7. 2. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 33/9 
Advies inzake het Economisch Jaarverslag van de Commissie 1982-1983 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is nog niet bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 26 oktober 1982 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité over­
eenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Euro­
pese Economische Gemeenschap over bovengenoemd verslag te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 15 en 16 december 1982 te Brussel gehouden 
203 e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder arti­
kel 198, 
Gezien de Resolutie van de Raad en van de Verte­
genwoordigers van de Regeringen der Lid-Staten 
van 22 maart 1971 betreffende de verwezenlijking in 
etappes van de Economische en Monetaire unie in 
de Gemeenschap, 
Gezien de beschikking van de Raad van 18 februari 
1974 betreffende de verwezenlijking van een hoge 
mate van convergentie van de economische politiek 
van de Lid-Staten der Europese Gemeenschap (l), 
Gezien het door de Commissie opgestelde Econo­
misch Jaarverslag 1982-1983, 
Gezien de op 26 oktober 1982 gedateerde advies­
aanvrage van de Raad van de Europese Gemeen­
schappen inzake het Economisch Jaarverslag van de 
Commissie 1982-1983, 
Gezien het op 27 oktober 1982 door zijn Bureau 
genomen besluit, de Afdeling voor economische en 
financiële vraagstukken te belasten met het opstellen 
van een advies over voornoemd Economisch Jaar­
verslag, 
Gezien het door hem uitgebrachte advies over de 
economische situatie in de Gemeenschap (medio 
1982) (2) en het door de Afdeling opgestelde rapport 
dienaangaande, 
Gezien het door de rapporteur, de heer Goris, inge­
diende rapport, met een bijlage over de economi­
sche situatie in Denemarken, 
(i) PB nr. L 63 van 5. 3. 1974, blz. 16. 
(2) PB nr. C 252 van 27. 9. 1982, blz. 31. Gezien de beraadslagingen tijdens zijn op 15 en 
16 december 1982 gehouden 203e zitting (vergade­
ring van 15 december 1982), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met 82 stemmen vóór, 21 stemmen tegen, bij 27 
onthoudingen werd goedgekeurd. 
1. Economische situatie in het najaar van 1982 — 
vooruitzichten voor 1983 zoals beschreven door de 
Commissie 
1.1. 1982: 
De economische situatie in de Gemeenschap is er 
sedert 1 juli 1982, toen het advies van het Comité 
werd uitgebracht, in het algemeen slechter op ge­
worden. Het in het vorige Jaarverslag van de Com­
missie genoemde reële groeicijfer van 2% voor 1982 
moet nu in neerwaartse richting worden bijgesteld, 
nl. op 0,3%, zodat van stagnatie kan worden ge­
sproken. Het zeer hoge peil en het gebrek aan stabi­
liteit van de rente is volgens de Commissie de voor­
naamste oorzaak hiervan. Zeer veel ondernemingen 
zijn onverwacht in financiële moeilijkheden geko­
men en kunnen er thans moeilijk van overtuigd 
worden dat lagere rentetarieven een duurzaam voor­
uitzicht zijn, zodat positieve besluiten inzake inves­
teringen, voorraadvorming en werkgelegenheid lan­
ger uitblijven. 
De werkloosheid is opnieuw toegenomen: 9,4% van 
de werkende bevolking heeft geen job, tegenover 
7,8% in 1981. De divergentie tussen de verschillende 
Lid-Staten blijft groot en varieert van 1,2% (Luxem­
burg) tot 13,9% (België). 
Met betrekking tot de overheidsbegrotingen mag 
ook geen verbetering worden verwacht; integendeel, 
Nr. C 33/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 2. 83 
de overheidstekorten nemen nog steeds toe. Zoals in 
1981 zullen deze tekorten in de Gemeenschap 5% 
van het BIP bedragen, waarbij moet werden op­
gemerkt dat het verschil tussen de Lid-Staten waar­
schijnlijk iets geringer zal zijn nadat in 1981 een ver­
groting kon worden waargenomen. 
Het inflatietempo vertoont daarentegen een dalende 
tendens (10,5% tegen 11,8% in 1981), waarbij het 
percentageverschil tussen de Lid-Staten onderling 
nog steeds groot blijft, hoewel dit verschil — uitge­
drukt in de standaarddeviatie — een bescheiden 
daling laat zien. 
