NL
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
Brussel, 14.10.1999
COM(1999)463 definitief
TUSSENTIJDS VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES
PARLEMENT, AAN DE RAAD, AAN HET ECONOMISCH ENSOCIAAL
COMITE EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S
overde tenuitvoerlegging van de communautaire actieprogramma’s inzake de
preventie van kanker, aidsen bepaalde andere besmettelijke ziekten, en
drugsverslaving in hetkadervan de actie ophet gebied vande volksgezondheid
(1996-2000)(Besluiten nr. 646/96/EG, 647/96/EG en 102/97/EG van
het Europees Parlement en de Raad)
2INHOUDSOPGAVE
Inleiding...................................................................................................................... ..........3
Samenhang encomplementariteit...........................................................................................3Doeltreffendheid en verwezenlijking vandedoelstellingen....................................................4Toezicht....................................................................................................................... ..........4
Aanpassingen................................................................................................................... ......4
Uittrekseluit het deskundigenrapportover dedrieprogramma’s............................................5
Het kankerprogramma......................................................................................................5
Het programma “Aidsenbesmettelijkeziekten”...............................................................7
Het drugsprogramma........................................................................................................9
Het beheer vandeprogramma’s.....................................................................................10
Relaties met het beleid endeprogramma’s vandelidstaten............................................11
Begroting...................................................................................................................... .......13
3Inleiding
Ingevolge de goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad van drie
communautaire actieprogramma’s inzake de preventie van kanker, aids en bepaalde
andere besmettelijke ziekten, en drugsverslaving, presenteert de Commissie hieronder
een tussentijds verslag dat hoofdzakelijk betrekking heeft op de uitvoeringsperiode
1996 en 1997. De eerste helft van het begrotingsjaar 1998 is niet opgenomen omdat
de indiening vandit verslag daardoorte veelvertraging zou hebbenopgelopen.
In dit verslag legt de Commissie de nadruk op de tussen deze programma’s en de
andere relevante communautaire beleidsvormen, programma’s en initiatieven bereikte
samenhang en complementariteit en heeft zij, om de betekenis en het effect van de
drie programma’s te vergroten, een evaluatie van de ondernomen acties uitgevoerd.
Wat dit laatste punt betreft, is bijzondere aandacht besteed aan de doeltreffendheid en
de verwezenlijking van de doelstellingen van de genomen maatregelen. Hiertoe heeft
de Commissie zich gebaseerd op de adviezen van een groep van externe deskundigen
en van vertegenwoordigers van de lidstaten die in de drie beheerscomités zitting
hebben. De Commissie brengt ook verslag uit over de aanpassingen die op grond van
de verzamelde informatie noodzakelijk worden geacht.
Samenhang encomplementariteit
De Commissie heeft op diverse manieren en op verschillende operationele niveaus
gestreefd naar samenhang en complementariteit tussen haar volksgezondheids- en
ander Gemeenschapsbeleid, met name:
De tenuitvoerlegging van het 4e kaderprogramma voor onderzoek, technologische
ontwikkeling en demonstratie (1994-1998) van de Europese Gemeenschappen werd
van dichtbij gevolgd via interdepartementaal overleg over de publicatie van oproepen
tot het indienenvanvoorstellenende goedkeuring vanprojecten voor financiering.
De voorbereiding van het 5e kaderprogramma voor onderzoek, technologische
ontwikkeling en demonstratie (1998-2002) van de Europese Unie werd actief gevolgd
via interdepartementaal overleg over het ontwerpvoorstel en overleg over de
projectvoorstellen, teneinde voor samenhang encomplementariteit te zorgen.
Voorts werden ambtenaren van het directoraat Volksgezondheid voor alle
vergaderingen van de programmacomités voor de specifieke onderzoeksprogramma’s
uitgenodigd; evenzo werden ambtenaren van de onderzoeksdirectoraten uitgenodigd
voor de vergaderingenvande programmacomités voor volksgezondheid.
Inde loopvande uitvoering vande programma’s schenen ook de aanvragers beter het
verschil begrepen te hebben tussen gezondheidsonderzoek en onderzoek inzake
gezondheidsdiensten zoals bedoeld in de kaderprogramma’s voor onderzoek, en de
preventiemaatregelen voor kanker, aids en andere besmettelijke ziekten, en
drugsverslaving in het kader vande relevante actieprogramma’s.
