Resolutie van het Europees Parlement

van 22 april 2008

met de opmerkingen die een integrerend deel uitmaken van het besluit over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van de Europese GNSS-toezichtautoriteit voor het begrotingsjaar 2006

HET EUROPEES PARLEMENT,

gezien de definitieve jaarrekening van de Europese GNSS-toezichtautoriteit voor het begrotingsjaar 2006 [1],

gezien het verslag van de Rekenkamer over de definitieve jaarrekening van de Europese GNSS-toezichtautoriteit betreffende het begrotingsjaar 2006, vergezeld van de antwoorden van de autoriteit [2],

gezien de aanbeveling van de Raad van 12 februari 2008 (5843/2008 — C6-0084/2008),

gelet op het EG-Verdrag, en met name artikel 276,

gelet op Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen [3], en met name artikel 185,

gelet op Verordening (EG) nr. 1321/2004 van de Raad van 12 juli 2004 inzake de beheersstructuren van de Europese programma’s voor radionavigatie per satelliet [4], inzonderheid artikel 12,

gelet op Verordening (EG, Euratom) nr. 2343/2002 van de Commissie van 19 november 2002 houdende de financiële kaderregeling van de organen zoals bedoeld in artikel 185 van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 [5], en met name artikel 94,

gelet op artikel 71 en bijlage V van zijn Reglement,

gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole (A6-0127/2008),

A. overwegende dat de Rekenkamer verklaart redelijke zekerheid te hebben verkregen dat de rekeningen betreffende het begrotingsjaar 2006 betrouwbaar zijn en de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig,

B. overwegende dat de autoriteit in 2006 met haar werkzaamheden is begonnen en na het opzetten van de nodige financiële systemen in september 2006 de verantwoordelijkheid voor haar financiële handelingen heeft overgenomen van de Commissie,

Algemene punten die betrekking hebben op horizontale kwesties in verband met de EU-agentschappen en daardoor ook van belang zijn voor de kwijtingsprocedure voor elk agentschap afzonderlijk

1. merkt op dat de begrotingen van de 24 agentschappen en andere satellietorganen die door de Rekenkamer worden gecontroleerd in 2006 in totaal 1080,5 miljoen EUR bedroegen (de hoogste begroting is die van het Europees Bureau voor wederopbouw met 271 miljoen EUR en de laagste die van de Europese Politieacademie (CEPOL) met 5 miljoen EUR);

2. merkt op dat de reeks externe EU-organen die onderworpen zijn aan boekhoudkundige controle en kwijting thans niet alleen de traditionele regelgevende agentschappen omvat, maar ook uitvoeringsagentschappen doe zijn opgericht om uitvoering te geven aan specifieke programma’s, en dat hieronder in de toekomst ook gemeenschappelijke ondernemingen zullen vallen, die zijn opgezet in de vorm van publiek-private partnerschappen (gezamenlijke technologie-initiatieven);

3. merkt op dat het aantal agentschappen waarvoor kwijting moet worden verleend door het Europees Parlement zich als volgt heeft ontwikkeld: begrotingsjaar 2000: 8; 2001: 10; 2002: 11 2003: 14; 2004: 14; 2005:16; 2006: 20 regelgevende agentschappen en 2 uitvoeringsagentschappen (waarbij dan nog de 2 agentschappen komen waarvan de financiële controle door de Rekenkamer wordt verricht, maar waarvoor geen interne kwijtingsprocedure geldt);

4. komt daarom tot de conclusie dat de audit- en kwijtingprocedure te log is geworden en niet evenredig is aan de omvang van de begrotingen van de verschillende agentschappen en satellietorganen; verzoekt zijn ter zake bevoegde commissie om een breed opgezet onderzoek te doen naar de kwijtingsprocedure voor de agentschappen en satellietorganen, met het doel om een eenvoudiger en rationeler aanpak te ontwerpen, gelet op het steeds toenemende aantal lichamen waarvoor in toekomstige jaren een afzonderlijk kwijtingverslag zal moeten worden opgesteld;

Principiële overwegingen

5. verzoekt de Commissie duidelijke uitleg te verstrekken over de volgende punten, alvorens zij overgaat tot de oprichting van een nieuw agentschap of de hervorming van een bestaand agentschap: type agentschap, doelstellingen van het agentschap, interne bestuurstructuur, producten, diensten, belangrijkste procedures, doelgroep, cliënten en stakeholders van het agentschap, officiële betrekkingen met externe actoren, budgettaire verantwoordelijkheid, financiële planning, personeelsbeleid en personeelsomvang;

6. verlangt dat er voor elk agentschap een jaarlijkse prestatieovereenkomst wordt gesloten, die door dat agentschap en het bevoegde DG wordt opgesteld en die de belangrijkste doelstellingen voor het komende jaar, een financieel kader en duidelijke indicatoren om de prestaties te meten moet omvatten;

7. verlangt dat er naar de prestaties van de agentschappen regelmatig (en op een ad hoc-basis) onderzoeken worden ingesteld door de Rekenkamer of een andere onafhankelijke auditinstantie; is van oordeel dat deze zich niet zouden moeten beperken tot de traditionele elementen van financieel beheer en juiste besteding van openbare middelen, maar ook de administratieve efficiency en de doelmatigheid moeten omvatten, alsook een beoordeling van het financieel beheer van elk agentschap;

8. is van oordeel dat bij agentschappen die hun begrotingsbehoeften permanent overschatten een technische korting moet worden toegepast op basis van de vacante posten; denkt dat dit op den duur tot lagere bestemmingsontvangsten en daarmee tot lagere administratieve kosten voor de agentschappen zal leiden;

9. beschouwt het als een ernstig probleem dat een aantal agentschappen bekritiseerd is omdat ze zich niet aan de aanbestedingsregels, het Financieel Reglement, het ambtenarenstatuut enz. houden; stelt dat de voornaamste oorzaak hiervan gelegen is in het feit dat de meeste regelingen en het Financieel Reglement opgesteld zijn voor de grotere instellingen en dat de meeste kleine agentschappen niet groot genoeg zijn om aan deze regelgevingsvereisten te kunnen voldoen; verzoekt de Commissie daarom met spoed een oplossing hiervoor te zoeken om de efficiency te vergroten door bundeling van de administratieve taken van verscheidene agentschappen, zodat deze minimaal vereiste omvang wel bereikt wordt (met inachtneming van de noodzakelijke wijzigingen in de basisverordeningen voor de agentschappen en hun budgettaire onafhankelijkheid), dan wel met spoed specifieke regels voor de agentschappen op te stellen (met name uitvoeringsvoorschriften voor de agentschappen) zodat ze aan alle voorschriften kunnen voldoen;

10. dringt erop aan dat de Commissie bij de opstelling van het voorontwerp van begroting rekening houdt met de bestedingsresultaten van de verschillende agentschappen in de jaren daarvoor, met name het jaar n-1, en de door elk agentschap verlangde begroting dienovereenkomstig aanpast; verzoekt zijn ter zake bevoegde commissie deze aanpassing intact te laten en, mocht de Commissie de begroting niet hebben aangepast, zelf de desbetreffende begroting bij te stellen tot een realistisch niveau dat op de absorptie- en bestedingscapaciteit van het desbetreffende agentschap afgestemd is;

11. verwijst naar zijn kwijtingsbesluit voor het jaar 2005, waarin het de Commissie verzocht eens in de vijf jaar een onderzoek naar de toegevoegde waarde van elk bestaand agentschap te publiceren; verzoekt alle betrokken instellingen om in geval van een negatief oordeel over de toegevoegde waarde van een agentschap de noodzakelijke stappen te zetten om het mandaat van dat agentschap te herzien of het agentschap te sluiten; stelt vast dat de Commissie in 2007 niet één evaluatie heeft uitgevoerd; dingt er bij de Commissie op aan dat zij vóór het kwijtingsbesluit over 2007 ten minste vijf evaluaties voorlegt, te beginnen met de oudste agentschappen;

12. is van mening dat de aanbevelingen van de Rekenkamer onmiddellijk moeten worden uitgevoerd en dat het niveau van de aan de agentschappen betaalde subsidies moet worden afgestemd op hun werkelijke behoeften aan kasmiddelen; is verder van mening dat de wijzigingen op het algemene Financieel Reglement verwerkt moeten worden in de financiële kaderregeling van de agentschappen en in de diverse specifieke financiële voorschriften hierin;

