A4-0083/97

Besluit inzake de mededeling van de Commissie: Een gemeenschappelijk platform: richtsnoeren voor de voorbereiding door de Europese Unie, van de in juni 1997 te New York te houden bijzondere zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ter evaluatie van Agenda 21 en de daarmee samenhangende resultaten van de in juni 1992 te Rio de Janeiro gehouden conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling (COM(96)0569 - C4-0656/96)

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar de mededeling van de Commissie inzake een gemeenschappelijk platform: richtsnoeren voor de voorbereiding door de Europese Unie, van de in juni 1997 te New York te houden bijzondere zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ter evaluatie van Agenda 21 en de daarmee samenhangende resultaten van de in juni 1992 te Rio de Janeiro gehouden conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling (COM(96)0569 - C4-0656/96),

- onder verwijzing naar de conclusies van de Raad van 9 december 1996 over richtsnoeren voor de voorbereiding van de EU op de bijzondere zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties,

- onder verwijzing naar het rapport-Brundtland van 1987 ((VN-Commissie voor milieu en ontwikkeling, Onze gezamenlijke toekomst, Oxford University Press, 1987.)) over milieu en ontwikkeling,

- onder verwijzing naar de conclusies van de VN-conferentie over milieu en ontwikkeling die in juni 1992 is gehouden in Rio de Janeiro (UNCED),

- onder verwijzing naar het concept dat het Ierse voorzitterschap in het kader van de Europese Top van Dublin in december 1996 (Dublin II) indiende voor een herziening van het EU-Verdrag,

- onder verwijzing naar de WTO-Top in Singapore in december 1996,

- onder verwijzing naar de VN-Bevolkingsconferentie van Caïro in september 1994,

- onder verwijzing naar de Sociale Top van de VN van Kopenhagen in maart 1995,

- onder verwijzing naar de FAO-Wereldvoedseltop van november 1996,

- onder verwijzing naar het vijfde milieuactieprogramma ((PB C 138 van 17.5.1993, blz. 1.)) en de herziening hiervan die momenteel plaatsvindt ((PB C 140 van 11.5.1996, blz. 5.)),

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 13 februari 1992 over deelneming van de Gemeenschap aan de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling (UNCED) en over de noodzaak van het tot stand komen van een Conventie ter bescherming van bossen ((PB C 67 van 16.3.1992, blz. 152 en 156.)),

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 18 januari 1994 over het Wereldmilieufonds en over de maatregelen van de Europese Gemeenschap voor de uitvoering van Agenda 21 van de VN-Conferentie over milieu en ontwikkeling ((PB C 44 van 14.2.1994, blz. 44 en 46.)),

- gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A4-0083/97),

A. overwegende dat de Conferentie van Rio positieve resultaten heeft opgeleverd (het verdrag inzake klimaatverandering, het verdrag inzake biodiversiteit, Agenda 21 en een verhoging van het milieubewustzijn), maar tegelijkertijd vaststellend dat wij momenteel nog verder verwijderd zijn van duurzame ontwikkeling dan in 1992 en dat er nog steeds geen verdrag inzake de bossen is,

B. overwegende dat de algemene verslechtering van de mondiale milieusituatie het uiterst belangrijk maakt de conclusies van Rio en de resultaten van de vervolgprocedure opnieuw te evalueren, om de nodige aanscherpingen te kunnen uitvoeren,

C. overwegende dat het van wezenlijk belang is zowel successen als aanhoudende problemen te behandelen in het kader van deze herevaluatie van Agenda 21 en andere besluiten die zijn genomen op de Conferentie van Rio,

D. overwegende dat de term duurzame ontwikkeling de nadruk legt op de wederzijdse relatie tussen economische en sociale ontwikkeling en bescherming van het wereldmilieu,

E. overwegende dat de mededeling van de Commissie ter zake een bruikbaar uitgangspunt biedt om te bespreken welke gemeenschappelijke onderhandelingspositie de Gemeenschap in juni 1997 in New York moet innemen, maar er tegelijkertijd met nadruk op wijzend hoe belangrijk het is de verdere voorbereiding van de conferentie zo breed mogelijk te houden zodat de conclusies van de conferentie op een hoger niveau van ambitie komen te liggen,

F. overwegende dat het van wezenlijk belang is dat de EU agressief optreedt en zeer actief deelneemt aan de internationale werkzaamheden ter voorbereiding van de conferentie in juni 1997 - met name aan de officiële voorbereidingsvergaderingen die onder auspiciën van de VN in New York worden gehouden van 24 februari tot 7 maart met de werkgroep, en de vijfde bijeenkomst, van 7-25 april van de Commissie voor duurzame ontwikkeling (CSD),

G. overwegende dat de activiteiten van de EU met het oog op duurzame ontwikkeling in de wereld in de hoogste mate onbetrouwbaar zijn doordat de EU zelf de nagestreefde duurzame ontwikkeling niet actief probeert te verwezenlijken,

