11. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 39/5 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een besluit van de Raad over het vervolg op de werkzaamheden inzake prognose 
en evaluatie op het gebied van wetenschap en technologie (Forecasting and Assessment in 
Science and Technology — FAST) 
COM(87) 502 def.12 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 29 oktober 1987) 
(88/C 39/06) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
130 Q, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat de Gemeenschap in de context van 
toenemende economische en handelsbetrekkingen met 
derde landen tot taak heeft een harmonische economi­
sche en sociale ontwikkeling in de Lid-Staten te bevorde­
ren; dat de wetenschappelijke en technologische veran­
deringen bij de factoren van de toekomstige economische 
en sociale ontwikkeling een essentiële en steeds belang­
rijker wordende rol spelen; 
Overwegende dat een nauwere technologische en weten­
schappelijke samenwerking tussen de universiteiten, de 
onderzoekcentra en de bedrijven in de Lid-Staten die ge­
lijk op gaat met samenwerking ook buiten de Gemeen­
schap, een onontkoombare noodzaak is om het mogelijk 
te maken dat Europa op de geavanceerde technologische 
gebieden een strategische capaciteit voor acties op lange 
termijn behoudt die ten minste vergelijkbaar is met die 
van de andere economische en technologische wereld­
machten; 
Overwegende dat, enerzijds de steeds gecompliceerdere 
en steeds sneller wisselende relaties tussen wetenschap en 
technologie en, anderzijds, de toenemende integratie van 
de verschillende takken van wetenschap en basistechno­
logie ertoe nopen de zichtbare en potentiële veranderin­
gen voortdurend en nauwlettend te volgen; 
Overwegende dat de internationalisering van de techno­
logie en van de markten in een context van hevige con­
currentie, stijgende kosten van O & O, verkorting van de 
levenscyclus van produkten en grote onzekerheid op het gebied van regelgeving en op monetair gebied, een effi­
ciënte observatie van wetenschap en technologie, vooral 
op internationaal en op Europees niveau, vergt; 
Overwegende dat een op basis van Europese samenwer­
king uitgevoerde toekomstgerichte bezinning over we­
tenschap en technologie — zoals voortvloeit uit de Euro­
pese Akte — een onmisbaar hulpmiddel is om te komen 
tot gemeenschappelijke ideeën en strategieën met betrek­
king tot de rol die de ontwikkeling en het gebruik van 
nieuwe technologie op lange termijn in economisch en 
sociaal opzicht moet krijgen; 
Overwegende dat het Europese Parlement in 1986 er­
voor heeft zorg gedragen voor een experimentele pe­
riode over een instrument voor de evaluatie van weten­
schappelijke en technologische keuzemogelijkheden 
(STOA: Scientific and Technological Options Assess­
ment) te beschikken; 
Overwegende dat het Economisch en Sociaal Comité 
reeds verscheidene malen er de nadruk op heeft gelegd 
dat het prognose en evaluatie van economische en sociale 
gevolgen van wetenschappelijke en technologische veran­
deringen belangrijk en nuttig acht; 
Overwegende dat er in de meeste Lid-Staten ten aanzien 
van de institutionalisering van prognose en evaluatie op 
het gebied van wetenschap en technologie hetzij binnen 
het overheidsapparaat, hetzij op parlementair niveau, 
reeds verschillende belangrijke initiatieven zijn genomen; 
Overwegende dat andere diensten van de Commissie de 
laatste jaren instrumenten hebben gecreëerd voor de ana­
lyse van en de beleidsmatige bezinning op de ontwikke­
lingen op lange termijn op gebieden die onder hun be­
voegdheid vallen, met inbegrip van de technologische 
ontwikkelingen die daarop betrekking hebben; 
Overwegende dat de stimulering en de opbouw van com­
munautaire netwerken voor samenwerking en onderzoek 
tussen de organisaties die in prognose en evaluatie op het 
gebied van wetenschap en technologie gespecialiseerd 
zijn, tot op heden een van de belangrijkste toegevoegde 
waarden vormt van de FAST(Forecasting and Assessment 
