Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE betreffende het standpunt van de Gemeenschap in de Associatieraad die is opgericht in het kader van de op 12 juni 1995 ondertekende Europa-Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Litouwen, anderzijds, betreffende de goedkeuring van de nodige voorschriften inzake overheidssteun voor de uitvoering van artikel 64, lid 1, onder iii), en artikel 64, lid 2, van de Europa-Overeenkomst (door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

De Europa-Overeenkomsten tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds, en respectievelijk Bulgarije, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië en Slovenië anderzijds, bepalen dat de uitvoeringsregeling voor de voorschriften inzake staatssteun door de Associatieraad moet worden vastgesteld. De desbetreffende artikelen zijn: artikel 63 van de Europa-Overeenkomsten met Estland en Polen; artikel 64 van de Europa-Overeenkomsten met Bulgarije, Letland en Litouwen en Roemenië; artikel 65 van de Europa-Overeenkomst met Slovenië.

De bepalingen inzake staatssteun behoren tot de belangrijkste punten van de Europa-Overeenkomsten tussen de Europese Gemeenschappen en de betrokken staten. Deze voorstellen voor besluiten hebben betrekking op alle steun die door de overheid wordt verleend of waarvoor overheidsmiddelen worden gebruikt, in welke vorm dan ook, en die van invloed kunnen zijn op de handel tussen de Europese Gemeenschap en de betrokken staten, en bevatten voorschriften voor de samenwerking tussen de toezichthoudende instanties van de partijen.

Overeenkomstig de besluiten van de Raad en de Commissie inzake de sluiting van de Europa-Overeenkomsten wordt het standpunt van de Gemeenschap in de Associatieraad vastgesteld overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de drie Gemeenschappen. De artikelen 133 en 300 van het EG-Verdrag en artikel 95 van het EGKS-Verdrag vormen een geschikte rechtsgrond voor het standpunt van de Gemeenschap in de Associatieraad betreffende de uitvoeringsbepalingen inzake staatssteun.

De Raad heeft tot dusver zijn goedkeuring gehecht aan de voorschriften voor de uitvoering van de bepalingen inzake staatssteun voor Tsjechië en Slowakije. De voorschriften voor de uitvoering van de bepalingen inzake staatssteun in de Republiek Tsjechië werden door de Associatieraad op 24 juni 1998 goedgekeurd (PB L 195, 11.7.1998). Het bijgaand voorstel is gebaseerd op de tekst voor Slowakije.

De Commissie verzoekt de Raad het bijgaand voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie goed te keuren.

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE betreffende het standpunt van de Gemeenschap in de Associatieraad die is opgericht in het kader van de op 12 juni 1995 ondertekende Europa-Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Litouwen, anderzijds, betreffende de goedkeuring van de nodige voorschriften inzake overheidssteun voor de uitvoering van artikel 64, lid 1, onder iii), en artikel 64, lid 2, van de Europa-Overeenkomst

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 133 juncto artikel 300, lid 2, eerste zin,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, inzonderheid op artikel 95,

Gezien het voorstel van de Commissie van de Europese Gemeenschappen,

Gezien het advies van het Raadgevend Comité,

(1) Overwegende dat de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten op 19 december 1997 met de Republiek Litouwen een Europa-Overeenkomst hebben gesloten;

(2) Overwegende dat de Associatieraad, overeenkomstig artikel 64, lid 3, van de Europa-Overeenkomst, de nodige voorschriften vaststelt voor de uitvoering van de leden 1 en 2 van genoemd artikel;

BESLUITEN:

Het standpunt van de Gemeenschap in de Associatieraad die is opgericht in het kader van de Europa-Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Litouwen, anderzijds, betreffende de voorschriften voor de uitvoering van artikel 64, lid 1, onder iii), en artikel 64, lid 2, van bovengenoemde Europa-Overeenkomst, dient te worden gebaseerd op het in de bijlage bij dit besluit opgenomen voorstel voor een besluit van de Associatieraad.

