1. 10. 79 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 247/43 
Als logisch gevolg van dit gemeenschappelijke algemene 
actieprogramma zou het kredietvolume van de financie­
ringsinstrumenten van de Gemeenschap aan de nieuwe 
omstandigheden aangepast moeten worden. Het Econo­
misch en Sociaal Comité acht het in dit verband van 
groot belang dat nader berekend wordt hoeveel middelen 
zullen moeten worden overgedragen, ten einde de open­
bare mening in de Gemeenschap van Twaalf te doen be­
seffen welke prijs voor de uitgebreide Gemeenschap be­
taald moet worden om de politieke en economische 
voordelen van de uitbreiding te realiseren. 
Het Economisch en Sociaal Comité is zich ervan bewust 
dat een kwantificering van de aan de uitbreiding verbon­
den consequenties, vooral voor de werkgelegenheid, de 
produktie en de omvang en de structuur van de commu­
nautaire begroting de nodige problemen zou opleveren 
en in ieder geval slechts bij benadering mogelijk is. Noch­
tans zou het Economisch en Sociaal Comité het toe­
juichen indien de Commissie een poging zou ondernemen 
om zich een globaal beeld te vormen van de omvang van 
deze gevolgen, zodra de toetredingsmodaliteiten in bij­
zonderheden vaststaan en overzien kunnen worden. Al­
dus zou de basis kunnen worden gelegd voor zowel even­
tuele correctiemaatregelen, bij voorbeeld in de land­
bouwsector, als voor de planning op middellange termijn 
van koersbepalende maatregelen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
R. VANNI 
Advies inzake de ontwikkeling van de sociale toestand in de Gemeenschap in 1978 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is nog niet bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 27 april 1979 heeft de Commissie besloten het Economisch en Sociaal Comité overeen­
komstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 27 en 28 juni 1979 te Brussel gehouden 169e zitting. — een systeem van „geïntegreerde" maatregelen, waar­
door de Gemeenschap tegelijkertijd verschillende in­
strumenten kan inschakelen om situaties onder con­
trole te krijgen, die door de inschakeling van een af­
zonderlijk financieringsinstrument van de Gemeen­
schap niet op bevredigende wijze kunnen worden 
geregeld; 
— vaststelling van verschillende deelnemingstarieven 
voor de afzonderlijke regio's aan de hand van hun 
ontwikkelingsniveau; 
— berekening van de deelneming van de financierings­
instrumenten uitsluitend op grond van de kosten van 
de uit te voeren projecten. 
Dit „kaderprogramma voor de uitbreiding" zou tijdens 
de onderhandelingen met de toetredende landen uitge­
werkt en bij de toetreding van Griekenland, Portugal en 
Spanje van kracht moeten worden. 
De Gemeenschap zou dan, in plaats van een speciaal 
„uitbreidingsfonds", waarvan het Economisch en Sociaal 
Comité geen voorstander is, de beschikking kunnen heb­
ben over een gelijkwaardig instrumentarium, dat flexibel 
genoeg en tegelijkertijd geschikt is om de aanpassings­
problemen die in gebieden en sectoren van de Gemeen­
schap der Negen en van de toetredende landen bij de uit­
breiding ontstaan, het hoofd te kunnen bieden. 
Gedaan te Brussel, 28 juni 1979. 
Dit advies luidt als volgt: 
Nr. C 247/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 10. 79 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap, in het bijzonder artikel 198, 
Gezien het op 27 april 1979 door de Commissie van de 
Europese Gemeenschappen tot hem gericht verzoek om 
advies, 
Gezien het door zijn Bureau op 28 november 1978 ge­
nomen besluit, de Afdeling voor sociale vraagstukken in 
afwachting van dit verzoek om advies met de voorberei­
ding van een advies en een rapport ter zake te belasten, 
Gezien het door de Afdeling voor sociale vraagstukken 
op 7 juni 1979 uitgebrachte advies, 
Gezien het door de rapporteur, de heer Piga, voorgelegde 
rapport, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn op 27 en 28 juni 
1979 gehouden 169e zitting (vergadering van 28 juni), 
Overwegende dat de werkgelegenheidssituatie in de ge­
hele Gemeenschap niet de minste verbetering te zien heeft 
gegeven en zelfs, in sommige gevallen, sinds 1977 ver­
slechterd is, en dat de vooruitzichten op korte en middel­
lange termijn zorgwekkend blijven; 
Overwegende dat het te voeren beleid van overleg, op de 
betekenis waarvan herhaaldelijk gewezen is, nog niet in 
werkelijk belangrijke mate is toegepast, zoals onlangs 
nog gebleken is uit de resultaten van de Driepartijencon-
ferentie van augustus 1978 en van het Permanent Comité 
voor arbeidsmarktvraagstukken van mei 1979; 
Overwegende dat de inwerkingtreding van het Europees 
Monetair Stelsel nog dringender dan voorheen een echte 
convergentie van het economische beleid van de Lid-Sta-
ten en een adequate ontwikkeling van het communautair 
sociaal beleid noodzakelijk maakt, 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT: 
dat met 62 stemmen vóór en 7 stemmen tegen, bij 
14 onthoudingen, werd goedgekeurd. 
1. HOOFDSTUK I 
De sociale toestand in 1978 
1.1. De door de communautaire Instellingen als 
„prioritair doel" van de Gemeenschap beschouwde ver­
betering van de werkgelegenheidssituatie is niet tot stand 
gekomen: 
— Het totale aantal werklozen is van 6 043 000 eind 
1977 toegenomen tot 6 143 000 eind 1978 en 
5 938 000 op 30 april 1979 (tegen 5 771 000 op 
30 april 1978); in Denemarken, Groot-Brittannië, 
Ierland, Luxemburg en de Bondsrepubliek Duitsland is de werkloosheid teruggelopen, terwijl ze in de vier 
andere landen is gestegen. 
