Nr. C 23/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 1.84 
B. Naar aanleiding van een op de tekst van het Advies van de Afdeling voorgestelde wijziging, 
is de volgende passage (paragraaf 3.1, derde alinea) geschrapt: 
„Bij een serieus beleid om de lucht schoon te houden zullen beide instrumenten moeten 
worden ingeschakeld, zonder dat het ene voorrang krijgt boven het andere.". 
Advies inzake het Economisch jaarverslag 1983-1984 van de Commissie 
(84/C 23/13) 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is niet bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 24 oktober 1983 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité over­
eenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Euro­
pese Economische Gemeenschap over bovengenoemd verslag te raadplegen. 
Procedure 
De met het opstellen van het advies belaste Afdeling voor economische en financiële 
vraagstukken heeft de heer Pfeiffer als rapporteur aangewezen. 
De Afdeling heeft haar advies op 15 november 1983 opgesteld. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Comité heeft zijn advies tijdens zijn 212e zitting van 23 en 24 november 1983 met 
meerderheid van stemmen (één stem tegen, drie onthoudingen) goedgekeurd. 
Dit advies luidt als volgt: 
1. Analyse van de conjunctuur 1983-1984 
1.1. Prognoses van de Commissie 
Het Comité heeft de belangrijkste gegevens uit het 
Economisch jaarverslag van de Commissie, zonder 
daarbij in te gaan op de hoofdstukken over de eco­
nomische situatie in de diverse Lid-Staten, geanaly­
seerd en is tot de volgende conclusies gekomen. 
Ook dit keer heeft de Commissie de prognoses in 
haar Economisch jaarverslag 1982-1983 ten aanzien 
van de groei van het bruto binnenlands produkt 
(BBP) in 1983 (prognose: 1,1 %) naar beneden moe­
ten bijstellen; zij gaat nu uit van een groei van het 
BBP in 1983 met 0,5%. Voor 1984 verwacht de 
Commissie een groei van 1,5%. Terwijl in 1983 in 
een aantal landen vooral particuliere consumptie, voorraadvorming en woningbouw de groei hebben 
bepaald, zullen volgens de voorspellingen van de 
Commissie in 1984 vooral de export ( + 3,6 %) en de 
investeringsactiviteit (+1,8 %) de groei bepalen, ter­
wijl de particuliere en overheidsconsumptie evenals 
de voorraadvorming wellicht slechts in geringe mate 
zullen toenemen of zelfs zullen stagneren. 
Deze economische groei zal volgens de Commissie 
in 1984 gepaard gaan met een geringere inflatie (5,\ % 
tegen 6,3 % in 1983); voorts kan worden gerekend 
op een verdere daling van de rentestand. De groei 
van de geldhoeveelheid zal eveneens teruglopen 
(8,7% tegen 10,5% in 1983), evenals de toeneming 
van het inkomen per werkende (1984: +6,1 %; 
1983: +7,2%). Wellicht zal het saldo op de beta­
lingsbalans in 1984 een geringe verbetering te zien 
geven (0,0% van het BBP tegen -0,2% van het 
30. 1. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 23/33 
BBP in 1983). Het tekort in de collectieve sector zal 
van 5,4 % van het BBP in 1983 teruglopen tot 4,7 % 
in 1984. 
Vrijwel overeenkomstig de voorspelling in het Eco­
nomisch jaarverslag van 1982-1983 zal de werkloos­
heid in 1983 10,4% bedragen; voor 1984 voorspelt 
de Commissie een stijging van de werkloosheid tot 
10,9%. 
In haar algemene beoordeling van de economische 
ontwikkeling ziet de Commissie 1983 als het begin­
jaar van een langzaam op gang komend proces van 
economisch herstel. De verdere ontwikkeling in 
1984 zal echter bepaald worden door nationaal- en 
internationaal-economische onzekerheidsfactoren, 
zoals renteontwikkeling, begrotingsproblemen, wis­
selkoersschommelingen en de ontwikkeling van de 
schuld- en handelsproblemen in vele landen van de 
derde wereld. 
1.2. Beoordeling 
1.2.1. Voor de weliswaar positief te beoordelen 
achtergrond van een geringere inflatie in de EG en 
een krachtig conjunctureel herstel in de Verenigde 
Staten is het Comité het eens met de analyse van de 
Commissie ten aanzien van 
— het trage, onzekere en van land tot land uiteen­
lopende conjuncturele herstel en de noodzaak 
van een dynamische groeistrategie, 
en van 
— de nog steeds krachtig, zij het in 1984 minder 
sterk dan in 1983, toenemende werkloosheid. 
