EUROPESE COMMISSIE Brussel, 27.6.2018 COM(2018) 519 final MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE REKENKAMER JAARREKENING VAN HET EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS 2017



Jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds 2017 INHOUDSOPGAVE CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN JAARREKENING 2017 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU JAARREKENING 2017 VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN JAARVERSLAG OVER DE UITVOERING - DE DOOR DE EUROPESE INVESTERINGSBANK BEHEERDE MIDDELEN CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN

De jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds voor het jaar 2017 is opgesteld volgens de bepalingen van titel IX van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds en overeenkomstig de in de toelichting bij de financiële staten beschreven boekhoudbeginselen, -regels en -methoden. Ik verklaar dat ik verantwoordelijk ben om ervoor te zorgen dat de jaarrekeningen van het Europees Ontwikkelingsfonds worden opgesteld en gepresenteerd overeenkomstig artikel 20 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds. Ik heb van de ordonnateur en de EIB, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekeningen die een beeld van de activa en de passiva van het Europees Ontwikkelingsfonds en de uitvoering van de begroting geven. Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekening te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekening in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de financiële positie van het Europees Ontwikkelingsfonds geeft. [ondertekend] Rosa ALDEA BUSQUETS Rekenplichtige Juni 2018 UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN 1.ACHTERGROND De Europese Unie (EU) werkt met een groot aantal ontwikkelingslanden samen. De belangrijkste doelstelling is het bevorderen van de economische, sociale en ecologische ontwikkeling, waarbij de aandacht in eerste instantie wordt toegespitst op het terugdringen en bestrijden van armoede op lange termijn door aan de begunstigde landen ontwikkelingshulp en technische bijstand te verstrekken. Hiertoe stelt de EU samen met de partnerlanden ontwikkelingsstrategieën op en besteedt zij financiële middelen om die strategieën ten uitvoer te leggen. De middelen die de EU voor ontwikkeling uittrekt, zijn afkomstig van drie bronnen: -de begroting van de Europese Unie; -het Europees Ontwikkelingsfonds; -de Europese Investeringsbank. Het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) is het voornaamste instrument voor het verstrekken van steun van de EU in het kader van de ontwikkelingssamenwerking aan de de staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (de ACS-staten) en de landen en gebieden overzee (LGO's). Het EOF wordt niet gefinancierd met middelen uit de EU-begroting. Het EOF is opgericht krachtens een interne overeenkomst van de vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad bijeen en wordt beheerd door een eigen comité. De Europese Commissie (hierna "de Commissie" genoemd) is verantwoordelijk voor de financiële uitvoering van de verrichtingen die met middelen van het EOF worden uitgevoerd. De Europese Investeringsbank (EIB) beheert de investeringsfaciliteit.

De geografische steun aan de ACS-staten en de LGO's zal voor de periode 2014-2020 verder grotendeels via het EOF worden gefinancierd. Elk EOF wordt doorgaans gesloten voor een periode van ongeveer vijf jaar en op elk EOF is een eigen Financieel Reglement van toepassing dat het opmaken van financiële staten voor elk afzonderlijk EOF verplicht stelt. Financiële staten worden bijgevolg afzonderlijk opgemaakt voor elk EOF met betrekking tot het deel dat door de Commissie wordt beheerd. Door middel van de gecumuleerde voorstelling van deze financiële staten komt een totaalbeeld tot stand van de financiële situatie van de middelen waarvoor de Commissie verantwoordelijk is. Het Intern Akkoord tot oprichting van het 11e EOF is in juni 2013 door de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, ondertekend. De overeenkomst is op 1 maart 2015 in werking getreden. Om de continuïteit te verzekeren tussen de afloop van het 10e EOF en de inwerkingtreding van het 11e EOF heeft de Commissie overgangsmaatregelen voorgesteld, de zogenaamde Overbruggingsfaciliteit. De Overbruggingsfaciliteit is opgenomen in het kader van het 11e EOF. Tegelijkertijd is het Financieel Reglement van toepassing op het 10e EOF aangepast en is het nieuwe Financieel Reglement van toepassing op de overgangsperiode vastgesteld . Deze zijn op 30 mei 2014 in werking getreden. Op 2 maart 2015 heeft de Raad het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF en de uitvoeringsbepalingen vastgesteld. Deze zijn op 6 maart 2015 in werking getreden. De investeringsfaciliteit is opgericht in het kader van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst. De investeringsfaciliteit wordt beheerd door de EIB en wordt gebruikt om de ontwikkeling van de particuliere sector in de ACS-staten te ondersteunen door hoofdzakelijk – maar niet uitsluitend – particuliere investeringen te financieren. De faciliteit is opgezet als een duurzaam fonds, in die zin dat terugbetalingen opnieuw in andere verrichtingen kunnen worden geïnvesteerd, waardoor de faciliteit over eigen middelen kan beschikken en financieel onafhankelijk is. Aangezien de investeringsfaciliteit niet door de Commissie wordt beheerd, wordt zij niet geconsolideerd in het eerste deel van de jaarrekening – de financiële staten van het EOF en het bijhorende financiële uitvoeringsverslag. De financiële staten van de investeringsfaciliteit zijn opgenomen als een afzonderlijk onderdeel van de jaarrekening (deel II) om een volledig beeld te geven van de ontwikkelingshulp van het EOF. 2.HOE WORDT HET EOF GEFINANCIERD? Op 2 december 2013 heeft de Europese Raad het meerjarig financieel kader 2014-2020 goedgekeurd. In dit kader is besloten dat de geografische samenwerking met de ACS-staten niet in de begroting van EU zou worden opgenomen, maar verder zou worden gefinancierd met de middelen uit het bestaande intergouvernementele EOF. De EU-begroting wordt jaarlijks opgesteld en volgens het jaarperiodiciteitsbeginsel in begrotingszaken gelden de raming van en de machtiging voor de ontvangsten en uitgaven voor één jaar. In tegenstelling tot de EU-begroting heeft de werking van het EOF een meerjarig karakter. Voor elk EOF wordt een algemeen fonds opgericht voor de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking gedurende een periode van doorgaans vijf jaar. Aangezien de middelen op meerjarige basis worden toegekend, kunnen de toegewezen middelen tijdens de looptijd van het EOF worden benut. In de begrotingsverslaggeving, waar de budgettaire tenuitvoerlegging van de EOF wordt afgemeten aan de totale middelen, wordt gewezen op het ontbreken van de jaarperiodiciteit. De EOF-middelen zijn ad-hoc bijdragen van de EU-lidstaten. Ongeveer elke vijf jaar komen vertegenwoordigers van de lidstaten op intergouvernementeel niveau bijeen om het totale bedrag vast te stellen dat aan het fonds zal worden toegewezen en om toezicht te houden op de besteding ervan. Vervolgens worden de middelen door de Commissie beheerd overeenkomstig het EU-ontwikkelingsbeleid. Naast het beleid dat op het niveau van de EU wordt gevoerd, hebben de lidstaten hun eigen ontwikkelingsbeleid en moeten zij met het oog op complementariteit hun eigen beleid met dat van de EU coördineren. Naast de bovenvermelde bijdragen kunnen lidstaten ook medefinancieringsregelingen aangaan of vrijwillige financiële bijdragen aan het EOF geven. 3.JAARRAPPORTAGE 3.1.Jaarrekening Overeenkomstig artikel 46 van het Financieel Reglement van het EOF heeft het EOF zijn financiële staten voorbereid op grond van boekhoudregels op transactiebasis die zelf zijn afgeleid van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector (IPSAS). De door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels worden toegepast in alle instellingen en organen van de EU en moeten uitgroeien tot een uniform kader voor het opstellen en presenteren van de rekeningen om tot een geharmoniseerde financiële verslaglegging en consolidatie te komen, zoals vereist door artikel 152 van het Financieel Reglement van de EU. Die boekhoudregels van de EU worden toegepast op het EOF rekening houdende met de specifieke aard van de activiteiten. De voorbereiding van de jaarrekening van het EOF is toevertrouwd aan de rekenplichtige van de Commissie, die ook de rekenplichtige van het EOF is. Zij zorgt ervoor dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de vermogenspositie van het EOF. De jaarrekening is als volgt opgebouwd: Deel I: De door de Commissie beheerde middelen (I)financiële staten en toelichtingen van het EOF (II)financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen (III)geconsolideerde financiële staten van het EOF en EU-trustfondsen (IV)verslag over de financiële uitvoering van het EOF Deel II: Jaarverslag over de uitvoering - de door de EIB beheerde middelen

(I)Financiële staten van de investeringsfaciliteit In het onderdeel "Financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen" zijn de financiële staten opgenomen van de twee in het kader van het EOF opgerichte trustfondsen: Het EU-trustfonds Bêkou (zie afdeling "Financiële staten van het EU-trustfonds Bêkou) en EU-trustfonds voor Afrika (zie afdeling "Financiële staten van het EU-trustfonds voor Afrika"). De individuele financiële staten van de trustfondsen worden opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de rekenplichtige van de Europese Commissie en worden aan een externe audit onderworpen die door een accountant uit de particuliere sector wordt uitgevoerd. De in deze jaarrekening opgenomen cijfers van de trustfondsen zijn definitief, d.w.z. na de ingevolge de audit noodzakelijke aanpassingen, maar de jaarrekening is nog niet formeel afgetekend. De jaarrekening moet uiterlijk op 31 juli van het daaropvolgende jaar door de Commissie worden goedgekeurd en ter kwijting aan het Europees Parlement en de Raad worden voorgelegd. 4.CONTROLE EN KWIJTING 4.1.CONTROLE De jaarrekening en het beheer van de middelen van het EOF staan onder toezicht van de externe controleur van het fonds, zijnde de Europese Rekenkamer, die een jaarverslag opstelt voor het Europees Parlement en de Raad. 4.2.KWIJTING De eindcontrole is de kwijting van de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Het Europees Parlement is de met kwijting belaste autoriteit van het EOF. Dit betekent dat na de controle en de voltooiing van de jaarrekening de Raad een aanbeveling dient te doen en het Parlement daarna dient te beslissen of het kwijting verleent aan de Commissie voor de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Deze beslissing is gebaseerd op een controle van de rekeningen, het jaarverslag van de Europese Rekenkamer (dat een officiële betrouwbaarheidsverklaring bevat) en de antwoorden van de Commissie, alsook op de antwoorden van de Commissie op aanvullende vragen en verzoeken om meer informatie. EUROPESE ONTWIKKELINGSFONDS BEGROTINGSJAAR 2017 DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN

Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen hieronder niet correct zijn opgeteld. INHOUDSOPGAVE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EOF BALANS EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES EOF KASSTROOMOVERZICHT EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA BALANS – EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES PER EOF 5 MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF 6 TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 0 FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN 3 JAARREKENING 2017 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU 4 ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU 5 BALANS 58 STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES 59 KASSTROOMOVERZICHT 0 MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 1 JAARREKENING 2017 VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA 2

ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA 3 BALANS 67 STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES KASSTROOMOVERZICHT MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN 1 GECONSOLIDEERDE BALANS GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT GECONSOLIDEERDE STAAT VAN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 76 FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF

Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld. EOF BALANS in miljoen EUR Toelichting 31.12.2017. 31.12.2016. NIET-VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.1 582 409 Bijdragen trustfonds 2.2 163 98 745 507 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.1 1 518 1 372 Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 2.3 92 132 Geldmiddelen en kasequivalenten 2.4 347 680 1 958 2 184 TOTAAL ACTIVA 2 703 2 691 NIET-VLOTTENDE PASSIVA Voorzieningen 2.5 (4) (4) Financiële verplichtingen 2.6 (14) (6) (18) (10) VLOTTENDE PASSIVA Schulden 2.7 (563) (549) Overlopende posten 2.8 (733) (776) (1 296) (1 324) TOTAAL PASSIVA (1 314) (1 334) NETTOACTIVA 1 389 1 357 MIDDELEN EN RESERVES Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's 2.9 46 173 42 323 Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's 2.9 2 252 2 252 Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's 2.9 – – Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (43 219) (40 146) Economisch resultaat over het jaar (3 818) (3 073) NETTOACTIVA 1 389 1 357 EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES in miljoen EUR Toelichting 2017 2016 ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 Terugvorderingen 61 8 61 8 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 Financiële ontvangsten 4 3 Overige ontvangsten 22 62 25 66 Totale ontvangsten 87 73 UITGAVEN Steuninstrumenten 3.3 (3 700) (2 970) Cofinancieringsuitgaven 3.4 (42) 15 Financieringskosten 3.6 (8) 4 Overige kosten 3.7 (154) (196) Totaal uitgaven (3 904) (3 146) ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (3 818) (3 073) EOF KASSTROOMOVERZICHT in miljoen EUR Toelichting 2017 2016 Economisch resultaat over het jaar (3 818) (3 073) Operationele activiteiten Kapitaalverhoging — bijdragen 3 850 3 450 (Toename)/afname bijdragen trustfonds (66) (64) (Toename)/afname voorfinanciering (319) (120) (Toename)/afname wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 40 39 Toename/(afname) financiële verplichtingen 8 (4) Toename/(afname) schulden 14 28 Toename/(afname) in overlopende posten (42) (80) NETTOKASSTROOM (333) 177 Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten (333) 177 Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar 2.4 680 504 Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar 2.4 347 680 EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA in miljoen EUR Middelen van het fonds - actieve EOF's (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF's (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's (C)=(A)-(B) Gecumuleer-de reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's (E) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) SALDO OP 31.12.2015 73 464 34 590 38 873 (40 146) 2 252 980 Kapitaalverhoging — bijdragen (3 450) 3 450 3 450 Economisch resultaat over het jaar – (3 073) (3 073) SALDO OP 31.12.2016 73 464 31 140 42 323 (43 219) 2 252 1 357 Kapitaalverhoging — bijdragen (4 050) 4 050 4 050 Restitutie aan de lidstaten (200) (200) (200) Economisch resultaat over het jaar – (3 818) (3 818) SALDO OP 31.12.2017 73 264 27 090 46 173 (47 037) 2 252 1 389

BALANS - EOF in miljoen EUR 31.12.2017. 31.12.2016. Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF NIET-VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.1 – 32 221 330 – 32 242 135 Bijdragen trustfonds 2.2 – 86 – 77 – – – 98 – 118 221 407 – 32 242 232 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.1 1 40 867 610 1 50 909 412 Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 2.3 0 64 17 11 1 71 59 2 Verbindingsrekeningen 2.3 189 88 3 555 – 196 424 3 424 – Geldmiddelen en kasequivalenten 2.4 – – – 347 – – – 680 190 193 4 439 968 198 544 4 391 1 094 TOTAAL ACTIVA* 190 311 4 660 1 375 198 577 4 633 1 327 NIET-VLOTTENDE PASSIVA Voorzieningen 2.5 – – – (4) – – – (4) Financiële verplichtingen 2.6 – – (7) (7) – – (6) – – – (7) (11) – – (6) (4) VLOTTENDE PASSIVA Schulden 2.7 (0) (13) (133) (417) (0) (12) (438) (99) Verbindingsrekeningen 2.3 – – – (3 833) – – – (4 043) Overlopende posten 2.8 (0) (76) (517) (140) (1) (93) (567) (115) (0) (89) (650) (4 389) (1) (104) (1 005) (4 257) TOTAAL PASSIVA* (0) (89) (657) (4 401) (1) (104) (1 011) (4 261) NETTOACTIVA * 190 222 4 003 (3 025) 197 472 3 622 (2 934) MIDDELEN EN RESERVES Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's 2.9 12 164 10 773 20 960 2 277 12 164 10 973 19 187 – Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's 2.9 627 1 625 – – 627 1 625 – – Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's 2.9 (2 503) 2 177 120 206 (2 496) 2 214 247 35 Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (10 098) (14 339) (15 812) (2 969) (10 100) (14 248) (14 415) (1 382) Economisch resultaat over het jaar 0 (13) (1 266) (2 539) 2 (91) (1 397) (1 587) NETTOACTIVA 190 222 4 003 (3 025) 197 472 3 622 (2 934)



STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES PER EOF in miljoen EUR 2017 2016 Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 Terugvorderingen 0 5 49 7 1 5 (2) 4 0 5 49 7 1 5 (2) 4 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 Financiële ontvangsten (0) (1) 4 (0) (0) 2 2 (1) Overige ontvangsten 1 5 13 4 2 17 40 3 1 4 17 4 2 19 43 2 Totaal ontvangsten 1 9 66 11 3 23 41 7 UITGAVEN Steuninstrumenten 3.3 (0) (14) (1 251) (2 435) 2 (95) (1 411) (1 465) Cofinancieringsuitgaven 3.4 – – (42) (1) – – 15 – Financieringskosten 3.6 1 1 (10) (0) (0) (0) 4 (0) Overige uitgaven 3.7 (2) (9) (29) (114) (3) (19) (46) (129) Totaal uitgaven (1) (22) (1 332) (2 549) (1) (114) (1 437) (1 594) ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR 0 (13) (1 266) (2 539) 2 (91) (1 397) (1 587) MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF in miljoen EUR 8e EOF Middelen van het fonds - actieve EOF's (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF's (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2015 12 164 – 12 164 (10 100) 627 (2 476) 214 Overdrachten naar en van het 10e EOF – (20) (20) Overdrachten naar en van het 11e EOF – – – Economisch resultaat over het jaar – 2 2 SALDO OP 31.12.2016 12 164 – 12 164 (10 098) 627 (2 496) 197 Overdrachten naar en van het 10e EOF – (7) (7) Overdrachten naar en van het 11e EOF – – – Economisch resultaat over het jaar – 0 – 0 SALDO OP 31.12.2017 12 164 – 12 164 (10 098) 627 (2 503) 190 in miljoen EUR 9e EOF Middelen van het fonds - actieve EOF's (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF's (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2015 10 973 – 10 973 (14 249) 1 625 2 376 726 Overdrachten naar en van het 10e EOF – (163) (163) Economisch resultaat over het jaar – (91) (91) SALDO OP 31.12.2016 10 973 – 10 973 (14 339) 1 625 2 214 472 Restitutie aan de lidstaten (200) (200) (200) Overdrachten naar en van het 10e EOF – (37) (37) Overdrachten naar en van het 11e EOF – – – Economisch resultaat over het jaar – (13) – (13) SALDO OP 31.12.2017 10 773 – 10 773 (14 352) 1 625 2 177 222



in miljoen EUR 10e E0F Middelen van het fonds - actieve EOF's (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF's (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's (C)=(A)-(B) Gecumu-leerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2015 20 960 5 223 15 737 (14 415) – 35 1 357 Kapitaalverhoging — bijdragen (3 450) 3 450 3 450 Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF – 182 182 Overdrachten naar en van het 11e EOF – 30 30 Economisch resultaat over het jaar – (1 397) (1 397) SALDO OP 31.12.2016 20 960 1 773 19 187 (15 812) – 247 3 622 Kapitaalverhoging — bijdragen (1 773) 1 773 – 1 773 Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF – 44 44 Overdrachten naar en van het 11e EOF – (171) (171) Economisch resultaat over het jaar – (1 266) – (1 266) SALDO OP 31.12.2017 20 960 – 20 960 (17 078) – 120 4 003 in miljoen EUR 11e EOF Middelen van het fonds - actieve EOF's (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF's (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's (C)=(A)-(B) Gecumu-leerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2015 29 367 29 367 – (1 382) – 65 (1 317) Overdrachten naar en van het 8e, 9e en 10e EOF – – (30) (30) Economisch resultaat over het jaar – (1 587) – (1 587) SALDO OP 31.12.2016 29 367 29 367 – (2 969) – 35 (2 934) Kapitaalverhoging — bijdragen (2 277) 2 277 171 2 448 Overdrachten naar en van het 8e, 9e en 10e EOF – – – Economisch resultaat over het jaar – (2 539) – (2 539) SALDO OP 31.12.2017 29 367 27 090 2 277 (5 508) – 206 (3 025)

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF

Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld. 1.BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING 1.1.BOEKHOUDBEGINSELEN Financiële staten zijn bedoeld om een breed scala aan gebruikers nuttige informatie te verschaffen over de vermogenspositie, de resultaten en de kasstromen van een bepaalde organisatie. De algemene overwegingen (of boekhoudbeginselen) die moeten worden gevolgd bij de opstelling van de financiële staten zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel nr. 1 “Financiële staten” en zijn dezelfde als die welke zijn beschreven in IPSAS 1, namelijk: juiste weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, materialiteit,hergroepering, verrekening en vergelijkende informatie. De kwalitatieve aspecten van financiële verslaglegging zijn relevantie, getrouwe weergave (betrouwbaarheid), begrijpelijkheid, tijdigheid, vergelijkbaarheid en controleerbaarheid. 1.2.OPSTELLINGSGRONDSLAG 2.Verslagperiode De financiële staten worden jaarlijks opgemaakt. Het boekjaar start op 1 januari en eindigt op 31 december.

3.Munteenheid en omrekeningsbeginselen De jaarrekeningen worden opgemaakt in miljoen euro, aangezien de euro de functionele en rapporteringsvaluta van de EOF's is. Verrichtingen in vreemde valuta worden omgerekend in euro tegen de op de transactiedatum geldende wisselkoers. Wisselkoersbaten en -verliezen die voortvloeien uit de afwikkeling van verrichtingen in vreemde valuta's en uit de omrekening aan het einde van het jaar van in vreemde valuta's luidende monetaire activa en passiva worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Er worden verschillende omrekeningsmethoden toegepast voor de materiële vaste activa en de immateriële activa, die hun waarde in euro behouden tegen de bij de aankoop geldende koers. De saldi aan het einde van het jaar van in vreemde valuta's luidende monetaire activa en passiva worden omgerekend in euro tegen de op 31 december geldende wisselkoersen van de Europese Centrale Bank (ECB) Wisselkoersen met de euro Munteenheid 31.12.2017. 31.12.2016. Munteenheid 31.12.2017. 31.12.2016. BGN 1,9558 1,9558 PLN 4,177 4,4103 CZK 25,5350 27,0210 RON 4,6585 4,5390 DKK 7,4449 7,4344 SEK 9,8438 9,5525 GBP 0,8872 0,8562 CHF 1,1702 1,0739 HRK 7,4400 7,5597 JPY 135,01 123,4000 HUF 310,3300 309,8300 USD 1,1993 1,0541 4.Gebruik van ramingen Overeenkomstig de Ipsas en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke ramingen betreffen onder andere, maar niet uitsluitend: overlopende posten, voorzieningen, financiële risico's verbonden aan vorderingen, voorwaardelijke activa en passiva en waardevermindering van activa. De werkelijke bedragen kunnen van deze ramingen afwijken. Redelijke schattingen zijn een essentieel onderdeel van het opstellen van financiële staten en ondergraven hun betrouwbaarheid niet. Een schatting moet mogelijk herzien worden als de omstandigheden waarop de schatting was gebaseerd, veranderen, of als men over nieuwe informatie of meer ervaring beschikt. Vanwege de aard van een schattingswijziging heeft een schattingswijziging geen betrekking op voorgaande perioden en houdt zij geen correctie van een fout in. Het effect van een schattingswijziging zal worden weergegeven in het overschot of tekort in de periodes waarin het bekend wordt. 4.1.BALANS 5.Financiële activa De financiële activa worden geclassificeerd in de volgende categorieën: financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten; leningen en vorderingen; tot einde looptijd aangehouden beleggingen; en voor verkoop beschikbare financiële activa. De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname en op elke balansdatum herbekeken. (I)Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten; Financiële activa worden in deze categorie ingedeeld als zij hoofdzakelijk zijn verworven om op korte termijn te worden verkocht of als zij als zodanig door de entiteit zijn aangewezen. Derivaten worden ook in deze categorie ingedeeld. Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat zij binnen de twaalf maanden na de balansdatum zullen worden gerealiseerd. De entiteit had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie. (II)Leningen en vorderingen Leningen en vorderingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of voorzienbare betalingen die niet op een actieve markt zijn genoteerd. Zij ontstaan wanneer de entiteit rechtstreeks aan een debiteur geld, goederen of diensten verstrekt zonder de bedoeling de vordering te verhandelen. Zij worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, behalve die met vervaldatum binnen de twaalf maanden na de balansdatum. Termijndeposito's waarvan de oorspronkelijke looptijd meer dan drie maanden bedraagt, vallen onder leningen en vorderingen. (III)Tot het einde van de looptijd aangehouden beleggingen Tot einde looptijd aangehouden beleggingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of te verwachten betalingen en vaste vervaldagen, die de entiteit voornemens en bij machte is om tot het einde van de looptijd aan te houden. De entiteit had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie. (IV)Voor verkoop beschikbare financiële activa Voor verkoop beschikbare financiële activa zijn niet-afgeleide instrumenten die in deze categorie zijn ingedeeld of die niet in een van de andere categorieën zijn ingedeeld. Zij worden opgenomen onder de vlottende of niet-vlottende activa, naargelang de termijn waarbinnen de entiteit verwacht om ze aan te houden, hetgeen doorgaans de vervaldatum is. Eerste opname en waardering

