EUROPESE COMMISSIE Brussel, 5.11.2021 COM(2021) 676 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD





over de financieringsinstrumenten, de begrotingsgaranties, de financiële bijstand en de voorwaardelijke verplichtingen

















Situatie op 31 december 2020























































Inhoudsopgave 1.Inleiding 2.Wat zijn voorwaardelijke verplichtingen? 3.Voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit instrumenten waarvoor voorzieningen zijn aangelegd: begrotingsgaranties en financiële bijstand aan derde landen 3.1.Overzicht van de totale EU-risicoblootstelling eind 2020 3.2.Het risicobeheersysteem van de EU voor voorwaardelijke verplichtingen waarvoor voorzieningen zijn aangelegd 3.2.1.Begrotingsgaranties 3.2.2.Financiële bijstand aan derde landen 3.3.Gemeenschappelijk kader van de Europese Commissie voor het beheer en de monitoring van voorwaardelijke verplichtingen waarvoor voorzieningen zijn aangelegd 4.Voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit financiële bijstand aan lidstaten 4.1.Overzicht van de totale EU-risicoblootstelling eind 2020 4.2.Het EU-risicobeheersysteem voor voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit financiële bijstand aan lidstaten 5. Beoordeling van de houdbaarheid van de voorwaardelijke verplichtingen van de EU 5.1. Beoordelingskader 5.2. Beoordeling van de houdbaarheid van de voorwaardelijke verplichtingen waarvoor voorzieningen zijn aangelegd 5.3. Beoordeling van de houdbaarheid van de voorwaardelijke verplichtingen met inachtneming van de grenzen van het maximum van de eigen middelen 6.Conclusies Bijlage: Duurzaamheid en marge met betrekking tot het permanente maximum van de eigen middelen

1.Inleiding Dit is het eerste verslag overeenkomstig de vereisten van artikel 250 van het Financieel Reglement. Het verslag is opgesteld in samenhang met: -werkdocumenten X en XI bij de ontwerpbegroting 2022, die gedetailleerde informatie bevatten over de financieringsinstrumenten en begrotingsgaranties van de EU; en -het verslag betreffende de langetermijnraming van toekomstige in- en uitstromen op de EU-begroting, waarin prognoses worden gegeven voor de beschikbare financiële capaciteit van de EU in de periode 2021-2027, nadat de geplande begrotingsuitgaven in aanmerking zijn genomen. Het doel van dit document is om een overzicht te geven van de voorwaardelijke verplichtingen ten laste van de EU-begroting per 31 december 2020 en van het brede scala aan maatregelen en waarborgen waarover de Commissie beschikt om de EU-begroting volledig te beschermen tegen mogelijke verliezen als gevolg van die verplichtingen. Na een algemene inleiding over de definitie en bronnen van voorwaardelijke verplichtingen geeft het verslag een overzicht van de belangrijkste kenmerken van de twee categorieën voorwaardelijke verplichtingen (met of zonder aangelegde voorzieningen), met bijzondere aandacht voor de analyse van het EU-kader voor het toezicht op en het beheer van de risico’s die voortvloeien uit voorwaardelijke verplichtingen. Tot slot bevat het verslag een beoordeling van de houdbaarheid van de voorwaardelijke verplichtingen van de Unie op lange termijn, op basis van kwalitatieve en kwantitatieve factoren. De beoordeling wordt uitgevoerd: -ten aanzien van het bedrag van de bestaande voorzieningen in de garantiefondsen die door de Commissie zijn vastgesteld voor begrotingsgaranties en financiële bijstand aan derde landen; -ten aanzien van de limieten van het maximum van de eigen middelen en de beschikbare marge voor voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit financiële bijstand aan de lidstaten en waarvoor geen voorzieningen zijn aangelegd. De belangrijkste conclusie van de houdbaarheidsanalyse is dat de EU-begroting in beginsel over voldoende middelen beschikt om het hoofd te bieden aan de potentiële verwezenlijking van voorwaardelijke verplichtingen. Met name: -zijn er geen problemen vastgesteld met betrekking tot te lage voorzieningen voor voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit begrotingsgaranties en financiële bijstand aan derde landen; -volstaat de financiële capaciteit van de EU binnen het bestaande rechtskader (d.w.z. het eigenmiddelenbesluit en de verordening betreffende het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027) om te voldoen aan de bestaande verplichtingen van de Unie met betrekking tot zowel uitgavenprogramma’s als financiële markten (voor schulden die zijn uitgegeven in het kader van programma’s voor financiële bijstand aan lidstaten), zelfs onder extreme ongunstige omstandigheden. Dit verslag heeft betrekking op voorwaardelijke verplichtingen die vóór eind 2020 zijn aangegaan en beoordeelt hoe deze worden gedekt in het kader van het MFK 2021-2027. Het verslag dekt derhalve niet de voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit NextGenerationEU (NGEU), die pas in de loop van 2021 zijn ontstaan en waarvoor een aanvullende financiële capaciteit is vastgesteld door middel van een tijdelijke verhoging van het maximum van de eigen middelen. 