Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over een inclusievere en duurzamere bankenunie bevorderen dankzij een grotere bijdrage van gemeenschapsbanken aan de lokale ontwikkeling en aan de totstandbrenging van een maatschappelijk verantwoord internationaal en Europees financieel systeem

(initiatiefadvies)

(2020/C 364/02)

Rapporteur: Giuseppe GUERINI

Besluit van de voltallige vergadering 20.2.2020 Rechtsgrondslag Artikel 32, lid 2, reglement van orde Initiatiefadvies Bevoegde afdeling Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang Goedkeuring door de afdeling 24.6.2020 Goedkeuring door de voltallige vergadering 16.7.2020 Zitting nr. 553 Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) 205/6/6

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1. In de regels die de afgelopen jaren op internationaal en Europees niveau zijn goedgekeurd, is niet altijd ten volle rekening gehouden met de verschillende modellen die bijdragen aan de diversiteit van de banken in Europa en die een aanzienlijke impact hebben op kleinere en territoriale banken, welke vaak de vorm van coöperaties aannemen, met name in lidstaten als Italië en Spanje.

1.2. De verschillende modellen die het pluralisme en de diversiteit van het Europese banksysteem kenmerken, zijn niet op dezelfde manier beïnvloed door de regelgevingsmaatregelen in de nasleep van de voorbije financiële crisis. In sommige gevallen hebben de banken die het minst hebben bijgedragen aan het ontstaan van de crisis in 2008, het meest te lijden gekregen van de regels die als reactie op de crisis zijn vastgesteld.

1.3. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) erkent dat de Commissie vooruitgang heeft geboekt en in haar meest recente regelgevingsmaatregelen meer rekening houdt met kleinere en minder complexe bankinstellingen, maar vindt niettemin dat de bankregels nog meer moeten worden afgestemd op de kenmerken van de partijen waarvoor ze bestemd zijn, zonder de doeltreffendheid van het prudentiële kader in het gedrang te brengen. Tegelijkertijd mogen de algemene beginselen en doelstellingen die ten grondslag liggen aan de maatregelen die sinds de financiële crisis zijn genomen, niet in gevaar worden gebracht of worden ondermijnd, aangezien zij zowel noodzakelijk als doeltreffend zijn gebleken. De veiligheid, stabiliteit en veerkracht van het financiële stelsel zijn inderdaad van het grootste belang.

1.4. Het EESC is ingenomen met het onlangs besloten uitstel van de tenuitvoerlegging van de Basel III-overeenkomst en pleit ervoor dat het nieuwe kader inzake kapitaalvereisten te zijner tijd wordt omgezet, waarbij terdege rekening wordt gehouden met de diversiteit van de bancaire bedrijfsmodellen in Europa en de bijdrage daarvan aan de diversificatie en veerkracht van de bankenunie.

1.5. Het EESC zou met name graag zien dat territoriale en gemeenschapsbanken, die in sommige lidstaten zoals Italië en Spanje vaak in coöperatieve vorm zijn georganiseerd, een bijzondere rol spelen ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en de huishoudens op lokaal niveau, die in sommige gevallen de belangrijkste, zo niet de enige, bron van toegang tot krediet zijn voor duizenden Europese burgers en bedrijven.

1.6. Het EESC hoopt ook dat de bijdrage die grotere coöperatieve banken in landen als Duitsland, Oostenrijk, Nederland en Frankrijk leveren aan het Europese banksysteem, wordt opgewaardeerd. In gevallen waarin zij aan systeemrisico’s bijdragen, moet hiermee in de regelgeving en het toezicht naar behoren rekening worden gehouden.

1.7. Ook mag niet worden vergeten dat deze banken een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van de economische democratie door participatie van hun stakeholders aan te moedigen, die niet slechts aandeelhouders of klanten zijn, maar vennoten die zich elk met één stem kunnen uitspreken over de governance-richtsnoeren, die meer op stakeholders value dan op shareholders value gericht zijn.

