GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 20/97 door de Raad vastgesteld op 17 april 1997 met het oog op de aanneming van Besluit 97/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de herziening van het beleidsplan en actieprogramma van de Europese Gemeenschap inzake het milieu en duurzame ontwikkeling - "Op weg naar duurzame ontwikkeling"

(97/C 157/04)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 130 S, lid 3, eerste alinea,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (4),

(1) Overwegende dat de Commissie op 18 maart 1992 het beleidsplan en actieprogramma van de Europese Gemeenschap inzake het milieu en duurzame ontwikkeling - "Op weg naar duurzame ontwikkeling" (hierna "programma" genoemd) heeft vastgesteld;

(2) Overwegende dat het Europees Parlement zich in zijn resolutie van 17 november 1992 (5) gunstig heeft uitgesproken over de in het programma opgenomen richtsnoeren;

(3) Overwegende dat het Economisch en Sociaal Comité in zijn advies van 1 juli 1992 de uitgangspunten en de reikwijdte van het programma heeft goedgekeurd;

(4) Overwegende dat de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten in hun resolutie van 1 februari 1993 (6) hun instemming hebben betuigd met de algemene benadering en strategie van het programma;

(5) Overwegende dat in het programma is bepaald dat vóór eind 1995 een herziening moet plaatsvinden, al loopt een groot aantal maatregelen en acties in het kader van het programma tot het jaar 2000;

(6) Overwegende dat sinds de goedkeuring van het programma een aantal voor duurzame ontwikkeling relevante gebeurtenissen hebben plaatsgevonden, met name de vaststelling van Agenda 21, als resultaat van de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en duurzame ontwikkeling, en de vaststelling door de Commissie van het Witboek "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid";

(7) Overwegende dat bij de herziening ook rekening gehouden moet worden met de verplichtingen en conclusies die uit verscheidene internationale processen voortgevloeid zijn;

(8) Overwegende dat het milieubeleid van de Gemeenschap tevens de bescherming van de volksgezondheid tot doel heeft;

(9) Overwegende dat de uitbreiding van de Europese Unie met drie nieuwe lidstaten, Oostenrijk, Finland en Zweden, de Unie voor nieuwe uitdagingen op milieugebied plaatst; dat de Gemeenschap zich ertoe heeft verbonden een aantal bepalingen van haar milieuwetgeving te herzien;

(10) Overwegende dat tijdens de door de Commissie uitgevoerde herziening uitgebreid overleg heeft plaatsgevonden om de gemaakte voortgang te bepalen en na te gaan welke obstakels de uitvoering van het programma belemmeren;

(11) Overwegende dat het Europees Milieuagentschap op 10 november 1995 een geactualiseerd verslag over de toestand van het milieu heeft ingediend als bijdrage aan de herziening;

(12) Overwegende dat de Commissie in januari 1996 een voortgangsverslag over de uitvoering van het programma heeft voorgelegd;

(13) Overwegende dat de algemene strategie, de doelstellingen en de voorgestelde maatregelen van het oorspronkelijke programma geldig blijven en dat het programma een passend uitgangspunt vormt voor de tenuitvoerlegging van Agenda 21 door de Gemeenschap en de lidstaten;

(14) Overwegende dat de basisstrategie van het programma erin bestaat tot een volledige integratie van het milieubeleid en ander relevant beleid te komen door een actieve deelneming van alle belangrijke actoren binnen de samenleving aan een verbreding en verdieping van het instrumentarium voor gedragswijziging;

(15) Overwegende dat uit het voortgangsverslag blijkt dat op een aantal punten vooruitgang is geboekt, maar dat er nog veel werk moet worden verricht om tot duurzame ontwikkeling te komen;

(16) Overwegende dat in het voortgangsverslag hoofdprioriteiten worden vastgesteld die het proces van duurzame ontwikkeling een krachtigere impuls moeten geven; dat de Gemeenschap haar inspanningen moet toespitsen op vijf hoofdprioriteiten en vijf andere aangelegenheden, teneinde de tenuitvoerlegging van het programma te ondersteunen;

(17) Overwegende dat de Gemeenschap bij de tenuitvoerlegging van haar algemeen actieprogramma zal optreden op de gebieden waarvoor zij bevoegd is; dat de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten de Commissie in hun resolutie van 1 februari 1993 verzocht hebben met voorstellen te komen om uitvoering te geven aan het programma wat betreft daarin genoemde communautaire maatregelen;

(18) Overwegende dat dit besluit niet van invloed is op de rechtsgrondslag voor maatregelen die weliswaar voldoen aan de doelstellingen van de in dit besluit bedoelde acties, maar in het kader van het milieubeleid en ander Gemeenschapsbeleid worden vastgesteld;

(19) Overwegende dat de verdere integratie van milieubeschermingseisen in andere beleidsgebieden beschouwd wordt als een sleutelelement om tot duurzame ontwikkeling te komen; dat bij de concrete tenuitvoerlegging van de in het programma aangegeven benadering de noodzaak milieuoverwegingen in het beleid en het optreden van de Gemeenschap te integreren dient te worden vertaald in een meer operationele aanpak; dat daartoe een aantal prioritaire gebieden is vastgesteld waar op communautair niveau zo doeltreffend mogelijk kan worden opgetreden ten aanzien van de doelgroepen landbouw, vervoer, energie, industrie en toerisme;

(20) Overwegende dat de verbreding van het instrumentarium moeilijker gebleken is dan verwacht; dat de ontwikkeling en de tenuitvoerlegging van andere instrumenten ter aanvulling van de wetgeving noodzakelijk zijn om, rekening houdend met het subsidiariteitsbeginsel, de huidige trends en gedragspatronen werkelijk te wijzigen in een duurzame ontwikkeling; dat dit de verdere ontwikkeling op het juiste niveau van doeltreffende marktgerichte en andere economische instrumenten en horizontale instrumenten inhoudt, alsook een verbeterd gebruik van de eigen mechanismen voor financiële steun van de Gemeenschap als middel om duurzame ontwikkeling te bevorderen;

(21) Overwegende dat op een betere tenuitvoerlegging en handhaving van milieumaatregelen moet worden toegezien, hetgeen betekent dat op alle niveaus van het wetgevingsproces maatregelen moeten worden getroffen;

(22) Overwegende dat communicatie, informatie, onderwijs en opleiding van essentieel belang zijn voor de stimulering van het milieubewustzijn en de bevordering van gedragswijzigingen in alle geledingen van de samenleving;