1.2.2. Aangezien de economische opleving in de 
Gemeenschap volgens de Commissie hoofdzakelijk 
gedragen zal worden door de export — terwijl de 
ontwikkeling van de wereldhandel volgens de Com­
missie en ook volgens het Economisch en Sociaal 
Comité in zijn advies van 6 juli 1983 bepaald zal 
worden door internationaal-economische onzeker­
heidsfactoren (wisselkoersschommelingen, olieprijs­
ontwikkeling, rentestand in de VS, schuldproble­
men) —, bestaat er geen zekerheid omtrent de stabi­
liteit van het geschetste groeiscenario. Daarom kan 
men aan de hand van de voorspelling van de Com­
missie volgens het Comité momenteel nog geen stel­
lige uitspraak doen over de vraag of de zwakke con­
juncturele opleving zich in het komende jaar op 
eigen kracht verder kan ontwikkelen. 
1.2.3. Het Comité herhaalt zijn standpunt dat de 
verwezenlijking van een optimale economische 
groei enerzijds een niet aflatend streven moet zijn in 
iedere economische politiek, aangezien de strijd 
tegen de werkloosheid zonder groei van tevoren al 
hopeloos zou zijn, maar er anderzijds momenteel geen groeistrategieën voorhanden zijn waarmee — 
als enig middel — gezorgd kan worden voor een 
hoger werkgelegenheidspeil in de Gemeenschap. 
Het groeibeleid moet meer dan voorheen de structu­
rele veranderingen in aanmerking nemen, en het 
dient te worden aangevuld met specifieke werkgele-
genheidsmaatregelen. 
De in tabel I van het Economisch jaarverslag ver­
melde economische lange-termijngegevens, evenals 
de in de tabellen I en Ia in de bijlage bij het rapport 
van hét Economisch en Sociaal Comité over de eco­
nomische situatie (medio 1983) genoemde cijfers 
gaan alle in de richting van een dergelijk standpunt. 
Daarom acht het Comité het wenselijk dat middel-
lange-termijnprognoses worden uitgewerkt voor de 
ontwikkeling van groei en werkgelegenheid. Op 
deze wijze kunnen namelijk wegen worden aangege­
ven waarmee onderstaande door de OESO in haar 
rapport van september 1983 aangegeven trends van 
de werkgelegenheidsontwikkeling kunnen worden 
tegengegaan. (De OESO gaat ervan uit dat er aan 
het eind van 1984 in de 24 OESO-landen 35 miljoen 
werklozen zullen zijn, 5 miljoen werklozen meer dan 
aan het eind van 1982. Voor de tweede helft van het 
decennium verwacht de OESO als gevolg van de 
demografische ontwikkeling en van de steeds groter 
wordende kloof tussen produktiviteits- en groei-ont-
wikkeling met name voor de Europese OESO-lan­
den geen verbetering en zij gaat zelfs uit van een 
stijging van het aandeel van de langdurig werklozen 
tot duidelijk meer dan 30 % van alle werklozen.) 
Het Comité zou het bovendien op prijs stellen 
indien voor bepaalde, in bijzondere mate groeibe-
vorderende bedrijfstakken en sectoren op gezette tij­
den prognoses ter beschikking zouden worden 
gesteld. 
2. Economische en werkgelegenheidsstrategie van de 
Commissie 
2.1. Financiële politiek en ren te-on twikkeling 
Het Comité is het eens met de Commissie dat 
— de rente-ontwikkeling in Europa mede bepaald 
wordt door de rentestand in de Verenigde Sta­
ten; 
— produktiepotentieel verruimende infrastructuur­
uitgaven voorrang moeten krijgen; 
— structurele begrotingstekorten op den duur niet 
gehandhaafd kunnen blijven. 
Het Comité is evenwel van mening dat het terugdrin­
gen van structurele begrotingstekorten zo moet 
geschieden dat een eventueel hieruit voortvloeiende 
vraagdaling, welke een remmende werking zal heb-
Nr. C 23/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 1.84 
ben op het conjuncturele herstel, wordt tegenge­
gaan. Deze constatering wordt ondersteund door de 
uitspraak van de Commissie dat het expansieve 
Amerikaanse begrotingsbeleid het herstelproces in 
de Verenigde Staten op doorslaggevende wijze heeft 
gestimuleerd. 
2.2. Maatregelen aan de aanbodzijde ter verbetering 
van de produktiviteit en de internationale con-
curren tiepositie 
In zijn advies over de economische situatie in 1983 
is het Economisch en Sociaal Comité uitvoerig inge­
gaan op maatregelen ter verbetering van de situatie 
aan de aanbodzijde. Het arsenaal voorgestelde 
maatregelen ging van een gerichte bevordering van 
de particuliere investeringen en de totstandbrenging 
van een functionerende binnenmarkt tot de onder­
steuning van groeisectoren en van kleine en middel­
grote bedrijven. Hierbij horen ook maatregelen 
waarmee meer risicodragend kapitaal beschikbaar 
komt. Deze maatregelen zullen vooral dan vruchten 
afwerpen indien ook de hoge reële rente kan worden 
verminderd. In zoverre is het Comité het volledig 
eens met de desbetreffende opmerkingen van de 
Commissie. 