Aan- en verkopen van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, tot einde looptijd aangehouden beleggingen en voor verkoop beschikbare financiële activa worden opgenomen op de transactiedag, de dag waarop de entiteit tot de aankoop of de verkoop van het actief overgaat. Kasequivalenten, leningen en termijndeposito's worden opgenomen op de afwikkelingsdatum. Financiële instrumenten worden voor het eerst opgenomen tegen reële waarde. In het geval van financiële activa die niet worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, wordt de reële waarde bij de eerste opname met de transactiekosten vermeerderd. Financiële instrumenten worden uitgeboekt wanneer de rechten op kasstromen uit de beleggingen zijn vervallen of de entiteit in wezen alle aan eigendom verbonden risico's en voordelen aan een andere partij heeft overgedragen. Waardering na eerste opname Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd met baten en verliezen als gevolg van veranderingen in hun reële waarde in de staat van de financiële resultaten van de periode waarin zij zich voordoen. Leningen en vorderingen en tot einde looptijd aangehouden beleggingen worden opgenomen tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode. Voor verkoop beschikbare financiële activa worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde worden opgenomen in de reëlewaardereserve. Rente over voor verkoop beschikbare financiële activa die volgens de effectieverentemethode is berekend, wordt in de staat van de financiële resultaten opgenomen. De entiteit beoordeelt bij elke balansdatum of er objectieve aanwijzingen zijn dat financiële activa een waardevermindering hebben ondergaan en of er een waardevermindering moet worden opgevoerd in de staat van de financiële resultaten. 6.Voorfinanciering Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een kasvoorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in het desbetreffende contract, besluit, overeenkomst of basishandeling is vastgesteld. Het voorschot wordt hetzij gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt, hetzij terugbetaald. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, moet hij de voorfinanciering aan de entiteit terugbetalen. Het voorfinancieringsbedrag wordt (geheel of gedeeltelijk) verminderd naarmate subsidiabele kosten worden aanvaard (die als uitgaven worden opgenomen). Voorfinanciering wordt op latere balansdata gewaardeerd tegen het initieel in de balans opgenomen bedrag, verminderd met tijdens de periode gedane subsidiabele uitgaven (inclusief in voorkomend geval geraamde bedragen). 7.Vorderingen en verhaalbare bedragen Aangezien de boekhoudregels van de EU een afzonderlijke presentatie van wissel- en niet-wisseltransacties vereisen met het oog op het opstellen van de rekening, worden vorderingen omschreven als afkomstig van wisseltransacties en verhaalbare bedragen als afkomstig van niet-wisseltransacties (wanneer de entiteit waarde ontvangt van een andere entiteit zonder hiervoor rechtstreeks een min of meer gelijke waarde te verstrekken). Vorderingen uit ruiltransacties voldoen aan de definitie van financiële instrumenten en worden dus beschouwd als leningen en vorderingen en worden dienovereenkomstig gemeten (zie 1.3.1 ). Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke bedrag (aangepast voor rente en boetes) minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering geboekt wanneer er objectief bewijs bestaat dat de entiteit niet alle verschuldigde bedragen volgens de oorspronkelijke voorwaarden van de verhaalbare bedragen zal kunnen innen. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag. De waardevermindering wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten. 8.Geldmiddelen en kasequivalenten Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële instrumenten en omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito's, andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden. 9.Voorzieningen Voorzieningen worden opgenomen wanneer de entiteit een bestaande in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting tegenover derden heeft als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verbintenis af te wikkelen en het bedrag op betrouwbare wijze kan worden geraamd. Voor toekomstige exploitatieverliezen moeten geen voorzieningen worden opgenomen. Het bedrag van de voorziening is de beste raming van de uitgaven die naar verwachting nodig zullen zijn om de huidige verbintenis op de verslagdatum af te wikkelen. Indien de te waarderen voorziening een groot aantal posten omvat, wordt de verbintenis geraamd door alle mogelijke resultaten af te wegen volgens de waarschijnlijkheid dat ze zich zullen voordoen (methode van de "verwachte waarde"). 10.Schulden Opgenomen onder schulden zijn bedragen die betrekking hebben op zowel wisseltransacties zoals de aankoop van goederen en diensten als niet-wisseltransacties die bijvoorbeeld betrekking hebben op kostendeclaraties van begunstigden, subsidies of andere vormen van EU-financiering.

Bij de verstrekking van subsidies en andere financiering aan begunstigden worden de kostendeclaraties geboekt als schulden voor het gevraagde bedrag wanneer de kostendeclaratie wordt ontvangen. Na verificatie en aanvaarding van de subsidiabele kosten, worden de crediteuren gewaardeerd tegen het aanvaarde en subsidiabele bedrag. Te betalen posten die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag en de overeenkomstige uitgaven worden in de boeken opgenomen wanneer de goederen of diensten worden geleverd en door de entiteit worden aanvaard. 11.Overlopende posten Transacties en gebeurtenissen worden in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer er aan het einde van het jaar geen factuur is opgesteld en de dienst is verstrekt of de goederen zijn geleverd door de entiteit of er een contractuele overeenkomst bestaat (bv. op grond van een contract) worden de aan de periode toerekenbare ontvangsten in de financiële staten opgenomen. Wanneer er bovendien aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de dienst nog niet is verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt. Ook uitgaven worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het einde van de boekhoudkundige periode worden de toegerekende uitgaven opgenomen tegen het geraamde bedrag van de voor de periode verschuldigde overdracht. De berekening van toegerekende uitgaven gebeurt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn uitgegeven door de rekenplichtige en die tot doel hebben te waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven van de economische en andere bijzonderheden die zij willen weergeven. Evenzo wordt de uitgave uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt wanneer een vooruitbetaling plaatsvond voor diensten of goederen die nog niet zijn ontvangen. 11.1.STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES 12.Ontvangsten Ontvangsten omvatten uitsluitend de bruto-instroom van economische voordelen of door de entiteit ontvangen of te ontvangen dienstenpotentieel, die een toename van de netto activa vertegenwoordigt, zonder de toenames die verband houden met bijdragen van de eigenaars. Afhankelijk van de aard van de onderliggende transacties in de staat van de financiële resultaten wordt een onderscheid gemaakt tussen: (I)Ontvangsten uit niet-wisseltransacties Ontvangsten uit niet-wisseltransacties zijn belastingen en overdrachten omdat de overdragende partij middelen ter beschikking stelt van de ontvangende partij zonder dat de ontvangende partij in ruil hiervoor rechtstreeks een ongeveer gelijke waarde verstrekt. Overdrachten zijn de instroom van toekomstige economische voordelen of dienstenpotentieel van niet-wisseltransacties, behalve belastingen. De entiteit neemt een actief op met betrekking tot overdrachten wanneer de entiteit de middelen controleert als gevolg van een gebeurtenis in het verleden (de overdracht) en ervan uitgaat in de toekomst van deze middelen economische voordelen of dienstenpotentieel te ontvangen en wanneer de reële waarde op een betrouwbare wijze kan worden gemeten. Een instroom van middelen uit een niet-wisseltransactie die als een actief (d.i. cash) is opgenomen, wordt ook opgenomen als ontvangsten, tenzij de entiteit een bestaande verplichting heeft met betrekking tot deze overdracht (voorwaarde), waaraan moet worden voldaan voordat de ontvangsten kunnen worden geboekt. Tot aan de voorwaarde is voldaan, worden de ontvangsten uitgesteld en geboekt als een verplichting (ontvangen voorfinanciering). (II)Ontvangsten uit wisseltransacties Ontvangsten uit de verkoop van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de beduidende risico's en voordelen verbonden aan de eigendom van de goederen op de koper zijn overgegaan. Ontvangsten uit een verrichting die de levering van diensten behelst, worden opgenomen in verhouding tot de mate van voltooiing van de verrichting op de verslagdatum.



13.Uitgaven Uitgaven zijn afgenomen economische baten of dienstenpotentieel tijdens de verslagperiode in de vorm van de uitstroom of verbruik van activa of mutatie van passiva die resulteert in de afname van de netto activa/vermogen. Zij omvatten zowel uitgaven die voortvloeien uit wisseltransacties als uitgaven die voortvloeien uit niet-wisseltransacties. De kosten van ruiltransacties die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en door de entiteit zijn aanvaard. Zij worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke factuurbedrag. Voorts worden uitgaven die verband houden met de diensten die tijdens de desbetreffende periode zijn verstrekt en waarvoor nog geen factuur is ingediend of aanvaard, op de balansdatum opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Uitgaven die voortvloeien uit niet-wisseltransacties hebben betrekking op overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en subsidies, bijdragen en giften. Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde heeft voldaan aan eventuele subsidiabiliteitscriteria en van het bedrag een redelijke raming kan worden gemaakt.

Betalingsverzoeken of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgave opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Aan het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geraamd en geboekt als toegerekende uitgaven. 13.1.VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN PASSIVA 14.Voorwaardelijke activa Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft. Een voorwaardelijk actief wordt vermeld wanneer een instroom van economische voordelen of dienstenpotentieel waarschijnlijk is geworden. 15.Voorwaardelijke passiva Een voorwaardelijk passief is een mogelijk passief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft, of een bestaande verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar die niet is opgenomen omdat: het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen of, in zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verplichting onvoldoende betrouwbaar kan worden bepaald. 15.1.COFINANCIERING De ontvangen cofinancieringsbijdragen worden als aan de lidstaten en niet-lidstaten en andere entiteiten te betalen bedragen geboekt, aangezien zij voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties. Het EOF moet de bijdragen gebruiken voor dienstverlening aan derden. Anders moet het EOF de activa (de ontvangen bijdragen) teruggeven. De openstaande schuld voor cofinancieringsovereenkomsten is de ontvangen cofinancieringsbijdrage verminderd met de uitgaven die met betrekking tot het project zijn gedaan. Dit heeft geen effect op de nettoactiva. Uitgaven met betrekking tot cofinancieringsprojecten worden opgenomen wanneer zij zich voordoen. Het overeenkomstige bedrag van de bijdragen wordt geboekt als exploitatiebaten. Er is geen effect op het economisch resultaat van het jaar. 16.TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS ACTIVA 16.1.VOORFINANCIERING Talrijke contracten voorzien in de betaling van voorschotten voor de aanvang van werken, de levering van voorraden of de verrichting van diensten. Soms wordt in de betalingsregeling van contracten bepaald dat de betalingen op basis van voortgangsverslagen zullen plaatsvinden. Voorfinanciering wordt normaal gesproken uitbetaald in de munteenheid van het land of gebied waar het project wordt uitgevoerd. De termijn waarbinnen de voorfinanciering kan worden teruggevorderd of gebruikt, bepaalt of zij wordt opgenomen als voorfinanciering op korte of lange termijn. Het gebruik is vastgelegd in de onderliggende overeenkomst van het project. Indien de terugbetaling of het gebruik binnen de twaalf maanden na de verslagdatum moet plaatsvinden, gaat het om een voorfinanciering op korte termijn. Omdat uit het EOF veel langetermijnprojecten worden gefinancierd, moeten de desbetreffende voorfinancieringen langer dan een jaar beschikbaar zijn. Daarom worden sommige voorfinancieringen geboekt als niet-vlottende activa. in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Niet-vlottende voorfinanciering 2.1.1. – 32 221 330 582 409 Vlottende voorfinanciering 2.1.2. 1 40 867 610 1 518 1 372 TOTAAL 1 72 1 088 939 2 100 1 781 De stijging van de totale voorfinanciering kan worden verklaard door het zeer hoge niveau van betalingen in 2017. Het totale niveau van nettobetalingen in 2017 steeg met 24% ten opzichte van 2016 (zie tabel 2.1 in EOF Verslag over de tenuitvoerlegging van de middelen) Het totale niveau van de "bruto" betalingen, d.w.z. betalingen zonder de instroom van invorderingsopdrachten, steeg in 2017 met 25%. Deze stijging is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF. Het 11e EOF ging in 2015 van start en 2017 was dus het derde jaar van het bestaan van het 11e EOF. Het 11e EOF is tot volle wasdom gekomen met betrekking tot de uitvoering van de vastgestelde acties. Het aantal open contracten in het 11e EOF is gesten van 1 300 in 2016 tot 1 600 in 2017. In 2017 is de waarde van het gemiddelde contract gestegen met 51% ten opzichte van 2016. Derhalve steeg het totale niveau van de nettobetalingen in het 11e EOF in 2017 met 52% ten opzichte van 2016 (zie tabel 2.1 in EOF Verslag over de tenuitvoerlegging van de middelen). Aangezien de verhouding tussen betalingen voor facturen en de voorfinanciering stabiel is (42% -44%) resulteerde de stijging van de betalingen in een hoger niveau van voorfinanciering. De toename van de totale voorfinanciering is in overeenstemming met de afname voor de geldmiddelen en kasequivalenten (zie toelichting 2.4) 17.Niet-vlottende voorfinanciering