— In de crisi^sectoren (ijzer en staal, textiel, scheeps­
bouw en basis-chemie) moest het aantal arbeidsplaat­
sen opnieuw worden ingekrompen. 
— Onder de jongeren is de werkgelegenheid in alle lan­
den enigszins verbeterd, maar 9,4% van de jongeren 
beneden de 25 jaar was eind 1978 nog werkloos, 
terwijl de totale werkloosheid 5,5 % bedroeg. 
— De werkloosheid onder de vrouwen is sterker toege­
nomen dan de totale werkloosheid* dit komt deels 
doordat de crisis sectoren treft waarin bijzonder 
veel vrouwelijke arbeidskrachten werken, deels 
doordat deze categorie arbeidskrachten om verschil­
lende redenen gevoeliger is voor de eonjunctuurcyeli, 
en deels doordat meer vrouwen tot de arbeidsmarkt 
zijn toegetreden: 
— De werkloosheid is ook voor het leidinggevend per­
soneel een probleem geworden. 
Volgens de Commissie omvat „het hoge gemiddelde 
werkloosheidspercentage van de Gemeenschap (. . .) 
aanzienlijke verschillen tussen regio's en bevolkingsgroe­
pen". 
1.1.1. Terzelfder tijd sluiten, zoals de Commissie op­
merkt, „de vraag naar arbeid en het arbeidsaanbod 
steeds minder op elkaar aan"; vooral in enkele midden-
en kleinbedrijven en in het ambacht, maar ook voor be­
paalde soorten handwerk en voor zeer gespecialiseerde 
activiteiten bestond er een gebrek aan arbeidskrachten. 
De Commissie heeft geraamd dat 15% van de open­
staande arbeidsplaatsen niet bezet wordt (1). 
In het bijzonder waren er eind december 1978 222 300 
onbezette arbeidsplaatsen in de Bondsrepubliek Duits­
land, 5 100 in België, 1 500 in Denemarken, 71 200 in 
Frankrijk, 60 400 in Nederland en 220 500 in Groot-
Brittannië (2). 
1.2. Het Comité heeft vastgesteld dat in de periode 
van januari 1978 tot maart 1979 de sociale toestand 
voor enkele sociale categorieën en in enkele regio's van 
de Gemeenschap verbeterd is, terwijl een aantal andere 
categorieën en regio's er sociaal op achteruit is gegaan, 
zodat de territoriale en sectoriële onevenwichtigheden 
nog groter zijn geworden. 
1.2.1. De levensomstandigheden en arbeidsvoor­
waarden van de werkende bevolking zijn in het algemeen 
stationair gebleven. Met name zijn de reële lonen de laat­
ste jaren niet in alle landen even sterk gestegen; de verbe­
tering van de sociale zekerheid heeft in sommige gevallen 
(') Mededeling van de Commissie van 22 mei 1979 aan het 
Permanent Comité voor arbeidsmarktvraagstukken. 
(2) Bron: Eurostat, statistisch telegram betreffende de maande­
lijkse ontwikkeling van de werkloosheidssituatie, december 
1978. 
1. 10. 79 Publikatiehlad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 247/45 
hinder ondervonden van de financiële moeilijkheden 
welke deze sector thans in alle landen kent. ,,De stijging 
van de loonkosten nam eveneens af en bereikte een per­
centage van 7,3 tegen 8,5 in 1977 en 17,5 in 1975", 
aldus de Commissie ('). 
1.3. De ontwikkeling van de sociale toestand in 1978 
is door de volgende factoren beïnvloed: 
a) een minder dynamische groei van de produktie dan 
verwacht was (vooral in de industriële sector), met 
nagenoeg ongewijzigd gebleven produktiviteitscijfers 
die hoger zijn dan het groeipercentage, terwijl de 
wereldhandel een teruggang te zien geeft; 
b) nationale begrotingsmaatregelen die tot in het najaar 
in de eerste plaats gericht waren op een afremming 
van de inflatie, welke in de gehele Gemeenschap van 
9% in 1977 tot 7 % is teruggelopen; 
c) het feit dat in de meeste landen wetgevende maat­
regelen genomen of rechtstreekse aanbevelingen ge­
daan zijn om de stijging van de inkomens aan banden 
te leggen; 
d) de hoge kosten en de beperkte beschikbaarheid van 
kapitaal voor produktieve investeringen, in het bij­
zonder voor de meer arbeidsintensieve sectoren; 
e) een versnelling van het industriële herstructurerings­
proces, ten einde het hoofd te kunnen blijven bieden 
aan de grotere concurrentie van de internationale 
markt, met als gevolg hiervan personeelsinkrimpin­
gen, hetgeen slechts gedeeltelijk met omschakelings­
processen gepaard is gegaan; 
f) het toetreden tot de arbeidsmarkt van de jongeren die 
in de door hoge geboortecijfers gekenmerkte eerste 
jaren na de Tweede Wereldoorlog geboren zijn. 
1.3.1. Aan de invloed van enkele van deze factoren is 
op communautair niveau niet doeltreffend het hoofd ge­
boden en er is onvoldoende gedaan voor de eenmaking 
van de nationale arbeidsmarkten en voor de aanpassing 
van de beroepsopleiding aan de nieuwe eisen van de pro­
duktie, vooral wat de jongeren en vrouwelijke arbeids­
krachten betreft. 
