NL Publicatieblad van de Europese Unie C 28/16

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2014/C 28/11

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„CHAROLAIS”

EG-nummer: FR-PDO-0005-0838-15.11.2010

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam

„Charolais”

2. Lidstaat of derde land

Frankrijk

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.3: Kaas

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

De „Charolais” wordt bereid uit licht gestremde, volle rauwe geitenmelk.

De kaas wordt verkregen uit wrongel waaraan zuursel is toegevoegd en heeft een enigszins bolle, verticale cilindrische vorm. Het is een roomkleurige, stevige en gladde kaas. Hij wordt voornamelijk bedekt met geotrichum. Tijdens de rijping kunnen er met name blauwe vlekken, hoofdzakelijk van penicillium verschijnen.

Na de minimale rijpingsduur (ten minste zestien dagen na de stremming) ligt het gewicht tussen 250 en 310 gram bij een

— doorsnede halverwege tussen 60 en 70 mm;

— hoogte tussen 70 en 85 mm.

De Charolais bevat ten minste 45 gram droge stof per 100 gram kaas.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

De geiten worden gevoerd met gras dat volledig uit het geografische gebied afkomstig is.

Het voer bestaat uit vers gras (op de weilanden of in de trog) of hooi. Voer van monospecifieke weiden of uit eenjarige cultuurgewassen is verboden.

Het voor de geiten bestemde voederareaal bestaat per bedrijf voor minimaal 60 % uit blijvende en/of tijdelijke graslanden van ten minste vier jaar oud.

De jaarlijkse periode waarin de geiten kunnen grazen en/of groenvoer toegediend krijgen, bedraagt minimaal 150 dagen, al dan niet opeenvolgend, met inbegrip van de overgang naar ander voer:

Op de weilanden: Tijdens een periode van ten minste 120 dagen bestaat minimaal een derde van het dagelijkse voer van de geiten uit vers gras dat op de weilanden groeit. Daarbij krijgen ze per geit maximaal 1,2 kg bruto hooi.

Als groenvoer toegediend: Tijdens een periode van ten minste 120 dagen bestaat minimaal twee derde van het dagelijkse voer van de geiten uit vers groenvoer dat zij in de trog krijgen toegediend. Daarbij krijgen ze per geit maximaal 1 kg bruto hooi. Het gras wordt binnen 24 uur opgegeten. Alles wat na 24 uur is blijven liggen, wordt uit de troggen gehaald. De toegelaten soorten krachtvoer zijn vastgesteld in een positieve lijst. De wei die zich op de boerderij heeft ontwikkeld, kan aan de geiten worden gegeven maar telt niet mee bij de berekening van het rantsoen. De jaarlijkse hoeveelheid krachtvoer mag niet groter zijn dan een derde van de totale jaarlijkse inname per geit (inclusief luzerne), berekend in kilo's droge stof, en 600 gram per liter melk die een geit per jaar produceert. Het voeder van de geiten mag uitsluitend bestaan uit planten, nevenproducten en krachtvoer uit niet genetisch gemodificeerde gewassen. Op het areaal van een veehouderijbedrijf dat melk produceert die tot „Charolais” BOB wordt verwerkt, mogen geen genetisch gemodificeerde gewassen worden geteeld. Het verbod geldt voor elk gewas dat als voeder aan de dieren op het bedrijf zou kunnen worden verstrekt of dat tot besmetting zou kunnen leiden.

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De melkproductie en de fabricage en de rijping van de kazen vinden plaats in het geografische gebied.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

—

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Afgezien van de voor alle kazen geldende verplichte vermeldingen, moet elke „Charolais” die in de handel wordt gebracht, voorzien zijn van een etiket. Een gedeelte van dit etiket is gepersonaliseerd en bevat de gegevens van de producent. Het andere gedeelte is voor alle producenten hetzelfde met daarin:

— de naam „Charolais”, in letters ter grootte van minimaal twee derde van de grootste letters op het etiket;

— het BOB-symbool van de Europese Unie;

— de etikettering kan worden aangevuld met de vermelding „Appellation d'origine protégée”.

Wanneer de kaas rechtstreeks door de producent — of door iemand die rechtstreeks onder zijn verantwoordelijkheid valt — op de boerderij of op een markt wordt verkocht, hoeft echter niet ieder product van een etiket te worden voorzien. Vermelding van de nodige gegevens op een uithangbord volstaat dan.

