Verslag over de follow-up van de verzoeken in de kwijtingsresoluties van het Europees Parlement en in de aanbeveling tot kwijting van de Raad voor het begrotingsjaar 2019

1.Inleiding

Op 27 april 2021 heeft het Europees Parlement, op basis van een aanbeveling van de Raad, met een duidelijke meerderheid kwijting verleend aan de Commissie voor het begrotingsjaar 2019, en daarmee erkend dat de EU-begroting over het algemeen goed en naar behoren is besteed.

De kwijtingsprocedure 2019 vond plaats in de context van de aanhoudende COVID-19 pandemie en gelijktijdig met de onderhandelingen en daaropvolgende aanneming van het meerjarig financieel kader 2021-2027 (MFK) en NextGenerationEU. Ervoor zorgen dat elke euro aan Europees belastinggeld goed wordt besteed in het belang van alle EU-burgers bleef centraal staan bij het optreden van de Commissie in deze ongekende omstandigheden.

De belangrijkste doelstellingen die door het Europees Parlement en de Raad in het kader van de kwijtingsprocedure 2019 zijn aangegeven, worden door de Commissie gedeeld:

oEen hoge mate van transparantie en verantwoording nastreven bij de wijze waarop de EU-begroting wordt beheerd, via een solide beheers- en controlekader.

oBescherming van de EU-begroting: naar aanleiding van aantijgingen of vermoedens van misbruik of wanbeheer van EU-middelen neemt de Commissie alle vereiste maatregelen om de Uniebegroting te beschermen, in voorkomend geval onder meer door opschorting van betalingen en financiële correcties, maar ook andere maatregelen, zoals het nieuwe algemene conditionaliteitsregime voor de EU-begroting.

oPrestaties centraal stellen bij de uitvoering van de begroting: het is daarnaast evenzeer van belang dat met het bestede geld daadwerkelijk de uitdagingen worden aangepakt en dat dit in de praktijk de verwachte resultaten oplevert, waardoor zich tastbare en positieve veranderingen voordoen in het leven van burgers en begunstigden.

oOver het algemeen, het juiste evenwicht vinden tussen een gering aantal fouten, snelle betalingen, redelijke kosten van controles voor overheidsinstanties en toegevoegde waarde van EU-uitgaven.

Dit verslag over de follow-up van de kwijtingsprocedure 2019 biedt, in het kader van de geïntegreerde financiële en verantwoordingsverslagen, een overzicht van door de Commissie genomen maatregelen in antwoord op de voornaamste verzoeken door het Europees Parlement en de Raad tijdens de procedure voor 2019. Later dit jaar, wanneer de kwijtingsprocedure 2020 van start gaat, zal de Commissie uitvoerigere en actuelere informatie verstrekken over haar follow-upmaatregelen.

2.Transparantie en verantwoording

De presentatie door de Commissie van het geïntegreerde pakket financiële en verantwoordingsverslagen voor 2019 vormde het uitgangspunt van de kwijtingsprocedure 2019. Dit werd gevolgd door de presentatie van het Jaarverslag over 2019 van de Europese Rekenkamer (ERK), met voor het 13e jaar op rij een goedkeurend oordeel over de jaarrekening van de EU, evenals een goedkeurend oordeel over de ontvangstenzijde van de EU-begroting. De ERK verstrekte echter een afkeurend oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van uitgaven die ten grondslag liggen aan de rekeningen, in plaats van een oordeel met beperkingen zoals in de voorbije drie jaar. Een van de voornaamste redenen hiervoor was het toegenomen aandeel van uitgaven met een hoog risico, waarvoor vaak complexe regels gelden en die voornamelijk gebaseerd zijn op vergoedingen.

Terwijl de ERK een jaarlijks controleoordeel afgeeft, stelde de Commissie als beheerder van de EU-begroting meerjarige controlestrategieën vast die tot doel hebben fouten te voorkomen, op te sporen en te corrigeren, zelfs in de jaren die volgen op het jaar van betaling. De Commissie blijft maatregelen nemen om de complexiteit te verminderen en ervoor te zorgen dat fouten gaandeweg beter worden voorkomen en opgespoord voor alle programma’s. Het geschatte foutenpercentage van de Commissie over 2019 lag binnen de door de ERK gehanteerde bandbreedte. Ten gevolge van de inspanningen van de Commissie en haar uitvoerende partners is het financieel beheer van de EU-begroting mettertijd verbeterd en zijn de foutenpercentages gedaald tot bandbreedtes die de afgelopen jaren dichter bij de materialiteitsdrempel van 2 % zijn gekomen, met uitzondering van enkele specifieke beleidsterreinen.

De gehanteerde controlesystemen leveren de Commissie zeer verfijnde en gedetailleerde kennis op over hoe systemen werken, ook op het niveau van nationale en regionale autoriteiten onder gezamenlijk beheer, zodat in kaart kan worden gebracht welke terreinen nog voor verbetering vatbaar zijn en in voorkomend geval maatregelen kunnen worden genomen. Met inachtneming van haar eigen kwalitatieve beoordeling van de doeltreffende werking van deze controlesystemen, evenals het meerjarige corrigerend vermogen dat leidde tot een risicobedrag bij afsluiting (0,7 % in 2019) onder de materialiteitsdrempel van 2 %, is de Commissie van oordeel dat fouten niet wijdverspreid zijn en dat niet de gehele EU-begroting erdoor aangetast is.

Dit jaar presenteerde de ERK, naast het Jaarverslag dat de jaarlijkse betrouwbaarheidsverklaring bevat, tevens een specifiek onderdeel van het Jaarverslag dat gewijd is aan de prestaties van de EU-begroting. Ofschoon de ERK van mening is dat de Commissie beschikt over degelijke procedures om prestatieverslagen voort te brengen en dat de verslagen nog altijd beter en evenwichtiger worden, belicht ze een aantal verbeterterreinen; de Commissie zal deze informatie benutten om de verwezenlijking van communautaire prioriteiten, beleidslijnen en programma's beter te evalueren en te meten.

De Commissie gaat uitvoerig in op al deze aspecten in haar geïntegreerde financiële en verantwoordingsverslagen, waarin wordt beschreven hoe het geld van de Europese belastingbetalers in 2020 werd besteed en welke stappen werden genomen om ervoor te zorgen dat het beheer van de EU-begroting voldoet aan de hoogste normen. Hieruit blijkt het gezamenlijke streven van de Europese instellingen en de lidstaten om optimaal rendement te halen uit elke via de EU-begroting geïnvesteerde euro.

3.Rechtsstaat en fundamentele waarden

Voor het eerst beschikt de Unie over een specifiek instrument om haar begroting te beschermen tegen schendingen van de beginselen van de rechtsstaat via de nieuwe verordening betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting.

Deze verordening heeft betrekking op het hele MFK 2021-2027 en NextGenerationEU, met inbegrip van de herstel- en veerkrachtfaciliteit. De verordening is van kracht sinds 1 januari 2021 en is vanaf die datum uitvoerbaar. Er zal worden ingegaan op alle relevante schendingen die gevolgen hebben voor het goed financieel beheer van de Uniebegroting en de financiële belangen van de Unie na die datum. De Commissie zal de conditionaliteit gebruiken wanneer ze van mening is dat andere instrumenten niet doeltreffender zijn om de EU-begroting te beschermen.