8. Energievoorziening
A5-0363/2001
Resolutie van het Europees Parlement over het Groenboek van de Commissie „Op weg naar een
Europese strategie voor een continue energievoorziening” (COM(2000)769 4dash C5-0145/2001 4dash
2001/2071(COS))
Het Europees Parlement,
jdash gezien het Groenboek van de Commissie (COM(2000)769 jdash C5-0145/2001),jdash gezien het Witboek van de Commissie over het energiebeleid voor de Europese Unie
(COM(1995)682),
jdash gezien de conclusies van de zitting van de Raad Industrie en Energie van 14en 15 mei 2001,jdash gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(
1),
jdash gelet op artikel 47, lid 1 van zijn Reglement,jdash gezien het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de adviezen
van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5-0363/2001),
A. overwegende dat in het door de Commissie voorgestelde Groenboek gedetailleerde bottom-up-scena-
rio’s voor de toekomstige vraag naar energie in de EU ontbreken,
B. overwegende dat de EU voor 50% afhankelijk is van ingevoerde energie (49% in 1998) en dat deze
afhankelijkheid volgens de prognoses zal stijgen tot 71% in 2030 als geen actie wordt ondernomen.Importafhankelijkheid is evenwel op zich geen beslissend criterium voor continue voorziening enmoet worden aangevuld met andere criteria als het gebrek aan natuurlijke hulpbronnen, het risicovan prijsonzekerheid, het risico van binnen- of buitenlandse politieke crisissen, het niet-functionerenvan de infrastructuur of het einde van de aanvaarding door het publiek,
C. overwegende dat het totale energieverbruik in de EU in 1998 1436 miljoen ton olie-equivalent (Mtoe)
bedroeg, waarvan 41% aardolie, 22% gas, 16% kolen, 15% kernenergie en 6% hernieuwbare vormen
van energie (RES),
D. overwegende dat de elektriciteitsopwekking in the EU voor 35% geschiedt met kernenergie, 27% vaste
brandstoffen (voornamelijk kolen), 16% gas, 15% hernieuwbare energie en 7% aardolie,
E. overwegende dat 95% van de vraag naar splijtstof in de EU, 76% van de vraag naar aardolie, 50% van
de vraag naar steenkool, 40% van de vraag naar gas en 0% van de hernieuwbare energiebronnen vande invoer afkomstig is,
F. overwegende dat de EU afhankelijk is van de landen in het Midden-Oosten voor 41% van de aardolie-
invoer, waarbij de continuïteit van deze voorziening sterk afhangt van het buitenlandse/militaire beleidvan de Verenigde Staten, van Rusland voor 41% van aardgasinvoer en voor 18% van de aardolie-invoer, en van Algerije voor 29% van de aardgasinvoer, en dat ongeveer 95% van de vraag naaruranium door uitvoer gedekt wordt,
(1) ESC 162/2001 def.13.6.2002 NL C140E/543 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
G. overwegende dat het verlagen van de vraag naar eindenergie en het verbeteren van de energie-efficiën-
tie bij de productie de beste manier is om de afhankelijkheid van Europa van externe energie teverminderen; dat in alle sectoren van de economie enorme onbenutte technische en economischemogelijkheden bestaan om de energie-efficiëntie in de EU te verbeteren, zoals de Commissie en hetEuropees Parlement in hun respectieve documenten over het actieplan inzake energie-efficiëntie erken-nen en meer gedetailleerd is gepresenteerd in het Europees programma inzake klimaatverandering,
H. overwegende dat het aardolieverbruik in de EU toeneemt, met name in de vervoerssector; dat de
aardolieconsumptie in de sector van de elektriciteitsproductie gestaag daalt en zowel in de industrieals in gebouwen stagneert en zelfs langzaam daalt, maar in de EU sterk stijgt in de vervoerssector, diesector goed is voor 78% van de toename van de vraag naar eindenergie sinds 1985; dat de afhanke-lijkheid van de aardolie-import uit een klein aantal landen een groot risico inhoudt van instabieleprijzen op korte termijn en van een tekort aan hulpbronnen op lange termijn; dat vastgesteld moetworden dat minder ontwikkelde landen veel meer de gevolgen ondergaan van een stijging van deaardolieprijzen,
I. overwegende dat de vraag naar gas in de EU vergeleken met andere brandstoffen zowel absoluut als
relatief aanmerkelijk is toegenomen, aangezien het marktaandeel in tien jaar tijd is gestegen van 16%tot 22% (1998) en volgens de prognoses zal toenemen tot 27% in 2020 als geen actie wordt onder-nomen; dat de toename vooral het gevolg is van het massale gebruik van gas in de elektriciteitssector;
en dat de gasconsumptie in de verwarmingssector in bepaalde EU-landen nog steeds stijgt en de con-
sumptie het hoogst is in de landen waar het binnenlandse netwerk voor gasdistributie goed ontwikkeldis,
J. overwegende dat de vraag naar kolen in de EU al jarenlang afneemt, de afhankelijkheid van ingevoerde
