A4-0325/96

Resolutie over de informatiemaatschappij, cultuur en onderwijs

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 30 november 1994 over de aanbeveling aan de Europese Raad: "Europa en de wereldwijde informatiemaatschappij" en over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's: "Europa op weg naar de informatiemaatschappij: een actieplan" ((PB C 363 van 19.12.1994, blz. 33.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 februari 1995 over de G7- conferentie en van 25 en 26 februari 1995 over de informatiemaatschappij ((PB C 56 van 6.3.1995, blz. 97.)),

- onder verwijzing naar zijn advies van 16 maart 1995 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende een Europees jaar voor onderwijs en opleiding tijdens de gehele loop van het leven (1996) (COM(94)0264 - C4-0143/94 - 94/0199(COD)) ((PB C 89 van 10.4.1995, blz. 123.)),

- onder verwijzing naar zijn advies van 16 juni 1995 inzake het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een opleidingsprogramma voor de vakmensen van de Europese audiovisuele-programma-industrie (Media II - opleiding (1996- 2000)) (COM(94)0523 - C4-0171/95 - 95/0026(SYN)) ((PB C 166 van 3.7.1995, blz. 192.)),

- onder verwijzing naar zijn advies van 28 maart 1996 over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake een meerjarenprogramma ter bevordering van de ontwikkeling van een Europese multimedia-inhoudindustrie en ter aanmoediging van het gebruik van multimedia-inhoud in de opkomende informatiemaatschappij (INFO 2000) (COM(95)0149 - C4-0383/95 - 95/0156(CNS)) ((PB C 117 van 22.4.1996, blz. 37.)),

- onder verwijzing naar het Witboek van de Commissie over "Groei, Concurrentievermogen en Werkgelegenheid" (COM(93)0700 - C3-0509/93),

- onder verwijzing naar de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's over onderwijs en opleiding en de technologische, industriële en sociale uitdagingen: eerste opmerkingen (COM(94)0528),

- onder verwijzing naar de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's betreffende een methodologie voor de totstandbrenging van toepassingen voor de informatiemaatschappij (COM(95)0224),

- onder verwijzing naar het Groenboek van de Commissie: "Het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij" (COM(95)0382 - C4-0354/95),

- onder verwijzing naar het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een meerjarenprogramma ter bevordering van de taalverscheidenheid van de Gemeenschap in de informatiemaatschappij (COM(95)0486 - C4-0152/96) ((PB C 364 van 4.12.1996, blz. 5.)),

- onder verwijzing naar het Witboek van de Commissie over onderwijs en opleiding - onderwijzen en leren - naar een cognitieve samenleving (COM(95)0590 - C4- 0597/95),

- onder verwijzing naar het interimverslag van de Task Force educatieve software en multimedia,

- onder verwijzing naar het interimverslag van de groep van deskundigen van hoog niveau: "De opbouw van de Europese informatiemaatschappij voor ons allemaal",

- onder verwijzing naar de resolutie van de Raad van 4 april 1995 inzake cultuur en multimedia ((PB C 247 van 23.9.1995, blz. 1.)),

- onder verwijzing naar de resolutie van de Raad van 27 november 1995 over de industriële aspecten van de ontwikkeling van de informatiemaatschappij voor de Europese Unie ((PB C 341 van 19.12.1995, blz. 5.)),

- onder verwijzing naar de resolutie van de Raad van 6 mei 1996 over educatieve software en multimedia in onderwijs en opleiding ((PB C 195 van 6.7.1996, blz. 8.)),

- onder verwijzing naar de mededeling van de Commissie, getiteld "Leren in de informatiemaatschappij - Actieplan voor een Europees initiatief in het onderwijs (1996-98)" (COM(96)0471 - C4-0528/96),

- gelet op de artikelen 126 en 128 van het EG-Verdrag,

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media (A4-0325/96),

A. overwegende dat het Europese model van de informatiemaatschappij moet zijn gebaseerd op democratische, sociale, culturele en educatieve desiderata en niet mag worden beheerst door economische en technologische belangen,