2.Wat zijn voorwaardelijke verplichtingen? Voorwaardelijke verplichtingen zijn potentiële financiële verplichtingen van de EU die voortvloeien uit bestaande bindende toezeggingen of gebeurtenissen in het verleden. Of deze voorwaardelijke verplichtingen al dan niet tot werkelijke verliezen zullen leiden, zal afhangen van toekomstige gebeurtenissen waarover de EU niet de volledige controle heeft. Voor de EU zijn er drie belangrijke bronnen van voorwaardelijke verplichtingen: -Begrotingsgaranties. Dit zijn garanties die worden verstrekt aan de EIB-groep (Europese Investeringsbank) of andere uitvoerende partners in het kader van het mandaat van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI), het mandaat van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en het mandaat voor externe leningen (ELM). In het kader van al deze instrumenten biedt de EU de uitvoerende partners (gedeeltelijk) waarborgen voor de verliezen die voortvloeien uit hun gegarandeerde financierings- en investeringsverrichtingen (d.w.z. schuld- of eigenvermogensverrichtingen). In het kader van het MFK 2021-2027 bundelt het InvestEU-programma onder de paraplu van één EU-garantie de activiteiten die eerder in het kader van het EFSI en verschillende andere financieringsinstrumenten werden ontplooid, en heeft het de toegang tot een deel van de EU-garantie opengesteld voor andere uitvoerende partners dan de EIB-groep, die een pijlerbeoordeling hebben ondergaan . Op vergelijkbare wijze is het EFDO opgevolgd door het EFDO+, dat is ingesteld bij de Verordening tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — Europa in de wereld , en dat nu fungeert als de financieringsbron van een versterkt plan voor externe investeringen. -Verstrekte leningen en daarmee samenhangende opgenomen leningen voor het verlenen van financiële bijstand aan derde landen (d.w.z. macrofinanciële bijstandsleningen (“MFB-leningen”) en Euratom-leningen aan derde landen) die in beginsel op back-to-backbasis wordt gefinancierd. Concreet betekent dit dat elke lening wordt gefinancierd via een overeenkomstige EU-obligatie, die volledig overeenstemt met de EU-lening wat betreft looptijd, rentevoet en aflossingsschema. Bijgevolg zijn beleggers in EU-obligaties alleen blootgesteld aan het EU-kredietrisico, en niet aan het kredietrisico van elk begunstigd land. Voor de EU is de verplichting voorwaardelijk, aangezien er in beginsel geen uitstroom van EU-middelen is vereist voor de vereffening van de EU-schuld, daar het begunstigde land contractueel verplicht is de inkomstenstroom te leveren. -Verstrekte leningen en daarmee samenhangende opgenomen leningen voor het verlenen van financiële bijstand aan EU-lidstaten, d.w.z. betalingsbalansleningen, leningen van het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM), Euratom-leningen en leningen in het kader van het Europees instrument voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid in noodsituaties te beperken (SURE). Deze leningen worden aan EU-lidstaten verstrekt met dezelfde back-to-back-techniek als de financiële bijstand aan derde landen . De ontvangsten uit terugbetalingen van de begunstigde lidstaten worden gebruikt om de EU-schuld af te lossen. Deze ontvangsten tellen niet als eigen middelen onder het respectieve maximum van de eigen middelen.

Voor voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit begrotingsgaranties en uit financiële bijstand aan derde landen zijn gedeeltelijk voorzieningen aangelegd, en de berekeningen van de voorziening zijn gebaseerd op voorzichtige ramingen van de verwachte verliezen voor elk instrument plus een extra marge om een deel van de onverwachte verliezen te dekken. Daarentegen worden er geen voorzieningen aangelegd voor voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit financiële bijstand aan EU-lidstaten. Leningen van de EU zijn directe en onvoorwaardelijke verplichtingen van de EU. Indien een begunstigde lidstaat zijn verplichtingen jegens de EU niet nakomt, heeft de EU het recht om, als laatste redmiddel nadat alle andere mogelijkheden om binnen het bestaande begrotingskader oplossingen te vinden zijn uitgeput, de nodige liquiditeit uit de andere lidstaten te halen. Dergelijke benodigde bedragen worden ter beschikking gesteld boven de MFK-maxima, met inachtneming van het maximum van de eigen middelen. Eind 2020 omvatte de EU-begroting voorwaardelijke verplichtingen ten belope van meer dan 93 miljard EUR in verband met leningen aan lidstaten en derde landen en ongeveer 63 miljard EUR voor de garanties in het kader van het EFSI, het EFDO en het ELM. De programma’s voor financiële bijstand die gericht zijn op de lidstaten (zie figuur 1 hieronder) vormen de grootste blootstelling voor de EU-begroting. In het kader van het MFK 2021-2027 wordt verwacht dat het gebruik van begrotingsgaranties verder zal toenemen, onder meer door middel van het InvestEU-programma, dat een garantie van 26,2 miljard EUR omvat ter ondersteuning van investeringsverrichtingen in vier beleidsvensters (duurzame infrastructuur, onderzoek, innovatie en digitalisering, kmo’s, en sociale investeringen en vaardigheden). Verwacht wordt dat de Unie eind 2021 haar voorwaardelijke verplichtingen aanzienlijk zal verhogen, ook in verband met de leningen die zijn aangegaan ter financiering van de leningen van de NGEU-faciliteit voor herstel en veerkracht aan de lidstaten. De resultaten van deze acties zullen in de volgende editie van dit verslag worden opgenomen.



