I COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0MC93) 632 def. 
BrutMl, 22 d«c«mber 1993 
MEPEPEUNG YAN PE COMMISSIE AAN PE RAAP 
Éfc 
ti& MEEN OPTIMALE BENUTTING VAN DE 
DOOR DE INTERNE MARKT GEBODEN KANSEN' 
STRATEGISCHE PROGRAMMA 
ÉfiL 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
"EEN OPTIMALE BENUTTING VAN DE 
DOOR DE INTERNE MARKT GEBODEN KANSEN": 
STRATEGISCHE PROGRAMMA 
De interne markt heeft als onderwerp nog niet afgedaan. Eén enkele open markt 
vormt de essentiële basis voor economisch herstel en toekomstige economische groei 
in de Gemeenschap. De voltooiing en de efficiënte werking van deze markt blijven 
een prioriteit. 
De Commissie heeft het daarom noodzakelijk geacht een Strategisch Programma 
voor te bereiden voor de voltooiing, het beheer en de toekomstige ontwikkeling van 
de interne markt, dat kan dienen als gids inzake de prioriteiten van de Gemeenschap 
op dit gebied en als instrument om de vorderingen van de Gemeenschap met 
betrekking tot de verwezenlijking van de doelstellingen ervan, te meten. Het 
Strategisch Programma is bij deze mededeling gevoegd. 
Over de inhoud van dit programma is gedurende enkele maanden zowel in als buiten 
de Commissie uitvoerig gediscussieerd, na de publikatie op 2 juni 1993 van de mede­
deling van de Commissie "De doelmatigheid van de interne markt versterken", welke 
vergezeld ging van een werkdocument van 55 pagina's met de titel "Een Strategisch 
Programma voor de interne markt". Deze documenten werden door het Europese 
Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en de Raad van Ministers tussen juni 
en september besproken. Bovendien voldeden een groot aantal organisaties die 
industriële en economische belangen vertegenwoordigen aan het verzoek van de 
Commissie om commentaar te leveren op het werkdocument. Al deze reacties zijn bij 
de voorbereiding van het definitieve Strategische Programma bestudeerd. 
De overlegprocedure heeft de mening van de Commissie bevestigd dat een globaal 
plan voor de tenuitvoerlegging en ontwikkeling van de interne markt wenselijk is. De 
overgrote meerderheid van de commentaren steunde het initiatief hoewel de 
meningen over de prioriteiten enigszins uiteen liepen. De Commissie meent dat de 
definitieve versie van het Strategisch Programma een redelijk en evenwichtig pakket 
nieuwe doelstellingen voor de Gemeenschap inhoudt, waarbij veel aandacht wordt 
besteed aan beheerskwesties doch waarin tevens voorstellen zijn opgenomen voor 
de verdere ontwikkeling van de Gemeenschapswetgeving op sommige gebieden waar 
een dergelijke ontwikkeling noodzakelijk wordt geacht voor een volledige benutting 
van de door de interne markt geboden kansen. De Commissie heeft tevens meer 
nadruk gelegd op de bijdrage die andere beleidsterreinen, zoals het mededingings- of 
het milieubeleid, kunnen leveren tot werking van de interne markt. 
De Commissie dient hierbij het Strategisch Programma bij de Raad en het Parlement 
in als gids voor toekomstig beleid zowel op communautair als op nationaal niveau. In 
haar conclusies stelt de Commissie voor dat het Strategisch Programma op de 
volgende basis van start gaat: 
• de goedkeuring door de Raad van de algemene beleidskoers die in het Strategisch 
Programma is uitgezet, 
o een ferme toezegging door de Raad om de bespreking van de zeventien nog 
hangende wetsvoorstellen van het Witboek van 1985 te bespoedigen met het oog 
op de definitieve goedkeuring ervan vóór eind 1994. 
De vorderingen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het Strategisch 
Programma zullen regelmatig worden onderzocht in het jaarlijks verslag over de 
interne markt van de Commissie. 
