ACHTTIENDE JAARLIJKSE VERSLAG OVER DE CONTROLE OP DE TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT (2000)

INHOUDSOPGAVE

1. VOORWOORD

1.1. Statistisch overzicht van het jaar 2000

1.2. Verbetering van de precontentieuze procedure

1.3. Stand van omzetting van de richtlijnen in 2000

1.4. Verzoeken om afwijking van de harmonisatiemaatregelen - artikel 95 EG

1.5. Grafische voorstelling van alle door de Commissie in 2000 ingeleide of behandelde inbreukprocedures

1.6. Toepassing door de Commissie van artikel 228 van het EG-Verdrag (ontwikkelingen in 2000)

2. Situatie in de verschillende sectoren

2.1. Economische en financiële zaken

2.2. Ondernemingen

2.2.1. Preventievoorschriften van Richtlijn 98/34/EG (ex 83/189/EEG)

2.2.2. Farmaceutische producten

2.2.3. Cosmetische producten

2.2.4. Chemische producten

2.2.5. Motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen

2.2.6. Voor de bouw bestemde producten

2.2.7. Duurzame verbruiksgoederen

2.2.8. Radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur

2.2.9. Toerisme

2.3. Mededinging

2.3.1. Telecommunicatie

2.3.2. Post

2.3.3. Vrije beroepen

2.3.4. Vervoer

2.3.5. Concentratiezaken

2.3.6. Overheidssteun

2.4. SOCIAAL BELEID EN WERKGELEGENHEID

2.4.1. Vrij verkeer van werknemers

2.4.2. Gelijke behandeling van mannen en vrouwen

2.4.3. Arbeidsvoorwaarden

2.4.4. Veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats

2.5. LANDBOUW

2.5.1. Vrij verkeer van landbouwproducten

2.5.2. Interne markt

2.6. Energie en vervoer

2.6.1. Interne markt van elektriciteit en aardgas

2.6.2. Energie-efficiëntie

2.6.3. Koolwaterstoffen

2.6.4. Vervoer

2.6.5. Wegvervoer

2.6.6. Gecombineerd vervoer

2.6.7. Vervoer over de binnenwateren

2.6.8. Vervoer per spoorweg

2.6.9. Vervoer over zee

2.6.10. Luchtvaart

2.7. Informatiemaatschappij

2.8. Milieu

2.8.1. Vrije toegang tot milieu-informatie

2.8.2. Milieueffectbeoordeling

2.8.3. Lucht

2.8.4. Water

2.8.5. Natuur

2.8.6. Geluidshinder

2.8.7. Chemie en biotechnologie

2.8.8. Afvalstoffen

2.8.9. Milieu en industrie

2.8.10. Stralingsbescherming

2.9. Visserij

2.9.1. Visbestanden

2.9.2. Toekenning van de vlag/verlening van visvergunningen

2.9.3. Markten

2.10. Interne markt

2.10.1. Algemene strategie voor de interne markt

2.10.2. Vrij verkeer van goederen

2.10.2.1. Artikelen 28 en volgende van het EG-Verdrag (ex -artikelen 30 en volgende)

2.10.2.2. Begeleidende maatregelen bij de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen op 01.01.93

2.10.2.3. Aansprakelijkheid voor producten met gebreken (Richtlijn 85/374/EEG gewijzigd)

2.10.3. Vrij verrichten van diensten en recht van vestiging

2.10.3.1. Artikelen 43 en volgende, alsmede artikelen 49 en volgende

2.10.3.2. Financiële diensten

2.10.3.3. Postdiensten

2.10.3.4. Commerciële mededelingen

2.10.3.5. Media

2.10.4. Ondernemingsklimaat

2.10.4.1. Overheidsopdrachten

2.10.4.2. Gegevensbescherming

2.10.4.3. Intellectuele eigendom

2.10.4.4. Vennootschapsrecht en financiële informatie

2.10.5. Gereglementeerde beroepen wat betreft de bekwaamheden

2.11. Regionaal beleid

2.11.1. Soorten inbreuken

2.11.2. Maatregelen van de Commissie

2.12. Belastingen en douane-unie

2.12.1. Douane-unie

2.12.2. Directe belastingen

2.12.3. Belasting over de toegevoegde waarde

2.12.4. Overige indirecte belastingen

2.13. onderwijs, audiovisuele sector en cultuur

2.13.1. Onderwijs en cultuur

2.13.2. Audiovisuele sector

2.13.2.1. Stand van omzetting van de herziene richtlijn

2.13.2.2. Toepassing van de richtlijn

2.13.2.3. Aspecten in verband met de uitbreiding

2.14. Gezondheid en consumentenbescherming

2.14.1. Wetgeving op veterinair gebied

2.14.2. Wetgeving op fytosanitair gebied

2.14.3. Wetgeving op het gebied van zaai- en plantgoed

2.14.4. Wetgeving op het gebied van levensmiddelen

2.14.5. Wetgeving op het gebied van diervoeding

2.14.6. Verontreinigingen

2.14.7. Mededeling van normen en technische voorschriften

2.14.8. Consumentenbescherming

2.15. Justitie en Binnenlandse Zaken

2.15.1. Communautarisering van het Schengen-acquis

2.15.2. Binnenkomst en verblijf

2.15.3. Actief en passief kiesrecht

2.16. Begroting

2.16.1. Algemeen

2.16.2. Onjuiste toepassing

2.16.2.1. Recentelijk ingeleide procedures

2.16.2.2. Nieuwe procedures

2.17. Personeelszaken en administratie

2.18. Communautaire statistieken

[Volume II] Bijlage I : Opsporing van inbreuken

Bijlage II : Inbreukprocedures - per stadium, rechtsgrondslag, lidstaat en sector

[Volume III] Bijlage III : Inbreuken op de verdragen, verordeningen en beschikkingen

[Volume IV] Bijlage IV - deel 1 : Stand van de toepassing van de richtlijnen

[Volume V] Bijlage IV - deel 1 : Samenvattende tabel

deel 2 : Non-conformiteit van de NUM met de richtlijnen

deel 3 : Onjuiste toepassing van de richtlijnen

[Volume VI] Bijlage V : Tot en met 31 december 2000 gewezen arresten van het Hof van Justitie waaraan nog geen uitvoering is gegeven

Bijlage VI : Overzicht van de toepassing van het Gemeenschapsrecht door de nationale rechterlijke instanties

Het verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht wordt elk jaar door de Europese Commissie opgesteld op verzoek van het Europees Parlement (resolutie van 9 februari 1983) alsook de lidstaten (Verklaring nr. 19, punt 2, gehecht aan het op 7 februari 1992 te Maastricht ondertekend Verdrag). Dit verslag vormt tevens een antwoord op verzoeken die binnen de Europese Raad of de Raad voor bepaalde sectoren worden gedaan.

1. VOORWOORD

De controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is essentieel voor de naleving van de rechtsregels, maar zorgt er tevens voor dat de Europese burgers en de marktdeelnemers een concreter beeld krijgen van het beginsel van de rechtsgemeenschap.

De belangrijke rol die klachten spelen bij de ontdekking van inbreuken (tabel 1.1) geeft overigens duidelijk aan dat de burgers vertrouwen hebben in de uitoefening door de Commissie van die fundamentele taak.

Tevens blijkt daaruit de wil van de Commissie om klagers een bevoorrechte plaats te geven in de procedure volgens welke zij zaken wegens niet-nakoming aanhangig maakt. Aanvankelijk speelden klagers daarin geen rol wegens de aard van die procedure zoals opgezet in artikel 226 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (en artikel 141 van het Euratom-Verdrag). Die plaats van de klager is geconcretiseerd door de volgende procedureregels: de registratie van de klacht, de vertrouwelijke behandeling, informatieverstrekking ten behoeve van de klager en de aan de klager verleende mogelijkheid opmerkingen te maken vóór elk besluit tot seponering van zijn dossier.

De Commissie is begonnen met de codificatie van de vigerende administratieve voorschriften teneinde de contacten tussen de klagers en de diensten van de Commissie te vergemakkelijken.

Deze ontwikkeling is echter niet van invloed op het hoofddoel van de procedure wegens niet-nakoming, namelijk bewerkstelligen dat de lidstaat die inbreuk maakt, zich aan het Gemeenschapsrecht conformeert. Zij wijzigt evenmin de in een vaste rechtspraak van het Hof van Justitie erkende discretionnaire beoordelingsbevoegdheid van de Commissie om de procedure wegens niet-nakoming in te stellen.

Dit moet te meer benadrukt worden daar de aard van die procedure soms tot ontevredenheid bij de klagers kan leiden, die uiteraard een ander doel nastreven, namelijk de behartiging van hun individuele belangen, die mogelijk door de inbreuk van de lidstaat in gevaar worden gebracht.

Daarom wijst de Commissie de klagers er voortdurend op dat zij vorderingen tot vergoeding van eventuele schade bij de nationale rechterlijke instanties moeten instellen. Bovendien is de nationale rechter de eerst aangewezen rechter in de communautaire rechtsorde, zodat het waarschijnlijk het meest doeltreffend en praktisch is geschillen inzake concrete en individuele gevallen van schending van het Gemeenschapsrecht op dit niveau aanhangig te maken. Hoewel dergelijke gevallen echte schendingen van het Gemeenschapsrecht kunnen zijn, kan maar moeilijk een bevredigende oplossing voor de klager worden gevonden in een door de Commissie aanhangig gemaakte procedure wegens niet-nakoming. Het zijn immers altijd de lidstaat en de nationale rechters die voor herstel van de inbreuk zullen moeten zorgen.

Hoewel de Commissie bijzondere aandacht blijft geven aan de klagers, wier procedurele rechten tijdens de precontentieuze fase zij nadrukkelijk heeft erkend, spant zij zich derhalve, in het belang van een uniforme controle op het Gemeenschapsrecht, ervoor in de procedures zoveel mogelijk te groeperen en prioriteit te geven aan de situaties waaruit blijkt dat de betrokken lidstaat zich herhaaldelijk schuldig heeft gemaakt aan inbreuken. Op die wijze vervult zij de fundamentele taak van de verdediging van de communautaire rechtsorde die artikel 211 van het EG-Verdrag haar opdraagt.

Het Achttiende verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is het eerste verslag ter zake sinds de reorganisatie van de diensten van de Commissie. Met die reorganisatie wordt volledig rekening gehouden in het verslag, wat moet leiden tot meer samenhang en meer zichtbaarheid van het optreden van de Commissie uit hoofde van de artikelen 226 en 228 van het EG-Verdrag (en 141/ 143 Euratom), overeenkomstig de wens die het Europees Parlement heeft geuit in zijn resolutie betreffende het Zestiende jaarlijkse verslag.

De Commissie spant zich ervoor in de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht - een essentiële taak - steeds doeltreffender uit te voeren, met gebruikmaking van moderne communicatie- en beheerstechnieken en ook door aan de vereenvoudiging van de inbreukprocedures te werken.

De wijze waarop de Commissie de gevallen van niet-nakoming aanpakt, wordt in algemene zin beschreven aan de hand van de volgende onderdelen:

- een statistisch overzicht van de diverse stadia van de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht en de statistische ontwikkeling daarvan in vergelijking met het voorafgaande jaar (punt 1.1);

- de verbetering van de precontentieuze procedure (punt 1.2);

- de stand van de omzetting van de communautaire richtlijnen door de lidstaten (punt 1.3);

- de verzoeken om afwijking van de harmonisatiemaatregelen - artikel 95 van het EG-Verdrag (punt 1.4);

- een grafische voorstelling - per lidstaat - van alle door de Commissie in de loop van 2000 ingeleide of behandelde inbreukprocedures (punt 1.5);

- een totaaloverzicht van de toepassing door de Commissie, sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht, van het sanctiemechanisme van artikel 228 EG (punt 1.6).

1.1. Statistisch overzicht van het jaar 2000

Uit de statistische gegevens over 2000 blijkt dat het aantal door de Commissie geregistreerde klachten is gestabiliseerd. Voor het eerst is zelfs een lichte daling vastgesteld. De klachten blijven echter het middel bij uitstek om inbreuken te ontdekken, terwijl de Commissie eveneens de doeltreffendheid van haar controle op de omzetting van de richtlijnen heeft versterkt en ernaar streeft haar capaciteit voor het ontdekken van inbreuken op te drijven via een toename van het aantal procedures dat wordt ingeleid naar aanleiding van onderzoek van de diensten van de Commissie.

Ook de proceduretermijnen worden verbeterd. De Commissie streeft er met name naar de bestaande uitvoeringstermijnen op het gebied van inbreuken te verkorten. Momenteel verlopen er 29 kalenderdagen tussen het nemen van besluiten tot ingebrekestelling en tot het uitbrengen van een met redenen omkleed advies en de uitvoering daarvan door kennisgeving aan de betrokken lidstaat. Het is veel moeilijker vast te stellen wat in het algemeen de termijn is tussen een besluit tot aanhangigmaking en de indiening van het verzoekschrift waarmee dat besluit wordt uitgevoerd, gezien het feit dat de contacten met de betrokken lidstaat in dit stadium in het algemeen intensiever worden. Aangezien de inbreukprocedure voornamelijk erop gericht is de lidstaat tot conformiteit te brengen, bevordert de Commissie in veel gevallen die contacten en stelt zij de tenuitvoerlegging van de aanhangigmaking uit. In die situaties heeft een langere tenuitvoerleggingstermijn derhalve statistisch geen enkele betekenis meer.