(*) Op basis van het totale bedrag van de “met tegenpartijen ondertekende beschikbare garantie” (zie tabel 1 hieronder). Overeenkomstig de boekhoudregels van de EU worden financieringsinstrumenten in de vorm van garanties ingedeeld als voorwaardelijke verplichtingen , maar vormen zij geen bron van voorwaardelijke verplichtingen vanuit budgettair oogpunt, aangezien hier altijd een volledige voorziening voor is aangelegd in de begroting, d.w.z. dat de begroting voorziet in vastleggingen om het volledige bedrag van de voorwaardelijke verplichting uit hoofde van het financieringsinstrument te voldoen. Er is volledige zekerheid dat de volledige verbintenis kan worden nagekomen in het extreme scenario dat dit gerechtvaardigd zou zijn, aangezien zij reeds deel uitmaakt van de uitstaande vastleggingen van de Unie. De EU-begroting financiert een groot aantal financieringsinstrumenten (eigen vermogen, vreemd vermogen, leninggaranties, risicokapitaal, capaciteitsopbouw en risicodelingsfaciliteiten). Deze zijn ingedeeld in twee hoofdcategorieën: instrumenten in verband met interne beleidsmaatregelen en instrumenten in verband met externe beleidsmaatregelen (afhankelijk van de vraag of de begunstigden voornamelijk binnen of buiten de EU zijn gevestigd). Voorbeelden van financieringsinstrumenten zijn de instrumenten die in het kader van Horizon 2020 zijn ingesteld om de toegang tot financiering te verbeteren voor entiteiten die zich bezighouden met onderzoek en innovatie, de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF-schuldinstrument), die is opgezet om infrastructuurprojecten (in de sectoren vervoer, telecommunicatie en energie) te faciliteren, en de eigenvermogensfaciliteiten voor kmo’s in de EU die de oprichting en financiering van kmo’s in de EU in hun vroege en groeifase ondersteunen. Werkdocument X bij de ontwerpbegroting 2022 bevat een gedetailleerde beschrijving van alle 36 bestaande financieringsinstrumenten.



3.Voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit instrumenten waarvoor voorzieningen zijn aangelegd: begrotingsgaranties en financiële bijstand aan derde landen 3.1. Overzicht van de totale EU-risicoblootstelling eind 2020 Het EFSI is in 2015 van start gegaan om het probleem van aanhoudend lage particuliere investeringen na de financiële crisis te verhelpen. Het neemt de vorm aan van een begrotingsgarantie van 26 miljard EUR uit de EU-begroting aan de EIB-groep. Het EFSI wordt aangevuld met een toewijzing van 7,5 miljard EUR aan eigen middelen van de EIB. De garantie in het kader van het EFDO is ingevoerd om in de eerste plaats in Afrika en de nabuurschapslanden investeringen te ondersteunen en de toegang tot financiering te verbeteren en deze landen te helpen bij het verwezenlijken van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen van de VN.





Beschikbare garantie ondertekend met tegenpartijen Beschikbare garantie in verband met door tegenpartijen ondertekende verrichtingen Beschikbare garantie in verband met door tegenpartijen ondertekende en uitbetaalde verrichtingen EFSI 25 833,27 24 121,52 18 880,06 EFDO 1 370,7 438,56 34,52 ELM 35 574,71 32 732,34 20 252,21 Totaal 62 778,68 57 292,42 39 166,78 Uitstaande leningen Opgelopen rente Totaal Macrofinanciële bijstand 5 786,80 26,17 5 812,97 Euratom 200 0,5 200,5 Totaal 5 986,80 26,67 6 013,47 3.2. Het risicobeheersysteem van de EU voor voorwaardelijke verplichtingen waarvoor voorzieningen zijn aangelegd Titel X van het Financieel Reglement vormt de basis voor het EU-kader voor het beheer van voorwaardelijke verplichtingen, aangezien het een aantal belangrijke bepalingen bevat om ervoor te zorgen dat de EU-begroting afdoende wordt beschermd tegen de risico’s die aan deze verplichtingen verbonden zijn. Om ervoor te zorgen dat de EU te allen tijde volledig en tijdig kan voldoen aan de begrotingsgaranties van uitvoerende partners of obligaties kan terugbetalen wanneer de begunstigde van de lening in gebreke is gebleven, is een aantal risicobeheermechanismen en -instrumenten ingevoerd. Sommige daarvan zijn horizontaal en gelden voor alle categorieën van voorwaardelijke verplichtingen, andere zijn specifieker en houden verband met begrotingsgaranties of programma’s voor financiële bijstand. 