Ter bescherming van de eigen middelen van de Europese Unie bevat de overeenkomst bepalingen die tot doel hebben te waarborgen dat het partnerland de voorwaarden voor de toepassing van handelsconcessies ingevolge punt 3, "Financiële gevolgen", met name die van artikel 16 ("Bijzondere bepalingen inzake administratieve samenwerking"; de zogenoemde "OLAF-clausule") en die in protocol nr. 1 inzake oorsprongsregels en protocol nr. 2 inzake wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden, juist toepast. Deze bepalingen vormen een aanvulling op de douanewetgeving van de Europese Unie die van toepassing is op alle ingevoerde goederen (met name het douanewetboek van de Europese Unie en de uitvoeringsbepalingen daarvan), alsmede de wetgeving die geldt voor de verantwoordelijkheden van de lidstaten op het gebied van het toezicht op de eigen middelen (in het bijzonder Verordening (EG, Euratom) nr. 1150/2000 van de Raad).

De overeenkomst wordt niet aldus uitgelegd dat daaraan rechten kunnen worden ontleend of dat deze verplichtingen bevat die rechtstreeks voor de rechterlijke instanties van de Unie of van de lidstaten kunnen worden ingeroepen.

De voorzitter van de Raad wijst de persoon aan die gemachtigd is om namens de Unie de in artikel 139 van de overeenkomst bedoelde kennisgeving te verrichten, waarmee de instemming van de Europese Unie om door de overeenkomst gebonden te zijn, tot uiting wordt gebracht.

(5)In de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, wordt aangedrongen op de sluiting van economische partnerschapsovereenkomsten in overeenstemming met de WTO-regels.

(1)Op 12 juni 2002 heeft de Raad de Commissie gemachtigd onderhandelingen over economische partnerschapsovereenkomsten met de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan te openen.

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, leden 3 en 4, en artikel 209, lid 2, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a),

De OAG-EPO voorziet ook in de voortzetting van de onderhandelingen op regionaal niveau over diensten, mededingingsbeleid, investeringen en de ontwikkeling van de particuliere sector, milieu en duurzame ontwikkeling, intellectuele-eigendomsrechten, en transparantie bij overheidsopdrachten.

De OAG-EPO bevat bepalingen over de handel in goederen, douane en handelsbevordering, technische handelsbelemmeringen, sanitaire en fytosanitaire maatregelen, en landbouw en visserij.

De institutionele bepalingen van de OAG-EPO voorzien in de instelling van een EPO-Raad die verantwoordelijk is voor het toezicht op de tenuitvoerlegging van de EPO. De EPO-Raad bestaat uit vertegenwoordigers van de partijen op ministerieel niveau; hij wordt bijgestaan door een Comité van hoge ambtenaren.

Tussen 2003 en 2007 is een duurzaamheidseffectbeoordeling van de economische partnerschapsovereenkomsten tussen de EU en de ACS verricht. In 2002 heeft de Europese Commissie de opdrachtomschrijving voor dit project in een openbare aanbesteding bekendgemaakt. Deze aanbesteding heeft in augustus 2002 geleid tot de gunning van een raamcontract voor vijf jaar aan PwC France. Een ontwerp van het eindverslag van de duurzaamheidseffectbeoordeling is aan belanghebbenden in Europa voorgesteld tijdens de bijeenkomst voor de EU-dialoog met het maatschappelijk middenveld die de Europese Commissie op 23 maart 2007 in Brussel heeft georganiseerd.

Dit voorstel is in overeenstemming met artikel 218, lid 6, VWEU, uit hoofde waarvan de Raad besluiten over de sluiting van internationale overeenkomsten vaststelt. Er bestaat geen ander rechtsinstrument dat kan worden gebruikt om de in dit voorstel uitgedrukte doelstellingen te bereiken.

De rechtsgrondslag van dit besluit van de Raad is het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name artikel 207, leden 3 en 4, en artikel 209, lid 2, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a).

De OAG-EPO is een op ontwikkeling gerichte handelsovereenkomst. Zij biedt de OAG-partnerstaten asymmetrische markttoegang, zodat zij gevoelige sectoren kunnen afschermen tegen liberalisering; zij voorziet in een groot aantal vrijwaringsmaatregelen en in een clausule voor de bescherming van opkomende industrieën; zij bevat bepalingen inzake oorsprongsregels die de uitvoer vereenvoudigen; en zij maakt een einde aan het gebruik van uitvoersubsidies in de handel tussen de partijen. Deze bepalingen dragen bij tot de doelstelling van beleidscoherentie voor ontwikkeling en zijn in overeenstemming met artikel 208, lid 2, VWEU.

Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds ("ACS-EU-Partnerschapsovereenkomst"), waarin wordt aangedrongen op de sluiting van economische partnerschapsovereenkomsten in overeenstemming met de WTO-regels.

De onderhandelingen zijn op 14 oktober 2014 in Brussel op het niveau van de hoofdonderhandelaars afgerond. De overeenkomst is op 16 oktober 2014 in Brussel geparafeerd.

Deze overeenkomst is opgesteld in de volgende talen van de partijen: Bulgaars, Deens, Duits, Engels, Ests, Fins, Frans, Grieks, Hongaars, Iers, Italiaans, Kiswahili, Kroatisch, Lets, Litouws, Maltees, Nederlands, Pools, Portugees, Roemeens, Sloveens, Slowaaks, Spaans, Tsjechisch en Zweeds, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.

1.Elke nieuwe lidstaat van de EU wordt vanaf de datum van zijn toetreding partij bij deze overeenkomst door middel van een daartoe strekkende clausule in de akte van toetreding. Indien de akte van toetreding tot de EU niet voorziet in een automatische toetreding van de nieuwe EU-lidstaat tot deze overeenkomst, treedt de betrokken EU-lidstaat toe door nederlegging van een akte van toetreding bij het secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Unie, dat hiervan een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift doet toekomen aan de OAG-partnerstaten.

1.Elke nieuwe partnerstaat van de OAG wordt vanaf de datum van zijn toetreding partij bij deze overeenkomst door middel van een daartoe strekkende clausule in de akte van toetreding. Indien de akte van toetreding tot de OAG niet voorziet in een automatische toetreding van de nieuwe OAG-partnerstaat tot deze overeenkomst, treedt de betrokken OAG-partnerstaat toe door nederlegging van een akte van toetreding bij de secretaris-generaal van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap, die hiervan een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift doet toekomen aan de EU.

3.Een wijziging treedt op een door de partijen overeengekomen datum in werking nadat de partijen schriftelijke kennisgevingen met elkaar hebben uitgewisseld waarin zij verklaren dat aan hun respectieve toepasselijke wettelijke vereisten en procedures is voldaan.

2.Indien de EPO-Raad wijzigingen van deze overeenkomst goedkeurt, worden die wijzigingen aan de partijen voorgelegd voor bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring overeenkomstig hun respectieve grondwettelijke of interne juridische eisen.

3.Onverminderd het bepaalde in lid 1 zijn de partijen het erover eens dat deze overeenkomst kan worden herzien in het licht van het verstrijken van de Overeenkomst van Cotonou.

Deze overeenkomst is van toepassing op, enerzijds, elk grondgebied waarop het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie van toepassing zijn, en, anderzijds, het grondgebied van elk van de OAG-partnerstaten. Verwijzingen naar "grondgebied" in deze overeenkomst worden in deze zin begrepen.

4.De OAG-partnerstaten en de EU kunnen, in afwachting van de inwerkingtreding van de overeenkomst, de bepalingen van deze overeenkomst die binnen hun respectieve bevoegdheidsgebied vallen, alvast toepassen. Dit kan gebeuren door middel van voorlopige toepassing, wanneer dat mogelijk is, of door ratificatie van de Overeenkomst.

3.De kennisgevingen van de inwerkingtreding worden in het geval van de OAG-partnerstaten gericht aan de secretaris-generaal van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap, en in het geval van de EU aan de secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie, die de gezamenlijke depositarissen van deze overeenkomst zijn. Elke depositaris geeft de andere depositaris kennis van de ontvangst van de laatste akte van bekrachtiging, waaruit blijkt dat de interne juridische procedures voor de inwerkingtreding zijn afgerond.

2.Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand die volgt op die waarin de partijen elkaar ervan in kennis hebben gesteld dat de in lid 1 bedoelde interne juridische procedures zijn afgerond.

1.Deze overeenkomst wordt ondertekend en geratificeerd, of goedgekeurd volgens de toepasselijke grondwettelijke of interne voorschriften en procedures van de respectieve partijen.

De partijen zijn het erover eens dat geen enkele bepaling in deze overeenkomst hen verplicht te handelen op een wijze die in strijd is met de WTO.

1.Met uitzondering van de bepalingen inzake ontwikkelingssamenwerking in deel 3, titel II, van de Overeenkomst van Cotonou, hebben in geval van strijdigheid tussen de bepalingen van deze overeenkomst en die van deel 3, titel II, van de Overeenkomst van Cotonou, de bepalingen van deze overeenkomst voorrang.

2.De in lid 1 genoemde doelen worden waar mogelijk ook nagestreefd door de gezamenlijke deelname van de OAG-partnerstaten en de ultraperifere gebieden van de EU in de kaderprogramma's en specifieke programma's van de EU op door deze overeenkomst bestreken gebieden te stimuleren.

3.Geen enkele bepaling in deze overeenkomst verplicht een partij ertoe vertrouwelijke informatie te verstrekken wanneer bekendmaking ervan de rechtshandhaving belemmert, anderszins in strijd is met het openbaar belang of schadelijk is voor de rechtmatige handelsbelangen van bepaalde openbare of particuliere ondernemingen, tenzij bekendmaking nodig mocht zijn in het kader van een procedure voor geschillenbeslechting ingevolge deel VII van deze overeenkomst. Wanneer een krachtens artikel 113 in deel VII opgericht panel bekendmaking nodig acht, ziet het erop toe dat de vertrouwelijkheid volledig in acht wordt genomen.

2.Onverminderd specifieke transparantiebepalingen in deze overeenkomst wordt de in dit artikel bedoelde informatie geacht te zijn verstrekt wanneer de informatie ter beschikking is gesteld van het secretariaat van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap en van de Europese Commissie of van de WTO of wanneer de informatie beschikbaar is gemaakt op een officiële, voor iedereen kosteloos toegankelijke website van de partijen.

1.Elke partij ziet erop toe dat alle wetten, regelingen, procedures en administratieve beschikkingen van algemene aard alsmede alle internationale verbintenissen over enige handelsaangelegenheid die onder deze overeenkomst valt, onverwijld gepubliceerd of openbaar gemaakt worden en onder de aandacht van de andere partij worden gebracht.

3.Elke partij verstrekt in voorkomend geval op verzoek van de andere partij en voor zover de wettelijke mogelijkheid daartoe bestaat, informatie en beantwoordt onverwijld elke vraag van de andere partij over een bestaande of voorgestelde maatregel die gevolgen kan hebben voor de handel tussen de partijen.

2.Wanneer de contactpunten voor de uitwisseling van informatie daarom verzoeken, geeft elk van de partijen aan welk bureau of welke ambtenaar verantwoordelijk is voor enige aangelegenheid die betrekking heeft op de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst en verleent zij de nodige hulp om de communicatie met de verzoekende partij te vergemakkelijken.

4.De partijen treffen alle algemene en bijzondere maatregelen die vereist zijn om aan hun verplichtingen krachtens deze overeenkomst te voldoen en zien erop toe dat zij de in deze overeenkomst neergelegde doelstellingen in acht nemen.

3.De OAG-partnerstaten kunnen een van hun vertegenwoordigers een mandaat geven om namens hen op te treden in alle aangelegenheden waarop deze overeenkomst van toepassing is en waarvoor zij zijn overeengekomen gezamenlijk op te treden.

1.De partijen bij deze overeenkomst zijn de partijen bij het Verdrag tot oprichting van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap, hier de "OAG-partnerstaten" genoemd, enerzijds, en de Europese Unie of haar lidstaten of de Europese Unie en haar lidstaten, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden zoals deze voortvloeien uit het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hier de "EU" genoemd), anderzijds.

6.Het overleg heeft betrekking op de verenigbaarheid van de beperkende maatregelen met de leden 3 en 4. Alle bevindingen van statistische en andere aard met betrekking tot deviezen, monetaire reserves en de betalingsbalans die van het Internationaal Monetair Fonds afkomstig zijn, worden aanvaard, en de conclusies worden gebaseerd op het oordeel van het Fonds over de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie van de partij die de maatregel heeft vastgesteld of gehandhaafd.

