P6_TA(2004)0062

Resultaten van de Europese Raad (Brussel, 4- 5 november 2004)

Resolutie van het Europees Parlement over de resultaten van de Europese Raad van 4 en 5 november 2004

Het Europees Parlement,

- gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad die op 4 en 5 november 2004 bijeen is gekomen (Raadsdocument 14292/04),

- gezien het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de bijeenkomst van de Europese Raad op 4 en 5 november 2004,

- gezien het programma van Den Haag voor het gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid,

- gelet op artikel 103, lid 2 van zijn Reglement,

Voorbereiding van de tussenbalans inzake de strategie van Lissabon en rapport van de werkgroep op hoog niveau (het verslag-Kok)

1. verwelkomt de bevestiging door de Europese Raad van de waarde en relevantie van een uitgebalanceerde strategie van Lissabon, met een economische, sociale en milieudimensie, en benadrukt dat dit evenwicht van wezenlijk belang is voor zowel het Europese maatschappelijke model als het wereldwijde Europese concurrentievermogen; dringt aan op ambitieuze sociale en milieudoelstellingen; betreurt het dat met deze strategie tot dusverre de verwachte resultaten meestendeels niet zijn gerealiseerd;

2. vestigt de aandacht op de conclusie in het verslag-Kok dat het belangrijkste obstakel voor het sneller bereiken van de doelstellingen van Lissabon een slechte tenuitvoerlegging door de lidstaten is, en dringt erop aan om bij de tussenbalans vooral aandacht te besteden aan dit onderwerp, passende aanbevelingen hieromtrent te doen en daarbij de Europese, nationale en regionale instanties te betrekken; is het ermee eens dat er doeltreffender manieren moeten worden gevonden om de voortgang van het proces van Lissabon te meten;

3. stemt in met de conclusie in het rapport dat het Parlement nauwer moet worden betrokken bij het toezicht op en het stimuleren van de uitvoering van de agenda van Lissabon; bevestigt dat het Parlement tijdens een komende plenaire vergadering een uitgebreid debat over de tussenbalans zal houden; neemt nota van de agenda voor een betere wetgeving, en garandeert hierbij als medewetgever samen te werken met de Commissie en de Raad;

4. is van oordeel dat Europa, om de nodige groei te verwezenlijken, zich dient te concentreren op structurele hervormingen en macro-economische maatregelen door de EU en de 25 regeringen, ondermeer door te investeren in mensen, onderzoek en innovatie om zo de groei en de werkgelegenheid te stimuleren; zonder daarbij de stabiliteit en duurzaamheid van de overheidsfinanciën in gevaar te brengen;

5. is van mening dat de Europese Raad de nadruk dient te leggen op de milieudimensie en met name op het tegengaan van de klimaatverandering in het kader van het Kyoto Protocol, en onderstreept dat de herziening van de strategie voor duurzame ontwikkeling volledig moet worden geïntegreerd in de strategie van Lissabon;

6. betreurt, tegen de achtergrond van het streven naar een kenniseconomie, dat de Raad er opnieuw niet in geslaagd is overeenstemming te bereiken over een Gemeenschapsoctrooi en dat de investeringen in onderzoek en ontwikkeling ver achter zijn gebleven bij het streefcijfer van 3 procent van het BNP;

7. juicht het toe dat demografische factoren in aanmerking zijn genomen, en dringt erop aan dat maatregelen om de gevolgen van de vergrijzing van de bevolking in Europa op te vangen als een prioritair beleidsterrein worden aangemerkt;

Ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid: het programma van Den Haag

8. neemt nota van de goedkeuring van het nieuwe meerjarenprogramma voor de komende vijf jaar;

9. is verheugd over het historische besluit van de Europese Raad dat uiterlijk 1 april 2005 besluitvorming volledig plaatsvindt bij meerderheid van stemmen plus medebeslissing voor alle aspecten op het gebied van justitie en binnenlandse zaken (Titel IV), met uitzondering van legale migratie; herinnert eraan dat hiermee een doelstelling van het Europees Parlement op lange termijn bij successieve interparlementaire conferenties is bereikt, en dringt er bij de Commissie op aan de nieuwe democratische en doeltreffende besluitvormingsprocedures zo spoedig mogelijk ten volle aan te wenden;

