COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 362 def. 
Brussel, 28 ju Ii 1993 
TACIS 
(Programma voor technische bijstand aan de voormalige republieken van de Sovjet-Unie) 
JAARVERSLAG VAN DE COMMISSIE 
- 1991 en 1992 -
- 1 -
INLEIDING INHOUD 
ALGEMENE CONTEXT VOOR EG-BIJSTAND in 1991 en 1992 
HET TACIS-PROGRAMMA: DE UITDAGING VAN EEN INNOVATIEF 
PROGRAMMA 
2.1. Een snel veranderende omgeving 
2.2. Vertrekken vanaf het nulpunt in de NOS 
2.3. Aanvankelijk afhankelijk van het TACIS-hoofdkantoor 
2.4. Betrokkenheid van begunstigde staten bij 
programmering/overleg 
2.5. Kosten van de technische bijstand en het gebruik van 
externe steun van deskundigen en adviseurs 
2.6. Geografische omvang en etnische en culturele 
diversiteit 
2.7. Institutionele beperkingen van TACIS 
2.8. De behoefte aan snelheid versus regels en procedures 
SECTORPROGRAMMA'S TACIS 1991 
3.1. Financiële diensten 
3.2. Opleiding 
3.3. Voedseldistributie 
3.4. Vervoer 
- 2 -
3.5. Energie 
3.6. Nucleaire veiligheid 
SECTORPROGRAMMA'S TACIS 1992 
4.1. Onderneming8steun 
4.1.1. Financiële diensten 
4.1.2. Privatisering 
4.1.3. Kleine en middelgrote ondernemingen 
4.1.4. Conversie 
4.2. Ontwikkeling van het menselijk potentieel 
4.3. Voedselproduktie en -distributie 
4.4. Netwerken 
4.4.1. Energie 
4.4.2. Vervoer 
4.4.3. Telecommunicatie 
4.5. Het programma voor nucleaire veiligheid voor 1992 
DIVERSEN: MET TACIS SAMENHANGENDE ONTWIKKELINGEN 
5.1. Coördinatie van steun aan de NOS 
5.1.1. De Conferenties van 
Washington/Lissabon/Tokio 
5.1.2. Overige coördinatiewerkzaamheden 
5.2. Nationale coördinatie-eenheden 
5.3. Doorzichtigheid 
5.4. informatie over TACIS 
5.5. Organisatie op het niveau van de commissie 
5.5.1. De organisatie van de TACIS-eenheid (per 
31 december 1992) 
5.6. Vooruitzichten voor 1993 
5.6.1. Meerjarige programmering 
5.6.2 Concentratie op sectoren 
- 3 -
5.6.3. Internationale coördinatie van de steun 
aan de NOS 
5.6.4. Andere voorzieningen voor 1993 
5.7. Verordening van de Raad 

- 4 -
INLEIDING 
In artikel 9 van Verordening (EEG, EURATOM) nr. 2157/91 van de Raad van 
15 juli 1991 is bepaald dat de Commissie na afloop van elk 
begrotingsjaar een uitvoeringsrapport opstelt betreffende de uitvoering 
van de samenwerking en dat dit rapport aan het Europese Parlement, de 
Raad en het Economisch en Sociaal Comité wordt toegezonden. 
Dit rapport, dat op grond van genoemd artikel is opgesteld, heeft 
betrekking op de werkzaamheden in het kader van TACIS 1991 vanaf 
juli 1991 en in het kader van TACIS 1992. Eind 1991 is geen jaarverslag 
voor TACIS opgesteld omdat het TAClS-programma pas in juli 1992 goed op 
gang was. Eén en ander is toe te schrijven aan de politieke 
gebeurtenissen in de Baltische republieken en in Moskou in 
augustus 1991, waardoor de voorbereiding van het programma voor 1991 
vertraging opliep; de financieringsnota's voor TACIS 1991 werden met de 
voormalige Sovjet-Unie pas op 12 december 1991 ondertekend, kort voordat 
de Sovjet-Unie ophield te bestaan. Als gevolg van het uiteenvallen van 
de voormalige Sovjet-Unie moesten de (oorspronkelijk voor de Sovjet-Unie 
vastgestelde) sectorprogramma's 1991 ingrijpend worden herzien. Hiervoor 
diende overleg met de Nieuwe Onafhankelijke Staten te worden gepleegd. 
In het begrotingsjaar 1992 heeft de TACIS-eenheid zorg gedragen voor de 
uitvoering van het TACIS-programma 1991 (dat in hoofdstuk III wordt 
beschreven) en de voorbereiding en afronding van de financieringsnota's 
voor het TACIS-programma 1992 (dat in hoofdstuk IV wordt beschreven). 
- 5 -
1. ALGEMENE CONTEXT VOOR EG-BIJSTAND in 1991 en 1992 
Het programma voor technische bijstand aan de voormalige republieken van 
de Sovjet-Unie (Technical Assistance to the Commonwealth of Independent 
States, TACIS) is het omvangrijkste TB-programma dat ooit werd opgestart 
en vormt de pijler van het algehele EG-programma voor bijstand aan de 
nieuwe onafhankelijke staten (NOS: Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, 
Kazachstan, Kirgizstan, Moldova, Oekraïne, Oezbekistan, Rusland, 
Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland). In Bijlage I worden 
landsgewijs basisindicatoren van elk van de twaalf NOS verstrekt. 
In december 1990 kwamen de Europese Gemeenschap en haar Lid-Staten op de 
vergadering van de Europese Raad in Rome overeen de Sovjet-overheden te 
steunen in hun niet aflatende inspanningen om economische en sociale 
hervormingen in de Sovjet-Unie teweeg te brengen. Men besloot dergelijke 
EG-steun te verlenen via een programma voor technische bijstand aan 
speciale prioriteitssectoren die een zeer belangrijke invloed op de 
hervormingsagenda zouden kunnen uitoefenen, en om omstandigheden te 
scheppen die gunstig zijn voor het ontstaan een markteconomie en van een 
democratische maatschappij. 
Op 15 juli 1991 keurde de Raad Verordening (EEG, Euratom) nr. 2157/91 
goed, die de wettelijke grondslag vormt voor dit programma voor 
technische bijstand, dat voor het boekjaar 1991 een bedrag van 400 
miljoen ecu kreeg toegewezen. 
Het programma ia gericht op het ontwikkelen van de plaatselijke 
vaardigheden en kennis die noodzakelijk zijn om het proces van 
economische hervorming in de NOS te versnellen door het verstrekken van 
het advies, de kennis en de praktijkervaring die nodig zijn voor het 
effectief functioneren en beheren van een marktgerichte economie en van 
de democratische institutionele structuren die daarmee verband houden. 
Dit zal op zijn beurt de integratie van deze landen in de wereldeconomie 
helpen bespoedigen en een bijdrage leveren aan de politieke 
stabilisering van de NOS. 
Op basis van een gezamenlijke evaluatie van de economische toestand en 
van het hervormingsproces in de voormalige Sovjet-Unie besloten de EG en 
de overheden van de voormalige Sovjet-Unie het programma voor technische 
bijstand voor 1991 te concentreren op de volgende vijf 
concentratiesectoren: 
opleiding in de openbare en particuliere sector 
energie 
vervoer 
financiële diensten 
voedseldistributie. 
Onmiddellijk na de goedkeuring van de Verordening van de Raad zetten de 
diensten van de Commissie zich aan beleidsoverleg op nationaal niveau 
met de Sovjet-overheden inzake elk van deze sectoren. Het doel was een 
actiestrategie voor elk van deze sectoren te ontwikkelen, de prioritaire 
interventiegebieden vast te stellen en de soorten TB-activiteiten 
(beleidsadvies, institutionele opbouw, opzetten van wettelijke en 
regelgevende kaders, opleiding) uit te kiezen die ter ondersteuning van 
die strategie gefinancierd moeten worden. 
- 6 -
Teneinde de ervaringen die de EG-ondernemingen in de Sovjet-Unie hebben 
opgedaan volledig te kunnen benutten, deed de Commissie een beroep op de 
diensten van een 'Adviesgroep', bestaande uit een klein aantal 
vooraanstaande zakenlieden uit de EG met een goede staat van dienst 
inzake betrekkingen met de Sovjet-Unie, en uit deskundigen met kennis 
van zaken van Sovjet-aangelegenheden. Dit overleg had tot gevolg dat op 
2 augustus 1991 het Indicatief Programma werd opgesteld en ondertekend 
(Vice-voorzitter van de Commissie Andriessen en de ambassadeur van de 
Sovjet-Unie, de heer Voronin). 
Zodra de prioriteitsgebieden voor samenwerking in elke sector waren 
vastgesteld, werd het TACIS-programma, voornamelijk via de EG-delegatie 
in Moskou, door de gehele Sovjet-Unie uitgebracht. Alle Sovjet-
ondernemingen die financiële steun zochten voor projecten binnen de 
hiervóór aangegeven prioriteitsgebieden, werd verzocht hun voorstellen 
voor te leggen aan pas opgerichte 'EG-Coördinatie-eenheid' in Moskou. 
Deze eenheid, die wordt beheerd door een Russische directeur (de heer 
Kazikajev) en die door 4 EG-deskundigen wordt ondersteund, maakte een 
voorselectie van de ingediende projectvoorstellen. Deze 
voorgeselecteerde voorstellen werden vervolgens, vergezeld van een door 
de nationaal coördinator van de Sovjet-Unie ondertekend officieel 
verzoek om financiering, doorgezonden naar de diensten van de Commissie 
in Brussel. 
De diensten van de commissie beoordeelden vervolgens, zowel in Brussel 
als, voor zover mogelijk, in de praktijk de projectvoorstellen via 
gesprekken met de aanvrager (de potentieel uiteindelijk begunstigde: 
universiteit, industriële onderneming, sovchose, gemeente enz.). Bij de 
beoordeling van de projectvoorstellen kenden de diensten van de 
Commissie prioriteit toe aan voorstellen die voortvloeiden uit een reeds 
bestaande samenwerking tussen de Sovjet-onderneming en een EG-
onderneming. Laatstgenoemde was er van meet af aan op de hoogte dat alle 
ter financiering aangehouden projectvoorstellen aan een niet-openbare 
aanbesteding werden onderworpen voordat een contract gegund kon worden. 
Hoewel het selectieproces aanzienlijke vertraging opliep ten gevolge van 
de politieke gebeurtenissen die in augustus 1991 in de Baltische 
republieken en in Moskou plaatsvonden, werd de identificatiefase in het 
laatste kwartaal van 1991 afgerond, hetgeen resulteerde in vijf 
sectorprogramma's. 
Op 10 oktober 1991 hechtten de Lid-Staten goedkeuring aan het eerste 
voorstel van de Commissie ten behoeve van een programma voor de 
energiesector (115 miljoen ecu). Bijgevolg werd er op 4 november en op 
28/29 november 1991 goedkeuring verleend voor vier aanvullende 
sectorprogramma's: opleiding (103 miljoen ecu), voedseldistributie (73 
miljoen ecu), vervoer (43 miljoen ecu) en financiële diensten (37,5 
miljoen ecu). Hierna volgden de financieringsbesluiten van 11 december 
1991, inzake alle vijf de programma's. De vijf financieringsnota's 
werden op 12 december 1991, en dus net vóór het uiteenvallen van de 
Sovjet-Unie, ondertekend door Vice-voorzitter Andriessen en de 
Voorzitter van het Interrepubliekeins Economisch Comité van de USSR, de 
heer Ivan silajev. 
In Bijlage II is een specificatie opgenomen van de uiteindelijke TACIS-
begroting voor 1991. 
- 7 -
Pal na de ondertekening van de sectorprogramma ' s verhevigde het 
desintegratieproces van de voormalige Sovjet-Unie, zowel wat betreft 
tempo als geografische omvang. Naarmate de Unie opschoof in de richting 
van het Gemenebest van onafhankelijke staten werd het duidelijk dat er 
zich een geheel nieuw scenario aftekende, dat een onmiddellijke 
aanpassing van het bestaande TACIS-programma en een afwijkende aanpak 
ten aanzien van de voorbereidingsfase van het programma voor 1992 
vergde. 
De Commissie belegde derhalve in februari 1992 te Moskou een bijeenkomst 
met vertegenwoordigers van de 12 Onafhankelijke Staten en van de 
Commissie om overleg te plegen over zowel de gevolgen van deze 
veranderingen voor het programma voor 1991 en de tenuitvoerlegging 
ervan, als over de voorbereidende werkzaamheden in verband met het 
programma voor 1992. Aan het slot van deze bijeenkomst werd er door alle 
deelnemers een protocol van overeenkomst ondertekend, waarin de 
basisbeginselen voor toekomstige samenwerking als volgt werden 
vastgelegd: 
'de 12 Onafhankelijke staten verbinden zich ertoe het 
programma voor 1991 uit te voeren in zijn oorspronkelijke 
vorm; 
de overheid van elke staat stelt een nationaal coördinator 
aan als officieel contactpersoon; 
er worden zo spoedig mogelijk in elke staat coördinatie-
eenheden opgericht; 
de beschikbare gelden voor het programma voor 1992 worden 
tussen de 12 staten verdeeld volgens een formule die 
rekening houdt met de behoeften, de toestand van de 
politieke en economische hervormingen en het 
absorptievermogen van elke staat; 
er wordt met elke staat een indicatief programma voor 1992 
overeengekomen dat is gericht op de prioriteitssectoren van 
elke staat, met als uitgangspunt het programma voor 1991; 
een deel van het TB-programma voor 1992 wordt gereserveerd 
voor projecten met een interrepublikeinse dimensie 
(regionale projecten).' 
Pas in maart 1992, toen de sectorprogramma's en de inhoud van het 
protocol van overeenkomst (februari 1992) waren goedgekeurd, kon met de 
voorbereiding van de tenuitvoerlegging van het programma voor 1991 
begonnen worden (gedetailleerde omschrijving van de opdracht, 
voorbereiding van de aanbesteding en evaluatie). Tegelijkertijd werd er 
op 5 maart 1992 door de diensten van de Commissie aan het Beheerscomité 
een document voor de programmering voorgelegd om de aanzet te geven tot 
de voorbereiding van het TACIS-programma voor 1992. 
Dit document voor de programmering gaf een uiteenzetting over de 
doelstellingen van technische bijstand, een uitleg bij het 
programmeringsdocument voor 1992 dat met elke NOS gesloten moet worden, 
en een samenvatting van de sectoriële prioriteiten. De technische 
bijstand voor 1992 wordt, voor zover mogelijk, verstrekt in de vorm van 
geïntegreerde programma's (en dus niet als afzonderlijke projecten) 
waarbij onderling verband houdende acties in verschillende sectoren 
worden gecombineerd teneinde voor de desbetreffende sectoren een 
duidelijk vastgestelde doelstelling of reeks van doelstellingen te 
- 8 -
verkrijgen. De programma's worden tevens gericht op hooguit vijf 
sectoren, waarbij, indien mogelijk, wordt uitgegaan van de prioriteiten 
voor 1991. Er wordt met name prioriteit toegekend aan een versnelde 
ontwikkeling van de particuliere sector. 
op grond van dit document werd met de EG-Lid-Staten in het Beheerscomité 
een overeenkomst gesloten over twee kwesties: de nieuwe, hiervóór 
vermelde aanpak van de programmering, die krachtens het programma voor 
1992 moet worden goedgekeurd en die betrekking heeft op de opzet van 
indicatieve programma's voor elke begunstigde staat (en waarbij algemene 
beleidsvoornemens worden gegeven voor technische bijstand en sectoriële 
prioriteiten), gevolgd door actieprogramma's (die concrete TB-acties en 
de financiële toewijzing ervan vaststellen); en een ruimere 
interpretatie van sectoriële prioriteiten in antwoord op de opkomende 
behoeften van de begunstigde staten. 
In dit licht bezien kunnen de concentratiegebieden voor samenwerking in 
1992 de volgende ruime gebieden beslaan: 
- Ontwikkeling van het menselijk potentieel 
Tot het programma kunnen onder meer acties behoren op het gebied van 
beheer en economische opleiding in openbare en particuliere sectoren. 
Waar mogelijk horen deze acties aan te sluiten op programma's in andere 
sectoren. Het accent kan daarbij worden gelegd op het opbouwen van een 
modern en doelmatig openbaar bestuur, advisering voor de opzet van een 
essentieel sociaal en onderwijsbeleid bij een strak begrotingsbeleid. 
- Produktie en afzet van levensmiddelen 
In deze sector kunnen op twee niveaus acties worden gesteund: enerzijds 
institutionele en beleidshervormingen, anderzijds programma's op het 
gebied van landbouwproduktie, agro-industrie, opslag, vervoer en groot-
en kleinhandel. 
- Netwerken 
Bij deze netwerken kan men overwegen in het programma maatregelen op te 
nemen ter verbetering van managementstelsels en het organisatorisch, 
wettelijk en regelgevend kader in de volgende sectoren: energie (met 
name nucleaire veiligheid), vervoer en telecommunicatie. Waar mogelijk 
moeten de nationale projecten op deze terreinen aansluiten op regionale 
initiatieven in dezelfde sectoren. 
- steun voor het bedrijfsleven 
Acties die in deze sector financiering behoeven zijn onder meer: 
de ontwikkeling van de wettelijke, institutionele en 
beleidsmechanismen ter ondersteuning van de oprichting en 
groei van middelgrote en kleine bedrijven; 
het scheppen en herstructureren van financiële instellingen 
(handelsbanken, financiële markten en 
verzekeringsmaatschappijen); 
- 9 -
privatisering; 
adviezen voor de omschakeling van de defensie-industrie; 
de ontwikkeling van beleidsvoornemens om buitenlandse 
investeringen aan te trekken en te regelen ter 
ondersteuning van het economisch herstel. 
- Beleidsadviezen aan regeringen in verband met een of meer 
van de hiervóór vermelde kwesties. 
In aanvulling op de nationale programma's werd in het TACIS-programma 
voor 1992 een aanzienlijk geldbedrag toegewezen ter financiering van een 
regionaal (d.w.z. door verschillende staten samen uitgevoerd) programma 
dat hoofdzakelijk betrekking had op twee vraagstukken: 
beleidsadvies aan regeringen, parlementen en overige 
belangrijke instellingen van de Onafhankelijke Staten, op 
gebieden als onderlinge economische betrekkingen (handel, 
betalingen, gemeenschappelijk beleid), geldzaken, 
belastinghervorming, begrotingsprocedures en techniek; 
programma's met acties die op verschillende staten 
betrekking hebben, op gebieden als energie, vervoer en 
telecommunicatie, en landbouw. 
De financiering van deze regionale acties wordt gebaseerd op een 
gezamenlijk verzoek dat door ten minste drie onafhankelijke Staten wordt 
ingediend ter zake van de bovenstaande sectoren. 
Tijdens het Beheerscomité van TACIS van 5 maart 1992 overlegde de 
Commissie een document inzake de voorgestelde algehele specificatie en 
verdeling van het TACIS-budget voor 1992 (450 miljoen ecu). 
Tegelijkertijd werd er een voorstel ingediend in verband met de criteria 
die waren gehanteerd bij het vaststellen van de geschatte 
budgettoewijzing per land (d.w.z. bevolking - 5%, BNP per hoofd van de 
bevolking - 20%, nationaal aandeel in de industriële produktie in de 
voormalige Sovjet-Unie - 30%, en een compensatiefactor in verband met 
het betrekkelijk grote deel van de programmafondsen dat de Russische 
Federatie voor 1991 had ontvangen). 
Bijlage IV bevat een samenvatting van de uiteindelijke 
totaalspecificatie van de TACIS-begroting voor 1992; in Bijlage VI en 
Bijlage VII staat een samenvatting van de toewijzingen per land (naar 
sector uitgesplitst); en in Bijlage V is een percentsgewijze 
specificatie opgenomen van het algehele programmeerbare nationale budget 
per sector. 
Binnen het hiervóór genoemde algehele kader werden er 
programmeringsmissies naar elk van de twaalf NOS ondernomen. De eerste 
groep van tien landen (alle NOS behalve Oekraïne en Moldova) werd tussen 
maart en april 1992 geprogrammeerd, waarna Oekraïne en Moldova in 
achtereenvolgens juli en september volgden. Elk indicatief programma 
werd voorgelegd aan het Beheerscomité van TACIS en omvatte een 
- 10 -
profielschets van het desbetreffende land, de voornaamste 
ontwikkelingsdoelstellingen en -prioriteiten ervan, en de overeengekomen 
concentratiegebieden van het TACIS-programma voor 1992, met inbegrip van 
regionale (door verschillende staten te zamen genomen) initiatieven. 
Op de programmeringsmissies volgden missies voor sectoridentificatie. 
Gedurende deze missies, die door vertegenwoordigers uit de particuliere 
sector in de verschillende concentratiegebieden werden gesteund, werd 
informatie verzameld op grond waarvan de algehele strategieën voor elke 
sector gedefinieerd konden worden en de voornaamste acties die steun 
behoeven vastgesteld konden worden. De voorgestelde prioriteiten werden 
op grond van de volgende overwegingen gekozen; mogelijkheid tot een 
vroege en snelle tenuitvoerlegging en betrekkelijk eenvoudig uit te 
voeren; prioriteit ten aanzien van acties die een voorbeeldfunctie of 
multipliereffect kunnen hebben; de TB moet zo nauw mogelijk aansluiten 
bij degenen die veranderingen of economische hervormingen kunnen 
beïnvloeden of teweeg kunnen brengen; vermogen tot een 
gedecentraliseerde uitvoering, en uiterst zichtbaar. Alleen een 
dergelijke praktische en actiegerichte aanpak kan resulteren in een 
spoedige en blijvende uitwerking. 
Uitgaande van deze missies voor sectoridentificatie werd er voor elke 
NOS één 'actieprogramma' ontworpen, en voor Rusland vier (regio Moskou, 
regio St. Petersburg, Tjoemen en Samara). Het programma voor 
Tadzjikistan is opgeschort totdat de politieke stabiliteit in het land 
zal zijn weergekeerd. De resterende 17 actieprogramma's zijn door het 
Beheerscomité van TACIS als gunstig beoordeeld. 
***** 
Door een meer geconcentreerde aanpak en door alle voorbereidende taken 
voor 1992 tijdens de programmerings- en sectoridentificatiemissies uit 
te voeren, denkt men dat de programma's voor 1992 in het eerste halfjaar 
van 1993 van start zouden kunnen gaan, waardoor er in vergelijking met 
1991 een aanzienlijke tijdwinst wordt geboekt. In de toekomst wordt 
tevens een snellere programma-uitvoering mogelijk doordat er recentelijk 
in elke NOS een nationaal coördinator voor EG-activiteiten is aangesteld 
en doordat er coördinatie-eenheden zijn opgericht die verantwoordelijk 
zijn voor lokale voorbereiding, coördinatie en tenuitvoerlegging van de 
programma's. Te zamen met de meer geconcentreerde benadering van het 
programma voor 1992 (minder en omvangrijker acties, veelal met andere 
geïntegreerd) en meer nadruk op de mogelijkheid tot een vroege en snelle 
tenuitvoerlegging, moeten ervoor zorgen dat er een ruime armslag 
ontstaat voor toezeggingen en uitbetalingspercentages die in 
vergelijking met 1991 eerder plaatsvinden en hoger uitvallen. Een 
dergelijke versnelde programma-uitvoering moet tevens profijt hebben van 
het sterk verbeterde 'flexibeler' kader dat momenteel voor het TACIS-
programma opgezet is, zowel bij de hoofdkantoren als in de NOS middels 
de coördinatie-eenheden. 
Hoewel de voornaamste aanzet van het programma voor 1992 derhalve in het 
eerste kwartaal van 1993 zal worden gegeven, zijn verschillende 
overeenkomsten over 1992 reeds in de loop van 1992 zelf gesloten. 
- 11 -
Krachtens het programma voor 1992 zijn er al overeenkomsten met een 
waarde van in totaal ongeveer 40 miljoen ecu aangegaan, die met name 
betrekking hadden op de oprichting van de coördinatie-eenheden, de 
'Bangkok Faciliteit' van de EBRD, het minibudget en op overeenkomsten 
die volgens het multidisciplinair fonds worden gefinancierd teneinde 
bijstand te verlenen bij de voorbereiding en uitvoering van de 
oorspronkelijke programma's voor 1992. 
