[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 13.6.2006

COM(2006) 308 definitief

2004/0168 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT krachtens artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag betreffende

het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over de vaststelling van een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de oprichting van een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS)

2004/0168 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT krachtens artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag betreffende

het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over de vaststelling van een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de oprichting van een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS)

1- ACHTERGROND

Indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (document COM(2004) 496 definitief - 2004/0168(COD)): | 15 juli 2004 |

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité: | 6 april 2005 |

Advies van het Comité van de Regio's: | 18 november 2004 |

Advies van het Europees Parlement in eerste lezing: | 6 juli 2005 |

Indiening van het gewijzigde voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (document COM(2006) 94 definitief - 2004/0168(COD)): | 7 maart 2006 |

Vaststelling van het gemeenschappelijk standpunt: | 12 juni 2006 |

2- DOEL VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE

De lidstaten, regio's en plaatselijke overheden ondervinden aanzienlijke problemen bij de uitvoering en het beheer van acties op het gebied van grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking als gevolg van de uiteenlopende nationale rechtsstelsels en procedures. De bestaande instrumenten, zoals het Europees economisch samenwerkingsverband op EU-niveau of de bilaterale en multilaterale overeenkomsten tussen lidstaten, zijn in de programmeringsperiode 2000-2006 ontoereikend gebleken om een gestructureerde samenwerking van met name de Structuurfondsenprogramma's in het kader van het Interreg-initiatief, met het oog op economische en sociale samenhang in de zin van artikel 158 van het Verdrag, tot stand te brengen. Op communautair niveau moeten dus passende maatregelen worden genomen, zodat zich minder problemen voordoen bij de grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking.

Het voorstel wordt volgens de medebeslissingsprocedure aangenomen (artikel 251 van het Verdrag).

Het voorstel van de Commissie heeft tot doel een communautair samenwerkingsinstrument in te stellen waarmee door plaatselijke en regionale overheden in de Gemeenschap samenwerkende groeperingen met rechtspersoonlijkheid kunnen worden opgericht, "Europese groeperingen voor territoriale samenwerking" (EGTS) genoemd.

De aan de EGTS opgedragen taken moeten door haar leden worden vastgesteld in een overeenkomst voor Europese territoriale samenwerking. De EGTS kan handelend optreden, hetzij om samenwerkingsprogramma's uit te voeren die de Gemeenschap, met name in het kader van de Structuurfondsen, medefinanciert, hetzij om samenwerkingsacties te realiseren die op initiatief van de regio's en hun plaatselijke overheden worden genomen en waarin de Gemeenschap al dan niet financieel bijdraagt.

3- ALGEMENE OPMERKINGEN OVER HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT EN BEPALINGEN DIE NIEUW ZIJN TEN OPZICHTE VAN HET GEWIJZIGDE VOORSTEL VAN DE COMMISSIE

De Commissie staat positief tegenover het gemeenschappelijk standpunt dat de Raad met (eenparigheid) van stemmen heeft aangenomen. Hierin zijn namelijk de belangrijkste doelstellingen van het gewijzigde voorstel dat de Commissie na de eerste lezing van het Parlement heeft opgesteld, behouden. Er zijn een aantal wijzigingen opgenomen die de tekst op het punt van de geldende regels en procedures aanvullen. Het gemeenschappelijk standpunt bevat diverse amendementen die het Parlement in eerste lezing heeft voorgesteld, ook al is de formulering soms aangepast omwille van de juridische samenhang van de tekst en de technische uitvoerbaarheid van het EGTS-initiatief. Zo bevat het gemeenschappelijk standpunt een definitie van territoriale samenwerking, nadere bepalingen over de financiële aansprakelijkheid van de lidstaten en gewijzigde bepalingen over het toepasselijke recht en over de bekendmaking en/of registratie van de statuten van de EGTS.

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste wijzigingen van het gemeenschappelijk standpunt.

De eerste belangrijke wijziging betreft de controle vooraf door de lidstaten wanneer hun regio's of plaatselijke overheden een EGTS willen oprichten. In artikel 4, lid 3, is bepaald dat een lidstaat instemt met de deelneming van het voorgestelde lid aan een EGTS, tenzij hij van oordeel is dat die deelneming niet in overeenstemming is met de verordening of met zijn nationale wetgeving (komt min of meer overeen met het gewijzigde voorstel van de Commissie) of dat die deelneming niet gerechtvaardigd is om redenen van openbaar belang of openbare orde van die lidstaat. Een weigering moet altijd worden gemotiveerd.

De tweede belangrijke wijziging betreft de werkingssfeer van de verordening. Het gemeenschappelijk standpunt voegt aan artikel 7, lid 3, de bepaling toe dat de lidstaten de taken die de EGTS zonder financiële bijdrage van de Gemeenschap mag uitvoeren, kunnen beperken. Taken op de voornaamste actiegebieden van de territoriale samenwerking kunnen echter niet worden beperkt.

Het systeem van de financiële aansprakelijkheid van de EGTS en haar leden is omgevormd. Volgens artikel 10, lid 3, is de EGTS aansprakelijk voor de handelingen van haar organen ten aanzien van derden, zelfs wanneer deze handelingen niet tot de taken van de EGTS behoren. De algemene aansprakelijkheid van de EGTS en de subsidiaire aansprakelijkheid van haar leden wanneer de activa van een EGTS ontoereikend zijn om aan haar verplichtingen te voldoen, zijn nu geregeld in het artikel 12, lid 2. In principe zijn de leden onbeperkt subsidiair aansprakelijk. De nationale wetgeving kan evenwel de aansprakelijkheid van leden die op basis van die wetgeving zijn opgericht, uitsluiten of beperken.

4- GEDETAILLEERDE OPMERKINGEN VAN DE COMMISSIE

4.1 Amendementen die door de Commissie zijn aanvaard en die geheel of gedeeltelijk in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendementen 1, 2, 4, 5, 7, 9, 14, 15, 16, 19, 23, 25, 27, 30 en 35 . Het gemeenschappelijk standpunt gebruikt de naam "Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS)" voor het instrument om duidelijk te maken dat niet alleen grensoverschrijdende, maar ook transnationale en interregionale samenwerking worden bestreken.

Amendement 3 . De definitie van "territoriale samenwerking" als overkoepelende term voor de drie soorten samenwerking – grensoverschrijdend, transnationaal en interregionaal – is niet opgenomen in overweging 7, maar in artikel 1, lid 2.

Amendement 6 . Overweging 5 gaat over overeenkomsten tussen lidstaten en/of regionale en plaatselijke overheden en verduidelijkt dat de verordening niet bedoeld is om andere samenwerkingsregelingen te omzeilen.

Amendementen 8, 21 en 24 . Overweging 10 is in het gemeenschappelijk standpunt geschrapt. Artikel 7, lid 5, bepaalt echter dat de leden van een EGTS een van de leden kunnen machtigen haar taken uit te voeren.

Amendement 12 . De besluitvormingsprocedures zijn opgenomen in artikel 9, lid 2, onder b), en niet in overweging 14.

Amendement 13 . In het gemeenschappelijk standpunt is de subsidiariteitsclausule in overweging 15 opnieuw geformuleerd.

Amendement 17 . Het recht van toezicht op het beheer van openbare middelen door de EGTS is geregeld in artikel 6. Artikel 6, lid 4, gaat evenwel verder dan het amendement en verduidelijkt dat het beheer van communautaire middelen in overeenstemming moet zijn met de vigerende wetgeving.

Amendement 20 . De "plaatselijke openbare instanties" van het oorspronkelijke voorstel worden in het gemeenschappelijk standpunt gedefinieerd als "publiekrechtelijke instellingen in de zin van artikel 1, lid 9, tweede alinea, van Richtlijn 2004/18/EG". Hieronder vallen wellicht ook de in het amendement genoemde "organisaties zonder winstoogmerk, waaraan regionale/lokale overheden en lidstaten deelnemen". De formulering in het gemeenschappelijk standpunt heeft echter het voordeel dat zij een al bestaande definitie uit het Gemeenschapsrecht gebruikt.

Amendement 22 . Artikel 7 beschrijft alleen de "taken" van de EGTS; de leden behouden de "bevoegdheden". De EGTS heeft geen ware bevoegdheden.

Amendement 24 . In het gemeenschappelijk standpunt is dit amendement opgedeeld. Artikel 7, lid 2, bepaalt dat de EGTS binnen het kader van de haar toevertrouwde taken handelt en artikel 7, lid 5, regelt het delegeren van haar taken aan een van de leden. De aan een EGTS toegekende rechtsbevoegdheid is geregeld bij artikel 1, lid 4.

Amendement 26 . Artikel 12, lid 3, betreft de financiële aansprakelijkheid van de lidstaten.

Amendement 28 . Artikel 8, lid 1, bepaalt dat de EGTS het voorwerp moet zijn van een overeenkomst die haar leden met eenparigheid van stemmen hebben gesloten; daarbij moet worden voldaan aan artikel 4, lid 3, inzake de controle vooraf.

Amendement 29 . In het gemeenschappelijk standpunt is dit amendement opgedeeld. Artikel 8, lid 2, onder c), bepaalt dat de taken van de EGTS in de overeenkomst worden vermeld en artikel 9, lid 2, onder a), dat de bepalingen betreffende de werking van haar organen in de statuten worden vastgelegd.

Amendement 31 . In artikel 9, lid 2, onder e) en f), is vastgelegd dat de statuten de verantwoordelijkheden van de leden ten aanzien van de EGTS en derden bevatten. Er is evenwel een nieuw artikel over aansprakelijkheid opgenomen (artikel 12).

Amendement 32 . Artikel 2, lid 1, bepaalt dat in gevallen die niet of slechts ten dele door de verordening worden geregeld, de wetgeving van de lidstaat waar de EGTS haar "statutaire zetel" heeft, van toepassing is.

Amendement 33 . Het recht van toezicht op het beheer van openbare middelen door de EGTS is geregeld in artikel 6. In overeenstemming met het amendement van het Parlement is de wederzijdse erkenning op het gebied van de controle in de verordening geregeld. De praktische aspecten hiervan zijn echter in de overeenkomst opgenomen (artikel 8, lid 2, onder f)).

Amendement 34 . Het gemeenschappelijk standpunt legt vast welk recht van toepassing is in gevallen die niet of slechts ten dele door de verordening worden geregeld (artikel 2). Het specificeert echter niet dat de vigerende wetgeving de wetgeving van de lidstaten "ten aanzien van nationale groeperingen van vergelijkbare aard en met een vergelijkbaar doel" (gewijzigd voorstel van de Commissie) of het recht "voor wat betreft de wijze van functionering van verenigingen" (voorgesteld amendement van het Parlement) is.

Amendement 36 . De Commissie had er alleen mee ingestemd dat de lidstaten en het Comité van de regio's van de overeenkomst in kennis moeten worden gesteld. Dat artikel is in het gemeenschappelijk standpunt gehandhaafd (artikel 5, lid 1).

Amendement 37 . Volgens het gemeenschappelijk standpunt moet de EGTS ten minste uit een assemblee en een directeur bestaan (artikel 10, lid 1).

Amendement 38 . Artikel 8 over de overeenkomst regelt de essentiële aspecten van de EGTS en artikel 9 over de statuten de aspecten die meer de werking van de EGTS betreffen. De voorwaarden voor de ontbinding staan dus in artikel 9, lid 2, onder c), en niet in artikel 8.

Amendement 39 . De EGTS verkrijgt rechtspersoonlijkheid en handelingsbevoegdheid op de datum van registratie of bekendmaking (artikel 5, lid 1). Dit punt kan dus worden geschrapt in artikel 9 over de statuten.

Amendement 41 . In artikel 5 bis wordt onderscheid gemaakt tussen de registratie/bekendmaking van de statuten overeenkomstig het nationale recht en de verplichting een verzoek te zenden tot bekendmaking van de kennisgeving in het Publicatieblad van de Europese Unie . Voor rechtspersonen op EU-niveau hoeven geen statuten in het Publicatieblad te worden bekendgemaakt.

4.2 Amendementen die door de Commissie zijn aanvaard en die niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Er zijn geen amendementen waarop dit van toepassing is.

4.3 Amendementen die niet door de Commissie zijn aanvaard maar die toch in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendement 10 . De Commissie had dit amendement verworpen aangezien hierin werd verwezen naar een nog in het ontwerpstadium verkerend aanvullend protocol bij de Europese kaderovereenkomst inzake grensoverschrijdende samenwerking. Er mag immers niet worden verwezen naar een tekst die nog niet is aangenomen. In overweging 5 wordt echter wel het acquis van de Raad van Europa genoemd.

Amendement 40 . De Commissie had geweigerd artikel 10 over de organen te schrappen. In het gemeenschappelijk standpunt wordt een aantal organen genoemd waaruit de EGTS in ieder geval moet bestaan (artikel 10), maar wordt de mogelijkheid geboden in de statuten nog andere organen in te stellen. Artikel 10 werd dus gehandhaafd.

4.4 Amendementen die niet door de Commissie zijn aanvaard en niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendement 18 . Aangezien de taken van een EGTS door de leden worden vastgesteld, moeten in de artikelen geen specifieke voorbeelden worden genoemd. Artikel 6 van de EFRO-verordening is evenwel zeer ruim en acties ter bevordering van de verzoening zijn niet uitgesloten zolang aan de criteria voor grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten wordt voldaan.

Amendement 36 . Noch in het gewijzigde voorstel van de Commissie noch in het gemeenschappelijk standpunt is de bepaling opgenomen dat de Commissie in kennis moet worden gesteld van de overeenkomst en dat zij deze moet opnemen in een openbaar register van alle EGTS-overeenkomsten.

Amendement 37 . Noch in het gewijzigde voorstel van de Commissie noch in het gemeenschappelijk standpunt is opgenomen dat een EGTS een raad van bestuur en een secretariaat moet hebben. De statuten kunnen evenwel in aanvullende organen voorzien (artikel 10, lid 2).

4.5 Amendementen die alleen bepaalde taalversies van de verordening betreffen

Amendement 11 . Dit amendement heeft geen invloed op de Engelse versie van het oorspronkelijke voorstel (maar wel op de Nederlandse).

5- CONCLUSIE

De Commissie is verheugd dat een nieuw communautair rechtsinstrument ter bevordering van de samenwerking tussen regionale en plaatselijke overheden in de Gemeenschap van kracht zal worden en is van oordeel dat de doelstellingen en aanpak van het gemeenschappelijk standpunt dat op 12 juni 2006 met (eenparigheid) van stemmen is aangenomen, grotendeels overeenkomen met die van het door haar gedane voorstel. Zij kan dus met het gemeenschappelijk standpunt instemmen.