(23) Overwegende dat de Gemeenschap een belangrijke rol te vervullen heeft bij internationale initiatieven op het gebied van milieu en duurzame ontwikkeling; dat een aantal internationale uitdagingen moet worden aangegaan, met name de mogelijke toetreding van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa en Cyprus, de noodzaak de samenwerking met de Middellandse-Zeelanden en de landen in het Oostzeegebied op te voeren, de noodzaak het door de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling op gang gebrachte proces voort te zetten en besprekingen over handel en milieu te voeren;

(24) Overwegende dat verdere inspanningen ter verbetering van de grondslag van het milieubeleid nodig zijn in de vorm van betrouwbare en vergelijkbare gegevens, statistieken en indicatoren, alsook van methoden ter beoordeling van de kosten en baten van maatregelen of het achterwege laten daarvan;

(25) Overwegende dat verdere voortgang moet worden gemaakt met de ontwikkeling van benaderingen ter bevordering van duurzame productie- en consumptiepatronen; dat een optimaal gebruik van nieuwe technieken en technologieën moet worden bevorderd;

(26) Overwegende dat het begrip gezamenlijke verantwoordelijkheid verder moet worden ontwikkeld, met name door de dialoog met en de participatie van de deelnemers aan de voorbereiding van communautaire beleidsinitiatieven en maatregelen te intensiveren;

(27) Overwegende dat er mogelijkheden voorhanden zijn om door middel van steun van de Gemeenschap te komen tot meer samenhangende en beter gecooerdineerde benaderingen ten aanzien van activiteiten op lokaal en regionaal niveau met betrekking tot aspecten die essentieel zijn voor de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling, en om de uitwisseling van informatie en ervaring te stimuleren;

(28) Overwegende dat de Gemeenschap haar beleid ten aanzien van de door het programma bestreken thema's verder zal ontwikkelen op basis van hoge milieubeschermingsnormen; dat bijzondere aandacht zal worden besteed aan de acties die het meest doeltreffend op het niveau van de Gemeenschap uitgevoerd kunnen worden,

BESLUITEN:

Artikel 1

De Gemeenschap blijft zich inzetten voor de algemene benadering en de strategie neergelegd in het programma "Op weg naar duurzame ontwikkeling", dat op 18 maart 1992 door de Commissie is aangenomen, waarover het Europees Parlement zich in zijn resolutie van 17 november 1992 gunstig heeft uitgesproken en waarmee de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, in hun resolutie van 1 februari 1993 hun instemming hebben betuigd. De Instellingen van de Gemeenschap, de lidstaten, het bedrijfsleven en de burgers worden aangespoord hun verantwoordelijkheid te aanvaarden voor het volledig vervullen van hun taak bij de verdere uitvoering van het programma en te pogen het proces te versnellen.

Met het oop op een snellere verwezenlijking van de doelstellingen van het programma en een efficiëntere toepassing van de daarin aangegeven benadering en rekening houdend met het voortgangsverslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van het programma en het verslag van het Europees Milieuagentschap over de toestand van het milieu, zal de Gemeenschap, in een streven naar een hoog beschermingsniveau en rekening houdend met de uiteenlopende situaties in de verschillende regio's van de Gemeenschap haar inspanningen opvoeren op vijf prioritaire gebieden, alsook op vijf andere gebieden die een extra impuls aan de uitvoering van het programma zullen geven.

Behalve voor deze specifieke prioriteiten zal de Gemeenschap zich ook actief blijven inzetten voor alle andere in het kader van het programma geïnitieerde acties.

Bij de tenuitvoerlegging van dit programma zal de Gemeenschap optreden op de gebieden waarvoor zij bevoegd is. Dit besluit loopt niet vooruit op de rechtsgrondslag van maatregelen die wel aan de doelstellingen van de in dit besluit bedoelde acties voldoen, maar in het kader van het milieubeleid en van andere communautaire beleidssectoren worden vastgesteld.

DEEL 1

PRIORITEITEN

Artikel 2 Integratie van het milieu in het beleid op andere gebieden

De Gemeenschap zal betere en meer consequente benaderingen ontwikkelen voor de integratie van milieubeschermingseisen in het beleid op andere gebieden met het doel de overgang naar duurzame ontwikkeling te vergemakkelijken.

Ten aanzien van de doelgroepen van het programma zal de Gemeenschap zich daartoe concentreren op de volgende prioriteiten waarvoor communautaire initiatieven het meest efficiënte instrument zijn.

1. Wat de landbouw betreft, zijn de prioriteiten:

a) betere integratie van het marktbeleid, het beleid inzake plattelandsontwikkeling en het milieubeleid met het oog op het bewerkstelligen van een duurzame landbouw door:

- verdere ontwikkeling van de samenhang tussen het landbouwbeleid en de milieueisen overeenkomstig de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid;

- bezinning op de mogelijkheden om aanvullende milieuoverwegingen te integreren in landbouwbeleidsmaatregelen.

Passende toezicht-, rapportering- en evaluatieverplichtingen zullen deel uitmaken van alle maatregelen;

b) voorzien in regelmatige rapportering en de productie van vergelijkbare gegevens over de belasting van en de effecten op het milieu, met inbegrip van de biodiversiteit, die worden veroorzaakt door bepaalde landbouwtechnieken, waaronder het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen, en gegevens over waterverbruik en -kwaliteit en grondgebruik;

c) bevordering van duurzame landbouwmethoden, met inbegrip van geïntegreerde landbouwbeheerstechnologieën, biologische landbouw en, waar nodig, extensieve teelten (waarbij met name de biodiversiteit wordt gerespecteerd) in nauwe samenwerking met de betrokkenen. De Gemeenschap zal de ontwikkeling van plaatselijke initiatieven blijven aanmoedigen en daarover informatie verspreiden;

d) verdere ontwikkeling van een geïntegreerde strategie ter beperking van de risico's voor gezondheid en milieu van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en bestrijdingsmiddelen, inclusief de vaststelling van nadere voorschriften voor de distributie en de verkoop van deze stoffen, alsook beperking van het gebruik en, waar nodig, de vervanging van de gevaarlijkste gewasbeschermingsmiddelen en bestrijdingsmiddelen;

e) nadere uitwerking van allesomvattende benaderingen voor plattelandsontwikkeling, met inachtneming van milieuoverwegingen, met inbegrip van behoud van de biologische diversiteit door, onder andere, bewaking en cooerdinatie van de diverse betrokken beleidsinstrumenten;

f) bezinning over maatregelen voor het doorberekenen van milieukosten in de kosten van landbouwproducten en -productieprocessen.