De organisatie die de etiketten en de uithangborden verstrekt, stelt ook de modellen daarvan vast.

De naam „Charolais”, gevolgd door de vermelding „Appellation d'origine protégée” of „AOP” (beschermde oorsprongsbenaming of BOB), moet op alle facturen en handelsdocumenten komen te staan zodra de Europese Unie tot registratie is overgegaan.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

De melkproductie en de fabricage en de rijping van de kazen vinden plaats in het geografische gebied, dat zich uitstrekt over het grondgebied van de volgende gemeenten:

Departement Allier (03):

De gemeenten of delen van gemeenten in de kantons:

— Le Donjon: Avrilly, Chassenard, Le Bouchaud, Le Donjon, Lenax, Loddes, Luneau, Montaiguët-en-Forez, Neuilly-en-Donjon, Le Pin, Saint-Didier-en-Donjon, Saint-Léger-sur-Vouzance.

— Dompierre-sur-Besbre: Coulanges, Molinet, Monétay-sur-Loire.

— Jaligny-sur-Besbre: Liernolles.

Departement Loire (42):

De kantons Belmont-de-la-Loire, Charlieu.

De gemeenten of delen van gemeenten in de kantons:

— La Pacaudière: Changy, La Pacaudière, Sail-les-Bains, Urbise, Vivans.

— Perreux: Coutouvre, Montagny, Perreux.

Departement Rhône (69):

Het kanton Monsols.

De gemeenten of delen van gemeenten in de kantons:

— Beaujeu: Les Ardillats, Avenas, Saint-Didier-sur-Beaujeu, Vernay.

— Lamure-sur-Azergues: Chenelette, Claveisolles, Poule-les-Echarmeaux, Saint-Nizier-d’Azergues.

Departement Saône-et-Loire (71):

De kantons Charolles, Chauffailles, Digoin, Gueugnon, Issy-l’Evêque, La Clayette, La Guiche, Le Creusot-Est, Marcigny, Matour, Montcenis, Montchanin, Palinges, Paray-le-Monial, Saint-Bonnet-de-Joux, Semur-en-Brionnais, Toulon-sur-Arroux.

De gemeenten of delen van gemeenten in de kantons:

— Bourbon-Lancy: Bourbon-Lancy, Chalmoux, Gilly-sur-Loire, Maltat, Mont, Perrigny-sur-Loire, Saint-Aubin-sur-Loire.

— Buxy: Bissy-sur-Fley, Cersot, Chenôves, Culles-les-Roches, Fley, Germagny, Marcilly-lès-Buxy, Saint-Boil, Saint-Martin-d’Auxy, Saint-Martin-du-Tartre, Saint-Maurice-des-Champs, Saint-Privé, Saint-Vallerin, Saules, Savianges, Villeneuve-en-Montagne.

— Cluny: Bergesserin, Buffières, Chérizet, Curtil-sous-Buffières, Donzy-le-National, Saint-André-le-Désert, Sainte-Cécile, Saint-Vincent-des-Prés.

— Couches: Essertenne, Saint-Pierre-de-Varennes.

— Mesvres: La Boulaye, La Chapelle-sous-Uchon, Charbonnat, Dettey, Saint-Eugène, Saint-Nizier-sur-Arroux, La Tagnière, Uchon.

— Montceau-les-Mines: Montceau-les-Mines, Saint-Vallier.

— Mont-Saint-Vincent: Genouilly, Gourdon, Marigny, Mary, Mont-Saint-Vincent, Le Puley, Saint-Micaud, Saint-Romain-sous-Gourdon.

— Saint-Gengoux-Le-National: Sailly.

— Saint-Léger-sous-Beuvray: Etang-sur-Arroux, Saint-Didier-sur-Arroux, Thil-sur-Arroux.

— Tramayes: Clermain, Germolles-sur-Grosnes, Saint-Léger-sous-la-Bussière, Saint-Pierre-le-Vieux, Tramayes.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Het geografische gebied van de „Charolais” ligt in de omgeving van de stad Charolles. Het betreft een streek met heuvels die de overgang markeert tussen de bergen van Auvergne in het zuiden en het Morvan-massief in het noorden. Het is een heuvelachtig terrein waarvan de hoogte varieert tussen ongeveer 200 en 900 meter.

De streek kent een koel zeeklimaat. Regelmatig over het jaar verspreid valt er 750 tot 950 mm neerslag bij niet al te grote temperatuurverschillen. De temperatuur wordt evenwel beïnvloed door het reliëf: de hoogste gebieden hebben een soort bergklimaat (koude winters).

