Verslag over de toepassing van Verordening (EU) nr. 1177/2010 betreffende de rechten van passagiers die over zee of binnenwateren reizen en houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004

1. Inleiding

1.1. Achtergrond

Sinds 18 december 2012 is Verordening (EU) nr. 1177/2010 van toepassing. Doel van de verordening is de elementaire bescherming van passagiers die over zee en binnenwateren reizen en die gebruikmaken van passagiersdiensten of cruises.

De Commissie dient dit verslag in volgens artikel 29 van de verordening, op grond waarvan zij aan het Europees Parlement en de Raad verslag moet uitbrengen over de werking en de resultaten van de verordening en waar nodig wetgevingsvoorstellen moet doen om de verordening gedetailleerder uit te voeren of die te wijzigen.

Het verslag is deels gebaseerd op de kwantitatieve en kwalitatieve inbreng van verslagen van nationale autoriteiten over de uitvoering van de verordening in de periode 2013-2014 en de raadpleging van vertegenwoordigers van de passagiers en de sector op Europees niveau.

1.2. Belang en kenmerken van het passagiersvervoer over zee en binnenwateren in de EU

In de EU verloopt bijna alle passagiersvervoer per schip over zee. De binnenvaart maakt minder dan 1 % van de markt uit.

In de verordening wordt een onderscheid gemaakt tussen commerciële passagiersdiensten en cruises en komen de verschillende kenmerken tot uiting in de verschillende rechten die aan passagiers worden toegekend:

bij commerciële passagiersdiensten gaat het om passagiersvervoer tussen havens volgens een gepubliceerde dienstregeling. Die diensten zijn goed voor 96,5 % van de markt voor passagiersvervoer over zee: in 2013 namen 193 miljoen passagiers veerboten en andere regelmatige lijnvaartdiensten op zee. Intensief passagiersvervoer over zee is van essentieel belang om archipels, eilanden en perifere en ultraperifere regio's van de lidstaten te integreren in de sociale en economische structuur van de EU. In sommige gevallen (bv. kleine eilanden zonder luchtverbindingen) is er geen alternatief voor zeevervoer en moeten burgers per schip kunnen reizen, ongeacht de voorwaarden die de vervoerder oplegt.

Cruises zijn diensten over water die uitsluitend voor plezier of recreatie worden geëxploiteerd, aangevuld met accommodatie en andere voorzieningen, met meer dan twee overnachtingen aan boord. In 2013 scheepten bijna 7 miljoen mensen in voor een cruise, ongeveer 3,5 % van de markt. Cruises behoren tot het luxesegment van de zeevaartsector. De schepen beschikken over een complete hotelinfrastructuur en vrijetijdsactiviteiten, en brengen passagiers vaak terug naar de vertrekhaven.

2. Doelstellingen, toepassingsgebied en inhoud van de verordening

2. 1 Doelstellingen van de verordening

De EU-wetgevers hebben regels inzake passagiersrechten voor alle vervoerswijzen (vliegtuig, trein, schip en autobus/touringcar) vastgesteld zodat burgers een minimumbescherming genieten als zij door Europa reizen. Dit bevordert de mobiliteit en maatschappelijke integratie. Een gemeenschappelijk pakket wettelijk gegarandeerde passagiersrechten voor de vier vervoerswijzen (met specifieke bepalingen naargelang de eigenschappen van de respectieve markten en passagiers ) draagt bij tot een gelijk speelveld voor exploitanten binnen en tussen de verschillende vervoerswijzen.

2.2 Werkingssfeer en inhoud van de verordening

Toepassingsgebied

Op enkele uitzonderingen na is de verordening van toepassing op passagiersdiensten over zee en binnenwateren die worden geëxploiteerd vanuit of naar havens in de EU en op cruisediensten waarvan de haven van inscheping in de EU is gelegen.

Tot 18 december 2014 mochten de lidstaten zeegaande vaartuigen van minder dan 300 brutoton die voor binnenlands vervoer worden gebruikt, vrijstellen van de toepassing van de verordening, op voorwaarde dat de rechten van de passagiers op afdoende wijze in de nationale wetgeving werden gegarandeerd. Geen enkele lidstaat heeft die vrijstelling gebruikt.

De lidstaten kunnen besluiten de verordening niet toe te passen op passagiersdiensten die vallen onder openbaredienstverplichtingen, openbaredienstcontracten of geïntegreerde diensten als de rechten die uit de verordening voortvloeien in de nationale wetgeving op vergelijkbare wijze worden gegarandeerd. Geen enkele lidstaat heeft die vrijstelling gebruikt.

Inhoud