P6_TA(2005)0178

Situatie in Soedan

Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Soedan

Het Europees Parlement,

- gezien alle desbetreffende resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, met inbegrip van resolutie nr. 1593(2005) over de situatie in Soedan en resolutie nr. 1564(2004) op basis waarvan het verslag van 25 januari 2005 van de internationale commissie van onderzoek voor Darfur aan de secretaris-generaal van de Verenigde Naties werd voorgesteld,

- gezien het actieplan voor Darfur waarover op 5 augustus 2004 overeenstemming is bereikt tussen de VN en de regering van Soedan,

- gezien de alomvattende vredesovereenkomst (CPA) die op 9 januari 2005 in Nairobi werd ondertekend door de regering van Soedan en de Volksbevrijdingsbeweging/het Volksbevrijdingsleger van Soedan (SPLM/A),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 september 2004 over de humanitaire situatie in Soedan [1] en resolutie nr. 3777/05 van de paritaire parlementaire vergadering ACS-EU over de situatie in Soedan, van 21 april 2005,

- gezien het verslag van de VN over de situatie in Soedan van 26 april 2005,

- gelet op artikel 108, lid 5 van zijn Reglement,

A. overwegende dat de CPA voorziet in gescheiden strijdkrachten en de terugtrekking van 91000 regeringssoldaten uit het Zuiden binnen twee-en-een-half jaar en van de SPLA-troepen uit het Noorden binnen 8 maanden, een gelijke verdeling van de olierijkdom en verkiezingen over drie jaar,

B. overwegende dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in zijn resolutie nr. 1593( 2005) heeft besloten de situatie in Darfur sinds juli 2002 voor te leggen aan de openbare aanklager in het Internationaal Strafhof

C. overwegende dat de ondertekening van de vredesovereenkomsten van Naivasha op 31 december 2004 moet worden toegejuicht, maar dat in Darfur het geweld van alle kanten aanhoudt, en dat de regering van Soedan doorgaat de bestandsovereenkomst te schenden door luchtaanvallen uit te voeren en na te laten de Janjaweed te ontmantelen en de verantwoordelijken voor de rechter te brengen; dat met verontrusting wordt vastgesteld dat de bestandsschendingen door de rebellen de laatste tijd snel toenemen,

D. overwegende dat de internationale commissie van onderzoek voor Darfur in haar verslag van januari 2005 melding maakt van oorlogsmisdaden die niet minder ernstig en gruwelijk zijn dan volkerenmoord met willekeurige aanvallen, het doden van burgers, marteling, ontvoeringen, verwoesting van dorpen, verkrachting en andere vormen van seksueel geweld, en tot de conclusie komt dat degenen die eventueel verantwoordelijk zijn voor deze schendingen individueel optredende daders zijn, zoals functionarissen van de regering van Soedan, militieleden, leden van opstandelingengroepen en sommige buitenlandse legerofficieren die op eigen initiatief hebben gehandeld,

E. overwegende dat de internationale commissie van onderzoek voor Darfur tot de conclusie is gekomen dat het Soedanese rechtstelsel niet kan en wil optreden tegen de situatie in Darfur,

F. overwegende dat de in Naivasha gesloten overeenkomsten voor de Europese Commissie aanleiding zijn geweest Soedan weer toegang te beloven tot de 450 miljoen EUR uit het Europese Ontwikkelingsfonds, te beginnen met een initieel bedrag van 50 miljoen EUR aan humanitaire hulp, te verdelen tussen Noord en Zuid,

G. overwegende dat de Afrikaanse Unie (AU) tot dusverre een zeer positieve rol heeft gespeeld bij preventie, het toezicht op het bestand en het melden van bestandsschendingen en dat zij probeert de vredesbesprekingen over Darfur weer op gang te brengen en dat de officiële hervatting van het overleg is vastgesteld voor eind mei 2005,

H. overwegende dat volgens sommige ramingen het aantal doden in Darfur op 300000 [2] ligt en dat dagelijks 10000 [3] mensen sterven als gevolg van geweld, ondervoeding en ziekte en voorts overwegende dat in Darfur nog altijd 1,65 miljoen mensen [4] ontheemd zijn, en dat een aantal van hen volgens berichten wordt gedwongen naar huis terug te keren,

I. overwegende dat de herintegratie van oud-strijders uit alle legers in Soedan een kernprobleem vormt en dat de ontwapening van burgers en van alle formele en informele milities een absolute voorwaarde is voor orde, veiligheid, vrijheid en stabiliteit,

J. overwegende dat de situatie door het komende regenseizoen kan verslechteren en dat wellicht 3,5 tot 4 miljoen mensen behoefte hebben aan voedsel en medische zorg, voorts overwegende dat het Wereldvoedselprogramma nog altijd middelen tekort komt om in eigen land ontheemden adequaat te voeden en dat op 11 april 2005 slechts in ongeveer 20 % van de behoefte was voorzien,

K. overwegende dat dr. Mudawi Ibrahim Adam, zijn collega Yasir Saleem en chauffeur Abdalla Tala op 8 mei 2005 werden gearresteerd, enkele uren voordat dr. Adam naar Ierland zou afreizen om uit handen van president McAleese de "Front line human rights defender"-medaille in ontvangst te nemen,

1. is bijzonder ingenomen met de ondertekening van de historische CPA in Nairobi op 9 januari 2005 tussen de regering van Soedan en de SPLM/A waardoor een einde is gekomen aan een burgeroorlog van 21 jaar, daar dit een belangrijke stap is naar vrede in zuidelijk Soedan en een ontwikkeling die tevens kan bijdragen tot vrede in Darfur;

2. dringt er bij alle partijen op aan de CPA en het pakket protocollen, met name inzake overeenkomsten over het delen van macht en rijkdommen, onverwijld ten uitvoer te leggen; doet een beroep op de regering van Soedan en de SPLM/A om de olie-inkomsten die zij zullen ontvangen in het kader van de bepaling in de CPA met betrekking tot het delen van rijkdommen, te gebruiken voor ontwikkelingsdoeleinden zodat het volk van Soedan van de vrede kan profiteren;

3. vraagt de partijen in de CPA dat zij alle actoren uit het politieke leven en het maatschappelijk middenveld bij de opstelling van de nieuwe grondwet betrekken teneinde de legitimiteit te garanderen en ervoor te zorgen dat de overgang naar de democratie ruime steun krijgt van de politieke wereld en van de bevolking;

4. is van mening dat de participatie van vrouwen in en het vermijden van discriminatie bij het besluitvormingsproces, zowel in de wetgevende als in de uitvoerende fase, van doorslaggevend belang zijn voor goed bestuur;

5. dringt erop aan dat bij de wederopbouw van Soedan scherp gelet wordt op vrijheid van meningsuiting en vergadering en op de aanwezigheid van onafhankelijke media als garantie voor democratisch pluralisme;

6. beklemtoont dat de CPA een bijdrage kan leveren aan een duurzame vrede en stabiliteit in geheel Soedan en aan de inspanningen om de situatie in Darfur aan te pakken, maar geeft tegelijkertijd uiting aan zijn ernstige bezorgdheid dat de toenemende onveiligheid, het toenemend geweld en het uitblijven van een vreedzame regeling in Darfur wellicht het gehele vredesproces in gevaar kunnen brengen;

7. is ingenomen met het besluit van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties tot de oprichting van de United Nations Mission in the Sudan (UNMIS), bestaande uit 10000 personen die verantwoordelijk zijn voor het ontwapenen van strijders, verzoening, handhaving van de rechtsstaat en mensenrechten, het ruimen van mijnen en het houden van toezicht op verkiezingen, nog afgezien van hun inzet bij het wederopbouw- en ontwikkelingsproces in het land en spreekt zijn waardering uit voor de landen die deelnemen aan de UNMIS;

8. is ingenomen met het besluit van de AU om haar vredesmacht in Darfur uit te breiden tot 7700 man;

9. is ingenomen met het besluit van de Veiligheidsraad van de VN om de situatie in Darfur voor te leggen aan het Internationaal Strafhof (ISH) en voorts met de overhandiging op 5 april 2005 van 51 namen van verdachten van oorlogsmisdaden aan de openbare aanklager door Kofi Annan; dringt er bij de regering van Soedan en alle andere bij het conflict betrokken partijen op aan hun uiterste best te doen om volledig samen te werken met het Hof;

10. heeft scherpe kritiek op de Soedanese regering, die VN-resolutie nr. 1593(2005) als "onrechtvaardig" kenschetst, en ook op de rebellenleiders, die onvoldoende steun aan het ISH geven;

11. doet dan ook een beroep op alle partijen om steun te verlenen aan het ISH om een einde te maken aan de cultuur van straffeloosheid in Darfur en is ervan overtuigd dat nakoming van de resolutie het vredesproces een impuls zal geven en de ontwikkeling in Soedan als geheel zal stimuleren;

12. steunt met kracht de oproep van de Veiligheidsraad van de VN aan het ISH om steun te verlenen aan pogingen tot internationale samenwerking bij het bevorderen van de rechtsstaat, de bescherming van de mensenrechten en de bestrijding van de straffeloosheid in Darfur;

13. veroordeelt de regering van Soedan om haar verantwoordelijkheid voor de decennialange economische en politieke marginalisering van bepaalde gemeenschappen en regio's, een situatie die geleid heeft tot het conflict in Darfur;

14. veroordeelt het voortduren van geweld, terreur en verkrachtingen op grote schaal in Darfur, alsmede de ontvoeringen van NGO-medewerkers en aanvallen van milities en andere groepen op burgers in Zuid- en West-Darfur, respectievelijk op 25 en 26 april, zoals bericht door de VN [5]; dringt er bij alle partijen op aan onmiddellijk een einde te maken aan geweld, oorlog en seksueel geweld in Darfur;

15. veroordeelt het geweld en de intimidatie in kampen voor ontheemden in Darfur en de weigering om bepaalde internationale NGO's toe te laten in deze kampen; dringt erop aan dat aan INGO's onbeperkt toegang tot alle regio's van het land wordt gegarandeerd, met inbegrip van kampen voor ontheemden;

16. veroordeelt de arrestatie van dr. Adam, hoofd van de sociale ontwikkelingsorganisatie van Soedan (die tevoren in 2004 gedurende zeven maanden gevangen werd gehouden), en van zijn collega, dr. Saleem en de chauffeur, de heer Taha; dringt er bij de Soedanese autoriteiten op aan het drietal onverwijld in vrijheid te stellen en verlangt dat de Soedanese autoriteiten opheldering verschaffen over de plek waar dr. Adam gevangen wordt gehouden en hem toestemming geven contact op te nemen met zijn gezin en advocaten;

17. doet een beroep op de EU sterke druk uit te oefenen op de Soedanese autoriteiten om dr. Adam onmiddellijk in vrijheid te stellen en een einde te maken aan de stelselmatige intimidatie waarvan hij het slachtoffer is;

18. dringt erop aan dat de terugkeer van ontheemden vrijwillig, veilig en onder bescherming geschiedt en dat de internationale gemeenschap op de hoogte wordt gebracht van voorgenomen verplaatsingen van ontheemden alvorens dergelijke verhuizingen plaatsvinden;

19. dringt er bij de regering van Soedan op aan ervoor te zorgen dat verkrachte vrouwen onmiddellijk nadat zij het voorval hebben gemeld, behandeld kunnen worden en dat alles in het werk zal worden gesteld om de politie op te leiden voor het behandelen van seksueel en gendergeweld en is in dit verband ingenomen met de wijziging van de procedures voor het melden van verkrachting (afschaffing van het invullen van formulier 8 en gelijkstelling voor medische NGO's in verband met hun erkenning als behandelcentra), die aan de delegatie van het EP werd meegedeeld door de minister van Justitie;

20. doet een beroep op alle bij het conflict in Soedan betrokken partijen zich te onthouden van aanwerving en inzet van kindsoldaten onder de 18 jaar en dringt er bij de Soedanese autoriteiten op aan ontheemde kinderen, met name alleenstaande minderjarigen, te beschermen;

21. veroordeelt het optreden van het Verzetsleger van de Heer in Zuid-Soedan en Oeganda;

22. herinnert eraan dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan het herstel van de economische bedrijvigheid, met name in de landbouwsector, met inbegrip van mogelijkheden voor microkrediet voor vrouwen, en dat er bijzondere aandacht en steun vereist is voor de gezondheid van en het onderwijs aan kinderen en vrouwen en ook voor universiteiten, met name in het zuiden;

23. dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de 450 miljoen EUR aan hulp geleidelijk en zoveel mogelijk via humanitaire organisaties beschikbaar worden gesteld; beklemtoont dat de regering van Soedan slechts toegang tot deze middelen mag hebben indien aanzienlijke vooruitgang op de weg naar vrede in Darfur wordt geboekt, zoals het beëindigen van alle geweld, het aan banden leggen van door de regering gesteunde milities, samenwerking met het Internationaal Strafhof bij het onderzoek naar gepleegde misdaden;

24. dringt er bij de lidstaten op aan op korte termijn een ruimhartige bijdrage te leveren aan de inspanningen op humanitair gebied in Soedan en Tsjaad, met inbegrip van gedecentraliseerde steun;

25. doet een beroep op de regering van Soedan en de regeringen van Tsjaad, Libië en de Centraal-Afrikaanse Republiek om strenger toezicht te houden op de handel in kleine wapens in de regio en op de Veiligheidsraad van de VN om de nodige maatregelen te nemen om de verspreiding en terbeschikkingstelling van wapens in de regio Darfur tegen te gaan en beperkte sancties te overwegen als passend instrument om een einde te maken aan de wapenhandel en -verspreiding in de regio;

26. dringt er bij de Verenigde Staten op aan na de ontmoetingen met het hoofd van de veiligheids- en inlichtingendiensten van de Soedanese regering over het wereldwijde terrorisme, hun inzet voor het oplossen van het conflict en het beëindigen van de straffeloosheid in Darfur te intensiveren;

27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regering van Soedan, de Afrikaanse Unie, de regeringen van de EU-lidstaten, de VS, Rusland, Tsjaad, Libië, Eritrea, Egypte en China, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de co-voorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU en de ACS-Raad.

[1] Aangenomen teksten, P6_TA(2004)0012.

[2] Blz. 7 van het verslag over Darfur, Soedan van de commissie ontwikkelingssamenwerking van het Lagerhuis: "De verantwoordelijkheid voor bescherming", vijfde verslag van vergaderperiode 2004-05, Deel I, 16 maart 2005.

[3] Website nieuws Wereldvoedselprogramma, http://www.wfp.org, 13 september 2004.

[4] Blz. 62, verslag van de internationale commissie van onderzoek voor Darfur van 25 januari 2005 aan de Secretarisgeneraal van de VN.

[5] Verslag van de Verenigde Naties over de situatie in Soedan van 26.4.2005.

--------------------------------------------------