Cosme biedt toegevoegde waarde door in te gaan op transnationale kwesties en tekortkomingen van de markt op vier belangrijke gebieden die worden gedefinieerd in de rechtsgrondslag:

Cosme is het programma voor EU-activiteiten die erop gericht zijn het concurrentievermogen van ondernemingen te verbeteren, waarbij speciale aandacht wordt besteed aan kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's). Het bouwt voort op het Programma voor ondernemerschap en innovatie (EIP), dat in de periode 2007-2013 werd uitgevoerd binnen het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP). De activiteiten in het kader van Cosme hebben als doel de synergieën met andere EU-uitgavenprogramma's te optimaliseren, met name de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) en het Horizon 2020-programma, waar de activiteiten op het gebied van innovatie die eerder onderdeel waren van het EIP nu onder vallen.

De begroting voor Cosme wordt uitgevoerd via vier begrotingsonderdelen met kredieten die worden toegelicht in het overeenkomstige herziene financieringsbesluit voor 2014. Nadat de bijdragen van derde landen, ongebruikte kredieten van de vorige programmeringsperiode en diverse overdrachten hierbij waren opgeteld, bedroeg de voor 2014 beschikbare begroting:

In de rechtsgrondslag voor Cosme wordt gesproken over een algehele indicatieve begroting van 2,3 miljard EUR voor de uitvoeringsperiode van Cosme, die zeven bestrijkt (2014-2020). De begroting volgt een uitgavencyclus waarin de vastleggingen in de jaren tot 2020, het laatste jaar van het programma, progressief moeten toenemen. Van betalingskredieten wordt verwacht dat zij dezelfde trend zullen volgen, maar met een lager bedrag voor 2014, aangezien het programma in dat jaar de juridische verbintenissen die nodig zijn om betalingen te kunnen uitvoeren, nog niet was aangegaan. In de rechtsgrondslag van Cosme wordt aangegeven dat het programma wordt uitgevoerd op basis van een jaarlijks werkprogramma en door middel van ondersteunende maatregelen. De begroting bevat ook administratieve kredieten voor het beheer van het programma.

In dit verslag wordt een overzicht gepresenteerd van de uitvoering van de begroting van Cosme in 2014, overeenkomstig artikel 15 van de Cosme-verordening, met inbegrip van ondersteunende maatregelen en uitgaven van administratieve aard. De details inzake de uitvoering van elke doelstelling zijn in bijlage 1 opgenomen. Bijlage 2 bevat een lijst met de begunstigden van de oproepen tot het indienen van voorstellen.

Tabel: Totale begroting van Cosme die in 2014 beschikbaar was voor budgettaire vastleggingen

2014 was een buitengewoon uitdagend jaar voor EASME. Het agentschap beheerde een begroting van bijna 1 100 miljoen EUR (ten opzichte van 586 miljoen EUR in 2013). Het aantal medewerkers nam toe van 144 (in 2013) tot 300 voltijdequivalenten (fte's) aan het eind van het jaar. Dit zorgde in de opstartfase voor wat problemen die leidden tot vertragingen in de uitvoering. Als gevolg hiervan werd 78,8 miljoen EUR van de 95,5 miljoen EUR die vanuit het Cosme-programma werd gedelegeerd, overgedragen voor besteding in 2015. In 2015 werkte het agentschap de achterstand weg en bereikte een uitvoeringsniveau van 98,3 % voor de maatregelen voor 2014 die naar 2015 werden overgedragen.

De uitbesteding van de uitgavenprogramma's vond plaats zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie inzake het delegeren van het beheer van de programma's voor de periode 2014-2020 aan uitvoerende agentschappen . Het Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen (EASME) werd opgericht bij het Uitvoeringsbesluit van de Commissie van 17 december 2013 en de akte van overdracht die op 23 december werd goedgekeurd . DG GROW is hoofdverantwoordelijke voor EASME . Gemiddeld werd 92 % van de activiteiten van Cosme, met uitzondering van toegang tot financiering, aan het EASME gedelegeerd.

Het financieringsbesluit voor ondersteunende maatregelen stelt een bijdrage van 7 151 722 EUR beschikbaar, die is opgenomen in begrotingsonderdeel 02 02 01 van de algemene begroting van de Europese Unie voor 2014.

