ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(77)186
Vol.1977/0074

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(77)186def.
Brussel.27mei1977*
MEDEDELING VANDECOMISSIE AANDERAAD
metbetrekkingtoteenprogrammavoorenergiebesparing op
middellange termijndoormiddelvandemodernisering van
bestaandegebouwenindeGemeenschap
I%■>v..■£
\.<-:v-•
X>.-'\ C:.\ v.y-
COT-I(77)186def

Mededeling van deCommissie aan deRaad metbetrekking tot een
programma voor energiebesparing opmiddellange termijn door middel van
demodernisering vanbestaande gebouwen indeGemeenschap .
INLEIDING
Denoodzaak vanenergiebesparing wordt momenteel erkend als prioritaire
doelstelling vanhet energiebeleid ,endit zowel binnen deGemeenschap als
inandere belangrijke verbruikende landen .Ondanks het programma voor
eenrationeel energiegebruik endemaatregelen waartoe indeGemeenschap
reeds in197^werd besloten ,zijn deinspanningen evenwel totdusverre
nogniet voldoende geweest ;daarbij komt nog het feit dat deproduktie
isachtergebleven bij dedoelstellingen tengevolge van deafremming van
deprogramma 'sophet gebied van dekernenergie ,deaardolie enhet aardgas
Iedere intensivering van energiebesparende maatregelen vormt dan ook een
stap inderichting van het gestelde -fundamentele -doel omonze afhanke­
lijkheid van deimport van aardolie teverminderen .
Ook kan zulks totneveneffect hebben dat deeconomische groei wordt
gestimuleerd doordat bepaalde investeringen eennieuwe impuls ontvangen
enermet name een niet teverwaarlozen aantal nieuwe arbeidsplaatsen in
deGemeenschap wordt gecreëerd ,waardoor dewerkloosheid die thans inde
lid-staten bestaat enigszins terug kan lopen .
INHOUD ENIMPLICATIES
Debeoogde maatregelen hebben alsprioritaire doelstelling devermindering
van het energieverbruik voor verwarmingsdoeleinden ,waarbij dewerkzaam­
heden hoofdzakelijk zullen worden geconcentreerd opdemodernisering van
debestaande gebouwen dievolgens deramingen nog tenminste 20jaar
ingebruik zullen blijven ,een enander opgrond van devolgende beginselen
-isolatie van muren endaken ,
-het aanbrengen van dubbele beglazing ,
-verbetering vanverwarmingsinstallaties met onvoldoende rendement ,
-installatie van thermostaten enmeters .
Onder bestaande gebouwen moeten worden verstaan woonruimten ,kantoor -
enhandelsruimten almede openbare gebouwen ,metuitzondering vanindustriël
gebouwen .

2.
Deze maatregelen moeten indepraktijk leiden tot eenvermindering van
hetuiteindelijke totale energieverbruik met 5%waarmede vooreen derde
wordt bijgedragen tot devoor 1983 door deRaad vanMinisters aanvaarde
doelstelling van "-15 •
Devoor detenuitvoerlegging van deze maatregelen benodigde investering ka :
voor deGemeenschap worden geraamd opeenbedrag indeorde van 120 a130
miljard REvoor debeoogde tijdsduur .Een dergelijk investeringsbedrag
zal ,volgens deramingen ,ongeveer 330.000 arbeidsplaatsen per jaar
scheppen ,welke ophun beurt indirect weer nieuwe arbeidsplaatsen zullen
scheppen ,zodat menuiteindelijk uitkomt opeen totaal aantal van ongeveer
700.000 arbeidsplaatsen per jaar .
weinig
Inhet eerste jaar zullen deze maatregelen /weerslag hebben opdebetalings ;
balans doch heteffect kandaarna eventueel groter worden omin19^5 een
besparing van 6a7miljard REtebereiken (opbasis van dehuidige prijs
van 12dollar /vat),eentendens diezich gedurende degehele levensduur
van dedesbetreffende gebouwen zal Voortzetten .
1
Naast dehier reeds genoemde effecten zal het programma vermoedelijk
ookbijdragen tot eenverbetering van het milieu .
3.MIDDELEN
Een doeltreffende tenuitvoerlegging van deze maatregelen veronderstelt
een actie van dezijde van delid-staten die indepraktijk tot uitdrukkin
komt /'clevaststelling vannormen enfinanciële aansporingen .
Zulke maatregelen zijn inderdaad noodzakelijk omdat bepaalde modernisering
activiteiten departiculiere investeerder niet rendabel genoeg kunnen
lijken .
Delid-staten hebben reeds maatregelen getroffen metbetrekking tot de
isolering endeverwarming vangebouwen .Deze maatregelen moeten inalle
lid-staten zoveel mogelijk worden versterkt ,terwijl detenuitvoerlegging
ervan moet worden versneld .Delid-staten moeten zelf beslissen over
devorm van deaansporende maatregelen (premies ,kredietfaciliteiten ,
belastingaftrek ,enz.). Detoekenning van deze steun maatregelen moet

geschieden overeenkomstig debepalingen vanhet Verdrag metname die
inzake demededinging enhet vrije verkeer .
Bovendien moeten erprocedures vanperiodiek onderzoek worden oogd
voor detoetsing van deverkregen resultaten aan dedoelstellingen .
VOORSTEL
Mede gelet ophetvoorgaande wordt deRaad voorgesteld omeenrichtlijn
goed tekeuren inzake besparingen door demodernisering van .bestaande
gebouwen ,waarbij eenbepaald minimum percentage van hetgebouwenbestand
moet zijn betrokken :
-per 31.12.1982 tenminste 20%van deopenbare gebouwen ,
-per 31«12.1985 tenminste 30%van dewoonruimten ,
-per31.12.1985 tenminste 20%van dekantoor -enhandelsruimten ,
metuitzondering van deindustriële gebouwen .

richtlijn van deRaad inzake deenergiebesparing
door middel van demodernisering vanbestaande gebouwen
indeGemeenschap
DERAAD VAN DEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
gelet ophet Verdrag totoprichting van deEuropese Economische Gemeenschap ,
inzonderheid artikel 103 ,
gelet ophet voorstel van deCommissie ,
gelet opdemening van het Europese Parlement
gelet opdemening vanhet Economisch enSociaal Comité ,
overwegende dat deGemeenschap doordat zijnog inhoge mate afhankelijk
blijft van uit derde landen geïmporteerde energie ,mede omdat decommu­
nautaire productie isachtergebleven bij deramingen ophet gebied van
kernenergie ,aardolie enaardgas ,kanworden geconfronteerd met voorziening ,
moeilijkheden ,
overwegende datdeRaad ,inzijn resolutie van 17december 197^inzake de
doelstellingen vanhetcommunautair energiebeleid voor 1985 ,heeft besloter
degroei van het energieverbruik voor degehele Gemeenschap tebeperken ,
zodat in1985 eenverbruiksni veau voor degehele Gemeenschap wordt bereikt
dat 15%lager ligt dan deinjanuari 1973 vastgestelde ramingen ,
overwegende dat ondanks detenuitvoerlegging van het communautaire actie­
programma voor eenrationeel energiegebruik waar a:andeRaad inzijn
resolutie van 17december 197^zijn goedkeuring heeft gehecht hetgeen
tot dusverre tot stand isgebracht niet van dien aard lijkt dat het van
1985 gesteld doel kanworden verwezenlijkt ,
overwegende dat demodernisering van deindeGemeenschap bestaande gebouwe
met name door eenbetere isolering van muren endaken ,het aanbrengen van
dubbele beglazing ,deverbetering van deverwarmingsinstallaties enhet
gebruik van thermostaten enmeters voor een derde moet kunnen bijdragen tot
deverwezenlijking van dedoelstelling tptvermindering vanhet uiteinde­
lijke totale energieverbruik met 15%in1985 ,

2.
overwegende dat deverwezenlijking van deze maatregelen ook tot effect
zal hebben dat erdirect ofindirect een niet teverwaarlozen aantal'
nieuwe arbeidsplaatsen zalworden geschapen ,waardoor dethans inde
Gemeenschap heersende werkloosheid enigszins kanworden beperkt ,en
eengunstig effect zalhebben opdesituatie van debetalingsbalansen
entevens tot debescherming vanhetmilieu zalbijdragen ,,
overwegende dat delid-staten hiertoe programma 'smoeten vaststellen ,
overwegende dat deCommissie inkennis moet worden gesteld van deze
programma 'salsmede van debij detenuitvoerlegging behaalde resultaten ,
enhiervan verslag moet uitbrengen aan deRaad enhet Europese Parlement ,
HEEFT DEVOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD :
Artikel 1
met het .oog opde
Delid-staten keuren maatregelen goed modernisering van deopde
datum van deinwerking treding van deonderhavige richtlijn bestaande
gebouwen .Zij omvatten met name eenbetere isolering vanmuren endaken ,
het aanbrengen van dubbele beglazing ,deverbetering van deverwarmings­
installaties enhet gebruik van thermostaten enwarmtemeters .
Deze maatregelen betreffen
-uiterlijk op31*12.1982 ,envoor tenminste 20%hetbestaande bestand aan
openbare gebouwen
-uiterlijk op31-12 .1985 ,enyoor tenminste 30%hetbestaande bestand
aan woonruimten ,
-uiterlijk op31«12.19°5 envoor tenminste 20%hetbestaande bestand aan
kantoor -enhandelsruimten ,metuitzondering van <3=industriële gebouwen .

3-
Artikel 2
Delid-staten stellen deprogramma 'svast intoepassing vanartikel 1
endoen hiervan deCommissie uiterlijk op1juli 1978 mededeling .
Indeze mededeling zijn alle maatregelen die delid-staten denken te
treffen nader bepaald ,met name detechnische normen met opgave van
determijnen enandere modaliteiten van detenuitvoerlegging ,hun
eventuele geografische spreiding alsmede definanciële aansporende
maatregelen .Deze maatregelen mogen niet onverenigbaar zijn met de
bepalingen van het Verdrag metname inzake het vrije verkeer ende
mededinging .
Artikel 3
Naraadpleging van delid-staten brengt deCommissie binnen zesmaanden
nademededeling van denationale programma 'sverslag uit aan deRaad en
formuleert zij eenadvies over devraag inhoeverre deze programma 's
bijdragen tot deverwezenlijking van dedoelstelling tot devermindering
vanhetuiteindelijke totale energieverbruik van 15%in1985-
Delid-staten stellen deCommissie opgezette tijden inkennis van de
bij detenuitvoerlegging vanhun programma 'sbehaalde resultaten .
DeCommissie brengt verslag uit aan deRaad enhet Parlement enformu­
leert ter zake adviezen ofaanbevelingen naraadpleging vanhetComité
Energie .
Artikel *+
Delid-staten stellen uiterlijk op1.7-1979 alle wettelijke enbestuurs -
rechtelijke bepalingen vast dienoodzakelijk zijn voorde tenuitvoerlegging
van deonderhavige richtlijn .
Artikel 5
Deonderhavige richtlijn isrericht tot delid-staten .
Gedaan teBrussel ,
DeRaad , j
DeVoorzitter .

BIJLAGE
1»Volgensderamingenishetenergieverbruik binnendeEEGpereenheid
brutobinnenlandsproduktin1974metongeveer4l/2^enin1975met2
gedaald;volgensdevoorlopigeramingenkanhetvoor1976onveranderdzijn
gebleven.Dedalingvanhetverbruikin1974en1975kwamtotstanddoor
decombinatievaneenaantalfactoren,waaronderdewereldrecessie ,veran­
deringenindeklimaatomstandigheden enmaatregelen ophetgebiedvanhet
energiebehoud »Heteffectvandeenergiebesparende maatregelen opzichkan
nietopbetrouwbare wijzewordengemeten.
2.Deopbrengstvaneeninvesteringinenergiebesparing iseenfunctievan
deconditieendeverwachtelevensduurvanhethuis,hetbedragvande
investering ,depassenderentevoet ,dematevanenergiebesparing ende
kostprijsvandebrandstof.
Degroteverscheidenheid indebestaandebouwstructuren endeverschillen
indenogresterendelevensduur enz.makenechterdatdedoeltreffendheid
vanenergiebesparende maatregelensterkvanhetenetothetanderegebouw
zal.variërenendatenkelebehoudsmaatregelenvoorbepaaldecategorieën
gebouwengeenenkelewerkingzullenhebben.
Voorafzonderlijke landenwerdenerstudiesgemaaktvandedoeltreffendheid
vanverschillende energiebesparende maatregelen inverhoudingtotde
kostendaarvan,enonderbepaaldeomstandigheden kondeafschrijvingsperiode
vooreeninvesteringindakisolatieslechts2a3jaarzijn,terwijldie
voordedubbelebeglazing8tot10jaarofmeerkonbedragen.
Dedoeltreffendheid vanenergiebesparende maatregelenkanaanzienlijkvariëren
naargelangvanhetdesbetreffende typegebouw,dochenkelestudiesgaven
teziendatvooreengemiddeldaanéénkantvrijstaandwoonhuisongeveer60/ó
vanhetwarmteverlies viadebuitenmuren ,hetdakendevloerplaatsvindt.
Voorderestkanhetwarmteverlies grossomodogelijkverdeeldzijnover
deventilatie enderaambeglazing .
3.Bijsommigehuurwoningen ishetgebruikelijk datdehuiseigenaar huurlasten
vaststeltzonderdeverwarmingskosten .Dezewordenvervolgensberekendop
grondvanhettotaleverbruikinhetgebouwennietaandehandvanhet
individueleverbruik.Wanneerdeeigenaarenigeaanvullendeinvestering
doet.voordeverwarmingsinstallatie danishethemmisschiennietmogelijk
dedoorhemgedaneuitgavenvandehuurdersterecupereren .
/•

2.
Anderzijdsheeftdehuurdergeenbelangbijeeninvesteringzolangde
verwarmingskosten nietopbasisvanzijnpersoonlijk verbruikworden
berekendentenzijhijverzekerdisvaneenzeerlangdurigenvast
huurcontract .
4.Deberekeningvanhetinvesteringsbedrag datgemoeidismetmaatregelen
vanenergiebehoud opcommunautaire grondslagisgebaseerdopdevolgende
*ruweramingenenhypothesen :
(i)KettotalebestandvanwoonhuizenindeGemeenschapwordtgeraamd
opmeerdan90miljoen»Aangenomenwordtdatcirca30c/odaarvanzal
wordengemoderniseerd uithoofdevanhetprogramma.
(ii)Degemiddeldeinvesteringsuitgave pervollediggemoderniseerd woon­
huiswordtgeraamdop2.000RE.
(iii)Hettemoderniserenaantalparticuliere enopenbarekantoorgebouwen ,
hotels,scholen,ziekenhuizen enz.werdgrossomodoopcirca
3,6miljoengeraamd,hetgeen20fovanhettotalebestanduitmaakt.
(iv)Degemiddeldeinvesteringsuitgave perkantoorenandergebouwinde
tertiairesectorwordtgeraamdop20.000RE.
Deintotaalgeraamdeuitgaveisderhalvealsvolgt:
27miljoenwoningenmeteengemiddeldeuitgavevan2.00ÖRE
3,6miljoenkantoor-enanderegebouwen
meteengemiddeldeuitgavevan
20.000RE-oergebouw
Dezeuitgavemoetwordengedaanoverdelooptijdvanhetprogrammavan
7jaar,bijconstantblijvendeprijzen.
5»Dematewaarindeextraactiviteitinverbandmethetvoorgestelde
programmanieuwewerkgelegenheid zouverschaffen zalvermoedelijk sterk
variërennaargelangvandeverschillende typenvandemodernisering .
Zokanbijvoorbeeld eventueeleengedeeltevanhetwerkdoordeeigenaars
zelfwordenuitgevoerd ,eengedeeltedoorongeschoolde eneengedeelte
doorgeschooldea.rbeiders.Ookdeeffectenopdewerkgelegenheid inde
industrieëndiedematerialen moetenleverenzoudenvariëren.miljardRE
54
72
126miljardRE

Aangezienhetzeermoeilijkisnauwkeurige informatie opcommunautaire
schaalteverkrijgen vrashieralleeneenschetsmatige benaderingmogelijk
opbasisvaninformatievanindustriëlefederaties# Dekostenvanhet
volledigachterafuitrustenvaneengemiddeldhuiswordengeraamdcirca
2.000REtebedragenen8mandagentevereisen»Inbepaaldelandenof
strekenzalhetgeraamdecijfervandekostenvermoedelijk wordenover­
schreden,ten-jij1hetinanderelandenofstrekenzelfsnoghogerkan
liggen»Aangezienéénwerknemerperdaggemiddeld250REkostenwanneer
eengemiddeldarbeidsjaar op220dagenwordtgesteld,wordtermethet
zevenjarigeprogramma,vooreentotaleuitgavevan126miljardRE,een
totalewerkgelegenheid geschapenvan2,3miljoenmanjaren.Datkomtneer
opgemiddeld330.000arbeidsplaatsen perjaar.
OpbasisvaneenempirischestudieinZweden,opgenomenineenOESO-rapport (1
lijkteencijfervan700*000arbeidsplaatsen perjaargerechtvaardigd voor
deschattingvandetotaledirecteenindirectewerkgelegenheid diedoor
hetprogrammawordtgeschapenmethetoogopdetalrijkevoorbehouden
diebijdeberekeningmoestenxrordengemaakt,moetditresultaateerderals
eenalgemeneordevangroottedanalseenjuisteramingwordenbeschouwd.
(l)"EmploymentEffectsofEnvironmental policies:ReviewoftheSwedish
ExperiencewithSubsidisation ofEmissionControlInvestment",
0ECD,Paris,22I'larch1976.pp.17-lS*