4Doeltreffendheid enverwezenlijking van dedoelstellingen
Gezien de aard van de doelstellingen van de drie actieprogramma’s, waren alle
onderdelen daarvan na de eerste oproepen tot het indienen van voorstellen in de
periode 1996-1997 over het algemeen op bevredigende wijze in specifieke acties
vertegenwoordigd. Een evenwicht tussen de verschillende onderdelen van elk
programma werd vergemakkelijkt door de vaststelling van jaarlijkse
werkprogramma’s, die de mogelijkheid boden op te roepen tot het indienen van
voorstellen voor projecten op gebieden die nog niet voldoende aan bod kwamen. Er
was één voorbehoud: aanvankelijk kwam de Europese toegevoegde waarde van de
projecten in vele gevallen niet goed uit de verf, maar de nadruk is gelegd op de
ontwikkeling vannetwerkprojectenomdeze tekortkoming te verhelpen.
Om de subsidiariteit te garanderen, werd de lidstaten via de programmacomités om
advies gevraagd, zoals bepaald in de specifieke actieprogramma’s. Zo werd de nodige
ondersteuning van de lidstaten voor de uitvoering van de geselecteerde acties in hun
land gestimuleerd. Tegelijkertijd garandeerden de programmacomités de vereiste
transparantie van de acties van de Europese Commissie tegenover de lidstaten. Voor
de transparantie tegenover het Europees Parlement werd gezorgd door de
voorafgaande toezending aan die instelling van de voor elk programmacomité
bedoelde verslagen en documenten, en van een jaarlijks overzicht van de
gefinancierde projecten.
Om de hoogste mogelijke normen voor de kwaliteit van de geselecteerde acties te
garanderen, bracht elk comité niet alleen een positief advies uit over de jaarlijkse
werkprogramma’s, maar werden zij ook geraadpleegd over de opstelling van de
oproepen tot het indienen van voorstellen, de selectie van de projecten en de follow-
up van de uitvoering ervan. Wat het kankerprogramma betreft, heeft de Commissie
bovendien het bestaan geformaliseerd van het Raadgevend Comité voor
kankerpreventie, het vroegere Comité van vooraanstaande kankerdeskundigen, dat
bestaat uit onafhankelijke wetenschappelijke deskundigen die de Commissie
adviserenover dete financierenprojectenenover kankerpreventie in het algemeen.
Toezicht
Het toezicht op de specifieke acties is voornamelijk uitgevoerd door middel van een
continue controle door de diensten van de Commissie op de naleving van de
contractuele verplichtingenuit hoofde vande gefinancierde projecten.
Aanpassingen
Om de Europese toegevoegde waarde als belangrijke algemene doelstelling te
verbeteren, hebbende diensten vande Commissie er een gewoonte van gemaakt er bij
de aanvragers op aan te dringen meer in netwerken te gaan werken teneinde een
betere grensoverschrijdende samenwerking te garanderen, bv. als middel om goede
praktijken inEuropate verspreiden.
5Om gebieden van communautair belang te bestrijken die in de tot op heden
geselecteerde specifieke acties niet aan bod kwamen, heeft de Commissie na een
grondige analyse van de lopende projecten elk jaarlijks werkprogramma
dienovereenkomstig aangepast. De jaarlijkse werkprogramma’s kwamen op hun beurt
weer van pas bij de vaststelling van de prioriteiten voor de volgende oproepen tot het
indienen van voorstellen en bij de selectie van de nieuw voorgestelde acties.
Voor het kankerprogramma werd door het beheerscomité overeenstemming bereikt
over een document inzake de vereenvoudiging van de procedures. Dit document is
doorde Commissie goedgekeurd.
Om de transparantie verder te verbeteren en tegelijkertijd de verspreiding te
vereenvoudigenzijn voor 19961en 19972door de diensten van de Commissie voor de
drie actieprogramma’s tezamen jaarverslagenopgesteld, die een uitvoerig beeld geven
van het werk vande respectieve eenheden vande dienstenvande Commissie.
Naar aanleiding van suggesties van buitenaf en een interne analyse van
tekortkomingen zijn de relaties tussen de drie programma’s en de andere
programma’s op het gebied vande volksgezondheid verstevigd.
