6.Nokia Network Systems is een volle dochteronderneming van Nokia Oy in Finland. Nokia Network Systems is een onderneming voor gegevensnetwerken en communicatieapparatuur.

5.De aanvraag betreft 945 werknemers die door Nokia Oy en drie leveranciers werden ontslagen. De primaire onderneming is actief in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2-afdeling 26 (Vervaardiging van informaticaproducten en van elektronische en optische producten).

4.Finland heeft aanvraag EGF/2016/008 FI/Nokia Network Systems ingediend op 22 november 2016, binnen twaalf weken na de datum waarop aan de in artikel 4 van de EFG-verordening vermelde criteria voor steunverlening was voldaan. De Commissie heeft de ontvangst van de aanvraag nog op dezelfde dag bevestigd, en heeft Finland op 2 december 2016 om aanvullende informatie verzocht. Die aanvullende informatie werd verstrekt binnen zes weken na het verzoek. De termijn van twaalf weken na de ontvangst van de volledige aanvraag, binnen welke de Commissie moet beoordelen of de aanvraag voldoet aan de voorwaarden voor het verlenen van een financiële bijdrage, loopt op 7 april 2017 af.

19.In de Finse ICT-sector was de voorbije twee jaar sprake van een hoog aantal aanwervingen en tegelijkertijd een groot aantal ontslagen. De druk om producten concurrerend te houden is aanzienlijk.

17.Er heerst hevige concurrentie tussen werknemers binnen en buiten de EU. Werknemers in de Europese ICT-sector vergrijzen en zijn lager geschoold dan die in Amerika en Azië. Finse ICT-specialisten hebben te maken met steeds meer wereldwijde concurrentie in vergelijking met werknemers in andere sectoren.

16.De levenscyclus van producten en daarmee verband houdende softwareoplossingen is zeer kort. De opleiding en de knowhow over het product en/of de software die in de praktijk noodzakelijk zijn, zijn snel achterhaald.

15.De sector is getroffen door dalende prijzen en een afnemende vraag van telecomoperatoren. Dit belet niet dat Chinese ondernemingen de markt in Europa blijven betreden.

14.Oost-Aziatische concurrenten haalden hun concurrentievoordeel tot dusver uit lage marges. Nu herinvesteren zij hun winsten in onderzoek en ontwikkeling. Oost-Aziatische rivalen betreden de markt op agressieve wijze en duwen Europese bedrijven in een nog moeilijkere positie.

13.De outsourcing van de vervaardiging van onderdelen en productieprocessen in het algemeen in de ICT-sector was het antwoord van Europese producenten op de toenemende behoefte om concurrentievoordeel te verwerven tegen de achtergrond van snel veranderende concurrentie, vooral vanuit Oost-Azië.

12.Finland legt het verband tussen de ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ingevolge de in Verordening (EG) nr. 546/2009 behandelde globalisering met het argument dat de ICT-sector een van de bedrijfstakken is die de impact van de veranderende wereldeconomie het sterkst voelen, door sterke concurrentie, snelle technologische vooruitgang en innovaties, fusies, overnames en outsourcing.

Verband tussen de ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ingevolge de in Verordening (EG) nr. 546/2009 behandelde globalisering

7.Finland heeft de aanvraag ingediend op grond van het criterium voor steunverlening van artikel 4, lid 1, onder a), van de EFG-verordening, dat vereist dat binnen een referentieperiode van vier maanden in een onderneming in een lidstaat ten minste 500 werknemers gedwongen zijn ontslagen, met inbegrip van werknemers die gedwongen zijn ontslagen bij leveranciers en downstreamproducenten.

20.In bedrijven actief op het vlak van IT-netwerken hebben zich de laatste jaren een aantal belangrijke tendensen afgetekend. Er is meer behoefte aan efficiëntie en aan ruimere dienstverlening.

21.In de technologiesector waren in 2008 gemiddeld 326 000 personen werkzaam. In 2015 bood de sector werk aan 289 000 personen. Binnen de sector nam het aantal ICT-werknemers toe van 52 000 (2008) tot 60 000 (2015). Tijdens die periode verdween een groot aantal banen maar kwamen er veel andere banen bij op het vlak van ICT.

22.Om met grotere rivalen in de sector van communicatienetwerken te concurreren, richtte Nokia Oy de afgelopen jaren met Siemens een joint venture op voor netwerktechnologieën, stemde het ermee in om bepaalde activiteiten aan Microsoft te verkopen en fuseerde het met Alcatel. In 2016 maakte Nokia Oy melding van personeelsinkrimpingen. Nokia Oy beoogt de werkingskosten tegen eind 2018 jaarlijks met 900 miljoen EUR te verlagen. Tegelijkertijd ondernam Nokia actie om zijn middelen te investeren in technologieën van de toekomst.

23.Het wereldwijde hervormingsprogramma van Nokia Oy, met onder andere personeelsinkrimpingen, is noodzakelijk om te kunnen concurreren met de Oost-Aziatische rivalen. De betrokken personeelsinkrimpingen zullen naar verwachting voltooid zijn tegen eind 2018.

24.De personen die in 2016 hun baan verloren bij Nokia Oy zijn hoog en middelhoog opgeleid (respectievelijk 40 % en 60 %). Zij waren werkzaam op het gebied van programmering en ontwerp.

Verwachte gevolgen van de ontslagen voor de plaatselijke, regionale of nationale economie en voor de werkgelegenheid

Uusimaa

25.In Uusimaa verslechteren de algemene economische omstandigheden in de belangrijkste sectoren, en is het personeelsbestand van bedrijven de laatste drie maanden ingekrompen. De totale omzet van ondernemingen in de informatie- en communicatiesector kende een achteruitgang met 2,5 % in het eerste kwartaal van 2016.

26.De massale ontslagen in de gebieden Espoo, Helsinki en Vantaa in 2012-2016 hebben vooral de elektronica- en software-industrie getroffen (in de genoemde periode werden 6 000 werknemers ontslagen). Ook kleinere ondernemingen en onderaannemers ontsloegen werknemers.

27.Nokia Oy is het grootste ICT-bedrijf van Finland. In 2014 werden in de ICT-sector in Uusimaa 730 bedrijven opgericht en gingen 759 bedrijven dicht. Hetzelfde jaar bedroeg het aantal ICT-bedrijven in Uusimaa 7 114 (51 % van het totale aantal op nationaal niveau).

28.De werknemers die door Nokia Oy werden ontslagen, zijn meestal hoog- of middelhoog opgeleid; de helft van hen is ouder dan 50 jaar. Zij zijn werkzaam op het gebied van programmering en ontwerp. Vaak zijn hun professionele vaardigheden niet meer up-to-date.

29.De situatie in Uusimaa is moeilijk voor hoogopgeleide ingenieurs en voor werknemers ouder dan 50 jaar.

30.De werkloosheid bij hoogopgeleiden ligt over het algemeen hoog en treft niet alleen werknemers met een diploma op technologisch gebied. Ook kantoorwerknemers, accountants en loonadministrateurs komen voor in de werkloosheidsstatistieken van Uusimaa.

Pirkanmaa

31.Gemeten naar omzet is de verwerkende industrie de belangrijkste economische sector in Pirkanmaa, waarvan de technologiesector (48 %), de bosbouw (25 %) en de chemische, rubber- en kunststofindustrie (18 %) de belangrijkste domeinen zijn.

32.In september 2016 bedroeg het aantal werkloze werkzoekenden dat bij de dienst Werkgelegenheid en Economische Ontwikkeling van Pirkanmaa was ingeschreven 36 186, 1 % meer dan het jaar daarvoor. De werkloosheidsgraad in Pirkanmaa bevindt zich reeds lange tijd boven het nationale gemiddelde.

33.De belangrijkste redenen voor de aanhoudend hoge werkloosheidspercentages de voorbije jaren zijn de crisis in de op uitvoer en op de verwerkende industrie gebaseerde activiteiten in de regio, en de drastische structurele veranderingen, in het bijzonder in de ICT-sector. In 2015 zijn bij de grote ICT-bedrijven in Pirkanmaa meer dan 1 000 werknemers ontslagen.

34.De structurele problemen waarmee Pirkanmaa nu te maken heeft, komen tot uiting in de toenemende werkloosheid onder hoogopgeleiden: deze verdubbelde ruim in de periode 2012-2016. Midden 2016 was ongeveer 33 % van de werklozen met een academisch diploma sinds meer dan een jaar zonder onderbreking werkloos.

Pohjois-Pohjanmaa

35.De werkloosheidsgraad in de regio Pohjois-Pohjanmaa is nog steeds hoog. Het aandeel werkloze werkzoekenden bleef boven het nationale gemiddelde. Eind april 2016 bedroeg de werkloosheidsgraad in het hele land 13,0 %, in Pohjois-Pohjanmaa 14,3 % en in Oulu 16,1 %.