17. 9. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 248/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Advies inzake een voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad voor een gemeen­
schappelijke actie tot verbetering van de bescherming van de bossen in de Gemeenschap 
tegen brand en zure neerslag 
(84/C 248/01) 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 27 oktober 1983 overeenkomstig arti­
kel 20, derde alinea, van het Reglement van Orde besloten een vervolgadvies(') op te 
stellen inzake het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad voor een gemeen­
schappelijke actie tot verbetering van de bescherming van de bossen in de Gemeen­
schap tegen brand en zure neerslag. 
De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumptie, die met de voorbereiding 
van de werkzaamheden dienaangaande was belast, heeft haar advies, waarvoor de 
heer Schnieders rapporteur was, op 12 juni 1984 opgesteld. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens de 218e zitting (vergadering van 4 juli 
1984) volgend advies uitgebracht dat met algemene stemmen werd goedgekeurd: 
1. Noodzaak van communautair optreden 
1.1. Door middel van bezoeken van de met de 
voorbereidende werkzaamheden belaste studiegroep 
aan het Zwarte Woud in Duitsland en het mediter­
rane woud in Frankrijk kon het Comité kennis ne­
men van de economische en ecologische betekenis 
van wouden en van de spoed die de door de Com­
missie voorgestelde maatregelen vereisen in verband 
met de ernst van de situatie in de Europese bossen. 
1.2. De bossen in de Gemeenschap die naast hun 
betekenis als bron van grondstoffen, nl. hout (onge­
veer 50% van de houtbehoefte van de Europese Ge­
meenschap moet uit derde landen worden inge­
voerd), een onvervangbare waarde hebben voor de 
waterhuishouding en de zuiverheid van de lucht, 
worden steeds meer door bosbranden en vervuiling 
van de lucht (z.g. zure regen) bedreigd. 
1.3. Het tempo waarin dit verschijnsel in sommige 
Europese landen voortschrijdt, zou alle Lid-Staten 
moeten doordringen van de rampzalige omvang van 
de problematiek van zure regen, alsook van het feit 
(') PB nr. C 358 van 31. 12. 1983, blz. 50. dat Lid-Staten die tot dusverre weinig hiermee te 
maken hadden of zich hiervan gevrijwaard achtten, 
ook hiermee kunnen worden geconfronteerd. 
1.4. Evenzo zou een grotere solidariteit in de Ge­
meenschap Lid-Staten die weinig met het verschijn­
sel „bosbranden" te maken hebben, in staat stellen 
op elk gewenst moment zonder grote eigen investe­
ringen tegen een dergelijke ramp op te treden en het 
met de preventie en de bestrijding van bosbranden 
belaste personeel permanent in de technieken bij te 
scholen. 
1.5. Het Comité bevestigt daarom nog eens zijn 
volledige instemming met het voorstel van de Com­
missie en spreekt de wens uit dat dit voorstel nog in 
het eerste halfjaar van 1984 door de Raad wordt 
goedgekeurd, zodat de in de ontwerp-verordening 
voorgestelde maatregelen nog dit jaar van start kun­
nen gaan. 
2. Het probleem „zure regen" 
2.1. Het Comité beseft dat voor het oorzakelijke 
verband tussen zure regen en de aan wouden veroor­
zaakte schade en voor het relatieve gewicht van de 
Nr. C 248/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 84 
verschillende factoren die hierbij in het spel zijn, 
nog geen sluitende wetenschappelijke verklaring is 
gevonden. Er zijn evenwel tekenen die erop wijzen 
dat de gezondheidstoestand van bossen door lucht­
verontreiniging negatief wordt beïnvloed. 
2.2. Het Comité zal daarom de behandeling van dit 
verschijnsel in alle breedte en diepte voortzetten in 
een tweede deel van het vervolgadvies. 
2.3. Vooralsnog wijst het Comité er nogmaals op 
dat de Commissie de bevoegdheid dient te worden 
verleend om in alle Lid-Staten de in de ontwerp­
verordening genoemde onderzoeken te verrichten en 
voort te zetten. Tot dusverre is men met de studies 
naar dit type schade nog niet ver gevorderd; alleen 
de Bondsrepubliek Duitsland beschikt over signifi­
cante statistische gegevens. Blijkens een op 18 okto­
ber 1983 gedateerd rapport van het Bondsministerie 
voor Bosbouw kan uit de eerste ramingen worden 
afgeleid dat in Duitsland ca. 30% van de bossen is 
aangetast en dat voor een bedrag van ca. 20 miljard 
DM schade is aangericht, welk bedrag elk jaar met 
2 a 3 miljard toeneemt. 
2.4. Het Comité stelt voorts met bezorgdheid vast 
dat dit verschijnsel steeds verder om zich heen grijpt 
en dat ook andere soorten dan de zilverspar zijn 
aangetast. Dit betekent dat het gehele bosbezit in de 
Gemeenschap wordt bedreigd. 
