NL Publicatieblad van de Europese Unie C 272/36

Advies van het Europees Comité van de Regio’s – Wetgevingsvoorstellen voor een verordening inzake de verdeling van inspanningen (ESD) en een LULUCF-verordening

(2017/C 272/08)

Rapporteur: Juri Gotmans (EE/PSE), burgemeester van Haanja Referentiedocumenten: Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 voor een veerkrachtige energie-unie en om aan de verbintenissen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakings- en rapportagesysteem voor de uitstoot van broeikasgassen en een rapportagemechanisme voor overige informatie op nationaal niveau en op het niveau van de Unie met betrekking tot klimaatverandering (COM(2016) 482 final) en Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030 en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakings- en rapportagesysteem voor de uitstoot van broeikasgassen en overige informatie met betrekking tot klimaatverandering (COM(2016) 479 final)

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO'S (CvdR)

1. is ingenomen met de wetsvoorstellen van de Europese Commissie inzake bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 in sectoren die niet onder de regeling voor de handel in emissierechten (ETS) vallen (COM(2016) 482 final) en inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) in het klimaat- en energiekader 2030 (COM(2016) 479 final).

2. Het is van belang dat de broeikasgasemissies in de niet -ETS-sectoren tot 2030 zoveel afnemen dat de voor de lange termijn nagestreefde reductie van de broeikasgasuitstoot met 95 % in 2050 haalbaar is.

3. Om de in de overeenkomst van Parijs aangegane verplichtingen te kunnen nakomen is het uiterst innovatief en kostenefficiënt om het potentieel voor het terugdringen van CO2-emissies in landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) in het kader van het EU-klimaatbeleid geïntegreerd aan te boren.

4. Het is cruciaal dat de lokale en regionale overheden erkend worden en als belangrijke actoren bij de uitvoering van de maatregelen van het nieuwe klimaatbeleid worden betrokken en conform de beginselen van multilevel governance actiever en breder betrokken worden bij de uitvoering van het energie- en klimaatbeschermingsbeleid van de EU.

5. De rol en bevoegdheden van de steden en regio’s zijn van belang voor het verzamelen en compileren van gegevens die vereist zijn voor de opstelling van broeikasgasinventarissen voor de sectoren die onder de LULUCF- en de lastenverdelingsverordening vallen. De lidstaten en de Commissie dienen de lokale en regionale overheden consequent te steunen door uitbreiding van hun relevante capaciteiten voor het vervullen van hun kerntaken bij de opzet en planning van de lokale ontwikkeling op de gebieden energiebeheer, vervoer, afvalverwerking, bodemgebruik en andere terreinen.

6. De flexibiliteitsinstrumenten zijn een uitdrukking van de marktbeginselen en praktijken voor het landgebruik, alsook middelen om de doelstellingen voor emissiereductie in de maatregelen voor klimaatbescherming te bereiken. Deze moeten echter gewijzigd worden om een verwatering van de hooggestemde doelen van het EU-klimaatbeleid en een inflatie in de handel in quota te vermijden. Dit is mogelijk door aanrekening van de daadwerkelijke emissies of van de lineaire reductietendens in 2020, een geringere overdracht van quotaoverschotten in het ETS naar niet-ETS-sectoren en de vaststelling van ambitieuzere doelstellingen, ook voor landen met een laag bbp.

7. Om de vijf jaar dienen er tussentijdse nalevingscontroles te worden uitgevoerd als effectief middel om te garanderen dat de doelstellingen voor emissiereductie via regelmatig toezicht gehaald worden.

8. Aangezien specifieke doelstellingen voor emissiereductie voor individuele, onder de lastenverdelingsverordening vallende sectoren ontbreken, dienen er planningsbepalingen te komen aan de hand waarvan op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau strategieën en maatregelen kunnen worden geformuleerd om de overgang van deze sectoren naar maatregelen voor een lagere CO2-uitstoot te waarborgen. Er dienen dus sectorspecifieke doelstellingen te worden uitgewerkt om te garanderen dat alle onder de lastenverdelingsverordening vallende sectoren kunnen voldoen aan de in de verordening voorgestelde wereldwijde emissiereductie. Verder moeten de nalevingscontroles aangevuld worden met jaarlijkse tests en balansen.

9. De mogelijkheden in verband met de wettelijke eisen voor sectorspecifieke maatregelen in sectoren waar de emissie zou kunnen stijgen moeten uitputtend en nog ambitieuzer worden benut (bijv. efficiëntie van personenauto’s en lichte bedrijfsvoertuigen in de sector vervoer).

10. De Commissie zou de bijdrage van de LULUCF op holistische wijze moeten beschouwen, aangezien deze sector, en met name bosbouw, op allerlei manieren een positieve bijdrage aan de beperking van de klimaatverandering kan leveren door vastlegging, opslag en vervanging van CO2-emissies.

I. AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 voor een veerkrachtige energie-unie en om aan de verbintenissen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakings- en rapportagesysteem voor de uitstoot van broeikasgassen en een rapportagemechanisme voor overige informatie op nationaal niveau en op het niveau van de Unie met betrekking tot klimaatverandering

(COM(2016) 482 final)

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 5

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR Voor de overschakeling naar schone energie zijn veranderingen in het investeringsgedrag en stimuleringsmaatregelen op alle beleidsgebieden noodzakelijk. Bij de cofinanciering ter aanvulling van de EU-middelen moeten regionale en lokale investeringsprogramma’s ter ondersteuning van niet-ETS-sectoren in gang worden gezet.

Motivering

De nieuwe overweging moet duidelijk maken dat er in regio's en steden investeringsprogramma’s dienen te komen. Lokale en regionale overheden kunnen zonder erkenning in de vorm van een mandaat en langetermijnfinanciering niet optimaal optreden. Voor lokale en regionale overheden is de belangrijkste bron van financiën voor de uitvoering van duurzame maatregelen op de terreinen waarvoor zij verantwoordelijk zijn vooral in handen van nationale overheden, en zij wordt in beperkte mate aangevuld met EU-instrumenten. Deze financiering moet gedecentraliseerd worden. Naast het beschikbaar stellen van nationale en Europese middelen in de vorm van subsidies en cofinanciering zou met het oog op de uitvoering van milieu-initiatieven overwogen kunnen worden om de capaciteit van lokale en regionale overheden voor het verstrekken of aangaan van leningen te vergroten.

Het gaat om het opzetten van een met EU-middelen medegefinancierd Europees financieel platform, waarop kredietverstrekkers en investeerders enerzijds en steden en regio’s anderzijds tot overeenstemming over projecten kunnen komen. Idealiter zou dit een forum moeten zijn voor de sectoren die onder de verordening inzake de verdeling van inspanningen en de LULUCF-verordening vallen, omdat de territoriale bevoegdheden van lokale en regionale overheden juist daar tot hun recht zouden kunnen komen.

Wijzigingsvoorstel 2

Overweging 18

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR Deze verordening moet strengere nationale doelstellingen onverlet laten. Deze verordening moet strengere nationale doelstellingen onverlet laten, hetgeen nodig is om de langetermijndoelstellingen voor 2050 te verwezenlijken.

Motivering

De wijziging is een redactionele verduidelijking en moet de staten ertoe aanzetten extra doelstellingen vast te leggen omdat de doelstellingen voor 2030 impliceren dat er voor de periode 2031-2050 veel meer gedaan moet worden om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 4, lid 3

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR […] Voor de toepassing van deze uitvoeringshandeling verricht de Commissie een uitgebreide beoordeling van de door de lidstaten overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EU) nr. 525/2013 ingediende recentste nationale inventarisgegevens betreffende het jaar 2005 en de jaren 2016 tot en met 2018 . […] Voor de toepassing van deze uitvoeringshandeling verricht de Commissie een beoordeling van de door de lidstaten overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EU) nr. 525/2013 ingediende recentste nationale inventarisgegevens betreffende het jaar 2005 en de jaren 2018 tot en met 2020 .

Motivering

De keuze van het referentiejaar is van cruciaal belang en zou idealiter moeten uitgaan van de meest actuele emissiewaarden (dus van het jaar 2020) dan wel van een lineaire reductie in de periode 2018-2020, om te corrigeren voor toevallige schommelingen. Als de periode 2018-2020 als uitgangspunt wordt genomen, heeft dat een inflatoir effect op de koolstofbalans omdat in de komende jaren een vermindering te verwachten is. Haaks op het doel van het instrument wordt zo eerder het niet nakomen van de verplichtingen gestimuleerd in plaats van dat de landen die zichzelf strengere normen opleggen steun krijgen.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 5, lid 5

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR […] De ontvangende lidstaat mag deze hoeveelheid gebruiken om zijn verplichtingen overeenkomstig artikel 9 voor dat jaar of de daaropvolgende jaren tot 2030 na te komen. […] De ontvangende lidstaat mag deze hoeveelheid gebruiken om zijn verplichtingen overeenkomstig artikel 9 voor het lopende jaar of de daaropvolgende jaren tot 2030 na te komen.

Motivering

Om onduidelijkheid te vermijden en onderscheid te maken tussen jaar van toerekening en rapportagejaar is een preciezere formulering nodig.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 6, lid 1

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR De lidstaten die een beperkte maximale hoeveelheid van 100 miljoen EU-ETS-emissierechten zoals gedefinieerd in artikel 3, onder a), van Richtlijn 2003/87/EG, die worden samengeteld voor het nakomen van hun verplichtingen uit hoofde van deze verordening, mogen annuleren, zijn opgenomen in bijlage II bij deze Verordening. De lidstaten die een beperkte maximale hoeveelheid van 50 miljoen EU-ETS-emissierechten zoals gedefinieerd in artikel 3, onder a), van Richtlijn 2003/87/EG, die worden samengeteld voor het nakomen van hun verplichtingen uit hoofde van deze verordening, mogen annuleren, zijn opgenomen in bijlage II bij deze Verordening.

