TOELICHTING EN VOORWAARDEN VOOR DE BESCHIKBAARSTELLING VAN MIDDELEN UIT HET SOLIDARITEITSFONDS VAN DE EUROPESE UNIE

1.INLEIDING

Dit besluit heeft betrekking op de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (hierna "het fonds" genoemd) voor een bedrag van 16 274 765 EUR naar aanleiding van drie rampen in Bulgarije en Griekenland. Deze beschikbaarstelling wordt voor het volle bedrag gefinancierd door gedeeltelijk gebruik te maken van de 50 000 000 EUR aan vastleggings- en betalingskredieten die reeds in de begroting 2015 zijn opgenomen. Bijgevolg is een gewijzigde begroting niet vereist.

2.TOELICHTING EN VOORWAARDEN

Eind april 2015 heeft de Commissie drie aanvragen voor financiële bijstand uit het fonds ontvangen die betrekking hebben op een ramp in Bulgarije (streng winterweer) en twee rampen in Griekenland (overstroming in Evros en Centraal Griekenland) die zich in januari en februari 2015 hebben voorgedaan. De Commissie heeft een grondig onderzoek van de drie aanvragen uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (hierna "de Verordening" genoemd) en in het bijzonder de artikelen 2, 3 en 4 van deze verordening. De belangrijkste afwegingen die bij de beoordelingen zijn gemaakt, kunnen als volgt worden samengevat.

2.1.BULGARIJE

(1)Eind januari en begin februari 2015 hadden grote delen van Bulgarije te lijden onder hevige regenbuien, sneeuw, overstromingen en aardverschuivingen, die aanzienlijke schade hebben aangericht aan openbare infrastructuur, bedrijven, particuliere woningen en bezittingen en de landbouwsector.

(2)De aanvraag van Bulgarije werd door de Commissie ontvangen op 24 april 2015, binnen de termijn van 12 weken na de vaststelling van de eerste schade op 30 januari 2015.

(3)Uit de beoordeling van de Commissie bleek dat de verschillende rampen in Bulgarije eenzelfde meteorologische, natuurlijke oorzaak hadden en dus vallen binnen het toepassingsgebied van het SFEU.

(4)Bij de indiening van zijn aanvraag verzocht Bulgarije om betaling van een voorschot op de verwachte bijdrage uit het SFEU. Na een voorlopige beoordeling van de aanvraag concludeerde de Commissie dat was voldaan aan de voorwaarden van artikel 4 bis van de Verordening. Op grond van Besluit C(2015) 4179 werd een voorschot verleend ten belope van 637 782 EUR, hetgeen neerkomt op 10 % van de verwachte bijdrage uit het fonds.

(5)De Bulgaarse autoriteiten ramen de totale directe schade veroorzaakt door de ramp op 243,305 miljoen EUR. Dit komt neer op 0,622 % van het bni van Bulgarije ofwel 103,6 % van de voor Bulgarije in 2015 geldende drempel van 234,871 miljoen EUR (d.w.z. 0,6 % van het bni volgens de gegevens van 2013) voor steun uit het SFEU bij een grote ramp. Aangezien het bedrag van de totale directe schade de drempel overschrijdt, kan de ramp worden aangemerkt als "grote natuurramp" in de zin van artikel 2, lid 2, van de Verordening.

(6)De totale directe schade vormt de basis voor de berekening van de financiële bijdrage uit het fonds. De financiële bijdrage mag enkel worden gebruikt voor noodacties inzake eerste levensbehoeften en herstel als bedoeld in artikel 3 van de Verordening.

(7)Wat betreft de impact en de gevolgen van de ramp, is bijna het gehele Bulgaarse grondgebied getroffen door het strenge winterweer. Er werd aangegeven dat de zuidoostelijke regio het hardst was getroffen. Alleen al in de stad Burgas kwamen meer dan 300 gebouwen onder water te staan. Belangrijke infrastructuur is door de aardbevingen vernietigd. Er waren dijkbreuken, talrijke rivieren (zoals de Maritsa (of Evros in het Grieks)) traden buiten hun oevers, waardoor landbouwgrond en bossen zijn overstroomd. Hevige windstoten vernielden dennenbossen, veroorzaakten stroomonderbrekingen en verstoringen van de communicatienetwerken. Wegen waren geblokkeerd door omgevallen bomen.

(8)De kosten voor noodacties inzake eerste levensbehoeften, die krachtens artikel 3, lid 2, van de Verordening in aanmerking worden genomen, zijn - opgesplitst volgens het soort actie - door de Bulgaarse autoriteiten op 239,225 miljoen EUR geraamd. Dit bedrag vertegenwoordigt meer dan 98% van de totale aangemelde schade. De Bulgaarse autoriteiten hebben toegelicht dat het onevenredig hoge aandeel openbare schade het gevolg is van het onvermogen van de lokale autoriteiten om binnen de voor aanvragen geldende termijn van 12 weken het bedrag van de particuliere schade naar behoren te bepalen. De particuliere schade is dus grotendeels niet opgenomen in de aanvraag. Het grootste onderdeel van de kosten van de noodacties bedraagt meer dan 97 miljoen EUR en heeft betrekking op de veiligstelling van de infrastructurele preventievoorzieningen. Geraamd wordt dat meer dan 46 miljoen EUR vereist zal zijn voor het herstel van de transportinfrastructuur.

(9)De getroffen regio's vallen onder de categorie "minder ontwikkelde regio's" in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (2014-2020). De Bulgaarse autoriteiten hebben aan de Commissie niet te kennen gegeven dat zij voornemens zijn middelen van het ESI-fondsprogramma over te hevelen naar herstelmaatregelen.

(10)Wat betreft de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer in verband met de aard van de ramp, heeft Bulgarije in 2010 Richtlijn 2007/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 over beoordeling en beheer van overstromingsrisico’s (de "Hoogwaterrichtlijn") omgezet in nationale wetgeving en voor elk stroomgebieddistrict is een voorlopige overstromingsrisicobeoordeling uitgevoerd op basis van de methode voor de beoordeling van overstromingsrisico en overstromingsgevaar die door het ministerie van Milieu en Water is opgesteld.

(11)Op het moment van de indiening van de aanvraag liepen tegen Bulgarije geen inbreukprocedures op het vlak van de Uniewetgeving in verband met de aard van de ramp.

(12)De Bulgaarse autoriteiten hebben medegedeeld dat schade ten belope van ongeveer 32 275 EUR door de verzekering is gedekt. Dit bedrag is afgetrokken van de subsidiabele kosten.

2.2.GRIEKENLAND (overstromingen in de regio Evros en de centrale en westelijke regio’s)