10. wijst erop dat artikel 67, lid 2 van de Raad verlangt dat hij op dezelfde dag en met dezelfde procedure de bepalingen betreffende de bevoegdheden van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen op deze gebieden aanpast;

11. is ingenomen met de nadruk die met het programma van Den Haag wordt gelegd op het garanderen van de fundamentele rechten, minimale procedurele waarborgen en de toegang tot het recht; betreurt het gebrek aan samenhang en middelen voor de instrumenten die nodig zijn om de fundamentele rechten te waarborgen;

12. onderstreept dat er een nijpende behoefte bestaat aan de beperking van illegale immigratie en dat de enige manier om vooruitgang te boeken een coherent alomvattend Europees asiel- en immigratiebeleid is; neemt kennis van het plan over te gaan tot de tweede fase van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel, maar herinnert de Europese Raad eraan dat de richtlijn inzake asielprocedures nog niet is aangenomen;

13. benadrukt de noodzaak om grote en inhoudelijke vooruitgang te boeken bij het ten uitvoer leggen van een omvattend Europees immigratiebeleid, en dringt aan op een wereldwijde en evenwichtige benadering van immigratiekwesties, o.m. aan de hand van concrete voorstellen om te zorgen voor een uitwisseling van de beste nationale praktijken op het gebied van de opvang en integratie van immigranten en nondiscriminatie; onderstreept dat steunverlening in de regio van herkomst en van doorreis een aanvulling moet vormen op een gemeenschappelijke asielprocedure binnen de EU die gebaseerd is op hoge uitvoeringsnormen en een volledige erkenning van de internationale verplichting van de EU en de lidstaten;

14. neemt kennis van het belang dat de Raad hecht aan de ontwikkeling van een gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, met name in het licht van de terroristische aanslagen op 11 september 2001 in de Verenigde Staten en op 11 maart 2004 in Madrid; onderstreept echter dat het juiste evenwicht moet worden gehanteerd tussen eisen op het gebied van de rechtshandhaving en de bescherming van gegevens en fundamentele vrijheden;

15. onderstreept dat het van belang is dat binnen de nieuwe financiële vooruitzichten voldoende middelen worden uitgetrokken voor het gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid; wijst erop dat zonder adequate financiering de maatregelen in het programma van Den Haag niet uitgevoerd kunnen worden;

16. is ingenomen met de verklaring van het Nederlandse voorzitterschap over het transparantiebeginsel; betreurt het echter dat de Raad zich weinig inspant om het beginsel van doorzichtigheid bij zijn wetgevende werkzaamheden nu reeds in de praktijk te brengen zonder op de ratificering van de grondwet te wachten; bevestigt dat dit beginsel reeds aan de orde komt in artikel 207 van het Verdrag en dat er geen reden voor verder uitstel is;

17. beklemtoont het aanhoudend belang van de bestrijding van grensoverschrijdende obstakels bij het burgerlijk recht, gezien het feit dat toegang tot het burgerlijk recht voor het dagelijks leven van de burger van belang is en het functioneren van de interne markt verbetert; dat het, ongeacht de naleving van het beginsel van de wederzijdse erkenning, van vitaal belang is in concreto stappen te zetten om de procedureverschillen tussen de rechtsstelsels te verkleinen, justitiële trainingsprogramma's op te zetten en eventueel de oprichting te overwegen van een Europese school voor rechters;

Betere communicatie over Europa

18. neemt kennis van de conclusies inzake een betere communicatie over Europa en onderstreept, hoewel het erkent dat de individuele campagnes in verband met de ratificatie een nationale taak blijven, dat de Europese Raad er collectief voor verantwoordelijk is de grondwet zo spoedig mogelijk in werking te laten treden en dat er daarom op EU-niveau behoefte is aan aanzienlijk leiderschap om de campagne ten behoeve van de grondwet te coördineren;

Irak

19. spreekt zijn bezorgdheid uit over de problemen die zich voordoen bij het herstel van de veiligheid en de voorwaarden voor de voorbereiding van vrije en eerlijke verkiezingen, die voor januari 2005 gepland zijn, alsmede voor de wederopbouw van het land, met als doel een volledig herstel van de soevereiniteit; uit verder zijn medeleven met alle slachtoffers onder de burgerbevolking als gevolg van de huidige militaire operaties;

20. spreekt met klem zijn veroordeling uit over elk willekeurig geweld, terreuraanslagen en gijzelingen waarvan vele burgers het slachtoffer worden; herinnert eraan dat alle partijen volgens resolutie 1546 [1] van de VN-Veiligheidsraad verplicht zijn het internationale recht en de mensenrechten te eerbiedigen;

21. verwelkomt de verklaring van de Europese Raad over de betrekkingen tussen de EU en Irak en deelt ten volle zijn engagement en vastberadenheid om te helpen bij de wederopbouw en transformatie van Irak en de reïntegratie van dit land in de internationale gemeenschap als soeverein, onafhankelijk, veilig, verenigd, welvarend en democratisch partnerland; is met name ingenomen met de te verwachten maatregelen en initiatieven om dat doel te bereiken;

22. is van mening dat de conferentie die op 23 november 2004 Sharm el Sheikh gehouden zal worden een eerste stap betekent op de weg naar tenuitvoerlegging van resolutie 1546 van de VN-Veiligheidsraad en het internationaal recht;

23. eist dat bij de verkiezingen voor de tijdelijke Nationale Assemblee sprake is van een zo breed mogelijke deelname van het politieke spectrum en dat deze verkiezingen vrij en eerlijk verlopen; rekent op steun van de EU bij de voorbereiding van deze verkiezingen;

24. is voorstander van het bijstandspakket voor Irak, maar wijst erop dat het standpunt van de Raad onsamenhangend is wanneer hij diverse nieuwe programma's voor en beleidsmaatregelen ten aanzien van Irak steunt zonder aan te geven of een en ander al dan niet plaatsvindt in het kader van het flexibiliteitinstrumen tworden genomen; en, zich restrictief opstellend met betrekking tot extra middelen voor de Eubegroting 2005, bevestigt zijn vastberaden standpunt dat nieuwe middelen niet ten koste mogen gaan van andere prioriteiten op het gebied van het buitenlands beleid;

25. betreurt dat de Raad geen standpunt heeft ingenomen ten aanzien van de waarschuwingen van het Internationale Agentschap voor Atoomenergie (IAEA) voor het dreigende gevaar van proliferatie op nucleair gebied, en doet een beroep op de multinationale troepen en de Iraakse overgangsregering de IAEA onmiddellijk onbelemmerde toegang te verlenen tot alle kerninstallaties in Irak om tot een allesomvattend oordeel te komen over deze installaties en een mogelijke radioactieve besmetting van mens en milieu, en de IAEA volledig op de hoogte te stellen van al hun activiteiten betreffende bekende, vroegere kerninstallaties in Irak;

26. steunt het EU-voorstel voor een "geïntegreerde missie voor politie, rechtsstaat en civiel bestuur" om de politie, de rechterlijke macht, het gevangeniswezen en de vaardigheden in strafrechtelijk onderzoek in Irak te verbeteren, en verzoekt het voorzitterschap van de EU met de Iraakse interimregering overleg te plegen over de oprichting van een gezamenlijke Iraakse-internationale commissie voor verdwenen personen;

Midden-Oosten

27. deelt na de dood van president Arafat de solidariteit met het Palestijnse volk, zoals uitgedrukt door de Europese Raad, en spreekt opnieuw zijn volledige steun uit voor de legitieme vertegenwoordigers van de Palestijnse Autoriteit;

28. verklaart opnieuw, en juist op dit bijzonder kritieke moment, dat een oplossing voor het conflict in het Midden-Oosten alleen kan worden gevonden via onderhandelingen over een solide en definitief vredesakkoord, zoals uiteengezet in de routekaart voor vrede, zonder voorafgaande voorwaarden, op basis van het bestaan van twee democratische, soevereine en levensvatbare staten - Israël en Palestina - die op vreedzame wijze naast elkaar bestaan binnen veilige en erkende grenzen en waarin de vreedzame coëxistentie van christenen, moslims en joden is gewaarborgd;

29. heeft er vertrouwen in dat de Palestijnse Autoriteit erin slaagt het normale functioneren van de instellingen te garanderen, vrije en eerlijke presidents-, parlements- en plaatselijke verkiezingen te organiseren en de situatie onder controle te houden teneinde recht en orde tijdens de verkiezingen te handhaven; geeft uiting aan de verplichting van de EU om de Palestijnse Autoriteit te steunen bij het organiseren van verkiezingen in de Palestijnse gebieden, en verzoekt Israël zich niet in te mengen in en faciliterend op te treden bij deze verkiezingen;

30. steunt met name de reeks praktische suggesties inzake veiligheid, hervormingen en financiële bijstand van de EU die zijn geopperd door de hoge vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid (GBVB) en de steun van de Europese Raad hebben gekregen, teneinde een nieuwe aanzet te geven tot de uitvoering van de routekaart voor vrede in het Midden-Oosten;

Sudan

31. deelt de ernstige zorgen van de Raad, zoals neergelegd in zijn conclusies van 2 november 2004, over de verslechtering van de humanitaire en veiligheidssituatie in de regio Darfur, die een gevolg is van hernieuwde geweldpleging door rebellen en milities en verergerd is door de gewelddadige en gedwongen overplaatsing van internationaal ontheemden door de troepen van de Sudanese regering;

32. dringt er met klem bij alle conflictpartijen op aan onmiddellijk een einde te maken aan de militaire operaties en het gehele wapenstilstandsakkoord van N'Djamena van 8 april 2004 alsmede de resoluties1556 [2] en 1564 [3] van de VN-Veiligheidsraad te eerbiedigen;

33. doet een beroep op de EU en haar lidstaten steun te verlenen aan en op alle conflictpartijen volledig samen te werken met de onderzoekscommissie van de VN die onderzoek doet naar schendingen van het internationaal humanitair recht en de mensenrechten, en deze commissie verder in staat te stellen na te gaan of er genocide is gepleegd en de plegers van dergelijke schendingen te identificeren;

34. verwelkomt de opnieuw door de Europese Raad uitgesproken steun voor de missie van de Afrikaanse Unie in Darfur, en verzoekt de lidstaten zich te houden aan hun belofte om zonder uitstel de nodige expertise bij te dragen aan het uitbreiden van de missie van de Afrikaanse Unie; benadrukt dat de internationale gemeenschap in nauwe samenwerking met de Afrikaanse Unie meer moet doen om de bescherming van de burgers in Darfur te verzekeren aangezien het systematische moorden en verkrachten doorgaat; stelt in dit verband voor dat de Afrikaanse Unie, de VN en de EU samen overleg plegen over het sturen van meer waarnemers voor mensenrechten en het opzetten van een internationale politiemacht;

35. verzoekt de EU en haar lidstaten steun te blijven verlenen aan het lopende vredesproces van Abuja en Naivasha, om niet het gevaar te lopen dat het komt tot wat de speciaal vertegenwoordiger van de VN voor Sudan, Jan Pronk, omschrijft als "een toestand van anarchie; een volledige ineenstorting van recht en orde";

36. is ingenomen met de ondertekening, door de regering van Sudan, Justice and Equality Movement en Sudan Liberation Movement/Army, van protocollen inzake verbetering van de humanitaire situatie in Darfur en verbetering van de veiligheid in Darfur;

37. verzoekt de VN-Veiligheidsraad, gezien het feit dat onlangs toezeggingen voor een staakt-het-vuren en een vredesproces zijn gebroken, tot een algeheel wapenembargo voor Sudan te besluiten en gerichte sancties op te leggen aan degenen die verantwoordelijk zijn voor grootschalige mensenrechtenschendingen en andere wreedheden, en ervoor te zorgen dat dergelijke sancties het lijden van de Sudanese bevolking niet verergeren;