3.2.1. Begrotingsgaranties De waarborgen die zijn ingevoerd om ervoor te zorgen dat voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit begrotingsgaranties de budgettaire absorptiecapaciteit niet overschrijden, worden in dit deel beschreven. Maatregelen om het bedrag van de voorwaardelijke verplichtingen te beperken Ten eerste wordt de omvang van de EU-garantie altijd op een duidelijk omschreven manier begrensd. In het Financieel Reglement is bepaald dat de financiële verplichting en de totale nettobetalingen uit de begroting niet hoger mogen zijn dan het bedrag van de begrotingsgarantie dat in de basishandeling is toegestaan. De voorwaardelijke verplichting die door een begrotingsgarantie wordt gegenereerd, mag de financiële activa die ter dekking van de financiële verplichting van de Unie zijn verstrekt slechts overschrijden wanneer een basishandeling tot instelling van een begrotingsgarantie hierin voorziet en onder de in de basishandeling vastgestelde voorwaarden. Ten tweede wordt het risicoprofiel van de door de EU gegarandeerde verrichtingen/financiële producten vooraf bepaald, d.w.z. bij de ondertekening van de garantieovereenkomsten. Het risicoprofiel moet volledig overeenkomen met het voorzieningspercentage zoals bepaald in de regeling betreffende de betrokken garantie en de risicobereidheid die voor het programma is vastgesteld. In voorkomend geval wordt gestreefd naar diversiteit (geografisch bereik, sectoren enz.) om buitensporige risicoconcentraties te voorkomen. Maatregelen betreffende de selectie van uitvoerende partners Voordat kandidaat-instellingen een uitvoerende partner worden in het kader van een bestaand garantieprogramma, worden zij onderworpen aan een “pijlerbeoordeling”, d.w.z. een grondige evaluatie van hun interne processen en toepasselijke procedures om te beoordelen of zij in staat zijn een niveau van bescherming van de financiële belangen van de EU te waarborgen dat gelijkwaardig is aan het niveau dat krachtens het Financieel Reglement is vereist . Bovendien bevatten de bestaande garantieovereenkomsten bepalingen om ervoor te zorgen dat: (I)de uitvoerende partners met hun eigen middelen bijdragen aan de verrichtingen die door de begrotingsgarantie worden gedekt; en (II)er adequate mechanismen voorhanden zijn om te waarborgen dat een deel van het verliesrisico wordt gedragen door de uitvoerende partners (risicodeling) of dat andere financiële stimulansen worden ingevoerd om de belangen voldoende op elkaar af te stemmen. De uitvoerende partners worden ook verzocht om passende maatregelen te nemen ter voorkoming van mogelijke belangenconflicten met andere activiteiten die zij in het kader van hun normale bedrijfsvoering zouden kunnen uitvoeren. Maatregelen om te zorgen voor adequate ex-antebegrotingscapaciteit voor het absorberen van beroepen op garanties Voor begrotingsgaranties vereist het Financieel Reglement een voorziening vooraf op basis van een voorzieningspercentage, dat zodanig wordt bepaald dat het een beroep op de garantie dekt tot het niveau van de verwachte verliezen plus een “veiligheidsbuffer” om een deel van de onverwachte verliezen op te vangen .

Het voorzieningspercentage is vastgesteld in de basishandeling en wordt uitgedrukt als een percentage van het totale bedrag van de EU-garantie. Het percentage wordt tijdens de uitvoering van de programma’s regelmatig gecontroleerd en wordt in voorkomend geval herzien om ervoor te zorgen dat het in overeenstemming blijft met de ontwikkeling van het risicoprofiel van de uitstaande verplichtingen. De Commissie beschikt over specifieke maatregelen om te zorgen voor een toereikend voorzieningenniveau. Deze maatregelen zijn gebaseerd op een systeem voor vroegtijdige waarschuwing dat helpt om een mogelijke uitputting van de voorziening te voorkomen en dat, indien nodig, kan leiden tot een aanvulling van de voorziening en/of een verhoging van het voorzieningspercentage, zoals bepaald in de rechtsgrondslag . Aanvullingen, wanneer en indien nodig, worden uitgevoerd via de normale jaarlijkse begrotingsprocedure. In tegenstelling tot de mogelijke terugbetalingen in verband met financiële bijstand aan lidstaten, tellen de aanvullingen voor begrotingsgaranties mee binnen de grenzen van de MFK-maxima voor vastleggings- en betalingskredieten. Om het mogelijke risico voor de EU-begroting van beroepen op garanties door uitvoerende partners te beperken, heeft de EU in het verleden specifieke, uit de EU-begroting gefinancierde garantiefondsen gecreëerd. Op 31 december 2020 bedroeg het totale bedrag aan financiële activa in deze drie fondsen: -8,0 miljard EUR voor het EFSI-garantiefonds; -2,8 miljard EUR voor het Garantiefonds voor externe acties (GFEA), dat de voorzieningen voor de ELM-, MFB- en Euratom-programma’s bevat; -0,8 miljard EUR voor het EFDO-garantiefonds. Sinds januari 2021 zijn de activa van de drie voorzieningsfondsen samengebracht in een gemeenschappelijk voorzieningsfonds (GVF) , dat nu beschikt over de voorzieningen ter dekking van de potentiële financiële verplichtingen die voortvloeien uit begrotingsgaranties en programma’s voor financiële bijstand aan derde landen in één investeringsportefeuille (bestaande uit afzonderlijke compartimenten om te reageren op beroepen op garanties in het kader van de respectieve garantieprogramma’s). Bij de inwerkingtreding van het MFK 2021-2027 ontving het GVF de activa van het EFSI-garantiefonds, gevolgd door de overdracht van de nettoactiva van het GFEA en van het EFDO-garantiefonds in de zomer van 2021, zoals vastgesteld bij de verordening tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — het programma “Europa in de wereld”. In de toekomst zullen ook de voorzieningen van de nieuwe instrumenten in het kader van het MFK 2021-2027 (d.w.z. de programma’s InvestEU en NDICI – Europa in de wereld) via het GVF worden beheerd. Maatregelen voor de aanpak van gerealiseerde verliezen die de beschikbare voorzieningen overschrijden Indien de voorziening op enig moment tijdens de uitvoering van het programma ontoereikend zou blijken om de werkelijke verliezen te dekken, kunnen de volgende maatregelen worden geactiveerd: -uitzonderlijke tijdelijke overdrachten tussen voorzieningscompartimenten ter ondersteuning van verschillende begrotingsgaranties in het GVF, d.w.z. dat om een tekort aan middelen voor het betalen van een beroep op garanties in het kader van een begrotingsgarantie te verhelpen, de activa die in het kader van een andere begrotingsgarantie zijn voorzien tijdelijk ter beschikking kunnen worden gesteld; -buitengewone extra uitgaven die moeten worden goedgekeurd via: ·Herschikking van uitgaven (vastleggings- en betalingskredieten) van andere posten binnen de EU-begroting; en/of ·Wijziging van de EU-begroting om extra uitgaven mogelijk te maken (binnen de grenzen van de MFK-plafonds en flexibiliteitsmechanismen); - gebruik van de centrale thesaurie: in uitzonderlijke gevallen kan de liquiditeit van de centrale thesaurie tijdelijk worden gebruikt om een beroep op een begrotingsgarantie te honoreren in afwachting van de goedkeuring van aanvullende begrotingsmiddelen. 3.2.2. Financiële bijstand aan derde landen Maatregelen om het bedrag van de voorwaardelijke verplichtingen te beperken Op soortgelijke wijze als voor begrotingsgaranties beperkt het Financieel Reglement de totale blootstelling van de EU-begroting aan financiële bijstandsprogramma’s. De voorwaardelijke verplichting overschrijdt alleen de financiële activa die ter dekking van de financiële verplichting van de Unie zijn verstrekt indien daarin is voorzien in de onderliggende basishandeling en onder de daarin vastgestelde voorwaarden. Bovendien mogen de financiële verplichting en de totale nettobetalingen uit de begroting nooit hoger zijn dan het maximumbedrag aan middelen dat de Commissie mag lenen voor de financiering van de financiële bijstand en de toepasselijke rente.

Voor elk programma bepaalt de desbetreffende wetgevingshandeling het totale toegekende bedrag, het aantal uit te keren tranches en de maximale looptijd van het leningenpakket. De tranches hangen gewoonlijk af van de naleving van een aantal beleidsvoorwaarden, waaronder, in sommige gevallen (bv. bij MFB-leningen), een bevredigende staat van dienst op het gebied van de uitvoering van de programmahervormingen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Maatregelen ter waarborging van de terugbetaling van opgenomen leningen in geval van wanbetaling Leningen van de EU voor het verstrekken van financiële bijstand aan derde landen zijn directe en onvoorwaardelijke verplichtingen van de EU. Leningen ter financiering van MFB- en Euratom-leningen aan derde landen worden gedekt door het GFEA, dat uit de EU-begroting wordt gefinancierd om 9 % van de aan het einde van het jaar uitstaande gegarandeerde leningen te dekken. De procedures voor het aanpakken van onvoldoende voorzieningen om aan EU-verplichtingen te kunnen voldoen, zijn vergelijkbaar met die welke aan het eind van deel 3.2.1 worden beschreven voor begrotingsgaranties zoals toegepast op de voorzieningen die in het GFEA-compartiment zijn gereserveerd voor MFB-, ELM- en Euratom-leningen. 3.3. Gemeenschappelijk kader van de Europese Commissie voor het beheer en de monitoring van voorwaardelijke verplichtingen waarvoor voorzieningen zijn aangelegd Vanwege het toenemende belang van begrotingsgaranties en programma’s voor financiële bijstand voor de uitvoering van EU-beleid heeft de Commissie haar risicobeheersinstrumenten ten aanzien van voorwaardelijke verplichtingen versterkt door een horizontaal kader voor de uitvoering en monitoring van deze programma’s op te zetten. Het doel van dit kader is om, voor zover mogelijk gegeven de verschillen tussen de programma’s, gemeenschappelijke methoden te ontwikkelen voor het ontwerp van, de onderhandelingen over en de uitvoering van begrotingsgaranties en financiële bijstand, en om het mogelijk te maken nauwlettend toezicht te houden op de ontwikkeling van voorwaardelijke verplichtingen. Het uiteindelijke doel is om de EU-begroting volledig te beschermen tegen het onvoorziene ontstaan van verliezen die voortvloeien uit de begrotingsgaranties of de leningprogramma’s waarvoor voorzieningen zijn aangelegd. Het Stuurcomité voor voorwaardelijke verplichtingen Centraal in dit kader staat het Stuurcomité voor voorwaardelijke verplichtingen , dat zich toespitst op horizontale kwesties, zoals het ontwikkelen van gemeenschappelijke instrumenten voor een doeltreffend risicobeheer en verslaglegging over de algehele houdbaarheid van voorwaardelijke verplichtingen en het coördineren van een gemeenschappelijke aanpak van relevante horizontale bepalingen in garantieovereenkomsten met uitvoerende partners. Monitoring Om de Commissie in staat te stellen potentiële verliezen als gevolg van voorwaardelijke verplichtingen voortdurend te monitoren, zijn uitvoerende partners en begunstigde landen verplicht de Commissie regelmatig verslag uit te brengen over de operationele en financiële situatie van het garantieprogramma of over de vooruitgang die is geboekt met betrekking tot de voorwaarden die aan de financiële bijstand van de EU ten grondslag liggen. De door de uitvoerende partners verstrekte financiële informatie wordt extern gecontroleerd. Verslaglegging Gedetailleerde verslaglegging aan het Europees Parlement, de Raad en andere belanghebbenden over de opbouw en het tijdsprofiel van voorwaardelijke verplichtingen is een essentieel onderdeel van de EU-aanpak voor het beheer van voorwaardelijke verplichtingen. Het Financieel Reglement voorziet in een geïntegreerd systeem voor rapportage over voorwaardelijke verplichtingen, met als doel om uitgebreide en tijdige informatie te verstrekken over de verschillende bronnen van voorwaardelijke verplichtingen, zowel op individueel als op geconsolideerd niveau. Dit verslag en de verslagen uit hoofde van artikel 41, leden 4 en 5, van het Financieel Reglement zijn de belangrijkste bouwstenen van het rapportagekader voor voorwaardelijke verplichtingen. 4. Voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit financiële bijstand aan lidstaten 4.1. Overzicht van de totale EU-risicoblootstelling eind 2020 In 2020 heeft de Commissie namens de EU vier programma’s uitgevoerd in het kader waarvan zij leningen aan lidstaten kan verstrekken: -de BB-steun (betalingsbalanssteun) om EU-landen buiten de eurozone te helpen die betalingsbalansproblemen ondervinden of dreigen te ondervinden; -het EFSM, dat in reactie op de financiële crisis is opgericht om financiële steun te verlenen aan EU-lidstaten die ernstige financiële moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden als gevolg van buitengewone gebeurtenissen die zij niet kunnen beheersen; -het SURE-programma, dat in juni 2020 is overeengekomen om plotse en ernstige verhogingen van de nationale overheidsuitgaven in verband met nationale regelingen voor arbeidstijdverkorting en soortgelijke maatregelen te helpen financieren in reactie op de COVID-19-crisis; -de Euratom-leenfaciliteit om de lidstaten te helpen bij de financiering van investeringen in kerncentrales en industriële installaties in de splijtstofcyclus. De uitstaande bedragen van de leningen in het kader van de vier verschillende programma’s eind 2020 zijn weergegeven in tabel 3.





Uitstaande leningen Opgelopen rente Totaal BB-mechanisme 200 1,15 201,15 Euratom 78,26 0,16 78,43 EFSM 46 800 596,02 47 396,02 SURE 39 500 3,48 39 503,48 Totaal 86 578,26 600,81 87 179,08 Een passende maatstaf voor het totale jaarlijkse risico voor de EU-begroting dat voortvloeit uit de voorwaardelijke verplichtingen als gevolg van financiële bijstand aan lidstaten is de jaarlijks vervallende schuld, d.w.z. het totale bedrag van de jaarlijkse betalingen die in een bepaald jaar door de begunstigde lidstaten moeten worden terugbetaald (kapitaal en rente) in het kader van de verschillende programma’s (tabel 4). Tabel 4: Jaarlijks aflossingsschema van uitstaande leningen (hoofdsom + rente) in het kader van de bestaande programma’s voor de jaren 2021-2027 op 31 december 2020 (miljoen EUR) Jaar Euratom BB-mechanisme EFSM SURE Alle

programma's 2021 29,05 5,75 10 849,88 23,92 10 908,59 2022 23,24 5,75 3 496,13 25 3 550,11 2023 13,22 5,75 4 221,88 25 4 265,84 2024 13,11 5,75 3 300 25 3 343,86 2025 0 205,75 3 051,25 8 025 11 282 2026 0 0 4 639,25 25 4 664,25 2027 0 0 3 519,25 25 3 544,25 Totaal 78,61 228,75 33 077,63 8 173,92 41 558,90 4.2. Het EU-risicobeheersysteem voor voorwaardelijke verplichtingen die voortvloeien uit financiële bijstand aan lidstaten Maatregelen om het bedrag van de voorwaardelijke verplichtingen te beperken Wat de financiële bijstand aan derde landen betreft, beperkt het Financieel Reglement de totale blootstelling van de EU aan leningen aan lidstaten. De financiële verplichtingen en de totale nettobetalingen uit de begroting zijn beperkt tot het maximumbedrag van de middelen die de Commissie mag lenen voor de financiering van de financiële bijstand (zoals toegestaan door de desbetreffende basishandeling), vermeerderd met de toepasselijke rente. Maatregelen ter waarborging van de terugbetaling van opgenomen leningen in geval van wanbetaling In tegenstelling tot voor financiële bijstand aan derde landen, wordt in de begroting geen voorziening gereserveerd voor de ongekende situatie waarin een EU-lidstaat zijn leningen aan de EU niet kan terugbetalen. In een dergelijk extreem geval waarin een begunstigde lidstaat zijn verplichtingen jegens de Unie niet nakomt, zal de Commissie, in overeenstemming met de toepasselijke eigenmiddelenwetgeving, actief kasbeheer toepassen (d.w.z. liquiditeiten aantrekken uit het beschikbare kasmiddelensaldo) en indien nodig andere maatregelen activeren waarin wordt voorzien in de financiële regelingen die op de lening van toepassing zijn. In laatste instantie kan de Commissie alle lidstaten verzoeken om voorlopig te voorzien in het verschil tussen de beschikbare activa en de kasbehoeften. Indien een lidstaat een dergelijke oproep niet tijdig nakomt, heeft de Commissie voorlopig het recht om aanvullende oproepen tot de andere lidstaten te richten. De terbeschikkingstelling van dergelijke kasmiddelen zal onverwijld worden gecompenseerd in het kader van de EU-begroting. Het SURE-instrument is een specifiek geval, aangezien alle lidstaten ermee hebben ingestemd om onherroepelijke, onvoorwaardelijke en op aanvraag gebaseerde garanties te verstrekken voor 25 % van het maximumbedrag aan financiële bijstand . Elke lidstaat draagt bij aan het totale bedrag van de garantie in verhouding tot zijn relatieve aandeel in het totale bruto nationaal inkomen van de EU (op basis van de EU-begroting 2020). 5. Beoordeling van de houdbaarheid van de voorwaardelijke verplichtingen van de EU 5.1. Beoordelingskader Volgens artikel 210, lid 3, van het Financieel Reglement worden “voorwaardelijke verplichtingen ten laste van de begroting als gevolg van begrotingsgaranties of financiële bijstand houdbaar geacht indien hun geraamde meerjarige evolutie verenigbaar is met de grenzen die zijn vastgesteld in de in artikel 312, lid 2, VWEU bedoelde verordening tot bepaling van het meerjarig financieel kader en het plafond van de jaarlijkse betalingskredieten als bepaald in artikel 3, lid 1, van Besluit 2014/335/EU, Euratom” (d.w.z. de MFK-plafonds en het maximum van de eigen middelen). Met andere woorden: de eigen middelen waarop de EU in één jaar een beroep kan doen, moeten volstaan om de uit het MFK voortvloeiende uitgaven en eventuele gematerialiseerde voorwaardelijke verplichtingen te financieren. Elk jaar publiceert de Commissie een langetermijnprognose voor die uitgaven en de eigen middelen die nodig zijn voor de financiering ervan. Het verschil tussen het maximum van de eigen middelen en de eigen middelen die nodig zijn voor de financiering van de EU-begroting, hierna de marge (“headroom”) genoemd, vertegenwoordigt de financiële capaciteit van de EU om extra uitstromen in verband met het ontstaan van voorwaardelijke verplichtingen te dekken. Om de voorwaardelijke verplichtingen als houdbaar te kunnen beschouwen, moet worden voldaan aan de volgende vergelijking. Waarbij: Tegen deze achtergrond moet onderscheid worden gemaakt tussen voorwaardelijke verplichtingen waarvoor een voorziening is aangelegd en voorwaardelijke verplichtingen waarvoor geen voorziening is aangelegd:

1)Voor voorwaardelijke verplichtingen waarvoor een gedeeltelijke voorziening is aangelegd moeten de jaarlijkse verliezen in de eerste plaats worden gedekt door de middelen die beschikbaar zijn in het respectieve compartiment van het GVF. Alleen als de verliezen groter zijn dan voorzien, zouden extra middelen nodig zijn om het respectieve compartiment van het GVF in de daaropvolgende jaren aan te vullen, wat gevolgen kan hebben voor de extra jaarlijkse begrotingsuitgaven van de EU (met inachtneming van de MFK-plafonds — zie punt 3.2 hierboven). Voor instrumenten waarvoor voorzieningen zijn getroffen, bestaat de jaarlijkse beoordeling van de houdbaarheid van hun voorwaardelijke verplichtingen derhalve in de eerste plaats uit het verifiëren of de voorziening toereikend is om de geraamde verliezen gedurende de levensduur, ongerekend ontvangsten, op een voldoende hoog betrouwbaarheidsniveau te dekken. 2)Voor de voorwaardelijke verplichtingen als gevolg van opgenomen en verstrekte leningen aan lidstaten wordt geen voorziening gereserveerd. Als deze voorwaardelijke verplichtingen zich materialiseren, kunnen zij aanleiding geven tot extra beroepen op ontvangsten van de lidstaten. De daarmee samenhangende uitgaven blijven buiten de plafonds van het MFK. Aan de ontvangstenzijde moet er echter voor worden gezorgd dat het totale maximum van de eigen middelen voor het jaar in acht wordt genomen. 