5.In de EPO-Raad wordt onverwijld overleg gepleegd; tijdens dit overleg worden de betalingsbalanspositie van de betrokken partij en de in het kader van dit artikel ingestelde of gehandhaafde beperkingen beoordeeld, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met de volgende factoren:

4.Wanneer een partij beperkende maatregelen of wijzigingen daarin vaststelt of handhaaft, stelt zij de andere partij en de EPO-Raad daarvan onverwijld in kennis en legt zij zo spoedig mogelijk een tijdschema voor de opheffing van die maatregelen voor.

3.Beperkende maatregelen die krachtens dit artikel worden ingesteld of gehandhaafd, dienen niet-discriminerend en van beperkte duur te zijn en mogen niet verder reiken dan hetgeen noodzakelijk is om de moeilijkheden betreffende de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie op te lossen. Zij dienen in voorkomend geval in overeenstemming te zijn met de voorwaarden van de WTO-Overeenkomst en de Statuten van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

1.In geval van ernstige moeilijkheden of dreigende ernstige moeilijkheden op het gebied van de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie mag een partij beperkende maatregelen ten aanzien van de handel in goederen instellen of handhaven.

3.Geen enkele bepaling in deze overeenkomst heeft gevolgen voor de rechten en verplichtingen van de partijen uit hoofde van enig belastingverdrag. In geval van strijdigheid tussen deze overeenkomst en een dergelijk verdrag heeft dat verdrag voorrang voor zover het de strijdige bepalingen betreft.

2.Geen enkele bepaling in deze overeenkomst of in een in het kader van deze overeenkomst getroffen regeling wordt uitgelegd als beletsel voor het vaststellen of toepassen van maatregelen ter voorkoming van belastingontwijking of -ontduiking in overeenstemming met de fiscale bepalingen van overeenkomsten inzake voorkoming van dubbele belastingheffing, andere belastingregelingen of binnenlandse belastingwetten.

1.Geen enkele bepaling in deze overeenkomst of in een in het kader van deze overeenkomst getroffen regeling wordt uitgelegd als beletsel voor een partij om bij de toepassing van de desbetreffende bepalingen van haar belastingwetgeving een onderscheid te maken tussen belastingbetalers die niet in dezelfde situatie verkeren, in het bijzonder met betrekking tot hun verblijfplaats of de plaats waar hun kapitaal is geïnvesteerd.

2.Het Comité van hoge ambtenaren wordt zo volledig mogelijk ingelicht over maatregelen die krachtens lid 1, onder b) en c), worden genomen en over de beëindiging daarvan.

c)de EU of de OAG-partnerstaten belet maatregelen te nemen tot uitvoering van de verplichtingen die zij in het kader van het Handvest van de Verenigde Naties op zich heeft (hebben) genomen met het oog op de handhaving van de internationale vrede en veiligheid.

iv)in tijden van oorlog of ernstige internationale spanningen worden genomen; of

ii)betrekking hebben op de handel in wapens, munitie en oorlogstuig en op de handel in andere goederen en materialen die direct of indirect wordt gedreven met het doel een krijgsmacht te bevoorraden;

a)de EU of de OAG-partnerstaten verplicht gegevens te verstrekken waarvan openbaarmaking naar hun oordeel tegen hun wezenlijke veiligheidsbelangen indruist; of

j)van wezenlijk belang zijn voor het verwerven of distribueren van producten die in het algemeen of plaatselijk zeldzaam zijn, mits dergelijke maatregelen in overeenstemming zijn met het beginsel dat de EU en de OAG-partnerstaten recht hebben op een billijk aandeel in het internationale aanbod van dergelijke producten, en mits dergelijke maatregelen, wanneer zij niet in overeenstemming zijn met andere bepalingen van deze overeenkomst, worden beëindigd zodra de omstandigheden die aanleiding hebben gegeven tot de maatregelen, niet meer bestaan.

i)noodzakelijke beperkingen stellen aan de uitvoer van binnenlandse grondstoffen om te verzekeren dat de binnenlandse verwerkende industrie over voldoende van deze grondstoffen beschikt in perioden waarin de binnenlandse prijzen ervan als onderdeel van een stabilisatieprogramma van de overheid onder de wereldmarktprijs worden gehouden. Die maatregelen mogen echter niet worden gebruikt voor de bescherming van de binnenlandse industrie of om de uitvoer van deze industrie te vergroten en mogen niet strijdig zijn met de niet-discriminatiebepalingen van deze overeenkomst;

h)uitvoering geven aan verplichtingen die voortvloeien uit een intergouvernementele grondstoffenovereenkomst die beantwoordt aan criteria die aan de partijen bij de GATT zijn voorgelegd en niet door hen zijn afgewezen of die zelf aan die partijen is voorgelegd en niet is afgewezen;

d)noodzakelijk zijn voor de handhaving van wet- of regelgeving die niet strijdig is met deze overeenkomst, met inbegrip van maatregelen voor de handhaving van douanevoorschriften, de handhaving van monopolies waarvan de werking in overeenstemming is met artikel II, lid 4, en artikel XVII van de GATT, de bescherming van octrooien, handelsmerken, auteurs- of reproductierechten en de voorkoming van misleidende praktijken;

c)verband houden met de invoer of de uitvoer van goud of zilver;

Mits de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen de partijen bij soortgelijke omstandigheden of een verkapte beperking van de internationale handel vormen, wordt geen bepaling in deze overeenkomst uitgelegd als beletsel voor het vaststellen of toepassen door de EU of de OAG-partnerstaten van maatregelen die:

2.De partijen kunnen in onderling overleg alle in dit deel vermelde termijnen verlengen.

1.Alle in dit deel vastgestelde termijnen, met inbegrip van die waarbinnen arbitragepanels hun uitspraken bekend moeten maken, worden gerekend in kalenderdagen vanaf de dag die volgt op de dag waarop het desbetreffende besluit wordt genomen of het desbetreffende feit plaatsvindt.

a)procedures voor geschillenbeslechting krachtens dit deel worden geacht te zijn ingeleid wanneer een partij overeenkomstig artikel 112 een verzoek om instelling van een panel indient en worden geacht te zijn beëindigd wanneer het arbitragepanel overeenkomstig artikel 115 zijn uitspraak ter kennis brengt van de partijen en het Comité van hoge ambtenaren of wanneer overeenkomstig artikel 119 een onderling overeengekomen oplossing is gevonden;

2.Het beroep op de bepalingen over de beslechting van geschillen in deze overeenkomst doet geen afbreuk aan enige vordering in het kader van de WTO, met inbegrip van die tot beslechting van een geschil. Wanneer echter een partij in verband met een specifieke maatregel een procedure voor de beslechting van een geschil heeft ingeleid, hetzij krachtens deze titel, hetzij krachtens de WTO-Overeenkomst, kan deze in verband met dezelfde maatregel geen procedure voor geschillenbeslechting in het andere forum inleiden totdat de eerste procedure is afgesloten. Bovendien mag een partij in verband met een inbreuk op een identieke verplichting uit hoofde van deze overeenkomst en uit hoofde van de WTO-Overeenkomst niet in beide fora een procedure inleiden. In dat geval mag de partij, zodra een procedure voor geschillenbeslechting is ingeleid, geen procedure ten aanzien van de identieke verplichting uit hoofde van de andere overeenkomst meer inleiden in het andere forum, tenzij het gekozen forum om procedurele of bevoegdheidsredenen geen uitspraak doet.

4.De scheidsrechters beschikken over gespecialiseerde kennis en ervaring op het gebied van het recht en de internationale handel. Zij zijn onafhankelijk, treden op persoonlijke titel op, nemen geen instructies aan van enige organisatie of regering, zijn niet verbonden aan de regering van een van de partijen en houden zich aan de aan het reglement van orde gehechte gedragscode die de EPO-Raad uiterlijk zes (6) maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst vaststelt.

2.Indien een of meer van de sublijsten ten tijde van een kennisgeving overeenkomstig artikel 113, lid 2, niet zijn vastgesteld of niet voldoende namen bevatten, worden de scheidsrechters door loting aangewezen uit de personen die door een van de partijen of door beide formeel zijn voorgesteld voor die sublijst. Indien slechts één partij namen heeft voorgesteld, worden de drie scheidsrechters door loting aangewezen uit deze namen.

1.Het arbitragepanel stelt alles in het werk om elk besluit bij consensus te nemen. Wanneer het niet mogelijk is bij consensus tot een besluit te komen, wordt een besluit bij meerderheid van stemmen genomen.

2.De partijen streven ernaar om voor elke specifieke procedure in het kader van dit deel een gemeenschappelijke werktaal overeen te komen. Indien de partijen niet tot overeenstemming kunnen komen over een gemeenschappelijke werktaal, draagt elk van de partijen de zorg en de kosten voor de vertaling van haar schriftelijke stukken en voor vertolking tijdens hoorzittingen in de taal die is gekozen door de partij waartegen de klacht gericht is, tenzij die taal een officiële taal van die partij is.

Het arbitragepanel kan op verzoek van een partij of op eigen initiatief bij alle bronnen, met inbegrip van de bij het geschil betrokken partijen, alle inlichtingen inwinnen die het voor zijn werkzaamheden nuttig acht. Het arbitragepanel heeft tevens het recht deskundigen om advies te vragen wanneer het dat nuttig acht. Belanghebbende natuurlijke of rechtspersonen uit de partijen en andere derden kunnen overeenkomstig het reglement van orde als amicus curiae opmerkingen bij het arbitragepanel indienen. Alle op deze manier verkregen inlichtingen worden medegedeeld aan de partijen, die hierover opmerkingen kunnen indienen.

De partijen kunnen te allen tijde een oplossing voor een onder dit deel vallend geschil overeenkomen; zij stellen het Comité van hoge ambtenaren van die oplossing in kennis. Indien de oplossing ingevolge de desbetreffende interne procedures van een van de partijen goedkeuring vergt, verwijst de kennisgeving naar dit vereiste en wordt de procedure opgeschort. Indien een dergelijke goedkeuring niet vereist is, of nadat is kennisgegeven van de afronding van die interne procedures, wordt de procedure beëindigd.

4.Indien het oorspronkelijke arbitragepanel, of één of meer van de leden ervan, niet opnieuw bijeen kunnen komen, is de procedure van artikel 113 van toepassing. De termijn voor de kennisgeving van de uitspraak bedraagt zestig (60) dagen na de datum van indiening van het in lid 2 bedoelde verzoek.

3.Indien het arbitragepanel oordeelt dat een maatregel die is getroffen om de uitspraak na te leven niet met de bepalingen van deze overeenkomst in overeenstemming is, besluit het of de klagende partij passende maatregelen mag blijven toepassen. Indien het arbitragepanel oordeelt dat een maatregel die is getroffen om de uitspraak na te leven, in overeenstemming met de bepalingen van deze overeenkomst is, worden de passende maatregelen onmiddellijk na die uitspraak beëindigd.

2.Indien de partijen niet binnen dertig (30) dagen na de datum van kennisgeving overeenstemming bereiken over de verenigbaarheid van de maatregel waarvan is kennisgegeven met de bepalingen van deze overeenkomst, verzoekt de klagende partij het arbitragepanel schriftelijk hierover uitspraak te doen. Dit verzoek wordt medegedeeld aan de andere partij en aan het Comité van hoge ambtenaren. Het arbitragepanel stelt de partijen en het Comité van hoge ambtenaren binnen vijfenveertig (45) dagen na de indiening van het verzoek in kennis van zijn uitspraak.

1.De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de andere partij en het Comité van hoge ambtenaren in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven en verzoekt in die kennisgeving om beëindiging van de toepassing van passende maatregelen door de klagende partij.

4.De compensatie of de retorsiemaatregelen zijn van tijdelijke aard en worden slechts toegepast totdat de maatregel waarvan is vastgesteld dat deze in strijd is met de bepalingen van deze overeenkomst, is ingetrokken of is gewijzigd en met die bepalingen in overeenstemming is gebracht, of totdat de partijen zijn overeengekomen hun geschil bij te leggen.

3.Op elk tijdstip na afloop van de redelijke termijn kan de klagende partij de partij waartegen de klacht gericht is, verzoeken om een aanbod van tijdelijke compensatie; de partij waartegen de klacht gericht is, doet een dergelijk aanbod.

