MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE REKENKAMER JAARREKENINGEN VAN HET ACHTSTE, NEGENDE EN TIENDE EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS - BEGROTINGSJAAR 2011 /* COM/2012/0435 final */





INHOUDSOPGAVE NOTA BIJ DE JAARREKENING. 2 UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN. 3 DEEL I – JAARREKENING VAN HET EOF: DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN 9 1......... FINANCIËLE STATEN VAN HET 8E, 9E en 10E EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS. 10 1.1...... 8E, 9E EN 10E EOF : GEAGGREGEERD BALANSTOTAAL, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING, KASSTROOMOVERZICHT EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 10 1.2...... 8E EOF: BALANS, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 14 1.3...... 9E EOF: BALANS, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 17 1.4...... 10E EOF: BALANS, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA. 20 1.5...... TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET 8E, 9E EN 10E EOF. 23 2. ....... VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 30 2.1...... TOEWIJZINGEN. 30 2.2 ..... GECONSOLIDEERDE REKENINGEN. 30 2.3...... ANDERE BEHEERSINFORMATIE. 31 DEEL II – JAARREKENING VAN HET EOF: FINANCIËLE STATEN VAN DE INVESTERINGSFACILITEIT 63 3......... FINANCIËLE STATEN VAN DE INVESTERINGSFACILITEIT. 65 3.1...... OVERZICHT VAN GEREALISEERDE EN NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN VOOR HET OP 31 DECEMBER 2011 AFGESLOTEN JAAR. 65 3.2...... VERMOGENSOVERZICHT PER 31 DECEMBER 2011. 66 3.3...... OVERZICHT VAN DE WIJZIGINGEN IN DE MIDDELEN VAN DE CONTRIBUANTEN. 67 3.4...... OVERZICHT VAN DE KASSTROMEN VOOR HET OP 31 DECEMBER 2011 AFGESLOTEN JAAR 68 3.5...... TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN. 69 BIJLAGE BIJ DEEL I – HOOFDSTUK 2 (VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN): SITUATIE PER LAND EN PER INSTRUMENT. 101 CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN De jaarrekeningen van het 8e, 9e en 10e Europees Ontwikkelingsfonds voor het jaar 2011 zijn opgesteld volgens de bepalingen van titel VIII van het Financieel Reglement van toepassing op het 10e Europees Ontwikkelingsfonds en overeenkomstig de in de bijlage bij de financiële staten beschreven boekhoudbeginselen, -regels en -methoden. Ik verklaar dat ik verantwoordelijk ben om ervoor te zorgen dat de jaarrekeningen van het 8e, 9e en 10e Europees Ontwikkelingsfonds worden opgesteld en gepresenteerd overeenkomstig artikel 125 van het Financieel Reglement van toepassing op het 10e Europees Ontwikkelingsfonds. Ik heb van de ordonnateur en de EIB, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekeningen die een beeld van de activa en de passiva van de Europese Ontwikkelingsfondsen en de uitvoering van de begroting geven. Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekeningen te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekeningen in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de financiële positie van de Europees Ontwikkelingsfondsen geven. [w.g.] Philippe Taverne Rekenplichtige UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN 1. ACHTERGROND De Europese Unie heeft samenwerkings- en ontwikkelingbetrekkingen met een groot aantal ontwikkelingslanden. De belangrijkste doelstelling is het bevorderen van de economische en sociale ontwikkeling, waarbij de aandacht specifiek wordt toegespitst op het terugdringen en bestrijden van armoede op lange termijn door aan de begunstigde landen ontwikkelingshulp en technische bijstand te verstrekken. Hiertoe stelt de Unie samen met de partnerlanden ontwikkelingsstrategieën op en besteedt zij financiële middelen om die strategieën ten uitvoer te leggen. De middelen die de Unie voor ontwikkeling uittrekt, zijn afkomstig van drie bronnen: – de begroting van de Europese Unie; – het Europees Ontwikkelingsfonds; – de Europese Investeringsbank. Het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) is het voornaamste instrument voor het verstrekken van steun van de Unie in het kader van de ontwikkelingssamenwerking aan de staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (de ACS-staten) en de landen en gebieden overzee (LGO). Het Verdrag van Rome van 1957 voorzag al in de oprichting van dit fonds om technische en financiële bijstand te verlenen, oorspronkelijk aan de Afrikaanse landen die toen nog steeds gekoloniseerd waren en waarmee sommige lidstaten banden uit het verleden hadden. Het EOF wordt niet gefinancierd met middelen uit de begroting van de Europese Unie. Het wordt door de lidstaten gefinancierd, is aan eigen financiële regels onderworpen en wordt door een eigen comité geleid. De Europese Commissie is verantwoordelijk voor de financiële uitvoering van de verrichtingen die met middelen van het EOF worden uitgevoerd en de Europese Investeringsbank (EIB) beheert de investeringsfaciliteit. De geografische steun aan de ACS-staten en de LGO zal voor de periode 2008-2013 verder grotendeels via het EOF worden gefinancierd. Elk EOF wordt meestal voor een periode van ongeveer vijf jaar gesloten. Sinds de sluiting van de eerste partnerschapsovereenkomst in 1964 volgen de EOF-programmeercycli in het algemeen die van de partnerschapsovereenkomsten. Op elk EOF is een eigen Financieel Reglement van toepassing dat het opmaken van financiële staten voor elk afzonderlijk EOF verplicht stelt. Financiële staten worden bijgevolg afzonderlijk opgemaakt voor elk EOF met betrekking tot het deel dat door de Europese Commissie wordt beheerd. Door middel van de gecumuleerde voorstelling van deze financiële staten komt een totaalbeeld tot stand van de financiële situatie van de middelen waarvoor de Europese Commissie verantwoordelijk is. De investeringsfaciliteit is opgericht in het kader van de Overeenkomst van Cotonou. De investeringsfaciliteit wordt beheerd door de Europese Investeringsbank en wordt gebruikt om de ontwikkeling van de particuliere sector in de ACS-staten te ondersteunen door hoofdzakelijk - maar niet uitsluitend - particuliere investeringen te financieren. De faciliteit is opgezet als een duurzaam fonds, in die zin dat terugbetalingen opnieuw in andere verrichtingen kunnen worden geïnvesteerd, waardoor de faciliteit zelfbedruipend en financieel onafhankelijk is. Aangezien de investeringsfaciliteit niet door de Europese Commissie wordt beheerd, wordt zij niet geconsolideerd in het eerste deel van de jaarrekening - de financiële staten van het 8ste, 9de en 10de EOF en het bijhorende financiële uitvoeringsverslag. De financiële staten van de investeringsfaciliteit zijn opgenomen als een afzonderlijk onderdeel van de jaarrekening (deel 2) om een volledig beeld te geven van de ontwikkelingshulp van het EOF. Het 10e EOF heeft betrekking op de periode 2008-2013. De totale middelen waarover het 10e EOF beschikt, bedragen 22 682 miljoen EUR. Van dit bedrag is 21 966 miljoen EUR bestemd voor de ACS-staten, 286 miljoen EUR voor de LGO en 430 miljoen EUR voor de Commissie als ondersteuningsuitgaven voor de programmering en uitvoering van het EOF[1]. 2. HOE WORDT HET EOF GEFINANCIERD? De Europese Raad van 15-16 december 2005 heeft de financiële perspectieven voor de periode 2007-2013 vastgesteld. In dit kader is besloten dat de geografische samenwerking met de ACS-staten niet in de begroting van Europese Unie zou worden opgenomen, maar voor de periode 2008-2013 verder zou worden gefinancierd met de middelen uit het bestaande intergouvernementele EOF. De begroting van de Europese Unie wordt jaarlijks opgesteld en volgens het jaarperiodiciteitsbeginsel in begrotingszaken gelden de raming van en de machtiging voor de ontvangsten en uitgaven voor één jaar. In tegenstelling tot de Europese Unie heeft de werking van het EOF een meerjarig karakter. Elk EOF wordt opgericht door middel van een partnerschapsovereenkomst tussen de lidstaten en is gekoppeld aan een algemeen fonds voor de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking gedurende een periode van doorgaans vijf jaar. Aangezien de middelen op meerjarige basis worden toegekend, kunnen de toegewezen middelen tijdens de looptijd van het EOF worden benut. In de begrotingsverslaggeving, waar de budgettaire tenuitvoerlegging van de EOF wordt afgemeten aan de totale middelen, wordt gewezen op het ontbreken van de jaarperiodiciteit. De EOF-middelen zijn ad-hoc bijdragen van de EU-lidstaten. Ongeveer elke vijf jaar komen vertegenwoordigers van de lidstaten op intergouvernementeel niveau bijeen om het totale bedrag vast te stellen dat aan het fonds zal worden toegewezen en om toezicht te houden op de besteding ervan. Vervolgens wordt het fonds door de Commissie beheerd. Naast het beleid dat op het niveau van de gehele Unie wordt gevoerd, hebben de lidstaten hun eigen ontwikkelingsbeleid en moeten zij met het oog op complementariteit hun eigen beleid met dat van de Unie coördineren. Tot 2010 zijn bedragen opgevraagd bij de 15 deelnemende lidstaten. In 2011 zijn de eerste bijdragen voor het 10e EOF waaraan de 27 lidstaten deelnemen, opgevraagd. Sommige middelen van het 10e EOF zijn weliswaar gereserveerd voor onvoorziene behoeften, maar de meeste zijn geprogrammeerd in indicatieve meerjarige kaders, meestal geografisch maar ook thematisch van aard, die momenteel voor de periode 2008-2013 zijn vastgesteld. Zo heeft de Commissie landenstrategiedocumenten, regionale strategiedocumenten en intra-ACS-strategiedocumenten goedgekeurd. De uitvoering van die documenten wordt jaarlijks gecontroleerd en de strategieën worden tussentijds (2010, doorlopend) en op het einde van de looptijd (2012) geëvalueerd. Naar aanleiding van deze tussentijdse of eindevaluaties kan de Commissie namens de Europese Unie de strategieën en de toewijzing van de middelen herzien in het licht van de huidige behoeften en de prestaties van de betrokken ACS-staten of regio’s. Naast de bovenvermelde bijdragen kunnen lidstaten ook medefinancieringsregelingen aangaan of vrijwillige financiële bijdragen aan het EOF geven. 3. HOE WORDEN DE MIDDELEN VAN HET EOF BEHEERD EN BESTEED? 3.1 Beleidsuitgaven De beleidsuitgaven van het EOF nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd. Overeenkomstig het Financieel Reglement maakt de Commissie voor de besteding van de EOF-middelen gebruik van de volgende methoden: Gedecentraliseerd beheer: in dit geval delegeert de Commissie in mindere of meerdere mate, afhankelijk van de plaatselijke situatie van de desbetreffende begunstigde, bepaalde taken van de uitvoering van de begroting aan derde landen. Gecentraliseerd beheer: in dit geval wordt de begroting hetzij rechtstreeks door de diensten van de Commissie uitgevoerd, hetzij indirect wanneer de Commissie taken op het vlak van de uitvoering van de begroting toevertrouwt aan organen naar het recht van de Europese Unie of nationaal recht, zoals de EU-agentschappen van publiekrecht of met openbaredienstopdrachten. Gezamenlijk beheer met internationale organisaties: in het kader van deze methode vertrouwt de Commissie bepaalde taken tot uitvoering van de begroting toe aan een internationale organisatie. 3.2 De verschillende financiële actoren De verantwoordelijkheid van de gedelegeerd ordonnateur omvat het hele beheersproces, vanaf de bepaling wat er moet worden gedaan om de vastgestelde beleidsdoelstellingen te realiseren tot het beheren van de activiteiten die gestart zijn, zowel vanuit operationeel als budgettair oogpunt, met inbegrip van het ondertekenen van juridische verbintenissen, het bewaken van de resultaten, het verrichten van betalingen en, indien nodig, zelfs het terugvorderen van geld. Het hoofd van de delegatie van de Europese Unie is de lokale verbindingsambtenaar tussen de Commissie en nationale of regionale ACS/LGO-autoriteiten op het terrein. Hij of zij werkt nauw samen met de nationale of regionale ordonnateurs bij het uitstippelen van de implementatiestrategie en het sectoraal beleid, het voorbereiden, bestuderen en evalueren van EOF-programma’s en projecten. De nationale ordonnateur in het ontvangende land is een hogere ambtenaar die door de regering van elke ACS-staat/LGO is aangesteld. Hij of zij vertegenwoordigt de autoriteiten van zijn/haar land voor alle activiteiten die door het Fonds worden gefinancierd en door de Commissie en de EIB worden beheerd. In de meeste gevallen worden deze functies uitgeoefend door een regeringslid, doorgaans een minister van planning of financiën. De nationale ordonnateur is belast met het uitvoeren van administratieve, technische en financiële taken bij het beheer van de EOF-programma's en -projecten. De rekenplichtige voert de betalings- en invorderingsopdrachten uit die zijn opgesteld door de ordonnateurs en hij is verantwoordelijk voor het beheer van de kasmiddelen. Hij schrijft de boekhoudkundige principes en methodes voor, valideert de boekhoudsystemen, voert de boekhouding en stelt de overeenkomstige jaarrekening op. Daarnaast moet de rekenplichtige de rekeningen ondertekenen en verklaren dat zij een getrouw beeld van de financiële positie van de instelling geven. 3.3 Besteding van de EOF-middelen Verreweg de meeste financiële middelen die via het EOF aan de ACS-staten en LGO worden toegekend, zijn subsidies. Bij de aanvang van elk EOF stelt de Europese Unie de ACS-staten en de LGO in kennis van de hoogte van de subsidies die in de looptijd van het fonds aan hen ter beschikking kunnen worden gesteld. De middelen worden toegewezen op basis van de specifieke behoeften van een land, waarbij rekening wordt gehouden met het door het ontvangende land gevoerde beleid en de geleverde ontwikkelingsinspanningen. Het begunstigde land ontwikkelt een samenwerkingsstrategie in de loop van of na het overleg met de ontwikkelingspartners van het land (donoren). De in overleg met de Europese Unie opgestelde ontwikkelingsstrategieën omvatten doorgaans zowel de door het land zelf uitgestippelde strategieën voor zijn ontwikkeling op middellange termijn als een analyse van de politieke en sociaaleconomische context, en de door de Europese Unie gemaakte beoordeling. Voor het opstellen van het document over de samenwerkingsstrategie kunnen de nationale autoriteiten een beroep doen op technische ondersteuning door de diensten van de Europese Commissie. Vervolgens wordt een nationaal indicatief programma (NIP) opgesteld om de samenwerkingsstrategie uit te voeren. In het NIP wordt de aandacht toegespitst op de sectoren en werkterreinen die in aanmerking komen voor steun, wordt uiteengezet hoe met behulp van de steun de doelstellingen van het NIP gerealiseerd kunnen worden, wordt een tijdschema opgesteld voor de uitvoering en wordt (indien relevant) toegelicht hoe andere actoren zoals internationale organisaties of ngo’s bij het programma worden betrokken. Dit indicatief globaal programma wordt jaarlijks, tussentijds en op het einde van de looptijd van het EOF geëvalueerd. Indien nodig worden tijdens de looptijd verbeteringen en wijzigingen aangebracht. 3.4 Verbintenis tot besteding van de EOF-middelen Er kunnen dus geen EOF-middelen worden besteed tenzij en totdat de Commissie en de mogelijke ontvanger van de EOF-middelen een schriftelijke juridische verbintenis hebben gesloten. Voor men een juridische verbintenis met een derde kan aangaan (bijvoorbeeld een contract of een subsidieovereenkomst), moet er een begrotingsonderdeel met toereikende middelen zijn waarin toestemming wordt verleend voor de desbetreffende activiteit. Wanneer aan deze voorwaarde is voldaan, moeten de nodige middelen in de begroting gereserveerd worden met behulp van een begrotingsvastlegging in het boekhoudsysteem. Doch dit heeft geen invloed op de algemene boekhouding (of het grootboek), aangezien er nog geen kosten zijn gemaakt. Het boekhoudsysteem van het EOF bestaat namelijk uit twee afzonderlijke, maar gekoppelde onderdelen: (a) de begrotingsboekhouding, die het mogelijk maakt om de uitvoering van de begroting in detail te volgen; en, (b) de algemene boekhouding, die gebruikt wordt om de balans en de economische resultatenrekening op te stellen. De begrotingsboekhouding geeft een overzicht van de vastleggingen en betalingen. Zij is gebaseerd op het kasbeginsel, waarbij een uitgaven- of ontvangstenpost pas in de boekhouding wordt opgenomen op het ogenblik dat het geld is vastgelegd, uitbetaald of ontvangen. Deze boekhoudmethode is typisch voor de openbare sector, die een traditie heeft waarbij de klemtoon ligt op de begroting en de uitvoering daarvan. In de algemene boekhouding (gebaseerd op het periodetoerekeningsbeginsel) worden alle uitgaven en ontvangsten van het begrotingsjaar (en dus het economische resultaat) weergegeven en wordt de financiële positie van het EOF vastgelegd in de vorm van een balans van de activa en passiva per 31 december van een bepaald jaar. 3.5 Het verrichten van een betaling Er kan geen enkele betaling worden verricht tenzij er een begrotingsvastlegging is goedgekeurd door de ordonnateur. Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een voorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in de desbetreffende voorfinancieringsovereenkomst is vastgesteld. De contante middelen of het voorschot moeten worden gebruikt voor het doel waarvoor die middelen tijdens de in de overeenkomst vastgestelde periode zijn verstrekt, ofwel worden terugbetaald. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, moet hij de voorfinanciering terugbetalen aan het EOF. Voorfinancieringsbetalingen zijn dus geen definitieve uitgaven zolang niet aan de desbetreffende contractuele voorwaarden is voldaan en worden daarom in de balans als activa opgenomen wanneer de eerste betaling is verricht. Het bedrag van dit actief wordt (geheel of gedeeltelijk) verminderd wanneer subsidiabele uitgaven worden goedgekeurd (deze uitgaven worden als uitgaven opgenomen in de economische resultatenrekening) of wanneer bedragen worden terugbetaald. Aan het einde van het jaar dient een raming te worden gemaakt van de subsidiabele uitgaven die door begunstigden van EOF-middelen zijn gedaan, maar nog niet zijn gedeclareerd. Naar aanleiding van deze afsluitende berekeningen worden de geraamde subsidiabele bedragen als toegerekende lasten geboekt, terwijl de geraamde niet-subsidiabele bedragen overblijven op "subsidiabiliteit te controleren". Deze bedragen worden getoond onder de vlottende passiva, teneinde de activa en de passiva niet te overschatten. 3.6 Terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen De subsidiabiliteit van uitgaven die ten laste komen van het EOF wordt gecontroleerd aan de hand van de bewijsstukken die in de toepasselijke regels of in de voorwaarden van de desbetreffende subsidie zijn opgelegd. Teneinde de verhouding tussen de kosten en de baten van controlesystemen te optimaliseren, zijn de controles van de bewijsstukken bij verzoeken om saldobetaling doorgaans grondiger dan de controles van de bewijsstukken bij verzoeken om tussentijdse betaling. Bij de controles van de bewijsstukken bij verzoeken om saldobetaling kunnen dus fouten in de tussentijdse betalingen worden vastgesteld, die worden rechtgezet door de saldobetaling aan te passen. Voorts heeft de Commissie het recht de juistheid van de bewijsstukken te verifiëren door tijdens of na (ex post) de tenuitvoerlegging van de gefinancierde maatregel ter plaatse bij de aanvrager controles te verrichten. Wanneer er tijdens de periode van tenuitvoerlegging fouten worden ontdekt, kunnen deze gecorrigeerd worden door een aanpassing van de latere declaraties. Voor achteraf vastgestelde fouten wordt een invorderingsopdracht afgegeven. 4. JAARRAPPORTAGE 4.1 Jaarrekeningen De rekenplichtige heeft de verantwoordelijkheid om de jaarrekening op te stellen en ervoor te zorgen dat zij een getrouw beeld geeft van de vermogenspositie van de EDF. De jaarrekening is als volgt opgebouwd: Deel I: De door de Europese Commissie beheerde middelen – Financiële staten van het 8e, 9e en 10e Europees Ontwikkelingsfonds – Verslag over de financiële uitvoering van het 8e, 9e en 10e Europees Ontwikkelingsfonds Deel II: Door de Europese Investeringsbank beheerde middelen – Financiële staten van de investeringsfaciliteit De financiële staten van de investeringsfaciliteit zijn als afzonderlijk deel bij de jaarrekening gevoegd om een volledig beeld te geven van de ontwikkelingshulp van het EOF. Na controle door de Rekenkamer wordt de jaarrekening uiterlijk op 31 juli van het volgende jaar door de Commissie goedgekeurd en ter kwijting aan de Raad en het Parlement voorgelegd. 4.2 Jaarlijks verslag van de werkzaamheden De ordonnateur dient een jaarlijks activiteitenverslag op te stellen over de activiteiten die onder zijn verantwoordelijkheid vallen. In dit jaarlijkse activiteitenverslag brengt de ordonnateur verslag uit over de beleidsresultaten en verschaft hij redelijke zekerheid dat de middelen die zijn toegekend voor de activiteiten die in zijn verslag zijn beschreven, voor het gestelde doel zijn aangewend overeenkomstig de beginselen van goed financieel beheer en dat de ingestelde controleprocedures de nodige garanties bieden wat betreft de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. 5. CONTROLE EN KWIJTING 5.1 Controle De jaarrekening en het beheer van de middelen van het EOF staan onder toezicht van de externe controleur van het fonds, zijnde de Europese Rekenkamer, die een jaarverslag opstelt voor de Raad en het Europees Parlement. De belangrijkste taak van de Rekenkamer is een externe, onafhankelijke controle te verrichten van de jaarrekening van het EOF. In het kader van haar werkzaamheden stelt de Rekenkamer de volgende documenten op: (1) een jaarverslag, met gedetailleerde opmerkingen bij de jaarrekening en de onderliggende verrichtingen; (2) een advies, dat gebaseerd is op de door haar uitgevoerde controles en in het jaarverslag weergegeven wordt in de vorm van een verklaring over i) de betrouwbaarheid van de rekeningen en ii) de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen; (3) bijzondere verslagen over de resultaten van controles van specifieke punten van beheer. De Rekenkamer heeft recht op toegang tot alle documenten die zij nodig heeft tijdens haar controle. De Rekenkamer controleert alle terreinen die door het EOF worden bestreken en gaat daarbij tot op het niveau van de wettigheid en de regelmatigheid van afzonderlijke verrichtingen en betalingen. Zij voert ook een controle uit van de jaarrekening zelf, inspecteert de afzonderlijke balans en de economische resultatenrekening, evenals de algemene presentatie van de financiële staten. Zo kan de Rekenkamer niet alleen een oordeel uitsproken over de voorgestelde cijfers, maar ook over het systeem en de ingestelde controles. 5.2 Kwijting De eindcontrole is de kwijting van de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Het Europees Parlement is de met kwijting belaste autoriteit van het EOF. Dit betekent dat na de controle en de voltooiing van de jaarrekening de Raad een aanbeveling dient te doen en het Parlement daarna dient te beslissen of het kwijting verleent aan de Commissie voor de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor het vorige begrotingsjaar. Deze beslissing is gebaseerd op een controle van de rekeningen, het jaarverslag van de Rekenkamer (dat een officiële betrouwbaarheidsverklaring bevat) en de antwoorden van de Commissie, alsook op de antwoorden van de Commissie op aanvullende vragen en verzoeken om meer informatie. De kwijting is het politieke facet van de externe controle van de financiële tenuitvoerlegging. Het is de beslissing waarmee het Europees Parlement op aanbeveling van de Raad de Commissie "ontslaat" van haar verantwoordelijkheid voor het beheer van de financiële tenuitvoerlegging van een bepaald begrotingsjaar. De uitkomst van de kwijtingsprocedure is tweeledig: ofwel wordt kwijting verleend, ofwel wordt deze uitgesteld. Wanneer het Parlement kwijting verleent, kan het opmerkingen maken over aangelegenheden die het belangrijk acht, waarbij het vaak maatregelen aanbeveelt en die de Commissie terzake dient te nemen. De Commissie beschrijft de genomen maatregelen in een follow-upverslag en een actieplan, dat zij zowel aan het Parlement als aan de Raad toezendt. DEEL I – JAARREKENING VAN HET EOF: DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN[2] 1. FINANCIËLE STATEN VAN HET 8E, 9E EN 10E EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS 1.1 8E, 9E EN 10E EOF: GEAGGREGEERD BALANSTOTAAL, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING, KASSTROOMOVERZICHT EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA GEAGGREGEERD BALANSTOTAAL van het 8e, 9e en 10e EOF || || || || in miljoen EUR || Toelichting || 31.12.2011 || 31.12.2010 || NIET-VLOTTENDE ACTIVA || || || || Voorfinancieringen op lange termijn || 2.1 || 380 || 353 || || || || || VLOTTENDE ACTIVA || || || || Voorfinancieringen op korte termijn || 2.2 || 1 175 || 1 096 || Vorderingen op korte termijn || 2.3 || 111 || 247 || Geldmiddelen en kasequivalenten || 2.5 || 1 224 || 808 || || || || || TOTAAL ACTIVA || || 2 891 || 2 503 || || || || || VLOTTENDE PASSIVA || || || || Schulden op korte termijn || 2.6 || (1 033) || (1 045) || || || || || TOTAAL PASSIVA || || (1 033) || (1 045) || || || || || NETTOACTIVA || || 1 858 || 1 458 || || || || || MIDDELEN EN RESERVES || || || || Afgeroepen middelen van het fonds || 2.7 || 26 979 || 23 879 || Overige reserves || 2.8 || 2 252 || 2 252 || Van vorige jaren overgedragen economisch resultaten || || (24 674) || (21 909) || Economisch resultaat van het begrotingsjaar || || (2 700) || (2 765) || NETTOACTIVA || || 1 858 || 1 458 GEAGGREGEERDE ECONOMISCHE RESULTATENREKENING van het 8e, 9e en 10e EOF || || in miljoen EUR || Toelichting || 2011 || 2010 || || || BELEIDSONTVANGSTEN || 3.1 || 99 || 140 || || || BELEIDSUITGAVEN || || || Beleidsuitgaven || 3.2 || (2 702) || (2 914) Administratieve uitgaven || 3.3 || (75) || (86) || || || OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN || || (2 679) || (2 860) || || || Financiële ontvangsten || 3.4 || (20) || 95 OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN || || (21) || 95 || || || ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET BEGROTINGSJAAR || || (2 700) || (2 765) GEAGGREGEERD KASSTROOMOVERZICHT van het 8e, 9e en 10e EOF || || in miljoen EUR || Toelichting || 2011 || 2010 || || || Economische resultaten van het begrotingsjaar || || (2 700) || (2 765) || || || BELEIDSACTIVITEITEN || 4.2 || || Gewone bijdragen van de lidstaten || || 3 238 || 3 420 Bijdragen cofinanciering van de lidstaten || || 7 || 65 (Terugboeking van) waardeverminderingen op vorderingen || || 6 || 2 || || || (Toename)/afname voorfinancieringen op lange termijn || || (28) || (157) (Toename)/afname voorfinancieringen op korte termijn || || (79) || (296) (Toename)/afname vorderingen op korte termijn || || 14 || (62) Toename/(afname) schulden op korte termijn || || (42) || 78 || || || Nettokasstroom || || 417 || 285 || || || NETTOTOENAME/(-AFNAME) VAN KASMIDDELEN EN DAARMEE GELIJK TE STELLEN MIDDELEN || || 417 || 285 Kasmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen bij het begin van het jaar || 2.5 || 808 || 523 Kasmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen bij het einde van het jaar || 2.5 || 1 224 || 808 GEAGRREGEERD MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA van het 8e, 9e en 10e EOF || || || || || || || in miljoen EUR || Vermogen van het fonds (a) || Niet-afgeroepen middelen (b) || Afgeroepen middelen van het Fonds (a)-(b) || Gecumuleerde reserves (d) || Overige reserves (e) || Totaal nettoactiva (c)+(d)+(e) BALANS OP 31 DECEMBER 2009 || 45 761 || 25 381 || 20 381 || (21 909) || 2 252 || 724 || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || (3 500) || 3 500 || - || - || 3 500 Herindeling van bijdragen cofinanciering[3] || (70) || (69) || (2) || - || - || (2) Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (2 765) || - || (2 765) SALDO PER 31 DECEMBER 2010 || 45 691 || 21 812 || 23 879 || (24 674) || 2 252 || 1 458 || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || (3 100) || 3 100 || - || - || 3 100 Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (2 700) || - || (2 700) SALDO PER 31 DECEMBER 2011 || 45 691 || 18 712 || 26 979 || (27 374) || 2 252 || 1 858 1.2 8E EOF: BALANS, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA BALANS van het 8e EOF || || || || in miljoen EUR || Toelichting || 31.12.2011 || 31.12.2010 || VLOTTENDE ACTIVA || || || || Voorfinancieringen op korte termijn || 2.2 || 70 || 100 || Vorderingen op korte termijn || 2.3 || 4 || 9 || Verbindingsrekeningen || 2.4 || 387 || 497 || || || || || TOTAAL ACTIVA || || 461 || 605 || || || || || VLOTTENDE PASSIVA || || || || Schulden op korte termijn || 2.6 || (29) || (45) || || || || || TOTAAL PASSIVA || || (29) || (45) || || || || || NETTOACTIVA || || 432 || 560 || || || || || MIDDELEN EN RESERVES || || || || Afgeroepen middelen van het fonds || 2.7 || 12 840 || 12 840 || Overige reserves || 2.8 || (2 276) || (2 237) || Van vorige jaren overgedragen economisch resultaten || || (10 042) || (9 985) || Economische resultaten van het begrotingsjaar || || (90) || (58) || NETTOACTIVA || || 432 || 560 ECONOMISCHE RESULTATENREKENING van het 8e EOF || || in miljoen EUR || Toelichting || 2011 || 2010 || || || BELEIDSONTVANGSTEN || 3.1 || 40 || 54 || || || BELEIDSUITGAVEN || 3.2 || (128) || (116) || || || || || || OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN || || (88) || (61) || || || Financiële ontvangsten || 3.4 || (1) || 4 OVERSCHOT/(TEKORT) VAN FINANCIËLE ACTIVITEITEN || || (2) || 4 || || || ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET BEGROTINGSJAAR || || (90) || (58) MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA van het 8e EOF || || || || || || || in miljoen EUR || Vermogen van het fonds (a) || Niet-afgeroepen middelen (b) || Afgeroepen middelen van het Fonds (c)=(a)-(b) || Gecumuleerde reserves (d) || Overige reserves (e) || Totaal nettoactiva (c)+(d)+(e) SALDO PER 31 december 2009 || 12 840 || - || 12 840 || (9 985) || (2 153) || 703 || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || - || - || - || - || - Overdrachten naar het 10e EOF || - || - || - || - || (85) || (85) Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (58) || - || (58) SALDO PER 31 december 2010 || 12 840 || - || 12 840 || (10 042) || (2 237) || 560 || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || - || - || - || - || - Overdrachten naar het 10e EOF || - || - || - || - || (38) || (38) Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (90) || - || (90) SALDO PER 31 DECEMBER 2011 || 12 840 || - || 12 840 || (10 132) || (2 276) || 432 1.3 9E EOF: BALANS, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA BALANS van het 9e EOF || || || || in miljoen EUR || Toelichting || 31.12.2011 || 31.12.2010 || NIET-VLOTTENDE ACTIVA || || || || Voorfinancieringen op lange termijn || 2.1 || 191 || 158 || || || || || VLOTTENDE ACTIVA || || || || Voorfinancieringen op korte termijn || 2.2 || 569 || 742 || Vorderingen op korte termijn || 2.3 || 87 || 233 || Verbindingsrekeningen || 2.4 || 2 557 || 2 516 || Geldmiddelen en kasequivalenten || 2.5 || 6 || 7 || || || || || TOTAAL ACTIVA || || 3 410 || 3 655 || || || || || VLOTTENDE PASSIVA || || || || Schulden op korte termijn || 2.6 || (315) || (392) || || || || || TOTAAL PASSIVA || || (315) || (392) || || || || || NETTOACTIVA || || 3 096 || 3 263 || || || || || MIDDELEN EN RESERVES || || || || Afgeroepen middelen van het fonds || 2.7 || 11 699 || 11 039 || Overige reserves || 2.8 || 4 227 || 4 157 || Van vorige jaren overgedragen economisch resultaten || || (11 932) || (10 854) || Economische resultaten van het begrotingsjaar || || (898) || (1 078) || NETTOACTIVA || || 3 096 || 3 263 ECONOMISCHE RESULTATENREKENING van het 9e EOF || || in miljoen EUR || Toelichting || 2011 || 2010 || || || BELEIDSONTVANGSTEN || 3.1 || 49 || 82 || || || BELEIDSUITGAVEN || || || Beleidsuitgaven || 3.2 || (924) || (1 230) Administratieve uitgaven || 3.3 || (3) || (6) || || || || || || OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN || || (879) || (1 155) || || || Financiële ontvangsten || 3.4 || (19) || 77 OVERSCHOT/(TEKORT) VAN FINANCIËLE ACTIVITEITEN || || (19) || 77 || || || ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET BEGROTINGSJAAR || || (898) || (1 078) MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA van het 9e EOF || || || || || || || in miljoen EUR || Vermogen van het fonds (a) || Niet-afgeroepen middelen (b) || Afgeroepen middelen van het Fonds (c)=(a)-(b) || Gecumuleerde reserves (d) || Overige reserves (e) || Totaal nettoactiva (c)+(d)+(e) SALDO PER 31 december 2009 || 11 699 || 4 160 || 7 539 || (10 854) || 4 308 || 993 || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || (3 500) || 3 500 || - || - || 3 500 Overdrachten naar het 10e EOF || - || - || - || - || (151) || (151) Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (1 078) || - || (1 078) SALDO PER 31 december 2010 || 11 699 || 660 || 11 039 || (11 932) || 4 157 || 3 263 || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || (660) || 660 || - || - || 660 Overdrachten naar en van het 10e EOF || - || - || - || - || 70 || 70 Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (898) || - || (898) SALDO PER 31 DECEMBER 2011 || 11 699 || 0 || 11 699 || (12 830) || 4 227 || 3 096 1.4 10e EOF: BALANS, ECONOMISCHE RESULTATENREKENING EN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA BALANS van het 10e EOF || || || || in miljoen EUR || Toelichting || 31.12.2011 || 31.12.2010 || NIET-VLOTTENDE ACTIVA || || || || Voorfinancieringen op lange termijn || 2.1 || 189 || 195 || || || || || VLOTTENDE ACTIVA || || || || Voorfinancieringen op korte termijn || 2.2 || 536 || 255 || Vorderingen op korte termijn || 2.3 || 20 || 5 || Geldmiddelen en kasequivalenten || 2.5 || 1 218 || 801 || || || || || TOTAAL ACTIVA || || 1 963 || 1 255 || || || || || VLOTTENDE PASSIVA || || || || Schulden op korte termijn || 2.6 || (689) || (608) || Verbindingsrekeningen || 2.4 || (2 944) || (3 013) || || || || || TOTAAL PASSIVA || || (3 633) || (3 621) || || || || || NETTOACTIVA || || (1 670) || (2 366) || || || || || MIDDELEN EN RESERVES || || || || Afgeroepen middelen van het fonds || 2.7 || 2 440 || - || Overige reserves || 2.8 || 301 || 333 || Van vorige jaren overgedragen economisch resultaten || || (2 699) || (1 070) || Economische resultaten van het begrotingsjaar || || (1 712) || (1 629) || NETTOACTIVA[4] || || (1 670) || (2 366) ECONOMISCHE RESULTATENREKENING van het 10e EOF || || in miljoen EUR || Toelichting || 2011 || 2010 || || || BELEIDSONTVANGSTEN || 3.1 || 10 || 4 || || || BELEIDSUITGAVEN || || || Beleidsuitgaven || 3.2 || (1 650) || (1 567) Administratieve uitgaven || 3.3 || (72) || (80) || || || || || || OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN || || (1 712) || (1 643) || || || Financiële ontvangsten || 3.4 || 0 || 14 OVERSCHOT/(TEKORT) VAN FINANCIËLE ACTIVITEITEN || || (1) || 14 || || || ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET BEGROTINGSJAAR || || (1 712) || (1 629) MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA van het 10e EOF || || || || || || || in miljoen EUR || Vermogen van het fonds (a) || Niet-afgeroepen middelen (b) || Afgeroepen middelen van het Fonds (c)=(a)-(b) || Gecumuleerde reserves (d) || Overige reserves (e) || Totaal nettoactiva (c)+(d)+(e) SALDO PER 31 december 2009 || 21 222 || 21 221 || 2 || (1 070) || 97 || (971) || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || - || - || - || - || - Herindeling van bijdragen cofinanciering[5] || (70) || (69) || (2) || - || - || (2) Overdrachten van het 8e en 9e EOF || - || - || - || - || 236 || 236 Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (1 629) || - || (1 629) SALDO PER 31 december 2010 || 21 152 || 21 152 || - || (2 699) || 333 || (2 366) || || || || || || Kapitaalverhoging – gewone bijdragen || - || (2 440) || 2 440 || - || - || 2 440 Overdrachten van/naar het 8e en 9e EOF || - || - || - || - || (32) || (32) Economische resultaten van het begrotingsjaar || - || - || - || (1 712) || - || (1 712) SALDO PER 31 DECEMBER 2011 || 21 152 || 18 712 || 2 440 || (4 411) || 301 || (1 670) 1.5 TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET 8E, 9E EN 10E EOF 1. DE BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING 1.1. WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN EN HET FINANCIEEL REGLEMENT De financiële staten zijn opgesteld overeenkomstig het Financieel Reglement van toepassing op het 10e EOF. Overeenkomstig de bepalingen van artikel 121 van het Financieel Reglement van toepassing op het 10e EOF worden de financiële staten volgens het beginsel van de periodetoerekening opgesteld. Deze financiële staten werden opgemaakt overeenkomstig boekhoudregels en -methoden voor het EOF, die werden vastgesteld op basis van de internationaal aanvaarde normen voor de openbare sector (IPSAS - International Public Sector Accounting Standards) en waar deze ontbreken, de internationale normen voor de financiële verslaggeving (IFRS - International Financial Reporting Standards), die respectievelijk door de International Public Sector Accounting Standard Board (IPSASB) en de International Accounting Standard Board (IASB) zijn uitgevaardigd. De door de rekenplichtige van het EOF aangenomen waarderingsregels en boekhoudmethoden zijn toegepast voor het deel van de middelen van het EOF waarvoor de Europese Commissie belast is met het financieel beheer. De rekenplichtige van het EOF moet de voorlopige rekening uiterlijk op 31 maart van het volgende jaar bij de Rekenkamer indienen. Uiterlijk op 15 juni stelt de Rekenkamer de Commissie in kennis van haar opmerkingen over het ontwerp van de rekeningen (artikel 125). Op basis van deze opmerkingen keurt de Commissie de definitieve rekeningen uiterlijk op 31 juli goed en zendt deze aan het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer toe. De rekeningen worden tegen 15 november in het Publicatieblad bekendgemaakt, vergezeld van de betrouwbaarheidsverklaring die door de Rekenkamer wordt verstrekt voor het deel van de middelen van het EOF waarvoor de Europese Commissie belast is met het financieel beheer. 1.2. BOEKHOUDBEGINSELEN Het doel van de financiële staten bestaat erin informatie te verschaffen over de financiële positie, financiële prestaties en kasstromen van een entiteit, die voor een groot aantal gebruikers nuttig is. Voor een organisatie in de openbare sector, zoals het EOF, moeten deze staten meer in het bijzonder informatie verschaffen die nuttig is voor de besluitvorming en getuigen van de controleerbaarheid van de organisatie met betrekking tot de middelen die aan haar zijn toevertrouwd. Om een getrouw beeld te geven, moeten de financiële staten niet alleen relevante informatie verschaffen over de aard en de omvang van de activiteiten van een organisatie, verklaren hoe die organisatie wordt gefinancierd en sluitende informatie over de verrichtingen ervan verstrekken, maar dit alles ook op een duidelijke en begrijpelijke manier doen die vergelijking met andere begrotingsjaren mogelijk maakt. Dit document is in die optiek opgesteld. De boekhouding van het EOF bestaat uit een algemene boekhouding en een begrotingsboekhouding. Aan de hand van de begrotingsboekhouding kan de uitvoering van de begroting nauwkeurig worden gevolgd. De begrotingsboekhouding is gebaseerd op het kasbeginsel. Op basis van de algemene boekhouding kunnen de financiële staten worden opgemaakt, aangezien in de boekhouding alle uitgaven en ontvangsten voor het begrotingsjaar worden geboekt op basis van de boekhoudregels op transactiebasis, teneinde in de vorm van een balans per 31 december de financiële positie vast te stellen. Artikel 120 van het Financieel Reglement van toepassing op het 10e EOF vermeldt de boekhoudbeginselen aan de hand waarvan de financiële staten moeten worden opgemaakt: – continuïteit van de activiteiten; – voorzichtigheid, – bestendigheid van de boekhoudmethoden, – vergelijkbaarheid van de informatie, – relatief belang, – niet-compensatie, – voorrang van werkelijkheid boven schijn, – periodetoerekening per begrotingsjaar. 1.3. OPSTELLINGSGRONDSLAG 1.3.1. Functionele en rapportagevaluta De financiële staten zijn uitgedrukt in miljoen euro, aangezien de euro de functionele en rapporteringsvaluta van het EOF is. 1.3.2. Munteenheid en omrekeningsbeginselen Verrichtingen in vreemde valuta worden omgerekend naar euro tegen de wisselkoersen die golden op de data van de onderliggende verrichting. Wisselkoersbaten en -verliezen die voortvloeien uit de afwikkeling van verrichtingen in vreemde valuta en uit de omrekening aan het einde van het jaar van in vreemde valuta luidende monetaire activa en passiva worden in de economische resultatenrekening opgenomen. De omzetting in euro van de in vreemde valuta luidende saldi van monetaire activa en passiva aan het einde van het boekjaar vindt plaats tegen de op 31 december geldende wisselkoersen: Valuta || 31.12.2011 || 31.12.2010 || Valuta || 31.12.2011 || 31.12.2010 BGN || 1.9558 || 1.9558 || LTL || 3.4528 || 3.4528 CZK || 25.7870 || 25.0610 || PLN || 4.4580 || 3.9750 DKK || 7.4342 || 7.4535 || RON || 4.3233 || 4.2620 EEK || N/A || 15.6466 || SEK || 8.9120 || 8.9655 GBP || 0.8353 || 0.8607 || CHF || 1.2156 || 1.2504 HUF || 314.5800 || 277.9500 || JPY || 100.2000 || 108.6500 LVL || 0.6995 || 0.7094 || USD || 1.2939 || 1.3362 1.3.3. Gebruik van ramingen Overeenkomstig de IPSAS en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke ramingen betreffen onder andere, maar niet uitsluitend bedragen voor voorzieningen, waardeverminderingsverliezen op vorderingen en toegerekende lasten. De daadwerkelijke resultaten kunnen afwijken van deze ramingen. Wijzigingen in ramingen worden weergegeven in de periode waarin zij bekend worden. 1.4. BALANS 1.4.1 Voorfinanciering Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een voorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in de desbetreffende voorfinancieringsovereenkomst is vastgesteld. De contante middelen of het voorschot worden terugbetaald of aangewend voor het doel waarvoor zij tijdens de in de overeenkomst vastgestelde periode werden verstrekt. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, moet hij de voorfinanciering aan het EOF terugbetalen. Het voorfinancieringsbedrag wordt (geheel of gedeeltelijk) verminderd naarmate subsidiabele kosten worden aanvaard of bedragen worden teruggestort. Aan het einde van het jaar uitstaande voorfinancieringen worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijk uitbetaalde bedrag minus: terugbetaalde bedragen, afgewikkelde subsidiabele bedragen, geraamde subsidiabele bedragen die aan het einde van het jaar nog niet zijn afgewikkeld en waardeverminderingen. Rente op voorfinancieringen wordt opgenomen wanneer zij verworven is volgens de bepalingen van de desbetreffende overeenkomst. Aan het einde van het jaar wordt op basis van de meest betrouwbare informatie een raming van de aan de periode toerekenbare renteopbrengsten gemaakt. 1.4.2 Vorderingen Vorderingen worden geboekt tegen het oorspronkelijke bedrag minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering op vorderingen geboekt wanneer er objectieve aanwijzingen voorhanden zijn dat het volledige verschuldigde bedrag niet volgens de oorspronkelijke voorwaarden van de vordering geïnd kan worden. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag, zijnde de contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen, verdisconteerd tegen de marktrente die aan vergelijkbare leningnemers in rekening wordt gebracht. Daarnaast wordt een algemene waardevermindering opgenomen voor uitstaande invorderingsopdrachten waarvoor nog geen specifieke waardevermindering is toegepast. Deze algemene waardevermindering is gebaseerd op historische verliescijfers. De waardevermindering wordt opgenomen in de economische resultatenrekening. 1.4.3 Geldmiddelen en kasequivalenten Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële instrumenten en worden gedefinieerd als kortlopende activa. Zij omvatten liquide middelen, bij banken opvraagbare deposito's, andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden. 1.4.4 Schulden Een aanzienlijk bedrag van de schulden van het EOF heeft geen betrekking op de aanschaf van goederen of diensten. Het gaat daarentegen om onbetaalde kostendeclaraties van begunstigden van subsidies of andere financiering. Zij worden als schulden voor het gevraagde bedrag geregistreerd wanneer de kostendeclaratie wordt ontvangen en, na verificatie, door de bevoegde financiële functionarissen subsidiabel wordt bevonden. In deze fase worden zij op het aanvaarde en subsidiabele bedrag gewaardeerd. Schulden die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag en de overeenkomstige uitgaven worden in de boeken opgenomen wanneer de goederen of diensten worden geleverd en aanvaard. 1.4.5 Voorzieningen Voorzieningen worden opgenomen wanneer het EOF een bestaande in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting tegenover derden heeft als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verplichting af te wikkelen en het bedrag op betrouwbare wijze kan worden geraamd. Het bedrag van de voorziening is de beste raming van de uitgaven die naar verwachting nodig zullen zijn om de huidige verplichting op de verslagdatum af te wikkelen. 1.4.6 Overlopende posten Een essentieel aspect in een transactieboekhouding is het waarborgen dat verrichtingen worden toegerekend aan de boekhoudkundige periode waarop zij betrekking hebben. Dat noemen wij de afsluiting van het boekjaar. In het bijzonder dient een raming te worden gemaakt van de subsidiabele uitgaven die door begunstigden van EOF-middelen zijn gedaan, maar nog niet bij het EOF zijn gedeclareerd (toegerekende lasten). Omgekeerd worden sommige uitgaven in de lopende periode geregistreerd alhoewel zij betrekking hebben op latere periodes (uitgestelde lasten). Die uitgaven dienen geïdentificeerd te worden en opgenomen in de latere periode(s). Overeenkomstig de boekhoudregels van het EOF worden verrichtingen en gebeurtenissen in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het einde van de boekhoudkundige periode worden de toegerekende uitgaven opgenomen tegen het geraamde bedrag van de voor de periode verschuldigde overdracht. De berekening van de toegerekende uitgaven gebeurt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn gepubliceerd door de Commissie en die tot doel hebben te waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven. Ook baten worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer aan het einde van het jaar nog geen factuur is opgesteld, maar de dienst is verstrekt, de goederen zijn geleverd door het EOF of er een contractuele overeenkomst bestaat (bv. op grond van een verdrag), worden de aan de periode toerekenbare inkomsten in de financiële staten opgenomen. Wanneer er bovendien aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de diensten nog niet zijn verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt. 1.5. ECONOMISCHE RESULTATENREKENING 1.5.1 Ontvangsten Het Europees Ontwikkelingsfonds heeft geen ontvangstenbegroting. De gewone bijdragen van de lidstaten worden beschouwd als het vermogen van het fonds. Ontvangsten omvatten teruggevorderde uitgaven en rentebaten. Teruggevorderde uitgaven Indien een eindbegunstigde of een derde land uitgaven moet terugbetalen die eerder door het EOF zijn betaald, worden invorderingsopdrachten en inhoudingen op latere betalingen opgesteld die als volgt wordt geboekt: – teruggevorderde uitgaven: de invorderingsopdracht resulteert in een vordering die in de economische resultatenrekening voor dat jaar als een ontvangst wordt geboekt; of, – teruggevorderde voorfinancieringen: in dit geval wordt het bedrag in de rubriek voorfinanciering op de balans opgenomen. Rentebaten Rentebaten worden in de economische resultatenrekening opgenomen volgens de effectieve-rentemethode. De rentebaten zijn ontvangen of te ontvangen rente op liquide middelen en opvraagbare deposito's bij commerciële banken en bij laattijdige betaling van schuldvorderingen aan het EOF. De rentebaten worden in aanmerking genomen naarmate zij worden gevormd. 1.5.2 Uitgaven Handelsuitgaven die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en aanvaard. Zij worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke factuurbedrag. Niet-handelsuitgaven maken het merendeel van de uitgaven van het EOF uit. Het gaat om overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en subsidies, of bijdragen en giften. Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit (Financieel Reglement of ander besluit) is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde heeft voldaan aan eventuele subsidiabiliteitscriteria, van het verschuldigde bedrag een redelijke raming kan worden gemaakt. Verzoeken om betaling of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgave opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Aan het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geraamd en geboekt als toegerekende uitgaven. Rentelasten Rentelasten worden in de economische resultatenrekening opgenomen volgens de effectieve-rentemethode. De rentelasten omvatten betaalde of aangerekende rente en worden in aanmerking genomen naarmate zij worden gevormd. 1.6. VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN 1.6.1 Voorwaardelijke activa Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van één of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover het EOF niet de volledige controle heeft. Een voorwaardelijk actief wordt opgenomen wanneer een instroom van economische baten of dienstenpotentieel waarschijnlijk is. Voorwaardelijke activa worden op elke balansdatum beoordeeld om te garanderen dat ontwikkelingen correct in de financiële staten tot uitdrukking worden gebracht. Indien het virtueel zeker is geworden dat er zich een instroom van economische baten of dienstenpotentieel zal voordoen en de waarde van het activum op betrouwbare wijze kan worden gemeten, worden het actief en de gerelateerde baten opgenomen in de financiële staten van de periode waarin de verandering zich voordoet. Garanties zijn potentiële activa die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan zal worden bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van het voorwerp van de garantie. Garanties kunnen bijgevolg als voorwaardelijke activa worden aangemerkt. Een garantie is afgewikkeld wanneer het voorwerp van de garantie niet langer bestaat. De garantie wordt reëel wanneer de voorwaarden zijn vervuld waaronder de garant om betaling kan worden gevraagd. 1.6.2 Voorwaardelijke verplichtingen Een voorwaardelijke verplichting is een mogelijke verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen zal worden bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover het EOF niet de volledige controle heeft; of een bestaande verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar die niet is opgenomen omdat het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen of, in zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verplichting onvoldoende betrouwbaar kan worden bepaald. Een voorwaardelijke verplichting wordt opgenomen tenzij een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen onwaarschijnlijk is. Voorwaardelijke verplichtingen worden op elke balansdatum beoordeeld om te bepalen of een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen, waarschijnlijk is geworden. Indien het waarschijnlijk wordt dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn voor een post die voorheen werd behandeld als een voorwaardelijke verplichting, wordt een voorziening opgenomen in de financiële staten van de verslagperiode waarin de wijziging in de waarschijnlijkheid zich voordoet. 2. TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS NIET-VLOTTENDE ACTIVA 2.1 VOORFINANCIERINGEN OP LANGE TERMIJN || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Voorfinancieringen op lange termijn || - || 191 || 189 || 380 || 353 TOTAAL || - || 191 || 189 || 380 || 353 Talrijke contracten voorzien in de betaling van voorschotten voor de aanvang van werken, de levering van voorraden of de verrichting van diensten. Soms wordt in de betalingsregeling van contracten bepaald dat de betalingen op basis van voortgangsverslagen zullen plaatsvinden. Voorfinanciering wordt normaal gesproken uitbetaald in de munteenheid van het land of gebied waar het project wordt uitgevoerd. De voorfinanciering is opgenomen ongerekend de openstaande invorderingsopdrachten in verband met voorschotten en de geraamde bedragen die aan het einde van het jaar nog niet zijn verrekend. De termijn waarbinnen de voorfinanciering kan worden teruggevorderd of gebruikt, bepaalt of zij wordt opgenomen als voorfinanciering op korte of lange termijn. Het gebruik is vastgelegd in de onderliggende overeenkomst van het project. Indien de terugbetaling of het gebruik binnen de twaalf maanden na de verslagdatum moet plaatsvinden, gaat het om een voorfinanciering op korte termijn, die onder de vlottende activa moet worden opgenomen. Omdat uit het EOF veel langetermijnprojecten worden gefinancierd, moeten de desbetreffende voorfinancieringen langer dan een jaar beschikbaar zijn. Daarom worden deze voorfinancieringen geboekt als activa op lange termijn. De toename van de voorfinanciering op lange termijn met 28 miljoen EUR ten opzichte van 31.12.2010 is voornamelijk toe te schrijven aan een stijging van de voorfinanciering op lange termijn voor de intra-ACS-projecten (49 miljoen EUR) en administratieve uitgaven (14 miljoen EUR), gecompenseerd door een afname van de voorfinanciering op lange termijn voor sectoraal beleid (17 miljoen EUR) en programmeerbare steun (15 miljoen EUR). VLOTTENDE ACTIVA 2.2 VOORFINANCIERINGEN OP KORTE TERMIJN || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Voorfinancieringen op korte termijn (bruto) || 148 || 1 659 || 1 608 || 3 415 || 3 115 Min geraamde verrekening van voorfinanciering || (78) || (1 090) || (1 072) || (2 240) || (2 019) TOTAAL || 70 || 569 || 536 || 1 175 || 1 096 De toename van de nettovoorfinanciering op korte termijn met 79 miljoen EUR is grotendeels toe te schrijven aan een stijging van de nettovoorfinanciering op korte termijn voor administratieve uitgaven (77 miljoen EUR), programmeerbare steun (29 miljoen EUR), institutionele steun (44 miljoen EUR) en sectoraal beleid (25 miljoen EUR). Deze stijging werd gecompenseerd door een afname bij de intra-ACS-projecten (68 miljoen EUR), overige steunprogramma's van eerdere EOF's (20 miljoen EUR) en spoedhulp (7 miljoen EUR). 2.2.1 Waarborgen met betrekking tot voorfinanciering Er worden waarborgen aangehouden om de voorfinancieringen te garanderen. Deze worden vrijgegeven wanneer de laatste kostendeclaratie voor een project is betaald. Een waarborg heeft twee verschillende waarden die de "nominale" en de "lopende" waarde worden genoemd. Voor de "nominale” waarde houdt de gebeurtenis die de waarborg doet ontstaan, verband met het bestaan van de waarborg. Voor de “lopende” waarde is de gebeurtenis die de garantie doet ontstaan de betaling van voorfinanciering en/of latere verrekeningen. Op 31 december 2011 beloopt de "nominale" waarde van de waarborgen die het EOF met betrekking tot voorfinanciering heeft ontvangen, 637 miljoen EUR. De "lopende" waarde van die waarborgen bedraagt 394 miljoen EUR. Op 31 december 2010 bedroegen deze waarden respectievelijk 674 miljoen EUR en 363 miljoen EUR. 2.3 VORDERINGEN OP KORTE TERMIJN || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Vorderingen op afnemers || 2 || 10 || 1 || 13 || 10 Vorderingen op de lidstaten || - || - || 9 || 9 || 125 Overlopende posten || 2 || 77 || 10 || 89 || 112 TOTAAL || 4 || 87 || 20 || 111 || 247 2.3.1 Vorderingen op afnemers || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Vorderingen op afnemers || 6 || 18 || 2 || 27 || 18 - Waardevermindering van vorderingen op afnemers || (4) || (8) || (1) || (13) || (8) TOTAAL || 2 || 10 || 1 || 13 || 10 Dit zijn invorderingsopdrachten die per 31 december 2011 als nog te innen vastgestelde rechten zijn geboekt en die nog niet in een andere balansrubriek zijn opgenomen. Het eindsaldo van de invorderingsopdrachten komt overeen met de waarde van de aan het einde van het jaar afgegeven, maar nog niet betaalde invorderingsopdrachten. Er wordt een raming opgesteld voor een voorziening voor de waardeverminderingsverliezen voor bedragen die begunstigden verschuldigd zijn en die waarschijnlijk niet geïnd zullen kunnen worden. Deze voorziening is op twee variabelen gebaseerd: – Specifieke gevallen: gebaseerd op het risico van niet-inning, – Algemeen: toepassing van een voorziening gebaseerd op historische verliescijfers voor uitstaande invorderingsopdrachten waarop nog geen specifieke waardevermindering is toegepast. Dat een dergelijke aanpassing wordt gedaan, betekent niet dat wordt afgezien van de toekomstige inning van de betrokken bedragen. De mutaties in de openstaande invorderingsopdrachten tijdens de periode worden hierna vermeld. || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 2011 || TOTAAL 2010 Openstaande invorderingsopdrachten bij de aanvang van het jaar || 7 || 11 || 0 || 18 || 20 Opgestelde invorderingsopdrachten || 11 || 63 || 55 || 130 || 164 Afgesloten invorderingsopdrachten || (12) || (56) || (55) || (123) || (166) Geïnd || (9) || (46) || (53) || (108) || (143) Afzien van invordering (art 73 FR) || 0 || (1) || 0 || (1) || (1) Geschrapt || (1) || (1) || 0 || (2) || (5) Saldering || (3) || (8) || (1) || (13) || (17) Openstaande invorderingsopdrachten bij het einde van het jaar || 6 || 19 || 1 || 25 || 18 2.3.2. Vorderingen op de lidstaten Het van lidstaten te ontvangen bedrag van 9 miljoen EUR in het 10e EOF omvat te ontvangen bijdragen van Hongarije en Portugal, die respectievelijk in januari en februari 2012 zijn ontvangen en een cofinancieringsbijdrage van Denemarken die nog niet is vervallen. 2.3.3 Overlopende posten Overlopende posten omvatten voornamelijk opgelopen rente op voorfinancieringsbedragen. Voorts is opgelopen rente voor te late betaling van bijdragen in deze rubriek opgenomen. De afname bij de overlopende posten ten belope van 23 miljoen EUR is het gevolg van een geringere opgelopen rente op voorfinancieringsbedragen (23 miljoen EUR) (zie toelichting 3.4.2). 2.4 VERBINDINGSREKENINGEN || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 naar/van 6e EOF || (2 065) || (214) || - || (2 279) || (2 279) naar/van 7e EOF || - || 2 279 || - || 2 279 || 2 279 naar/van 8e EOF || - || (3 037) || 584 || (2 453) || (2 563) naar/van 9e EOF || 3 037 || - || (3 529) || (491) || (450) naar/van 10e EOF || (584) || 3 529 || - || 2 944 || 3 013 TOTAAL || 387 || 2 557 || (2 944) || 0 || 0 Om redenen van doelmatigheid is de enige kas voor alle EOF ondergebracht bij het 10e EOF; dit leidt tot wederzijdse verrichtingen tussen de verschillende EOF; deze worden gesaldeerd door middel van verbindingsrekeningen tussen de verschillende EOF-balansen. De belangrijkste mutaties die zich in 2011 in de verbindingsrekeningen voordeden, hebben betrekking op betalingen door het 10e EOF voor de uitvoering van het 8e en 8e EOF en kasmiddelen voor het 10e EOF met betrekking tot in het kader van het 9e EOF afgeroepen bijdragen. 2.5 GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN[6] || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Banksaldi || - || - || 1 211 || 1 211 || 781 STABEX-garantierekeningen || - || - || 5 || 5 || 17 Bankrekeningen cofinanciering || - || 6 || 2 || 8 || 10 Speciaal fonds voor de Democratische Republiek Congo[7] || - || - || 1 || 1 || 0 TOTAL || - || 6 || 1 218 || 1 224 || 808 2.5.1 Banksaldi || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Speciale rekeningen – financiële instellingen van lidstaten || - || - || 1 129 || 1 129 || 599 Lopende rekeningen – commerciële banken || - || - || 80 || 80 || 180 Plaatselijke betalingsgemachtigden || - || - || 2 || 2 || 1 TOTAAL || - || - || 1 211 || 1 211 || 781 De belangrijkste verklaring voor de toegenomen liquide middelen bij de banken is een lager dan geplande uitvoering van de begroting in 2011. De tegoeden van plaatselijke betalingsgemachtigden zijn de tegoeden op bankrekeningen in de ACS-staten en de LGO die worden gebruikt voor betalingen in de lokale munteenheid binnen de begunstigde staat. De rekeningen luiden in euro of in een munteenheid van een lidstaat van de Europese Unie. Om in 2011 een meer gecentraliseerd beheer van de betalingen tot stand te brengen, zijn van 2 van de 8 resterende rekeningen van de plaatselijke betalingsgemachtigden gesloten. 2.5.2 STABEX-garantierekeningen || in miljoen EUR || Saldo op 31.12.2011 || Saldo op 31.12.2010 Saint Lucia || 0 || 7 Saint Vincent en de Grenadines || 0 || 4 Ivoorkust || 2 || 2 Malawi || 1 || 1 Overige landen || 2 || 3 TOTAAL || 5 || 17 STABEX is het acroniem voor het compensatoire financieringsmechanisme van de Europese Unie om de exportopbrengsten van de ACS-landen te stabiliseren. Het werd voor het eerst ingevoerd in de eerste Overeenkomst van Lomé (1975) en had tot doel de nadelige gevolgen van de onstabiliteit van de exportopbrengsten uit landbouwproducten op te vangen. Het saldo van de Stabex-garantierekeningen komt overeen met de totale beschikbare Stabex-middelen die op een later tijdstip aan de desbetreffende begunstigde ACS-staten zullen worden overgemaakt. Dit saldo is bestemd voor het 10e EOF. In 2011 zijn twee Stabex-garantierekeningen gesloten als gevolg van de opheffing van het Stabex-steuninstrument. Naast deze middelen zijn er andere Stabex-middelen waarover de begunstigde ACS-staten beschikken. Zodra de Commissie en de begunstigde ACS-staat een overeenkomst hebben bereikt over de aanwending van de Stabex-middelen, wordt door beide partijen een overdrachtsovereenkomst ondertekend. Overeenkomstig de bepalingen van artikel 211 van de vierde Overeenkomst van Lomé[8] (zoals herzien) worden de bedragen op een op naam van de ACS-staat geopende rentedragende rekening gestort, waarvoor twee handtekeningen (Europese Commissie en begunstigde staat) vereist zijn. De middelen blijven op deze rekeningen waarvoor twee handtekeningen vereist zijn, tot een PWV (Protocol van Wederzijdse Verplichtingen) een overdracht voor een project rechtvaardigt. De ordonnateur van de Commissie behoudt de ondertekeningsbevoegdheid over de rekening om erop toe te zien dat de middelen worden uitgekeerd zoals gepland. De middelen op de rekeningen waarvoor twee handtekeningen vereist zijn, zijn eigendom van de ACS-staat en worden dus niet als activa in de jaarrekening van het EOF opgenomen. De overdrachten naar deze rekeningen worden als Stabex-betalingen geboekt. In 2011 is 26 miljoen EUR teruggestort aan het EOF vanop rekeningen met dubbele handtekening in ACS-landen volgens de bepalingen van artikel 1, lid 4, van het Intern Akkoord over het 10e EOF[9]. Deze middelen zijn grotendeels overgemaakt van Saint Lucia (9 miljoen EUR), Kenia (7 miljoen EUR) and Togo (4 miljoen EUR). Deze ontvangsten worden geboekt als beleidsontvangsten (STABEX–steuninstrument) in de economische resultatenrekening van het 8e EOF. 2.5.3 Bankrekeningen cofinanciering || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Bankrekeningen cofinanciering || - || 6 || 2 || 8 || 10 TOTAAL || - || 6 || 2 || 8 || 10 Op deze bankrekeningen staan de middelen die verband houden met cofinancieringovereenkomsten uit 2007 en vroeger. Deze cofinancieringsmiddelen zijn eigendom van de desbetreffende lidstaten en bijgevolg wordt een overeenkomstig bedrag als te betalen post geboekt. Derhalve heeft dit geen effect op de nettoactiva. De Italiaanse cofinanciering wordt nog steeds voortgezet in Somalië. De bankrekeningen cofinanciering van het 10e EOF hebben betrekking op oude cofinancieringsprojecten die thans worden afgesloten. Na instructies van de ordonnateur zullen deze middelen aan de lidstaten worden teruggestort. VLOTTENDE PASSIVA 2.6 SCHULDEN OP KORTE TERMIJN || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EDF || 10e EDF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Schulden op korte termijn || 9 || 146 || 243 || 399 || 487 Toegerekende lasten || 20 || 168 || 151 || 339 || 286 Uitgestelde bijdrage aan middelen van het fonds || - || - || 295 || 295 || 272 TOTAAL || 29 || 315 || 689 || 1 033 || 1 045 Schulden op korte termijn omvatten kostendeclaraties die het EOF ontvangt in het kader van de subsidie- en aanbestedingsactiviteiten. Zij worden geboekt voor het gevraagde bedrag op het moment dat de declaratie wordt ontvangen. Dezelfde procedure wordt gevolgd voor facturen en kredietnota's bij opdrachten. Bij de afsluitprocedure aan het einde van het jaar is rekening gehouden met de betrokken kostendeclaraties. Bij de afsluitboekingen zijn de geraamde subsidiabele bedragen derhalve als overlopende posten geboekt. 2.6.1 Schulden op korte termijn || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Leveranciers en overige || 9 || 140 || 159 || 308 || 400 Schulden bij lidstaten - cofinanciering || - || 6 || 75 || 81 || 75 Diverse schulden || - || - || 10 || 10 || 12 TOTAAL || 9 || 146 || 243 || 399 || 487 2.6.1.1 Leveranciers en overige In deze rubriek zijn bedragen opgenomen die verschuldigd zijn aan leveranciers alsook bedragen die aan openbare organen en derde landen verschuldigd zijn. De vermindering met 92 miljoen EUR ten opzichte van de vorige verslagperiode bestaat grotendeels uit een vermindering van 62 miljoen EUR van schulden aan derde landen. 2.6.1.2 Schulden bij lidstaten die cofinancieren De ontvangen cofinancieringsbijdragen worden als aan de lidstaten te betalen bedragen geboekt, aangezien zij voldoen aan de criteria van inkomsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties. Het EOF moet de bijdragen gebruiken voor dienstverlening aan derden. Anders moet het EOF de activa (de ontvangen bijdragen) aan de lidstaten teruggeven. De openstaande schuld voor cofinancieringsovereenkomsten is de ontvangen cofinancieringsbijdrage verminderd met de uitgaven die met betrekking tot het project zijn gedaan. Dit heeft geen effect op de nettoactiva. 8 miljoen EUR van aan lidstaten te betalen cofinancieringsbedragen heeft betrekking op cofinancieringsovereenkomsten van 2007 of vroeger. De middelen staan op toegewezen bankrekeningen, zie 2.5.3 bankrekeningen cofinanciering. In 2011 zijn nieuwe cofinancieringsbijdragen ontvangen ten belope van 7 miljoen EUR (3 miljoen EUR (België), 2 miljoen EUR (Verenigd Koninkrijk), 1 miljoen EUR (Zweden) en 1 miljoen EUR (Zwitserland)). De middelen die betrekking hebben op de cofinancieringsovereenkomsten die in 2008 of later zijn ondertekend, staan niet op toegewezen bankrekeningen. De te betalen cofinancieringsbedragen zijn verminderd met 2 miljoen EUR om rekening te houden met de uitgaven die zijn gemaakt in het kader van de cofinancieringsprojecten (zie 3.1.4 and 3.2.2). 2.6.1.3 Diverse schulden Diverse schulden omvatten grotendeels niet-toegewezen kasmiddelen en teruggestorte bedragen. 2.6.2 Toegerekende lasten || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Toegerekende lasten || 20 || 168 || 151 || 339 || 286 TOTAAL || 20 || 168 || 151 || 339 || 286 Aan het einde van het jaar wordt een raming gemaakt van de subsidiabele uitgaven die door begunstigden van EOF-middelen zijn gedaan, maar nog niet zijn gedeclareerd. Naar aanleiding van deze afsluitberekeningen worden de geraamde subsidiabele bedragen als toegerekende lasten geboekt. De geraamde benuttiging van de voorfinanciering wordt voorgesteld als een geraamde verrekening van voorfinanciering (zie 2.2). 2.6.3 Uitgestelde bijdrage aan middelen van het fonds || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Verenigd Koninkrijk || - || - || 289 || 289 || 269 Ierland || - || - || 5 || 5 || 3 Litouwen || - || - || 1 || 1 || - TOTAAL || - || - || 295 || 295 || 272 Dit omvat de vooraf betaalde bijdragen van de lidstaten. NETTOACTIVA 2.7 AFGEROEPEN MIDDELEN VAN HET FONDS || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL Middelen van het fonds || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691 Niet-afgeroepen middelen van het fonds || - || (660) || (21 152) || (21 812) Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2010 || 12 840 || 11 039 || - || 23 879 || || || || Middelen van het fonds || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691 Niet-afgeroepen middelen van het fonds || - || - || (18 712) || (18 712) Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2011 || 12 840 || 11 699 || 2 440 || 26 979 Het vermogen van het fonds is het totale bedrag van bijdragen van de lidstaten voor het desbetreffende EOF zoals in elk van de Interne Akkoorden is vastgelegd. Niet-afgeroepen middelen vertegenwoordigen de aanvankelijke toewijzing die nog niet bij de lidstaten is opgevraagd. Afgeroepen middelen van het fonds komen overeen met de door de lidstaten naar de rekeningen bij de schatkist over te maken tranches van de aanvankelijke toewijzingen die werden afgeroepen overeenkomstig de procedure van artikel 16 van het Financieel Reglement van toepassing op het 10e Europees Ontwikkelingsfonds. Het kapitaal van het 8e en 9e EOF is opgevraagd en volledig ontvangen. Het 10e EOF is in 2008 in werking getreden. De middelen van het fonds bedroegen 21 152 miljoen EUR, overeenkomstig de bepalingen van het Intern Akkoord van toepassing op het 10e EOF. Middelen van het fonds || || || || in miljoen EUR Bijdragen || % || niet-afgeroepen 9e EOF 31.12.2010 || afgeroepen in 2011 || niet-afgeroepen 9e EOF 31.12.2011 Oostenrijk || 2.65 || (19) || 19 || - België || 3.92 || (27) || 27 || - Denemarken || 2.14 || (15) || 15 || - Finland || 1.48 || (10) || 10 || - Frankrijk || 24.30 || (170) || 170 || - Duitsland || 23.36 || (164) || 164 || - Griekenland || 1.25 || (9) || 9 || - Ierland || 0.62 || (4) || 4 || - Italië || 12.54 || (88) || 88 || - Luxemburg || 0.29 || (2) || 2 || - Nederland || 5.22 || (37) || 37 || - Portugal || 0.97 || (7) || 7 || - Spanje || 5.84 || (41) || 41 || - Zweden || 2.73 || (19) || 19 || - Verenigd Koninkrijk || 12.69 || (89) || 89 || - EIB || n.v.t. || 40 || (40) || - TOTAAL || 100,00 || (660) || 660 || - || || || || in miljoen EUR Bijdragen || % || niet-afgeroepen 10e EOF 31.12.2010 || called up in 2011 || niet-afgeroepen 10e EDF 31.12.2011 Oostenrijk || 2.41 || (510) || 59 || 451 België || 3.53 || (747) || 86 || 661 Denemarken || 2.00 || (423) || 49 || 374 Finland || 1.47 || (311) || 36 || 275 Frankrijk || 19.55 || (4 135) || 477 || 3 658 Duitsland || 20.50 || (4 336) || 500 || 3 836 Griekenland || 1.47 || (311) || 36 || 275 Ierland || 0.91 || (192) || 22 || 170 Italië || 12.86 || (2 720) || 314 || 2 406 Luxemburg || 0.27 || (57) || 7 || 51 Nederland || 4.85 || (1 026) || 118 || 908 Portugal || 1.15 || (243) || 28 || 215 Spanje || 7.85 || (1 660) || 192 || 1 469 Zweden || 2.74 || (580) || 67 || 513 Verenigd Koninkrijk || 14.82 || (3 135) || 362 || 2 773 Cyprus || 0.09 || (19) || 2 || 17 Tsjechië || 0.51 || (108) || 12 || 95 Estland || 0.05 || (11) || 1 || 9 Hongarije || 0.55 || (116) || 13 || 103 Litouwen || 0.12 || (25) || 3 || 22 Letland || 0.07 || (15) || 2 || 13 Malta || 0.03 || (6) || 1 || 6 Polen || 1.3 || (275) || 32 || 243 Slovenië || 0.18 || (38) || 4 || 34 Slowakije || 0.21 || (44) || 5 || 39 Bulgarije || 0.14 || (30) || 3 || 26 Roemenië || 0.37 || (78) || 9 || 69 TOTAAL || 100,00 || (21 152) || 2 440 || 18 712 In 2011 worden voor het laatst middelen in het kader van het 9e EOF afgeroepen en worden voor het eerst bijdragen in het kader van het 10e EOF, waaraan de 27 lidstaten deelnemen, afgeroepen. 2.8 OVERIGE RESERVES || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 naar/van 6e EOF || 94 || 490 || - || 584 || 584 naar/van 7e EOF || 533 || 1 135 || - || 1 668 || 1 668 naar/van 8e EOF || - || 2 762 || 141 || 2 903 || 2 864 naar/van 9e EOF || (2 762) || - || 161 || (2 601) || (2 531) naar/van 10e EOF || (141) || (161) || - || (302) || (333) TOTAAL || (2 276) || 4 227 || 301 || 2 252 || 2 252 Sinds de inwerkingtreding van het 10e EOF in 2008 zijn alle geannuleerde middelen van vorige EOF overgedragen naar de prestatiereserve van het 10e EOF. Deze reserve mag alleen worden vastgelegd volgens de voorwaarden van artikel 1, lid 4, van het Intern Akkoord over het 10e EOF. In 2011 zijn 38 miljoen EUR en 80 miljoen EUR van geannuleerde middelen overgedragen van respectievelijk het 8e en 9e EOF naar het 10e EOF en is 150 miljoen EUR overgedragen van de prestatiereserve van het 10e EOF naar het 9e EOF[10]. Op 23 mei 2011 is een besluit van de Raad[11] genomen om een bedrag van 200 miljoen EUR aan Zuid-Soedan toe te wijzen uit de geannuleerde middelen voor projecten van het negende EOF en eerdere EOF. Eind 2011 is dit bedrag nog steeds toegewezen aan de prestatiereserve van het 10e EOF. In 2012 moet het evenwel uit deze reserves worden vrijgegeven. 3. TOELICHTINGEN BIJ DE ECONOMISCHE RESULTATENREKENING 3.1 BELEIDSONTVANGSTEN in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTaAL 2011 || TOTAAL 2010 Teruggevorderde uitgaven || 3 || 11 || 2 || 16 || 29 Teruggevorderde Stabex-middelen || 26 || - || - || 26 || 32 Wisselkoersbaten || 11 || 37 || 7 || 54 || 78 Beleidsontvangsten cofinanciering || - || - || 2 || 2 || 1 TOTAAL || 40 || 49 || 10 || 99 || 140 3.1.1 Teruggevorderde uitgaven Deze rubriek omvat de door het EOF opgestelde invorderingsopdrachten en verminderingen van volgende betalingen die in het boekhoudsysteem van het EOF zijn opgenomen, waarmee uitgaven die vroeger zijn betaald, op basis van controles, afgesloten audits of subsidiabiliteitsanalyse worden teruggevorderd. Er wordt opgemerkt dat de terugvordering van voorfinancieringen niet als ontvangsten is opgenomen, maar in de rubriek voorfinanciering in de balans is gecrediteerd. 3.1.1.1 Terugvordering van onverschuldigde betalingen In 2011 zijn invorderingsopdrachten ten belope van 12 miljoen EUR (ten opzichte van 11 miljoen EUR in 2010) opgesteld voor onverschuldigd betaalde bedragen. Hiervan heeft 8 miljoen EUR betrekking op teruggevorderde uitgaven. Dit bedrag is als beleidsontvangsten geboekt. De terugvordering van voorfinanciering heeft 4 miljoen EUR opgeleverd en is op de balans bij de voorfinanciering geboekt. Hierna volgt een overzicht van de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen: in miljoen EUR || || Ontvangsten || Voorfinanciering || TOTAAL 2011 || Ontvangsten || Voorfinanciering || TOTAAL 2010 Fouten || 2 || 1 || 3 || 1 || 1 || 2 Onregelmatigheid || 6 || 3 || 8 || 5 || 3 || 8 Kennisgeving OLAF || 1 || - || 1 || 1 || - || 1 TOTAAL || 8 || 4 || 12 || 7 || 4 || 11 3.1.2 Teruggevorderde Stabex-middelen In 2011 is 26 miljoen EUR teruggestort aan het EOF vanop rekeningen met dubbele handtekening in ACS-landen volgens de bepalingen van artikel 1, lid 4, van het Intern Akkoord over het 10e EOF[12]. Deze middelen zijn grotendeels overgemaakt van Saint Lucia (9 miljoen EUR), Kenia (7 miljoen EUR) and Togo (4 miljoen EUR). Deze ontvangsten worden geboekt als beleidsontvangsten (STABEX–steuninstrument) in de economische resultatenrekening van het 8e EOF. 3.1.3 Wisselkoersbaten Deze baten vloeien voort uit de dagelijkse activiteiten en daarmee verband houdende verrichtingen die worden verricht in andere valuta dan de euro, alsmede uit de herwaardering aan het einde van het jaar die nodig is voor het opstellen van de jaarrekening. Het betreft zowel gerealiseerde als niet-gerealiseerde winsten. 3.1.4 Beleidsontvangsten cofinanciering De beleidsontvangsten met betrekking tot cofinanciering zijn de benutte bijdragen (zie 3.2.2). Aangezien deze bijdragen voldoen aan de criteria van inkomsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties, wordt de bijdrage geboekt op basis van de uitvoering van het cofinancieringsproject. 3.2 BELEIDSUITGAVEN in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 2011 || TOTAAL 2010 Beleidsuitgaven - steuninstrumenten || 114 || 879 || 1 640 || 2 633 || 2 852 Beleidsontvangsten cofinanciering || - || - || 2 || 2 || 1 Wisselkoersverliezen || 11 || 41 || 8 || 61 || 58 Waardevermindering van vorderingen || 3 || 4 || - || 7 || 3 TOTAAL || 128 || 924 || 1 650 || 2 702 || 2 914 3.2.1 Beleidsuitgaven - steuninstrumenten || || || || in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 2011 || TOTAAL 2010 Programmeerbare steun || 58 || 56 || 1 136 || 1 251 || 1 127 Macro-economische steun || - || 51 || - || 51 || 35 Sectoraal beleid || 0 || 372 || 0 || 371 || 765 Rentesubsidies || 0 || - || - || 0 || Intra-ACS-projecten || - || 301 || 349 || 650 || 336 Spoedhulp || - || 63 || 149 || 212 || 442 Hulp aan vluchtelingen || 0 || - || - || 0 || (1) Risicokapitaal || 19 || - || - || 19 || Stabex || 12 || - || - || 12 || 46 Sysmin[13] || (8) || - || - || (8) || 10 Overige steunprogramma's van eerdere EOF's || - || 24 || - || 24 || (17) Schuldverlichting – HIPC en Wereldbank || - || - || - || - || 14 Institutionele steun || - || 2 || 6 || 8 || 44 Compensatie exportopbrengsten || 32 || 10 || - || 42 || 37 Fonds voor Democratische Republiek Congo || - || 0 || - || 0 || 15 Totaal || 114 || 879 || 1 640 || 2 633 || 2 852 De beleidsuitgaven van het EOF hebben betrekking op meerdere steuninstrumenten en nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd. 3.2.2 Beleidsontvangsten cofinanciering Deze uitgaven worden gemaakt voor cofinancieringsprojecten in 2011. Aangezien de ontvangen cofinancieringsbijdragen voldoen aan de criteria van inkomsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties, wordt een overeenkomstig bedrag aan bijdragen geboekt als beleidsontvangsten (zie 3.1.4). 3.2.3 Wisselkoersverliezen Wisselkoersverliezen vloeien voort uit de dagelijkse activiteiten en daarmee verband houdende verrichtingen die worden verricht in andere valuta dan de euro, alsmede uit de herwaardering aan het einde van het jaar die nodig is voor het opstellen van de jaarrekening. Het betreft zowel gerealiseerde als niet-gerealiseerde verliezen. Wanneer naar de nettopositie wordt gekeken, was er een nettowisselkoersverlies van 6 miljoen EUR (wisselkoersverlies van 61 miljoen EUR gecompenseerd met wisselkoerswinst van 54 miljoen EUR). 3.2.4 Waardevermindering van vorderingen Deze rubriek bevat hoofdzakelijk voorfinancieringscorrecties en bedragen die zijn afgeschreven/verloren bij realisering met betrekking tot vorderingen van de Commissie. 3.3 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 2011 || TOTAAL 2010 Administratieve uitgaven || 0 || 3 || 72 || 75 || 86 TOTAAL || 0 || 3 || 72 || 75 || 86 Deze rubriek omvat ondersteuningsuitgaven; d.w.z. administratieve kosten voor de programmering en tenuitvoerlegging van de EOF. Dit omvat uitgaven voor de voorbereiding, opvolging, controle en evaluatie van projecten alsook uitgaven voor computernetwerken, technische bijstand enz. 3.4 FINANCIËLE ONTVANGSTEN in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 2011 || TOTAAL 2010 Rentebaten – Europese banken || - || 0 || 1 || 1 || 1 Rentebaten: Stabex || 0 || - || - || 0 || 0 Rente op laattijdige betaling van invorderingsopdrachten || 0 || 0 || 0 || 0 || 3 Renteopbrengsten uit voorfinanciering || (1) || (19) || (1) || (21) || 91 TOTAAL || (1) || (19) || 0 || (20) || 95 De rentebaten in 2011 blijven laag als gevolg van de aanhoudende lage rentevoeten. 3.4.1. Rente op laattijdige betaling van invorderingsopdrachten Dit is rente die verschuldigd is voor laattijdige betaling van invorderingsopdrachten door debiteuren, inclusief laattijdige betaling van bijdragen door lidstaten. Deze middelen kunnen worden benut voor de financiering van projecten overeenkomstig de artikelen 1 en 6 van het Intern Akkoord betreffende het 10de EOF. 3.4.2 Renteopbrengsten uit voorfinanciering Rente op voorfinancieringen wordt in de jaarrekening verwerkt overeenkomstig de bepalingen van artikel 7, lid 3, en artikel 8 van het Financieel Reglement van het 10e EOF. De toegerekende rente op voorfinancieringen voor 2011 is lager dan die van 2010. De omkering van de groei van 2010 resulteerde met name in negatieve rentebaten. Dit was het gevolg van een herindeling in 2011 van verscheidene overeenkomsten die in 2010 als subsidieovereenkomsten werden beschouwd bij overeenkomsten voor gezamenlijk beheer met internationale organisaties. Overeenkomstig de bepalingen van de bovenvermelde artikelen van het Financieel Reglement geeft het eerstgenoemde type overeenkomsten aanleiding tot de berekening van oplopende rente op voorfinanciering terwijl dit bij het laatstgenoemde type overeenkomsten niet het geval is. 4. TOELICHTING BIJ HET KASSTROOMOVERZICHT 4.1 DOEL EN SAMENSTELLING VAN HET KASSTROOMOVERZICHT Informatie over de kasstroom wordt gebruikt om een basis te verschaffen voor het beoordelen van het vermogen van het EOF om geldmiddelen en kasequivalenten te genereren, en van de behoeften van het EOF om deze kasstromen te gebruiken. Voor het opstellen van het kasstroomoverzicht is gebruik gemaakt van de indirecte methode. Dat betekent dat de nettowinst of het nettoverlies van het begrotingsjaar wordt aangepast om rekening te houden met de gevolgen van verrichtingen van niet-contante aard, latenties of voorzieningen voor reeds of nog te ontvangen of betalen kasstromen uit de beleidsactiviteiten. Kasstromen die voortkomen uit verrichtingen in vreemde valuta moeten worden gepresenteerd in de rapporteringsvaluta van het EOF (de euro) door op het bedrag in de vreemde valuta de wisselkoers toe te passen die op de datum van de kasstroom geldt tussen de euro en de vreemde valuta. 4.2 BELEIDSACTIVITEITEN In het kasstroomoverzicht van het EOF zijn alleen kasstromen van de beleidsactiviteiten opgenomen, aangezien het EOF geen investerings- of financieringsactiviteiten heeft. Het doel van de beleidsactiviteiten is bij te dragen tot de verwezenlijking van beleidsgerichte resultaten. 5. VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN PASSIVA EN OVERIGE INFORMATIEVERSCHAFFING 5.1 VOORWAARDELIJKE ACTIVA in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Uitvoeringsgaranties || 16 || 221 || 88 || 325 || 360 Inhoudingsgaranties || 5 || 151 || 40 || 197 || 227 Voorwaardelijke activa met betrekking tot rechtszaken || - || 1 || - || 1 || 1 TOTAAL || 21 || 373 || 128 || 523 || 587 5.1.1 Uitvoeringsgaranties Soms worden uitvoeringsgaranties verlangd om ervoor te zorgen dat de begunstigden van EOF-middelen voldoen aan de verplichtingen van hun contracten met het EOF. De vermindering met 35 miljoen EUR uitvoeringsgaranties is het verschil tussen de vrijgegeven garanties en de nieuwe ontvangen garanties. De meeste waarborgen werden vrijgegeven in het kader van het 8e EOF (23 miljoen EUR, grotendeels voor programmeerbare steun) en het 9e EOF (90 miljoen EUR, grotendeels gekoppeld aan sectoriële steunpolitiek). 5.1.2 Inhoudingsgaranties Inhoudingsgaranties hebben alleen betrekking op contracten voor de uitvoering van werken. Meestal wordt 10% van de tussentijdse betalingen aan begunstigden ingehouden om ervoor te zorgen dat de aannemer zijn verplichtingen nakomt. Deze ingehouden bedragen worden als te betalen bedragen opgenomen. Met instemming van de opdrachtgever kan de aannemer de inhoudingen op de tussentijdse betalingen desgewenst vervangen door een inhoudingsgarantie. Deze verkregen garanties worden opgenomen als voorwaardelijke activa. De vermindering met 30 miljoen EUR inhoudingsgaranties is het verschil tussen de vrijgegeven garanties en de nieuwe ontvangen garanties. De meeste garanties werden vrijgegeven in het kader van het 9e EOF (63 miljoen EUR, grotendeels gekoppeld aan aan sectoriële steunpolitiek). De nieuwe garanties werden grotendeels ontvangen in het kader van het 9e EOF (31 miljoen EUR, grotendeels gekoppeld aan sectoriële steunpolitiek) en het 10e EOF (22 miljoen EUR). 5.2 VOORWAARDELIJKE PASSIVA in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Bedragen met betrekking tot rechtszaken || - || 0 || - || 0 || 6 TOTAAL || - || 0 || - || 0 || 6 Deze hierboven vermelde bedragen hebben betrekking op schadevergoedingszaken die momenteel tegen het EOF zijn ingeleid, andere rechtsgeschillen en de geraamde gerechtskosten. Alle voorwaardelijke verplichtingen en vastleggingen zouden, indien ze zich zouden realiseren, door het EOF in de loop van de volgende jaren worden gedragen. 5.3 OVERIGE INFORMATIEVERSCHAFFING 5.3.1 Begrotingsvastleggingen in miljoen EUR || 8e EOF || 9e EOF || 10e EOF || TOTAAL 31.12.2011 || TOTAAL 31.12.2010 Niet-afgewikkelde begrotingsvastleggingen die nog niet betaald zijn || 157 || 1 643 || 3 794 || 5 594 || 5 991 Hiermee verband houdende bedragen die in de economische resultatenrekening zijn opgenomen || (29) || (308) || (309) || (646) || (714) TOTAAL || 128 || 1 335 || 3 485 || 4 948 || 5 277 De niet-afgewikkelde begrotingsvastleggingen vertegenwoordigen de open vastleggingen waarvoor betalingen en/of vrijmakingen nog niet zijn gedaan. Dit is het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma's. Op 31 december 2011 was met de niet-afgewikkelde begrotingsvastleggingen een bedrag van in totaal 5 594 miljoen EUR gemoeid. Het als een toekomstige te financieren verplichting gepresenteerde bedrag is deze niet-afgewikkelde begrotingsvastlegging, verminderd met de daarmee verband houdende bedragen die in de economische resultatenrekening 2011 zijn opgenomen als uitgaven, hetgeen een totaalbedrag van 4 948 miljoen EUR geeft. 6. FINANCIEEL RISICOBEHEER De hieronder verschafte informatie met betrekking tot het financieel risicobeheer van het EOF betreft de kasverrichtingen die door de Europese Commissie werden verricht namens het EOF met het oog op de besteding van EOF-middelen. 6.1 BELEID INZAKE RISICOBEHEER EN AFDEKKINGSACTIVITEITEN De voorschriften en beginselen voor het beheer voor het beheer van de kasverrichtingen van het EOF zijn vastgelegd in Verordening (EG) nr. 215/2008 van de Raad inzake het Financieel Reglement van toepassing op het 10e EOF, en in het Intern Akkoord. Als gevolg van de bovenvermelde regelgeving zijn de volgende hoofdprincipes van toepassing: – De EOF-bijdragen worden door elke lidstaat gestort op een speciale rekening die bij de centrale bank van de betrokken lidstaat of bij de door hem aangewezen financiële instelling is geopend. Deze bijdragen blijven op die speciale rekeningen totdat de betalingen van het EOF moeten worden uitgevoerd. – De EOF-bijdragen worden door de lidstaten in EUR betaald, terwijl de EOF-betalingen in EUR en in andere valuta, inclusief minder bekende, luiden. – Bankrekeningen die zijn geopend namens het EOF door de Commissie mogen niet overschreden worden. Naast de speciale rekeningen heeft de Commissie namens het EOF nog andere bankrekeningen geopend bij financiële instellingen (centrale banken en commerciële banken) om andere betalingen te verrichten en te ontvangen dan de bijdragen van de lidstaten aan de begroting overeenkomstig artikel 44 van Verordening nr. 215/2008 van de Raad (zie punt 6.4). Alle commerciële banken waar andere rekeningen dan de hierboven vermelde "speciale rekeningen" voor het EOF zijn geopend, worden door de Commissie via openbare aanbestedingen geselecteerd. De kasverrichtingen en de betalingen zijn sterk geautomatiseerd en maken gebruik van moderne informaticasystemen. Er worden specifieke procedures toegepast om de veiligheid van het systeem te waarborgen en om te garanderen dat de taken gescheiden worden conform het Financieel Reglement, de interne controlenormen van de Commissie en de controleprincipes. Een op schrift gestelde reeks richtsnoeren en procedures regelt het beheer van de kasverrichtingen en betalingen met als doel het operationele en financiële risico te beperken en een gepast controleniveau te waarborgen. Zij betreffen de verschillende werkingsgebieden en de naleving van de richtsnoeren en procedures wordt periodiek gecontroleerd. 6.2 MARKTRISICO'S 6.2.1 Valutarisico Alle bijdragen luiden in euro en andere valuta worden slechts aangekocht wanneer zij noodzakelijk zijn voor de uitvoering van betalingen. Bijgevolg zijn de kasverrichtingen van het EOF niet blootgesteld aan een valutarisico. 6.2.2 Het renterisico Het EOF ontleent geen geldmiddelen; bijgevolg is het EOF niet blootgesteld aan een renterisico. Het EOF krijgt evenwel rente op de saldi die het op zijn verschillende bankrekeningen aanhoudt. Namens het EOF heeft de Commissie dus maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de op gezette tijd verworven rente in overeenstemming is met de marktrentevoeten en hun mogelijke fluctuatie. Overnight saldi op commerciële bankrekeningen worden dagelijks vergoed. De vergoeding voor saldi op dergelijke rekeningen is gebaseerd op variabele marktrentevoeten waarop een contractuele marge (positief of negatief) wordt toegepast. Voor de meeste rekeningen is de renteberekening gekoppeld aan de EONIA (Euro Over Night Index Average) en wordt zij aangepast aan de schommelingen van deze rentevoet. Voor enkele andere rekeningen is de renteberekening gekoppeld aan de marginale rentevoet die de ECB hanteert voor haar herfinancieringsverrichtingen. Bijgevolg loopt het EOF geen risico dat haar saldi tegen een lager tarief dan de marktrentevoeten worden vergoed. 6.3 KREDIETRISICO (TEGENPARTIJRISICO) De meeste kasmiddelen van het EOF worden conform Verordening (EG, Euratom) nr. 215/2008 aangehouden op de "speciale rekeningen" die geopend zijn door de lidstaten voor de betaling van hun bijdragen. De meeste van deze rekeningen worden aangehouden bij de schatkist of de nationale centrale bank van de lidstaten. Deze instellingen houden voor het EOF het laagste tegenpartijrisico in (risico ligt bij de lidstaten). Wat betreft het deel van de kasmiddelen van het EOF die worden aangehouden bij commerciële banken ter dekking van betalingen, worden deze rekeningen precies op tijd aangevuld. Deze aanvulling wordt automatisch beheerd door het kasbeheersysteem van de thesaurie van de Commissie. Minimumkassaldi, evenredig met het gemiddelde bedrag van de uitgevoerde dagelijkse betalingen, worden op elke rekening aangehouden. Bijgevolg zijn de bedragen die overnight op deze rekeningen staan, voortdurend laag. Hierdoor is het EOF slechts in beperkte mate aan risico blootgesteld. Bovendien worden specifieke richtsnoeren toegepast voor de selectie van de commerciële banken om het tegenpartijrisico waaraan het EOF is blootgesteld, nog verder te minimaliseren. Alle commerciële banken worden via openbare aanbestedingen geselecteerd. Om toegelaten te worden tot de aanbestedingsprocedures, dienen de banken minimaal over een kredietrating op korte termijn te beschikken van Moody's P-1 of gelijkwaardig (S&P A-1 of Fitch F1). In bepaalde en naar behoren gemotiveerde omstandigheden kan een lager niveau geëist worden. 6.4 LIQUIDITEITSRISICO Voor het EOF geldende begrotingsbeginselen zorgen ervoor dat de totale kasmiddelen voor de begrotingsperiode steeds toereikend zijn voor de uitvoering van alle desbetreffende betalingen. De totale bijdragen van de lidstaten stemmen immers overeen met het totale bedrag van de betalingskredieten voor de desbetreffende begrotingsperiode. De bijdragen van de lidstaten aan het EOF worden evenwel betaald in drie tranches per jaar, terwijl de betalingen in zekere mate seizoensgebonden zijn. Om ervoor te zorgen dat de kasmiddelen steeds toereikend zijn om de in een bepaalde maand uit te voeren betalingen te dekken, worden op gezette tijden gegevens over de kassituatie uitgewisseld tussen de thesaurie van de Commissie en de desbetreffende uitgevende diensten om ervoor te zorgen dat de in een bepaalde periode uitgevoerde betalingen de beschikbare kasmiddelen niet overschrijden. Naast het bovenstaande zorgen geautomatiseerde kasbeheerinstrumenten er in het kader van de dagelijkse kasverrichtingen van het EOF voor dat dagelijks voldoende liquiditeit beschikbaar is op elke bankrekening van het EOF. 7. INFORMATIEVERSCHAFFING OVER VERBONDEN PARTIJEN In deze rubriek zijn er geen verrichtingen met verbonden partijen waarover specifieke informatie moet worden verschaft. 8. GEBEURTENISSEN NA DE BALANSDATUM Op de datum van overdracht van de rekeningen zijn geen relevante punten onder de aandacht gekomen van de rekenplichtige van het EOF die een afzonderlijke vermelding in deze rubriek zouden vereisen. Evenmin waren dergelijke punten bij hem aangemeld. Bij het opstellen van de jaarrekeningen en de bijbehorende toelichtingen werd gebruik gemaakt van de recentste beschikbare gegevens en dit komt tot uiting in de hierboven opgenomen informatie. 9. AFSTEMMING TUSSEN ECONOMISCH RESULTAAT – BEGROTINGSRESULTAAT Het economisch resultaat van het jaar is berekend op transactiebasis. Doch het begrotingsresultaat is gebaseerd op beginselen van de kasboekhouding, zoals bepaald in het Financieel Reglement. Aangezien beide resultaten het gevolg zijn van dezelfde onderliggende verrichtingen, is het nuttig om na te gaan of zij op elkaar afstembaar zijn. In onderstaande tabel is deze afstemming opgenomen, met vermelding van de belangrijkste afgestemde bedragen, opgesplitst in ontvangsten en uitgaven. || || in miljoen EUR || 2011 || 2010 || || ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET BEGROTINGSJAAR || (2 700) || (2 765) || || ONTVANGSTEN || || Rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden || (52) || (33) Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet geïnd zijn || (3) || (4) Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar geïnd zijn || 10 || 10 Netto-effect voorfinanciering || 46 || 53 Netto toegerekende ontvangsten || (13) || (173) || || UITGAVEN || || Nog niet betaalde uitgaven van het lopende jaar || 98 || 178 Uitgaven van het vorige jaar betaald in het lopende jaar || (249) || (155) Betalingsannuleringen || 17 || 39 Netto-effect van voorfinanciering || (346) || (353) Netto toegerekende ontvangsten || 317 || (31) || || BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR || (2 874) || (3 233) 9.1 Afstemmingsposten - ontvangsten De begrotingsontvangsten van een begrotingsjaar zijn gelijk aan de bedragen die worden geïnd van tijdens het begrotingsjaar vastgestelde rechten en de bedragen die worden geïnd van rechten die zijn vastgesteld tijdens voorafgaande begrotingsjaren. De rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden, worden geboekt in de economische resultatenrekening. Vanuit begrotingsoogpunt kunnen zij evenwel niet als ontvangsten worden beschouwd, aangezien het ontvangen bedrag naar de reserve wordt overgeheveld en zonder een besluit van de Raad niet opnieuw kan worden vastgelegd. De rechten die in het huidige jaar zijn vastgesteld maar nog niet geïnd, moeten ten behoeve van de afstemming van het economisch resultaat worden afgetrokken, aangezien zij geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de rechten die tijdens vorige jaren zijn vastgesteld en in het huidige jaar geïnd, ten behoeve van de afstemming bij het economische resultaat worden opgeteld. Het netto-effect van voorfinanciering is de vereffening van de teruggevorderde voorfinancieringen. Dit is een kasontvangst die geen gevolgen heeft voor de economische resultaten. De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende baten voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende baten van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen. 9.2 Afstemmingsposten - uitgaven Uitgaven van het lopende jaar die nog niet zijn betaald, moeten ten behoeve van de afstemming worden toegevoegd, aangezien zij in het economisch resultaat zijn opgenomen maar geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de uitgaven van vorige jaren die in het huidige jaar betaald, ten behoeve van de afstemming van het economische resultaat worden afgetrokken, aangezien zij deel uitmaken van de begrotingsuitgaven van het lopende jaar, maar zij het economische resultaat niet beïnvloeden of in het geval van correcties de uitgaven verminderen. De kasmiddelen van betalingsannuleringen hebben geen invloed op de economische resultaten, maar wel op het begrotingsresultaat. Het netto-effect van voorfinanciering is de combinatie van de nieuwe voorfinancieringsbedragen die tijdens het lopende jaar zijn betaald (geboekt als begrotingsuitgaven van het jaar en de vereffening van de voorfinancieringen die tijdens het lopende jaar of vorige jaren werden betaald via de aanvaarding van subsidiabele kosten. De laatste zijn wel toegerekende uitgaven, doch geen uitgave in de begrotingsboekhouding, aangezien de aanvankelijke voorfinanciering reeds als een begrotingsuitgave werd beschouwd op het ogenblik van de betaling. De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar, dat wil zeggen subsidiabele uitgaven die begunstigden van EOF-middelen hebben gedaan, maar nog niet aan het EOF hebben gedeclareerd. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende uitgaven voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende uitgaven van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen. 2. VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN INLEIDENDE OPMERKINGEN Eerdere EOF's · Bij Besluit nr. 1/2000 van de ACS-EG-Raad van 27 juli 2000 betreffende overgangsmaatregelen werd bepaald dat een deel van de niet-toegewezen middelen van de eerdere EOF's wordt aangewend overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van de Overeenkomst van Cotonou, die op grond van de overgangsmaatregelen vervroegd van toepassing zijn. · Bij Besluit nr. 410/2001 van de Commissie van 16 maart 2001, dat strekt tot vaststelling van de toewijzingen aan de indicatieve programma's voor de ACS-landen uit hoofde van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst, is bepaald dat de niet-toegewezen middelen van de eerdere EOF voor een maximumbedrag van 1,2 miljard EUR worden aangewend voor de tenuitvoerlegging overeenkomstig de regels en procedures van de respectieve EOF, dit tot de inwerkingtreding van het financieel protocol van t