Advies van het Comité van de Regio's over:

- de "Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Het eEurope-Benchmarkingverslag", en

- de "Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's inzake eEurope 2005: Een informatiemaatschappij voor iedereen"

(2003/C 128/03)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien de mededeling van de Europese Commissie over het eEurope-Benchmarkingverslag (COM 2002/62 def.) en de mededeling van de Europese Commissie over eEurope 2005: Een informatiemaatschappij voor iedereen (COM(2002) 263 def.);

gezien de besluiten van de Europese Commissie van 6 februari en 29 mei 2002 om het Comité van de Regio's, overeenkomstig art. 265, eerste alinea, van het EG-Verdrag, over dit onderwerp te raadplegen;

gezien het besluit van zijn bureau van 6 februari 2002 om de commissie "Cultuur en opleiding" te belasten met de voorbereiding van een desbetreffend advies;

gezien zijn advies over het werkdocument van de diensten van de Commissie over het onderwerp Informatiemaatschappij en regionale ontwikkeling - EFRO-bijstandspakketten 2000-2006: Criteria voor de beoordeling van de programma's (SEC(1999) 1217) (CDR 124/2000 fin)(1);

gezien zijn advies over Het MKB helpen om digitaal te gaan werken (COM(2001) 136 def.) (CDR 198/2001 fin)(2);

gezien zijn advies over het eLearning-actieplan - Het onderwijs van morgen uitdenken (COM(2001) 172 def.) (CDR 212/2001 fin)(3);

gezien zijn advies over Netwerk- en informatieveiligheid: Voorstel voor een Europese beleidsaanpak (COM(2001) 298 def.) (CDR 257/2001 fin)(4);

gezien zijn advies over e-Europa 2002: Toegankelijkheid van Websites van de Overheid en de Inhoud daarvan (COM(2001) 529 def.) (CDR 397/2001 fin)(5);

gezien zijn advies over het Vervolg op het actieplan ter bevordering van een veiliger gebruik van Internet en het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking nr. 276/1999/EG tot vaststelling van een Communautair meerjarenactieplan ter bevordering van een veiliger gebruik van Internet door het bestrijden van illegale en schadelijke inhoud op mondiale netwerken (COM(2002) 152 def.) (CDR 140/2002 fin(6);

gezien het door de rapporteur, de heer Myllyvirta (gemeentesecretaris van Mikkeli - FIN/EVP) opgestelde en door de commissie "Cultuur en opleiding" op 28 november 2002 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 136/2002 rev. 2),

heeft tijdens zijn 48e zitting van 12 en 13 februari 2003 (vergadering van 12 februari) het volgende advies uitgebracht, dat is goedgekeurd met eenparigheid van stemmen.

1. Standpunten en aanbevelingen van het Comité van de Regio's

Resultaten van de benchmarking en uitgangspunten van het actieplan

Het Comité van de Regio's

1.1. hecht er nog altijd bijzonder veel belang aan dat de informatiemaatschappij in Europa zodanig tot ontwikkeling wordt gebracht dat zij gelijkelijk over alle sociale groepen en regio's wordt verdeeld en dat alle burgers kunnen profiteren van de geboden mogelijkheden, dit om te voorkomen dat nieuwe groepen het slachtoffer worden van uitsluiting;

1.2. acht het positief dat het actieplan "eEurope 2005" voortbouwt op het voorafgaande actieplan "eEurope 2002" en op de resultaten die de monitoring daarvan heeft opgeleverd; dit komt de consistentie van het EU-beleid ten goede en draagt aldus bij tot de ontwikkeling van instrumenten waarmee het beleid in de praktijk kan worden verwezenlijkt;

1.3. kan zich vinden in de beleidsconclusies die de Commissie trekt uit de benchmarking binnen de context van het actieplan "eEurope 2002", waarbij het er wel op wil wijzen dat er alleen een succesvol beleid kan worden uitgestippeld als er oog is voor de regionale verschillen binnen lidstaten;

