MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea van het EG-verdrag over het Gemeenschappelijk standpunt door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld en van een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/780/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT

overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea van het EG-verdrag over het Gemeenschappelijk standpunt door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld en van een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/780/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen

1. ACHTERGROND

1. Op 29 juli 1998 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld en aan een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/780/EEG van de Raad tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (COM(1998)461 definitief).

2. Op 19 oktober 1998 heeft de Raad beide voorstellen in behandeling genomen.

3. Tijdens zijn plenaire vergadering van 19 januari 1999 heeft het Economisch en Sociaal Comité over beide voorstellen van de Commissie een gunstig advies uitgebracht.

4. De Europese Centrale Bank heeft op 18 januari 1999 advies uitgebracht.

5. Het Europees Parlement heeft op 15 april 1999 de wetgevingsresolutie in eerste lezing aangenomen (PE A4-156/99). Daarin werden vijfentwintig amendementen voorgesteld.

6. Op 29 november 1999 heeft de Raad het gemeenschappelijk standpunt vastgesteld dat het onderwerp van deze mededeling vormt.

2. DOEL VAN DE VOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE

Het voornaamste doel van het eerste voorstel is in de Europese Unie een geharmoniseerde eengemaakte markt voor de uitgifte van elektronisch geld (e-geld) tot stand te brengen. Het voorstel heeft uitsluitend betrekking op de toezicht- en regelgevingsaspecten van de uitgifte van elektronisch geld door niet-banken. Het is evenwel evident dat in dit segment van de financiële dienstverlening aan particulieren ook voor traditionele kredietinstellingen een belangrijke rol is weggelegd. Om die reden dienen zowel de basisregels aangaande het op het beginsel van de wederzijdse erkenning berustende vrije verkeer als de toezichtregeling (vergunningenstelsel, kapitaalvereisten, controle enz.) waaraan de kredietinstellingen onderworpen zijn, eveneens op adequate wijze op instellingen voor elektronisch geld te worden toegepast.

Het voorstel om de definitie van kredietinstellingen in de Eerste Bankrichtlijn zodanig te wijzigen dat instellingen die niet alle bankactiviteiten wensen uit te oefenen toch wordt toegestaan elektronisch geld uit te geven mits zij de voor alle andere kredietinstellingen geldende basisregels in acht nemen, zal de harmonieuze ontwikkeling van de werkzaamheden van de kredietinstellingen en met name van de uitgifte van elektronisch geld in de gehele Gemeenschap in de hand werken en tevens elke verstoring van de concurrentieverhoudingen tussen de instellingen voor elektronisch geld voorkomen, zelfs wat de toepassing van de monetaire-beleidsvoorschriften betreft.

3. COMMENTAAR OP HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1 Algemene overwegingen

Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is in overeenstemming met de door het Europees Parlement voorgestelde amendementen en met het voorstel van de Commissie.

Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bevat een aantal verduidelijkingen, die bijdragen tot een verbetering van de tekst. Voorts zijn er enkele aanvullende bepalingen in opgenomen die geheel in overeenstemming zijn met de door het Europees Parlement voorgestelde amendementen.

1998/0252 (COD)

3.2 Verhouding van het gemeenschappelijk standpunt tot de amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing en tot het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld

3.2.1. Overwegingen

Overweging 3 is toegevoegd ter vervanging van de tekst van artikel 1, lid 3, onder b), punten (iii) en (iv), van het voorstel van de Commissie. De inlassing van deze tekst in de preambule leidt tot een vereenvoudiging van de definitie van elektronisch geld in het dispositief van de richtlijn.

Overweging 7 maakt duidelijk dat de uitgifte van elektronisch geld onmiddellijk moet plaatsvinden. Nu contanten in ontvangst nemen om pas later elektronisch geld uit te geven, is niet toelaatbaar (oorspronkelijk artikel 2, lid 4, onder b), van het voorstel van de Commissie).

Overweging 8 zet de vorige wijziging kracht bij door te verduidelijken dat enkel kredietinstellingen van rekeningen-courant gebruik mogen maken om elektronisch geld uit te geven.

Overweging 9 sluit aan bij de in artikel 3 vervatte terugbetalingsclausule. Zij ligt eveneens in de lijn van amendement 10 van het Parlement.

In overweging 11 is amendement 1 van het Parlement verwerkt. Deze overweging onderbouwt voorts de wijzigingen in het dispositief van de richtlijn die worden voorgesteld in de amendementen 21 en 22 van het Parlement.

