COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
j'y," •. ' S-iv*;— C0M(94) 207 def. 
Brussel, 03. 06. 1994 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
HET GEÏNTEGREERD PROGRAMMA TEN BEHOEVE VAN 
HET MKB EN DE AMBACHTELIJKE SECTOR 
HET GEÏNTEGREERD PROGRAMMA 
HET STRATEGISCH KADER 
HET WITBOEK 1 
WAAROM EEN GEÏNTEGREERD PROGRAMMA 3 
HET GEÏNTEGREERD PROGRAMMA: EEN NIEUWE BENADERING 5 
HET ONDERNEMINGENBELEID: VAN DE EERSTE NAAR DE TWEEDE 
GENERATIE 
I. HET BESTAANDE KADER 
/. Er bestaat reeds een gamma aan communautaire maatregelen ten behoeve 
van het MKB uit hoofde van de verschillende communautaire beleidsvormen 
2. De hogere versnelling waarnaar de Europese instellingen in de afgelopen 
18 maanden zijn overgeschakeld geeft er alle aanleiding toe van de eerste 
naar de tweede generatie van het ondernemingenbeleid over te stappen 
3. Deze krachtige politieke stellingname is reeds in een aantal maatregelen 
vertaald 10 
11 
IL DE NIEUWE ACTIES 
DE GECOÖRDINEERDE ACTIES 14 
1. COÖRDINATIE-INITIATIEF BETREFFENDE ADMINISTRATIEVE 
VEREENVOUDIGING VOOR HET BEDRIJFSLEVEN 14 
2. COÖRDINATIE VAN DE INITIATIEVEN VOOR STEUN AAN HET 
BEDRIJFSLEVEN 16 
B. BIJDRAGEN VAN DE EUROPESE UNIE 20 
1. VERBETERING VAN HET ONDERNEMINGSKLIMAAT 21 
/. / Rekening houden met de behoeften van de ondernemingen bij het uitwerken 
van de communautaire wetgeving 21 
1.2 Verbetering van de voorwaarden voor de overdracht van ondernemingen 22 
1.3 Verbetering van het fiscale klimaat voor het MKB 23 
1.4 Verbetering van de termijnen voor betalingen tussen ondernemingen 25 
1.5 Bevordering van de voorwaarden voor het scheppen van nieuwe 
banen in de buurtvoorzieningen 27 
2. STEUNMAATREGELEN VOOR ONDERNEMINGEN 27 
2.1 Verbetering van de toegang tot financiering en kredieten 29 
2.2 Ondersteuning van de samenwerking tussen ondernemingen 30 
2.3 Ondersteuning van de verbetering van de kwaliteit van het management 33 
CONCLUSIES 35 
/!• 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
INZAKE DE UITVOERING VAN EEN 
GEÏNTEGREERD PROGRAMMA VOOR HET MKB 
HET STRATEGICS'J&ADER 
HET WITBOEK 
1. De drievoudige problematiek van groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid heeft de hoogste prioriteit in de Europese Unie. Het Witboek 
heeft het strategisch kader vastgesteld voor een pakket acties die aan deze 
prioriteit uitvoering moeten geven. Voorts bestaat er momenteel eensgezindheid 
over dat het midden- en kleinbedrijf (MKB) een cruciale rol moet spelen bij de 
verwezenlijking van deze doelstellingen. 
2. Het derde verslag "Enterprises in Europe" toont aan dat 92,4% van de 
ondernemingen in de Gemeenschap minder dan 10 werknemers telt en dat 7,5% 
10 tot 499 werknemers in dienst heeft. Ondernemingen met meer dan 500 
werknemers maken slechts 0,1% van het totaal uit. De categorie 
micro-ondernemingen (0 tot 9 werknemers) draagt meer bij tot de 
werkgelegenheid dan de grote ondernemingen (33,3% tegenover 24,7%), terwijl 
de kleine en middelgrote bedrijven met 10 tot 499 werknemers 42% van de 
arbeidsbevolking werk verschaffen. 
3. Verscheidene elementen geven er aanleiding toe te geloven dat het MKB het 
grootste potentieel aan werkgelegenlieid in de jaren negentig bezit: 
uit het verslag van de Waarnemingspost voor het MKB blijkt dat de groei 
van de werkgelegenheid in de Gemeenschap grotendeels was toe te schrijven 
aan de zeer kleine en kleine bedrijven ; 
de dienstensector, waar het MKB duidelijk overheerst, heeft in de afgelopen 
jaren voor bijzonder veel nieuwe arbeidsplaatsen gezorgd; bovendien wordt 
algemeen erkend dat deze sector nog een groot potentieel aan 
werkgelegenheid biedt, zoals de dienstverlening aan particulieren of het 
toerisme; 
de activiteiten die het minst gevoelig zijn voor de internationale 
concurrentie, worden vaak verricht door sterk lokaal gerichte kleine 
ondernemingen; dit geldt vooral voor veel ambachten; 
-1-4 
in het MKB werken over het algemeen meer jongeren en vrouwen dan in de 
grolc bedrijven; deze categorieën worden bijzonder hard getroffen door de 
werkloosheid; 
in het MKB werken meer mensen in deeltijd dan in de grote bedrijven; het 
zou dus een belangrijke rol kunnen spelen bij een betere verdeling van het 
werk; 
de praktijken van de grote ondernemingen in verband met het oprichten van 
filialen en outsourcing, waarbij hun diensten of produkties naar kleine- en 
middelgrote ondernemingen worden afgestoten, kunnen de ontwikkeling van 
laatstgenoemde stimuleren en de werkgelegenheid op een bepaald niveau 
handhaven. 
de grote ondernemingen zijn momenteel.toe aan herstructureringen, afstoten 
van activiteiten of verplaatsingen 
4. Het MKB heeft dan ook belangrijke troeven in handen om de hem geboden 
uitdaging te kunnen aanvaarden. Toch belemmert een aantal zwakke punten van 
het MKB de volledige exploitatie van zijn potentieel aan groei en 
werkgelegenheid. De mislukkingsgraad van kleine en middelgrote ondernemingen 
die in de meeste Lid-Staten nog lijkt toe te nemen, is zorgwekkend (35 tot 45% 
van de ondernemingen staakt de activiteiten binnen drie jaar na de oprichting en 
60% acht tot tien jaar na de start). 
Een van de zwakke punten schuilt in de problemen van het MKB om de 
toenemende complexiteit van de wettelijke en administratieve voorschriften te 
beheersen. Een dergelijke last drukt bijzonder zwaar op de zelfstandigen, een 
categorie die in 1991 reeds 16,4 miljoen personen telde. In veel gevallen dient de 
onderneming administratief werk te verrichten dat normaal door de overheid zou 
moeten worden gedaan (BTW, belastingheffing aan de bron en sociale bijdragen 
van de werknemers). De aanpassing aan de nieuwe regels en procedures in 
verband met de voltooiing van de interne markt vormt eveneens een zware 
belasting voor bepaalde kleine en middelgrote ondernemingen. 
Bovendien vormen de financieringsproblemen van het MKB vaak obstakels, 
zowel in de oprichtingsfase als in bepaalde ontwikkelingsfasen van de 
ondernemingen. 
Ten slotte vloeien veel problemen van het MKB met betrekking tot de 
ingewikkelde administratieve voorschriften en de toegang tot de 
financieringsbronnen voort uit een structurele zwakheid in de bedrijfsvoering. 
-2 
WAAROM EEN GEÏNTEGREERD PROGRAMMA? 
5. De noodzaak van een geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de 
ambachtelijke sector blijkt zowel uit de analyse van de economische situatie in het 
Witboek als uit de reeds genoemde Resolutie van de Raad van 22 november 1993. 
Ook al is de rol van het MKB als bron van werkgelegenheid voornamelijk een 
zaak van de ondernemingen zelf, toch hebben alle Lid-Staten op nationaal, 
regionaal of lokaal niveau talrijke acties ontwikkeld ter verbetering van de 
grootste zwakheden van het MKB die de dynamiek van deze ondernemingen 
vanwege hun kleine omvang afremmen (zie bovenstaand punt 4). 
De maatregelen - die uiteraard in overeenstemming moeten zijn met de 
communautaire regels inzake steunverlening - beogen in het algemeen: 
de lasten als gevolg van de ingewikkelde administratieve regelingen en 
wettelijke voorschriften voor de ondernemingen en met name voor het MKB 
te verlichten; 
de financieringsproblemen van de ondernemingen op te lossen; 
de ondernemingen te steunen in hun pogingen de ingewikkelde 
bedrijfsvoering, die in de kleine ondernemingen voornamelijk door de 
bedrijfsleider zelf wordt verricht, goed uit te voeren en bedrijfsstrategieën te 
ontwikkelen. 
Hiertoe hebben de Lid-Staten over het geheel genomen een zeer volledig 
instrumentarium ontwikkeld dat voor het eerst werd beproefd tijdens de 
conferentie "Gateways to Growth" in Birmingham op 29 en 30 oktober 1992 op 
initiatief van het Britse Voorzitterschap. De voornaamste impressie op deze 
conferentie is die van een indrukwekkend aantal individuele maatregelen in 
overeenstemming met de verscheidenheid van de praktische situaties, maar 
waardoor juist de maatregelen die niet aan macro-economische prioriteiten zijn 
gekoppeld, een vrij laag profiel hebben. 
Sommige Lid-Staten hebben getracht met verscheidene recente initiatieven de 
situatie te verbeteren. Zo heeft de Franse regering begin 1994 een wet 
aangenomen over "het initiatief en de individuele onderneming**. De Britse 
regering heeft tegelijkertijd een ontwerp-dereguleringswet gepubliceerd ("The 
Deregulation and Contracting Out Bill") alsmede een witboek over het 
concurrentievermogen waarin een aantal specifieke initiatieven voor het MKB op 
het gebied van opleiding, onderwijs en innovatie zijn opgenomen' '. Spanje heeft 
onlangs een programma ter ondersteuning van het MKB aangenomen en in 
Duitsland, Denemarken, Italië en Nederland zijn soortgelijke initiatieven 
momenteel aan de orde. 
O) UK White Paper on "Competitiveness - Helping Business to Win" 24 May, Cm. 2563. 
-3-
Op Gemeenschapsniveau werden in 1992 initiatieven aangekondigd in het kader 
van het groei-initiatief, dat heeft geleid tot de conclusies van de Europese Raad 
van Edinburgh. Het programma van communautaire acties op het gebied van het 
ondernemingenbeleid, dat op 14 juni 1993 is aangenomen, past in deze logica. 
Hoofddoel van het programma is de integratie van het MKB in de interne markt. 
Daarom zijn de communautaire instrumenten in het kader van dit 
meerjarenprogramma voornamelijk gericht op de "europeanisering" van de 
ondernemingen. 
Deze prioriteit geldt eveneens volledig ten aanzien van het doel "groei". Aan de 
prioriteit "groei" is echter "werkgelegenheid" toegevoegd en de meeste 
maatregelen voor nieuwe werkgelegenheid in het MKB zijn van nationale 
oorsprong. 
Tot op heden heeft de Gemeenschap zich beperkt tot ondersteuning van de 
nationale maatregelen in het kader van haar structuurbeleid"'. De Commissie 
heeft studie' ^ verricht naar de inspanningen in dit verband; hieruit is gebleken 
dat de Lid-Staten onvoldoende gebruik maken van de geboden mogelijkheden 
voor de ontwikkeling van het MKB. Hieraan willen het "Communautair initiatief 
voor het MKB" en andere Gemeenschapsinitiatieven als "ADAPT" iets doen. 
Vanwege hun noodzakelijke concentratie op de acties ten behoeve van het MKB in 
de minst bedeelde regio's en met name in die van doelstelling 1 kunnen de 
programma's van het communautair initiatief niet alle door het MKB geboden 
mogelijkheden voor het creëren van werkgelegenheid ten volle benutten. Door de 
decentralisatie van de keuzes uit de verschillende opties van de communautaire 
initiatiefprogramma's waarborgen deze programma's echter op zichzelf nog niet 
de samenhang en de zichtbaarheid van de acties, vooral ten aanzien van de 
richtsnoeren van het Witboek. Daartoe is het belangrijk bij de uitvoering op alle 
niveaus van het ondernemingenbeleid een "massaal effect" te bereiken, hetgeen in 
de eerste plaats de positieve medewerking vereist van de Lid-Staten, de regio's en 
alle bij de ontwikkeling van het MKB betrokken partijen die de belangrijkste 
teugels voor actie op het gebied van ondernemingenbeleid in handen hebben. Met 
behulp van een Geïntegreerd Programma ten behoeve van het MKB dient derhalve 
een algemeen actiekader te worden opgezet dat een samenhangend pakket van 
maatregelen omvat die, wanneer zij gecoördineerd worden uitgevoerd, een 
aanzienlijke bijdrage kunnen leveren tot de oplossing van het 
werkloosheidsprobleem. 
(2) 
(3) Verslag van de Commissie over de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het MKB, 
1994. 
"Het gebruik van de structuurfondsen door het MKB", februari 1993. 
HET GEÏNTEGREERD PROGRAMMA: EEN NIEUWE BENADERING 
6. Dit geïntegreerde programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke 
sector is de concrete uitvoering van de doelstellingen van het Witboek*- \ zowel 
de doelstellingen op korte (opsporen en wegnemen van fiscale, sociale, 
administratieve, financiële of andere belemmeringen die de oprichting of de 
instandhouding van kleine- en middelgrote ondernemingen in de weg staan 
alsmede de financiering van de ondernemingen verbeteren) als die op middellange 
termijn (ondersteuning van de samenwerking tussen ondernemingen, verbetering 
van de kwaliteit van het management, ondersteuning van de ontwikkelingen van 
de bedrijven met een groot groeipotentieel en ondersteuning van de ontwikkeling 
van de werkgelegenheid in de dienstverlenende kleine- en middelgrote 
ondernemingen). Het programma wil de verschillende initiatieven - bestaande en 
nieuwe - in een globaal kader onderbrengen ter verzekering van de onderlinge 
samenhang en de zichtbaarheid ervan en stelt een versterkt partnerschap voor 
tussen alle partijen die betrokken zijn bij de ontwikkeling van het MKB - op 
communautair, nationaal en regionaal niveau - ten einde een groter convergentie 
van de acties te bereiken. 
