de verpakking en het kenmerken van 
gevaarlijke stoffen), die uiterlijk op 1 januari 1990 had moeten 
zijn omgezet en van Richtlijn 90/517/EEG tot elfde aanpassing, 
alsook van de Richtlijnen 90/219/EEG en 90/220/EEG inzake genetisch 
gemodificeerde organismen, die door Frankrijk vóór 23 oktober 1991 
hadden moeten zijn omgezet. 
Conformiteit van de nationale bepalingen met de 
Gemeenschapsbepalingen 
Wat de sector water betreft heeft Frankrijk zich verder ingespannen 
om de bestaande administratieve circulaires te vervangen door 
decreten en besluiten die voortaan beantwoorden aan de nodige eisen 
inzake juridische duidelijkheid en rechtszekerheid ten einde te 
waarborgen dat de communautaire richtlijnen juist worden omgezet. 
De praktijk van de circulaires is echter niet volledig verdwenen, 
getuige de veroordeling van Frankrijk door het Hof van Justitie in 
oktober 1991 wegens omzetting door middel van circulaires van 
verschillende Richtlijnen inzake de kwaliteit van de lucht 
(80/779/EEG "zwaveldioxyde", 82/884/EEG "luchtkwaliteit voor lood" 
en 85/203/EEG "stikstofdioxyde"). Voor zover de Commissie bekend 
werd het decreet tot omzetting, waarvan de Franse autoriteiten de 
publikatie vóór medio 1991 aankondigden, nog steeds niet gegeven. 
Op het gebied van het water en van de natuur bestaan er voorts nog 
steeds gevallen van onjuiste omzetting. Zo is Richtlijn 85/337/EEG 
betreffende de milieu-effectbeoordeling nog steeds niet op 
bevredigende wijze in het interne Franse recht omgezet; hetzelfde 
geldt voor Richtlijn 80/68/EEG betreffende het grondwater. 
Daadwerkelijke toepassing 
In de sector water blijkt dat de overschrijdingen van maximaal 
toelaatbare concentraties, zoals vastgesteld door Richtlijn 
80/778/EEG betreffende het drinkwater zich blijven voordoen, 
hoofdzakelijk wat betreft de parameters nitraat en pesticide. 
- 222 -
De Commissie verwacht voorts van de Franse autoriteiten dat zij 
zich meer zullen inspannen om de kwaliteit van het zwemwater 
(zeewater en zoet water) in overeenstemming te brengen met de 
dwingend voorgeschreven waarden, zoals vastgesteld door Richtlijn 
76/160/EEG. 
Anderzijds blijft het niveau van aanwijzing van voor het leven van 
vissen geschikt water, zoals voorgeschreven in Richtlijn 78/659/EEG 
geografisch onevenwichtig daar in 15 van de 22 hoofdstedelijke 
regio's geen, enkele aanwijzing plaatsvond. 
Tot slot blijft de Commissie klachten ontvangen in verband met de 
verontreiniging van waterlopen door gevaarlijke stoffen, wat er 
duidelijk op zou kunnen wijzen dat er geen echte programma's zijn 
om de verontreiniging door bepaalde gevaarlijke stoffen terug te 
dringen, zoals in artikel 7 van Richtlijn 76/464/EEG wordt 
voorgeschreven. 
In de sector afvalstoffen lijkt Frankrijk moeilijkheden te 
ondervinden om te voldoen aan zijn verplichtingen wat betreft de 
opstelling van programma's en verslagen over de tenuitvoerlegging 
van richtlijnen, met name wat betreft de Richtlijnen 86/278/EEG 
"zuiveringsslib" en 85/339/EEG "verpakkingen voor vloeibare 
levensmiddelen". 
In de sector natuur blijft de Commissie zeer talrijke klachten 
ontvangen in verband met de toepassing van Richtlijn 79/409/EEG, 
waarbij hetzij de aantasting van woongebieden en de verstoring van 
vogels die zich in deze gebieden ophouden, hetzij het verder 
toepassen van jachtpraktijken die onverenigbaar zijn met de 
richtlijn aan de kaak worden gesteld. Ook in 1991 heeft het proces 
van afkalving van grote stukken natuurgebied van uitzonderlijke 
ecologische rijkdom, zoals het moerasgebied Poitevin, zich 
voortgezet. Het feit echter dat er in de loop van 1991 diverse 
landschappen tot speciale beschermingsgebieden werden verklaard 
lijkt erop te wijzen dat de Franse autoriteiten daadwerkelijk 
bereid zijn om het bepaalde in artikel 4 van de richtlijn ten 
uitvoer te leggen; de Commissie kan alleen maar wensen dat deze 
bereidheid blijft voortduren en concreet gestalte krijgt in 
doeltreffende beschermingsmaatregelen binnen de aangewezen 
gebieden. 
Het aantal klachten waarbij de overtreding van Richtlijn 85/337/EEG 
op de korrel wordt genomen neemt trouwens gestaag toe. Veelal 
hebben deze klachten betrekking op de overtreding van zowel 
Richtlijn 85/337/EEG als van Richtlijn 79/409/EEG in verband met 
projecten inzake ruimtelijke ordening en infrastructuurvoor­
zieningen op het gebied van het vervoer, waardoor het risico 
bestaat dat woongebieden van kwetsbare vogelsoorten worden 
aangetast of verdwijnen. 
- 223 -
IERLAND 
Laattijdige omzetting 
Het probleem van de laattijdige omzetting van de richtlijnen op het 
gebied van het milieu was ook in 1991 nog niet van de baan, getuige 
het feit dat ten aanzien van de richtlijnen die in de loop van dit 
jaar in werking zijn getreden (Richtlijnen 88/180/EEG en 88/181/EEG 
betreffende gazonmaaimachines, 90/517/EEG betreffende gevaarlijke 
stoffen, 90/219/EEG en 90/220/EEG betreffende genetisch 
gemodificeerde organismen) van geen enkele maatregel mededeling 
werd gedaan. Bovendien moeten voor verschillende richtlijnen, die 
in de voorgaande jaren hadden moeten zijn omgezet, nog steeds de 
nodige uitvoeringsmaatregelen worden getroffen, zoals bij voorbeeld 
voor de Richtlijnen 87/101/EEG (afgewerkte olie) en 86/278/EEG 
(zuiveringsslib). 
Gedeeltelijke conformiteit 
Het ontbreken van conformiteit tussen de Ierse wetgeving en 
verschillende belangrijke milieurichtlijnen leverde ook in 1991 een 
probleem op. Er bestaan grote leemten met name wat de volgende 
Richtlijnen betreft : 85/337/EEG (milieu-effectbeoordeling), 
75/442/EEG (afvalstoffen), 78/319/EEG (toxische en gevaarlijke 
afvalstoffen), 80/68/EEG (grondwater), 76/464/EEG (gevaarlijke 
stoffen), 79/923/EEG (schelpdierwater) en 79/409/EEG (in het wild 
levende vogels). Ten aanzien van elk van deze gevallen zijn nog 
procedures aanhangig uit hoofde van artikel 169 van het EEG-
Verdrag. 
Daadwerkelijke toepassing 
In de sector water wordt in steeds meer klachten kritiek 
uitgeoefend op de praktische toepassing van de Richtlijn 
betreffende het grondwater (80/68/EEG). Het ontbreken van een 
aangepast regelgevend kader vormt één van de voornaamste 
hinderpalen voor deze toepassing. Afgaande op het onderzoek van 
verschillende klachten dringt de gedachte zich op dat het aantal 
badzones waarop de Richtlijn betreffende het zwemwater (76/160/EEG) 
wordt toegepast niet toereikend is. 
- 224 -
Het blijkt dat het aantal aanwijzingen uit hoofde van de Richtlijn 
betreffende het schelpdierwater (79/923/EEG) ontoereikend is en dat 
de indeling en de actieplannen bedoeld in de Richtlijn betreffende 
het oppervlaktewater (75/440/EEG) nog moeten worden afgewerkt. Tal 
van waterdistributienetten zijn niet conform de Richtlijn 
betreffende voor menselijke consumptie bestemd water (80/778/EEG), 
niettegenstaande belangrijke omzettingswerkzaamheden en andere 
aanpassingen gaande lijken te zijn. Meer en meer klachten hebben 
betrekking op de tenuitvoerlegging van de Richtlijn inzake 
gevaarlijke stoffen (76/464/EEG) (ontbreken van programma's, 
tekortkomingen in het vergunningenstelsel). 
