Voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van Besluit nr. 508/2000/EG van 14 februari 2000 tot oprichting van het programma "Cultuur 2000"

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

Het programma "Cultuur 2000" dat in februari 2000 door het Europees Parlement en de Raad was goedgekeurd [1] en over een totaalbudget van 167 miljoen euro voor een looptijd van vijf jaar beschikt, loopt af op 31 december 2004.

[1] Zie Besluit nr. 508/2000/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 februari 2000 (PB L 63 van 10.3.2000).

Dit programma is voortgekomen uit een voorstel (COM(98)266) dat in mei 1998 door de Europese Commissie bij het Europees Parlement en de Raad was ingediend, op basis van artikel 151 van het EG-verdrag, tot oprichting van één enkel programmerings- en financieringsinstrument voor culturele samenwerking "Cultuur 2000". Dit voorstel had tot doel bepaalde door het Verdrag aan de Europese Gemeenschap toevertrouwde opdrachten te vervullen, namelijk:

- de valorisering van een gemeenschappelijke culturele ruimte voor alle Europeanen door de nadruk te leggen op de gemeenschappelijke culturele kenmerken;

- de eerbiediging en de bevordering van de culturele verscheidenheid;

- creativiteit als een bron voor duurzame ontwikkeling binnen de gemeenschappelijke culturele ruimte;

- de bijdrage van de cultuur tot de sociale samenhang;

- de verspreiding van de Europese culturen in derde landen en de dialoog met andere culturen.

Het programma "Cultuur 2000" heeft in de eerste plaats tot doel een gemeenschappelijke culturele ruimte voor de Europeanen te creëren en de samenwerking tussen wie op cultureel gebied actief is te stimuleren, ter ontwikkeling van de interculturele dialoog, de kennis van de geschiedenis en de cultuur, de transnationale verspreiding van de cultuur, de culturele verscheidenheid, de creativiteit, de valorisering van het erfgoed, en de sociaal-economische en sociale integratie.

In zijn driejarig bestaan heeft het programma steun mogelijk gemaakt voor meer dan 700 samenwerkingsprojecten op het gebied van de podiumkunsten, de visuele kunsten, de literatuur en het erfgoed. Daarnaast kon onder meer de vertaling van 250 werken worden gefinancierd, naast evenementen georganiseerd in het kader van het project van de Europese culturele hoofdstad of de Europese dagen van het culturele erfgoed. Dit impliceert dat vele duizenden culturele werkers op de been zijn voor evenementen die elk jaar honderden duizenden burgers bereiken.

De looptijd van dit programma eindigt op een ogenblik dat belangrijke veranderingen vorm zullen geven aan de toekomst van de Europese Unie. De toetreding van tien nieuwe lidstaten, de resultaten van de intergouvernementele conferentie op basis van de werkzaamheden van de Conventie over de toekomst van Europa, de verkiezingen voor het Europees Parlement en de aanwijzing van een nieuwe Commissie zullen ongetwijfeld nieuwe bakens uitzetten voor de activiteiten van de Unie.

Het spreekt vanzelf dat ook de culturele sector deze veranderingen zal ondervinden en de programma's dienen eraan te worden aangepast. Momenteel is het echter moeilijk om deze veranderingen met enige zekerheid te voorzien.

Ondanks deze moeilijkheid is het van groot belang dat de continuïteit van de communautaire steun blijft gehandhaafd, dat een breuk wordt vermeden met de huidige culturele werkzaamheden van de Gemeenschap op basis van het Verdrag en met medewerking van een groot aantal culturele werkers in Europa.

Om deze reden stelt de Europese Commissie voor het programma "Cultuur 2000" voor de jaren 2005 en 2006 ongewijzigd te verlengen, d.w.z. zonder een wijziging van zijn inhoud.

Om deze verlenging mogelijk te maken, is het nodig dat begin 2004 een juridische basis wordt goedgekeurd voor steun aan projecten in 2005 zodat een oproep tot het indienen van voorstellen kan worden gepubliceerd voor het eind van het eerste semester van 2004.

Daarnaast zal de Commissie andere mogelijkheden verkennen om de toekomst van de communautaire maatregelen op het gebied van cultuur te verzekeren, door middel van voorbereidende acties: nieuwe vormen van steun voor samenwerkingsprojecten tussen culturele werkers, versterking van de samenwerking tussen de lidstaten en ten aanzien van derde landen, steun aan het cultuurindustrie, de band tussen cultuur-opleiding-onderwijs.