- 12 -
2. HET TACIS-PROGRAMMA: DE UITDAGING VAN EEN INNOVATIEF 
PROGRAMMA 
De omstandigheden voor het TACIS-programma waren wat betreft hun 
onzekerheid, snelle ontwikkeling en verslechterende omgeving uniek. Het 
is zonneklaar dat het programma niet onberoerd is gebleven door deze 
voortdurend wisselende omstandigheden, die allemaal samenvielen met het 
starten van de programma-activiteiten. Tegelijkertijd werden de taken 
van het TAClS-team nog bemoeilijkt door een aantal institutionele 
problemen die geen verband hielden met de NOS. Enkele van de grootste 
moeilijkheden worden hierna in kort bestek behandeld. 
2.1. Een snel veranderende omgeving 
De programma's voor 1991 werden te zamen met de voormalige Sovjet-Unie 
opgesteld en ondertekend. Twee maanden daarna werd er een 'protocol van 
overeenkomst' aangegaan met 12 Onafhankelijke Staten, waarbij de 
uitvoeringsprocedures van het programma voor 1991 werden gewijzigd en de 
programmavoorbereiding voor 1992 met elk van deze staten op bilaterale 
basis werd geregeld. Door het bezwijken van de vroegere institutionele, 
wettelijke,, sociale en economische kaders van de Sovjet-Unie ontstond er 
leegte en verwarring, die niet in een handomdraai opgelost kunnen 
worden. Talloze Sovjet-instellingen die oorspronkelijk als begunstigden 
en gesprekspartners van het TACIS-programma waren bedoeld, boetten in 
belang in, kwijnden weg of werden zelfs opgeheven. Het kostte enige tijd 
om nieuwe instellingen in de NOS op te zetten of te reorganiseren en om 
geschikte aanstellingsregelingen en budgettaire voorzieningen te 
treffen. De geografische spreiding van talloze projecten moest herzien 
worden, andere dienden in zijn geheel geschrapt te worden. Grote delen 
van het programma moesten bijgesteld worden, de taakstelling moest 
geherdefinieerd worden, men moest de instemming van de nieuwe regeringen 
of de begunstigden zien te verkrijgen. Al deze ontwikkelingen 
vertraagden en hinderden de afronding van de projectdossiers en 
aanverwante aanbestedingsdocumentatie in hoge mate. 
Het bestaan van zo'n snel veranderende omgeving in de NOS heeft geleid 
tot het, krachtens het TACIS-programma, bepalen van TB-acties die zo 
nodig aangepast kunnen worden aan nieuwe beleidsvoornemens en 
-structuren tijdens de uitvoeringsfase. De TB-programma's omschrijven 
geen specifieke acties, en zijn daarom tamelijk flexibel van aard. 
2.2. Vertrekken vanaf het nulpunt in de NOS 
De Commissie heeft feitelijk een 'voortrekkersrol' gespeeld voor wat 
betreft het uitvoeren van de allereerste westerse economische missie in 
de voormalige Sovjet-Unie. Ze werd derhalve gesteld voor de uiterst 
moeilijke taak om de grondslag te leggen voor een volstrekt innovatief 
samenwerkingsprogramma. 
In alle NOS bestond aanvankelijk een gebrek aan inzicht in en 
onbekendheid met niet alleen de economische en sociale-
hervormingsagenda, maar ook met technische bijstand in het algemeen en 
het TACIS-programma in het bijzonder. De begunstigde staten bleken 
meestal onmachtig om hun eigen hervormingsprioriteiten op te stellen, 
- 13 -
terwijl de institutionele instabiliteit en de talloze veranderingen in 
de NOS het afdragen van de verantwoordelijkheid, en daarmee van de 
besluitvorming, traag en log hebben gemaakt. Dit geldt mede voor de 
verdeling van de politieke verantwoordelijkheid tussen de vroegere 
Sovjet-Unie en de nieuwe Republieken en hun plaatselijke overheden. 
Dergelijke omstandigheden hebben de voorbereiding en tenuitvoerlegging 
van programma's veel moeilijker en ingewikkelder gemaakt. 
2.3. Aanvankelijk afhankelijk van het TACIS-hoofdkantoor 
De diensten van de Commissie waren dus in feite verantwoordelijk voor 
praktisch al de voorbereidende werkzaamheden voor het programma. 
Tezelfdertijd moesten er voor het TACIS-programma nieuwe systemen, 
richtsnoeren en exploitatieprocedures worden opgezet en doorgevoerd en 
diende er nieuw personeel te worden opgeleid. De voorbereidende 
werkzaamheden voor het programma ondervonden verder nog hinder ten 
gevolge van het ontbreken van een EG-vertegenwoordiging in de NOS 
(behalve in de Russische Federatie) en van de volslagen onbekendheid bij 
de begunstigde regeringen met het desbetreffende stadium van de 
projectcyclus, onder meer de voorbereiding van projecten en 
taakomschrijving, de aanbestedingsprocedures en de projectkosten. Een 
groot deel van de technische bijstand werd de begunstigde staten daarom 
tijdens de voorbereiding van de TB-programma•s verleend. 
2.4. Betrokkenheid van begunstigde staten bij 
programmering/overleg 
De voorbereiding en vaststelling van projecten volgens het programma 
voor 1991 werden grotendeels door de Commissie uitgevoerd, daarbij 
gesteund door de particuliere sector in de Lid-staten die, te zamen met 
plaatselijke partners in de toenmalige Sovjet-Unie, ter goedkeuring 
projectvoorstellen voorlegden aan de Commissie. Er kan derhalve gesteld 
worden dat het programma voor 1991 meer uitging van de 'aanbodzijde', 
aangezien de begunstigde staten weinig betrokkenheid toonden bij het 
voorbereidingswerk ten behoeve van het programma. 
Krachtens het programma voor 1992 lag het in de bedoeling om het overleg 
tussen de Commissie en de begunstigde staten te verbeteren teneinde de 
betrokkenheid van laatstgenoemde bij het overleg over de voorbereiding 
en opzet van het programma te vergroten. De indicatieve programma's en 
actieprogramma's voor 1992 werden opgesteld op basis van het overleg dat 
plaatsvond tussen de Commissie, vertegenwoordigers van de particuliere 
sector in de uiteenlopende concentratiegebieden die de Commissie tijdens 
de programmeringsfase steunde, en de begunstigde staten. Wegens 
aanzienlijk tijdverlies ontstonden er echter moeilijkheden bij het in 
samenspraak met de NOS herzien en aanpassen van de actieprogramma's voor 
1992 tijdens de goedkeuringsfase van de programma's voor 1992. 
Het overleg met de begunstigde staten wordt bij het programma voor 1993 
verder verbeterd, doordat alle nationale coördinatie-eenheden momenteel 
volledig van personeel zijn voorzien en volop in bedrijf zijn. Bovendien 
heeft de Commissie elke begunstigde staat verzocht een document ter 
voorbereiding van de programmering op te stellen waarin ten behoeve van 
de indicatieve programma voor 1993-1995 voorstellen voor de selectie van 
concentratiesectoren en de geografische concentratie in gebieden worden 
- 14 -
uiteengezet. Het ligt daarom in de bedoeling dat de begunstigde staten 
straks regelmatig geraadpleegd gaan worden en veel actiever betrokken 
raken, daar waar men voor de uitvoering van praktisch alle 
voorbereidende werkzaamheden voor programma's voorheen sterk afhankelijk 
was van het TACIS-hoofdkantoor. 
2.5. Kosten van de technische bijstand en het gebruik van 
externe steun van deskundigen en adviseurs 
Het TACIS-programma werd er bij tijd en wijle op aangesproken dat er te 
veel deskundigen door de NOS reizen die op grond van het TACIS-programma 
werken en voor hun advisering hoge honoraria berekenden. 
Het inschakelen van deskundigen en adviseurs uit de particuliere en openbare 
sectoren is in het kader van het TACIS-programma onmisbaar, aangezien zij met hun 
ervaring op het gebied van de concentratiesectoren de NOS uitstekend kunnen 
ondersteunen bij hun hervormingsmaatregelen. 
Het TACIS-programma heeft ten doel de beste deskundigen die beschikbaar zijn, ter 
beschikking te stellen van de begunstigde staten. De Commissie doet daarvoor niet 
alleen een beroep op particuliere adviesbureaus, maar ook op openbare besturen en 
instellingen. Laatstgenoemden kunnen soms, vooral voor projecten op langere 
termijn, evenwel geen personeel ter beschikking stellen omdat hun middelen elders 
nodig zijn, bij voorbeeld hun eigen bilaterale hulpprogramma's. Particuliere 
adviseurs (consultants) zijn vaak eerder beschikbaar om de taak op zich te nemen. 
Het valt niet te ontkennen dat technische bijstand op bepaalde gebieden 
(privatisering, bankwezen, financiële diensten, beleidsadvies, enz.) zeer veel kost. 
De hoge kosten hangen samen met de noodzaak om bijstand van hoge kwaliteit te 
verlenen, het beperkte aanbod van gespecialiseerd personeel voor technische bijstand 
en de grote vraag van een aantal instanties (IMF, EBWO, Wereldbank), niet alleen 
voor de NOS, maar ook de PHARE-landen en zelfs voor de hele wereld. 
De kosten voor technische bijstand worden door de markt bepaald. De Commissie zorgt 
er door middel van aanbestedingen voor dat de prijs in hoge mate bepalend is bij de 
keuze van personeel voor technische bijstand. De Commissie onderhandelt verder met 
adviseurs alvorens een contract wordt gesloten. 
TACIS blijft echter streven naar een betere kosten/baten-verhouding voor technische 
bijstand, onder meer door gepensioneerde deskundigen in te schakelen en jumelage te 
bevorderen. 
2.6. Geografische omvang en etnische en culturele diversiteit 
De enorme omvang van alle NOS te zamen, gevoegd bij de ingewikkelde structuur van de 
landen en hun bezwijkende infrastructuur, vormt duidelijk één van de moeilijkheden 
waarmee het TACIS-programma wordt geconfronteerd. Kazachstan alleen al is ondanks 
zijn lage inwonertal van 16,5 miljoen groter dan alle EG-landen te zamen! Logistieke 
problemen bij het reizen naar en in de NOS, de nagenoeg geheel ontbrekende 
communicatiesystemen tussen de NOS en EG en de problemen, variërend van de taal tot 
de voortdurend wisselende plaatselijke gesprekspartners en bestuurders, dragen bij 
tot een reeks buitengewone en steeds lastiger arbeidsomstandigheden. 
- 15 -
2.7. Institutionele beperkingen van TACIS 
De institutionele overeenkomsten van het TACIS-programma zelf hebben te kampen met 
ernstige problemen op het gebied van personeel en aanverwante logistieke 
beperkingen. De TACIS-eenheid werd in december 1991 officieel opgericht, met een 
minimale personeelsbezetting. Hoewel het aantal personeelsleden van de Commissie 
sindsdien is toegenomen, is er in verhouding tot de uit te voeren werkzaamheden nog 
steeds slechts een beperkt aantal verantwoordelijk voor de gezamenlijke TACIS-
begroting 1991 en 1992 ten bedrage van 845 miljoen ecu (870 miljoen ecu min de 25 
miljoen ecu die aan de Baltische Staten is toegewezen) (zie ook punt 5.5.1). 
- 16 -
De organisatie van de Commissie ter zake van het TACIS-programma wordt in dit 
verslag nader uiteengezet in hoofdstuk 5 (Diversen), punt 5.6. 
2.8. De behoefte aan snelheid versus regela en procedures 
Het TACIS-programma moet, net als alle andere door de EG gefinancierde programma's, 
voldoen aan de regels en procedures van de Commissie. Deze zijn ingewikkeld en gaan 
gepaard met veel oponthoud. Een tweede tijdrovend onderdeel dat van belang is, 
betreft de coördinatie van technische bijstand met andere DG's om ervoor te zorgen 
dat bij de werkzaamheden in het kader van TACIS terdege rekening wordt gehouden met 
hun belangen en deskundigheid. 
Gezien de algemene organisatorische opzet van TACIS dienen onderstaande etappes te 
worden doorlopen en de daarbij vermelde minimumtermijnen in acht te worden genomen : 
etappe 1 Voorbereiding van programmeringsmissies (12 landen) 6 weken 
etappe 2 Programmering (12 landen) en desbetreffend overleg 
met Lid-Staten 8 weken 
etappe 3 Identificatie sector- of landprogramma (12 landen) 6 weken 
etappe 4 Voorbereiding financieringsvoorstellen 
(17 voor 1992) 6 weken 
etappe 5 Vertaling financieringsvoorstellen 3 weken 
etappe 6 Voorstel voorleggen aan de Lid-Staten (plus tijd 
voor beoordeling) 3 weken 
etappe 7 Gunstig advies, goedkeuring door de Commissie 3 weken 
etappe 8 Ondertekening financieringsnota 2 weken 
etappe 9 Voorbereiding aanbestedingsdossier (met inbegrip 
van ontwerp-opdracht) 4 weken 
etappe 10 Goedkeuring opdracht door begunstigde 6 weken 
etappe 11 Verwerking, verzending aanbestedingsdossiers 2 weken 
etappe 12 Inschrijvingstermijn 6 weken 
etappe 13 Beoordeling van de inschrijvingen 3 weken 
etappe 14 Onderhandelingen over contract, gunning, 
ondertekening 
etappe 15 Aantrekken van deskundigen 
Totaal 
Ong. 2 weken 
6 weken 
66 weken 
16 maanden 
Ondanks dit ingewikkelde projectparcours is het voor het TACIS-programma mogelijk 
geweest de lengte van het hele parcours voor een groot aantal gevallen aanzienlijk 
in te korten. Als gevolg van de voorgenomen wijzigingen in de Raadsverordening voor 
TACIS (vooral de voorgestelde programmering over drie jaar in plaats van één jaar) 
zal er in de toekomst, naar verwachting, enige tijdsbesparing zijn. 
- 17 -
3. SECTORPROGRAMMA'S TACIS 1991 
3.1. Financiële diensten 
De belangrijkste doelstelling in deze sector is het verlenen van bijstand ten 
behoeve van het instellen van moderne financiële diensten, die een wezenlijk 
onderdeel uitmaken van elke markteconomie. Het functioneren ervan vormt daarom een 
eerste voorwaarde voor een geslaagde omschakeling naar een marktmechanisme op alle 
overige terreinen van economische bedrijvigheid. 
Gezien het vroegere politieke en economische stelsel in de voormalige Sovjet-Unie, 
vormt deze sector in alle NOS een sterk achtergebleven gebied, dat in belangrijke 
mate steun behoeft. In de meeste gevallen kunnen de oude structuren niet worden 
gehandhaafd. Ze moeten ofwel volkomen geherstructureerd worden, ofwel er moeten 
nieuwe instellingen worden opgezet teneinde de infrastructuur te kunnen leveren die 
nodig is voor financiële transacties, risicodekking en de taxatie van de activa en 
prestaties van ondernemingen. Waar een dergelijke infrastructuur ontbreekt, wordt 
buitenlandse hulp voor een macro-economisch beleid en voor de oprichting van 
particuliere bedrijven tegengegaan en blijven buitenlandse investeringen uit. 
De voornaamste terreinen van activiteit ten behoeve van de technische bijstand in 
deze sector volgens het TB-programma voor 1991 omvat de volgende actiegebieden: 
- centrale banken; 
- handelsbanken; 
- financiële markten; 
- verzekeringen; 
- accountancy/financiële controle. 
Deze gebieden bevatten onderling verband houdende onderdelen die nodig zijn om het 
grootste deel van de primaire financiële diensten voor een markteconomie te kunnen 
aanbrengen. Ze worden aangevuld met projecten ter verbetering van de 
belastinginning, aangezien de meeste traditionele financieringsmechanismen in de 
begunstigde staten van het toneel zijn verdwenen, met name de automatische toegang 
tot privé-spaargelden via spaarbanken en/of verzekeringsmaatschappijen. 
In de sector financiële diensten heeft de Commissie de meeste fondsen toegewezen aan 
projecten op het gebied van handelsbanken, aangezien de levering van zakelijke 
financiering de grondslag vormt voor de invoering van marktmechanismen. 
Toen de Commissie haar TB-programma voor 1991 opzette, bestond er in de voormalige 
Sovjet-Unie nog geen andere multilaterale donor. Krachtens het programma voor 1991 
werd daarom een aantal projecten gestart die waren bedoeld voor het scheppen van de 
juiste randvoorwaarden voor de ontwikkeling van de financiële diensten, met inbegrip 
van algemene juridische bijstand, sectoriële en haalbaarheidsstudies. 
Verschillende factoren werken remmend op de versnelde uitvoering van projecten in de 
sector financiële diensten. 
In tegenstelling tot de meeste andere sectoren kan de sector financiële diensten 
momenteel nog niet samenwerken met een goed ingericht netwerk van ministeries en 
(financiële) instellingen, die te vergelijken zijn met de instanties die in de EG-
landen met de financiële dienstverlening te maken hebben. Veel projecten moeten met 
pas bestaande partners worden uitgevoerd. Dit heeft echter het voordeel dat de 
opkomende financiële sector een van de weinige dynamische sectoren in het 
overgangsproces van de economieën van de NOS is. 
- 18 -
De coördinatie van TB-activiteiten met de internationale financiële instellingen is 
ook ingewikkeld en tijdrovend, vooral met het IMF en met de Wereldbank. De 
betrokkenheid van de Commissie bij dit kerngebied van economische overgang wordt 
door zowel de uiteindelijke begunstigden als door de internationale financiële 
instellingen op prijs gesteld, aangezien de laatstgenoemden aanzienlijke TB-
beletselen ondervinden, ofwel ten gevolge van hun uiterst beperkte TB-fondsen ofwel 
vanwege het feit dat ze alleen over kredietmiddelen beschikken (en niet over EG-
8ubsidies) . 
Een tweede moeilijkheid vloeit voort uit het feit dat de financiële sector in de EG-
Lid-Staten zeer concurrerend is, en bedrijven die ter zake advies of 
opleidingsdiensten verstrekken verhoudingsgewijs hoge tarieven hanteren. Dit kan in 
sommige gevallen leiden tot slepende contractonderhandelingen. 
Ondanks de hiervóór genoemde moeilijkheden, is de tenuitvoerlegging van 
verschillende belangrijke projecten in de sector financiële diensten reeds gaande, 
of zal deze binnenkort een aanvang nemen. 
De TACis-financiering van een Internationale school voor Financiën en het Bankwezen 
(IFBS) te Moskou, vormt de eerste reactie van een internationale instelling op de 
enorme opleidingsbehoefte van de groeiende financiële sector in Rusland. Dit project 
(met een budget van 7,5 miljoen ecu uit het TACIS-budget voor 1991 en van 2,3 
miljoen ecu van de EBRD) neemt in januari 1993 een aanvang en behelst de scholing 
van maximaal 4.000 Russische bankiers en opleiders tijdens het eerste jaar waarin de 
IFBS functioneert. De scholingscursussen worden door een groot aantal Europese 
deskundigen in bankopleidingen gegeven en men verwacht dat de IFBS na een periode 
van 21 maanden winstgevend is. 
De vaardigheden en kennis die middels de opleiding worden verworven stellen de IFBS 
in staat hoge normen te ontwikkelen voor wat betreft bankwezen en financiering. De 
Russische banken kunnen derhalve de diensten leveren die in een markteconomie nodig 
zijn, waarmee de deur naar westerse investeringen opengaat. 
De door de EG geleverde technische bijstand sluit goed aan op de vormen van bijstand 
die de EBRD kan verstrekken, en bij dit project was de werkverhouding van de twee 
donoren goed. De EG is verantwoordelijk voor alle opleidingsmiddelen voor het 
desbetreffende project (ontwikkeling van leerplannen, cursusmateriaal, lessen door 
westerse opleiders, desbetreffende uitrusting e.d.), terwijl de EBRD de 
verantwoordelijkheid heeft voor het bestuurlijke gedeelte van het project. De EBRD 
heeft daarnaast een belangrijke rol gespeeld bij de opbouwfase van het project. 
Teneinde een stelsel van financiële diensten in Rusland op te zetten dat efficiënt 
is en in staat is investeringen uit buiten- en binnenland door te sluizen naar 
prioriteitssectoren, steunt de EG tevens de oprichting van de Russische Bank voor 
Projectfinanciering (RPFB), door het leveren van 'management consultancy', opleiding 
en juridisch advies. Deze nieuwe instelling heeft ten doel financiering voor de 
middellange en lange termijn te verstrekken en advisering ten behoeve van 
hoogwaardige 'investment banking', alsmede het tegelijkertijd opstellen van nieuwe 
normen voor efficiency en het ontwikkelen van een goed functionerend bankwezen in 
Rusland. De EG heeft 7 miljoen ecu voor dit project toegekend, en de EBRD heeft 
goedkeuring verleend voor een aandeleninvestering van 2,2 miljoen ecu in de RPFB. 
Daarnaast verschaffen Russische financiële instellingen en maatschappijen 49% van 
het kapitaal. 
- 19 -
Een tweede project in deze sector betreft de opleiding van de Russische centrale 
Bank, via welke het bankpersoneel met verantwoordelijkheid voor het doorvoeren van 
het nieuwe regelgevend kader in moderne bancaire diensten wordt geschoold. Dit 
project kost 1,5 miljoen ecu en wordt in de vorm van een proefproject uitgevoerd. 
Andere projecten die momenteel op het gebied van het bankwezen gaande zijn omvatten 
een interne opleiding voor de Russische Spaarbanken de verbetering van de Russische 
belastingdienst. 
De ontwikkeling van normen voor accountancy en financiële controle is voor het 
overgangsproces van wezenlijk belang om de basisinfrastructuur voor het vrij 
ondernemerschap (bijvoorbeeld voor de beoordeling van bedrijven die privatiseren en 
voor het vaststellen van de belastingsverplichtingen) aan te brengen. Het TACIS-
programma steunt daarom de werkzaamheden die door de Internationale Adviesraad voor 
Accountancy en Financiële Controle van de ontwikkelingen in Rusland (IABA) moeten 
worden verricht. De leden van de Raad zijn topvertegenwoordigers van regering, 
parlement en universiteiten, en vertegenwoordigers van zes internationale 
organisaties, waaronder de EG, de Wereldbank en de Oeso. De Raad vormt derhalve een 
uniek platform voor de coördinatie van alle westerse donoractiviteiten. Tot de taken 
van de Raad behoren het opstellen van aanbevelingen voor de hervorming van 
accountancy en financiële controle, opleiding in accountancy en financiële controle 
en verbetering van accountancy en financiële controle als beroep. 
Er worden andere projecten betreffende juridische bijstand opgestart op het gebied 
van veiligheidsmarkten en verzekeringen. Bij dit laatste wordt er bijstand verleend 
aan de Russische Raad van Toezicht voor het Verzekeringswezen. 
Er worden opleidingen gestart ten bedrage van in totaal 4,8 miljoen ecu op het 
gebied van verzekeringen, financiële markten en accountancy en financiële controle 
in Rusland en Oekraïne. 
Bovendien wordt er via het TACIS-programma organisatorische steun verleend aan het 
Russisch Fonds voor Industriële Investering. 
3.2. opleiding 
Opleiding vormt de voornaamste wijze waarop de overdracht van kennis aan de 
voormalige Sovjet-Unie kan plaatsvinden. Advies over de benodigde veranderingen is 
weliswaar belangrijk, maar het proces gaat pas vanzelf verlopen door opleiding. Deze 
sector berust op het uitgangspunt dat inzicht in de marktmechanismen door 
bedrijfsmanagers en bestuurders onmisbaar is voor het welslagen van de economische 
hervorming. 
Drie generaties van centrale planning en stelselmatig onderling zelfbedrog hebben 
ertoe geleid dat de inwoners van de voormalige Sovjet-Unie geestelijk slecht zijn 
voorbereid op het streven naar een markteconomie. Er is in de voormalige Sovjet-Unie 
een overdaad aan technische vaardigheden, maar er is een schrijnend gebrek aan 
mogelijkheden om deze vaardigheden in de markt toe te passen. 