Motivering

In het ETS is er momenteel sprake van te veel certificaten en een lage prijs voor CO2 (5 EUR/t in december 2016). De voorgestelde maximale hoeveelheid van 100 miljoen emissierechten draagt daarom niet bij aan een substantiële daling van de ETS-emissies en kan er daarentegen juist toe leiden dat de uitstoot in sectoren die niet onder het ETS vallen bij de herbalancering zelfs nog verder stijgt. Bij het hanteren van flexibiliteit tussen de sectoren zou bij het omrekenen een malus van 1:2 gebruikt moeten worden. Dankzij dit voorstel zouden 50 miljoen eenheden verdwijnen, waardoor de waarde van een ton CO2 zou dalen. Daarbij dient men te beseffen dat de klimaatbescherming in beide sectoren en bij de hiervoor geplande maatregelen op een hoog niveau gehandhaafd moet worden.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 8, leden 1 en 2

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR Een lidstaat waarvan de vorderingen ingevolge de beoordeling […] ontoereikend zijn […] Het Europees Milieuagentschap staat […] de Commissie bi j in haar werkzaamheden om de actieplannen te evalueren Een lidstaat die ingevolge de beoordeling […] zijn verplichtingen niet kan nakomen […] De Commissie werkt […] samen met het Europees Milieuagentschap in haar werkzaamheden om de actieplannen te evalueren en maakt gebruik van onafhankelijke bronnen.

Motivering

Duidelijkere formulering. „Vorderingen” is een te algemene term en „bijstaan” is niet krachtig genoeg. Wanneer er al sprake is van een overschrijding, dient absoluut te worden overgegaan tot een onafhankelijke beoordeling van het actieplan van de lidstaat.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 9, lid 2

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR […] worden de jaarlijkse emissieruimten voor deze lidstaat verkleind met een hoeveelheid gelijk aan de omvang in ton CO2-equivalent van deze overtollige broeikasgasemissies voor de desbetreffende jaren […] worden de jaarlijkse emissieruimten voor deze lidstaat verkleind met een hoeveelheid gelijk aan de omvang in ton CO2-equivalent van deze overtollige broeikasgasemissies voor de jaren waarin het tot een overschrijding kwam .

Motivering

Duidelijkere formulering om de jaren waarvoor de reductieclausule geldt concreet te benoemen.

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030 en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakings- en rapportagesysteem voor de uitstoot van broeikasgassen en overige informatie met betrekking tot klimaatverandering

COM(2016) 479 final

Wijzigingsvoorstel 8

Overweging 9

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR Emissies en verwijderingen door bosgrond hangen af van een aantal natuurlijke omstandigheden, van de structuur van de leeftijdsklassen en van de vroegere en huidige beheerspraktijken. Die factoren, en de cyclische effecten ervan op emissies en verwijderingen, alsmede de jaarlijkse schommelingen ervan, zouden niet tot uiting kunnen worden gebracht door een referentiejaar te hanteren . De desbetreffende boekhoudregels moeten in plaats daarvan voorzien in het gebruik van referentieniveaus, teneinde de gevolgen van natuurlijke en landspecifieke eigenschappen uit te sluiten. Emissies en verwijderingen door bosgrond hangen af van tal van natuurlijke omstandigheden, van de structuur van de leeftijdsklassen en van de beheerspraktijken. Die factoren, en de cyclische effecten ervan op emissies en verwijderingen, alsmede de jaarlijkse toevallige schommelingen ervan, zouden niet nauwkeuriger tot uiting kunnen worden gebracht door een referentiejaar te kiezen . De desbetreffende boekhoudregels moeten in plaats daarvan voorzien in het gebruik van referentieniveaus, teneinde de gevolgen van natuurlijke, landspecifieke en regionale eigenschappen uit te sluiten.

Motivering

Een gedifferentieerde benadering van beheerspraktijken is niet nodig — daar moet sowieso rekening meer worden gehouden. Naast cyclische verschijnselen zou door middel van sleutelwoorden de nadruk moeten worden gelegd op natuurlijke veranderingen. Tal van natuurlijke fenomenen treden toevallig op. Aangezien er ook in kleine landen sprake kan zijn van regionale verschillen, voldoet een benadering per land niet om recht te doen aan de natuurlijke diversiteit in grote én in kleine landen.

Wijzigingsvoorstel 9

Overweging 10

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR […] en moet een voldoende groot aantal deskundigen uit de lidstaten worden gekozen. […] en moet een voldoende groot aantal deskundigen uit de lidstaten, ook van het lokale en regionale niveau , worden gekozen.

