1.INLEIDING

1.1Nieuwe dreigingen, nieuwe antwoorden

In de eerste 50 jaar van de douane-unie is de wereld ingrijpend veranderd en daarmee ook de rol van de douaneautoriteiten van de EU. Omdat zij een leidende rol spelen in het toezicht op het goederenverkeer aan de buitengrenzen van de EU zijn de douaneautoriteiten momenteel de eerste verdedigingslinie tegen gevaarlijke en criminele activiteiten gericht op de commerciële handel. Voorbeelden daarvan zijn de handel in niet-compliante of gevaarlijke goederen, illegale handel in cultuurgoederen, vuurwapens, drugs, wilde dieren en planten of andere illegale handel, fraude, terrorisme en georganiseerde criminaliteit. Alle goederen die in de EU onderwerp zijn van invoer, uitvoer of doorvoer (met inbegrip van goederen die worden vervoerd door reizigers), zijn onderworpen aan douanetoezicht en zo nodig aan douanecontroles.

De douane speelt een cruciale rol in het waarborgen van de veiligheid van onze samenleving, en het beschermen van de financiële belangen van de EU en haar lidstaten. Zij ziet zich dan ook gesteld voor een uitdaging van formaat wat betreft de ontwikkeling van controles binnen een gemeenschappelijk kader voor risicobeheer. Om deze doelstelling te verwezenlijken, moet de douane zorgdragen voor handhaving van een billijk evenwicht tussen enerzijds facilitering van de legale handel en behoud van de doorstroming in de toeleveringsketens die vereist zijn voor onze economie, en anderzijds het waarborgen van onze veiligheid.

1.2Inwilliging van verzoek van de Raad

In 2014 heeft de Commissie een mededeling over "de EU-strategie en het actieplan voor douanerisicobeheer" goedgekeurd. In de strategie wordt een aantal hoofddoelstellingen geformuleerd, met als algemeen doel te komen tot een hoogwaardige, gelaagde benadering van risicobeheer die effectief en efficiënt is. Het actieplan bevat een reeks maatregelen voor het verwezenlijken van de verschillende doelstellingen. In december 2014 heeft de Raad zijn goedkeuring gehecht aan de EU-strategie en het actieplan voor douanerisicobeheer, en heeft de Raad de Commissie verzocht om binnen 18 maanden verslag uit te brengen aan de Raad over de uitvoering daarvan en de bereikte resultaten.

Na het verzoek van de Raad heeft de Commissie in juli 2016 het eerste voortgangsverslag over de uitvoering van de EU-strategie en het actieplan voor douanerisicobeheer gepresenteerd. Uit het verslag blijkt dat het overgrote deel van de in het actieplan genoemde acties 18 maanden na de start van de uitvoering al in gang was gezet.

In het verslag werd echter vastgesteld dat de hervorming van het douanerisicobeheer een operatie is die veel middelen vergt en waarbij het tijd kost om resultaten te behalen. In het verslag wordt vastgesteld dat IT-kwesties in dit stadium van de tenuitvoerlegging de grootste uitdaging vormen, zowel wat betreft gebrek aan voldoende financiering om de vereiste IT-systemen te ontwikkelen als kwesties op het gebied van gegevensbeschikbaarheid en informatie-uitwisselingsmechanismen.

De Raad heeft in december 2016 conclusies aangenomen met betrekking tot het voortgangsverslag van de Commissie. In de conclusies van de Raad werd benadrukt dat risicobeheerprocessen van essentieel belang zijn voor het waarborgen van de veiligheid en financiële belangen van de EU en haar lidstaten en voor de facilitering van de legale handel. De Raad benadrukte ook de noodzaak tot voortzetting van de uitvoering van de EU-strategie en het actieplan voor douanerisicobeheer en onderstreepte de belangrijke rol daarvan in de vernieuwde internetveiligheidsstrategie en de implementatie daarvan, met name in de strijd tegen terrorisme en grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit.

De Raad heeft de Commissie verzocht binnen 18 maanden een tweede voortgangsverslag over de uitvoering van de EU-strategie en het actieplan voor douanerisicobeheer te presenteren en om een efficiënt rapporteringsmechanisme te ontwikkelen voor het meten van de impact van specifieke acties.

Met het onderhavige tweede voortgangsverslag geeft de Commissie gehoor aan dit verzoek. Evenals het vorige verslag bevat dit verslag een algehele kwalitatieve beoordeling van de uitvoering van de strategie, met uitleg over de vooruitgang die sinds de publicatie van het eerste verslag is geboekt op het gebied van elk van de zeven hoofddoelstellingen. Opgemerkt zij dat het onderhavige verslag geen evaluatie is, noch een beschouwing over de toekomst van de strategie na voltooiing van de tenuitvoerlegging van de huidige strategie. Bovendien bevat dit verslag geen voorstellen tot wijziging van de huidige strategie.

Het werkdocument van de diensten van de Commissie, dat als bijlage bij dit verslag is gevoegd, geeft meer informatie over de vooruitgang die bij de tenuitvoerlegging van de individuele acties en subacties is geboekt.