ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 767 
 
 
 
Vol. 1984/0 272 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
C O M M I S S I E  VAN DE EDROPESE G E M E E N S C H A P P E N
Cora(84)767 def.
Brussel, 30 januari 1985
DE SITUATIE OP DE LANDBOUWMARKTEN 
VERSLAG 1984
(verslag van de Commissie aan de Raad)
C0M(84) 767 def.

- *·
INHOUD
Situatie op de landbouwmarkten 
VERSLAG 1984
Bladzijde
A. DE LANDBOUWMARKTEN SAMENVATTING
- Inleiding, Situatie op de belangrijkste landbouwmarkten 4
en Vooruitzichten voor de landbouwmarkten in de
- Gemeenschap
B. ANALYSE PER SECTOR
I.  Produkten met gemeenschappelijke marktordening
1. Granen 15
2. Rijst 35
3. Suiker 41
4. Olijfolie 51
5. Oliehoudende en eiwithoudende zaden 56
6. Gedroogde voedergewassen; erwten, tuin- en veldbonen 62
7. Katoen, vezelvlas en hennep 66
8. Zaaizaad 73
9. Wijn 76
10. Ruwe tabak 83
11. Fruit, groenten, levende planten en produkten van de 
bloementeelt
a. Verse groenten en fruit 89
b. Verwerkte produkten op basis van groenten en fruit 100
c. Levende planten en produkten van de bloementeelt 104
12. Hop 106
13. Melk en zuivelprodukten 107
14. Rundvlees 124
15. Varkensvlees 136
16. Eieren 1^5
17. Slachtpluimvee 1^8
18. Zijderupsen 151
19. Schapevlees 152
II. Produkten die niet onder een gemeenschappelijke 
marktordening vallen
20. a. Alcohol uit landbouwprodukten 159
b. Aardappelen 160
c. Honing 1^^
C. OVERZICHT PER PRODUKTENGROEP
21. Veevoeder
22. Vlees
23. Oliën en vetten166
170
173

Het ontwerp voor dit verslag werd opgesteld in de herfst van 1984 ;  een 
samenvatting is verschenen in "De toestand van de landbouw in de Gemeenschap - 
Verslag 1984". Dit verslag werd gepubliceerd in samenhang met het 18e 
Algemeen Verslag over de werkzaamheden van de Europese Gemeenschappen.

- 4 -
A. LANDBOUWMARKTEN - SAMENVATTING
INLEIDING
1. Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de voornaamste ontwikkelingen in de 
landbouw en op de landbouwmarkten sinds de Commissie in juli 1983 haar 
voorstellen voor de "Aanpassing van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid" (1) heeft gepubliceerd. De feiten die in dit overzicht 
worden vermeld, bevestigen de noodzaak om de op 31 maart 1984 door de Raad 
ingezette aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) te 
voltooien.
2. Aanpassing van het GLB is noodzakelijk geworden omdat de aan de
producenten gegeven stimulansen niet langer te rijmen vallen met de 
bestaande en te verwachten marktbehoeften. Bij een groot aantal 
landbouwprodukten is sprake van een stagnerende of zelfs teruglopende 
vraag, terwijl het produktiepotentieel van de Europese landbouw verder 
toeneemt. Om de gemeenschappelijke marktordeningen aan te passen worden in 
hoofdzaak de volgende drie soorten maatregelen genomen :
het beginsel van een garantiedrempel wordt uitgebreid tot die 
landbouwprodukten waarvoor het marktevenwicht is of dreigt te worden 
verstoord en/of waarvoor de uitgaven snel stijgen;
er wordt een restrictief prijsbeleid gevoerd, waarbij bijzondere 
aandacht wordt geschonken aan meer realistische verhoudingen tussen de 
prijzen onderling;
- het marktbeheer wordt verbeterd door soepeler instrumenten te creëren 
die snel beschikbaar zijn.
In het navolgende overzicht wordt aangegeven in hoeverre deze drie soorten 
beleidsmaatregelen thans worden toegepast en ook in welke mate op deze 
punten verdere stappen nodig zijn.
(1) "Aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid supplemen 
nr. 4/83 bij het Bulletin van de EG.

- 5 -
MELK
Algemeen
3. Op de zuivalmarkt hebben vier belangrijke factoren een rol gespeeld. Tien 
jaar lang is het produktiepotentieel van de melkveestapel met circa 2,5 % 
per jaar toegenomen. De vraag naar melk en zuivelprodukten is echter na 
een periode van geringe groei gaan stagneren of zelfs dulen. In de Jaren 
tachtig is de wereldmarkt voor zuivelprodukten ingekrompen en door de 
toeneming van de voorraden die daarvan het gevolg was kwamen de prijzen 
nog meer onder druk te staan. Bovendien is gedurende een aantal jaren bij 
de bepaling van de steunprijzen geen rekening gehouden met het feit dat d 
verhouding tussen het aandeel van de vetten en dat van de eiwitten in de 
waarde van de melk was veranderd.
4. De omvang van de melkveestapel (ongeveer 25 miljoen koeien) heeft sinds de 
jaren zestig geen grote wijzigingen ondergaan. Door verbeteringen in de 
landbouwstructuur, genetische vooruitgang, een ruimer aanbod van goedkope 
veevoeders en een betere bedrijfsvoering zijn de melkleveranties aan de 
zuivelfabrieken echter gestegen van 81 miljoen ton in 1973 tot 104 miljoen 
ton in 1983. Het verbruik is in dezelfde periode eerst toegenomen van 
76 miljoen ton in 1973 tot 85 miljoen ton in 1981, waarmee het zijn 
grootste omvang had bereikt, en vervolgens weer gedaald tot 82 miljoen ton 
in 1983.
5, D e netto—uitvoer bereikte in 1980 een piek van 16 miljoen ton
melkequivalent,  maar liep toen terug tot 10 miljoen ton in 1983, hetgeen 
een stijging van de voorraden boter en magere-melkpoeder veroorzaakte.
Vóór de invoering van de quotaregeling
6. In de loop van 1983 bleven de melkleveranties toenemen. In totaal
bedroegen zij in dat kalenderjaar 104 miljoen ton (105 miljoen ton in het 
melkprijsjaar 1983/84). Zonder de quota zou de melkaanvoer in 1984 
vermoedelijk weer 3 % groter zijn geweest (in het eerste kwartaal van l‘ >8 
was er een stijging met 3 % vergeleken met de overeenkomstige periode van 
1983).

-  6 -
7. De produktie van boter en magere-melkpoeder nam in 1983 toe met 10 % 
(driemaal zo snel als de melkaanvoer), terwijl die van volle-melkpoeder en 
gecondenseerde melk terugliep. De produktie van kaas en verse 
melkprodukten ging iets omhoog. Voor vrijwel alle zuivelprodukten werd in 
1983 een geringe teruggang van het verbruik geconstateerd. Op de 
wereldzuivelmarkt trad in 1983 een scherpe daling van de vraag op. De 
verkochte hoeveelheden en ook de prijzen liepen terug. Ondanks een grotere 
kaasexport kon de Gemeenschap per saldo circa 2 miljoen ton melkequivalent 
minder op de wereldmarkt kwijt, hetgeen vooral te wijten was aan een 
daling met 45 % van de uitvoer van magere-melkpoeder. Op de markt voor dit 
laatste produkt werd de uitbreiding van de niet-commerciële transacties de 
overheersende factor, vooral door toedoen van de Verenigde Staten. Het 
gevolg was dat de voorraden zich opstapelden. De communautaire 
botervoorraden (inclusief de gesubsidieerde particuliere opslag) namen toe 
van minder dan 400.000 ton in januari 1983 to 850.000 ton op
1 januari 1984 en 900.000 ton op 31 maart 1984. Ook de voorraden 
magere-melkpoeder liepen op, en wel van minder dan 600.000 ton in 
januari 1983 tot bijna 1 miljoen ton in januari 1984, waarna zij afnamen 
tot 900.000 ton op 31 maart 1984.
De invoering van de quotaregeling
8. De enorme zuiveloverschotten overtuigden de Raad er ten slotte van dat de 
steeds groter wordende kloof tussen vraag en aanbod niet door het 
prijsbeleid alleen kon worden overbrugd, tenzij drastische
prijsmaatregelen werden genomen die politiek onaanvaardbaar waren. Na enig 
uitstel en enkele aanpassingen keurde de Raad de voorstellen van de 
Commissie voor een stelsel van superheffingen goed. De opzet van dit 
stelsel, dat door nationale instanties wordt toegepast, binnen het raam 
van communautaire voorschriften, is uitvoerig uiteengezet in de 
verordening (EEG) nr. 1371/84 van de Commissie. Het doel is de 
melkleveranties terug te dringen tot 99 miljoen ton in het melkprijsjaar 
1984/85 en tot 98 miljoen ton in de volgende jaren. Voor de verkoop op de 
boerderij rechtstreeks aan de consument gelden analoge bepalingen.
Na de invoering van de quotaregeling
9. Het uitstel bij de invoering van het stelsel van superheffingen en de 
stagnatie of de teruggang van de vraag zowel in de Gemeenschap als m  
derde landen hadden tot gevolg dat de besluiten van de Raad op zichzelf^ 
duidelijk onvoldoende waren om het marktevenwicht te herstellen. Bovendien 
maakten de aan de voorraden verbonden kosten (opslagkosten, 
waardevermindering) en de druk van de voorraadniveaus op de prijzen het 
noodzakelijk dat krachtige maatregelen werden genomen om een verdere 
stiiging van de voorraden tegen te gaan en deze zo mogelijk tot eenmeer 
aanvaardbaar peil te verlagen. Op 17 juli 1984 keurde de Raad een nieuwe 
subsidieregeling voor het voor voederdoeleinden aanwenden van halfvolle 
melk goed. Omdat deze maatregel alleen niet toereikend was, besloot de 
Commissie eind juli 1984 haar eigen inspanningen voor het wegwerken van 
zuiveloverschotten op te voeren. De extra maatregelen van de Commissie 
houden het volgende in :

- 7 -
- oude boter wordt met korting verkocht voor verwerking tot "ghee", die 
vervolgens wordt afgezet op wat tot voor kort nog traditionele markten 
in het Middenoosten waren;
- oudere interventieboter (ten minste zes maanden oud) wordt verkocht 
voor uitvoer;
- ook andere voedingsmiddelenindustrieën krijgen de mogelijkheid boter te 
kopen tegen een verlaagde prijs;
- er wordt verdere actie ondernomen om boter tegen lagere prijzen ter 
beschikking van de consumenten te stellen.
10. Zoals in de grafiek is aangegeven, opent het stelsel van superheffingen, 
samen met de extra afzetmaatregelen van de Commissie, het vooruitzicht op 
een beter marktevenwicht in de communautaire zuivelsector. In deze 
prognoses is rekening gehouden met de stijging van de vraag die naar 
verwachting in sommige Lid-Staten zal optreden als gevolg van de 
standaardisatie van de betalingsvoorschriften voor interventieaankopen 
enerzijds, en de aanpassing van de aan het eiwit en het botervet in de 
melk toegekende relatieve waarde anderzijds.
11. Toch achtte de Commissie het nodig buitengewone maatregelen te nemen om de 
voorraden op kortere termijn te verlagen. Er zijn twee specifieke 
maatregelen vastgesteld :  een zogenoemde "kerstboter-actie" en een 
bijzondere regeling die erop gericht is niet-traditionele 
afzetmogelijkheden te vinden voor zeer oude boter.
Ondanks de hoge kosten wordt momenteel een actie op stapel gezet om met 
subsidie ongeveer 200.000 ton boter aan de Europese consumenten te 
verkopen tegen de helft van de interventieprijs; 84 % van deze boter zal 
afkomstig zijn uit de interventie-voorraden. Deze maatregel zou in 
verhouding tot de kosten betere resultaten moeten opleveren dan vroegere 
soortgelijke acties, omdat de boterprijzen aan het begin van het 
melkprijsjaar 1984/85 met 10 % zijn gedaald. Bij het opruimen van zeer 
oude voorraden interventieboter worden bijzondere afzetmoeilijkheden 
ondervonden. De Commissie heeft aanwijzingen dat er voor dergelijke zeer 
oude (vóór april 1983 geproduceerde) boter afzetmogelijkheden zijn, met 
name in de USSR, mits qua prijs kan worden geconcurreerd met andere oliën 
en vetten. Zij heeft aan de betrokken verkooptransacties de voorwaarde 
verbonden dat eerst een aanzienlijke hoeveelheid andere boter (ten 
minste 50.000 ton) wordt uitgevoerd aan normale prijs; daarna kan een 
overeenkomstige hoeveelheid zeer oude boter worden uitgevoerd tegen een 
speciale prijs naar dezelfde bestemming. Zoals gebruikelijk heeft de 
Commissie deze maatregel via bilaterale contacten aan de handelspartners 
gemeld en heeft zij ook de GATT ervan op de hoogte gebracht.

-  8 -
Grafiek - Vraag naar en aanbod van melk en zuivelprodukten in de EG
VRAAG NAAR EN AANBOD VAN MELK EN ZUIVELPRODUKTEN
IN DE EG
120
74767880 8890 82 84 86
1)  Leveranties aan de zuivelfabrieken, behalve voor Griekenland,  
waarvoor de totale meIkprodukti e in aanmerking is genomen
2) Het verbruik wordt berekend voor alle zuivelprodukten samen  
(Melkequivalent op basis van botervet)
12. De betere vooruitzichten in d e  zuivelsector zijn te danken aan de
toepassing van de drie belangrijke soorten maatregelen tot aanpassing van 
het GLB die zijn besproken in de inleiding van dit hoofdstuk. Uit de 
grafiek blijkt evenwel dat de Gemeenschap afhankelijk blijft van 
omvangrijke exporten om de markt voor melk en zuivelprodukten in evenwicht 
te kunnen houden.
DE MARKTEN VOOR VLEES
13. Op de communautaire markten voor vlees spelen rund- en varkensvlees de 
hoofdrol, maar toch is er ook een aanzienlijke consumptie van schape- en 
pluimveevlees. Iedere vleessoort heeft zijn eigen aanbodpatroon. De vraag 
naar vlees wordt daarentegen gekenmarkt door integratie, waarbij in 
toenemende mate substitutie van de ene vleessoort door de andere 
plaatsvindt.

- 9 -
De markt voor rundvlees
14. Het aanbod van rundvlees vertoont een meerjarige cyclus, waarvan het 
laatste dieptepunt dateert uit 1982. In dat jaar bedroeg de produktie 
6,7 miljoen ton. Deze nam vervolgens toe tot 6,9 miljoen ton in 1983, 
terwijl voor 1984 een verdere stijging tot ten minste 7,2 miljoen ton 
wordt verwacht. De groei van de beschikbare hoeveelheden in 1984 is in de 
eerste plaats het gevolg van het cyclische patroon, maar is ook enigermate 
toe te schrijven aan de grotere uitstoot van koeien vanaf het najaar.
15. De marktprijzen voor rundvlees gaven in het afgelopen jaar geen grote 
stijging te zien. Terwijl de kalverprijzen op peil bleven, werden voor 
runderen slechte prijzen gemaakt. De lage prijzen voor rundvlees hadden te 
maken met de hoge zelfvoorzieningsgraad. De voorraden werden steeds groter 
(255.000 ton in januari 1983, 432.000 ton in januari 1984 en 503*000 ton
in oktober 1984), hetgeen ook een ongustige invloed had op de marktprijzen.
16. In 1984 waren in de andere belangrijke uitvoerlanden slechts beperkte 
hoeveelheden rundvlees beschikbaar. Daarom wordt verwacht dat de 
bruto-uitvoer van communautair rundvlees ondanks de lagere 
uitvoerrestituties een recordpeil zal bereiken (waarschijnlijk meer dan 
800.000 ton). In verband met de aanhoudende malaise op de markt heeft de 
Commissie in augustus 1984 de interventieregeling versoepeld en bijzonder 
aantrekkelijke voorwaarden voor particuliere opslag vastgesteld om de druk 
op de markt te verlichten. Ondanks de ongustige marktsituatie is de daling 
van de marktprijzen hierdoor tot staan gebracht.
17. (Op 31 maart 1984 heeft de Raad een belangrijke begeleidende maatregel 
genomen. Gedurende een proefperiode van drie jaar zal de Gemeenschap bij 
de interventieaankopen geleidelijk overschakelen op een gemeenschappelijk 
classificatieschema. Nadat de maatregel enige maanden was toegepast, mocht 
worden gesproken van een belangrijke stap naar gemeenschappelijke 
prijsniveaus op de verschillende regionale markten).
18. (De Commissie had voorgesteld de variabele rundvleespremie voor de Britse 
markt af te schaffen, maar de Raad stond erop dat deze premie bleef 
bestaan. Om het risico te verkleinen dat deze premie zou leiden tot 
distorsies in het intra- en extracommunautaire handelsverkeer, werd in 
mei 1984 een regeling voor terugvordering bij uitvoer ingesteld. De 
Commissie zal aan de Raad verslag over de toepassing van de herziene 
regeling uitbrengen op een zodanig tijdstip dat er rekening mee kan worden 
gehouden bij het prijzenonderzoek voor 1985/86).

-  10  -
De markt voor schapevlees
19. In oktober 1983 legde de Commissie de laatste hand aan een studie van de 
markt voor schapevlees (1). Op grond van de resultaten stelde zij een 
aantal wijzigingen in de marktordening voor. De Raad nam echter het 
merendeel van deze aanbevelingen niet over. Hij stemde met name niet in 
met het voorstel om, op basis van het kalenderjaar, de nodige maatregelen 
een jaar vooruit vast te stellen opdat de producenten hun produktie beter 
zouden kunnen plannen, en evenmin met de invoering van een maximumbedrag 
voor de variabele premie in het Verenigd Koninkrijk in combinatie met een 
stelsel van minimuminvoerprijzen.
20. De Raad heeft de seizoensdifferentiatie van dc prijzen herzien om te 
bereiken dat in Grootbrittannië meer lammeren worden verkocht buiten de 
zomermaanden waarin de markt overvoerd is. Deze aanpassing, die tot doel 
heeft een beter over het gehele jaar gespreide afzet van schapevlees te 
bevorderen, moet de producenten in alle Lid-Staten ten goede komen. Het is 
nog te vroeg om de vraag te beantwoorden of de herziening een volledig 
succes is. Uit de thans beschikbare informatie blijkt echter dat de totale 
geldopbrengsten van de Britse producenten zeker niet achteruitgegaan zijn 
sinds de nieuwe regeling van kracht is. Op het moment dat dit verslag 
wordt geschreven is nog niet precies te zeggen welke
seizoensdifferentiatie van de prijzen zal worden voorgesteld voor het 
volgende verkoopseizoen. Het lijkt verstandig eerst de resultaten van de 
najaarsverkoop te bestuderen alvorens conclusies te trekken. Er zal echter 
terdege rekening worden gehouden met het argument dat de in de 
seizoensdifferentatie opgenomen prijsdaling aan het begin van de zomer 
onnodig scherp is.
De markt voor varkensvlees
21. Het aanbod van varkensvlees wordt gekenmerkt door een kortere cyclus dan 
die in de sector rundvlees. Eind 1983 daalden de marktprijzen in sommige 
gebieden door oververzadiging van de markt tot een verontrustend laag 
peil. In antwoord hierop stelde de Commissie in januari 1984 een regeling 
voor particuliere opslag in, waardoor het tijdelijke overschot 
doeltreffend werd weggewerkt en tevens werd gegarandeerd dat er voldoende 
aanvoer zou zijn wanneer later in het jaar de verwachte omslag van de 
produktiecyclus naar beneden zou plaatsvinden. Gedurende een periode van 
achttien maanden stonden de inkomens van de varkenshouders dan ook onder 
zware druk door de vrij lage opbrengstprijzen op de markt en de steeds 
hogere dollarkoers die de produktiemiddelen duurder maakte. In de tweede 
helft van 1984 heeft deze sector echter geprofiteerd van de gunstige 
effecten van de genomen maatregelen en van de dalende prijzen van de in de 
Gemeenschap geproduceerde voedermiddelen.
(1) COM (83) 585 def.

- 11 -
22. In de verslagperiode was op het gebied van de integratie van de Europese 
markt voor varkensvlees sprake van een opmerkelijke verbetering door de 
geleidelijke afbraak van de monetaire compenserende bedragen die in het 
kader van de betrokken marktordening van toepassing zijn. Het hoogste 
netto MCB dat in het intracommunautaire handelsverkeer moet worden 
betaald, is verlaagd van 17,4 punten in maart 1983 tot 9,8 punten in 
november 1983 en tot 6,8 punten in november 1984; in januari 1985 zal het 
verder teruglopen tot 4,4 punten.
GRANEN
Algemeen
23. Tarwe en gerst hebben verreweg het grootste aandeel in de produktie en het 
verbruik van granen in de Gemeenschap, die een netto-exporteur is van deze 
graansoorten. Er is ook een aanzienlijke communautaire maïsproduktie, maar 
toch zijn belangrijke importen nodig om aan de interne vraag naar maïs te 
kunnen voldoen. In vergelijking met 1973 is het graanareaal van de 
Gemeenschap iets uitgebreid. De fysieke opbrengsten zijn fors toegenomen, 
waarbij verhoudingsgewijs meer voedertarwe wordt geproduceerd. Vanaf het 
einde van de jaren zeventig is het gebruik van ingevoerde graansubsituten, 
vooral maniok en maïsglutenvoer,  belangrijk gestegen. Door de geringe 
groei van de vraag naar diervoeders is er op de graanmarkt een malaise 
ontstaan.
24. De invoer van maniok, zemelen en melasse kon onlangs worden gestabiliseerd 
of gereguleerd. De stijgende invoer van maïsglutenvoer heeft de 
Gemeenschap momenteel echter niet in de hand. Daarom is zij besprekingen 
begonnen met de voornaamste leverancier van dit produkt, de Verenigde 
Staten. Het is de bedoeling een kader te scheppen voor een meer ordel ijk 
verloop van de invoer, zodat te grote druk op de communautaire 
diervoedermarkt wordt voorkomen.
25. Het is sinds lang een hoofdpunt van het beleid van de Commissie dat moet 
worden gestreefd naar verkleining van de kloof tussen de communautaire 
prijzen en de prijzen die worden toegepast door de voornaamste 
concurrenten van de Gemeenschap. Daarnaast heeft de Commissie voorgesteld 
snel tot een meer adequate prijsverhouding tussen de verschillende 
tarwekwaliteiten te komen en hogere kwaliteitsnormen aan te leggen voor 
tarwe en gerst. In het verslagjaar is er een aanzienlijke vooruitgang 
geboekt.
Het verkoopseizoen 1983/84
26. De omvangrijke tarweoogst 1983 kon gemakkei ijker aan de man worden
gebracht dank zij betere afzetmogelijkheden op de diervoedermarkt. Die 
verbetering had voor een deel te maken met de sterke dollar, middelmatige 
maïs- en sojaoogsten in de Verenigde Staten, met als gevolg een

-  12  -
prijsstijging van de concurrerende produkten, en hield voorts verband met 
de kleinere gerstoogst en de lagere voedertarweprijzen in de Gemeenschap. 
Als gevolg van deze gunstige combinatie kon een recordhoeveelheid aan 
commerciële voorraden tot het volgende verkoopseizoen worden aangehouden, 
namelijk meer dan 10 miljoen ton. De uitvoer werd op grond van een 
voorzichtige interpretatie van de communautaire GATT-verplichtingen 
beperkt tot 13 miljoen ton. Nieuw was dat een kleine hoeveelheid 
gedenatureerde tarwe (voor voederdoeleinden) werd geëxporteerd.
Het verkoopseizoen 1984/85
27. Voor granen geldt een garantiedrempel die wordt toegepast op de produktie 
van de voorgaande jaren. Deze garantiedrempel werd niet toegepast op het 
ogenblik van de prijsbesluiten van 1984. De in Ecu luidende steunprijzen 
werden met 1 % verlaagd, maar ongerekend in nationale valuta gaven zij een 
belangrijke stijging te zien. De door de Commissie voorgestelde 
verbeteringen in de kwaliteitsnormen werden door de Raad niet overgenomen. 
Hierop heeft de Commissie gebruik gemaakt van haar eigen bevoegdheden om 
de normen zo al niet te verbeteren, dan toch nader te omschrijven.
In 1984 waren de groeiomstandigheden in de Gemeenschap ideaal voor zeer 
produktieve tarwerassen. Er is dan ook een recordoogst binnengehaald en de 
gemiddelde marktprijzen zijn belangrijk lager dan de vastgestelde 
interventieprijs. Gelukkig zijn voor een gedeelte van de overtollige 
produktie aanzienlijk betere afzetmogelijkheden ontstaan op de 
uitvoermarkten, grotendeels als gevolg van een nieuwe slechte oogst in de 
USSR, terwijl het graan uit de Gemeenschap dank zij de hoge dollarkoers 
beter kan concurreren dan ooit. De verwachting van de rest van het 
verkoopseizoen is dan ook dat lage prijzen, gecombineerd met een levendige 
vraag, de Gemeenschap in staat zullen stellen het grootste deel van de 
oogst van dit jaar weg te werken, terwijl de voorraden opnieuw zullen 
oplopen tot een hoger peil dan wenselijk is voor het marktbeheer in 
1985/86 :  grote voorraden die van het verkoopseizoen 1984/85 zijn 
overgebleven, zouden samen met een verdere areaaluitbreiding tot ernstige 
problemen kunnen leiden, als een en ander ook nog gepaard zou gaan met 
hoge fysieke opbrengsten en een lagere dollarkoers.
WIJN
28. De marktordening voor wijn heeft in het wijnoogstjaar 1983/84 onder zware 
druk gestaan. Ondanks zeer hoge uitgaven voor de distillatie van 
overtollige tafelwijn zijn de marktprijzen laag gebleven. Zij bedroegen 
ongeveer 70 % van de oriëntatieprijs. In het wijnoogstjaar 1983/84 is 
circa een derde van de tafelwijnproduktie uit de markt genomen.

- 13 -
29. Ten tijde van de prijsbesluiten voor 1984/85 was de Raad van Ministers er 
niet van overtuigd dat de sector wijn voor grote moeilijkheden stond. Hij 
wilde niet verder gaan dan een bevriezing van de oriëntatieprijzen (en dus 
ook van de distillatieprijzen) voor tafelwijn. Eén voorstel ter 
vermindering van de EOGFL-uitgaven voor de sector wijn, die voor 1984 op 
meer dan 1 miljard Ecu worden geraamd, werd goedgekeurd :  afschaffing van 
de steun voor kortlopende opslag van wijn. De economische effecten van 
deze maatregel werden echter deels te niet gedaan doordat de 
wijnproducerende Lid-Staten toestemming kregen om gedurende één jaar een 
vergelijkbare regeling toe te passen die wordt gefinancierd uit nationale 
middelen.
30. Deze besluiten werden genomen op grond van een voorzieningsbalans voor 
wijn die was opgemaakt aan de hand van opgaven van de Lid-Staten volgens 
welke de voorraden tafelwijn aan het einde van het wijnoogstjaar 
overeenkwamen met de afzet in een periode van ongeveer vijf maanden, 
hetgeen een normale beginvoorraad is in een nieuw wijnoogstjaar. Dit bleek 
echter een zeer ernstige onderschatting te zijn. Gezien de malaise die 
toentertijd op de wijnmarkt heerste, werd de Commissie verzocht ter 
ondersteuning van de producenteninkomens over te gaan tot "buitengewone 
distillatie", een maatregel die erin bestaat dat maximaal 5 miljoen hl 
wijn tegen een hoge prijs wordt opgekocht voor distillatie. De Commissie 
kon op dit verzoek niet ingaan. Voor deze weigering waren er twee 
belangrijke redenen :  de beschikbare EOGFL-middelen waren ontoereikend 
omdat alle voor 1984 uitgetrokken kredieten reeds een bestemming hadden 
gekregen, maar de overtuiging dat een dergelijke maatregel bij een 
ernstige verstoring van de markt geen effect zou sorteren, legde het 
meeste gewicht in de schaal.
31. In mei slaagde het Comité van beheer er niet in om tijdens een speciale 
vergadering die mede op aandrang van de Raad was belegd, de werkelijke 
omvang vast te stellen van de hoeveelheden wijn die op de markt 
beschikbaar waren. De Commissie moest tot de onclusie komen dat er bij de 
officiële ramingen van de aangeboden hoeveelheden en de beginvoorraden 
tafelwijn, die in totaal circa 160 miljoen hl aangaven, sprake was van een 
ernstige onderschatting. De marktprijzen bleven zeer laag ondanks een 
reeks distillatiemaatregelen voor in totaal 35 miljoen hl, waarvan maar 
liefst 22 miljoen hl op vrijwillige basis voor distillatie werd verkocht 
tegen 65 % van de oriëntatieprijs.
32. Gezien de dalende vraag (momenteel 90 miljoen hl) is in de Raad inmiddels 
een consensus ontstaan over de noodzaak van maatregelen om te garanderen 
dat de marktordening voor wijn blijft functioneren tot tevredenheid van 
producenten en consumenten en aan een draaglijke prijs.

- 14 -
Daarom heeft de Commissie voorstellen gedaan voor een aanpassing van de 
bestaande wijnregeling (1) en zij hoopt van harte dat de Raad deze zal 
goedkeuren ondanks de offers die de producenten in elk van de betrokken 
Lid—Staten zullen moeten brengen. De voorstellen omvatten drie belangrijke 
punten :  een structurele aanpassing om het produktiepotentieel te 
verminderen, een realistischer prijsbeleid en een beter marktbeheer. 
Daarnaast wordt voorgesteld toevoeging van saccharose en verrijking te 
beperken en/of geleidelijk te verbieden. Tegen de tijd dat dit verslag 
verschijnt moet de Raad normaal gesproken reeds, na raadpleging van het 
Parlement, over de voorstellen van de Commissie hebben beslist. Er zij 
hier nog op gewezen dat de Commissie de twee besluiten die zij binnen haar 
bevoegdheden kan nemen om bij te dragen tot de aanpassing van de 
marktordening voor wijn, ook heeft genomen. In de eerste plaats zal zij 
bij de beoordeling van de toestand en de vooruitzichten op de wijnmarkt 
niet langer uitsluitend afgaan op de uit regerirgsbronnen afkomstige 
informatie, aangezien de ervaring heeft geleerd dat deze informatiebronnen 
soms onbetrouwbaar kunnen zijn. Voorts heeft de Commissie beperkingen 
gesteld op de vrijwillige distillatie, waardoor in de toekomst niet meer 
dan ongeveer 10 miljoen hl hiervoor in aanmerking zullen komen. Voor extra 
hoeveelheden kan dan op billijker voorwaarden worden overgegaan tot 
verplichte distillatie, waarvoor een lagere aankoopprijs geldt.
(1) COM (84) 440 def., COM (84) 515 def., COM (84) 517 en COM (84) 539 def.

- 15 -
B. Analyse per sector
I.  Marktordeningsprodukten
1. GRANEN
1. Inleiding
a. Algemene situatie
De oogst 1983/84 was ongeveer 6 % kleiner dan het recordniveau van 
1982/83; vergeleken met het vorige hoogtepunt in 1980/81 bedroeg de 
daling echter slechts 1,2 %.
De belangrijkste oorzaak was de zeer sterke teruggang van de gerstoogst 
(- 12,8 %), waarmee dit de kleinste gerstoogst was sinds 1976/77. De 
kwaliteit van de tarwe was min of meer normaal, maar de gerst, en 
vooral de zomergerst, was matig van kwaliteit.
De beginvoorraden bedroegen ongeveer 18 miljoen ton, waarvan
10,5 miljoen ton zachte tarwe. De Commissie ging door met haar beleid 
om het aandeel van de Gemeenschap in de wereldmarkt voor zachte tarwe 
niet te vergroten wanneer er in de voornaamste exportlanden algemeen 
een te groot aanbod is. Een en ander leidde ertoe dat vooral de 
tarweprijzen onder druk stonden. Gedurende het gehele verkoopseizoen 
bewogen zij zich op of onder het niveau van de steunprijs en naarmate 
het verkoopseizoen vorderde werd de dalende tendens sterker. De 
gerstprijzen bleven door het krappe aanbod 4 a 6 % boven de 
gemeenschappelijke interventieprijs.
Hoewel de interventievoorraden aan het begin van het verkoopseizoen 
groter waren dan ooit sinds de invoering van de gemeenschappelijke 
marktordening (7,6 miljoen ton), daalden zij tegen het eind van het 
verkoopseizoen tot 4,3 miljoen ton als gevolg van de betrekkelijk 
geringe interventieaankopen en van betere afzetmogelijkheden op de 
interne veevoedermarkt.
In verband met het bijzonder groeizame weer en de zeer gunstige 
oogstomstandigheden in de gehele Gemeenschap, wordt voor 1984/85 een 
nieuwe recordproduktie verwacht.
Op de wereldmarkt zijn de vooruitzichten voor 1984/85 gunstig, 
aangezien de vraag vooral door een slechte oogst in de USSR vrij groot 
is, terwijl de produktie in de meeste belangrijke graanproducerende 
landen buiten de EEG kleiner was dan normaal. De verwachting is dan 
ook dat de wereldmarktprijzen, en met name die voor tarwe, in de nabije 
toekomst op peil zullen blijven.

- 16 -
b.  Betekenis van de graanteelt voor de landbouw in de Gemeenschap
In 1983 bedroeg het totale graanareaal van de Gemeenschap 27,7 miljoen 
ha. Het aandeel van granen in de bebouwde oppervlakte verschilde 
aanzienlijk van Lid-Staat tot Lid-Staat. Het kleinst was het in 
Ierland en Nederland (respectievelijk 7 X en 10 % van de cultuurgrond), 
waar meer grond wordt ingenomen door voedergewassen en blijvend 
grasland. Het belangrijkst waren granen in Duitsland en Denemarken met 
respectievelijk 42 X en 59 % van de cultuurgrond; in die landen nemen 
granen 65-70 X van het bouwland in beslag. In de overige Lid-Staten 
bedraagt het aandeel van granen in de cultuvrgrond 20 a 30 X en in het 
bouwland 50 a 57 X.
Het aandeel van granen in de waarde van de eindproduktie is minder 
bruikbaar als maatstaf voor de economische betekenis ervan, aangezien 
vaak een groot deel van de graanproduktie op het eigen bedrijf wordt 
vervoederd. Dit graan is in de eindproduktie terug te vinden in de 
vorm van veehouderijprodukten. Bij voorbeeld :  hoewel granen in 1983  
in Duitsland een aandeel van 42 X  in de cultuurgrond hadden, namen zij 
slechts 8,4 X  van de waarde van de eindproduktie voor hun rekening, 
omdat meer dan 43 X  van de totale produktie aan de eigen veestapel was 
gevoerd. In het Verenigd Koninkrijk was daarentegen slechts 21 X  van 
de cultuurgrond voor de graanteelt gebruikt, maar hadden granen een 
aandeel van 18,6 X  in de waarde van de agrarische eindproduktie, omdat 
slechts 12 X  ervan op het eigen bedrijf was vervoederd. In de 
Gemeenschap als geheel werd in 1983 ongeveer 26 X  van de graanoogst op 
het eigen bedrijf als veevoer gebruikt; in hetzelfde jaar droegen 
granen 12 X  bij aan de waarde van de eindproduktie van de communautaire
landbouw.
c.  Aandeel van de Gemeenschap in de wereldgraanproduktie
In 1983/84 bedroeg de wereldproduktie van granen 1.193 miljoen ton. De 
Gemeenschap nam daarvan 10 X  voor haar rekening, wat ongeveer hetzelfde 
was als in de voorgaande jaren. Het aandeel van andere belangrijke 
graanexporteurs in de wereldproduktie was :  Verenigde Staten 17 X, 
Canada 4 X, Australië 3  X, Argentinië 3  X.
2. Produktie
In 1983/84 daalde de communautaire graanproduktie (exclusief rijst) tot 
123,66 miljoen ton, hetgeen 6,1 % minder was dan de «cordoogs 
1982/83 De oorzaken waren een areaalinknmptng ( ,  )
« t  lagere fysieke opbrengsten (- 6,1 I). Vooral de produktre van gerst 
liep terug (- 12,8 X). De produktie van zachte tarwe was daarentegen nie 
veel kleiner dan het record van het voorgaande jaar en 9,7 X groter d 
het vorige hoogtepunt in 1980/81.

- 17 -
De weersomstandigheden waren niet gunstig voor de groei, vooral bij 
zomergraan, zodat de fysieke opbrengsten in de hele Gemeenschap lager 
waren dan in het voorgaande jaar. Voor zachte tarwe bleef de 
opbrengstdaling beperkt tot 1,9 %, maar bij gerst was de fysieke opbrengst 
7,3 % kleiner.
In 1984 was het met graan ingezaaide areaal even groot als in 1983. Zowel 
voor zomer- als voor wintergraan waren de weersomstandigheden tijdens de 
groeiperiode uitermate gunstig. Verwacht wordt dan ook dat de fysieke 
opbrengsten zeer hoog zullen zijn. Bij alle graansoorten zal de 
eindproduktie een nieuw record bereiken; volgens voorlopige schattingen 
zal de totale produktie ongeveer 147 miljoen ton bedragen.
a. Zachte tarwe
In 1983/84 werd 55,4 miljoen ton zachte tarwe geproduceerd, waarmee 
bijna het record van 1982/83 werd geëvenaard (- 0,8 %). Door de minder 
gunstige weersomstandigheden gaf de gemiddelde fysieke opbrengst een 
geringe teruggang tot 5,03 ton/ha (- 1,9 X) te zien, terwijl het areaal 
in vergelijking met 1982/83 toenam met 1,1 % tot 11.012 miljoen ha.
Naar verwachting zal de produktie in 1984/85 ongeveer 69 miljoen ton 
bedragen, hetgeen een stijging met 25 % betekent. Deze toeneming is 
het gevolg van een areaaluitbreiding (+ 3,7 %) in combinatie met hogere 
fysieke opbrengsten (+ 20,7 %). Gedurende de gehele groeiperiode was 
het weer bijzonder gunstig.
Deze cijfers bevestigen dat er een tendens is om de tarweproduktie 
steeds verder op te voeren. De voornaamste oorzaak hiervan is de 
invoering van nieuwe zeer produktieve rassen, waardoor het voor de 
telers economisch aantrekkelijk is om van (vooral) gerst over te 
schakelen op tarwe. Het areaal zachte tarwe is sinds 1977/78 
voortdurend uitgebreid met gemiddeld meer dan 2 % per jaar. De trend 
in de ontwikkeling van de fysieke opbrengsten is niet minder duidelijk, 
al zijn er dan schommelingen als gevolg van de weersomstandigheden :  de 
gemiddelde jaarlijkse stijging sinds 1977/78 bedraagt circa 3,5 %.
b. Durumtarwe
In 1983/84 daalde de produktie van durumtarwe met 2,7 % tot 3,9 miljoen 
ton. Deze ontwikkeling was uitsluitend toe te schrijven aan een zeer 
sterke teruggang van de produktie in Griekenland (- 21,7 %), aangezien 
de produktie in Frankrijk en Italië licht steeg. De fysieke opbrengst 
bedroeg gemiddeld 1,82 ton/ha (- 5?6 %), terwijl het areaal opliep tot 
2.164 miljoen ha (+ 2,9 %). Per land was de ontwikkeling van het 
areaal als volgt :  een inkrimping met 2,6 % in Frankrijk, maar een 
uitbreiding met 2,9 % in Italië en met 5,2 % in Griekenland.

- 18 -
Verwacht wordt dat de produktie in 1984/85 zal stijgen met 52 % tot 
bijna 6 miljoen ton. Deze groei is toe te schrijven aan een 
areaaluitbreiding met 3,4 % en een toeneming van de fysieke opbrengsten 
met 47 %.
Italië bezit 80 % van het areaal durumtarwe in de Gemeenschap. In dit 
land heeft durumtarwe een aandeel van circa 50 % in het totale 
tarweareaal.  Gedurende een aantal jaren is het Italiaanse areaal 
durumtarwe stabiel gebleven, maar in de afgelopen vier jaren is het 
onafgebroken gestegen.
Griekenland neemt 14 % van het areaal durumtarwe in de Gemeenschap voor 
zijn rekening. Van het Griekse tarweareaal wordt ongeveer 30 % bebouwd 
met durumtarwe. Tot 1979 was dit areaal durumtarwe vrij stabiel; het 
bedroeg toen ongeveer 205.000 ha. Sindsdien is het gaan stijgen tot 
ongeveer 305.000 ha in 1984.
c. Gerst
In 1983/84 bedroeg de gerstproduktie 36.158 miljoen ton, hetgeen 
aanzienlijk minder was dan in 1982/83 (- 12,8 %). Vooral voor 
zomergerst waren de weersomstandigheden in de groeiperiode ongunstig, 
zodat de fysieke opbrengst daalde tot 4,07 ton/ha (- 8,7 %). Het 
areaal liep terug tot 8.876 miljoen ha (- 4,6 %).
Voor 1984/85 wordt een stijging van de produktie tot 43,3 miljoen ton 
verwacht. Deze toeneming is uitsluitend het gevolg van een stijging 
van de fysieke opbrengst tot nagenoeg 5,1 ton /ha (+ 24 %), terwijl het 
areaal verder is gedaald (- 3,6 %). In de afgelopen jaren is het 
gerstareaal ingekrompen van 10,04 miljoen ha in 1979/80 tot ongeveer 
8,55 miljoen ha in 1984/85, hetgeen een daling met meer dan 3 % per 
jaar betekent. Door de stijgende fysieke opbrengsten is de produktie 
in die periode steeds in de buurt van de 40 miljoen ton gebleven.
De toeneming van de fysieke opbrengsten is hoofdzakelijk het gevolg van 
de overschakeling van zomer- op wintergerst.
In de vier belangrijkste gerstproducerende landen blijft het 
procentuele aandeel van wintergerst in het totale gerstareaal stijgen. 
In Frankrijk en Duitsland heeft het areaal wintergerst zich 
gestabiliseerd, terwijl de oppervlakte zomergerst terugloopt. In het 
Verenigd Koninkrijk wordt het areaal wintergerst nog steeds uitgebreid, 
terwijl de met zomergerst bebouwde oppervlakte snel afneemt.
In Denemarken is het areaal wintergerst zeer snel gestegen. In verband 
met ziekteproblemen is echter niet te verwachten dat wintergerst in 
Denemarken even belangrijk zal worden als in de andere genoemde landen.

- 19 -
Areaal wintergerst in X van het totale gerstareaal
•
• 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 : 1982 : 1983 1984
:Duitsland 39 X 46 % 49 X 53 X 55 X 59 X 63 X  : 48 X  : 62 X 67 X
:Frankrijk 20 X 31 X 42 X 51 X 38 X 55 X 57 X  : 55 X  : 62 X 68 X
:Ver. Koninkr. - - - - 25 X 32 X 35 X  : 39 X  : 42 X 52 X
:Denemarken - - - -  :0,4 X : 0,4 X : 1,2 X : 7  X 13 X
d. Rogge
In 1983/84 was de roggeproduktie met 2,39 miljoen ton iets kleiner dan 
in het voorgaande jaar (- 1 X). Deze teruggang van de produktie was te 
wijten aan een daling van de fysieke opbrengst met 7,3 %, waar een 
areaaluitbreiding met 7,1 X tot 0,677 miljoen ha tegenover stond.
Verwacht wordt dat de produktie in 1984/85 zal stijgen tot 2,82 miljoen 
ton doordat zowel het areaal als de fysieke opbrengst zijn toegenomen 
met respectievelijk 3,8 % en 14 X. De areaaluitbreiding heeft zich 
hoofdzakelijk in Denemarken voltrokken, waar de met rogge bebouwde 
oppervlakte in twee jaar tijd is verdubbeld tot ongeveer 
0,12 miljoen ha in 1984.
e. Haver
De oppervlakte haver liep in 1983/84 terug tot 1,7 miljoen ha, waarmee 
een langetermijnontwikkeling naar een kleiner areaal werd voortgezet. 
De fysieke opbrengst bedroeg gemiddeld 3,29 ton/ha (- 10,8 X) en de 
produktie daalde tot 5,59 miljoen ton.
Verwacht wordt dat de produktie in 1984/85 zal stijgen tot circa 
6,2 miljoen ton, hoewel het areaal met 10 % is ingekrompen tot
1,5 miljoen ha. Aangenomen wordt immers dat de fysieke opbrengst 
ongeveer 4,0 ton/ha (+ 22 X) zal bedragen.
f.  Maïs
In 1983/84 is de situatie nagenoeg ongewijzigd gebleven vergeleken met 
1982/83. De produktie bedroeg 19,7 miljoen ton, de fysieke opbrengst 
was gemiddeld 6,62 ton/ha en het areaal bleef 2,98 miljoen ha.

-  20  -
In 1984/85 zal de produktie naar verwachting eveneens 19,7 miljoen ton 
bedragen; dit zal dan het gevolg zijn van een geringe areaaluitbreiding 
enerzijds, en een daling van de fysieke opbrengst die deze
areaaluitbreiding compenseert anderzijds. De verwachting op lange termijn 
is dat het areaal gelijk blijft (om en bij de 3 miljoen ha) en dat de 
fysieke opbrengst stijgt met 2-3 % per jaar.
3. Verbruik
In 1982/83 bedroeg het totale graanverbruik in de Gemeenschap
113,5 miljoen ton, wat 2,8 miljoen ton minder was dan in 1981/82. Daarvan 
was 39 % tarwe, 30 % gerst en 21 % maïs. Voor alle graansoorten samen was 
de verdeling naar gebruiksdoel in 1982/83 als volgt :
60,6% (59,2% in 1981/82)
25,6% (26,9% in 1981/82)
8,6% ( 8,7% in 1981/82)
5,2% ( 5,2% in 1981/82).- diervoedng
- menselijke consumptie
- industrieel verbruik
- zaaigraan en verliezen
Verwacht wordt dat het totale graanverbruik van de Gemeenschap in 1983/84 
ongeveer even groot zal zijn als in 1982/83. Volgens de jongste ramingen 
neemt het gebruik voor voederdoeleinden verder toe (tot 61,3 %), is er een 
lichte stijging van de menselijke consumptie (tot 25,9 %) en loopt het 
industriële verbruik terug (tot 7,7 %).
De procentuele verdeling naar gebruiksdoel verschilt aanzienlijk van 
graansoort tot graansoort, van Lid-Staat tot Lid-Staat en van jaar tot 
jaar. De onderstaande tabel bevat gegevens voor 1982/83 :
Graanverbruik in 1982/83 - verdeling naar gebruiksdoel per graansoort
Durumtarwe 
Zachte tarwe 
Rogge en masteluin 
Gerst
Haver en mengsels 
van zomergranen 
Maïs 
SorghumMenselijke
consumptieDier­
voedingIndustrieel
verbruikZaaigraan en 
verliezenTotaal
% % % % %
87,3
55,9
45,7
0,21.2
36,4
46,3
78,91.4
1.4 
14,811,5
6,3
6,6
6,0100,0
100,0
100,0
100,0
4.2
6.3 
2,691,1
75,7
95,616,9
0,54,7
1,2
1,2100,0
100,0
100,0

-  21  -
a. Menselijke consumptie
In 1982/83 daalde de menselijke consumptie van granen met 6,8 % ten 
opzichte van 1981/82. De belangrijkste oorzaak was een achteruitgang met 
5,9 % voor zachte tarwe. Zachte tarwe heeft een aandeel van ongeveer 77 % 
in de totale menselijke consumptie van granen. In de afgelopen tien jaren 
is de betrokken hoeveelheid tamelijk stabiel gebleven. De menselijke 
consumptie van maïs lijkt met 35,5 % te zijn toegenomen. Dit is echter in 
hoofdzaak toe te schrijven aan een wijziging van de statistische 
definities en in veel mindere mate aan een echte verandering in het 
verbruik. De som van de menselijke consumptie en het industriële verbruik 
van maïs is nagenoeg gelijk gebleven. Per jaar wordt meer dan 4 miljoen 
ton maïs gebruikt voor de vervaardiging van zetmeel, dat vervolgens wordt 
verwerkt in levensmiddelen of industrieprodukten. Verder is maïs een 
grondstof voor distilleerderijen en brouwerijen. Daarnaast wordt er ook 
maïs verwerkt in graanprodukten voor het ontbijt.
Menselijke consumptie van granen per graansoort
(x 1.000 ton graanequivalent)
Voor menselijke consumptie
gebruikte hoeveelheid
1981/82 1982/83
Zachte tarwe 24.164 22.728
Durumtarwe 4.300 3.308
Maïs 1.109 1.503
Rogge 1.244 1.163
Haver 334 319
Gerst 80 80
Volgens de ramingen voor 1983/84 is er in de menselijke consumptie van 
granen geen grote verandering opgetreden (+ 1 %). Verwacht wordt dat de 
menselijke consumptie van zachte tarwe vrijwel op hetzelfde niveau zal 
blijven als in 1982/83.
b.  Diervoeding
Het grootste deel van het in de Gemeenschap geproduceerde graan gaat naar 
de veehouderij. In 1982/83 nam deze sector ongeveer 61 % van het 
graanverbruik in de Gemeenschap voor zijn rekening.
Het totale graangebruik voor voederdoeleinden bereikte in 1973/74 het 
recordpeil van 74,7 miljoen ton en liep vervolgens terug tot 67 miljoen 
ton in 1976/77. In 1977/78 steeg dit verbruik weer tot 73,2 miljoen ton 
en daarna ging het voortdurend omlaag.

-  22  -
In 1981/82 werden 68,9 miljoen ton granen voor voederdoeleinden gebruikt 
en in 1982/83 was dit 68,8 miljoen ton.
Voor 1983/84 wordt het gebruik voor voederdoeleinden geraamd op ongeveer 
69,4 miljoen ton (+ 1,0 X). De stijging is hoofdzakelijk toe te schrijven 
aan een erg gunstige concurrentiepositie tegenover graansubstituten als 
gevolg van zeer hoge prijzen voor deze laatste produkten, evenals trouwens 
voor soja.
Tussen de verschillende graansoorten zijn verschuivingen opgetreden. Uit 
de voorlopige cijfers blijkt dat het gebruik van tarwe in veevoer 
aanzienlijk is toegenomen, deels doordat andere graansoorten door tarwe 
zijn vervangen en deels doordat minder graansubstituten zijn ingevoerd.
Veranderingen in het gebruik van granen voor voederdoeleinden
Totaal granen 
waarvan
gerst
zachte tarwe
maïs
haver1982/83 
(mln t)1983/84 (1) 
(mln t)X verandering 
82/83 - 83/84
68,8 69,4 + 0,9
26,9 25,7 - 4,5
14,8 19,9 + 34,5
18,3 16,9 - 7,7
7,0 5,3 - 24,3
(1) voorlopige cijfers
Verwacht wordt dat het tarwegebruik voor voederdoeleinden zich in 1984/85 
op dit hoge niveau zal handhaven. De belangrijkste factor daarbij zal de 
vervanging van andere graansoorten zijn, want te verwachten valt dat 
ingevoerde substituten en soja beschikbaar zullen zijn tegen concurrerend
Tot 1975/76 bedroeg het aandeel van de op het eigen bedrijf vervoederde 
granen in het totale gebruik voor voederdoeleinden ongeveer 50 %. 
Sindsdien is dit percentage echter gedaald tot ongeveer 45 X. Dit komt 
doordat de boeren meer geneigd zijn granen te verkopen en mengvoeders aan 
te kopen. Voorts is de produktie van haver, een graansoort die 
grotendeels op het eigen bedrijf wordt vervoederd, snel teruggelopen.