Presentatie van de rapporteringsdata

13. merkt op dat de agentschappen geen standaardaanpak hanteren ten aanzien van de presentatie van hun activiteiten tijdens het desbetreffende financiële jaar en van hun rekeningen en hun verslagen over hun budgettair en financieel beheer, noch ten aanzien van de vraag of de betrouwbaarheidsverklaring moet worden opgesteld door de directeur van het agentschap; merkt op dat niet alle agentschappen een duidelijk onderscheid maken tussen a) de presentatie van hun werk aan het publiek en b) de technische rapportering over hun budgettair en financieel beheer;

14. merkt op dat de permanente instructies van de Commissie voor de voorbereiding van activiteitenverslagen weliswaar niet expliciet verlangen dat een agentschap een betrouwbaarheidsverklaring opstelt, maar dat vele directeuren dat voor 2006 wel hebben gedaan, waarbij in één geval een belangrijk voorbehoud werd opgenomen;

15. herinnert aan zijn resolutie van 12 april 2005 [6], waarin het de directeuren van de agentschappen verzoekt om met ingang van heden hun jaarlijkse activiteitenverslag, dat samen met financiële en beheersgegevens wordt gepresenteerd, vergezeld te doen gaan van een betrouwbaarheidsverklaring ten aanzien van de wettigheid en de regelmatigheid van de handelingen, analoog aan de verklaringen die de directeuren-generaal van de Commissie ondertekenen;

16. verzoekt de Commissie haar permanente instructies aan de agentschappen in die zin te amenderen;

17. stelt bovendien voor dat de Commissie tezamen met de agentschappen moet werken aan een geharmoniseerd model dat van toepassing is op alle agentschappen en satellietorganen, en waarin onderscheid wordt gemaakt tussen:

- een jaarverslag bestemd voor een breed publiek over de operaties en werkzaamheden van het orgaan en de bereikte resultaten;

- de financiële staten en een verslag over de uitvoering van de begroting;

- een activiteitenverslag naar het voorbeeld van de activiteitenverslagen van de directeuren-generaal van de Commissie;

- een betrouwbaarheidsverklaring, ondertekend door de directeur van het orgaan, tezamen met eventuele voorbehouden en opmerkingen waarvan hij het wenselijk acht dat zij onder de aandacht van de kwijtingsautoriteit worden gebracht;

Algemene conclusies van de Rekenkamer

18. wijst op de conclusie van de Rekenkamer (Jaarverslag paragraaf 10.29 [7]) dat de betaling van subsidies uit de communautaire begroting door de Commissie niet berust op voldoende onderbouwde ramingen van de behoeften aan kasmiddelen van de agentschappen en dat dit in combinatie met de omvang van de overdrachten met zich meebrengt dat ze over aanzienlijke kassaldi beschikken; merkt op dat de Rekenkamer aanbeveelt het niveau van de aan de agentschappen betaalde subsidies af te stemmen op hun werkelijke behoeften aan kasmiddelen;

19. merkt op dat 14 agentschappen het ABAC boekhoudingsysteem nog moesten invoeren eind 2006 (jaarverslag, voetnoot bij paragraaf 10.31);

20. neemt kennis van de opmerking van de Rekenkamer (jaarverslag, paragraaf 1.25) over de opgelopen financiële lasten voor niet-opgenomen verlof die bij sommige agentschappen worden geboekt; wijst erop dat de Rekenkamer kwalificaties heeft geplaatst bij zijn betrouwbaarheidsverklaring voor drie agentschappen (Europees Centrum voor de Ontwikkeling van de Beroepsopleiding (Cedefop)), CEPOL en het Europees Spoorwegagentschap) voor het begrotingsjaar 2006 (2005: Cedefop, Europees Agentschap voor voedselveiligheid, Europees Agentschap voor wederopbouw);

Interne audit

21. herinnert eraan dat de interne financieel controleur van de Commissie volgens artikel 185, lid 3 van het Financieel Reglement ook de intern financieel controleur is van de reguleringsagentschappen die geld ontvangen uit de EU-begroting; wijst erop dat de interne financieel controleur verslag uitbrengt aan de raad van bestuur en de directeur van elk agentschap;

22. vestigt de aandacht op het volgende voorbehoud dat de intern financieel controleur maakt in het Jaarlijks Activiteitenverslag over 2006:

"De intern financieel controleur van de Commissie is niet in staat om te voldoen aan de verplichting die hem in artikel 185 van het Financieel Reglement is opgelegd om als intern financieel controleur van de communautaire organen te fungeren, omdat het hem ontbreekt aan de personele middelen daarvoor";

23. neemt evenwel nota van de opmerking van de intern controleur in zijn activiteitenverslag 2006 dat de financiën van alle werkzame regelgevende agentschappen vanaf 2007 op jaarbasis gecontroleerd zullen worden, nu de Commissie de Interne Accountantsdienst (IAS) extra personeel ter beschikking heeft gesteld;

24. stelt vast dat het aantal regelgevende en uitvoerende agentschappen en gemeenschappelijke ondernemingen die krachtens artikel 185 van het Financieel Reglement door de IAS gecontroleerd moeten worden, steeds verder toeneemt; verzoekt de Commissie zijn bevoegde commissie mede te delen of de IAS over voldoende personeel zal beschikken om de financiën van al deze organen de komende jaren jaarlijks te kunnen controleren;

25. wijst erop dat artikel 72, lid 5 van Verordening (EG, Euratom) nr. 2343/2002 de eis stelt dat elk agentschap de kwijtingsautoriteit en de Commissie jaarlijks een door zijn directeur opgesteld verslag doet toekomen, waarin een samenvatting wordt gegeven van het aantal interne controles dat door de intern controleur is uitgevoerd, de aanbevelingen die zijn gedaan en welk gevolg aan deze aanbevelingen is gegeven; verzoekt de agentschappen mede te delen of dit ook is gebeurd en, zo ja, op welke wijze;

26. neemt ten aanzien van het vermogen van de interne accountantsdienst om met name de kleinere agentschappen te controleren, nota van een voorstel dat de intern controleur op 14 september 2006 voor de bevoegde commissie van het Parlement heeft gedaan, namelijk om toe te staan dat de kleinere agentschappen gebruik kunnen maken van particuliere accountantsdiensten;

Beoordeling van de agentschappen

27. herinnert aan de gemeenschappelijke verklaring waarover het Parlement, de Raad en de Commissie het eens zijn geworden bij het overleg vóór de Ecofin-begrotingsraad van 13 juli 2007 [8] en waarin wordt opgeroepen een lijst op te stellen van i) de agentschappen die de Commissie wil beoordelen, en ii) de agentschappen die reeds zijn beoordeeld met een samenvatting van de voornaamste bevindingen;

Tuchtprocedures

28. wijst erop dat afzonderlijke agentschappen vanwege hun geringe omvang moeite hebben om tuchtcommissies bestaande uit personeel met een passende rang samen te stellen en dat het Bureau voor onderzoek en discipline van de Commissie (IDO) niet bevoegd is voor de agentschappen; verzoekt de agentschappen de oprichting van een gemeenschappelijke disciplinaire commissie van de agentschappen te overwegen;

Ontwerp van interinstitutioneel akkoord

29. herinnert aan het ontwerp van de Commissie voor een interinstitutioneel akkoord betreffende een kader voor Europese regelgevende agentschappen (COM(2005) 59), dat ten doel heeft een horizontaal kader vast te stellen voor de oprichting, structuur, werking. beoordeling en controle van de Europese regelgevende agentschappen; merkt op dat dit ontwerp een nuttig initiatief is dat ten doel heeft de oprichting en werking van de agentschappen te rationaliseren; neemt nota van de opmerking van de Commissie in haar syntheseverslag 2006 (paragraaf 3.1, COM(2007) 274) dat hoewel er na de publicatie van het voorstel aanvankelijk weinig schot zat in de onderhandelingen, de inhoudelijke discussie eind 2006 weer is begonnen in de Raad; betreurt het dat het niet mogelijk was de aanneming ervan een stapje dichterbij te brengen;

30. begroet dan ook de toezegging van de Commissie dat zij in de loop van 2008 een mededeling over de toekomst van de regelgevende agentschappen zal voorleggen;

Agentschappen met eigen financiering

31. wijst erop dat voor de twee agentschappen met eigen financiering aan de directeur kwijting wordt verleend door de raad van bestuur; stelt vast dat beide aanzienlijke overschotten hebben opgebouwd, die afkomstig zijn uit voorgaande jaren:

- Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (BHIM), kasmiddelen en equivalenten daarvan: 281 miljoen EUR [9];

- Communautair Bureau voor plantenrassen (CPVO), kasmiddelen en equivalenten daarvan: 18 miljoen EUR [10];

Specifieke punten

32. wijst op de opmerking van de Rekenkamer in haar verslag 2006 dat bij een controle door de kamer van een representatieve steekproef van 80 verrichtingen tekortkomingen aan het licht kwamen in de werking van de beheers- en controlesystemen, doordat verrichtingen hebben plaatsgevonden zonder passende bevoegdheid en tot een juridische verbintenis werd overgegaan zonder voorafgaande vastlegging in de begroting, wat in strijd is met de voorschriften van het Financieel Reglement;

33. neemt nota van het feit dat de autoriteit vanaf 1 januari 2007 eigenaar is van alle materiële en immateriële activa die tijdens de ontwikkelingsfase van het Galileo-programma zijn gecreëerd of ontwikkeld;

34. herinnert eraan dat de overgang van activiteiten van de gemeenschappelijke onderneming Galileo op de Autoriteit in december 2006 startte met de overdracht van 70 miljoen EUR en de rechten en verplichtingen betreffende KP6, Meda, EGNOS en andere contracten; daarom bedroegen eind 2006 de totale activa van de Autoriteit 76,6 miljoen EUR, hoewel de communautaire subsidie en andere ontvangsten van de Autoriteit in 2006 maar net iets meer dan 7 miljoen EUR beliepen;

35. wijst er bovendien op dat uit de antwoorden van de Autoriteit blijkt dat in 2007 97 % van een bedrag van 65 miljoen EUR door de Autoriteit is ontvangen nadat de GNSS tot overeenstemming was gekomen met de drie leden van de gemeenschappelijke onderneming (Europees Ruimtevaartagentschap, het Chinese National Remote Sensing Centre en het MATIMOP-Israeli Industry Centre for Research and Development); neemt nota van de opmerking van de Rekenkamer dat dit bedrag niet het saldo omvat dat resulteert uit de liquidatie van de gemeenschappelijke onderneming Galileo, dat pas aan het eind van de liquidatieprocedure aan de Autoriteit zal worden overgedragen;

36. begrijpt uit de conclusies waartoe de Raad is gekomen na zijn bijeenkomst van 3 december 2007 dat de kosten van de GNSS-programma’s voor de periode 2007-2013 worden geschat op 3,4 miljard EUR en dat het project uit openbare middelen zal worden gefinancierd;

37. komt daarom tot de conclusie dat de GNSS-toezichtautoriteit weliswaar een EU-agentschap is, maar dat zij als eigenaar van de Galileo-activa een heel andere rol zal spelen dan andere regelgevende agentschappen en dat zij gezien de aanzienlijke bedragen waarover zij beschikt in de toekomst aan een bijzonder streng toezicht onderworpen moet worden door de organen die tot taak hebben toe te zien op de uitgaven van de Europese Unie;

38. wijst erop dat de Rekenkamer in 2008 een specifiek verslag zal wijden aan de liquidatie van de gemeenschappelijke onderneming Galileo;

[1] PB C 261 van 31.10.2007, blz. 38.

[2] PB C 309 van 19.12.2007, blz. 72.

[3] PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

[4] PB L 246 van 20.7.2004, blz. 1.

[5] PB L 357 van 31.12.2002, blz. 72.

[6] Alle resoluties betreffende de agentschappen zijn gepubliceerd in PB L 196 van 27.7.2005.

[7] PB C 273 van 15.11.2007, blz. 1.

[8] Raadsdocument DS 605/1/07 Rev. 1.

[9] Bron: Verslag over de jaarrekening van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt betreffende het begrotingsjaar 2006, vergezeld van de antwoorden van het Bureau (PB C 309 van 19.12.2007, blz. 141).

[10] Bron: Verslag over de jaarrekening van het Communautair Bureau voor plantenrassen betreffende het begrotingsjaar 2006, vergezeld van de antwoorden van het Bureau (PB C 309 van 19.12.2007, blz. 135).

--------------------------------------------------