24. 5. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 134/27 
Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van de richtlijnen 
75/362/EEG, 77/452/EEG, 78/686/EEG, 78/1026/EEG en 80/154/EEG over de onderlinge 
erkenning van de diploma's, certificaten en andere titels van respectievelijk de arts, de 
algemeen verpleegkundige, de beoefenaar der tandheelkunde, de dierenarts en de verlos­
kundige, alsmede van de richtlijnen 75/363/EEG, 78/1027/EEG en 80/155/EEG over de 
coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de werkzaamheden 
van respectievelijk de arts, de dierenarts en de verloskundige (*) 
(88/C 134/10) 
De Raad heeft op 16 december 1987 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 49 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor sociale aangelegenheden, gezinsvraagstukken, onderwijs en cultuur, die 
met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies 
op 10 maart 1988 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Storie-Pugh. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 254e zitting (vergadering van 24 maart 
1988) het volgende advies uitgebracht, dat met 50 stemmen vóór, zonder stemmen tegen, bij 
4 onthoudingen, is goedgekeurd. 
Het Comité gaat met de voorgestelde wijzigingen ak­
koord en plaatst hierbij de volgende algemene opmer­
kingen : 
1. Inleiding 
1.1. Deze richtlijn heeft voornamelijk ten doel de 
oorspronkelijke specifieke richtlijnen voor de in de titel 
genoemde beroepen aan te passen aan de hoofdzakelijk 
technische veranderingen die zijn aangebracht in de 
nationale wetgevingen en die gevolgen hebben voor de 
bepalingen inzake de coördinatie en de wederzijdse 
erkenning van de diploma's en andere titels voor bo­
vengenoemde beroepen. 
1.2. Voorts zijn bepaalde leemtes in afzonderlijke 
specifieke richtlijnen voor de andere beroepen opge­
vuld, en zijn voorstellen gedaan voor de erkenning van 
nieuwe ontwikkelingen binnen de betrokken beroepen. 
1.3. Het Comité heeft reeds herhaaldelijk betuigd in 
te stemmen met het principe dat burgers in de Gemeen­
schap vrij gebruik moeten kunnen maken van de dien­
sten van artsen en verplegend personeel en dat deze 
categorieën zich binnen de Gemeenschap vrij moeten 
kunnen bewegen. 
2. De specifieke richtlijnen 
2.1. De goedkeuring van specifieke richtlijnen voor 
artsen, beoefenaars der tandheelkunde, verloskundigen, 
dierenartsen en verpleegkundigen vormt uiteraard een 
belangrijke stap in de richting van de voltooiing van 
de interne markt (met name in verband met de vrije 
uitoefening van beroepen en de vrije vestiging in andere 
lid-staten). Het Comité vindt het echter jammer dat 
geen richtlijnen zijn vastgesteld voor paramedische be­
roepen, zoals fysiotherapeuten, en voor een aantal an­
dere beroepen buiten de sector gezondheidszorg. Het 
vestigt hier opnieuw de aandacht op, omdat de verle­
ning van diensten door alle categorieën gezondheids­
werkers bijzonder belangrijk is. 
(!) PB nr. C 353 van 30. 12. 1987, blz. 17. 2.2. Het Comité stelt vast dat vrij weinig gebruik is 
gemaakt van deze richtlijnen en dat de betrokkenen 
bijzondere moeilijkheden ondervinden vanwege de­
mografische problemen die de vrijheid van vestiging 
beperken en tot belemmering van het vrije verkeer 
kunnen leiden. 
3. Algemene richtlijn inzake de erkenning van di­
ploma's 
3.1. Het Comité begrijpt dat voortzetting van een 
categorale aanpak organisatorische problemen oplevert 
en ziet het belang in van een richtlijn betreffende een 
algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijs-
diploma's (doe. COM(85) 355 def.). Het stelt echter vast 
dat deze richtlijn zeer veel vertraging heeft opgelopen en 
dat een aantal fundamentele wijzigingen zijn aange­
bracht. 
3.2. Aangezien het oorspronkelijke voorstel hierdoor 
aanzienlijk veranderd is, vindt het Comité dat het hier­
over geraadpleegd zou moeten worden. 
3.3. Wat de andere paramedische beroepen betreft, 
blijft het Comité ervan overtuigd, dat hiervoor zo 
spoedig mogelijk specifieke richtlijnen zouden moeten 
worden vastgesteld. Het verzoekt de Commissie daarom 
haar standpunt in dezen te herzien. 
4. Raadgevende comités voor opleiding 
4.1. Vele wijzigingsvoorstellen hebben betrekking op 
technische problemen in verband met de wederzijdse 
erkenning van in de lid-staten bestaande algemene en 
specialistendiploma's: deze diploma's waren qua tech­
nische aspecten niet meer geheel in overeenstemming 
met de richtlijnen in hun huidige vorm. Hoewel het 
Comité met de voorgestelde werkmethode akkoord 
gaat, vindt het wel dat dergelijke wijzigingsvoorstellen, 
wanneer het om de erkenning van diploma's gaat, voor­
gelegd moeten worden aan de raadgevende comités 
Nr. C 134/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 24. 5. 88 
voor opleiding die juist zijn opgericht om de Commissie 
over dergelijke kwesties voor ieder van deze beroepen 
advies te geven. Omdat dit niet gebeurd is, dringt het 
Comité er nu bij de Commissie op aan, deze raadgeven­
de comités te raadplegen over de voorgestelde veran­
deringen in de richtlijn die betrekking hebben op wij­
zigingen in erkende opleidingen. Het feit dat het comité 
van hooggeplaatste ambtenaren van volksgezondheid 
geraadpleegd is, neemt niet weg dat ook advies moet 
worden gevraagd aan de organen die speciaal opgericht 
zijn om de Commissie te adviseren over vraagstukken 
in verband met de specifieke opleidingen en de oplei­
dingseisen. 
4.2. Met name zouden nieuwe diploma's of titels die 
door een gespecialiseerde instelling in een lid-staat voor 
het eerst na de inwerkingtreding van een richtlijn voor 
het betrokken beroep worden afgegeven, aan het be­
trokken raadgevende comité voor opleiding voor beoor­
deling en, eventueel, commentaar moeten worden voor­
gelegd. 
5. Erkenning van diploma's of andere titels en coördi­
natie 
5.1. Het Comité stelt vast dat studenten die een 
universitaire graad in een andere lid-staat behalen en 
zich in hun land van oorsprong wensen te vestigen, in 
de meeste lid-staten verzocht worden een staatsexamen 
af te leggen of hun post-universitaire stageperiode in 
hun land van oorprong af te maken. Deze kwestie is 
aan de orde gesteld in verband met studenten die buiten 
hun land van oorsprong een universitaire opleiding 
afsluiten en naar hun eigen land terugkeren zonder in 
de lid-staat waarin zij gestudeerd hebben, het recht 
op uitoefening van hun beroep te hebben verworven. 
Daarnaast moet ook de aandacht worden gevestigd 
op de situatie van onderdanen van lid-staten die hun 
diploma in een land buiten de Gemeenschap hebben 
behaald. Uitgaande van de nieuwe benadering van de 
Commissie zou het in dergelijke gevallen voldoende 
moeten zijn dat hun diploma door één lid-staat is erkend 
en dat deze lid-staat ook het recht op uitoefening van 
het beroep heeft verleend. In het kader van het algemene 
stelsel van erkenning van diploma's zouden de be­
trokkenen hun beroep dan uiteraard ook in andere lid­
staten moeten kunnen uitoefenen (alsof zij hun diploma 
hadden behaald in het land waarin zij werken). 
5.2. Bij de behandeling van het voorstel betreffende 
het recht van vestiging en de wederzijdse erkenning is 
Gedaan te Brussel, 24 maart 1988. aandacht besteed aan het geval van onderdanen van 
landen waarmee associatieovereenkomsten zijn geslo­
ten. Hierbij is het Comité tot de conclusie gekomen 
dat de bepalingen van de richtlijnen niet rechtstreeks 
toepasbaar zijn op deze personen. Het Comité vraagt 
zich niettemin af, of het Europese Hof van justitie 
uiteindelijk niet een uitspraak over deze situatie zou 
moeten doen. 
5.3. Aangezien sommige van de voorgestelde artike­
len betrekking hebben op het feit dat de eisen die gesteld 
worden aan het opleidingsniveau waarvoor door de lid­
staten diploma's worden afgegeven, voor de verschillen­
de beroepen niet overal even duidelijk vastgelegd zijn, 
vindt het Comité het verheugend dat het raadgevend 
comité voor de opleiding van dierenartsen zijn leden 
bezoeken aan dierengeneeskundige faculteiten laat 
brengen. Het Comité begrijpt uiteraard dat het voor 
sommige andere beroepen, zoals b.v. artsen en verpleeg­
kundigen, alleen al om praktische redenen onmogelijk 
is zo'n omvangrijk bezoekenprogramma op te zetten. 
Wel is het van mening dat initiatieven van deze aard, 
zelfs wanneer zij slechts op beperkte schaal worden 
ondernomen, al zouden kunnen bijdragen tot een opti­
male harmonisering van de opleidingseisen voor de 
beroepen in de gezondheidssector waarvoor aparte 
richtlijnen bestaan. 
6. Arbeidsgeneeskunde 
6.1. Het is verheugend dat arbeidsgeneeskunde als 
specialisme in de Gemeenschap nu ruimer erkenning 
vindt. Zo komt de vervulling naderbij van de reeds lang 
gekoesterde wens van het Comité, dat in alle lid-staten 
bekwame specialisten in arbeidsgeneeskunde be­
schikbaar zijn en dat deze specialisten zich binnen de 
Gemeenschap vrij kunnen verplaatsen en vrij kunnen 
praktizeren. Het Comité hoopt dat de weinige over­
blijvende lid-staten (waar dit nog niet het geval is), voor 
een goede specialistenopleiding in arbeidsgeneeskunde 
zullen zorgen, zodat overal in de Gemeenschap aan de 
minimumnormen wordt voldaan. 
7. Nucleaire geneeskunde 
7.1. Het Comité stelt vast dat nucleaire geneeskunde 
inmiddels in alle lid-staten als specialisme wordt erkend. 
Op de lijst van artikel 4, sub 18 ontbreekt echter Ierland. 
Daarom zou moeten worden toegevoegd: 
„Ierland: nuclear medicine." 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT