Nr. C 255/18 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 7. 11.75 
voor  de allereerste  keer  bijeenkwamen  en tijdens  de 
volgende  vergadering  in juni  1974  een  onderwijscom-
missie  hebben  opgericht  die vóór  30 juni  1975  verslag 
moet  uitbrengen.  Het  stemt  het  Comité  echter  tot 
bezorgdheid  dat  de Raad  het  voorstel  van  de Com-
missie  tot oprichting  van  een  Comité  voor  samenwer-
king  bij het onderwijs,  dat aan  de Commissie  verant-
woording  verschuldigd  is, niet  heeft  goedgekeurd.  Er 
dient  naar  zijn  mening  beslist  een  permanent  Comité 
voor  onderwijszaken  te komen  van  wiens  advies  men 
kan uitgaan  bij het uitstippelen  van  een  communau-tair beleid  op onderwijsgebied  en — wat  nog  belang-
rijker  is — bij het overgaan  tot concrete  actie;  het 
spreekt  de wens  uit te worden  geraadpleegd  over  het 
lidmaatschap  van  dit Comité  en over  zijn  bevoegdhe-
den, met  inbegrip  van  zijn  betrekkingen  tot het raad-
gevend  comité  voor  beroepsopleiding.  Het  Comité  is 
in ieder  geval  van  plan  alles  wat  op onderwijsgebied 
gaande  is onafgebroken  op de voet  te volgen,  aange-
zien deze  materie  zijns  inziens  van  essentieel  en vitaal 
belang  is voor  het welzijn  van  de Gemeenschap. 
Gedaan  te Brussel,  24 april  1975. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
Advies  inzake  een  mededeling  van  de Commissie  aan  de Raad  betreffende  het  pro-
gramma  van  modelprojecten  en onderzoek  voor  de bestrijding  van  armoede,  opgesteld 
conform  de resolutie  van  de Raad  van  21 januari  1974  betreffende  een  sociaal 
actieprogramma 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is nog  niet  bekendgemaakt  in het 
Publikatieblad  van  de F.uropese  Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 23 januari  1975  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  het  artikel  198  van  het  Verdrag  tot oprichting  van  de 
Europese  Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemde  programma  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 23 en 24 april  1975  te Brussel  gehouden  129e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  van  23 januari  1975  daterende  verzoek 
van de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen  om 
een advies  inzake  het „Programma  van  modelprojec-
ten en onderzoek  voor  de bestrijding  van  armoede, 
opgesteld  conform  de Resolutie  van  de Raad  van  21 
januari  1974  betreffende  een  sociaal  actiepro-
gramma", Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap,  in het  bijzonder  artikel 
198, 
Gezien  het  besluit  van  zijn  Bureau  van  28 januari 
1975  de Afdeling  voor  sociale  vraagstukken  te belas-
ten met  het opstellen  van  een  advies  inzake  dit onder-
werp, 
Gezien  het advies  dat de Afdeling  voor  sociale  vraag-
stukken  tijdens  haar  op 10 april  1975  gehouden  ver-
7.11.75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 255/19 
gadering  heeft  opgesteld  en het  door  de rapporteur, 
de heer  Carroll,  uitgebrachte  mondelinge  verslag, 
Gezien  de beraadslagingen  van  de op 23 en 24 april 
gehouden  129e  zitting  (vergadering  van  24 april), 
Overwegende  dat  in het op 25 oktober  1973  door  de 
Commissie  bij de Raad  ingediende  sociaal  actiepro-
gramma  evenveel  belang  is gehecht  aan  krachtig 
optreden  op sociaal  gebied  als aan  de verwezenlijking 
van de economische  en monetaire  unie; 
Overwegende  dat  in het sociaal  actieprogramma  spe-
ciale  maatregelen  zijn  gepland  voor  de bestrijding  van 
de armoede,  met  het doel  de Lid-Staten  te steunen  bij 
hun pogingen  de chronisch  armen  te helpen  en hen  in 
staat  te stellen  meer  te profiteren  van  het  economi-
sche  en maatschappelijke  welzijn  in de Gemeenschap; 
Overwegende  dat  het  Economisch  en Sociaal  Comité 
in zijn  advies  inzake  het sociaal  actieprogramma  er de 
nadruk  op heeft  gelegd  dat met  de doeleinden  van  het 
sociaal  actieprogramma  rekening  moet  worden  ge-
houden  bij het tot stand  brengen  van  alle  communau-
taire  besluiten  en  verklaard  heeft  dat  de  grootst 
mogelijke  prioriteit  zou  moeten  worden  gegeven  aan 
doelgerichte  pogingen  om  mensen  met  lage  inkomens 
en mensen  die een  bijzonder  armoedig  bestaan  leiden 
te helpen, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  algemene  stemmen  bij 5 onthoudingen  werd 
goedgekeurd: 
Het Comité  keurt  de  voorstellen  voor  het  „Pro-
gramma  van  modelprojecten  en onderzoek  voor  de 
bestrijding  van  armoede,  opgesteld  conform  de reso-
lutie  van  de Raad  van  21 januari  1974  betreffende  een 
sociaal  actieprogramma"  goed  onder  voorbehoud  van 
de volgende  opmerkingen: 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. Het  Comité  wijst  erop  dat  de Raad  in zijn 
Resolutie  van  21 januari  1974,  na nota  genomen  te 
hebben  van  de voorstellen  die in het sociaal  actiepro-
gramma  worden  gedaan,  uiting  heeft  gegeven  aan  de 
politieke  bereidheid  om  gedurende  een  eerste  etappe, 
die de periode  van  1974  tot en met  1976  bestrijkt,  de 
maatregelen  vast  te stellen  die noodzakelijk  zijn  voor 
de verwezenlijking  van  een  aantal  specifieke  doelstel-
lingen.  Aan  een  lijst  van  10 projecten  die reeds  bij de 
Instellingen  van  de Gemeenschappen  in voorbereiding 
waren,  werden  24 actiepunten  toegevoegd.  Een  daar-
van betrof: „de tenuitvoerlegging  in samenwerking  met  de 
Lid-Staten  van  een  aantal  specifieke  maatregelen 
ter bestrijding  van  de armoede  door  de voorberei-
ding  van  modelprojecten". 
