MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade

2002/0021 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade

1. Procedure

Datum waarop het voorstel [document COM(2002) 17 def. - 2002/0021 (COD)] bij het EP en de Raad is ingediend: // 19 februari 2002

Datum waarop het Europees Economisch en Sociaal Comité advies heeft uitgebracht: // 18 juli 2002

Datum waarop het Comité van de Regio's advies heeft uitgebracht: // Geen advies uitgebracht

Datum waarop het Europees Parlement in eerste lezing advies heeft uitgebracht: // 14 mei 2003

Datum waarop het gemeenschappelijk standpunt is vastgesteld: // 18 september 2003

2. Doel van het voorstel van de Commissie

Het voorstel heeft als doel een kader te creëren voor het voorkomen of herstellen van milieuschade, die in het voorstel wordt gedefinieerd als "schade aan de biodiversiteit", "schade aan wateren" en "bodemschade", via een regeling voor milieuaansprakelijkheid. Waar mogelijk moet de exploitant die de milieuschade of dreigende milieuschade heeft veroorzaakt, overeenkomstig het beginsel dat "de vervuiler betaalt" de kosten van de nodige preventieve of herstelmaatregelen dragen. De exploitanten van bepaalde in bijlage I van het voorstel vermelde activiteiten die risico's inhouden of kunnen inhouden, kunnen aansprakelijk worden gesteld voor de milieuschade die ze veroorzaken, ook als er geen sprake is van schuld of nalatigheid van hun kant. Verontreiniging van de zee en nucleaire schade vallen buiten het toepassingsgebied van het voorstel. Ook de exploitanten van andere beroepsactiviteiten dan in bijlage I zijn vermeld, kunnen aansprakelijk worden gesteld voor schade aan de biodiversiteit die zij door schuld of nalatigheid veroorzaken. Wanneer gebeurtenissen door overmacht worden veroorzaakt of daarvoor naar behoren vergunning is verleend, is er geen sprake van aansprakelijkheid. Wanneer er geen exploitant aansprakelijk kan worden gesteld of een exploitant wel aansprakelijk is maar niet kan betalen, moeten de lidstaten een andere bron voor de financiering van de maatregelen vinden. Het is de bedoeling dat ook grensoverschrijdende schade onder het voorstel valt. Gekwalificeerde partijen (zoals niet-gouvernementele organisaties) hebben het recht om van de bevoegde instanties te verlangen dat deze tegen een aansprakelijke exploitant optreden; ze kunnen gebruik maken van beroepsprocedures om beslissingen of niet-optreden van de bevoegde instanties te betwisten. Exploitanten zijn niet verplicht hun potentiële aansprakelijkheid uit hoofde van het voorstel te verzekeren, maar de lidstaten moeten de ontwikkeling van adequate producten en markten voor financiële zekerheid bevorderen. Het voorstel is alleen op de toekomst gericht (d.w.z. het heeft geen terugwerkende kracht).

3. Opmerkingen van de Commissie over het gemeenschappelijk standpunt

3. 1. Algemene opmerkingen

Het gemeenschappelijk standpunt betekent een belangrijke stap voorwaarts op weg naar de vaststelling en ontwikkeling van een innoverende regeling die zorgt voor een concrete tenuitvoerlegging van het beginsel dat de vervuiler betaalt met het oog op de bescherming van de biodiversiteit, de bodem en het water in Europa. Ook in het Zesde milieuactieprogramma van de EU wordt opgeroepen tot een dergelijke regeling voor de aansprakelijkheid [1]. De Commissie kan het gemeenschappelijk standpunt, dat met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen is vastgesteld, steunen.

[1] Zie artikel 3, lid 8, van Besluit nr. 1600/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juli 2002 tot vaststelling van het Zesde Milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap (PB L 242 van 10.9.2002, blz. 1).

3.2. Gedetailleerde bespreking

Het gemeenschappelijk standpunt verschilt tot op zekere hoogte van het voorstel van de Commissie. Veel van de wijzigingen zijn gericht op een verduidelijking van de tekst, maar er zijn ook inhoudelijke wijzigingen. De Commissie kan zich met onderstaande wijzigingen verenigen. Tenzij anders wordt vermeld, hebben de referenties betrekking op het gemeenschappelijk standpunt.

Overwegingen van het gemeenschappelijk standpunt

Een aantal overwegingen is gewijzigd naar aanleiding van wijzigingen in artikelen (zie met name de overwegingen 6, 10, 16, 20, 22, 27 en 28 van het gemeenschappelijk standpunt). Vier overwegingen zijn geschrapt (de overwegingen 11, 15, 16 en 23 van het voorstel van de Commissie) naar aanleiding van wijzigingen in artikelen (artikel 3, lid 1, onder b), artikel 5, lid 4, artikel 6, lid 3, en artikel 12), terwijl er zes nieuwe overwegingen zijn toegevoegd (de overwegingen 4, 7, 11, 12, 14 en 19 van het gemeenschappelijk standpunt) voor een betere interpretatie van het gemeenschappelijk standpunt. Overweging 4 verduidelijkt dat luchtverontreiniging milieuschade kan veroorzaken. Overweging 7 moet worden gelezen in samenhang met het nieuwe hoofdstuk 2 over het herstel van bodemschade van bijlage II over het gebruik van risicobeoordelingsprocedures voor de beoordeling van risico's voor de gezondheid van de mens. De overwegingen 11 en 12 verduidelijken het verband tussen het gemeenschappelijk standpunt en internationale instrumenten. Overweging 14 maakt duidelijk dat traditionele schade, d.w.z. persoonlijk letsel, schade aan goederen en economische verliezen niet onder het gemeenschappelijk standpunt vallen. Overweging 19 verduidelijkt dat voor bepaalde soorten kosten berekeningen met vaste tarieven kunnen worden gebruikt.

Bijlage I bevat een tabel met de correlatie tussen de overwegingen van het gemeenschappelijk standpunt en de overwegingen van het voorstel van de Commissie.

Artikelen van het gemeenschappelijk standpunt

Artikel 1 - Doel

Er is een verwijzing naar het beginsel dat "de vervuiler betaalt" toegevoegd.

Artikel 2 - Definities

- De definities zijn in een logischer volgorde geplaatst.

- Artikel 2, lid 1, onder 1, punt a): "schade aan de biodiversiteit" is veranderd in "schade aan beschermde soorten en natuurlijke habitats". Er zijn verwijzingen toegevoegd naar de referentietoestand en criteria om de significantie van schadelijke effecten op de betrokken habitats en soorten te beoordelen (zie ook de nieuwe bijlage I).

- Artikel 2, lid 2, van het voorstel van de Commissie is nu de tweede zin van artikel 2, lid 1, onder 1, punt a). Deze bepaling maakt duidelijk dat, wanneer naar deze zin wordt verwezen, alleen reeds eerder gesignaleerde schadelijke effecten van het begrip schade aan beschermde soorten en natuurlijke habitats worden uitgesloten.