Motivering

Een verduidelijking van de methodiek is nodig: ook lokale en regionale deskundigen moeten worden ingeschakeld, temeer omdat de bevindingen van de centrale autoriteiten en de hoofdstad sterk kunnen afwijken van die van lokale overheden. Buiten de hoofdsteden zijn er in Europa erkende hogescholen die zich bezighouden met de betrokken materie, en dit potentieel moet worden aangeboord en met de nodige prioriteit benut worden. Ook zouden de centrale milieu-autoriteiten in de hoofdsteden de neiging kunnen hebben om de problematiek uit een nationaal en generaliserend perspectief en op formele wijze dan wel uitgaand van de politieke conjunctuur en traditionele modellen te benaderen, waarbij lokale ontwikkelingen en onverwachte veranderingen in de dynamiek aan de aandacht ontsnappen.

Wijzigingsvoorstel 10

Overweging 16

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel Het Europees Milieuagentschap moet, zoals passend overeenkomstig zijn jaarlijkse werkprogramma, de Commissie met het systeem voor jaarlijkse rapportage van broeikasgasemissies en -verwijderingen bijstaan bij de beoordeling van informatie over beleidsinitiatieven, maatregelen en nationale prognoses, bij de evaluatie van geplande aanvullende beleidsinitiatieven en maatregelen, en bij de nalevingscontroles die door de Commissie uit hoofde van deze verordening worden uitgevoerd. Het Europees Milieuagentschap moet, zoals passend overeenkomstig zijn jaarlijkse werkprogramma, de Commissie met het systeem voor jaarlijkse rapportage van broeikasgasemissies en -verwijderingen bijstaan bij de beoordeling van informatie over beleidsinitiatieven, maatregelen en nationale prognoses, bij de evaluatie van geplande aanvullende beleidsinitiatieven en maatregelen, en bij de nalevingscontroles die door de Commissie uit hoofde van deze verordening worden uitgevoerd, waarbij uitgebreid rekening gehouden wordt met onafhankelijke informatie in analyses en deskundigenverslagen van nationale, regionale en lokale overheden .

Motivering

Bij de standpunten en de nalevingsbeoordeling van de Commissie moet rekening worden gehouden met nationale en regionale ervaringen en inzichten en moeten deze erkend worden. Zo wordt ertoe bijgedragen dat bij de vastlegging van het Europabrede systeem het eigenlijk doel niet uit het oog verloren wordt.

Wijzigingsvoorstel 11

Overweging 17

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR […] Er moet optimaal gebruik worden gemaakt van bestaande EU- en nationale programma's en onderzoeken […] met het oog op gegevensverzameling. […] Lokale en regionale overheden zouden een grotere rol moeten krijgen bij het verzamelen en beheren van gegevens en bij de verbetering van de gegevens. De rapportage zou een mechanisme voor nalevingscontrole door lokale deskundigen moeten omvatten. Daarnaast moeten de methodologische beginselen en normen aan de hand van de lokale omstandigheden nader worden omschreven.

Motivering

De bestuurlijke capaciteit van lokale en regionale overheden zou meer nadruk moeten krijgen en zij zouden eer grotere rol moeten krijgen in het bodembeheerbeleid en bij het toezicht op de vaststelling van de boekhoudkundige eenheden. Ook zouden steden en regio’s meer capaciteit moeten krijgen voor de bewaking van gegevens in verband met LULUCF en voor de rapportage over deze gegevens, en zouden de methodologische normen voor hun procedures en maatregelen (bijvoorbeeld ten behoeve van de planning) verbeterd moeten worden. Dat garandeert dat de grondbeginselen van de IPCC-procedure — zoals coherentie, vergelijkbaarheid, volledigheid, precisie en transparantie — gerespecteerd worden.

Wijzigingsvoorstel 12

Nieuwe overweging 21

Door de Commissie voorgestelde tekst Wijzigingsvoorstel van het CvdR Voor een betere verzameling van gegevens en analyse van de LULUCF-sector zal de Commissie zorgen voor degelijke methoden en indicatoren voor de fondsen in kwestie.

Motivering

Een nieuwe overweging, die betrekking heeft op de behoefte aan EU-steun voor de analyse van bodemgebruik ter naleving van de verordening en voor achtergrondanalyses. Duidelijk gemaakt zou moeten worden voor wat voor maatregelen in de LULUCF-sector eventueel extra structuurfondsmiddelen kunnen worden uitgetrokken.

Wijzigingsvoorstel 13

Artikel 5, lid 2

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR De lidstaten voorkomen dubbeltelling van emissies en verwijderingen, met name door emissies en verwijderingen afkomstig van meer dan één boekhoudkundige categorie land onder slechts één categorie te boeken . De lidstaten voorkomen dubbeltelling van emissies en verwijderingen in verschillende categorieën land .

Motivering

Redactionele verduidelijking en vereenvoudiging: van het fenomeen dubbeltelling wordt nu in begrijpelijke taal gewag gemaakt. Belangrijk is een concrete formulering van het beginsel dat dubbeltellingen uit den boze zijn.

Wijzigingsvoorstel 14

Artikel 5, lid 5

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR De lidstaten houden een volledig en accuraat register bij van alle gegevens die zijn gebruikt bij het opstellen van hun boekhouding. De lidstaten houden continu en volledig en accuraat register bij van alle gegevens die zijn gebruikt bij het opstellen van hun boekhouding.