2.Wanneer de klagende partij dergelijke maatregelen vaststelt, streeft zij ernaar maatregelen te kiezen die zo min mogelijk van invloed zijn op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst en houdt zij rekening met de gevolgen ervan voor de economie van de partij waartegen de klacht gericht is. Wanneer de EU het recht heeft verkregen dergelijke maatregelen te treffen, kiest zij bovendien maatregelen die er specifiek op zijn gericht de OAG-partnerstaat waarvan is vastgesteld dat zijn maatregelen een inbreuk op deze overeenkomst vormen, tot naleving te brengen.

1.Indien de partij waartegen de klacht gericht is, niet voor afloop van de redelijke termijn kennisgeeft van de maatregelen die zijn getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven, of indien het arbitragepanel oordeelt dat de maatregel waarvan overeenkomstig artikel 116, lid 1, kennis is gegeven, niet in overeenstemming is met de verplichtingen van die partij uit hoofde van deze overeenkomst, mag de klagende partij na kennisgeving aan de andere partij passende maatregelen nemen.

5.Indien het oorspronkelijke arbitragepanel, of één of meer van de leden ervan, niet binnen vijftien (15) dagen opnieuw bijeen kunnen komen, is de procedure van artikel 113 van toepassing. In dat geval bedraagt de termijn voor de kennisgeving van de uitspraak tachtig (80) dagen na de datum van indiening van het in lid 3 bedoelde verzoek.

4.Het arbitragepanel streef ernaar zijn uitspraak binnen vijfenveertig (45) dagen na de datum van indiening van het verzoek mee te delen. In dringende gevallen, zoals wanneer de zaak betrekking heeft op bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen, deelt het arbitragepanel zijn uitspraak binnen dertig (30) dagen na de datum van indiening van het verzoek mede.

3.Indien de partijen het oneens zijn over de vraag of de partij waartegen de klacht gericht is, de bepalingen van deze overeenkomst weer naleeft, kan elke partij het arbitragepanel daarover schriftelijk om een uitspraak verzoeken. In dat verzoek wordt vermeld om welke specifieke maatregel het gaat en wordt duidelijk uitgelegd waarom die maatregel al dan niet in overeenstemming is met de bepalingen van de overeenkomst en de uitspraak van het arbitragepanel.

2.Wanneer de partij waartegen de klacht gericht is, bij afloop van de redelijke termijn niet heeft voldaan aan het bepaalde in lid 1, kan de klagende partij, na kennisgeving aan de andere partij en het Comité van hoge ambtenaren, overeenkomstig artikel 118, lid 2, passende maatregelen nemen.

1.De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de klagende partij en het Comité van hoge ambtenaren voor afloop van de redelijke termijn in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven.

8.Bij de vaststelling van de redelijke termijn houdt het arbitragepanel rekening met de tijd die het de partij waartegen de klacht gericht is normaliter kost om wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen goed te keuren die vergelijkbaar zijn met die welke door die partij noodzakelijk worden geacht om naleving te waarborgen, en met name met de moeilijkheden die de OAG-partnerstaten kunnen ondervinden door het ontbreken van de vereiste capaciteit.

7.Indien het oorspronkelijke arbitragepanel, of één of meer van de leden ervan, niet opnieuw bijeen kunnen komen, is de procedure van artikel 113 van toepassing. De termijn voor de kennisgeving van de uitspraak bedraagt vijfendertig (35) dagen vanaf de datum van indiening van het in lid 6 bedoelde verzoek.

6.Indien de partijen het niet eens worden over de redelijke termijn voor naleving van de uitspraak van het arbitragepanel, verzoekt de klagende partij het arbitragepanel binnen veertien (14) dagen na de kennisgeving krachtens lid 1 schriftelijk om de redelijke termijn vast te stellen. Dit verzoek wordt tegelijkertijd medegedeeld aan de andere partij en aan het Comité van hoge ambtenaren. Het arbitragepanel stelt de partijen en het Comité van hoge ambtenaren binnen eenentwintig (21) dagen na de indiening van het verzoek in kennis van zijn besluit ter zake.

5.Indien onmiddellijke naleving niet mogelijk is, trachten de partijen overeenstemming te bereiken over de termijn waarbinnen de uitspraak moet worden nageleefd. In dat geval geeft de partij waartegen de klacht gericht is uiterlijk eenentwintig (21) dagen na de kennisgeving van de uitspraak van het arbitragepanel aan de partijen, de klagende partij en het Comité van hoge ambtenaren kennis van de tijd die voor naleving nodig zal zijn.

4.Onverminderd hetgeen in de leden 6 tot en met 10 is bepaald over de redelijke termijn, neemt de partij waartegen de klacht gericht is, alle maatregelen die nodig zijn om de uitspraak van het arbitragepanel onmiddellijk en te goeder trouw na te leven.

3.De uitspraak van het arbitragepanel bevat aanbevelingen over de vraag hoe de partij waartegen de klacht gericht is, weer aan de Overeenkomst kan voldoen.

b)kan het arbitragepanel zo spoedig als praktisch mogelijk, en in ieder geval binnen zeven (7) dagen na zijn instelling, voorlopig beslissen of het de zaak dringend acht.

b)onverminderd het bepaalde onder a), stelt de voorzitter van het arbitragepanel, wanneer deze termijn niet kan worden gehaald, de partijen en het Comité van hoge ambtenaren hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het panel zijn uitspraak denkt te kunnen bekendmaken. In geen geval mag van de uitspraak later dan honderdvijftig (150) dagen na de instelling van het panel kennis worden gegeven.

3.Het arbitragepanel kan het tussentijds verslag naar aanleiding van schriftelijke opmerkingen van de partijen wijzigen, en wanneer het dat zinvol acht, de zaak nader onderzoeken. In de definitieve uitspraak van het panel worden de in de tussentijdse fase naar voren gebrachte argumenten besproken en wordt duidelijk ingegaan op de vragen en opmerkingen van de partijen.

2.In dringende gevallen, zoals wanneer de zaak betrekking heeft op bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen, stelt het arbitragepanel alles in het werk om zijn tussentijds verslag binnen dertig (30) dagen en hoe dan ook niet later dan vijfenveertig (45) dagen na zijn instelling uit te brengen. Een partij kan binnen zeven (7) dagen nadat zij van het tussentijds verslag in kennis is gesteld het arbitragepanel schriftelijk verzoeken bepaalde aspecten van dat verslag te heroverwegen.

1.Het arbitragepanel legt in de regel uiterlijk negentig (90) dagen na de datum van instelling ervan een tussentijds verslag met een beschrijving van het geschil en met zijn bevindingen en conclusies aan de partijen voor. Wanneer het van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het arbitragepanel de partijen en het Comité van hoge ambtenaren hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het panel zijn tussentijds verslag denkt te kunnen bekendmaken. In geen geval mag het tussentijds verslag later dan honderdtwintig (120) dagen na de instelling van het arbitragepanel worden uitgebracht. Een partij kan het arbitragepanel binnen vijftien (15) dagen na de indiening van het tussentijds verslag schriftelijke opmerkingen over specifieke aspecten van het tussentijds verslag doen toekomen.

4.Tenzij de partijen binnen de in lid 2 gestelde termijn overeenstemming bereiken over de voorzitter van het arbitragepanel, benoemen de twee scheidsrechters binnen vijf (5) dagen na hun benoeming vervolgens als voorzitter van het panel een derde scheidsrechter die wordt gekozen uit de overeenkomstig artikel 125 vastgestelde lijst; zij stellen het Comité van hoge ambtenaren van die benoeming in kennis. Indien geen voorzitter van het panel wordt benoemd, kan elke partij de voorzitter van het Comité van hoge ambtenaren of diens vertegenwoordiger verzoeken binnen vijf (5) dagen de voorzitter van het arbitragepanel door loting aan te wijzen uit de sublijst van voorzitters in de overeenkomstig artikel 125 vastgestelde lijst.

3.Indien de partijen het binnen de in lid 2 genoemde termijn niet eens kunnen worden over de samenstelling ervan, wijst elke partij binnen vijf (5) dagen een scheidsrechter aan uit de overeenkomstig artikel 125 vastgestelde lijst van scheidsrechters. Indien een van de partijen nalaat haar scheidsrechter te benoemen, wordt deze op verzoek van de andere partij door de voorzitter van het Comité van hoge ambtenaren of diens vertegenwoordiger door loting aangewezen uit de overeenkomstig artikel 125 vastgestelde sublijst van die partij.

2.Van de instelling van een arbitragepanel wordt schriftelijk kennisgegeven aan de partij waartegen de klacht gericht is en aan het Comité van hoge ambtenaren. De klagende partij vermeldt in zijn kennisgeving de specifieke maatregelen die in het geding zijn en legt duidelijk uit waarom die maatregelen een inbreuk op de bepalingen van deze overeenkomst zijn.

1.Wanneer de partijen er niet in zijn geslaagd het geschil door middel van het in artikel 110 bedoelde overleg op te lossen, kan de klagende partij kennisgeven van de inleiding van de procedure tot instelling van een arbitragepanel, dat zal worden ingesteld overeenkomstig artikel 113.

5.De partijen kunnen overeenkomen de in lid 3 genoemde termijnen te wijzigen. De bemiddelaar kan op verzoek van een van de partijen of op eigen initiatief eveneens besluiten deze termijnen te wijzigen wegens moeilijkheden die de betrokken partij ondervindt of wegens de complexiteit van de aangelegenheid.

4.Het advies van de bemiddelaar kan een aanbeveling omvatten over de wijze waarop het geschil in overeenstemming met de bepalingen van deze overeenkomst kan worden opgelost. Het advies van de bemiddelaar is niet bindend.

3.Tenzij de partijen binnen vijftien (15) dagen na de datum van de overeenstemming over het verzoek om bemiddeling overeenstemming bereiken over een bemiddelaar, wijst de voorzitter van het Comité van hoge ambtenaren of diens vertegenwoordiger door loting een bemiddelaar aan uit de personen die op de in artikel 125 bedoelde lijst zijn opgenomen en die geen onderdaan van een van de partijen zijn. De loting vindt binnen vijfentwintig (25) dagen na de datum van indiening van het verzoek om bemiddeling plaats in aanwezigheid van een vertegenwoordiger van elk van de partijen. De bemiddelaar roept de partijen uiterlijk dertig (30) dagen na zijn aanwijzing bijeen. Hij ontvangt de stukken van elk van de partijen uiterlijk vijftien (15) dagen voor de bijeenkomst en geeft uiterlijk vijfenveertig (45) dagen na zijn aanwijzing een advies.

6.De partijen kunnen overeenkomen de in de leden 3 tot en met 5 genoemde termijnen te wijzigen wegens de complexiteit van de aangelegenheid of moeilijkheden die een van de partijen ondervindt.

5.Indien de partij waartoe het verzoek om overleg gericht is niet binnen tien (10) dagen na de datum van ontvangst reageert, indien het overleg niet binnen de in lid 3 of lid 4 genoemde termijnen plaatsvindt of indien het overleg is afgesloten zonder dat een onderling overeengekomen oplossing is bereikt, kan elk van beide partijen verzoeken om het geschil overeenkomstig artikel 112 door arbitrage te beslechten.

4.Overleg over urgente kwesties, zoals over bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen, vindt zo snel als praktisch mogelijk en hoe dan ook binnen vijftien (15) dagen na de datum van ontvangst van het verzoek plaats, en wordt dertig (30) dagen na de datum van ontvangst van het verzoek geacht te zijn afgesloten, tenzij de partijen overeenkomen het overleg voort te zetten.

3.Tenzij de partijen anders overeenkomen, vindt het overleg binnen twintig (20) dagen na de datum van ontvangst van het verzoek plaats op het grondgebied van de partij waartegen de klacht gericht is. Het overleg wordt zestig (60) dagen na de datum van ontvangst van het verzoek door de partij waartegen de klacht gericht is, geacht te zijn afgesloten, tenzij de partijen overeenkomen het overleg voort te zetten. Alle tijdens het overleg verstrekte informatie wordt vertrouwelijk behandeld.

2.Het doel van dit deel is geschillen tussen de partijen over de uitleg en toepassing van deze overeenkomst te goeder trouw te vermijden en te beslechten en waar mogelijk tot een onderling overeengekomen oplossing te komen.

1.Dit deel is van toepassing op elk geschil over de uitleg en toepassing van de bepalingen van deze overeenkomst, tenzij anders is bepaald.

b)besluiten te nemen of aanbevelingen te doen in de gevallen waarin deze overeenkomst daarin voorziet of wanneer de EPO-Raad het die uitvoeringsbevoegdheid heeft verleend; in die gevallen neemt het Comité besluiten of doet het aanbevelingen overeenkomstig het bepaalde in artikel 105; en

a)voor de behandeling van binnen zijn bevoegdheid vallende aangelegenheden waar nodig gespecialiseerde comités, werkvergaderingen, werkgroepen of organen in te stellen, hun aanwijzingen te geven en er toezicht op te houden, en de samenstelling, de taken en het reglement van orde ervan vast te stellen, tenzij in deze overeenkomst anders is bepaald;

iv)evalueert regelmatig de in deze overeenkomst genoemde samenwerkingsgebieden en doet in voorkomend geval aanbevelingen over het opnemen van nieuwe prioriteiten; en

i)staat de EPO-Raad bij bij de vervulling van zijn taken met betrekking tot aangelegenheden in verband met ontwikkelingssamenwerking die onder deze overeenkomst vallen;

ii)treft maatregelen om geschillen over de interpretatie of de toepassing van de Overeenkomst in overeenstemming met het bepaalde in titel I van deel VII te vermijden, en eventueel toch ontstane geschillen op te lossen;

c)dient op eigen initiatief of op verzoek van de EPO-Raad of van een partij bij de EPO-Raad rapporten en aanbevelingen in met betrekking tot de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst;

b)ontvangt en bestudeert verslagen van de gespecialiseerde comités, werkvergaderingen, werkgroepen of andere op grond van artikel 107, lid 1, door het Comité opgerichte organen, coördineert hun activiteiten en geeft de EPO-Raad aanbevelingen in overweging;

3.Onder voorbehoud van door de EPO-Raad gegeven aanwijzingen komt het Comité van hoge ambtenaren ten minste eenmaal per jaar bijeen; wanneer de omstandigheden zulks vereisen, kan het in buitengewone vergadering bijeenkomen op elk door de partijen overeengekomen tijdstip. Het Comité van hoge ambtenaren komt ook bijeen voorafgaand aan de vergaderingen van de EPO-Raad.

1.De EPO-Raad is bevoegd om besluiten te nemen en kan in onderlinge overeenstemming schriftelijk aanbevelingen van het Comité van hoge ambtenaren goedkeuren.

b)de behandeling van alle belangrijke vraagstukken die zich in het kader van deze overeenkomst voordoen en van alle andere vraagstukken van gemeenschappelijk belang die de handel tussen de partijen beïnvloeden, onverminderd de rechten die in deel VII zijn verleend; en

3.De EU stelt tijdig en op voorspelbare wijze middelen ter beschikking waarbij met name rekening wordt gehouden met de beperkingen aan de aanbodzijde van de OAG-partnerstaten die verband houden met de uitvoering van deze overeenkomst, met inbegrip van in de EPO-ontwikkelingsmatrix vastgestelde financieringslacunes, via:

2.Het gezamenlijk aantrekken van middelen heeft tot doel in een geest van onderlinge afhankelijkheid de inspanningen van de OAG-partnerstaten om voor de ondersteuning van de regionale integratie en de ontwikkelingsstrategieën, met name de EPO-ontwikkelingsmatrix, die in deze overeenkomst zijn opgenomen, alternatieve financieringsbronnen te vinden, aan te vullen, te ondersteunen en te bevorderen.

3.De partijen erkennen dat voldoende administratieve capaciteit noodzakelijk is om deze doelstellingen te halen. Zij zijn het erover eens dat de OAG-partnerstaten voor een vlotte uitvoering van het bepaalde in deze titel behoefte hebben aan overgangsperioden en capaciteitsopbouw.

1.De in deze titel bedoelde samenwerking omvat het opstellen, het aannemen en het toepassen van technische voorschriften, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures, zoals omschreven in de WTO-Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (TBT-Overeenkomst).

a)de opbouw van technische capaciteit in de particuliere en publieke sector van de OAG-partnerstaten zodat sanitair en fytosanitair toezicht mogelijk wordt, met inbegrip van opleidingen en informatiebijeenkomsten over inspectie, certificering, controle en toezicht;

De partijen erkennen per geval bepaalde gebieden die vrij zijn van plaagorganismen of ziekten of gebieden met een lage prevalentie van plaagorganismen of ziekten als potentiële bronnen van plantaardige en dierlijke producten, rekening houdend met artikel 6 van de SPS-Overeenkomst van de WTO.

3.Het Comité van hoge ambtenaren ontwikkelt nadere voorschriften om in voorkomend geval bijstand te verlenen aan en toezicht te houden op het harmonisatieproces in de regio's.

e)ondersteuning van de samenwerking tussen de SPS-instellingen in de OAG-partnerstaten en hun tegenhangers in de EU;

i)de productie van en de vergemakkelijking van de handel in goederen en diensten waarvoor een milieukeur belangrijk is;

g)de bescherming en het beheer van hulpbronnen aan de kust en in zee en van gedomesticeerde en in het wild voorkomende inheemse biologische en genetische hulpbronnen;

ii)de participatie van marginale groepen in de visserijindustrie, bijvoorbeeld door de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in de visserij, in het bijzonder door de ontwikkeling van de capaciteit van vrouwelijke handelaren die betrokken zijn bij of die willen instappen in de visserij. Andere benadeelde groepen die in de visserij werkzaam kunnen zijn en daardoor een duurzame sociaal-economische ontwikkeling kunnen bevorderen, zullen ook bij dergelijke processen worden betrokken.

i)maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de handel in vis het milieubehoud ondersteunt en beschermt tegen uitputting van de visbestanden, alsmede het behoud van de biodiversiteit en een voorzichtige invoering van exotische soorten in de aquacultuur, bijvoorbeeld door de voorzichtige invoering van exotische soorten in beheerste/afgesloten ruimten in overleg met alle betrokken buurlanden;

ii)vergroting van de capaciteit voor visserijbeheer in de regio, bijvoorbeeld door onderzoek en gegevensverzamelingssystemen en door een bijdrage aan geschikte technologieën in verband met de vangst en het beheer na de vangst;

iii)vergroting van de capaciteit in de regio, bijvoorbeeld door verbetering van de visserijkennis bij de autoriteiten en de handel en bij vissersverenigingen, met het oog op deelname aan de handel in vis met de EU; opleidingsprogramma's op het gebied van productontwikkeling en het gebruik van merken;

d)joint ventures en netwerken, met name met mkmo's en ambachtelijke vissers in de toeleveringsketen;

c)investeringen in en overdracht van technologie inzake visserijactiviteiten, visverwerking, havendiensten, de ontwikkeling en verbetering van havenfaciliteiten, diversificatie van de visserij tot andere vissoorten dan tonijn die onderbevist of niet bevist worden;

g)ondersteuning van de instelling van mechanismen voor de uitwisseling van informatie tussen investeringsinstellingen in de OAG-partnerstaten en hun tegenhangers in de EU;

vi)ontwikkeling van eventuele andere gebieden waarop in de toekomst in het kader van deze rubriek kan worden samengewerkt.

2.De partijen zijn het erover eens dat de belangrijkste doelstelling van deze titel de duurzame landbouwontwikkeling is, die voedsel- en bestaanszekerheid, plattelandsontwikkeling en armoedebestrijding in de OAG-partnerstaten omvat, maar daar niet toe beperkt is.

d)de toegang tot markten te verbeteren door een beter vervoer over de weg, door de lucht, over zee, over binnenwateren en per spoor.

1.De samenwerking op het gebied van het vervoer heeft betrekking op het vervoer over de weg, per spoor, door de lucht en over water.

6.In overeenstemming met de Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp van 2005 komen de partijen overeen om in voorkomend geval voor het kanaliseren en coördineren van de middelen voor de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst gebruik te maken van en steun te verlenen voor verstrekkingsmechanismen, fondsen of faciliteiten die in nationaal en/of regionaal bezit zijn.

4.In dat verband vindt de financiering van de ontwikkelingssamenwerking tussen de OAG-partnerstaten en de EU ter uitvoering van deze overeenkomst plaats in het kader van de voorschriften en de desbetreffende procedures die zijn neergelegd in de Overeenkomst van Cotonou, met name de programmeringsprocedures van het Europees Ontwikkelingsfonds, en in het kader van de opeenvolgende desbetreffende instrumenten die uit de algemene begroting van de EU worden gefinancierd. Gezien de nieuwe uitdagingen als gevolg van een uitbreiding van de regionale integratie en een grotere concurrentie op de wereldmarkt zijn de partijen het erover eens dat steun voor de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst een van de prioriteiten is. De partijen komen overeen dat de financiële instrumenten waarin de Overeenkomst van Cotonou voorziet, aldus worden gebruikt dat de verwachte voordelen van deze overeenkomst zo groot mogelijk zijn.

3.De partijen verbinden zich ertoe samen te werken om de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst te vergemakkelijken en de regionale integratie en ontwikkelingsstrategieën te ondersteunen. De partijen komen overeen dat de samenwerking, behalve op de regionale en nationale ontwikkelingsstrategieën van de OAG-partnerstaten, ook wordt gebaseerd op het deel Economische en ontwikkelingssamenwerking en de EPO-ontwikkelingsmatrix. De matrix en de desbetreffende referentiepunten, indicatoren en streefcijfers die de behoeften weergeven die de OAG-partnerstaten ten tijde van de ondertekening in kaart hebben gebracht, zijn opgenomen in bijlage III a) en bijlage III b). Zij worden om de vijf (5) jaar herzien. De samenwerking vindt plaats in de vorm van financiële en niet-financiële steun aan de OAG-partnerstaten.

1.Overeenkomstig de artikelen 34 en 35 van de ACS-EU-Partnerschapsovereenkomst, ondertekend in Cotonou op 23 juni 2000, zoals herzien, bevestigen de partijen dat ontwikkelingssamenwerking een centraal element van hun partnerschap is en een essentiële factor voor de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst.

2.De partijen komen overeen samen te werken bij de vaststelling, erkenning en registratie van producten die in aanmerking kunnen komen voor de bescherming van geografische aanduidingen en bij andere acties die erop gericht zijn de producten in kwestie te beschermen.

e)informatie uit te wisselen over nieuwe en passende technologieën en over beleid en maatregelen ter bevordering van de kwaliteit van landbouwproducten.

d)een discussie te voeren over de veranderingen in het beleid en de institutionele veranderingen die nodig zijn om de omschakeling van de landbouwsector te onderbouwen, en over de opstelling en uitvoering van regionaal beleid op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling met het oog op de regionale integratie;

b)informatie uit te wisselen over investeringsmogelijkheden en stimulansen in de landbouwsector, met inbegrip van kleinschalige activiteiten;

a)informatie uit te wisselen over de productie en de consumptie van en de handel in landbouwproducten en over de marktontwikkelingen voor landbouwproducten;

1.De partijen komen overeen ervaringen en informatie over goede praktijken uit te wisselen en overleg te plegen over alle onderwerpen die verband houden met het nastreven van de doelstellingen van dit deel.

d)het vergemakkelijken van de landbouwfinanciering belangrijk is om de landbouwsector in de OAG-partnerstaten te hervormen. Financiering is vereist voor de ontwikkeling van de landbouwtechnologie, landbouwkredieten en -verzekeringen, de ontwikkeling van infrastructuur en markten, en de opleiding van landbouwers; en

b)voedselhulp wordt niet rechtstreeks of zijdelings gekoppeld aan de commerciële uitvoer van landbouwproducten of andere goederen en diensten.

1.Elke partij zorgt voor transparantie op het gebied van landbouwsteun die verband houdt met de handel in landbouwproducten. Daartoe brengt de EU in de landbouwdialoog regelmatig aan de OAG-partnerstaten verslag uit over de rechtsgrondslag, de vorm en de omvang van die steun. Die informatie wordt geacht te zijn verstrekt indien zij door of namens de partijen beschikbaar is gemaakt op een voor het publiek toegankelijke website.

De partijen erkennen de noodzaak tot instelling, verbetering en versterking van voedselzekerheidsinformatiesystemen, met inbegrip van nationale systemen voor vroegtijdige waarschuwing en systemen voor evaluatie en monitoring van de kwetsbaarheid, en tot uitvoering van maatregelen voor capaciteitsopbouw, in samenhang met en via bestaande internationale en regionale mechanismen.

De partijen komen overeen om een regionale strategie voor de versterking van de leveringscapaciteiten in de landbouwsector uit te werken, daarbij in kaart te brengen voor welke hoogwaardige subsectoren van de landbouw de regio een concurrentievoordeel heeft, en optimaal gebruik te maken van investeringen die de overschakeling van comparatieve naar concurrentievoordelen kunnen vergemakkelijken.

1.De partijen zijn het erover eens dat de bepalingen van deze overeenkomst de OAG-partnerstaten in staat moeten stellen effectieve maatregelen te nemen ter verwezenlijking van voedsel- en voedingszekerheid en duurzame landbouwontwikkeling, en in de regio commerciële landbouwmarkten te ontwikkelen om de voedsel- en voedingszekerheid te waarborgen.

De partijen werken samen om tot een duurzame landbouwontwikkeling te komen, en leggen daarbij bijzondere nadruk op de ondersteuning van de kwetsbare plattelandsbevolking in de OAG-partnerstaten in het licht van de veranderende globale productie- en handelspatronen en de wensen en voorkeuren van de consumenten.

1.De partijen gaan een alomvattende OAG-EU-dialoog over het beleid inzake landbouw en plattelandsontwikkeling (de "landbouwdialoog") aan, die betrekking heeft op alle kwesties die onder dit deel vallen. De landbouwdialoog volgt de voortgang bij de tenuitvoerlegging van dit deel en biedt een forum voor uitwisseling en samenwerking inzake het respectieve interne landbouwbeleid van de partijen en in het bijzonder de rol van de landbouw in de OAG-partnerstaten bij het verbeteren van de inkomsten van landbouwers, de voedselzekerheid, het duurzaam gebruik van hulpbronnen, de plattelandsontwikkeling en de economische groei.

5.De partijen erkennen het belang van de ondersteuning van de landbouwproductie, de bevordering van toegevoegde waarde, de handel in landbouwproducten en initiatieven ter ontwikkeling van de markt door middel van passende instrumenten en een passend regelgevingskader om in te spelen op veranderende marktomstandigheden. In dit verband zijn de partijen vastbesloten samen te werken om de nodige investeringen in de OAG-partnerstaten aan te trekken.

1.De partijen zijn het erover eens dat de basisdoelstelling van dit deel duurzame landbouwontwikkeling is, die voedsel- en bestaanszekerheid, plattelandsontwikkeling en armoedebestrijding in de OAG-partnerstaten omvat, maar daar niet toe beperkt is.

j)"duurzame ontwikkeling": omvat in dit deel het beheer en de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen die de basis vormen voor economische en sociale ontwikkeling op een wijze die is gericht op het voldoen aan de behoeften van de huidige en toekomstige generaties.

i)"kleine boeren": producenten met beperkte middelen en minder dan twee (2) hectaren grond, en wier bedrijf te klein is om aantrekkelijk te zijn voor verrichters van diensten die nodig zijn om de productiviteit in aanzienlijke mate te verbeteren en de afzetmogelijkheden te vergroten;

2.De doelstellingen van de samenwerking bij de ontwikkeling van de binnenvisserij en de aquacultuur zijn bevordering van de duurzame exploitatie van zoetwatervisbestanden, vergroting van de aquacultuurproductie, verwijdering van aanbodbeperkingen, verbetering van de kwaliteit van vis en visproducten zodat ze aan de internationale sanitaire en fytosanitaire normen voldoen, verbetering van de toegang tot de EU-markt, aanpakken van intraregionale handelsbelemmeringen, aantrekken van kapitaal en investeringen in de sector, opbouwen van capaciteit en verruiming van de toegang tot financiële steun voor particuliere investeerders in de ontwikkeling van de binnenvisserij en de aquacultuur.

1.Deze titel is van toepassing op de ontwikkeling van de binnen- en kustvisserij en de aquacultuur in de OAG-partnerstaten, wat capaciteitsopbouw, technologieoverdracht, sanitaire en fytosanitaire normen, investeringen en financiering van investeringen, milieubescherming en wet- en regelgevingskaders betreft.

3.De partijen coördineren hun inspanningen ter verbetering van de middelen om IOO-visserij te voorkomen, te ontmoedigen en uit te roeien, en nemen hiertoe passende maatregelen. Vissersschepen die bij IOO-visserij betrokken zijn, worden in beslag genomen; de reders worden door de bevoegde autoriteiten vervolgd. Zij krijgen geen toestemming meer om in de wateren van de betrokken OAG-partnerstaten te vissen, tenzij vooraf een vergunning is verkregen van zowel de vlaggenstaat als de betrokken OAG-partnerstaten en, in voorkomend geval, de betrokken ROVB.

2.De partijen komen overeen samen te werken bij de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van nationale en regionale opleidingsprogramma's voor AOG-onderdanen zodat deze doeltreffend werkzaam kunnen zijn in de visserijindustrie. Wanneer de EU bilaterale visserijovereenkomsten sluit, wordt de indienstneming van OAG-onderdanen aangemoedigd. De verklaring van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) over de fundamentele beginselen en rechten op het werk is van rechtswege van toepassing op zeelieden die zijn aangemonsterd op vissersschepen uit de EU.

e)alle schepen die hun vangst in een OAG-partnerstaat aanlanden of overladen, doen dit in een haven of een buitenhaven. Overlading op zee is niet toegestaan, behalve onder speciale voorwaarden zoals voorzien door de desbetreffende regionale organisatie voor visserijbeheer (ROVB). De partijen werken samen bij de ontwikkeling en modernisering van de aanlandings- of overladingsinfrastructuur, waaronder de capaciteit voor de ontwikkeling van visserijproducten, in de havens van de OAG-partnerstaten;

c)de EU en de OAG-partnerstaten hebben het recht waarnemers in de nationale of internationale wateren te stationeren, wanneer er goede procedures voor het inzetten van waarnemers zijn uitgewerkt. De waarnemers worden betaald door de nationale regeringen, maar alle kosten aan boord komen voor rekening van de reder. De EU draagt bij in de kosten voor de opleiding van waarnemers;

1.De regelingen van de IOTC en andere relevante regionale visserijorganisaties inzake de behandeling na de vangst en het schepenbeheer worden in acht genomen. De OAG-partnerstaten en de EU stellen minimumnormen vast voor het toezicht op en de controle en bewaking van vissersschepen uit de EU die in de wateren van de OAG-partnerstaten opereren; dit betreft onder meer het volgende:

4.Wanneer de bevoegde nationale beheersautoriteiten niet over voldoende wetenschappelijk bewijs beschikken om grenzen en streefwaarden voor de duurzame vangst in de exclusieve economische zone van een OAG-partnerstaat vast te stellen, verlenen de partijen in overleg met de bevoegde nationale autoriteiten en samen met de IOTC en, indien relevant, ook andere regionale visserijorganisaties hun steun aan de wetenschappelijke analyse.

1.Bij de vaststelling van de hoogte van de duurzame vangst, de visserijcapaciteit en andere beheersstrategieën worden de nodige voorzorgen genomen, teneinde onwenselijke gevolgen zoals overcapaciteit en overbevissing en ook onwenselijke effecten voor ecosystemen of de ambachtelijke visserij te vermijden of tegen te gaan.

4.De samenwerkingsgebieden worden in detail vermeld in titel IV van deel V van deze overeenkomst.

2.De partijen erkennen dat de visserij een belangrijke economische sector voor de OAG-partnerstaten is, aanzienlijk bijdraagt aan de economieën van de OAG-partnerstaten en grote mogelijkheden biedt voor de toekomstige regionale economische ontwikkeling en de vermindering van de armoede. De visserij is ook een belangrijke bron van voedsel en van buitenlandse valuta.

9.Indien een partij van invoer de invoer van een product onderwerpt aan een administratieve procedure die ten doel heeft snel informatie te verschaffen over de ontwikkeling van handelsstromen die tot de in dit artikel bedoelde problemen kunnen leiden, stelt zij het Comité van hoge ambtenaren daarvan onverwijld in kennis.

8.Wanneer wegens uitzonderlijke omstandigheden onmiddellijk maatregelen moeten worden genomen, kan de betrokken partij van invoer voorlopig de in de leden 3, 4 of 5 bedoelde maatregelen nemen zonder aan de eisen van lid 7 te voldoen. Deze maatregelen hebben een maximale duur van honderdtachtig (180) dagen wanneer ze door de EU worden genomen, en van tweehonderd (200) dagen wanneer ze door de OAG-partnerstaten worden genomen of wanneer ze door de EU worden genomen en beperkt zijn tot een of meer van haar ultraperifere gebieden. De duur van een voorlopige maatregel wordt meegerekend als deel van de initiële periode en van eventuele verlengingen als bedoeld in lid 6. Wanneer voorlopige maatregelen worden genomen, wordt rekening gehouden met de belangen van alle betrokken partijen, waaronder hun ontwikkelingsniveau. De betrokken partij van invoer stelt de andere betrokken partij in kennis en verwijst de aangelegenheid onmiddellijk voor onderzoek naar het Comité van hoge ambtenaren.

e)alle krachtens dit artikel genomen vrijwaringsmaatregelen worden onmiddellijk schriftelijk ter kennis van het Comité van hoge ambtenaren gebracht en in dat orgaan op gezette tijden besproken, in het bijzonder om een tijdschema vast te stellen voor de afschaffing van de maatregelen zodra de omstandigheden dat toelaten.

c)alvorens een in dit artikel bedoelde maatregel te nemen, of, in de gevallen waarin lid 8 van toepassing is, zo spoedig mogelijk, verstrekken de OAG-partnerstaten het Comité van hoge ambtenaren alle informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie, teneinde een voor de betrokken partijen aanvaardbare oplossing te vinden;

b)het Comité van hoge ambtenaren kan elke aanbeveling doen die nodig is om in de gerezen omstandigheden uitkomst te bieden. Indien het Comité van hoge ambtenaren daartoe geen aanbevelingen heeft gedaan, of indien er binnen dertig (30) dagen nadat de aangelegenheid aan het Comité van hoge ambtenaren werd voorgelegd geen andere bevredigende oplossing is bereikt, kan de partij van invoer overeenkomstig dit artikel passende maatregelen vaststellen om de problemen op te lossen;

a)wanneer een partij van oordeel is dat een van de in de leden 2, 4 en/of 5 bedoelde omstandigheden zich voordoet, legt zij de aangelegenheid onmiddellijk voor onderzoek voor aan het Comité van hoge ambtenaren;

b)De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen worden niet langer dan twee (2) jaar toegepast. Wanneer de omstandigheden die de instelling van vrijwaringsmaatregelen rechtvaardigden, blijven bestaan, kunnen deze maatregelen worden verlengd met nog eens maximaal twee (2) jaar. Wanneer de OAG-partnerstaten een vrijwaringsmaatregel toepassen, of wanneer de EU een vrijwaringsmaatregel toepast die beperkt is tot een of meer van haar ultraperifere gebieden, kan die maatregel evenwel voor een periode van niet meer dan vier jaar worden toegepast, met een mogelijke verlenging met nog eens vier (4) jaar wanneer de omstandigheden die de instelling van vrijwaringsmaatregelen rechtvaardigden, blijven bestaan.

6.a)De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen worden slechts zolang gehandhaafd als nodig is om ernstige schade of verstoringen als omschreven in de leden 2, 4 en 5 te voorkomen of te verhelpen.

b)De OAG-partnerstaten kunnen volgens de in de leden 6 tot en met 9 neergelegde procedures vrijwaringsmaatregelen nemen wanneer een product van oorsprong uit de EU als gevolg van de verlaging van de douanerechten in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden op hun grondgebied wordt ingevoerd dat hierdoor voor een opkomende industrie die soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten vervaardigt, verstoringen ontstaan of dreigen te ontstaan. Deze bepaling geldt slechts voor een periode van tien (10) jaar vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst. Die periode kan door de EPO-Raad met maximaal vijf (5) jaar worden verlengd.

5.a)Onverminderd de leden 1 tot en met 3 kunnen de OAG-partnerstaten, wanneer een product van oorsprong uit de EU in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden wordt ingevoerd dat hierdoor voor de OAG-partnerstaten een van de in lid 2 genoemde situaties ontstaat of dreigt te ontstaan, volgens de in de leden 6 tot en met 9 neergelegde procedures toezicht- of vrijwaringsmaatregelen nemen die tot hun grondgebied beperkt zijn.