- 23 -
Voor voederdoeleinden gebruikte hoeveelheden eigen en verhandeld graan 
in 1982/83, verdeeld naar graansoort
GraansoortVoedergraan van 
het eigen bedrijf 
(x 1.000 ton)Verhandeld 
voedergraan 
(x 1.000 ton)Totaal
(x 1.000 ton) %
Tarwe
Rogge
Gerst
Haver, enz.
Maïs
Overige5.653
909
14.790
5.204
3.715
839.209
271
12.421
1.771
14.643
46314.882
1.180
27.211
6.976
18.358
54621.5 
1,7
39,4
10,1
26.6 
0,8
Totaal:  30.354 :  38.778 69.133 100,0
:  43,9% :  56,1% 100,0%
In 1972/73 waren granen goed voor meer dan 62 % van de energie die werd 
geleverd door krachtvoer (d.w.z. exclusief voedergewassen met een hoog 
gehalte aan ruwe celstof, hakvruchten, beweiding, enz.). In 1981/82 
was dit aandeel gedaald tot 53 %. In dezelfde periode steeg het 
aandeel van maniok van 1,5 % tot 6 % en dat van oliekoeken van 12 % tot 
bijna 18 %.
Deze daling is vooral het gevolg van de vervanging van granen door 
produkten als maniok, oliekoeken en diverse industriële bijprodukten 
die zonder of nagenoeg zonder invoerbelasting in de Gemeenschap kunnen 
worden geïmporteerd.
Invoer van graansubstituten en soja 1974-1983
(mln ton)
1974 1978 1982 1983
Soja (1) 14,8 18,9 18,6
Totaal graansubstituten 4,6 11,9 16,2 14,1
waarvan
maniok 2,1 6,0 8,1 4,5
maïsglutenvoer 0,7 1,7 2,8 3,6
citruspellets 0,3 1,0 1,3 1,4
(1) Sojabonen en sojaschroot, uitgedrukt in schrootequivalent

- 24 -
In 1983 ging alleen de invoer van maniok omlaag, terwijl die van alle 
andere substituten toenam.
Verwacht wordt dat de invoer van graansubstituten gedurende het gehele 
jaar 1984 op een hoog peil zal blijven. Voor de eerste tien maanden van 
1984 wordt de invoer van maniok geschat op ongeveer 4,4 miljoen ton, 
terwijl die van de overige substituten en van soja in vergelijking met 
dezelfde periode van het vorige jaar vrijwel ongewijzigd is gebleven.
c. Industrieel verbruik
In 1982/83 daalden de verwerkte en voor industriële doeleinden gebruikte 
hoeveelheden graan met 3,9 %. Achter dit cijfer gaan echter grote 
verschillen tussen de graansoorten schuil.
Het industriële verbruik van tarwe nam aanzienlijk toe (+ 37,4 %), terwijl 
dat van maïs schijnbaar met 9,9 % omlaag ging. Deze daling is echter 
slechts de tegenhanger van de schijnbare stijging van de menselijke 
consumptie van maïs (zie het vorenstaande punt a) voor een nadere 
toelichting).
Het industriële verbruik van gerst daalde in 1982/83 met 0,9 % tot 
5,1 miljoen ton.
De ramingen van het industriële verbruik van granen in 1983/84 wijzen op 
een verdere teruggang (- 10 %), waarbij er voor tarwe sprake is van een 
stijging (+ 6 %) en voor maïs van een belangrijke daling (- 26 %).
d. Zelfvoorzieningsgraad
De zelfvoorzieningsgraad steeg in 1982/83 tot 115 % (+ 10 %) als gevolg 
van een aanzienlijke groei van de produktie (+ 7 %) in combinatie met een 
daling van het verbruik (- 3 %). Deze laatste ontwikkeling was 
hoofdzakelijk toe te schrijven aan een vermindering van de menselijke 
consumptie (— 5 %) en het industriële verbruik (— 8 %).
Volgens voorlopige ramingen voor 1983/84 zal de zelfvoorzieningsgraad 
dalen tot 109 % als gevolg van een teruggang van de bruikbare produktie 
tot 123 miljoen ton (- 6 X).

- 25 -
Graanbalans in 1982/83
Zachte tarwe Durumtarwe Gerst Maïs
mln t 1982/83
1981/82mln t 1982/83
1981/82mln t 1982/83
1981/82mln t 1982/83
1981/82
Bruikbare
produktie 55,6+ 11,8% 4,0- 9,8% 41,1+ 4,2% 19,7+ 6,3%
Invoer 2,3- 37,2% 1,2- 16,0% 0,1- 70,5% 5,6- 33,2%
Intern
verbruik 40,6 - 3,8- 20,0% 34,1- 0,8% 24,2- 7,4%
Uitvoer 13,6- 5,3% 1,^- 1,0% 5,8- 1,4% 0,9+ 13,7%
Voorraad-
mutatie + 3,7 - - -+ 1,3 -+ 0,2 -
Haver Rogge Overige
graansoortenTotaal granen
mln t 1982/83
1981/82mln t 1982/83
1981/82mln t 1982/83
1981/82mln t 1982/83
1981/82
Bruikbare
produktie 7,7+ 8 10%2,4- 2,5% 0,4- 11,4% 131,0 + 7,1%
Invoer 0,1- 23,9% - - 0,1- 30,0% 9,7- 32,3*
Intern
verbruik 7,7+ 6,2% 2,5- 1,6% 0,5- 13,4% 113,5 - 2,4%
Uitvoer 0,1- - - - -21,3- 6,3%
Voorraad-
mutatie - -- 0,1 - - -+ 5,9 -
e. Voorraden
Volgens de meest betrouwbare schattingen had de Gemeenschap aan het 
begin van het verkoopseizoen 1983/84 een totale graanvoorraad van
18,0 miljoen ton, waarvan 0,9 miljoen ton opgeslagen was op de 
boerderijen. Deze voorraad omvatte 10,5 miljoen ton zachte tarwe,
0,7 miljoen ton durumtarwe, 3,0 miljoen ton gerst en 2,8 miljoen ton 
maïs.

- 26 -
Op 1 augustus 1984 was de graanvoorraad teruggelopen tot naar 
schatting 12,8 miljoen ton, waarvan 7,2 miljoen ton zachte tarwe (13 % 
ï“  de produktie), 0,8 miljoen ton durumtarwe (21 % van de produktie),
. .  ton gerst (5 % van de produktie) en circa 2,3 miljoen ton
maïs (12 7 o van de produktie).
4. Handelsverkeer
a. Tussen de Lid-Staten
Binnen de Gemeenschap is Frankrijk de voornaamste graanleverancier.  
In 1983/84 bedroegen de Franse leveranties aan de overige Lid-Staten 
in totaal 10,1 miljoen ton (inclusief graanprodukten),  waarvan 
4,4 miljoen ton zachte tarwe en 2,0 miljoen ton gerst.
De grootste afnemers waren België, Duitsland en Italië. Aangenomen 
wordt evenwel dat een belangrijk deel van het naar België verzonden 
graan bestemd was voor uitvoer naar derde landen via de Belgische 
havens. Frankrijk leverde in 1983/84 5,0 miljoen maïs aan andere
Lid—Staten, voornamelijk aan de Benelux—landen, Duitsland, het 
Verenigd Koninkrijk en Ierland.
De laatste jaren zijn de leveranties van het Verenigd Koninkrijk aan 
de overige Lid-Staten in omvang toegenomen. In 1983/84 leverde het 
Verenigd Koninkrijk 850.000 ton zachte tarwe en 1.7 miljoen ton gerst 
aan andere landen in de Gemeenschap. Een groot deel hiervan werd 
vervolgens uitgevoerd naar derde landen, vooral uit België en 
Frankrijk, maar er werden ook aanzienlijke hoeveelheden verscheept 
naar Duitsland, Italië, Ierland en Denemarken voor verbruik aldaar.
b. Met derde landen
In 1982/83 bedroeg de graaninvoer uit derde landen (na aftrek van de 
geschatte overslag) 8,1 miljoen ton (35,7 % minder dan in 1981/82), 
waarvan 5,6 miljoen ton maïs (33,2 % minder dan in 1981/82). Circa 
89 % van deze maïsimport was afkomstig uit de Verenigde Staten; de 
rest kwam hoofdzakelijk uit Argentinië. De gerstimport daalde in 
1982/83 tot minder dan 150.000 ton, waarvan het grootste deel 
afkomstig was uit Canada.
De invoer van zachte tarwe daalde van 2,9 miljoen ton in 1981/82 tot 
1,6 miljoen ton in 1982/83. In 1982/83 was 98 % van deze import 
afkomstig uit Noordamerika. De invoer van durumtarwe nam af van 
0,4 miljoen ton in 1981/82 tot 0,3 miljoen ton in 1982/83. In 1982/83 
kwam bijna 100 % van de geïmporteerde durumtarwe uit Noordamerika.

- 27 -
In 1982/83 beliep de totale export van granen en graanprodukten 
21,3 miljoen ton. Het aandeel van zachte tarwe en meel in deze totale 
hoeveelheid was 13,6 miljoen ton. In 1983/84 bedroeg de uitvoer van 
tarwe en tarwemeel naar schatting ongeveer 14,2 miljoen ton, als volgt 
verdeeld :  12,8 miljoen ton via commerciële transacties, waarvan 
2,8 miljoen ton in de vorm van meel, en 1,4 miljoen ton als 
voedselhulp. In 1982/83 waren de commerciële tarwe-exporten 
voornamelijk bestemd voor de Sowjetunie en Oosteuropa, Noordafrika, 
China en het Verre Oosten. De Gemeenschap bleef meel uitvoeren naar 
een groot aantal bestemmingen, in het bijzonder Egypte, Libië, de 
Sowjetunie en het Middenoosten.
In 1982/83 en 1983/84 werden wederom grote hoeveelheden gerst 
uitgevoerd. In 1982/83 bedroeg de totale export van gerst en 
gerstprodukten (hoofdzakelijk mout) 5,9 miljoen ton (- 1 %), waarvan 
1,7 miljoen ton in de vorm van mout. Aangenomen wordt dat in 1983/84 
minder is uitgevoerd (circa 4,4 miljoen ton, waarvan 1,5 miljoen ton 
in de vorm van mout). Ook in 1982/83 waren de voornaamste 
bestemmingen voor de uitgevoerde gerst andere Europese landen, de 
Sowjetunie, het Middellandse-Zeegebied en het Middenoosten.
5. Prijzen
a.  Gemeenschappelijke prijzen
Een aantal jaren is de referentieprijs voor zachte tarwe van 
bakkwaliteit in afwijking van de basisverordening vastgesteld voor de 
minimumkwaliteit.  Vanaf het verkoopseizoen 1981/82 heeft de Raad 
evenwel overeenkomstig de basisverordening een gemiddelde bakkwaliteit 
bepaald en de referentieprijs vastgesteld voor die kwaliteit. Voor 
interventie die betrekking heeft op de minimumkwaliteit wordt 
niettemin een lagere prijs vastgesteld. Zo gelden er in 1984/85 twee 
marktondersteuningsprijzen voor broodtarwe :
- de eigenlijke referentieprijs (213,14 Ecu/ton), die als grondslag 
dient voor de afleiding van de richtprijs en dus ook van de 
drempelprijs;
- een afgeleide prijs (213,14 - 17,62 - 195,52 Ecu/ton), die moet 
worden toegepast bij alle interventiemaatregelen voor tarwe van de 
minimumbakkwaliteit.
De afgelopen twee verkoopseizoenen heeft de Commissie gestreefd naar 
verkleining van het verschil tussen de gemeenschappelijke 
interventieprijs en de afgeleide prijs voor tarwe van de 
minimumbakkwaliteit.

Dit verschil bedroeg
+ 10,8 % in 1982/83 
+ 10,3 % in 1983/84 
+ 7,0 % in 1984/85.
Hiermee wordt beoogd de in toenemende hoeveelheden geproduceerde zachte 
tarwe een betere concurrentieperiode te geven ten opzichte van 
voedergranen en graansubstituten, en de tendens om steeds meer tarwe te 
verbouwen om te buigen.
De gemeenschappelijke interventieprijs werd in 1984/85 met 1 % verlaagd 
tot 182,73 Ecu, terwijl de interventieprijzen voor durumtarwe en rogge 
ongewijzigd bleven. Door dit grotere verschil is durumtarwe een 
aantrekkelijker gewas geworden.
Prijzen op de interne markt
In 1983/84 was de gerstproduktie vrij klein, zodat de gerstprijzen zich 
het gehele jaar bewogen op een peil dat ruimschoots boven de 
gemeenschappelijke interventieprijs lag.
De prijzen voor zachte tarwe stonden daarentegen onder druk. Zij bleven 
het gehele jaar op of onder het niveau van de referentieprijs voor de 
minimumbakkwaliteit en vertoonden een dalende tendens.
Deze verschuiving in de prijzenstructuur,  die leidde tot een betrekkelijk 
klein verschil tussen de prijzen voor gerst en tarwe, maakte het mogelijk 
nieuwe afzetmogelijkheden voor tarwe te vinden in de sector diervoeding.
De maïsprijzen bleven ruimschoots boven de gemeenschappelijke 
interventieprijs, ook al gaven zij vooral in Frankrijk een daling te zien 
nadat de Commissie had aangekondigd dat de compenserende vergoeding voor 
tot het volgende verkoopseizoen aangehouden maïsvoorraden zou worden 
verlaagd.
Wereldmarktprijzen
Aan het begin van het verkoopseizoen 1983/84 bedroegen de wereldvoorraden 
tarwe naar schatting 96 miljoen ton, hetgeen een stijging met 13 % 
betekende ten opzichte van het voorgaande jaar. De wereldvoorraden 
voedergranen gaven een toeneming met ongeveer 25 miljoen ton tot circa 
138 miljoen ton te zien. De wereldproduktie van zachte tarwe bereikte in 
1983/84 weer een recordpeil, terwijl die van voedergranen een sterke 
daling onderging.

- 29 -
In 1983/84 steeg de tarweproduktie in de meeste landen, vooral in
Australië en China; een daling van de produktie trad op in de USSR (- 9 %)
en in de Verenigde Staten (- 12 %). De totale wereldproduktie van tarwe 
nam met ongeveer 3 % toe. Voor het eerst in vier jaar ging de 
wereldproduktie van voedergranen omlaag (- 12 %), hetgeen uitsluitend toe 
te schrijven was aan het PIK-programma in de Verenigde Staten, waar de 
produktie nagenoeg gehalveerd werd. In andere landen was de produktie 
meestal groter behalve in Europa. De wereldhandel in tarwe nam in 1983/84
enigszins toe, maar niet voldoende om het grotere aanbod weg te werken,
zodat de wereldvoorraden stegen tot meer dan 100 miljoen ton 
(+ circa 6 %). Aan het begin van het verkoopseizoen kwamen zij steeds 
meer onder druk te staan door het agressieve uitvoerbeleid van de 
Verenigde Staten en Australië.
Hoogste en laagste maandgemiddelde van de prijzen in 1983/84 - 
CIF Antwerpen/Rotterdam
TypeHoogste gemiddelde Laagste gemiddelde
Ecu/t Maand Ecu/1 Maand
Zachte tarwe :
Soft Red Winter II 
Dark Northern 
Spring 11/14 %204,27
243,55april 1984 
januari 1984185,09
219,06juni 1984 
oktober 1983
Gerst :
Canada Feed I 193,49 januari 1984 166,71 augustus 1983
Maïs :
Yellow Corn III 204,14 augustus 1983 187,11 februari 1984
Durumtarwe :  
US Hard Amber 
Durum III 258,09 januari 1984 226,92 april 1984
Doordat de Verenigde Staten op grote schaal krediet verlenen, is het 
voor de exporteurs uit de EEG steeds moeilijker geworden om te 
concurreren en zijn er in het Middellandse-Zeegebied belangrijke 
markten verloren gegaan. Momenteel kan de EEG vrijwel uitsluitend 
uitvoeren naar landen die in staat zijn hun aankopen zelf te 
financieren, in het bijzonder de USSR.
d. Consumentenprijzen
Tussen 1982 en 1983 gingen de broodprijzen gemiddeld met ongeveer 7 % 
omhoog, hetgeen een voortzetting betekende van de in de voorgaande 
jaren waargenomen tendens naar kleinere stijgingen. Het verloop van 
de broodprijzen verschilde echter sterk per Lid-Staat :

- 30 -
- Duitsland, Nederland :  van - 1 et + 2 %
België, Denemarken, Verenigd Koninkrijk, Ierland :  van + 3 et + 7 %
- Frankrijk :  + 9 %
- Italië, Griekenland :  van + 15 et t l 7  \ ,
Het is zeer onwaarschijnlijk dat deze stijgingen veroorzaakt werden door 
de tarweprijs,  aangezien de broodprijs voornamelijk bepaald wordt door de 
kosten van bereiding en distributie. Bovendien vallen deze stijgingen 
veel kleiner of zelfs negatief uit, wanneer zij worden gerelateerd aan het 
algemene indexcijfer van de consumentenprijzen.
6. Vooruitzichten op korte termijn
De graanproduktie van de Gemeenschap in 1984/85 wordt geraamd op 
148 miljoen ton, hetgeen een record is. Verwacht wordt dat het gebruik 
van granen voor voederdoeleinden op hetzelfde niveau zal blijven als in 
1983/84, hoewel de lage marktprijzen voor tarwe waarschijnlijk zullen 
leiden tot een verdere verschuiving naar tarwe ten nadele van gerst en 
mindere mate mais. Ook de menselijke consumptie en het industriële 
verbruik van graan zullen naar verwachting gelijk blijven.
De invoer van granen uit derde landen zal vermoedelijk weer een geringe 
daling te zien geven.
De vooruitzichten voor de uitvoer in 1984/85 zijn vrij gunstig. De 
stijging van de wereldvraag als gevolg van een slechte oogst in de USSR 
samen met een kleinere produktie in enkele van de belangrijkste 
exportlanden zouden het voor de EEG mogelijk moeten maken aanzienlijke 
hoeveelheden uit te voeren. Bovendien zouden de aan deze uitvoer 
verbonden kosten betrekkelijk laag kunnen zijn dank zij de sterke dollar, 
vrij stabiele wereldmarktprijzen en lage prijzen op de interne markt van 
de Gemeenschap.
Aan het begin van dit verkoopseizoen was de marktsituatie gunstig, maar 
een aantal factoren zou later voor moeilijkheden kunnen zorgen. Het 
merendeel van de Europese landen buiten de Gemeenschap heeft dit jaar 
eveneens een goede oogst binnengehaald en de EEG ondervindt steeds meer 
concurrentie van hun exporten. De Gemeenschap is voor haar uitvoer in 
toenemende mate afhankelijk geraakt van de Russische markt. Ook het 
verloop van de dollarkoers zou de situatie sterk kunnen beïnvloeden.
Geconcludeerd mag worden dat, ook al blijft de uitvoer van de EEG op een 
hoog peil, er naar verwachting een aanzienlijk deel van de oogst 1984 
terecht zal komen in de beginvoorraad van het volgende verkoopseizoen 
zowel in de interventiepakhuizen als op de markt.

- 31 -
Als de fysieke opbrengsten in het huidige tempo blijven stijgen en het 
totale graanareaal gelijk blijft, kan de produktie tegen het jaar 1990 
oplopen tot 154-155 miljoen ton per jaar. Er zal misschien een geringe 
groei van het graanverbruik voor voederdoeleinden optreden, maar een 
stijging van de menselijke consumptie of van het industriële verbruik valt 
niet te verwachten. Het structurele graanoverschot van de Gemeenschap zal 
daarom steeds verder toenemen en in 1990/91 meer dan tweemaal zo groot 
zijn als in 1983/84. Naar het zich thans laat aanzien, zullen er voor dit 
overschot geen andere afzetmogelijkheden zijn dan uitvoer naar derde 
landen en gebruik als veevoeder, dit laatste voor zover het probleem van 
de geïmporteerde graansubsituten kan worden opgelost.
7. Economische aspecten van de genomen maatregelen
a. Heffingen en restituties
1. Invoerheffingen :
Als gevolg van de grote prijsschommelingen op de wereldmarkt 
varieerden de invoerheffingen in 1983/84 aanzienlijk :
- zachte tarwe :
van 76 tot 116 Ecu/ton, dit is van 40 tot 70 % van de cif-prijs 
(exclusief belasting)
- gerst :
van 60 tot 116 Ecu/ton, dit is van 40 tot 70 % van de cif-prijs 
(exclusief belasting)
- maïs :
van 50 tot 90 Ecu/ton, dit is van 30 tot 60 % van de cif-prijs 
(exclusief belasting).
2. Uitvoerheffingen :
In de sector granen zijn sinds eind 1975 geen uitvoerheffingen meer 
toegepast.
3. Uitvoerrestituties :
In 1983/84 werden uitvoerrestituties vastgesteld voor zachte tarwe 
en gerst, in hoofdzaak via permanente openbare inschrijvingen.
Voor tarwe was er een inschrijving die gold voor alle bestemmingen 
behalve Scandinavië en Zuidamerika. In het kader van deze inschrijving 
is in totaal 6,6 miljoen ton tarwe verkocht met een gemiddelde 
restitutie van 50 Ecu/ton.
Voor gerst was er een inschrijving die alle bestemmingen betrof met 
uitzondering van Scandinavië, Japan en Zuidoostazië (1,4 miljoen ton 
verkocht, gemiddelde restitutie 45 Ecu/ton).
Deze inschrijvingen liepen van juni 1983 tot eind april 1984.

- 32 -
Wat de uitvoer met vaste restitutie betreft, werden zoals gebruikelijk aan 
het begin van het verkoopseizoen certificaten afgegeven voor Westafrika. 
Voor de voornaamste graansoorten (met uitzondering van maïs, waaraan de 
Gemeenschap een tekort heeft) werden ook certificaten afgegeven voor 
landen die aan de Gemeenschap grenzen (vooral Zwitserland, Oostenrijk, 
Liechtenstein en Scandinavië). Om logistieke redenen kopen deze landen 
liever graan van de Gemeenschap dan van concurrerende leveranciers. Op de 
normale wijze werden ook uitvoerrestituties vastgesteld voor tarwemeel, 
roggemeel en griesmeel van durumtarwe.
Evenals in het voorgaande verkoopseizoen werden restituties voor mout 
vastgesteld volgens een speciale regeling, die inhield dat er wekelijks 
een berekening werd uitgevoerd op basis van de invoerheffing voor gerst, 
waarbij een extra beveiliging tegen speculatie werd ingebouwd.
b.  Internationale overeenkomsten en voedselhulp
In het Voedselhulpverdrag van 1980 hebben de Gemeenschap en de Lid-Staten 
zich ertoe verplicht jaarlijks 1.650.000 ton graan te leveren als 
voedselhulp. Daarvan moet normaal 927.663 ton (d.i. ongeveer 56 %) door 
de Gemeenschap als zodanig worden geleverd, terwijl de Lid-Saten de rest 
voor hun rekening moeten nemen volgens een in onderling overleg vast te 
stellen verdeelsleutel. Bij uitzondering werd het aandeel van de 
Gemeenschap in 1983 echter verhoogd tot iets meer dan 1 miljoen ton.
Op 30 september 1984 had de Gemeenschap aan de programma's voor 1982/83 en 
1983/84 uitvoering gegeven voor respectievelijk 98 % en 42 %. De 
voorgaande programma's waren voor 100 % uitgevoerd.
Wat de voedselhulp van de Lid-Staten betreft, was dit 100 % voor 1982/83 
en eerdere jaren, en 39 % voor 1983/84.
c. Interventie
Aan het begin van het verkoopseizoen 1983/84 waren de interventievoorraden 
groot, namelijk 7,5 miljoen ton. In de loop van het verkoopseizoen werden 
echter in totaal slechts 4 miljoen ton aangekocht, niet half zoveel als in 
1982/83. De interventieaankoop van broodtarwe tegen de prijs voor de 
minimumkwaliteit in de eerste drie maanden van het verkoopseizoen was 
gebonden aan een maximum van 3 miljoen ton. Gedurende het verkoopseizoen 
werden ongeveer 7 miljoen ton interventiegraan verkocht. Daarvan werden 
circa 5 miljoen ton uitgevoerd, inclusief 1,24 miljoen ton tarwe die als 
voedselhulp werd geleverd. Daarnaast werd in het kader van speciale 
maatregelen 1,4 miljoen ton tarwe op de interne markt verkocht voor 
voederdoeleinden.  De interventiebureaus kochten dus minder graan aan en 
verkochten er meer. Het netto-effect hiervan was dat de 
interventievoorraden aan het einde van het verkoopseizoen waren gedaald 
tot 4,4 miljoen ton.

- 33 -
De interventievoorraden ondergingen in 1983/84 de volgende veranderingen :
Mutaties van de interventievoorraden in 1983/84 (voorlopige schattingen)
(x 1.000 ton)
Zachte tarwe 
van
bakkwaliteitDurumtarwe Rogge Gers tVoeder-
tarwe
:Voorraden per 1.8.1983* 5.834 478 308 848 10
:Aankopen 2.988 316 47 687 8
:Verkopen 5.441 214 122 1.310 13
:Nettomutatie + - 2.453 + 102 - 75 - 623 - 5
:Voorraden per 31.7.1984* 3.381 580 233 225 5
Voor durumtarwe begint het verkoopseizoen in juli, zodat de 
voorraadgegevens betrekking hebben op 1.7.1983 en 30.6.1984.
d. Compenserende vergoedingen aan het einde van het verkoopseizoen
In 1983/84 werden voor de particuliere voorraden tarwe compenserende 
vergoedingen betaald om toepassing van speciale interventiemaatregelen 
aan het einde van het verkoopseizoen te vermijden. Er werden ook 
compenserende vergoedingen betaald voor de in de overschotgebieden 
opgeslagen maïs en voor de roggevoorraden van de maalderijen. Deze 
vergoedingen, die bedoeld zijn als compensatie voor de prijsaanpassing 
aan het einde van het verkoopseizoen, werden voor tarwe en rogge 
berekend op basis van 3 1/2 maandelijkse verhogingen en voor maïs op 
basis van 4 maandelijkse verhogingen.
e.  Eenheid van de prijzen 
Monetaire compenserende bedragen
Net als in andere sectoren heerst in de sector granen een zeker gebrek 
aan eenheid als gevolg van monetaire verschillen.

- 34 -
f. Produktierestituties
Aan de fabrikanten van graan- en aardappelzetmeel worden 
produktierestituties betaald om hen in staat te stellen te concurreren 
met bedrijven die zetmeel vervaardigen uit andere grondstoffen. Deze 
restituties zijn in het verkoopseizoen 1984/85 ongewijzigd gebleven, 
namelijk 19,41 Ecu/ton voor maïszetmeel, 27,79 Ecu/ton voor tarwe, 
23,91 Ecu/ton voor breukrijst en 31,25 Ecu/ton voor aardappelzetmeel.
g. Steun voor durumtarwe
Het betreft rechtstreekse inkomenssteun aan sommige producenten van 
durumtarwe, en wel in die gebieden van de Gemeenschap waar de telers 
voor een belangrijk deel van hun inkomen van deze graansoort 
afhankelijk zijn.
Voor 1984/85 zijn de volgende steunbedragen vastgesteld :
101,31 Ecu/ha in Italië en Frankrijk, 89,34 Ecu/ha in die Griekse 
gebieden waar vóór de toetreding van de Gemeenschap nationale steun 
werd verleend, en 79,27 Ecu/ha in die Griekse gebieden waar zulks niet 
het geval was.
Begrotingsuitgaven
In 1983 bedroegen de uitgaven voor granen van de Afdeling Garantie van het 
EOGFL 2.441 miljoen Ecu; voor 1984 worden zij op 1.935 miljoen Ecu geraamd 
en voor 1985 op 2.855 miljoen Ecu. De 2.441 miljoen Ecu aan uitgaven voor 
1983 bestonden uit 1.525 miljoen Ecu voor uitvoerrestituties en 
916 miljoen Ecu voor interventiemaatregelen, van welk laatste bedrag 
566 miljoen Ecu rechtstreeks aan interventieopslag werden besteed.

2. RIJST
1. Inleiding
In het verkoopseizoen 1983/1984 is ongeveer 0,21 % van de totale 
oppervlakte cultuurgrond van het Europa van de Tien gebruikt voor de 
rijstteelt. Het aandeel van de Gemeenschap in het wereldrijstareaal 
bedroeg 0,14 %.
Frankrijk, Griekenland en Italië zijn de enige producenten van rijst in de 
Gemeenschap. Van de communautaire oogst was 94 % afkomstig uit Italië.
Het aandeel van dit land in de wereldproduktie (449 miljoen ton) bedroeg 
in hetzelfde jaar slechts 0,21 % (1).
Het aandeel van rijst in de produktiewaarde van de landbouw bedraagt 
ongeveer 0,3 %.
2. Produktie
In 1983 besloeg het rijstareaal in de Gemeenschap 205.300 ha, d.w.z. 3,2 % 
meer dan in het voorgaande jaar. In Frankrijk bedroeg het areaal 7.370 ha 
tegen 5.450 ha in 1982, d.w.z. een toeneming met 35,2 %. In Griekenland 
is het rijstareaal afgenomen van 15.500 ha in 1982 tot 13.430 ha in 1983, 
d.w.z. met 10,1 %. In Italië werd in 1983 rijst geteeld op 184.000 ha, 
d.w.z. een uitbreiding van het areaal met 3,4 % ten opzichte van 1982.
De rijstproduktie in de Gemeenschap van de Tien is van 1.115.450 ton in 
1983 opgelopen tot 1.149.500 ton in 1983 (1), d.w.z. + 3,1 %. Deze 
toeneming is hoofdzakelijk het gevolg van de areaaluitbreiding.
In Frankrijk is in 1983 37.500 ton (1) geproduceerd, d.w.z. 36,6 X meer 
dan in 1982. In Italië steeg de produktie met 2 % tot 1.030.000 ton (l). 
In Griekenland was de produktie in 1983 (82.000 ton) 5,8 % hoger dan in 
1982 (77.500 ton).
3. Verbruik in de Gemeenschap
In 1982/1983 bedroeg het rijstverbruik in de Gemeenschap 1.056.000 ton, 
d.w.z. 6,5 % meer dan in het voorgaande verkoopseizoen (993.000 ton). Het 
industriële verbruik, dat nog altijd bijzonder gering is, is gestegen van
30.000 tot 39.000 ton. Het verbruik voor zaaidoeleinden is toegenomen met 
7,4 % (29.000 ton tegen 27.000 ton in 1981/1982).
Het verbruik van rijst in diervoeding is met 8,4 % gestegen tot
90.000 ton; dat verbruik bedroeg in 1981/1982 83.000 ton.
Het verbruik voor menselijke consumptie neemt toe; het is opgelopen van
848.000 ton in 1981/1982 tot 892.000 ton in 1982/1983 (+ 5,2 %).
(1) Onbewerkte rijst.
Wanneer in deze tekst het woord rijst wordt gebruikt, wordt bedoeld 
"bewerkte rijst".

Handelsverkeer
Een globale analyse is mogelijk in hoeveelheden volwitte rijst. Daarbij 
dient niettemin de breukrijst ook te worden genoemd.
a) Totale hoeveelheden volwitte rijst
In 1982/1983 bedroeg de invoer uit derde landen, inclusief die in het 
kader van het actieve veredelingsverkeer 613.000 ton, tegen 846.000 ton 
in 1981/1982, wat een achteruitgang betekent met 27,5 X.
De rijstuitvoer bedroeg in 1982/1983 292.000 ton, inclusief het 
veredelingsverkeer, tegen 466.000 ton in 1981/1982, en was dus 37,4 X 
kleiner.
Het aandeel van de Gemeenschap in de wereldhandel was in 1983 ongeveer 
8 X voor de invoer en 6,6 X voor de uitvoer. De belangrijkste 
leveranciers van rijst zijn nog altijd de Verenigde Staten, Thailand, 
Zuid-Amerika en Suriname. Voor breukrijst zijn dat Zuid-Amerika,
Birma, Thailand en Australië.
Het uitvoerbeleid voor rijst uit de Gemeenschap was opnieuw afgestemd 
op levering aan nabije landen zoals Zwitserland, Oostenrijk en de 
landen aan de Middellandse Zee.
Het intracommunautaire handelsverkeer is in 1982/1983 met 17,8 X 
toegenomen. Het bedroeg 556.000 ton tegenover 472.000 ton in 
1981/1982. Ruim 40 X ervan betrof communautaire rijst, met name 
leverancies uit Italië naar de andere Lid-Staten. Die Italiaanse 
uitvoer bedroeg in het verkoopseizoen 1982/1983 218.000 ton.
b) Breukrijst
Breukrijst wordt niet alleen gebruikt voor menselijke consumptie, maar 
ook in diervoeding en voor industriële doeleinden. In het 
verkoopseizoen 1982/1983 werd bij een totaal communautair verbruik van
212.000 ton, 90.000 ton gebruikt voor diervoeding, 39.000 ton voor 
industriële doeleinden, waarvan 29.000 ton voor de produktie van bier, 
en 82.000 ton voor menselijke consumptie.
Pri jzen
a) Gemeenschappelijke prijzen
Voor het verkoopseizoen 1984/1985 zijn de volgende prijzen vastgesteld
- de interventieprijs voor padie is met 2,5 X verhoogd tot 
314,19 Ecu/ton;
- de richtprijs voor rondkorrelige en langkorrelige gedopte rijst is 
met 2,3 X verhoogd tot 539,49 Ecu/ton;
- de drempelprijs voor rondkorrelige rijst en langkorrelige rijst is 
met 3,3 X verhoogd tot 533,63 Ecu/ton.

- 37 -
b) Marktprijzen
In het verkoopseizoen 1983/1984 lagen de marktprijzen in het 
belangrijkste produktiegebied (het gebied rond Vercelli) op het 
volgende peil :
.  rondkorrelige rijst :  23,7 % boven de interventieprijs;
.  langkorrelige rijst :  27,8 X boven de interventieprijs voor Lido en
27,0 X boven die prijs voor Ribe.
In het vorige verkoopseizoen waren de percentages respectievelijk + 11 
voor rondkorrelige rijst en + 17 voor langkorrelige rijst.
Aan het einde van het verkoopseizoen zijn de prijzen iets opgelopen. 
Als gevolg van een lichte daling lagen zij begin september 1984 op het 
volgende peil :
- 130,1 X van de interventieprijs voor rondkorrelige rijst;
- 140,8 X van de interventieprijs voor langkorrelige rijst (Lido) en 
148,1 X voor Ribe.
c) Wereldmarktpri jzen
In het verkoopseizoen 1983/1984 zijn de wereldmarktprijzen aanvankelijk 
gestegen, maar sinds mei 1984 zijn ze bijna weer terug op het peil van 
1983.
Op de Thailandse markt bedroegen de prijzen voor volwitte rijst 
310 dollar in september 1983 en 275 dollar aan het einde van 
augustus 1984; de prijzen voor gedopte rijst schommelden tussen 
300 dollar en 260 dollar. De markt in de VS was op het vlak van de 
prijzen onduidelijk, als gevolg van het "Payment-in Kind"-programma en 
de koppeling daarvan aan een inkrimping van het areaal. De meeste 
leveringen uit de Verenigde Staten vonden plaats in het kader van de 
PL 480, hetgeen de ondoorzichtigheid van de prijzen op de wereldmarkt 
verklaart.
d) Consumentenprijzen
Deze prijzen zijn slechts voor een aantal Lid-Staten beschikbaar.
Voor langkorrelige rijst zijn de volgende consumentenprijzen genoteerd 
(de prijzen voor Griekenland hebben betrekking op langkorrelige rijst) :
1982 1983 1983/82 X :
.  Duitland 3,6 DM/kg 3,8 DM/kg 5,6 :
.  België 61,2 FG/kg 70,5 FB/kg 15,2 :
.  Frankrijk 7,6 FF/kg 8,2 FF/kg 7,9 :
.  Italië 1.666 Lit/kg 2.053 Lit/kg 23,2 :
.  Nederland 5,2 HFL/kg 5,4 HFL/kg 3,8 :
.  Griekenland 57,1 Dra/kg 68,8 Dra/kg 20,5 :

- 38 -
6. Vooruitzichten op korte en lange termijn
De oogst van 1983 was in overeenstemming met prognoses, 2,5 % groter dan 
in het voorgaande verkoopseizoen. Voor 1984 wordt ongeveer dezelfde 
produktie verwacht als in 1983. Die produktie bestond voor 18 % uit 
rondkorrelige rijst en ongeveer 80 % uit langkorrelige rijst. In dit 
opzicht wordt in 1984 een kleine wijziging verwacht als gevolg van een 
toeneming van de produktie van rondkorrelige rijst en een lichte daling 
van die van langkorrelige rijst.
Ondanks het feit dat in de Gemeenschap langkorrelige rijst gevraagd is, 
kunnen bepaalde in Italië geproduceerde soorten van die rijst vrijwel 
uitsluitend op de wereldmarkt worden afgezet. Daarnaast worden soorten 
langkorrelige rijst die vooral in het noorden van de EEG in de smaak 
vallen, vanaf de wereldmarkt ingevoerd.
Bij de teelt van langkorrelige rijstsoorten in de Gemeenschap wordt steeds 
meer overgeschakeld op die soorten die een hogere opbrengst geven zowel op 
het landbouwbedrijf als bij de industriële verwerking. Zo heeft de soort 
Lido andere vergelijkbare soorten met een lagere opbrengst grotendeels 
verdrongen.
Het verkoopseizoen 1982/1983 werd gekenmerkt door een toeneming van het 
intracommunautaire handelsverkeer. Het ziet er naar uit dat deze 
ontwikkeling ook in het volgende verkoopseizoen zal voortduren. Het feit 
dat in Frans-Guyana de produktie op gang is gekomen, zal op langere 
termijn een implus kunnen betekenen voor de produktie en het verbruik van 
langkorrelige rijst van het Amerikaanse type, die in de EEG erg op prijs 
wordt gesteld.
7. Aspecten van de genomen maatregelen 
a) Heffingen en restituties
gevolg van het prijspeil op de wereldmarkt in 1983/1984 zijn de 
invoerheffingen hoog gebleven en soms zelfs nog hoger geweest dan in 
het voorgaande verkoopseizoen, met name voor langkorrelige rijst. De 
heffingen voor rondkorrelige rijst en breukrijst zijn echter 
aanzienlijk gedaald.
De volgende tabel geeft een overzicht van de heffingen in de laatste 
vier verkoopseizoenen :

- 39 -
in ECU/t
1980/81 1981/82 :  1982/83 1983/84 ;
30,66 133,39 :  212,55 183,20 :
30,89 138,64 :  210,59 213,00 :
59,93 193,65 :  343,34 323,54 :
169,57 313,30 :  442,40 455,34 :
8,04 36,40 :  64,69 51,28 :Rondkorrelige gedopte rijst 
Langkorrelige gedopte rijst 
Rondkorrelige volwitte rijst 
Langkorrelige volwitte rijst 
Breukrijst
De heffingen waren in maart en april 1984 hoog als gevolg van de daling 
van de wereldmarktprijzen en zijn sindsdien tot eind augustus 1984 
geleidelijk gedaald.
Het structurele overschot van rijstsoorten die niet gemakkelijk in de 
EEG kunnen worden opgezet, vergde buitengewone maatregelen voor de 
uitvoer. Deze maatregelen verschillen naargelang het gaat om 
traditionele uitvoer van kwaliteitsprodukten of om uitvoer van 
structurele overschotten naar andere derde landen. Ter handhaving van 
de traditionele uitvoer naar Zwitserland, Oostenrijk en Liechtenstein 
zijn :
voor langkorrelige gedopte rijst aan het begin van het verkoopseizoen 
restituties van 103 en aan het einde van het verkoopseizoen restituties 
van 108 Ecu/ton toegekend. Voor uitvoer van langkorrelige volwitte 
rijst met dezelfde bestemmingen bedroeg de restitutie eerst 128,75 en 
later 135,00 Ecu/ton.
Voor de uitvoer van het overschot in eigenlijke zin is, om de 
uitgevoerde hoeveelheden en de daarmee samenhangende uitgaven beter te 
kunnen controleren, de inschrijvingsprocedure gevolgd (*). De 
restituties die in het kader van deze maatregelen zijn toegekend, lagen 
tussen 195 en 291 Ecu/ton. Sinds juli 1983 zijn geen restituties meer 
toegekend voor ver van Europa liggende gebieden.
b) Voedselhulp
In 1983/1984 is ongeveer 98.000 ton rijst (equivalent volwitte rijst) 
uitgevoerd als voedselhulp; 53.000 ton betrof nationale en 46.000 ton 
communautaire hulp. De voedselhulp is 23 % groter geweest dan in het 
voorgaande verkoopseizoen. In de periode 1984/1985 zal waarschijnlijk 
hetzelfde niveau kunnen worden bereikt.
(*) In dit kader is in de periode van 22 december 1983 tot en met 5 april 1984 
50.000 ton langkorrelige rijst uitgevoerd. In dit verkoopseizoen is geen 
openbare inschrijving gehouden voor rondkorrelige rijst.

- 40 -
c) Hoeveelheden bij de interventiebureaus
Sinds 1972/1973 is er voor rijst geen interventie geweest. De 
mogelijkheid bestaat echter dat in het Franse departement Guyana 
beperkte hoeveelheden voor interventie zullen worden aangeboden.
d) Monetaire compenserende bedragen
Tot nu toe zijn voor rijst geen monetaire compenserende bedragen 
vastgesteld.
Begrotingsuitgaven
De uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL voor rijst bedroegen in 
1983 92,9 miljoen Ecu en worden voor 1984 geraamd op 95 miljoen Ecu, 
d.w.z. 0,5 % van de totale uitgaven van de afdeling Garantie. Het bedrag 
van 95 miljoen Ecu bestaat uit 71 miljoen Ecu voor restituties en 
24 miljoen Ecu voor interventiemaatregelen.
Andere maatregelen
In 1984 zijn twee wijzigingen vastgesteld in de basisverordening voor deze 
sector.
De eerste houdt in dat de subsidie voor halfwitte rijst bestemd voor het 
eiland Réunion wordt beperkt tot het bedrag van de heffing op gedopte 
rijst.
De tweede houdt in dat de interventieprijs, via een stelsel van toeslagen 
en kortingen, wordt gedifferentieerd per soort of groep soorten.

3. SUIKER
INLEIDING
Het verkoopseizoen 1983/1984 was het derde waarin de bepalingen van de nieuwe 
in 1981 vastgestelde produktieregeling (1) zijn toegepast, waaronder met name 
die inzake de volledige financiering door de producenten zelf van de kosten 
verbonden aan het produktie-overschot in de Gemeenschap. Wel komt de uitvoer 
van de hoeveelheden die overeenkomen met de preferentiële suiker die wordt 
ingevoerd uit de ACS-landen (2) voor rekening van het EOGFL. Bovengenoemde 
produktieregeling blijft nog van toepassing gedurende twee verkoopseizoenen, 
d.w.z. tot en met 30 juni 1986.
De essentiële feiten voor het verkoopseizoen 1983/1984 zijn :
- De inkrimping van het suikerbietenareaal in de Gemeenschap in de 
Gemeenschap met 9,2 % als reactie op uiterst lage suikerprijzen op de 
wereldmarkt in 1982/1983; deze vermindering van het areaal volgde op een 
vermindering in dezelfde orde van grootte in het voorgaande verkoopseizoen 
wat betekent dat in twee verkoopseizoenen het areaal met 17,7 % is 
ingekrompen.
- De suikerproduktie in de Gemeenschap bedroeg, in witsuikerwaarde,
11,0 miljoen ton, doordat in 1983 een normale opbrengst per ha werd 
gehaald. De produktie was zodoende ongeveer 3 miljoen ton kleiner dan in 
1982/1983.
- De uitvoer naar de wereldmarkt bedroeg 4,1 miljoen ton (waarvan bijna
1 miljoen ton C-suiker), d.w.z. aanzienlijk minder dan 5,2 miljoen ton van 
het voorgaande verkoopseizoen.
- De voorraden in de Gemeenschap zijn met 1,3 miljoen ton teruggelopen.
- Het totale verbruik in de Gemeenschap bedroeg slechts 9,4 miljoen ton, 
d.w.z. een teruggang met ongeveer 100.000 ton ten opzichte van het 
voorgaande verkoopseizoen.
(1) Verordening (EEG) nr. 1785/81 (PB L 177 van 1.7.1981, blz. 4)
(2) Landen in Afrika, het Caraïbische gebied en de Stille Oceaan, alsmede Ind

- 42 -
— De mislukking van de sinds mei 1983 gevoerde onderhandelingen over een 
nieuwe internationale suikerovereenkomst die een extra druk betekende 
op de wereldmarktprijzen. Daardoor werd, met name tegen het einde van 
dat verkoopseizoen, de uitvoer van overschotten zeer kostbaar.
1. Suikerbietenteelt in de Gemeenschap
In 1983 besloeg het bietenareaal voor de suikerproduktie 1.669.000 ha, 
d.w.z. 169.000 ha minder dan in 1982. Het areaal is het sterkst gekrompen 
in Nederland (- 13,4 %), Italië (- 12,9 %), Frankrijk (- 12,4 %) en België 
(- 12,3 %).
De oppervlakte cultuurgrond (OCG) die in de Gemeenschap voor de 
suikerbietenteelt wordt gebruikt, bedroeg ongeveer 1,64 % van de totale 
OCG in de Gemeenschap, tegen 1,80 % in 1982.
Uit de structuurenquêtes "1975" en "1979" blijkt dat in alle Lid-Staten 
het aantal bedrijven waar suikerbieten worden verbouwd, is afgenomen. 
Volgens de gedeeltelijke uitkomsten uit de structuurenquête "1979/80" 
blijkt dat het aantal van die bedrijven (+ 360.000) nog verder is gedaald, 
hoewel minder sterk.
Het gemiddelde suikerbietenareaal per bedrijf varieert van ongeveer 1 ha 
in Griekenland tot bijna 11 ha in Frankrijk.
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben vooral bedrijven met een 
groot, Duitsland, de Benelux, Denemarken en Ierland bedrijven met een 
middelgroot, en Italië en Griekenland hoofdzakelijk bedrijven met een 
klein suikerbietenareaal.
Over het geheel genomen hebben de diepgaande structurele veranderingen in 
de suikerbietenteelt sinds 1967/68 - begin van de gemeenschappelijke 
marktordening voor suiker - geleid tot een verbetering in de 
produktieomstandigheden.  Dit bewijst dat het stelsel van produktiequota 
geen belemmering is geweest voor de noodzakelijke herstructurering.

- 43 -
Structuurontwikkeling in de verwerkende industrie
In 1972/73 waren er in de tien landen van de huidige Gemeenschap 128 
suikerproducerende ondernemingen, hoofdzakelijk in Frankrijk, Duitsland en 
Italië. In datzelfde verkoopseizoen waren er 250 fabrieken waar 
suikerbieten tot suiker werden verwerkt.
De gegevens over 1983/84 laten een belangrijke structuurverandering in 
deze sector zien.
Het aantal suikerproducerende ondernemingen is namelijk afgenomen tot 97 
(- 24 X) en het aantal suikerfabrieken tot 196, d.w.z. - 19 %.
Deze ontwikkeling is in het algemeen gepaard gegaan met een modernisering 
van de installaties in de resterende bedrijven. De hoeveelheid 
suikerbieten die per dag wordt verwerkt in de Gemeenschap, bedroeg in 
1983/84 1.189.000 ton. Dat is vrijwel dezelfde hoeveelheid als tijdens de 
vorige campagne, maar 35 % meer dan de hoeveelheid in 1972/73, 
nl. 879.000 ton.
Gezien de problemen van enkele van de belangrijkste suikerproducerende 
ondernemingen in Italië, heeft dat land de Commissie op grond van de 
artikelen 92 en 93 van het EEG-Verdrag een plan voorgelegd voor 
herstructurering in de suikersector in dat land.
Dit plan, waarin hoofdlijnen voor deze sector worden aangegeven voor de 
jaren 1984 tot en met 1988, voorziet met name in een aantal maatregelen 
van de staat (rechtstreekse steun, kapitaalbijdragen, verwerving van 
aandelen, enz...) voor welomschreven projecten. Voorts is het de 
bedoeling tot 1988 12 verouderde suikerfabrieken te sluiten.
Opbrengst per hectare en suikerproduktie
In de lente en in de zomer van 1983 waren, met name in het noorden van de 
Gemeenschap, de weersomstandigheden ongunstig voor de suikerbietenteelt. 
Als gevolg daarvan was de suikeropbrengst per hectare minder hoog dan in 
het vorige verkoopseizoen. In 1983/1984 is de gemiddelde suikeropbrengst 
per hectare in de Gemeenschap teruggevallen tot 6,52 ton.

- 44 -
Aangezien ook een geringere oppervlakte was ingezaaid, bedroeg de totale 
produktie in dit verkoopseizoen 11 miljoen ton. In L981/82 was dat 
15,03 miljoen ton (record) en in 1982/83 13,94 miljoen ton.
Door deze omvang van de produktie in 1983/84 en de overdracht van iets 
meer dan 1 miljoen ton uit het voorgaande verkoopseizoen, bedroeg de 
produktie van A-suiker 9,3 miljoen ton, die van B-suiker 1,7 miljoen ton 
en die van C-suiker 1,15 miljoen ton. De produktie van C-suiker was dus 
duidelijk lager dan in de twee voorgaande verkoopseizoenen, waarin zij 
3,5 miljoen ton had bedragen.
De overdracht van C-suiker naar het verkoopseizoen 1984/85 is beperkt 
gebleven tot 214.000 ton.
Suikerverbruik
Menselijke consumptie
Even in de drie voorgaande jaren is in 1983/1984 het verbruik van suiker 
voor menselijke consumptie gedaald. Het bedraagt nu tussen 9,2 en 
9,3 miljoen ton.
Het hoofdelijk verbruik in de Gemeenschap is eveneens teruggelopen en wel 
van 35 kg in 1981/1982 tot 34,5 kg in 1982/1983 en 34,1 kg in 1983/1984. 
Het gebruik van andere zoetmiddelen (natuurlijke en kunstmatige) is niet 
vreemd aan deze ontwikkeling.
Verbruik buiten de levensmiddelensector en zelfvoorzieningsgraad
In 1983/1984 is ongeveer 82.000 ton suiker gebruikt in de chemische 
industrie. Vanaf 1 augustus 1983 is een restitutie bij de produktie 
verleend van 3,88 Ecu per 100 kg witte suiker.
De zelfvoorzieningsgraad van de Gemeenschap voor suiker is in 1983/1984 
gedaald tot 117,4 %.
Isoglucose
Het verbruik en de produktie van isoglucose zijn in 1983/1984 vrijwel 
hetzelfde gebleven. Het handelsverkeer met derde landen in dit produkt i 
te verwaarlozen. Binnen de Gemeenschap is er uitvoer, met name uit 
Frankrijk en België, naar Nederland.