Overweging 12. Het voorstel van de Commissie bevatte een artikel dat voorzag in het toezicht op "uitbestede" werkzaamheden (artikel 6). In het gemeenschappelijk standpunt zijn deze aanvullende bepalingen geschrapt omdat wordt geoordeeld dat ten aanzien van de uitbestede werkzaamheden van alle financiële instellingen een horizontale benadering dient te worden gevolgd. De algemene strekking van het in het voorstel van de Commissie opgenomen artikel betreffende de uitbesteding van werkzaamheden is thans overgenomen in deze overweging.

Overweging 13 erkent niet alleen dat de uitgifte van elektronisch geld invloed kan hebben op het financiële stelsel in het algemeen, maar ook dat er nauw moet worden samengewerkt bij de beoordeling van de soliditeit van e-geldstelsels.

Overweging 14. De in de oorspronkelijke overweging voorkomende verwijzing naar "drempels" is geschrapt omdat het gemeenschappelijk standpunt in een verder gaande "ontheffing" voorziet van de toepassing van de voorschriften van de richtlijn op bepaalde stelsels van beperkte omvang, zonder specifieke financiële drempels vast te stellen.

Overweging 16 sluit aan bij het bepaalde in het nieuwe artikel 11, dat een evaluatieclausule bevat die voorschrijft dat de toepassing van de richtlijn 54 maanden na de inwerkingtreding ervan door de Commissie moet worden geëvalueerd.

3.2.2. Artikelen

Artikel 1, lid 3, onder a) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad in verband met de definitie van instelling voor elektronisch geld is aangevuld met de zinsnede "of enige andere rechtspersoon". Dit komt aan de juridische duidelijkheid van de tekst ten goede en ligt in de lijn van amendement 14 van het Parlement. Daarnaast is in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad de volgende tekst weggelaten: "of de opbrengsten van dergelijke werkzaamheden belegt, maar niet onder Richtlijn 93/22/EEG van de Raad valt". Alleen instellingen die elektronisch geld uitgeven, vallen onder de richtlijn.

Artikel 1, lid 3, onder b) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, waarin elektronisch geld wordt gedefinieerd, is aangevuld met het volgende: "vertegenwoordigd door een vordering op de uitgevende instelling". Hierdoor wordt de samenhang met de terugbetalingsclausule verzekerd.

In artikel 1, lid 3, onder b), punt (i) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is de zinsnede "zoals een chipkaart of een computergeheugen" geschrapt. De tekst wordt hierdoor vereenvoudigd. Het geschrapte tekstgedeelte is evenwel in overweging 3 ingelast.

Artikel 1, lid 3, onder b), punt (ii) is nieuw en waarborgt de pariteit tussen het contante geld en het elektronisch geld.

Artikel 1, lid 3, onder b), punten (iii) en (iv) van het oorspronkelijke voorstel zijn geschrapt. De tekst van beide bepalingen is in overweging 3 opgenomen.

Artikel 1, lid 4 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is nieuw en bepaalt dat uitsluitend instellingen waaraan in de EU vergunning is verleend, elektronisch geld mogen uitgeven. Dit schept meer juridische duidelijkheid over de vraag wie in de EU e-gelddiensten mag verrichten.

Artikel 1, lid 5, onder a) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad verbiedt instellingen voor elektronisch geld enigerlei vorm van krediet te verlenen om te vermijden dat instellingen voor elektronisch geld zich in sterke mate aan het kredietrisico gaan blootstellen.

Artikel 1, lid 5, onder b) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad verschilt van de tekst van het oorspronkelijke voorstel doordat het specificeert dat het opslaan van informatie op de elektronische drager ten behoeve van andere ondernemingen moet geschieden. Dit beperkt de bedrijfsactiviteiten van de instellingen voor elektronisch geld zelf en verkleint daardoor de potentiële risico's waaraan zij kunnen zijn blootgesteld.

Artikel 2, lid 1 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is bevattelijker dan de tekst van het oorspronkelijke voorstel en strookt met de amendementen 16 en 17 van het Parlement.

Artikel 2, lid 2 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is enigszins gewijzigd ten opzichte van de tekst van het oorspronkelijke voorstel, waardoor de bedoeling van de bepaling thans beter tot uiting komt.

Artikel 2, lid 3 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is vereenvoudigd ten opzichte van de oorspronkelijke tekst en stelt thans duidelijk dat de uitgifte van elektronisch geld geen activiteit is die valt onder de inontvangstneming van deposito's.

Artikel 3 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is een nieuwe bepaling, die betrekking heeft op de terugbetaalbaarheid. Dit artikel spoort met de amendementen 18 en 19 van het Parlement.

Artikel 4, lid 1 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad verduidelijk dat het "eigen vermogen" van instellingen voor elektronisch geld het eigen vermogen is als bedoeld in de Richtlijn Eigen vermogen. Het verhoogt tevens het vereiste aanvangskapitaal van 500 000 tot 1 miljoen euro.

In artikel 5, lid 1, onder c) en artikel 5, lid 3 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zijn de woorden "zeer liquide" uit het oorspronkelijke voorstel vervangen door "voldoende liquide". Dit is in overeenstemming met de amendementen 21 en 22 van het Parlement.

In artikel 5, lid 1, onder c), punt (iv) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is de formulering "rechtstreekse of middellijke deelneming" uit het oorspronkelijke voorstel vervangen door "gekwalificeerde deelneming". De nieuwe tekst verduidelijkt de aard van de deelneming (10%).

Artikel 6 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is zodanig gewijzigd dat de bepaling overeenstemt met een vergelijkbare bepaling voor kredietinstellingen in de Richtlijn Solvabiliteitsratio.

Artikel 7, lid 1. De nieuwe tekst van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bepaalt dat de interne beheer- en controleprocedures ook moeten inspelen op de risico's die aan uitbestede activiteiten verbonden zijn.

Artikel 7, leden 2 en 3 in verband met het toezicht op uitbestede activiteiten zijn geschrapt. De algemene strekking van beide bepalingen is in overweging 12 vervat.

Artikel 8, lid 1 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad machtigt de lidstaten ertoe hun bevoegde autoriteiten toe te staan dat zij bepaalde kleine instellingen ontheffing verlenen van de toepassing van een groter aantal bepalingen dan in het oorspronkelijke voorstel was aangegeven.

Artikel 8, lid 1, onder a) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad halveert de drempelbedragen voor het verlenen van een ontheffing aan open tripartiete e-geldstelsels tot 5 miljoen euro.

Artikel 8, lid 1, onder b) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad voorziet in een ontheffing voor e-geldstelsels indien het elektronisch geld alleen door verbonden ondernemingen als betaalmiddel wordt aanvaard. Dit sluit aan bij een deel van amendement 15 van het Parlement.

Artikel 8, lid 1, onder c) van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad voorziet in een ontheffing voor besloten tripartiete e-geldstelsels (dit zijn e-geldstelsels waarvan het uitgegeven elektronisch geld aanvaard wordt door een beperkt aantal ondernemingen die gemakkelijk te onderscheiden zijn).

Artikel 8, lid 3 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bepaalt dat stelsels die een ontheffing genieten, periodiek verslag moeten uitbrengen.

Artikel 9 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is gewijzigd ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel om te verduidelijken voor welke periode de verkregen rechten gelden en om de bevoegde autoriteiten ertoe te verplichten erop toe te zien dat de instellingen die verkregen rechten genieten, aan de bij de richtlijn vastgestelde voorschriften voldoen.

Artikel 11 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is nieuw. Het gaat om een evaluatieclausule, die bepaalt dat de Commissie verslag dient uit te brengen over de toepassing van de richtlijn en met name over de maatregelen ter bescherming van de houders van elektronisch geld, de vermogensvereisten, de ontheffingen en de mogelijke noodzaak om te verbieden dat interest wordt betaald over gelden ontvangen in ruil voor elektronisch geld.

1998/0253 (COD)

3.3 Verhouding van het gemeenschappelijk standpunt tot de amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing en tot het voorstel van de Commissie voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/780/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen

3.3.1 Overwegingen

Overweging 5 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is nieuw en sluit aan bij het nieuwe artikel 13 bis, dat de terugbetalingsverplichting uitbreidt tot de banken. Dit spoort met amendement 24 van het Parlement.

3.3.2 Artikelen

Artikel 1, lid 2 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad voegt een nieuw artikel 13 bis in. Krachtens dit artikel geldt de verplichting tot terugbetaling van het elektronisch geld eveneens voor banken. Dit ligt in de lijn van amendement 25 van het Parlement.

4. CONCLUSIE

De Commissie is van mening dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad volledig aanvaardbaar is. Niet alleen zijn tal van amendementen van het Europees Parlement erin verwerkt, maar tevens vervolledigt het het voorstel van de Commissie door middel van nuttige verduidelijkingen en aanvullende bepalingen waarin tot uiting komt dat er behoefte bestaat aan een adequate toezichtregeling voor deze nieuwe en innovatieve activiteit.