[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 26.9.2006

COM(2006) 548 definitief

2005/0043 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het

gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013)

2005/0043 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het

gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013)

1. ACHTERGROND

Datum van zending van het voorstel aan het EP en de Raad (document COM(2005) 119 def. - 2005/0043(COD) en 2005/0044(CNS)): | 13 april 2005 |

Datum van het advies van het Comité van de Regio's: | 16 november 2005 |

Datum van het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité: | 14 december 2005 |

Datum van het advies van het Europees Parlement in eerste lezing: | 15 juni 2006 |

Datum van zending van het gewijzigde voorstel aan het EP en de Raad: | 28 juni 2006 |

Datum van aanneming van het gemeenschappelijk standpunt: | 25 september 2006 |

2. Standpunt van de Commissie over het gemeenschappelijk standpunt

In overeenstemming met artikel 251 van het EG-Verdrag wordt in deze mededeling het standpunt uiteengezet van de Commissie over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad dat ingevolge het op 24 juli 2006 bereikte politieke akkoord op 25 september 2006 betreffende het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling bij gekwalificeerde meerderheid is aangenomen. Op 24 juli 2006 is eveneens een politiek akkoord over het Euratom-kaderprogramma bereikt.

Het gemeenschappelijk standpunt behoudt in grote lijnen de structuur en inhoud van het door de Commissie voorgestelde kaderprogramma en is over het algemeen in hoge mate consistent met het advies van het Europees Parlement.

De Raad heeft een grote meerderheid van de amendementen verwerkt die waren aangenomen in het advies van het Europees Parlement in eerste lezing (15 juni 2006) en door de Commissie in haar gewijzigd voorstel waren aanvaard.[1]

3. Opmerkingen over het gemeenschappelijk standpunt

De Commissie beschouwt het gemeenschappelijk standpunt als een goede basis voor verdere onderhandelingen over het kaderprogramma met het oog op het bereiken van een akkoord in tweede lezing.

Wat het budget betreft hebben de Raad (en het Europees Parlement) hun goedkeuring gehecht aan het totale bedrag van 50 miljard 521 miljoen EUR dat de Commissie in haar gewijzigd voorstel[2] had voorgesteld ingevolge de sluiting op 17 mei 2006 van het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer[3] .

Wat de verdeling van het budget betreft is het gemeenschappelijk standpunt in grote lijnen consistent met het gewijzigd voorstel van de Commissie en het advies van het Parlement, met uitzondering van:

- In Samenwerking

- Verhoogde bedragen voor vijf thema's : ""gezondheid", "nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën", "energie", "milieu" alsmede een kleine verhoging in "sociaal-economische wetenschappen en geesteswetenschappen";

- Een verlaging in het thema "veiligheid en ruimtevaart".

- In Capaciteiten

- Een belangrijke verlaging in "onderzoeksinfrastructuren" alsmede een verlaging in "wetenschap in de maatschappij";

- Verhoogde bedragen voor "onderzoek ten behoeve van KMO's" en "onderzoekspotentieel" alsmede een kleine verhoging in "internationale samenwerkingsactiviteiten".

Hoewel er een sterke correlatie is tussen de voorgestelde activiteiten en het voorgestelde budget is het mogelijk dat het verlaagde budget voor infrastructuren en voor het thema veiligheid en ruimtevaart niet de volledige uitvoering van de in het gemeenschappelijk standpunt voorgestelde activiteiten toelaat.

Wat de structuur van het programma betreft behoudt het gemeenschappelijk standpunt de verschillende onderdelen van het door de Commissie voorgestelde programma, inclusief de focus op de thema's en de flexibele benadering van het programma rekening houdend met de duur van zeven jaar. De Commissie is het ermee eens dat de coherente ontwikkeling van beleid een afzonderlijk onderdeel moet vormen in het programma Capaciteiten. Desondanks heeft de Raad, in overeenstemming met het Parlement, het thema betreffende "veiligheid en ruimtevaart" in twee thema's verdeeld, waardoor tien thema's worden voorgesteld. Door de twee gebieden samen te houden, zouden volgens de Commissie een belangrijke flexibiliteit en synergie kunnen worden bereikt.

In termen van onderzoeksinhoud wordt een groot deel van de door het Parlement voorgestelde en door de Commissie in haar gewijzigd voorstel aanvaarde amendementen in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen. De Commissie heeft in haar gewijzigd voorstel duidelijk gemaakt dat wegens de verlaging in het budget de Commissie geen amendementen opnam die een uitbreiding van de werkingssfeer van de thema's zouden inhouden die meer middelen zou vereisen. De Commissie gelooft dat het gemeenschappelijk standpunt dit in essentie respecteert. Desondanks is de opname van het "systeem van verkennende toelage" voor KMO's in Capaciteiten niet in overeenstemming met dat principe. De Commissie gelooft dat het budget uitsluitend op de financiering van projecten moet worden geconcentreerd.

De Commissie onderschrijft de versterking van de tekst inzake KMO's door het voorstellen van concrete maatregelen in de thema's, inclusief door kwantitatieve en kwalitatieve analyse; dit is volgens de Commissie een efficiëntere benadering dan het stellen van artificiële targets die de Commissie niet heeft aangenomen in haar gewijzigd voorstel.

Belangrijke onderwerpen voor het Parlement waren de gezamenlijke technologie-initiatieven alsmede de programma's Ideeën en Mensen.

- Betreffende de gezamenlijke technologie-initiatieven omvat het gemeenschappelijk standpunt de wijzigingen van de criteria voor de vaststelling van gezamenlijke technologie-initiatieven.

- Betreffende Ideeën zijn belangrijke verduidelijkingen opgenomen inzake de ambtstermijn, de vernieuwing en de rol van de wetenschappelijke raad, de beheers- en personeelsregelingen, en wordt er voorzien in het houden in 2010 van een bij het Parlement en de Raad in te dienen onafhankelijke evaluatie van de structuren en mechanismen van de Europese Onderzoeksraad.

- Betreffende Mensen heeft een reeks wijzigingen betrekking op vermeldingen van de verbanden van dit programma met andere delen van het kaderprogramma en andere communautaire programma's, toevoegingen die de internationale dimensie van dit deel van het programma expliciteren, aanwijzingen voor het creëren van passende arbeidsvoorwaarden voor onderzoekers en aanduidingen betreffende de medefinancieringsmodus.

Tenslotte zijn de criteria voor de ondersteuning van nieuwe onderzoeksinfrastructuren nu gedetailleerder en wordt i.v.m. de bouw ervan het belang van regionale aspecten erkend.

Inzake stamcellenonderzoek heeft de Commissie in haar gewijzigd voorstel, in overeenstemming met het amendement van het Parlement, aanvaard een artikel op te nemen betreffende het feit welke gebieden niet gefinancierd worden op grond van het zevende kaderprogramma. De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt dit artikel eveneens opgenomen, en de Commissie heeft een verklaring afgelegd waarin de te volgen praktijk wordt herbevestigd (zie bijlage).

4. CONCLUSIE

De Commissie is van oordeel dat het op 25 september 2006 bij gekwalificeerde meerderheid aangenomen gemeenschappelijk standpunt sterk convergeert met de standpunten van zowel het Europees Parlement als de Commissie. Het standpunt houdt rekening met een groot deel van de amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing die door de Commissie in haar gewijzigd voorstel zijn geïntegreerd. De Commissie sluit zich derhalve bij het gemeenschappelijk standpunt aan.

BIJLAGE

Inzake het zevende kaderprogramma stelt de Europese Commissie voor om bij het nemen van beslissingen over EU-financiering van onderzoek aan menselijke embryonale stamcellen met hetzelfde ethische kader als dat van het zesde kaderprogramma voort te werken.

De Europese Commissie stelt de continuering van dit ethische kader voor omdat het, zo leert de ervaring, voor een gebied van wetenschap dat veelbelovend is de ontwikkeling van een verantwoorde benadering mogelijk heeft gemaakt die bevredigend blijkt te werken in de context van een onderzoeksprogramma waaraan onderzoekers uit veel landen met zeer uiteenlopende regelgevingssituaties deelnemen.

1. Het besluit betreffende het zevende kaderprogramma sluit expliciet drie onderzoeksgebieden van communautaire financiering uit:

2. Onderzoeksactiviteiten die gericht zijn op het klonen van mensen voor voortplantingsdoeleinden;

3. Onderzoek gericht op het veranderen van het genetisch erfgoed van mensen, dat ertoe kan leiden dat die veranderingen erfelijk worden;

4. Onderzoek gericht op het produceren van menselijke embryo's uitsluitend ten behoeve van onderzoek of het verkrijgen van stamcellen, onder meer via overdracht van de celkern van somatische cellen.

5. Er worden geen activiteiten gefinancierd die in alle lidstaten verboden zijn. Er worden geen activiteiten gefinancierd in een lidstaat waar een dergelijke activiteit verboden is.

6. Het besluit inzake KP7 en de bepalingen betreffende het ethische kader waaraan de communautaire financiering van onderzoek aan menselijke embryonale stamcellen onderworpen is, houden allerminst een waardeoordeel in over het regelgevings- of ethische kader waaraan dergelijk onderzoek in de lidstaten is onderworpen.

7. Door te vragen voorstellen in te dienen, verzoekt de Europese Commissie niet uitdrukkelijk gebruik te maken van menselijke embryonale stamcellen. Het eventuele gebruik van, zowel volwassen als embryonale, menselijke stamcellen hangt af van het oordeel van de wetenschappers met het oog op de doelstellingen die zij willen bereiken. In de praktijk wordt veruit het grootste deel van de communautaire financiële middelen voor stamcellenonderzoek besteed aan het gebruik van volwassen stamcellen. Er is geen reden waarom dit in KP7 substantieel zou veranderen.

8. Elk project waarin het gebruik van menselijke embryonale stamcellen wordt voorgesteld, moet door een wetenschappelijke evaluatie komen waarbij de noodzaak van het gebruik van dergelijke stamcellen voor het bereiken van de wetenschappelijke doelstellingen door onafhankelijke wetenschappelijke deskundigen wordt beoordeeld.

9. Voorstellen die door de wetenschappelijke evaluatie komen, worden vervolgens onderworpen aan een door de Europese Commissie georganiseerde stringente ethische evaluatie. Bij deze ethische evaluatie wordt rekening gehouden met de beginselen die zijn weergegeven in het EU-Handvest van de grondrechten en relevante internationale overeenkomsten, zoals het op 4 april 1997 in Oviedo ondertekende Verdrag inzake de rechten van de mens en de biogeneeskunde van de Raad van Europa en de aanvullende protocollen ervan en de door de UNESCO aangenomen Universele Verklaring inzake het menselijk genoom en de mensenrechten. De ethische evaluatie dient ook om na te gaan of de voorstellen de regels respecteren van de landen waar het onderzoek zal worden uitgevoerd.

10. In speciale gevallen kan tijdens de levensduur van het project een ethische evaluatie worden uitgevoerd.

11. Voor elk project waarin het gebruik van menselijke embryonale stamcellen wordt voorgesteld, moet voor de start van het project de goedkeuring worden gevraagd van de relevante nationale of lokale ethische commissie. Alle nationale regels en procedures moeten worden gerespecteerd, inclusief inzake onderwerpen als ouderlijke toestemming, afwezigheid van financiële stimulans, enz. Er wordt gecontroleerd of bij het project melding wordt gemaakt van door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar het onderzoek zal worden uitgevoerd te nemen toestemmings- en toezichtsmaatregelen.

12. Een voorstel dat door de wetenschappelijke evaluatie, de nationale of lokale ethische evaluaties en de Europese ethische evaluatie komt, wordt per geval ter goedkeuring voorgelegd aan de lidstaten, die bijeenkomen in de hoedanigheid van regelgevend comité. Er wordt geen project waarbij menselijke embryonale stamcellen worden gebruikt, gefinancierd dat niet de goedkeuring van de lidstaten krijgt.

13. De Europese Commissie blijft, en dit moet uiteindelijk de patiënten in alle landen ten goede komen, eraan werken om de resultaten van door de Gemeenschap gefinancierd stamcellenonderzoek op grote schaal toegankelijk te maken voor alle onderzoekers.

14. De Europese Commissie zal acties en initiatieven ondersteunen die bijdragen tot een coördinatie en rationalisatie van MES-onderzoek binnen een verantwoordelijke ethische benadering. Met name zal de Commissie een Europees register van menselijke embryonale stamcellijnen ondersteunen. Ondersteuning van een dergelijk register zal een monitoring van bestaande menselijke embryonale stamcellen in Europa mogelijk maken, bijdragen tot het maximaliseren van het gebruik ervan door wetenschappers en kan onnodige afleidingen van nieuwe stamcellijnen helpen voorkomen.

15. De Europese Commissie zal blijven vasthouden aan de huidige praktijk, en aan het regelgevend comité geen voorstellen voorleggen voor projecten die onderzoeksactiviteiten inhouden waarbij menselijke embryo's worden vernietigd, ook niet wanneer het daarbij gaat om het verkrijgen van stamcellen. Dat deze onderzoeksfase niet wordt gefinancierd, betekent niet dat de Gemeenschap geen verdere onderzoeksfase kan financieren die gepaard gaat met het gebruik van menselijke embryonale stamcellen".

[1] COM(2006)364 def. van 28.06.2006.

[2] COM(2005)119 def. van 24.5.2006, blz. 2.

[3] PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1 .