1. 7. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 172/9 
2. Daartoe is met name nodig dat wordt bevorderd 
dat de burgers zich bewust worden van de volgende ele­
menten: 
— het milieu als gemeenschappelijk erfgoed van de 
mensheid; 
— het ecologisch evenwicht en het belang van het be­
houd daarvan; 
— het recht op een niet-vervuild milieu; 
— de noodzaak om de natuurlijke hulpbronnen ratio­
neel te gebruiken; 
— de milieu-effecten van menselijke activiteiten op 
plaatselijk, nationaal en wereldniveau; 
— de wijze waarop een ieder door zijn gedrag, met 
name als consument, tot de milieubescherming kan 
bijdragen. 
Artikel 2 
1. De bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten zorgen 
voor de opneming van de in artikel 1, lid 2, genoemde 
elementen in de programma's van alle onderwijsniveaus, 
zowel voor het algemeen vormend onderwijs als voor de 
beroepsopleiding (met inbegrip van die voor volwasse­
nen), in samenwerking met de plaatselijke instanties en 
eventueel met de ouderverenigingen. 
Daartoe dienen de bevoegde autoriteiten van de Lid-Sta­
ten: 
— de bedoelde elementen in aanmerking te nemen bij 
de opstelling van onderwijsprogramma's voor alle be­
trokken vakken, alsmede bij de organisatie van inter­
disciplinaire cursussen; 
— te voorzien in de organisatie van buitenschoolse acti­
viteiten om de verworven theoretische kennis inzake 
milieubescherming in de praktijk te kunnen beproe­
ven; 
— de gepaste maatregelen te nemen om kennis op mi­
lieugebied in het kader van de initiële opleiding en de 
bijscholing van leerkrachten te verzekeren, alsmede 
te zorgen voor vervolmaking daarvan door modelex­
perimenten en onderzoekprojecten; — het nodige te doen om aangepaste leermiddelen ter 
beschikking van leerkrachten en leerlingen te stellen. 
2. De Lid-Staten bevorderen eveneens de opleiding 
van specialisten in de verschillende vakken die betrekking 
hebben op het milieu; daartoe nemen zij ecologische on­
derwerpen op in de bijscholingsprogramma's. Milieuon­
derwijs wordt eveneens aangemoedigd op het gebied van 
de beroepsopleiding, met inbegrip van het universitair 
onderwijs, ten einde te bevorderen dat de verantwoorde­
lijke personen zich in de toekomst zullen gedragen op 
een wijze die zo gunstig mogelijk is voor de bescherming 
van het milieu en van de natuurlijke hulpbronnen. 
3. Ten einde te zorgen voor een betere integratie van 
de in de leden 1 en 2 genoemde maatregelen in de struc­
tuur en de pedagogische doelstellingen van de respec­
tieve stelsels van onderwijs en beroepsopleiding, stellen 
de bevoegde autoriteiten van iedere Lid-Staat een pro­
gramma op betreffende de tenuitvoerlegging van de in 
lid 1 van artikel 1 omschreven doelstelling. 
4. Bij de opstelling van dat programma moet er met 
name van uit worden gegaan dat milieu-educatie in on­
derwijs en beroepsopleiding een interdisciplinair karakter 
heeft en dus zowel de natuurwetenschappen als de mens­
wetenschappen betreft. 
Artikel 3 
De Lid-Staten nemen ten laatste op 1 april 1990 de no­
dige maatregelen om deze beschikking ten uitvoer te leg­
gen; zij geven daarvan onverwijld kennis aan de Com­
missie. 
Artikel 4 
Vóór 1 juli 1992 brengt de Commissie bij de Raad en bij 
het Europese Parlement verslag uit over de tenuitvoer­
legging van deze beschikking. 
Artikel 5 
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten. 
Voorstel voor een aanbeveling van de Raad aan de Lid-Staten ter bevordering van de samenwer­
king tussen openbare elektriciteitsbedrijven en zelfopwekkers 
COM(88) 225 def. 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 19 mei 1988) 
(88/C 172/10) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 235, 
Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
^rCPB^O Ruhlikatiehlad van de Europese (Gemeenschappen t.B.^ 
(Overwegende dat deRaadinzi^n resolutie van tDsep 
temher t^D hetreffende nieuwe doelstellingen inzake 
het energieheleid van de Gemeenschap voor L^^^) een 
efficiënter energiegebruik in alle sectoren alsmede een 
grotere hiidrage van nieuwe en hernieuwhare energie 
hronnenalssectoriële doelstellingen heeft genoemde 
(Overwegende dat overeenkomstig de resolutie van de 
Raad van ^D novemher t^D hetreffende heleidsli^nen 
van de Gemeenschap voor de ontwikkelingvan nieuwe 
en hernieuwhare energiehronnen^) de Gommissie de 
Raad reeds een voorstel voor een aanheveling aan de 
Lidstaten hetreffende de ontwikkeling vandee^ploita 
tie van hernieuwhare energiehronnen in de Gemeenschap 
heeft gedaans). 