in miljoen EUR 31.12.2017 31.12.2016 Direct beheer 159 71 Uitgevoerd door: Commissie 105 39 Uitvoerende agentschappen van de EU 6 4 EU-delegaties 48 29 Indirect beheer 423 338 Uitgevoerd door: EIB en EIF 166 180 Internationale organisaties 189 87 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 11 25 Publiekrechtelijke organen 37 13 Derde landen 20 34 TOTAAL 582 409 18.Vlottende voorfinanciering in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Voorfinanciering (bruto) 2 158 2 722 2 406 5 288 4 745 Afgewikkeld in het kader van afsluiting (1) (118) (1 855) (1 796) (3 770) (3 373) TOTAAL 1 40 867 610 1 518 1 372 in miljoen EUR 31.12.2017 31.12.2016 Direct beheer 256 246 Uitgevoerd door: Commissie 86 115 Uitvoerende agentschappen van de EU 10 10 EU-delegaties 161 122 Indirect beheer 1 262 1 125 Uitgevoerd door: EIB en EIF 345 372 Internationale organisaties 563 432 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 59 121 Publiekrechtelijke organen 108 53 Derde landen 186 148 TOTAAL 1 518 1 372 19.Garanties met betrekking tot voorfinanciering Er worden waarborgen aangehouden om de voorfinancieringen te garanderen. Deze worden vrijgegeven wanneer de laatste kostendeclaratie voor een project is betaald. Op 31 december 2017 bedroeg de waarde van de door het EOF verkregen waarborgen met betrekking tot voorfinanciering 54 miljoen EUR (53 miljoen EUR in 2016). De meeste voorfinanciering wordt uitbetaald uitgevoerd in het kader van indirect beheer. In dit geval is de begunstigde van de waarborg niet het EOF maar wel de aanbestedende dienst. Zelfs indien het EOF niet de begunstigde is, worden de activa van het EOF door deze waarborgen gegarandeerd. In 2017 bedroegen deze garanties 577 miljoen EUR. 19.1.BIJDRAGEN TRUSTFONDS Deze rubriek omvat het bedrag als bijdrage is betaald aan het EU-trustfonds Bêkou en het EU-trustfonds voor Afrika. Van de bijdragen zijn de kosten afgetrokken die het trustfonds heeft gemaakt en die door het EOF moeten worden gedragen. De bijdragen uit het trustfonds worden onder direct beheer door het EOF uitgevoerd. in miljoen EUR Trustfondsen Nettobijdrage op 31.12.2016 In 2017 betaalde bijdragen Toewijzing netto-uitgaven trustfondsen 2017 Nettobijdrage op 31.12.2017 Afrika 72 180 (104) 148 Bêkou 26 – (10) 16 TOTAAL 98 180 (114) 163 De activiteiten van het EU-trustfonds voor Afrika namen na het opstartjaar 2016. De uitgaven van het EU-trustfonds voor Afrika vervijfvoudigden bijna ten opzichte van 2016. De betalingen verdubbelden ten opzichte van vorig jaar.



19.2.Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven in miljoen EUR Toelichting 31.12.2017 31.12.2016 Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties 2.3.1 19 62 Vorderingen uit wisseltransacties 2.3.2 73 70 TOTAAL 92 132 20.Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Lidstaten – – – 7 7 40 Klanten 2 7 9 1 19 18 Overheidsinstanties – 10 8 2 20 23 Derde staten 0 1 4 0 6 4 Afschrijving (2) (16) (15) (1) (34) (25) Verbindingsrekeningen met EU-instellingen – – – 2 2 2 TOTAAL 0 2 6 11 19 62 De algemene daling van de verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties is grotendeels het gevolg van een daling van de op de lidstaten verhaalbare bedragen. Op 31 december 2016 omvatten de op de lidstaten verhaalbare bedragen gewone bijdragen en bijdragen die nog moesten worden ontvangen als gevolg van de aanpassingen van de Overbruggingsfaciliteit die werden gecompenseerd tegen bijdragen van de lidstaten in 2017. Op 31 december 2017 omvatten de op de lidstaten verhaalbare bedragen de lopende financiële aanpassing die werd uitgevoerd ten opzichte van de eerste tranche van de in 2018 af te roepen middelen van het fonds (zie toelichting 2.9.1).

in miljoen EUR Lidstaten 31.12.2017 Tsjechië 2 Roemenië 1 Hongarije 1 Ierland 1 Griekenland 1 Overige 1 TOTAAL 7 21.Vorderingen uit wisseltransacties in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Toegerekende baten – 63 11 – 74 70 Verbindingsrekeningen tussen EOF's 189 88 3 555 (3 833) (0) (0) TOTAAL 189 151 3 566 (3 833) 73 70 Opgenomen onder toegerekende baten zijn hoofdzakelijk bedragen van opgelopen rente op voorfinanciering met betrekking tot projecten (63 miljoen EUR) en voorfinanciering met betrekking tot het EU-trustfonds voor Afrika (11 miljoen EUR). Om redenen van doelmatigheid is de enige kas voor alle EOF's ondergebracht bij het 11e EOF; dit leidt tot wederzijdse verrichtingen tussen de verschillende EOF; deze worden gesaldeerd door middel van verbindingsrekeningen tussen de verschillende EOF-balansen. Verbindingsrekeningen zijn alleen opgenomen in de afzonderlijke EOF. Het totaal van de verbindingsrekeningen is nul. 21.1.GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Speciale rekeningen: Financiële instellingen van lidstaten – – – 105 105 292 Lopende rekeningen: Handelsbanken – – – 242 242 389 TOTAAL – – – 347 347 680 De algemene daling van geldmiddelen en kasequivalenten is voornamelijk te verklaren door het uitzonderlijk hoge niveau van de betalingen in 2017. Het totale niveau van nettobetalingen in 2017 steeg met 24% ten opzichte van 2016 (zie tabel 2.1 in EOF Verslag over de tenuitvoerlegging van de middelen) Het totale niveau van de "bruto" betalingen, d.w.z. betalingen zonder de instroom van invorderingsopdrachten, steeg in 2017 met 25%. Deze stijging van de betalingen is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF. Het 11e EOF ging in 2015 van start en 2017 was dus het derde jaar van het bestaan van het 11e EOF. Het 11e EOF is tot volle wasdom gekomen met betrekking tot de uitvoering van de vastgestelde acties. Het aantal open contracten in het 11e EOF is gesten van 1 300 in 2016 tot 1 600 in 2017. In 2017 steeg het niveau van de nettobetalingen in het 11e EOF in 2017 met 52% ten opzichte van 2016 (zie tabel 2.1 in EOF Verslag over de tenuitvoerlegging van de middelen). Met het oog op een betere weergave van de jaarrekening 2017 is de classificatie van financiële instellingen en banken herzien. De vergelijkbare cijfers voor 2016 worden dienovereenkomstig openbaar gemaakt. PASSIVA 21.2.VOORZIENINGEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Voorzieningen – – – 4 4 4 TOTAAL – – – 4 4 4 De voorziening is de beste raming van het bedrag dat wellicht door het EOF moet worden betaald voor de financiering van de ordelijke sluiting van het Centrum voor de Ontwikkeling van het Bedrijfsleven (COB) waartoe het ACS-EU-Comité van ambassadeurs heeft besloten (Besluit nr. 4/2014 van 23 oktober 2014).

Dit bedrag omvat rechtszaken (1,2 miljoen EUR) die zijn ingesteld tegen het COB en de resterende verwachte kosten van de passieve fase (bv. resterende administratieve taken, andere resterende gerechtelijke procedures, archief, enz.) die op 31 december 2016 is ingegaan. (zie toelichting 4.2.2). Tot nu heeft de passieve fase geen uitgaven met zich gebracht. 21.3.FINANCIËLE VERPLICHTINGEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017. 31.12.2016. Cofinanciering — schulden – – 7 7 14 6 TOTAAL – – 7 7 14 6 Een verklaring voor de wijziging in het totaal van de cofinancieringsverplichtingen is in de toelichting 2.7.2.1 opgenomen. 21.4.SCHULDEN in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Schulden op korte termijn 2.7.1 0 13 114 235 361 222 Diverse schulden 2.7.2 – (0) 20 182 202 327 TOTAAL 0 13 133 417 563 549 22. Schulden op korte termijn in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Leveranciers 0 9 85 40 133 98 Lidstaten – – 0 12 12 0 Derde staten 0 (0) 15 131 146 91 Overheidsinstanties – 3 10 70 83 32 Andere kortlopende schulden 0 1 4 (18) (13) 1 TOTAAL 0 13 114 235 361 222 Schulden omvatten door het EOF ontvangen kostendeclaraties met betrekking tot de subsidieverlening. Zij worden geboekt voor het gevraagde bedrag op het moment dat de declaratie wordt ontvangen. Dezelfde procedure wordt gevolgd voor facturen en kredietnota's bij opdrachten. Bij de afsluitprocedure aan het einde van het jaar is rekening gehouden met de betrokken kostendeclaraties. Bij de afsluitboekingen zijn de geraamde subsidiabele bedragen opgenomen in de economische resultatenrekening. Niet-subsidabele bedragen zijn opgenomen als andere lopende schulden. De schulden aan de lidstaten zijn de lopende financiële aanpassing die moet worden uitgevoerd ten opzichte van de eerste tranche van de in 2018 af te roepen middelen van het fonds (zie toelichting 2.9.1). Deze rubriek omvat de bedragen die verschuldigd zijn aan Frankrijk (10 miljoen EUR), Nederland (1 miljoen EUR) en Oostenrijk (1 miljoen EUR) 23.Diverse schulden in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Cofinanciering — schulden 2.7.2.1 – – 22 6 28 64 Uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds 2.7.2.2 – – – 173 173 261 Overige diverse schulden – – – 1 1 2 TOTAAL – – 22 179 202 327



24.Cofinancieringsschulden De opsplitsing van niet-vlottende en vlottende cofinancieringsschulden per lidstaat wordt weergegeven in de onderstaande tabel: in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Niet-vlottende cofinanciering België – – 0 1 2 2 Denemarken – – – 0 0 0 Frankrijk – – 4 – 4 – Duitsland – – – – – 0 Zweden – – 1 2 3 2 Verenigd Koninkrijk – – 1 – 1 1 Canada – – – – – 0 Australië – – 0 – 0 – USAID – – – 4 4 – – – 7 7 14 6 Vlottende cofinanciering België – – 4 (1) 3 4 Denemarken – – (1) 1 (0) 1 Frankrijk – – 12 – 12 37 Duitsland – – 0 – 0 1 Nederland – – 0 – 0 1 Spanje – – 1 – 1 3 Zweden – – 5 0 5 7 Verenigd Koninkrijk – – 1 3 4 11 Canada – – 0 – 0 0 USAID – – – 2 2 – – – 22 6 28 64 TOTAAL – – 29 13 42 70 Ten opzichte van de vorige verslagperiode daalde het totaalbedrag kortlopende en langlopende cofinancieringsschulden met 28 miljoen EUR. In de loop van 2017 zijn nieuwe cofinancieringsbijdragen ontvangen van USAID (7 miljoen EUR), het Verenigd Koninkrijk (5 miljoen EUR) en Zweden (2 miljoen EUR). De totale cofinancieringsschulden zijn gedaald met 42 miljoen EUR om rekening te houden met de ontvangsten en uitgaven in het kader van de cofinancieringsprojecten (zie toelichtingen 3.1.1 en 3.4). 25.Uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Verenigd Koninkrijk – – – 170 170 252 Litouwen – – – 2 2 – Hongarije – – – – – 9 Totaal – – – 173 173 261 Deze rubriek heeft volledig betrekking op de in 2018 vooraf betaalde bijdragen van de lidstaten.



