Bekendmaking overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 van de Raad(1) betreffende zaak COMP/E-2/37.747 - StoHaas Joint Venture

(2001/C 117/03)

(Voor de EER relevante tekst)

I. Het verzoek/de aanmelding

1. Op 22 december 1999 ontving de Commissie van Stockhausen GmbH & Co. KG (hierna "Stockhausen") en Rohm and Haas Company (hierna "Rohm and Haas") een verzoek om een negatieve verklaring, subsidiair een aanmelding met het oog op vrijstelling krachtens artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag, voor een overeenkomst tot de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming voor de productie van ruw acrylzuur ("crude acrylic acid", hierna "CAA") in Deer Park, Texas, VS, en in Marl, Duitsland, alsmede een aantal andere overeenkomsten. Op 6 februari 2001 zonden de partijen een wijzigingsovereenkomst toe aan de Commissie, die op 27 december 2000 was gesloten en waarbij twee bepalingen van de aangemelde overeenkomst tot oprichting van een gemeenschappelijke onderneming werden gewijzigd teneinde de twijfel weg te nemen die de Commissie op 14 april 2000 te kennen had gegeven ten aanzien van de verenigbaarheid van deze bepalingen met artikel 81 van het EG-Verdrag.

2. CAA is geen eindproduct maar wordt gebruikt als grondstof voor de vervaardiging van andere producten zoals butylacrylaat (hierna "BA") of ijsacrylzuur ("glacial acrylic acid", hierna "GAA").

De gemeenschappelijke onderneming zal zich uitsluitend bezighouden met de productie van CAA, dat volledig aan de moederondernemingen wordt verkocht.

3. Voorts zal Rohm and Haas, krachtens een overeenkomst voor de verwerving van activa, activiteiten van Stockhausen in Duitsland overnemen, te weten (i) productie, marketing, distributie en verkoop van BA aan alle partijen, en (ii) marketing, distributie en verkoop van GAA aan ondernemingen die geen deel uitmaken van het concern waartoe Stockhausen behoort.

II. De partijen

4. Zowel Rohm and Haas als Stockhausen houden zich hoofdzakelijk bezig met de productie van speciaalchemicaliën of "specialty chemicals". In de chemische industrie wordt deze term gebruikt voor chemische verbindingen die door een chemiebedrijf zijn ontwikkeld voor een specifieke toepassing en die derhalve speciale eigenschappen vertonen. Dit zijn gedifferentieerde producten in tegenstelling tot basischemicaliën, die door hun aard onderling verwisselbaar en ongedifferentieerd zijn.

Zowel Stockhausen als Rohm and Haas produceren acrylzuren, zoals CAA, GAA en acrylzuuresters, die belangrijke grondstoffen zijn voor sommige van hun producten.

5. Rohm and Haas is een aan de beurs genoteerde vennootschap naar het recht van Delaware, VS, en heeft over de hele wereld productie-installaties.

6. Stockhausen is voor 99,871 % een dochteronderneming van Degussa AG. Degussa AG maakt deel uit van de E.ON-groep die een deelneming van 64,55 % in Degussa AG heeft.

Degussa AG is in feite de chemiepoot van de E.ON-groep, die een aan de beurs genoteerde vennootschap op aandelen (AG) is.

III. De aangemelde overeenkomsten

III.1. De oprichting van de gemeenschappelijke onderneming

7. De partijen richten een gemeenschappelijke onderneming op(2) ("StoHaas Monomer GmbH & Co. KG", hierna de "gemeenschappelijke onderneming") voor de productie van CAA in Deer Park, Texas, en in Marl, Duitsland.

In Duitsland zal Stockhausen haar hele CAA-productiecapaciteit in Marl in een nieuwe dochteronderneming (hierna "StoHaas Marl GmbH") onderbrengen die op 1 januari 2001 in de gemeenschappelijke onderneming zal worden ingebracht.

In de Verenigde Staten zal Rohm and Haas een deel van haar productiecapaciteit in Deer Park, die even groot is als de door Stockhausen ingebrachte productiecapaciteit, onderbrengen in een nieuwe dochteronderneming (hierna "ROH Delaware LP"), die op 1 januari 2001 in de gemeenschappelijke onderneming zal worden ingebracht.

8. De gemeenschappelijke onderneming wordt voor onbepaale duur gevormd. De overeenkomst kan echter door elk van de deelnemende ondernemingen schriftelijk worden opgezegd met inachtneming van een termijn van 24 maanden, ingaande aan het einde van het kalenderjaar; de opzegging gaat evenwel ten vroegste in op 31 december 2030.

