A4-0012/95

Resolutie over de mededeling van de Commissie over een betere toekomst voor de burgerluchtvaart in Europa

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn vorige resoluties en verslagen over de inhoud van een gemeenschappelijk vervoerbeleid in de burgerluchtvaart,

- gezien zijn resolutie van 16 november 1993 over de betrekkingen met derde landen op het gebied van het luchtvervoer (( PB C 329 van 6.12.1993, blz. 72.)),

- gezien het verslag "Expanding Horizons" dat het door de Commissie opgerichte Comité van wijzen voor het luchtvervoer in januari 1994 heeft ingediend,

- gezien de resolutie van 9 maart 1994 over dit verslag (( PB C 91 van 28.3.1994, blz. 51.)),

- gezien zijn advies van 22 april 1994 over het gewijzigde voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een overleg- en vergunningsprocedure voor commerciële overeenkomsten tussen lid-staten en derde landen op het gebied van het luchtverkeer (( PB C 128 van 9.5.1994, blz. 512.)),

- gezien de mededeling van de Commissie over een betere toekomst voor de burgerluchtvaart in Europa (COM(94)0218),

- gezien de resolutie van de Raad van 24 oktober 1994 over dit onderwerp (( PB C 309 van 5.11.1994, blz. 2.)),

- gelet op de geldende bepalingen van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie (A4-0012/95),

A. overwegende dat de burgerluchtvaart van groot belang is voor de Europese economie, de werkgelegenheid en de volledige integratie van de burgers in een ruimte zonder grenzen,

B. overwegende dat de burgerluchtvaart tevens van groot belang is voor de verbindingen van Europa met de rest van de wereld,

C. overwegende dat er een nauwe band bestaat tussen de burgerluchtvaart en andere economische sectoren, zoals de luchtvaartindustrie, het toerisme en de luchthavens,

D. overwegende dat het luchtvervoer een belangrijke rol speelt in de versterking van de economische en sociale samenhang, aangezien het snelle verbindingen tussen de regio's, met name perifere regio's en eilanden, en de toegankelijkheid daarvan mogelijk maakt, zodat de afstand tussen centraal gelegen en perifere gebieden vervaagt,

E. gelet op de onontbeerlijke openbare-dienstverleningsrol van het luchtverkeer,

F. overwegende dat het luchtvervoer met name als gevolg van de Golfcrisis werd verstoord en dat de luchtvaartmaatschappijen economische verliezen hebben geleden, die niet alleen te wijten zijn aan de recessie, maar ook aan structurele factoren,

G. overwegende dat de luchtvaartmaatschappijen momenteel moeten werken met hoge economische kosten,

H. overwegende dat een groot deel van de exploitatiekosten, en de kosten voor het gebruik van de luchtvervoersinfrastructuur, niet rechtstreeks afhangen van het optreden van de bestuursorganen van de luchtvaartmaatschappijen, maar vooral worden veroorzaakt door het ontbreken van één enkel systeem voor controle op en beheer van het luchtverkeer,

I. overwegende dat een communautair beleid op het gebied van de burgerluchtvaart moet streven naar een billijk evenwicht tussen de belangen van de betrokken partijen - luchtvaartmaatschappijen, werknemers en gebruikers van het luchtvervoer - en tussen de communautaire, nationale en regionale belangen, teneinde een evenwichtige en harmonieuze ontwikkeling van de sector te waarborgen,

J. overwegende dat de geldende communautaire wetgeving, het zogenaamde derde pakket luchtvaartmaatregelen, een aantal vrijwaringsmaatregelen invoert die, in bepaalde omstandigheden en rekening houdend met specifieke behoeften, een interventie van de lid-staten en de Commissie mogelijk maken,

K. overwegende dat deze wetgeving voorziet in openbare dienstverleningsverplichtingen tot het onderhouden van toereikende luchtvaartverbindingen met eilanden en perifere gebieden,

