Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende uniforme procedures voor de controle op het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (1) (94/C 195/08)

De Raad heeft op 18 januari 1994 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 75 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 6 april 1994 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Giesecke.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 315e Zitting (vergadering van 27 april 1994) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Ongeveer 20 % van alle over de weg vervoerde goederen behoort tot de categorie "gevaarlijke goederen". Op nationaal en internationaal vlak, bij burgers, politici en bestuurders, groeit de gevoeligheid voor deze problematiek, met het gevolg dat ook het aantal voorschriften voortdurend toeneemt. Bijna elke dag komen er nieuwe "gevaarlijke goederen" bij; een volledig overzicht ontbreekt. Naarmate het aantal als "gevaarlijk" te beschouwen goederen stijgt, nemen ook de gevaren toe. Bij het vervoer zijn hoe langer hoe meer bedrijven betrokken. De verkeersstroom wordt steeds intenser, en het wegvallen van de binnengrenzen van de EG zal daartoe nog bijdragen. Als gevolg van de wetenschappelijke, technische en economische ontwikkeling zal de produktie van gevaarlijke goederen verder stijgen. Daaruit vloeit bijna onvermijdelijk voort dat, indien geen extra maatregelen ter beperking worden genomen, de risico's bij het vervoer van gevaarlijke goederen toenemen.

1.2. Het bedrijfsleven zelf heeft hoe langer hoe meer belang bij een zo mogelijk nog veiliger vervoer van gevaarlijke goederen. Internationale overeenkomsten, gesloten naar aanleiding van internationaal geregistreerde ongevallen met gevaarlijke goederen, worden in toenemende mate omgezet in wetten, verordeningen en richtlijnen.

1.3. Geharmoniseerde nationale en internationale voorschriften alleen zijn niet voldoende; belangrijk is ook de controle op de inachtneming van die voorschriften en op de betrokken ondernemingen en voertuigen.

1.4. In het belang van de nagestreefde grotere veiligheid, maar ook om concurrentievervalsende discriminatie te voorkomen, dienen de controleprocedures in de lid-staten eveneens te worden geharmoniseerd.

2. Inhoud van het Commissievoorstel

2.1. Harmonisering is dus het doel van het Commissievoorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende uniforme procedures voor de controle op het vervoer van gevaarlijke goederen.

2.2. In het kader van de verwezenlijking van de interne markt zijn de controles aan de binnengrenzen van de Gemeenschap bij de Verordeningen (EEG) nrs. 4060/89 en 3912/92 afgeschaft. De lid-staten zijn bij ontbreken van communautaire of internationale voorschriften genoodzaakt transporten van gevaarlijke goederen te controleren aan de hand van hun eigen, vaak onderling verschillende criteria. Het aantal en de soort inspecties kan leiden tot een overmaat van controles onderweg.

2.3. Daardoor wordt het vrije verkeer gehinderd, terwijl het opruimen van bedoelde belemmeringen juist een van de hoofddoeleinden van de bovengenoemde Verordeningen was. Na de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen is de verwezenlijking van een zo eenvormig mogelijk controlesysteem voor transporten van gevaarlijke goederen over de weg onontbeerlijk.

2.4. Het richtlijnvoorstel heeft met name ten doel:

- het mogelijk te maken dat controles op het vervoer van gevaarlijke goederen overal in de Gemeenschap worden uitgevoerd, op voorwaarde dat dit in het kader van de normale controles en zonder discriminatie op grond van de nationaliteit van bestuurder of voertuig gebeurt. Dit geldt ook voor uit derde landen afkomstige transporten van gevaarlijke goederen, met dien verstande dat de controles niet behoeven te worden uitgevoerd aan de buitengrens van een lid-staat waar het voertuig de Gemeenschap binnenkomt;

- een uniforme en adequate kaderregeling voor de veiligheid van dergelijke transporten tot stand te brengen, door een minimale controlelijst op te stellen en aan te geven bij welke overtredingen vervolging dient te worden ingesteld;

- te voorzien in de toepassing van dezelfde kaderregeling bij transporten met in derde landen ingeschreven of tot het verkeer toegelaten voertuigen, ongeacht of die derde landen partij zijn bij de ADR of niet;

- te regelen dat de bestuurder een kopie krijgt van de controlelijst waarop de uitslag van de controle vermeld wordt, om herhaling van de controle op hetzelfde voertuig zoveel mogelijk te voorkomen.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het Comité is het inhoudelijk met het Commissievoorstel eens.

3.2. Wat echter bijlage II betreft, wijst het Comité op belangrijke verschillen met de ADR, die tot gevaarlijke misverstanden kunnen leiden. In de bijlagen bij de ADR zijn alle overtredingen reeds in detail omschreven. Mede daarom suggereert het Comité in zijn advies over ontwerp-richtlijn COM 548/93 een open verwijzing naar de ADR op te nemen i.p.v. eigen voorschriften te geven.

3.3. De in artikel 9 en bijlage III opgenomen bepalingen betreffende het door de lid-staten uit te brengen verslag zijn te gedetailleerd. Het Comité vraagt zich af, of de Commissie werkelijk alle door de lid-staten uitgevoerde controles (misschien wel meer dan 100 000 per jaar) kan natrekken en of die - tegen aanzienlijke kosten te verzamelen en te presenteren - informatie eigenlijk wel nuttig is.