25.1.OVERLOPENDE POSTEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Toegerekende lasten 0 76 517 137 730 770 Overige overlopende posten – – – 3 3 6 Totaal 0 76 517 140 733 776 Toegerekende lasten omvatten geraamde exploitatiekosten voor lopende of beëindigde contracten zonder gevalideerde kostendeclaraties waarbij de subsidiabele uitgaven 2017 van de EOF-begunstigden werden geraamd door gebruik te maken van de beste beschikbare informatie over de bestaande contracten. Het deel geraamde toegerekende lasten dat betrekking heeft op de voorfinanciering, is geboekt als een vermindering van de voorfinancieringsbedragen (zie toelichting 2.1). NETTOACTIVA 25.2.VERMOGEN VAN HET FONDS 26.Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF Totaal Middelen van het fonds 12 164 10 973 20 960 29 367 73 464 Niet-afgeroepen middelen van het fonds – - (1 773) (29 367) (31 140) Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2016 12 164 10 973 19 187 – 42 323 Middelen van het fonds 12 164 10 773 20 960 29 367 73 264 Niet-afgeroepen middelen van het fonds – - - (27 090) (27 090) Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2017 12 164 10 773 20 960 2 277 46 173 Het vermogen van het fonds is het totale bedrag van bijdragen van de lidstaten voor het desbetreffende EOF zoals in elk van de Interne Akkoorden is vastgelegd. De niet-afgeroepen middelen vertegenwoordigen de aanvankelijke toewijzing die nog niet bij de lidstaten is opgevraagd. De afgeroepen middelen van het fonds komen overeen met het bedrag van de initiële toewijzingen die door de lidstaten zijn afgeroepen voor overdracht naar de rekeningen bij de schatkist (zie toelichting 2.9.2). Op grond van Besluit (EU) 2017/1206 van de Raad worden de in de Interne Akkoorden van het 8e en 9e EOF vastgestelde bijdragen van de lidstaten dienovereenkomstig verminderd met een bedrag van 200 miljoen EUR voor de geannuleerde bedragen van het 8e en het 9e EOF. Aangezien de geannuleerde bragen van het 8e EOF bijna reeds volledig zijn overgedragen naar andere EOF's, zijn de middelen van het 9e EOF met 200 miljoen EUR verminderd. Restituties die voortvloeien uit deze vermindering zijn gecompenseerd ten opzichte van de extra verzoek om bijdragen in het kader van het 11e EOF. Dit resulteerde in de financiële aanpassing. De financiële aanpassing kan worden uitgevoerd ten opzichte van de derde tranche 2017 en/of de eerste tranche 2018. De lopende financiële aanpassing is opgenomen als vorderingen of schulden van/aan lidstaten (zie toelichtingen 2.3.1 en 2.7.1). 27.Opgevraagde en niet-afgeroepen middelen van het Fonds per lidstaat in miljoen EUR Bijdragen 10e EOF % Niet-afgeroepen middelen per 31.12.2016 Afgeroepen middelen in 2017 Niet-afgeroepen middelen per 31.12.2017 Oostenrijk 2,41 43 (43) – België 3,53 63 (63) – Bulgarije 0,14 2 (2) – Cyprus 0,09 2 (2) – Tsjechië 0,51 9 (9) – Denemarken 2,00 35 (35) – Estland 0,05 1 (1) – Finland 1,47 26 (26) – Frankrijk 19,55 347 (347) – Duitsland 20,50 364 (364) – Griekenland 1,47 26 (26) – Hongarije 0,55 10 (10) – Ierland 0,91 16 (16) – Italië 12,86 228 (228) – Letland 0,07 1 (1) – Litouwen 0,12 2 (2) – Luxemburg 0,27 5 (5) – Malta 0,03 1 (1) – Nederland 4,85 86 (86) – Polen 1,30 23 (23) – Portugal 1,15 20 (20) – Roemenië 0,37 7 (7) – Slowakije 0,21 4 (4) – Slovenië 0,18 3 (3) – Spanje 7,85 139 (139) – Zweden 2,74 49 (49) – Verenigd Koninkrijk 14,82 263 (263) – Totaal 100,00 1 773 (1 773) –



in miljoen EUR Bijdragen 11e EOF % Niet-afgeroepen middelen per 31.12.2016 Afgeroepen middelen in 2017 Niet-afgeroepen middelen per 31.12.2017 Oostenrijk 2,40 704 (55) 650 België 3,25 954 (74) 880 Bulgarije 0,22 64 (5) 59 Kroatië 0,23 66 (5) 61 Cyprus 0,11 33 (3) 30 Tsjechië 0,80 234 (18) 216 Denemarken 1,98 582 (45) 537 Estland 0,09 25 (2) 23 Finland 1,51 443 (34) 409 Frankrijk 17,81 5 231 (406) 4 826 Duitsland 20,58 6 044 (469) 5 575 Griekenland 1,51 443 (34) 408 Hongarije 0,61 180 (14) 166 Ierland 0,94 276 (21) 255 Italië 12,53 3 680 (285) 3 394 Letland 0,12 34 (3) 31 Litouwen 0,18 53 (4) 49 Luxemburg 0,26 75 (6) 69 Malta 0,04 11 (1) 10 Nederland 4,78 1 403 (109) 1 294 Polen 2,01 589 (46) 544 Portugal 1,20 351 (27) 324 Roemenië 0,72 211 (16) 195 Slowakije 0,38 110 (9) 102 Slovenië 0,22 66 (5) 61 Spanje 7,93 2 330 (181) 2 149 Zweden 2,94 863 (67) 796 Verenigd Koninkrijk 14,68 4 311 (334) 3 976 Totaal 100,00 29 367 (2 277) 27 090

In 2017 is een bedrag van 1 773 miljoen EUR afgeroepen van het 10e EOF en een bedrag van 2 277 miljoen EUR van het 11e EOF. Op 31 december 2017 is het kapitaal van het 8e, 9e en 10e EOF opgevraagd en volledig ontvangen. 28.Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Overgedragen middelen van afgesloten EOF's 627 1 625 – – 2 252 2 252 In deze rubriek zijn de middelen opgenomen die zijn overgedragen van afgesloten EOF's naar het 8e en 9e EOF. 29.Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF Totaal Saldo per 31.12.2015 (2 476) 2 376 35 65 – Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 10e EOF prestatiereserve van vorige EOF's (20) (163) 182 – – Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 11e EOF prestatiereserve van vorige EOF's – – (356) 356 – Overdracht van de prestatiereserve van het 11e EOF naar de Vredesfaciliteit voor Afrika (10e EOF) – – 386 (386) – Saldo per 31.12.2016 (2 496) 2 214 247 35 – Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 10e EOF prestatiereserve van vorige EOF's (7) (37) 44 – – Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 11e EOF prestatiereserve van vorige EOF's – – (171) 171 – Saldo per 31.12.2017 (2 503) 2 177 120 206 – Deze rubriek omvat de middelen die zijn overgedragen tussen de actieve EOF's. Sinds de inwerkingtreding van de Overeenkomst van Cotonou worden alle onbestede middelen in de eerdere, actieve EOF's na vrijmaking naar het meest recentelijk geopende EOF overgedragen. Door de overgedragen middelen van andere EOF's nemen de kredieten van het ontvangende fonds toe en die van het overdragende fonds af. Middelen die zijn overgedragen naar de prestatiereserve van het 10e en 11e EOF, kunnen alleen onder de in de interne akkoorden opgenomen specifieke voorwaarden worden vastgelegd. 30.TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN ONTVANGSTEN in miljoen EUR Toelichting 2017 2016 Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 61 8 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 25 66 Totaal 87 73 30.1.ONTVANGSTEN UIT NIET-WISSELTRANSACTIES in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2017 2016 Teruggevorderde uitgaven 0 5 7 7 19 23 Teruggevorderde Stabex-middelen – – – 0 0 1 Cofinanciering — ontvangsten 3.1.1 – – 42 1 42 (15) Totaal 0 5 49 7 61 8 De ontvangsten uit niet-wisseltransacties kunnen op basis van de beheersvorm als volgt worden opgesplitst: in miljoen EUR 2017 2016 Direct beheer 5 6 Uitgevoerd door: Commissie 1 1 EU-delegaties 4 5 Indirect beheer 56 2 Uitgevoerd door: Derde landen 55 (0) Internationale organisaties 2 2 Publiekrechtelijke organen 0 0 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak (1) 0 Totaal 61 8 31.Cofinanciering — ontvangsten De ontvangen co-financieringsbijdragen voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties en mogen als dusdanig niet van invloed zijn op de staat van de financiële resultaten. De ontvangen bijdragen blijven geboekt onder verplichtingen (zie toelichting 2.7.2.1) totdat aan de voorwaarden is voldaan die verbonden zijn aan de gedoneerde middelen, dat wil zeggen dat de subsidiabele uitgaven zijn verricht (zie toelichting 3.4). Het desbetreffende bedrag wordt vervolgens geboekt als niet-handelsbaten uit cofinanciering. Bijgevolg is het effect op het economisch resultaat van het jaar nul. 31.1.ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2017 2016 Financiële ontvangsten (0) (1) 4 (0) 4 3 Overige ontvangsten 1 5 13 4 22 62 Totaal 1 4 17 4 25 66