De Gemeenschap zal zorgen voor een betere cooerdinatie en onderlinge samenhang van maatregelen en beleidsinitiatieven met gevolgen voor de bosbouw, teneinde beheer (met inbegrip van bebossing en bescherming tegen bosbranden), behoud en duurzame ontwikkeling te bevorderen en in te spelen op internationale ontwikkelingen op het gebied van bossen.

2. Wat het vervoer betreft, zijn de prioriteiten:

a) verdere verscherping van de bepalingen inzake emissies en geluidshinder van weg- en terreinvoertuigen en, naar behoren rekening houdend met de ontwikkelingen in de relevante internationale fora van luchtvaartuigen en van de bepalingen inzake brandstofkwaliteit, acties om de CO2-uitstoot van wegvoertuigen terug te dringen, met name door bevordering van het gebruik van zuinige voertuigen en schone technologieën en versterking van de communautaire wetgeving inzake keuring en onderhoud van voertuigen;

b) meer aandacht voor factoren die bepalend zijn voor de vraag naar vervoer, met inachtneming van de uiteenlopende situaties in de diverse regio's van de Gemeenschap door:

- uitwerking en bevordering van maatregelen om externe kosten beter door te berekenen in de vervoerprijzen, vooral voor minder milieuvriendelijke vervoerwijzen, aangezien dit een voorwaarde is om de keuze van de gebruikers zodanig te beïnvloeden dat de omvang van de vervoersvraag op een duurzamer niveau wordt gebracht,

- bevordering van een beter geïntegreerd vervoerbeleid, inclusief verbeteringen in de economische doelmatigheid van de vervoersector en verbeteringen in de milieuveiligheids- en toegankelijkheidsaspecten, onder andere door bevordering van een betere integratie van ruimtelijke ordening en vervoerplanning, alsmede van maatregelen voor het beheer van de vraag, zoals het gebruik van telematica;

c) verder werken aan een beter evenwicht tussen de verschillende vervoerwijzen en bevordering van de milieuvriendelijkere vervoerwijzen, met name door:

- ontwikkeling van mogelijke analysemethoden voor een strategische milieutoetsing van het trans-Europese vervoersnet, alsmede mogelijke methoden voor corridoranalyse die alle betrokken vervoerwijzen bestrijken, rekening houdend met de noodzaak om alle lidstaten en regio's te verbinden in het trans-Europees vervoersnet en in het bijzonder met de noodzaak om insulaire, niet aan zee grenzende en perifere regio's met de centraal gelegen regio's van de Gemeenschap te verbinden,

- verkenning van de mogelijkheden voor het gebruik van communautaire middelen ter bevordering van een beter evenwicht tussen de vervoerwijzen door het vergemakkelijken van intermodaliteit tussen de vervoerstakken en passende verschuivingen tussen de vervoerwijzen,

- scheppen van een kader voor het oplossen van de door het vrachtverkeer veroorzaakte milieuproblemen,

- bevordering van het gebruik van milieuvriendelijkere vervoerwijzen, bijvoorbeeld door het openbaar en/of collectief vervoer en het gebruik van voertuigen met een geringe uitstoot te stimuleren.

3. Wat energie betreft, zijn de prioriteiten:

a) bevordering van energie-efficiëntie en rationeel energieverbruik en ondersteuning van de ontwikkeling en toepassing van energiebesparende technologieën en praktijken, inclusief het gebruik van duurzame energiebronnen en warmte-krachtkoppeling, door middel van passende programma's en maatregelen, bewustmaking en informatie, en opstelling van criteria voor toetsing van subsidieregelingen op stimuleringsmaatregelen die ongewenste effecten hebben;

b) bevordering van de toepassing van energiebeheersmaatregelen aan de vraagzijde, inclusief energiebesparingsmaatregelen, doorberekening van externe kosten en baten, door middel van economische instrumenten en andere middelen en verbetering van de cooerdinatie van initiatieven voor bewustmaking van de consument in het kader van communautaire energiebesparingsprogramma's;

c) verscherping van de energie-efficiëntienormen voor apparaten en invoering van energie-efficiëntie-etikettering van apparaten,

4. Wat de industrie betreft, zijn de prioriteiten:

a) bevordering van de huidige ontwikkeling van milieubeheersplannen door de industriële sector en ontwikkeling van programma's voor het verder bevorderen van het milieubewustzijn van de industrie, inclusief met name het midden- en kleinbedrijf, alsook voor beroepsopleiding en technische ondersteuning; herziening van het communautair milieubeheer en milieuauditsysteem;

b) ontwikkeling van een kader voor een geïntegreerd, op de levenscyclus gericht productiebeleid, waarbij onder andere de analyse van de levenscyclus nader zal worden uitgewerkt, inclusief de beperking van de afvalproductie, en rekening zal worden gehouden met de mogelijke implicaties voor de interne markt; bevordering van de ontwikkeling van schonere producten door rekening te houden met milieuoverwegingen en het gebruik van moeilijk afbreekbare organische stoffen, zware metalen en stoffen met onomkeerbare gevolgen voor de gezondheid zover mogelijk terug te dringen;

c) verbetering van de wetgeving en andere instrumenten met het oog op een samenhangende en alomvattende bestrijding van door industriële installaties veroorzaakte verontreiniging, ontwikkeling van opties voor een aanvullend kader voor geïntegreerde bestrijding van verontreiniging voor kleinere installaties waarbij rekening wordt gehouden met hun specifieke problemen, en bevordering van een betere doorberekening van externe kosten;

d) ontwikkeling van maatregelen ter verhoging van het milieubewustzijn binnen de industrie, zoals instrumenten voor een betere informatieverstrekking aan het bedrijfsleven, inclusief informatie over de beste beschikbare technieken, onder andere door gebruikmaking van EuroBAT-documenten, een betere verspreiding van schonere technologieën en bevordering van de beste milieupraktijk;

e) verduidelijking van de definitie van milieu-industrie en vergemakkelijking van de ontwikkeling daarvan;

f) voorrang voor de door het midden- en kleinbedrijf ondervonden problemen in verband met technische en financiële belemmeringen voor de ontwikkeling en het gebruik van schone technologie ten behoeve van het milieu;

g) uitwerking en tenuitvoerlegging van op duurzame industriële ontwikkeling gerichte beleidsinitiatieven, die de formulering van het begrip milieuefficiëntie en bijzondere aandacht voor partnerschappen tussen regeringen en het bedrijfsleven impliceren, met gebruikmaking van het vermogen van het bedrijfsleven tot innovatie en van passende prikkels en stimulerende voorwaarden aan zowel de vraag- als de aanbodzijde.