3.4. Het Comité geeft ter overweging dat minimumnormen snel en op uniforme wijze in regelgeving zouden kunnen worden vertaald indien dit voorstel de vorm zou hebben van een verordening i.p.v. een richtlijn. De lid-staten zouden de mogelijkheid moeten hebben, strengere controles volgens de gegeven modelprocedure op zeer korte termijn in te voeren. Daardoor zouden de voordelen van uniforme controleprocedures sneller effect sorteren.

3.5. Het Comité constateert dat bij het voorstel geen financieel memorandum is gevoegd, en zou graag de zekerheid hebben dat de kosten van deze regeling binnen de perken blijft.

4. Bijzondere opmerkingen

4.1. In de Toelichting kan de verwijzing naar Richtlijn 79/116/EEG (zie par. A - Inleiding) achterwege blijven. De Richtlijn over minimumeisen voor schepen heeft niets met het wegvervoer te maken.

4.2. In paragraaf C van de Toelichting zou er duidelijker op kunnen worden gewezen dat voertuigen die de Gemeenschap met gevaarlijke goederen binnenkomen, ook in de toekomst op zijn minst steekproefgewijze aan de buitengrenzen van de Gemeenschap dienen te worden gecontroleerd. Een volledige controle aan de buitengrenzen zal weliswaar nauwelijks mogelijk zijn, maar de gekozen formulering wekt de indruk dat controle aan de buitengrenzen voortaan een zeldzame uitzondering zal vormen.

4.3. In de voorlaatste considerans en in artikel 6 is sprake van controles in ondernemingen. Het is een zeer goede zaak dat controles kunnen worden uitgevoerd voordat het eigenlijke vervoer begint. In de voorlaatste considerans en in artikel 2 moet echter niet worden verwezen naar ondernemingen die zich "bezighouden met het opslaan van gevaarlijke goederen", maar naar ondernemingen waar zich tijdelijk gevaarlijke goederen bevinden met het oog op het vervoer ervan. Aangezien ook tijdelijke opslag van zulke goederen gevaar met zich meebrengt, dienen hierop controles te worden uitgevoerd.

4.4. In artikel 1 (tweede alinea) ontbreekt de mogelijkheid voor lid-staten om de richtlijn ook op legervoertuigen toe te passen. In enkele lid-staten worden de in de richtlijn opgesomde controles ook op legervoertuigen uitgevoerd; de strijdkrachten richten zich dan ook steeds meer naar de ADR-bijlagen A en B. Het zou goed zijn wanneer de controlemaatregelen ook t.a.v. militaire voertuigen zouden gelden.

4.5. Dit geldt ook voor de uitzondering die in artikel 1 voor postzendingen wordt gemaakt. Gezien de reeds ten dele verwezenlijkte of althans geplande afschaffing van het overheidsmonopolie op postvervoer is een dergelijke uitzondering niet meer verantwoord.

4.6. In artikel 2 zou voor het definiëren van het begrip "gevaarlijke goederen" zowel aan de ADR-overeenkomst als aan de geplande ADR-kaderrichtlijn moeten worden gerefereerd, zoals bij de term "voertuig" wordt gedaan.

4.7. Uit artikel 3 valt niet op te maken dat in elke lid-staat een representatief deel van het aanbod aan gevaarlijke goederen in elke lid-staat moet worden gecontroleerd. Het Comité is van mening dat de Commissie de lid-staten een verplichting in die zin zou moeten opleggen, met uniforme voorschriften voor de praktische tenuitvoerlegging ervan, en de Raad daartoe een voorstel zou moeten doen.

4.8. Overigens is de zinsnede "met dien verstande dat de controles niet plaatshebben aan de binnengrenzen van de Gemeenschap" in artikel 3 wellicht verwarrend. Controles op gevaarlijke transporten aan de binnengrenzen van de Gemeenschap zijn afgeschaft; met controles aan de buitengrenzen moet echter worden doorgegaan.

4.9. In artikel 5 wordt bepaald dat bij overtredingen pas mag worden doorgereden wanneer aan de veiligheidsvoorschriften is voldaan. Het Comité gaat er echter van uit dat bij kleine overtredingen passende alternatieven voor deze sanctie zullen worden gevonden.

4.10. De verslaglegging waarin artikel 9 voorziet, vergt een veel te uitgebreide administratie. Kennelijk ligt het in de bedoeling, van elke controle de uitslag te rapporteren. Dit is evenmin doelmatig als nodig en roept bovendien juridische vragen op m.b.t. tot de gegevensbescherming. In de richtlijn zouden alleen de aspecten moeten worden opgesomd waarover de lid-staten n.a.v. de in één kalenderjaar uitgevoerde controles aan de Commissie bondig verslag dienen uit te brengen.

De Commissie zou bovendien alle verslagen van de lid-staten periodiek (bijv. om de drie jaar) moeten verwerken tot één algemeen verslag, en dit aan de Raad moeten voorleggen.

4.11. Het is van groot belang in de controlelijst in bijlage I een uitdrukkelijke verwijzing op te nemen naar volgens andere rechtsnormen uit te voeren controles (bijv. het wegenverkeersreglement, sociale wetten enz.).

4.12. De richtlijn (of verordening) zou verder een artikel moeten bevatten, waarin vergelijkbare sancties bij overtredingen voor alle lid-staten worden voorgeschreven, en dito termijnen tijdens welke deze sancties gelden.

Gedaan te Brussel, 27 april 1994.

De Voorzitter

van het Economischen Sociaal Comité

Susanne TIEMANN

(1) PB nr. C 26 van 29. 1. 1994, blz. 10.