NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 20.08.2004 
COM(2004) 566 definitief 
2004/0195 (AVC)   
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende de ondertekening en de voorlopi ge toepassing van een aanvullend protocol 
bij de Overeenkomst waarbij een associatie to t stand wordt gebracht tussen de Europese 
Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en  de Republiek Chili, anderzijds, in verband 
met de toetreding van de Tsjechische Repub liek, de Republiek Estland, de Republiek 
Cyprus, de Republiek Hongarije, de Repub liek Letland, de Republiek Litouwen, de 
Republiek Malta, de Republiek Polen, de Repub liek Slovenië en de Slowaakse Republiek 
tot de Europese Unie 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
inzake de sluiting van een aanvullend pr otocol bij de Overeenkomst waarbij een 
associatie tot stand wordt gebracht tussen de  Europese Gemeenschap en haar lidstaten, 
enerzijds, en de Republiek Chili, anderzij ds, in verband met de toetreding van de 
Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek 
Hongarije, de Republiek Letland, de Re publiek Litouwen, de Republiek Malta, de 
Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek tot 
 de Europese Unie 
  
(door de Commissie ingediend) 
 
NL 2   NL TOELICHTING  
Overeenkomstig de bepalingen van artikel 6, lid 2, van de Akte van Toetreding van de nieuwe 
EU-lidstaten tot de EU di ent de toetreding van de ni euwe EU-lidstaten tot de 
associatieovereenkomst tussen de EU en Chili  te worden geregeld  door middel van een 
aanvullend protocol bij deze overeenkomst. Het zelfde artikel voorziet in een vereenvoudigde 
procedure, waarbij het prot ocol moet worden gesloten  door de Raad, handelend met 
eenparigheid van stemmen namens de lidstaten en het betrokken derde land. Deze procedure doet geen afbreuk aan de eigen bevoegdheden van de Gemeenschap. 
Op 22 december 2003 keurde de Raad een ma ndaat voor de Commissie goed om over een 
dergelijk protocol met Chili te onderhande len. Deze onderhandelingen zijn ondertussen 
voltooid tot tevredenheid van de Commissie. 
Bijgaande voorstellen hebben betrekking op (1 ) een Besluit van de Raad inzake de 
ondertekening en de voorlopige toepassing van het aanvullend prot ocol en (2) een Besluit van 
de Raad inzake de sluiting van het aanvullend protocol.  De tekst van het protocol waarover 
met Chili is onderhandeld, is als bijlage opge nomen. De Commissie verzoekt de Raad het 
bijgevoegde voorstel voor besluiten van de  Raad voor de ondertekening, voorlopige 
toepassing en sluiting van het aanvu llend protocol goed te keuren. 
Het Europees Parlement zal worden verzoc ht met dit protocol in te stemmen.  
 
NL 3   NL Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende de ondertekening en de voorlopi ge toepassing van een aanvullend protocol 
bij de Overeenkomst waarbij een associatie to t stand wordt gebracht tussen de Europese 
Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en  de Republiek Chili, anderzijds, in verband 
met de toetreding van de Tsjechische Repub liek, de Republiek Estland, de Republiek 
Cyprus, de Republiek Hongarije, de Repub liek Letland, de Republiek Litouwen, de 
Republiek Malta, de Republiek Polen, de Repub liek Slovenië en de Slowaakse Republiek 
tot de Europese Unie 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Eur opese Gemeenschap, en met name op artikel 
310 in samenhang met artikel 300, lid 2, eer ste alinea, eerste en tweede zin, 
Gelet op de Akte van Toetreding van de nieuwe lidstaten tot de Europese Unie, en met name 
op artikel 6, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 22 december 2003 heeft de Raad de Commissie gemachtigd namens de Europese 
Gemeenschap en haar lidstaten met Ch ili te onderhandelen over een aanvullend 
protocol bij de Overeenkomst waarbij een asso ciatie tot stand wordt gebracht tussen de 
Europese Gemeenschap en haar lidstaten, en erzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, 
in verband met de toetreding van de nieuwe lidstaten tot de EU. 
(2) Deze onderhandelingen zijn afgerond en he t aanvullend protocol is op 30 april 2004 
geparafeerd. 
(3) Onder voorbehoud van sluiting op een late re datum moet het aanvullend protocol 
worden ondertekend namens de Gemeenscha p en de voorlopige toepassing van een 
aantal bepalingen ervan moet worden goedgekeurd, 
BESLUIT: 
Enig artikel 
1. De voorzitter van de Raad wordt gemach tigd de persoon of personen aan te wijzen 
die gemachtigd is (zijn) namens de Europese  Gemeenschap en haar lidstaten over te 
gaan tot ondertekening van het aanvullend pr otocol bij de over eenkomst waarbij een 
associatie tot stand wordt gebracht tuss en de Europese Gemeenschap en haar 
lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, in verband met de toetreding 
 
NL 4   NL van de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de 
Republiek Letland, de Republiek Litouwe n, de Republiek Hongarije, de Republiek 
Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek tot de Europese Unie. De tekst van het aanvullend pr otocol is opgenomen in de bijlage bij 
dit besluit. 
2. De navolgende bepalingen van het aanvullend  protocol worden in afwachting van de 
inwerkingtreding voorlopige toegepas t: de artikelen 2, 3, 4, 5, 6, 11 en 12. 
Gedaan te Brussel, 
 Voor de Raad 
 De voorzitter 
 
NL 5   NL 2004/0195 (AVC) 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
inzake de sluiting van een aanvullend pr otocol bij de Overeenkomst waarbij een 
associatie tot stand wordt gebracht tussen de  Europese Gemeenschap en haar lidstaten, 
enerzijds, en de Republiek Chili, anderzij ds, in verband met de toetreding van de 
Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek 
Hongarije, de Republiek Letland, de Re publiek Litouwen, de Republiek Malta, de 
Republiek Polen, de Republiek Sloveni ë en de Slowaakse Republiek tot  
de Europese Unie 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Eur opese Gemeenschap, en met name op artikel 
310 in samenhang met artikel 300, lid 2, eerste alin ea, eerste en tweede zin, en artikel 300, lid 
3, tweede alinea, 
Gelet op de Akte van Toetreding van de nieuwe lidstaten tot de Europese Unie, en met name 
op artikel 6, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien de instemming van het Europees Parlement, 
Overwegende hetgeen volgt: (4) Het aanvullend protocol bij de overeenkomst  waarbij een associatie tot stand wordt 
gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de 
Republiek Chili, anderzijds, is op […] name ns de Europese Gemeenschap en haar 
lidstaten ondertekend. 
(5) Het aanvullend protocol moet worden goedgekeurd, 
BESLUIT: 
Enig artikel 
1. Het aanvullend protocol bij de overeenkomst  waarbij een associa tie tot stand wordt 
gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de 
Republiek Chili, anderzijds, in verband met de toetreding van de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republie k Cyprus, de Republiek Hongarije, de 
Republiek Letland, de Republiek Litouwen , de Republiek Malta, de Republiek 
Polen, de Republiek Slovenië en de Slow aakse Republiek tot de Europese Unie, 
 
NL 6   NL wordt namens de Europese Gemeenschap en haar lidstaten goedgekeurd. De tekst 
van het aanvullend protocol is opgenomen  in de bijlage bij dit besluit.  
2. De voorzitter van de Raad verricht de in artikel 13 van het aanvullend protocol 
bedoelde kennisgeving. 
Gedaan te Brussel, 
 Voor de Raad 
 De voorzitter 
 
NL 7   NL BIJLAGE  
PROTOCOL 
bij de Overeenkomst waarbij een  associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese 
Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, in verband met de toetreding van de Tsjechische Republiek,  de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de 
Republiek Hongarije, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Malta, de 
Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de  Slowaakse Republiek tot de Europese Unie 
het Koninkrijk België, 
de Tsjechische Republiek, 
het Koninkrijk Denemarken, 
de Bondsrepubliek Duitsland, 
de Helleense Republiek, 
de Republiek Estland, 
het Koninkrijk Spanje, 
de Franse Republiek, 
Ierland, 
de Italiaanse Republiek, 
de Republiek Cyprus, 
de Republiek Letland, 
de Republiek Litouwen, 
het Groothertogdom Luxemburg, 
de Republiek Hongarije, 
de Republiek Malta, 
het Koninkrijk der Nederlanden, 
de Republiek Oostenrijk, 
de Republiek Polen, 
de Portugese Republiek, 
de Republiek Finland, 
de Republiek Slovenië, 
 
NL 8   NL de Slowaakse Republiek, 
het Koninkrijk Zweden, 
het Verenigd Koninkrijk van Groot -Brittannië en Noord-Ierland, 
hierna “de lidstaten van de Eu ropese Gemeenschap” genoemd, 
de Europese Gemeenschap, 
hierna “de Gemeenschap” genoemd, 
en 
de Republiek Chili, hierna “Chili” genoemd, 
OVERWEGENDE dat de Overeenkomst waarbij een  associatie tot stand wordt gebracht 
tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds, hierna “de Overeenkomst” genoemd, op 18 november 2002 te Brussel is 
ondertekend en dat enkele van de bepalingen van de Overeenkomst krachtens artikel 198, lid 
3, sinds 1 februari 2003 worden toegepast; 
OVERWEGENDE dat het Verdrag betreffende de toetreding van de Tsjechische Republiek, 
de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de  Republiek Letland, de Republiek Litouwen, 
de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de  Republiek Polen, de Republiek Slovenië en 
de Slowaakse Republiek (hierna “de nieuwe lids taten” te noemen) tot de Europese Unie 
(hierna het “Toetredingsverdrag” te noemen) op  16 april 2003 te Athene werd ondertekend en 
op 1 mei 2004 in werking treedt, 
ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN: 
AFDELING I 
OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN 
Artikel 1 
De Tsjechische Republiek, de Republiek Es tland, de Republiek Cyprus, de Republiek 
Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek 
Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse  Republiek worden partij bij de Overeenkomst 
waarbij een associatie tot stand wordt gebrach t tussen de Europese Gemeenschap en haar 
lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds. 
AFDELING II 
HANDEL IN GOEDEREN 
Artikel 2 
Aan bijlage I bij de Overeenkomst worden de in afdeling 1 van bijlage I van de Overeenkomst 
vermelde tariefquota toegevoegd. 
 
NL 9   NL AFDELING III  
OORSPRONGSREGELS 
Artikel 3 
Artikel 17, lid 4, en artikel 18, lid  2, van bijlage III bij de Overeenkomst worden gewijzigd 
overeenkomstig het bepaalde in  bijlage II bij dit protocol. 
Artikel 4 
Aanhangsel III van bijlage III bij de Overeenkomst wordt vervangen door Bijlage III bij dit 
protocol. 
Artikel  5 
Aanhangsel IV van bijlage III bij de Overeenkomst  wordt vervangen door Bijlage IV bij dit 
protocol. 
Artikel 6 
De bepalingen van de Overeenkomst zijn van to epassing op goederen di e worden uitgevoerd 
uit Chili naar een van de nieuwe lidstaten of uit een van de nieuwe lidstaten naar Chili, die 
voldoen aan het bepaalde in bijlage III bij de Ov ereenkomst en die op de dag van toetreding 
onderweg zijn of zich in tijdelij ke opslag bevinden in een douane-entrepot of in een vrije zone 
in Chili of de betrokken nieuwe lidstaat. 
In dergelijke gevallen wordt preferentiële behande ling toegekend, mits binnen vier maanden 
na de datum van toetreding aan de douaneautori teiten van het land van invoer een bewijs van 
oorsprong wordt overgelegd dat achteraf is afgegeven door de douaneautoriteiten of een 
bevoegde overheidsinstantie van het land van uitvoer. 
AFDELING IV 
HANDEL IN DIENSTEN EN VESTIGING 
Artikel 7 
Deel A van bijlage VII bij de Overeenkomst wordt vervangen door  bijlage V bij dit protocol. 
Artikel 8 
Deel A van bijlage VIII bij de Overeenkomst  wordt vervangen door bijlage VI bij dit 
protocol. 
Artikel 9 
Deel A van bijlage IX bij de Overeenkomst wordt vervangen door de gegevens in bijlage VII 
bij dit protocol. 
 
NL 10   NL Artikel 10 
Deel A van bijlage X bij de Overeenkomst word t vervangen door bijlage VIII bij dit protocol. 
AFDELING V 
OVERHEIDSOPDRACHTEN 
Artikel 11 
De in bijlage IX bij dit protocol vermelde  instanties van de nieuwe lidstaten worden 
toegevoegd aan de relevante afdelingen van bijlage XI bij de Overeenkomst. 
De in bijlage X bij dit protocol vermelde publicaties van de nieuwe lidstaten worden 
toegevoegd aan aanhangsel 2 van bijl age XIII bij de Overeenkomst. 
AFDELING VI 
WTO 
Artikel 12 
Chili verbindt zich ertoe in verband met deze uitbreiding van de Gemeenschap geen claims of 
verzoeken in te dienen of beroep in te stel len, noch concessies uit hoofde van artikel XXIV, 
lid 6, en artikel XXVIII van de GATT 1994 of artikel  XXI van de GATS te wijzigen of in te 
trekken.  
AFDELING VII 
ALGEMENE BEPALINGEN EN SLOTBEPALINGEN  
Artikel 13 
1. Dit protocol wordt door de Gemeenschap, door  de Raad van de Europese Unie namens 
de lidstaten en door Chili gesloten vo lgens hun respectieve interne procedures.  
2. Dit protocol treedt in werking op de eerste dag va n de eerste maand volgende op de maand 
waarin alle partijen elkaar in kennis hebben gesteld van de volt ooiing van de daartoe vereiste 
procedures, of op de datum van inwerkingtre ding van de Overeenkomst, als dat later is. 
3. Onverminderd lid 2 komen de Gemeenschap en  Chili overeen artikel 2, 3, 4, 5, 6, 11 en 12 
van dit Protocol voorlopig toe te passen va naf het moment van ondertekening van dit 
Protocol. Artikel 2 is van toep assing met ingang van 1 mei 2004. 
4. Deze kennisgeving wordt gericht aan de se cretaris-generaal van de Raad van de 
Europese Unie, die deposita ris van dit Protocol is. 
5. Indien een bepaling van dit prot ocol door de partijen in afwa chting van de in werkingtreding 
wordt toegepast, wordt el ke verwijzing in dergelijke bepalingen naar de inwerkingtreding van dit 
protocol gelezen als een verw ijzing naar de datum waarop de partijen overeenkomen de 
betrokken bepaling overeenkomstig lid 3 toe te passen.  
 
NL 11   NL Artikel 14 
Dit protocol is opgesteld in twee ex emplaren in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de 
Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Italiaanse, de Letse, de Litouwse, de Maltese, 
de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de  Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de 
Tsjechische en de Zweedse taal, zijnde  alle teksten gelijkelijk authentiek. 
Binnen drie maanden na de ondertekening van di t protocol zal de Europese Gemeenschap de 
Estse, de Hongaarse, de Letse, de Litouwse , de Maltese, de Poolse, de Sloveense, de 
Slowaakse en de Tsjechische taalversies va n dit protocol aan Chili doen toekomen. Onder 
voorbehoud van de inwerkingtreding van dit pr otocol worden de nieuwe taalversies 
authentiek onder dezelfde voorwaarden als de ve rsies die zijn opgesteld in de huidige talen 
van dit protocol. 
Artikel 15 
Dit Protocol maakt een integrerend deel uit van de Overeenkomst. De bijlagen bij dit protocol 
vormen een integrerend onderdeel daarvan.  
 
NL 12   NL BIJLAGE I 
Wijzigingen van het schema voor rech tenafschaffing van de Gemeenschap 
1) De Gemeenschap staat de rechtenvrije invoer to e van de volgende hoeveelheden van onderstaande 
producten, waarbij ieder jaar een verhoging wordt toegepast van 5%: 
GN-code  Omschrijving  Hoeveelheid  
0703.20.00 Knoflook 30 ton 
ex 0806.10.10 Druiven (1/1 tot 14/7) 1500 ton 
0810.50.00 Kiwi’s 1000 ton 
2) De Gemeenschap staat de rechtenvrije in voer toe van de volgende hoeveelheden van 
onderstaande producten:  
GN-code Omschrijving Hoeveelheid 
(1) 
0303 29 00 Bevroren vis, geschikt voor menselijke consumptie, m.u.v. 
visfilets 
0303 78 12  Argentijnse heek of Zuid-Amerikaanse heek “Merluccius 
hubbsi”, bevroren 
0303 78 19 Heek van het geslacht “Merluccius”, bevroren (m.u.v. Kaapse 
heek; Argentijnse of Zuid-Amerikaanse heek; Australische heek) 
0304 20 53 Filets van makreel van de soort “Scomber scombrus” en 
“Scomber japonicus” en van vis van de soort “Orcynopsis 
unicolor”, bevroren 
0304 20 56 Filets van Argentijnse heek of Zuid-Amerikaanse heek 
“Merluccius hubbsi”, bevroren 
0304 20 58 Filets van heek van het geslacht “Merluccius”, bevroren 
(m.u.v. die van Kaapse heek; die van Argentijnse of Zuid-
Amerikaanse heek) 
0304 20 91 Filets van blauwe gr enadier “Macruronus novaezealandiae”, 
bevroren 
0304 20 95 Filets van zeevis, bevroren  (m.u.v. kabeljauw, vis van de soort 
“Boreogadus saida”; koolvis; schelvis; Noorse schelvis [Sebastes spp.]; wijting; leng; tonijn en vis van het geslacht 
“Euthynnus”; makreel en vis van de soort “Orcynopsis 
unicolor”; heek; haai; schol; bot; haring; schartong; braam; zeeduivel; Alaska koolvis; zwaardvis; Antarctische 
diepzeeheek; blauwe grenadier) 
0304 90 05 Surimi, bevroren  
725 ton 
(1) Dit tariefquotum geldt voor 2004 en  elk volgend kalenderjaar vanaf 01.01.2005 tot 
31.12.2012.  
GN-code Omschrijving Hoeveelheid (2) 
1604 15 19  Bereidingen en cons erven van makreel van de soorten 
“Scomber scombrus” of “Scomb er japonicus”, geheel of 
in stukken (m.u.v. filets en fijngemaakte vis)  90 ton  
(2) Dit tariefquotum geld t voor 2004 en elk volgend kalenderjaar vanaf 1.1.2005 tot 
31.12.2006. 
 
NL 13   NL BIJLAGE II  
Nieuwe taalversies van de administratiev e vermeldingen in bijlage III bij de 
associatieovereenkomst  
1. Artikel 17, lid 4, komt als volgt te luiden: 
(…)  Op een achteraf afgegeven EUR.1-certificaat wordt een van de vo lgende aantekeningen 
aangebracht: 
ES “EXPEDIDO A POSTERIORI” CS “VYSTAVENO DODATE ČNĚ” 
DA “UDSTEDT EFTERFØLGENDE” DE “NACHTRÄGLICH AUSGESTELLT” ET “VÄLJA ANTUD TAGASIULATUVALT” EL “ΕΚ∆ΟΘΕΝ  ΕΚ ΤΩΝ  ΥΣΤΕΡΩΝ ” 
EN “ISSUED RETROSPECTIVELY” FR “DÉLIVRÉ A POSTERIORI” IT “RILASCIATO A POSTERIORI” LV “IZSNIEGTS RETROSPEKT ĪVI” 
LT “RETROSPEKTYVUSIS IŠDAVIMAS” HU “KIADVA VISSZAMEN ŐLEGES HATÁLLYAL” 
MT “MAHRUG RETROSPETTIVAMENT” NL “AFGEGEVEN A POSTERIORI” PL “WYSTAWIONE RETROSPEKTYWNIE” PT “EMITIDO A POSTERIORI” SL “IZDANO NAKNADNO” SK “VYDANÉ DODATO ČNE” 
FI “ANNETTU JÄLKIKÄTEEN” SV “UTFÄRDAT I EFTERHAND” 
 
NL 14   NL 2. Artikel 18, lid 2, komt als volgt te luiden: 
(…) Op het aldus afgegeven duplicaat wordt een van de volgende aantekeningen aangebracht: 
ES “DUPLICADO” CS “DUPLIKÁT” DA “DUPLIKAT” DE “DUPLIKAT” ET “DUPLIKAAT” EL “ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ” 
EN “DUPLICATE” FR “DUPLICATA” IT “DUPLICATO” LV “DUBLIK ĀTS” 
LT “DUBLIKATAS” HU “MÁSODLAT” MT “DUPLIKAT” NL “DUPLICAAT” PL “DUPLIKAT” PT “SEGUNDA VIA” SL “DVOJNIK” SK “DUPLIKÁT” FI “KAKSOISKAPPALE” SV “DUPLIKAT” 
 
NL 15   NL BIJLAGE III  
Aanhangsel III 
CERTIFICAAT INZAKE GOEDERENVERK EER EUR.1 EN AANVRAAG VAN EEN 
CERTIFICAAT INZAKE GOEDERENVERKEER EUR.1 
Instructies voor de drukker 
1. Het formaat van de formulieren is 210 x 297 mm, waarbij in de lengte een afwijking 
van 5 mm minder of 8 mm meer  is toegestaan. Het te gebruiken papier is wit, zo 
gelijmd dat het goed beschrijfb aar is, houtvrij, en met een gewicht van ten minste 25 
g/m². Het moet voorzien zijn van een groene geguillocheerde onderdruk die 
vervalsingen met behulp van mechanische of chemische middelen zichtbaar maakt. 
2. De douaneautoriteiten of bevoegde instan ties van de lidstaten van de Gemeenschap 
en van Chili kunnen zich het recht voorbehouden de certificaten zelf te drukken of ze 
laten drukken door daartoe erkende drukkerije n. In het laatste geval wordt op ieder 
formulier van deze erkenning melding gemaakt. Elk formulier wordt voorzien van de naam en het adres van de drukker of van een merkteken aan de hand waarvan deze 
geïdentificeerd kan worden. Om de certifi caten van elkaar te kunnen onderscheiden, 
wordt elk exemplaar van een al da n niet gedruct volgnummer voorzien. 
Procedure voor het invullen 
De exporteur of diens gemachtigde verteg enwoordiger vult zowel het certificaat inzake 
goederenverkeer EUR.1 als het aanvraagformulier in. Deze formulieren worden ingevuld in 
een van de talen waarin de overeenkomst is opgesteld, overeenkomstig de bepalingen van het 
nationale recht van het land van uitvoer. Indien de formulieren met de hand worden ingevuld, 
dient dit met inkt en in blokle tters te gebeuren. De producten moeten worden omschreven in 
het daartoe bestemde vak en er mogen geen re gels worden opengelaten. Indien dit vak niet 
volledig is ingevuld, wordt onder de laatste rege l een horizontale lijn getrokken en het niet-
ingevulde gedeelte doorgekruist. 
 
NL 16   NL CERTIFICAAT INZAKE GOEDERENVERKEER  
1. Exporteur (naam, volledig adres, land)  EUR.1 
nr. A 
000.000  
 Raadpleeg voor u het formulier invult de aantekeningen op de keerzijde. 
 
 2. Certificaat gebruikt in het preferentiële handelsverkeer tussen 
 
 
en 
  
(Vermeld de betrokken landen, groepen van landen of gebieden) 
 
3. Geadresseerde (naam, volledig adres, land) (facultatief)   
 4. Land, groep van landen of 
gebied waaruit de producten geacht worden 
van oorsprong te zijn 
 Land, groep van landen of 
gebied waaruit de producten 
geacht worden van 
oorsprong te zijn  
 5. Land, groep van landen of 
gebied van bestemming 
6. Gegevens in verband met het vervoer (facultatief)  7. Opmerkingen  
 
 
  
 
 
 
 
NL 17   NL  
8. Volgnummer; merken, nummers, aantal en soort der colli1; Omschrijving van de goederen2 
 9. Bruto-
massa (kg) 
of andere 
maatstaf (l, m³ enz.) 10. Facturen  
(facultatief)  
   
   
   
   
   
   
   
11. VISUM VAN DE DOUANE OF DE BEVOEGDE 
OVERHEIDSINSTANTIE  
 Verklaring juist bevonden 
 Uitvoerdocument3: 
 Formulier nr. 
 Douanekantoor 
 Land of gebied van afgifte  Te ............................................, de 
 
  
............................................................... 
(handtekening)
 12. VERKLARING VAN DE EXPORTEUR  
 
Ondergetekende verkl aart dat de hierboven 
omschreven goederen aan de voor het verkrijgen van dit certificaat gestelde  voorwaarden voldoen. 
 
 Plaats en datum  
 
  
............................................................ 
(handtekening)
 
 
                                                 
1 Voor niet verpakte goederen het aantal artikelen vermelden, respectievelijk “bulk”. 
2 Met inbegrip van de viercijferige code van het douanetarief. 
3 Alleen in te vullen wanneer dat in het land  of gebied van uitvoer wettelijk verplicht is. 
 
NL 18   NL  
13. VERZOEK OM CONTROLE, te zenden aan: 
 
 
 14. UITSLAG VAN DE CONTROLE  
 Uit het ingestelde onderzoek is gebleken dat dit certificaat (*):  
 ? door het daarin vermelde  douanekantoor of bevoegde 
overheidsinstantie is afgegeven en dat de daarin voorkomende 
gegevens juist zijn.  
Er wordt verzocht de echtheid en  juistheid van dit certificaat te 
controleren. 
 
 
............................................................................ 
(Plaats en datum)  
 
 
Stempel 
 
........................................................... 
(handtekening)  
 ? niet voldoet aan de voorwaar den inzake echtheid en juistheid 
(zie opmerkingen) 
  
........................................................................... 
(Plaats en datum)  
  
Stempel 
 
........................................................... 
(handtekening)  
  
_____________ 
* Aankruisen wat van toepassing is.  
AANTEKENINGEN  
1. In het certificaat mogen geen raderingen of overschrijv ingen voorkomen. Eventuele wijzigingen dienen te worden 
aangebracht door doorhaling van de onjuiste vermelding en indien nodig door toevoeging van de juiste 
vermelding. Elke aldus aangebr achte wijziging dient te worden goedgeke urd door degene die het certificaat heeft 
opgesteld en te worden geviseerd door de douaneau toriteiten van het land of gebied van afgifte. 
2. Tussen de in het certificaat vermelde artikelen mag geen tussenruimte gelaten worden en deze artikelen dienen 
doorlopend genummerd te worden. Onmiddellijk onder het laatste artikel dient een horizontale lijn te worden 
getrokken. Onbeschreven gedeelten dienen te worden  doorgehaald zodat elke la tere toevoeging onmogelijk 
wordt. 
3. De goederen worden met hun gebruikelijke handelsbe naming aangeduid onder opgaaf van de bijzonderheden, 
nodig voor de vaststelling van hun identiteit. 
 
NL 19   NL AANVRAAG VAN EEN CERTIFICAA T INZAKE GOEDERENVERKEER  
1. Exporteur (naam, volledig adres, land)  EUR.1  
nr. A 
000.000  
 Raadpleeg voor u het formulier invult de aantekeningen op de 
keerzijde. 
 
 2. Aanvraag voor een certificaat gebruikt in he t preferentiële 
handelsverkeer tussen  
 
  
en 
 
  
(Vermeld de betrokken landen, gr oepen van landen of gebieden)  
3. Geadresseerde (naam, volledig adres, land) (facultatief)   
 4. Land, groep van landen 
of gebied waaruit de produkten geacht worden 
van oorsprong te zijn  
 5. Land, groep van landen of 
gebied van bestemming 
6. Gegevens in verband met het vervoer (facultatief)  
 7. Opmerkingen  
 
 
 
  
8. Volgnummer; merken, nummers, aantal en soort der colli4; Omschrijving van de 
goederen5 9. Bruto-
massa (kg) of 
andere maatstaf (l, 
m³ enz.) 10. Facturen  
(facultatief)  
   
   
   
   
   
   
   
   
                                                 
4 Voor niet verpakte goederen het aantal artikelen vermelden, respectievelijk “bulk”. 
5 Met inbegrip van de viercijferige code van het douanetarief. 
 
NL 20   NL VERKLARING VAN DE EXPORTEUR 
Ondergetekende, exporteur van de op voorzijde omschreven goederen, 
VERKLAART dat deze goederen voldoen aan de  voorwaarden voor de afgifte van het 
hierbij gevoegde certificaat; 
GEEFT de onderstaande toelichting inzake de omstandigheden waardoor deze 
goederen aan deze voorwaarden voldoen: 
 …………………………………………………………………………………………  …………………………………………………………………………………………  …………………………………………………………………………………………  ………………………………………………………………………………………… LEGT de volgende bewijsstukken over
6 
 …………………………………………………………………………………………  …………………………………………………………………………………………  …………………………………………………………………………………………  ………………………………………………………………………………………… VERPLICHT zich ertoe op verz oek van de bevoegde autoriteit en alle verdere bewijsstukken 
over te leggen die deze voor de afgifte van het certificaat nodig achten, en in 
voorkomend geval toe te staan dat deze auto riteiten zijn boekhouding controleren en 
nagaan in welke omstandigheden de goederen zijn vervaardigd; 
VERZOEKT voor deze goederen om afgift e van het hierbij gevoegde certificaat. 
 …………………………………………  (Plaats en datum)  …………………………………………  (Handtekening) 
                                                
 
6 Bij voorbeeld: invoerdocu menten, certificaten inzake goederenve rkeer, verklaringen van de fabrikant, 
enz., ter zake van de be- of verwerkte produkten of de in ongewijzigde staat wederuitgevoerde 
goederen. 
 
NL 21   NL BIJLAGE IV  
Aanhangsel IV  
Factuurverklaring 
Voorwaarden voor het opstellen van een factuurverklaring 
De factuurverklaring wordt opgesteld in een van de hieronder weergegeven taalversies 
overeenkomstig het nationale recht van het land  van uitvoer. De factuurverklaring kan ook 
met de hand, met inkt en in blokletters, worden opgesteld. Bij het opstellen van de 
factuurverklaring dient rekening te worden  gehouden met de voetnoten. De voetnoten 
behoeven echter niet in de ve rklaring te worden overgenomen. 
Engelse versie 
The exporter of the products co vered by this document (custo ms or competent governmental 
authorisation No ... (1)) declares that, except where otherw ise clearly indicated, these products 
are of ... preferential origin (2). 
Spaanse versie 
El exportador de los productos incluidos en el presente documento (autorización aduanera o 
de la autoridad gubernamental competente n° ... (1)) declara que, salvo indicación en sentido 
contrario, estos productos gozan de  un origen preferencial ... (2). 
                                                 
(1) Als de factuurverklaring door een toegelaten exporteur in de zin van artikel 21 van deze bijlage wordt 
opgesteld, moet het nummer van de vergunning van die exporteur hier worden ingevuld. Als de 
factuurverklaring niet door een to egelaten exporteur wordt opgestel d, worden de woorden tussen 
haakjes weggelaten of wo rdt geen nummer ingevuld. 
(2) Aanduiding van de oorsprong van de producten. Als de factuurverklaring geheel of gedeeltelijk 
betrekking heeft op producten van oorsprong uit Ceut a en Melilla in de zin van artikel 37 van deze 
bijlage, moet de exporteur dit door middel van de letters “CM” duidelijk aangeven op de verklaring. 
 
NL 22   NL Deense versie 
Eksportøren af varer, der er omfattet af nærv ærende dokument, (toldmyndighedernes eller den 
kompetente offentlige myndigheds tilladelse nr. ... (1)) erklærer, at varerne, medmindre andet 
tydeligt er angivet, har præferenceoprindelse i ... (2). 
Duitse versie 
Der Ausführer (Ermächtigter Ausführer; Bewil lingung der Zollbehörde oder der zuständigen 
Regierungsbehörde Nr. … (1)) der Waren, auf die sich dieses Handelspapier bezieht, erklärt, 
dass diese Waren, soweit nichts anderes ange geben, präferenzbegünstigte Ursprungswaren 
... (2) sind. 
Griekse versie 
Ο εξαγωγέας  των προϊόντων  που καλύπτονται  από το παρόν  έγγραφο  (άδεια  τελωνείου  ή της 
καθύλην  αρµόδιας  αρχής , υπ΄αριθ . ... (1)) δηλώνει  ότι, εκτός  εάν δηλώνεται  σαφώς  άλλως , τα 
προϊόντα  αυτά  είναι  προτι µησιακής  καταγωγής  ... (2). 
Franse versie 
L’exportateur des produits couverts par le pr ésent document (autorisation douanière ou de 
l’autorité gouvernementale compétente n° … (1)) déclare que, sauf indication claire du 
contraire, ces produits ont l’origine préférentielle ... (2). 
                                                 
(1) Als de factuurverklaring door een toegelaten exporteur in de zin van artikel 21 van deze bijlage wordt 
opgesteld, moet het nummer van de vergunning van die exporteur hier worden ingevuld. Als de 
factuurverklaring niet door een to egelaten exporteur wordt opgestel d, worden de woorden tussen 
haakjes weggelaten of wo rdt geen nummer ingevuld. 
(2) Aanduiding van de oorsprong van de producten. Als de factuurverklaring geheel of gedeeltelijk 
betrekking heeft op producten van oorsprong uit Ceut a en Melilla in de zin van artikel 37 van deze 
bijlage, moet de exporteur dit door middel van de letters “CM” duidelijk aangeven op de verklaring. 
 
NL 23   NL Italiaanse versie 
L’esportatore delle merci contemplate nel presente documento (autorizzazione doganale o 
dell’autorità governativa competente n. … (1)) dichiara che, salvo indicazione contraria, le 
merci sono di origine preferenziale ... (2). 
Nederlandse versie 
De exporteur van de goederen waarop dit document van toepassing is (douanevergunning of 
vergunning van de competente  overheidsinstantie nr. … (1)) verklaart dat, behoudens 
uitdrukkelijke andersluidende vermelding, deze  goederen van preferentiële ... oorsprong zijn 
(2). 
Portugese versie 
O abaixo assinado, exportador dos produtos cobe rtos pelo presente documento (autorização 
aduaneira ou da autoridade governamental competente n°… (1)) declara que, salvo 
expressamente indicado em contrário, estes produtos são de origem preferencial ... (2). 
Finse versie 
Tässä asiakirjassa mainittujen tuotteiden viejä (t ullin tai toimivaltaisen julkisen viranomaisen 
lupa nro... (1)) ilmoittaa, että nämä tuotteet ovat,  ellei toisin ole selvästi merkitty, 
etuuskohteluun oikeutettu ja ... alkuperätuotteita (2). 
                                                 
(1) Als de factuurverklaring door een toegelaten exporteur in de zin van artikel 21 van deze bijlage wordt 
opgesteld, moet het nummer van de vergunning van die exporteur hier worden ingevuld. Als de 
factuurverklaring niet door een to egelaten exporteur wordt opgestel d, worden de woorden tussen 
haakjes weggelaten of wo rdt geen nummer ingevuld. 
(2) Aanduiding van de oorsprong van de producten. Als de factuurverklaring geheel of gedeeltelijk 
betrekking heeft op producten van oorsprong uit Ceut a en Melilla in de zin van artikel 37 van deze 
bijlage, moet de exporteur dit door middel van de letters “CM” duidelijk aangeven op de verklaring. 
 
NL 24   NL Zweedse versie 
Exportören av de varor som omfattas av de tta dokument (tullmyndighe tens tillstånd eller 
behörig statlig myndighet nr. __(1)) försäkrar att dessa varor, om inte annat tydligt markerats, 
har förmånsberättigande ___ ursprung(2) 
Tsjechische versie 
Vývozce výrobk ů uvedených v tomto dokumentu ( číslo povolení celního nebo p říslušného 
vládního orgánu ...(1)) prohlašuje, že krom ě zřetelně označených, mají tyto výrobky 
preferenční původ v ...(2). 
Estlandse versie 
Käesoleva dokumendiga hõlmatud toodete eksporti ja (tolliameti või pädeva valitsusasutuse 
luba nr. ...(1)) deklareerib, et need tooted on ...(2) sooduspäritoluga, välja  arvatud juhul kui on 
selgelt näidatud teisiti. 
Letse versie 
Eksportētājs produktiem, kuri ietverti šaj ā dokument ā (muitas vai kompetentu valsts iest āžu 
pilnvara Nr. …(1)), deklarē, ka, iznemot tur, kur ir cit ādi skaidri noteikts, šiem produktiem ir 
priekšrocību izcelsme no …(2). 
Litouwse versie 
Šiame dokumente išvardint ų prekių eksportuotojas (muitin ės arba kompetentingos 
vyriausybin ės institucijos liudijimo Nr. …(1)) deklaruoja, kad, jeigu kitaip nenurodyta, tai yra 
…(2) preferencin ės kilmės prekės. 
Hongaarse versie 
A jelen okmányban szerepl ő áruk export őre (vámfelhatalmazási szám: …(1) vagy az illetékes 
kormányzati szerv által kiadott engedély száma:  …) kijelentem, hogy eltér ő jelzs hiányában az 
áruk kedvezményes … származásúak(2). 
Maltese versie 
L-esportatur tal-prodotti koperti b’dan id-doku ment (awtorizzazzjoni kompetenti tal-gvern 
jew tad-dwana nru. …(1)) jiddikjara li, hlief fejn indi kat b’mod car li mhux hekk, dawn il-
prodotti huma ta’ origini preferenzjali …(2). 
                                                 
(1) Als de factuurverklaring door een toegelaten exporteur in de zin van artikel 21 van deze bijlage wordt 
opgesteld, moet het nummer van de vergunning van die exporteur hier worden ingevuld. Als de 
factuurverklaring niet door een to egelaten exporteur wordt opgestel d, worden de woorden tussen 
haakjes weggelaten of wo rdt geen nummer ingevuld. 
(2) Aanduiding van de oorsprong van de producten. Als de factuurverklaring geheel of gedeeltelijk 
betrekking heeft op producten van oorsprong uit Ceut a en Melilla in de zin van artikel 37 van deze 
bijlage, moet de exporteur dit door middel van de letters “CM” duidelijk aangeven op de verklaring. 
 
NL 25   NL Poolse versie 
Eksporter produktów obj ętych tym dokumentem (upowa żnienie w ładz celnych lub 
upoważnienie właściwych w ładz nr …(1)) deklaruje, że z wyjątkiem gdzie jest to wyra źnie 
określone, produkty te maj ą …(2) preferencyjne pochodzenie. 
Sloveense versie 
Izvoznik blaga, zajetega s tem dokumentom, ( pooblastilo carinskih a li pristojnih državnih 
organov št. ...(1)) izjavlja, da, razen če ni druga če jasno navedeno, ima to blago 
preferencialno...... (2) poreklo . 
Slowaakse versie 
Vývozca výrobkov uvedených v tomto dokumente ( číslo povolenia colnej správy alebo 
príslušného vládneho povolenia …(1)) vyhlasuje, že okrem zrete ľne označených, majú tieto 
výrobky preferen čný pôvod v …(2). 
……………………….(3) 
(Plaats en datum) 
….………...............................(4) 
(Handtekening van de exporteur;  
gevolgd door de naam van de ondertekenaar 
 in blokletters)  
                                                 
(1) Als de factuurverklaring door een toegelaten exporteur in de zin van artikel 21 van deze bijlage wordt 
opgesteld, moet het nummer van de vergunning van die exporteur hier worden ingevuld. Als de factuurverklaring niet door een to egelaten exporteur wordt opgestel d, worden de woorden tussen 
haakjes weggelaten of wo rdt geen nummer ingevuld. 
(2) Aanduiding van de oorsprong van de producten. Als de factuurverklaring geheel of gedeeltelijk 
betrekking heeft op producten van oorsprong uit Ceut a en Melilla in de zin van artikel 37 van deze 
bijlage, moet de exporteur dit door middel van de letters “CM” duidelijk aangeven op de verklaring. 
(3) Kan achterwege blijven indien deze gegeve ns al in het document zelf voorkomen. 
(4) Zie artikel 20, lid 5 van deze bijlag e. Als de exporteur ni et behoeft te ondertekenen, hoeft diens naam 
niet te worden vermeld. 
 
NL 26   NL BIJLAGE V 
(BIJLAGE VII van de in artikel 99 bedoelde overeenkomst) 
LIJST  VAN  SPECIFIEKE  VERBINTENISSEN  INZAKE  DIENSTEN  
DEEL A 
DE GEMEENSCHAP  EN HAAR  LIDSTATEN 
TOELICHTING  
1. De in deze lijst vermelde specifieke verbin tenissen zijn enkel van toepassing op het grondgebied 
waar de Verdragen tot oprichting van de Eur opese Gemeenschap van toepassing zijn, onder de 
voorwaarden waarin die Verdragen voorzien. Deze verbintenissen zijn  alleen van toepassing op de 
relaties tussen de Gemeensc hap en haar lidstaten aan de ene kant en  derde landen aan de andere kant. Zij 
doen geen afbreuk aan de uit het Gemeenschapsrecht voortvloeiende re chten en verplichtingen van de 
lidstaten. 
2. De volgende afkortingen worden gebrui kt om de lidstaten aan te duiden: 
 AT Oostenrijk 
 BE België  CY Cyprus  CZ Tsjechië   DE Duitsland  DK Denemarken  ES Spanje  EE Estland  FR Frankrijk  FI Finland  EL Griekenland  HU Hongarije  IT Italië  IE Ierland  LU Luxemburg  LT Litouwen  LV Letland  MT Malta  NL Nederland  PT Portugal  PL Polen  SE Zweden  SI Slovenië  SK Slowakije  UK Verenigd Koninkrijk 
 
NL 27   NL 3 Aan deze lijst is een ove rzicht gehecht van afkortingen die door de individuele li dstaten gebruikt 
worden. 
“Dochteronderneming” van een rechtspersoon: een rechtspersoon waarover een andere rechtspersoon 
daadwerkelijk zeggenschap heeft.  
“Filiaal van een rechtspersoon”:  een handelszaak zond er rechtspersoonlijkheid die kennelijk een 
permanent karakter bezit, zoals een agentschap van een moedermaatschappij, een eigen management heeft 
en over de nodige materiële voorzieningen beschi kt om zaken te doen met derden, zodanig dat 
laatstgenoemden, hoewel zij ervan op de hoogte zijn da t er indien nodig een rechtsverhouding is met de 
moedermaatschappij waarvan het hoofdk antoor zich in het bui tenland bevindt, geen rechtstreeks contact 
behoeven te hebben met deze moedermaatschappij, maar hun transacties kunnen afhandelen met de 
handelszaak die het agentschap vormt. 
 
NL 28   NL I. HORIZONTALE VERBINTENISSEN  
ALLE SECTOREN DIE 
IN DEZE LIJST ZIJN 
OPGENOMEN     
 3) In alle lidstaten7 kunnen diensten die op nationaal of 
lokaal niveau als openbare nutsbedrijven worden 
beschouwd, voorbehouden zijn aan overheidsmonopolies 
of onderworpen zijn aan uitsluitende rechten die zijn verleend aan particuliere exploitanten
8. 
 3) a) De behandeling die wordt toegepast ten aanzien 
van dochterondernemingen (van Chileense 
vennootschappen) die overeenkomstig de 
wetgeving van een lidstaat zijn opgericht en die hun statutaire zetel, hoofdbestuur of 
hoofdvestiging binnen de Gemeenschap 
hebben, wordt niet uitgebreid tot filialen of agentschappen die door een Chileense 
vennootschap in een lidstaat zijn opgericht. Dit 
belet een lidstaat evenwel niet deze behandeling uit te breiden tot filialen of agentschappen die 
door een Chileense vennootschap of firma in 
een andere lidstaat zijn opgericht, voor zover het hun activiteiten op het grondgebied van de 
eerste lidstaat betreft, tenzij het 
Gemeenschapsrecht een de rgelijke uitbreiding 
uitdrukkelijk verbiedt.
  
   b) Een behandeling die minder gunstig is kan 
worden toegepast ten aanzien van dochterondernemingen (van Chileense 
vennootschappen) die overeenkomstig de 
wetgeving van een lidstaat zijn opgericht en die slechts hun statutaire zetel of hoofdbestuur op  
                                                 
7 Voor Oostenrijk, Finland en Zweden zijn geen horizontale verbintenissen vastgelegd voor diensten die als openbare nutsbedrijve n worden beschouwd. 
8 Toelichting: openbare nutsbedrijven bestaan ondermeer in de vo lgende sectoren: aanverwante wetenschappelijke en technische adv iezen, onderzoek en ontwikkeling 
op het gebied van de maatschappij- en geesteswetenschappen, tech nische keuring en controle; milieu; gezondheidszorg; vervoer en  ondersteunende diensten bij alle 
vervoerswijzen. Uitsluitende rechten betreffende deze diensten wo rden vaak verleend aan particu liere exploitanten, bijvoorbeeld  exploitanten met een vergunning 
van openbare instanties, die aan specifieke verplichtingen aangaande dienstverlening moeten voldoen. Er kan geen gedetailleerde  en volledige lijst per sector worden 
opgesteld omdat openbare nutsbedrijven vaak tevens op lagere niveaus dan het centrale niveau bestaan. 
 
NL 29   NL het grondgebied van de Gemeenschappen 
hebben, tenzij kan worden aangetoond dat zij 
een feitelijke en duurzame band met de economie van een van de lidstaten hebben.
 
 HU: Een commerciële aanwezigheid kan zijn: een 
besloten of naamloze vennootschap, een filiaal of een 
vertegenwoordiging.  Totstandkoming van een rechtspersoon  
3) SE: Een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid (kapitaalvennootschap) kan opgericht worden door een of meer stichters. Een 
oprichtende partij moet gevestigd zijn binnen de 
EER (Europese Economische Ruimte) of een binnen de EER erkende rechtspersoon zijn. Een 
vennootschap kan alleen als oprichtende partij 
fungeren als iedere vennoot in de EER woont
9. 
Vergelijkbare voorwaarden gelden voor de 
oprichting van alle andere soorten rechtspersonen.  
  
 Wetgeving inzake filialen van buitenlandse 
ondernemingen  
3) SE: Een buitenlandse onderneming (die geen 
rechtspersoon in Zweden gevestigd heeft) dient haar 
handelstransacties te laten verlopen via een in Zweden 
gevestigd filiaal, dat onafh ankelijk geleid wordt en 
gescheiden rekeningen heeft. 
 SE: Bouwprojecten die korter dan een jaar duren zijn 
vrijgesteld van de verplichting om een filiaal op te richten 
of een in Zweden gevestigde vertegenwoordiger aan te wijzen. Wetgeving inzake filialen van buitenlandse 
ondernemingen  
3) SE: De directeur en te n minste 50% van de leden 
van het bestuur moeten binnen de Europese 
Economische Ruimte (EER) wonen. 
 SE: De directeur van de filiaal moet binnen de 
EER wonen10. 
 SE: Buitenlandse burgers of Zweedse burgers die 
niet in Zweden wonen die handelstransacties 
willen uitvoeren in Zweden, moeten een 
vertegenwoordiger aanwijzen die verantwoordelijk  
                                                 
9 Uitzonderingen op deze vereisten zijn mogelijk als bewezen kan worden dat vestiging binnen de EER niet noodzakelijk is. 
10 Uitzonderingen op deze vereisten zijn mogelijk als bewezen kan worden dat vestiging binnen de EER niet noodzakelijk is. 
 
NL 30   NL  PL: Niet geconsolideerd wat betreft filialen.  is voor deze activiteiten en die laten registreren bij 
de lokale autoriteiten. 
 SI: Aan de vestiging van filialen door buitenlandse 
ondernemingen is de voorwaarde verbonden dat de 
moederonderneming in het land van oorsprong ten 
minste één jaar in een handelsregister is opgenomen.
 
 Rechtspersonen : 
3) FI: De aankoop van aandelen door buitenlandse kopers die 
daardoor meer dan een derde van de stemrechten verwerven in een grote Finse vennootschap of 
onderneming (met meer dan 1000 werknemers, een omzet 
van meer dan 1 miljard Finse markka of een balanstotaal van meer dan € 167 miljoen) moet goedgekeurd worden 
door de Finse overheid; deze goedkeuring kan alleen 
geweigerd worden als er grote nationale belangen op het spel staan. 
 
 FI: Ten minste de helft van de oprichters van een besloten 
vennootschap moeten ingezetene  zijn van Finland of van 
een van de andere EER-landen. Voor een bepaalde 
onderneming kan echter een uitzondering worden 
gemaakt.  
 PL: Een buitenlandse dienstverlener kan zich uitsluitend 
vestigen in de vorm van een commanditaire, een besloten of een naamloze vennootschap.
  FI: Iemand die buiten de Europese Economische 
Ruimte woont en een bedrijf heeft als particuliere 
ondernemer of als vennoot in een Finse naamloze vennootschap of een vennootschap onder firma, 
moet een handelsvergunning hebben. Een 
organisatie of stichting die buiten de Europese Economische Ruimte gevestigd is en een bedrijf of 
handelsonderneming wil voeren via een filiaal in 
Finland, moet een handelvergunning hebben.
 
 FI: Als ten minste de helft van de leden van de 
Raad van Bestuur of de algemeen directeur buiten 
de Europese Economische Ruimte wonen, is een vergunning nodig. Voor een bepaalde onderneming 
kan echter een uitzondering worden gemaakt.
 
 SK: Buitenlandse natuurlijke personen wier naam 
in het handelsregister moet worden opgenomen als 
gemachtigde die namens een ondernemer mag optreden, dienen een vergunning tot verblijf in 
Slowakije aan te vragen.
  
 Aankoop van onroerend goed : Aankoop van onroerend goed :  
 
NL 31   NL  DK: Er zijn beperkingen met betrekking tot de aankoop 
van onroerend goed door natuurlijke en rechtspersonen. Er 
zijn beperkingen met be trekking tot aankopen van 
landbouwbedrijven door buitenl andse natuurlijke personen 
en rechtspersonen.  
 EL: Overeenkomstig wet nr. 1892/89 moet het ministerie 
van Defensie toestemming verlenen als burgers grond 
willen kopen in gebieden dichtbij de grens. In de 
administratieve praktijk wordt gemakkelijk toestemming verleend voor directe investeringen.
 
 CY: 
 HU: Niet geconsolideerd voor staatseigendom.  LT: Niet geconsolideerd voor de aankoop van land door 
rechts- en natuurlijke personen. 
 MT: Niet geconsolideerd voor de aankoop van onroerend 
 goed. 
 LV: Niet geconsolideerd wat betreft de aankoop van grond 
door rechtspersonen. Pacht van grond voor niet langer dan 
99 jaar is toegestaan.
 
 PL: Niet geconsolideerd wat betreft de aankoop van 
staatseigendom, dat wil zeggen de regelingen voor het 
privatiseringsproces (wijze van dienstverlening 2). 
 SI: In Slovenië gevestigde rechtspersonen met 
buitenlandse kapitaalparticipatie mogen op het 
grondgebied van Slovenië onroerend goed aankopen. 
Filialen* die door buitenlandse personen in Slovenië zijn  AT: Voor de verwerving, aankoop, huur of pacht 
van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke 
of rechtspersonen is toestemming nodig van de bevoegde regionale autoriteiten (Länder) die zullen 
beoordelen of al dan niet grote economische, 
sociale of culturele belangen in het geding zijn. 
 IE: Voor de verwerving van een belang in Ierse 
grond door binnen- of buitenlandse bedrijven of 
door onderdanen van een ander land is voorafgaande schriftelijke toestemming van de 
Land Commission vereist. Wanneer deze grond 
voor industriële doeleinden bestemd is (anders dan 
landbouw), geldt deze eis niet als het ministerie van 
Ondernemingen en Werkgelegenheid een 
certificaat voor ontheffing afgeeft. Deze wet is niet van toepassing op grond binnen stadsgrenzen.
 
 CZ: Er zijn beperkingen met betrekking tot de 
aankoop van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen. 
Buitenlandse entiteiten kunnen onroerend goed 
verwerven door vestiging van een Tsjechische 
rechtspersoon of deelname in een joint venture. 
Voor de verwerving van grond door buitenlandse entiteiten is toestemming vereist.
 
 HU: Niet geconsolideerd voor de aankoop van 
onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen. 
 LV: Niet geconsolideerd wat betreft de aankoop 
van grond door rechtspersonen. Pacht van grond 
                                                 
* SI: Overeenkomstig de wet inzake handelsondernemingen worden in  Slovenië gevestigd filialen niet als rechtspersoon beschouwd; wat betreft hun activiteiten 
worden zij echter behandeld als dochterondernemingen. 
 
NL 32   NL gevestigd, mogen uitsluitend onroerend goed verwerven 
(met uitzondering van grond) dat noodzakelijk is voor de 
uitoefening van de economische activiteiten waarvoor zij zijn opgericht. Ondernemingen waarvan de meerderheid 
van het kapitaal of de stemrechten direct of indirect 
toebehoort aan rechtspersonen of natuurlijke personen van andere leden, mogen alleen met speciale 
toestemming onroerend goed bezitten in de gebieden tot 
10 km van de grens.
 
 SK: Geen, behalve voor grond (voor de wijzen van 
dienstverlening 3) en 4).  voor niet langer dan 99 jaar is toegestaan.  
 PL: Toestemming is vereist voor de aankoop 
(direct of indirect) van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen en 
rechtspersonen. 
 SK: Er zijn beperkingen met betrekking tot de 
aankoop van onroerend goed door buitenlandse 
natuurlijke personen en rechtspersonen. 
Buitenlandse entiteiten kunnen onroerend goed verwerven door vestiging van een Slowaakse 
rechtspersoon of deelname in een joint venture. 
Voor de verwerving van grond door buitenlandse entiteiten is toestemming vereist (voor de wijzen 
van dienstverlening 3) en 4).
 
   IT: 
 Geen beperkingen op de aankoop van onroerend 
goed. 
 FI (Ålandeilanden): bepe rkingen op het recht voor 
natuurlijke personen die niet in het bezit zijn van het regionale burgerschap van Åland, en voor 
rechtspersonen, om op de Ålandeilanden onroerend 
goed aan te kopen en te bezitten zonder 
toestemming van de bevoegde autoriteiten van de 
eilanden. 
 FI (Ålandeilanden): beperkingen op het recht van 
vestiging en het recht diensten te verrichten van 
natuurlijke personen die niet in het bezit zijn van het regionale burgerschap van Åland of van een 
rechtspersoon, zonder toestemming van de 
bevoegde autoriteiten  van de eilanden.  
 
NL 33   NL  Investeringen : 
 FR: Voor buitenlandse aankopen van meer dan 33,33 
procent van de aandelen in het kapitaal of het stemrecht in bestaande Franse ondernemingen of 20 procent in op de 
beurs genoteerde Franse bedrijven gelden de volgende 
voorschriften: 
 - na een periode van een maand volgend op de 
voorafgaande kennisgeving wordt stilzwijgend 
toestemming verleend, tenzij de minister van Economische Zaken, in uitzonderlijke 
omstandigheden, zijn recht heeft uitgeoefend om de 
investeringen uit te stellen. 
 FR: buitenlandse participatie in recent geprivatiseerde 
ondernemingen kan beperkt worden tot een bepaald deel 
van de uitgegeven aandelen, dat door de Franse regering van geval tot geval vastgesteld wordt. 
 ES: Voor investeringen in Spanje door buitenlandse 
overheden en buitenlandse op enbare instanties (waarbij 
doorgaans naast economische ook niet-economische 
belangen voor deze instanties een rol spelen), direct of via 
bedrijven of andere instanties die direct of indirect onder 
zeggenschap van buitenlandse overheden staan, dient de 
overheid vooraf toestemming te verlenen. 
 PT: Buitenlandse deelname in pas geprivatiseerde 
bedrijven kan worden beperkt tot een variabel, door de 
Portugese regering van geval to t geval vastgesteld bedrag 
van het aan het publiek aa ngeboden aandelenkapitaal. 
 IT: Exclusieve rechten kunnen worden toegekend aan of Investeringen
: 
 CY: Entiteiten met buitenlandse participatie 
moeten kapitaal hebben ingelegd evenredig met hun financieringsbehoeften; niet-ingezetenen 
moeten hun bijdrage financieren door invoer van 
deviezen. 
 Indien het belang van niet-ingezetenen meer dan 
24% bedraagt, moet de aanvullende financiering 
die voor het werkkapitaal nodig is, afkomstig zijn uit lokale en buitenlandse bronnen volgens de 
verhouding tussen het bela ng van ingezetenen en 
niet-ingezetenen in het kapitaal van de entiteit. Indien het filialen van buitenlandse ondernemingen 
betreft, moet alle kapitaal voor de aanvankelijke 
investering afkomstig zijn uit buitenlandse bronnen. Lenen uit lokale bronnen is slechts 
toegestaan na de opstartfase van het project voor 
het financieren van de be hoefte aan werkkapitaal.
 
 HU: Niet geconsolideerd voor staatseigendom. 
 LT: Investeringen in de organisatie van loterijen 
zijn op grond van de wet inzake buitenlandse 
kapitaalinvesteringen niet toegestaan. 
 MT: Voor ondernemingen waarin niet-ingezeten 
rechtspersonen of natuurlijke personen een 
aandeel hebben, gelden dezelfde kapitaalvereisten 
als voor ondernemingen die volledig eigendom zijn van ingezetenen: particuliere ondernemingen 
- MTL 500 (minimaal 20% gestort kapitaal); 
openbare ondernemingen - MTL 200 (minimaal  
                                                 
11 Commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten betreffen ondermeer de volgende sectoren: overige zakelijke diensten, d iensten in verband met de bouw, 
diensten in verband met distributie en toerisme, maar geen diensten in verband met telecommunicatie en financiële diensten. 
 
NL 34   NL gehandhaafd voor recent geprivatiseerde bedrijven. In 
sommige gevallen kan het stemrecht in recent 
geprivatiseerde bedrijven worden beperkt. Gedurende een periode van vijf jaar kan voor de verwerving van grote 
hoeveelheden aandelen in bedrijven die activiteiten 
ontplooien op het gebied van defensie, vervoersdiensten, 
telecommunicatie en energie toestemming van de minister 
van Financiën vereist zijn.
 
 FR: Voor vestiging die betrekking heeft op bepaalde11 
commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten is 
speciale toestemming vereist wanneer de algemeen 
directeur geen vaste verblijfsvergunning heeft.  
 25% gestort kapitaal). Het aandeel in het kapitaal 
dat in handen is van niet-ingezetenen moet 
worden betaald met fondsen die afkomstig zijn uit het buitenland. Bedrijven met niet-
ingezetenenparticipatie moeten, volgens de 
toepasselijke wetgeving, bij het ministerie van Financiën een vergunning aanvragen om 
bedrijfsruimte te kunnen kopen.
 
  CY: De centrale bank moet toestemming geven voor de 
deelname van een niet-ingezetene in een onderneming of 
vennootschap op Cyprus. Buitenlandse deelname in alle in de lijst van verbintenissen vermelde (sub)sectoren 
bedraagt normaal gesproken maximaal 49 procent. De 
autoriteiten besluiten over toestemming voor buitenlandse deelname op grond van een onderzoek naar de 
economische behoefte, waarbij doorgaans de volgende 
criteria gelden:
 
 a) levering van diensten die nieuw zijn voor Cyprus;  
 b) de exportpositie van het economie verbeteren door 
bestaande en nieuwe markten te ontwikkelen; 
 c) overdracht van moderne technologie, kennis en nieuwe 
managementtechnieken;  
 d) verbetering van de productiestructuur van de economie 
of de kwaliteit van bestaande producten en diensten; 
 e) meerwaarde voor bestaande eenheden of activiteiten;  f) levensvatbaarheid van het voorgestelde project; 
 g) werkgelegenheid voor wetenschappers, 
kwaliteitsverbetering van en opleiding voor lokaal personeel.   
 
NL 35   NL  In uitzonderlijke gevallen, wanneer de voorgestelde 
investering op de meeste punten voldoet aan de criteria 
van het onderzoek naar de economische behoefte, kan 
toestemming worden gegeven voor deelname van meer 
dan 49 procent. 
 De buitenlandse deelname in staatsbedrijven mag normaal 
gesproken maximaal 30 procent bedragen. In 
beleggingsmaatschappijen mag de buitenlandse 
participatie maximaal 40 procent bedragen.  
 Ondernemingen moeten geregistreerd zijn overeenkomstig 
het vennootschapsrecht. Op grond hiervan moet een 
buitenlands bedrijf dat een kantoor op Cyprus wil vestigen dit als buitenlands filiaal laten registreren. Daarvoor is op 
grond van de deviezenwet voorafgaande toestemming 
vereist van de centrale bank. Of deze goedkeuring verleend wordt, hangt af van het op dat moment geldende 
buitenlandse-investeringenbeleid ten aanzien van de 
voorgestelde activiteiten en de hierboven beschreven algemene criteria.
 
 HU: Niet geconsolideerd voor staatseigendom. 
 MT: De vennootschapswet (hoofdstuk 386) inzake 
dienstverlening door niet-ing ezetenen via de registratie 
van een lokale onderneming en de wet op de buitenlandse transacties (hoofdstuk 233) inzake de 
afgifte, aankoop, verkoop en  aflossing van effecten van 
niet aan de Effectenbeurs van Malta genoteerde ondernemingen zullen blijven gelden. 
 