De grootste vernieuwing in de benadering bestaat in een aanmoediging van de 
Lid-Staten en van alle bij de ontwikkeling van het MKB betrokken partijen, hun 
acties ten behoeve van het MKB in te passen in een logisch kader dat beantwoordt 
aan de huidige economische en politieke context, ten einde de zichtbaarheid en de 
samenhang van de acties te verbeteren zonder dat de juridische grondslagen 
waarop de steunmaatregelen aan ondernemingen stoelen, moeten worden 
aangepast. De Europese Unie zou een dergelijke ontwikkeling moeten bevorderen 
door het juiste kader te bieden voor een aantal gecoördineerde acties en door 
ervoor te zorgen dat de communautaire instrumenten, gebaseerd op verschillende 
bepalingen van het Verdrag, in een dergelijk programma worden geïntegreerd. 
Met het oog hierop voorziet het geïntegreerde programma in twee actietypes: 
a) maatregelen ter bevordering van het overleg tussen de verschillende 
Lid-Staten en voor zover nodig een coördinatie tussen de Lid-Staten met 
betrekking tot: 
de verbetering van het ondernemingsklimaat door administratieve 
vereenvoudiging om de op de ondernemingen drukkende lasten te verlichten 
en het potentieel aan nieuwe werkgelegenheid beter te benutten; 
(4) Witboek, blz. 90 tot 92. 
-5 
de stimulering van de nationale of regionale steunmaatregelen aan het 
bedrijfsleven; 
b) identificatie van de bijdragen die de Gemeenschap tot de ontwikkeling van 
de ondernemingen wil leveren zowel op het gebied van het juridisch en 
fiscaal klimaat als van bepaalde, meer rechtstreekse maatregelen, via de 
verschillende beleidsterreinen en acties van de Gemeenschap op grond van 
de bepalingen van het Verdrag. 
Wat laatstgenoemd punt betreft, dient te worden onderstreept dat het verband 
tussen de verschillende beleidsterreinen of acties en het ondernemingenbeleid in 
de eerste plaats het gevolg is van het horizontale karakter van het 
ondernemingenbeleid. Voor elk beleidsterrein of actie gelden immers 
verschillende goedkeurings- uitvoeringsprocedures. De opname ervan in een 
geïntegreerd programma heeft dus geen enkele juridische implicatie, maar berust 
veeleer op een beleidsoriëntatie die aan de verschillende acties dient te worden 
gegeven ten aanzien van het huidige economische en politieke klimaat. Zo kan in 
de structuurfondsen bijvoorbeeld de politieke dialoog met de Lid-Staten over de 
operationele programma's een middel zijn om de decentralisatie van de keuzes te 
verenigen met de behoefte aan een macro-economisch doel ten behoeve van een 
grotere samenhang en zichtbaarheid van de door de Gemeenschap gesteunde 
maatregelen - voor zover deze doelstellingen niet nog efficiënter zouden kunnen 
worden bereikt via algemene subsidies waarmee de intermediairs die in contact 
staan met de ondernemingen, rechtstreeks kunnen worden bereikt. 
7. Het geïntegreerde programma is dan ook bedoeld om, in overeenstemming met de 
financiële vooruitzichten, een communautair maatregelenpakket op te nemen in 
een gecoördineerde benadering, gericht op de inpassing van micro-economische 
activiteiten in de macro-economische richtsnoeren van het Witboek. Alleen zo'n 
benadering kan een kritische massa maatregelen genereren ter ondersteuning en 
ontwikkeling van de werkgelegenheid. 
Wat de voorgestelde doelgerichtheid betreft, is uit talrijke enquêtes en 
onderzoeken gebleken dat voor de besluiten betreffende de werkgelegenheid op 
het uitvoerend niveau een vermindering van de lasten als gevolg van juridische, 
administratieve en fiscale voorschriften voor de ondernemingen van primordiaal 
belang is. Overigens moet van de door alle Lid-Staten geleverde inspanningen 
profijt worden getrokken, enerzijds om de bestaande werkgelegenheid te 
handhaven en anderzijds om nieuwe arbeidsplaatsen te creëren door middel van 
talrijke steunprogramma's voor het MKB. 
-6 
Zoals uit sommige nationale statistieken blijkt, is het immers mogelijk het 
werkgelegenheidsniveau te stabiliseren door het bedrijfsleven een dienstenpakket 
aan te bieden' ' waarmee de mislukkingsgraad aanzienlijk kan worden beperkt, 
mits hierop op de juiste momenten in de drie bijzonder kwetsbare fasen van de 
ondernemingen - oprichting, overdracht en groei - een beroep wordt gedaan. 
Bovendien kunnen door een oordeelkundige keuze van de instrumenten met name 
die ondernemingen worden begeleid die aan het groei-initiatief willen deelnemen. 
8. Het is niet de bedoeling dat het Geïntegreerd Programma de plaats inneemt van de 
verschillende acties die op nationaal of communautair niveau worden gevoerd, 
noch dat het ingrijpt in het besluitvormingsproces van deze acties. In het kader 
van een soort "pact voor de werkgelegenheid" wil het programma eerder de 
bijdragen van iedereen bij elkaar brengen en de doeltreffendheid ervan verhogen 
door de beste methoden te identificeren en uit te wisselen en door de zichtbaarheid 
en het profiel van de ten behoeve van de bedrijven gevoerde acties te verbeteren. 
In overeenstemming met het subsidiariteitsprincipe zal de Commissie, daar waar 
zij niet zelf kan bijdragen tot de verwezenlijking van het gemeenschappelijke 
doel, zich beperken tot een katalyserende rol. Desalniettemin verwacht de 
Commissie meer heil van een gecoördineerde dan van een nationale actie, 
aangezien het beleid ten behoeve van het MKB een integrerend deel uitmaakt van 
het algemene economische beleid dat zelf in gemeenschappelijk overleg in het 
kader van de Economische en Monetaire Unie wordt vastgesteld. 
In onderstaand voorstel voor een geïntegreerd programma wordt de toegevoegde 
waarde van een benadering volgens deze richtsnoeren aangegeven. Na een kort 
overzicht van het bestaande kader in hoofdstuk I worden in hoofdstuk II de 
nieuwe acties gepresenteerd. In deel A wordt een pakket gecoördineerde acties 
voorgesteld; in deel B wordt beschreven welke bijdragen de Europese Unie kan 
leveren met haar beleid en acties op basis van de verschillende artikelen van het 
Verdrag. In de hierna volgende tabel wordt een samenvatting van het 
Geïntegreerde Programma gegeven. 
(5) De Europese Centra voor Ondernemingen en Innovatie hebben bijvoorbeeld een nuttige bijdrage 
geleverd tot het creëren van nieuwe bedrijven en werkgelegenheid aangezien sedert het begin van 
dit experimentele programma in 1984 tot 31.12.1992 2.726 innoverende bedrijven zijn opgericht 
die 15.953 nieuwe banen hebben gecreëerd. Door de interactie van de verschillende instrumenten 
van het ondernemingenbeleid, dat van nature uit horizontaal is, moeten de Europese 
Gemeenschappen hun bijdrage aan de steunmaatregelen voor het MKB kunnen intensifïëren. 
8 
GEÏNTEGREERD PROGRAMMA TEN BEHOEVE VAN HET MKB EN DE AMBACHTELIJKE SECTOR 
i. GECOÖRDINEERDE ACTIES 
Doelstelling: Ondernemingsklimaat MKB I Inhoud I Financiering 
Verbetering van het administratief klimaat Nieuwe actie -
* Werkgroep administratieve vereenvoudiging 
Doelstelling: Ondersteunende diensten voor Inhoud ' Financiering 
het MKB 
Bevordering van de maatregelen ten behoeve Nieuwe actus: - ~~ 
van het MKB • Overtegforum 
* Stimulering van de vraag 
i. COMMUNAUTAIRE BUDRAÓËN 
Doelstelling: Ondernemingsklimaat MKB I Inhoud | Financiering 
Verbetering van het administratief klimaat \ Lopende ac5ë! 
* Effectbeoordelingsformulier MKB-programma 
Nieuwe actie: 
* Kosten-batenanalyse MKB-programma 
Verbetering van het juridisch en fiscaal klimaat Nieuwe actüs: 
* Onderzoek bestaande wetgeving MKB-programma 
* Overdracht van ondernemingen MKB-programma 
0 Fiscaal klimaat MKB-programma 
* BetaNngstermijnen MKB-programma 
" Buurtvoorzieningen MKB-programma 
Doelstelling: Ondersteunende diensten voor Inhoud '. Financiering ! 
het MKB 
Verbetering van de toegang tot financiering en Lopende acSêi -
krediet ' Toegang van het MKB tot financiële MKB-programma 
instrumenten: b.v. risicodragend kapitaal, 
ondertinge-waarborgmaatschappqen, 
secundaire markten 
Nieuwe acties: 
* Kapitaalmarkten MKB-programma 
* Privé-kaprtaal voor OTO vierde OTO-kaderprogramma 
* Nieuwe financieringstechnieken Cl MKB 
* Ronde Tafel: analyse en foBow-up BB + EIF • Cl MKB 
* Verbetering van de voorwaarden voor Structuurfondsen en globale EIB-leningen 
gebruikmaking van de communautaire 
instrumenten 
Samenwerking ' Lopende acties: 
* Netwerken voor het zoeken naar partners MKB-programma 
(BC-NET, BSO) 
" Direct partnerschap: Europartenariat, MKB-programma 
Interprise 
* Toelevering: doorzichtigheid van de markt MKB-programma 
en proefacties 
Nieuwe acties: 
" Ondersteuning na eerste contact MKB-programma (proefactie ambachtelijke 
sector) + Cl MKB 
" Netwerken van ondernemingen Cl MKB 
' Groepering in produktie- of Cl MKB 
distributienetwerken 
* Toelevering: contactbeurzen voor MKB-programma + Cl MKB 
toeleveranciers, ontwikkelingskernen, 
netwerkvorming, kwaliteitsstrategie 
Managementkwaliteit, aanpassing MKB aan Lopende acties: 
structurele veranderingen en aan de interne ' Proefactie voor bijstand, type MKB-programma 
markt EUROMANAGEMENT 
* Kleine ondernemingen, ambachtelijke MKB-programma 
sector, handel, sociale economie 
* Oprichters van ondernemingen en jonge MKB-programma 
ondernemers 
Nieuwe acties: 
* Bijstandspotentieel van intermediairs Cl MKB 
' * Steun aan groei-ondernemingen (stimulering MKB-programma + Cl MKB 
van proefacties) 
* Voorbereiding van de bedrijfsleiders en Cl MKB • ADAPT 
aanpassing van het personeel aan de 
veranderingen in het bedrijfsleven 
* Opleiding LEONARDO-programma 
Overige acties Lopende actie: 
* Ontwikkeling en verbetering van de EIC's MKB-programma 
Nieuwe acties: 
* Betere toegang tot het OTO-programma Vierde OTO-kaderprogramma 
* MKB en informatiemaatschappij Cl MKB, (...) 
I 1- f !__! I ' I 
- MKB-programma 1993-1996: 112,2 miljoen ecu 
- Communautair initiatief MKB 1994-1999: 1 miljard ecu 
- Communautair initiatief ADAPT 1994-1999: talrijke MKB-doetstellingen in het kader van de 1,4 miljard ecu toewijzing 
- Structuurfondsen 1994-1999: Communautaire bestekken en andere communautaire initiatieven 
- Vierde OTO-kaderprogramma 1995-1999: talrijke MKB-doelstellmgen in het kader van de 12.3 miljard ecu toewijzing 
- Globale EIB-leningen: 1 miljard ecu voor het concurrentievermogen van het MKB 
- Rentesubsidies (2%): 45 miljoen ecu voor 1994 - 22.75 miljoen ecu voor 1995 
- EIF: 2 miljard ecu kapitaal voor garantie en directe participates 
HET ÖNDERNÉi*^^ DE EERSTE NAAR I>E TWEEDE 
GENERATIE & ^>>-\ \ y« - -/. 
I. HET BESTAANDE KADER 
/. Er bestaat reeds een gamma aan communautaire maatregelen ten behoeve van het 
MKB uit hoofde van de verschillende communautaire beleidsvormen 
Het meerjarenprogramma ten behoeve van de ondernemingen dat op 14 juni 
1993(0) 0p bas-s van 1^ Memorandum van de Commissie "Het bedrijfsleven: de 
basis van de Europese groei" werd aangenomen, is een logisch gevolg van het 
groei-initiatief van Edinburgh. Het programma is er namelijk op gericht de 
integratie van het MKB in de Interne Markt te vergemakkelijken ten einde hun 
groeipotentieel vrij te maken. 
Dit programma voorziet in de versterking van de prioritaire krachtlijnen en de 
consolidatie van het ondernemingenbeleid ten einde de europeanisering en de 
internationalisering van de bedrijven en met name van het MKB te bevorderen' K 
Wat de toegang van de ondernemingen tot de communautaire informatie betreft, 
zij erop gewezen dat bij de verdere ontwikkeling van het netwerk van 210 
EG-ADVIESCENTRA, die over het gehele grondgebied van de Unie zijn 
verspreid, rekening wordt gehouden met de behoeften van het MKB. De centra 
verlenen steeds meer gespecialiseerd advies van hoge kwaliteit ten einde de 
ondernemingen ten volle te laten profiteren van de interne markt en hun 
deelneming aan de communautaire programma's (bijvoorbeeld, op het gebied van 
onderzoek, overheidsopdrachten, "de beste praktijken" op milieugebied) te 
vergemakkelijken. De samenwerkingsnetwerken tussen ondernemingen (BC-NET 
en BSO) vergemakkelijken op hun beurt het zoeken naar partners voor 
samenwerking tussen ondernemingen (technologisch, financieel, marketing). De 
Commissie zal in het tweede halfjaar van 1995 een evaluatie en een rapport over 
de toekomst van deze verschillende netwerken indienen. De programma's 
INTERPRISE en EUROPARTENARIAT alsmede de acties ten behoeve van 
transnationale uitbesteding hebben hetzelfde doel aangezien ze partnerschappen 
tussen ondernemingen bevorderen. Naast deze informatie- en 
samenwerkingsnetwerken zijn modelacties gevoerd zoals EUROMANAGEMENT 
en het plan inzake startkapitaal. 
