Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeld in artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie

(2022/C 450/11)

Deze mededeling wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie (1).

MEDEDELING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN STANDAARDWIJZIGING

“Arbois”

PDO-FR-A0994-AM01

Datum van mededeling: 28.9.2022

BESCHRIJVING VAN EN REDENEN VOOR DE GOEDGEKEURDE WIJZIGING

1. Geografisch gebied

In hoofdstuk I, deel IV, punt 1, a) en b), van het productdossier zijn de woorden “sont assurés” (vinden plaats) vervangen door “ont lieu” (idem), en worden na “Jura” de woorden “sur la base du code officiel géographique de l’année 2021” (op basis van de officiële geografische code van 2021) toegevoegd.

Deze redactionele wijziging zorgt ervoor dat het geografische gebied wordt omschreven aan de hand van de door het INSEE gepubliceerde versie van 2021 van de officiële geografische code en dat de afbakening van het geografische gebied aldus juridisch wordt vastgelegd.

De lijst van gemeenten die tot het geografische gebied behoren, en de namen ervan, zijn bijgewerkt, zonder dat de gebiedsgrenzen zijn gewijzigd, dit met het oog op de administratieve wijzigingen die overeenkomstig de officiële geografische code zijn doorgevoerd.

Punt 6 van het enig document wordt gewijzigd.

Tevens wordt aan deel IV, punt 1, toegevoegd dat de cartografische documenten voor het geografische gebied te vinden zijn op de website van het Institut national de l’origine et de la qualité (INAO) (het Franse Nationaal instituut voor oorsprong en kwaliteit).

2. Gebied in de onmiddellijke nabijheid

In hoofdstuk I, deel IV, punt 3, a), van het productdossier worden de woorden “sur la base du code officiel géographique de l’année 2021” (op basis van de officiële geografische code van 2021) toegevoegd na “suivantes” (volgende gemeenten).

Deze redactionele wijziging maakt het mogelijk om voor het gebied in de onmiddellijke nabijheid te verwijzen naar de in 2021 geldende, door het INSEE gepubliceerde versie van de officiële geografische code.

De toevoeging van deze verwijzing maakt het mogelijk de afbakening van het gebied in de onmiddellijke nabijheid juridisch vast te leggen.

De lijst van gemeenten die tot het gebied in de onmiddellijke nabijheid behoren, en de namen ervan, zijn bijgewerkt, zonder dat de gebiedsgrenzen zijn gewijzigd, dit met het oog op de administratieve wijzigingen die zijn doorgevoerd.

De rubriek “Andere essentiële voorwaarden” van het enig document is gewijzigd.

3. Wijnstokrassenbestand

In hoofdstuk I, deel V, punt 1, van het productdossier zijn de rassen met adaptatievermogen aligoté B, chenin B, enfariné B, marsanne B, roussane B, sacy B, béclan N, franc noir de Haute-Saône N en gamay N toegevoegd aan de wijnstokrassen voor de volgende wijnen:

— niet-mousserende witte wijnen: aligoté B, chenin B, enfariné N, marsanne B, roussane B en sacy B;

— niet-mousserende rode en roséwijnen: béclan N, enfariné N, franc noir de Haute-Saône N en gamay N;

— niet-mousserende wijnen die in aanmerking komen voor de aanduiding “vin jaune”: enfariné N.

Het bevoegde nationale comité van het INAO heeft besloten om voor benamingen waarvoor een aanvraagdossier wordt ingediend, toe te staan dat rassen worden geïntroduceerd met het vermogen tot aanpassing aan klimaatverandering of aan verwachtingen in de samenleving ten aanzien van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

Deze druivenrassen, deels afkomstig uit de Jura, kunnen een troef zijn in de context van de opwarming van de aarde. Sommige zijn laat en kunnen worden aangepast aan het vorstrisico, terwijl andere bijdragen aan de zuurtegraad en daarmee de productie van evenwichtigere wijnen mogelijk maken. Zij zijn minstens even goed bestand tegen ziekten als de rassen die al zijn toegestaan voor de benaming. De invoering van deze rassen dient tevens om de specifieke kenmerken van de onder de benaming vallende wijnen te benadrukken.

Deze wijzigingen hebben geen gevolgen voor het enig document.

4. Regels voor in het bedrijf toe te passen percentages

In hoofdstuk I, deel V, punt 2, van het productdossier is als bepaling toegevoegd dat het aandeel van de rassen met aanpassingsvermogen beperkt is tot 5 % van de wijnstokrassen van het bedrijf en dat het wordt beoordeeld voor de totaliteit van de bedrijfspercelen waarop de wijn met beschermde oorsprongsbenaming wordt geproduceerd.

