Gewijzigd voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese netwerken (door de Commissie ingediend overeenkomstig artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag)

TOELICHTING

Tijdens de plenaire zitting van 2 juli 2002 keurde het Europees Parlement, na een aantal amendementen te hebben aangebracht, het voorstel van de Commissie goed voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese netwerken. Ook het Economisch en Sociaal Comité steunde het iniatief, terwijl het Comité van de Regio's geen advies heeft uitgebracht.

Het Europees Parlement stemt in essentie in met de belangrijkste elementen van het voorstel van de Commissie. Wel heeft het Europees Parlement een aantal amendementen geformuleerd, op basis waarvan de Commissie nu voorstelt bepaalde nieuwe elementen aan haar oorspronkelijke tekst toe te voegen.

De Europese Commissie doet dit herziene voorstel om bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen die op de Europese Raad van Barcelona zijn vastgesteld [1].

[1] DE EUROPESE RAAD VERZOEKT DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT OM TEGEN DECEMBER 2002 DE HERZIENING VAN DE RICHTSNOEREN EN DE BEGELEIDENDE FINANCIËLE REGELS INZAKE DE TRANS-EUROPESE NETWERKEN (TEN) VAST TE STELLEN.

1. AANVAARDE/GEDEELTELIJK AANVAARDE AMENDEMENTEN

De Commissie is bereid de suggesties en amendementen (of gedeelten van amendementen) op te nemen die bedoeld zijn om bepaalde elementen van de verordening te versterken en de tekst van haar voorstel te verduidelijken.

1.1. Overwegingen

De volgende elementen zijn in de tekst opgenomen:

- een verwijzing naar de gecumuleerde achterstand voor vervoer-TEN's (EP-amendement nr. 1);

- een verwijzing naar de prioriteit die moet worden gegeven aan de financiering van TEN-Energie (EP-amendement nr. 3);

- een verwijzing naar publiek-private partnerschappen als financieringsinstrument (EP-amendement nr. 4);

- een verwijzing naar de verenigbaarheid van financiering met de doelstellingen van duurzame mobiliteit (EP-amendement nr. 4);

- een verwijzing naar vertragingen waarmee projecten met betrekking tot de Alpen en de Pyreneeën worden geconfronteerd (EP-amendement nr. 5);

- een specifieke verwijzing naar de financiering van GALILEO (EP-amendement nr. 6);

- een verwijzing naar de noodzaak om het op de begroting uitgetrokken bedrag voor vervoer-TEN's te verhogen om het hoofd te bieden aan de uitdagingen die door de uitbreiding worden gesteld (gedeelte van EP-amendement nr. 7).

1.2. Artikel 1 (wijzigt art. 5, lid 3, betreffende het toepassingsgebied van het voorstel)

- er wordt een meer expliciete verwijzing gemaakt naar de eliminering van de knelpunten (EP-amendement nr. 8);

- er wordt een nieuwe verwijzing naar veiligheid ingevoerd (EP-amendement nr. 8);

- punt (c) met betrekking tot satellietnavigatiesystemen wordt aangevuld met de volledige verwijzing naar Beschikking 1692/96, zoals voor de andere punten het geval is (EP-amendementen nr. 8 en 13).

1.3. Artikel 1bis (nieuw - wijzigt art. 13)

- invoering van strengere regels voor de financiering van projecten ter naleving van de doelstelling van goed en efficiënt beheer (EP-amendement nr. 9);

1.4. Artikel 1, lid 2 (wijzigt art. 17 inzake comitéprocedures)

- de Commissie aanvaardt het voorstel van het EP om een raadgevend comité op te richten in plaats van een beheerscomité (EP-amendement nr. 10);

1.5. Artikel 1, lid 3 (wijzigt art. 18 met betrekking tot begrotingskwesties)

- er wordt een nieuwe verwijzing gemaakt naar projectevaluatie en het gebruik van middelen (EP-amendement nr. 11);

2. NIET AANVAARDE AMENDEMENTEN

De Commissie heeft een aantal door het Europees Parlement voorgestelde amendementen (of gedeelten van amendementen) van de tekst niet aanvaard, in het bijzonder diegene waardoor het toepassingsgebied van het voorstel wordt gewijzigd of waarmee afbreuk wordt gedaan aan haar initiatiefrecht:

- Het amendement waarbij wordt gevraagd dat de geldende planningprocedure in de lidstaten evenals de aard van de vervoer-TEN-projecten worden geëvalueerd, kan niet worden aanvaard. Wegens de zeer verschillende aard van de projecten zou een dergelijke evaluatie bijna onmogelijk uit te voeren zijn (EP-amendement nr. 2).

- Het amendement met betrekking tot de toelatingsvoorwaarden voor energieprojecten is ingegeven door een verkeerde interpretatie van de geldende verordening, aangezien - volgens de huidige verordening - ook voor de ontwikkelingsfase (vóór de bouwfase) reeds een maximale steun van 50% kan worden verleend, en dit voorstel dus niet rechtstreeks op deze fase van toepassing is (gedeelte van EP-amendement nr. 3).

- De eerste drie alinea's van EP-amendement nr. 7 met betrekking tot de controle op de steun is door het EP zijn niet aanvaardbaar. De begroting van het Indicatief Meerjarenprogramma (MIP) TEN-Vervoer moet volgens plan in 2003 worden herzien. Intussen komt er geen specifiek voorstel over nieuwe programmering binnen de toewijzing voor TEN-Vervoer. Vanaf 2003, en gesteld dat er extra middelen beschikbaar zijn voor de steun van grensoverschrijdende projecten met kandidaat-landen buiten het MIP (via de jaarlijkse begrotingsprocedure), zal het Europees Parlement zoals gebruikelijk vóór de vaststelling van de beschikking van de Commissie in het kader van zijn recht van controle worden geraadpleegd. De tweede en derde toegevoegde alinea's kunnen evenmin worden aanvaard. De inhoud ervan heeft betrekking op "meerjarenprogramma's", maar het Financieel Reglement van TEN-Vervoer valt niet onder een dergelijke categorie, aangezien de financiële besluiten gebaseerd zijn op jaarlijkse betalingsverplichtingen.

- Wat de twee amendementen (gedeelte van EP-amendementen nr. 8 en 13) inzake art. 1 (toepassingsgebied) betreft, kan een deel van de gevraagde wijziging niet worden aanvaard, met name het voorstel om het toepassingsgebied uit te breiden tot intermodaal vervoer op wegen en binnenwateren (de definitie is onduidelijk en kan het toepassingsgebied van het voorstel openstellen voor vele projecten) en de opneming van TEN-Telecom, aangezien zij raken aan de essentie van het voorstel van de Commissie.

- Wat comitéprocedures betreft, is het volgens het besluit van de Raad inzake de regels voor comitéprocedures niet mogelijk de EIB en de kandidaat-landen uit te nodigen op de vergaderingen van het comité. Daarom kan een dergelijke bepaling niet worden aanvaard (gedeelte van EP-amendement nr. 10). Dit belet evenwel niet dat de EIB en de kandidaat-landen worden uitgenodigd wanneer er specifieke bepalingen worden voorgesteld in het kader van het huishoudelijk reglement van het comité.

- Tenslotte is het vaststellen van strakke regels voor de annulering van de steun voor vervoer-TEN's wanneer de middelen niet binnen een aantal jaren zijn opgebruikt, niet altijd verenigbaar met de levenscyclus van infrastructuurprojecten. Ofschoon de Commissie goed en efficiënt beheer steunt, meent zij ook dat voor projecten enige flexibiliteit mogelijk moet zijn, aangezien vertragingen ook aan externe oorzaken te wijten kunnen zijn (gedeelte van EP-amendement nr. 11).

Binnen deze context heeft de Commissie haar voorstel derhalve gewijzigd.

2001/0226 (COD)

Gewijzigd voorstel voor een [2] VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese netwerken (Voor de EER relevante tekst)

[2] Ten opzichte van het voorstel tot wijziging van Verordening 2236/95 als opgenomen in document COM(2002)134 heeft dit gewijzigd voorstel alleen betrekking op de elementen die in de tekst in het vet zijn aangegeven.

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 156, eerste alinea,

Gezien het voorstel van de Commissie [3],

[3] PB C...

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [4],

[4] PB C...

Gezien het advies van het Comité van de Regio's [5],

[5] PB C...

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [6],

[6] PB C...

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De groei van het verkeer in het afgelopen decennium - in het bijzonder het zware vrachtverkeer - heeft overal in de Gemeenschap tot meer verkeersopstoppingen en milieuvervuiling geleid. De huidige capaciteit van het wegennet en van de spoorweginfrastructuur is verre van optimaal en de zwakste punten zijn de weg- en baanvakken bij de grensovergangen. De grote vertraging bij de realisatie van het Trans-Europees vervoersnet wordt veroorzaakt door grensoverschrijdende spoorwegprojecten waarvoor de aanleg van infrastructuur, zoals tunnels of bruggen met een aanzienlijke lengte, vereist is, waardoor de financiële levensvatbaarheid van dergelijke projecten dikwijls uiterst gering is.

(1bis) De gecumuleerde achterstand voor vervoer-TEN's beloopt 60% van het totale steunbedrag voor projecten. Er moeten nog grote problemen worden opgelost in verband met de 14 tijdens de Europese Raad van Essen goedgekeurde prioritaire projecten, waarvoor een verhoging van het niveau van de communautaire medefinanciering noodzakelijk wordt geacht.

(2) De grensoverschrijdende aansluitingen van energienetwerken zijn belangrijk om te zorgen voor de goede werking van de interne markt, de continuïteit van de energievoorziening en het optimale gebruik van de bestaande energie-infrastructuur. Daarom dient het voordeel van een hogere financiële bijstand te worden uitgebreid tot prioritaire projecten op het gebied van energienetwerken, die noodzakelijk zijn in het belang van de Europese economie maar zakelijk gezien niet rendabel zijn en die de concurrentie tussen ondernemingen niet verstoren. Deze bijstand geldt voor prioritaire projecten op het gebied van energienetwerken.

(3) Er dient te worden voorzien in de mogelijkheid tot verhoging van de steun tot maximaal 20% van de totale investeringskosten bij projecten die betrekking hebben op knelpunten in het grensoverschrijdende vervoer en bij projecten aan de grenzen met kandidaat-lidstaten waarmee in sterke mate wordt bijgedragen tot de verbetering van het Trans-Europees netwerk zoals dat is vastgelegd in Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 1996 betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een Trans-Europees vervoersnet [7].

[7] PB L 228 van 9.9.1996, blz. 1. Beschikking gewijzigd bij Beschikking nr. 1346/2001/EG (PB L 185 van 6.7.2001, blz. 1).

(4) Daar het wegens financiële beperkingen moeilijk kan zijn om grensoverschrijdende projecten met kandidaat-lidstaten uit te voeren, dient extra steun, inclusief particulier kapitaal, beschikbaar te worden gesteld voor de meest dringend noodzakelijke verbeteringen aan vervoersinfrastructuur aan de grenzen met kandidaat-lidstaten. De mogelijke economische levensvatbaarheid en de sociaal-economische toegevoegde waarde van de projecten en hun verenigbaarheid met de nagestreefde duurzame mobiliteit dienen te worden beoordeeld. De voor deze specifieke projecten uitgetrokken middelen dienen de gehele financieringsperiode 2003-2006 te bestrijken, ongeacht de datum van toetreding van de nieuwe lidstaten.

(4 ter)De belangrijkste vertragingen bij de uitvoering van de vervoer-TEN's betreffen grensoverschrijdende spoorprojecten in gebieden die worden gekenmerkt door natuurlijke grenzen zoals de Alpen en de Pyreneeën.

(4 quater)De Raad Vervoer heeft op 26 maart 2002 een akkoord bereikt over de juridische aspecten van de gemeenschappelijke onderneming GALILEO [8], uit hoofde waarvan 450 miljoen euro voor de financiering van de ontwikkelingsfase zal worden vrijgemaakt, en over toewijzing van deze middelen aan de gemeenschappelijke onderneming.

[8] PB L 138 van 28.5.2002, blz.1 Verordening (EG) nr. 876/2002 van de Raad van 21 mei 2002.

(5) De bepalingen van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad [9] dienen te worden aangepast om rekening te houden met Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [10].

[9] PB L 228 van 23.9.1995, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1655/1999 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 197 van 29.7.1999, blz.1).

[10] PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

(6) Om de doelstellingen van de Trans-Europese vervoersnetten te kunnen verwezenlijken en de uitdagingen die de uitbreiding voor het vervoersbeleid inhoudt, te kunnen aangaan, is een aanzienlijke verhoging van de financiële middelen voor de Trans-Europese vervoersnetwerken in de volgende financiële vooruitzichten noodzakelijk. Met name dienen de financiële middelen voor de uitvoering van Verordening (EG) nr. 2236/95 te worden verhoogd teneinde de meest dringend noodzakelijke verbeteringen aan vervoersinfrastructuur aan de grenzen met kandidaat-lidstaten te kunnen financieren.

(7) Verordening (EG) nr. 2236/95 moet derhalve worden gewijzigd,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD :

Artikel 1

Verordening (EG) nr. 2236/95 wordt als volgt gewijzigd:

1) In artikel 5 komt lid 3 als volgt te luiden:

"3. Ongeacht de gekozen vorm van bijstand mag het totaalbedrag van de bijstand van de Gemeenschap uit hoofde van deze verordening niet meer dan 10% van de totale investeringskosten belopen. Het totale bedrag aan bijstand van de Gemeenschap mag met ingang van 1 januari 2003 in de volgende gevallen bij wijze van uitzondering evenwel oplopen tot 20% van de totale investeringskosten:

a) bij projecten ter eliminering van knelpunten in grensoverschrijdende spoorverbindingen en/of ontbrekende verbindingen in gebieden waar natuurlijke barrières het vrij verkeer van goederen en passagiers belemmeren, die de veiligheid bevorderen en die in sterke mate bijdragen tot vermindering van de onevenwichtigheden tussen de verschillende vervoerswijzen en tot verbetering van het spoorvervoer binnen het Trans-Europese vervoersnet, zoals dit is vastgelegd in Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad*;

b) bij andere projecten ter eliminering van knelpunten aan de grenzen met kandidaat-lidstaten waarbij de toegevoegde waarde bijzonder hoog is op het punt van grotere veiligheid en minder congestie, binnen het Trans-Europese vervoersnet, zoals dit is vastgelegd in Beschikking nr. 1692/96/EG;

c) bij projecten die betrekking hebben op satellietnavigatie- en plaatsbepalingssystemen als bedoeld in artikel 17 van Beschikking nr. 1692/96/EG;

d) prioritaire projecten op het gebied van energienetwerken".

2) In artikel 13 wordt het volgende lid 4 toegevoegd:

"4. - Indien niet binnen een termijn van tien jaar na de toekenning van financiële bijstand aan een actie de betreffende actie is voltooid, vordert de Commissie de toegekende bijstand terug."

* PB L 228 van 9.9.1996, blz. 1.

3) Artikel 17 komt als volgt te luiden:

«Artikel 17 Comité

1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

2. In de gevallen waarin naar de procedure van dit artikel wordt verwezen, is de raadgevingsprocedure van artikel 3 van Besluit 1999/468/EG van de Raad* met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit van toepassing.

3. De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt op twee maanden vastgesteld.

* PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

4) In artikel 18 komt lid 3 als volgt te luiden:

« De financiële middelen voor de uitvoering van deze verordening voor de periode 2000-2006 bedragen 4 700 miljoen euro. »

Er wordt een nieuw lid 2 toegevoegd:

De toewijzing van middelen is gekoppeld aan het kwalitatieve en kwantitatieve niveau van de tenuitvoerlegging.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitster De Voorzitter