(7; Besluit 93/379/EEG, PB L 161 van 02.07.1993. 
vierde Verslag van de Commissie inzake het ondernemingenbeleid - 1993 - mei 1994. 
-9-
EUROMANAGEMENT bestaat erin met behulp van gespecialiseerde adviseurs 
audits te organiseren en de bedrijven te adviseren op gebieden zoals Onderzoek en 
Technologische Ontwikkeling of normalisatie, certificatie en gezondheid en 
veiligheid op het werk. De modelactie "startkapitaal", die in 1989 werd opgezet 
om de financiering van de eigen middelen van nieuwe ondernemingen die aan het 
begin van hun groei staan, te vergemakkelijken, heeft de 24 opgerichte fondsen in 
staat gesteld 20 miljoen ecu in 187 nieuwe bedrijven te investeren en meer dan 
1.700 directe arbeidsplaatsen te creëren . 
Het grootste gedeelte van de communautaire steun aan het MKB wordt verleend 
via de financiële instrumenten van de Unie, ofwel door de structuurfondsen in de 
vorm van medefinancieringen die ten doel hebben de economische en sociale 
cohesie te garanderen, ofwel via globale leningen van de EIB. "Andere 
programma's ten slotte, zoals op het gebied van Onderzoek en Technologische 
Ontwikkeling, beroepsopleiding, samenwerking met derde landen of milieu, 
voorzien in maatregelen die ook het MKB ten goede komen^. 
2. De hogere versnelling waarnaar de Europese instellingen in de afgelopen 18 
maanden zijn overgeschakeld geeft, er alle aanleiding toe van de eerste naar de 
tweede generatie van het ondernemingenbeleid over te stappen. 
Bij de lancering van het Groei-initiatief van Edinburgh in december 1992 heeft 
de Europese Raad een belangrijke plaats ingeruimd voor maatregelen ten behoeve 
van het MKB. Onder erkenning van hun belang voor het scheppen van 
werkgelegenheid en voor de economische groei, heeft hij de Lid-Staten verzocht 
de particuliere investeringen, in het bijzonder van het MKB, aan te moedigen; hij 
heeft de oprichting van een Europees Investeringsfonds (EIF) voorgesteld; hij 
heeft de Raad en de Commissie gevraagd ervoor te zorgen dat de lasten ten 
gevolge van de communautaire wetgeving voor de kleine en middelgrote 
ondernemingen worden verminderd' ' en dat zij volledige informatie krijgen over 
de steun van de Gemeenschap die voor hen is bestemd. Tenslotte heeft hij de 
Commissie verzocht de acties ten behoeve van het MKB, dat zijn waarde op 
Gemeenschapsniveau heeft bewezen, versneld uit te voeren. 
De Europese Raad van Kopenhagen heeft in juni 1993 besloten de tijdelijke 
leningsfaciliteit van de EIB, die in Edinburgh was aangenomen, te verhogen met 3 
miljard ecu, waarvan 1 miljard, met rentesubsidies bestemd is voor de versterking 
van het concurrentievermogen van de kleine en middelgrote ondernemingen in 
Europa. 
(K) Verslag van de Commissie over "de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het MKB", 
1994. ~ 
Zie ook de Resolutie van de Raad van 8 juni 1993 betreffende de redactionele kwaliteit van de 
communautaire wetgeving, PB C 166 van 17.06.1993, blz. 1. 
- 10-
* 
Het Belgische Voorzitterschap heeft de Raad van Ministers in november 1993 een 
memorandum voorgelegd, "Het midden- en kleinbedrijf, de stuwende kracht 
achter de Europese groei", dat heeft geleid tot de goedkeuring van een Resolutie 
van de Raad van 22 november 1993 betreffende de versterking van het 
concurrentievermogen van het bedrijfsleven, met name het midden- en 
kleinbedrijf en de ambachtelijke sector, en de ontwikkeling van de 
werkgelegenheid in de Gemeenschap' '. In deze resolutie werd de nadruk 
gelegd op de behoefte aan een versterkt partnerschap tussen alle partijen die 
betrokken zijn bij de ontwikkeling van het MKB - op communautair, nationaal en 
regionaal niveau - ten einde een grotere convergentie van de acties te bereiken. Zo 
werd de weg naar een "tweede generatie" van het ondernemingenbeleid geopend 
en de Commissie werd gevraagd zo spoedig mogelijk voorstellen te bestuderen 
voor de uitvoering van een geïntegreerd programma voor het MKB en de 
ambachtelijke sector. 
De Commissie heeft in het Witboek over groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid van eind 1993 dit idee overgenomen en het noodzakelijk geacht 
concrete voorstellen te bestuderen die kunnen leiden tot de uitvoering van een 
geïntegreerd programma voor het MKB, ten einde de doeltreffendheid, de 
samenhang en de zichtbaarheid van de acties ten behoeve van het MKB in het 
kader van ruimere partnerschappen te versterken. 
Ten slotte heeft de Europese Raad in zijn conclusies van 10 en 11 december 
1993 verklaard dat het noodzakelijk is "meer dan voorheen gebruik te maken van 
het werkgelegenheidspotentieel van het midden- en kleinbedrijf'. Hij heeft onder 
meer benadrukt dat de ontwikkeling in de richting van een gedecentraliseerde 
economie moet worden aangemoedigd, met name door het scheppen van een 
fiscaal, administratrief en financieel klimaat dat gunstig is voor het midden- en 
kleinbedrijf "dat een van de meest dynamische factoren van de communautaire 
economie vormt". 
3. Deze krachtige politieke stellingname is reeds in een aantal maatregelen vertaald. 
Wat het financieringsprobleem van het MKB betreft, heeft de Raad van 19 april 
1994(H) formeel besloten rentesubsidies op EIB-leningen toe te kennen. De 
algemene constitutieve vergadering van het Europees Investeringsfonds is voor 14 
juni 1994 gepland. De Ronde Tafel van Prominenten uit de Banksector heeft haar 
eindverslag op 19 mei 1994 ingediend: het bevat aanbevelingen aan financiële 
instellingen, kleine en middelgrote ondernemingen, Lid-Staten en de Europese 
Unie. 
De Ronde Tafel van Prominenten uit de Banksector heeft haar eindverslag op 19 
mei 1994 ingediend. Hierin worden aanbevelingen gedaan aan de financiële 
instellingen, de kleine en middelgrote ondernemingen, de Lid-Staten en de 
Europese Unie' '. 
(10) 
(11) 
(12) PBnr. C 326 van 3.12.1993. 
Besluit 94/217/EG, PB L 107/57 van 28.04.94. 
Zie persmededeling nr. IP (94) 417 van 19.05.1994. 
11 
Deze Ronde Tafel werd in 1993 ingesteld op initiatief van commissaris Vanni 
d'Archirafi om een gedachtenwisseling op gang te brengen over de specifiek voor 
het MKB geldende financieringsproblemen en over de oplossingen die door de 
financiële instellingen in een geest van economische doeltreffendheid en 
partnerschap met het MKB kunnen worden overwogen. De Ronde Tafel heeft de 
"beste praktijken" in de Gemeenschap bestudeerd, met inbegrip van de middelen 
ter verbetering van de betrekkingen tussen banken en kleine en middelgrote 
ondernemingen, en heeft nagedacht over de manier waarop de communautaire 
financieringsinstrumenten ten behoeve van het MKB het best kunnen worden 
aangewend. 
Voorts heeft de Commissie in februari 1994 besloten tot de lancering van een 
communautair initiatief voor het MKB in het kader van de structuurfondsen. 
Dit nieuwe communautaire initiatief, waarvoor 1 miljard ecu is uitgetrokken, 
heeft tot doel de kleine en middelgrote ondernemingen, hoofdzakelijk uit de 
regio's van doelstelling 1, meer aan de dynamiek van de interne markt te laten 
deelnemen. Deze bedrijven, die bijzonder worden geraakt door de uitdaging van 
"groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid", zijn immers het minst in 
staat een gunstige positie in de wereldeconomie te verwerven. Het gaat er 
derhalve om hen te helpen de ingewikkelde administratieve en wettelijke 
regelingen te beheersen, innoverende technieken en processen in hun bedrijf te 
integreren, toegang te krijgen tot de modernste methoden voor bedrijfsvoering, 
een bedrij fsstrategie te ontwikkelen en hun toegang tot financiering en kredieten te 
verbeteren. 
Het communautair initiatief voldoet gedeeltelijk aan het verzoek van de Raad van 
11 november 1993 en ligt in de lijn van het Witboek wat het beleid ten behoeve 
van het MKB betreft, waarvan de belangrijkste richtsnoeren door de Europese 
Raad tijdens zijn bijeenkomst in Brussel op 10 en 11 december 1993 zijn 
goedgekeurd. 
Eveneens gebaseerd op het Witboek is het communautair initiatief programma 
ADAPT. Dit programma heeft betrekking op de aanpassing van de 
arbeidskrachten aan de industriële veranderingen en beoogt een transnationaal 
actieprogramma ten uitvoer te leggen dat verband houdt met doelstelling 4. 
ADAPT, waarvoor 1,4 miljard ecu is uitgetrokken, omvat 4 onderling 
samenhangende doelstellingen die gericht zijn op een snellere aanpassing van de 
arbeidskrachten aan de industriële veranderingen, een versterking van het 
concurrentievermogen van de industrie, de dienstverlening en de handel, de 
voorkoming van werkloosheid door de verbetering van de kwalificaties van de 
arbeidskrachten en de bevordering van de ontwikkeling van nieuwe 
arbeidsplaatsen en activiteiten. Dit communautaire initiatief, dat in hoge mate 
aansluit op de behoeften van het MKB, is met name gericht op de ontwikkeling 
van acties die een aanvulling zijn van het MKB-initiatief, ten einde de menselijke 
middelen in de onderneming beter te benutten en de kwaliteit van de 
bedrijfsvoering te verhogen. De Commissie zal binnenkort de definitieve versie 
van de Communautaire Initiatieven goedkeuren, waaronder ook de teksten die in 
het Publikatieblad zullen verschijnen. Het programma Leonardo zal deze 
- 12 
actiemiddelen vervolledigen door de tenuitvoerlegging van een nieuw 
communautair programma op het gebied van opleiding. 
In dezelfde geest ten slotte zal het Vierde Kaderprogramma voor Onderzoek en 
Technologische Ontwikkeling dat onlangs is goedgekeurd, de instelling van 
nieuwe procedures mogelijk maken die de deelneming van het MKB aan de 
specifieke O&TO-programma's van de Gemeenschap nog meer moeten 
stimuleren, met name door acties zoals de "European Cooperative Research 
Action for Technology" (CRAFT) maar ook door maatregelen voor logistieke en 
financiële ondersteuning van het MKB in te voeren. 
Jammer genoeg moet echter worden geconstateerd dat deze initiatieven, ofschoon 
zij elkaar aanvullen, vaak los van elkaar worden uitgevoerd, volgens hun eigen 
logica en voorkeurcriteria, zonder te kijken naar het onderlinge verband. Met 
meer coördinatie zou het potentieel aan groei en werkgelegenheid dat het MKB in 
zich heeft, beter kunnen worden geëxploiteerd. Daarom is het noodzakelijk een 
geïntegreerde benadering aan te wenden die in een alomvattend kader meer 
samenhang en zichtbaarheid biedt. De resolutie van de Raad van 22 november 
1993 heeft de aanzet tot nieuwe acties gegeven. In het Geïntegreerd Programma 
worden dan ook acties van dit nieuwe type voorgesteld, namelijk acties die met de 
Lid-Staten worden gecoördineerd (het ondernemingenbeleid is hoofdzakelijk een 
nationale kwestie), ten einde een massaal effect teweeg te brengen en tot een 
grotere convergentie en communautaire bijdragen te komen die aan de 
doelstellingen van het Witboek beantwoorden. 
13-
II. DE NIEUWE ACTIES 
A. DE GECOÖRDINEERDE ACTIES 
1. COÖRDINATIE-INITIATIEF BETREFFENDE ADMINISTRATIEVE 
VEREENVOUDIGING VOOR HET BEDRIJFSLEVEN 
Situatie 
Regelgeving kan het bedrijfsleven voor extra kosten stellen die hun concurrentiekracht 
kunnen verzwakken en de middelen beperken die voor investeringen en voor het 
scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen beschikbaar zijn. Voor kleine en middelgrote 
ondernemingen zijn de kosten soms onevenredig hoog en juist die ondernemingen zijn 
het minst in staat extra tijd van het leidinggevend personeel te reserveren voor het 
waarborgen van een correcte toepassing van alle voor hen geldende regels en 
administratieve procedures. De opeenstapeling van voorschriften van verschillende 
zijden is vooral voor kleine en middelgrote ondernemingen een groot probleem. Het is 
thans in de context van de interne markt bijzonder belangrijk deze last voor 
ondernemingen zoveel mogelijk te beperken, omdat zij, in het bijzonder de kleinere 
bedrijven, al grote moeite hebben stand te houden op een veranderde markt, hun 
marktstrategieën te herzien en in derde landen concurrerend te zijn. 