3. Het probleem „bosbranden" 
3.1. Ook heeft het Comité met betrekking tot de 
door bosbranden aan wouden veroorzaakte schade 
moeten vaststellen dat alleen al in het mediterrane 
woud in 1983 145 000 ha bosgrond is verwoest door 
10 965 branden; voorts is 272 000 ha bosgrond en 
struikgewas door vuur beschadigd. Ook de andere 
landen van de Gemeenschap zijn de dans niet ont­
sprongen: in hetzelfde jaar werd in de Bondsrepu­
bliek Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Ierland 
en Nederland ca. 1 600 ha bosareaal verwoest. In 
1981 werd in Italië 242 218 ha bosgrond door brand 
geteisterd. 
3.2. Uitgaande van de door het Franse Bosschap 
gemaakte schatting dat de verwoesting van Lha 
bossen, inclusief de waarde van het aanplantverlies 
en de kosten van herbebossing, neerkomt op 10 a 
12 000 Ecu, is gemakkelijk in te zien dat de eco­
nomische gevolgen van deze schade zeer groot zijn. 
3.3. Neemt men als voorbeeld de beide Franse re­
gio's van de Provence-Alpen-Rivièra en de Langue-
doc, dan blijkt uit de statistieken voor 1977 t/m 
1981 dat bij 57% van de bosbranden de oorzaken 
onbekend blijven en dat bij 43 % van de bosbranden 
de oorzaken wel konden worden opgespoord; in de 
laatste categorie was 7% het gevolg van ongelukken, 7% van werkzaamheden, 15% van recreatie, 13% 
van opzet. 
3.4. De onvoorzichtigheid van bosgebruikers en de 
moedwil van brandstichters zijn dus de voornaamste 
twee bekende oorzaken. Bij bijzonder ongunstige 
weersomstandigheden (mistral en droogte) is het 
bijna onvermijdelijk dat sommige bosbranden 
rampzalige vormen aannemen, ongeacht de omvang 
van de ingezette brandbestrijdingsmiddelen. 
3.5. Aan de andere kant kan tegen de toenemende 
stijging van het aantal bosbranden en de verbrande 
oppervlakte niet slechts door opvoering van de 
bestrijdingsmiddelen worden opgetreden. Voor de 
bosbescherming moet in sterkere mate een lange-ter-
mijnbeleid worden uitgestippeld, waarvan de voor­
naamste doelstellingen nog steeds zijn soortverbete­
ring, bevordering van exploitatie en gebruik door de 
houtverwerkende nijverheid. 
3.6. Het is duidelijk dat een dergelijk beleid pas na 
een aantal jaren vrucht zal afwerpen; vooralsnog 
vereist de forse toeneming van het aantal branden 
een grotere inspanning met betrekking tot toezicht 
en snel optreden. 
4. Bestrijding van bosbranden 
4.1. Uit de tot dusverre in Frankrijk opgedane er­
varing blijkt dat op dit gebied met name vier doel­
stellingen moeten worden nagestreefd: 
4.1.1. Het opnemen van terreininstallaties in de 
plannen voor bosaanleg, waarbij met name moet 
worden gedacht aan grondige verwijdering van 
struikgewas en dode takken (langs wegen, in de na­
bijheid van huizen en op brede akker-, bos- en wei­
destroken), een dicht net van wegen en water­
reserves en verbetering van de bosbestanden. 
4.1.2. Betere voorlichting van vaklieden en bevol­
king over de gevaren van bosbranden door vestiging 
van automatische meteorologische stations en van 
centra voor coördinatie en centralisering van gege­
vens en door voorlichting en opvoeding van scholie­
ren, jongeren, wandelaars en toeristen en het betrek­
ken van deze personen bij deze problematiek. 
4.1.3. Doeltreffende controle op brandhaarden 
door inzetten van patrouilles om de aandacht van de 
waarnemers door terreinindeling op mogelijke vuur­
haarden te vestigen; hierbij moet de mogelijke ont­
wikkeling van doeltreffende automatische detectie-
methoden worden afgewacht. Met het onderzoek- en 
ontwikkelingswerk hiervoor zouden in het kader van 
meerjarenprogramma's met financiële steun van Ge-
meenschapswege Europese ondernemingen kunnen 
17.9.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 248/3 
worden belast. De enige taak van deze bospa-
trouilles zou zijn, toezicht op het ontstaan van vuur­
haarden uit te oefenen en op te treden totdat de 
brandweer is aangekomen. 
4.1.4. Verbetering van de bestrijding, met name 
door een betere leiding en scholing van het perso­
neel in het omgaan met brandbestrijdingstechnie-
ken; daarnaast moeten de bestrijdingstechnieken 
zelf op alle terreinen worden verbeterd, met name 
wat vuurbestrijding en vertragingstechnieken aan­
gaat. 