EVA-bijdrage 129 526

Totaal beschikbaar voor vastleggingen: 140 787 114





Tabel: Uitvoering van de Cosme-begroting in 2014

Vastleggingen Betalingen Begrotingsonderdeel Beschikbare begrotingsmiddelen Uitgevoerde begroting Uitvoering % Kredieten beschikbaar voor betalingen Uitgevoerde betalingen Uitvoering % 02 02 02 Toegang tot financiering 140 787 114 140 787 114 100,00 % 74 244 830 74 244 830 100,00 % 02 02 01 Toegang tot markten, ondernemingsklimaat en ondernemerschap uitgevoerd door GROW 10 836 633 10 665 116 98,42 % 4 936 221 1 299 946 26,33 % gedelegeerd aan EASME 95 111 545 94 950 764 99,83 % 6 000 720 5 994 571 99,90 % gedelegeerd aan andere DG's 462 962 462 962 100,00 % 33 100 22 521 68,04 % totale in 2014 vastgelegde begroting, waaronder overdrachten voor 020201 106 411 140 106 078 842 99,69 % 10 970 041 7 317 038 66,70 % Overgedragen EASME naar 2015 overgedragen activiteiten 78 788 026 77 449 753 98,30 % Overgedragen GROW naar 2015 overgedragen activiteiten 4 536 240 4 349 528 95,88 % Uiteindelijke uitvoering na implementatie van de overgedragen activiteiten in 2015 106 411 140 104 553 857 98,25 % 10 970 641 7 317 638 66,70 % 02 01 04 01 Administratieve begroting 5 118 063 5 017 946 98,04 % 5 118 063 2 103 647 41,10 % 02 01 06 01 EASME - administratieve begroting 6 667 313 6 626 000 99,38 % 6 667 313 6 626 000 99,38 % In 2014 vastgelegde operationele begroting, waaronder overdrachten 247 198 254 246 865 956 99,87 % 85 214 871 81 561 868 95,71 % In 2014 vastgestelde operationele begroting na uiteindelijke besteding van de overdrachten in 2015 247 198 254 245 340 971 99,25 % Totaal Cosme Totale uitgevoerde begroting, met inbegrip van administratieve uitgaven, na besteding van de overdrachten 258 983 630 256 984 918 99,23 % 97 000 247 90 291 514 93,08 %

2.1 Toegang tot financiering

In de Cosme-verordening wordt aangegeven dat ten minste 60 % van de volledige begroting (1,4 miljoen EUR) voor de periode 2014-2020 moet worden toegewezen aan financiële instrumenten.

In 2014 vormde toegang tot financiering 58 % (163,5 miljoen EUR) van de financiële middelen die voor Cosme beschikbaar zijn gesteld. Na 21,25 miljoen EUR te hebben overgedragen aan het EIF voor een kapitaalverhoging, bedroeg de begroting die beschikbaar was voor het faciliteren van toegang tot financiering voor kmo's via de garantiefaciliteit voor leningen (LGF) en de eigenvermogenfaciliteit voor groei (EFG) 140,8 miljoen EUR. De totale begroting die aan de LGF werd toegewezen bedroeg 89,1 miljoen EUR, en voor de EFG werd een bedrag van 51,7 miljoen EUR beschikbaar gesteld.

In juli 2014 werd de delegatieovereenkomst met het Europees Investeringsfonds ondertekend. Vervolgens publiceerde het EIF twee achtereenvolgende oproepen tot het indienen van blĳken van belangstelling voor de selectie van financiële intermediairs, die op hun beurt de eindbegunstigden zullen selecteren voor de LGF en de EFG, overeenkomstig de normale handelsgebruiken en rekening houdend met de selectiecriteria van de twee faciliteiten. Eind 2014 werden de eerste garantieovereenkomsten in het kader van de LGF gesloten tussen het EIF en financiële intermediairs en de eerste leningen werden begin 2015 aan kmo's verstrekt. Door middel van deze overeenkomsten wordt er financiering verstrekt aan kmo's die normaal niet in aanmerking zouden komen voor dergelijke financiering, omdat hun risico hoger wordt geacht of zij onvoldoende onderpand hebben. De totstandbrenging van financieringsovereenkomsten in het kader van de EFG is complexer en kost aanzienlijk meer tijd. Ondanks het feit dat het EIF due diligence heeft uitgevoerd op meerdere voorstellen, werd er voor eind 2014 geen enkele financieringsovereenkomst gesloten.

Gedurende 2014 ging de garantiefaciliteit voor kleine en middelgrote ondernemingen (SMEG) in het kader van het programma Concurrentievermogen en innovatie — de voorganger van de LGF — door met het ondersteunen van kmo's. Meer dan 56 000 kmo's ontvingen dankzij de ondersteuning van SMEG meer dan 3 miljard EUR aan financiering. Sinds haar oprichting, heeft de SMEG de verstrekking van financiering ter waarde van meer dan 19 miljard EUR aan bijna 368 000kmo's mogelijk gemaakt.

De faciliteit voor snelgroeiende en innovatieve kmo's (GIF) bleef durfkapitaal verstrekken aan kmo's. Er werd meer dan 288 miljoen EUR aan aandelenfinanciering gemobiliseerd om 112 kmo's te ondersteunen. Sinds haar oprichting, heeft de GIF de verstrekking van aandelenfinanciering aan bijna 450 kmo's ter waarde van meer dan 3 miljard EUR mogelijk gemaakt. Dit aantal zal nog een paar jaar blijven stijgen, aangezien veel fondsen zich nog in de beginfase van hun 5-jarige investeringsperiode bevinden.

Aan het eind van 2015 hadden meer dan 51 000 kmo's in het kader van de LGF financiering ontvangen voor een bedrag van bijna 1 300 miljoen EUR, mede dankzij de vergroting van het risicodragend vermogen van de LGF van Cosme, die in juli 2015 mogelijk werd gemaakt door het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI). De uitvoering overtrof de verwachtingen en bevestigde de grote vraag naar financiering voor meer risicovolle kmo's, met name startende ondernemingen en kleine bedrijven.

Er werden begeleidende maatregelen voorzien om de twee financiële instrumenten van Cosme en de toegang tot financiering voor kmo's te stimuleren, maar ook om nuttige informatie te verzamelen om het beleid voor toegang tot financiering van dichtbij te volgen en om dit beleid vorm te geven. De in 2014 vastgelegde begroting voor begeleidende maatregelen bedroeg 1 241 252 EUR.