5. Wat toerisme betreft, zijn de prioriteiten:

a) regelmatige uitwisseling van informatie over de invloed op het milieu van toeristische activiteiten;

b) ondersteuning van bewustmakingscampagnes ter bevordering van een milieuvriendelijk gebruik van de toeristische mogelijkheden;

c) bevordering van de toepassing van innoverende goede praktijken, inclusief door middel van proefprojecten in het kader van de bestaande financiële instrumenten op het gebied van de duurzame ontwikkeling van het toerisme;

d) bevordering van de integratie van "milieu en toerisme" in internationale overeenkomsten, waar nodig.

Artikel 3 Verbreding van het instrumentarium

De Gemeenschap zal een bredere combinatie van instrumenten ontwikkelen, toepassen of anderszins aanmoedigen om ingrijpende wijzigingen te bewerkstelligen in de huidige trends en praktijken op het gebied van duurzame ontwikkeling, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel.

1. Bij de ontwikkeling op een passend niveau van doeltreffende marktgerichte en andere economische instrumenten voor de uitvoering van het beleid zal bijzondere aandacht worden besteed aan:

a) bestudering van de belemmeringen voor de invoering van economische instrumenten en het aanwijzen van mogelijke oplossingen;

b) het gebruik van milieuheffingen;

c) aanwijzing van de subsidieregelingen die de praktijken op het gebied van duurzame productie en consumptie nadelig beïnvloeden, met het oog op de hervorming daarvan;

d) aanmoediging van de toepassing van het begrip milieuaansprakelijkheid op het niveau van de lidstaten;

e) vrijwillige overeenkomsten op milieugebied met inachtneming van de mededingingsregels;

f) aanmoediging van het gebruik van fiscale instrumenten om milieudoelstellingen te bereiken.

2. Wat de horizontale instrumenten betreft, zijn de prioriteiten:

a) ontwikkeling van benaderingen voor milieueffectrapportering over plannen en programma's en bevordering van de ontwikkeling van methodologieën, opleidingen en richtsnoeren voor de beoordeling van zowel projecten als plannen en programma's;

b) overweging van de uitbreiding van het milieubeheer en milieuauditsysteem tot andere sectoren dan de productiesector;

c) waar nodig bevordering van normalisatie ten aanzien van milieukwesties en versterking van de integratie van milieuaspecten bij de opstelling van industrienormen;

d) ontwikkeling van criteria voor toetsing van bestaand Gemeenschapsbeleid en -instrumenten, ook van financiering, aan de eisen inzake duurzame ontwikkeling;

e) herziening van de communautaire voorschriften voor overheidsopdrachten, zodat milieuoverwegingen beter tot hun recht komen bij de toepassing ervan, met de nodige garanties voor eerlijke mededinging.

3. Voorrang zal worden gegeven aan een beter gebruik van de eigen financiële steunregelingen van de Gemeenschap om een duurzame ontwikkeling te bevorderen. Dit betekent een betere integratie van milieuoverwegingen, met inbegrip van natuurbescherming, en toetsing van de invloed daarvan op het milieu om de kwaliteit van de steunverlening uit milieu- en economisch oogpunt te verbeteren.

4. De Gemeenschap zal haar inspanningen voortzetten om ten volle profijt te trekken van de door nieuwe technieken en technologieën geboden mogelijkheden voor een duurzame aanpak in sectoren zoals de landbouw, de voedingssector, de chemische en de farmaceutische sector, milieusanering en de ontwikkeling van nieuwe materialen en energiebronnen.

Artikel 4 Toepassing en handhaving van wetgeving

De Commissie zal op alle niveaus haar inspanningen opvoeren om een betere toepassing en handhaving van de milieuwetgeving te waarborgen.

De prioriteiten zijn:

a) verbetering van het wettelijke kader voor het milieubeleid door voor specifieke sectoren beter samenhangende, veel omvattende en geïntegreerde benaderingen vast te stellen, waar nodig de wetgevings- en bestuursrechtelijke procedures te vereenvoudigen en gebruik te maken van kaderrichtlijnen en bijzondere aandacht te besteden aan de omzetbaarheid en de handhaafbaarheid van de vast te stellen maatregelen;

b) verbetering van de toepassing van de in de Gemeenschapswetgeving opgenomen rapporteringsvoorschriften, onder andere door sterkere rationalisering en standaardisatie van dergelijke voorschriften, en frequenter gebruik van deze verslagen als instrument bij het besluitvormingsproces;

c) intensivering en uitbreiding van de samenwerking tussen de voor de toepassing en handhaving van de wetgeving verantwoordelijke instanties, onder andere via het netwerk van milieu-inspecteurs;

d) nagaan hoe kan worden gezorgd voor grotere betrokkenheid van het publiek bij de toepassing en handhaving van het milieubeleid, en onderzoeken of een betere toegang tot de rechter nodig is, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en rekening houdend met de verschillende rechtsstelsels in de lidstaten.

Artikel 5 Bewustmaking

De Gemeenschap beklemtoont het belang van communicatie, informatie, onderwijs en opleiding, als een middel ter stimulering van het bewustzijn van duurzame ontwikkeling en ter bevordering van gedragswijzigingen in alle geledingen van de maatschappij. Zij zal haar inspanningen opvoeren om de burgers van de Gemeenschap meer bewust te maken van en beter te informeren over vraagstukken op het gebied van duurzame ontwikkeling.

