Gewijzigd voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake weesgeneesmiddelen

TOELICHTING

A. Hoofdlijnen

1. In juli 1998 heeft de Commissie het voorstel voor een verordening (EG) van het Europees Parlement en de Raad inzake weesgeneesmiddelen (COM(98)450-C4-0470/98-98/0240 (COD)) ingediend. Voor de vaststelling van deze verordening wordt de medebeslissingsprocedure van artikel 251 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gevolgd.

Op 9 maart 1999 heeft het Europees Parlement in eerste lezing een aantal amendementen aangenomen. Bij deze gelegenheid heeft de Commissie voor elk amendement haar standpunt geformuleerd en aangegeven welke amendementen zij kan overnemen en welke niet aanvaardbaar zijn.

In het licht van deze ontwikkelingen heeft de Commissie dit gewijzigde voorstel opgesteld.

2. De Commissie heeft twee soorten wijzigingen aangebracht.

In de eerste plaats is naar aanleiding van de eerste lezing in het Europees Parlement een aantal nieuwe bepalingen opgenomen. Deze zijn grotendeels bedoeld om onduidelijkheden op te lossen of bepaalde ideeën in het oorspronkelijke voorstel nader uit te werken. Daarnaast zijn er enkele nieuwe aspecten toegevoegd die de oorspronkelijke tekst aanvullen maar de fundamentele beginselen niet veranderen.

In de tweede plaats heeft de Commissie heeft de Commissie de formulering en redactie op sommige punten enigszins aangepast om te zorgen dat deze tekst aansluit bij de overige vigerende communautaire wetgeving en geen interne discrepanties bevat. Deze wijzigingen houden ook verband met aspecten die tijdens voorbereidende besprekingen bij de Raad naar voren zijn gekomen.

B. Toelichting op de belangrijkste wijzigingen

1. Aanwijzingscriteria

Het voorstel staat of valt met een duidelijke en objectieve methode voor de vaststelling van de criteria aan de hand waarvan wordt bepaald of een geneesmiddel als weesgeneesmiddel wordt aangewezen. Er is veel discussie geweest over de vraag of deze aanwijzing op basis van economische of epidemiologische criteria moet gebeuren. Net als de oorspronkelijke tekst bevat het gewijzigde voorstel een combinatie van beide criteria; de economische criteria zijn van toepassing als de prevalentie van de aandoening niet aan de epidemiologische criteria voldoet. De mogelijkheid om economische criteria te hanteren is uitgebreid van alleen overdraagbare ziekten tot alle ernstige en chronische aandoeningen. Deze veranderingen zijn mede ingegeven door de amendementen 3 en 7 van het Europees Parlement en enkele bezwaren die tijdens voorbereidende besprekingen bij de Raad naar voren zijn gebracht. Bovendien bieden deze wijzigingen de mogelijkheid dat de verordening wordt toegepast op andere ernstige aandoeningen, die weliswaar betrekkelijk vaak voorkomen maar waarnaar waarschijnlijk geen onderzoek zal worden gedaan omdat de daaruit voortvloeiende behandeling commercieel niet haalbaar zou zijn. Dit is in overeenstemming met een van de doelstellingen van de verordening dat het onderzoek naar zogenaamde "onrendabele geneesmiddelen" moet worden bevorderd. Ze zorgen er ook voor dat de verordening beter aansluit bij de "Orphan drug act" van de VS waarin zowel economische als epidemiologische aanwijzingscriteria zijn opgenomen.

De tekst is aangevuld met een bepaling dat de sponsor jaarlijks een verslag over de ontwikkeling van een aangewezen geneesmiddel moet indienen, waarmee amendement 11 van het Europees Parlement is overgenomen.

