Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten in het gemeenschappelijk Europees luchtruim

(door de Commissie ingediend)

2001/0235 (COD)

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten in het gemeenschappelijk Europees luchtruim

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 80, lid 2,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C [...] van [...], blz. [...].

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [2],

[2] PB C [...] van [...], blz. [...].

Gezien het advies van het Comité van de Regio's [3],

[3] PB C [...] van [...], blz. [...].

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [4],

[4] PB C [...] van [...], blz. [...].

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De lidstaten hebben, zij het elk in verschillende mate, hun nationale verrichters van luchtvaartnavigatiediensten geherstructureerd door hun mate van autonomie en vrijheid om diensten te verrichten te verhogen. In deze nieuwe omgeving wordt het steeds noodzakelijker ervoor te zorgen dat ten behoeve van het openbaar belang wordt voldaan aan bepaalde minimumeisen.

(2) Het verslag van de Groep op hoog niveau inzake het gemeenschappelijk Europees luchtruim heeft bevestigd dat het noodzakelijk is dat regels op communautair niveau onderscheid maken tussen regelgeving en dienstverrichting en dat er een stelsel van machtigingen en een mechanisme van heffingen worden ingevoerd waarmee kosteneffectiviteit wordt gestimuleerd.

(3) Verordening (EG) nr. XXX/XX van het Europees Parlement en de Raad [5] stelt een kader vast voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim.

[5] PB L [...] van [...], blz. [...].

(4) Om het gemeenschappelijk Europees luchtruim tot stand te brengen, dienen maatregelen te worden vastgesteld die een veilige en efficiënte verrichting van luchtvaartnavigatiediensten garanderen die strookt met de organisatie en het gebruik van het luchtruim als geregeld in Verordening (EG) nr. XXX/XX van het Europees Parlement en de Raad van [...] betreffende de organisatie en het gebruik van het gemeenschappelijk Europees luchtruim [6]. De totstandkoming van een geharmoniseerde organisatie van de verrichting van dergelijke is van belang om op adequate wijze te kunnen voldoen aan de vraag van luchtruimgebruikers en om het luchtverkeer veilig en efficiënt te kunnen exploiteren.

[6] PB L [...] van [...], blz. [...].

(5) Het toezicht op de naleving door de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten en andere betrokken exploitanten van de communautaire voorschriften is in de eerste plaats een taak van de lidstaten. Hiertoe moeten de instanties die die controle uitoefenen voldoende onafhankelijk zijn van de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten.

(6) De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben erkende organisaties te belasten met de controle en certificatie van de naleving van de communautaire voorschriften door verrichters van luchtvaartnavigatiediensten en andere betrokken exploitanten.

(7) Voor een soepele werking van het luchtverkeerssysteem zijn ook uniforme strenge veiligheidsnormen voor verrichters van luchtvaartnavigatiediensten vereist.

(8) Er dienen regelingen te worden getroffen om het tekort aan luchtverkeersleiders te verhelpen door de procedures voor opleiding en vergunningen te verbeteren en door deze procedures op communautair niveau te harmoniseren.

(9) Terwijl de continuïteit van de dienstverrichting wordt gegarandeerd, dient een gemeenschappelijk stelsel tot stand te worden gebracht voor het verlenen van machtigingen voor luchtvaartnavigatiediensten, als middel om de rechten en verplichtingen van verrichters van luchtvaartnavigatiediensten vast te leggen.

(10) Het machtigingenstelsel dient te voorzien in de mogelijkheid de toegang tot de activiteit te controleren. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de behoefte de invoering van nieuwe diensten en van nieuwe voorschriften betreffende de dienstverrichting te kunnen vergemakkelijken. Derhalve moeten de machtigingen voorzien in de meest geschikte vorm van controle die verenigbaar is met het vervullen van de van toepassing zijnde eisen. Voorts is het van belang niet-discriminerende eisen vast te stellen met betrekking tot de locatie en de controle van dienstverrichters, met name van luchtverkeersdiensten, die een machtiging aanvragen.

(11) Aan machtigingen moeten voorwaarden worden verbonden om te kunnen voldoen aan doelstellingen van openbaar belang ten behoeve van de luchtruimgebruikers en de luchtvaartpassagiers. Deze voorwaarden moeten objectief gerechtvaardigd zijn en dienen niet-discriminerend, evenredig en transparant te zijn.

(12) Harmonisatie van de aan de machtigingen verbonden voorwaarden en van de procedures voor de verlening van machtigingen zou de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten in de Gemeenschap in aanzienlijke mate moeten vergemakkelijken.

(13) Bestaande verrichters van luchtvaartnavigatiediensten dient een redelijke overgangsperiode te worden gegund om zich aan de vereisten van het nieuwe machtigingenstelsel te kunnen aanpassen.

(14) De machtigingen dienen wederzijds te worden erkend door alle lidstaten zodat verrichters van luchtvaartnavigatiediensten diensten kunnen verrichten in een andere lidstaat dan die waarin zij hun machtiging hebben verkregen, zulks binnen de grenzen van de veiligheidseisen.

(15) Ter vergemakkelijking van een veilige afwikkeling van het luchtverkeer over grenzen van lidstaten heen, ten gunste van luchtruimgebruikers en hun passagiers, dient het machtigingenstelsel te voorzien in een kader dat het mogelijk maakt dat de lidstaten dienstverrichters aanwijzen voor de verrichting van luchtverkeersdiensten, ongeacht waar zij hun machtiging hebben verkregen.

(16) De verrichting van nevendiensten, meteorologische en luchtvaartinformatiediensten dient te worden georganiseerd onder marktvoorwaarden, met inachtneming van de bijzondere kenmerken van deze diensten.

(17) De samenwerking tussen dienstverrichters, luchtruimgebruikers en andere exploitanten moet worden verbeterd op basis van contracten.

(18) Verrichters van luchtvaartnavigatiediensten dienen door middel van geschikte regelingen een nauwe samenwerking tot stand te brengen en te onderhouden met militaire autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor activiteiten die van invloed kunnen zijn op het luchtverkeer.

(19) In de rekeningen van alle verrichters van luchtvaartnavigatiediensten dient naar een zo groot mogelijke transparantie te worden gestreefd. Daartoe dienen de boekhoudingen voor elke dienst en voor elk verkeersleidingscentrum gescheiden te zijn.

(20) De invoering van geharmoniseerde beginselen en voorwaarden voor de toegang tot operationele gegevens dient de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten en de activiteiten van luchtruimgebruikers en luchthavens in een nieuwe omgeving te vergemakkelijken.

(21) De voorwaarden inzake heffingen ten laste van luchtruimgebruikers dienen billijk en transparant te zijn.

(22) Gebruikersheffingen moeten dienen ter compensatie voor de door verrichters van luchtvaartnavigatiediensten geleverde faciliteiten en diensten Dergelijke diensten en faciliteiten kunnen gelet op hun aard slechts door de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten zelf worden verricht; gezien deze monopoliepositie moet het bedrag van de gebruikersheffingen in verhouding tot de voor de verstrekking van deze faciliteiten en diensten gemaakte kosten staan, met inachtneming van de doelstelling van economische efficiëntie.

(23) Bij de verrichting van gelijkwaardige luchtvaartnavigatiediensten mag geen onderscheid tussen luchtruimgebruikers worden gemaakt.

(24) Verrichters van luchtvaartnavigatiediensten bieden een aantal faciliteiten en diensten die rechtstreeks betrekking hebben op de exploitatie van vliegtuigen, waarvan zij de kosten moeten kunnen terugverdienen in overeenstemming met het beginsel dat de gebruiker betaalt, dat wil zeggen dat de luchtruimgebruikers moeten betalen voor de kosten die zij op, of zo dicht mogelijk bij, het punt van gebruik veroorzaken.

(25) Het is van belang dat de transparantie van de kosten welke deze diensten of faciliteiten met zich meebrengen, gewaarborgd is. Bijgevolg moeten alle wijzigingen in het stelsel of in de hoogte van de heffingen aan de luchtruimgebruikers worden verklaard. Dergelijke wijzigingen of investeringen die door de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten worden voorgesteld, moeten worden toegelicht in het kader van een informatie-uitwisseling tussen hun beheersorganen en de luchtruimgebruikers.

(26) Er moet ruimte zijn voor een differentiëring van de heffingen die bijdraagt tot het maximaliseren van de capaciteit van het hele systeem. Financiële stimulansen zijn een goede manier om de invoering van grond- of boordapparatuur die de capaciteit vergroot te versnellen, hoge prestaties te belonen of een compensatie te bieden voor de nadelen die zijn verbonden met de keuze voor minder aantrekkelijke routeringen.

(27) De Commissie dient de haalbaarheid te onderzoeken van tijdelijke financiële steun voor maatregelen die beogen de capaciteit van het Europese luchtverkeersleidingssysteem als geheel te vergroten.

(28) De Commissie moet voortdurend en op efficiënte wijze toezien op de wijze waarop heffingen ten laste van luchtruimgebruikers worden vastgesteld en opgelegd, in samenwerking met de Europese organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart, hierna "Eurocontrol" genoemd, en in samenwerking met de nationale toezichthoudende instanties en de luchtruimgebruikers.

(29) De prestaties van het gehele systeem van luchtvaartnavigatiediensten op Europees niveau moeten voortdurend worden bestudeerd om de doeltreffendheid van de getroffen maatregelen te controleren en eventueel nieuwe maatregelen te kunnen voorstellen.

(30) Wegens de bijzonder gevoelige aard van informatie met betrekking tot dienstverrichters, mogen de nationale toezichthoudende instanties geen informatie openbaar maken die onder het beroepsgeheim valt, ongeacht de inrichting van een systeem voor toezicht op en publicatie van de prestaties van dienstverrichters.

(31) Daar de doelstellingen van het overwogen optreden, te weten het bevorderen van een veilige en efficiënte verrichting van luchtvaartnavigatiediensten, wegens de transnationale omvang van dit optreden niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve beter op communautair niveau kunnen worden verwezenlijkt, daarbij evenwel zorgdragend voor uitvoeringsvoorschriften die rekening houden met specifieke plaatselijke omstandigheden, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.