B. overwegende dat de Gemeenschap op grond van artikel 126 van het EG-Verdrag bijdraagt tot de ontwikkeling van onderwijs van hoog gehalte, door o.a. de samenwerking tussen onderwijsinstellingen te bevorderen, de uitwisseling te bevorderen van informatie en ervaring en de ontwikkeling van het onderwijs op afstand te stimuleren,

C. overwegende dat de Gemeenschap op grond van artikel 128, lid 4 van het EG- Verdrag bij haar optreden uit hoofde van andere bepalingen van dit Verdrag rekening houdt met de culturele aspecten en dat daaronder ook een optreden op het gebied van de informatiemaatschappij wordt verstaan,

D. overwegende dat de markt voor educatieve multimedia de komende tien jaar naar verwachting met 40% per jaar zal groeien en dat de Europese industrie moet worden gesteund zodat de EU hiervan in educatief, economisch en cultureel opzicht kan profiteren,

E. overwegende dat de economische, sociale, culturele en educatieve consequenties van de informatiemaatschappij niet met zekerheid kunnen worden voorspeld, hoewel vaststaat dat hieraan zowel risico's als kansen zijn verbonden, en dat er derhalve behoefte is aan een duidelijk regelgevingskader,

F. overwegende dat de technieken van de informatiemaatschappij weliswaar nieuwe mogelijkheden bieden voor uitwisselingen tussen individuen, maar in geen geval in de plaats kunnen komen, vooral op het gebied van cultuur en onderwijs, van lijfelijke aanwezigheid en wisselwerking tussen werken en personen en tussen personen onderling (kunstenaar/publiek, docenten/leerlingen, ouders/kinderen),

G. overwegende dat het risico aanwezig is dat naargelang van de differentiële toegang tot nieuwe informatie- en communicatietechnologieën niet alleen de huidige maatschappelijke tegenstellingen worden vergroot en achterstandsgroepen nog verder worden gemarginaliseerd, maar ook nieuwe ongelijkheden worden gecreëerd,

H. overwegende dat de informatiemaatschappij de gelegenheid biedt om de obstakels te overwinnen waarmee bepaalde groepen worden geconfronteerd, waaronder gehandicapten, bewoners van perifere regio's en zij die problemen hebben ondervonden met betrekking tot de toegang tot de traditionele instellingen en diensten op het gebied van onderwijs en cultuur,

I. overwegende dat toegenomen bedieningscomfort en snelheid op het gebied van de overdracht van informatie bijdragen tot democratisering van de toegang van het publiek tot officiële informatiebronnen, al zijn daaraan risico's verbonden betreffende de privacy en misbruik van informatie en gevaren van concentratie in de media en de daaruit voortvloeiende bedreiging voor het pluralisme,

J. overwegende dat in het kader van een aantal bestaande communautaire programma's, zoals Media I, INFO 2000, Socrates, Telematica voor bibliotheken en onderwijs maatregelen zijn gefinancierd voor de introductie van nieuwe technologieën in onderwijs en cultuur,

K. overwegende dat de communautaire maatregelen op het gebied van nieuwe technologieën, met betrekking tot cultuur momenteel uiteenlopend van aard en onvoldoende gecoördineerd zijn,

L. overwegende dat rubriek 3 het bij de huidige stand van de financiële vooruitzichten niet toelaat om in de nieuwe context van de informatiemaatschappij, voor cultuur en onderwijs, factoren die van essentieel belang zijn voor innovatie en groei, een toereikende plaats in te ruimen; dat de structuur van de communautaire begroting derhalve dient te worden heroverwogen om deze essentiële sector waarin de Unie in het kader van de subsidiariteit een belangrijke rol heeft te spelen, niet in de kiem te smoren,

M. overwegende dat er een groot potentieel bestaat voor het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën voor educatieve doeleinden, zoals bestrijding van analfabetisme en zwakke schoolprestaties, ontwikkeling van open afstandsonderwijs, volwasseneneducatie, networking van scholen en leren van talen,

N. overwegende dat de middelen om onderwijs te geven niet los kunnen worden gezien van de aspecten inhoud en kwaliteit,

O. overwegende dat permanente educatie en volwassenenonderwijs in de context van de informatiemaatschappij steeds belangrijker worden,