Uittreksel uit het deskundigenrapport over de drie
programma’s
Ten slotte volgen hieronder uittreksels uit de bevindingen van een groep
onafhankelijke deskundigen die, onder contract bij de Commissie, elk programma
afzonderlijk hebbengeanalyseerd:
HETKANKERPROGRAMMA
Enkele uitzonderingen daargelaten werden de projecten als geschikt of zeer
geschikt en relevant in relatie tot de doelstellingen van het programma
beoordeeld. Meestal kwamen de verschillende acties goed aan bod qua
doeleinden, specifieke doelstellingen, opzet en resultaten. In sommige
gevallen, zoals de gezondheidsopvoedingsprojecten, waren de doelstellingen
en methodenechter nogalvaak slecht omschreven.
Niettemin lijken de projecten over het algemeen op competente wijze te zijn
uitgevoerd en beheerd. Bovendien waren de resultaten over het algemeen op
schema, enkele uitzonderingen daargelaten.
1Directoraat Volksgezondheid en arbeidsveiligheid, eenheid V/F/2, Tenuitvoerlegging van de
specifieke actieprogramma’s voor bepaalde ziekten, Jaarverslag 1996, Tenuitvoerlegging van de
acties: Europa tegen kanker, aids en andere besmettelijke ziekten, en drugsverslaving, interndocumentCE-V/3-97-002-EN-C.
2Directoraat Volksgezondheid en arbeidsveiligheid, eenheid V/F/2, Tenuitvoerlegging van despecifieke actieprogramma’s voor bepaalde ziekten, Jaarverslag 1997, Tenuitvoerlegging van deacties: Europa tegen kanker, aids en andere besmettelijke ziekten, en drugsverslaving, interndocumentCE-V/3-98-009-EN-C.
6De verspreiding van de resultaten verliep echter grotendeels via de
traditionele kanalen, zoals wetenschappelijke conferenties en publicaties in
wetenschappelijke tijdschriften. Ofschoon deze middelen van verspreiding
zeker nuttig zijn, zijn zij ongetwijfeld niet toereikend om het grote publiek of
zelfs maar de meerderheid vande gezondheidswerkers te bereiken.
Enkele van de belangrijkste positieve resultaten zijn:
– De uitbreiding en uitbouw van Europese netwerken, met name op de
gebieden: voeding en kanker (hoofdzakelijk via het EPIC-project),
bevolkingsonderzoek op borst- en baarmoederhalskanker, bestrijding van
tabaksgebruik enkankerregistratie;
– De opstelling en verspreiding van consensusdocumenten, richtsnoeren,
passende software ter vergroting van de vergelijkbaarheid en de uniforme
kwaliteit vande gegevensregistratie en de kankerbestrijdingsactiviteiten in
Europa;
– De uitvoering van kwalitatief goede programma’s voor de preventie en
vroegtijdigeopsporing inEuropeseregio’s die voordien niet ofnauwelijks
bestrekenwerden;en,
– De verspreiding van kwaliteitscontrolemethoden op het gebied van de
registratie van gegevens en kankergezondheidszorg, volgens
gemeenschappelijke criteria en met het doel een uniformere kwaliteit van
deze activiteiten inEuropatekrijgen.
Meer innovatie zou echter welkom zijn, vooral bij sommige acties. Zo is
bijvoorbeeld meer innovatie aanbevolen op het gebied van gezondheids-
opvoedingstechnieken, bestrijding van tabaksgebruik, onderwijsmethoden
voor gezondheidswerkers, toepassing van nieuwe technieken ter verbetering
van de prestaties en de doeltreffendheid van volksgezondheidsprogramma’s
zoals bij borst- en baarmoederhalskankeronderzoek, van onderzoek naar
andere vormen van kanker dan de twee genoemde, en van methoden voor
risicogroepenommet rokentestoppen.
In het algemeen blijkt uit de rapporten duidelijk dat alle opgevoerde
projecten in sterke mate hebben geprofiteerd van en dikwijls zelfs mogelijk
werden gemaakt door de financiële steun van het programma Europa tegen
kanker. Voor veel van die projecten maakte de financiële steun van de
Gemeenschap intensieve uitwisselingen tussen landen, afspraken over
methoden, een uniforme kwaliteit en de opstelling van gemeenschappelijke
documentenenverklaringen mogelijk.
Opmerkelijk is dat de activiteiten van de projecten, gezien het kader van het
programma, nergens lijken te conflicteren met nationale programma’s of die
zelfs overlappen. Daarentegen maken sommige projectdocumenten gewag
van synergieën met en nuttige effecten op de nationale
gezondheidsactiviteiten. De relatie met andere bureaus die op dit gebied
actief zijn, is echter niet altijd duidelijk. Voor sommige clusters en acties was
7het moeilijk te beoordelen ofer sprake was van overlapping met andere door
de Europese Gemeenschap ondersteunde activiteiten, zoals BIOMED.
In termen van Europese toegevoegde waarde waren er enkele positieve
bijdragen, maar daarnaast is er enige ruimte voor verbetering. De grote
meerderheid van de projecten is multinationaal. De tendens om
multinationale projecten te financieren moet worden gehandhaafd en
aangemoedigd. Multinationaliteit staat echter niet automatisch borg voor een
aanvaardbaar niveau van Europese toegevoegde waarde, waarvoor ook een
rigoureuze methodologie, een voldoende mate van innovatie en een goede
verspreiding van de resultaten nodig zijn. Deze eigenschappen kenmerken
vele, maar niet alle projectenenacties.
HETPROGRAMMA “AIDS EN BESMETTELIJKE ZIEKTEN ”
Enkele uitzonderingen daargelaten werden de projecten als geschikt en
relevant beoordeeld in relatie tot de doelstellingen van het programma . Over
het algemeen leverden deze projecten een aantal doeltreffende en geschikte
studies en bijdragen op. Helaas waren er in 1996 en 1997 geen projecten
vooractie10(vaccinatiebeleiden–programma’svande lidstaten).
De gefinancierde projecten boden een mengeling van innovatieve methoden
en uitbreiding van al bestaande effectieve projecten. Over het algemeen
kwamen de verschillende acties goed aan bod qua doeleinden, specifieke
doelstellingen, opzet en resultaten. In enkele gevallen, zoals het
EchinoEuroReg-project (over echinokokkose), pastende activiteitenniet echt
in de voor het programma vastgestelde jaarlijkse prioriteiten, maar dit had
maar betrekking op eenheelkleindeelvan het budget voor het cluster.
De doelgroepen van de projecten waren over het algemeen adequaat. Soms
echter waren subgroepen met een hoge prioriteit van de projecten
uitgesloten, wat in de toekomst moet worden rechtgezet. Binnen het cluster
“bestrijding van de overdracht van aids” zou bijvoorbeeld meer aandacht
moeten worden besteed aan projecten gericht op mannen die seks met
mannen hebben, en ook op intraveneuze drugsgebruikers, al dan niet
behorend tot de categorie randgroepjongeren.
De projecten werden doorgaans goed beheerd en de middelen kosteneffectief
besteed.
De resultaten van een aantal projecten zijn erg indrukwekkend. Veel van de
door het programma gesteunde multinationale netwerken lijken op het eerste
gezicht een kosteneffectieve manier om communautaire toegevoegde waarde
te creëren. De projectverslagen van de netwerken slagen er echter vaak niet
in een overtuigend beeld te geven van het huidige vermogen om
d e s k un di gh ei de ne rv a ri n gui tal l el i d s ta te ne nui ta l l er el ev an teb u r e a u si nd e
lidstaten bijeen te brengen, en de door deze netwerken verstrekte informatie
te verspreiden.
8Het discriminatievraagstuk, dat in de projecten zelden adequaat aan bod
komt, moet in de toekomst aanzienlijk meer aandacht krijgen en moet
worden opgenomen in de maatregelen op alle niveaus ter bestrijding van
aids, seksueeloverdraagbare aandoeningenenandere besmettelijke ziekten.
Enkele van de belangrijkste positieve resultaten zijn:
– Verbetering van de coördinatie van de surveillancesystemen voor
besmettelijke ziekten en de coördinatie van de communautaire
maatregelen, waarbij de inspanningen in het begin vooral op HIV/aids,
tuberculoseenresistentietegengeneesmiddelengericht waren;
– De regelmatige publicatie van het maandelijkse bulletin
‘Eurosurveillance’eneenwekelijkselektronischbulletin;
– De opbouw van een netwerk (EARSS), standaardisatie en validatie van
tests en verslaglegging inzake gevoeligheid voor resistentie tegen
antibiotica;
– De oprichting en ontwikkeling van een Europees netwerk voor de
preventie van HIV/SOA’s (seksueel overdraagbare aandoeningen) onder
prostituees, uit de samenvoeging van twee bestaande netwerken:
EUROPAP enTAMPEP;
– Analyse van grensoverschrijdende problemen met betrekking tot
HIV/aids, SOA’s en de ontwikkeling van methoden voor
grensoverschrijdende samenwerking inzake preventie;
– Handhaving en versterking van het Europese netwerk inzake de preventie
van HIV/aids en hepatitis in gevangenissen; uitbreiding en verdere
ontwikkeling van het European public policy network on HIV/aids
(EPPNA); oprichting van een European AIDS and enterprise network
(EAEN);
– Oprichting van twee Europese centra voor aidspreventie, -voorlichting en
-opvoeding (het ene voor de jeugd, het andere op het gebied van het vrij
verkeer).