L. overwegende dat de geldende financiële en sociale bepalingen en de belasting- en arbeidswetgeving in de luchtvaartindustrie van lid-staat tot lid-staat verschillen,

M. overwegende dat deze situatie, samen met de grote versnippering van de communautaire markt, een ernstige belemmering vormt voor de toepassing van een gemeenschappelijke strategie ter ondersteuning van de Europese luchtvaartmaatschappijen in de internationale concurrentie,

N. overwegende dat de doelstellingen van de interne markt en de ontwikkeling van de sector ernstig worden bedreigd door tekortkomingen in de infrastructuur, zowel op de grond als in de lucht,

O. overwegende dat de jaarlijkse toename van het luchtvervoer voor de komende 10 tot 15 jaar wordt geraamd op 5 à 6%,

P. overwegende dat de toename van het luchtvervoer tevens leidt tot een toename van verkeersbewegingen op het land, hetgeen grote consequenties heeft voor de leefbaarheid en het milieu in dikwijls toch al (te zwaar) belaste gebieden,

1. neemt kennis van de mededeling over een betere toekomst voor de burgerluchtvaart in Europa en verzoekt de Commissie op basis van dit document een meerjarig wetgevend kaderprogramma op te stellen waarin de prioritaire maatregelen en het tijdschema voor de uitvoering ervan worden vastgesteld, en dat door middel van jaarlijkse programma's ten uitvoer moet worden gelegd;

2. is van oordeel dat de uitwerking en uitvoering van een gemeenschappelijk beleid in het luchtvervoer moet worden voortgezet, om te komen tot een echte interne markt met een vrije en eerlijke concurrentie tussen de luchtvaartmaatschappijen en tot een sterke, concurrerende en doeltreffende Europese burgerluchtvaart;

3. is van oordeel dat het beleid van de Gemeenschap in de sector van de Europese burgerluchtvaartindustrie bij voorrang gericht moet zijn op de voltooiing van de interne markt en de ontwikkeling van de infrastructuur, op grond van gemeenschappelijke richtsnoeren;

4. is van oordeel dat de handhaving van strenge normen op het gebied van veiligheid en milieubescherming een basisdoelstelling moet zijn van de actie van de Gemeenschap in de burgerluchtvaart; betreurt het dat de voorstellen van de Commissie op dit gebied relatief bescheiden zijn en eist dat deze punten in de wetsvoorstellen van de Commissie aan de orde komen;

5. betreurt dat in het kader van het communautaire beleid van liberalisering tot dusver geen enkele evaluatie is verricht van de economische en sociale gevolgen van het beleid (met name op de werkgelegenheid en de arbeidsomstandigheden), noch van de kwaliteit van de dienstverlening aan de gebruikers; verzoekt de Commissie hiernaar zo spoedig mogelijk een onderzoek in te stellen;

6. is van oordeel dat de maatregelen die moeten worden genomen met het oog op de harmonisatie van de sector op passende wijze gebaseerd dienen te zijn op een kosten-batenanalyse, maar dat hierbij ook rekening moet worden gehouden met de consequenties op het vlak van sociale zekerheid en veiligheid,

VEILIGHEIDSASPECTEN

7. herhaalt zijn standpunt dat een communautair orgaan voor de burgerluchtvaart moet worden opgericht dat bevoegd is op het gebied van de veiligheid in het luchtvervoer, met inbegrip van de erkenning van de certificaten van luchtwaardigheid van vliegtuigen, de luchtverkeersleiding en de beroepsopleiding in de burgerluchtvaart;

8. acht het van essentieel belang dat op korte termijn maatregelen worden genomen voor de harmonisatie van de voorschriften, met name de certificaten van luchtwaardigheid en de normen inzake onderhoud en veiligheid in de cabines van de vliegtuigen; is van oordeel dat dit moet gebeuren in nauwe samenwerking met de bestaande internationale instanties;