P. overwegende dat toegenomen bedieningscomfort en snelheid op het gebied van de overdracht van informatie, alsook het feit dat er bij de productie van multimediaproducten zoveel actoren zijn betrokken, complexe vragen doen rijzen met betrekking tot het auteursrecht,

Q. overwegende dat de invloed van de televisie op het gezinsleven gevolgen heeft voor interactiviteit en cultuur in de bredere zin van het woord en dikwijls een nadelig effect heeft op de mondelinge communicatieve vaardigheden, wat tot uiting komt in een onderwijsachterstand,

R. overwegende dat televisie een belangrijk communicatiemiddel in de samenleving is geworden, maar dat erg weinig burgers is geleerd hoe ze met dit medium moeten omgaan; dat het gevaar bestaat dat het met de informatiemaatschappij dezelfde kant opgaat,

S. overwegende dat er een enorm potentieel bestaat voor de invoering van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën in de culturele sector, in het bijzonder in musea, kunstgalerijen en cultuurhistorische plaatsen, wanneer het gaat om bescherming, behoud, educatie en ruimere toegankelijkheid,

T. overwegende dat de informatiemaatschappij uitdagingen en kansen biedt met betrekking tot de rol van openbare bibliotheken, gezien het belang van een moderne Europese bibliotheekinfrastructuur die de toegang tot bibliotheekbronnen in geheel Europa via onderlinge koppeling zal verruimen en aldus het economische, sociale en culturele leven in de Europese Unie zal bevorderen,

U. overwegende dat boeken, kranten en andere geschreven media belangrijk zullen blijven ondanks de ontwikkelingen in de richting van elektronisch publiceren,

V. overwegende dat het behoud van de rijke taalverscheidenheid in de Europese Unie van het hoogste belang is, gezien de relatie tussen taal en culturele identiteit,

W. overwegende dat de culturele en taalkundige verscheidenheid van Europa, evenals zijn creativiteit en grote traditie op het gebied van publiceren, sterke punten zijn waarop de productie van multimediaproducten voor educatieve en culturele doeleinden moet voortbouwen,

X. overwegende dat multimediaproducten die het Europees cultureel erfgoed belichten, de belangstelling voor dit erfgoed kunnen verbreden en de toegang daartoe kunnen vergemakkelijken, in het bijzonder onder de jongeren,

Y. overwegende dat het van belang is dat ontwerpers van multimediaproducten en softwarespecialisten bij de ontwikkeling van producten samenwerken met deskundigen uit het onderwijs en de culturele sector,

1. verzoekt de Commissie een mededeling voor te leggen waarin uitvoerig wordt beschreven wat de Gemeenschap in het kader van de diverse communautaire programma's tot op heden heeft gedaan op het gebied van nieuwe technologieën, onderwijs, opleiding en cultuur, waaronder de ontwikkeling van multimediaproducten, en welke concrete maatregelen in de toekomst op deze terreinen ten uitvoer moeten worden gelegd;

2. verzoekt de Commissie zich te blijven inspannen voor het verbeteren van de interne coördinatie en de externe consultatie op het gebied van de informatiemaatschappij en bepleit daartoe de instelling van een permanente werkgroep voor het coördineren van en informeren over acties met betrekking tot cultuur;

3. verzoekt de lidstaten om met betrekking tot de introductie van nieuwe technologieën in openbare onderwijs- en culturele instellingen, met inbegrip van bibliotheken, doelstellingen overeen te komen die in het jaar 2000 moeten zijn bereikt;

4. verzoekt de lidstaten een streefdoelennota op te stellen met het oog op de voortzetting van de permanente toepassing van informatietechnologieën in scholen, hogescholen, bibliotheken en gemeenschapscentra en deze nota jaarlijks te evalueren en bij te stellen;

5. verzoekt de Commissie de acties van de lidstaten dienaangaande te blijven steunen door uitwisseling van ervaring en best practice te vergemakkelijken, door innoverende projecten ter stimulering van verdere acties te bevorderen, en door middel van onderzoek en coördinatie;