- Artikel 2, lid 1, onder 1, punt b): "schade aan wateren" wordt nog steeds gedefinieerd aan de hand van de verschillende begrippen voor de definitie van waterkwaliteit in Richtlijn 2000/60/EG (de "water-kaderrichtlijn"), maar het is niet langer nodig dat de waterkwaliteit verslechtert van een van de in de water-kaderrichtlijn gedefinieerde categorieën tot een andere.

- Artikel 2, lid 1, onder 1, punt c): in de definitie van "bodemschade" is de definitie van "bodemverontreiniging" (artikel 2, lid 1, onder 11), van het voorstel van de Commissie) opgenomen. Het begrip "ernstige aantasting" is vervangen door "aanmerkelijk risico".

- Artikel 2, lid 1, onder 2: het begrip "schade" is vereenvoudigd zonder dat de inhoud gewijzigd is.

- Artikel 2, lid 1, onder 3: "biodiversiteit" is veranderd in "beschermde soorten en natuurlijke habitats", aangezien dit beter overeenkomt met de inhoud van de definitie. Onder de definitie vallen nu ook trekvogels, die worden genoemd in artikel 4, lid 2, van Richtlijn 79/409 (de "vogelrichtlijn"). De opneming van alleen uit hoofde van het nationale recht beschermde habitats en soorten is nu facultatief.

- Artikel 2, lid 1, onder 4: de definitie van "staat van instandhouding" is aangevuld met criteria aan de hand waarvan kan worden bepaald of deze gunstig is.

- Artikel 2, lid 1, onder 5: de definitie van "wateren" is ongewijzigd.

- Artikel 2, lid 1, onder 6: de definitie van "exploitant", waarin nu de definitie van "persoon" is opgenomen, is gewijzigd in de zin van de dienovereenkomstige definitie in Richtlijn 96/61/EG inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (de "IPPC-richtlijn").

- Artikel 2, lid 1, onder 7: de definitie van "beroepsactiviteit" is verduidelijkt en operationeler gemaakt.

- Artikel 2, lid 1, onder 8: de definitie van "emissie" maakt nu duidelijk dat menselijke activiteiten de bron van de emissie moeten vormen.

- Artikel 2, lid 1, onder 9: de definitie van "onmiddellijke dreiging van schade" is ongewijzigd.

- Artikel 2, lid 1, onder 10: de definitie van "preventieve maatregelen" is ongewijzigd.

- Artikel 2, lid 1, onder 11: de definitie van "herstelmaatregelen" - ter vervanging van het woord "herstel" - is zodanig gewijzigd dat wordt verduidelijkt dat ook inperkende en tussentijdse maatregelen daaronder vallen. Bovendien zijn delen van de definitie verplaatst naar bijlage II (zie aldaar).

- Artikel 2, lid 1, onder 12: de formulering van de definitie van "natuurlijke rijkdommen" is enigszins aangepast om deze in overeenstemming te brengen met de gewijzigde terminologie in het gemeenschappelijk standpunt.

- Artikel 2, lid 1, onder 13: de definitie van "ecosysteemfuncties" is ongewijzigd.

- Artikel 2, lid 1, onder 14: de definitie van "referentietoestand" is vereenvoudigd doordat een indicatieve lijst is vervangen door een algemene verwijzing naar beste beschikbare informatie.

- Artikel 2, lid 1, onder 15: de definitie van "regeneratie" is aangepast naar aanleiding van wijzigingen in bijlage II.

- Artikel 2, lid 1, onder 16: de definitie van "kosten" is ongewijzigd.

- De definities van "liquidateur" en "gekwalificeerde partijen" zijn naar aanleiding van wijzigingen in de artikelen geschrapt. De definitie van "waarde" is ook geschrapt.

Artikel 3 - Werkingssfeer

- De eerste twee leden van artikel 3 van het voorstel van de Commissie zijn gecombineerd tot artikel 3, lid 1. Artikel 3, lid 1, onder b), definieert nu de werkingssfeer door verwijzing naar schuld of nalatigheid van de betrokken exploitant.

- Artikel 3, lid 2, komt overeen met artikel 3, lid 5, van het voorstel van de Commissie.

- Artikel 3, lid 3, komt overeen met artikel 3, lid 8, van het voorstel van de Commissie. De formulering is gewijzigd, zodat het nu van toepassing is op alle vormen van schadevergoeding aan particulieren.

Artikel 4 - Uitzonderingen

- Artikel 4, lid 1, komt overeen met artikel 9, lid 1, onder a) en b), van het voorstel van de Commissie.

- Artikel 4, lid 2, komt overeen met artikel 3, lid 3, van het voorstel van de Commissie. De internationale instrumenten zijn nu in een bijlage opgenomen (bijlage IV). Schadegebeurtenissen die onder een van de in artikel 4, lid 2, bedoelde internationale overeenkomsten vallen, worden alleen van het toepassingsgebied van de toekomstige richtlijn uitgesloten als de desbetreffende overeenkomst in de betrokken lidstaat van kracht is.

- Artikel 4, lid 3, is nieuw en biedt exploitanten de mogelijkheid hun aansprakelijkheid te beperken krachtens nationale wetgeving tot uitvoering van twee internationale instrumenten inzake de aansprakelijkheid voor maritieme vorderingen en de aansprakelijkheid bij de binnenvaart.

- Artikel 4, lid 4, komt overeen met artikel 3, lid 4, van het voorstel van de Commissie. De internationale instrumenten zijn nu in een bijlage opgenomen (bijlage V).

- Artikel 4, lid 5, komt overeen met artikel 3, lid 6, van het voorstel van de Commissie. Het verwijst nu naar de mogelijkheid om een oorzakelijk verband te leggen in plaats van de onmogelijkheid om dat te doen.

- Artikel 4, lid 6, komt overeen met artikel 3, lid 7, van het voorstel van de Commissie. Er is een verwijzing opgenomen naar de internationale veiligheid en de bescherming tegen natuurrampen. Een activiteit wordt nu uitgesloten op basis van het belangrijkste doel daarvan.

Artikel 5 - Preventieve maatregelen

- Artikel 5, lid 1, vormt een combinatie van de eerste twee leden van artikel 4 van het voorstel van de Commissie en vereenvoudigt de procedure door de exploitant een directe verplichting op te leggen om de nodige maatregelen te nemen.

- Artikel 5, lid 2, komt overeen met artikel 4, lid 3, van het voorstel van de Commissie. Er is een nadere specificatie toegevoegd met betrekking tot de informatie die moet worden verstrekt en de termijn daarvoor.

- Artikel 5, lid 3, is nieuw en vermeldt de verschillende bevoegdheden van de bevoegde instantie, met name ten opzichte van de betrokken exploitant.

- Artikel 5, lid 4, komt overeen met artikel 4, lid 4, van het voorstel van de Commissie voorzover het bepaalt dat de bevoegde instantie de exploitant ertoe verplicht de nodige maatregelen te nemen. Het vormt eveneens een neerslag van artikel 6, lid 1, van het voorstel van de Commissie, maar met een duidelijk verschillende inhoud, aangezien het bepaalt dat de bevoegde instantie de maatregelen zelf kan nemen in de gevallen waarin artikel 6, lid 1, bepaalde dat de lidstaten ervoor moesten zorgen dat deze maatregelen werden genomen.