De prioriteiten zijn:

a) toegankelijkmaking van informatie over de toestand van het milieu en over de uitvoering van de communautaire milieuwetgeving;

b) bevordering van de integratie van het begrip duurzame ontwikkeling in de onderwijs- en opleidingsprogramma's van de Gemeenschap;

c) aanmoediging van milieuonderwijs en -opleiding op alle relevante niveaus, onder andere om ertoe bij te dragen dat individueel gedrag een duurzamer patroon gaat vertonen;

d) optimale benutting van het stelsel voor de beoordeling en adequate verspreiding op duurzame grondslag van de resultaten van LIFE-projecten, zowel op het gebied van natuurbescherming als op andere terreinen van het milieubeleid;

e) verdere bevordering van een interne milieuzorg door de instellingen van de Gemeenschap, vergemakkelijking van de uitwisseling van de beste praktijken en een zo breed mogelijke toegang tot en verspreiding van de op dit gebied beschikbare informatie;

f) bevordering van nauwe samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten op het gebied van communicatie en informatie op milieugebied; uitwerking van een communautaire communicatiestrategie in samenwerking met de lidstaten, onder andere door te profiteren van bestaande samenwerkingsinitiatieven;

g) vergemakkelijking van de mogelijkheid voor de consument om rekening te houden met milieuoverwegingen door middel van milieulabels en de verstrekking van milieu-informatie op producten, inclusief chemische stoffen;

h) aanmoediging van verleners van financiële diensten zoals banken en verzekeringsmaatschappijen om bij hun transacties milieuoverwegingen te laten meespelen.

Artikel 6 Internationale samenwerking

De Gemeenschap zal haar rol bij het internationale optreden op het gebied van milieu en duurzame ontwikkeling versterken. Dit houdt met name in dat zij haar aanpak van de samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied zal intensiveren, en haar bemoeienis met milieukwesties zoals opgenomen in Agenda 21 en met bilaterale en multilaterale samenwerking ten aanzien van vraagstukken van duurzame ontwikkeling zal opvoeren.

1. Wat Midden- en Oost-Europa betreft, zijn de prioriteiten:

a) verdere ontwikkeling van een allesomvattende benadering op milieugebied in het kader van de strategie om de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa voor te bereiden op hun toetreding;

b) voortzetting van de samenwerking met en bevordering van de samenwerking tussen de landen van Midden- en Oost-Europa op dit gebied binnen het raam van de Europa-overeenkomsten. Dit betekent de versterking van de samenwerking op het gebied van capaciteitsopbouw, de voortzetting van de financiële samenwerking, die ook technische bijstand voor met name de harmonisatie van milieuwetgeving en de uitvoering en handhaving daarvan omvat, het verschaffen van investeringssteun voor milieu-infrastructuur en samenwerking ter bevordering van de beste milieupraktijk, onder meer door middel van technologieoverdracht.

2. Wat de Middellandse-Zeelanden en het Middellandse-Zeegebied betreft, zijn de prioriteiten:

a) ontwikkeling, binnen het kader van de Verklaring van Barcelona van november 1995, van een regionale aanpak door regelmatig overleg, onder meer via ministeriële conferenties, en nauwere en betere samenwerking, met name ten aanzien van financiële en technische bijstand;

b) vaststelling van een prioritair actieprogramma voor het Middellandse-Zeegebied voor de korte en middellange termijn en uitwerking van een regeling voor toezicht op de uitvoering daarvan.

3. Wat het Oostzeegebied betreft, zijn de prioriteiten: versterking van de samenwerking op milieugebied in de regio binnen de bestaande regionale kaders en betere cooerdinatie van de betrokken financiële middelen teneinde de Helcom-activiteiten en, vooral, de tenuitvoerlegging van het gezamenlijk allesomvattend milieuactieprogramma te ondersteunen.

4. Wat het proces van Rio betreft, zijn de prioriteiten: het waarborgen van actieve deelname van de Gemeenschap aan het proces en aan de follow-up van de speciale zitting van de algemene vergadering van de Verenigde Naties in 1997, en onder meer bijdragen tot:

a) de versterking van het Raamverdrag inzake klimaatverandering, conform het Mandaat van Berlijn en de eropvolgende besluiten;

b) de nadere uitwerking van het Verdrag inzake biologische diversiteit, met inbegrip van de bevordering van nationale uitvoeringsstrategieën en de tijdige opstelling van een protocol betreffende bioveiligheid;

c) de versterking van de internationale samenwerking in de context van het Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming.

5. Wat de andere internationale milieuvraagstukken betreft, zijn de prioriteiten:

a) bijsturing van het beleid om het aspect duurzame ontwikkeling in de uitvoering van de vierde ACS-EG-overeenkomst te integreren; algehele evaluatie van de communautaire ontwikkelingshulp om te verzekeren dat daarbij milieu-effectrapportage wordt toegepast;

b) versterking van de milieucomponent in de samenwerking met de nieuwe onafhankelijke staten, met name geconcentreerd op capaciteitsopbouw en technische bijstand binnen het Tacis-programma;

c) versterking van de milieucomponent in de samenwerking met landen in Azië en Latijns-Amerika overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 443/92 van de Raad van 25 februari 1992 inzake financiële en technische hulp en economische samenwerking met de ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en in Azië (7) en de algemene beleidslijnen voor samenwerking tussen de Gemeenschap en de betrokken regio's;

d) bevordering van actieve deelname aan regionale conferenties en verdragen in Europa en het proces "Milieu voor Europa";

e) ondersteuning van de internationale werkzaamheden op het gebied van indicatoren voor duurzame ontwikkeling;

f) streven naar de opneming van strengere bepalingen inzake handhaving en geschillenbeslechting bij de herziening van internationale overeenkomsten;

g) actieve deelneming aan onderhandelingen met het oog op aanneming van een wettelijk bindend instrument voor een procedure voor voorafgaande geïnformeerde toestemming voor de handel in bepaalde gevaarlijke chemische stoffen en bestrijdingsmiddelen.

6. Wat de handel en het milieu betreft, zijn de prioriteiten:

a) actieve deelneming van internationale besprekingen over handel en milieu, met name in de WTO, waarbij de Gemeenschap, in de lijn van het algemene streven naar duurzame ontwikkeling, zich zal inzetten voor een evenwichtige benadering van de respectieve milieu- en handelsbelangen, en haar aandacht zal toespitsen op de integratie van milieueisen in het multilaterale handelssysteem;

b) voorrang voor multilaterale oplossingen voor handels- en milieuproblemen, waarbij de beginselen van het milieu en de handel worden geëerbiedigd en wordt gestreefd naar doorzichtigheid bij de vaststelling en uitvoering van milieumaatregelen, met inbegrip van nieuwe milieubeleidsinstrumenten.