H. overwegende dat het van het grootste belang is de nagestreefde duurzame ontwikkeling op te nemen in het Verdrag, en dat het vijfde milieuactieprogramma, waarvan de doelstellingen de conclusies van Rio dekken, wordt aangescherpt en zo spoedig mogelijk uitgevoerd. In het kader hiervan dienen plaatselijke, actiegerichte plannen in het kader van Agenda 21, beter te worden geïntegreerd in het ieder beleid van de EU, en aktief te worden gesteund,

1. beschouwt een betere samenwerking tussen rijke en arme landen als de hoofddoelstelling van de aanstaande conferentie;

2. beschouwt het ontbreken van verplichtingen voor de rijke landen als het grootste probleempunt door hun overconsumptie (met het grootste deel van de mondiale verontreiniging tot gevolg) en doordat zij zich niet houden aan de toezegging die zij in 1992 in Rio hebben gedaan nieuwe, aanvullende reserves over te brengen naar de ontwikkelingslanden;

3. deelt de verontrusting van de Raad over het feit dat de meeste lidstaten de begrotingsbeloften die zij in Rio gedaan hebben niet nakomen, maar acht het onvoldoende dat de Raad schrijft dat de beloften "zo spoedig mogelijk" dienen te worden nagekomen;

4. wijst er met klem op dat de EU, ondanks het feit dat er in onvoldoende mate reserves worden overgedragen, de enige regio is die een voortgezette ontwikkeling van de internationale samenwerking op milieugebied kan aandrijven, en dat zij derhalve een leidende rol moet spelen en zich voor het mondiale milieu dient in te zetten;

5. wijst er met nadruk op dat internationale handel in het kader waarvan rekening wordt gehouden met milieu- en ontwikkelingsaspecten, een voorwaarde is voor duurzame ontwikkeling, en betreurt in ernstige mate dat op de WTO- bijeenkomst van december 1996 in Singapore geen resultaten in deze richting zijn geboekt;

6. is van mening dat de meest wezenlijke concrete bijdragen bestaan uit integratie van milieuoverwegingen in alle beleidssectoren, en ombuiging van de consumptie in een richting die meer rekening houdt met het milieu, doch dat beide nog onvoldoende door Raad en Commissie zijn gerealiseerd; wijst er voorts op dat grotere doorzichtigheid met betrekking tot de mate waarin diverse goederen het milieu belasten de consument meer mogelijkheden zal bieden om aan te dringen op grotere duurzaamheid en dat daartoe ecotaxen eveneens een bijdrage kunnen leveren;

7. stelt vast dat uit de rijke landen (waaronder de EU), willen de ontwikkelingslanden het milieuaspect kunnen integreren, in hogere mate relevante technologie dient te worden overgebracht. De particuliere sector moet in hogere mate worden betrokken bij de werkzaamheden van de CSD, bijvoorbeeld door de ontwikkelingslanden gunstige mogelijkheden te bieden voor de koop van licenties en octrooien, en door te bevorderen dat uit de EU afkomstige bedrijven in het buitenland dezelfde milieunormen hanteren als thuis; wijst er voorts op dat het milieuaspect in de algemene ontwikkelingshulp van de EU moet worden verstevigd (greening);

8. stemt in met de Raad dat nieuwe probleemstellingen moeten worden bepaald (punt 4), maar stelt met verbazing vast dat de Raad zelf hieraan geen bijdrage levert;

9. acht het van doorslaggevende betekenis dat zo breed mogelijke bevolkingsgroepen, met name NGO's en regionale en plaatselijke autoriteiten, worden betrokken bij voorbereiding en follow-up;

10. acht het van doorslaggevende betekenis dat de landen worden vertegenwoordigd door hun staatshoofd, daar het een van de doelen van de Conferentie van New York is het hele proces nieuw leven in te blazen en de duurzaamheid hoog op de internationale agenda te plaatsen;

11. erkent dat de institutionele kaders voor de internationale samenwerking op milieugebied moeten worden verstevigd en geconcretiseerd, maar wijst er tegelijkertijd met nadruk op dat het institutionele probleem niet mag worden gebruikt als excuus om thans niet de noodzakelijke besluiten te nemen, die moeten uitmonden in een duurzame ontwikkeling;

12. is van mening dat vertegenwoordigers van het Parlement in verband met de conferentie een actieve rol moeten spelen. Idealiter moet het EP officieel op de conferentie aanwezig zijn, met een status die vergelijkbaar is met die van de delegatie van de Commissie en die tenminste even hoog is als de status van het EP op andere conferenties ((O.a. op de ministersconferentie van april 1994 in Marrakesh, COP I en COP II in resp. Berlijn (maart 1995) en Genève (september 1996), alsook op de WTO-Top van Singapore in december 1996.));

