NL Publicatieblad van de Europese Unie C 183/9

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur in zaak COMP/38.606 — Groupement des cartes bancaires

(opgesteld overeenkomstig de artikelen 15 en 16 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures — PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21)

2009/C 183/06

De ontwerpbeschikking die bij de Commissie is ingediend geeft aanleiding tot een aantal opmerkingen over het recht van de partijen om te worden gehoord in procedures die ingevolge artikel 81 van het Verdrag zijn ingeleid.

PROCEDURE

Op 11 december 2002 stelde Groupement des cartes bancaires (GCB) de Commissie in kennis van zijn plannen (welke op 1 januari 2003 ten uitvoer werden gelegd) inzake een interbancair commissiesysteem voor de leden van GCB waarvan de uitgifte-activiteiten (van bankkaarten) veel beperkter waren dan de aanwervingsactiviteiten (van handelaren).

Overeenkomstig artikel 11 van Verordening nr. 17/62 van de Raad werden verscheidene verzoeken om informatie naar de banken gestuurd. In mei 2003 werden inspecties gehouden in de kantoren van GCB en een aantal banken uit hoofde van artikel 14, lid 3, van Verordening nr. 17/62.

Een bijzonder kenmerk van deze zaak was dat er twee mededelingen van punten van bezwaar werden vastgesteld, een op 7 juli 2004 en een tweede op 17 juli 2006.

Eerste mededeling van punten van bezwaar, juli 2004

De eerste mededeling van punten van bezwaar was gericht tot GCB en de volgende banken: La Poste, BNP Paribas, Confédération Nationale du Crédit Mutuel, Crédit Industriel et Commercial, La Banque Fédérale des Banques Populaires, Natexis Banques Populaires, La Caisse Nationale des Caisses d'Epargne et De Prévoyance, Société Générale en Crédit Lyonnais SA.

Toegang tot het dossier

De partijen voerden meermalen langdurige besprekingen over de vertrouwelijkheid van bepaalde documenten. Ik moest daarom twee beslissingen nemen op grond van artikel 9 van het mandaat van de raadadviseur-auditeur, waarbij ik de vertrouwelijke behandeling waarom GCB en La Poste voor bepaalde documenten hadden verzocht, weigerde. Na afloop van de termijn van één week die in het mandaat is vastgesteld besloten de partijen geen gebruik te maken van hun recht om rechtstreeks beroep in te stellen bij de president van het Gerecht van eerste aanleg, zodat de desbetreffende documenten aan alle betrokken ondernemingen konden worden toegezonden.

Tenslotte verzochten alle partijen om toegang tot de notulen van een bijeenkomst die op 29 maart 2004 tussen de Commissie en GCB was gehouden, omdat punt 20 van de mededeling van punten van bezwaar op deze notulen gebaseerd was. In dit punt wordt opgemerkt dat de tenuitvoerlegging van de aangemelde maatregelen, indien deze mededingingsbeperkend zouden zijn, waarschijnlijk een verzwarende omstandigheid zou vormen, met name indien de maatregelen een mededingingsbeperkend doel hadden. Dit was een van de onderwerpen die tijdens de bijeenkomst van 29 maart 2004 was besproken.

Ik was van mening dat dit geen punt van bezwaar was waaruit bleek of een inbreuk was gepleegd, maar dat het veeleer aangaf dat, indien zou blijken dat de aangemelde maatregelen de mededinging beperkten, het feit dat zij ten uitvoer waren gelegd een verzwarende omstandigheid zou kunnen vormen bij de eventuele vaststelling van geldboeten.

Op mijn advies zond het directoraat-generaal de partijen een samenvatting van de notulen van de bijeenkomst, doch niet het volledige document. Het Hof heeft meermalen uitdrukkelijk erkend dat de Commissie niet gehouden is de interne notulen van bijeenkomsten te verstrekken omdat zij als instelling normaal moet kunnen functioneren; met andere woorden, het interne besluitvormingsproces van de Commissie moet worden beschermd. Ik heb persoonlijk vastgesteld dat de samenvatting nauwkeurig was.

Termijn voor de beantwoording van de mededeling van punten van bezwaar

Alle partijen verzochten meermalen om een verlenging van de termijn. Ik heb rekening gehouden met het feit dat de organisatie van de verdediging van de partijen was vertraagd als gevolg van de voorwaarden die worden gesteld aan de toegang tot het dossier via CD-ROM, en de ondernemingen kregen een termijn van vier maanden om hun antwoord op de mededeling van punten van bezwaar in te dienen.

Belanghebbende derden

Ik heb zeven verzoeken ontvangen van partijen die als belanghebbende derden wensten te worden toegelaten alsmede verzoeken om een eventuele hoorzitting te mogen bijwonen.

Na de argumenten van deze partijen te hebben onderzocht en na raadpleging van het DG heb ik besloten dat al deze partijen een voldoende belang hadden aangetoond om als derden te worden gehoord overeenkomstig artikel 27, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad, en ik heb deze verzoeken derhalve ingewilligd.

De betrokken ondernemingen zijn in de gelegenheid gesteld hun standpunt zowel schriftelijk als mondeling in het kader van een hoorzitting kenbaar te maken. Overeenkomstig de wetgeving hebben deze belanghebbenden schriftelijk een beknopte samenvatting van de aard en het onderwerp van de procedure ontvangen. De volgende ondernemingen waren bij de hoorzitting aanwezig: de banken Accord en Cofidis, de ondernemingen Covefi en CDCK en de consumentenverenigingen ADEIC, UFC Que Choisir en BEUC.

De officiële hoorzitting

Afgezien van vertegenwoordigers van de nationale mededingingsautoriteiten die wensten deel te nemen, werd de hoorzitting bijgewoond door de diensten van de Commissie en DG Concurrentie en door belanghebbenden die tot de procedure waren toegelaten.

De hoorzitting werd op 16 en 17 december 2004 gehouden. Ik ben akkoord gegaan met de wens van de juridisch vertegenwoordigers van GCB en de banken om hun verdediging tegen de bezwaren die op allen van toepassing waren onderling te verdelen, zodat herhalingen konden worden vermeden en de hoorzitting doeltreffend zou zijn.

De hoorzitting werd gehouden in een sfeer van onenigheid tussen de belanghebbenden en DG Concurrentie.

Na de hoorzitting en op mijn advies stelde mevrouw Kroes voor dat een intern panel van het DG advies zou uitbrengen over de punten van bezwaar die aan GCB en de banken waren kenbaar gemaakt, en met name over het bestaan en de geheime aard van een mededingingsbeperkende overeenkomst in de zin van artikel 81 van het Verdrag, met het oog op de implicaties hiervan voor de vaststelling van geldboeten. Nadat de zaak op dit punt was onderzocht werd besloten dit deel van de mededeling van punten van bezwaar in te trekken omdat het door het DG verstrekte bewijsmateriaal niet voldeed aan de vereisten die hieraan in de jurisprudentie van de Gemeenschap worden gesteld.

De zaak werd evenwel voortgezet wat betreft de mededingingsbeperkende aard van de aangemelde overeenkomst (artikel 81, lid 1, van het Verdrag) en ten aanzien van de vraag of vrijstelling mogelijk was (artikel 81, lid 3, van het Verdrag).

Tweede mededeling van punten van bezwaar, 17 juli 2006

De tweede mededeling van punten van bezwaar was uitsluitend aan GCB gericht. De Commissie beëindigde de zaak tegen de „voornaamste” banken op 19 juli 2006.

GCB beantwoordde deze mededeling van punten van bezwaar op 20 oktober 2006.

Toegang tot het dossier

Er werd toegang tot het dossier verleend op CD-ROM, waarbij zich geen bijzondere problemen voordeden. GCB verklaarde evenwel dat de economische analyse van de Commissie veel fouten bevatte en dat de toegang tot het dossier haar niet in staat stelde hierop te reageren, omdat bepaalde econometrische gegevens ontbraken. Ik besloot daarom op 24 oktober 2006 alle gevraagde gegevens aan GCB ter beschikking te stellen.

Hierdoor kon GCB een aanvullend antwoord op de mededeling van punten van bezwaar geven.

Tweede hoorzitting, 13 november 2006

GCB werd gehoord, en drie van de „voornaamste” banken, Paribas, Caisse d'Epargne en Société Générale, woonden de hoorzitting als belanghebbenden bij (artikel 13 van Verordening (EG) nr. 773/2004). De banken Accord, Monabanq en GE Money Bank maakten opmerkingen, evenals de consumentenvereniging ADEIC (Association de Défense, d'Éducation et d'Information du Consommateur).

Mijns inziens bevat de negatieve ontwerpbeschikking die aan de Commissie is voorgelegd geen andere punten van bezwaar dan die welke in de tweede mededeling van punten van bezwaar worden genoemd.

Ik ben derhalve van oordeel dat het recht van ondernemingen en belanghebbenden om te worden gehoord is gerespecteerd overeenkomstig de artikelen 10 en 13 van Verordening (EG) nr. 773/2004.