Economen, statistici, bedrijfskundigen en sociale wetenschappers zijn langdurig 
Verstoken geweest van contacten met hun westerse collega's. De meeste van hen 
ontberen de belangrijkste opvattingen en technieken inzake de moderne economie en 
bedrijfskunde. Managers in bedrijven missen de specifieke vaardigheden die nodig 
zijn voor het uitvoeren van hun taken in een marktomgeving, en dikwijls ook het 
inzicht in essentiële marktmechanismen. 
- 20 -
Wetgevers en beleidsmakers, die direct te maken hebben met de opgave van macro-
economische stabilisering, liberalisering en de herziening van de 
interrepubliekeinse economische betrekkingen, zijn te lang afgesneden geweest van de 
westerse economische cultuur. Tot slot zijn de werknemers en het publiek in het 
algemeen gedesoriënteerd, nu zij alle vaste waarden zien instorten, zonder dat ze 
duidelijkheid heben over hun toekomstige rol in de samenleving. 
Managementopleidingen en opleidingen op het gebied van de economie nemen bij het 
TACIS-programma inzake de Opleidingssector voor 1991 een centrale plaats in. Andere 
terreinen van samenwerking in de opleidingssector zijn opleidingen inzake 
statistiek, douane, voorlichting en vertaling en terminologie. 
Op het gebied van managementopleiding zijn alle krachtens het TACIS-programma inzake 
de Opleidingssector voor 1991 vastgestelde projecten aanbesteed. Er zijn nu dan ook 
projecten ten behoeve van opleidingen in management en bedrijfsbeheer van start 
gegaan. De omvangrijkste opleiding volgens het TACIS-programma voor 1991 wordt via 
de Academie voor Nationale Economie geregeld ten behoeve van managementopleiding. 
Het is een van de projecten waarbij de resultaten van de opleiding worden verspreid 
doordat de nieuwe vaardigheden worden doorgegeven aan allerlei andere instellingen 
in de Russische Federatie. 
De economische opleiding kent verschuilende onderdelen, variërend van een opleiding 
economie tot beleidsadvisering. Voor wat betreft deze laatste is er voor een bedrag 
van 9 miljoen ecu een overheidsprogramma voor beleidsadvisering opgezet. Het 
contract voor de uitvoering van het programma is gegund aan een consortium van 
Europese ondernemingen dat opereert onder de naam 'European Expertise Service'. Tot 
dusver zijn er voor het beheer van dit programma in Kiew en Moskou in totaal twee 
kantoren geopend. De in het kader van dit programma behandelde vraagstukken behelzen 
onder meer algemene beleidskwesties als het opstellen van begrotingen, anti­
kartelvorming, zakelijke schulden, reorganisatie van het staatsbestuur, 
arbeidsmarktbeleid, macro-economische hervorming, enz. Het accent ligt hierbij met 
name op de interrepublikeinse economische betrekkingen en er wordt gewerkt aan een 
voorstel tot oprichting van een interrepublikeinse bank. Rond eind 1992 waren er 18 
missies goedgekeurd ten bedrage van in totaal 3,5 miljoen ecu, die betrekking hadden 
op zeven NOS. 
Het programma voor juridisch advies dat reeds is begonnen en dat in nauwe 
samenwerking met het programma voor overheidsadvies functioneert, is geringer in 
omvang, maar kent een soortgelijke aanpak. Uit het budget voor 1992 is 300.000 ecu 
toegewezen aan het programma voor juridisch advies om de NOS te helpen een algehele 
wettelijke infrastructuur op te zetten. Het doel is een wettelijk stelsel te creëren 
dat zakelijke initiatieven stimuleert en dat het vertrouwen van investeerders weet 
te winnen. In het kader van dit programma werd er een gezamenlijke Taakeenheid voor 
Wettelijke Hervorming in de Onafhankelijke Staten opgericht, bestaande uit 
deskundigen uit Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland, Kazachstan alsmede West-Europa. 
Bovendien hebben leden van de Taakeenheid een bezoek gebracht aan Armenië, Georgië, 
Kirgizstan, Turkmenistan en Oezbekistan. De Taaleenheid heeft een rapport over de 
belangrijkste doeleinden van het programma voor juridische hervorming opgesteld; het 
is gepresenteerd op de in november 1992 gehouden Conferentie van Kiev over 
"Samenwerking tussen de EG en de GOS-landen bij het tot stand brengen van een 
juridisch systeem voor een markteconomie". In het rapport wordt aanbevolen een 
strategisch EG-programma te ontwikkelen dat de Onafhankelijke Staten helpt bij het 
systematiseren van hun wetgeving met het oog op samenhang, het opstellen van 
wetgeving die van belang is voor een markteconomie, het ontwikkelen van opleidingen 
voor juristen en het aanbrengen of verbeteren van de structuren ten behoeve van de 
uitvoering van de wetgeving. Het is de bedoeling dat de activiteiten op het gebied 
van juridisch advies en overheidsadvies krachtens het regionaal programma van TACIS 
- 21 -
voor 1992 worden voortgezet, waarbij in totaal 2 miljoen ecu bestemd is voor 
juridisch advies. 
Ook statistische opleiding is van groot belang voor de NOS. Hiervoor is uit de 
begroting voor 1991 in totaal 8 miljoen ecu toegekend, waarvan de ene helft voor 
technische bijstand aan het Nationaal Bureau voor de statistiek bestemd is, en de 
andere helft voor het opleiden zelf. 
De douanesector kampt voor wat betreft de technische bijstand met enige tegenslag, 
aangezien de kengetallen van de toestand op dit gebied sinds het ontwerp van het 
programma grondig gewijzigd zijn, vóór de teloorgang van de Sovjet-Unie. Waar het 
aanvankelijk zaak was het personeel op te leiden in de controle op een 
gemeenschappelijke buitengrens, moet men nu vraagstukken in verband met de vorming 
van binnengrenzen het hoofd zien te bieden. 
Ook inzake taaiopleidingen moest er in zekere mate een heroriëntering plaatsvinden. 
Terwijl het programma aanvankelijk was gericht op de behoefte die er in Moskou 
bestond aan betrekkelijk vergaande steun, zoals de ontwikkeling van gespecialiseerde 
woordenboeken en computervertalingen, is het momenteel duidelijk dat functionele 
taaiopleidingen voor ambtenaren en overige personen die nauw betrokken zijn bij het 
beheer van het TACIS-programma de hoogste prioriteit hebben. In de EG-landen zijn er 
momenteel als onderdeel van het TACIS-programma taaiopleidingen van start gegaan 
voor inwoners van de NOS. 
De bijstand aan het werkgelegenheidsprogramma is van bijzonder belang. Aangezien de 
werkloosheid dreigt schrikbarend toe te nemen, moet de arbeidsvoorziening de 
problemen die voortvloeien uit de teloorgang van de traditionele bedrijfstakken het 
hoofd leren bieden. Dit programma, dat krachtens het TACIS-programma voor 1991 van 
start ging en naar men verwacht volgens het programma voor 1992 wordt voortgezet, is 
bedoeld om een aantal van deze problemen aan te pakken. 
3.3. Voedseldistributie 
Krachtens het TACIS-programma voor 1991 worden de activiteiten in de sector 
levensmiddelen gericht op voedseldistributie. Er wordt aan zowel overheidsinstanties 
als aan de nieuwe particuliere sector in de NOS bijstand geleverd ter vermindering 
van de verliezen na de oogst van bederfelijke levensmiddelen en ter opbouw van een 
doelmatig systeem voor de voedseldistributie. 
Belangrijke voedselverliezen komen voor in vrijwel elke schakel van de 
distributieketen tussen boerderij en consument, wegens het ontbreken van een 
materiële en beheersinfrastructuur. De recente ineenstorting van het 
'commandosysteem' leidt tot voedseltekorten in de steden, aangezien de privatisering 
en het vrije-marktstelsel zich nog in een pril ontwikkelingsstadium bevinden. 
Het TACIS-programma voor 1991 richt zich op vraagstukken met betrekking tot 
bederfelijke levensmiddelen, aangezien daar de verliezen aanzienlijk zijn en het 
essentiële basisprodukten betreft: groenten en fruit, vlees, zuivel en 
bakkerijprodukten. Om de knelpunten aan te pakken moet de gehele aanvoerketen 
aangepakt worden. Hierbij gaat de aandacht met name uit naar de overgang naar een 
vrije-marktstelsel en het particulier ondernemerschap. De strategie van het 
programma kent dus twee lijnen: het beantwoorden aan onmiddellijke behoeften, en 
tegelijkertijd het verlenen van hulp voor het opbouwen van een geschikt kader voor 
actie op langere termijn. Activiteiten ter verspreiding van in proefprojecten 
verkregen ervaring maken deel uit van het programma. 
- 22 -
De programma's voor 1991 zijn verdeeld over een aantal staten, variërend van Minsk 
tot Alma-Ata, en van Moermansk tot Tbilisi. Er wordt echter bijzondere aandacht 
gegeven aan de problemen van de grote steden, met name Moskou en St. Petersburg. 
Er werden krachtens het programma voor 1991 in de sector voedseldistributie in 
totaal 69 projecten aangewezen. Hiermee kende deze sector het grootste aantal 
vastgestelde projecten. Van deze projecten werden er 17 onderhands aanbesteed. Er 
zullen in totaal 52 projecten worden aanbesteed. Door dit verhoudingsgewijs grote 
aantal projecten kost het opstellen van een gedetailleerde omschrijving van de 
opdrachten en aanbestedingen zeer veel tijd. 
De tenuitvoerlegging van projecten in deze sector vordert echter gestaag: tot op 
heden hebben reeds 22 projecten een aanvang genomen. Van de in totaal 17 onderhandse 
aanbestedingen zijn er 14 ondertekend, waarvan er alweer drie zijn afgerond. Van de 
52 niet-openbare aanbestedingen zijn er 34 contracten gegund. Bij het merendeel 
hiervan is met de uitvoering begonnen. 
Er draait momenteel een project ter verbetering van de proefboerderij en voor de 
instelling van praktische scholingscursussen in Slavyanskoye, in de regio 
Kaliningrad in Rusland. Het project is bedoeld ter verbetering van de 
landbouwkundige basiskennis en richt zich in eerste instantie op praktijkopleiding 
en vakbekwaamheid. Het kost 1 miljoen ecu. 
Een tweede project, ten bedrage van 1,7 miljoen ecu, is bestemd voor de sectoren 
vlees, melk, verse produkten en bakkerij in Vologda, aangezien de huidige produktie-
en didtributiesystemen in deze streek ten noorden van Moskou niet aan de vraag van 
de consument kunnen voldoen. De voornaamste doelstellingen zijn: het bestendigen van 
de bestaande bronnen voor de levering en afzet van voedsel, het opsporen van de 
belangrijkste problemen in de voedselketen en trachten deze op te lossen, het steken 
van meer energie in opleiding, en tot slot het uitvoeren van een beoordeling van 
deze sector. 
Als men de huidige toestand van de verwerking en distributie van voedsel voor mens 
en dier in de regio Odessa in ogenschouw neemt, dan wordt het duidelijk dat sommige 
problemen verband houden met de boerderijen. Er wordt in het kader van het TACIS-
programma een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar de privatisering van sovchosen. 
In Tasjkent wordt een soortgelijk privatiseringsproject uitgevoerd, dat is begroot 
op 0,7 miljoen ecu. Een van de voornaamste onderdelen betreft onderzoek naar de 
beste manier om het gehele produktie- en distributiesysteem, van de sovchosen, via 
groot- en kleinhandel naar de eindgebruikers, te privatiseren, met name in de 
sectoren zuivel en verse produkten. 
3.4. Vervoer 
De vervoerssector heeft te kampen met een ernstig gebrek aan efficiënte technische 
capaciteit en met zeer aanzienlijke institutionele problemen. In combinatie 
vertragen deze problemen de overschakeling van de vervoerssector en van de economie 
van de Onafhankelijke Staten naar een meer marktgericht systeem. Het vroegere 
systeem was zeer sterk gecentraliseerd. De coördinatie van de afzonderlijke 
deelsectoren van de vervoerssector was redelijk efficiënt, hoewel niet vergelijkbaar 
met Westeuropese normen. Nu de vervoerssector gedeeltelijk is gedecentraliseerd en 
meer marktgericht zou moeten gaan opereren, treden de belangrijkste zwakke punten 
van het centraal geplande en door de aanvoer beheerste systeem duidelijk aan het 
licht. Zonder een sterke centrale planning is er geen coördinatie van de 
activiteiten, en als gevolg daarvan mislukken transporten. Tijdens het vervoer van 
vertrekpunt naar eindbestemming gaan er zendingen verloren of worden ze opgehouden. 
- 23 -
Het TACIS-programma wil vervoersondernemingen in de NOS in staat stellen efficiënter 
gebruik te maken van de bestaande vervoerscapaciteit. Het programma is daarom 
inhoudelijk gericht op het volgende: het verwijderen van vervoer«knelpunten; het 
bevorderen van gecombineerd vervoer; het herstructureren van bestaande of het 
oprichten van nieuwe marktgerichte vervoersondernemingen, een verhoging van de 
veiligheidsnormen, met inbegrip van het verbeteren van onderhoudsinstallaties. 
Bovendien worden er activiteiten ondersteund die een bijdrage kunnen leveren aan het 
vaststellen van toekomstige behoeften op het gebied van de vervoersinfrastructuur. 
Er wordt voorrang gegeven aan acties die organisaties in de openbare en particuliere 
sector in de Gemeenschap ertoe kunnen aanzetten verdere operaties te financieren. 
Op verzoek van de plaatselijke overheden in verschillende NOS, werden verscheidene 
kleine projecten die oorspronkelijk krachtens het programma voor 1991 in de 
vervoerssector waren aangewezen, vervangen door grotere projecten die beter zijn 
toegesneden op de huidige ontwikkeling in de onafhankelijke staten. Het betreft hier 
bijvoorbeeld onderzoeken naar de ontwikkeling van het wegvervoer in verband met een 
meer geïntegreerd vervoerssysteem en met gecombineerd vervoer. 
Daarnaast zijn er projecten zodanig herzien, dat ze meer zijn afgestemd op 
luchtverkeersleiding en op een veiliger luchtvervoer (bijstand aan Aeroflot en aan 
luchthavens). 
Alle TB-contracten voor 1991 in de vervoerssector zijn momenteel ondertekend, en bij 
90% ervan is met de uitvoering begonnen (70% is reeds volop aan de gang). 
Er wordt momenteel in de NOS een belangrijk opleidingsproject uitgevoerd op het 
gebied van spoorwegonderhoud. Doel van dit project ten bedrage van 2,85 miljoen ecu 
is de overdracht van kennis en de uitwisseling van ervaring ter zake van 
onderhoudsdiensten aan het spoor. 
Een tweede spoorproject van 0,3 miljoen ecu betreft de opzet van de toekomstige 
route voor railvervoer. Het project heeft als voornaamste onderdelen een diagnose 
van de huidige vervoerssituatie, de toekomstperspectieven voor alle soorten vervoer, 
voorstellen voor herstel, en advisering omtrent het overschakelen van de huidige 
toestand op voorgestelde oplossingen. 
Er lopen tevens grote projecten in de havens van St. Petersburg en Odessa. Het 
betreft hier technische bijstand voor de rationalisering en automatisering van 
onderhoudsactiviteiten in de havens, een haalbaarheidsstudie naar de ontwikkeling en 
het herstel van de olie-installaties, een beoordeling van de logistiek van de 
graantransporten en van de vemen, alsmede opleidingen. De projectkosten bedragen 
respectievelijk 4,3 en 5,4 miljoen ecu. Deze projecten worden voortgezet krachtens 
de programma's voor 1992 en 1993 (zie punt 4.4.2. hierna). 
3.5. Energie 
De voormalige Sovjet-Unie is een van de grootste energieproducenten ter wereld. Deze 
sector heeft echter te kampen met ernstige problemen. De ramp bij Tsjernobyl heeft 
geleid tot twijfel aan de veiligheid van reactoren van Sovjet-ontwerp, en de rol van 
kernenergie in de toekomst wordt nu zeer kritisch onderzocht. Naar schatting een 
derde van de totale energieproduktie gaat verloren. Bovendien loopt de olieproduktie 
terug, terwijl de met energie verbonden milieuproblemen verergeren. 
- 24 -
De produktie, de distributie en het gebruik van energie hebben te lijden onder een 
gebrek aan efficiency. De voornaamste oorzaken hiervan zijn de uitputting van de 
voorraden aan fossiele brandstoffen die op economische wijze kunnen worden 
geëxploiteerd, en het gebruik van verouderde apparatuur en van achterhaalde 
technologie. 
De hervorming en modernisering van de energiesector zijn daarom van wezenlijk belang 
voor het opbouwen van een markteconomie. Het energieprogramma voor 1991 richt zich 
op de verbetering van de energiebesparing en op activiteiten op het gebied van 
elektriciteit, olie en gas. 
Op het gebied van energiebesparing is er 10 miljoen ecu beschikbaar voor de 
versterking van vier energiecentra die krachtens het EC/THERMIE-programma worden 
opgericht, en die de kern vormen van een toekomstig netwerk van dergelijke centra 
dat door alle NOS loopt. Deze centra worden gevestigd in Moskou, St. Petersburg, 
Minsk en Kiev en hebben ten doel de acties op het gebied van energiebesparing op 
elkaar af te stemmen, voornamelijk door de prestaties van de energiesystemen in de 
NOS te verbeteren en door de overdracht van Europese energietechnologie te 
vergemakkelijken. 
De aanbestedingsprocedure voor deze vier energiecentra is momenteel afgerond en de 
werkzaamheden 'in het veld' zijn in maart 1993 begonnen. 
Voorts is er 10 miljoen ecu beschikbaar voor modelprojecten op het gebied van 
energiebesparing, op zowel industrieel als gemeentelijk niveau. Er worden 
energiemetingen gedaan van de produktieprocessen in speciaal uitgekozen zware 
industrieën (zoals de staal-, cement- of aluminiumindustrie). Op gemeentelijk niveau 
hebben de projecten betrekking op stadsverwarming. De meeste contracten voor deze 
projecten werden voor eind 1992 gegund. 
Voor acties op het gebied van olie en gas en op het gebied van elektriciteit is per 
gebied 17 miljoen ecu beschikbaar. Van de te ondersteunen projecten is een aantal 
gericht op bijstand voor de reorganisatie en herstructurering van organisaties en 
ondernemingen binnen een marktgericht kader. Andere projecten hebben ten doel de 
olie- en gasproduktie, ook in de regio Tjoemen, en het gebruik van het 
gasleidingennet te verbeteren. Het programma omvat ook projecten voor de 
modernisering en het opknappen van themische centrales en de verbetering van het 
elektriciteitsnet, met inbegrip van de verbindingen met het Europese systeem. 
Het grootste deel van het energiebudget 1991 is toegekend voor projecten waarvoor 
aanbestedingen moeten worden uitgeschreven (38 aanbestedingen voor 40 miljoen ecu). 
Tot dusverre zijn 36 van deze aanbestedingen uitgeschreven en geëvalueerd, en zijn 
33 contracten ondertekend. Het restant van het energiebudget is beschikbaar voor 
projecten waarvoor onderhandse contracten zijn ondertekend. 
3.6. Nucleaire veiligheid 
Het omvangrijkste deel van het TB-programma voor 1991 in de energiesector ging naar 
de nucleaire veiligheid, waaraan 54,5 miljoen ecu is toegewezen voor de financiering 
van 35 projecten. Het programma voor nucleaire veiligheid voor 1991 had voornamelijk 
ten doel de nucleaire installaties en activiteiten in de Sovjet-Unie te analyseren 
en de veiligheidsnormen maximaal aan te scherpen. Het programma voorziet daarom mede 
in opleidingen en in versterking van de regelgevende instanties. Het programma werd 
in nauwe samenwerking met de overheden in de NOS uitgewerkt. Bovendien werden de 
werkzaamheden met het reeds in gang zijnde PHARE-programma voor nucleaire veiligheid 
gecoördineerd. 
- 25 -
Er is 40 miljoen ecu toegewezen voor een reeks kernstudies die de 
veiligheidskenmerken vaststellen voor alle typen kernreactoren in de NOS, alsmede 
14.5 miljoen ecu ter ondersteuning van de instanties die zijn belast met de 
inspectie en vergunningverlening van kerncentrales. 
De meeste van de in het programma opgenomen projecten zijn van algemene aard. De 
studies hebben betrekking op veiligheidsvraagstukken die verband houden met bepaalde 
reactorontwerpen, en zijn dus niet specifiek voor enige locatie. De keuze voor een 
algemene benadering was onder andere gebaseerd op het feit dat het reactorpark uit 
slechts een aantal basisontwerpen bestaat: WER (druk-waterreactor) en RMBK 
(watergekoelde grafietgemodereerde reactor). Reactorspecifieke werkzaamheden zouden 
in een onuitvoerbare hoeveelheid werkzaamheden zijn uitgemond en zouden 
onaanvaarbaar hoge kosten met zich hebben meegebracht. 
Eind 1992 naderden zes projecten (totale waarde 7 miljoen ecu) hun voltooiing. Bij 
deze groep projecten gaat het hoofdzakelijk om opleiding van het personeel van 
kerncentrales. 
Op dit ogenblik worden twee projecten met betrekking tot de veiligheidsevaluatie van 
RBMK'8 voor de veiligheidsautoriteiten (4 miljoen ecu) en de veiligheidsevaluatie 
van WER 213 en WER 1000 (1 miljoen ecu) uitgevoerd. 
Verder is er een project in uitvoering voor opleiding op het gebied van 
reactorvatinspectie (0,3 miljoen ecu). 
Bij de projecten die rechtstreeks gericht zijn op verbeteringen bij de Russische en 
Oekraïense veiligheidsautoriteiten is er veel vertraging als gevolg van het 
ingewikkelde karakter van de onderhandelingen met de Russische instanties, met name 
over de te verstrekken uitrusting. Desalniettemin zijn er verkennende missies in 
Rusland in Oekraïne uitgevoerd om in de nabije toekomst te kunnen beginnen met het 
project "Overdracht van westerse methoden aan de veiligheidsautoriteiten van Rusland 
en Oekraïne" (1,5 miljoen ecu). 
In deze groep van "niet-industriële" projecten moeten er nog contracten voor twee 
projecten worden gesloten (totale waarde van 5 miljoen ecu). Het ene project heeft 
betrekking op verbeteringen bij de veiligheidsautoriteiten (3,2 miljoen ecu) en het 
andere op verbetering van de voorlichting van het publiek (2,9 miljoen ecu). Aan 
beide projecten wordt momenteel de laatste hand gelegd en verwacht wordt dat de 
contracten eind augustus kunnen worden gesloten. 
De aanbestedingen voor alle 23 uitstaande projecten (d.w.z. het "industriële" 
onderdeel van het programma Nucleaire veiligheid 1991), met een budget van in totaal 
36.6 miljoen ecu, zullen binnenkort worden uitgeschreven. De doelstellingen en 
inhoud van deze activiteiten zijn nauw met elkaar verweven. Er werd daarom besloten 
de projecten volgens afzonderlijke kenmerken te rangschikken. Een dergelijke groep 
zou bijvoorbeeld veiligheidsstudies ten aanzien van het primair circuit van de WER 
230 reactoropstelling kunnen omvatten. De uitnodigingen voor inschrijving zijn hier 
speciaal op afgestemd en voor de eigenlijke aanbesteding zal daarom maar een beperkt 
aantal samenhangende projecten in aanmerking komen. In plaats van 23 afzonderlijke 
uitnodigingen voor inschrijving, worden momenteel nog geen 10 van dergelijke 
operaties verwacht. De diensten van de Commissie zullen bijvoorbeeld één 
aanbesteding doen voor alle projecten ter zake van het primair circuit. 
. - 26 -
Het besluit om deze benadering te kiezen had enig oponthoud tot gevolg omdat de 
taakomschrijving voor alle nog uitstaande projecten nog afgewacht moesten worden. De 
verloren tijd kan vermoedelijk echter worden ingehaald omdat bedrijven die om een 
prijsopgave zijn verzocht met deze methode gemakkelijker samenhangende voorstellen 
kunnen opstellen die alle belangrijke raakvlakken met bepaalde 
veiligheidsvraagstukken omvatten. Bovendien kunnen de modaliteiten en procedures van 
de beoordeling van de aanbestedingen erdoor worden vereenvoudigd. Allebei de 
genoemde factoren zullen de projectuitvoering bespoedigen. 
