ADVIES VAN HET RAADGEVEND COMITÉ VAN DE EGKS OVER DE VOORTZETTING NA 2002 VAN DE GESTRUCTUREERDE DIALOOG IN DE STEENKOOL- EN STAALSECTOR

(1999/C 130/03)

(met een stem tegen en twee onthoudingen goedgekeurd tijdens de 344e zitting van 25 maart 1999)

Inleiding

Motivering

Het voorstel om na 2002 een instrument voor dialoog en gedachtewisseling in te voeren dat vergelijkbaar is met het Raadgevend Comité van de EGKS, vloeit voort uit de extrapolatie van de positieve ervaringen met het EGKS-model naar de toekomst. In het kader van het debat dat momenteel binnen de communautaire instanties wordt gevoerd over de noodzaak van een betere dialoog met actoren uit alle economische sectoren, is dit advies bedoeld om aan deze positieve ervaringen te herinneren en vooral te wijzen op de noodzaak om de voorwaarden te scheppen voor de voortzetting van deze dialoog na het verstrijken van het EGKS-Verdrag.

Aangezien alle industriesectoren zich in de loop der tijd ontwikkelen en de complementariteit van de steenkool- en staalindustrie niet meer van dezelfde aard is als in de begintijd van het EGKS-Verdrag, zal de toekomstige opzet van de gestructureerde dialoog aan de huidige situatie moeten worden aangepast. De representatieve structuur met de drie partijen, producenten, werknemers, en verbruikers en handelaren, moet echter worden gehandhaafd, alsmede essentiële elementen van de werkwijze van dit comité.

Definitie

Onder gestructureerde sectorale dialoog wordt de dialoog tussen enerzijds producenten, werknemers, verbruikers en handelaren en anderzijds de organen van de Europese Unie voor de steenkool- en staalsector verstaan. In het memorandum van 28 juni 1995 betreffende de aspecten die verband houden met het aflopen van het EGKS-Verdrag in 2002(1) werd de aanbeveling gedaan dit "gemeenschappelijk, gelijktijdig, transport en gestructureerd overleg" na 2002 voort te zetten. De Europese Commissie heeft in haar mededeling van 8 oktober 1997 overigens ook duidelijk gewezen op de noodzaak van een raadgevend ad hoc-comité in het kader van de voortzetting na 2002 van het samenwerkingsonderzoek in de steenkool- en staalindustrie (zie hieronder).

Argumenten

Al meer dan 45 jaar is het overleg in de steenkool- en staalindustrie in het kader van het Raadgevend Comité een uniek voorbeeld van een succesvolle setorale dialoog tussen de Europese Commissie en de industrie. In geval van belangenconflicten was dit voor alle economische actoren (producenten, werknemers, verbruikers en handelaren) een dialoog met de organen van de Europese Unie.

De sectorale dialoog, zoals deze in het kader van het Raadgevend Comité van de EGKS vorm heeft gekregen, heeft zijn doeltreffendheid bewezen voor elk van de beleidsonderdelen die voor de sectoren en de werknemers van belang zijn, namelijk:

- het industriebeleid,

- de ontwikkeling van de markt,

- de instrumenten voor sociale steunverlening,

- het technisch en sociaal onderzoek.

Het meest waardevolle en vernieuwende aspect van de EGKS was en blijft het vermogen om in de Gemeenschap een sectoraal industriebeleid te voeren dat gebaseerd is op een gelijktijdige dialoog met alle betrokken partijen. Zo heeft het beleid van de Europese Commissie gelijke tred kunnen houden met de realiteit in de industrie. De contacten tussen alle betrokken partijen zijn bijzonder belangrijk geweest, met name in perioden met een ongunstige conjunctuur, als op sociaal gebied vele problemen moesten worden opgelost.

De dialoog in het Raadgevend Comité van de EGKS heeft de beslissingen van de communautaire organen kunnen sturen, doordat het Comité zich baseerde op de consensus tussen de direct betrokken partijen. De dialoog met de sector heeft ook in belangrijke mate bijgedragen aan de arbeidsrust in Europa en heeft het Europese beleid in de ogen van de burger transparanter gemaakt.

De langdurige toepassing van dit overleginstrument heeft tot iets geleid dat kan worden omschreven als een EGKS-model met een algemene waarde die behouden moet blijven door het uit te breiden naar industriesectoren die rechtstreekse toeleveranciers en afnemers van de EGKS-industrieën zijn, en het model in voorkomende gevallen nog beter te benutten door het ook voor andere industriesectoren voor te stellen.

Het EGKS-model kan ook een belangrijk baken zijn in het integratieproces van de LMOE's waarvoor de steenkool- en staalindustrie zeer belangrijke sectoren zijn.

In het kader van de globalisering van de economie zal de Europese Unie opnieuw te kampen krijgen met sectorale herstructureringen waarvoor specifieke instrumenten nodig zullen zijn om de hieruit voortvloeiende sociale gevolgen aan te pakken. Daarom moeten er op Europees niveau organen met eenpassende en permanente budgettaire stuctuur worden gecreëerd, die, wat de steenkool- en staalsector betreft, moeten aansluiten op het Raadgevend Comité van de EGKS.

De Raad van Ministers zelf heeft de Commissie verzocht voorstellen in te dienen over andere dan financiële aspecten waarvoor het verstrijken van het EGKS-Verdrag gevolgen heeft(2). Het Raadgevend Comité van de EGKS wil hieraan graag een bijdrage leveren en herinnert er met name aan dat alle aspecten die verband houden met het aflopen van het EGKS-Verdrag in 2002, in het bovengenoemde memorandum van 28 juni 1995 al aan de orde zijn gesteld.

Kortom, alle belanghebbende partijen erkennen dat de gestructureerde sectorale dialoog tussen de organen van de Europese Unie en de belanghebbende economische actoren en tussen deze actoren onderling na het verstrijken van het EGKS-Verdrag in 2002 moet worden voortgezet. Deze dialoog kan worden georganiseerd in het kader van een aan de hand van de hierna omschreven beginselen vast te stellen overlegstructuur.

Rechtsgronslag

De rechtsgrondlag voor de voortzetting van de gestructureerde dialoog kan een instrument van afgeleid Gemeenschapsrecht zijn, dat een autonome structuur, het recht op officiële raadpleging op het gebied van de steenkool- en staalindustrie en het initiatiefrecht waarborgt.

Ter ondersteuning van dit voorstel moet worden gewezen op de mededeling van de Commissie aan de Raad "Verstrijken van het EGKS-Verdrag - Financiële activiteiten"(3), die de Europese Commissie op 10 oktober 1997 tijdens de 337e zitting van het Raadgevend Comité in Dresden heeft gepresenteerd. In deze mededeling wordt immers een ad hoc-comité geïntroduceerd "dat bestaat uit door de Raad benoemde leden, naar het model van het Raadgevend Comité EGKS".

In het besluit waarin de gestructureerde dialoog vorm krijgt, moet worden opgenomen dat raadpleging door de Commissie op een reeks punten en gebieden verplicht is, waaronder:

- technisch en sociaal onderzoek (de EGKS-reserve en andere specifieke fondsen),

- het industriebeleid voor de beide sectoren,

- de ontwikkeling van de markt op korte en lange termijn,

- interventies in geval van crisis (Europese structuurfondsen, na de hervorming ervan in meer sectorale richting),

- de sociale aspecten (Europees sociaal fonds, na de hervorming ervan in meer sectorale richting),

- milieuvraagstukken en hulpbronnen op het gebied van grondstoffen en energie en natuurlijk ook de menselijke hulpbronnen.

Betrekkingen met de organen van de Europese Unie en de buitenwereld

De gestructureerde dialoog moet de organen van de Europese Unie ook na 2002 de basiskennis blijven verstrekken over de kringen waarvoor de EU-wetgeving op het gebied van de steenkool- en staalindustrie bestemd is. Het gaat erom aan deze organen "de reacties van de bedrijfsleider in zijn kontoor, van de mijnwerker in zijn mijn, van de staalarbeider in zijn fabriek en van de gezamenlijke verbruikers" over te brengen, zoals Jean Monnet het uitdrukte(4).

De standpunten en adviezen van de vertegenwoordigers van de betrokken industriesectoren zullen ter kennis worden gebracht van de Raad van de Europese Unie, de Europese Commissie, het Europees Parlement, het Comite van de Regio's en het Economisch en Sociaal Comité. Bovendien kunnen de adviezen in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen worden gepubliceerd.

Net als in het verleden moet het initiatiefrecht ook de mogelijkheid bieden, voorzover de procedures en het toegekende budget dit toestaan, om vergaderingen over specifieke aspecten te organiseren, hetzij met de andere instellingen, hetzij zelfs met derden.

Samenstelling en omvang van het voorgestelde overlegorgan

Bij de samenstelling van dit orgaan moet het voorbeeld van het Raadgevend Comité van de EGKS worden gevolgd (drie even grote categorieën die de producenten, de werknemers en de verbruikers en handelaren vertegenwoordigen), waarbij de vertegenwoordiging moet worden aangepast aan het grotere werkterrein van deze sectoren, met name bruinkool voor de steenkoolsector en de toeleveranciers en afnemers voor de staalsector.

Voor de benoeming van de leden en de aanwijzing van de organisaties die bevoegd zijn leden te benoemen, moet de huidige wijze van benoeming worden overgenomen. Het gaat erom een optimale vertegenwoordiging te waarborgen, waarbij rekening wordt gehouden met de grootste deskundigheid, maar ook met de daadwerkelijke beschikbaarheid van de leden, die allen over een vaste plaatsvervanger moeten kunnen beschikken en zich tijdens voorbereidende vergaderingen door een deskundige moeten kunnen laten bijstaan.

Met het oog op de continuïteit moet de huidige zittingsperiode van twee jaar tot drie of meer jaaar worden verlengd. Voorts moeten de samenstelling en de verdeling van de leden per land en per sector en subsector op van tevoren vastgelegde tijdstippen kunnen worden herzien, zodat deze regelmatig aan de ontwikkeling van de situatie kunnen worden aangepast, zonder dat de getalsterkte van de drie categorieën wordt gewijzigd, terwijl een minimale vertegenwoordiging van alle actoren gewaarborgd is.

Het nieuwe overlegorgaan moet over voldoende leden beschikken om een adequate vertegenwoordiging te waarborgen van de belangen van de steenkool- en staalsector en de subsectoren hiervan, de vertegenwoordigende organisaties of de lidstaten van de Europese Unie, waarbij rerkening moet worden gehouden met de uitbreiding van het werkterrein tot de toeleveranciers en afnemers van de sectoren die momenteel in het EGKS-Verdrag zijn vastgelegd. Een te sterke vermindering van het aantal leden in vergeliljking met de huidige samenstelling van het Raadgevend Comité van de EGKS doet afbreuk aan de doelstellingen van de gestructureerde sectorale dialoog.

Huishoudelijke begroting en secretariaat

Voor het voortbestaan van de gestructureerde sectorale dialoog is nodig:

- een zekere continuïteit bij de gesprekspartners in de verschillende organen van de Europese Unie;

- een permanent secretariaat bestaande uit Europese ambtenaren, dat de gewenste neutraliteit waarborgt;

- een soortgelijke huishoudelijke begroting als die van het huidige Raadgevend Comité, zodat alle leden hun mandaat ten volle kunnen uitoefenen;

- een tijdige invoering van het nieuwe overlegorgaan, zodat de overgang van het Raadgevend Comité van de EGKS naar dit nieuwe orgaan vloeiend verloopt.

(1) PB C 206 van 11.8.1995.

(2) PB C 247 van 7.8.1998.

(3) Doc. COM(97) 506 def.

(4) Toespraak van Jean Monnet tijdens de eerste zitting van het Raadgevend Comité van de EGKS (26.1.1953).