III.2. Gezamenlijke zeggenschap

9. De zeggenschap over de gemeenschappelijke onderneming zal gezamenlijk worden uitgeoefend (50/50). De uiteindelijke zeggenschap berust bij de vennotenvergadering, die beslist over wijzigingen in de akte van vennootschap, verhogingen of verlagingen van het kapitaal, de goedkeuring van de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming en het aangaan, wijzigen of beëindigen van overeenkomsten binnen het concern krachtens artikel 291 van de Duitse Aktiengesetz. Alle andere bevoegdheden van de vennotenvergadering zullen worden gedelegeerd aan de raad van bestuur, maar de vennotenvergadering kan op elk tijdstip en naar eigen goeddunken alle aan het bestuur gedelegeerde bevoegdheden intrekken, amenderen of wijzigen.

III.3. De beherend vennoot van de gemeenschappelijke onderneming

10. StoHaas Management GmbH treedt op als beherend vennoot van de gemeenschappelijke onderneming. De aandeelhouders van StoHaas Management GmbH, dat wil zeggen de aanmeldende partijen, fungeren als commanditaire vennoten van de gemeenschappelijke onderneming. Elk van de aandeelhouders heeft een belang van 50 % in de beherende vennoot.

StoHaas Management GmbH is verantwoordelijk voor het beheer en de vertegenwoordiging van de gemeenschappelijke onderneming. Er worden twee directeuren aangesteld die gezamenlijk de onderneming vertegenwoordigen en die het jaarlijkse investeringsplan, de financieringsbegroting en de winst- en verliesrekening op korte termijn opstellen voor de gemeenschappelijke onderneming.

III.4. De structuur van de gemeenschappelijke onderneming

11. De gemeenschappelijke onderneming heeft een raad van bestuur, die de door de vennotenvergadering gedelegeerde bevoegdheden uitoefent, de beherend vennoot en zijn management adviseert en globale beslissingen neemt met betrekking tot de bedrijfsvoering van de gemeenschappelijke onderneming. Tenzij anders wordt besloten door de vennotenvergadering, heeft elk van de partijen het recht om twee leden van de raad van bestuur te benoemen. De beslissingen van de raad van bestuur worden unaniem genomen.

De raad van bestuur kan instructies geven die bindend zijn voor de directeuren. Voorts mogen de directeuren van StoHaas Management GmbH niet zonder de toestemming van de raad van bestuur stappen ondernemen of zakelijke transacties aangaan die buiten de gewone bedrijfsvoering van de gemeenschappelijke onderneming vallen.

12. De ondernemingen die de productie-installaties van de gemeenschappelijke onderneming in bedrijf houden (Rohm and Haas in Texas en Stockhausen in Marl), hebben werknemers in dienst, die diensten verstrekken aan de gemeenschappelijke onderneming overeenkomstig de respectieve exploitatieovereenkomsten.

De moederondernemingen brengen alle voor de bedrijfsvoering noodzakelijke technologie en knowhow in bij de gemeenschappelijke onderneming of haar dochterondernemingen.

Bij de overeenkomst tot oprichting van de gemeenschappelijke onderneming wordt het gebruik door de gemeenschappelijke onderneming van technologie die door derde in licentie is gegeven beperkt tot de productie van CAA in Marl, Duitsland.

Indien de gemeenschappelijke onderneming nieuwe technologie ontwikkelt, zal deze het gemeenschappelijk eigendom van de partijen zijn.

III.5. De activiteiten van de gemeenschappelijke onderneming in Marl en in Deer Park

13. De gemeenschappelijke onderneming houdt zich uitsluitend bezig met de productie van CAA dat volledig aan aan de twee moederondernemingen wordt verkocht met het oog op verdere verwerking. Het door de gemeenschappelijke onderneming geproduceerde CAA is > 90 % zuiver acrylzuur.

14. De gemeenschappelijke onderneming zal in Marl CAA produceren. Stockhausen houdt de productie-installatie in Marl verder in bedrijf namens de gemeenschappelijke onderneming overeenkomstig een exploitatieovereenkomst.

Al het in Marl geproduceerde CAA is eigendom van de gemeenschappelijke onderneming en wordt uitsluitend aan de moederondernemingen verkocht krachtens twee leveringsovereenkomsten (de leveringsovereenkomst tussen StoHaas Marl GmbH en Stockhausen en de leveringsovereenkomst tussen StoHaas Marl GmbH en Rohm and Haas). De productie van CAA is de enige activiteit van de gemeenschappelijke onderneming in Marl.

15. De gemeenschappelijke onderneming zal ook CAA produceren in Deer Park. Rohm en Haas houdt de productie-installatie in Deer Park in bedrijf namens de gemeenschappelijke onderneming overeenkomstig een exploitatieovereenkomst.

Al het CAA dat in Deer Park voor de gemeenschappelijke onderneming wordt geproduceerd, is eigendom van de gemeenschappelijke onderneming en wordt uitsluitend aan de moederonderneming verkocht krachtens twee leveringsovereenkomsten (de leveringsovereenkomst tussen ROH Delaware LP en Stockhausen en de leveringsovereenkomst tussen ROH Delaware LP en Rohm and Haas). De productie van CAA is de enige activiteit van de gemeenschappelijke onderneming in Deer Park.

16. Het CAA wordt verwerkt tot GAA of BA, zoals hieronder nader uiteen wordt gezet.

III.6. Productie van GAA in Marl

17. Het merendeel van het CAA dat door Stockhausen van de gemeenschappelijke onderneming in Marl wordt afgenomen, zal door Stockhausen verder worden gezuiverd en verwerkt tot GAA(3). GAA is > 95 % zuiver acrylzuur. Stockhausen heeft het GAA nodig voor intern gebruik, hoofdzakelijk voor de productie van superabsorberende polymeren (SAP) en voor de levering aan andere GAA verbruikende bedrijven binnen de E.ON-groep.

18. De verwerking van CAA tot GAA ten behoeve van beide partijen geschiedt met gebruikmaking van installaties die eigendom zijn van Stockhausen.

19. Een toeleveringsovereenkomst (toll manufacturing agreement) tussen Stockhausen en Rohm and Haas zal Stockhausen in staat stellen om CAA dat eigendom is van Rohm and Haas, om te zetten in GAA ten behoeve van Rohm and Haas. Stockhausen ontvangt hiervoor een vergoeding van Rohm and Haas. Het GAA dat door Rohm and Haas wordt afgenomen is bestemd voor intern gebruik en voor de verkoop op de handelsmarkt.

III.7. Productie van BA door Rohm and Haas in Marl

20. Het resterende CAA dat door de gemeenschappelijke onderneming in Marl wordt geproduceerd, zal door Rohm and Haas verder worden verwerkt tot BA. BA wordt verkregen door esterificatie van CAA met butanol. In Marl geschiedt dit in de installaties die Stockhausen per 1 januari 2000 aan Rohm and Haas heeft verkocht krachtens een overeenkomst inzake de verkoop van activa. Deze overeenkomst heeft ook betrekking op alle onderneminen (zowel binnen het Degussa-concern als op de externe handelsmarkt) die BA afnemen, alsook alle ondernemingen op de externe handelsmarkt die GAA betrekken van Stockhausen.

21. In de activakoopovereenkomst wordt bepaald dat Stockhausen (of een andere onderneming van het Degussa-concern) voor een welbepaalde periode vanaf 1 januari 2000 niet zal concurreren met Rohm and Haas bij de marketing, distributie of verkoop van bA en/of GAA aan een derde, waar ook ter wereld.

22. Stockhausen houdt de BA-fabriek in bedrij namens Rohm and Haas krachtens een BA-exploitatieovereenkomst.

23. Al het BA dat in Marl wordt geproduceerd, is eigendom van Rohm and Haas. Het merendeel van het BA dat door de bestaande fabriek in Marl wordt geproduceerd, is bestemd voor de verdere bevoorrading van nieuwe BA-afnemers. Het resterende BA kan door Rohm and Haas worden gebruikt ter dekking van de eigen behoefte aan BA in Europa.

24. Ten einde volledig in haar behoefte aan BA in Europa te voorzien, zal Rohm and Haas (volledig op eigen kosten) een BA-fabriek bouwen in de vestigingsplaats te Marl. Deze expansie zal gekoppeld worden aan de uitbreiding van de CAA-productie door de gemeenschappelijke onderneming, die momenteel voorzien is voor juli 2003.

III.8. Productie van FGAA in Deer Park

25. Al het CAA dat Stockhausen betrekt van de gemeenschappelijke onderneming in Deer Park, wordt verder gezuiverd tot FGAA(4). FGAA is > 95 % zuiver acrylzuur. Stockhousen heeft dit FGAA nodig voor de productie van SAP in Noord-Amerika. Een toeleveringsovereenkomst moet Rohm and Haas in staat stellen het aan Stockhausen toebehorende CAA om te zetten in FGAA ten behoeve van Stockhausen. Het CAA dat nodig is voor de productie van FGAA krachtens deze overeenkomst, zal bij voorkeur geleverd worden door de gemeenschappelijke onderneming.

IV. Voornemen van de Commissie

26. De Commissie is voornemens een gunstig standpunt in te nemen ten aanzien van de aangemelde overeenkomsten die hierboven zijn samengevat. Alvorens dit te doen, nodigt zij de belanghebbenden uit om, binnen een maand vanaf de datum van bekendmaking van deze mededeling, hun opmerkingen kenbaar te maken aan onderstaand adres onder vermelding van referentie COMP/E-2/37.747: Europese Commissie Directoraat-generaal Concurrentie

Directoraat E

Josef II-straat 70 B - 1049 Brussel Fax (32-2) 299 24 64.

(1) PB 13 van 21.2.1962, blz. 204/62.

(2) Er zij op gewezen dat de overeenkomst tot oprichting van een gemeenschappelijke onderneming in feite gesloten wordt tussen Rohm and Haas Texas, Inc., ROH Venture GmbH, Stockhausen GmbH & Co. KG en Rohm and Haas Company.

(3) In Noord-Amerika is GAA ook bekend als FGAA (Flocculent-GAA).

(4) FGAA is de benaming die in de VS wordt gebruikt voor GAA.