Motivering

Toevoeging van continuïteit als belangrijke kwaliteitsindicatie. In tijdreeksen kunnen fouten en problemen zich vooral voordoen als de continuïteit wordt verbroken of de methode wordt veranderd.

Wijzigingsvoorstel 15

Artikel 8, lid 3

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR Het nationale boekhoudkundige plan voor bosbouw wordt openbaar gemaakt en wordt aan een openbare raadpleging onderworpen. Het nationale boekhoudkundige plan voor bosbouw wordt jaarlijks openbaar gemaakt en wordt aan een openbare raadpleging onderworpen waarbij ook lokale en regionale overheden belanghebbenden zijn .

Motivering

Nauwkeuriger omschrijving van de voorwaarden waaraan de openbaarmaking en de raadpleging moeten voldoen.

Wijzigingsvoorstel 16

Artikel 10, lid 1

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR […] die het gevolg zijn van natuurlijke verstoringen en die de gemiddelde door natuurlijke verstoringen in de periode 2001- 2020 veroorzaakte emissies overstijgen […] […] die het gevolg zijn van natuurlijke verstoringen en die de gemiddelde door natuurlijke verstoringen in de periode 2001- 2019 veroorzaakte emissies overstijgen […]

Motivering

Voor de boekhouding zou een langere periode moeten worden overwogen. Voorkomen moet worden dat grote natuurlijke verstoringen of gecumuleerde schade aan bossen niet in de boekhouding zijn terug te vinden of aan het eind van de boekhoudperiode te veel gewicht in de schaal leggen. De gemiddelde emissies zouden met enige vertraging gemeld moeten worden.

Wijzigingsvoorstel 17

Artikel 12, lid 2

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR De Commissie voert een allesomvattende evaluatie van de nalevingsrapporten uit met het oog op beoordeling van de naleving van artikel 4 . De Commissie beoordeelt de naleving van artikel 4 (nettoverwijderingen van broeikasgassen en flexibiliteitsvoorwaarden) in de nalevingsrapporten en bevestigt deze.

Motivering

De evaluatie moet nader worden omschreven: niet alleen een beoordeling is nodig, maar ook de bevestiging. Hier zou ook in het kort de inhoud van artikel 4 kunnen worden genoemd.

Wijzigingsvoorstel 18

Artikel 16, lid 1, onder a, en Bijlage IIIa, laatste alinea

Commissievoorstel Wijzigingsvoorstel van het CvdR […] vanaf 2023 […] De lidstaten worden aangemoedigd om een methode van niveau 3 toe te passen , waarbij gebruik wordt gemaakt van niet op parameters gebaseerde modellen die op de nationale omstandigheden zijn afgestemd, teneinde de fysische interactie in het biofysische systeem te beschrijven, overeenkomstig de door de IPCC opgestelde richtsnoeren voor nationale broeikasgasinventarissen uit 2006. […] vanaf 2021 […] De lidstaten passen een methode van niveau 3 toe, waarbij gebruik wordt gemaakt van niet op parameters gebaseerde modellen die op de nationale omstandigheden zijn afgestemd, teneinde de fysische interactie in het biofysische systeem te beschrijven, overeenkomstig de door de IPCC opgestelde richtsnoeren voor nationale broeikasgasinventarissen uit 2006.

Motivering

De boekhouding zou onmiddellijk in 2021 moeten beginnen. Er zou gestreefd moeten worden naar nauwkeurigere methoden, en een striktere formulering is daarom geboden: zij passen een methode toe, en niet: zij worden aangemoedigd om een methode toe te passen.

II. BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO'S (CvdR)

Algemene opmerkingen

1. is van oordeel dat de lokale en regionale overheden in de sectoren waarop de lastenverdelingsverordening voor broeikasgasemissiereductie en de LULUCF-verordening betrekking hebben, zonder twijfel een cruciale rol vervullen, omdat deze verordeningen de inbreng van de territoriale dimensie vereisen. Tegelijkertijd gaat het hier om gebieden waarop de lokale en regionale overheden op grond van hun wettelijke bevoegdheden actief kunnen ingrijpen. Voor de beleidsuitvoering staat bovendien een brede reeks relevante instrumenten gereed, bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, bevordering van het mkb, beleidsmaatregelen voor het aantrekken en bevorderen van groene investeringen, huisvesting, stedelijk verkeer, mobiliteit en plannen voor stadsontwikkeling.

2. De voorgestelde maatregelen dragen ertoe bij om de uitstoot in die gebieden terug te dringen die nog niet onder de EU-regeling voor de handel in emissierechten (ETS) vallen en bieden dus een sociale, economische en ecologische meerwaarde. Daardoor krijgen steden en regio’s een nog belangrijker rol, omdat ze op hun grondgebied pionier en drijvende kracht zijn achter de initiatieven voor decarbonisatie en rekening houden met de lokale economische en sociale aspecten van elke maatregel.