1.2. Het  Comité  kan  er volledig  mee  akkoord  gaan 
dat aan  de bestrijding  van  de armoede,  samen  met 
acht  andere  actiepunten,  prioriteit  is toegekend  en dat 
de Commissie  op zich  heeft  genomen  om  de Raad  in 
de loop  van  1974  de nodige  voorstellen  inzake  deze 
prioriteiten  voor  te leggen.  Het  Comité  wijst  erop  dat 
in de Resolutie  van  de Raad  werd  bepaald  dat  boven-
genoemde  actiepunten  in overeenstemming  zouden 
moeten  zijn  met  de bepalingen  van  de Verdragen,  met 
inbegrip  van  die  van  artikel  235  van  het  Verdrag  tot 
oprichting  van  de Europese  Economische  Gemeen-
schap.  In de Resolutie  werd  eveneens  verklaard  dat 
het „ten  einde  het  voorgestelde  actieprogramma  te 
doen  slagen  en met  name  gezien  de structurele  veran-
deringen  en onevenwichtigheden  in de Gemeenschap, 
van belang  is in de noodzakelijke  middelen  te voor-
zien . . 
2. Goedkeuring  van  het initiatief  van  de 
Gemeenschap 
2.1. Het  Comité  juicht  het  voorgestelde  pro-
gramma  toe,  daar  hiermee  een  initiatief  is genomen 
waarbij  de Gemeenschap  zich  voor  het  eerst  ertoe 
verplicht  de strijd  aan  te binden  tegen  de armoede. 
Hoewel  omvang  en doel  van  dit  eerste  programma 
noodzakelijkerwijs  beperkt  zijn,  is het feit  dat de Ge-
meenschap  op deze  wijze  zowel  steun  als stimulans 
kan geven  aan  nationale  initiatieven  op dit gebied  van 
wezenlijk  belang. 
2.2. In  het  algemeen  is het  sociale  beleid  van  de 
Gemeenschappen  geconcentreerd  geweest  op maat-
schappelijke  vraagstuken  die  zich  voordoen  op het 
gebied  van  de werkgelegenheid  of met  het  vraagstuk 
van de werkgelegenheid  samenhangen.  Het  sociaal 
actieprogramma  verklaart  dienaangaande  dat  „het 
doel van  de economische  expansie  gelegen  zou  moe-
ten zijn  in een  verruiming  van  de sociale  keuzemoge-
lijkheden  en in een  voortdurende  vërbetering  van 
zowel  de levensstandaard  als  de kwaliteit  van  het 
bestaan.  Wanneer  het  onmogelijk  blijkt  het groeipro-
ces meer  dan  in het  verleden  in dienst  te stellen  van 
de samenleving,  zou  de groei  zelfs  politiek  onaan-
vaardbaar  kunnen  worden".  In die  geest  is het  vol-
gens  het  Comité  nodig  de reikwijdte  van  het  sociaal 
beleid  te verruimen,  zodat  het  gehele  scala  maat-
schappelijke  problemen  en behoeften  van  de bevol-
kingen  van  de Lid-Staten  bestreken  wordt. 
2.3. Eén  van  de belangrijke  sociale  vraagstukken 
die geen  betrekking  hebben  op de werkgelegenheid  is 
de armoede  die  op niet  onbeduidende  schaal  in de 
landen  van  de Gemeenschap  voorkomt.  De Commis-
Nr. C 255/20 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 7. 11.75 
sie heeft  er in het sociaal  actieprogramma  op gewezen 
dat men  in de Gemeenschap  een  minderheid  aantreft 
van personen  die  lijden  onder  chronische  armoede, 
b. v. sommige  bejaarden,  arbeidsongeschikten  en hun 
gezinsleden,  sociaal  onaangepaste  personen,  grote  ge-
zinnen  met  zeer  lage  inkomens,  kleine  boeren,  enz. 
Het is een  heterogene  groep  waarvan  de samenstel-
lende  delen  moeilijk  precies  te omschrijven  of te 
onderkennen  zijn,  terwijl  ook  de omvang  ervan  moei-
lijk kan  worden  vastgesteld. 
2.4. Het  rapport  van  de werkgroep  die  de Com-
missie  in 1974  heeft  ingesteld  beschrijft  dit verschijn-
sel als volgt: 
„De Lid-Staten  van  de Gemeenschap  hebben  vol-
gens  internationale  maatstaven  een  hoog  ontwik-
kelde  structuur  van  maatschappelijke  dienstverle-
ning,  sociale  zekerheid  en onderwijsvoorzieningen 
— het  zijn  wat  men  in het algemeen  „welvarende 
landen"  noemt.  De meeste  landen  hebben  de afge-
lopen  25  jaar  een  onafgebroken  economische 
groei  gekend  en een  hoog  werkgelegenheidspeil. 
Toch  is in veel  landen  armoede  een  voorwerp  van 
ernstige  zorg  en komt  zelfs  in de rijkste  landen 
nog steeds  armoede  voor". 
2.5. Het  Comité  vestigt  er de aandacht  op dat deze 
overwegingen  een  aantal  essentiële  vragen  opwerpen, 
in het bijzonder  met  betrekking  tot de oorzaken  van 
chronische  armoede  en behoeftigheid  van  groepen  en 
individuen;  het  niet  erkennen  door  degenen  die  niet 
arm zijn  van  het  feit  dat  er nog  steeds  armoede  be-
staat  en dat  het  nodig  is hieraan  een  einde  te maken; 
het feit  ten slotte  dat de pogingen  die worden  gedaan 
om de sociale  problemen  op te lossen  de armoede 
klaarblijkelijk  niet  volledig  uitbannen,  en zelfs  nog 
grotere  armoede  in de hand  kunnen  werken. 