 PL: Voor de vestiging van een onderneming met 
buitenlands kapitaal is toestemming vereist in geval van: 
  - vestiging van een onderneming, aankoop of verwerving 
van aandelen in een bestaande  onderneming; uitbreiding 
van de activiteiten van een onderneming, als deze   
 
NL 36   NL activiteiten een of meer van de volgende gebieden 
omvatten: 
 - het beheer van zee- of luchthavens;  - de handel in onroerend  goed of het optreden als 
tussenpersoon bij onroerendgoedtransacties; 
 - levering aan de defensie-industrie, indien andere 
vergunningseisen niet van toepassing zijn; 
 - groothandel in geïmport eerde consumptiegoederen; 
 - verstrekking van juri dische adviesdiensten; 
 - vestiging van een joint venture met buitenlands 
kapitaal, ingeval de Poolse  partij een statelijke 
rechtspersoon is en niet-geldelijke middelen inbrengt als startkapitaal; 
 - het regelen van een contract dat mede het gebruiksrecht 
omvat van staatseigendommen gedurende meer dan zes maanden, of een besluit vormt tot verwerving van 
dergelijke eigendommen. 
 SI: Voor financiële dienstverlening wordt toestemming 
verleend door de onder de verbintenissen per sector 
vermelde instanties, overeenkomstig de daar beschreven 
voorwaarden.
 
 Er gelden geen beperkingen voor de vestiging van een 
nieuwe onderneming ( “greenfield”-investering).  
  Subsidies  
Toekenning van subsidies door de Gemeenschap of de 
lidstaten kan worden beperkt tot rechtspersonen die 
gevestigd zijn op het grondgebied van een lidstaat of  
 
NL 37   NL een bepaald geografisch onderdeel daarvan. Niet 
geconsolideerd voor onderzoeks- en 
ontwikkelingssubsidies. Niet geconsolideerd voor filialen van een niet-G emeenschapsbedrijf die 
gevestigd zijn in een lidstaat. De verlening van een 
dienst, of subsidiëring daarvan, binnen de publieke sector vormt geen inbr euk op deze verbintenis.
 
De Gemeenschap en de lidstaten zijn vanwege 
verbintenissen uit deze lijst ni et verplicht subsidie te 
geven voor diensten die buiten hun grondgebied 
verleend worden.  
Voor zover subsidies aan natuurlijke personen worden 
toegekend, kan zulks worden beperkt tot onderdanen 
van een lidstaat.  
 
NL 38   NL  Wisselkoersregeling121314 
1), 2) SK: Wat lopende betalingen betreft, geldt een 
beperking van de aankoop van deviezen door Slowaakse ingezetenen voor persoonlijke doeleinden. 
 Wat kapitaaluitkeringen betreft is een 
deviezenvergunning vereist voor de aanvaarding van financiële kredieten van buitenlandse onderdanen, 
directe kapitaalinvesteringen in het buitenland, 
aankoop van onroerend goed in het buitenland en aankoop van buitenlandse effecten.
 Wisselkoersregeling15 
4) CY: Op grond van de wet inzake 
deviezenbeheersing is het niet-ingezetenen normaliter niet toegestaan uit lokale bronnen te 
lenen.
  
 4) Niet geconsolideerd, met uitzondering van maatregele n 4) Niet geconsolideerd, behalve voor maatregelen  
                                                 
12 CZ: Er wordt een niet-discriminerend stelsel voor beheersing van de wisselkoersen toegepast, dat inhoudt:  
a) beperking van de aankoop van deviezen door ingezetenen van Tsjechische nationaliteit voor persoonlijke doeleinden; 
b) vergunning tot aankoop van deviezen door Tsjechische ingezetenen ten behoeve van de  aanvaarding van financiële kredieten van  buitenlandse onderdanen, directe 
kapitaalinvesteringen in het buitenland en de aankoop van buitenlandse effecten. 
13 PL: Er wordt een niet-discriminerend stelsel voor beheersing van de wisselkoersen toegepast, dat de omzet in buitenlandse valu ta beperkt en een vergunningsregeling 
voor deviezen inhoudt (met algemene en individuele vergunningen).  Onder meer gelden beperkingen op kapitaalstromen en betalinge n in deviezen. Toestemming is 
vereist voor de volgende deviezentransacties:  
- overbrenging van deviezen naar het buitenland;  
- overbrenging van Poolse valuta uit het buitenland;  - overdracht van het eigendomsrecht op monetaire activ a tussen ingezetenen en buitenlandse personen;  
- verstrekking en aanvaarding van leningen en kredieten door ingezetenen in het kader van deviezentransacties;  
- vaststelling of uitvoering va n betalingen in deviezen binnen Polen voor aangeko chte goederen, onroeren d goed, eigendomsrechte n, diensten of arbeid;  
- openen en aanhouden van een bankrekening in het buitenland;  
- verwerven en bezitten van buitenlandse waardepapieren en verwerven van onroerend goed in het buitenland;  
- aangaan van verplichtingen in het buitenland met gelijke uitwerking. 
14 SK: Bepalingen opgenomen met het oog op transparantie. 
15 PL: De voetnoot bij markttoegang geldt ook voor nationale behandeling. 
16 De duur van het “tijdelijk verblijf” wordt vastgesteld door de lidstaten en in communautaire wetten en regelingen betreffende binnenkomst, verblijf en arbeid, voor 
zover deze bestaan. De exacte duur kan variëren naargelang van de in deze lijst opgenomen versch illende categorieën natuurlijke  personen. Voor categorie (i) luidt 
de maximale verblijfsduur als volgt: EE – drie jaar, met een mogelijke verlenging met twee jaar tot in totaal maximaal vijf jaa r; LV – vijf jaar; LT – drie jaar, 
 
NL 39   NL betreffende binnenkomst en tijdelijk verblijf16 in een 
lidstaat, zonder dat aan de ve reiste van een onderzoek naar 
economische behoefte moet worden voldaan17, van de 
volgende categorieën dienstverlenende natuurlijke 
personen:  aangaande de in de kolom voor markttoegang genoemde categorieën natuurlijke personen.
 
 i) de tijdelijke aanwezigheid, als binnen een bedrijf 
overgeplaatste persoon18, van natuurlijke personen uit de 
volgende categorieën, op voorwaarde dat de 
dienstverlener een rechtspersoon is en dat de betrokken 
personen ten minste een jaar voorafgaand aan de overplaatsing bij hem in dienst zijn geweest of vennoten 
(anders dan meerderheidsaandeelhouders) zijn geweest:
 
 EG-richtlijnen betreffende  wederzijdse erkenning 
van diploma’ s zijn niet van toepassing op onderdanen van derde landen. De lidstaten blijven 
bevoegd voor de erkenning van diploma’s die 
vereist zijn voor de verlening van gereglementeerde diensten van deskundigen door 
onderdanen van derde landen, tenzij in het 
Gemeenschapsrecht anders is bepaald. Het recht om in de ene lidstaat een  gereglementeerde dienst 
als deskundige te verlenen, geeft niet het recht tot 
dienstverlening in een andere lidstaat.
  
 a) Leden van het hogere leid inggevend personeel van een 
organisatie die in de eerste plaats verantwoordelijk zijn 
voor het management van de  organisatie, onder het 
algemene toezicht en de leiding van de raad van bestuur of 
de aandeelhouders of daarmee gelijkgestelde personen. 
Deze personeelsleden  
- geven leiding aan de organisatie of een afdeling of 
onderafdeling daarvan; Verplichtingen met betrekking tot ingezetenschap  
AT: Algemeen directeuren van filialen en 
rechtspersonen dienen in Oostenrijk gevestigd te zijn; 
natuurlijke personen die binnen een rechtspersoon of 
filiaal verantwoordelijk zijn voor de naleving van de 
Oostenrijkse handelswet moeten ingezetenen van Oostenrijk zijn.
  
                                                                                                                                                                                                                                           
uitsluitend voor hoger personeel te verlengen met twee jaar; PL en  SI – één jaar, verlenging mogelijk. Voor categorie (ii) luid t de maximale verblijfsduur als volgt: 
EE - 90 dagen per halfjaar; PL – drie maanden; LT – drie maanden per jaar; HU, LV, SI – 90 dagen. 
17 Alle andere verplichtingen in wet- en regelgeving van de Gem eenschap en de lidstaten aangaande binnenkomst, verblijf, arbeid e n sociale zekerheid blijven van 
toepassing, regelingen betreffende verblijfsperiode, mi nimumloon en collectieve loonovereenkomsten inbegrepen. 
18 Onder “een binnen een bedrijf overgeplaatst e persoon” wordt verstaan: een natuurlijk persoon die werkt bij een op Chileens gro ndgebied gevestigde rechtspersoon, 
met uitzondering van organisaties zonder winstoogmerk, en die tijde lijk is overgeplaatst in het kader van verlening van een die nst via een bedrijfsvestiging op het 
grondgebied van een lidstaat; de betrokken rechtspersonen dienen hun hoofdvestiging te hebben op Chileens grondgebied en de ove rplaatsing moet geschieden naar 
een vestiging (bijkantoor, filiaal of dochterondememing) van di e rechtspersoon, die daadwerkelijk soortgelijke diensten verleen t op het grondgebied van een lidstaat 
waarop het EG-verdrag van toepassing is.  
 
NL 40   NL - houden toezicht op en controleren de werkzaamheden 
van andere toezichthoudende, gespecialiseerde of 
leidinggevende werknemers; 
- zijn persoonlijk bevoegd voor indienstneming en 
ontslag of voordracht daartoe, dan wel voor andere 
handelingen op het gebied van personeelsaangelegenheden.
 MT: De afgifte van verblijfsvergunningen/-
documenten wordt geregeld in de Immigratiewet 
(hoofdstuk 217).  
 b) Binnen een rechtspersoon werkzame personen die 
beschikken over uitzonderlij ke kennis die van wezenlijk 
belang is voor de dienstverlen ing van de vestiging, de 
onderzoeksuitrusting, de tec hnische of leidinggevende 
werkzaamheden. Afgezien van de voor het functioneren 
van de betrokken onderneming ve reiste specifieke kennis, 
kan deze kennis bestaan in de bekwaamheid bepaalde 
werkzaamheden uit te voeren of een bepaald beroep uit te 
oefenen waarvoor specifieke technische vaardigheden vereist zijn, evenals het lidmaatschap van een erkende 
beroepsgroep.
   
 ii) de tijdelijke aanwezigheid van natuurlijke personen uit de 
volgende categorieën:    
 a) Personen die geen verblijf houden op het grondgebied van 
een lidstaat waarop de EG-verdragen van toepassing zijn, 
maar die er als vertegenwoordiger van een dienstverlener tijdelijk wensen te verblijve n om over de verkoop ven 
diensten te onderhandelen of voor de dienstverlener 
overeenkomsten tot verkoop van diensten te sluiten, terwijl zij niet zelf bij directe verkoop aan het algemene publiek of 
verlening van diensten zijn betrokken (daarnaast voor EE, 
HU, LV en SI: of die zelfstandig een vergoeding ontvangen vanuit een bron binne n de betrokken lidstaat).
   
 b) Personen die binnen een rechtspersoon een leidinggevende 
positie als omschreven onder I) a), bekleden en die zijn 
belast met het opzetten in een lidstaat van een   
 
NL 41   NL bedrijfsvestiging van een Chileense dienstverlener 
wanneer:  
 - zij niet zelf bij directe verkoop aan het algemene 
publiek of verlening van diensten zijn betrokken (daarnaast voor EE, HU, LV en SI: of die zelfstandig 
een vergoeding ontvangen vanuit een bron binnen de 
betrokken lidstaat); en
   
 - de dienstverlener zijn hoofdvestiging op Chileens 
grondgebied heeft en geen andere vertegenwoordiger, 
kantoor, filiaal of dochteronderneming in die lidstaat 
heeft.   
  FR: Wanneer de directeur van een industriële, 
commerciële of ambachtelijke activiteit19 geen 
verblijfsvergunning heeft, is een speciale toestemming 
vereist.    
  IT: Voor de toegang tot industriële, commerciële en 
ambachtelijke activiteiten zijn een verblijfsvergunning en 
speciale toestemming om de activiteit uit te oefenen, 
vereist.    
 (iii) Niet geconsolideerd, met uitzondering van maatregelen 
betreffende binnenkomst en tijdelijk verblijf in een 
lidstaat, zonder dat aan de vereiste van een onderzoek 
naar economische behoefte moet worden voldaan, 
behalve waar aangegeven voor een specifieke sub-sector, 
van de volgende categorie dienstverlenende natuurlijke personen. Het verblijf moet aan de volgende 
voorwaarden voldoen
20:   
                                                 
19 Commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten betreffen ondermeer de volgende sectoren: overige zakelijke diensten, d iensten in verband met de bouw, 
diensten in verband met distributie en toerisme, maar geen diensten in verband met telecommunicatie en financiële diensten. 
20 Het contract voor de levering van diensten dient te voldoen aan de wet- en regelgeving en vereisten van de Gemeenschap en de l idstaat waar de diensten verleend 
worden. 
 
NL 42   NL  - De natuurlijke personen zijn  op tijdelijke basis betrokken 
bij de verlening van een dienst als werknemers van een 
rechtspersoon die geen bedrijfsvestiging heeft in een lidstaat van de Europese Gemeenschap.
   
 - De rechtspersoon heeft een dienstverleningscontract 
voor maximaal drie maanden met een eindgebruiker in 
de betreffende lidstaat; dit c ontract werd gesloten na een 
open aanbesteding of een andere procedure die het 
bonafide karakter van het contract garandeert (b.v. een 
advertentie waarin het contract bekend wordt gemaakt) wanneer dat in de lidstaat vereist is of wordt 
overeenkomstig de wet- en re gelgeving en vereisten van 
de Gemeenschap of haar lidstaten.
   
 - De natuurlijke persoon die gedetacheerd wordt, moet de 
betreffende diensten verlenen als werknemer van de 
rechtspersoon die de dienst gedurende minimaal één jaar 
(twee jaar voor EL) voorafgaand aan de detachering verleent.
   
 - De duur van het tijdelijke verblijf binnen de betreffende 
lidstaat mag maximaal drie maanden binnen een periode 
van 12 maanden (6 maanden voor EE, 24 maanden voor 
NL) of de looptijd van het contract bedragen, als dit 
korter is.    
 - De natuurlijke persoon moet de nodige academische 
kwalificaties en werkervari ng hebben die vereist zijn 
voor de betreffende sector of activiteit in de lidstaat waar 
de dienst verleend wordt.   
 - De verbintenis heeft alleen betrekking op de dienst die in 
het contract vermeld wordt; ze geeft niet het recht de 
beroepstitel van de betreffe nde lidstaat te gebruiken.    
 - Het aantal personen dat bij het dienstverleningscontract 
betrokken is mag niet groter zijn dan noodzakelijk voor   
 
NL 43   NL de uitvoering van het contract , zoals te bepalen door de 
wet- en regelgeving en vere isten van de Gemeenschap en 
de lidstaat waar de dienst wordt verleend.  
 - Het dienstverleningscontract  moet betrekking hebben op 
een van de hieronder genoemde activiteiten en moet 
voldoen aan de aanvullende voorwaarden die voor de 
sub-sector in de betreffende lidstaat gelden:    
 - Juridische dienstverlening 
- Diensten verleend door accountants 
- Boekhoudkundige controle (audits) 
- Belastingadvies - Diensten met betrekking tot architectuur, 
stedenbouw en landschapsarchitectuur 
- Ingenieursdiensten en geïntegreerde technische 
diensten 
- Diensten verleend door artsen, tandartsen en 
verloskundigen 
- Veterinaire diensten 
- Diensten verleend door verpleegkundigen, 
fysiotherapeuten en paramedisch personeel 
- Diensten met betrekking tot computers en 
aanverwante diensten 
- Onderzoek en ontwikkeling
   
 - Reclame 
- Marktonderzoek en opiniepeilingen 
- Advies inzake bedrijfsvoering en beheer - Diensten met betrekking tot advies inzake 
bedrijfsvoering en beheer 
- Technische beproeving en analyse - Aanverwante diensten in verband met 
wetenschappelijk en technisch advies 
- Aanverwante diensten in verband met 
wetenschappelijk en technisch advies 
- Advisering op het gebied van visserij 
- Diensten in verband met mijnbouw - Onderhoud en herstel van uitrusting 
- Fotografie   
 
NL 44   NL - Diensten met betrekking tot congressen 
- Vertaaldiensten 
- Bouwnijverheid - Onderzoek van bouwterreinen 
- Diensten met betrekking tot milieu 
- Hoger onderwijs - Volwasseneneducatie 
- Reisbureaus en reisorganisatoren 
- Reisgidsen - Amusement 
- Persagentschappen
 
 - Diensten met betrekking tot de verkoop van 
apparaten of de toekenning van een octrooi    
 
NL 45   NL II. VERBINTENISSEN PER SPECIFIEKE SECTOR  
1. ZAKELIJKE 
DIENSTVERLENING     
A. Professionele diensten     
a) Rechtskundig advies 
over nationaal recht en 
internationaal publiekrecht (met 
uitzondering van EG-
recht)
 
CZ, EE, LV, PL, SI, SK: CPC 861.
 1) EE: Niet geconsolideerd voor CPC 861 anders dan CPC 
86190. 
FR, PT. SI: Niet geconsolideerd voor het opstellen van 
juridische documenten. 
S: Niet geconsolideerd wanneer de titel “Advokat” 
gevoerd wordt of als een EER-jurist de beroepstitel 
gebruikt die daarmee overeenkomt in zijn land van 
oorsprong21. 
CY, MT: Niet geconsolideerd. 
 1) FR, PT. SI: Niet geconsolideerd voor het opstellen 
van juridische documenten. 
DK: Alleen juristen met een Deense vergunning tot 
uitoefening van het juridische beroep, en in 
Denemarken geregistreerde advocatenkantoren 
mogen juridisch advies verstrekken. 
SE: Niet geconsolideerd wanneer de titel 
“Advokat” gevoerd wordt of als een EER-jurist de beroepstitel gebruikt die daarmee overeenkomt in 
zijn land van oorsprong. 
EE: Niet geconsolideerd voor CPC 861 anders dan 
CPC 86190. 
AT: Buitenlandse juridisch adviseurs moeten lid 
zijn van de vereniging van advocaten in hun land van oorsprong; zij mogen hun beroepstitel alleen 
gebruiken onder vermelding van de plaats van 
registratie in hun land van oorsprong.
 
CY, MT: Niet geconsolideerd. 
  
                                                 
21 Het staat buitenlandse juristen vrij juridisch advies te geven, mits ze niet de titel “Advokat” voeren of als EER-jurist de be roepstitel gebruiken die daarmee 
overeenkomt in zijn land van oorsprong. 
 
NL 46   NL  2) CY, MT: Niet geconsolideerd.  2) CY, MT: Niet geconsolideerd.   
 3) DE: Voor de toegang geldt als voorwaarde dat men moet 
zijn aanvaard als lid van een vereniging van advocaten 
overeenkomstig de federale advocatenwet, welke 
voorziet in vestiging die uitsluitend aan een individueel gevestigde advocaat of een partnerschap is 
voorbehouden. 
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) 
of SCP geschieden. 
FIN: Voor het verlenen van juridische diensten als lid van 
de algemene vereniging van advocaten is ingezetenschap van een van de landen van de EER vereist. 
AT, CY, MT: Niet geconsolideerd. 3) DK: Alleen in Denemarken geregistreerde 
advocatenkantoren mogen juridisch advies 
verstrekken. Uitsluitend juristen met een Deense 
vergunning tot uitoefening van het juridische beroep en in Denemarken geregistreerde 
advocatenkantoren mogen aandeelhouder zijn van 
een Deens advocatenkantoor . Uitsluitend juristen 
met een Deense vergunning tot uitoefening van het 
juridische beroep mogen bestuurder of beheerder 
van een Deens advocatenkantoor zijn.
 
AT, CY, MT: Niet geconsolideerd.  
CZ: (Handels)juristen in Tsjechisch recht moeten afgestudeerd zijn aan een Tsjechische universiteit. 
 FR: Het recht van het 
gastland en het 
internationaal 
publiekrecht (EG-recht inbegrepen) 
zijn opengesteld voor 
de beoefenaars van het gereglementeerde 
juridische beroep
22. 
 
 CZ: Geen beperkingen ten aanzien van buitenlands recht. 
Voor activiteiten met betrekking tot nationaal recht moet 
men zijn aanvaard als lid van een vereniging van advocaten of de Tsjechische vereniging van 
handelsjuristen.
 
EE: Geen voor CPC 86190. Voor CPC 861 anders dan CPC 86190 is commerciële aanwezigheid beperkt tot 
eigendom of advocatenkantoren in de vorm van een besloten vennootschap, waarvoor toestemming van de 
orde van advocaten (Advokatuur) noodzakelijk is. 
Volgens hun reglement (Advokatuuri pohimäärus) mogen alleen Estlandse ingezetenen een 
advocatenkantoor oprichten. Om toegelaten te worden tot 
de orde van advocaten moet aan de volgende EE: Geen voor CPC 86190. Niet geconsolideerd 
voor CPC 861 anders dan CPC 86190. 
 
SI: Voorwaarden voor toelating tot de orde van 
advocaten van niet-Slovenen die in een andere 
lidstaat een vergunning hebben om hun beroep uit 
te oefenen, moeten een bewijs kunnen overleggen 
van hun kennis van het Sloveense recht en moeten 
de Sloveense taal beheersen. 
SK: (Handels)juristen in Slowaaks recht moeten 
afgestudeerd zijn aan een Slowaakse universiteit. 
  
                                                 
22 De toegang tot deze beroepen wordt geregeld  in de Franse Wet nr. 90-1 259 van 31 december 1990, wa arin alle activiteiten van ju ridische aard worden opengesteld. 
 
NL 47   NL voorwaarden worden voldaan: a) twee jaar werkervaring 
als medewerker van een advocaat; b) het met goed 
gevolg afleggen van de relevante examens; c) drie jaar werkervaring als seniormedewerker. Vervolgens kan 
men een examen afleggen om advocaat te worden 
(hiervoor is het grote kennis van het Estlandse recht en een uitstekende beheersing van het Ests noodzakelijk). 
Notarissen zijn publieke dienstverleners en worden 
benoemd door de minister van Justitie.
 
HU: Commerciële aanwezigheid moet de vorm 
aannemen van een partnerschap met een Hongaarse 
advocaat (ügyvéd) of een Hongaars advocatenkantoor 
(ügyvédi iroda) of een vertegenwoordiging. 
LV: Geen voor advies over nationaal recht van het land 
van oorsprong en internationaal publiekrecht. Voor CPC 861 anders dan advies over na tionaal recht van het land 
van oorsprong en internationaal publiekrecht zijn vereist 
een vergunning van het ministerie van Justitie en kennis van het Lets. Een advocaat met vergunning mag alle 
juridische diensten verlenen met uitzondering van 
vertegenwoordiging in strafrechtzaken. wat 
voorbehouden is aan beëdigde advocaten. 
Nationaliteitsvereiste voor beëdigde advocaten en notarissen. Beëdigde advocaten en notarissen moeten ten 
minste 25 jaar oud zijn, het Lets beheersen, afgestudeerd 
zijn aan de Letse universiteit of een andere door de rechtenfaculteit als gelijkwaardig erkende instelling en 
praktijkervaring hebben. Beëdigde advocaten moeten een 
examen afleggen overeenkomstig de regels van de orde van beëdigde advocaten. Beëdigde notarissen moeten een 
examen afleggen overeenkomstig de regels die zijn 
vastgesteld door het ministerie van Justitie in samenwerking met de orde van notarissen.
 
PL: Voor vestiging is toestemming vereist. Nationaliteitsvereiste.
 
 
NL 48   NL SI: Commerciële aanwezigheid is beperkt tot 
eenmansbedrijven of een advocatenkantoor met 
onbeperkte aansprakelijkheid (vennootschap). Alleen advocaten met een vergunning kunnen vennoot worden. 
Voor activiteiten op het gebied van nationaal recht moet 
men toegelaten worden tot de orde van advocaten (“Odvetnika zbornica Slovenije”). Voor de opzet van een 
advocatenkantoor moet de orde van advocaten 
toestemming geven. Voorwaarden voor toelating tot de orde van advocaten van niet-Slovenen die in een andere 
lidstaat een vergunning hebben om hun beroep uit te 
oefenen, moeten een bewi js kunnen overleggen van hun 
kennis van het Sloveense recht en moeten de Sloveense 
taal beheersen. Notarissen zijn personen zijn publieke 
dienstverleners. Concessies kunnen worden verkregen via een vergunning.
 
SK: Geen beperkingen ten aanzien van buitenlands recht. Voor activiteiten met betrekking tot nationaal recht moet men zijn aanvaard als lid van de Slowaakse orde van 
advocaten of de Slowaakse vereniging van 
handelsjuristen.
 
 SE: Wanneer juridisch advies wordt verstrekt als 
“Advokat”, mag beroepsmatig alleen samengewerkt 
worden met andere “Advokats” en mag niet in de vorm 
van een vennootschap met be perkte aansprakelijkheid 
(kapitaalvennootschap) gewerkt worden, tenzij aan 
bepaalde voorwaarden voldaan is. 
LU: Het recht van het gastland en het internationaal 
recht23, onder voorbehoud van inschrijving als “avocat” 
bij de balie van Luxemburg.  SE: Voor het voeren van de titel “Advokat” is 
lidmaatschap van de Zweedse vereniging van 
advocaten verplicht. Staatsburger- en 
ingezetenschap van Zweden of een ander EER-land zijn verplicht voor dit lidmaatschap. Wanneer 
een persoon die toestemming heeft om de titel 
“Advokat” te gebruiken binnen een EER-land, op permanente basis als jurist  in Zweden wil werken 
met gebruik van de beroepstitel van zijn land van 
oorsprong, moet hij zich laten registreren bij de 
Zweedse balie.
  
                                                 
23 Internationaal recht omvat ook EG-recht. 
 
NL 49   NL  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven onder (i) 
en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, MT: Niet geconsolideerd. FR: Het verstrekken van juridisch advies en het 
opstellen van juridische documenten als hoofdactiviteit 
en ten behoeve van het algemene publiek zijn voorbehouden aan de leden van gereglementeerde 
juridische beroepsgroepen
24. Deze activiteiten kunnen 
ook als nevenactiviteit worden uitgeoefend door leden van andere gereglementeerde beroepsgroepen of 
gekwalificeerde personen.
 
AT: Op verzoek van een consument kunnen juridisch 
adviseurs tijdelijk in Oostenrijk verblijven om een 
specifieke dienst te verlenen. 
FI: Voor het verlenen van juridische diensten als lid van 
de algemene vereniging van advocaten is ingezetenschap 
van een van de landen van de EER vereist. 
SE: Wanneer juridisch advies wordt verstrekt als 
“Advokat”, mag beroepsmatig alleen samengewerkt 
worden met andere “Advokats” en mag niet in de vorm 
van een vennootschap met be perkte aansprakelijkheid 
(kapitaalvennootschap) gewerkt worden, tenzij aan 
bepaalde voorwaarden voldaan is. 
LV: Voor CPC 861 anders dan advies over nationaal 
recht van het land van oorsprong en internationaal 
publiekrecht zijn een vergunning van het ministerie van Justitie en kennis van het Lets  vereist. Een advocaat met 
vergunning mag alle juridische diensten verlenen met 
uitzondering van vertegenwoordiging in strafrechtzaken. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
DK: Alleen juristen met een Deense vergunning tot 
uitoefening van het juridische beroep mogen 
juridisch advies verstrekken. Om een Deense vergunning tot uitoefening van het juridische 
beroep te verkrijgen, moet een juridisch examen 
afgelegd worden. 
AT: Buitenlandse juridisch adviseurs moeten lid 
zijn van de vereniging van advocaten in hun land 
van oorsprong; zij mogen hun beroepstitel alleen gebruiken onder vermelding van de plaats van 
registratie in hun land van oorsprong.
 
SE: Voor het voeren van de titel “Advokat” is 
lidmaatschap van de Zweedse vereniging van 
advocaten verplicht. Zweeds staatsburger- en 
ingezetenschap zijn verplicht voor dit lidmaatschap.
 
CY, MT: Niet geconsolideerd.   
                                                 
24 De toegang tot deze beroepen wordt gerege ld in de Franse wet nr. 90-1259 van 31 december 1990, waarin alle activiteiten van ju ridische aard worden opengesteld. 
 
NL 50   NL wat voorbehouden is aan beëdigde advocaten. 
Nationaliteitsvereiste voor beëdigde advocaten en 
notarissen. Beëdigde advocaten en notarissen moeten ten minste 25 jaar oud zijn, het Lets beheersen, afgestudeerd 
zijn aan de Letse universiteit of een andere door de 
rechtenfaculteit als gelijkwaardig erkende instelling en praktijkervaring hebben. Beëdigde advocaten moeten een 
examen afleggen overeenkomstig  de regels van de orde 
van beëdigde advocaten. Beëdigde notarissen moeten een examen afleggen overeenkomstig de regels die zijn 
vastgesteld door het ministerie van Justitie in 
samenwerking met de orde van notarissen.
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, SE 
en UK waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(iii) en met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK, ES, SE en UK: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
DE: Niet geconsolideerd voor activiteiten die 
voorbehouden zijn aan een “Rechtsanwalt”. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, SE en UK waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii). 
DK: Alleen juristen met een Deense vergunning tot 
uitoefening van het juridische beroep mogen 
juridisch advies verstrekken. Om een Deense 
vergunning tot uitoefening van het juridische beroep te verkrijgen, moet een juridisch examen 
afgelegd worden.
 
SE: Voor het voeren van de titel “Advokat” is 
lidmaatschap van de Zweedse vereniging van 
advocaten verplicht. Zweeds staatsburger- en 
ingezetenschap zijn verplicht voor dit lidmaatschap.
  
b) Diensten verleend door 
accountants  
(CPC 86212, andere 
dan diensten in verband 
met boekhoudkundige 
controle, 86213, 86219)  1) CY, FR, HU, IT, MT, SI: Niet geconsolideerd. 
2) Geen  1) FR, IT, MT, SI: Niet geconsolideerd. 
AT: Geen vertegenwoordiging bij de bevoegde 
autoriteiten. 
2) Geen   
 
NL 51   NL  3) DE: Dienstverlening via een “GmbH & CoKG “ en 
“EWIV” is verboden. 
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of 
SCP geschieden. 
PT: Dienstverlening mag uitsluitend via een 
beroepsmatige vestiging geschieden. 
IT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van 
natuurlijke personen is toegestaan. 
AT: Buitenlandse accountants (die bevoegd moeten zijn 
verklaard overeenkomstig de wetten van hun land van 
oorsprong) mogen maximaal 25% van het vermogen of 
de aandelen in het bedrijfsresultaat van een Oostenrijkse rechtspersoon bezitten. Dit geldt alleen voor degenen die 
geen lid zijn van de Oostenrijkse beroepsvereniging.
 
CY: Alleen natuurlijke personen met een vergunning van 
het ministerie van Financië n hebben toegang. Voor deze 
toestemming moet een onderzoek naar de economische 
behoefte worden uitgevoerd. De hierbij gebruikte criteria 
zijn dezelfde als voor de to estemming voor buitenlandse 
investeringen (zie de horiz ontale afdeling) die voor deze 
subsector gelden, waarbij telkens rekening gehouden 
wordt met de werkgelegenheid ssituatie in de sector. 
Beroepsverenigingen (partnerschappen) van natuurlijke personen zijn toegestaan, zo nder rechtspersoonlijkheid.
 
LV: De aandeelhouder of de di recteur van een firma moet 
een in Letland beëdigde accountant zijn. Beëdigde accountants moeten minimaal 25 jaar oud zijn en a) een 
diploma in de economie hebben of in een ander vak 
gespecialiseerd zijn waarbij een basisexamen economie 3) DK: Buitenlandse accountants kunnen na 
toestemming van het Deense agentschap voor 
handel en bedrijven partnerschappen met in Denemarken officieel erkende accountants 
aangaan.
  
 
NL 52   NL gehaald werd; b) ten minste drie jaar ervaring op het 
gebied van accountancy hebben, die erkend wordt door 
de Letse orde van accountants; c) toelatingsexamen gedaan hebben en zijn toegelaten als beëdigd accountant 
overeenkomstig de Letse orde  van accountants; d) van 
onbesproken gedrag zijn.
 
SI: Commerciële aanwezigheid in de vorm van een 
rechtspersoon.  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven onder (i) 
en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
FR: Aan niet-EG-deskundigen kan toestemming tot het 
verlenen van diensten worden verleend bij besluit van de 
minister van Economische Zaken, Financiën en Begroting, in overeenstemming met de minister van 
Buitenlandse Zaken. Ingezeten schap mag niet langer dan 
vijf jaar als eis worden gesteld.
 
IT: Ingezetenschap vereist voor “Ragionieri - Periti 
commerciali”. 
DK: Ingezetenschap vereist, te nzij het Deense agentschap 
voor handel en bedrijven anders bepaalt. 
AT: Op verzoek van een consument kunnen accountants 
tijdelijk in Oostenrijk verblijven om een specifieke  dienst 
te verlenen. In de regel moet het centrum van de 
beroepswerkzaamheden (co mmerciële aanwezigheid) van 
natuurlijke personen die boekhoudkundige diensten 
verlenen echter in Oostenri jk gevestigd zijn. Geen 
vertegenwoordiging bij de bevoegde autoriteiten.  
LV: De aandeelhouder of de di recteur van een firma moet 
een in Letland beëdigde accountant zijn. Beëdigde 
accountants moeten minimaal 25 jaar oud zijn en a) een diploma in de economie hebben of in een ander vak 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
DK, IT: Ingezetenschap verplicht. 
SI: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
onder markttoegang. 
  
 
NL 53   NL gespecialiseerd zijn waarbij een basisexamen economie 
gehaald werd; b) ten minste drie jaar ervaring op het 
gebied van accountancy hebben, die erkend wordt door de Letse orde van accountants; c) toelatingsexamen 
gedaan hebben en zijn toegelaten als beëdigd accountant 
overeenkomstig de Letse orde  van accountants; d) van 
onbesproken gedrag zijn.
 
SI: Alleen beperkingen voor natuurlijke personen die in dienst zijn van rechtspersonen.
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, DK, ES, 
LU, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
AT, BE, DE, DK, ES, NL, UK en SE: Universitaire 
graad, beroepskwalificaties en drie jaar werkervaring in 
de sector. 
AT: Examen afleggen bij de Oostenrijkse 
beroepsvereniging. De werkgever moet lid zijn van de 
betreffende beroepsverenigi ng in het land van herkomst 
(als een dergelijke vereniging bestaat).  
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
DE: Niet geconsolideerd voor activiteiten die wettelijk 
voorbehouden zijn aan een “Wirtschaftsprüfer”. 
LV: De aandeelhouder of de directeur van een firma 
moet een in Letland beëdigde accountant zijn. Beëdigde accountants moeten minimaal 25 jaar oud zijn en a) een 
diploma in de economie hebben of in een ander vak 
gespecialiseerd zijn waarbij een basisexamen economie gehaald werd; b) ten minste drie jaar ervaring op het Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, DK, 
ES, LU, NL, UK en SE waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 54   NL gebied van accountancy hebben, die erkend wordt door 
de Letse orde van accountants; c) toelatingsexamen 
gedaan hebben en zijn toegelaten als beëdigd accountant overeenkomstig de Letse or de van accountants; d) van 
onbesproken gedrag zijn.
 
SI: Alleen beperkingen voor natuurlijke personen die in 
dienst zijn van rechtspersonen.  
b) Boekhoudkundige 
controles (audits) *25 
(CPC 86211 en 86212 
anders dan diensten 
verleend door 
accountants)  1) AT, BE, CY, DE, DK, ES, FR, FI, HU, IT, IE, LU, LT, 
MT, NL, PT, SE, SI en UK: Niet geconsolideerd. 
LT: Geen, behalve dat het verslag van de 
boekhoudkundig controleur opgesteld moet worden in 
samenwerking met een andere in Litouwen officieel 
erkende controleur. 
2) Geen 1) AT, BE, DE, DK, ES, FR, FI, IT, IE, LU, LT, MT, 
NL, PT, SE, SI en UK: Niet geconsolideerd. 
LT: Geen, behalve dat het verslag van de 
boekhoudkundig controleur opgesteld moet 
worden in samenwerking met een andere in 
Litouwen officieel erkende controleur. 
2) Geen   
 3) BE: Dienstverlening via een “SA” en “Société en 
commandite” is verboden. 
DE: Dienstverlening via een “GmbH & CoKG “ en 
“EWIV” is verboden. 
FR: Voor wettelijk voorgeschreven controles: 
dienstverlening via iedere bedrijfsvorm, met uitzondering 
van SNC, SCS en bijkantoren. 
PT: Dienstverlening mag uitsluitend via een 
beroepsvereniging geschieden. 3) DK: Buitenlandse controleurs kunnen na 
toestemming van het Deense agentschap voor 
handel en bedrijven partnerschappen met in Denemarken officieel erkende accountants 
aangaan. 
SE: Het is verplicht binnen de EER te wonen en 
een Zweeds examen af te leggen
26. 
  
                                                 
* Toelichting: grensoverschrijdende dienstverlening is niet g econsolideerd omdat commerciële aanwe zigheid vereist is voor de uit oefening van controleactiviteiten. 
Alleen gevestigde wettelijk erkende controleurs kunnen door de na tionale beroepsorganisaties worden erkend. Erkenning is een no odzakelijke voorwaarde voor het 
uitoefenen van de activiteit. 
25 SI: Volgens het Sloveens recht worden boekhoudkundige controles verricht door bedrijven, niet door natuurlijke personen. 
26 Buitenlandse examens en ervaring  waaruit blijkt dat vergelijkbar e bekwaamheden worden erkend. 
 
NL 55   NL IE: Dienstverlening mag uitsluitend via een vennootschap 
geschieden. 
IT: Alleen natuurlijke pe rsonen hebben toegang als 
“ragionieri - periti comm erciali” en “dottori 
commerciali”. Beroepsvereniging (zonder 
rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is toegestaan. 
FI: Minimaal een van de controleurs van een Finse 
vennootschap moet ingezetene zijn van een EER-land of een erkend accountantskantoor.
 
SE: Alleen binnen de EER erkende controleurs mogen boekhoudkundige controles uitvoeren binnen bepaalde rechtspersonen, te wete n alle vennootschappen met 
beperkte aansprakelijkheid. A lleen dergelijke personen 
mogen aandeelhouder zijn of partnerschappen aangaan 
met ondernemingen die erkende boekhoudkundige 
controles (voor officiële doeleinden) uitvoeren. Een 
examen binnen de EER, werkervaring en ingezetenschap zijn verplicht voor goedkeuring.
 
AT: Buitenlandse boekhoudkundig controleurs (die bevoegd moeten zijn verklaard overeenkomstig de wetten 
van hun land van oorsprong) mogen maximaal 25% van 
het vermogen of de aandelen in  het bedrijfsresultaat van 
een Oostenrijkse rechtspersoo n bezitten. Dit geldt alleen 
voor degenen die geen lid zijn van de Oostenrijkse 
beroepsvereniging.
 
CY: Alleen natuurlijke personen met een vergunning van 
het ministerie van Financië n hebben toegang. Voor deze 
toestemming moet een onderzoek naar de economische behoefte worden uitgevoerd. De hierbij gebruikte criteria 
zijn dezelfde als voor de to estemming voor buitenlandse 
investeringen (zie de horiz ontale afdeling) die voor deze 
subsector gelden, waarbij telkens rekening gehouden 
 
NL 56   NL wordt met de werkgelegenheid ssituatie in de sector. 
Beroepsverenigingen (partnerschappen) van natuurlijke 
personen zijn toegestaan, zo nder rechtspersoonlijkheid.  
CZ: Boekhoudkundige controles kunnen uitgevoerd 
worden door natuurlijke of rechtsperonen die 
geregistreerd zijn bij de vereniging van boekhoudkundig 
controleurs. Minimaal zestig procent van het kapitaal van 
rechtspersonen moet in handen zijn van Tsjechische 
staatsburgers.  
LV: De aandeelhouder of de di recteur van een firma moet 
een in Letland beëdigde accountant zijn. Beëdigde 
accountants moeten minimaal 25 jaar oud zijn en a) een diploma in de economie hebben of in een ander vak 
gespecialiseerd zijn waarbij een basisexamen economie 
gehaald werd; b) ten minste drie jaar ervaring op het gebied van accountancy hebben, die erkend wordt door 
de Letse orde van accountants; c) toelatingsexamen 
gedaan hebben en zijn toegelaten als beëdigd accountant overeenkomstig de Letse orde  van accountants; d) van 
onbesproken gedrag zijn.
 
LT: Geen, behalve dat 75% va n het aandelenkapitaal in 
handen moet zijn van accountants(firma’s). Vestiging is 
toegestaan in alle rechtsvormen voor ondernemingen, behalve in de vorm van een naamloze vennootschap. De 
opleidingseisen voor  accountants mogen in hun land van 
oorsprong niet lager zijn dan in Litouwen. 
 
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlandse accountants 
mogen hun beroep uitoefenen nadat hun diploma’s 
gecontroleerd zijn.  
SI: Commerciële aanwezigheid in de vorm van een 
rechtspersoon. Buitenlanders mogen maximaal 49% van 
het aandelenkapitaal van een accountantskantoor bezitten. Boekhoudkundige controles mogen alleen door 
 
NL 57   NL accountantskantoren worden uitgevoerd.  
SK: Boekhoudkundige controles kunnen uitgevoerd 
worden door natuurlijke of rechtsperonen die geregistreerd zijn bij de vereniging van boekhoudkundig 
controleurs. Minimaal zestig procent van het kapitaal van 
rechtspersonen moet in handen zijn van Slowaakse staatsburgers.
 
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
DK: Ingezetenschap vereist, te nzij het Deense agentschap 
voor handel en bedrijven anders bepaalt. 
ES: Ingezetenschap verplicht. EL: Nationaliteitsvereiste voor wettelijk erkende 
controleurs. 
ES: Accountantskantoren: bestuurders, directeuren en 
vennoten van vennootschappen die niet onder de achtste 
EEG-richtlijn inzake het vennootschapsrecht vallen, 
moeten aan een nationaliteitsvereiste voldoen.
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
DK: Ingezetenschap verplicht. 
IT, PT: Ingezetenschap ve rplicht voor zelfstandige 
controleurs. 
SE: Het is verplicht binnen de EER te wonen en 
een Zweeds examen af te leggen27. 
SI: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
onder markttoegang.  
  
 IT: Ingezetenschap vereis t voor “Ragionieri - Periti 
commerciali” E: Accountantskantoren: bestuurders en 
controleurs van “società di revisione” die niet onder de 
achtste EEG-richtlijn inzake het vennootschapsrecht vallen, moeten aan een na tionaliteitsvereiste voldoen.
 
FI: Minimaal een van de controleurs van een Finse 
vennootschap moet ingezetene zijn van een EER-land of 
een erkend accountantskantoor.   
                                                 
27 Buitenlandse examens en ervaring  waaruit blijkt dat vergelijkbar e bekwaamheden worden erkend. 
 
NL 58   NL SE: Alleen binnen de EER erkende controleurs mogen 
boekhoudkundige controles uitvoeren binnen bepaalde 
rechtspersonen, te weten al le besloten vennootschappen. 
Alleen dergelijke personen mogen aandeelhouder zijn of 
partnerschappen aangaan met ondernemingen die 
erkende boekhoudkundige controles (voor officiële doeleinden) uitvoeren.
 
LV: De aandeelhouder of de directeur van een firma moet een in Letland beëdigde accountant zijn. Beëdigde accountants moeten minimaal 25 jaar oud zijn en a) een 
diploma in de economie hebben of in een ander vak 
gespecialiseerd zijn waarbij een basisexamen economie gehaald werd; b) ten minste drie jaar ervaring op het 
gebied van accountancy hebben, die erkend wordt door 
de Letse orde van accountants; c) toelatingsexamen gedaan hebben en zijn toegelaten als beëdigd accountant 
overeenkomstig de Letse or de van accountants; d) van 
onbesproken gedrag zijn.
 
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlandse accountants 
mogen hun beroep uitoefenen nadat hun diploma’s 
gecontroleerd zijn.  
SI: Alleen beperkingen voor natuurlijke personen die in dienst zijn van rechtspersonen. 
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de hor izontale afdeling onder (iii).   
 
NL 59   NL persoon lager is dan € 30.000. 
DE: Niet geconsolideerd voor activiteiten die wettelijk 
voorbehouden zijn aan een “Wirtschaftsprüfer”.  
b) Boekhoudkundige 
diensten (CPC 86220)  1) CY, FR, HU, IT, MT, SI: Niet geconsolideerd. 
2) Geen  1) FR, IT, MT, SI: Niet geconsolideerd. 
AT: Geen vertegenwoordiging bij de bevoegde 
autoriteiten. 
2) Geen   
 3) FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) 
of SCP geschieden. 
IT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van 
natuurlijke personen is toegestaan. 
AT: Buitenlandse boekhouders (die bevoegd moeten zijn 
verklaard overeenkomstig de wetten van hun land van 
oorsprong) mogen maximaal 25% van het vermogen of de aandelen in het bedrijfsre sultaat van een Oostenrijkse 
rechtspersoon bezitten. Dit geldt alleen voor degenen die 
geen lid zijn van de Oostenrijkse beroepsvereniging.
 
CY: Alleen natuurlijke personen met een vergunning van het ministerie van Financiën hebben toegang. Voor deze toestemming moet een onderzoek naar de economische 
behoefte worden uitgevoerd. De hierbij gebruikte criteria 
zijn dezelfde als voor de toestemming voor buitenlandse 
investeringen (zie de horizontale afdeling) die voor deze 
subsector gelden, waarbij telkens rekening gehouden 
wordt met de werkgelegenheid ssituatie in de sector. 
Beroepsverenigingen (partnerschappen) van natuurlijke 
personen zijn toegestaan, zo nder rechtspersoonlijkheid. 
 3) Geen  
 
NL 60   NL LV: De aandeelhouder of de directeur van een firma 
moet een in Letland beëdigde accountant zijn. Beëdigde 
accountants moeten minimaal 25 jaar oud zijn en a) een diploma in de economie hebben of in een ander vak 
gespecialiseerd zijn waarbij een basisexamen economie 
gehaald werd; b) ten minste drie jaar ervaring op het gebied van accountancy hebben, die erkend wordt door 
de Letse orde van accountants; c) toelatingsexamen 
gedaan hebben en zijn toegelaten als beëdigd accountant overeenkomstig de Letse or de van accountants; d) van 
onbesproken gedrag zijn.
 
SI: Commerciële aanwezigheid in de vorm van een 
rechtspersoon. 
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
FR: Aan niet-EG-deskundigen kan toestemming tot het 
verlenen van diensten worden verleend bij besluit van de 
minister van Economische Zaken, Financiën en Begroting, in overeenstemming met de minister van 
Buitenlandse Zaken. Ingezeten schap mag niet langer dan 
vijf jaar als eis worden gesteld. 
IT: Ingezetenschap vereist voor “Ragionieri - Periti 
commerciali” 
AT: Op verzoek van een consument kunnen boekhouders 
tijdelijk in Oostenrijk verblijven om een specifieke dienst 
te verlenen. In de regel moet het centrum van de beroepswerkzaamheden (co mmerciële aanwezigheid) van 
natuurlijke personen die boekhoudkundige diensten 
verlenen echter in Oost enrijk gevestigd zijn.
 
LV: De aandeelhouder of de di recteur van een firma moet 
een in Letland beëdigde accountant zijn. Beëdigde 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
IT: Ingezetenschap vereist voor “Ragionieri - Periti 
commerciali”. 
PT: Ingezetenschap verplicht.   
 
NL 61   NL accountants moeten minimaal 25 jaar oud zijn en a) een 
diploma in de economie hebben of in een ander vak 
gespecialiseerd zijn waarbij een basisexamen economie gehaald werd; b) ten minste drie jaar ervaring op het 
gebied van accountancy hebben, die erkend wordt door 
de Letse orde van accountants; c) toelatingsexamen gedaan hebben en zijn toegelaten als beëdigd accountant 
overeenkomstig de Letse orde  van accountants; d) van 
onbesproken gedrag zijn.
 
SI: Alleen beperkingen voor natuurlijke personen die in 
dienst zijn van rechtspersonen.  
 Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, DK, ES, 
LU, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
AT, BE, DE, DK, ES, NL, UK en SE: Universitaire 
graad, beroepskwalificaties en drie jaar werkervaring in 
de sector. 
AT: Examen afleggen bij de Oostenrijkse 
beroepsvereniging. De werkgever moet lid zijn van de 
betreffende beroepsverenigi ng in het land van herkomst 
(als een dergelijke vereniging bestaat).
 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000. 
 
DE: Niet geconsolideerd voor activiteiten die wettelijk voorbehouden zijn aan een “Wirtschaftsprüfer”.
 Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, DK, ES, LU, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
c) Belastingadvies (CPC 
863 met uitzondering 
van vertegenwoordiging 
bij rechterlijke en 1) FR: Niet geconsolideerd voor het opstellen van juridische 
documenten. 
CY: Belastingadviseurs moeten een vergunning hebben 1) FR: Niet geconsolideerd voor het opstellen van 
juridische documenten. 
AT: Geen vertegenwoordiging bij de bevoegde  
 
NL 62   NL andere colleges)  van het ministerie van Financ iën. Voor deze toestemming 
moet een onderzoek naar de economische behoefte 
worden uitgevoerd.  
2) Geen  autoriteiten. 
2) Geen  
 3) IT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van 
natuurlijke personen is toegestaan.  
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of SCP geschieden. 
AT: Buitenlandse belastingadviseurs (die bevoegd 
moeten zijn verklaard overeenkomstig de wetgeving van hun land van oorsprong) mogen maximaal 25% van het 
vermogen of de aandelen in he t bedrijfsresultaat van een 
Oostenrijkse rechtspersoon bezitten. Dit geldt alleen voor degenen die geen lid zijn van de Oostenrijkse 
beroepsvereniging.
 
CY: Alleen natuurlijke personen met een vergunning van 
het ministerie van Financië n hebben toegang. Voor deze 
toestemming moet een onderzoek naar de economische 
behoefte worden uitgevoerd. De hierbij gebruikte criteria 
zijn dezelfde als voor de to estemming voor buitenlandse 
investeringen (zie de horiz ontale afdeling) die voor deze 
subsector gelden, waarbij telkens rekening gehouden 
wordt met de werkgelegenheid ssituatie in de sector. 
Beroepsverenigingen (partnerschappen) van natuurlijke personen zijn toegestaan, zo nder rechtspersoonlijkheid.
 
CZ, SK: Fiscale diensten mogen verleend worden door 
natuurlijke of rechtspersonen die geregistreerd zijn bij de vereniging van belastingadvise urs of de vereniging van 
accountants.
 3) Geen   
 
NL 63   NL  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven onder (i) 
en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
FR: Het verstrekken van juridi sch advies en het opstellen 
van juridische documenten als hoofdactiviteit en ten 
behoeve van het algemene publiek zijn voorbehouden aan 
de leden van gereglementeerde juridische beroepsgroepen
28. Deze activiteiten kunnen ook als 
nevenactiviteit worden uitgeo efend door leden van andere 
gereglementeerde beroepsgro epen of gekwalificeerde 
personen.  
IT: Ingezetenschap vereist voor “Ragionieri - Periti 
commerciali”. 
AT: Op verzoek van een consument kunnen juridisch 
adviseurs tijdelijk in Oostenrijk verblijven om een 
specifieke dienst te verlenen. In de regel moet het centrum van de beroepswer kzaamheden (commerciële 
aanwezigheid) van natuurlijke personen die 
belastingadvies verlenen echter in Oostenrijk gevestigd zijn.
 
HU: Permanente verblijfsvergunning vereist.  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, DK, ES, 
LU, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
AT, BE, DK, ES, NL, UK en SE: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
AT: Examen afleggen bij de Oostenrijkse Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, 
DK, ES, LU, NL, UK en SE waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (iii).   
                                                 
28 De toegang tot deze beroepen wordt geregeld  in de Franse Wet nr. 90-1 259 van 31 december 1990, wa arin alle activiteiten van ju ridische aard worden opengesteld. 
 
NL 64   NL beroepsvereniging. De werkgever moet lid zijn van de 
betreffende beroepsverenigi ng in het land van herkomst 
(als een dergelijke vereniging bestaat).  
DE: Niet geconsolideerd, behalve voor advies in verband 
met buitenlandse belastingwetten. Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector.  
d) Diensten verleend door 
architecten (CPC 8671)  1) BE, CY, EL, IT, MT, PT, PL, SI: Niet geconsolideerd.  1) BE, CY, EL, IT, MT, PT, PL, SI: Niet 
geconsolideerd. 
DE: Toepassing van de nationale regels inzake 
honoraria en emolumenten voor alle diensten die 
vanuit het buitenland worden verleend. 
AT: Geen voor diensten die alleen verband houden 
met ruimtelijke ordening.   
 2) Geen 
3) ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of 
SCP geschieden. 
IT, PT: Alleen natuurlijke  personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is toegestaan.
 
CZ: Toestemming vereist van de Tsjechische vereniging van architecten. Eventueel wordt een vergunning van vergelijkbare buitenlands e organisaties erkend. 
Natuurlijke en rechtspersonen kunnen diensten in 
verband met architectuur uitsluitend door erkende architecten laten verlenen. Nationaliteitsvereiste en 2) Geen 
3) Geen
  
 
NL 65   NL verplicht ingezetenschap; eventuele uitzonderingen 
mogelijk.  
LV: Vereist zijn drie jaar werkervaring in Letland op het 
gebied van ontwerpen en een universitair diploma om een 
vergunning te krijgen om zakelijke activiteiten te kunnen 
opzetten waarbij de volledige juridische aansprakelijkheid wordt aanvaar d en contracten aan te 
gaan. 
SK: Toestemming vereist van de Slowaakse vereniging 
van architecten. Eventueel wordt een vergunning van 
vergelijkbare buitenlands e organisaties erkend. 
Natuurlijke en rechtspersonen kunnen diensten in verband met architectuur uitsluitend door erkende 
architecten laten verlenen. Nationaliteitsvereiste en 
verplicht ingezetenschap; eventuele uitzonderingen mogelijk.
 
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven onder (i) 
en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
EL: Nationaliteitsvereiste. HU: Permanente verblijfsvergunning vereist. 
 
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
BE, DE: Gebruikmaking van de beroepstitel door 
in derde landen gediplomeerde deskundigen is 
alleen mogelijk op basis van overeenkomsten 
inzake wederzijdse erkenning of, in België, met 
speciale toestemming bij koninklijk besluit. 
IT: Ingezetenschap verplicht.
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EE, 
LU, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
BE, DE, DK, NL, UK en SE: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EE, LU, NL, UK en SE waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende voorwaarden: 
DE: Gebruikmaking van de beroepstitel door in 
derde landen gediplomeerde deskundigen is alleen  
 
NL 66   NL sector.  
EE: Universitaire graad en  vijf jaar relevante 
werkervaring. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
ES: Door de nationale overheden erkende universitaire en 
beroepskwalificaties en vergunning van de 
beroepsvereniging. Niet geconsolideerd voor CPC 86713, 86714, 86719.
 mogelijk op basis van overeenkomsten inzake 
wederzijdse erkenning. 
DE: Toepassing van de nationale regels inzake 
honoraria en emolumenten voor alle diensten die 
vanuit het buitenland worden verleend.  
e) Diensten van ingenieurs 
(CPC 8672)  1) CY, EL, IT, MT, PT: Niet geconsolideerd. 
2) Geen 
3) ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
IT, PT: Alleen natuurlijke  personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van 
natuurlijke personen is toegestaan.  
CZ: Toestemming vereist van de Tsjechische vereniging 
van erkende ingenieurs. Eventueel wordt een vergunning 
van vergelijkbare buitenla ndse organisaties erkend. 
Natuurlijke en rechtspersonen kunnen ingenieursdiensten 
uitsluitend door erkende ingenieurs laten verlenen. 
Nationaliteitsvereiste en verplicht ingezetenschap.  
SK: Toestemming vereist van de Slowaakse vereniging 
van erkende ingenieurs. Eventueel wordt een vergunning van vergelijkbare buitenla ndse organisaties erkend. 
Natuurlijke en rechtspersonen kunnen ingenieursdiensten 
uitsluitend door erkende ingenieurs laten verlenen. Nationaliteitsvereiste en verplicht ingezetenschap.
 1) CY, EL, IT, MT, PT: Niet geconsolideerd. 
AT: Geen voor diensten die alleen verband houden 
met ruimtelijke ordening. 
SI: Geen voor diensten die alleen verband houden 
met ruimtelijke ordening. De bevoegde autoriteiten 
keuren plannen alleen goed als er samengewerkt wordt met een gevestigde dienstverlener op het 
gebied van ruimtelijke ordening.
 
2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende beperkingen: 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht.   
 
NL 67   NL 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EE, 
SE, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
DE, BE, DK, ES, NL, UK en SE: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
 
EE: Niet geconsolideerd, behalve voor ingenieurs, 
waarvoor geldt: met een universitaire graad en vijf jaar 
relevante werkervaring. 
UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht. HU: Permanente verblijfsvergunning vereist. Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EE, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
f) Geïntegreerde 
technische diensten  
(CPC 8673)  1) CY, EL, IT, MT, PT: Niet geconsolideerd 
2) Geen 
3) ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
IT, PT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van 
natuurlijke personen is toegestaan. 
SK: Toestemming vereist van de Slowaakse vereniging 
van erkende ingenieurs. Eventueel wordt een vergunning van vergelijkbare buitenla ndse organisaties erkend. 
Natuurlijke en rechtspersonen kunnen ingenieursdiensten 
uitsluitend door erkende ingenieurs laten verlenen. Nationaliteitsvereiste en verplicht ingezetenschap.
 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 1) CY, EL, IT, MT, PT: Niet geconsolideerd 
AT: Geen voor diensten die alleen verband houden 
met ruimtelijke ordening. 
SI: Geen voor diensten die alleen verband houden 
met ruimtelijke ordening. De bevoegde autoriteiten 
keuren plannen alleen goed als er samengewerkt 
wordt met een gevestigde dienstverlener op het 
gebied van ruimtelijke ordening.  
2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de  
 
NL 68   NL horizontale afdeling onder (i) en (ii). 
 volgende beperkingen: 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht.  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EE, 
SE, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
DE, BE, DK, ES, NL, UK en SE: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
EE: Niet geconsolideerd, behalve voor ingenieurs, 
waarvoor geldt: een universitaire graad en vijf jaar 
relevante werkervaring. 
UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EE, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
g) Diensten in verband 
met stedenbouw en 
landschapsarchitectuur  
(CPC 8674)  1) BE, CY, EL, IT, MT, PT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
 HU: Niet geconsolideerd voor landschapsarchitectuur.  1) BE, CY, EL, IT, MT, PT, PL, SI: Niet 
geconsolideerd. 
AT: Geen voor diensten die alleen verband houden 
met ruimtelijke ordening. 
DE: Toepassing van de nationale regels inzake 
honoraria en emolumenten voor alle diensten die 
vanuit het buitenland worden verleend.  
HU: Niet geconsolideerd voor landschapsarchitectuur.
  
 2) HU: Niet geconsolideerd voor landschapsarchitectuur.  2) HU: Niet geconsolideerd voor 
landschapsarchitectuur.   
 3) IT, PT: Alleen natuurlij ke personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van 
natuurlijke personen is toegestaan. 3) HU: Niet geconsolideerd voor 
landschapsarchitectuur.   
 
NL 69   NL CZ: Toestemming vereist van de Tsjechische vereniging 
van architecten. Eventueel wordt een vergunning van 
vergelijkbare buitenlands e organisaties erkend. 
Natuurlijke en rechtspersonen kunnen diensten in 
verband met architectuur uitsluitend door erkende 
architecten laten verlenen. Nationaliteitsvereiste en verplicht ingezetenschap; eventuele uitzonderingen 
mogelijk.
 
HU: Niet geconsolideerd voor landschapsarchitectuur. 
LV: Geen voor diensten in verband met ruimtelijke 
ordening. Voor landschapsarchitectuur zijn drie jaar 
werkervaring in Letland op het gebied van ontwerpen en een universitair diploma vereist om een vergunning te 
krijgen om zakelijke activiteiten te kunnen opzetten 
waarbij de volledige juridische aansprakelijkheid wordt aanvaard en contracten aan te gaan.
 
SK: Toestemming vereist van de Slowaakse vereniging van architecten. Eventueel wordt een vergunning van vergelijkbare buitenlands e organisaties erkend. 
Natuurlijke en rechtspersonen kunnen diensten in 
verband met architectuur uitsluitend door erkende 
architecten laten verlenen. Nationaliteitsvereiste en 
verplicht ingezetenschap; eventuele uitzonderingen mogelijk.
 
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven onder (i) 
en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
PT: Nationaliteitsvereiste. HU: Permanente verblijfsvergunning vereist voor 
diensten in verband met stedenbouw. Niet geconsolideerd 
voor landschapsarchitectuur.
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
BE, DE: Gebruikmaking van de beroepstitel door 
in derde landen gediplomeerde deskundigen is 
alleen mogelijk op basis van overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning of, in België, met 
speciale toestemming bij koninklijk besluit.  
 