9. verzoekt de Commissie, gezien de recente aanneming van richtlijn 94/56/EEG van de Raad van 21 november 1994 waarin de grondbeginselen voor onderzoek naar ongevallen en incidenten in de burgerluchtvaart worden vastgelegd (( PB L 319 van 12.12.1994, blz. 14.)), voorstellen in te dienen voor:

- de instelling in elke lid-staat van een aangifteplicht bij incidenten (mandatory incident reporting systems) en van een communautair systeem voor de coördinatie van deze nationale databanken,

- de instelling van een vertrouwelijk systeem voor vrijwillige aangifte van incidenten;

INFRASTRUCTUUR

10. bevestigt het in zijn vorige resoluties geuite standpunt dat een rationeel beheer van het Europese luchtruim, dat beantwoordt aan de eisen van veiligheid, efficiency en soepel verloop van het luchtvervoer, alleen mogelijk is wanneer één enkel luchtverkeersleidingssysteem wordt ingevoerd dat het gehele communautaire luchtruim bestrijkt en onder het beheer staat van één enkele communautaire burgerluchtvaartautoriteit;

11. neemt kennis van het voorstel van de Commissie betreffende communautaire richtlijnen voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnetwerk (COM(94)0106), dat ook het net van luchthavens omvat, en in het bijzonder de luchthavens op eilanden, waarin wordt gewezen op de voorrang die in dit voorstel wordt gegeven aan maatregelen ten gunste van luchthavens van algemeen belang;

12. acht het noodzakelijk dat het luchtruim wordt erkend als belangrijk onderdeel van de transeuropese netwerken en juicht het toe dat deze prioriteit door de Top van staatshoofden en regeringsleiders te Essen is erkend;

13. acht het noodzakelijk om op korte termijn de werkzaamheden met het oog op harmonisatie en integratie voort te zetten, zodat de verschillende systemen voor controle op het luchtverkeer (ATC) die in de lid-staten bestaan compatibel worden, en om de programma's van de ATC-centra van de lid-staten van de Europese Unie via een communautair instrument te coördineren;

14. wijst de Commissie op de dringende noodzaak van een strategisch plan met het oog op de invoering van één enkel luchtverkeersleidingssysteem, waarin een oplossing wordt gezocht voor alle politieke, juridische, institutionele, technische en wetenschappelijke problemen die hierbij rijzen;

15. verzoekt - in de lijn van zijn resolutie van 27 september 1994 over de luchtverkeersleiding (ATC) in Europa (( PB C 305 van 31.10.1994, blz. 24.)) - de lid-staten, EUROCONTROL, de Europese Burgerluchtvaartconferentie (ECAC) en de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) om, het verkeer opnieuw toe te wijzen en speciale prioriteit te geven aan het vervoer van en naar de eilanden, teneinde verstoringen zoals die welke zich bijvoorbeeld vorige zomer in het luchtverkeersleidingscentrum van Aix-en-Provence hebben voorgedaan te voorkomen;

MARKTTOEGANG

16. verzoekt de lid-staten en de nationale burgerluchtvaartautoriteiten om zorg te dragen voor een spoedige tenuitvoerlegging van de regels die voor communautaire luchtvaartmaatschappijen van toepassing zijn op de toegang tot luchtvaartroutes binnen de Europese Gemeenschap, zoals die worden geformuleerd in verordening nr. 2408/92 van de Raad van 23 juli 1992 (( PB L 240 van 24.8.1992, blz. 8.));

17. verzoekt deze autoriteiten in dit verband om zorg te dragen voor een transparante toepassing van deze regels voor markttoegang en verkeersrechten, zonder tussen luchtvaartmaatschappijen te discrimineren, om meervoudige aanwijzing, verkeersrechten van de vijfde vrijheid en geleidelijke invoering van cabotagerechten mogelijk te maken, teneinde de ontwikkeling van de bedrijfstak te stimuleren en de dienstverlening aan de klanten te verbeteren;