De beste manier om de ondernemingen te steunen bij het scheppen en handhaven van 
arbeidsplaatsen, is de totstandbrenging van een wetgevend en administratief klimaat dat 
bevorderlijk is voor de oprichting en ontwikkeling van bedrijven. 
In artikel 130, lid 1, van het Verdrag wordt expliciet het belang van dit doel erkend. In 
overeenstemming met de Resolutie van de Raad van 3 december 1992 betreffende 
administratieve vereenvoudiging heeft de Commissie in het verleden een coördinerende 
rol gespeeld door de vooruitgang met rJe administratieve vereenvoudiging op het niveau 
van zowel de Gemeenschap als de Lid-Staten te volgen'1 •*'. Dit werk is uitvoerig 
besproken tijdens de conferentie "Gateways to Growth" van 29 en 30 oktober 1992 in 
Birmingham onder het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk. 
Meer recent heeft een aantal Lid-Staten (België, Frankrijk, Bondsrepubliek Duitsland en 
het Verenigd Koninkrijk) een nieuw elan gegeven aan hun activiteiten op dit prioritaire 
gebied. Gezien de economische situatie is het hoogst wenselijk dat de overige 
Lid-Staten hun voorbeeld volgen. 
(l * Tweede verslag over administratieve vereenvoudiging in de Gemeenschap ten behoeve van het 
bedrijfsleven en met name het midden- en kleinbedrijf - SEC(92)1867 def. van 27.10.1992. 
- 14 
Voorstel 
Een van de beste manieren om dit doel te bereiken zou de uitvoering van een tussen de 
Lid-Staten gecoördineerde actie zijn, waaraan de Commissie haar bijdrage zou leveren 
met haar eigen werkzaamheden voor administratieve vereenvoudiging. Deze 
gecoördineerde actie dient zowel betrekking te hebben op de administratieve 
formaliteiten als op de regelgeving (administratieve, fiscale, sociale, milieu en 
consumentenbescherming) die op de activiteiten van de ondernemingen van toepassing 
zijn. 
Doel van een dergelijke gecoördineerde actie zou de instelling van een overleg- en 
coördinatiekader zijn, ten einde hieraan een profiel van macro-economisch beleid te 
geven, de beste waarborg tegen het voortdurende gevaar van bureaucratische 
verzanding dat eigen is aan dergelijke activiteiten. Binnen dit kader zouden de 
Lid-Staten elkaar informeren over hun prioriteiten bij de bestudering van bestaande 
wetgeving die de oprichting of groei van ondernemingen en de aanvang van nieuwe 
activiteiten, met name op het gebied van dienstverlening in de weg staat. Zij zouden 
onderling de beste ervaringen en praktijken die met succes in deze of gene Lid-Staat 
zijn beproefd, uitwisselen, opdat iedere Lid-Staat hiervan zoveel mogelijk kan 
profiteren zonder dat afbreuk wordt gedaan aan zijn besluitvormingsautonomie. 
De Commissie is ervan overtuigd dat de Lid-Staten elkaar hiermee kunnen steunen bij 
de uitoefening van een taak die even belangrijk als complex is. De analyse van de 
gevolgen van wetgeving of administratieve regelgeving op de ontwikkeling van de 
ondernemingen is namelijk een veelomvattende taak die niet alleen voor het MKB van 
belang is. Laatstgenoemde vertegenwoordigen echter 99,9% van de bedrijven en 
hebben te lijden onder een structurele handicap tegenover het wetgevend en 
administratief kader. Rekening houden met hun behoeften op het gebied van 
vereenvoudiging zal daarom alle ondernemingen ten goede komen. 
Het is een feit dat de meeste wetgevingen en derhalve de dienovereenkomstige lasten 
voor de ondernemingen nog steeds onder de bevoegdheid van de Lid-Staten vallen. De 
Gemeenschap kan echter een bijdrage leveren voor zover de Gemeenschapswetgeving 
het ondernemingsklimaat beïnvloedt en er onder de communautaire instellingen 
algemene overeenstemming bestaat over de noodzaak van een herziening in de zin van 
een vereenvoudiging, ten einde de administratieve belasting van het bedrijfsleven te 
verlichten (zie hoofdstuk II, paragraaf 1.1 hierna). Overigens betekent de omzetting van 
de communautaire richtlijnen in het nationale recht soms een extra belasting voor de 
bedrijven omdat zij de vastgestelde doelstellingen voorbijgaat. 
- 15 
De Commissie is van oordeel dal de oprichting van een Werkgroep, samengesteld uil 
vertegenwoordigers van organen die in de Lid-Staten een bevoegdheid of een 
coördinerende taak hebben op het gebied van administratieve vereenvoudiging, tot de 
instelling van het meest geschikte kader voor een dergelijke coördinatie kan leiden. 
Raadpleging door deze Werkgroep van leidinggevende personen uit het bedrijfsleven 
kan het aanzien ervan verhogen en een beter inzicht geven in de problemen waarmee 
het MKB wordt geconfronteerd. Aan de hand van de werkzaamheden van deze 
Werkgroep zal de Commissie een verslag voor de Raad opstellen dat met name bedoeld 
is om de noodzakelijke politieke druk op de ketel te houden. De steun van de Raad voor 
dit initiatief van de Commissie is van het grootste belang om de inspanningen van de 
Werkgroep de door de Commissie gewenste politieke ruggesteun en doeltreffendheid te 
geven. 
2. COÖRDINATIE VAN DE INITIATIEVEN VOOR STEUN AAN HET 
BEDRIJFSLEVEN EN DE STIMULERING ERVAN 
Situatie 
Dé Lid-Staten beschikken alle over een indrukwekkende reeks steunmaatregelen aan het 
bedrijfsleven, zowel bij de oprichting van ondernemingen als in bijzonder moeilijke 
situaties zoals bij de overdracht. Het kan gaan om nationale, regionale en lokale 
maatregelen. Zij ontstaan vaak onvoldoende gecoördineerd en zijn helaas, juist vanwege 
het grote aantal en de versnipperdheid ervan, min of meer onbekend en missen 
aantrekkingskracht. Ontmoedigd door de moeilijk te verkrijgen informatie over 
beschikbare steun of door de ingewikkelde procedures om toegang tot die steun te 
krijgen, hebben de ondernemingen de neiging zich hiervan af te wenden of het 
vermogen van iedere externe instantie om hen te helpen in twijfel te trekken. 
Bij wijze van voorbeeld: alleen al voor de steunmaatregelen ten behoeve van de 
oprichting van bedrijven blijkt uit beschikbare informatie dat er op 
Gemeenschapsniveau twee groepen Lid-Staten bestaan, de eerste met ongeveer 35 
maatregelen, de tweede zelfs zestig. In een publikatie van december 1993, "Faire 
grandir les PMI françaises" (het Franse MKB laten groeien), gaf de beweging 
"Entreprise et Progrès" de aanbeveling, in een verkoopactie gericht op het MKB en in 
concrete taal bekendheid te geven aan die enkele bestaande goede maatregelen die de 
meeste bedrijfsleiders in het MKB onbekend zijn. 
16-
Het staat echter vast dat een goede begeleiding van de ondernemingen hun 
overlevingskans en expansiemogelijkheden aanzienlijk vergroot. Erkend wordt 
bijvoorbeeld dat het niveau en de aard van de initiële opleiding van de bedrijfsoprichter, 
evenals het al dan niet bestaan van een externe adviseur de waarschijnlijkheid van 
opgeven of overleven van een onderneming sterk beïnvloeden (zo was volgens een 
representatieve steekproef van 16 000 Franse bedrijven die in 1984-1985 waren 
opgericht en in 1990 werden ondervraagd, het mislukkingspercentage vijf jaar na de 
oprichting voor bedrijven die nooit advies hadden gevraagd, 59% tegenover 19% voor 
bedrijven die meerdere deskundigen hadden geraadpleegd). Zo vergemakkelijkt ook het 
vermogen van een onderneming om op de juiste wijze een financieringsplan op te 
stellen, in grote mate haar toegang tot financieringsbronnen die vaak onderbenut zijn. 
De Raad heeft dan ook in zijn Resolutie van 22 november 1993 de Commissie en de 
Lid-Staten gevraagd "in het kader van uitgebreide partnerschapsbetrekkingen (...) de 
samenhang en de zichtbaarheid van maatregelen ten gunste van het MKB te verbeteren, 
en daarbij ook rekening te houden met de strategische dimensie van de grootte van 
ondernemingen". 
Ook het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid dat de 
Commissie de Europese Raad van 10 en 11 december 1993 heeft voorgelegd, stelt dat 
"in overleg met de Lid-Staten en de met handel belaste autoriteiten de vraag naar 
informatie, opleiding en advies dient te worden gestimuleerd, ten einde de specifieke 
belemmeringen voor het bedrijfsleven weg te nemen. Door de juiste adviezen kunnen 
de overlevingskansen van bedrijven aanmerkelijk worden vergroot". Hiertoe "dient het 
reeds bestaande potentieel van bestaande organisaties ten dienste van het bedrijfsleven te 
worden vergroot. De Gemeenschap kan in dit verband tevens mogelijkheden overwegen 
om de rechtstreekse verstrekking van adviezen aan bedrijven over de verschillende 
aspecten van de huidige vereisten van het leidinggeven te verbeteren". 
In overeenstemming met de prioriteit die in het Witboek wordt gegeven aan de 
verbetering van de bedrijfsvoering in het MKB, zal het communautair initiatief voor het 
MKB het de Gemeenschap mogelijk maken nationale advies- en steunprojecten voor het 
MKB financieel te steunen, vooral met het oog op de vaststelling van 
moderniseringsstrategieën, de invoering van systemen voor integrale kwaliteitszorg, de 
ontwikkeling van samenwerkings- en onderzoekprojecten, projecten voor deelname aan 
overheidsopdrachten of beroepsopleiding. 
17-
Voorstel 
a) Qverlegforum inzake dienstverlening aan ondernemingen 
Al is het duidelijk dat de vaststelling van maatregelen ten behoeve van het MKB 
voornamelijk onder de verantwoordelijkheid van de Lid-Staten valt (en in voorkomende 
gevallen van andere instanties binnen de Lid-Staten), lijkt het toch van groot belang een 
wederzijdse overlegprocedure in te stellen ter verbetering van de doelmatigheid van hun 
acties. Op communautair niveau ontbreekt tot op heden immers een systematische 
vergelijkende analyse van de beste praktijken. De reden hiervoor is dat er zoveel 
initiatieven op zeer verschillende niveaus bestaan, waarvan de voorwaarden 
overeenkomen met de verschillende administratieve structuren en de positie van het 
bedrijfsleven in de verschillende Lid-Staten. 
De voorgestelde methode houdt de organisatie van een of meer forums in waarbij de 
Lid-Staten ervaringen kunnen uitwisselen met het oog op de vaststelling van de "beste 
praktijken" voor de begeleiding van het MKB in de hoofdfasen oprichting, groei en 
overdracht. De maatregelen ter begeleiding van de groei zijn van bijzonder belang voor 
zover deze kunnen bijdragen tot een uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen en niet 
alleen tot de handhaving van het werkgelegenheidsniveau. Gezien het feit dat slechts 
een klein percentage van de ondernemingen (5 tot 6%) de ambitie heeft te groeien, is 
een vergelijking van de maatregelen op grond van een spontane melding van de 
ondernemingen die aan het groei-initiatief willen deelnemen, het meest interessant. De 
Commissie kan van haar kant voorbeelden geven met enkele van haar modelacties die 
op dit terrein hun nut hebben bewezen (Euromanagement O&TO en Plato). 
Bij de bestudering van de "beste praktijken" is het belangrijk ook een studie te maken 
van de maatregelen die de toegang van het MKB tot financieringsbronnen 
vergemakkelijken, zoals de maatregelen die beproefd zijn in het kader van het 
experiment met startkapitaal, aangezien dit een factor van doorslaggevend belang is in 
iedere ontwikkelingsfase van een onderneming. 
Een andere bijzonder belangrijke kwestie betreft de ontwikkeling van de produktiviteit 
in de dienstverlenende bedrijven die tot de ondernemingen behoren die de meeste 
arbeidsplaatsen creëren en het snelst groeien. Indien uit het coördinatieoverleg blijkt dat 
er geen coherente benadering is om aan deze essentiële doelstelling voor het algemene 
concurrentievermogen van de Europese economie te beantwoorden, is er een 
gemeenschappelijke gedachten wisseling nodig om een passende strategie op te stellen. 
- 18-
Ten slotte dienen ook ervaringen te worden uitgewisseld om een betere kennis over de 
markten te verkrijgen, waarnaar de bedrijven steeds meer vragen om toegang te kunnen 
krijgen tot de interne markt. Wat de nieuwe markten betreft, zij met name gewezen op 
het milieu dat de ondernemingen, waaronder het MKB, nieuwe mogelijkheden biedt. 
De kleine- en middelgrote ondernemingen zouden met name ertoe moeten worden 
gestimuleerd het voorbeeld van die bedrijven te volgen die hun bedrij fsstrategieën reeds 
aan de eisen van het milieu en aan de toenemende vraag naar milieuvriendelijke 
produkten hebben aangepast. 
Deze uitwisseling van ervaringen zal de Lid-Staten in staat stellen, naast de identificatie 
van de beste praktijken ook eventueel bestaande lacunes in hun steunarsenaal vast te 
stellen. 
Dit overlegkader kan de vorm aannemen van een of meer door de Commissie te 
organiseren conferenties waarover de Commissie verslag aan de Raad kan uitbrengen. 
Wat de bestaande steunmaatregelen op regionaal niveau betreft, lijkt het Comité van de 
Regio's het meest geschikt om dergelijke conferenties te organiseren. 