In aansluiting op de zuiver operationele inspanningen van de commissie op het gebied 
van technische bijstand voor nucleaire veiligheid nam TACIS deel in de overige 
internationale institutionele ontwikkelingen en speelde het er een leidende rol in. 
Het ongeval in de kerncentrale van St. Petersburg begin voorjaar 1992 benadrukte 
nogmaals dat er behoefte aan bestaat om de internationale actie ter oplossing van de 
urgente veiligheidsvraagstukken in verband met het in bedrijf houden van een aantal, 
als bijzonder onveilig beschouwde reactorontwerpen, te bundelen. De algemene indruk 
van een slechte coördinatie en een gebrek aan informatie werd steeds sterker, 
hetgeen ook blijkt uit de verdubbeling van de spaarzame financiële en menselijke 
middelen. Het feit dat de kwestie van de nucleaire veiligheid in de voormalige 
Sovjet-Unie op de agenda van de G-7-top van juli te MUnchen stond, duidde op het 
begin van een collectieve internationale inspanning om een adequaat gecoördineerde 
herstelactie op touw te zetten. In het communiqué van de G-7 dat hiervan de neerslag 
vormde, werd de voornaamste koers van de actie waarmee een aantal doelstellingen op 
zowel korte als middellange termijn behaald moet worden, samengevat en uiteengezet. 
Op grond van deze aanbevelingen werden de bestaande coördinatiemechanismen voor 
nucleaire veiligheid van de G-24 uitgebreid tot de desbetreffende nieuwe staten van 
de voormalige Sovjet-Unie. Eind zomer 1992 belegde de commissie daarom een aantal 
vervolgbijeenkomsten van de G-24, en werden er werkgroepen ingesteld om de 
uitwisseling van informatie omtrent de lopende multilaterale en bilaterale bijstand 
te verbeteren. Het secretariaat van de G-24 heeft daarop de inspanningen ter 
verbetering van een reeds bestaande databank inzake TB-programma's opgevoerd, zodat 
de donoren gedetailleerder verslag kunnen doen van hun initiatieven. TACIS 
verschafte uitvoerige informatie die in de databank van de G-24 kan worden 
opgenomen. Het Internationaal Bureau voor Atoomenergie werd verzocht de G-24 als 
technisch adviseur bijstand te verlenen voor de databank en voor andere nucleaire-
veiligheidskwesties betreffende de nucleaire technologie van Sovjet-origine. 
- 27 -
4. SECTORPROGRAMMA'S TACIS 1992 
4.1. ondernemingssteun 
4.1.1. Financiële diensten 
Ingevolge het Programma voor Technische Bijstand voor 1992 concentreerde de 
Commissie haar steun in deze sector op een klein aantal praktische acties, terwijl 
zij daarnaast haar steun aan de meeste NOS-landen uitbreidde: 
- opleidingsactiviteiten met een duurzaam effect (grote financiële opleidingscentra 
in Kiev, Minsk, St-Petersburg en Tjoemen, Alma Ata, Tasjkent, Jerevan, Bakoe en 
Tbilisi); 
- herstructurering van grote, onafhankelijke financiële instellingen (inclusief 
centrale banken); 
- bijstand aan (of vorming van) nieuwe financiële instellingen met een 
proefkarakter. 
De meest dringende problemen die moeten worden aangepakt op de genoemde deelgebieden 
zijn: 
- betalingen en clearing; 
- de rol van financiële diensten in het privatiseringsproces en bij de bevordering 
van het MKB; 
- automatisering. 
Het gebruik van deskundigen voor de middellange tot lange termijn, inclusief 
buitenlandse managementondersteuning in een aantal gevallen, zal toenemen. 
Tegelijkertijd is de commissie bezig steunfaciliteiten te ontwikkelen die een 
grotere betrokkenheid mogelijk maken van de zijde van ervaren ambtenaren van EG-Lid-
Staten (met name op het terrein van belastingen). organisatorische ondersteuning van 
particuliere bedrijven zal een bijdrage leveren aan de noodzakelijke operationele 
flexibiliteit. 
Het aantal kleinschalige projecten met individuele contracten zal significant worden 
verminderd ten gunste van grotere 'package projects', waarin verscheidene verwante 
acties worden gebundeld. De introductie van flexibele instrumenten voor concrete 
hulp heeft hierbij prioriteit. 
4.1.2. Privatisering 
Krachtens het TACIS-programma voor 1992 zal een programma voor technische bijstand 
worden opgestart op het gebied van privatisering en de herstructurering van 
ondernemingen. Dit programma werd vastgesteld overeenkomstig de prioriteiten zoals 
gesteld door de autoriteiten van de NOS. Het heeft ten doel steun te verlenen aan 
het privatiseringsproces en de herstructurering van ondernemingen in de begunstigde 
landen. Aan het programma is ca. 30 miljoen ecu toegewezen; het is daarmee het 
grootste privatiseringsprogramma dat in de NOS ten uitvoer wordt gebracht. De EG is 
in feite de eerste instelling - en in sommige landen van Centraal-Azië en Kaukasië 
zelfs de enige instelling - die een privatiseringsprogramma in de NOS heeft 
bewerkstelligd. 
Op grond van het privatiseringsprogramma zal de technische bijstand voornamelijk 
naar twee hoofdtypen van instellingen uitgaan: 
- 28 -
- Openbare instellingen (bijv. ministeries, comités voor staatseigendom, fondsen 
voor staatseigendom, enz.) die zijn belast met het formuleren en uitvoeren van 
privatiseringsbeleid, ontvangen steun bij het uitwerken van 
privatiseringsstrategieën (massaprivatiseringsprogramma, couponregelingen, enz.), 
bij het opzetten van een geschikte beleidsstructuur voor het programma (bijv. de 
vestiging van een wettelijk raamwerk, de organisatie van proefstructuren, enz.)/ 
alsmede het vaststellen van proefsectoren (sectorstudies, het definiëren van 
selectiecriteria, enz.). 
- Sectoren en ondernemingen die worden geprivatiseerd zullen op de hoogte worden 
gehouden van de privatiseringsprocedures zoals vastgesteld door de 
regeringsautoriteiten. Daarnaast zal steun worden verleend aan het vaststellen van 
de voornaamste problemen die ondernemingen ondervinden gedurende het 
privatiseringsproces, en zal steun worden gegeven aan deze ondernemingen op het 
vlak van hun privatiserings- en herstructureringsinspanningen (het uitwerken van 
ondernemingsplannen, het zoeken van zakenpartners in het buitenland, enz.). 
Het privatiseringsprogramma voor de NOS is vastgesteld binnen een tweeledig 
raamwerk. Enerzijds is het een actieprogramma dat is gedefinieerd op grond van het 
TACIS-programma zelf, anderzijds is het een samenwerkingsprogramma dat wordt 
medegefinancierd door het EG/EBRD Multidisciplinair Fonds (de Bangkok Faciliteit). 
De acties in Centraal-Azië en in de Kaukasische staten zullen worden geconcentreerd 
op het formuleren van privatiseringsbeleid. In de meeste landen zijn hiertoe reeds 
comités voor staatseigendom opgericht. In Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland 
concentreert de technische bijstand zich meer op de ondernemingen via sectorale 
acties (bijv. de houtindustrie in Rusland, het hotelwezen in St-Petersburg, enz.), 
of op steun aan het onderhandelingsproces tussen de NOS en buitenlandse partners, 
aangezien deze onderhandelingen een belangrijke rol spelen in het 
privatiseringsproces van ondernemingen. 
De acties die worden gefinancierd uit het EG/EBRD Multidisciplinair Fonds richten 
zich uitsluitend op de Russische Federatie en Oekraïne. Doel is steun te verlenen 
aan de met de privatisering belaste autoriteiten. In Rusland zal een consortium van 
deskundigen het comité voor staatseigendom bijstaan in de uitvoering van het 
'massaprivatiseringsprogramma'. In Oekraïne komt een soortgelijk programma van de 
grond, waarbij het oekraïens Eigendomsfonds zal worden bijgestaan bij de formulering 
van een privatiseringsbeleid. In beide landen beogen de EG en de EBRD 
proeftransacties voor te bereiden. Voor beide landen te zamen wordt voor dit 
programma ca. 10 miljoen ecu vrijgemaakt. 
4.1.3. Kleine en middelgrote ondernemingen 
Het belang van de ontwikkeling van een krachtig midden- en kleinbedrijf (MKB) kan 
niet worden onderschat, zoals ook wordt onderstreept door het aandeel van het MKB in 
termen van het BNP en de werkgelegenheid in West-Europa. Zonder een opkomende MKB-
sector is de hervorming van de economie in de NOS ondenkbaar. Om die reden is in het 
kader van het TACIS-programma voor 1992 dan ook een programma voor technische 
bijstand ter ondersteuning van de ontwikkeling van het MKB vastgesteld, met een 
totaalbudget van ongeveer 17 miljoen ecu. 
Op grond van het programma voor 1992 worden er zeven MKB-Ontwikkelingsbureaus 
(MKBO's) opgericht. Tot de doelstellingen van deze bureaus behoren: de bevordering 
van de MKB-sector in het algemeen, advisering aan nieuwe ondernemers over de opzet 
van een eigen bedrijf, opleiding, de oprichting van een databank met relevante 
informatie op economisch, juridisch en ander terrein in de stad of regio, enz. 
- 29 -
Daarnaast worden er negen Bedrijfs communicatie Centra (BCC's) gevestigd, waarvan de 
belangrijkste taken zijn: de oprichting van een databank met profielen van 
plaatselijke bedrijven, om te dienen als plaatselijk aanspreekpunt voor 
internationale MKB-informatienetwerken, enz. 
Ter aanvulling van, en soms in combinatie met een MKBO of een BCC, worden 
verscheidene vormen van advisering inbegrepen, variërend van specifieke advisering 
aan regeringen tot de versterking van opleidingsfaciliteiten. 
Afgezien van de verschillende nationale programma's in de NOS, zijn tevens MKB-
steunactiviteiten voorzien op grond van het Regionaal Programma. Deze worden in 
nauwe samenhang met de nationale activiteiten gecoördineerd, en zullen elkaar 
onderling steunen. 
Er wordt een actief en stimulerend beleid gevoerd op het punt van afstemming met 
programma's op het gebied van MKB-bevordering en andere donororganisaties. Een 
praktische benadering, waarin mede wordt betrokken het brede spectrum van 
ondernemingen in Europa, is hierbij een belangrijk uitgangspunt. 
4.1.4. Conversie 
Ingevolge het TACIS-programma voor 1992 zal technische bijstand worden verleend aan 
de conversie van met defensie verbonden industrieën in de NOS. De regio's die voor 
dit type steunverlening in aanmerking komen, zijn: St-Petersburg, Moskou, samara, 
Oekraïne en Wit-Rusland. 
Tijdens de programma-identificatiemissies stelden EG-deskundigen in samenwerking met 
de regionale autoriteiten van de begunstigde landen de op het terrein van de 
militaire conversie te financieren acties vast, gebaseerd op de volgende criteria: 
de waarschijnlijkheid van het behalen van concrete resultaten, de voordelen voor het 
land of de regio, de motivatie van het opleidingspersoneel en het proefkarakter van 
het project. 
In deze sector zijn 15 projecten geselecteerd, waarvoor een totaalbedrag van 14,6 
miljoen ecu is toegewezen uit het budget van TACIS voor 1992. Een aantal van deze 
projecten wordt samengevoegd teneinde grootschaliger projecten mogelijk te maken op 
het moment dat inschrijvingen worden geopend. 
Er moeten drie soorten acties worden gefinancierd: 
- advisering (aan plaatselijke autoriteiten en fabrieken die hun activiteiten wensen 
om te buigen) 
- een betere bepaling van een gegeven markt (bijv. landbouwapparatuur of medische 
apparatuur) 
- op het niveau van fabrieken: de vorming van specifieke industriële projecten. 
De beide laatste actievormen genieten de voorkeur met een toewijzing van tweederde 
van het conversiebudget. 
4,2. Ontwikkeling van het menselijk potentieel 
Het Programma voor de ontwikkeling van het menselijk potentieel voor 1992 vormt een 
logische uitbreiding van de werkzaamheden waarmee krachtens het programma voor 1991 
werd begonnen. Echter, de programmastructuur is aangepast: thans gaat de aandacht 
specifiek uit naar de opleiding inzake de hervorming van het ambtelijk apparaat. 
- 30 -
sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is de behoefte aan de opleiding van 
ambtenaren vanzelfsprekend toegenomen. In nagenoeg alle programma's worden dan ook 
inspanningen getroost om ambtenaren wegwijs te maken in een markteconomie. In een 
centraal geleide economie komt het er eigenlijk op neer dat bijna alle werknemers op 
de een of andere wijze deel uitmaken van het openbaar bestuur. De nieuwe situatie 
van een kleiner overheidsapparaat dat een veel grotere particuliere sector bedient, 
is voor talloze ambtenaren volledig nieuw. 
Op grond van het TACIS-programma voor 1992 ten behoeve van het menselijk potentieel, 
zijn kleine proefprojecten voorzien voor de regio Moskou op het gebied van de 
opkomende non-gouvernementele sector, alsmede voor de opleiding van 
vakbondsmedewerkers om zich aan te passen aan hun nieuwe rol. 
Een ander grootschalig initiatief betreft de opleiding van officieren van het 
Russische leger ter vereenvoudiging van hun integratie in de betaalde 
werkgelegenheid in de particuliere sector. Het programma is gericht op de vestiging 
van een netwerk van opleidingscentra ten behoeve van de opleiding van 
legerofficieren en managementpersoneel van reeds geconverteerde voormalige 
defensiebedrijven inzake de algemene beginselen van op westerse leest geschoeid 
management en 'functiemanagement'. Het is de bedoeling dat aan het einde van dit 
driejarige programma ca. 10 opleidingscentra 'in bedrijf' zijn en onderricht geven 
aan ongeveer 10.000 ex-officieren. Het programma concentreert zich op de versterking 
van het institutionele raamwerk van het bijscholingsprogramma, loopbaanontwikkeling 
en de opleiding van opleiders en managers die afkomstig zijn uit reeds 
geconverteerde defensie-industrieën. De kosten van dit opleidingsprogramma worden 
geschat op 14 miljoen ecu. 
Hoewel het verlenen van medische steun niet is inbegrepen in het algemene bereik van 
de activiteiten op grond van het TACIS-programma, vervult de aanpassing van het 
gezondheidsstelsel aan de markteconomie een centrale rol voor het welzijn van de 
bevolking, en is het als zodanig van belang voor het hervormingsproces. Er worden 
dan ook voorbereidingen getroffen om in het kader van het TACIS-programma voor 1992 
aandacht te besteden aan de hervorming van de gezondheidszorg, deels door de 
bevordering van partnerschappen, met advisering over de welvaartsstaat en het beheer 
van verzekeringsstelsels. 
4.3. Voedselproduktie en -distributie 
De op grond van het TACIS-programma voor 1992 te ondersteunen acties in de 
voedselproduktie- en voedseldistributiesector bewegen zich op twee niveaus. 
Enerzijds gaat het om institutionele en beleidshervormingen, anderzijds om 
programma's in de landbouwproduktie, de agro-industrie, opslag, vervoer, de 
groothandel en de kleinhandel. Het programma is gericht op de gehele voedselketen. 
Voortbouwend op het voedseldistributieprogramma voor 1991, zal de technische 
bijstand derhalve uitgaan naar de volgende sectoren: 
- de produktie van diervoeder; 
- de rationalisatie van de principes van diervoeding; 
- de verbetering van de aardappelteelt; 
- de verbetering van de distributie van basisprodukten, met name aardappelen, aan de 
eindgebruiker. 
Op het niveau van het boerenbedrijf zijn de veranderingen afhankelijk van de 
toepassing van de Privatiseringswet. Het programma zal dan ook aandacht besteden aan 
de mogelijkheden van het introduceren van nieuwe betrekkingen tussen ondernemingen, 
zoals contractteelt, kernbedrijven waaruit andere bedrijven zich ontwikkelen. De 
mogelijkheid boeren bij te staan bij de vorming van verbanden wordt overwogen. 
- 31 -
In de verwerkende industrie zal steun worden verleend ter verbetering van de 
kwaliteit van voedselprodukten, hygiënische omstandigheden, opslag- en 
verpakkingsfaciliteiten. Hierbij wordt aandacht besteed aan de mogelijkheden van 
ingeblikt voedsel, temperatuurgeregelde opslagsystemen en verpakkingsfaciliteiten. 
Tevens wordt steun verleend aan de groot- en kleinhandel in voedselprodukten. 
Voornaamste doelstelling is het verbeteren van de voedseldistributie in de grote 
steden, waarbij de aanpak is goricht op het stimuleren van particulier initiatief 
teneinde het privatiseringsproces te versnellen. De mogelijkheid van het 
introduceren van leasing van kruidenierszaken wordt onderzocht. 
4.4. Netwerken 
Het TACIS-programma financiert maatregelen ter verbetering van managementsystemen, 
en van het organisatorisch, juridisch en regelgevend raamwerk in de volgende 
sectoren: energie, vervoer en telecommunicatie. Waar mogelijk zullen nationale 
projecten op deze gebieden worden afgestemd op internationale initiatieven in 
dezelfde sectoren. 
4.4.1. Energie 
In het TACIS-energieprogramma voor 1992 zijn fundamentele wijzigingen aangebracht in 
de gevolgde richting en methodologie. De hervorming van de energiesector, zowel 
binnen elke staat als binnen het internationale economische raamwerk, is van 
cruciaal belang voor het gehele hervormingsproces in de NOS. 
De in het energieprogramma voor 1992 beoogde activiteiten bewegen zich op drie 
niveaus: advisering aan regeringen, advisering aan de industrie en opleidingen. De 
volgende taakstellingen worden aangevat: 
- advisering aan belangrijke comités, academische instellingen en andere 
soortgelijke organisaties; 
- de ontwikkeling van energiestrategieën; 
- de ontwikkeling van nieuwe regelgevende kaders; 
- de ontwikkeling van realistischer energieprijzen en -tarieven; 
- de stimulering van bewuster energiegebruik; 
- ecologische aspecten van energieproduktie en het gebruik van het vervoer; 
- de import en export van energie. 
Gekwalificeerde expertise wordt ingezet om een algemeen energiebeleid te helpen 
uitstippelen, met specifieke nadruk op de olie- en gaswinning en het interstataal 
vervoer, inclusief maatregelen ter verbetering van de industriële doelmatigheid. Het 
TACIS-programma ondersteunt met energie samenhangende advisering op regeringsniveau 
en projecten die zijn gericht op herstructurering en modernisering van grote 
energieverbruikende industrieën. Andere activiteiten zijn gericht op het opleiden 
van ingenieurs en toekomstige managers in de energiesector. Er worden proefprojecten 
gestart, voornamelijk op het terrein van bewuster energiegebruik, die kunnen worden 
gedupliceerd en verspreid. 
- 32 -
4.4.2. Vervoer 
In het TACIS-programma voor 1992 is de algemene aanpak in de vervoerssector voor wat 
betreft de omvang van projecten gewijzigd. Thans zijn de projecten meer compact en 
groter van omvang om een verstrooiing van fondsen te vermijden. Dankzij de 
ervaringen die het programma voor 1991 opleverde, is het eenvoudiger geworden uit te 
vinden waar zich de problemen in de vervoerssector voordoen. Zo is bijvoorbeeld 
vastgesteld dat het probleem van de havenknelpunten niet alleen wordt veroorzaakt 
door capaciteitsproblemen in de havens, maar ook en vooral door de gebrekkige 
verbinding die bestaat tussen de haven en het achterland. Dit is de reden waarom 
veel projecten ingevolge het programma voor 1992 in de vervoerssector zich 
concentreren op de ontwikkeling van het wegvervoer, hetgeen het lossen van goederen 
van zowel schepen in havens als van treinen zal vergemakkelijken. 
In overeenstemming met de werkzaamheden ingevolge het programma voor 1991, zullen de 
havens van St-Petersburg en Odessa ook in het programma voor 1992 een belangrijke 
rol blijven spelen. Aangezien de andere Baltische havens zich thans 'in het 
buitenland' bevinden, is het van groot belang een vrij verkeer van goederen via de 
havens in en rond St-Petersburg mogelijk te maken, en er tevens voor te zorgen dat 
deze goede verbindingen met het achterland hebben. De havens van Oekraïne spelen 
eveneens een belangrijke rol, niet alleen als transito-punt voor de buitenlandse 
handel van Oekraïne, maar ook als uitgangshaven voor een omvangrijk deel van de 
buitenlandse handel van Rusland. 
In St-Petersburg gaat de technische bijstand dan ook uit naar de verbetering van de 
capaciteit van en toegang tot de haven, alsook naar de vaststelling van te nemen 
maatregelen ter verbetering of aanleg van havenfaciliteiten in de regio en de 
integratie ervan in een bredere vervoerscontext. 
Voor wat betreft de haven van Odessa is de doelstelling voor 1992 een voortzetting 
en aanvulling van het programma voor technische bijstand voor 1991, met als doel 
deze haven naar westerse maatstaven te ontwikkelen en daarmee het scheepvaartverkeer 
tussen oost en west te stimuleren (door verbetering van de kwaliteit van de 
dienstverlening, door het ontwerpen van een veiligheidssysteem, de opleiding van 
havenmeesters, enz.). 
Voor 1993 zal de technische bijstand op dit terrein primair zijn gericht op 
voortzetting van de doelstellingen van 1991 en 1992, met inbegrip van een studie 
naar de verbetering van de havenfaciliteiten aan de Oostzee en de formulering van 
een regionaal beleid in de havens aan de Zwarte Zee. 
In de vervoerssector zal ook technische bijstand uitgaan in de vorm van advisering 
aan burgerluchtvaartautoriteiten, met name met het oog op het verbeteren van het 
luchthavenmanagement en het opleiden van luchtverkeersleiders. Doelstelling in deze 
is de verbetering van de capaciteit en de veiligheid van zowel de internationale 
- 33 -
luchtvaartroutes als het regionale luchtruim. Deze doelstelling kan worden bereikt 
door de introductie van Westeuropese normen op het gebied van de 
vliegtuigafhandeling (bijv. luchthavenbeheer, onderhoud van apparatuur voor de 
luchtverkeersleiding, en het aanbrengen van nieuwe structuren en 
uitvoeringsregelingen voor diensten op het gebied van de luchtverkeersleiding) en 
door de inzet van een moderniseringsprogramma voor apparatuur en 
opleidingsprogramma's die zowel het personeel van de verkeersleiding als de 
reizigers ten goede komen. 
4.4.3. Telecommunicatie 
Het telecommunicatiesysteem in de voormalige Sovjet-Unie laat in alle opzichten te 
wensen over. Het internationale telecommunicatienet is nog altijd geconcentreerd in 
Moskou. Het internationaal telefoonverkeer is even moeilijk als tijdrovend, 
aangezien de lijnen slecht zijn en vaak overbelast. 
Hier komt nog bij dat de tarivering voor telefoongesprekken volledig irrationeel is 
aangezien abonnees maandelijks een vast bedrag betalen waarvoor zij zo vaak en zo 
lang kunnen bellen als zij wensen. De wachttijd voor een telefoonaansluiting beloopt 
in sommige gevallen 15 jaar! 
Er is dan ook behoefte aan een complete herstructurering van de ministeries van Post 
en Telecommunicatie in de NOS. In het kader van het TACIS-programma wordt de nadruk 
gelegd bij de noodzaak het telecommunicatiessysteem in de voormalige Sovjet-Unie 
verenigbaar te maken met Europese normen en standaarden. Het TACIS-programma heeft 
ten doel de ontwikkeling van de landverbindingen in de Russische Federatie te 
ondersteunen door middel van technische bijstand aan het Russische ministerie van 
Post en Telecommunicatie. Er zullen technische analyses en onderzoeken worden 
uitgevoerd inzake het bestaande netwerk en de vaststelling van een herstelprogramma 
voor de korte termijn, naast een onderzoek naar de markt voor 
telecommunicatieprojecten, de ontwikkeling van normen in samenwerking met Europese 
(normalisatie-)instituten en bijstand inzake specifieke projecten, zoals het 
Transsiberische verbindingsproject. 