6. is van mening dat de Europese Unie oog moet hebben voor de situatie betreffende en de rol van nieuwe informatietechnologieën in de ontwikkelingslanden; is in het bijzonder van mening dat deze landen de informatietechnologieën moeten kunnen beoordelen, evalueren en aanpassen en moeten kunnen inschatten welk potentieel deze voor hun eigen behoeften bieden;

7. verzoekt alle lidstaten ervoor te zorgen dat leraren en cultureel werkers vóór het jaar 2000 een relevante scholing van hoog gehalte krijgen in het gebruik van nieuwe technologieën;

8. verzoekt de Gemeenschap meer middelen uit te trekken voor het stimuleren van projecten op het gebied van "networked twinning" tussen scholen en culturele instellingen ter bevordering van good practice;

9. verzoekt de EU en de lidstaten de werkzaamheden en de ontwikkeling van publieke omroepen die in het verleden door hun investeringen gehele samenlevingen toegang hebben geboden via educatie en audiovisuele producties te bevorderen en te ondersteunen; is van mening dat de mededinging door de nieuwe technologieën een mondiaal karakter zal krijgen en dat aanzienlijke investeringen moeten worden gedaan teneinde te waarborgen dat alle Europese burgers ten volle profiteren van de mogelijkheden die de informatiemaatschappij biedt;

10. verzoekt de Commissie een proefprogramma op te zetten in plattelandsgebieden om na te gaan of satellietcommunicatie een haalbare oplossing is voor de universele toegang tot de informatiemaatschappij;

11. verzoekt de lidstaten en de bevoegde autoriteiten ervoor te zorgen dat de nodige voorzieningen worden getroffen om vrouwen in staat te stellen en aan te moedigen gebruik te maken van nieuwe technologieën;

12. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat aan de behoefte aan technische steun in elke regio en in elk gebied in voldoende mate wordt voldaan door middel van "one-stop shops";

ONDERWIJS

13. verzoekt de Commissie middelen beschikbaar te stellen voor het uitvoeren vóór het jaar 2000 van een uitgebreide vergelijkende studie betreffende het gebruik van nieuwe informatietechnologieën op de scholen in de lidstaten, vergezeld van een overzicht van de wijze van financiering;

14. verzoekt de lidstaten en andere bevoegde autoriteiten netwerken op te richten die scholen en universiteiten in staat stellen contracten af te sluiten met verleners van diensten die aansluitingen, leasing van hardware/software en assistentie voor scholing in één pakket aanbieden;

15. verzoekt de lidstaten scholen aan te moedigen groepen en organisaties te vormen om te kunnen profiteren van schaalvoordelen dankzij de mogelijkheid om in grotere hoeveelheden hardware en software te kunnen aanschaffen;

16. moedigt de lidstaten aan belastingvoordelen te geven aan leveranciers van apparatuur en multimediadiensten die speciale tarieven berekenen voor onderwijsinstellingen;

17. verzoekt de lidstaten en de bevoegde autoriteiten partnerschappen tussen scholen en gemeenschapscentra/bedrijven aan te moedigen om de laatstgenoemden in staat te stellen buiten de normale uren van de schoolfaciliteiten gebruik te maken, zodat enerzijds de inkomsten van de school stijgen en anderzijds de vaardigheden op het gebied van informatietechnologie in de gemeenschap toenemen;

18. is van mening dat de introductie van nieuwe technologieën in de klas methodisch dient te geschieden op basis van educatieve doelstellingen en niet op basis van technologische aspecten, waarbij de essentiële rol van de leraar, sociale aspecten, onderwijsprogramma en onderwijsmethoden naar behoren in aanmerking worden genomen;

19. verzoekt de lidstaten en de bevoegde autoriteiten ervoor te zorgen dat in de opleidingen voor alle nieuwe leraren ook een duidelijke vereiste inzake informatietechnologie wordt opgenomen en dat alle docenten permanent worden bijgeschoold;