De opgedane ervaringen en de evaluatie op middellange termijn van het programma "Cultuur 2000" (voorzien bij artikel 8 van Besluit nr. 508/2000/EG).zullen het mogelijk maken vanuit een vernieuwd perspectief de grondslag te leggen voor een nieuw programma voor culturele activiteiten en samenwerking.

De Europese Commissie is in dit verband van plan om voor eind 2003 voorstellen in te dienen voor het opstellen van een nieuw kaderprogramma van de Europese Gemeenschap inzake cultuur voor de periode vanaf 2007. De discussies met de andere Europese instellingen en de raadpleging van de culturele werkers hebben immers uitgewezen dat het programma "Cultuur 2000" weliswaar een positieve ervaring is geweest in het kader van de communautaire actie ten voordele van cultuur, maar dat het toch in ruime mate voor verbeteringen vatbaar is. In deze context zullen de recente werkzaamheden van de Raad en het Europees Parlement van groot nut zijn [2].

[2] Met name: resolutie van de Raad van 25 juni 2002: PB C 162 van 6.7.2002, blz. 5; resoluties van het Europees Parlement van 5 september 2001, 28 februari 2002 en 21 oktober 2002.

De Commissie stelt daarom voor:

- het programma "Cultuur 2000" te verlengen voor de jaren 2005 en 2006;

- de globale begroting voor het verlengde programma "Cultuur 2000" vast te stellen op 236,5 miljoen euro.

2003/0076 (COD)

Voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van Besluit nr. 508/2000/EG van 14 februari 2000 tot oprichting van het programma "Cultuur 2000"

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 151,

Gelet op het voorstel van de Commissie [3],

[3] PB C ... van ..., blz. ...

Gelet op het advies van het Comité van de Regio's [4],

[4] PB C ... van ..., blz. ...

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [5],

[5] PB C ... van ..., blz. ...

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Besluit nr. 508/2000/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 februari 2000 tot oprichting van het programma "Cultuur 2000" [6] heeft één enkel programmerings- en financieringsinstrument voor culturele samenwerking ingesteld voor de periode van 1 januari 2000 tot 31 december 2004,

[6] PB L 63 van 10.3.2000, blz. 1.

(2) Het is van belang om in het kader van de overeenkomstig artikel 151 van het EU-Verdrag aan de Unie toegewezen taken de continuïteit van de communautaire culturele activiteiten te verzekeren,

(3) Bijgevolg is het passend om het programma "Cultuur 2000" met twee extra jaren te verlengen tot 2006.

BESLUITEN:

Artikel 1

Besluit nr. 508/2000/EG wordt als volgt aangepast:

(1) In artikel 1, alinea 1, wordt de datum van 31 december 2004 vervangen door 31 december 2006.

(2) In artikel 3, alinea 1, wordt het bedrag van 167 miljoen euro vervangen door 236,5 miljoen euro.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag die volgt op de bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Het wordt van toepassing met ingang van 1 januari 2005.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitter De Voorzitter

WETGEVEND FINANCIEEL MEMORANDUM

Beleidsgebied(en): Onderwijs en cultuur

Activiteit(en): Culturele samenwerking

Benaming van de activiteit: Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Besluit nr. 508/2000/EG van 14 februari 2000 tot oprichting van het programma "Cultuur 2000"

1. BEGROTINGSONDERDEEL + BENAMING

B3-2008B (ABB: 15 04 02 01) - Kaderprogramma ten voordele van de cultuur

B3-2008A (ABB: 15 01 04 07) - Kaderprogramma ten voordele van de cultuur - Uitgaven voor administratief beheer

2. GLOBALE BEGROTINGSGEGEVENS

2.1. Totale begroting van de activiteit (deel B): vastleggingskredieten

69,500 miljoen euro EUR25

Dit bedrag stemt overeen met de budgettaire impact over 2005 en 2006 van het voorstel tot verlenging van het programma dat op 31 december 2004 afloopt. Aan de enveloppe met het budget van het programma, zoals het nu is gewijzigd door dit voorstel, zal een bedrag toegevoegd worden dat overeenstemt met de impact van de uitbreiding in 2004.