2.6. Armoede  wordt  in het  Commissiedocument 
gedefinieerd  als  een  dusdanig  extreem  gebrek  aan 
middelen  (met  inbegrip  van  financiële  inkomsten,  be-
zittingen  en door  de overheid  of door  particuliere 
instanties  georganiseerde  dienstverlening,  zoals  huis-
vesting  of onderwijs)  dat  de betrokken  personen,  ge-
zinnen  of categorieën  van  personen  zijn  uitgesloten 
van de minimaal  aanvaardbare  normale  leefpatronen, 
de gewone  gebruiken  en activiteiten.  Met  deze  defini-
tie is het  programma  geconcentreerd  op  materiële 
ontbering  met  betrekking  tot de leefpatronen  van  de 
samenleving  die in de beschouwingen  worden  betrok-
ken. Het  Comité  acht  dit  een  bruikbare  en ruime 
definitie,  die de aandacht  vestigt  op de talrijke  facet-
ten van  armoede  zoals  deze  zich  voordoet  in hoog 
ontwikkelde,  moderne  economische  systemen.  Wel 
wordt  erkend  dat  het  in de toekomst  wellicht  nodig 
zal zijn  tot een  meer  nauwkeurige  definitie  te komen 
en dat de resultaten  van  de proefprojecten  en -studies 
zulks  wellicht  zullen  vergemakkelijken. 2.7. Het  Comité  is van  mening  dat  armoede  tal-
rijke  oorzaken  heeft.  Men  neemt  algemeen  aan  dat  de 
ongelijkheid,  die  een  wezenlijk  uitvloeisel  is van  de 
structuren  van  onze  maatschappij  en onze  volkshuis-
houdingen,  een  zeer  belangrijke  oorzaak  vormt.  Er is 
niet alleen  sprake  van  ongelijkheid  tussen  individuen 
en bevolkingsgroepen,  maar  ook  tussen  regio's  in een 
zelfde  land  en binnen  de Gemeenschap.  In de natio-
nale rapporten  die  besproken  zijn  tijdens  het in juni 
1974  gehouden  seminar  en die  opgesteld  zijn  door 
overheidsinstanties  en particuliere  organisaties,  werd 
gewezen  op vele  directe  oorzaken  van  armoede.  Ge-
noemd  werden  o. a.: lage  inkomens  (in sommige  ge-
vallen  ook  lage  lonen);  de speciale  problemen  waar-
mee oudere  mensen  kampen;  het  grote  aantal  op bij-
stand  aangewezen  personen  in de nationale  bevol-
king;  inkomensniveau  van  de agrarische  bevolking; 
grote  gezinnen;  schamel  leefmilieu;  handicaps  enz. 
2.8. Het  Comité  meent  dat  in het  bijzonder  de 
nodige  aandacht  zal moeten  worden  besteed  aan  de 
positie  van  marginale  groepen  in de samenleving: 
vooral  de ouden  van  dagen;  verder  de chronisch  zie-
ken;  individuele  personen  en hun  gezinnen  die  tot 
armoede  zijn  vervallen  ten gevolge  van  verslaafdheid 
aan drugs  of alcohol,  ten gevolge  van  gokken  en van 
crimineel  gedrag;  zij die bijzonder  gebrek  lijden  door-
dat zij geïsoleerd  of in verarmde  regio's  leven;  zij die 
zich niet  kunnen  aanpassen  aan  of niet  opgewassen 
zijn tegen  de spanningen  van  de moderne,  industriële 
samenleving.  Deze  groepen  hebben  specifieke  behoef-
ten die  vragen  om  werkelijke  solidariteit  en inzet  op 
de daartoe  geëigende  maatschappelijke  niveaus. 
2.9. Als  gevolg  van  de huidige  economische  moei-
lijkheden,  met  de bijkomende  symptomen  van  werk-
loosheid  en inflatie,  wordt  momenteel  begrijpelijker-
wijze  alle  aandacht  geconcentreerd  op beleidsplannen 
ten behoeve  van  werkgelegenheid  en economische 
stabiliteit.  Desalniettemin  is het  noodzakelijk  te er-
kennen  dat  de economische  recessie  gevolgen  heeft 
voor  de armen  en de minder  bedeelden  in de samen-
leving  en dat  de stuwkracht  die  kan  uitgaan  van  de 
voorgestelde  projecten  ter bestrijding  van  de armoede 
gehandhaafd  dient  te blijven. 
3. Lange-termijnaspecten  van  het programma 
3.1. Het  Comité  is van  mening  dat  speciaal  de 
nadruk  moet  worden  gelegd  op  de  lange-termijn-
aspecten  van  het  voorgestelde  programma.  De Com-
missie  noemt  als doel  van  dit programma  „projecten 
ter bestrijding  van  de armoede  in de Lid-Staten  te 
stimuleren  door  het selecteren  van  een  beperkt  aantal 
projecten  (...)  die de hoofdoorzaken  van  de armoede 
kunnen  blootleggen  en  het mogelijk  maken  een  doel-
matige  actie,  gericht  op  de verzachting  van  de ar-
moede,  uit  te stippelen".  De  Commissie  werkt  dit 
aspect  nog  verder  uit  door  te stellen  dat  het  pro-
7.11.75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 255/21 
gramma,  ook  al heeft  het slechts  een  beperkte  reik-
wijdte  en zijn  de beschikbare  financiële  middelen  be-
perkt,  „kan  dienen  om  een  duidelijker  beeld  te ont-
wikkelen  van  een  complex  probleem  en kan  leiden 
tot nieuwe  technieken  om  dit probleem  krachtig  aan 
te pakken,  terwijl  het  aldus  bijdraagt  tot  een  betere 
informatie  en  tot een  in de toekomst  meer  doelmatig 
beleid". 
3.2. Het  behoort  tot de essentie  van  elk modelpro-
ject dat  de lering  die eruit  kan  worden  getrokken  en 
de ervaring  die  ermee  kan  worden  opgedaan  alge-
meen  benut  kunnen  worden  en kunnen  worden  ver-
werkt  in de lange-termijnplanning  voor  de sociale 
dienstverlening,  alsmede  tot richtsnoer  kunnen  dienen 
voor  het  toekomstige  beleid  op  lokaal,  nationaal, 
Europees  en internationaal  niveau. 
3.3. Het  Comité  vestigt  er de aandacht  op dat voor 
de verwezenlijking  van  deze  belangrijke  doelstelling 
vereist  is dat de nationale  regeringen,  en daarmee  alle 
betrokken  ministeries,  hun  volledige  medewerking 
verlenen.  Er dienen  regelingen  getroffen  te worden 
met zowel  overheidsinstanties  als particuliere  organi-
saties  op  plaatselijk,  nationaal  en  communautair 
niveau  voor  het  verzamelen  en verspreiden  van  gege-
vens  en voor  het  bevorderen  van  besprekingen  over 
de politieke  relevantie  ervan. 
3.4. Voor  de uiteindelijke  uitbanning  van  armoede 
zal een  structurele  hervorming  op lange  termijn  nodig 
zijn.  Een  dergelijke  hervorming  zal een  betere  sprei-
ding  van  kennis  noodzakelijk  maken,  evenals  een  wij-
ziging  van  de inkomensverdeling,  een  herziening  van 
de machtsverhoudingen  in de maatschappij  en niet  in 
de laatste  plaats  de bereidheid  nieuwe  maatschappe-
lijke  verantwoordelijkheden  op zich  te nemen.  Derge-
lijke  veranderingen  zullen  slechts  op lange  termijn 
kunnen  worden  bereikt  en  het  onderhavige  pro-
gramma  vormt  een  zeer  bescheiden  eerste  stap  in de 
goede  richting.  Het  dient  echter  van  begin  af aan  als 
een bijdrage  tot dit proces  te worden  beschouwd. 
4. Doelgerichtheid  van  de activiteiten 
4.1. Het  Comité  is van  mening  dat het programma 
duidelijk  doelgerichte  plannen  moet  bevatten.  De 
modelprojecten  dienen  in het algemeen  gericht  te zijn 
op de verwezenlijking  van  de volgende  doeleinden: 
— praktische  steun  aan  arme  wijken  en gebieden  of 
aan behoeftige  bevolkingsgroepen; 
— sterkere  bewustwording  bij de bevolking  van  de 
problematiek  van  de armoede; 
-— bijdrage  tot de ontwikkeling  van  het beleid. 
4.2. Met  deze  overwegingen  in gedachten  gaat  het 
Comité  akkoord  met  de definitie  die  de Commissie geeft  van  een  modelproject,  nl. „een  beperkt  experi-
menteel  project  waarbij  bepaalde  acties  worden  be-
proefd  ten einde  te onderzoeken  of zij op doelmatige 
wijze  voldoen  aan  de behoeften  van  personen  in ar-
moede". 
4.3. Om  werkelijk  doeltreffend  te zijn  dient  elk 
modelproject  een  nauwkeurig  afgebakend  research-
element  te bevatten,  waardoor  de praktische  uitwer-
king  van  het  project  kan  worden  nagegaan  en het 
trekken  van  de  juiste  conclusies  vergemakkelijkt 
wordt.  Vernieuwingen  in dit  aspect  van  toegepaste 
research  dienen  in het  programma  te worden  aange-
moedigd. 
4.4. In  het  programma  is plaats  voor  een  beperkt 
aantal  modelonderzoeken  of met  de modelprojecten 
samenhangende  research-projecten,  die  zouden  kun-
nen worden  benut  om  na te gaan  wat  de fundamen-
tele aspecten  van  de oorzaken  en de omvang  van  de 
armoede  zijn. 
5. Beweegredenen  van  het programma 
5.1. Het  Comité  wil gaarne  zijn  mening  geven  over 
een aantal  essentiële  beginselen  die het als de beweeg-
redenen  van  het  programma  van  modelprojecten  be-
schouwt.  Deze  kunnen  ook  buiten  het  kader  van  het 
onderhavige  programma  vallen  en zullen  waarschijn-
lijk aandacht  krijgen  op het  niveau  waarop  de be-
sluitvorming  der  nationale  regeringen  en die  der  Ge-
meenschap  plaatsvindt. 
5.2. Armoede  dient  niet  in de eerste  plaats  als 
een statistisch  gegeven  te worden  beschouwd,  maar 
veeleer  als een  aangelegenheid  die  zowel  individuele 
personen  als  bevolkingsgroepen  in de maatschappij 
met zorg  vervult  en als  een  uitvloeisel  van  dieplig-
gende  maatschappelijke  en economische  krachten.  De 
mens  als  individu  dient  in het  middelpunt  van  de 
maatschappelijke  belangstelling  te worden  geplaatst 
en bijzondere  aandacht  dient  te worden  besteed  aan 
hen die  werkelijk  behoeftig  zijn:  bejaarden,  eenza-
men,  geestelijk  gestoorden,  wezen,  gehandicapten  en 
andere  marginale  bevolkingsgroepen.  Behoeftige  kin-
deren  hebben  een  bijzondere  aanspraak  op de midde-
len en de inzet  van  de maatschappij.  Het  gehele 
sociale  beleid  dient  erop  gericht  te zijn  het individu  te 
helpen  zich  ten  volle  te ontplooien  en zich  volledig 
waar  te maken. 
5.3. Erkend  dient  te worden  dat  economische  en 
maatschappelijke  gezichtspunten  bij  het  vraagstuk 
van de armoede  nauw  met  elkaar  verweven  zijn.  Be-
leidsplannen  die  gericht  zijn  op bestrijding  van  de 
armoede  onder  bepaalde  categorieën  van  de bevol-
king  en in bepaalde  wijken  of regio's  kunnen  niet  ef-
fectief  zijn  wanneer  zij op zichzelf  staan  en niet  ge-
paard  gaan  met  een  passend  en rechtvaardig  beleid 
Nr. C 255/22 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 7.11.75 
op andere  terreinen,  zoals  ten  aanzien  van  subsidies 
ter stimulering  van  de economische  ontwikkeling  en 
van fiscale  aangelegenheden.  Deze  wisselwerking  tus-
sen de verschillende  beleidsvormen  is een  zaak  van 
wezenlijk  belang;  de aandacht  dient  gericht  te wor-
den op  rationalisering  van  de activiteiten  van  de 
nationale  ministeries  en de communautaire  instellin-
gen die  zich  bezighouden  met  zaken  als:  regionaal 
beleid,  economische  planning,  justitie,  onderwijs,  cul-
tuur,  woningbouw,  sociale  zekerheid  en alle  aspecten 
die met  de gezondheidszorg  samenhangen. 