/Vv 
Europese Commissie 
EEN OPTIMALE BENUTTING 
VAN DE DOOR DE INTERNE 
MARKT GEBODEN KANSEN 
STRATEGISCH PROGRAMMA 
is 
Inhoud 
BEKNOPTE SAMENVATTING i 
INLEIDING 1 
DEEL A - DE VOLTOOIING VAN HET ALGEMEEN WETTELIJK KADER 5 
I. Nog niet goedgekeurde maatregelen van het Witboek 5 
II. Vrij verkeer van personen 6 
III. Overige nog niet goedgekeurde maatregelen 7 
IV. De liberalisatie van de gereglementeerde sectoren 8 
V. In te trekken maatregelen 9 
DEEL B - HET BEHEER VAN DE INTERNE MARKT 10 
I. Het verzekeren van conformiteit en doorzichtigheid bij de 11 
omzetting van communautaire richtlijnen in nationaal recht 
12 
II. Het verzekeren van de kwaliteit van de tenuitvoerlegging 
1. Administratieve samenwerking 13 
2. De voorkoming van nieuwe hinderpalen 15 
3. Sancties op inbreuken van de Lid-Staten 16 
III. Beroepsmogelijkheden: toegang tot de rechterlijke instanties en 17 
gerechtelijke samenwerking 
IV. Beoordeling van de communautaire voorschriften 19 
1. Beoordeling van de praktische gevolgen van de voorschriften 19 
inzake de interne markt 
2. Beoordeling van het algemene effect op het bedrijfsleven en de 20 
economie 
3. Verbetering van het INTRASTAT-systeem voor de verzameling van 21 
statistische cijfergegevens 
V. Hulpmiddelen 23 
DEEL C - DE ONTWIKKELING VAN DE INTERNE MARKT 25 
I. Doorzichtigheid en proportionaliteit van nieuwe communautaire 27 
maatregeien, doorzichtigheid van de procedures, communicatie 
en informatie 
1. Doorzichtigheid en proportionaliteit bij de voorbereiding van nieuwe 27 
communautaire wetgeving 
2. Maatregelen inzake communicatie en informatie 28 
l^ 
B 
II. Verdere verbetering van het ondernemingsklimaat 31 
1. Mededingingsbeleid 32 
2. Verbetering van de grensoverschrijdende betalingen 33 
3. Vervoer 34 
4 Intellectuele en industriële eigendom 35 
5. Vennootschapsrecht 36 
6. Het tot stand brengen van een belastingstelsel dat voordelig is 37 
voor het bedrijfsleven 
a) Indirecte belastingen 37 
b) Directe belastingen 58 
7. Bijwerken van regelingen op het gebied van Europese normali- 40 
satie, conformiteitsbeoordeling en kwaliteit 
a) Europese normalisatie 40 
b) Conformiteitsbeoordeling en kwaliteit 41 
8. Aandacht voor het MKB 42 
9. Commerciële communicatie en de media 44 
10. Handel en distributie 44 
11. Energie 45 
III. Verdere verbetering van het klimaat voor consumenten 46 
IV. De relatie tussen duurzame ontwikkeling en de interne markt 47 
V. De totstandbrenging van transeuropese netwerken 48 
1. Het bevorderen van de gelijkgerichtheid van belangen en coördi- 49 
natie 
2. Het stimuleren van particuliere investeringen 50 
3. Het tot stand brengen van interoperabiliteit 51 
4. Snelle ontwikkeling van telematicanetwerken tussen overheids- 52 
diensten 
DEEL D - EEN DYNAMISCH EN OPEN BUITENLANDS BELEID 54 
I. Beheer van de buitengrenzen van de Unie 54 
II. Voltooiing van het gemeenschappelijk handelsbeleid in het kader 55 
van de interne markt 
DEEL E - HERZIENING EN AANPASSING VAN HET STRATEGISCH PRO- 57 
GRAMMA 
CONCLUSIE 58 
BIJLAGEN 59 
iJL 
Beknopte samenvatting 
Deel A - De voltooiing van het algemeen wettelijk kader 
In deel A van het programma wordt aangedrongen op de goedkeuring van de 
wetgevingsvoorstellen die nog moeten worden aangenomen om het algemeen 
wettelijk kader van de interne markt te voltooien, en wordt aangegeven welke 
stappen moeten worden genomen om de gereglementeerde sectoren aan 
concurrentie bloot te stellen. 
