NL Publicatieblad van de Europese Unie C 220/14

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2010/C 220/09

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

SAMENVATTING

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„FARINA DI CASTAGNE DELLA LUNIGIANA”

EG-nummer: IT-PDO-0005-0525-22.02.2006

BOB ( X ) BGA ( )

Deze samenvatting bevat de belangrijkste gegevens uit het productdossier ter informatie.

1. Bevoegde dienst van de lidstaat:

Naam: Ministero delle politiche agricole e forestali Adres: Via XX Settembre 20 00187 Roma RM ITALIA Tel. +39 0646655106 Fax +39 0646655306 E-mail: saco7@politicheagricole.it

2. Groepering:

Naam: Comitato Promotore D.O.P. «Farina di castagne della Lunigiana» Adres: Loc. Torre di Apella 1 Licciana Nardi 54016 Massa Carrara MS ITALIA Tel. +39 0521484329 Fax +39 0521494652 E-mail: farinalunigiana@libero.it Samenstelling: Producenten/verwerkers ( X ) andere samenstelling ( )

3. Productcategorie:

Categorie 1.6 — Groenten en fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt.

4. Overzicht van het productdossier:

(samenvatting van de bij artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam:

„Farina di castagne della Lunigiana”

4.2. Beschrijving:

De beschermde oorsprongsbenaming „Farina di Castagne della Lunigiana” wordt verleend aan zoet meel dat verkregen wordt door bewerking van de vruchten van kastanjebomen van het ras Castanea sativa (Mill.), waarvan de volgende variëteiten van oudsher in het oorsprongsgebied worden geteeld: Bresciana, Carpanese, Fosetta, Marzolina, Moretta, Primaticcia, Rigola, Rossella en Rossola. Ten minste 70 % van de kastanjevariëteiten die voor de productie van de „Farina di Castagne della Lunigiana” worden gebruikt, stamt af van de variëteiten Bresciana, Carpanese en Rossola.

Wanneer „Farina di Castagne della Lunigiana” in de handel wordt gebracht voelt het fluweelzacht aan, heeft het een fijne textuur in de mond vanwege de korrelgrootte die maximaal 0,8 mm en voor 80 % van het product 0,3 mm of minder is, en een zoete smaak dankzij het totale suikergehalte van minimaal 20 %. Het meel heeft de typische geur van kastanjes en ruikt niet schimmelig of muf. De kleur is wit tot ivoorwit en het vochtgehalte is maximaal 8 %.

4.3. Geografisch gebied:

Het productiegebied van de „Farina di Castagne della Lunigiana” B.O.B. ligt in de provincie Massa Carrara en omvat het hele administratieve grondgebied van de gemeenten Aulla, Bagnone, Casola in Lunigiana, Comano, Filattiera, Fivizzano, Fosdinovo, Licciana Nardi, Mulazzo, Podenzana, Pontremoli, Tresana, Villafranca in Lunigiana en Zeri.

4.4. Bewijs van de oorsprong:

Elke fase van het productieproces wordt bewaakt door middel van registraties van de inkomende en uitgaande producten. De traceerbaarheid van het product wordt gewaarborgd door middel van de bovenvermelde registraties, door inschrijving van de kadasternummers van de teeltpercelen en de betrokken kastanjetelers, drogers, molenaars en verpakkers op speciale lijsten die door de controlestructuur worden bijgehouden, alsmede door een tijdige aangifte van de geproduceerde hoeveelheden bij de controlestructuur. Tevens worden speciale registers bijgehouden van zowel de „gradili” waarin de kastanjes worden gedroogd, als de molens en de verpakkingsruimten. Aan de hand van de voorschriften van het productdossier en het daarin voorziene controleprogramma verricht de controlestructuur controles ten aanzien van alle natuurlijke en rechtspersonen die op de bovenvermelde lijsten zijn ingeschreven.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product:

De plantdichtheid van kastanjebomen die vruchten produceren, mag niet hoger zijn dan 160 per hectare en de productopbrengst mag niet meer zijn dan 3 500 kg per hectare. Ten minste 70 % van de kastanjevariëteiten die voor de productie van de „Farina di Castagne della Lunigiana” worden gebruikt, stamt af van de variëteiten Bresciana, Carpanese en Rossola. De kastanjes worden tussen 29 september en 15 december geoogst en vervolgens in speciale huisjes („gradili”) gedroogd.

Kastanjes die als grondstof voor „Farina di Castagne della Lunigiana” B.O.B. worden gebruikt, moeten ten minste 25 dagen boven een laag vuur van kastanjehout drogen. Daarna worden ze met behulp van traditionele trommels van de bast ontdaan, in een speciale machine of volgens traditionele technieken schoongeblazen en vervolgens handmatig gecontroleerd op onzuivere deeltjes. De maximale opbrengst aan gedroogde, gepelde kastanjes bedraagt 32 gewichtsprocent van de geoogste rauwe kastanjes.