Tenslotte worden sinds januari 2001, ter bevordering van de transparantie, de besluiten tot ingebrekestelling, tot het uitbrengen van een met redenen omkleed advies, tot aanhangigmaking, alsook de besluiten tot seponering, zodra ze worden genomen, op de Internetsite "Europa" van de Commissie geplaatst. Mogelijk vormt dit een aansporing voor de betrokken lidstaten, die meteen op de hoogte zijn van het laatste besluit van de Commissie betreffende afzonderlijke dossiers.

Uit de statistische gegevens van het jaar 2000 blijkt het volgende:

- Het aantal door de diensten van de Commissie geregistreerde klachten is in 2000 met 6,13% licht gedaald ten opzichte van 1999.

De Commissie heeft, vergeleken met de voorafgaande jaren, bovendien een veel groter aantal zaken ingeleid op basis van door haar diensten verrichte onderzoeken ("ambtshalve ontdekte gevallen"). In 2000 bedroeg het aantal dossiers 896, een aantal dat sinds 1996 niet meer zo hoog is geweest. Op dit totaal van 896 is sprake van een lichte daling van het aantal dossiers dat naar aanleiding van parlementaire vragen (15, tegen 16 in 1999) en verzoekschriften (5, tegen 10 in 1999) zijn ingeleid. Dit wijst op een toegenomen onderzoeksactiviteit van de diensten van de Commissie wat betreft de controle op gevallen van onjuiste toepassing van het Gemeenschapsrecht en op de conformiteit van de nationale maatregelen tot omzetting van de richtlijnen.

- In 2000 werden 1317 aanmaningsbrieven verzonden, een toename van 22,51% ten opzichte van 1999, toen 1075 aanmaningsbrieven werden verzonden. Er moet echter worden onderstreept dat de toename van het totale aantal ingebrekestellingen hoofdzakelijk het gevolg lijkt te zijn van de toename van het aantal ingebrekestellingen wegens niet-mededeling van de nationale omzettingsmaatregelen (925 ingebrekestellingen in 2000, tegen 706 in 1999, dat wil zeggen een toename van 31%) en van het aantal ingebrekestellingen wegens non-conformiteit van die maatregelen of wegens onjuiste toepassing van het Gemeenschapsrecht (van 369 in 1999 naar 392 in 2000). Laatstgenoemde stijging is duidelijk het resultaat van een toegenomen inspanning van de diensten van de Commissie wat betreft de controle op de conformiteit (zie punt 1.2 hieronder over de versterking van de kwalitatieve benadering).

De ingebrekestelling wegens niet-mededeling, een machtigingsprocedure, heeft geheel en al baat gevonden bij de versterking van de automatisering en de modernisering. Door een geavanceerder gebruik van de computer en door de continue ontwikkeling van de richtlijnendatabank "Asmodée II" konden de ingebrekestellingstermijnen aanzienlijk worden verkort en voldoen deze nu aan de regel dat de ingebrekestelling moet plaats vinden binnen een maand nadat de richtlijnen omgezet moeten zijn, zoals voorzien in de interne regels van de Commissie betreffende de operationele procedures op het gebied van inbreuken.

Door deze modernisering van de ingebrekestelling wegens niet-mededeling is de in 1999 opgelopen achterstand weggewerkt, wat zeker heeft bijgedragen tot de toename van het aantal in 2000 gemelde ingebrekestellingen.

- Het aantal verzonden met redenen omklede adviezen bedroeg in 2000 460, net als in 1999. Hieruit blijkt een stabilisatie van de procedure na de wegwerking van de tot 1998 opgelopen achterstand in de uitvoering. Zoals hierboven is vermeld, is de termijn voor de kennisgeving van dit soort stukken momenteel 29 dagen. Nieuwe aanpassingen van de operationele procedures op het gebied van inbreuken worden momenteel onderzocht om die uitvoeringstermijnen substantieel te kunnen verkorten.

- Het aantal aanhangigmakingen bij het Hof van Justitie is in 2000 licht gedaald met 3,5%, met 172 besluiten, tegen 178 in 1999. Tegelijkertijd is het aantal aanhangigmakingen in procenten uitgedrukt in vergelijking met het aantal ingebrekestellingen ook gedaald, namelijk van 16,5% in 1999 tot 13,05% in 2000. Hieruit kan worden afgeleid dat de precontentieuze procedure doeltreffender is geworden.

- De snelheid waarmee de dossiers worden behandeld, is in 2000 nog meer toegenomen: 1083 van de 1317 in de loop van het jaar aan de lidstaten gerichte aanmaningsbrieven betroffen in 2000 ingeleide inbreukprocedures, ofwel meer dan 82%, tegen 73% in 1999. De snelheid van behandeling wat betreft de met redenen omklede adviezen is daarentegen afgenomen, daar slechts 14% van de in 2000 uitgebrachte met redenen omklede adviezen in 2000 ingeleide procedures betroffen, tegen 26% in 1999 en 19% in 1998, terwijl het aantal met redenen omklede adviezen stabiel is gebleven. Die tragere behandeling kan worden verklaard door het feit dat de diensten van de Commissie problemen ondervinden bij het verkrijgen van de noodzakelijke informatie voor de voorzetting van de procedure en met name door de te late reacties van een aantal lidstaten op de ingebrekestellingen.

- Tegelijkertijd wordt die doeltreffendheid van de precontentieuze procedure bevestigd door het aantal besluiten tot seponering, die zich in 2000 op 1899 hebben gestabiliseerd (1900 in 1999);

- Tenslotte heeft de Commissie zich in 2000 nog sterker ingezet om de transparantie van haar beleid te vergroten, hoofdzakelijk door intensivering van de verspreiding van informatie via Internet (zie hieronder). Sinds 17 januari 2001 worden alle recente besluiten inzake ingebrekestelling, het uitbrengen van een met redenen omkleed advies, aanhangigmaking en seponering door de Commissie op de "Europa"-site van het secretariaat-generaal op het volgende adres gepubliceerd:

http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_fr.htm

infractions

Beklemtoond moet worden dat al die informatie voor iedereen toegankelijk is, terwijl die vroeger alleen bestemd was voor de betrokken lidstaat. De Commissie heeft overigens in 2000 178 persmededelingen verspreid.

1.2. Verbetering van de precontentieuze procedure

- De constante ontwikkeling van de databanken "inbreuken" en "Asmodée" (richtlijnen) is een belangrijke aspect van die verbetering.

De productiviteitswinst die door de modernisering en de verbetering van de procedures kan ontstaan, is essentieel voor een betere controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht, waarbij een meer kwalitatieve benadering wordt gekozen en er minder wordt overgelaten aan het toeval, zoals het geval is bij de huidige methoden voor de ontdekking van inbreuken, die voornamelijk berusten op klachten van burgers en bedrijven.

Enerzijds kunnen door het ontwikkelingsniveau van de richtlijnendatabank "Asmodée II" de ingebrekestellingen van de lidstaten wegens niet-mededeling van de nationale omzettingsmaatregelen gesystematiseerd worden, waardoor de betrouwbaarheid van het systeem kan worden vergroot.

Deze systematisering past goed bij de aard van de inbreuk wegens niet-mededeling, waar geen beoordelingsruimte mogelijk is: aangezien de lidstaat zijn omzettingsmaatregelen wel of niet volledig heeft meegedeeld.

Anderzijds kon de databank "inbreuken", dankzij het hoge betrouwbaarheidsniveau dat bij de ontwikkeling ervan is bereikt, een zeer belangrijk IT-hulpmiddel worden voor de precontentieuze procedure. De afwikkeling ervan kon worden vereenvoudigd en de transparantie en betrouwbaarheid ervan konden worden vergroot.

Gecombineerd met de reeds door de Commissie ingezette middelen ter waarborging van de follow-up van de uitvoering van haar besluiten op het gebied van inbreuken en met de inspanningen om tot een minimale standaardisatie van de aanmaningsbrieven en van haar met redenen omklede adviezen te komen, zou intensiever gebruik van de databank "inbreuken" het mogelijk moeten maken de uitvoeringstermijnen van de ingebrekestellingen en de met redenen omklede adviezen verder te verkorten.

- De exploitatie op Internet van de zowel door de databank "inbreuken" als door de databank "Asmodée II" geleverde gegevens zou tevens de frequentie kunnen verhogen van de informatie die momenteel op de "Europa"-server van de Europese Gemeenschappen wordt verspreid.

In 2000 is overigens een gedeelte van de gegevens van dit verslag over de omzetting van de richtlijnen al in de maandstatistieken via Internet verspreid.

Zoals vermeld, verspreidt de Commissie sinds 17 januari 2001 tevens al haar recente besluiten inzake ingebrekestelling, het uitbrengen van een met redenen omkleed advies, aanhangigmaking en seponering op de Europa-site. Omdat die gegevens voor iedereen toegankelijk zijn, kunnen klagers en het geïnteresseerde publiek beschikken over informatie die tot dan toe alleen aan de betrokken lidstaat werd verstrekt.

Ook al moet het lezen van deze informatie voor het grote publiek nog gemakkelijker worden gemaakt, de openbare verspreiding van dit soort informatie onmiddellijk na het nemen van het besluit door de Commissie zal de nationale autoriteiten zeker stimuleren sneller in overeenstemming met het Gemeenschapsrecht te handelen, vooral wat betreft de dossiers waarover weinig verschil van mening bestaat, zoals de inbreuken wegens niet-mededeling.

De diensten van de Commissie beraden zich momenteel op optimalisering en uitbreiding van de informatie die op de Europa-server ter beschikking wordt gesteld van het publiek, met het oog op de totstandbrenging van een echt informatieplatform inzake het Gemeenschapsrecht.

1.3. Stand van omzetting van de richtlijnen in 2000

De onderstaande tabel geeft een algemeen overzicht van de stand van de mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen voor alle op 31 december 2000 van toepassing zijnde richtlijnen.

Op 31 december 2000 hadden de lidstaten gemiddeld 96,59% van de voor de tenuitvoerlegging van de richtlijnen noodzakelijke nationale maatregelen meegedeeld. Uit dit aantal blijkt een netto verbetering van de stand van de omzetting, aangezien dit het hoogste geconstateerde percentage is sinds 1992.

Onderstreept moet worden dat die algehele verbetering het resultaat is van de verbetering van de situatie in elke lidstaat.

De versnelling van de ingebrekestellingen wegens niet-mededeling in 2000 (zie punt 1.2) heeft hieraan waarschijnlijk zeer veel bijgedragen.

De aandacht dient met name te worden gevestigd op de inspanningen van vier lidstaten:

- België en Luxemburg, waarvan het aantal omzettingen met bijna 3% is verbeterd; in termen van seponeringen is België nu van de 9de naar de 3de plaats gestegen. Deze verbetering is waarschijnlijk een teken dat het politieke streven van die lidstaat om het aantal communautaire geschillen te verminderen, nu concrete resultaten begint op te leveren, zoals de in het volgende punt (1.5) weergegeven statistieken ook aantonen.

- In mindere mate, maar even duidelijk zichtbaar, hebben Griekenland en Portugal hun aantal omzettingen verbeterd met ongeveer 2%, waarmee zij de in 1999 opgelopen achterstand hebben weggewerkt. Griekenland blijft echter de lidstaat met het kleinste aantal omzettingen.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De aan het eind van Deel I van bijlage IV van dit verslag opgenomen tabel geeft een gedetailleerd overzicht per lidstaat en per sector van de stand van zaken betreffende de omzetting in 2000.

1.4. Verzoeken om afwijking van de harmonisatiemaatregelen - artikel 95 EG

In 2000 heeft één lidstaat een kennisgeving uit hoofde van artikel 95 doen toekomen. Bij brief van 21 februari 2000 heeft België uit hoofde van artikel 95, lid 5, van het EG-Verdrag om goedkeuring gevraagd voor de toepassing vanaf 1 januari 2003 van nationale bepalingen die afwijken van de bepalingen van Richtlijn 1999/51/EG inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde organische tinverbindingen.

Volgens de bepalingen van artikel 95, lid 5 en 6, moet de Commissie die nationale bepalingen binnen een termijn van zes maanden goedkeuren of afwijzen, nadat zij is nagegaan of:

- zij gerechtvaardigd worden op grond van nieuwe wetenschappelijke gegevens die verband houden met de bescherming van het milieu of het arbeidsmilieu vanwege een specifiek probleem dat zich in de verzoekende lidstaat heeft aangediend nadat de harmonisatiemaatregel is genomen,

- zij al dan niet een middel tot willekeurige discriminatie, een verkapte beperking van de handel tussen de lidstaten of een hinderpaal voor de werking van de interne markt vormen.

Het ontwerp van de nationale bepalingen wordt geacht te zijn goedgekeurd, indien de Commissie binnen die zes maanden geen besluit neemt. Wanneer de Commissie de gegrondheid onderzoekt van de maatregelen waarvan uit hoofde van artikel 95, lid 5, kennis is gegeven, moet zij zich baseren op "de redenen" die door de lidstaat zijn aangevoerd. Overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag berust de verantwoordelijkheid om te bewijzen dat die maatregelen gerechtvaardigd zijn, bij de verzoekende lidstaat. Op basis van de analyse van de door de Belgische autoriteiten aan de Commissie verstrekte gegevens kon niet geconcludeerd worden dat het door de Belgische autoriteiten ter kennis gebrachte verzoek aan de criteria van artikel 95, lid 5, voldeed. Derhalve heeft de Commissie in haar beschikking van 25 juli 2000 het ter kennis gebrachte ontwerp van de nationale bepalingen afgewezen.