(32) Daar de meeste maatregelen die nodig zijn ter uitvoering van deze Verordening maatregelen van algemene strekking zijn in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [7], dienen deze maatregelen volgens de regelgevingsprocedure van artikel 5 van dat besluit te worden vastgesteld. Overeenkomstig artikel 2, onder c), van genoemd besluit dient een aantal maatregelen evenwel volgens de raadplegingsprocedure van artikel 3 van dat besluit te worden vastgesteld,

[7] PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Hoofdstuk I

Algemene bepalingen

Artikel 1 Werkingssfeer

Deze verordening is van toepassing op de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten voor de burgerluchtvaart, met inbegrip van luchtverkeersdiensten, meteorologische diensten, opsporings- en reddingsdiensten en nevendiensten die voorzien in communicatie-, navigatie- en bewakingsinfrastructuur en in luchtvaartinformatiediensten, zoals genoemd in bijlage I, in overeenstemming met en binnen de werkingssfeer van Verordening (EG) nr. XXX/XX [tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim].

Artikel 2 Definities

Voor de toepassing van deze verordening gelden de definities van artikel 2 van Verordening (EG) nr. XXX/XX [tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim].

Voorts wordt verstaan onder:

a) "nationale toezichthoudende instantie": de instantie of instanties die door een lidstaat is of zijn aangewezen voor het toezicht op verrichters van luchtvaartnavigatiediensten;

b) "erkende organisatie": een particuliere of openbare instantie, erkend in overeenstemming met artikel 4, die beoordelings werkzaamheden uitvoert voor een nationale toezichthoudende instantie;

c) "machtiging": een door een lidstaat verleende toestemming waarmee wordt bevestigd dat een verrichter van luchtvaartnavigatiediensten geschikt is om een specifieke dienst te verrichten;

d) "dienstenbundel": twee of meer luchtvaartnavigatiediensten zoals genoemd in bijlage I;

e) "luchtverkeersdiensten": alle vluchtinformatiediensten, alarmdiensten, adviesdiensten voor het luchtverkeer en luchtverkeersleidingsdiensten, met inbegrip van algemene verkeersleidingsdiensten, naderingsverkeersleidingsdiensten en plaatselijke verkeersleidingsdiensten, zoals omschreven in bijlage I;

f) "aanwijzing": de aanwijzing, in overeenstemming met deze verordening, door een lidstaat of lidstaten waarmee een dienstverrichter op exclusieve basis de verantwoordelijkheid verkrijgt voor de verrichting van luchtverkeersdiensten;

g) "nevendiensten": communicatie-, navigatie- en bewakingsdiensten, zoals nader omschreven in bijlage I;

h) "luchtruimblok": een luchtruim van vastgestelde afmetingen, boven land of water, waarbinnen luchtvaartnavigatiediensten worden verricht;

i) "functioneel luchtruimblok": een luchtruimblok van optimaal vastgestelde afmetingen;

j) "operationele gegevens": informatie en/of gegevens die worden gebruikt door verrichters van luchtvaartnavigatiediensten en luchtruimgebruikers bij de uitvoering van hun operationele activiteiten;

k) "heffingen": de aan de exploitatiekosten en investeringen van luchtvaartnavigatiediensten en aanverwante faciliteiten gerelateerde prijs.

Artikel 3 Nationale toezichthoudende instantie

1. Elke lidstaat stelt een nationale toezichthoudende instantie in die de uit deze verordening voortvloeiende verantwoordelijkheden en verplichtingen op zich neemt. De nationale toezichthoudende instantie moet onafhankelijk zijn van de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten. Deze onafhankelijkheid moet worden bereikt door middel van een goede scheiding, op zijn minst op functioneel niveau, tussen de nationale toezichthoudende instantie en de dienstverrichters.

2. De nationale toezichthoudende instantie draagt zorg voor een goed toezicht op en een goede handhaving van deze verordening, met name met betrekking tot de veilige en efficiënte exploitatie van verrichters van luchtvaartnavigatiediensten. Daartoe moet de nationale toezichthoudende instantie de benodigde inspecties en onderzoeken uitvoeren om na te gaan of aan de voorschriften van deze verordening is voldaan.

3. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de namen en adressen van de nationale toezichthoudende instanties en de maatregelen die zijn genomen om aan de bepalingen van lid 1 te voldoen. De lidstaten kunnen een overeenkomst sluiten betreffende de bij dit artikel voorgeschreven toezichthoudende rol ten aanzien van regionale dienstverrichters.

4. De lidstaten melden elke wijziging met betrekking tot de in overeenstemming met lid 3 meegedeelde informatie binnen één maand na de invoering ervan.

Artikel 4 Erkende organisaties

1. De nationale toezichthoudende instanties kunnen ten aanzien van onder hun verantwoordelijkheid opererende verrichters van luchtvaartnavigatiediensten besluiten de inspecties en onderzoeken volledig of ten dele door erkende organisaties te doen uitvoeren.

2. De lidstaten mogen slechts die organisaties erkennen die aan de eisen van lid 4 voldoen en bij de nationale toezichthoudende instanties een aanvraag om erkenning hebben ingediend.

3. Een door een nationale toezichthoudende instantie verleende erkenning is geldig binnen de Gemeenschap. De nationale toezichthoudende instanties kunnen elke in de Gemeenschap gevestigde erkende organisatie met de uitvoering van de in artikel 3, lid 2, bedoelde inspecties en onderzoeken belasten.

4. Erkende organisaties moeten voldoen aan de in bijlage II vermelde minimumeisen, alsmede aan alle verdere maatregelen die volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde procedure worden vastgesteld, met inbegrip van de procedures voor de erkenning, het toezicht en de werkrelatie en aansprakelijkheidsverhoudingen tussen erkende organisaties en de nationale toezichthoudende organisaties.

Artikel 5 Veiligheidseisen

1. De Eurocontrol Safety Regulatory Requirements, hierna "ESARR's" genoemd, en latere wijzigingen van deze ESARR's worden volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde procedure vastgesteld en goedgekeurd. De Commissie maakt de vorm van verwijzing naar deze ESARR's bekend in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

2. Lid 1 doet geen afbreuk aan artikel 1, lid 2, van Verordening (EG) nr. XXX/XX van het Europees Parlement en de Raad [8] [tot vaststelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van de burgerluchtvaart en tot oprichting van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart].

[8] PB L [...] van [...], blz. [...].

Artikel 6 Machtigingen en opleiding van verkeersleiders

De mobiliteit van luchtverkeersleiders wordt, samen met verbeterde opleidingsvoorwaarden, ontwikkeld door het Europees Parlement en de Raad op voorstel van de Commissie.

Hoofdstuk II

Voorschriften inzake de verrichting van diensten

Artikel 7 Machtigingenstelsel

1. De verrichting van luchtvaartnavigatiediensten is onderworpen aan een machtigingenstelsel waarmee de geschiktheid van dienstverrichters om dergelijke diensten te verrichten wordt bevestigd.

2. De lidstaten verlenen machtigingen voor luchtvaartnavigatiediensten en oefenen daarop toezicht uit. Machtigingen kunnen worden verleend voor elke in bijlage I genoemde afzonderlijke luchtvaartnavigatiedienst of voor een bundel van dergelijke diensten.

3. De lidstaten aanvaarden alle machtigingen die in de Gemeenschap in overeenstemming met de vereisten van dit artikel zijn verleend. Onverminderd de internationale overeenkomsten en verdragen waarbij de Gemeenschap partij is, moeten de verrichters van luchtverkeersdiensten eigendom zijn en blijven, rechtstreeks dan wel via een meerderheidsbelang, van lidstaten en/of onderdanen van lidstaten. Zij moeten te allen tijde daadwerkelijk onder de zeggenschap van die lidstaten of onderdanen vallen.

4. Verrichters van luchtvaartnavigatiediensten die aan de vereisten van het machtigingenstelsel voldoen, hebben recht op een machtiging voor het verrichten van luchtvaartnavigatiediensten. Daartoe dienen de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten een aanvraag in bij de nationale toezichthoudende instantie van de lidstaat waarin zij hun belangrijkste vestiging hebben en in voorkomend geval statutair zijn gevestigd.

5. In de machtigingen moeten de voorwaarden met betrekking tot rechten en verplichtingen van de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten worden aangegeven die objectief gerechtvaardigd zijn om te voldoen aan de doelstellingen van deze verordening. De aan de machtigingen en de procedures voor het verlenen daarvan verbonden voorwaarden moeten:

a) voldoen aan de algemene aanpak zoals uiteengezet in bijlage III;

b) niet-discriminerend, evenredig en transparant zijn;

c) elk belangenconflict bij het beheer of de exploitatie van luchtvaartnavigatiediensten vermijden en zorgen voor eerlijke toegang voor alle luchtruimgebruikers;

d) het openbaar belang van luchtvaartnavigatiediensten weerspiegelen.

6. Het machtigingenstelsel, met inbegrip van geharmoniseerde voorwaarden voor de verschillende luchtvaartnavigatiediensten en de relevante voorwaarden en procedures voor het verlenen van de machtigingen worden vastgesteld volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde procedure.

7. Reeds ten tijde van de inwerkingtreding van deze verordening bestaande verrichters van luchtvaartnavigatiediensten blijven gemachtigd deze diensten te verrichten, mits zij binnen een termijn van zes maanden na de vaststelling van de uitvoeringsregels voor de verlening van machtigingen overeenkomstig lid 5 aan de bepalingen van de leden 1 tot en met 5 voldoen.

8. Een in de Gemeenschap gevestigde verrichter van luchtvaartnavigatiediensten kan slechts binnen de Gemeenschap actief zijn indien de desbetreffende machtiging is verleend.

Artikel 8 Aanwijzing van dienstverrichters

1. De verrichting van luchtverkeersdiensten is onderworpen aan een stelsel van aanwijzing dat het de dienstverrichter mogelijk maakt zijn diensten binnen bepaalde luchtruimblokken op exclusieve basis te verrichten en waarin de verplichtingen en eisen die daarvoor gelden worden vastgelegd. De lidstaten wijzen dienstverrichters aan voor de verrichting van luchtverkeersdiensten in het luchtruim boven hun grondgebied. Daartoe kunnen de lidstaten elke dienstverrichter die in het bezit is van een geldige machtiging binnen de Gemeenschap aanwijzen.

2. Luchtverkeersdiensten die ten tijde van de inwerkingtreding van deze verordening door een verrichter van luchtvaartnavigatiediensten voor specifieke luchtruimblokken worden geëxploiteerd, geven die dienstverrichter het recht voor dezelfde diensten in dezelfde luchtruimblokken te worden aangewezen voor een termijn van ten hoogste drie jaar, onverminderd de toepassing van de bepalingen van artikel 5 van Verordening (EG) nr. XXX/XX [betreffende de organisatie en het gebruik van het gemeenschappelijk Europees luchtruim].

3. Met betrekking tot nevendiensten, meteorologische diensten en luchtvaartinformatiediensten, geeft het verlenen van machtigingen aan dienstverrichters hun het recht die diensten binnen de Gemeenschap te verrichten, voorzover zij bij de desbetreffende nationale toezichthoudende instanties van de lidstaten en bij de Commissie worden aangemeld voor de luchtruimblokken waarin deze diensten zullen worden verricht.

4. Verrichters van luchtvaartnavigatiediensten verrichten hun diensten op een open, niet-discriminerende en transparante wijze. Deze diensten worden verricht in overeenstemming met de bepalingen van de relevante vergunningen en, waar van toepassing, van de relevante aanwijzingen.

5. Met betrekking tot functionele luchtruimblokken die overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EG) nr. XXX/XX [betreffende de organisatie en het gebruik van het gemeenschappelijk Europees luchtruim] zijn vastgesteld, wijzen de lidstaten, wanneer de configuratie van die functionele luchtruimblokken verschilt van de op grond van de leden 1 en lid 2 van dit artikel toegewezen luchtruimblokken, dienstverrichters aan voor de verrichting van luchtverkeersdiensten in functionele luchtruimblokken. Wanneer functionele luchtruimblokken zich uitstrekken over het grondgebied van meer dan één lidstaat, wijzen de betrokken lidstaten, binnen een maand na vaststellen van het functionele luchtruimblok, samen de dienstverrichters aan.

Deze dienstverrichters worden onmiddellijk bij de Commissie aangemeld.

Artikel 9 Betrekkingen tussen dienstverrichters

Verrichters van luchtvaartnavigatiediensten mogen gebruik maken van de diensten van andere dienstverrichters, in het bijzonder voor nevendiensten, meteorologische diensten en luchtvaartinformatiediensten. In dergelijke gevallen leggen de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten hun werkafspraken formeel vast door middel van schriftelijke overeenkomsten of daaraan gelijkwaardige juridische regelingen waarin de specifieke verplichtingen en taken van de verschillende dienstverrichters worden vastgelegd. Deze regelingen moeten voldoen aan de relevante voorschriften van deze verordening.

Artikel 10 Betrekkingen met de militaire autoriteiten

1. Verrichters van luchtvaartnavigatiediensten ondernemen de noodzakelijke stappen om met militaire autoriteiten schriftelijke overeenkomsten of daaraan gelijkwaardige juridische regelingen aan te gaan voor de luchtruimblokken waarvoor zij zijn aangewezen. Deze regelingen vermelden de specifieke verplichtingen van alle partijen, met inbegrip van de werkingssfeer en de procedures voor de uitwisseling van gegevens en voor de overdracht van controle na de vaststelling van de in artikel 12 van Verordening (EG) nr. XXX/XX [tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim vastgestelde maatregelen. Deze regelingen moeten voldoen aan de relevante voorschriften van deze verordening.

2. Zolang lidstaten voor de verrichting van luchtverkeersdiensten voor civiel en militair luchtverkeer van verschillende entiteiten gebruik maken, stellen zij de Commissie in kennis van de wijze waarop de samenwerking tussen die entiteiten is georganiseerd.

Artikel 11 Splitsing van de rekeningen

1. Verrichters van luchtvaartnavigatiediensten dienen, ongeacht hun eigendomsstructuur of rechtsvorm, hun jaarrekeningen op te stellen, aan een accountantscontrole te onderwerpen en te publiceren in overeenstemming met de door de Gemeenschap goedgekeurde internationale normen voor jaarrekeningen.

2. Wanneer verrichters van luchtvaartnavigatiediensten een bundel van diensten aanbieden, houden zij in hun interne boekhouding gescheiden rekeningen bij voor elke in bijlage I genoemde dienst, en in voorkomend geval geconsolideerde rekeningen voor andere diensten die niet de luchtvaartnavigatie betreffen, op dezelfde wijze als verplicht zou zijn wanneer de betrokken diensten zouden zijn uitgevoerd door gescheiden ondernemingen. Wanneer verrichters van luchtverkeersdiensten binnen functionele luchtruimblokken opereren, houden zij in hun interne boekhouding gescheiden rekeningen bij voor elk verkeersleidingscentrum dat voor dat blok verantwoordelijk is.

3. Dienstverrichters stellen de Commissie in kennis van de regels voor de toewijzing van activa, passiva, uitgaven en inkomsten die de dienstverrichters volgen bij het opstellen van de in lid 2 vermelde gescheiden rekeningen.

4. De lidstaten en alle bevoegde instanties die zij aanwijzen, alsmede de Commissie, hebben inzage in de boekhouding van de dienstverrichters.

Artikel 12 Toegang tot en bescherming van gegevens

1. Operationele gegevens worden in real-time uitgewisseld tussen dienstverrichters onderling en tussen die dienstverrichters en de luchtruimgebruikers teneinde aan de operationele behoeften van beide categorieën te voldoen.

2. Toegang tot operationele gegevens wordt op niet-discriminerende basis verleend aan alle gemachtigde verrichters van luchtvaartnavigatiediensten, luchtruimgebruikers en andere betrokken exploitanten.

3. Elke dienstverrichter stelt standaardvoorwaarden op voor de toegang van andere dienstverrichters en luchtruimgebruikers tot zijn operationele gegevens. Deze standaardvoorwaarden moeten worden goedgekeurd door de nationale toezichthoudende instanties. Er worden, waar nodig, gedetailleerde regels met betrekking tot dergelijke voorwaarden vastgesteld volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde procedure.

Hoofdstuk III

Heffingenstelsels

Artikel 13 Stelsel

Er wordt een heffingenstelsel voor luchtvaartnavigatiediensten ingesteld, in overeenstemming met de artikelen 14 en 15, dat bijdraagt tot het bereiken van meer transparantie met betrekking tot het vaststellen, opleggen en innen van heffingen ten laste van luchtruimgebruikers. Dit heffingenstelsel moet ook stroken met de bepalingen van artikel 15 van het Verdrag van Chicago inzake de internationale burgerluchtvaart van 1944.

Artikel 14 Algemene beginselen

1. Het heffingenstelsel wordt gekenmerkt door het in aanmerking nemen van de met luchtvaartnavigatiediensten verbonden kosten die de dienstverrichters ten behoeve van luchtruimgebruikers moeten maken.

Hiertoe worden de kosten van luchtvaartnavigatiediensten aan categorieën gebruikers toegewezen en wordt een heffingenbeleid ontwikkeld.

2. De volgende beginselen worden toegepast bij het vaststellen van de kostenbasis voor de heffingen:

a) De onder luchtruimgebruikers te verdelen kosten komen overeen met de volledige kosten van de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten, met inbegrip van passende bedragen voor rente op kapitaalinvesteringen en afschrijving van activa, alsmede de kosten van onderhoud, exploitatie, beheer en administratie.

b) De kosten die in rekening moeten worden gebracht zijn die welke verband houden met de faciliteiten en diensten die worden geleverd en uitgevoerd in het kader van de 24e editie van 1998 van het ICAO Regional Air Navigation Plan, Europese regio, document nr. 7754.

c) De kosten van de verschillende luchtvaartnavigatiediensten moeten apart worden aangeduid, zoals bepaald in artikel 11.

d) Kruissubsidiëring tussen verschillende luchtvaartnavigatiediensten moet duidelijk kenbaar worden gemaakt.

e) Kosten die externe kosten zijn met betrekking tot de exploitatie van de faciliteiten en de diensten aan luchtruimgebruikers, zoals milieukosten, worden op de best mogelijke wijze opgenomen in de gebruikersheffingen.

f) Luchtvaartnavigatiediensten mogen voldoende inkomsten genereren om alle directe en indirect exploitatiekosten te overtreffen en om te voorzien in een redelijk rendement van het kapitaal, zodat kan worden bijgedragen aan de nodige kapitaalinvesteringen.

3. Op de heffingen zijn in het bijzonder de volgende beginselen van toepassing:

a) Heffingen voor de beschikbaarheid van luchtvaartnavigatiediensten worden vastgesteld onder niet-discriminerende voorwaarden. Er mag geen onderscheid worden gemaakt tussen de heffingen die aan de verschillende luchtruimgebruikers voor het gebruik van dezelfde dienst worden opgelegd op grond van nationaliteit of categorie luchtruimgebruiker.

b) De heffingen moeten een weerspiegeling vormen van de kosten die zijn verbonden met de luchtvaartnavigatiediensten en -faciliteiten waarvan de luchtruimgebruikers gebruik maken.

c) De transparantie van de kostenbasis voor de heffingen moet worden gegarandeerd. Er moeten normen worden vastgesteld die zorgen voor de verstrekking door de dienstverrichters van informatie die het mogelijk maakt de prognoses, werkelijke kosten en inkomsten van een dienstverrichter te beoordelen. Er moet regelmatig informatie worden uitgewisseld tussen de nationale toezichthoudende instanties, dienstverrichters, luchtruimgebruikers, de Commissie en Eurocontrol.

d) De heffingen dienen stimulansen te geven om een veilige, efficiënte en effectieve verrichting van luchtvaartnavigatiediensten tegen de laagst mogelijke kosten te bevorderen en geïntegreerde dienstverrichting te stimuleren. Zij kunnen voorzien in prikkels in de vorm van financiële voor- en nadelen voor verrichters van luchtvaartnavigatiediensten en/of luchtruimgebruikers. Zij kunnen ook voorzien in inkomsten voor projecten die beogen specifieke categorieën gebruikers en/of verrichters van luchtvaartnavigatiediensten bij te staan ten einde collectieve luchtvaartnavigatie-infrastructuren, de verrichting van de luchtvaartnavigatiediensten en het gebruik van het luchtruim te verbeteren.

4. De uitvoeringsregels op de onder de leden 1, 2 en 3 vallende gebieden worden vastgesteld volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde procedure.

Artikel 15 Beoordeling van de heffingen

1. De Commissie draagt zorg voor een voortdurende beoordeling van de mate waarin de heffingen aan de in de artikelen 13 en 14 genoemde beginselen en regels voldoen, waarbij in het bijzonder de nationale toezichthoudende instanties worden betrokken. De Commissie kan tevens de nodige mechanismen invoeren om een beroep te doen op de deskundigheid van Eurocontrol.

2. Op verzoek van één of meer lidstaten die van mening zijn dat de beginselen en regels niet naar behoren werden toegepast, dan wel op eigen initiatief, onderzoekt de Commissie elk bewering dat de dienstverrichters niet aan deze beginselen zouden voldoen of deze niet zouden toepassen. Binnen twee maanden na ontvangt van een verzoek en na raadpleging van het Comité voor het gemeenschappelijk luchtruim volgens de in artikel 19, lid 3, bedoelde procedure neemt de Commissie een besluit over de wijze waarop de artikelen 13 en 14 zijn toegepast en beslist zij of de dienstverrichter het betrokken beginsel of de regel mag blijven toepassen.

3. De Commissie deelt haar besluit mee aan de betrokken lidstaten en de betrokken dienstverrichter. Elke lidstaat kan het besluit van de Commissie binnen één maand aan de Raad voorleggen. De Raad kan binnen één maand met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een afwijkend besluit nemen.

Hoofdstuk IV

Slotbepalingen

Artikel 16 Prestatiebeoordeling

Gedetailleerde regels inzake de krachtens artikel 10 van Verordening (EG) nr. XXX/XX [tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim] vereiste informatieverstrekking worden vastgesteld volgens de in artikel 19, lid 2, van deze verordening bedoelde procedure teneinde de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten in het gemeenschappelijk Europees luchtruim te kunnen vergelijken en verbeteren. Het verstrekken van de informatie moet:

a) de algemene prestaties van een netwerk van verrichters van luchtvaartnavigatiediensten in de Gemeenschap bevorderen;

b) het vooruitzicht bieden dat de verrichters van luchtvaartnavigatiediensten de vereiste diensten kunnen verrichten;

c) het overlegproces tussen luchtruimgebruikers en verrichters van luchtvaartnavigatie diensten verbeteren;

d) het mogelijk maken de beste handelwijzen te identificeren en te bevorderen.

Artikel 17 Aanpassing aan de technische vooruitgang

1. Om de maatregelen in overeenstemming te brengen met technische ontwikkelingen, kunnen volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde procedure aanpassingen worden aangebracht in:

a) de bijlagen;

b) de verwijzing naar het in artikel 14, lid 2, genoemde ICAO Regional Air Navigation Plan.

2. De Commissie maakt de op basis van deze verordening vastgestelde uitvoeringsregels bekend in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 18 Vertrouwelijkheid

De nationale toezichthoudende instanties maken geen informatie bekend die onder het beroepsgeheim valt, in het bijzonder informatie over de dienstverrichters, hun zakelijke relaties of hun kostencomponenten.

De eerste alinea laat onverlet het recht van nationale toezichthoudende instanties om de bekendmaking van informatie te gelasten, indien dit noodzakelijk is voor de uitvoering van hun taak, in welk geval de bekendmaking van informatie evenredig dient te zijn en rekening dient te worden gehouden met de gewettigde belangen van dienstverrichters inzake de bescherming van bedrijfsgeheimen.

De eerste alinea belet niet de bekendmaking van informatie over de voorwaarden en prestaties van de dienstverrichting die geen informatie van vertrouwelijke aard bevat, zoals voorgeschreven in artikel 16.

Artikel 19 Comité

1. De Commissie wordt bijgestaan door het "Comité voor het gemeenschappelijk luchtruim", ingesteld bij artikel 7 van Verordening (EG) nr. XXX/XX [tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim].

2. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG met inachtneming van de artikelen 7 en 8 van dat besluit van toepassing.

De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt op één maand vastgesteld.

3. In de gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, is de raadplegingsprocedure van artikel 3 van Besluit 1999/468/EG met inachtneming van de artikel 7 en 8 van dat besluit van toepassing.

Artikel 20 Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitster De Voorzitter

BIJLAGE I

LUCHTVAARTNAVIGATIEDIENSTEN

Luchtverkeersdiensten

(1) Algemene verkeersleidingsdiensten: luchtverkeersleiding voor gecontroleerde vluchten in controlegebieden. Luchtverkeersleiding is een dienst die wordt verricht teneinde botsingen tussen luchtvaartuigen en, bij het manoeuvreren op de grond, tussen luchtvaartuigen en hindernissen te verhinderen en voor het tot stand brengen en handhaven van een geordende luchtverkeersstroom.

(2) Naderingsverkeersleidingsdiensten: luchtverkeersleidingsdiensten voor aankomende of vertrekkende gecontroleerde vluchten.

(3) Plaatselijke verkeersleidingsdiensten: luchtverkeersleidingsdiensten voor luchthaven verkeer.

Overige diensten

(4) Opsporings- en reddingsdiensten: diensten om bijstand te verlenen aan luchtvaartuigen in nood en aan overlevenden van vliegtuigongevallen.

(5) Meteorologische diensten: diensten om exploitanten, leden van het vliegend personeel, luchtverkeersdiensteneenheden, opsporings- en reddingsdiensteenheden, luchthavens en anderen die zijn betrokken bij de exploitatie of ontwikkeling van luchtvaartnavigatie te voorzien van de meteorologische informatie die nodig is voor de uitvoering van hun respectieve functies.

(6) Luchtvaartinformatiediensten: diensten die worden verricht om te zorgen voor de informatiestroom die nodig is voor de veiligheid, regelmaat en efficiency van internationale luchtvaartnavigatie.

Nevendiensten

(7) Communicatiediensten: communicatiediensten die ten behoeve van de luchtvaart worden verricht.

(8) Navigatiediensten: navigatiediensten die ten behoeve van de luchtvaart worden verricht.

(9) Bewakingsdiensten: bewakingsdiensten die ten behoeve van de luchtvaart worden verricht.

BIJLAGE II

MINIMUMEISEN VOOR ERKENDE ORGANISATIES

Een erkende organisatie:

- moet beschikken over ruime, aantoonbare ervaring met de beoordeling van openbare en particuliere entiteiten in de luchtvervoerssectoren, met name verrichters van luchtvaartnavigatiediensten, en in andere vergelijkbare sectoren op één of meer van de onder deze verordening vallende gebieden;

- moet beschikken over uitgebreide regels en voorschriften voor de periodieke beoordeling van de bovengenoemde entiteiten, die worden gepubliceerd en voortdurend worden aangepast en verbeterd door middel van programma's voor onderzoek en ontwikkeling;

- mag niet onder de zeggenschap vallen van verrichters van luchtvaartnavigatiediensten of anderen die commercieel zijn betrokken bij de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten of luchtvervoersdiensten;

- moet beschikken over het nodige technische, leidinggevende, ondersteunende en onderzoekpersoneel dat in overeenstemming is met de uit te voeren taken;

- moet op zodanige wijze worden beheerd dat de vertrouwelijkheid van de voor het beheer vereiste informatie gewaarborgd is;

- moet bereid zijn de nationale toezichthoudende instantie en de Commissie relevante informatie te verstrekken;

- moet zijn beleid en doelstellingen inzake kwaliteit en zijn streven daarnaar hebben gedefinieerd en gedocumenteerd en ervoor gezorgd hebben dat dit beleid op alle niveaus van de organisatie bekend is, wordt uitgevoerd en wordt nageleefd;

- moet een intern kwaliteitssysteem hebben ontwikkeld, hebben ingevoerd en naleven, dat gebaseerd is op toepasselijke onderdelen van internationaal erkende kwaliteitsnormen en dat voldoet aan EN 45004 (keuringsinstanties) en EN 29001, als geïnterpreteerd volgens de IACS Quality System Certification Scheme Requirements;

- moet zijn kwaliteitssysteem laten certificeren door een onafhankelijke audit-instantie die wordt erkend door de overheid van de lidstaat waar hij gevestigd is.

BIJLAGE III

VOORWAARDEN DIE AAN MACHTIGINGEN KUNNEN WORDEN VERBONDEN

1. Algemene informatie met betrekking tot:

- de ontvanger van de machtiging;

- een algemene beschrijving van het doel van de machtiging;

- bevestiging dat de afgevende instantie inderdaad bevoegd is om de machtiging te verlenen;

- volledige verwijzingen naar de van toepassing zijnde wetgeving waaronder de machtiging is afgegeven en waaronder zij zal worden uitgeoefend;

- een duidelijke specificatie van de periode waarvoor de machtiging geldig is;

- de termijn die de gemachtigde dienstverrichter in acht moet nemen wanneer hij de machtiging wil teruggeven of de nationale toezichthoudende instantie wanneer zij die wil intrekken;

- een definitie van de termen die in de machtiging worden gebruikt.

2. Voorwaarden met betrekking tot:

- de organisatiestructuur en de eigendomsstructuur van de dienstverrichter, met inbegrip van het vermijden van belangenconflicten;

- de financiële draagkracht van de dienstverrichter en aansprakelijkheids verzekering;

- de geschiktheid van de houder van de machtigingen, met name ten aanzien van opgedane ervaring en geloofwaardigheid, veiligheid en kwaliteitszorgsystemen en -processen, en personeelsbeleid;

- de verstrekking van de informatie die redelijkerwijze is vereist voor het controleren van de naleving van de van toepassing zijnde voorwaarden, met inbegrip van regelmatige publicatie door de dienstverrichter van ondernemingsplannen, financiële en operationele gegevens en rapportage van op de veiligheid betrekking hebbende incidenten;

- het beheer van de activa die relevant zijn voor de verrichting van de dienst waarvoor de machtiging is afgegeven, met inbegrip van financiële en personele middelen;

- de niet-discriminerende toegang tot diensten van luchtruimgebruikers en het vereiste prestatieniveau van dergelijke diensten, met inbegrip van het veiligheids- en interoperabiliteitsniveau;

- de scheiding of beperking van activiteiten die geen betrekking hebben op de verrichting van luchtvaartnavigatiediensten;

- alle andere wettelijke voorwaarden die niet specifiek zijn voor luchtvaartnavigatiediensten;

- maatregelen die door de lidstaten worden genomen overeenkomstig door het openbaar belang ingegeven vereisten welke zijn erkend bij het EG-Verdrag, meer specifiek wat betreft openbare zedelijkheid, openbare veiligheid, inclusief onderzoek naar criminele activiteiten, en openbare orde.