5.4. Het  beleid  in het  algemeen,  en het  voorge-
stelde  programma  van  modelprojecten  in het  bijzon-
der, dient  zich  niet  alleen  te bekommeren  om  mate-
riële  armoede  in enge  zin,  maar  ook  om  sociale,  cul-
turele  en geestelijke  armoede  en om de nood  die ver-
oorzaakt  wordt  door  een  slecht  milieu,  gebrekkige 
huisvesting,  enz. 
5.5. Men  dient  de blik  verder  te richten  dan  alleen 
op het  doel  van  pure  economische  vooruitgang  en de 
individuele  mens  te beschouwen  als méér  dan  alleen 
maar  een  produktieve  of een  potentieel  produktieve 
factor  in het economische  systeem.  Een  beleid  gericht 
op bestrijding  van  de armoede  moet  meer  inhouden 
dan louter  ondersteuning  van  het arbeidsbeleid. 
5.6. Het  is voor  elk  beleid  op sociaal  gebied  van 
doorslaggevend  belang  dat  de publieke  opinie  zich 
sterk  bewust  wordt  — en blijft  — van  de sociale 
problematiek  en te dien  aanzien  een  progressieve 
houding  aaneemt.  De houding  van  de gehele  bevol-
king  t.o.v.  betere,  en onvermijdelijk  duurdere,  sociale 
dienstverlening  en sociale  verzekeringen  zal  effectief 
werken  als een  rem,  waarmee  de politici  die  de be-
sluiten  nemen  rekening  moeten  houden.  Hier  ligt  een 
grote  uitdaging  aan  de politieke  en sociale  leiders  op 
Europees  en nationaal  niveau. 
6. Bijzondere  opmerkingen 
6.1. Het  programma  van  modelprojecten 
6.1.1.  Bij  de indiening  van  haar  programma  van 
modelprojecten  heeft  de Commissie  duidelijk  gesteld 
dat dit initiatief  „op  zich  de armoede  niet  kan  uitban-
nen".  Hetgeen  in dit programma  wordt  voorgesteld  is 
slechts  een  beperkt  actieplan,  dat  echter  een  waarde-
volle  bijdrage  kan  leveren  tot de positieve  ontwikke-
ling van  de standpunten  ter zake,  de verbetering  van 
de sociale  dienstverlening  en het  vrijmaken  van  de 
weg naar  een  nieuwe  politieke,  sociale  en economi-
sche  strategie  die van  belang  is voor  de verlichting  en 
de uitbanning  van  chronische  armoede. 
6.1.2.  Het  Comité  is zich  van  de beperktheid  van 
het voorgestelde  programma  bewust,  evenals  ander-
zijds  van  de mogelijkheden  die  dit programma  biedt voor  de toekomst.  Het  wijst  erop  dat  het  van  veel 
belang  is dat  de Gemeenschap  op dit  gebied  enige 
verantwoordelijkheid  op zich  neemt  en hier  middelen 
investeert  die  men  kan  beschouwen  als  „risicodra-
gend  kapitaal"  dat  in termen  van  toekomstig  beleid 
en toekomstige  activiteiten  wellicht  zeer  rendabel  zal 
blijken. 
7. Onderdelen  van  het programma 
7.1. Het  Comité  is het eens  met  de Commissie  dat 
het noodzakelijk  is „over  een  referentiekader  te be-
schikken,  waarin  de meest  geschikte  richtlijnen  en 
criteria  zijn  vastgelegd  voor  de selectie  van  de projec-
ten, die  in aanmerking  komen  voor  ondersteuning" 
en voor  een  systematische  aanpak  van  de tenuitvoer-
legging,  de controle  op en de beoordeling  van  de 
verschillende  projecten. 
7.2. Het  Comité  plaatst  een  aantal  kanttekeningen 
bij enkele  onderwerpen  die aan  de orde  komen  in het 
overzicht  dat  de Commissie  van  de criteria  en de 
uitvoeringsbepalingen  geeft. 
7.3. Als  eerste  criterium  wordt  de eis genoemd  dat 
de gekozen  projecten  „een  vernieuwend  karakter  heb-
ben, zodat  men  kan  verwachten  dat  de resultaten 
ervan  een  belangrijk  effect  hebben  op de ontwikke-
ling van  de verschillende  vormen  van  beleid  .. Het 
Comité  aanvaardt  dit  criterium,  maar  het  is van 
mening  dat  hierbij  gewezen  dient  te worden  op de 
noodzaak  enkele  praktische  resultaten  bij de betrok-
ken personen  en bevolkingsgroepen  te bereiken. 
7.4. Dit  aspect  hangt  nauw  samen  met  een  uiterst 
belangrijk  element  van  het  programma  waarop  de 
Commissie  wijst.  De  Commissie  beschouwt  het  als 
essentieel  dat  „alle  projecten  .. . een  beroep  doen  op 
de actieve  inschakeling  van  de in armoede  verkerende 
groep  bij de tenuitvoerlegging  van  het project  en voor 
zover  mogelijk  bij de planning  ervan".  De Commissie 
dient  bij  voorrang  aandacht  te besteden  aan  dit 
aspect  van  het programma,  wanneer  zij begint  met  de 
praktische  planning  en de tenuitvoerlegging  van  de 
modelprojecten.  De  ervaring  die  zowel  in de Ver-
enigde  Staten  als elders  is opgedaan  met  steunprojec-
ten voor  arme  bevolkingsgroepen  toont  duidelijk  aan 
dat de deelname  van  de betrokkenen  op realistische 
basis  noodzakelijk  is. 