Produktie/verbruik (EUR-LO
(1.000 ton droge stof)
1976/77 1977/78 1978/79 1979/80 1980/81 1981/82 1982/83 1983/84
82,6 102,8 139,1 164,1 179,7 182,6 182,3 178,5
6. Handelsverkeer
Intracommunautair handelsverkeer
Italië en België zijn landen die in 1983/1984 de grootste hoeveelheden 
suiker uit de andere Lid-Staten hebben ingevoerd. De traditionele 
leveranciers van Italië zijn Frankrijk en Duitsland. Sinds enkele jaren 
is er ook een belangrijke handelsstroom tussen Frankrijk en België, 
hierbij gaat het om suiker in ongewijzigde staat die in transitohandel via 
Antwerpen wordt uitgevoerd naar derde landen.
In de Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk 
worden vooral suikerprodukten uit andere Lid-Staten ingevoerd.
Handelsverkeer met derde landen
Evenals in de voorgaande jaren is de in 1983/1984 ingevoerde preferentiële 
suiker hoofdzakelijk afgezet in het Verenigd Koninkrijk. Preferentiële 
suiker is ook ingevoerd in Frankrijk (12 % van de totale invoer van die 
suiker) en in Italië.
In 1983/1984 is het grootste gedeelte van de onder verantwoordelijkheid 
van de Gemeenschap uitgevoerde suiker geëxporteerd via openbare 
inschrijvingen. Via deze procedure zijn verbintenissen aangegaan voor
3.069.000 ton suiker (witsuikerwaarde). Verder zijn, voor een hoeveelheid 
van 49.000 ton, contracten aangegaan in het kader van de zogenaamde 
"periodieke" regeling. De uitvoer van C-suiker meegerekend, is in 
1983/1984 in het totaal ongeveer 4,1 miljoen ton suiker (witsuikerwaarde) 
ingevoerd.

- 46 -
7. Communautaire prijzen 
1983/1984
De landbouwprijzen voor de Gemeenschap als geheel zijn in Ecu gemiddeld 
met 4,2 % verhoogd. De interventieprijs voor witte suiker is echter 
slechts met 4 % verhoogd.
De andere prijzen in de suikersector zijn aangepast in overeenstemming met 
verhoging, met uitzondering van de drempelprijs voor melasse die met 6,0 % 
is verhoogd.
1984/1985
Omdat wegens de marktsituatie een uiterst voorzichtig prijsbeleid moest 
worden gevolgd, zijn de landbouwprijzen voor de Gemeenschap als geheel - 
afgezien van het effect van de begeleidende agromonetaire maatregelen - in 
Ecu gemiddeld met 0,5 % verlaagd.
Met het oog op de afstemming van de produktie op de afzet en in het licht 
van de doelstelling de verliezen op de communautaire overschotproduktie 
volledig door de producenten zelf te laten dragen, zijn in de sector 
suiker de prijzen in Ecu ongewijzigd gelaten ten opzichte van het vorige 
verkoopseizoen.
Alleen is in het kader van het stelsel van vergoeding van de opslagkosten 
het bedrag van de maandelijkse vergoeding verlaagd tot 0,53 Ecu/100 kg 
(vroeger 0,57 Ecu/100 kg). Dit is gedaan omdat was geconstateerd dat, 
gezien de in de Gemeenschap gangbare rente, de forfaitaire rente voor de 
berekening van die kosten kon worden verlaagd van 11 % tot 10 % per jaar.
Prijzen op de interne markt
In het verkoopseizoen 1983/1984 lagen de marktprijzen voor suiker, 
af—fabriek, exclusief belastingen, in de meeste Lid—Staten iets boven de 
interventieprijs.
Alleen in Italië en Ierland lagen de prijzen wat meer boven de 
interventieprijs; in Griekenland echter werden prijzen beneden de 
interventieprijs toegepast.

- 47 -
8. Ontwikkelingen op de wereldmarkt 
Produktie en verbruik
In het verkoopseizoen 1981/1982 werd de situatie op de wereldmarkt 
beïnvloed door een groot produktieoverschot.  Aangezien ook in 1982/1983 
de produktie hoger was dan het verbruik, bereikten de voorraden per 
1 september 1983 een rekordpeil, namelijk 40 % van het wereldverbruik, bij 
een reëel overschot (de hoeveelheid boven de normale voorraad) van 
ongeveer 14 miljoen ton, ruwsuikerwaarde.
In het verkoopseizoen 1983/1984 is het verbruik opnieuw lager geweest dan 
de produktie, zodat er geen vermindering van de voorraden is geweest.
Wereldmarktprijzen
Eind september 1982 waren de prijzen voor ruwe suiker in New York gedaald 
tot ongeveer 5,5 cents/lb. Er is pas een herstel gekomen in de lente en 
in de zomer van 1983, waarbij de prijs opliep tot ongeveer 11 cents/lb. 
Vervolgens zijn de suikerprijzen opnieuw aanhoudend gedaald. In de herfst 
van 1984 schommelden ze tussen 4 en 4,5 cents/lb (12 a 12,50 Ecu/100 kg). 
Het jaargemiddelde van de locoprijs voor witte suiker op de beurs van 
Parijs lag voor 1983/1984 op 26,14 Ecu/100 kg (tegen gemiddeld
24,07 Ecu/100 kg in het vorige verkoopseizoen).
Deze lage prijzen zijn veroorzaakt door de zeer grote overschotten sinds 
1981/1982 en verder door de mislukking, eind juni 1984, van de Conferentie 
van de Verenigde Naties met het oog op de sluiting van een Internationale 
Suikerovereenkomst.  In dit verband zij eraan herinnerd dat aangezien de 
onderhandelingen over een internationale overeenkomst met economische 
bepalingen uiteindelijk niet tot een resultaat hebben geleid, uitsluitend 
een administratieve overeenkomst is gesloten. Die treedt per 1 januari 
1985 in werking.
Vooruitzichten op wereldniveau voor het verkoopseizoen 1984/1985
Volgens de eerste ramingen voor het verkoopseizoen 1984/1985 zou de 
wereldproduktie,  uitgedrukt in ruwe suiker, ongeveer 97 miljoen ton 
bedragen.

- 48 -
Voor de Gemeenschap wordt een vrij sterke toeneming van de produktie 
verwacht en voor Zuid-Afrika, Australië en de Filippijnen, landen waarvan 
de produktie in 1983/1984 aanzienlijk lager was als gevolg van de droogte, 
wordt met een duidelijke toeneming van de produktie gerekend. In de USSR 
en Brazilië zou de produktie echter lager zijn. Voor India, waar de 
produktie in 1983/1984 vrij laag was, en voor Cuba wordt een kleine daling 
verwacht.
Aangenomen wordt dat het verbruik hoger zal liggen dan in 1983/1984 en de 
produktie niet zal overtreffen.
Deze vooruitzichten inzake produktie en verbruik bieden voor de komende 
maanden weinig hoop op een belangrijke en duurzame verbetering van de 
suikerprijzen.
9. Vooruitzichten voor de Gemeenschap voor 1984/85
Het suikerbietenareaal voor dit verkoopseizoen kan worden geraamd op
1.761.000 hectare ( + 3,1 % ten opzichte van het vorige verkoopseizoen).
Op grond van de resultaten van analyses op de suikerbietenakkers van begin 
oktober 1984, en van de resultaten bij het begin van de verwerking, wordt 
een suikeropbrengst per hectare van 6,92 ton verwacht. De 
bietsuikerproduktie in de Gemeenschap kan dan ook worden geraamd op 
11,91 miljoen ton. Daarbij komt nog 290.000 ton rietsuiker uit de Franse 
overzeese departementen en 19.000 ton die is vervaardigd uit melasse. De 
totale produktie wordt geraamd op 11,22 miljoen ton witte suiker.
Het suikerverbruik in de Gemeenschap zal nauwelijks hoger liggen dan in 
1983/84 en dus ongeveer 9,4 miljoen ton bedragen.
Als verder rekening wordt gehouden roet de invoer van preferentiële suiker, 
het traditionele handelsverkeer met derde landen in suikerprodukten en, 
tenslotte, de overdracht van suiker naar 1984/85, dan bedraagt de totale 
voor uitvoer beschikbare hoeveelheid suiker — inclusief C—suiker —
+4,1 miljoen ton in witsuikerwaarde,  wat weinig afwijkt van de in 1983/84 
uitgevoerde hoeveelheid.

- 49 -
10. Economische aspecten van de genomen maatregelen 
- Heffingen en restituties
Aangezien de wereldmarktprijzen het hele verkoopseizoen 1983/84 ruim 
beneden de communautaire prijzen lagen, zijn uitvoerrestituties 
verleend voor alle uitvoer van binnen de quota geproduceerde suiker. 
De gemiddelde restitutie bij uitvoer, inhet kader van het 
verkoopseizoen 1983/84, van 1 ton witte suiker bedroeg 352,41 Ecu, 
d.i. vrijwel hetzelfde bedrag als in het voorgaande verkoopseizoen, 
namelijk 351,12 Ecu/ton.
De invoerheffingen bedroegen voor 1983/84 gemiddeld 390,60 Ecu/ton 
witte suiker en 334,20 Ecu/ton ruwe suiker.
- Interventie
In het verkoopseizoen 1983/84 is geen suiker aangeboden aan de 
interventiebureaus.
11. Begrotingsuitgaven
Als gevolg van de ontwikkeling van de wereldmarktprijzen en van de 
fluctuaties in de voorraadsituatie in de Gemeenschap, zijn er de laatste 
jaren vrij grote verschillen geweest in de uitgaven voor de sector suiker.
De uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL voor deze sector 
bedroegen 768 miljoen Ecu in 1981, 1.242 miljoen Ecu in 1982,
1.316 miljoen Ecu in 1983 en worden voor 1984 op 1.602 miljoen Ecu 
geraamd.
Sinds het verkoopseizoen 1981/82 komen, zoals reeds eerder werd gezegd, 
de kosten voor de afzet van het produktieoverschot in de Gemeenschap 
volledig voor rekening van de producenten. Deze uitgaven moeten worden 
gedekt uit de inkomsten uit de basisproduktieheffingen en de B-heffingen 
die moeten worden betaald over de hoeveelheden suiker en isoglucose die 
zijn geproduceerd binnen de A- en B-quota.
Met het oog op de omslag van de opslagkosten over alle betrokkenen wordt 
over alle binnen de quota geproduceerde en afgezette suiker een 
opslagbijdrage geheven om voor de opslagkosten een vergoeding te kunnen 
toekennen.

- 50 -
Na aftrek van de opbrengst van de heffingen en bijdragen in de sector 
suiker bedroegen de communautaire uitgaven voor deze sector in 1981 
285 miljoen Ecu, in 1982 536 miljoen Ecu, in 1983 368 miljoen Ecu en in 
1984 ongeveer 377 miljoen Ecu. Er zij echter aan herinnerd dat dit 
uiteindelijke bedrag aan uitgaven vrijwel uitsluitend verband houdt met 
de verplichting een hoeveelheid communautaire suiker uit te voeren die 
overeenkomt met de 1,3 miljoen ton preferentiële suiker die uit de 
ACS-landen wordt ingevoerd. De uitgaven daarvoor varieerden de laatste 
jaren van 330 tot 460 miljoen Ecu.

- 51 -
4. OLIJFOLIE
1. Inleiding
Het opstellen van een communautaire olijfoliebalans over de laatste 
verkoopseizoenen levert dezelfde moeilijkheden op als vroeger. Op basis 
van de beschikbare gegevens kan de situatie met betrekking tot de 
olijventeelt in de Gemeenschap evenwel als volgt worden beschreven.
De in de Gemeenschap geproduceerde olijfolie is voor 0,20 % afkomstig uit 
Frankrijk, voor 30 % uit Griekenland en voor 70 % uit Italië. In 1980 
leverde dit produkt in Griekenland 11,0 % en in Italië 5,8 % op van de 
totale waarde van de landbouwproduktie in die landen en had olijfolie een 
aandeel van 1,4 % in de produktiewaarde van de landbouw in de Gemeenschap.
Tot 1975 voorzag deze produktie in ongeveer 70 % van de olijfoliebehoeften 
van de Gemeenschap. Sindsdien worden deze behoeften in steeds toenemende 
mate door de communautaire produktie gedekt. Met de toetreding van 
Griekenland kan de Gemeenschap naar kwantiteit bijna volledig in de eigen 
behoeften voorzien, maar naar kwaliteit blijft de noodzaak tot invoer 
bestaan.
Het olijfbomenareaal bedraagt volgens de beschikbare gegevens
2,7 miljoen ha (waarvan 2,2 in Italië en 0,5 in Griekenland), d.i. 
ongeveer 27 % van het wereldareaal en 2,5 % van de oppervlakte 
cultuurgrond van de Gemeenschap. Deze oppervlakten blijven bijna 
ongewijzigd. Het totale aantal olijfbomen, wild of in cultuur, zou volgens 
sommige ramingen ongeveer 307 miljoen bedragen (185 miljoen in Italië,
117 miljoen in Griekenland en 5 miljoen in Frankrijk).
In de olijventeelt werken ongeveer 1 miljoen gezinnen in Italië, 400.000 
in Griekenland en 40.000 in Frankrijk.
De olijfolieproduktie van de Gemeenschap maakt in normale jaren 50 % van 
de wereldproduktie uit. Door de invloed van de beurtjaren kan de 
olijfolieproduktie evenwel zeer sterk verschillen van jaar tot jaar.
2. Produktie
Sedert het verkoopseizoen 1978/79 wordt produktiesteun verleend die voor 
leden van een producentenorganisatie wordt berekend op grond van de 
werkelijk geproduceerde hoeveelheid olie en voor de andere olijventelers 
forfaitair wordt vastgesteld op grond van het aantal olijfbomen en het 
produktiepotentieel.  In juli 1984 heeft de Raad nieuwe algemene 
voorschriften betreffende deze regeling vastgesteld die samen met 
bijzondere maatregelen met ingang van 1 november 1984 van toepassing zijn. 
Bovendien wordt vanaf die datum de forfaitaire steun ook verleend aan 
kleine olijventelers die minder dan 100 kg olijfolie produceren.
In Frankrijk zijn alle olijventelers aangesloten bij een
producentenorganisatie, in Italië ongeveer 95 % en in Griekenland ongeveer 
85 %.

- 52 -
Uit de ingediende steunaanvragen kan worden afgeleid dat in 1982/83 de 
produktie 422.000 ton bedroeg in Italië, 365.000 ton in Griekenland en
2.000 ton in Frankrijk. Er werd evenwel geconstateerd dat, namelijk in 
Italië, de hoeveelheden waarvoor steun werd verleend kleiner zijn dan deze 
waarvoor steun werd aangevraagd. Voor het verkoopseizoen 1983/84 is bij 
het schrijven van dit verslag nog niet bekend voor welke hoeveelheid steun 
is aangevraagd.
3. Verbruik en afzet
Sedert 1 april 1979 geldt in de Gemeenschap een regeling inzake 
consumptiesteun. De steun wordt verleend voor olijfolie die in een erkend 
verpakkingsbedrijf is verpakt in verpakkingen met een maximuminhoud van 
5 liter en die op de markt is gebracht tegen een prijs bij de berekening 
waarvan rekening is gehouden met de consumptiesteun. Slechts in zes 
Lid-Staten zijn verpakkingsbedrijven erkend, namelijk in Italië, 
Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland, Nederland en België.
Vanaf het verkoopseizoen waarin de consumptiesteunregeling werd ingevoerd 
(1978/79) tot en met het verkoopseizoen 1982/83 steeg het aantal 
steunaanvragen jaarlijks met gemiddeld ongeveer 25 % (grotendeels in 
Italië).
Voor het verkoopseizoen 1982/83 is steun aangevraagd voor ongeveer
392.000 ton.
Voor het verkoopseizoen 1983/84 wordt, op basis van de eind oktober 1984 
beschikbare gegevens, de totale hoeveelheid waarvoor steun is aangevraagd, 
op 400.000 ton geraamd.
Het feit dat de hoeveelheden zijn toegenomen waarvoor consumptiesteun 
wordt verleend, is gedeeltelijk toe te schrijven aan een groter verbruik 
van olijfolie uit de Gemeenschap ten nadele van uit derde landen 
ingevoerde olijfolie waarvoor geen steun wordt verleend en gedeeltelijk 
door de geleidelijke invoering in Griekenland van deze regeling slechts 
vanaf 1981.
Met betrekking tot het effect van de consumptiesteun op de 
kleinhandelsprijzen kan op grond van de zes verkoopseizoenen waarin de 
regeling van toepassing is geweest, worden geconstateerd dat er inderdaad 
een gunstig effect is geweest en bijgevolg de kleinhandelsprijzen veel 
minder zijn gestegen dan de groothandelsprijzen voor olijfolie, 
voornamelijk in de Lid-Staat met het hoogste verbruik van olijfolie.

Handelsverkeer
De Gemeenschap is traditioneel de grootste netto-importeur van onverpakte 
olijfolie in de wereld. Sedert de toetreding van Griekenland tot de EEG 
is, in verband met de in dat land beschikbare olijfolievoorraden, de 
invoer uit derde landen verminderd van 125.570 ton (gemiddelde over de 
laatste vijf verkoopseizoenen vóór de uitbreiding) tot 61.500 ton in het 
verkoopseizoen 1982/83 en 36.900 ton in het verkoopseizoen 1983/84 (dit 
laatste cijfer betreft de invoercertificaten die zijn afgegeven tot 
31 oktober 1984). De belangrijkste importeur blijft Italië, gevolgd door 
Frankrijk.
Sedert de toetreding van Griekenland is de uitvoer van de Gemeenschap naar 
derde landen toegenomen van gemiddeld 16.890 ton in de laatste vijf 
verkoopseizoenen vóór de uitbreiding tot 56.400 ton in het verkoopseizoen 
1982/83 en 66.200 ton in het verkoopseizoen 1983/84 (op basis van de 
afgegeven uitvoercertificaten).
De in het verkoopseizoen 1983/84 uitgevoerde hoeveelheden bestaan 
grotendeels uit interventievoorraden, namelijk 12.400 ton, waarvan 
6.500 ton was opgeslagen in Italië en 5.900 ton in Griekenland.
Prijzen
a) Gemeenschappelijke prijzen
De nieuwe marktordening voor olijfolie werd van kracht op 
1 januari 1979. Voor het verkoopseizoen 1983/84 ziet de prijsregeling 
er als volgt uit :
De consumptiesteun is gelijk aan het verschil tussen de met de 
produktiesteun verminderde produktierichtprijs en de representatieve 
marktprijs. Voor het verkoopseizoen 1983/84 bedroeg de consumptiesteun 
52,29 ECU per 100 kg.
De Raad heeft voor het verkoopseizoen 1984/85 de volgende prijzen 
vastgesteld :ECU per 100 kg
Produktierichtprijs 
Produktiesteun 
Interventieprijs 
Representatieve marktprijs 
Drempelprijs319,42
70,26
229,92
196,87
193,25

- 54 -
ECU per 100 kg
Produktierichtprijs 
Produktiesteun 
Interventieprijs 
Representiatieve marktprijs 
Drempelprijs316,23
69,56
227,62
196,87
195,74
b) Marktprijzen en interventie-aankopen
Het verkoopseizoen 1983/84 werd gekenmerkt door een zeer goede oogst in 
Italië en een middelmatige oogst in Griekenland. De voor interventie 
aangeboden hoeveelheden zijn derhalve zeer omvangrijk in Italië maar 
gering in Griekenland (107.000, resp. 19.000 ton). De directe verkoop 
van Griekse olijfolie op de Italiaanse markt blijft zich gunstig 
ontwikkelen, waardoor in Griekenland ook minder olijfolie voor 
interventie werd aangeboden. Tijdens het verkoopseizoen werd in totaal 
bijna 84.000 ton uit die interventievoorraden verkocht.
c) Olijfolievoorraden van het Italiaanse en het Griekse interventiebureau
Gelet op de in Italië en in Griekenland verrichte aankopen en verkopen, 
bedroeg de voorraad olijfolie per 31 oktober 1984 ongeveerd 135.000 ton 
(117.000 ton in Italië en 18.000 ton in Griekenland), tegenover
92.000 ton verleden jaar op dezelfde datum.
6. Economische aspecten van de genomen maatregelen 
a) Invoe rhe f f ingen
Sedert juni 1976 wordt de invoerheffing vastgesteld bij openbare 
inschrijving, zulks met inachtneming van de situatie op de wereldmarkt 
en op de markt van de Gemeenschap, alsmede op grond van de offertes va; 
de handelaars. In het verkoopseizoen 1983/84 hebben zich geen speciale 
problemen bij de vaststelling voorgedaan; toch is, als gevolg van de 
aanzienlijke verhoging van de drempelprijs,  het heffingbedrag naar 
verhouding even sterk gestegen.

b) Restituties
In het verkoopseizoen 1983/84 werd een restitutie verleend bij uitvoer 
van olijfolie in verpakkingen van minder dan 5 kg. Het restitutiebedrag 
varieerde van 32 tot 60 ECU per 100 kg, waardoor tot eind oktober 1984 
een hoeveelheid van 40.600 ton kon worden uitgevoerd tegenover 
39.100 ton tijdens vorig verkoopseizoen.
Uitgaven
De uitgaven in de sector olijfolie zijn afhankelijk van de 
interventieaankopen, de aan de olijfolieproducenten toegekende steun, de 
aan de olijfolieverpakkers uitgekeerde consumptiesteun en de 
uitvoerrestituties.
In 1982 bedroegen de uitgaven van de afdeling Garantie van het E0GFL voor 
de sector olijfolie 675,3 miljoen ECU. Voor 1984 worden de uitgaven op 
888 miljoen ECU geraamd.
De uitgaven voor 1985 worden, op basis van de ontwerp-begroting 1985, op 
875 miljoen ECU geraamd. De hoge bedragen in de laatste twee 
verkoopseizoenen zijn toe te schrijven aan twee belangrijke factoren, 
namelijk de geleidelijke opvoering van het tempo bij het inhalen van de 
achterstand in de betaling van de produktiesteun in Italië en de 
aanpassing van de steunbedragen in Griekenland, een belangrijke 
olijfolieproducent.
In 1983 bedroegen de uitgaven voor de sector olijfolie 4,3 % van de totale 
uitgaven van de afdeling Garantie; in 1984 was dat 4,8 % en voor 1985 
wordt het aandeel op 4,9 % geraamd.

- 56 -
5. OLIE- EN EIWITHOUDENDE ZADEN
I.  Kool-, raap- en zonnebloemzaad 
1. Inleiding
In 1983 bedroeg het aandeel van de oliehoudende zaden in de 
produktiewaarde van de landbouw iets meer dan 1,0 % en besloeg het 
betrokken areaal 1,7 % van de oppervlakte cultuurgrond van de 
Gemeenschap. De wereldproduktie van koolzaad is gedaald van 15 miljoen 
ton in 1982 tot 14,5 miljoen ton in 1983; de communautaire produktie 
is in 1983 gedaald tot 2,513 miljoen ton, waardoor het aandeel van de 
Gemeenschap in de wereldproduktie nog 17 % bedroeg, tegenover 18 % in 
het vorige jaar.
De wereldproduktie van zonnebloemzaad is gedaald van 18,3 miljoen ton 
in 1982 to 15,6 miljoen ton in 1983. De communautaire produktie van 
zonnebloemzaad in 1983 bedroeg 957.000 ton of 6 % van de 
wereldproduktie.
De communautaire produktie van oliehoudende zaden dekt slechts voor 
een zeer klein deel de eigen behoeften aan olie en perskoeken. In 1983 
bedroeg de zelfvoorzieningsgraad voor olie, exclusief olijfolie, 
ongeveer 28 % en die voor perskoeken 8,6 %.
2. Produktie
In 1983 bedroeg het koolzaadareaal van de Gemeenschap 1.104.000 ha 
tegen 1.005.000 ha in 1982, d.i. een stijging met 10 In alle 
belangrijke producerende Lid—Staten, behalve Frankrijk, nam het areaal 
toe. De opbrengst evenwel lag 9 % lager dan in 1982 (namelijk
2.513.000 ton tegen 2.682.000 ton). Het areaal zonnebloemzaad steeg 
met 42 % van 348.000 ha in 1982 tot 493.700 ha in 1983. De produktie 
steeg van 746.000 ton in 1982 tot 957.000 ton in 1983, d.i. een 
stijging met 28 %.
3. Verbruik
De vraag naar koolzaad, raapzaad en zonnebloemzaad hangt af van de 
vraag naar olie en perskoeken van koolzaad en zonnebloemzaad, die op 
haar beurt wordt bepaald door de totale vraag naar olie en perskoeken 
en door de verhouding tussen de prijzen van olie en perskoeken van 
kool- en zonnebloemzaad enerzijds en de prijzen van de
vervangingsprodukten anderzijds. Er worden derhalve gegevens verstrekt 
over het verbruik van de drie betrokken produkten :  eerst olie en 
perskoeken en vervolgens de oliehoudende zaden zelf.
(i) Olie
In 1983/84 is het verbruik van koolzaadolie ongewijzigd gebleven 
ten opzichte van 1982/83.
Het gebruik van zonnebloemolie nam in 1983/84 enigszins af ten 
opzichte van 1982/83.

- 57 -
(ii) Perskoeken
Het verbruik van perskoeken van koolzaad steeg in 1983/84 tot 
1,881 miljoen ton tegen 1,746 miljoen ton in 1982/83. Deze 
stijging is toe te schrijven aan de grotere invoer van de 
Gemeenschap in 1983/84 en aan een lichte stijging van de eigen 
produktie.
Het verbruik van perskoeken van zonnebloemzaad daalde van 
1,310 miljoen ton in 1982/83 tot 1,308 miljoen ton in 1983/84. 
Wegens de toegenomen oogst van zonnebloemzaad in de Gemeenschap 
in 1983/84 werd minder zonnebloemmeel ingevoerd.
(iii) Oliehoudende zaden
Aangezien de verwerkingsmarges voor koolzaad gunstig zijn ten 
opzichte van de concurrerende zaden, kon de koolzaadoogst in 
1983 zonder enig probleem worden afgezet.
Doordat de Gemeenschap een groot tekort aan zonnebloemzaad 
heeft, leverde ook de grotere oogst van 1983 geen 
afzetmoeilijkheden op.
4. Handelsverkeer
Wegens de lagere produktie in de Gemeenschap en de grotere vraag naar 
koolzaad steeg de invoer van koolzaad van 131.000 ton in 1982/83 tot
326.000 ton in 1983/84.
Ook de invoer van zonnebloemzaad daalde, namelijk van 566.000 ton in 
1982/83 tot 360.000 ton in 1983/84. Dit komt door de stijging van de 
produktie van zonnebloemzaad in de Gemeenschap.
De uitvoer van koolzaad en zonnebloemzaad blijft vrij klein (9.000 ton 
koolzaad en 3.000 ton zonnebloemzaad in 1983/84).
Het handelsverkeer in koolzaad binnen de Gemeenschap bestaat 
hoofdzakelijk in Franse export naar Duitsland. Ook het handelsverkeer 
in zonnebloemzaad verloopt hoofdzakelijk tussen Frankrijk en Duitsland.

- 58 -
Prijzen
a) Gemeenschappelijke prijzen
Voor het verkoopseizoen 1983/84 bedroeg de richtprijs voor koolzaad 
48,22 Ecu/100 kg en die voor zonnebloemzaad 57,71 Ecu/100 kg, d.i. 
een verhoging met 4, respectievelijk 6 % ten opzichte van het 
voorafgaande jaar. Dit was het eerste jaar waarin de prijzen voor 
koolzaad werden beïnvloed door de regeling inzake de 
garantiedrempel.  De Raad heeft besloten in het verkoopseizoen 
1984/85 ook voor zonnebloemzaad een garantiedrempel in te stellen 
omdat hij de toenemende teelt van dit gewas wenst af te remmen.
Voor het verkoopseizoen 1984/85 werden de garantiedrempels 
vastgesteld op 2.410.000 ton voor raapzaad en 1.000.000 ton voor 
zonnebloemzaad. De richtprijzen voor 1984/85 werden vastgesteld op 
47,26 Ecu/100 kg voor raapzaad en 58,22 Ecu/100 kg voor 
zonnebloemzaad.
De Commissie heeft voor 1984/85 de toepassing verlengd van de 
speciale toeslag op de interventieprijs voor "00"-koolzaad. Deze 
maatregel heeft ten doel de teelt van de betrokken rassen in de 
Gemeenschap te bevorderen.
Marktprijzen 
1) Wereldmarkt
In 1983/84 stegen de wereldmarktprijzen in het algemeen als gevolg 
van de zeer hoge prijzen op de sojamarkt en van het feit dat de 
wereldproduktie van oliehoudende zaden lager was dan in 1982/83. 
Verwacht wordt dat de wereldproduktie van oliehoudende zaden in 
1984/85 veel hoger zal liggen dan in 1983/84, hoewel de over te 
dragen voorraden waarschijnlijk gering zullen zijn. Bij het begin 
van het verkoopseizoen 1984/85 lagen de olieprijzen tamelijk hoog 
in vergelijking met de meelprijzen, omdat de olievoorziening 
nauwelijks toereikend was. De meelprijzen hebben sterker de invloed 
ondergaan van de wereldmarktprijs voor sojabonen die de voorbije 
maanden sterk is gedaald en een grote druk heeft uitgeoefend op de 
meelprijzen. Bovendien is de vraag naar meel gedaald, vooral in de 
EEG in verband met de invoering van de melkquotaregeling. Een derde 
factor die van invloed is geweest, is de overvloedige graanoogst.
2) Gemeenschap
In het verkoopseizoen 1983/84 lagen de producentenprijzen in de 
Gemeenschap zowel voor zonnebloemzaad als voor koolzaad hoger dan 
de interventieprijs en in veel gevallen zelfs hoger dan de 
richtprijs.
Vooruitzichten
De communautaire koolzaadoogst in 1984/85 wordt op 3,453 miljoen ton 
geraamd, d.i. meer dan 30 % hoger dan in 1983/84. Die stijging is in 
hoofdzaak toe te schrijven aan de zeer gunstige weersomstandigheden ei 
minder aan een toename van het areaal. De verkoop verloopt trager dan 
vorig jaar en in Denemarken heeft reeds interventie plaatsgevonden 
voor "00"-koolzaad. Afgezien van de specifieke problemen met 
betrekking tot "00"-koolzaad in Denemarken lijken zich bij de verkoop 
van de oogst 1984 geen belangrijke problemen voor te doen.

- 59 -
De communautaire zonnebloemzaadproduktie voor 1984/85 wordt op 
1,15 miljoen ton geraamd, d.i. een stijging met meer dan 9 %. Ook deze 
produktiestijging is grotendeels toe te schrijven aan de gunstige 
weersomstandigheden.
8. Economische aspecten van de genomen maatregelen 
a) Steun en restituties
De steun voor koolzaad in het verkoopseizoen 1983/84 varieerde van 
0 Ecu/100 kg tot 21,713 Ecu/100 kg en bedroeg gemiddeld 
8,819 Ecu/100 kg. In dezelfde periode schommelde de 
uitvoerrestitutie tussen 0 en 21 Ecu/100 kg.
De steun voor zonnebloemzaad schommelde tussen 0 en 21,577 Ecu per 
100 kg. Wegens het tekort in de Gemeenschap werden voor dit produkt 
geen uitvoerrestituties vastgesteld.
b) Interventie
In 1983/84 werd geen zaad voor interventie aangeboden. De gehele 
oogst werd in de loop van het verkoopseizoen verkocht.
c) Wijziging van de steunregeling
Bij Verordening (EEG) nr. 1474/84 heeft de Raad de regeling voor de 
vaststelling van de steun en de restitutie op een aantal punten 
vereenvoudigd. Tot en met 30 juni 1984 voorzag de bestaande 
regeling enerzijds in de vaststelling van de steun en de restitutie 
en de publikatie van die bedragen in Ecu, en anderzijds in de 
vaststelling en publikatie van differentiële bedragen, dat zijn 
monetaire coëfficiënten die gelden zowel voor de richtprijs als 
voor de steun- en restitutiebedragen. Vooral om de administratie 
van de Lid-Staten te vereenvoudigen, besloot de Raad het hierboven 
omschreven dubbele systeem te vervangen door de publikatie van de 
vastgestelde steun- en restitutiebedragen in de nationale valuta.
De nieuwe regeling is van toepassing vanaf 1 juli 1984.
9. Uitgaven
In 1983 gaf het EOGFL, afdeling Garantie, 928 miljoen Ecu uit voor 
koolzaad en zonnebloemzaad, d.i. 31 % meer dan in 1982. Voor 1984 is 
een bedrag uitgetrokken van 711 Miljoen Ecu.

- 60 -
II.  Sojabonen
Van 1974 tot 1978 bedroeg het soja-areaal, dat vrijwel geheel in 
Frankrijk ligt, ongeveer 4.000 ha. Tussen 1979 en 1982 is dat areaal 
toegenomen tot 17.000 ha, terwijl de produktie in 1982 30.601 ton 
bedroeg. In 1983 steeg de produktie tot 89.039 ton. In Italië is het 
areaal vertienvoudigd ten opzichte van 1982. De sojateelt beslaat slechts 
een zeer klein gedeelte van de oppervlakte cultuurgrond van de 
Gemeenschap; de Gemeenschap heeft ook slechts een gering aandeel in de 
wereldproduktie (77,8 miljoen ton in 1983/84) en in de wereldconsumptie 
(18 miljoen ton zaadequivalent in 1983/84).
De Raad heeft besloten om voor 1984/85 de periode waarin steun wordt 
verleend te verlengen van zes maanden (tussen november en maart) tot 
twaalf maanden. Bovendien kunnen de Lid-Staten besluiten om in 1984/85 
steun te verlenen aan de olieslagerijen in plaats van aan de eerste 
aankoper.
Voor 1984/85 is de streefprijs vastgesteld op 57,01 Ecu/100 kg en de 
minimumprijs op 50,17 Ecu/100 kg, d.i. 1,5 % hoger dan in 1983/84.
In 1983/84 schommelde de steun voor sojabonen tussen 15,836 en 
20,653 Ecu/100 kg. Bij het begin van het verkoopseizoen 1984/85 bedroeg 
de steun ongeveer 25 Ecu/100 kg.
In 1983 gaf het E0GFL, afdeling Garantie 6,2 miljoen Ecu uit voor 
sojabonen, tegenover 7,3 miljoen Ecu in 1982. Voor 1984 is een bedrag 
uitgetrokken van 29 miljoen Ecu.

- 61 -
III.  Lijnzaad
In de Gemeenschap worden twee soorten vlas verbouwd :  enerzijds 
vezelvlas, dat hoofdzakelijk voor de produktie van vezels wordt geteeld, 
maar ook veel zaad oplevert, en anderzijds olievlas, dat uitsluitend om 
het zaad wordt verbouwd.
Dooreen genomen wordt ongeveer 65.000 ha voor de vlasteelt (1) bestemd, 
welk areaal ongeveer 60.000 ton zaad oplevert; daarmee heeft deze teelt 
slechts een zeer gering aandeel in de oppervlakte cultuurgrond van de 
Gemeenschap en in de wereldproduktie van lijnzaad (volgens cijfers van de 
FAO 5,0 miljoen ha, resp. 2,4 miljoen ton in 1983 tegen 5,4 miljoen ha, 
resp. 2,9 miljoen ton in 1982).
De vlasteelt levert slechts een zeer bescheiden bijdrage in de 
omvangrijke behoeften van de Gemeenschap. Zo werden in 1983 de volgende 
hoeveelheden ingevoerd :  289.000 ton lijnzaad (waarvan 273.000 ton uit 
Canada), 38.000 ton lijnolie (waarvan 31.000 ton uit Argentinië), en
572.000 ton lijnkoeken (438.000 ton uit Argentinië en 94.000 ton uit de 
Verenigde Staten).
Er is absoluut geen sprake van een uitbreiding van de olievlasteelt in de 
Gemeenschap. In 1983 werd nog slechts 2.112 ha (2.530 ton) ingezaaid 
tegen 3.147 ha in 1982 en 4.294 ha in 1981. Ondanks een lichte stijging 
van het communautaire areaal in 1983 ten opzichte van 1982 bedroeg de 
totale produktie van lijnzaad, afkomstig van vezelvlas, slechts 
44.500 ton, tegen 62.500 ton in 1982, wegens de uitzonderlijk hoge 
opbrengsten voor vezelvlas in dat jaar.
Voor het verkoopseizoen 1983/84 is de streefprijs vastgesteld op 
54,59 Ecu/100 kg, tegen 51,50 Ecu/100 kg voor 1982/83 (+ 6 X). Aangezien 
de gemiddelde wereldmarktprijs was vastgesteld op 37,325 Ecu/100 kg, 
bedroeg de steun slechts 17,265 Ecu/100 kg, tegen 24,862 Ecu/100 kg in 
1982/83 (wereldmarktprijs 26,638 Ecu).
De uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie, voor olievlas en voor 
vezelvlas (1), bedragen 14,5 miljoen Ecu voor 1983.
(1) Zie ook onder 7 B :  vezelvlas en hennep.

- 62 - t
6. Gedroogde voedergewassen, erwten, tuin- en veldbonen 
a.  Gedroogde voedergewassen
1. Inleiding
De gemeenschappelijke marktordening voor gedroogde voedergewassen geldt 
voor de volgende produkten :  kunstmatig gedroogde voedergewassen, de 
belangrijktse in de zon gedroogde peulvruchten, uit sap van luzerne en 
verkregen eiwitconcentraten en bij de vervaardiging van deze 
eiwitconcentraten verkregen bijprodukten. Hoewel de gemeenschappelijke 
marktordening ook voor het verkoopseizoen 1983/84 van toepassing was 
verklaard voor kunstmatig gedroogde aardappelen, heeft de Raad deze 
maatregel niet verlengd voor het verkoopseizoen 1984/85.
2. Produktie
Kunstmatig gedroogde aardappelen buiten beschouwing gelaten, bedroeg de 
produktie van kunstmatig gedroogde voedergewassen in 1983 in de 
Gemeenschap 1.477.830 ton (2 % meer dan het vorige jaar) waarvan
140.000 ton in de zon werd gedroogd. Deze produktiestijging was de 
eerste sedert verschillende jaren.
Ook in 1983 blijft Frankrijk de grootste producent met een produktie 
van 895.000 ton, d.i. 61 % van de communautaire produktie.
De produktie van kunstmatig gedroogde aardappelen voor voederdoeleinden 
liep terug tot 16.980 ton of 60 % van de produktie in 1982 
(28.810 ton). De Bondsrepubliek Duitsland blijkt nog het enige land te 
zijn waar kunstmatig gedroogde aardappelen worden geproduceerd.
Voor in de zon gedroogde voedergewassen is de gemeenschappelijke 
marktordening van toepassing sedert 1 juli 1978. De in het 
verkoopseizoen 1984/85 in de Gemeenschap geproduceerde hoeveelheid die 
aan de voorwaarden voor steunverlening voldoet, wordt op 190.000 ton 
geraamd; dit betekent een stijging met 36 % ten opzichte van vorig jaar.
3. Beschikbare hoeveelheden
In 1983/84 bedroeg de beschikbare hoeveelheid kunstmatig gedroogde 
voedergewassen 1.554.249 ton, tegen 1.536.386 ton in 1982/83.
4. Handelsverkeer
De invoer van kunstmatig gedroogde voedergewassen in de Gemeenschap is 
teruggelopen van 235.366 ton in 1982 tot 224.331 ton in 1983. De VS en 
Hongarije zijn onze belangrijkste leveranciers van kunstmatig gedroogde 
voedergewassen gebleven. In 1983 is de export van kunstmatig gedroogde 
voedergewassen uit de Gemeenschap naar derde landen niet zeer groot 
geweest (7.912 ton tegen 27.803 ton in 1982).

- 63 -
5. Prijzen
Tijdens het verkoopseizoen 1983/84 zijn de wereldmarktprijzen voor het 
produktenpakket bestaande uit sojameel, maïsglutenvoer,  citruspellets 
en gerst eerst gestegen tot in de nazomer en het vroege voorjaar, en 
vervolgens weer gaan dalen. De teruggang van de prijzen duurde tot in 
oktober 1984.
DeDe reden waarom de prijzen daarna weer omhoog zijn gegaan is dat de 
prijs voor het genoemde produktenpakket de prijs van sojameel op de 
voet volgt, en deze prijs juist hoog was door de matige sojaoogst 
prijzen voor het pakket bedroegen over het algemeen meer dan 
150 ECU/ton, met een maximum van meer dan 200 ECU/ton, maar na de zomer 
begonnen zij terug te lopen als gevolg van de diverse in punt 7 
"Vooruitzichten" uiteengezette factoren.
6. Economische aspecten van de getroffen maatregelen
Voor het verkoopseizoen 1984/85 heeft de Raad de streefprijs 
vastgesteld op 177,15 ECU per ton en de forfaitaire steun op 8,41 ECU 
per ton, d.i. in beide gevallen een procent minder dan in 1983/84.
In de loop van het verkoopseizoen 1983/84 heeft de Raad ermee ingestemd 
een pakket concurrerende importprodukten, namelijk sojameel, 
maïsglutenvoer, citruspellets en gerst, te gebruiken als grondslag voor 
de berekening van de wereldmarktprijs voor gedroogde voedergewassen, 
wanneer offertes of noteringen voor kunstmatig gedroogde voedergewassen 
op de wereldmarkt ontbreken. Deze methode werd voor het eerst toegepast 
in september 1983.
7. Vooruitzichten
De produktieraming voor 1984/85 bedraagt 1,6 a 1,65 miljoen ton; dit 
cijfer valt uiteen van 1,4 a 1,45 miljoen ton kunstmatig gedroogde 
voedergewassen en 0,190 miljoen ton in de zon gedroogde voedergewassen.
De verwachte produktiestijging wordt hoofdzakelijk toegeschreven aan de 
grotere oogst in Frankrijk en Denemarken, die voor het eerste land als 
gevolg is van een uitbreiding van het areaal en voor het tweede land 
het gevolg van gunstige weersomstandigheden.
Het is mogelijk dat in het verkoopseizoen 1984/85 afzetproblemen 
optreden door het gecombineerde effect van de lage wereldmarktprijzen 
voor concurrerende produkten en een verminderde vraag van de kant van 
de veevoederfabrikanten.
8. Uitgaven
In 1983 bedroegen de uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL 
voor gedroogde voedergewassen 57,7 miljoen ECU, vergeleken met 
41,7 miljoen ECU in 1982. Voor 1984 is een krediet van 45 miljoen ECU 
uitgetrokken.

- 64 -
t *  ·  Erwten^ tuin— en_veldbonen_voor diervoeding
Aangezien in de Gemeenschap de vraag naar voedereiwitten de produktie 
ver overtreft, heeft de Raad op 22 mei 1978 bijzondere maatregelen 
uitgevaardigd ter bevordering van het gebruik van erwten, tuin- en 
veldbonen voor diervoeding. Voor het verkoopseizoen 1984/85 heeft de 
Raad ermee ingestemd deze maatregelen uit te breiden tot niet-bittere 
lupinen. Bovendien zijn voor dit verkoopseizoen ook maatregelen met het 
oog op de rationalisatie van de inspectieprocedures ingevoerd.
In 1983/84 is verwerkingssteun betaald voor 571.000 ton erwten en
190.000 ton tuin- en veldbonen; dit betekent een stijging met 46 % voor 
erwten en met 4 % voor tuin- en veldbonen ten opzichte van 1982/83 
(390.000 ton resp. 183.000 ton). Achter het cijfer voor erwten gaat een 
stijging van het gebruik in Duitsland, België, Nederland, het Verenigd 
Koninkrijk en Denemarken, en een al twee jaar durende daling in 
Frankrijk schuil. Wat tuin— en veldbonen betreft, was er een toeneming 
van het gebruik in Frankrijk en België.
Voor het verkoopseizoen 1983/84 werd de steundrempelprijs voor erwten, 
tuin- en veldbonen vastgesteld op 51,76 ECU/100 kg sojaschroot en de 
minimumaankoopprijs op 29,19 ECU/100 kg. De steun varieerde van 7,375 
tot 12,915 ECU/100 kg.
Voor het verkoopseizoen 1984/85 is de drempelprijs vastgesteld op 
51,24 ECU/100 kg voor erwten, tuin- en veldbonen en op 47,82 ECU/100 kg 
voor lupinen. De minimumaankoopprijs wordt vastgesteld op 28,90 resp. 
31,97 ECU/100 kg.
De prijzen voor erwten, tuin- en veldbonen zijn 1 % lager dan vorig 
jaar.
c. Erwten^ tuin- en_veldbonen_voor menselijke_consumptie
Bij Verordening (EEG) nr. 1431/82 van 18 mei 1982 heeft de Raad nieuwe 
bijzondere maatregelen voor erwten, tuin- en veldbonen uitgevaardigd, 
die op 1 augustus 1982 zijn ingegaan. De steunregeling geldt voortaan 
ook voor erwten, tuin- en veldbonen voor menselijke consumptie.

- 65 -
De steun voor erwten, tuin- en veldbonen voor menselijke consumptie wordt 
op een andere grondslag toegekend dan die voor dezelfde produkten voor 
diervoeding. Bij menselijke consumptie is de steun gelijk aan het verschil 
tussen de streefprijs en de aan de grens van de Gemeenschap geconstateerde 
wereldmarktprijs voor erwten, tuin- en veldbonen van rassen die met de 
communautaire produktie kunnen concurreren.
In 1983/84 werd steun toegekend voor 132.722 ton in de Gemeenschap 
geproduceerde erwten, tuin- en veldbonen, tegen 78.000 ton in 1982/83. D( 
streefprijs voor 1983/84 bedroeg 33,44 ECU/100 kg en is voor 1984/85 
vastgesteld op 33,11 ECU/100 kg. Aan het begin van 1983/84 bedroeg de 
wereldmarktprijs 24 ECU/100 kg en in de loop van het verkoopseizoen werd 
deze slechts eenmaal gewijzigd, namelijk verhoogd tot 28 ECU/100 kg. Aan 
het begin van het verkoopseizoen 1984/85 werd de wereldmarktprijs 
vastgesteld op 27 ECU/100 kg.
Uitgaven
In 1983 gaf de afdeling Garantie van 
voor deze sector, tegen 41,1 miljoen 
toegenomen gebruik van erwten, tuin­
diervoeders .het EOGFL in totaal 84,6 miljoen ECU uit 
ECU in 1982. Deze stijging wijst op een 
en veldbonen bij de fabricage van
Voor 1984 is een krediet van 133 miljoen ECU uitgetrokken.

-  66 -
7· KATOEN - VEZELVLAS EN HENNEP
A. KATOEN
1. Inleiding
Hoewel katoen niet in Bijlage II bij het Verdrag is opgenotnen, wordt in 
het aan het Toetredingsverdrag van Griekenland gehechte Protocol nr. 4 
betreffende katoen uitdrukkelijk erkend dat deze produktie een 
specifiek landbouwkarakter heeft.
Communautair gezien is katoen slechts van beperkt belang, zowel qua 
areaal (1,5 % van de oppervlakte cultuurgrond) als qua aantal telers 
(70.000). Voor Griekenland, praktisch de enige producent in de 
Gemeenschap, is de katoenteelt sociaal-economisch gezien evenwel zeer 
belangrijk. Volgens de FAO bedroeg de wereldproduktie van katoenvezels 
in 1983 14,7 miljoen ton en besloeg het areaal 31,7 miljoen ha. De 
produktie van de Gemeenschap bedraagt 13.000 ton en vertegenwoordigt 
derhalve minder dan 1 % van de wereldproduktie.
2. Produktie
Met de nationale steunregeling nam het katoenareaal in Griekenland af. 
Het verminderde van 183.000 ha in 1977 tot 141.000 ha in 1980. In
1981, het eerste jaar waarin de communautaire steunregeling gold, 
bedroeg het katoenareaal 126.000 hectare. In 1982 groeide het tot
137.000 ha, in 1983 tot 168.000 hectare en in 1984 zelfs tot
192.000 hectare, dit is de grootste oppervlakte sedert 1933
(231.000 hectare). Er dient op gewezen dat de 200.000 hectare eveneens 
werden overschreden in 1961 en 1962. In 1983 is in de Gemeenschap 
402.500 niet-geëgreneerde katoen en 130.000 ton Icatoenvezel 
geproduceerd, tegenover 316.000 ton, respectievelijk 101.000 ton in
1982. In 1983 is 213.500 ton katoenzaad geproduceerd tegenover
158.000 ton in 1982.
3. Handelsverkeer
Doordat niet-geëgreneerde katoen om zowel technische ais economische 
redenen raoeil ijk over lange afstanden kan worden vervoerd, is er geen. 
internationaal handelsverkeer in dit produkt.

- 67 -
Daar in de Gemeenschap de verwerkingscapaciteit van de spinnerijen heel 
wat groter is dan de vezelproduktie, voert de Gemeenschap grote 
hoeveelheden in.
In 1983 heeft de Gemeenschap van de Negen 807.000 ton katoenvezels 
(ruwe katoen + linters) ingevoerd, tegenover 772.000 ton in 1982 en
677.000 ton in 1981.
De voornaamste leveranciers van de Gemeenschap (61 % van de totale 
leveringen) zijn de Verenigde Staten (126.000 ton), de Sovjetunie 
(124.000 ton), Turkije (96.000 ton), Egypte, Syrië en Brazilië. De 
communautaire uitvoer van katoenvezels bedroeg in 1982 slechts
28.000 ton, waarvan 16.000 ton is geleverd door Griekenland.
Het intracommunautaire handelsverkeer is zeer beperkt (35.000 ton) en 
Griekenland levert aan de andere Lid-Staten slechts 5.400 ton.
4. Prijzen
Voor de berekening van de steun wordt een theoretische wereldmarktprijs 
voor niet-geëgreneerde katoen vastgesteld op basis van de waarde van de 
bij de egrenering verkregen produkten, welke waarde wordt verminderd 
met de egreneringskosten.
In het verkoopseizoen 1983/84 is de wereldmarktprijs van geëgreneerd 
katoen op een zeer hoog peil gebleven vanaf het begin van het 
verkoopseizoen tot 1 juni 1984. In juni 1984 is deze prijs beginnen te 
dalen als gevolg van de gunstige oogstverwachtingen.  Hij daalde van 
65,342 Ecu/100 kg in het begin van het verkoopseizoen tot 62,004 Ecu 
(- 5,1 X) aan het einde. De gemiddelde wereldmarktprijs voor 
katoenvezels lag in het verkoopseizoen 1983/84 (87,6 dollarcent/lb) 
hoger dan in de vier voorafgaande verkoopseizoenen.
5. Steunregeling en uitgaven
In het kader van deze regeling wordt steun toegekend voor in de 
Gemeenschap geproduceerde niet-geëgreneerde katoen; die steun is 
aan het verschil tussen een door de Raad vastgestelde streefprijs 
wereldmarktprijs.

-  68 -
De volledige steun wordt slechts verleend voor een beperkte 
hoeveelheid; bij een produktieoverschot wordt aan alle producenten een 
lager steunbedrag uitgekeerd.
Voor het verkoopseizoen 1984/85 heeft de Raad de streefprijs 
vastgesteld op 94,14 Ecu/100 kg, de minimumprijs op 89,44 Ecu/100 kg en 
de hoeveelheid niet-geëgreneerde katoen die voor de volle steun in 
aanmerking komt, op 500.000 ton. Voor 1983/84 was dit respectievelijk 
92.t75 Ecu/100 kg, 88,12 Ecu/100 kg en 450.000 ton. De prijzen zijn dus 
verhoogd met 1,5 %
Tijdens het verkoopseizoen 1983/84 heeft de Commissie op grond van de 
wereldmarktsituatie 28 maal een steunbedrag voor niet-geëgreneerde 
katoen vastgesteld. In augustus bedroeg de steun 23,6 Ecu/100 kg maar 
wegens de daling van de katoenprijzen in de maand oktober steeg de 
steun tot 26,9 Ecu/100 kg. Toen de prijzen weer aantrokken is de steun 
vanaf november geleidelijk verlaagd tot 21,1 Ecu/100 kg in januari en 
21,8 Ecu in februari. De steun is sedertdien opnieuw gestegen maar 
deze stijging heeft vrijwel geen invloed gehad op de uitgaven daar de 
nog te egreneren hoeveelheden beperkt waren. Tijdens het 
verkoopseizoen 1983/84 bedroeg de steun in de egreneringsperiode 
gemiddeld slechts 24,8 Ecu/100 kg tegen 37,4 Ecu in het vorige 
verkoopseizoen. De uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL in 
de sector katoen bedroegen in 1983 ongeveer 140,1 miljoen Ecu, tegen 
96,2 in 1982. In de begroting 1984 worden deze uitgaven geraamd op 
116 miljoen Ecu.

- 69 -
B. VEZELVLAS EN HENNEP
1. Inleiding
Hoewel het areaal van vezelvlas en hennep samen minder dan 1 X van de 
oppervlakte cultuurgrond van de Gemeenschap beslaat, mag het belang van de 
vlas- en hennepteelt voor de streken waar deze teelten geconcentreerd 
zijn, niet worden onderschat.
In de laatste tien jaar bedroeg het communautaire areaal van vezelvlas 
gemiddeld 56.500 ha. Het communautaire vezelvlasareaal maakt slechts 4 X 
uit van het wereldareaal (1,5 miljoen ha), maar de vezelproduktie bedraagt 
12 % à 15 % van de wereldproduktie (700.000 ton) dank zij opbrengsten die 
aanzienlijk hoger liggen dan het wereldgemiddelde. Ook de vezelkwaliteit 
is in de Gemeenschap veel beter dan elders (USSR - Oosteuropa - China - 
Egypte).
Papierhennep wordt uitsluitend in een zeer klein gebied van Frankrijk 
geteeld. In Italië wordt een geringe hoeveelheid vezelhennep geproduceerd.
2. Produktie
Het vezelvlasareaal van de Gemeenschap, dat in de voorgaande jaren 
ongeveer 60.000 hectare besloeg maar in 1981 slechts 50.000 hectare, is 
sedert 1982 opnieuw uitgebreid. Dit herstel hield ook aan in 1983 toen 
ongeveer 53.000 hectare werd ingezaaid, tegen 50.800 hectare in 1982. 
Deze stijging (+ 4 X) is het gevolg van een aanzienlijke verbetering van 
de algemene situatie in de sector. Het aandeel van de producerende 
Lid-Staten is vrijwel ongewijzigd gebleven :  80 % voor Frankrijk, 14 X 
voor België en 6 X voor Nederland. Er wordt ook een poging gedaan om de 
vlasteelt in Schotland ingang te doen vinden. Het dauwrootprocédé 
verdringt steeds meer het waterroten. Door deze ontwikkeling kan in de 
toekomst de aanvoer van gecertificeerd zaaizaad van goede kwaliteit 
ernstig in het gedrang komen.

- 70 -
Na een verstoorde vegetatieperiode die een achterstand kende tot in juni, 
waren de omstandigheden voor het uittrekken en het roten van het vlas in 
1983 zeer bevredigend. De opbrengst van stro en zaad was niet 
overvloedig, maar de vezelopbrengst en de kwaliteit van de vezels lagen 
boven het gemiddelde.
Het areaal papierhennep, dat in 1979 begon af te nemen nadat het in de 
voorgaande jaren voortdurend was uitgebreid, ging in 1983 verder achteruit 
(- 5 %) tot minder dan 5.000 ha.
3. Vezelverbruik en -voorraden
De vezelvoorraden bij de vlassers, de handel en de spinnerijen, die door 
het bedrijfsleven op ongeveer 45.000 ton worden geraamd aan het begin van 
het verkoopseizoen 1983/1984, zijn tijdens dat verkoopseizoen gedaald.
Aan het einde van het verkoopseizoen hadden zij een abnormaal laag peil 
bereikt. Er was een krachtige vraag, inzonderheid voor minder goede 
kwaliteiten en vooral voor korte vezels.
Onder invloed van de vaste markt voor vlaslokken is ook de markt voor 
hennepvezels verbeterd, waardoor de hennepvoorraden zijn verminderd.
4. Handelsverkeer
Omdat het wegens de geringe waarde in verhouding tot het gewicht niet 
lonend is strovlas over grote afstanden te vervoeren, is er geen 
handelsverkeer met derde landen in dit produkt. Het intracommunautaire 
handelsverkeer blijft beperkt tot invoer in België uit Frankrijk en 
Nederland.
In 1983 kochten de Belgische vlassers 56.000 ton strovlas (51.500 in 1982) 
in Frankrijk en Nederland ter aanvulling van de Belgische oogst. De 
stijging ten opzichte van het voorafgaande verkoopseizoen (+ 9 X) is een 
gevolg van het feit dat minder grote hoeveelheden in België geproduceerd 
strovlas beschikbaar waren.
De invoer van vezelvlas kende in 1983, na een sterke daling in de vorige 
jaren, een duidelijke heropleving (19.500 ton tegen 11.400 ton in 1983), 
vooral voor korte vezels waarvan 9.800 ton is ingevoerd, tegen slechts 
3.700 ton in 1982. Deze heropleving is te danken aan de grote vraag naar 
deze grondstoffen vanaf het tweede halfjaar 1983. De uitgevoerde 
hoeveelheden (30.800 ton) zijn nog iets groter dan het reeds hoge cijfer 
van 1982 (29.000 ton).

- 71 -
De Gemeenschap heeft een tekort aan vezels van middelmatige en mindere 
kwaliteit, dat zij aanvult door invoer uit Oost-Europa, Egypte en China, 
waar deze kwaliteiten in overvloed voorhanden zijn; daarentegen voorziet 
zij de hele wereld, en met name de Oosteuropese landen (12.200 ton), van 
vezels van goede en prima kwaliteit die elders niet worden geproduceerd.
De invoer van papierhennep is iets achteruit gegaan (5.200 ton tegen 
5.600 ton in 1982). Dit produkt wordt geleverd door China en de 
Oosteuropese landen. De uitvoer ervan bleef beperkt tot ongeveer
2.000 ton.
5. Prijzen
De prijzen van strovlas die in de verkoopseizoenen 1981/1982 en 1982/1983 
sterk waren gestegen, zijn in 1983/1984 nog hoger geworden. De 
ontvangsten van de meeste telers zijn ook sterk toegenomen. De sedert 
oktober 1981 waargenomen stijging van de gemiddelde verkoopprijzen voor 
vlasvezels heeft gedurende het gehele verkoopseizoen 1983/1984 
aangehouden. De stijging was aanzienlijk voor vezels van minder goede 
kwaliteit en, met name voor kortere vezels waarvan de prijs, na gedurende 
verschillende verkoopseizoenen zeer laag te zijn geweest, in de loop van 
dit verkoopseizoen praktisch is verdubbeld.
De tussen de verwerkende industrie en de telers overeengekomen 
contractprijs voor hennepstro is gestegen van 475 FF/ton (79,23 Ecu/ton) 
in 1981 en 524 FF/ton (84,58 Ecu in 1982) tot 560 FF/ton (86,26 Ecu/ton) 
in 1983, dit is een stijging van 7 %.
6. Vooruitzichten
Wegens de zeer hoge prijzen voor stro- en vezelvlas is het communautaire 
vezelareaal in 1984 uitgebreid tot 64.250 ha. Dit is een nieuwe en 
aanzienlijke uitbreiding (+ 21 X). In het algemeen genomen wordt de 
nieuwe oogst bevredigend geacht, maar te heterogeen om echt als uitstekend 
te worden aangemerkt. De afzet zou normaal zonder problemen moeten kunnen 
verlopen en de kwantitatieve en kwalitatieve bevoorrading van de 
verbruikers lijkt verzekerd, zonder meer.
Bovendien kon, wegens het zeer slechte weer in september en oktober, het 
vlas op 5.800 ha niet worden binnengehaald. Het hennepareaal (4.820 ha in 
Frankrijk) was ongeveer even groot als in 1983. De vegetatieperiode is 
later begonnen en men verwacht dat opbrengst en kwaliteit zeer 
ongelijkmatig maar in het algemeen middelmatig toch goed zullen zijn.
Er zijn geen voorraden meer bij de telers en de algemene situatie is 
verbeterd.

- 72 -
7.  Vooruitzichten inzake vezelvlas voor 1985/86 en de daaropvolgende 
verkoopseizoenen
Gezien de zeer bevredigende situatie inzake afzet van stro en de 
veelbelovende situatie voor de verkoop van vezels van de oogst 1984, 
zouden de telers en vlassers nog gedurende een verkoopseizoen het huidige 
areaal verder moeten kunnen vergroten ten einde opnieuw wat voorraden te 
kunnen aanleggen. Het feit dat er momenteel geen overschotten zijn en 
zulks op korte termijn ook niet te vrezen valt, is echter in hoofdzaak toe 
te schrijven aan het kleinere aanbod in de vorige verkoopseizoenen, zelfs 
al is de vraag ontegensprekelijk toegenomen.
Op langere termijn heeft de sector vezelvlas slechts toekomst indien 
vlaslinnen erin slaagt een groter aandeel te veroveren in het assortiment 
textielprodukten dat naar de gunst van de moderne consument dingt.
Daartoe moet de vlassector niet alleen de veroverde afzet in de 
kledingssector handhaven en vergroten maar ook een deel heroveren van de 
andere afzetmogelijkheden die verloren zijn gegaan. Dit doel kan worden 
bereikt door een grotere creativiteit, samen met een passende informatie 
van de verbruikers binnen en buiten de Gemeenschap.
8. Uitgaven
Het steunbedrag voor vezelvlas is vastgesteld op 351,57 Ecu/ha voor 
1984/1985 tegen 355,12 Ecu/ha voor 1983/1984 (- 1 %). Van dit bedrag is 
23,85 Ecu bestemd voor de financiering van acties ter bevordering van het 
gebruik van vlasvezels.
Voor hennep bedraagt de steun 319,29 Ecu/ha voor 1984/1985 tegen 
322,52 Ecu/ha voor 1983/1984 (- 1 %).
In 1983 gaf de afdeling Garantie van het EOGFL 19,3 miljoen Ecu uit 
vezelvlas en hennep.

- 73 -
8. ZAAIZAAD
Inleiding
De gemeenschappelijke marktordening voor zaaizaad heeft betrekking op de 
volgende produkten :
- gedroogde zaden van peulgroenten, voor zaaidoeleinden GDT 07.05 A
- spelt, bestemd voor zaaidoeleinden GDT 10.01 A
- maïshybriden voor zaaidoeleinden GDT 10.05 A
- rijst, bestemd voor zaaidoeleinden GDT 10.06 A
- oliehoudende zaden en vruchten, bestemd voor zaaidoeleinden GDT 12.01 A
- zaaigoed, sporen daaronder begrepen GDT 12.03.
Deze sector is niet alleen van belang voor de zaadproduktie maar ook voor 
zijn strategische waarde. Met het geproduceerde zaaizaad van 
voedergewassen wordt in de EEG namelijk een oppervlakte van 12.609.000 ha 
groenvoeder ingezaaid (1983), terwijl de weiden en het blijvend grasland 
een oppervlakte van meer dan 46 miljoen ha beslaan (1983). De produktie 
van maïshybriden voor zaaidoeleinden bedraagt ongeveer 1,4 miljoen 
kwintaal. Met deze produktie wordt in totaal ongeveer 5 miljoen ha 
korrelmaïs en voedermaïs ingezaaid. Hetzelfde geldt voor rijst en de 
overige zaaizaden. Op te merken valt voorts dat de inheemse soorten, en 
vooral de leguminosen, over het algemeen een grotere standvastigheid 
vertonen dan de van elders afkomstige soorten.
Produktie
Denemarken is de belangrijkste producent van de Gemeenschap, vooral voor 
graszaad; ook Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben een grote 
graszaadproduktie.  Frankrijk en Italië zijn de grootste producenten van 
zaad van leguminosen.
In 1983 bedroeg de communautaire produktie van zaaizaad van 
voedergewassen ongeveer 2,3 miljoen kwintaal (2.344.305 kwintaal in 
1982); het evenwicht doet zich vooral voor in de sector van de 
leguminosen. In vergelijking met 1983 (197.942 ha) evenwel is het voor de 
oogst 1984 aangegeven areaal (202.827 ha) iets toegenomen :
Gramineae 98.577 ha in 1983 tegen 112.199 ha in 1984;
Leguminosae 99.365 ha in 1983 tegen 90.628 ha in 1984.
In 1983 werd 370.000 kwintaal zaairijst geproduceerd. Sinds de 
Gemeenschap steun verleent, is het gebruik van gecertificeerd zaad sterk 
toegenomen. De communautaire steun lijkt derhalve een gunstige invloed te 
hebben.
De produktie van maïshybriden voor zaaidoeleinden bedraagt ongeveer
1.113.000 kwintaal (1983); de communautaire produktie lijkt dus verder te 
dalen.

- 74 -
III.  Voorzieningssituatie
De voorzieningssituatie van de Gemeenschap voor zaaizaad van 
voedergewassen blijft bevredigend. De beschikbare hoeveelheden bedragen 
+2,3 miljoen kwintaal en de vraag wordt op circa 1.800.000 kwintaal 
geschat; voor de meeste soorten kan de Gemeenschap dan ook in haar eigen 
behoeften voorzien. Aangenomen mag worden dat er in het volgende 
verkoopseizoen nauwelijks verandering in deze situatie zal komen. Toch 
zal de handel met derde landen doorgaan, vooral voor enkele soorten 
waaraan de EEG nog steeds een tekort heeft (Phleum Pratense, Trifolium 
repens, Vicia sativa, enz.).
Ten aanzien van maïshybriden voor zaaidoeleindt:n evolueert de situatie 
ongunstig en de invoer uit sommige Oosteuropese landen en uit de 
Verenigde Staten neemt verder toe (216.280 kwintaal in 1979/1980; 386.987 
kwintaal in 1982/1983 per 31.5.1983).
In het verkoopseizoen 1983/1984 is de invoer evenwel gedaald 
(287.290 kwintaal). De toekomst zal moeten uitwijzen of deze daling 
aanhoudt dan wel of zij een gevolg is van de voorraadsituatie in het 
voorbije verkoopseizoen.
Voor rijst bestemd voor zaaidoeleinden ontwikkelt de situatie zich 
gunstig.
IV. Pri jzen
De producentenprijzen in de Gemeenschap vertonen een stijgende tendens in 
vergelijking met de overeenkomstige periode van vorig jaar. Op de Deense 
markt, de belangrijkste van de Gemeenschap, werden de volgende prijzen 
genoteerd :
Ecu/100 kg
September 1983 September 1984
Lolium perenne L (Late rassen)
Lolium multiflorum L 
Festuca pratensis L 
Festuca rubra L 
Poa pratensis L
De compenserende heffingen bij invoer van maïshybriden variëren momenteel 
(oktober 1984) al naar het land van herkomst van 17,3 tot 78,9 Ecu/100 kg.
Voor het verkoopseizoen 1984/85 zijn de referentieprijzen voor 
maïshybriden vastgesteld op :
I. Dubbele hybriden en top-crosshybriden
II. Drieweghybriden
III. Enkele hybriden90
86
107
107
12061
74
104
74
141
97
194

- 75 -
V. Genomen maatregelen
De Commissie heeft de referentieprijzen voor maïshybriden voor het 
verkoopseizoen 1984/1985 vastgesteld. In de Lijsten van de rassen van 
Lolium perenne L (zeer standvastige rassen, late of half late; weinig 
standvastige rassen, halflate, halfvroege of vroege) zijn enkele kleine 
wijzigingen aangebracht.
VI. Vooruitzichten
De oogst lijkt bevredigend te zijn en de prijzen voor bepaalde soorten 
vertonen een dalende tendens.
VII.  Uitgaven
In 1983 bedroegen de uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie, voor 
zaaizaad ongeveer 43 miljoen Ecu.

- 76 -
9. WIJN
I. WIJNOOGSTJAAR 1982/83
1. Inleiding
In 1983 bedroeg het aandeel van de wijn in de totale produktiewaarde 
van de communautaire landbouw 5,8 X. Tijdens het wijnoogstjaar 1982/83 
besloeg het produktieve wijnbouwareaal 2.341.000 ha (bij een totaal 
areaal van 2.418.000 ha) of 2,3 X van de oppervlakte cultuurgrond van 
de Gemeenschap; hierbij dient te worden vermeld dat het areaal in vijf 
jaar met 222.000 ha (d.i. 9,2 X) is teruggelopen.
De FAO raamt de wereldproduktie van wijn in h’t wijnoogstjaar 1982/83 
op 360 miljoen hl, dit is 44 miljoen hl meer dan het vorige jaar en 
eveneens meer dan de gemiddelde produktie in de afgelopen vijf jaar 
(325 miljoen hl).
2. Produktie
In 1982/83 bedroeg de produktie in de Gemeenschap 173 miljoen hl, tegen 
140 miljoen hl in 1981/82 en 164 miljoen hl in 1980/81 (recordcijfer).
De communautaire produktie vertegenwoordigde in deze wijnoogstjaren 
respectievelijk 48,1 X (in 1982/83), 44,3 X (in 1981/82) en 46,3 X (in 
1980/81) van de wereldproduktie (op basis van de gegevens van de FAO).
Aangezien het wijngaardareaal van de Gemeenschap slechts ongeveer 24 % 
van het wereldareaal vertegenwoordigt, ligt de gemiddelde opbrengst in 
de Gemeenschap aanzienlijk boven het wereldgemiddelde.
3. Verbruik
In het wijnoogstjaar 1982/83 bedroeg het totale interne wijnverbruik 
155 miljoen hl tegen 150 miljoen hl in 1981/82; in dit totaal zijn de 
in het kader van interventiemaatregelen gedistilleerde hoeveelheden 
begrepen, die hieronder zijn vermeld.
a) Menselijke consumptie
In 1982/83 bedroeg de rechtstreekse menselijke consumptie 
121,9 miljoen hl, tegen 124,8 miljoen hl in 1981/82.
Uit deze cijfers blijkt dat de dalende tendens nog steeds aanhoudt, 
hoewel in het wijnoogstjaar 1979/80 een zekere heropleving van de 
consumptie werd waargenomen (waarschijnlijk door een stijging van 
het eigen verbruik, hetgeen regelmatig wordt geconstateerd in jaren 
met een overvloedige oogst).
Deze vermindering is te verklaren door de daling van het verbruik in 
de grote producerende landen, die niet wordt gecompenseerd door de 
geringe stijging in de andere landen.

- 77 -
b) Verwerking
In 1982/83 is in totaal 32 miljoen hl verwerkt; daarin zijn de 
hoeveelheden begrepen waaruit gedistilleerd met benaming van 
oorsprong is bereid, de hoeveelheden die zijn gedistilleerd in het 
kader van de distillatie en de hoeveelheden die met steun van de 
Gemeenschap zijn gedistilleerd.
De met steun van de Gemeenschap gedistilleerde hoeveelheden 
bedroegen 21 miljoen hl in 1982/83.
In de twee voorafgaande wijnoogstjaren werd 24 respectievelijk 
35 miljoen hl verwerkt; de hoeveelheden die met communautaire steun 
werden gedistilleerd bedroegen 14 respectievelijk 23 miljoen hl.
c) Zelfvoorzieningsgraad
Berekend op basis van het totale interne verbruik bedroeg de 
zelfvoorzieningsgraad van de Gemeenschap van Tien 110,8 X in 1982/83  
(93,5 X in 1981/82).
Wanneer men van de voorzieningsbalans de hoeveelheden aftrekt die op 
grond van de verschillende interventiemaatregelen zijn gedistilleerd 
(+ 21 miljoen hl), ligt de zelfvoorzieningsgraad voor 1982/83 op
128,4 X, tegen 103,1 X voor 1981/82 en 115,6 X voor 1980/81.
4. Voorraden
Aan het eind van het wijnoogstjaar 1982/83 bedroegen de voorraden in d 
Gemeenschap van Tien 89,3 miljoen hl, hetgeen een zeer sterke stijging 
betekent ten opzichte van het vorige wijnoogstjaar (76,4 miljoen hl).
5. Handelsverkeer
In 1982/83 heeft de Gemeenschap van Tien 5,1 miljoen hl wijn ingevoerd 
en 8,9 miljoen hl uitgevoerd. ( Het cijfer voor de uitvoer dat voorkomt 
in de tabellen in bijlage (balans) is verschillend omdat het is 
berekend door het verschil te maken tussen de totale uitvoer van de 
Lid-Staten en het intracommunautaire handelsverkeer waarvoor is 
uitgegaan van de invoercijfers ).
Bij de invoer is nog steeds een dalende tendens waar te nemen, terwijl 
de uitvoer sedert het wijnoogstjaar 1975/76 voortdurend is toegenomen, 
voornamelijk wegens de stijging van de Italiaanse uitvoer, zij het dat 
in dit wijnoogstjaar een lichte terugval is geconstateerd.

- 78 -
II. WIJNOOGSTJAAR 1983/84
1. Produktie
Volgens de laatste gegevens is 168 miljoen hl geproduceerd, dit is 
5 miljoen hl minder dan in het vorige wijnoogstjaar.
2. Verbruik
Het totale interne wijnverbruik bedroeg 169 miljoen hl, hetgeen een 
stijging met 14 miljoen hl betekent.
a) Menselijke consumptie
In 1983/84 bedroeg de rechtstreekse memelijke consumptie
125,4 miljoen hl, hetgeen een bevestiging is van de dalende tendens
die sedert enkele jaren wordt geconstateerd.
b) Verwerking
De verwerkte hoeveelheden bedroegen 42,8 miljoen hl tegenover 
32,2 miljoen hl tijdens het vorige wijnoogstjaar.
De in het kader van de communautaire interventiemaatregelen 
gedistilleerde hoeveelheden zijn sterk gestegen (34,9 miljoen hl 
tegenover 21,3 miljoen hl in 1982/83), omdat ook de beschikbare 
hoeveelheden toegenomen waren.
3. Prijzen
a) Gemeenschappelijke prijzen
In het wijnoogstjaar 1983/84 zijn de oriëntatieprijzen voor de 
verschillende tafelwijnsoorten met gemiddeld 5,5 % verhoogd ten 
opzichte van het vorige wijnoogstjaar, behalve voor witte wijn van 
soort A 1, waarvoor de verhoging 6 % bedroeg.
b) Gemiddelde prijzen
- Rode wijn van soort RI
De Franse prijzen zijn gedurende het gehele wijnoogstjaar stabiel 
gebleven op een iets lager peil dan het vorige wijnoogstjaar, 
maar wel op een hoger peil dan de Italiaanse prijzen. Zij 
bedroegen ongeveer 74 % van de oriëntatieprijs.
De Italiaanse prijzen zijn gedurende het gehele wijnoogstjaar 
teruggelopen, en bedroegen in augustus uiteindelijk 67 % van de 
oriëntatieprijs. Het verschil met de prijzen van het vorige 
wijnoogstjaar varieert van - 3,4 % tot — 9,1 X.

- 79 -
Tijdens het gehele wijnoogstjaar kon geen enkele Griekse notering 
in aanmerking worden genomen wegens het geringe verhandelde 
volume.
- Rode wijn van soort Ril
De enige Franse notering, namelijk Bastia, is gedurende het 
gehele wijnoogstjaar zeer laag gebleven en bedroeg 67 % van de 
oriëntatieprijs, d.i. 7,6 % minder dan de gemiddelde noteringen 
voor het vorige wijnoogstjaar.
De enige twee beschikbare Italiaanse noteringen zijn in de loop 
van het wijnoogstjaar omlaag gegaan en hebben zich uiteindelijk 
gestabiliseerd rond 66 % van de oriëntatieprijs. De daling ten 
opzichte van de noteringen van het vorige wijnoogstjaar bedraagt
3,4 % resp. 6,2 %.
Er is geen enkele Griekse notering medegedeeld.
- Witte wijn van soort AI
De Franse noteringen waren gedurende het gehele wijnoogstjaar 
zeer onregelmatig. Zij zijn zeer laag begonnen, zijn vervolgens 
aan het begin van het jaar verbeterd en hebben zich tot juni op 
80 % van de oriëntatieprijs gehandhaafd. Aan het eind van het 
wijnoogstjaar zijn zij opnieuw gedaald tot 70 % van de 
oriëntatieprijs. Vergeleken met het vorige wijnoogstjaar zijn de 
gemiddelde noteringen met 6,6 % a 8,2 % teruggelopen.
De Italiaanse noteringen die aanzienlijk lager waren dan de 
Franse, fluctueerden niet zo sterk; zij varieerden van 65 % tot 
69 % van de oriëntatieprijs. Zij lagen alle 5,7 % a 11,6 % lager 
dan in het vorige wijnoogstjaar.
Slechts één Grieks commercialisatiecentrum heeft noteringen 
medegedeeld. De gemiddelde notering bedroeg 75 % van de 
oriëntatieprijs, hetgeen 12,8 % meer is dan de gemiddelde 
notering voor het vorige wijnoogstjaar.
- Duitse wijn
De noteringen voor witte wijn zijn gedurende het gehele 
wijnoogstjaar zeer laag gebleven. Zij bereikten een dieptepunt in 
oktober (23 % van de oriëntatieprijs voor soort A II en 75 % voor 
soort A III), waarna zij zich stabiliseerden; tegen het eind van 
het wijnoogstjaar herstelden zij zich enigszins en bereikten zij 
uiteindelijk 61 % van de oriëntatieprijs voor soort A II en 77 % 
voor soort A III.

- 80 -
De gemiddelde noteringen zijn echter hoger dan de - rampzalige - 
van het vorige wijnoogstjaar (resp. + 6,5 % en + 35 %).
De noteringen voor rode wijn zijn aan het begin van het 
wijnoogstjaar verder gedaald en zijn tot januari beneden de 
oriëntatieprijs gebleven. Daarna hebben zij zich enigszins 
hersteld, maar het gemiddelde voor het wijnoogstjaar, namelijk 
85 % van de oriëntatieprijs, ligt toch nog een stuk lager dan het 
gemiddelde voor het vorige wijnoogstjaar (- 48 %).
c) Prijzen op de Spaanse markt
De prijzen voor witte wijn op de Spaanse markt waren gedurende het 
gehele wijnoogstjaar vrij stabiel. Ten opzichte van het vorige 
wijnoogstjaar zijn ze enigszins gestegen maar, gelet op de 
devaluatie van de peseta, is de gemiddelde Spaanse prijs gedaald van 
66 % van de gemiddelde EEG-prijs in 1981 tot 55 % in 1982 en 50 % in 
1983.
III. Vooruitzichten
a)  Op korte termijn :  verwachtingen voor het wijnoogstjaar 1984/85
Volgens de laatste gegevens over de oogst 1984/85 zal de opbrengst 
lager zijn dan in het vorige jaar en ongeveer 150 miljoen hl bedragen.
b)  Op middellange termijn
De ontwikkeling van de oogsten tijdens de laatste jaren 
(niettegenstaande de slechts middelgrote oogst in 1984/85) vergroot 
het risico dat het gemiddelde overschot nog zal toenemen. Meer dan 
ooit moet er dus voor worden gezorgd dat de in het actieprogramma 
1980/86 opgenomen instrumenten efficiënt worden aangewend, en dit 
geldt met name voor de omschakeling van de wijngaarden. Tevens moet 
een marktbeleid worden gevoerd dat samenhangt met het actieprogramma 
voor structuurmaatregelen en dus moeten de bij de laatste wijziging 
van de basisverordening ingestelde interventiemaatregelen, die ten 
doel hebben het marktevenwicht vanaf het begin van het wijnoogstjaar 
te herstellen door middel van distillatie, integraal worden toegepast.

- 81 -
Economische aspecten 
a) Heffingen en restituties 
1. Invoerheffingen
De heffingen in de wijnsector worden "compenserende heffingen" 
genoemd. Zij spelen slechts een geringe rol aangezien zij niet 
worden toegepast ten aanzien van 19 derde landen die zich ertoe 
hebben verbonden de referentieprijs in acht te nemen en die de 
voornaamste leveranciers van de Gemeenschap zijn. Sedert het 
wijnoogstjaar 1981/82 zijn de compenserende heffingen ongewijzigd 
gebleven, behalve voor rode, witte en roséwijn in recipiënten van 
ten minste 2 liter, waarvoor de heffing is afgeschaft (0 Ecu/% vo 
effectief alcoholgehalte/hl).
2. Uitvoerrestituties
Het bedrag van de uitvoerrestituties voor wijn is in het begin van 
het wijnoogstjaar 1983/84 verhoogd van 1,45 Ecu tot 1,55 Ecu per % 
vol en per hl, behalve voor verzendingen naar Afrika, waarvoor 
verder het bedrag van 1,15 Ecu wordt toegepast. De restituties voor 
andere likeurwijn dan v.q.p.r.d. zijn gehandhaafd.
In 1982 werden restituties verleend voor 2,05 miljoen hl, dit is 
iets minder dan in 1981 toen het ging om 2,33 miljoen hl. In 1983 
was dit slechts 1,1 miljoen hl en voor 1984 wordt een zelfde 
hoeveelheid verwacht.
b) Hoeveelheden waarvoor interventiemaatregelen zijn genomen
In het wijnoogstjaar 1983/84 zijn de volgende interventiemaatregelen 
toegepast :
- aan het begin van het wijnoogstjaar :
.  de mogelijkheid om langlopende opslagcontracten te sluiten voor 
tafelwijn, druivemost en geconcentreerde druivemost;
.  distillatie in het kader van de regeling inzake de
"honoreringsgarantie" (alleen voor voorraadhouders die 
langlopende contracten hadden afgesloten);
.  preventieve distillatie.
- distillatie van wijn uit tafeldruiven en druiven voor tweevoudig 
gebruik;
— distillatie van de bijprodukten van de wijnbereiding.

- 82 -
De met communautaire steun gedistilleerde hoeveelheden wijn bedroegen 
ongeveer 35 miljoen hl, tegen 21 miljoen hl in 1982/83.
Het maandgemiddelde van de hoeveelheden wijn waarvoor opslagcontracten 
werden afgesloten, bedroeg 25,6 miljoen hl (24,6 miljoen hl in 
1982/83); het hoogste maandcijfer bedroeg 38,7 miljoen hl 
(37,9 miljoen hl in 1982/83).
c) Voorraden
Aan het begin van het wijnoogstjaar 1983/84 bedroegen de voorraden bij 
de producenten en bij de handel in de Gemeenschap van Tien in totaal 
89,3 miljoen hl (tegen 76,4 miljoen hl aan het begin van het 
wijnoogstjaar 1982/83). Verwacht wordt dat de ie voorraden aan het 
einde van het verkoopseizoen ongeveer 82 miljoen hl zullen bedragen.
d) Gemeenschappelijke prijzen
Aan het begin van het wijnoogstjaar 1983/84 zijn de monetaire 
compenserende bedragen in de wijnsector gehandhaafd of opnieuw 
ingevoerd voor Duitsland, Frankrijk en Griekenland. Voor Frankrijk 
zijn zij vervolgens afgeschaft vanaf 16 december 1983.
In deze sector zijn de representatieve koersen van de verschillende 
valuta voor het wijnoogstjaar 1983/84 niet gewijzigd.
Uitgaven
De afdeling Garantie van het EOGFL heeft in 1983 voor de wijnsector 
659 miljoen ERE uitgegeven; die uitgaven bedragen voorlopig 1.174 miljoen 
ERE voor 1984 en zij worden voor 1985 op 691 miljoen ERE geraamd; dit is 
resp. 4,1 %, 6,3 % en 3,6 % van de totale uitgaven van de afdeling 
Garantie.
Het bedrag van 1.174 miljoen ERE voor 1984 kan worden uitgesplitst in 
18,6 miljoen ERE voor restituties en 1.155 miljoen ERE voor interventies.

- 83 -
10. RUWE TABAK
Inleiding
In 1983 bedroeg de wereldproduktie van tabaksbladeren 5,98 miljoen ton, 
d.i. 13 % minder dan de recordoogst van 1982 (6,87 miljoen ton). Deze 
daling heeft betrekking op alle types tabaksbladeren, met name flue-cured 
(- 19 %) en light air cured (- 15 %), met uitzondering evenwel van 
oriënttabak, waarvan de produktie met 5 % is toegenomen. In de twee 
voornaamste producerende landen, namelijk China en de Verenigde Staten, 
heeft zich een aanzienlijke produktiedaling van naar schatting 36 %, resp. 
28 % voorgedaan. In 1983 bedroeg de tabaksproduktie in China 1,4 miljoen 
ton tegen 2,18 miljoen ton in 1982, en in de Verenigde Staten 648.280 ton 
tegen 905.000 ton in 1982. De wereldproduktie van tabaksbladeren wordt 
voor 1984 geraamd op circa 5,92 miljoen ton, hetgeen vrijwel evenveel is 
als de oogst van 1983. Voor 1984 zijn de vooruitzichten voor de 
verschillende tabakstypes als volgt :  voor oriënttabak wordt een zelfde 
produktie verwacht als het vorige jaar, namelijk 944.000 ton. De produktie 
van dark air cured zal daarentegen dalen tot 1,08 miljoen ton, en 
hetzelfde geldt voor flue cured-tabak, waarvan het produktievolume op 
2,8 miljoen ton wordt geraamd. Voor light air cured-tabak wordt een 
wereldproduktie van 1,01 miljoen ton verwacht, d.i. 8 % meer dan in 1983, 
hoofdzakelijk als gevolg van een zeer sterke produktiestijging in de 
Verenigde Staten. De Chinese produktie zal in 1984 vermoedelijk op het 
peil van 1983 blijven, namelijk 1,4 miljoen ton, om voorraadvorming te 
voorkomen, maar de Amerikaanse produktie, naar schatting 746.000 ton, zal 
het volume van de oogst van 1983 met 15 % overschrijden.
Produktie en structuur
In 1983 bedroeg de EEG-produktie 311.707 ton, d.i. 6 % minder dan in 1982 
In dezelfde periode is het areaal uitgebreid van 176.692 hectare in 1982 
tot 183.218 hectare in 1983 (+ 3,7 %). De ontwikkeling van het areaal en 
van de produktie in de afgelopen drie oogstjaren is per tabakstype en per 
Lid-Staat weergegeven in de onderstaande tabellen.

- 84 -
EEG
TYPEAREAAL (ha) PRODUKTIE (ton)
1981 1982 1983 1981 1982 1983
Dark air cured 
Sun cured 
Light air cured 
Flue cured 
Fire cured 
Overige27.428
103.059
23.891
12.013
5.019
15129.294
104.257
25.437
12.634
5.018
5226.986
103.201
32.241
14.906
5.837
4765.587
132.163
76.055
26.081
9.113
25775.458
132.608
82.923
30.240
10.196
9862.078
111.190
94.533
33.194
10.663
49
Totaal EEG-10 171.561 176.692 183.218 309.256 331.523 311.707
AREAAL %
TYPE
1982/1981 1983/1982 1982/1981 1983/1982
Dark air cured + 6,8 - 7,9 + 15,1 - 17,7
Sun cured + 1,2 - 1,0 + 0,3 - 16,2
Light air cured + 6,5 + 26,7 + 9,0 + 14,0
Flue cured + 5,2 +18,0 + 15,9 + 9,8
Fire cured 0 + 10,7 + 11,9 + 4,6
Overige - 65,6 - 9,6 - 61,9 - 50,0
Totaal EEG-10 + 3,0 + 3,7 + 7,2 -6,0PRODUKTIE %
:  LANDAREAAL % PRODUKTIE (ton) :
1981 1982 1983 1981 1982 1983 :
:  Duitsland 
:  België 
:  Frankrijk 
:  Griekenland 
:  Italië3.161
496
17.081
90.162
60.6613.035
495
15.578
93.006
64.5752.984
523
14.256
94.022
71.4337.839
1.419
41.626
127.403
130.9698.112
2.141
43.870
132.382
145.0186.809 :  
2.078 :  
36.216 :  
110.540 :  
156.064 :
:  EEG-10 171.561 176.691 183.218 309.256 331.523 311.707 :

- 85 -
Gebruik van de tabak
In 1983 werd 5,51 miljoen ton tabak verbruikt in de “ 8a” “ en “
andere tabaksfabrikaten, hetgeen nauwelijks meer is dan in 9 .
sigarettenproduktie is met 4.563 miljard stuks stabiel gebleven, de 
verhoging van de belasting op sigaretten, de economische sta8natl* e£tie 
anti-tabakcampagnes hebben ongetwijfeld de ontwikkeling van de produktie 
afgeremd. In Lropa ia de sigarettenproduktie echter toegenomen van 
550 miljard tot 558,6 miljard stuks, d.i. een stijging met 1,6 ï. In een 
aantal landen zoals Ierland, België, Denemarken, Frankrijk en het Veren g 
Koninkrijk is de produktie weliswaar iets teruggelopen, maar daar staa 
tegenover dat zij in alle overige Lid-Staten en met name in de 
Bondsrepubliek Duitsland en Italië is gestegen. In dit laatste land 
bedraagt de produktiestijging, die hoofdzakelijk betrekking heeft op 
binnenlandse merken, circa 4 %. In de Bondsrepubliek
produktie met 5,2 % toegenomen, hoofdzakelijk als gevolg van een ster e 
uitbreiding van de produktie van exportsigaretten. In de Verenigde Staten 
is de sigarettenproduktie verminderd als gevolg van de verhoogde 
belastingdruk en ook in Japan is zij gedaald, terwijl zij in China en de 
Sovjetunie daarentegen is gestegen. De zelfvoorzieningsgraa vai 
Gemeenschap bedraagt + 46 %.
,  Handelsverkeer
De werelduitvoer daalde in 1983 ten opzichte van het voorgaande jaar met 
4 % tot 1,4 miljoen ton.
Tn 1983 werd 120.237 ton uit de Gemeenschap uitgevoerd, tegenover
U8  300 ton in 1982. Het gaat hier om in 1983 uitgevoerde tabak die echter
afkomstig is van een aantal oogsten van vóór het referentiejaar.
De invoer van de Gemeenschap, die voor 1983 wordt geraamd ^  
tegenover 413.926 ton in 1982, bestaat voor ongeveer 60 % uit Virgina 
cured In het kader van het EEG-beleid ten aanzien van de
ontwikkelingslanden (algemene preferenties, ACS) geldt voor meer den 1/3 
van de in de Gemeenschap ingevoerde tabak een preferentieel tarief of
vrijdom van recht. De invoer uit de ACS-staten wordt voor 1983 op 
86 244 ton geraamd en de invoer waarvoor algemene preferenties gelden op 
f,3 257 ron! rarhij voor laatstgenoemde invoer dient te «orden opgemerkt 
dat de tariefpreferentie slechts voor een hoeveelheid van 62.550 to 
daadwerkelijk wordt toegepast.

-  86  -
5. Prijs
De in 1981 en 1982 geconstateerde stijgende tendens van de prijzen op de 
Amerikaanse markt heeft zich in 1983 niet doorgezet, aangezien de prijzen 
zich hebben gestabiliseerd op een peil dat vergelijkbaar is met dat van 
1982. De gemiddelde uitvoerprijs van Virgina flue cured bedroeg 6,62 $/kg 
en die van Burley 7,26 $/kg, wat in dit laatste geval een lichte stijging 
ten opzichte van 1982 betekent. Op de binnenlandse markt van de Verenigde 
Staten bedroegen de gemiddelde prijzen voor tabaksbladeren 3,89 $/kg voor 
flue cured en 3,96 $/kg voor Burley. Het grote prijsverschil tussen 
binnenlandse prijzen en uitvoerprijzen kan worden verklaard door 
kwaliteitsverschillen. De prijsontwikkeling voor oriënttabak laat in 
Turkije, waar bijna uitsluitend tabakssoorten van het oriënttype worden 
geteeld, een lichte stijging zien. Zo bedroeg ca gemiddelde waarde van 
Turkse tabak die naar de Verenigde Staten werd uitgevoerd 3,2 $/kg, terwijl 
dit voor tabak voor de Turkse binnenlandse markt slechts 1,5 $/kg was.
6. Vooruitzichten
De situatie op de wereldmarkt wordt gekenmerkt door een stagnerend verbruik 
en op middellange termijn is er meer kans op een daling dan op een 
heropleving van de vraag. Gezien deze situatie zal de concurrentie een 
grotere rol gaan spelen in deze sector, enerzijds ten aanzien van de 
kwaliteit van de produkten in het produktiestadium en in het stadium van 
behandeling en bewerking, en anderzijds ten aanzien van de prijzen. De 
vooruitzichten voor 1984 maken eens te meer duidelijk dat de produktie 
beter op de vraag moet worden afgestemd.
In de Gemeenschap bLijven de structurele moeilijkheden, vooral voor 
oriënttabak en bepaalde soorten dark air cured-tabak, bestaan. In de meeste 
producerende landen lopen voor deze problematische soorten
omschakelingsprogramma's.  De produktie van oriënttabak is in 1983 met 16 % 
gedaald tot 111.190 ton en die van dark air cured met 18 % tot 62.078 ton. 
De hoeveelheden dark air cured zullen hoogstwaarschijnlijk zonder 
interventiemaatregelen kunnen worden afgezet. De produktie van Burley en 
flue cured is daarentegen gestegen met 14 % (94.533 ton) resp. 10 %
(39.194 ton). Deze ontwikkeling is positief aangezien zij beantwoordt aan 
de marktbehoeften.

- 87 -
7. Economische aspecten van de genomen maatregel
In 1982 is door een wijziging in Verordening (EEG) nr. 727/70 houdende de 
totstandbrenging van een gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector ruwe tabak, de verhouding tussen de interventie- en de streefprijs 
verlaagd van 90 tot 85 % voor alle soorten. Deze maatregel, waarvan de 
geldigheidsduur al eens was verlengd voor de oogst 1983, geldt nu ook voor 
de oogst 1984.
Het doel is om door een lagere prijsgarantie voor de niet-verkochte 
hoeveelheden de produktie beter af te stemmen op de vraag.
Daarnaast werden nog andere maatregelen genomen om de interventie af te 
remmen. Zoals in de voorgaande jaren werd bij voorbeeld het element 
"bewerkingskosten",  dat wordt gehanteerd bij de berekening van de premie 
voor via de handel afgezette tabak, maar dat ook een rol speelt bij de 
berekening van de afgeleide interventieprijs, bevroren op het voor de oogst 
1983 aangehouden niveau. Dit element wordt gedifferentieerd naar gelang van 
het geval en wordt, wanneer het in aanmerking wordt genomen voor de 
berekening van de afgeleide interventieprijs, lager gesteld dan de 
werkelijke kosten. Ten slotte zijn de door de interventiebureaus 
overgenomen percentages en hoeveelheden tabak alsmede het percentage van de 
communautaire produktie bij overschrijding waarvan maatregelen in werking 
treden die bestaan in een verlaging van de interventieprijs en 
kwantitatieve beperkingen op de voor interventie aangeboden hoeveelheden, 
naar beneden bijgesteld om een snellere toepassing mogelijk te maken. Deze 
maatregelen komen neer op een aanscherping van het 
medeverantwoordelijkheidsprincipe.
In 1983 is een rapport over de bijwerking van de lijst van concurrerende 
soorten opgesteld; aan de hand daarvan kon bij de vaststelling van de 
prijzen en premies voor de oogst 1984 worden uitgegaan van de concurrerende 
soorten die de referentiekwaliteit van de communautaire soorten het dichtst 
benaderden.
In 1983 zijn voor de hoeveelheden tabak die nog in het bezit waren van het 
Italiaanse interventiebureau twee openbare inschrijvingen gehouden in het 
kader waarvan de betrokken hoeveelheden integraal buiten de Gemeenschap 
zijn geëxporteerd. In 1984 is een inschrijving gehouden voor de verkoop 
voor uitvoer van een hoeveelheid van 8.313.406 kg verpakte tabak van de 
oogst 1981 die in het bezit was van het Griekse interventiebureau.
Momenteel zijn er dus geen interventievoorraden Italiaanse tabak meer en 
hebben de interventiebureaus alleen nog 7.278 ton Griekse tabak van de 
oogst 1982, dit is 5,4 % van de totale produktie van dat jaar, en 3.600 ton 
van de oogst 1983, waarvan de verkoop nog niet is afgerond, in hun bezit.

-  88  -
Door het toekennen van uitvoerrestituties heeft de Gemeenschap haar positie 
als exporteur op de wereldmarkt geconsolideerd. De met restituties 
uitgevoerde hoeveelheden tabak van de oogst 1981 worden op 89.079 ton 
geraamd, en die van de oogst 1982 op 60.704 ton, maar er zijn nog verdere 
uitvoermogelijkheden voor tabak van deze oogsten.
8. Uitgaven
De uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL voor de sector tabak 
bedroegen 671,3 miljoen Ecu in 1983. Voor 1984 worden zij op 795 miljoen 
Ecu geraamd, rekening houdend met de overdracht van uitgaven voor de vorige 
oogst, waarvan 82 miljoen Ecu als gevolg van het in oktober 1983 genomen 
besluit tot schorsing van de betaling van het voorschot op de premie. Deze 
bedragen komen overeen met 4,5 % van de totale uitgaven.

-  89  -
11. GROENTEN EN FRUIT
VERSE GROENTEN EN FRUIT
1. Inleiding
In 1983 is de produktie van verse groenten en fruit - inclusief de voor 
verwerking bestemde produktie - met 3,5 % gedaald ten opzichte van 1982
Italië is met 51 % van de totale fruitproduktie en bijna 41 % van de 
totale groenteproduktie verreweg de belangrijkste producent van 
groenten en fruit in de Gemeenschap van de Tien. Frankrijk komt op de 
tweede plaats met 15 % voor fruit en 17 % voor groenten. De derde 
plaats wordt voor de fruitproduktie ingenomen door Duitsland (13 %) en 
voor de groenteproduktie door Griekenland (14 %) en het Verenigd 
Koninkrijk (11 %).
2. Produktie
In 1983 is in de Gemeenschap (1) 20,8 miljoen ton fruit geoogst, dit is
8,5 % minder dan in 1982. Daardoor bleef de produktie iets boven het 
gemiddelde peil van de vorige oogsten. In alle Lid-Staten nam de 
produktie af behalve in Ierland en in Italië waar een stijging met 
7,1 % respectievelijk 3,3 % werd genoteerd.
Ten aanzien van de voornaamste fruitsoorten kan het volgende worden 
opgemerkt :
- appelen (29,5 % van de fruitproduktie) :  de oogst van 1983 was 28 % 
kleiner dan in het voorgaande verkoopseizoen :  deze daling deed zich 
in alle Lid-Staten voor, behalve in Griekenland en Ierland waar de 
produktie met respectievelijk ongeveer 20 % en ongeveer 11 % toenam;
- peren (12 % van de fruitproduktie) :  voor dit produkt was de oogst 
eveneens aanzienlijk groter in Nederland, Italië en het Verenigd 
Koninkrijk en iets groter in Griekenland. De produktie nam toe 
t.o.v. 1981 maar daalde t.o.v. 1980. In Duitsland is de produktie 
in 1983 verminderd.
Voor de Gemeenschap als geheel was de oogst 0,4 % groter dan in 1982
- perziken :  in 1983 is de produktie in Duitsland gedaald (- 18 %), 
maar de totale produktie in de Gemeenschap is gestegen ten opzichte 
van 1982 (+ 3,8 %).
- tafeldruiven :  (10,5 % van de fruitproduktie) :  de oogst was in 1983 
15 % groter dan in 1982 en 7,7 % groter dan in 1981. Italië is 
verreweg de belangrijkste producent, met 67 % van de totale 
produktie in de Gemeenschap.
Het gaat hier om de in de tien EEG-landen geoogste produktie.

- 90 -
In de Gemeenschap is 29,0 miljoen ton groenten voor verkoop geproduceerd; 
de produktie is daardoor vrijwel op hetzelfde peil gebleven als in de 
voorafgaande jaren. De produktie is overal in de Gemeenschap afgenomen 
behalve in Italië en in Griekenland waar zij behoorlijk is toegenomen.
3. Verbruik
In 1982/83 is in de Gemeenschap van de Tien 20,8 miljoen ton fruit (1) 
verbruikt, dit is 23,9 en 9,3 % meer dan in 1981/82 en 1980/81. Voor 
dezelfde periode bedroeg het verbruik van citrusvruchten 8,3 miljoen ton. 
Voorts is 32,9 miljoen ton groenten verbruikt, dit is 4,9 % meer dan in 
het voorgaande verkoopseizoen.
a) Menselijke consumptie
Zowel vers als verwerkt fruit is in de Gemeenschap hoofdzakelijk voor 
menselijke consumptie bestemd (86 %).
De consumptie per hoofd en per jaar bedraagt voor de Gemeenschap van de 
Tien 92 kg (waarvan 28 kg citrusvruchten en 64 kg ander fruit).
In de Gemeenschap van de Tien is 89 % van de groenten voor menselijke 
consumptie bestemd; de menselijke consumptie bedroeg 107 kg per hoofd 
en per jaar.
b) Verbruik als veevoeder en in de industrie
In deze twee sectoren worden slechts marginale hoeveelheden afgezet; 
het industriële verbruik betreft namelijk andere bestemmingen dan de 
voeding en in totaal wordt hier minder afgezet dan in het normake 
afzetcircuit verloren gaat.
c) Zelfvoorzieningsgraad
Voor groenten is de zelfvoorzieningsgraad van de huidige Gemeenschap 
bijzonder hoog (99 % in 1982/83); voor citrusvruchten bedraagt de 
zelfvoorzieningsgraad 42 % en voor ander fruit 87 %. Voor 1981/82 was 
dit respectievelijk 101 %, 46 % en 82 %.
(1) Inclusief conserven, vruchtesap en tropische vruchten; exclusief droge of 
gedroogde vruchten en citrusvruchten.