4.Onverminderd de leden 1 tot en met 3 kan de EU, wanneer een product van oorsprong uit de OAG-partnerstaten in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden wordt ingevoerd dat hierdoor voor een of meer ultraperifere gebieden van de EU een van de in lid 2 genoemde situaties ontstaat of dreigt te ontstaan, volgens de in de leden 6 tot en met 9 neergelegde procedures toezicht- of vrijwaringsmaatregelen nemen die beperkt zijn tot dat gebied of die gebieden.

3.De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen gaan niet verder dan wat nodig is om de in de leden 2 en 5, onder b), bedoelde ernstige schade of verstoringen te verhelpen of te voorkomen. Die vrijwaringsmaatregelen van de partij van invoer mogen alleen bestaan uit een of meer van de volgende maatregelen:

c)zij verstoring van de markten voor soortgelijke of rechtstreeks concurrerende landbouwproducten of van de mechanismen tot regeling van die markten veroorzaken of dreigen te veroorzaken.

b)leidt tot of dreigt te leiden tot verstoring van een economische sector, met name wanneer hierdoor grote sociale problemen ontstaan, of moeilijkheden die een ernstige verslechtering van de economische situatie van de partij van invoer tot gevolg kunnen hebben, of

a)op het grondgebied van de partij van invoer ernstige schade veroorzaakt of dreigt te veroorzaken voor binnenlandse producenten van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten, of

2.De in lid 1 bedoelde vrijwaringsmaatregelen kunnen worden getroffen wanneer een product van oorsprong uit een van de partijen in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden op het grondgebied van de andere partij wordt ingevoerd dat deze invoer:

3.Lid 2 geldt voor een periode van vijf (5) jaar, te beginnen op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst. Uiterlijk honderdtwintig (120) dagen voor het eind van die periode onderzoekt de EPO-Raad de uitvoering van die bepalingen in het licht van de ontwikkelingsbehoeften van de OAG-partnerstaten, teneinde vast te stellen of de toepassing ervan moet worden verlengd.

1.Behoudens het bepaalde in dit artikel vormt geen enkele bepaling in deze overeenkomst voor de OAG-partnerstaten en de EU een beletsel om maatregelen te nemen overeenkomstig artikel XIX van de GATT 1994, de WTO-Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen en artikel 5 van de WTO-Overeenkomst inzake de landbouw, die is gevoegd bij de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO-Overeenkomst inzake de landbouw). Voor de toepassing van dit artikel wordt de oorsprong vastgesteld in overeenstemming met de niet-preferentiële oorsprongsregels van de partijen.

7.De regels van de WTO inzake geschillenbeslechting zijn van toepassing op alle geschillen in verband met antidumpingmaatregelen of compenserende maatregelen.

4.Wanneer een antidumpingmaatregel of een compenserende maatregel zowel op regionaal als op nationaal niveau kan worden ingesteld, zorgen de partijen er in voorkomend geval voor dat die maatregel ten aanzien van hetzelfde product niet tegelijkertijd door regionale autoriteiten, enerzijds, en nationale autoriteiten, anderzijds, wordt toegepast.

3.Wanneer een partij een antidumpingmaatregel of een compenserende maatregel heeft ingesteld, is er slechts één instantie voor rechterlijke toetsing, ook in het stadium van de hogere voorziening.

2.Alvorens definitieve antidumpingrechten of compenserende rechten op te leggen voor uit een partij ingevoerde producten, overwegen de partijen de mogelijkheid van constructieve oplossingen als bedoeld in de desbetreffende WTO-overeenkomsten.

1.Behoudens het bepaalde in dit artikel vormt geen enkele bepaling in deze overeenkomst voor de EU of de OAG-partnerstaten, individueel of gezamenlijk, een beletsel om in overeenstemming met de desbetreffende WTO-overeenkomsten antidumpingmaatregelen of compenserende maatregelen in te stellen. Voor de toepassing van dit artikel wordt de oorsprong vastgesteld in overeenstemming met de niet-preferentiële oorsprongsregels van de partijen.

3.De OAG-partnerstaten stellen de EU in overeenstemming met deze overeenkomst in kennis van hun respectieve technische regelgevingsinstanties.

2.De instantie die in de EU verantwoordelijk is voor de uitvoering van deze titel is de Europese Commissie.

1.De regelgevingsinstanties van de OAG-partnerstaten zijn in de OAG-partnerstaten bevoegd voor de uitvoering van de in deze titel bedoelde maatregelen, en zijn verantwoordelijk en bevoegd voor het waarborgen van of het toezicht op de uitvoering van de normalisatie, de metrologie, de accreditering en de conformiteitsbeoordeling.

2.De partijen wisselen via informatiepunten informatie uit over kwesties die mogelijk relevant zijn voor hun handelsbetrekkingen, zoals vroegtijdige waarschuwingen, wetenschappelijke adviezen en evenementen.

1.De partijen bevestigen hun verplichtingen inzake de kennisgeving en het delen van informatie over technische voorschriften, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures, zoals bepaald in de TBT-Overeenkomst.

2.De partijen zien er overeenkomstig de bepalingen van de TBT-Overeenkomst op toe dat technische voorschriften niet worden opgesteld, aangenomen of toegepast met als doel of gevolg dat hun onderlinge handel onnodig wordt belemmerd.

1.De partijen bevestigen hun rechten en verplichtingen ingevolge de TBT-Overeenkomst, rekening houdend met hun rechten en verbintenissen ingevolge andere internationale overeenkomsten waarbij zowel de OAG-partnerstaten als de EU of haar lidstaten partij zijn, met inbegrip van die welke in het bijzonder betrekking hebben op de bescherming van het milieu en van de biodiversiteit.

1.Deze titel is van toepassing op het opstellen, het aannemen en het toepassen van technische voorschriften, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures, zoals omschreven in de WTO-Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (TBT-Overeenkomst).

3.De partijen stellen elkaar in kennis van hun respectieve bevoegde autoriteiten als bedoeld in lid 1, en van alle wijzigingen dienaangaande.

2.De in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteiten vervullen de taken die hun zijn toebedeeld in het kader van de SPS-Overeenkomst van de WTO.

1.De sanitaire en fytosanitaire autoriteiten van de partijen zijn in de OAG-partnerstaten en de EU bevoegd voor de uitvoering van de in deze titel bedoelde maatregelen.

3.De partij van invoer stelt de partij van uitvoer in kennis van alle veranderingen in haar sanitaire en fytosanitaire invoervoorschriften die van invloed kunnen zijn op de handel waarop deze titel van toepassing is. De partijen verbinden zich er ook toe om mechanismen voor de uitwisseling van dergelijke informatie in te stellen.

De partijen erkennen per geval bepaalde gebieden die vrij zijn van plaagorganismen of ziekten of gebieden met een lage prevalentie van plaagorganismen of ziekten als potentiële bronnen van plantaardige en dierlijke producten, rekening houdend met artikel 6 van de SPS-Overeenkomst van de WTO.

Behoudens het bepaalde in deze titel zien de partijen erop toe dat de invoering of wijziging van sanitaire en fytosanitaire maatregelen op hun grondgebied is gebaseerd op wetenschappelijke gronden en strookt met de SPS-Overeenkomst van de WTO.

b)raadpleegt de andere partij alvorens nieuwe sanitaire en fytosanitaire maatregelen in te voeren, via de kennisgevingsprocedures van de SPS-Overeenkomst van de WTO en indien nodig via de contactpunten van de partijen;

b)bieden van een forum voor overleg en discussie over alle onderwerpen betreffende de douane, zoals oorsprongsregels, algemene douaneprocedures, vaststelling van de douanewaarde, tariefindeling, doorvoer en wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden;

d)algemene bekendheid te geven aan administratieve berichten ter zake, met name over de eisen voor douane-expediteurs, procedures bij binnenkomst van de goederen, openingstijden en werkwijzen van douanekantoren in havens en bij grensposten en contactpunten voor het inwinnen van informatie;

c)nieuwe of gewijzigde wetgeving en procedures op een zodanige wijze in te voeren dat handelaren zich goed kunnen voorbereiden om deze na te leven;

7.De wetgeving van de partijen is gebaseerd op internationale normen en instrumenten in verband met doorvoer.

4.De partijen hanteren entrepotregelingen waarmee goederen, behoudens een passende zekerheidsstelling in overeenstemming met de regionale en/of nationale douanewetgeving, zonder betaling van rechten of andere heffingen van gelijke werking kunnen worden doorgevoerd.

2.Een partij mag verlangen dat het transitoverkeer door haar grondgebied via aangewezen routes binnenkomt bij het daartoe bestemde douanekantoor. Indien een partij het gebruik van dergelijke routes voorschrijft, neemt zij artikel V, lid 3, van de GATT 1994 volledig in acht.

1.De partijen waarborgen de vrije doorvoer over hun grondgebied volgens de routes die daarvoor het meest geschikt zijn. Eventuele beperkingen, controles of eisen moeten niet-discriminerend en evenredig zijn en overal op dezelfde wijze worden toegepast.

i)de afschaffing van alle vereisten ten aanzien van het verplichte gebruik van inspecties vóór verzending, zoals bedoeld in de WTO-Overeenkomst inzake inspecties vóór verzending, of van soortgelijke vereisten;

h)de noodzaak vergoedingen en heffingen toe te passen die in verhouding staan tot de dienst die met betrekking tot een specifieke transactie is verleend, en niet op een ad-valoremgrondslag worden berekend. Voor consulaire diensten inzake de handel in goederen worden geen vergoedingen en heffingen opgelegd;

g)een systeem van bindende uitspraken over douaneaangelegenheden, met name over de tariefindeling en de oorsprongsregels, in overeenstemming met de voorschriften in de regionale en/of nationale wetgeving;

c)de noodzaak om voor het opstellen van douaneaangiften in de EU en in de OAG-partnerstaten een enkel administratief document of elektronisch equivalent daarvan te gebruiken;

1.De partijen zijn het erover eens dat internationale instrumenten en normen op douane- en handelsgebied, met inbegrip van de materieelrechtelijke elementen van de herziene Overeenkomst van Kyoto inzake de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures en van het "Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade" van de WCO, het gegevensmodel van de WCO en het GS-Verdrag het uitgangspunt voor hun respectieve wetgeving en procedures op handels- en douanegebied moeten zijn.

2.Onverminderd lid 1 verlenen de partijen elkaar administratieve bijstand in douaneaangelegenheden in overeenstemming met protocol 2.

d)nemen zij zoveel mogelijk een gemeenschappelijk standpunt in in internationale organisaties die zich bezighouden met douane en handelsbevordering, zoals de WTO, de Werelddouaneorganisatie (WCO), de Verenigde Naties (VN) en de Conferentie van de Verenigde Naties voor handel en ontwikkeling (Unctad);

1.Met het oog op de naleving van deze titel en om doeltreffend in te spelen op de in artikel 22 genoemde doelstellingen:

5.Dit artikel is niet van toepassing op wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, procedures of praktijken inzake overheidsopdrachten.

4.Dit artikel vormt geen beletsel voor de toekenning van subsidies aan uitsluitend nationale producenten, met inbegrip van betalingen aan nationale producenten uit de opbrengsten van interne belastingen of heffingen die overeenkomstig dit artikel worden geheven en van subsidies in de vorm van aankopen van binnenlandse producten door de overheid.

3.De partijen voeren geen interne kwantitatieve regelingen inzake menging, be- of verwerking of gebruik van producten in specifieke hoeveelheden of verhoudingen in, die direct of indirect vereisen dat een specifieke hoeveelheid of een specifiek percentage van een onder de regeling vallend product uit binnenlandse bron afkomstig is; evenmin handhaven zij dergelijke regelingen. Bovendien passen de partijen ook geen interne kwantitatieve regelingen toe om hun respectieve productie te beschermen.

2.Ingevoerde producten van oorsprong uit een partij worden, wat de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en vereisten met betrekking tot hun verkoop, aanbieding tot verkoop, aankoop, vervoer, distributie of gebruik op de binnenlandse markt betreft, niet ongunstiger behandeld dan soortgelijke binnenlandse producten van de andere partij. Het bepaalde in dit lid is geen beletsel voor de toepassing van differentiële binnenlandse vervoerstarieven die uitsluitend berusten op de economische exploitatie van het vervoermiddel en niet op de oorsprong van het product.