De organisatie van een of meer overlëgforums kan naar het schijnt op de steun van de 
Raad rekenen. 
b) Gecoördineerde actie ter stimulering van de vraag naar informatie, opleiding en 
advies van het bedrijfsleven 
In verschillende recente standpunten inzake het ondernemingenbeleid is gewezen op het 
bovenvermelde gebrek aan zichtbaarheid van de steunmaatregelen aan de 
ondernemingen dat grotendeels toe te schrijven is aan het grote aantal 
steunprogramma's die een gevolg zijn van de grote verscheidenheid van de 
situaties^ '. Hieruit blijkt duidelijk dat er een doelgerichte en systematische actie nodig 
is die de toegevoegde waarde van overleg op het niveau van de Unie exploiteert, 
overleg dat de doeltreffendheid van de maatregelen die inzake communicatie met de 
ondernemingen moeten worden genomen, aanzienlijk zal vergroten. Noodzakelijk zijn: 
in de eerste plaats, een grotere zichtbaarheid dank zij een meer doelgerichte en 
transparante presentatie ("repackaging") van de geboden diensten tijdens de drie 
kritieke fasen in het leven van een onderneming. Ter ondersteuning van de 
promotie van deze diensten is het zaak het gehele gamma per onderwerp en in een 
voor het MKB toegankelijke taal te presenteren; 
(14) Zie met name het Europees Initiatief voor de versterking van de innovatie- en 
investeringscapaciteit van het MKB en voor de bevordering van de oprichting van ondernemingen 
van de Gemeinschaftsausschuss der Deutschen gewerblichen Wirtschaft, mei 1994, met name 
paragraaf 5; het MKB in Groot-Brittannië, een studie van de Economie and Social Research 
Council met medewerking van het Department for Trade and Industry. 
19 
in de tweede plaats, een actie ter stimulering van de vraag die bedoeld is om de 
gebrekkige dialoog en communicatie tussen de ondernemer en de verschillende 
dienstenslructurcn te verbeteren en zo te gelegener tijd een vraag naar deze 
ondersteunende diensten te genereren. 
Door het unieke karakter van de opvatting van de boodschap op het niveau van de 
Europese Unie te verzoenen met de gedecentraliseerde verspreiding ervan -
noodzakelijk om de boodschap tot alle lagen van de ondernemingen te laten doordringen 
- zou een grootscheepse communicatieactie op touw kunnen worden gezet die geen 
extra uitgaven vergt. Hiervoor is echter actief overleg tussen alle betrokkenen nodig in 
de vorm van een groot partnerschap, dat weliswaar op het niveau van de Unie moet 
worden georganiseerd, maar op de vrijwillige bijdragen van alle steunverlenende 
organisaties moet stoelen. 
Een dergelijk initiatief zou op een politieke eensgezindheid op het niveau van de 
Lid-Staten en op de actieve medewerking van de voornaamste dienstverleners aan de 
bedrijven moeten kunnen rekenen. Overigens stimuleren de bepalingen betreffende de 
voorlichting over en de bekendmaking van de steunmaatregelen van de 
structuurfondsen'15^ de bevordering van de ondernomen acties, inclusief die welke uit 
hoofde van de Communautaire Initiatieven worden gevoerd. 
B. BIJDRAGEN VAN DE EUROPESE UNIE 
Het Geïntegreerd Programma berust op een concept van synergie tussen alle 
betrokkenen die een rol moeten spelen in de ontwikkeling van het MKB, en van een 
versterkt partnerschap tussen hen. In het eerste deel van het geïntegreerde programma is 
de nadruk gelegd op de coördinatie tussen de Lid-Staten voor zover deze de 
belangrijkste teugels in handen hebben van de acties waarmee het groei- en 
werkgelegenheidspotentieel in het MKB kan worden benut. Niettemin beschikt ook de 
Gemeenschap over talrijke juridische of financiële middelen om het klimaat te 
beïnvloeden waarin de ondernemingen en de hun ter beschikking staande diensten 
functioneren. 
Deze middelen steunen niet alleen op het meerjarenprogramma van communautaire 
acties ten behoeve van het bedrijfsleven van juni 1993, maar ook op het 
Gemeenschapsbeleid dat is gebaseerd op verschillende bepalingen van het Verdrag. De 
verschillende acties dienen in het kader van het Geïntegreerd Programma te worden 
ingepast. 
Besluit van de Commissie nr. C(94) 1351 betreffende voorlichtings- en bekendmakingsacties die 
de Lid-Staten met betrekking tot de steunmaatregelen van de structuurfondsen en het IFOP kunnen 
voeren. 
20 
1. VERBETERING VAN HET ONDERNEMINGSKLIMAAT 
1.1 Rekening houden met de behoeften van de ondernemingen bii het uitwerken van de 
communautaire wetgeving 
Situatie 
De Commissie zet haar inspanningen voort voor de verbetering van haar systeem van 
evaluatie van de Gemeenschapswetgeving (zie Verklaring betreffende de geraamde 
kosten van Commissievoorstellen)^ '. Telkens wanneer een wetgevingsvoorstel van de 
Commissie waarschijnlijk een significante invloed op het bedrijfsleven zal hebben, moet 
het verantwoordelijke directoraat-generaal een effectbeoordelingsformulier invullen. 
De kosten voor aanpassing en de andere administratieve lasten dienen te worden 
vergeleken met de mogelijke baten, die gewoonlijk wonten uitgedrukt in termen van 
essentiële bescherming, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid en gezondheid of 
milieutoezicht. 
Ten tijde van de onderhandelingen die hebben geleid tot het Verdrag betreffende de 
Europese Unie in Maastricht, is uitgebreid gesproken over de Gemeenschapswetgeving 
en over het besluitvormingsproces dat uitmondt in de goedkeuring door de Commissie 
van wetgevingsvoorstellen. Tijdens deze discussies werd voortdurend rekening 
gehouden met de bezorgdheid van de Lid-Staten over de toepassing van het 
subsidiariteitsbeginsel, vooral in verband met het evenredigheidsconcept voor de 
wetgeving. 
Ten einde de bij het Verdrag betreffende de Europese Unie bijgevoegde verklaring ten 
uitvoer te brengen bestudeert de Commissie momenteel nieuwe richtsnoeren inzake 
wetgevingsbeleid alsmede een nieuwe methode voor de kosten- en batenanalyse van de 
beoogde maatregelen. Voorts is de Commissie momenteel bezig met de organisatie van 
de audit van de bestaande communautaire wetgeving die in de Europese Raad van 
Brussel van 11 en 12 december 1993 ter sprake is gekomen. 
Voorstel 
Op basis van de werkzaamheden op het gebied van wetgevingsbeleid en van een 
evaluatie van de bestaande praktijken inzake effectbeoordeling zal de Commissie haar 
interne werkprocedures voor de evaluatie van de effecten en de invloed van haar 
wetgevingsvoorstellen herzien en versterken, ten einde hierin ook een 
kosten/doelmatigheids- of kosten/batenanalyse op te nemen en een vollediger 
effectbeoordelingsfomulier op te stellen met een speciale verwijzing naar het MKB, dat 
een integrerend deel zal vormen van het voorstel dat aan de Commissie en vervolgens 
aan de Raad, het Parlement en het Economisch en Sociaal Comité zal worden 
voorgelegd. 
Wat de bestaande wetgeving betreft, zal de Commissie, telkens als dit nodig is, 
codificaties voorstellen om de toepassing van het Gemeenschapsrecht te 
vereenvoudigen, alsmede de nodige voorstellen doen om rekening te houden met de 
opgedane ervaringen bij de tenuitvoerlegging van het afgeleide recht. 
(I6) Bijlage bij het Verdrag betreffende de Europese Unie, blz. 230. 
-21-
1.2 Verbetering van de voorwaarden voor de overdracht van ondernemingen 
Situatie 
Ook al leveren de kleine en middelgrote ondernemingen een alom erkende belangrijke 
bijdrage aan de groei en de werkgelegenheid, toch verdwijnen er jaarlijks duizenden 
kleinere bedrijven omdat zij de problemen in verband met hun overdracht niet hebben 
kunnen overwinnen. Zo is naar schatting bijna 10% van de faillissementsaanvragen in 
de Gemeenschap uiteindelijk te wijten aan een slecht beheerde successie, waarbij 
jaarlijks ten minste 30 000 ondernemingen en 300 000 arbeidsplaatsen in het geding 
zijn. Deze mislukkingsgraad vindt men in alle Lid-Staten en het probleem zal in de 
komende jaren nog verergeren, want de eerste naoorlogse generatie ondernemers 
bereikt thans de pensioengerechtigde leeftijd. Het lijkt dan ook noodzakelijk 
maatregelen te treffen ter bevordering van de overdracht van ondernemingen en dus ter 
behoud van de structuur en spreiding van het MKB en van de werkgelegenheid. 
De Commissie heeft in een symposium in Brussel op 29 en 30 januari 1993 
deskundigen uit alle Lid-Staten bijeengeroepen. Daaruit is gebleken dat de 
overdrachtsproblemen deels te wijten zijn aan het vennootschapsrecht op het niveau van 
de Lid-Staten, dat zeker niet bevorderlijk is voor de continuïteit van de 
personenvennootschappen en dat de kapitaalvennootschappen niet de gewenste 
flexibiliteit biedt. Het successierecht is tientallen jaren lang nauwelijks veranderd en 
niet aangepast aan de huidige eisen, vooral wanneer de onderneming geen 
vennootschapsvorm heeft aangenomen. Hierbij komt nog een zeer zware fiscale druk 
die het eigen vermogen van de onderneming aanzienlijk verzwakt. De deskundigen 
hebben bovendien bevestigd dat het noodzakelijk is communautaire acties te voeren ter 
verbetering van de overdracht en zij hebben een reeks concrete maatregelen voorgesteld 
waaraan de Commissie gevolg wil geven met onderstaande voorstellen. 
Voorstel 
Bedrijfsadviesdiensten zijn onmisbaar voor de bewustmaking en vaststelling van een 
overdrachtsstrategie. Dit kan worden bevorderd in het kader van een gecoördineerde 
actie van de Lid-Staten inzake dienstverlening aan het bedrijfsleven (zie punt A.2 
hierboven). 
Dergelijke diensten alleen zijn echter niet voldoende om de overdrachten succesvol te 
laten verlopen, zolang er nog juridische en fiscale obstakels die uit het nationale recht 
voortkomen, bestaan. Daarom is het hoogst wenselijk dat tegelijkertijd het juridisch en 
fiscaal klimaat voor het MKB kan worden verbeterd. Met het oog hierop wil de 
Commissie de verbreiding van de beste praktijken die in sommige landen bestaan, 
vergemakkelijken zonder de Lid-Staten dwingende voorschriften op te leggen. 
-22 
De Commissie zal een grootscheepse raadpleging van alle belanghebbenden organiseren 
die betrekking zal hebben op een aantal elementen die de bedrijven een voor hun 
overdracht gunstiger juridisch en fiscaal klimaat kunnen scheppen, met name door: 
de continuïteit van een eenmansbedrijf of van een personenvennootschap in geval 
van overlijden van de bedrijfsleider of van een van de vennoten te 
vergemakkelijken; 
in het bijzonder de omzetting van een eenmansbedrijf of van een 
personenvennootschap in een kapitaalvennootschap met het oog op de 
bedrijfsoverdracht te vergemakkelijken op basis van een gezamenlijk onderzoek 
naar de meest geschikte modaliteiten; 
de aanneming door kleine en middelgrote ondernemingen van het statuut van 
naamloze vennootschap te vergemakkelijken door de hiermee verband houdende 
administratieve formaliteiten en kosten te verlichten voor zover zulks verenigbaar 
is met de belangen van de partners en van derden; 
de fiscale lasten die rusten op de erfgenamen die de bedrijfsactiviteit voortzetten, 
te verlichten. 
Na dit overleg zal de Commissie de Lid-Staten een Aanbeveling doen toekomen om de 
belangrijkste hinderpalen voor het welslagen van een overdracht uit de weg te ruimen 
door initiatieven die tot op heden fragmentarisch in de Lid-Staten werden toegepast, op 
communautair niveau te generaliseren. De tenuitvoerlegging van een dergelijke 
aanbeveling door de Lid-Staten zou ertoe bijdragen de continuïteit van de 
ondernemingen en van de arbeidsplaatsen die hiermee zijn gemoeid, te waarborgen. 
Ook het probleem van de dubbele heffing van successierechten ingeval de overledene, 
diens opvolger en de activa zich in verschillende Lid-Staten van de Europese Unie 
bevinden, zal in het overleg aan bod komen, ten einde na te gaan of de Commissie 
dienaangaande een aanbeveling dient op te stellen of een andere passende actie dient te 
ondernemen. 
1.3 Verbetering van het fiscale klimaat voor het MKB 
Situatie 
Over het algemeen beschikken kleine en middelgrote bedrijven niet over dezelfde 
mogelijkheden als grote ondernemingen voor het verkrijgen van een passende 
financiering van hun investeringsplannen. Teneinde het groei- en 
werkgelegenheidspotentieel van het MKB zoveel mogelijk te benutten, is het absoluut 
noodzakelijk diens zelffinancieringscapaciteit en andere initiatieven ten behoeve van een 
betere toegang tot externe financieringsbronnen te versterken (zie onderstaand punt 
2.1). 
23-
Nu blijkt dat de huidige belastingmodaliteiten van het MKB in bepaalde 
omstandigheden de ontwikkeling van de zelffinancieringscapaciteit remmen, naargelang 
de ondernemingen al dan geen kapitaalvennootschappen zijn. Gezien hun rechtsvorm 
worden eenmansbedrijven en personenvennootschappen, omdat er geen onderscheid 
wordt gemaakt tussen uitgekeerd inkomen en herbelegd inkomen, immers heel vaak 
belast over het volledige inkomen tegen tarieven van de inkomstenbelasting die hoger 
kunnen zijn dan de tarieven van de vennootschapsbelasting. In zo'n situatie dreigt de 
zelffinancieringscapaciteit van eenmansbedrijven en personenvennootschappen geringer 
te zijn dan die van even grote kapitaalvennootschappen, enkel vanwege het feit dat zij 
fiscaal zwaarder worden belast. Het Comité-Ruding, bestaande uit vooraanstaande 
deskundigen op het gebied van de fiscaliteit van het bedrijfsleven, heeft in 1992 de 
aandacht van de Commissie en van de Raad op deze problematiek gevestigd. 