De financiële ontvangsten omvatten de rente van het trustfonds en rente op voorfinanciering. Overige baten hebben volledig betrekking op het gerealiseerde en niet-gerealiseerde wisselkoerswinsten. UITGAVEN 31.2.STEUNINSTRUMENTEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2017 2016 Programmeerbare hulp 1 3 805 1 341 2 150 1 751 Macro-economische steun – 21 – – 21 39 Sectoraal beleid (0) (9) – – (9) 18 Intra-ACS-projecten – 0 417 694 1 112 693 Rentesubsidies – – – – – (3) Spoedhulp – (1) 26 264 289 398 Overige steunprogramma's met betrekking tot eerdere EOF's – (1) – – (1) 1 Institutionele steun – – 3 21 23 38 Compensatie exportopbrengsten (0) (1) – – (1) 0 Bijdragen aan trustfondsen – – – 114 114 35 Totaal 0 14 1 251 2 435 3 700 2 970 De operationele uitgaven van het EOF hebben betrekking op meerdere steuninstrumenten en nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd. Deze stijging van de totale uitgaven voor de steuninstrumenten is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF. Het 11e EOF ging in 2015 van start en 2017 was dus het derde jaar van het bestaan van het 11e EOF. Het 11e EOF is tot volle wasdom gekomen met betrekking tot de uitvoering van de vastgestelde acties. Het aantal open contracten in het 11e EOF is gesten van 1 300 in 2016 tot 1 600 in 2017. In 2017 is de waarde van het gemiddelde contractueel vastgelegde bedrag gestegen met 51% ten opzichte van 2016. De sectorale beleidsuitgaven waren negatief in 2017 wegens de terugboeking van een factuur die in 2016 onjuist was geboekt. 31.3.COFINANCIERINGSUITGAVEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2017 2016 Cofinanciering – – 42 1 42 (15) Onder deze rubriek zijn de uitgaven opgenomen die werden gemaakt voor cofinancieringsprojecten in 2017. Er zij op gewezen dat de gedane uitgaven de geraamde bedragen met betrekking tot de afsluiting van het boekjaar bevatten (en bijgevolg terugboekingen van de geraamde bedragen met betrekking tot vorig jaar). Omdat de terugboekingen van de geraamde uitgaven 2015 (50 miljoen EUR) de in 2016 gedane uitgaven overschreden (35 miljoen EUR), waren de cofinancieringsuitgaven negatief voor 2016. De overeenkomstige negatieve ontvangsten zijn geboekt in de staat van de financiële resultaten (zie notitie 3.1.1). 31.4.STEUNINSTRUMENTEN EN COFINANCIERINGSUITGAVEN PER BEHEERSVORM in miljoen EUR 2017 2016 Direct beheer 1 447 1 173 Uitgevoerd door: Commissie 122 140 Uitvoerende agentschappen van de EU 26 10 Trustfondsen 89 36 EU-delegaties 1 209 987 Indirect beheer 2 295 1 781 Uitgevoerd door: EIB en EIF 48 5 Internationale organisaties 1 171 821 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak (20) 143 Publiekrechtelijke organen 356 57 Derde landen 739 756 Privaatrechtelijke entiteiten die een publiek-private samenwerking ten uitvoer leggen 0 (1) Totaal 3 742 2 954 31.5.FINANCIERINGSKOSTEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2017 2016 Waardevermindering van vorderingen (1) (1) 10 1 9 (4) Overige financiële uitgaven – – – (1) (1) 0 Totaal (1) (1) 10 0 8 (4) De rubriek waardevermindering van vorderingen omvat de afsluitende raming van de uitgaven voor oninbare vorderingen. De geraamde uitgaven voor 2017 weerspiegelen de toename van de algemene waardevermindering van vorderingen van 25 miljoen EUR naar 34 miljoen EUR (zie toelichting 2.3.1). Omdat in de raming ook terugboekingen van de raming van vorig jaar zijn opgenomen, waren de totale uitgaven in 2016 negatief (van 29 miljoen EUR in 2015 naar 25 miljoen EUR in 2016).

31.6.OVERIGE UITGAVEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2017 2016 Administratieve en IT-uitgaven (0) 0 1 106 107 129 Voorzieningen voor risico's en lasten – – – – – – Gerealiseerde verliezen op handelsdebiteuren 1 1 1 – 3 0 Wisselkoersverlies 1 7 28 8 44 66 Totaal 2 9 29 114 154 196 Deze rubriek omvat ondersteuningsuitgaven: d.w.z. administratieve kosten voor de programmering en tenuitvoerlegging van de EOF. Dit omvat uitgaven voor de voorbereiding, opvolging, controle en evaluatie van projecten alsook uitgaven voor computernetwerken, technische bijstand enz. 32.VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN PASSIVA EN ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN 32.1. VOORWAARDELIJKE ACTIVA in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Uitvoeringsgaranties - 4 6 0 10 9 Inhoudingsgaranties - 4 4 – 8 7 Totaal - 8 10 0 18 16 Uitvoeringsgaranties worden verlangd om ervoor te zorgen dat de begunstigden van EOF-middelen voldoen aan de verplichtingen van hun contracten met het EOF. Inhoudingsgaranties hebben alleen betrekking op contracten voor de uitvoering van werken. Meestal wordt 10% van de tussentijdse betalingen aan begunstigden ingehouden om ervoor te zorgen dat de aannemers hun verplichtingen nakomt. Deze ingehouden bedragen worden als te betalen bedragen opgenomen. Met instemming van de opdrachtgever kan de aannemer de inhoudingen op de tussentijdse betalingen desgewenst vervangen door een inhoudingsgarantie. Deze verkregen garanties worden opgenomen als voorwaardelijke activa. Bij contracten die op indirecte wijze worden beheerd, vallen de waarborgen onder een andere aanbestedende dienst dan het EOF en worden zij niet geboekt door het EOF. In 2017 bedroegen deze garanties 644 miljoen EUR. 32.2.ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN 33.Vastleggingen met betrekking tot nog niet gebruikte kredieten Dit onderstaande bedrag bestaat uit de budgettaire RAL ("reste à liquider") verminderd met de daarmee verband houdende bedragen die in de staat van de financiële resultaten zijn opgenomen als uitgaven. De budgettaire RAL is een bedrag dat de vastleggingen vertegenwoordigt waarvoor nog geen betalingen en/of vrijmakingen zijn gedaan. Dit is het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma’s. in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2017 31.12.2016 Vastleggingen met betrekking tot nog niet gebruikte kredieten 0 88 1 659 6 760 8 508 6 746 Totaal 0 88 1 659 6 760 8 508 6 746 Op 31 december 2017 was met de niet-afgewikkelde begrotingsvastleggingen een bedrag van in totaal 9 745 miljoen EUR gemoeid (2016: 7 665 miljoen EUR). 34.Centrum voor de Ontwikkeling van het Bedrijfsleven. De ACS-EU-Raad van ministers heeft in juni 2014 ingestemd om "over te gaan tot ordelijke sluiting van het Centrum voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven (COB)" en tegelijkertijd "ervoor te zorgen dat wordt gegarandeerd dat de projecten voor steun aan de particuliere sector die door het COB in de ACS-landen en -regio's worden uitgevoerd, volledig worden voltooid." Hiertoe heeft de ACS-EU-Raad van ministers een bevoegdheidsdelegatie verleend aan het ACS-EU-Comité van ambassadeurs om deze aangelegenheid ter hand te nemen met het oog op de vaststelling van de nodige besluiten. Het ACS-EU-Comité van ambassadeurs heeft bij Besluit nr. 4/2014 van 23 oktober 2014 de raad van bestuur van het COB gemachtigd om met onmiddellijke ingang alle nodige maatregelen ter voorbereiding van de sluiting van het COB te treffen. Zoals in artikel 2 van dit besluit is bepaald, werd de raad van bestuur opgedragen om een curator aan te stellen en een sluitingsplan uit te voeren. Eind juni 2015 heeft de curator bij de raad van bestuur van het COB een definitief strategisch plan ingediend met een begroting en werkplan, waarbij rekening is gehouden met de resultaten van het sociaal overleg. De begroting van het definitief strategisch plan, die door de raad van bestuur van het COB was goedgekeurd, vormde de grondslag voor het voorstel van de Commissie voor een financieringsbesluit, dat in 2015 door de Europese Commissie is vastgesteld voor een totaalbedrag van 18,2 miljoen EUR. Na de goedkeuring van dit financieringsbesluit werd in december 2015 een subsidieovereenkomst gesloten tussen het COB en de Europese Commissie waarin werd voorzien in de noodzakelijke financiering voor de volledige vereffening van de activa van het COB en de afwikkeling van zijn verplichtingen. De subsidieovereenkomst is op 1 januari 2016 gestart en liep 31 december 2017. 35.Vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie Achtergrond

Op 23 juni 2016 heeft een meerderheid van de burgers van het Verenigd Koninkrijk er in een referendum voor gekozen de EU te verlaten. Op 29 maart 2017 heeft het Verenigd Koninkrijk de Europese Raad formeel in kennis gesteld van zijn voornemen de EU en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) te verlaten. Met betrekking tot het EOF Op 19 maart 2018 heeft de Commissie een ontwerp van het terugtrekkingsakkoord gepubliceerd waarin wordt uiteengezet welke vooruitgang is geboekt in de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk. In dit ontwerp van terugtrekkingsakkoord wordt bepaald dat het Verenigd Koninkrijk partij blijft bij het EOF tot de sluiting van het 11e EOF en alle vorige nog niet afgesloten EOF's en dat het Verenigd Koninkrijk in dit verband dezelfde verplichtingen zal nakomen als de lidstaten overeenkomstig het Interne Akkoord waarbij het EOF is opgericht, alsook de verplichtingen die voortvloeien uit de vorige EOF's tot hun afsluiting. Het Verenigd Koninkrijk kan als waarnemer zonder stemrechten deelnemen aan het Comité van het EOF. In het ontwerp van terugtrekkingsakkoord wordt ook bepaald dat wanneer de bedragen van projecten in kader van het 10e EOF of van vorige EOF's niet zijn vastgelegd of zijn geannuleerd op de datum van inwerkingtreding van dit akkoord, het aandeel van het Verenigd Koninkrijk in deze bedragen niet opnieuw benut zal worden. Hetzelfde geldt voor het aandeel van het Verenigd Koninkrijk in de middelen in het kader van het 11e EOF die na 31 december 2020 niet zijn vastgelegd of geannuleerd. Op 31 december 2017 moeten er geen financiële gevolgen worden opgenomen in de financiële staten van het EOF. De onderhandelingen over de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie zijn nog steeds aan de gang. Derhalve is de definitieve vorm van de overeenkomst momenteel nog niet bevestigd. 36.FINANCIEEL RISICOBEHEER De hieronder verschafte informatie met betrekking tot het financieel risicobeheer van het EOF betreft de kasverrichtingen die door de Commissie werden verricht namens het EOF met het oog op de besteding van EOF-middelen. 36.1.BELEID INZAKE RISICOBEHEER EN AFDEKKINGSACTIVITEITEN De voorschriften en beginselen voor het beheer van de kasverrichtingen zijn vastgelegd in het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF en het Intern Akkoord. Als gevolg van de bovenvermelde regelgeving zijn de volgende hoofdprincipes van toepassing: -De EOF-bijdragen worden door elke lidstaat gestort op een speciale rekening die bij de centrale bank van de betrokken lidstaat of bij de door hem aangewezen financiële instelling is geopend. Deze bijdragen blijven op die speciale rekeningen totdat de betalingen van het EOF moeten worden uitgevoerd. -EOF-bijdragen worden door de lidstaten in EUR betaald, terwijl de EOF-betalingen in EUR en in andere valuta, inclusief minder bekende, luiden. -Bankrekeningen die door de Commissie namens het EOF zijn geopend, mogen geen negatief saldo vertonen. Naast de speciale rekeningen heeft de Commissie namens het EOF nog andere bankrekeningen geopend bij financiële instellingen (centrale banken en commerciële banken) om andere betalingen te verrichten en te ontvangen dan de bijdragen van de lidstaten aan de begroting. De kasverrichtingen en de betalingen zijn sterk geautomatiseerd en maken gebruik van moderne informaticasystemen. Er worden specifieke procedures toegepast om de veiligheid van het systeem te waarborgen en om te garanderen dat de taken gescheiden worden conform het Financieel Reglement, de internecontrolenormen van de Commissie en de controleprincipes. Een op schrift gestelde reeks richtsnoeren en procedures regelt het beheer van de kasverrichtingen en betalingen met als doel het operationele en financiële risico te beperken en een gepast controleniveau te waarborgen. Zij betreffen de verschillende werkingsgebieden en de naleving van de richtsnoeren en procedures wordt periodiek gecontroleerd. 36.2.VALUTARISICO Blootstelling van het EOF aan valutarisico aan het einde van het jaar - nettopositie.