Tevens zal een evaluatie en aanpassing van het juridisch en regelgevend raamwerk in 
de telecommunicatiesector plaatsvinden. Er zullen telecommunicatie-opleidingen 
worden gegeven aan het voornaamste instituut dat verantwoordelijk is voor 
beroepsopleidingen in deze sector in de NOS, het Instituut voor Telecommunicatie in 
Moskou. 
Het Russische ministerie van Defensie gebruikt een aantal 
telecommunicatiesatellieten voor verbindingsdoeleinden; deze kunnen worden aangepast 
om de thuismarkt te dienen. Een ander project in de telecommunicatiesector betreft 
dan ook de conversie van militaire satellieten, zulks door een evaluatie van de 
capaciteit van de bestaande satellieten, de definitie van de te ontwikkelen 
technische en commerciële dienstverlening, een evaluatie en vaststelling van de 
markt en een studie naar de economische haalbaarheid. 
- 35 -
Er is tevens een geïntegreerd steunprogramma voorzien ten behoeve van het ministerie 
van Post en Telecommunicatie in Oekraïne, dat is gericht op het management en 
personeel van deze organisatie. Soortgelijke adviesprojecten zijn voorzien in 
Azerbeidzjan, Toerkmenistan en Kazachstan, waarbij deskundigen worden uitgezonden 
naar de respectievelijke ministeries van Post en Telecommunicatie. 
4.5. Hot programma voor nucleaire veiligheid voor 1992 
Het TACIS-programma voor nucleaire veiligheid voor 1992 is gebaseerd op de 
beleidsaanbevelingen die de G-7 groep na haar laatste Top in München in juli vorig 
jaar heeft gedaan. Het bouwt voort op de activiteiten die eerder werden gefinancierd 
via het programma voor 1991. Het bevindt zich tevens op één lijn met de activiteiten 
die voortvloeiden uit het PHARE-programma inzake nucleaire veiligheid en is een 
belangrijk onderdeel van het in het kader van de G-7 noodzakelijk geachte geheel van 
maatregelen. 
Het programma dekt de activiteiten op het terrein van de nucleaire veiligheid in de 
Russische Federatie en Oekraïne. De algemene doelstellingen van het programma zijn 
de veiligheid van in bedrijf zijnde kerncentrales en andere civiele nucleaire 
brandstof- en afvalbehandelingsinstallaties te verbeteren, alsmede de regionale 
samenwerking inzake nucleaire veiligheid tussen landen die kerncentrales van Sovjet-
makelij bezitten, te bevorderen. Terwijl het programma voor 1991 specifiek was 
gericht op het uitvoeren van haalbaarheidsstudies, concentreert het programma voor 
1992 zich op concrete acties op verschillende terreinen. 
Meer specifiek beoogt het programma het bovenstaande te bereiken door: 
- een bijdrage te leveren aan de verbetering van de bedrijfsvoering: betere 
organisatie, het moderniseren van inspectiefaciliteiten en -procedures, verbeterde 
operationele procedures, opleiding en kwaliteitswaarborging afgestemd op de 
lokatie; 
- bijstand te verlenen aan ontwerpbureaus en ondernemers bij de vaststelling van de 
belangrijkste algemene en bedrijfsspecifieke technische problemen en de uitvoering 
van passende oplossingen op korte en middellange termijn te vereenvoudigen; 
- steun te verlenen aan de ontwikkeling van krachtige en onafhankelijke regelgevende 
instanties en hun organisaties voor technische ondersteuning die zijn belast met 
het waarborgen van de veiligheid van de bevolking en de bescherming van het 
milieu; 
- het stimuleren van de overdracht van westerse technologie, terwijl tegelijkertijd 
steun wordt verleend aan de Russische en Oekraïense civiel-industriële en 
technische capaciteit op het gebied van nucleaire veiligheid door, onder andere, 
het uitbesteden van specifieke taken aan plaatselijke instellingen, inclusief het 
Internationaal Centrum voor Wetenschap en Technologie in Moskou. 
- het ontwerpen van een 'Master Plan' dat zal bestaan uit een reeks 
beleidsaanbevelingen inzake passende maatregelen ter verbetering van de veiligheid 
van alle aspecten van de civiele splijtstofcyclus. Dit plan kan jaarlijks worden 
bijgesteld en zou de internationale donorgemeenschap de gelegenheid bieden 
gebieden vast te stellen waar snelle actie is geboden. 
De Russische en Oekraïense autoriteiten op het gebied van de nucleaire veiligheid 
hebben ondertussen de brede strategische opzet van het programma waarbij 
werkzaamheden in situ van westerse specialisten zijn betrokken, aanvaard. Dit duidt 
op een toenemende bereidheid om de banden met het TACIS-programma strakker aan te 
halen. 
- 36 -
5. DIVERSEN: MET TACIS SAMENHANGENDE ONTWIKKELINGEN 
5.1. Coördinatie van steun aan de NOS 
5.1.1. De Conferenties van Washington/Lissabon/Tokio 
Op 22/23 januari 1992 kwamen de ministers en topfunctionarissen van meer dan zestig 
landen en internationale organisaties bijeen in Washington voor de Conferentie 
inzake de Coördinatie van steun aan de NOS. Doelstelling van de conferentie was de 
internationale aandacht te vestigen op de dringende humanitaire noden van de NOS en 
mechanismen te vestigen voor de coördinatie van steun aan de betrokken twaalf 
landen. Voor dit doel werden tijdens de conferentie vier werkgroepen in het leven 
geroepen op de terreinen voedsel, medicijnen, energie en onderdak (behuizing). 
Tevens werd een vijfde werkgroep opgericht, belast met de coördinatie van de 
technische bijstand. Tijdens de conferentie werd besloten dat de Europese 
Gemeenschap in de lente een follow-up bijeenkomst zou organiseren, terwijl de 
Japanners aanboden in de herfst in Tokio een derde bijeenkomst te houden. 
Tijdens de volgende bijeenkomst die de EG op 23/24 mei in Lissabon belegde, werden 
de ministers van de twaalf NOS (die in Washington niet aanwezig waren) in de 
gelegenheid gesteld de donorgemeenschap uit de eerste hand te informeren over hun 
prioriteiten ten aanzien van de steun. Tijdens de Conferentie van Lissabon werd 
tevens een sedert de eerste ontmoeting in Washington bijgehouden 
voortgangsrapportage inzake de humanitaire hulp aangeboden en werd gaandeweg het 
accent van de internationale bijstand verlegd naar maatregelen op langere termijn 
ter ondersteuning van de hervorming en herstructurering van de economieën van de 
NOS. In deze context werd de technische bijstand een sleutelrol toegekend. 
'Lissabon' besteedde tevens aandacht aan de behoefte aan nieuwe overeenkomsten voor 
de toekomstige coördinatie van steun aan de NOS. Men was het erover eens dat de 
werkgroepen, via ontmoetingen met vertegenwoordigers van de NOS en onderzoeken ter 
plaatse, hun opdracht tot vaststelling van de behoeften en prioriteiten van de 
onafhankelijke staten hadden vervuld, en dat het brandpunt van de activiteiten kon 
opschuiven naar de uitvoeringsfase. Erkennend dat dit het beste per land kon worden 
gecoördineerd, teneinde te verzekeren dat de donorstrategieën en -programma's 
consistent zijn met, en een ondersteuning vormen van de hervormingsprogramma's van 
de afzonderlijke landen, werd besloten dat de NOS-brede werkgroepen tijdens de 
bijeenkomst in Tokio zouden worden ontbonden en vervangen door een systeem van 
landspecifieke steuncoördinatiegroepen die geïnteresseerde donoren, internationale 
organisaties en de regering(en) van het (de) betrokken landen(en) bijeenbrengen. 
Dit besluit werd verder uitgewerkt tijdens de Top van de G-7 die plaatsvond in 
München op 8 juli, waarbij werd overeengekomen dat er adviesgroepen per land 
(Country Consultative Groups, CCG's) zouden worden opgericht, indien passend, met 
als doel de nauwe samenwerking met de internationale instellingen en partners te 
versterken, structurele hervormingen te stimuleren en technische bijstand te 
coördineren. Na de Top werd elke NOS-staat ingelicht over de resultaten en 
geadviseerd de Wereldbank te benaderen over de oprichting van een CCG. 
Tijdens de derde en laatste conferentie die op 29 en 30 oktober in Tokio werd 
gehouden, werden de deelnemers in kennis gesteld van het feit dat, als reactie op 
deze initiële contacten, negen Onafhankelijke staten de Wereldbank hadden verzocht 
om de oprichting van de genoemde CCG's. De Bank maakte tevens bekend dat de 
oprichting van de eerste CCG's, die voor Kazachstan en Kirgizstan, zou plaatsvinden 
in Parijs op 14 en 15 december, terwijl ten aanzien van Azerbeidzjan en Oezbekistan 
voor de volgende dag de oprichting van voorlopige CCG's was gepland. Voor de overige 
staten van de NOS worden in de eerste helft van 1993 (al dan niet voorlopige) CCG's 
verwacht. 
- 37 -
In het geval van Rusland werd aangekondigd dat de Wereldbank met deelname van een 
aantal grote donoren, een adviesgroep inzake technische bijstand en andere zaken ter 
ondersteuning van de structurele hervorming zou oprichten, en dat Rusland bereid was 
via haar Bureau voor Internationale samenwerking en Ontwikkeling 
secretariaatswerkzaamheden voor de activiteiten van de groep te vervullen. 
Ten tijde van de Conferentie in Tokio werd geschat dat de EG en haar Lid-Staten 
samen verantwoordelijk waren voor 73% van de totale steunverlening door de 
internationale donorgemeenschap aan de nieuwe Onafhankelijke Staten. Binnen dit 
totaal was de Gemeenschap (EC en Lid-Staten) verantwoordelijk voor meer dan 
driekwart (77,9%) van de technische bijstand, 63% van de humanitaire subsidies en 
73,6% van de kredieten en kredietgaranties. Onder deze omstandigheden ligt het voor 
de hand dat de EG nauw betrokken wordt bij het CCG-proces. Dit is met name van 
belang op het terrein van de technische bijstand, gezien de aanzienlijke sommen geld 
die bij voortduring worden toegekend aan en uitgegeven krachtens het TACIS-
programma. 
De Europese Gemeenschap heeft aanzienlijke ervaring opgedaan met het verlenen van 
technische bijstand aan de voormalige Sovjet-Unie en beschikt, via de nationale 
coördinatie-eenheden die momenteel in elk van de NOS-staten zijn gevestigd, dan ook 
over een aanzienlijk menselijk potentieel op dit terrein. Dit betekent dat de 
Gemeenschap een fikse bijdrage kan leveren aan de discussie inzake behoeften en 
prioriteiten inzake technische bijstand binnen het CCG-raamwerk. De Commissie is 
voornemens nauw samen te werken met de Wereldbank bij de voorbereiding van CCG-
bijeenkomsten om te verzekeren dat de sterke punten en mogelijkheden van de EG op 
dit terrein ten volle worden benut en dat de aanpak van de Gemeenschap inzake 
technische bijstand aan de NOS op passende wijze tot zijn recht komt in het CCG-
proces. 
5.1.2. Overige coördinatiewerkzaamheden 
Los van de coördinerende conferenties en de toekomstige CCG-context, streeft het 
TACIS-programma actief naar een doelmatige coördinatie met andere donoren. Er worden 
al regelmatige contacten onderhouden met de EG-Lid-Staten, maar verdere versterking 
van de EG-coördinatie en, in het bijzonder, het uitwisselen van informatie liggen in 
het verschiet. In een aantal gevallen hebben bilaterale contacten geresulteerd in 
parallelfinanciering van projecten door Lid-Staten. Vermeld dient evenwel dat de 
Commissie in het algemeen op enige moeite stuitte bij het verkrijgen van informatie 
van de Lid-Staten over bilaterale acties voor technische bijstand die tot dusver in 
de NOS zijn uitgevoerd, hoewel deze informatie overeenkomstig artikel 8 van 
verordening (EEG) nr. 2157/91 van de Raad verstrekt dient te worden. 
Op projectniveau worden regelmatig operationele contacten onderhouden met de 
internationale financieringsinstellingen (IFI's) (Wereldbank, IMF en EBRD), en 
tevens zijn er betrekkingen aangegaan met de OESO in verband met de oprichting van 
een gegevensbank. Met de IFI's vonden reeds diverse coördinatiebijeenkomsten plaats, 
waarvan de Commissie in Brussel er een aantal organiseerde. Op grond van het TACIS-
programma voor 1991 worden, met name in Rusland en Oekraïne, verscheidene projecten, 
waaronder privatiseringsprojecten, ten uitvoer gebracht via parallèle 
medefinancieringsovereenkomsten tussen het IMF, de Wereldbank en de EBRD. 
- 38 -
Krachtens de 'Overeenkomst van Bangkok' is uit het TACIS-budget voor 1992 een 
toewijzing van 15 miljoen ecu bestemd voor de financiering van studies naar 
vborinvesteringen en projectvoorstellen ter zake van mogelijke investeringen in de 
toekomst door de EBRD. Na een betrekkelijk trage start is de projectdeelname 
gedurende de tweede helft van 1992 versneld, en tegen het einde van het jaar was er 
voor een totaalbedrag van 15 miljoen ecu aan projecten goedgekeurd of voorlopig 
goedgekeurd. In veel sectoren (bijv. financiële dienstverlening, privatisering) is 
samenwerking verzekerd. Gesteld kan worden dat de EG-EBRD samenwerking ingevolge de 
overeenkomst van Bangkok in termen van EG-EBRD coördinatie van technische bijstand 
aan de NOS slechts de top van de ijsberg vertegenwoordigt. Buiten het kader van de 
Overeenkomst van Bangkok zijn samen met de EBRD ook andere activiteiten ontplooid 
(zie punt 3.1.). 
Meer algemeen gesproken zullen de regelmatige uitwisseling van informatie tussen 
TACIS en andere donoren, de TACIS-bijdrage aan de OESO-gegevensbank en de 
voortdurende contacten tussen vertegenwoordigers van TACIS en andere donoren een 
doelmatige coördinatie verder versterken. 
5.2. Nationale coördinatie-eenheden 
Het Programma voor Technische Bijstand werd oorspronkelijk overeengekomen met de 
regering van de Sovjet-Unie. Het programma dat alle staten van de voormalige Sovjet­
unie omvat, werd aan de kant van de begunstigde dan ook gecoördineerd door de 
coördinatie-eenheid in Moskou, die speciaal voor dit doel in het leven werd 
geroepen. 
Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie heeft geleid tot een aanpassing van de 
benadering van het TACIS-programma voor 1992. Een eerste belangrijke stap in dit 
proces was de ondertekening van een protocol van overeenkomst door de EG en de 
twaalf nieuwe Onafhankelijke Staten in februari 1992. In het protocol zijn de 
basisbeginselen voor toekomstige samenwerking tussen de EG en de NOS vastgelegd in 
het kader van het Programma voor Technische Bijstand. Met het protocol werden twee 
belangrijke besluiten genomen: 
- de 12 Onafhankelijke Staten verbonden zich ertoe het programma voor 1991 uit te 
voeren; 
- de onderhandelingen over, en het vaststellen en uitvoeren van het programma voor 
1992 zullen over het algemeen van een bilaterale aanpak uitgaan. 
Op grond hiervan werd besloten dat er in elke NOS-staat nationale coördinatie-
eenheden zullen worden opgericht. De Commissie heeft voor dit doel in totaal 15 
miljoen ecu beschikbaar gesteld, waarin tevens middelen zijn begrepen om de 
bestaande coördinatie-eenheid in Moskou te versterken. 
De nationale coördinatie-eenheden vervullen de volgende basistaken: 
- het vaststellen van de ontwikkelingsbehoeften van het land, met name die welke 
geheel of gedeeltelijk in aanmerking komen voor financiering via buitenlandse 
technische bijstand; 
- het assisteren bij de vaststelling van de prioritaire bijstandssectoren; 
- het formuleren van duidelijke doelstellingen voor dergelijke programma's; 
- het evalueren van projectvoorstellen en financieringsverzoeken. 
- 39 -
Iedere begunstigde staat heeft een nationale coördinator aangewezen, die op 
regeringsniveau optreedt als de officiële contactpersoon van de EG ten behoeve van 
het Programma voor Technische Bijstand. Daarnaast zijn er hoofden van coördinatie-
eenheden aangewezen ten behoeve van het management van de coördinatie van de 
technische bijstand in elk land. Bijgevolg dient de coördinatie-eenheid in Moskou 
zich aan te passen aan haar nieuwe rol van Russische coördinatie-eenheid voor het 
Programma voor Technische Bijstand. De organisatiestructuur van de eenheid in Moskou 
werd daartoe gewijzigd, en er werd een nieuw hoofd van de eenheid aangewezen. 
Iedere coördinatie-eenheid wordt opgericht in het begunstigde land en werkt nauw 
samen met de diensten van de Commissie. Hoewel het de bedoeling is dat het 
management van het TACIS-programma op langere termijn tot op zekere hoogte wordt 
gedecentraliseerd, berust het programmamanagement voorlopig nog in Brussel, met name 
voor wat betreft de evaluatie van aanbestedingen, betalingen enz. 
De coördinatie-eenheden tellen een aantal plaatselijke deskundigen, waaronder 
senior-vertegenwoordigers van betrokken ministeries en overige instellingen, alsmede 
ondersteunend en administratief personeel. Bovendien wordt aan elke coördinatie-
eenheid een steunteam van door de EG gefinancierde deskundigen toegewezen. Zij 
assisteren bij de beoordeling van projecten en de coördinatie van de 
uitvoeringsmechanismen. Alle 12 nationale coördinatie-eenheden zijn thans 
operationeel, en de via TACIS gefinancierde adviseurs hebben hun taakstelling in 
elke staat, van Minsk tot Doesjanbe, aangevat, waarmee een beperkte, maar zichtbare 
Europese aanwezigheid 'ter plekke' in elke NOS is verzekerd. Voor de coördinatie-
eenheden is in elke NOS kantoorruimte beschikbaar gesteld. 
Ten slotte organiseerde de TACIS-eenheid van 14 tot 18 september 1992 een seminar in 
Brussel, die werd bijgewoond door de nationale coördinatoren en de hoofden van de 
nationale coördinatie-eenheden. Doelstelling van het seminar was de deelnemers een 
beter begrip te geven van de Europese Gemeenschap, haar instellingen en haar rol 
binnen de internationale gemeenschap ten opzichte van haar Lid-Staten en met name 
ten opzichte van het TACIS-programma zelf. 
Dit seminar vormde de eerste bijeenkomst in Brussel op ministerieel niveau van 
vertegenwoordigers van alle twaalf nieuwe Onafhankelijke Staten en bracht voor de 
eerste keer de nationale coördinatoren van het TACIS-programma bij elkaar om te 
discussiëren over doelstellingen en strategieën terwijl de economische en politieke 
situatie in de NOS zich geleidelijk ontwikkelt. In deze context kregen de deelnemers 
aan het seminar een samenvatting van vroegere en toekomstige TACIS-programma's, de 
zgn. 'levenscyclus' van een programma (van vaststelling en financiering van 
projecten tot uitvoering en gunning van contracten) en een definitie van de rol van 
de nationale coördinatie-eenheden aangeboden. 
5.3. Doorzichtigheid 
Gezien het belang dat bij het TACIS-programma wordt gehecht aan optimale 
doorzichtigheid, is alles in het werk gesteld om zowel in de diensten van de 
Commissie als daarbuiten een passende mate van doorzichtigheid te bereiken. Andere 
diensten van de Commissie hebben meegewerkt aan de voorbereiding van het 
TACIS-programma, en er zijn regelmatig contacten en vergaderingen tussen de 
verschillende diensten van de Commissie en TACIS om werkzaamheden, modaliteiten en 
wijze van uitvoering van het programma te bespreken. Ook nemen vertegenwoordigers 
van andere directoraten-generaal deel aan comités die TACIS-aanbestedingen 
beoordelen. 
- 40 -
Bij vele gelegenheden beantwoordt TACIS parlementaire vragen die verband houden met 
het TACIS-programma, en er zijn informatiebijeenkomsten met leden van het Parlement 
belegd. Er zijn plannen om een regelmatiger informatieforum te introduceren, 
waardoor de leden van het Parlement in staat worden gesteld volledig op de hoogte te 
raken van elk aspect van het programma. Ter gelegenheid van de hoorzitting van het 
Europese Parlement inzake de NOS (september 1992) werd een informatienota inzake EG-
betrekkingen met de NOS opgesteld, waarvan een significant deel werd gewijd aan het 
TACIS-programma. 
Het TACIS Lid-Staten Comité vormt een effectief platform voor de uitwisseling van 
gedachten tussen de Lid-Staten en de betrokken diensten van de Commissie. Het Comité 
wordt ook op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen door middel van geschreven 
materiaal - projectfiches, voortgangsrapporten, statistische documentatie, 
informatie over uitbetalingen, gegunde contracten, enz. Dit type informatie­
uitwisseling zal nog verder worden verbeterd. 
Op verzoek van de Lid-Staten en hun instellingen, neemt de TAClS-staf regelmatig 
deel aan bijeenkomsten en conferenties in verschillende Lid-Staten om de 
programmadoelstellingen en uitvoeringsprocedures toe te lichten. In die context is 
deelname aan bijeenkomsten die ten behoeve van particuliere ondernemers in de EG 
worden georganiseerd door de Lid-Staten, hun Kamers van Koophandel en Industrie of 
daaraan verwante instellingen, van speciaal belang. 
Om de doorzichtigheid verder te vergroten, is binnen TACIS een informatieteam 
opgericht. Over nagenoeg elk belangrijk aspect van het TACIS-programma zijn 
publikaties samengesteld, inclusief een programma-overzicht en statistische 
informatie. Het een en ander wordt adequaat verspreid om ervoor te zorgen dat de 
informatie voor alle betrokken partijen beschikbaar is (zie hierna). 
5.4. Informatie over TACIS 
Binnen de TACIS-eenheid werd in februari/maart 1992 een informatiebureau opgericht. 
De voornaamste taken van het informatiebureau zijn het inzicht in en de algemene 
kennis over het TACIS-programma te doen toenemen, de doorzichtigheid van het 
programma te verbeteren en nadruk te geven aan de belangrijke rol die de Commissie 
en EG vervullen op het punt van steun aan de voormalige Sovjet-Unie bij het in gang 
gezette proces van economische hervorming en ontwikkeling, ondanks ernstige 
hinderpalen, met name aan het begin, alsmede het gebrek aan infrastructuur, is 
sindsdien belangrijke voortgang geboekt. 
Het TACIS-informatiebureau heeft een grote hoeveelheid infomateriaal over het TACIS-
programma samengesteld, dat beschikbaar is voor het algemene publiek. Hiertoe 
behoort een nieuw programma-overzicht van het TACIS-programma, waarin het programma 
in algemene termen wordt toegelicht. Dit document is in het Russisch en in de 
officiële EG-talen vertaald. 
Er is een uitgebreide verzendlijst opgesteld (met ongeveer 4.000 adressen) voor de 
systematische verspreiding van informatiemateriaal over TACIS. Het informatiebureau 
stuurt dagelijks een enorme hoeveelheid schriftelijk informatiemateriaal aan 
geïnteresseerden en behandelt een niet minder omvangrijke dagelijkse 
correspondentie. Duizenden brieven en informatiepakketten worden maandelijks 
verzonden en per dag worden ongeveer 200 telefoontjes beantwoord. Medewerkers van 
het TACIS-informatiebureau vergaderen regelmatig en geven diepgaande interviews aan 
geïnteresseerden, voornamelijk uit de Lid-Staten van de EG; zij verzorgen ook 
- 41 -
lezingen over het TACIS-programma voor grotere groepen, vooral aan 
informatieverstrekkers zoals de Kamers van Koophandel, Euro Infocentra en andere 
gekwalificeerde instellingen. Inmiddels zijn medewerkers van het informatiebureau 
naar de meeste Lid-Staten van de EG gereisd om lezingen over TACIS-activiteiten te 
geven. 