1.5. Grafische voorstelling van alle door de Commissie in 2000 ingeleide of behandelde inbreukprocedures

De drie hierna volgende figuren laten zien hoeveel lopende inbreukdossiers zich op 31 december 2000 in de fase van de ingebrekestelling, het met redenen omklede advies of de aanhangigmaking bij het Hof bevonden. Frankrijk, Italië en Griekenland staan in 2000 net als in 1999 bovenaan, in alledrie de fasen van de procedure.

Hoewel Duitsland ook dit jaar in de fase van de ingebrekestelling weer de vierde plaats inneemt, stijgt die lidstaat in de fase van het met redenen omklede advies naar een aanzienlijk hogere plaats en komt in de plaats van België op de vierde plaats, die dat land in 1999 innam.

Maar in het stadium van de aanhangigmaking bij het Hof zien we de meest spectaculaire verandering. Duitsland stijgt van de zevende naar de vierde plaats, terwijl België precies omgekeerd van de vierde naar de zevende plaats daalt en in 2000 met slechts 19 besluiten tot aanhangigmaking werd geconfronteerd, tegen 29 in 1999, dus een daling met 34,48%.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

1.6. Toepassing door de Commissie van artikel 228 van het EG-Verdrag (ontwikkelingen in 2000)

In 2000 heeft de Commissie drie besluiten genomen tot tweede aanhangigmaking met een verzoek tot oplegging van een dwangsom. Deze zaken waren gericht tegen Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Twee van die dossiers (D en VK) betroffen het milieu, het derde (I) het zeevervoer. De zaak tegen Duitsland is op 31 januari 2001 aanhangig gemaakt. De aanhangigmaking tegen het Verenigd Koninkrijk wordt momenteel voorbereid. Italië heeft uitvoeringsmaatregelen meegedeeld, die momenteel worden onderzocht.

In 2000 heeft het Hof van Justitie voor het eerst een lidstaat, namelijk Griekenland, veroordeeld tot betaling van een dwangsom in het kader van een tweede aanhangigmaking op basis van artikel 228 van het EG-Verdrag. In zijn arrest van 4 juli 2000 (zaak C-387/97, niet gepubliceerd), heeft het Hof van Justitie de Helleense Republiek veroordeeld tot betaling van een dwangsom ten bedrage van 20 000 EUR aan de Commissie op de rekening "Eigen inkomsten van de EG" voor elke dag die zij in gebreke blijft met het treffen van de noodzakelijke maatregelen om aan zijn arrest van 7 april 1992 te voldoen (Commissie / Griekenland, C-45/91).

In herinnering wordt gebracht dat in dit arrest werd erkend dat Griekenland niet de nodige maatregelen had genomen om ervoor te zorgen dat toxische en gevaarlijke afvalstoffen in het district Chania op Kreta werden verwijderd (met name de beëindiging van het gebruik van de illegale stortplaats in de monding van de rivier Kouroupitos), in strijd met de verplichtingen die zijn vastgelegd in de Richtlijnen van de Raad 75/442/EEG van 15 juli 1975 betreffende afvalstoffen en 78/319/EEG van 20 maart 1978 betreffende toxische en gevaarlijke afvalstoffen.

Derhalve vordert de Commissie, ter uitvoering van dit tweede arrest, bij de Helleense Republiek, een maandelijkse betaling, corresponderend met de door het Hof opgelegde dwangsom ten bedrage van 20 000 EUR per dag vanaf de uitspraak van het arrest, dat wil zeggen vanaf 5 juli 2000.

Op 31 december 2000 had Griekenland nog steeds niet de maatregelen genomen die op grond van de tenuitvoerlegging van het arrest van het Hof van 7 april 1992 waren vereist.

Wat betreft de andere zaken die in 1999 aanhangig waren bij het Hof, konden de drie andere inbreukprocedures tegen Griekenland zonder verdere stappen worden beëindigd. Het Hof van Justitie heeft de opschorting van de tegen Frankrijk voorgenomen procedure betreffende "Nachtarbeid" tot 30 april 2001 goedgekeurd, om de Franse autoriteiten de mogelijkheid bieden hun wetgeving in overeenstemming met het Gemeenschapsrecht te brengen.

De Commissie heeft tevens besloten tot opschorting van de tenuitvoerlegging van de tweede aanhangigmaking bij het Hof tegen België, om de lopende contacten met die lidstaat te kunnen voortzetten met het oog op de regeling van de kwestie van de onterecht ontvangen inschrijvingsrechten, evenals die van de andere maatregelen van discriminerende aard tegen niet-Belgische studenten die onderdanen zijn van een andere lidstaat van de Gemeenschap.

Tenslotte kon de zaak tegen Luxemburg betreffende "Medische hulp aan boord van schepen" in 2000 zonder verdere stappen worden beëindigd, aangezien die lidstaat zich uiteindelijk aan het arrest van het Hof van 2 juli 1992 heeft geconformeerd.

Hoewel het arrest tegen Griekenland de doeltreffendheid van de procedure van artikel 228 van het EG-Verdrag aantoont, blijft het feit op zich dat de veroordeling van die lidstaat noodzakelijk bleek te zijn toch een zorgwekkende kwestie. Bovendien is er aan de inbreuksituatie nog geen einde gekomen op de datum van de opstelling van dit verslag, omdat de dwangsommen regelmatig door Griekenland overgemaakt worden op de rekening "Eigen inkomsten van de EG" van de Commissie, ter uitvoering van het arrest van 4 juli 2000. Op 22 december 2000 heeft Griekenland het bedrag van 1 760 000 EUR betaald, het totale bedrag van de dwangsom van 20 000 EUR per dag voor de periode van 5 juli tot en met 30 september 2000.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle besluiten (en de afloop ervan) inzake de tweede aanhangigmaking door de Commissie sinds de invoering van deze procedure door het Verdrag van Maastricht.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2. Situatie in de verschillende sectoren

2.1. Economische en financiële zaken

Over het algemeen wordt het vrije verkeer van kapitaal binnen de Europese Gemeenschap op bevredigende wijze toegepast. Hetzelfde geldt voor derde landen. Tijdens de verslagperiode waren er maar weinig klachten van marktdeelnemers, terwijl een aantal vastgestelde beperkingen is opgeheven Het aantal bestaande inbreukdossiers blijft alles bijeengenomen beperkt, hoewel sommige daarvan substantiële hinderpalen vormen voor de goede werking van de interne markt.

Er moet op worden gewezen dat het toezicht op de toepassing door de lidstaten van de beginselen van de Mededeling betreffende bepaalde juridische aspecten van de intracommunautaire investeringen (PB C 220/15 van 19.7.1997) aanleiding heeft gegeven tot de inleiding van nieuwe inbreukprocedure. Alle procedures die in het licht van de genoemde Mededeling zijn ingeleid, hebben betrekking op de toekenning aan de lidstaten van 'bijzondere rechten' inzake controle op ondernemingen die actief zijn in bepaalde sectoren van openbaar nut (energie, telecommunicatie, luchthavens, enz.). Het Europese Hof van Justitie heeft op 23 mei 2000 zijn eerste arrest [1] ter zake gewezen en heeft daarin de Italiaanse Republiek, die zichzelf dergelijke bijzondere bevoegdheden had toegekend op grond van de wetgeving inzake privatisering van openbare bedrijven, veroordeeld. De Commissie heeft tevens een aantal soortgelijke inbreukgevallen aanhangig gemaakt bij het Hof, terwijl de inbreukprocedure voor andere zaken wordt voortgezet. Bij deze inbreuken op het gebied van 'bijzondere rechten' zijn verschillende lidstaten betrokken.

[1] Zaak C-58/99 - 'Privatisering van openbare bedrijven - Toekenning van bijzondere bevoegdheden' - arrest van 23 mei 2000

Bepaalde beperkingen voor de investeringsactiviteiten van de pensioenfondsen (België, Finland) zijn opgeheven, maar er is een nieuwe inbreukprocedure ingeleid inzake de investeringsregels van de pensioenspaarfondsen in België.

Op het gebied van de verwerving van effecten is België veroordeeld door een arrest van het Hof [2] van 26 september 2000 wegens het verbod tot het verwerven door Belgische ingezetenen van schuldbewijzen van een door het Koninkrijk België in het buitenland uitgegeven lening.

[2] Zaak C-478/98 - 'In het buitenland uitgegeven leningen - Verbod van inschrijving voor Belgische ingezetenen - arrest van 26 september 2000

In zijn prejudiciële arrest [3] van 6 juni 2000 heeft het Hof bepaald dat enkele bepalingen van de belastingwetgeving van Nederland, die de verlening van een vrijstelling van de heffing van inkomstenbelasting waaraan de dividenduitkeringen zijn onderworpen aan aandeelhouders die natuurlijke personen zijn, afhankelijk stelt van de voorwaarde dat die dividenden worden betaald door in die lidstaat gevestigde vennootschappen, hinderpalen voor het vrije verkeer van kapitaal vormen.

[3] Zaak C-35/98 - 'Vrij verkeer van kapitaal - Directe belastingheffing van dividend op aandelen - Vrijstelling - Beperking tot dividend op aandelen van op nationaal grondgebied gevestigde vennootschappen' - arrest van 6 juni 2000

Hoewel van beperkte draagwijdte, hebben de meeste in de loop van het jaar geregistreerde klachten betrekking gehad op de verwerving van onroerende zaken, hoofdzakelijk in Denemarken en Oostenrijk gelegen, door niet-ingezetenen. De Commissie verricht aanvullend onderzoek naar die verschillende gevallen. In zijn arrest van 13 juli 2000 [4] heeft het Hof van Justitie beslist dat een nationale wet die de onderdanen van de betrokken lidstaat exclusief vrijstelt van de toepasselijke vergunningsprocedure voor de verkrijging van in een zone van militair belang gelegen onroerende zaken, onverenigbaar is met het vrije verkeer van kapitaal.

[4] Zaak C-423/98 - 'Vergunningsprocedure voor verkrijging van onroerende zaken' - arrest van 13 juli 2000

2.2. Ondernemingen

2.2.1. Preventievoorschriften van Richtlijn 98/34/EG (ex 83/189/EEG)

De informatieprocedure die werd ingevoerd bij Richtlijn 98/34/EG vormt een essentieel instrument ter voorkoming van handelsbelemmeringen en voor wederzijdse informatie. Krachtens deze richtlijn zijn de lidstaten verplicht de Commissie en de andere lidstaten op de hoogte te stellen van ontwerpen voor technische voorschriften, zodat voor hun definitieve goedkeuring gecontroleerd kan worden of zij in overeenstemming zijn met de regels voor de interne markt.

Deze procedure, die eerst alleen gold voor producten, is sinds 5 augustus 1998 ook van toepassing op de diensten van de informatiemaatschappij [5]. Het betreft een sector waarin de technologische en juridische vooruitgang eveneens de invoering van een doeltreffend mechanisme voor voorafgaande informatie, administratief partnerschap en controle rechtvaardigen, met name met het oog op de waarborging van de uitoefening van de fundamentele vrijheden en grondrechten.

[5] Richtlijn 98/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 juli 1998 die de informatieprocedure uitbreidt tot de regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (PB L 217 van 5/8/1998, blz. 18).

In 2000 heeft de Commissie 751 ontwerpen van technische voorschriften ontvangen, (waarvan 23 betrekking hadden op de bepalingen inzake diensten van de informatiemaatschappij, terwijl de andere betrekking hadden op producten), die door de betrokken diensten van de Commissie zijn onderzocht. Dit aantal bedroeg 604 in 1998 en 591 in 1999. Uit deze aantallen blijkt dat, ondanks de voltooiing van de interne markt, de lidstaten veel technische voorschriften blijven aannemen en zelfs weer met regelgeving gaan beginnen, met name wegens de technologische vooruitgang en de wens de controle op het gebied van de gezondheid en vooral van de voeding te versterken. Deze initiatieven moeten worden gecontroleerd, om te voorkomen dat ze de goede werking van de interne markt in gevaar brengen en om vast te stellen in welke sectoren communautaire maatregelen noodzakelijk zijn.

Van de in 2000 ontvangen kennisgevingen hebben er 45 [6] aanleiding gegeven tot een uitvoerig gemotiveerde mening van de zijde van de Commissie, volgens welke de beoogde maatregel moet worden gewijzigd teneinde de belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen en diensten van de informatiemaatschappij die er eventueel uit voort kunnen vloeien, op te heffen. De lidstaten hebben hunnerzijds 92 [7] uitvoerig gemotiveerde meningen uitgebracht. Over het algemeen wordt geconstateerd dat de tendens tot vermindering van het aantal uitvoerig gemotiveerde meningen aanhoudt, waaruit kan worden afgeleid dat de didactische inspanningen in het kader van de procedure een positief resultaat opleveren en dat de kwaliteit van de nationale regelgeving verbetert.

[6] Op 31 december 2000. De periode voor het uitbrengen van uitvoerig gemotiveerde meningen tegen in 2000 aangemelde ontwerpen verstrijkt op 31 maart 2000. Dit getal bevat dus ook bepaalde in 1999 gemelde ontwerpmaatregelen waarvoor de termijn op 31 maart 2000 verstreek.

[7] Op 31 december 2000. De periode voor het uitbrengen van uitvoerig gemotiveerde meningen tegen in 2000 aangemelde ontwerpen verstrijkt op 31 maart 2000. Dit getal bevat dus ook bepaalde in 1999 gemelde ontwerpmaatregelen waarvoor de periode op 31 maart 2000 verstreek.

De richtlijn heeft in een tiental gevallen tevens de harmonisatieactiviteiten op communautair niveau vergemakkelijkt, door te voorkomen dat nationale maatregelen worden aangenomen die tot verstarring van de standpunten van een aantal lidstaten zouden kunnen leiden, terwijl gezocht werd naar gemeenschappelijke oplossingen. Zo is ten aanzien van vijf [8] kennisgevingen uitstel van een jaar verleend vanwege het feit dat zij betrekking hadden op een onderwerp dat onder een aan de Raad voorgelegd voorstel voor een richtlijn viel, en vier [9] hebben uitstel van een jaar gekregen omdat de Commissie had aangekondigd wetgeving ter zake te willen opstellen.

[8] Op 31 december 2000. De termijn voor verzending aan de lidstaten van verzoeken om uitstel wat betreft de kennisgevingen 1999 verstrijkt op 31 maart 2000. Dit getal bevat geen in 1999 gemelde ontwerpmaatregelen waarvoor de periode op 31 maart 2000 verstreek, want met betrekking tot dergelijke kennisgevingen is geen verzoek om uitstel gedaan.

[9] Op 31 december 2000. De termijn voor verzending aan de lidstaten van verzoeken om uitstel wat betreft de kennisgevingen 1999 verstrijkt op 31 maart 2000. Dit getal bevat geen in 1999 gemelde ontwerpmaatregelen waarvoor de periode op 31 maart 2000 verstreek, want met betrekking tot dergelijke kennisgevingen is geen verzoek om uitstel gedaan.

Het door het Europese Hof van Justitie in 1996 [10] gewezen arrest CIA Security heeft de lidstaten ertoe gebracht hun verplichtingen in het kader van Richtlijn 98/34/EG beter te vervullen. In deze zaak had het Hof van Justitie geconcludeerd dat niet-naleving van de kennisgevingsplicht meebrengt dat het technische voorschrift nietig is. Op 26 september 2000 heeft het Hof van Justitie in zaak C-443/98 (Unilever) nieuwe verduidelijkingen ter zake aangebracht door te concluderen dat het aannemen van een maatregel die is aangemeld, maar ten aanzien waarvan de in Richtlijn 98/34/EG vastgelegde termijnen niet in acht zijn genomen, eveneens meebrengt dat de technische voorschriften die die maatregel bevat, nietig zijn.

[10] Arrest van 30 april 1996, CIA Security, zaak C-194/94, Jur. I, p. 2201.

In bepaalde gevallen echter treedt de Commissie, wanneer zij een schending van Richtlijn 98/34/EG vaststelt, in overleg met de betrokken lidstaat om de situatie te corrigeren, of wordt een inbreukprocedure ingeleid overeenkomstig artikel 226 van het EG-Verdrag. Eind 2000 werden ongeveer 10 van dergelijke procedures voorbereid.

Tot de andere belangrijke arresten van het Hof in 2000, behoort in elk geval het op 16 november 2000 in de zaak C-37/99 (Donkersteeg) gewezen arrest, waarin het Hof van Justitie een nadere toelichting op het begrip technische specificatie op het gebied van de landbouw heeft gegeven en op het verplichte karakter van het begrip technisch voorschrift.

Ter versterking van de dialoog met de begunstigden van de procedure, de bedrijven, staat hun een website met de aangemelde ontwerpen ter beschikking op het adres http://europa.eu.int/comm/entreprise/tris

2.2.2. Farmaceutische producten

In de loop van 2000 zijn bijna alle omzettingsmaatregelen van in de sector farmaceutische producten toepasselijke richtlijnen aan de Commissie medegedeeld. Alleen Frankrijk moet de omzetting van Richtlijn 93/41/EG in de veterinaire sector nog voltooien. Wat betreft de in 1999 door de Commissie aangenomen richtlijnen waarvan de omzettingstermijn was verstreken, hebben de meeste lidstaten al nationale omzettingsmaatregelen gemeld: Italië moet de omzetting van de Richtlijnen 1999/82/EG en 1999/83/EG nog voltooien en Portugal die van Richtlijn 1999/104/EG.

Evenals in de voorgaande jaren doen zich nog steeds enkele algemene problemen voor in verband met de uitlegging en de toepassing van de richtlijnen inzake geneesmiddelen door de lidstaten. Deze inbreukgevallen betreffen hoofdzakelijk de uiteenlopende interpretaties die de lidstaten aan het begrip "geneesmiddel" geven (en die soms leiden tot belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen), evenals klachten in verband met beweerde niet-inachtneming van de bepalingen in de "doorzichtigheidsrichtlijn" 89/105/EEG door de bevoegde nationale autoriteiten. Tevens lopen inbreukprocedures in verband met de omzetting en de toepassing van artikel 4, lid 8, onder a), i)-iii) van Richtlijn 65/65/EEG door de lidstaten en het opnieuw verlenen van vergunningen voor "oude" geneesmiddelen. De Commissie onderzoekt deze problemen en klachten grondig.

2.2.3. Cosmetische producten

In de loop van 2000 heeft de Commissie duidelijke vooruitgang kunnen constateren op het gebied van de toepassing van de communautaire regelgeving betreffende cosmetische producten en heeft zij slechts weinig inbreukgevallen wegens onjuiste toepassing moeten onderzoeken.

Een groot aantal inbreukprocedures die tegen lidstaten waren ingeleid wegens niet-mededeling van de nationale maatregelen ter omzetting van de communautaire richtlijnen, kon zonder verdere stappen worden beëindigd. Alleen Frankrijk moet de publicatie van de ministeriële besluiten houdende omzetting van Richtlijn 93/35/EEG van de Raad tot zesde wijziging van Richtlijn 76/768/EEG van de Raad en Drieëntwintigste Richtlijn 98/62/EG van de Commissie tot aanpassing aan de vooruitgang van de techniek van Richtlijn 76/768/EEG, nog afronden.

De nationale omzettingsmaatregelen voor de Richtlijnen 2000/6/EG en 2000/11/EG tot aanpassing aan de vooruitgang van de techniek van Richtlijn 76/768/EEG zijn al door respectievelijk 12 en 11 lidstaten gemeld, terwijl de overige staten al vergevorderde ontwerpen hebben gezonden. Enkele lidstaten hebben de Richtlijnen 97/18/EG en 2000/41/EG tot uitstel van de ingangsdatum voor het verbod op dierproeven met ingrediënten of combinaties van ingrediënten van cosmetische producten nog niet omgezet, om de marktdeelnemers een zekere mate van rechtszekerheid te garanderen. Opgemerkt wordt dat het feit dat de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement een voorstel voor een richtlijn tot zevende wijziging van Richtlijn 76/768/EEG van de Raad heeft voorgelegd, met het oog op het verbieden van dierproeven voor het testen van cosmetische eindproducten en de ingrediënten daarvan, de lidstaten niet van hun verplichting tot omzetting van de richtlijnen kan ontslaan.

2.2.4. Chemische producten

In de sector chemische producten is in 2000 van verdere stappen afgezien in 27 inbreukprocedures wegens niet-mededeling van maatregelen. Deze procedures hadden betrekking op meststoffen (Richtlijnen 97/63 en 98/3), beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (Richtlijnen 94/27 en 99/43) en goede laboratoriumpraktijken (GLP) (Richtlijnen 99/11 en 99/12). Na toezending van vijf met redenen omklede adviezen met betrekking tot de richtlijnen waarvan de omzettingstermijn eind 1999 was verstreken (Richtlijnen 99/11 en 99/12), zijn deze richtlijnen door de meeste lidstaten omgezet.

Op het ogenblik lopen nog twaalf inbreukprocedures wegens niet-mededeling van omzettingsmaatregelen. Enkele van deze zaken zijn voor het Hof van Justitie gebracht en hebben betrekking op goede laboratoriumpraktijken (GLP) (Richtlijnen 99/11 en 99/12).

Drie richtlijnen inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (Richtlijnen 94/27, 99/51, 99/43) hadden uiterlijk in de eerste helft van het jaar 2000 moeten zijn omgezet. Acht lidstaten hadden de eerste twee richtlijnen niet op tijd omgezet, terwijl twaalf lidstaten de termijn voor omzetting van Richtlijn 99/43 niet hebben gehaald.

Twee inbreukprocedures wegens onjuiste omzetting van Richtlijn 93/15/EEG inzake het in de handel brengen van en de controle op explosieven voor civiel gebruik zijn hangende.

2.2.5. Motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen

De omzetting van de talrijke richtlijnen met betrekking tot typegoedkeuring van motorvoertuigen, componenten of technische systemen op het gebied van personenauto's, lichte en zware bedrijfsvoertuigen, motorvoertuigen op twee of drie wielen en landbouw- en bosbouwtrekkers vindt in een bevredigend tempo plaats. Het relatief grote aantal richtlijnen dat op deze gebieden is aangenomen, heeft voor bepaalde lidstaten desalniettemin duidelijk tot problemen bij de tijdige omzetting geleid. Het inleiden van inbreukprocedures is in zulke gevallen, zoals in het verleden is gemeld, doorgaans voldoende om de omzetting binnen korte tijd te bewerkstelligen.

Op het punt van de richtlijnen inzake verontreinigende emissies is Richtlijn 98/69/EG, die betrekking heeft op de personenauto's en lichte bedrijfsvoertuigen, nu door alle lidstaten omgezet. Een vergelijkbaar resultaat is echter nog niet bereikt voor Richtlijn 1999/96/EG inzake verontreinigende emissies van zware bedrijfsvoertuigen, die op 30 november 2000 door zeven lidstaten nog niet was omgezet.

De omzetting in nationaal recht van Richtlijn 97/54/EG wat betreft de door de constructie bepaalde maximumsnelheid van landbouw- en bosbouwtrekkers is door alle lidstaten voltooid. Met betrekking tot de andere richtlijnen die in het Zeventiende jaarlijkse verslag specifiek zijn genoemd voor landbouw- of bosbouwtrekkers, zijn de Richtlijnen 98/38/EG, 98/39/EG en 98/40/EG door alle lidstaten omgezet. Slechts één lidstaat heeft Richtlijn 98/89/EG niet omgezet.

Het aantal lidstaten dat richtlijnen op het gebied van motorvoertuigen nog niet heeft omgezet, is als volgt (het aantal wordt tussen haakjes vermeld): 98/77/EG (0), 98/90/EG (1) en 1999/0007/EG (1). De overeenkomstige aantallen voor de richtlijnen 1999/0023/EG, 1999/0024/EG, 1999/0025/EG en 1999/0026/EG betreffende voertuigen op twee of drie wielen zijn respectievelijk 2, 0, 1 en 3.

De richtlijnen die in het jaar 2000 in werking zijn getreden, waren voor het merendeel richtlijnen van de Commissie tot aanpassing van eerdere richtlijnen van de Raad aan de technische ontwikkelingen. Bepaalde lidstaten hebben uiterst efficiënte mechanismen ingevoerd die een snelle omzetting van zulke richtlijnen in nationaal recht mogelijk maken. In andere gevallen lijken vertragingen vooral het gevolg te zijn van de relatief lange tijd die nodig is voor de voorbereiding, goedkeuring en publicatie van gedelegeerde wetgevingsinstrumenten, en niet zozeer van moeilijkheden in de teksten van de richtlijnen in kwestie.

Met betrekking tot de richtlijnen die tijdens het verslagjaar moesten worden omgezet, is het aantal lidstaten dat de desbetreffende richtlijn niet heeft omgezet, als volgt (het aantal wordt tussen haakjes vermeld):

1998/0091/EG: (5) / Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad

1999/0040/EG: (3) / Richtlijn van de Commissie

1999/0055/EG: (2) / Richtlijn van de Commissie

1999/0056/EG: (1) / Richtlijn van de Commissie

1999/0057/EG: (1) / Richtlijn van de Commissie

1999/0058/EG: (1) / Richtlijn van de Commissie

1999/0086/EG: (9) / Richtlijn van de Raad

1999/0096/EG: (7) / Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad

1999/0098/EG: (2) / Richtlijn van de Commissie

1999/0101/EG: (3) / Richtlijn van de Commissie

2000/0001/EG: (6) / Richtlijn van de Commissie

2000/0002/EG: (7) / Richtlijn van de Commissie

2000/0003/EG: (4) / Richtlijn van de Commissie

Met uitzondering van de richtlijnen 1999/86/EG en 2000/0002/EG hebben de diensten van de Commissie de vereiste maatregel ingeleid uit hoofde van artikel 226.

2.2.6. Voor de bouw bestemde producten

De tegen Oostenrijk ingeleide inbreukprocedure wegens non-conformiteit van de omzetting van Richtlijn 98/106/EEG is in de loop van 2000 zonder verdere stappen beëindigd, als gevolg van door de Oostenrijkse autoriteiten verstrekte verduidelijking op de punten die door de Commissie in het kader van de procedure waren aangehouden.

In het kader van de inbreukprocedure tegen Griekenland in verband met de kwaliteitscontrole van bepaalde soorten ingevoerd staal, hebben de Griekse autoriteiten in oktober 2000 een nieuw ontwerp meegedeeld, dat de inbreuk zou beëindigen en zo snel mogelijk zou worden goedgekeurd en gepubliceerd. Derhalve heeft de Commissie bij haar laatste verslag A 2/2000 besloten de aanhangigmaking bij het Hof op te schorten tot het moment van goedkeuring van die tekst.

2.2.7. Duurzame verbruiksgoederen

(machines, elektrotechniek, persoonlijke beschermingsmiddelen, gastoestellen, voorverpakking, wettelijke metrologie, medische hulpmiddelen en pleziervaartuigen)

Wat betreft de gevallen van niet-mededeling van de nationale omzettingsmaatregelen, is de situatie als volgt:

Wat betreft Richtlijn 97/23/EG betreffende drukapparatuur hebben alle lidstaten de nationale omzettingsmaatregelen medegedeeld, behalve Duitsland, dat de omzetting in 2001 moet kunnen afronden.

Wat betreft Richtlijn 95/16/EG betreffende liften was Frankrijk in 2000 de laatste lidstaat die zijn nationale omzettingsmaatregelen mededeelde.

Wat betreft Richtlijn 98/79/EG betreffende medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek hebben de volgende lidstaten de nationale omzettingsmaatregelen medegedeeld: Italië, Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Zweden, Portugal en Spanje. Ook Oostenrijk en Finland hebben nationale omzettingsmaatregelen medegedeeld, maar moeten nog aanvullende teksten mededelen. Aan de omzetting van de richtlijn in Frankrijk, Luxemburg, België, Nederland, Duitsland en Griekenland wordt momenteel de laatste hand gelegd. Ierland heeft geen informatie verstrekt; besloten is een met redenen omkleed advies toe te zenden.

Wat de gevallen van onjuiste toepassing van de richtlijnen of de onverenigbaarheid van het nationale recht met de richtlijnen betreft, is de situatie als volgt.

5 gevallen van onjuiste toepassing van Richtlijn 98/37/EG betreffende machines konden in 2000 zonder verdere stappen worden beëindigd. Daarentegen is een aantal klachten betreffende deze Richtlijn 98/37/EG, inzake de verplichting tot toezicht op de markt, nog altijd in behandeling.

Over ditzelfde onderwerp zijn er klachten in het kader van Richtlijn 73/23/EEG betreffende laagspanning. In de loop van 2000 is een zaak tegen Italië wegens een geval van onjuiste toepassing van deze richtlijn bij het Hof [11] aanhangig gemaakt.

[11] Zaak C2000/100

Een zaak tegen Frankrijk betreffende Richtlijn 89/686/EEG betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen is geseponeerd. Wegens een geval van onjuiste toepassing van deze richtlijn is besloten tot aanhangigmaking bij het Hof tegen Duitsland.

Een aanvullende aanmaningsbrief is ter kennis gebracht van Italië inzake de onverenigbaarheid van de nationale wetgeving met Richtlijn 89/336/EEG betreffende elektromagnetische compatibiliteit wat betreft de aspecten die in Richtlijn 1999/5 betreffende radioapparatuur zijn opgenomen.

In 2000 is besloten een aanvullende ingebrekestelling op basis van artikel 228 en een met redenen omkleed advies te doen toekomen aan respectievelijk Italië en Duitsland, wegens de onverenigbaarheid van de nationale wetgeving met Richtlijn 90/396/EEG betreffende gastoestellen.

2.2.8. Radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur

Richtlijn 99/5/EG betreffende radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en de wederzijdse erkenning van hun conformiteit, die op 7 april 1999 in werking is getreden, moest door de lidstaten voor 7 april 2000 worden omgezet in nationale wetgeving. Verscheidene lidstaten hadden echter problemen de nationale wetgeving op tijd aangenomen te krijgen om aan de door de Richtlijn gestelde termijn voor omzetting te voldoen.

Tot nu toe hebben slechts tien lidstaten de Commissie mededeling gedaan van hun nationale omzettingsbesluiten, zodat de Commissie zes inbreukprocedures wegens niet-mededeling zonder verdere stappen kon beëindigen. Frankrijk, Duitsland, Ierland en Italië, die de richtlijn nog niet hebben omgezet, hebben echter voorlopige maatregelen genomen die het mogelijk maken de richtlijn toe te passen in afwachting van de goedkeuring van de wetgeving. Griekenland heeft voor begin 2001 de goedkeuring van voorlopige maatregelen aangekondigd. Als gevolg hiervan zet de Commissie de inbreukprocedures wegens niet-mededeling voort tegen alle vijf hierboven genoemde lidstaten die de richtlijn nog niet volledig hebben omgezet. Naast deze procedures wegens niet-mededeling lopen er nog twee andere inbreukprocedures uit hoofde van de richtlijn.

2.2.9. Toerisme

De inbreukprocedure tegen Italië betreffende voorkeurstarieven voor de toegang tot Italiaanse musea en monumenten die alleen gelden voor Italiaanse staatsburgers, is in 2000 voortgezet (zie Zeventiende jaarlijkse verslag). De Commissie heeft in 2000 één met redenen omkleed advies uitgebracht. Verder onderzoek van de zaak vindt momenteel plaats.

2.3. Mededinging

Het aantal in 2000 tegen de lidstaten op het gebied van mededinging ingeleide nieuwe procedures wegens inbreuken, zowel vermeende als vastgestelde, is ten opzichte van 1999 niet wezenlijk veranderd (36). Op 31 december 2000 had het directoraat-generaal Concurrentie 67 inbreukprocedures in behandeling.

Wat de sectoren betreft is het aantal nieuwe gevallen in de sector telecommunicatie niet ingrijpend veranderd (1999: 11 nieuwe gevallen; 2000: 10 gevallen). De in 1999 geconstateerde tendens tot een aanzienlijke daling van nieuwe zaken op het gebied van vervoer en, omgekeerd, tot de inleiding van nieuwe gevallen in de sector sociale verzekeringen heeft zich in 2000 doorgezet

2.3.1. Telecommunicatie

De omzetting en doeltreffende toepassing van de richtlijnen inzake mededinging op het terrein van de telecommunicatie werden opnieuw in samenwerking met iedere lidstaat nauwgezet onder de loep genomen door het "gemeenschappelijk team" in verband met de voorbereiding van het op 7 december 2000 door de Commissie goedgekeurde Zesde verslag over de tenuitvoerlegging van het pakket telecommunicatieregelgeving. [12] Parallel hieraan heeft de Commissie de reeds tegen bepaalde lidstaten ingeleide procedures uit hoofde van artikel 226 van het Verdrag voortgezet en nieuwe procedures ingeleid.

[12] COM(2000)814 def.

In deze sector is in drie procedures van verdere stappen afgezien na de verzending van een met redenen omkleed advies: zij hebben allemaal betrekking op Griekenland. De gesloten dossiers betreffen de omzetting van Richtlijn 94/46/EG (liberalisatie van de satellietdiensten) en van Richtlijn 96/19/EG (alternatieve infrastructuur) [13].

[13] Twee inbreuken: de autoriteiten hebben een vergunning verleend voor de aanleg van alternatieve infrastructuur (maatregelen genomen naar aanleiding van een op 21 december 1998 toegezonden met redenen omkleed advies); er is geen staatsmaatregel meer die de grensoverschrijdende interconnectie van de mobiele netwerken beperkt (op 22 december 1998 toegezonden met redenen omkleed advies).

Niet-mededeling binnen de gestelde termijnen door Oostenrijk, Spanje, Finland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Luxemburg en Portugal van de uitvoeringsmaatregelen voor Richtlijn 1999/64/EG [14] heeft de Commissie ertoe gebracht inbreukprocedures tegen die lidstaten in te leiden. Daar die maatregelen vervolgens door de Oostenrijkse, Finse, Franse en Luxemburgse autoriteiten zijn medegedeeld, kon de procedure tegen hen zonder verdere stappen worden beëindigd.

[14] Richtlijn van de Commissie van 23 juni 1999 tot wijziging van Richtlijn 90/388/EEG teneinde ervoor te zorgen dat telecommunicatie- en kabeltelevisienetten die eigendom van een zelfde exploitant zijn, gescheiden juridische eenheden vormen (PB nr. L 175 van 10 juli 1999, p.39)

In 2000 heeft de Commissie 3 met redenen omklede adviezen uitgebracht wegens non-conformiteit van de nationale regelgeving met de richtlijnen betreffende mededinging op het gebied van telecommunicatie of wegens onjuiste toepassing van deze richtlijnen.

In de loop van 2000 is de kwestie van de tariefaanpassing, die door Richtlijn 96/19/EG [15] is voorgeschreven, van zeer groot belang geworden. Zo heeft de Commissie op 1 september 2000 een met redenen omkleed advies gezonden naar Italië, om aanpassing van zijn tarieven voor de gevestigde onderneming door de sinds augustus 1999 geldende "price cap"-regeling te voorkomen. De door de Italiaanse autoriteiten op 11 december 2000 genomen besluiten tot aanpassing van de "price-cap"-regeling hebben de Commissie echter op 14 december 2000 doen besluiten tot uitstel van de zaak, in afwachting van de bevestiging, in de tweede helft van 2002, van de voltooiing van de tariefaanpassing overeenkomstig de verplichtingen die de autoriteiten van die lidstaat zijn aangegaan. Ook op het gebied van de tariefaanpassing, maar deze keer in verband met Spanje, heeft de Commissie de in 1998 ingeleide procedure voortgezet, door op 21 december 2000 een aanvullend met redenen omkleed advies uit te brengen. Bovendien heeft de Commissie op 3 augustus 2000 een met redenen omkleed advies gezonden naar Luxemburg in verband met het feit dat de bepalingen inzake de niet-discriminerende verlening van doorgangsrechten voor de telecommunicatie-exploitanten van Richtlijn 96/19/EG niet doeltreffend zijn omgezet.

[15] Richtlijn 96/19/EG van de Commissie van 13 maart 1996 tot wijziging van Richtlijn 90/388/EEG met betrekking tot de invoering van volledige mededinging op de markten voor telecommunicatie (PB nr. L 074 van 22.3.1996, blz. 0013-0024).

De Commissie heeft tevens op 17 april 2000 het Hof van Justitie [16] ingeschakeld, in verband met de financiering van de universele dienst in Frankrijk. De Commissie verwijt die lidstaat dat hij met name aan de mobilofoonexploitanten in 1997 bijdragen in de nettokosten van de universele dienst van France Télécom heeft opgelegd, terwijl laatstgenoemde nog een monopolie op spraaktelefonie had. Zij bekritiseert tevens de berekeningswijze van de verschillende onderdelen van de kosten van de universele dienst, waardoor deze mogelijk te hoog werden geschat. Tenslotte verwijt zij Frankrijk dat het geen zekerheid heeft gegeven over de realiteit van de voltooiing van het proces van tariefaanpassing. De schriftelijke fase van de procedure is in november afgesloten.

[16] Zaak C-146/00;

Op 30 november 2000 heeft het Hof van Justitie België [17] veroordeeld, omdat de Belgische regelgeving voorzag in de financiering, in het kader van de universele dienst op het gebied van de telefonie, van preferentiële tarieven ten gunste van de schrijvende pers met schending van Richtlijn 97/33/EG [18]. De Commissie heeft haar klacht ingetrokken wat betreft de andere punten van bezwaar het ontbreken van een berekeningswijze voor de bijdragen van de exploitanten aan de financiering van de universele dienst (UD) en van een voorlopige berekeningswijze voor de nettokosten van deze dienst - na kennisgeving van een koninklijk besluit over deze twee aspecten.

[17] Zaak C-384/99;

[18] Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 1997 inzake interconnectie op telecommunicatiegebied, wat betreft de waarborging van de universele dienst en van de interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van Open Network Provision (ONP).

2.3.2. Post

In de postsector heeft de Commissie op 21 december 2000 een beschikking gegeven met betrekking tot de levering in Italië van nieuwe postdiensten die een aantal diensten met toegevoegde waarde bieden, met name de garantie dat de elektronisch tot stand gebrachte postzending op een zekere datum of zeker uur wordt bezorgd [19]. Deze beschikking geeft gevolg aan een klacht over het feit dat de bestelfase van de hybride post (post waarin de postzendingen tot stand worden gebracht door elektronische middelen) wordt voorbehouden aan de bestaande onderneming. Daardoor kunnen private leveranciers de hybride post niet in totaliteit afleveren. De Commissie was van mening dat het Italiaanse wetsbesluit nr. 261, van 22 juli 1999, waarmee dit systeem is ingevoerd, in strijd was met artikel 86, lid 1, van het EG-Verdrag in samenhang met artikel 82 EG. De bezorging op een zekere datum of zeker uur vormt een afzonderlijke markt die aanzienlijk verschilt van de traditionele leveringsdiensten (universele dienst). Daarom is er geen reden om die bezorging voor te behouden aan de leverancier van de universele dienst, die deze dienst niet levert. Bovendien biedt die onderneming geen enkele gegarandeerde bezorging op een vooraf vastgestelde datum of tijd. De beschikking verplicht de Italiaanse regering te verduidelijken dat de besteldienst op een zekere datum of zeker uur geen deel uitmaakt van de diensten die voorbehouden kunnen worden. De beschikking beoogt de nodige rechtszekerheid te scheppen voor de particuliere ondernemingen wat betreft de bestelfase op een zekere datum of zeker uur.

[19] PB nr. L 63 van 03.03.2001, blz. 59.

2.3.3. Vrije beroepen

Op het gebied van de vrije beroepen heeft de Commissie de tegen Italië ingeleide inbreukprocedure wegens schending door wet nr. 1612 van 22 december 1960, van de artikelen 5 en 85 van het EG-Verdrag (thans respectievelijk artikelen 10 EG en 81 EG) kunnen sluiten. Bij arrest van 18 juni 1998 [20] heeft het Hof van Justitie beslist dat de Italiaanse Republiek, door een wet aan te nemen en te handhaven die de Nationale raad van douane-expediteurs ("Consiglio nazionale degli spedizionieri doganali" - CNSD) via de toekenning van de overeenkomstige beslissingsbevoegdheid verplicht als ondernemersvereniging een besluit te nemen dat in strijd is met artikel 85 van het EG-Verdrag (thans artikel 81 EG) omdat daarbij een voor alle douane-expediteurs verplichte tariefregeling wordt vastgesteld, de ingevolge de genoemde artikelen op haar rustende verplichtingen niet was nagekomen. Omdat de gelegde contacten tussen de diensten van de Commissie en de Italiaanse autoriteiten om tot conformiteit van de wetgeving in kwestie te komen geen resultaat opleverden, heeft de Commissie Italië uit hoofde van artikel 228 van het EG-Verdrag in februari 2000 een schriftelijke aanmaning moeten zenden en daarna, op 3 augustus, een met redenen omkleed advies. Op 13 september heeft Italië echter de tekst van wet nr. 213 van 25 juli 2000 medegedeeld, die in de "Gazzetta Ufficiale" van 1 augustus is gepubliceerd en waarin de regelgeving inzake de activiteiten van de douane-expediteurs wordt bijgesteld. Die wet, waarin de bepalingen van de wet van 1960 die in strijd waren met de genoemde artikelen van het Verdrag werden herroepen, heeft namelijk een einde gemaakt aan de door het Hof geconstateerde inbreuk.

[20] Zaak C-35/96, Jurisprudentie blz. I-3851.

2.3.4. Vervoer

Inzake vervoer heeft de Commissie de inbreukprocedure voortgezet tegen Portugal, naar aanleiding van de weigering van dit land om zich te voegen naar de beschikking van 10 februari 1999 waarin wordt geconstateerd dat het stelsel van kortingen op de landingsvergoedingen en variabele tarieven naar gelang van de herkomst van de vlucht een discriminerende maatregel vormt die onverenigbaar is met artikel 86, lid 1, in samenhang met artikel 82 van het Verdrag. De Commissie heeft echter de tenuitvoerlegging van haar besluit om het Hof van Justitie in te schakelen opgeschort, aangezien het door Portugal in mei 1999 tegen de beschikking van de Commissie ingestelde beroep, dat nog wordt onderzocht, eveneens de rechtmatigheid van het onderhavige stelsel betreft.

De kwestie van de landingsvergoedingen heeft aanleiding gegeven tot een tweede beschikking uit hoofde van artikel 86, lid 3, van het Verdrag. Op 26 juli 2000 heeft de Commissie vastgesteld dat het in Spanje geldende stelsel van kortingen en van variabele vergoedingen naar gelang van de herkomst van de vlucht de luchtvaartmaatschappijen van die lidstaat bevoordeelde. Het Spaanse stelsel voorziet voor alle categorieën vliegtuigen in hogere vergoedingen voor intracommunautaire vluchten dan voor interne vluchten. Bovendien voorziet het in kortingen van 9% tot 35%, naar gelang van het aantal landingen per maand. Dit stelsel begunstigt in de praktijk de Spaanse maatschappijen, die gemiddeld kortingen van 20 tot 25% ontvangen. Deze discriminatie kan door geen enkele objectieve reden gerechtvaardigd worden. De Spaanse regering heeft aangekondigd dat zij tijdig de nodige corrigerende maatregelen zal nemen.

2.3.5. Concentratiezaken

De tegen Portugal in 1999 ingeleide inbreukprocedure als gevolg van het besluit van de Portugese autoriteiten zich te verzetten tegen de concentratie tussen de Spaanse bank BSCH en het Portugese concern Champalimaud kon worden gesloten. Een nieuwe operatie, waardoor de Spaanse bank twee banken van het Portugese concern verwierf is namelijk op 29 november 1999 aangemeld en op 11 januari 2000 goedgekeurd. De Portugese autoriteiten hebben verklaard dat zij zich niet hebben verzet tegen die nieuwe operatie, die de concentratie heeft opgeheven die aanleiding had gegeven tot de tegen hen ingeleide inbreukprocedure.

2.3.6. Overheidssteun

Op het gebied van overheidssteun heeft de Commissie tenslotte een zeer oud dossier zonder verdere stappen kunnen beëindigen. Bij arrest van 20 september 1990 [21] had het Hof van Justitie de negatieve eindbeschikking van de Commissie van 17 november 1987 [22] bevestigd, waarbij terugbetaling werd gelast van een subsidie van 2 miljoen DEM, in 1985, van de deelstaat Baden-Württemberg aan het bedrijf BUG-Alutechnik, een fabrikant van aluminiumproducten en -halffabrikaten. Omdat de steun niet was terugbetaald ondanks verzoeken van de Commissie, heeft deze in 1991 een inbreukprocedure tegen Duitsland ingeleid, wegens schending van artikel 171 van het EG-Verdrag (thans artikel 228 EG). In 1992 heeft de "Staatsschuldenverwaltung Baden-Württemberg" het bedrijf gelast de steun terug te betalen. Maar BUG-Alutechnik heeft tegen deze beschikking beroep met schorsende werking ingesteld bij het "Verwaltungsgericht Sigmaringen". Omdat dit Verwaltungsgericht het beroep in 1994 heeft verworpen, heeft het bedrijf hoger beroep ingesteld bij het "Verwaltungsgerichtshof Mannheim", eveneens met schorsende werking. Daar het "Verwaltungsgerichtshof Mannheim" het vonnis van de eerste instantie in 1996 heeft bevestigd, is het bedrijf, thans Hoogovens Aluminium Profiltechnik, toegelaten tot de cassatieprocedure bij het "Bundesverwaltungsgericht". Dit gerecht heeft op 26 augustus 1999 het beroep in cassatie verworpen. De steun is uiteindelijk op 14 oktober 1999 terugbetaald. Toen de Commissie daarvan officieel in kennis was gesteld, kon zij de zaak begin 2000 sluiten.

[21] Zaak C-5/89, Jurisprudentie blz. I-3437.

[22] PB 1998, L 79, p. 29

2.4. SOCIAAL BELEID EN WERKGELEGENHEID

2.4.1. Vrij verkeer van werknemers

De Commissie heeft tegen verscheidene lidstaten een aantal procedures ingeleid en/of voortgezet betreffende de toepassing van Verordeningen (EEG) nr. 1612/68 en 1408/71.

De inbreukprocedure tegen België wegens niet-uitvoering van het arrest van het Hof van 3 mei 1994 in zaak C-47/93 betreffende de financiering van Belgische universiteiten voor de inschrijving van studenten uit andere lidstaten die in dat land uitsluitend verblijven met het doel er een universitaire opleiding te volgen, wordt voortgezet.

De tegen Duitsland lopende inbreukprocedures betreffende enerzijds de toekenning van sociale bijstand aan migrerende werknemers bij gezinshereniging, en anderzijds het feit dat de toekenning van sociale uitkeringen van de voorlegging van een verblijfsvergunning afhankelijk wordt gesteld, konden zonder verdere stappen worden beëindigd. Wat het eerstgenoemde geval betreft is een verklarende circulaire opgesteld, waarin de bevoegde autoriteiten werd gevraagd toe te zien op de naleving van het Gemeenschapsrecht. Wat het tweede geval betreft is de situatie geregulariseerd na een wijziging van de desbetreffende wet.

De inbreukprocedure betreffende de Deense regelgeving en praktijk die het gebruik in Denemarken door in dat land wonende grensarbeiders beperken van in een andere lidstaat geregistreerde voertuigen die eigendom zijn van hun daar gevestigde werkgever wordt voortgezet. Omdat Denemarken intussen zijn regelgeving op een volgens de Commissie niet geheel bevredigende wijze heeft gewijzigd, is een aanvullend met redenen omkleed advies naar dat land verzonden.

Een met redenen omkleed advies is ter kennis gebracht van Griekenland vanwege het feit dat de Griekse wetgeving voor de gezinsleden van burgers van de Unie die niet de nationaliteit van een lidstaat hebben en een economische activiteit in Griekenland willen uitoefenen, een arbeidsvergunning verplicht stelt

Een met redenen omkleed advies is ook gericht aan Oostenrijk vanwege het feit dat de Oostenrijkse wetgeving burgers van de Unie die hun recht op vrij verkeer van werknemers willen uitoefenen, alsmede onderdanen van niet-lidstaten waarmee de gemeenschap samenwerkings- of associatieovereenkomsten heeft gesloten (bijvoorbeeld Marokko, Turkije, Polen, enz.), discrimineert. Aan de ene kant zijn de Oostenrijkse bepalingen inzake verkiezingen voor Arbeiterkammern namelijk dusdanig dat buitenlandse werknemers niet kunnen worden gekozen voor deze lichamen, aan de andere kant sluiten de bepalingen van het Arbeitsverfassungsgesetz de onderdanen van niet-lidstaten waarmee de Gemeenschap een samenwerkings- of associatieovereenkomst heeft gesloten, uit van verkiezingen voor posities in ondernemingsraden.

De inbreukprocedures tegen Griekenland, op basis van artikel 228 van het EG-Verdrag, en tegen Spanje, op basis van artikel 226 van het EG-Verdrag, betreffende het nationaliteitsvereiste voor de toegang tot de overheidsdienst konden zonder verdere stappen worden beëindigd, nadat door de betrokken landen maatregelen zijn genomen om zich te voegen naar de communautaire regels.

Wat betreft het in aanmerking nemen van de anciënniteit van een in overheidsdienst aangenomen werknemer in de overheidsdienst van een andere lidstaat heeft de Commissie met redenen omklede adviezen verzonden naar Oostenrijk en België. De op hetzelfde gebied in 1999 tegen Duitsland en Ierland ingeleide inbreukprocedures lopen nog.

Op het gebied van de coördinatie van nationale socialezekerheidsstelsels oordeelde het Europese Hof van Justitie in de zaken tegen Frankrijk over de betaling van de "Contribution sociale généralisée" [23] en "Cotisation pour le remboursement de la dette sociale" [24] dat deze bijdragen, die volgens de Franse autoriteiten als belastingen dienen te worden aangemerkt, binnen de werkingssfeer van Verordening 1408/71 vallen. Ze mogen daarom niet worden opgelegd aan personen die in Frankrijk wonen maar in een andere lidstaat werken, zoals bijvoorbeeld Franse grensarbeiders die in België werken, aangezien deze niet onderworpen zijn aan de Franse socialezekerheidswetten. Aangezien geen bevredigende informatie is ontvangen met betrekking tot de nodige maatregelen die moesten worden genomen om te voldoen aan deze uitspraken, worden deze procedures op grond van artikel 228 van het EG-Verdrag voortgezet.

[23] Zaak C-169/98

[24] Zaak C-34/98

In de zaak tegen Duitsland die de Commissie in 1999 voor het Hof van Justitie heeft gebracht met betrekking tot de heffing van bijdragen krachtens een speciale wet inzake socialezekerheidsuitkeringen voor artiesten (Künstlersozialversicherungsgesetz) [25], heeft de advocaat-generaal zijn conclusies genomen (24 oktober 2000).

[25] Zaak C-68/99

De zaak tegen België [26] met betrekking tot de aftrek van een persoonlijke bijdrage van 13,07 % wanneer de ontvanger in een andere lidstaat woont, is nog hangende voor het Europese Hof van Justitie. De advocaat-generaal heeft op 23 januari 2001 zijn conclusies genomen.

[26] Zaak C-347/98

De Commissie heeft besloten een zaak tegen Nederland voort te zetten door Nederland voor het Hof van Justitie te dagen. Volgens de Commissie is de weigering van de Nederlandse overheden de werkloosheidsuitkering van een voormalige grensarbeider gedurende een maximumperiode van drie maanden naar een andere lidstaat uit te voeren in strijd met artikel 69 van Verordening 1408/71, aangezien dit artikel geen onderscheid maakt tussen grensarbeiders en andere werknemers.

Tot Frankrijk is een met redenen omkleed advies gericht betreffende de weigering door de Franse ziekteverzekering volgens de Franse tarieven de kosten te vergoeden voor een bril die een verzekerde in Duitsland had gekocht. De Commissie is van mening dat dit standpunt in strijd is met de bepalingen van het EG-Verdrag inzake het vrije verkeer van goederen, met name de artikelen 28 en 30, zoals deze door het Hof van Justitie zijn geïnterpreteerd in de zaak C-120/95 Decker [27], waarin het Hof personen voor dit soort medische producten recht heeft gegeven op een vergoeding volgens de tarieven van de lidstaat waar de persoon verzekerd is, zonder dat voorafgaande toestemming nodig is.

[27] Arrest van het Hof van Justitie van 28.4.98

De Nederlandse overheid heeft ingestemd met een met redenen omkleed advies dat de Commissie aan Nederland had gericht betreffende de berekening van een Nederlands ouderdomspensioen in situaties waar, terwijl men verplicht verzekerd was, tegelijkertijd in een andere lidstaat vrijwillige bijdragen zijn betaald. De Nederlandse overheid is momenteel bezig de desbetreffende administratieve beleidsregels te herzien. Ondanks artikel 15, lid 1, onder b, van Verordening 574/72, dat duidelijk stelt dat tijdvakken van verplichte verzekering vóór tijdvakken van vrijwillige bijdragen gaan, hadden de Nederlandse overheden geweigerd rekening te houden met een bepaald tijdvak van arbeid in Nederland, omdat tegelijkertijd vrijwillige bijdragen waren betaald in het stelsel van een andere lidstaat onder verwijzing naar bijlage VI, deel J, sub 2, onder h, van de Verordening. Deze interpretatie door de overheid werd door de nationale rechter gedeeld.

In een inbreukprocedure tegen Frankrijk wegens de berekening van de werkloosheidsuitkering voor iemand wiens laatste dienstverband niet in Frankrijk was geweest, heeft de Franse overheid, nadat de Commissie de zaak bij het Hof van Justitie aanhangig had gemaakt, de desbetreffende circulaire gewijzigd om aan de communautaire wetgeving te voldoen. De zaak is geseponeerd.

Na een met redenen omkleed advies dat door de Commissie is verzonden betreffende de weigering door Denemarken de Deense socialezekerheidswetten toe te passen op werknemers uit andere lidstaten die op booreilanden op het Deense continentaal plat werken, heeft de Deense overheid haar wetgeving aangepast en is de inbreukprocedure zonder verdere stappen beëindigd.

2.4.2. Gelijke behandeling van mannen en vrouwen

De tegen Frankrijk [28] bij het Hof van Justitie ingestelde procedure uit hoofde van artikel 228 van het EG-Verdrag, omdat Frankrijk niet de nodige maatregelen had genomen om zich te voegen naar het arrest van 13 maart 1997 [29], waarin Frankrijk werd veroordeeld omdat het een verbod op nachtarbeid voor vrouwen in de industrie had gehandhaafd, terwijl dit verbod niet gold voor mannen, is nog aanhangig.

[28] Zaak C-224/99

[29] Zaak C-197/96, Commissie van de Europese Gemeenschappen tegen de Franse Republiek, Jur. 1997 blz. I-1489.

Wat betreft Richtlijn 92/85/EEG betreffende de bescherming van zwangere vrouwen hebben de Ierse autoriteiten naar aanleiding van een tot hen gericht met redenen omkleed advies hun wetgeving gewijzigd om zich te voegen naar de communautaire regels, en nieuwe nationale maatregelen genomen. De procedure tegen Ierland is daarom zonder verdere stappen beëindigd. Ingevolge een tot hen gericht met redenen omkleed advies hebben de Zweedse en Luxemburgse autoriteiten eveneens nieuw wetteksten medegedeeld, die momenteel worden onderzocht. Die procedures worden dus voortgezet. De Commissie heeft bovendien besloten de zaak betreffende Frankrijk wegens niet-conforme [30] omzetting aanhangig te maken bij het Hof van Justitie, terwijl in de zaak tegen Italië het onderzoek van de procedure wordt voortgezet.

[30] De Franse wetgeving biedt zwangere vrouwen immers niet specifiek de mogelijkheid van werk vrijgesteld te worden indien dat nodig is om hun gezondheid te beschermen.

Na de kennisgeving van nationale omzettingsmaatregelen door de Italiaanse autoriteiten is de procedure voor het Hof van Justitie wegens niet-mededeling van de omzetting van Richtlijn 96/34/EEG over ouderschapsverlof [31] ingetrokken.

[31] Zaak C-445/99;

De Commissie heeft de procedure op basis van artikel 228 van het EG-Verdrag tegen de Franse Republiek ingeleid wegens niet-toepassing van het arrest van 8 juli 1999 [32], waarbij het Hof van Justitie Frankrijk had veroordeeld wegens niet-mededeling van de omzettingsmaatregelen voor Richtlijn 96/97/EG tot wijziging van Richtlijn 86/378/EEG betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in ondernemings- en sectoriële regelingen inzake sociale zekerheid. Overeenkomstig die richtlijn hadden de lidstaten op 1 juli 1997 omzettingsmaatregelen moeten goedkeuren. Opgemerkt wordt dat Griekenland op 14 december 2000 [33] door het Hof van Justitie ook vanwege dezelfde kwestie is veroordeeld. Na de kennisgeving van nationale omzettingsmaatregelen door de Luxemburgse autoriteiten is de inschakeling van het Hof van Justitie wegens niet-mededeling van de maatregelen tot omzetting van Richtlijn 96/97/EG van de Raad tot wijziging van Richtlijn 86/378/EEG betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in ondernemings- en sectoriële regelingen inzake sociale zekerheid [34], ingetrokken.

[32] Zaak C-354/98;

[33] Zaak C-457/98;

[34] Zaak C-438/98; advocaat-generaal La Pergola heeft op 24 juni 1999 conclusie genomen.

De Commissie heeft tevens een nieuwe procedure op basis van artikel 228 van het Verdrag ingeleid tegen Griekenland wegens niet-toepassing van het arrest van 28 oktober 1999 [35], waarbij het Hof Griekenland heeft veroordeeld wegens non-conformiteit met Richtlijn 79/7/EEG, artikel 141 van het Verdrag en Richtlijn 75/117/EEG van de Griekse wetgeving inzake de toekenning van een huwelijkstoelage en de inaanmerkingneming daarvan bij de berekening van het ouderdoms- of rustpensioen. Deze regelgeving heeft geen terugwerkende kracht tot 1 januari 1981 (datum van inwerkingtreding in Griekenland van artikel 141 van het Verdrag en van Richtlijn 75/117EEG) wat betreft de huwelijkstoelage en tot 23 december 1984 (datum van inwerkingtreding van Richtlijn 79/7/EEG) wat betreft de berekening van het ouderdoms- of rustpensioen.

[35] Zaak C-187/98;

2.4.3. Arbeidsvoorwaarden

Wat betreft Richtlijn 93/104/EG betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, zijn Italië en Frankrijk na de aanhangigmaking bij het Hof van Justitie veroordeeld wegens het niet nemen van maatregelen voor de toepassing van deze richtlijn [36]. Omdat geen maatregelen ter uitvoering van het arrest van het Hof zijn gemeld, worden deze inbreukprocedures voortgezet op basis van artikel 228 van het EG-Verdrag. Na de vertraagde melding van nationale omzettingsmaatregelen is de aanhangigmaking tegen Luxemburg [37] wegens niet-mededeling van de omzetting van Richtlijn 93/104/EG ingetrokken.

[36] Zaak C-386/98, Commissie tegen de Republiek Italië, arrest van 9 maart 2000 en zaak C-46/99, Commissie tegen Frankrijk, arrest van 8 juni 2000

[37] Zaak C-48/99; advocaat-generaal Alber heeft op 16 november 1999 geconcludeerd.

In een arrest van 18 mei 2000 heeft het Hof Frankrijk [38] veroordeeld wegens niet-mededeling van de omzetting van Richtlijn 94/33/EG betreffende de bescherming van jongeren op het werk. Omdat er nog geen mededeling ontvangen is over genomen maatregelen ter uitvoering van het arrest van het Hof, wordt deze procedure voortgezet op basis van artikel 228 van het EG-Verdrag.

[38] Zaak C-45/99;

Naar aanleiding van de arresten van het Hof waarbij Luxemburg werd veroordeeld wegens niet-mededeling van eventuele omzettingsmaatregelen van Richtlijn 94/33/EG betreffende de bescherming van jongeren op het werk [39] en wegens niet-omzetting van Richtlijn 94/45/EG inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad [40], hebben de Luxemburgse autoriteiten omzettingsmaatregelen gemeld, die momenteel onderzocht worden.

[39] Zaak C-430/98, arrest van 21 oktober 1999.

[40] Zaak C-47/99, arrest van 16 december 1999.

Gezien het niet bevredigende antwoord van de Italiaanse autoriteiten op het met redenen omkleed advies van de Commissie wegens onjuiste omzetting van Richtlijn 77/187/EEG betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, heeft de Commissie besloten het Hof in te schakelen. In tegenstelling tot de eerdere zaak heeft de Commissie besloten de inbreukprocedure inzake collectief ontslag wegens niet-conforme omzetting door Griekenland van Richtlijn 98/59/EG uit te stellen, om het antwoord van de nationale autoriteiten gedetailleerd te analyseren, alvorens een inhoudelijke beslissing te nemen.

Een met redenen omkleed advies is naar Portugal en Italië gezonden wegens een niet-conforme omzetting van Richtlijn 98/59/EG inzake collectief ontslag.

De Commissie heeft besloten Ierland voor het Hof te dagen wegens een niet-conforme omzetting van de Richtlijnen 98/59/EG, inzake collectief ontslag en 77/187/EEG betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen. Eind december 2000 hebben de Ierse autoriteiten omzettingsmaatregelen meegedeeld en hebben ze zich ertoe verplicht er nog meer te nemen. Daarom is het niet meer nodig het Hof in te schakelen.

2.4.4. Veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats

Na de melding door Luxemburg van de nationale uitvoeringsmaatregelen voor Richtlijn 92/29/EEG betreffende de medische hulpverlening aan boord van schepen, hebben alle lidstaten kaderrichtlijn 89/391/EEG van de Raad en de bijzondere richtlijnen [41], alsmede de zogenaamde "onafhankelijke" Richtlijn 92/29/EEG omgezet.

[41] Richtlijnen 89/654/EEG, 89/655/EEG, 89/656/EEG, 90/269/EEG, 90/270/EEG, 90/394/EEG, 90/679/EEG, 92/57/EEG, 92/58/EEG, 92/91/EEG, 92/104/EEG en 93/103/EG.

Wat betreft de richtlijnen die de bijzondere richtlijnen [42] wijzigen of aanpassen aan de technische vooruitgang, is het mededelingspercentage van de nationale uitvoeringsmaatregelen in de loop van 2000 nog meer gestegen (met name door de melding door Italië van de uitvoeringsmaatregelen voor de Richtlijnen 95/30/EG [43], 97/59/EG en 97/65/EG [44]), maar nog niet geheel bevredigend. Daarom lopen er inbreukprocedures tegen lidstaten die hun nationale uitvoeringsmaatregelen nog niet aan de Commissie hebben meegedeeld. Sommige van die procedures zijn al bij het Hof aanhangig gemaakt; dat is het geval met Oostenrijk, dat de Richtlijnen 95/30/EG [45], 97/59/EG en 97/65/EG [46] niet heeft omgezet. Bovendien is een met redenen omkleed advies wegens niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen voor Richtlijn 95/63/EG ook naar Ierland gestuurd. Wat betreft Richtlijn 97/42/EG, waarvan de omzettingstermijn op 27 juni 2000 is verstreken, is besloten met redenen omklede adviezen te zenden naar Frankrijk en Ierland, wegens niet-mededeling van hun nationale uitvoeringsmaatregelen.

[42] Richtlijnen 93/88/EG, 95/30/EG, 97/59/EG, 97/65/EG en 95/63/EG, en 97/42/EG.

[43] Zaak C-439/98; arrest van 16 maart 2000.

[44] Zaak C-312/99; na deze mededeling is de procedure bij het Hof van Justitie ingetrokken.

[45] Zaak C-473/99;

[46] Zaken C-110/00 en C-111/00

Wat betreft de conformiteit van de nationale uitvoeringsmaatregelen van kaderrichtlijn 89/391/EEG heeft de Commissie met redenen omklede adviezen gezonden naar Portugal en Zweden wegens niet-conforme omzetting. De Commissie heeft bovendien het Hof van Justitie ingeschakeld tegen Duitsland [47] en Italië [48] wegens niet-conforme omzetting en zij heeft besloten hetzelfde te doen in verband met de omzetting van de kaderrichtlijn door België.

[47] Zaak C-5/00;

[48] Zaak C-49/00;

Wat betreft de conformiteit van de nationale uitvoeringsmaatregelen van de bijzondere richtlijnen [49] is de procedure tegen Zweden zonder verdere stappen beëindigd, naar aanleiding van de mededeling door die lidstaat van nieuwe uitvoeringsmaatregelen voor Richtlijn 90/269/EEG, en is een met redenen omkleed advies gezonden naar Denemarken in verband met de non-conformiteit van de omzettingsmaatregelen van Richtlijn 89/654/EEG. Bovendien heeft de Commissie besloten het Hof van Justitie in te schakelen in twee gevallen betreffende Italië wegens non-conformiteit van zijn omzetting van de Richtlijnen 89/655/EEG en 90/270/EEG.

[49] Richtlijnen 89/654/EEG, 89/655/EEG, 89/656/EEG, 90/269/EEG, 90/270/EEG, 90/394/EEG, 90/679/EEG, 92/57/EEG, 92/58/EEG, 92/91/EEG, 92/104/EEG en 93/103/EG.

2.5. LANDBOUW

2.5.1. Vrij verkeer van landbouwproducten [50]

[50] In het kader van de reorganisatie van de diensten van de Commissie zijn de wetgeving en de kwesties in verband met de volksgezondheid en de gezondheid van dieren en planten toevertrouwd aan het Directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming. Met ingang van het laatste trimester van 1999 is dit Directoraat-generaal belast met de instructie en het beheer van de dossiers van inbreuken op deze terreinen, met inbegrip van belemmeringen van het vrije verkeer van landbouwproducten op grond van redenen in verband met gezondheidsbescherming.

Zorgen voor het vrije verkeer van landbouwproducten in de interne markt is een van de grondbeginselen van de werking van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en de gemeenschappelijke marktordeningen in het kader ervan.

Het Hof van Justitie heeft er herhaaldelijk op gewezen dat de artikelen 28 en 29 van het Verdrag integrerend deel uitmaken van de gemeenschappelijke marktordeningen, ook al is de uitdrukkelijke vermelding ervan in deze gemeenschappelijke marktordeningen vanaf 1 januari 1970 overbodig geworden.

De Commissie heeft er permanent op toegezien dat de hinderpalen voor de handel in landbouwproducten in de Gemeenschap snel worden weggenomen.

Over het algemeen kan gesteld worden dat de in de afgelopen jaren geconstateerde tendens tot vermindering van het aantal nieuwe gevallen van klassieke belemmering van het vrije verkeer van landbouwproducten, zoals stelselmatige controles bij de invoer of het vereisen van certificaten, zich ook dit jaar heeft doorgezet.

De aanhoudende gewoonte om "kwaliteitskeurmerken" alleen toe te kennen aan producten uit de eigen lidstaat of de eigen regio was voor de Commissie aanleiding om de inbreukprocedures tegen Frankrijk, Spanje en Duitsland voort te zetten. De Commissie meent dat ingevolge artikel 28 van het EG-Verdrag, zoals uitgelegd door het Hof van Justitie in de zaken 13/78, Eggers [51] en C-321/94, Montagne [52], een kwaliteitsaanduiding of -keurmerk niet gereserveerd mag worden voor producten uit een bepaald gebied, maar uitsluitend op grond van de intrinsieke kenmerken van een product moet worden toegekend. Zij meent dus dat iedere nationale kwaliteitsaanduiding of nationaal keurmerk krachtens de artikelen 12 en 34 van het EG-Verdrag ook moet kunnen worden toegekend aan iedere producent of potentiële gebruiker uit de Gemeenschap wiens producten voldoen aan de vastgestelde objectieve en controleerbare criteria.

[51] Arrest van 12.10.1978, Jurispr. 1978, blz.1935.

[52] Arrest van 07.05.1997, Jurispr. 1997, blz. I-2343.

In het geval van Frankrijk betreffen de inbreukprocedures de volgende regionale kwaliteitskeurmerken: "Normandie", "Nord-Pas-de-Calais", "Ardennes de France", "Limousin", "Languedoc-Roussillon", "Lorraine", "Savoie", "Franche-Comté", "Corse", "Midi-Pyrénées", "Salaisons d'Auvergne", en ook "Qualité France". Aangezien deze keurmerken niet zijn afgeschaft, zijn met redenen omklede adviezen verzonden. De Franse autoriteiten zijn nu bereid de wettelijke regelingen betreffende deze keurmerken aan te passen.

Wat Spanje betreft zijn de volgende regionale kwaliteitskeurmerken onderwerp geweest van een met redenen omkleed advies: "La Conca de Barbera", "El Valles Occidental", "El Ripolles", "Alimentos de Andalucia", "Alimentos de Extremadura", "Calidad Cantabria". Na de verzending van deze met redenen omklede adviezen hebben de ter zake bevoegde regionale autoriteiten de betwiste benamingen afgeschaft.

De Duitse autoriteiten weigeren nog steeds het nationale kwaliteitskeurmerk CMA toe te kennen aan producten van andere lidstaten. Op dit keurmerk staat vermeld: "Markenqualität aus deutschen Landen" en het wordt alleen toegekend aan producten die in Duitsland zijn verwerkt, zonder dat specifieke eisen worden gesteld inzake de geografische oorsprong. De Commissie heeft besloten het Hof in te schakelen, aangezien zij van mening is dat dit inhoudt dat producenten genoodzaakt worden om het productieproces althans gedeeltelijk in Duitsland te laten plaatsvinden.

Met betrekking tot minder "klassieke" belemmeringen, zoals de herhaalde gewelddadige acties van particulieren in Frankrijk tegen de invoer van groenten en fruit uit andere lidstaten, met name Spanje, en het nalaten van de openbare autoriteiten om passende maatregelen tegen deze acties te treffen, is het goed eraan te herinneren dat het Hof van Justitie in zijn arrest van 9/11/1997 in de zaak C-265/95 [53], rechtdoende, het volgende heeft bepaald: "Door niet alle noodzakelijke adequate maatregelen te nemen om te verhinderen dat acties van particulieren het vrije verkeer van groenten en fruit belemmerden, is de Franse Republiek de verplichtingen niet nagekomen die op haar rusten krachtens artikel 30 EG-Verdrag (thans artikel 28) in samenhang met artikel 5 van het Verdrag (thans artikel 10) en krachtens de gemeenschappelijke marktordeningen voor landbouwproducten." Het vreedzame verloop van het verkoopseizoen van groenten en fruit uit met name Spanje in 1998 toont aan dat de maatregelen op het gebied van de openbare orde die de Franse overheid heeft getroffen ingevolge het arrest van het Hof van Justitie doeltreffend hebben gewerkt, in vergelijking met de situatie uit het verleden. Dit geldt ook voor 1999 en 2000, afgezien van enkele losse incidenten. De Commissie hoopt dat ook de komende verkoopseizoenen normaal zullen verlopen.

[53] Arrest van 6.11.1997, Jurispr. 1997, blz. I-6959.

2.5.2. Interne markt

Naast haar activiteiten met het oog op de afschaffing van de belemmeringen voor het vrije verkeer van landbouwproducten is de Commissie zich blijven inzetten om een daadwerkelijke en juiste toepassing van de andere bepalingen van de communautaire landbouwwetgeving te bewerkstelligen.

Bij de controle op de toepassing van de bijzondere voorzieningen van de gemeenschappelijke marktordeningen is de Commissie nauwlettend aandacht blijven besteden aan de toepassing van de regelingen voor de beheersing van de productie, in het bijzonder in de zuivelsector, waar de nationale maatregelen die werden aangenomen om de toepassing van de Verordeningen (EEG) nr. 3952/92 en nr. 563/93 te garanderen, aan een systematische analyse zijn onderworpen.

De Commissie heeft een met redenen omkleed advies gezonden aan Italië en Spanje wegens de gebrekkige tenuitvoerlegging van de melkquotaregeling. Het voornaamste probleem is daarbij dat de betrokken autoriteiten de extra heffing nog steeds niet definitief hebben geïnd bij de producenten die verantwoordelijk zijn voor de overproductie.

In Italië heeft de regering in februari 1997 een onderzoekscommissie belast met een buitengewone controle van de melkproductie gedurende de periodes 1995-96 en 1996-97. In afwachting van de conclusies van dit onderzoek, en onder voorbehoud van terugbetaling van bedragen die de feitelijk verschuldigde heffing duidelijk te boven gaan, zijn de rekeningen waar de voorschotten op de heffingen die de kopers voor de betreffende perioden geïnd hebben zich bevinden, geblokkeerd. Gezien de talrijke beschuldigingen van fraude en onregelmatigheden hebben de Italiaanse autoriteiten gemeend dat voordat de geïnde bedragen aan de bevoegde autoriteiten worden overgedragen, eerst een nieuwe grondige controle van de omvang van de feitelijke productie en van de individuele referentiehoeveelheden van iedere producent dient plaats te vinden. Deze feiten waren onderwerp van de inbreukprocedure.

De Commissie is voortdurend op de hoogte gehouden van de ontwikkeling van de controles en heeft ook zelf een aantal controlebezoeken verricht bij alle betrokken instanties.

In dit stadium kan men concluderen dat deze buitengewone operatie meer duidelijkheid zal brengen in een situatie die voorheen gekenmerkt werd door onzekerheid betreffende de productiecapaciteiten in Italië. De oorspronkelijk door de kopers aangegeven omvang van de productie is bevestigd, met een afwijking van waarschijnlijk minder dan 1%. De onderzoeken hebben ook meer duidelijkheid verschaft over de individuele situatie van alle producenten, afgezien van een aantal gevallen waarover nog rechtszaken lopen. In november 1999 zijn de resultaten van de nieuwe compensatieregeling voor leveringen aan de betrokkenen medegedeeld. De Commissie volgt de ontwikkeling van de feitelijke inning van de verschuldigde bedragen van nabij. Er heeft onlangs een controlebezoek plaatsgevonden om de bedragen die niet onmiddellijk ingevorderd kunnen worden, met name vanwege beroepen bij de regionale rechtbanken die bevoegd zijn tot het uitspreken van schorsende werking, precies te berekenen. Momenteel wordt gewerkt aan een grondige verificatie van deze gevallen. De Commissie zal niet aarzelen de inbreukprocedure voort te zetten voor elk bedrag dat niet geïnd wordt zonder adequate motivering.

In Spanje is slechts een klein deel van de verschuldigde heffing voor de periodes 1993-94, 1995-96 en 1996-97 werkelijk betaald door de producenten. Zowel producenten als kopers hebben massaal bezwaar aangetekend tegen de besluiten die hen betreffen.

Naar aanleiding van de begonnen inbreukprocedure hebben de Spaanse autoriteiten nieuwe maatregelen genomen voor het beheer van de regeling, die vooral tot doel hebben te voorkomen dat in de toekomst massaal een beroep op de rechter wordt gedaan. De voornaamste aspecten zijn een regeling voor de verplichte inning van voorschotten bij producenten die tijdens de betreffende periode een overschot produceren, en de invoering van beperkende voorwaarden voor de erkenning van kopers. Bij de uitvoering van de regeling in de periode 1998-99 hebben de problemen die voorheen algemeen waren zich niet meer voorgedaan.

Wat de eerder aangespannen rechtszaken betreft, hebben de Spaanse autoriteiten in veel gevallen waar dat eerder verzuimd was borgen laten stellen voor de betwiste bedragen. Deze autoriteiten menen nu dat de nog verschuldigde heffingen volledig gedekt zijn, hetzij door deze borgsommen, hetzij door terugvorderingen.

Voorts heeft de Commissie haar aandacht moeten richten op de niet-naleving van de communautaire regelgeving ter bescherming van de benaming van landbouwproducten.

In de sector gedistilleerde dranken heeft de Commissie een met redenen omkleed advies tot Frankrijk gericht, omdat dit land toelaat dat op zijn grondgebied gedistilleerde dranken die zijn vervaardigd door aan whisky een bepaalde hoeveelheid water toe te voegen, in de handel worden gebracht onder de verkoopbenaming "whisky". Een van de eisen waaraan whisky volgens Verordening (EEG) nr. 1576/89 moet voldoen, is een minimaal alcoholvolumegehalte van 40%. Voorts is het verboden water aan een alcoholische drank toe te voegen, om te vermijden dat hierdoor de aard van het product verandert.

Er zij op gewezen dat de Tribunal de Grande Instance ("arrondissementsrechtbank") van Parijs een prejudiciële vraag heeft gesteld over dit onderwerp (zaak C-136/96). In zijn arrest van 16/7/1998 [54] heeft het Hof geoordeeld dat de communautaire regelgeving de betwiste benaming verbiedt.

[54] Arrest van 16.07.1998, Jurispr. 1998, blz. I-4571.

Omdat de Franse autoriteiten in hun antwoord op het met redenen omkleed advies bij hun eerdere standpunt blijven waarin zij het in de handel brengen van de betrokken drank onder de door de Commissie betwiste verkoopbenaming verdedigen, heeft de Commissie besloten zich tot het Hof van Justitie te wenden.

De Commissie heeft zich tevens ingespannen de Griekse autoriteiten te stimuleren het geïntegreerd beheers- en controlesysteem voor bepaalde communautaire steunregelingen volledig toe te passen zoals is vastgesteld in verordening (EEG) nr. 3508/92, die de beheers- en controlemaatregelen van communautaire steunregelingen, met name in de sector akkerbouw en de sector rundvlees, schapen- en geitenvlees beoogt te harmoniseren en rationaliseren om deze doeltreffender en rendabeler te maken, via een preventief en repressief beleid inzake onregelmatigheden die zich kunnen voordoen in het kader van door het EOGFL gefinancierde maatregelen. Artikel 2 van verordening (EEG) nr. 3508/92, zoals gewijzigd, eist dat elke lidstaat vóór 1 januari 1997 een geïntegreerd systeem invoert, dat de volgende onderdelen omvat: een databank, een alfanumeriek systeem voor de identificatie van de percelen landbouwgrond, een alfanumeriek systeem voor de identificatie en de registratie van dieren, steunaanvragen en, tenslotte, een geïntegreerd controlesysteem. De Griekse autoriteiten hebben evenwel niet op volledig bevredigende wijze aan de genoemde eisen voldaan, die bedoeld zijn om de rechtmatigheid en regelmatigheid van de door de communautaire instanties verrichte betalingen te garanderen. In het onderhavige geval is zelfs nog niet begonnen met de identificatie en nummering van de percelen landbouwgrond, terwijl de registratie- en identificatieprocedure van dieren nog maar in een embryonaal stadium verkeert. Daaruit volgt dat er geen hoogwaardige databanken zijn. In de gegeven omstandigheden heeft de Commissie een met redenen omkleed advies verzonden.

Toepassing van Richtlijn 98/34/EG (normen en technische voorschriften) in de landbouw

Ook 2000 was weer een vruch