2. De definities van "vergelijkbaar geneesmiddel" en "klinische superioriteit"

In overeenstemming met de amendementen 19 en 20 van het Europees Parlement en om een optimale wetenschappelijke inbreng bij de ontwikkeling van richtsnoeren voor de interpretatie van de termen "vergelijkbaar geneesmiddel" en "klinische superioriteit" mogelijk te maken is de definitie van "vergelijkbaar geneesmiddel" uit de tekst geschrapt. Deze definitie is vervangen door de bepaling dat de Commissie in overleg met het Bureau, waarin ook het Comité voor weesgeneesmiddelen wordt opgenomen, deze definitie en de definitie van "klinische superioriteit" vaststelt in de vorm van een toepassingsverordening en deze verordening aanvult met gedetailleerde richtsnoeren. Zodoende kunnen deze definities waar nodig aan de vooruitgang van wetenschap en techniek worden aangepast en kunnen de relevante wetenschappelijke deskundigen worden geraadpleegd alvorens een definitieve tekst wordt vastgesteld.

Aangezien in de allereerste ontwikkelingsfase, waarin de aanwijzing van een weesgeneesmiddel waarschijnlijk zal plaatsvinden, moeilijk is vast te stellen of een geneesmiddel klinisch superieur is, is deze term uit artikel 3 geschrapt en vervangen door de bepaling dat, wanneer er al een behandeling voor een weesaandoening bestaat, moet worden aangetoond dat er sprake is van significante voordelen voor de mensen die aan deze aandoening lijden.

3. Wijzigingen in verband met het Comité voor weesgeneesmiddelen

In overeenstemming met amendement 8 van het Europees Parlement wordt nu duidelijk gesteld dat het Comité voor weesgeneesmiddelen deel uitmaakt van het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling (het Bureau). Daarnaast is na besprekingen bij de Raad en om ervoor te zorgen dat de lidstaten de meest geschikte leden kunnen selecteren, de bepaling geschrapt dat de leden van het comité moeten worden gekozen op grond van hun rol en ervaring bij de behandeling van of het onderzoek naar zeldzame ziekten. Amendement 9 van het Europees Parlement is gedeeltelijk overgenomen om ervoor te zorgen dat er waar nodig een beroep kan worden gedaan op andere deskundigen. Dit is een procedure die momenteel ook voor andere comités binnen het Bureau wordt gevolgd. Naar aanleiding van amendement 10 van het Europees Parlement is ook een bepaling toegevoegd dat de leden gebonden zijn door het beroepsgeheim.

Na besprekingen bij de Raad is een bepaling toegevoegd dat een advies met een meerderheid van tweederde van de stemmen moet worden vastgesteld wanneer er geen consensus in het comité is, en is de termijn voor het uitbrengen van een advies gewijzigd van 60 dagen in 90 dagen. Het is weliswaar belangrijk dat dit proces snel verloopt, maar gelet op de vroege ontwikkelingsfase waarin een aanvraag voor aanwijzing meestal zal worden ingediend, is de krappe termijn in de oorspronkelijke tekst wellicht toch niet geheel terecht.

4. Aanvullingen of verduidelijking van de tekst

Zoals in de amendementen 4 en 16 van het Europees Parlement wordt voorgesteld, is als verduidelijking toegevoegd dat de door de aanwijzing van een weesgeneesmiddel gecreëerde nieuwe intellectuele eigendomsrechten geen afbreuk doen aan andere intellectuele eigendomsrechten.

Om aan te geven dat zowel de Europese Commissie als het Parlement het onderzoek naar zeldzame ziekten als een prioriteit beschouwen, is de formulering in de tiende overweging in verband met amendement 5 gewijzigd van "Commissie" in "Gemeenschap".

De definitie van "sponsor" is uitgebreid: hieronder vallen nu niet alleen de natuurlijke of rechtspersonen die de aanwijzing van een geneesmiddel als weesgeneesmiddel willen verkrijgen, maar ook degene die deze aanwijzing al hebben verkregen. Aangezien het gebruik van deze term in de tekst zowel de periode voor als de periode na de aanwijzing bestrijkt, past deze definitie nu correcter in de context van de tekst.

Amendement 13 van het Europees Parlement is overgenomen, zodat de overdracht van aanwijzingsrechten van de ene partij naar de andere wordt vergemakkelijkt. Dit is met name nodig met het oog op de vele fusies en herstructureringen in de farmaceutische industrie.

Met de verduidelijking dat een aanvraag voor aanwijzing kan worden ingediend in elke ontwikkelingsfase van een geneesmiddel voordat een aanvraag voor een vergunning voor het in de handel brengen wordt ingediend, is amendement 11 in het voorstel overgenomen. Overeenkomstig amendement 14 is dit principe ook vertaald in de bepaling dat hulp bij de ontwikkeling van een protocol ook kan worden aangevraagd voor preklinische proeven tijdens de ontwikkelingsfase van een geneesmiddel.

Amendement 21 van het Europees Parlement, waarin wordt bepaald dat geneesmiddelen die als weesgeneesmiddel zijn aangewezen in aanmerking komen voor onderzoeksteun voor het midden- en kleinbedrijf uit hoofde van het Vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, is overgenomen.

Gewijzigd voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake weesgeneesmiddelen

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A95,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Volgens de procedure van artikel 189 B251 van het EG-verdrag,

(1) Overwegende dat sommige aandoeningen zo zelden voorkomen dat de kosten voor de ontwikkeling en het in de handel brengen van een geneesmiddel voor diagnose, preventie of behandeling van een dergelijke aandoening niet zouden worden gedekt door de verwachte verkoop van het geneesmiddel; dat de farmaceutische industrie niet bereid zou zijn het geneesmiddel te ontwikkelen onder normale marktvoorwaarden; dat dergelijke geneesmiddelen derhalve "weesgeneesmiddelen" worden genoemd;

(2) Overwegende dat patiënten die lijden aan zeldzame aandoeningen een behandeling van dezelfde kwaliteit moeten kunnen krijgen als andere patiënten; dat daarom impulsen moeten worden gegeven aan onderzoek en ontwikkeling inzake en het in de handel brengen van geschikte geneesmiddelen door de farmaceutische industrie; dat de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen in de Verenigde Staten sinds 1983 en in Japan sinds 1993 wordt gestimuleerd;

(3) Overwegende dat in de Europese Unie tot dusver slechts weinig initiatieven zijn ontwikkeld, zowel op nationaal als op communautair niveau, om de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen te stimuleren; dat dergelijke initiatieven het beste op communautair niveau worden genomen om de schaalvoordelen van een zo groot mogelijke markt te kunnen benutten en om versnippering van de beperkte middelen te voorkomen; dat initiatieven op communautair niveau de voorkeur verdienen boven ongecoördineerde maatregelen van de lidstaten die kunnen leiden tot concurrentievervalsing en intracommunautaire handelsbelemmeringen;

(4) Overwegende dat voor stimulerende maatregelen in aanmerking komende weesgeneesmiddelen gemakkelijk en op eenduidige wijze moeten kunnen worden geïdentificeerd; dat dit resultaat het beste kan worden bereikt door de vaststelling van een open en doorzichtige communautaire procedure voor de aanwijzing van potentiële geneesmiddelen als weesgeneesmiddelen;

(5) Overwegende dat objectieve criteria voor de aanwijzing dienen te worden vastgesteld; dat deze criteria gebaseerd moeten zijn op de prevalentie van de aandoening waarvoor naar middelen voor diagnose, preventie of behandeling wordt gezocht; dat een prevalentie van maximaal vijf patiënten met de betrokken aandoening per 10.000 inwoners algemeen als een passende drempel wordt beschouwd; dat een voor de behandeling van een levensbedreigende, slopende of ernstige en chronische aandoening of slopende overdraagbare ziekte bedoeld geneesmiddel in aanmerking dient te worden genomen ook wanneer de prevalentie hoger is dan vijf per 10.000;

(6) Overwegende dat voor de behandeling van de aanwijzingsaanvragen een comité moet worden opgericht dat is samengesteld uit deskundigen die door de lidstaten zijn aangewezen; dat dit comité drie door de Commissie aan te wijzen vertegenwoordigers van patiëntenverenigingen moet omvatten, alsmede drie andere, eveneens door de Commissie aan te wijzen personen, op voorspraak van het Bureau; dat het Bureau verantwoordelijk is voor een adequate coördinatie tussen het Comité voor weesgeneesmiddelen en het Comité voor farmaceutische specialiteiten;