De door de Commissie aanbevolen vermindering 
van de belastingdruk voor ondernemingen moet 
worden gezien tegen de achtergrond van de moei­
lijke begrotingssituatie in de EG-landen. 
Volgens het Comité moet het inzetten van — 
schaarse — belastinggelden voor selectieve bevorde­
ring van groeisectoren en van het midden- en klein­
bedrijf voorrang hebben bij het nemen van stimule­
rende maatregelen in de fiscale sfeer. 
Daarbij moet er ook rekening mee worden gehou­
den dat 
— in een aantal landen de belastingdruk op inko­
mens uit de middengroep zeer sterk toeneemt, 
en 
— de conjuncturele opleving merkbaar kan wor­
den ondersteund door gebruik te maken van de 
voorhanden zijnde financieringsruimte ter ver­
betering van de vraag- en afzetbepalende facto­
ren. 
2.3. Inkom ensbeleid 
Met haar voorstel om het loonbeleid uitsluitend te 
oriënteren aan verbetering van de winstpositie heeft 
de Commissie alleen oog voor het kostenaspect van 
de lonen en veronachtzaamt zij het koopkrachteffect 
van de lonen. Het Comité daarentegen is van mening dat de c.a.o.-partners zodanige verdelings­
strategieën zouden moeten ontwikkelen dat ener­
zijds voldoende opbrengsten overblijven voor het 
veiligstellen en financieren van riskante investerin­
gen, en anderzijds de afzet, en daarmee ook een 
betere benutting van de produktiecapaciteit met de 
daarmee samengaande kostendaling, door de stabi­
lisering van de koopkracht gegarandeerd blijft. Het 
streven naar verbetering van de concurrentiepositie 
van de Gemeenschap door een wijziging in de inko­
mensverdeling mag er niet toe leiden dat de Lid-Sta-
ten onderling om het hardst gaan korten op de inko­
mens, aangezien dit internationaal tot een deflatoire 
ontwikkeling zou leiden. 
2.4. Vraagbevordering ter stimulering van groei en 
investeringen 
Het Comité is het eens met de verwijzing van de 
Commissie naar de noodzaak van openbare investe­
ringen ter ondersteuning van een duurzaam econo­
misch herstel. 
Ook het door het Economisch en Sociaal Comité in 
zijn advies van 6 juli 1983 voorgestelde beleid tot 
stimulering van de investeringsvraag op middel­
lange termijn — waarop de Lid-Staten zich in hun 
begrotingsbeleid zouden moeten oriënteren — moet 
tot verbetering van de aanbodsituatie bijdragen door 
middel van investeringsinitiatieven van overheids-
zijde bij zwaartepunten in het behoeftenpatroon van 
de samenleving ('). 
2.5. Coördinatie van de economische politiek in de 
Gemeenschap en internationale samenwerking 
Het Comité is het eens met de Commissie dat ver­
sterking van het EMS en totstandbrenging van een 
functionerende Europese binnenmarkt — met name 
door het wegwerken van bestaande belemmeringen 
en het harmoniseren van het nationale subsidiebe­
leid — belangrijke factoren zijn voor een Europese 
strategie tot bevordering van groei en werkgelegen­
heid. Voorts heeft het Comité reeds gewezen op de 
noodzaak van coördinatie en van in gemeenschap­
pelijk verband te nemen openbare investeringsini­
tiatieven. Daarom ondersteunt het Comité ten volle 
het voorstel van de Commissie om de ontwikkeling 
van het communautaire potentieel in technologisch 
geavanceerde groeisectoren (b.v. informaticatechno-
logie, telecommunicatie, biotechnologie) meer dan 
tot nog toe te stimuleren. 
(') Zie de opmerkingen hierover in het advies van het 
Economisch en Sociaal Comité over de economische 
situatie in de Gemeenschap (medio 1983) (PB nr. C 
286 van 24. 10. 1983). 
30. 1. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 23/35 
In verband met de ook door de Commissie al her­
haaldelijk vermelde internationaal-economische 
onzekerheidsfactoren dringt het Comité er opnieuw 
op aan dat de Gemeenschap zich als pleitbezorgster 
opwerpt voor internationale economische initiatie­
ven in OESO-verband (vooral in samenwerking met 
de VS en Japan) tot vermindering van de te hoge 
reële rente, tot het brengen van meer continuïteit in 
de wisselkoersen, tot verhindering van een breuk in 
de internationale kredietketen, tot regulering en sta­
bilisering van de internationale grondstoffenprijzen 
en tot bestrijding van protectionisme. 
Een goed functionerende internationale monetaire 
orde is bijzonder belangrijk voor een bevredigende 
economische ontwikkeling. In dit opzicht dient de 
positieve ervaring die met het Europees monetaire 
stelsel is opgedaan voor de monetaire autoriteiten 
van de Gemeenschap aanleiding te zijn om de rol 
van de Ecu te versterken in plaats van zich te bekla­
gen over de uitwerkingen van de dollarkoersschom­
melingen. 
2.6. Maatregelen op de arbeidsmarkt om de arbeids­
marktproblemen te verminderen inspanningen moeten worden gedaan om de werk­
loosheid te verminderen en de maatschappelijke en 
economische kosten ervan terug te dringen; het wijst 
in dit verband op de verlangens, inclusief de voor­
waarden en de praktische modaliteiten daarvan, die 
het in zijn advies over de economische situatie van 
de Gemeenschap (medio 1983) naar voren heeft 
gebracht (')• 
Vlak voor de in december a.s. te houden Europese 
top van Athene acht het Comité het tot slot absoluut 
noodzakelijk te komen tot een herstel van het Euro­
pese dynamisme op zowel economisch, industrieel 
als sociaal vlak. 
De uitdaging van de nieuwe technologieën moet de 
Gemeenschap ertoe brengen om via actieve coördi­
natie van de initiatieven van de Lid-Staten en recht­
streekse initiatieven van Gemeenschapszijde een 
economische groei te bewerkstelligen waarmee doel­
treffend kan worden ingespeeld op de ingrijpende 
structurele wijzigingen, die het beeld van de jaren 
'80, met name op industrieel vlak, grondig zullen 
veranderen. 
Het Comité is het eens met de slotopmerkingen van 
de Commissie dat in de komende jaren krachtige (') PB nr. C 286 van 24. 10. 1983. 
Gedaan te Brussel, 23 november 1983. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
De volgende overeenkomstig het Reglement van Orde ingediende wijzigingsvoorstellen inzake 
het advies van de Afdeling zijn tijdens de beraadslagingen door het Comité verworpen: 
Paragraaf 1.2.1 
De tekst achter het tweede streepje als volgt te lezen: 
„Hierbij moet bedacht worden dat niet alle in hun werking onbekende factoren moeten lei­
den tot een pessimistische beoordeling van de arbeidsmarktontwikkeling.". 
Motivering 
Het verslag van de Commissie is vollediger dan de analyse die het Comité in zijn advies geeft. 
Nr. C 23/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 1. 84 
Stemuitslag 
Vóór: 45 stemmen, tegen: 46, onthoudingen: 18. 
Paragraaf 2.6 
1. Titel en eerste alinea door het volgende te vervangen: 
„2.6. Conclusies 
De Afdeling is het eens met de conclusies aan het slot van het jaarverslag van de Commissie, 
waarin een opsomming wordt gegeven van de te nemen economische beleidsmaatregelen, 
onder voorbehoud van de voorwaarden en de praktische modaliteiten ervan die het Econo­
misch en Sociaal Comité in het onderhavige advies en in zijn advies over de economische 
situatie van de Gemeenschap (medio 1983) naar voren heeft gebracht (')• 
(i) PB nr. C 286 van 24. 10. 1983.". 
2. De volgende tekst tussen de tweede en derde alinea in te voegen: 
„Er zullen namelijk enorme inspanningen voor nodig zijn om de werkloosheid en de daaruit 
voortvloeiende maatschappelijke en economische kosten terug te dringen.". 
Motivering 
Het Comité, dat advies moet uitbrengen over het Economisch jaarverslag van de Commissie, 
dient ook zijn mening te geven over de conclusies zoals de Commissie deze in beknopte vorm 
aan het slot van haar jaarverslag formuleert; in de huidige versie van het advies gebeurt dit echter 
niet. 
Stemuitslag 
Dit voorstel werd met grote meerderheid van stemmen (4 stemmen vóór, 13 onthoudingen) ver­
worpen. 
Advies inzake een voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de bescherming van 
werknemers tegen de risico's van blootstelling aan chemische, fysische en biologische 
agentia op het werk: lawaai 
(84/C 23/14) 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 289 van 5 november 1982, blz. 1. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 28 oktober 1982 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité over­
eenkomstig de bepalingen van artikel 100 van het Verdrag tot oprichting van de Euro­
pese Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
Procedure 
De Afdeling voor sociale vraagstukken, die met de voorbereiding van het advies werd 
belast, heeft de heer Etty als rapporteur aangewezen.