3. Het Comité onderstreept dat een modern en duurzaam bosbeheer bijdraagt tot een toegenomen gebruik van hernieuwbare bronnen en bio-energie — en dus een verminderd gebruik van fossiele brandstoffen — en een koolstofopslageffect heeft. Met het oog hierop is het belangrijk dat de beperking van emissies in de LULUCF-sectoren ook wordt gestimuleerd via het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

4. Voor de lokale en regionale overheden zijn belangrijke taken weggelegd voor het rechtstreeks informeren van de burger en de uitvoering van campagnes over energievraagstukken. De voorstellen van de Commissie steunen de uitvoering van regionale klimaat- en energiestrategieën en stimuleren de decarbonisatie van sectoren en het systematische bodemgebruik in het kader van regionale en stadsontwikkeling en in de ruimtelijke ordening daarvan. De regionale en lokale processen krijgen concrete voorbeelden en reductiedoelstellingen aangereikt van het Burgemeestersconvenant.

5. De voorgestelde verordeningen doen geen vragen rijzen met betrekking tot de naleving van het subsidiariteitsbeginsel, aangezien het bestrijden van de klimaatverandering en de gevolgen daarvan duidelijk een grensoverschrijdende kwestie is; de doelstellingen van de deze verordeningen kunnen dus alleen worden verwezenlijkt door maatregelen op EU-niveau. Daarbij komt dat de voorgestelde verordeningen niet verder gaan dan wat formeel of inhoudelijk nodig is om de beoogde vermindering van de broeikasgassenuitstoot in de EU tegen 2030 op kostenefficiënte wijze te bereiken, en dus in overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel.

Belang en wederzijdse betrekkingen van het sectorspecifieke beleid

6. Voor de overgang naar een koolstofarme economie en zuivere energiedragers moeten er breed opgezette klimaatmaatregelen worden genomen, ook in sectoren die niet onder het ETS vallen. De voorgestelde lastenverdeling streeft naar een algemene regeling voor de niet-ETS-sectoren.

7. De Commissie heeft geen concrete, wettelijk bindende doelstellingen voor deze sectoren geformuleerd; zij gaat eerder uit van een algemene benadering van haar bijdrage, die de lidstaten een naar verhouding ruime marge biedt om te besluiten welke maatregelen zij concreet willen toepassen om de streefwaarden voor de reductie van de broeikasgasuitstoot te verwezenlijken. De perspectieven voor de reductie van broeikasgassen lopen per sector uiteen en kunnen op nationaal niveau — zoals de prognoses voor de emissie van het verkeer over land geheel losstaan van de uitvoering van maatregelen voor efficiëntere brandstof — zelfs tot een stijging leiden.

8. Het Comité pleit voor een flexibele uitvoering van de algemene doelstellingen voor alle sectoren, waarbij steeds wordt gekeken naar en rekening gehouden wordt met de regionale en lokale capaciteiten. Een opsplitsing van de doelstelling per sector is echter praktisch niet haalbaar.

Hoe flexibel dan wel hoe star zijn de flexibiliteitsmechanismen?

9. Alle lidstaten en economische sectoren moeten bijdragen tot de verwezenlijking van de CO2-emissiereducties en alle lidstaten moeten de eerder genoemde doelstelling nastreven, waarbij overwegingen van billijkheid en solidariteit op een evenwichtige manier in aanmerking moeten worden genomen; de nationale streefcijfers binnen de groep lidstaten met een bbp per hoofd van de bevolking dat hoger ligt dan het gemiddelde van de Unie moeten evenredig worden aangepast met het oog op een billijke en evenwichtige weerspiegeling van de kosteneffectiviteit.

10. De verwezenlijking van deze broeikasgasemissiereducties zou de efficiëntie en innovatie in de Europese economie kunnen versterken en zou verbeteringen kunnen opleveren, met name in de bouwsector, de landbouw, het afvalbeheer en het vervoer, voor zover deze onder het toepassingsgebied van deze verordening vallen.

11. De lastenverdelingsverordening bevat tal van mogelijkheden voor flexibiliteit en de handel die bedoeld zijn om de lidstaten te helpen om de doelstellingen voor de emissiereductie in 2030 te halen. Dergelijke maatregelen beperken de kosten van de emissiereductie, hoewel realisme en voorzichtigheid geboden zijn en er op gelet moet worden dat de flexibiliteit in sommige lidstaten niet tot een grotere uitstoot of door manipulatie tot de vaststelling van lagere streefwaarden leidt, hetzij vóór de inwerkingtreding van de bepalingen, hetzij bij de toepassing van het flexibiliteitsmechanisme. Uiteenlopende regelingen voor de flexibiliteit kunnen er uiteindelijk toe leiden dat de doelstellingen voor het terugdringen van de emissies niet gehaald worden. Het gaat erom niet alleen de tijdelijke economische en structurele problemen van landen en hun levensstandaard in het oog te houden, maar ook recht te doen aan de regionale verschillen in landen, om de ambitieuze doelstellingen waar te maken.