Verschillende oplossingen zijn in overweging genomen om deze situatie te verhelpen. 
Enerzijds kan de fiscale voorheffing op het niet-uitgekeerde gedeelte van de inkomsten 
van eenmansbedrijven en personenvennootschappen worden verlaagd (de wijze waarop 
dit gebeurt wordt aan de Lid-Staten overgelaten), en anderzijds kan de omzetting van 
eenmansbedrijven en personenvennootschappen in kapitaalvennootschappen worden 
vergemakkelijkt. 
Bovendien zouden de financieringsvoorwaarden van het MKB kunnen worden verbeterd 
door de invoering van een zodanig fiscaal stelsel voor investeerders en met name voor 
risicokapitaalfondsen dat een dubbele belasting in de financieringsketen kan worden 
vermeden. 
Behalve zijn rol in het financieringsproces van de investeringen van het MKB kan het 
belastingstelsel, dat van nature in de communautaire ruimte zeer gevarieerd is, eveneens 
de ontwikkeling van het bedrijfsleven beïnvloeden, ook in negatieve zin. Zo stelt men 
vaak vast dat de kleine en middelgrote ondernemingen afzien van een uitbreiding van 
hun activiteiten via vaste vestigingen in andere Lid-Staten uit angst voor extra 
administratieve beslommeringen in verband met de noodzakelijke aanpassing aan een 
andere fiscale wetgeving. Daarom onderzoekt de Commissie of het mogelijk is, vaste 
vestigingen in andere Lid-Staten in de startfase te onderwerpen aan de fiscale wetgeving 
van de Lid-Staat waar het hoofdkantoor van de onderneming is gevestigd. 
Voorstel 
Zoals in het Strategisch Programma voor de Interne Markt is aangekondigd, zal de 
Commissie de Lid-Staten tegelijkertijd een Mededeling voorleggen over de verbetering 
van de fiscale situatie van het MKB, die tot doel heeft de obstakels voor zijn 
ontwikkeling te slechten en dientengevolge de mogelijkheid voor het scheppen van 
werkgelegenheid te vergroten. Deze Mededeling zal vergezeld gaan van een 
Aanbeveling inzake de wijze van belastingheffing op de ondernemingen. 
-24-
Wat de indirecte belastingen betreft, zijn een aantal maatregelen genomen om de 
administratieve lasten ten gevolge van de overgangsregeling voor de BTW te 
verlichtenv '.Voorts zal de Commissie voor het einde van het jaar voorstellen indienen 
voor een herziening van het huidige BTW-stelsel. 
1.4 Verbetering van de termijnen voor betalingen tussen ondernemingen 
Mtmk 
De in de afgelopen jaren vastgestelde tendens van een sterke toename en vergroting van 
de betalingsachterstanden baart het bedrijfsleven grote zorg. In een onlangs door een 
groot accountantsbureau gepubliceerde enquête werd déze tendens nog eens bevestigd: 
65% van de ondervraagde Europese ondernemingen is van mening dat de situatie in 
1993 nog is verslechterd. 
Sommige ondernemingen hanteren betalingsachterstanden systematisch als instrument 
voor een optimaal financieel beheer. Een buitensporige verlenging van de 
betalingstermijnen is over het algemeen echter schadelijk voor met name kleine en 
middelgrote ondernemingen. Zij verzwaart hun financiële en administratieve belasting, 
ondermijnt de gehele economische structuur en brengt het bestaan van talrijke 
ondernemingen in gevaar» 
In 1993 hebben de diensten van de Commissie op basis van een werkdocument' °' een 
breed otiderzoek verricht in alle belanghebbende kringen. Ook hebben zij het 
commentaar van het Europees Parlement, van het Economisch en Sociaal Comité en 
van meer dan 130 beroepsorganisaties verzameld. Op 7 en 8 juli 1993 is hierover in 
Brussel een hoorzitting gehouden. Uit het overleg bleek dat men over het algemeen een 
groot voorstander is van communautaire initiatieven, zozeer worden de 
betalingsproblemen gevoeld als een rem op de ontwikkeling van de ondernemingen - in 
het bijzonder het MKB - en op een goed functioneren van de interne markt. 
De in de inleiding vermelde Ronde Tafel van Prominenten uit de Banksector is van 
mening dat het handelskrediet een van de hoofdproblemen van de financiering van het 
MKB is. Zij heeft aanbevolen dat de Lid-Staten maatregelen treffen om de 
inachtneming van de betalingstermijnen aan te moedigen of zelfs af te dwingen en om 
passende financiële instrumenten onder voor het MKB redelijke voorwaarden te 
bevorderen. 
on Richtlijn 92/1 U/EEG van de Raad van 14.12.1992, PB L 384 van 30.12.92, Wz. 47; voorstel 
voor een richtlijn van de Commissie van 09.03.1994, COM (94) 58 def., PB C 107 van 15.04.94, 
blz. 7. 
(,8) SEC(92)2214 van 18.11.1992. 
-25-
In haar Strategisch Programma voor de Interne Markt heeft de Commissie 
aangekondigd in de loop van de tweede helft van 1994 met voorstellen op dit terrein te 
komen. In hetzelfde kader bestudeert de Commissie eveneens het vraagstuk van de 
grensoverschrijdende betalingen waarvan de kosten en de vertragingen de kaspositie van 
de ondernemingen belasten. 
Uit het overleg is duidelijk naar voren gekomen: 
dat het probleem van de betalingstermijnen invloed heeft op de goede werking van 
de interne markt, met name wat de grensoverschrijdende betalingen betreft; 
dat de aard van de problemen en de mogelijke oplossingen verschillen naargelang 
het een verlenging van de contractueel vastgelegde termijnen of 
betalingsachterstanden betreft; prioriteit dient te worden gegeven aan 
laatstgenoemd aspect; 
dat vooral overheidsorganen zich op dit punt gedisciplineerd dienen te gedragen; 
dat alleen een pakket van verschillende juridische en praktische maatregelen de 
situatie kan verbeteren. 
Voorstellen 
Rekening houdend met deze opmerkingen en met alle suggesties die in de loop van de 
overlegprocedure zijn gedaan, wil de Commissie in eerste instantie een Aanbeveling aan 
de Lid-Staten doen toekomen. 
De Aanbeveling zal voornamelijk gericht zijn op een verbetering van het huidige 
juridische kader voor zover dat onvoldoende ontmoedigend werkt op wanbetalers. Zij 
zal in het bijzonder het recht op rente bij te late betaling, de beroepsprocedures bij niet 
betwiste schuldvorderingen en de versterking van de betalingsdiscipline van de overheid 
behandelen. Door de keuze voor dit niet-dwingende rechtsinstrument kunnen de 
Lid-Staten maatregelen treffen die het beste passen in hun eigen rechtsstelsel en 
handelsgebruiken. Ingeval de Aanbeveling echter zonder resultaat blijft, behoudt de 
Commissie zich het recht voor voorstellen met een dwingender karakter in te dienen. 
Wat de specifieke problemen met grensoverschrijdend verkeer betreft, bijvoorbeeld de 
uitvoering van vonnissen die in een andere Lid-Staat zijn uitgesproken, zal de 
Commissie nagaan of het mogelijk is een gemeenschappelijke actie van de Lid-Staten in 
het kader van de derde pijler van het Verdrag van Maastricht (justitiële samenwerking) 
te bevorderen met het oog op het verkrijgen van een executoriale titel voor onbetwiste 
schulden. 
26-
Bovendien zal de Commissie actie voeren bij beroeps- en bemiddelende 
bedrijfsorganisaties om hen bewust te maken van hun voorlichtings- en opleidingsrol bij 
het MKB op het gebied van financieel beheer en betalingstermijnen. Dezelfde 
organisaties zullen worden aangemoedigd, op dit terrein erkende en gerespecteerde 
normen te bevorderen, bijvoorbeeld in beroepsakkoorden. 
1.5 Bevordering van de voorwaarden voor het scheppen van nieuwe banen in de 
frmnvQQrziemngen, 
Sirmk 
In het kader van de foüow-up van het Witboek bestudeert de Commissie momenteel 
maatregelen om nieuwe werklegenheidsbronnen aan te boren, met name in de sectoren 
die over een tot dusverre slecht geëxploiteerd potentieel beschikken, zoals de 
buurtvoorzieningen en de milieubescherming. 
Voorstel 
De Commissie zal de mogelijkheden voor dienstverleningsactiviteiten (zoals de 
dienstencheque) bestuderen en eventueel de verspreiding ervan stimuleren. De 
bedoeling is na te gaan hoe de ontwikkeling van deze activiteiten kan worden 
ondersteund en tegelijkertijd erop toe te zien dat zij niet indruisen tegen de activiteiten 
van andere bestaande bedrijven. Een samenvattend rapport zal in december 1994 aan de 
Europese Raad te Essen worden voorgelegd. 
2. STEUNMAATOTOISLBN VOOR ONDERNEMINGEN 
Steunmaatregelen met het oog op de ontwikkeling en aanpassing van het MKB zijn 
van essentieel belang om een volledig doeltreffende werking van de interne markt en 
voldoende concurrentiekracht van onze ondernemingen te waarborgen. 
Hiertoe zullen, naast het reeds in hoofdstuk I vermelde meerjarenprogramma 
1993-1996, op communautair vlak een reeks maatregelen ter beschikking staan, 
namelijk: 
a. de interventies uit hoofde van het structuurbeleid en met name het communautair 
initiatief voor het MKB dat, voornamelijk in de regio's van doelstelling 1, tot doel 
heeft de ondernemingen te helpen de administratieve en wettelijke voorschriften te 
beheersen, innovatie en modernisatie in hun bedrijf te integreren en de modernste 
methoden voor bedrijfsvoering in het kader van strategische maatregelen, toe te 
passen; andere "communautaire initiatieven" zullen met steun uit de 
structuurfondsen worden uitgevoerd, in het bijzonder de acties op het gebied van 
de opleiding met het oog op de werkgelegenheid; te dien einde zal het initiatief 
ADAPT, dat gericht is op de aanpassing aan industriële veranderingen een grote 
plaats voor het MKB inruimen; 
27-
b. het vierde kaderprogramma voor O&TO, dat onlangs door de Raad en het 
Europees Parlement is goedgekeurd. In dit programma worden de rol en de 
behoeften van het MKB op het gebied van onderzoek en technologische innovatie 
erkend en wordt er met name naar gestreefd de kleine en middelgrote 
ondernemingen tot deelneming aan de communautaire O&TO-programma's aan te 
zetten en de verspreiding van de onderzoeksresultaten onder deze ondernemingen 
te bevorderen door de overdracht van kennis en know-how te stimuleren via 
verhoogde bijstand vanaf de voorbereidingsfase van de dossiers^ '. 
c. de tenuitvoerlegging van het opleidingsprogramma LEONARDO, dat door de 
Commissie op 22 december 1993 is ingediend, door het Parlement op 4 mei 1994 
is goedgekeurd en binnenkort voor een gemeenschappelijk standpunt in de Raad 
zal worden besproken. De bevordering van de toegang tot de informatie wordt 
voortgezet en de koppeling hiervan aan een brede basisopleiding vormt een 
conditio sine qua non om de vaardigheden van de werknemers te ontwikkelen en 
het concurrentievermogen van het MKB te ondersteunen. 
d. de lopende werkzaamheden in verband met de totstandbrenging van de 
Informatiemaatschappij; de toekomstige technologieën zijn nog niet voldoende 
verspreid om het MKB alle vormen van informatie binnen handbereik te brengen 
die het nodig heeft om zijn bedrijfsvoering te verbeteren; het is dan ook van 
essentieel belang maatregelen te treffen om het MKB toegang te verschaffen tot 
geavanceerde telematicadiensten zoals elektronische post, videovergaderen en 
elektronische berichtenuitwisseling (EDI). Dank zij de informatiesnelwegen zal 
men "real-time" toegang kunnen verkrijgen tot boekhoudingsnetwerken, 
netwerken van financiële instellingen, marketing of opleiding. De communautaire 
informatie- en samenwerkingsnetwerken die dank zij het ondernemingenbeleid 
worden opgezet, zullen aan deze ontwikkelingen moeten deelnemen. De 
Commissie zal passende initiatieven nemen in het licht van de verdere 
ontwikkeling van de werkzaamheden betreffende de Informatiemaatschappij. 
In dit verband dienen de steunmaatregelen hoofdzakelijk te beantwoorden aan de drie 
prioritaire doelstellingen die reeds in het Witboek zijn vastgelegd: 
verbetering van de toegang tot financiering en kredieten; 
ondersteuning van de samenwerking tussen ondernemingen; 
ondersteuning van de verbetering van de kwaliteit van het management. 
(19) In het licht hiervan zij gewezen op de actie MINT (Managing the integration of new technologies) 
die in het kader van het SPRINT-programma wordt gevoerd. MINT is erop gericht het gebruik van 
nieuwe technologieën door het MKB te bevorderen door een beroep te doen op adviseurs die 
gespecialiseerd zijn in het beheer van de innovatie, met name de technologische audit, de kwaliteit, 
de design, de analyse van de waarde en de transnationale technologische samenwerking van de 
ondernemingen. Aan de hand van de audit die in het kader van de MINT-actie wordt uitgevoerd, 
kan worden vastgesteld welk steunmechanisme (regionaal, nationaal of communautair) het meest 
aan de behoeften van het MKB is aangepast. 
-28 
2.1 Verbetering van de toegang tot financiering en kredieten 
Siwmk 
De Europese Unie beschikt over een aantal financiële instrumenten waarbij de kleine en 
middelgrote ondernemingen baat kunnen hebben. Naast de steun aan ondernemingen in 
het kader van de verschillende communautaire programma's (bijvoorbeeld op het gebied 
van onderzoek, opleiding en financieringstechnieken) betreft het voornamelijk 
verrichtingen uit de structuurfondsen van de Gemeenschap en globale kredieten van de 
Europese Investeringsbank (EIB). 
Dergelijke instrumenten zijn ongetwijfeld van grote waarde voor het bedrijfsleven. 
Maar uit onderzoek is gebleken dat het MKB hiervan meer gebruik zou kunnen maken. 
Bovendien zijn er tijdens de Europese Raden van Edinburgh en Kopenhagen nieuwe 
initiatieven genomen. Enerzijds is besloten een Europees Investeringsfonds (EIF) op te 
richten met een aanvangskapitaal van 2 miljard ecu, dat garanties kan verstrekken voor 
leningen ten behoeve van het MKB en de transeuropese netwerken. Daarnaast is een 
specifiek deel, in totaal 1 miljard ecu, bestemd voor EIB-leningen aan het MKB, 
waarbij rentesubsidies worden toegekend. De vaststelling van de voorwaarden voor de 
tenuitvoerlegging van deze instrumenten zal bepalend zijn voor het belang dat zij voor 
het MKB zullen vormen. 
Overigens dringt de Ronde Tafel van Prominenten uit de Banksector en het MKB er in 
haar rapport met name op aan een aanzienlijk deel van de steun van het EIF aan de 
financiering van het MKB te wijden. Het EIF dient zo flexibel mogelijk te 
interveniëren. Voorts moet het de in de Lid-Staten bestaande garantiesystemen kunnen 
steunen. Wat de rentesubsidies op de EIB- leningen betreft, heeft de Ronde Tafel zijn 
reserves geuit ten aanzien van de voorwaarde van het scheppen van werkgelegenheid 
die aan de toekenning van de rentesubsidies is verbonden. Voorts moet er volgens de 
Ronde Tafel op worden toegezien dat de rentesubsidies van 2% volledig het MKB ten 
goede komen en dat de intermediairs gespecialiseerd zijn in de financiering van het 
MKB. Het rapport van de Ronde Tafel bevat eveneens aanbevelingen voor de 
Lid-Staten, de banken en het MKB. Het rapport zal worden gepubliceerd. 
Ten slotte kunnen dank zij het communautair initiatief voor het MKB, dat de 
Commissie op 16 februari 1994 heeft goedgekeurd, nationale steunmaatregelen voor de 
toegang van het MKB tot kredieten en financieringen worden medegefinancierd, zoals 
bepaald in artikel lc van de EFRO-Verordening'20' voor de steunmaatregelen uit 
hoofde het regionaal beleid. 
(20) Verordening (EEG) nr. 2083/93 van de Raad van 20 juli 1993 betreffende Het Europees Fonds 
voor Regionale Ontwikkeling, PB nr. L 193 van 31.07.1993, blz. 34. 
- 29 -
Acties 
De Commissie zal in het kader van de bestaande communautaire programma's de steun 
aan modelprojecten voortzetten, voor zover deze de invoering van nieuwe financiële 
instrumenten (bijvoorbeeld op het gebied van de onderlinge waarborg en van 
risicodragend kapitaal) of een betere werking van de financiële markten op 
communautair niveau (bijvoorbeeld door stimulering van de ontwikkeling van de 
kapitaalmarkten ten einde deelnemingen in het MKB te bevorderen) beogen. Anderzijds 
zal de Commissie, in het kader van de structuurfondsen en met name het Communautair 
Initiatief, via medefinanciering nationale maatregelen stimuleren die met name de 
toegang van het MKB tot risico-kapitaal en tot andere innoverende 
financieringstechnieken ondersteunen. 
Met betrekking tot de globale leningen van de EIB zal de Commissie bijzondere 
aandacht besteden aan de verbetering van de interventievoorwaarden van deze 
communautaire instrumenten ten gunste van het MKB en aan de combinatie ervan met 
de medefinancieringen van de structuurfondsen. De keuze van de financiële 
intermediairs lijkt uit dit oogpunt van doorslaggevend belang te zijn. 
De Commissie zal de aanbevelingen van de Ronde Tafel en het eventueel daaraan te 
geven gevolg bestuderen. 
2.2 Ondersteuning van de samenwerking tussen ondernemingen 
Situatie > 
Stimulering van partnerschappen en samenwerkingsverbanden tussen Europese 
ondernemingen - hetgeen, dat spreekt vanzelf, niet in strijd mag zijn met de 
mededingingsregels - beantwoordt aan de behoefte aan een groter concurrentievermogen 
van het MKB tegenover de globalisering en internationalisering van de produktie en de 
handel, met name in de minst ontwikkelde landen van de Gemeenschap. 
Dit doel kan worden bereikt door de uitvoering van een hele reeks acties op 
onderstaande terreinen. 
Acties 
2.2.1. De Gemeenschap kan haar stimuleringsactie voor de samenwerking tussen 
ondernemingen ook na de eerste fase van het zoeken van partners versterkt 
doorvoeren. Zij heeft reeds acties ondernomen - (met name BC-NET, BSO, 
Europartenariat, INTERPRISE, Toelevering SPRINT-netwerk) - die 
voornamelijk zijn gericht op het bevorderen van het zoeken van partners en 
de eerste contacten van ondernemers. Heel vaak vergt de begeleiding van de 
eerste fasen van een toenaderingsproces actie dicht bij de ondernemingen 
(op nationaal of regionaal niveau) en gedurende een bepaalde tijd een 
passende begeleiding. 
-30-
Thans wordt een eerste modelactie ontwikkeld in het kader van het 
meerjarenprogramma voor het MKB ten behoeve van ambachtelijke 
bedrijven. Hier zij eveneens gewezen op het feit dat als een van de 
mogelijke maatregelen in het communautair initiatief voor het MKB een 
medefinanciering door de Gemeenschap is voorzien ter aanmoediging van de 
interregionale en transnationale samenwerking, waarbij het zoeken van 
partners na het eerste contact tot aan het samenwerkingscontract wordt 
gesteund. 
2.2.2 Hierbij zou een ondersteuning kunnen komen van de inspanningen van het 
MKB om deel te nemen aan netwerken van ondernemingen die 
bijvoorbeeld flexibele en gespecialiseerde produktiesystemen willen 
invoeren. In het communautair initiatief voor het MKB is overigens de 
mogelijkheid opgenomen de ontwikkeling van netwerken van 
ondernemingen te steunen waarbij met name de meest geavanceerde regio's 
met de minst ontwikkelde in contact worden gebracht, die op die manier 
meewerken aan de totstandbrenging van de economische en sociale 
samenhang. 
Deze gedachte sluit aan bij een belangrijk thema dat bepaalde landen -
vooral Oostenrijk- naar aanleiding van het Witboek ter sprake hebben 
gebracht. De Gemeenschap zou bepaalde praktijken die in sommige regio's 
van de Gemeenschap zijn ontwikkeld, kunnen heipen versterken en 
verbreiden. Zo heeft de Deense regering bijvoorbeeld de hergroepering van 
ondernemingen in kleine groepen gesteund ter bevordering van hun 
aanpassing aan gemeenschappelijke strategieën voor marktonderzoek, 
ontwerp en publiciteit; ook Nederland heeft in de noordelijke provincies 
groepsvorming van kleine en middelgrote ondernemingen gesteund opdat 
deze zich gemakkelijker kunnen aanpassen aan de eisen betreffende 
certificatie volgens de norm EN 29000. 
2.2.3 De toegang tot de overheidsopdrachten blijft voor het MKB nog moeilijk 
vanwege de administratieve lasten en de noodzaak in de Lid-Staat waarin de 
opdracht wordt gegund betrouwbare partners te vinden. Er worden 
maatregelen bestudeerd om de netwerken BC-NET en BSO te gebruiken om 
partnerschappen tussen ondernemingen te creëren, zodat deze direct of als 
onderaannemer aan de aanbestedingen kunnen meedoen. De informatie over 
en de bekendmaking van de aanbestedingen zullen trouwens worden 
verbeterd dank m het project SIMAP (Système d'Information sur les 
Marchés Publics)™* 
an Mededeling van de Commissie aan de Raad, "Een optimale benutting van de door de interne markt 
geboden kansen": Strategisch Programma, COM (93) 632 def. van 22.12.1993, blz. 42-43. 
31 
2.2.4 Voorts dienen inspanningen van kleine en middelgrote ondernemingen te 
worden aangemoedigd opdat zij erin slagen zich te organiseren in 
produktie- en distributienetwerken die op hel niveau van de interne markt 
concurrerend zijn, in overeenstemming met bijvoorbeeld de strategie achter 
de actie "Commerce 2000"^ '. De kleine en middelgrote handelsbedrijven 
dienen te worden aangespoord deel te nemen aan inkoopnetwerken die over 
een geautomatiseerde logistieke structuur beschikken met nieuwe 
informatietechnologieën, beheerstechnieken en adequate 
managementsystemen. 
Voor zover de Lid-Staten bijvoorbeeld bepaalde modelacties uit de actie 
"Commerce 2000" overnemen, zou een medefinanciering via het 
communautair initiatief voor het MKB tot de mogelijkheden kunnen 
behoren, in het bijzonder in het kader van het hoofdstuk betreffende 
telematica. 
2.2.5 Toelevering is een sleutelelement geworden in de ontwikkeling van de 
nieuwe interindustriële betrekkingen en speelt een steeds belangrijker rol in 
het concurrentievermogen van onze ondernemingen. Dit verschijnsel wordt 
nog versterkt door het beleid van uitbesteding dat grote concerns voeren, die 
zich concentreren op hun hoofdactiviteiten en aan het MKB een groot deel 
van het ontwerp en de produktie van componenten of zelfs van hele 
systemen overlaten. 
Dit alles vergt de tenuitvoerlegging van een strategie voor 
integrale-kwaliteitszorg, voor verbetering en modernisering van de 
beheersystemen en van het produktieapparaat. 
Een nauwe samenwerking tussen opdrachtgevers en toeleveranciers dient 
eveneens te worden gestimuleerd. Daarom zal de invloed van op initiatief 
van de opdrachtgevers en niet van toeleveranciers georganiseerde beurzen 
worden beproefd en vervolgens ontwikkeld al naar gelang de resultaten van 
de eerste experimenten. 
Bovendien zullen samenwerkingsvormen tussen toeleveranciers uit het MKB 
op sleutelgebieden als de autoindustrie worden aangemoedigd, opdat beter 
kan worden beantwoord aan de belangrijke veranderingen in deze sectoren. 
In dit verband past het eveneens de totstandbrenging van 
ontwikkelingskernen voor toelevering te stimuleren, gebaseerd op de 
ontwikkeling van complementaire activiteiten. Het meerjarig programma 
voor het MKB en de steunmaatregelen van de structuurfondsen zullen 
medefinanciering van dergelijke acties mogelijk maken. 
(22) "Commerce 2000" is een proefproject ter bevordering van de samenwerkingsrelaties tussen de 
kleine en middelgrote ondernemingen door het invoeren van moderne managementtechnieken en 
nieuwe technologieën in de handels- en distributiesector (PB C 277/93 van 15.10.1993, blz. 14). 
32-
De steun van de Gemeenschap aan programma's voor het vormen van 
netwerken van toeleverende bedrijven kan bijzonder gunstig zijn, vooral 
voor de kleine ondernemingen die men kan helpen te voldoen aan de vraag 
van de belangrijkste opdrachtgevers. Zij zullen zich in belangrijke mate 
kunnen versterken wanneer zij gaan samenwerken in gemeenschappelijke 
acties als op het gebied van kwaliteitszorg, ontwerp of marktonderzoek. 
Bovendien zullen de opdrachtgevers voortaan steeds meer van hun 
toeleveranciers eisen dat zij aan strikte kwaliteitscriteria voldoen. Een van 
de prioritaire doelstellingen van het communautair initiatief voor het MKB 
betreft de verbetering van de produktie- en organisatiesystemen van het 
MKB» zowel uit het oogpunt van invoering van een strategie van 
integrale-kwaliteitszorg als van samenwerking. 
2J Qn$§rmwimym4tmfamm ym (Ie kwaliteit vwhet management _ 
SUmk 
Het is een feit dat in het MKB de meeste beheersfuncties door de bedrijfsleider zelf 
worden uitgeoefend, zelfs indien hij niet altijd de vereiste kwalificaties daartoe heeft. 
De verbetering van de competentie van ondernemers in de voorbereidingsfase van de 
oprichting of om de structurele zwakheden van de kleine en middelgrote ondernemingen 
te verhelpen, is een factor van doorslaggevend belang voor het handhaven van het 
concurrentievermogen van het MKB en dus voor de werkgelegenheid op lange termijn. 
2.3.1. De doeltreffendheid van de op dit terrein reeds gevoerde acties zou 
aanzienlijk kunnen worden verbeterd als in een gecoördineerde actie van alle 
intermediairs het accent zou worden gelegd op een aantal kernproblemen, 
opdat de bedrijfsleider van een klein of middelgroot bedrijf zich bewust 
wordt van de noodzakelijke veranderingen in zijn functie. 
Daarvoor zullen alle bedrijfsbemiddelaars zich moeten inzetten. In dit 
verband zou de Gemeenschap eveneens de mogelijkheden kunnen 
onderzoeken om het aanbod aan bedrijfsadvisering inzake de verschillende 
aspecten van de dagelijkse bedrijfsvoering te verbeteren alsmede het nut van 
een Europese norm die de kwaliteitscriteria vastlegt waaraan de adviseurs 
die aan de communautaire programma's wensen deel te nemen moeten 
voldoen. 
Het communautair initiatiefprogramma voor het MKB is voornamelijk 
gericht op immateriële investeringen en kan het streven naar adequate 
kwalificaties voor bedrijfsleiders actief steunen. 