Enkele punten vankritiek zijn:
– De verspreiding van de resultaten verloopt vaak uitsluitend via de
traditionele kanalen, zoals wetenschappelijke conferenties en publicaties
in wetenschappelijke tijdschriften. Deze methoden moeten worden
versterkt om ervoor te zorgen dat de resultaten en conclusies van de
gefinancierde projecten bijeenveelbreder publiek bekend worden;
– Vaccinatiebeleid en –programma’s met betrekking tot HIV/aids krijgen
grotere betekenis en op dit gebied zouden in de toekomst projecten
moetenwordengestimuleerd.
Voor veel van die projecten maakte de financiële steun van de Gemeenschap
intensieve uitwisselingen tussen landen, afspraken over methoden, een
9uniforme en betere kwaliteit en de opstelling van gemeenschappelijke
documenten en verklaringen mogelijk. In de meeste gevallen was er bij de
projectenduidelijk sprake vansynergie met nationale acties.
De beoordeling in termen van Europese toegevoegde waarde is nogal
ingewikkeld. In de meeste gevallen echter hebben de projectresultaten
aanzienlijk praktisch nut, entheoretisch verschaffen zij betere informatie aan
de hand waarvan het beleidskader voor HIV/SOA’s kan worden vastgesteld
en in de lidstaten programma’s kunnen worden ontworpen en opgesteld.
Momenteelzijn er slechts beperkte aanwijzingen dat de projectresultaten ook
echt op ruime schaal worden verspreid en de belangrijkste beleidsmakers
beïnvloeden ten aanzien van de toekomstige koers van het beleid van de
lidstatenende Europese Gemeenschap als geheel inzake HIV/SOA’s.
HETDRUGSPROGRAMMA
Van de meeste acties van het vijfjarenprogramma is in de eerste twee jaar
met de uitvoering begonnen. Er blijft echter nog veel te doen op gebieden
als: preventie van recidief en rehabilitatie; beoordeling van de
doeltreffendheid van voorlichtings- en gezondheidseducatiecampagnes;
instrumenten voor de aanpak van meervoudig druggebruik; de uitbreiding
van het Europese netwerk van “proefsteden” en de bevordering van
initiatieven om het drugspreventieaspect in de beroepsopleiding van
onderwijsgevenden, professionele hulpverleners in de gezondheidszorg en
zorgsector enjongerenwerkers te verbeteren .
Veel hangt ook af van de follow-up van de projecten en de mogelijkhedenvan het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving
(EWDD) en andere Europese instellingen om resultaten te verspreiden,
omdat de verspreiding door de uitvoerders van het project dikwijls erg
beperkt blijft. In dezelfde geest zou de financiering van Europese netwerken
voor actie op het gebied van de volksgezondheid met betrekking tot
drugsverslaving prioriteit moetenkrijgen, met het doelde projectresultatente
verspreiden.
Van een aantal projecten zijn de resultaten zeer indrukwekkend. Veel van de
door het programma ondersteunde multinationale netwerken en teams
schijnen een erg kosteneffectieve manier te zijn om communautaire
toegevoegde waardete creëren. De projectverslagen van de netwerken slagen
er echter vaak niet in een overtuigend beeld te geven van het huidige
vermogen om deskundigheid en ervaring uit alle lidstaten en uit alle
relevante bureaus in de lidstaten bijeen te brengen, en de door deze
netwerken verstrekteinformatie te verspreiden. Een positieve ontwikkeling is
het aantal netwerken dat is voortgegaan met het aanbieden van elektronische
informatiekanalen zoals websites, elektronische databases en andere
Internettoepassingen.