1.4. stelt vast dat de regionale en lokale overheden niet alleen een cruciale rol en verantwoordelijkheid hebben als het aankomt op de ontwikkeling van interactieve elektronische transacties op het gebied van openbare dienstverlening, maar ook op andere terreinen zoals: benutting van informatie- en communicatietechnologie in de gezondheidszorg en in het onderwijs, met name in het kader van levenslang leren (waarbij digitale cultuur zou moeten worden beschouwd als een nieuw basisvak); bevordering van gegevensbeveiliging; ontwikkeling van inhoudsdiensten in de culturele en toeristische sector; verschillende projecten ter bevordering van de gebruiksmogelijkheden van on-line diensten, en uiteraard de ontwikkeling van de interoperabiliteit tussen de systemen die bij de overheid en andere organisaties in gebruik zijn;

1.5. roept de regionale en lokale overheden in Europa op, zich meer in te zetten voor het verbreiden van goede praktijken en het verder ontwikkelen daarvan, er zorg voor te dragen dat ook intern op grote schaal gebruik wordt gemaakt van de door de informatie- en communicatietechnologie geboden mogelijkheden, en zich verder te kwijten van hun primaire taak, nl. er met alle ter beschikking staande middelen toe bij te dragen dat de Europese informatiemaatschappij gelijke kansen schept voor iedereen, dat alle regio's worden bestreken en dat alle burgers profiteren van de geboden dienstverlening;

1.6. wijst erop dat er, ter ondersteuning van het informatiemaatschappijbeleid van de EU, behoefte bestaat aan meer diepgaande en van verschillende scenario's uitgaande analyses, waarin wordt getracht te bepalen in welke richting de technologiemarkt zich de komende jaren zal ontwikkelen;

1.7. is van mening dat de kandidaat-lidstaten zich de afgelopen jaren in snel tempo hebben ontwikkeld en dat, als de uitbreiding haar beslag krijgt, de doelstellingen van het actieplan in gelijke mate zullen moeten gelden voor zowel de oude als de nieuwe lidstaten.

Moderne on-line overheidsdiensten

Het Comité van de Regio's

1.8. constateert dat de in het actieplan nagestreefde interoperabiliteit tussen alle overheidsniveaus de transparantie ten goede komt en ertoe bijdraagt dat de besluitvorming dichter bij de burgers komt te liggen;

1.9. is van mening dat een bevredigende on-line dienstverlening door de overheid aan de burger niet kan worden ontwikkeld zonder een vorm van samenwerking die zich uitstrekt tot alle regio's en gemeenten, die het hele spectrum aan bestuurlijke en andere dienstverlenende functies bestrijkt en waarbij daadwerkelijk wordt gestreefd naar één-loket-dienstverlening;

1.10. benadrukt dat naast mogelijkheden voor on-line dienstverlening als zodanig de informatie- en communicatietechnologie tevens kansen biedt om de administratieve rompslomp in het overheidsapparaat terug te dringen, het functioneren van de overheid efficiënter te maken en de dienstverlening, ook als deze plaatsvindt via de traditionele platforms, beter af te stemmen op de behoeften van de burgers, zaken die in het actieplan onvoldoende worden belicht;

1.11. wijst erop dat on-line diensten van de overheid gemakkelijk te vinden moeten zijn en de gebruiker echt meer voordelen zullen moeten bieden dan traditionele vormen van dienstverlening; verder bestaat er behoefte aan wetenschappelijke studie naar de factoren die het gebruik van on-line diensten in de weg staan;

1.12. is van mening dat de in het actieplan voorgestelde aansluiting van overheidsdiensten, medische instanties, tal van culturele instellingen en scholen op breedbandnetten (een proces dat tegen 2005 zou moeten zijn afgerond), afgaande op gegevens uit het benchmarkingsverslag "eEurope 2002", goed op gang is gekomen, maar dat als men de doelstelling daadwerkelijk wil verwezenlijken, verdere doelgerichte maatregelen op alle niveaus moeten worden genomen;

1.13. zou graag willen dat in de programma's van de EU voldoende aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van technologieën gebaseerd op digitale televisie en 3G waardoor interactieve dienstverlening van de overheid (zoals die voor Internet al bestaat en in de toekomst nog verder zal worden ontwikkeld) gemakkelijker wordt gemaakt;

1.14. vindt dat de ontwikkeling van interactieve overheidsdiensten hand in hand dient te gaan met een uitbreiding van de mogelijkheden die burgers hebben om te participeren;