4.2. Het Comité ziet wel in dat deze doeleinden 
aanzienlijke sommen geld vereisen en dat een bij­
drage van de Gemeenschap tot de reeds in de Lid­
staten gedane inspanningen niet kan worden 
gemist. 
5. Naar een bosbeschermingsbeleid van de Gemeen­
schap 
5.1. Het Comité vreest dat met het nemen van spe­
cifieke en voor de korte termijn doeltreffende, maar 
toch zeker ook noodzakelijke maatregelen uit het 
oog wordt verloren dat de bescherming van wouden, 
zoals in het bovenstaande al is aangegeven, onder­
deel moet zijn van een gemeenschappelijk beleid dat 
de Gemeenschap zo spoedig mogelijk tot stand dient 
te brengen. 
5.2. Het sterven van bossen, waarvan vooral de zil­
verspar het slachtoffer is, is plotseling op de Picea 
overgeslagen. Andere ziektes treffen de cypres, de 
olm, de plataan, de kastanje, de Rosaceae (schade 
aan fruitbomen en meidoornhagen). In het meer­
jarenprogramma voor landbouwonderzoek moet 
ook samenwerking zowel voor bestaande als voor in 
de toekomst optredende ziektes als mogelijkheid 
worden opgenomen. Evenzo moet de hypothese 
worden onderzocht dat luchtverontreiniging de 
bossen verzwakt en daardoor het brandgevaar zou 
vergroten. 
6. Mogelijke bijdrage van andere beleidssectoren en 
activiteiten van de Gemeenschap 
6.1. Er kan niet meer worden volstaan met coördi­
natie van bepaalde door de Lid-Staten genomen 
maatregelen in het kader van het bosbouwbeleid. Er 
moet ook gebruik worden gemaakt van de door an­
dere communautaire beleidsvormen geboden moge­
lijkheden tot optreden, met name via het regionaal, 
Gedaan te Brussel, 4 juli 1984. het sociaal, het industrie-, het milieu- en het 0 & 0-
beleid. 
6.2. In het landbouwkundig onderzoek in de ruime 
betekenis (d.w.z. inclusief bosbouw) moet voorna­
melijk worden gewerkt aan het selecteren van meer 
rendabele boomsoorten voor het mediterrane woud 
(een bos dat rendeert is een bos dat wordt onder­
houden en beschermd) en voor het Zwarte Woud 
bestemde boomsoorten die beter tegen luchtveront­
reiniging bestand zijn. In beide gevallen dient de 
wetenschappelijke samenwerking met derde landen 
te worden geïntensiveerd (zure regen in Scandina­
vië, Noord-Amerika, Oosteuropese landen; bos­
branden in Canada, op het Iberisch schiereiland, in 
Australië, enz.). 
6.3. Ook dient te worden gezocht naar andere niet-
boomachtige grondbedekkingsgewassen die van 
economisch belang zijn en de bodem tegen erosie 
beschermen. Het Comité dringt erop aan dit onder­
werp in het meerjarenprogramma voor landbouw­
onderzoek op te nemen. 
6.4. In het industriebeleid en het beleid voor tech­
nologisch onderzoek is het gewenst, de ontwikkeling 
van efficiëntere Europese technieken op gang te 
brengen en verder te stimuleren (apparaten voor het 
verwijderen van struikgewas en dode takken waar­
door hout kan worden gewonnen en gebruikt voor 
het opwekken van energie, een nieuw blusvliegtuig 
ter vervanging van Canadair, nieuwe prototypes van 
helikopters, snelle detectiesystemen voor bosbran­
den, enz.). Door aanwending van de financieringsin­
strumenten van het industriebeleid kan in het bij­
zonder de samenwerking in de Europese luchtvaart­
industrie worden bevorderd die er belangrijke 
markten bij zal krijgen, met name indien men erin 
slaagt deze apparaten in grotere mate polyvalent te 
maken (gebruik van vliegtuigen en helikopters bij de 
bestrijding van zeeverontreiniging door koolwater­
stoffen, redding op zee, enz.). 
6.5. Tot slot beschouwt het Comité het voor de 
bestrijding van bosbranden en de bestrijding van 
schade die door luchtverontreiniging aan bossen 
wordt toegebracht, essentieel en doorslaggevend dat 
de bevolking wordt doordrongen van de noodzaak 
de natuurlijke rijkdommen te beschermen. Of deze 
bestrijding doeltreffender kan worden opgezet, zal 
in hoofdzaak afhangen van de vraag of de oorzaken 
van deze beide hoofdvijanden van het bos met 
succes kunnen worden aangepakt. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^is CEYRAC