1.Ingevoerde producten van oorsprong uit een partij worden noch direct, noch indirect aan hogere interne belastingen of hogere andere interne heffingen van welke aard dan ook onderworpen dan die welke direct of indirect op soortgelijke nationale producten van de andere partij van toepassing zijn. Bovendien passen de partijen ook anderszins geen interne belastingen of andere interne heffingen toe om hun respectieve productie te beschermen.

b)in- en uitvoerverboden of -beperkingen die nodig zijn voor de toepassing van normen of regelingen in verband met de classificatie, sortering of marketing van waren in de internationale handel.

a)uitvoerverboden of -beperkingen die tijdelijk worden toegepast om ernstige tekorten aan levensmiddelen of aan andere producten die van wezenlijk belang zijn voor de exporterende overeenkomstsluitende partij te voorkomen of te verlichten;

1.Vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst worden in de handel tussen de partijen alle invoer- of uitvoerverboden of -beperkingen, met uitzondering van de in artikel 6 bedoelde douanerechten, belastingen, vergoedingen en andere heffingen, afgeschaft, ongeacht of zij de vorm hebben van contingenten, in- of uitvoervergunningen of andere maatregelen. In de handel tussen de partijen worden ook geen nieuwe maatregelen van dien aard ingevoerd. Dit artikel doet geen afbreuk aan de bepalingen van titel VI van dit deel.

Wanneer de bevoegde autoriteiten bij het beheer van de preferentiële uitvoerregeling een fout hebben gemaakt, met name bij de toepassing van de bepalingen van protocol 1 betreffende de definitie van het begrip "producten van oorsprong" en de methoden voor administratieve samenwerking, en deze fout gevolgen heeft voor de invoerrechten, kan de partij die met deze gevolgen wordt geconfronteerd het Comité van hoge ambtenaren verzoeken na te gaan of passende maatregelen kunnen worden genomen om de situatie te herstellen.

6.Tegelijk met de kennisgeving aan het Comité van hoge ambtenaren overeenkomstig lid 5, onder a), publiceert de betrokken partij in haar officiële publicatieblad een bericht aan de importeurs. In dit bericht wordt aangegeven dat zij voor het betrokken product op grond van objectieve informatie tot de bevinding is gekomen dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat zich onregelmatigheden of fraude hebben voorgedaan.

c)tijdelijke schorsingen op grond van dit artikel blijven beperkt tot wat nodig is om de financiële belangen van de betrokken partij te beschermen. Zij duren niet langer dan zes (6) maanden, maar zij mogen worden verlengd. Binnen het Comité van hoge ambtenaren vindt hierover periodiek overleg plaats, met name met het oog op opheffing van de schorsingen zodra de omstandigheden die aanleiding gaven tot toepassing ervan, niet meer gelden.

b)wanneer de partijen zoals hierboven beschreven in het Comité van hoge ambtenaren in overleg zijn getreden en het niet binnen drie (3) maanden na de kennisgeving eens zijn geworden over een aanvaardbare oplossing, kan de betrokken partij de preferentiële behandeling voor het betrokken product of de betrokken producten tijdelijk schorsen. De EPO-Raad wordt van deze tijdelijke schorsing onverwijld in kennis gesteld;

a)de partij die op basis van objectieve informatie tot de bevinding is gekomen dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat zich onregelmatigheden of fraude hebben voorgedaan, stelt het Comité van hoge ambtenaren onverwijld in kennis van haar bevindingen en van de objectieve informatie, en treedt op basis van alle relevante informatie en objectief vastgestelde bevindingen in het Comité van hoge ambtenaren in overleg om een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden;

4.Onregelmatigheden of fraude kunnen onder meer worden vastgesteld wanneer de invoer van goederen snel stijgt zonder dat daarvoor een bevredigende verklaring is, die invoer de gebruikelijke productie- en uitvoercapaciteit van de andere partij te boven gaat en de stijging in verband kan worden gebracht met objectieve informatie betreffende onregelmatigheden of fraude.

c)het herhaaldelijk weigeren van toestemming voor missies in het kader van de administratieve samenwerking ter controle van de echtheid van documenten of de juistheid van gegevens die van belang zijn voor het verlenen van de betrokken preferentiële behandeling, of onredelijke vertraging daarbij.

2.Wanneer een partij op basis van objectieve informatie tot de bevinding is gekomen dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat zich onregelmatigheden of fraude hebben voorgedaan, kan de betrokken partij de preferentiële behandeling voor het betrokken product of de betrokken producten in overeenstemming met dit artikel tijdelijk schorsen.

5.Voor de toepassing van dit artikel wordt onder "vrijhandelsovereenkomst" verstaan een overeenkomst tot wezenlijke liberalisering van de handel en wezenlijke opheffing van discriminerende maatregelen en/of houdende een verbod op nieuwe of meer discriminerende maatregelen tussen de partijen bij de inwerkingtreding van die overeenkomst of binnen een redelijke termijn.

4.Lid 2 is niet van toepassing ten aanzien van handelsovereenkomsten tussen de OAG-partnerstaten en leden van de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan of andere landen en gebieden in Afrika.

2.Wat de onder dit deel vallende goederen betreft, kennen de OAG-partnerstaten de EU in voorkomend geval een gunstiger behandeling toe wanneer die toepasselijk wordt doordat de OAG-partnerstaten na de ondertekening van deze overeenkomst partij worden bij een vrijhandelsovereenkomst met een belangrijke handelsmacht. Indien de EU kan aantonen dat zij een minder gunstige behandeling krijgt dan die welke de OAG-partnerstaten verlenen aan enige andere belangrijke handelsmacht, plegen de partijen voor zover mogelijk overleg en besluiten zij per geval gezamenlijk hoe de bepalingen van dit lid het best kunnen worden toegepast.

5.Voor de toepassing van de artikelen 14 en 15 wordt onder "belangrijke handelsmacht" verstaan elk ontwikkeld land of elk land dat in het jaar vóór de inwerkingtreding van de in artikel 15 bedoelde vrijhandelsovereenkomst een aandeel van meer dan 1 % in de mondiale uitvoer van goederen had, of elke groep landen die individueel, collectief of via een vrijhandelsovereenkomst in het jaar vóór de inwerkingtreding van de in artikel 15 bedoelde vrijhandelsovereenkomst een aandeel van meer dan 1,5 % in de mondiale uitvoer van goederen had.

2.In afwijking van lid 1 kunnen de OAG-partnerstaten onder de volgende voorwaarden en na kennisgeving aan de EU, een tijdelijk recht of een tijdelijke belasting in verband met de uitvoer van goederen opleggen:

1.Een partij voert geen nieuwe rechten of belastingen in verband met de uitvoer van goederen naar de andere partij in, die hoger zijn dan de rechten of belastingen die op soortgelijke, voor verkoop in het binnenland bestemde producten worden geheven.

2.Rechten die bij invoer van goederen in een OAG-partnerstaat worden betaald, worden volledig terugbetaald wanneer die goederen de OAG-partnerstaat van eerste invoer weer verlaten voor een andere OAG-partnerstaat. De rechten worden betaald in de OAG-partnerstaat waar de goederen worden verbruikt.

2.Teneinde de vooruitzichten van de ruimere Afrikaanse regionale integratieprocessen te behouden, kunnen de partijen in de EPO-Raad besluiten tot wijziging van de in de bijlagen II a), II b) en II c) vastgestelde douanerechten, die kunnen worden toegepast bij de invoer van een product van oorsprong uit de EU in de OAG-partnerstaten. De partijen zien erop toe dat een dergelijke wijziging er niet toe leidt dat deze overeenkomst niet meer in overeenstemming is met de eisen van artikel XXIV van de GATT 1994.

Producten van oorsprong uit de EU worden in de OAG-partnerstaten ingevoerd onder de voorwaarden die zijn opgenomen in het schema voor de liberalisering van de tarieven in bijlage II.

Producten van oorsprong uit de OAG-partnerstaten worden vrij van douanerechten in de EU ingevoerd, onder de in bijlage I genoemde voorwaarden.

De in artikel 6, lid 1, onder c), bedoelde vergoedingen en andere heffingen blijven beperkt tot, bij benadering, de kosten van de verleende diensten en beogen geen indirecte bescherming van binnenlandse producten of een belasting op de invoer voor fiscale doeleinden. Voor consulaire diensten worden geen handelsgerelateerde vergoedingen en heffingen opgelegd.

2.Binnen een termijn van drie maanden na een tariefwijziging of een wijziging van het GS wisselen de partijen alle nodige informatie uit over de door hen toegepaste douanerechten en de nomenclatuur die van toepassing is op de producten in de bijlagen I en II.

1.De classificatie van de handelsgoederen waarop deze overeenkomst van toepassing is, geschiedt overeenkomstig de tariefnomenclatuur van elk der partijen, in overeenstemming met het Internationaal Verdrag betreffende het geharmoniseerde systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen ("GS").

2.Het basisrecht waarop de opeenvolgende verlagingen worden toegepast, is het recht dat voor het betrokken product is vermeld in het tariefschema van elk der partijen.

b)compenserende, antidumping- of vrijwaringsmaatregelen die in overeenstemming met titel VI worden toegepast; en

1.Onder douanerechten worden verstaan alle rechten en heffingen en alle aanvullende heffingen of belastingen die worden opgelegd op of in verband met de invoer van goederen, met uitzondering van:

a)op een veilige, langdurige en voorspelbare grondslag en in overeenstemming met de in deze overeenkomst neergelegde modaliteiten volledig rechten- en contingentvrije voorwaarden bieden voor de toegang van goederen van oorsprong uit de OAG-partnerstaten tot de EU-markt;

1.De bepalingen in dit deel zijn van toepassing op alle goederen van oorsprong uit de EU of de OAG-partnerstaten.

c)het kader en de werkingssfeer vast te stellen voor potentiële onderhandelingen over andere aangelegenheden, zoals de handel in diensten, de in de Overeenkomst van Cotonou genoemde handelsgerelateerde vraagstukken en andere gebieden die voor beide partijen van belang zijn.

a)een overeenkomst tot stand te brengen die in overeenstemming is met artikel XXIV van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel 1994, hierna "GATT 1994" genoemd;

c)de geleidelijke integratie van de OAG in de wereldeconomie bevorderen, in overeenstemming met haar politieke keuzes en ontwikkelingsprioriteiten;

a)bijdragen aan economische groei en ontwikkeling door de totstandbrenging van een versterkt, strategisch partnerschap voor handel en ontwikkeling, dat in overeenstemming is met de doelstelling van duurzame ontwikkeling;

OPNIEUW BEVESTIGEND dat de Economische Partnerschapsovereenkomst (EPO) in overeenstemming moet zijn met de doelstellingen en beginselen van de Overeenkomst van Cotonou, in het bijzonder met deel 3, titel II, betreffende economische en commerciële samenwerking,

OVERWEGENDE dat de OAG-partnerstaten en de EU en haar lidstaten zijn overeengekomen dat hun samenwerking op economisch en handelsgebied erop gericht moet zijn de soepele, geleidelijke integratie van de ACS-staten in de wereldeconomie met inachtneming van hun beleidskeuzen, hun ontwikkelingsniveau en hun ontwikkelingsprioriteiten te stimuleren en zo hun duurzame ontwikkeling te bevorderen en bij te dragen aan de uitroeiing van armoede in de OAG-partnerstaten,

GEZIEN de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend in Cotonou op 23 juni 2000, voor de eerste maal gewijzigd in Luxemburg op 25 juni 2005 en voor de tweede maal gewijzigd in Ouagadougou op 22 juni 2010, hierna de "Overeenkomst van Cotonou" genoemd,

GEZIEN de Overeenkomst tot oprichting van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS), ondertekend in Georgetown op 6 juni 1975,

4.Punt 1 is niet van toepassing op producten van post 1701 en onderverdeling 0803 00 19, van oorsprong uit de OAG-partnerstaten, die in de Franse overzeese departementen in het vrije verkeer worden gebracht. Deze bepalingen gelden voor een periode van tien (10) jaar vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst. Tenzij de partijen anders beslissen, wordt die periode met nog eens tien (10) jaar verlengd.

3.Voor de toepassing van artikel 50 kunnen, vanaf 1 oktober 2015, verstoringen van de markt voor producten van post 1701 worden geacht te ontstaan wanneer de marktprijs van witte suiker in de EU gedurende twee opeenvolgende maanden lager is dan 80 procent van de marktprijs van witte suiker in de EU tijdens het voorgaande verkoopseizoen.