1.15. merkt op dat naast de actoren op nationaal niveau ook de regionale en lokale overheden een belangrijke taak hebben als het aankomt op de benutting van de door de informatie- en communicatietechnologie geboden mogelijkheden in onderwijs en leerprocessen, omdat voor het bereiken van resultaten een nauw contact met de doelgroep vereist is en onderwijs in tal van landen een centraal onderdeel is van de activiteiten van het regionale en lokale bestuur; het is dan ook aan de nationale, regionale en lokale overheden om erop toe te zien dat kinderen en jongeren veilig gebruik kunnen maken van internet, opdat hun ontwikkeling daardoor niet negatief beïnvloed wordt;

1.16. herinnert eraan dat bij het ontwikkelen van op de behoeften van de burger toegesneden diensten het over het algemeen niet aangaat, onderscheid te maken tussen de openbare en de particuliere sector, omdat beide sectoren toegankelijk zouden moeten zijn via dezelfde portalen of andere technische oplossingen, zoals smart cards;

1.17. benadrukt dat er, om het hoofd te kunnen bieden aan de uitdagingen van levenslang leren, naast de door de Commissie voorgestelde prioritaire maatregelen behoefte bestaat aan ontwikkeling van het interne beleid van zowel particuliere als overheidsorganisaties;

1.18. is van mening dat zowel in de openbare als de particuliere sector, met name bij het management, niet alleen behoefte bestaat aan know how op het gebied van informatietechnologie, maar ook aan meer kennis t.a.v. de mogelijke toepassingen van informatie- en communicatietechnologieën;

1.19. is van mening dat in plaats van een apart Europees ziekteverzekeringsbewijs in te voeren, het beter zou zijn, ter bevordering van de interoperabiliteit en terugdringing van het totale aantal benodigde kaarten, de Europese ziekteverzekeringen van dusdanige gegevenskenmerken te voorzien dat deze gemakkelijk kunnen worden toegevoegd aan reeds bestaande smart cards;

1.20. staat positief tegenover de plannen om mensen via internet diensten op het vlak van de gezondheidszorg aan te bieden; daarbij is het van belang dat de Commissie zich in eerste plaats richt op ondersteuning van initiatieven van de uitvoerende schakels ter zake - meestal het lokale en nationale niveau - in de vorm van uitwisseling van ervaringen, steun, informatie over beste praktijken en benchmarking;

1.21. verzet zich onder meer om redenen van gegevensbeveiliging tegen een gemeenschappelijk Europees systeem voor de identificatie van patiënten en meent dat de benodigde interoperabiliteit ook verwezenlijkt kan worden door gebruik te maken van reeds bestaande nationale, regionale en lokale oplossingen.

Een dynamische e-business-omgeving

Het Comité van de Regio's

1.22. hoopt dat ook in Europese projecten ter ontwikkeling van eCommerce meer dan tot nu toe het geval is geweest, zal worden geprofiteerd van de nauwe banden die de regionale en lokale overheden hebben met het plaatselijke MKB;

1.23. roept de Commissie op om de procedures voor eCommerce en on-line dienstverlening door de overheid, alsmede de daarmee gepaarde ontwikkelingsprojecten, op elkaar af te stemmen, waarbij met name aandacht dient te zijn voor maatregelen die het onderlinge vertrouwen tussen de betrokkenen versterken.

Een veilige informatie-infrastructuur

Het Comité van de Regio's

1.24. stelt vast dat de regionale en lokale overheden o.g.v. hun brede werkterrein een belangrijke rol te spelen hebben bij het toepassen en verder ontwikkelen van goede praktijken op het gebied van gegevensbeveiliging en dat het voor een adequate gegevensbeveiliging bij de overheid noodzakelijk is dat op alle bestuursniveaus compatibele systemen worden toegepast;

1.25. dringt aan op adequatere maatregelen ter bevordering van de invoering van goede praktijken op het gebied van gegevensbeveiliging, waarbij de gedachten in de eerste plaats uitgaan naar dienstverlening aan burgers, kleine ondernemingen en overheidsinstanties die geïnformeerd willen worden over gegevensbeveiliging en alle mogelijke daaraan verbonden gevaren;