7.5. Positieve  en bestendige  deelname  is van  essen-
tieel belang  om te bereiken  dat dank  zij de modelpro-
jecten  de minder  georganiseerde  groepen  in de Euro-
pese  samenleving  een  stem  in het  kapittel  kunnen 
krijgen  bij de koersbepaling  en de uitwerking  van  de 
beleidsplannen.  Het  feit  dat de armere  groepen  in de 
samenleving  zeer  moeilijk  hun  eigen  problemen  onder 
woorden  kunnen  brengen  is als een  van  de meest 
tekenende  aspecten  van  het  gehele  armoedevraagstuk 
in moderne  samenlevingen  onderkend. 
7.11.75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 255/23 
7.6. Een  belangrijk  aspect  van  het programma  zou 
moeten  zijn  dat  niet  van  bovenaf,  maar  vanuit  het 
gezichtspunt  van  de betrokken  personen  zelf  nage-
gaan  wordt  hoe  de bestaande  systemen  de bevolking 
van dienst  zijn.  In dit verband  zou  het zinvol  zijn  zich 
te verzekeren  van  de actieve  steun  en medewerking 
van de verschillende  categorieën  van  het economische 
en sociale  leven,  alsmede  van  de vele  particuliere  en 
locale  organisaties,  zodat  op een  algemene  algemene 
inzet  van  de plaatselijke  bevolking  voor  de projecten 
gerekend  kan  worden. 
7.7. De  door  de Commissie  voorgestelde  indeling 
van de projecten  in vier  categorieën  (projecten  gericht 
op één  bepaald  gebied;  gericht  op een  bepaalde  cate-
gorie  van  personen;  projecten  die betrekking  hebben 
op het  scheppen  van  specifieke  nieuwe  diensten  en 
projecten  betreffende  de bestaande  diensten  voor 
algemeen  gebruik  van  de bevolking)  met  daarnaast 
een aantal  verkennende  onderzoeken,  acht  het 
Comité  realistisch  en begrijpelijk  van opzet.  De multi-
disciplinaire  aanpak  die wordt  voorgesteld  zal bij de-
ze veelomvattende  indeling  moeten  zorgen  voor  even-
wicht  tussen  de doelstellingen  en de middelen. 
7.8. Het  Comité  gaat  akkoord  met  de voorschrif-
ten voor  de financiële  steun  van  de Gemeenschap 
zoals  deze  in  de  Commissievoorstellen  worden 
uiteengezet.  Het  wijst  op het belang  van  de bepaling 
inzake  extra  financiële  steun  in uitzonderlijke  geval-
len. Als  uitzonderlijke  gevallen  zullen  gelden:  projec-
ten op internationale  schaal  en projecten  ter onder-
steuning  van  een  organisatie  of instelling  „die  anders 
van buitenaf  niet  voldoende  middelen  zou  krijgen". 
7.9. Het  Comité  acht  internationale  projecten  van 
groot  belang,  daar  deze  problemen  zullen  aanpakken 
die zich  in meer  dan  één  Lid-Staat  voordoen  of die 
verschillende  Lid-Staten  mogelijkerwijze  met  elkaar 
gemeen  hebben.  Onderlinge  vergelijking  van  gelijk-
soortige  projecten  of het  gebruik  van  verschillende 
methoden  om een  zelfde  doel  te befeiken  in verschil-
lende  landen  kan  zeer  waardevolle  resultaten  opleve-
ren. 
7.10.  Het  verlenen  van  steun  aan  onafhankelijke 
organisaties  of instellingen  die  wellicht  over  onvol-
doende  financiële  middelen  beschikken  dient  in geval-
len die  zich  daartoe  lenen  te worden  overwogen  in 
liet kader  van  dit op de praktijk  gerichte  researchpro-
gramma.  Op  deze  wijze  zou  een  welkome,  originele 
aanpak  van  de problemen  gestimuleerd  kunnen  wor-
den. 
7.11.  Het  Comité  legt  veel  nadruk  op de nood-
zaak,  dat  de uitvoering  en de resultaten  van  de 
modelprojecten  aan  een  zorgvuldige,  systematische 
beoordeling  worden  onderworpen.  Het  is het  eens 
met het  voorstel  van  de Commissie  dat  regelmatig 
rapporten  omtrent  de stand  van  zaken  moeten  wor-den voorgelegd  en de gegevens  die worden  verkregen 
in het  kader  van  de verschillende  projecten  moeten 
worden  gepubliceerd.  Bijzonder  belangrijk  acht  het 
Comité  de conclusie  van  de Commissie  dat door  mid-
del van  een  juist  systeem  voor  de evaluatie  van  de 
resultaten  „de  analyse  van  de vraagstukken  op het 
gebied  van  de armoede  en de beleidsalternatieven 
voor  de eerste  maal  een Europese  dimensie  krijgen". 
7.12.  Het  is te hopen  dat  de Commissie  snel  met 
concrete  voorstellen  zal komen  voor  de invoering  van 
een flexibel  en tegelijkertijd  representatief  mecha-
nisme  voor  raadpleging  inzake  de tenuitvoerlegging 
en de evaluatie  van  de modelprojecten.  De Commissie 
dient  ernaar  te streven  niet  alleen  de Vertegenwoordi-
gers van  de Regeringen  van  de Lid-Staten,  maar  ook 
de verschillende  openbare  en particuliere  organisaties 
die op het  onderhavige  terrein  werkzaam  zijn,  als-
mede  de sociale  partners  volledig  te betrekken  bij de 
verwezenlijking  van  dit onmisbare  element  van  het 
systeem. 
7.13.  Het  Comité  erkent  ten  slotte  dat  de kwestie 
van de procedures  voor  samenwerking  met  de Lid-
Staten,  met  nam  ten  aanzien  van  de indiening  en de 
goedkeuring  van  modelprojecten,  moeilijkheden  zou 
kunnen  opleveren.  Gezien  het vernieuwende  en expe-
rimentele  karakter  van  het  gehele  programma,  is het 
Comité  van  mening  dat  het  systeem  voldoende  reke-
ning  dient  te houden  met  de rechten  van  de Regerin-
gen der  Lid-Staten  en zo opgezet  dient  te zijn  dat op 
hun volle  medewerking  kan  worden  gerekend  bij de 
tenuitvoerlegging  van  alle  projecten,  terwijl  tevens  de 
positie  van  particuliere  instellingen  en organisaties  die 
modelprojecten  zouden  willen  stimuleren  en  om 
financiële  steun  van  de Gemeenschap  zouden  willen 
vragen  voor  relevante,  op de praktijk  gerichte  onder-
zoeksprojecten  in voldoende  mate  veilig  gesteld  dient 
te worden.  De medewerking  van  deze  organisaties  is 
onmisbaar  voor  het  welslagen  van  het  gehele  pro-
gramma. 