De lopende rekening van de betalingsbalans zal zich 
naar verwachting gunstiger ontwikkelen dan in 
1981; het tekort wordt thans op iets meer dan 
15 miljard US-dollar (0,4% van het BIP tegen 20,8 
miljard US-dollar = 0,8% van het BIP in 1981) ge­
schat. 
1.2. 1983: 
De vooruitzichten voor 1983 kunnen iets positiever 
worden beoordeeld, omdat thans in de Gemeen­
schap een reële groei van ca. 1% wordt verwacht, 
waarbij de groeicijfers tussen de Lid-Staten wel 
zullen uiteenlopen, nl. van - 0,3 % in Nederland tot 
2,5% in Ierland. Deze lichte toeneming van de groei 
berust op de verwachting dat de particuliere con­
sumptie en de investeringen iets zullen aantrekken 
nu, naar het zich laat aanzien, inflatie en rente 
zullen dalen. Mocht deze verwachting uitkomen en 
mocht de rentabiliteit van de ondernemingen beter 
worden, dan zouden de investeringen in 1983 met 
0,6% kunnen toenemen (tegen -3% in 1982). De 
vraag zou ook worden bevorderd doordat in be­
perkte mate nieuwe voorraden zouden kunnen 
worden gevormd. 
Tegenover deze iets betere vooruitzichten dan voor 
1982 staan evenwel negatieve verwachtingen ten 
aanzien van de ontwikkeling van overheidsbegro­
tingen en werkgelegenheid. Men moet namelijk 
vrezen dat de tekorten bij de overheid vanwege de 
geringe groei nog verder zullen oplopen. Aangezien 
in sommige Lid-Staten maatregelen zijn genomen 
dan wel gepland om de groei van de tekorten in te 
perken, is het mogelijk dat deze tekorten voor de 
Gemeenschap als geheel gemeten aan het BIP stabiel 
blijven. De werkloosheid zou in 1983 toenemen en 
waarschijnlijk een cijfer boven de 12 miljoen be­
reiken (10,3% tegen 9,4% in 1982) wegens een iets 
groter verlies van arbeidsplaatsen en een toeneming 
van het arbeidsaanbod. 
Zoals hierboven al werd vermeld, zal het inflatie­
tempo verder vertragen, en wel in sterkere mate dan 
aan het begin van het jaar werd vermoed. Dank zij 
een verwachte daling van invoerprijzen en binnen­landse kosten in sommige landen wordt thans voor 
1983 een inflatie van gemiddeld 8,8% verwacht. Ook 
in 1983 zal het verschil tussen de Lid-Staten groot 
blijven. 
Hoewel een lichte verbetering van de wereldhandel 
wordt verwacht, bestaat er slechts geringe kans dat 
de buitenlandse handel een belangrijke bijdrage tot 
de groei in de Gemeenschap zal leveren. De ruilvoet 
zal zich ook in 1983 in het voordeel van de Gemeen­
schap ontwikkelen; de lopende rekening kan een 
evenwicht gaan vertonen. De verschillen tussen de 
landen blijven evenwel nog groot. 
1.3. Sinds het advies van 1 juli 1982 heeft de so­
ciaal-economische situatie in de Gemeenschap zich 
verder verslechterd; de toestand op de arbeidsmarkt 
is verergerd, er is een aarzelende groei en het ver­
trouwen in een duurzame opleving is wegens de 
internationale spanningen en de geringe buiten­
landse vraag sterk verminderd. Het Economisch en 
Sociaal Comité is van mening dat de prognoses van 
de Commissie als dusdanig nog te optimistisch zijn. 
Zoals in het Jaarverslag van de Commissie sluit zij 
het risico van een deflatiespiraal niet uit. De eind 
1981 waargenomen tekenen van heropleving van de 
economische bedrijvigheid zijn inmiddels ver­
dwenen en het ziet er naar uit dat 1983 het vierde 
recessiejaar dreigt te worden. 
2. Economische strategieën van de Commissie 
2.1. De boven beschreven vooruitzichten van een 
stagnerende en afglijdende economische ontwikke­
ling in de Gemeenschap vinden, volgens de Com­
missie, hun oorzaak in de toenemende structurele 
rigiditeit van het economische en sociale leven, 
waardoor het vermogen tot een snelle en adequate 
aanpassing aan veranderingen in de economische 
data verhinderd wordt. 