1.26. dringt er bij banken en andere financiële instellingen op aan om betaling met credit cards en andere elektronische betaalmethoden veiliger te maken, omdat de burgers huiverig zullen blijven staan tegenover eCommerce zolang er geen afdoende waarborgen voor een veilig gebruik zijn;

1.27. wijst erop dat op het gebied van elektronische transacties het belang van een degelijke authentificatie niet overschat moet worden, maar dat alle zaken die op dit moment bijv. telefonisch geregeld kunnen worden, ook in de toekomst mogelijk moeten blijven zonder elektronische handtekening;

1.28. wijst erop dat de Commissie meer moet investeren in de ontwikkeling van technologieën waarmee het gebruik van schadelijke Internetinhoud, met name op computers waar vooral kinderen en jongeren gebruik van maken, kan worden verhinderd.

Breedband

Het Comité van de Regio's

1.29. gaat akkoord met de in beide mededelingen terug te vinden constatering van de Commissie dat het marktmechanisme niet in alle regio's van de EU heeft gezorgd voor het gewenste aanbod aan breedbandverbindingen, en is buitengewoon bezorgd dat dit een ernstig obstakel kan zijn voor het verwezenlijken van de doelstellingen, omdat het ernaar uitziet dat er in tal van dunbevolkte en perifere regio's van de EU geen voorzieningen zullen komen voor breedbandkabelnetten;

1.30. stelt vast dat ter verbetering van de Europese concurrentiepositie een beroep moet worden gedaan op het gehele potentieel aan know how dat in Europa voorhanden is, hetgeen alleen mogelijk is als burger, bedrijfsleven en overheid in alle regio's van de EU kunnen beschikken over telecommunicatiediensten die toegesneden zijn op hun behoeften;

1.31. verzoekt de Commissie haast te maken met de in het actieplan beloofde grondige analyse van de verschillende beleidsopties m.b.t. breedband en van de obstakels die verspreiding daarvan in de weg staan; niet alleen de lidstaten maar ook de regionale en lokale overheden hebben deze gegevens nodig om hun eigen strategieën te kunnen uitstippelen;

1.32. is van mening dat met name digitale televisie nieuwe groepen burgers de mogelijkheid kan bieden om actief gebruik te maken van communicatienetwerken;

1.33. wijst erop dat de komst van digitale televisie en 3G op zich geen oplossing is voor het probleem van de slechte beschikbaarheid van interactieve diensten in afgelegen regio's, omdat deze net zo min als andere technologieën kunnen functioneren zonder de nodige infrastructuurinvesteringen;

1.34. benadrukt dat de uniforme technische MHP-norm een belangrijke rol kan spelen bij de invoering en verspreiding van digitale televisie in Europa;

1.35. stelt voor bij de besluitvorming over het gebruik van radiofrequenties en het transmissievermogen rekening te houden met de behoefte aan draadloze Internet-toegangsdiensten, vooral met het oog op de benutting van WLAN-technologieën in dunbevolkte regio's en kleine gemeentes;

1.36. geeft er de voorkeur aan dat bij het bepalen van lokaties voor masten en andere breedband-infrastuctuurinvesteringen ter plaatse overleg wordt gevoerd tussen bedrijfsleven en overheid;

1.37. eist realistische plannen ter beëindiging van analoge televisie-uitzendingen en wenst dat in het kader van de digitalisering waarborgen worden geschapen dat de belangrijkste regionale en lokale televisiemaatschappijen voort kunnen gaan met hun uitzendingen, die met name van vitaal belang zijn voor de plaatselijke cultuur en vanuit het oogpunt van andere vormen van inhoud;

1.38. wijst op de verantwoordelijkheid van de centrale overheden bij het opzetten van een omvattend modern communicatienetwerk in alle regio's, waarbij ze bijv. gebruik kunnen maken van speciale fondsen, voorwaarden kunnen verbinden aan het verstrekken van vergunningen of verplichtingen kunnen opleggen aan ondernemingen met een dominante marktpositie;

1.39. benadrukt hoe belangrijk het is dat, vooral m.b.t. breedband, flexibiliteit wordt betracht bij de op basis van het actieplan op te stellen concrete nationale en communautaire programma's, zodat deze met succes kunnen worden ingepast in regionale en lokale ontwikkelingsstrategieën.

