1. INLEIDING

De officiële statistiek inzake wetenschap, technologie en innovatie in de Europese Unie is gebaseerd op Beschikking nr. 1608/2003/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juli 2003 betreffende de productie en de ontwikkeling van een communautaire statistiek inzake wetenschap en technologie.

In artikel 5 van Beschikking nr. 1608/2003/EG (“de beschikking”) wordt bepaald dat de Commissie om de drie jaar bij het Europees Parlement een verslag moet indienen waarin de tenuitvoerlegging van de beschikking wordt geëvalueerd. Dit is het vijfde uitvoeringsverslag dat de Commissie uit hoofde van artikel 5 indient bij het Europees Parlement en de Raad. Het verslag evalueert de uitvoering van de afzonderlijke statistische acties waarin artikel 2 van de beschikking voorziet. Deze acties beogen het opzetten van een statistisch informatiesysteem over wetenschap, technologie en innovatie om het EU‑beleid te ondersteunen en te monitoren. Dit verslag heeft met name betrekking op de ontwikkelingen sinds het vorige verslag uit 2018.

De Commissie legt de beschikking ten uitvoer aan de hand van voorschriften en vrijwillige gegevensverzamelingen in de EU‑lidstaten, en met de eigen statistiekproductie van Eurostat.

In 2012 heeft de Commissie Uitvoeringsverordening (EU) nr. 995/2012 vastgesteld. In de uitvoeringsverordening worden de regels voor de uitvoering van de beschikking neergelegd, waarbij de nadruk ligt op statistieken over:

·onderzoek en ontwikkeling (O&O);

·toewijzingen uit de overheidsbegroting aan onderzoek en ontwikkeling (GBARD);

·innovatie, en

·andere relevante aspecten, te weten de personele middelen in wetenschap en technologie; octrooien; technologisch hoogwaardige bedrijfstakken, en op kennis gebaseerde dienstverlening.

Door de vereiste statistische eenheden en de uniforme verslagleggingsnormen te specificeren zorgt de uitvoeringsverordening ook voor een verdere harmonisering van de O&O- en innovatiestatistiek in de EU en versterkt deze de koppeling tussen de deze statistieken en Europese zakelijke statistieken. De statistieken zijn veelgebruikte referentiegegevens geworden voor het monitoren van het EU‑beleid.

De beschikking en de uitvoeringsverordening hebben gezorgd voor betere O&O- en innovatiestatistieken die nuttig zullen zijn bij de uitvoering van de volgende EU‑acties:

·In juni 2010 heeft de Europese Raad de Europa 2020-strategie voor banen en slimme, duurzame en inclusieve groei aangenomen. Een van de vijf belangrijkste EU‑doelstellingen van deze strategie is het verbeteren van de voorwaarden voor innovatie en O&O, met als doel het gecombineerde publieke en private investeringsniveau in O&O te doen stijgen tot 3 % van het bbp tegen 2020.

·De Commissie heeft in haar mededeling van 6 oktober 2010 betreffende het kerninitiatief Innovatie-Unie voorgesteld om aanvullende indicatoren vast te stellen voor het meten van de O&O-intensiteit en voor snelgroeiende innovatieve ondernemingen. Ook stelde zij voor een jaarlijks scorebord voor de Innovatie-Unie in te voeren om de algemene vooruitgang in innovatieprestaties te monitoren. In 2017 en 2019 is het Europees innovatiescorebord verbeterd met gebruikmaking van meer inzichten uit de communautaire innovatie-enquête (CIS) van de EU. Het Europees innovatiescorebord 2020 is op 23 juni 2020 gepubliceerd. De gegevens over O&O en innovatie vormen de basis voor de rapportage van de Commissie over duurzame ontwikkeling en over de Europese Onderzoeksruimte. Voor de nationale boekhouding worden gegevens over O&O-uitgaven gebruikt.

·Gegevens over O&O en innovatie vormen de basis voor de analyse van de Commissie van de prestaties van de EU op het gebied van wetenschap, onderzoek en innovatie, die is gepubliceerd in het verslag van de Commissie “Science, Research and Innovation Performance of the EU”.

In dit verslag wordt geïnventariseerd hoe het statistische informatiesysteem over wetenschap, technologie en innovatie (WTI) is geïmplementeerd. Hoofdstuk 2 van het verslag gaat in op de belangrijkste ontwikkelingen bij de uitvoering van de maatregelen. Hoofdstuk 3 heeft betrekking op gegevenskwaliteit; hoofdstuk 4 betreft de kosten en de statistische belasting. In hoofdstuk 5 wordt alvast gekeken naar toekomstige ontwikkelingen.

2. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN SINDS NOVEMBER 2018

Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen opgesomd die zich sinds november 2018 hebben voorgedaan bij de uitvoering van maatregelen uit hoofde van artikel 2 van de beschikking.

·Op 27 november 2019 hebben het Europees Parlement en de Raad Verordening (EU) 2019/2152 betreffende de Europese bedrijfsstatistieken aangenomen, die onder meer betrekking heeft op Europese statistieken inzake O&O en innovatie. Met deze verordening wordt het besluit ingetrokken met ingang van 2021. Een belangrijk effect van Verordening (EU) 2019/2152 is een betere integratie van verschillende takken van bedrijfsstatistieken en verschillende statistische productiesystemen. Dit zal de kwaliteit van de gegevens verbeteren en tot een efficiëntere productie van gegevens leiden. De CIS en de O&O-ondernemingenenquête zijn herzien om ervoor te zorgen dat hun definities volledig in overeenstemming zijn met de algemene definities in Verordening (EU) 2019/2152 en die worden gebruikt in de Europese bedrijfsstatistieken (bijvoorbeeld in het statistisch ondernemingenregister en de enquête voor de structurele bedrijfsstatistieken). Hierdoor neemt de consistentie van de resultaten toe en worden de respondenten minder belast doordat informatie die reeds bekend is, in andere bronnen kan worden hergebruikt. Bovendien maakt de afstemming op andere relevante normen voor gegevensverzamelingen en nationale rekeningen het gemakkelijker om O&O- en innovatiegegevens te gebruiken in transversale verslagen.

·De Europese statistieken inzake O&O en GBARD zijn in overeenstemming met de richtsnoeren van het Frascati-handboek van de OESO over de verzameling van gegevens en verslaglegging met betrekking tot onderzoek en experimentele ontwikkeling. Dit maakt een internationale vergelijking buiten de EU mogelijk. In 2015 heeft de OESO een nieuwe versie van het Frascati-handboek (FM2015) gepubliceerd. Daarop heeft Eurostat in nauwe samenwerking met de EU‑lidstaten zijn gegevensverzamelingen inzake O&O- en GBARD-statistieken aangepast om deze verder af te stemmen op de FM2015-richtsnoeren. Eurostat heeft methodologische richtsnoeren opgesteld voor situaties waarin de FM2015 de keuze biedt tussen meerdere opties of ruimte laat voor interpretatie. Door deze methodologische richtsnoeren zal het veel gemakkelijker zijn om O&O- en GBARD-statistieken tussen de EU‑lidstaten te vergelijken.