8. Looptijd  van  het programma 
8.1. Het  Commissiedocument  stelt  met  betrekking 
tot de looptijd  van  het  programma:  „Alle  projecten 
op deze  lijst  hebben  in het algemeen  een  looptijd  van 
meer  dan  twee  jaar.  Een  ondersteuning  door  de Ge-
meenschap  is slechts  voorzien  tot eind  1976,  waarna 
een alternatieve  financiering  binnen  de Lid-Staten 
noodzakelijk  zal zijn".  Er wordt  eveneens  aandacht 
besteed  aan  de bedragen  die de Commissie  voor  ogen 
staan  voor  de financiering  van  het  programma  in 
1975  en 1976. 
8.2. Het  Comité  acht  deze  beperking  van  de finan-
ciële  ondersteuning  van  het  programma  door  de Ge-
meenschap  bijzonder  zorgwekkend.  Het  is zich  er 
weliswaar  van  bewust  dat  de resolutie  van  de Raad 
Nr. C 255/24 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 7.11.75 
spreekt  van  de tenuitvoerlegging  van  de modelprojec-
ten in de periode  1974/1976,  maar  het  vestigt  er toch 
de aandacht  op dat  deze  periode  in de resolutie  een 
„eerste  fase"  wordt  genoemd.  De tijd  die nodig  is om 
zinvolle  resultaten  te bereiken  varieert  naar  gelang 
van het  soort  project.  Er vallen  nauwelijks  even 
waardevolle  en bruikbare  resultaten  te verwachten 
van projecten  voor  de tenuitvoerlegging  waarvan  niet 
veel meer  dan  een  jaar  beschikbaar  zal zijn,  wegens 
het tijdstip  waarop  de Raad  waarschijnlijk  zijn  besluit 
zal nemen.  Verder  is het  onwaarschijnlijk  dat  ade-
quate  regelingen  getroffen  kunnen  worden  met  be-
trekking  tot de aanwerving  of tewerkstelling  van  per-
soneel  alsmede  op het  structurele  vlak  voor  model-
projecten  met  een  zo korte  looptijd.  Anderzijds  dient 
erop  te worden  gewezen  dat  uit  de aard  van  de 
modelprojecten  voortvloeit  dat  deze  dienen  te wor-
den afgerond,  daar  een  evaluatie  van  de resultaten  die 
gericht  is op het  ontwerpen  van  een  lange-termijnbe-
leid,  essentieel  is voor  het gehele  programma. 
8.3. Naar  de mening  van  het Comité  dient  de Raad 
op zich  te nemen,  de stand  van  uitvoering  van  het 
programma  in de loop  van  1976  aan  een  onderzoek 
te onderwerpen  ten einde  adequate  financiële  regelin-
gen en andere  maatregelen  te treffen  voor  de voort-
zetting  van  projecten  en studies  die effectief  en waar-
devol  bevonden'zijn.  Alleen  op deze  wijze  is een  pas-
sende  planning  en tenuitvoerlegging  van  projecten 
mogelijk  die,  tegen  geringe  kosten,  waardevolle,  lang-
lopende  resultaten  kunnen  opleveren  die  van  werke-
lijk belang  zijn. 
8.4. Het  Comité  deelt  volledig  de mening  van  de 
Commissie  dat  „het  (. . .) van  wezenlijk  belang  (is) 
dat deze  projecten  de nodige  vrijheid  wordt  gelaten 
om te evalueren  in de richtingen  die  veelbelovend 
lijken  te zijn  . . .". Een  dergelijke  ontwikkeling  vereist 
dat men  voldoende  tijd  ter beschikking  heeft  en dat 
de nodige  medewerking  en financiële  steun  aanwezig 
is. Het  is van  wezenlijk  belang  in te zien  dat  het 
entameren  van  een  modelproject  het  begin  kan  zijn 
van een  maatschappelijk  proces,  dat niet  zo gemakke-
lijk meer  gestuit  of teruggedraaid  kan  worden. 
9. Voorlopige  lijst  van  projecten  en onderzoeken 
9.1. De  Commissie  heeft  een  lijst  van  twintig  pro-
jecten  en onderzoeken  gepubliceerd  die moet  worden 
beschouwd  „als  een  eerste  opgave  van  projecten,  die 
de Commissie  voornemens  is te ondersteunen".  Som-
mige  projecten  zijn  ingediend  of worden  gesteund 
door  de bevoegde  diensten  van  de betrokken  natio-
nale regeringen,  terwijl  andere  projecten  zijn  voorge-
steld  door  onafhankelijke  organisaties  en geen  over-
heidssteun  ontvangen.  De gehele  lijst  dient  als voorlo-
pig te worden  beschouwd  en het  Comité  zal  geen 
bijzondere  opmerkingen  maken  over  de afzonderlijke 
projecten,  die  verder  zullen  worden  uitgewerkt  in overleg  met  de Lid-Staten.  Ook  stelt  de Commissie 
voor  de mogelijkheid  open  te houden  andere  projec-
ten te stimuleren  die  zouden  voldoen  aan  de criteria 
zoals  deze  gesteld  worden  in het programma. 
9.2. De  voorlopige  lijst  bevat  zowel  op actie  en 
onderzoek  gebaseerde  projecten  (17  van  de 20),  als 
drie zuivere  researchprojecten.  Het  Comité  gaat  met 
deze  verhouding  akkoord,  daar  de  fundamentele 
research-projecten  met  praktische  toepassingen  als 
zodanig  ter zake  doende  zijn  voor  de ontwikkeling 
van een  methodiek  en, in één  geval,  een  zeer  belang-
rijk voorbeeld  van  internationale  samenwerking  vor-
men. 
9.3. De  op actie  en onderzoek  gebaseerde  projec-
ten van  het programma  worden  onderverdeeld  in vier 
categorieën:  projecten  hoofdzakelijk  gericht  op gebie-
den die  armoede  kennen  of erdoor  bedreigd  worden, 
projecten  gericht  op het  lenigen  van  de noden  van 
bepaalde  bevolkingsgroepen,  projecten  gericht  op het 
scheppen  van  specifieke  diensten  voor  het  tegemoet 
komen  aan  de behoeften  van  personen  of gezinnen  en 
projecten  die erop  gericht  zijn  bestaande  organisaties 
en dienstverlenende  instanties  zo toe te rusten  dat  zij 
tegemoet  kunnen  komen  aan  de behoeften  van  perso-
nen of gezinnen.  Deze  onderverdeling  werd  door  de 
deskundigen  die de Commissie  heeft  geraadpleegd  als 
een zinvolle  indeling  van  de  typen  projecten  be-
schouwd  en het Comité  sluit  zich  hierbij  aan. 
9.4. Het  Comité  wil  er echter  wel  op wijzen  dat 
zijns  inziens  heel  in het  bijzonder  aandacht  moet 
worden  besteed  aan  projecten  die niet  zozeer  op het 
veiligstellen  van  inkomen  zijn  gericht  als op het  leni-
gen van  armoede  op lange  termijn.  Van  het  aller-
grootste  belang  voor  de  verwezenlijking  van  het 
hoofddoel  van  het  programma  zijn  projecten  die  ge-
richt  zijn  op de onderliggende  structurele  problemen 
die armoede  veroorzaken  en de uitbanning  van  ar-
moede  tegenwerken,  zoals  de speciale  problemen  van 
bepaalde  geïsoleerde  regio's.  Dergelijke  projecten  zul-
len tevens  een  gezonde  basis  vormen  om de betrokke-
nen in staat  te stellen  zichzelf  te helpen  en voor  de 
ontwikkeling  van  de  eigen  gemeenschap.  Speciale 
aandacht  zal hierbij  worden  besteed  aan  de specifieke 
problemen  waarmee  behoeftige  kinderen  en jongeren 
kampen,  die bijzonder  kwetsbaar  zijn. 
9.5. Het  Comité  zou  gaarne  zien  dat  projecten  die 
een werkelijk  grensoverschrijdend  karakter  hebben 
speciale  aandacht  krijgen.  Dergelijke  projecten  geven, 
afgezien  van  hun  intrinsieke  waarde  en invloed,  het 
meeste  kans  op resultaten  die  van  betekenis  zullen 
zijn voor  de toekomstige  uitbouw  van  het  sociaal 
beleid  in de Gemeenschap. 
10. Conclusie 
Het Comité  juicht  de voorstellen  van  de Commissie 
voor  dit  programma  van  modelprojecten  en onder-
7. 11.75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 255/25 
zoek  toe  en verleent  hieraan  zijn  steun;  het  komt 
hierbij  tot de volgende  twee  conclusies. 
Het Comité  onderstreept  het  belang  van  de rol die 
de Gemeenschap  kan  spelen  bij de bestrijding  van  de 
armoede  en is het  met  de Commissie  eens  dat  „het 
voorstel  om  modelprojecten  te lanceren  (bewijst)  dat 
de Gemeenschap  het  voornemen  heeft  om op dit ge-
bied een  rol  te spelen  die  — hoewel  beperkt  wat 
betreft  de beschikbare  middelen  — potentieel  van 
groot  belang  is".  Door  middel  van  dit programma  en 
van adequate  maatregelen  ten einde  te verzekeren  dat 
het niet  bij  dit programma  blijft,  kan  de Gemeen-
schap  een  echt  menselijk  imago  verwerven. De Raad  heeft  nu de verantwoordelijkheid  ervoor  te 
zorgen  dat  het  programma  van  modelprojecten  spoe-
dig ten uitvoer  kan  worden  gelegd.  Het  Comité  is van 
mening  dat  de goedkeuring  van  het  programma  niet 
lang  op zich  mag  laten  wachten,  zodat  snel  met  het 
praktische  werk  kan  worden  begonnen.  De goedkeu-
ring dient  te worden  gegeven  in een  passende  juridi-
sche  vorm,  opdat  een  stevig  basis  wordt  gelegd  voor 
de ontwikkeling  op lange  termijn  en de communau-
taire  ondersteuning  van  een  kleine,  maar  potentieel 
zeer belangrijke  stap  in de richting  van  een  alles 
omvattend  sociaal  beleid  dat  de gehele  Europese  be-
volking  ten goede  komt. 
Gedaan  te Brussel,  24 april  1975. 
De Voorzitter 
van bet Economisch  en  Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad  tot  harmonisatie  van  de 
wettelijke  en bestuursrechtelijke  voorschriften  van  de Lid-Staten  betreffende  het behoud 
van de rechten  en voordelen  van  de werknemers  bij fusies  van  vennootschappen,  over-
drachten  van  vestigingen  en concentraties  van  ondernemingen 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in Publikatieblad 
van de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 104  van  13 september  1974,  blz.  1. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 14 juni  1974  heeft  de Raad  besloten  het  Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  het  artikel  100  van  het  Verdrag  tot  oprichting  van  de 
Europese  Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 23 en 24 april  1975  te Brussel  gehouden  129e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  van  14 juni  1974  daterende  verzoek  van 
de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen  om  een 
advies  inzake  het „Voorstel  voor  een  richtlijn  van  de 
Raad  tot harmonisatie  van  de wettelijke  en bestuurs-
rechtelijke  voorschriften  van  de  Lid-Staten  betref-
fende  het behoud  van  de rechten  en voordelen  van  de werknemers  bij  fusies  van  vennootschappen,  over-
drachten  van  vestigingen  en concentraties  van  onder-
nemingen", 
Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap  en in het  bijzonder  arti-
kel 100  van  dit Verdrag,