5.2. Beoordeling van de houdbaarheid van de voorwaardelijke verplichtingen waarvoor voorzieningen zijn aangelegd Vooraf zij opgemerkt dat de begrotingsgaranties van de EU aanzienlijk kunnen verschillen wat de beleidsdoelstellingen en bijgevolg het risicoprofiel van de onderliggende verrichtingen betreft, wat er op zijn beurt toe zou kunnen leiden dat op elk van die verrichtingen een andere risicobereidheid wordt toegepast. De risicobereidheid wordt gewoonlijk uitgedrukt als Value-at-Risk (VaR) over de gehele levensduur bij een bepaald (vooraf gedefinieerd) betrouwbaarheidsniveau (in %). Op basis van de beschikbare gegevens over de netto geraamde verliezen op 31 december 2020 met betrekking tot de op die datum geldende begrotingsgaranties kunnen de volgende conclusies worden getrokken: -Het toepasselijke voorzieningspercentage van 35 % van de totale EFSI-garantie volstaat ter dekking van de geraamde verliezen die voortvloeien uit de verrichtingen die in het kader van de verschillende EFSI-vensters worden gegarandeerd, met een betrouwbaarheidsniveau van 95 %, in overeenstemming met de risicobereidheid vooraf van het programma; -Wat het EFDO betreft, stemt het voorzieningspercentage van 50 % overeen met de geraamde verliezen met een beoogd betrouwbaarheidsniveau van 90 %, in overeenstemming met de risicobereidheid vooraf van het programma; -De voorzieningen voor ELM in het GFEA volstaan om de geraamde verliezen met een betrouwbaarheidsniveau van 86 % te dekken. Wat betreft de bestaande blootstellingen die voortvloeien uit financiële bijstand aan derde landen, is het streefvoorzieningspercentage van 9 % toereikend op grond van de volgende factoren: -Het uitblijven van betalingsachterstanden tot eind 2020; -De toetsing op waardevermindering van 2020 door de Commissie, waarin werd geconcludeerd dat er voor deze leningen geen boekhoudkundige waardevermindering hoeft te worden geboekt; -Voor MFB-leningen, het verband met en de gevolgen voor een bestaand IMF-programma dat de financiële levensvatbaarheid van het derde land en bijgevolg de uiteindelijke terugbetaling van de middelen van de Unie ondersteunt. 5.3. Beoordeling van de houdbaarheid van de voorwaardelijke verplichtingen met inachtneming van de grenzen van het maximum van de eigen middelen Om te beoordelen hoe krachtig de EU-begroting kan reageren op een situatie waarin zij wordt blootgesteld aan voorwaardelijke verplichtingen waarvoor geen voorzieningen zijn aangelegd, is een strenge gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. In een eerste fase wordt een centraal scenario (uitgangssituatie) opgesteld, dat overeenstemt met de verwachte ontwikkeling van de uitgaven en financiële capaciteit van de EU voor de jaren tot 2027, in overeenstemming met het verslag over de langetermijnraming van de in- en uitstromen van de begroting (figuur 2 hieronder). Exclusief het lopende begrotingsjaar, bedraagt de beschikbare ruimte voor de dekking van voorwaardelijke verplichtingen (bestaande en nieuwe) in de periode 2022-2027 ongeveer 64 miljard EUR per jaar, alleen al met betrekking tot het permanente gedeelte van het maximum van de eigen middelen van 1,40 % bruto nationaal inkomen (bni). De marge voor het resterende deel van het maximum voor de eigen middelen van 0,6 % bni, dat tijdelijk en uitsluitend beschikbaar is voor NGEU-verplichtingen, is in het verslag van dit jaar nog niet specifiek geanalyseerd, aangezien de voorwaardelijke verplichtingen in verband met NGEU pas na eind 2020 zijn ontstaan. Zodra het centrale scenario was vastgesteld, is als volgende stap een aanvullende analyse uitgevoerd, in de vorm van gevoeligheidstests, om de houdbaarheid van de bestaande voorwaardelijke verplichtingen in extreme scenario’s voor de jaren 2022-2027 te beoordelen. Deze tests zijn de volgende: 1)Gevoeligheidstest voor de economie: In het centrale scenario volgt het bni de projecties van het bruto binnenlands product (bbp) voor reële groei en inflatie volgens de economische voorjaarsprognoses 2021 van de Commissie. Voor de gevoeligheidstest liggen de verwachte nominale groeicijfers voor elk jaar van de verslagperiode met -0,5 procentpunt lager dan de uitgangswaarde. Met betrekking tot het permanente maximum van de eigen middelen van 1,40 % van het bni verlaagt dit de nominale waarde ervan en dus de beschikbare marge met gemiddeld 2,9 miljard EUR per jaar. 2)Gevoeligheidstest aan de ontvangstenzijde van de begroting: In dit extreme scenario wordt beoordeeld of de beschikbare marge groot genoeg is om wettelijk aanvullende eigen middelen te kunnen innen indien alle lidstaten die financiële bijstand ontvangen tegelijkertijd hun verschuldigde aflossingen niet voldoen. De betrokken bedragen weerspiegelen de aflossingsschema’s ultimo 2020 (zie tabel 4 hierboven). De simulatie wordt uitgevoerd met uitsluiting van de mogelijkheid om middelen binnen de begroting te herschikken en andere uitgaven tijdelijk uit te stellen, hetgeen het uitzonderlijke karakter ervan versterkt. Hierdoor zou de beschikbare marge gemiddeld met 3,8 miljard EUR worden verkleind.