Artikel 6 - Herstelmaatregelen

- Artikel 6, lid 1, is gebaseerd op de leden 1 en 3 van artikel 5 van het voorstel van de Commissie en vereenvoudigt de procedure door de exploitant een directe verplichting op te leggen om de nodige maatregelen te nemen. De exploitant is ook verplicht de bevoegde instantie op de hoogte te brengen. Naast de herstelmaatregelen die krachtens artikel 7 moeten worden genomen (artikel 6, lid 1, onder b)), moet de exploitant ook onmiddellijk maatregelen nemen om verdere milieuschade te beperken of te voorkomen (artikel 6, lid 1, onder a)).

- Artikel 6, lid 2, is nieuw en vermeldt de verschillende bevoegdheden van de bevoegde instantie, met name ten opzichte van de betrokken exploitant.

- Artikel 6, lid 3, komt overeen met artikel 5, lid 2, van het voorstel van de Commissie voorzover het bepaalt dat de bevoegde instantie de exploitant ertoe verplicht de nodige maatregelen te nemen. Het vormt eveneens een neerslag van artikel 6, lid 1, van het voorstel van de Commissie, maar met een duidelijk verschillende inhoud, aangezien het gemeenschappelijk standpunt alleen bepaalt dat de bevoegde instantie de maatregelen zelf kan nemen wanneer er geen exploitant is om de schade te herstellen, terwijl het voorstel van de Commissie bepaalde dat de lidstaten ervoor moesten zorgen dat deze maatregelen werden genomen.

Artikel 7 - Vaststelling van herstelmaatregelen

- Artikel 7, lid 1, is nieuw en verduidelijkt de rol van de betrokken exploitant bij de eerste fase van het herstelproces in de context van een nieuwe op hem rustende verplichting krachtens artikel 6, lid 1, onder b).

- Artikel 7, lid 2, is gebaseerd op artikel 5, lid 3, en de punten 3.2.4. en 3.2.6. van bijlage II van het voorstel van de Commissie. Het verduidelijkt de respectieve rollen van de bevoegde instanties en de betrokken exploitant.

- Artikel 7, lid 3, komt overeen met artikel 5, lid 4, van het voorstel van de Commissie.

- Artikel 7, lid 4, is gebaseerd op punt 3.2.5. van bijlage II van het voorstel van de Commissie. Het geldt nu ook voor de in artikel 12, lid 1, bedoelde personen.

Artikel 8 - Kosten van preventie en herstel

- In artikel 8, lid 1, wordt expliciet gesteld wat in het voorstel van de Commissie impliciet was opgenomen, namelijk dat de betrokken exploitant de kosten draagt.

- Artikel 8, lid 2, komt overeen met artikel 7 van het voorstel van de Commissie. De evaluatiekosten worden niet meer apart vermeld (zie artikel 7, lid 2, van het voorstel van de Commissie), aangezien deze deel uitmaken van het algemene begrip kosten, zoals dat wordt gedefinieerd in artikel 2, lid 1, onder 16), en derhalve onder de algemene bepaling van artikel 8, lid 2, vallen. De tweede alinea van artikel 8, lid 2, is nieuw en biedt de bevoegde instantie de mogelijkheid in bepaalde gevallen de kosten niet volledig te verhalen.

- Artikel 8, lid 3, komt overeen met artikel 9, lid 3, van het voorstel van de Commissie. In artikel 8, lid 3, onder b), wordt nu gespecificeerd dat een exploitant niet van de betaling van de kosten wordt vrijgesteld wanneer het dwingende bevel van de overheidsinstantie is gegeven naar aanleiding van een emissie of een gebeurtenis ten gevolge van de activiteiten van de exploitant. Er is een nieuwe bepaling toegevoegd om de exploitanten in staat te stellen de gemaakte kosten te verhalen wanneer bijvoorbeeld later zou blijken dat de schade door een derde veroorzaakt is.

- Artikel 8, lid 4, vervangt artikel 9, lid 1, onder c) en d), en lid 2, van het voorstel van de Commissie en houdt in dat de lidstaten in twee soorten situaties mogen toestaan dat de exploitant de kosten niet behoeft te dragen; deze situaties kunnen als volgt kort worden omschreven: wanneer de emissie of gebeurtenis die de schade veroorzaakt krachtens het communautaire recht uitdrukkelijk is toegestaan of wanneer het op grond van de meest recente wetenschappelijke en technische kennis van dat moment niet waarschijnlijk werd geacht dat deze milieuschade zou veroorzaken.

- Artikel 8, lid 5, komt overeen met artikel 6, lid 2, van het voorstel van de Commissie.

Artikel 9 - Toerekening van de kosten bij schade die door meer dan een partij wordt veroorzaakt

Artikel 9, dat artikel 11 van het voorstel van de Commissie vervangt, laat de verdeling van de aansprakelijkheid bij schade die door meer dan een partij wordt veroorzaakt, volledig aan het nationale recht over. Er is dus geen bepaling gehandhaafd die vergelijkbaar is met artikel 11, lid 2.

Artikel 10 - Verjaringstermijn voor het verhalen van de kosten

Artikel 10 komt overeen met artikel 12 van het voorstel van de Commissie. Hier wordt nu bepaald dat de termijn van vijf jaar ingaat op de dag waarop de maatregelen worden voltooid of, indien deze later valt, de dag waarop de aansprakelijke exploitant is geïdentificeerd.

Artikel 11 - Bevoegde instantie

- Artikel 11, lid 1, komt overeen met artikel 13, lid 1, eerste alinea, van het voorstel van de Commissie. De tweede alinea van artikel 13, lid 1, is geschrapt aangezien deze overbodig wordt geacht.

- Artikel 11, lid 2, komt overeen met artikel 13, lid 2 en lid 3, tweede alinea, van het voorstel van de Commissie. De eerste alinea van artikel 13, lid 3, is geschrapt.

- Artikel 11, lid 3, komt overeen met artikel 13, lid 4, van het voorstel van de Commissie.

- Artikel 11, lid 4, komt overeen met artikel 13, lid 5, van het voorstel van de Commissie.

Artikel 12 - Verzoek om maatregelen

- Artikel 12, lid 1, dat artikel 14, lid 1, van het voorstel van de Commissie vervangt, verwijst niet meer naar het begrip "gekwalificeerde partijen" zoals dat in artikel 2 werd gedefinieerd, maar specificeert zelf welke personen het recht hebben een verzoek om maatregelen in te dienen. De nieuwe formulering is geïnspireerd op het Verdrag van de VN/ECE betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (het "Verdrag van Aarhus"). Niet-gouvernementele organisaties die ijveren voor de bescherming van het milieu, worden uitdrukkelijk genoemd. De procedure biedt nu ook de mogelijkheid om bij onmiddellijke dreiging een verzoek om maatregelen in te dienen.

- Artikel 12, lid 2, komt in grote lijnen overeen met artikel 14, lid 2, van het voorstel van de Commissie, maar bepaalt wel dat het verzoek om maatregelen in alle gevallen vergezeld moet gaan van ondersteunende informatie.