Iran

38. steunt de inspanningen van de Europese Unie en haar lidstaten om een overeenkomst tot stand te brengen met de Iraanse overheid over diens nucleaire programma op basis van transparantie en naleving van de IAEA-regels; neemt nota van de recentelijke verklaring van de Iraanse autoriteiten waarin de opschorting van het programma voor uraniumverrijking wordt aangekondigd;

39. spreekt tegelijkertijd zijn ernstige bezorgdheid uit over de verslechtering van de mensenrechtensituatie in dit land, en bevestigt opnieuw dat duurzame en op samenwerking gebaseerde langetermijnbetrekkingen met Iran, met inbegrip van een politieke dimensie, alleen kunnen worden verwezenlijkt op basis van werkelijke vooruitgang en verbeteringen van de huidige situatie;

Oekraïne

40. deelt de beoordeling van de Raad dat Oekraïne een essentiële buurstaat en partner is, maar betreurt dat bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op 31 oktober 2004 niet aan een groot aantal internationale normen voor democratische verkiezingen is voldaan, en spreekt zijn bezorgdheid hierover uit;

41. verzoekt derhalve de Oekraïense autoriteiten om de vastgestelde tekortkomingen tijdig voor de tweede ronde aan te pakken en de nodige voorwaarden te scheppen voor vrije en eerlijke verkiezingen, met name door te garanderen dat beide kandidaten gelijke toegang tot de staatsmedia hebben;

42. wijst in het bijzonder op de arrestatie van burgemeester Kimlatsj van Wisjgorod (district Kiev) en eist van de Oekraïense autoriteiten dat zij deze arrestatie met onmiddellijke ingang ongedaan maken;

43. vindt de hoge opkomst, de belangstelling en de serieuze benadering van de presidentsverkiezingen door het Oekraïense volk zeer bemoedigend, en doet daarom een beroep op de Raad en de Commissie — ervan uitgaande dat bij de tweede ronde van de presidentsverkiezingen de internationale normen worden nageleefd — om zo spoedig mogelijk een actieplan voor Oekraïne in werking te stellen, en met name het accent sterk te leggen op en prioriteit toe te kennen aan de ontwikkeling van instellingen op het vlak van het maatschappelijk middenveld;

44. doet een beroep op de Commissie en de lidstaten om, indien Oekraïne een positieve stap zet op de weg naar de democratie, hun partnerschaps- en nabuurschapsbeleid zodanig aan te passen dat recht wordt gedaan aan de Europese aspiraties van Oekraïne;

Externe aspecten van het EU-beleid inzake vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid

45. neemt nota van het voornemen van de Raad inzake het ondersteunen van derde landen, met name landen van herkomst en doorvoer van asielzoekers en migranten, ter bestrijding van illegale immigratie, ter verbetering van het beheer van de migratie en ter bescherming van vluchtelingen; benadrukt niettemin dat dergelijke maatregelen geen invloed mogen hebben op de toewijzing van ontwikkelingshulp van de EU, noch op het hoofddoel van de steun van de EU aan ontwikkelingslanden, dat de bestrijding van de armoede moet blijven, zoals vastgelegd in de Grondwet van de EU; verzoekt de Commissie en de hoge vertegenwoordiger ervoor te zorgen dat de strategie inzake de externe aspecten van het beleid van de Unie inzake vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, te presenteren tegen het einde van 2005, de waarborg biedt dat ontwikkelingshulp beschermd wordt tegen misbruik voor politieke doeleinden;

***

46. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen van de lidstaten en Roemenië en Bulgarije.

[1] Document van de Verenigde Naties S/RES/1546 (2004) van 8 juni 2004.

[2] Document van de Verenigde Naties S/RES/1556 (2004) van 30 juli 2004.

[3] Document van de Verenigde Naties S/RES/1564 (2004) van 18 september 2004.

--------------------------------------------------