ENO's in de komende drie jaar ondersteunen bij de ontwikkeling van op normen gebaseerde richtsnoeren inzake risicobeheer met betrekking tot cyberbeveiliging voor organisaties en van overeenkomstige auditrichtsnoeren voor overheden of regelgevende instanties met toezichtsverantwoordelijkheden.

Aangaande het internet van de dingen zal de Commissie een interoperabele omgeving voor het internet van de dingen bevorderen, in samenwerking met ENO's en internationale organisaties voor de ontwikkeling van normen. De Commissie zal vervolgens beoordelen of verdere stappen nodig zijn om de geconstateerde gebreken inzake interoperabiliteit aan te pakken en, indien nodig, wetgevende maatregelen overwegen om de passende normen aan te bevelen.

Wat cloudcomputing betreft, zal de Commissie de ENO's verzoeken tegen medio 2017 het overzicht van de cloudnormen en de richtsnoeren voor eindgebruikers (met name het mkb en de overheidssector) te actualiseren, in samenwerking met internationale organisaties voor de ontwikkeling van normen, cloudaanbieders en eindgebruikers.

In de mededeling van de Commissie inzake normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt wordt een lijst vastgesteld van prioritaire bouwstenen voor de digitale eengemaakte markt op gebieden waar een verbetering van ICT-normalisatie het dringendst is: 5G-communicatie, cloudcomputing, het internet van de dingen, (big-)datatechnologieën en cyberbeveiliging. Dat zijn essentiële technologische bouwstenen voor gebieden als e-gezondheid, met elkaar verbonden en geautomatiseerde voertuigen, slimme energie, geavanceerde fabricage of slimme steden. In dit stadium is de Commissie niet voornemens normalisatieverzoeken bij de Europese normalisatieorganisaties (ENO's) in te dienen, maar zal zij hun betrokkenheid vragen bij een aantal voorbereidende werkzaamheden met het oog op het in kaart brengen en ontwikkelen van passende normen.

De in het werkprogramma vermelde richtsnoeren hebben geen andere of grotere gevolgen voor de begroting dan wat al is voorzien in de financiële vooruitzichten voor het jaar 2017.

Het huidige jaarlijkse werkprogramma van de Unie vormt een aanvulling op de maatregelen in het jaarlijkse werkprogramma voor 2016, met name wat inclusiviteit in de zin van de verordening betreft.

Het jaarlijkse werkprogramma van de Unie voor 2017 maakt deel uit van een alomvattend pakket inzake normalisatie – inclusief de mededeling van de Commissie inzake normen voor de 21e eeuw, een werkdocument van de diensten van de Commissie inzake normalisatie van diensten en de mededeling inzake het verslag uit hoofde van artikel 24 over de uitvoering van de verordening – met het oog op het creëren van een nieuw momentum voor Europese normalisatie. In het jaarlijkse werkprogramma van de Unie wordt bijzondere aandacht besteed aan de op 19 april 2016 vastgestelde mededeling inzake het plan voor prioritaire ICT-normen. Daarnaast is bij de vaststelling van dit jaarlijkse werkprogramma van de Unie rekening gehouden met de besprekingen die zijn gevoerd in het kader van het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie, dat door de Commissie na de vaststelling van de strategie voor een eengemaakte markt.

De bekendmaking van het jaarlijkse werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie is een vereiste uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1025/2012 ("de verordening") en heeft tot doel de strategische prioriteiten voor Europese normalisatie vast te stellen, daarbij rekening houdend met de beleidsdoelstellingen in de planning van de Commissie.

Europese normen zijn een belangrijk instrument gebleken voor de Europese beleidsvorming. Het zijn beleidsinstrumenten die de werking van de eengemaakte markt verbeteren omdat zij technische belemmeringen als gevolg van tegenstrijdige nationale normen wegnemen. Zij waarborgen de interoperabiliteit van netwerken en systemen, maken een hoog niveau van consumenten- en milieubescherming mogelijk en ondersteunen en bevorderen innovatie. Normen komen consumenten, ondernemingen en de samenleving in haar geheel ten goede en dragen bij tot de algemene groei en het concurrentievermogen van de EU in het algemeen.

Zoals aangekondigd in de strategie voor een eengemaakte markt heeft de Commissie een document aangenomen inzake normalisatie van diensten, in de vorm van een werkdocument van de diensten van de Commissie dat bij de mededeling inzake normen voor de 21e eeuw is gevoegd. In het document wordt uitleg gegeven over het toepassingsgebied, de specifieke kenmerken, de voordelen en de uitdagingen van dienstennormen. Om de ontwikkeling en het gebruik van Europese normen te stimuleren en de nationale belemmeringen binnen het bestaande rechtskader, met name de dienstenrichtlijn, weg te nemen, stelt de Commissie een gecombineerde benadering voor, bestaande uit:

een verbetering van de ontwikkeling van Europese dienstennormen op basis van een kader voor toezicht op nationale en andere dienstennormen en behoeften van de markt, waarbij wordt vastgesteld op welke gebieden Europese normen kunnen worden ontwikkeld, met het oog op de vaststelling van prioriteiten in lijn met de prioriteiten van de EU en de bevordering van de ontwikkeling van Europese normen;

een verbetering van de wederzijdse erkenning en een vermindering van de daarmee samenhangende nationale belemmeringen, te beginnen met een gerichte herziening van de bestaande regels en praktijken voor vergunningen met betrekking tot normen en certificaten op een bepaald gebied, en voor de beoordeling van de gelijkwaardigheid van eisen;

doeltreffendere informatieverstrekking aan de dienstverrichters, inclusief een verbetering van de beschikbaarheid van informatie over normen en gerelateerde eisen via één digitale toegangspoort.

Op basis van het voorgaande zal de Commissie:

analyseren of er gebieden zijn waar sprake is van onderlinge strijdigheid of overlappingen van nationale dienstennormen of waar er in het licht van de tien prioriteiten van de Commissie mogelijke lacunes in het beleid zijn. De Commissie zal jaarlijks verslag uitbrengen in het kader van het verslag aan het Europees Parlement en de Raad over het normalisatiebeleid van de EU. Op basis daarvan zal zij besluiten of zij mandaten zal verlenen of de ontwikkeling door het CEN van normen of normalisatieproducten zal aanbevelen;

uiterlijk eind 2016 contacten leggen met Europese en nationale normalisatoren en belanghebbenden om criteria overeen te komen voor de prioritering inzake Europese dienstennormen;

in 2017 een gerichte herziening opstarten om informatie te verzamelen over bestaande regels en praktijken voor vergunningen met betrekking tot normen en certificaten, alsmede voor de beoordeling van de gelijkwaardigheid van eisen, met het oog op het bevorderen van beste praktijken, het wegnemen van belemmeringen en de brede acceptatie van evenredige gelijkwaardigheidsbeoordelingen;

het CEN aanbevelen i) zijn werkzaamheden met betrekking tot het in kaart brengen van internationale, Europese en nationale dienstennormen uiterlijk eind 2016 af te ronden en vervolgens doorlopend te handhaven, ii) jaarlijks een lijst op te stellen van gebieden waar mogelijk sprake is van onderlinge strijdigheid of overlappingen van nationale dienstennormen of waar er eventuele lacunes zijn en Europese dienstennormen zouden kunnen worden ontwikkeld en iii) vast te stellen of er gebieden zijn waar sprake is van belemmeringen door de afwezigheid van relevante normen voor producten of diensten;

nationale normalisatie-instellingen (NNI's) die moeten besluiten of er al dan niet een nationale dienstennorm wordt ontwikkeld, aanbevelen om de Europese dimensie in acht te nemen en na te gaan of het beter is om in de plaats daarvan een Europese dienstennorm te ontwikkelen;

de lidstaten aanbevelen het gebruik van Europese dienstennormen te overwegen bij het vaststellen of herzien van wetgeving met betrekking tot voorwaarden voor markttoegang in dienstensectoren.

De voorgestelde maatregelen vormen een aanvulling op andere maatregelen met betrekking tot diensten en normalisatie in het kader van de strategie voor een eengemaakte markt en het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie. De werkzaamheden worden uitgevoerd in het kader van de bestaande structuren en processen van het Europese normalisatiesysteem en bij de werkzaamheden worden bestaande fora en groepen gebruikt.

De uitvoering van het voorgestelde kader gaat in 2016 van start, na de vaststelling van het normalisatiepakket van de Commissie. In 2017 zal de Commissie de inspanningen opvoeren en praktische oplossingen voorstellen om de ontwikkeling en het gebruik van Europese dienstennormen te bevorderen, het bewustzijn te verbeteren en de belemmeringen voor Europese dienstverrichters aan te pakken.

2.3.Strategische prioritaire gebieden voor normalisatieverzoeken aan de ENO's in 2017

De Commissie heeft haar strategische prioriteiten voor Europese normalisatie op de hieronder vermelde gebieden vastgesteld. Het betreft gebieden waarop zij door de Europese normalisatieorganisaties normen en normalisatieproducten wil laten ontwikkelen. De gebieden houden rechtstreeks verband met de volgende prioriteiten van de Commissie: een connectieve digitale eengemaakte markt, een veerkrachtige energie-unie met een toekomstgericht beleid inzake klimaatverandering, en een verdiepte en eerlijkere interne markt met een versterkte industriële basis.

Wat de connectieve digitale eengemaakte markt betreft, zijn de voorgestelde maatregelen gericht op het versterken van de e-vaardigheden en het gebruik van digitale technologieën:

ontwikkelen en beginnen met de uitvoering van een alomvattend Europees kader voor de ICT-beroepen, dat voorziet in een overzicht van competenties die worden vereist en toegepast op de ICT-werkplek, waarin competenties, vaardigheden en vaardigheidsniveaus worden beschreven in een gemeenschappelijke taal die in heel Europa wordt begrepen;

verbeteren en vereenvoudigen van de verslagleggingsformaliteiten uit hoofde van wetgevingshandelingen van de Unie en de lidstaten voor schepen die aankomen in en/of vertrekken uit havens van de lidstaten, met het oog op het verminderen van de administratieve lasten voor scheepvaartondernemingen;