NL 70   NL IT: Ingezetenschap verplicht. 
HU: Niet geconsolideerd voor 
landschapsarchitectuur.  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EE, 
SE, NL, UK en SE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
DE, BE, DK, ES, NL, UK en SE: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector.  
EE: Niet geconsolideerd, behalve voor 
stedenbouwkundigen, waarvoor geldt: een universitaire 
graad en vijf jaar relevante werkervaring. 
UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EE, SE, NL, UK en SE waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (iii) en onder de 
volgende voorwaarden: 
DE: Gebruikmaking van de beroepstitel door in 
derde landen gediplomeerde deskundigen is alleen 
mogelijk op basis van overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning. 
DE: Toepassing van de nationale regels inzake 
honoraria en emolumenten voor alle diensten die vanuit het buitenland worden verleend.
  
h) Diensten verleend door 
artsen, tandartsen en 
verloskundigen  
(CPC 9312, 93191*) 
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van CZ, HU, LV, LT, 
PL, SE, SI: niet geconsolideerd. 
PL, SE: Geen CZ, HU, LV, LT, SI: Niet geconsolideerd voor diensten 
van verloskundigen. 
2) AT, CY, MT: Niet geconsolideerd. 
CZ, HU, EE, SI, SK: Niet geconsolideerd voor diensten 
van verloskundigen.
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van CZ, HU, LV, 
LT, PL, SE, SI: niet geconsolideerd. 
CZ, HU, LV, LT, SI: Niet geconsolideerd voor 
diensten van verloskundigen. 
PL, SE: Geen 
2) AT, CY, MT: Niet geconsolideerd. 
CZ, HU, EE, SI, SK: Niet geconsolideerd voor 
diensten van verloskundigen.   
 3) AT: Niet geconsolideerd voor diensten verleend door  3) AT: Niet geconsolideerd voor diensten verleend  
                                                 
* Geeft aan dat de genoemde dienst slechts een onderdeel is van het totale activiteitenpakket dat door de CPC-regeling wordt bes treken. 
 
NL 71   NL artsen en tandartsen; voor verloskundigen: alleen 
natuurlijke personen hebben toegang. 
DE: Alleen natuurlijke pe rsonen hebben toegang. Een 
onderzoek naar economische behoefte voor artsen en 
tandartsen die bij publieke ziektekostenverzekeringen 
aangesloten patiënten mogen be handelen. Criterium is het 
tekort aan artsen en tandartsen in de betrokken regio.  
CY, EE, MT: Niet geconsolideerd. 
CZ, SK: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot 
het beroep van arts of tandarts. Het ministerie van 
Volksgezondheid moet buitenlandse natuurlijke personen 
toestemming verlenen. Niet geconsolideerd voor diensten van verloskundigen.
 
ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
HU: Niet geconsolideerd voor diensten van 
verloskundigen. 
IT, PT: Alleen natuurlijke  personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is toegestaan.
 
IE: Alleen vennootschappen en natuurlijke personen 
hebben toegang. 
SE: Er wordt een onderzoek naar de behoeften uitgevoerd 
om het aantal particuliere praktijken te bepalen dat gesubsidieerd wordt via publieke 
ziektekostenverzekeringen. door artsen en tandartsen. 
CY, EE, FI, MT: Niet geconsolideerd 
CZ, HU, SI, SK: Niet geconsolideerd voor diensten 
van verloskundigen. 
EE: Niet geconsolideerd voor diensten van 
verloskundigen. Niet geconsolideerd voor artsen en tandartsen, behalve dat buiten Estland opgeleide 
personen een certificaat moeten overleggen van 
aanvullende opleiding aan de universiteit van Tartu. Deze verplichting geldt ook voor Estse 
staatsburgers die in het buitenland zijn opgeleid.
 
LT: Moet kunnen communiceren in het Litouws 
(geldt voor personen in dienst van een 
onderneming). 
 
                                                                                                                                                                                                                                           
29 Voor vestiging in de vorm van een rechtspersoon moet het mini sterie van Volksgezondheid toestemming verlenen. Om werkzaam te k unnen zijn binnen het 
ziekenfonds moet het Sloveense instituut voor ziektekostenverzekeringen toestemming verlenen. 
 
NL 72   NL UK: Vestiging van artsen in  het kader van de National 
Health Service is afhankelij k van een bezettingsplan voor 
medisch personeel.  
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of SCP geschieden.
 
LV: Geen voor diensten van verloskundigen. Nationaliteitsvereiste voor diensten van artsen en tandartsen. Buitenlanders die een medisch beroep willen 
uitoefenen, hebben toestemming nodig van de lokale 
volksgezondheidsinstanties, naar gelang de economische 
behoefte aan artsen en tandart sen in een bepaalde regio.
 
LT: Geen voor diensten van artsen en tandartsen, behalve 
dat voor dienstverlening toestemming nodig is, waarbij uitgegaan wordt van een vraaggestuurd 
gezondheidszorgplan op basis van de bevolkingsomvang 
en de reeds aanwezige artsen en tandartsen. Verloskundigen mogen zich alleen individueel vestigen 
en er kan een onderzoek n aar economische behoefte 
toegepast worden.
 
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlanders hebben een 
vergunning nodig voor het uitoefenen van een medisch beroep; dit geldt niet voor verloskundigen.
 
SI: Lidmaatschap van de vereniging van artsen is verplicht. Niet-Slovenen kunnen tot deze vereniging 
worden toegelaten als zij in een andere lidstaat een 
vergunning hebben om hun beroep uit te oefenen en de 
Sloveense taal goed beheersen
29. Niet geconsolideerd 
voor diensten van verloskundigen.  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de  
 
NL 73   NL specifieke beperkingen: 
AT: Niet geconsolideerd, behalve voor verloskundigen. 
DK: Beperkte toestemming voor het vervullen van een 
bepaalde functie kan voor maximaal 18 maanden worden 
gegeven. 
AT, CY, MT: Niet geconsolideerd. PT: Nationaliteitsvereiste. 
FR: Nationaliteitsvereiste. Toegang is evenwel binnen 
jaarlijks vastgestelde quota mogelijk. 
 
DE: Nationaliteitsvereiste voor artsen en tandartsen, 
waarvoor in bepaalde gevallen, bij wijze van 
uitzondering, in het bela ng van de volksgezondheid 
ontheffing kan worden verleend.  
CZ, HU, EE, SI, SK: Niet geconsolideerd voor diensten van verloskundigen. 
LV: Nationaliteitsvereiste voor diensten van artsen en 
tandartsen. Buitenlanders die een medisch beroep willen 
uitoefenen, hebben toestemming nodig van de lokale volksgezondheidsinstanties, naar gelang de economische 
behoefte aan artsen en tandartsen in een bepaalde regio. 
Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het 
beroep van verloskundige. De economische behoefte 
wordt vastgesteld op basis van het totale aantal erkende 
verloskundigen in een bepaalde regio.
 
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlanders hebben een 
vergunning nodig voor het uitoefenen van een medisch beroep; dit geldt niet voor verloskundigen.
 volgende specifieke beperkingen: 
AT: Niet geconsolideerd voor diensten verleend 
door artsen en tandartsen. 
DK: Ingezetenschap vereist voor de noodzakelijke 
individuele toestemming van de nationale 
gezondheidsraad. 
AT, CY, MT: Niet geconsolideerd. 
IT: Ingezetenschap verplicht. 
CZ, SK: Ingezetschap verplicht voor artsen en 
tandartsen. Niet geconsolideerd voor diensten van 
verloskundigen. Niet geconsolideerd voor diensten 
van verloskundigen.  
EE, HU, SI: Niet geconsolideerd voor diensten van 
verloskundigen. 
LV, PL: Buitenlandse artsen hebben beperkt 
kiesrecht binnen hun beroepsvereniging. 
LT: Buitenlanders moeten een aanvullend examen 
afleggen. 
 
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en  
 
NL 74   NL waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
DE: Nationaliteitsvereiste voor artsen en tandartsen, 
waarvoor in bepaalde gevallen, bij wijze van 
uitzondering, in het bela ng van de volksgezondheid 
ontheffing kan worden verleend.  ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).  
i) Veterinaire diensten  
 (CPC 932)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van FI, LU, LT, PL, SE 
en UK: niet geconsolideerd. 
FI, LU, LT, PL, SE: Geen 
UK: Niet geconsolideerd, behalve voor veterinaire 
laboratorium- en technische diensten voor dierenartsen, 
algemeen advies, begeleiding en informatie, b.v. op het 
gebied van voeding, gedrag en verzorging van huisdieren. 
2) CY, EE, HU, MT, SI: Niet geconsolideerd.  1) Alle lidstaten, met uitzondering van FI, LU, LT, 
PL, SE en UK: niet geconsolideerd. 
FI, LU, LT, PL, SE: Geen 
UK: Niet geconsolideerd, behalve voor veterinaire 
laboratorium- en technische diensten voor 
dierenartsen, algemeen advies, begeleiding en 
informatie, b.v. op het gebied van voeding, gedrag en verzorging van huisdieren. 
2) CY, EE, HU, MT, SI: Niet geconsolideerd.
  
 3) AT, CY, EE, HU, MT, SI: Niet geconsolideerd. 
DE, DK, ES en PT: Alleen natuurlijke personen hebben 
toegang. 
IT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van 
natuurlijke personen is toegestaan.  3) AT, CY, EE, HU, MT, SI: Niet geconsolideerd.   
 
NL 75   NL IE, UK: Alleen vennootschappe n en natuurlijke personen 
hebben toegang. 
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of 
SCP geschieden. 
CZ, SK: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
Toestemming vereist van de veterinaire dienst.  
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlandse personen kunnen 
een vergunning aanvragen om hun beroep uit te oefenen.  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CZ, DE, FR, EL, PT, SK: Nationaliteitsvereiste. 
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlandse personen kunnen 
een vergunning aanvragen om hun beroep uit te oefenen.  
AT, CY, EE, HU, MT, SI: Niet geconsolideerd.  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, EE, HU, MT, SI: Niet geconsolideerd. 
IT, CZ, SK: Ingezetenschap verplicht. 
LT: Buitenlanders moeten een aanvullend examen 
afleggen.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DK, ES waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met 
de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DK en ES: Universitaire graad, beroepskwalificaties 
en drie jaar werkervaring in de sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(iii).  
 
NL 76   NL j) Diensten verleend door 
verpleegkundigen, 
fysiotherapeuten en paramedisch personeel
 
(CPC 93191*, behalve 
voor AT, waar de volgende activiteiten 
van CPC 9319 
inbegrepen zijn: verpleegkundigen, 
fysiotherapeuten, 
ergotherapeuten, logopedisten, diëtisten 
en 
voedingsdeskundigen, psychologen en 
psychotherapeuten)
 
 1)Niet geconsolideerd, behalve voor FI, LU, PL en SE: Geen. 
2) CY, CZ, EE, HU, MT, SI, SK: Niet geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, HU, MT, SI, SK: Niet geconsolideerd. 
ES, PT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot 
het beroep van verpleegkundige. 
IT: Alleen natuurlijke pers onen hebben toegang tot het 
beroep van verpleegkundige . Beroespvereniging (zonder 
rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is 
toegestaan.  
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een 
naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of SCP geschieden. 
AT: Alleen natuurlijke person en hebben toegang, behalve 
voor psychologen en psychotherapeuten: geen. 
SE: Er wordt een onderzoek naar de behoeften uitgevoerd 
om het aantal particuliere praktijken te bepalen dat 
gesubsidieerd wordt via publieke ziektekostenverzekeringen. 
LT: Toegang alleen voor individueel gevestigden. Er kan 
een onderzoek naar de economische behoefte worden 
uitgevoerd.
 
PL: Nationaliteitsvereiste.  1) Niet geconsolideerd, behalve voor FI, LU, PL en SE: Geen. 
2) CY, CZ, EE, HU, MT, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, HU, MT, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
LT: Geen, behalve zoals aangegeven onder 
markttoegang. 
   
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de  
                                                 
* Geeft aan dat de genoemde dienst slechts een onderdeel is van het totale activiteitenpakket dat door de CPC-regeling wordt bes treken. 
 
NL 77   NL specifieke beperkingen: 
DK: Beperkte toestemming voor het vervullen van een 
bepaalde functie kan voor maximaal 18 maanden worden gegeven. 
PT: Nationaliteitsvereiste. 
IT: Onderzoek naar economisc he behoefte verplicht. Het 
besluit is afhankelijk van regionale vacatures en tekorten. 
AT: Natuurlijke personen, met uitzondering van 
verpleegkundigen, psychologen en psychotherapeuten kunnen in Oostenrijk een beroepspraktijk opzetten op 
voorwaarde dat de betrokken persoon voordien het 
beroep gedurende ten minste drie jaar heeft uitgeoefend. 
LV: Alleen natuurlijke pe rsonen hebben toegang. De 
economische behoefte wordt va stgesteld op basis van het 
totale aantal erkende verpleegkundigen in een bepaalde regio.
 
PL: Nationaliteitsvereiste voor verloskundigen en verpleegkundigen. 
CY, CZ, EE, HU, MT, SI, SK: Niet geconsolideerd. volgende specifieke beperkingen: 
DK: Ingezetenschap vereist voor de noodzakelijke 
individuele toestemming van de nationale gezondheidsraad. 
CY, CZ, EE, HU, MT, SI, SK: Niet 
geconsolideerd.
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent technisch diploma waaruit kennis blijkt, beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).
  
 
NL 78   NL persoon lager is dan € 30.000.  
Apothekers (levering 
van geneesmiddelen en 
daarmee verband houdende artikelen) 
(onderdeel van CPC 
63211)
 1) Niet geconsolideerd. 
2) AT, CY, CZ, EE, FI, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI, SK: 
Niet geconsolideerd.  1) Niet geconsolideerd. 
2) AT, CY, CZ, EE, FI, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI, 
SK: Niet geconsolideerd.   
 3)30 AT, CY, CZ, EE, FI, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI, SK: 
Niet geconsolideerd.  
DE, DK, ES, EL. IT31, LU, NL, PT: Alleen natuurlijke 
personen hebben toegang.  
BE, DK, ES, FR, EL, IT, LU, PT: Farmaceutisch diploma 
vereist. 
BE, DK, ES, FR, DE, IT, IE, PT: Onderzoek naar de 
economische behoefte vereist. 
FR: Op basis van nationale behandeling mag 
dienstverlening uitsluitend via een SEL (een naamloze vennootschap, een vennoot schap met beperkte 
aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of 
SNC geschieden.
 3) AT, CY, CZ, EE, FI, HU, LT, MT, PL, SE, SI, SK: 
Niet geconsolideerd.   
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen:  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen:   
 AT, CY, CZ, EE, FI, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI, SK: AT, CY, CZ, EE, FI, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI,  
                                                 
30 Wanneer een onderzoek naar economische behoefte vereist is voor de vestiging van apotheken, word t voornamelijk met de volgende  criteria rekening gehouden: de 
bevolking, het aantal bestaande apotheken en de geografische sp reiding daarvan. Deze criteria wo rden toegepast op basis van nat ionale behandeling, behalve voor 
FR. 
31 Aanvullende verbintenis: in I is beroespvereniging (zonde r rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen toegestaan. 
 
NL 79   NL Niet geconsolideerd. 
FR: Nationaliteitsvereiste. Binnen vastgestelde quota kan 
evenwel toegang worden verleend aan onderdanen van derde landen, mits de dienstverlener een Franse graad in 
de farmacie bezit.
 
DE, EL: Nationaliteitsvereiste.  SK: Niet geconsolideerd. 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht.  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DK, ES waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met 
de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DK en ES: Universitaire graad, beroepskwalificaties 
en drie jaar werkervaring in de sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DK en ES waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(iii).
  
B. Diensten met 
betrekking tot 
computers en 
aanverwante diensten    T 
a) Advies met betrekking 
tot de installatie van 
computerapparatuur 
(hardware)
(CPC 841) 
b) Diensten in verband 
met de installatie van 
computerprogramma’s (software)
(CPC 842) 
c) Diensten in verband 1) Geen 
2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1) Geen 
2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 
NL 80   NL met 
gegevensverwerking 
(CPC 843)  
d) Diensten in verband 
met databanken
(CPC 844)Onderhoud en reparatie 
(CPC 845) 
e) Overige diensten in 
verband met computers 
(CPC 849)
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EL, 
IT, LU, NL en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen. 
IT, NL: Niet geconsolideerd, behalve voor informatici, 
systeemanalisten, programmeurs, softwarespecialisten en 
ingenieurs, waarvoor geldt: universitaire graad en drie 
jaar werkervaring in de sector. 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
SE: Universitaire graad en dr ie jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000. 
IT: Onderzoek naar economi sche behoefte verplicht. Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EL, IT, LU, NL en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 81   NL EL: Niet geconsolideerd, behalve voor informatici, 
systeemanalisten, programmeurs en softwarespecialisten, 
waarvoor geldt: universitaire graad en vijf jaar werkervaring in de sector.
 
C. Onderzoek en 
ontwikkeling  
a) Onderzoek en 
ontwikkeling op het 
gebied van de 
natuurwetenschappen 
(Alle lidstaten met 
uitzondering van LV: 
CPC 851. LV: Alleen experimentele 
ontwikkeling op het 
gebied van chemie en biologie: CPC 85102)
 1) 2) 3) Geen, behalve voor CY, CZ, FR, IE, LT, MT, PL, 
SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen. 
CY, CZ, FR, IE, LT, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.  1) 2) 3) Geen, behalve voor CY, CZ, FR, IE, LT, MT, 
PL, SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, FR, IE, LT, MT, PL, SK: Niet 
geconsolideerd.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES en 
FR voor wat betreft het tijdelijke verblijf van 
onderzoekers zoals aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii) en met de volgende  specifieke beperkingen: 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
FR: - De onderzoekers moeten een arbeidscontract met 
een onderzoeksinstelling hebben. Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES en FR voor wat betreft het tijdelijke verblijf van 
onderzoekers zoals aangege ven in de horizontale 
afdeling onder (iii).   
 
NL 82   NL - De werkvergunning wordt af gegeven voor een periode 
van maximaal negen maanden,  te verlengen met de duur 
van het contract. 
- Onderzoek naar economische behoefte verplicht. 
- De onderzoeksinstelling moet een belasting betalen aan 
het internationale migratiebureau. 
 Alleen voor HU: Internationaal erkende deskundigen die 
door een wetenschappelijk onderzoeksinstituut worden 
uitgenodigd, voor de duur van de uitnodiging.    
b) Onderzoek en 
ontwikkeling op het gebied van de 
maatschappij- en 
geesteswetenschappen
 
 1) Geen 
2) Geen 3) IT: Alleen natuurlijke pe rsonen hebben toegang tot het 
beroep van psycholoog. Beroespvereniging (zonder 
rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is toegestaan. 
PT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het 
beroep van psycholoog.
 1) Geen 
2) Geen 3) Geen
  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht voor 
psychologen.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, FR 
en LU voor wat betreft het tijdelijke verblijf van onderzoekers zoals aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii) en met de volgende  specifieke beperkingen: 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, FR en LU voor wat betreft het tijdelijke verblijf van onderzoekers zoals aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 83   NL technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  
FR: - De onderzoekers moeten een arbeidscontract met 
een onderzoeksinstelling hebben. 
- De werkvergunning wordt af gegeven voor een periode 
van maximaal negen maanden,  te verlengen met de duur 
van het contract. 
- Onderzoek naar economische behoefte verplicht. - De onderzoeksinstelling moet een belasting betalen aan 
het internationale migratiebureau.
 
 Alleen voor HU: Internationaal erkende deskundigen die 
door een wetenschappelijk onderzoeksinstituut worden uitgenodigd, voor de duur van de uitnodiging.
   
c) Interdisciplinair(e) 
onderzoek en 
ontwikkeling 
(CPC 853)  1) 2) 3) Geen, behalve voor CY, CZ, FR, IE, LT, LV, MT, 
PL, SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen. 
CY, CZ, EE, IE, LT, LV, MT, PL, SK: Niet 
geconsolideerd.  1) 2) 3) Geen, behalve voor CY, CZ, FR, IE, LT, 
LV, MT, PL, SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, IE, LT, LV, MT, PL, SK: Niet 
geconsolideerd.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES en 
FR voor wat betreft het tijdelijke verblijf van onderzoekers zoals aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii) en met de volgende  specifieke beperkingen: Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES en FR voor wat betreft het tijdelijke verblijf van 
onderzoekers zoals aangege ven in de horizontale 
afdeling onder (iii).
  
 
NL 84   NL BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000. 
 
FR: - De onderzoekers moeten een arbeidscontract met een onderzoeksinstelling hebben. 
- De werkvergunning wordt af gegeven voor een periode 
van maximaal negen maanden,  te verlengen met de duur 
van het contract. 
- Onderzoek naar economische behoefte verplicht. 
- De onderzoeksinstelling moet een belasting betalen aan 
het internationale migratiebureau.
 
 Alleen voor HU: Internationaal erkende deskundigen die 
door een wetenschappelijk onderzoeksinstituut worden   
 
NL 85   NL uitgenodigd, voor de duur van de uitnodiging.  
D. Diensten in verband 
met onroerend goed* 
a) in verband met eigen of 
gehuurd onroerend 
goed 
(CPC 821)  1) CY, CZ, EE, HU, IE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
2) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
ES: Toegang alleen voor natuurlijke personen, 
partnerschappen of “sociedades en comandita”.  1) CY, CZ, EE, HU, IE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: 
Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.   
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.
 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht.   
b) voor een honorarium of 
op contractbasis (b.v. 
taxatie of beheer van onroerend goed, enz.)1) CY, CZ, EE, HU, IE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
2) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 1) CY, CZ, EE, HU, IE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: 
Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
DK: Officiële erkenning als makelaar in onroerend  
                                                 
* De betrokken dienst houdt verband met het beroep van makelaar in onroerend goed en heeft geen gevolgen voor de rechten van en/ of beperkingen voor natuurlijke en 
rechtspersonen die onroerend goed aankopen. 
 
NL 86   NL goed kan het activiteitengebied beperken.  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
DK: Erkende makelaar in onroerend goed: 
ingezetenschap vereist, tenzij het Deense agentschap voor 
handel en bedrijven hiervoor ontheffing verleent. DK: 
Niet-erkende makelaar in onroerend goed: ingezetenschap vereist, tenzij het Deense agentschap voor 
handel en bedrijven hiervoor ontheffing verleent. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
DK: Erkende en niet-erkende makelaars in 
onroerend goed: ingezetensch ap vereist, tenzij het 
Deense agentschap voor handel en bedrijven 
hiervoor ontheffing verleent. 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht.
  
E. Leasing en verhuur 
zonder 
bedieningspersoneel  
a) in verband met schepen 
(CPC 83103)  1) FR: Huur van schepen moet vooraf worden aangemeld. 
CY, HU, MT, PL: Niet geconsolideerd 
2) CY, MT, PL: Niet geconsolideerd. 
FR: Huur van schepen moet vooraf worden aangemeld. 
3) CY, MT, PL: Niet geconsolideerd. 
FR: Huur van schepen moet vooraf worden aangemeld. SE: Om onder Zweedse vlag te mogen varen, moet 
aangetoond worden dat het Zweedse belang 
doorslaggevend is als er sp rake is van buitenlandse 
eigenaren. 
LT: Schepen moeten eigendom zijn van Litouwse 
natuurlijke personen of in Litouwen gevestigde 
ondernemingen.
 1) CY, MT, PL: Niet geconsolideerd. 
2) CY, MT, PL: Niet geconsolideerd. 
 3) CY, MT, PL: Niet geconsolideerd. 
  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in  
 
NL 87   NL horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, MT, PL: Niet geconsolideerd.  de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, MT, PL: Niet geconsolideerd.  
b) in verband met 
luchtvaartuigen
(CPC 83104)  1) CY, CZ, HU, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van CY, CZ, LV, MT, 
PL, SK: vliegtuigen die door luchtvaartmaatschappijen 
uit de Gemeenschap worden gebruikt, moeten in de lidstaat die de luchtvaartmaatschappij vergunning heeft 
verleend of elders in de Gemeenschap zijn geregistreerd. 
In uitzonderlijke omstandigheden of voor huurcontracten op korte termijn kan ontheffing worden verleend. 
CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
 1) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.   
 3) Alle lidstaten, met uitzondering van CY, CZ, LV, MT, 
PL, SK: om in het vliegtuigregister van de lidstaten te worden opgenomen, moet het vliegtuig eigendom zijn 
van natuurlijke personen die aan specifieke 
nationaliteitscriteria voldoen,  of van rechtspersonen die 
voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van 
kapitaal en zeggenschap (de nationaliteit van 
directieleden inbegrepen). 
CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
 3) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.   
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
  
c) in verband met overige 
vervoermiddelen (CPC 83101, 83102, 83105)
 1) CY, HU, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
2) CY, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 1) CY, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
2) CY, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd.  
 
NL 88   NL 3) CY, LT, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, LT, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd.
 3) CY, LT, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, LT, LV, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd.
 
d) in verband met overige 
machines en apparatuur  
(CPC 83106, 83107, 
83108, 83109)  1) CY, CZ, HU, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 3) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
 1) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 3) CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, LV, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
  
e) Overige (CPC 832)  
EE, LV, LT: Met 
inbegrip van 
voorbespeelde 
videocassettes voor thuisamusement (CPC 
83202)
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV, LT: Niet 
geconsolideerd. 
 EE, LT, LV: Geen 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV, LT: 
Niet geconsolideerd. 
 EE, HU, LT, LV: Geen 
3) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV, LT: 
Niet geconsolideerd. 
 EE, HU, LT, LV: Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV, 
LT: Niet geconsolideerd. 
 EE, HU, LT, LV: Geen 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV, 
LT: Niet geconsolideerd. 
 EE, HU, LT, LV: Geen 
3) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV, 
LT: Niet geconsolideerd. 
 EE, HU, LT, LV: Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de  
 
NL 89   NL specifieke beperkingen: 
 Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV, LT: 
Niet geconsolideerd. 
 EE, HU, LV, LT: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling. 
 volgende specifieke beperkingen: 
 Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV, 
LT: Niet geconsolideerd. 
 EE, HU: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling. 
 LV, LT: Geen  
Verhuur met 
bedieningspersoneel  
Verhuur van schepen met 
bemanning 
(CPC 7213, 7223)  1) FR: Huur van schepen moet vooraf worden aangemeld.  AT, CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
2) FR: Huur van schepen moet vooraf worden aangemeld.  AT, CY, EE, HU, MT, PL, SE, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
3) FR: Huur van schepen moet vooraf worden aangemeld. 
AT, CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, EE, HU, LT, MT, PL, SE, SI, SK: Niet 
geconsolideerd.
 1) AT, CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SK, 
SI: Niet geconsolideerd. 
2) AT, CY, EE, HU, LV, MT, PL, SE, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
3) AT, CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SK, 
SI: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, EE, HU, LT, MT, PL, SE, SI, SK: Niet 
geconsolideerd.   
Verhuur van vrachtwagens met chauffeur 
(CPC 7124)
 1) AT, CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, SE: Niet 
geconsolideerd. 
2) AT, CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, SE: Niet 
geconsolideerd. 1) AT, CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, 
SE: Niet geconsolideerd. 
2) AT, CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, 
SE: Niet geconsolideerd.  
 
NL 90   NL 3) AT, CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, SE: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, SE: Niet 
geconsolideerd.  3) AT, CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, 
SE: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SK, SI, SE: 
Niet geconsolideerd.  
F. Overige zakelijke 
diensten  
a) Reclame  
Reclame (Alle lidstaten, 
met uitzondering van 
PL, SI: CPC 871;  
PL: CPC 871, met 
uitzondering van 
reclame voor tabaksproducten, 
alcoholische dranken en 
farmaceutische producten; 
SI: CPC 8711** en1)2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1)2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EL, 
IT, LU, UK en SE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
BE, DE, DK, ES, IT, SE en UK: Relevante kwalificaties 
en drie jaar werkervaring. Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EL, IT, LU, UK en SE waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (iii).   
 
NL 91   NL IT, UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht. 
EL: Relevante kwalificaties en vijf jaar werkervaring.  
b) Marktonderzoek en 
opiniepeilingen  
(CPC 864)  1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar 
aangegeven in de horizontale af deling onder (iii) en met de 
volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, beroepskwalificaties 
en drie jaar werkervaring in de sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is vereist als 
het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is 
dan € 30.000.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
c) Advies inzake 
bedrijfsvoering  
(CPC 865)  1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EE, 
IT, LU, LV, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
IT, UK: Niet geconsolideerd, behalve voor 
leidinggevenden en senior adviseurs, waarvoor geldt: 
universitaire graad en drie jaar werkervaring in de sector. 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EE, IT, LV, LU, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 92   NL sector. 
EE, LV: Niet geconsolideerd, behalve voor adviseurs, 
waarvoor geldt: een universitaire graad en vijf jaar relevante werkervaring. 
SE: Universitaire graad en dr ie jaar werkervaring in de 
sector. 
IT, UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht.
 
d) Diensten in verband met 
advies inzake 
bedrijfsvoering en beheer (CPC 866)
 1) 2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.
 1) 2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EE, 
IT, LU, LV, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
IT, UK: Niet geconsolideerd, behalve voor 
leidinggevenden en senior adviseurs, waarvoor geldt: 
universitaire graad en drie jaar werkervaring in de sector. 
EE, LV: Niet geconsolideerd, behalve voor adviseurs, 
waarvoor geldt: een universitaire graad en vijf jaar 
relevante werkervaring. 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
SE: Universitaire graad en dr ie jaar werkervaring in de Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EE, IT, LV, LU, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 93   NL sector. 
IT, UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht.  
e) Technische beproeving 
en analyse  
(CPC 8676)  1) IT: Niet geconsolideerd voor de beroepen bioloog en 
chemisch analist. 
CY, CZ, MT, PL, SK, SE: Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, MT, PL, SK, SE: Niet geconsolideerd.  1) IT: Niet geconsolideerd voor de beroepen bioloog 
en chemisch analist. 
CY, CZ, MT, PL, SK, SE: Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, MT, PL, SK, SE: Niet geconsolideerd.   
 3) ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het 
beroep van chemisch analist. 
IT: Alleen natuurlijke pers onen hebben toegang tot het 
beroep van bioloog en chemisch analist. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is toegestaan.
 
PT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het beroep van bioloog en chemisch analist. 
CY, CZ, MT, PL, SK, SE: Niet geconsolideerd.
 3) CY, CZ, MT, PL, SK, SE: Niet geconsolideerd  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, MT, PL, SK, SE: Niet geconsolideerd.  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
IT, PT: Ingezetenschap verp licht voor biologen en 
chemisch analisten. 
CY, CZ, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EE, 
LU, UK en SE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke beperkingen: Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EE, LU, UK en SE waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 94   NL BE, DE, DK, ES, UK, SE: Universitaire graad of een 
technisch diploma waaruit kennis blijkt en drie jaar 
werkervaring in de sector.  
EE: Niet geconsolideerd, behalve voor adviseurs, 
waarvoor geldt: een universitaire graad en vijf jaar 
relevante werkervaring. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht.  
f) Advisering op het 
gebied van landbouw, 
jacht en bosbouw (SE: met uitzondering van 
jacht)
 
 HU: deel van CPC 881 
 LV, LT, PL: diensten in 
verband met landbouw, 
jacht en bosbouw (CPC 881)
 1) IT: Niet geconsolideerd voor activiteiten die 
voorbehouden zijn aan landbouwkundigen en “periti 
agrari”. 
2) Geen 
3) ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het 
beroep van landbouwkundige en bosbouwkundig ingenieur. 
 PT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het 
beroep van landbouwkundige.
 1) IT: Niet geconsolideerd voor activiteiten die 
voorbehouden zijn aan landbouwkundigen en 
“periti agrari”. 
2) Geen 
3) Geen   
 IT: Alleen natuurlijke pers onen hebben toegang tot het 
beroep van landbouwkundige en “perito agrario”. 
Beroepsvereniging (zonder rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is toegestaan.
   
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
 IT, PT: Ingezetenschap verplicht voor  
 
NL 95   NL landbouwkundigen.  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
g) Advisering op het 
gebied van visserij  1) 2) 3) CY, CZ, EE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.  1) 2) 3) CY, CZ, EE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent technisch diploma waaruit kennis blijkt, beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).
  
 
NL 96   NL h) Diensten in verband 
met mijnbouw  1) Geen 
2) Geen 
3) ES, PT: Alleen natuurlijke  personen hebben toegang tot 
het beroep van mijnbouwkundig ingenieur. 
LT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
FI: Alleen natuurlijke personen die binnen de EER 
wonen, mogen een sedimentlaag onderzoeken, vorderen 
en exploiteren. Uitzonderingen op de vereiste van 
ingezetenschap worden toegekend door het ministerie van Handel en Industrie.
 
LT: Niet geconsolideerd.  1) Geen 
2) Geen 
3) LT: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
 PT: Ingezetenschap verplicht. 
 LT: Niet geconsolideerd.
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent technisch diploma waaruit kennis blijkt, beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
 
FI: Alleen natuurlijke personen die binnen de EER 
wonen, mogen een sedimentlaag onderzoeken, vorderen 
en exploiteren. Uitzonderingen op de vereiste van ingezetenschap worden toegekend door het ministerie Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 97   NL van Handel en Industrie.  
i) Diensten in verband 
met productie 
EE: Advisering en 
diensten in verband met 
productie (deel van 
CPC 884 en deel van CPC 885) 
HU: Advies en diensten 
in verband met productie (deel van 
CPC 884 en deel van 
CPC 885) 1) Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet geconsolideerd. 
EE, HU: Geen 
2) Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet geconsolideerd.  EE,HU: Geen 
3) Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet geconsolideerd. 
 EE, HU: Geen 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet geconsolideerd. 
EE, HU: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
in de horizontale afdeling. 1) Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet 
geconsolideerd. 
 EE, HU: Geen 2) Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet 
geconsolideerd. 
 EE, HU: Geen 3) Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet 
geconsolideerd. 
 EE, HU: Geen 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, behalve EE, HU: Niet 
geconsolideerd. 
EE, HU: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling.  
j) Diensten in verband 
met energiedistributie  
 (LV: CPC 887.  
HU: Alleen advisering, 
ex CPC 887.  
LT: Omvat advies met 1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LV, LT, SI: 
Niet geconsolideerd. 
HU, LV, LT, SI: Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LV, 
LT, SI: Niet geconsolideerd. 
HU, LV, LT, SI: Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen:  
 
NL 98   NL betrekking tot de 
transmissie en 
distributie van elektriciteit, gasachtige 
vloeistoffen, stoom en 
warm water voor huishoudelijk, 
industrieel en 
commercieel en overig gebruik – CPC 887
32 
SI: Diensten in verband 
met energiedistributie, alleen voor gas
33 – 
onderdeel van CPC 
887) Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LV, LT, SI: 
Niet geconsolideerd. 
HU, LT, LV, SI: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling. 
  Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LV, LT, 
SI: Niet geconsolideerd. 
 HU, LT en SI: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling. 
 LV: Geen  
k) Plaatsing en werving 
van personeel  
Bemiddeling van leidinggevend personeel 
(CPC 87201)
 1) AT, DE, ES , FI, IE, PT, SE, CY, CZ, EE, LV, LT, MT, 
PL, SK, SI: Niet geconsolideerd. 
2) AT, FI, CY, CZ, EE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
3) AT, DE, FI, PT, CY, CZ, EE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: 
Niet geconsolideerd. 
ES: Staatsmonopolie. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.
 1) AT, DE, ES , FI, IE, PT, SE, CY, CZ, EE, LV, LT, 
MT, PL, SK, SI: Niet geconsolideerd. 
2) AT, FI, CY, CZ, EE, LV, LT, MT, PL, SK, SI: 
Niet geconsolideerd. 
3) AT, DE, FI, PT, CY, CZ, EE, LV, LT, MT, PL, 
SK, SI: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, SK, SI: 
Niet geconsolideerd.   
                                                 
32 LV: De genoemde diensten zijn slechts een onderdeel van het totale activiteitenpakket dat door de CPC-regeling wordt bestreken . 
33 SI: Er bestaat een openbaar nutsbedrijf; particuliere ondernemingen die in de republiek Slovenië gevestigd zijn kunnen een ver gunning aanvragen. 
 
NL 99   NL  Plaatsing van personeel 
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, SK: Niet 
geconsolideerd. 
3) AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, PT, SK: Niet 
geconsolideerd. 
DE: Afhankelijk van een door de bevoegde instantie aan 
de dienstverlener afgegeven machtiging. De machtiging wordt in het licht van de situatie en ontwikkelingen op de 
arbeidsmarkt afgegeven.
 
 BE, FR, ES, IT: Staatsmonopolie. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, SK: Niet 
geconsolideerd.  1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, SK: Niet 
geconsolideerd. 
3) AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, PT, SK: 
Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, FI, LV, LT, MT, PL, SK: Niet 
geconsolideerd.
  
Levering van ondersteunend kantoorpersoneel 
 1) AT DE, FR, IT, IE, NL, PT, SK: Niet geconsolideerd. 
2) AT, FI, SK: Niet geconsolideerd. 3) AT, DE, FI, PT, SK: Niet geconsolideerd. 
 IT: Staatsmonopolie. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 1) AT DE, FR, IT, IE, NL, PT, SK: Niet 
geconsolideerd. 
2) AT, FI, SK: Niet geconsolideerd. 
3) AT, DE, FI, PT, SK: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
AT, FI, SK: Niet geconsolideerd.
  
 
NL 100   NL AT, FI, SK: Niet geconsolideerd.  
l) Diensten in verband met 
beveiliging 
 1) BE, CY, CZ, ES, EE, FR, IT, LV, LT, MT, PT, PL, SI, 
SK: Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
ES: Uitsluitend toegang via Sociedades Anonimas, 
Sociedades de Responsabilid ad Limitada, Sociedades 
Anonimas Laborales en Sociedades Cooperativas. Voor toegang moet voorafgaand toestemming verleend 
worden. Bij verlening van de toestemming houdt de 
ministerraad rekening met voorwaarden als bekwaamheid, professionele integriteit en 
onafhankelijkheid, toereike ndheid van de verleende 
bescherming voor de veiligheid  van de bevolking en de 
openbare orde.
 
DK: Niet geconsolideerd voor diensten in verband met de bewaking van vliegvelden. Deense rechtspersoonlijkheid is verplicht. Voor toegang moet voorafgaand 
toestemming verleend worden. Bij het verlenen van 
toestemming houdt de minister van Justitie rekening met 
voorwaarden als bekwaamheid, professionele integriteit 
en onafhankelijkheid, ervaring en de goede reputatie van de firma die zich wil vestigen.
 1) BE, CY, CZ, ES, EE, FR, IT, LV, LT, MT, PT, PL, 
SI, SK: Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd. 
DK: Ingezetenschap en nati onaliteit vereist voor de 
meerderheid van de leden van het bestuur en voor 
leidinggevenden. Niet geconsolideerd voor diensten in verband met de bewaking van 
vliegvelden.
  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
DK: Niet geconsolideerd voor diensten in verband met de 
bewaking van vliegvelden. Nationaliteitsvereiste voor 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
DK: Niet geconsolideerd voor diensten in verband 
met de bewaking van vliegvelden. Ingezetenschap  
 
NL 101   NL leidinggevenden.  
FR: Nationaliteitsvereiste voor (algemeen) directeuren. 
BE: Nationaliteitsvereiste voor leidinggevend personeel. ES, PT: Ingezetenschap verplicht voor gespecialiseerd 
personeel. 
IT: Nationaliteitsvereiste voor de noodzakelijke 
toestemming voor beveiligings- en bewakingsdiensten en 
het vervoer van waardevolle goederen. 
CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.
 verplicht voor leidinggevenden.  
BE: Ingezetenschap verplicht voor leidinggevend personeel. 
IT: Ingezetenschap vereist voor de noodzakelijke 
toestemming voor beveiligings- en 
bewakingsdiensten en het vervoer van waardevolle goederen. 
CY, CZ, EE, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.
 
m) Aanverwante diensten 
in verband met 
wetenschappelijk en technisch advies
* (CPC 
8675)  
 1) Geen, behalve FR: niet geconsolideerd voor diensten in 
verband met exploratie. 
2) Geen  1) FR: Niet geconsolideerd voor diensten in verband 
met exploratie. 
DE: Toepassing van de nationale regels inzake 
honoraria en emolumenten voor alle onderzoeken 
die vanuit het buitenland worden verricht. 
2) Geen   
 3) FR: Verkennend onderzoek mag uitsluitend via een SEL 
(een naamloze vennootscha p, een vennootschap met 
beperkte aansprakelijkheid of een commanditaire 
vennootschap) of SCP geschieden. 
IT: Voor bepaalde activiteiten in verband met exploratie 
met betrekking tot mijnen (m ineralen, olie, gas, e.d.) 
kunnen exclusieve rechten bestaan. 
ES: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het 3) FR: Voor exploratie en prospectie moet 
toestemming verleend worden.   
                                                 
* Met uitzondering van de exploitatie van mijnen. 
 
NL 102   NL beroep van landmeter en geoloog. 
PT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. 
IT: Alleen natuurlijke pers onen hebben toegang tot het 
beroep van landmeter en geoloog. Beroepsvereniging 
(zonder rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen 
is toegestaan.  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
DE: Nationaliteitsvereiste voor door de overheid 
aangestelde landmeters. 
FR: Inspectie: activiteiten in verband met het vaststellen 
van eigendomsrechten en wetgeving inzake grondbezit zijn voorbehouden aan “experts-géomètres” uit de EU.
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
IT, PT: Ingezetenschap verplicht.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, EE en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) 
en met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
EE: Niet geconsolideerd, behalve voor adviseurs, 
waarvoor geldt: een universitaire graad en vijf jaar relevante werkervaring. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000. 
DE: Nationaliteitsvereiste voor door de overheid 
aangestelde landmeters.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES en EE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en onder de volgende voorwaarden: 
DE: Toepassing van de nationale regels inzake 
honoraria en emolumenten voor alle diensten die 
vanuit het buitenland worden verleend.
  
 
NL 103   NL n) Onderhoud en herstel 
van uitrusting  
(met uitzondering van 
zeeschepen, 
luchtvaartuigen of 
andere vervoersuitrusting) 
(Alle lidstaten, met 
uitzondering van EE, LT, LV: CPC 633, 
8861, 8866. EE, LT, 
LV: 633, 8861-8866)
 1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar aangegeven in de hor izontale afdeling onder (iii).
  
o) Reiniging van 
gebouwen (CPC 874)  1) Niet geconsolideerd*. 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) Niet geconsolideerd*. 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
                                                 
* Een verbintenis aangaande deze wijze van dienstverlening is niet uitvoerbaar. 
 
NL 104   NL p) Fotografie  
(CPC 875. Alle 
lidstaten, met uitzondering van CZ, 
EE, LV, PL, met 
uitzondering van detailhandel. PL: met 
uitzondering van 
luchtfotografie)
 1) Alle lidstaten behalve EE, HU, LV, LT, PL: Niet 
geconsolideerd, behalve voor luchtfotografie: geen. 
EE, HU, LV, LT, PL: Geen 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) Alle lidstaten behalve CZ, HU, LV, LT, PL: Niet 
geconsolideerd, behalve voor luchtfotografie: geen. 
CZ, HU, LV, LT, PL: Geen 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).
  
q) Verpakking  
 (CPC 876)  1) Niet geconsolideerd*. 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) Niet geconsolideerd. 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
r) Drukken en uitgeven  
 (CPC 88442)  1) 2) Geen 
3) IT: Buitenlandse deelname in uitgeverijen is beperkt tot 
49 procent van het kapitaal of stemrecht. 
LT: Alleen in Litouwen gevestigde rechtspersonen 1) 2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 
NL 105   NL mogen actief zijn in de uitgeverij. 
LV: Alleen in Letland geve stigde rechtspersonen mogen 
actief zijn in de uitgeverij. 
PL: Nationaliteitsvereiste voor de hoofdredacteur van 
kranten en tijdschriften. 
SK: Alleen in Slowakije gevestigde rechtspersonen 
mogen actief zijn in de uitgeverij. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
PL: Nationaliteitsvereiste voor de hoofdredacteur van 
kranten en tijdschriften.
 
s) Diensten in verband 
met congressen  
(AT: uitsluitend beheer in verband met tentoonstellingen)
 1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent technisch diploma waaruit kennis blijkt, beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).
  
 
NL 106   NL t) Overige     
Vertalingen 
(CPC 87905) 
(HU: met uitzondering 
van officiële 
vertalingen. PL: met 
uitzondering van beëdigde tolken. SK: 
met uitzondering van 
officieel erkende vertalers en -tolken)
 1) 2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
DK: Officieel erkende vertalers en tolken: 
staatsburgerschap vereist, te nzij het Deense agentschap 
voor handel en bedrijven hiervoor ontheffing verleent. 
 1) 2) Geen 
3) DK: Officiële erkenning als officieel erkend 
vertaler of tolk kan het activiteitengebied beperken. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
DK: Officieel erkende vertalers en tolken: 
ingezetenschap vereist, tenzij het Deense 
agentschap voor handel en bedrijven hiervoor ontheffing verleent. 
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, EL, 
IT, IE, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
EL: Relevante kwalificaties en vijf jaar werkervaring. IT, IE, SE en UK: Relevante kwalificaties en drie jaar 
werkervaring. 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000. Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, EL, IT, IE, UK en SE waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
 
NL 107   NL IT, UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht.  
Binnenhuisarchitectuur 
 
 1) Geen 
2) Geen 
3) Geen 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1) DE: Toepassing van de nationale regels inzake 
honoraria en emolumenten voor alle diensten die 
vanuit het buitenland worden verleend. 
2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
2. DIENSTEN IN 
VERBAND MET 
COMMUNICATIE     
Posterijen en koeriers34 
Diensten in verband 
met het verwerken35 
van postzendingen36 
volgens de 
onderstaande lijst van 
sub-sectoren, naar binnen- en 
buitenlandse 
bestemmingen. 
 1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van CY, CZ, EE, 
HU, LT, LV, MT, PL, SK, SI: Er kan een 
vergunningensysteem worden opgezet voor sub-
sector (i) tot en met (v) waarvoor een universele dienstverplichting bestaat. Deze vergunningen 
kunnen een specifieke universele 
dienstverplichting en/of financiële bijdrage aan een compensatiefonds omvatten. 
 
CY, HU, LV, MT, SI: Niet geconsolideerd 1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van CY, CZ, 
EE, HU, LT, LV, MT, PL, SK: geen. 
CY, HU, LV, MT, SI: Niet geconsolideerd 
EE, LT: Niet geconsolideerd, behalve voor 
(v): geen. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor (v): 
geen, met uitzondering van schriftelijke correspondentie (b.v. brieven). CZ, SK: Niet Er kunnen 
onafhankelijke 
nationale 
regelgevende autoriteiten opgezet 
zijn om ervoor te 
zorgen dat aan de postwetgeving 
voldaan wordt en om 
geschillen tussen 
bedrijven (publieke 
of particulieren) op te 
                                                 
* Geeft aan dat de genoemde dienst slechts een onderdeel is van het totale activiteitenpakket dat door de CPC-regeling wordt bes treken. 
34 Deze verbintenis is opgenomen onder de voorgestelde classificatie die door de EG en haar lidstaten aan de WTO is meegedeeld op  23 maart 2001 (WTO-document 
S/CSS/W/61). 
35 Het begrip “verwerken” omvat ophalen, sorteren, vervoeren en bezorgen. 
36 Het begrip “postzending” omvat alle poststukken die door een bedrijf worden verwerkt, ongeacht of dit bedrijf publiek of parti culier is. 
37 “Brievenpost”: een op enigerlei fysieke dr ager aangebrachte schriftelijke mededeling die wordt vervoerd en besteld op het door  de afzender op de zending zelf of op 
de omslag daarvan vermelde adres. Boeken, catalogi, kranten en tijdschriften worden niet als brievenpost aangemerkt. 
 
NL 108   NL Sub-sector (i), (iv) en 
(v) kunnen buiten 
beschouwing worden gelaten wanneer ze 
binnen het bereik 
vallen van diensten die gereserveerd zijn: voor 
brievenpost die vijf 
keer minder kost dan het publieke basistarief, 
mits de brieven minder 
dan 350 gram wegen
37, 
en de aangetekende 
zendingen die gebruikt 
worden voor juridische of administratieve 
procedures. 
(i) Verwerking van een op 
enigerlei fysieke drager 
aangebrachte 
schriftelijke 
geadresseerde 
mededeling
38, 
waaronder EE, LT: Niet geconsolideerd, behalve voor (v): 
geen. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor (v): geen, 
met uitzondering van schriftelijke correspondentie 
(b.v. brieven). 
CZ, SK: Niet geconsolideerd, behalve voor (v) 
voor de wijze van dienstverlening 2 en 3: geen. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, HU, LV, MT, SI: Niet geconsolideerd. 
CZ, EE, LT, PL, SK: Niet geconsolideerd, behalve voor 
(v), waarvoor geldt: niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii) 
(PL: met uitzondering van schriftelijke correspondentie, b.v. brieven).
 geconsolideerd, behalve voor (v) voor de 
wijze van dienstverlening 2 en 3: geen.  
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, HU, LV, MT, SI: Niet geconsolideerd. CZ, EE, LT, PL, SK: Niet geconsolideerd, behalve 
voor (v), waarvoor geldt: niet geconsolideerd, 
behalve waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii) (PL: met uitzondering van 
schriftelijke correspondentie, b.v. brieven).
 lossen. Het recht van universele 
dienstverlening op het gebied van de 
posterijen wordt 
gegarandeerd.
 
                                                                                                                                                                                                                                           
38 Bijvoorbeeld brieven of briefkaarten. 
39 Met inbegrip van boeken en catalogi. 
40 Dagbladen, kranten, tijdschriften. 
41 Expresbesteldiensten bieden naast snelle re en betrouwbaardere verzending extra dienstverlening in de vorm van ophalen vanaf he t verzendpunt, persoonlijke 
aflevering bij de geadresseerde, het volgen en opsporen van zendingen, de mogelijkheid om het adres of de geadresseerde tijdens  het vervoer te wijzigen, 
ontvangstbevestiging. 
42 Levering van middelen, met inbegrip van het verschaffen van ad  hoc-ruimte alsmede vervoer doo r derden, voor zelfbestelling doo r de wederzijdse uitwisseling van 
postzendingen tussen gebruikers die zich op  deze dienst abonneren. Het begrip “post zending” omvat alle poststukken die door een  bedrijf worden verwerkt, ongeacht 
of dit bedrijf publiek of particulier is. 
 
NL 109   NL - hybride postdiensten 
- direct mail 
(ii) Verwerking van 
geadresseerde pakjes en 
pakketten39 
(iii) Verwerking van 
geadresseerd 
drukwerk40 
(iv) Verwerking van onder 
(i) tot en met (iii) 
genoemde poststukken 
als aangetekende of verzekerde zendingen 
(v) Expresbesteldiensten
41 
voor onder (i) tot en met (iii) bedoelde 
zendingen 
(vi) Verwerking van niet-
geadresseerde 
zendingen 
(vii) Uitwisseling van 
documenten
42 
(viii) Overige diensten die 
niet elders 
gespecificeerd 
worden  
 
NL 110   NL 2.C Telecommunicatie     
Telecommunicatie omvat de transmissie van elektromagnetische signal en - beeld, geluid en alle mogelijke combinaties daarvan, me t uitzondering van uitzendingen43. 
Daarom hebben verbintenissen van deze lijst  geen betrekking op inhoudelijke activit eiten waarbij telecommunicatie nodig is voor  de overdracht. De uitvoering van dergelijke 
inhoudelijke activiteiten die via telecommunicatie worden overgedr agen, valt onder de specifieke verbintenissen van de Gemeensc hap en haar lidstaten in andere relevante 
sectoren. 
Binnen- en buitenland  
Binnen- en buitenlandse 
dienstverlening via netwerktechnologie. op 
faciliteitenbasis of op basis 
van doorverkoop, voor publiek en niet-publiek 
gebruik, in de volgende 
marktsegmenten (overeenkomend met de 
volgende CPC-nummers: 
7521, 7522, 7523, 7524, 7525, 7526 en 7529**, met 
uitzondering van 
uitzendingen)
    
a. Spraaktelefonie  
b. Pakketgeschakelde 
datacommunicatie  
c. Circuitgeschakelde 
datacommunicatie  1) 2) PL: Voor telecommunicatiediensten via kabeltelevisie 
en radionetwerken: Niet geconsolideerd. 
3) PL: Voor telecommunicatiediensten via kabeltelevisie en 
radionetwerken: buitenlands kapitaal en stemrecht 
maximaal 49%. 
SI: Buitenlandse deelname mag maximaal 99% van de 
aandelen bedragen. De afgifte van een 1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).  BE: De vergunningen 
kunnen de 
verplichting tot universele 
dienstverplichting op 
transparante, niet-discriminerende, 
concurrerende en zo 
gemakkelijk 
                                                 
43 Uitzending wordt gedefinieerd als de ononderbroken transmissie die nodig is voor de distributie van de signalen voor televisie - en radioprogramma’s naar het grote 
publiek; dit omvat niet de schakelingen tussen de omroep- en kabelbedrijven. 
** De genoemde diensten zijn slechts een onderdeel van het totale activiteitenpakket dat door de CPC-regeling wordt bestreken. 
 
NL 111   NL d. Telex  
e. Telegraaf  
f. Fax  
g. Huurlijnen 
h. Elektronische post 
i. Voicemail j. On line informatie en 
databanken 
k. Elektronische 
gegevensuitwisseling 
l. Geavanceerde/extra 
faxdiensten, waaronder “opslaan en 
doorzenden” en 
“opslaan en opzoeken” 
m. Conversie van codes en 
protocollen
 exploitatievergunning is afhankelijk van de vraag of de aanbieders van telecommunicatiediensten met 
meerwaarde gebruik moeten maken van het basisnetwerk.
 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  mogelijke wijze omvatten, met 
inbegrip van financiële 
verplichtingen 
daartoe.
 
o. 1) 2) Voor semafoondiensten: niet geconsolideerd, behalve 
voor pan-Europese systemen.  
3) PL: Voor publieke mobiele-telefoondiensten en -
netwerken: geen, behalve dat maximaal 49% van kapitaal 
of stemrecht in buitenlandse handen mag zijn. 
SI: Buitenlandse deelname mag maximaal 99% van de 
aandelen bedragen. De afgifte van een exploitatievergunning is afhankelijk van de vraag of de 
aanbieders van telecommunicatiediensten met 1) 2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 BE: De vergunningen kunnen de verplichting tot 
universele 
dienstverplichting op 
transparante, niet-
discriminerende, concurrerende en zo 
gemakkelijk 
mogelijke wijze omvatten, met 
 
NL 112   NL meerwaarde gebruik moeten maken van het 
basisnetwerk.  
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  inbegrip van 
financiële 
verplichtingen daartoe.
 
3. DIENSTEN IN 
VERBAND MET DE 
BOUW EN AANVERWANTE 
CIVIELTECHNISCHE 
WERKEN 
(CPC 511, 512, 513, 
514, 515, 516, 517, 
518)
 1) Niet geconsolideerd*, behalve voor 5111 en 5114: geen. 
HU, MT: Niet geconsolideerd. 
2) HU, MT: Niet geconsolideerd. 3) HU, MT: Niet geconsolideerd. 
IT: Exclusieve rechten worden verleend voor bouw, 
onderhoud en beheer van snelwegen en het vliegveld van Rome. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
HU, MT: Niet geconsolideerd.
 1) Niet geconsolideerd*, behalve voor CPC 5111 en 
5114: geen. 
HU, MT: Niet geconsolideerd. 
2) HU, MT: Niet geconsolideerd. 
3) HU, MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
HU, MT: Niet geconsolideerd.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DK, ES en FR en 
NL waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
NL: Universitaire graad, beroepskwalificaties en drie jaar 
werkervaring in de sector. 
BE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DK, ES, FR 
en NL waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
                                                 
* Een verbintenis aangaande deze wijze van dienstverlening is niet uitvoerbaar. 
 
NL 113   NL sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000. 
 
FR: Niet geconsolideerd, behalve voor maatregelen inzake het tijdelijke verblijf van technici onder de volgende voorwaarden: 
- De technicus is werknemer van een rechtspersoon die 
gevestigd is op Chileens grondgebied en die gedetacheerd is bij een bedrijfsvestiging in Frankrijk die een contract 
heeft met die rechtspersoon. 
- De werkvergunning wordt af gegeven voor een periode 
van maximaal zes maanden. 
- De technicus kan een arbeidscontract overleggen van de 
bedrijfsvestiging in Frankrijk en een brief van de op Chileens grondgebied gevestigde rechtspersoon waarin 
de detachering bevestigd wordt. 
- Onderzoek naar economische behoefte verplicht. - De bedrijfsvestiging moet een belasting betalen aan het 
internationale migratiebureau.
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor DE, SE, en UK waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii), 
uitsluitend voor CPC 5111 en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
SE, UK: Universitaire graad, be roepskwalificaties en drie 
jaar werkervaring in de sector. 
UK: Onderzoek naar economische behoefte verplicht. Niet geconsolideerd, behalve voor DE, SE en UK 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(iii), uitsluitend voor CPC 5111.   
 
NL 114   NL DE: Niet geconsolideerd, behalve voor een beperkt aantal 
activiteiten in verband met onderzoek van bouwterreinen, 
waarvoor geldt: universitaire graad, beroepskwalificaties en drie jaar werkervaring in de sector.
 
4. DISTRIBUTIE44 
    
A. Diensten verleend door 
commissionairs  
 (CPC 621, 6111, 6113, 
6121)  1) FR: Niet geconsolideerd voor handelaren en makelaars 
die werkzaam zijn op markten van nationaal belang. 
MT: Niet geconsolideerd. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 
3) MT: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
FR: Nationaliteitsvereiste voor activiteiten van 
handelaren, makelaars en andere tussenpersonen die 
werkzaam zijn op twintig (20) markten van nationaal 
belang.
 1) FR: Niet geconsolideerd voor handelaren en 
makelaars die werkzaam zijn op markten van nationaal belang. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 
3) MT: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
IT: Ingezetenschap verplicht.
  
B. Groothandel  1)45 FR: 1) MT: Niet geconsolideerd.  
                                                 
44 Met uitzondering van wapens in alle lidstaten. Met uitzondering van explosieven, chemische producten en edelmetalen in alle li dstaten behalve AT, FI, SE. Met 
uitzondering van pyrotechnische producten, ontvlambare producten , explosieven, vuurwapens, munitie, militaire uitrusting, tabak  en tabaksproducten, giftige stoffen, 
medische en chirurgische instrumenten, bepaalde medische stoffe n en objecten voor medisch gebruik in Oostenrijk. Met uitzonderi ng van pyrotechnische producten, 
ontvlambare producten, explosieven, vuurwapens, munitie, militair e uitrusting, giftige stoffen en bepaalde medische stoffen geb ruik in Slovenië. 
45 Met uitzondering van tabak in ES, IT. 
 
NL 115   NL Alle lidstaten, met 
uitzondering van PL: 
CPC 622, 61111, 6113, 6121. PL: CPC 622, 
met uitzondering van 
62226, 62228, 62251, 62252)
 Niet geconsolideerd voor apotheken. 
MT: Niet geconsolideerd. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 3) 
46 FR: Vestiging van farmaceutische groothandels wordt 
naargelang van de behoeften van de bevolking en binnen 
vastgestelde quota toegestaan. 
PL: Vergunning vereist voor vestiging van 
groothandelaren in geïmporte erde consumentengoederen. 
MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
FR: Nationaliteitsvereiste voor de groothandel in 
farmaceutische producten.  2) MT: Niet geconsolideerd. 
3) MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. IT: Ingezetenschap verplicht.
 
C. Detailhandel47 
 (CPC 631, 632, 61112, 
6113, 6121, 613)  1) MT: Niet geconsolideerd. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 
3)48 49 BE, DK, FR, IT, PT: Er wordt een onderzoek naar de 
economische behoefte voor warenhuizen ingesteld op 1) MT: Niet geconsolideerd. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 
3) MT: Niet geconsolideerd.  
                                                                                                                                                                                                                                           
46 Met uitzondering van tabak in ES, IT, FR. 
47 EE, LT en LV: met inbegrip van CPC 633, 6111, 61221, 63234. Met uitzondering van CPC 613 in LT. Met uitzondering van alcoholis che dranken in FI, SE. Met 
uitzondering van CPC 61112, 61 21, 613, 63107, 6 3108, 63211 in PL. Met uitzondering va n farmaceutische producten (onderdeel van CPC 63211) in alle lidstaten; 
deze vallen onder “professionele diensten” onder “apothekers”.  Distributie vanaf een vaste locatie (directe verkoop) wordt beschouwd als onderdeel van de 
detailhandel. CPC 633 (reparatie van cons umenten- en huishoudelijke artikelen) valt onder “zakelijke dienstverlening”. Deze sec tor omvat uitsluitend de distributie 
van goederen die concr eet en draagbaar zijn. 
 
NL 116   NL basis van nationale behandeling. 
SE: Gemeenten kunnen onafhankelijk van elkaar een 
onderzoek naar de economische behoefte instellen voor de tijdelijke handel in kleding, schoenen en 
voedingsmiddelen die niet op de plaats van verkoop 
geconsumeerd worden
50. 
MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
FR: Nationaliteitsvereiste voor tabakshandelaren 
(“buralistes”).
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.  
D. Franchising  
 (CPC 8929)  1) 2) 3) MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.
 1) 2) 3) MT: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.
  
5. PARTICULIER 
GEFINANCIERDE 
DIENSTEN IN 
VERBAND MET ONDERWIJS
    
                                                                                                                                                                                                                                           
48 Wanneer een onderzoek naar de economische behoefte verplicht is voor vestiging, zijn de belangrijkste criteria: het aantal bes taande winkels en de gevolgen 
daarvoor, de bevolkingsdichtheid, de geografische spreiding, de gevolgen voor het verkeer en potentiële werkgelegenheid. 
49 Met uitzondering van tabak in ES, FR en IT. Met uitzondering van alcoholische dranken in IE. 
50 Deze regels gelden niet voor verkoop op permanente basis op een vaste plaat s van verkoop of productiefaciliteiten. 
 
NL 117   NL A. Basisonderwijs  
(Alle lidstaten met 
uitzondering van EE: CPC 921. EE: Verplicht 
basisonderwijs)
 1) FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten 
kunnen onderdanen van derde landen evenwel 
toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven. 
CY, FI, MT, SE en SI: Niet geconsolideerd 
2) CY, FI, MT, SE en SI: Niet geconsolideerd 3) CY, FI, MT, SE en SI: Niet geconsolideerd 
CZ: De bevoegde autorite iten kunnen buitenlanders 
evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook 
om les te geven, op voorwaarde dat de kwaliteit en het 
niveau van het onderwijs en de geschiktheid van de schoolgebouwen garanderen.
 