De gefinancierde projecten lijken het accent te leggen op een individuele
aanpak en het ontbreekt aan projecten gericht op een algemene benadering
van de volksgezondheidsproblemen in verband met drugs. Dergelijke
10projecten zijn nodig om de kennis te vergroten over het effect van het
overheidsbeleid op het verschijnsel drugsverslaving en op de haalbaarheid
vanspecifieke hulpverleningsmodellen in verschillende contexten.
Aangeziener zowelop internationaalenEuropees niveau, als op nationaalen
gemeentelijk niveau brede politieke discussies gaande zijn over toekomstige
beleidsstrategieën ten aanzien van het drugsprobleem, is er grote behoefte
aan wetenschappelijk onderbouwde gegevens om de beleidsmakers te helpen
tussende verschillende strategieënte kiezen.
De programma’s en andere door Directoraat-generaal V beheerde
volksgezondheidsprogramma’s lijken slecht op elkaar aan te sluiten. De
gefinancierde projecten maken zelden optimaal gebruik van de ervaring die
is opgedaan met het ontwikkelen van beleid op andere gebieden dan dat van
de drugsverslaving, zoals met de verslaving aan chemische stoffen
(geneesmiddelen, nicotine, alcohol) of met de algemene opleiding van
professionals ofgelijkwaardige opleidingsprogramma’s.
Het besluit tot goedkeuring van het programma legde sterk de nadruk op
samenwerking met andere internationale en intergouvernementele
organisaties en met andere communautaire programma’s en initiatieven,
alsook met het EWDD. Uit de documentatie van de projecten blijkt dat er
flink wat contacten met het EWDD zijn geweest, maar voor samenwerking
met andere internationale instanties zijn maar enkele aanwijzingen te vinden.
HETBEHEERVAN DEPROGRAMMA ’S
Het programmabeheer sinds de eerste jaren van uitvoering van deze
programma’s is verbeterd, maar er zijn nog mogelijkheden voor verdere
verbetering.
De programma’s “Kanker” en “Aids en besmettelijke ziekten” werden in
1996 goedgekeurd, het drugsprogramma pas in januari 1997. Zo vond de
invoering van de formele beheersstructuur, inclusief de instelling van de
programmacomités en hun reglementen van orde en de werkmethoden, pas
plaats na de officiële aanvang vande programma’s begin 1996.
Het beheer van de volksgezondheidsacties door de Commissie, vanaf de
periode vóór de vaststelling van de programma’s tot de ontwikkeling van
beheersmethoden voor de nieuwe programma’s in de eerste jaren, wordt
gekenmerkt door een zekere mate van continuïteit. Tot medio 1998 waren
dezelfde personen verantwoordelijk voor het beheer van de programma’s,
maar daarna hebben er zich onder het personeel diverse veranderingen
voorgedaan, wat van invloed is geweest op de continuïteit vande kennis.
Als gevolg van de late instelling van de formele beheersstructuur voor de
programma’s, kan een goede evaluatie van het beheer alleen in de tweede
fase van de evaluatie geschieden. In dit stadium van de uitvoering kunnen
echter enkele voorlopige opmerkingen gemaakt worden. Een uitvoerigere
11evaluatie van het beheer zal in de tweede fase van de evaluatie worden
ondernomen.
Een aantal suggesties voor de verdere verbetering van de planning en de
procedures voor de behandeling van en de beslissing inzake
projectvoorstellen moeten zorgvuldig worden overwogen. De belangrijkste
p u n t e ni nd i tv e r b a n dw a r e n :d ei n s t e l l i n gv a ne e no n a f h a n k e l i j k e
beoordeling van alle projectvoorstellen door externe deskundigen3;d e
behoefte aan enige vorm van stabiele financiering voor de verschillende
Europese netwerken die werden opgericht en die de spil zouden moeten
vormen bij de vergaring en verspreiding van kennis; betere documentatie
door een betere omschrijving van wat zowel in de voorstellen van de
aanvragers als in de verslagen van de contractanten verlangd werd; de
behoefte aan betere verbindingen binnen en tussen de programma’s, met
andere activiteiten van de Commissie en met andere instanties die betrokken
zijn bij de volksgezondheid in Europa. Er worden diverse aanbevelingen
geformuleerdomhier ietsaantedoen.
Kort samengevat kan worden gesteld dat er geen sprake blijkt te zijn van
enig wanbeheer van de Europese volksgezondheidsprogramma’s, maar de
procedures en methoden kunnen op een groot aantal onderdelen worden
verbeterd.
RELATIESMETHETBELEIDENDEPROGRAMMA ’S VAN DE LIDSTATEN
Op 30 oktober 1998 werd aan de leden van de programmacomités voor elk
van de drie volksgezondheidsprogramma’s een vragenlijst toegezonden.
Gevraagd werd vooral naar een beschrijving van het nationale
preventiebeleid, de relaties tussendit beleid en het communautaire beleid, en
hoe deze relaties zich hadden ontwikkeld. Andere vragen hadden betrekking
ophet beheervandeprogramma’s.
Deze poging om de reacties in de lidstaten te peilen, moeten op zijn minst
worden gezien als een belangrijke stap voorwaarts binnen de ruimere opgave
om samenhang en synergie tot stand te brengen tussen de communautaire,
nationale en plaatselijke initiatieven voor het aanpakken van
volksgezondheidsproblemen, waarvan de ernst in de hele Europese
Gemeenschap wordt erkend. Hoewel met de antwoorden – slechts een derde
van de lidstaten heeft gereageerd – geen volledig beeld verkregen kan
worden van de specifieke uitwerking van deze drie programma’s in alle
lidstaten, geven zij desalniettemin enig inzicht in de complexiteit van wat
nodig is (21 clusters in15 lidstaten, nogafgezienvande regionalisatie van de
volksgezondheidsprogramma’s in de meeste lidstaten).
3NB: diensten van de Commissie: deze rol wordt al vervuld door het Raadgevend Comité voor
kankerpreventie in het geval van aan het programma “Europa tegen kanker” voorgelegdeprojectvoorstellen.
12Voorgesteld wordt voor afloop van de programma’s een onafhankelijk,
uitvoerig en vergelijkend onderzoek te laten voeren naar het relevante beleid
en de relevante praktijken in alle lidstaten en naar de bijdrage van het
communautaire beleid en de communautaire initiatieven tot het nationale en
plaatselijke niveau in de lidstaten.
13Begroting
Hieronder volgt een overzicht van de voor de jaren 1996 en 1997 voor de drie
programma’s uitgetrokkenbegrotingsmiddelen:
Begrotingsmiddelen voorhet programma “Europa tegen kanker”:
1996 1997 1996 & 1997
Onderdeel Aantal
projectenBudget
(~MECU)Aantal
projectenBudget
(~MECU)Aantal
projectenBudget
(~MECU)
A- Verzameling
vangegevensen
onderzoek15 4,191 9 3,901 24 8,092
b-Voorlichting en
gezondheidsedu-
catie29 2,746 16 2,532 45 5,278
C-Vroegtijdige
opsporingen
screening32 1,721 27 1,591 59 3,312
D-Opleiding en
kwaliteitscontrole24 1,757 14 1,339 38 3,097
TOTAAL 100 ~10,416 66 ~9,363 166 ~19,779
14Begrotingsmiddelen voor het programma “Aids en andere besmettelijke
ziekten”:
1996 1997 1996 & 1997
Onderdeel Aantal
projectenBudget
(~MECU)Aantal
projectenBudget
(~MECU)Aantal
projectenBudget
(~MECU)
A-Monitoring
entoezicht6 3,246 9 3,316 15 6,562
B-Bestrijding
van overdracht15 2,190 17 2,351 32 4,541
C-Voorlichting,
educatie en
opleiding18 2,757 16 2,148 34 4,905
D-Begeleiding
van HIV-
geïnfecteerden
of mensen met
aidsen
bestrijding van
discriminatie10 1,329 10 1,348 20 2,677
TOTAAL 49 ~9,522 52 ~9,163 101 ~18,685
15Begrotingsmiddelen voorhet programma “Drugsverslaving”:
1996 199741996 & 1997
Onderdeel Aantal
projectenBudget
(~MECU)Aantal
projectenBudget
(~MECU)Aantal
projectenBudget
(~MECU)
A-Gegevens,
onderzoeken
evaluatie16 3,080
B-Voorlichting,
gezondheids-
educatie en
opleiding18 3,420
TOTAAL 34 ~6,500 33 ~4,908 67 ~11,408
4NB: Voor 1997 werd geen verdeling in de rubrieken A en B gemaakt. In plaats daarvan zijn de
totaalcijfers gebruikt.