De Commissie merkt op, dat voor de noodzakelijke 
modernisering van de structuren van de economieën 
in de Gemeenschap geen algemeen aanvaarde stra­
tegie bestaat. Er zijn namelijk drie soorten opvat­
tingen mogelijk: 
— ten eerste, het standpunt dat, indien wordt vast­
gehouden aan een streng financieel en aanpas­
singsbeleid, een spontane verbetering van de 
reële economie zal intreden, ofschoon de ver­
tragingen in de tijd onzeker en waarschijnlijk vrij 
lang zijn; 
— ten tweede, het standpunt dat, hoewel eeri streng 
financieel en aanpassingsbeleid noodzakelijk is 
om een hernieuwd aanwakkeren van inflatiever­
wachtingen te voorkomen, dit beleid onvol­
doende zal blijken om een spontaan herstel te­
weeg te brengen, zodat maatregelen nodig zijn 
7.2.83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 33/11 
om de bedrijvigheid te ondersteunen op macro-
economisch en structureel vlak; 
— ten derde, het standpunt dat de economie in een 
stadium van langdurige stagnatie is geraakt en 
dat het thans de wezenlijke taak van het beleid is 
zich aan deze toestand aan te passen ten einde de 
eruit voortvloeiende inzinkingen en ongelijk­
heden te verminderen. 
De Commissie is van oordeel dat geen van ge­
noemde sociaal-economische benaderingen op zich­
zelf in staat is om de huidige moeilijkheden op te 
lossen. Zij stelt dan ook een kader voor het beleid 
voor dat gebaseerd is op de gedachte dat een duur­
zaam herstel slechts bereikt kan worden door ver­
schillende soorten maatregelen, die variëren naar 
gelang van de verschillen in de economische situatie 
en geïnspireerd zijn op het geheel van de bedoelde 
benaderingen. 
Concreet bepleit de Commissie ter herstructurering 
van de Europese economie en in het bijzonder ter 
verbetering van de werkgelegenheid, radicale her­
vormingen, te weten vermindering van excessieve 
uitgaven van de overheid, bevordering van renda­
bele investeringen en een substantiële toeneming 
van de schepping van arbeidsplaatsen. In dit ver­
band onderstreept zij de rol van een grotere mati­
ging en flexibiliteit van de reële lonen. Indien en 
voor zover deze politiek een tijdelijke daling van de 
vraag zou dreigen te veroorzaken, zou deze ontwik­
keling moeten worden tegengegaan door middel van 
vraagondersteunende maatregelen van monetaire en 
indien mogelijk van budgettaire aard (rentevoeten 
en belastingdruk). 
2.2. Het Comité onderschrijft de mening van de 
Commissie dat alleen conjuncturele herstelmaatre-
gelen, met welke resultaten dan ook, niet in staat 
zullen zijn om in voldoende mate het probleem van 
de werkloosheid op te lossen. 
Het Comité is daarom van mening dat het stellen 
van beleidsprioriteiten in een structureel kader moet 
plaatsvinden, waarbij ervoor moet worden gezorgd 
dat maatregelen die op korte termijn naar verwach­
ting effect zullen sorteren, de structureel noodzake­
lijke aanpassingen niet belemmeren. 
Het stellen van prioriteiten is noodzakelijk, omdat 
het gelijktijdig realiseren van de bekende economi­
sche en sociale doelstellingen nu eenmaal niet 
mogelijk is. 
Het Comité is dan ook van oordeel dat bij de doel­
stellingen prioriteit moet worden verleend aan de 
instandhouding van werkgelegenheid en het schep­
pen van nieuwe arbeidsplaatsen, welke leiden tot de 
groei van het BNP, uiteraard onder budgettaire en 
monetaire (interne en externe) randvoorwaarden, 
die — uiteraard — van land tot land kunnen ver­
schillen. Het Comité onderschrijft: 
— de daartoe door de gezamenlijke Raad (eco­
nomie — financiën — arbeid — sociale zaken) 
tijdens de Raadszitting van 16 november 1982 
aanbevolen strategie, nl. „bevordering van de 
economische en financiële stabiliteit, toeneming 
van de investeringen, verhoging van het concur­
rentie- en winstvermogen van de industrie, vol­
tooiing van de gemeenschappelijke markt en po­
sitieve aanpassingen van de arbeidsmarkt"; 
— de conclusies van de Europese Raad van 3 en 
4 december 1982 waarin ten volle wordt inge­
stemd met de noodzaak van een algemene strate­
gie om een aanzienlijke verbetering van de werk­
gelegenheidssituatie te bereiken via het scheppen 
van duurzame arbeidsplaatsen. 
Dit betekent dat het Comité er zich van bewust is dat 
het gevolg van die prioriteitenstelling kan zijn dat 
andere beleidsdoelstellingen doorkruist of gefrus­
treerd kunnen worden, uiteraard afhankelijk van de 
situatie van de Lid-Staten. 
Het Comité is dus van oordeel dat een houding van 
vertrouwen en wachten op een autonome economi­
sche opleving en verbetering van de werkgelegen­
heid, geenszins op haar plaats is; er dient daaren­
tegen door de Lid-Staten en de Gemeenschap een 
actieve economische politiek te worden gevoerd, dat 
wil zeggen een beleid dat een geleidelijke verminde­
ring van de inflatie bevordert, maar vooral streeft 
naar heropleving van de effectieve vraag en in het 
bijzonder van de investeringsactiviteit. 
Het welslagen van deze strategie betekent naar het 
oordeel van het Comité een uitdaging en een 
enorme inspanning van al degenen die bij dit beleid 
betrokken zijn, met name van werkgevers, werk­
nemers en overheden. De belangen waarom het gaat 
zijn niet exclusief voor de sociale partners maar 
gelden ook de samenleving als totaliteit, zowel de 
nationale als de communautaire. 
2.3. Economische beleidslijnen van de Commissie 
2.3.1. Budgettaire politiek 
Het Comité deelt de mening van de Commissie dat 
bij de noodzakelijke sanering van de overheidsbe­
grotingen, de overigens van land tot land in ver­
schillende mate zal moeten geschieden, een ombui­
ging van de uitgavenstructuur moet plaatsvinden. 
Deze ombuiging dient te geschieden ten gunste van 
uitgaven die de economische ontwikkeling bevor­
deren. 
Ook ten aanzien van veranderingen in de belasting­
structuur de gunstig zijn voor bevordering van de 
werkgelegenheid, kan het Comité in het algemeen de 
opvatting van de Commissie delen. Het Comité wijst 
er evenwel op dat ervoor moet worden gezorgd dat 
Nr. C 33/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 2. 83 
dergelijke veranderingen geen regressief effect sor­
teren. 
Hetzelfde geldt eveneens wanneer de Commissie een 
intensievere inspanning vraagt voor het aanrekenen 
van hogere financiële lasten voor de gebruikers van 
overheidsvoorzieningen. Ten slotte herhaalt het 
Comité dat, hoewel aan consolidering van de over­
heidsbegrotingen op middellange termijn niet te ont­
komen valt, moet worden voorkomen dat bespa­
ringsmaatregelen op korte termijn leiden tot een ver­
sterking van de deflatoire tendensen. Men mag na­
melijk niet vergeten dat besparingsmaatregelen meer 
dan gecompenseerd kunnen worden door de als ge­
volg van dergelijke maatregelen veroorzaakte daling 
van inkomens en produktie en daardoor ook van de 
belastingopbrengsten, zodat het begrotingstekort, 
ondanks en juist door de besparingsmaatregelen, 
nog verder groeit. 
2.3.2. Investeringspolitiek 
Zoals reeds eerder door het Comité werd opgemerkt 
zouden de Regeringen van de Lid-Staten een zoda­
nige siutatie moeten creëren dat investeringen 
worden bevorderd, waarbij selectieve nadruk moet 
worden gelegd op investeringen in groeisectoren die 
voor nieuwe arbeidsplaatsen zorgen. Daarom 
worden in de diverse regeringsprogramma's prikkels 
ingebouwd voor de investeringsactiviteit. Dit beleid 
kan al op korte termijn vruchten afwerpen, maar 
belangrijke resultaten kunnen pas zichtbaar worden 
naarmate het vertrouwen in het economisch herstel 
— een factor van doorslaggevende betekenis in het 
economisch verkeer — toeneemt. Met overheidsin­
vesteringen, die op sommige gebieden noodzakelijk 
zijn, kan niet worden volstaan om het gebrek aan 
vertrouwen te compenseren. 
Bij nieuwe investeringen wordt gebruik gemaakt van 
nieuwe technologie. In dit verband moet bijzondere 
aandacht besteed worden aan twee belangrijke pro­
blemen: 
— voorwaarde voor de invoering van nieuwe tech­
nologie is dat beschikt kan worden over hoog­
gekwalificeerde arbeidskrachten. Deze kwalifica­
tie kan verkregen worden door her- of bijscho­
ling van reeds ingeschakelde arbeidskrachten, of 
door aanstelling van nieuwe arbeidskrachten die 
al overeenkomstig geschoold zijn. Daartoe zijn 
programma's voor beroepsopleiding nodig, met 
name voor werknemers in kleine en middelgrote 
bedrijven die geen eigen bedrijfsopleiding ver­
zorgen ; 
— de programma's voor toegepast en fundamenteel 
onderzoek dienen te worden gestimuleerd zodat 
de Lid-Staten kunnen beschikken over hun eigen 
geavanceerde technologie. Door oprichting van 
adviesdiensten voor technologie dient het mid­
den- en kleinbedrijf de toegang tot geavanceerde 
technologie te worden vergemakkelijkt. Meer 
Gemeenschapsgelden moeten daarvoor intensief 
aangewend worden. 2.3.3. Inkomenspolitiek 
Het Comité constateert dat de Commissie slechts 
een inkomensbeleid aanbeveelt ten aanzien van de 
directe en indirecte salarissen voor onzelfstandige 
arbeid. Het kan niet met een dergelijke gerichtheid 
akkoord gaan. 
Daar waar de Commissie met het oog op aanmoe­
diging van investeringen een andere verdeling 
tussen salarissen en winsten aanbeveelt, dient overi­
gens rekening te worden gehouden met de inherente' 
gevolgen op het gebied van de rechten die de werk­
nemers hebben verworven inzake eigendom en be­
heer van de ondernemingen. 
Voorts mag het voorgestelde economische beleid op 
generlei wijze de koopkracht van de meest bena­
deelde maatschappelijke groepen aantasten; dit 
geldt met name ten aanzien van de stelsels van 
sociale voorzieningen. 
Het Comité heeft zich steeds voor ogen gehouden 
dat een deel van deze aangelegenheden deel uit­
maakt van de onderhandelingsvrijheid van de so­
ciale partners op landelijk niveau. Wel heeft het 
Comité in zijn advies van 1 juli 1982 het volgende 
verklaard: „Rekening houdend met de concurrentie­
positie, de noodzakelijke consolidering van de over­
heidsbegrotingen en de noodzakelijke inkomensma-
tiging, moet worden voorkomen dat de Lid-Staten 
om het hardst gaan korten op de reële inkomens, 
aangezien dit in internationaal verband zou kunnen 
leiden tot een cumulatief deflatieproces.". 
2.3.4. Werkgelegenheid en aanpassing van de ar­
beidskosten 
Matiging van de stijging van de arbeidskosten en 
een verbetering van het functioneren van de arbeids­
markt moet worden gezien in het licht van de nood­
zaak tot het scheppen van werkgelegenheid. Ook 
maatregelen tot herindeling van de arbeidstijd kun­
nen daartoe bijdragen. 
In de onlangs gehouden Jumbo-Raad heeft men zich 
eveneens met dit onderwerp beziggehouden. De 
Raad was het er over eens dat een herindeling en 
een verkorting van de arbeidstijd slechts dan een 
positieve invloed heeft op de werkgelegenheid, in­
dien het concurrentievermogen van de onder­
nemingen er niet door wordt aangetast. Als andere 
voorwaarde werd genoemd het bestaan van een 
flexibele arbeidsmarkt en het rekening houden met 
specifieke en sectoriële kenmerken, in het bijzonder 
die der bedrijfsgrootte. 
Deze voorwaarden hebben reeds een rol gespeeld in 
de daadwerkelijke voorstellen tot arbeidstijdverkor­
ting in een aantal Lid-Staten. Dat daarbij in eerste 
instantie rekening gehouden wordt met de collec­
tieve onderhandelingsmethoden en usances in de 
Lid-Staten ligt voor de hand. 
7. 2. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 33/13 
De Gemeenschap dient op korte termijn te komen 
tot coördinatie op communautair niveau en uitein­
delijk tot een communautair beleid voor de herin­
deling van de arbeidstijd. 
2.3.5. Monetair beleid 
Ten aanzien van het internationaal monetair sys­
teem heeft het Comité in het verleden de voorstellen 
van de Commissie in grote lijnen goedgekeurd. Het 
heeft in zijn advies van 1 juli 1982 aangedrongen op 
een daling van de rentetarieven, hetgeen inmiddels 
ten dele ook is gebeurd. In dit advies, evenals in het 
advies van 29 april 1982 heeft het Comité de nood­
zaak van een spoedige verdieping van het Europees 
Monetair Stelsel onderstreept. Om deze redenen be­
treurt het Comité dat de Commissie en de Minister­
raad geen verdere acties op dit gebied ondernomen 
hebben. 
2.3.6. Convergentie en interdependentie 
De Commissie onderstreept de interdependentie van 
de volkshuishoudingen in de internationale verhou­
dingen van het moment en dringt aan op een betere 
coördinatie van de economische politiek tussen de 
industrielanden. 
Op deze zaak is het Economisch en Sociaal Comité 
in zijn advies van 1 juli 1982 uitvoerig ingegaan. De 
ernst van de sociaal-economische situatie noopt de 
Gemeenschap tot snel en doeltreffend handelen. 
Bovendien wordt hierdoor duidelijk, welke grenzen 
er zijn aan de politieke manoeuvreerruimte van de 
Lid-Staten. In zijn eentje kan geen van de Lid-Staten 
de problemen oplossen. Voor enkele problemen 
kunnen oplossingen worden gevonden in onderling 
overleg op Gemeenschapsniveau, of in het kader 
van de verplichtingen van het EEG-Verdrag en de 
daaruit voortvloeiende besluiten. 
In een dergelijke economische politiek dient de Ge­
meenschap te zorgen voor de coördinatie en de on­
derlinge afstemming van de nationale economische 
en sociale beleidsmaatregelen. Op die wijze moet 
worden voorkomen dat de economische maatre­
gelen van de diverse Lid-Staten tegen elkaar in­
druisen of elkaar zelfs opheffen. 
Het is zaak, 
— de economische groei te bevorderen en duur­
zame arbeidsplaatsen te garanderen of duurzame 
nieuwe arbeidsplaatsen te creëren; 
— de lopende en geplande overheidsprogramma's 
van de Lid-Staten die ten doel hebben een struc­
turele aanpassing van vraag- en aanbodvoor-
waarden te realiseren, door de Raad te coördi­
neren om een optimaal effect op het creëren van 
arbeidsplaatsen te bereiken en inflatoire ge­
volgen te vermijden. Hierbij moet in het bijzonder aan volgende gebieden 
worden gedacht waar nog onbevredigde behoeften 
kunnen worden vastgesteld, nl. bouwnijverheid, 
energie, vervoer en communicatie, milieu-investe­
ringen en sociale voorzieningen. 
Het steunbeleid van de afzonderlijke Lid-Staten mag 
er echter niet toe leiden dat in één land van de 
Gemeenschap arbeidsplaatsen worden gered dan 
wel gecreëerd of de verwezenlijking van andere dan 
voornoemde doelstellingen worden bevorderd, ter­
wijl hierdoor in andere landen van de Gemeenschap 
werkgelegenheid in gevaar wordt gebracht of de 
concurrentiepositie van de ondernemingen in deze 
landen schade wordt toegebracht. Als stimulerende 
maatregelen van de Lid-Staten mogen alleen tijde­
lijke en geleidelijk afnemende subsidies worden toe­
gelaten mits dit in overeenstemming is met de arti­
kelen 92 en 93 van het EEG-Verdrag. 
Het Comité wijst in het bijzonder op de noodzaak 
van doorzichtigheid van de bestaande subsidierege­
lingen, zoals blijkt uit de sectoranalyses die door de 
Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienst­
verlening werden verricht. 
Ten slotte wil het Comité erop wijzen, dat in 
verband met het voorgaande coördinatie moet 
geschieden ter herstructurering van de verschillende 
bedrijfstakken. In dit verband is het van het grootste 
belang, dat de economische mogelijkheden van de 
grote binnenmarkt van de Gemeenschap ten volle 
worden benut. 
In dit verband benadrukt het Comité dat aan de 
tendens om nationale economische problemen door 
protectionistische maatregelen op te lossen, niet mag 
worden toegegeven. Daarom dient alles in het werk 
te worden gesteld om de nog resterende technische 
handelsbelemmeringen en fiscale verschillen weg te 
werken en aldus tot meer evenwichtige concurrentie­
voorwaarden voor alle ondernemingen op de in­
terne markt te komen. 
Terwijl op de goederenmarkt sedert de oprichting 
van de Gemeenschap aanzienlijke integratiesuc­
cessen zijn geboekt, blijft grote vooruitgang in de 
dienstverleningssector vooralsnog uit. Het streven 
naar een uniforme interne markt in de Gemeen­
schap in de vervoers-, de verzekerings- en de bank­
sector dient te worden geïntensiveerd. 
Opnieuw moet ten aanzien van de internationale 
situatie de aandacht worden gevestigd op het hand 
over hand toenemende protectionisme weltweit, dat 
uitbreiding van het internationale handelsverkeer 
sterk belemmert. Het Comité kant zich tegen deze 
ontwikkeling en spreekt de wens uit dat men zich 
Nr. C 33/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 2. 83 
strikt houdt aan de internationale handelsvoor­
schriften, met name in GATT-verband. 
Verwezenlijking van een gemeenschappelijke markt 
Gedaan te Brussel, 15 december 1982. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
Onderstaande overeenkomstig het Reglement van Orde ingediende wijzigingsvoorstellen werden 
tijdens de beraadslagingen verworpen: 
Paragraaf 2.3.1 
De tweede alinea van blz. 9 (zesde regel) als volgt te lezen: 
moet voorkomen worden dat de omvang en het te plotselinge karakter van de bespa­
ringsmaatregelen op korte termijn leiden tot een versterking van de deflatoire tendenzen.". 
(De rest van de zin te schrappen) 
Motivering 
De tekst spreekt voor zichzelf. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 45, tegen: 60, onthoudingen: 8. 
Paragraaf 2.3.3 
De eerste twee alinea's door de volgende tekst te vervangen: 
„Het Comité deelt het voornemen van de Commissie, de verdeling tussen salarissen en win­
sten afhankelijk te stellen van de ontwikkeling van produktieve activiteiten en welvaartsstij­
ging. Bovendien is het inderdaad nodig dat de aanpassing van de lonen wordt uitgesmeerd 
over een aantal jaren om deflatoire effecten te voorkomen. 
Het Comité stelt vast dat meer flexibiliteit in de loonkosten naar gelang van de winsten 
slechts met sterkere deelneming in het bedrijfskapitaal gecombineerd kan worden indien 
daarbij de nationale vigerende voorschriften worden toegepast. 
Het Comité wijst er voorts op dat „aanpassing van de sociale voordelen en regelingen" in 
een aantal Lid-Staten reeds gaande is en dat alle EG-landen, zij het in uiteenlopende mate, 
streven naar financieel evenwicht in de sociale zekerheidssector.". 
Motivering 
De tekst spreekt voor zichzelf. voor goederen en diensten en een op convergentie 
gerichte coördinatie van de economische politiek 
der Lid-Staten moet vergezeld gaan van coördinatie 
van de monetaire politiek. 
7. 2. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 33/15 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 44, tegen: 75, onthoudingen: 9. 
Paragraaf 2.3.4 
De laatste zin als volgt te lezen: 
„Maatregelen tot herindeling van de arbeidstijd kunnen daartoe, hoewel niet op algemene en 
lineaire wijze, bijdragen.". 
Motivering 
De tekst spreekt voor zichzelf. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 32, tegen: 76, onthoudingen: 11. 
Paragraaf 2.3.4 
De laatste alinea te schrappen. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 32, tegen: 76, onthoudingen: 11. 
Paragraaf 2.3.6 
In de laatste alinea de woorden „duurzame arbeidsplaatsen te garanderen" te vervangen door 
„arbeidsstabiliteit te bevorderen". 
Motivering 
De tekst spreekt voor zichzelf. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 48, tegen: 69, onthoudingen: 9. 
Volgende zinnen werden door nieuwe vervangen: 
Paragraaf 2.3.2, tweede alinea 
„Bij nieuwe investeringen wordt gebruik gemaakt van nieuwe technologie. In dit verband moet 
bijzondere aandacht besteed worden aan twee belangrijke problemen:". 
Paragraaf 2.3.6, voorlaatste alinea 
„Het Comité kant zich tegen deze ontwikkeling en spreekt de wens uit dat deze handelsbe­
lemmeringen door multilaterale onderhandelingen in het bijzonder in GATT-verband 
worden verminderd.".