2.2. Toepassingsperiode:

van 1 januari 2005 tot 31 december 2006

2.3. Globale meerjarige raming der uitgaven:

a) Tijdschema vastleggingskredieten/betalingskredieten (financiële tussenkomst)

Miljoenen euro (tot drie cijfers na de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b) Technische en administratieve steun en ondersteuningsuitgaven (zie punt 6.1.2)

Miljoenen euro (tot drie cijfers na de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Miljoenen euro (tot drie cijfers na de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

c) Globale financiële gevolgen van de personeelskosten en andere administratieve uitgaven (zie punten 7.2 et 7.3)

Miljoenen euro (tot drie cijfers na de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.4 Verenigbaarheid met de financiële programmering en de financiële vooruitzichten

[ X ] Voorstel verenigbaar met de bestaande financiële programmering

Dit voorstel vergt een herprogrammering van de betrokken rubriek van de financiële vooruitzichten

Inclusief, in voorkomend, geval een beroep op de bepalingen van het interinstitutioneel akkoord

2.5 Financiële gevolgen voor de ontvangsten

[ X ] Geen enkele financiële implicatie (betreft technische aspecten in verband met de tenuitvoerlegging van een maatregel)

3. BEGROTINGSKENMERKEN

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. RECHTSGRONDSLAG

Artikel 151 van het EG-Verdrag

5. BESCHRIJVING EN MOTIVERING

5.1 Waarom de Gemeenschap moet optreden

5.1.1. Doelstellingen en communautaire tussenkomst

Het is de bedoeling de voortzetting van de in het kader van de culturele samenwerking door de Europese Unie opgezette activiteiten mogelijk te maken op basis van het kaderprogramma "Cultuur 2000" dat op 31 december 2004 afloopt.

De looptijd van dit programma eindigt op een ogenblik dat belangrijke veranderingen vorm zullen geven aan de toekomst van de Europese Unie. De toetreding van tien nieuwe lidstaten, de resultaten van de intergouvernementele conferentie op basis van de werkzaamheden van de Conventie over de toekomst van Europa, de verkiezingen voor het Europees Parlement en de aanwijzing van een nieuwe Commissie zullen ongetwijfeld nieuwe bakens uitzetten voor de activiteiten van de Unie.

Het spreekt vanzelf dat ook de culturele sector deelt in deze veranderingen en dat de programma's daaraan moeten worden aangepast. Momenteel is het echter onmogelijk deze veranderingen met zekerheid te voorzien, vooral ook omdat de financiële perspectieven maar zijn vastgesteld tot 2006.

Daarom wordt voorgesteld Besluit nr. 508/2000/EG ongewijzigd te verlengen door het kaderprogramma met twee extra jaren verder te zetten, zodat er geen breuk ontstaat in de communautaire activiteiten op het gebied van cultuur, waarvan de doelstellingen (volgens artikel 151 van het Verdrag) de volgende zijn (artikel 1 van het besluit):

a) bevordering van de culturele dialoog en van de wederzijdse kennis van cultuur en geschiedenis van de Europese volkeren;

b) bevordering van de creativiteit en van de transnationale verspreiding van cultuur, alsmede van het verkeer van kunstenaars, scheppende kunstenaars, andere in de culturele sector werkzame personen en deskundigen en van hun werk, met speciale nadruk op jonge kunstenaars en maatschappelijk kansarmen, alsook op culturele verscheidenheid;

c) valoriseren van de culturele verscheidenheid en ontwikkeling van nieuwe culturele expressievormen;

d) delen en valoriseren, op Europees niveau, van het gemeenschappelijke culturele erfgoed van Europees belang, verspreiding van kennis en bevordering van goede praktijken inzake het behoud en de instandhouding van dat erfgoed;

e) in aanmerking nemen van de rol van cultuur bij de sociaal-economische ontwikkeling;

f) bevordering van een interculturele dialoog en wederzijdse uitwisseling tussen de Europese en de niet-Europese culturen;

g) expliciete erkenning van de cultuur als een factor die de economie, de sociale integratie en het burgerschap bevordert;

h) verbetering van de toegang tot en de deelname aan cultuur in de Europese Unie voor zoveel mogelijk burgers.

5.1.2 Bepalingen getroffen ingevolge de voorafgaande evaluatie

De evaluatiewerkzaamheden (follow-up, lopende evaluatie, eerste bevindingen van de tussentijdse evaluatie van het programma "Cultuur 2000" zoals is voorzien in artikel 8 van Besluit nr. 508/200/EG) bevatten diverse beoordelingselementen waarmee is rekening gehouden bij het beslissen over de gegrondheid van het voorstel om het programma te verlengen.

In totaal heeft het programma steun verleend aan meer dan 700 samenwerkingsprojecten op het gebied van de podiumkunsten, de visuele kunsten, de literatuur en het erfgoed. Daarnaast heeft het programma de financiering mogelijk gemaakt van 250 literaire vertalingen, en evenementen georganiseerd in het kader van het project van de Europese culturele hoofdstad of de Europese dagen van het culturele erfgoed, enz.