Gedaan te Brussel, op

Voor de Raad Voor de Commissie

BIJLAGE

ASSOCIATIE TUSSEN E EUROPESE UNIE EN DE REPUBLIEK LITOUWEN

- De Associatieraad -

BESLUIT NR. /99 VAN DE ASSOCIATIERAAD TUSSEN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN EN HUN LIDSTATEN, ENERZIJDS, EN DE REPUBLIEK LITOUWEN, ANDERZIJDS,

tot goedkeuring van de voorschriften voor de uitvoering van de bepalingen inzake overheidssteun, als bedoeld in artikel 64, lid 1, onder iii), en artikel 64, lid 2, en vastgesteld overeenkomstig artikel 64, lid 3, van de Europa-Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Litouwen, anderzijds

DE ASSOCIATIERAAD,

Gelet op de Europa-Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Litouwen, anderzijds, inzonderheid op artikel 64, lid 3,

Overwegende dat de Associatieraad, overeenkomstig artikel 64, lid 3, van de Europa-Overeenkomst, uiterlijk op 31 december 1997 de nodige voorschriften voor de uitvoering van de leden 1 en 2 van genoemd artikel dient vast te stellen;

Overwegende dat het begrip 'overheidssteun', als bedoeld in artikel 64, lid 1, onder iii), van de Europa-Overeenkomst, overeenkomstig artikel 64, lid 2, van de Europa-Overeenkomst, dient te worden beoordeeld op grond van de criteria die voortvloeien uit de toepassing van de regels van artikel 87 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en derhalve alle, in welke vorm dan ook, door de overheid of met overheidsmiddelen verleende steunmaatregelen omvat die de mededinging vervalsen of dreigen te vervalsen door bevoordeling van bepaalde ondernemingen of van de productie van bepaalde goederen, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Litouwen beïnvloedt (overheidssteun);

Overwegende dat de Republiek Litouwen een nationale instelling of instantie zal belasten met de uitoefening van toezicht op het gebied van overheidssteun;

Overwegende dat deze toezichthoudende instantie de taak zal hebben de huidige en toekomstige steunprogramma's in de Republiek Litouwen te analyseren en advies zal uitbrengen over de verenigbaarheid daarvan met artikel 64, lid 1, onder iii), en artikel 64, lid 2, van de Europa-Overeenkomst;

Overwegende dat de Republiek Litouwen de nodige maatregelen zal nemen om te waarborgen dat de toezichthoudende instantie tijdig over alle relevante informatie beschikt van andere overheidsdiensten op centraal, regionaal en plaatselijk niveau;

Overwegende dat de Commissie van de Europese Gemeenschappen de toezichthoudende instantie, in het kader van de relevante communautaire programma's, dient bij te staan door de verstrekking van documentatie, door opleiding, studiebezoeken en andere relevante technische bijstand,

BESLUIT:

Artikel 1

De voorschriften voor de uitvoering van de bepalingen inzake overheidssteun, als bedoeld in artikel 64, lid 1, onder iii), en artikel 64, lid 2, en vastgesteld overeenkomstig artikel 64, lid 3, van de Europa-Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Litouwen, anderzijds, worden goedgekeurd.

Artikel 2

Deze uitvoeringsvoorschriften treden in werking op de eerste dag van de maand volgende op de goedkeuring van de voorschriften.

Gedaan te Brussel,

Voor de Associatieraad

De Voorzitter

VOORSCHRIFTEN VOOR DE UITVOERING VAN DE BEPALINGEN INZAKE OVERHEIDSSTEUN, ALS BEDOELD IN ARTIKEL 64, LID 1, ONDER iii), EN ARTIKEL 64, LID 2, EN VASTGESTELD OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 64, LID 3, VAN DE EUROPA-OVEREENKOMST WAARBIJ EEN ASSOCIATIE TOT STAND WORDT GEBRACHT TUSSEN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN EN HUN LIDSTATEN, ENERZIJDS, EN DE REPUBLIEK LITOUWEN, ANDERZIJDS

TOEZICHT OP OVERHEIDSSTEUN DOOR TOEZICHTHOUDENDE INSTANTIES

Artikel 1

Toezicht op overheidssteun door toezichthoudende instanties

Overeenkomstig de geldende procedurele voorschriften in de Europese Gemeenschap ('de Gemeenschap') en de Republiek Litouwen, wordt op de verlening van overheidssteun toezicht uitgeoefend door de bevoegde nationale instanties in de Gemeenschap en de Republiek Litouwen en wordt door hen gecontroleerd of de steun verenigbaar is met de Europa-Overeenkomst. De toezichthoudende instantie in de Gemeenschap is de Commissie van de Europese Gemeenschappen ('de Commissie') en in de Republiek Litouwen het Staatsbureau Mededinging en Consumentenbescherming.

RICHTSNOEREN VOOR DE BEHANDELING VAN GEVALLEN

Artikel 2

Criteria voor de verenigbaarheid

1. De verenigbaarheid van afzonderlijke gevallen van steunverlening en van steunprogramma's met de Europa-Overeenkomst, als bedoeld in artikel 1, wordt beoordeeld aan de hand van de criteria die voortvloeien uit de toepassing van de bepalingen van artikel 87 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, dat wil zeggen het huidige en toekomstige afgeleide recht, kaders, richtsnoeren en andere in de Gemeenschap geldende administratieve besluiten, alsmede de jurisprudentie van het Gerecht van Eerste Aanleg en het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen en de bijzondere richtsnoeren die overeenkomstig artikel 4, lid 3, dienen te worden ontwikkeld.

Indien de steun of de steunprogramma's bestemd zijn voor producten die onder het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal vallen, is de eerste zin van dit lid geheel van toepassing, echter met dien verstande dat de verenigbaarheid niet wordt beoordeeld aan de hand van de criteria die voortvloeien uit de toepassing van de bepalingen van artikel 87 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, maar aan de hand van de criteria die voortvloeien uit de toepassing van de bepalingen inzake overheidssteun, vervat in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal.

2. De toezichthoudende instantie van de Republiek Litouwen wordt op de hoogte gesteld van alle besluiten die verband houden met de goedkeuring, intrekking of wijziging van de in lid 1 bedoelde communautaire criteria voor de verenigbaarheid, voorzover deze niet gepubliceerd worden, maar specifiek onder de aandacht worden gebracht van alle lidstaten.

3. Indien de Republiek Litouwen niet binnen drie maanden na de datum van ontvangst van de officiële informatie over de wijzigingen bezwaar aantekent daartegen, krijgen deze de status van criteria voor de verenigbaarheid als bedoeld in lid 1. Indien de wijzigingen stuiten op bezwaren van de Republiek Litouwen, wordt, met het oog op de harmonisatie van de wetgeving, als bedoeld in de Europa-Overeenkomst, overleg gepleegd overeenkomstig de in artikel 7 en 8 van deze uitvoeringsbepalingen vervatte voorschriften.

4. Dezelfde beginselen zijn van toepassing bij andere belangrijke wijzigingen van het Gemeenschapsbeleid op het gebied van overheidssteun.

Artikel 3

De minimis-regel

Steunprogramma's of afzonderlijke gevallen waarin steun wordt verleend, die geen exportsteun omvatten en de in de Gemeenschap van toepassing zijnde drempelwaarde voor de minimis-steun niet overschrijden [1], worden geacht slechts een verwaarloosbaar effect te hebben op de mededinging en de handel tussen de partijen en worden derhalve niet in het kader van deze bepalingen behandeld. Dit artikel is niet van toepassing op industrieën die vallen onder het EGKS-Verdrag, op scheepsbouw, op vervoer of op steun aan uitgaven in verband met landbouw of visserij.

[1] De in de Gemeenschap van toepassing zijnde drempelwaarde voor de minimis-steun bedraagt thans 100 000 euro per onderneming over een periode van drie jaar (zie de Mededeling van de Commissie inzake de minimis-steun, PB C 68 van 6.3.1996)

Artikel 4

Ontheffingen

1. Overeenkomstig artikel 64, lid 4, onder a), van de Europa-Overeenkomst, wordt de Republiek Litouwen beschouwd als een regio gelijk aan de in artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag bedoelde streken van de Gemeenschap.

2. De toezichthoudende instanties beoordelen gezamenlijk de maxima van de steun en de specifieke regionale dekking van streken in de Republiek Litouwen die in aanmerking komen voor nationale regionale steun. Zij dienen een gezamenlijk voorstel in bij het Associatiecomité, dat daartoe een besluit neemt.

3. Ter aanvulling op de in de Gemeenschap toegestane steun, stellen de Commissie en de toezichthoudende instantie van de Republiek Litouwen tevens richtsnoeren op, en wijzigen deze wanneer nodig, voor de verenigbaarheid van steun die erop gericht is de specifieke problemen van het overgangsproces naar een markteconomie in de Republiek Litouwen aan te pakken.

PROCEDURES VOOR OVERLEG EN OPLOSSEN VAN PROBLEMEN

Artikel 5

Onderzoek van bepaalde steunmaatregelen

1. Indien het totaalbedrag van een steunprogramma of een afzonderlijk geval van steunverlening meer dan 3 miljoen euro bedraagt, ongeacht of dat programma of geval onder een communautair kader of communautaire richtsnoeren valt, kan de betrokken toezichthoudende instantie deze voor nader onderzoek voorleggen aan de Subcommissie Mededingingsbeleid en Overheidssteun. De subcommissie kan verslag uitbrengen aan het Associatiecomité, dat besluiten kan nemen of aanbevelingen kan doen ten aanzien van de verenigbaarheid van het steunprogramma of de steunverlening met de Europa-Overeenkomst en deze bepalingen.

2. Het doel van dergelijke besluiten of aanbevelingen is in de eerste plaats het voorkomen van handelsbeschermende maatregelen als gevolg van de steun in kwestie.

3. Het Associatiecomité kan besluiten de onderzoeksmogelijkheden, zoals bedoeld in dit artikel, verder uit te breiden.

Artikel 6

Verzoek om informatie

Indien de toezichthoudende instantie van een der partijen concludeert dat een steunprogramma of een afzonderlijk geval van steunverlening aanmerkelijke belangen van die partij schendt, kan het de verantwoordelijke instantie om nadere informatie verzoeken. Beide toezichthoudende instanties trachten elkaar zo veel mogelijk op de hoogte te houden van belangrijke ontwikkelingen die van praktisch belang kunnen zijn voor de andere partij.

Artikel 7

Overleg en internationale hoffelijkheid

1. Indien de Commissie of de toezichthoudende instantie van de Republiek Litouwen van oordeel is dat de verlening van overheidssteun op het grondgebied waarvoor de andere instantie verantwoordelijk is, aanmerkelijke belangen van de door haar vertegenwoordigde partij schendt, kan zij verzoeken om overleg met de andere instantie en voorts deze instantie verzoeken passende procedures te initiëren, teneinde een en ander te verhelpen. Dit doet geen afbreuk aan het recht van beide partijen om krachtens hun geldende wetgeving maatregelen te nemen, en beperkt niet de beslissingsvrijheid van de instantie waaraan het verzoek is gericht in het kader van de Europa-Overeenkomst.

2. De toezichthoudende instantie waaraan het verzoek is gericht, neemt de standpunten en het feitenmateriaal van de verzoekende instantie, met name de vermeende schadelijke gevolgen voor de aanmerkelijke belangen van de verzoekende partij, in zorgvuldige en welwillende overweging.

3. Onverminderd hun rechten en verplichtingen, streven de toezichthoudende instanties die bij overleg krachtens dit artikel betrokken zijn ernaar, binnen drie maanden een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden in het licht van de respectieve aanmerkelijke belangen.

Artikel 8

Oplossen van problemen

1. Indien het overleg uit hoofde van artikel 7 niet tot een voor beide partijen aanvaardbare oplossing leidt, dient binnen drie maanden na een daartoe strekkend verzoek van een der partijen overleg plaats te vinden binnen de Subcommissie Mededingingsbeleid en Overheidssteun, ingesteld in het kader van de Europa-Overeenkomst.

2. Indien dit overleg niet tot een voor beide partijen aanvaardbare oplossing leidt, of na het verstrijken van de in lid 1 bedoelde termijn, kan de kwestie worden voorgelegd aan het Associatiecomité, dat passende aanbevelingen kan doen voor het bereiken van een regeling.

3. Deze procedures doen geen afbreuk aan het recht van beide partijen om maatregelen te nemen op grond van artikel 64, lid 6, van de Europa-Overeenkomst. Handelsinstrumenten mogen echter alleen in het uiterste geval worden gebruikt.

Artikel 9

Geheimhouding en vertrouwelijkheid van gegevens

1. Wat artikel 64, lid 7, van de Europa-Overeenkomst betreft, is geen van de toezichthoudende instanties verplicht de andere instantie informatie te verstrekken, indien het verstrekken van die informatie aan de verzoekende instantie verboden is volgens de wet van de instantie die in het bezit is van de informatie.

2. Elke toezichthoudende instantie verbindt zich ertoe de vertrouwelijkheid van de haar door de andere instantie verstrekte gegevens te respecteren.

TRANSPARANTIE

Artikel 10

Overzicht

1. De Commissie verleent de Republiek Litouwen, in het kader van de relevante communautaire programma's, bijstand bij het opstellen en in een later stadium bijwerken van een overzicht van de programma's en afzonderlijke gevallen van steunverlening, op dezelfde basis als in de Gemeenschap, zulks om transparantie te waarborgen en deze voortdurend te verbeteren.

2. De Commissie verstrekt de Republiek Litouwen periodiek informatie over soortgelijke documentatie in verband met de lidstaten van de Gemeenschap.

Artikel 11

Wederzijdse informatieverstrekking

Beide partijen nemen de nodige maatregelen met het oog op transparantie op het gebied van overheidssteun, door relevante publicaties te verspreiden en op regelmatige en wederzijdse basis informatie uit te wisselen over het beleid ten aanzien van overheidssteun.

DIVERSEN

Artikel 12

Administratieve bijstand (talen)

De Commissie en de toezichthoudende instantie van de Republiek Litouwen treffen de nodige praktische regelingen voor wederzijdse bijstand of enige andere passende oplossing, met name betreffende vertalingen.