Wat de bestrijding van de luchtverontreiniging betreft, lijkt het 
succes van de door Ierland in 1990 goedgekeurde maatregelen erop te 
wijzen dat op bevredigende wijze is tegemoetgekomen aan de talrijke 
klachten die sedert 1987 aan de Commissie werden gericht in verband 
met de luchtkwaliteit te Dublin (Richtlijn 80/779/EEG). Het is te 
betreuren dat tot nog tóe geen enkel programma lijkt te zijn 
goedgekeurd ter uitvoering van de Richtlijn betreffende de grote 
stookinstallaties (88/609/EEG). 
De tenuitvoerlegging door Ierland van de communautaire bepalingen 
inzake de afvalstoffen vormt een ernstig punt van ontevredenheid; 
hoofdzakelijk vanwege ontoereikende uitvoeringsvoorschriften. De 
kritiek betreft inzonderheid het feit dat de bepalingen inzake het 
opstellen van plannen voor het verwijderen van afvalstoffen en de 
afgifte van vergunningen uit hoofde van de Richtlijn betreffende 
afvalstoffen (75/442/EEG) en van de Richtlijn betreffende toxische 
en gevaarlijke afvalstoffen (78/319/EEG) niet ten volle worden 
nageleefd. Daar komt bij dat het eerste programma dat ter 
uitvoering van de Richtlijn betreffende de verpakkingen voor 
vloeibare levensmiddelen (85/339/EEG) werd meegedeeld ontoereikend 
is gebleken. De Commissie heeft een aantal procedures uit hoofde 
van artikel 169 van het EEG-Verdrag ingeleid. 
In de sector natuurbescherming neemt Ierland nog steeds niet ten 
volle de bepalingen van de Richtlijn inzake het behoud van de 
vogelstand (79/409/EEG) in acht wat betreft het aantal aangewezen 
woongebieden, en klachten - zorgwekkend in aantal - wijzen erop dat 
bepaalde woongebieden worden bedreigd. 
- 225 -
ITALIË 
Laattijdige omzetting 
In de sector milieu, evenals trouwens ook in andere sectoren, 
geschiedt de uitvoering van de richtlijnen in Italië via de 
jaarlijkse "communautaire wet". Dankzij deze wet kunnen jaarlijks 
met behulp van een vereenvoudigde procedure wetgevingsdecreten 
worden goedgekeurd om richtlijnen gemakkelijker te kunnen omzetten. 
Voor het lopende jaar staat onder meer de omzetting van de volgende 
richtlijnen op het programma : Richtlijnen 75/464/EEG, 82/176/EEG, 
83/513/EEG, 84/156/EEG, 84/491/EEG, 88/347/EEG en 90/415/EEG 
betreffende de lozingen in het water van gevaarlijke stoffen; 
Richtlijn 87/217/EEG betreffende asbest; Richtlijn 87/219/EEG 
inzake het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen; 
Richtlijn 87/416/EEG inzake het loodgehalte van benzine; Richtlijn 
78/659/EEG inzake de bescherming van voor het leven van vissen 
geschikt water; Richtlijn 79/923/EEG inzake het schelpdierwater; 
Richtlijn 80/68/EEG inzake het grondwater; Richtlijn 87/101/EEG 
inzake de verwijdering van afgewerkte olie en Richtlijn 85/211/EEG 
inzake het behoud van de bedreigde soorten. 
Wel moet worden onderstreept dat vooralsnog alleen maar is 
aangekondigd dat een wetgevende arbeid zal worden aangevat. 
De omzetting geschiedt via maatregelen die op nationaal (centraal) 
niveau worden goedgekeurd en die zelf een verdeling behelzen van de 
bevoegdheden tussen het centraal niveau en de lokale (vooral 
regionale) niveaus. Een betere voorlichting daaromtrent lijkt 
noodzakelijk om beter op de hoogte te komen van hetgeen op elk van 
de gebieden daadwerkelijk aan voorschriften bestaat. 
Gedeeltelijke conformiteit 
Illustratief voor dit probleem is het boven reeds gesignaleerde 
ontbreken van een juiste omzetting van Richtlijn 76/464/EEG. Andere 
gevallen die speciaal genoemd moeten worden hebben betrekking op 
het zwemwater (76/160/EEG) en op de Richtlijn betreffende de 
milieu-effectbeoordeling (85/337/EEG), waarvan bijlage II nog 
nagenoeg volledig niet is omgezet. 
Een en ander heeft ertoe geleid dat inbreukprocedures werden 
ingeleid. 
Een ander belangrijk geval betreft de niet-uitvoering van de 
bepalingen van richtlijnen die een verplichting behelzen om plannen 
en programma's op te stellen (afvalstoffen, water). Ook wat dit 
betreft is een inbreukprocedure lopende. 
- 226 -
Daadwerkelijke toepassing 
De klachten in verband met Italië bestrijken alle sectoren waarop 
de communautaire richtlijnen met betrekking tot het milieu van 
toepassing zijn. 
Het meest gevoelige gebied betreft echter de milieu­
effectbeoordeling (85/337/EEG), gevolgd door de Richtlijn inzake 
het behoud van de vogelstand (79/409/EEG) en de Richtlijnen 
betreffende de afvalstoffen (75/442/EEG, 78/319/EEG). 
Vermeldenswaard is verder dat verschillende van deze klachten 
afkomstig zijn van leden van het Europese Parlement en dat dikwijls 
behalve de Commissie ook de nationale rechterlijke instanties zijn 
benaderd. 
LUXEMBURG 
Laattijdige omzetting 
Luxemburg ondervindt reële moeilijkheden om een aantal 
communautaire richtlijnen op milieugebied binnen de voorgeschreven 
termijnen om te zetten. 
Veelzeggend is in dit verband dat de enige veroordeling die het Hof 
van Justitie van de Europese Gemeenschappen in 1991 op het gebied 
van het milieu jegens deze Lid-Staat uitsprak juist betrekking had 
op de niet-omzetting van Richtlijn 85/339/EEG "verpakkingen voor 
vloeibare levensmiddelen" (zaak C-252/89, arrest gewezen op 
25.7.1991). 
Zo werd door Luxemburg binnen de voorgeschreven termijnen geen 
mededeling gedaan van teksten tot omzetting van de Richtlijnen 
90/219/EEG en 90/220/EEG, respectievelijk betrekking hebbend op het 
ingeperkte gebruik en de doelbewuste introductie van genetisch 
gemodificeerde organismen in het milieu. 
Een dergelijke achterstand treedt echter niet stelselmatig op, 
zoals wordt geïllustreerd door de omzetting van de Richtlijnen 
88/180/EEG en 88/181/EEG houdende wijziging van Richtlijn 
84/538/EEG inzake het toelaatbare geluidsvermogensniveau van 
gazonmaaimachines via een Groothertogelijke verordening van 5 maart 
1990, terwijl de termijn waarbinnen de omzetting diende plaats toe 
vinden eerst op 1 juli 1991 afliep. 
Tot slot vond bij Groothertogelijke verordening van 23 juli 1991 de 
omzetting plaats van Richtlijn 90/517/EEG tot elfde aanpassing aan 
de vooruitgang van de techniek van Richtlijn 67/548/EEG (de 
indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen). 
Gedeeltelijke conformiteit 
Luxemburg zet het communautaire milieurecht loyaal en naar mogelijk 
letterlijk in het nationale recht om. 
De zeldzame gevallen waarin er niet conform de voorschriften is 
gehandeld zijn te wijten aan fouten in de interpretatie van hetgeen 
in de richtlijnen is bepaald. 
- 227 -
Daar staat echter tegenover dat Luxemburg er niet altijd 
gemakkelijk in slaagt om het Gemeenschapsrecht op milieugebied 
doeltreffend in zijn eigen rechtsorde op te nemen, indien er reeds 
nationale regelingen bestaan die zouden moeten worden aangepast. 
Het moeilijke verloop van de omzetting van Richtlijn 85/337/EEG 
(milieu-effectbeoordeling) in het Luxemburgse recht illustreert dit 
probleem. 
Tot slot valt op te merken dat de bepalingen in verband met de 
monsternemingen van Richtlijn 76/160/EEG betreffende de kwaliteit 
van het zwemwater nog steeds niet op bevredigende wijze werden 
omgezet. 
Daadwerkelijke toepassing 
Luxemburg slaagt er niet in om zich in voldoende mate te kwijten 
van de verplichting om verslagen toe te zenden waarvan in 
verschillende richtlijnen sprake is, met name in de sector 
afvalstoffen, hetgeen de Commissie ertoe noopte in 1991 tegen dit 
land een inbreukprocedure in te leiden. 
Op natuurgebied zou Luxemburg het aantal speciale beschermingszones 
bedoeld in artikel 4 van Richtlijn 79/409/EEG "in het wild levende 
vogels" moeten verhogen en de mogelijkheid moeten onderzoeken om 
deze aan te wijzen in 7 gebieden die van belang zijn voor het 
behoud van de vogelstand. 
In de sector water is de juiste toepassing van Richtlijn 80/778/EEG 
betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd 
water in Luxemburg niet verzekerd, aangezien diverse gemeenten nog 
steeds worden voorzien van drinkwater waarvan de concentratie aan 
nitraten de door de Richtlijn vastgestelde maximaal toelaatbare 
concentratie van 50 mg/l overschrijdt. 
Voorts heeft de Commissie van de Luxemburgse autoriteiten nog 
steeds geen nauwkeurige inlichtingen gekregen over de toepassing 
van de Richtlijnen 75/440/EEG betreffende de vereiste kwaliteit van 
het oppervlaktewater dat is bestemd voor produktie van drinkwater 
in de Lid-Staten en 78/869/EEG inzake de meetmethodes en de 
bemonstering van dit water, inzonderheid van de bepalingen inzake 
het organisch actieplan, de frequentie, van de bemonsteringen en de 
analyse, alsmede de mogelijkheden van afwijkingen. 
Tot slot hebben de Luxemburgse autoriteiten de Commissie geen 
mededeling gedaan van de programma's die zij hadden moeten 
opstellen om de waterverontreiniging door gevaarlijke stoffen 
bedoeld in bijlage II van Richtlijn 76/464/EEG, geloosd in het 
aquatisch milieu, te doen verminderen. 
In het algemeen lijken de problemen die in Luxemburg bij de 
toepassing van het communautaire milieurecht rijzen hoofdzakelijk 
te moeten worden toegeschreven aan de beperkte administratieve 
infrastructuur van de kleinste der Lid-Staten. 
228 -
NEDERLAND 
Laattijdige omzetting van de richtlijnen 
Ten aanzien van de vijf richtlijnen die door Nederland in 1991 
hadden moeten worden omgezet hebben de autoriteiten van deze Lid-
Staat mededeling gedaan van teksten voor de omzetting van de 
volgende vier richtlijnen : Richtlijnen 90/219/EEG en 90/220/EEG 
inzake respectievelijk het ingeperkte gebruik en de doelbewuste 
introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu, 
alsook de Richtlijnen 88/180/EEG en 88/181/EEG houdende wijziging 
van Richtlijn 84/538/EEG inzake het toelaatbare geluidsvermogens­
niveau van gazonmaaimachines. 
Nederland heeft daarentegen een achterstand wat betreft de 
omzetting van Richtlijn 90/517/EEG tot elfde wijziging van de 
Richtlijn betreffende de indeling, de verpakking en het kenmerken 
van gevaarlijke stoffen. 
Tot slot zij erop gewezen dat Richtlijn 80/68/EEG (grondwater), 
door de Commissie reeds genoemd in haar verslag over 1990, nog 
steeds niet in het Nederlandse recht is omgezet, niettegenstaande 
het arrest van het Hof van Justitie van 1988. Hoewel het Lozingen 
Besluit bodembescherming in juli 1990 in werking is getreden, is de 
Commissie niet op de hoogte van de goedkeuring van de overeen­
komsten op de wet inzake grondwater en evenmin van de andere 
noodzakelijke besluiten. 
Gedeeltelijke conformiteit 
Op het gebied van het water heeft de Commissie de Nederlandse 
autoriteiten doen weten dat de Richtlijnen 80/778/EEG (drinkwater), 
76/160/EEG (zwemwater), 79/869/EEG en 75/440/EEG (oppervlaktewater) 
niet op bevredigende wijze werden omgezet. 
Wat de lucht betreft is vermeldenswaard dat Nederland, tot op 
heden, slechts mededeling heeft gedaan van een circulaire voor het 
omzetten van de Richtlijnen 89/369/EEG en 89/429/EEG (verbranding 
van stedelijk afval). 
Ten aanzien van andere gebieden moet melding worden gemaakt van -de 
onjuiste of onvolledige omzetting van de Richtlijnen 82/501/EEG 
(risico's van zware ongevallen bij bepaalde industriële 
activiteiten), 85/337/EEG (milieu-effectbeoordeling), alsook van 
Richtlijn 79/409/EEG (in het wild levende vogels), niettegenstaande 
het arrest van het Hof van 1987. 
Daadwerkelijke toepassing 
Een nauwkeurige beoordeling van de daadwerkelijke toepassing blijkt 
moeilijk, aangezien slechts weinig klachten tot de Commissie zijn 
gericht en de verslagen over de tenuitvoerlegging van de 
richtlijnen zeer algemeen zijn. 
- 229 -
Wat laatstgenoemd punt betreft zij erop gewezen dat Nederland er 
niet in slaagt om zich geheel te kwijten van de verplichting tot 
mededeling van verslagen als bedoeld in de Richtlijnen 75/442/EEG 
"afvalstoffen", 78/319/EEG "toxische en gevaarlijke stoffen", 
76/403/EEG "PCB en PCT", 84/631/EEG "grensoverschrijdende 
bewegingen van gevaarlijke afvalstoffen". 
De door de Commissie ontvangen klachten betreffen met name de 
afwezigheid van een toereikende bescherming van de groene zones van 
het land, alsook de niet-naleving van Richtlijn 85/337/EEG (milieu­
effectbeoordeling) in samenhang met wegenbouwprojecten of andere 
infrastructuurvoorzieningen. 
Op het gebied van het water moet worden gewezen op het ontbreken 
van de door Richtlijn 76/464/EEG (gevaarlijke stoffen in het 
aquatische milieu) voorgeschreven saneringsplannen. Bovendien 
blijkt dat de maximaal toelaatbare concentraties, vastgesteld in de 
richtlijnen betreffende het drinkwater, met name wat de pesticiden 
betreft, nog steeds worden overschreden. 
Tot slot is een inbreukprocedure aanhangig wegens het niet-
aanwijzen van een voldoende aantal speciale beschermingsgebieden 
uit hoofde van Richtlijn 79/409/EEG (in het wild levende vogels). 
PORTUGAL 
Laattijdige omzetting van de richtlijnen 
Na de toetreding van Portugal tot de EG wachtte dat land een 
aanzienlijke taak om de richtlijnen op milieugebied in het 
nationale recht te verwerken. De Commissie erkent dat Portugal heel 
wat heeft gedaan om dit doel te verwezenlijken. Bij wijze van 
voorbeeld kan worden gewezen op Richtlijn 76/160/EEG (zwemwater), 
de enige richtlijn ten aanzien waarvan de omzettingstermijn nog 
niet is verstreken, maar waarvoor reeds mededeling werd gedaan van 
een kaderwet. 
Van de milieurichtlijnen die uiterlijk in 1991 hadden moeten zijn 
omgezet lijken er echter slechts drie in de Portugese wetgeving te 
zijn verwerkt. 
De omzettingsmaatregelen waarvan Portugal mededeling heeft gedaan 
hebben betrekking op de Richtlijnen 88/180/EEG en 88/181/EEG tot 
wijziging van Richtlijn 84/538/EEG inzake het toelaatbare 
geluidsvermogensniveau van gazonmaaimachines, alsook op Richtlijn 
89/427/EEG tot wijziging van Richtlijn 80/779/EEG betreffende de 
luchtkwaliteit voor zwaveldioxyde en zwevende deeltjes. 
- 230 -
Portugal vertoont daarentegen een achterstand wat betreft de 
mededeling van de teksten tot omzetting van de Richtlijnen 
90/219/EEG en 90/220/EEG, respectievelijk betrekking hebbend op het 
ingeperkte gebruik en de doelbewuste introductie van genetisch 
gemodificeerde organismen, alsook van Richtlijn 90/517/EEG tot 
elfde aanpassing van Richtlijn 67/548/EEG betreffende de indeling, 
de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen. 
Gedeeltelijke conformiteit 
De instrumenten die bij voorkeur worden gebruikt om de 
milieurichtlijnen om te zetten zijn de wet en het wetsdecreet, die 
dikwijls moeten worden aangevuld via de "portaria" (ministerieel 
besluit). Het ontbreken van deze aanvullende wetgeving doet soms 
problemen rijzen. 
In de sector lucht heeft Portugal mededeling gedaan van een 
kaderwet die is gericht op de algehele omzetting van de meeste 
richtlijnen. De grenswaarden en richtwaarden moeten echter nog via 
de "portaria" worden geregeld. Aangezien de bestaande wetgeving 
door de kaderwet is afgeschaft, stelt de Commissie vast dat er 
momenteel een juridisch vacuüm bestaat. 
Ook in de sector water heeft Portugal mededeling gedaan van een 
kaderwet, waarmee de omzetting wordt beoogd van alle 
milieurichtlijnen. Hoewel er grenswaarden en richtwaarden werden 
vastgesteld is Portugal niet overgegaan tot aanwijzing van de zones 
waarop deze waarden van toepassing zijn. 
Ten aanzien van bepaalde richtlijnen, met name die met betrekking 
tot geluidshinder, heeft Portugal alleen maar verwezen naar een 
richtlijn, zonder de tekst ervan in de eigen wetgeving om te 
zetten. De Commissie acht deze werkwijze onaanvaardbaar aangezien 
zij de burgers in het onwetende laat omtrent hun rechten en 
plichten. 
Tot slot moet worden vermeld dat Richtlijn 85/337/EEG nog steeds 
niet op een juiste wijze in het Portugese recht werd omgezet. De 
Portugese wetgeving sluit onder meer bepaalde projecten inzake 
wegenbouwvoorzieningen van haar werkingssfeer uit, juist nu er bij 
de Portugese autoriteiten plannen bestaan om een groot deel van het 
landelijk wegennet te vernieuwen. 
Daadwerkelijke toepassing 
Het hoofdprobleem bij de tenuitvoerlegging van het 
Gemeenschapsrecht op het gebied van het milieu in Portugal vormt de 
daadwerkelijke toepassing van dit recht. 
Debet hieraan is voornamelijk het ontbreken van een bevredigende 
infrastructuur. Er lijkt zich met name een lichte verbetering af te 
tekenen, dankzij de steunverlening van de Structuurfondsen en van 
andere financiële instrumenten van de EEG. 
(15 
- 231 -
In alle sectoren rijzen er problemen. 
Wat de sector lucht betreft ontvangt de Commissie een toenemend 
aantal klachten waarin de industriële verontreiniging in 
woonwijken, dikwijls samengaand met een slechte planning, aan de 
kaak wordt gesteld. Met de nieuwe wet op de ruimtelijke ordening 
zou het echter normaal gesproken mogelijk moeten zijn om dergelijke 
problemen in de toekomst te voorkomen. 
In de sector water doet de ontoereikende toepassing van Richtlijn 
76/464/EEG (gevaarlijke stoffen in het aquatisch milieu) ernstige 
problemen rijzen, met name wat betreft de verontreiniging van de 
rivieren door de textielindustrie. Speciaal moet in dit verband 
worden gewezen op de ontoereikendheid van saneringsprogramma's, 
buiten enkele prioritaire zones zoals de Ave, en het programma 
ENVIREG voor gemeentelijk afvalwater in kustzones. 
Inzake afvalstoffen lijkt de verwijdering van deze stoffen alsook 
de aanpassing van de gemeentelijke opslagruimten nog steeds niet 
plaats te vinden overeenkomstig Richtlijn 75/442/EEG. 
Het eerste programma inzake verpakkingen voor vloeibare 
levensmiddelen voldoet niet aan de bepalingen van Richtlijn 
85/339/EEG. De Portugese autoriteiten hebben een nieuw programma 
aangekondigd voor het begin van het volgend jaar. 
Niettegenstaande men zich in sommige sectoren, zoals het toerisme, 
in Portugal meer bewust lijkt te worden van het belang van de 
natuurbescherming, verergert het ontbreken van een juiste omzetting 
van Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling 
van bepaalde openbare en particuliere projecten de problemen. 
Tot slot ondervindt Portugal moeilijkheden om de door de 
Richtlijnen 75/442/EEG "afvalstoffen", 76/403/EEG "PCB en PCT", 
84/631/EEG "grensoverschrijdende bewegingen van gevaarlijke 
afvalstoffen", 79/409/EEG "in het wild levende vogels" en 
78/659/EEG "voor het leven van vissen geschikt water" 
voorgeschreven verslagen over de toepassing voor te leggen die in 
deze richtlijnen worden verlangd. 
VERENIGD KONINKRIJK 
Laattijdige omzetting 
Ten aanzien van de volgende richtlijnen werd geen mededeling gedaan 
van de omzetting van communautaire bepalingen in de eigen 
wetgeving : 90/219/EEG en 90/220/EEG inzake het ingeperkte gebruik 
van genetisch gemodificeerde micro-organismen en de doelbewuste 
introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu; 
88/180/EEG en 88/181/EEG houdende wijziging van Richtlijn 
84/538/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen 
der Lid-Staten inzake het toelaatbare geluidsvermogensniveau van 
gazonmaaimachines en 90/517/EEG tot elfde aanpassing aan de 
vooruitgang van de techniek van Richtlijn 67/548/EEG betreffende de 
aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen 
inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke 
stoffen. 
- 232 -
Gedeeltelijke conformiteit 
De verplichting tot omzetting van richtlijnen wordt nog steeds op 
een aantal vrij belangrijke punten niet volledig nagekomen. Zo 
werden de volgende richtlijnen niet naar behoren omgezet : 
85/337/EEG (milieu-effectbeoordeling), 85/203/EEG 
(stikstofdioxyde), 84/360/EEG (aanpassing van bestaande 
inrichtingen aan de beste beschikbare technieken), 79/409/EEG (in 
het wild levende vogels), 76/464/EEG (gevaarlijke stoffen in het 
aquatisch milieu) en 80/778/EEG (drinkwater). Ten aanzien van elk 
van deze richtlijnen werden inbreukprocedures ingeleid. 
Daadwerkelijke toepassing 
In de sector water zijn er ernstige problemen met betrekking tot de 
tenuitvoerlegging van de Richtlijn betreffende het zwemwater 
(76/160/EEG) en de Richtlijn betreffende het drinkwater 
(80/778/EEG). Ook de tenuitvoerlegging van Richtlijn 76/464/EEG 
betreffende de verontreiniging veroorzaakt door bepaalde 
gevaarlijke stoffen die in het aquatisch milieu worden geloosd 
vormt het voorwerp van inbreukprocedures. 
Met betrekking tot de richtlijn betreffende het zwemwater is bij 
het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen zaak C-56/90 
aanhangig betreffende de kwaliteit van het zwemwater te Blackpool, 
Formby en Southport. Daarnaast werd een inbreukprocedure ingeleid 
wegens niet-conformiteit met de besprekingen van de richtlijn. Een 
honderdtal zwemzones is nog steeds niet aangewezen door de Britse 
autoriteiten. 
Het ontbreken van bindende voorschriften voor het omzetten van de 
Richtlijn betreffende het drinkwater (80/778/EEG) in Noord-Ierland 
en het lood- en nitraatgehalte in het Britse drinkwater vormde de 
aanleiding voor zaak C-337/89 bij het Hof van Justitie van de 
Europese Gemeenschappen. De Commissie leidde ook inbreukprocedures 
in die, meer in het algemeen, betrekking hadden op de kwaliteit van 
het Britse drinkwater en op de maatregelen tot omzetting van de 
richtlijn in het Verenigd Koninkrijk. Wat de Commissie vooral 
zorgen baart is dat de Britse regering waterleidingbedrijven 
machtiging heeft gegeven om van de bepalingen van de richtlijn af 
te wijken. 
Met betrekking tot Richtlijn 76/464/EEG (gevaarlijke stoffen) heeft 
de Commissie inbreukprocedures ingeleid omdat is nagelaten alle 
voor het terugdringen van de verontreiniging van oppervlaktewateren 
in het binnenland, territoriale wateren, kustwateren en 
grondwateren noodzakelijke programma's vast te stellen, zoals 
voorgeschreven in artikel 7. 
- 233 -
Een groot aantal der in de loop van dit jaar ontvangen klachten had 
betrekking op de milieu-effectbeoordeling. De Commissie leidde 
procedures in met betrekking tot de omzetting van Richtlijn 
85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling en de 
tenuitvoerlegging ervan in specifieke gevallen. Deze reeks 
procedures, tezamen met die welke voorheen reeds werden ingeleid, 
moeten een oplossing mogelijk maken voor een aantal belangrijke 
kwesties, bij voorbeeld over de vraag of de richtlijn van 
toepassing is op alle projecten voor welker ontwikkeling na 3 juli 
1988 machtiging werd verleend, zoals door de Commissie wordt 
bepleit, of dat zij enkel van toepassing is op projecten voor 
welker ontwikkeling eerst toestemming werd gevraagd na de 
inwerkingtreding van de nationale wetgeving voor het omzetten van 
de richtlijn, zoals door het Verenigd Koninkrijk aangevoerd. 
Wat de lucht betreft werden inbreukprocedures ingeleid wegens het 
nalaten door het Verenigd Koninkrijk om een voldoende aantal 
meetstations op te richten ten einde zich te voegen naar Richtlijn 
85/203/EEG inzake luchtkwaliteitsnormen voor stikstofdioxyde en 
wegens ontoereikende omzetting van de richtlijn. 
Op het gebied van de natuur blijft het algemene probleem van de 
ontoereikende aanwijzing van speciale beschermingsgebieden bestaan. 
De Commissie heeft in dit verband besloten een zaak bij het Hof van 
Justitie aanhangig te maken die betrekking heeft op de niet-
aanwijzing van speciale beschermingsgebieden voor bepaalde soorten 
vogels, genoemd in bijlage I van Richtlijn 79/409/EEG inzake het 
behoud van de vogelstand, en op bepalingen in de "Wildlife and 
Countryside Act" van 1981 die, in strijd met de richtlijn, een 
vergunningenstelsel behelst op grond waarvan bepaalde vogelsoorten 
te allen tijde gedood of gevangen kunnen worden. 
In de sector afvalstoffen wordt in klachten en anderszins dikwijls 
geklaagd over de verontreiniging van het water, inzonderheid het 
grondwater, door allerlei soorten verontreiniging. De Commissie is 
doende de situatie ter zake te beoordelen. 
- 234 -
UI. DE TOESTAND IN DE DIVERSE SECTOREN 
LUCHT 
Door de Raad en de Commissie in 1991 goedgekeurde maatregelen 
Verordening (EEG) nr. 594/91 van de Raad betreffende stoffen die de 
ozonlaag afbreken werd goedgekeurd op 4 maart 1991 (PB L nr. 67/1). 
Zij is van toepassing op de invoer, de uitvoer, de produktie en het 
verbruik van chloorfluorkoolstoffen, andere volledig gehalogeneerde 
chloorfluorkoolstoffenf halonen, koolstoftetrachloride en 1,1,1-
trichloorethaan. Zij is tevens van toepassing op het melden van 
gegevens over deze stoffen en over overgangsstoffen. 
Ingevolge het door de Gemeenschap in oktober 1990 genomen besluit 
om de uitstoot van kooldioxyde in de periode tot het jaar 2000 op 
het niveau van 1990 te stabiliseren, hechtte de Commissie in 
september haar goedkeuring aan een mededeling aan de Raad 
betreffende een communautaire strategie tot het beperken van de 
uitstoot van koolzuurgas en de verbetering van de doeltreffendheid 
op energiegebied. Naargelang van de reactie van de Raad op deze 
mededeling zou de Commissie vervolgens passende wetgevings­
voorstellen kunnen voorleggen ten einde te bewerkstelligen dat de 
Gemeenschap het voorbeeld geeft op internationaal niveau voor wat 
betreft de doeltreffende bescherming van het milieu en het 
verstandig beheer van de natuurlijke hulpbronnen. 
Laattijdige omzetting 
Van de zes richtlijnen op het gebied van het milieu die in 1991 in 
werking traden had er slechts één betrekking op de luchtkwaliteit. 
Het betrof Richtlijn 89/427/EEG houdende wijziging van Richtlijn 
80/779/EEG betreffende grenswaarden en richtwaarden van de 
luchtkwaliteit voor zwaveldioxyde en zwevende deeltjes. Richtlijn 
80/779/EEG laat de Lid-Staten een zekere vrijheid wat de keuze van 
de methodes voor bemonstering en analyse betreft. Richtlijn 
89/427/EEG brengt een wijziging in bijlage IV van Richtlijn 
80/779/EEG, waarin de grenswaarden zijn vastgesteld die van 
toepassing zijn wanneer de gravimetrische methode voor bemonstering 
en analyse werd gekozen. Lid-Staten als België, Luxemburg, 
Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Ierland (en wellicht ook 
Griekenland) die de gravimetrische methode niet toepassen dienden 
dan ook geen maatregelen in te voeren voor de omzetting van 
Richtlijn 89/427/EEG. Anderzijds moet worden opgemerkt dat, waar 
Denemarken heeft doen weten dat zijn huidige wetgeving reeds 
conform de nieuwe richtijn is, Portugal de enige andere betrokken 
Lid-Staat is die de Commissie mededeling van uitvoeringsmaatregelen 
heeft gedaan. 
- 235 -
Gedeeltelijke conformiteit 
In de zaken C-361/88 en C-59/89 werd Duitsland in mei 1991 door het 
Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen veroordeeld wegens 
het onjuist omzetten (d.w.z. alleen via circulaires en 
administratieve maatregelen) van de Richtlijnen 80/779/EEG 
(zwaveldioxyde en zwevende deeltjes) en 82/884/EEG (lood). De 
Duitse regering kondigde inmiddels aan wettelijke maatregelen te 
zullen goedkeuren gericht op de omzetting van de communautaire 
bepalingen. 
In de zaken C-64/90, C-13/90 en C-14/90 werd Frankrijk in oktober 
1991 door het Hof van Justitie veroordeeld wegens het onjuist 
omzetten (d.w.z. alleen via een circulaire) van de Richtlijnen 
80/779/EEG betreffende grenswaarden en richtwaarden van de 
luchtkwaliteit voor zwaveldioxyde en zwevende deeltjes, 82/884/EEG 
betreffende een grenswaarde van de luchtkwaliteit voor lood en 
85/203/EEG inzake luchtkwaliteitsnormen voor stikstofdioxyde. 
Sommige Lid-Staten hebben de Richtlijnen 89/369/EEG ter voorkoming 
van door nieuwe installaties voor de verbranding van stedelijk 
afval veroorzaakte luchtverontreiniging en 89/429/EEG ter 
vermindering van door bestaande installaties voor de verbranding 
van stedelijk afval veroorzaakte luchtverontreiniging slechts 
gedeeltelijk omgezet. 
Toepassing 
De toepassing van Richtlijn 80/779/EEG betreffende grenswaarden en 
richtwaarden van de luchtkwaliteit voor zwaveldioxyde en zwevende 
deeltjes blijft nog moeilijkheden opleveren. Zo hebben bij 
voorbeeld de genomen maatregelen geen merkbare verbetering 
meegebracht van de toestand in Athene. Wel werd voortgang geboekt 
in Ierland waar de autoriteiten in 1990 bepaalde maatregelen hebben 
goedgekeurd na talrijke klachten die sedert 1987 tot de Commissie 
werden gericht over de luchtkwaliteit te Dublin. Deze maatregelen 
lijken een bevredigende oplossing te hebben gebracht voor de in de 
klachten opgeworpen problemen. 
Slechts enkele Lid-Staten hebben de Commissie mededeling gedaan van 
de programma's, voorgeschreven in artikel 3 van Richtlijn 
88/609/EEG inzake beperking van de emissies van bepaalde 
verontreinigende stoffen in de lucht door grote stookinstallaties. 
Van de krachtens artikel 16 van dezelfde richtlijn voorgeschreven 
verslagen werd er nog geen enkele ontvangen. 
- 236 -
De Richtlijnen 82/884/EEG betreffende een grenswaarde van de 
luchtkwaliteit voor lood, 85/203/EEG inzake luchtkwaliteitsnormen 
voor stikstofdioxyde en 80/779/EEG betreffende grenswaarden en 
richtwaarden van de luchtkwaliteit voor zwaveldioxyde en zwevende 
deeltjes behelzen alle de bepaling dat de Lid-Staten de Commissie 
jaarlijks op de hoogte moeten stellen van de overschrijdingen van 
de desbetreffende grenswaarden. Voor elke jaarlijkse periode doen 
sommige Lid-Staten mededeling van de overschrijdingen en laten 
andere weten dat de situatie bevredigend is. Een groot aantal Lid-
Staten doet echter in het geheel geen mededeling. 
Ook al is dit stilzwijgen niet in strijd met de bepalingen van de 
richtlijnen, toch ondervindt de Commissie moeilijkheden om te 
achterhalen of in dergelijke gevallen een overschrijding heeft 
plaatsgevonden of dat er overschrijdingen zijn geweest die niet 
werden gemeld. De Commissie zal zich in voorkomend geval derhalve 
tot de Lid-Staten wenden ten einde over deze situatie opheldering 
te krijgen. 
- 237 -
CHEMISCHE EN BIOCHEMISCHE SECTOR 
Laattijdige omzetting 
Er doen zich nog steeds moeilijkheden voor in verband met de 
omzetting door diverse Lid-Staten van de richtlijnen tot wijziging 
van de basisrichtlijn 67/548/EEG betreffende de indeling en het 
kenmerken van gevaarlijke stoffen. Het gaat met name om de tiende 
(Richtlijn 88/490/EEG) en elfde (Richtlijn 90/517/EEG) wijziging 
van deze richtlijn. Er is een aantal inbreukprocedures aanhangig 
gemaakt op grondslag van artikel 169 van het EEG-Verdrag. 
Soortgelijke problemen doen zich nog voor in verband met 
vertragingen bij de omzetting van Richtlijn 88/610/EEG, waarbij de 
basisrichtlijn 82/501/EEG inzake de risico's van zware ongevallen 
bij bepaalde industriële activiteiten wordt gewijzigd. Ook in dit 
verband zijn inbreukprocedures op grondslag van artikel 169 van het 
EEG-Verdrag ingeleid. 
Ten aanzien van de Richtlijnen 90/219/EEG en 90/220/EEG inzake het 
ingeperkte gebruik en de doelbewuste introductie van genetisch 
gemodificeerde organismen, waarvan de termijn voor omzetting in 
oktober 1991 is verstreken, heeft een grote meerderheid van de Lid-
Staten de Commissie geen omzettingsmaatregelen medegedeeld. 
Ten aanzien van Richtlijn 87/18/EEG inzake goede 
laboratoriumpraktijken doet zich hetzelfde geval voor, hetgeen het 
inleiden van inbreukprocedures noodzakelijk heeft gemaakt. 
Gedeeltelijke conformiteit 
Problemen in verband met onvolledige of onjuiste omzetting in deze 
sector doen zich vooral voor bij Richtlijn 82/501/EEG inzake de 
risico's van zware ongevallen bij bepaalde industriële 
activiteiten, en de wijzigingen daarop. 
Het gaat in het bijzonder om gevallen waarbij er verschillen 
bestaan tussen de communautaire bepalingen en bepaalde nationale 
voorschriften die bestonden vóór de communautaire wetgeving. 
Daadwerkelijke toepassing 
De chemische sector wordt gekenmerkt door een intensieve discussie 
over beheersvraagstukken in verband met communautaire maatregelen 
in het kader van vergaderingen tussen de Commissie en nationale 
deskundigen. 
Dit maakt het mogelijk een groot deel van de moeilijkheden die 
voortvloeien uit de toepassing van de richtlijnen op dit gebied aan 
te vatten en op te lossen. 
De klachten die de Commissie ontvangt betreffen voor het grootste 
deel de inachtneming van de verplichtingen van fabrikanten en 
overheid (ingevolge de artikelen 5, 7 en 8 van de eerder genoemde 
Richtlijn 82/501/EEG (voorlichting, noodplannen)) en de 
verplichting om kennis te geven van ongevallen. 
- 238 -
WATER 
Tot de communautaire verworvenheden op het gebied van het water in 
1991 dient de goedkeuring van Richtlijn 91/271/EEG inzake de 
behandeling van stedelijk afvalwater te worden gerekend. 
Deze nieuwe richtlijn behelst een welomlijnd en van een exact 
tijdschema voorzien programma dat tot gevolg heeft dat er 
geleidelijk voorzieningen in het leven worden geroepen die op 
gepaste wijze beantwoorden aan de problemen in verband met de 
behandeling van stedelijk afvalwater naargelang van de omvang van 
de agglomeraties. De in december 1991 goedgekeurde Richtlijn 
91/676/EEG inzake de bescherming van water tegen verontreiniging 
door nitraten uit agrarische bronnen vereist controle van het water 
en de aanwijzing van kwetsbare zones tegen eind 1993. 
Actieprogramma's zullen moeten worden opgesteld en uitgevoerd om de 
verontreiniging terug te dringen. De richtlijn bepaalt heel in het 
bijzonder dat op of in de bodem van kwetsbare zones per hectare en 
per jaar hoogstens 170 kg N overeenkomende hoeveelheid dierlijke 
mest mag worden gebracht. 
Laattijdige omzetting van de richtlijnen 
Ten aanzien van het water kan in verband met de mate waarin sommige 
Lid-Staten gebruik maken van circulaires om richtlijnen te 
transponeren een zekere vermindering worden vastgesteld. 
De Commissie neemt evenwel met genoegdoening een tendens waar tot 
omzetting in teksten die betere waarborgen bieden ten aanzien van 
doorzichtigheid, rechtszekerheid en het dwingende karakter van 
bepalingen van het communautaire recht welke tot dan toe in 
circulaires werden overgenomen. 
Gedeeltelijke conformiteit 
Hoewel omzetting per circulaire gelukkig geleidelijk zeldzamer 
wordt, stelt de Commissie daartegenover het aanhoudende gebruik van 
interpretatieve circulaires contra legem vast, vooral op het gebied 
van het drinkwater (Richtlijn 80/778/EEG), waarbij overschrijding 
van de maximaal toelaatbare concentraties buiten in de richtlijn 
genoemde gevallen wordt toegestaan. 
In verband met de onjuiste omzettingen dient in het bijzonder 
Richtlijn 80/68/EEG (grondwater) te worden genoemd, waarvan de 
omzetting in verschillende Lid-Staten tekortschiet. 
In dit verband moet in het bijzonder melding worden gemaakt van het 
op 28.2.1991 gewezen arrest in de zaak C-131/88 
(Commissie/Duitsland), waarin het Hof van Justitie van de Europese 
Gemeenschappen de interpretatie van verschillende artikelen en de 
wijze waarop deze moeten worden omgezet in nationaal recht nader 
aangeeft. 
Zo blijkt uit paragraaf 19 van dit arrest dat een nationale tekst 
artikel 4, lid 1 van Richtlijn 80/68/EEG alleen getrouw omzet 
indien deze een algemeen en absoluut verbod bevat op rechtstreekse 
lozingen in het grondwater van in lijst I van de bijlage bij de 
richtlijn genoemde stoffen. 
Op basis van dit arrest gaat de Commissie over tot een hernieuwd 
onderzoek van de transponeringsteksten van de andere Lid-Staten. 
- 239 -
Dit zou voor haar aanleiding kunnen zijn om beroepen wegens niet-
nakoming van verplichtingen tegen sommige Lid-Staten aanhangig te 
maken. 
Het op dezelfde datum om soortgelijke redenen tegen Italië gewezen 
arrest (zaak C-360/87) dient eveneens te worden genoemd aangezien 
het Hof er als onverenigbaar met de "grondwater"-Richtlijn het 
dictum van de Italiaanse wet nr. 319 van 10.5.1976 veroordeelt, die 
voorschrijft dat de aanvrager van een vergunning tot lozing in het 
grondwater een voorlopige vergunning ontvangt indien het verzoek om 
de vergunning niet binnen een termijn van zes maanden is afgewezen. 
Problemen in verband met de onjuiste omzetting van andere 
richtlijnen bestaan nog steeds, maar er zijn in het algemeen minder 
Lid-Staten bij betrokken. 
Van de betrokken richtlijnen kunnen de "oppervlaktewater"-
Richtlijnen (75/440/EEG en 79/869/EEG) worden genoemd, wegens de 
onjuiste omzetting waarvan België (arrest van 11.5.1991, zaak C-
290/89) en Duitsland (arrest van 17.10.1991, zaak C-58/89) zijn 
veroordeeld door het Hof van Justitie. 
Daadwerkelijke toepassing 
De feitelijke toepassing van het Gemeenschapsrecht inzake water 
blijft achter bij de ambities van het gemeenschappelijk beleid tot 
behoud en handhaving van de kwaliteit van dit milieu-element. 
Een meerderheid van de Lid-Staten voert de door verschillende 
richtlijnen voorgeschreven programmeringsactiviteiten niet uit. 
Het geval van de Richtlijn inzake "gevaarlijke stoffen" 
(76/464/EEG) is in dit verband veelbetekenend aangezien de 
Commissie zich genoodzaakt heeft gezien inbreukprocedures aanhangig 
te maken tegen alle Lid-Staten wegens niet-mededeling van 
programma's tot vermindering van de verontreiniging door 99 
gevaarlijke stoffen die onder lijst I van de bijlage bij de 
richtlijn vallen, maar waarvoor nog geen specifieke communautaire 
regeling is getroffen. 
Richtlijn 75/440/EEG inzake "oppervlaktewater" is hiervan een ander 
voorbeeld, aangezien nog slechts één Lid-Staat, Frankrijk, en wel 
voor het eerst in 1991 organische actieplannen en kaarten met 
kwaliteitsdoelstellingen ingevolge artikel 4, lid 2 van genoemde 
richtlijn heeft medegedeeld. 
Hetzelfde geldt in het geval van de Richtlijnen inzake "voor het 
leven van vissen geschikt zoet water" (78/659/EEG) en 
"schelpdierwater" (79/923/EEG), waarbij zich bovendien een algemeen 
probleem in verband met onvoldoende aanduiding of aanduiding in 
vormen die geen passende publiciteit waarborgen voordoet. Hier 
dient echter bij te worden opgemerkt dat er in 1991 door bepaalde 
Lid-Staten vorderingen zijn gemaakt. 
Terwijl de verslagen betreffende zwemwater (76/160/EEG) door alle 
Lid-Staten worden verstrekt, is dit niet het geval voor die 
betreffende "voor het leven van vissen geschikt water" (78/659/EEG) 
en "schelpdierwater" (79/923/EEG). Dit bepaalde punt zou evenwel op 
- 240 -
middellange termijn moeten worden opgelost door de uitvoering van 
Richtlijn 91/692/EEG tot standaardisering en rationalisering van de 
verslagen over de toepassing van bepaalde richtlijnen op 
milieugebied. Het in de richtlijn vervatte beginsel van door de 
Commissie uitgewerkte vragenlijsten zou de kwantiteit, de kwaliteit 
en de standaardisering van de medegedeelde informatie moeten 
verbeteren. 
Ten aanzien van de "drinkwater"-Richtlijn (80/778/EEG) dient het 
aanhoudende probleem van de overschrijding van bepaalde maximaal 
toelaatbare concentraties, vooral van nitraten en pesticiden, te 
worden vermeld. 
Ten slotte moeten de Lid-Staten hun inspanningen om al hun 
zwemwater in overeenstemming te brengen met Richtlijn 76/160/EEG 
voortzetten. 
In dit opzicht zou de goedkeuring van de richtlijn inzake 
"gemeentelijk water" op min of meer lange termijn positief moeten 
bijdragen tot vermindering van de verontreiniging van het 
kustgebied en ander zwemwater. 
GELUIDSHINDER 
De strategie van de richtlijnen van de Gemeenschap op het gebied 
van de geluidshinder is vooral gericht op het vastleggen van 
geluidsniveaus voor nieuwe produkten. 
Het voornaamste probleem is de laattijdige transponering van 
bepaalde richtlijnen. 
Op het ogenblik zijn de Richtlijnen 88/180/EEG en 88/181/EEG, die 
Richtlijn 84/538/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake het toelaatbare 
geluidsvermogensniveau van gazonmaaimachines wijzigen nog niet 
getransponeerd door Duitsland en het Verenigd Koninkrijk en evenmin 
in het Vlaamse gewest van België. 
De Commissie heeft de inbreukprocedure die zij in 1990 had ingeleid 
tegen België omdat deze Lid-Staat zijn regionale luchthavens een 
langere termijn had toegestaan dan was bepaald bij Richtlijn 
80/51/EEG inzake de geluidshinder door subsonische luchtvaartuigen 
geseponeerd. De onwettige extra termijn is namelijk intussen 
verlopen en de toepasselijke Belgische regelgeving staat dergelijke 
afwijkingen niet meer toe. 
- 241 
AFVALSTOFFEN 
In 1991 hadden de Lid-Staten de Commissie verslagen moeten doen 
toekomen over de toepassing van de Richtlijnen inzake afvalstoffen 
78/176/EEG van 20.2.1978 betreffende de afvalstoffen afkomstig van 
de titaandioxyde-industrie, 84/631/EEG van 6.12.1984 betreffende 
toezicht en controle in de Gemeenschap op de grensoverschrijdende 
overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen, 85/339/EEG van 27.6.1985 
betreffende verpakkingen voor vloeibare levensmiddelen en 
86/278/EEG betreffende de bescherming van het milieu, in het 
bijzonder de bodem, bij het gebruik van zuiveringsslib in de 
landbouw. 
De meeste Lid-Staten hebben zoals in het verleden niet aan deze 
verplichting voldaan. 
Het arrest van het Hof van 11 juni 1991 heeft Richtlijn 89/428/EEG 
wegens een niet-passende rechtsgrondslag vernietigd. 
Naar aanleiding van dit arrest heeft de Commissie met het oog op de 
opheffing van genoemde richtlijn een nieuw richtlijnvoorstel 
opgesteld waarin de wijze van harmonisatie van de programma's tot 
vermindering van de verontreiniging als gevolg van de afvalstoffen 
uit de titaandioxyde-industrie wordt aangegeven. 
Laattijdige omzetting 
Richtlijn 86/278/EEG betreffende de bescherming van het milieu, in 
het bijzonder de bodem, bij het gebruik van zuiveringsslib in de 
landbouw is nog steeds niet getransponeerd in zeven Lid-Staten. 
Gedeeltelijke conformiteit 
Er doen zich nog steeds problemen voor in verband met het 
gedeeltelijk niet-overeenstemmen van transponeringsteksten ten 
aanzien van kaderrichtlijn 75/442/EEG, de Richtlijn inzake 
gevaarlijke afvalstoffen 78/319/EEG, de Richtlijn inzake PCB's-
PCT'8 76/403/EEG, de Richtlijn inzake het vervoer van afvalstoffen 
84/631/EEG en de Richtlijn betreffende verpakkingen voor vloeibare 
levensmiddelen 85/339/EEG. De controle van de gedeeltelijke 
conformiteit wordt nog bemoeilijkt door het feit dat al deze 
richtlijnen hetzij reeds zijn gewijzigd (zoals bij voorbeeld de 
kaderrichtlijn door Richtlijn 91/156/EEG), hetzij in een min of 
meer gevorderd stadium van herziening verkeren. 
Om deze reden is het voortzetten van inbreukprocedures een netelige 
zaak aangezien de behandeling van bepaalde punten twijfelachtig 
wordt. 
De Commissie heeft een verzoek ingediend tot vernietiging van de 
kaderrichtlijn 91/156/EEG wegens het ontbreken van een passende 
rechtsgrondslag, aangezien de Raad had besloten deze te baseren op 
artikel 130S in plaats van op artikel 100A zoals de Commissie had 
voorgesteld. 
- 242 -
Daadwerkelijke toepassing 
De voornaamste punten die in 1991 problemen zijn blijven opleveren 
zijn het ontbreken van verslagen van de Lid-Staten, het 
onbevredigende karakter van plannen en programma's, de belangrijke 
kwestie van de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen 
waarbij geen rekening wordt gehouden met de ter zake toepasselijke 
richtlijn en de uitbreiding van clandestiene stortplaatsen. 
Tenslotte zij vooral vermeld dat het niet zeker is dat de 
verwijdering van afvalstoffen overal in de Gemeenschap plaatsvindt 
zonder gevaar voor de mens en voor het milieu, zoals is 
voorgeschreven door de communautaire rechtsregels sedert 1975. 
NATUUR 
In 1991 konden belangrijke vorderingen worden geconstateerd in de 
richting van een uitbreiding van de communautaire reglementering 
ter bescherming van de natuur. 
In maart heeft de Commissie een nieuw voorstel voor een richtlijn 
van de Raad ingediend betreffende de instandhouding van natuurlijke 
en halfnatuurlijke flora en fauna (PB C 75 van 1991, blz. 4). 
Over deze versie, die een verdere nuancering van het oorspronkelijk 
in 1988 gedane voorstel betekent, zijn in de loop van het tweede 
halfjaar 1991 intensieve onderhandelingen gevoerd in het 
vooruitzicht van een goedkeuring onder auspiciën van het 
Nederlandse voorzitterschap. Indien dit voorstel zou worden 
goedgekeurd zou het de rol van de Gemeenschap in het kader van de 
conventies van Bern en Bonn aanzienlijk uitbreiden en de nadruk 
leggen op de wil van de Gemeenschap om een gemeenschappelijk 
natuurlijk erfgoed te erkennen en te beschermen. 
Voorts zijn de bijlagen I en III van Richtlijn 79/409/EEG inzake 
het behoud van de vogelstand gewijzigd bij Richtlijn 91/244/EEG. 
Tevens is betreffende bijlage II van Richtlijn 79/409/EEG een 
voorstel tot wijziging gedaan met het oog op de toevoeging van vijf 
vogelsoorten in deel 2, hetgeen tot gevolg zou hebben dat de jacht 
erop zou worden toegestaan (COM(91)42 def.). 
Aan het eind van het jaar heeft de Commissie ermee ingestemd een 
nieuwe uitgebreide reglementering voor te stellen voor de handel in 
in het wild levende dier- en plantesoorten ten einde de huidige 
communautaire regeling ter uitvoering van CITES (Convention on 
International Trade in Endangered Species) bij te werken en uit te 
breiden. 
Laattijdige omzetting 
In 1991 is het proces van transponering van Richtlijn 85/337/EEG 
voortgegaan, met name in diverse landen in het zuiden van de 
Gemeenschap. Luxemburg heeft evenwel nog steeds niet alle 
maatregelen met het oog op de transponering getroffen, hoewel een 
ontwerp-verordening in deze zin aan de Commissie is toegezonden. 
- 243 -
Gedeeltelijke conformiteit 
In verband met de bescherming van de vogelstand is, zoals reeds 
werd vermeld in het achtste jaarlijks verslag, één van de 
voornaamste problemen bij de omzetting van Richtlijn 79/409/EEG 
gelegen in de nationale regelingen inzake de jacht. De toestand is 
niet noemenswaardig veranderd, zoals vooral blijkt uit diverse 
lopende procedures, onder andere wegens het in gebreke blijven bij 
de uitvoering van arresten van het Hof van Justitie. 