20. verzoekt de lidstaten en bevoegde autoriteiten sociale ongelijkheden te voorkomen door probleemgebieden aan te wijzen en de middelen dienovereenkomstig te concentreren op benadeelde scholen, in zowel stedelijke als plattelandsgebieden;

21. moedigt de lidstaten aan de opneming (binnen hun onderwijssystemen) te overwegen van een cursus die mensen leert hoe zij de informatie die zij via de informatiemaatschappij krijgen, kunnen interpreteren en filteren;

22. verzoekt de Commissie vóór het jaar 2000 een studie te maken van de doeltreffendheid van de introductie van nieuwe technologieën in het onderwijs voor verschillende leeftijdsgroepen;

23. verzoekt de lidstaten en andere bevoegde autoriteiten faciliteiten ter beschikking te stellen om ouders aan te moedigen om samen met hun kinderen te leren welke gebruiksmogelijkheden en educatief potentieel de informatietechnologieën bieden;

24. moedigt de lidstaten aan na te gaan of het gebruik van on-line diensten voor educatieve doeleinden doelmatig is en welke mogelijkheden er zijn om Internet als een instrument voor het leren te gebruiken;

25. verzoekt de lidstaten een Europese "browser" op het World Wide Web te installeren voor specifieke "sites" voor scholen op educatief en cultureel gebied;

26. verzoekt de Commissie om in het kader van programma's vóór het jaar 2000 modelprojecten te financieren waarbij onder andere gebruik wordt gemaakt van nationale netwerken om educatieve en opleidingsinstellingen in verschillende lidstaten die geïnteresseerd zijn in het gebruik van multimediatechnologieën met elkaar te verbinden teneinde virtuele mobiliteit, uitwisseling van informatie en ervaringen, pluralistische praktijken en verschillende onderwerpen die in de belangstelling staan te bevorderen;

EDUCATIEVE SOFTWARE EN MULTIMEDIA

27. verzoekt de lidstaten het bedrijfsleven aan te moedigen om samen met de openbare sector onderwijssoftware te sponsoren, maar wijst erop dat deze co- financiering geen afbreuk mag doen aan de inhoud van het geproduceerde educatieve materiaal;

28. verzoekt de lidstaten en andere bevoegde autoriteiten het gebruik van educatieve software, met name voor mensen met leerproblemen en handicaps, aan te moedigen;

29. verzoekt de Commissie samen met de lidstaten vóór het jaar 2000 na te gaan welke mogelijkheden bestaan om interactieve multimediasoftware die op amusement is gericht af te stemmen op educatieve doeleinden;

30. verzoekt de Commissie de verspreiding en exploitatie op Europees niveau van "beste leermethoden", gebaseerd op het gebruik van multimediasoftware en - diensten aan te moedigen en hierbij zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande structuren op alle niveaus;

31. verwelkomt de instelling van de Task Force educatieve multimedia en software en merkt op dat deze sector al bij voorrang in aanmerking dient te komen voor middelen uit het vierde kaderprogramma voor onderzoek; stelt voor dat dit een subprogramma wordt in het vijfde kaderprogramma voor onderzoek waaraan ca. 15% van de indicatieve begroting wordt toegewezen, gezien het belang van het onderwijs voor concurrentievermogen en kwaliteit van het leven;

32. verzoekt de lidstaten en andere bevoegde autoriteiten te waarborgen dat leraren op alle niveaus worden betrokken bij het uitwerken en de ontwikkeling van educatieve software teneinde de juistheid van de informatie te garanderen;

33. verzoekt de Commissie de ontwikkeling van interactieve educatieve multimediaprogramma's te blijven steunen, maar verzoekt haar haar inspanningen te concentreren op het ontwikkelen van Europese modules die geïntegreerd zouden moeten worden in de onderwerpen die de kern van de lesroosters vormen, waarbij de studenten moeten worden aangemoedigd om ook met behulp van nieuwe technologieën te studeren en zich niet alleen te beperken tot de noodzakelijke bestudering van de nieuwe technologieën;