(7) Overwegende dat patiënten met dergelijke aandoeningen recht hebben op geneesmiddelen van hetzelfde kwaliteits-, veiligheids- en werkzaamheidsniveau als andere patiënten; dat weesgeneesmiddelen derhalve dienen te worden onderworpen aan de normale beoordelingsprocedure; dat sponsors van weesgeneesmiddelen een communautaire vergunning moeten kunnen verkrijgen; dat, om de toekenning of het behouden van een communautaire vergunning te vergemakkelijken, voor tenminste een deel van de aan het Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling te betalen vergoedingen vrijstelling van betaling moet worden verleend; dat via de communautaire begroting het Bureau dient te worden gecompenseerd voor de aldus gederfde inkomsten;

(8) Overwegende dat de in de Verenigde Staten en Japan opgedane ervaring aantoont dat de belangrijkste stimulans voor de industrie om te investeren in de ontwikkeling en het in de handel brengen van weesgeneesmiddelen het vooruitzicht is exclusiviteit op de markt te verkrijgen voor een aantal jaren, gedurende welke periode een deel van de investering kan worden terugverdiend; dat de gegevensbescherming waarin artikel 4, lid 8, onder a), punt iii), van Richtlijn 65/65/EEG van de Raad voorziet daartoe een onvoldoende stimulans vormt; dat de lidstaten deze maatregel niet onafhankelijk zonder een communautaire dimensie kunnen invoeren, aangezien een dergelijke bepaling strijdig zou zijn met Richtlijn 65/65/EEG; dat dergelijke maatregelen, als ze op ongecoördineerde wijze door de lidstaten zouden worden vastgesteld, belemmeringen voor de handel binnen de Gemeenschap zouden creëren, hetgeen tot verstoring van de concurrentie zou leiden en afbreuk zou doen aan de interne markt; dat de exclusiviteit op de markt echter dient te worden beperkt tot de therapeutische indicatie waarvoor de aanwijzing als weesgeneesmiddel is verkregen zonder afbreuk te doen aan bestaande intellectuele eigendomsrechten; dat in het belang van de patiënten de voor een weesgeneesmiddel verleende exclusiviteit op de markt geen beletsel mag vormen voor het in de handel brengen van een vergelijkbaar geneesmiddel dat significante voordelen zou kunnen opleveren voor de mensen die aan de aandoening lijden veiliger, werkzamer of anderszins klinisch superieur is;

(9) Overwegende dat sponsors van in het kader van deze verordening aangewezen weesgeneesmiddelen volledig in aanmerking dienen te komen voor alle door de Gemeenschap of door de lidstaten verstrekte stimulansen ter ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling inzake geneesmiddelen voor diagnose, preventie of behandeling van zeldzame ziekten;

(10) Overwegende dat het specifieke programma Biomed 2 binnen het Vierde kaderprogramma inzake onderzoek en technologische ontwikkeling (1994-1998) heeft voorzienvoorziet in steun voor onderzoek inzake de behandeling van zeldzame ziekten, onder andere met betrekking tot methodologieën voor het in hoog tempo ontwikkelen van weesgeneesmiddelen en inventarissen van beschikbare weesgeneesmiddelen in Europa; dat de desbetreffende steun bedoeld wasis om de totstandbrenging van grensoverschrijdende samenwerking te bevorderen met het oog op de uitvoering van fundamenteel en klinisch onderzoek inzake zeldzame ziekten; dat onderzoek naar zeldzame ziekten voor de Gemeenschap Commissie een prioriteit blijft, aangezien het is opgenomen in daarin is voorzien in het voorstel van de Commissie voor het Vijfde Kaderprogramma (1998-2002) voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Commissie; dat deze verordening een juridisch kader vaststelt dat een snelle en effectieve toepassing van de resultaten van dit onderzoek mogelijk maakt;