Handelsverkeer van de Gemeenschap
In 1983 is in de Gemeenschap in totaal 4,4 miljoen ton vers fruit uit 
derde landen ingevoerd, dit is 3,6 % meer dan in het voorgaande 
verkoopseizoen. Qua omvang van de invoer zijn citrusvruchten met
3,0 miljoen ton (sinaasappelen 1,6 - pompelmoezen 0,38 - kleine 
citrusvruchten 0,77) verreweg de belangrijkste fruitsoort, gevolgd door 
appelen (slechts 0,62 miljoen ton).
Er is slechts iets meer dan 0,9 miljoen ton vers fruit uitgevoerd, waarvan 
0,20 miljoen ton appelen, 0,11 miljoen ton citroenen en 0,11 miljoen ton 
perziken.
Er is 1,26 miljoen ton verse groenten uit derde landen ingevoerd en 
0,38 miljoen ton uitgevoerd naar derde landen.
Het intracommunautaire handelsverkeer in verse groenten en fruit is 
eveneens aanzienlijk.
De intracommunautaire handel is voor fruit weliswaar geringer dan de 
invoer uit derde landen, maar het gaat niettemin om een hoeveelheid van 
3,2 miljoen ton. Appelen komen op de eerste plaats (1,1 miljoen ton), 
gevolgd door tafeldruiven (0,54 miljoen ton), peren (0,26 miljoen ton) en 
steenvruchten, in het bijzonder perziken (0,57 miljoen ton).
Het intracommunautaire handelsverkeer in groenten heeft betrekking op 
2,7 miljoen ton, dit is ongeveer tweemaal de uit derde landen ingevoerde 
hoeveelheid. Tomaten en uien zijn de belangrijkste produkten die in de 
Gemeenschap worden afgezet (0,48 miljoen ton, respectievelijk 0,52 miljoen 
ton).
Pri jzen
a)  Gemeenschappelijke prijzen
De basisprijzen en de aankoopprijzen zijn voor het verkoopseizoen 
1983/1984 zodanig verhoogd dat de daaruit voortvloeiende gemiddelde 
bodemprijzen, waartegen de telersverenigingen de niet-verkochte 
produktie van hun leden overnemen, ten opzichte van het verkoopseizoen 
1982/1983 met 6,5 % zijn verhoogd voor alle produkten behalve voor 
tafelappelen, en -peren, tomaten en mandarijnen waarvoor de verhoging 
respectievelijk 3,5 X, 3,5 %, 3,0 % en 5,5 % bedroeg.
Voor Griekenland heeft de Raad de basis- en aankoopprijzen voor het 
verkoopseizoen 1983/1984 vastgesteld met inachtneming van het in de 
Toetredingsakte bepaalde aanpassingstempo.  Voor bloemkool, citroenen, 
peren, tafeldruiven en appelen kon in Griekenland het 
gemeenschappelijke prijspeil worden toegepast.

- 92 -
Voor het verkoopseizoen 1984/1985 bedroeg de gemiddelde verhoging 0,5 % 
voor alle produkten behalve tafeldruiven, aubergines en bloemkool, 
waarvoor de verhoging 2 % bedroeg; voor tomaten en abrikozen worden de 
basisprijzen en de aankoopprijzen met 1 % verlaagd ten opzichte van het 
verkoopseizoen 1983/1984.
De referentieprijzen, die bepalend zijn voor het minimumpeil van de 
invoerprijzen voor een aantal uit derde landen ingevoerde produkten, waren 
in 1983/1984 gemiddeld 8 % hoger dan in 1982/1983 voor komkommers, 
tomaten, tafeldruiven, appelen, peren, perziken, kersen, pruimen, 
aubergines, courgettes, citroenen en clementines. Voor sinaasappelen en 
mandarijnen zijn de referentieprijzen van het voorgaande verkoopseizoen 
gehandhaafd wegens het verband dat voor deze produkten bestaat tussen de 
ontwikkeling van de basisprijzen en de aankoopprijzen, de 
penetratiepremies en de ref erentiepri jzen (zi punt 7.c).
De referentieprijzen waren in 1984/1985 ten hoogste 6,5 % hoger dan in 
1983/1984, behalve voor sinaasappelen en mandarijnen, waarvoor de 
verhoging van de basisprijzen en aankoopprijzen volledig is doorberekend 
in de penetratiepremies. Voor citroenen is dezelfde door de Raad bepaalde 
prijsverhoging doorberekend in de referentieprijzen, en is de 
referentieprijs met ongeveer 20 % verhoogd ten gevolge van de depressie 
van de afzetpremie. Voor clementines is de referentieprijs voor 1984/85 
met 19 % verhoogd.
Op grond van de Toetredingsakte voor Griekenland heeft de Gemeenschap voor 
het verkoopseizoen 1984/1985 communautaire aanbiedingsprijzen voor de 
invoer uit Griekenland moeten vaststellen voor alle produkten waarvoor 
referentieprijzen gelden, behalve voor aubergines en courgettes.
Marktpri jzen
De prijzen voor groenten en fruit worden gekenmerkt door voortdurende en 
soms zeer aanzienlijke schommelingen in de loop van het verkoopseizoen en 
deze prijzen verschillen soms sterk van elkaar naar gelang van de markten 
en aangevoerde partijen.
Op basis van de gegevens voor de hoofdprodukten die zijn verzameld in het 
kader van de regeling inzake basis- en aankoopprijzen, kan ten aanzien van 
de gemiddelden het volgende worden geconstateerd :
— Appelen (variëteit Golden Delicious, kwaliteitsklasse I, 
groottesortering 70 mm of meer).
De gemiddelde prijzen voor de oogst 1983/1984 zijn beïnvloed door de 
omvang van de produktie, die "normaal" was, zodat zij zich 
stabiliseerden op een niveau boven de gemiddelde prijzen van het 
verkoopseizoen 1982/1983.

-  93  -
In het verkoopseizoen 1982/1983 lagen de gemiddelde prijzen overal behalve 
in Griekenland lager dan die voor de vorige oogst, maar de ontwikkeling 
verschilde per Lid-Staat :  Duitsland (- 53 %), België (- 54 %), Frankrijk 
(- 42 %), Italië (- 51 %) en Griekenland (33 %). Het Verenigd Koninkrijk 
beschikt niet over significante noteringen voor dit produkt.
Uit de analyses die in de loop van het verkoopseizoen 1983/84 om de maand 
werden verricht, blijkt dat de prijzen voor appelen in alle landen van de 
Gemeenschap steeds boven de basisprijs lagen.
Peren (diverse variëteiten, kwaliteitsklasse I, groottesortering 60 mm of 
70 mm opwaarts naar gelang van het tijdvak).
De prijzen zijn in het verkoopseizoen 1983/1984 in vrijwel alle landen van 
de Gemeenschap gestegen. De aanzienlijke stijging, die uiteenliep van 
11,9 % in België tot 34 % in Duitsland, heeft evenwel Italië en 
Griekenland niet geraakt, waar men een daling met - 12,- %, 
respectievelijk 13,6 % noteerde. Ierland en Luxemburg beschikken niet over 
significante noteringen voor dit produkt.
De maandcijfers wijzen op een zekere stabiliteit van de prijzen.
Deze lagen voor alle markten in de Gemeenschap constant boven de 
basisprijs en bereikten op bepaaldemomenten hetzelfde uitzonderlijk 
hogepeil als tijdens de voorgaande verkoopseizoenen. Aan het begin van het 
verkoopseizoen (augustus) lagen de prijzen van de vroege variëteiten 
"Guyot" en "Williams" op een aantal representatieve markten evenwel tussen 
de basisprijs en de aankoopprijs. In de maanden maart en april lagen de 
prijzen van Passé crassane te Bologna en Verona daarentegen tussen de 
basisprijs en de aankoopprijs.
Perziken (verschillende variëteiten, kwaliteitsklasse I, groottesortering 
51/61 o 61/67 mm, naar gelang van het tijdvak).
In het seizoen 1983 zijn de prijzen in Griekenland met 20 % gestegen en in 
Frankrijk en Italië met respectievelijk 3,3 % en 0,7 % gedaald ten 
opzichte van 1982.
Hierbij moet worden opgemerkt dat de prijzen in 1979 en in 1980 soms het 
dubbele van de basisprijs bedroegen. De ontwikkeling in het seizoen 1983 
kan evenwel als normaal worden aangemerkt en het maandgemiddelde lag boven 
de basisprijs, behalve voor sommige vroege variëteiten, waarvoor de 
prijzen aan het begin van het verkoopseizoen op enkele markten soms 
beneden de basisprijs lagen.
Tafeldruiven (verschillende variëteiten, kwaliteitsklasse I).
Ten opzichte van het voorgaande verkoopseizoen zijn de marktprijzen voor 
druiven in Griekenland en Frankrijk gestegen.
Refereert men zich aan het niveau van de basisprijs, dan blijkt uit de 
cijfers een positieve ontwikkeling wat de Franse noteringen betreft, 
terwijl in Italië alleen voor de variëteit "Regina dei Vigneti" in de 
maand augustus prijzen werden genoteerd die boven de basisprijs lagen.

- 94 -
De prijzen voor de variëteit "Regina" bleven tot begin september tussen de 
basisprijs en de aankoopprijs liggen, in de loop van september bereikten 
zij het niveau van de aankoopprijs, met name op de markten van Ascoli 
Piceno.
Sinaasappelen (verschillende variëteiten, kwaliteitsklasse I, 
groottesortering 67/80 mm).
In 1983 zijn de prijzen in Italië met 24,1 % gedaald ten opzichte van het 
voorgaande verkoopseizoen; in Griekenland zijn zij minder sterk gestegen 
dan in 1981.
Mandarijnen (kwaliteitsklasse I, groottesortering 54/64 mm).
Het jaargemiddelde van de prijzen voor mandarijnen is in Italië met 20,9 % 
gedaald ten opzichte van 1982/1983, terwijl in Griekenland een stijging 
met ongeveer 1 X werd geconstateerd.
De maandnoteringen varieerden slechts weinig; deze lagen in Italië meestal 
meer dan 4 a 5 Ecu beneden de basisprijs. In Griekenland lagen de prijzen 
tijdens het verkoopseizoen rond de basisprijs.
Citroenen (kwaliteitsklasse I, groottesortering 53/62 mm).
Het jaargemiddelde van de prijzen voor citroenen was in het verkoopseizoen 
1983/1984 in Italië iets hoger dan in het voorgaande verkoopseizoen, toen 
hoge prijzen werden genoteerd doordat de produktie niet was toegenomen.
De prijzen bleven hoog en de maandgemiddelden lagen tijdens het eerste 
gedeelte van het verkoopseizoen boven de basisprijs, vooral in 
Griekenland; in maart, april en mei werden te Catania, Messina en 
Xilokastro af en toe lagere prijzen dan de aankoopprijs genoteerd.
Bloemkool ("met blad" of "gedopt" naar gelang van het tijdvak, 
kwaliteitsklasse I)
Het jaargemiddelde van de prijzen is bijna overal in de Gemeenschap 
toegenomen ten opzichte van 1982/1983, de stijging varieerde tussen 9,9 X 
(Nederland) en 48,6 X (België). Alleen in Griekenland waren de prijzen 
lager dan in het vorige verkoopseizoen.
Tomaten ("ronde", kwaliteitsklasse I, groottesortering 57/67 mm).
De voor het verkoopseizoen 1983 genoteerde prijzen geven in alle landen 
van de EEG een stijging te zien behalve in Griekenland, waar een daling 
met 7,1 X werd genoteerd.
Uit de maandcijfers blijkt dat de dagprijzen in Frankrijk, Italië en ^  
Griekenland over het algemeen boven de basisprijs lagen, en met name in 
volle seizoen (augustus en september).

-  95  -
Door het soms snelle verloop van de dagprijzen en door de toepassing van 
de aanpassingscoëfficiënten voor produkten die afwijken van de 
hoofdprodukten, kan het uiteraard gebeuren dat bepaalde partijen de 
bodemprijs niet halen en door de telersvereniging uit de markt worden 
genomen, hoewel de gemiddelde prijzen van het hoofdprodukt hoger liggen 
dan de basisprijs.
Wereldmarktprijzen
Doordat groenten en fruit moeilijk houdbaar zijn, komen de prijzen van 
deze produkten op de belangrijkste markten op min of meer onafhankelijke 
wijze tot stand. Voor deze produkten bestaat er eigenlijk geen wereldmarkt 
en zijn er bijgevolg ook geen wereldmarktprijzen.
Consumentenprijzen
Gezien de enorme diversiteit van de produktie - soorten, variëteiten, 
kwaliteitsklassen, groottesortering - en de grote prijsverschillen in de 
kleinhandel voor op het eerste gezicht gelijkwaardige produkten, kan voor 
de verschillende groente- en fruitsoorten geen verbruikersprijs worden 
vastgesteld.
Vooruitzichten
De produktie van groenten is zeer flexibel en kan snel aan behoeften 
worden aangepast omdat de meeste groentesoorten eenjarige gewassen zijn, 
de teelten elkaar snel opvolgen en de gewassen door middel van vaste of 
tijdelijke installaties kunnen worden beschermd.
Gelet op de ontwikkeling van de groenteproduktie in de laatste jaren en de 
geconstateerde grote stabiliteit, hoeven binnen afzienbare tijd geen grote 
veranderingen te worden verwacht;
Ook voor fruit geeft de produktie over een vrij lange periode een zekere 
stabiliteit te zien, hetgeen niet wegneemt dat zich van het ene seizoen 
tot het andere grote verschillen kunnen voordoen, wat bij voorbeeld voor 
de oogsten 1977/1978, 1981/1982 en 1982/1983 het geval was. Zo is onder 
meer de appeloogst in de Gemeenschap gestegen van 5 miljoen ton in 1981 
(tekort) tot 8,6 miljoen ton in 1982 (overschot) en vervolgens weer 
gedaald tot 6,1 miljoen ton in 1983 (normaal).

-  96  -
Economische aspecten van de genomen maatregel
a) Maatregelen bij invoer en bij uitvoer
i) Compenserende heffingen bij invoer
Tijdens het verkoopseizoen 1983/1984 zijn compenserende heffingen 
gelegd op de invoer van de volgende produkten :
- komkommers van oorsprong uit Spanje, Roemenië, Polen en Bulgarij
- tomaten van oorsprong uit Roemenië, Spanje, Polen, Marokko en 
Bulgarije;
- appelen van oorsprong uit Spanje en Turkije; 
peren van oorsprong uit Spanje en Polen; 
perziken van oorsprong uit Spanje;
- sommige pruimevariëteiten van oorsprong uit Joegoslavië, 
Bulgarije, Roemenië, Polen en Spanje;
clementines van oorsprong uit Cyprus en Marokko.
Door deze maatregelen, waarvan sommige slechts zeer korte tijd zijn 
toegepast, zijn de prijzen van de ingevoerde produkten gestegen, 
mede als gevolg van het feit dat de uitvoer naar de Gemeenschap 
verminderde of zelfs volledig ophield (zie ook hierna sub iv)).
Wat de Griekse export naar de EEG-9 betreft, zijn in 1983/1984 
correctiebedragen vastgesteld voor appelen en perziken.
ii) Restituties bij uitvoer
In het verkoopseizoen 1983/1984 zijn restituties vastgesteld voor 
verse zoete sinaasappelen, verse mandarijnen, verse citroenen, 
tafeldruiven, walnoten in de dop, gedopte amandelen, hazelnoten in 
de dop en gedopte hazelnoten, perziken, tafelappelen, tomaten en 
abrikozen.
De restituties, die verschilden naar produkt en over het algemeen 
vrij gering waren, werden alleen bij problemen met de uitvoer en 
voor bestemmingen met reële exportmogelijkheden vastgesteld. Voor 
Griekenland gold hetzelfde restitutieniveau als voor de EEG-9 
behalve voor perziken, waarvoor de restitutie werd gecorrigeerd op 
basis van het prijsverschil bij de toetreding.

- 97 -
iii) Vri iwaringsmaatregelen
Tijdens het verkoopseizoen 1983/1984 zijn in de EEG geen 
invoerbeperkende maatregelen toegepast.
iv) Appelen uit het zuidelijk halfrond
Gezien de vooruitzichten inzake de uitvoer van de landen in het 
zuidelijk halfrond en de ontwikkeling van de prijzen van de 
communautaire produkten was het nodig deze landen te vragen hun 
uitvoerprogramma voor de periode maart-augustus 1984 aan te passen.
b) Uit de markt genomen hoeveelheden
In het verkoopseizoen 1983/1984 zijn minder appelen, bloemkool en 
tomaten uit de markt genomen dan in 1982/1983; van de overige produkten 
zijn grotere hoeveelheden uit de markt genomen, behalve van _  
tafeldruiven, die in de afgelopen drie verkoopseizoenen niet uit de 
markt hoef ten te worden genomen.
Er is 119.240 ton appelen uit de markt genomen, dit is 1,94 X  van de in 
de EEG geoogste produktie. In Italië is de grootste hoeveelheid uit de 
markt genomen (90.000 ton), maar proportioneel kwam Griekenland op de 
eerste plaats (7,11 X  op een oogst van 22.692 ton).
Citrusvruchten :  Uit de voorlopige gegevens blijkt dat in Italië
252.000 t sinaasappelen, 168.800 t mandarijnen en 229. t ci roenen 
uit de markt zijn genomen, dit is respectievelijk 11,58 X, 68,1 X en 
29,4 X  van de Italiaanse oogst van deze produkten. In Griekenland zijn 
in het verkoopseizoen 1983/84 204.195 t sinaasappelen, 15.593 t 
mandarijnen en 39.892 t citroenen uit de markt genomen, dit is 
respectievelijk 37 X, 27 % en 24 % van de Griekse oogst van deze
produkten.
Er zijn 330.893 ton perziken uit de markt genomen, waarvan 120.000 ton 
in Griekenland; dit is slechts 14,3 X  van de produktie van de 
Gemeenschap. In Griekenland werd 24,8 X  van de aldaar geoogste perziken
uit de markt genomen.
Van de overige produkten is een geringer deel van de produktie uit de 
markt genomen :  1,65 X  voor bloemkool,  0,32 X  voor tomaten^ 12,5 X  voor 
abrikozen en 6,22 X  voor peren.  De hoeveelheid aubergines die in het 
betrokken verkoopseizoen uit de markt werd genomen, is te verwaarlozen.
c) Maatregelen ter bevordering van de_afzet„ van citrugvruchten_ull_de
Gemeenschap .  ,
Maatregelen ter bevordering van^^er^^ng^JL_sin^sappelen 
M l T T ^ T e n ter bevordering van de afzet van verwerkte produkten og
basis van citroenen
De financiële compensaties - dezogenaamde penetratiepremies ter 
bevordering van de afzet van citrusvruchten uit de Gemeenschap zijn 
voor het verkoopseizoen 1983/1984 als volgt vastgesteld :

- 98 -
Griekenland Overige Lid-Staten
8,78 15,30Ecuper 100 kg nettogewicht voor sinaasappelen vande
variëteiten Moro, Ovale Calabrese, Belladona.
7,53Navel, Valencia Late;
13,13Ecuper 100 kg nettogewicht 
variëteit Sanguinello;voor sinaasappelen vande
4,96 8,65Ecuper 100 kg nettogewicht voor sinaasappelen vande »
variëteiten Sanguigno en Biondo Commune;
7,44 12,89Ecuper 100 kg nettogewicht voor mandarijnen;
3,33 4,82Ecuper 100 kg nettogewicht voor clementines;
4,71 7,86Ecuper 100 kg nettogewicht voor citroenen.
De financiële compensaties zijn ten opzichte van 1982/1983 verhoogd met 
hetzelfde percentage als de basisprijzen en de aankoopprijzen voor 
sinaasappelen en mandarijnen, namelijk 6,5 %. Griekenland kwam op grond van 
de Akte van Toetreding slechts in aanmerking voor ongeveer 57 % van de voor de 
overige Lid-Staten geldende "premie".
In het kader van Verordening (EEG) nr. 2601/69 van de Raad van 18 december 
1969 betreffende bijzondere maatregelen ten einde het verwerken van bepaalde 
variëteiten sinaasappelen te stimuleren, zijn voor het verkoopseizoen 
1983/1984 de minimumprijs die door de verwerkende industrie aan de 
sinaasappelproducenten moet worden betaald, en de financiële compensatie die 
aan de verwerkende industrie wordt uitgekeerd, als volgt vastgesteld :
:  Aard van het produkt Minimumprijs in 
Ecu per 100 kg 
nettogewichtFinanciële compen- :  
satie in Ecu per :  
100 kg nettogewicht:
:  Sinaasappelen van de variëteit:
:  Biondo Commune 
:  kwaliteitsklasse I 
:  kwaliteitsklasse II 
:  kwaliteitsklasse III of gemengdGrieken­
landOverige
Lid-StatenGrieken­
landOverige :  
Lid-Staten :
13,41
11,01
8,6814,44
11,85
9,358,08
6,27
3,949,70 :  
7,11 :  
4,61 :
:  Sinaasappelen van kwaliteitsklasse 
:  III of gemengd van de variëteiten: 
:  Moro en Tarocco 
:  Sanguinello 
:  Sanguigno17,10
15,87
13,4218,42
17,10
14,4512,36
11,13
8,6813,68 :  
12,36 :  
9,71 :
Op grond van de voor het eerst in het verkoopseizoen 1977/1978 toegepaste 
maatregelen ter bevordering van de afzet van verwerkte produkten op basis van 
citroenen, is de minimumprijs die de verwerkende industrie aan 
citroenproducenten moet betalen voor 1983/1984 zowel voor de Gemeenschap van 
de Negen als voor Griekenland op 17,65 Ecu per 100 kg nettogewicht vastgesteld 
en de financiële compensatie voor de verwerkende industrie op 10,82 Ecu per 
100 kg nettogewicht.

-  99  -
Eenheid in de prijzen
In de sector verse groenten en fruit zijn geen monetaire compenserende 
bedragen vastgesteld.
Uitgaven
De uitgaven van het EOGFL, Afdeling Garantie, voor de sector verse 
groenten en fruit bedroegen in 1983 449,8 miljoen ERE; voor 1984 bedragen 
zij voorlopig 537 miljoen ERE en voor 1985 worden zij op 431 miljoen ERE 
geraamd; dat is respectievelijk 2,8 %, 2,9 % en 2,2 % van de totale 
uitgaven van de Afdeling Garantie. Van het totaal bedrag van 
449,8 miljoen ERE werd 51,9 miljoen ERE besteed aan restituties,
303,4 miljoen ERE aan interventie, 15,2 miljoen ERE aan penetratiepremies 
voor citrusvruchten en 79,3 miljoen ERE aan financiële compensaties voor 
de verwerking van citrusvruchten.

-  100  -
VERWERKTE PRQDUKTEN OP BASIS VAN GROENTEN EN FRUIT
1. Inleiding
Tussen 1982 en 1983 heeft de produktie van verwerkte produkten op basis 
van groenten en fruit zich in de Gemeenschap van Tien als volgt 
ontwikkeld :  °
x 1.000 t
:  Verwerkte produkten op basis van :  
:  EEG "10"1982 1983 :
:  GROENTEN 
:  FRUIT5.185 (*) 
3.0275.795 (*) :  
3.193 :
(*) inclusief tomatenconserven.
De produktie van verwerkte produkten op basis van groenten is in 1983 
licht gestegen ten opzichte van 1982. Deze stijging had vooral 
betrekking op conserven op basis van tomaten, diepvriesprodukte 
vruchtenconserven.:en en
Voor bepaalde gevoelige produkten in deze sector verliep de produktie 
in de Gemeenschap van de 10 als volgt :
a) de produktie van tomatenconcentraat is gestegen van 589.800 t (1) in 
1982 tot 689.300 t in 1983, dit is een stijging met 17 %;
b) de produktie van hele tomaten zonder schil is sterk gestegen, en wel 
van 1.099.000 ton (1) tot 1.431.000 ton, dit is een stijging met
39 %;
c) de produktie van tomatesap (post GDT 20.07) steeg van 53.300 ton (1) 
in 1982 tot 58.800 ton in 1983, dit is 10 % meer;
d) tussen 1982 en 1983 is de produktie van champignonconserven iets 
gestegen, en wel van 237.300 ton (1) tot 243.000 ton;
e) de produktie van perzikconserven is eveneens gestegen, en wel van
371.000 ton (1) in 1982 tot 426.800 ton in 1983, dit is een stijging 
met 37 %.
(1) Bijgestelde cijfers t.o.v. het vorige verslag.

-  101 -
f) de produktie van sinaasappelen in Italië steeg met ongeveer 36 %, 
nl. van 125.000 ton (1) in 1982 tot 170.000 ton in 1983. De 
produktie van citroensap daalde evenwel met 7 %, nl.  van 86.000 ton 
(1) in 1982 tot 80.000 ton in 1983.
2. Verbruik en handelsverkeer
De algemene situatie betreffende het handelsverkeer van de Gemeenschap 
van de 10 in de sector verwerkte groenten en fruit wordt in de 
onderstaande tabel weergegeven (exclusief krenten en rozijnen en 
gedroogde vijgen) :
1982
INVOER UITVOER
ton miljoen Ecu ton miljoen Ecu:
:  TOTAAL 3.907.000(1 3.103.000 3.157.000 2.269.000:
:  Intracommunautair 2.474.000(1 1.803.000 2.523.000 1.751.000:
:  Derde landen 1.433.000 1.300.000 634.000 518.000:
1983
INVOER UITVOER
ton miljoen Ecu ton miljoen Ecu:
:  TOTAAL 4.092.000 3.446.000 3.262.000 2.509.000:
:  Intracommunautair 2.620.000 2.020.000 2.589.000 1.922.000:
:  Derde landen 1.472.000 1.426.000 673.000 587.000:
Voor de in de Gemeenschap van de Tien beschikbare hoeveelheid 
tomatenconcentraat en tomaten zonder schil lijkt de tendens zich in de 
tegenovergestelde richting te ontwikkelen. T.o.v. 1982 kan in 1983 met 
name een duidelijk stijgende tendens worden geconstateerd.
In 1982 was er 379.000 ton (1) tomatenconcentraat voor consumptie 
beschikbaar, in 1983 was dit 470.000 ton.
(1) Bijgesteld cijfer t.o.v. het vorige verslag (bron: SIENA).

-  102  -
Het intracommunautaire handelsverkeer van concentraat is gestegen van
170.000 ton in 1982 tot 180.000 ton in 1983.
Hoewel de invoer van tomaten zonder schil in 1983 tot ca. 38.000 ton is 
gestegen, bleef deze toch nog op een relatief laag peil. De uitvoer is 
gedaald van 103.000 ton in 1982 tot 92.000 ton in 1983. De voor verbruik 
beschikbare hoeveelheid is gestegen, namelijk van 945.000 ton in 1982 tot
1.377.000 ton in 1983. Het intracommunautaire handelsverkeer is eveneens 
gestegen, en wel van 301.000 ton in 1982 tot 320.000 ton in 1983.
De invoer van tomatesap is gedaald van 7.400 ton in 1982 tot 6.500 ton in 
1983, terwijl de uitvoer vrij gering gebleven is, namelijk ongeveer
3.000 ton.
De invoer van perzikconserven is gedaald van 62.000 ton in 1982 tot
46.000 ton in 1983. De uitvoer blijft zeer gering :  9.900 ton in 1982 en 
9.900 ton in 1983.
De voor consumptie beschikbare hoeveelheid champignonconserven is in 1982 
en in 1983 stabiel gebleven :  ongeveer 260.000 t (1). De invoer is gedaald 
van 28.000 t in 1982 tot 23.700 t in 1983. De uitvoer is iets gedaald :  
van 7.000 t tot 6.700 t.
Voor Williamsperen op siroop en kersen op siroop wordt erop gewezen dat 
voor deze twee produkten de steun beperkt is tot de door de Raad 
vastgestelde maximumhoeveelheden.
3. Prijzen
Ook dit jaar zijn de wereldmarktprijzen voor tomatenconcentraat en tomaten 
zonder schil licht gestegen, maar minder dan het gemiddelde 
inflatiepercentage in de Gemeenschap; dit heeft tot gevolg gehad dat er 
relatief meer van dit produkt uit derde landen is ingevoerd.
Voor champignonconserven kon het marktevenwicht weer min of meer worden 
gehandhaafd.
Het prijspeil van de overige produkten heeft in de Gemeenschap over het 
algemeen geen aanleiding gegeven tot moeilijkheden, tenzij voor krenten en 
rozijnen, voor welke produkten in het kader van een vrijwaringsmaatregel 
aan de grens een minimumprijs moest worden gehandhaafd.
(1) Bijgestelde cijfers t.o.v. het vorige verslag.

-  103  -
Vooruitzichten
Naar verwachting zal de produktie van produkten op basis van tomaten zich 
in 1984 stabiliseren rong het niveau van de door de Raad vastgestelde 
produktiedrempel.
Uitgaven
De uitgaven van de Afdeling Garantie van het EOGFL bedroegen in 1982 voor 
verwerkte produkten op basis van groenten en fruit 555,9 miljoen Ecu en m  
1983 746,3 miljoen Ecu; zij worden voor 1984 op 820 miljoen Ecu geraamd, 
dit is 4,48, respectievelijk 4,72 en 4,82 % van de totale uitgaven van de 
Afdeling Garantie.

-  104  -
c.  LEVENDE PLANTEN EN PRODUKTEN VAN DE BLOEMENTEELT
De sector siergewassen omvat een grote verscheidenheid van produkten :  
snijbloemen en snijgroen, potplanten, bloembollen en -knollen en 
boomkwekerijprodukten. Elk van deze branches heeft qua produktie en 
afzet haar eigen kenmerken.
Als gevolg van deze grote diversiteit is de produktiestructuur zo 
ingewikkeld dat de nodige statistische onderzoekingen naar de produktie 
nist ieder jaar kunnen worden verricht. Voor rozen en anjers is de 
produktie van de EEG evenwel als volgt :
x miljoen stuks
1980 1981 1982 1983 :
:  Rozen 2.322 2.373 2.495 2.333 :
:  Anjers 4.082 4.069 4.178 n.b. :
Men kan zich voorstellen welke moeilijkheden zich bij het opstellen van 
produktiestatistieken voordoen, wanneer men bedenkt dat in de loop van 
een jaar meer dan één soort bloemen en planten op een stuk grond kan 
worden geteeld en dat het toegepaste produktiesysteem (beschutte teelt 
met of zonder verwarming of teelt in de open grond) doorslaggevend is 
voor de produktie.
De diensten van de Commissie beschikken nog niet over voldoende 
gedetailleerde gegevens over de waarde van de produktie in het 
afgelopen jaar. Dit geldt evenwel niet voor rozen, waarvoor de 
produktiewaarde voor 1981 wordt geraamd op 373 miljoen Ecu voor 1981 en 
407 miljoen Ecu voor 1982 (laatste beschikbare gegevens).
PRIJZEN
De prijzen op de belangrijkste markten van de Gemeenschap vertonen zeer 
sterke schommelingen in de loop van het seizoen en kunnen voorts in een 
zelfde periode ook aanzienlijk van markt tot markt verschillen.

- 105 -
HANDELSVERKEER
In 1983 is het intracommunautaire handelsverkeer met 10,9 % toegenomen 
(1982 :  17,6 %). In dezelfde periode is de invoer uit derde landen met
11,5 % gestegen (1982 :  4,6 %) en de uitvoer naar derde landen met 15,1 %
(1982 :  18,1 %).
Waarde van het handelsverkeer van EUR-10 
Intracommunautaire handel 1.610 mln. Ecu (+ 10,9 % ten opzichte van 1982)
Invoer uit derde landen 290 mln. ecu (+ 11,5 % ten opzichte van 1982)
Uitvoer naar derde landen 510 mln. Ecu (+ 15,1 % ten opzichte van 1982)
De uitvoerwaarde overtrof de invoerwaarde derhalve met 220 miljoen Ecu, 
terwijl dit in 1982 slechts 182 miljoen Ecu was.
VERBRUIK
Het verbruik verschilt sterk per Lid-Staat al naar het welvaartspei 
gewoonten van de bevolking.

- 106 -
12. HOP
In 1983 is in de Gemeenschap 48.411 ton hop geproduceerd, d.i. 37 % van de 
wereldproduktie,  op een areaal van 27.037 ha (28 % van het op 95.000 ha 
geraamde wereldareaal). De opbrengsten zijn weer op een normaal peil beland na 
de overvloedige oogst van 1982. De gemiddelde opbrengst in de Gemeenschap was 
1.79 ton/ha tegenover 2,05 ton/ha in 1982 en een gemiddelde over de afgelopen 
tien jaar van 1,65 ton/ha. In 1980 bereikte de wereldmarkt een hoogtepunt, 
waarna de situatie snel achteruitging, met een dieptepunt in 1982; als gevolg 
van deze ontwikkeling werd het areaal in de meeste belangrijke producerende 
landen in 1983 ingekrompen. Het communautaire areaal liep terug met 528 ha en 
het wereldareel met 1.254 ha. Tijdens het verkoopseizoen 1982/83 bedroeg de 
netto hopexport van de Gemeenschap circa 11.900 ton, tegenover 13.200 ton 
resp. 10.600 ton voor de vorige twee verkoopseizoenen. De exportmarkten 
blijven van het grootste belang voor de producenten in de Gemeenschap.
De wereldproduktie van bier, die in de afgelopen decennia onafgebroken groeide 
met 2 a 4 % per jaar en in 1982 nog een toeneming van iets minder dan 2 % te 
zien gaf, is in 1983 enigszins teruggelopen. Bijzonder opvallend was de 
scherpe daling in ontwikkelingslanden met betalingsbalansproblemen, met name 
in Centraal- en Zuid-Amerika. In veel industrielanden was er sprake van een 
bescheiden toeneming, terwijl de produktie zich snel bleef uitbreiden in het 
Verre Oosten. Het lage gehalte aan alfazuur van een groot deel van de Europese 
oogst van 1982 kan een stimulans zijn geweest voor de vraag naar hop voor de 
bierproduktie in 1983, en hetzelfde geldt wellicht voor de oogst 1983. Deze 
verhoging van de vraag kan alleen maar tijdelijk zijn, aangezien de 
stagnerende bierproduktie en de technologische verbeteringen in het gebruik 
van hop weinig uitzicht bieden op een duurzame ontwikkeling van de vraag.
Hoewel de voor 1983 geraamde wereldproduktie aanzienlijk lager was dan de 
buitengewone oogst van 1982, bedroeg zij altijd nog meer dan de jaarlijkse 
behoefte van de brouwerijen, zowel qua totaalgewicht als qua bitterheidsgraad, 
dit laatste ondanks de bij het grootste deel van de Europese oogst van 1983 
geconstateerde lage gehalte aan alfazuur. Bijgevolg wordt aangenomen dat de 
buffervoorraad verder is gestegen tot een volume dat overeenstemt met het 
verbruik van ongeveer elf maanden (zowel binnen de Gemeenschap als voor de 
gehele wereld). Voor ongeveer driekwart van de communautaire oogst van 1983 
waren teeltcontracten gesloten. Deze bleken de producenten een aanzienlijke 
mate van bescherming te bieden tegen de aanhoudend lage prijzen op de 
locomarkt. De prijzen op deze markt herstelden zich weliswaar enigszins als 
gevolg van de geringere oogst, maar bleven over het geheel genomen op een zeer 
laag peil steken, gemiddeld 92 Ecu/50 kg, tegenover 65 resp. 225 Ecu/50 kg 
voor de oogsten 1982 en 1981.
De inkomenssteun voor de producenten is voor de oogst 1983 vastgesteld op 
300 Ecu/50 kg voor aromatische hop, 250 Ecu/50 kg voor bittere hop en 
300 Ecu/50 kg voor andere soorten.

- 107 -
13. MF.LK EN ZUIVELPRODUKTEN
Produktie en verbruik van melk
Eind 1983 waren er in de Gemeenschap 25,8 miljoen melkkoeien, d.i. 1,6 X 
(of meer dan 400.000 stuks) meer dan eind 1982, in welk jaar zich ten 
opzichte van 1981 zowel relatief als absoluut gezien ongeveer dezelfde 
toeneming had voorgedaan. Het aantal melkkoeien nam in 1983 vooral toe in 
Duitsland, België, Nederland en het Verenigd Koninkrijk (met 
respectievelijk 3,7 X, 2,7 X, 1,6 X en 2,8 %). Deze Lid-Staten hebben 
samen een aandeel van bijna 50 X in de totale melkveestapel van de 
Gemeenschap. In de andere Lid-Staten, met uitzondering van Denemarken en 
Luxemburg, nam het aantal melkkoeien minder snel toe.
In 1982 en 1983 is de melkveestapel gegroeid, terwijl zich in de periode 
1978-1981 een daling en vervolgens een stagnatie had voorgedaan. De 
ontwikkeling in het laatstgenoemde tijdvak was gedeeltelijk toe te 
schrijven aan de regelingen voor het niet in de handel brengen van melk en 
zuivelprodukten en de omschakeling van de melkveestapel en was voor een 
deel ook het gevolg van diverse algemene economische factoren, waarvan de 
belangrijkste het voorzichtige prijsbeleid en de stijgende kosten (met 
name de rentestand) waren.
In 1982 was de prijs-kostenverhouding verbeterd, maar in 1983 ging zij 
weer achteruit. Tegen alle economische argumenten in (beperkte 
prijsverhogingen, hogere voederkosten, in het voorjaar, ongunstige 
oogstresultaten) nam de melkproduktie sneller toe dan in 1982. Een van de 
oorzaken daarvan was dat de producenten rekenden met stringente 
maatregelen van de Gemeenschap om de leveranties van het komende 
melkprijsjaar af aan banden te leggen, zodat zij de produktie m  weerwil 
van de geringere rentabiliteit bleven opvoeren.
In 1983 is de gemiddelde melkgift in de Gemeenschap gestegen tot 4.416 kg 
(met 2,4 X), in hetzelfde tempo als de langetermijnprognoses aangegeven. 
Het structuurontwikkelingsproces duurde voort :  het aantal kleine 
melkveebeslagen daalde en het aantal grotere en efficiënter werkende 
melkveebedrijven nam verder toe.
Het grotere aantal melkkoeien en de bovengenoemde factoren hadden tot 
gevolg dat de melkproduktie in 1983 4 X hoger lag dan in 1982 (toen zij 
het peil van 1981 met 3,1 X overtrof). Het procentuele aandeel van de 
meikaanvoer van de zuivelfabrieken in de totale melkleveranties nam toe 
tot 92,6 X, tegenover 92,5 X in 1982. De totale koemelkleveranties 
(inclusief levering van room), uitgedrukt in melkequivalent,  namen toe met 
4,1 X of 4,1 miljoen ton in 1983, terwijl ze in 1982 met 3,5 X of 
3,4 miljoen ton waren gestegen. De extra leveranties van 1982 en 1983 
samen (7,5 miljoen ton) zijn grotendeels verwerkt tot 
interventieprodukten, dus tot boter en magere-melkpoeder.

- 108 -
In het kader van het voor het melkprijsjaar 1984/1985 en de vier 
daaropvolgende periodes van 12 maanden ingevoerde quotasysteem geld 
de Lid-Staten de volgende quota :
Gegarandeerde totale hoeveelheden en quota voor rechtstreekse 
verkoop 1984/1985 - 1988/1989 
(x 1.000 ton melk en room, uitgedrukt in melkequivalent)
Gegaran­
deerde
hoeveel­
heid
1984/85Communau­
taire re­
serve
1984/85Totale
hoeveel­
heid
1984/85Gegaran­
deerde to­
tale hoe­
veelheid 
(exclusief 
reserve) 
1985/86 - 
1988/89Quota voor 
recht­
streekse 
verkoop
1984/85 - 
1988/89
België 3138 - 3138 3106 505
Denemarken 4932 - 4932 4882 1
Duits land 23487 - 23487 23248 305
Frankrijk 25585 - 25585 25325 1183
Griekenl. 472 - 472 467 116
Ierland 5280 245 5525 5280 16
Italië 8323 - 8323 8323 1591
Luxemburg 268 25 293 265 1
Nederland 12052 - 12052 11929 145
Ver. Kon. 15487 65 15552 15327 398
EUR 10 99024 335 99359 98152 4261
Om voor 1984/1985 binnen het quotum te blijven, zouden de leveranties ten 
opzichte van 1983 met ten minste 4,3 miljoen ton of 4,1 % moeten dalen. 
Momenteel blijkt uit de cijfers voor de eerste twee kwartalen van het 
melkprijsjaar 1984/1985 reeds een duidelijke respons op de invoering van de 
quotaregeling; de aanvoer is wel nog niet sterk genoeg afgenomen, maar er 
is een trend in de richting van een snellere daling. Voorts is de 
produktie van boter en magere-melkpoeder gedaald, terwijl die van kaas, en 
volle-melkpoeder en - in mindere mate - caseïne, verder toeneemt.

- 109 -
2. Produktie en verbruik van zuivelprodukten
a) Consumptiemelk_
De totale hoeveelheden melk die in de Gemeenschap zijn verbruikt als 
consumptiemelk en produkten op basis van verse melk zijn in 1983 slechts m  
geringe mate gestegen. De stagnatie van het verbruik van consumptiemelk 
die zich in 1982 voordeed, maakte in 1983 plaats voor een toename met circa
1,5 %, en de algemene tendens van de laatste negen jaar om meer halfvolle 
en minder volle melk te consumeren hield in 1983 aan.
Het totale aandeel van de UHT-melk in het verbruik van consumptiemelk 
blijft toenemen. In het Verenigd Koninkrijk werd ook in 1983 weer minder 
volle melk verbruikt. In Nederland nam het verbruik van halfvolle melk toe 
en daalde dat van volle melk. In Duitsland en Frankrijk bleef het totale 
verbruik van deze twee produkten in 1983 toenemen. In Duitsland is het 
verbruik van de betrokken produkten in de laatste zes jaar voortdurend 
gestegen (afgezien van een geringe daling voor halfvolle melk in 1983), 
terwijl in Frankrijk het verbruik van halfvolle melk in de afgelopen jaren 
snel toenam en dat van volle melk daalde. Het totale aandeel van de 
UHT-melk in het verbruik van volle en halfvolle melk in de Gemeenschap 
bedroeg in 1983 25 %, tegenover 23,5 % in 1982; in dit opzicht komt 
Frankrijk op de eerste plaats (62 %) en Duitsland op de tweede (U5 %).
Het verbruik van room en andere produkten op basis van verse melk is ook in 
1983 verder opgelopen, maar - evenals in 1982 - minder snel dan voorheen.
b) Boter
De totale boterproduktie in de Gemeenschap is in 1983 met 10 %
(200.000 ton) gestegen ten opzichte van 1982. Deze ontwikkeling is vooral 
toe te schrijven aan de grote stijging van de melkleveranties en wegens de 
beperkte afzetmogelijkheden in de Gemeenschap en op de wereldmarkt en de 
vrij geringe toeneming van de hoeveelheid melk die voor de vervaardiging 
van andere produkten is gebruikt. Het verbruik van tegen marktprijzen 
verkochte boter in de Gemeenschap is in 1983 verder gedaald. De daling van 
het totale boterverbruik met 8 % is echter grotendeels toe te schrijven aan 
de substitutie door kerstboter die eind 1982 werd uitgeslagen maar pas 
begin 1983 werd verkocht. De uiteindelijke extra verkoop als gevolg van de 
kerstboterregeling compenseerde min of meer de algemene daling van het 
verbruik tegen marktprijzen, hetgeen moet worden gezien als een gevolg van 
de hoge werkloosheid en andere sociaal-economische problemen.

-  110 -
De verkoop van boter tegen verlaagde prijs aan de levensmiddelenindustrie 
(banketbakkerswerk,  roomijs) en aan instellingen zonder winstoogmerk is in 
1983 toegenomen met 45.000 ton of 24 % in vergelijking met 1982 en verwacht 
wordt dat deze positieve ontwikkeling ook in 1984 zal voortduren.
De commerciële uitvoer van boter bleef dalen en lag in 1983 3,5 % lager dan 
in 1982, toen hij ook reeds met 26 % was gedaald. De totale uitvoer van 
boter (inclusief butteroil) uit de EEG daalde in 1983 met 11 % tot
355.000 ton, vooral doordat veel minder butteroil werd geëxporteerd in het 
kader van het voedselhulpprogramma. De laatstgenoemde ontwikkeling is 
echter ruimschoots gecompenseerd door de omvang van de 
voedselhulpleveranties in de eerste maanden van 1984.
Door de forse stijging van de produktie, het vrij lage verbruik en de 
daling van de boteruitvoer waren de voorraden eind 1983 met 547.000 ton of 
180 % gestegen ten opzichte van eind 1982, toen ze ook reeds tweemaal zo 
groot waren als eind 1981. De aangroei van de voorraden in 1983 komt 
overeen met de totale stijging van de produktie plus de daling van verbruik 
en uitvoer. De openbare voorraden namen toe van 10.000 ton in 1981 tot 
meer dan 112.000 ton in 1982 en 692.000 ton eind 1983. Hoe groot de 
openbare voorraden eind 1984 zullen zijn, zal grotendeels afhangen van de 
mogelijkheden om boter uit openbare voorraden op de interne markt af te 
zetten en te exporteren.
c) Magere-melkpoeder
De produktie van magere-melkpoeder is in de Gemeenschap in 1983 met 11,1 % 
(244.000 ton) gestegen ten opzichte van 1982, toen er tegenover het 
voorgaande jaar een stijging met 7,2 % (148.000 ton) werd genoteerd. De 
toeneming is gedeeltelijk toe te schrijven aan de grote stijging van 
melkleveranties en boterproduktie en het naar verhouding geringere verbruik 
van ondermelk voor de produktie van kaas en produkten op basis van 
consumptiemelk en/of produkten op basis van verse melk met een relatief 
laag vetgehalte. Wat de andere belangrijke vormen van verbruik van 
ondermelk en magere-melkpoeder betreft dient te worden vermeld dat het 
verbruik van ondermelk in de diervoeding daalde met 40.000 ton en de 
invoering, in juli 1982, van speciale steun voor de verwerking van 
melkpoeder in varkens- en pluimveevoer resulteerde in een extra verkoop van
479.000 ton in 1983. Verwacht wordt dat in het kader van de laatstgenoemde 
regeling in 1984 ca. 500.000 ton poeder zal kunnen worden verkocht. Ook 
voor de produktie van caseïne werd in 1983 meer ondermelk gebruikt 
(+ 14 %); deze stijging is in het tweede halfjaar van 1984 minder snel gaan 
verlopen.
In de Gemeenschap overtreft de produktie van magere-melkpoeder in ruime 
mate de normale vraag tegen marktprijzen, die minder dan 11 % van de totale 
produktie opneemt. Daarom wordt steun verleend voor het gebruik van 
magere-melkpoeder bij de fabricage van mengvoeders.

-  111 -
De commerciële uitvoer en de uitvoer in het kader van de voedselhulp namen 
in 1983 verder af tot in totaal 192.000 ton (tegenover 351.000 ton in 1982 
en 501.000 ton in 1981). Deze uitvoer had sinds 1976 niet meer een zo laag 
peil bereikt. Voor 1984 wordt een lichte verbetering verwacht, met name in 
verband met een grotere regelmaat in de verzending van de voedselhulp.
De aanzienlijke stijging van de produktie en de daling van de uitvoer zijn 
geresulteerd in een toeneming van de openbare voorraden, ondanks een 
stijging van de interne afzet met 27 % of 425.000 ton. De vooraad is in 
1983 van 576.000 ton aangegroeid tot 983.000 ton, en verwacht wordt dat de 
voorraden eind 1984 zullen zijn geslonken, als gevolg van de achteruitgang 
van de produktie en de voortgezette extra verkoop van goederen voor 
vervoedering aan varkens en pluimvee.
d) Kaas
metDe produktie van kaas is in 1983 in de Gemeenschap (EUR 9) met 1,5 % 
toegenomen, tegenover 3,2 % in 1982, en het interne verbruik van kaas 
2 %, tegenover 3 % in 1982. Het verbruik is dus verder gestegen, zij het 
in een langzamer tempo. Het lijdt geen twijfel dat deze constante stijging 
in hoofdzaak is toe te schrijven aan het feit dat de consumenten in de 
Gemeenschap kunnen kiezen uit een zowel kwantitatief als kwalitatief zeer 
uitgebreid kaasassortiment voor een deel ook dank zij de ca. 100.000 ton 
kaas die uit derde landen wordt ingevoerd. Voorts is de Gemeenschap de 
grootste kaasexporteur ter wereld, met een uitvoer van 405.000 ton in 
1983. De in de afgelopen jaren geconstateerde groei van de export - in 
1982 nam de uitvoer met 38.000 ton toe en in 1983 met 25.000 ton - is van 
beslissende invloed geweest op de omvang van de produktie in de 
Gemeenschap. Verwacht wordt dat produktie, verbruik en uitvoer in 1984 
iets sneller zullen stijgen dan in 1983.
e) Volle-melkgoeder_
Het verloop van de produktie van volle-melkpoeder in de Gemeenschap is 
traditioneel een afspiegeling van de ontwikkeling op de wereldmarkt. De 
wereldhandel nam in de periode 1978-1980 met meer dan 60 X toe, maar 
stagneerde in 1981, en zowel in 1982 als in 1983 daalde de uitvoer met 
15 %. De produktie in de Gemeenschap daalde in 1982 met 11 % en in 1983 
met 8 % maar voor 1984 wordt verwacht dat het peil van 1982 zal worden 
overschreden.
f) Gecondenseerdemelk
De produktie van gecondenseerde melk in de EEG daalde in 1983 met 8 % (of
130.000 ton) in vergelijking met 1982, hoofdzakelijk als gevolg van de 
geringere vraag naar EEG-produkten op de wereldmarkt; de uitvoer, die in 
1982 voor het eerst 600.000 ton had bereikt, daalde in 1983 met 79.000 ton 
of 13 %. Het aandeel van de EEG in de wereldmarkt was in de periode 
1977-1980 teruggelopen, maar daarna, in 1981 en 1982 nam onze uitvoer en 
ons aandeel in de wereldmarkt weer toe. Door de toenemende concurrentie en 
het feit dat waar een betrekkelijk gering aantal belangrijke importerende 
landen moet worden geëxporteerd, wordt verwacht dat de uitvoer van de EEG 
zich in 1984 zal stabiliseren op het peil van 1983.

-  112  -
g) Caseïne
In de Gemeenschap wordt de produktie van caseïne gesubsidieerd via steun 
voor ondermelk die wordt gebruikt voor de vervaardiging van caseïne en 
caseïnaten. Deze steun is bedoeld als compensatie voor de uiterst lage i 
het GATT geconsolideerde invoerrechten. Als gevolg van een vermindering 
van de steun in 1980 is de produktie in de Gemeenschap in 1981 gedaald, 
ïii3-3-r in 1982 werd de steun opnieuw verhoogd en nam de produktie weer met
24.000 ton toe. Ook in 1983 is de produktie gestegen, namelijk met
13.000 ton. Voor 1984 zal naar verwacht wordt hetzelfde peil als in 1983 
worden gehaald, vooral omdat de produktie in de tweede helft van het jaar 
zal teruglopen.
3. Situatie op de wereldmarkt
Ontwikkelingen in de wereldproduktie en de internationale handel
a) Melkproduktie en_beleid
Op wereldvlak is de melkleverantie in 1982 sneller gaan toenemen dan 
gemiddeld over de vier voorgaande jaren. De melkproduktie was in 1982 
namelijk met 2,3 % (11 miljoen ton) gestegen en nam in 1983 nog eens met 
bijna 4 % (18 miljoen ton) toe. In de groep van OESO-landen die samen een 
aandeel van 50 % in de wereldproduktie hebben maar de wereldhandel in melk 
en zuivelprodukten voor meer dan 90 % in handen hebben, nam de melkaanvoer 
in 1983 met 3,1 % (6,4 miljoen ton) toe. In deze landen stegen de 
voorraden boter en magere-melkpoeder,  de belangrijkste overschotprodukten 
in de zuivelsector, in 1983 meer dan tweemaal zo snel als de produktie, 
uitgedrukt in melkequivalent,  zodat 1983 dus niet alleen een jaar van 
overproduktie was, maar de ontwikkeling van de voorraden in dat jaar ook 
een afspiegeling vormde van de zeer moeilijke situatie op het stuk van het 
verbruik en de internationale handel. De internationale melkleveranties 
zijn in 1984 iets gedaald ten opzichte van 1983 als gevolg van belangrijke 
beleidsombuigingen in bepaalde landen, met name in de EEG, de Verenigde 
Staten en Finland, terwijl de melkproduktie in Nieuw-Zeeland en Australië 
aanmerkelijk toenam.