2. HOOFDSTUK II 
Hoofdlijnen voor een algemene strategie 
2.1. Voor de Commissie blijft de verbetering van de 
werkgelegenheid de voornaamste taak van de Gemeen­
schap in 1979 (Programma van de Commissie voor 1979 
— paragraaf 38). 
(') Mededeling van de Commissie van 10 oktober 1978, betref­
fende de vierde Driepartijenconferentie. Zijnerzijds heeft de Europese Raad van Parijs onder meer 
het volgende verklaard: 
„Het voortgaan op de weg die is ingeslagen voor de 
verbetering van de economische structuren, is een es­
sentiële factor voor de verruiming van de werkgele­
genheid. Als aanvulling hierop moeten nog specifieke 
maatregelen worden getroffen ter vermindering van 
de werkloosheid.". 
Voorts heeft zij erop gewezen dat het van belang is: 
,,dat de verschillende financieringsinstrumenten van 
de Gemeenschap een gecoördineerde bijdrage leveren 
tot een krachtiger bestrijding van de werkloosheid/'. 
2.2. Het Comité stelt deze verklaringen op prijs om­
dat het het huidige werkloosheidspeil onaanvaardbaar 
acht, te meer daar dit in grote mate aan structurele oor­
zaken moet worden geweten. Het is het met de Commis­
sie eens dat „in een samenleving die niet kan voldoen aan 
de vraag naar arbeid van een belangrijk deel van de 
beroepsbevolking, met name jongeren en vrouwen, het 
economisch en sociaal evenwicht ernstig in gevaar (zou) 
komen". Bijgevolg is het verontrustend dat de OESO 
verwacht dat er in de 24 aangesloten landen in 1979 
meer dan 19 miljoen werklozen zullen zijn, tegenover de 
ongeveer 18 miljoen werklozen in 1978. 
2.3. Het Comité neemt er nota van dat de communau­
taire Instellingen in de laatste maanden van 1978 voor de 
bestrijding van de werkloosheid een algemene strategie 
hebben uitgestippeld die in detail wordt uiteengezet in de 
Mededeling van de Commissie betreffende de vierde 
Driepartijenconferentie. Met deze strategie wordt een 
drievoudig doel nagestreefd: groei, stabiliteit en werkge­
legenheid. 
2.4. Naar de mening van het Comité kan deze alge­
mene strategie doeltreffend blijken indien aan de vol­
gende voorwaarden wordt voldaan: 
— erkend moet worden dat de drie doeleinden — groei, 
stabiliteit en werkgelegenheid - onderling afhanke­
lijk zijn. Dit betekent dat geen van deze doeleinden 
voorrang mag krijgen of aan de andere ondergeschikt 
mag worden gemaakt; 
— niet alleen kwantitatieve maar ook kwalitatieve 
aspecten van de groei moeten in aanmerking worden 
genomen; dat wil zeggen dat niet alleen naar de 
opheffing van de regionale en sectoriële onevenwich­
tigheden gestreefd moet worden, maar ook naar de 
schepping van nieuwe arbeidsplaatsen en de verbete­
ring van de kwaliteit van het bestaan; 
— de monetaire stabiliteit en de daaruit voortvloeiende 
beheersing van de inflatie moeten de ontwikkeling 
van het handelsverkeer en van de investeringen, 
evenals de bescherming van de koopkracht ten doel 
hebben; 
Nr. C 247/46 Publikatiehlad van de Europese Gemeenschappen 1. 10. 79 
— de schepping van nieuwe arbeidsplaatsen, zonder aan 
de produktiviteit afbreuk te doen, moet de grootste 
prioriteit krijgen, ten einde zo snel mogelijk weer tot 
een situatie van volledige werkgelegenheid te komen. 
2.5. Het Comité moet constateren dat in de Gemeen­
schap in 1978, in weerwil van de gevolgde algemene stra­
tegie, wel waardevolle resultaten met de inflatiebestrij-
ding, maar slechts bescheiden resultaten op het vlak van 
de groei en in het geheel geen resultaten met de werk­
loosheidsbestrijding zijn geboekt. 
2.5.1. Om hierin verbetering te brengen is het volgens 
het Comité nodig dat: 
— een grotere convergentie tussen de economische, en 
ook tussen de sociale beleidsmaatregelen van de 
Lid-Staten tot stand wordt gebracht; 
— zowel interprofessioneel als sectorgewijs een vrucht­
baardere dialoog op communautair niveau tussen de 
sociale partners over de economische en de sociale 
vraagstukken wordt georganiseerd; 
— alle communautaire beleidsvormen worden inge­
schakeld voor de verwezenlijking van de doeleinden 
van de algemene strategie, en in het bijzonder richt­
snoeren voor het beheer van de financieringsinstru­
menten van de Gemeenschap worden uitgewerkt 
die een doeltreffendere coördinering garanderen en 
waarborgen dat de gemeenschappelijke middelen op 
billijkere wijze worden verdeeld. 