18. verzoekt de Commissie het besluit van de lid-staten inzake markttoegang minutieus te bestuderen om erop toe te zien dat de non- discriminatiebepalingen van de communautaire wetgeving hierin worden gerespecteerd;

19. is van mening dat de Commissie op grond van het bovenstaande in voorkomend geval zou moeten optreden om bijzondere behandeling van de eigen luchtvaartmaatschappijen te voorkomen en eerlijke mededinging in deze sector te garanderen;

LUCHTHAVENS

20. verzoekt de Commissie om voorstellen te doen om de volledige transparantie van de kosten en rechten in verband met luchthavens en de luchtverkeersleiding te waarborgen en acht het, teneinde een onevenwichtige ontwikkeling te voorkomen die tot een investeringscrisis in de luchthavens zou leiden, van het allergrootste belang vast te stellen op welke manier de voor een versterking van het concurrentievermogen van de luchthavens vereiste liberalisering het best in overeenstemming kan worden gebracht met de openbare-dienstverleningsverplichtingen van de luchthavenoperatoren;

21. neemt kennis van het voornemen van de Commissie om "een initiatief te nemen tot openstelling van de gronddienstactiviteiten op de luchthavens van de Gemeenschap" en uit zijn tevredenheid over het feit dat artikel 84 van het EG-Verdrag als rechtsgrondslag is genomen;

22. is van mening dat rekening moet worden gehouden met de gevolgen van deze liberalisering voor de werkgelegenheid en de veiligheid en dat in dit verband uniforme normen op het gebied van de kwalificaties van het personeel en veiligheid van toepassing moeten zijn op alle bedrijven die bodemverkeersdiensten verrichten;

23. beveelt de Commissie en de Raad aan maatregelen te nemen om de luchthavenautoriteiten aan te sporen tot standaardisering van hun financiële verslaggeving, opdat deze wordt opgesteld op een wijze die onderlinge vergelijking mogelijk maakt;

24. verzoekt de Commissie om nog vóór de datum van 1 januari 1996 te onderzoeken of verordening EEG/95/93 betreffende gemeenschappelijke voorschriften inzake de toewijzing van "slots" in de luchthavens van de Gemeenschap (( PB L 14 van 22.1.1993, blz. 1.)) daadwerkelijk wordt toegepast en het Parlement mee te delen of deze voorschriften voldoende zijn voor de capaciteit die het gevolg is van de interne markt;

25. is van oordeel dat door de ontwikkeling van interregionale lijnvluchten en het bestaan van een netwerk van efficiënte en competitieve luchtvaartdiensten tussen eilanden en perifere gebieden en de centrale gebieden van de Unie een belangrijke bijdrage zou worden geleverd tot de sociale en economische ontwikkeling van de achtergebleven gebieden van de Europese Unie;

26. verzoekt in dit verband de lid-staten en de Commissie om de nodige maatregelen te nemen met het oog op de ontwikkeling van de verbindingen van en naar de regionale luchthavens, het garanderen van de nodige frequentie van de vluchten op deze routes (waarvoor, zo nodig, en met inachtneming van de communautaire wetgeving, tijdelijke protectiemaatregelen ten aanzien van deze routes geoorloofd zouden moeten zijn), akkoorden voor het gemeenschappelijk onderhouden van deze luchtlijnen door verschillende luchtvaartmaatschappijen en de invoering van openbare-dienstverleningsverplichtingen;

27. verzoekt de Commissie onverwijld een rapport in te dienen over de gevaarlijke vliegvelden in de EU en de noodzakelijke maatregelen te treffen voor de harmonisatie van de minimumveiligheidsvoorschriften;

OVERHEIDSSTEUN

28. neemt kennis van de aanbevelingen van het Comité van wijzen en gaat in principe akkoord met de aanbeveling dat elke aanvraag vergezeld moet gaan van een algemeen herstructureringsplan, dat een evaluatie moet worden verricht door onafhankelijke deskundigen en dat een minutieuze controle op de uitvoering van genoemd plan wordt verzekerd;