- 113 -
Het aantal melkkoeien begon in 1983 in verschillende landen terug te lopen,  
in andere landen, onder andere Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten, Japan,  
Oostenrijk en de EEG (+ 1,6 %) nam de melkveestapel dan weer toe. De  
beleidsaanpassingen in 1983 hebben dan ook geen indrukwekkende resultaten  
opgeleverd. Een uitzondering hierop vormt Canada, waar de melkleveranties  
4 6 % geringer waren dan in 1982. In de meeste andere gevallen zijn vooral  
de weersomstandigheden en de hoge garantieprijzen in vergelijking met de  
diverse kostenfactoren eens te meer doorslaggevend geweest.
De USSR is op de EEG na de grootste melkproducent van de wereld. De  
melkveestapel van dit land vertoont een langzame groei maar de melkgift en  
ook de totale produktie was gedurende verschillende jaren gedaald. In 1982  
echter sloeg deze tendens om en groeide de melkproduktie met 2,4 %, en ook  
in 1983 was er een toeneming, nu met 5,9 %. Sinds juni 1984 echter ïgt  
het produktiepeil weer lager dan op hetzelfde tijdstip in het voorgaande  
jaar en ook nu weer zijn de doorslaggevende elementen het slechte weer en  
het veevoedertekort. Waarschijnlijk zal de produktie in 1984 dan ook niet  
meer dan 1 a 2 % boven die van 1983 uitkomen en mag voor 1985 met meer dan  
een stabilisatie of een lichte verbetering worden verwacht.
To de Verenigde Staten werd de garantieprijs voor melk per 1 december 1983  
verlaagd van 288,81 US $/ton tot 277,78 US $/ton. Normaliter blijft deze  
prijs van kracht tot 31 maart 1985. De prijsverlaging komt tot uiting m  
de interventie-aankoopprijzen voor boter, kaas en magere-melkpoeder.  De  
verlaging kwam in principe evenwel overeen met het bedrag aan heffingen
(medeverantwoordelijkheidsheffingen) die bij de vroegere wetgeving werden  
opgelegd en die de producenten op grond van de nieuwe voorschriften van  
december 1983 af niet meer hoeven te betalen. De mogeli j'kheid bestaat da  
de garantieprijs per 1 april 1985 verder wordt verlaagd (met 11,02 US $/  
ton) als de interventieaankoop 2,7 miljoen ton melkequivalent  
overschrijdt. Een extra verlaging met 11,02 US $/ton zou er ook kunnen  
komen op 1 juli 1985 als de totale interventieaankoop voor 1985 volgens de  
ramingen meer dan 2,3 miljoen ton melkequivalent bedraagt. De wet voorziet  
ook in een verplichte korting van 3,31 US */ton. De kortingen worden  
toegepast sinds 1 mei 1984 en de opbrengst ervan wordt gebruikt voor  
verkoopbevordering in de zuivelsector, onderzoek en maatregelen om  
verantwoord voedingsgedrag van de consument te bevorderen. De algemene  
verplichte heffing van 11,02 US $/ton op alle geleverde melk loopt echter  
op 1 april 1985 af, tenzij één van de bovengenoemde verdere  
prijsverlagingen ervoor in de plaats komt. De opbrengst van deze heffing  
gaat naar de "omschakelingsregeling" in het kader waarvan aan de  
producenten 220,46 US $/ton wordt betaald voor hun beperkte melkaanvoer  
gedurende een periode van 15 maanden inclusief maart 1985. In totaal  
hebben 38.000 producenten contracten getekend om hun melkleveranties in  
1984 met 4 % te verlagen. Van de melkproducenten in de Verenigde Staten  
neemt 80 % echter niet aan de regeling deel en de prognose voor 1984 is dat  
in de Verenigde Staten circa 3 % melk minder zal worden geproduceerd.

- 114 -
Begin september 1984 bedroegen de in de V.S. beschikbare voorraden boter,  
magere-melkpoeder en kaas respectievelijk 113.000, 563.000 en 365.000 ton,  
d.w.z. iets minder dan aan het begin van het jaar.
In Canada is het marktquotum voor melk voor industrieel gebruik in 1983 en  
1984 gehandhaafd. In 1983 werd de som van de heffingen voor leveranties 
binnen en boven het contingent opgetrokken tot circa 84 % van de  
vastgestelde "richtprijs". Het jaar daarvoor was dat slechts 59 %. Een en  
ander had tot gevolg dat de melkleveranties in 1983 4,6 % daalden ten  
opzichte van 1982. In april 1984 werd de richtprijs echter vastgesteld op  
een peil dat 5,2 % hoger lag dan de overeenkomstige prijs in april 1983.
De contingentgebonden heffingen bleven op circa 84 % van de nieuwe  
melkrichtprijs maar de melkleveranties namen toe. Bij de vaststelling van  
de op 1 augustus 1984 ingaande prijzen werd de richtprijs met 1,9 %  
verhoogd maar tegelijk werden de heffingen opgetrokken tot in totaal circa  
90 % van die richtprijs. Toch wordt verwacht dat de melkaanvoer in 1984  
circa 3 % hoger zal liggen dan in 1983. Voorts is ook de produktie van  
boter en magere-melkpoeder weer gestegen, nadat zij in 1983 enigermate was  
gedaald.
In Nieuw-Zeeland zijn de producentenprijzen voor melk in de afgelopen jaren  
gestegen. De gemiddelde uitbetaling van de melkveehouders voor het  
melkprijsjaar 1983/1984 ligt echter 3 % lager. Voor het melkprijsjaar  
1984/1985 is het basis-prijsvoorschot vastgesteld op een peil dat 4,4 % 
hoger ligt dan het overeenkomstige peil voor 1983/1984 en 1,4 % hoger dan  
de gemiddelde uitbetaling in 1983/1984. Als de producenten aan het einde  
van het melkprijsjaar een extra bedrag wordt toegekend zou de verhoging  
zelfs nog hoger kunnen zijn. Tot en met 1983/1984 is het voor de  
buitenlandse afzet bevoegde Nieuw-Zeelandse Zuivelbureau erin geslaagd een  
positief financieel resultaat te behalen, voor een deel als gevolg van de  
dalende inflatie maar vooral door de toeneming van de produktie die de  
kosten per eenheid doet dalen.

- 115 -
Voor het komende melkprijsjaar of de komende twee melkprijsjaren is dit  
positieve resultaat waarschijnlijk niet haalbaar. In verband met deze  
ontwikkeling heeft een herschikking plaatsgehad van de kredietfaciliteit  
van het Reservefonds van het Bureau. Zo werd het maximaal krediet van  
750 miljoen Nieuw-Zeelandse $ ter beschikking van het Bureau gesteld in de  
vorm van een achtergestelde lening die van mei 1986 af moet worden  
terugbetaald over een periode van 40 jaar en tegen een rente van 1 Door
de daling van de producentenprijzen en de stijging van de produktie, zijn  
de netto-landbouwinkomens weer vrijwel op een peil gekomen dat in de lijn  
ligt van de tendens over de afgelopen vijf jaar. In het kalenderjaar 198  
zullen de melkleveranties in Nieuw-Zeeland waarschijnlijk 12 % hoger liggen  
dan in 1983, zodat grotere hoeveelheden boter, magere-raelkpoeder,  kaas en  
vooral volle-melkpoeder zullen worden geproduceerd en voor export  
beschikbaar zullen zijn. Het binnenlands verbruik stagneert en bedraagt  
circa 490.000 ton voor melk en room, 40.000 ton voor boter en 27.000 ton
voor kaas.
In Australië zijn er gegarandeerde producentenprijzen voor vijf groepen  
zuivelprodukten (boter, bepaalde kaassoorten, magere-melkpoeder,  
volle-melkpoeder, caseïne). Voor deze produkten worden de garantieprijzen  
(driejaarlijks gewogen gemiddelde) toegepast via produktieheffingen die 
gebaseerd zijn op het verschil tussen de gemiddelde nationale prijzen en de  
geraamde opbrengst van uitvoer. Voor het melkprijsjaar 1983/84 zijn de  
garantieprijzen gestegen, maar aanmerkelijk beneden de nationale prijzen  
gebleven. De melkprijs die de melkveehouders gemiddeld hebben ontvangen  
voor melk voor de zuivelindustrie, welk voor rechtstreekse consumptie, melk  
voor de uitvoer en melk voor binnenlands verbruik, is voor het eerst in  
jaren gedaald, namelijk met meer dan 5 %. Voor 1984/1985 is een daling van  
de gegarandeerde (underwritten) prijzen aangekondigd voor alle produkten,  
behalve voor kaas. Bovendien zijn de uitvoerprijzen aan het dalen. In  
verband met de hogere nationale prijzen voor zuivelprodukten kan de  
gemiddelde prijs die de Australische boer in 1984/85 voor zijn melk maakt  
naar schatting 19,4 Australische cent per liter dragen, d.i. 2,1 % meer dan  
de overeenkomstige prijs in 1983/84. Bijgevolg zal in Australië de  
produktie van bijna alle zuivelprodukten nog verder worden opgevoerd en zal  
onvermijdelijk worden gestreefd naar verdere expansie van de uitvoer. Op  
de binnenlandse markt blijft het kaasverbruik stijgen, en die stijging  
heeft voor een deel betrekking op een aantal geïmporteerde kaassoorten.
Het boterverbruik is gedaald, zij het in het melkprijsjaar 1983/84 met  
meer zo snel als voorheen.

- 116 -
In Japan is 61 tot 63 % van de totale melkproduktie bestemd voor  
rechtstreekse consumptie. Er zijn geen garantieprijzen voor drinkmelk,  
maar wel voor melk die in het kader van contracten aan de industrie wordt  
geleverd voor vooraf bepaalde vormen van verwerking en, op een lager  
niveau, voor bepaalde extra hoeveelheden die de producenten aan de  
industrie leveren. Deze prijzen waren in de periode 1977-1981 stabiel en  
zijn in 1982 en 1983 met minder dan 1 % gestegen in vergelijking met het  
voorgaande jaar. Een uitzondering hierop vormden de prijzen voor verkoop  
aan de industrie voor niet-vooraf bepaalde vormen van verwerking, waarvoor  
de prijzen in 1983 5,5 % hoger lagen dan in 1982. De garanties werden 
echter uitsluitend toegepast voor vastgestelde hoeveelheden en golden in  
1982 en 1983 voor in totaal 81 % van de verwerkte melk, d.w.z.  
respectievelijk 1.930.000 ton en 2.150.000 ton. De Japanse melkproduktie  
is in de afgelopen jaren telkens met 3a 4 % gestegen en of er grote  
overschotten ontstaan zal er vooral van afhangen of de afzet van de  
overschotten aan vloeibare melk blijft toenemen. In 1983 nam het  
drinkmelkverbruik in zeer geringe mate toe, namelijk met 1,3 % ten opzichte  
van 1982. Het Japanse verbruik van kaasprodukten bedroeg ook in 1983 weer
87.000 ton (kaasequivalent).  De invoer van kaas daalde echter van
74.000 ton in 1982 tot 71.000 ton in 1983 als gevolg van de toegenomen  
binnenlandse kaasproduktie.  Er werden slechts zeer geringe hoeveelheden  
boter ingevoerd (2 a 5.000 ton), terwijl het totale binnenlandse  
boterverbruik op circa 75.000 ton wordt geraamd.
b) Internationale_handel
i) Afzet op de wereldmarkt
De totale werelduitvoer,  inclusief voedselhulp en export tegen speciale  
voorwaarden, is in 1983 ten opzichte van 1982 gedaald met 9 % in  
melkequivalent,  berekend op melkvetbasis.  Doordat echter de uitvoer 
van magere-melkpoeder en kaas steeg, namelijk met respectievelijk 2 %  
en 3 %, bleef de daling van de totale melk- en zuiveluitvoer,  
uitgedrukt in melkequivalent in 1983 beperkt tot 3 %. De uitvoer van  
boter, volle-melkpoeder en gecondenseerde melk daalde ten opzichte van  
1982 met respectievelijk 11 %, 13 % en 12 %. De totale daling van de  
wereldhandel die op het in 1979/1980 bereikte hoogtepunt volgde is dus  
nog niet tot staan gebracht. Intussen is volgens de ramingen het  
handelsverkeer in het kader van de voedselhulp in de vorm van melk en  
zuivelprodukten met 14 % gestegen. Voorts heeft er een toenemende  
verschuiving plaats van de commerciële uitvoer naar de uitvoer tegen  
speciale voorwaarden, als gevolg van de ontwikkeling van de  
wereldoverschotten is het exportpatroon veranderd, zowel wat de

- 117 -
verdeling commerciële niet-commerciële verkoop betreft als wat de  
rangorde van de verschillende landen qua aandeel in de wereldhandel  
betreft. Tegelijkertijd is door de wereldwijde economische recessie,  
in de hand gewerkt door het gebrek aan valutastabiliteit,  en de hoge  
internationale rentestand, een gevolg van betalingsbalansmoeilijkheden  
of een direct gebrek aan convertibele valuta's, de economische  
ontwikkeling in landen die van oudsher melk en zuivelprodukten  
importeren of die zouden kunnen gaan importeren zeer sterk geremd.
In de korte periode tussen het moment waarop de wereldhandel een  
hoogtepunt bereikte en 1983, heeft de Gemeenschap voor verschillende  
produkten haar marktpositie niet kunnen handhaven :  de wereldmarkt voor  
boter (boterequivalent van de totale botervetexport) liep terug van
926.000 ton in 1980 tot circa 715.000 ton in 1983, het aandeel van de  
uitvoer van de EEG daarin daalde van 65 % (in 1980) tot 50 % (in 
1983) Parallel daalde ook de wereldhandel in magere-melkpoeder van
1.060.000 ton (in 1979) tot 880.000 ton (in 1983), waarbij het  
EEG-marktaandeel inkromp van 60 tot 22 %. Voor volle-melkpoeder  
overtrof de wereldhandel in 1980 ruimschoots 700.000 ton en ging er m  
1983 nog nauwelijks 600.000 ton om. Het EEG-wereldmarktaandeel door  
volle-melkpoeder daalde van 73 X in 1980 tot 66 % in 1983 Voor  
gecondenseerde melk stabiliseerde de wereldmarkt zich m  de periode  
1980-1982 op 800.000 ton en daarin had de Gemeenschap een aandeel van  
70 tot 75 %. In 1983 daalde de afzet op de wereldmarkt tot
700.000 ton, maar de EEG behield haar aandeel van 75 %. Contrasterend  
met het gebrek aan stabiliteit op andere terreinen van d% ^ r^ dm*rkt  
gaf de wereldmarkt voor kaas een groei te zien van circa 700.000 ton  
1980 tot 810 a 820.000 ton in 1983 en het aandeel van de EEG in deze  
handel nam in de betrokken periode toe van 43 % tot 50 %. In^  
tegenstelling met de EEG, zijn verschillende andere landen erin  
geslaagd in 1983 hun export van boter en magere-melkpoeder op te voeren  
(de EEG-uitvoer daalde). Voor boter waren dat :  Finland, Australië,  
Polen, Uruguay, Canada, Oostenrijk, Hongarije, Noorwegen, Argentinië en  
Zweden, in volgorde van belangrijkheid. In totaal hebben deze landen 
in 1983 51.000 ton boter meer geëxporteerd dan in 1982. De volgende  
tien landen exporteerden samen in totaal 224.000 ton magere-melkpoeder  
meer dan in 1982 (in volgorde van belangrijkheid) :  Verenigde Staten,  
Polen, Australië, Nieuw-Zeeland,  Zweden, Finland, Zuid-Afrika,  
Noorwegen, Oostenrijk en Uruguay.
Een en ander had tot gevolg dat de aan het GATT gemelde
wereldmarktprijzen in 1983 verder daalden en deze tendens houdt ook in  
1984 aan Medio 1984 waren de wereldmarktprijzen gemiddeld eenderde  
gedaald ten opzichte van 1982. In 1984 bereikten de reële marktprijzen  
zelfs bijna de in het kader van het GATT officieel afgesproken  
minimumprijzen voor de zuivelprodukten.

- 118 -
ii) Invoer en uitvoer van de EEG in 1983
De daling van de uitvoer van boter en magere-melkpoeder uit de  
Gemeenschap in 1983 was gedeeltelijk toe te schrijven aan de  
achteruitgang van de voedselhulpleveranties ten opzichte van 1982  
(33.000 ton boterequivalent minder, 31.000 ton magere-melkpoeder  
minder). Eind 1983 waren namelijk voor een hoeveelheid van 44.000 ton  
boter en 130.000 ton magere-melkpoeder wel reeds verbintenissen  
aangegaan voor levering in het kader van de voedselhulp maar nog niet  
de nodige opdrachten tot verzending gegeven. Dat had voor een deel te  
maken met het feit dat het voedselhulpprogramma van de Gemeenschap voor 
1983 zo laat werd goedgekeurd. De commerciële uitvoer van boter uit de  
EEG daalde in 1983 slechts met 3 %, terwijl de totale afzet op de  
wereldmarkt 11 % achteruitging. Daar staat tegenover dat in 1983 op de  
wereldmarkt in totaal slechts 2 % minder magere-melkpoeder werd afgezet  
dan in 1982, maar het aandeel van de EEG in de commerciële uitvoer van  
dit produkt in 1983 met 35 % achteruitging. Voor gecondenseerde melk  
en volle-melkpoeder ging de uitvoer van de EEG met respectievelijk 13  
en 14 % achteruit. Voor kaas echter nam de EEG-export in 1983 meer dan  
6 % toe. In absolute cijfers daalde omgerekend in melkequivalent,  de  
totale bovengenoemde EEG-uitvoer (1) in 1983 met 2,4 miljoen ton ten  
opzichte van 1982. In totaal werd in de Gemeenschap in 1983
105.000 ton boter geïmporteerd, waarvan 87.000 ton in het Verenigd  
Koninkrijk werd ingevoerd uit Nieuw-Zeeland in het kader van de  
bijzondere regeling overeenkomstig Protocol 18 van het  
Toetredingsverdrag. In 1983 had de Gemeenschap daardoor een aandeel  
van bijna 15 % in de totale wereldimport voor boter en bleef zij op de  
USSR na (28 X) de grootste boterimporteur in de wereld. Met een invoer  
van 100.000 ton kaas in 1983 (12 % van de totale wereldhandel) was de  
EEG ook voor kaas de op een na grootste importeur, in dit geval  
voorafgegaan door de Verenigde Staten (16 X).
4. Prijsbesluiten
Per 2 april 1984 werd de richtprijs voor melk in de Gemeenschap op een in  
vergelijking met het vorige jaar ongewijzigd peil vastgesteld, namelijk  
27,43 Ecu per 100 kg. Op het tijdstip waarop de prijzen werden vastgesteld  
kwamen volgens de ramingen na verdiscontering van het prijseffect van alle  
wijzigingen van de groene koersen sinds de vorige prijsronde, de  
melkprijzen in nationaal valuta gemiddeld 3 % hoger te liggen, zodat zij  
dus achterbleven bij de gemiddelde inflatie. De ongewijzigde handhaving  
van de melkprijzen moet worden gezien in samenhang met de andere besluiten  
die ten doel hebben de marktsituatie voor melk en zuivelprodukten in de  
Gemeenschap te verbeteren. Zo werd de verhouding vetcomponent/vetvrije  
component in de richtprijs gewijzigd (50/50 in plaats van 55/45) en ook het  
technische rendement van boter aangepast (839 g vet per kg boter in plaats  
van 850 g), hetgeen resulteerde in een daling van de interventieprijs voor  
boter met 10,6 X en een stijging die voor magere-melkpoeder met 10,9 X.  
Hierdoor kwamen de uiterste bedragen van de steun voor magere-melkpoeder  
verder uit elkaar te liggen (54-85 Ecu per 100 kg).
(1) Verse produkten, mengsels (bijvoorbeeld mengvoeders) en caseïne zijn niet  
meegerekend.

- 119 -
De belangrijkste maatregel tot verbetering van het marktevenwicht was  
echter de invoering van de quotaregeling voor de melkleveranties voor een  
periode van vijf jaar (zie hoofdstuk 1), waarbij, afhankelijk van de aard  
van het in de diverse Lid-Staten of regio’s toegepaste quotasysteem  
(collectieve quota, individuele quota of quota voor rechtstreekse verkoop  
(1)) heffingen van 100 X of 75 % worden opgelegd voor leveranties boven he  
quotum. Ook werd besloten de communautaire steun van in totaal 120 miljoen  
Ecu ten behoeve van de kleine melkveehouders in de Gemeenschap nog twee  
melkprijsjaren lang te handhaven. De Raad heeft de werkingssfeer van e  
regeling voor de afzet van boter tegen verlaagde prijs verruimd. Voortaa  
komen ook in aanmerking :
- instellingen en verenigingen zonder winstoogmerk; .
- strijdkrachten en daarmee gelijkgestelde eenheden m  de Lid Staten,
- producenten van banketbakkerswerk en roomijs;
- producenten van andere, nader te bepalen voedingsmiddelen.
Het algemene maximumbedrag van de door de Gemeenschap te financieren steun  
voor het rechtstreeks verbruik van boter werd vastgesteld op 12,75 Ecu per  
100 kg, tegenover 51 Ecu per 100 kg in 1983/1984, zodat dus rekening word  
gehouden met de vastgestelde verlaging van de boterprijs. Voorts is  
voorzien in de mogelijkheid om de steunregeling ter bevordering van de  
vervoedering van melk ook toe te passen voor gecondenseerde ondermelk of  
halfvolle-melkpoeder.
5. Marktvooruitzichten
Of een beter marktevenwicht kan worden bereikt, zal grotendeels afhangen  
van het succes van het beleid dat wordt gevoerd om de melkproduktie zowel  
in de Gemeenschap als in de andere landen binnen de perken te houden. Het  
is nog steeds onzeker hoe de melkaanvoer zich in de Verenigde Staten zal  
ontwikkelen wanneer het huidige omschakelingsprogramma afloopt, eind maart  
1985 Ook is het nog steeds de vraag of de melkleveranties m  Australië e  
Nieuw-Zeeland ook in 1985 nog zo fors zullen blijven toenemen.
Wat de Gemeenschap betreft is men het er algemeen over eens dat dankzij de  
produktieheffingen op leveranties boven het quotum de melkaanvoer zal  
kunnen worden aangepast aan de quota die zijn vastgesteld voorde vijf _  
melkprijsjaren tot en met 1988/1989. De afgesproken quotaregeling voorziet  
echter in de mogelijkheid om de individuele quota enigermate aan te passen  
via de nationale reservehoeveelheden en rekening te houden met bepaalde  
nationale steunregelingen voor de herstructurering van de produktie.  
Daardoor zal het voor vele producenten zeker enige tijd duren voordat zij  
definitief beslissingen over de planning van hun produktie. Intussen is  
gebleken dat in juli 1984 de totale melkaanvoer in de EEG op hetzelfde peil  
lag als op het overeenkomstige tijdstip in 1983 en dat dus de st:ijgmg tot  
staan was gebracht. Sedertdien zijn de melkleveranties nog gedaald, zodat  
wordt verwacht dat de aanvoer in het kalenderjaar 1984 uiteinde ij  
lager zal uitvallen dan in 1983.
(1) Verordeningen van de Raad (EEG) nr. 856/84 en (EEG) nr. 857/84 van
( ’ 31.3.1984, en Groen Europa, ISSN 0250-5886, nr. 203, afgesloten op
12.7.1984.

-  120  -
Waarschijnlijk zal de melkaanvoer zich in de Gemeenschap volledig aan de  
quota aanpassen in het tweede en/of derde kwartaal van 1985. Aan het einde  
van het eerste quotumjaar zullen dus wellicht voor bepaalde hoeveelheden de  
heffingen voor leveranties boven het quotum moeten worden afgedragen, maar  
dat zou slechts een overgangsverschijnsel zijn. In 1985 zal de melkaanvoer  
in de EEG naar verwacht wordt 5 % lager liggen dan in 1983. In de periode  
december 1983 - december 1985 zou het aantal melkkoeien in de EEG kunnen  
dalen met circa 1,3 miljoen stuks, rekening houdend met het feit dat de  
cijfers voor december 1983 relatief hoog zijn omdat er nog dieren zijn  
meegerekend die normaliter in 1983 zouden zijn geslacht. Over het geheel  
genomen is moeilijk te voorspellen hoe de producenten op de invoering van  
melkquota zullen reageren wat de uitstoot van '  oeien of de aanpassing van  
het voederpatroon betreft, aangezien op dat punt vooral regionale en  
structurele omstandigheden bepalend zijn.
De bovengenoemde quotaregeling heeft ook een onmiddellijk effect op de  
omvang van de produktie van boter en magere-melkpoeder.  Zo wordt verwacht  
dat de produktie van boter in de EEG in 1984 6 tot 8 % zal dalen en die van  
magere-melkpoeder 12 tot 15 %; daardoor zal een belangrijke bijdrage worden  
geleverd aan de beperking van de te grote en zeer dure voorraden van deze  
produkten. Toch wordt er grote prioriteit verleend aan maatregelen om het  
interne verbruik van melk op peil te houden en te stimuleren. In  
aansluiting op de bestaande maatregelen voor de verkoop van boter en  
magere-melkpoeder binnen de EEG zijn nu ook nieuwe voorzieningen getroffen  
om via steunverlening de afzet van botervet in bepaalde sectoren van de  
levensmiddelenindustrie te stimuleren en vervoedering van halfvolle  
melkpoeder te bevorderen. Er werd beslist, voor de periode 1984/85,
200.000 ton eindejaarsboter in de Gemeenschap te verkopen aan verminderde  
prijs. Deze boter komt uit openbare en private stocks. Wat de export  
betreft zijn in 1984 bijzondere maatregelen getroffen op het stuk van de  
verkoop van boter uit openbare voorraden en van verwerkte oude  
botervoorraden.  Al deze maatregelen, met uitzondering van de verkoop van  
kerstboter, zouden ervoor kunnen zorgen dat, bij maximale toepassing, de  
totale jaarlijkse verkoop van boter met tenminste 200.000 ton toeneemt. De  
voorraden boter en magere-melkpoeder in de EEG zijn nog steeds groot en  
zullen zo maar niet van het ene jaar op het andere verdrwijnen. voor boter  
is echter door het gecombineerde effect van de verlaagde melkproduktie - en  
dus ook boterproduktie - en de bovengenoemde afzetvoorzieningen de  
voorraadsituatie in het najaar van 1984 gestabiliseerd. Dit zou kunnen  
betekenen dat de botervoorraden niet meer verder aangroeien en mogelijk in  
1985 gaan slinken. Voor magere-melkpoeder zijn de voorraden aan het dalen,  
zodat zij eind 1985 op een aanzienlijk lager peil zullen liggen.

-  121  -
6. Economische gevolgen van de gemeenschappelijke maatregelen
a) Invoer_
De invoerheffingen als bedoeld in artikel 14 van Verordening (EEG)  
nr. 804/68 zijn nog steeds gelijk aan het verschil tussen de drempelprijs  
en de laagste aanbiedingsprijs franco grens van de Gemeenschap. Bij de  
vaststelling van de prijzen voor het melkprijsjaar 1983/1984 werden de  
drempelprijzen aangepast in verband met de wijziging van de verhouding  
botervetcomponent/vetvrije component in de richtprijs voor melk. In het  
kader van de bestaande handelsafspraken tussen de Gemeenschap en  
verschillende derde landen werden de minimumprijzen voor de betrokken  
tariefposten dienovereenkomstig aangepast.
In juli 1984 besloot de Raad dat het contingent voor de invoer van boter  
uit Nieuw-Zeeland in het Verenigd Koninkrijk als bedoeLd in de speciale  
regeling op grond van Protocol 18 van het Toetredingsverdrag, moest worden  
vastgesteld op 83.000 ton voor 1984, 81.000 ton voor L985 en 79.000 ton  
voor 1986.
b) Uitvoer
Zoals in het bovenstaande (3.b)i)) is aangegeven, zijn de  
wereldmarktprijzen in 1983 gedaald. Reeds geruime tijd echter voert de  
Gemeenschap een beleid dat gericht is op stabilisatie van de prijzen.
Sinds juni 1983 zijn de restituties ongewijzigd gehandhaafd, afgezien van  
de aanpassing aan de per 2 april 1984 gewijzigde interventieprijs. De in  
Amerikaanse $ uitgedrukte prijzen bij uitvoer uit de Gemeenschap varieerden.
c) Steun voor ondermelk^ magere—melkpoeder en_caseine_
Bij de aanpassing van de verhouding botervetcomponent/vetvrije component in  
de richtprijs wijzigde de Raad de uiterste steunbedragen voor  
magere-melkpoeder,  die nu op 54 Ecu en 85 Ecu per 100 kg liggen. Aan het  
begin van het melkprijsjaar 1984/1985 werd de steun voor het gebruik van  
ondermelk en magere-melkpoeder als volgt vastgesteld :
- magere-melkpoeder voor vervoedering 73,0 Ecu/100 kg;
- ondermelk voor vervoedering aan kalveren 6,95 Ecu/100 kg;
- ondermelk voor vervoedering aan andere jonge dieren 10,60 Ecu/100 kg;
- ondermelk voor vervaardiging van caseïne 8,00 Ecu/100 kg.
In vergelijking met 1982 is in 1983 23 % meer ondermelk vervoederd; er is  
in 1983 ook 3 % meer magere-melkpoeder afgezet in de veevoeding en 14 % 
meer ondermelk tot caseïne verwerkt.

-  122  -
d) Opslag_van_boter_
In 1983 werd door de interventiebureaus in totaal 637.000 ton boter  
ingekocht. In hetzelfde jaar werd slechts 38.000 ton interventieboter  
binnen de Gemeenschap afgezet in het kader van bijzondere maatregelen,  
terwijl 19.100 ton werd geleverd als voedselhulp. Eind 1983 bedroeg de  
openbare botervoorraad 692.000 ton. In 1983 werd steun voor de  
particuliere opslag van boter verleend voor in totaal 261.200 ton. Eind  
1983 was nog 161.000 ton boter opgeslagen in particuliere voorraden. In  
1981 werden bepaalde programma's voor de afzet van interventieboter in de  
Gemeenschap gewijzigd om voor marktboter een gelijkwaardig steunbedrag toe  
te kennen; in het kader van deze programma’s werd in 1983 in totaal  
198.800 ton afgezet, veel meer dus dan aan interventieboter werd verkocht.
Opslag_van_magere-melkpoeder_
In 1983 werd door de interventiebureaus in totaal 880.000 ton  
magere-melkpoeder aangekocht, terwijl 524.000 ton werd uitgeslagen, waarvan
500.000 ton voor afzet binnen de Gemeenschap en slechts 24.000 ton in het  
kader van de voedselhulp.
De openbare voorraden bedroegen eind 1983 983.000 ton.
Opslag_van_Italiaanse kaas_en bewaarkaas_
De steun voor de particuliere opslag van bepaalde soorten bewaarkaas is in  
1983 normaal toegepast.
e) Voedselhulp
Een deel van de voedselhulp die de Gemeenschap levert betreft butteroil en  
magere-melkpoeder. Elk jaar werd hiervoor 45.000 ton butteroil en
150.000 ton magere-melkpoeder gebruikt. Voor 1983 werd het
butteroil-quantum verlaagd tot 36.500 ton. Eigenlijk werd in 1983 slechts
17.000 ton butteroil en 73.000 ton magere-melkpoeder ook werkelijk  
uitgevoerd· Voor 1984 heeft de Gemeenschap leveringsverplichtingen  
aangegaan voor 32.760 ton butteroil en 122.500 ton magere-melkpoeder. Voor  
1985 heeft de Commissie 40.000 ton butteroil en 150.000 ton  
magere-melkpoeder voorgesteld. Hoeveel in de loop van een kalenderjaar  
werkelijk wordt uitgevoerd zal ook afhangen van de vervoersmogelijkheden en  
de mogelijkheden van de begunstigde landen om de gevraagde hoeveelheden op  
te nemen.

- 123 -
7. Uitgaven
De uitgaven voor melk en zuivelprodukten van de Afdeling Garantie van het  
SSgfL Sjn gedaald van 4.752 miljoen Ecu in 1980 tot 3.328 mxljoen Ecu in  
1982 d ·  w.  z.  van 42 % tot 27 % van de totale uitgaven van de Afdeling  
Garantie. Voor 1983 lagen de uitgaven in de zuivelsector naar schatting  
echter 32 % hoger dan in 1982 (4.396 miljoen Ecu) en bedroeg het aandeel  
van de zuivelsector in de totale uitgaven van de Afdeling Garantie 28 %.
De totale opbrengst van de medeverantwoordelijkheidsheffing bedroeg in 9  
527 miljoen Ecu. Voor 1984 worden de uitgaven voor de zuivelsector begroot  
op 5.811 miljoen Ecu en de ontvangsten uit de
medeverantwoordelijkheidsheffing op 725 miljoen Ecu (1).
(1) Volgens ontwerp BRS 1/1984.

- 124 -
14. RUNDVLEES
Inleiding
Het aandeel van de rundvleesproduktie (runderen en kalveren) in de  
produktiewaarde van de landbouw was in 1983 ongeveer [15] X.
Rundvee wordt gehouden op ongeveer 2,4 miljoen landbouwbedrijven, d.w.z.  
op ongeveer de helft van de landbouwbedrijven 1  i  de Gemeenschap. Tussen  
1977 en 1983 is het aantal rundveehouders jaarlijks gemiddeld met 2,1 X  
gedaald; zij houden gemiddeld 33 dieren per bedrijf. Het voederareaal  
beslaat bijna 60 X van de OCG in de Gemeenschap en aangezien de  
rundveehouderij hoofdzakelijk een grondgebonden produktie is, is het niet  
verwonderlijk dat deze produktietak vooral belangrijk is in landen met  
grote weidegebieden.
De Gemeenschap produceert ongeveer 15 % van de wereldproduktie van  
rundvlees en komt daarmee op de tweede plaats, voor de USSR, maar ver  
achter de Verenigde Staten van Amerika.
Produktie
a) Rundveestapel
Aangezien er nog betrekkelijk weinig dieren worden geslacht, en met  
name als gevolg van de cyclische daling van het aantal geslachte  
koeien, is het aantal runderen ook in 1983 toegenomen, geheel in de  
lijn van de in 1981 aangevangen tendens.
Bij de rundveetelling in december 1983 bedroeg het aantal runderen  
79,4 miljoen, waarvan 31,6 miljoen koeien, d.i. een stijging met  
respectievelijk 0,8 en 0,9 X ten opzichte van het voorgaande jaar.
In 1982 daalde het aantal kalveren (runderen van minder dan 1 jaar); in  
december 1983 was hun aantal echter met ongeveer 3,5 X gestegen. Het  
aantal vleeskoeien is verder gedaald tot aanzienlijk minder dan  
6 miljoen stuks, namelijk 5,8 miljoen.
De laatste jaren is er een tragere toename van de rundveestapel op de  
middellange termijn.
b) Rundvleesproduktie
Na hoge slachtcijfers gedurende drie jaar (1979-1981) was er in 1982 en  
1983 een geringe uitstoot van slachtrunderen, zowel slachtkoeien als  
volwassen ossen; het aantal geslachte kalveren is in 1983 gestegen ten  
opzichte van het vrije lage aantal in 1981 en 1982.

- 125 -
Aantal geslachte dieren
In 1983 zijn ongeveer 20,9 miljoen volwassen runderen geslach^,  d.i.  
ongeveer 2,5 % meer dan in 1982; in het eerste halfjaar van 1984 is het  
aantal geslachte koeien met meer dan 10 % gestegen ten opzichte van  
dezelfde periode in 1983.
Op grond van de "demografische" ontwikkeling van de rundveestapel in de  
Gemeenschap wordt verwacht dat in 1984 ongeveer 4 % meer volwassen  
runderen op de markt zal worden aangevoerd.
Verwacht wordt dat het slachtcijfer voor vrouwelijke dieren (koeien en  
vaarzen) sterk zal toenemen in het tweede halfjaar van 1984.
De ontwikkeling, op de middellange termijn, van het aantal geslachte  
volwassen runderen enerzijds en kalveren anderzijds liep uiteen in de  
voorbije jaren :  er was een toename voor volwassen runderen en een  
daling voor kalveren.
In 1983 zijn 6,9 miljoen kalveren geslacht,  d.i. 2,8 % meer dan in  
1982; in het eerste halfjaar van 1984 is het aantal geslachte ka veren  
nog veel meer gestegen, namelijk met ongeveer 7 %.
Slachtcoëfficiënt (d.i. de verhouding tussen het aantal slachtingen en  
het aantal dieren).
De slachtcoëfficiënt voor volwassen runderen, die in 1980 een hoog  
niveau bereikte, is zowel in 1981 als in 1982 sterk gedaald en was m  
1983 vrij laag. Ook de slachtcoëfficiënt voor kalveren was in 1983 op
een laag peil.
Gemiddeld geslacht gewicht
Het gemiddeld geslacht gewicht van volwassen runderen bedroeg in 1983  
291,3 kilogram, d.i. bijna 1 % meer dan in 1982; zoals in de laatste  
jaren is het gemiddeld geslacht gewicht van kalveren in 1983 (116,5 kg;  
sterk gestegen, namelijk met ongeveer 2,2 % gestegen. Deze zeer 
gunstige ontwikkeling van het gemiddeld geslacht gewicht van volwassen  
runderen schijnt vooral te moeten worden toegeschreven aan de  
betrekkelijk lage veevoederprijzen tot medio 1983.
Rundvleesprodukt ie
Na de cyclische top in de rundvleesproduktie in 1980 is in de  
daaropvolgende twee jaren een daling opgetreden van respectievelijk  
3,5 % en 4 % ten opzichte van het voorgaande jaar. In 1983 is de  
rundvleesproduktie echter met 3,5 % gestegen.
In 1983 is in de Gemeenschap 3,3 % meer vlees van.volwa_ssen runderen  
geproduceerd; in het eerste halfjaar van 1984 is de produktie van  
rundvlees met ongeveer 4 % gestegen·

- 126 -
De produktle van kalfsvlees was in 1983 5 % groter door de stijging van  
het gemiddeld geslacht gewicht met 2,5 kg. Tijdens de eerste zes  
maanden van 198^ was de produktie van kalfsvlees bijna 9 % groter dan  
in het eerste halfjaar van 1983.
De rundvleesproduktie neemt jaarlijks gemiddeld minder snel toe als  
gevolg van de minder gunstige marktomstandigheden.
In de laatste jaren hebben diepgaande structurele wijzigingen in de  
rundveehouderij plaatsgevonden :
- daling van het aantal rundveehouders met ongeveer 2 % per jaar,  
vooral als gevolg van het verdwijnen van kleine bedrijven, en
- een lichte toename van het aantal dieren per bedrijf.
Naar produktiewijze kunnen drie hoofdcategoriëen veehouders worden  
onderscheiden, namelijk producenten van :
- uitstootkoeien en jonge kalveren (melkproduktie);
- zoogkoeien en volwassen runderen (ossen) die op grasland zijn  
gehouden;
- jonge stieren die in gespecialiseerde bedrijven hoofdzakelijk worden  
gemest met kuilmaïs.
Als gevolg van de sterke ontwikkeling in de mesterij van jonge stieren,  
nemen deze dieren momenteel ongeveer 1/3 van de totale  
rundvleesproduktie in de Gemeenschap voor hun rekening.
Verbruik
a) Rundvleesverbruik
Door de verslechtering van de economische situatie en van de  
werkgelegenheidssituatie in de Europese Economische Gemeenschap, met  
als kenmerken een stagnatie van de industriële produktie en een sterke  
stijging van de werkloosheid, is het rundvleesverbruik in 1983 op  
hetzelfde peil gebleven.
Ondanks het nog zeer ruime aanbod heeft het rundvleesverbruik zich  
namelijk gestabiliseerd op ongeveer 6,6 miljoen ton.
De ontwikkeling van het rundvleesverbruik wordt immers beïnvloed door  
de volgende factoren :
- de omvang van de bevolking, die echter de laatste jaren aanzienlijk  
minder snel is toegenomen;

- 127 -
- de algemene economische groei, en met name de ontwikkeling van de  
particuliere bestedingen;
- het aanbod van vlees en de schommelingen op korte termijn in de  
vleesprijzen;
- ten slotte, de ontwikkeling van de handelsmarges.
a. ) Het jaarlijkse rundvleesverbruik per inwoner is van ongeveer 25 kg
in het begin van de jaren zeventig gestegen tot ongeveer 26 kg aan  
het einde van de jaren zeventig. In 1982 bedroeg het hoofdelijk  
verbruik ongeveer 24,4 kg, waarvan 21,6 kg rundvlees en 2,8 kg  
kalfsvlees.
Tot 1973 steeg het hoofdelijk verbruik jaarlijks gemiddelde met  
meer dan 1 %. Als gevolg van de economische moeilijkheden in de  
laatste jaren is het rundvleesverbruik per inwoner van 1980 tot  
1982 met meer dan 1 kg gedaald.
b. ) Door de minder gunstige demografische ontwikkeling is het totale
rundvleesverbruik tussen 1975 en 1980 niet zo sterk toegenomen als  
vroeger, namelijk met ongeveer 0,8 % per jaar; als gevolg van de  
zorgwekkende economie en werkgelegenheidssituatie is de tendens  
voor dit verbruik sindsdien omgeslagen in een daling van 0,1 % per  
jaar.
Sinds 1980 is het totale rundvleesverbruik gedaald.
b) Zelfvoorzieningsgraad
In de voorbije jaren is de markt van de Gemeenschap ruim voorzien met  
rundvlees als gevolg van een vrij grote produktie, de  
invoerverplichtingen van de Gemeenschap en de voorraden bij de  
interventiebureaus.
De zelfvoorzieningsgraad voor rundvlees, die in 1974 en 1975 boven 100  
% lag, is in de daaropvolgende drie jaar tot beneden 100 % gedaald.
Vanaf 1979 voorzag de Gemeenschap opnieuw volledig in haar behoeften  
aan rundvlees. De voorraden van de interventiebureaus meegerekend,  
beschikt de Gemeenschap op dit ogenblik over meer rundvlees dan wordt  
verbruikt.
De vrij sterke teruggang in de produktie in 1981 en 1982 heeft de  
zelfvoorzieningsgraad in 1982 tot ongeveer 101 % doen dalen.
In 1983 is de zelfvoorzieningsgraad weer gestegen, namelijk tot 104,5 %.

- 128 -
4. Handelsverkeer
Het intracommunautaire handelsverkeer van rundvlees heeft zich in de  
afgelopen jaren gestabiliseerd op ongeveer 1,4 miljoen ton. De Griekse  
invoer uit de andere Lid-Staten is toegenomen.
De invoer van rundvlees uit derde landen ligt sinds 1974 op ongeveer  
0,4 miljoen ton, namelijk :
415.000 ton in 1978;
412.000 ton in 1979;
356.000 ton in 1980;
364.000 ton in 1981;
440.000 ton in 1982;
448.000 ton in 1983.
Een groot gedeelte van deze invoer wordt op speciale voorwaarden in de  
Gemeenschap binnengebracht.
Buitenlandse handel van de Gemeenschap
x 1 000 ton
Periode
Handelsverkeer1978 1979 1980 1981 1982 1983 :
Invoer uit derde landen :
Rundvlees 415 412 356364 440 448 :
waarvan levende runderen 67 73 5950 66 64 :
(x 1 000 stuks) (385) (451) (361)(310) (488) (505) :
vers of gekoeld vlees 62 63 6155 72 87 :
bevroren vlees 122 141 114121 164 153 :
conserven 164 135 122138 138 144 :
Uitvoer 168 338 642662 480 603 :
waarvan conserven 38 70 3038 38 38 :
Netto-invoer 247 74- 286 - 298 - 40 -155 :

- 129 -
De uitvoer van rundvlees naar derde landen liep in 1983 op tot 603.000 ton
geslacht gewicht. De netto-uitvoer bedroeg dus 155.000 ton in 1983.
De belangrijkste leveranciers in de sector rundvlees waren in 1983 :
- de landen van Latijns-Amerika, met name Brazilië, Argentinië en  
Uruguay, voor meer dan de helft van de totale invoer, en meer dan 70 %  
van de invoer van bevroren vlees,
- de Oosteuropese landen voor meer dan 10 % van de totale invoer en bijna  
2/3 van de invoer van levende dieren, vooral uit Polen;
- Australië en Nieuw-Zeeland voor ongeveer 4 % van de totale invoer;
- Joegoslavië voor ongeveer 20 % van de invoer van levende dieren en voor  
meer dan 25 % van de invoer van vers en gekoeld vlees;
- Oostenrijk, voor ongeveer 15 % van de invoer van levende dieren en  
ongeveer 1/3 van de invoer van vers vlees;
- ten slotte de ACS-landen (Botswana, Swaziland, Kenia, Madagaskar) voor  
ongeveer 7 % van de totale invoer.
De belangrijkste afnemers in 1983 waren :
- de Europese landen van het Middellandse-Zeegebied (meer in het  
bijzonder Joegoslavië), voor ongeveer 10 % van de totale uitvoer;
- de Oosteuropese landen, waaronder de USSR met meer dan 18 %, voor meer  
dan 25 % van de totale uitvoer;
- de Noordafrikaanse landen, waaronder met name Libië en de  
Maghreblanden,  voor ongeveer 17 % van de totale uitvoer, meer in het  
bijzonder van levende dieren;
- de landen in het Midden-Oosten, voor ongeveer 1/3 van de totale  
uitvoer, waaronder Egypte voor ongeveer 12 %.
5. Prijzen
a) Gemeenschappelijke prijzen
Voor het verkoopseizoen 1984/1985 is de oriëntatieprijs voor volwassen  
runderen voor de Gemeenschap vanaf 2 april 1984 vastgesteld op  
205,02 Ecu per 100 kg levend gewicht.
De oriëntatieprijs is de prijs die men in een normaal verkoopseizoen  
door toepassing van de communautaire wetgeving voor de verschillende  
categorieën volwassen runderen als geheel genomen op de representatieve  
markten van de Gemeenschap probeert te bereiken.

- 130 -
De Raad heeft de interventieprijs vastgesteld op 184,52 Ecu per 100 kg  
levend gewicht, d.w.z. op 90 % van de oriëntatieprijs. Hij is daarmee  
voor dit verkoopseizoen afgeweken van het bepaalde in Verordening (EEG)  
nr. 805/68.
b) Marktprijzen
In 1981 en 1982 is de gemiddelde marktprijs voor volwassen runderen in  
de Gemeenschap jaarlijks aanzienlijk gestegen, namelijk met 10 %, wat  
overeenkwam met het inflatiepercentage. In 1983 zijn de prijzen echter  
slechts met 0,5 % gestegen. De gemiddelde prij-sn voor volwassen  
runderen bleven beneden de communautaire interventieprijs.
De communautaire marktprijs voor alle kwaliteiten volwassen runderen  
dooreen lag in september 1984 op ongeveer 153,20 Ecu/100 kg levend  
gewicht, d.w.z. op bijna 75 % van de oriëntatieprijs.
Na twee achtereenvolgende jaren van aanzienlijke prijsstijgingen zijn  
de communautaire marktprijzen voor kalveren in 1983 met slechts 0,6 % 
gestegen.
Prijsontwikkeling voor volwassen runderen
ECU/100 kg levend gewicht
:  Seizoen 
:  Prijzen1979/80 1980/81 1981/82 1982/83 1983/84 1984/85 Verschil in %: 
84/85/ :  
83/84 :
:  Oriëntatieprijs  
:  Interventieprijs154,58
139,12160,76
144,68172,82
155,54191,87
172,68207,09
186,38205,02
184,52- 1,0 % : 
- 1,0 % :
:  Marktprijs  
:  - absoluut 130,65 132,58 149,93 161,00 161,09 153,83* - 5,4 % ** :
:  - in % van de  
:  oriëntatieprijs  
:  Invoerprijs84,8
82,5583,0
84,7586,1
90,6784,2
92,0078,4
92,0075,0
86,50* - 6,0 % ** :
* van april tot september 1984.
** procentueel verschil ten opzichte van dezelfde periode in het voorgaande jaar.
c) Invoerprijzen
Als gevolg van de economische teruggang in de wereld m  1982 en 1983  
zi in de in VS-dollars uitgedrukte rundvleesprijzen op de wereldmarkt _  
gedaald; de soms zeer aanzienlijke waardeverminderingen van de valuta s  
der uitvoerlanden van het zuidelijk halfrond hebben deze  
echter vaak ruimschoots gecompenseerd. Zo waren de m  Ecu uitgedru  
aanbiedingsprijzen franco-grens van de Gemeenschap, met name voor  
bevroren vlees, betrekkelijk stabiel in deze twee jaren.

d) Consumentenpri jzen
In nationale valuta zijn de consumentenprijzen voor rundvlees in de  
afgelopen jaren gemiddeld gestegen met een percentage dat overeenkomt  
met het inflatiepercentage voor de Gemeenschap; ook in 1983 zijn deze  
prijzen nog gemiddeld met 7 % gestegen.
e) Voederpri jzen
Na de sterke stijging van de prijzen voor in veevoeder verwerkte  
eiwitrijke produkten medio 1983 daalden de prijzen voor in de handel  
gekocht veevoeder en de prijzen voor voedergranen tot het najaar van  
1984.
Vooruitzichten
a) Eind 1983 waren er een zeer groot aantal fokkoeien. Vanaf begin 1984  
is het aantal geslachte vrouwelijke runderen aanzienlijk gestegen en de  
eind maart 1984 genomen maatregelen ter beperking van de melklevering  
zullen het cyclische verloop van de slacht van koeien, en vooral  
melkkoeien accentueren.
Voor 1984 wordt dus een grote uitstoot van vrouwelijke runderen en een  
aanzienlijke stijging van de rundvleesproduktie verwacht; deze  
produktie wordt geraamd op ongeveer 7,2 miljoen ton tegenover ongeveer  
6,9 miljoen ton in 1983. Verwacht wordt dat de rundvleesproduktie in  
1985 weer met 1 a 2 % zal stijgen.
In 1983 hadden het totale rundvLeesverbruik en het verbruik per inwoner  
zich gestabliseerd op respectievelijk ongeveer 6,6 miljoen ton en  
24,4 kg.
Als gevolg van de daling van de marktprijzen en van het feit dat  
rundvlees nu beter kan concurreren met de andere vleessoorten, zal het  
rundvleesverbruik naar verwachting zowel in 1984 als in 1985 weer  
toenemen in de Gemeenschap.
Gezien de vooruitzichten voor de produktie enerzijds en het verbruik  
anderzijds, en gezien de in de komende maanden voor afzet beschikbare  
interventievoorraden, zal er ook volgend jaar meer dan voldoende  
rundvlees beschikbaar zijn voor de communautaire markt.
Wegens de hoge produktie als gevolg van de slacht van melkkoeien zal de  
zelfvoorzieningsgraad namelijk zowel in 1984 als in 1985 ruim boven  
100 % liggen.
Evenals in 1983 zijn de vooruitzichten voor uitvoer naar de wereldmarkt  
goed; verwacht wordt dat meer zal worden geëxporteerd dan in vorige  
jaren.
De marktprijzen zijn op dit ogenblik met name ten opzichte van de  
oriëntatieprijs zeer laag, maar verwacht wordt dat de marktprijzen voor  
volwassen runderen in de komende tijd geleidelijk opnieuw zullen  
stijgen.