De molens waarin de gedroogde kastanjes tot „Farina di Castagne della Lunigiana” B.O.B. worden vermalen, zijn uitgerust met traditionele maalstenen en een elektrisch of hydraulisch aandrijfsysteem. Na 30 januari van het jaar volgend op de oogst mogen er geen gedroogde kastanjes meer worden gemalen. Een molen mag niet meer dan vijfhonderd kilo gedroogde kastanjes per dag verwerken om te voorkomen dat de maalsteen door continubedrijf warm wordt en het eindproduct zijn zo gewaardeerde „poederfijnheid” verliest.

4.6. Verband:

„Farina di Castagne della Lunigiana” B.O.B. heeft een uitgesproken zoete smaak, die het product onderscheidt van soortgelijke producten op de markt en met name te danken is aan de geteelde variëteit, het klimaat en de bodemgesteldheid in het productiegebied, en de inspanningen van de mens die dit meel al eeuwenlang produceert. Het hoge suikergehalte van de vruchten is te danken aan de structuur van het oorsprongsgebied, en met name aan de hoogte en de klimaatomstandigheden. De specifieke orografische, morfologische, hydrografische en klimatologische omstandigheden in Lunigiana maken deze streek zeer geschikt voor de teelt van kastanjebomen die zoete vruchten voortbrengen en daar overal, van de valleikom tot op duizend meter hoogte, goed gedijen. Omdat het productiegebied in een bergkom ligt, de kastanjegaarden op de berghellingen naar het oosten en westen zijn gericht, de temperaturen het hele jaar door niet hoog oplopen — ook niet in de maanden van intense biologische activiteit (van juni tot september) — en de nabijgelegen zee frisse wind aanvoert, worden extreme temperatuurpieken in de zomer afgevlakt en staan de bomen niet bloot aan stress. Dit resulteert in een constante en aanzienlijke opbouw van suikers in de kastanjes die de grondstof voor het meel vormen. Uit morfologisch oogpunt beschouwd, kenmerkt Lunigiana zich door smalle, diepe valleien met woeste bergstromen, heuvels, bergen en geologische slenken. Dankzij deze morfologie kent het gebied een dicht en sterk vertakt hydrografisch netwerk met veel bergbeken, die op kundige wijze door de bevolking worden benut om het grote aantal watermolens aan te drijven. Deze molens bepalen de landschapsarchitectuur van deze streek en worden ook nu nog gebruikt voor het vermalen van gedroogde kastanjes. Dankzij het gebruik van maalstenen, die vroeger werden aangedreven door de stroming in de bergbeken en later met elektriciteit, verloopt het malen van de kastanjes langzaam, constant en zonder extreme verhitting, waardoor een eindproduct wordt verkregen dat fluweelzacht aanvoelt en een fijne textuur in de mond heeft. De overal in de kastanjegaarden gebouwde drooghuisjes („gradili”) bepalen niet alleen samen met de molens het landschap van Lunigiana, maar vormen ook het bewijs dat het verwerken van kastanjes in het afgebakende gebied tot ver in het verleden teruggrijpt. Vermeldenswaard in dit verband zijn de vijftiende-eeuwse kronieken van Giovanni Antonio da Faie, waarin hij wijst op het belang van de kastanjeboom voor de lokale economie en op de noodzaak deze teelt te behouden omdat hij „per i due terzi il pan di Lunigiana” (twee derde van de boterham van Lunigiana) oplevert. De schrijver noemt ook het geringe verschil tussen de prijzen van tarwemeel en kastanjemeel. Behalve de specifieke ligging van het gebied en de traditionele maalmethode, moet ook de menselijke factor worden genoemd. De mens volgt en bewaakt immers alle verwerkingsfasen van het meel, vanaf de oogst van de kastanjes tot aan het drogingsproces en het malen, en houdt daarbij ook de plaatselijke traditie hoog. Vandaag de dag wordt de oogst nog steeds aangevangen op 29 september, de naamdag van Sint Michaël, die samenvalt met het begin van de periode waarin de vruchten spontaan van de boom raken. Deze datum ligt historisch gezien vast omdat de bolsters van de vroegrijpe variëteiten rondom die tijd door klimaatomstandigheden spontaan openbarsten en komt ook terug in lokale zegswijzen, zoals „per San Michelo la castagna nel panéro” (op Sint Michaël de kastanjes in de korf). Tijdens de oogst worden de gezonde vruchten ter plekke uitgeselecteerd en vervolgens worden de „gradili” (drooghuisjes) klaargemaakt. De kastanjes worden daarin gelegd om vervolgens 25 dagen lang te drogen bij een zacht vuur dat constant wordt aangehouden en waarvoor, geheel volgens de traditie, uitsluitend kastanjehout wordt gebruikt. Na het drogen is het opnieuw de mens die de gedroogde kastanjes handmatig controleert en onzuivere deeltjes verwijdert voordat de vruchten worden fijngemalen. De productie en de verwerking van kastanjes in Lunigiana hebben in de loop der tijd een zeer belangrijke rol in de plaatselijke economie ingenomen. Van de zestiende tot de negentiende eeuw zijn er dan ook in de statuten van de verschillende gemeenten van Lunigiana, zoals Rocca Sigillina, Tresana, Equi, Moncigoli, Gragnola en Pontremoli, strikte voorschriften en sancties vastgesteld om de eeuwenoude kastanjegaarden in het gebied te beschermen. Archeologische vondsten tonen aan dat er al in de eerste eeuw na Christus kastanjebomen in Lunigiana voorkwamen en dat de teelt tussen de vierde en de zesde eeuw daadwerkelijk gestalte kreeg. De vondsten in de streek rondom Pieve di Sorano (Filattiera), waar eens een Byzantijnse nederzetting op een vroegere Romeinse boerenhoeve gevestigd was, behoren tot de oudste in Italië en leveren met name het bewijs van de snelle „revolutie” die zich in de landbouw heeft voltrokken nadat de eik werd vervangen door de kastanje. In zijn ideale natuurlijke habitat heeft de kastanje eeuwenlang stand gehouden en de bevolking een vaste en belangrijke bron van inkomsten verschaft. De oeroude streek Lunigiana heeft haar gewoonten en gebruiken behouden en deze een plaats in de Italiaanse folklore gegeven. Tijdens het „Festa della Ricca” trakteerde de „rijkste” boerin van het dorp op zoetigheden en in Filetto vroeg men dan om zoet kastanjemeel. Ook de „balladura”, ofwel het op het erf stampen op gedeeltelijk opengebarsten kastanjebolsters om de vruchten eruit te drukken, was een echt feest, het mooiste en vrolijkste feest van het hele bewerkingsproces van de kastanjes, dat gepaard ging met het zingen van volksliedjes. Bovendien kent deze streek veel sociale gebruiken en zegswijzen in het dialect die verband houden met de kastanjeteelt. De keuken van Lunigiana biedt een groot aantal gerechten op basis van kastanjemeel, zoals krentenkoek („pattòna”), focaccia („cian”), in de pan gebakken oliebollen („fritei”, „padléti”), speciale lasagne („lasagna bastarda”) en brood („pane marocca”), die meestal samen met melkproducten of worst worden gegeten. Hoe belangrijk de aanwezigheid van de kastanjeboom op het grondgebied van Lunigiana is, blijkt tenslotte ook uit het feit dat de kinderen hier niet uit de kool komen, noch door de ooievaar worden gebracht, maar worden gevonden in een oude, holle kastanjeboom.