1.8. Het EESC is van mening dat Europese banken, met inbegrip van territoriale en coöperatieve banken, een sleutelrol zullen spelen in het economisch herstel na de COVID-19-crisis, ter ondersteuning van de economie en de werkgelegenheid.

1.9. Een gediversifieerd banksysteem met deelname van diverse belanghebbenden, dat geworteld is in lokale gebieden en gemeenschappen, is ook een belangrijke garantie voor het behoud van een gedeelde en participatieve sociale verantwoordelijkheid van burgers, kmo’s en individuele marktdeelnemers met een sterke betrokkenheid bij de reële economie.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Dit initiatiefadvies is de bijdrage van het EESC aan een bankenunie waarmee duurzame ontwikkeling en sociale inclusie worden bevorderd, zaken die nodig zijn om de Europese Unie in de toekomst concurrerend te houden in een uitdagende wereld. In dit verband wil het EESC uiting geven aan het belang van het maatschappelijk middenveld bij de totstandbrenging van een inclusieve, gediversifieerde en duurzame bankenunie.

2.2. Deze bijdrage volgt op een hele reeks andere adviezen van het EESC over de rol van lokale en coöperatieve banken ( 1 ) en is thans des te meer noodzakelijk nu we ingevolge de COVID-19-uitbraak geconfronteerd worden met een wereldwijde gezondheids-, humanitaire, economische, werkgelegenheids- en sociale crisis.

2.3. Door de voortdurende toename van Europese bankregels en de geleidelijke aanscherping ervan door de jaren heen is het niet altijd gelukt om rekening te houden met de verschillende bankmodellen die bijdragen aan de diversiteit van de Europese bankensector, en om evenredige regels op te stellen die ook geschikt zijn voor kleinere en territoriale banken.

2.4. De argumenten die hieronder zullen worden ontwikkeld, hebben vooral betrekking op gemeenschapsbanken, die vaak klein zijn en een eenvoudige beheersstructuur hebben. Ze verwijzen ook naar de verschillende modellen en groottes van coöperatieve banken die in Europa te vinden zijn. In sommige landen zoals Italië en Spanje zijn dergelijke banken de facto klein in omvang, groot in aantal en alleen lokaal relevant. In andere landen zoals Duitsland, Oostenrijk en Nederland zijn ze echter relevante spelers, maar voor zover ze als een coöperatie functioneren hebben ze hetzelfde onderscheidende kenmerk als andere coöperatieve banken gemeen: ze streven nl. naar stakeholders value in plaats van (voornamelijk) shareholders value. Wanneer zij in een beursgenoteerde bankgroep zijn georganiseerd, zijn coöperatieve banken verplicht om verschillende kenmerken met andere beursgenoteerde bedrijven te delen.

2.5. Met betrekking tot de bancaire regelgeving moeten enerzijds de gebeurtenissen die geleidelijk aan bepalend zijn geweest voor het Europees regelgevingskader kritisch worden bekeken, en anderzijds moet een helder toekomstperspectief worden geschetst.

2.6. Er zij aan herinnerd dat het huidige kader grotendeels een reactie is op de crisis van 2008. De Europese wetgever wilde destijds de regels hervormen om de door de crisis aan het licht gebrachte tekortkomingen te verhelpen en vooral om banken te verstevigen en beter voor te bereiden op toekomstige crises.

2.7. Hoewel de doelstellingen van de doorgevoerde hervormingen steun verdienden en verdienen, staat het buiten kijf dat de hervormingen asymmetrische gevolgen en uitkomsten hebben gehad voor de verschillende onderdelen van het bankenstelsel als gevolg van de aanpak die de bankentoezichthouder tot dusver heeft gevolgd.

2.8. De verschillende modellen die het pluralisme en de biodiversiteit van het Europese banksysteem kenmerken, zijn niet op dezelfde manier beïnvloed door de hervormingen die hebben plaatsgevonden. In sommige gevallen hebben de bedrijfsmodellen die het minst hebben bijgedragen aan het ontstaan van de crisis van 2008, zoals bijv. lokale banken, die vaak klein tot middelgroot van omvang en in sommige landen coöperatief van vorm zijn, meer te lijden gehad van de regels.

2.9. Naarmate de regels vanuit verschillende opzichten steeds moeilijker houdbaar werden, werden lokale, kleine en middelgrote banken door de regelgeving geleidelijk onder druk gezet om op te gaan in grotere groepen of te fuseren, en om anders de markt te verlaten, waardoor het Europees bankenstelsel minder divers zou worden.

3. Algemene opmerkingen over territoriale banken en bancaire regelgeving

3.1. De kleine en middelgrote banken, en zeker coöperatieve en territoriale banken en banken met onderlinge-verzekeringsdoeleinden, zijn om drie redenen benadeeld door de regels die de afgelopen jaren zijn ingevoerd om uitvoering te geven aan de internationale verdragen en de Europese regels: a. de nalevingskosten als gevolg van een uitgebreide, ingewikkelde, hypergedetailleerde en steeds veranderende regelgeving; b. de beperkte erkenning van de verschillende mate waarin lokale banken qua risicogehalte relevant zijn voor het systeem; c. het voordeel dat grote systeembanken genieten wat betreft financieringskosten.

3.2. Om deze redenen acht het EESC het nuttig dat de wetgever er snel voor zorgt dat de regels structureel evenrediger worden en beter aansluiten op de kenmerken van de partijen waarvoor ze bestemd zijn, met drie doelen voor ogen: a. de kunstmatige concurrentieverstoringen verminderen die voortkomen uit regels die onevenredig zijn en niet goed zijn toegesneden op de verschillende kenmerken van de betrokkenen, waaronder hun onderscheidende zakelijke doeleinden; b. een gediversifieerde Europese bankensector in stand houden die als zodanig beter bestand is tegen toekomstige financiële en economische crises; c. kredietsteun voor kleine en middelgrote ondernemingen — een economische sleutelsector in Europa — aanmoedigen (en niet verminderen).

3.3. Het EESC is ingenomen met het onlangs besloten uitstel van de tenuitvoerlegging van de Basel III-plus-overeenkomst en pleit ervoor dat deze te zijner tijd wordt omgezet in EU-recht, waarbij terdege rekening wordt gehouden met de diversiteit van de bancaire bedrijfsmodellen in Europa.

3.4. Met het oog op de omzetting van de nieuwe richtlijnen van de Bazel-akkoorden acht het EESC het nuttig om te wijzen op en steun uit te spreken voor de zeven beginselen die het Wetenschappelijk Comité van het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) in juni 2019 uit de doeken heeft gedaan, vóór de officiële start van de ESRB-raadpleging ( 2 ) a. Aanpasbaarheid: de financiële regelgeving moet gelijke tred kunnen houden met de ontwikkeling van het financiële stelsel en mag innovatie niet in de weg staan. Dit betekent ook dat er geen materiële belemmeringen mogen worden opgeworpen voor nieuwe banken die willen toetreden tot de sector en dat de opkomst van nieuwe handelsmodellen en de instandhouding van historisch gevestigde alternatieve bankmodellen, zoals coöperatieve banken, niet mogen worden ontmoedigd. b. Diversiteit: de diversiteit van de financiële instellingen en de handelspraktijken moet in stand worden gehouden, aangezien die diversiteit een efficiënte waarborg is tegen een instabiel systeem. We moeten voorkomen dat de aan de regels onderworpen bedrijven en activiteiten al te zeer worden gehomogeniseerd: het vermogen om “antilichamen” en verschillende vormen van reactie/veerkracht te ontwikkelen in het licht van negatieve economische cycli, vergroot bijvoorbeeld immers de algehele stabiliteit van de financiële sector en van de economie in het algemeen. c. Evenredigheid: de lasten van de regelgeving moeten in verhouding staan tot het belang om onvolkomenheden van de markt te corrigeren en tot het systemisch belang van de partijen waarop de regels van toepassing zijn. d. Mogelijkheid van afwikkeling: de regelgeving moet het voor instellingen die niet economisch duurzaam zijn, mogelijk maken om het systeem te verlaten zonder de stabiliteit van het systeem in gevaar te brengen. In het beleid moet evenwel rekening worden gehouden met de interne structuur en complexiteit van de betreffende instellingen. e. Systeemperspectief: de financiële regelgeving moet ervoor zorgen dat essentiële financiële diensten zonder onderbreking aan de samenleving kunnen worden geleverd. Een systeem waarin de regels bevorderen dat de activiteiten bij een beperkt aantal financiële instellingen worden geconcentreerd, kan zeer kwetsbaar zijn omdat het afhangt van de financiële houdbaarheid van een klein aantal instellingen. f. Beschikbaarheid van informatie: de informatiestromen van banken naar regelgevende instanties, waarin de sectorale regelgeving voorziet, moeten het mogelijk maken om “besmettingshaarden” en kwetsbaarheden snel te identificeren. g. Oplossingen buiten het regelgevingskader: de regelgeving mag er niet toe leiden dat oplossingen die hun deugdelijkheid buiten strikte regelgevingskaders hebben bewezen, worden verworpen.

4. Enkele concrete voorstellen om de nieuwe regels om te zetten in het regelgevingskader van de bankenunie

4.1. Redelijkerwijs mag worden verondersteld dat de Commissie in de zittingsperiode 2019-2024 haar wetgevingsplanning zal herzien naar aanleiding van de COVID-19-noodsituatie. In afwachting van de nieuwe planning vindt het EESC het belangrijk dat de regelgeving van het Europese bankenstelsel met name op de volgende punten wordt aangepast.

4.2. De (in december 2017 gesloten) overeenkomst van Bazel moet worden omgezet, waarbij meer gebruik moet worden gemaakt van de interpretatie- en beslissingsmarge van de EU dan bij Bazel II en Bazel III het geval was. In het algemeen kan worden erkend dat de Europese Commissie enkele stappen in de goede richting heeft gezet om de regels voor kleinere, niet-complexe bankinstellingen te vereenvoudigen op verschillende gebieden, bijv. wat betreft rapportageverplichtingen, toezicht en kapitaalvereisten (ondersteuningsfactor voor kmo’s). Het is echter zaak op deze weg verder te gaan door de regels zo veel mogelijk op de verschillende bedrijfsmodellen af te stemmen, zonder dat dit de doeltreffendheid van het prudentiële kader in het gedrang brengt.

4.3. Het EESC erkent met name dat territoriale en gemeenschapsbanken, die in sommige lidstaten zoals Italië en Spanje vaak in coöperatieve vorm zijn georganiseerd, een bijzondere rol spelen ten behoeve van kmo’s en huishoudens. Het EESC erkent ook de bijdrage die grotere coöperatieve banken in andere landen als Duitsland, Oostenrijk en Nederland leveren aan het Europese bankenstelsel. In gevallen waarin zij aan systeemrisico’s bijdragen, moet hiermee in de regelgeving en het toezicht naar behoren rekening worden gehouden.

4.4. Het zou goed zijn voor het Europese economische en bancaire stelsel om af te stappen van de situatie (zoals bepaald in artikel 40 van Verordening (EU) nr. 468/2014 van de Europese Centrale Bank ( 3 ) ) waarbij banken die deel uitmaken van een belangrijke groep zelf ook worden aangemerkt als belangrijk, ook al is hun omvang, rol en blootstelling aan zogeheten systeemrisico’s beperkt. Zo kan uitvoering worden gegeven aan de evenredigheid die in mei 2019 is geïntroduceerd bij de vijfde richtlijn kapitaalvereisten en de tweede verordening kapitaalvereisten (samen het “bankenpakket” genoemd). Bij artikel 84, lid 4, van de vijfde richtlijn kapitaalvereisten, en artikel 4, eerste alinea, punt 145, van de tweede verordening kapitaalvereisten, wordt het begrip “kleine, niet-complexe instelling” gedefinieerd, waarvoor versoepelde eisen gelden, vooral wat betreft de rapportageverplichtingen.

4.5. Het EESC is van mening dat de definitie van “kleine, niet-complexe instelling” kan worden gebruikt om de evenredigheidskwestie systematisch aan te pakken. De vereenvoudiging van de plichten voor kleine, niet-complexe instellingen zou niet beperkt mogen blijven tot de rapportageverplichtingen. Het moet mogelijk zijn deze ook toe te passen op andere prudentiële en toezichtaspecten. Zo zou een kleine, niet-complexe instelling voor toezichtsdoeleinden niet mogen worden beschouwd als “belangrijk” als ze onderdeel is van een belangrijke groep overeenkomstig het nationaal recht. Een dergelijke situatie zou in werkelijkheid kunnen leiden tot een soort dubbel toezicht op kleine banken op verschillende niveaus, met aanzienlijke negatieve gevolgen voor zowel de nalevingskosten voor de banken als de regelgevingskosten voor de bankautoriteiten.

4.6. Het EESC dringt ook aan op een herziening van de regels en mechanismen voor de afwikkeling en liquidatie van banken, de methoden voor de berekening van de MREL ( 4 ) en de alternatieve interventies die kunnen worden uitgevoerd door specifieke depositogarantiefondsen ( 5 ) waaraan verschillende territoriale of coöperatieve bankenstelsels deelnemen, overeenkomstig het “Tercas-arrest” van het Europees Hof van Justitie van 19 maart 2019 ( 6 )

4.7. De nieuwe primaire regelgeving en de toezichtsregels inzake duurzame financiering mogen niet leiden tot een verdere verzwaring van de nalevingslasten en tot bijkomende “onhoudbare” toezichtsmodellen voor kleine en coöperatieve banken.

4.8. Het EESC steunt de voorstellen van de Commissie economische en monetaire zaken van het Europees Parlement van 2019 om eventueel een groene en sociale ondersteuningsfactor in te voeren. Een en ander moet helpen om de kapitaalabsorptie te verminderen bij leningen die banken verstrekken aan ondernemingen in de sociale economie en aan bedrijven die daadwerkelijk betrokken zijn bij programma’s voor duurzame en inclusieve ontwikkeling. Met de noodzaak van veerkracht en stabiliteit van de financiële sector in het achterhoofd moet de mogelijkheid om een groene en sociale ondersteuningsfactor te ontwikkelen dan ook naar behoren worden onderzocht en beoordeeld.

4.9. Het EESC vindt het belangrijk dat de nieuwe regelgeving van de bankenunie voorziet in concrete instrumenten met als insteek dat investeringen van banken in activiteiten met een positieve sociale en ecologische impact ook moeten worden aangemoedigd door middel van een gunstige behandeling in het kader van de door de EBA vereiste prudentiële bepalingen.

4.10. Dat hiermee rekening moet worden gehouden in de regelgeving blijkt ook uit de gegevens die aantonen dat het risico beperkt is van investeringen die worden verricht door bedrijven in de sociale economie, die slechts verantwoordelijk zijn voor een haast verwaarloosbaar aantal niet-renderende leningen binnen het Europese bancaire stelsel.

4.11. In het voorjaar van 2019 bereikten de medewetgevers een compromis en werd de EBA (krachtens artikel 501 van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad ( 7 ) ) bevoegd om — na raadpleging van het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) — op basis van de beschikbare gegevens en de conclusies van de deskundigengroep op hoog niveau van de Commissie inzake duurzame financiering te evalueren of het gerechtvaardigd is om een specifieke prudentiële behandeling te introduceren voor blootstellingen in verband met activiteiten die hoofdzakelijk een ecologisch en/of sociaal doel dienen. Het EESC hoopt dat deze evaluatie zorgvuldig en positief zal verlopen.

5. Groepen van banken en toezicht

5.1. De Europese regelgeving heeft de aanzet gegeven tot de oprichting van coöperatieve groepen van banken waarin gemeenschaps- en territoriale banken samenwerken, met name in sommige landen als Italië en Spanje, om hun activiteiten meer kritische massa te geven. In dit verband moeten territoriale banken de mogelijkheid hebben om de kapitaalabsorptie als gevolg van de deelneming in het kapitaal van de moedermaatschappijen op passende wijze te beheren teneinde de activa die bestemd zijn voor kredietverstrekking niet buitensporig te verminderen.

5.2. Het rechtskader dat voortvloeit uit de Europese wetgeving inzake groepen van banken stoelt momenteel op drie artikelen van de verordening kapitaalvereisten: a. artikel 10: groepen van banken die bestaan uit banken die blijvend zijn aangesloten bij een centraal orgaan, met kruislingse garanties en beheers- en coördinatiebevoegdheden (Italië, Nederland, Finland, Portugal, Luxemburg); b. artikel 113, lid 6: groepen met beheers- en coördinatiebevoegdheden van de moedermaatschappij of sterk geïntegreerde systemen (Frankrijk); c. artikel 113, lid 7: institutionele protectiestelsels: Duitsland, Oostenrijk, Spanje, provincie Bolzano/Bozen (Italië).

5.3. Deze drie organisatievormen doen geen recht aan bepaalde onderscheidende kenmerken van de activiteiten van die coöperatieve banken, die na de oprichting van de bankenunie gedwongen werden om zich aan te sluiten bij coöperatieve bankengroepen of bij institutionele protectiestelsels.

5.4. De plicht van coöperatieve banken om zich te houden aan wederkerigheidsvereisten en hun activiteiten te beperken tot het grondgebied waar ze gevestigd zijn, hun democratische bestuur, het ontbreken van een individueel winstoogmerk, de precieze grenzen waarbinnen de winstverdeling moet plaatsvinden en de ondeelbaarheid van de activa zijn niet verenigbaar met het huidige regelgevingskader.

5.5. Hierdoor dreigt hun aloude positie als doeltreffende territoriale ontwikkelingsbanken met een bewezen anticyclisch effect te worden verzwakt.

6. Post-COVID-19-kader

6.1. De gevolgen van de COVID-19-pandemie zijn nu duidelijk merkbaar. We zullen moeten wennen aan een veel hogere overheidsschuld dan voorheen en om middelen tijdig op de juiste plek te krijgen, zal het hele financiële stelsel moeten worden ingezet in het kader van een gedeelde algemene inspanning van zowel overheid als particuliere actoren.

6.2. Wat de nasleep van COVID-19 betreft, is afdoende vastgesteld dat Europese banken instrumenten voor publiek beleid zullen moeten worden om de economie en de werkgelegenheid na deze noodsituatie op gezondheidsgebied te ondersteunen. Aanvullende wet- en regelgeving mogen dan ook op geen enkele wijze verhinderen dat met het oog daarop de nodige mogelijkheden in de bankbalansen worden gecreëerd ( 8 )

6.3. Het is nog niet duidelijk wat de COVID-19-crisis zal betekenen voor de economie en wat de uiteindelijke gevolgen ervan zullen zijn voor de banken, maar in het licht van de huidige en toekomstige situatie zijn enkele beschouwingen aan de orde. a. Vanuit regelgevend oogpunt was het hoofddoel na de financiële crisis van 2008 het risico in de balansen van de banken te verminderen. Na de COVID-19-uitbraak en voor momenteel onbepaalde tijd zijn de bankbalansen echter flink bezwaard met de risico’s van de overheid en van de reële economie. b. Het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme, de Europese Bankautoriteit en de Europese Autoriteit voor effecten en markten hebben in het kader van de flexibiliteit die het huidige regelgevingskader hun biedt een reeks maatregelen genomen om bepaalde verplichtingen op te schorten en enkele prudentiële vereisten te verlichten. c. Als de economische en financiële gevolgen van de crisis in de toekomst nog aanzienlijk op de bankbalansen blijven wegen, zal hiermee rekening moeten worden gehouden bij de tenuitvoerlegging van de Bazel-overeenkomst van december 2017 in de EU. d. Het uitstel van de tenuitvoerlegging van de overeenkomst van het Bazelse Comité van december 2017 is ongetwijfeld passend en noodzakelijk om de banken in staat te stellen het hoofd te bieden aan de gevolgen van de pandemie en rekening te houden met zowel de impact van de COVID-19-crisis op de financiële situatie van de banken als de bankendiversiteit in Europa.

Brussel, 16 juli 2020. De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Luca JAHIER

(1) Het EESC heeft reeds meermaals advies uitgebracht over de bankenunie (bijv. “De rol van spaarbanken en kredietcoöperaties in het licht van territoriale samenhang”) maar op zijn aanbevelingen is niet ingegaan. In 2014 heeft het EESC in het kader van het Voorstel voor een verordening betreffende structurele maatregelen ter verbetering van de weerbaarheid van EU-kredietinstellingen (COM(2014) 43 final — 2014/0020 (COD)) aanbevelingen gedaan met betrekking tot de ondersteuning van lokale economieën en de behoefte aan bancaire wetgeving die in overeenstemming is met het evenredigheidsbeginsel. In 2018 heeft het EESC een studie gepubliceerd, getiteld Europe’s cooperative banking models(ISBN: 978-92-830-4024-8, catalogusnummer: QE-01-18-233-EN-N), waarin de situatie en de vooruitzichten van het coöperatieve bankenstelsel in Europese context worden beschreven.

(2) Rapport van het wetenschappelijk adviescomité — Regulatory Complexity and the Quest for Robust Regulation, nr. 8, juni 2019.

(3) PB L 141 van 14.5.2014, blz. 1.

(4) De minimumvereiste voor eigen vermogen en in aanmerking komende passiva (MREL) is ingevoerd bij de richtlijn herstel en afwikkeling van banken (BRRD), met als doel de goede werking van het instrument van bail-in te waarborgen door de capaciteit van banken voor het opvangen van verliezen te vergroten.

(5) Een dergelijk fonds voor bescherming van deposito’s wordt beheerd door de Banche Cooperative Italiane consorziate (BCC-CR). Het is een goed voorbeeld van hoe een mechanisme voor deposantenbescherming moet worden opgezet. Het wordt volledig gefinancierd uit de eigen middelen van de banken en heeft een wederkerige en coöperatieve insteek. Het fonds komt in actie: in geval van gedwongen liquidatie van de aangesloten banken en, in het geval van bijkantoren van aangesloten coöperatieve kredietbanken die in Italië actief zijn, indien het staatsgarantiestelsel van de staat waartoe zij behoren, tussenbeide is gekomen; in geval van afwikkeling van aangesloten banken; in geval van transacties m.b.t. de overdracht van activa, passiva, bedrijven, bedrijfsonderdelen, wettelijk beschermde rechten en betrekkingen die en bloc identificeerbaar zijn; om het faillissement of het risico op faillissement van een aangesloten bank te voorkomen.

(6) Een en ander houdt de nietigverklaring in van het besluit van de Commissie op basis waarvan een steuninterventie van een privaatrechtelijk consortium ten bate van een van diens leden wordt aangemerkt als staatssteun.

(7) PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1.

(8) Zie bijvoorbeeld de argumenten van voormalig ECB-president Mario Draghi in de Financial Times van 26 maart 2020.