in miljoen EUR 31.12.2017 31.12.2016 USD GBP DKK SEK EUR Overige TOTAAL USD GBP DKK SEK EUR Overige TOTAAL Financiële activa Vorderingen en verhaalbare bedragen 64 – – – 26 2 92 0 – – – 129 3 132 Geldmiddelen en kasequivalenten 4 0 – – 344 – 347 2 0 – – 678 – 680 Totaal 68 0 – – 370 2 439 2 0 – – 807 3 812 Financiële verplichtingen Niet-vlottende financiële verplichtingen – – – – (14) – (14) – – – – (6) – (6) Schulden (0) – – – (533) (30) (563) 0 – – – (495) (54) (549) Totaal (0) – – – (547) (30) (577) 0 – – – (501) (54) (555) Totaal 68 0 – – (177) (28) (138) 2 0 – – 306 (51) 257 Alle bijdragen luiden in euro en andere valuta worden slechts aangekocht wanneer zij noodzakelijk zijn voor de uitvoering van betalingen. Bijgevolg zijn de kasverrichtingen van het EOF niet blootgesteld aan een valutarisico. 36.3.RENTERISICO Het EOF ontleent geen geldmiddelen; bijgevolg is het EOF niet blootgesteld aan een renterisico. De rente wordt opgebouwd op de saldi die het EOF op zijn verschillende bankrekeningen aanhoudt. Namens het EOF heeft de Commissie dus maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de op gezette tijd verworven rente in overeenstemming is met de marktrentevoeten en hun mogelijke fluctuatie. Bijdragen aan de EOF-begroting worden door elke lidstaat op een speciale rekening geboekt die geopend is bij de door de lidstaat hiertoe aangewezen financiële instelling. Aangezien de vergoedingen voor sommige van deze rekeningen momenteel negatief kunnen zijn, gelden thans kasbeheerprocedures om de saldi op de desbetreffende rekeningen zo beperkt mogelijk te houden. Voorts komt elke negatieve vergoeding op deze rekeningen ten laste van de desbetreffende lidstaat, overeenkomstig Verordening (EU) 2016/888 van de Raad. Overnightsaldi op commerciële bankrekeningen worden dagelijks vergoed. De vergoeding voor saldi op dergelijke rekeningen is gebaseerd op variabele marktrentevoeten waarop een contractuele marge (positief of negatief) wordt toegepast. Voor de meeste rekeningen is de renteberekening gekoppeld aan het marktreferentietarief en wordt zij aangepast aan de schommelingen van dit tarief. Bijgevolg loopt het EOF geen risico dat haar saldi tegen een lager tarief dan de marktrentevoeten worden vergoed. 36.4.KREDIETRISICO (TEGENPARTIJRISICO) Financiële activa die niet vervallen zijn en evenmin een waardevermindering hebben ondergaan in miljoen EUR Totaal Niet vervallen en evenmin in waarde verminderd Achterstallig maar niet aan bijzondere waardevermindering onderhevig < 1 jaar 1-5 jaar > 5 jaar Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 92 92 0 – – Totaal op 31.12.2017 92 92 0 – – Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 132 93 36 4 – Totaal op 31.12.2016 132 93 36 4 – Financiële activa per risicocategorie: in miljoen EUR 31.12.2017 31.12.2016 Vorderingen Contant geld Totaal Vorderingen Contant geld Totaal Tegenpartijen met externe kredietrating Beste en uitstekende rating 3 103 106 34 284 318 Rating hoge middenklasse 0 240 240 3 371 374 Rating lage middenklasse 3 4 7 2 16 18 Non-investment rating 1 0 2 1 9 10 Totaal 7 347 354 40 680 720 Tegenpartijen zonder externe kredietrating Groep 1 (debiteuren zonder wanbetalingen in het verleden) 86 0 86 92 0 92 Groep 2 (debiteuren met wanbetalingen in het verleden) – – – – – – Totaal 86 0 86 92 0 92 Totaal 92 347 440 132 680 812 Middelen in de ratingcategorieën non-investment en lage middenklasse hebben hoofdzakelijk betrekking op EOF-bijdragen van de lidstaten op de speciale rekeningen die door lidstaten zijn geopend overeenkomstig artikel 22, lid 3, van het Financieel Reglement van het EOF. Overeenkomstig dit Financieel Reglement moet het bedrag van deze bijdragen op die speciale rekeningen blijven totdat de betalingen moeten worden uitgevoerd. De meeste kasmiddelen van het EOF worden conform het Financieel Reglement van toepassing op het EOF aangehouden op de "speciale rekeningen" die geopend zijn door de lidstaten voor de betaling van hun bijdragen. De meeste van deze rekeningen worden aangehouden bij de schatkist of de nationale centrale bank van de lidstaten. Deze instellingen houden voor het EOF het laagste tegenpartijrisico in (risico ligt bij de lidstaten). Wat betreft het deel van de kasmiddelen van het EOF die worden aangehouden bij commerciële banken ter dekking van betalingen, worden deze rekeningen precies op tijd aangevuld. Deze aanvulling wordt automatisch beheerd door het kasbeheersysteem van de thesaurie van de Commissie. Minimumkassaldi, evenredig met het gemiddelde bedrag van de uitgevoerde dagelijkse betalingen, worden op elke rekening aangehouden. Bijgevolg zijn de bedragen die overnight op deze rekeningen staan, voortdurend laag. Hierdoor is het EOF slechts in beperkte mate aan risico blootgesteld. Bovendien worden specifieke richtsnoeren toegepast voor de selectie van de commerciële banken om het tegenpartijrisico waaraan het EOF is blootgesteld, nog verder te minimaliseren. Alle commerciële banken worden via openbare aanbestedingen geselecteerd. Om toegelaten te worden tot de aanbestedingsprocedures, dienen de banken minimaal over een kredietrating op korte termijn te beschikken van Moody's P-1 of gelijkwaardig (S&P A-1 of Fitch F1). In bepaalde en naar behoren gemotiveerde omstandigheden kan een lager niveau geëist worden.

36.5.LIQUIDITEITSRISICO Vervaldagenanalyse van de financiële verplichtingen op basis van resterende contractuele vervaldag in miljoen EUR < 1 jaar 1-5 jaar > 5 jaar Totaal Financiële verplichtingen 563 13 1 577 Totaal op 31.12.2017 563 13 1 577 Financiële verplichtingen 549 6 – 555 Totaal op 31.12.2016 549 6 – 555 Voor het EOF geldende begrotingsbeginselen zorgen ervoor dat de totale kasmiddelen voor de begrotingsperiode steeds toereikend zijn voor de uitvoering van alle desbetreffende betalingen. De totale bijdragen van de lidstaten stemmen immers overeen met het totale bedrag van de betalingskredieten voor de desbetreffende begrotingsperiode. De bijdragen van de lidstaten aan het EOF worden evenwel betaald in drie tranches per jaar, terwijl de betalingen in zekere mate seizoensgebonden zijn. Om ervoor te zorgen dat de kasmiddelen steeds toereikend zijn om de in een bepaalde maand uit te voeren betalingen te dekken, worden op gezette tijden gegevens over de kassituatie uitgewisseld tussen de thesaurie van de Commissie en de desbetreffende uitgevende diensten om ervoor te zorgen dat de in een bepaalde periode uitgevoerde betalingen de beschikbare kasmiddelen niet overschrijden. Naast het bovenstaande zorgen geautomatiseerde kasbeheerinstrumenten er in het kader van de dagelijkse kasverrichtingen van het EOF voor dat dagelijks voldoende liquiditeit beschikbaar is op elke bankrekening van het EOF. 37.INFORMATIEVERSCHAFFING OVER VERBONDEN PARTIJEN De verbonden partijen van het EOF zijn het EU-trustfonds Bêkou, het EU-trustfonds voor Afrika en de Europese Commissie. Verrichtingen tussen deze entiteiten maken deel uit van de normale verrichtingen van het EOF en derhalve gelden er overeenkomstig de boekhoudregels van de EU geen specifieke verplichtingen tot informatieverschaffing voor deze verrichtingen. Er is geen afzonderlijk beheer voor het EOF, aangezien het door de Commissie wordt beheerd. De rechten van de leidinggevenden van de EU, met inbegrip van de Commissie, zijn openbaar gemaakt in de geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie in rubriek 7.2 "Rechten van leidinggevenden". 38.GEBEURTENISSEN NA DE BALANSDATUM Op de datum van ondertekening van deze rekeningen zijn geen relevante punten onder de aandacht gekomen van de rekenplichtige van het EOF die een afzonderlijke vermelding in deze rubriek zouden vereisen. Evenmin waren dergelijke punten bij hem aangemeld. Bij het opstellen van de jaarrekeningen en de bijbehorende toelichtingen werd gebruik gemaakt van de recentste beschikbare gegevens en dit komt tot uiting in de hierboven opgenomen informatie. 39.AFSTEMMING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT EN HET BEGROTINGSRESULTAAT Het economisch resultaat van het jaar is berekend op transactiebasis. Het begrotingsresultaat is evenwel gebaseerd op de beginselen van de kasboekhouding. Aangezien het economisch resultaat en het begrotingsresultaat het gevolg zijn van dezelfde onderliggende verrichtingen, is het nuttig om na te gaan of ze op elkaar kunnen worden afgestemd. In onderstaande tabel is deze afstemming opgenomen, met vermelding van de belangrijkste afgestemde bedragen, opgesplitst in ontvangsten en uitgaven. in miljoen EUR 2017 2016 ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (3 818) (3 073) Ontvangsten Rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden (7) (2) Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet geïnd zijn (3) (7) Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar geïnd zijn 29 16 Netto-effect van voorfinanciering 57 41 Toegerekende baten (netto) (62) 8 Overige (2) (5) Uitgaven Nog niet betaalde uitgaven van het lopende jaar 19 22 Uitgaven van het vorige jaar betaald in het lopende jaar (60) (88) Netto-effect van voorfinanciering (685) (459) Toegerekende uitgaven (netto) 373 256 BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR (4 158) (3 291) 39.1.AFSTEMMINGSPOSTEN — ONTVANGSTEN De begrotingsontvangsten van een begrotingsjaar zijn gelijk aan de bedragen die worden geïnd van tijdens het begrotingsjaar vastgestelde rechten en de bedragen die worden geïnd van rechten die zijn vastgesteld tijdens voorafgaande begrotingsjaren. De rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden, worden geboekt in de economische resultatenrekening. Vanuit begrotingsoogpunt kunnen zij evenwel niet als ontvangsten worden beschouwd, aangezien het ontvangen bedrag naar de reserve wordt overgeheveld en zonder een besluit van de Raad niet opnieuw kan worden vastgelegd.

De rechten die in het huidige jaar zijn vastgesteld maar nog niet geïnd, moeten ten behoeve van de afstemming van het economisch resultaat worden afgetrokken, aangezien zij geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de rechten die tijdens vorige jaren zijn vastgesteld en in het huidige jaar geïnd, ten behoeve van de afstemming bij het economische resultaat worden opgeteld. Het netto-effect van voorfinanciering is de vereffening van de teruggevorderde voorfinancieringen. Dit is een kasontvangst die geen gevolgen heeft voor de economische resultaten. De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende baten voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende baten van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen. 39.2.AFSTEMMINGSPOSTEN - UITGAVEN Uitgaven van het lopende jaar die nog niet zijn betaald, moeten ten behoeve van de afstemming worden toegevoegd, aangezien zij in het economisch resultaat zijn opgenomen maar geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de uitgaven van vorige jaren die in het huidige jaar zijn betaald, ten behoeve van de afstemming van het economische resultaat worden afgetrokken, aangezien zij deel uitmaken van de begrotingsuitgaven van het lopende jaar, maar zij het economische resultaat niet beïnvloeden of in het geval van correcties de uitgaven verminderen. De kasmiddelen van betalingsannuleringen hebben geen invloed op de economische resultaten, maar wel op het begrotingsresultaat. Het netto-effect van voorfinanciering is de combinatie van de nieuwe voorfinancieringsbedragen die tijdens het lopende jaar zijn betaald (geboekt als begrotingsuitgaven van het jaar en de vereffening van de voorfinancieringen die tijdens het lopende jaar of vorige jaren werden betaald via de aanvaarding van subsidiabele kosten. De laatste zijn wel toegerekende uitgaven, doch geen uitgave in de begrotingsboekhouding, aangezien de aanvankelijke voorfinanciering reeds als een begrotingsuitgave werd beschouwd op het ogenblik van de betaling. De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar, dat wil zeggen subsidiabele uitgaven die begunstigden van EOF-middelen hebben gedaan, maar nog niet aan het EOF hebben gedeclareerd. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende uitgaven voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende uitgaven van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen. FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN

JAARREKENING 2017 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot duizend euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld. ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU Algemene achtergrond bij de EU-trustfondsen Een trustfonds is een juridische constructie met een afzonderlijke financiële structuur die de middelen bundelt van verscheidene donoren om gezamenlijk een actie te financieren op basis van gezamenlijk vastgestelde doelstellingen en verslaglegging. Overeenkomstig artikel 187, lid 1, van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie en artikel 42 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF is de Commissie gemachtigd EU-trustfondsen oprichten voor externe acties. De EU-trustfondsen worden opgericht in het kader van een met andere donoren (ten minste één externe donor) gesloten overeenkomst voor noodsituaties, operaties na een noodsituatie of thematische acties. De redenen voor de oprichting van een EU-trustfonds moeten Europese meerwaarde (de doelstellingen van het fonds kunnen beter worden verwezenlijkt op Europees dan op nationaal niveau) en complementariteit (het trustfonds moet overlappingen vermijden met reeds bestaande en soortgelijke instrumenten) zijn. De Europese Commissie legt het ontwerpbesluit tot oprichting van een EU-trustfonds voor aan het bevoegde comité dat is vastgesteld in de basishandeling betreffende het instrument dat voorziet in de financiële bijdrage van de EU aan het nieuwe trustfonds. De raadpleging van de comités waarborgt een adequate betrokkenheid van de Raad bij de oprichting van een EU-trustfonds. In het voorstel voor de herziening van het Financieel Reglement wordt rekening gehouden met de noodzaak van een grotere betrokkenheid van het Europees Parlement bij de oprichting van EU-trustfondsen (artikel 227, lid 1) en de verslaglegging over hun activiteiten (artikel 244). Na de vaststelling van de oprichtings- en financieringsbesluiten wordt de oprichtingsakte van het EU-trustfonds ondertekend door de Europese Commissie en de donoren. In de oprichtingsakte worden de belangrijkste kenmerken van het EU-trustfonds vastgesteld, zoals de specfieke doelstellingen, de bepalingen met betrekking tot de samenstelling en het huishoudelijk reglement van zijn raad van bestuur, alsook de looptijd van het desbetreffende EU-trustfonds. EU-trustfondsen worden opgericht voor een beperkte termijn, die samen met de doelstellingen van het EU-trustfonds, wordt vastgesteld in de oprichtingsakte van elk trustfonds. Overeenkomstig artikel 187 van het Financieel Reglement, gelden voor de EU-trustfondsen specifieke bestuursregelingen en worden de bijdragen niet opgenomen in de EU-begroting.

De EU-trustfondsen bieden een aantal voordelen: het zijn door de EU gestuurde instrumenten, die zorgen voor een betere coördinatie met de EU-lidstaten; betere controle op de verrichtingen door de Unie en andere donoren en versterkte zichtbaarheid van de EU. De trustfondsen zijn gebaat bij snelle besluitvorming en hun capaciteit om grotere sommen die van verschillende bronnen afkomstig zijn, te bundelen. Hierdoor worden deze EU-trustfondsen flexibele, proactieve instrumenten die in allerlei omstandigheden kunnen worden ingezet. De EU-trustfondsen worden beheerd door de Commissie onder de verantwoordelijkheid van de gedelegeerd ordonnateur die zekerheid verschaft aan de Commissie en andere donoren over het gebruik van de middelen. De beheerder van het EU-trustfonds is de gesubdelegeerd ordonnateur. Zoals bij het EOF is de rekenplichtige van een EU-trustfonds de rekenplichtige van de Commissie, die belast is met het vaststellen van boekhoudprocedures en een rekeningstelsel die alle EU-trustfondsen gemeenschappelijk hebben. Het Europees Parlement en/of de Raad kunnen de Commissie verzoeken de kredieten voor het trustfonds stop te zetten of de oprichtingsakte te herzien om het trustfonds zo nodig te liquideren. De huidige EU-trustfondsen Momenteel heeft de Commissie vier EU-trustfondsen opgericht: - Het EU-trustfonds Bêkou, dat tot doel heeft de Centraal-Afrikaanse Republiek in alle opzichten te helpen bij het vinden van een uitweg uit de crises en bij de wederopbouw. Opgericht op 15 juli 2014; - Het EU-trustfonds Madad, een regionaal trustfonds van de Europese Unie dat is opgericht naar aanleiding van de crisis in Syrië. Opgericht op 15 december 2014; - Het EU-trustfonds voor Afrika; een noodtrustfonds van de Europese Unie voor stabiliteit en de aanpak van de diepere oorzaken van irreguliere migratie en ontheemding in Afrika. Opgericht op 12 november 2015; - Het EU-trustfonds voor Colombia; voor de ondersteuning van de uitvoering van het vredesakkoord bij spoedig herstel en stabilisatie na afloop van het conflict. Opgericht op 12 december 2016. Nadere informatie is beschikbaar op de websites van de desbetreffende EU-trustfondsen: Bêkou - http://ec.europa.eu/europeaid/bekou-trust-fund-introduction_en Madad - http://ec.europa.eu/enlargement/neighbourhood/countries/syria/madad/index_en.htm Afrika - http://ec.europa.eu/europeaid/regions/africa/eu-emergency-trust-fund-africa_en Colombia - http://ec.europa.eu/europeaid/eu-trust-fund-colombia_en Het Trustfonds Bêkou Het eerste EU-multidonortrustfonds, dat de naam "Bêkou" draagt (hetgeen"hoop" betekent in het Sango), is op 15 juli 2014 opgericht door de Europese Commissie (vertegenwoordigd door de DG's DEVCO en ECHO, en de EDEO) en drie EU-lidstaten (Duitsland, Frankrijk en Nederland) met als doel de stabilisering en wederopbouw van de Centraal-Afrikaanse Republiek te bevorderen. Het heeft een maximale looptijd van 60 maanden. Het trustfonds wordt beheerd vanuit Brussel. De raad van bestuur en het operationeel comité van het EU-trustfonds Bêkou bestaan uit vertegenwoordigers van de donoren, de Commissie en waarnemers. De strategie van het EU-trustfonds wordt vastgesteld en herzien door de raad van bestuur. De raad van bestuur komt ten minste eenmaal per jaar bijeen.

Het operationeel comité is belast met het onderzoek van, de goedkeuring van en het toezicht op de uitvoering van de acties die door het trustfonds worden gefinancierd. Daarnaast keurt het comité de jaarrekening en de jaarverslagen over door het trustfonds gefinancierde activiteiten goed. Jaarrekening van het trustfonds Bêkou Overeenkomstig artikel 8 van de overeenkomst tot oprichting van het EU-trustfonds voor de Centraal-Afrikaanse Republiek, het zogeheten "EU-trustfonds Bêkou" en artikel 11, lid 2, punt 1, van de oprichtingsovereenkomst, bestaat de jaarrekening uit twee delen: 1) het door de beheerder van het EU-trustfonds opgestelde financieel jaarverslag en 2) de jaarrekening die wordt opgesteld door de rekenplichtige van de Europese Commissie, die op grond van hetzelfde artikel ook de rekenplichtige van het trustfonds is. Overeenkomstig artikel 8 van de oprichtingsovereenkomst worden de jaarrekeningen opgesteld op basis van de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudkundige regels (de boekhoudregels van de EU) die gebaseerd zijn op de internationale standaarden voor overheidsboekhouding (IPSAS). De jaarrekening wordt onderworpen aan een onafhankelijke externe audit en de definitieve jaarrekening wordt door de beheerder van het EU-trustfonds en de rekenplichtige ter goedkeuring voorgelegd aan het operationeel comité (artikel 8, lid 3, punt 4, onder c)).



Hoogtepunten van het jaar In juli 2014 heeft de EU haar allereerste trustfonds, dat de naam "Bêkou" draagt, opgericht om de Centraal-Afrikaanse Republiek en haar bevolking te helpen de gevolgen van de crisis te boven te komen door de toegang tot de basisdiensten te garanderen, het opnieuw op gang brengen van het economisch herstel en de banencreatie en het ondersteunen van verzoening. In 2017 heeft het EU-trustfonds Bêkou zijn operationele strategie voor de periode 2017-2019 vastgesteld, die toegespitst is op: (i) plattelandsontwikkeling; (ii) ondersteuning van de gezondheidszorg; (iii) herschikkingen binnen de openbare diensten en (iv) verzoening. De prioriteiten zijn afgestemd op het "Plan national de Relèvement et de Consolidation de la Paix" (RCPCA) en het nationale indicatieve programma (NIP) voor de Centraal-Afrikaanse Republiek (ondetekend in juni 2017) en de eigen inbreng van de nationale autoriteiten zal worden versterkt. In 2017 heeft het EU-trustfonds Bêkou acties vastgesteld voor een totaalbedrag van 52,3 miljoen EUR in de sectoren van weerbaarheid van het platteland en banencreatie, gezondheidszorg, ondersteuning voor de terugkeer van binnenlandse ontheemden en vluchtelingen, verlichtingsinfrastructuur en water en sanitaire voorzieningen. Het vermelde bedrag heeft betrekking op de recent vastgestelde programma's en op verscheidene herzieninngen van reeds vastgestelde acties. Sinds de oprichting van het EU-trustfonds Bêkou omvat het fonds 15 programma's. Op het vlak van contracten heeft het EU-trustfonds Bêkou in 2017 15 nieuwe contracten ondertekend voor een totaalbedrag van bijna 20 miljoen EUR. Deze contracten moeten bijdragen tot de uitvoering van de programma's van het fonds in de sectoren van de gezondheidszorg, voedselzekerheid, de bevordering van de gelijke behandeling van man en vrouw en het behoud van dieren in het wild. Voorts zijn de voor sommige uitgaven vastgelegde bedragen verhoogd om de vastgestelde programmaherzieningen te kunnen uitvoeren; hierbij gaat het met name over een verhoging met 12 miljoen EUR voor basisgezondheidszorg. De toezeggingen van de contribuanten bedroegen eind 2017 meer dan 236 miljoen EUR. Dit is een stijging met 63 miljoen EUR ten opzichte van 2016. Van dit bedrag van 236 miljoen EUR moet 56 miljoen evenwel nog gecertificeerd worden. Voorts is meer dan 18 miljoen EUR uitbetaald bovenop de betalingen die tijdens de vorige jaren zijn tot stand gekomen; sinds de oprichting van het EU-trustfonds Bêkou is in totaal meer dan 61 miljoen EUR uitgekeerd. In de financiële staten deden de belangrijkste bewegingen zich voor op het vlak van: -Voorfinanciering: een daling met 7 912 000 EUR aangezien minder contracten een open vooraf gefinancierd bedrag hebben; -Exploitatiekosten: een stijging met 12 486 000 EUR, hetgeen erop wijst dat het trustfonds tot volle wasdom is gekomen met de toegenomen activiteiten op het vlak van stadsontwikkeling en basisgezondheidszorg. BALANS X 1000 EUR 31.12.2017 31.12.2016 NIET-VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 686 3 604 686 3 604 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 7 465 12 458 Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 877 1 455 Geldmiddelen en kasequivalenten 39 943 43 036 48 285 56 949 TOTAAL ACTIVA 48 971 60 554 NIET-VLOTTENDE PASSIVA Financiële verplichtingen (44 720) (59 339) (44 720) (59 339) VLOTTENDE PASSIVA Schulden (716) (0) Overlopende posten (3 536) (1 215) (4 252) (1 215) TOTAAL PASSIVA (48 971) (60 554) NETTOACTIVA – - MIDDELEN EN RESERVES Gecumuleerd overschot – – Economisch resultaat over het jaar – – NETTOACTIVA – –

STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES X 1000 EUR 2017 2016 ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties Ontvangsten uit giften 29 620 17 232 29 620 17 232 Ontvangsten uit wisseltransacties Financiële ontvangsten 1 48 1 48 Totaal ontvangsten 29 621 17 280 UITGAVEN Exploitatiekosten (28 918) (16 432) Overige uitgaven (703) (848) Totaal uitgaven (29 621) (17 280) ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR – – KASSTROOMOVERZICHT X 1000 EUR 2017 2016 Economisch resultaat over het jaar – – Operationele activiteiten (Toename)/afname voorfinanciering 7 912 (6 569) (Toename)/afname wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 578 (91) Toename/(afname) financiële verplichtingen (14 620) (3 786) Toename/(afname) schulden 716 0 Toename/(afname) in overlopende posten 2 321 1 021 NETTOKASSTROOM (3 092) (9 425) Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten (3 092) (9 425) Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar 43 036 52 461 Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar 39 943 43 036 MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA X 1000 EUR Gecumuleerd overschot/ (tekort) Economisch resultaat over het jaar Nettovermogen SALDO OP 31.12.2016 – – – Economisch resultaat over het jaar – – – SALDO OP 31.12.2017 – – –



JAARREKENING 2017 VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA

Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot duizend euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct