Samenvatting

Effectbeoordeling betreffende het Europees partnerschap inzake metrologie

A. De noodzaak om actie te ondernemen

Wat is het probleem en waarom is het een probleem op EU-niveau?

Metrologie is de tak van de wetenschap die zich bezighoudt met het meten. Metrologie is een belangrijke aanjager voor economische en sociale activiteiten en een publiek goed. Momenteel hebben metrologische onderzoeksprogramma’s door de versnippering van activiteiten en de overlapping van inspanningen in de lidstaten maar weinig impact op EU-niveau — en dit in een tijd waarin Europa te maken heeft met toenemende wereldwijde concurrentie op het gebied van metrologie, omdat er steeds meer behoefte is aan metrologieoplossingen voor opkomende technologieën en de ontwikkeling van nieuwe producten. Bovendien is het door de toename van maatschappelijke uitdagingen die betrouwbare normen en regelgeving vereisen, dringend noodzakelijk iets te doen aan het gebrek aan integratie van metrologie in het innovatiesysteem op Europees niveau.

Wat is het streefdoel?

Tegen 2030 moet het initiatief middels gespecialiseerde pan-Europese netwerken metrologische oplossingen bieden die ten minste die van de vooraanstaande wereldspelers kunnen evenaren. Deze metrologische oplossingen moeten door de invoering en toepassing van belangrijke opkomende technologieën de verkoop van nieuwe innovatieve producten en diensten ondersteunen. De oplossingen moeten ook bijdragen tot een doeltreffende ontwikkeling en uitvoering van de specifieke normen en regelgeving die aan overheidsbeleid voor het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen ten grondslag liggen.

Wat is de meerwaarde van EU-maatregelen (subsidiariteit)?

De ondersteuning op EU-niveau tot dusver heeft aangetoond dat er ruimte is om op een aanzienlijke mate van integratie van metrologisch onderzoek over heel Europa aan te sturen. Tot op heden kwam integratie vooral van onderop door samenwerking op projectniveau tot stand. Gezien het toenemende belang van integratie om opkomende technologieën een kans te geven en te kunnen inspelen op maatschappelijke uitdagingen, is een meer strategische aanpak voor de integratie van metrologische inspanningen nodig om het onderzoek meer richting te geven. De toegevoegde waarde van maatregelen op EU-niveau na 2020 zal dan ook voortkomen uit de ontwikkeling en uitvoering van een meer programmatische aanpak gericht op metrologisch onderzoek op gebieden van toenemend technologisch en maatschappelijk belang.

B. Oplossingen

Welke opties dienen zich aan? Is er al dan niet een voorkeursoptie? Zo niet, waarom niet?

De basisoptie is financiering via oproepen in het kader van het werkprogramma van Horizon Europa. Binnen deze optie is het niet toegestaan om geïnstitutionaliseerde nationale financiering voor de maatregelingen aan te trekken. Het effect zou tot de output van de afzonderlijke projecten beperkt blijven. De tweede optie is het opzetten van een medegefinancierd partnerschap waarbinnen een consortium van nationale metrologie-instituten samen met Horizon Europa acties financiert. De ruimte voor deelname van entiteiten van buiten dit consortium van metrologie-instituten zal bij deze optie beperkt zijn. De derde optie is een geïnstitutionaliseerd partnerschap in de zin van artikel 185 VWEU. Op basis van voorafgaande toezeggingen voor de volledige looptijd van het initiatief kan dan geïnstitutionaliseerde nationale financiering worden bestemd voor een langetermijnsysteem van duurzame Europese metrologienetwerken dat zich zal richten op de opbouw van capaciteit voor metrologisch onderzoek op EU-niveau op belangrijke gebieden met implicaties voor opkomende technologieën en maatschappelijke uitdagingen. Deze financieringsoptie biedt de mogelijkheid om een breed scala van externe deelnemers te betrekken in een “waardeketen voor metrologie”, met inbegrip van de normenopstellers en regelgevers alsook de industrie en andere eindgebruikers. Om die redenen verdient deze optie de voorkeur.

Hoe reageren de verschillende belanghebbenden? Wie steunt welke optie?

De standpunten van de belanghebbenden zijn voor alle soorten respondenten vergelijkbaar en geven aan dat de optie van institutioneel partnerschap in de zin van artikel 185 de voorkeur verdient vanwege het potentieel voor een strategische, programmagebaseerde aanpak voor een langere termijn.

C. Effecten van de voorkeursoptie

Wat zijn de voordelen van de voorkeursoptie (indien er een voorkeur is, anders van de belangrijkste opties)?

De economische voordelen hebben zowel een directe als een indirecte component. De directe component is de toename in de verkoop van instrumenten en aanverwante diensten in de industrie. Deze wordt geraamd op 50 miljoen EUR per jaar. Bovendien leidt de doelstelling om innovatie op strategische toepassingsgebieden indirect te bevorderen tot een extra hefboomeffect voor de verkoop op lange termijn. De sociale en milieuvoordelen houden rechtstreeks verband met de gespecialiseerde metrologienetwerken. De netwerken brengen specifieke metrologieoplossingen voort voor belanghebbenden overal in de metrologische waardeketen, met inbegrip van de industrie, eindgebruikers en burgers.

Wat zijn de kosten van de voorkeursoptie (indien er een voorkeur is, anders van de belangrijkste opties)?

De belangrijkste kosten houden verband met de administratiekosten van het initiatief, die maximaal 5 % van de totale begroting bedragen. Eerdere initiatieven op grond van artikel 185 VWEU hebben lagere percentages gerapporteerd.

Wat zijn de gevolgen voor kleine en middelgrote ondernemingen en voor het concurrentievermogen?

Door de acceptatie en exploitatie van opkomende technologieën te bevorderen zal het initiatief kmo’s en grote ondernemingen helpen een deel van de wereldwijde markt te veroveren met de verkoop van nieuwe innovatieve producten en diensten, zodat het concurrentievermogen wordt versterkt. Door de ontwikkeling en toepassing van passende normen en regelgeving te ondersteunen zal het initiatief de kosten van naleving voor het bedrijfsleven terugdringen en zo het concurrentievermogen verder versterken.

Zijn er significante gevolgen voor de nationale begrotingen en overheden?

Omdat middelen worden gebundeld en op gemeenschappelijke strategische prioriteiten wordt gefocust zal het initiatief de lidstaten in staat stellen de efficiëntie van hun publieke investeringen te vergroten en het rendement te verhogen wat betreft de schaal van de daaruit voortvloeiende economische en maatschappelijke effecten. Wat de financiële verbintenissen betreft, zou het effect zijn dat nationale financiering wordt toegewezen voor de volledige duur van het initiatief. De administratieve lasten op nationaal niveau zouden lager moeten worden doordat het initiatief op Europees niveau via een specifieke uitvoeringsstructuur wordt beheerd.

Zijn er andere significante gevolgen?

Het initiatief zal Europa in staat stellen zijn positie als wereldleider op het gebied van metrologisch onderzoek te behouden door wat betreft gerichte financiering voor metrologie voor strategische prioriteiten ten minste gelijk op te gaan met onze concurrenten. Daarnaast zal Europa doeltreffender op de elkaar snel opeenvolgende ontwikkelingen in de maatschappij kunnen reageren door passende meetoplossingen te ontwikkelen om maatschappelijke uitdagingen op gebieden als gezondheid, milieu en energie aan te pakken. Dit zal Europa ook beter in staat stellen doeltreffend op wereldwijde noodsituaties zoals de COVID-19-pandemie te reageren. Dankzij het initiatief kan Europa bij het vaststellen van eerlijke en transparante internationale handelsregels en bij de omgang met wereldwijde noodsituaties zoals de COVID-19-pandemie een leidende rol spelen.

Evenredigheid

De voorkeursoptie is de enige optie waarmee alle doelstellingen worden verwezenlijkt.

D. Evaluatie

Wanneer wordt het beleid geëvalueerd?