29. vestigt met betrekking tot de in het hoofdstuk aanbevelingen vermelde privatiseringskwestie de aandacht op artikel 222 van het Verdrag, waarin sprake is van de neutraliteit van de Gemeenschap ten aanzien van de regeling van het eigendomsrecht, en wijst tevens op de jurisprudentie van het Hof van Justitie, dat particuliere en overheidsbedrijven in beginsel gelijk heeft gesteld;

30. betreurt het dat de mededeling van de Commissie van 16 november 1994 inzake toepassing van de artikelen 92 en 93 van het Verdrag op door de lid-staten verleende steun in de luchtvaartsector niet voor advies aan het Parlement is voorgelegd;

31. is van mening dat de transparantie van de communautaire actie en de verwezenlijking van de in het Witboek voor vervoer geformuleerde doelstellingen voor het toekomstige vervoersbeleid het best kan worden gewaarborgd door de vaststelling, overeenkomstig artikel 94 van het Verdrag, van een verordening van de Raad waarin duidelijke criteria worden vastgelegd inzake de compatibiliteit van de door de lid-staten toegekende steun met de beginselen van de interne markt;

32. verzoekt de Commissie het Parlement te raadplegen over haar gewijzigde richtsnoeren voor deze sector;

33. waarschuwt voor verkapte staatssubsidies, die het gevolg zouden kunnen zijn van verschillen in de nationale sociale en fiscale wetgevingen;

34. is van mening dat het concurrentievoordeel van het luchtvervoer ten opzichte van de andere wijzen van vervoer met name hierdoor ook wordt beïnvloed dat geen accijns op kerosine wordt betaald;

35. is van mening dat de concurrentiepositie van het luchtvervoer van de Europese Unie op het internationale toneel wordt geschaad door sommige praktijken van derde landen die hun luchtvaartmaatschappijen bepaalde faciliteiten toekennen;

36. benadrukt nogmaals dat financiële staan van een lid-staat bij de herstructurering van luchtvaartmaatschappijen alleen aanvaardbaar is indien de mededinging hierdoor niet verstoord wordt of niet verstoord dreigt te worden;

BUITENLANDSE BETREKKINGEN

37. acht het van groot belang dat de Gemeenschap bevoegdheden krijgt op het gebied van de buitenlandse betrekkingen in de sector van het luchtverkeer en is het dus niet eens met het standpunt dat de Raad ter zake inneemt; is van mening dat de initiatieven van de Commissie om onderhandelingen aan te knopen met derde landen over luchtvaartkwesties in het raam van de communautaire wetgeving, gebaseerd moeten zijn op de artikelen 84 en 228 van het Verdrag; herinnert aan het advies 1/94 van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van 15 november 1994 inzake de GATT, dat toepassing van artikel 113 van het Verdrag op het gebied van het luchtverkeer uitsluit;

38. is van mening dat voor de toekenning aan de Commissie van bevoegdheden op het gebied van het buitenlands beleid voorafgaande overeenstemming tussen de Commissie, de Raad en het Parlement nodig is over de hoofdlijnen van het beleid dat op dit terrein moet worden gevolgd;

39. verzoekt de Commissie om de hoogste prioriteit te geven aan de opstelling van een lijst van de kwesties van gemeenschappelijk belang in de betrekkingen van de Europese luchtvaartindustrie met de Verenigde Staten, met name wat betreft de mededingingsregels, de gedragscodes voor de geautomatiseerde reserveringssystemen, verkeersrechten en de toewijzing van slots;

40. verzoekt de Commissie dringend de nodige wettelijke maatregelen te nemen als een lid-staat overeenkomsten met derde landen sluit die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de politieke en economische belangen van de Europese Unie op luchtvaartgebied;

41. verzoekt de Commissie zich te beraden op bestaande politieke opties om discriminerende politieke clausules in bilaterale verdragen te annuleren;

42. wenst dat de Commissie een mandaat wordt verleend om, op grond van de bestaande samenwerkingsmechanismen, onderhandelingsrichtsnoeren op te stellen met het oog op de sluiting van een overeenkomst op het gebied van de burgerluchtvaart met de Verenigde Staten, de landen van Midden- en Oost- Europa en Zwitserland, Malta, Cyprus en Turkije;

43. dringt erop aan dat de Commissie in de onderhandelingen over verkeersrechten moet zien te verkrijgen dat communautaire luchtvaartmaatschappijen cabotagerechten in derde landen krijgen die gelijkwaardig zijn aan de cabotagerechten die binnen de Gemeenschap aan de luchtvaartmaatschappijen van deze landen worden toegekend;

44. verzoekt de lid-staten de Commissie te machtigen om de Gemeenschap van rechtswege in internationale burgerluchtvaartorganisaties te kunnen vertegenwoordigen;

SOCIALE ASPECTEN

45. merkt op dat er sinds 1990 10.000 banen verloren zijn gegaan en dat uit de "overlevings-" en herstructureringsscenario's van de luchtvaartsector blijkt dat er op korte en middellange termijn nog meer arbeidsplaatsen verloren zullen gaan;

46. betreurt het dat de Commissie op de daaruit voortvloeiende sociale problemen voor de werknemers in de luchtvaart alleen maar met beginselverklaringen gereageerd heeft en geen voorstel voor enigerlei concreet actieplan gedaan heeft;

47. is bezorgd over de mogelijke nadelige gevolgen voor de gezondheid van het personeel aan boord van vliegtuigen, indien dit bij langere vluchten regelmatig wordt blootgesteld aan hoge stralingsdoses en zeer hoge CO2-concentraties en verzoekt de Commissie om dit probleem te onderzoeken en, ingeval dit onderzoek het bestaan van dit gevaar bevestigt, vervolgens voorstellen in te dienen ter bescherming van de gezondheid van deze personen;

48. acht het van essentieel belang dat de bestaande communautaire initiatieven en fondsen worden aangewend voor de omscholing van het personeel dat werkzaam is in de sector van de burgerluchtvaart en op de luchthavens;

49. constateert dat de enige bestaande richtlijn inzake de onderlinge erkenning van bewijzen van bevoegdheid voor burgerluchtvaartpersoneel (91/670/CEE) (( PB L 373 van 31.12.1991, blz. 21.)) vaak niet wordt nageleefd; wenst dat de Commissie de nodige maatregelen neemt om de eerbiediging van de richtlijn te verzekeren;

50. verzoekt de Commissie op zo kort mogelijke termijn voorstellen in te dienen voor gemeenschappelijke eisen voor beroepsbekwaamheid en opleiding zodat beroepsuitoefening in alle lid-staten mogelijk wordt;

51. is van mening dat de harmonisering op het omstreden gebied van vliegtijden en rustperioden van de bemanningen en de arbeids- en rusttijden van het overige personeel gebaseerd moet zijn op een sociale dialoog met alle betrokken organen, met nauwlettende inachtneming van de veiligheidseisen;

52. is van mening dat het zinvol is een studie op te stellen over de vorming van een communautair register van luchtvaartmaatschappijen om te voorkomen dat problemen optreden door het gebruik van "goedkope vlaggen"; verzoekt de Commissie hiertoe onmiddellijk een gedetailleerde analyse te maken van de gevolgen die gebruikmaking van personeel uit derde landen in deze sector zou hebben, met de nadruk op de sociale gevolgen en de veiligheidsaspecten;

MILIEU

53. is verheugd over de aankondiging van de Commissie dat binnenkort een raadpleging zal plaatsvinden om na te gaan of het nodig is strengere normen toe te passen voor de uitstoot en geluidshinder van vliegtuigen; wenst in dit verband dat vliegtuigen van categorie II zo spoedig mogelijk buiten gebruik worden gesteld;