- Artikel 12, lid 3, komt overeen met artikel 14, leden 3 en 4, van het voorstel van de Commissie.

- Artikel 12, lid 4, vervangt artikel 14, leden 5 en 6, van het voorstel van de Commissie. Het vereenvoudigt de procedure aangezien er niet langer twee verschillende stappen zijn voordat een verzoeker uit hoofde van artikel 12, lid 1, het recht heeft gebruik te maken van de beroepsprocedures van artikel 13.

- Artikel 12, lid 5, is nieuw en biedt de lidstaten de mogelijkheid de in de leden 1 tot en met 4 beschreven procedures aan te passen wanneer er sprake is van onmiddellijke dreiging.

Artikel 13 - Beroepsprocedures

- Artikel 13, lid 1, komt overeen met artikel 15, lid 1, van het voorstel van de Commissie.

- Artikel 13, lid 2, komt overeen met artikel 15, lid 2, van het voorstel van de Commissie. Het verwijst nu ook naar het nationale recht inzake de toegang tot de rechter, zodat de lidstaten kunnen zorgen voor een ruimere toegang tot de rechter dan krachtens artikel 13 voor de handhaving van deze bepalingen nodig is.

Artikel 14 - Financiële zekerheid

- Artikel 14, lid 1, is gebaseerd op artikel 16 van het voorstel van de Commissie.

- Artikel 14, lid 2, is nieuw en bepaalt dat de Commissie verslag uitbrengt over de doeltreffendheid van de richtlijn en de beschikbaarheid van en voorwaarden voor financiële zekerheid en indien nodig voorstellen indient voor verplichte financiële zekerheid.

Artikel 15 - Samenwerking tussen de lidstaten

- Artikel 15, lid 1, is gebaseerd op artikel 17 van het voorstel van de Commissie. Hier wordt nu uitdrukkelijk bepaald dat de uitwisseling van informatie deel uitmaakt van de algehele samenwerking waartoe deze bepaling de lidstaten verplicht.

- Artikel 15, lid 2, is nieuw en stelt de verstrekking van informatie verplicht wanneer er schade is ontstaan. Hoewel de formulering niet volledig expliciet is, lijkt de achterliggende gedachte te zijn dat de lidstaat op wiens grondgebied de schade veroorzaakt wordt, het initiatief moet nemen om de mogelijk getroffen lidstaten in kennis te stellen.

- Artikel 15, lid 3, is nieuw en regelt de situatie waarin een lidstaat schade ondervindt die in een andere lidstaat is veroorzaakt.

Artikel 16 - Verhouding tot het nationaal recht

Artikel 16 komt overeen met artikel 18 van het voorstel van de Commissie. Artikel 16, lid 1, is gewijzigd naar aanleiding van een wijziging in artikel 9.

Artikel 17 - Temporele werkingssfeer

- Artikel 17, eerste en tweede streepje, komt in grote lijnen overeen met artikel 19, lid 1, van het voorstel van de Commissie. De leden 2 en 3 van artikel 19 zijn geschrapt.

- Het derde streepje van artikel 17 is nieuw en vormt een aanvulling op artikel 10 inzake een verjaringstermijn voor het verhalen van de kosten door een termijn te bepalen waarna uit hoofde van de toekomstige richtlijn geen enkele maatregel meer tegen een exploitant kan worden genomen. Dit bevordert de rechtszekerheid, terwijl de gestelde termijn (30 jaar) lang genoeg is voor de toepassing op milieuschade die voortvloeit uit verontreiniging op lange termijn.

Artikel 18 - Verslagen en evaluatie

- The eerste twee leden van artikel 18 komen in grote lijnen overeen met artikel 20 van het voorstel van de Commissie, met uitzondering van de verdere specificatie die hierin is opgenomen ten aanzien van het tijdschema voor de indiening van de verslagen door de lidstaten en de Commissie.

- Artikel 18, lid 3, is en noemt vier onderwerpen met name (internationale overeenkomsten, genetisch gemodificeerde organismen (GGO's), beschermde soorten en natuurlijke habitats en nieuwe op te nemen instrumenten), die door de Commissie moeten worden beoordeeld en in haar verslag moeten worden opgenomen.

Artikel 19 - Uitvoering

In het gemeenschappelijke standpunt wordt de termijn voor de uitvoering door de lidstaten nu vastgesteld op drie jaar.

Bijlage I - In artikel 2, lid 1, punt 1, onder a), bedoelde criteria

Deze bijlage is nieuw en bevat de criteria aan de hand waarvan moet worden bepaald of er sprake is van significante negatieve wijzigingen in de referentietoestand.

Bijlage II - Herstelling van milieuschade

- Deze bijlage komt overeen met bijlage II van het voorstel van de Commissie.

- De doelstellingen voor het herstel van schade aan wateren en beschermde soorten en natuurlijke habitats worden nu duidelijk onderscheiden van de doelstellingen voor het herstel van bodemschade. Van verschillende punten is de formulering gewijzigd om ze duidelijker te maken.

- Delen van de relevante definities zijn nu in de bijlage opgenomen.

- In plaats van de uitdrukking "compensatoir herstel" worden nu de uitdrukkingen "complementair herstel" en "compenserend herstel" gebruikt om beter onderscheid te maken tussen de twee begrippen.

- In punt 1.3.1 zijn aanvullende criteria opgenomen waarmee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van herstelopties.

- Er is een nieuw punt toegevoegd waarin het evenredigheidsbeginsel tot uiting komt (punt 1.3.3).

Bijlage III - In artikel 3, lid 1, bedoelde activiteiten

Deze bijlage komt overeen met bijlage I van het voorstel van de Commissie. Van verschillende onderdelen is de formulering gewijzigd om de activiteiten, de emissie en de producten die onder de toekomstige richtlijn moeten vallen, beter te identificeren of nader te specificeren.

Bijlagen IV en V -In artikel 4, lid 2, en artikel 4, lid 4, bedoelde internationale overeenkomsten

Deze bijlagen zijn nieuw en bevatten de lijsten met de in artikel 3, lid 3, en artikel 3, lid 4, van het voorstel van de Commissie vermelde internationale overeenkomsten.

Bijlage VI - In artikel 18, lid 1, bedoelde informatie en gegevens

Deze bijlage komt overeen met bijlage III van het voorstel van de Commissie. De inhoud is vereenvoudigd om de lidstaten in staat te stellen de vereiste gegevens en informatie efficiënter te verzamelen.

Bepalingen die in het gemeenschappelijke standpunt geschrapt of fundamenteel gewijzigd zijn

Naast de bepalingen van het voorstel van de Commissie waarvan reeds eerder is vermeld dat ze met andere bepalingen gecombineerd zijn of volledig of gedeeltelijk zijn geschrapt, zijn de volgende bepalingen van het voorstel van de Commissie door de Raad in het gemeenschappelijke standpunt geschrapt:

Artikel 6, lid 1: krachtens deze bepaling moeten de lidstaten, wanneer er geen exploitant aansprakelijk kan worden gesteld of een exploitant wel aansprakelijk is maar niet kan betalen, een andere bron vinden voor de financiering van de betrokken maatregelen. De Raad is van mening dat een dergelijke eis te strikt is en laat het liever volledig aan de bevoegde instanties over om te beslissen of milieuschade in bovengenoemde gevallen al dan niet moet worden hersteld (zie artikel 5, lid 4, en artikel 6, lid 3, van het gemeenschappelijk standpunt).

Artikel 9, lid 4: deze bepaling is bedoeld om een specifieke regeling in te voeren voor liquidateurs. De bepaling wordt onnodig geacht omdat deze betrekking heeft op een onderwerp - de persoonlijke aansprakelijkheid van liquidateurs - dat onder de nationale wetgeving valt.

Artikel 10: deze bepaling is bedoeld om te verduidelijken dat bepaalde uitgaven altijd voor rekening van de exploitanten komen, ongeacht of zij wellicht krachtens de toekomstige richtlijn aansprakelijk zijn. Zij wordt overbodig geacht omdat de inhoud vanzelfsprekend is.

3.3. Amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing

Tijdens de plenaire vergadering van 14 mei 2003 heeft het Europees Parlement 58 [2] amendementen aangenomen. Tien amendementen zijn door de Commissie volledig overgenomen (de amendementen 2, 6, 21, 47, 53, 60, 65, 66, 94 en 97), drie gedeeltelijk (de amendementen 3, 91 en 95), twee in beginsel (de amendementen 34 en 100) en elf gedeeltelijk en in beginsel (de amendementen 17, 23, 35, 44, 52, 85, 90, 93, 99, 101 en 107). De overige amendementen konden niet worden overgenomen (d.w.z. de amendementen 5, 7 tot en met 14, 16, 18, 19, 22, 27, 32, 33, 36, 38, 41, 43, 54, 55, 72, 74, 76, 86, 96, 103, 106 en 108). Amendement 108 werd door het Europees Parlement op 14 mei 2003 slechts gedeeltelijk aangenomen. Het volledige amendement 108 was voor de Commissie gedeeltelijk en in beginsel aanvaardbaar, maar het gedeelte van amendement 108 dat uiteindelijk werd aangenomen, is niet aanvaardbaar.

[2] Dit zijn er 48 als de volgende - door het Parlement gegroepeerde - amendementen als telkens één amendement worden geteld: [93, 94, 23, 90, 95, 96 en 97]; [85 en 99] en [86, 103 en 38].

In totaal zijn 34 van deze amendementen (de amendementen 2, 3, 7, 10, 14, 16, 18, 21, 23, 32, 36, 38, 41, 44, 47, 52, 63, 65, 66, 72, 74, 85, 86, 90, 91, 93, 94, 95, 97, 99, 100, 101, 103 en 107) volledig, gedeeltelijk of in beginsel in het gemeenschappelijke standpunt opgenomen.

De overige 23 [3] amendementen (de amendementen 5, 6, 8, 9, 11, 12, 13, 17, 19, 22, 27, 33, 34, 35, 43, 53, 54, 55, 60, 76, 96 [4], 106 en 108) zijn niet in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen.

[3] Er dient te worden opgemerkt dat dit slechts 22 in plaats van 23 amendementen zijn als de in voetnoot 2 vermelde benadering wordt gevolgd (zie ook voetnoot 4).

[4] Er dient te worden opgemerkt dat, als de in voetnoot 2 vermelde benadering wordt gevolgd, amendement 96 niet apart wordt beschouwd maar als onderdeel van de groep [93, 94, 23, 90, 95, 96 en 97], die als zodanig gedeeltelijk en in beginsel in het gemeenschappelijk standpunt is opgenomen.

3.3.1. Amendementen van het Parlement die volledig, gedeeltelijk of in beginsel door de Commissie zijn overgenomen en volledig, gedeeltelijk of in beginsel in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendement 2: de laatste zin van overweging 1 is een gewijzigde formulering van het laatste deel van dit amendement; er wordt geen cijfer vermeld voor het geraamde aantal verontreinigde locaties, aangezien deze raming in de toekomst, wanneer er nieuwe informatie beschikbaar is, waarschijnlijk verder zal worden verfijnd.

Amendement 3: in overweging 2 is een verwijzing naar duurzame ontwikkeling opgenomen, terwijl er geen sprake is van een beperking van de aansprakelijkheid aangezien aansprakelijkheid in beginsel onbeperkt is.

Amendement 21: overweging 31 bevat een verwijzing naar "toekomstige risico's voor het milieu", maar de termijn voor de evaluatie van het functioneren van de richtlijn is langer (zeven jaar in plaats van vijf jaar).

De amendementen 93, 94, 23, 90, 95 en 97 hebben betrekking op een aantal definities in artikel 2, lid 1, namelijk de definities van "biodiversiteit", "staat van instandhouding", "schade", "exploitant", "bodemverontreiniging", "gekwalificeerde partij", "herstel", "schade aan de biodiversiteit" en "waarde". Biodiversiteit wordt nu "beschermde soorten en natuurlijke habitats" genoemd en is, overeenkomstig de wens van het Parlement in zijn amendement, ruimer dan in het voorstel van de Commissie omdat nu ook trekvogels eronder vallen (ook al is de opneming van nationale locaties nu facultatief). In de definitie van "staat van instandhouding" is nu op verzoek van het Parlement een verwijzing naar de gunstige staat van instandhouding van de betrokken habitats en soorten opgenomen. De definitie van "schade" is gehandhaafd. De definitie van "exploitant" is zodanig gewijzigd dat het eerste deel van het desbetreffende amendement daarin is opgenomen. Er is geen aparte definitie van "bodemverontreiniging" meer: deze is gecombineerd met de definitie van "bodemschade"; "straling" wordt niet meer genoemd. Ten gevolge van wijzigingen in artikel 12 is er geen definitie van "gekwalificeerde partij" meer. Een gedeelte van de definitie van "herstel" is nu in bijlage II opgenomen en daar heet het nu "compenserend herstel". In de definitie van "schade aan de biodiversiteit", die nu de naam "schade aan beschermde soorten en natuurlijke habitats" heeft gekregen, is tot op zekere hoogte het amendement van het Parlement inzake deze definitie opgenomen, aangezien er direct wordt verwezen naar aanmerkelijke negatieve effecten op het bereiken of handhaven van de gunstige staat van instandhouding en ook trekvogels hier nu indirect onder vallen (via de nieuwe definitie van "beschermde soorten en natuurlijke habitats"). De definitie van "waarde" is op verzoek van het Parlement geschrapt. Volledigheidshalve dient te worden vermeld dat amendement 96, dat niet door de Commissie is overgenomen, niet in het gemeenschappelijk standpunt is opgenomen, aangezien het woord "straling" niet aan de definitie van "bodemschade" is toegevoegd.

Amendementen 85 en 99: de afbakening in artikel 3 van de activiteiten die binnen de werkingssfeer vallen, blijft ongewijzigd. Schade die onder een van de in artikel 4, lid 2, bedoelde internationale overeenkomsten valt, valt op verzoek van het Parlement alleen buiten de werkingssfeer van de toekomstige richtlijn als deze overeenkomst in de betrokken lidstaat van kracht is.

Amendement 100 is in grote lijnen volledig in artikel 5 overgenomen, met uitzondering van één aspect: in artikel 5, lid 4, wordt bepaald dat de bevoegde instantie de exploitant moet verplichten de nodige maatregelen te nemen, maar wordt niet bepaald dat de bevoegde instantie zelf de maatregelen moet nemen wanneer geen exploitant aansprakelijk is.

Amendement 101 is in grote lijnen in artikel 6 overgenomen, met uitzondering van één aspect: in artikel 6, lid 3, wordt bepaald dat de bevoegde instantie de exploitant ertoe moet verplichten de nodige maatregelen te nemen, maar wordt niet bepaald dat de bevoegde instantie zelf de maatregelen moet nemen wanneer geen exploitant aansprakelijk is. Delen van het amendement over de medewerking van de exploitant en de noodzaak om rekening te houden met de risico's voor de gezondheid van de mens zijn ook overgenomen in artikel 7, lid 2 en lid 3, tweede alinea.

Amendement 91: het amendement van het Parlement lijkt in grote lijnen te zijn overgenomen in artikel 8, lid 4, inzake "Kosten van preventie en herstel", waar wordt bepaald dat de lidstaten kunnen bepalen dat de exploitant niet de kosten hoeft te dragen wanneer de emissie of gebeurtenis die de schade veroorzaakt krachtens het communautaire recht uitdrukkelijk is toegestaan (artikel 8, lid 4, onder a)) of het op grond van de meest recente wetenschappelijke en technische kennis van dat moment niet waarschijnlijk werd geacht dat deze milieuschade zou veroorzaken (artikel 8, lid 4, onder b)). Artikel 8, lid 4, vervangt artikel 9, lid 1, onder c) en d), van het voorstel van de Commissie, waar "uitzonderingen" werden vermeld. Er moet ook worden gewezen op het verschil in formulering tussen lid 3 en lid 4 van artikel 8. Bepaalde delen van het amendement over de aansprakelijkheid van de bevoegde instanties en het gebruik van een systeem voor milieu-audit en milieuzorg door exploitanten zijn niet in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen.

Amendement 44: artikel 12, lid 1, en artikel 13, lid 1, komen in grote lijnen overeen met dit amendement, aangezien zij de exploitant de mogelijkheid bieden om de beroepsprocedures uit hoofde van artikel 13 te gebruiken. In het licht van het al brede toepassingsgebied van de beroepsprocedures uit hoofde van artikel 13, dat op het Verdrag van Aarhus is geïnspireerd, wordt de mogelijkheid om "beroep aan te tekenen" niet vermeld.

Amendement 47 is volledig opgenomen in Artikel 12, lid 2.

Amendement 107: artikel 14, lid 1, komt overeen met het laatste deel van het amendement, maar er is geen sprake van verplichte financiële zekerheid.

Amendement 52 is volledig opgenomen in de leden 2 en 3 van artikel 15.

Amendement 65: dit amendement is opgenomen in de laatste alinea van punt 1 van bijlage II.

Amendement 66: dit amendement is opgenomen in de eerste alinea van punt 2 van bijlage II.

3.3.2. Amendementen van het Parlement die door de Commissie zijn overgenomen maar niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendement 6: in de preambule van het gemeenschappelijk standpunt wordt niet gesteld dat de toekomstige richtlijn het nationale vennootschapsrecht onverlet laat. Deze weglating lijkt geen gevolgen te hebben.

Amendement 17: in de preambule van het gemeenschappelijk standpunt wordt niet specifiek verwezen naar het recht van de exploitant om in beroep te gaan tegen de beslissingen van de bevoegde instantie. Zoals in het kader van amendement 44 is uiteengezet, is dit recht vastgelegd in artikel 12, lid 1, en artikel 13, lid 1, zodat deze weglating in de preambule geen gevolgen heeft.

Amendement 34: dit amendement behelst dat de lidstaat op wiens grondgebied de schade wordt veroorzaakt, verplicht is de schade te herstellen die in andere lidstaten wordt aangericht. In het gemeenschappelijk standpunt is deze aansprakelijkheid van staten niet opgenomen. Deze aanpak is in overeenstemming met het ontbreken van een dergelijke aansprakelijkheid wanneer de schade volledig tot het grondgebied van één lidstaat beperkt blijft.

Amendement 35: in artikel 8 wordt het begrip "duidelijk causaal verband" niet specifiek genoemd, aangezien de noodzaak om een oorzakelijk verband te leggen in zowel artikel 4, lid 4, als artikel 11, lid 2, wordt genoemd.

Amendement 53: artikel 16, lid 2, biedt de lidstaten de mogelijkheid wetgeving vast te stellen om dubbele schadevergoeding te voorkomen, maar verplicht ze daar niet toe. Het is niet waarschijnlijk dat dit in de praktijk gevolgen zal hebben, want als zich een geval van dubbele schadevergoeding voordoet terwijl de nationale wetgevers niet de nodige maatregelen hebben vastgesteld, zal de nationale rechter adequate jurisprudentie ontwikkelen waarin de beginselen inzake dubbele schadevergoeding worden geformuleerd.

Amendement 60: meestoken wordt bij de in bijlage III vermelde activiteiten niet uitdrukkelijk genoemd. Dit heeft geen gevolgen aangezien meestoken indirect wordt bestreken als een van de afvalbeheersactiviteiten die onder Richtlijn 2000/76/EG betreffende de verbranding van afval vallen.

3.3.3. Amendementen van het Parlement die niet door de Commissie zijn overgenomen maar wel in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendement 7: in de laatste zin van overweging 10 wordt nu gesteld dat alleen de activiteiten die voornamelijk in het belang van de landsverdediging worden verricht, buiten de werkingssfeer vallen; deze overweging wekt niet langer de indruk dat in tegenstelling tot wat in artikel 4, lid 6, wordt bepaald, alle activiteiten die verband houden met de landsverdediging worden uitgesloten. De verwijzing naar het Euratom-Verdrag en internationale overeenkomsten is niet geschrapt, aangezien dit niet in overeenstemming zou zijn met artikel 3.

Amendement 10: hoewel dit in een andere context gebeurt, stelt overweging 13 uitdrukkelijk dat er een oorzakelijk verband moet worden gelegd tussen de schade en de geïdentificeerde vervuiler(s).

Amendement 14: dit amendement schrapt de verwijzing naar de mogelijkheid voor de lidstaten om voor hoofdelijke aansprakelijkheid of evenredige aansprakelijkheid te kiezen. Deze verwijzing is niet langer in overweging 22 opgenomen.

Amendement 16: dit amendement behelst de schrapping van de verwijzing naar het verlenen van "een bijzondere status" aan gekwalificeerde partijen. Gekwalificeerde partijen worden in overweging 25 niet meer genoemd.

Amendement 18: dit amendement behelst de schrapping van delen van de overweging waarin wordt gesteld dat er adequate overgangsregelingen moeten zijn voor de gevallen waarin niet duidelijk is of de schade vóór of na de tenuitvoerlegging van de richtlijn is veroorzaakt. Deze verwijzing is uit overweging 30 geschrapt.

Amendement 32: een deel van dit amendement is in artikel 6, lid 1, opgenomen, waar wordt bepaald dat de exploitant maatregelen moet nemen zonder dat de bevoegde instantie daarom verzocht heeft. Er is geen sprake van noodplannen, zoals in het amendement, maar het is duidelijk dat een dergelijke situatie ook onder artikel 6, lid 1, valt.

Amendement 36: dit amendement behelst de verplichting dat de bevoegde instantie een procedure voor het verhalen van de kosten inleidt tegen derden die milieuschade hebben veroorzaakt. In artikel 8 worden derden niet genoemd, maar in artikel 10 wel.

Amendementen 86, 103 en 38: in artikel 8, lid 4, over "kosten van preventie en herstel" wordt bepaald dat de lidstaten kunnen bepalen dat de exploitant niet de kosten hoeft te dragen wanneer de emissie of gebeurtenis die de schade veroorzaakt krachtens het communautaire recht uitdrukkelijk is toegestaan (artikel 8, lid 4, onder a)) of het op grond van de meest recente wetenschappelijke en technische kennis van dat moment niet waarschijnlijk werd geacht dat deze milieuschade zou veroorzaken (artikel 8, lid 4, onder b)). Artikel 8, lid 4, vervangt artikel 9, lid 1, onder c) en d), van het voorstel van de Commissie, waar "uitzonderingen" werden vermeld. Het woord "terrorisme" is in artikel 4, lid 1, niet toegevoegd omdat een dergelijke gebeurtenis zou vallen onder artikel 4, lid 1, in zijn huidige vorm of artikel 8, lid 3, onder a), waar sprake is van door derden veroorzaakte schade. De inleidende zin van artikel 4, lid 1, is ook niet gewijzigd aangezien het gemeenschappelijk standpunt de lidstaten niet verplicht tot herstel van de schade waarvoor geen exploitant aansprakelijk is. In deze nieuwe context zou het in de praktijk veel minder verschil maken of artikel 4, lid 1, wordt geformuleerd in de vorm van uitsluiting van de werkingssfeer van de toekomstige richtlijn of in termen van kostenverlichting. Er is geen specifieke uitzondering ingevoerd voor activiteiten die in overeenstemming zijn met goede landbouw- en bosbouwpraktijken, aangezien dergelijke gevallen onder artikel 8, lid 4, onder b), vallen.

Amendement 41: artikel 9 inzake de toerekening van de kosten in door meer partijen veroorzaakte schadegevallen is in overeenstemming met de grote lijnen van dit amendement, aangezien het amendement en artikel 9 gemeen hebben dat de lidstaten in beide gevallen verantwoordelijk zijn voor de verdeling van de aansprakelijkheid in door meer partijen veroorzaakte schadegevallen en voor regelgeving inzake het recht op verhaal of bijdrage.

Amendement 63 is gedeeltelijk opgenomen in de inleidende zin van bijlage II, aangezien in deze zin wordt verduidelijkt dat bijlage II betrekking heeft op het kiezen van de meest geschikte herstelmaatregelen.

Amendement 72: de eerste alinea van punt 1.2.3 van bijlage II geeft de bevoegde instantie het recht te kiezen welke waardebepalingstechniek zij geschikt acht, maar alleen in het specifieke geval waarin de krachtens de bijlage in eerste instantie in aanmerking komende techniek niet kan worden gebruikt. In zoverre komt dit gedeeltelijk overeen met de strekking van het amendement, aangezien dit laatste het gebruik van monetaire taxatietechnieken tot een minimum wil beperken.

Amendement 74: de strekking van dit amendement is in punt 1.3.3. van bijlage II opgenomen, aangezien hierin het evenredigheidsbeginsel tot uiting komt.

4. Conclusie

Het gemeenschappelijk standpunt is tot op zekere hoogte geïnspireerd op de wens van de Raad om de procedures te vereenvoudigen en de begrippen te verduidelijken die nodig zijn voor een goed functioneren van een regeling inzake milieuaansprakelijkheid. Deze aanpak moet de uitvoering van de toekomstige richtlijn door de lidstaten vergemakkelijken. De toevoeging van een nieuwe bijlage I waarin criteria worden vastgesteld op basis waarvan de significantie van schade aan beschermde soorten en natuurlijke habitats moet worden beoordeeld, illustreert dit streven. Ook van bijlage II, in het kader waarvan herstelmaatregelen moeten worden vastgesteld, is de structuur en de formulering aangepast om deze bijlage leesbaarder en begrijpelijker te maken.

In bepaalde gevallen laat het gemeenschappelijk standpunt weliswaar op bepaalde punten meer aan het oordeel van de lidstaten over, zoals in artikel 2, lid 1, onder 3), inzake het al dan niet opnemen van krachtens het nationale recht beschermde habitats en soorten of in artikel 9 over door meer dan een partij veroorzaakte schade, maar op andere punten gaat het gemeenschappelijk standpunt verder dan het voorstel van de Commissie: alle trekvogels (zie artikel 2, lid 1, onder 3)) vallen nu onder de richtlijn en artikel 12 inzake verzoeken om maatregelen bestrijkt nu, althans in beginsel, ook gevallen van onmiddellijke dreiging van schade. Er wordt nu ook duidelijker gesteld dat internationale overeenkomsten inzake de aansprakelijkheid van de vervoerder bij onder andere verontreiniging van de zee niet prevaleren boven de toekomstige richtlijn als ze in de betrokken lidstaat niet van kracht zijn.

De Commissie moet nu in haar verslagen waarin het functioneren van de regeling wordt geëvalueerd, verschillende specifieke genoemde onderwerpen opnemen, waaronder financiële zekerheid, om alle bij het besluitvormingsproces betrokken instellingen beter in staat te stellen te beoordelen welke wijzigingen eventueel nodig zijn om de effectiviteit van de aansprakelijkheidsregeling te waarborgen.

In tegenstelling tot het voorstel van de Commissie wordt in het gemeenschappelijk standpunt schade die wordt veroorzaakt door een emissie of gebeurtenis die uitdrukkelijk is toegestaan, en schade die wordt veroorzaakt door een emissie of activiteiten die op grond van de meest recente wetenschappelijke en technische kennis op het moment van de emissie of de activiteit niet schadelijk werden geacht, niet van de werkingssfeer van de toekomstige richtlijn uitgesloten. In deze gevallen kunnen de lidstaten echter bepalen dat de exploitant niet de kosten van herstelmaatregelen hoeft te dragen, mits deze aantoont dat de gebeurtenis, de emissie of de activiteit die de schade heeft veroorzaakt in een van bovengenoemde categorieën valt en dat hij niet in gebreke is gebleven of nalatig is geweest (artikel 8, lid 4).

Het punt waarop het gemeenschappelijk standpunt het meest van het voorstel van de Commissie afwijkt, is het onderwerp "weesschade", d.w.z. de gevallen waarin er geen exploitant is die de milieuschade herstelt. In het voorstel van de Commissie worden de lidstaten ertoe verplicht andere financieringsbronnen te vinden; het gemeenschappelijk standpunt laat het nu volledig aan de lidstaten over of ze besluiten actie te ondernemen of niet.

Hoewel de Commissie liever had gezien dat er striktere bepalingen waren vastgesteld voor de uitvoering van plaatsvervangende herstelmaatregelen door de lidstaten, kan zij in de context van een algehele overeenkomst akkoord gaan met het gemeenschappelijk standpunt.

De Commissie steunt het gemeenschappelijk standpunt derhalve.

5. Verklaring van de Commissie

De Commissie is zich ervan bewust dat de definitie van bodemschade de lidstaten minder geharmoniseerde richtsnoeren biedt dan de definities van schade aan wateren en schade aan beschermde soorten en natuurlijke habitats. Zij is zich ervan bewust dat de initiatieven die zij op het gebied van het bodembeleid van plan is te nemen, zoals reeds vermeld in haar mededelingen "De ontwikkeling van een actieplan voor milieutechnologie" (COM(2003) 131 def. van 25.3.2003) en "Naar een thematische strategie inzake bodembescherming" (COM(2002) 179 def. van 16.4.2002), zouden bijdragen tot een meer gemeenschappelijke aanpak bij de lidstaten. De Commissie heeft derhalve de als bijlage III opgenomen verklaring afgegeven.

BIJLAGE I Preambule - Correlatietabel

De correlatie tussen de overwegingen van het gemeenschappelijk standpunt en de overwegingen van het voorstel van de Commissie is als volgt:

Gemeenschappelijk standpunt // Voorstel van de Commissie

Overweging 1 // Overweging 1

Overweging 2 // Overweging 2

Overweging 3 // Overweging 3

Overweging 4 // ---

Overweging 5 // Overweging 4

Overweging 6 // Overweging 5

Overweging 7 // ---

Overweging 8 // Overweging 6

Overweging 9 // Overweging 7

Overweging 10 // Overweging 8

Overweging 11 // ---

Overweging 12 // ---

Overweging 13 // Overweging 9

Overweging 14 // ---

Overweging 15 // Overweging 10

Overweging 16 // Overweging 12

Overweging 17 // Overweging 13

Overweging 18 // Overweging 14

Overweging 19 // ---

Overweging 20 // Overweging 17

Overweging 21 // Overweging 18

Overweging 22 // Overweging 19

Overweging 23 // Overweging 20

Overweging 24 // Overweging 21

Overweging 25 // Overweging 22

Overweging 26 // Overweging 24

Overweging 27 // Overweging 26

Overweging 28 // Overweging 25

Overweging 29 // Overweging 27

Overweging 30 // Overweging 28

Overweging 31 // Overweging 29

BIJLAGE II Artikelen en bijlagen - Correlatietabel

De correlatie tussen de artikelen van het gemeenschappelijk standpunt en de artikelen van het voorstel van de Commissie is als volgt:

Gemeenschappelijk standpunt // Voorstel van de Commissie

Artikel 1 // Artikel 1

Artikel 2 // Artikel 2

Artikel 3, lid 1 // Artikel 3, leden 1 en 2

Artikel 3, lid 2 // Artikel 3, lid 5

Artikel 3, lid 3 // Artikel 3, lid 8

Artikel 4, lid 1 // Artikel 9, lid 1, onder a) en b)

Artikel 4, lid 2 // Artikel 3, lid 3

Artikel 4, lid 3 // ---

Artikel 4, lid 4 // Artikel 3, lid 4

Artikel 4, lid 5 // Artikel 3, lid 6

Artikel 4, lid 6 // Artikel 3, lid 7

Artikel 5, lid 1 // Artikel 4, leden 1 en 2

Artikel 5, lid 2 // Artikel 4, lid 3

Artikel 5, lid 3 // ---

Artikel 5, lid 4 // Artikel 4, lid 4, en artikel 6, lid 1

Artikel 6, lid 1 // Artikel 5, leden 1 en 3

Artikel 6, lid 2 // ---

Artikel 6, lid 3 // Artikel 5, lid 2, en artikel 6, lid 1

Artikel 7, lid 1 // ---

Artikel 7, lid 2 // Artikel 5, lid 3, en bijlage II, punten 3.2.4 en 3.2.6

Artikel 7, lid 3 // Artikel 5, lid 4

Artikel 7, lid 4 // Bijlage II, punt 3.2.5

Artikel 8, lid 1 // ---

Artikel 8, lid 2 // Artikel 7

Artikel 8, lid 3 // Artikel 9, lid 3

Artikel 8, lid 4 // Artikel 9, leden 1 en 2

Artikel 8, lid 5 // Artikel 6, lid 2

Artikel 9 // Artikel 11, leden 1 en 3

Artikel 10 // Artikel 12

Artikel 11, lid 1 // Artikel 13, lid 1, eerste alinea

Artikel 11, lid 2 // Artikel 13, leden 2 en 3

Artikel 11, lid 3 // Artikel 13, lid 4

Artikel 11, lid 4 // Artikel 13, lid 5

Artikel 12, lid 1 // Artikel 14, lid 1

Artikel 12, lid 2 // Artikel 14, lid 2

Artikel 12, lid 3 // Artikel 14, leden 3 en 4

Artikel 12, lid 4 // Artikel 14, leden 5 en 6

Artikel 12, lid 5 // ---

Artikel 13, lid 1 // Artikel 15, lid 1

Artikel 13, lid 2 // Artikel 15, lid 2

Artikel 14, lid 1 // Artikel 16

Artikel 14, lid 2 // ---

Artikel 15, lid 1 // Artikel 17

Artikel 15, lid 2 // ---

Artikel 15, lid 3 // ---

Artikel 16, lid 1 // Artikel 18, lid 1

Artikel 16, lid 2 // Artikel 18, lid 2

Artikel 17 // Artikel 19, lid 1

Artikel 18, leden 1 en 2 // Artikel 20

Artikel 18, lid 3 // ---

Artikel 19 // Artikel 21

Artikel 20 // Artikel 22

Artikel 21 // Artikel 23

Bijlage I // ---

Bijlage II // Bijlage II

Bijlage III // Bijlage I

Bijlage IV // Artikel 3, lid 3

Bijlage V // Artikel 3, lid 4

Bijlage VI // Bijlage III

BIJLAGE III Verklaring van de Commissie inzake het bodembeleid

"De Commissie verklaart nogmaals dat zij bereid is om in de komende thematische strategie inzake bodembescherming de behoeften en de te bereiken resultaten in verband met bodembescherming en duurzaam bodemgebruik aan te geven. Ook memoreert zij dat voor 2004 een wetgevingsinitiatief inzake bodemmonitoring op de agenda staat. Dat strekt ertoe dat een aantal metingen betreffende de vastgestelde bedreigingen op de betrokken gebieden op geharmoniseerde en samenhangende wijze wordt uitgevoerd."