(11) Overwegende dat zeldzame ziekten zijn aangemerkt als prioritair gebied voor communautaire maatregelen binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (COM(93)559 def.); dat de Commissie in haar mededeling betreffende een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (COM(97)225 def.) haar besluit kenbaar heeft gemaakt binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid prioriteit te geven aan zeldzame ziekten; dat de Commissie een voorstel heeft gedaan voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma 1999-2003 inzake zeldzame ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid, dat voorlichtingsacties omvat, ter behandeling van clusters van zeldzame ziekten binnen een bevolking en ter ondersteuning van patiëntenverenigingen; dat deze verordening gevolg geeft aan een van de prioriteiten van dit actieprogramma,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Doel

Het doel van deze verordening is een communautaire procedure voor de aanwijzing van geneesmiddelen als weesgeneesmiddel vast te stellen en te voorzien in stimulerende maatregelen voor onderzoek en ontwikkeling inzake en het in de handel brengen van aangewezen weesgeneesmiddelen.

Artikel 2

Reikwijdte en definities

In deze verordening wordt verstaan onder:

- geneesmiddel: een geneesmiddel voor menselijk gebruik als omschreven in artikel 2 van Richtlijn 65/65/EEG;

- weesgeneesmiddel: een overeenkomstig de bepalingen en voorwaarden van deze verordening aangewezen geneesmiddel;

- sponsor: een in de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die de aanwijzing van een geneesmiddel als weesgeneesmiddel wil verkrijgen of heeft verkregen;

- Bureau: het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling.

Artikel 3

Aanwijzingscriteria

1. Een geneesmiddel wordt als weesgeneesmiddel aangewezen indien de sponsor kan aantonen dat het betrokken geneesmiddel bestemd is voor diagnose, preventie of behandeling van een aandoening waaraan minder dan 5 per 10.000 inwoners in de Gemeenschap lijden op het tijdstip van de aanvraag, en dat er geen bevredigende methode voor diagnose, preventie of behandeling van de betrokken aandoening bestaat die in de Gemeenschap is toegelaten, dan wel dat, indien een dergelijke methode wel bestaat, het geneesmiddel significante voordelen zal opleveren voor de mensen die aan de aandoening lijden redelijkerwijs kan worden aangenomen dat het geneesmiddel veiliger, werkzamer of anderszins klinisch superieur zal zijn.

2. Ongeacht lid 1 kan een geneesmiddel ook als weesgeneesmiddel worden aangewezen indien de sponsor kan aantonen dat het geneesmiddel bedoeld is voor de diagnose, preventie of behandeling van een levensbedreigende, slopende of ernstige en chronische aandoening of slopende overdraagbare ziekte in de Gemeenschap en dat het onwaarschijnlijk is dat zonder de stimulerende maatregelen de opbrengst van de afzet van het geneesmiddel in de Gemeenschap voldoende zou zijn om de noodzakelijke investering te rechtvaardigen.

3. De Commissie stelt, in overleg met de lidstaten, het Bureau en de belanghebbende partijen, gedetailleerde richtsnoeren voor de toepassing van dit artikel op.

Artikel 4

Comité voor weesgeneesmiddelen

1. Er wordt binnen het Europees bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling een comité voor weesgeneesmiddelen ingesteld, hierna "het comité" te noemen.

2. Het comité heeft tot taak:

a) aanvragen voor de aanwijzing van een geneesmiddel als weesgeneesmiddel die overeenkomstig deze verordening worden ingediend, te behandelen;

b) indien het daarom wordt verzocht, de Commissie te adviseren over de vaststelling en verdere ontwikkeling van een beleid inzake weesgeneesmiddelen voor de Europese Unie;

c) de Commissie te assisteren bij het onderhouden van internationale contacten over aangelegenheden met betrekking tot weesgeneesmiddelen, met name met de Verenigde Staten en Japan, en van contacten met patiëntenverenigingen.

3. Het comité bestaat uit door de lidstaten benoemde leden (één per lidstaat), drie door de Commissie benoemde leden die de patiëntenorganisaties vertegenwoordigen en drie door de Commissie op voordracht van het Bureau benoemde leden. De leden van het comité worden benoemd voor een termijn van drie jaar die kan worden verlengd. Zij worden gekozen op grond van hun activiteiten en hun ervaring op het gebied van de behandeling van of het onderzoek inzake zeldzame ziekten. Waar nodig kunnen zij een beroep doen op de hulp van een deskundige.

4. Het comité kiest zijn voorzitter voor een termijn van drie jaar, die eenmaal kan worden verlengd.

5. De vertegenwoordigers van de Commissie en de directeur van het Bureau of zijn vertegenwoordiger wonen alle bijeenkomsten van het comité bij.

6. Het Bureau verzorgt het secretariaat van het comité.

7. De leden van het comité mogen zelfs na afloop van hun werkzaamheden geen informatie bekendmaken die onder de verplichting tot beroepsgeheim valt.

Artikel 5

Aanwijzingsprocedure

1. Om de aanwijzing van een geneesmiddel als weesgeneesmiddel te verkrijgen dient de sponsor tijdens een willekeurige fase van de ontwikkeling van het geneesmiddel vóór de indiening van een aanvraag voor een vergunning voor het in de handel brengen een aanvraag in bij het Bureau.

2. Bij de aanvraag worden de volgende gegevens en documenten gevoegd:

a) naam of firmanaam en vast adres van de sponsor;

b) de naam van het werkzame bestanddeel of de werkzame bestanddelen;

c) de voorgestelde therapeutische indicatie;

d) een motivering waaruit moet blijken dat artikel 3, lid 1 of lid 2, in het desbetreffende geval van toepassing is.

3. De Commissie stelt in overleg met de lidstaten, het Bureau en de belanghebbende partijen gedetailleerde richtsnoeren op betreffende de vorm en de inhoud van de aanwijzingsaanvragen.

4. Het Bureau verifieert de geldigheid van de aanvraag en stelt een beknopt verslag op dat bestemd is voor het comité. Indien nodig kan het Bureau de sponsor verzoeken nadere gegevens en documenten te verstrekken.

5. Het Bureau ziet erop toe dat het comité binnen 9060 dagen na ontvangst van een geldige aanvraag advies uitbrengt.

6. Bij de voorbereiding van zijn advies spant het comité zich tot het uiterste in een consensus te bereiken. Indien geen consensus kan worden bereikt, wordt het advies met een meerderheid van tweederde van de stemmen van de leden van het comité uitgebracht geeft het advies het standpunt van de meerderheid van de leden weer. Het advies kan via een schriftelijke procedure tot stand worden gebracht.

7. Indien het advies van het comité inhoudt dat de aanvraag niet voldoet aan de in artikel 3, lid 1, vastgestelde criteria, stelt het Bureau de sponsor daarvan onmiddellijk in kennis. De sponsor kan binnen 30 dagen na ontvangst van het advies een omstandig gemotiveerd verzoek om een herziening indienen dat door het Bureau aan het comité zal worden voorgelegd. Het comité bekijkt tijdens zijn volgende bijeenkomst of zijn advies dient te worden herzien.

8. Het Bureau brengt het definitieve advies van het comité onmiddellijk ter kennis van de Commissie, die binnen 30 dagen na ontvangst van het advies een besluit neemt. In het uitzonderlijke geval dat het ontwerpbesluit niet in overeenstemming is met het advies van het comité, wordt het besluit vastgesteld volgens de procedure van artikel 72 van Verordening (EEG) nr. 2309/93. Het besluit wordt ter kennis van de sponsor gebracht en medegedeeld aan het Bureau en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.

9. De aangewezen geneesmiddelen worden opgenomen in het Communautair register van weesgeneesmiddelen.

10. Elk jaar dient de sponsor bij het Bureau een verslag in over de stand van zaken bij de ontwikkeling van het aangewezen geneesmiddel.

11. Om overdracht van de aanwijzing van een weesgeneesmiddel naar een andere sponsor te verkrijgen dient de houder van deze aanwijzing bij het Bureau een specifieke aanvraag in. In overleg met de lidstaten, het Bureau en de belanghebbende partijen stelt de Commissie gedetailleerde richtsnoeren op voor de vorm waarin de overdrachtsaanvragen moeten worden ingediend en voor de inhoud van deze aanvragen.