12. De Commissie wordt dringend verzocht concrete oplossingen aan te dragen voor de problemen van regio’s die zich in grote moeilijkheden bevinden of ernstig achteruitgaan door de noodzakelijke overgang naar een koolstofarme economie. Er zijn realistische oplossingen nodig voor regio’s die zwaar leunen op energie-intensieve industrieën of het gebruik van fossiele brandstoffen, of die anderszins buitensporig te lijden hebben onder de toepassing van de voorgestelde verordeningen. Het is van belang dat lokale en regionale overheden worden betrokken bij het uitstippelen van scenario’s voor duurzame ontwikkeling die de economie van deze regio’s een impuls zouden kunnen geven.

13. Gezien het grote aanbod van ETS-certificaten en de lage prijs voor CO2 biedt het vastgestelde plafond van 100 miljoen emissie-eenheden geen soelaas voor een forse vermindering van de uitstoot. Integendeel, het plafond kan tegen de doelstellingen voor klimaatbescherming indruisen en ertoe leiden dat de uitstoot in sectoren die niet onder het ETS vallen, ten gevolge van het terugdringen van onevenwichtigheden zelfs nog toeneemt.

14. De Commissie wordt verzocht bij de verrekening van sancties een zekere mate van flexibiliteit te hanteren door bij de herverdeling van emissiequota tussen de sectoren uit te gaan van lagere valuta- en waarderingskoersen.

Boekhoudkundige regels en flexibiliteitsregelingen in verband met LULUCF

15. Het Comité is ingenomen met het voorstel om de lidstaten toe te staan om in totaal 280 miljoen eenheden van de LULUCF-sector voor de boekhouding te gebruiken, aangezien deze sector, en met name bosbouw, een positieve bijdrage aan het klimaatkader van de EU kan leveren. Wel wijst het erop dat de nauwkeurigheid van het toezicht op de uitstoot van broeikasgassen in de LULUCF-sector en de ondersteuning van het lokale niveau bij het verzamelen van de gegevens problematisch zijn.

16. De opslag van CO2 in de LULUCF-sector moet beperkt worden tot de gebieden van lastenverdelingsverordening waarvoor de boekhoudkundige regels wetenschappelijk verantwoord zijn en in proefprojecten geverifieerd worden. Zo moeten speculatie en de reductie van algemene principes tot het zuivere kostenaspect vermeden worden. Bij het toezicht op de maatregelen in de LULUCF-sector en in de desbetreffende rapportage moeten naar beste vermogen en door toepassing van de beste methoden dubbeltellingen vermeden worden. Dit geldt vooral bij de wisseling van de categorieën van landgebruik, maar ook voor de boeking van houtproducten en natuurlijke verstoringen.

17. Het CvdR stelt voor om aftrekkingen om de vijf jaar mogelijk te maken zodat met de mogelijke bijdrage van ontbost land, bebost land, beheerd bouwland en beheerd grasland rekening kan worden gehouden. Daardoor wordt recht gedaan aan de variabiliteit van de natuur en worden de gevolgen van toevallige gebeurtenissen en cyclische processen gecompenseerd.

18. De Commissie zou samen met de lidstaten de rol van de lokale en regionale overheden voor het gegevensbeheer en het toezicht op de boekingen voor LULUCF nauwkeuriger moeten omschrijven.

Boekhouding en controle

19. Het is belangrijk dat de in de beschikking inzake de verdeling van de inspanningen vastgelegde solide rapportage- en nalevingscyclus in het voorstel is gehandhaafd. De lidstaten blijven verplicht te voldoen aan jaarlijkse emissiegrenswaarden en tijdens de periode 2021-2030 een lineair traject te volgen, ook al zal de eigenlijke nalevingscontrole om de vijf jaar worden georganiseerd.

20. Om te garanderen dat de nalevingscontroles op basis van precieze data plaatsvinden, moet de Commissie de door de lidstaten ingediende broeikasgasinventarissen permanent en systematisch onderzoeken en evalueren, eventueel ook met behulp van onafhankelijke accountants.

21. Het CvdR is van oordeel dat het Europees Milieuagentschap het toezicht op de transparantie, nauwkeurigheid, consistentie, vergelijkbaarheid en volledigheid van de ingediende informatie moet blijven coördineren. Doorslaggevend is dat de lokale en regionale overheden ondersteund worden in de boekhouding en verslaglegging zodat beter dan voorheen rekening kan worden gehouden met lokale en territoriale kenmerken.

22. Het is belangrijk dat nationale, regionale en lokale overheden, alsook bedrijven, het mkb en micro-ondernemingen via dit voorstel geen directe rapportageverplichtingen of administratieve lasten krijgen opgelegd.

De kwaliteit van de gegevens in de LULUCF-sector

23. De diversiteit en variabiliteit in het grondgebruik in Europa leiden tot een van nature verschillende en niet uniforme behandeling, die een resolute, gecoördineerde harmonisatie en standaardisatie van de kwaliteit van gegevens van de lidstaten noodzakelijk maakt, waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met voor het land typische, maar ook regionale en lokale omstandigheden en voorwaarden. Het zou wat dit betreft een goed idee zijn om de ervaring te benutten die is opgedaan met instrumenten zoals de onder het Burgemeestersconvenant vallende emissie-inventarissenmethode en deze te koppelen aan de lopende maatregelen om flexibele, gebruiksvriendelijke en betrouwbare indicatoren vast te stellen voor het meten van regionale emissies in het kader van het Burgemeestersconvenant.

24. Het Comité uit zijn bezorgdheid over het verstrijken van het Kyoto-protocol in 2020. Bijgevolg moet de governance voor de LULUCF-sector verder worden ontwikkeld binnen de EU. Momenteel wordt dit geregeld door het LULUCF-besluit (Besluit nr. 529/2013/EU). Dit besluit wordt al omgezet, zodat in 2020 betere boekhoudsystemen beschikbaar zullen zijn. Zonder wettelijk kader om deze uitvoering te consolideren en de toepasselijke regels voor de periode na 2020 vast te stellen, zou de manier waarop LULUCF in het algemene kader wordt opgenomen, binnen de EU heterogeen zijn. Verschillen in rapportage- en boekhoudregels tussen de lidstaten zouden een negatieve invloed hebben op de optimale werking van de eengemaakte markt.

Het belang van de lokale en regionale overheden voor de LULUCF-inventarissen

25. Het Comité geeft toe dat de boekhoudkundige regels voor de LULUCF-inventarissen op basis van de IPPC-procedure van 2006 niet met de modernste methoden overeenkomen. De EU moet de inventarisprocedure aanzienlijk verder ontwikkelen om de nauwkeurigheid en de snelheid ervan te verbeteren, waarbij tegelijk de eenvoud en transparantie van het systeem behouden blijven. Voor de verstrekking van de voor de LULUCF-inventarissen benodigde informatie, alsook voor de ex-post-evaluatie en de opstelling van prognoses is in dit verband voor de steden en regio's een belangrijke, zo niet doorslaggevende rol weggelegd.

26. Het gebruik van ondersteunende structuren in het proces, met het oog op geleidelijke verbetering lijkt een veelbelovende ontwikkeling. Het CvdR kan bijdragen tot het creëren van een gunstige omgeving teneinde, op grond van de kernbeginselen van de IPCC-procedure, zoals samenhang, vergelijkbaarheid, volledigheid, nauwkeurigheid en transparantie, het vermogen van steden en regio’s voor het verzamelen, analyseren en bundelen van gegevens met betrekking tot LULUCF, verder uit te breiden.

27. Samen met het CvdR moet de Europese Commissie richtsnoeren opstellen om de lokale en regionale overheden procedurele bijstand aan te reiken voor het verzamelen van gegevens, alsmede gemeenschappelijke methodologische normen om aandacht te schenken aan lokale informatie en hiermee rekening te houden, waarbij compromissen tussen nauwkeurigheid en kosteneffectiviteit, en ter beperking van de administratieve lasten, niet buiten beschouwing kunnen worden gelaten. Een grotere nauwkeurigheid is uiteraard alleen via de deelname van lokale en regionale deskundigen haalbaar.

De betrokkenheid van een breed scala van belanghebbenden

28. Een benadering met tal van belanghebbenden is niet alleen zinvol om overeenstemming te bereiken over klimaatveranderingskwesties en de opzet van de LULUCF, maar draagt er ook aan bij de transparantie en rapportageverplichtingen te verhogen, alsmede de evaluatie van de sociale en economische gevolgen op lokaal en regionaal niveau te verbeteren, gemakkelijker optimale oplossingen te vinden en sectoroverschrijdend meer greep te krijgen op de toenemende complexiteit.

29. Bij de opname van de LULUCF-sector in het klimaatbeleid moet op de eerste plaats de aandacht uitgaan naar land- en bosbouw, maar ook naar de bijdrage van de huisvesting, afvalbeheer en kleine ondernemingen, zowel voor de vaststelling van goede praktijken ten aanzien van de transparantievereisten, als voor het waarborgen van de doeltreffendheid van de controlemechanismen. Een snelle en concrete feedback uit de verschillende gebieden, zowel tijdens het overleg over de verordening als in de loop van de uitvoering is van doorslaggevend belang.

Financiering

30. De financieringsmogelijkheden moeten voortdurend, duidelijker dan tot nu toe en decentraler uitgebreid worden tot het lokale en regionale niveau, waar zij aantrekkelijke aanvullingen kunnen zijn voor particuliere financiering en kredietinstellingen. Naast het beschikbaar stellen van nationale en Europese middelen in de vorm van subsidies en cofinanciering zou voor de uitvoering van milieu-initiatieven overwogen kunnen worden om de kredietwaardigheid van lokale en regionale overheden voor het verstrekken van leningen te vergroten. Dit is mogelijk door de wetgeving te wijzigen of door de vereniging van steden, die apart niet groot genoeg zijn om bijvoorbeeld obligaties aan te kopen.