- 132 -
b) In de laatste jaren is de vraag naar rundvlees sterk achteruitgegaan  
(- 10 tot 15 kg/inwoner) in de meeste grote landen die aan de  
wereldhandel deelnemen, met uitzondering van Japan en de Europese  
Economische Gemeenschap.
Ook heeft het gebrek aan deviezen in andere landen de afzet van vlees in  
de laatste maanden afgeremd; dit was meer bepaald het geval op de nieuwe  
afzetmarkten voor rundvlees.
Bij de grote exportlanden van het zuidelijk halfrond heeft de  
rundvleesproduktie erg geleden onder de extreme weersomstandigheden in  
de veeteeltgebieden (droogte in Oceanië en overstromingen in  
Latijns-Amerika),  maar ook onder de sterke bin;enlandse prijsstijging in  
1983/84, die soms hoger was dan de inflatie in deze landen. Deze reële  
prijsstijging heeft geleid tot het aanhouden van de rundveebestanden en,  
op de korte termijn, tot een herstel van het produktiepotentieel.
Anderzijds stagneert de produktie in Noord-Amerika, waar het  
rundveebestand in de voorbije jaren aanzienlijk ingekrompen is omdat de  
rundveehouderij wegens de sterke stijging van de voederprijzen niet zo  
winstgevend meer is.
Bijgevolg zullen de voor uitvoer beschikbare hoeveelheden rundvlees,  
vooral in de voornaamste exportlanden van het zuidelijk halfrond, met  
uitzondering van Brazilië, in 1984 en 1985 in vergelijking met het begin  
van de jaren tachtig aanzienlijk teruggelopen; de daling kan wel 500.000  
tot 600.000 ton bedragen.
In de periode tot 1986, wanneer er naar verwachting opnieuw grote  
produktie-overschotten in deze landen zullen zijn, zouden het economisch  
herstel in een aantal landen, onder meer de Verenigde Staten en Japan,  
en de nog beperkte, voor uitvoer beschikbare hoeveelheid in de  
exporterende landen van het zuidelijk halfrond, op de wereldmarkt kunnen  
leiden tot een prijsstijging voor rundvlees, die voorlopig sterk worden  
afgeremd door de stijging van de dollarkoers op de wisselmarkten.
Economische aspecten van de in het kader van de gemeenschappelijke  
marktordening voor rundvlees getroffen maatregelen
a) Marktondersteuningsmaatregelen
Ter ondersteuning van de rundvleesmarkt zijn ook nu weer een aantal  
maatregelen toegepast :
- Maatregelen om de druk op de markt weg te nemen .
+ Toekenning van uitvoerrestituties met de mogelijkheid tot
voorfixatie; besloten is bepaalde restituties te differentiëren
naar categorie van de dieren;
+ Rechtstreekse aankopen door de interventiebureaus .
227.000 ton in 1978;
330.000 ton in 1979;
410.000 ton in 1980;
280.000 ton in 1981;
268.000 ton in 1982; i
445.000 ton in 1983, d.i. 7,3 % van de produktie van rundvlees
in de Gemeenschap.

- 133 -
Tot 1 september 1984 is door de interventiebureaus 195.000 ton  
overgenomen, dat is 50.000 ton minder dan in dezelfde periode van 1983;
+ Toekenning van steun voor de particuliere opslag in het najaar van  
1983 voor een totale hoeveelheid van ongeveer 24.000 ton  
achtervoeten (met mogelijkheid tot uitbening en/of uitvoer na een  
bepaalde opslagtermijn) en een soortgelijke maatregel voor de  
toekenning van steun voor de particuliere opslag voor hele  
runderen, voor- en achtervoeten in het najaar 1984 (van 20.8 tot  
21.12.1984).
Maatregelen tot stimulering van het verbruik (verkoop, via de  
interventiebureaus, van vlees uit interventievoorraden bestemd voor  
rechtstreekse consumptie, beschikbaarstelling aan de industrie van een  
bepaalde hoeveelheid bevroren vlees uit de interventievoorraden voor  
verwerking daarvan in de Gemeenschap, verkoop van vlees uit  
interventievoorraden tegen verlaagde prijs aan sociale instellingen).
Steunmaatregelen
.  Mogelijkheid tot toekenning van variabele slachtpremies voor  
bepaalde categorieën slachtrunderen ("clean cattle") in het  
Verenigd Koninkrijk;
.  Toekenning van een geboortepremie voor kalveren, in Italië,  
Griekenland, Ierland en Noord-Ierland;
.  Ten slotte de toekenning van een premie voor het aanhouden van  
zoogkoeien, toegepast vanaf het verkoopseizoen 1980/1981, als  
inkomenstoeslag voor veehouders die zich toeleggen op de produktie  
van kwaliteitsvlees;
Maatregelen ter verbetering van de interventieregeling
Zoals in de voorgaande verkoopseizoenen heeft de Commissie de  
interventieaankopen beperkt tot bepaalde categorieën (mannelijke  
dieren) en bepaalde aanbiedingsvormen (karkassen, voor-/achtervoeten),  
naar gelang van de seizoengebonden ontwikkeling op de markt. In het  
kader van de verbetering van de wetgeving voor de sector rundvlees  
heeft de Raad het communautaire indelingsschema voor geslachte  
runderen aanvaard en heeft de Commissie enerzijds aanvullende  
bepalingen voor de toepassing van dit indelingsschema en anderzijds  
bepalingen voor het noteren van de producentenprijzen voor geslachte  
volwassen runderen vastgesteld. Sinds 9 april 1984 wordt voor  
interventieaankopen het communautaire indelingsschema voor volwassen  
runderen toegepast.

- 134 -
b) Internationale overeenkomsten
Los van de normale invoerregeling voor rundvlees heeft de Gemeenschap  
zich er bij multilaterale en bilaterale overeenkomsten toe verbonden  
jaarlijks aazienlijke hoeveelheden rundvlees in te voeren.
Zo opent de Gemeenschap in het kader van de GATT jaarlijks  
tariefcontingenten voor de invoer van :
- 38.000 vaarzen en koeien van bepaalde berg assen (waarvan 18.000 stuks  
op autonome basis) tegen een douanerecht van 6 % en van 5.000 runderen  
van bepaalde Alpenrassen, niet bestemd om te worden geslacht, tegen  
een douanerecht van 4 %;
- 50.000 ton bevroren rundvlees (gewicht zonder been) tegen een  
douanerecht van 20 %.
In het kader van de regeling voor delen die als kwaliteitsvlees worden  
aangemerkt, heeft de Gemeenschap zich ertoe verbonden het jaarlijkse  
tariefcontingent voor de invoer van 21.000 ton vers, gekoeld of bevroren  
rundvlees, waarvoor een douanerecht van 20 % geldt vanaf 1983 te  
verhogen tot 29.800 ton, waarvan :
10.000 ton uit de Verenigde Staten van Amerika en Canada,
5.000 ton uit Australië,
12.500 ton uit Argentinië,
2.300 ton uit Uruguay.
Ook is een tariefcontingent geopend voor de invoer van 2.250 ton  
bevroren buffelvlees (gewicht zonder been) uit Australië, tegen een  
recht van 20 %.
In het kader van de ACS/EEG-Overeenkomst van Lomé is een bijzondere  
regeling getroffen voor de invoer van 30.000 ton rundvlees (gewicht  
zonder been) uit Botswana, Swaziland, Kenia en Madagaskar. Bij deze  
regeling worden niet alleen geen douanerechten toegepast, maar worden  
ook de andere belastingen bij invoer verlaagd.
In het kader van de op ramingen berustende balansen voor 1984 heeft de  
Gemeenschap de invoer toegestaan van
- 50.000 ton (gewicht met been) bevroren rundvlees voor verwerking, en
- 190.000 ton (Italië :  164.000 + Griekenland :  25.000 + overige  
Lid-Staten :  1.000) jonge meststieren.
Krachtens een handelsovereenkomst met Joegoslavië mag uit dit land  
jaarlijks 50.400 ton vers of gekoeld rundvlees, zogenaamd "baby-beef",  
tegen een lagere heffing worden ingevoerd.

- 135 -
Op grond van een overeenkomst met Oostenrijk, Zweden en Zwitserland  
kunnen voor levende runderen en voor vers en gekoeld rundvlees uit deze  
landen specifieke heffingen bij invoer worden vastgesteld.
Wegens de lange duur van het vervoer over zee heeft de Gemeenschap ermee  
ingestemd de heffing voor vers en gekoeld vlees uit Argentinië en  
Uruguay vooraf vast te stellen.
Ook de invoerheffingen op bevroren vlees uit Roemenië, Argentinië,  
Uruguay, Australië en Nieuw-Zeeland kunnen vooraf worden vastgesteld.
Ten slotte is invoer mogelijk tegen een in het kader van het GATT  
geconsolideerd recht, d.w.z. zonder heffing en zonder kwantitatieve  
beperking; deze regeling betreft enerzijds raszuivere fokrunderen,  
waarvoor geen douanerecht geldt, en anderzijds rundvleesconserven,  
waarvoor een invoerrecht van 26 % wordt toegepast.
Uitgaven
De afdeling Garantie van het EOGFL heeft in 1983 1.736,5 miljoen Ecu  
uitgegeven voor de sector rundvlees. Voor 1984 is het voorLopige bedrag
2.056 miljoen Ecu en voor 1985 wordt het bedrag op 2.073 miljoen Ecu  
geraamd. In de genoemde jaren ging respectievelijk 11,2 % en 11,5 % van de  
totale uitgaven van de afdeling Garantie naar deze sector. Het bedrag van
2.056 miljoen Ecu omvat 1.066 miljoen Ecu voor restituties, 692 miljoen Ecu  
voor interventie-uitgaven voor openbare en particuliere opslag en
218 miljoen Ecu voor premies, met name geboortepremies voor kalveren en  
premies voor zoogkoeien.

- 136 -
15. VARKENSVLEES
Inleiding
De Gemeenschap is de tweede varkensvleesproducent in de wereld, na China.  
De varkensvleesproduktie,  die met een aandeel van (42,6 %) in de totale  
vleesproduktie de belangrijkste vleessector in de Gemeenschap is, had in  
1983 een aandeel van (12 %) in de bruto produktiewaarde van de landbouw in  
de Gemeenschap. In december 1983 werden op ongeveer 2 miljoen bedrijven in  
totaal 79,1 miljoen varkens gehouden, waarvan 8,8 miljoen zeugen.
Deze overheersende positie van de varkensvleessector is toe te schrijven  
aan het dynamisme van deze sector, dat tot uiting komt in een toenemende  
specialisatie van de produktie op niet-grondgebonden of nagenoeg  
niet-grondgebonden produktie-eenheden, en in een niet aan de oppervlakte  
van de Lid-Staten gerelateerde concentratie van de produktie aan de  
Noordzee en het Kanaal en in Noord-Italië.  Qua produktiestructuur gaat één  
en ander gepaard met een daling van het aantal varkenshouderijen, de  
geleidelijke uitschakeling van de kleinste bedrijven, namelijk die met  
minder dan 200 varkens of minder dan 10 zeugen, en een toename van het  
aantal varkens per bedrijf, met grote verschillen tussen de Lid-Staten :  in  
december 1983 waren er gemiddeld 283 varkens per bedrijf in Nederland, 277  
in het Verenigd Koninkrijk, 179 in Denemarken, 152 in België, 114 in  
Ierland, ongeveer 50 in de Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk en  
Luxemburg, 16 in Griekenland en slechts 10 in Italië, bij een communautair  
gemiddelde van 42 varkens per bedrijf.
Produktie
In 1983 is in de Gemeenschap 10,5 miljoen ton geproduceerd, dit is 3,3 %  
meer dan in 1982. Deze stijging was al fors, maar de produktie is in de  
eerste 6 maanden van 1984 nog gestegen; daarna is de produktie gaan dalen,  
zodat ze zich in 1984 naar verwachting zal stabiliseren op een peil dat  
nauwelijks hoger is dan dat van 1983.
Na het bereiken van een recordomvang als gevolg van voortdurende^  
uitbreiding heeft de varkensstapel zich in december 1983 gestabliseerd op  
een niveau dat 0,1 % lager was dan in december 1982. De ontwikkeling van de  
nationale varkensstapel loopt niet gelijk en op dit ogenblik kan worden  
geraamd dat op de 100 varkens in de Gemeenschap 30 worden gehouden m  de  
Bondsrepubliek Duitsland, 14 in Frankrijk en 14 in Nederland, 12 in Italië,  
11 in Denemarken, 10 in het Verenigd Koninkrijk en circa 7 in Belgie.

- 137 -
3. Verbruik
Het verbruik, dat weliswaar van 10,10 miljoen ton of 37,3 kg/inwoner per  
jaar is gestegen in 1982 tot 10,21 miljoen ton of 37,5 kg/inwoner per jaar  
in 1983, heeft de ontwikkeling van de produktie niet kunnen volgen, zodat  
de zelfvoorzieningsgraad is gestegen van 101 % in 1982 tot 103 % in 1983.  
Verwacht wordt dat het verbruik met 0,5 % zal toenemen en de  
zelfvoorzieningsgraad 102,5 % in 1984 zal bedragen.
Het verbruik verschilt aanzienlijk van Lid-Staat tot Lid-Staat :  van  
58 kg/inwoner per jaar in de Bondsrepubliek Duitsland tot 25 kg/inwoner per  
jaar in Italië of het Verenigd Koninkrijk en 22 kg/inwoner per jaar in  
Griekenland. De zelfvoorzieningsgraad loopt nog meer uiteen :  van bijna  
400 % in Denemarken tot minder dan 75 % in Italië, Griekenland of het  
Verenigd Koninkrijk.
4. Handelsverkeer
In de lijn van de reeds ongeveer tien jaar durende tendens is het  
intracommunautaire handelsverkeer in 1983 weer met bijna 7 % in omvang  
toegenomen tot 2,48 miljoen ton tegenover 2,32 miljoen ton in 1982. Het  
neemt op wereldschaal een overheersende positie in en maakt ongeveer 2/3  
uit van de export in de wereld.

-  138  -
INTRACOMMUNAUTAIR HANDELSVERKEER IN DE SECTOR VARKENSVLEES IN 1983 (1)
(in ton)
Naar
UitB.L.E.U. DENEMARKEN B.R.D. FRANKRIJK GRIEKEN­
LANDIERLAND ITALIË NEDERLAND VERENIGD
KONINKRIJKEEG
B.L.E.U. X 281 61.130 173.621 4.055 330 60.004 28.515 18.596 346.712
DENEMARKEN 503 X 131.522 62.888 10.082 184 64.062 897 286.891 557.029
B.R.D. 19.967 551 X 16.256 12.855 143.598 11.654 14.611 119.493
FRANKRIJK 10.385 98 5.824 X 198 15 16.166 586 3.032 36.304
GRIEKENLAND - - - - X - - - - —
IERLAND 954 - 3.921 9.373 5X 723 22 27.809 42.887
ITALIË 2.347 29 22.041 9.080 187 - X 1.753 1.456 36.893
NEDERLAND 102.858 114 301.202 159.092 26.240 664 212.786 X 78.147 881.103
VERENIGD
KONINKRIJK 1.661 193 34.815 4.728 83 48.043 256 1.306 X 91.085
EEG 138.675 1.266 560.635 435.038 53.705 49.237 397.595 44.733 430.622 2.111.506
(1) Met uitzondering van spek, vet en slachtafvallen.

- 139 -
Uit bovenstaande tabel blijkt dat in het intracommunautaire handelsverkeer  
de kleinste Lid-Staten (Nederland, Denemarken en België) de leveranciers  
zijn van de grootste (de Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk, het Verenigd  
Koninkrijk en Italië).
De balans van de handel met derde landen valt uit in het voordeel van de  
Gemeenschap. In 1983 is de uitvoer van de Gemeenschap naar derde landen met  
20 % gestegen tot 327.000 ton tegenover 271.000 ton in 1982. Terzelfder tijd  
is de invoer uit derde landen met 24 % gedaald tot 147.000 ton tegenover  
192.000 ton in 1982. Het uitvoeroverschot is tussen 1982 en 1983 dus meer  
dan verdubbeld, namelijk van 79.000 tou bruto volume tot 180.000 ton.
Uit de analyse per produkt blijkt dat deze ontwikkeling in waarde uitgedrukt  
nog gunstiger is :
UITVOER INVOER VERSCHIL
Ton 1982 1983 %1982 1983 %1982 1983 83/82
Levende
varkens385 4310,121 729 5 392 3,7-21 344 - 4 691 - 77%
Vlees en  
spek56 683 107 764 3380 824 48 386 32,9-24 141 59 378 -346%
Reuzel 37 346 23 789 7,326 870 29 610 20,110 476 - 5 821 -156%
Slachtaf­
val len22 986 24 039 7,449 262 50 146 34,2-26 276 -26 107 - 1%
Worst, be­
reidingen en  
conserven153 496 170 831 52,213 710 13 382 9,1139 786 157 449 + 13%
TOTAAL 270 896 326 854 100192 395 146 916 10078 501 179 938 + 129%
Voor de twee posten die qua waarde veruit het belangrijkst zijn, heeft de  
Gemeenschap enerzijds haar positie van netto-exporteur van verwerkte  
produkten, die meer dan de helft van de totale export uitmaken, nog  
versterkt in 1983 en anderzijds weer een positief saldo voor het  
handelsverkeer van vers en gezouten vlees.
De belangrijkste afnemers zijn de Verenigde Staten voor conserven en Japan  
voor vlees. Verder wordt een breed assortiment verwerkte produkten  
geëxporteerd naar diverse bestemmingen.

- 140 -
De belangrijkste leveranciers van de Gemeenschap zijn nog altijd de  
Oosteuropese landen, en vooral Hongarije, maar ook Zweden, en voor  
slachtafvallen en vet Canada en de Verenigde Staten.
Uit de voor 1984 beschikbare gedeeltelijke gegevens blijkt dat de invoer  
weer aanmerkelijk toeneemt en waarschijnlijk weer op het peil van 1982 za.  
komen, en dat er een sterke stijging is van de uitvoer, die tot bijna  
400.000 ton zal oplopen, met name als gevolg van het feit dat de Japanse  
markt in september 1984 en de Amerikaanse markt in januari 1984 weer zijn  
opengesteld voor vers en bevroren vlees uit Denemarken.
5. Prijzen
a) Gemeenschappelijke prijzen  
- Basisprijs
De basisprijs, het fundamentele element in het beheer van de markt  
voor varkensvlees in de Gemeenschap, wordt jaarlijks vastgesteld voor  
het verkoopseizoen dat loopt van 1 november tot 31 oktober; de prijs  
geldt voor hele geslachte varkens van klasse II in het communautaire  
indelingsschema.
Voor het verkoopseizoen 1983/84 is de basisprijs met 5,5 % verhoogd  
tot 205 39 Ecu/100 kg. Voor 1984/85 heeft de Raad, de noodzaak van een  
voorzichtig prijsbeleid erkennend, besloten de communautaire prijzen  
voor alle vleessoorten met 1 % te verlagen, zodat de basisprijs is  
vastgesteld op 203,33 Ecu/100 kg.
- Sluisprijzen
De sluisprijzen, die elk kwartaal worden vastgesteld, komen overeen  
met de aanbiedingsprijzen van de meest efficiënte, op  
wereldmarktcondities werkende producenten aan de grens van de  
Gemeenschap waartegen de produkten uit derde landen ^nnen worden  
toegelaten met inachtneming van het bij de marktregeling nagestreefd  
prijspeil. De ontwikkeling van de sluisprijzen hangt samen met de  
prijsontwikkeling voor voedergranen op de wereldmarkt. Daarom zijn  
sluisprijzen verhoogd van 122,17 Ecu/100 kg op 1 februari 1983 tot  
156,87 Ecu/100 kg op 1 februari 1984 en liggen ze sinds  
1 augustus 1984 op 153,46 Ecu/100 kg.
b) Marktprijzen
.  ,  ·  ·  „ ï  i  1001 ffineen de prijzen fors omlaag, zodat
steun voor de particuliere opslag 1

- 141 -
De prijzen lagen in april op 145 Ecu/100 kg en bleven op dat peil tot  
juli; ze begonnen pas in augustus te stijgen en bereikten eind september  
hun hoogste niveau, namelijk 162 Ecu/100 kg. Tussen eind september en  
het einde van het jaar zijn de prijzen voortdurend gedaald tot  
152 Ecu/100 kg, en ze zijn begin januari 1984 zelfs ingestort tot  
144 Ecu/100 kg. Onmiddellijk nadat er per 16 januari 1984 weer steun  
voor de particuliere opslag werd verleend, was er een krachtig  
prijsherstel; al in maart waren de prijzen weer op het niveau van de  
twee voorgaande jaren, en hebben dit peil daarna zelfs overschreden;  
sinds juni liggen ze boven 165 Ecu/100 kg.
Prijsontwikkeling voor varkensvlees
1.11.80
31.10.811.11.81
31.10.821.11.82
31.10.831.11.83
31.10.841.11.84
31.10.85
Basisprijs  
absoluut  
in %158,72
105,50176,16
117,11194,68
129,40205,39
136,52203,33
135,15
Marktpri js  
absoluut  
in %
in % van de
basisprijs140,21
104,89
88,34161,38
120,73
91,60153,18
114,54
78,7159,41
119,40
77,6
Sluispri js  
absoluut  
in %131,54
119,46132,33
120,18124,99 
113,5L152,12
138,15
c) Prijzen in derde landen
De belangrijkste producenten onder de landen met een markteconomie  
liggen in Noord-Amerika.  Het in 1983 in de Verenigde Staten  
geconstateerde herstel van de produktie heeft zich in de eerste zes  
maanden van 1984 voortgezet en de prijzen zeer matig gehouden. Vanaf  
juli 1984 is de produktie aanzienlijk teruggelopen, maar de prijzen zijn  
stabiel op het niveau van vorig jaar. Het totale aantal varkens is met  
9 % gedaald en de produktie is met 5 % teruggelopen ten opzichte van  
1983. In Canada zijn de prijzen tegenover 1983 met 10 % gestegen ondanks  
de voortdurende uitbreiding van de produktie sinds vorig jaar, die naar  
verwachting tot in 1985 zal doorgaan.
In Spanje is er door een uitbreiding van de varkensstapel met 3,5 % 
(december 1983 tegenover december 1982) een voortdurende ontwikkeling  
van de produktie, die in 1983 gepaard ging met een gemiddelde  
prijsdaling van 6 % tegenover 1982, dus ongeveer op het gemiddelde  
niveau voor de Gemeenschap.

- 142 -
Onder de landen met een geleide economie is China, de belangrijkste  
producent in de wereld met een produktie van bijna 12 miljoen ton en  
320 miljoen varkens, zijn produktie aan het opvoeren. Ook de  
Oosteuropese landen, de belangrijkste leveranciers van de Gemeenschap,  
voeren hun produktie op. De varkensstapel in Polen en in  
Tsjechoslowakije is in 1984 met 7 % uitgebreid en die van Hongarije met  
23 % in de eerste zes maanden van 1984. De D.D.R. heeft haar  
landbouwbeleid ingrijpend gewijzigd, waardoor de prijzen voor  
slachtvarkens in 1984 met 55 % ten opzichte van 1981 zijn gestegen  
tegenover een daling van 6 % in de afgelopen tien jaar.
d) Consumentenprijzen
De daling van de producentenprijzen in 1983 is grotendeels doorberekend  
in de consumentenprijzen, zodat de markt de gestegen produktie voor een  
groot deel heeft kunnen verwerken. Met enige achterstand heeft ook het  
herstel van de producentenprijzen doorgewerkt in de consumentenprijzen,  
waardoor de vraag sinds de zomer 1984 onzekerder is.
6. Produktiekosten
De andere kostencomponenten (exlusief voederkosten),  die ongeveer 30 % van 
de totale produktiekosten voor varkensvlees uitmaken, hebben evenals vorige  
jaren het effect ondergaan van het algemene peil van de inflatie en de  
rentestand. De voederkosten daarentegen werden beïnvloed door de sterke  
schommelingen vanaf de zomer van 1983 als gevolg van de prijsstijging voor  
soja op de wereldmarkt (aangezien de communautaire graanprijzen tot stand  
komen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zijn ze  
gevrijwaard van het effect van het Amerikaanse PIK-programma op de  
wereldmarkt).
Ontwikkeling van de prijzen voor varkensvlees en varkensvoer
Lid-December 1983/1982
Staat
Varkensvlees Varkensvoer Varkensvlees Varkensvoe
Frankrijk — 6 % + 17 % + 11 % - 2 %
België - 8 % + 14 % + 11 % + 1 %
Nederland - 12 % + 12 % + 6 % - 4 %
B.R.D. - 17 % + 8 % + 8 % - 5 %
Italië - 1 % + 11% + 9 % + 5 %
Verenigd
Koninkrijk + 2 % + 10 % + 14 % - 1 %
Denemarken + 3 % + 15 % + 8 % - 21 %September 1984/1983

- 143 -
De eerste helft van bovenstaande tabel geeft een duidelijk beeld van de  
ongunstige ontwikkeling voor de varkenshouders, die te kampen hadden met  
^ n  aanzienlijke prijsdaling voor varkensvlees en een aanmerkel ke  
prijsstijging voor varkensvoer. Deze situatie duurde tot de eerste maanden  
van ?984* zoals uit de tweede helft van de tabel blijkt, trad er toen een  
herstel in door de prijsstijging voor varkensvlees, gevolgd door een da mg  
van de prijzen voor varkensvoer, waarvan het effect merkbaar was vanaf  
augustus 1984. Sindsdien liggen de voederprijzen op een gunstig peil voo  
de varkenshouders.
Vooruitzichten
De produktie is in 1983 en in de eerste helft van 1984 fors gest^ . en  
daarna gaan dalen; één en ander zal tot gevolg hebben dat de produktie zich  
Z  i w zal stabiliseren op het hoge peil van 1983. Het rnterne verbruik  
was dank zij de matige prijzen in staat een deel van het grotere aanbod  
absorberen. Verder heelt een uitbreiding van de buitenlandse hande  
bijgedragen tot het saneren van de markt. De uitvoer, die in 1983 al was  
gestegen, zal in 1984 waarschijnlijk nog toenemen tot 400.000. De  
aanmerkelijk gedaalde invoer aai naar verwachting in 1983 echter weer op  
het peil van 1982 komen.
Behalve bij problemen met de diergezondheid, die zich altijd kunnen  
voordoen en die door de noodzakelijke beperking van de uitvoer zouden  
1piden tot een ernstige verstoring van de communautaire markt, zuilen de  
“ jzên voor ïarkensvLes tot het eerste kwartaal van 1985 als gevolg van  
de kleinere vraag op een hoog peil blijven, terwijl de prijzen voor  
varkensvoer zich vermoedelijk zullen stabiliseren op een voor de veehouders
gunstig peil.
De varkenshouders schijnen deze vrij gunstige vooruitzichten reeds te _  
hebben verdisconteerd in hun plannen. De telling van de varkensstapel in de  
Gemeenschap in augustus 1984 wees namelijk duidelijk uit dat er een her  
van het fokbestand aan de gang is, zodat de produktie vanaf het.^eede  
kwartaal van 1985 zal gaan stijgen; deze tendens is bij zonde £  
in Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk, ndien het herstel van  
de produktie doorzet, moet worden gevreesd dateer in 1985 weer ee  
cyclische prijsdaling voor varkensvlees zal zijn.
.  Economische aspecten van de maatregelen die in het kader
gemeenschappelijke marktordening voor varkensvlees_zijn_getrofte,
a) Heffingen en restituties
De regeling van het handelsverkeer met derde landen voorziet enerzijds  
in de vaststelling van heffingen en eventueel extra bedragen bij de  
invoer en anderzijds in de mogelijkheid tot verlening van  
uitvoerrestituties.

- 144 -
De heffingen hebben de prijsontwikkeling voor voedergranen op de  
wereldmarkt en op de markt van de Gemeenschap gevolgd; na  
achtereenvolgende verhogingen in 1982 en 1983 lag ze op 55,8 Ecu/100 kg  
tussen 1 augustus en 31 oktober 1983; daarna is ze verlaagd tot  
38 Ecu/100 kg tussen 1 februari en 31 juli 1984.
De heffing is op 1 augustus 1984 vastgesteld op 40 Ecu/100 kg en is  
sindsdien niet meer gewijzigd.
Voor bepaalde produkten en bepaalde herkomsten zijn tussen april en  
september 1983 extra bedragen vastgesteld; ze zijn op 30 november 1983  
opnieuw ingevoerd en sindsdien gehandhaafd.
Wegens de situatie op de markt diende een zeer doortastend beleid inzake  
uitvoerrestituties te worden gevoerd. In februari en ook in april 1983  
zijn de restituties voor niet-verwerkte produkten verhoogd en in  
oktober 1983 verlaagd. Deze wijzigingen golden niet voor verwerkte  
produkten. In december 1983 is alleen het bedrag voor hele geslachte  
dieren verhoogd. In april 1984 is het restitutiebedrag verlaagd, eerst  
voor vleesconserven, en daarna in mei voor bepaalde deelstukken en voor  
verwerkte produkten. In juli zijn alle restituties verlaagd. In  
oktober 1984 is de restitutie voor vers vlees en voor verwerkte  
produkten nogmaals verlaagd.
b) Interventiemaatregelen
Tussen 16 januari en 29 juni 1984 is weer steun voor de particuliere  
opslag verleend, namelijk voor meer dan 100.000 ton; deze maatregel  
heeft bijgedragen tot het onmiddellijk na de inwerkingtreding  
geconstateerde krachtig herstel van de prijzen.
Uitgaven
In 1983 bedroegen de uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL  
145 miljoen Ecu, waarvan 120,2 miljoen voor restituties^en 24,8 miljoen  
voor steun voor de particuliere opslag, tegenover 112 miljoen Ecu in 1982  
(96 miljoen voor restituties en 16 miljoen voor de particuliere opslag).  
Voor 1984 is 166 miljoen Ecu voor restituties en 41 miljoen Ecu voor de  
particuliere opslag, dus in totaal 207 miljoen Ecu uitgetrokken op de  
begroting.  ., .
In het voorontwerp van de begroting voor 1985 is 195 miljoen Ecu opgenomen.

-  145 -
16. EIEREN
Inleiding
Recente ramingen over het aandeel van de eierproduktie in de totale  
produktiewaarde geven de volgende percentages .
1981 1982
Eieren/Dierlijke produktie 6 ,1  X  5,3 X
Eieren/Totale landbouwproduktie 3,5 * d,U *
Op grond van nationale gegevens kan worden gesteld dat het^  
produktieaandeel van de bedrijven met meer dan 10.000 legkippen op dit  
ogenblik in de meeste Lid-Staten meer dan 50 X en in sommige Lid Staten  
(Verenigd Koninkrijk, Nederland) tot 75 X bedraagt. Alleen in Griekenland  
en Luxemburg, van welke landen het aandeel in de communautaire produktie  
ongeveer 3 X bedraagt, is de concentratie nog vrij gering.
Volgens de statistieken van de FAO en van het VS-Ministerie van Landbouw_  
verloor de Gemeenschap in 1983 aan de Sovjetunie de tweede plaats die zij  
in 1982 onder de eierproducenten in de wereld, na China en voor de  
Verenigde Staten innam. Zij blijft de belangrijkste exporteur, voorde 
Verenigde Staten. Deze posities komen overeen met een aandeel van 14 X in  
de wereldproduktie en 33 X in de wereldexport (eieren m  de schaal en  
eiprodukten),  exclusief het intracommunautaire handelsverkeer.
Produktie. verbruik en handelsverkeer
In 1983 nam de eierproduktie in de Gemeenschap (4 ,2  miljoen ton) tegenover  
het vorige jaar met 1,5 X af. De zware crisis op de eiermarkt in de  
periode na Pasen 1982 heeft er namelijk toe geleid dat in 1982 en 1983  
minder legkuikens werden opgezet, hetgeen vanaf mei 1983 een duide ij e  
invloed op de produktie heeft gehad. In de eerste helft van 1984 was het 
aanbod voortdurend geringer dan het voorbije jaar, terwijl het in e  
tweede helft opnieuw steeg. Tegen het einde van het jaar wordt dus opnieuw  
een weinig stabiele marktsituatie verwacht.
Het verbruik is iets gedaald, namelijk van 3,87 miljoen ton in 1982^ tot^
3 84 miljoen ton in 1983. In de meeste Lid-Staten stagneert het verbruik  
dit jaar of gaat het zelfs achteruit. Ook de lagere prijzen en de  
reclamecampagnes hebben deze ontwikkeling niet kunnen tegenhouden. Het  
verbruik per inwoner neemt al enige jaren niet meer toe.

- 146 -
De omvang van de intracommunautaire handel (een achtste van de produktie)  
is in 1983 met 3,6 % gestegen. Tweederde van de totale export, met name  
uit Nederland, België en Frankrijk, gaat naar Duitsland. Italië was in  
1983 op één na de belangrijkste importeur.
Door de maatregelen die het Verenigd Koninkrijk op grond van het arrest  
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van juni 1982  
(nationale bepalingen voor de bestrijding van de ziekte van Newcastle)  
heeft getroffen, konden in 1983 de leveringen aan dit land, met name uit  
Nederland en Frankrijk, worden hervat.
De handel met derde landen wordt voor 1983 op 186.000 ton geraamd, waarvan
151.000 ton uitvoer en 35.000 ton invoer (1). De uitvoer van  
consumptie-eieren liep in 1983 met 8 % terug in vergelijking met 1982.
Niet alleen de uitvoer naar het Nabije en het Midden-Oosten (Irak, Saoedi  
Arabië) en Afrika (Egypte) verminderde, maar ook die naar Zwitserland en  
Oostenrijk. Dit was een gevolg van de grotere produktie in al die landen.  
In 1984 loopt de uitvoer verder terug, namelijk met 33 % in de eerste acht 
maanden. De uitvoer van broedeieren blijft daarentegen stijgen (+ 2,7 % in 
1983, + 6,5 % in de eerste acht maanden van 1984).
De invoer van eieren in de schaal, grotendeels voor actieve veredeling  
bestemd (wederuitvoer na verwerking), is in 1983 en 1984 wegens de  
beschikbare hoeveelheden in de andere Europese uitvoer landen toegenomen.  
Deze invoer blijft evenwel ver onder 0,5 % van de produktie in de 
Gemeenschap. De aankoop van broedeieren in derde landen (kalkoenen) ging  
in 1983 sterk achteruit.
3. Prijzen
Door de daling van het aanbod in de Gemeenschap in 1983 bereikten de  
prijzen in augustus 1983 opnieuw een bevredigend peil. Ofschoon het aanbod  
in de eerste helft van 1984 laag bleef, zette na Pasen de verwachte baisse  
in. Deze prijsdaling, die hoofdzakelijk is toe te schrijven aan een  
seizoengebonden teruggang van de vraag, nam dit jaar als gevolg van de  
dalende uitvoer nog grotere afmetingen aan dan andere jaren. Eind juli  
hebben de prijzen zich gestabiliseerd, maar de huidige marktsituatie is  
niet zeer vast wegens een nieuwe stijging van het aanbod in verscheidene  
Lid-Staten en de onzekere uitvoermogelijkheden. Toch kan er verbetering  
komen in de moeilijke situatie van veel producenten als de recente daling  
van de voederprijzen aanhoudt.
(1) Eieren in de schaal en eiprodukten in "eieren in de schaal"-equivalent.

- 147 -
Vooruitzichtèn
Ondanks de ongunstige marktsituatie sedert mei 1984 zijn in de zomer in  
enige Lid-Staten meer legkuikens opgezet. Op korte termijn mag derhalve  
worden verwacht dat het aanbod in de Gemeenschap enigszins zal blijven  
toenemen, hetgeen vanaf het tweede kwartaal van volgend jaar tot een  
nieuwe marktcrisis kan leiden.
Op middellange termijn moet verder een voorzichtig produktiebeleid worden  
gevoerd, met name omdat het verbruik per inwoner in de Gemeenschap de  
laatste tijd stagneert of zelfs achteruitgaat en omdat de
afzetmogelijkheden op de wereldmarkt beperkt zijn. De wereldmarkt krimpt  
namelijk als gevolg van de oprichting van produktie-eenheden in de  
invoerlanden.
Maatregelen in het kader van de gemeenschappelijke marktordening
a) De sluisprijzen zijn na 1.8.1983 verhoogd, maar zijn op 1.8.1984 op  
grond van de ontwikkeling van de wereldmarktprijzen voor voedergranen  
weer verlaagd. De heffingen, waarvan de hoogte voornamelijk afhangt van  
het verschil tussen de voedergraanprijzen op de wereldmarkt en die op  
de markt van de Gemeenschap, hebben zich in tegenovergestelde zin  
ontwikkeld.
b) De restituties voor eieren in de schaal, die van september 1983 tot  
maart 1984 meermaals werden verlaagd, zijn per 21.9.1984 wegens de  
toestand op de markt van de Gemeenschap op 15 Ecu/100 kg vastgesteld.  
Ook de restituties voor broedeieren en eiprodukten zijn met ingang van  
die datum aangepast.
c) Op 1.7.1984 is een verordening van de Raad in werking getreden tot  
wijziging van bepaalde handelsnormen voor eieren. De nieuwe  
voorschriften voorzien onder andere in een betere  
consumentenvoorlichting door een duidelijke vermelding van de  
verpakkingsperiode en maken het mogelijk ook nog andere vermeldingen op  
kleine verpakkingen aan te brengen. De Commissie moet evenwel nog  
nadere voorschriften vaststellen voordat ook de vermeldingen inzake de  
produktiemethode en de oorsprong van de eieren gebruikt mogen worden.
d) De Raad heeft de behandeling voortgezet van het Commissievoorstel om de  
coëfficiënten en forfaitaire bedragen voor de berekening van heffingen  
en sluisprijzen in de sector eieren in 1984 te wijzigen, doch is het  
daarover nog niet eens geworden.
Uitgaven
De uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL voor eieren,  
uitsluitend restituties, bedroegen in 1983 30,4 miljoen Ecu (0,2 % van de  
totale uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL). Voor 1984 is op  
de begroting een bedrag uitgetrokken van 33 miljoen Ecu en voor 1985  
worden de uitgaven op 36 miljoen Ecu geraamd.

- 148 -
17. SLACHTPLUIMVEE
Inleiding
De waarde van de slachtpluimveeproduktie blijft ongeveer gelijk aan die  
van de eierproduktie;  het gezamenlijk aandeel van deze twee sectoren in de  
dierlijke produktie bedroeg ongeveer 14 en in de totale landbouwproduktie  
ongeveer 8 X. Voor slachtpluimvee zijn de cijfers :
1981 1982
Slachtpluimvee/dierlijke produktie 7,8 % 7,8 %
Slachtpluimvee/tot&le landbouwproduktie 4,5 X 4,4 X.
De produktie van slachtpluimvee wordt nog altijd gekenmerkt door  
concentratie van de bedrijven en verschillende vormen van verticale en  
horizontale integratie. Deze concentratie is in de sector slachtpluimvee  
verder voortgeschreden dan in de sector eieren. In de landen in het  
noorden van de EEG is 90 X van de produktie afkomstig uit de bedrijven met  
meer dan 10.000 kippen. De concentratie is minder ver gevorderd in  
Frankrijk, Italië en België, waar de traditionele produktie en afzet nog  
vrij belangrijk zijn. Dit geldt ook voor Griekenland, dat een aandeel in  
de communautaire produktie van ongeveer 3 X heeft.
Met een aandeel van 14 X in de wereldproduktie was de Gemeenschap in 1983,  
op de VS na, zowel voor slachtpluimvee in het totaal als voor  
slachtkuikens en kalkoenen afzonderlijk de grootste producent ter wereld.  
De Gemeenschap is nog steeds de belangrijkste exporteur vóór Brazilië, de  
VS en Hongarijë.
Produktie, verbruik en handelsverkeer
In 1983 is de totale produktie in de Gemeenschap (4,32 miljoen ton) voor  
het eerst sedert 1973 afgenomen, namelijk met 2,6 X. De produktie daalde  
in alle Lid-Staten, behalve in Italië, Ierland, Denemarken en  
Griekenland. Deze daling zal in 1984 aanhouden, maar minder snel  
verlopen. Vooral de produktie van slachtkuikens liep terug, namelijk van
3,0 miljoen in 1982 tot 2,88 miljoen ton in 1983. Wegens de dalende vraag  
naar diepvrieskip in Europa en de hevige concurrentie op de wereldmarkt,  
moest de produktie in 1983 aanzienlijk worden teruggeschaafd, «erin het 
bijzonder in Duitsland, Frankrijk en Nederland. Daardoor nam m  1984 het  
aanbod in de Gemeenschap niet verder toe.
De produktie van kalkoenen (700.000 ton per jaar), die in 1983 nog was  
toegenomen, is in 1984 enigermate gedaald (- 0,8 X), vooral wegens de  
lagere produktie in Italië.
De recente ontwikkeling van het verbruik kan niet nauwkeurig worden  
gekwantificeerd, omdat de voorraadmutaties sedert 1982 met volledig in de  
voorzieningsbalansen voor deze sector zijn doorberekend. Gezien de  
gunstige ontwikkeling voor vers vlees en nieuwe produkten (delen en ui  
kalkoenevlees bereide produkten) mag evenwel worden aangenomen dat het  
ÏerÏruïk per inwoner in 1983 en 1984 jaarlijks met 100 gr is gestegen.

- 149 -
Het intracommunautaire handelsverkeer van slachtpluimvee is in 1983  
toegenomen, maar bleef voor levende dieren op het zelfde peil als in  
1982. Het herstel van het handelsverkeer met het Verenigd Koninkrijk woog  
ruimschoots op tegen de daling van de handel met Duitsland.
In 1983 is in totaal 446.000 ton naar derde landen uitgevoerd ; het ging  
hierbij vooral om de uitvoer van slachtkuikens (410.000 ton) naar het  
Middenoosten en de USSR, die ten opzichte van vorig jaar met 1 % is  
toegenomen (1). Daardoor kon de Gemeenschap haar positie behouden op de  
wereldmarkt, waar de afzet, na de opmerkelijke teruggang in 1982, in 1983  
vrijwel onveranderd bleef. In het eerste kwartaal van 1984 is de vraag op  
de wereldmarkt evenwel opnieuw gedaald, met het gevolg dat de uitvoer van  
alle exportlanden waar achteruitging. Voor de Gemeenschap bedraagt deze  
vermindering van de uitvoer in de eerste acht maanden van 1984 27 %.
De invoer, die 1,5 % van het verbruik bedraagt, betreft met name ganzen en  
eenden (27.000 ton in 1983) uit de Oosteuropese landen. De invoer van  
kalkoenevlees,  inclusief niet-gekookte bereidingen, is in 1983 met 1.000  
ton gedaald en ook de invoer van bereidingen van vlees van slachtpluimvee  
is teruggelopen als gevolg van de hogere aanbiedingsprijzen.
In 1984 is de invoer uit de Verenigde Staten verder gedaald.
3. Prijzen
De prijsontwikkeling voor slachtkippen in 1983 is nog steeds een  
afspiegeling van de ernstige crisis op de markt voor diepvriesprodukten,  
met name in Duitsland, Nederland en Denemarken. Ondanks het geringere  
aanbod in 1983 kon eerst tegen het einde van het jaar een bevredigend  
prijspeil worden bereikt, dat zich in 1984 verder stabiliseerde. De markt  
voor verse produkten en voor de overige pluimveesoorten was het afgelopen  
jaar over het algemeen prijshoudend.
De consumentenprijzen voor kippevlees daalden in 1983 in Duitsland en xn  
Nederland, terwijl zij in de overige Lid-Staten enigermate stegen.
4. Vooruitzichten
Zoals reeds in het vorige verslag is aangegeven, is de communautaire  
produktie van slachtpluimvee in 1983 voor het eerst sedert de oprichting  
van de gemeenschappelijke markt gedaald. Deze daling is toe te schrijven  
aan de geringere produktie van slachtkippen. Deze sector heeft niet  
alleen te kampen met grondige veranderingen in het verbruikspatroon in  
Europa (de voorkeur gaat uit naar vers vlees, delen en bereidingen), maar  
ook met een teruggang op middellange termijn van de vraag op de  
wereldmarkt. Gezien deze nieuwe marktsituatie is het voorzichtige beleid  
van de slachterijen verantwoord; deze verwachten slechts een langzame  
produktietoename in 1985.
(1) De hier aangegeven cijfers mogen niet worden verward met die van tabel  
M 17.3, die op een andere grondslag zijn berekend om een samenhangend  
overzicht voor EUR 10 mogelijk te maken.

- 150 -
Voor kalkoen was de ontwikkeling in 1983 weliswaar gunstiger, maar wegens  
de toegenomen concurrentie met de overige vleessoorten steeg in 1984 de  
produktie in die sector minder dan verwacht werd. In 1985 zal de  
produktie helemaal niet toenemen, behalve in Duitsland, waar de vraag, die  
er nog onder het gemiddelde voor de Gemeenschap ligt, schijnt toe te nemen.
Maatregelen in het kader van de gemeenschappelijke marktordening
a) De sluisprijzen, die de ontwikkeling van de wereldmarktprijzen voor  
voedergranen volgen, zijn in augustus 1983 verhoogd, en per 1.8.1984 
weer iets verlaagd. De heffingen, die het verschil tussen de prijzen  
voor voedergranen in de Gemeenschap en die op de wereldmarkt  
weerspiegelen, gaven een tegenovergestelde ontwikkeling te zien.
b) Wegens de situatie op de markt van de Gemeenschap en de scherpere  
concurrentie op de wereldmarkt zijn de restituties voor slachtkuikens  
meermaals verlaagd. Ze bedroegen 20 ECU/100 kg op 14.9.1983 en
13 ECU/100 kg op 6.6.1984.
Uitgaven
De uitgaven van de Afdeling Garantie van het EOGFL voor slachtpluimvee,  
die uitsluitend betrekking hebben op restituties, bedroegen in 1983^  
92,9 miljoen ECU (0,6 % van de totale uitgaven van het EOGFL, Afdeling  
Garantie).
Voor 1984 bedragen de uitgaven tot hiertoe 92 miljoen ECU en voor 1985  
worden zij op 100 miljoen ECU geraamd.

- 151 -
18. ZIJDERUPSEN
In de Gemeenschap worden zijderupsen gekweekt in Griekenland en Italië en op  
kleine schaal voor onderzoekdoeleinden ook in Frankrijk. De zijderupsenteelt  
vormt slechts een miniem onderdeel van de communautaire landbouw. De  
Gemeenschap heeft ook slechts een bijzonder gering aandeel in de  
wereldproduktie van zijde.
In 1983 bedroeg de wereldproduktie van ruwe zijde (inclusief afval) volgens  
FAO—gegevens 67.000 ton, tegen 65.000 ton in 1982 en 67.000 ton in 1981. De  
zijderupsenteelt is vrijwel uitsluitend een Aziatische aangelegenheid  
(61.000 ton) :  China (38.000 ton) en Japan (13.000 ton) nemen samen 76 % van  
de wereldproduktie voor hun rekening.
De communautaire produktie is de laatste jaren voortdurend afgenomen, omdat de  
stijging van de produktiekosten onvoldoende wordt gecompenseerd.
In 1983 werden slechts 5.460 dozen gebruikt tegen 6.294 in 1982 ( - 13 %),  
8.640 in 1981 en 11.100 in 1980. De coconproduktie bedroeg 143 ton, tegen  
153 ton in 1982, 224 ton in 1981 en 308 ton in 1980.
De situatie voor de communautaire zijdeteelt is sedert 1983 verbeterd, met  
name in Italië waar een opleving wordt geconstateerd.
Voor 1984/85 werd het steunbedrag vastgesteld op 107,59 Ecu per doos  
(95,20 Ecu in Griekenland), wat 1,5 % hoger is dan voor 1983/84 (106 Ecu).
De uitgaven van de afdeling Garantie van het EOGFL bedragen voor 1983  
0,6 miljoen Ecu.

-  152 -
19. SCHAPE- EN GEITEVLEES
1. Inleiding
Het aandeel van de schape- en geitevleesproduktie in de waarde van de  
agrarische eindproduktie bedraagt ongeveer 2 X. Schapevlees wordt op
600.000 bedrijven in de Gemeenschap geproduceerd, maar vooral in vier  
Lid-Staten, die samen 91 X van het schapenbestand van de Gemeenschap voor  
hun rekening nemen, namelijk het Verenigd Koninkrijk 38 X, Frankrijk 19 X, 
Italië 18 X  en Griekenland 16 X. In Griekenland bedraagt het aandeel van 
de schapevleesproduktie in de waarde van de totale vleesproduktie ongeveer  
20 X; in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië is dit ongeveer 13 X 
en in de Gemeenschap als geheel circa 4 X.
Met 730.000 ton is de Gemeenschap de tweede grootste producent ter wereld  
(ongeveer 12 X van de wereldproduktie van schape- en geitevlees). Daarmee  
komt de Gemeenschap na de USSR (800.000 ton), maar vóór Nieuwzeeland  
(660.000 ton), Australië (600.000 ton), China (400.000 ton) en Turkije  
(300.000 ton).
Op 20 oktober 1980 is de gemeenschappelijke marktordening voor schape- en  
geitevlees in werking getreden (Verordening (EEG) nr. 1837/80 van  
27 juni 1980).
De Commissie heeft op 31 oktober 1983 een verslag over de werking van de  
gemeenschappelijke marktordening voor schape- en geitevlees bij de Raad  
ingediend (COM (83) 585 def.).
Produktie
a) Schapen- en geitenbestand
In december 1983 waren er in de Gemeenschap 60,8 miljoen schapen,  
waarvan 41,4 miljoen ooien; daarmee werd de sinds 1972 vrijwel  
ononderbroken groei voortgezet (1). In 1983 was de stijging (1,5 X)  
aanzienlijk lager dan in 1982 (2,4 X), doch achter dit cijfer gaan  
uiteenlopende ontwikkelingen in de verschillende Lid-Staten schuil. Zo  
daalde het aantal schapen in Frankrijk met 2,2 X, en steeg het in alle  
overige Lid-Staten, met uitzondering van Luxemburg, waar het  
schapenbestand ongewijzigd bleef. De toename bedroeg in Denemarken  
6,8 X, in Ierland 4,7 X, in Duitsland 3,9 X, in Italië 3»7 % in  
Nederland 2,2 X (2). Het aantal ooien steeg in 1983 met 0,9 X tegenover
3,5 X in 1982.
(1) De enige uitzondering was 1975; in  
jaarlijke variatie + 1,7 X.
(2) Het aantal schapen steeg in België  
gevolg van een gewijzigde tellings:de periode 1973-1982 was de gemiddelde
met 44,6 X, maar deze stijging is het 
lethode.