in Science and Technology)-werkzaamheden; 
Overwegende dat het kaderprogramma van communau­
taire werkzaamheden op het gebied van onderzoek en 
Nr. C 39/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11.2. 88 
technologische ontwikkeling (1987-1991) in de uitvoe­
ring van een communautair programma voor prognose 
en evaluatie op het gebied van wetenschap en technolo­
gie met een horizontaal karakter (dat betrekking heeft 
op alle technologische en toepassingsgebieden en waar­
voor een multidisciplinaire benadering noodzakelijk is) 
voorziet; 
Overwegende dat het werkprogramma voor een derge­
lijke maatregel, als hulpmiddel bij de programmering van 
het communautair onderzoek, op flexibele wijze moet 
worden vastgesteld naar mate de behoeften tijdens de 
uitvoering van het „Kaderprogramma" naar voren ko­
men; 
Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en 
technisch onderzoek (CREST) over het voorstel van de 
Commissie advies heeft uitgebracht, 
BESLUIT: 
Artikel 1 
Met ingang van 1 januari 1988 wordt voor een periode 
van vijf jaar een in de bijlage omschreven nieuw commu­
nautair programma op het gebied van de prognose en de 
evaluatie van wetenschap en technologie (FAST) vastge-
BIJLAGE 
Onderzoek met betrekking tot prognose en evaluatie op het gebied van wetenschap en technologie 
(nieuw FAST-programma) 
I. DOELSTELLINGEN EN WERKGEBIEDEN 
1. Het doel van de FAST-werkzaamheden is bij te dragen tot de signalering en omschrijving van 
nieuwe oriëntaties en prioriteiten voor het gemeenschappelijk beleid voor onderzoek en technologi­
sche ontwikkeling in de Europese Gemeenschap, mede in samenhang met het overig communautair 
beleid. Daartoe worden in FAST de wetenschappelijke en technische veranderingen op lange termijn 
geanalyseerd en worden de gevolgen voor de sociaal-economische ontwikkeling en de kwaliteit van 
het leven in de landen van de Europese Gemeenschap bestudeerd. 
2. De werkzaamheden van het nieuwe FAST-programma spelen zich af op drie hoofdgebieden: 
— prognoses („Forecasting") 
— evaluatie („Assessment") 
— waarneming („Observatory"). 
Op het werkgebied prognoses (Forecasting) zullen hypotheses worden geschetst en toelichtingen wor­
den gegeven over de mogelijkheden, de problemen en wat er op lange termijn voor Europa op het 
spel staat met betrekking tot de grote wetenschappelijke, technologische, economische en sociale 
veranderingen. Bij het onderzoek zal een aantal kernproblemen van algemene aard centraal staan, 
zoals: 
— de gevolgen op lange termijn van de toenemende convergentie van en interactie tussen de ver­
schillende technologische gebieden (met name materialen, micro-elektronika, geavanceerde pro-
duktietechnologie en licht-technologie) voor de Europese industrie en zijn concurrentiepositie in 
de context van een steeds meer wereldwijde economie; de reeds in het kader van FAST II bestu­
deerde integratie tussen landbouw, chemie en energie zal nader worden uitgewerkt; 
— de gevolgen op lange termijn van de ontwikkeling en verspreiding van nieuwe technologie voor 
de landen van de Gemeenschap met een geringe omvang (bevolking, markt enz.); 
— de gevolgen op lange termijn van de ontwikkelingen op het gebied van de biologie van de mens; 
— de gevolgen op lange termijn van de wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen (op het 
gebied van vervoer, energie en communicatie) voor de stedelijke gebieden van de Gemeenschap 
aan het begin van de 21e eeuw. steld als voortzetting van het onderzoekprogramma 
FAST II. 
Artikel 2 
De kredieten die ter dekking van de bijdrage van de Ge­
meenschap tot de uitvoering van het nieuwe FAST-pro­
gramma nodig worden geacht, belopen 14,0 miljoen Ecu 
voor vijf jaar, met inbegrip van de kosten voor personeel 
(6 A, 2 B, 4 C voor 1988 en 8 A, 2 B en 5 C voor de vol­
gende jaren) en voor de door de Lid-Staten gede­
tacheerde onderzoekers tot een totaal van maximaal 25 
man/jaar. De specificatie van dit bedrag is ter informatie 
in de bijlage opgenomen. 