4.7. Controlestructuur:

Naam: Camera di Commercio Industria Artigianato e Agricoltura di Massa Carrara Adres: Via VII Luglio 14 54033 Carrara MS ITALIA Tel. +39 05857641 Fax +39 0585776515 E-mail: —

4.8. Etikettering:

„Farina di Castagne della Lunigiana” B.O.B. wordt vanaf 15 november van elk productiejaar in de handel gebracht in zakjes van doorzichtig plastic met een gewicht van 500 g, 1 kg of 5 kg. De plastic zakjes mogen ook te koop worden aangeboden met een papieren of stoffen buitenverpakking. De sluiting van de verpakkingen moet verzegeld zijn, zodat de inhoud niet kan worden uitgenomen zonder dat het zegel wordt verbroken. Elke verpakking heeft een eenmalig sluitzegel, waarop de naam „Farina di Castagne della Lunigiana” D.O.P. en het productiejaar zijn gestempeld. De kleur van het zegel is afhankelijk van het gewicht van de verpakking: wit voor verpakkingen van 500 g, bruin voor verpakkingen van 1 kg en rood voor die van 5 kg. Op elk zakje wordt bovendien een etiket aangebracht waarop, behalve de wettelijk voorgeschreven gegevens, de volgende vermeldingen voorkomen: het logo van de „Farina di Castagne della Lunigiana” D.O.P., de verpakkingsdatum en de uiterste gebruiksdatum (bij een maximale houdbaarheid van één jaar).

Het logo van de oorsprongsbenaming bestaat uit een afbeelding van twee tegen elkaar liggende kastanjes, waarvan de voorste kastanje naar links overhelt en de achterste recht overeind is afgebeeld. Beide kastanjes zijn bruin met een lichtbruine lichtweerspiegeling op de bolle kant en een hazelnootkleurige vruchtbodem. De achtergrond van het logo wordt mede gevormd door drie identieke stroken in de kleuren groen, wit en rood van de Italiaanse vlag. Rechts in de groene strook staat de vermelding „Denominazone di origine protetta”.

De benaming „Farina di Castagne della Lunigiana” moet in de Italiaanse taal worden gebruikt.

(1) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12.