HU: De lokale overheid moet toestemming verlenen voor de oprichting van een school. 
SK: De bevoegde autoriteiten kunnen buitenlanders 
toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te 
richten en te besturen, alsook om les te geven, mits zij voldoen aan de opleidings- en materiële eisen die gelden 
voor de oprichting van een school. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, FI, MT, SE en SI: Niet geconsolideerd 
FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten 
kunnen onderdanen van derde landen evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te 
richten en te besturen, alsook om les te geven.
 1) CY, FI, MT, SE en SI: Niet geconsolideerd 
2) CY, FI, MT, SE en SI: Niet geconsolideerd 
3) CY, FI, MT, SE en SI: Niet geconsolideerd 
CZ: Geen, behalve dat de meerderheid van de 
leden van het schoolbestuur de Tsjechische 
nationaliteit moet hebben. 
LT: Geen, behalve dat het ministerie van 
Onderwijs en Wetenschappen een vergunning 
moet afgeven voor door de staat erkende scholen. 
SK: Geen, behalve dat de meerderheid van de 
leden van het schoolbestuur de Slowaakse 
nationaliteit moet hebben. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, FI, MT, SE, SI: Niet geconsolideerd.   
 
NL 118   NL B. Voortgezet onderwijs  
 (Alle lidstaten met 
uitzondering van EE: CPC 922. EE: verplicht 
en facultatief voortgezet 
onderwijs. LV: Met uitzondering van CPC 
9224).
 1) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten 
kunnen onderdanen van derde landen evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te 
richten en te besturen, alsook om les te geven.
 
2) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
3) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
CZ: De bevoegde autorite iten kunnen buitenlanders 
evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook 
om les te geven, op voorwaarde dat de kwaliteit en het 
niveau van het onderwijs en de geschiktheid van de schoolgebouwen gegarandeerd worden.
 
HU: De lokale overheid moet toestemming verlenen voor de oprichting van een school. 
SK: De bevoegde autoriteiten kunnen buitenlanders 
toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te 
richten en te besturen, alsook om les te geven, mits zij voldoen aan de opleidings- en materiële eisen die gelden 
voor de oprichting van een school. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten 
kunnen onderdanen van derde landen evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te 
richten en te besturen, alsook om les te geven. 
 1) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
2) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd 
3) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
LT: Geen, behalve dat het ministerie van 
Onderwijs en Wetenschappen een vergunning 
moet afgeven voor door de staat erkende scholen. 
SI: Geen, behalve dat de meerderheid van de leden 
van het schoolbestuur de  Sloveense nationaliteit 
moet hebben. 
SK: Geen, behalve dat de meerderheid van de 
leden van het schoolbestuur de Slowaakse 
nationaliteit moet hebben. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
  
 
NL 119   NL C. Hoger onderwijs  
 (Alle lidstaten met 
uitzondering van CZ en SK: CPC 923. CZ en 
SK: Uitsluitend CPC 
92310)
 1) FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten 
kunnen onderdanen van derde landen evenwel 
toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven. 
AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
2) AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 3) ES, IT: Onderzoek naar behoefte voor het openen van 
particuliere universiteiten die erkende diploma’s of 
graden mogen toekennen. 
AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
EL: Niet geconsolideerd voor onderwijsinstellingen die 
erkende staatsdiploma’s afgeven. 
CZ: De bevoegde autorite iten kunnen buitenlanders 
evenwel toestemming verlenen om een 
onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven, op voorwaarde dat de kwaliteit en het 
niveau van het onderwijs en de geschiktheid van de 
schoolgebouwen gegarandeerd worden.
 
HU: De centrale overheid mo et toestemming verlenen 
voor de oprichting van een school. 
SK: De bevoegde autoriteiten kunnen buitenlanders 
toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te 
richten en te besturen, alsook om les te geven, mits zij voldoen aan de opleidings- en materiële eisen die gelden 
voor de oprichting van een school. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 1) AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
2) AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
3) AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
SI: Geen, behalve dat de meerderheid van de leden 
van het schoolbestuur de  Sloveense nationaliteit 
moet hebben. 
SK: Geen, behalve dat de meerderheid van de 
leden van het schoolbestuur de Slowaakse 
nationaliteit moet hebben. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd.
  
 
NL 120   NL AT, CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten 
kunnen onderdanen van derde landen evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te 
richten en te besturen, alsook om les te geven.
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, ES, FR 
en LU voor wat betreft het tijdelijke verblijf van docenten zoals aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen: 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
FR: - De docenten moeten een arbeidscontract hebben 
van een universiteit of instelling voor hoger onderwijs. 
- De werkvergunning wordt afgegeven voor een 
periode van maximaal negen maanden, te verlengen met 
de duur van het contract. 
- Onderzoek naar economische behoefte verplicht tenzij 
de docenten rechtstreeks wo rden aangewezen door de 
minister die verantwoordelijk is voor hoger onderwijs. 
- De betreffende instelling moet een belasting betalen aan 
het internationale migratiebureau.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK, 
ES, FR en LU waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
 Alleen voor HU: Internationaal erkende deskundigen die 
door een instelling voor hoger onderwijs worden   
 
NL 121   NL uitgenodigd, voor de duur van de uitnodiging.  
D. Volwasseneneducatie  
(CPC 924; AT: CPC 
9240, met uitzondering van 
volwasseneneducatie 
via radio of televisie. EE: omvat ook overige, 
niet door de staat 
verleende diensten met betrekking tot 
volwasseneducatie)
 1) 2) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
3) CZ: De bevoegde autori teiten kunnen buitenlanders 
evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook 
om les te geven, op voorwaarde dat de kwaliteit en het 
niveau van het onderwijs en de geschiktheid van de schoolgebouwen garanderen.
 
HU: De lokale overheid moet toestemming verlenen voor de oprichting van een school (de centrale overheid in geval van een instelling voor hoger onderwijs). 
SK: De bevoegde autoriteiten kunnen buitenlanders 
toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven, mits zij 
voldoen aan de opleidings- en materiële eisen die gelden 
voor de oprichting van een school. 
CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd
 1) 2) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 3) CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd. 
CZ: Geen, behalve dat de meerderheid van de 
leden van het schoolbestuur de Tsjechische 
nationaliteit moet hebben. 
SK: Geen, behalve dat de meerderheid van de 
leden van het schoolbestuur de Slowaakse 
nationaliteit moet hebben. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, FI, MT, SE: Niet geconsolideerd
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
 
NL 122   NL BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  
6. DIENSTEN MET 
BETREKKING TOT 
MILIEU51 
(SE: Met uitzondering 
van diensten van 
publieke werken die 
eigendom zijn van en uitgevoerd worden door 
gemeenten, de staat of 
de federale overheid of door deze overheden 
aanbesteed worden.)
    
A. Water voor menselijke 
consumptie en afvalwaterbeheer
 
************** 
Verzameling, zuivering 
en distributie van water 
via hoofdleidingen, met uitzondering van stoom 
en warm water.
 1) Niet geconsolideerd* 
2) Geen, behalve voor CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, 
SI, SK: niet geconsolideerd. 
3) Geen, behalve voor AT, DE, UK, CY, CZ, EE, HU, LV, 
LT, MT, PL, SI, SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SI, SK: niet 
geconsolideerd.
 1) Niet geconsolideerd*. 
2) Geen, behalve voor CY, CZ, EE, HU, LV, LT, 
MT, PL, SI, SK: niet geconsolideerd. 
3) Geen, behalve voor AT, DE, UK, CY, CZ, EE, HU, 
LV, LT, MT, PL, SI, SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, HU, LV, LT, MT, PL, SI, SK: niet 
geconsolideerd.
  
                                                 
51 De classificatie van de diensten in verband met het milieu komt overeen met het classificatievoorstel uit nr. 7612 (Mededeling  van de EG en haar lidstaten). 
* Een verbintenis aangaande deze wijze van dienstverlening is niet uitvoerbaar. 
 
NL 123   NL  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
Diensten in verband 
met afvalwater 
(CPC 9401, deel van 
18000)  1) Alle lidstaten, met uitz ondering van EE, LT, LV: niet 
geconsolideerd. 
EE, LT, LV: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LT, LV: 
niet geconsolideerd. 
EE, LT, LV: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
 
NL 124   NL persoon lager is dan € 30.000.  
B. Beheer van vaste en 
gevaarlijke afvalstoffen 
(CPC 9402, 9403)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU: niet 
geconsolideerd. 
EE, HU: Geen 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU: niet 
geconsolideerd. 
EE, HU: Geen 
2) 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).
  
 Bescherming van 
luchtkwaliteit en 
klimaat 
 (CPC 9404)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LT, PL: niet 
geconsolideerd. 
EE, LT, PL: Geen 
2) Geen 
3) SE: Staatsmonopolie op de controle van uitlaatgassen 
van auto’s en vrachtwagens. Dergelijke diensten moeten 
zonder winstoogmerk verleend worden. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LT, PL: 
niet geconsolideerd. 
EE, LT, PL: Geen 
2) Geen 
3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 
NL 125   NL  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
D. Sanering en 
schoonmaak van bodem 
en water (deel van CPC 94060)
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE: niet 
geconsolideerd. 
EE: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE: niet 
geconsolideerd. 
EE: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
 
NL 126   NL persoon lager is dan € 30.000.  
E. Geluidswering en 
reductie van trillingen 
(CPC 9405)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LT, PL: niet 
geconsolideerd. 
EE, LT, PL: Geen 
2)3) Geen, behalve voor CY, CZ, HU, SK, SI, UK: niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LT, PL: 
niet geconsolideerd. 
EE, LT, PL: Geen 
2) 3) Geen, behalve voor CY, CZ, HU, SK, SI, UK: 
niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).
  
F. Bescherming van de 
biodiversiteit en het 
landschap  Bescherming van 
natuur en landschap 
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE: niet 
geconsolideerd. 
EE: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE: niet 
geconsolideerd. 
EE: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de  
 
NL 127   NL specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.  volgende specifieke beperkingen: HU: Niet geconsolideerd.
 
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent technisch diploma waaruit kennis blijkt, beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
G. Overige diensten in 
verband met milieu en 
aanverwante diensten (deel 
van CPC 94090)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, PL: niet 
geconsolideerd. 
EE, PL: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, PL: niet 
geconsolideerd. 
EE, PL: Geen 
2) 3) HU: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
HU: Niet geconsolideerd.   
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
 
NL 128   NL BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000. 
 
7. GEZONDHEIDS-
ZORG EN 
MAATSCHAPPE-LIJKE 
DIENSTVERLENING
    
A. Ziekenhuizen  
 (Alle lidstaten, met 
uitzondering van LV en 
PL en SI: 9311.  
 LV, PL en SI: 
uitsluitend particuliere 
ziekenhuizen en 
sanatoria – CPC 9311)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) CZ, MT, FIN, SE, SK: niet geconsolideerd. 
3) AT, BE, ES, FR, IT, LU, 
LT, NL, PT, SI: Onderzoek n aar de economische behoeft 
op basis van nationale behandeling52.PL: Het hoofd van 
een medische instelling en zi jn plaatsvervanger moeten 
arts zijn of over equivalente kwalificaties beschikken. 
Alle beperkingen in verband met diensten van artsen, 
tandartsen, verloskundigen en  verpleegkundigen zijn van 
toepassing.  
LV: Het hoofd van een medische instelling en zijn 
plaatsvervanger moeten gekwal ificeerde artsen zijn. Alle 
beperkingen in verband met diensten van artsen, 
tandartsen, verloskundigen en  verpleegkundigen zijn van 
toepassing. Voor particuliere ziekenhuizen moeten de 1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) CZ, MT, FI, SE, SK: Niet geconsolideerd. 
3) CZ, MT, FI, SE, SK: Niet geconsolideerd. 
EE: Geen, behalve dat buiten Estland opgeleide 
personen een certificaat moeten overleggen van 
aanvullende opleiding aan de universiteit van Tartu. Deze verplichting geldt ook voor Estse 
staatsburgers die in het buitenland zijn opgeleid.
 
LT: Geen, behalve dat particuliere instellingen en hun cliënten geen recht hebben op financiële steun 
uit publieke middelen, waaronder ziekenfondsgelden.
  
                                                 
52 Wanneer een onderzoek naar de economische behoefte vereist is  voor vestiging in een lidstaat, zijn de belangrijkste criteria: het aantal bedden en/of zware medische 
apparatuur op basis van behoefte, bevolkingsdichtheid en leeftijdsopbouw, geografische spreiding, bescherming van gebieden van bijzonder (kunst)historisch belang, 
invloed op de verkeerssituatie en potentiële werkgelegenheid. 
 
NL 129   NL lokale volksgezondheidsinstanties toestemming verlenen. 
Het aantal bedden en het gebruik van zware medische 
apparatuur wordt vastgestel d op basis van de behoeften 
van de bevolking, de leeftijd sopbouw en het sterftecijfer.  
CZ, MT, FI, SE, SK: Niet geconsolideerd. 
SI: Om werkzaam te kunnen zijn binnen het ziekenfonds 
moet het Sloveense instituut voor 
ziektekostenverzekeringen toestemming verlenen.  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CZ, MT, FI, SE, SK: Niet geconsolideerd. 
LV: Het hoofd van een medische instelling en zijn 
plaatsvervanger moeten gekwal ificeerde artsen zijn. Alle 
beperkingen in verband met diensten van artsen, 
tandartsen, verloskundigen en  verpleegkundigen zijn van 
toepassing.
 
PL: Het hoofd van een medische instelling en zijn plaatsvervanger moeten arts zijn of over equivalente kwalificaties beschikken. A lle beperkingen in verband 
met diensten van artsen, tandartsen, verloskundigen en 
verpleegkundigen zijn van toepassing.
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CZ, MT, FI, SE, SK: Niet geconsolideerd.
  
B. Overige diensten in 
verband met 
gezondheidszorg  (CPC 
9319. EE: CPC 9319 
anders dan 93193)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2)3) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, EE, HU, SI: geen. 
4) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, EE, HU, SI waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) 3) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, EE, HU, 
SI: geen. 
4) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, EE, HU, SI  
 
NL 130   NL waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(i) en (ii).  
C. Maatschappelijke 
dienstverlening  
 Herstellingsoorden, 
verpleegtehuizen, 
bejaardenhuizen 
 1) Niet geconsolideerd. 
2) CZ, HU, FI, MT, PL, SI, SK, SE: Niet geconsolideerd. 3) CZ, HU, FI, MT, PL, SI, SK, SE: Niet geconsolideerd. 
FR: Voor dienstverlening wordt een vergunning verleend 
door de bevoegde autoriteiten  op basis van de behoeften 
ter plaatse. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CZ, HU, FI, MT, PL, SI, SK, SE: Niet geconsolideerd.
 1) Niet geconsolideerd. 
2) CZ, HU, FI, MT, PL, SI, SK, SE: Niet 
geconsolideerd. 
3) CZ, HU, FI, MT, PL, SI, SK, SE: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CZ, HU, FI, MT, PL, SI, SK, SE: Niet geconsolideerd.   
D. Overige 
gezondheidszorg  1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet geconsolideerd. HU: Geen
 
4) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
4) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii).
  
8. TOERISME EN 
DIENSTEN IN 
VERBAND MET 
REIZEN     
A. Hotels, restaurants en 
catering  
(CPC 641, 642, 643. PL: Met uitzondering 1) Niet geconsolideerd, behalve voor catering: geen. 
2) Geen 3) IT: Onderzoek naar de plaatselijke economische 1) Niet geconsolideerd, behalve voor catering: geen. 
2) Geen 3) Geen  
 
NL 131   NL van CPC 643)
(met uitzondering van 
catering in de vervoerssector, behalve 
voor PL)
 behoeften voor de opening van nieuwe bars, cafés en restaurants.
  
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
B. Reisbureaus en diensten 
van touroperators  (met 
inbegrip van reisleiders)  
(CPC 7471)  1) HU: Niet geconsolideerd. 
PL: Commerciële aanwezigheid verplicht. 
2) Geen 
3) PT: Vestiging van een handelsonderneming met 
commerciële basis in Portugal verplicht. 
IT: Onderzoek naar economische behoefte. 
FI: Toestemming van het nationaal bureau voor de 
consumentenbescherming verplicht. 
CZ: Onderzoek naar de ec onomische behoefte op basis 
van bevolkingsomvang.  1) PL: Commerciële aanwezigheid verplicht. 
2) Geen 
3) Geen   
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).   
 Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, DK, ES, 
IT, FI, IE en SE waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder (iii) en met de volgende specifieke 
beperkingen: 
AT, FI, IT, IE en SE: Niet geconsolideerd, behalve voor 
reisleiders (die tot taak hebben een groep reizigers van 
minimaal tien personen te begeleiden, zonder als gids op 
te treden op specifieke locaties), waarvoor in AT, IT, IE Niet geconsolideerd behalve voor AT, BE, DE, 
DK, ES, IT, FI, IE en SE waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (iii).   
 
NL 132   NL en SE geldt: beroepscertificaa t en drie jaar werkervaring. 
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent 
technisch diploma, beroepskwalificaties en drie jaar werkervaring. 
IT: Onderzoek naar economi sche behoefte verplicht.
 
C. Toeristengidsen  (CPC 
7472)  1) CY, HU, IT, LT, MT, PT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
2) CY, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 3) CY, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
ES, IT: Alleen plaatselijke organisaties of 
toeristengidsen mogen het beroep uitoefenen. 
EL, ES, IT, PT: Nationaliteitsvereiste. 
CY, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd.
 1) CY, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
2) CY, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 3) CY, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd.
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en SE 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE en DK: Universitair e graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
SE: Beroepscertificaat, relevante kwalificaties en drie 
jaar werkervaring. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en 
SE waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).   
 
NL 133   NL vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke 
persoon lager is dan € 30.000.  
9. CULTUUR, SPORT 
EN RECREATIE (anders dan audiovisuele diensten)
    
A. Diensten met betrekking 
tot vermaak  
(waaronder theater, concerten en circussen) 
(CPC 9619) 
 1) Niet geconsolideerd. 
2) CY, CZ, EE, FI, LT, LV, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, EE, FI, LV, PL, SI, SK: Niet geconsolideerd. 
LT: Geen, behalve verbod op het oprichten en 
exploiteren van gokhallen en het organiseren van gokspelen
53. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, FI, LT, LV, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
IT: Onderzoek naar economische behoefte.  1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) CY, CZ, EE, FI, LT, LV, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, FI, LV, PL, SI, SK: Niet geconsolideerd. 
FR, IT: Niet geconsolideerd voor subsidies en alle 
andere vormen van directe en indirecte steun. 
SE: Gerichte financiële steun voor specifieke 
plaatselijke, regionale of landelijke activiteiten. 
LT: Geen, behalve:  
(a) waar aangegeven onder markttoegang (zie ook 
uitzondering in deel I inzake het verbod op buitenlandse investeringen in loterijen) en 
(b) niet geconsolideerd voor subsidie voor 
bioscopen (CPC 96199**) 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, EE, FI, LT, LV, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd.
  
 Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, DK, ES 
en FR voor wat betreft het tijdelijke verblijf van artiesten 
zoals aangegeven in de horiz ontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen: Niet geconsolideerd, behalve voor AT, BE, DE, 
DK, ES en FR voor wat betreft het tijdelijke 
verblijf van artiesten zoals aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii).
  
                                                 
53 Ondernemingswet, supplement 1995. 
 
NL 134   NL BE, DE en DK: Universitair e graad of een equivalent 
technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000. 
AT, ES: Alleen personen die voor het grootste deel van 
hun beroep werkzaam zijn op het gebied van de schone kunsten en die het grootste deel van hun inkomen uit die 
activiteit halen, hebben to egang. Deze personen mogen 
in Oostenrijk geen andere  commerciële activiteiten 
ontplooien. 
FR: - De artiesten moeten een arbeidscontract hebben 
van een erkend entertainmentbedrijf. 
 
- De werkvergunning wordt af gegeven voor een periode 
van maximaal negen maanden, met drie maanden te 
verlengen. 
- Onderzoek naar economische behoefte verplicht.  
- Het betreffende entertai nmentbedrijf moet een 
belasting betalen aan het internationale migratiebureau.  
B. Nieuws- en 
persagentschappen  1) Geen 
 1) Geen 
  
(CPC 962)  2) Geen 
3) FR: Nationaliteitsvereiste voor bestuurders van Agence 
France Presse (andere beperkingen kunnen worden 
opgeheven in geval van toegek ende wederkerigheid). IT: 
Speciale anti-concentratiemaatregelen zijn van 2) Geen 
3) HU: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in  
 
NL 135   NL toepassing met betrekking tot de dagbladpers en de 
omroep; er zijn specifieke beperkingen vastgesteld met 
betrekking tot multimedia-eigendom. Buitenlandse ondernemingen mogen geen meerderheidsbelang hebben 
in een uitgeverij of omroep: de buitenlandse 
aandelenparticipatie mag maximaal 49 procent bedragen.
 
HU: Niet geconsolideerd. 
PT: Nieuwsagentschappen die in Portugal de 
rechtspersoon van “Sociedade Anónima” hebben, moeten hun sociaal vermogen in de vorm van nominale 
aandelen hebben. 
 
SK: Buitenlandse medewerkers van nieuws- en 
persagentschappen moeten geaccrediteerd zijn bij het 
Slowaakse ministerie van Buitenlandse Zaken. Het 
officiële Slowaakse persagentschap (TASR) wordt door de overheid gefinancierd.
 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  de horizontale afdeling onder (i) en (ii).  
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (iii) en 
met de volgende specifieke beperkingen:  
BE, DE, DK en ES: Universitaire graad of een equivalent technisch diploma waaruit kennis blijkt, 
beroepskwalificaties en drie  jaar werkervaring in de 
sector. 
BE: Een onderzoek naar economische behoefte is 
vereist als het bruto jaarinkomen van de natuurlijke persoon lager is dan € 30.000.
 Niet geconsolideerd, behalve voor BE, DE, DK en ES waar aangegeven in de horizontale afdeling 
onder (iii).
  
 
NL 136   NL C. Bibliotheken, openbare 
archieven, musea en 
andere culturele 
diensten  (CPC 963)  1) Niet geconsolideerd, behalve voor AT: geen. 
2) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, EE: geen. 
3) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, LT 
AT: Geen 
LT: Vergunning noodzakelijk voor onderzoek naar en 
behoud en restauratie van niet-roerende cultuurgoederen, de voorbereiding en programmering 
van de werkzaamheden en voor behoud en restauratie 
van roerende cultuurgoederen. 
4) Niet geconsolideerd, behalve voor AT en EE waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1) Niet geconsolideerd, behalve voor AT: geen. 
2) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, EE: geen. 
3) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, LT 
AT: Geen 
LT: Geen, behalve zoals aangegeven onder 
markttoegang. 
4) Niet geconsolideerd, behalve voor AT, EE en LT 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(i) en (ii).   
D. Sport en overige 
recreatie anders dan 
loterijen en kansspelen  
(CPC 9641, 96491 AT: Skischolen en berggidsen vallen hier 
niet onder.)
 1) MT: Niet geconsolideerd. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 3) MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
IT: Onderzoek naar economische behoefte.
 1) MT: Niet geconsolideerd. 2) MT: Niet geconsolideerd. 3) MT: Niet geconsolideerd. 
SE: Gerichte financiële steun voor specifieke 
plaatselijke, regionale of landelijke activiteiten. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.
  
10. VERVOER    
A. Zeevervoer  (zie aanvullende definities  na het onderdeel vervoer)    
 
NL 137   NL  Internationaal vervoer 
(vracht en passagiers) 
CPC 7211 en 7212 met 
uitzondering van  
cabotagevervoer 
 1) (a) Lijnboten : geen. 
(b) Bulk-, tramp- en overig interna tionaal zeevervoer, 
met inbegrip van passagiersvervoer geen  
2) Geen 
3) (a) Oprichting van een geregistreerd bedrijf om een vloot 
te laten varen onder de vlag van de staat waar het bedrijf gevestigd wordt: niet geconsolideerd voor alle 
lidstaten, met uitzondering van LV en MT: geen. 
(b) Andere vormen van comm erciële aanwezigheid voor 
internationaal zeevervoer (zoals gedefinieerd onder 
“Definities met betrekking  tot zeevervoer”): geen. 
4) (a) Bemanning van schepen: niet geconsolideerd.
 
(b) Belangrijkste personeelsleden in dienst van een 
bedrijfsvestiging zoals hierboven onder 3b) 
gedefinieerd: niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en 
(ii).
 1) (a) 1 a) Lijndiensten: geen, behalve de 
uitzonderlijke gevallen waarin een lidstaat EG-
verordening 954/79, punt 2, toe moet passen. 
(b) Geen 
2) Geen 
3) (a) Niet geconsolideerd voor alle lidstaten, met 
uitzondering van LV en MARKTTOEGANG: 
geen. 
 
 (b) Geen 
 
4) (a) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
in de horizontale afdeling onder (i) en (ii). 
 (b) Niet geconsolideerd,  behalve waar aangegeven 
in de horizontale afdeling onder (i) en (ii).  Zie voetnoot54 
 
                                                 
54 “De Gemeenschap zal schepen van dienstverl eners van de andere partij op dezelfde manier  behandelen als haar eigen schepen, met  betrekking tot onder andere 
toegang tot havens, gebruik van infratstructuur en aanverwante maritieme diensten van de havens, alsmede daarmee verband houden de tarieven en kosten, 
douanefaciliteiten en de toewijzing van ligplaatsen en faciliteiten voor laden en lossen. De diensten in havens omvatten ook:”  
1) loodsen; 2) hulp van duw- en sleepboten; 3) bevoorrading, brandstof en water; 4) ophalen en verwerking van afval; 5) kapitei nsdiensten; 6) navigatiehulp; 7) 
diensten vanaf de wal die essentieel zijn voor het functioneren van een schip, waaronder communicatie, water en elektriciteit; 8) faciliteiten voor noodreparaties; 9) 
verankering, aan- en afmeren. 
 
NL 138   NL Ondersteunende maritieme 
diensten  
Verwerking van zeevracht  
 
  
Opslag en bewaring (CPC 
742, zoals gewijzigd) 
 
 
  
Behandeling door de 
douane
55 
 
 
  
1) Niet geconsolideerd*. 
2) 3)** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, beha lve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
 
1) Niet geconsolideerd. 
2) 3) ** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
1) Niet geconsolideerd. 
2) 3) **MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.  
1) Niet geconsolideerd.*  
2) 3) MT: Niet geconsolideerd. 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onde r (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
 
1) Niet geconsolideerd.
∗  
2) 3) ** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onde r (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 1) Niet geconsolideerd. 
2) 3)
 ** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onde r (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen:  
                                                 
55 “Behandeling door de douane” (ook wel genoemd “in- en uitklaring”) heeft betrekking op de uitvoering van douaneformaliteiten n amens een derde partij met 
betrekking tot in-, uit- of doorvoer van vr acht, ongeacht of deze dienst  de hoofdactiviteit is van de dienstverlener of een vas te aanvulling op de hoofdactiviteit. 
 
NL 139   NL  
Diensten in verband met 
de opslag van containers56 
 
 
  
 
Diensten verleend door 
scheepsagenten
57 
  
1) Niet geconsolideerd. 
2) 3)** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
 
 1) Niet geconsolideerd. 
2) 3)
** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
 MT: Niet geconsolideerd. 
 
1) Niet geconsolideerd. 2) 3)
** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onde r (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
 1) Niet geconsolideerd. 
2) 3)
** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onde r (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 
                                                                                                                                                                                                                                           
56 “Diensten in verband met de opslag van containers” heeft betrekking op de opslag van containers in haven of verder landinwaart s, om ze te laden/lossen, repareren en 
klaar te maken voor verscheping. 
57 “Diensten verleend door scheepsagenten”: activiteiten waarbij de zakelijke belangen va n een of meer scheepvaartlijnen of schee pvaartmaatschappijen in een bepaald 
geografisch gebied door een agent worden behartigd voor de volgende doeleinden: 
 - marketing en verkoop van zeevervoer- en  bijbehorende diensten, van prijsopgave to t facturering en het afgeven van vrachtbrie ven namens de maatschappijen, het 
contracteren van de nodige bijbehorende diensten, het opstellen van documenten en het verschaffen van bedrijfsinformatie; 
 - het optreden namens ondernemingen, het organiseren van de af roep van aanvragen om scheepsruimte of, indien nodig, het overne men van vracht. 
∗ Een verbintenis aangaande deze wijze van dienstverlening is niet uitvoerbaar. 
 
NL 140   NL Maritieme 
expediteursdiensten58 
 1) Niet geconsolideerd. 
2) 3)** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd. 1) Niet geconsolideerd. 
2) 3)** MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onde r (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.  
(d) Onderhoud en herstel 
van schepen, behalve 
voor EE, LV en SI.  
 
 
 
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV: niet 
geconsolideerd.  
 EE, HU en LV: Geen 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV en SI: 
niet geconsolideerd.  
 EE, HU, LV en SI: Geen 
3) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV en SI: 
niet geconsolideerd.  
 EE, HU, LV en SI: Geen 
Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV en SI: 
niet geconsolideerd.  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU en 
LV: niet geconsolideerd.  
 EE, HU en LV: Geen 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV 
en SI: niet geconsolideerd.  
 EE, HU, LV en SI: Geen 
3) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV 
en SI: niet geconsolideerd.  
 EE, HU, LV en SI: Geen 
Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU, LV 
en SI: niet geconsolideerd.   
                                                 
58 “Expediteursdiensten”: de activiteit waarbij verzendingsactiviteite n namens verzenders worden georganiseerd en gevolgd door he t contracteren van de bijbehorende 
diensten, het opstellen van documentatie en het verschaffen van bedrijfsinformatie. 
** Er kan een concessie voor nutsvoorzieningen of een vergunningsprocedure van toepassing zijn voor het publieke domein. 
 
NL 141   NL  EE, HU, LV en SI: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling.   EE, HU en SI: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling. 
 LV: Geen  
B. Vervoer over 
binnenwateren  
 
b) Vrachtvervoer  
c) Verhuur van schepen 
met bemanning 
 
f) Ondersteunende 
diensten voor vervoer over binnenwateren 
 
  1) 3) Geen, anders dan maatregelen gebaseerd op bestaande 
of toekomstige overeenkomsten over de toegang tot 
binnenwateren (waaronder ov ereenkomsten inzake het 
Rijn-Main-Donau-kanaal), waarin bepaalde verkeersrechten gereserveerd worden voor 
maatschappijen in de betrokken landen en waarbij 
voldaan wordt aan de nationaliteitsvereisten voor eigenaren. Regelingen voortvloeiende uit de akte van 
Mannheim inzake de Rijnvaart.
 
AT: Volgens de wet inzake de Oostenrijkse 
binnenscheepvaart is staatsburgerschap van een van de 
EER-landen verplicht voor de oprichting van een 
scheepvaartmaatschappij door natuurlijke personen. Bij vestiging als rechtspersoon moet de meerderheid van 
algemeen directeuren, de raad van bestuur en de raad 
van toezichthouders staatsburgers van een EER-land zijn. Daarnaast moet de meerderheid van de aandelen in 
handen zijn van burgers van EER-landen.
 
CY, CZ, EE, HU, LT, MT, PL, SE, SI, SK: Niet geconsolideerd. 
2) Geen, behalve voor CY, EE, HU, LT, MT, PL, SI: niet 1) 3) Geen, anders dan maatregelen gebaseerd op 
bestaande of toekomstige overeenkomsten 
over de toegang tot binnenwateren (waaronder 
overeenkomsten inzake het Rijn-Main-Donau-kanaal), waarin bepaalde verkeersrechten 
gereserveerd worden voor maatschappijen in 
de betrokken landen en waarbij voldaan wordt aan de nationaliteitsvereisten voor eigenaren. 
Regelingen voortvloeiende uit de akte van 
Mannheim inzake de Rijnvaart.
 
CY, CZ, EE, HU, LT, MT, PL, SE, SI, SK: 
Niet geconsolideerd. 
2) Geen, behalve voor CY, EE, HU, LT, MT, PL, SI: 
niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, EE, HU, LT, MT, PL, SI: Niet 
geconsolideerd. Zie voetnoot
59 
                                                 
59 De Gemeenschap zal schepen van dienstverlen ers van de andere partij op dezelfde manier  behandelen als haar eigen schepen, met betrekking tot onder andere, 
toegang tot havens, gebruik van infrastructuur en aanverwante maritieme diensten van de havens, alsmede daarmee verband houdend e tarieven en kosten, 
douanefaciliteiten en de toewijzing van ligplaat sen en faciliteiten voor laden en lossen.  
1) loodsen; 2) hulp van duw- en sleepboten; 3) bevoorrading, brandstof en water; 4) ophalen en verwerking van afval; 5) kapitei nsdiensten; 6) navigatiehulp; 7) 
diensten vanaf de wal die essentieel zijn voor het functioneren van een schip, waaronder communicatie, water en elektriciteit; 8) faciliteiten voor noodreparaties; 9) 
verankering, aan- en afmeren. 
 
NL 142   NL  
 
  
 
  
d) Onderhoud en herstel 
van schepen
 geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, EE, HU, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd. 
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) Geen, behalve voor CY, EE, LT, MT, PL, SI: niet 
geconsolideerd. 
3) Geen, behalve voor CZ, CY, EE, CZ, LT, MT, PL, SI, 
SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, EE, LT, MT, PL, SI: Niet geconsolideerd.
   
  
 
1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Geen 
2) Geen, behalve voor EE, LT, MT, PL, SI: niet 
geconsolideerd. 
3) Geen, behalve voor CZ, EE, LT, MT, PL, SI, SK: 
niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, beha lve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: CZ, EE, LT, MT, PL, SI: niet geconsolideerd.
 
C. Luchtvervoer     
c) Verhuur van vliegtuigen 
met bemanning  
 (CPC 734)  1) 2) Alle lidstaten, met uitzondering van PL: niet 
geconsolideerd. 
PL: Geen, behalve dat vliegtuigen die door 
luchtvaartmaatschappijen ui t de Gemeenschap worden 
gebruikt, moeten zijn geregistreerd in de lidstaat die de 
luchtvaartmaatschappij vergunning heeft verleend of 
elders in de Gemeenschap. In uitzonderlijke omstandigheden of voor huurcontracten op korte termijn 1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van PL: niet 
geconsolideerd. 
PL: Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen:  
 
NL 143   NL kan ontheffing worden verleend. 
3) Alle lidstaten, met uitzondering van PL: niet 
geconsolideerd. 
PL: Geen, behalve dat om in het vliegtuigregister van de 
lidstaten te worden opgenomen, het vliegtuig eigendom 
moet zijn van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen,  of van rechtspersonen die 
voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van 
kapitaal en zeggenschap (de nationaliteit van directieleden inbegrepen). 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van PL: niet 
geconsolideerd. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor horizontale 
maatregelen.
  Alle lidstaten, met uitzondering van PL: niet 
geconsolideerd. 
 PL: Geen  
d) Onderhoud en reparatie 
van vliegtuigen en onderdelen daarvan
 1) Alle lidstaten behalve EE, HU, LV, PL: Niet geconsolideerd. 
EE, HU, LV, PL: Geen 
2) Geen 
3) CZ: Vestiging van onderneming in Tsjechië verplicht. 
 SK: Vestiging van onderneming in Slowakije verplicht. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1) Alle lidstaten behalve EE, HU, LV, PL: Niet geconsolideerd. 
EE, HU, LV, PL: Geen 
2) Geen 
3) CZ: Vestiging van onderneming in Tsjechië 
verplicht. 
 SK: Vestiging van onderneming in Slowakije 
verplicht. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).
  
 
NL 144   NL  Verkoop en marketing  1) Geen 
2) Geen 
3) Geen 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1) Voor distributie via een geautomatiseerd 
boekingssysteem (CRS) van luchtvervoersdiensten 
die verleend worden door de moedermaatschappij: niet geconsolideerd. 
2) Geen 
3) Voor distributie via een geautomatiseerd 
boekingssysteem (CRS) van luchtvervoersdiensten 
die verleend worden door de moedermaatschappij: 
niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).
  
Geautomatiseerd 
boekingssysteem  1) Geen 
2) Geen 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1) Voor verplichtingen van moeder- of deelnemende 
luchtvaartmaatschappijen met betrekking tot een geautomatiseerd boekingssysteem dat beheerd 
wordt door een luchtvaartmaatschappij van een of 
meer derde landen: niet geconsolideerd. 
2) Geen 
3) Voor verplichtingen van moeder- of deelnemende 
luchtvaartmaatschappijen met betrekking tot een geautomatiseerd boekingssysteem dat beheerd 
wordt door een luchtvaartmaatschappij van een of 
meer derde landen: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).
  
E. Spoorwegvervoer     
a) Passagiersvervoer  1) Alle lidstaten: Niet geconsolideerd. 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd.  
 
NL 145   NL geconsolideerd. 
 HU: Geen 
3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Dienstverlening via een door de staat of de lokale 
overheid toegekend concessiecontract. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling.  HU: Geen 
 
  
 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling.
 
b) Vrachtvervoer  1) Alle lidstaten: Niet geconsolideerd. 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
 HU: Geen 3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
HU: Dienstverlening via een door de staat of de lokale 
overheid toegekend concessiecontract.
 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 1) 2) 3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
 
 HU: Geen  
 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd.  
 
NL 146   NL geconsolideerd. 
HU: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling.  HU: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling.  
d) Onderhoud en herstel 
van uitrusting voor het 
spoorwegvervoer  
 (CPC 8868)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU: niet 
geconsolideerd. 
EE, HU: Geen 
2) Geen 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).
 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, HU: niet 
geconsolideerd. 
EE, HU: Geen 
2) Geen 3) Geen 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii).
  
F. Wegvervoer  
a) Passagiersvervoer  
 (Alle lidstaten, met uitzondering van FI, LV, LT: CPC 71213 en 7122.
 LV: CPC 71213, 71222, 
 LT: CPC 7121, 7122).   LV, LT: met 
uitzondering van 
cabotagevervoer.
  
 
1) Niet geconsolideerd. 
2) Geen, behalve voor CY, CZ, EE, HU, MT, PL, SI, SK: 
niet geconsolideerd. 
3) Voor vervoer binnen een lidstaat (cabotage) door een 
vervoerder die buiten die lidstaat gevestigd is: niet geconsolideerd, behalve voor verhuur van niet-geregelde 
busdiensten
 met chauffeur (71223)60, waarvoor vanaf 
1996 geen beperking geldt. 
AT, HU, PL, MT, SK: Niet geconsolideerd. 
SE: Vergunning vereist voor commercieel vervoer over  
 
1) Niet geconsolideerd. 
2) Geen, behalve voor CY, CZ, EE, HU, MT, PL, SI, 
SK: niet geconsolideerd. 
3) Niet geconsolideerd voor vervoer binnen een 
lidstaat (cabotage) door een vervoerder die buiten die lidstaat gevestigd is. 
AT, HU, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd. 
LV, SE: Gevestigde ondernemingen zijn verplicht 
nationaal geregistreerde voertuigen te gebruiken.
  
                                                 
60 Geeft aan dat de genoemde dienst slechts een onderdeel is van het totale activiteitenpakket dat door de CPC-regeling wordt bes treken. 
 
NL 147   NL land. Of de vergunning verleend wordt, is afhankelijk 
van de financiële situatie, ervaring en 
dienstverleningscapaciteit va n de aanvrager. Er gelden 
beperkingen voor het gebr uik van huurvoertuigen voor 
dergelijke activiteiten.  
- Voor 7122: 
 ES: Onderzoek naar economische behoefte.  
 - Voor 71221 (taxi’s): 
 Alle lidstaten, met uitzondering van SE: Onderzoek naar 
economische behoefte61, plus   
  DK: Alleen natuurlijke personen hebben toegang; zij 
dienen zich ter plaatse te vestigen. 
 IT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang.    
  Voor 71222 (limousines): 
 DK: Alleen natuurlijke personen hebben toegang; zij 
dienen zich ter plaatse te vestigen. 
FI: Vergunning vereist, deze is niet geldig voor in het 
buitenland geregistreerde voertuigen. 
 IT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang en 
onderzoek naar economische behoefte. 
LV: Toestemming (vergunning) vereist, deze is niet 
geldig voor in het buitenland geregistreerde voertuigen.   
                                                 
61 Het onderzoek naar de behoefte wordt gebaseerd op het aantal dienstverleners in het betreffende geografische gebied. 
 
NL 148   NL  PT: Onderzoek naar economische behoefte. 
- Voor 71213 (intercitybussen)62: 
 IT, ES, IE: Onderzoek naar economische behoefte.  FR: Niet geconsolideerd. 
FI: Vergunning vereist, deze is niet geldig voor in het 
buitenland geregistreerde voertuigen. 
 DK: Onderzoek naar economische behoefte. 
LV: Toestemming (vergunning en bijzondere 
toestemming) vereist, deze is niet geldig voor in het buitenland geregistreerde voertuigen. 
 PT: Alleen rechtspersoon lijkheden hebben toegang. 
- Voor 71223: 
LV: Toestemming (vergunning) vereist, deze is niet 
geldig voor in het buitenla nd geregistreerde voertuigen.
 
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, HU, MT, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
PT: Ingezetenschap verplicht voor gespecialiseerd 
personeel.
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, HU, LV, MT, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
DK: Ingezetenschap verplicht voor 
leidinggevenden.
  
                                                                                                                                                                                                                                           
62 Wanneer een onderzoek naar de economische behoefte vereist is, wordt dit voornamelijk gebaseerd op het bestaande openbaar verv oer op de betreffende route. 
 
NL 149   NL b) Vrachtvervoer  
 (CPC 7123)  1) Niet geconsolideerd. 
2) Geen, behalve voor CY, CZ, EE, HU, MT, PL, SI, SK: 
niet geconsolideerd. 
3) Voor vervoer binnen een lidstaat door een vervoerder die 
buiten die lidstaat gevestigd is: niet geconsolideerd. 
 AT, CY, CZ, ES, EE, HU, MT, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 
IT: Voor een vergunning voor binnenlands vervoer is een 
onderzoek naar de economisc he behoefte verplicht. 
FI: Vergunning vereist, deze is niet geldig voor in het 
buitenland geregistreerde voertuigen. 
SE: Vergunning vereist voor commercieel vervoer over 
land. Of de vergunning verleend wordt, is afhankelijk 
van de financiële situatie, ervaring en 
dienstverleningscapaciteit va n de aanvrager. Er gelden 
beperkingen voor het gebr uik van huurvoertuigen voor 
dergelijke activiteiten.  
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, HU, MT, PL, SK and SL: Niet 
geconsolideerd.  1) Niet geconsolideerd. 
2) HU, MT, PL, SK: niet geconsolideerd. 
3) Niet geconsolideerd voor vervoer binnen een 
lidstaat door een vervoerder die buiten die lidstaat 
gevestigd is. 
 AT, ES, HU, PL, MT, SK: Niet geconsolideerd. 
SE: Gevestigde ondernemingen zijn verplicht 
nationaal geregistreerde voertuigen te gebruiken. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, HU, LV, MT, PL, SI, SK: Niet 
geconsolideerd.   
d) Onderhoud en herstel 
van uitrusting voor het wegvervoer
 
(Alle lidstaten, met uitzondering van CZ, EE, FI, HU, SK en SL: 1) Niet geconsolideerd*. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 3) SE: Bedrijven mogen hun eigen infrastructuurfaciliteiten 
in de terminals opzetten en onderhouden, afhankelijk van de 1) Niet geconsolideerd*. 
2) MT: Niet geconsolideerd. 3) MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in  
 
NL 150   NL CPC 6112.  
 CZ, EE, HU en 
SK:6112+8867.  
 FI 6112 en delen van 
88. SI: deel van CPC 
6112**)  beschikbare ruimte en capaciteit. 
MT: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.  de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
MT: Niet geconsolideerd.  
(e) Ondersteunende 
activiteiten in verband 
met het vervoer over de 
weg 
 Alleen voor LV: 
 CPC 7441, CPC 7449)  1) Alle lidstaten: Niet geconsolideerd. 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van LV: niet 
geconsolideerd. 
 LV: Geen 3) Alle lidstaten, met uitzondering van LV: niet 
geconsolideerd. 
 LV: Toestemming vereist (overeenkomst met busstation, 
vergunning). 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
 Alle lidstaten, met uitzondering van LV: niet 
geconsolideerd. 
 LV: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling.
 1) Alle lidstaten: Niet geconsolideerd. 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van LV: niet 
geconsolideerd. 
 LV: Geen 3) Alle lidstaten, met uitzondering van LV: niet 
geconsolideerd. 
 LV: Geen 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
 Alle lidstaten, met uitzondering van LV: niet 
geconsolideerd. 
 LV: Geen LV: Uitsluitend 
voor CSS-EJP: geen.
  
G. Vervoer via 
pijpleidingen  
 1) Alle lidstaten: Niet geconsolideerd. 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LT: niet 
geconsolideerd. 1) Alle lidstaten, met uitzondering van HU: niet 
geconsolideerd. 
 HU: Geen  
 
NL 151   NL  LT: CPC 713   HU, LT: Geen 
3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LT: niet 
geconsolideerd. 
 HU: Dienstverlening via een door de staat of de lokale 
overheid toegekend concessiecontract. 
 LT: Geen 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LT: niet 
geconsolideerd. 
HU, LT: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven 
in de horizontale afdeling.
 2) Alle lidstaten: Niet geconsolideerd. 
 HU, LT: Geen 
 3) Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LT: niet 
geconsolideerd. 
 HU, LT: Geen 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
Alle lidstaten, met uitzondering van HU, LT: niet 
geconsolideerd. 
HU, LT: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling.
 
H. Ondersteunende 
diensten voor alle 
vormen van vervoer     
(a) Vrachtbehandeling  
 (EE, LV en LT: 
CPC741)  1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV en LT: niet 
geconsolideerd63.  
 EE, LV en LT: Geen 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV en LT: niet 
geconsolideerd. 
 EE, LV en LT: Geen 1) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV: niet 
geconsolideerd*. 
 EE, LV: Geen 
2) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV en LT: 
niet geconsolideerd. 
 EE, LV en LT: Geen  
                                                 
63 Een verbintenis aangaande deze wijze van dienstverlening is niet uitvoerbaar. 
 
NL 152   NL 3) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV en LT: niet 
geconsolideerd. 
 EE, LV en LT: Geen, behalve voor vliegvelden waar 
het type activiteit afhang t van de omvang van het 
vliegveld, kan het aantal dienstverleners op ieder 
vliegveld beperkt worden naar gelang de beschikbare ruimte; bij beperking vanwege andere redenen moet het 
aantal dienstverleners minimaal twee bedragen; er 
moeten niet-discriminerende  goedkeuringsprocedures 
toegepast worden. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
 Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV en LT: niet 
geconsolideerd.  
 EE, LV en LT: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling.
 3) Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV en LT: 
niet geconsolideerd. 
 EE, LV en LT: Geen  
 
 4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
 Alle lidstaten, met uitzondering van EE, LV en LT: 
niet geconsolideerd.  
 EE en LT: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling. 
 LV: Geen
 
b) Opslag en bewaring 
(CPC 742)  
(anders dan in havens)  1) Niet geconsolideerd* 
2) 3) CY, CZ, MT, LT, PL, SK en SE: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, MT, LT, PL, SK: Niet geconsolideerd.  1) Niet geconsolideerd*. 2) 3) CY, CZ, MT, LT, PL, SK en SE: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, MT, LT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
  
                                                 
* Een verbintenis aangaande deze wijze van dienstverlening is niet uitvoerbaar. 
 
NL 153   NL c) Tussenpersonen op het 
gebied van 
vrachtvervoer/expediteurs 1) 2) 3) CY, CZ, HU, MT, PL, SK and SE: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, HU, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
 1) CY, CZ, HU, MT, PL, SK and SE: Niet 
geconsolideerd. 
SI: Geen, behalve dat douanebehandeling beperkt 
is tot in Slovenië gevestigde rechtspersonen. 
2) CY, CZ, HU, MT, PL, SK en SE: Niet 
geconsolideerd. 
3) CY, CZ, HU, MT, PL, SK en SE: Niet 
geconsolideerd. 
SI: Geen, behalve dat douanebehandeling beperkt 
is tot in Slovenië gevestigde rechtspersonen. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, HU, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.
  
 Inspectie voor 
verzending (CPC 749
64, behalve voor FI: 
alleen CPC 7490)  
 1) 2) 3) CY, CZ, HU, MT, PL, SE, SK: Niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
CY, CZ, HU, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.  1) 2) 3) CY, CZ, HU, MT, PL, SE, SK: Niet 
geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperkingen: 
CY, CZ, HU, MT, PL, SK: Niet geconsolideerd.   
I. Overige 
vervoersdiensten  
 (gecombineerd vervoer) 1) Niet geconsolideerd, behalve voor FI: geen. 
2) CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI, SK: Niet 
geconsolideerd. 1) Niet geconsolideerd, behalve voor FI: geen. 
2) CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI, SK: 
Niet geconsolideerd.  
                                                 
64 Geeft aan dat de genoemde dienst slechts een onderdeel is van het totale activiteitenpakket dat door de CPC-regeling wordt bes treken. 
 
NL 154   NL  3) Geen, onderminderd de beperkingen voor enige wijze 
van vervoer, behalve in AT, CY, CZ, EE, HU, LT, LV, 
MT, PL, SE, SI, SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 
specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SK, SI: Niet 
geconsolideerd.  3) Geen, onderminderd de beperkingen voor enige 
wijze van vervoer, behalve in AT, CY, CZ, EE, 
HU, LT, LV, MT, PL, SE, SI, SK: niet geconsolideerd. 
4) Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
AT, CY, CZ, EE, HU, LT, LV, MT, PL, SE, SK, 
SI: Niet geconsolideerd.
 
 
 
NL 155   NL Definities met betrekking tot zeevervoer 
1. Behoudens de activiteiten die onder de be treffende nationale wetgeving als “cabot age” kunnen worden beschouwd, heeft deze li jst geen betrekking op “cabotagediensten over zee” 
voor het vervoer van passagiers of goederen tu ssen een haven in een lidstaat en een andere haven in dezelfde lidstaat en verkee r dat begint en eindigt in dezelfde haven van een 
lidstaat mits daarbij de territoriale wateren van deze lidstaat niet verlaten worden. 
2. “Andere vormen van comme rciële aanwezigheid voor internationaal zeevervoer” : de capaciteit van intern ationale maatschappijen  voor zeevervoer van de andere partij om ter plaatse 
alle activiteiten te ontplooien die nodig zijn om hun klanten volledig of gedeelte lijk geïntegreerd vervoer te kunnen bieden, w aarvan zeevervoer een wezenlijk deel moet uitmaken. 
(Deze verbintenis mag op geen enke le manier de verbintenissen in het kader van de grensoverschrijdende  levering beperken). 
De bedoelde activiteiten omvatten onde r meer, maar zijn niet beperkt tot: 
(a) het op de markt brengen en de verkoop va n maritieme vervoersdiensten en aanverwante  diensten door rech tstreekse contacten m et klanten, van prijsopgave  tot facturering, ongeacht 
of deze diensten worden verricht of aangeboden door de dienstve rlener zelf dan wel door dienstve rleners waarmee de verkoper van  de diensten een perm anent handelsakkoord heeft; 
(b) aankoop, voor eigen rekening of voor reke ning van hun klanten (en de wederverkoop aan hun klanten) van alle vervoersdienste n en aanverwante diensten , met inbegrip van alle 
vormen van binnenlands vervoer, in het bi jzonder over de binnenwateren, over de weg en per spoor, die voor een geïntegreerde di enstverlening vereist zijn; 
(c) het opstellen van documentati e betreffende vervoersdocumenten,  douanedocumenten of andere docu menten in verband met de oors prong en de aard van de vervoerde goederen; 
(d) het verschaffen van bedrijfsinformatie  op enigerlei wijze, waaronder door middel va n geautomatiseerde in formatiesystemen en  de elektronische uitwisseling van gegevens 
(overeenkomstig de bepalinge n van deze overeenkomst); 
(e) het sluiten van enigerlei handelsoveree nkomst (met inbegrip van participaties in ondernemingen) en het in dienst nemen van plaatselijk aangeworven personeel (of, wanneer het 
buitenlands personeel betreft, met inachtneming van de horizontale verbintenis in zake de detachering van personeel) met een in het betrokken land gevestigde 
scheepvaartonderneming; 
(f) het optreden namens ondernemingen, het or ganiseren van de afroep van aanvragen om scheepsruimte of, indien nodig, het overn emen van vracht. 
3. “Multimodaal vervoerder”: de persoon name ns wie de vrachtbrief/het multimodaal vervoe rsdocument wordt afgegeven, of enig and er document waaruit blijkt dat er sprake is van een 
contract of multimodaal vervoer van goederen, en die verantwoor delijk is voor het vervoer van de goederen overeenkomstig het ve rvoerscontract. 
 
NL 156   NL GEMEENSCHAP (vervolg) 
 
Bijlage A  
GLOSSARIUM  
PER LIDSTAAT  GEBRUIKTE TERMINOLOGIE  
Frankrijk  
SC Société Civile  
SCP Société Civile Professionnelle  
SEL Société d’Exercice Libéral  
SNC Société en Nom Collectif  
SCS Société en Commandité Simple  
SARL Société à Responsabilité Limitée  
SCA Société en Commandité par Actions  
SA Société Anonyme  
NB: Al deze vennootschappen zijn rechtspersonen.  
Duitsland  
GmbH & CoKG Kommanditgesellschaft met een GmbH (beslo ten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid) als 
persoonlijk aansprakelijke vennoot.  
EWIV Europäische Wirtschaftliche Interessenvere inigung (Europees Economisch Samenwerkingsverband)  
Italië  
SPA Società per Azioni (naamloze vennootschap)  
SRL Società a Responsabilità Limitata (besloten vennootschap met beperkte
 aansprakelijkheid)  
Wat Italië betreft, omvat het EG-aanbod de  volgende diensten van deskundigen: 
Ragionieri-periti commerciali boekhouders, accountants, financieel controleurs  
Commercialisti boekhouders, accountants, financieel controleurs  
Geometri landmeters  
Ingegneri ingenieurs  
Architetti architecten  
Geologi geologen  
Medici artsen  
Farmacisti apothekers  
Psicologi psychologen  
Veterinari dierenartsen  
Biologi biologen  
Chimici chemici  
Periti agrari landbouwdeskundigen  
Agronomi landbouwkundigen  
Attuari actuarissen  
 
NL 157   NL BIJLAGE  VI 
(BIJLAGE VIII van de in artikel 120 bedoelde overeenkomst) 
LIJST  VAN  SPECIFIEKE  VERBINTENISSEN 
INZAKE  FINANCIËLE  DIENSTEN 
DEEL A 
DE GEMEENSCHAP  EN HAAR  LIDSTATEN 
Toelichting 
1. De in deze lijst vermelde specifieke verbintenissen  zijn enkel van toepassing op het grondgebied waar de 
Verdragen tot oprichting van de Europese  Gemeenschap van toepassing zijn, onder de voorwaarden waarin die Verdragen 
voorzien. Deze verbintenissen zijn  alleen van toepassing op de re laties tussen de Gemeenscha ppen en hun lidstaten aan de 
ene kant en derde landen aan de andere  kant. Zij doen geen afbreuk aan de u it het Gemeenschapsrecht voortvloeiende 
rechten en verplichtingen van de lidstaten. 
2. De volgende afkortingen worden gebrui kt om de lidstaten aan te duiden: 
 AT Oostenrijk 
 BE België  CY Cyprus 
 CZ Tsjechië 
 DE Duitsland  DK Denemarken 
 ES Spanje 
 EE Estland  FR Frankrijk 
 FI Finland 
 EE Griekenland  HU Hongarije 
 IT Italië 
 IE Ierland  LU Luxemburg 
 LT Litouwen 
 LV Letland  MT Malta 
 NL Nederland 
 PT Portugal 
 PL Polen 
 SE Zweden  SI Slovenië 
 SK Slowakije 
 UK Verenigd Koninkrijk 
“Dochteronderneming” van een rechtspersoon: een rechtspe rsoon waarover een andere rechtspersoon daadwerkelijk 
zeggenschap heeft. 
 
“Filiaal van een rechtspersoon”: een handelszaak zonder rechtspe rsoonlijkheid die kennelijk een permanent karakter bezit, 
zoals een agentschap van een moedermaatschappij, een eigen management heeft en over de nodige materiële voorzieningen 
beschikt om zaken te doen met derden, z odanig dat laatstgenoemden, hoewel zij ervan op de hoogte zijn dat er indien nodig 
een rechtsverhouding is met de moedermaatschappij waarva n het hoofdkantoor zich in het buitenland bevindt, geen 
rechtstreeks contact behoeven te hebben met deze moeder maatschappij, maar hun transa cties kunnen afhandelen met de 
handelszaak die het agentschap vormt. 
 
NL 158  
 NL I. HORIZONTALE VERBINTENISSEN  
ALLE SECTOREN DIE 
IN DEZE LIJST ZIJN 
OPGENOMEN 
    
 3) In alle lidstaten65 kunnen diensten die op nationaal of 
lokaal niveau als openbare nutsbedrijven worden beschouwd, voorbehouden zijn aan overheidsmonopolies 
of onderworpen aan exclusieve rechten die zijn verleend 
aan particuliere exploitanten
66. 
 3) a) De behandeling die wordt toegepast ten 
aanzien van dochterondernemingen (van Chileense vennootschappen) die 
overeenkomstig de wetgeving van een lidstaat 
zijn opgericht en die hun statutaire zetel, hoofdbestuur of hoofdvestiging binnen de 
Gemeenschap hebben, wordt niet uitgebreid tot 
filialen of agentschappen die door een 
Chileense vennootschap in een lidstaat zijn 
opgericht. Dit belet een lidstaat evenwel niet deze behandeling uit te br eiden tot filialen of 
agentschappen die door een Chileense 
vennootschap of firma in een andere lidstaat zijn opgericht, voor zover het hun activiteiten 
op het grondgebied van de eerste lidstaat 
betreft, tenzij het Gemeenschapsrecht een dergelijke uitbreiding uitdrukkelijk verbiedt.
  
  b) Een behandeling die minder gunstig is kan 
worden toegepast ten aanzien van  
                                                 
65 Voor Oostenrijk, Finland en Zweden zijn geen horizontale verbintenissen vastgelegd voor diensten die als openbare nutsbedrijve n worden beschouwd. 
66 Toelichting: openbare nutsbedrijven bestaan ondermeer in de vo lgende sectoren: aanverwante wetenschappelijke en technische adv iezen, onderzoek en ontwikkeling op het 
gebied van de maatschappij- en geesteswetenschappen, technische keuring en controle; milieu; gezondheidszorg; vervoer en onders teunende diensten bij alle 
vervoerswijzen. Uitsluitende rechten betreffende deze diensten worden vaak verleend aan particuliere exploitanten, bijvoorbeeld  exploitanten met een vergunning van 
openbare instanties, die aan specifieke verp lichtingen aangaande dienstverlening moeten voldoen. Er kan geen gedetailleerde en volledige lijst per sector worden opgesteld 
omdat openbare nutsbedrijven vaak tevens op lagere niveaus dan het centrale niveau bestaan. 
 
NL 159  
 NL dochterondernemingen (van Chileense 
vennootschappen) die overeenkomstig de 
wetgeving van een lidstaat zijn opgericht en 
die slechts hun statutaire zetel of hoofdbestuur op het grondgebied van de Gemeenschappen 
hebben, tenzij kan worden aangetoond dat zij 
een feitelijke en duurzame band met de economie van een van de lidstaten hebben.
 
 HU: Een commerciële aan wezigheid kan zijn: een 
besloten of naamloze vennootschap of een 
vertegenwoordiging. Eerste vestiging in de vorm van een filiaal is niet toegestaan.
 Totstandkoming van een rechtspersoon  
3) SE: Een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid (kapitaalvennootschap) kan opgericht worden door een of meer stichters. Een 
oprichtende partij moet gevestigd zijn binnen de 
EER (Europese Economische Ruimte) of een binnen de EER erkende rechtspersoon zijn. Een 
vennootschap kan alleen als oprichtende partij 
fungeren als iedere vennoot in de EER woont
67. 
Vergelijkbare voorwaarden gelden voor de 
oprichting van alle andere soorten rechtspersonen.  
  
 Wetgeving inzake filialen van buitenlandse 
ondernemingen  
3) SE: Een buitenlandse onderneming (die geen 
rechtspersoon in Zweden gevestigd heeft) dient haar handelstransacties te laten verlopen via een in Zweden Wetgeving inzake filialen van buitenlandse 
ondernemingen  
3) SE: De directeur en te n minste 50% van de leden 
van het bestuur moeten binnen de Europese  
                                                 
67 Uitzonderingen op deze vereisten zijn mogelijk als bewezen kan worden dat vestiging binnen de EER niet noodzakelijk is. 
 
NL 160  
 NL gevestigd filiaal, dat onafh ankelijk geleid wordt en 
gescheiden rekeningen heeft. 
SE: Bouwprojecten die korter dan een jaar duren zijn 
vrijgesteld van de verplichting om een filiaal op te richten of een in Zweden gevestigde vertegenwoordiger 
aan te wijzen. 
 Economische Ruimte (EER) wonen. 
SE: De directeur van de filiaal moet binnen de 
EER wonen
68. 
SE: Buitenlandse burgers of Zweedse burgers die 
niet in Zweden wonen die handelstransacties 
willen uitvoeren in Zweden, moeten een 
vertegenwoordiger aanwijzen die verantwoordelijk is voor deze activiteiten en die laten regi streren bij 
de lokale autoriteiten. 
SI: Aan de vestiging van filialen door buitenlandse 
ondernemingen is de voorwaarde verbonden dat de 
moederonderneming in het land van oorsprong ten 
minste één jaar in een handelsregister is 
opgenomen.
 
 Rechtspersonen : 
3) FI: De aankoop van aandelen door buitenlandse kopers 
die daardoor meer dan een derde van de stemrechten verwerven in een grote Finse vennootschap of 
onderneming (met meer dan 1000 werknemers, een 
omzet van meer dan 1 miljard Finse markka of een balanstotaal van meer dan € 167 miljoen) moet 
goedgekeurd worden door de Finse overheid; deze 
goedkeuring kan alleen geweigerd worden als er grote 
nationale belangen op het spel staan. 
FI: Ten minste de helft van de oprichters van een 
besloten vennootschap moeten ingezetene zijn van 
Finland of van een van de andere EER-landen. Voor 
bepaalde ondernemingen kan echter een uitzondering FI: Iemand die buiten de Europese Economische 
Ruimte woont en een bedrijf heeft als particuliere 
ondernemer of als vennoot in een Finse naamloze vennootschap of een vennootschap onder firma, 
moet een handelsvergunning hebben. Een 
organisatie of stichting die buiten de Europese Economische Ruimte gevestigd is en een bedrijf of 
handelsonderneming wil voeren via een filiaal in 
Finland, moet een handelsvergunning hebben.
 
FI: Als ten minste de helft van de leden van de Raad van Bestuur of de algemeen directeur buiten de Europese Economische Ruimte wonen, is een 
vergunning nodig. Voor bepaalde ondernemingen 
kan echter een uitzondering worden gemaakt.
  
                                                                                                                                                                                                                                                    
68 Uitzonderingen op deze vereisten zijn mogelijk als bewezen kan worden dat vestiging binnen de EER niet noodzakelijk is. 
 
NL 161  
 NL worden gemaakt.  
PL: Een buitenlandse dienstverlener kan zich uitsluitend 
vestigen in de vorm van een commanditaire, een besloten 
of een naamloze vennootschap.  SK: Buitenlandse natuurlijke personen wier naam in het handelsregister moet worden opgenomen als 
gemachtigde die namens een ondernemer mag 
optreden, moeten een vergunning tot verblijf in Slowakije aanvragen.
 
 Aankoop van onroerend goed : 
DK: Er zijn beperkingen met betrekking tot de aankoop van 
onroerend goed door natuurlijke en rechtspersonen. Er zijn beperkingen met betrekking tot aankopen van 
landbouwbedrijven door buitenlands e natuurlijke personen en 
rechtspersonen.
 
EL: Overeenkomstig wet nr. 1892/89 moet het ministerie van 
Defensie toestemming verlenen als burgers grond willen 
kopen in gebieden dichtbij de grens. In de administratieve praktijk wordt gemakkelijk toestemming verleend voor 
directe investeringen.
 
CY: Niet geconsolideerd. 
HU: Niet geconsolideerd voor staatseigendom. 
LT: Niet geconsolideerd voor de aankoop van land door 
rechts- en natuurlijke personen. 
MT: Niet geconsolideerd voor de aankoop van onroerend 
goed. 
LV: Niet geconsolideerd wat betreft de aankoop van grond 
door rechtspersonen. Pacht van grond voor niet langer dan 99 Aankoop van onroerend goed : 
AT: Voor de verwerving, aankoop, huur of pacht van 
onroerend goed door buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen is toestemming nodig van de bevoegde 
regionale autoriteiten (Länder) die zullen beoordelen 
of al dan niet grote economische, sociale of culturele belangen in het geding zijn. 
IE: Voor de verwerving van een belang in Ierse grond 
door binnen- of buitenlandse bedrijven of door onderdanen van een ander land is voorafgaande 
schriftelijke toestemming van de Land Commission 
vereist. Wanneer deze grond voor industriële doeleinden bestemd is (anders dan landbouw), geldt 
deze eis niet als het ministerie van Ondernemingen en 
Werkgelegenheid een certificaat voor ontheffing afgeeft. Deze wet is niet van toepassing op grond 
binnen stadsgrenzen.
 
CZ: Er zijn beperkingen met betrekking tot de aankoop van onroerend goed door buitenlandse 
natuurlijke personen en r echtspersonen. Buitenlandse 
entiteiten kunnen onroerend goed verwerven door 
vestiging van een Tsjechische rechtspersoon of 
deelname in een joint venture. Voor de verwerving  
                                                 
69 SI: Overeenkomstig de wet inzake handelsondernemingen worden in  Slovenië gevestigd filialen niet als rechtspersoon beschouwd; wat betreft hun activiteiten worden zij 
echter behandeld als dochterondernemingen. 
 
NL 162  
 NL jaar is toegestaan.  
PL: Niet geconsolideerd wat betreft de aankoop van 
staatseigendom, dat wil zeggen de regelingen voor het 
privatiseringsproces (wijze van dienstverlening 2). 
SI: In Slovenië gevestigde rechtspersonen met buitenlandse 
kapitaalparticipatie mogen op het grondgebied van Slovenië 
onroerend goed aankopen. Filialen69 die door buitenlandse 
personen in Slovenië zijn gevestigd, mogen uitsluitend 
onroerend goed verwerven (met uitzondering van grond) dat 
noodzakelijk is voor de uitoefening van de economische activiteiten waarvoor zij zijn opgericht. Ondernemingen 
waarvan de meerderheid van het kapitaal of de stemrechten 
direct of indirect toebehoort aan rechtspersonen of 
natuurlijke personen van andere leden, mogen alleen met 
speciale toestemming onroerend goed bezitten in de gebieden tot 10 km van de grens.
 
SK: Geen behalve voor grond (voor de wijzen van dienstverlening 3) en 4) 
 van grond door buitenlandse entiteiten is toestemming vereist.
 
HU: Niet geconsolideerd voor de aankoop van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen. 
LV: Niet geconsolideerd wat betreft de aankoop van 
grond door rechtspersonen. Pacht van grond voor niet langer dan 99 jaar is toegestaan.
 
PL: Toestemming is vereist voor de aankoop (direct of indirect) van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen. 
SK: Er zijn beperkingen met betrekking tot de 
aankoop van onroerend goed door buitenlandse 
natuurlijke personen en r echtspersonen. Buitenlandse 
entiteiten kunnen onroerend goed verwerven door vestiging van een Slowaakse rechtspersoon of 
deelname in een joint venture. Voor de verwerving 
van grond door buitenlandse entiteiten is toestemming vereist (voor de wijzen van dienstverlening 3) en 4).
 
  IT: Geen beperkingen op de aankoop van onroerend 
goed. 
FI (Ålandeilanden): bepe rkingen op het recht voor 
natuurlijke personen die niet in het bezit zijn van het 
regionale burgerschap van Åland, en voor 
rechtspersonen, om op de  Ålandeilanden onroerend 
goed aan te kopen en te bezitten zonder toestemming 
van de bevoegde autoriteiten van de eilanden. 
FI (Ålandeilanden): beperkingen op het recht van 
vestiging en het recht diensten te verrichten van 
natuurlijke personen die niet in het bezit zijn van het  
 
NL 163  
 NL regionale burgerschap van Åland of van een 
rechtspersoon, zonder toes temming van de bevoegde 
autoriteiten van de eilanden.  
 Investeringen : 
FR: Voor buitenlandse aankopen van meer dan 33,33 procent 
van de aandelen in het kapitaal of het stemrecht in bestaande 
Franse ondernemingen of 20 procent in op de beurs 
genoteerde Franse bedrijven gelden de volgende voorschriften: 
- na een periode van een maa nd volgend op de voorafgaande 
kennisgeving wordt stilzwijgend toestemming verleend, tenzij de minister van Econom ische Zaken, in uitzonderlijke 
omstandigheden, zijn recht heeft uitgeoefend om de 
investeringen uit te stellen. 
FR: buitenlandse participatie  in recent geprivatiseerde 
ondernemingen kan beperkt worden tot een bepaald deel van 
de uitgegeven aandelen, dat door de Franse regering van geval tot geval vastgesteld wordt. 
ES: Voor investeringen in Spanje door buitenlandse 
overheden en buitenlandse openbare instanties (waarbij doorgaans naast economische ook niet-economische belangen 
voor deze instanties een rol spelen),  direct of via bedrijven of 
andere instanties die direct of  indirect onder zeggenschap van 
buitenlandse overheden staan, dient de overheid vooraf 
toestemming te verlenen 
PT: Buitenlandse deelname in pas geprivatiseerde bedrijven 
kan worden beperkt tot een variabel, door de Portugese Investeringen
: 
CY: Entiteiten met buitenlandse participatie moeten 
kapitaal hebben ingelegd evenredig met hun 
financieringsbehoeften; ni et-ingezetenen moeten hun 
bijdrage financieren door  invoer van deviezen. 
Indien het belang van niet-ingezetenen meer dan 24% 
bedraagt, moet de aanvullende financiering die voor 
het werkkapitaal nodig is, afkomstig zijn uit lokale en buitenlandse bronnen volgens de verhouding tussen 
het belang van ingezetenen en niet-ingezetenen in het 
kapitaal van de entiteit. Indien het filialen van buitenlandse ondernemingen betreft, moet alle kapitaal 
voor de aanvankelijke investering afkomstig zijn uit 
buitenlandse bronnen. Lenen uit lokale bronnen is slechts toegestaan na de opstartfase van het project 
voor het financieren van de behoefte aan werkkapitaal.
 
HU: Niet geconsolideerd voor staatseigendom. 
LT: Investeringen in de organisatie van loterijen zijn 
op grond van de wet inzake buitenlandse 
kapitaalinvesteringen niet toegestaan. 
MT: Voor ondernemingen waarin niet-ingezeten 
rechtspersonen of natuurlijke personen een aandeel hebben, gelden dezelfde ka pitaalvereisten als voor 
ondernemingen die volledig eigendom zijn van  
                                                 
70 Commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten betreffen ondermeer de volgende sectoren: overige zakelijke diensten, d iensten in verband met de bouw, diensten in 
verband met distributie en toerisme, maar geen diensten in verband met telecommunicatie en financiële diensten. 
 
NL 164  
 NL regering van geval tot geval va stgesteld bedrag van het aan 
het publiek aangeboden aandelenkapitaal. 
IT: Exclusieve rechten kunnen worden toegekend aan of 
gehandhaafd voor recent geprivatiseerde bedrijven. In sommige gevallen kan het stemrecht in recent geprivatiseerde 
bedrijven worden beperkt. Ge durende een periode van vijf 
jaar kan voor de verwerving van grote hoeveelheden aandelen 
in bedrijven die activiteiten ontplooien op het gebied van 
defensie, vervoersdiensten, telecommunicatie en energie 
toestemming van de minister van Financiën vereist zijn.
 
FR: Voor vestiging die betrekking heeft op bepaalde70 
commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten is 
speciale toestemming vereist wanneer de algemeen directeur 
geen vaste verblijfsvergunning heeft. ingezetenen: particuliere ondernemingen - MTL 500 
(minimaal 20% gestort kapitaal); openbare 
ondernemingen - MTL 200 (minimaal 25% gestort 
kapitaal). Het aandeel in het kapitaal dat in handen is van niet-ingezetenen moet worden betaald met 
fondsen die afkomstig zijn uit het buitenland.
 
 CY: De centrale bank moet toestemming geven voor de 
deelname van een niet-ingezetene in een onderneming of 
vennootschap op Cyprus. Buitenlandse deelname in alle in de lijst van verbintenissen vermelde (sub)sectoren bedraagt 
normaal gesproken maximaal 49 procent. De autoriteiten 
besluiten over toestemming voor buitenlandse deelname op grond van een onderzoek naar de economische behoefte, 
waarbij doorgaans de volgende criteria gelden:
 
a) levering van diensten die nieuw zijn voor Cyprus;  
b) de exportpositie van het economie verbeteren door 
bestaande en nieuwe markten te ontwikkelen; 
c) overdracht van moderne technologie, kennis en nieuwe 
managementtechnieken;  
d) verbetering van de productiestructuur van de economie 
of de kwaliteit van bestaande producten en diensten;   
 
NL 165  
 NL e) meerwaarde voor bestaande eenheden of activiteiten; 
f) levensvatbaarheid van het voorgestelde project; 
g) werkgelegenheid voor wetenschappers, 
kwaliteitsverbetering van en opleiding voor lokaal personeel. 
In uitzonderlijke gevallen, wanneer de voorgestelde 
investering op de meeste punten voldoet aan de criteria van het onderzoek naar de ec onomische behoefte, kan 
toestemming worden gegeven voor deelname van meer dan 
49 procent. 
De buitenlandse deelname in staatsbedrijven mag normaal 
gesproken maximaal 30 procent bedragen. In 
beleggingsmaatschappijen mag de  buitenlandse participatie 
maximaal 40 procent bedragen.
 
Ondernemingen moeten geregistreerd zijn overeenkomstig 
het vennootschapsrecht. Op grond hiervan moet een 
buitenlands bedrijf dat een kantoor op Cyprus wil vestigen dit 
als buitenlands filiaal laten registreren. Daarvoor is op grond van de deviezenwet voorafgaande  toestemming vereist van de 
centrale bank. Of deze goedkeuri ng verleend wordt, hangt af 
van het op dat moment geldende buitenlandse-investeringenbeleid ten aanzien van de voorgestelde 
activiteiten en de hierboven beschreven algemene criteria.
 
HU: Niet geconsolideerd voor staatseigendom. 
MT: De vennootschapswet (hoofdstuk 386) inzake 
dienstverlening door niet-ingezet enen via de registratie van 
een lokale onderneming en de wet op de buitenlandse transacties (hoofdstuk 233) inzake de afgifte, aankoop, 
verkoop en aflossing van effecten van niet aan de 
Effectenbeurs van Malta genoteerde ondernemingen zullen 
 
NL 166  
 NL blijven gelden.  
PL: Voor de vestiging van een onderneming met buitenlands 
kapitaal is toestemming vereist in geval van: 
- vestiging van een ondernemi ng, aankoop of verwerving van 
aandelen in een bestaande ondern eming; uitbreiding van de 
activiteiten van een onderneming, als deze activiteiten een of 
meer van de volgende gebieden omvatten: 
- het beheer van zee- of luchthavens; 
- de handel in onroerend goed of het optreden als 
tussenpersoon bij onroerendgoedtransacties; 
- levering aan de defensie-industrie, indien andere 
vergunningseisen niet van toepassing zijn; 
- groothandel in geïmporteer de consumptiegoederen; 
- verstrekking van juridische adviesdiensten; 
- vestiging van een joint venture met buitenlands kapitaal, 
ingeval de Poolse partij een statelijke rechtspersoon is en 
niet-geldelijke middelen inbrengt als startkapitaal; 
- het regelen van een contract  dat mede het gebruiksrecht 
omvat van staatseigendommen  gedurende meer dan zes 
maanden, of een besluit vormt tot verwerving van 
dergelijke eigendommen. 
SI: Voor financiële dienstverlening wordt toestemming 
verleend door de onder de verbintenissen per sector 
vermelde instanties, overeenkomstig de daar beschreven voorwaarden. 
Er gelden geen beperkingen voor de vestiging van een 
 
NL 167  
 NL nieuwe onderneming ( “greenfield”-investering).  
  Subsidies  
Toekenning van subsidies door de Gemeenschap of de 
lidstaten kan worden beperkt tot rechtspersonen die 
gevestigd zijn op het grondgebied van een lidstaat of een bepaald geografisch onderdeel daarvan. Niet 
geconsolideerd voor subsidies voor onderzoek en 
ontwikkeling. Niet geconsolideerd voor filialen van een niet-Gemeenschapsbedrijf  die gevestigd zijn in 
een lidstaat. De verlening van een dienst, of 
subsidiëring daarvan, binnen de publieke sector vormt 
geen inbreuk op deze verbintenis.
 
De Gemeenschap en de lidstaten zijn vanwege verbintenissen uit deze lijst ni et verplicht subsidie te 
geven voor diensten die buiten hun grondgebied 
verleend worden. 
 
Voor zover subsidies aan natuurlijke personen worden 
toegekend, kan zulks worden beperkt tot onderdanen  
 
NL 168  
 NL van een lidstaat.  
 Wisselkoersregeling717273 
1) 2) SK: Wat lopende betalingen betreft, geldt een beperking 
van de aankoop van deviezen door Slowaakse 
ingezetenen voor persoonlijke doeleinden. 
Wat kapitaaluitkeringen betreft is een 
deviezenvergunning vereist voor de aanvaarding van 
financiële kredieten van buitenlandse onderdanen, directe kapitaalinvesteringen in het buitenland, aankoop 
van onroerend goed in het buitenland en aankoop van 
buitenlandse effecten.
 Wisselkoersregeling74 
4) CY: Op grond van de wet inzake 
deviezenbeheersing is het niet-ingezetenen 
normaliter niet toegestaan uit lokale bronnen te lenen.
  
 4) Niet geconsolideerd, met uitzondering van maatregele n 4) Niet geconsolideerd, behalve voor maatregelen  
                                                 
71 CZ: Er wordt een niet-discriminerend stelsel voor beheersing van de wisselkoersen toegepast, dat inhoudt: 
 a) beperking van de aankoop van deviezen door ingezetenen van Tsjechische nationaliteit v oor persoonlijke doeleinden; 
 b) vergunning tot aankoop van de viezen door Tsjechische ingezetenen ten behoeve van de aanvaard ing van financië le kredieten va n buitenlandse onderdanen, directe 
kapitaalinvesteringen in het buitenland en de aankoop van buitenlandse effecten. 
72 PL: Er wordt een niet-discriminerend stelsel voor beheersing van de wisselkoersen toegepast, dat de omzet in buitenlandse valu ta beperkt en een vergunningsregeling voor 
deviezen inhoudt (met algemene en individuele vergunningen). Onder meer gelden beperkingen op kapitaalstromen en betalingen in deviezen. Toestemming is vereist voor 
de volgende deviezentransacties: 
 - overbrenging van deviezen naar het buitenland; 
 - overbrenging van Poolse valuta uit het buitenland; 
 - overdracht van het eigendomsrecht op monetaire ac tiva tussen ingezetenen en buitenlandse personen; 
 - verstrekking en aanvaarding van leningen en krediete n door ingezetenen in het kader van deviezentransacties; 
 - vaststelling of uitvoering van betalingen in deviezen binnen Polen voor aange kochte goederen, onroer end goed, eigendomsrecht en, diensten of arbeid; 
 - openen en aanhouden van een bankrekening in het buitenland; 
 - verwerven en bezitten van buitenlandse waardepapieren  en verwerven van onroerend goed in het buitenland; 
 - aangaan van verplichtingen in het buitenland met gelijke uitwerking. 
73 SK: Bepalingen opgenomen met het oog op transparantie. 
74 PL: De voetnoot bij markttoegang geldt ook voor nationale behandeling. 
 
NL 169  
 NL betreffende binnenkomst en tijdelijk verblijf75 in een 
lidstaat, zonder dat aan de vereiste van een onderzoek 
naar economische behoefte moet worden voldaan76, van 
de volgende categorieën dienstverlenende natuurlijke personen: aangaande de in de kolom voor markttoegang 
genoemde categorieën natuurlijke personen.
 
 i) de tijdelijke aanwezigheid, als binnen een bedrijf 
overgeplaatste persoon77, van natuurlijke personen uit 
de volgende categorieën, op voorwaarde dat de dienstverlener een rechtspersoon is en dat de 
betrokken personen ten minste een jaar voorafgaand 
aan de overplaatsing bij hem in dienst zijn geweest of vennoten (anders dan meerderheidsaandeelhouders) 
zijn geweest:
 EG-richtlijnen betreffende  wederzijdse erkenning 
van diploma’ s zijn niet van toepassing op 
onderdanen van derde landen. De lidstaten blijven bevoegd voor de erkenning van diploma’s die 
vereist zijn voor de verlening van 
gereglementeerde diensten van deskundigen door onderdanen van derde landen, tenzij in het 
Gemeenschapsrecht anders is bepaald. Het recht 
om in de ene lidstaat een gereglementeerde dienst als deskundige te verlenen, geeft niet het recht tot 
dienstverlening in een andere lidstaat.
  
 a) Leden van het hogere leidinggevend personeel van 
een organisatie die in de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor het management van de 
organisatie, onder het algemene toezicht en de 
leiding van de raad van bestuur of de Verplichtingen met betrekking tot ingezetenschap
 
AT: Algemeen directeuren van filialen en 
rechtspersonen moeten in Oostenrijk gevestigd zijn; 
natuurlijke personen die binnen een rechtspersoon of  
                                                                                                                                                                                                                                                    
75 De duur van het “tijdelijk verblijf” wordt vastgesteld door de lidstaten en in communautaire wetten en regelingen betreffende binnenkomst, verblijf en arbeid, voor zover 
deze bestaan. De exacte duur kan variëren naargelang van de in  deze lijst opgenomen verschillend e categorieën natuurlijke perso nen. Voor categorie (i) luidt de maximale 
verblijfsduur als volgt: EE – drie jaar, met een mogelijke verlenging met twee jaar tot in totaal maximaal vijf jaar; LV – vijf  jaar; LT – drie jaar, uitsluitend voor hoger 
personeel te verlengen met twee jaar; PL en SI – één jaar, verlenging mogelijk. Voor categorie (ii) luidt de maximale verblijfs duur als volgt: EE - 90 dagen per halfjaar; PL 
– drie maanden; LT – drie maanden per jaar; HU, LV, SI – 90 dagen. 
76 Alle andere verplichtingen in wet- en regelgeving van de Gemeen schap en de lidstaten aangaande binnenkomst, verblijf, arbeid e n sociale zekerheid blijven van toepassing, 
regelingen betreffende verblijfsperiode, minimumloon en collectieve loonovereenkomsten inbegrepen. 
77 Onder “een binnen een bedrijf overgeplaatste persoon” wordt vers taan: een natuurlijk persoon die werkt bij een op Chileens gro ndgebied gevestigde rechtspersoon, met 
uitzondering van organisaties zonder winstoogmerk, en die tijdelijk is overgeplaatst in het kader van verlening van een dienst via een bedrijfsvestiging op het grondgebied 
van een lidstaat; de betrokken rechtspersonen dienen hun hoofdvestiging te hebben op Chileens grondgebied en de overplaatsing m oet geschieden naar een vestiging 
(bijkantoor, filiaal of dochterondememing) van die rechtspersoo n, die daadwerkelijk soortgelijke diensten verleent op het grond gebied van een lidstaat waarop het EG-
verdrag van toepassing is. 
 
NL 170  
 NL aandeelhouders of daarmee gelijkgestelde personen. 
Deze personeelsleden  
- geven leiding aan de organisatie of een afdeling 
of onderafdeling daarvan; 
- houden toezicht op en controleren de 
werkzaamheden van andere toezichthoudende, 
gespecialiseerde of leidinggevende werknemers; 
- zijn persoonlijk bevoegd voor indienstneming en 
ontslag of voordracht daartoe, dan wel voor 
andere handelingen op het gebied van personeelsaangelegenheden.
 filiaal verantwoordelijk zijn voor de naleving van de Oostenrijkse handelswet moeten ingezetenen van 
Oostenrijk zijn.
 
MT: De afgifte van verblijfsvergunningen/-
documenten wordt geregeld in de Immigratiewet 
(hoofdstuk 217).  
 b) Binnen een rechtspersoon werkzame personen die 
beschikken over uitzonderlijke kennis die van 
wezenlijk belang is voor de  dienstverlening van de 
vestiging, de onderzoeksuitr usting, de technische of 
leidinggevende werkzaamheden. Afgezien van de 
voor het functionere n van de betrokken 
onderneming vereiste specifieke kennis, kan deze 
kennis bestaan in de bekwaamheid bepaalde 
werkzaamheden uit te voeren of een bepaald beroep uit te oefenen waarvoor specifieke technische 
vaardigheden vereist zijn, evenals het lidmaatschap 
van een erkende beroepsgroep.
   
 ii) de tijdelijke aanwezigheid van natuurlijke personen 
uit de volgende categorieën:    
 a) Personen die geen verblijf houden op het 
grondgebied van een lidstaat waarop de EG-
verdragen van toepassing zijn, maar die er als vertegenwoordiger van een dienstverlener tijdelijk 
wensen te verblijven om over de verkoop ven 
diensten te onderhandelen of voor de dienstverlener   
 
NL 171  
 NL overeenkomsten tot verkoop van diensten te sluiten, 
terwijl zij niet zelf bij directe verkoop aan het 
algemene publiek of verlening van diensten zijn 
betrokken (daarnaast voor EE, HU, LV en SI: of die zelfstandig een vergoeding ontvangen vanuit een 
bron binnen de betrokken lidstaat).
 
 b) Personen die binnen een rechtspersoon een 
leidinggevende positie als omschreven onder I) a), bekleden en die zijn belast met het opzetten in een 
lidstaat van een bedrijfsvestiging van een Chileense 
dienstverlener wanneer:
   
 - zij niet zelf bij directe verkoop aan het algemene 
publiek of verlening van diensten zijn betrokken 
(daarnaast voor EE, HU, LV en SI: of die zelfstandig 
een vergoeding ontvangen vanuit een bron binnen de betrokken lidstaat); en
   
 - de dienstverlener zijn hoofdvestiging op Chileens 
grondgebied heeft en geen andere 
vertegenwoordiger, kantoor, filiaal of 
dochteronderneming in die lidstaat heeft    
 FR: Wanneer de directeur van een industriële, 
commerciële of ambachtelijke activiteit78 geen 
verblijfsvergunning heeft, is  een speciale toestemming 
vereist.  
   
 IT: Voor de toegang tot industriële, commerciële en 
ambachtelijke activiteiten zijn een verblijfsvergunning 
en speciale toestemming om de  activiteit uit te oefenen, 
vereist.    
                                                 
78 Commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten betreffen ondermeer de volgende sectoren: overige zakelijke diensten, d iensten in verband met de bouw, diensten in 
verband met distributie en toerisme, maar geen diensten in verband met telecommunicatie en financiële diensten. 
 
NL 172  
 NL II.1. FINANCIËLE DIENSTEN – SP ECIFIEKE VERBINTENISSEN (deel 1)79 
1. Een deel van de EU ((AT, BE, CZ, DK, DE, ES, FI, FR, EL, HU, IE, IT, LU, NL, PT, SK, SE, UK) gaat verbintenissen aan inzake financiële diensten overeenkomstig 
het bijgevoegde “Memorandum van overeenstemmi ng inzake verplichtingen betr effende fina nciële diensten” (het memorandum). Deze v erbintenissen worden hierna 
vermeld. Verbintenissen inzake financiële diensten van de rest van de EU (CY, EE, LV, LT, MT, PL, SI) zijn niet gebaseerd op he t memorandum en worden vermeld in 
deel 2.  
2. Ten aanzien van deze verbintenissen gelden de en nationale be handeling in de rubriek “Alle sectoren” van deze lijst en die m et betrekking tot de subsectoren welke 
hieronder zijn vermeld. 
3. De verbintenissen inzake markttoegang voor de wijzen van de dienstverlening (1) en (2) gelden  alleen voor de transacties die  zijn vermeld in de alinea’s B.3 en B.4 van 
de afdeling markttoegang van het memorandum, behalve voor Hongarije,  waar zij alleen gelden voor de transacties die zijn vermel d in de alinea’s B.3 (a) en (b) en B.4 
(a) en (b). 
4. Op het gebied van financiële diensten gelden, niettegenstaa nde punt 1 hierboven, voor verleningswijze (4) de verbintenissen betreffende markttoegang en nationale 
behandeling in de rubriek “Alle sectoren” van deze lijst, behalve voor Zweden, waarvoor verbinte nissen worden vastgelegd overee nkomstig het Memorandum, behalve 
voor Tsjechië, Hongarije en Zweden, waarvoor verbintenissen zijn vastgelegd overeenkomstig het memorandum. 
5. De toelating tot de markt van nieuwe financiële diensten of  producten kan afhankelijk worden gesteld van het bestaan van, of  de verenigbaarheid met, een stelsel van 
regels dat gericht is op de verwezenlijking van de in artikel 121 van de Bijlage betreffende financ iële diensten genoemde doels tellingen. 
6. In het algemeen geldt op non-discriminatoire wijze dat een in  een lidstaat van de Gemeenschap opgerichte financiële instelli ngen een specifieke rechtsvorm moeten 
aannemen. 
7. HU: Diensten met betrekking tot verzekeringen, banken, effect en en collectief investeringsbeh eer moeten verricht worden door  juridisch afzonderlijke en financieel 
onafhankelijke financiële dienstverleners,  hoewel banken toestemming kunnen krijgen om  ook diensten met betrekking tot effecten  te verlenen. 
8. HU: Het is de bedoeling de oprichting van rechtstreekse filial en, na consolidering in het kader van de GATS, te consolideren  volgens de in die overeenkomst vastgestelde 
voorwaarden. 
9. HU: Minstens twee leden van de raad van bestuur van een fina nciële instelling moeten Hongaarse onderdanen zijn, die ingezete nen zijn in de zin van de van toepassing 
zijnde deviezenregelgeving en sinds ten minste één jaar een vaste ve rblijfplaats hebben in oHonHongarije.  
 
                                                 
79 In tegenstelling tot buitenlandse dochterondernemingen zijn rech tstreeks in een lidstaat opgerichte filialen van Chileense fin anciële instellingen, behoudens een klein aantal 
uitzonderingen, niet onderworpen aan de op Gemeenschapsniveau geharmoniseerde prudentiële voorschriften op grond waarvan deze d ochterondernemingen in aanmerking 
komen voor verbeterde faciliteiten voor het oprichten van nieuwe vestigingen en grensoverschrijdende dienstverlening in de gehe le Gemeenschap. Om die reden wordt aan 
dergelijke filialen toestemming verleend om op het grondgebied van een lidstaat diensten aan te bieden onder dezelfde voorwaard en als die welke van toepassing zijn op de 
binnenlandse financiële instellingen van die lidstaat en kunnen zij worden verplicht te voldoen aan bepaalde specifieke prudent iële voorschriften zoals, in het geval van het 
bankwezen en de effectenhandel, afzonderlijk e kapitalisatie- en solvabiliteitsvereisten en vereisten inzake verslaglegging en o penbaarmaking van de jaarrekening of, voor 
het verzekeringswezen, specifieke garantie- en beleggingsvereisten, afzonderlijke kap italisatie, en lokalisatie in de betrokken  lidstaat van de activa die de technische 
reserves en minstens een derde van de solvabiliteitsmarge verteg enwoordigen. De lidstaten mogen de in deze lijst aangegeven bep erkingen alleen toepassen ten aanzien van 
de directe vestiging van een commerciële aanwezigheid door een ingezetene van Chili of de grensoverschrijdende dienstverlening vanuit Chili. Bijgevolg mag een lidstaat 
deze beperkingen, met inbegrip van die welke betrekking hebben op  de vestiging, niet toepassen ten aanzien van Chileense dochte rondernemingen die in andere lidstaten 
van de Gemeenschap zijn gevestigd, tenzij deze beperkingen, ove reenkomstig het Gemeenschapsrecht, eveneens ten aanzien van bedr ijven en onderdanen van andere 
lidstaten kunnen worden toegepast. 
 
NL 173  
 NL  
A. Verzekeringen en aanverwante diensten  
1. CZ: De verplichte WA-verzekering wordt door  slechts één enkele maatschappij aangeboden80.De verplichte ziektekostenverzekering wordt uitsluitend door erkende 
Tsjechische aanbieders aangeboden. 
2. SK: De volgende verzekeringsdiensten worden door exclusieve dienstverleners verstrekt: verplichte WA-verzekering, verplichte  verzekering voor luchtvervoer, de 
wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor de werkgever tegen arbeids ongevallen/beroepsziekten moeten lopen via de Slowaakse  Verzekeringsmaatschappij. De 
basisverzekering ziektekosten loopt uitsluitend via de Slowaak se ziektekostenverzekeraars die houder zijn van een vergunning vo or het aanbieden van 
ziektekostenverzekeringen, welke vergunning is verleend door he t ministerie van Gezondheid van Slowakije krachtens wet 273/1994 . Verzekeringen pensioenfondsen en 
ziektekostenverzekeringen lopen uitsluitend via de sociale verzekeringsmaatschappij.  
 1) 
AT: Promotionele activiteiten en bemiddeling namens 
een niet in de Gemeenschap gevestigde 
dochteronderneming of een niet in Oostenrijk gevestigd 
filiaal (behalve voor herverze kering en retrocessie) zijn 
verboden.  
AT: Polissen betreffende verplichte verzekering van luchtvervoer kunnen alleen  worden uitgegeven door 
een in de Gemeenschap gevestigde 
dochteronderneming of een in Oostenrijk gevestigd 
filiaal.
 
CZ: Geen, behalve:  
Buitenlandse verleners van financiële diensten mogen een verzekeringsmaatschappij  met zetel in Tsjechië 
oprichten in de vorm van ee n naamloze vennootschap, of 
via hun filialen met statutaire zetel in Tsjechië verzekeringsactiviteiten verrichten overeenkomstig de 
wet op het verzekeringsbedrijf. 1) 
AT: Voor verzekeringscontracten (met 
uitzondering van herverzekerings- en 
retrocessiecontracten) die door een niet in de 
Gemeenschap gevestigde dochteronderneming of een niet in Oostenrijk gevestigd filiaal worden 
gesloten, is een hogere premiebelasting 
verschuldigd. Van deze hogere belasting kan ontheffing worden verleend.
 Een deel van de EU (AT, BE, DK, DE, ES, FI, FR, EL, IE, 
IT, LU, NL, PT, SE, 
UK) gaat aanvullende 
verbintenissen aan 
(zie de bijgevoegde “Aanvullende 
verbintenissen van de 
EU).
 
                                                 
80 CZ: Als de monopolierechten met betrekking tot de verplichte WA-v erzekering worden opgeheven, ka n deze dienstverlening, op nie t-discriminatoire wijze, worden 
verzorgd door in Tsjechië gevestigde dienstverleners. 
 
NL 174  
 NL De verleners van verzek eringsdiensten moeten 
commercieel aanwezig zijn en over een vergunning 
beschikken om: 
- dergelijke diensten, inclus ief herverzekering, aan te 
bieden, en 
- met een tussenpersoon een bemiddelingscontract te 
sluiten in het kader waarvan verzekeringscontracten tussen de verlener van verzekeringsdiensten en 
derden kunnen worden gesloten. 
 Om voor een filiaal met statutaire zetel in Tsjechië te 
bemiddelen moet de tussenpersoon over een vergunning beschikken.
   
 DK: Enkel in de Gemeenschap gevestigde 
ondernemingen mogen de verplichte verzekering voor 
luchtvervoer aanbieden.  
DK: In Denemarken mogen geen personen of 
ondernemingen (met inbegrip van 
verzekeringsmaatschappijen) andere dan verzekeringsmaatschappijen die hiervoor vergunning 
hebben verkregen krachtens de Deense wetgeving of 
van de bevoegde Deense autoriteiten, bedrijfsmatig deelnemen aan de directe verzekering van personen die 
ingezetenen zijn van Denemarken en van Deense 
schepen of goederen in Denemarken.
   
 DE: Polissen betreffende verplichte verzekering voor 
luchtvervoer kunnen all een door een in de 
Gemeenschap gevestigde dochteronderneming of een in 
Duitsland gevestigd filiaal worden uitgegeven.    
 DE: Een buitenlandse verzekeringsmaatschappij met   
 
NL 175  
 NL een filiaal in Duitsland kan aldaar uitsluitend via dat 
filiaal verzekeringscontracten voor internationaal 
vervoer afsluiten.  
IT: Niet geconsolideerd voor het beroep van actuaris.  
FI: Enkel verzekeraars die hun hoofdkantoor in de Europese Economische Ruimte hebben of die over een 
filiaal in Finland beschikken, mogen de in punt 3, onder a), van het memorandum bedoelde verzekeringsdiensten 
aanbieden.
 
 FI: De diensten van verzekeringsmakelaar mogen enkel 
worden aangeboden indien de onderneming een permanente vestiging heeft in de Europese 
Economische Ruimte.
 
FR: Risico’s in verband met vervoer over land mogen 
uitsluitend door in de Gemeenschap gevestigde 
verzekeringsmaatschappijen worden verzekerd.    
 IT: Goederenvervoer, voer tuigen en aansprakelijkheid 
ten aanzien van in Italië gelegen risico’s mogen uitsluitend door in de Gemeenschap gevestigde 
verzekeringsmaatschappijen  worden verzekerd. Dit 
voorbehoud geldt niet voor het internationaal vervoer bij invoer in Italië.
 
SK: Commerciële aanwezigheid is vereist om de volgende verzekeringsdiensten te mogen aanbieden:
 
- levensverzekeringen voor personen met vaste 
verblijfplaats in Slowakije; 
- verzekeringen van op het grondgebied van 
Slowakije gelegen vastgoed;   
 
NL 176  
 NL - aansprakelijkheidsverzekeringen voor verlies of 
schade die het gevolg is van activiteiten van 
natuurlijke personen of rechtspersonen op het 
grondgebied van Slowakije; 
- verzekeringen van lucht- en zeevervoer die 
goederen, luchtvaartuigen, schepen en 
aansprakelijkheid dekken. 
SE: Rechtstreekse verzekeringen mogen enkel worden 
aangeboden via een verlener van verzekeringsdiensten 
die in Zweden vergunning heeft verkregen, op voorwaarde dat de buitenlandse dienstverlener en de 
Zweedse verzekeringsmaatschappij tot dezelfde groep 
van ondernemingen behoren of een onderlinge 
samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten.
 
 2) 
AT: Promotionele activiteiten en bemiddeling namens 
een niet in de Gemeenschap gevestigde dochteronderneming of een niet in Oostenrijk gevestigd 
filiaal (behalve voor herverze kering en retrocessie) zijn 
verboden.
 
AT: Polissen betreffende verplichte verzekering van 
luchtvervoer kunnen alleen worden uitgegeven door 
een in de Gemeenschap gevestigde 
dochteronderneming of een in Oostenrijk gevestigd 
filiaal.  2) 
AT: Voor verzekeringscontracten (met 
uitzondering van herverzekerings- en retrocessiecontracten) die door een niet in de 
Gemeenschap gevestigde dochteronderneming 
of een niet in Oostenrijk gevestigd filiaal worden gesloten, is een hogere 
premiebelasting verschuldigd. Van deze 
hogere belasting kan ontheffing worden 
verleend.
  
 CZ: Geen, behalve:  
De volgende verzekeringsdiensten mogen niet in het 
buitenland worden betrokken:   
 
NL 177  
 NL - levensverzekeringen voor personen met vaste 
verblijfplaats in Tsjechië; 
- verzekeringen van op het grondgebied van Tsjechië 
gelegen vastgoed; 
- aansprakelijkheidsverzekeringen voor verlies of 
schade die het gevolg is van activiteiten van 
natuurlijke personen of rechtspersonen op het grondgebied van Tsjechië. 
DK: Enkel in de Gemeenschap gevestigde 
ondernemingen mogen de verplichte verzekering voor luchtvervoer aanbieden.
 
DK: In Denemarken mogen geen personen of ondernemingen (met inbegrip van 
verzekeringsmaatschappijen) andere dan 
verzekeringsmaatschappijen die hiervoor vergunning hebben verkregen krachtens de Deense wetgeving of 
van de bevoegde Deense autoriteiten, bedrijfsmatig 
deelnemen aan de directe verzekering van personen die ingezetenen zijn van Denemarken en van Deense 
schepen of goederen in Denemarken.
 
DE: Polissen betreffende verplichte verzekering voor 
luchtvervoer kunnen all een door een in de 
Gemeenschap gevestigde dochteronderneming of een in 
Duitsland gevestigd filiaal worden uitgegeven.  
 DE: Een buitenlandse verzekeringsmaatschappij met 
een filiaal in Duitsland kan aldaar uitsluitend via dat 
filiaal verzekeringscontracten voor internationaal 
vervoer afsluiten.  
FR: Risico’s in verband met vervoer over land mogen   
 
NL 178  
 NL uitsluitend door in de Gemeenschap gevestigde 
verzekeringsmaatschappijen worden verzekerd.  
IT: Goederenvervoer, voertu igen en aansprakelijkheid 
ten aanzien van in Italië gelegen risico’s mogen uitsluitend door in de Gemeenschap gevestigde 
verzekeringsmaatschappijen  worden verzekerd. Dit 
voorbehoud geldt niet voor het internationaal vervoer bij invoer in Italië.
 
SK: Verzekeringsdiensten die volgens wijze (1) worden verleend, met uitzondering van verzekeringen van goederen, luchtvaartuigen, schepen en 
aansprakelijkheid in het kade r van lucht- en zeevervoer, 
mogen niet in het buitenland worden betrokken.
 
 3) 
AT: Vergunningen voor filialen van buitenlandse 
verzekeringsmaatschappijen dienen te worden 
geweigerd indien de verzekeraar in zijn land van oorsprong geen rechtsvorm heeft die overeenstemt met 
of vergelijkbaar is met die van een naamloze 
vennootschap of een onderlinge verzekeringsmaatschappij.
 
CZ: Geen, behalve:  
Buitenlandse verleners van financiële diensten mogen 
een verzekeringsmaatschappij  met zetel in Tsjechië 
oprichten in de vorm van ee n naamloze vennootschap, of 
via hun filialen met statutaire zetel in Tsjechië 
verzekeringsactiviteiten verrichten overeenkomstig de 
wet op het verzekeringsbedrijf. 
De verleners van verzek eringsdiensten moeten 
commercieel aanwezig zijn en over een vergunning 3) 
SK: De meerderheid van de leden van de raad 
van bestuur van een verzekeringsmaatschappij 
moet in Slowakije gedomicilieerd zijn.  
SE: Niet in Zweden geregistreerde 
schadeverzekeraars die hun diensten aanbieden in 
Zweden worden - in plaats van op hun netto bedrijfsresultaat - belast op basis van hun 
inkomsten uit premies voor directe 
verzekeringen.
 
SE: Een oprichter van een verzekeringsmaatschappij dient een in de Europese Economische Ruimte verblijvende 
natuurlijke persoon of een in de Europese 
Economische Ruimte geregistreerde rechtspersoon te zijn.
  
 
NL 179  
 NL beschikken om: 
- dergelijke diensten, inclus ief herverzekering, aan te 
bieden, en 
- met een tussenpersoon een bemiddelingscontract te 
sluiten in het kader waarvan verzekeringscontracten 
tussen de verlener van verzekeringsdiensten en 
derden kunnen worden gesloten.  
 Om voor een filiaal met statutaire zetel in Tsjechië te 
bemiddelen moet de tussenpersoon over een vergunning 
beschikken.    
 FI: De directeur, minstens één financieel controleur en 
minstens de helft van de financiers en leden van de raad 
van bestuur en de raad van toezicht van een 
verzekeringsmaatschappij moeten hun verblijfplaats 
hebben in de Europese Economische Ruimte, tenzij het ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid 
ontheffing heeft verleend.
 
FI: Buitenlandse verzekeraars  kunnen in Finland geen 
vergunning verkrijgen voor de oprichting van filialen 
die wettelijke sociale verzekeringen aanbieden 
(wettelijke pensioenverzekering, wettelijke ongevallenverzekering).
   
 FR: Voor de oprichting van filialen is een bijzondere 
vergunning voor de vertegenwoordiger van het filiaal 
vereist.  
EL: Het recht van vestiging strekt zich niet uit tot de 
oprichting van kantoren of andere permanente 
vertegenwoordigingen van verzekeringsmaatschappijen, behalve wanneer dergelijke kantoren als agentschappen,   
 
NL 180  
 NL filialen of hoofdkantoren worden gevestigd.  
IT: Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het 
beroep van actuaris. Beroepsvereniging (zonder 
rechtspersoonlijkheid) van natuurlijke personen is toegestaan.
 
IT: De toestemming tot oprichting van filialen is in laatste instantie aan het oordeel van de toezichthoudende autoriteiten onderworpen.
 
IE: Het recht van vestiging strekt zich niet uit tot vertegenwoordigingen.
 
 SK: Om verzekeringsdiensten te kunnen aanbieden is een 
vergunning vereist. Buitenlanders mogen een 
verzekeringsmaatschappij met zetel in Slowakije 
oprichten in de vorm van een naamloze vennootschap, of via hun dochterondernemingen met statutaire zetel in 
Slowakije verzekeringsactiviteiten verrichten 
overeenkomstig de algemene voorwaarden van de wet op het verzekeringsbedrijf. On der verzekeringsactiviteiten 
worden o.m. makelaardij en herverzekering verstaan.
   
 Bemiddelingsactiviteiten met het oog op het sluiten van 
verzekeringscontracten tussen een verzekeringsmaatschappij en derden mogen alleen 
worden verricht door natuurlijke personen of 
rechtspersonen die in Slowakije gedomicilieerd zijn en handelen voor rekening van ve rzekeringsmaatschappijen 
die beschikken over een vergunning van de 
toezichthoudende autoriteit van het verzekeringswezen.
   
 Bemiddelingscontracten met het oog op het sluiten van 
verzekeringscontracten tussen een 
verzekeringsmaatschappij en derden mogen slechts door 
een binnenlandse of een buitenlandse   
 
NL 181  
 NL verzekeringsmaatschappij worden gesloten nadat de 
toezichthoudende autoriteit v oor het verzekeringswezen 
daarvoor vergunning heeft verleend.  
 De financiële middelen van bepaalde 
verzekeringsfondsen die zijn opgericht door over een vergunning beschikkende verzekeraars en afkomstig 
zijn van het verzekeren of herverzekeren van 
polishouders met verblijfplaat s of statutaire zetel in 
Slowakije, moeten worden gedeponeerd bij een in 
Slowakije gevestigde bank en mogen niet naar het 
buitenland worden overgebracht.
   
 SE:Niet in Zweden geregistreerde 
verzekeringsmakelaars kunnen enkel via een filiaal een 
commerciële aanwezigheid vestigen.    
 4) 
Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
EL: De meerderheid van de leden van de raad van 
bestuur van een in Griekenland gevestigde onderneming moet ingezetene zijn van een lidstaat van de 
Gemeenschap.
 4) 
Niet geconsolideerd, beha lve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende specifieke beperkingen: 
AT: Het beheer van een filiaal moet in handen 
zijn van twee natuurlijke personen die ingezetenen van Oo stenrijk zijn.
 
DK: De algemeen agent van een 
verzekeringsfiliaal die geen onderdaan is van een 
lidstaat van de Gemeenschap moet minstens 
gedurende de voorbije twee jaar in Denemarken hebben verbleven. De minister van Handel en 
Industrie kan ontheffing verlenen.
 
DK: Ingezetenschapsvereiste voor 
leidinggevenden en leden van de raad van bestuur 
van een onderneming. De minister van Handel en  
 
NL 182  
 NL Industrie kan evenwel ontheffing hiervan 
verlenen. Deze ontheffing wordt op niet-
discriminatoire grondslag verleend.  
IT: Ingezetenschap verplicht voor actuarissen. 
 
 
NL 183  
 NL B. Bancaire en andere financiële diensten  (met uitzondering van verzekeringen)  
1. CZ: Gelduitgiftediensten, andere dan die van de Centrale Bank , handel in derivaten en ongemunt zilver en goud, geldhandel, b etalings- en compensatiediensten voor 
derivaten, advies- en bemiddelings diensten en andere ondersteunende financiële diensten voor deze activiteiten: geen verbinteni ssen. 
2. SK: Geen verbintenissen voor de handel in ongemunt zilver en goud, geldhandel en financiële bemiddeling.  
 1)81 
BE: Vestiging in België is verplicht voor het verlenen 
van diensten die verband houden met het verstrekken 
van beleggingsadvies.  
IT: Niet geconsolideerd voor “promotori di servizi 
finanziari” (verkopers van financiële producten). 
Handel in derivaten, verhandelbare effecten en andere verhandelbare instrumenten en financiële activa, 
deelneming in de uitgifte van alle soorten 
waardepapieren, beheer van activa, betalings- en compensatiediensten in verb and met financiële activa: 
niet geconsolideerd.
 
Geen, behalve: 
Enkel in Tsjechië gevestigde banken of filialen van 
buitenlandse banken met de vereiste vergunning 
mogen: 
- bewaringsdiensten verlenen; 
- deviezen verhandelen; 
- niet-liquide grensoverschrijdende betalingen 
verrichten.  1) 
Geen Een deel van de EU 
(AT, BE, DK, DE, 
ES, FI, FR, EL, IE, 
IT, LU, NL, PT, SE, UK) gaat 
aanvullende 
verbintenissen aan (zie de bijgevoegde 
“Aanvullende 
verbintenissen van de EU).
 
                                                 
81 IT: Het verschaffen en overdragen van financiële informatie en de verwerking van financiële gege vens waarbij financiële instru menten verhandeld worden kan verboden 
zijn als de bescherming van investeerders waarschijnlijk ernstig in het geding is. Alleen officieel erkende banken en investeri ngsmaatschappijen moeten voldoen aan de 
zakelijke gedragscode bij het verstrekken van beleggingsadviezen ov er financiële instrumenten, adviezen aan bedrijven over kapi taalstructuur, industrieel beleid en 
aanverwante zaken, en adviezen en diensten met betrekking tot fusies en de overname van bedrijven. Het beheer van aandelenporte feuilles valt niet onder advisering. 
 
NL 184  
 NL  Tsjechische ingezetenen, andere dan banken, hebben 
een door de Nationale Bank of het ministerie van 
Financiën afgegeven deviezenvergunning nodig om: 
(a) een rekening in het buitenland te openen en daarop 
geld te storten, 
(b) kapitaalbetalingen in het buitenland te verrichten 
(behalve voor BDI),    
 (c) financieringskredieten en garanties te verlenen,  
(d) te werken met financiële derivaten,    
 (e) buitenlandse effecten te kopen, behalve in de 
gevallen als beschreven in de deviezenwet,    
 (f) buitenlandse effecten uit te geven voor openbare en 
niet-openbare handel in Tsjechië of die op de 
binnenlandse markt te introduceren.    
 IE: Voor het aanbieden van beleggingsdiensten of 
beleggingsadvies is vereist hetzij (I) een vergunning in 
Ierland, waarvoor normaliter wordt verlangd dat de 
entiteit naar Iers recht is opgericht, dan wel een commanditaire vennootschap  of een zelfstandige 
handelaar is, in elk geval met hoofdkantoor of statutaire 
zetel in Ierland (in bepaalde gevallen is geen vergunning vereist, bijv. wanneer een dienstverlener uit 
een derde land geen commer ciële aanwezigheid heeft in 
Ierland en de dienst niet aan particulieren wordt aangeboden), hetzij (II) een vergunning in een andere 
lidstaat overeenkomstig de EG-richtlijn betreffende 
beleggingsdiensten.
   
 SK: Handel in derivaten, verhandelbare effecten en   
 
NL 185  
 NL andere verhandelbare instrumenten en financiële activa, 
deelneming in de uitgifte van alle soorten 
waardepapieren, beheer van activa, betalings- en 
compensatiediensten in verband met financiële activa: niet geconsolideerd.
 
 Geen, behalve: 
(i) Bewaringsdiensten mogen alleen worden verleend 
door binnenlandse banken en filialen van buitenlandse banken in Slowakije.
   
 (ii) Deviezen mogen alleen worden verhandeld door 
daartoe gemachtigde binnenlandse banken en 
filialen van buitenlandse banken in Slowakije en 
door personen die over een deviezenvergunning 
beschikken. Alleen beursleden mogen op de beurs 
van Bratislava handel drijven. Ingezetenen mogen onbeperkt handel drijven op het Slowaakse RM-
systeem, maar niet-ingezetenen mogen dit enkel via 
effectenhandelaren.
   
 (iii) Niet-liquide grensove rschrijdende betalingen mogen 
alleen door daartoe gemachtigde binnenlandse banken of filialen van buitenlandse banken in 
Slowakije worden verricht.
   
 (iv) Voor de volgende transacties is een door de 
Nationale Bank van Slowakije afgegeven deviezenvergunning nodig: 
(a) het openen van een re kening in het buitenland 
door Slowaakse ingezetenen, andere dan banken; dit geldt niet voor natuurlijke personen 
tijdens hun verblijf in het buitenland;
   
 
NL 186  
 NL  (b) het verrichten van kapitaalbetalingen in het 
buitenland; 
(c) het opnemen van een financieringskrediet bij 
een niet-ingezetene in de zin van de deviezenwet, behalve als het gaat om een door 
een ingezetene in het buitenland opgenomen 
krediet met een terugbetalingsperiode van meer dan drie jaar of om leningen die tussen 
natuurlijke personen zijn aangegaan voor 
andere dan bedrijfsactiviteiten.
   
 (v) Voor uitvoer en invoer van Slowaakse valuta’s en 
deviezen in contanten voor een waarde van meer dan 
SKK 150.000, alsmede van edelmetaal geldt 
meldingsplicht.    
 (vi) Om financiële activa in  het buitenland in bewaring te 
geven heeft een ingezetene een door de 
deviezenautoriteiten af gegeven deviezenvergunning 
nodig.    
 (vii) Enkel in Slowakije gevestigde deviezenhandelaren 
kunnen binnen bepaalde limieten en overeenkomstig de bepali ngen van de Nationale 
Bank van Slowakije garanties geven en krijgen en 
leningen opnemen en toekennen.
   
 2)82 
CZ: Niet geconsolideerd voor activabeheer.  2) Geen
  
                                                 
82 IT: Personen die officieel erkend zijn als collectief vermogensbeheerder zijn aansprakelijk voor investeringen die van door he n gemachtigde adviseurs (collectief 
vermogensbeheer, met uitzondering van ICBE’ s). 
 
NL 187  
 NL Geen, behalve: 
Enkel in Tsjechië gevestigde banken of filialen van 
buitenlandse banken met de vereiste vergunning 
mogen:  
 - bewaringsdiensten verlenen; 
- deviezen verhandelen; 
- niet-liquide grensoverschrijdende betalingen 
verrichten.    
 Tsjechische ingezetenen, andere dan banken, hebben 
een door de Nationale Bank of het ministerie van Financiën afgegeven deviezenvergunning nodig om:
   
 (a) een rekening in het buitenland te openen en daarop 
geld te storten, 
(b) kapitaalbetalingen in het buitenland te verrichten 
(behalve voor BDI), 
(c) financieringskredieten en garanties te verlenen,    
 (d) te werken met financiële derivaten, 
(e) buitenlandse effecten te kopen, behalve in de 
gevallen als beschreven in de deviezenwet,    
 (f) buitenlandse effecten uit te geven voor openbare en 
niet-openbare handel in Tsjechië of die op de 
binnenlandse markt te introduceren.    
 FI: Betalingen van overheidsinstanties (uitgaven) 
worden overgemaakt via de Sampo Bank Ltd. Het   
 
NL 188  
 NL Ministerie van Financiën kan op met redenen omkleed 
verzoek ontheffing verlenen van deze verplichting.  
SK: Niet geconsolideerd voor activabeheer.  
 Geen, behalve: 
(i) Bewaringsdiensten mogen alleen worden verleend 
door binnenlandse banken en filialen van 
buitenlandse banken in Slowakije.    
 (ii) Deviezen mogen alleen  worden verhandeld door 
daartoe gemachtigde binnenlandse banken en 
filialen van buitenlandse banken in Slowakije en door personen die over een deviezenvergunning 
beschikken. Alleen beursleden mogen op de beurs 
van Bratislava handel drijven. Ingezetenen mogen 
onbeperkt handel drijven op het Slowaakse RM-
systeem, maar niet-ingezetenen mogen dit enkel via effectenhandelaren.
   
 (iii) Niet-liquide grensoverschrijdende betalingen 
mogen alleen door daartoe gemachtigde 
binnenlandse banken of filialen van buitenlandse 
banken in Slowakije worden verricht.    
 (iv) Voor de volgende transacties is een door de 
Nationale Bank van Slowakije afgegeven 
deviezenvergunning nodig: 
(a) het openen van een reke ning in het buitenland 
door Slowaakse ingezetenen, andere dan banken; 
dit geldt niet voor nat uurlijke personen tijdens 
hun verblijf in het buitenland;    
 (b) het verrichten van kapitaalbetalingen in het   
 
NL 189  
 NL buitenland; 
(c) het opnemen van een financieringskrediet bij een 
niet-ingezetene in de zin van de deviezenwet, 
behalve als het gaat om een door een ingezetene in het buitenland opgenomen krediet met een 
terugbetalingsperiode van meer dan drie jaar of 
om leningen die tussen natuurlijke personen zijn aangegaan voor andere dan bedrijfsactiviteiten.
 
 (v) Voor uitvoer en invoer van Slowaakse valuta’s en 
deviezen in contanten voor een waarde van meer dan 
SKK 150.000, alsmede van edelmetaal geldt meldingsplicht.
   
 (vi) Om financiële activa in het buitenland in bewaring 
te geven heeft een ingezetene een door de 
deviezenautoriteiten afge geven devieze nvergunning 
nodig.    
 (vii) Enkel in Slowakije ge vestigde deviezenhandelaren 
kunnen binnen bepaalde limieten en overeenkomstig 
de bepalingen van de Nati onale Bank van Slowakije 
garanties geven en krijgen en leningen opnemen en toekennen.
   
 3)  
Alle lidstaten : 
- Voor het beheer van trusts (unit trusts) en 
beleggingsmaatschappijen dient een gespecialiseerde 
beheermaatschappij te worden gevestigd. 
- Alleen ondernemingen die hun statutaire zetel in de 
Gemeenschap hebben kunnen als bewaarder van de 3) 
SE: De oprichter van een bank dient een in de 
Europese Economische Ruimte verblijvende natuurlijke persoon of een buitenlandse bank te zijn. 
De oprichter van een spaarbank dient een in de 
Europese Economische Ruimte verblijvende natuurlijke persoon te zijn.
  
 
NL 190  
 NL activa van beleggingsfondsen optreden.  
 CZ: Geen, behalve:  
Bankdiensten mogen alleen worden aangeboden door in 
Tsjechië gevestigde banken of filialen van buitenlandse 
banken die beschikken over een vergunning die de Nationale Bank van Tsjechië heeft afgegeven met 
goedvinden van het ministerie van Financiën.
   
 Diensten in verband met hypotheekleningen mogen 
alleen door in Tsjechië gevestigde banken worden 
verleend.    
 Banken mogen alleen worden opgericht in de vorm van 
een naamloze vennootschap. Om aandelen van bestaande 
banken te kopen is de vooraf gaande goedkeuring van de 
Nationale Bank van Tsjechië nodig.    
 Effecten mogen alleen openb aar worden verhandeld als 
de vereiste vergunning is ve rleend en het prospectus over 
die effecten is goedgekeurd.    
    
 Om zich te kunnen vestigen en activiteiten te verrichten 
moeten effectenhandelaren, makelaars op de 
effectenbeurs of organisatoren van onderhandse markten, beleggingsmaatschappijen en beleggingsfondsen een 
vergunning hebben die wordt verleend op basis van 
kwalificaties en rekening houdend met de persoonlijke 
integriteit van de betrokkenen en met de mate waarin aan 
beheerseisen en materiël e vereisten wordt voldaan.
   
 De Nationale Bank van Tsjechië houdt toezicht en 
verricht controles op de betalings- en compensatiediensten voor alle soorten betalingen om het   
 
NL 191  
 NL vlotte en economisch verantwoorde verloop ervan te 
garanderen.  
 DK: Financiële instellingen mogen enkel via naar 
Deens recht opgerichte doch terondernemingen effecten 
verhandelen op de effectenbeurs van Kopenhagen.  
FI: Ten minste de helft van de oprichters, de leden van 
de raad van bestuur, de raad van toezicht en de 
afgevaardigden, de directeur, de procuratiehouder en de persoon die gemachtigd is namens de kredietinstelling 
te ondertekenen, moeten hun verblijfplaats in de 
Europese Economische Ruimte hebben, tenzij de minister van Financiën ontheffing verleent. Ten minste 
één financieel controleur moet zijn verblijfplaats in de 
Europese Economische Ruimte hebben.
   
 FI:De makelaar (individueel persoon) op een beurs voor 
derivaten dient zijn verblijfplaats in de Europese 
Economische Ruimte te hebben. Van deze verplichting 
kan ontheffing worden verleend onder voorwaarden die het ministerie van Financiën vaststelt.
 
FI:Betalingen van overheidsinstanties (uitgaven) worden overgemaakt via de Sampo Bank Ltd. Het Ministerie van Financiën kan op met redenen omkleed 
verzoek ontheffing verlenen van deze verplichting.
   
 EL: Voor de vestiging en de exploitatie van filialen 
dient een minimumbedrag aan buitenlandse deviezen te worden ingevoerd, dat in eu ro’s wordt omgezet en in 
Griekenland blijft zolang de buitenlandse bank in 
Griekenland actief is:
 
- voor ten hoogste vier (4) filialen is dit minimum 
momenteel gelijk aan de helft van het 
minimumaandelenkapitaal dat voor een naar Grieks recht opgerichte kredietinstelling vereist is; 
- voor de exploitatie van bijkomende filialen is het 
minimumkapitaal gelijk aan het   
 
NL 192  
 NL minimumaandelenkapitaal dat voor een naar Grieks 
recht opgerichte kredietinstelling vereist is. 
IT: In geval van huis-aan-huis-verkoop moet gebruik 
worden gemaakt van de diensten van erkende verkopers van financiële prod ucten die ingezetenen zijn van een 
lidstaat van de Europese Gemeenschap.
 
IT: Vertegenwoordigingen van buitenlandse 
tussenpersonen mogen geen activiteiten in verband met 
beleggingsdiensten verrichten.  
 IT: Alleen een door de bank van Italië in 
overeenstemming met Consob gemachtigde onderneming kan met de clearing, met inbegrip van de 
eindafrekening, belast worden. 
 
IT: Alleen officieel erkende entiteiten mogen effecten 
aan het publiek aanbieden.  
IT: Alleen een door de bank van Italië in overeenstemming met Consob gemachtigde onderneming mogen gecentraliseerde deposito- en 
bewaarnemingsdiensten en administratieve diensten 
verrichten.
   
 IT: Voor collectieve beleggingsfondsen andere dan 
geharmoniseerde ICBE’s als bedoeld in Richtlijn 
85/611/EEG, is het noodzakelijk dat de 
gevolmachtige/bewaarder een naar Italiaans recht of naar het recht van een andere lidstaat van de Europese 
Gemeenschap opgerichte onderneming is die via een 
filiaal in Italië is gevestigd. Enkel banken, verzekeringsmaatschappijen, ondernemingen die in 
effecten investeren en die hun hoofdkantoor in de 
Europese Gemeenschap hebben, mogen de middelen van pensioenfondsen beheren. Beheermaatschappijen 
(beleggingsmaatschappijen met vast kapitaal en 
vastgoedfondsen) moeten eveneens naar Italiaans recht 
opgerichte ondernemingen zijn.
   
 
NL 193  
 NL IE: Voor collectieve beleggingsfondsen die als 
vennootschappen met variabel  kapitaal zijn opgezet 
(andere dan fondsen voor collectieve beleggingen in 
overdraagbare effecten, ICBE’ s) moet de beheerder/bewaarnemer een in Ierland of in een andere 
lidstaat van de Europese Gemeenschap geregistreerde 
maatschappij zijn. In het geval van een commanditaire beleggingsvennootschap moet minstens een algemene 
partner een naar Iers recht opgerichte onderneming 
zijn.
 
 IE: Om lid te worden van de Ierse effectenbeurs moet 
een entiteit hetzij (I) een verg unning hebben verkregen 
in Ierland, hetgeen veronderstelt dat deze entiteit een 
naar Iers recht opgerichte onderneming is of een partnerschap is aangegaan en over een 
hoofdkantoor/geregistreerd kantoor in Ierland beschikt 
of (II) in een andere lidstaat een vergunning hebben verkregen overeenkomstig de EG-richtlijn inzake 
beleggingsdiensten.
 
IE: Voor het aanbieden van beleggingsdiensten of 
beleggingsadvies is vereist hetzij (I) een vergunning in 
Ierland, waarvoor normaliter wordt verlangd dat de 
entiteit als onderneming geregistreerd is, dan wel een 
partnerschap of een zelfstandige handelaar is, in elk 
geval met hoofdkantoor of maatschappelijke zetel in Ierland (de toezichthoudende autoriteit kan bovendien 
vergunning verlenen voor de vestiging van filialen van 
ondernemingen uit derde landen) hetzij (II) een vergunning in een andere lidstaat overeenkomstig de 
EG-richtlijn betreffende beleggingsdiensten.
 
PT: Voor de vestiging van niet-EG-banken is per geval 
een vergunning van de minister van Financiën vereist. 
De vestiging moet ertoe bijdragen dat de efficiëntie van 
het nationale banksysteem wordt verbeterd of dient   
 
NL 194  
 NL aanwijsbare voordelen te hebben voor de 
internationalisering van de Portugese economie.  
 PT: Diensten in verband met risicokapitaal mogen niet 
worden verleend door filialen van 
participatiemaatschappijen die hun hoofdkantoor in een niet-EG-land hebben. Pensioenfondsen mogen enkel 
worden beheerd door naar Portugees recht opgerichte 
ondernemingen en door in Portugal gevestigde verzekeringsmaatschappijen die gemachtigd zijn 
levensverzekeringen aan te bieden.
   
 SK: Bankdiensten mogen alleen worden verleend door 
binnenlandse banken en filial en van buitenlandse banken 
die door de Nationale Bank van Slowakije met 
goedkeuring van het ministerie van Financiën zijn 
erkend. De erkenning is gebaseerd op de inachtneming van criteria betreffende, in  het bijzonder, kapitaal 
(financiële kracht) beroepskwalificaties, integriteit en de 
competentie van het management voor de beoogde bankactiviteiten. Banken zijn naar Slowaaks recht 
opgerichte juridische entiteiten, in Slowakije gevestigd 
als naamloze vennootschap of als openbare financiële instelling (staatseigendom).
 
Voor de aankoop van aandele n in het eigen vermogen 
van bestaande commerciële banken is boven de vastgestelde limiet de vooraf gaande goedkeuring van de 
Nationale Bank van Slowakije vereist.
   
 In Slowakije kunnen investeringsdiensten worden 
verleend door banken, investeringsbedrijven, investeringsfondsen en effectenhandelaren met de 
rechtsvorm van een naamloze vennootschap met eigen 
vermogen, overeenkomstig de wet. Buitenlandse investeringsmaatschappijen of investeringsfondsen 
moeten vergunning krijgen van het ministerie van   
 
NL 195  
 NL Financiën om op Slowaaks grondgebied hun effecten of 
rechten van deelneming te verkopen, overeenkomstig de 
wet. Voor de uitgifte van schuldtitels, in binnen- of 
buitenland, is de toestemming van het ministerie van Financiën vereist.
 
 Waardepapieren kunnen alle en worden uitgegeven en 
verhandeld als het ministerie van Financiën toestemming 
heeft gegeven voor openbare verhandeling overeenkomstig de wet op de waardepapieren. Voor het 
uitoefenen van de werkzaamheden van 
effectenhandelaar, effectenma kelaar of organisator van 
een markt van niet-genoteerde fondsen is toestemming 
vereist van het ministerie van Financiën. Voor clearing 
en afwikkeling voor alle soorten betalingen gelden voorschriften van de Nationale Bank van Slowakije.
   
 Clearing en afwikkeling met betrekking tot verandering 
van de eigendom van effecten wordt geregistreerd in het 
effectencentrum (voor clearing en afwikkeling). Dit centrum kan alleen overdrachten naar de rekeningen van 
effectenhouders uitvoeren. De clearing en afwikkeling 
van het gedeelte in contanten loopt via “Banking Clearing and Settlement Hous e” - (waarvan de Nationale 
Bank van Slowakije hoofdaandeelhouder is) voor de 
Beurs van Bratislava, aandelenvennootschap, of de “Jumbo account” voor RM-systeem Slowakije.
   
 SE:  Niet naar Zweeds recht opgerichte ondernemingen 
mogen enkel via een filiaal een commerciële 
aanwezigheid vestigen en, in het geval van banken, eveneens via een vertegenwoordigingskantoor.
   
 4) 
Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de volgende 4) 
Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de  
 
NL 196  
 NL specifieke beperkingen: 
FR: Sociétés d’investissement á capital fixe: 
nationaliteitsvereiste voor de voorzitter van de directie, 
de directeuren-generaal en minstens twee derde van de administrateurs, alsmede, wa nneer de effectenfirma een 
raad van toezicht heeft, voor de leden van deze raad of 
de voorzitter daarvan, en minstens twee derde van de leden van de raad van toezicht
 
EL: Kredietinstellingen moeten ten minste twee personen aanwijzen die verantwoordelijk zijn voor de activiteiten van die instellingen. Deze personen moeten 
in Griekenland verblijven.
 volgende specifieke beperkingen: 
IT: Ingezetenschap verplicht voor “promotori di 
servizi finanziari” (verkopers van financiële 
diensten).  
 
NL 197  
 NL II.2. FINANCIËLE DIENSTEN – SP ECIFIEKE VERBINTENISSEN (deel 2)  
1. De verbintenissen inzake financiële diensten van de rest van de EU (CY, EE, LV, LT, MT, PL, SI) worden hieronder vermeld. 
2. CY: Niet-gereglementeerde financiële diensten en producten en de toelating tot de markt van nieuwe financiële diensten of pr oducten kunnen afhankelijk worden gesteld van het 
bestaan van of de invoeri ng van een regelgevingskader dat is bedoeld om de  in artikel 125 genoemde doe lstellingen te verwezenli jken. 
3. CY: In verband met deviezencontroles in Cyprus: 
- mogen ingezetenen, wanneer zij zich in het buitenland bevinden, geen bankdiensten betrekken waarbij een overdracht van fondse n naar het buitenland plaatsvindt; 
- is voor leningen aan niet-ingezet enen/buitenlanders of aan bedr ijven die onder de zeggenschap st aan van niet-ingezetenen, toe stemming van de Centrale Bank vereist; 
- is voor de verwerving van effecten door niet-ingezetenen  eveneens toestemming van de  Centrale Bank vereist;  
- kunnen verrichtingen in vreemde valuta alleen worden uitgevoerd door banken die van de Centrale Bank de status “Authorised De aler” hebben gekregen. 
4. MT: Wat betreft de verplichtingen voor de wijze van dienstverlening 3) kunnen niet-ingezetenen die diensten wensen te verlen en via registratie van een plaatselijk bedrijf, dit 
krachtens de wetgeving deviezencontrole doen met voorafgaande toes temming van de Centrale Bank van Malta. Bedrijven waarin niet -ingezeten natuurlijke of rechtspersonen 
participeren, moeten beschikken over een minimumkapitaal van 10 0 00 Maltese lire waarvan 50% moet worden gestort. Het procentue le aandeel van niet-ingezetenen in het eigen 
vermogen moet worden betaald met middelen uit het buitenland. O ndernemingen waarin niet-ingezetenen een belang hebben, moeten o vereenkomstig de toepasselijke wetgeving 
voor de verwerving van bedrijfsruimten toestemmi ng vragen aan het ministerie van Financiën.  
5. MT: Wat betreft de verplichtingen voor de  wijze van dienstverlening 4) blijven de bepalingen van de Maltese wet- en regelgev ing betreffende de toegang, het verblijf, het verwerven 
van onroerend goed, en werk en sociale zekerheid van toepassing, met inbegrip van de voorschrif ten inzake de verblijfsduur, het  minimumloon en collectieve loonovereenkomsten. 
Het verlenen van visa en van werk- en verblijfsve rgunningen is een zaak van de Maltese regering. 
6. SI: De toelating tot de markt van nieuwe financiële diensten  of producten kan afhankelijk worden gesteld van het bestaan van , of de verenigbaarheid met, een stelsel van regels 
dat gericht is op de verwezenlijking van de in artikel 125 van de Bijlage betreffende financiële diensten genoemde doelstelling en.  
7. SI: Als algemene regel en op niet-discriminatoire wijze geld t dat naar Sloveens recht opgerichte financiële instellingen een  specifieke rechtsvorm moeten hebben. 
8. SI: Verzekeringen en bankactiviteiten dienen te worden aangeboden door juridisch gescheiden verstrekkers van financiële dien sten. 
9. SI: Investeringsdiensten kunnen uitsluitend via banken en investeringsbedrijven worden verleend.  
 
NL 198  
 NL  
A. Verzekeringen en aanverwante diensten  
1. EE: Geen verplichtingen voor de verplichte sociale verzekeringen. 
2. LV: (i), (ii) (3): Als algemene regel en op niet-discriminat oire wijze geldt dat naar Lets recht opgerichte verzekeringsmaat schappijen een specifieke rechtsvorm moeten 
hebben. 
3. LV: (iii) (3): Enkel natuurlijke pers onen kunnen tussenpersoon zijn (geen vereisten inzake nationaliteit) en diensten levere n namens een verzekeringsmaatschappij die 
een vergunning heeft van de Letse toezicht houdende autoriteit voor he t verzekeringswezen. 
4. LT: Verzekeringsmaatschappijen mogen niet  tegelijk levens- en schadeverzekeringen aa nbieden. Voor beide types a) en b) moete n aparte vennootschappen worden 
opgericht.  
(i) Directe verzekeringen 
(waaronder medeverzekering)
 
 
(a) levensverzekering  
 
(b) schadeverzekering  
 
 
(ii) Herverzekering en 
retrocessie  
 
 
(iii) Verzekerings-1) 
CY: Levensverzekering (met inbegrip van bemiddeling):
 
Geen enkele levensverzekeraar kan op of vanuit Cyprus 
werkzaam zijn zonder dat hij daartoe overeenkomstig de wetten op de verzekerings maatschappijen vergunning van 
de hoofdinspecteur verzekeringen heeft verkregen. 
Schadeverzekering (met inbegrip van bemiddeling):
 
Geen enkele schadeverzeker aar kan op of vanuit Cyprus 
werkzaam zijn (behalve voor verzekeringen voor schepen, 
luchtvaartuigen en vervoer) zonder dat hij daartoe overeenkomstig de wetten op de 
verzekeringsmaatschappijen vergunning van de 
hoofdinspecteur verzekeringen heeft verkregen. 
Herverzekering en retrocessie (met inbegrip van 
bemiddeling)  
Elke buitenlandse herverzekeraar die door de 1) 
CY, EE, LT, LV: Geen MT: 
Levensverzekering, schadeverzekering, 
herverzekering en retrocessie:  geen. 
Verzekeringsbemiddeling en ondersteunende 
diensten voor verzekeringen:  niet geconsolideerd. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor herverzekering, 
retrocessie en verzekering van goederen in het 
internationale handelsverkeer. 
SI: 
Verzekeringen voor schepen, luchtvaartuigen en 
vervoer, verzekeringsbemiddeling en 
ondersteunende diensten voor verzekeringen:  geen.  
 
NL 199  
 NL bemiddeling, b.v. 
diensten van 
makelaars en 
agenten  
 
 
(iv) Ondersteunende 
diensten in de 
verzekerings-sector, 
zoals adviesverstrekking, 
actuariaat, 
risicobeoordeling en 
regeling van schade-
eisen.
 hoofdinspecteur verzekeringen (op basis van prudentiële criteria) is erkend, mag herverzekerings- en 
retrocessiediensten aanbieden aan 
verzekeringsmaatschappijen die naar Cypriotisch recht zijn opgericht en op Cyprus over een vergunning 
beschikken. 
Ondersteunende diensten voor verzekeringen:
 geen. 
EE: Geen  Levensverzekering, schadeverzekering (met 
uitzondering van verzekeringen voor schepen, 
luchtvaartuigen en vervoe r) en herverzekering en 
retrocessie:  niet geconsolideerd.  
 LV:  
Levensverzekering, schadeverzekering en 
verzekeringsbemiddeling:  niet geconsolideerd. 
Herverzekering en retrocessie en ondersteunende 
diensten voor verzekeringen:  geen.    
 LT: 
Levensverzekering, schadeverzekering (met uitzondering 
van verzekeringen voor schepen, luchtvaartuigen en  
vervoer) en verzekeringsbemiddeling:  niet 
geconsolideerd. 
Verzekeringen voor schepen en luchtvaartuigen, 
herverzekering en retrocessie en ondersteunende diensten   
 
NL 200  
 NL voor verzekeringen:  geen. 
MT: 
Verzekeringen voor schepen, luchtvaartuigen en vervoer, 
herverzekering en retrocessie en 
verzekeringsbemiddeling:  geen. 
Levensverzekering, schadeverzekering (met uitzondering 
van verzekeringen voor sche pen, luchtvaartuigen en 
vervoer) en herverzekering en retrocessie (met 
uitzondering van verzekeringen voor schepen, 
luchtvaartuigen en vervoer) en ondersteunende diensten 
voor verzekeringen:  
niet geconsolideerd.  
 PL: Niet geconsolideerd, behalve voor herverzekering, 
retrocessie en verzekering van goederen in het internationale handelsverkeer.
   
 SI: 
Verzekeringen voor schepen, luchtvaartuigen en vervoer:  
onderlinge verzekeringsma atschappijen mogen deze 
verzekeringen enkel aanbied en aan maatschappijen die 
naar Sloveens recht zijn opger icht en in Slovenië zijn 
gevestigd. 
Levensverzekering, schadeve rzekering (met uitzondering 
van verzekering voor schepen, luchtvaartuigen en 
vervoer) en herverzekeri ng en retrocessie en 
ondersteunende diensten voor verzekeringen:  niet 
geconsolideerd.    
 
NL 201  
 NL  2) 
CY, EE, LT, LV: Geen 
MT: 
Levensverzekering, schadeverzekering, herverzekering  
en retrocessie:  geen. 
Verzekeringsbemiddeling en ondersteunende diensten 
voor verzekeringen:  niet geconsolideerd. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor herverzekering, 
retrocessie en verzekering van goederen in het 
internationale handelsverkeer. 
SI: 
Verzekeringen voor schepen, luchtvaartuigen en vervoer:  
onderlinge verzekeringsma atschappijen mogen deze 
verzekeringen enkel aanbied en aan maatschappijen die 
naar Sloveens recht zijn opgericht en in Slovenië zijn gevestigd.
 2) 
CY, EE, LT, LV: Geen 
MT: 
Levensverzekering, schadeverzekering, 
herverzekering en retrocessie:  geen. 
Verzekeringsbemiddeling en ondersteunende 
diensten voor verzekeringen:  niet geconsolideerd. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor 
herverzekering, retrocessie en verzekering van 
goederen in het internationale handelsverkeer. 
SI: 
Verzekering voor schepe n, luchtvaartuigen en 
vervoer, herverzekering en retrocessie, 
verzekeringsbemiddeling en ondersteunende 
diensten voor verzekeringen:  geen.   
 Levensverzekering en schadeverzekering (met 
uitzondering van verzekering voor schepen, 
luchtvaartuigen en vervoer):  niet geconsolideerd. 
Herverzekering en retrocessie:  
Bij het innen van de verzekeringspremies hebben 
herverzekeringsmaatschappijen in Slovenië voorrang. 
Als deze maatschappijen niet alle risico’s kunnen 
egaliseren, kunnen de risico’s in het buitenland worden Levensverzekering, schadeverzekering (met 
uitzondering van verzekering voor schepen, 
luchtvaartuigen en vervoer):  niet geconsolideerd.   
 
NL 202  
 NL herverzekerd en geretrocedeerd. (Geen, met de 
goedkeuring van de nieuwe wet inzake 
verzekeringsmaatschappijen).  
 Verzekeringsbemiddeling en ondersteunende diensten 
voor verzekeringen:  geen.    
 3) 
CY: Levens- en schadeverzekering (met inbegrip van 
bemiddeling):  
Geen enkele verzekeraar kan op of vanuit Cyprus 
werkzaam zijn zonder dat hij daartoe overeenkomstig de 
wetten op de verzekeringsmaatschappijen vergunning 
van de hoofdinspecteur verzekeringen heeft verkregen. 
Buitenlandse verzekeringsmaatschappeijen kunnen op 
Cyprus werkzaam zijn via een  filiaal of agentschap. 
Buitenlandse verzekeraars kunnen alleen een vergunning 
verkrijgen om een filiaal of agentschap op te richten als 
zij in hun land van herkomst toestemming hebben om hun activiteiten uit te oefenen.
 
Niet-ingezetenen mogen slechts met voorafgaande goedkeuring van de Centrale Bank in naar Cypriotisch recht opgerichte verzekeringsmaatschappijen 
participeren.
 3) 
CY, LV, LT, MT, PL: Geen: EE: 
Levens- en schadeverzekering:
 
Geen, behalve: het bestuursorgaan van een 
verzekeringsmaatschappij die is opgericht in de 
vorm van een naamloze vennootschap met 
buitenlandse kapitaalpartic ipatie, mag gedeeltelijk 
bestaan uit burgers van andere landen in 
verhouding tot de buitenlandse participatie, maar het aantal buitenlandse leden mag niet hoger zijn 
dan de helft van het aantal leden van de 
bestuursgroep; het bestuurshoofd van een dochteronderneming of van een zelfstandige 
maatschappij moet zijn vaste verblijfplaats in 
Estland hebben.
 
Herverzekering en retrocessie, 
verzekeringsbemiddeling en ondersteunende 
diensten voor verzekeringen:  geen.   
 Herverzekering en retrocessie (met inbegrip van 
bemiddeling)  
Geen enkele maatschappij mag als herverzekeraar op 
Cyprus optreden, tenzij zij daarvoor vergunning van de SI: 
Levensverzekering, schadeverzekering, 
herverzekering en retrocessie:  geen.  
 
NL 203  
 NL hoofdinspecteur verzekeringen heeft verkregen. 
Niet-ingezetenen mogen slechts met voorafgaande 
goedkeuring van de Centrale Bank in 
herverzekeringsmaatschappijen investeren. De omvang van de buitenlandse participatie in het kapitaal van 
plaatselijke herverzekeringsmaatschappijen wordt geval 
per geval vastgesteld. Momenteel is er geen plaatselijke herverzekeringsmaatschappij.
 
Ondersteunende diensten voor verzekeringen:  geen.  Verzekeringsbemiddeling en ondersteunende 
diensten voor verzekeringen:  
Voor eenmanszaken is een verblijfplaats in 
Slovenië vereist.  
 EE, HU, LT, LV: Geen    
 PL: Oprichting in de vorm van een naamloze 
vennootschap of een filiaal, nadat vergunning is 
verkregen.    
 Ten hoogste 5% van de verzekeringsfondsen mag in het 
buitenland worden belegd. 
Wie aan verzekeringsbemiddeling doet, moet daarvoor 
een vergunning hebben. Verzekeringstussenpersonen moeten hun activiteiten verrichten via een lokale 
vennootschap.
   
 SI: 
Levens- en schadeverzekering:  
Buitenlanders kunnen een verzekeringsmaatschappij 
enkel oprichten in de vorm van een joint venture met 
een Sloveense partner; de buitenlandse participatie van mag maximaal 99 procent bedragen.
   
 Met de goedkeuring van de nieuwe wet op het 
verzekeringsbedrijf word t deze beperking op de   
 
NL 204  
 NL buitenlandse participatie afgeschaft.  
 Buitenlanders mogen aandelen verwerven in een 
binnenlandse verzekeringsmaatschappij of hun 
aandelen daarin verhogen na voorafgaande goedkeuring 
door het ministerie van Financiën.    
 Het ministerie van Financiën houdt bij het geven van 
een vergunning of bij het goedkeuren van de aankoop van aandelen in een binnenlandse 
verzekeringsmaatschappij rekening met de volgende 
criteria: 
- de spreiding van de aandeleneigendom en 
aanwezigheid van aandeelhouders uit verschillende 
landen; 
- de aanbieding van nieuwe verzekeringsproducten 
en overdracht van de bijbehorende knowhow, als de buitenlandse investeerder een 
verzekeringsmaatschappij is.
   
 Niet geconsolideerd voor buitenlandse participaties in 
verzekeringsmaatschappijen die worden geprivatiseerd.    
 Enkel in Slovenië opgerichte ondernemingen en 
natuurlijke personen van Sloveense nationaliteit mogen lid zijn van onderlinge ve rzekeringsmaatschappijen.
   
 Herverzekering en retrocessie:  
De buitenlandse participatie in 
herverzekeringsmaatschappijen is beperkt tot een controlebelang. (Geen, behalve voor filialen, zodra de 
nieuwe wet inzake verzekeringsmaatschappijen wordt 
goedgekeurd). 
   
 
NL 205  
 NL Verzekeringsbemiddeling en ondersteunende diensten 
voor verzekeringen:  
Voor het verlenen van adviesdiensten en diensten in 
verband met de afwikkeling van claims is oprichting als rechtspersoon met toestemming van het 
Verzekeringsbureau vereist. 
Actuariële diensten en diensten in verband met 
risicobeoordeling kunnen alleen door beroepsmatige 
vestigingen worden verleend. 
deze mogen alleen actief zijn op de onder A(i) en (ii) 
beschreven terreinen.
 
 4) 
CY: 
Levensverzekering, schadeverzekering,  
verzekeringsbemiddeling en ondersteunende diensten 
voor verzekeringen:  niet geconsolideerd. 
Herverzekering en retrocessie:  
niet geconsolideerd. Natuurlijke personen mogen geen 
diensten met betrekking tot herverzekering verlenen.  
EE, LV, LT, MT: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii). 
PL: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en met de 
volgende specifieke beperking: verplicht 
ingezetenschap voor verzekeringstussenpersonen. 4) 
CY: 
Levensverzekering, schadeverzekering,  
verzekeringsbemiddeling en ondersteunende 
diensten voor verzekeringen:  geen. 
Herverzekering en retrocessie:  
niet geconsolideerd. Natuurlijke personen mogen 
geen diensten met betrekking tot herverzekering 
verlenen.  
EE, LT, MT, SI: Niet geconsolideerd, behalve 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(i) en (ii). 
LV, PL: Geen   
 
NL 206  
 NL SI: 
Levensverzekering, schadeverzekering, herverzekering 
en retrocessie: geen.  
Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii). 
Verzekeringsbemiddeling en ondersteunende diensten 
voor verzekeringen:  
niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en voor actuariële 
diensten en diensten in verband met risicobeoordeling is ingezetenschap vereist, alsmede een 
bekwaamheidsexamen, lidmaatschap van de Vereniging 
van actuarissen van de Republiek Slovenië en grondige 
kennis van de Sloveense taal.
 
B. Bancaire en andere financiële diensten  (met uitzondering van verzekeringen)  
1. CY: Een persoon mag samen met zijn partners rechtstreeks of middellijk ten hoogste 10 procent va n het kapitaal of van de ste mrechten in een bank bezitten, tenzij de 
Centrale Bank vooraf schriftelijke goedkeuring heeft verleend. 
2. CY: Bovendien mogen buitenlanders voor niet meer dan 0,5 pro cent per persoon of vereniging en voor niet meer dan 6,0 procent  gezamenlijk rechtstr eeks of middellijk 
aandelen bezitten of participeren in het kapitaal van de drie plaatselijke  beursgenoteerde banken. 
3. LV: Wijze van dienstverlening 4: De directeur van een filiaal  of dochteronderneming moet belastingplichtig in Letland zijn ( ingezetene). Der verbintenissen inzake de 
aanwezigheid van natuurlijke personen zijn geconsolideerd volgens de algemene bepalin gen die van toepassing zijn op alle sector en van deze lijst. 
4. LT: Alle subsectoren. Ten minste één  bestuurder moet een Litouws burger zijn.  
(v) Aanvaarding van 
deposito’s en andere 
terugbetaalbare fondsen van het 
publiek
 
 1) 
CY: Subsector (v) tot en met (ix) en (x)(b): Niet 
geconsolideerd/alleen rechtspersonen die een vergunning hebben van de centrale bank mogen bancaire diensten 
verlenen op Cyprus.
 
Subsector (x) (e), (xv) en (xvi):  geen, behalve waar 1) 
CY: Niet geconsolideerd, behalve voor:  
Subsector (x) (e), (xv) en (xvi):  geen, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling.  
 
NL 207  
 NL  
(vi) Alle soorten leningen, 
waaronder 
consumentenkrediet en hypotheken, 
factoring en 
financiering van commerciële 
transacties
 
 
 
(vii) Financiële leasing  
 
MT: Geen 
verbintenissen.  
 
PL: Geen 
verbintenissen.  
 
(viii) Alle betalings- en 
geldovermakingsdiensten, met inbegrip 
van krediet- en 
betaalkaarten, reischeques en 
bankwissels.
 aangegeven in de horizontale afdeling. 
Alle andere subsectoren:  niet geconsolideerd. 
EE: Aanvaarding van deposito’s en andere 
terugbetaalbare fondsen van het publiek  
Hiervoor is een vergunning van de Eesti Pank vereist, 
alsmede inschrijving in een register als naamloze 
vennootschap, dochtermaatschappi j of filiaal naar Estisch 
recht. 
EE, LT: Voor het beheer van unit trusts en 
beleggingsmaatschappijen moet een gespecialiseerde beheermaatschappij worden opgericht en alleen 
bedrijven met statutaire zetel in de Gemeenschap 
kunnen als bewaarder van activa van 
beleggingsfondsen optreden.
 EE, LV, LT, SI: Geen 
MT: Subsector (v) en (vi):  Geen.  
Subsector (xv):  Niet geconsolideerd, behalve voor 
het verstrekken van fina nciële informatie door 
internationale informatieverstrekkers. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor:  
Subsector (xv):  Geen.  
 
NL 208  
 NL  
MT: Geen 
verbintenissen.  
(ix) Garanties en 
verplichtingen  
 
MT: Geen verbintenissen.  
 
PL: Met uitzondering van 
garanties en 
verplichtingen van het ministerie van 
Financiën
 
 
 
(x) Transacties voor eigen 
rekening of voor rekening van cliënten, 
op de beurs of op de 
markt van niet-genoteerde fondsen of 
anderszins ten aanzien 
van:
 
(a) geldmarkt-
instrumenten (met inbegrip van LV: Niet geconsolideerd, behalve voor:
 
Subsector (xi), (xv) en (xvi) : Geen. 
LT: Beheer van pensioenfondsen:  commerciële 
aanwezigheid vereist.  
MT: Subsector (v) en (vi):  Geen.  
Subsector (xv):  Niet geconsolideerd, behalve voor het 
verstrekken van financiële in formatie door internationale 
informatieverstrekkers. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor:  
Subsector (xv):  Voor het grensoverschrijdend verlenen 
van deze diensten moet gebruik worden gemaakt van het openbare telecommunicatiene twerk of van het netwerk 
van andere erkende operatoren. 
SI: Geen voor subsector (xv) en (xvi).
 
Niet geconsolideerd, behalve voor het opnemen van 
kredieten (alle soorten leningen) en het aanvaarden van 
garanties en verbintenissen van buitenlandse kredietinstellingen door binnenlandse rechtspersonen 
en eenmanszaken. (Opmerking: zodra de nieuwe 
deviezenwet wordt goedgekeurd, zullen de 
consumentenkredieten vrij zijn). 
Alle genoemde kredietregelingen moeten bij de Bank   
 
NL 209  
 NL cheques, effecten, 
depositocertifica-
ten); 
(b) deviezen;  
(c) derivaten, 
bijvoorbeeld 
futures en opties  
(d) wisselkoers- en 
rentetariefinstru-
menten, waaronder 
producten als 
swaps en forward 
rate agreements;
 
(e) verhandelbare 
effecten  
(f) andere 
verhandelbare instrumenten en 
financiële activa, 
met inbegrip van edelmetaal;
 
 
MT: Geen 
verbintenissen.  
 
PL: Alleen verbin-
tenissen voor (x) van Slovenië worden geregistreerd. (N.B.: deze 
bepaling wordt ingetrokken na de goedkeuring van de 
nieuwe wet op het bankwezen.) 
Buitenlanders kunnen buite nlandse effecten enkel 
aanbieden via binnenlandse banken en effectenhuizen. 
Leden van de Sloveense beurs moeten in Slovenië 
geregistreerd zijn.  
 
NL 210  
 NL (e). 
(xi) Deelneming in de 
uitgifte van diverse 
soorten effecten, met 
inbegrip van het garanderen en 
plaatsen van effecten 
als agent (openbaar of particulier) en het 
verlenen van daarmee 
verband houdende diensten.
 
 
MT: Geen verbin-
tenissen.  
 
PL: Met uitzondering 
van deelneming in de 
uitgifte van 
schatkistpapier.  
 
SI: Met uitzondering 
van deelneming in de 
uitgifte van 
schatkistpapier.  
 
 2) 
CY: Subsector (v) tot en met (xiv), met uitzondering van 
subsector (x) (e)  
Niet geconsolideerd – Op  grond van de deviezenwet 
moeten Cypriotische ingezetenen toestemming hebben 
van de centrale bank voor leningen in buitenlandse valuta 
of in het buitenland, het plaatsen van fondsen in het 
buitenland of het gebruik van bancaire diensten waarvoor 
fondsen geëxporteerd moeten worden. 
Subsector (x) (e), (xv) en (xvi)  
Geen, behalve waar aangegeven in de horizontale 
afdeling. 
EE, LT, LV: Geen MT: Subsector (v) en (vi):
 Geen.  
Subsector (xv):  Niet geconsolideerd, behalve voor het 
verstrekken van financiële informatie door internationale informatieverstrekkers. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor: 
Subsector (xv):
 Voor het gebruik in het buitenland van 
deze diensten moet gebruik worden gemaakt van het 
openbare telecommunicatiene twerk of van het netwerk 
van andere erkende operatoren. 
Subsector (xvi):  Geen.  2) 
CY: Niet geconsolideerd, behalve voor:  
Subsector (x) (e), (xv) en (xvi):  geen, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling. 
EE, LV, LT, SI: Geen 
MT: Subsector (v) en (vi):  Geen.  
Subsector (xv):  Niet geconsolideerd, behalve voor het 
verstrekken van financ iële informatie door 
internationale informatieverstrekkers. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor:  
Subsector (xv) en (xvi):  Geen.   
 
NL 211  
 NL (xii) Financiële 
makelaardij.  
 
MT: Geen 
verbintenissen.  
PL: Geen verbintenissen.
 
(xiii) Beheer van activa, 
bijvoorbeeld 
kasmiddelen of 
beleggingsportefeuilles, alle vormen van 
gezamenlijk 
investeringsbeheer, beheer van 
pensioenfondsen 
alsmede bewaargevings-, 
deposito- en 
trustdiensten.
 
 
MT: Geen verbintenissen.  
 
PL: Alleen diensten 
met betrekking tot portefeuillebeheer.
 
 SI: Geen voor subsector (xv) en (xvi).  
Niet geconsolideerd, behalve voor het opnemen van 
kredieten (alle soorten leningen) en het aanvaarden van 
garanties en verbintenissen van buitenlandse kredietinstellingen door binnenlandse rechtspersonen 
en eenmanszaken. (Opmerking: zodra de nieuwe 
deviezenwet wordt goedgekeurd, zullen de consumentenkredieten vrij zijn). 
Alle genoemde kredietregelingen moeten bij de Bank 
van Slovenië worden geregistreerd. (N.B.: deze bepaling wordt ingetrokken na de goedkeuring van de 
nieuwe wet op het bankwezen.) 
In Slovenië gevestigde rechtspersonen kunnen als 
bewaarder van de activa van beleggingsfondsen 
optreden.
   
 
NL 212  
 NL SI: Met uitzondering 
van het beheer van 
pensioenfondsen.  
 
(xiv) Vereffenings- en 
verrekeningsdiens-
ten voor financiële 
activa met inbegrip van effecten, 
derivaten en andere 
verhandelbare stukken.
 
 
MT: Geen 
verbintenissen.  
 
PL: Geen 
verbintenissen.  
 
 (xv) Verstrekking en 
doorgifte van 
financiële informatie 
en bewerking van 
financiële gegevens en daarop betrekking 
hebbende software 3) 
Alle lidstaten
: 
- Voor het beheer van trusts (unit trusts) en 
beleggingsmaatschappijen dient een gespecialiseerde beheermaatschappij te worden 
gevestigd. 
- Alleen ondernemingen die hun statutaire zetel in de 
Gemeenschap hebben kunnen als bewaarder van de 
activa van beleggingsfondsen optreden. 
CY: Alle subsectoren, me t uitzondering van (x) (e)
 
Voor nieuwe banken geldt het volgende: 
(a) Vergunning vereist van de Maltese finaniële 
autoriteiten. Er kan een onderzoek naar de economische behoefte worden uitgevoerd.
 3) 
CY: Alle subsectoren, me t uitzondering van (x) (e)  
Na vestiging en vergunning: geen. 
Subsector (x) (e)  
Een makelaarsbedrijf kan alleen als lid van de 
Cypriotische effectenbeurs worden geregistreerd 
als het is opgericht en in een register is ingeschreven overeenkomstig de bedrijvenwet van 
Cyprus. 
EE, LV, LT, MT, PL: Geen.
  
 
NL 213  
 NL door verleners van 
andere financiële 
diensten.  
(xvi) Advies, bemiddeling 
en andere ondersteunende 
financiële diensten, 
behorende bij alle onder (v) tot en met 
(xv) vermelde 
activiteiten, daarbij inbegrepen 
kredietonderzoek en 
-analyse, onderzoek en advies aangaande 
investeringen en 
beleggingen, advies over overnames, 
bedrijfsreorganisatie 
en strategie.
 
 
MT: Geen 
verbintenissen.  
 
PL:
 Adviesdiensten 
en andere 
ondersteunende financiële diensten, 
alleen voor de 
activiteiten waarvoor (b) Filialen van buitenlands e financiële instellingen 
moeten op Cyprus overeenkomstig de vennootschapswet gere gistreerd zijn en houder zijn 
van een vergunning. 
Subsector (x) (e):
 
Alleen leden van de Cypriotische effectenbeurs 
(makelaars) mogen het effectenbedrijf op Cyprus 
uitoefenen. Als makelaar optredende bedrijven mogen personen die mogelijk als makelaar zullen optreden, 
alleen in dienst nemen als die personen daartoe over de 
nodige vergunningen besc hikken. Banken en 
verzekeringsmaatschappijen mogen zich niet 
bezighouden met financiële makelaardij, maar hun 
dochterondernemingen wel.
 
LV: Subsector (xi):  
De Letse centrale bank fungeert als financieel agent van de regering op de markt voor schatkistpapier. 
Subsector (xiii):
 
Pensioenfondsen worden uitsluitend beheerd door de 
staat (staatsmonopolie). 
LT: Geen, behalve waar aangegeven in de horizontale 
afdeling onder “Bancaire en andere financiële diensten” en voor:
 
Subsector (xiii):    
 
NL 214  
 NL verbintenissen voor 
Polen zijn 
aangegaan.  
 
SI: Met uitzondering 
van advies, 
bemiddeling en andere ondersteunende 
diensten met 
betrekking tot deelneming in de 
uitgifte van 
schatkistpapier en het 
beheer van 
pensioenfondsen.
 Oprichting alleen mogelijk in de vorm van een naamloze vennootschap of een  besloten vennootschap 
(als alle oorspronkelijk uitgegeven aandelen in handen 
van de oprichters zijn). Voor het beheer van de activa moet een gespecialiseerde be heermaatschappij worden 
opgericht. Enkel bedrijven met statutaire zetel in 
Litouwen kunnen als bewaarder van activa optreden. Zoals aangegeven in de horizontale afdeling onder 
“Bancaire en andere financiële diensten”.
 
 MT: Niet geconsolideerd, behalve voor:  
Subsector (v) en (vi):  
In buitenlandse handen zijnde kredietinstellingen en 
andere financiële instelli ngen kunnen als filiaal of als 
lokale dochteronderneming optreden.    
 PL: Subsector (v), (vi), (viii) en (ix) (met uitzondering 
van garanties en verplichtingen van het ministerie van 
Financiën):  
Vestiging van een bank alleen in de vorm van een naamloze vennootschap of een filiaal met vergunning. 
Een aantal bankdirecteurs – minimaal één - moet de 
Poolse nationaliteit hebben.
   
 Subsector (x) (e), (xi) (met uitzondering van deelneming 
in de uitgifte van schatkistpapier), (xiii) (alleen diensten   
 
NL 215  
 NL met betrekking tot portefeuillebeheer) en (xvi) 
(adviesdiensten en andere  ondersteunende financiële 
diensten, alleen voor de activiteiten waarvoor 
verbintenissen voor Polen zijn aangegaan):  
Vestiging, na het verkrijgen van een vergunning, alleen 
in de vorm van een naamlo ze vennootschap of een filiaal 
van een buitenlandse rechtspersoon die effectendiensten aanbiedt.
 
 Subsector (xv):  
Voor het grensoverschrijdend verlenen en/of het gebruik 
in het buitenland van deze dien sten moet gebruik worden 
gemaakt van het openbare telecommunicatienetwerk of 
van het netwerk van andere  gemachtigde operatoren.    
 SI: Geen voor subsector (xv) en (xvi).    
 Voor alle soorten banken geldt dat voor de oprichting 
ervan een vergunning van de Bank van Slovenië vereist 
is.   
 Buitenlanders kunnen alleen met goedkeuring van de 
Bank van Slovenië aandeelhouder van een bank worden 
of extra aandelen van banken kopen. (N.B.: deze 
bepaling wordt ingetrokken na de goedkeuring van de nieuwe wet op het bankwezen.)
   
 De Bank van Slovenië kan banken, 
dochterondernemingen en filialen van buitenlandse 
banken toestaan alle of beperkte bankdiensten te leveren, afhankelijk van het kapitaalbedrag.
   
    
 
NL 216  
 NL  Niet geconsolideerd wat betreft de buitenlandse 
participatie in banken waarvan de privatisering gaande 
is.   
 Filialen van buitenlandse banken moeten naar Sloveens 
recht zijn opgericht en moeten rechtspersoonlijkheid hebben. 
(N.B.: deze bepaling wordt ingetrokken na de 
goedkeuring van de nieuwe wet op het bankwezen.)
   
 Niet geconsolideerd met betrekking tot alle typen 
hypotheek- en spaarbanken.    
 Niet geconsolideerd wat betreft de oprichting van 
particuliere pensioenfondsen (niet-verplichte 
pensioenfondsen).    
 Beheermaatschappijen zijn commerciële bedrijven die 
uitsluitend met het oog op het beheer van investeringsfondsen zijn opgericht.
   
 Buitenlanders kunnen direct of indirect maximaal 20% 
van de aandelen of van de stemrechten van 
beheermaatschappijen verwerven; voor een hoger 
percentage is de goedkeuring van de autoriteit voor de financiële markten vereist.
   
 Erkende investeringsmaatschappijnen (opgericht met 
het oog op privatisering) zijn 
investeringsmaatschappijen die uitsluitend zijn opgericht met het oog op het verzamelen van de 
eigendomscertificaten (vouchers) en de aankoop van 
overeenkomstig de voorschriften inzake herschikking van de eigendomssituatie u itgegeven aandelen. Erkende 
beheermaatschappijen zijn uitsluitend opgericht voor   
 
NL 217  
 NL het beheer van erkende investeringsmaatschappijnen.  
 Buitenlanders kunnen direct of indirect maximaal 10% 
van de aandelen of van de stemrechten van erkende 
beheermaatschappijen (opgericht met het oog op 
privatisering) verwerven; voor een hoger percentage is de goedkeuring van de autoriteit voor de financiële 
markten vereist, met de instemming van het ministerie 
van Economische betrekkingen en ontwikkeling.
   
 Investeringen van investeringsfondsen in effecten die in 
het buitenland zijn uitgegeven, zijn beperkt tot 10% van hun investeringen. Dergelijke effecten worden 
genoteerd op de van tevoren door de autoriteit voor de 
financiële markten aangewezen effectenbeurs.
   
 Buitenlanders kunnen aandeelhouder of partner worden 
in een effectenkantoor tot 24% van het kapitaal ervan 
na voorafgaande goedkeuring van de autoriteit voor de 
financiële markten. (N.B.: Deze bepaling wordt ingetrokken na de goedkeuring van de nieuwe wet op 
de effectenmarkt.)
   
 In het buitenland uitgegeven effecten die nog niet op 
het grondgebied van Slovenië zijn aangeboden, kunnen alleen worden aangeboden doo r een effectenkantoor of 
een bank die een vergunning heeft om zulke transacties 
uit te voeren. Alvorens het aanbod te doen moet het effectenkantoor of de bank toestemming krijgen van de 
autoriteit voor de financiële markten.
   
 Het verzoek om toestemming voor het aanbieden van in 
het buitenland uitgegeven effecten in Slovenië moet vergezeld gaan van een ontw erp-prospectus en van 
documenten die aantonen dat de borg van de uitgifte 
van effecten van een buitenlands emittent een bank of een effectenkantoor is, behalve in het geval van de   
 
NL 218  
 NL uitgifte van aandelen van een buitenlands emittent.  
 4) 
CY: Alle subsectoren, met uitzondering van (x) (e):  
Niet geconsolideerd.  
Subsector (x) (e):  Personen die, alleen of in dienst van 
een kantoor, als makelaar werkzaam zijn, moeten 
voldoen aan de vergunningscriteria in dit verband. 
EE, LT, MT, SI: Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii). 
LV: Niet geconsolideerd, behalve waar aangegeven in 
de horizontale afdeling onder (i) en (ii) en in de horizontale afdeling onde r “Bancaire en andere 
financiële diensten”.
 
PL: Subsector (v), (vi), (viii) en (ix) (met uitzondering 
van garanties en verplichtingen van het ministerie van 
Financiën) : Niet geconsolideerd, behalve waar 
aangegeven in de horizontale afdeling onder (i) en (ii). Een aantal bankdirecteurs – minimaal één - moet de 
Poolse nationaliteit hebben.
 
Subsector (x) (e), (xi) (met uitzondering van 
deelneming in de uitgifte van schatkistpapier), (xiii) 
(alleen diensten met betrekking tot portefeuillebeheer) 
en (xvi) (adviesdiensten en andere ondersteunende 
financiële diensten, alleen voor de activiteiten waarvoor 
verbintenissen voor Polen zijn aangegaan):  Niet 
geconsolideerd, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii).  4) 
CY: Alle subsectoren, met uitzondering van (x) 
(e): Niet geconsolideerd. Buitenlandse 
werknemers van financiële instellingen moeten een verblijfs- en een werkvergunning hebben.
 
Subsector (x) (e):  geen, behalve waar aangegeven 
in de horizontale afdeling. 
EE, LT, MT, SI: Niet geconsolideerd, behalve 
waar aangegeven in de horizontale afdeling onder 
(i) en (ii). 
LV: Geen, behalve waar aangegeven in de 
horizontale afdeling onder (i) en (ii) en in de 
horizontale afdeling onde r “Bancaire en andere 
financiële diensten”.  
PL: Geen   
 
NL 219   NL AANVULLENDE VERBINTENISSEN NAMENS DE EU (AT, BE, DK, DE, ES, FI, FR, EL, IE, IT, LU, NL, PT, 
SE, UK)  
VERZEKERINGEN  
a) Een aantal EU-lidstaten (AT, BE, DK, DE, ES, FI, FR, EL, IE, IT, LU, NL, PT, SE, UK) nemen kennis van de 
nauwe samenwerking tussen hun regelgevende en toezichthoudende instanties voor het verzekeringswezen van deze lidstaten en juicht hun streven naar betere normen voor toezicht toe. 
b) Deze lidstaten zullen hun best doen binnen zes maanden na indi ening volledig i ngevulde aanvragen te behandelen 
voor vergunningen voor het rechtstreeks afsluiten van verzeker ingen, via de vestiging van een dochteronderneming in een 
lidstaat, overeenkomstig de wetgeving van die lidstaat, door een  onderneming naar Chileens recht. Wanneer een dergelijke 
aanvraag wordt geweigerd, zal de overheid van de betreffende li dstaat haar best doen de betr effende onderneming op de hoogte 
te stellen van de weigeri ng, onder opgave van redenen. 
c) De toezichthoudende autoriteiten van d eze lidstaten zullen hun best doen zo snel  mogelijk te reageren op verzoeken 
om informatie met betrekking tot de stand van zaken va n volledig ingevulde aanvragen voor vergunningen voor het 
rechtstreeks afsluiten van verzekeringen, via de vestiging van een dochteronderneming in een lidstaat, overeenkomstig de 
wetgeving van die lidstaat, door een onderneming naar Chileens recht. 
d) Een aantal EU-lidstaten (AT, BE, DK, DE, ES, FI, FR , EL, IE, IT, LU, NL, PT, SE, UK) zullen hun best doen 
vragen te beantwoorden over het functioneren van de intern e markt op het gebied van verzekeringen, en eventuele 
aangelegenheden te behandelen die van invloed zouden kunnen zijn op de interne markt op het gebied van verzekeringen. 
e) Met betrekking tot de motorrijtuigenverzekering delen een aantal EU-lidstaten (AT, BE, DK, DE, ES, FI, FR, EL, 
IE, IT, LU, NL, PT, SE, UK) mede dat de premies berekend kunnen worden op basis van verschillende risico’s, 
overeenkomstig het op 1 september 2001 geldende Ge meenschapsrecht, behoudens toekomstige wetgeving. 
f) Een aantal EU-lidstaten (AT, BE, DK, DE, ES, FI, FR, EL, IE, IT, LU, NL, PT, SE, UK) delen mede dat 
voorafgaande goedkeuring van polisvoorwaarden en tarieven door toezichthoudende autoriteiten in het algemeen niet 
verplicht is, overeenkomstig het op 1 september 2001 geldende Gemeenschapsrecht, behoudens toekomstige wetgeving. 
g) Een aantal EU-lidstaten (AT, BE, DK, DE, ES, FI , FR, EL, IE, IT, LU, NL, PT, SE, UK) delen mede dat 
voorafgaande goedkeuring van tariefstijgingen door toezicht houdende autoriteiten in het algemeen niet verplicht is, 
overeenkomstig het op 1 september 2001 geldende Ge meenschapsrecht, behoudens toekomstige wetgeving. 
OVERIGE FINANCIËLE DIENSTEN
 
a) Overeenkomstig de betreffende EG -richtlijnen zullen deze lidstaten hun best doen binnen tw aalf maanden na 
indiening volledig ingevulde aanvragen te behandelen voor vergunningen voor bancaire dienstverlening, via de vestiging van 
een dochteronderneming in een lidstaat, overeenkomstig de wetg eving van die lidstaat, door een onderneming naar Chileens 
recht. Wanneer een dergelijke aanvraag wordt geweigerd, zal de betreffende lid staat haar best doen de betreffende 
onderneming op de hoogte te stellen van de  weigering, onder opgave van redenen. 
b) Deze lidstaten zullen hun best doen zo snel mogelijk te reageren  op verzoeken om informatie met betrekking tot de 
stand van zaken van volledig ingevulde aanvragen voor vergunninge n voor bancaire dienstverlening, via de vestiging van een 
dochteronderneming in een lidstaat, overeenkomstig de wetgevi ng van die lidstaat, door een onderneming naar Chileens recht. 
c) Overeenkomstig de betreffende EG-ri chtlijnen zullen deze lidstaten hun best doen binnen zes maa nden na indiening 
volledig ingevulde aanvragen te behandelen voor vergunningen vo or het aanbieden van beleggingsdiensten op het gebied van 
effecten zoals omschreven in de richtlijn inzake beleggings diensten, via de vestiging van een dochteronderneming in een 
lidstaat, overeenkomstig de wetgeving van die lidstaat, door een  onderneming naar Chileens recht. Wanneer een dergelijke 
aanvraag wordt geweigerd, zal de betreffende  lidstaat haar best doen de betreffende onderneming op de  hoogte te stellen van de 
weigering, onder opgave van redenen.  
d) Deze lidstaten zullen hun best doen zo snel mogelijk te reageren  op verzoeken om informatie met betrekking tot de 
stand van zaken van volledig ingevulde aanvragen voor vergunninge n voor het aanbieden van beleggingsdiensten op het gebied 
van effecten, via de vestiging van een dochteronderneming in een  lidstaat, overeenkomstig de wetgeving van die lidstaat, door 
een onderneming naar Chileens recht.  
 
NL 220   NL MEMORANDUM VAN OVEREENSTEMMING INZA KE VERBINTENISSEN BETREFFENDE FINANCIËLE 
DIENSTEN  
De Gemeenschap is gemachtigd in het ka der van deze overeenkomst specifieke verb intenissen op het gebi ed van financiële 
diensten aan te gaan en daarbij een andere aanpak te hanteren dan bedoeld in de algemene bepa lingen van deel IV, hoofdstuk II 
(Financiële diensten). Overeengekomen werd dat deze be nadering op de volgende voorwaar den kan worden toegepast:  
(i) ze is niet in strijd met de  bepalingen van deze overeenkomst,  
(ii) er bestaan geen vermoedens met be trekking tot de mate van liberalisering waartoe een partij zich uit hoofde van deze 
overeenkomst verplicht.  
Na onderhandelingen en onder de aangegeven voorwaarden en bepalingen heeft de  Gemeenschap in haar lijst specifieke 
verbintenissen opgenomen waarbij de hier onder beschreven aanpak gehanteerd wordt. 
A. Markttoegang  
Grensoverschrijdende handel  
1. De Gemeenschap zal niet-ingezetenen die financiële diensten  verlenen toestaan de volgende diensten te verlenen als 
opdrachtgever, via een tussenpersoon of als tussenpersoon, onde r de voorwaarden die de na tionale behandeling toestaat: 
(a) verzekering van risico’s in verband met:  
 (i) zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en  vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de 
verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit 
voortvloeiende aansprakelijkheid; en  
 (ii) goederen tijdens internationale doorvoer;  
(b) herverzekering, retrocessie en ondersteunende diensten in verband met verzekeringen zoal s bedoeld in artikel 117, lid 
9, sub (iv).  
(c) het verschaffen en overdrage n van financiële informatie en de verwerki ng van financiële gegeve ns zoals bedoeld in 
artikel 117, lid 9, sub (xv), en advisering en andere onderste unende diensten, met uitzondering van bemiddeling, in verband 
met bancaire en andere financië le diensten, zoals bedoeld in artikel 117, lid 9, sub (xvi).  
2. De Gemeenschap zal haar ingezetenen toestaan op het gr ondgebied van Chili financiële diensten te verwerven zoals 
bedoeld in artikel 117, lid 9 
(a) sub 1(a);  
(b) sub 1(b); en  
(c) sub (v) tot en met (xvi).  
Commerciële aanwezigheid  
3. De Gemeenschap zal Chileen se financiële dienstverleners toestaan zich  op het grondgebied van de Gemeenschap te 
vestigen of hun vestiging uit te breiden, onder me er door de overname van bestaande bedrijven. 
4. De Gemeenschap kan voorwaarden en procedures opleggen voor de goedkeuring van de vestiging of uitbreiding van 
een commerciële aanwezigheid, voor zover hiermee niet de ve rplichting uit hoofde van punt 3 omzeild wordt en deze in 
overeenstemming zijn met de andere verplic htingen uit hoofde van deze overeenkomst. 
Tijdelijke toelating van personeel  
5. (a) De Gemeenschap zal de volgende personeelsleden van een  Chileense financiële dienst verlener, die een commerciële 
aanwezigheid heeft opgericht of zal oprichten op het grondgebied va n de Gemeenschap toestaan tijdelijk in de Gemeenschap te 
verblijven: 
 
NL 221   NL  (i) senior kaderleden, die over vertrouwelijke informat ie beschikken die onmisbaar is voor de vestiging van de 
financiële dienstverlener, alsmede voor de uitvoering van de dienstverlening en de controle daarop; en  
 (ii) specialisten op het gebied van de betreffende financiële dienstverlening.  
(b) De Gemeenschap zal, afhankelijk van de  beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel binnen de Gemeenschap, de 
volgende personeelsleden van een Chileense financiële dienstverlener, toestaan tijde lijk in de Gemeenschap te verblijven:  
 (i) specialisten op het gebied van computers, tel ecommunicatie en verslaglegging van de financiële 
dienstverlener; en  
 (ii) actuariële en juridische specialisten.  
Niet-discriminerende maatregelen  
6. De Gemeenschap zal trachten grote negatieve gevolgen van onderstaande maatregele n op Chileense financiële 
dienstverleners op te heffen of te beperken. 
(a) niet-discriminatoire maatregelen waardoor financiële di enstverleners niet alle door de Gemeenschap toegestane 
diensten in de door de Gemeenschap bepaalde vorm kunnen aanbieden;  
(b) niet-discriminatoire maatregelen waardoor de uitbreiding va n de activiteiten van de financiële dienstverleners naar het 
hele grondgebied van de Ge meenschap gehinderd wordt;  
(c) maatregelen van de Gemeenschap, voor zover dezelfde ma atregelen van toepassing zijn op de verlening van bancaire 
en effectendiensten en een Chileense financiële dienstve rlener zijn activiteiten con centreert op effectendiensten; en  
(d) andere maatregelen die, hoewel ze in overeenstemming zijn met de bepa lingen van deze over eenkomst, negatieve 
gevolgen hebben voor de mogelij kheden van Chileense financiële dienstverlener s om op de Gemeenschapsmarkt te opereren.  
Uit hoofde hiervan door een partij ondernomen actie mag niet leiden tot onterechte discriminatie van financiële dienstverleners  
van die partij. 
7. Met betrekking tot de niet-discriminatoire maatregelen zoals bedoeld onder 6 (a) en (b) zal de Gemeenschap ernaar 
streven de huidige marktkansen en reeds door Chileense financ iële dienstverleners als groep binnen de Gemeenschap genoten 
voordelen niet te beperken, mits deze verbintenis niet leidt to t onterechte discriminatie van financiële dienstverleners van de  
Gemeenschap. 
B. Nationale behandeling  
1. Onder de voorwaarden die de nationa le behandeling toelaat, zal de Gemeen schap op haar grondgebied gevestigde 
Chileense financiële dienstverleners toegang verschaffen tot sy stemen voor betaling en clearing van publieke entiteiten, en tot  
officiële financierings- en herfinancieringsfaciliteiten die voor de normale bedrijfsvoering beschi kbaar zijn. Het is niet de 
bedoeling toegang te verschaffen tot de kredietfacil iteiten in laatste instantie van de Gemeenschap. 
2. Als voor Chileense financiële dienstverleners lidmaatschap van, deelname aan of toegang tot organen voor 
zelfregulering, effectenbeurzen, termijnmarkten, clearingmaatsch appijen of andere organisati es of verenigingen door de 
Gemeenschap verplicht gesteld is voor het verlenen van financiële  diensten op dezelfde basis als financiële dien stverleners van  
de Gemeenschap, of als de Gemeenschap direct of indirect derge lijke entiteiten, privileges of voordelen biedt bij het verlenen 
van financiële diensten, zal de Gemeenschap ervoor zorgen da t de betreffende entiteiten nati onale behandeling toekennen aan 
Chileense financiële dienstverleners die binnen de Gemeenschap verblijven. 
 
NL 222   NL C. Definities  
Voor de toepassing van deze benadering: 
1. Financiële dienstverlener die geen ingezetene is: een Chileense financiële dienstverlener die financiële diensten 
verleent op het grondgebied va n de Gemeenschap via een vestiging op Chil eens grondgebied, ongeacht of deze financiële 
dienstverleners commercieel aanwezig is op het grondgebied van de Gemeenschap. 
2. Commerciële aanwezigheid: een vestiging op het grondgebied  van de Gemeenschap voor de  verlening van financiële 
diensten, met inbegrip van dochterondernemingen die hier ge heel of gedeeltelijk eigendom van zijn, joint ventures, 
vennootschappen, eenmansbedrijven, franchi seondernemingen, filialen, agentschappe n, vertegenwoordi gingen of andere 
organisaties. 
 
NL 223   NL BIJLAGE VII 
Voor financiële diensten ve rantwoordelijke instanties 
Deel A - Voor de Gemeenschap en haar lidstaten 
Europese Commissie  DG Handel 
DG Interne Markt  B-1049 Brussel  
Oostenrijk  Ministerie van Financiën  Direktion Wirtschaftspolitik und Finanzmärkte Himmelpfortgasse 4-8 
Postfach 2 
A-1015 Wien
 
België  Ministerie van Economie  
Ministerie van Financiën
 Brederodestraat 7 
B-1000 Brussel 
 
Wetstraat 12 B-1000 Brussel
 
Cyprus  Ministerie van Financiën  CY-1439 Nicosia  
Tsjechië  Ministerie van Financiën  Letenská 15 CZ-118 10 Praag
 
Denemarken  Ministerie van Economische Zaken  Ved Stranden 8 DK-1061 Kopenhagen K
 
Estland  Ministerie van Financiën  Suur-Ameerika 1 
EE-15006 Tallinn  
Finland  Ministerie van Financiën  Postbus 28 
FIN-00023 Helsinki  
Frankrijk  Ministerie van Economie, Financiën 
en Industrie  Ministère de l’Economie, des Finances et de l’Industrie 
139, rue de Bercy F-75572 Parijs
 
Duitsland  Ministerie van Financiën  Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht 
Graurheindorfer Str. 108 
 
NL 224   NL D-53117 Bonn  
Griekenland  Griekse centrale bank  Panepistimiou Street, 21 
GR-10563 Athene  
Hongarije  Ministerie van Financiën  Pénzügyminisztérium Postafiók 481 
HU-1369 Boedapest
 
Ierland  Ierse autoriteit voor regelgeving 
inzake financiële diensten  Postbus 9138 
College Green IRL-Dublin 2
 
Italië Ministerie van Financiën  Ministero del Tesoro 
Via XX Settembre 97 
I-00187 Roma  
Letland  Commissie financiën en 
kapitaalmarkt  Kungu Street 1 
LV-1050 Riga  
Litouwen  Ministerie van Financiën  Vaizganto 8a/2, LT-01512 Vilnius
 
Luxemburg  Ministerie van Financiën  Ministère des finances 3, rue de la Congrégation 
L-2931 Luxemburg
 
Malta  Autoriteit financiële diensten  Notabile Road 
MT-Attard  
Nederland  Ministerie van Financiën  Directoraat-generaal Financiële Markten Postbus 20201 
NL-2500 EE Den Haag
 
Polen  Ministerie van Financiën  12 Świętokrzyska Street 
PL-00-916 Warschau  
Portugal  Ministerie van Financiën  Direcção Geral dos Assuntos Europeus e Relações 
Internacionais 
Av. Infante D. Henrique, 1C-1º 
 
NL 225   NL P-1100-278 Lissabon  
Slowakije  Ministerie van Financiën 
 Stefanovicova 5 
SK-817 82 Bratislava  
Slovenië  Ministerie van Economische Zaken  Kotnikova 5 SI-1000 Ljubljana
 
Spanje  Ministerie van Financiën  Directora General del Tesoro y Politica Financiera 
Paseo del Prado 6-6a Planta 
E-28071 Madrid  
Zweden  Dienst financieel toezicht  
 
Zweedse centrale bank  
 
Zweedse consumentenbond
 Box 6750 S-113 85 Stockholm 
 
Malmskillnadsgatan 7 S-103 37 Stockholm 
 
Rosenlundsgatan 9 S-118 87 Stockholm
 
Verenigd Koninkrijk  Ministerie van Financiën  1 Horse Guards Road UK-Londen SW1A 2HQ
 
 
 
NL 226   NL BIJLAGE VIII  
(bedoeld in artikel 132 van de overeenkomst) 
LIJST VAN SPECIFIEKE VERBIN TENISSEN INZAKE VESTIGING 
DEEL A 
DE GEMEENSCHAP EN HAAR LIDSTATEN 
Toelichting 
1. De in deze lijst vermelde specifieke verb intenissen zijn enkel van toepassing op het 
grondgebied waar de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschap van toepassing 
zijn, onder de voorwaarden waarin die Verdragen voorzien. Deze verbintenissen zijn alleen van toepassing op de relaties tussen de Gemeenschap en haar lidstaten aan de ene kant en derde landen aan de andere kant. Zij doen geen afbreuk aan de uit het Gemeenschapsrecht 
voortvloeiende rechten en verplichtingen van de lidstaten. 
2. De volgende afkortingen worden gebrui kt om de lidstaten aan te duiden: 
 AT Oostenrijk 
 BE België  CY Cyprus  CZ Tsjechië  DE Duitsland  DK Denemarken  ES Spanje  EE Estland  FR Frankrijk  FI Finland  EL Griekenland  HU Hongarije  IT Italië  IE Ierland  LU Luxemburg  LT Litouwen  LV Letland  MT Malta  NL Nederland  PT Portugal  PL Polen  SE Zweden  SI Slovenië  SK Slowakije  UK Verenigd Koninkrijk 
“Dochteronderneming” van een rechtspersoon: een rechtspersoon waarover een andere 
rechtspersoon daadwerkelijk  zeggenschap heeft.  
 