4.De douanerechten die bij invoer in de OAG-partnerstaten van toepassing zijn op de in bijlage II(d) opgenomen producten van oorsprong uit de EU vallen onder geen van de in deze bijlage opgenomen regelingen voor een geleidelijke afschaffing van de tarieven.

3.De douanerechten die bij invoer in de OAG-partnerstaten van toepassing zijn op de in bijlage II(c) opgenomen producten van oorsprong uit de EU worden afgeschaft volgens het volgende schema:

2.De douanerechten die bij invoer in de OAG-partnerstaten van toepassing zijn op de in bijlage II(b) opgenomen producten van oorsprong uit de EU worden afgeschaft volgens het volgende schema:

1.De douanerechten die bij invoer in de OAG-partnerstaten van toepassing zijn op de in bijlage II(a) opgenomen producten van oorsprong uit de EU worden afgeschaft bij de inwerkingtreding van deze overeenkomst.

Delen en toebehoren (niet genoemd of niet begrepen onder andere posten van dit hoofdstuk) van machines, apparaten, toestellen, instrumenten of artikelen bedoeld bij dit hoofdstuk

-- voor het verifiëren van halfgeleiderschijven of van halfgeleiderschakelingen of voor het verifiëren van fotomaskers gebruikt in de fabricage van halfgeleiderschakelingen

-- voor het meten of het verifiëren van halfgeleiderschijven of van halfgeleiderschakelingen

- voor het meten of het verifiëren van de doorstroming of het peil van vloeistoffen

- vizierkijkers voor wapens; periscopen; kijkers voor machines, apparaten, toestellen of instrumenten bedoeld bij dit hoofdstuk of bij afdeling XVI

--- in gedemonteerde of in niet-gemonteerde staat

-- van de soort die uitsluitend of hoofdzakelijk wordt gebruikt in een automatisch gegevensverwerkend systeem als bedoeld bij post 8471

-- van de soort die uitsluitend of hoofdzakelijk wordt gebruikt in een automatisch gegevensverwerkend systeem als bedoeld bij post 8471

-- van de soort die uitsluitend of hoofdzakelijk wordt gebruikt in een automatisch gegevensverwerkend systeem als bedoeld bij post 8471

Delen waarvan kan worden onderkend dat zij uitsluitend of hoofdzakelijk bestemd zijn voor de machines bedoeld bij post 8501 of 8502

- machines en apparaten voor de vervaardiging van elementen of schakelingen van halfgeleidermateriaal of van elektronische geïntegreerde schakelingen

- persen voor het vervaardigen van spaan- en vezelplaat van hout of van andere houtachtige stoffen, alsmede andere machines en toestellen voor de behandeling van hout of kurk

- machines en toestellen voor het extraheren of het bereiden van dierlijke olie of vet of van plantaardige vette olie of vet

- machines voor het samenstellen van elektrische of elektronische lampen of buizen of van flitslampen, met een omhulling van glas

- verwerkingseenheden, andere dan die bedoeld bij de onderverdelingen 847141 en 847149, die in dezelfde behuizing een of twee van de volgende soorten eenheden mogen bevatten: geheugeneenheden, invoereenheden en uitvoereenheden

- werkend met behulp van laser- of andere licht- of fotonenstralen

- machines en toestellen voor het bereiden of het bewerken van huiden, vellen of leder

Machines en toestellen voor de vervaardiging of voor de afwerking van vilt of van gebonden textielvlies, zowel aan het stuk als in bepaalde vormen, machines en toestellen voor de vervaardiging van vilthoeden daaronder begrepen; hoedvormen

- delen en toebehoren voor de machines bedoeld bij post 8444 of voor de hulpmachines of hulptoestellen daarvoor

Machines voor het spinnen (extruderen), het rekken, het textureren of het snijden van synthetische of kunstmatige textielstoffen

-- machines die twee of meer van de functies afdrukken, kopiëren of telekopiëren verrichten, geschikt om te worden aangesloten op een automatische gegevensverwerkende machine of op een netwerk

- machines en toestellen voor brood- of banketbakkerijen of voor het vervaardigen van deegwaren

- machines voor het reinigen of sorteren van zaad, graan of gedroogde peulgroenten

-- van machines of toestellen voor de pluimveeteelt, van broedmachines of van kunstmoeders

- machines voor het reinigen of sorteren van eieren, vruchten of andere landbouwproducten

- machines en toestellen voor het vullen, sluiten of etiketteren van flessen, van bussen, van zakken of van andere bergingsmiddelen; machines en toestellen voor het capsuleren van flessen, van potten, van tubes en van dergelijke bergingsmiddelen; toestellen voor het persen van koolzuur in dranken

-- voor het bereiden van warme dranken of voor het koken, bakken of opwarmen van spijzen

-- met een vierkante of rechthoekige dwarsdoorsnede waarvan de breedte minder is dan tweemaal de dikte

-- draaisel, krullen, spanen, slijpsel, zaagsel, vijlsel en afval van het stampen of stansen, ook indien in pakketten

- bevattende meer dan 50 gewichtspercenten aluminiumoxide (Al2O3), siliciumdioxide (SiO2) of een mengsel of verbinding van deze producten

- bevattende, afzonderlijk of tezamen, meer dan 50 gewichtspercenten MgO, CaO of Cr2O3

- persdoeken en grove weefsels (die van mensenhaar daaronder begrepen), van de soort gebruikt in oliepersen of voor dergelijk technisch gebruik

Kokosvezel, abaca (manillahennep of Musa textilis Nee), ramee en andere plantaardige textielvezels, elders genoemd noch elders onder begrepen, ruw of bewerkt, doch niet gesponnen; werk en afval (afval van garen en rafelingen daaronder begrepen), van deze vezels

Geschreven of gedrukte muziek, ook indien geïllustreerd en ook indien ingebonden of ingenaaid

- viermaal of meer per week verschijnend

- in boekjes of in hulzen

- ander papier of karton, hoofdzakelijk vervaardigd van gebleekte houtcellulose, niet in de massa gekleurd

- ongebleekt kraftpapier of -karton of gegolfd papier of karton

Natuurkurk, ontdaan van de buitenste laag of enkel kantrecht gemaakt, dan wel in vierkante of rechthoekige blokken, platen, bladen, vellen en strippen (blokjes met scherpe kanten voor het vervaardigen van kurken (stoppen) daaronder begrepen)

- andere pelterijen, in gehele vellen, ook indien ontdaan van kop, staart of poten

- van vossen, in gehele vellen, ook indien ontdaan van kop, staart of poten

- van lammeren van de soorten Astrakan, Breitschwanz, Karakoel, Persianer en dergelijke, alsmede van Indische, Chinese, Mongoolse of Tibetaanse lammeren, in gehele vellen, ook indien ontdaan van kop, staart of poten

- van nertsen, in gehele vellen, ook indien ontdaan van kop, staart of poten

- rubber waaraan carbonblack en dergelijk zwartsel of siliciumdioxide is toegevoegd

Geregenereerde rubber in primaire vormen of in platen, vellen of strippen

Biodiesel en mengsels daarvan, geen of minder dan 70 gewichtspercenten aardolie of olie uit bitumineuze mineralen bevattend

Reageermiddelen voor diagnose of voor laboratoriumgebruik, op een drager, alsmede bereide reageermiddelen voor diagnose of voor laboratoriumgebruik, al dan niet op een drager, andere dan die bedoeld bij post 3002 of 3006; gecertificeerde referentiematerialen

Bereide voedingsbodems voor het cultiveren of in stand houden van micro-organismen (met inbegrip van virussen en dergelijke organismen) of van planten-, menselijke of dierlijke cellen

-- van de soort gebruikt in de lederindustrie of in dergelijke industrieën

-- van de soort gebruikt in de papierindustrie of in dergelijke industrieën

-- van de soort gebruikt in de textielindustrie of in dergelijke industrieën

- zouten van colofonium, van harszuren of van derivaten van colofonium of van harszuren, andere dan zouten van colofoniumadditieproducten

- glasfritten en ander glas, in de vorm van poeder, van korreltjes, van schilfers of van vlokken

Kleurstoffen van plantaardige of dierlijke oorsprong (verfstofextracten, andere dan dierlijk zwartsel, daaronder begrepen), ook indien chemisch welbepaald; preparaten bedoeld bij aantekening 3 op dit hoofdstuk, op basis van kleurstoffen van plantaardige of dierlijke oorsprong

- producten bedoeld bij dit hoofdstuk, in tabletten of in dergelijke vormen, dan wel in verpakkingen met een brutogewicht van niet meer dan 10 kg

- mengsels van ureum en ammoniumnitraat, opgelost in water of in ammoniakwater

Meststoffen van dierlijke of van plantaardige oorsprong, ook indien onderling vermengd of chemisch behandeld; meststoffen verkregen door vermenging of chemische behandeling van dierlijke of plantaardige producten

- bereidingen in de vorm van een gel die worden toegepast bij de mens- of diergeneeskunde op bepaalde delen van het lichaam als glijmiddel bij chirurgische handelingen of medisch onderzoek of als koppelmiddel tussen het lichaam en de medische instrumenten

- steriel catgut, dergelijk steriel hechtdraad en -garen (steriele garens die door het lichaam worden geabsorbeerd, voor de chirurgie en voor de tandheelkunde daaronder begrepen) en steriele kleefstoffen, voor het dichten van wonden in de chirurgie; steriele laminaria; steriele bloedstelpende artikelen, die door het lichaam worden geabsorbeerd, voor de chirurgie en voor de tandheelkunde; steriele barrièremiddelen tegen het verkleven, voor de chirurgie of voor de tandheelkunde, ook indien zij door het lichaam kunnen worden geabsorbeerd

- bevattende alkaloïden of derivaten daarvan, doch geen hormonen of andere producten bedoeld bij post 2937, noch antibiotica

- bevattende penicillinen of derivaten daarvan met een structuur van penicillaanzuur, dan wel streptomycinen of derivaten daarvan

- extracten van klieren of van andere organen, of van afscheidingsproducten daarvan

- uranium waaruit U 235 is afgescheiden en verbindingen daarvan; thorium en verbindingen daarvan; legeringen, dispersies (cermets daaronder begrepen), keramische producten en mengsels, bevattende uranium waaruit U 235 is afgescheiden, thorium of verbindingen van deze producten

- aardolie en olie uit bitumineuze mineralen (andere dan ruwe) en preparaten bevattende als basisbestanddeel 70 of meer gewichtspercenten aardolie of olie uit bitumineuze mineralen, elders genoemd noch elders onder begrepen, en die biodiesel bevatten, andere dan afvalolie

- arseen, kwik, thallium of mengsels daarvan bevattend, van de soort gebruikt voor het winnen van arseen of van deze metalen of voor het vervaardigen van chemische verbindingen daarvan

-- blokken of platen van vierkante of rechthoekige vorm, verkregen door zagen, door splijten of op dergelijke wijze

-- blokken of platen van vierkante of rechthoekige vorm, verkregen door zagen, door splijten of op dergelijke wijze

Leisteen, ook indien enkel kantrecht behouwen, dan wel in blokken of in platen van vierkante of rechthoekige vorm, verkregen door zagen, door splijten of op dergelijke wijze

- in poeder of in schilfers

Dégras; afvallen, afkomstig van de behandeling van vetstoffen of van dierlijke of plantaardige was

- hopbellen, fijngemaakt, gemalen of in pellets; lupuline

- bollen, knollen en wortelstokken, in blad of in bloei; cichoreiplanten en -wortels

- apparaten en uitrustingsstukken voor het automatisch ontwikkelen van fotografische of cinematografische film of papier, op rollen, dan wel voor het automatisch afdrukken van ontwikkelde film op rollen fotografisch papier

-- voor camera's, voor projectietoestellen of voor vergrotings- of verkleiningstoestellen voor de fotografie of voor de cinematografie

-- toestellen voor het ontvangen, omzetten en zenden of regenereren van spraak, van beelden of van andere gegevens, schakelapparaten en toestellen voor het routen daaronder begrepen

- delen en toebehoren die in dezelfde mate geschikt zijn voor gebruik met de machines bedoeld bij twee of meer van de posten 8469 tot en met 8472

- machines voor het sorteren, het vouwen, het in een enveloppe steken of het van een adresband voorzien van poststukken, machines voor het open