Artikel 3 
De Commissie zorgt voor de uitvoering van de FAST-
werkzaamheden. Zij wordt bij de uitvoering van haar 
taak bijgestaan door een Raadgevend Comité inzake be­
heer en coördinatie (RCBC), overeenkomstig de bepalin­
gen van Besluit 84/338/Euratom, EGKS, EEG. Het 
RCBC voor FAST krijgt als naam: Europees Comité 
voor prognose en evaluatie op het gebied van weten­
schap en techniek (Comité europeen de la prospective et 
de l'évaluation scientifique et technique — CEPEST). 
11.2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 39/7 
Het werkgebied evaluatie (Technology Assessment) omvat drie soorten analyses: 
— feitelijke analyses met betrekking tot de mogelijke ontwikkeling van een technologie, een sector, 
een wetenschappelijk gebied of een belangrijke gebeurtenis; 
— analyses van verwachtingen en effecten met betrekking tot de technologische, economische en so­
ciale gevolgen van de vermoedelijke ontwikkelingen in een bepaalde sector, bij een aantal ver­
wante vormen van technologie of aan het grensvlak tussen verschillende vormen van technologie 
en sectoren; 
— strategische overzichten van de situatie in Europa (sterke en zwakke punten, vergelijking tussen 
verschillende regio's in de Gemeenschap en internationale vergelijkingen). 
Het werkgebied observatie, (Monitoring) bestaat uit onderzoek naar en analyse van wetenschappelijke 
en technologische indicatoren, methoden voor toekomstgericht onderzoek en Technology 
Assessment en de institutionalisering en het gebruik daarvan. 
II. WIJZE VAN UITVOERING 
3. In het voorgaande hoofdstuk zijn het algemeen kader en de grote lijnen van de FAST-werkzaamhe-
den geschetst, aan de hand waarvan het werkprogramma wordt opgesteld. Gezien de aard van de 
werkzaamheden voor prognose en evaluatie en de rol die aan het FAST-programma is toebedeeld als 
geïntegreerd instrument in de verschillende fasen van de programmering van het communautair on­
derzoek, wordt het werkprogramma aan de hand daarvan op flexibele wijze vastgesteld naar aanlei­
ding van verzoeken van de Commissie en de Lid-Staten naar mate er tijdens de uitvoering van het 
„kaderprogramma" behoeften naar voren komen. 
4. Het werkprogramma wordt aan de hand van onderstaande indeling vastgesteld en uitgevoerd door 
de Commissie, hierbij ondersteund door het CEPEST. 
5. In het eerste jaar (1988) kunnen drie hoofdlijnen worden onderscheiden: 
Hoofdlijn I heeft betrekking op de werkzaamheden voor de verspreiding en analyse van de 
resultaten van FAST II met het oog op het gebruik daarvan: 
a) binnen de Commissie: 
— door de organisatie van studiebijeenkomsten voor toelichting op en bespreking van de resul­
taten en voorstellen van FAST in de Gemeenschappelijke Groep Prognoses alsmede het 
CODEST, het IRDAC en andere betrokken raadgevende comités van de Commissie; 
— door de verspreiding van korte voorlichtingspamfletten over de belangrijkste resultaten; 
b) in de Lid-Staten, met behulp en actieve deelname van de leden van het CEPEST: 
— door de organisatie van studie- en werkbijeenkomsten in elk land van de Gemeenschap, die 
gericht zijn op hetzij een gespecialiseerd publiek (b.v. de verantwoordelijken voor O & O en 
de industriëlen van de Europese levensmiddelensector) naar aanleiding van strategische en/of 
verkennende overzichtsrapporten die reeds voor december 1987 door FAST zijn samenge­
steld, hetzij een algemener publiek (b.v. conferenties van één dag rond de presentatie van het 
tweede FAST-eindverslag); 
— door de samenstelling van nieuwe beknopte overzichtsdocumenten waarin de belangrijkste uit 
het FAST-onderzoek voortvloeiende „boodschappen" worden weergegeven en vertaling van 
deze documenten in de talen van de Gemeenschap; 
— door de publikatie van artikelen in gespecialiseerde wetenschappelijke tijdschriften; 
— door de publikatie van informatie over de resultaten van FAST in de officiële mededelingen­
bladen van de nationale ministeries die verantwoordelijk zijn voor het beleid op het gebied 
van onderzoek en wetenschappelijke ontwikkeling. 