2.6. Het Comité geeft zich er rekenschap van dat de 
markttendenzen, zonder de nodige corrigerende maatre­
gelen, in sommige gevallen de werkgelegenheidssituatie 
in de Gemeenschap, althans op korte en middellange 
termijn, kunnen doen verslechteren 
— als gevolg van de nieuwe internationale arbeidsverde­
ling, die gekenmerkt wordt door de ontwikkeling van 
be- en verwerkende industrieën in de landen die on­
langs tot industrialisatie zijn overgegaan, in de lan­
den die van de uitvoer van grondstoffen afhankelijk 
zijn en in de landen met lage loonkosten; 
— als gevolg van de technische vooruitgang, welke 
in alle sectoren kan bevorderen dat minder arbeid 
per produktie-eenheid of per verleende dienst 
benodigd is; 
— omdat het kapitaal in sommige derde landen op in­
teressantere wijze kan worden geïnvesteerd. 
2.6.1. (mi de/e reden stelt her Comité dat de markt in 
wezen de economische bedrijvigheid moet blijven bepa­
len, maar niet geacht mag worden zulks als enige te doen, 
ook al omdat deze markt steeds meer beïnvloed wordt 
door economische en sociale groepen, evenals door over-
heidsbeslissingen die het aanbod van en de vraag naar 
goederen, werk en kapitaal bepalen. 2.6.2. Het is volgens het Comité noodzakelijk dat de 
maatregelen die de werking van de markt moeten verbe­
teren - willen deze doeltreffend en voor onze pluralisti­
sche maatschappijen aanvaardbaar zijn - in onderling 
overleg door nationale en communautaire overheden en 
sociale partners worden uitgewerkt en in een algemene 
strategie worden ingepast. 
3. HOOFDSTUK III 
Het gemeenschappelijk sociaal beleid 
3.1. Als gevolg van het streven van de Regeringen der 
Lid-Staten een steeds grotere convergentie van hun eco­
nomische beleidsvormen tot stand te brengen, zou de 
economische ontwikkeling in de Lid-Staten, nu ook het 
EMS in werking is getreden, steeds meer door gemeen­
schappelijke doeleinden en strategies bepaald moeten 
worden. Aangezien de economische en sociale beleids­
aspecten sterk met elkaar verweven zijn, zal de sociale 
ontwikkeling bovendien steeds meer zowel door het 
communautair beleid beïnvloed worden als door de mate 
waarin de nationale regeringen erin slagen een conver­
gentie van hun economisch beleid te bewerkstelligen. 
3.1.1. Derhalve beseft het Comité dat de sociale doel­
stelling van het Verdrag - de levensomstandigheden en 
arbeidsvoorwaarden onderling aanpassen op de weg van 
de vooruitgang - in deze nieuwe situatie alleen verwezen­
lijkt kan worden wanneer het sociale beleid van de Ge­
meenschap wordt uitgebreid ten einde de nationale so­
ciale beleidsmaatregelen aan te vullen en richting te ge­
ven. Zo dit niet gebeurt, kunnen de sociale doeleinden 
van het Verdrag in het gedrang komen en zou de consen­
sus van de werknemers met betrekking tot de verwezen­
lijking van de economische en monetaire unie, welke met 
het EMS en de convergentie der volkshuishoudingen 
wordt nagestreefd, in het geding kunnen worden ge­
bracht. 
3.1.2. Zonder een behoorlijke versterking van het 
communautair sociaal beleid zouden de verplichtingen 
welke het EMS aan de Lid-Staten oplegt met betrekking 
tot het beleid inzake de openbare uitgaven, de ontwikke­
ling van de loonkosten en het evenwicht van de handels­
balans namelijk in sommige landen moeilijk aanvaard 
kunnen worden, aangezien deze de aanpassing van de le­
vensomstandigheden en arbeidsvoorwaarden van de ei­
gen onderdanen van deze landen aan de gunstigere situa­
tie van de onderdanen van andere Lid-Staten in de weg 
kunnen staan. 
3.1.3. Hoewel in het Verdrag inderdaad niet de invoe­
ring van een gemeenschappelijk sociaal beleid wordt 
voorzien, verschaft artikel 235 wel een mogelijkheid, 
naast die bedoeld in Titel III van het Verdrag, om aanvul­
lende maatregelen te treffen met het oog op de verwezen­
lijking van de in de artikelen 2 en 1 17 van het Verdrag 
genoemde doelstellingen. 
1. 10. 79 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 247/47 
3.2. De hoofdpunten van het communautair beleid 
zouden volgens het Comité moeten worden vastgelegd in 
het kader van een overlegprocedure tussen sociale part­
ners en communautaire Instellingen, die tot stand moet 
komen met de medewerking van: 
— het Europees Parlement, dat, wanneer het recht­
streeks gekozen zal zijn, op meer doeltreffende wijze 
de algemene eisen van de Gemeenschap, in de ver­
schillende politieke, sociale en regionale geledingen 
van haar bevolking, zal kunnen vertolken; 
— ons Comité, dat als evenwichtige en geïnstitutionali­
seerde spreekbuis van alle economische en sociale 
kringen van de negen landen, in staat is op getrouwe 
wijze de legitieme wensen van groepen en sectoren 
naar voren te brengen en deze te bundelen op een 
wijze die met de algemene belangen van de Gemeen­
schap te verenigen valt; 
— het Permanent Comité voor arbeidsmarktvraagstuk­
ken, dat de mogelijkheid biedt regelmatig recht­
streeks met de communautaire Instellingen van ge­
dachten te wisselen en tot overleg te komen; 
— de Driepartijenconferenties, in de vaste overtuiging 
dat de Raad de nodige maatregelen zal treffen om de 
arbeidsmethoden ervan te verbeteren, overeenkom­
stig de desbetreffend ook door de Europese Raad van 
Parijs naar voren gebrachte wens. 
3.2.1. Door overleg op alle niveaus tussen de sociale 
partners in de verschillende landen zal een concrete in­
houd kunnen worden gegeven aan de op communautair 
niveau vastgestelde sociale programma's. 