NL 227   NL “Filiaal van een rechtspersoon”: een handelszaak zonder rechtspe rsoonlijkheid die kennelijk een 
permanent karakter bezit, zoals een agents chap van een moederma atschappij, een eigen 
management heeft en over de nodige materiële voorzieningen beschikt om zaken te doen met 
derden, zodanig dat laatstgenoemden, hoewel zij er van op de hoogte zijn dat er indien nodig een 
rechtsverhouding is met de moed ermaatschappij waarvan het hoofdka ntoor zich in het buitenland 
bevindt, geen rechtstreeks contact behoeven te  hebben met deze moedermaatschappij, maar hun 
transacties kunnen afhandel en met de handelszaak die het agentschap vormt. 
 
NL 228   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
1. HORIZONTALE VERBINTENISSEN 
ALLE SECTOREN 
DIE IN DEZE LIJST ZIJN OPGENOMEN  
 a) De behandeling die wordt toegepast ten aanzien van 
dochterondernemingen (van Ch ileense vennootschappen) die 
overeenkomstig de wetgeving van ee n lidstaat zijn opgericht en die 
hun statutaire zetel, hoofdbestuur of hoofdv estiging binnen de 
Gemeenschap hebben, wordt niet uitgebreid tot filialen of agentschappen die door een Chileen se vennootschap in een lidstaat 
zijn opgericht. Dit belet een lidstaat evenwel niet deze behandeling uit te breiden tot filialen of ag entschappen die door een Chileense 
vennootschap of firma in een ande re lidstaat zijn opgericht, voor 
zover het hun activiteiten op het gr ondgebied van de eerste lidstaat 
betreft, tenzij het Gemeenschapsrecht een dergelijke uitbreiding uitdrukkelijk verbiedt. 
 b) Een behandeling die minder gunstig is kan worden toegepast ten 
aanzien van dochterondernemingen (van Chileense vennootschappen) die overeenkomstig de wetgeving van een lidstaat 
zijn opgericht en die slechts hun stat utaire zetel of hoofdbestuur op 
het grondgebied van de Gemeenschappen hebben, tenzij kan worden aangetoond dat zij een feitelijke en duurzame band met de economie van een van de lidstaten hebben. 
 Totstandkoming van een rechtspersoon 
AT: Behoudens bestaande verdrage n kunnen buitenlandse natuurlijke 
personen een bedrijf voeren onder dezelfde voorwaarden als 
Oostenrijkse staatsburgers. Tegenov er de bevoegde autoriteiten moet 
echter aangetoond worden dat Oostenrijkse natuurlijke personen op geen enkele wijze benadeeld worden  als zij in het land van oorsprong 
van de buitenlandse persoon een derg elijk bedrijf willen opzetten. Als 
dergelijke bewijzen niet overgelegd kunnen worden, moet de buitenlandse natuurlijke persoon een formele aanvraag indienen om op 
gelijke basis als Oostenrijkse staats burgers behandeld te worden. Als de 
houder van een vestigingsvergunning niet permanent in Oostenrijk 
woont, moet een zakelijke verteg enwoordiger (“gewerberechtlicher 
Geschäftsführer”) aangewezen worden die permanent in Oostenrijk verblijft. Om een vestigingsvergun ning te krijgen, moeten buitenlandse 
rechtspersonen of partnerschappe n een vestiging opzetten en een 
zakelijke vertegenwoordiger aanwijzen  die permanent in Oostenrijk 
woont. Behoudens bestaande verdragen kunnen buitenlandse zakelijke vertegenwoordigers een formele aanvr aag indienen om op gelijke basis 
 
NL 229   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
als Oostenrijkse staatsburgers behandeld te worden. 
FI: Ten minste de helft van de opr ichters van een besloten vennootschap 
moeten natuurlijke personen zijn die ingezetene zijn van een van de EER-landen (Europese Economische Ruimte) of rechtspersonen die 
gevestigd zijn in een van de EER -landen, tenzij het ministerie van 
Handel en Industrie een u itzondering hierop toestaat. 
SE: Een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid 
(kapitaalvennootschap) kan opgeri cht worden door een of meer 
stichters. Een oprichtende partij mo et gevestigd zijn binnen de EER 
(Europese Economische Ruimte) of  een binnen de EER erkende 
rechtspersoon zijn. Een vennootschap kan alleen als oprichtende partij 
fungeren als iedere vennoot in de EER woont
83. De directeur en ten 
minste 50% van de leden van het be stuur moeten binnen de EER wonen. 
Vergelijkbare voorwaarden gelden voor de oprichting van andere 
soorten rechtspersonen. 
CZ: Buitenlandse natuurlijke personen kunnen een bedrijf voeren onder 
dezelfde voorwaarden als Tsjechis che staatsburgers. Buitenlandse 
natuurlijke personen kunnen evenwel all een activiteiten als zelfstandige 
uitoefenen of een onderneming oprichten en beheren wanneer zij deze onderneming aanmelden bij het hande lsregister, tenz ij de betrokken 
persoon in de EER (Europese Econom ische Ruimte) woont. Indien de 
natuurlijke persoon/rechtspersoon geen  permanente woonplaats of zetel 
heeft in de EER, moet hij bovendien gegevens of een document indienen inzake op de activa van de  onderneming rustende bezwaring in 
een ander land, indien de geldigheid van een waardepapier afhankelijk is van de bekendmaking ervan en van aanvullende gegevens in het handelsregister. Voor zij zich aanmeld en bij het handelsregister, moeten 
buitenlandse rechtspersonen een vestiging in Tsjechië opzetten en een zakelijke vertegenwoordiger aanwij zen die permanent in Tsjechië 
woont. EE: Er gelden beperkingen op buitenlands kapitaal in de samenstelling van de activa van beveiligingsbedrijven. 
Deze procedure is niet van toepassing op ondernemingen als bedoeld in 
artikel 2 van de wet inzake inkomste nbelasting (interna tionale holdings 
en handelsondernemingen) en op ondernemingen die eigenaar zijn van een schip dat geregistreerd is volge ns de wet inzake de koopvaardij, 
indien de participatie van ingeze tenen niet meer dan 20% bedraagt. 
PL: Vreemdelingen die toestemming hebben verkregen op het 
grondgebied van Polen hun woonplaats te vestigen, die toestemming tot 
                                                 
83 Uitzonderingen op deze vereisten zijn mogelijk al s bewezen kan worden dat vestiging binnen de EER 
niet noodzakelijk is. 
 
NL 230   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
gedoogd verblijf hebben verkregen, aan  wie de vluchtelingenstatus is 
toegekend of die in Polen tijdel ijke bescherming hebben gekregen, 
mogen in Polen economische activiteiten uitoefenen op dezelfde voorwaarden als Poolse staatsburgers. 
Op basis van wederkerigheid, tenz ij geratificeerde internationale 
overeenkomsten anders bepalen, moge n buitenlandse personen in Polen 
economische activiteiten uitoefen en op dezelfde voorwaarden als 
ondernemers die in Polen zijn gevestigd. 
Wanneer er geen sprake is van wederkerigheid hebben buitenlandse 
personen het recht economisc he activiteiten uit te oefenen uitsluitend in 
de vorm van een beperkt partnersch ap, een vennootschap met beperkte 
aansprakelijkheid of een vennootscha p op aandelen; zij hebben tevens 
het recht met dergelijke vennootschappen een joint venture te sluiten of 
er een aandeel in te nemen. 
 Wetgeving inzake filialen van buitenlandse ondernemingen 
SE: Een buitenlandse onderneming (die  geen rechtspersoon in Zweden 
gevestigd heeft) dient h aar handelstransacties te laten verlopen via een 
in Zweden gevestigd filiaal, dat onafhankelijk geleid wordt en gescheiden rekeningen heeft. Bouw projecten die korter dan een jaar 
duren zijn vrijgesteld van de verplichting om een filiaal op te richten of een in Zweden gevestigde vert egenwoordiger aan te wijzen. 
SE: De directeur van de filiaal moet binnen de EER wonen
84. 
SE: Buitenlandse burgers of Zweedse burgers die niet in Zweden wonen 
die handelstransacties willen uitvoeren in Zweden, moeten een vertegenwoordiger aanw ijzen die verantwoordelijk is voor deze 
activiteiten en die laten registreren bij de lokale autoriteiten. 
LT: Ten minste één vertegenwoordiger van het filiaal van de 
buitenlandse onderneming moet in Litouwen wonen.  
PL: Filialen: om in Polen economische activiteiten uit te oefenen 
kunnen buitenlandse ondernemers filialen vestigen, op basis van wederkerigheid, tenzij in geratifice erde internationale overeenkomsten 
anders is bepaald. De economisch e activiteit van he t filiaal moet 
vergelijkbaar zijn met die van de bui tenlandse onderneming, en er moet 
een vertegenwoordiger van de buitenlandse onderneming worden 
aangewezen. Het filiaal moet worden geregistreerd en moet gescheiden 
                                                 
84 Uitzonderingen op deze vereisten zijn mogelijk al s bewezen kan worden dat vestiging binnen de EER 
niet noodzakelijk is. 
 
NL 231   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
rekeningen voeren. 
Agentschappen: buitenlandse ond ernemingen mogen agentschappen 
opzetten. De economische activiteiten va n een agentschap dienen zich te 
beperken tot promotie van en reclame voor de buitenlandse onderneming. Het agentschap moet worden geregistreerd en moet gescheiden rekeningen voeren. 
SI: Aan de vestiging van filialen doo r buitenlandse ondernemingen is de 
voorwaarde verbonden dat de moed eronderneming in het land van 
oorsprong ten minste één jaar in een handelsregist er is opgenomen. 
 Rechtspersonen 
AT: Alleen Oostenrijkse staats burgers of rechtspersonen en 
ondernemingen die hun zetel in Oostenrijk hebben, kunnen aandeelhouder zijn van de Oo stenrijkse nationale bank 
(Oesterreichische Nationalbank). Kaderleden moeten Oostenrijks staatsburger zijn. 
FI: Ten minste de helft van de leden van het bestuur en de algemeen 
directeur moeten binnen de EER wonen, tenzij het ministerie van 
Handel en Industrie een u itzondering hierop toestaat. 
FI: De aankoop van aandelen door bui tenlandse kopers die daardoor 
meer dan een derde van de stemrech ten verwerven in een grote Finse 
vennootschap of onderneming (met meer dan 1000 werknemers, een omzet van meer dan 167 miljoen euro of een balanstotaal van meer dan 167 miljoen euro) moet goedgekeurd worden door de Finse overheid; deze goedkeuring kan alleen geweiger d worden als er grote nationale 
belangen op het spel staan. Iemand die buiten de Europese Economische 
Ruimte woont en een bedrijf heeft als particuliere ondernemer of als 
vennoot in een Finse naamloze vennootschap of een vennootschap onder firma, moet een handelsverg unning hebben. Als een buitenlandse 
organisatie of stichti ng opgericht is volgens de  wetten van een EER-land 
en daar haar statutaire zetel heef t, is geen ver gunning nodig voor de 
opzet van een filiaal in Finland. 
 
 Aankoop van onroerend goed 
AT: Voor de verwerving, aankoop, huur of pacht van onroerend goed 
door buitenlandse natuurlijke of re chtspersonen is toestemming nodig 
van de bevoegde regionale autoriteiten (Länder) di e zal beoordelen of al 
dan niet grote economische, sociale of  culturele belangen in het geding 
zijn. 
 
NL 232   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
CY: Niet geconsolideerd. 
CZ: Onroerend goed kan uitsluitend worden verworven door natuurlijke 
personen die hun vaste woonplaats in Tsjechië hebben en door rechtspersonen waarvan de zetel of een  filiaal in Tsjech ië is gevestigd. 
Er is een speciale regeling voor  landbouw- en bosgrond. Landbouw- en 
bosgrond kan alleen worden aangekoc ht door ingezetenen (d.w.z. 
natuurlijke personen die hun vaste w oonplaats hebben of rechtspersonen 
waarvan de zetel in Tsjechië is  gevestigd). Deelname aan de 
privatisering van landbouw- of bosgr ond die staatseigendom is, staat 
uitsluitend open voor staatsburgers van Tsjechië. 
EE: er geldt een voorbehoud op de  aankoop van landbouw- en bosgrond 
en grond in grensgebieden. 
DK: Er zijn beperkingen met betr ekking tot de aankoop van onroerend 
goed door natuurlijke en rechtspersonen. Er zijn beperkingen met betrekking tot aankopen van land bouwbedrijven door buitenlandse 
natuurlijke personen en rechtspersonen. 
ES: Er wordt een voorbehoud gemaakt ten aanzien van de aankoop van 
onroerend goed door regeringen, offi ciële instellingen en publieke 
ondernemingen uit lidstaten die geen deel uitmaken van de Gemeenschap. 
EL: Overeenkomstig wet nr. 1892/90, gewijzigd bij wet 1969/91 moeten 
de bevoegde autoriteiten (het minist erie van Defensie in het geval van 
natuurlijke of rechtspersonen van buiten de EU) toestemming verlenen voor de aankoop van grond in grensgeb ieden, hetzij direct hetzij via 
aandelen in een bedrijf dat niet geno teerd is op de Grie kse beurs en dat 
onroerend goed bezit in de betreffende  regio’ s, en voor elke wijziging 
wat betreft de personen die aande elhouder zijn van het betreffende 
bedrijf. 
IE: Voor de verwerving van een be lang in Ierse grond door binnen- of 
buitenlandse bedrijven of door on derdanen van een ander land is 
voorafgaande schriftelijke toes temming van de Land Commission 
vereist. Wanneer deze grond voor i ndustriële doeleinden bestemd is 
(anders dan landbouw), geldt deze ei s niet als het ministerie van 
Ondernemingen en Werkgelegenheid  een certificaat voor ontheffing 
afgeeft. Deze wet is niet van to epassing op grond binnen stadsgrenzen. 
HU: Niet geconsolideerd wat betr eft de aankoop van staatseigendom 
door buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen. 
LT: Niet geconsolideerd wat betreft de aankoop van grond door 
buitenlanders (natuurlijke personen en rechtspersonen); dergelijke 
 
NL 233   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
eigendommen mogen echter worden beheerd of gebruikt 
overeenkomstig de procedure die bij de Litouwse wet is vastgesteld.  
LV: Niet geconsolideerd wat be treft de aankoop van grond door 
rechtspersonen. Pacht van grond voor  niet langer da n 99 jaar is 
toegestaan. 
MT: De eisen van de Maltese wet- en regelgeving inzake de aankoop 
van onroerend goed blijven van toepassing. 
SI: In Slovenië gevestigde r echtspersonen met buitenlandse 
kapitaalparticipatie mogen op he t grondgebied van Slovenië onroerend 
goed aankopen. Filialen* die door buitenlandse personen in Slovenië 
zijn gevestigd, mogen uitsluiten d onroerend goed verwerven (met 
uitzondering van grond) da t noodzakelijk is voor de  uitoefening van de 
economische activiteiten waarvoor zij zijn opgericht. Ondernemingen 
waarvan de meerderheid van het kapita al of de stemrechten direct of 
indirect toebehoort aan  rechtspersonen of na tuurlijke personen van 
andere leden, mogen alleen met speciale toestemming onroerend goed 
bezitten in de gebieden tot 10 km van de grens. 
SK: Er zijn beperkingen met betr ekking tot de aankoop van onroerend 
goed door buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen. Buitenlandse entiteiten kunnen onroerend goed verwerven door 
vestiging van een Slowaakse rechts persoon of deelname in een joint 
venture. Voor de verwerving van grond door buitenlandse entiteiten is 
toestemming vereist. 
IT: Geen beperkingen op de aankoop van onroerend goed. FI (Ålandeilanden): beperkingen op het recht voor natuurlijke personen 
die niet in het bezit z ijn van het regionale bur gerschap van Åland, en 
voor rechtspersonen, om op de Åla ndeilanden onroerend goed aan te 
kopen en te bezitten zo nder toestemming van de bevoegde autoriteiten 
van de eilanden. 
FI (Ålandeilanden): beperkingen op het recht van vestiging en het recht 
diensten te verrichten van natuurlijke personen die niet in het bezit zijn 
van het regionale burgerschap van Åland of van een rechtspersoon, 
zonder toestemming van de bevoegd e autoriteiten van de eilanden. 
PL: Toestemming is vereist voor de aankoop (direct of indirect) van 
onroerend goed door buitenlands e natuurlijke personen en 
                                                 
* SI: Overeenkomstig de wet inzake handelsondernemingen worden in Slovenië gevestigd filialen niet als 
rechtspersoon beschouwd; wat betreft hun activiteiten worden zij echter behandeld als 
dochterondernemingen. 
 
NL 234   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
rechtspersonen. 
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor: aankoop van zelfstandige 
appartementen of onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen die ten minste vijf jaar in Polen hebben gewoond na het verkrijgen van de permanente verblijfsvergunning; aankoop door een rechtspersoon waarvan het hoofdkantoor in Polen is gevestigd, die onder directe of indirecte zeggenschap st aat van een buitenlandse natuurlijke 
persoon of rechtspersoon waarvan he t hoofdkantoor in het buitenland is 
gevestigd, van onroerend goed zonde r bebouwing waarvan de totale 
oppervlakte niet meer bedraagt dan 0,4 ha in een stedelijk gebied. 
 Investeringen 
CY: Beleggingen: investeerders uit ni et-EU-lidstaten mogen investeren 
in ten hoogste 49% van het aandelenkapitaal van Cyprische ondernemingen die aan de effectenbe urs van Cyprus genoteerd zijn. 
Transacties die op dergelijke inve steringen betrekking hebben, mogen 
worden uitgevoerd door Cyprische effectenmakelaars en openbare ondernemingen zonder verwijzing naar  de Centrale Bank van Cyprus. 
CY: Entiteiten met buitenlandse participatie moeten kapitaal hebben 
ingelegd evenredig met hun financ ieringsbehoeften; niet-ingezetenen 
moeten hun bijdrage financieren door invoer van deviezen. 
Indien het belang van niet-ingezetene n meer dan 24% bedraagt, moet de 
aanvullende financiering die voor het werkkapitaal nodig is, afkomstig 
zijn uit lokale en buitenlandse bronnen volgens de verhouding tussen het belang van ingezetenen en niet-ing ezetenen in het kapitaal van de 
entiteit. Indien het filialen van buitenlandse ondernemingen betreft, 
moet alle kapitaal voor de aanvanke lijke investering afkomstig zijn uit 
buitenlandse bronnen.  
Lenen uit lokale bronnen is slechts to egestaan na de opstartfase van het 
project voor het financieren van de behoefte aan werkkapitaal. 
ES: Voor investeringen in Spanje door buitenlandse overheden en 
buitenlandse openbare instanties (w aarbij doorgaans naast economische 
ook niet-economische belangen voor deze instanties een rol spelen), 
direct of via bedrijven of andere in stanties die direct of indirect onder 
zeggenschap van buitenlandse over heden staan, dient de overheid 
vooraf toestemming te verlenen 
FR: Voor buitenlandse aankopen van meer dan 33,33 procent van de 
aandelen in het kapitaal of het stemrecht in bestaande Franse 
ondernemingen of 20 procent in op de beurs genoteerde Franse bedrijven gelden de volgende voorschriften: 
 
NL 235   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
- na een periode van een maand volgend op de voorafgaande 
kennisgeving wordt stilzwijgend to estemming verleend voor nieuwe 
investeringen, tenzij de minist er van Economische Zaken, in 
uitzonderlijke omstandigheden, zijn recht heeft uitgeoefend om de 
investeringen uit te stellen. 
FR: buitenlandse participatie in re cent geprivatiseerde ondernemingen 
kan beperkt worden tot een bepaald deel van de uitgegeven aandelen, 
dat door de Franse regering van ge val tot geval vastgesteld wordt. 
FR: Voor vestiging die betrekking heeft op bepaalde commerciële, 
industriële of ambachteli jke activiteiten is  speciale toestemming vereist 
wanneer de algemeen directeur geen  vaste verblijfsvergunning heeft. 
HU: Het participeren in de organi satie van gokspelen, weddenschappen, 
loterijen en dergelijk e activiteiten is voorbe houden aan de staat. 
IT: Exclusieve rechten kunnen word en toegekend aan of gehandhaafd 
voor recent geprivatiseerde bedrijv en. In sommige gevallen kan het 
stemrecht in recent geprivatiseer de bedrijven worden beperkt. 
Gedurende vijf jaar kan voor de verwerving van grote hoeveelheden 
aandelen in bedrijven die activitei ten ontplooien op het gebied van 
defensie en energie toestemming van de minister van Financiën vereist 
zijn. 
LT: Investeringen in de organisati e van loterijen zijn op grond van de 
wet inzake buitenlandse kapitaalin vesteringen niet toegestaan. 
MT: Voor ondernemingen waarin ni et-ingezeten rechtspersonen of 
natuurlijke personen een aandeel hebben, gelden dezelfde kapitaalvereisten als voor ondernemingen die volledig eigendom zijn 
van ingezetenen: particuliere ondernemingen - MTL 500 (minimaal 20% gestort kapitaal); openbare ondernemingen - MTL 200 (minimaal 
25% gestort kapitaal). Het aandeel in  het kapitaal dat in handen is van 
niet-ingezetenen moet worden betaal d met fondsen die afkomstig zijn 
uit het buitenland. Bedrijven met ni et-ingezetenenparticipatie moeten, 
volgens de toepasselijke wetgeving, b ij het ministerie van Financiën een 
vergunning aanvragen om bedrijfsruimte te kunnen kopen. 
PT: Buitenlandse deelname in pas ge privatiseerde bedr ijven kan worden 
beperkt tot een variabel, door de Portugese regering van geval tot geval vastgesteld bedrag van het aan het publiek aangeboden aandelenkapitaal. 
PL: Voor de vestiging van een ondern eming met buitenlands kapitaal is 
toestemming vereist in geval van: 
 
NL 236   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
- vestiging van een onderneming, aankoop of verwerving van aandelen 
in een bestaande onderneming; uitbre iding van de activiteiten van een 
onderneming, als deze activiteiten een of meer van de volgende 
gebieden omvatten: 
- het beheer van zee- of luchthavens; - de handel in onroerend goed of het optreden als tussenpersoon bij 
onroerendgoedtransacties; 
- levering aan de defensie-industrie , indien andere vergunningseisen 
niet van toepassing zijn; 
- groothandel in geïmporteerde consumptiegoederen; - verstrekking van juridisch advies; - vestiging van een joint venture me t buitenlands kapitaal, ingeval de 
Poolse partij een statelijke rech tspersoon is en niet-geldelijke 
middelen inbrengt als startkapitaal; 
- het regelen van een contract dat mede het gebruiksrecht omvat van 
staatseigendommen gedurende meer dan zes maanden, of een besluit vormt tot verwerving van dergelijke eigendommen. 
 
NL 237   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
 Wisselkoersregeling858687 
CY: Op grond van de wet inzake deviezenbeheersing is het niet-
ingezetenen normaliter niet toegestaan uit lokale bronnen te lenen. 
SK: Wat lopende betalinge n betreft geldt een beperking van de aankoop 
van deviezen door ingezetenen van Slowaakse nationaliteit voor persoonlijke doeleinden. 
Wat kapitaaluitkeringen betreft is een deviezenvergunning vereist voor 
de aanvaarding van financiële kred ieten van buitenlandse onderdanen, 
directe kapitaalinvesteringen in het buitenland, aankoop van onroerend 
goed in het buitenland en aankoop van buitenlandse effecten. 
 Verplichtingen met betrekking tot ingezetenschap 
AT: Algemeen directeuren van filial en en rechtspersonen moeten in 
Oostenrijk gevestigd zijn; natu urlijke personen die binnen een 
rechtspersoon of filiaal verantwoorde lijk zijn voor de naleving van de 
Oostenrijkse handelswetten dienen in gezetenen van Oostenrijk te zijn. 
AT: Voor alle buitenlanders gelden  de bepalingen van de wet inzake 
buitenlanders en de verblijfswet inzake binnenkomst, verblijf en werk. Daarnaast gelden voo r buitenlandse werknemers, waaronder de 
belangrijkste personeelsled en en investeerders, de bepalingen van de 
                                                 
85 CZ: Er wordt een niet-d iscriminerend stelsel voor beheersing van de wisselkoersen toegepast, dat 
inhoudt: 
a) beperking van de aankoop van deviezen door ingezetenen van Tsjechische nationaliteit voor persoonlijke doeleinden;  
b) vergunning tot aan koop van deviezen door Tsje chische ingezetenen ten be hoeve van de aanvaarding 
van financiële kredieten van buitenlandse onderdanen, directe kapitaalinvesteringen in het buitenland en 
de aankoop van buitenlandse effecten. 
86 PL: Er wordt een niet-discriminerend stelsel voor beheersing van de wisselkoersen toegepast, dat de 
omzet in buitenlandse valuta bepe rkt en een vergunningsregeling voor  deviezen inhoudt (met algemene 
en individuele vergunningen). Onder meer gelden beperkingen op kapitaalstromen en betalingen in 
deviezen. Toestemming is vereist voor de volgende deviezentransacties:  - overbrenging van deviezen naar het buitenland;  
- overbrenging van Poolse valuta uit het buitenland;  
- overdracht van het eigendomsrecht op monetaire ac tiva tussen ingezetenen en  buitenlandse personen; 
- verstrekking en aanvaarding van leningen en kredieten door ingezetenen in het kader van 
deviezentransacties;  
- vaststelling of uitvoering van betalingen in deviezen binnen Polen voor aangekochte goederen, onroerend goed, eigendomsrechte n, diensten of arbeid;  
- openen en aanhouden van een bankrekening in het buitenland;  
- verwerven en bezitten van buitenlandse waardepapi eren en verwerven van onroerend goed in het 
buitenland;  
- aangaan van verplichtingen in het buitenland met gelijke uitwerking. 
87 SK: Bepalingen opgenomen met het oog op transparantie. 
 
NL 238   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
wet inzake buitenlandse werknemers, met inbegrip van de 
arbeidsmarkttoets en het quotasysteem, behalve voor ingezetenen van een EER-land. Als een investeerder een investering toezegt die een 
positief effect heeft op de hele Oosten rijkse economie of een hele sector 
daarvan, kan de arbeidsmarkttoets verv allen voor die inve steerder en in 
individuele gevallen voor de be langrijkste personeelsleden. 
Investeerders die kunnen aantonen dat zij ten minste 25 procent van de 
aandelen van een vennootschap (“Pe rsonengesellschaft”) of een 
besloten vennootschap (“Gesellscha ft mit beschränkter Haftung”) 
bezitten en dat zij een beslissende rol spelen in dat bedrijf, worden 
vrijgesteld van de wet inzak e buitenlandse werknemers. 
LT: Ten minste één vertegenwoordiger van het filiaal van de 
buitenlandse onderneming moet in Litouwen wonen. 
MT: De eisen van de Maltese wet-  en regelgeving inzake binnenkomst 
en verblijf blijven van toepassing, met inbegrip van de voorschriften 
inzake de duur van het verblijf. Vergunningen tot binnenkomst en 
verblijf worden afgegeven volgens  het oordeel van de regering van 
Malta. 
SK: Buitenlandse natuurlijke personen wier naam in het handelsregister 
moet worden opgenomen als gemachtigde die namens een ondernemer mag optreden, dienen een vergunning tot verblijf in Slowakije aan te vragen. 
 
NL 239   NL  
Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
2. SECTOR-SPECIFIEKE VERBINTENISSEN (gebasee rd op de derde herziene versie van 
de VN-ISIC classificatie)  
A. LANDBOUW, 
JACHT, BOSBOUW   
1. Landbouw, jacht, met 
uitzondering van diensten 
2. Bosbouw, houtkap, met 
uitzondering van diensten AT: Voorbehoud. 
CY: Een niet-EU-participatie va n ten hoogste 49% is toegestaan. 
Het indicatieve minimumniveau voor de investeringen bedraagt CYP 100.000 
FR: Voorbehoud wat betreft de vestiging van landbouwbedrijven 
door staatsburgers van landen die geen lid zijn van de 
Gemeenschap en de aankoop van wijngaarden. 
HU: Niet geconsolideerd. IE: Voorbehoud wat betreft de  aankoop van landbouwgrond door 
staatsburgers van landen die geen lid zijn van de Gemeenschap, tenzij hiervoor toestemming wordt verleend. Investeringen door ingezetenen van landen die geen  lid van de Gemeenschap in 
graanmolens. 
LT: Niet geconsolideerd wa t betreft de aankoop door 
buitenlanders (natuurlijke persone n en rechtspersonen) van grond, 
binnenwateren en bosgrond overeenkomstig de grondwet. 
MT: Niet geconsolideerd. SK: Voorbehoud wat betreft de aankoop van landbouwgrond en 
andere grond overeenkomstig de deviezenwet, tenzij hiervoor toestemming wordt verleend. 
B. VISSERIJ   
5. Visserij en 
viskwekerijen, met uitzondering van diensten. AT: Aankoop van 25% of meer in schepen die in Oostenrijk 
geregistreerd zijn. 
BE: Voorbehoud wat betreft de aankoop van schepen onder 
Belgische vlag door scheepvaartmaatschappijen die hun hoofdvestiging niet in België hebben.  
CY: Een niet-EU-participatie va n ten hoogste 49% is toegestaan. 
Het indicatieve minimumniveau voor de investeringen bedraagt 
 
NL 240   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
CYP 100.000 
DK: Voorbehoud wat betreft niet-E G-burgers die een derde of 
meer van de aandelen hebben in een bedrijf dat zich bezighoudt met commerciële visserij. en het eigendom van schepen onder 
Deense vlag door niet-EG-burgers behalve indien het bedrijf in 
Denemarken gevestigd is. 
FR: Voorbehoud wat betreft de vest iging van kwekerijen voor vis, 
schelpdieren of algen op maritiem staatseigendom door staatsburgers van landen die geen lid zijn van de Gemeenschap of 
ingezetenen van niet-EVA-landen 
FI: Voorbehoud wat betr eft de eigendom van schepen onder Finse 
vlag, met inbegrip van vissersva artuigen, tenzij het bedrijf in 
Finland gevestigd is. FR: Voorbe houd wat betreft het eigendom na 
aankoop van meer dan 50 procent van een schip onder Franse vlag, tenzij het betreffende schip ge heel in handen is van bedrijven 
die hun hoofdvestiging in Frankrijk hebben. 
DE: Een zeevisvergunning wordt alleen toegeke nd aan schepen 
die onder Duitse vlag mogen varen. Het betreft vissersvaartuigen waarvan het merendeel van de aandelen in handen is van burgers van de Gemeenschap of bedrijven  die overeenkomstig de regels 
van de Gemeenschap gevestigd zijn  in een lidstaten en daar hun 
hoofdvestiging hebben. Het gebruik van dergelijke schepen moet 
geleid en gecontroleerd worden  door personen die in Duitsland 
wonen. Om een visvergunning te krijgen, moeten alle 
vissersvaartuigen geregistreer d worden bij de betreffende 
kuststaten waarin de schepen hun thuishaven hebben. 
EE: Schepen mogen onder Estland se vlag varen indien hun 
thuishaven in Estland ligt en hun eigenaren in meerderheid 
Estlands staatsburger zijn in een algemene vennootschap of een besloten vennootschap of een a ndere in Estland gevestigde 
vennootschap in de directie wa arvan de meerderheid van de 
stemmen aan Estlandse staa tsburgers toebehoort. 
EL: Natuurlijke personen of rech tspersonen die niet uit de EU 
komen, mogen maximaal 49 procen t bezitten van een schip onder 
Griekse vlag. 
HU: Niet geconsolideerd. IE: Voorbehoud wat betreft de aankoop van in Ierland 
geregistreerde vaartuigen voor de zeevisserij door niet-EG-burgers. 
 
NL 241   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
IT: Voorbehoud wat betreft de ve rwerving door buitenlanders die 
geen EU-burger zijn van een meerderheidsbelang in schepen 
onder Italiaanse vlag, een controlerend aandeel in scheepvaartmaatschappijen die hun hoofdvestigi ng in Italië 
hebben of de aankoop van schepen onder Italiaanse vlag voor visserij in de Italiaanse territoriale wateren. 
LT: Niet geconsolideerd. LV: Voorbehoud wat betreft de re gistratie van de eigendom van 
Letse vissersvaartuigen door nat uurlijke personen die geen Letse 
staatsburgers of in Le tland wonende niet-staatsb urgers zijn of door 
niet-Letse rechtspersonen, tenzij  het bedrijf in Letland gevestigd 
is. 
MT: Niet geconsolideerd. NL: Voorbehoud wat betreft he t eigendom van schepen onder 
Nederlandse vlag, tenzij de i nvesteringen gedaan worden door 
scheepvaartmaatschappijen in de vorm van een Nederlandse 
vennootschap, die gevestigd zijn in Nederland en daar hun feitelijk bestuur hebben. 
PT: Voorbehoud wat betreft het eigendom van schepen onder 
Portugese vlag, met inbegrip va n vissersvaartuigen, behalve als 
het bedrijf een Portugese vennootschap is. 
SE: Voorbehoud wat betreft de aankoop van 50 procent of meer 
van schepen onder Zweedse vlag, behalve door een Zweedse vennootschap. vestiging van of aa nkoop van 50 procent of meer 
van de aandelen in firma’ s die zich bezighouden met 
commerciële visserij in Zwee dse wateren, tenzij hiervoor 
toestemming werd verleend. De Zw eedse visserijwetgeving kent 
beperkingen op visrechten en op welke vissersvaartuigen een 
vergunning kunnen krijgen om deel uit te maken van de Zweedse visserijvloot. 
SK: Voorbehoud wat betreft de eigendom van schepen onder 
Slowaakse vlag, tenzij het bedrijf  in Slowakije gevestigd is. 
UK: Voorbehoud wat betreft de aankoop van schepen onder de 
vlag van het Verenigd Koninkrijk, te nzij de investering voor ten 
minste 75% gedaan wordt door  Britse staatsburgers en/of 
bedrijven die voor ten minste 75% in handen zijn van Britse 
staatsburgers, die in beide gevallen  ingezetene moeten zijn van het 
Verenigd Koninkrijk. De schepen moeten beheerd, bestuurd en 
 
NL 242   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
gecontroleerd worden vanuit het UK. 
C. WINNING VAN 
DELFSTOFFEN 
  
10. Winning van steen-, 
bruinkool en turf; turfwinning 
11. Winning van ruwe 
aardolie en aardgas, met uitzondering van diensten 
12. Winning van uranium- 
en thoriumerts 
13. Winning van 
metaalertsen 
14. Winning van overige 
delfstoffen CZ: Niet geconsolideerd. 
EL: Voor de exploratie en expl oitatie van alle delfstoffen, met 
uitzondering van aardolie en aa rdgas, vaste brandstoffen, 
radioactieve delfstoffen en ge othermische energie, is een 
concessie van de Griekse staat ve reist, na goedkeuring door de 
Raad van Ministers. 
ES: Voorbehoud wat betreft invest eringen vanuit lidstaten die 
geen deel uitmaken van de Ge meenschap in delfstoffen van 
strategisch belang.  
FR: Buitenlandse personen mogen a lleen activiteiten ontplooien in 
de delfstoffenwinning in de vor m van een Franse of Europese 
dochteronderneming; de directeur moet in Frankrijk of een ander land wonen en diens woonplaats moet bij de plaatselijke 
prefectuur zijn gemeld. 
HU: Voor de prospectie, explor atie en exploitatie van ruwe 
delfstoffen kan een tijdelijke concessie verleend worden door de 
Hongaarse staat. 
LT: Niet geconsolideerd. MT: Niet geconsolideerd. EG: Voorbehoud wat betreft prospect ie, exploratie en exploitatie 
van koolwaterstoffen: overeenkoms tig Richtlijn 94/22/EG van 30 
mei 1994 (PB L 164 van 30/06/1994): wanneer een derde land entiteiten uit de Gemeenschap geen behandeling toekent die 
vergelijkbaar is met die welke de  Gemeenschap subjecten uit dat 
derde land toekent, kan de Raad, op voorstel van de Commissie, een lidstaat toestaan een vergunning te weigeren aan entiteiten waarover derde landen en/of onderdanen van dat land feitelijk zeggenschap hebben (wederkerigheid). 
D. INDUSTRIËLE 
PRODUCTEN   
15. Productie van 
voedingsmiddelen en geen 
 
NL 243   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
dranken 
16. Productie van 
tabaksproducten 
17. Textielproductie 18. Productie van kleding; 
prepareren en verven van bont 
19. Looien en prepareren 
van leer, productie van valiezen, handtassen, zadel- en tuigmakerswerk en schoeisel 
20. Productie van hout, 
hout- en kurkwaren, met uitzondering van meubels; vlechtwerk 
21. Productie van papier 
en papierwaren 
22. Uitgave, druk en 
reproductie van opgenomen media 
23. Productie van cokes, 
geraffineerde aardolie en splijt- en kweekstoffen 
24. Chemische producten 25. Producten van rubber 
en kunststof 
26. Overige niet-
metaalhoudende minerale producten 
27. Productie van metalen 
in primaire vorm 
28. Producten van metaal, 
 
NL 244   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
andere dan machines 
en apparaten 
29. Machines, apparaten 
en werktuigen, n.e.g. 
30. Productie van 
kantoormachines en computers 
31. Productie van 
elektrische machines en apparaten, n.e.g. 
32. Productie van radio-, 
televisie- en telecommunicatieapparatuur 
33. Productie van 
medische apparatuur en instrumenten, precisie- en optische instrumenten; uurwerken 
34. Productie van 
motorvoertuigen, aanhangwagens en opleggers 
35. Overige 
transportmiddelen 
36. Productie van 
meubelen; overige producten, n.e.g. 
37. Recycling 
Overige industriële 
producten 
Productie  AT: Voor de productie van niet-milita ire wapens en munitie is de 
nationaliteit van een EER-land ve reist. Voor de productie van 
militaire wapens en munitie moet men de Oostenrijkse nationaliteit hebben. Rechtspers onen en vennootschappen dienen 
hun geregistreerde zetel of hoofdve stiging in Oostenrijk te hebben. 
De zakelijke vertegenwoordige r van de vennootschap of de 
beherende vennoten die bevoegd zi jn om namens de vennootschap 
 
NL 245   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
op te treden, moeten de nationa liteit hebben van een EER-land. 
E. ELEKTRICITEIT, 
GAS EN WATER 
  
40. Elektriciteit, gas, stoom 
en warm water AT: Niet geconsolideerd. 
CZ: Niet geconsolideerd. FR: Concessies en vergunningen op het gebied van waterkracht 
kunnen alleen aan Franse staatsburgers of ingezetenen van de Gemeenschap verleend worden, alsmede aan ingezetenen van derde landen waarmee wederkerig heidsovereenkomsten gesloten 
zijn op het gebied van de exploi tatie van waterkrachtcentrales. 
FI: Voorbehoud wat betreft invest eringen in een onderneming die 
zich bezighoudt met activiteiten waarbij gebruik gemaakt wordt van kernenergie of kernmateriaal. 
EL: Vaste brandstoffen, radioactieve  delfstoffen en geothermische 
energie: natuurlijke of rechtspe rsonen van buiten de Gemeenschap 
kunnen geen exploratievergunning krijg en. Voor exploitatie is een 
concessie van de Griekse staat verplicht; deze wordt verleend na goedkeuring door de raad van ministers. 
HU: Niet geconsolideerd. 
LV: De staat heeft op het gebied van elektrische energie een 
monopolie. 
MT: Niet geconsolideerd. PT: Voorbehoud wat betreft investeringen in een onderneming die 
zich bezighoudt met de invoer, het vervoer en de levering van aardgas. De Portugese regering st elt de voorwaarden vast waaraan 
voldaan moet worden door ondernemingen die dergelijke activiteiten willen ontplooien. 
SK: Overeenstemming met het ener giebeleid van Slowakije is 
vereist. Voorbehoud wat betreft investeringen in ondernemingen die als natuurlijke monopolies worden aangemerkt. 
De overheid kan beperkingen opleg gen aan de invoer en uitvoer 
van elektriciteit en gas in de volgende gevallen: 
- de rechten en plichten va n de producenten en kopers van 
 
NL 246   NL Sector of sub-sector  Beperkingen betreffende nation ale behandeling van vestiging  
  
elektriciteit en gas zijn niet gelijk aan, of reiken verder dan de 
rechten en plichten van produ centen en kopers in Slowakije; 
- de voorzorgen van afzonderlijk e producenten met betrekking tot 
de bescherming van het milieu zijn niet gelijk aan, of reiken verder dan de voorschriften betreffende milieubescherming van Slowakije; 
- de invoer of uitvoer van elek triciteit beperkt het gebruik van 
elektriciteit uit duurzame br onnen of uit binnenlandse 
steenkoolvoorraden. 
 
 
NL 247   NL ANNEX IX  
Community’s coverage on  government procurement 
(referred to in Article 137 of the Association Agreement) 
Appendix 1 
Entities at Central level 
Entities which procure in accordan ce with the provisions of this Title 
Section 2 
Contracting authorities of the State 
CZECH REPUBLIC 
1. Ministerstvo dopravy (M inistry of Transport) 
2. Ministerstvo informatiky (Ministry of Informatics) 3. Ministerstvo financí (Ministry of Finance) 
4. Ministerstvo kultury (Ministry of Culture) 
5. Ministerstvo obrany (Ministry of Defence)
88 
6. Ministerstvo pro místní rozvoj (Ministry for Regional Development) 
7. Ministerstvo práce a sociálních v ěcí (Ministry of Labour and Social Affairs) 
8. Ministerstvo pr ůmyslu a obchodu (Ministry of Industry and Trade) 
9. Ministerstvo spravedlnos ti (Ministry of Justice) 
10. Ministerstvo školství, mládeže a t ělovýchovy (Ministry of Education, Youth and 
Sports) 
11. Ministerstvo vnitra (Ministry of the Interior) 12. Ministerstvo zahrani čních věcí (Ministry of Foreign Affairs) 
13. Ministerstvo zdravotnict ví (Ministry of Health) 
14. Ministerstvo zem ědělství (Ministry of Agriculture) 
15. Ministerstvo životního prost ředí (Ministry of the Environment) 
                                                
 
88 Non-warlikes materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
 
NL 248   NL 16. Poslanecká sn ěmovna PČR (Chamber of Deputies of th e Parliament of the Czech 
Republic) 
17. Senát P ČR (Senate of the Parliament of the Czech Republic) 
18. Kancelá ř prezidenta (Office of the President) 
19. Český statistický ú řad (Czech Statistical Office) 
20. Český úřad zeměměřičský a katastrální (Czech Offi ce for Surveying, Mapping and 
Cadastre) 
21. Ú řad průmyslového vlastnictví (Indust rial Property Office) 
22. Ú řad pro ochranu osobních údaj ů (Office for Personal Data Protection) 
23. Bezpe čnostní informa ční služba (Security Information Service) 
24. Národní bezpe čnostní úřad (National Security Authority) 
25. Česká akademie v ěd (Academy of Sciences of the Czech Republic) 
26. V ězeňská služba (Prison Service) 
27. Český báňský úřad (Czech Mining Authority) 
28. Ú řad pro ochranu hospodá řské soutěže (Office for the Protection of Competition) 
29. Správa státních hmotných rezerv (Adminis tration of the State Material Reserves) 
30. Státní ú řad pro jadernou bezpe čnost (State Office for Nuclear Safety) 
31. Komise pro cenné papíry (Czech Securities Commission) 32. Energetický regula ční úřad (Energy Regulatory Office) 
33. Ú řad vlády České republiky (Office of the Gove rnment of the Czech Republic) 
34. Ústavní soud (Constitutional Court) 35. Nejvyšší soud (Supreme Court) 36. Nejvyšší správní soud (Supr eme Administrative Court) 
37. Nejvyšší státní zastupitelství (S upreme Public Prosecutor’s Office) 
38. Nejvyšší kontrolní ú řad (Supreme Audit Office) 
39. Kancelá ř Veřejného ochránce práv (Office of the Public Defender of Rights) 
40. Grantová agentura České republiky (Grant Agency of the Czech Republic) 
41. Český úřad bezpečnosti práce (Czech Authority of Safety Work) 
 
NL 249   NL 42. Český telekomunika ční úřad (Czech Telecommunication Office) 
ESTONIA 
1. Vabariigi Presidendi Kantselei (Office of the President of the Republic of Estonia) 
2. Eesti Vabariigi Riigikogu (Parliam ent of the Republic of Estonia) 
3. Eesti Vabariigi Riigikoh us (Supreme Court of the Republic of Estonia) 
4. Riigikontroll (The State Audit O ffice of the Republic of Estonia) 
5. Õiguskantsler (Legal Chancellor) 6. Riigikantselei (The State Chancellery) 7. Rahvusarhiiv (The Nationa l Archives of Estonia) 
8. Haridus- ja Teadusministeerium (Min istry of Education and Research) 
9. Justiitsministeerium (Ministry of Justice) 10. Kaitseministeerium (Ministry of Defence)
89 
11. Keskkonnaministeerium (Ministry of Environment) 12. Kultuuriministeerium (Ministry of Culture) 
13. Majandus- ja Kommunikatsiooniminis teerium (Ministry for Economy and 
Communication) 
14. Põllumajandusministeerium (Ministry of Agriculture) 15. Rahandusministeerium (Ministry of Finance) 16. Siseministeerium (Ministry of Internal Affairs) 17. Sotsiaalministeerium (Ministry of Social Affairs) 18. Välisministeerium (Ministry of Foreign Affairs) 19. Keeleinspektsioon (The Language Inspectorate) 
20. Riigiprokuratuur (Prosecutor's Office) 21. Teabeamet (The Information Board)  22. Maa-amet (Land Board) 
23. Keskkonnainspektsioon (Environmental Inspectorate) 
                                                
 
89 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
 
NL 250   NL 24. Metsakaitse- ja Metsauuenduskeskus (Centr e of Forest Protection and Silviculture) 
25. Muinsuskaitseamet (The Heritage Conservation Inspectorate) 26. Patendiamet (Patent Office) 27. Tehnilise Järelevalve Inspektsi oon (The Technical Inspectorate) 
28. Energiaturu Inspektsioon (The  Energy Market Inspectorate) 
29. Tarbijakaitseamet (The C onsumer Protection Board) 
30. Riigihangete Amet (Pub lic Procurement Office) 
31. Eesti Patendiraamatukogu (Est onian Patent Library) 
32. Taimetoodangu Inspektsioon (The Plant Production Inspectorate) 
33. Põllumajanduse Registrite ja Informatsi ooni Amet (Agricultural Registers and 
Information Board) 
34. Veterinaar- ja Toiduamet (The Veterinary and Food Board) 35. Konkurentsiamet (The Competition Board) 36. Maksu –ja Tolliamet (Tax and Customs Board) 37. Statistikaamet (Statistical Office) 38. Kaitsepolitseiamet (The Security Police Board) 39. Proovikoda (Assay Office) 40. Kodakondsus- ja Migratsiooniamet (C itizenship and Migration Board) 
41. Piirivalveamet (The Bord er Guard Administration) 
42. Politseiamet (The Police Board) 43. Kohtuekspertiisi ja Kriminalistika Keskus  (Centre of Forensic and Criminalistic 
Science) 
44. Keskkriminaalpolitsei (Central Criminal Police) 45. Päästeamet (The Rescue Board) 46. Andmekaitse Inspektsioon (The Data Protection Inspectorate) 
47. Ravimiamet (Agency of Medicines) 
48. Sotsiaalkindlustusamet (Social Insurance Board) 49. Tööturuamet (Labour Market Board) 
 
NL 251   NL 50. Tervishoiuamet (Health Care Board) 
51. Tervisekaitseinspektsioon (H ealth Protection Inspectorate) 
52. Tööinspektsioon (Labour Inspectorate) 53. Lennuamet (Civil Aviation Administration) 54. Maanteeamet (Road Administration) 55. Sideamet (Communications Board) 56. Veeteede Amet (Maritime Administration) 57. Raudteeamet (Estonian Railway Administration) 
CYPRUS 
1. (a) Προεδρία  και Προεδρικό  Μέγαρο  (Presidency and Pr esidential Palace) 
(b) Γραφείο  Συντονιστή  Εναρ µόνισης  (Office of the Coordinator for 
Harmonisation) 
2. Υπουργικό  Συµβούλιο  (Council of Ministers) 
3. Βουλή  των Αντιπροσώπων  (House of Representatives) 
4. ∆ικαστική  Υπηρεσία  (Judicial Service) 
5. Νοµική Υπηρεσία  της ∆ηµοκρατίας  (Law Office of the Republic) 
6. Ελεγκτική  Υπηρεσία  της ∆ηµοκρατίας  (Audit Office of the Republic) 
7. Επιτροπή  ∆ηµόσιας  Υπηρεσίας  (Public Service Commission) 
8. Επιτροπή  Εκπαιδευτικής  Υπηρεσίας  (Educational Service Commission) 
9. Γραφείο  Επιτρόπου  ∆ιοικήσεως  (Office of the Commissioner for Administration 
(Ombudsman)) 
10. Επιτροπή  Προστασίας  Ανταγωνισ µού (Commission for the Protection of 
Competition) 
11. Υπηρεσία  Εσωτερικού  Ελέγχου  (Internal Audit Service)  
12. Γραφείο  Προγρα µµατισµού (Planning Bureau) 
13. Γενικό  Λογιστήριο  της ∆ηµοκρατίας  (Treasury of the Republic) 
14. Γραφείο  Επιτρόπου  Προστασίας  ∆εδο µένων  Προσωπικού  Χαρακτήρα  (Office of the 
Personal Character Data Protection Commissioner)  
15. Γραφείο  Επιτρόπου  Νοµοθεσίας  (Law Commissioner Office)  
 
NL 252   NL 16. Γραφείο  Εφόρου  ∆ηµοσίων  Ενισχύσεων  (Office of the Commissioner for the Public 
Aid)  
17. Υπουργείο  Άµυνας (Ministry of Defence)90 
18. (a) Υπουργείο  Γεωργίας , Φυσικών  Πόρων  και Περιβάλλοντος  (Ministry of 
Agriculture, Natural Res ources and Environment) 
(b) Τµήµα Γεωργίας  (Department of Agriculture) 
(c) Κτηνιατρικές  Υπηρεσίες  (Veterinary Services) 
(d) Τµήµα ∆ασών  (Forest Department) 
(e) Τµήµα Αναπτύξεως  Υδάτων  (Water Development Department) 
(f) Τµήµα Γεωλογικής  Επισκόπησης  (Geological Survey Department) 
(g) Μετεωρολογική  Υπηρεσία  (Meteorological Service) 
(h) Τµήµα Αναδασ µού (Land Consolidation Department) 
(i) Υπηρεσία  Μεταλλείων  (Mines Service) 
(j) Ινστιτούτο  Γεωργικών  Ερευνών  (Agricultural Research Institute) 
(k) Τµήµα Αλιείας  και Θαλάσσιων  Ερευνών  (Department of Fi sheries and Marine 
Research) 
19. (a) Υπουργείο  ∆ικαιοσύνης  και ∆ηµοσίας  Τάξεως  (Ministry of Justice and Public 
Order) 
(b) Αστυνο µία (Police) 
(c) Πυροσβεστική  Υπηρεσία  Κύπρου  (Cyprus Fire Service) 
(d) Τµήµα Φυλακών  (Prison Department)  
(e) Κεντρική  Υπηρεσία  Πληροφοριών  ( Central Information Service)  
20. ( α) Υπουργείο  Εµπορίου , Βιοµηχανίας  και Τουρισ µού (Ministry of Commerce, 
Industry and Tourism) 
(b) Υπηρεσία  Εποπτείας  και Ανάπτυξης  Συνεργατικών  Εταιρειών  (Cooperative 
Societies΄ Supervision and Development Authority)  
(c) Τµήµα Εφόρου  Εταιρειών  και Επίση µου Παραλήπτη  (Department of Registrar 
of Companies and Official Receiver) 
                                                 
90 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of this agreement 
 
NL 253   NL 21. (a) Υπουργείο  Εργασίας  και Κοινωνικών  Ασφαλίσεων  (Ministry of Labour and 
Social Insurance) 
(b) Τµήµα Εργασίας  (Department of Labour) 
(c) Τµήµα Κοινωνικών  Ασφαλίσεων  (Department of Social Insurance) 
(d) Τµήµα Υπηρεσιών  Κοινωνικής  Ευηµερίας  (Department of Social Welfare 
Services) 
(e) Κέντρο  Παραγωγικότητας  Κύπρου  (Productivity Centre Cyprus) 
(f) Ανώτερο  Ξενοδοχειακό  Ινστιτούτο  Κύπρου  (Higher Hotel Institute Cyprus) 
(g) Ανώτερο  Τεχνολογικό  Ινστιτούτο  (Higher Τechnical Institute) Τµήµα 
Επιθεώρησης  Εργασίας  (Department of Labour Inspection) 
(h) Υπηρεσία  Βιοµηχανικών  Σχέσεων  (Industrial Relations Service)  
22. (a) Υπουργείο  Εσωτερικών  (Ministry of the Interior) 
(b) Επαρχιακές  ∆ιοικήσεις  (District Administrations) 
(c) Τµήµα Πολεοδο µίας και Οικήσεως  (Town Planning and Housing Department) 
(d) Τµήµα Αρχείου  Πληθυσ µού και Μεταναστεύσεως  (Civil Registry and 
Migration Department) 
(e) Τµήµα Κτηµατολογίου  και Χωρο µετρίας  (Department of Lands and Surveys) 
(f) Γραφείο  Τύπου  και Πληροφοριών  (Press and Information Office) 
(g) Πολιτική  Άµυνα (Civil Defence) 
(h) Κυπριακό  Πρακτορείο  Ειδήσεων  (Cyprus News Agency)  
(i) Ταµείο Θήρας  (Game Fund)  
(j) Υπηρεσία  Μέρι µνας και Αποκαταστάσεων  Εκτοπισθέντων  (Service for the 
care and rehabilitation of displaced persons)  
23. Υπουργείο  Εξωτερικών  (Ministry of Foreign Affairs) 
24. (a) Υπουργείο  Οικονο µικών  (Ministry of Finance) 
(b) Τελωνεία  (Customs and Excise) 
(c) Τµήµα Εσωτερικών  Προσόδων  (Department of Inland Revenue) 
(d) Στατιστική  Υπηρεσία  (Statistical Service) 
(e) Τµήµα Κρατικών  Αγορών  και Προµηθειών  (Department of Government 
Purchasing and Supply) 
 
NL 254   NL (f) Τµήµα ∆ηµόσιας  ∆ιοίκησης  και Προσωπικού  (Public Administration and 
Personnel Department) 
(g) Κυβερνητικό  Τυπογραφείο  (Government Printing Office) 
(h) Τµήµα Υπηρεσιών  Πληροφορικής  (Department of Information Technology 
Services) 
25. Υπουργείο  Παιδείας  και Πολιτισ µού (Ministry of Εducation and Culture) 
26. (a) Υπουργείο  Συγκοινωνιών  και Έργων  (Ministry of Communications and 
Works) 
(b) Τµήµα ∆ηµοσίων  Έργων  (Department of Public Works) 
(c) Τµήµα Αρχαιοτήτων  (Department of Antiquities) 
(d) Τµήµα Πολιτικής  Αεροπορίας  (Department of Civil Aviation) 
(e) Τµήµα Εµπορικής  Ναυτιλίας  (Department of Merchant Shipping) 
(f) Τµήµα Ταχυδρο µικών  Υπηρεσιών  (Postal Services Department ) 
(g) Τµήµα Οδικών  Μεταφορών  (Department of Road Transport) 
(h) Τµήµα Ηλεκτρο µηχανολογικών  Υπηρεσιών  (Department of Electrical and 
Mechanical Services) 
(i) Τµήµα Ηλεκτρονικών  Επικοινωνιών  (Department of Electronic 
Telecommunications)  
27. (a) Υπουργείο  Υγείας  (Ministry of Health) 
(b) Φαρµακευτικές  Υπηρεσίες  (Pharmaceutical Services) 
(c) Γενικό  Χηµείο (General Laboratory) 
(d) Ιατρικές  Υπηρεσίες  και Υπηρεσίες  ∆ηµόσιας  Υγείας  (Medical and Public 
Health Services) 
(e) Οδοντιατρικές  Υπηρεσίες  (Dental Services) 
(f) Υπηρεσίες  Ψυχικής  Υγείας  (Mental Health Services) 
LATVIA 
1. Valsts prezidenta kanceleja (Chanc ellery of the State President) 
2. Saeimas kanceleja (Chancel lery of the Parliament) 
 
NL 255   NL 3. Aizsardz ības ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Defence and institutions subordinate  to it and under its supervision)91 
4. Ārlietu ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Foreign Affairs and institutions subord inate to it and under its supervision) 
5. Ekonomikas ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Economics and institutions subordinate  to it and under its supervision) 
6. Finanšu ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Finance and institutions subordinate  to it and under its supervision) 
7. Iekšlietu ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of the 
Interior and institutions subordinate  to it and under its supervision) 
8. Izgl ītības un zin ātnes ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes 
(Ministry of Education and Science and in stitutions subordinate to it and under its 
supervision) 
9. Kult ūras ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Culture and institutions subordinate  to it and under its supervision) 
10. Labkl ājības ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Welfare and institutions subordinate  to it and under its supervision) 
11. Re ģionālās attīstības un pašvald ību lietu ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā 
esošās iestādes (Ministry of Regional Develo pment and local governments and 
institutions subordinate to it and under its supervision) 
12. Satiksmes ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Transport and institutions subordinate  to it and under its supervision) 
13. Tieslietu ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Justice and institutions subordinate to it and under its supervision) 
14. Vesel ības ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Health and institutions subordinate to it and under its supervision) 
15. Vides ministrija un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of 
Environment and institutions subordina te to it and under its supervision) 
16. Zemkop ības ministrija un t ās pārraudzībā esošās iestādes (Ministry of Agriculture 
and institutions under its supervision) 
17. Īpašu uzdevumu ministrs b ērnu un ģimenes liet ās un tā pakļautībā un pārraudzībā 
esošās iestādes (Minister for Special Assignments for Children and Family Affairs 
and institutions subordinate to  it and under its supervision) 
                                                 
91 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement  
 
NL 256   NL 18. Īpašu uzdevumu ministrs sabiedr ības integr ācijas liet ās un tā pakļautībā un 
pārraudzībā esošās iestādes (Minister for Special Assignments for Integration Affairs 
and institutions subordinate to  it and under its supervision) 
19. Augst ākās izglītības padome (Council of Higher Education) 
20. Eiropas lietu birojs  (European Affairs Bureau) 
21. Valsts kanceleja un t ās pakļautībā un pārraudzībā esošās iestādes (State Chancellery 
and institutions subordinate to  it and under its supervision) 
22. Centr ālā vēlēšanu komisija (Central  Election Commission) 
23. Finansu un kapit āla tirgus komisija (Financial and Capital Market Commission) 
24. Latvijas Banka (Bank of Latvia) 25. Nacion ālie bruņotie spēki (National Armed Forces) 
26. Nacion ālā radio un telev īzijas padome (National Broadcasting Council) 
27. Sabiedrisko pakalpojumu regul ēšanas komisija (Public Utilities Commission) 
28. Satversmes aizsardz ības birojs (Constitution Defence Bureau) 
29. Valsts cilv ēktiesību birojs (State Hu man Rights Bureau) 
30. Valsts kontrole (State Audit Office) 31. Satversmes tiesa (Constitutional Court) 32. Augst ākā tiesa (Supreme Court) 
33. Prokurat ūra un tās pārraudzībā esošās iestādes (Prosecutor's Office and institutions 
under its supervision) 
LITHUANIA 
1. Prezidento kanceliarija (Chancellery  of the Office of the President) 
2. Seimo kanceliarija (Chancellery  of the Seimas (Parliament)) 
3. Konstitucinis Teismas (The Constitutional Court) 4. Vyriausyb ės kanceliarija (Chancelle ry of the Government) 
5. Aplinkos ministerija ir įstaigos prie ministerijos (M inistry of Environment and 
institutions under the Ministry) 
6. Finans ų ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Ministr y of Finance and institutions 
under the Ministry) 
 