Hoofdlijn II is er op gericht in de praktijk te toetsen en na te gaan: 
— in hoeverre het instrument FAST kan reageren op verzoeken van de Commissie om werkzaam­
heden van korte duur; 
— hoe de GIP (Gemeenschappelijke Groep Prognoses) fungeert; 
— aan welke voorwaarden moet worden voldaan om er voor te zorgen dat er bij de FAST-werk-
zaamheden meer dan in het verleden ruimte is voor wereldomvattende analyses. 
Onder dit hoofdstuk valt ook de toetsing in de praktijk van de voorstellen van de door de Commis­
sie geselecteerde beoordelingsgroep voor FAST II in samenwerking met het CEPEST. 
Nr. C 39/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11. 2. 88 
Hoofdlijn III heeft betrekking op de uitvoering van eigenlijk onderzoek, namelijk: 
a) twee projecten voor de evaluatie van de gevolgen van wetenschappelijke en technologische veran­
deringen op lange termijn; in het eerste project wordt het recente onderzoek op het gebied van 
de evaluatie van de effecten van nieuwe technologie op „land use" uitgediept met het oog op een 
gemeenschappelijk Europees beleid voor het gebruik van de bodem en het natuurlijk milieu; het 
tweede project heeft betrekking op de gevolgen van de ontwikkeling en verspreiding van nieuwe 
technologie voor de landen van de Gemeenschap met een geringe omvang (bevolking, markt 
enz.) in de komende 20 tot 30 jaar; 
b) de opbouw van twee samenwerkingsnetwerken, het een met betrekking tot de indicatoren voor 
wetenschap en technologie in de Europese Gemeenschap en het ander met betrekking tot de 
methodologie voor toekomstgericht onderzoek en technologie-evaluatie. 
6. In de loop van het eerste jaar zorgt de Commissie overeenkomstig het bovenstaande punt II 3 voor 
de vaststelling van: 
— de exacte inhoud van de in punt I. 2 genoemde kernproblemen voor de jaren 1989-1992 en 
— het gedetailleerde programma voor de overige FAST-werkzaamheden voor de jaren 1989-1990. 
7. De Commissie stelt in 1990 het gedetailleerde programma voor de FAST-werkzaamheden voor de 
jaren 1991-1992 vast. 
8. Door deze programmering van de FAST-werkzaamheden wordt de mogelijkheid voor de uitvoering 
van kortdurende werkzaamheden naar aanleiding van duidelijke en gedetailleerde verzoeken van de 
Commissie niet uitgesloten. 
9. De uitvoering van de FAST-werkzaamheden bestaat daarnaast uit de volgende onderdelen: 
— ontwikkeling en uitbouw van het FAST-netwerk „12 + 1", dat bestaat uit de twaalf door de 
Lid-Staten opgezette nationale FAST-eenheden; 
— deelname van onderzoekcentra of -teams in de landen van de Gemeenschap, die gespecialiseerd 
zijn in werkzaamheden met betrekking tot prognose en evaluatie op het gebied van wetenschap 
en technologie, aan de uitvoering van de drie bovengenoemde hoofdlijnen, onder andere door de 
opbouw van Europese samenwerkingsnetwerken ad hoc; 
— detachering bij de FAST-eenheid van wetenschappelijke bezoekers van hoog niveau (maximaal 
vijf man/jaar voor 1988) door communautaire en nationale instellingen, zodat deze kunnen deel­
nemen aan de uitvoering van bovengenoemde projecten.