DEEL 2

ANDERE VRAAGSTUKKEN WAARAAN BIJZONDERE AANDACHT ZAL WORDEN BESTEED

Artikel 7 Verbetering van de basis voor het milieubeleid

De Commissie zal ervoor zorgen dat het milieubeleid gebaseerd is op betrouwbare en vergelijkbare gegevens, statistieken en indicatoren, op gedegen wetenschappelijke informatie en op een beoordeling van de kosten en baten van maatregelen of het achterwege laten daarvan. Zij zal zorgen voor cooerdinatie tussen en samenwerking met de betrokken Gemeenschapsinstellingen en zal op internationaal niveau samenwerken met de terzake bevoegde instellingen. Het Europees Milieuagentschap speelt een sleutelrol bij het toezicht op en de rapportage over de toestand van het milieu.

Bijzondere aandacht zal worden besteed aan:

a) inventarisering en opvulling van de leemten in de beschikbare statistische basisgegevens over het milieu, de integratie van milieuaspecten in de gegevens en statistieken met betrekking tot andere beleidstakken en het waarborgen van de toegankelijkheid van deze gegevens;

b) bevordering van de ontwikkeling van milieu-indicatoren, voortgangsindicatoren voor alle betrokken beleidsonderdelen, alsook van indicatoren voor duurzame ontwikkeling als toetsstenen voor het meten van de terzake geboekte vooruitgang en als basis voor het vaststellen van algemene en operationele doelstellingen;

c) verbetering van de cooerdinatie bij de ontwikkeling en instandhouding van onderlinge terugkoppeling tussen het beleid inzake wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling en het milieubeleid;

d) verdere ontwikkeling van de toepassing van economische-evaluatietechnieken voor het milieu (kosteneffectiviteit, kosten-batenverhouding en effecten voor het bedrijfsleven);

e) bevordering van de ontwikkeling van parallelrekeningen bij de nationale rekeningen als een eerste stap naar de integratie van milieuaspecten in de theorie en de praktijk van de nationale boekhoudsystemen.

Artikel 8 Duurzame productie- en consumptiepatronen

De Gemeenschap zal doorgaan met het ontwikkelen van maatregelen om binnen de industrie innovatie ten aanzien van duurzame ontwikkeling te stimuleren en binnen de industrie en bij de consumenten een groter milieubewustzijn alsook gedragswijzigingen te bevorderen met het oog op de totstandbrenging van duurzame productie- en consumptiepatronen.

Artikel 9 Gezamenlijke verantwoordelijkheid en partnerschap

De Gemeenschap zal praktische manieren bevorderen om de op gezamenlijk optreden en partnerschap gebaseerde benaderingen ter verwezenlijking van duurzame ontwikkeling te verbeteren. Zij zal een betere dialoogstructuur ontwikkelen en ervoor zorgen dat een adequaat samengestelde vertegenwoordiging van actoren bij de voorbereiding en de uitvoering van haar beleidsinitiatieven en acties wordt betrokken.

Artikel 10 Bevordering van lokale en regionale initiatieven

De Gemeenschap zal activiteiten op lokaal en regionaal vlak blijven bevorderen op gebieden die van wezenlijk belang zijn voor de totstandbrenging van duurzame ontwikkeling.

Daartoe zal bijzondere aandacht worden besteed aan:

a) verdere bevordering van de mogelijkheden van ruimtelijke ordening als een instrument ter vergemakkelijking van duurzame ontwikkeling, verdere uitbouw van "Europa 2000+" en het leveren van een bijdrage aan de uitwerking van het Europese perspectief voor ruimtelijke ontwikkeling als een grondslag voor het bereiken van overeenstemming onder beleidsmakers, onder meer over de milieueffecten van een sectoraal ontwikkelingsbeleid;

b) ontwikkeling van een allesomvattende benadering van de stedelijke problematiek, met speciale beklemtoning van de bijstand die vereist is voor de ondersteuning van door plaatselijke instanties ondernomen acties ter uitvoering van het programma en de lokale Agenda 21;

c) bevordering van de uitwisseling van ervaringen tussen lokale autoriteiten met betrekking tot duurzame vervoerinitiatieven;

d) ontwikkeling van een demonstratieprogramma voor geïntegreerd beheer van kustgebieden om het effect te tonen van betere informatie- en overlegmechanismen op de totstandbrenging van duurzame ontwikkeling en om na te gaan welke verdere maatregelen op Gemeenschaps- en andere niveaus noodzakelijk zijn;

e) ontwikkeling van een strategie ter bevordering van plaatselijke ontwikkelings- en werkgelegenheidsinitiatieven die moeten bijdragen tot de instandhouding van natuurgebieden, waar nodig met steun van de Structuurfondsen;

f) aanmoediging van maatregelen in kwetsbare gebieden overeenkomstig het Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming, gericht op beperking van dit fenomeen door middel van een beheersbeleid en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, en door een betere informatieverspreiding over en cooerdinatie van aan de gang zijnde acties.

Artikel 11 Milieuthema's

De Gemeenschap zal haar beleid betreffende de milieuthema's van het programma verder ontwikkelen op basis van hoge normen inzake milieubescherming en zal zich in verband met deze thema's concentreren op de maatregelen die het meest efficiënt door de Gemeenschap kunnen worden uitgevoerd.

Bijzondere aandacht zal worden besteed aan:

a) beleidsinitiatieven en maatregelen die noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van de doelstellingen inzake de vermindering, overeenkomstig het Mandaat van Berlijn, van de uitstoot van kooldioxide (CO2) en andere broeikasgassen die binnen bepaalde termijnen, zoals 2005, 2010 en 2020 moeten zijn bereikt;

b) aanscherping van de maatregelen van de Gemeenschap ter beheersing van het gebruik van stoffen die de ozonlaag afbreken en intensivering van het onderzoek naar passende substituten voor deze stoffen;

c) vaststelling of wijziging van kwaliteitsdoelstellingen voor specifieke verontreinigende stoffen en ontwikkeling van gemeenschappelijke procedures voor beoordeling en bewaking van de luchtkwaliteit;

d) ontwikkeling en tenuitvoerlegging van een strategie om er op lange termijn voor te zorgen dat voor de blootstelling aan verzurende, eutrofiërende en fotochemische luchtverontreinigende stoffen de kritische belasting niet wordt overschreden;

e) ontwikkeling en bevordering van de tenuitvoerlegging van een allesomvattende geïntegreerde strategie voor de bescherming en het beheer van grond- en oppervlaktewater;

f) ontwikkeling van passende maatregelen om de afvalbeheerstrategie van de Gemeenschap ten uitvoer te leggen;

g) intensivering van de aanpak van natuurbescherming en biodiversiteit, onder meer door middel van een biodiversiteitsstrategie, om te zorgen voor een volledigere integratie hiervan in de definiëring en de uitvoering van het Gemeenschapsbeleid in andere sectoren;