NL 257   NL 7. Krašto apsaugos ministerija ir įstaigos prie ministerijo s (Ministry of National 
Defence and institutions under the Ministry)92 
8. Kult ūros ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Minis try of Culture and institutions 
under the Ministry) 
9. Socialin ės apsaugos ir darbo ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Ministry of 
Social Security and Labour a nd institutions under the Ministry) 
10. Susisiekimo ministerija ir įstaigos prie ministerijos (M inistry of Transport and 
Communications and institutions under the Ministry) 
11. Sveikatos apsaugos ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Ministry of Health and 
institutions under the Ministry) 
12. Švietimo ir mokslo ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Ministry of Education and 
Science and institutions under the Ministry) 
13. Teisingumo ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Ministry of Justice and 
institutions under the Ministry) 
14. Ūkio ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Minis try of Economy and institutions 
under the Ministry) 
15. Užsienio reikal ų ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Ministry of Foreign Affairs 
and institutions unde r the Ministry) 
16. Vidaus reikal ų ministerija ir įstaigos prie ministerijos (Ministry of Internal Affairs 
and institutions unde r the Ministry) 
17. Žem ės ūkio ministerija ir įstaigos prie ministerijos (M inistry of Agriculture and 
institutions under the Ministry) 
18. Nacionalin ė teismų administracija (National Courts Administration)  
19. Lietuvos kariuomen ė ir jos padaliniai (Lithuanian Armed Forces and structure 
thereof)93 
20. Generalin ė prokuratūra (The General Public Prosecutor’s Office) 
21. Valstyb ės kontrolė (State Control) 
22. Lietuvos bankas (Bank of Lithuania) 23. Speciali ųjų tyrimų tarnyba (Special Investigation Service) 
24. Konkurencijos taryba (Competition Council) 
                                                
 
92 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
93 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
 
NL 258   NL 25. Lietuvos gyventoj ų genocido ir rezistencijos tyrimo centras (Genocide and 
Resistance Research Centre of Lithuania) 
26. Nacionalin ė sveikatos taryba (Na tional Health Council) 
27. Moter ų ir vyrų lygių galimybi ų kontrolieriaus tarnyba (Office of the Equal 
Opportunities Ombudsman) 
28. Vaiko teisi ų apsaugos kontrolieriaus įstaiga (Children's Rights Ombudsmen 
Institution) 
29. Seimo kontrolieri ų įstaiga (Ombudsman Office of the Seimas) 
30. Valstybin ė lietuvių kalbos komisija (State Commission of the Lithuanian Language) 
31. Valstybin ė paminklosaugos komisija (State Commission for Cultural Heritage 
Protection) 
32. Vertybini ų popierių komisija (Lithuanian Security Commission) 
33. Vyriausioji rinkim ų komisija (Central Electoral Committee) 
34. Vyriausioji tarnybin ės etikos komisija (Chief Co mmission of Official Ethics) 
35. Etnin ės kultūros globos taryba (Council for th e Protection of Ethnic Culture) 
36. Žurnalist ų etikos inspektoriaus tarnyba (Office of the Inspector of Journalists' Ethics) 
37. Valstyb ės saugumo departamentas (State Security Department) 
38. Valstybin ė kainų ir energetikos kontrol ės komisija (National Control Commission for 
Prices and Energy) 
39. Vyriausioji administracini ų ginčų komisija (Chief Administrative Disputes 
Commission) 
40. Mokestini ų ginčų komisija (Commission on Tax Disputes) 
41. Valstybin ė lošimų priežiūros komisija (State Gambling Supervisory Commission) 
42. Lietuvos archyv ų departamentas (Lithuanian Archives Department) 
43. Europos teis ės departamentas (European Law Department) 
44. Lietuvos mokslo taryba (The Lithuanian Council of Science) 
45. Ginkl ų fondas (Weaponry Fund) 
46. Lietuvos valstybinis mokslo ir studij ų fondas (Lithuanian State Science and Studies 
Foundation) 
47. Informacin ės visuomen ės plėtros komitetas (Informa tion Society Development 
Committee) 
 
NL 259   NL 48. K ūno kultūros ir sporto departamentas (Lithuani an State Department of Physical 
Culture and Sport) 
49. Ryši ų reguliavimo tarnyba (Lithuanian Telecommunications Regulator) 
50. Statistikos departamentas (Department of Statistics) 
51. Tautini ų mažumų ir išeivijos departamentas (Department of National Minorities and 
Lithuanians Living Abroad) 
52. Valstybin ė atomin ės energetikos saugos inspekci ja (State Nuclear Safety 
Inspectorate) 
53. Valstybin ė duomenų apsaugos inspekcija (State Data Protection Inspectorate) 
54. Valstybin ė maisto ir veterinarijos tarnyba (S tate Food and Veterinary Service) 
55. Valstybin ė ligonių kasa (State Patients’ Fund) 
56. Valstybin ė tabako ir alkoholio kontrol ės tarnyba (State Tobacco  and Alcohol Control 
Service) 
57. Vieš ųjų pirkimų tarnyba (Public Procurement Office) 
58. Lietuvos Aukš čiausiasis Teismas (The Supr eme Court of Lithuania) 
59. Lietuvos apeliacinis te ismas (The Court of A ppeal of Lithuania) 
60. Lietuvos vyriausiasis administracinis teis mas (The Supreme Administrative Court of 
Lithuania) 
61. Apygard ų teismai (County Courts of Lithuania) 
62. Apygard ų administraciniai teis mai (County Administrative Courts of Lithuania) 
63. Apylinki ų teismai (District Courts of Lithuania). 
HUNGARY 
1. Belügyminisztérium (Min istry of the Interior) 
2. Egészségügyi, Szociális és Családügyi Mini sztérium (Ministry of Health, Social and 
Family Affairs) 
3. Foglalkoztatáspolitikai és Munkaügyi Mini sztérium (Ministry of Employment Policy 
and Labour Affairs) 
4. Földm űvelésügyi és Vidékfejlesztési Minisz térium (Ministry of Agriculture and 
Rural Development) 
5. Gazdasági és Közlekedési Minisztérium  (Ministry of Economy and Transport) 
6. Gyermek-, Ifjúsági és Sportminisztériu m (Ministry of Children, Youth and Sports) 
 
NL 260   NL 7. Honvédelmi Minisztérium  (Ministry of Defence)94 
8. Igazságügyi Minisztérium (Ministry of Justice) 
9. Informatikai és Hírközlési Minisztérium (Ministry of Informatics and 
Communications) 
10. Környezetvédelmi és Vízügyi Minisztérium (Ministry of Environment and Water 
Management) 
11. Külügyminisztérium (Minis try of Foreign Affairs) 
12. Miniszterelnöki Hivatal (P rime Minister's Office) 
13. Nemzeti Kulturális Örökség Minisztéri uma (Ministry of Cultural Heritage) 
14. Oktatási Minisztérium (Ministry of Education) 15. Pénzügyminisztérium (Ministry of Finance) 16. Központi Szolgáltatási F őigazgatóság (Central Services Directorate)  
MALTA 
1. Uffi ċċju tal-President (Office of the President) 
2. Uffi ċċju ta’ l-Iskrivan tal-Kamra tad-Deputati (Office of the Clerk to the House of 
Representatives) 
3. Uffi ċċju tal-Prim Ministru (Office of the Prime Minister)
95 
4. Ministeru g ħall-Politika So ċjali (Ministry for Social Policy) 
5. Ministeru ta’ l-Edukazzjoni (Ministry of Education) 
6. Ministeru tal-Finanzi u l-Affarijiet Ekonomi ċi (Ministry of Finance and Economic 
Affairs) 
7. Ministeru tar-Ri żorsi u l-Infrastruttura  (Ministry for Resource s and Infrastructure) 
8. Ministeru tat-Turi żmu (Ministry for Tourism) 
9. Ministeru g ħat-Trasport u Komunikazzjoni (Ministry for Transport and 
Communications) 
10. Ministeru tal- Ġustizzja u l-Intern (Ministry fo r Justice and Home Affairs) 
                                                 
94 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
95 Procurement of the armed forces of Malta : non-war like materials contained in section 3 of appendix I 
of annex XI of the agreement 
 
NL 261   NL 11. Ministeru g ħall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent (Ministry for Rural Affairs and the 
Environment) 
12. Ministeru g ħal Għawdex (Ministry for Gozo) 
13. Ministeru tas-Sa ħħa (Ministry of Health) 
14. Ministeru ta’ l-Affarijiet Barrani n (Ministry of Foreign Affairs) 
15. Ministeru g ħat-Teknolo ġija ta’ l-Informazzjoni u Investiment (Ministry for 
Information Technology and Investment) 
16. Ministeru g ħaż-Żgħażagħ u l-Kultura (Ministry for Youth and the Arts) 
POLAND 
1. Kancelaria Prezydenta RP (Chancellery of  the President of the Republic of Poland) 
2. Kancelaria Sejmu RP (C hancellery of the Sejm) 
3. Kancelaria Senatu RP (C hancellery of the Senate) 
4. S ąd Najwyższy (Supreme Court) 
5. Naczelny S ąd Administracyjny (Supreme  Administrative Court) 
6. Trybuna ł Konstytucyjny (Cons titutional Court) 
7. Najwy ższa Izba Kontroli (Supreme Chamber of Control) 
8. Biuro Rzecznika Praw Obywatel skich (Office of the Ombudsman) 
9. Krajowa Rada Radiofonii i Telewi zji (National Broadcasting Council) 
10. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (Inspector General for the 
Protection of Personal Data) 
11. Pa ństwowa Komisja Wyborcza (Sta te Election Commission) 
12. Krajowe Biuro Wyborcze (N ational Election Office) 
13. Pa ństwowa Inspekcja Pracy (Nat ional Labour Inspectorate) 
14. Biuro Rzecznika Praw Dziecka (Office of the Children’s Rigths Ombudsman) 
15. Kancelaria Prezesa Rady Ministró w (Prime Minister’s Chancellery) 
16. Ministerstwo Finansów (Ministry of Finance) 
17. Ministerstwo Gospodarki Pracy i Polityki Spo łecznej (Ministry of Economy, Labour 
and Social Policy) 
18. Ministerstwo Kultury (Ministry of Culture) 
 
NL 262   NL 19. Ministerstwo Nauki i Informatyzacji (Min istry of Science and Informatisation) 
20. Ministerstwo Obrony Narodowej (Ministry of National Defence)96 
21. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Ws i (Ministry of Agriculture and Rural 
Development) 
22. Ministerstwo Skarbu Pa ństwa (Ministry of the State Treasury) 
23. Ministerstwo Sprawiedliwo ści (Ministry of Justice) 
24. Ministerstwo Infrastruktury (Ministry of Infrastructure) 
25. Ministerstwo Środowiska (Ministry of Environment) 
26. Ministerstwo Spraw Wewn ętrznych i Administracji (Ministry of Internal Affairs and 
Administration) 
27. Ministerstwo Spraw Zagranicznyc h (Ministry of Foreign Affairs) 
28. Ministerstwo Zdrowia (Ministry of Health) 29. Ministerstwo Edukacji Nar odowej i Sportu (Ministry of National Education and 
Sport) 
30. Urz ąd Komitetu Integracji Europejskiej (Office of the Committee for European 
Integration) 
31. Rz ądowe Centrum Studiów Strategicznych (Government Centre for Strategic 
Studies) 
32. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Age ncy for Restructuring and 
Modernisation of Agriculture) 
33. Agencja Rynku Rolnego (Agr iculture Market Agency) 
34. Agencja W łasności Rolnej Skarbu Pa ństwa (State Treasury Agricultural Property 
Agency) 
35. Narodowy Fundusz Zdrowia (National Health Fund) 36. Polska Akademia Nauk (Polish Academy of Science) 
37. Polskie Centrum Akredytacji (Polish Acreditation Centre) 
38. Polski Komitet Normalizacyjny (Polish Committee for Standardisation) 39. Rz ądowe Centrum Legislacji (Govern ment Legislation Centre) 
40. Zak ład Ubezpiecze ń Społecznych (Social Insurance Office) 
                                                
 
96 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
 
NL 263   NL 41. Komisja Nadzoru Ubezpiecze ń i Funduszy Emerytalnych (Insurance and Pension 
Funds Supervisiory Commission) 
42. Komisja Papierów Warto ściowych i Gie łd (Polish Securities and Exchange 
Commission) 
43. G łówny Urz ąd Miar (Main Office of Measures) 
44. Urz ąd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej (Pat ent Office of the Republic of Poland) 
45. Urz ąd Regulacji Energetyki (The Energy Regulatory Authority of Poland) 
46. Urz ąd do Spraw Kombatantów i Osób Repr esjonowanych (Office for Military 
Veterans and Victims of Repression) 
47. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Au tostrad (The General Directorate of 
National Roads and Motorways) 
48. Urz ąd Transportu Kolejowego (Offi ce for Railroad Transport) 
49. Urz ąd Głównego Inspektora Transportu Drogowego (Office of the Main Inspector of 
Road Transport) 
50. G łówny Urz ąd Geodezji i Kartografii (The Main Office of Geodesy and 
Cartography) 
51. G łówny Urz ąd Nadzoru Budowlanego (The Main Office for Construction 
Supervision) 
52. Urz ąd Lotnictwa Cywilnego (The Main Office for Civil Aviation) 
53. Urz ąd Regulacji Telekomunikacji i Poczty (Office for Telecommunication 
Regulation and Post) 
54. Naczelna Dyrekcja Archiwów Pa ństowych (The Main Directorate for National 
Archives) 
55. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spo łecznego (Farmers Social Security Fund) 
56. G łówny Inspektorat Inspekcji Ochrony Ro ślin i Nasiennictwa (The Main 
Inspectorate for the Inspection of Plant and Seeds Protection) 
57. G łówny Inspektorat Jako ści Handlowej Artyku łów Rolno-Spo żywczych (The Main 
Inspectorate of Commercial Qu ality of Agri-Food Products) 
58. G łówny Inspektorat Weterynarii (The Main Veterinary Inspectorate) 
59. Komenda G łówna Państwowej Stra ży Pożarnej (The Chief Command of the National 
Fire-guard) 
60. Komenda G łówna Policy (The Chief Police Command) 
61. Komenda G łówna Stra ży Granicznej (The Chief Boarder Guards Command) 
 
NL 264   NL 62. Urz ąd do Spraw Repatriacji i Cudzoziemc ów (Office for Repatriation and 
Foreigners) 
63. Urz ąd Zamówie ń Publicznych (Public Procurement Office) 
64. Wy ższy Urząd Górniczy (Main Mining Office) 
65. G łówny Inspektorat Ochrony Środowiska (The Main Inspectorate for Environment 
Protection) 
66. Pa ństwowa Agencja Atomistyki (State Atomic Agency) 
67. G łówny Inspektorat Farmaceutyczny (Mai n Pharmaceutical Inspectorate) 
68. G łówny Inspektorat Sanitarny (M ain Sanitary Inspectorate) 
69. Agencja Bezpiecze ństwa Wewn ętrznego (Internal Security Agency) 
70. Agencja Wywiadu (Foreign Intelligence Agency) 71. G łówny Urz ąd Statystyczny (Main Statistical Office) 
72. Urz ąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (O ffice for Competition and Consumer 
Protection) 
73. Urz ąd Służby Cywilnej (Civil Service Office) 
74. Instytut Pami ęci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi 
Polskiemu (National Remembrance Instit ute – Commission for the Prosecution of 
Crimes Against the Polish Nation) 
75. Pa ństwowa Agencja Inwestycji Zagranicznyc h (State Foreign Investment Agency) 
76. Polska Konfederacja Sportu (P olish Confederation of Sport) 
77. Narodowy Bank Polski (National Bank of Poland) 78. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (The National Fund 
for Environmental Protection and Water Management) 
79. Pa ństwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepe łnosprawnych (State Fund for the 
Rehabilitation of the Disabled 
80. Polskie Centrum Bada ń i Certyfikacji (Polish Centre for Testing and Certification) 
81. Agencja Mienia Wojskowego (Agency for Military Property)
97 
                                                 
97 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
 
NL 265   NL SLOVENIA 
1. Predsednik Republike Slovenije (Presi dent of the Republic of Slovenia) 
2. Državni zbor (The National Assembly) 3. Državni svet (The National Council) 4. Varuh človekovih pravic (The Ombudsman) 
5. Ustavno sodiš če (The Constitutional Court) 
6. Ra čunsko sodiš če (The Court of Audits) 
7. Državna revizijska komisja (T he National Review Commission) 
8. Slovenska akademija znanosti in umetnosti  (The Slovenian Acad emy of Science and 
Art) 
9. Vladne službe (The Government Services) 10. Ministrstvo za finance (Ministry of Finance) 
11. Ministrstvo za notranje zadeve (M inistry of Internal Affairs) 
12. Ministrstvo za zunanje zadeve (Ministry of Foreign Affairs) 
13. Ministrstvo za obrambo (Ministry of Defence)
98 
14. Ministrstvo za pravosodje  (Ministry of Justice) 
15. Ministrstvo za gospodarstvo (Ministry of the Economy) 
16. Ministrstvo za kmetijstvo, gozdarstvo in preh rano (Ministry of Agriculture, Forestry 
and Food) 
17. Ministrstvo za promet (M inistry of Transport) 
18. Ministrstvo za okolje, prostor in energijo (Ministry of Environment, Spatial Planning 
and Energy) 
19. Ministrstvo za delo, druži no in socialne zadeve (Min istry of Labour, Family and 
Social Affairs) 
20. Ministrstvo za zdravje (Ministry of Health) 
21. Ministrstvo za informacijsko družbo (M inistry of Information Society) 
22. Ministrstvo za šolstvo, znanost in šport (M inistry of Education, Science and Sport) 
                                                 
98 non-warlike materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
 
NL 266   NL 23. Ministrstvo za kulturo (Ministry of Culture) 
24. Vrhovno sodiš če Republike Slovenije (The Supr eme Court of the Republic of 
Slovenia) 
25. Višja sodiš ča (Higher Courts) 
26. Okrožna sodiš ča (District Courts) 
27. Okrajna sodiš ča (County Courts) 
28. Vrhovno tožilstvo Republike Slovenije (The  Supreme Prosecutor of the Republic of 
Slovenia) 
29. Okrožna državna tožilstva (D istricts' State Prosecutors) 
30. Družbeni pravobranilec Republike Slovenije  (Social Attorney of the Republic of 
Slovenia) 
31. Državno pravobranilstvo Repub like Slovenije (National Attorney of the Republic of 
Slovenia) 
32. Upravno sodiš če Republike Slovenije (Administrative Court of the Republic of 
Slovenia) 
33. Senat za prekrške Republike Slovenije (Sen at of Minor Offenses  of the Republic of 
Slovenia) 
34. Višje delovno in socialno sodiš če v Ljubljani (Higher Labour and Social Court) 
35. Delovna sodiš ča (Labour Courts) 
36. Sodniki za prekrške (Jud ges of Minor Offenses) 
37. Upravne enote (Local Administration Units) 
SLOVAKIA 
1. Kancelária Prezidenta Slovenskej republiky (The Office of the President of the 
Slovak Republic) 
2. Národná rada Slovenskej republiky (N ational Council of the Slovak Republic) 
3. Úrad vlády Slovenskej republiky (The O ffice of the Government of the Slovak 
Republic) 
4. Ministerstvo zahrani čných vecí Slovenskej republiky (M inistry of Foreign Affairs) 
5. Ministerstvo hospodárstva Slovenskej repub liky (Ministry of Economy of the Slovak 
Republic) 
 
NL 267   NL 6. Ministerstvo obrany Slove nskej republiky (Ministry of  Defence of the Slovak 
Republic)99 
7. Ministerstvo vnútra Slovenskej republiky (Ministry of the Interior of the Slovak 
Republic) 
8. Ministerstvo financií Slovenskej republi ky (Ministry of Finance of the Slovak 
Republic) 
9. Ministerstvo kultúry Sl ovenskej republiky (Ministry of Culture of the Slovak 
Republic) 
10. Ministerstvo zdravotníctva Slovenskej re publiky (Ministry of H ealth of the Slovak 
Republic) 
11. Ministerstvo práce, soci álnych vecí a rodiny Slovens kej republiky (Ministry of 
Labour, Social Affairs and Family of the Slovak Republic) 
12. Ministerstvo školstva Sl ovenskej republiky (Ministry of  Education of the Slovak 
Republic) 
13. Ministerstvo spravodlivosti Slovenskej repub liky (Ministry of Justice of the Slovak 
Republic) 
14. Ministerstvo životného prostredia Slovens kej republiky (Ministry of Environment of 
the Slovak Republic) 
15. Ministerstvo pôdohospodárstva Sl ovenskej republiky (Ministr y of Agriculture of the 
Slovak Republic) 
16. Ministerstvo dopravy, pôš t a telekomunikácií Slovens kej republiky (Ministry of 
Transport, Posts and Telecomm unication of the Slovak Republic) 
17. Ministerstvo výstavby a regionálneho ro zvoja Slovenskej republiky (Ministry of 
Construction and Regional Deve lopment of the Slovak Republic) 
18. Ústavný súd Slovenskej republiky (Constitutional Court of the Slovak Republic) 
19 Najvyšší súd Slovenskej republiky (S upreme Court of the Slovak Republic) 
20 Generálna prokuratúra Sl ovenskej republiky (Public Prosecution of the Slovak 
Republic) 
21 Najvyšší kontrolný úrad Slovenskej republ iky (Supreme Audit O ffice of the Slovak 
Republic) 
22 Protimonopolný úrad Slovenskej republi ky (Antimonopoly Office of the Slovak 
Republic) 
23 Úrad pre verejné obstarávanie (Office for Public Procurement) 
                                                 
99 non-warlikes materials contained in section 3 of appendix I of annex XI of the agreement 
 
NL 268   NL 24 Štatistický úrad Slovenske j republiky (Statistical Of fice of the Slovak Republic) 
25 Úrad geodézie, kartografie a katastra  Slovenskej republiky (Office of the Land 
Register of the Slovak Republic) 
26 Úrad pre normalizáciu, metrológiu a skúš obníctvo Slovenskej republiky (Office of 
Standards, Metrology and Tes ting of the Slovak Republic) 
27 Telekomunika čný úrad Slovenskej republiky (Tel ecommunications Office of the 
Slovak Republic) 
28 Úrad priemyselného vlastníctva Slovenske j republiky (Industrial Property Office of 
the Slovak Republic) 
29 Úrad pre finan čný trh (Office for the Finance Market) 
30 Národný bezpe čnostný úrad (National Security Office) 
31 Poštový úrad (Post Office) 32 Úrad na ochranu osobných údajov (O ffice for Personal Data Protection) 
33 Kancelária verejného ochran cu práv (Ombudsman's Office 
 
NL 269   NL Appendix 2 
Entities at subcentral level a nd bodies governed by public law 
Entities which procure in accordan ce with the provisions of this title 
LISTS OF BODIES AND CATEGORI ES OF BODIES GOVERNED BY 
PUBLIC LAW 
XVI. CZECH REPUBLIC: 
– Fond národního majetku (National Property Fund) 
– Pozemkový fond (Land Fund) 
– and other state funds 
– Česká národní banka (Czech National Bank) 
– Česká televize (Czech Television) 
– Český rozhlas (Czech Radio) 
– Rada pro rozhlasové a televizní vysílání  (The Council for Radio and Television 
Broadcasting) 
– Česká konsolida ční agentura (Czech Consolidation Agency) 
– Health insurance agencies 
– Universities 
– and other legal entities esta blished by a special Act whic h for their operation and in 
compliance with budget regulations use m oney from the state budget, state funds, 
contributions of international institutions , district authority budget, or budgets of 
self-governing territo rial divisions. 
XVII. ESTONIA: 
Bodies: – Eesti Kunstiakadeemia (Estonian Academy of Arts) 
– Eesti Liikluskindlustuse Fond (Est onian Traffic Insurance Foundation) 
– Eesti Muusikaakadeemia (Estonian Academy of Music)  
– Eesti Põllumajandusülikool (Eston ian Agricultural University) 
– Eesti Raadio (Estonian Radio) 
– Eesti Teaduste Akadeemia (Estonian Academy of Sciences) 
 
NL 270   NL – Eesti Televisioon (Estonian Television) 
– Hoiuste Tagamise Fond (Deposit Guarantee Fund) 
– Hüvitusfond (Compensation Fund) 
– Kaitseliidu Peastaap (The De fence League Headquarters) 
– Keemilise ja Bioloogilise Füüsika Instituut (National Institute of Chemical Physics 
and Biophysics) 
– Keskhaigekassa (Central Health Insurance Fund) 
– Kultuurkapital (Cultural Endowment of Estonia) 
– Notarite Koda (The Chamber of Notaries) 
– Rahvusooper Estonia (Estonian National Opera) 
– Rahvusraamatukogu (National Library of Estonia) 
– Tallinna Pedagoogikaülikool (Tallinn Pedagogical University) 
– Tallinna Tehnikaülikool (Tal linn Technical University) 
– Tartu Ülikool (University of Tartu) 
Categories: 
– Other legal persons governed by public law whose public works contracts are subject 
to State control 
XVIII. CYPRUS: 
– Αρχή  Ανάπτυξης  Ανθρώπινου  ∆υνα µικού Κύπρου  (Human Resource Development 
Authority)  
– Αρχή  Κρατικών  Εκθέσεων  (Cyprus State Fair Authority)  
– Επιτροπή  Σιτηρών  Κύπρου  (Cyprus Grain Commission)  
– Επιστη µονικό  Τεχνικό  Επιµελητήριο  Κύπρου  (Scientific and Technical Chamber of 
Cyprus)  
– Θεατρικός  Οργανισ µός Κύπρου  (National Theatre of Cyprus)  
– Κυπριακός  Οργανισ µός Αθλητισ µού (Cyprus Sports Organisation)  
– Κυπριακός  Οργανισ µός Τουρισ µού (Cyprus Tourism Organization)  
– Κυπριακός  Οργανισ µός Αναπτύξεως  Γης (Cyprus Land Development Corporation)  
– Οργανισ µός Γεωργικής  Ασφαλίσεως  (Agricultural Insura nce Organisation)  
 
NL 271   NL – Οργανισ µός Κυπριακής  Γαλακτοκο µικής Βιοµηχανίας  (Cyprus Milk Industry 
Organisation)  
– Οργανισ µός Νεολαίας  Κύπρου  (Youth Board of Cyprus)  
– Οργανισ µός Χρηµατοδοτήσεως  Στέγης  (Housing Finance Corporation)  
– Συµβούλια  Αποχετεύσεων  (Sewerage Boards)  
– Συµβούλια  Σφαγείων  (Slaughterhouse Boards)  
– Σχολικές  Εφορίες  (School Boards)  
– Χρηµατιστήριο  Αξιών  Κύπρου  (Cyprus Stock Exchange)  
– Επιτροπή  Κεφαλαιαγοράς  Κύπρου  (Cyprus Securities and Exchange Commission)  
– Πανεπιστή µιο Κύπρου  (University of Cyprus)  
– Κεντρικός  Φορέας  Ισότι µης Κατανο µής Βαρών  (Central Agency for Equal 
Distribution of Burdens) 
– Αρχή  Ραδιοτηλεόρασης  Κύπρου  – Cyprus Radio-Te levision Authority 
XIX. LATVIA: 
Categories: – Bezpeļņas organiz ācijas, kuras nodibin ājusi valsts vai pašvald ība un kuras tiek 
finansētas no valsts vai pašvald ības budžeta (Non-profit-making organisations 
established by the State or a local governme nt and which the Stat e budget or a local 
government budget finances) 
– Specializētie bērnu sociālās aprūpes centri (Specialised social care centres for 
children) 
– Specializētie valsts soci ālās aprūpes pansion āti (Specialised State social care homes 
for old people) 
– Specializētie valsts soci ālās aprūpes un rehabilit ācijas centri (Special ised State social 
care and rehabilitation centres) 
– Valsts bibliot ēkas (State libraries) 
– Valsts muzeji (State museums) 
– Valsts teātri (State theatres) 
– Valsts un pašvald ību aģentūras (State and local government agencies) 
– Valsts un pašvald ību pirmsskolas izgl ītības iestādes, kuras re ģistrētas Izglītības un 
zinātnes ministrijas izgl ītības iestāžu reģistrā (State and local government pre-school 
 
NL 272   NL education institutions registered in the Register of Education Institutions at the 
Ministry of Education and Science) 
– Valsts un pašvald ību interešu izgl ītības iestādes, kuras re ģistrētas Izglītības un 
zinātnes ministrijas izgl ītības iestāžu reģistrā (State and local government institutions 
of hobby/interest education registered in the Register of Education Institutions at the 
Ministry of Education and Science) 
– Valsts un pašvald ību profesion ālās ievirzes izgl ītības iestādes, kuras re ģistrētas 
Izglītības un zin ātnes ministrijas izgl ītības iestāžu reģistrā (State and local 
government vocational education institutions re gistered in the Register of Education 
Institutions at the Ministry  of Education and Science) 
– Valsts un pašvald ību vispārējās izglītības iestādes, kuras re ģistrētas Izglītības un 
zinātnes ministrijas izgl ītības iestāžu reģistrā (State and local government general 
education institutions registered in the Register of Education Institutions at the Ministry of Education and Science)  
– Valsts un pašvald ību pamata un vid ējās profesion ālās izglītības iestādes un koledžas, 
kuras reģistrētas Izglītības un zin ātnes ministrijas izgl ītības iestāžu reģistrā (State and 
local government basic and secondary vocati onal education institutions and colleges 
(first level higher professiona l education institu tions) registered in the Register of 
Education Institutions at the Ministry of Education and Science) 
– Valsts un pašvald ību augstākās izglītības iestādes, kuras re ģistrētas Izglītības un 
zinātnes ministrijas izgl ītības iestāžu reģistrā (State and local government higher 
education institutions registered in the Register of Education Institutions at the Ministry of Education and Science)  
– Valsts zin ātniskās institūcijas (State scientific reasearch entities) 
– Valsts vesel ības aprūpes iestādes (State health care establishments) 
– Citi publisko ties ību subjekti, kuru darb ība nav saist īta ar komercdarb ību (Other 
bodies governed by public law not having a commercial character) 
XX. LITHUANIA: 
All bodies not having an industrial or commercial  character whose procur ement is subject to 
supervision by the Public Procurement Offi ce under the Government of the Republic of 
Lithuania 
XXI. HUNGARY: 
Bodies: – a megyei, illet őleg a regionális fejlesztési tanács  (county and regional development 
council), az elkülönített állami pénzalap kezel ője (managing bodies of the separate 
state fund), a társadalombiztosítás igazgatás i szerve (social security administration 
body) 
 
NL 273   NL – a köztestület (public-law corporation) és a köztestületi költségve tési szerv (budgetary 
organ of a public-law corporation), vala mint a közalapítvány (public foundation) 
– a Magyar Távirati Iroda Részvénytársaság  (Hungarian News Agency Plc.), a 
közszolgálati m űsorszolgáltatók (public service br oadcasters), valamint azok a köz-
műsorszolgáltatók, amelyek m űködését többségében közpénzb ől finanszírozzák 
(public broadcasters financed mainly from the public budget) 
– az Állami Privatizációs és Vagyonkezel ő Részvénytársaság (Hunga rian Privatization 
and State Holding Company) 
– a Magyar Fejlesztési Bank Ré szvénytársaság (Hungarian Development Bank Plc.), 
az a gazdálkodó szervezet, melyben a Magya r Fejlesztési Bank Részvénytársaság 
ellenőrző részesedéssel rendelkezi k (business organisations  on which the Hungarian 
Development Bank Plc. exerci ses a dominant influence). 
Categories:  
– egyes központi és önkormányzati költségveté si szervek (certain budgetary organs) 
– alapítvány (foundation), társadalmi szerveze t (civil society organisations), közhasznú 
társaság (public benefit company), biztos ító egyesület (insur ance association), 
víziközmű-társulat (public utility water works association) 
– business organisations established for the purpose of meeting needs in the general 
interest and controlled by pub lic entities or financed mainly from the public budget.  
XXII. MALTA: 
1. Kunsill Malti g ħall-Iżvilupp Ekonomiku u So ċjali (Malta Council for Economic and 
Social Development) 
2. Awtorità tax-Xandir (Broadcasting Authority) 3. MITTS Ltd. (Malta Information T echnology and Training Services Ltd.) 
4. Awtorità g ħas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax-Xog ħol (Occupationa l Health and 
Safety Authority) 
5. Awtorità tad-Djar (Housing Authority) 
6. Korporazzjoni g ħax-Xogħol u t-Taħrig (Employment and Training Corporation) 
7. Fondazzjoni g ħas-Servizzi g ħall-Ħarsien So ċjali (Foundation for Social Welfare 
Services) 
8. Sedqa 9. Appo ġġ 
10. Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Di żabilita` (National Commission for Persons 
with Disability) 
 
NL 274   NL 11. Bord tal-Koperattivi (Cooperatives Board) 
12. Fondazzjoni g ħaċ-Ċentru tal-Kreativita` (Foundation fo r the Centre of Creativity) 
13. Orkestra Nazzjonali (National Orchestra) 14. Kunsill Malti g ħax-Xjenza u Teknolo ġija (Malta Council for Science and 
Technology) 
15. Teatru Manoel (Manoel Theatre) 16. Dar il-Mediterran g ħall-Konferenzi (Mediterra nean Conference Centre) 
17. Bank Ċentrali ta' Malta (Central Bank of Malta) 
18. Awtorità g ħas-Servizzi Finanzjarji ta’ Malta (Malta Financial Services Authority) 
19. Bor ża ta' Malta (Malta Stock Exchange) 
20. Awtorità dwar il-Lotteriji u l-Log ħob (Lotteries and Gaming Authority)  
21. Awtorità ta' Malta dwar ir-Ri żorsi (Malta Resources Authority) 
22. Kunsill Konsultattiv dwar l-Industrija tal-Bini (Building Industry Consultative 
Council) 
23. Istitut g ħall-Istudju tat-Turi żmu (Institute of Tourism Studies) 
24. Awtorità tat-Turi żmu ta' Malta (Malta Tourism Authority) 
25. Awtorità ta' Malta dwar il-Komunikazzj oni (Malta Communications Authority) 
26. Korporazzjoni Maltija g ħall-Iżvilupp (Malta Development Corporation)  
27. Istitut g ħall-Promozzjoni ta' l-Intrapri żi Żgħar (IPSE Ltd)  
28. Awtorità ta' Malta dwar l-Istanda rds (Malta Standards Authority) 
29. Awtorità ta' Malta ta' l-Istatist ika (Malta Statis tics Authority) 
30. Laboratorju Nazzjonali ta' Malta  (Malta National Laboratory)  
31. Metco Ltd 32. MGI / Mimcol 33. Maltapost plc  
34. Gozo Channel Co Ltd  
35. Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u l-I ppjanar (Malta Environment and Planning 
Authority) 
 
NL 275   NL 36. Fondazzjoni g ħas-Servizzi Medi ċi (Foundation for Medi cal Services)  
37. Sptar Zammit Clapp (Zammit Clapp Hospital) 38. Ċentru Malti g ħall-Arbitra ġġ (Malta Arbitration Centre) 
39. Kunsilli Lokali (Local Councils) 
XXIII. POLAND: 
1. Uniwersytety i szko ły wyższe, wyższe szkoły pedagogiczne, ekonomiczne, rolnicze, 
artystyczne, teologiczne m.in. (Univers ities and academic schools, pedagogical, 
economics, agricultural, artistic, theological academic schools, etc.) 
– Uniwersytet w Bia łymstoku (University of Bia łystok) 
– Uniwersytet Gda ński (University of Gda ńsk) 
– Uniwersytet Śląski (University of Silesia in Katowice ) 
– Uniwersytet Jagiello ński w Krakowie (Jagiellonian University in Cracow) 
– Uniwersytet Kardyna ła Stefana Wyszy ńskiego (The Cardinal Stefan Wyszy ński 
University in Warsaw) 
– Katolicki Uniwersytet Lubelski (The Catholic University of Lublin) 
– Uniwersytet Marii Curie-Sk łodowskiej (The Maria-Curie Sk łodowska University in 
Lublin) 
– Uniwersytet Łódzki (University of Łódź) 
– Uniwersytet Opolski (University of Opole) 
– Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (The Adam Mickiewicz University in Pozna ń) 
– Uniwersytet Miko łaja Kopernika (The Nicholas C opernicus University in Toru ń) 
– Uniwersytet Szczeci ński (University of Szczecin) 
– Uniwersytet Warmi ńsko-Mazurski w Olsztynie (Unive rsity of Warmia and Mazury 
in Olsztyn) 
– Uniwersytet Warszawski (University of Warsaw) 
– Uniwersytet Wroc ławski (University of Wroc ław) 
– Uniwersytet Zielonogórski (University of Zielona Góra) 
– Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Bia łej (Academy of Humanities 
and Technics in Bielsko Bia ła) 
 
NL 276   NL – Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie (The Stanis ław Staszic 
University of Mining and Metallurgy) 
– Politechnika Bia łostocka (Technical University of Bia łystok) 
– Politechnika Cz ęstochowska (Technical  University of Cz ęstochowa) 
– Politechnika Gda ńska (Technical University of Gda ńsk) 
– Politechnika Koszali ńska (Technical University of Koszalin) 
– Politechnika Krakowska (Technical University of Cracow) 
– Politechnika Lubelska (Technical University of Lublin) 
– Politechnika Łódzka (Technical University of Łódź) 
– Politechnika Opolska (Technical University of Opole) 
– Politechnika Pozna ńska (Technical University of Pozna ń) 
– Politechnika Radomska im. Kazimierza Pu łaskiego (The Kazimierz Pu ławski 
Technical University in Radom) 
– Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza (The Ignacy Łukasiewicz 
Technical University in Rzeszów) 
– Politechnika Szczeci ńska (Technical Univer sity of Szczecin) 
– Politechnika Śląska (Technical University of Silesia in Gliwice) 
– Politechnika Świętokrzyska (Technical University of Świętokrzyskie in Kielce) 
– Politechnika Warszawska (Techni cal University of Warsaw) 
– Politechnika Wroc ławska (Technical Univer sity of Wroclaw) 
– Akademia Morska w Gdyni (Gdynia Maritime University) 
– Wyższa Szkoła Morska w Szczecinie (Marit ime University Szczecin) 
– Akademia Ekonomiczna im. Karola Adamieckiego w Katowicach (The Karol 
Adamiecki University of Economics in Katowice) 
– Akademia Ekonomiczna w Krakowie (Uni versity of Economics in Kraków) 
– Akademia Ekonomiczna w Poznaniu (U niversity of Economics in Pozna ń) 
– Szkoła Główna Handlowa (Warsaw School of Economics) 
– Akademia Ekonomiczna im.Oskara Langego we Wroc ławiu (The Oscar Lange 
University of Economics in Wroc ław) 
 
NL 277   NL – Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkie go (The Kazimierz Wielki University 
of Economics in Bydgoszcz) 
– Akademia Pedagogiczna im. KEN w Krakowie  ( Pedagogical University in Cracow) 
– Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej (The Maria 
Grzegorzewska University of Special Pedagogy in Warsaw) 
– Akademia Podlaska w Siedlcach (Podlaska Academy in Siedlce) 
– Akademia Świętokrzyska im. Jana Kochanow skiego w Kielcach (The Jan 
Kochanowski Swi ętokrzyska Academy in Kielce) 
– Pomorska Akademia Pedagogiczna w S łupsku (Pomeranian Pedagogical Academy in 
Slupsk) 
– Wyższa Szko ła Filozoficzno-Pedagogiczna "Igna tianum" w Krakowie (School of 
Philosophy and Pedagogy "Ignatianum" in Cracow) 
– Wyższa Szkoła Pedagogiczna im.Tadeusza Kotarbi ńskiego w Zielonej Górze (The 
Tadeusz Kotarbi ński Pedagogy School in Zielona Góra) 
– Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Cz ęstochowie (Pedagogy School in Cz ęstochowa) 
– Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Rzeszowie (Pedagogy School in Rzeszów) 
– Akademia Techniczno-Rolnicza im. J. J. Śniadeckich w Bydgoszczy (The 
J.J. Śniadeckich Technical and Agricultural Academy in Bydgoszcz) 
– Akademia Rolnicza im.Hugona Ko łłątaja w Krakowie (The Hugo Ko łłątaj 
Agricultural University in Cracow) 
– Akademia Rolnicza w Lublinie (Agricultural University of Lublin) 
– Akademia Rolnicza im. Augusta Cies zkowskiego w Poznaniu (The August 
Cieszkowski Agricultural University in Pozna ń) 
– Akademia Rolnicza w Szczecinie (Agr icultural University of Szczecin) 
– Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Wa rszawie (Warsaw Agricultural 
University) 
– Akademia Rolnicza we Wroc ławiu (Agricultural University of Wroc ław) 
– Akademia Medyczna w Bia łymstoku (Medical Academy of Bia łystok) 
– Akademia Medyczna im. Ludwika Rydygier a w Bydgoszczy (The Ludwik Rydygier 
Medical Academy in Bydgoszcz) 
– Akademia Medyczna w Gda ńsku (Medical Academy of Gda ńsk) 
– Śląska Akademia Medyczna w Katowicach (Medical Academy of Silesia in 
Katowice) 
 
NL 278   NL – Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiello ńskiego w Krakowie (The Collegium 
Medicum Jagiellonian University in Cracow) 
– Akademia Medyczna w Lublinie (Medical Academy of Lublin) 
– Akademia Medyczna w Łodzi (Medical Academy of Łódź) 
– Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (The Karol 
Marcinkowski Medical Academy in Pozna ń) 
– Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie (Pomeranian Academy of Medicine in 
Szczecin) 
– Akademia Medyczna w Warszawie (Medical Academy of Warsaw) 
– Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich we Wroc ławiu (The Piastów Sl ąskich 
Medical Academy in Wroclaw) 
– Centrum Medyczne Kszta łcenia Podyplomowego (Medical Centre for Post-graduate 
Training) 
– Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie (Christian Theological 
Academy in Warsaw) 
– Papieski Wydzia ł Teologiczny w Poznaniu (Pope's Theological Department in 
Poznań) 
– Papieski Fakultet Teologiczny we Wroc ławiu (Pope's Theological Faculty in 
Wrocław) 
– Papieski Wydzia ł Teologiczny w Warszawie (Pope's  Theological Department in 
Warsaw) 
– Akademia Marynarki Wojennej im. Boha terów Westerplatte w Gdyni (Naval 
University of Gdynia named for Westerplatte's Heroes) 
– Akademia Obrony Narodowej (National Defence Academy) 
– Wojskowa Akademia Techniczna im. Jaros ława Dąbrowskiego w Warszawie (The 
Jarosław Dąbrowski Technical Military Academy in Warsaw) 
– Wojskowa Akademia Medyczna im. Gen. Dyw. Boles ława Szareckiego w Łodzi 
(The gen. Boles ław Szarecki Medical Military Academy in Łódź) 
– Wyższa Szkoła Oficerska im. Tadeusza Ko ściuszki we Wroc ławiu (The Tadeusz 
Kościuszko Military Academy in Wroc ław) 
– Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Obrony Przeciwlot niczej im. Romualda Traugutta 
(The Romuald Traugutt Anti-Aircraft Forces Academy) 
– Wyższa Szkoła Oficerska im. gen. Józefa Bema w Toruniu (The gen. J. Bem Military 
Academy in Toru ń) 
 
NL 279   NL – Wyższa Szko ła Oficerska Si ł Powietrznych w D ęblinie (Air Forces Military 
Academy in D ęblin) 
– Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie (Police High School in Szczytno) 
– Szkoła Główna Służby Pożarniczej w Warszawie (The Ma in School of Fire Service 
in Warsaw) 
– Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowo wiejskiego w Bydgoszczy (The Feliks 
Nowowiejski Academy of Music in Bydgoszcz) 
– Akademia Muzyczna im. Stanis ława Moniuszki w Gda ńsku (The Stanis ław 
Moniuszko Academy of Music in Gda ńsk) 
– Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach (The Karol 
Szymanowski Academy of Music in Katowice) 
– Akademia Muzyczna w Krakowie (Academy of Music in Cracow) 
– Akademia Muzyczna im. Gra żyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi (The Gra żyna i 
Kiejstut Bacewicz  Academy of Music in Łódź) 
– Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana Pade rewskiego w Poznaniu (The Ignacy Jan 
Paderewski Academy of Music in Pozna ń) 
– Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopi na w Warszawie (The Fryderyk Chopin 
Academy of Music in Warsaw) 
– Akademia Muzyczna im. Karola Lipi ńskiego we Wroc ławiu (The Karol Lipi ński 
Academy of Music in Wroc ław) 
– Akademia Sztuk Pi ęknych w Gda ńsku (The Academy of Fine Arts in Gda ńsk) 
– Akademia Sztuk Pi ęknych w Katowicach (The Academy of Fine Arts in -
Katowice)Akademia Sztuk Pi ęknych im. Jana Matejki w Kr akowie (The Jan Matejko 
Academy of Fine Arts in Cracow) 
– Akademia Sztuk Pi ęknych im. W ładysława Strzemi ńskiego w Łodzi (The 
Władysław Strzemi ński Academy of Fine Arts in Łódź) 
– Akademia Sztuk Pi ęknych w Poznaniu (The Academy of Fine Arts in Pozna ń) 
– Akademia Sztuk Pi ęknych w Warszawie (The Academ y of Fine Arts in Warsaw) 
– Akademia Sztuk Pi ęknych we Wroc ławiu (The Academy of Fine Arts in Wroc ław) 
– Państwowa Wy ższa Szko ła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie (The 
Ludwik Solski State Higher  Theatre School in Cracow) 
– Państwowa Wy ższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w 
Łodzi (The Leon Schiller State Higher F ilm, Television and Theatre School in Łódź) 
 
NL 280   NL – Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelw erowicza w Warszawie (The Aleksander 
Zelwerowicz Academy of  Theatre in Warsaw) 
– Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. J ędrzeja Śniadeckiego w Gda ńsku 
(The Jędrzej Śniadecki Academy of Physical Education and Sport in Gda ńsk) 
– Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach (Academy of Physical Education 
in Katowice) 
– Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronis ława Czecha w Krakowie (The 
Bronisław Czech Academy of Physical Education in Cracow) 
– Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu (The 
Eugeniusz Piasecki Academy of Physical Education in Pozna ń) 
– Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Pi łsudskiego w Warszawie (The Józef 
Piłsudski Academy of Physical Education in Warsaw) 
– Akademia Wychowania Fizycznego we Wroc ławiu (Academy of P hysical Education 
in Wroclaw) 
2. Pa ństwowe i samorz ądowe instytucje kultury (nationa l and self- governing cultural 
institutions) 
3. Parki narodowe (national parks) 4. Agencje pa ństwowe dzia łające w formie spó łek (national agencies acting in the form 
of companies) 
5. Pa ństwowe Gospodarstwo Le śne "Lasy Pa ństwowe " ("State Forests" National 
Forest Holding) 
6. Podstawowe, gimnazjalne i ponadgimnazjalne szko ły publiczne (public primary and 
secondary schools)  
7. Publiczni nadawcy radiowi i telewizyjn i (public radio and TV broadcasters) 
– Telewizja Polska S. A. (Polish TV) 
– Polskie Radio S. A. (Polish Radio) 
8. Publiczne muzea, teatry, biblioteki i inne  publiczne placówki kultury m.in.: (public 
museums, theatres, libraries, other public cultural in stitutions, etc.)  
– Narodowe Centrum Kultury w Warszawie (Nat ional Centre for Culture in Warsaw) 
– Zachęta – Państwowa Galeria Sztuki w Warszawie (Zach ęta – State Gallery of Art in 
Warsaw) 
– Centrum Sztuki Wspó łczesnej – Zamek Ujazdowski w Warszawie (Centre for 
Contemporary Art – Ujazdowski Castle in Warsaw) 
– Centrum Rze źby Polskiej w Oro ńsku (Centre for Polish Sculpture in Oro ńsk)  
 
NL 281   NL – Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakow ie (International Culture Centre 
Cracow) 
– Centrum Mi ędzynarodowej Wspó łpracy Kulturalnej – Instytut Adama Mickiewicza 
w Warszawie (Centre for In ternational Cutural Coopera tion – Adam Mickiewicz 
Institute in Warsaw) 
– Dom Pracy Twórczej w Wigrach (House for Artistic Works in Wigry) 
– Dom Pracy Twórczej w Radziejowicach (Hous e for Artistic Works in Radziejowice) 
– Biblioteka Narodowa w Warszawie  (National Library in Warsaw) 
– Naczelna Dyrekcja Archiwów Pa ństwowych (Directorate of the Polish State's 
Archives) 
– Muzeum Narodowe w Krakowie (N ational Museum in Cracow) 
– Muzeum Narodowe w Poznaniu (National Museum in Pozna ń) 
– Muzeum Narodowe w Warszawie (N ational Museum in Warsaw) 
– Zamek Królewski w Warszawie – Pomnik Historii i Kultury Narodowej (Royal 
Castle in Warsaw – National History and Culture Monument) 
– Zamek Królewski na Wawelu Pa ństwowe Zbiory Sztuki w Krakowie (Royal Castle 
Wawel National Collections of Art in Cracow) 
– Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce (Cracow Salt-mine Museum in Wieliczka) 
– Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w O święcimiu (State Museum Auschwitz-
Birkenau in O święcim) 
– Państwowe Muzeum na Majdanku w Lublinie  (State Museum Majdanek in Lublin) 
– Muzeum Stutthof w Sztutowie (Museum Stutthof in Sztutowo) 
– Muzeum Zamkowe w Malborku (Castle Museum in Marlbork) 
– Centralne Muzeum Morskie w Gda ńsku (Central Maritime Museum) 
– Muzeum " Łazienki Królewskie" – Zespó ł Pałacowo-Ogrodowy w Warszawie 
(Museum " Łazienki Królewskie" – Palace -garden Complex in Warsaw) 
– Muzeum Pa łac w Wilanowie (Palace-museum in Wilanów) 
– Muzeum Wojska Polskiego (Museum for Polish Armed Forces) 
– Teatr Narodowy w Warszawie (N ational Theatre in Warsaw) 
– Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrze jewskiej w Krakowie (The Helena 
Modrzejewska Old Theatre in Cracow) 
 
NL 282   NL – Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie  (Great Theatre – National Opera in 
Warsaw)  
– Filharmonia Narodowa w Warszawie (Na tional Philharmonic Hall in Warsaw) 
9. Publiczne placówki naukowe, jednostki badawczo- rozwojowe oraz inne placówki 
badawcze (Public research institutions, re search and development institutions and 
other research institutions) 
XXIV. SLOVENIA: 
– občine (local communities) 
– javni zavodi s podro čja vzgoje, izobraževanja ter športa  (public institutes in the area 
of child care, education and sport) 
– javni zavodi s podro čja zdravstva (public institutes in the area of health care) 
– javni zavodi s podro čja socialnega varstva (public in stitutes in the area of social 
security) 
– javni zavodi s podro čja kulture (public institute s in the area of culture) 
– javni zavodi s podro čja raziskovalne dejavnosti (public institutes in the area of 
science and research) 
– javni zavodi s podro čja kmetijstva in gozdarstva (public institutes in the area of 
agriculture and forestry) 
– javni zavodi s podro čja okolja in prostora (public institutes in the area of 
environment and spatial planning) 
– javni zavodi s podro čja gospodarskih dejavnosti (public institutes in the area of 
economic activities) 
– javni zavodi s podro čja malega gospodarstva in turizma (public institutes in the area 
of small enterprises and tourism) 
– javni zavodi s podro čja javnega reda in varnosti (public institutes in the area of 
public order and security) 
– agencije (agencies) 
– skladi socialnega zavarovanja (social security funds) 
– javni skladi na ravni države in na ravni ob čin (public funds at th e level of the central 
government and local communities)  
– Družba za avtoceste v RS (Motorway Co mpany in the Republic of Slovenia) 
– Pošta Slovenije (The Po st Office of Slovenia) 
 
NL 283   NL XXV. SLOVAKIA: 
The procuring entity is defined in Article  3 §1 of Act No. 263/1999 Z. z. on Public 
Procurement, as amended, as: 
1. an organisation financed by the Stat e budget (e.g. ministries, other state 
administration authorities) or co-finan ced by the State budget (e.g. universities, 
colleges) and by a State goal-specific fund 
2. a self-governed region, a municipality, an organisation of a self -governed region or 
municipality financed or  co-financed by the same 
3. a health insurance agency 4. a legal entity established by law as a public institution (e.g. Slovenská televízia, 
Slovenský rozhlas, Sociálna pois ťovňa) 
5. National Property Fund of the Slovak Republic 6. Slovak Land Fund 7. association of legal entities  which was formed by the proc uring entities stated in 
items (1) to (3)". 
 
NL 284   NL Appendix 3 
ENTITIES OPERATING IN THE UTILITIES SECTOR 
Entities which procure in accordan ce with the provisions of this title 
Section 1 
Contracting entities in the field of  maritime or inland port or other 
terminal facilities 
CZECH REPUBLIC 
Operators of harbours (definition of  entities is provided in article 2 section 1c) and article 3 of 
act N°.40/2004 Sb on Public Procurement).  
ESTONIA 
Entities operating pursuant to Article 5 of the Public Procurement Act (RT I 2001, 40, 224) 
and Article 14 of the Competition Act (RT I 2001, 56 332). 
CYPRUS 
The Cyprus Ports Authority established by the Cyprus Ports Authority Law of 1973 ( Η Αρχή  
Λιµένων  Κύπρου , που εγκαθιδρύθηκε  από τον περί Αρχής  Λιµένων  Κύπρου  Νόµο του 1973). 
LATVIA 
Authorities, which govern ports in ac cordance with the law "Likums par ost ām": 
Rīgas brīvostas pārvalde (Rīga free port authority) 
Ventspils br īvostas pārvalde (Ventspils free port authority) 
Liepājas ostas p ārvalde (Liep āja port authority) 
Salacgrīvas ostas p ārvalde (Salacgr īva port authority) 
Skultes ostas p ārvalde (Skulte port authority) 
Lielupes ostas p ārvalde (Lielupe port authority) 
Engures ostas p ārvalde (Engure port authority) 
Mērsraga ostas p ārvalde (M ērsrags port authority) 
Pāvilostas p ārvalde (Pāvilosta port authority) 
Rojas ostas p ārvalde (Roja port authority). 
 
NL 285   NL LITHUANIA 
Valstybės įmonė "Klaipėdos valstybinio j ūrų uosto direkcija" (state enterprise "Klaip ėda State 
Seaport Authority") operating pursuant to the Lietuvos Respublikos Klaip ėdos valstybinio 
jūrų uosto įstatymas (Žin., 1996, Nr. 53-1245). 
Valstybės įmonė "Vidaus vandens keli ų direkcija" (state ente rprise "Inland Waterways 
Administration") operating pursuant to th e Lietuvos Respublikos vidaus vanden ų transporto 
kodeksas (Žin., 1996, Nr. 105-2393). 
Other entities operating in the field of maritime or inland port or other terminal facilities and 
being in compliance with the provisions of Lietuvos Respublikos vieš ųjų pirkimų įstatymas 
(Žin., 2002, Nr. 118-5296). 
HUNGARY 
Public ports operated fully or partially by the State pursuan t to Act XLII of 2000 on water 
transport (2000. évi XLII. tö rvény a vízi közlekedésr ől). 
MALTA 
L-Awtorita' Marittima ta' Malta (Malta Maritime Authority). 
POLAND 
Podmioty zajmuj ące się zarządzaniem portami morskimi lub śródlądowymi i udost ępnianiem 
ich przewo źnikom morskim i śródlądowym. (Entities operating in the field of management of 
sea ports or inland harbours and letting th em for use to sea and inland carriers.). 
SLOVENIA 
Morska pristaniš ča v državni ali delni la sti države, ko opravljajo gospodarsko javno službo, 
skladno s Pomorskim zakonikom (Uradni list RS, 26/ 01). (Sea ports in full or partial state 
ownership when performing economic public serv ice in accordance with  the Maritime Code 
(Official Gazette of the Re public of Slovenia, no. 26). 
SLOVAKIA 
The procuring entity is define d in Article 3 §2 and §3 of Act No. 263/1999 Z. z. on Public 
Procurement, as amended, as a legal entity which deals in inland navigation by maintaining 
the waterways and by establishing and maintain ing public ports and wate rway facilities (Act 
No. 338/2000 Z. z.– e.g. Prístav Bratislava , Prístav Komárno, Prístav Štúrovo)." 
Section 2 
Contracting entities in the field of airport facilities 
CZECH REPUBLIC 
Operators of airports (definition of entities is pr ovided in article 2 section 1c) and article 3 of 
act N°.40/2004 Sb on Public Procurement).  
 
NL 286   NL ESTONIA 
Entities operating pursuant to Article 5 of the Public Procurement Act (RT I 2001, 40, 224) 
and Article 14 of the Competition Act (RT I 2001, 56 332). 
LATVIA 
Valsts akciju sabiedr ība "Latvijas gaisa satiksme" (State public limited liability company 
"Latvijas gaisa satiksme"). 
Valsts akciju sabiedr ība ""Starptautisk ā lidosta "R īga"" (State public limited liability 
company "International airport "R īga""). 
LITHUANIA 
Airports operating pursuant to th e Lietuvos Respublikos aviacijos įstatymas (Žin., 2000, 
Nr. 94-2918) and Lietuvos Respublikos civilin ės aviacijos įstatymas (Žin., 2000, Nr 66-1983). 
Valstybės įmonė "Oro navigacija" (state enterprise "O ro navigacija") operating pursuant to 
the Lietuvos Respublikos aviacijos įstatymas (Žin., 2000, Nr. 94-2918) and Lietuvos 
Respublikos civilin ės aviacijos įstatymas (Žin., 2000, Nr. 66-1983). 
Other entities operating in the field of air port facilities and being in compliance with the 
provisions of Lietuvos Respublikos vieš ųjų pirkimų įstatymas (Žin., 2002, Nr. 118-5296). 
HUNGARY 
Airports operating on the basis of an aut horisation pursuant to Act XCVII of 1995 on air 
traffic (1995. évi XCVII. törvény a légiközlekedésr ől). 
Budapest Ferihegy Internati onal Airport managed by the Buda pest Ferihegy International 
Airport Operator Plc. (Budape st Ferihegy Nemzetközi Repül őtér managed by Budapest 
Ferihegy Nemzetközi Repül őtér Üzemeltetési Rt.) on the basis of Act XVI of 1991 on 
concessions (1991. évi XVI. törvény a koncessz ióról), Act XCVII of 1995 on air traffic 
(1995. évi XCVII. törvény a légiközlekedésr ől), Decree No 45/2001. (XII. 20.) KöViM of the 
Minister of Transport and Wate r Management on winding-up the  Air Traffic and Airport 
Administration  and establishing  HungaroControl Hungarian Air Navigation Services 
(45/2001. (XII. 20.) KöViM rendelet a Légiforgalmi és Repül őtéri Igazgatóság 
megszüntetésér ől és a HungaroControl Magyar Légiforg almi Szolgálat létrehozásáról). 
MALTA 
L-Ajruport Internazzjonali ta" Malta (Malta International Airport). 
POLAND  
Przedsiębiorstwo Pa ństwowe "Porty Lotnicze" (the stat e enterprise "Polish Airports"). 
 
NL 287   NL SLOVENIA  
Javna civilna letališ ča, skladno z Zakonom o letalstvu (Ura dni list RS, 18/01). Public civil 
airports that operate in accord ance with Civil Aviation Act (Offi cial Gazette of the Republic 
of Slovenia, no. 18/01). 
SLOVAKIA  
The procuring entity is define d in Article 3 §2 and §3 of Act No. 263/1999 Z. z. on Public 
Procurement, as amended, as a legal entity wh ich deals in civil aviation by establishing and 
operating public airports and ground aviation facili ties (Act No. 143/1998 Z.z. as amended – 
e.g. Airports – Letisko M.R. Štefánika, Leti sko Košice – Barca, Letisko Poprad – Tatry, 
Letisko Slia č, Letisko Pieš ťany – managed by Slovenská správa letísk /Slovak Airports 
Administration/ and opera ting on the basis of a licence issued  by Ministry of Transport, Posts 
and Telecommunications of the Slovak Republic pursuant to § 32 Act No. 143/1998 Z. z. on 
Civil Aviation)."; 
 
NL 288   NL ANNEX X  
List of publication means to be added to  ANNEX XIII of the Association Agreement 
Appendix 2 
Estonia 
Official Journal of the European Union 
Hungary 
Official Journal of the European Union 
Közbeszerzési Értesít ő (Public Procurement Bulletin) 
Lapja (Public Procurement Bulletin – Official Journal of the Public Procurement Council) 
Slovenia 
Official Journal of the Republic of Slovenia 
Czech Republic 
Official Journal of the Republic  
Centrální adresa (C entral Address) 
Cyprus 
Official Journal of the European Union 
Official Gazette of the Republic Local Daily Press 
Poland 
Official Journal of the European Union 
Biuletyn Zamówie ń Publicznych (Public Procurement Bulletin) 
Malta 
Official Gazette of the Republic 
Government Gazette 
Lithuania 
Official Journal of the Republic of Lithuania 
 
NL 289   NL Information supplement “Informaciniai pranesimai ” to the Gazette (“Valstybes zinios”) of the 
Republic of Lithuania 
Latvia 
Official Journal of the Republic of Latvia 
Latvijas vestnesis (official newspaper) 
Slovakia 
Official Journal of the European Union 
Vestnik Verejneho Obstaravania (Public procurement journal)