Het programma heeft bijgedragen tot het oprichten van een gemeenschappelijke culturele ruimte in Europa, tot een betere samenwerking tussen de culturele actoren en zodoende tot een ontwikkeling van de interculturele dialoog, de kennis van de geschiedenis en de cultuur, de transnationale verspreiding van de cultuur, de culturele verscheidenheid, de creativiteit, de valorisering van het erfgoed, de sociaal-economische en sociale integratie, of nog de verspreiding van optimale werkwijzen.

Voorts is dit voorstel ook het resultaat van een uitgebreid overlegproces met de diverse betrokken partijen (in het kader van het forum voor culturele samenwerking dat in november 2001 is georganiseerd, van een dialoog met de andere instellingen, ontmoetingen met deskundigen en bezoeken ter plaatse). Dit overleg heeft tot de conclusie geleid dat het programma "Cultuur 2000" een positieve ervaring is in het kader van de uitvoering van het communautaire cultuurbeleid.

Overigens zullen de definitieve resultaten van de tussentijdse evaluatie van het programma "Cultuur 2000" de Europese Commissie helpen in haar beschouwingen over de vraag welk verder gevolg moet worden gegeven aan het communautaire cultuurbeleid, beschouwingen die betrekking hebben op het concept en het beheer van een toekomstig cultureel programma in een wezenlijk uitgebreide Europese ruimte.

5.1.3 Bepalingen getroffen ingevolge de evaluatie ex post

De lessen uit het verleden kunnen vanuit twee gezichtspunten worden beschouwd:

a) lessen die men op het concept van het programma kan toepassen;

b) lessen die toepasbaar zijn op het beheer van het programma.

Wat het concept van het programma betreft, steunt het voorstel op het bewezen nut van de communautaire maatregelen inzake culturele samenwerking en de noodzaak om een continuïteit van de communautaire steun te verzekeren en een onderbreking in het cultuurbeleid van de Gemeenschap, zoals gestipuleerd in het Verdrag, te vermijden. Zulks in afwachting van het voorstel voor een besluit tot instelling van een nieuwe generatie van communautaire maatregelen inzake cultuur voor de periode na 2006, dat eind 2003 door de Commissie moet worden ingediend.

Wat het beheer van het programma betreft, zal de Commissie rekening houden met de lessen uit het verleden en met de opmerkingen van de evaluaties en audits. Bij de uitvoering van het programma zal de Commissie erover waken dat het programma zo eenvoudig en gebruiksvriendelijk mogelijk blijft; dit is immers essentieel om te verzekeren dat het programma doeltreffend is en op grote schaal in Europa wordt gebruikt. In de mate van het mogelijke, en voorzover een kosten-batenanalyse dit rechtvaardigt, zal een toekomstig, eventueel op te richten uitvoerend agentschap met het beheer van het programma worden belast, alsook met andere taken die verband houden met de uitvoering zoals de follow-up en de documentering van de projectresultaten. Dit is momenteel in onderzoek.

5.2 Geplande activiteiten en modaliteiten voor financiële steun

Het programma waarvan de ongewijzigde verlenging wordt gevraagd, voorziet in drie typen activiteiten:

1. Jaarlijkse samenwerkingsprojecten (activiteit 1)

2. Projecten in het kader van de meerjarige samenwerkingsakkoorden (activiteit 2)

3. Speciale culturele evenementen die een Europese of internationale dimensie hebben (activiteit 3).

Deze drie activiteiten streven hetzelfde doel na, nl. bij te dragen tot de oprichting van een gemeenschappelijke culturele ruimte in Europa.

Deze activiteiten richten zich rechtstreeks tot al wie op cultureel gebied actief is (organisatoren van culturele manifestaties, theaterintendanten, enz.) alsook tot artiesten en kunstenaars, en, meer indirect, tot alle Europese burgers, met name achtergestelden en jongeren.

Wat de drie voornoemde typen van activiteiten betreft, is voorzien in medefinancieringssteun.

Daarnaast zal het nodig zijn in de nodige steun te voorzien voor de evaluatie van de projecten en voor informatie- en communicatiediensten.

De financiering zal 100% bedragen voor diensten (studies, publicaties, vergaderingen van deskundigen, evaluaties, contracten voor technische bijstand) en voor de eventuele bijdrage aan een toekomstig uitvoerend agentschap, waarvan de oprichting momenteel wordt onderzocht.

5.3 Uitvoeringsmodaliteiten

De uitvoeringsmodaliteiten in het voorstel volgen de klassieke communautaire aanpak inzake subsidies en medefinanciering, gebaseerd op gedetailleerde subsidieaanvragen.

Het programma wordt centraal door de Commissie beheerd, eventueel met behulp van een toekomstig uitvoerend agentschap, waarvan de oprichting momenteel wordt onderzocht. Er dient in kredieten te worden voorzien voor administratieve uitgaven die rechtstreeks samenhangen met de doelstellingen van het programma (studies, vergaderingen van deskundigen, informatie en publicaties, bijdragen tot de huishoudelijke uitgaven van een uitvoerend agentschap en andere technische en administratieve uitgaven).

De financiering zal worden toegekend op basis van oproepen tot het indienen van voorstellen en offerten.

6. FINANCIËLE IMPACT

6.1 Totale financiële impact op deel B (voor de hele looptijd van het programma)

6.1.1 Financiële tussenkomst

Vastleggingskredieten in miljoenen euro (tot drie cijfers na de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

6.1.2 Technische en administratieve steun en ondersteuningsuitgaven, IT-uitgaven (vastleggingskredieten)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De aard van deze uitgaven kan nog wijzigen indien een kosten-batenanalyse die in 2003 moet plaatsvinden uitwijst dat voor het beheer van het programma een uitvoerend agentschap nuttig zou zijn.

6.2 Berekening van de kosten per geplande maatregel in deel B (voor heel de looptijd van het programma)

Vastleggingskredieten in miljoenen euro (tot drie cijfers na de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7. GEVOLGEN VOOR HET PERSONEELSBESTAND EN DE HUISHOUDELIJKE UITGAVEN

Het personeel dat momenteel het bestaande programma beheert, zal ook het verlengde programma blijven beheren.

De personeels en administratieve uitgaven zullen worden gedekt met de hiervoor reeds toegekende kredieten.

7.1 Gevolgen voor de personeelsmiddelen

Er wordt niet in overweging genomen om de personeelsmiddelen te verhogen boven wat reeds voor het programma "Cultuur 2000" is uitgetrokken.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7.2 Algemene financiële gevolgen in verband met de personeelsmiddelen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

* De bedragen stemmen overeen met de totale uitgaven voor 12 maanden.

7.3 Andere administratieve uitgaven die voortvloeien uit de activiteit

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

* De bedragen stemmen overeen met de totale uitgaven voor 12 maanden.

(1) Geef het type comité aan en de groep waartoe het behoort.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De behoeften aan personeels en administratieve middelen zullen worden gedekt binnen de dotatie die is toegekend aan het beherende directoraat-generaal in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure.

8. OPVOLGING EN EVALUATIE

8.1 Follow-up-systeem

Op het niveau van de uitvoering van het programma zijn er indicatoren vastgesteld met betrekking tot het aantal projecten dat ondersteund dient te worden: 350 voor activiteit 1,39 voor activiteit 2 en 77 voor activiteit 3.

Het systeem voor de gegevensverzameling betreffende de projecten en activiteiten die door "Cultuur 2000" zijn medegefinancierd, functioneert via diverse niveaus:

- de subsidieaanvraagformulieren;

- de tussentijdse verslagen en de eindverslagen die door de begunstigden bij de Commissie worden ingediend en door deze moeten worden goedgekeurd;

- de eventuele audits en bezoeken ter plaatse door personeel van de Commissie.

8.2 Modaliteiten en frequentie van de geplande evaluatie

Na afloop van het programma "Cultuur 2000" zal de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's een verslag presenteren over de uitvoering ervan.

Daarnaast zal de Commissie elk jaar aan het Europees Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's een beknopt verslag presenteren over de follow-up van de tenuitvoerlegging van het programma "Cultuur 2000".

Deze evaluatieverslagen zullen in het bijzonder de nadruk leggen op de meerwaarde, vooral op cultureel vlak, en de sociaal-economische gevolgen van de financiële steun van de Gemeenschap.

9. FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN

Alle overeenkomsten, conventies en juridische verbintenissen die gesloten worden tussen Commissie en begunstigden voorzien in de mogelijkheid van een controle ter plaatse door de Commissie of de Rekenkamer bij de directe begunstigde van de communautaire subsidie, alsook in de mogelijkheid om voorlegging te eisen van elk document ter staving van de uitgaven in het kader van deze overeenkomsten, conventies en juridische verbintenissen, en zulks gedurende de vijf jaar die volgen op het beëindigen van de periode van de overeenkomst. De begunstigden van een subsidie zijn onderworpen aan een rapportageverplichting en een financiële afrekening, die geëvalueerd zullen worden zowel vanuit het oogpunt van de inhoud als van de subsidiabiliteit van de uitgaven, overeenkomstig het doel van de communautaire steun en rekening houdend met de contractuele verplichtingen en de beginselen van zuinig en goed financieel beheer.