h) ontwikkeling van een programma voor de bestrijding van geluidshinder, inclusief met name door producten veroorzaakt lawaai;

i) ontwikkeling en presentatie van een strategie die onder meer zal leiden tot verdere uitwerking van beleidsinitiatieven met het oog op de integrale uitvoering van Agenda 21 wat betreft chemische stoffen waarvoor op basis van een beoordeling is komen vast te staan dat het gebruik onaanvaardbare risico's voor de gezondheid en het milieu inhoudt, met bijzondere aandacht voor het voorzorgsbeginsel, de vervanging of geleidelijke stopzetting van het gebruik van giftige stoffen en voorlichting over de risico's aan gebruikers;

j) verdere herziening van het regelgevingskader voor biotechnologie, waarbij tegelijkertijd het veilige gebruik van deze technologie gewaarborgd blijft;

k) uitvoering van de herziening van een aantal bepalingen van de Gemeenschapswetgeving zoals overeengekomen in de Gezamenlijke Verklaringen 6 en 7 van de Toetredingsakte van 1994.

Gedaan te . . .

Voor het Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB nr. C 140 van 11. 5. 1996, blz. 5 en PB nr. C 28 van 29. 1. 1997, blz. 18.

(2) PB nr. C 212 van 22. 7. 1996, blz. 1.

(3) PB nr. C 34 van 3. 2. 1997, blz. 12.

(4) Advies van het Europees Parlement van 13 november 1996 (PB nr. C 362 van 2. 12. 1996, blz. 112), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 17 april 1997 en besluit van het Europees Parlement van . . . (nog niet verschenen in het Publikatieblad).

(5) PB nr. C 337 van 21. 12. 1992, blz. 16.

(6) PB nr. C 138 van 17. 5. 1993, blz. 1.

(7) PB nr. L 52 van 27. 2. 1992, blz. 1.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. Op 29 februari 1996 heeft de Commissie de Raad een op artikel 130 S, lid 3, eerste alinea, van het EG-Verdrag gebaseerd voorstel (1) toegezonden betreffende de herziening van het beleidsplan en actieprogramma van de Europese Gemeenschap inzake het milieu en duurzame ontwikkeling - "Op weg naar duurzame ontwikkeling".

2. Het Europees Parlement heeft in eerste lezing advies uitgebracht op 13 november 1996 (2); het Economisch en Sociaal Comité heeft advies uitgebracht op 29/30 mei 1996 (3).

3. Op 4 december 1996 heeft de Commissie naar aanleiding van het advies van het Europees Parlement een gewijzigd voorstel ingediend (4).

4. De Raad heeft overeenkomstig artikel 189 B van het Verdrag zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld op 17 april 1997.

II. DOELSTELLING

De Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, hebben in een op 1 februari 1993 aangenomen resolutie (5) hun goedkeuring gehecht aan de algemene benadering en de strategie die zijn vervat in het door de Commissie ingediende beleidsplan en actieprogramma van de Europese Gemeenschap inzake het milieu en duurzame ontwikkeling. Het programma voorzag onder meer in een algemene evaluatie, die vóór eind 1995 moest plaatsvinden.

Op basis van de beoordeling van een voortgangsverslag van de Commissie over de uitvoering van het programma en een door het Europees Milieuagentschap ingediend geactualiseerd verslag over de toestand van het milieu, die beide eind 1995 voltooid waren, heeft de Commissie haar voorstel voor een besluit over de herziening ingediend.

Het voorstel, waarin de verplichting tot de in het programma beschreven benadering opnieuw wordt bevestigd, strekt tot een efficiëntere tenuitvoerlegging van deze benadering voor de resterende periode tot het jaar 2000, waarbij vijf prioritaire gebieden zijn aangewezen waarop de inspanningen moeten worden opgevoerd (integratie van het milieu in het beleid op andere gebieden, verbreding van het instrumentarium, toepassing en handhaving van wetgeving, bewustmaking en internationale samenwerking) alsook vijf andere vraagstukken waaraan in dit stadium bijzondere aandacht moet worden besteed (verbetering van de basis voor het milieubeleid, bevordering van duurzame productie- en consumptiepatronen, ontwikkeling van gezamenlijke verantwoordelijkheid en partnerschap, bevordering van lokale en regionale initiatieven, verdere ontwikkeling van een aantal milieuthema's).

De kenmerken van het van de Raad vereiste besluit zijn aanzienlijk veranderd door de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie: terwijl voor het programma een algemene politieke goedkeuring volstond, is de herziening onderworpen aan een wettelijke aannemingsprocedure die de aanneming van specifieke bepalingen behelst.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

De Raad sluit zich in hoofdzaak aan bij de benadering van de Commissie. Bij de bespreking van het voorstel is de Raad aldus constant geleid door twee met elkaar verband houdende overwegingen:

- dit is een bijstellende en geen volledige herziening van het programma;

- bij het vaststellen van de richtsnoeren voor de herziening dient er rekening mee te worden gehouden dat er tot het einde van het programma een relatief korte tijd beschikbaar is voor de toepassing van deze richtsnoeren.

In overeenstemming met deze zienswijze acht de Raad het bovenal van essentieel belang zo spoedig mogelijk een gemeenschappelijk standpunt vast te stellen om tijdig een tweede lezing mogelijk te maken.

A. Gewijzigd Commissievoorstel

In deze omstandigheden heeft de Raad ingestemd met de noodzaak om zo spoedig mogelijk een beslissing te nemen over het Commissievoorstel.

De Raad heeft echter duidelijk verklaard dat zijn besluit om tijdens de zitting van 9 december 1996 voort te gaan met de aanneming van een politiek akkoord, niet vooruitliep op zijn standpunt over de wijzigingen en dat hij bereid was in de toekomst met de nodige spoed te beraadslagen over de amendementen die door het Europees Parlement worden voorgesteld, zoals artikel 189 B van het Verdrag vereist.

B. Door de Raad ingevoerde belangrijke vernieuwingen

1. Preambule

De preambule is niet wezenlijk gewijzigd, met uitzondering van de opneming van twee nieuwe overwegingen, waarom ook door het Parlement was verzocht en waarin de noodzaak wordt erkend om bij de herziening rekening te houden met de verplichtingen en conclusies die zijn voortgevloeid uit internationale processen en met het belang van de bescherming van de menselijke gezondheid als één van de doelstellingen van het milieubeleid. Verder is de preambule op een aantal punten enigszins gewijzigd om wijzigingen in de artikelen weer te geven; de volgorde van de overwegingen is ook gewijzigd met het oog op een betere samenhang met de volgorde van de artikelen.

2. Integratie van het milieu in het beleid op het gebied van landbouw, vervoer, energie, industrie en toerisme (artikel 2)

Dit als fundamenteel erkende artikel is door de Raad gedeeltelijk opnieuw geformuleerd, om rekening te houden met de laatste ontwikkelingen in de respectieve sectoren en om de tekst te verfijnen, waarbij er in het bijzonder op werd gelet dat zo ver in detail wordt gegaan als verenigbaar is met realistische verwachtingen met betrekking tot en mogelijkheden inzake de uitvoering.

In het bijzonder is de tekst, wat het landbouwbeleid (artikel 2, punt 1) betreft, gewijzigd om met inachtneming van het lopende hervormingsproces duidelijke beleidslijnen aan te geven voor de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Voorts maakt de Raad zijn bezorgdheid om de bescherming van de biodiversiteit duidelijk door deze, waar van toepassing, uitdrukkelijk te vermelden als een element dat speciale aandacht verdient. Met betrekking tot energie (artikel 2, punt 3) rekent de Raad onder meer de bevordering van warmte/krachtkoppeling tot de prioriteiten, zoals ook door het Parlement was gevraagd. Met betrekking tot de industrie (artikel 2, punt 4) is een alinea toegevoegd betreffende de ontwikkeling van duurzame beleidsinitiatieven die via passende innovatieprikkels de begrippen milieuefficiëntie en partnerschap tussen regering en bedrijfsleven impliceren. Met betrekking tot toerisme (artikel 2, punt 5) is de noodzaak onderstreept om de toerisme/milieudimensie in internationale overeenkomsten te integreren.

3. Verbreding van het instrumentarium (artikel 3)

De Raad wil vooral de nadruk leggen op de noodzaak om de voorwaarden voor de ontwikkeling van doeltreffende marktgerichte en andere economische instrumenten te verbeteren, in het bijzonder via het aanwijzen van belemmeringen voor de invoering ervan en van de huidige subsidieregelingen die de duurzame praktijken nadelig beïnvloeden, met het oog op de hervorming daarvan. De Raad bevestigt ook het belang van de toepassing van dergelijke instrumenten op het passende niveau.

4. Toepassing en handhaving van de wetgeving (artikel 4)

De Raad versterkt de door de Commissie voorgestelde prioriteiten, in het bijzonder door de nadruk te leggen op de noodzaak om de kwaliteit en de feedbackwaarde van de verslagen over de toepassing te verbeteren; de Raad neemt ook uitdrukkelijk nota van de functie van het netwerk van milieu-inspecteurs.

Hoewel de Raad het belang van een grotere betrokkenheid van het publiek bij de toepassing en handhaving van de wetgeving erkent, wijst hij er toch op dat de noodzaak van een betere toegang tot de rechter zorgvuldig moet worden beoordeeld met inachtneming van de verschillende rechtstradities. Voorts acht de Raad het voorbarig de kwestie van sancties wegens niet-naleving te behandelen.

5. Bewustmaking (artikel 5)

De Raad versterkt in wezen dit element, met name door nog andere prioriteiten aan te geven met betrekking tot onderwijs en opleiding, bevordering van samenwerking tussen de lidstaten, vergemakkelijking van de mogelijkheid voor de consument om over de milieuaspecten van producten te worden geïnformeerd, en aanmoediging van verleners van financiële diensten om rekening te houden met milieu-overwegingen.

6. Internationale samenwerking (artikel 6)

De Raad versterkt dit artikel door een lid betreffende het Oostzeegebied op te nemen waarmee het grotere belang van deze regio na de laatste toetredingen wordt erkend. De Raad voegt ook specifieke verwijzingen toe naar het belang van een actieve deelname van de Gemeenschap aan de onderhandelingen die aan de gang zijn in het kader van de verdragen inzake klimaatverandering, biologische diversiteit en woestijnvorming en met het oog op de aanneming van een procedure voor voorafgaande geïnformeerde toestemming, alsook aan regionale instrumenten in Europa.

7. Verbetering van de basis voor het milieubeleid (artikel 7)

De Raad benadrukt de noodzaak van samenwerking met de terzake bevoegde instellingen op internationaal niveau en cooerdinatie met de communautaire Instellingen. De Raad onderstreept in het bijzonder de rol van het Europees Milieuagentschap bij het toezicht op en de rapportage over ontwikkelingen op milieugebied, zoals ook door het Parlement was gevraagd.

8. Bevordering van lokale en regionale initiatieven (artikel 10)

De Raad voegt nog een andere kwestie toe waaraan bijzondere aandacht moet worden besteed, namelijk de aanmoediging van maatregelen door de Gemeenschap overeenkomstig het Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming.

9. Milieuthema's (artikel 11)

In overeenstemming met zijn algemene benadering streeft de Raad ernaar de uitvoering van de voorgestelde maatregelen te rationaliseren en te vergemakkelijken. In het bijzonder wijzigt de Raad de Commissievoorstellen die verouderd zijn ingevolge de ontwikkelingen in de betrokken sectoren.

Aldus is bijvoorbeeld punt a) gewijzigd op grond van de laatste ontwikkelingen in het beleid inzake klimaatverandering; punt f) vervangt een reeks aparte punten, ingevolge de recente aanneming van een algemeen Gemeenschapsbeleid inzake afvalbeheer. Punt d) - kritische belasting - is opnieuw geformuleerd in een realistischer perspectief; punt h) - geluidshinder - is enigszins beperkt ten opzichte van de formulering van de Commissie, waarbij ook rekening is gehouden met het subsidiariteitsbeginsel; in punt i) - chemische stoffen - zijn de relevante punten van het Commissievoorstel algemener geformuleerd. Tenslotte is punt k) toegevoegd om de nadruk te leggen op de noodzaak om de verbintenissen in het kader van de toetreding na te komen.

(1) PB nr. C 140 van 11. 5. 1996, blz. 5.

(2) PB nr. C 362 van 2. 12. 1996, blz. 112.

(3) PB nr. C 212 van 22. 7. 1996, blz. 1.

(4) PB nr. C 28 van 29. 1. 1997, blz. 18.

(5) PB nr. C 138 van 17. 5. 1993, blz. 1.