Het TACIS-informatiebureau was tevens verantwoordelijk voor de organisatie van de 
bijeenkomst van nationale coördinatoren voor het GOS, die van 14 tot 
18 september 1992 werd gehouden. 
Voor de pers organiseert het TACIS-informatiebureau bijeenkomsten tussen 
vertegenwoordigers van TACIS en journalisten; ook wordt via direct mail veel TACIS-
materiaal aan geïnteresseerde journalisten gezonden. Op deze wijze, en ook, dank zij 
de persberichten en de persmappen, is de nodige aandacht van de pers voor het TACIS-
programma bereikt. De belangstelling van de pers voor het TACIS-programma neemt toe. 
Dit aspect van het werk van het TACIS-informatiebureau zal in de nabije toekomst van 
groter belang worden. 
- 42 -
5.5. Organisatie op het niveau van de Commissie 
5.5.1. Organisatie van de TACIS-eenheid (per 31 december 1992) 
Het TACIS-programma heeft van meet af aan te kampen gehad met een ernstig 
personeelstekort. Toen het programma in januari 1991 van start ging, bestond het 
TACIS-team uit 1 A-ambtenaar en 2 nationale deskundigen. Eind 1992 was dit 
toegenomen tot 24 personeelsleden op A-niveau (10 ambtenaren en 14 anderen). 
onderstaande tabel toont het totale personeelsbestand op A-niveau in de drie 
operationele eenheden van TACIS, evenals de gemiddelde financiële 
verantwoordelijkheid persoon : 
Totaal personeelsbestand 
Operationele eenheden van TACIS 
(per 31 december 1992) 
E* Bh* id E-3 
Horizontal* taken, programmering 
•t*un aan ondernemingen(privatise-
ring, financial* dianaten, omschake­
ling van d* wapenindustrie, MKB), 
voedselproduktie *n -distributie, 
milieu 
Totaal A-personeel beschikbaar in 
eenheid, Eenheid E-4 
Energie/nucleaire, veiligheid, 
vervoer, telecommunicatie 
telecommunicatie 
Totaal A-p*raon**l beachikbaar in 
•*nh*id, Eenheid E-S 
Ontwikkeling van menselijk potentieel, advisering 
van de overheid, sociale aanpassing 
Totaalaantal A-personeel beschikbaar in 
eenheid. 
Ambtenaren Miet-ambtenaren waarvan 
Ambt*nar*n Ni« waarvan 
Ambtenaren Miet-ambtenaren 
3 3 
Aandeel van eenheid in 
TACIS-budget 1991/1992 
350 miljoen ecu 
Gemiddeld TACIS-budget 1991/1992 
voor i*d*r* afzonderlijk* A-mede-
wexkar (financiële verantwoorde­
lijkheid per persoon) 
39 miljoen ecu Aandeel van eenheid in 
TACIS-budget 1991/1992 
318 miljoen ecu 
Gemiddald TACIS-budget 1991/1992 
voor ied*r* afzonderlijke A-mede­
werker (financiël* verantwoorde­
lijkheid per paraoon) 
35,3 miljoan *cu Aandeel van eenheid in 
TACIS-budget 1991/1992 
1*1 miljoen ecu 
Gemiddeld TACIS-budget 1991/1992 
voor iedere afzonderlijke A-mede­
werker (financiële verantwoorde­
lijkheid per persoon) 
30,2 miljoen ecu 
Hieruit blijkt dat iedere afzonderlijke A-medewerker van TACIS een gemiddelde 
financiële verantwoordelijkheid heeft die tussen 30,2 miljoen ecu en 39 miljoen ecu 
ligt (afhankelijk van de operationele eenheid). 
In vergelijking met andere organisaties blijft TACIS ernstig onderbezet. Daar komt 
nog bij dat de "zachte" technische bijstand van TACIS relatief arbeidsintensief is 
in vergelijking met bijstand verleend door instellingen als de Wereldbank en de 
EBRD, die zich bijna uitsluitend richten op het financieren van (grote) leningen 
- 43 -
(de wereldbank heeft ruim 400 professionele medewerkers voor de programma's voor de 
NOS, terwijl het personeelsbestand van de EBRD nu groter is dan 650). 
De EG-delegatie in Moskou is op dit moment de enige bestaande EG-delegatie in de 
NOS. Het aantal medewerkers van de afdeling technische bijstand van de EG-delegatie 
in Moskou moet begin 1993 tot acht voltijdse krachten worden uitgebreid. Daarnaast 
moeten er in de loop van 1993 drie andere EG-delegaties in de NOS worden opgericht: 
in Kiev, Tbilisi en Alma-Ata. 
Personeelstekorten in zowel het TACIS-hoofdkantoor als bij de EG-delegatie in Moskou 
veroorzaken te hoge werkdruk, vertraging en communicatieproblemen. Het verhindert de 
vereiste diepteanalyse, de noodzakelijke arbeidsspecialisatie en de essentiële 
geografische concentratie (er is geen enkele voorlichtingsfunctionarisl). 
5.6. Vooruitzichten voor 1993 
5.6.1. Meerjarige programmering 
Het is de bedoeling dat de toekenning van steun ingevolge het TACIS-programma zich 
verwijdert van de huidige aanpak die een jaarlijkse programmacyclus vraagt, naar een 
meer algemene, meerjarige benadering die de duurzaamheid van het TACIS-programma zal 
bevorderen. De mogelijkheid een programma op middellange termijn te plannen zal de 
doelmatigheid van de TACIS-steun significant doen toenemen en daarmee adequater 
inspelen op de vereisten van de economische hervorming, hetgeen evenzeer een proces 
op middellange termijn is. 
Meerjarige programmering zal bijdragen tot het slaan van bruggen tussen de 
voormalige Sovjet-staten en de EG. De ontwikkeling van de economische hervorming is 
een complex proces waarbij niet alleen economische herstructurering is betrokken, 
maar ook veranderingen in het juridisch kader, de belangen van de particuliere 
sector en de ontwikkeling van de burgermaatschappij. Om die reden is de vorming van 
een krachtige basis van vertrouwen en wederzijds begrip van essentieel belang. 
Hier komt nog bij dat meerjarige programmering bijdraagt tot verlichting van het 
volume van het werk dat voortvloeit uit het huidige jaarlijkse programma voor 
samenwerking dat de beperkte staf van de TACIS-eenheid, binnen de jaarlijkse 
projectcyclus en verspreid over een brede reeks sectoren, in haar huidige 
samenstelling nauwelijks kan bijbenen. 
5.6.2. Concentratie op sectoren en geografische gebieden 
Voortbouwend op de ervaring die werd opgedaan met de TACIS-programma's voor 1991 en 
1992, is voorzien dat de technische bijstand zich in 1993 zal concentreren op 
sectoren, waarmee de activiteiten in de begunstigde landen worden beperkt tot 
specifieke prioriteitsgebieden, hetgeen neerkomt op een 'verdieping' van de 
activiteiten. 
In 1993 zullen er in het kader van de programma's voor Rusland en Oekraïne bovendien 
programma's in geografische concentratiegebieden worden uitgevoerd. 
- 44 -
5.6.3. Internationale coördinatie van de steun aan de NOS 
De coördinatie-inspanningen zullen in 1993 worden versterkt. De coördinatie met Lid­
staten wordt verzekerd, naast coördinatie en samenwerking met internationale 
financiële instellingen, Lid-Staten en andere donoren. 
5.6.4. Andere voorzieningen voor 1993 
Gezien de telkens toenemende onvoorziene noden van de nieuwe onafhankelijke staten, 
en om onvoorziene omstandigheden die het herstelproces in de begunstigde landen 
belemmeren, te voorkomen, is tevens voorgesteld dat het nieuwe TACIS-programma ter 
leniging van humanitaire noden indien nodig tot 10% van de totale jaarlijke 
toewijzing kan toewijzen, zoals ook bij PHARE het geval is. 
Daarnaast is voorgesteld dat, via een driezijdig plan, de PHARE-landen en Turkije 
zullen worden inbegrepen bij de technische bijstand, indien nodig en per individueel 
geval. De inclusie van dit 'driehoekige' element is ontworpen om het verlenen van 
steun door landen met specifieke en relevante deskundigheid, die is gebaseerd op 
ervaring met de overgang naar een markteconomie of op nauwe betrekkingen met de 
begunstigden, te bevorderen. 
5.7. Verordening van de Raad 
Het toekennen van steun op grond van Verordening (EEG, Euratom) nr. 2157/91 van de 
Raad van 15 juli 1991 liep 31 december 1992 ten einde. Bijgevolg, en de 
veranderingen in de voormalige Sovjet-Unie indachtig, is het noodzakelijk geweest 
een nieuwe verordening voor te stellen. Deze nieuwe verordening is opgesteld door de 
Commissie en zal worden voorgelegd aan Raad voor Algemene Zaken van 5 april. In het 
Europese Parlement is overleg ter zake gaande, hetgeen hopelijk op korte termijn zal 
leiden tot een advies over de verordening. Tijdens overleg in de werkgroep van de 
Raad zijn enkele wijzigingen op het voorstel ingediend, met name op het punt van 
doorzichtigheid. Naar men hoopt wordt de nieuwe Verordening medio 1993 van kracht. 
1992 ANNUAL REPORT 
ANNEXES 
I. Basic Indicators on the New Independent States 
II. 1991 Programming Document (Breakdown) 
III. List of projects in the framework of the 1991 Programme 
IV. 1992 Overall Breakdown 
V. Breakdown of the 1992 Programme 
VI. 1992 TACIS Allocation per country/region 
VII. 1992 TACIS Allocation per sector 
-r ) i % 
ANNEX I 
BASIC INDICATORS ON THE NEW INDEPENDANT STATES 
TT jlL 'V-
ANNEX n 
1991 EC PROGRAMME OF TECHNICAL ASSISTANCE TO THE USSR 
Global Budget 
* Mini Budget 
(supplementary personnel costs) 400 MECU 
3,5 MECU 
396,5 MECU 
* Baltic States 
Multidisciplinary Fund (1) 15 MECU 
10 MECU 
* Balance 
* Energy 
* Training 
* Food Distribution 
* Financial Services 
* Transport 371,5 MECU 
115 MECU 
103 MECU 
73 MECU 
37,5 MECU 
43 MECU 
(1) Indicative allocation of the Multidisciplinary Fund (in MECU): 
Training 2; Food Distribution 2; Transport 2; Financial Services 2; 
Miscellaneous 2. 
ARMENIA 
PROJECTS f INAl RECIPIENT TOWN I APR. AMOUNT STAGE OP THE PROJECT 
-J*4* 
Subtotal -wsss^mmÊt Vf».!*»** 
1. Warahouaa at tha Zvartnott airport Yaravan airport YEREVAN 500,000 R.T. contract tignad 
Sub«tota|_ 600.000 
Subtotal m^j \^JteS&&à£Sl 
1. Raatrueturino ol tha Cantral Bank . Cantral Bank ol Armania YEREVAN 200.000 I.C. contract tignad 92/12. 
2. Study ol raatrueturino naadt of banking aaetor Cantral Bank ol Armania 200.000 I.C. contract tignad 92/09 
3. Craation ol an agricultural cooparativa bank 
Subtotal Initiative Group for 
Prlvata Pntarnrlaa 500,000 
900.000 R.T. contract tignad 92/12. 
ENERGY 
..<•• **••.'••> • 
1. Enargy Saving Stratagy Minlttry of Enargy tndi Fual. YEREVAN* 500,000 Tendar; TOR with Europa S.A. 
Subtotal. 600.000 
?:NWUETOS7^E1S^^ ^tJM&Wi 
1. Armania niant Safatv Attatmant OktambaHan NPP 300a000 O.A. contract tignad 92/09 I 
Subtotal. .300.000 
T0TAL«<<<*»»*«*^a%w^^ M>(^^,tl^^i^a)llallMlli^»il»t^)it bffiwwfrMbiM» «**»2i200.000 ;^*w«Ma^»tt'â>aiiai>t»rt>i»* 
BELARUS 
PROJECTS FINAL RECIPIENT TOWN APR. AMOUNT STAGE OF THE PROJECT 
1 .Cooperation in tha field of 
management education ët%â training 
2. C.A.L training in coursa material. 
Subtotal 
1. Highway Moscow'Minsk-Brast Academy of National Economy MINSK iilESi 
i • i R.T. contract signed 92/12 
Cons, lor Transauropean Training MINSK I ' ) R.T. contract to be signed 93/01 
Road Ministry ol Belorusala MINSK 300.000 O.A. contract signed 92/03 
2. Brest bottleneck Oirectorata ol Bclorus railway. 2.300.000 R.T.contract signed 92/OS 
Subtotal 2.000,000 
.» ••• •. ; '^H is FOOD OlSTRIBUJlONi*^^ 
1.Study on meat, milk and livestock 
_ food sectors. Privatisation of Sovkhozes "<**:» >A;.: •{.* :.iK.J' > • .' •.. •• • •. • ;.-.. " 
Kuibichova Institute plus 3 other Instil MINSK 1.300,000 R.T. contract signed 92/09 
Subtotal V 3 00.000 
, .".XTV.0.-FINANCIALS£RVICES^^^^«8> 
1. Study of restructuring needs of banking sector National Bank MINSK 250.000 I.C. contract to be awarded in 93/02. 
Subtotal 250JOOO 
ENERGY 
" • • • • v,; '•.' ,^/^*/,;v?-~V !:': 
1. Establishment of Energy Centra . v<\. •!.•*:."'*'. •v-î'î*. 
Minsk 2.500.000 R.T. contract to be signed ( 92/12 ) 
2.Tariffs & Management Methods. BELORUSENERGO 400.000 R.T. deadline 17/11/1992 
3.Oil Refinery MOZYR 400.000 R.T. circulating In O.G. 
4.Oil Relinerv Novopolotsk 500.000 R.T. circulating in O.G. I 
5. Seminar/workshop on onrgy metering & manage MINSK 250.000 O.A. contract signed 93/01 
6. Restructuring & adaptation to market economy 
reform of electricity supply industry in Belarus 
Assostance in the Introduction of a naw management 
techniques end elaboration of naw electricity tariff » 400.000 R.T. contract signed 93/01. 
Sub total 4.0G0.000 
yff~-
Subtotal 
{ TOTAL ''•**•'" • * a^^V^a^^^frftsMii^ >;• y*->< • •"••'• *»•'••• ;.j •••'^.«•^'••A:^- ••••••- 0.200,000 ••••^i* v'/*<'t " ••. **••• • i-*^ y{- • >» yx y» s.v: • x. 
('} tnterrepubtican projects involving: 
1. Belorussia; Kaxakhastan; Ukraine; Russia, (total amount: 7.000.000 Ecu) 
2. Belorussia; Ukralna;Russta.(total amount: 2.000.000 Ecu 1st. phase; total amount 8.425.000Ecu). 
-s> 
RUSSIA 
PROJECTS 
§S2PlŒx 
1. Business coursât in tha export sector 
2. International Business School 
3. Cooperation between • Europaan Management School 
and the Higher Commercial Ménagement School of Mo 
4. Training and education in the Region ol Urals 
5. Strengthening of the Internationa Management Institut 
of Seint Petersburg 
6. Study for tha establishment! an enterproneurship ach 
for smalt business in CIS 
7. Support lor Federel Employment Service. /. auppon lor reoerei employment aervico. 
ft. Cooperation in the field of management education 
and training 
9. Computer Aided Learning ^Training in courao 
material preparation. 
\ 0. Management Training For Cis Managers. Graduates an 
Tra'mon lor the Conatructlon induatry 
11 .International Faculty Development Programme 
12. Center for Treining & Retraining of termors' schools, 
instructions, extensions & cooper, leaders. 
13. Higher Economie Collega (training in Economics) 
14. Stall Development & Training lor the Inatitute ol 
Economic Policy 
IS. An assasment of problems of transformation of 
economic educetion 
16. Information on Economic and social transition: 
a system of indicators 
17. Training of interpreters, an exploratory project 
18. Cooperation in language training and rotraining 
19. Integrated project for the economie end business 
development of tha Voronezh Region 
20. Voronezh Regionel Administration Training 
21. Assistance to the free economy zona in the KEMERO 
Region 
22. Participation CIS economists to an Intern. Conference FINAL RECIPIENT 
Academy of Foreign trede 
IBS 
Higher Commercial Managemont 
School 
KAMAZ 
I.M.I.S.P. 
International Centre lor Develop 
ol Smalt Enterprises (ICDSE) 
Federal Employment Services 
Acedemy ol National Economy 
Cons, lor Transouroponn Trninin 
Institute lor Managomont Trninin 
Sn'tnt Pot or «burn 
ANE. IMISP, IDS. MCMS 
Agroconsult 
Moscow State University and 
Institute of Economics 
Institute ol Economic Policy 
Academy ol Scienco and Acodo 
National Economy 
VCIOM 
Moscow linguistic University 
Centro for tronsl. ol scientific & 
technicel literature & documenta 
Voronezh Authorities 
Voroneth Autoroties 
Kemerovo Authorities TOWN 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
Neharzyne Chei 
St. Petersburg 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
St. Potorburg APR. AMOUNT 
1.000.000 
1.S00.000 
3.000,000 
4.S00.000 
3,000.000 
200,000 
3.300.000 
7.000.000 
2.000.000 
280.000 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
ion 
VORONEZH 
VORONÉHZ 
KEMEROVO 250.000 
3.000.000 
1.850,000 
1.450.000 
180.000 
1,500,000 
10.000 
100.000 
4.000.000 
1.470.000 
1.100,000 
25.000 STAGE OF THE PROJECT 
R.T contract signed 92/09 
R.T. contract signed 92/09 
R.T. contract signed 
RT. contract signed 
R.T. contract signed 
D.A. contract signed. 
R.T. contrect signed 92/12 
R.T. contrect signed 92/12 t * 
R.T. contract to bo signed 93/01 ( * ) 
O.A. contrect signed on 13/3/92 
O.A. contrect signed 92/09 
R.T. contract signed 92/12 
Oilers undor evaluation 
O.A. contract signed 92/12 
D.A. contract signod 
Tendering end of Decombor 1992 
D.A. contract signed 
D.A. contract to be signed by the end 
of Oecember 1992 
RT. tendor contract to ba signed in 92/10 
f "M R.T. contract signed 92/09 
R.T. contrect signed 92/12 
D.A. contract signed 92/09 H 
w 
^r <& 
23. Legal assistence for Privatisation 
24. Training '92 in Moscow, all Rutaian congress of 
technical essistenca and employee treining 
25. Summer courae in Western Economics. 
26.Russian Employment Services. 
I.Manual Preparation 
II.Development & Establishment of Employment Service 
Offices and Networks 
1 
j ! 27.Textile managers training: programme identification 
28.Women and Employment 
29.State Employment Committee Intormation Systems Ad 
Economic Policy 
Sub-total 
1. Pilot project, railway maintenance 
I. 
II. 
HI. 
2. Long haul transport of perishable products 
3. St. Petersburg public transport reorganization 
4. Trainino & monitoring of Forestry M'm. Transport Netw 
5. Improvement in eir traffic control 
6. Improvement of nucleer material transport 
7. Multimodal Transport Trainino 
8. Reorganisation ol St. Petersburg Port 
I. Study tour St.'Petersburg Harbour 
II.Incineration Plant for St, Peretsburg Herbour 
III. Data Processing Mesterplen St. Petersburg Harbour 
IV. English Course St. Petersburg Harbour 
V. Cereals st. Petersburg Port 
VI. Immediate training St. Petersburg Port 
VII. Masterpien St. Petersburg Port 
VIII. Managementtraining St. Pataraburg Harbour 
IX. Procurement services St. Petersburg Harbour 
9. Moscow public transport reorganization 
10.Training (or trainers for transport operators Russian Fad. Ministry of Empl. 
/isor 
fS^^,P,.,;w>i;!>; 
Ministry of railway (M.P.S.) 
Ministry of railway (M.P.S.) 
City ol St. Petersburg 
Ministry ol Forest 
Goseeronevigatsia 
Institut 
Authorities of the Port 
City of Moscow 
ASMAP MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
*£•<£$ ff/<:*A\ ' :• 
St. Petersburg 
MOSCOW 
St. Potersburrj 
MOSCOW 
inter-state» proj 250.000 
190,000 
100,000 
290,000 
3.000.000 
20.000 
10.000 
40.000 
44.G15.000 
:"•'. •.;---:.::^:H? 
450.000 
3.700,000 
15.000 
2,900.000 
1.500.000 
300.000 
2.000.000 
2.000.000 
800.000 
3.200.000 
365,000 
100,000 
200,000 
100,000 
250.000 
260,000 
450,000 
560.000 
300,000 
2.000.000 
500.000 
1.400.000 Formal cons, contract signed 92/09 
O.A. contract signed 92/09 
O.A. contrect signed 92/09 
I.C. contract signed 92/10 
R.T. contract signed 92/11 
1 C contrect signed 92/10 
O.A. contrect signed 92/11 
O.A. contrect signed 92/09 
*!':*:?* f!*%£• ~.i.>)^$'&:-^&vS^ *•&;**•:'.;*.&£.' V:• ••."• > ; . 
R.T. contract signed 
D.A. contract signed 
D.A. contract signod 
R.T. contract signod. 
RT contrect signed 92/09 
O.A. contract signed 92/03 
R.T. contract-signed 92/06 
R.T. contrect signed 92/05 
RT contract signed 
RT contract signed 
Tender launched through a purchasing age 
D.A. contract signed 92/05 
D.A. contract signed 92/05 
D.A. contract signod 92/05 
D.A. contract signed 92/05 
R.T contract signed 92/05 
RT contract signed 92/08 
RT contract signod 
D.A. contrect to be signed 92/09 
D.A. contract signed 92/09 
R.T. contract signed 92/05 
RT contract signed M 
W 
11 .Pilot project, public but transport in St. Petersburg 
12.Modernizatk>n plana 
13.Ma'm future rail corridors 
14.Date on trans-border traffic flows between the USSR 
Eastern Europa and the EC 
15.Airport modernisation needs (Kaliningrad) 
16.Reservation system of Aereollot (a study) 
17.Food export/import cergo delivery system 
18.Consuttancy to Republican Transport Ministry 
19.Casa studies on multimodal tmsport SFRSR 
20.Study boosting effectiveness road transport 
21.Parestroike for Aaraoflot 
22.Compensation schemes amplifying spece and coopère 
23. SHEREMETYEVO Airport market driven Center-Plan 
24.PULH0V0 Airport (ST. PETERSB.) Master Plan study. 
25.Ra-enginino Ityushin 76 & 86 Aircralts ol AEROFLOT. 
Sub-total 
,, FOOD DISTRIBUTION. • . A ' 
1,0uekwho«th fncilitv 
2.Trainino programme lor warehouse operations 
3.Distribution moat 
4.lntegrated Center for food production and distribution 
S.lmprovemont to the food retail'distribution system 
in the Vérone} area 
6.Experiment el stetion end Agrarian research 
7.Food supply ol Yaroslav 
8.Audit lor 34 manifacturing planta 
9. Faasability study on meat distribution 
10. Organisation ol milk& meat private farms 
11. Collective catering for the IS principal Moscow Univc 
12. Study of the meat Sector in Arkhangelsk 
13.Soviet British joint venture Moscow BREAD 
14.Modernisation of fruit and vogotablos combinat 
15.Improvement of the food supply system 
( 16.T.A. to the Samara Region 
17.Food distribution to Kraznogvardeisky 
IS.Immediete plan for winter 91/92 
19.Rastr. of Food Wholesale & Retail Distribution System 
20.lntegrated programme for Iota reduction AVTODELO Joint Petersburg 
Ministry of Reilwey (MPS) 
ATR 
Airport of the republics 
AEREOFLOT 
MPS 
Ministry of Transport 
Ministry of Transport 
AEREOFLOT 
ion 
AEROFLOT 
V<* '.•': • 
Conti Niki 
Tyumen city Council 
Meet Processing Complex 
Vologodeki oligpolkon 
Agronomic Univorsity ol Voronoj 
Vaskhnil Slavenskoio Res, Stntio 
Executive Commit toe 
Food Committee ol Moscow 
Rostov Soviet 
Cooperaztive of zootechnology 
University ol Moscow 
Arkhangelsk cooprntive lor trado 
Moscow Orend 
Comity AGROPROM 
Semara Academy Cent or 
Obtast Snmare 
Government ol Moscow 
Lengipromiaomolagoprom 
Food Committee of St. Petersbur 
Association Aoroorom Utschos St. Petersburg 
inter-states proj 
inter-Mates proj 
inter-stetes proj 
inter-stetos proj 
MOSCOW 
St. Petersburg 
OREL 
TYUMEN 
UFA 
VOLOGOA 
VORONEJ 
KALININGRAD 
YAROSLAV 
MOSCOW 
ROSTOV 
RIAZAN 
MOSCOW 
ARKHANGELSK 
MOSCOW 
ROSTOV 
SAMARA TOGLI 
SAMARA 
MOSCOW 
St. Petersburg 
St. Petersburg 
MOSCOW 2.500.000 
S00.000 
300.000 
300.000 
300.000 
300.000 
500.000 
200.000 
500,000 
250.000 
300.000 
150.000 
120,000 
340.000 
240.000 
30.150.000 
1 70.000 
210.000 
250.000 
1.700.000 
700.000 
1.000.000 
2.000.000 
180.000 
300.000 
260.000 
600.000 
330.000 
700.000 
350.000 
700.000 
2.000.000 
280.000 
300.000 
600.000 
960.000 R.T. contract signed 92/05 
D.A. contract signed 92/03 
R.T, contract signed 
D.A.contract signed 92/05 
O.A. contract signed 92/06 
R.T. contrect signed 92/09 
TOR to be draltad: evaluation 
RT contract signed 
D.A. contrect signed 92/09 
D.A. contract signed 92/03 
D.A. contract signed 
D.A. contract signed 92/10 
R.T contrect signed 92/10 
D.A. contract signed 92/06 
O.A. contract signed 
O.A. contract signed 
O.A. contract signed 
RT contract signed 92/09 
R.T. contract signed 92/10 
RT contract signed 92/09 
R.T. contract signed 92/09 
D.A. contrect signed 
D.A. contract signed 
O.A. contract signed 
R.T. contract signod 92/10 
R.T. contract signed Sept. 1992 
Evaluation in process 
Ro- tendor in process 
Ro- tendor in process 
R.T. contrect signed 92/10 
D.A. contract singed on 09/03/92 
D.A. contrect signed on 05/03/92 
R.T. contract signed 92/10 1 
R.T. contract signed 92/10 I 
VA 
21 .Food chaîna organisation 
22.Reorganisation of fruit and vegetables sector 
23.Meat Sector Study & Matterplan St. Petersburg. 
24.Chaîne Belaia datcha fruit & vegetables 
25. Study ot Milk and Fresh Produce Sectors and Privatis 
of Sovkhozhes and the Retail Trade in KOLPINO 
and Attociated Dittrictt in St. PETERSBURG. 
26. Milk Sector Study and Matterplan in St. Petertburg. 
27. University organisation of catering management 
28. T.A. to KALUGA region 
29. Puchino pilot privatisation 
30.Privatisation Of 117 restsurants 
31. Food supply in Sverdlovck 
32.Distribution end legislation 
33. Privatisation of Com. sector in Agrokombinat 
34. T.A. on organisation and storage processing 
35. Council vegetables and fruit market 
36. T.A. to ROSPOTREBSOYOUZ Consumors' Union 
37. Farmer ol Russie/lild flower 
38. T.A. and training for farmers 
39. Strinntlmning of insilutn 
40. Promotion of private wholesaler 
41. Strategy study for Tomskchleboprodult 
42. A study of the meat, milk and fruit & vegotables secto 
in tha Kovrov sector 
43. Kupchino Alternative structure of trado 
44. Plan relance agro-industrial 
45. Sugar Beet Processing 
46. Training of staff of a german-russian coop. 
47. Overriding plan for milk and diary supplies 
48. Restructuration of food industries 
49. Transformed food products chaino 
50.Privatisation and development of LETO 
51. Creation of a wholesale merket K 
5 2.Market ing and manegment training 
53.NEPTUN RUBIN Food product development 
54. Supply and distribution of food to Oblast of OREL 
55.Filière Grein Buda 
56. International Novossibirsk Fair Attendance and Particir 
57.Karavai bakery Project 
58.Studv of the Fresh Produce Sector in Krasnador Edward Rossol Governor 
Consortium AURORA + ODISEA 
Myasokombinat 
SPl.Ble ofLubersty end Mossovi 
Lansoviot 
Provision Committee of St. Peter 
Eco/Fin University 
Oblast Kaluga 
Puchino Authorities 
Moscoviot 
Sverdlovck Regional Council 
Vilening Agro lirm 
Agro kombinat ALTAI BUSK 
Rosprokomplexctroi 
ROSPOTREBSOYOUZ 
Former ol Russia 
Assosintion of Pensants (ACCOR 
LftngipromiftOmolnnoitrom 
Tomskchleboprodult milling prod 
Kovrov district soviot of depulio 
Regional Trade houso nssocintio 
Exec.Council Committoo of Sver 
Rus s inn coop.of lood industry 
Moscoviot agro-food Committeo 
Moscow Inst. Food Techn./ Oyk 
Kursk Regional Council 
LETO 
Moscoviat 
Coop. Cantor of Centrosoyouz 
NEPTUN RUBIN 
OREL Oblost 
AGRIS 
ation 
Vnesh Partner Leningrad feXATERINBURG 
St. Petersburg 
St. Petersburg 
MOSCOW 
St. Petersburg 
St. Petersburg 
St. Petersburg 
KALUGA 
PUCHINO 
MOSCOW 
Ekotorin bourn 
Krasnodar 
ALTAI 
MOSCOW 
MOSCOW 
St. Pnlorsbtirn 
Yaroslavl 
Tomsk 
KOVROV 
St. Petorsburg 
Ekaterinburg 
Krasnodar 
KAMENA 
MOSCOW 
MOSCOW 
KURSK 
St. Petersburg 
MOSCOW 
MOSCOW 
St. Petersburg 
OREL 
SARATOV 
St. Peterburg 
Kresnador 2.000.000 
330.000 
970.000 
2,000.000 
1.900,000 
1.000.000 
600.000 
2.000.000 
1.000.000 
220.000 
300.000 
275,000 
285.000 
290.000 
3.000.000 
2.000.000 
2.000.000 
1.000.000 
900.000 
350.000 
210,000 
500.000 
400.000 
270.000 
950.000 
500.000 
990.000 
290.000 
2.000.000 
160.000 
600.000 
800.000 
2.000.000 
280.000 
290.000 
20.000 
700.000 
300.000 Tender in procoss 
R.T. contract signed 92/10 
R.T. contract signed 92/10 
R.T. contrect signed 92/10 
R.T. contract signed 92/09 
R.T. controct signed 92/10 
R.T. controct signed 92/10 
Tender in procott 
Tender in procott 
Contract signod July 1992 
Contrect signed July 1992 
Tendering by September 1992 
SOE lo bo signod. Tendering September 1 
SOE to be signod 
SOE to be signed 
SOE to bo signod 
Tondor in process 
TOR rowdy: SOE to be still signed 
TOR in preparation 
Tender in procoss 
Contract signed July 1992 
Tendor launched 92/11 
Tondor in procoss 
D.A. contract signed July 1992 
R.T. controct signed 92/11 
TOR ready. SOE to bo signed 
R.T. contract signed 92/10 
TOR to be draftod 
Tendor in process 
TOR o.k. SOE to be signed 
TOR to be drafted 
TOR to be drafted 
Tender in process 
TOR ready; SOE to be still signed 
TOR reedy; SOE to be still signed 
D.A. contrect signed 
R.T. contrect signed 92/10 
Tender launched 9/11 /1992 
Ji 
'# 
59.Short & medium term T.A. to improve processing 
and distribution in Altai 
Sub-total 
>^^^^p|îN'^A^?ERy,ces^^8 
1 .Assistance to the supervising authority 
2.Training lor insurers and trainers 
3.Assistance to tha Internetionel Advisory Board on Acco 
and Auditing Developments (IABA) 
4.Assistance to the Chamber of auditors in 
St. Petersburg 
S.Training of accountants and treiners 
6 .Development Plen lor e stook exchange in St. Petersburg 
7. Establishment of bankaccounting standarda Board of State Insurance Super 
Moscow State Univ. & Min, of H 
Ministry of Finance, Supreme So Altai 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
St. Petersburg 
MOSCOW and 
6T .PETERSBURG 300,000 
47.770.000 
540.000 
2.400.000 
680.000 
200,000 
1,000,000 
8. Training of Central Bank's Personnel 
9. Study of restructuring needs of the Russian banking sa 
lO.Restructuring of Russien Savings Banks 
I. Strategic business plan 
II. Establishment of a foreign exchenge department 
HI. Development ol an ln«hmise training scheme 
11. Assistance for restructuring of Mosbusinessbwnk 
12.Restructuring of Vnoshoconombank 
13.Creation of the International Finance and Banking Scho 
I. Overall Project Management 
II. Module 1.1 
III. Module 1.2 & part 2 
IV .Module 1^3-1.8 
14.Restructuring of Promstrovbank 
15. Restructuring of Autovazbank 
16,Assistance fund for small and medium size 
end new banks 
17.Creation of the "Russien Project Finance Bank" 
I. Interim assistance 
II. Expatriate management 
III. Training ant tupport 
IV. Management Consultancy and legal advice 
V. Equipment 
18.Feasibility study on tha creation of a Russian Bank of Russia 
Bank of Russie 
Bank of Russia 
Russian Savings Onnk 
Mosbus'messbank 
Vneshoconombenk 
IFBS 
IFBS 
IFBS 
IFBS 
Autovezbenk 
Dialogbank 
Roabus'tnessbank 
Orgenisational Committee 
RPFB 
RPFB 
RPFB 
RPFB 
RPFB St. Petersburg 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
TOGUATTI 
MOSCOW 
MOSCOW 
Sviazbank MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 300.000 
240.000 
1.500.000 
320,000 
280,000 
200.000 
1.500.000 Tender launched 10/11 /1992 
R.T. contrect to be signed 93/01. 
TOR 'm preparation 
R.T. contrect signed 92/11 
TOR 'm preparation 
TOR in preparation 
TOR in preparation 
O.A. contract signed 10-6-1992 
TOR in preparation. 
RT contract signed 92/09 
930.000 
400.000 
870,000 
2.830.000 
875.000 
2.930.000 
290.000 
280.000 
280.000 
300.000 
MOSCOW 290,000 
2.200.000 
1,910,000 
900.000 
1,700.000 R.T. contrect signed 92/04. 
O.A. contract signed on 11/3/92 
RIT contract signed 31-7-1992 
R.T. contract signed 92/11 
TOR ready; launching depending Russ. par 
R.T. contract signed 92/09. 
R.T. contract signed 92/11 
R.T. contrect tigned 92/11 
R.T. contract tignad 92/11 
RT contract tigned 92/06 
O.A. contract tigned 92/09 
D.A. contrect tigned 92/09 
I.C. contract to be ewarded in 93/02. 
TOR ready, R.T. tender launched Sept. 
Contract tigned 92/09 (inform, contultati 
TOR ready , R.T contract to be awarded 9 
idem 
idem 
idem 
260,000 ] D.A. contract tigned on 29-4-1992 
<J~ 
Post Savings Bank 
19. Legal Assistance to the insurance sector 
20. Sectorial Study on the insurance tector Rutsia 
21. Legisletive assistance and consultancy on tha establis 
ment supervision of stock.security end commodity ex 
22. Development plan for stock and commoditiet exchang 
'm Moscow 
23.Training of operators and tupervisors of stock com­
modity and securities exchanges Russia & Ukraine 
24.Pilot project on Improving Tax Administration and Trair 
Tax Inspectors in Russia 
25.Short term banking expert. 
Sub-total 
' •.••'••''• '"r'Ci^^'^^^^^SK^f^^l^^S^ëS36^©^*^^ 
1, Investigation into Design Standards ond Philosophios f 
Gas and Associated Standards. 
2. Advice on tariff policy &procedures 
3. Distribution mannnoment 
1 4. Legal Framework (or Electricity Supply. 
S. Natural resources Legislation 
6. Legislative workshop 
7. Analytical Service Center (or the Petroleum Industry 
8. Tyumen Task Force 
9.Reduction ol NOX 
lO.Training in commercial management 
11 .On line diagnostics for turbo generators 
12.Relurbishment Power Plants. 
13.Establishment'of Energy Centre 
14.Establishment of Energy Centre 
15.Evaluation by infra-red techniques. 
16.ELECTR0STAL Metallurgical Works. 
17.Rastruct. and adapt, to market economy 
Reform of the management methods for LENENERGO 
1 S.Moscow Thermal Power Plent Nr. 8 
19.Vladimir Tractor Factory. 
20.Priority measures fot transition to market-economy. 
21.Development of a power station emission end effluent 
monitoring system Boerd of the State Insurance Su 
Board of tha State Insurance Su 
Ministry of Finence 
:henges 
Russian Raw Materials & Comm 
Exchanges/Russian Stock Exchar 
ing 
TACIS 
Intersholft 
MOSENERGO/TUERENERGO 
Motnnorgo 
Mintopenergo 
Ministry for Fuel and Energy 
Ministry for Fuel end Energy 
Ministry for Fuel end Energy 
Ministry for Fuel end Energy 
MOSENERGO 
URALENERGO 
MINERGO 
MINERGO 
Moscow 
St. Petersburg 
VNIIE 
GASPROM MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 
ge 
•'•'•;' /'••••'f" '••'•' ' 
VlOSCOWiTVER 
MOSCOW 
PERM 
MOSCOW 130.000 
295.000 
295.000 
270.000 
1.300.000 
500.000 
160.000 
29.355.000 
300.000 
294.000 
\ .000.000 
000.000 
300.000 
150.000 
300.000 
4.500.000 
595.000 
750.000 
250.000 
450.000 
2.500.000 
2.500.000 
240.000 
290.000 
1.440.000 
285.000 
280.000 
1.000.000 
300,000 D.A. contract signed on 20-04*1992 
R.T. contrect signed 92/11 
I.C. contrect signed 92/11 
D.A. contrect signed on 28-07-1992 
TOR to bo drafted 
D.A. contract signed 92/10 
D.A. contrect signed. 
.••*.. •••.;« >••<•/:• ; :y:^}^^^^'0^V-\- • l\ 
O.A. controct to be aignod (92/12) 
D.A. contract signed 92/11. 
R.T. contrect signed 92/09 
Tender; deadline 12/11/1992 
O.A. cotract signed 28-4-1992 
O.A. contract signed 92/06. 
O.A. contract to be signed ( 92/1 2 ) 
R.T. contract to be signed ( 92/12 ) 
R.T. contrect to be Signed (92/12) 
R.T. contract signed . 
O.A. contract proposal 14/12/1992 
R.T. contract to be signed (92/12) 
R.T. contrect to be signod (92/12) 
R.T. contract to be signed (92/12) 
D.A, contract to be signed (92/12) 
D.A. controct signed 92/09 
R.T. controct signed 92/09 
O.A. contract signed 92/09 
D.A. contrect signed 92/09 
R.T. contract to be signed (92/12) 1 
D.A. contract to bo signed ( 92/12 ) 
^ 
22.Study of the Potential for Energy Savings in the 
Production of Oxygen. 
23.£norgy Audit Progremme in the Steel Industry 
24.Energy Audit Progremme in tho Paper Industry. 
2S.Improvement of efficiency of Gestransport. 
26.Rosorvoir engineering in vieuw of a Gas Injection Proje 
27.E.S. study 'm Oxygen Production. 
28.Horiz. Well Training in West Sibérie. 
29.E.S. study on Waste Disposal 
30.Energy Saving Study in LUBRTSY 
31 .E.S. in Metelworks in Tscheijabinsk 
32.Conversion of Cement Industry. 
33.E. elliciency in the AHuminkim Industry. 
34.Diagnostic Oil & Gas Pipelines. 
35.Power Trensmission System in Russie. 
36.Air Pollution in Moscow 
37.Training & Pilot Project. 
38.Exchange of Experts 
39.Management & Training 
41 .Oil Refinery. 
42.Gas Control & Production 
43.Pilot Project Pipeline Installation Gazprom. Soyuzgazautomatika 
Ministry ol Fuel & Ges 
Tscherepovets Factory 
Prilling Techn. Research Inst. 
MOSSOVIET 
Exec. Committee of Lubertsy 
Exec. Committee of Tscheijabins 
Sta. Ass, of Building Mat. Ind. 
Kouzzarn Sovaluminity 
GAZPROM. Soynzeregogea 
Mintopenergo & Dispatching OHfre 
MOSENERGO 
MOSENERGO -TVERENERGO 
MINTOPENERGO 
GAZPROM 
OMSK MOSCOW 
GASPROM 
44.Oil Well Drilling & Production 
45.Power plant oil refinery 
46.Trainino for Energy Manager TSCHEJABINSK 
47.Training for Enargy Manager TAMAROY 
48.Energy Saving in Tractor Plant 
49.Expertise on athmospherie pollution caused by Moscow 
power plants & study for installing a monitoring & 
control system 
SO.Study of the Power trensmission system in the Federet 
of Russie. 
51.Cooperation in the Establishment & Action of Enorgy 
Centre in MOSCOW 
52.Seminar/workshop on enrgy metering & management 
in Moscow. LENGAS 
Gubkin Stete Acad, of Oil & Gas 
Ministry ol Energy ST. Petersburg 300.000 
300.000 
300.000 
300.000 
150.000 
300.000 
300.000 
300.000 
300.000 
300.000 
300.000 
300,000 
1,650,000 
1.300,000 O.A. controct to be signed ( 92/12 ) 
D.A. contract to be signed (92/12) 
D.A. contract to be signed (92/12 
D.A. contrect to be signed ( 92/1 2 ) 
O.A. Proposal by 07/09/1992 
O.A. contrect to be signed ( 92/1 2 ) 
D.A. TOR OG VII lor 23/10/92 
O.A. contract ask lor proposal 4/1 2/1992 
D.A. contract ask lor proposal 4/1 2/1992 
D.A. contract to be signed ( 92/1 2 ) 
D.A. contract to be signed ( 92/1 2 ) 
D.A. controct to be signed ( 92/1 2 
R.T. deadline 19/11/92. 
530.000 
1.860.000 
1.000.000 
750,000 
1.000.000 
C00.000 
MOSCOW 
MOSCOW 
MOSCOW 400.000 
750.000 
1.500,000 
200.000 
200.000 
285.000. 
620.000 
950.000 
2.500.000 
250.000 R.T. deadline 05/11/92; oval, in process. 
R.T. deadline 19/11/92; aval, in process. 
R.T. .deedline 25/11/1992 
R.T. pi von to propare in vit. 14/11/92 
R.T. circulating 
R.T. given to prepare in vit. 24/09/1992 
R.T. deadline 14/11/1992 
R.T. TOR ready 
Waiting for legal advico 
Waiting for TOR 
D.A. ask for proposal 15/12/1992 
D.A. ask for proposal 15/12/1992 
O.A. contract to be signed ( 92/1 2 ) 
R.T. contract signod 93/01. 
R.T. contract signed 93/01 
R.T. controct signod 93/01, 
D.A. contrect signed 93/01, 
f-l 
SdO 
2. Primary Circuit VVER 230 (WANO) 
3. Accident Analysis 
4. Probalistio safety analysis MINATOM 
MINATOM 
5. Modernisetion projects of VVER 230 
6. VVER 230 Simulator 
7. Training procedures and Training melerial VVER 230 MINATOM 
MINATOM 
MINATOM 
MINATOM Min.of Atomic Energy 
Min.of Atomic Energy 
Min.of Atomic Energy 
Min.of Atomic Energ 
Min.of Atomio Enerfl 
Min.of Atomic Energy 
8. Public Information Centre MINATOM Min.of Atomic Energy 
9. VVER 230 Residual lifetime evaluation MINATOM Min.ol Atomic Energy 
10. Operating procedures VVER 230 MINATOM Min.ol Atomic Energy 
11 .Automatic control System for radiation 
monitoring VVER 230 MINATOM Min. of Atomic Ener PY 
1 2.VVER 230 Seismic qualification of instrumentation MINATOM Min, ol Atomic Enor jy 
13.Safety related equipment/qualification under occident 
conditions VVER 230 MINATOM Min.of Atomic Enerr, y 
14.Radwaste Treatment MINATOM Min.of Atomic Enorg 
15. Creation of a Nuclear Power Control and Safety Contr MINATOM Min.of Atomic Enorg 
16.Enhancement of personnel training system MINATOM Gosatomnadzor 
17.Assessment of eccidont locelisetion system 
and E.C.C.S. VVER 230 (Confinement) MINATOM • Min.of Atomic Energy 
18.Training for tha Eddy current inspection of tubes MINATOM - Min.of Atomic Energ 
19.Probabilistic Saletv analysis « support data 
20.Metrologies! support lor question of NPP's 
21 .Quality Assurence Programme Development 
Sub-total 
TOTAL V ••••:*,:Ï;-'.V\">.-:,!-; 
(*) Inter-states projects involving: 
8. Betarus;Kazakhastan;Ukraine;Russia. (Total budget : 7 
9. Belarus;Ukraina;Russia. (Total budget : 8.425 Mecu) 1 st. phoso 2 Mecu 
(* ') Projects involving Russia and Ukraine : 
project nr. 5 : total budget : 1.000 Mecu 
project nr. 20 / total budget 70.000 Ecu 
(* * *) Project involing Russia, Kazakhastan and Ukraine. Total budget : 295.300 Ecu 2.500.000 R.T. launched 27/11/92 
4.000.000 R.T. leunched 27/11 /92 
1.000.000 R.T. launched 27/11/92 
1.500,000 R.T. launched 18/12/92 
3.000,000 TOR to be drafted 
1.000,000 R.T. leunched 18/12/92 
2.900.000 R.T. contract signed 92/09. 
500.000 R.T. launched 18/12/92 
1.000.000 R.T. leunched 18/12/92 
500.000 R.T. launched 18/12/92 
500.000 R.T. launched 18/12/92 
500.000 R.T. launched 18/12/92 
500,000 R.T. launched 18/12/92 
500.000 Tendering by mid September 1992 
6.000.000 R.T. leunched 27/11/92 
1,000,000 R.T. leunched 27/11/92 
240,000 D.A. contract signed Sept. 1992 
1.500.000 R.T. launched 27/11/92 
600.000 R.T. launched 18/1 2/92 
1.500.000 R.T. launched 27/11/92 
35Jî40Jl000 
225,649,000 
tt 
I 
(••••) This Is a project financed by the Multidisciplinary fund 
( ) Balance by tender early 1991 (6.000.000) Balance by regie's d'avance 
INTER-REGIONAL PROJECTS (Covering all CIS's territory) 
PROJECT FINAL RECIPIENT APR. AMOUNT STAGE OF THE PROJECT 
••; :••>. /^y^ya^ge-ife^jl $**»&#? j-^V^-fi&^Vgj j?8S^ffjBS86èjSiy ^^r^^W^ ?•«»«"; ^-.t V ^ftjf!g-<th^« ^^iiriij^y^^SM^^^S^ift tf> 
1 .Multimodal transport training Ministeries of Trensoor 3.500.000 Tender leunched on 11/S/92:deedline: 17/6/92 
2. Consultancy to Republican Transport Ministries Ministeries of Transpor 1.000.000 TOR ready; eveluetion In progress, to be signed 
3.Establishment of an Affair Aviation System in CIS 300.000 D.A. contrect signed 92/10 
4.Asslstance in the Framework of TACIS 100.000 D.A. contract signed 92/10 
5.Monitoring of TACIS Transport Sector Programme, 270.000 D.A. eentrect signed 92/07 
Sub-total 5.170.000 
^NANClÀWElR^ic"^^^^^! •V*\fc;fo?:$ %«ffi%ffiVj^ ••^.<:\>(>;« 
1.E.C. centrel bank advisory service (ECBAS ) Centre! benks. (*) 1.800.000 TOR to be reedy and 93/01, 
2.Financial Serv. '92 Programme Mission St. Petersb; Moscow 
Semere; Ukrelne; Balor^s 
Moldavia 300.000 D.A. contrect signed 92/09 
3.Expertise on Bonking Training. TACIS 60.000 O.A. contract to be signed. 
4.Asslstence to TACIS Flnanclel Service Sector. 50.000 D.A, contrect signed 
S.Prov. short « term techn. assistente TACIS toct. nr Wi. 60.000 D.A. contract signed 92/07 
6.Stretegie Workshop 93-9S 2.000 O.A. controct signed 92/12 
Sub-total 2.272.000 
;o.:.,}*.; TRAININO^^^^-s-^Vv^ J-»fe w*ii SrtM&V '*** ** Y* '•' 'V ' •^•.•.1*'V 
11 .Industrial Partnership Scheme for C.I.S. 90.000 I.C. contrect signed 92/11 
2.Contect Magazine for Management Schools 100.000 I.C. contract tignad 92/10 
3.The 3rd. European Eett * West Conference & Exhibj 
on Advanced Material end Procettet. CM 150,000 D.A. contract tigned 92/10 
4.Development ol e Human Retourcet Policy 
and Trainino Economy 27S.OOO O.A. contract tigned 92/12 
Sub-total G1G.000 
1. Statistical cooperation Statistics Offices 4.000.000 D.A. centred signed 92/09 
2. Training for NSO Statistics Offices 4.000.000 D.A. contract signed, 
Sub-total 0.000.000 
1. Policy advice Stetes* Government 9.000.000 R.T. contrect to be signed by mid May 
2. Cooperation on Legal Reform 
3. VIENNA Institute. 
I. T.A. for Vienna Institute. States' Government 290.000 O.A. contract to be signed by mid May 
60.000 Inf. Cons, contract signed 92/10 
H 
3 
•" 
Sub-total 
^?;^^M^^^^CUSXOMjS^ÉâÉ^^^^^ 
1. T.A. for the Custom Leglsletlon 
2.Training Attittance to the Cuttomt Sarvicet 
of Batarut. Kazakhattan. Ruttta. Ukraine & Uzbek 
3. Creation of Improvement of the cuttomt Investi* 
gatton départements of Armenia, Azerbaijan, 
Batarut, Georgia, Kazakhattan, Kyrgyttan, 
Moldova, Ruttla, Tajikittan, Turkmenistan 
Ukraine, and Uzbektttan 
4. Creation and Improvement of the Cottumt Labor 
toriet of Belarus, Kazakhattan, Ukraine, 
and Uzbeklttan 
S. Computerization 
fi.Oraftino TOR for T.A. In Cuttomt Sector 
Belerus, Kazakhastan, Russia, the Ukreine 
end Uzbekistan 
Sub-total 
••..... .. .•• •-> »i>*.>,- ENERGY-^ **'«v>:f^'A**'*f>vh"!.*•• 
1. System for environment control of 
Zaporozhsky power system 
2. Vademecum for foreign invettort 
pipelines situation 
3. Tymen Task Force 
4. Workshop on hydrocarbons legislation 
S. Assess, resld, life of power plant eo. 
6. Geochemical analytic S e vice Centra 
7. Restructuration fot electricity sector 
8. Reform of Management method 
9. Melntenence Planning 
10. Organisation of venue CIS experte to e Nuclear S 
guards Seminar at O.G, XVII 
11. Seconded Experts In Evaluation Committeet 
Sub-total 
TOTAL A-v"> »v\'v*v**^^^*>*»^'«Wf8^ stmmmmmmmm 
Cuttomt Administrate 
idem 
stan 
idem 
idem 
idem 
idem 
;^.;>;,.,.v--..:.i.rf.-,... ..w 
Krzbizhanovski Power 
Engineering 
Ministry of Fuel & Ener 
Ministry of Fuel & Enern 
VTI 
Vernedsky Institute 
Mosenergo, Minenergo 
Tverenergo 
Montopenergo 
nfe-
• A. tariffs, \f :•:<•$. f ; •.';:<• •••••vx-vw/.;. 9.3S0.000 
170.000 
1.200,000 
1,000,000 
300,000 
2.000.000 
5.000 
4.675.000 
• - '•«* ,*•• •'•r-.v-v. . 
250,000 
300.000 
230.000 
150.000 
150.000 
300.000 
800.000 
400.000 
400.000 
9,000 
70.000 
3.059.000 
'*'33.141.000 • _ " • — • •• ..... 
O.A. eontrect to be signed by 15 Mey 
D.A. contrect signed 92/09. 
D.A. contrect signed 92/09 
D.A. eontrect signed 92/09. 
Tender to be launched by December 1992 
O.A. eontrect signed 92/08 
v\<''«'.( • • / • •••••• • • . •.-.•.•.•• 
D.A. contrect , proposal 4/12/1992 
D.A. controct signed 26-8-1992 
O.A. contract signed 29-4-1992 
D.A. eontreetsigned 5-6-1992 
O.A. contract to be signed ( 92/12 ) 
D.A. contract to be signed ( 92/12 ) 
R.T. contract signed 92/12 
R.T. contract signed 92/09 
R.T. eontroct to be signed (92/12) 
D.A. controct signed 92/12 
D.A. contrect signed 92/12 
:*«#^s« *•.•< ••&•>•«•.' .••,•••••••*•• •• • .••• • '.••$•••• •; •;. <<••'* ••• .••v • ..;<•• 
( ' ) Requests exist eireedy from Ruttla, Belarut, Ukraine and Kazakhattan. 
H 
GEORGIA 
PROJECTS FINAL RECIPIENT TOWN APR. AMOUNT STAGE OF THE PROJECT 
•&I^$§É5 
Sub-total 
y>.W.>^ *~>^TRANSRORI 
1. Reorganisation of POT! Port Georgian Navigation Company POTI RT contract signed 92/09 
2. Modernization plans of transport 
Infrastructures Ministry of Science & Technology 450,000 R.T. contrect signed 
Sub-total 950.000 
.. v^i^r-FpOD. 
1. T.A. In meet, milk,fresh products end 
animals alimentation sectors. &?#&«' 
Ministries of Agriculture end 
Food Industry W^r?*iS»>' 
1,950.000 R.T. contract signed 92/10 
2. Sovkhozhas Privatisation in tha 
Tbltsi Region, Georgia Ministry of Foreign Affairs. TBILSI 350.000 R.T. contract signed 92/10 
Sub-total 2.300.000 
yv;o.^>v;/ 
Sub-total 
; ., tf A".;.-.. ^RGY^t^^V!.^ $^$^1 iSM&& "' • '. • • • i'vl<--"!*5<!!'v,'iïwvVl '•.•.#.• •» 
1. Ménagement Training Ministry of Energy TIBILSI 400.000 R.T. deadline 19/11/1992 
Sub-total 400,000 
v^r^'ii 
:^a'J' r.v^i.'f'iy Cw'V^!'" 
Sub-total 
TOTAL *v>; *•# •»>*••*• •^< ^r^fo*^?.* >; ?••%* •*• ;;:• ••• x •• % : • .-• *; 3.G50.000 
VA 
KAZAKHASTAN 
PROJECTS 
:W^^&^^^J>l&^i^^^^^^ 
1. Kazakhstan Institute of 
'Management and Economics 
2. Establishing a training centre 
for smell enterpreneurs FINAL RECIPIENT 
Kazakhstan Institute of 
Management and Economics 
3.Cooperetion in the field of management 
education and training 
Sub-total 
Sub-total 
1. Short fc Medium Term Assistance in tha Milk, M) 
Fresh Produce & Anime! Feed Sectors. 
Sub-total 
Sub-total 
1. Tariffs and demend ménagement. Assistance t 
KAZAKHSTANENERGO for elaboration of new 
electricity tariffs and introduction of DSM techr, 
2. Refurbishment and modernisation of Ermokovsk 
power station. 
Sub-total 
SN^i^M3WNUCLEAR;SAFET 
Sub-total 
TOTAL '.. y* .;• *? The Union of Managers of 
Kazakhstan TOWN 
$& 
ALMA-ATA APR. AMOUNT 
mmmm STAGE OF THE PROJECT 
Academy of Notional Economy 
^^^^^^ËI^^'^^I^S? 
Ministry ol Agriculture 
MëÊ^yi^^ëÙ- v K 
^9Mi^^m$ 
Ministry of Energy 
Ministry of Energy 
mm%m8&®e%m ALMA-ATA 
ALMA-ATA 
•mm 
ALMA-ATA 
":$&&M 
ALMA-ATA 
trmokovskay 
WV& 2.000.000 I TOR revised June 1992. Tender In eveluetio 
1,600.000 
( * ) 
3,000.000 
1,400,000 
1.400.000 
<Vi 
400.000 
350,000 
750.000 •mmm 
5.750.000 Controct ready for signature. 
R.T. conreoct signed 92/12 
mmmmmmm 
R.T. contract signed 92/10 
'rù??xitm$m$m 
R.T. contract signed 93/01, 
R.T. contract signod 93/01, 
mmmmmmmm 
(') Interrepublican projects involving: 
3. Kazakhastan; Belorussia; Ukraine; Ruttia. (total amount: 3.300.000 Ecu) 
4. Kazakhattan; Betoruttta; Ukraine; Ruttta. (total amount: 7.000.000 Ecu) 
H 
v« 
^ 
KYAÛISTAN 
MOLDAVIA 
NUCLEAR SAFETY PROJECTS FOR RUSSIA ANO UKRAINE JOINTLY 
: • v;'*^fcS»^$?PROJECTSïJ^^ 
1. Safety essessment (or regulatory authorities (first phase 
2. Salety essessment for regulatory authorities 
(industrial phase) 
3. Transfer of Wesetrn methology & practices to the 
Nuetaer Safety Authorotles 
4. Transfer of Codes Analyses. 
5. Probelistic safety analysis support data 
6. Quality assurance programma development 
7.Metrological support for operation of NPPs 
(Instrumentation and control) 
8. Osvtlopment of residual lifetime diagnostic systems 
9, Maintenance 
10.S avare accidents end accident management technology 
TOTAL • •*'^'*'>^*r^>*w'M^'«^.»W<^;»^ JsV^fcv^W&SStf FINAL* RECIPIENT^)^*^ 
Gosatomnadzor • Ministry of Atomic Energ 
Gosetomnadzor • Ministry of Atomic Energy 
for Russia: Gosatomnadzor; for Ukraine Ste 
Committee on nucleer & radiation safety 
idem 
MINATOM • UKRAINIAN NPPs 
MINATOM • UKRAINIAN NPPs 
MINATOM • UKRAINIAN NPPs 
MINATOM • UKRAINIAN NPPs 
MINATOM • UKRAINIAN NPPs 
MINATOM • UKRAINIAN NPPs 
»'vjf:>.*\+is,\yw*v* >w., .•;/\>- • «. .•• «... .A. v • • *.;<•>« • /^TOWNi-v'-. 
t 
MOSCOW 
KIEV 
ivr.vv- • • , APR. AMOUNT 
4.000.000 
4.000.000 
1.800.000 
3.200.000 
1.500.000 
1.500.000 
500,000 
500.000 
1.S00.000 
500.000 
19.000.000 ^**:STAGEsOFTHEPROJECTv:s:* 
Contrect signed end July 1992 
TOR to be drefted 
R.T. contract to be signed before 92 
R.T. controct to be signed before 92 
R.T. leunched 27/11/92 
R.T. launched 27/11/92 
TOR to be drafted 
R.T. launched 27/11/92 
R.T. launched 27/11/92 
R.T. launched 27/11/92 
'•#*'->,\iiC^'\'*i'V&->,•>•••' s:" Vv<•••:•. • 
14 
°* 
TADJIKISTAN TADJIKISTAN 
TURKMENISTAN 
NUCLEAR SAFETY PROJECTS FOR UKRAINE AND BELARUS JOINTLY 
UKRAINE 
PROJECTS FINAL RECIPIENT TOWN APR. AMOUNT STAGE OF THE PROJECT 
mm 
1.1992 Programme for quality improvement 
of IMI KIEV services IMI Internetionel Menegement 
Institute KIEV 2.600.000 R.T. contrect signed 92/12 
2. Management treining for executives 
In Ukreine Internetionel Busines School 
Transbustnass Kiev KIEV 1,430,000 R.T. contrect signed 92/12 
3. Cooperation in tha field of management 
education and training Academy of National Economy Kf'.V ( ' ) R.T. contract signed 92/12 
4. Training in Course Materiel Preparation. 
Pedagogic, Ranowal Project Consortium lor Trenseuropeen Treining KIEV ( • ) R.T. contrect to be signed 93/01 
5. KIEV Conference. KIEV 270.000 O.A. contract signed 92/12 
Sub-total 4.300.000 
TRANSPORT*; •••&••>.••{:.• T:: 
*\ '•••>•' •'•••(•• >\'• ""';''• '.,;..^' • 
1. Odesse Herbour, procurementservices Autonome Herbour of Odessa ODESSA 2.305.000 D.A. contract to be signed 92/09 
2. Odesse Harbour. Autonome Herbour of Odesse ODESSA 2.300.000 R.T. contract signed 
3. Airport modernizeiion 
4. Port Informatics Kiev Airport 
PEPI • Odessa Harbour KIEV 
ODESSA 295.000 
2.000.000 R.T. contract signed. 
R.T. contract signed 92/05 
5. Training for trainers for trensport operators ASMAP 500.000 R.T. contract signed 
6. Modarniantlon of transport Infrastructures Cabinat of Minister 500.000 Tendering by beginning of May 
7. Management training programme lor 
Ukrainian Transport Industrie 100.000 D.A. contract signed September 1992 
Sub-total 0.000.000 
FOOO DISTRIBUTION.^^?:> 
1. A.T. dans les secteurs:leit, viende,fruits 
at legumes,alimentation bétail Ministry of Agriculture KIEV 2,000.000 R.T. contract signed 92/09 
2. Distribution de gros et détail Alexandria electronical Works KIEV 500.000 R.T. contract signed 92/10 
3. A.T. dens les secteurs:leit,viende,fruit et 
légumes et alimentation bétail Agro-Industrial enterprises 
Association OOESSA 2.000.000 R.T. controct signed 92/09 
R.T contrect signed September 1992 
R.T. contrect signed 92/10 4.Study for privatisation of Sovkhzes Executive Committe OOESSA 500.000 
5. Improvements to Food Wholesale end Retail 
Distribution System in Odessa. University of Chernovtsy OOESSA 490,000 
6. Privatisation of Sovkhzes Kirovogred Council KIROVOGRAD 400.000 R.T. contract signed 92/10 
7.Baby-food production Ukrainian Food Industry Committee 260,000 O.A. contract signed 92/09 
8. Training within Food distribution sector University of Chernovtsy CHERNOVTSY 200.000 TOR to be drefted 
Sub-total 0,350.000 
1.Study of restructuring needs of banking sector National Bank KIEV 325.000 R.T. contract to be awarded in 93/02 
2. Rastruturing plan for Agroindustrial Bank Ukrair Bank Ukraine 
3. Training In the field of accountancy + auditing 
4. Assistance to the creation of a tuparviting auth 
oty in the Insurance sector 
5. Assistsnce to the drafting of an accountancy 
and auditing legislation. 
fi.Treining of operetors and supervisors of stock 
commodity end securities exchanges 
Sub-total i 
1. Reform management method 
2. Modernisation and manegement maintenance 
3. Renovation of Burshtyn Power Plant 
4. Establishment of Energy Center 
5. Electricity tarificetlon 
6. Vedemecum for foreign investors 
7. Enargy Audit Progremme In the Peper Industry 
8. Enargy Audit Progremme in the Steel Industry 
9. Improvement Gasnetwork 
Sub-total 
. NUCLEAR SAFETY-.:; ..••.>.v./^vƒ<•• 
1. Fire protection Technology 
2. Fire protection on training ection for RBMK 
3. Assistance in Development and Testing of 
radiation-proof facilities for decontamination 
at Chernobyl 
4. Selety Assessment VVER 213 & VVER 1000 
Sub-total 
TOTAL ' ' ': '•' "* ' *'•!*'?'*«* '>"*</'•'''•'• iis*** <'••<«*•»$'4. Kharkovenargo 
Uglaoorsk Thermal Power Plont 
Burshtyn GRES 
Kiav 
Ministry of Energy 
OUKGAS 
Ukeratomanergoprom 
Ukeretomenorgoprom 
Scientific & Industrial Assoc. PRIRODA 
Scientific ^Technical Department 
of decontamination 
Ukrainian State Committee on Nuclear 
& Radiation safetv 
••»:• v.- ••'/': ..•>••:•<•:• " ..«•,.s *•.••;• KIEV 
vk:'':':'<A:x!^v.V:. 
KHARKOV 
Chernobyl 
Chornobyl 
• ••••;• 270,000 
1.000.000 
200,000 
250,000 
( V ) 
2.045.000 
"%*%•&'£&&& 
960.000 
280,000 
475.000 
2.500.000 
450.000 
,..., 
( '••• ) 
( *'•• ) 
750.000 
5.410.000 
500.000 
300.000 
300,000 
500,000 
1.C00.000 
27.710.000 R.T. controct signed 92/11 
TOR in preperetion 
TOR in preperation 
TOR in preparation 
TOR in preparation 
::: ••••••••• •:y^'!:-^K!*V.vf^^^Wi^^^^if^-
R.T. contract signed 92/09 
D.A. signod 19-6-1992 
R.T. controct to be signed (92/12) 
R.T. contract to be signed ( 92/12 ) 
R.T. contract to be signed (92/12) 
Controct signed 28/08/1992 
D.A. contract to be signed (92/12) 
D.A. contrect to be sioned ( 92/12 ) 
R.T. controct in circulation (92/12) 
R.T. launched 27/11/92 
O.A. controct signed 27/09/92. 
D.A. controct signed 1/10/92. 
R.T. contract signed 92/09 
• • .. • •. ••• •• • • ,-, • A..... :•. , 
(') Inter-States projects involving: 
4. Ukreine; Belorussia; Russia; Kazakastan. (total amount: 7.000.000 Ecu). 
5. Ukreine; Belorussia; Russia .(total amount: 8:425.000 Ecu). 1st. phase 2000.000 Ecu. 
(" ') The project involves the following States: Ukratne;Russla; Kazakhastan. Tha budget Is 295.300 Ecu. 
('.') The projects cover Russia and Ukraine. The budgets are: 
Project n.6 : 1.300.000 Ecu; 
Project n. 7 : 70.000 Ecu. 
a. 
(*) Tha project has been unified with the correspondent Oydforussaln's one for e totel budget of 300.000 Ecu 
s~ 
UZBEKISTAN 
H 
&• 
1992 TACIS PROGRAMME 
OVERALL BREAKDOWN ANNEXE IV Z&h ^ 
| Overall amount available MECU 
450.00 
Baltic States 25.00 
E8RO 15.00 
Mini Budget 5.00 
Multi-disciplinary fund 10.00 
Coordinating Units | 15.00 
Sub Total 70.00 
^ Net amount available 
For Programmes 380.00 
Nuclear safety (ISTC + Regional) 80.00 
National programmes 271.37 
Regional Programme | 28.63 
Sub Total 1 380.00 
1992 
St.Petersburg 
Moscow 
Samara 
Tyumen 
Russia 
Ukraine 
Armenia 
Azerbaijan 
Georgia 
Kazakhstan 
Kyroistan 
Turkmenistan 
Uzbekistan 
Moldova 
Belarus 
TOTAL Oov.Adv. IKorLFeodOli | Energy jj Tramp. | Tthcom | fdv.t. SMC Cenvarilenl Fln.Sarv. | Entf ortie | Human Rai 
t*t*t»4 
H 29.30H 55,88 
10,80|| 20,59|j 14,10j| 8,91ll 2,12111 8,01 il 5.83H 5,52|| 8.83HIJ 28,19ll f5\29l 0,00 
0,00 
0,00 
0,00 5,10 
6,22 
5,80 
3,50 4,00 
4,80 
0,00 
8,00 7,00 
7,25 
0,00 
0,00 0,00 
4,93 
0,00 
0,00 2,10 
3,15 
0,34 
0,00 2,10 
3,60 
0,00 
0,00 4,10 
5,23 
0,96 
0,00 3,60 
3,75 
0.70 
1,00 11,90 
15,73 
2,00 
1,00 2,00 
20,07 
UO 
0,00 
0,00 
0,00 
2,85 
4,40 
2,75 
6,40 
5,70 
2,50 
3,00 
1,00 
0,70 20,62 
11,60 
2,00 
2,40 
1,50 
3,00 
2,81 
3,65 
3,00 
2,50 
2,80 16,80 
8,08 
0,00 
0,00 
0,00 
3,20 
0,00 
1,00 
5,28 
2,00 
1,90 14,25 
7,26 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
1,68 
0.00 
1,00 4,93 
0,83 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 5,J9 
4,98 
0,97 
1,50 
1,30 
3,15 
0,72 
0,50 
0,79 
1,00 
1,23 5,70 
2,73 
1,33 
0,60 
1,60 
0,75 
0,00 
0,10 
1,52 
0,00 
1,50 10,29 
2,99 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
1,70 9,05 
6,81 
0,90 
0,60 
0,60 
2,70 
0,00 
0.00 
0,00 
0.50 
2,80 30,63 
17,51 
3,20 
2,70 
3,50 
6,60 
0,72 
0,60 
2,31 
1,50 
7,23 23,77 
3,00 
1,50 
3,00 
1.25 
1,40 
0,00 
1,05 
3,51 
2,00 
1,00 TOTAL 
30,00 
59,00 
9,50 
12,50 
111.00 
48,28 
9,55 
12,50 
9,00 
20,60 
9,23 
8,80 
18,78 
9,00 
14,63 
111 21.7311 1S.83J1 14,9811 23,96ll|Tai876,50|| 41.48 11,06 
21,74 
3,50 
4,61 
40,90 
17,79 
3.52 
4/61 
3,32 
7.59 
3,40 
3,24 
6,92 
3.32 
5,39 > 
o 
z 
NOTE: Tadj-ikistan does not figure in the above table, as the Technical Assistance to this country has been suspended 
until political stability in this country has been restored. 
M 
I 1992 |1 TOTALj 
ISt.Petersburg [| 30,001 
[Moscow || S9,00| 
ISamara |[~ 9.50| 
|Tyumen || 12.501 
(Russia 11 111,001 
[Ukraine |1 48,28) 
|Armenia |[ 9,55 
|A2erbaijan [| 12,50 
iGeorgia II 9.00| 
[Kazakhstan If"""" 20,60) 
jKyrgistan j| 9.23| 
[Turkmenistan \\~~ 8,80| 
[Uzbekistan [Hi 8,781 
iMoldova jj^ 9,00 
[Belarus 1 14,63 
ITOTAL 11 271.371 3% NO 
> 
> 
r r O o > 
H 
^* 
O 
m 
o O 
G 
JO 
i 
o 
o > z z e: 
4 
-'T 
3/12/92 17:19 
1992 
National 
Regional 
Total Oov.Adv. 
29,30 
7,50 
36,80 AgH.AFoee'. 
55,88 
3.80 
59,68 Energy 
118,26 
1,50 
119,76 Trerwoort 
24,19 
9,00 
33,19 TeWe. 
5,76 
1.00 
8,76 CfltfQpffiM 
76.50 
4.00 
80,50 Humeri Ree. 
41,48 
0.00 
41,48 Othere 
70,00 
1,83 
71.83 Totel 
421,37 
28,63 
450,00 
Humen Ret. 
10% 
Entreprise flnel.Fln.Serv.) 
19% Aari.fr. Food. 
13% 
Energy (Incl.Nueteer Sefety) 
26% VO 
O 
oo 
5 i 
O 
-a 
7* 
c/a 
m 
a 
7* > Z z 
m 
X 
en 
< 
h-
-^ 

ISSN 0254-1513 
COM (93) 362 del 
DOCUMENTEN 
NI. il ÏÏ 
Catalogusnummer : CB-CO-93-390-NL-C 
ISBN 92-77-58162-X 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg