NL Publicatieblad van de Europese Unie C 367/8

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2012/C 367/06

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„STROMBERGER PFLAUME”

EG-nummer: DE-PDO-0005-0841-03.01.2011

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam:

„Stromberger Pflaume”

2. Lidstaat of derde land:

Duitsland

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel:

3.1. Productcategorie:

Categorie 1.6: Groenten, fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is.:

Uitsluitend in het geografische gebied geteelde pruimen van het ras „Hauszwetschgen” (kwetsen) mogen Stromberger Pflaume worden genoemd. De betrokken vrucht is een zeer oude, gemiddeld tot late soort kwets (latijn: Prunus domestica, subsp. domestica); varianten in het Duits zijn Zwetsche, Quetsche, en, in het Oostenrijks Duits, Zwetschke. De kwets is dan weer een ondersoort van de pruim. De pruim behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae) en is een steenvrucht. In tegenstelling tot pruimen zijn kwetsen minder rond, hebben spitse uiteinden, een meer naar donkerblauw neigende kleur en een duidelijker naad; bij kwetsen komt het vruchtvlees gemakkelijker los van de pit.

De volledige rijping van de vruchten valt in de periode van eind augustus tot midden september. De vrucht is dan goed op kleur gekomen. In vergelijking met andere kwetsen betreft het een verhoudingsgewijs middelgrote, lange ovale vrucht. De dwarsdoorsnede bedraagt ten minste 24 mm. De stenige pit van de pruim is vlak, ovaal en middelbruin van kleur. Het vruchtvlees heeft een fijne, stevige structuur en is gelijkmatig gelig tot oranje van kleur. Het vruchtvlees van de rijpe vrucht komt gemakkelijk van de pit los. De afzonderlijke vruchten wegen tot 30 g. De verhouding tussen de massa van het vruchtvlees en die van de pit is ten minste 3:1. Verse, volledig rijpe vruchten hebben een totaal suikergehalte van ten minste 6 %.

De Stromberger Pflaume onderscheidt zich door een zachte, aromatische smaak, een evenwichtige verhouding tussen zoete en zure toetsen, een gering watergehalte en de afwezigheid van de vorming van bittere stoffen.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten):

—

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong):

—

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden:

Alle fasen van de productie, van het planten van de zaailingen (twee- tot driejarige boompjes), de groei en bijsnoeien van de boom, tot en met de oogst van de vruchten, het sorteren daarvan en het vullen van de transport- en verkoopverpakkingen, moeten in het geografische gebied plaatsvinden. De teelt van Stromberger Pflaume vindt voornamelijk plaats aan hoogstambomen.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.:

—

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering:

—

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied:

Het geografische gebied omvat het dorp Stromberg in de gemeente Oelde, met een rond het dorp gelegen strook land van 500 meter breedte. Deze strook omvat ook kleine stukjes van het grondgebied van de gemeenten Wadersloh (Kreis Warendorf), Langenberg (Kreis Gütersloh) en Rheda-Wiedenbrück (Kreis Gütersloh).

5. Verband:

5.1. Specificiteit van het geografische gebied:

De belangrijkste factoren die de kwaliteit en het aroma van de pruimen beïnvloeden zijn het door de hoogteligging beïnvloede plaatselijke klimaat, de neerslagrijke vegetatieperiode, het landschapsreliëf, in dit geval meer in het bijzonder de hellingsgraad en de bodemgesteldheid, in samenhang met de hydrologie, en dan met name de grondwaterstand. Bovendien kan de kwetsenteelt in het betrokken gebied bogen op een zeer lange traditie, waardoor de telers bijzondere vaardigheden hebben opgedaan.

a) De bodemgesteldheid

Het betrokken gebied is zeer geschikt voor de pruimenteelt. Het behoort tot het Noord-Duitse laagland in ruimere zin. Het ligt in de Münsterlandse bocht (ook wel Westfaalse bocht genoemd); dat is een laaglandbocht met geïsoleerde heuvels tussen het Teutoburgerwoud en de noordelijke rand van het Rijnlands leisteenplateau. In deze bocht liggen de Beckumer bergen. Op een van deze heuvels, meer naar het oosten, ligt het teeltgebied van de „Stromberger Pflaume” op een hoogte tussen 90 m en 151 m boven NAP.

In de Beckumer bergen en in het teeltgebied rusten de bodemlagen van tussen 1,50 m en 2,00 m op een onderlaag van overwegend mergel. Daaronder bevindt zich plaatselijk massief gesteente, zoals leisteen uit het Jura met grote watervoerende lagen waarin het water op bepaalde plaatsen met bijzondere bodemformaties onder druk aan de oppervlakte komt. Daarop ligt een laag lemige klei en mergel van 30 tot 50 cm dik, en daaroverheen ligt dan weer een laag van 20 tot 50 cm dik van ruwe, matig zware tot zware leem die gedeeltelijk kleiig en kalkhoudend is. De bovenste laag van 20 tot 30 cm bestaat uit humusachtige, enigszins zandige tot matig zware leem. Door deze diepe en zware bodemstructuur blijft de bodemvochtigheid ook in droge jaren zeer lang behouden.

b) Het klimaat

De Westfaalse bocht ligt in een gebied met een overwegend maritiem klimaat met koele zomers en zachte winters. Het klimaat wordt met name door de Noordzee en de aangrenzende middengebergten (Teutoburgerwoud, Eggegebergte, Sauerland) beïnvloed. De overwegende windrichting is west/noordwest; deze voert voldoende vochtige en warme luchtmassa's aan. De gemiddelde neerslaghoeveelheden bedragen gemiddeld 767 mm (1976 = 561 mm; 1998 = 998 mm). Het langjarige maandgemiddelde van de luchttemperatuur bedroeg in de periode 1961-1990 in de naar de Atlantische Oceaan openliggende Westfaalse bocht in de koudste maand, januari, nog positieve waarden van + 1,5 °C en in de warmste maand, juli, ongeveer + 18 °C.

In het teeltgebied Stromberg ligt het jaargemiddelde van de luchttemperatuur rond de 10 °C, waarmee het, als gevolg van de relatief hoge ligging van de Beckumer bergen, gemiddeld een halve graad onder het gemiddelde in de Westfaalse bocht ligt (10,5 °C).

c) De menselijke factoren

In Stromberg bestaat de traditionele pruimenteelt sinds ongeveer 1790. Het heuvelachtige landschap was historisch gezien voor de landbouwers een ideaal gebied voor de veehouderij en de aanplant van pruimenbomen, aangezien de akkerbouw op de steile hellingen aanzienlijke moeilijkheden opleverde. Vroeger stonden de pruimenbomen in weideboomgaarden en randstroken, tegenwoordig worden ze veeleer in plantages aangeplant.

5.2. Specificiteit van het product:

a) De belangrijkste eigenschappen

De Stromberger Pflaume is met een kleinste dwarsdoorsnede van 24 mm iets kleiner dan vele andere kwetsen.

De vrucht is sappig, zonder echter waterig te zijn, en heeft een frisse zoete smaak met zachtzure toetsen. Daardoor zijn ze ideaal om vers te worden gegeten. Door het hoge suikergehalte en het feit dat het vruchtvlees gemakkelijk loslaat van de pit is de Stromberger Pflaume ideaal voor de verwerking door koken, bakken, drogen of door er alcohol van te stoken. Door zijn stevigheid beschikt de Stromberger Pflaume over goede bakeigenschappen. De pruim loopt niet uit bij het bakken, de schil wordt niet taai en door de verhitting worden ook geen bittere stoffen gevormd. Door het in vergelijking tot andere kwetsen lage watergehalte is de drogingstijd aanmerkelijk korter. Het aroma van de vrucht wordt niet alleen veroorzaakt door het hogere gehalte aan oplosbare vaste stoffen, maar ook door een in verhouding grotere hoeveelheid oplosbare vaste stoffen ten opzichte van de zuren. De vrucht is mooi egaal van kleur.

b) Het product heeft een bijzondere reputatie

Vanwege de aromatische smaak en de goede verwerkingseigenschappen is de Stromberger Pflaume tot ver buiten de stadsgrenzen bekend. Volgens een artikel uit „Die Glocke” van 4 oktober 1940 zijn in het Ruhrgebied en het Münsterland na goede oogsten wel tot 2 500 ton pruimen verkocht. Bij die aantallen moet in aanmerking worden genomen dat het dorp Stromberg op dit moment maar net 4 600 inwoners en een oppervlakte van 23,75 km2 heeft. In het zeer goede jaar 2000 werd ongeveer 1 500 ton geoogst.

Vanwege de grote belangstelling voor de Stromberger Pflaume werd in 2004 de eerste Stromberger pruimenmarkt in het leven geroepen. Dit evenement wordt elk jaar zeer goed ontvangen. Gemiddeld trekt Stromberg bij die gelegenheid 15 000 bezoekers. Tijdens de eerste Stromberger pruimenmarkt in 2004 is ook de eerste Duitse Pruimenkoningin gekroond. De bijzondere reputatie en de feitelijke kwaliteiten van het product blijken onder meer uit de volgende enkele historische bronnen:

Ludwig Niedieck vestigde de traditie van de pruimenteelt in Stromberg vanaf ongeveer 1790 (150 jaar voor 1940: Johan Koberg, „Die Stromberger Zwetsche im Wandel der Zeit” (de Stromberger kwets in de loop der tijd), Die Glocke, 4 oktober 1940). Hij heeft — zo wordt tenminste vermoed op basis van de talrijke aanwijzingen — als koopman enige pruimenbomen uit Zuid-Frankrijk ingevoerd. In het artikel van Elisabeth Reckmann, „Damals, als die Dörröfen rauchten” („toen de droogovens rookten”) (plaatselijke verhalen, gepubliceerd in Die Glocke, 17 oktober 1972) wordt daarover het volgende vermeld:

„Op de helling langs een weg van boerderij Bettmann naar de vijfde kruiswegstatie moeten enkele bomen hebben gestaan, waarvan de leeftijd op 200 jaar werd geschat. Het opschot met wortels van deze bomen werden al snel in tuinen en langs wegen en paden gebruikt. De nieuwe aanplantingen ontwikkelden zich tot aaneengesloten culturen (…)”.

In de Westfälische Nachtrichten van 20 oktober 1949 wordt in het artikel „Stromberger gründen einen Pflaumenverein” („inwoners Stromberg richten pruimenvereniging op”) het verhaal van de beide geboren Strombergers Franz Stanlein en Heinrich Hungerkötter verteld, die door het lot in het 25 km verderop gelegen Warendorf waren beland. Elk jaar, van het einde van de negentiende eeuw tot in de jaren dertig van de twintigste eeuw, reden zij met paard en wagen naar hun geboorteplaats Stromberg en haalden er voor zichzelf en voor veel andere Warendorfers Stromberger pruimen. In 1931 richtten zij daartoe zelfs speciaal een vereniging op, de „vereniging van de pruimenbroeders”.

In 1818 telde het plaatsje Stromberg 1 341 inwoners en maar liefst 30 000 pruimenbomen (artikel „Alte Tradition mit lila Früchtchen treibt Blüten” — „oude traditie met lila vruchtjes komt tot bloei” uit „Die Glocke”). In 1940 was Stromberg de gemeente met verhoudingsgewijs de meeste vruchtbomen in Duitsland (Die Glocke, 4 oktober 1940, „Die Stromberger Zwetsche im Wandel der Zeit” — „de Stromberger kwets in de loop der tijd”).

De reputatie wordt nog versterkt door een in het beschermde gebied gevestigde branderij die uit „Stromberger Pflaumen” een „Stromberger Pflaumenbrand” (pruimenbrandewijn) en een pruimenlikeur bereidt, waarvoor ook reclame wordt gemaakt.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA):

De Stromberger Pflaume dankt zijn goede eigenschappen, waaronder zijn uiterlijk, voornamelijk aan de geografische ligging en de plaatselijke natuurlijke en menselijke factoren. Het product is het „handelsmerk” van de plaats Stromberg, zoals zo treffend is verwoord in het artikel „Alte Tradition mit lila Früchtchen treibt Blüten” — „oude traditie met lila vruchtjes komt tot bloei” uit „Die Glocke” van 28 augustus 1992. De bijzondere smaak en de goede egale kleuring van de vrucht en het vruchtvlees berusten op de bodemgesteldheid en het klimaat.

a) Geologische factoren

Het heuvelachtige landschap en de leembodem die tot op grote diepte humus bevat, bieden vele voordelen voor de pruimenteelt. De bomen zijn daardoor diepgeworteld in de zware bodem, die er door zijn hoge kalk- en voedingsstofgehalte en neutrale pH-waarde voor zorgt dat de bomen voordurend langzaam worden voorzien van het benodigde vocht, dat ruimschoots in de bodem aanwezig is, waardoor de bomen ook snel assimileerbare primaire mineralen opnemen. Hierdoor worden het aroma en de smaakkwaliteit van de Stromberger Pflaume nog versterkt.

De temperatuur, de warmtegeleiding en de warmteopslagcapaciteit van de bodems ter plaatse ondersteunen dit proces nog eens. De bodems in het betrokken gebied worden langzamer warm en koelen langzamer af dan andere bodems, waardoor temperatuurschommelingen minder effect hebben. Dat is gunstig voor het plaatselijke microklimaat.

Ondanks de relatief grote neerslaghoeveelheden, zorgen de hellingsgraad en de hydrologie in het teeltgebied ervoor dat er geen water op het land blijft staan, hetgeen ertoe zou kunnen leiden dat bomen afsterven. In die zin onderscheidt het gebied zich van de in de onmiddellijke nabijheid gelegen, overwegend vlakke gebieden in Westfalen. De relatief geringe waterdoorlatendheid van de bodem en het voornamelijk hellende terrein zorgen ervoor dat het water snel wordt afgevoerd (waardoor geen water op het land blijft staan). Dit zorgt ervoor dat het watergehalte van de vruchten ook optimaal is, hetgeen weer bijdraagt tot de concentratie van de specifieke aroma's.

De diepe en zware bodem slaat dan juist weer vocht op, waardoor zowel in vochtige als droge jaren sprake is van een continue watertoevoer van de wortels van de pruimenbomen. Daardoor houdt de Stromberger Pflaume geen overmatig vocht vast, zodat de vaste consistentie behouden blijft, terwijl de vrucht ook bij droogte sappig is.

b) Klimatologische factoren

De vrij grote jaarlijkse neerslaghoeveelheid lost belangrijke mineralen uit de bodem op, die daardoor beschikbaar worden voor de pruimenbomen. Daardoor ook zijn de vruchten bijzonder sappig.

Het vooral in de koudere jaargetijden zachte klimaat zorgt ervoor dat de bomen goed groeien en leidt ertoe dat de bomen in het voorjaar op tijd bloeien. Omdat de zomers door de relatief hoge breedtegraad niet zo warm zijn, is de rijpingstijd vergeleken met andere vruchtenteeltgebieden in Westfalen, Zuid-Duitsland of Zuid-Europa, tamelijk lang. In die lange rijpingstijd bevordert de afwisseling tussen bestraling door de zon en de door de hoogteligging sterkere nachtelijke afkoeling de vorming van vruchtsuikers en vruchtenaroma's, waardoor de Stromberger Pflaume haar typische, geheel eigen en bijzonder aromatische smaakpalet krijgt. De temperatuursverschillen, die duidelijk groter zijn dan in andere teeltgebieden en zelfs groter dan in de onmiddellijke omgeving, als gevolg van de hoogteligging, zorgen ervoor dat de Stromberger Pflaumen sterker gekleurd zijn dan kwetsen uit andere teeltgebieden.

c) De menselijke factoren, de eigenschappen en de reputatie van de Stromberger Pflaume

Om de lange traditie van de pruimenteelt onder de aandacht van het grote publiek te brengen, wordt sinds enige jaren in Stromberg met veel succes een pruimenmarkt georganiseerd, wat aangeeft hoe goed de kwaliteit van de Stromberger Pflaume wel is.

Bij de teelt van de Stromberger Pflaume was de rol van de landbouwer van bijzonder belang, aangezien hij door eenvoudige maar efficiënte vernieuwingen van de teelt- en oogstmethoden de teelt optimaal aan het gebied heeft aangepast. Deze vernieuwingen waren niet alleen een zeer geslaagd compromis tussen nieuwe eisen die de teelt stelt, de traditie en de plaatselijke cultuur, maar leidden tot grotere efficiëntie bij de bedrijfsvoering, zoals bijvoorbeeld de teelt in plantages, de inzet van technische hulpmiddelen bij het snoeien van de bomen of de inzet van moderne oogsttechnieken Verder is de bewerking van de moeilijk toegankelijke hellingen met moderne landbouwmachines een bijzondere uitdaging. Daartoe moesten op de hellingen terrassen worden aangelegd en moesten de landbouwmachines worden omgebouwd.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier:

(Artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

Markenblatt Heft 11 vom 19 maart 2010, Teil 7a-aa, S. 4243

http://register.dpma.de/DPMAregister/geo/detail.pdfdownload/13350

(1) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12.