13. stelt vast dat de kosten voor de oplossing van de mondiale milieuproblematiek stijgen naarmate wij er langer mee wachten deze serieus aan te pakken, en dat het gemeenschappelijk platform van de EU op de conferentie derhalve verder dient te reiken dan wat Commissie en Raad voorstellen;

14. is van mening dat de internationale milieuwetgeving bindender moet worden gemaakt en dient derhalve opnieuw zijn voorstel met betrekking tot een internationale milieurechtbank in;

15. beschouwt de CSD als de coördinerende instantie die ervoor verantwoordelijk is dat de werkzaamheden met het oog op een duurzame ontwikkeling zo doelmatig en snel mogelijk verlopen, en verzoekt de CSD concrete instrumenten in het leven te roepen voor het bereiken van meetbare resultaten die resulteren in duurzaamheid;

16. is het met de Raad eens dat de UNGASS op grond van een beoordeling van de milieusituatie in de gehele wereld een gedetailleerd werkprogramma voor de komende vijf jaar voor de CSD moet vaststellen, en er tevens zijn steun aan geeft dat de CSD binnen deze kaders aan bepaalde gebieden een speciale prioriteit verleent, exacte doelstellingen vaststelt en een concreet programma uitwerkt om deze doelstellingen te bereiken;

17. legt er de nadruk op dat CSD en UNGASS belangrijke tussenstations zijn in de politieke voorbereidingen voor de bijeenkomst over klimaatveranderingen in Kyoto in december, en dat het daarom belangrijk is dat men in verband met UNGASS tot overeenstemming komt over een krachtige politieke verklaring over klimaatveranderingen en zeeën;

18. doet derhalve een beroep op de Commissie en de Raad op deze bijeenkomsten te bepleiten dat alle deelnemers aan COP III overeenstemming bereiken over een te Kyoto te bereiken resultaat dat op de volgende beginselen is gebaseerd:

- alle verdere na Rio aangegane verplichtingen worden officieel vastgelegd in een wettelijk bindende Multilaterale Milieu-Overeenkomst (MMO) die ten minste de periode van 2000 tot 2100 bestrijkt;

- deze verplichtingen houden onder meer in vaststelling van een absolute maximumlimiet voor concentraties van in de gehele wereld geproduceerde broeikasgassen van ten hoogste 550 ppmv CO2-equivalent, van een datum waarop, naar billijkheid, een "emissiestilstand" moet worden bereikt en van een gemeenschappelijke verplichting tot dienovereenkomstige vermindering ;

- aan deze verplichtingen moet worden voldaan overeenkomstig een fundamentele emissielimiet die voor elk land wordt vastgesteld op een niveau dat overeenkomt met een broeikasgasconcentratie van ten hoogste 350 ppmv CO2- equivalent (de "Groene doos"), een reservebank voor de gehele wereld van emissierechten van ten hoogste 200 gigaton voor de looptijd van de MMO (de "Blauwe doos") en strafpunten voor emissies die de toewijzingen uit de Groene en Blauwe doos overschrijden (de "Rode doos");

- over de voorschriften en procedures die voor de toepassing van deze beginselen vereist zijn, wordt vóór 31 december 1999 overeenstemming bereikt;

19. acht het uiterst belangrijk dat de rijke landen de overdracht van kapitaal naar de ontwikkelingslanden vergroten ter stimulering van een duurzame ontwikkeling - onder meer door een aanzienlijke verhoging van de ontwikkelingshulp;

20. wijst erop dat het belangrijk is dat de UNGASS leidt tot aanneming van een internationaal bindende overeenkomst tot bescherming van de bossen, met bijzondere inachtneming van de biologische diversiteit van de bossen;

21. onderstreept dat het verband tussen handel en milieu van doorslaggevende betekenis is voor een duurzame ontwikkeling en wijst erop dat de globale doelstelling een billijke internationale handel moet zijn, waarbij zowel rekening wordt gehouden met milieu als met ontwikkeling; verzoekt de Commissie een Groenboek op te stellen over eerlijke en duurzame handel, waarin ook aandacht wordt besteed aan het denkbeeld van aanpassing van douaneheffingen en deze studie te bespreken met het Europees Parlement en de Raad;

22. onderstreept dat het belangrijk is dat de algemene conclusies van de conferentie de vorm krijgen van een concrete actie- en doelgerichte verklaring, die de verplichting inhoudt over vijf jaar een nieuwe topontmoeting te houden;

23. betreurt dat de Europese Unie haar reeds vóór Rio gedane belofte tot een stabilisering van de CO2-uitstoot met de huidige maatregelen niet gestand zal kunnen doen en verzoekt de Raad, de Commissie en de lidstaten eindelijk tot ingrijpende maatregelen over te gaan (bij voorbeeld een inkomstenneutrale verhoging van de belastingheffing op energie);

24. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en de regeringen van de lidstaten.