kolen reeds 50% bedraagt en het aandeel in het kolenverbruik toeneemt, en de bevoorradingsbronnendivers en veilig zijn en in het algemeen economisch rendabeler dan de eigen mijnactiviteiten van deEU,
K. overwegende dat slechts acht lidstaten elektriciteit uit kernenergie produceren, er momenteel geen
vaste plannen zijn om vervangende capaciteit te bouwen en enkele lidstaten (België, Duitsland, Neder-land en Zweden) hebben verklaard kernenergie geleidelijk te zullen afschaffen; dat er derhalve waar-schijnlijk geen politieke meerderheid bestaat voor toekomstige steun voor kernenergie in de EU; dat deafhankelijkheid van ingevoerde uranium vrijwel totaal is terwijl de hoeveelheden waarom het gaat,zeer klein zijn en de aanvoer uit uiteenlopende en veilige bronnen komt,
L. overwegende dat de EU streefcijfers heeft vastgesteld voor een verhoging van het aandeel van het
energieverbruik uit alternatieve energiebronnen van 6% tot 12% en tot 22,1% elektriciteit uit her-nieuwbare energiebronnen met ingang van 2010; dat deze sinds 1985 regelmatig vastgestelde streef-cijfers ter verdubbeling van het percentage elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen echter nooitzijn gehaald, maar dat de meest recente onderzoeken in enkele lidstaten met doelmatige stimulerings-stelsels veel grotere aandelen voor het jaar 2010 en de periode daarna voorspellen,
M. overwegende dat het energiebeleid van de EU drie hoofddoelstellingen heeft, namelijk continuïteit van
de energievoorziening, concurrentievermogen en milieubescherming, rekening houdend met het subsi-diariteitsbeginsel dat is vastgesteld in de resolutie van de Raad van 8 juli 1986,
N. overwegende dat het uiteindelijke energieverbruik in de EU in 1998 in de industriesector 28%
bedroeg, 32% voor het vervoer en 40% in de bouw, maar dat het energieverbruik in de vervoersectorhet snelste groeit,
O. overwegende dat het energierendement in de EU sinds 1990 met 7% is verbeterd, maar slechts met
3% sinds 1993, terwijl in de huidige voorstellen van de Commissie voor de toekomst wordt uitgegaanvan een jaarlijkse verbetering met 1%; overwegende dat het Parlement van mening is dat een jaarlijkseverlaging van de eindenergie-intensiteit met 2,5% haalbaar moet zijn, als een sterke politieke wilbestaat,C140E/544 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
P. overwegende dat de ervaring leert dat goed gefocuste programma’s inzake overheidsopdrachten de
prijs van energie-efficiënte apparatuur die nog niet commercieel rendabel is, aanzienlijk kunnen latendalen en zo deze apparatuur concurrerend kunnen maken met conventionele technologie,
Q. overwegende dat de totale vraag naar energie in de EU sinds 1986 jaarlijks met 1 tot 2% is toegeno-
men,
R. overwegende dat het belastingpeil en de accijnzen sterk van lidstaat tot lidstaat verschillen, gaande van
4,7% van de totale belastingopbrengsten (Frankrijk) tot 9,7% (Portugal), bij een EU-gemiddelde van
6,5% in 1997; dat de accijns op loodvrije benzine varieert van 750 EUR per liter (Verenigd Konink-rijk) tot 1000 EUR per liter (Griekenland),
S. overwegende dat de samenstelling van energiebronnen in de lidstaten sterk uiteenloopt; de afhanke-
lijkheid van aardolie varieert van 71% in Luxemburg tot 11% in Italië, de afhankelijkheid van gas van59% in Italië tot 1% in Zweden, de afhankelijkheid van kernenenergie van 37% in Frankrijk tot geenin zeven landen en de afhankelijkheid van hernieuwbare energiebronnen van 28% in Zweden tot 1%in België,
T. overwegende dat door het aflopen van het EGKS-Verdrag alleen het Euratom-Verdrag overblijft als
afzonderlijk verdrag op het gebied van energie; dat moet worden opgeroepen tot het opheffen vanhet Euratom-Verdrag bij het 50-jarige bestaan ervan in 2007,
1. is verheugd over het Groenboek van de Commissie „Op weg naar een Europese strategie voor een
continue energievoorziening” en beschouwt dit als een basis voor discussie, maar betreurt het ontbrekenvan scenario’s over de vraagzijde, hernieuwbare energiebronnen en warmtekrachtkoppeling en verzoekt deCommissie voor de top van Barcelona van volgend jaar alomvattende scenario’s uit te werken. Bij deanalyse zou meer een bottom-up-benadering moeten worden gevolgd en beter rekening moeten wordengehouden met het scenariowerk dat in de verschillende EU-landen is verricht;
2. is van mening dat de diversificatie van energiebronnen en leveranciers de geschiktste strategie is om
de energievoorziening veilig te stellen;
3. erkent het fundamentele belang van continue voorziening en de kosten van energie voor de Europese
economie en benadrukt dat de Commissie, de Raad en de regeringen van de lidstaten een hoge prioriteitmoeten verlenen aan stabiele energiebevoorrading op lange termijn, opdat de Europese welvaart en hetEuropese welzijn kunnen blijven duren;
4. merkt op dat het uiteindelijke totale energieverbruik in de wereld van 4549 Mtoe in 1973 is toe-
genomen tot 6646 Mtoe, ofwel een stijging van 46,1% in 25 jaar, stelt dat het EU-verbruik volgens deprognoses in de periode 1990 tot 2020 met 22% zal toenemen en concludeert dat, gezien de snelleretoename van de vraag buiten de EU, met name in de OESO-landen, er een toenemende concurrerendevraag van de derde landen zal zijn naar de energie die de EU lidstaten nodig hebben; komt op basis hier-van eveneens tot de slotsom dat de EU moet trachten de energiebehoefte niet, zoals wordt voorspeld, telaten toenemen. Al het mogelijke moet worden gedaan om de energieefficiëntie en de energiebesparing tebevorderen en de afhankelijkheid van invoer terug te dringen;
5. beziet de sterke afhankelijkheid van aardolie en van ingevoerde aardolie met grote zorg; dringt er bij
de Commissie op aan op EU-niveau concrete maatregelen te nemen om de vraag naar aardolie in devervoerssector te verlagen, door een nieuwe efficiënte wagen, de 1 liter-wagen, te stimuleren, de nadrukte verleggen van wegvervoer en luchtvervoer naar vervoer per spoor en per schip en de lidstaten aan tezetten tot een meer geïntegreerde ruimtelijke ordening en stadsplanning; deze acties moeten wordengecombineerd met de ontwikkeling van alternatieve brandstoffen, zoals biobrandstoffen en waterstof opbasis van hernieuwbare energiebronnen; verzoekt de Commissie en de vijftien EU-lidstaten ook om in hunactiviteiten met de ontwikkelingslanden actie te ondernemen om de ontwikkeling op korte en middellangetermijn te steunen van alternatieve investeringen zowel in de vervoers- als in de elektriciteitssector;13.6.2002 NL C140E/545 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
6. verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen over de invoering van een nationaal energieplatform
in het kader waarvan de lidstaten, overeenkomstig de beginselen van openbare dienstverlening en milieu-bescherming, met volledige inachtneming van de communautaire regelgeving op het gebied van mededin-ging en overheidssteun;
7. is van mening dat het handels- en ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie er efficiënter op moet
zijn gericht de penetratie te vergemakkelijken van de markten van landen met een energie-aanbod, vooralom de omstandigheden in te stellen of te verbeteren voor investeringen in vervoersnetwerken voor gas enaardolie, met name vervoer via pijpleidingen;
8. erkent het toenemend belang van aardgas aangezien het percentage van het totale energieverbruik tot
25% is gestegen en aardgas volgens de prognoses van overheersend belang voor de stroomopwekking zalworden; dat de mogelijke risico’s als gevolg van de afhankelijkheid van aardgas kunnen worden beperkt:
jdash door de behoefte aan gas voor verwarmingsdoeleinden te beperken, via een beleid van energiebezui-
niging voor nieuwe en bestaande gebouwen, alsmede maatregelen op het gebied van energie-efficiën-tie, zoals centrale-verwarmingssystemen die gebaseerd zijn op warmtekrachtkoppeling en/of biomassa,
jdash door op de gasmarkt in alle stadia mededinging in te voeren,jdash door de aanleg te bevorderen van nieuwe verbindingen (gasvervoerleidingen) met de producerende
landen of de bouw van verdampingsterminals, met het oog op de spreiding van het geopolitieke eneconomische risico,
jdash door te opteren voor een pro-actief beleid ten aanzien van de belangrijkste gasaanbieders, zoals Rus-
land en Algerije, met het oog op betere voorwaarden voor de transfer van technologie en kapitaal-investeringen, zowel met betrekking tot de prospectie van nieuwe gasvelden als de beperking vanlekkages in bestaande pijpleidingen, alsmede via de uitvoering van plannen op het gebied van energie-
besparing. De ratificatie van het Energiehandvest zou in deze samenhang kunnen zorgen voor een
nuttig kader,
jdash door binnen het kader van de EU concrete maatregelen te nemen om een hoger niveau van gasreser-
ves aan te leggen binnen de EU teneinde onderbrekingen van de leveringen van gas te kunnen opvan-gen; met name EU-landen die zeer afhankelijk zijn van gasimport dienen op dit terrein versneld extramaatregelen te treffen;
9. wijst op de relatieve achteruitgang van kolen en andere vaste brandstoffen vanwege de hoge produc-
tiekosten, hogere mate van vervuilende uitstoot en concurrentie van goedkopere invoer en herinnert eraan
dat kolen een belangrijke inheemse, stabiele en op lange termijn veilige energiebron zijn;
10. stelt vast dat bruinkool in enkele lidstaten zoals Duitsland en Groot-Brittannië, maar eveneens in
belangrijke kandidaat-lidstaten een bepalend deel van de elektriciteitproductie levert; dat de via het gebruikvan steenkool gediversifieerde structuur van de elektriciteitproductie in enkele lidstaten over de EU van 15lidstaten gezien een bijdrage tot de stabiliteit van de elektriciteitsector levert; dat steenkool en met name ineigen land geproduceerde bruinkool in dit kader op lange termijn een belangrijk element vormen; dat deEU er in het kader van haar energie- en milieupolitieke strategieën voor moet blijven zorgen dat deze in
eigen land geproduceerde en concurrentiekrachtige bijdrage tot de energieleverantie gewaarborgd wordt
hetgeen ook op lange termijn voor de EU van belang is;
11. erkent dat het voor het milieu belangrijk is dat de EU haar Kyotodoelstelling van een vermindering
van 8% van haar CO
2-emissie tegen 2010 haalt, en verwelkomt de verklaringen in het Groenboek van de
Commissie over de continuïteit van de energievoorziening met betrekking tot de belangrijke bijdrage vanenergieefficiëntie, kernenergie en de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen aan het behalen vandeze doelstelling;
12. beveelt de Commissie aan de nodige maatregelen te nemen om te voorkomen dat het momenteel in
de kernenergiesector beschikbare menselijk kapitaal zodanig wordt uitgehold dat de schat aan kennis enervaring op het gebied van veiligheid en beveiliging van de exploitatie van reactoren en programma’s voorontmanteling of afvalbeheer verloren dreigt te gaan;C140E/546 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
13. beveelt de Commissie aan om bij het vaststellen van het toekomstig communautair energiebeleid,
gebaseerd op de noodzakelijke diversifiëring van de leveringsbronnen, GPL de rol toe te kennen die het kanspelen als energiebron i.v.m. de lage CO
2-uitstoot zowel voor huiselijk, industrieel als agrarisch gebruik en
daarnaast als motorbrandstof;
14. verzoekt de Commissie een energieladder op te stellen waarbij de volgorde de voorkeur voor
gebruik van energiebronnen aangeeft uitgaande van de CO2-uitstoot, andere verontreinigende stoffen en
milieurisico’s; verzoekt de Commissie tevens aan te geven op welke wijze iedere energiebron de Europeseafhankelijkheid van derde landen vergroot of verkleint;
15. bevestigt zijn krachtige steun aan hernieuwbare energiebronnen en stemt in met de conclusie van
de Commissie dat het gebruik van biomassa voor energievoorziening aanmerkelijk kan worden verbeterd;verzoekt de lidstaten hun inspanningen te verdubbelen ter bereiking van een aandeel van de hernieuwbare
energiebronnen van 12% in het totale energieverbruik en van 22,1% in de stroomopwekking met ingang
van 2010 en is verheugd over de goedkeuring van de richtlijn betreffende elektriciteit uit hernieuwbareenergiebronnen; verzoekt de Commissie voor 2005 een EU-doelstelling voor hernieuwbare energiebronnenvoor 2020 te bepalen en verzoekt om een beter O&O-beleid en een soepelere interpretatie van de mede-dingingsregels zolang een technologie zich in de ontwikkelingsfase bevindt;
16. stemt in met de conclusie van de Commissie dat het gebruik van biobrandstoffen (zoals biodiesel op
basis van onder meer koolzaad en alcohol) de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vermindert en hetbroeikaseffect verlaagt; verzoekt de Commissie om de productie van grondstoffen voor biobrandstoffen testimuleren en alles in het werk te stellen om de beperkingen voor de teelt van dergelijke grondstoffen inhet kader van de WTO op te heffen;
17. verzoekt alle EU-instellingen de overschakeling te bevorderen naar brandstoffen die geen koolstof-
emissie veroorzaken voor de productie van vermogen, met name elektriciteit, en waterstof als vervoers-brandstof uit biomassa en hydro-elektrische, zonne- en windenergie, zowel door bestaande hinderpalen ophet gebied van de wetgeving weg te nemen als door de toepassing op deze energievormen van een EU-wijde vrijstelling van accijnzen, energieheffingen en klimaatheffingen en ook door stimulansen in te stellenom een overschakeling te bevorderen naar efficiënte energieproductiecentrales, met inbegrip van warmte-
krachtkoppeling;
18. stemt in met de conclusie van de Raad dat een gezamenlijke kijk op een strategie inzake de con-
tinuïteit van de energievoorziening de geografische, economische, regionale, klimatologische en structureleverschillen van de lidstaten moet respecteren, de verdere openstelling van de markt in de EU moet bevor-deren, consistent moet zijn met duurzame ontwikkeling en met de verplichtingen van de energiesectorinzake klimaatverandering; dat maatregelen van individuele lidstaten, een toegevoegde waarde opleverenom ook hier de lokale energieopwekking te ondersteunen, met name voor wat betreft de warmtekracht-koppeling; acht het daarom belangrijk het gebruik van lokale grondstoffen te ontwikkelen en te bevorderenen stelt onderzoek voor naar het belang van plaatselijk in de lidstaten beschikbare energiebronnen en naarde rol van plaatselijke energiebronnen voor het waarborgen van een continue energievoorziening; bena-drukt niettemin de noodzaak van coördinatie van het nationale energiebeleid in het algemeen belang vande Europese Unie;
19. stemt in met de conclusie van de Commissie dat zij de hoogste prioriteit moet geven aan maatrege-
len ter regulering van de vraag teneinde het rendement van het energieverbruik te verbeteren en het ver-bruik door energiebezuiniging te verminderen; verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk concrete maat-
regelen voor te stellen, zoals bijvoorbeeld een richtlijn over de „slaapstand” of opvoering van de efficiëntie
van huishoudelijke apparaten; betreurt de vertragingen bij het indienen van voorstellen voor de vervoer-sector en op het gebied van warmtekrachtkoppeling, energiediensten en het beheer van de vraagzijde;verzoekt de Commissie een strategie op te starten om van Europa de meest energie-efficiënte economieter wereld te maken (een energie-intelligent Europa); wijst erop dat geen enkele andere energie-optie eendergelijk potentieel biedt voor economische en ecologische verbetering als energie-efficiëntie; roept, geletop het feit dat de Commissie erop wijst dat 18% van de energie kan worden bespaard met de technologiedie op dit ogenblik beschikbaar is, zonder extra kosten, op tot spoedige actie op alle terreinen; is vanmening dat ook de vraagzijde een belangrijke plaats moet innemen in de internationale samenwerking ophet gebied van de energie van de EU, zowel de samenwerking met Midden- en Oost-Europa, als metRusland en Oekraïne, alsmede met de ontwikkelingslanden, waarbij ook een beroep moet worden gedaanop de nieuwe soepele instrumenten van het Kyoto-Protocol;13.6.2002 NL C140E/547 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
20. wijst erop dat de middelen die in het ontwerp van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en
ontwikkeling zijn uitgetrokken voor het zoeken naar nieuwe en betere methodes voor energieproductie en-gebruik, niet stroken met de ambities inzake een grotere energie-efficiëntie; wenst dat het Parlement en deRaad deze bedragen opnieuw bekijken en met name een groter absoluut en relatief deel van het geldbestemmen voor systeemonderzoek;
21. is van mening dat ondanks het ontbreken van een apart energiehoofdstuk de EU ruime mogelijk-
heden heeft om een energiebeleid te voeren; een dergelijk energiebeleid bestaat uit de volgende componen-ten:
jdash liberalisering van de energiesector,
jdash het bevorderen van een level playing field,
jdash het bevorderen van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en het bewaken van de uitvoering
op EU-niveau van de Kyoto-afspraken,
jdash onderzoek en ontwikkelingswerk op energieterrein,
jdash het ontwikkelen van geopolitieke kaders om energiecontracten af te sluiten,
jdash het bevorderen van een EU-beleid gericht op energiebesparing,
jdash het zorgdragen dat in het EU-beleid de consumentenbelangen worden gerespecteerd,
jdash het garanderen van voorzieningszekerheid door in het bijzonder aandacht te besteden aan het schep-
pen van voorwaarden om de grensoverschrijdende transmissie van gas en elektriciteit te laten plaats-vinden;
is tevreden met het verzoek van de Commissie om een apart Energiehoofdstuk en verzoekt de lidstaten om
op de volgende intergouvernementele conferentie in het EG-Verdrag een hoofdstuk op te nemen overenergiebeleid, opdat de beleidskaders dichter bij elkaar komen en het pad wordt geëffend voor een meer
systematische en langetermijnbenadering van energie, met als gestelde prioriteit efficiënt energiegebruik en
de bevordering van hernieuwbare energiebronnen;
22. erkent dat belasting evenals verordeningen en technische maatregelen een belangrijke rol kan spelen
bij het beïnvloeden van het gedragspatroon, maar meent dat de ervaringen uit het verleden en de studiesvan de Commissie hebben aangetoond dat belasting gepaard moet gaan met praktische maatregelen omhet energieverbruik te beperken; meent dat er gerichte belastingen moeten worden ingevoerd, die demilieugevolgen van het gebruik van energiebronnen reflecteren, om aan te zetten tot een lager energie-verbruik en om het mogelijk te maken dat de op milieugebied aangegane verplichtingen worden nageko-men; wijst erop dat alleen al in Duitsland het benzinegebruik na de invoering van de zogeheten milieu-belasting met ongeveer 5% is teruggedrongen;
23. meent dat belastingmaatregelen thuis horen in een evenwichtig pakket van instrumenten om ener-
giebesparing door industrie en huishoudens en het gebruik van duurzame energie te bevorderen, ter ver-zekering van de zelfvoorzienendheid, en acht vrijwillige overeenkomsten met de industrie een belangrijkinstrument; verzoekt de Commissie in deze samenhang een voorstel in te dienen voor kaderwetgevinginzake vrijwillige milieu-overeenkomsten, waarin de relevante criteria met betrekking tot voorwaarden,toezichtsregelingen en boetes worden bepaald;
24. is van oordeel dat bij alle vormen van elektriciteitsopwekking de kosten in verband met negatieve
externe factoren op gelijke wijze moeten worden geïnternaliseerd, zonder de huidige positieve discriminatie
van bepaalde primaire energiebronnen ten opzichte van andere;
25. is van oordeel dat de kosten van internalisering van negatieve externe factoren in verband met de
diverse primaire energiebronnen, moeten worden verwerkt in de prijs voor de eindverbruiker, teneindenaar de markt een signaal te doen uitgaan dat leidt tot een maatschappelijk besef van het belang omverstandiger met energie om te springen;
26. is van oordeel dat, wanneer dit nodig wordt geacht, belasting moet worden geheven op koolstof-
dioxide-emissies en andere vervuilende stoffen, in plaats van op de productie van energie zelf;
27. is van mening dat bij elke belasting op energie om milieuredenen rekening moet worden gehouden
met de gevolgen voor de concurrentiekracht van de Europese economie en met de inflatoire gevolgen voorkwetsbare industrieën, kwetsbare sociaal-economische groepen en kwetsbare afgelegen en rurale gebieden;C140E/548 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
28. is van mening dat ter verhoging van de energie-efficiëntie van het verkeer het TEN-netwerk moet
worden ontwikkeld, alsmede het intermodale vervoer, en dat intelligente oplossingen voor het verkeergevonden moeten worden; acht het van dringend belang dat de Commissie voorstellen indient voor duur-zame verbetering op lange termijn van het energierendement en de energiebezuiniging in de vervoersectordoor samen te werken met de industrie en zonodig wetgevingsvoorstellen in te dienen om te komen tot:
a) zuiniger motoren,b) lichtere, sterkere materialen voor de constructie van voertuigen,
c) gebruik van alternatieve brandstoffen, met name biobrandstoffen en waterstof,
d) overschakeling van wegverkeer naar milieuvriendelijker middelen van vervoer zoals het spoor of de
binnenscheepvaart,
e) optimalisering van interoperabiliteit en vervlechting van middelen van vervoer;
29. is van mening dat een energie-efficiënt vervoerssysteem grote openbare en particuliere investeringen
zal vergen; verzoekt de Europese Investeringsbank hieraan hoge prioriteit te verlenen binnen zijn eigenfinanciering en ook financiering en cofinanciering met de privé-sector te bevorderen;
30. verzoekt de Commissie een gecoördineerde strategie uit te werken voor fiscale stimulansen voor
nieuwe vervoersbrandstoffen, om in heel de EU investeringen te bevorderen in infrastructuur en de com-mercialisering te steunen van nieuwe drijfkrachtsystemen;
31. wijst op de aanzienlijke mogelijkheden om het energierendement te vergroten, vervuilende emissies
te beperken en op een wereldwijde afzetmarkt voor nieuwe apparaten en systemen afkomstig van eenschone steenkooltechnologie; verzoekt de industrie en het nieuwe uit de EGKS opgerichte fonds om tekomen tot een succesvolle demonstratie van systemen voor krachtopwekking met behulp van schonesteenkool; acht het derhalve van belang dat een levensvatbare, inheemse kolenwinning in stand wordtgehouden, mits deze efficiënter en met lagere subsidies functioneert;
32. wijst erop dat in het zesde kaderprogramma meer middelen dan gepland moeten worden uitgetrok-
ken voor onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot een technologie die het rendement en de milieu-compatibiliteit van de verbranding van koolstof en andere traditionele brandstoffen voor de opwekking van
elektriciteit kunnen verbeteren; wenst dat de verspreiding van de resultaten van dit onderzoek wordt
bevorderd via de samenwerkingsprogramma’s met derde landen, met name ontwikkelingslanden, met alsdoel dat de stijging van de vraag naar energie, die voor deze landen wordt voorzien, niet leidt tot eenoverbelasting van het milieu;
33. dringt aan op een Europees initiatief voor de ontwikkeling van een emissieloze steenkool-energie-
centrale;
34. is van mening dat de verantwoordelijkheid voor een continue energievoorziening in de eerste plaats
bij het nationale energiebeleid ligt, hetgeen overeenkomsten met andere landen ter verbetering van decontinuïteit van de voorziening niet uitsluit; is van mening dat de nationale taak tot het waarborgen vaneen continue energievoorziening met zich meebrengt dat landen de vrijheid moeten hebben te beslissenwelke maatregelen zij nemen op dit gebied; verzoekt de Raad en de Commissie spoedig de ontbrekendeschakels in het Trans-Europese energienetwerk aan te vullen om aldus de continuïteit van de energievoor-ziening te verbeteren en om eveneens de interne markt te voltooien door, waar nodig, specifieke projecten
te steunen; verzoekt dat bijzondere aandacht wordt geschonken aan de ontwikkeling van netwerken voor
het vervoer van aardgas; wenst dat er met het oog hierop een nauwe samenwerking komt tussen deenergie-industrie, de Unie, de lidstaten en de financiële instellingen, om alle beschikbare middelen tegende beste marktvoorwaarden te mobiliseren;
35. is van oordeel dat, indien geen afdoende maatregelen worden genomen ter verbetering van de
onderlinge verbindingen, met name daar waar deze het duidelijkst te kort schieten, zoals tussen hetIberisch schiereiland en de rest van Europa, een echte operationele interne markt voor energie, in plaatsvan de huidige situatie van verschillende geliberaliseerde nationale markten, nooit gerealiseerd zal kunnenworden;13.6.2002 NL C140E/549 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
36. erkent de werkgelegenheids- en sociale effecten van lokale energieopwekking en het belang ervan
voor het waarborgen van een continue energievoorziening, alsmede de grote mogelijkheden voor meerwerkgelegenheid en voor het verkopen van apparatuur en systemen, zowel binnen de EU als over degehele wereld, door investering in nieuwe capaciteit voor stroomopwekking uit hernieuwbare energiebron-nen, kernenergie, schone steenkooltechnologie, warmtekrachtkoppeling, methoden voor energiebesparingen intelligente toepassingen (ICT) van energieverbruik;
37. verzoekt de Commissie geschikte technologiegebieden te zoeken waar grootschalige aankoopinitia-
tieven kunnen leiden tot grote efficiëntieverbeteringen en minder afhankelijkheid van de import van fos-siele brandstoffen;
38. steunt investeringen in een efficiënter onderzoek, ontwikkeling en exploitatie van de inheemse ener-
gievoorraden op een manier die strookt met de milieuverplichtingen die Europa is aangegaan;
39. heeft oog voor de grote wenselijkheid en noodzaak van elektriciteit uit hernieuwbare energiebron-
nen; als diverse duurzame energietechnologieën worden ingezet is het ook op lange termijn mogelijk debehoefte aan elektriciteit volkomen te dekken; aldus kan een combinatie van biomassa en waterkracht debasisbelasting in de toekomst permanent waarborgen; voorts kunnen door gebruik te maken van wind-energie en fotovoltaïsche energie in combinatie met brandstofcellentechnologie belastingen worden gedektdie boven de basisbelasting uitgaan;
40. acht het essentieel dat de EU het voorbeeld geeft door het doen van uitgaven voor onderzoek in het
kader van het zesde onderzoeksprogramma naar de toekomstige energietechnologie en verwelkomt desteun van het commissievoorstel voor het handhaven van een evenwichtige energiemix in de EuropeseUnie;
41. benadrukt dat de overstap op een CO
2-arme economie veel onderzoek en innovatie vergt. verzoekt
de Commissie en de lidstaten hun inspanningen te bundelen en een gezamenlijke onderzoeksagenda op testellen; pleit voor ruime aandacht hiervoor in het Zesde Kaderprogramma Onderzoek en beveelt arti-kel 169 aan als rechtsgrond;
42. acht de volledige liberalisatie van de energiemarkt nog steeds een essentieel aspect van het behoud
van de continuïteit van de energievoorziening teneinde te komen tot een volledig functionerende interne
elektriciteits- en aardgasmarkt ter bevordering van het concurrentievermogen, de transparantie en het ener-
gierendement; acht het dringend noodzakelijk dat zo snel mogelijk een level playing field in de EU totstand komt en wenst daarom dat de volledige liberalisering zo snel mogelijk tot stand komt; is van oordeeldat de speciale maatregelen om de continue voorziening te garanderen niet meer dan nodig afwijkingenmogen invoeren op de algemene regels van de eengemaakte energiemarkt; meent dat de externe kostenvan fossiele en nucleaire energiedragers volledig geïnternaliseerd moeten worden, voor zover zij dit nogniet zijn;
43. erkent het grote belang dat fusie in de toekomst wereldwijd als belangrijke nieuwe bron van CO
2-
loze energie heeft, alsmede het concurrentievoordeel van Europese onderzoekers op het gebied van fusieen het belang van de lokalisatie van de ITER in Europa;
44. verzoekt de Commissie het volledige Europese mededingingsbeleid en de regels van de eengemaakte
Europese markt te doen gelden voor alle conventionele energie-aanbieders;
45. benadrukt dat liberalisering met betrekking tot toegang van de energiemarkten gebaseerd moet zijn
op reciprociteit tussen de lidstaten;
46. is het niet eens met de opvatting van de Commissie dat er aan de aanbodkant weinig kan worden
gedaan; denkt hirbij aan de streefcijfers voor een groter aandeel van hernieuwbare energie in het uiteinde-lijke energieverbruik; verzoekt de Commissie wetgevingsvoorstellen in te dienen voor:
a) ruimere toepassing van warmtekrachtkoppeling,
b) bevordering van alternatieve energiebronnen, zoals vuilverbranding;C140E/550 NL 13.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001
47. pleit ervoor het onderzoek naar nieuwe ontwerpen voor veiliger en goedkopere kerncentrales met
een efficiënter brandstofverbruik een bijzondere impuls te geven, aangezien het, ongeacht hoe de toekomstvan de kernenergiesector eruit ziet, wenselijk is een passende diversifiëring in stand te houden van energie-bronnen die geen broeikasgassen uitstoten, voor het geval zich op het mondiale geostrategische toneeldrastische wijzigingen voordoen of een acute versnelling in het tempo van de klimaatverandering moder-nisering en vervanging van de huidige generatie kerncentrales in Europa noodzakelijk maakt;
48. meent dat het bereiken van het streefcijfer van 22,1% elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen
uiterlijk in 2010, het handhaven van het huidige niveau van de productie van elektriciteit uit kernenergieen de bouw van nieuwe schone kolencentrales essentieel zijn voor de continuïteit van de energievoorzie-ning en het bereiken van de emissiedoelstellingen van Kyoto;
49. erkent het belang van goede politieke betrekkingen met de voornaamste partnerlanden van de EU
voor levering van energie; deze samenwerking moet bovendien worden versterkt om commerciële voor-waarden te kunnen creëren die gunstig zijn voor Europese bedrijven en voor de levering van gas enaardolie; steunt het initiatief van de Commissie niet alleen ten aanzien van Rusland, maar ook ten aanzienvan de Kaukasische republieken, Iran en andere landen die fossiele brandstoffen produceren en verzoektom spoedige ratificatie van het Energiehandvest; stelt voor om het beleid inzake de noordse dimensie teconcretiseren door de uitvoering van energieprojecten ten dienste van de gemeenschappelijke Europesedoelstellingen, zoals de aanleg van een noordelijke gaspijpleiding van Rusland naar Europa;
50. stemt in met het voorstel van de Commissie om de politieke en economische samenwerking met de
landen in het Kaspische Zeebekken te versterken, ten behoeve van een meer geografisch gespreide energie-voorziening, waarbij bijzondere aandacht wordt gevraagd voor de doorvoer door onder meer Oekraïne enTurkije;
51. verzoekt de lidstaten die op dit ogenblik de voordelen genieten van met kernenergie geproduceerde
elektriciteit en die nog geen maatregelen hebben genomen voor de behandeling en verwijdering van huneigen radioactief afval, zo spoedig mogelijk adequate maatregelen te nemen, aangezien, gelet op het belangvan met kernenergie geproduceerde elektriciteit voor de continue voorziening in de EU, het afvalprobleemmoet worden aangepakt en ervoor moet worden gezorgd dat het publiek vertrouwen heeft in de oplossin-gen; is van mening dat de Commissie hierbij een rol moet spelen door opties voor te stellen;
52. is van mening dat de opslag van kernafval een probleem is waaraan meer onderzoek en inspannin-
gen moeten worden gewijd; verzoekt tevens de veiligheid van de kerncentrales in de kandidaat-lidstaten tegaranderen;
53. verzoekt de Commissie een verdrag uit te werken inzake bevordering van onderzoek naar en rui-
mere toepassing van duurzame vormen van energie, waarin wordt erkend dat deze onbeperkt noodzakelijkzijn, als wij een bestendige energieaanvoer wensen te waarborgen ook voor de tijd dat de fossiele energie-bronnen waarschijnlijk op zijn;
54. is van mening dat een grote uitdaging voor de EU en de lidstaten de noodzaak is om de houding en
perceptie van het publiek om te buigen van het op dit ogenblik zeer verspreide standpunt dat er eenovervloedig aanbod aan energie is en dat hieraan in de nabije toekomst waarschijnlijk niets zal veranderen,naar een beter begrip van hoezeer energie van vitaal belang is voor het dagelijkse leven en het levenspeil inde EU en hoe belangrijk het bijgevolg is zich met betrekking tot het gebruik van energie verantwoordelijkte gedragen, via meer efficiëntie- en instandhoudingsmaatregelen; verzoekt om maatregelen ter informatie
van het publiek;
55. benadrukt dat wereldwijd nu 2 miljard mensen geen toegang hebben tot elektriciteit; onderstreept
dat duurzame energie afhankelijkheid vermindert en economische ontwikkeling kan bevorderen;
56. stimuleert het gebruik van lokale en regionale energiebronnen als middel om de continue voor-
ziening te garanderen en de productie en het gebruik van alle lokale brandstoffen in heel de EU te steunen;
57. steunt de discussie met lokale en regionale initiatiefnemers op het gebied van energie;58. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de parle-
menten van de lidstaten.13.6.2002 NL C140E/551 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 15 november 2001