Artikel 6

Hulp bij het opstellen van een protocol

1. De sponsor van een weesgeneesmiddel kan vóór de indiening van een aanvraag voor een vergunning voor het in de handel brengen het Bureau om advies vragen over de uitvoering van de diverse tests en proeven die noodzakelijk zijn om de kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid van het geneesmiddel aan te tonen.

2. Het Bureau stelt een procedure voor de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen op die met name het volgende omvat:

a) hulp bij de ontwikkeling van een protocol voor preklinische en klinische proeven tijdens de ontwikkelingsfase en bij de follow-up van klinisch onderzoek;

b) regelgevingstechnische hulp voor de omschrijving van de inhoud van de vergunningsaanvraag in de zin van artikel 6 van Verordening (EEG) nr. 2309/93 van de Raad.

Artikel 7

Communautaire vergunning voor het in de handel brengen

1. De voor het in de handel brengen van een weesgeneesmiddel verantwoordelijke persoon kan verzoeken om de afgifte door de Gemeenschap, overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2309/93, van een vergunning voor het in de handel brengen van het betrokken geneesmiddel, zonder dat hij hoeft aan te tonen dat het geneesmiddel onder een van de delen van de bijlage bij genoemde verordening valt.

2. Naast de in artikel 57 van Verordening (EEG) nr. 2309/93 bedoelde bijdrage wordt jaarlijks een speciale bijdrage van de Gemeenschap aan het Bureau toegekend. Deze bijdrage wordt door het Bureau uitsluitend gebruikt ter compensatie van het verlenen van gehele of gedeeltelijke vrijstelling van betaling van de vergoedingen die verschuldigd zijn krachtens de overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2309/93 vastgestelde communautaire voorschriften. Over het gebruik dat van deze speciale bijdrage is gemaakt wordt aan het eind van elk jaar door de directeur van het Bureau een gedetailleerd verslag ingediend. Eventuele overschotten worden naar het volgende jaar overgedragen en in mindering gebracht op de speciale bijdrage voor dat jaar.

3. De voor een weesgeneesmiddel verleende vergunning voor het in de handel brengen geldt alleen voor de therapeutische indicaties die beantwoorden aan de criteria van artikel 3. Dit laat de mogelijkheid onverlet een afzonderlijke vergunning voor het in de handel brengen aan te vragen voor andere, buiten het bestek van deze verordening vallende indicaties.

Artikel 8

Exclusiviteit op de markt

1. Wanneer overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2309/93 een vergunning voor het in de handel brengen wordt verleend of wanneer alle lidstaten volgens de procedure voor wederzijdse erkenning van de artikelen 7 en 7 bis van Richtlijn 65/65/EEG of artikel 9, lid 4, van Richtlijn 75/319/EEG een vergunning voor het in de handel brengen hebben verleend voor een weesgeneesmiddel, wordt, onverminderd de bepalingen van het recht inzake de intellectuele eigendom of enige andere bepaling van het communautair recht, door de Gemeenschap en de lidstaten gedurende een periode van tien jaar geen andere aanvraag voor een vergunning voor het in de handel brengen in aanmerking genomen, noch een vergunning voor het in de handel brengen verleend, dan wel een bestaande vergunning voor het in de handel brengen uitgebreid voor een vergelijkbaar geneesmiddel voor dezelfde therapeutische indicatie.

2. Deze periode kan echter tot zes jaar worden teruggebracht indien aan het eind van het vijfde jaar een lidstaat kan aantonen dat, wat het betrokken geneesmiddel betreft, niet langer aan de criteria van artikel 3 wordt voldaan of dat de voor het betrokken geneesmiddel aangerekende prijs zodanig is dat daardoor een overdreven winst kan worden behaald. Daartoe leidt die lidstaat de procedure van artikel 5 in.