34. verzoekt de Commissie ondersteunende activiteiten aan te wijzen en te bevorderen die op Europees niveau moeten worden ontwikkeld ter ondersteuning van producten en diensten op het gebied van educatieve software; is van mening dat hiertoe ook een evaluatie van de producten en het tot stand brengen van verbindingen tussen producenten, gebruikers en beheerders van educatieve en opleidingsstelsels behoort, teneinde kwalitatief hoogstaande producten en diensten te bevorderen;

BIBLIOTHEKEN

35. verzoekt de Commissie een Groenboek uit te brengen over de rol van de bibliotheek in de Europese informatiemaatschappij, daarmee een debat op gang brengend over zaken als auteursrecht, bevordering van het lezen en van het boek, toegang van het publiek tot elektronische informatie, uitleenrechten en opleiding van bibliothecarissen;

36. is van mening dat de bibliotheek een sleutelrol heeft te vervullen bij het vergemakkelijken, op lokaal niveau, van de toegang van het publiek tot elektronisch beschikbare informatie, waaronder informatie over de Europese Unie en de lidstaten;

37. verzoekt de lidstaten en de bevoegde autoriteiten de beschikbaarheid van CD- ROM's voor uitleen in openbare bibliotheken aan te moedigen;

CULTUUR, TAAL EN INHOUD

38. verzoekt de lidstaten hun nationale culturele collecties te digitaliseren teneinde bij te dragen tot het opzetten van een Europees archief met vrije toegang voor onderwijsinstellingen en bibliotheken;

39. verwelkomt het voorstel van de Commissie voor een veeltalige informatiemaatschappij, dat volgens het Parlement als rechtsgrondslag de artikelen 128 en 130 moet hebben; betreurt evenwel de omvang van het budget, gezien de ambitieuze en belangrijke culturele doelstellingen van de voorgestelde maatregelen en dringt erop dat bewustmaking van de taalverscheidenheid wordt geïntegreerd in alle communautaire programma's en initiatieven met betrekking tot de informatiemaatschappij;

40. verzoekt de Commissie gratis multimediataalcursussen in alle talen van de lidstaten (inclusief de minder gebruikte talen) als een on-line dienst beschikbaar te stellen;

41. moedigt de Commissie aan om op het gebied van informatietechnologie aanzienlijke middelen over te hevelen van infrastructuur en technologische ontwikkeling naar de ontwikkeling van inhoud;

42. is verheugd over het door de Commissie geïnitieerde proces van permanent overleg met betrekking tot het auteursrecht in de informatiemaatschappij en verzoekt om een bewustmakingscampagne met betrekking tot het auteursrecht die is gericht op multimediaproducenten, in het bijzonder het MKB;

43. moedigt de Commissie aan haast te maken met het verslag over de harmonisatie van het auteursrecht en aanverwante rechten, aangezien de ondernemers in de desbetreffende sector ondanks het Groenboek over met het auteursrecht verband houdende aangelegenheden in dit zo cruciale stadium van de ontwikkeling van de interne markt nog altijd niet zeker zijn van de bescherming van hun investeringen;

44. onderschrijft de doelstellingen van het programma INFO 2000, maar vraagt specifiek om opneming in het programma voor ondersteuning van de taalkundige en culturele aanpassing van multimediaproducten voor educatieve en culturele doeleinden die in samenwerking met gebruikersgroepen zijn geproduceerd;

45. bevestigt het beginsel van het gebruik , op basis van gelijkwaardigheid, van de officiële talen van alle lidstaten door alle communautaire instellingen en dringt er bij de Commissie en de verantwoordelijke organen op aan de nodige maatregelen te treffen om te voorkomen dat dit beginsel wordt aangetast als gevolg van de verwachte uitbreiding van de EU;

46. verzoekt de lidstaten en de Commissie op samenwerking gebaseerde marketingstrategieën te ontwikkelen teneinde Europese educatieve en culturele software te bevorderen;

47. moedigt de Commissie aan om te onderzoeken in hoeverre musea, galerieën, monumenten en de uitvoerende kunst, inclusief muziek, dans en toneel, beter gebruik kunnen maken van de informatietechnologie, bijvoorbeeld voor reclame, recensies en on-line voorstellingen;

48. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen van de lidstaten.