De ondergrond bestaat hoofdzakelijk uit graniet en zure gesteenten. Plaatselijk zijn er op de oost- en westrand van het Charolais-massief sedimentformaties te vinden die soms uit kalk maar meestal uit klei of zand bestaan. Op al deze overwegend silicaathoudende gesteenten (graniet, klei, zand) hebben zich zure, vaak uitgespoelde en diepe bodems ontwikkeld.

De streek bestaat voor een groot deel uit een coulisselandschap. Het bijzondere aan dit gebied is dat hier niet zoals elders veel graslanden hebben plaatsgemaakt voor grote percelen met cultuurgewassen. Daarom bestaat bijna 90 % van de landbouwgrond die in het geografische gebied wordt gebruikt, uit voederarealen, tegen gemiddeld minder dan 50 % in het hele land. Op de weilanden groeit een grote diversiteit aan bloemen, waaronder talrijke zuurminnende soorten; het oostelijke deel van het gebied is bestempeld tot Natura 2000-gebied (gebied van communautair belang „Bocage, forêts et milieux humides du bassin de la Grosne et du Clunysois”). De verscheidenheid aan flora wordt op de tijdelijke graslanden ook bevorderd door een verbod op monospecifieke weiden en door de verplichting dat de graslanden pas na vier jaar voor begrazing mogen worden opengesteld. Dankzij deze maatregel komen er allerlei soorten op die ertegen kunnen vertrapt te worden, en tevens soorten die op grasvelden en weilanden gedijen.

Aan het eind van de negentiende eeuw werden er in Saône-et-Loire veel geiten gefokt (40 000 geiten in 1892). De productie van geitenkaas stond op een hoog niveau. Deze kaas is een „voedingsmiddel dat door alle Charollais zeer werd gewaardeerd” (La fortune agricole du Charolais — Raymond Boivin — 1924).

Historisch gezien is de productie van de „Charolais” nauw verbonden met de runderteelt, waar zij een aanvullende activiteit op vormde. De kwaliteit van de kaas leidde tot erkenning van de rol van de vrouwen, die de bereiding van de kazen voor hun rekening namen. De gehanteerde zuiveltechnologie was uitermate geschikt om hogere kaasopbrengsten uit de melk te verkrijgen. De kaasmakerij stond naast het huis zodat er steeds weer nieuwe wrongel kon worden toegevoegd, wat nodig was om deze grote kazen te fabriceren.

Vanwege zijn omvang, textuur en houdbaarheid was dit een geliefde kaas. In de jaren vijftig van de vorige eeuw bijvoorbeeld werden deze kazen zeer gewaardeerd door de mijnwerkers in het gebied die seizoenswerk op het land verrichten. Ze kochten de kaas vers en bewaarden deze in „kaaskooien”: deze „tsézires” of „chazères” worden nog altijd door de liefhebbers van de „Charolais” gebruikt.

In de jaren zestig werd de productie van kazen van zuivere geitenmelk uitgebreid met de komst van gespecialiseerde geitenhouders die geen zoogkoeien of melkvee hadden.

De verkoop van de „Charolais” ontwikkelde zich dankzij de kaasrijpers („affineurs”) of de poeliers („coquetiers”) die de kazen uit de boerderijen verzamelden om ze door te verkopen aan de kaaswinkels, slagers en kruideniers in de naburige steden Lyon en Roanne. Uiteindelijk begint de „Charolais” in de jaren zeventig grotere bekendheid te krijgen. Lange tijd was de kaas alleen een begrip in Bourgogne en het noorden van de regio Rhône-Alpes, maar nu vindt het product ook zijn weg op de grote markten van de hoofdstad. Daarmee ontwikkelt de kaas zich van een plattelandsproduct tot een product dat in de stad wordt verhandeld.

De productietechnieken die vandaag de dag gehanteerd worden, lijken nog altijd op die uit het verleden. De giststoffen die bij de fabricage van de „Charolais” worden gebruikt, zijn bij voorkeur afkomstig van eerdere bereidingen van de „Charolais”. Bovendien wordt de melk die voor de bereiding van de kaas bestemd is, in zijn rauwe en volle staat bewaard, zonder fysieke behandeling. De wrongel wordt met een lepel in hoge geperforeerde vormen met een grote diameter geschept. De gebruikte vormen zijn specifiek voor Charolais. De kaas wordt aan alle zijden handmatig gezouten en ook het keren van de kaas vindt met de hand plaats. De rijping gebeurt op een koele en vochtige plaats waar de omstandigheden gunstig zijn voor de ontwikkeling van geotrichum en soms penicillium.

5.2. Specificiteit van het product

De „Charolais” wordt gekenmerkt door de samengestelde aroma's, de compacte roomkleurige kaasmassa en de zachte, fijne en gladde textuur. Hij heeft een uitgesproken smaak, met een plantaardige toets (gras, hooi, verse stro, paddenstoelen, …) en een vleugje droge vruchten (hazelnoot) en boter. Al deze smaakaccenten komen tot ontwikkeling tijdens de zestien dagen die minimaal nodig zijn om de „Charolais” te bereiden en te laten rijpen.

Tijdens het rijpen, dat op een koele en vochtige plek gebeurt, kan de kleur van de korst veranderen. Aanvankelijk is de kleur beige-ivoor, die vooral door geotrichum wordt veroorzaakt, maar geleidelijk kan een blauwachtige kleur ontstaan, met name dankzij de ontwikkeling van penicillium. De kaas heeft grote afmetingen voor een geitenkaas. Verder heeft hij een enigszins bolle, verticale cilindrische vorm, als van een tonnetje.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Door het koele zeeklimaat en de afwezigheid van droogte in de zomer, door het zachtglooiende terrein en de diepe bodems op een kiezelhoudende ondergrond zijn de omstandigheden in het geografische gebied bevorderlijk voor de ontwikkeling van een goede kwaliteit weilanden met een grote bloemenrijkdom. De regelmatige neerslag in combinatie met de vruchtbare bodems bevordert de gelijkmatige groei van het gras van het voorjaar tot het najaar. Het hooien en, in sommige gebieden, het oogsten van het nagras leveren een overvloed aan voeders op. Het landschap van Charolais is opgebouwd uit een netwerk van percelen waarin een coulisselandschap en grotendeels blijvende graslanden met elkaar zijn verbonden.

Deze weilanden vormen veruit het grootste deel van de graslanden waar het voer vandaan komt dat de geiten vers of in gedroogde vorm eten. Dankzij deze kenmerken is het geografische gebied een plek waar het houden van geiten een aanvulling vormt op het vetmesten van runderen. De „Charolais” is tevens een voortvloeisel van de lokale agrarische geschiedenis. De kaasmakerijen hebben zich ontwikkeld in een situatie met enerzijds grote voor de runderteelt bestemde stukken grond (die vooral in handen zijn van grote ondernemingen in de regio) en anderzijds talrijke kleine landbouwbedrijven die de bescheiden hoeveelheid grond waarover ze beschikken, helemaal voor het houden van geiten inrichten.

De traditionele en ambachtelijke bereidingstechnieken hebben zich gehandhaafd dankzij de lange ervaring van deze producenten, die zowel de natuurlijke omstandigheden als de gebruikte grondstof optimaal benutten. Tijdens dit proces gebeurt het aanzuren met melkzuurbacteriën bij voorkeur op basis van wei afkomstig van een eerdere stremming. Daarbij ontwikkelt zich op natuurlijke wijze een uitgebreide microbiële flora op de kazen, die dankzij de diverse handmatige behandelingen tijdens de rijping gelijkmatig wordt verspreid. Deze behandelingen zorgen er mede voor dat de typische tonvorm van de „Charolais” ontstaat.

Omdat de „Charolais” zo groot is, kan hij lange tijd onder goede omstandigheden worden bewaard. Tijdens het rijpingsproces, dat voor een geitenkaas lang duurt, ontstaat een licht gegroefde korst die deze grote kaas tegen uitdroging beschermt en hem een fijne en zachte textuur en een voortreffelijke smaak verschaft. Tijdens het rijpen, dat op een koele en vochtige plek gebeurt, kan de kleur van de korst veranderen. Aanvankelijk is de kleur beige-ivoor, die vooral door geotrichum wordt veroorzaakt, maar geleidelijk kan een blauwachtige kleur ontstaan, wanneer zich her en der penicillium ontwikkelt.

Het dieet van de geiten op basis van gras en voedergewassen in de weilanden in het geografische gebied, die door een grote verscheidenheid aan plantensoorten worden gekenmerkt, draagt bij aan de diverse aroma's en de kleur van de „Charolais”.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCCharolais.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.