(Overwegende dat ook warmtekrachtkoppeling ^KK) 
enenergieuitafvalstoffen^vuilverhrandingenhenutting 
van industriële afvalwarmte) met hun potentieel in de 
vorm van hesparing op niet hernieuwhare energiehronD 
nenrespectieveliikaardoliesnhstitntieeenhelangri^kehii 
drage tot de verwezenlijking van de doelstellingen inzake 
het energieheleid van de Gemeenschap voor t^^ kun 
nen leverend 
(Overwegende dat voor de elektriciteitsopwekking zowel 
hernieuwhare energiehronnen als energie uit afvalstoffen 
en warmtekrachtkoppeling (^hieronder HA^ genoemd) 
worden aangewend en dat deze derhalve van centrale 
hetekenis is voor de ontwikkeling van deze energievoorD 
zieningsmogehikheden^ 
(overwegende dat deze stroomopwekkingsmethoden af 
hankeli^k van het gehruikte svsteem voornameliik ge^ 
schikt zi^n voor zelfopwekkinghniten de openhareelek 
triciteitsvoorzieningom^ 
(Overwegende datde rentahiliteitvan zelfopwekkingop 
rdA^hasis ook afhangt van de voorwaarden voor de saD 
menwerking met de openhare elektriciteitsbedrijven 
r^EB)^ dat wil zeggen van de voorwaarden met hetrekking 
tot de levering van te veel geproduceerde stroome het he 
trekken van aanvullende stroom en de heschikhaarstel 
lingvanreservevermogen^ 
(Overwegende dat hepaalde thans geldende wetten en he^ 
stuursrechteliikevoorschrifteneenhelemmeringvoorde 
ontwikkeling van de zelfopwekkingopHA^hasiskun^ 
nenvormen^ 
(Overwegende dat depris voor de toevoer van de zelfopD 
wekker aan het openharenet zoveel mogeliik moet zijn 
afgestemd op de kosten die voor de openhare voorzien 
ningkunnenwordenvermeden^ten einde aldus de zelf 
opwekkerpassendeinkomstente garanderend 
(Overwegende dat hinneneenkadervanpassendemaatD 
regelende samenwerking tussen zelfopwekkersenelek 
triciteitshedrijven volgens gemeenschappeliike principes 
dient te worden geregeld endataldushetere voorwaard 
den voor de ontwikkeling van de zelfopwekking van 
elektriciteit op HA^^hasis in de Gemeenschap dienen te 
worden geschapene 
O^^Ó^^tDV^^ t^ t^D P Ter hevordering van de zelfopwekking van elektrische 
energie op hasis van hernieuwhare energiehronnen^ 
energie uit afvalstoffenofviawarmtekrachtkoppeling 
^HA^) een kader voor de samenwerking tussen 
openhare elektriciteitshedrijven ^EB) en alle op 
IHA^hasis werkende zelfopwekkers in te voerend 
waarhinnendewederzijdseleveringsvoorwaardenmet 
hetrekking tot de hoeveelheden en de prijs volgens 
gemeenschappelijke principes worden geregeld. 
^. löetotstandh^engingvanditkaderdoordeinvoering 
vanuniformecriteriavoordeovereenkomstentever^ 
gemakkelijker en wel 
— hetzij door eenv^ijwillige afspraaktussendehe 
trokkenem 
— hetzijzonodig door de vaststelling van hijzondere 
wettelijke of hestuursrechtelijke voorschriften^ 
en hestaande wettelijke of hestuursrechtelijke voor 
schriftendie tegendergelijkecriteriaindruisen^dienD 
overeenkomstig aan te passen. Bovendien dient te 
wordenonderzocht of het noodzakelijk is hijzondere 
procedures voor de heslechting van geschillen over de 
hepalingen van de overeenkomst vast te stellend 
^ In het kader van dergelijke afspraken of voorschriften 
ervoor te zorgend 
^d. dat met hetrekking tot de hoeveelheden 
— de zelfopwekkingvan elektrische energie op 
PIA^hasis^voor zover het algemeen helang 
daardoor niet wordt geschaad^ in principe 
mogelijk wordt gemaakt en nochdoor wette 
lijke en hestuursrechtelijke voorschriften^ 
nochdoorvoorwaardenvandeelektriciteits^ 
hedrijven wordt helemmerd^ 
— de elektriciteitshedrijven worden verplichtde 
aankoop van de hoeveelheden elektriciteit die 
uit zelfopwekking op ILAw^hasisheschikhaar 
komend aan te hieden^ voor zover de renda 
hele exploitatie van de hestaande produktie 
installaties van de elektriciteitshedrijven daar^ 
door niet in gevaar komt^ 
^.^. dat met hetrekking tot de prezen 
— voorelektrischeenergiedieineigeninstalla 
ties op ÜA^hasis wordt opgewekt en aan 
hetopenhare net wordttoegevoerd^ de leve 
ringstarieven 
— onafhankelijk van de voor deze zelfopD 
wekking gehruikte primaire energie wor 
den vastgestelde 
l.B.^ Rublikatieblad van de Europese Gemeenschappen ^r.Ct^BM 
in principe worden bepaald op basis van 
de kosten die voor de openbare voorzie 
ningvanhet betrokken gebied gemiddeld 
op langere termen kunnen worden verme 
den^ 
tenminsteovereenkomenmetdevoorde 
openbare voorziening vermeden variable 
kostend dat wil zeggen in^eitede kosten 
van de uitgespaarde brandstof 
de leverancier in principe verzekeren van 
eene^travergoeding voor ^overhii voor 
de openbare voorzieningbiidraagt tot de 
vermiiding van bedri^skosten bii het op 
wekken o^ het betrekken van elektrische 
energie. Plet niveau van deze vergoeding dient afhankelijk te zijn vanderegelmaat 
waarmee het vermogen van de ^eltopwekD 
ker meer in het bijzonder op tijden van 
piekbelasting beschikbaar is^ 
— de tarieven voor het betrekken van stroom uit 
het openbare net zodanig worden vastgestelde 
dat dezelr^opwekkersop dezelfde wi^ewor 
den behandeldals soortgelijke atnemers^on 
der^el^opwekking^ 
— de regelingen voor deze tarieven ^o door 
zichtig mogelijk worden gemaakt. 
4. Me Commissie dient nadrieiaarverslaguittebren 
gen over de ontwikkeling van de samenwerking tussen 
elektriciteitsbedrijven en zeltopwekkers.