A4-0186/96

Resolutie over het interimverslag van de Commissie aan de Europese Raad over de wisselkoersbetrekkingen tussen deelnemende en niet- deelnemende landen in de derde fase van de EMU (CSE(95)2108 - C4-0308/96)

Het Europees Parlement,

- gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie,

- gezien het interimverslag van de Commissie aan de Europese Raad van Madrid over de wisselkoersbetrekkingen tussen deelnemende en niet-deelnemende landen in de derde fase van de EMU (CSE(95)2108 - C4-0308/96),

- gezien de conclusies van de Europese Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995,

- gezien de informele zitting van de Raad ECOFIN in Verona op 12-13 april 1996,

- gelet op zijn resolutie van 25 oktober 1995 over het Groenboek ((PB C 308 van 20.11.1995, blz. 54.)),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4-0186/96),

A. overwegende dat de inwerkingtreding van de Monetaire Unie per 1 januari 1999 een onomkeerbaar karakter heeft, zodat de Europese Centrale Bank en het Europees Stelsel van Centrale Banken vanaf die datum volledig kunnen gaan functioneren, en dat deze inwerkingtreding werd bekrachtigd op de Europese Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995,

B. overwegende dat per 1 januari 1999 naar verwachting slechts een deel van de lid-staten van de Europese Unie, de harde-muntlanden, overgaat naar de derde fase van de Monetaire Unie en bij de oprichting van de Europese Centrale Bank zal zijn betrokken,

C. overwegende dat het Verdrag expliciet voorziet in de situatie van lid-staten die niet voldoen aan de voorwaarden voor de aanneming van één munt door deze "lid-staten met een derogatie" te noemen, en dat voorts rekening moet worden gehouden met de bepalingen voor het Verenigd Koninkrijk als bedoeld in Protocol nr. 11 en die voor Denemarken in Protocol nr. 12,

D. overwegende dat Denemarken heeft aangegeven gebruik te willen maken van het recht om niet aan de derde fase van de EMU deel te nemen en dat het besluit van het VK over de deelneming hangende is,

E. overwegende dat, zolang nog niet alle lid-staten van de Europese Unie deel uitmaken van de Euro-zone, het gevaar bestaat dat er monetaire verstoringen optreden en problemen met de goede werking van de interne markt en dat het derhalve noodzakelijk is institutionele samenwerking tot stand te brengen op het gebied van het monetair en deviezenbeleid waarbij met name het kader wordt vastgesteld voor de verhoudingen tussen de eenheidsmunt en de munteenheden van de lid-staten met een derogatie,

F. overwegende verder dat de verhoudingen die tot stand zullen komen tussen de Euro-zone en de andere munteenheden van de Unie moeten stoelen op een model waardoor de stabiliteit en de geloofwaardigheid van de Euro niet in gevaar worden gebracht, terwijl tegelijkertijd een daadwerkelijke monetaire solidariteit met de andere munteenheden wordt gewaarborgd met het oog op hun latere deelneming aan de Euro-zone,

G. overwegende dat het in zijn resolutie van 30 november 1995 over de Economische en Monetaire Unie ((PB C 339 van 18.12.1995, blz. 65.)) heeft aangedrongen op handhaving van een gemeenschappelijk Europees Monetair Stelsel tijdens de derde fase - d.w.z. bij de inwerkingtreding van de Monetaire Unie - waarbij de Europese munt fungeert als referentiepunt voor de munteenheden van de Unie die niet van meet af aan aan de Euro-zone deelnemen,

H. overwegende dat de Europese Raad van Madrid de wens te kennen heeft gegeven, dat de toekomstige verhoudingen tussen de tot de Euro- zone behorende lid-staten en de niet van meet af aan tot deze zone behorende lid-staten vóór de overgang naar de derde fase worden geregeld,

I. overwegende dat de staatshoofden en regeringsleiders de Raad, de Commissie en het Europees Monetair Instituut hebben verzocht om elk voor wat hun eigen competentiebereik betreft na te gaan welke problemen voortvloeien uit het feit dat enkele lid-staten mogelijk niet van meet af aan tot de Euro-zone behoren, en daarbij in het bijzonder, maar niet uitsluitend, aandacht te besteden aan vraagstukken in verband met de monetaire stabiliteit,

J. overwegende dat zich op de informele zitting van de Raad ECOFIN in Verona op 12 en 13 april een brede consensus heeft afgetekend over de hoofdlijnen voor de invoering van een nieuw wisselkoersmechanisme in het Europees Monetair Stelsel bij de aanneming van de Europese munt;

K. overwegende dat nu reeds moet worden nagedacht over het monetaire stelsel van de Unie in het vooruitzicht van de toekomstige toetredingen,

L. overwegende dat economieën met een derogatie behoed dienen te worden voor ongerechtvaardigde speculatieve schokken,

M. overwegende dat de Economische en Monetaire Unie tot stand wordt gebracht bij inachtneming van de doelstellingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie, in het bijzonder een harmonieuze en evenwichtige ontwikkeling van de economie, een duurzame groei, een hoog werkgelegenheidsniveau en een hoge mate van sociale bescherming,

1. is van mening dat de situatie die in de beginfase van de Monetaire Unie zal ontstaan als gevolg van het naast elkaar bestaan van een Euro-zone en van andere munteenheden van de lid-staten die de Europese munt nog niet hebben aangenomen en waarvan de wisselkoersen dus zullen kunnen schommelen, eventueel zou kunnen leiden tot concurrentiedistorsies die wat het concurrentievermogen en de handelsstromen betreft nadelige gevolgen hebben voor de goede werking van de interne markt en daarmee een negatief effect hebben op de totale groei in de Unie;

2. geeft uiting aan zijn bezorgdheid dat een dergelijke situatie kan leiden tot een behoefte aan nieuwe belemmeringen van de handel binnen de Unie; dringt erop aan dat elke stap in die richting wordt tegengewerkt, aangezien die zou leiden tot een geleidelijke afbraak van de interne markt;

3. wijst er derhalve andermaal op dat de Europese Unie vanaf het tijdstip van invoering van de Europese munt over een monetaire organisatie dient te beschikken die de geloofwaardigheid van de Euro en de stabiliteit van de koersen ten opzichte van de munteenheden van de overige lid-staten kan garanderen met het oog op hun spoedige integratie in de eenheidsmunt;

4. onderstreept in dit verband het belang van zo stabiel mogelijke monetaire betrekkingen tussen de landen die de Euro hebben aangenomen en die welke dit nog niet hebben gedaan (waarbij de stabiliteit wordt gezien als te zijn gericht op stabiele, werkelijke wisselkoersen en niet op nominale wisselkoersen), en dat dit alleen kan worden bereikt als de lid-staten van de Europese Unie alle een geloofwaardig en solide economisch, financieel en monetair beleid voeren en overeenkomstig het Verdrag hun wisselkoersbeleid als een vraagstuk van gemeenschappelijk belang behandelen;

5. wijst erop dat de stabiliteit van de wisselkoersen in eerste instantie afhangt van de geloofwaardigheid op lange termijn van het economisch en budgettair beleid van de lid-staten; wijst er nogmaals op dat de stabiliteit van de wisselkoersen ook in verregaande mate afhankelijk is van de commerciële betrekkingen en het gedrag van de partners van de Europese Unie in de hele wereld;

6. acht de toepassing van de economische beleidsinstrumenten van de Unie en in het bijzonder het multilateraal toezicht, de procedure van buitensporige tekorten en het convergentiebeleid derhalve van groot belang;

7. acht het derhalve noodzakelijk, met name voor de aan de Euro deelnemende lid-staten, om vanaf het begin van de Monetaire Unie de al aan het Verdrag inherente stabiliteitsdoctrine op basis van de convergentiecriteria te ontwikkelen om het hoofd te kunnen bieden aan alle conjuncturele ontwikkelingen zonder de monetaire stabiliteit op het spel te zetten; dringt er daarom op aan dat elke ontwikkeling van dien aard moet zijn gebaseerd op een gedifferentieerde benadering van de overheidsuitgaven, waarbij duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen lopende en investeringsuitgaven;

8. is niettemin van mening dat er ook voor moet worden gewaakt dat in de loop van de Monetaire Unie de lid-staten die nog niet deel uitmaken van de Euro-zone in een nadeliger positie komen te verkeren bij de beoordeling van de vraag of zij aan de convergentiecriteria voldoen, en acht het absoluut noodzakelijk dat deze staten worden gesteund in hun streven naar volledige deelneming in een latere fase aan de Euro;

9. herhaalt zijn in zijn bovengenoemde resolutie van 30 november 1995 geuit verzoek aangaande een nieuw Europees monetair stelsel in de derde fase - d.w.z. ook bij de inwerkingtreding van de Monetaire Unie - met gebruikmaking van de eenheidsmunt als bindende kracht voor de munteenheden van de Unie die niet vanaf het begin aan de Euro-zone zullen deelnemen; verlangt dat in dit stelsel rekening wordt gehouden met de ervaringen die in het verleden met het EMS zijn opgedaan, dat het ongecompliceerd, doorzichtig en soepel wordt gehanteerd en dat het beschikt over brede fluctuatiemarges die bij gezamelijk besluit worden vastgesteld, zonder dat de mogelijkheid wordt uitgesloten dat de lid-staten die dit wensen, smallere marges vaststellen; is van mening dat tevens moet worden voorzien in interventiemechanismen die de opheffing beogen van de speculatieve druk;

10. is van mening dat de Europese Centrale Bank gerechtigd zou moeten zijn onderhandelingen op gang te brengen om snelle en soepele herschikkingen te vergemakkelijken, teneinde een probleemloze werking van het stelsel te garanderen;

11. stelt voor, teneinde het duidelijk te onderscheiden van het bestaande wisselkoersmechanisme, het nieuwe systeem een naam te geven waaruit duidelijk de kenmerken blijken waardoor het zich onderscheidt; is van mening dat de naam duidelijk het doel van het nieuwe systeem moet aangeven en veeleer gemakkelijk te begrijpen dan technisch moet zijn;

12. wenst dat de samenwerking op het gebied van de wisselkoersen, ongeacht de precieze technische regelingen voor dit mechanisme, is gebaseerd op stabiliteit, geloofwaardigheid, flexibiliteit en transparantie, en een monetaire solidariteit tussen de lid-staten waarborgt;

13. is van mening dat de ruime bevoegdheden van de ECB in evenwicht gehouden dienen te worden door de verplichting van de Bank om democratische verantwoording af te leggen, waarbij de onafhankelijkheid van de ECB echter niet in het gedrang mag komen; dat deze verplichting moet worden verwezenlijkt door middel van het in het Verdrag vastgestelde mechanisme van raadpleging met een centrale rol voor het Europees Parlement;

14. is van mening dat het mechanisme van interventies ten behoeve van munteenheden die in problemen verkeren - een teken van monetaire solidariteit - zodanig moet worden opgezet, dat de interventies automatisch plaatsvinden wanneer een munt de fluctuatiemarge bereikt en mogelijk zijn voordat dit gebeurt, mits deze interventies geschieden op basis van fundamentele economische gegevens en de omvang ervan geen afbreuk doet aan de door het ESCB nagestreefde doelstelling van prijsstabiliteit; benadrukt dat het nieuwe wisselkoerssysteem een asymmetrisch interventiemechanisme zou moeten omvatten, waarbij intramarginale interventies niet uitgesloten zouden moeten zijn;

15. verzoekt voorts de Commissie nieuwe instrumenten te ontwerpen waarmee de economische convergentie kan worden versterkt, de inspanningen van de lid-staten kunnen worden gesteund en daarmee hun integratie in de Euro-zone kan worden bespoedigd, waarbij het desbetreffende economische-ontwikkelingsniveau evenals de specifieke problemen van iedere economie ten volle in acht moeten worden genomen;

16. herinnert er eveneens aan dat de nog niet deelnemende lid-staten zullen zijn betrokken bij de werkzaamheden van de Algemene Raad van de Europese Centrale Bank, die bijdraagt aan de voorbereidende werkzaamheden die noodzakelijk zijn om de wisselkoersen binnen de Europese Unie zo stabiel mogelijk te houden;

17. acht het absoluut noodzakelijk dat de richtsnoeren zowel met betrekking tot de versterking van de convergentie als het toekomstige wisselkoersmechanisme vóór eind 1996 worden vastgesteld, zulks ter waarborging van de geloofwaardigheid en de homogeniteit van de werkzaamheden ter voorbereiding op de overgang naar de EMU;

18. stelt verder vast dat de aanneming van de Europese munt consequenties heeft voor de begroting van de Gemeenschap en de financiële betrekkingen tussen de Unie en de lid-staten, omdat met het begin van de derde fase de mand-ecu verdwijnt en door de Euro wordt vervangen;

19. is met name van mening dat een zo zorgvuldig mogelijke analyse moet worden gemaakt van de consequenties van de opstelling van de communautaire begroting in Euro, wat per 1 januari 1999 zal moeten gaan gebeuren, met name wat betreft de uitvoering ervan;

20. is ervan overtuigd dat de lid-staten met steun van de Europese Unie alles in het werk zullen stellen, opdat op het tijdstip waarop de Euro-bankbiljetten in circulatie komen, nl. 1 januari 2002, de meeste van hen deel uitmaken van de Euro-zone;

21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, het Europees Monetair Instituut alsmede aan de regeringen en parlementen van de lid-staten.