54. stelt voor om vanuit een multilateraal perspectief onderzoek te doen naar de wijze waarop de emissie van schadelijke gassen door vliegtuigen in de uiterst gevoelige hogere atmosfeer (hoogten van meer dan 12 km) kan worden beperkt, om een verdere toeneming van het broeikaseffect en van andere nadelige gevolgen van het vliegtuigverkeer op het wereldwijde milieu te voorkomen;

55. acht het noodzakelijk op korte termijn de effecten te bestuderen van de voortdurende groei van het luchtvervoer in relatie tot de algemeen erkende noodzaak van een duurzame ontwikkeling en daarbij met name te bezien hoe het luchtverkeer op korte en middellange afstand kan worden teruggedrongen door (vormen van) prijsbeleid en de beschikbaarheid van hoogwaardige systemen voor collectief vervoer over land (snelle trein, metro);

56. pleit voor de harmonisatie en verscherping van de voorschriften inzake de geluidshinder van vliegtuigen in de omgeving van luchthavens, met inbegrip van de geldende wettelijke bepalingen voor nachtvluchten en militaire vluchten, teneinde de geluidsoverlast terug te dringen;

57. dringt er bij de Commissie op aan om, met het oog op de vaststelling van maximumnormen voor de emissie van schadelijke stoffen en geluidsoverlast, binnen de bevoegde internationale organisaties krachtig te pleiten voor het Europese standpunt;

GEBRUIKERS VAN HET LUCHTVERVOER

58. betreurt het dat noch in het verslag van het Comité van wijzen, noch in de mededeling van de Commissie aandacht wordt besteed aan de bescherming van de belangen van de gebruikers van het luchtvervoer en beklemtoont in deze context dat ook een goede dienstverlening en de toepassing van minimumnormen ter bescherming van de gebruikers van het luchtvervoer - steeds met eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel - doel moeten zijn van een gemeenschappelijk beleid in de burgerluchtvaart;

59. is van mening dat gemeenschappelijke voorschriften moeten worden vastgesteld voor de schadeloosstelling van slachtoffers van ongelukken in het luchtvervoer en verzoekt de Commissie na te gaan of een gedragscode voor reisbureaus kan worden ingevoerd om de voorlichting van de consument te verbeteren;

60. verzoekt de Commissie een BTW-percentage vast te stellen waarbij het communautaire vervoer concurrerend blijft;

ONDERZOEK EN ONTWIKKELING

61. dringt er bij de Commissie op aan om aan haar prioriteiten de sector onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de luchtvaart toe te voegen;

62. dringt er bij de Commissie met klem op aan om bij de tenuitvoering van het vierde kaderprogramma voor onderzoek steun voor de oprichting van concerteringsnetwerken te verlenen door in de specifieke programma's geconcerteerde acties op te nemen voor de coördinatie van de verschillende onderzoeksactiviteiten op het gebied van de luchtvaart die ontplooid worden de Gemeenschap, de lid-staten, de internationale organisaties en de industrie zelve; dringt er tevens bij de Commissie op aan om aan het Europees Parlement verslag uit te brengen over de uitvoering die hieraan wordt gegeven en de resultaten van deze coördinatie;

63. verlangt, wat het onderzoek op het gebied van de veiligheid betreft, dat deze netwerken ook worden uitgebreid tot de bevoegde instanties van de landen van Midden- en Oost-Europa en de staten van de voormalige Sovjetunie, op een zodanige wijze dat Europa in gemeenschappelijke ruimte voor de veiligheid in de luchtvaart kan opbouwen;

64. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lid-staten, de Europese Conferentie voor het luchtverkeer, de Internationale Luchtvaartorganisatie, EUROCONTROL, het Economisch en Sociaal Comité, de Vereniging van Europese Luchtvaartmaatschappijen en het Vakbondscomité Vervoer.