- 153 -
De geitenstapel bereikte in december 1983 7,9 miljoen stuks, dat is
11,1 X meer dan in 1982 (deze stijging is evenwel niet significant, 
daar zij het gevolg is van een gewijzigde tellingsmethode in 
Griekenland).
b) Produktie van schape- en geitevlees
In 1983 was de produktie in de Gemeenschap (722.000 ton) 2,3 % groter 
dan in 1982. De produktie liep in Frankrijk met 4,3 % terug en steeg in 
Duitsland met 10 X, in het Verenigd Koninkrijk met 7,1 % en in 
Griekenland met 1,7 X; in de andere landen bleef ze ongewijzigd. Sedert 
1970 geeft de langetermijntrend een stijgende lijn te zien. Over de 
periode 1973/1982 bedroeg de gemiddelde jaarlijkse stijging 2,7 X .
3. Verbruik
Het verbruik in 1983 (974.000 ton) bleef ongewijzigd in vergelijking met 
1982.
In 1983 bedroeg het gemiddelde verbruik per inwoner in de Gemeenschap 
3,6 kilogram. Griekenland heeft het hoogste verbruik met 
14,3 kg/inwoner/jaar,  gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (7,5 kg), 
Ierland (7,4 kg), Frankrijk (4,2 kg), de BLEU (1,8 kg) en Italië (1,5 kg). 
In de overige Lid-Staten ligt het verbruik lager dan 1 kilogram per 
inwoner.
De langetermijntrend van het verbruik blijft voor de Gemeenschap in haar 
geheel ongewijzigd. Het verbruik gaat echter in dalende lijn in het 
Verenigd Koninkrijk (ofschoon zich daar sedert de inwerkingtreding van de 
gemeenschappelijke marktordening een tendens tot stabilisatie lijkt af te 
tekenen) en in Ierland, maar stijgt in de overige Lid-Staten.
4. Handelsverkeer
a) Met derde landen
In 1983 importeerde de Gemeenschap 252.000 ton, d.i. 10,5 X  minder dan 
in 1982, vooral doordat de invoer uit de volgende landen daalde :  
Nieuwzeeland (194.000 ton of - 13,1 X), Argentinië (- 14,9 X ) en 
Hongarije (- 9,9 X). Anderzijds steeg de invoer uit Australië met 
41,5 X, die uit Polen met 27,6 X  en die uit Bulgarije met 7,9 X . De 
Belgische invoer nam af met 32,7 X, de Nederlandse met 31,3 X, die in 
het Verenigd Koninkrijk met 17,8 X  en in Italië met 9,2 X , doch de 
import van Griekenland steeg met 55,2 X  en die van Duitsland met 17,6 X .

- 154 -
In 1983 werd 4.500 ton uit de Gemeenschap uitgevoerd, dat is 21,6 % 
meer dan in 1982. De uitvoer uit het Verenigd Koninkrijk nam met 52,4 % 
toe, zodat dit land thans 75 % van onze totale uitvoer voor zijn 
rekening neemt.
b) Intracommunautaire handel
In 1983 bedroeg de intracommunautaire handel 97.700 ton. Het Verenigd 
Koninkrijk leverde daarvan 49.800 ton, of 51 %, terwijl Frankrijk 
58.900 ton of 60 % afnam. Het intracommunautaire handelsverkeer steeg 
in 1982 met 20,6 %. De stijging van de leveranties komt hoofdzakelijk 
voor rekening van het Verenigd Koninkrijk (van 37.600 naar 49.800 ton), 
Nederland (van 11.000 naar 14.600 ton), Duitsland (van 3.400 naar 
4.800 ton) en de BLEU (van 3.500 naar 7.000 ton). De leveranties van 
zowel Frankrijk als Ierland daalden met ongeveer 500 ton tot 
respectievelijk 5.700 en 14.600 ton.
5. Prijzen
a) Vastgestelde prijzen
Voor het verkoopseizoen 1984/85 :
- Is de basisprijs voor de gehele Gemeenschap vastgesteld op 
428,04 ECU/100 kilogram, d.i. 1 % lager dan voor 1983/84.
- Is de interventieprijs vastgesteld op 363,83 ECU/100 kilogram,
(- 1 %) en de afgeleide interventieprijs (Ierland) op 
344,32 ECU/100 kilogram.
- De aanpassing van de regionale referentieprijzen is nu voltooid en 
vanaf 1984/85 zijn de referentieprijzen gelijk aan de basisprijs.
- De seizoendifferentiëring van de basisprijs is gewijzigd om de 
gebruikelijke seizoengebonden schommelingen op de markt van de 
Gemeenschap beter aan te passen aan produktiekosten. De 
seizoendifferentiëring gaat tot 12 % boven en onder de basisprijs. 
Het laagste peil geldt in juli, augustus en september in plaats va 
in september en oktober, zoals tot nu toe het geval was.
b) Markt
In 1983 bleeft de gemiddelde marktprijs op nagenoeg hetzelfde peil als 
in 1982, namelijk op 369,699 ECU/100 kilogram. Deze ontwikkeling steekt 
schril af tegen de forse stijging van 4,3 % in 1982 en van 14,7 % m  
1981. Zowel ten aanzien van het prijspeil als van de procentuele 
veranderingen, gaven de onderscheiden Lid-Staten evenwel grote 
verschillen te zien :

- 155 -
ECU/100 kg Verschil ten Verschil in natio-
opzichte van nale valuta ten 
1982 in % opzichte van 1982
in X
Duitsland 353,641 - 0,5 - 3,1 
Frankrijk 427,225 9,2 13,4 
Italië 446,511 - 1,7 2,7 
Nederland 367,796 5,3 3,3 
België 423,165 2,9 8,0 
Verenigd Koninkrijk 259,591 - 3,9 - 3,9 
Ierland 342,855 3,4 6,7 
Danemarken 283,128 3,4 4,6 
Griekenland 496,614 - 4,7 8,4
Evenmin als in de voorbije jaren sedert de invoering van de 
marktordening bewogen zich in 1983 de prijzen in Groot-Brittannië en 
Frankrijk naar elkaar toe, zoals blijkt uit de onderstaande cijfers :
1979 1980 1981 1982 1983 1984 *
Britse prijs ten opzichte
van de Franse prijs in X  73 63 70 69 60 68
6. Vooruitzichten
Voor 1984 mag de volgende ontwikkeling worden verwacht :
a) Verdere uitbreiding van het schapenbestand in de Gemeenschap
tot miljoen stuks. Deze groei zal waarschijnlijk voor
rekening van slechts enkele Lid-Staten komen en de groeipercentages 
zullen verschillen. De toename zal waarschijnlijk het grootst zijn in 
het Verenigd Koninkrijk ( X ) en in Ierland ( X). In de
overige Lid-Staten zal het aantal schapen vermoedelijk min of meer 
gelijk blijven.
b) Stijging van de communautaire produktie (+ 2,5 X )
Door de groei van de produktie, hoofdzakelijk in het Verenigd 
Koninkrijk, doch ook in Frankrijk, zou in 1984 een produktiepeil van 
740.000 ton worden bereikt. Voor de overige Lid-Staten wordt een 
gelijkblijvende produktie verwacht.
c) Matige toename van het communautaire verbruik (+ 1,4 X )
tot 988.000 ton (+ 14.000 ton) als gevolg van de verwachte stijging van 
het verbruik met 2,9 X  in het Verenigd Koninkrijk.
* Voorlopig cijfer

- 156 -
d) Vermindering van het produktietekort van de Gemeenschap
In de laatste jaren gaf het produktietekort de volgende ontwikkeling te 
zien :
Produktietekort Zelfvoorzienings- 
(in tonnen) graad (in %)
1977 280.000 68,9
1978 271.000 70,2
1979 286.000 69,4
1980 251.000 75,0
1981 232.000 75,1
1982 269.000 72,4
1983 252.000 74,0
1984 (raming) 250.000 74,7
e) Daling van de invoer uit derde landen
De maximumhoeveelheid levende schapen en schapevlees die de betrokken 
derde landen in het kader van de overeenkomsten inzake vrijwillige 
beperking van hun uitvoer naar de Gemeenschap mogen exporteren, 
bedraagt, omgerekend in geslacht gewicht, 321.790 ton (1). In 1984 zal 
de uitvoer van de Europese derde landen in de buurt van het 
overeengekomen maximum liggen. Australië, Argentinië, Uruguay en Chili 
daarentegen zullen veel minder dan het afgesproken maximum uitvoeren, 
terwijl Nieuwzeeland de belangrijkste leverancier, naar verwachting 
slechts ton van het op 245.500 ton bepaalde maximum zal
uitvoeren. Dit betekent dat in 1984 de invoer in de Gemeenschap 
vsn ton tot ton zal dalen.
f) Geringe stijging van de gemiddelde marktprijs in de Gemeenschap
(+ 0,7 X )
Dit ligt in de lijn van de wijziging van de basisprijs voor 1984/85 
(- 1 %). Waarschijnlijk zullen de prijzen evenwel stijgen in Denemarken 
met 11,1 %, in Groot-Brittanië met 7,7 % als gevolg van wijzigingen in
het naar seizoen gedifferentieerde richtniveau in Nederland met 3,9 %
en in Griekenland met 2,7 %, en dalen met 5,5 % in Ierland en 4 % in 
Frankrijk, Duitsland en Italië. Op grond van deze vooruitzichten zou in 
1984 de marktprijs in het Verenigd Koninkrijk 67,9 % van de Franse 
prijs bedragen.
7. Voorzieningsbalans voor 1984
De voorzieningsbalans voor 1984 zou er als volgt uitzien .
(1) Inclusief de 2.290 ton die in het kader van autonome contingenten is 
toegewezen aan derde landen die geen dergelijke overeenkomst hebben
gesloten.

- 157 -
Interne brutoproduktie 
Totaal verbruik 
Produktietekort 
Netto invoer
- Invoer uit derde landen
- Uitvoer naar derde landen
- Voorraadmutatie739.000 t
989.000 t
250.000 t
240.000 t
245.000 t
5.000 t 
10.000 t
8.  Economische aspecten van de in het kader van de gemeenschappelijke 
marktordening genomen maatregelen
a) Variabbele slachtpremie (alleen voor Groot-Brittannië)
Voor het verkoopseizoen 1983/84 is in totaal 285 miljoen ECU aan 
variabele premies uitbetaald, tegen 236 miljoen ECU in 1982/83. Het 
rekenkundige gemiddelde bedraagt 91,84 ECU/100 kg, hetgeen 0,7 X  meer 
is dan vorig jaar en overeenkomt met 35,08 % van de gemiddelde 
marktprijs in Groot-Brittannië in 1983/84.
In de week beginnend op 18 juli 1983 heeft deze premie het tot dusver 
hoogste niveau bereikt, namelijk 193,212 ECU/100 kg, of 111,9 X  van de 
marktprijs in die week !
b) Premie per ooi
Voor het verkoopseizoen 1983/84 zijn voor zeven Lid-Staten premies 
vastgesteld, in totaal voor 220 miljoen ECU.
De'premies per ooi en de stijgingspercentage tegenover vorig jaar zijn :
Premie per ooi
in ECUX  stijging tegenover 
1982/83
Denemarken
Nederland
Luxemburg
België
Groot-Brittanië
Noord-IerlandDuitsland
Ierland13,642
20,305
22,500
24,955
15,971
18,092
11,007
23,57491
52
30
32
52
70
149
52

- 158 -
Het leeuwedeel van de premie ging naar het Verenigd Koninkrijk 
(167 miljoen ECU), Ierland (35 miljoen ECU) en Duitsland 
(11 miljoen ECU). In 1982/83 werd slechts 100 miljoen ECU uitgekeerd, 
waarvan 67 miljoen ECU naar Groot-Brittannië ging en 19 miljoen ECU 
naar Ierland.
Een en ander levert het volgende beeld op wat de totale premiekosten 
(premie per ooi en variabele slachtpremie) per verkoopseizoen betreft :
Van deze totalen zijn de bij uitvoer uit Groot-Brittannië 
teruggevorderde variabele slachtpremiers (clawback) afgetrokken ( 1).
Voor het verkoopseizoen 1984/85 zullen de uitgaven voor beide premies 
worden beïnvloed door de wijzigingen waartoe de Raad in het kader van 
de prijsbesluiten voor 1984/85 heeft besloten. Deze wijzigingen kunnen 
als volgt worden samengevat :
Variable_premie :  door de wijzigingen in de naar seizoen 
gedifferentieerde basisprijs en zodoende in het richtniveau, zal de 
kans op uitkering van hoge variabele premies in het midden van de zomer 
kleiner worden.
Premieperooi :  de premie zal slechts worden betaald op grond van het 
verlies aan inkomen bij de produktie van lamsvlees, en niet meer van 
alle schapevlees,  zoals tot nu toe het geval was. Dit brengt een 
kostenbesparing van 15 % voor deze premie mee.
c) Restituties
In 1983 en 1984 zijn geen restituties verleend. De Gemeenschap heeft 
overigens nog geen uitvoeringsbepalingen vastgesteld.
d) Uitvoering van de overeenkomsten inzake vrijwillige beperking
De overeenkomsten inzake vrijwillige beperking zijn in 1984 normaal 
toegepast.
e) Interventie
In 1983 en in 1984 heeft geen interventie plaatsgevonden. In Frankrijk, 
de enige Lid-Staat waar voor het verkoopseizoen 1984/85 in de 
mogelijkheid van interventieaankoop was voorzien, zijn de marktprijzen 
boven het niveau van de interventieprijzen gebleven.1982/83
1983/84307,4 miljoen ECU 
480 miljoen ECU

- 159 -
20.a. ALCOHOL
Inleiding:
De alcoholsector heeft niet alleen nog steeds geen marktordening, maar raakt 
bovendien steeds meer verstoord.
Produktie:
De communautaire produktie van alcohol uit landbouwprodukten is tijdens het 
jaar 1983 (of het verkoopseizoen 1982/83) slechts weinig veranderd, behalve in 
Frankrijk en Italië. In deze twee landen is de produktie van alcohol uit 
wijnprodukten namelijk zeer sterk gestegen (van 1.443.000 hl tot 3.789.000 hl).
Verbruik:
De situatie is dezelfde als vorige jaar. Het verbruik is licht gedaald als 
gevolg van het stagneren van de koopkracht in de Gemeenschap.
Prijzen:
Het prijsverloop wordt steeds grilliger.
De verkoop van Franse alcohol tegen lage prijzen ontwricht de markt in de 
overige Lid-Staten.
Handelsverkeer:
Het handelsverkeer bestaat hoofdzakelijk in de uitvoer van Franse alcohol uit 
landbouwprodukten enerzijds en synthetische alcohol uit het Verenigd 
Koninkrijk anderzijds naar de overige Lid-Staten.
Vooruitzichten:
Bij gebreke van een eensgezind streven naar een gemeenschappelijke 
marktordening zal de Commissie zich genoodzaakt zien maatregelen te nemen om 
een einde te maken aan de geconstateerde verstoringen.
Kosten:
Nog steeds pro memorie, maar er zij aan herinnerd dat de aan de produktie van 
alcohol uit wijnbouwprodukten verbonden kosten op gevaarlijke wijze blijven 
stijgen.

- 160 -
20 b. AARDAPPELEN
1. Inleiding
Er bestaat geen gemeenschappelijke marktordening voor aardappelen, 
alhoewel heeft de Commissie op 23 januari 1976 bij de Raad een voorstel 
voor een marktordening ingediend, voor zowel verse als verwerkte produkten.
Het voorstel voorziet in :
handelsnormen;
- maatregelen om de oprichting van producentengroeperingen te bevorderen;
steunmaatregelen, uitsluitend voor acties om de markt te stabiliseren;
een regeling voor het handelsverkeer met derde landen, die met name een 
stelsel van referentieprijzen voor nieuwe aardappelen (primeurs) omvat.
Momenteel vallen bepaalde produkten zoals aardappelzetmeel (1), 
gedehydreerde aardappelen (2) en aardappelprodukten (3) onder een 
gemeenschappelijke marktordening. Ten slotte is er een richtlijn van de 
Raad betreffende het in de handel brengen van pootaardappelen (4).
2. Produktie
In 1982 bedroeg de wereldoogst volgens de FAO-statistieken
254.861.000 ton. Het aandeel van de Gemeenschap (28.270.000 ton in 1983) 
in de wereldproduktie bedraagt ongeveer 11 %. De gemiddelde opbrengst per 
hectare ligt in de Gemeenschap bijna tweemaal zo hoog als het 
wereldgemiddelde.
Het aandeel van de aardappelproduktie in de produktiewaarde van de 
landbouw in de Gemeenschap bedroeg 2,2 %. In de vergrote Gemeenschap 
worden volgens de EEG-statistieken over 1982 op ongeveer 1,8 miljoen 
bedrijven aardappelen geteeld. De produktiestructuur verschilt sterk van 
land tot land :  de gemiddelde oppervlakte per bedrijf bedraagt 3,8 ha in 
Nederland, 0,4 ha in Frankrijk en 0,3 ha in Italië.
(1) Verordening (EEG) nr. 2727/75 van 29.10.1975, PB L 281 van 01.11.1975
(2) Verordening (EEG) nr. 1117/78 van de Raad van 22. 5.1978, PB L 142 van 
30. 5.1978
(3) Verordening (EEG) nr. 516/77 van de Raad van 14. 3.1977, PB L 73 van
21. 3.1977 ,, ,
(4) Gecodificeerde versie van de Richtlijn van de Raad van 14. 6.1966,
PB nr. C 66 van 08. 6.1974, blz. 35

- 161 -
Sedert 1951/1955 is het aardappelareaal in de EEG met ongeveer 69 % 
afgenomen :  3.512.000 ha in 1951/1955 tegen 1.073.000 ha in 1983. Door de
grotere opbrengst per hectare is de produktie evenwel met slechts ongeveer 
54 X gedaald (61.957.000 ton in 1951/1955 tegen 28.270.000 ton in 1983). 
Wegens de slechte oogst was 1983 evenwel geen representatief jaar.
In beginsel kan de Gemeenschap in de eigen behoeften voorzien. In ^  
uitzonderlijk droge jaren kunnen zich moeilijkheden bij de voorziening 
voordoen.
Het areaal voor nieuwe aardappelen (primeurs) was in 1983 ingekrompen 
(105.000 ha tegen 120.000 ha in 1982) en de produktie bleef iets boven 
2 miljoen ton. De Gemeenschap blijft netto-importeur voor dit produkt met 
een invoer van ongeveer 380.000 ton per jaar.
H<*t nootaardaopelareaal in de Gemeenschap was in 1983 ongeveer 100.000 ha 
groot. De produktie bedraagt + 2,6 miljoen ton, met als belangrijkste 
landen Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland.
Aardaooelorodukten (chips, puree, frites, enz..) zijn een ander belangrijk 
segment van de aardappelsector.  In de Gemeenschap wordt jaarlijks ongeveer 
4 miljoen ton verse aardappelen verwerkt. Bepaalde rassen zijn uitstekend 
voor verwerking geschikt en deze rassen worden in principe verbouwd in het 
kader van teeltcontracten tussen de landbouwers en de verwerkende 
industrie. Dit segment van de aardappelsector is zeer snel tot 
ontwikkeling gekomen en voor bepaalde produkten blijft een verdere 
ontwikkeling in een zeer nabije toekomst tot de mogelijkheden behoren.
Verbruik
Aardappelen worden vooral onverwerkt geconsumeerd; ze worden in mindere 
mate voor veevoedering gebruikt. De door de industrie voor verwerking tot 
aardappelprodukten gebruikte hoeveelheid komt overeen met ongeveer 2U 
van de totale menselijke consumptie.
a) Menseliike consumptie
Het hoofdelijk verbruik van verse aardappelen vertoont opnieuw een 
dalende tendens. Na de sterke achteruitgang in 1976/77 wegens de 
schaarste die een gevolg was van de droogte in 1976 (69,1 kg), is het 
hoofdelijk verbruik gestegen tot 76,4 kg in 1979/8°; he^ ^droeg 
75,8 kg in 1980/1981, 74,6 kg in 1981/82 en 76,2 kg in 1982/83.

- 162 -
b) Dierlijk verbruik
Naar gelang van de oogst ligt het dierlijk verbruik tussen 3 miljoen 
ton en 7 miljoen ton. In 1982/83 bedroeg het 3.857.000 t waarvan
1.936.000 t in Duitsland, 195.000 t in Frankrijk, 190.000 t in Italië,
337.000 t in Nederland, 559.000 t in het Verenigd Koninkrijk, 154.000 t 
in Ierland, enz.
c) Aardappelprodukten voor menselijke consumptie
De consumptie van aardappelprodukten (in 1979 ongeveer 4 miljoen t) 
neemt verder toe. Voor bepaalde produkten, met name voor diepgevroren 
voorgebakken produkten, zal de consumptie zeer waarschijnlijk nog 
stijgen, zodra de economische situatie verbetert.
Handelsverkeer
Het intracommunautaire handelsverkeer in bewaaraardappelen en 
pootaardappelen heeft betrekking op 8-10 % van de totale produktie. Voor 
de sector nieuwe aardappelen (primeurs) is het percentage echter ongeveer 
20 %. Nederland, Frankrijk en Ierland zijn netto-exporteurs;  het Verenigd 
Koninkrijk exporteert pootaardappelen en importeert nieuwe aardappelen 
(primeurs); Italië exporteert nieuwe aardappelen en importeert 
pootaardappelen en consumptieaardappelen. Ook de import en export van 
Denemarken en de BLEU is belangrijk.
De structuur van het handelsverkeer voor aardappelprodukten in de 
Gemeenschap is vergelijkbaar met die voor verse aardappelen. De 
belangrijkste exportlanden zijn namelijk Nederland en Frankrijk, terwijl 
de overige landen moeten invoeren.
Het handelsverkeer met derde landen heeft voornamelijk betrekking op 
pootaardappelen en nieuwe aardappelen (primeurs). De EEG exporteert 
pootaardappelen naar Zuid—Amerika, Afrika en Azië, en importeert nieuwe 
aardappelen (primeurs) uit het Middellandse—Zeegebied.
Prijzen
Het prijsverloop is zeer onregelmatig en de prijzen variëren sterk van 
jaar tot jaar. Wegens de inelasticiteit van de vraag heeft een 
overvloedige oogst een ongunstig effect op de prijzen. Ook andere 
factoren, zoals de weersomstandigheden of onvoorziene uitvoer naar landen 
met een aardappeltekort,  kunnen bepalend zijn voor het prijsniveau.

- 163 -
In 1983 was de oogst gering, de kleinste die ooit in de EEG is 
voorgekomen. Daarom zette het verkoopseizoen 1983/84 in met hogere prijzen 
dan in het vorige verkoopseizoen. In Rotterdam 16,13 ERE/100 kg op 
26 september 1983 voor Bintje 50 mm opwaarts (6,69 in 1982); in Arras 
12,66 ERE/100 kg voor Bintje 40 mm opwaarts (7,48 in 1982). In het najaar 
en het begin van de winter bleven de prijzen voortdurend stijgen en na 
Kerstmis, op 9 januari 1984, waren ze als volgt :  in Rotterdam 
24,15 ERE/100 kg voor Bintje 50 mm opwaarts (7,12 in 1983); in Arras 
19,35 ERE voor Bintje 40 mm opwaarts (7,55 in 1983). Tijdens de winter 
zijn de prijzen blijven stijgen en het verkoopseizoen eindigde met sterk 
stijgende prijzen :  in Rotterdam 39,59 ERE/100 kg op 29 mei 1984 voor 
Bintje 50 mm opwaarts (15,44 in 1983); in Arras waren de laatste 
noteringen van 8 mei 1984 :  29,82 ERE/100 kg voor Bintje 40 mm opwaarts 
(6,62 in 1983).
De hoge prijzen voor bewaaraardappelen hebben eveneens een prijsstijging 
veroorzaakt voor nieuwe aardappelen die tegen hogere prijzen verkocht 
werden dan in 1983. De prijsontwikkeling in 1984 heeft nogmaals bevestigd 
dat er een nauw verband bestaat tussen het verkoopseizoen voor 
bewaaraardappelen en dat voor nieuwe aardappelen.
Vooruitzichten
Het verkoopseizoen 1983/84 werd dus gekenmerkt door een zeer kleine 
produktie, door een bevredigende uitvoer en hoge produktie- en 
verkoopprijzen. Volgens onze eerste gegevens zijn er evenwel geen 
belangrijke wijzigingen in het areaal voor 1984 (ongeveer 1.110.000 ha 
tegen 1.073.000 ha in 1983).
Voor de oogst is de toestand anders dan vorig jaar. In de zomer heeft het 
bijna overal geregend en de produktie schijnt normaal te zijn.
Aan het begin van het verkoopseizoen werden op de markt van Rotterdam 
beduidend lagere prijzen genoteerd dan in 1983. Op 3 september waren de 
prijzen 8,41 Ecu/100 kg (20,59 Ecu in 1983) voor Bintje 50 mm opwaarts; in 
Arras voor Bintje 35 mm opwaarts 8,15 Ecu/100 kg (16,73 in 1983).
Economische aspecten
In het afgelopen verkoopseizoen werden vanwege de hoge prijzen geen 
steunmaatregelen vastgesteld in de landen van de EEG.

- 164 -
20.c. HONING
Inleiding
Voor honing bestaat geen gemeenschappelijke marktordening. De enige 
belasting bij invoer is een douanerecht van 27 X . Dit recht wordt verlaagd 
tot 25 X  voor de meeste ontwikkelingslanden en Malta, tot 10,8 X  voor 
Turkije en tot 0 X  voor de ACS-landen. De invoer van honing uit de 38 
minst ontwikkelde landen is vrijgesteld van douanerechten.
Produktie, verbruik en handelsverkeer
In 1982/1983 is in de Gemeenschap 55.000 ton honing geproduceerd en werd
112.000 ton ingevoerd. Duitsland, Frankrijk en Griekenland leveren 80 X  
van de totale produktie. Slechts in drie landen (Duitsland, Griekenland, 
Denemarken) wordt per jaar meer dan 1 kg honing per hoofd van de bevolking 
verbruikt, maar het verbruik is in 1982/83 enigszins afgenomen in bepaalde 
Lid-Staten, met name in Duitsland.
De Gemeenschap kan voor slechts 30 X  in haar eigen behoeften voorzien, 
maar er zijn grote verschillen tussen de Lid-Staten. Griekenland is het 
enige land met een zelfvoorzieningsgraad van 100 X. Frankrijk vergroot de 
zelfvoorzieningsgraad door voor invoer uit bepaalde landen een 
vergunningenstelsel toe te passen en door, evenals Italië, in het 
handelsverkeer met landen met staatshandel bilaterale contingenten te 
hanteren.
Duitsland is de grootste importeur (60 X  van de invoer van de Tien), 
gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (18 X). Deze invoer komt 
hoofdzake1ijk uit Latijns—Amerika (1983 !  Mexico 25.700 ton, Argentinië 
11.500 ton, China 25.600 ton, de Oosteuropese landen 18.000 ton en 
Auscralië 8.700 ton.
Gemeenschappelijke acties voor de bijenteelt
De bij Verordening (EEG) nr. 1196/81 van de Raad ingestelde steun voor de 
bijenteelt voorziet in een specifieke bijdrage aan door de Lid-Staten 
erkende verenigingen van bijenhouders, waarvan het belang is vastgesteld 
op 1 Ecu per bijenkorf in produktie per verkoopseizoen. De verenigingen 
kunnen de steun gebruiken voor de aankoop van voedingssuiker of voor 
algemene programma's tot verbetering van de produktie, de techniek en de 
afzet. Deze steunregeling geldt voor de drie verkoopseizoenen 1981/1982, 
1982/1983 en 1983/1984.
De uitgaven voor het E0GFL bedroegen 2mln Ecu in 1981, 4,5 mln Ecu in 1982 
en 4,4 mln in 1983; voor 1984 worden zij geraamd op 1 mln Ecu. Het 
grootste deel van de steun werd door de verenigingen gebruikt voorde 
aankoop van voedingssuiker. Alleen in Frankrijk is meer dan de helft van 
de ontvangen steun aangewend voor algemene programma s.

- 165 -
Met het oog op de bestrijding van een bijenziekte die geheel Europa 
bedreigt, heeft de Raad in juli 1983 de vorengenoemde verordening 
gewijzigd en een aanvullende financiering goedgekeurd voor de uitvoering 
van een Europees researchprogramma inzake varroa-mijtziekte.  In 1984 heeft 
de Commissie onderzoekscontracten gesloten met 12 instituten voor een 
totaal bedrag van 279.000 Ecu. Voorts wordt overwogen het onderzoek 
inzake die ziekte voort te zetten in het kader van het vijfjarenprogramma 
voor coördinatie van het landbouwonderzoek.

- 166 -
21. DIERVOEDERS
Aanbod en verbruik van diervoedergrondstoffen in 1983
In 1983 is de samenstelling van mengvoeders sterk gewijzigd als gevolg van
drie factoren :
(1) door de slechte weersomstandigheden, in combinatie met verschillende 
programma's voor de beperking van de produktie in de Verenigde Staten 
(PIK), was de oogst van maïs en sojabonen aanzienlijk kleiner; dit 
leidde tot hoge uitvoerprijzen voor die produkten;
(2) tegelijkertijd bereikten de produktieprijzen voor maniok, voornamelijk 
in Thailand, een topniveau, waardoor de uitvoerprijzen zo hoog waren 
dat de belangstelling van gebruikers van mengvoeder voor het klassieke 
mengsel soja-maniok terugliep;
(3)  als gevolg van het grote aanbod van tarwe op de wereldmarkt, werd deze 
graansoort in de VS, de Scandinavische landen en de Gemeenschap in 
grotere hoeveelheden in diervoeders gemengd dan voorheen, in de plaats 
van soja, maniok, maïs en gerst. In de Gemeenschap werd 21 miljoen ton 
tarwe, dat is 6 miljoen ton meer dan in het vorige verkoopseizoen, 
gebruikt voor de vervaardiging van mengvoeders.
Daardoor werd de opwaartse trend in de invoer van zogenoemde 
graansubstituten afgeremd.
Voor maniok bereikte de invoer (4,5 miljoen tin) zelfs niet de 
afgesproken invoerquota voor Thailand of andere uitvoerlanden zoals 
Indonesië, China, enz.
Alleen de stijgende trend in de invoer van maïsgluten hield aan 
(3,56 miljoen ton in 1983).
Vooruitzichten op korte termijn
Door de FAO wordt de wereldproduktie van graan in 1984 geraamd op 
1.763 miljoen ton, dat is 129 miljoen ton of 8 % meer dan in 1983. De m 
opvallende wijziging vond plaats in de ramingen voor de Gemeenschap als 
gevolg van bijzonder rijke oogsten (147 miljoen ton in 1984 tegen 
123 miljoen ton in 1983).

- 167 -
De graanoogst van Oost-Europa wordt geraamd op 91 miljoen ton, tegen 
85 miljoen ton in het afgelopen jaar.
De graanoogst in de VS wordt geraamd op 310 miljoen ton, dat is 103 miljoen 
ton meer dan de slechte oogst in 1983, toen door beperking van het areaal 
in het kader van regeringsprogramma's en door ongunstige 
weersomstandigheden de oogst kleiner uitviel·
Voor de USSR wordt de totale graanoogst, met inbegrip van rijst en 
peulvruchten, thans geraamd op 180 miljoen ton, dat is 10 miljoen ton 
minder dan vorige jaar.
Voor de wereldgraanproduktie,  zie hieronder tabel 1 :
Tabel 1
WERELDGRAANPRODUKTIE
(x 1 mln ton)
1982 1983
(raming)1984
(raming)
Tarwe 485 496 510
Voedergranen 792 688 797
Rijst (padie) 423 450 456
TOTAAL 1.700 1.634 1.763
Bron :  FAO, Food Outlook, oktober 1984
De wereldproduktie aan voedergranen is in 1984 met 797 miljoen ton,
109 miljoen hoger dan in 1983.
Voor de Gemeenschap wordt de produktie van voedergranen geraamd op 
70 miljoen ton, dat is 6 miljoen ton meer dan in 1983.
De produktie van voedergranen in de Verenigde Staten zal ongeveer 
233 miljoen ton bedragen.
Voor de USSR raamt de FAO de produktie van voedergranen op 90 miljoen ton, 
tegen 101 miljoen ton in 1983.
De wereldhandel in tarwe en voedergranen voor het verkoopseizoen 1984/85 
(juli/juni) wordt geraamd op 194 miljoen ton, dat is 4 miljoen ton meer dan 
vorig jaar, maar 8 miljoen ton lager dan de in 1981/82 bereikte top. De 
toename moet uitsluitend worden toegeschreven aan de grotere invoer van de 
USSR, die thans wordt geraamd op 43 miljoen ton, dat is 11 miljoen ton meer 
dan vorig jaar en de op één na grootste hoeveelheid in de geschiedenis.

- 168 -
De totale invoer van tarwe en voedergranen in de ontwikkelingslanden in 
1984/85 wordt thans geraamd op 96 miljoen ton, bijna 3 miljoen ton minder 
dan vorig jaar. Men verwacht evenwel voor 1984/85 dat de invoer in landen 
met lage inkomens en voedseltekorten 1 miljoen ton groter zal zijn, dit is
+ 5 X .
De invoer in andere landen, voornamelijk in West-Europa, zal naar 
verwachting dalen, daar voedergranen waarschijnlijk in zekere mate zullen 
worden vervangen door goedkopere voedertarwe.
Voor de wereldinvoer van tarwe en voedergranen zie hieronder tabel 2
Tabel 2
WERELDINVOER VAN TARWE EN VOEDERGRANEN
(x 1 mln ton)
1982/
19831983/84
(voor­
lopig)1984/85 :  
(raming) :
:  Tarwe
:  Voedergranen97
88100
9099 :  
95
:  TOTAAL 185 190 194 :
:  Ontwikkelingslanden 
:  Industrielanden96
8999
9196 :  
98 :
Bron :  FAO, Food Outlook, oktober 1984
Geilen de huidige produktieramingen voor 1984 en rekening houdend met een 
toename van de totale consumptie, wordt verwacht dat de
wereldgraanvoorraden in 1984/85 met 25 miljoen ton zullen toenemen tot 
270 miljoen ton tegen eind 1984/85; dit is voornamelijk toe te R i j v e n  
aan de grotere voedergraanvoorraden, die voordien waren opgebruikt. Er 
Trdt veracht dat denver te dragen voorraden voedergranen van 89 mljoen  
tot 105 miljoen ton zullen stijgen. Ook wordt verwacht dat de totale 
tarwevoorraden voor het vierde achtereenvolgende jaar zullen stijge, 
namelijk van L30 miljoen tot 137 miljoen ton en wel als gevolg van 
hogere opbrengst en de grotere voorraden in een aantal belang j 
producerende landen.
j Hot- oinHe van het verkoopseizoen zullen zowel in deDe graanvoorraden aan het einde van ne e „
EEG en de Verenigde Staten zullen aangroeien, terwijl zij in Ca
Australië zullen afnemen.

- 169 -
Voor de wereldvoorraden granen aan het einde van het verkoopseizoen, zie 
tabel 3 hieronder :
Tabel 3
WERELDGRAANVOORRADEN AAN HET EINDE VAN HET VERKOOPSEIZOEN
(x 1 mln ton)
Verkoopseizoen eindigend in:
1984 1985
1983 (raming) (raming)
Tarwe 120 130 137
Voedergranen 161 89 105
Rijst (gedopt) 43 43 45
TOTAAL 325 262 287
waarvan :
belangrijks te
uitvoerlanden 201 125 142
andere 124 137 145
Bron :  FAO, Food Outlook, oktober 1984

- 170 -
22. VLEES
Inleiding
Het aandeel van de vleesproduktie (alle soorten samen) in de 
produktiewaarde van de landbouw bedraagt 34 X, zodat de vleesproduktie de 
belangrijkste tak van de EG-landbouw is. Hoe belangrijk deze produktie 
is, komt ook tot uiting in het feit dat 60 X van het graan vervoederd 
wordt, voornamelijk met het oog op de produktie van vlees, terwijl slechts 
25 % van het graan voor menselijke consumptie bestemd is.
Ongeveer een zesde van de totale vleesproduktie in de wereld komt uit de 
Europese Gemeenschap die als vleesproducent de derde plaats inneemt op de 
wereldranglijst, onmiddellijk na China en de Verenigde Staten van Amerika.
Produktie
Na de daling van 1982 is het bruto intern produkt voor alle soorten vlees, 
inclusief afval, in 1983 weer gestegen, namelijk met 2,1 X . De produktie 
ligt daarmee 1,6 % boven het gemiddelde voor de voorbije drie jaar 
(24,1 miljoen ton).
De stijging is vooral toe te schrijven aan de cyclisch hoge produktie van 
rundvlees (+ 3,7 X ) en varkensvlees (+ 3,2 X ) en aan de grotere produktie 
van schapevlees (+ 2,3 X). De produktie van slachtpluimvee evenwel is in
1983 voor het eerst sedert 1973 gedaald, namelijk met 2,6 X , omdat het 
aanbod zich heeft aangepast aan de verminderde vraag naar diepgevroren 
kippen in Europa en omdat de concurrentie op de wereldmarkt is toegenomen.
Voor 1984 wordt verwacht dat het bruto intern produkt verder zal toenemen, 
namelijk met ongeveer 2 X . Die algemene ontwikkeling zal evenwel de 
resultante zijn van een produktiestijging voor rundvlees en schapevlees 
(met 2,5 X  a 4 X), een geringere produktiestijging voor varkensvlees (met 
1 a 1,5 X ) en een kleiner aanbod van slachtpluimvee (- 0,5 X). Die 
wijzigingen zullen naar verwachting het gevolg zijn van de cyclische 
toename van de aangeboden hoeveelheden rundvlees en van de omvangrijke 
uitstoot van koeien in verband met de maatregelen die eind maart 1984 zijn 
genomen om de melkleveranties te verminderen. De produktie van 
schapevlees zal waarschijnlijk toenemen, vooral in het Verenigd 
Koninkrijk. De aanvoer van varkensvlees is in het eerste halfjaar van
1984 nog toegenomen, maar sedertdien tekent zich een dalende tendens af, 
terwijl de produktie van slachtpluimvee in het eerste halfjaar van 1984 is
vertraagd.
Verbruik
Na een gestadigde toename van het vleesverbruik tot een EEG-gemiddelde van 
bijna 90 kilogram per hoofd, was 1981 het eerste jaar waarin dit 
gemiddelde met meer dan een kilogram daalde. Deze daling deed zich in 
praktisch alle Lid-Staten voor (met uitzondering van Nederland en 
Griekenland) en was een gevolg van de economische recessie. n 
het vleesverbruik per hoofd min of meer stabiel en in 1983 nam het weer
enigszins toe.

- 171 -
Terwijl het verbruik per hoofd bleef dalen in Frankrijk, werd een toename 
geconstateerd in Italië, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Denemarken; 
alleen in Italië werd het hoge niveau van 1980 overschreden. Het was 
vooral door de stijging met 10 % van het verbruik per hoofd in Griekenland 
dat het EEG-gemiddelde in 1982 met 100 gram toenam.
De economische recessie blijkt een negatief effect te hebben voor het 
verbruik van vooral rundvlees en, in mindere mate, schapevlees. Het rund­
en schapevleesverbruik per hoofd lag in 1981 en 1983 beneden het peil van 
tien jaar geleden. Het aandeel van varkensvlees en slachtpluimvee in het 
totale vleesverbruik (inclusief afval) is in 1983 daarentegen verder 
toegenomen tot 58,8 X .
De verdere ontwikkeling van het verbruik is vooral afhankelijk van het 
herstel van de economie en de daaruit voortvloeiende ontwikkeling van het 
inkomen van de verbruikers, alsmede van de onderlinge prijsverhoudingen 
voor de verschillende vleessoorten. Op grond van de momenteel beschikbare 
ramingen kan worden geconcludeerd dat het totale verbruik in 1984 en 1985 
zal toenemen. Voor 1984 zou de stijging 0,5 a 1  X  bedragen voor 
varkensvlees en slachtpluimvee, maar iets meer voor schapevlees en 
rundvlees, met name wegens de sterke daling van de marktprijzen voor 
rundvlees.
Handelsverkeer
De omvang van het intracommunautaire handelsverkeer in de verschillende 
vleessoorten wordt in de eerste plaats bepaald door de verschillen in de 
zelfvoorzieningsgraad van de afzonderlijke Lid-Staten en dus door de mate 
waarin produktie en/of consumptie in die landen geconcentreerd zijn. De 
intracommunautaire handel in varkensvlees en rundvlees (20 X van het 
totale EG-verbruik) is belangrijker dan die in schapevlees (10 X ) en 
slachtpluimvee (9 X).
Terwijl deze hogere percentages voor rund- en varkensvlees wijzen op een 
gelijkmatiger verdeeld verbruik (voor rundvlees :  23-33 kg in alle grote 
Lid-Staten) en/of op een zekere mate van specialisatie (bacon, 
mestrunderen, kwaliteitsrundvlees), is de produktie van schapevlees en 
slachtpluimvee in de landen met het grootste verbruik geconcentreerd.
Nadat het intracommunautaire handelsverkeer bij de eerste uitbreiding van 
de Gemeenschap in 1973 enigszins was toegenomen, lijkt het zich nu twintig 
jaar na de oprichting van de EEG op zowac een zesde van de totale 
consumptie te stabiliseren.

- 172 -
De balans van de handel met derde landen was in de laatste jaren vrijwel 
in evenwicht, doch in 1981 werd de Gemeenschap voor het eerst 
netto-exporteur van vlees. Deze ontwikkeling is toe te schrijven aan de 
grotere uitvoer van slachtpluimvee,  een stabiele uitvoer van varkensvlees 
en het produktie-overschot voor rundvlees in 1980/1981, alsmede aan de 
geringere invoer van schapevlees en paardevlees.
In 1982 was de invoer van alle vleessoorten (exclusief afval) praktisch 
even groot als de uitvoer :  er wordt minder uitgevoerd van alle 
belangrijke vleessoorten, in het bijzonder rundvlees, en er wordt meer 
rundvlees en schapevlees ingevoerd. Voor 1983 en 1984 worden iets hogere 
netto-uitvoercijfers geconstateerd in de sector rundvlees en varkensvlees, 
terwijl in 1984 minder slachtpluimvee is uitgevoerd.
Daarbij dient er echter op te worden gewezen dat de EEG niet alleen een 
belangrijke exporteur van slachtpluimvee, rundvlees en varkensvlees is 
geworden met nieuwe afzetmarkten in het Nabije-Oosten (slachtpluimvee en 
rundvlees) en in het Verre Oosten (varkensvlees), doch ook vroegere 
traditionele markten, als gevolg van de daar in de landbouw heersende 
economische moeilijkheden, van vlees heeft voorzien (slachtpluimvee, 
varkensvlees, rundvlees). Daarnaast blijft de EEG tevens een van de 
grootste importeurs van rund- en schapevlees, waarvoor niet alleen met 
industrielanden als Australië en Nieuw-Zeeland, doch ook met een aantal 
ontwikkelingslanden in Afrika en Zuid-Amerika preferentiële overeenkomsten 
zijn gesloten.

- 173 -
23. OLIËN EN VETTEN
Inleiding
De sector oliën en vetten omvat :
- plantaardigen oliën en vetten, waarbij op grond van de verschillen in 
marktstructuur onderscheid moet worden gemaakt tussen olijfolie en de 
rest;
- oliën en vetten van landdieren, onder te verdelen in boter enerzijds, 
en reuzel en rund-, schape- en geitevet anderzijds;
- oliën en vetten van zeedieren.
De genoemde oliën en vetten vormen een primaire grondstof, maar kunnen ook 
als zodanig of in de vorm van een olie- of vetbereiding als margarine 
worden geconsumeerd; zij kunnen worden gebruikt voor voederdoeleinden, 
voor menselijke consumptie of voor technische doeleinden en kunnen ook in 
andere produkten worden verwerkt. Afhankelijk van het uiteindelijke 
gebruiksdoel,  kunnen de verschillende basisprodukten bovendien in 
belangrijke mate onderling worden verwisseld. Binnen de Gemeenschap doen 
zich grote regionale verschillen voor in de soort van vetstoffen waaraan 
de eindgebruikers de voorkeur geven. Zo worden in de noordelijke landen 
vooral boter en margarine gebruikt, terwijl in Frankrijk en Italië 
plantaardige oliën de eerste plaats innemen.
Het aandeel van de verschillende categorieën in de totale menselijke 
consumptie verschilt slechts weinig van jaar tot jaar. De onderstaande 
tabel geeft een overzicht van het absolute en relative verbruik van de 
verschillende categorieën oliën en vetten in 1983.
Tabel I
Zichtbare consumptie van de verschillende categorieën oliën en vetten in 
absolute cijfers en in percenten van het totaal.
EEG-10 1983 1.000 ton
Volume Procentueel aandeel
1. Plantaardige oliën en vetten 4.216 57
2. Oliën en vetten van landdieren 1.350 18
3. Oliën en vetten van zeedieren 434 6
4. Boter 1.360 19
Totaal 7.360 100
Bron :  Eurostat

- 174 -
De Gemeenschap voert ten aanzien van de onderscheiden categorieën van 
produkten een verschillend beleid. Voor de sector plantaardige oliën geldt 
dat alle oliehoudende zaden vrij van rechten tot de EEG worden toegelaten. 
Op de oliën zelf wordt een recht van 10 a 15 X  toegepast, maar bij invoer 
uit geassocieerde landen geldt een lager of het nultarief. Het aandeel van 
deze laatste landen in de import van onbewerkte plantaardige oliën gaat 
tot 70 X .
Voor plantaardige oliën ligt het prijspeil in de Gemeenschap dan ook in de 
buurt van dat op de wereldmarkt, behalve voor olijfolie. Ook voor oliën en 
vetten van zee- en landdieren gelden relatief lage invoerrechten. Voor 
boter, reuzel voor menselijke consumptie en olijfolie worden in de 
Gemeenschap echter ondersteunde prijzen vastgesteld, terwijl bij invoer 
van deze produkten een heffing moet worden betaald. Deze
beleidsverschillen met betrekking tot produkten die van nature onderling 
verwisselbaar zijn, hebben onvermijdelijk gevolgen voor het verbruik.
Produktie
De factoren die de produktie van vetstoffen in de Gemeenschap bepalen, 
verschillen per categorie.
De in de Gemeenschap verwerkte oliehoudende zaden zijn voor ongeveer 67 X  
sojabonen. De sojaverwerkende industrie is het vooral om het schroot te 
doen, dat 80 % van het volume uitmaakt. De olie is een bijprodukt, maar 
met een produktie van 1.450.000 ton in 1983 wordt maar liesft 25 X van de 
communautaire behoeften aan plantaardige oliën erdoor gedekt. Van de in d 
Gemeenschap verbruikte hoeveelheid plantaardige oliën is 48 X  afkomstig 
van andere in de Gemeenschap verwerkte oliehoudende zaden, terwijl het 
restant wordt ingevoerd in de vorm van olie. Van de totale hoeveelheid 
zaden die in 1983 werd verwerkt (15.580.000 ton), was ongeveer 24 X 
afkomstig uit de Gemeenschap.
Volgens Fediol-statistieken bedroeg de produtie van plantaardige oliën in 
de EEG in 1983, exclusief olijfolie, 3.959.000 ton.
De communautaire produktie (EG 10) van olijfolie schommelt gewoonlijk 
tussen 700.000 en 900.000 ton per jaar. Aangezien olijfbomen overblijvende 
planten zijn, hangt de produktie niet af van de vraag, maar vooral van de 
weersgesteldheid.
De produktie van oliën en vetten van landdieren - hoofdzakelijk reu 
rund-, schape- en geitevet - beloopt bijna 1,7 miljoen ton per jaar 
Aangezien het een bijprodukt van de slachterijen betreft, wordt de 
produktie in deze categorie vooral door de omvang van de veestape 
de vraag naar vlees bepaald.
De produktie van oliën en vetten van zeedieren is hoofdzakelijk ^  
Denemarken geconcentreerd, hoewel ook het Verenigd Koninkrijk en Duitsland 
een bijdrage tot de communautaire produktie leveren. Deze produk ie 
bedroeg ongeveer 116.000 ton in 1983.

- 175 -
De boterproduktie hangt samen met de melkproduktie in de Gemeenschap en 
met het produktie-overschot voor melk. Boter is een van de produkten die 
voor interventie kunnen worden aangeboden. De EEG heeft voor boter een 
zelfvoorzieningsgraad van meer dan 100 % bij een stagnerende of dalende 
vraag. In 1983 bedroeg de boterproduktie 2.263.000 ton tegen 2.050.000 ton 
in 1982.
Verbruik
Zoals overal elders wordt ook in de Gemeenschap de hoogte van het verbruik
van oliën en vetten bepaald door de volgende feiten :
absolute omvang en groeitempo van de bevolking; 
absoluut niveau en ontwikkeling van de inkomens; 
prijs en beschikbaarheid van het produkt;
- reeds bereikt consumptiepeil.
In de Gemeenschap neemt de bevolking slechts langzaam toe. Hoewel de 
economie hoog ontwikkeld is in vergelijking met een groot deel van de 
wereld, is de laatste jaren op economisch gebied veeleer sprake van 
stagnatie.
Het verbruik van oliën en vetten (exclusief boter) per hoofd van de 
bevolking is gestegen van 28 kg in 1977 tot 23 kg in 1983.
De zichtbare menselijke consumptie van oliën en vetten van landdieren is
sinds 1975 vrij stabiel gebleven, namelijk ongeveer 7,5 kg per hoofd. Bij 
oliën en vetten van zeedieren heeft zich een stijging in het verbruik 
voorgedaan van 458.000 ton in 1977 tot 590.000 ton in 1983.
In de Gemeenschap wordt meer boter geproduceerd dan er verbruikt wordt. 
Toch voert de Gemeenschap ongeveer 90.000 ton boter per jaar in. Het 
betreft importen in het kader van internationale verplichtingen die de 
Gemeenschap in 1973 tegenover Nieuw-Zeeland is aangegaan.
De boteruitvoer gebeurt deels in het kader van de voedselhulp en deels 
tegen wereldmarktprijzen. In het laatste geval ontvangt de exporteur een 
restitutie. De uitvoer is de laatste jaren gedaald van 530.000 ton in 1981 
tot 355.000 ton in 1983.
Prijzen
Zaoals gezegd, volgt de sector oliën en vetten min of meer het 
prijsverloop op de wereldmarkt behalve voor olijfolie en boter, waarvoor 
de prijzen in de Gemeenschap worden vastgesteld.
In de navolgende tabel is de ontwikkeling aangegeven van de prijs voor 
sojaolie in vergelijking met de prijzen voor andere plantaardige oliën, 
reuzel, rund-, schape- en geitevet en oliën van zeedieren. Deze laatste 
worden in ruime mate bepaald door de prijs voor sojaolie.

- 176 -
Tabel II
Geselecteerde prijzen van oliën en vetten - gemiddelde september/oktober 
(VS-dollars/ton).
1978/79 1979/80 1980/81 1981/82 1982/83 1983/84
Sojaolie
(Nederland, 654 613 540 463 436 722
FOB ex min)
Reuzel (CIFV.K.) 705 671 601 601 504 555
Rund-, schape- en 
geitevet (V.S.,  
CIF Rotterdam)
Visolie (alle 
herkomst, CIF 
N.W. Europa)592 503 474 443 408 509
448 449 427 363 349 391
Bron :  "Oil World"