[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 12.1.2009

COM(2008) 908 definitief

2007/0197 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het

gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een agentschap voor de samenwerking tussen energieregelgevers

2007/0197 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het

gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een agentschap voor de samenwerking tussen energieregelgevers

1. PROCEDUREVERLOOP

Datum van indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (document COM(2007) 530 - 2007/0197/COD): | 19.9.2007 |

Datum van het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité: | 22.4.2008 |

Datum van het advies van het Comité van de Regio's: | 10.4.2008 |

Datum van het advies van het Europees Parlement in eerste lezing: | 18.6.2008 |

Datum van aanneming met algemene stemmen van het gemeenschappelijk standpunt: | [9.1.2009] |

2. DOEL VAN HET COMMISSIEVOORSTEL

Dit voorstel maakt deel uit van het derde wetgevingspakket voor een interne gas- en elektriciteitsmarkt van de EU (“derde pakket”), dat twee richtlijnen en drie verordeningen omvat.

Hoofddoel van het pakket is de invoering van het regelgevingskader nodig om de openstelling van de markt volledig effectief te maken en een gemeenschappelijke gas- en elektriciteitsmarkt van de EU te creëren in het belang van de burgers en de industrie van de Europese Unie. Een en ander zal helpen de prijzen zo laag mogelijk te houden en de normen voor dienstverlening en voorzieningszekerheid te versterken.

Dit gebeurt voornamelijk via de volgende maatregelen:

- effectiever regulerend toezicht door onafhankelijke nationale regulerende instanties;

- oprichting van een Agentschap om voor effectieve samenwerking tussen nationale regulerende instanties te zorgen en beslissingen over alle relevante grensoverschrijdende kwesties te nemen;

- verplichte samenwerking tussen netwerkbeheerders om alle regels betreffende het vervoer van energie in heel Europa te harmoniseren en de investeringsplanning te coördineren;

- effectieve ontvlechting van de opwekking en transmissie van energie om belangenconflicten op te heffen, netwerkinvesteringen te bevorderen en discriminerend gedrag te voorkomen;

- verhoogde transparantie en betere werking van de kleinhandelsmarkt;

- verhoogde solidariteit en regionale samenwerking tussen de lidstaten om voor een grotere voorzieningszekerheid te zorgen.

3. OPMERKINGEN OVER HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1. Algemene opmerkingen

De door de Raad betreffende de vijf teksten waaruit het derde pakket bestaat aangenomen gemeenschappelijke standpunten bevatten alle essentiële componenten van het voorstel van de Commissie die nodig zijn om de goede werking van de interne gas- en elektriciteitsmarkt te verzekeren en, meer algemeen, om de essentiële hierboven beschreven doelstellingen te bereiken. De Commissie kan daar bijgevolg in het algemeen achter staan (zie 3.2 hierna).

De eerste lezing spitste zich toe op het komen tot overeenstemming binnen de Raad. De door het Europees Parlement aangenomen amendementen zijn bijgevolg niet formeel in het gemeenschappelijk standpunt verwerkt. Onderhandelingen in dat verband zullen tijdens de tweede lezing plaatsvinden. Sommige door het Europees Parlement aangenomen amendementen worden echter in het gemeenschappelijk standpunt in aanmerking genomen (zie 3.3 hierna). De Commissie meent dat een aantal van de niet-behandelde amendementen in de tweede lezing moeten worden meegenomen (zie 3.4 hierna).

3.2. Specifieke opmerkingen

De voornaamste wijzigingen ten opzichte van het voorstel van de Commissie zijn als volgt:

Het gemeenschappelijk standpunt omvat bepalingen om de werkrelaties tussen het Agentschap, de Europees netwerken van transmissiesysteembeheerders (ENTSB’s) en de Commissie betreffende de opstelling van en het toezicht op de netcodes [1] .

1. Artikel 6, lid 4, tweede alinea: Het agentschap dient bij de Commissie een ontwerp van niet-bindend kaderrichtsnoer in waarin duidelijke en objectieve beginselen voor de ontwikkeling van netcodes worden uiteengezet. Dit richtsnoer creëert een kader voor de netcodes zonder afbreuk te doen aan de autonomie van de ENTSB’s om de codes op te stellen.

2. Artikel 6, lid 4, derde en vierde alinea: Het agentschap verstrekt een gemotiveerd advies aan de ENTSB’s over de door hen opgestelde ontwerp-netcodes. Zodra het agentschap ervan overtuigd is dat de netcodes het relevante kaderrichtsnoer in acht nemen, legt het deze aan de Commissie voor en kan het de aanneming ervan aanbevelen. Voor zover de ENTSB’s geen netcode ontwikkelen, kan de Commissie aan het agentschap vragen een ontwerp-netcode op te stellen.

3. Artikel 6, leden 5 en 6: Het agentschap houdt toezicht op de uitvoering van de netcodes door de ENTSB’s en rapporteert daarover aan de Commissie.

Op grond van het voorstel van de Commissie kan het agentschap individuele beslissingen nemen op basis van richtsnoeren die bij de comitologieprocedure zijn aangenomen na de inwerkingtreding van het derde pakket, d.w.z. betreffende kwesties waarin de richtlijnen en/of verordeningen initieel niet voorzien. Daardoor krijgt het agentschap bij de uitoefening van zijn opdracht enige speelruimte in verband met een zich gestaag ontwikkelende interne gas- en elektriciteitsmarkt. Het gemeenschappelijk standpunt schrapt de verwijzing naar richtsnoeren in artikel 7, lid 1, en beperkt hiermee de armslag van de Commissie en het agentschap om op marktontwikkelingen te reageren.

De Raad heeft de bevoegdheden van het agentschap zoals neergelegd in artikel 9 sterk beperkt in zoverre het agentschap enkel als laatste beoordelende instantie vrijstellingen verleent (bv. van de ontvlechtingseisen voor grensoverschrijdende transmissiesystemen). Deze wijziging houdt een sterke beperking van het regulerend toezicht door het agentschap op grensoverschrijdende kwesties in .

Volgens het gemeenschappelijk standpunt worden 6 leden (5 Raad, 1 Commissie) in plaats van 12 leden (6 Raad, 6 Commissie) van de raad van bestuur ( rvb) door de Commissie voorgedragen. Deze wijziging voldoet niet aan het beginsel van paritaire vertegenwoordiging van de twee communautaire componenten van het dagelijks bestuur binnen de rvb. Het desbetreffende amendement van het Europees Parlement (nr. 44) is evenwichtiger.

De Raad breidt de bevoegdheden van de raad van regulators (rvr) uit ten koste van de directeur (artikelen 15, lid 2, 14, lid 1 en 16, lid 3). Het agentschap is een onafhankelijk communautair orgaan vertegenwoordigd door de directeur. De directeur moet het nodige gezag en de nodige bevoegdheden hebben om het agentschap te leiden. Deze bevoegdheden zouden sterk worden beperkt indien de rvb, die de nationale regulerende instanties vertegenwoordigt, de bevoegdheden zou hebben die het gemeenschappelijk standpunt eraan verleent.

3.3. Aspecten van het gemeenschappelijk standpunt die de amendementen van het Europees Parlement weergeven

Met de volgende amendementen of delen ervan wordt substantieel rekening gehouden in het gemeenschappelijk standpunt: nr. 19 betreffende het uitvaardigen van aanbevelingen voor transmissiesysteembeheerders (tsb’s), nr. 23 betreffende het opstellen van richtsnoeren voor de vaststelling van beginselen voor de harmonisering van netregels en de aanbeveling voor de Commissie voor zover tsb’s geen netcode hebben uitgevoerd, nr. 40 betreffende de raadpleging van markdeelnemers, consumenten en eindgebruikers, nr. 44 betreffende de inkrimping van de rvb van 12 tot 6 leden, nr. 45 betreffende de directeur van het agentschap en de voorzitter van de rvr die vergaderingen van de rvb bijwonen, nrs. 47 en 48 betreffende de onafhankelijkheid van de leden van de rvb, nr. 49 betreffende de onverenigbaarheid van het lidmaatschap van de rvb en de rvr, nr. 51 betreffende de rol van de rvr bij de benoeming van de directeur, nr. 53 betreffende de publicatie van het werkprogramma van het agentschap, nr. 54 betreffende het disciplinaire gezag dat de rvb in overleg met de rvr over de directeur uitoefent, nr. 58 betreffende de stemregels van de rvr, nr. 59 betreffende de inhoud van het reglement van orde van de rvr, nr. 64 betreffende de beoordeling voorafgaand aan de mogelijke verlenging van de ambtstermijn van de directeur en de eis dat de rvb de rvr moet raadplegen alvorens de ambtstermijn van de directeur te verlengen, nr. 65 betreffende de versterking van de rol van de rvr, nr. 66 betreffende het recht van het Europees Parlement om de directeur van het agentschap te verzoeken verslag uit te brengen over de uitvoering van zijn taken en nr. 68 betreffende de bepaling dat de oproep tot het indienen van blijken van belangstelling om lid van de raad van beroep te worden gepubliceerd moet worden.

3.4. Door de Commissie goedgekeurde maar niet door de Raad onderschreven amendementen van het Europees Parlement

De Commissie kan – in sommige gevallen behoudens preciezere formulering of omwerking – de meeste amendementen van het Parlement volledig of minstens gedeeltelijk aanvaarden. Dit betreft de volgende belangrijke kwesties:

Het Parlement stelt voor het volgende op te nemen in de lijst van taken van het agentschap: de bevordering van interregionale samenwerking tussen energiemarkten (nr. 19), de coördinatie van de communicatie tussen tsb’s van de EU en tsb’s van derde landen (nr. 24), de verstrekking van een advies aan de Commissie, de lidstaten en regulerende instanties in kwestie over de conformiteit van een besluit van een regulerende instantie met de energiewetgeving van de EG (nrs. 32 en 33) en het toezicht op bepaalde ontwikkelingen op de gas- en elektriciteitsmarkt (nrs. 35 en 41).

Het Parlement stelt ook voor dat het agentschap opschortende besluiten moet nemen ten aanzien van tsb’s die geen uitvoering geven aan netcodes (nr. 26), dat het toezicht moet houden op het vergunningsproces voor de bouw van nieuwe grensoverschrijdende infrastructuur (nr. 27) en dat het de capaciteit van de tsb’s voor dergelijke systemen moet berekenen (nr. 28). De Commissie kan de toewijzing van de voormelde bevoegdheden aan het agentschap in beginsel aanvaarden mits deze bevoegdheden niet echt discretionair zijn en mits het agentschap individuele besluiten tot toepassing van communautaire normen slechts voor specifieke gevallen neemt en deze bevoegdheden onder welbepaalde voorwaarden uitoefent.

De Commissie aanvaardt de taak van de raad van bestuur om een jaarverslag betreffende de ontwikkelingen op de gas- en elektriciteitsmarkt aan te nemen (nr. 43).

4. CONCLUSIES

Het gemeenschappelijk standpunt houdt vast aan de hoofdpunten van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Op belangrijke punten vindt het het juiste evenwicht en komt het tot een haalbaar compromis, waardoor de interne gas- en elektriciteitsmarkt goed zullen kunnen werken. De toeziende rol van de Commissie en het agentschap zou echter moeten worden versterkt om een geharmoniseerde toepassing van het derde pakket te verzekeren en een goede werking van de interne markt te waarborgen. De Commissie staat bijgevolg achter het gemeenschappelijk standpunt, maar beveelt sterk aan dat de toeziende rol van de Commissie en het agentschap wordt versterkt. De Commissie meent ook dat een aantal door het Europees Parlement in eerste lezing aangenomen amendementen pas bij tweede lezing moeten worden opgenomen.

[1] Het algemene systeem voor de vaststelling van netcodes wordt beschreven in artikel 6 van het gemeenschappelijk standpunt over een verordening betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en het overeenkomstige gemeenschappelijke standpunt betreffende grensoverschrijdende handel in gas.