3.2.2. Het Comité acht het wenselijk dat dit overleg 
ook op communautair niveau georganiseerd en verder 
uitgewerkt kan worden. De Europese Raad van Parijs 
heeft de sociale partners verzocht „initiatieven te nemen, 
om in voorkomend geval op sectoriële basis, hun dialoog 
op communautair niveau te ontplooien". Het Comité 
hoopt dat op dit verzoek door alle betrokkenen positief 
gereageerd zal worden, aangezien naar zijn overtuiging 
alleen via een tussen de sociale partners op vrije basis tot 
stand gekomen akkoord het overleg op gang gebracht 
kan worden en het communautair sociaal beleid verder 
uitgewerkt kan worden. 
3.2.3. Zonder aan de autonomie van de sociale part­
ners afbreuk te willen doen en met inachtneming van de 
beginselen van het Verdrag, wijst het Comité in het bij­
zonder nogmaals op het nut van sectorgewijze paritaire 
ontmoetingen; hierbij moet men wel bedenken dat pari­
taire ontmoetingen alleen dan zin hebben, indien zij met 
instemming van beide sociale partners worden georgani­
seerd en er bij deze gelegenheden uitsluitend over speci­
fiek met hun branche samenhangende onderwerpen van 
gedachten wordt gewisseld. Bij deze ontmoetingen zou­
den in een eerste stadium de economische en produktie-
voorwaarden en de sociale en werkgelegenheidsvooruit-
zichten van de verschillende produktiesektoren aan een onderzoek onderworpen kunnen worden, alsmede de in 
dezen geschikte maatregelen zouden kunnen worden uit­
gewerkt. Deze sectoriële activiteiten mogen evenwel niet 
in strijd zijn met de algemene strategie van de Gemeen­
schap. 
3.2.4. Het Sociaal Verslag en het jaarlijks programma 
zouden door de Commissie dusdanig moeten worden 
opgezet dat zij als discussiebasis voor het overleg en de 
communautaire besprekingen dienst kunnen doen; daar­
toe dient de inhoud ervan te worden verbeterd en dienen 
documentatie, analyses en voorstellen voor de geleide­
lijke en harmonische totstandkoming van de algemene 
strategie op dat doel afgestemd te worden. In het bijzon­
der nodigt het Comité de Commissie nogmaals uit een 
meer doordachte en gecondenseerde samenvatting van de 
verslagen van de verschillende landen voor te leggen, ten 
einde een systematisch, duidelijk en minder versnipperd 
overzicht te geven van de belangrijkste kenmerken van de 
sociale ontwikkeling en daarbij dieper op de oorzaken 
ervan in te gaan en er de nodige nuttige gegevens voor de 
toekomst uit af te leiden. 
4. HOOFDSTUK IV 
Europees Sociaal Fonds en begrotingsbeleid 
4.1. De Europese Raad van Parijs heeft de Commissie 
verzocht „zich verder in te zetten voor een grotere doel­
treffendheid van de actie van het Europees Sociaal Fonds, 
door diens steunmaatregelen op meer selectieve wijze af 
te stemmen op de huidige moeilijkheden op de arbeids­
markt". Bovendien heeft de Raad onderstreept dat het 
„van belang is dat de verschillende financieringsinstru­
menten van de Gemeenschap een gecoördineerde bij­
drage leveren tot een krachtiger bestrijding van de werk­
loosheid". 
4.1.1. Het Comité hecht evenals de Europese Raad 
groot belang aan een doeltreffende bestrijding van de 
werkloosheid, de selectieve steunverlening van het So­
ciaal Fonds en de coördinatie van de verschillende finan­
cieringsinstrumenten van de Gemeenschap; het verwacht 
dan ook dat de Commissie en de Raad van ministers van 
Sociale Zaken prompt op de verzoeken van de Europese 
Raad zullen reageren. De door de Commissie gegeven 
richtlijnen voor het beheer van het Europees Sociaal 
Fonds in de jaren 1980 tot 1982 lijken het Comité on­
voldoende om de criteria van een doeltreffende selectieve 
steunverlening vast te stellen. 
4.1.2. Bovendien moet het Comité erop wijzen dat 
volgens de Commissie in de loop van 1978 talrijke, nut­
tig geachte projecten geen financiële steun van het So­
ciaal Fonds konden verkrijgen, omdat onvoldoende mid­
delen beschikbaar waren. „De aanvragen om steun uit 
het Sociaal Fonds vetegenwoordigdcn in 1978 name­
lijk bijna tweemaal de middelen van het Fonds": De 
middelen van het Sociaal Fonds vertegenwoordigen nog 
steeds slechts ongeveer 5% van de communautaire be­
groting. 
Nr. C 247/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 10. 79 
4.2. De verschillende financieringsinstrumenten van 
de Gemeenschap zullen slechts in beperkte mate doeltref­
fend zijn en de coördinatie van de beleidsmaatregelen 
van de Lid-Staten slechts tot op zekere hoogte kunnen 
beïnvloeden, wanneer geen structurele wijzigingen in de 
communautaire begroting worden aangebracht. Al deze 
financieringsinstrumenten (Sociaal Fonds, Fonds voor de 
regionale ontwikkeling en afdeling Oriëntatie van het 
EOGFL) vormden te zamen 12% van de EEG-begroting 
voor 1978 en nauwelijks 11 % van de voorlopige begro­
ting voor 1979. 
4.2.1. Om deze reden herhaalt het Comité de twee 
verzoeken welke het Comité een jaar geleden tot de 
communautaire Instellingen heeft gericht, betreffende: 
1. uitbreiding van de financiële middelen van het So­
ciaal Fonds, zodat dit Fonds een belangrijkere rol bij 
de schepping van arbeidsplaatsen kan spelen; 
2. raadpleging van de sociale partners voor een totaal-
oordeel over de communautaire begrotingspolitiek, 
ten einde ertoe bij te dragen dat deze beter op de so­
ciale behoeften wordt afgestemd (1). 
Het Comité vertrouwt erop dat de begrotingsautoriteiten 
deze twee verzoeken positief zullen beoordelen. 
4.2.2. Volgens de Commissie „moeten de maatregelen 
van het Sociaal Fonds zeer sterk worden uitgebreid, 
vooral wanneer het gaat om rechtstreeks ingrijpen met 
het oog op de schepping van arbeidsplaatsen, meer in het 
bijzonder ten behoeve van jongeren". In hetzelfde docu­
ment spreekt de Commissie voorts de mening uit dat „het 
wenselijk en mogelijk is, de onderlinge verhouding der 
begrotingsdoeleinden in zekere mate te wijzigen ten einde 
de doelstelling van de herverdeling een grotere prioriteit 
te geven". Het Comité staat achter deze beleidskeuzen en 
verwacht dat deze door de begrotingsautoriteiten zullen 
worden overgenomen, aangezien het Sociaal Fonds een 
meer doorslaggevende rol zou moeten spelen bij het 
scheppen van een sociaal-economisch klimaat dat zowel 
voor de produktieve investeringen als voor de vorming 
van een positieve instelling ten opzichte van de werkgele­
genheid, met name onder de jongeren, gunstiger is. 
5. HOOFDSTUK V 
CAO-beleid en sociale zekerheid 
5.1. Het Comité verklaart nogmaals er vast van over­
tuigd te zijn dat alleen door overeenstemming tussen de 
sociale partners de loonstelsels en het loonpeil van de 
werknemers kunnen worden vastgesteld. Tevens is het er 
echter van overtuigd dat het deel van het nationaal in­
komen dat naar de lonen moet gaan en het deel dat voor 
de financiering van de sociale zekerheid bestemd is, 
('I l'B nr. L. 2X3 van 27. 1 1. lV7i?, blz. 16'. evenals de overige economische grootheden die de ont­
wikkeling beïnvloeden en de oriëntering ervan bepalen, 
geen onafhankelijke variabelen kunnen vormen in onze 
maatschappijen. Deze verdeling van het nationaal inko­
men dient te geschieden op een wijze die in overeen­
stemming is met de eisen van de groei en de stabiliteit. 
5.1.1. Bij de nieuwe oriëntering van het economisch 
en monetair beleid van de Gemeenschap mag deze com­
patibiliteit niet alleen op het niveau van de afzonderlijke 
landen worden verzekerd, maar dient dienaangaande al­
gemeen beraad op communautair niveau plaats te 
vinden. 
5.1.2. Het Comité herinnert eraan dat de Raad en de 
Commissie reeds sinds jaren een oordeel uitspreken over 
en voorstellen doen met betrekking tot de ontwikkeling 
van de lonen en de sociale uitgaven van de verschillende 
landen en het wijst erop dat het wenselijk is dat bij de be­
studering van deze problematiek zowel met de economi­
sche als met de sociale partners van gedachten wordt ge­
wisseld ten einde in dezen tot een consensus te komen. 
5.1.3. Het zou weinig realistisch en wellicht ook niet 
wenselijk zijn de mogelijkheid van loononderhandelin­
gen of collectieve onderhandelingen op communautair 
niveau in overweging te nemen. 
5.1.4. Het Comité acht het gewenst dat de sociale 
partners op communautair niveau overleg plegen, in het 
bijzonder ten einde: 
— aan alle nog bestaande discriminatie tussen mannen 
en vrouwen, alsmede tussen nationale en buiten­
landse werknemers een einde te maken; 
— tot de verbetering van de werkgelegenheid voor jon­
geren en vrouwen bij te dragen; 
— het aanzien van het als beroep verrichte handwerk te 
verbeteren, aangezien het verschijnsel van gebrek aan 
arbeidskrachten hier het duidelijkst aan de dag 
treedt; 
— ook aan de minst beschermde werknemers minimale 
waarborgen inzake de levensomstandigheden en ar­
beidsvoorwaarden te verzekeren, welke bijdragen tot 
de opheffing van in sommige regio's van de Gemeen­
schap nog plaatselijk voorkomende armoede; 
— macro-economische en sectoriële kaderovereenkom­
sten inzake de arbeidsduur tot stand te brengen. 
5.2. Het Comité wacht met spanning op de initiatie­
ven welke de Commissie heeft aangekondigd om een 
diepgaande studie op communautair niveau van de eco­
nomische en sociale repercussies van de financiering der 
sociale zekerheid te maken (par. 208 van het Sociaal Ver­
slag). HetComité vindt dat de Commissie zou moeten be­
vorderen dat in dezen uitvoerig met de regeringen en de 
sociale zekerheid te maken (par. 208 van het Sociaal Ver­
slag). Het Comité vindt dat de Commissie zou moeten be-
voor overleg inzake de sociale zekerheid bestaat, behalve 
voor die van de migrerende werknemers. 
1. 10. 79 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 247/49 
5.2.1. Het Comité zegt thans reeds toe zijn bijdrage te 
zullen leveren tot deze studie welke het bijzonder drin­
gend noodzakelijk acht; dit is trouwens ook tijdens de 
conferentie van de Raad van Europa te Straatsburg op 
6 en 7 maart 1979 erkend door de ministers die voor de 
sociale zekerheid verantwoordelijk zijn. 
6. HOOFDSTUK VI 
Maatregelen ter verbetering van de werkgelegenheid 
6.1. Nu het proces met het oog op de convergentie 
van de nationale beleidsmaatregelen reeds op gang is ge­
komen, het EMS in werking is getreden en voor bepaalde 
produktiesectoren de eerste gemeenschappelijke indu­
striële beleidsmaatregelen zijn getroffen, terwijl boven­
dien het vrije verkeer van werknemers reeds sinds lang 
een feit is, is het dringend noodzakelijk een actief werk­
gelegenheidsbeleid op communautair niveau tot stand te 
brengen. Het Comité neemt er nota van dat de Commis­
sie zelf vindt dat „een veel resoluter Gemeenschapsop­
treden" nodig is om de werkgelegenheid te bevorderen. 
6.1.1. Een dergelijk beleid dient het volgende in te 
houden: 
a) de daadwerkelijke totstandbrenging van een com­
munautaire arbeidsmarkt, met alle gevolgen van 
dien, zoals: 
— de coördinatie van de nationale arbeidsmarkten; 
— de convergentie van het beleid van de Lid-Staten 
inzake de beroepsopleiding; 
— wederzijdse erkenning van de beroepskwalifica­
ties; 
— doeltreffendere instrumenten om vraag naar en 
aanbod van werk op communautair niveau op 
elkaar af te stemmen; 
— het spelen van een belangrijkere rol door de op 
het vlak van de werkgelegenheid bevoegde com­
munautaire instanties, die steeds representatiever 
voor het gehele economische en sociale leven, 
met inbegrip van de tertiaire sector, dienen te 
worden, 
b) de tenuitvoerlegging op communautair niveau van 
structurele en conjuncturele maatregelen om de wer­
kloosheid, in het bijzonder onder de jongeren, de 
vrouwen, de migranten en de gehandicapten, te be­
strijden. 
6.2. Met betrekking tot de structurele maatregelen 
herhaalt het Comité de door hem reeds vorig jaar uitge­
sproken mening, die ook door de Europese Raad te Ko­
penhagen naar voren is gebracht, waar deze zegt dat „de 
werkloosheid het beste kan worden aangepakt door via 
een actief beleid op het gebied van de economie, de 
werkgelegenheid en de investeringen nieuwe arbeids­
plaatsen te scheppen.'\ 6.2.1. Een en ander dient volgens het Comité gepaard 
te gaan met: 
a) maatregelen waardoor een ontwikkelingsbeleid op 
gang gebracht en ondersteund wordt dat de schep­
ping van duurzame arbeidsplaatsen verzekert, vooral 
in de regio's met de grootste werkloosheid, met op­
timale benutting van de beschikbare arbeidsplaatsen 
en kapitaalmiddelen; 
b) de vaststelling en betere benutting van de arbeidsmo­
gelijkheden in de landbouw en de dienstverlenende 
sector, aangezien het niet realistisch is bij de huidige 
internationale concurrentie te rekenen op een alge­
mene toeneming van de werkgelegenheid in de indu­
strie; 
c) de ontwikkeling, door middel van een passend com­
munautair beleid, van de technologisch zeer geavan­
ceerde industrieën (elektronica, ruimtevaart, enz.) en 
van de industrieën die op het terrein van alternatieve 
energiebronnen werkzaam zijn; 
d) concrete maatregelen ten behoeve van het midden- en 
kleinbedrijf en het ambacht, in welke sectoren twee 
derde van de beroepsbevolking van de Gemeenschap 
werkzaam is, waarbij allereerst de financieringspro­
blemen dienen te worden aangepakt; 
e) meer overheids- en particuliere investeringen voor de 
bestrijding van de milieuverontreiniging, het tegen­
gaan van verspilling en de verbetering van de kwali­
teit van het bestaan, met uitbreiding van de sociale 
diensten, terwijl gezorgd moet worden voor de oplei­
ding van de benodigde arbeidskrachten, welke vooral 
onder de jongeren en de vrouwen moeten worden 
aangeworven. 
6.3. Het Comité staat volledig achter de volgende 
conjuncturele maatregelen, welke door de Commissie 
reeds in het „Programma voor 1979", paragrafen 39, 41 
en 43 zijn genoemd: 
a) „betere verdeling van de beschikbare arbeid, voor 
zover verenigbaar met de eisen van produktiviteit en 
concurrentievermogen"; onder het voorbehoud dat 
het zich alsnog zal uitspreken over de desbetreffende 
voorstellen van de Commissie, deelt het Comité het 
standpunt van de Commissie in dezen, dat „coördi­
natie op Gemeenschapsniveau van essentieel belang 
is om de negatieve gevolgen van deze maatregelen 
voor de concurrentiepositie en de economische con­
vergentie af te zwakken"; 
b) „sociale maatregelen in verband met industriële her­
structurering"; wat dit betreft, hoopt het Comité dat 
doeltreffendere communautaire maatregelen zullen 
worden getroffen om vooral voor alternatieve werk­
gelegenheid te zorgen wanneer de opheffing van ar­
beidsplaatsen onvermijdelijk blijkt en de inhoud van 
de nieuwe beroepen te bepalen; 
c) overleg met de Lid-Staten over het immigratiebeleid 
ten opzichte van derde landen. 
Nr. C 247/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 10. 79 
Bovendien verzoekt het Comité de Commissie met klem 
de nodige maatregelen voor te bereiden om tegen het in 
omvang toenemende verschijnsel van zwart werk te kun­
nen optreden en verzoekt het de Raad ten spoedigste het 
voorstel voor een richtlijn inzake illegale migratie aan te 
nemen. 
Ten slotte wijst het Comité nogmaals op de noodzaak het 
beleid betreffende de beroepsopleiding kwalitatief en 
kwantitatief aan te passen aan de huidige en voor de toe­
komst te verwachten behoeften van de arbeidsmarkt. 
6.4. Behalve de noodzaak nieuwe arbeidsplaatsen te 
scheppen en voor een betere verdeling van de beschik­
bare arbeid te zorgen, is het nodig de situatie en de voor­
uitzichten van de werkgelegenheid in de afzonderlijke 
bedrijven aan een onderzoek te onderwerpen, in het bij­
zonder in de bedrijven die aan meer mensen werk ver­
schaffen en de bedrijven die betere vooruitzichten voor 
het scheppen van nieuwe werkgelegenheid bieden. Dit is 
dringender noodzakelijk geworden wegens de herstruc­turering van het produktieapparaat welke momenteel in 
talrijke bedrijven steeds sneller doorgang vindt of door­
gang zal moeten vinden. 
6.4.1. Het Comité erkent dat dit onderzoek niet alleen 
de ondernemers maar ook de werknemers betreft. 
Daarom wordt er begrijpelijkerwijs op aangedrongen 
dat de werknemers behoorlijk over de werkgelegen-
heidsperspectieven in de bedrijven worden voorgelicht. 
6.4.2. Naar het oordeel van het Comité mag door het 
verstrekken van deze informatie de beheersverantwoor­
delijkheid van de ondernemers niet in het geding worden 
gebracht en mogen de bedrijven hiervan geen nadeel on­
dervinden. Bovendien moet daarbij naar hun mening re­
kening worden gehouden met de situatie en de gebruiken 
van de verschillende bedrijven en de verschillende lan­
den. Het Comité vindt dat in een aantal landen hiermee 
positieve resultaten zijn bereikt en kijkt met belangstel­
ling uit naar het voorstel van de Commissie over de in­
formatieverstrekking in de groepen vennootschappen. 
Gedaan te Brussel, 28 juni 1979. 
De Voorzitter 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
R. VANNI 
BI] LAG E 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
I. De volgende wijzigingsvoorstellen zijn tijdens de beraadslagingen verworpen: 
Paragraaf 2.5.1, tweede streepje 
In de derde regel de woorden ,,/owel interprofessioneel als sectorgewi)s" te schrappen. 
Uitslag van de stemming: 
Voor: |v stemmen, tegen: 42 stemmen, een onthouding. 
Paragraaf .S.H te schrappen. 
Motivering 
Hoewel met name de loononderhandelingen momenteel hoofdzakelijk volgens de in de verschillende 
lid Staten gebruikelijke methodes worden gevoerd, mogen, zeker op het vlak van de arbeidsduur 
bepaalde vormen van discussies en overeenkomsten op C.emeenschapsniveau niet worden uitgesloten. 
Uitslag van de stemming: 
Voor: 16 stemmen, tegen: 47 stemmen, vier onthoudingen. 
I. De volgende passages van het advies van de Afdeling zijn naar aanleiding van een ti|dens de beraad­
slagingen aangenomen wijzigingsvoorstel gewijzigd: 
1. 10. 79 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 247/51 
Paragraaf 2.5.1, tweede streepje 
„— zowel interprofessioneel als sectorgewijs in de bevoegde instanties een vruchtbaardere dialoog 
op communautair niveau tussen de sociale partners over de economische en sociale vraagstuk­
ken wordt ontplooid;". 
Paragraaf 3.1 
„3-1- Als gevolg van het streven van de Gemeenschap een steeds grotere convergentie van de eco­
nomische beleidsvormen van de Lid-Staten tot stand te brengen, zal de economische ontwikkeling 
van de I id-Staten, nu ook het EMS in werking is getreden, steeds meer door het communautair beleid 
beïnvloed worden. Om deze reden zal ook de sociale ontwikkeling steeds meer door het communau­
tair beleid bepaald worden, aangezien de economische en de sociale aspecten sterk met elkaar verwe­
ven zi|n.'\ 
Paragraaf 3.2 
Nieuw derde streepje toegevoegd (oude derde streepje wordt vierde). 
Paragraaf 3.2.1 
,,3.2.1. Alleen bij wege van vrije onderhandelingen op alle niveaus tussen de sociale partners zal het 
mogelijk zijn een concrete inhoud te geven aan de bij het communautair overleg vastgestelde sociale 
programma's.". 
Paragraaf 3.2.2 
„3.2.2. De Afdeling acht het wenselijk dat „deze onderhandelingsprocedure" . . .". 
Paragraaf 3.2.3 
Na „paritaire ontmoetingen" (vierde regel) is een zin toegevoegd. 
Paragraaf 5.1.4 
„Overigens acht de Afdeling . . .". 
Paragraaf 5.1.4 
Een laatste streepje toegevoegd. 
Advies inzake een voorstel voor een beschikking (EEG) van de Raad inzake de vaststelling van 
een tweede gemeenschappelijk programma ter begunstiging van de uitwisseling van jeugdige 
werknemers binnen de Gemeenschap 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen nr. C 81 van 28 maart 1979, blz. 16. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 21 maart 1979 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig 
de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen.