MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot opstelling van richtsnoeren voor Trans-Europese netwerken in de energiesector

2001/0311 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot opstelling van richtsnoeren voor Trans-Europese netwerken in de energiesector

1. Achtergrond van het dossier

Datum waarop het voorstel bij het EP en de Raad is ingediend (document COM(2001) 775 definitief - 2001/0311(COD)): // 6.3.2002

Datum waarop het Europees Economisch en Sociaal Comité advies heeft uitgebracht: // 18.7.2002

Datum waarop het Comité van de Regio's advies heeft uitgebracht: // 16.5.2002

Datum waarop het Europees Parlement in eerste lezing advies heeft uitgebracht: // 24.10.2002

Datum waarop het gewijzigde voorstel is ingediend: // [geen gewijzigd voorstel]

Datum waarop het gemeenschappelijke standpunt is vastgesteld: // 6.2.2003

Het Europees Parlement heeft op 24 oktober 2002 in eerste lezing advies uitgebracht en 24 amendementen aangenomen. De Commissie heeft 14 amendementen volledig en één amendement gedeeltelijk overgenomen (de amendementen 1, 2, 3, 6 gedeeltelijk, 9, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 21 en 22).

Het gemeenschappelijke standpunt van de Raad bestaat uit een geconsolideerde tekst, die Beschikking nr. 1254/96/EG, zoals laatstelijk gewijzigd bij Beschikking nr. 1741/1999/EG, moet vervangen.

2. Doel van het voorstel van de Commissie

Het voorstel van de Commissie was bedoeld om de richtsnoeren voor Trans-Europese energienetwerken bij te werken.

Het voorstel had als belangrijkste doelstellingen de richtsnoeren beter te concentreren op de projecten met de hoogste prioriteit, de lijst van projecten bij te werken en een zekere flexibiliteit in te bouwen voor de latere aanpassing van de gedetailleerde lijst van projecten.

3. Opmerkingen over het gemeenschappelijke standpunt

(a) Algemene opmerkingen

Het politieke belang van dit dossier is erkend door de Europese Raad van Barcelona van 16 maart 2002, die heeft verzocht om de herziene richtsnoeren eind 2002 vast te stellen.

De Commissie is van mening dat de door de Raad gekozen oplossingen in grote lijnen in overeenstemming zijn met het voorstel van de Commissie en tegemoet komen aan de belangrijkste bezwaren van het Europees Parlement.

Met name scherpt de Raad de in bijlage II opgenomen criteria voor de projecten van gemeenschappelijk belang aan (die alleen via de medebeslissingsprocedure kunnen worden gewijzigd), hetgeen tegemoetkomt aan de wens van het Europees Parlement dat de richtsnoeren een exacte specificatie van de projecten moeten bevatten. De Raad handhaaft een zekere flexibiliteit voor de bijwerking van de in bijlage III opgenomen gedetailleerde beschrijvingen van de projecten (die via de comitéprocedure kunnen worden gewijzigd), hetgeen in overeenstemming is met de doelstellingen van de Commissie.

(b) Belangrijkste onderdelen van het gemeenschappelijke standpunt inzake de door het Europees Parlement aangenomen amendementen

* Inhoudelijke amendementen van het Europees Parlement

De volgende amendementen van het Europees Parlement zijn in het gemeenschappelijke standpunt opgenomen:

- een intensiever gebruik van duurzame energie, zoals de integratie van op zee geproduceerde windenergie (offshore-windenergie)(amendementen 1, 19, 20 en 21);

- de noodzaak om een oplossing te vinden voor het isolement van de minder begunstigde gebieden en eilandgebieden (amendement 22);

- de aanleg en het onderhoud van de netwerken overeenkomstig de regels van de interne markt, waarbij rekening wordt gehouden met strategische criteria en criteria in verband met de universele dienst en waarbij concurrentievervalsing wordt vermeden (amendementen 2, 3, 9 en 15);

- specifieke mobilisatie ten behoeve van grensoverschrijdende projecten (amendement 14).

Daarentegen zijn de volgende amendementen van het Europees Parlement niet in het gemeenschappelijke standpunt opgenomen:

- Een financiële voorkeursbehandeling voor projecten met prioriteit (amendementen 5, 6 gedeeltelijk en 7):

De Commissie heeft dienaangaande al een voorstel vastgesteld tot wijziging van de verordening inzake financiële bijstand aan de TEN (gewijzigd voorstel, COM (2002)134 definitief van 12 maart 2002) teneinde het maximale steunpercentage voor projecten met prioriteit voor Trans-Europese energienetwerken van 10% tot 20% te verhogen.

De Commissie is van mening dat de vraagstukken inzake financiële bijstand in het kader van deze lopende herziening van de verordening inzake financiële bijstand aan de TEN (2001/0226 (COD)) en niet in de richtsnoeren moeten worden geregeld.

- De bepaling dat projecten pas in de richtsnoeren mogen worden opgenomen nadat er een gedetailleerde evaluatie is uitgevoerd (amendement 26).

Er moet aan worden herinnerd dat alleen de in de richtsnoeren vermelde projecten in aanmerking komen voor financiële bijstand aan de TEN. Overneming van dit amendement zou derhalve betekenen dat het gebruik van de financiële middelen voor de TEN om een gedetailleerde evaluatie van de projecten te versnellen zou worden verboden, terwijl deze gedetailleerde evaluatie juist een belangrijke fase is bij de voorbereiding van de TEN-projecten.

* Procedurele amendementen van het Europees Parlement

Met de volgende amendementen van het Europees Parlement is in het gemeenschappelijke standpunt rekening gehouden:

- een verduidelijking dat de projecten voor assen met prioriteit (bijlage I) slechts via de medebeslissingsprocedure kunnen worden gewijzigd (amendementen 12, 13 en 18);

- de periodieke indiening van een verslag over de maatregelen die ten behoeve van de grensoverschrijdende projecten met prioriteit zijn genomen (amendementen 6 gedeeltelijk en 16).

Daarentegen zijn de volgende amendementen van het Europees Parlement niet in het gemeenschappelijke standpunt opgenomen:

- Vaststelling van een termijn voor de integratie van de nieuwe lidstaten in de richtsnoeren door de Commissie (amendementen 4 en 17).

De Commissie heeft al aangekondigd dat zij voornemens is uiterlijk in 2004 een voorstel voor deze integratie in te dienen, maar kan niet accepteren dat haar recht van initiatief wordt beperkt.

- Afwijzing van de comitéprocedure voor de bijwerking van de gedetailleerde beschrijving van de projecten (amendementen 8, 10 en 11).

Het Europees Parlement wil betrokken worden bij de gedetailleerde beschrijving van de projecten.

De Commissie is van mening dat het uitsluitend gebruik van de medebeslissingsprocedure voor de bijwerking van de specificaties van de projecten van gemeenschappelijk belang tot vertraging heeft geleid en zal leiden, zodat varianten van projecten of nieuwe projecten die passen binnen het in de richtsnoeren uitgezette beleid, niet tijdig kunnen worden gesteund.

In het gemeenschappelijke standpunt wordt wel rekening gehouden met de bezwaren van het Europees Parlement, aangezien de meest politieke onderdelen bij de specificatie van de projecten zijn verplaatst van bijlage III (waarvoor de comitéprocedure geldt) naar bijlage II (waarvoor de medebeslissingsprocedure geldt). In het gemeenschappelijk standpunt is een zekere flexibiliteit voor de bijwerking van de gedetailleerde beschrijving van de projecten behouden gebleven.

4. Conclusies

De Commissie is van mening dat het door de Raad op 6.2.2003 vastgestelde gemeenschappelijke standpunt in grote lijnen in overeenstemming is met het voorstel van de Commissie van 20 december 2001.

Afwijkingen van het voorstel van de Commissie in het gemeenschappelijke standpunt zijn in het algemeen bedoeld om de in de oorspronkelijke tekst opgenomen begrippen en benaderingen te verduidelijken en aan te vullen; dit geldt met name voor de specificatie van de assen met prioriteit en de projecten (opgenomen in respectievelijk bijlage I en bijlage III).

Ten aanzien van de criteria waaraan de projecten van gemeenschappelijk belang moeten voldoen (opgenomen in bijlage II), kiest de Raad in zijn gemeenschappelijke standpunt voor een oplossing die het midden houdt tussen het voorstel van de Commissie, waarin slechts de specificatie van zeer algemene thematische criteria was opgenomen, en de wens van het Europees Parlement dat er een zeer gedetailleerde specificatie van de projecten zou komen zonder flexibiliteit bij de bijwerking van de gedetailleerde specificatie van de projecten van gemeenschappelijk belang.

De Commissie is van mening dat het gemeenschappelijke standpunt van de Raad zo het delicate probleem oplost dat er een manier moest worden gevonden om de projecten van gemeenschappelijk belang nauwkeuriger te specificeren, maar met behoud van een zekere flexibiliteit voor de bijwerking van de gedetailleerde specificatie van de projecten via een comitéprocedure.

De Commissie acht deze flexibiliteit noodzakelijk vanwege het ontstaan van nieuwe varianten op reeds gespecificeerde projecten of nieuwe projecten, die voldoen aan de prioriteiten en de criteria van de richtsnoeren maar die om praktische redenen in verband met de lengte van de medebeslissingsprocedure niet tijdig kunnen worden toegevoegd aan de lijst met richtsnoeren en waaraan derhalve geen financiële bijstand voor TEN kan worden verleend.

Bovendien acht de Commissie deze flexibiliteit proportioneel, aangezien het gaat om aanpassingen van de gedetailleerde lijst van projecten die voornamelijk technisch van aard zijn.

De Commissie verzoekt het Europees Parlement derhalve dit gemeenschappelijke standpunt goed te keuren.