Ontwikkeling, analyse en verspreiding van goede praktijken

Het Comité van de Regio's

1.40. wil graag dat bij het organiseren van conferenties en seminars en het nemen van andere initiatieven ter verbreiding van goede praktijken rekening wordt gehouden met de belangrijke rol die de regionale en lokale overheden spelen bij het verwezenlijken van de doelstellingen van het actieplan en de daadwerkelijke opbouw van de Europese informatiemaatschappij;

1.41. spreekt de hoop uit dat de programma's van de EU doorzichtiger worden gemaakt en dat er procedures worden ontwikkeld om bekendheid te geven aan goede ervaringen, zonder dat men zich laat leiden door het financieringsinstrument dat gebruikt is bij de verwezenlijking van projecten;

1.42. wijst op het belang van een goede praktische samenwerking tussen de huidige en toekomstige lidstaten, zoals dat op regionaal en lokaal niveau reeds ingang heeft gevonden, want op die manier wordt de verwezenlijking van de operationele doelstellingen uit het actieplan "eEurope" bevorderd en wordt het beter mogelijk om ervaringen uit te wisselen;

1.43. constateert dat het voorstel om goede praktijken zodanig verder te ontwikkelen dat deze o.a. kunnen worden gebruikt als een op open source software gebaseerde show case, ertoe zal bijdragen dat deze oplossingen gemakkelijker kunnen worden verbreid, in het bijzonder onder kleinere organisaties.

Benchmarking

Het Comité van de Regio's

1.44. is van oordeel dat er een fundamenteel nieuw inzicht in de ontwikkeling van het Europese concurrentievermogen kan worden verworven, als bij de monitoring van de ontwikkeling van de on-line diensten ook wordt nagegaan in hoeverre de overheid over het algemeen genomen in staat is, profijt te trekken van informatie- en communicatietechnologie ter vernieuwing van haar diensten en structuren;

1.45. hoopt dat alle mogelijkheden worden aangewend om de kandidaat-lidstaten in de gelegenheid te stellen, al voor hun toetreding deel te nemen aan de verwezenlijking van eEurope, wat in ieder geval betekent dat ze moeten worden betrokken bij de benchmarking;

1.46. stelt vast dat de voorgestelde nieuwe regionale indicatoren interessante mogelijkheden bieden om de ontwikkelingen in de verschillende Europese regio's onderling te vergelijken, zodat beter kan worden bepaald waar de werkelijke speerpunten van de regionale strategieën dienen te liggen.

Een coördinatiemechanisme voor e-beleid

Het Comité van de Regio's

1.47. vraagt aandacht voor de cruciale rol van de regionale en lokale overheden bij de uitvoering van het actieplan en wijst erop dat in de op te richten eEurope-stuurgroep op adequate wijze rekening moet worden gehouden met de situatie en behoeften van de regionale en lokale overheden;

1.48. acht het van belang dat in de eEurope-stuurgroep gebruik wordt gemaakt van de kennis van zaken inzake de behoeften op lokaal en regionaal niveau en de regionale ontwikkelingsstrategieën, zoals deze is opgedaan bij de uitvoering van de structuurfondsenprogramma's.

Financiering

Het Comité van de Regio's

1.49. stelt voor om een adequaat aandeel van de financieringsinstrumenten uit het actieplan te bestemmen voor het ontwikkelen van producten en diensten die toegepast kunnen worden in regio's en gemeenten die vanwege hun ligging of maatschappelijke opbouw een uitzonderlijke positie innemen; deze hebben immers hun eigen specifieke behoeften en een positieve ontwikkeling van alle delen van de Europese Unie is een voorwaarde voor de verwezenlijking van de algemene maatschappelijke en economische doelstellingen van het actieplan.

Brussel, 12 februari 2003.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Albert Bore

(1) PB C 22 van 24.1.2001, blz. 32.

(2) PB C 19 van 22.1.2002, blz. 14.

(3) PB C 19 van 22.1.2002, blz. 26.

(4) PB C 107 van 3.5.2002, blz. 89.

(5) PB C 278 van 14.11.2002, blz. 24.

(6) PB C 73 van 26.3.2003, blz. 34.