3. In afwijking van lid 1, en onverminderd het recht inzake intellectuele eigendom of enige andere bepaling van het Gemeenschapsrecht, kan voor dezelfde therapeutische indicatie een vergunning voor het in de handel brengen worden verleend voor een vergelijkbaar geneesmiddel indien:

a) de houder van de vergunning voor het in de handel brengen van het oorspronkelijke weesgeneesmiddel toestemming heeft gegeven aan de tweede aanvrager, of

b) de houder van de vergunning voor het in de handel brengen van het oorspronkelijke weesgeneesmiddel niet in staat is het geneesmiddel in voldoende hoeveelheden te leveren, of

c) de tweede aanvrager in zijn aanvraag kan aantonen dat het tweede geneesmiddel, hoewel vergelijkbaar met het weesgeneesmiddel waarvoor reeds een vergunning is verleend, veiliger, werkzamer of anderszins klinisch superieur is.

4. Aan het eind van de periode waarvoor exclusiviteit op de markt is verleend wordt het weesgeneesmiddel geschrapt uit het Communautair register van weesgeneesmiddelen.

5. In de zin van dit artikel wordt onder een "vergelijkbaar geneesmiddel" verstaan een geneesmiddel dat bestaat uit:

- dezelfde chemische werkzame stof of werkzame groep van die stof, met inbegrip van isomeren en mengsels van isomeren, complexen, esters of andere niet-covalente derivaten, mits de farmacologische en toxicologische werkzaamheid daarvan identiek is met die van het oorspronkelijke product,

- een stof met dezelfde biologische werkzaamheid (ook wanneer die van de oorspronkelijke stof verschilt qua moleculaire structuur, bronmateriaal en/of fabricageproces), mits de farmacologische werkzaamheid van die stof kwalitatief en kwantitatief identiek is met die van het oorspronkelijke product,

- een stof met dezelfde radiofarmaceutische werkzaamheid (ook wanneer het een stof betreft met een ander radionucleotide, ligand, labellingsplaats of koppelingsmechanisme tussen het molecuul en de radionuclide), mits de diagnostische of therapeutische indicaties daarvan identiek zijn met die van het oorspronkelijke product.

5. De Commissie stelt in de vorm van een toepassingsverordening volgens de procedure van artikel 72 van Verordening (EEG) nr. 2309/93 uiterlijk één jaar na de vaststelling van deze verordening definities voor "vergelijkbaar geneesmiddel" en "klinische superioriteit" vast.

6. De Commissie stelt in overleg met de lidstaten, het Bureau en de belanghebbende partijen gedetailleerde richtsnoeren voor de toepassing van dit artikel, met inbegrip van de toepassingsverordening, op.

Artikel 9

Andere stimulerende maatregelen

1. Geneesmiddelen die overeenkomstig deze verordening als weesgeneesmiddelen zijn aangewezen komen in aanmerking voor stimulerende maatregelen van de Gemeenschap en de lidstaten ter ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling inzake weesgeneesmiddelen en ter bevordering van de beschikbaarheid daarvan, met name onderzoeksteun voor het midden- en kleinbedrijf in het kader van het Vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling.

2. Binnen zes maanden na de vaststelling van deze verordening doen de lidstaten de Commissie gedetailleerde gegevens toekomen over allede maatregelen die zij eventueel hebben getroffen ter ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling inzake weesgeneesmiddelen en ter bevordering van de beschikbaarheid daarvan. Deze gegevens worden regelmatig bijgewerkt.

3. De lidstaten overwegen eveneens gehele of gedeeltelijke vrijstelling van betaling te verlenen voor de vergoedingen die moeten worden betaald voor aanvragen van vergunningen voor het in de handel brengen van weesgeneesmiddelen.

43. Binnen een jaar na de vaststelling van deze verordening publiceert de Commissie een gedetailleerde inventaris van alle door de Gemeenschap en de lidstaten getroffen stimulerende maatregelen ter ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling inzake weesgeneesmiddelen en ter bevordering van de beschikbaarheid daarvan. Deze inventaris wordt regelmatig bijgewerkt.

Artikel 10

Algemeen verslag

Binnen zes jaar na de inwerkingtreding van deze verordening publiceert de Commissie een algemeen verslag over de met de toepassing van deze verordening opgedane ervaring.

Artikel 11

Inwerkingtreding

1. Deze verordening treedt in werking op de dertigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

2. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitter De Voorzitter