Bekendmaking van de Commissie

overeenkomstig artikel 12, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 4056/86 van de Raad betreffende zaak COMP/D2/37.939 - P & O Stena Line 2

(2001/C 76/02)

(Voor de EER relevante tekst)

Verzoek

1. Op 31 oktober 1996 stelden The Peninsular and Oriental Steam Navigation Company ("P & O") en Stena Line Limited, overeenkomstig artikel 12, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 4056/86, de Commissie in kennis van een overeenkomst betreffende de oprichting en de exploitatie van een gemeenschappelijke onderneming ("de overeenkomst") waarbij hun respectieve ferryactiviteiten in het Kanaal (zoals hieronder omschreven) worden samengevoegd. De gemeenschappelijke onderneming draagt de naam P & O Stena Line

2. Op 13 maart 1997 maakte de Commissie, overeenkomstig artikel 12, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 4056/86, in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen de essentiële inhoud van het verzoek bekend, en nodigde zij de belanghebbenden uit om binnen dertig dagen(1) hun opmerkingen mede te delen.

3. Op 10 juni 1997, vóór het verstrijken van de in artikel 12, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 4056/86 gestelde termijn van negentig dagen, deelde de Commissie de partijen mede dat er ernstige twijfels bestonden ten aanzien van de toepasselijkheid van artikel 85, lid 3, van het Verdrag (nu artikel 81, lid 3) op de overeenkomst(2).

4. Op 6 februari 1998 publiceerde de Commissie een mededeling overeenkomstig artikel 23, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 4056/86, waarin zij haar voornemen bekend maakte om vrijstelling te verlenen voor de overeenkomst(3). De Commissie verleende vrijstelling voor de periode van 10 maart 1998 tot 9 maart 2001(4) op grond van artikel 85, lid 3 (nu artikel 81, lid 3), bij beschikking van 26 januari 1999.

5. De vrijstelling geldt tot 9 maart 2001. Op 22 december 2000 dienden P & O en Stena Line (UK) Limited ("Stena Line"), die als houdster van het belang van het Stena Line concern in P& O Stena Line in de plaats is getreden van Stena Line Limited als betrokken partij, samen met P & O Stena Line bij de Commissie een verzoek overeenkomstig artikel 13, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 4056/86 in tot verlenging van de vrijstelling op grond van artikel 81, lid 3, tot 2020. Het verzoek tot verlenging werd gedaan voor het geval dat de Commissie van mening is dat er concurrentiebeperking zou zijn in de zin van artikel 81, lid 1.

De gemeenschappelijke onderneming

6. Details van de overeenkomst tot oprichting van de gemeenschappelijke onderneming, die ongewijzigd blijft, kunnen worden gevonden in de mededeling van de Commissie van 13 maart 1997(5).

7. P & O Stena Line exploiteert lijndiensten voor het vervoer van passagiers en vracht over korte afstanden. Zij exploiteert zeven multifunctionele roroschepen voor het vervoer van vracht en passagiers tussen Dover en Calais. Op de route Dover/Zeebrugge exploiteert zij drie uitsluitend voor vrachtvervoer bestemde roroschepen. De onderneming stopte haar vervoer op de route Newhaven/Dieppe op 31 januari 1999.

Spillover

8. De moedermaatschappijen blijven onafhankelijke veerdienstmaatschappijen op het westelijke Kanaal, de Noordzee en de Ierse Zee. De partijen verklaren dat de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming niet geleid heeft tot een ruimere samenwerking tussen de ondernemingen en dat er geen reden is om een dergelijke spillover in de toekomst te verwachten.

De markt

9. De partijen trekken de afbakening van de in de beschikking van de Commissie van 26 januari 1999 genoemde relevante markten niet in twijfel. Het verzoek is gebaseerd op die afbakening, namelijk:

a) de markt voor toeristische passagiersdiensten (passagiers en passagiersvoertuigen) op de korte Kanaalroutes (routes tussen Dover, Folkestone, Ramsgate, Newhaven en Calais, Dieppe, Boulogne, Duinkerken, en de Kanaaltunnel) en in de zuidelijke Noordzee (Ramsgate/Oostende) ("de passagiersmarkt van de korte Kanaalroutes"); en

b) de dienstenmarkt voor gegroepeerde vrachteenheden (maritieme diensten en intermodale deur-aan-deur-diensten) tussen Engeland en het Europese vasteland (westelijke Kanaalroutes, korte Kanaalroutes en Noordzeeroutes) ("de Anglo-continentale vrachtmarkt").

Argumenten van de partijen voor een negatieve verklaring

10. De partijen zijn van mening dat de marktvoorwaarden op zowel de passagiersmarkt van de korte Kanaalroutes als de Anglo-continentale vrachtmarkt meer concurrerend zijn met de voortzetting van de activiteiten van P & O Stena Line dan ze zouden zijn indien de gemeenschappelijke onderneming er niet was. Daarom zijn de partijen van oordeel dat de beperkende bepalingen van de overeenkomst de mededinging (nu) niet in aanzienlijke mate verhinderen, beperken of vervalsen.

Argumenten van de partijen voor een verlenging van de vrijstelling

11. De partijen zijn van mening dat, zelfs indien artikel 81, lid 1, van toepassing is, de exploitatie van P & O Stena Line nog steeds in aanmerking komt voor vrijstelling in de zin van artikel 81, lid 3, om de volgende redenen.

12. In het verzoek wordt gesteld dat P & O Stena Line aanzienlijke voordelen heeft opgeleverd voor de gebruikers. De gemeenschappelijke onderneming heeft de frequentie van de afvaarten behouden en verbeterd en de wachttijd op de kade gereduceerd door een systeem van onophoudelijke inschepingen toe te passen. De jaarlijkse kostenbesparingen die voortvloeien uit de oprichting van de gemeenschappelijke onderneming hebben P & O Stena Line in staat gesteld prijsverhogingen tot een minimum te beperken en hebben een levensvatbaar platform gecreëerd voor investeringen in de kwaliteit van de dienstverlening en faciliteiten aan boord, alsook voor investeringen in een nieuw systeem voor reisbiljettenverkoop en reservaties. Tevens wordt betoogd dat de gereduceerde kostenbasis voor P & O Stena Line de partijen in staat heeft gesteld om een programma voor de vernieuwing van de vloot in overweging te nemen. Hierdoor zou de goede kwaliteit van de diensten behouden blijven.

13. In het verzoek wordt gewezen op de sterker wordende marktpositie en het grote concurrentievermogen van Eurotunnel op de passagiersmarkt van de korte Kanaalroutes, en wordt betoogd dat P & O Stena Line de enige veerdienstmaatschappij is die in staat is lijndiensten en onafgebroken inscheping aan te bieden, wat dicht komt bij de toeristische diensten die Le Shuttle van Eurotunnel aanbiedt. Beperktere vormen van samenwerking tussen de moedermaatschappijen zouden niet dezelfde voordelen opleveren. Daarenboven menen de partijen dat beperktere vormen van samenwerking zouden leiden tot een geringere concurrentie dan bij een voortzetting van de activiteiten van P & O Stena Line.

14. De partijen zijn niet van mening dat de gemeenschappelijke onderneming de mededinging uitschakelt op om het even welk betrokken marktsegment. Wat betreft de Anglo-continentale vrachtmarkt, wordt in het verzoek gesteld dat de marktvoorwaarden worden gekenmerkt door een scherpe concurrentie tussen verschillende routes en veerdienstmaatschappijen, weinig belemmeringen voor toegang tot de markt en overcapaciteit van de vervoermiddelen.

15. Wat de korte Kanaalroutes op de toeristenmarkt betreft, wordt in het verzoek betoogd dat er geen reden is om aan te nemen dat duopolistische gedragingen tussen de gemeenschappelijke onderneming en Eurotunnel hebben plaatsgevonden of zich in de toekomst zullen ontwikkelen. De partijen zijn zich bewust van de bezorgdheid van de klanten over de verhoging van de vervoerprijzen, maar betogen dat de afschaffing van de vergunningen voor het verkopen van belastingvrije artikelen heeft bijgedragen tot een daling van het aantal passagiers, heeft geleid tot een aanzienlijke vermindering van de bijdrage uit de verkoop van artikelen aan boord en tevens het grotendeels wegvallen van een positieve bijdrage aan de winst in het laagseizoen (oktober tot maart) tot gevolg heeft gehad. Vóór de afschaffing van die vergunningen leverde de verkoop van belastingvrije artikelen aan boord de belangrijkste bijdrage in de kosten. Volgens het verzoek compenseerde de verhoging van de vervoerprijzen over het geheel genomen niet de verminderde bijdrage uit de verkoop van artikelen aan boord, en droeg ze zelfs bij tot een daling van het aantal passagiers. Voorts wordt betoogd dat er geen beperkingen zijn die de toetreding tot de markt belemmeren en dat de verzoekende ondernemingen onderworpen zijn aan een daadwerkelijke en potentiële concurrentie van andere veerdienstmaatschappijen. Daarenboven is er een nieuwe marktdeelnemer gekomen met de invoering van de Norfolklinediensten op de route Dover/Duinkerken.

16. De partijen vragen om een vrijstelling voor twintig jaar tot en met 2020, zodat zij het geplande programma van investeringen in de vernieuwing van de vloot - zowat de helft van de bestaande vaartuigen van P & O Stena Line - kunnen financieren. Voorts wordt in het verzoek gesteld dat een vrijstelling voor twintig jaar nodig is om een langdurige en effectieve concurrentie met de Eurotunneldiensten in stand te houden en dat er geen belangrijke verstoringen van de marktvoorwaarden te verwachten zijn, zoals het geval was in 1996 met de afschaffing van de vergunningen voor de verkoop van belastingvrije artikelen.

Opmerkingen van derden

17. Deze bekendmaking wordt gepubliceerd overeenkomstig de procedure van artikel 12 van Verordening (EEG) nr. 4056/86. De Commissie heeft momenteel nog geen standpunt ingenomen ten aanzien van de toepasselijkheid van artikel 81 van het Verdrag op de overeenkomst. Overeenkomstig artikel 12, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 4056/86 nodigt de Commissie alle belanghebbenden uit hun opmerkingen kenbaar te maken binnen dertig dagen na dagtekening van deze bekendmaking, onder vermelding van de referentie "Zaak COMP/D2/37.939 - P& O Stena Line 2", door deze te sturen naar: Europese Commissie Directoraat-Generaal Concurrentie

Griffie Antitrustzaken

Jozef II-straat 70 B - 1000 Brussel Fax (32-2) 295 01 28.

(1) PB C 80 van 13.3.1997, blz. 3.

(2) Zie persbericht IP/97/511 van 11 juni 1997.

(3) PB C 39 van 6.2.1998, blz. 21.

(4) PB L 163 van 29.6.1999, blz. 61.

(5) PB C 80 van 13.3.1997, blz. 3.