Deze wijzigingen hebben geen gevolgen voor het enig document.

5. Regels voor het snoeien

In hoofdstuk I, deel VI, punt 1, b), van het productdossier zijn de bepalingen inzake de snoei van de wijnstok zodanig gewijzigd dat zij nu ook betrekking hebben op rassen met adaptatievermogen.

De rubriek “Specifieke oenologische procedés” van het enig document wordt gewijzigd.

6. Algemene teeltomstandigheden van de wijnstokken

Om de milieueffecten van de wijnbouw te beperken, is in hoofdstuk I, deel VI, punt 1, f), van het productdossier gespecificeerd dat synthetische minerale stikstofbemesting beperkt is tot 40 eenheden per hectare per jaar.

Deze wijziging heeft geen gevolgen voor het enig document.

7. Andere teeltwijzen

In hoofdstuk I, deel VI, punt 2, van het productdossier is met het oog op het behoud van de kenmerken van het fysische en biologische milieu voor percelen met een hellingsgraad van meer dan 15 % bepaald dat ingezaaide of wilde vegetatie voor ten minste één van elke twee rijen met mechanische of natuurlijke middelen wordt beheerd. Deze bepaling komt in de plaats van de beperking van de rijlengte voor percelen met een hellingsgraad van meer dan 15 %.

Deze wijzigingen hebben geen gevolgen voor het enig document.

8. Oogst

In hoofdstuk I, deel VII, punt 1, a), van het productdossier is de bepaling betreffende de vaststelling van de begindatum van de oogst geschrapt, omdat in het productdossier het minimumsuikergehalte van de druiven bij de oogst is vermeld, zodat kan worden geoogst op basis van de bijzonderheden van het jaar en de geografische ligging van het perceel.

Deze wijzigingen hebben geen gevolgen voor het enig document.

9. Opbrengst

In hoofdstuk I, deel VIII, punt 2, a), van het productdossier is de maximumopbrengst voor niet-mousserende witte wijnen verhoogd van 72 tot 78 hl/ha. Dankzij deze wijziging kunnen wijnbouwers profiteren van productieve jaren, in een context waarin de gemiddelde productie afneemt.

De rubriek “Maximumopbrengsten” van het enig document wordt gewijzigd.

10. Assemblage van druivenrassen

In hoofdstuk I, deel IX, punt 1, a), is bepaald dat de rassen met adaptatievermogen samen of afzonderlijk niet meer dan 10 % van de uiteindelijke assemblage van wijnen mogen uitmaken.

Deze wijziging heeft geen gevolgen voor het enig document.

11. Verkeer tussen erkende depothouders

In hoofdstuk I, deel IX, wordt punt 5, b), met betrekking tot de datum van het in verkeer brengen van de wijnen tussen erkende entrepothouders, geschrapt.

Om vroegtijdige overdracht van wijnen mogelijk te maken, met name naar handelspartijen, is de datum met ingang waarvan wijnen tussen erkende entrepothouders in het verkeer mogen worden gebracht, geschrapt.

In de titel van deel IX, punt 5, is “à la circulation des produits et” (het verkeer van producten en) geschrapt.

De titel van deel IX, punt 5, a), is geschrapt.

Deze wijzigingen van het productdossier hebben geen gevolgen voor het enig document.

12. Verband met het geografische gebied

In hoofdstuk I, deel X, punt 3, van het productdossier zijn de woorden “limitation de la longueur des rangs” (beperking van de lengte van de rijen) geschrapt. Deze wijziging is in overeenstemming met de wijziging van het punt “Autres pratiques culturales” (andere teeltwijzen) in hoofdstuk I, deel VI, punt 2, van het productdossier.

De rubriek “Verband met het geografische gebied” van het enig document is gewijzigd.

13. Aangifteverplichtingen

In hoofdstuk II, deel I, punt 2, van het productdossier is de uiterste datum van de aanspraakverklaring gewijzigd om rekening te houden met de uiterste datum voor de oogstaangifte.

Deze wijziging heeft geen gevolgen voor het enig document.

14. Belangrijkste te controleren punten en evaluatiemethoden

In hoofdstuk III, deel I, van het productdossier is de tabel met de belangrijkste te controleren punten gewijzigd om rekening te houden met de nieuwe redactionele voorschriften.

Deze wijzigingen van het productdossier hebben geen gevolgen voor het enig document.