33-
3.2. Een andere specifieke aclie bclrcft het begeleiden van ondernemingen die 
aan het groei-initiatief wensen deel te nemen. Steun van externe 
deskundigen is in zo'n geval onmisbaar gezien de grote gevolgen hiervan 
voor de organisatie en het industrieel en financieel beheer. Het is raadzaam 
deze ondernemingen te identificeren op basis van vrijwillige aanmelding en 
hen vervolgens te steunen in hun moderniserings- en 
innovatie-inspanningen. 
De EUROMANAGEMENT-methode van de Commissie berust op 
begeleiding door gespecialiseerde adviseurs van een reeks ondernemingen 
die gemotiveerd zijn voor transnationale technologische samenwerking. De 
methode wordt ontwikkeld door een algemene coördinator die in overleg 
met de diensten van de Commissie zorgt voor begeleiding van en toezicht op 
de kwaliteit van het werk van de adviseurs. Dank zij dit kwaliteitstoezicht 
kunnen de deelnemende bedrijven een gunstige beoordeling krijgen wat hun 
geschiktheid betreft voor deelname aan nationale of communautaire 
O&TO-program ma ' s. 
Er is een vergelijkbaar project ontwikkeld voor certificatie- en 
kwaliteitsaspecten en hetzelfde zou ook kunnen gedaan worden voor 
milieuaspecten. 
Bovendien kunnen bepaalde door de Commissie gestimuleerde modelacties 
-zoals het programma PLATO dat in België is ontwikkeld en dat de synergie 
van de ondernemingen in dienst van het groei-initiatief stelt - ook tot 
nationaal niveau worden verruimd om ondernemingen te identificeren die 
willen groeien en hen te helpen met steun en begeleiding waaraan ook grote 
ondernemingen kunnen meedoen. 
Het communautair initiatief voor het MKB is bijzonder geschikt als 
ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen die een aanvang 
wensen te maken met een groeistrategie waarin de kwaliteit van het beheer 
en van de produktie zijn geïntegreerd, als aanvulling op een reeks 
maatregelen ten behoeve van het MKB in het kader van de communautaire 
bestekken. In de mate waarin de Lid-Staten dergelijke acties in hun 
voorstellen overnemen, kan de Europese Unie deze ondersteunen, ofwel in 
het kader van operationele programma's, ofwel via globale subsidies aan 
gekwalificeerde intermediairs, en vervolgens de rol van coördinatie en 
instandhouding van transnationale netwerken blijven spelen. 
-34 
Hst Geïntegreerd Programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector wil 
de verschietende mitialievcn in een globaal kader onderbrengen ter verzekering van de 
onderlinge samenhang en de zichtbaarheid ervan en stelt een versterkt partnerschap voor 
tussen alle partijen die betrokken zijn bij de ontwikkeling van net MKB - op 
communautair, nationaal en regionaal niveau - ten einde een groter convergentie van de 
acties te bereiken. De tenuitvoerlegging van het Geïntegreerd Programma, in het kader 
van de verwezenlijking van het Witboek, moet een nieuwe periode van groei, 
aMKurrentiekracht en verbetering van de werkgelegenheidssituatie in de hand werken. 
Daarom zal ie Gemeenschap trachten de hele reeks bestaande acties nieuw leven in te 
blazen, te innoveren en aan te vullen in een nieuwe vorm van partnerschap. 
Voor zo'n partnerschap is een nauwkeurig gecoördineerde actie vereist van 
Gemeenschap, nationale overheden en alle intermediairs - werkgeversfederaties, 
beroeps- of handelsorganisaties - opdat het gemeenschappelijke doel van mobilisering 
van net MKB als belangrijkste bron van nieuwe werkgelegenheid kan wotden bereikt. 
Het is namelijk van wezenlijk belang alle krachten en middelen in te zetten om het 
succes te garanderen van een geïntegreerd programma dat is gebaseerd op de 
gezamenlijke initiatieven ter versterking van de convergentie van de maatregelen voor 
alsmede op doeltreffende bijdragen van de Gemeensenap die al haar 
kan aanspreken en daarvoor geen extra begrotingsmiddelen nodig 
ftecit. 
35 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
BETREFFENDE DE TENUITVOERLEGGING VAN 
EEN GEÏNTEGREERD PROGRAMMA TEN BEHOEVE VAN 
HET MKB EN DE AMBACHTELIJKE SECTOR 
FINANCIEEL MEMORANDUM 
1. BENAMING VAN DE MAATREGEL 
Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector. 
2. BEGROTINGSONDERDEEL 
Zie punt 7.2. hieronder 
3. JURIDISCHE GRONDSLAG 
Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid art. 130 
4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL 
4.1 Specifieke doelstellingen van de maatregel 
Gezien het voor de Europese Unie prioritaire beleid inzake groei, concurrentievermogen 
en werkgelegenheid en gezien het feit dat de kleine en middelgrote ondernemingen in de 
jaren '90 het voornaamste werkgelegenheidspotentieel vormen, hoewel deze op diverse 
uitdagingen een antwoord moeten geven om hun mogelijkheden ten volle te kunnen 
exploiteren, hebben de Europese Instellingen de laatste achttien maanden talrijke 
initiatieven genomen inzake specifieke maatregelen ten behoeve van het MKB. 
In dit verband beoogt het geïntegreerd programma, in overeenstemming met de financiële 
vooruitzichten, de uitvoering van een hieronder beschreven communautair 
maatregelenpakket in het kader van een gecoördineerde benadering die gericht is op de 
inpassing van de micro-economische activiteiten in de macro-economische richtsnoeren van 
het Witboek. 
u 
Het is de bedoeling dat het geïntegreerd programma bijdraagt tot de concrete uitvoering 
van de doelstellingen van het Witboek, zowel op korte termijn (opsporen en wegnemen 
van fiscale, sociale, administratieve, financiële of andere belemmeringen die de oprichting 
of de instandhouding van kleine of middelgrote ondernemingen in de weg staan, alsmede 
verbetering van de financiering van de ondernemingen) als op middellange termijn 
(ondersteuning van de samenwerking tussen ondernemingen, verbetering van de kwaliteit 
van het management, ondersteuning van de ontwikkeling van de bedrijven met een groot 
groeipotentieel en ondersteuning van de werkgelegenheid in de dienstverlenende kleine en 
middelgrote ondernemingen). 
Om deze doelstellingen te bereiken voorziet het geïntegreerd programma, in het kader van 
een versterkt partnerschap tussen alle partijen die betrokken zijn bij de ontwikkeling van 
het MKB, in twee soorten maatregelen: 
A) maatregelen ter bevordering van overleg en, voor zover nodig, coördinatie tussen de 
Lid-Staten op het gebied van: 
de verbetering van het ondernemingsklimaat door administratieve vereenvoudiging ter 
verlichting van de lasten die op de ondernemingen rusten en ter verwezenlijking van 
hun werkgelegenheid scheppend potentieel; 
de stimulering van de reeds op nationaal of regionaal niveau bestaande 
steunmaatregelen voor ondernemingen; 
B) bepalen van de bijdragen die de Gemeenschap wil leveren tot de ontwikkeling van de 
ondernemingen, zowel wat hun juridisch en fiscaal kader als wat bepaalde meer 
directe steunmaatregelen betreft, door middel van beleidsvormen en maatregelen die 
zij uit hoofde van diverse bepalingen van het Verdrag uitvoert. 
De voorgestelde maatregelen passen met name in het kader van de volgende besluiten en 
resoluties: 
het groei-initiatief en het voorstel tot oprichting van een Europees Investeringsfonds 
(EIF), waartoe de Europese Raad van Edinburgh in december 1992 heeft besloten; 
het meerjarenprogramma ten behoeve van ondernemingen, door de Raad op 
14 juni 1993 goedgekeurd; 
het besluit van de Europese Raad van Kopenhagen tot verhoging van de middelen van 
de in Edinburgh goedgekeurde tijdelijke leningfaciliteit van de EIB; 
de Resolutie van de Raad van 22 november 1993 betreffende de versterking van het 
concurrentievermogen van het bedrijfsleven, met name het MKB en de ambachtelijke 
sector, en de ontwikkeling van de werkgelegenheid; 
het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid door de 
Commissie eind 1993 voorgesteld; 
de conclusies van de Europese Raad van Brussel van 10 en 11 december 1993; 
alsmede diverse maatregelen met het oog op de tenuitvoerlegging hiervan, met name: 
het besluit betreffende de toekenning van rentesubsidies op leningen van de EIB; 
het bestuit van de Commissie van februari 1994 over het opzetten van een 
communautair initiatief ten behoeve van het MKB, alsmede van het ADAPT-initiatief, 
dat hoofdzakelijk op de behoeften van het MKB is gericht. 
^ 
4.2 Duur 
1994- 1999 
4.3 Doelgroep 
Lid-Staten, regionale en plaatselijke overheden, ondernemingen (in het bijzonder het 
MKB), consulaire instanties enz. 
5. INDELING VAN DE UITGAVEN OF ONTVANGSTEN 
5.1 NVU 
5.2 GK 
5.3 Aard van de verwachte ontvangsten 
Niet van toepassing. 
6. AARD VAN DE UITGAVEN OF ONTVANGSTEN 
Voor de steunmaatregelen gelden de specifieke voorwaarden voor iedere in punt 7.2 
bedoelde maatregel. 
7. FINANCIËLE GEVOLGEN 
7.1 Berekeningsmethode voor de totale kosten van de maatregel 
Dit geïntegreerd programma heeft geen nieuwe gevolgen voor de begroting. 
7.2 Verdeling van de uitgaven per activiteit 
Dit geïntegreerd programma heeft geen extra gevolgen voor de begroting en is in 
overeenstemming met de financiële vooruitzichten 1993-1999. Het geïntegreerd 
programma heeft eveneens betrekking op bepaalde meer directe steunmaatregelen die 
worden genomen door middel van beleidsvormen of acties uit hoofde van diverse 
bepalingen van het Verdrag, met name de hierna genoemde, waarbij ter informatie de 
financiële middelen zijn genoemd die in de besluiten en in de financiële vooruitzichten 
1933-1999 zijn opgenomen. 
Meerjarenprogramma MKB 1993-1996: 112,2 miljoen ecu 
Communautair initiatiefprogramma MKB 1994-1999: 1 000 miljoen ecu 
Communautair initiatiefprogramma ADAPT 1994-1999: talrijke doelstellingen ten 
behoeve'van het MKB in het kader van de globale toewijzing van de daarvoor 
bestemde 1 400 miljoen ecu 
Globale leningen EIB: 1 000 miljoen ecu voor het concurrentievermogen van de 
kleine en middelgrote ondernemingen 
Rentesubsidies (2%): 45 miljoen ecu voor 1994 en 22,75 miljoen ecu voor 1995 
EIF: 2 miljard ecu kapitaal voor garantie en vervolgens voor verwachte directe 
participaties 
ir 
OTO-kaderprogramma 1995-1999: talrijke doelstellingen gericht op het MKB in het 
kader van de specifieke programma's en de tenuitvoerlegging daarvan 
Structuurfondsen 1994-1999: talrijke doelstellingen gericht op het MKB in het kader 
van de communautaire bestekken (CB's) en de operationele programma's 
7.3 Beleidsuitgaven voor studies, deskundigenbiieenkomsten enz, opgenomen in deel B 
Niet van toepassing. 
7.4 Indicatief tijdschema voor de vastleggingskredieten 
Niet van toepassing. 
8. IN HET VOORSTEL OPGENOMEN FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN 
Voor elke van de in punt 7.2 beschreven maatregelen is in fraudebestrijdingsmaatregelen 
voorzien. 
9. ELEMENTEN VOOR ANALYSE VAN DE KOSTHreFFECTIVITEIT 
9.1 Specifieke en kwantificeerbare doelstellingen, doelgroep 
Het geïntegreeerd programma ten behoeve van het MKB is bedoeld om de diverse 
initiatieven in een omvattend kader te verenigen en vormt een essentieel element ter 
versterking van de samenhang en de zichtbaarheid van deze initiatieven. Ten einde tot een 
grotere convergentie van deze maatregelen te komen, wordt een hechter partnerschap 
voorgesteld tussen alle op communautair, nationaal en regionaal niveau betrokken partijen, 
dat overigens als zodanig geen financiële gevolgen heeft. 
9.2 Motivering van de maatregel 
Gezien de in punt 3 omschreven doelstellingen, zij erop gewezen dat het niet de bedoeling 
is dat het geïntegreerd programma de op nationaal of communautair niveau genomen 
maatregeien vervangt of bij het besluitvormingsproces inzake de diverse maatregelen een 
rol speelt. Doel ervan is veeleer ervoor te zorgen dat ieders bijdragen vruchten afwerpen 
en dat deze doeltreffender worden gemaakt door optimale werkwijzen te identificeren en 
uit te wisselen en de zichtbaarheid en het profiel van de ten behoeve van de 
ondernemingen genomen maatregelen te verbeteren. 
- Kosten Niet van toepassing. 
- Neveneffecten 
Doordat het geïntegreerd programma voor een grotere samenhang van de door de 
verschillende partijen genomen maatregelen zorgt, moet het met name het MKB in staat 
stellen beter te antwoorden op de uitdagingen waarmee het wordt geconfronteerd, de 
aandacht te vestigen op de problemen betreffende groei en concurrentievermogen en het 
aanzienlijk werkgelegenheid scheppend potentieel van het MKB te versterken. 
9-3 Evaluatie 
Er is voorzien in een regelmatige evaluatie volgens de specifieke voorwaarden voor elke 
van de in punt 7.2 bedoelde maatregelen. 
-4 
^ 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 207 def. 
DOCUMENTEN 
NL 08 
Catalogusnummer : CB-CO-94-223-NL-C 
ISBN 92-77-69280-4 
Bureau voor officiële publikatîes der Europese Gemeenschappen 
Lr2985 Luxemburg