Evenzo bestaat het probleem van nationale bepalingen waarbij 
afwijkingen worden toegestaan die onverenigbaar zijn met de 
richtlijn nog steeds, hoewel het voorstel tot wijziging van bijlage 
II dat hierboven is genoemd ook kan worden beschouwd als een poging 
van de Commissie om de toepassing van afwijkende bepalingen 
gemakkelijker te maken. 
Behalve een opheldering van hetgeen vereist is voor de 
tenuitvoerlegging van het bepaalde in de richtlijn betreffende de 
aangeduide habitats oppert het hieronder genoemde arrest Leybucht 
eveneens de mogelijkheid dat het juridische stelsel ter bescherming 
van de habitat waarschijnlijk in verschillende Lid-Staten 
tekortschiet. 
In verband met de evaluatie van het milieu-effect gaat de Commissie 
voort de nationale wetgevingen grondig te onderzoeken, en zij heeft 
geconstateerd dat het merendeel van de Lid-Staten Richtlijn 
85/337/EEG niet op geheel bevredigende wijze hadden getransponeerd. 
Er zijn diverse inbreukprocedures ingeleid tegen de betrokken Lid-
Staten. 
Daadwerkelijke toepassing 
Ten aanzien van de bescherming van de habitats in het kader van 
Richtlijn 79/409/EEG heeft het Hof van Justitie van de Europese 
Gemeenschappen op 28 februari 1991 een belangrijk arrest gewezen in 
de zaak Commissie/Duitsland (C-57/89). 
Hoewel de zaak betrekking had op een bepaalde speciale 
beschermingszone, namelijk die van de baai van Ley, heeft het Hof 
van de gelegenheid gebruik gemaakt om voor het eerst duidelijk de 
verplichtingen van de Lid-Staten ten aanzien van dergelijke 
gebieden aan te geven en voor recht verklaard dat alleen een 
algemeen belang van hogere orde verminderingen van de oppervlakte 
van speciale beschermingszones kon rechtvaardigen. 
Hierbij dient tevens te worden aangetekend dat de uiteindelijke 
uitspraak van het Hof in dit bepaalde geval duidelijk beïnvloed is 
geweest door het feit dat er compenserende 
milieubeschermingsmaatregelen in het beoogde kustbeschermingsplan 
werden opgenomen. 
- 244 -
Dit arrest is gewezen in een context van groeiende bezorgdheid van 
de zijde van de Commissie over de onvoldoende aanwijzing van 
speciale beschermingszones in de Gemeenschap en met het oog op de 
voortgaande vernietiging van leefgebieden, soms naar aanleiding van 
programma's die financiële steun van de Gemeenschap ontvangen. 
In 1991 heeft de Commissie verschillende nieuwe inbreukprocedures 
geopend en de reeds eerder ingeleide voortgezet. 
De bescherming van de leefgebieden heeft een prominente plaats 
ingenomen op de agenda's van verschillende pakket-vergaderingen met 
de Lid-Staten en er heeft een nauwe coördinatie binnen de Commissie 
over plaatsgevonden in verband met de Structuurfondsen. 
In verband met de beoordeling van het milieu-effect kon in 1991 een 
voortduring van de tendens tot uitbreiding van het aantal klachten 
betreffende overtreding van Richtlijn 85/337/EEG worden 
waargenomen, die aldus één van de teksten, zoniet dé communautaire 
tekst wordt waarvan de schending het vaakst wordt gesignaleerd. 
Het is uiterst zorgwekkend vast te stellen dat de moeilijkheden in 
verband met de toepassing van de richtlijn zich overwegend niet bij 
kleine projecten maar bij planologische projecten op nationale, en 
zelfs Europese schaal schijnen voor te doen, en met name bij de 
grote infrastructuurprojecten op vervoersgebied, zoals de grote 
snelwegverbindingen of de netwerken van snelspoorwegen. Deze 
projecten hebben door hun omvang belangrijke consequenties voor het 
milieu, en het is van wezenlijk belang dat de Lid-Staten de 
doelstellingen van de richtlijn in acht nemen en werkelijk trachten 
die oplossingen te vinden welke het minst schadelijk zijn voor het 
milieu, en niet de beoordeling van het milieu-effect als een 
loutere formaliteit in het goedkeuringsproces afdoen. 
- 245 -
IV. BESLUIT 
De conclusies uit de analyse van de controle op de toepassing van 
het Gemeenschapsrecht ten aanzien van het milieu in 1991 
verschillen niet wezenlijk van die in het achtste verslag. 
Terwijl de ontwikkeling van het Gemeenschapsrecht voortgaat en het 
verder wordt uitgewerkt, zoals blijkt uit de goedkeuring in 1991 
van onder andere de Richtlijn inzake "stedelijk afvalwater" 
(91/271/EEG) of de Richtlijn betreffende "batterijen en accu's" 
(91/157/EEG), evenals uit de voortgang van de werkzaamheden in 
verband met de ontwerp-richtlijnen inzake habitats en 
verontreiniging door nitraten vanuit agrarische bronnen, blijft de 
toepassing van het bestaande recht door de Lid-Staten over het 
algemeen onvoldoende. 
Weliswaar schuwen vele Lid-Staten geen inspanningen om, ondanks 
reële moeilijkheden, de vaak sedert jaren opgelopen achterstand in 
te halen. 
Ook kan men een duidelijke tendens tot het opgeven van juridisch 
aanvechtbare omzettingstechnieken, zoals de circulaire, waarnemen. 
Niettemin schijnen de uiterste data voor de omzetting van de 
milieurichtlijnen door een aantal Lid-Staten nog steeds als 
vrijblijvende of indicatieve aanwijzingen te worden beschouwd. 
Het komt niet zelden voor dat transponeringsteksten afwijkingen 
behelzen waarvoor men tevergeefs de oorsprong zoekt in de 
getransponeerde richtlijn, of dat in het Gemeenschapsrecht vervatte 
strikte bepalingen inzake afwijkingen met een grote soepelheid in 
het nationale recht worden overgenomen. 
Sommige bepalingen van richtlijnen die sedert meer dan tien jaar 
bestaan zijn nog steeds dode letter. 
De maatregelen die de uitvoering van arresten van het Hof van 
Justitie impliceert worden verre van systematisch genomen, in 
sommige gevallen zelfs niet na een tweede arrest, uitgesproken op 
grondslag van artikel 171 van het EEG-Verdrag (in dit verband wordt 
verwezen naar de tabel op blz. 109 van dit verslag). 
Dat de Commissie de in een groot aantal richtlijnen voorgeschreven 
verslagen worden toegezonden is, afgezien van het geval van het 
zwemwater, eerder uitzondering dan regel. 
In dit verband is de Commissie van oordeel dat de tenuitvoerlegging 
van de nieuwe "verslagen"-richtlijn, welke eind 1991 is 
goedgekeurd, op middellange termijn in de praktijk zou moeten 
leiden tot een aanzienlijke uitbreiding en verbetering van de 
milieu-informatie op communautair niveau. 
Aangezien echter het merendeel van de verslagen-niéuwe stijl eerst 
vanaf 1996/1997 beschikbaar zal zijn zal de informatie van de 
Commissie in de tussentijd moeten geschieden op de thans geldende 
grondslagen, zoals aangegeven in artikel 7, lid 2 van de 
"verslagen"-richtlijn. 
- 246 -
De Commissie verwacht op middellange termijn eveneens een positief 
resultaat van de initiatieven die zij zal moeten nemen naar 
aanleiding van het onderzoek dat zij heeft uitgevoerd op het gebied 
van de aansprakelijkheid wegens schade aan het milieu en de 
werkzaamheden die zij voortzet op het gebied van toegang tot de 
justitie. 
Voorts zal met het oog op meer doeltreffendheid bij de toepassing 
van het Gemeenschapsrecht naar meer samenwerking tussen Commissie 
en Lid-Staten worden gestreefd naast verbetering van de 
doeltreffendheid van de controlefuncties van de Commissie. 
Tot slot zou de Commissie erop willen wijzen hoezeer, in 
tegenstelling tot andere takken van de communautaire rechtspraak, 
de ontwikkelingen op het gebied van het milieurecht een grote en 
groeiende weerklank vinden bij de bevolking in haar geheel. 
(16) 

ISSN 0254-1513 
CO M (92) 136 def. 
DOCUMENTEN 
NL 06 
Catalogusnummer : CB-CO-92-152-NL-C 
ISBN 92-77-42840-6 
'Sureau voor officiële pubiikaties der Europese Gemeenschappen 
• .-2985 Luxemburg