15. Verwijzingen naar de controlestructuur

In hoofdstuk III, deel II, van het productdossier is het adres van de in de eerste alinea bedoelde controlestructuur bijgewerkt.

De tweede alinea, waarin de controle-instantie wordt genoemd, is geschrapt om te voldoen aan de nieuwe redactionele voorschriften van dit deel van het productdossier.

De derde alinea is gewijzigd en de vierde alinea is geschrapt om te beantwoorden aan de nieuwe redactionele voorschriften.

Deze wijzigingen hebben geen gevolgen voor het enig document.

ENIG DOCUMENT

1. Naam van het product

Arbois

2. Type geografische aanduiding

BOB – beschermde oorsprongsbenaming

3. Categorieën wijnbouwproducten

1. Wijn

15. Wijn van ingedroogde druiven

4. Beschrijving van de wijn(en)

1. Niet-mousserende witte wijnen

KORTE BESCHRIJVING

De witte wijnen zijn uitgesproken fris, vaak met een palet aan fruitaroma’s, in combinatie met toetsen van mineralen en vuursteen. De witte wijnen hebben een natuurlijk alcoholvolumegehalte van ten minste 10,5 %. Het totale alcoholvolumegehalte van de wijnen mag na verrijking niet hoger zijn dan 14 %. Op het moment van het verpakken en het in de handel brengen voor consumptie hebben de wijnen een gehalte aan fermenteerbare suikers (glucose + fructose) van ten hoogste 3 g/l.

De andere analytische kenmerken zijn die welke voor de Europese regelgeving zijn vastgesteld.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimale totale zuurgraad Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

2. Niet-mousserende rode en roséwijnen

KORTE BESCHRIJVING

De rode of roséwijnen hebben een grote aromatische complexiteit. Het druivenras poulsard N, waaruit zij met name in de gemeente Pupillin worden bereid en dat gewoonlijk tot rode wijn wordt verwerkt, geeft de wijnen een kenmerkende lichtrobijnrode kleur en fruitige aroma’s. Bij het ras pinot noir N is de kleur dieper en doen de aromatische toetsen denken aan rode vruchten. Wijnen bereid uit het ras trousseau N zijn rijker aan tannine en hebben veelal een krachtiger kleurenpalet met dikwijls dierlijke toetsen. Naarmate rode (of rosé) wijnen rijpen, krijgen de aroma’s vaak tonen van ondergroei, humus en paddenstoelen. De rode en roséwijnen hebben een natuurlijk alcoholvolumegehalte van ten minste 10 %. Het totale alcoholvolumegehalte van de wijnen mag na verrijking niet hoger zijn dan 13,5 %. Op het moment van het verpakken en het in de handel brengen voor consumptie hebben de rode wijnen een appelzuurgehalte van ten hoogste 0,4 g/l. Op het moment van het verpakken en het in de handel brengen voor consumptie hebben de wijnen een gehalte aan fermenteerbare suikers (glucose + fructose) van ten hoogste 3 g/l.

De andere analytische kenmerken zijn die welke voor de Europese regelgeving zijn vastgesteld.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimale totale zuurgraad Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

3. Wijnen met de traditionele aanduiding “strowijn”

KORTE BESCHRIJVING

Wijn met de aanduiding “strowijn” is een zoete wijn met aroma’s van gekonfijt fruit, die doen denken aan pruim of gekonfijte sinaasappel, of met aroma’s van honing. De aroma’s en smaken van deze wijnen lopen niet alleen uiteen naargelang van hun oorsprong, maar ook van de druivenrassen waaruit zij zijn bereid en van de knowhow van elke producent of wijnkeldermeester. Wijnen met de traditionele aanduiding “strowijn” hebben een effectief alcoholvolumegehalte van ten minste 14 % en een totaal alcoholvolumegehalte van ten minste 19 %. Wijnen met de aanduiding “strowijn” hebben op het moment van het verpakken en het in de handel brengen voor consumptie een gehalte aan vluchtige zuren van minder dan 25 milli-equivalent per liter.

De andere analytische kenmerken zijn die welke voor de Europese regelgeving zijn vastgesteld.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimale totale zuurgraad Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

4. Wijnen met de traditionele aanduiding “vin jaune”

KORTE BESCHRIJVING

Wijn met de aanduiding “vin jaune” wordt vooral gekenmerkt door zijn onvergelijkbare en complexe “goût de jaune”, een combinatie van aromatische toetsen van noten, appelen, gekonfijt fruit en specerijen, en zijn mooie goudbruine kleur. Wijnen met de aanduiding “vin jaune” hebben een natuurlijk alcoholvolumegehalte van ten minste 10,5 %. Op het moment van het verpakken en het in de handel brengen voor consumptie hebben de wijnen een gehalte aan fermenteerbare suikers (glucose + fructose) van ten hoogste 3 g/l.

De andere analytische kenmerken zijn die welke voor de Europese regelgeving zijn vastgesteld.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimale totale zuurgraad Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

5. Wijnbereidingsprocedés

5.1. Specifieke oenologische procedés

1.

Teeltwijze

— De minimale beplantingsdichtheid bedraagt 5 000 wijnstokken per hectare, met uitzondering van wijnstokken die op terrassen zijn geplant. Voor wijnstokken die niet op terrassen zijn geplant, en voor terrassen met ten minste twee rijen wijnstokken beschikt elke stok over een oppervlakte van ten hoogste twee vierkante meter. Deze oppervlakte wordt berekend door de afstand tussen de rijen te vermenigvuldigen met de ruimte tussen de wijnstokken binnen eenzelfde rij. De afstand tussen de rijen mag niet meer dan twee meter bedragen.

— Alleen enkele of dubbele Guyot-snoei en korte snoei (Royat-snoei) zijn toegestaan.

— Voor de rassen chardonnay B, poulsard N, savagnin B, trousseau N, aligoté B, chenin B, enfariné N, marsanne B, roussane B, sacy B, béclan N, franc noir de Haute-Saône N en gamay N bedraagt het aantal ogen niet meer dan 20 per stok en 120 000 per hectare. Bij enkele of dubbele Guyot-snoei mag het aantal ogen niet meer dan 10 bedragen op de lange vruchttak, met maximaal 2 verlengingstakken met 2 ogen.

— Voor het ras pinot noir N bedraagt het aantal ogen niet meer dan 80 000 per hectare. Bij enkele of dubbele Guyot-snoei mag het aantal ogen niet meer dan 8 bedragen op de lange vruchttak, met maximaal 2 verlengingstakken met 2 ogen.

— De voor de traditionele aanduiding “strowijn” in aanmerking komende wijnen zijn afkomstig van handmatig geoogste en geselecteerde druiven.

2.

Specifiek oenologisch procedé

Na verrijking mag het totale alcoholvolumegehalte niet meer dan 13,5 % bedragen voor de rode en roséwijnen, en niet meer dan 14 % voor de witte wijnen.

Bij de bereiding van de roséwijnen is het gebruik van houtskool voor oenologische doeleinden, als afzonderlijk product en in mengsels, verboden. Het gebruik van houtspaanders is voor alle wijnen verboden.

Voor de rode wijnen zijn subtractieve verrijkingstechnieken op most toegestaan. Het maximumpercentage gedeeltelijke concentratie is vastgesteld op 10 %. Naast de bovengenoemde bepalingen moeten de wijnen, wat oenologische procedés betreft, voldoen aan de verplichtingen die zijn vastgesteld op Europees niveau en in het wetboek landbouw en zeevisserij.

5.2. Maximumopbrengsten

1. Niet-mousserende witte wijnen 78 hectoliter per hectare

2. Niet-mousserende rode en roséwijnen 66 hectoliter per hectare

3. Wijnen met de aanduiding “strowijn” 20 hectoliter per hectare

6. Afgebakend geografisch gebied

a) De druivenoogst, de vinificatie, de bereiding en de rijping van de wijnen vinden plaats op het grondgebied van de volgende gemeenten van het departement Jura, op basis van de officiële geografische code van 2021: Abergement-le-Grand, Arbois, Les Arsures, Mathenay, Mesnay, Molamboz, Montigny-lès-Arsures, Les Planches-près-Arbois, Pupillin, Saint-Cyr-Montmalin, Vadans en Villette-lès-Arbois.

b) Voor de aanvullende geografische benaming “Pupillin” vinden de druivenoogst, de vinificatie, de bereiding en de rijping van de wijnen plaats op het grondgebied van de volgende gemeente in het departement Jura, op basis van de officiële geografische code van 2021: Pupillin. De cartografische documenten voor het geografische gebied kunnen worden geraadpleegd op de website van het INAO.

7. Wijndruivenrassen

Chardonnay B

Pinot noir N

Poulsard N - Ploussard

Savagnin blanc B

Trousseau N

8. Beschrijving van het (de) verband(en)

8.1. Beschrijving van de natuurlijke factoren die bijdragen tot het verband

Het geografische gebied beslaat de westelijke rand van het Jura-massief. Het ligt in de natuurlijke regio Revermont en wordt als volgt begrensd:

— in het oosten, door het eerste kalksteenplateau van de Jura, met een gemiddelde hoogte van 550 meter,

— in het westen, door een vlakte die de oostrand van de Bresse-slenk vormt.

Het geografische gebied strekt zich uit over het grondgebied van dertien gemeenten in het kanton Arbois in het departement Jura.

De zorgvuldig voor de druivenoogst afgebakende percelen liggen tegen de hellingen aan de rand van het plateau en zijn in het algemeen op het westen gericht. De hellingen bestaan uit mergel of klei uit de vroege jura en het trias en worden gedomineerd door de imposante richel van gelig kalksteen uit de midden-jura. De percelen beslaan ook de enkele uitlopers onderaan de voornaamste berghelling, die uit dezelfde klei bestaan. De glooiingen zijn bezaaid met kalkpuin, dat de onderliggende mergel voedt en lichter maakt. Hier en daar bevat de klei onregelmatig afgeronde kiezels die zijn overgebleven uit inmiddels opgeloste kalkhoudende lagen. De wijngaardpercelen bevinden zich op 250 tot 400 meter hoogte.

Wijnen met de aanvullende geografische benaming “Pupillin” worden uitsluitend geproduceerd in de gemeente Pupillin, ten zuiden van Arbois. In een grillig reliëf met overal kalkpuin is de bodem van de voor de druivenoogst afgebakende percelen gevormd op een diepe laag van zeer compacte, geïriseerde kleiachtige mergel.

Het geografische gebied heeft een fris zeeklimaat met landklimaatinvloeden: sterke temperatuurverschillen door het jaar heen met een gemiddelde van 10,5 °C en warme en natte zomers. De natuurlijke regio Revermont is veel waterrijker dan de aangrenzende vlakte. De jaarlijkse neerslag bedraagt meer dan duizend millimeter en valt verspreid over het hele jaar. De herfst is in het algemeen zonnig en droog, maar winderig.

De klimatologische omstandigheden van het geografische gebied, die worden bepaald door de kenmerken van het terrein (beschutte hellingen, natuurlijke afvoer van overmatig water, maximale zonnestraling), zorgen voor een lastig regionaal klimaat, zodat de locatie van de wijngaard cruciaal is. De hoog oprijzende kliffen bieden de wijngaarden beschutting tegen de wind uit het noorden en het oosten.

8.2. Beschrijving van de menselijke factoren die bijdragen tot het verband

De wijnbouw in de Jura bestaat al sinds de tijd van de Kelten. Vanaf het jaar 1000 zijn er talrijke bronnen die van het bestaan ervan getuigen. Vanaf de dertiende eeuw was een groot deel van de wijngaard van Arbois in het bezit van de landsheren van Salins, Otto IV en diens opvolgers, en later van Filips de Stoute, hertog van Bourgondië. Zij leverden een beslissende bijdrage aan de economische ontwikkeling van de wijngaard door de consumptie van de wijnen in heel Europa en aan de koninklijke hoven te bevorderen.

Arbois is de geboortestreek van Louis Pasteur, die vaak als de “vader van de oenologie” wordt beschouwd. Hij had ook een wijngaard in de buurt van Arbois.

Na de verwoestingen door de fylloxera (druifluis) eind negentiende eeuw en door de oorlogen en economische crises van de twintigste eeuw is de wijnbouw hersteld dankzij de wilskracht en juiste keuzes van de producenten. In het jaar 1858 werd de Société de viticulture d’Arbois opgericht, met als doel “de bevordering van goede wijnbouwmethoden en wijnproductie”.

In 1906 volgde in Arbois de oprichting van de eerste Franse wijncoöperatie. Door aldus de handen ineen te slaan en eendrachtig samen te werken kregen de producenten de beschikking over efficiënte middelen voor verwerking en rijping.

In 1908 werd het “Syndicat de défense viticole de l’appellation d’origine du canton d’Arbois” opgericht, dat een certificaat van oorsprong in het leven riep om de wijnstreek Arbois te beschermen.

In de loop der generaties hebben de producenten drie typische druivenrassen uit de Jura geselecteerd: savagnin B, poulsard N en trousseau N. Daarnaast hebben zij twee rassen uit de naburige wijnstreek van Bourgogne overgenomen: chardonnay B en pinot noir N.

Doordat de wijngaarden op veelal zeer steile hellingen zijn gelegen, zijn de producenten genoodzaakt de nodige krachttoeren te verrichten, zoals het werken met rupsvoertuigen om de grond op te hogen en de terrassen vorm te geven.

De productie van wijnen met de aanduiding “vin jaune” is een specialiteit uit de Jura waarvan de oorsprong onduidelijk is. De producenten in de Jura hebben er strenge regels voor opgesteld: selectie van het druivenras savagnin B, behoud van de natuurlijke ontwikkeling van de endogene microbenstammen die zorgen voor het ontstaan van een gistlaag (de “voile” of “sluier), rijping zonder bijvulling enz. De druiven worden geoogst wanneer zij optimaal zijn gerijpt, en vervolgens verwerkt tot droge witte wijn. Daarna rijpt de wijn minimaal zes jaar op eikenhouten vaten, zonder te worden bijgevuld. Tijdens deze lange rijping ontwikkelt zich op natuurlijke wijze een gistsluier aan het oppervlak van de wijn. Die sluier zorgt tijdens het rijpen voor een beheerste oxidatie. Tot slot wordt de “vin jaune” gebotteld in een originele fles van 62 centiliter, de zogeheten “Clavelin”.

Ook de productie van wijnen met de aanduiding “strowijn” is kenmerkend voor de wijnbouw van de Jura. Om in een tamelijk vochtig en koud klimaat hoge suikerconcentraties te verkrijgen, worden geselecteerde trossen los van de wijnstok gedurende ten minste zes weken ingedroogd. Daartoe worden de trossen in een droog en geventileerd maar onverwarmd gebouw aan ijzerdraad opgehangen of in kleine kratten of op rasters bewaard. Vervolgens wordt door trage persing uit de ingedroogde druiven een geringe hoeveelheid sap verkregen, een zeer suikerrijke en langzaam gistende most.

In 2009 bedroeg de jaarproductie van wijnen met de oorsprongsbenaming “Arbois”, op 820 hectare, ongeveer 15 000 hectoliter rode of roséwijnen, 12 000 hectoliter witte wijnen, 1 000 hectoliter wijn met de aanduiding “vin jaune” en 500 hectoliter wijn met de aanduiding “strowijn”. Van de 252 druivenoogsters zijn er 55 die hun eigen oogst vinifiëren, goed voor 60 % van de wijnproductie, 30 % van de productie wordt gevinifieerd door drie wijncoöperaties en ten slotte zijn er zeven handelaren die druiven inkopen om de resterende 10 % te bereiden.

8.3. Causale interacties

De wijnen met de gecontroleerde oorsprongsbenaming “Arbois” ontlenen hun specifieke kenmerken vooral aan de mergelhoudende bodem (klei-kalksteen) van de zorgvuldig afgebakende percelen, die meer dan elders bedekt zijn met kalkpuin, maar ook aan de helling en ligging van de wijngaarden. Dieper in de grond profiteert de wijnstok van constante koelte, terwijl de laag puin aan het oppervlak zorgt voor opwarming van de bodem en een goede afwatering.

Via een langdurig proces van waarnemingen zijn de producenten erin geslaagd de rassen te planten op plaatsen waar zij het best gedijen. Voor de rassen trousseau N en savagnin B moet de bodem voldoen aan strenge voorwaarden. Terwijl het eerste een zeer warme grindbodem vereist, is voor het tweede een ondergrond nodig die aan het oppervlak uitgesproken steenachtig maar in de diepte zeer koel is.

Dankzij de combinatie van deze pedologische, topografische en mesoklimatologische factoren zijn de omstandigheden in het geografische gebied optimaal voor de productie van aromatische witte wijnen, met een uitgesproken fruitigheid en mineraliteit en met een frisheid die een goed rijpingspotentieel garandeert.

De wijnbouwers zorgen met behulp van gecontroleerde opbrengstpraktijken voor optimaal beheer van de plant en beheersing van de groeikracht en het productiepotentieel. Zij volgen praktijken die bevorderlijk zijn voor het behoud van de bodem (bijvoorbeeld door de aanleg van grasstroken) en het algemene erosierisico voor wijngaarden op steile hellingen en mergelgronden tegengaan.

Wat betreft de wijnen met de aanvullende geografische benaming “Pupillin”, leent de diepe, mergelachtige en compacte bodem, met zeer steile hellingen, zich bij uitstek voor de productie van rode wijnen, met name die van het druivenras poulsard N.

Het moeilijke klimaat van het geografische gebied is zelf mede bepalend voor de bijzondere kenmerken van “vin jaune”. Het grote verschil tussen winter- en zomertemperaturen draagt bij tot het ontstaan van de gistlaag, de “sluier”, die verantwoordelijk is voor de “goût de jaune”, de karakteristieke geur en smaak van gele wijn. De traditie van zeer lange rijping zonder bijvulling, die wordt beschreven in het productdossier, maakt het gemakkelijker om de specifieke kenmerken van “vin jaune” tot uitdrukking te laten komen. Naarmate de wijn rijpt, worden de aroma’s geconcentreerder en complexer.

De relatieve droogte van de winderige herfst bevordert de indroging van de druiven voor de bereiding van “strowijn”. De wijn rijpt minimaal tot 15 november van het derde jaar na het jaar van de oogst, waarvan ten minste anderhalf jaar op hout, waarmee de ontwikkeling van complexe aroma’s en verdere verfijning van de wijnen wordt bereikt.

Al in 1285 genoot de “Arbois”-wijn grote vermaardheid: volgens de trouvère Jacques Bretel, die deze wijn dronk in gezelschap van Henri de Briey, schonk de graaf van Chiny hem voor de genodigden tijdens het toernooi te Chauvency!

Later kocht Louis Pasteur een wijngaard in Arbois, waar hij via experimenten met gisting aantoonde dat bacteriën niet vanzelf ontstaan. Daarmee maakte hij een einde aan het debat met de pleitbezorgers van de hypothese van de generatio spontanea. Hij bewees ook dat de plaatselijke microflora een rol speelt in het altijd wat raadselachtige verband tussen een product en de plaats waar het wordt gemaakt.

9. Andere essentiële voorwaarden (verpakking, etikettering, andere vereisten)

Gebied in de onmiddellijke nabijheid

Rechtskader:

Nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde:

Afwijking betreffende de productie in het afgebakende geografische gebied

Beschrijving van de voorwaarde:

Het gebied in de onmiddellijke nabijheid waar de vinificatie, de bereiding en de rijping van de wijnen bij wijze van uitzondering mogen plaatsvinden, bestaat uit het grondgebied van de volgende gemeenten op basis van de officiële geografische code van 2021:

- Departement Doubs: Arc-et-Senans, Bartherans, Brères, Buffard, By, Cademène, Cessey, Charnay, Châtillon-sur-Lison, Chay, Chenecey-Buillon, Chouzelot, Courcelles, Cussey-sur-Lison, Echay, Epeugney, Fourg, Goux-sous-Landet, Lavans-Quingey, Liesle, Lombard, Mesmay, Montrond-le-Château, Myon, Palantine, Paroy, Pessans, Quingey, Rennes-sur-Loue, Ronchaux, Rouhe, Rurey, Samson, Le Val;

- Departement Jura: Abergement-le-Petit, Abergement-lès-Thésy, Aiglepierre, Aresches, Arlay, Augea, Augerans, Augisey, Aumont, Balanod, Bans, Barretaine, Baume-les-Messieurs, Beaufort-Orbagna, Belmont, Bersaillin, Besain, Biefmorin, Bletterans, Blois-sur-Seille, Blye, Bois-de-Gand, Bonnefontaine, Bornay, Bracon, Brainans, Briod, Buvilly, Cernans, Césancey, La Chailleuse (enkel het deel dat samenvalt met het grondgebied van de voormalige gemeente Saint-Laurent-la-Roche), Chamblay, Chamole, Champagne-sur-Loue, Champrougier, La Chapelle-sur-Furieuse, Chapelle-Voland, La Charme, La Chassagne, Château-Chalon, La Châtelaine, Chatelay, Le Chateley, Châtillon, Chaumergy, Chaussenans, Chaux-Champagny, La Chaux-en-Bresse, Chemenot, Chêne-Sec, Chevreaux, Chille, Chilly-le-Vignoble, Chilly-sur-Salins, Chissey-sur-Loue, Clucy, Colonne, Commenailles, Condamine, Conliège, Cosges, Courbette, Courbouzon, Courlans, Courlaoux, Cousance, Cramans, Cuisia, Darbonnay, Desnes, Les Deux-Fays, Digna, Domblans, Dournon, Ecleux, L’Etoile, Fay-en-Montagne, La Ferté, Le Fied, Fontainebrux, Foulenay, Francheville, Frébuans, Frontenay, Geraise, Germigney, Geruge, Gevingey, Gizia, Grange-de-Vaivre, Graye-et-Charnay, Grozon, Hauteroche, Ivory, Ivrey, Ladoye-sur-Seille, Larnaud, Lavigny, Lemuy, Loisia, Lombard, Lons-le-Saunier, Le Louverot, La Loye, Macornay, Mantry, Marnoz, La Marre, Maynal, Menétru-le-Vignoble, Messia-sur-Sorne, Miéry, Moiron, Molain, Monay, Montagna-le-Reconduit, Montaigu, Montain, Montbarrey, Montholier, Montmarlon, Montmorot, Mont-sous-Vaudrey, Mouchard, Nance, Neuvilley, Nevy-sur-Seille, Nogna, Ounans, Oussières, Pagnoz, Pannessières, Passenans, Perrigny, Le Pin, Picarreau, Plainoiseau, Plasne, Poids-de-Fiole, Poligny, Pont-d’Héry, Pont-du-Navoy, Port-Lesney, Pretin, Publy, Quintigny, Recanoz, Relans, Repots, Revigny, Rosay, Rotalier, Ruffey-sur-Seille, Rye, Saint-Amour, Saint-Didier, Saint-Lamain, Saint-Lothain, Saint-Maur, Saint-Thiébaud, Sainte-Agnès, Saizenay, Salins-les-Bains, Santans, Sellières, Sergenaux, Sergenon, Souvans, Thésy, Thoissia, Toulouse-le-Château, Tourmont, Trenal, Les Trois-Châteaux, Val-d’Epy (enkel het deel dat samenvalt met het grondgebied van de voormalige gemeenten Nantey, Val d’Epy en Senaud), Val-Sonnette, Vaudrey, Vaux-sur-Poligny, Verges, Véria, Vernantois, Le Vernois, Vers-sous-Sellières, Vevy, La Vieille-Loye, Villeneuve-d’Aval, Villeneuve-sous-Pymont, Villerserine, Villers-Farlay, Villers-les-Bois, Villevieux, Le Villey, Vincent-Froideville, Voiteur.

Gebied in de onmiddellijke nabijheid

Rechtskader:

Nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde:

Afwijking betreffende de productie in het afgebakende geografische gebied

Beschrijving van de voorwaarde:

Voor de aanvullende geografische benaming “Pupillin” bestaat het gebied in de onmiddellijke nabijheid waar de vinificatie, de bereiding en de rijping van de wijnen bij wijze van uitzondering mogen plaatsvinden, uit het grondgebied van de in deel IV, punt 1, a), en deel IV, punt 3, a), genoemde gemeenten, met uitzondering van de gemeente Pupillin, die het geografische gebied van deze geografische benaming vormt.

Etikettering

Rechtskader:

Nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde:

Aanvullende bepalingen betreffende de etikettering

Beschrijving van de voorwaarde:

De naam van de gecontroleerde oorsprongsbenaming “Arbois” mag worden aangevuld met de traditionele aanduiding “vin de paille” (“strowijn”).

De naam van de gecontroleerde oorsprongsbenaming “Arbois” mag worden aangevuld met de traditionele aanduiding “vin jaune” (“gele wijn”).

Op wijnen met de aanduiding “strowijn” moet het oogstjaar worden weergegeven.

Voor wijnen met de aanvullende geografische benaming “Pupillin” moet de naam van de aanvullende geografische benaming direct na de naam van de gecontroleerde oorsprongsbenaming worden weergegeven in tekens die hoger noch breder zijn dan de tekens van de gecontroleerde oorsprongsbenaming.

Op het etiket van de wijnen met de gecontroleerde oorsprongsbenaming mag de naam van een kleinere geografische eenheid worden vermeld op voorwaarde dat:

— het gaat om een plaatsnaam die is opgenomen in het kadaster;

— deze staat vermeld op de oogstaangifte.

De in het kadaster opgenomen plaatsnaam wordt vermeld in tekens die niet groter of breder zijn dan de helft van de lettertekens van de naam van de gecontroleerde oorsprongsbenaming.

Verpakking

Rechtskader:

EU-wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde:

Aanvullende bepalingen betreffende de etikettering

Beschrijving van de voorwaarde:

De “Clavelin” is een fles met een inhoud van ongeveer 62 centiliter die uitsluitend is bestemd voor het bottelen van wijnen met oorsprongsbenaming en de traditionele aanduiding “vin jaune”.

Link naar het productdossier

https://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-f3ff41c6-ac5a-4378-aec8-0837f4d9d8d6

(1) PB L 9 van 11.1.2019, blz. 2.