Deze maatregelen behelzen in het bijzonder: 
• de vaststelling van de maatregelen van het Witboek van 1985 die nog niet zijn 
goedgekeurd, voornamelijk op het gebied van vennootschapsrecht, belastingen, 
en intellectuele en industriële eigendom; 
• actie om het vrij verkeer van personen tot stand te brengen, met inbegrip van 
de goedkeuring van voorstellen die door de Commissie worden ingediend op grond 
van het nieuwe recht van initiatief dat haar ingevolge het Verdrag betreffende de 
Europese Unie wordt toegekend; 
• andere maatregelen die nog hangende zijn bij de Raad, waaronder een aantal 
maatregelen in verband met de afschaffing van de grenscontroles; voorstellen 
over de uitvoer van goederen voor dubbel gebruik; de harmonisatie van 
technische voorschriften en de uitbreiding van de informatieprocedure inzake 
nieuwe voorschriften op nationaal niveau (Richtlijn 83/189); nadere voorstellen op 
het gebied van de intellectuele en industriële eigendom; een ontwerp-
kaderrichtlijn betreffende de bescherming van persoonsgegevens; en 
voorstellen op het gebied van financiële diensten; 
• maatregelen om de gereglementeerde sectoren van energievoorziening, 
telecommunicatie en postdiensten, te liberaliseren. 
In dit deel wordt tevens aandacht besteed aan het recente besluit van de Commissie 
over de maatregelen die, naar aanleiding van de besprekingen tijdens de Europese 
Raden van Lissabon, Birmingham en Edinburgh, moeten worden ingetrokken. 
Deel B - Het beheer van de Interne markt 
In Deel B van het programma wordt het beheer van de interne markt besproken. 
De acties ter zake hebben betrekking op de volgende gebieden: 
• De noodzaak om conformiteit en doorzichtigheid van de omzetting van 
communautaire richtlijnen in nationaal recht te verzekeren. Er zal een medechling 
worden ingediend over de methoden om ter zake problemen op te lossen, en er zal 
een reeks maatregelen worden genomen om de nationale maatregelen waarbij 
interne marktwetgeving wordt omgezet, toegankelijker te maken; 
,± 
• De noodzaak om de kwaliteit van de tenuitvoerlegging te verzekeren, voornamelijk 
door middel van nauwere administratieve samenwerking tussen de 
overheidsdiensten van de Lid-Staten en tussen deze overheidsdiensten en de 
Commissie. Eind 1993 zullen twee mededelingen worden ingediend, één over 
een algemeen kader voor administratieve samenwerking en één over snelle 
procedures. De eerste mededeling bevat voorstellen over de leidende beginselen 
van administratieve samenwerking, en beide zullen 
• de basis vormen voor een nieuw werkprogramma. Er zal een reeks maatregelen 
worden vastgesteld om administratieve samenwerking te ondersteunen, 
waaronder voorstellen over de ontwikkeling van een netwerk voor communicatie 
en gegevensuitwisseling ten behoeve van de overheidsdiensten van de Unie. De 
bestaande kanalen voor dialoog met de Lid-Staten over problemen ten aanzien 
waarvan de Commissie een procedure heeft ingeleid, zullen worden versterkt. De 
instrumenten ter voorkoming van nieuwe belemmeringen omvatten de 
uitbreiding van de informatieprocedures inzake nationale wetgeving die het vrij 
verkeer van goederen zou kunnen belemmeren (zie deel A) en de bestudering van 
de noodzaak om voor bepaalde diensten soortgelijke procedures in te voeren. De 
Commissie zal tevens verduidelijken op welke wijze zij gebruik zal maken van de 
bevoegdheid waarover zij ingevolge artikel 171 van het Verdrag beschikt om 
sancties aan het Hof voor te stellen. 
• Beroepsmogelijkheden: toegang tot de rechter en gerechtelijke 
samenwerking: acties zullen, in samenwerking met de Lid-Staten, worden 
ontwikkeld om de toegang tot de communautaire wetgeving te verbeteren, om 
een beroep op de nationale rechter te vergemakkelijken, om de 
grensoverschrijdende tenuitvoerlegging van vonnissen te versterken en om te 
onderzoeken welke benadering moet worden gekozen bij wetsconflicten in het 
kader van de interne markt. 
• Het belang van een beoordeling van de communautaire regels wordt benadrukt. 
Hierbij zal worden gekeken naar het praktische effect van de wetgeving 
alsmede, in ruimere zin, naar de gevolgen voor het bedrijfsleven en de 
economie. Het Economisch en Sociaal Comité kan hier een belangrijke rol 
spelen. Tevens zal gebruik worden gemaakt van de verschillende bestaande 
netwerken, terwijl in 1994 een grote studie op touw zal worden gezet over de 
economische gevolgen van de interne markt, welke in 1996 zal worden 
gepubliceerd. Om de statistische informatie te verbeteren die bij de beoordeling zal 
worden gebruikt wordt overwogen verbeteringen in het Intrastat-systeem aan te 
brengen. 
• Verder wordt de aandacht gevestigd op de behoefte aan toereikende middelen 
voor het beheer van de interne markt. 
Deel C - De ontwikkeling van de Interne markt 
Deel C van het programma betreft de ontwikkeling van de interne markt; hierin 
wordt een dynamischer visie op marktregulering geformuleerd en worden de 
methoden vastgesteld waarmee de Gemeenschap de deelnemers in de interne markt 
in staat kan stellen om de mogelijkheden van die markt volledig te benutten. 
Actie wordt voorgesteld op de volgende gebieden: 
/) i 
Ill 
Het verzekeren van doorzichtigheid en de toepassing van het beginsel van 
proportionaliteit bij de voorbereiding van nieuwe communautaire wetgeving 
hoewel slechts een beperkt aantal nieuwe wetgevingsinitiatieven zijn voorzien, stelt 
de Commissie voor om richtsnoeren vast te stellen voor de beoordeling van de 
behoefte aan dergelijke initiatieven op het gebied van de interne markt, om de 
interne coördinatie binnen de Commissie te verbeteren en om nieuwe procedures 
vast te stellen voor de publikatie van voorgenomen wetgeving op het gebied van 
de interne markt in een vroeg stadium van de voorbereiding; 
Maatregeien op het gebied van communicatie en informatie zijn van wezenlijk 
belang om personen en bedrijven in staat te stellen de voordelen van de interne 
markt ten volle te benutten. De Commissie zal een samenhangende strategie 
ontwikkelen waarbij de communautaire instellingen, nationale overheidsdiensten en 
niet-gouvernementele organisaties op systematische en gecoördineerde wijze 
worden betrokken. 
De verdere verbetering van het ondernemingsklimaat: op verschillende 
belangrijke gebieden is actie noodzakelijk, om het klimaat waarin het bedrijfsleven 
functioneert, te verbeteren. Deze betreffen de tenuitvoerlegging van het 
mededingingsbeleid, het aanpakken van het probleem inzake de verbetering 
van grensoverschrijdende betalingen, nadere voorstellen op het gebied van 
vervoer, de bescherming van intellectuele en industriële eigendom in de gehele 
Unie, verbeteringen inzake het vennootschapsrecht, de totstandbrenging van een 
gunstig belastingklimaat voor het bedrijfsleven, zowel wat de directe als de 
indirecte belastingen betreft, de verbetering van de regels op het gebied van 
Europese normalisatie, conformiteitsbeoordeling en kwaliteit, overleg over en 
beoordeling van de noodzaak van actie op het gebied van commerciële 
communicatie (reclame, sponsoring, "direct marketing", produktpromotie, enz.) en 
de media, acties om efficiënte en concurrerende systemen op het gebied van 
handel en distributie te bevorderen, en maatregelen om de mededinging en de 
mogelijkheden voor het bedrijfsleven in de energiesector uit te breiden. 
Een verdere verbetering van het klimaat voor de consument: maatregelen om 
de deelneming van de consument in de interne markt te bevorderen zijn van 
essentieel belang voor het functioneren ervan. Bijzondere prioriteit zal worden 
verleend aan de terreinen van wettelijke en commerciële garanties en financiële 
diensten, alsmede aan de voorlichting van de consument. 
De relatie tussen duurzame ontwikkeling en de inteme markt: de doelstellingen 
van het Verdrag inzake de interne markt en duurzame en niet-inflatoire groei met 
inachtneming van het milieu zouden elkaar wederzijds moeten ondersteunen. 
Maatregelen worden voorzien om ervoor te zorgen dat dit ook inderdaad gebeurt 
en dat mogelijke tegenstellingen worden voorkomen of opgelost op basis van een 
samenhangende aanpak. 
De totstandbrenging van transeuropese netwerken vormt de sleutel tot een 
betere werking van de interne markt alsmede voor groei en samenhang. Het 
Strategisch Programma bevat, als aanvulling op het Witboek inzake groei, 
concurrentievermogen en werkgelegenheid, maatregelen om de gelijkgerichtheid 
van belangen en coördinatie te bevorderen, actie om particuliere investeringen 
te stimuleren en technische interoperabiliteit te bewerkstelligen, en, tenslotte, 
voorstellen inzake de spoedige ontwikkeling van telematicanetwerken tussen 
overheidsdiensten. 
A 
IV-
Deel D • Een dynamisch en open buitenlands beleid 
In deel D van het programma worden de externe implicaties van de interne markt 
besproken. 
• Voor het beheer van de buitengrenzen van de Unie zijn maatregelen geboden 
om ervoor te zorgen dat de nationale douanediensten naar behoren zijn toegerust 
om de belangrijke rol die zij namens de Unie als geheel spelen, op zich te kunnen 
nemen. Dit is het doel van het initiatief "Douane 2000" dat thans zijn voltooiing 
nadert. In dit verband zal tevens actie worden ondernomen om douane- en 
belastingfraude evenals de illegale drughandel te bestrijden. 
• De voltooiing van de gemeenschappelijke handelspolitiek in het kader van de 
interne markt: de vaststelling van gemeenschappelijke regelgeving inzake in- en 
uitvoer van goederen en diensten ten opzichte van de rest van de wereld is een 
eerste voorwaarde voor eerlijke concurrentieverhoudingen in de interne markt. Een 
aantal kwesties die in dit verband van belang zijn zullen door de Commissie in de 
komende jaren nader worden bestudeerd. 
Deel E - Herziening en aanpassing van het Strategisch Programma 
In deel E wordt aandacht gevestigd op de noodzaak om het Strategisch Programma 
aan een voortdurend beoordelingsproces te onderwerpen zodat het aan de nieuwe 
ontwikkelingen wordt aangepast. Het Jaariijks verslag over de werking van de interne 
markt vormt een geschikt instrument voor een dergelijke regelmatige beoordeling. 
Conclusies 
In haar conclusies stelt de Commissie voor dat het Strategisch Programma van start 
gaat op de volgende basis: 
• de goedkeuring door de Raad van de algemene beleidskoers die in het Strategisch 
Programma wordt geformuleerd; 
• een ferme toezegging van de Raad om de bespreking van de zeventien nog 
hangende wetsvoorstellen van het Witboek van 1985 te bespoedigen, met het oog 
op de definitieve goedkeuring ervan vóór eind 1994. 
o \\ 
Inleiding 
1. De interne markt functioneert - maar verbetering is mogelijk en noodzakelijk om 
het volledig potentieel van deze markt te verwezenlijken. De onmiddellijke opdracht 
van de Unie is om ervoor te zorgen dat een naar behoren functionerende 
geïntegreerde markt bijdraagt tot economische groei, concurrentievermogen van de 
industrie en een grotere werkgelegenheid. Dit Strategisch Programma bevat een 
volledig overzicht van de prioritaire acties die de Unie hiertoe ten uitvoer moet leggen. 
2. Over de inhoud van het Strategisch Programma is in de afgelopen zes maanden 
een brede discussie gehouden, na de publikatie van de mededeling van de 
Commissie "De doelmatigheid van de interne markt versterken" in juni, en het daaraan 
gehechte werkdocument met de titel "Een Strategisch Programma voor de interne 
markt"1. Alle instellingen van de Gemeenschap hebben aan het verzoek om het 
werkdocument te bestuderen en van commentaar te voorzien voldaan, evenals 
afzonderlijke Lid-Staten en een aanzienlijk aantal vertegenwoordigers van industriële 
en andere economische kringen. Er is consensus over de noodzaak om bij het beheer 
van de interne markt een bepaalde, globale koers aan te houden. 
3. De Unie kan trots zijn op het welslagen van het wetgevingsprogramma inzake 
de interne markt, waarvan het grootste deel thans van kracht is. De informatie 
waarover de Commissie beschikt wijst erop dat goederen, diensten en kapitaal vrij in 
de Unie in omloop zijn, en dat eventuele problemen uitzonderlijk en tijdelijk van aard 
zijn. Ten aanzien van het enige nog onopgeloste probleem, het vrij verkeer van 
personen, worden thans nieuwe wetgevingsinitiatieven ontplooid in het kader van de 
bepalingen van het Unieverdrag. 
4. De totstandbrenging van een werkelijk geïntegreerde markt is echter niet alleen 
een kwestie van het aannemen van wetgeving op communautair niveau binnen een 
bepaalde termijn. Het is een voortdurend proces om ervoor te zorgen dat dit 
gemeenschappelijk wettelijk kader wordt toegepast, in brede kring wordt begrepen, 
ten uitvoer gelegd en, zo nodig, op samenhangende wijze verder wordt ontwikkeld om 
aan nieuwe eisen te voldoen. In die zin staat de Unie aan het begin, en niet aan het 
eind, van haar taak. 
5. Een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren zal zijn om ervoor te 
zorgen dat de ruimte van de Unie zonder binnengrenzen een praktische realiteit 
wordt, en niet alleen een wettelijke. Hiervoor zal verdere actie nodig zijn, niet alleen 
op het niveau van de Unie maar, nog belangrijker, op nationaal niveau. Hierbij zullen 
verschillende beleidsinstrumenten worden gebruikt, waarvan aanvullende wetgeving 
slechts een klein deel uitmaakt. Dit proces zal gebaseerd moeten zijn op dialoog 
tussen de overheidsinstanties en de samenleving die zij dienen en op samenwerking 
tussen de Lid-Staten en de Commissie. Het zal enige tijd vergen om de door de 
interne markt geboden kansen optimaal te benutten; dit Strategisch Programma is 
bedoeld als "wegenkaart" die de reis wellicht duidelijker en misschien korter maakt 
6. De discussie die werd ontketend met de publikatie van de mededeling en het 
werkdocument in juni toonde aan dat er brede steun bestaat voor de globale aanpak 
die hierin wordt geschetst, en in veel commentaren werd een pleidooi gevoerd voor 
een versterking van de nadruk op de relatie tussen de interne markt en andere 
1 COM(93)256def van 2.6.1993 
AA, 
2-
terreinen van het beleid van de Unie. In het Strategisch Programma wordt derhalve 
extra aandacht besteed aan de rol die het mededingingsbeleid, het 
consumentenbeleid en het beleid ten aanzien van kleine en middelgrote 
ondernemingen spelen met het oog op een doelmatig beheer van de interne markt. 
Het mededingingsbeleid moet ervoor zorgen dat de vrijheden die bij het interne-
marktprogramma worden verwezenlijkt niet worden aangetast door steunmaatregelen 
van de Staten, concurrentievervalsende overeenkomsten of fusies of door misbruik 
van een machtspositie; dit beleid kan tevens bijdragen tot de totstandbrenging van de 
interne markt op gebieden die niet onder het Programma voor "1992" vallen. Het 
consumentenbeleid beschermt de belangen van de consumenten en stelt hen in 
staat de geïntegreerde markt in hun voordeel te laten werken, zodat zij profiteren van 
de verbeteringen die de voltooiing van de interne markt met zich brengt. Maatregelen 
om bedrijven te stimuleren en te steunen, met name de oprichting en ontwikkeling van 
kleine en middelgrote ondernemingen, zullen deze bedrijven helpen de kansen te 
benutten en de uitdagingen aan te nemen die inherent zijn aan de interne markt. 
In het programma wordt tevens een grotere nadruk gelegd op andere beleidsterreinen 
die in nauw verband staan met het bereiken van de doelstellingen van de interne 
markt: 
- een doeltreffend beheer van de buitengrenzen van de Unie en vooruitgang 
wat betreft bepaalde aspecten van de handelspolitiek zijn van wezenlijk 
belang voor personen en bedrijven, zowel in de Unie als in derde landen, om 
de voordelen van de interne markt volledig te kunnen benutten terwijl de 
risico's van onwettige of concurrentieverstorende praktijken worden 
vermeden; 
- het milieubeleid en het beleid inzake de interne markt moeten worden 
geïntegreerd zodat de doelstellingen inzake duurzame economische 
ontwikkeling en het waarborgen van de "vier vrijheden" worden verwezenlijkt 
en potentiële conflicten op basis van een samenhangende aanpak worden 
opgelost; 
- de vrijheden die de belichaming vormen van de beginselen van de inteme 
markt moeten worden uitgeoefend in een kader waarin met het vereiste van 
economische en sociale samenhang naar behoren rekening wordt 
gehouden. 
7. Dit programma is bedoeld als handleiding bij de volgende stappen die moeten 
worden gezet opdat de ambities van de Unie ten aanzien van de inteme markt 
worden verwezenlijkt en de economische voordelen ervan volledig kunnen worden 
benut. Het is vooral een op actie gericht document, waarin met name de maatregelen 
worden beschreven die noodzakelijk worden geacht voor de totstandbrenging van de 
interne markt op elk beleidsterrein. De actiepunten worden in de omkaderde 
tekstgedeelten besproken. 
8. In het eerste deel van het programma worden de wetsvoorstellen opgesomd 
die nog moeten worden goedgekeurd om het algemeen wettelijk kader voor de 
interne markt tot stand te brengen. Het omvat de nog hangende maatregelen van het 
oorspronkelijke Witboek van 1985, de aanvullende voorstellen die sindsdien bij de 
Raad zijn ingediend, nieuwe voorstellen die onlangs zijn voorgelegd inzake het vrij 
verkeer van personen en maatregelen om bepaalde gereglementeerde sectoren, 
zoals energie, telecommunicatie en postdiensten, te liberaliseren. Een aantal 
voorstellen die de Commissie niet langer van groot belang acht voor de voltooiing van 
de interne markt, zijn ingetrokken. 
-3 
9. In het tweede deel van het programma wordt het beheer van de ruimte van 
de Unie besproken, een nieuwe taak die inhoudt dat ervoor moet worden gezorgd 
dat de communautaire wetgeving naar behoren en op homogene wijze wordt 
toegepast zodat personen en bedrijven van de inteme markt kunnen profiteren. Dit is 
geen bureaucratische opgave - het is een noodzakelijke voorwaarde voor eerlijke 
concurrentie, het vermijden van onnodige kosten voor bedrijven en consumenten als 
gevolg van inefficiënte administratie, en het wekken van het vertrouwen dat 
onontbeerlijk is voor een duurzaam economisch herstel. Het zal een voortdurende 
inspanning zowel op nationaal niveau als op het niveau van de Unie vergen om de 
betrokkenen vertrouwd te maken met de communautaire regels en hen van de 
instrumenten te voorzien om deze toe te passen. Tevens zal moeten worden 
voorkomen dat nationale voorschriften nieuwe belemmeringen voor de werking van 
de interne markt scheppen nu de oude onlangs zijn opgeheven. Ook moet bijstand 
worden verleend aan burgers of bedrijven die hun rechten via een beroep op de 
rechter wensen te verdedigen. Dit deel van het programma is veeleer bedoeld voor de 
Lid-Staten dan voor de communautaire instellingen, aangezien voor deze taak alle 
onderdelen van de nationale overheidsdiensten en de samenleving als geheel 
doordrongen moeten zijn van de realiteit van de interne markt. 
10. In dit verband vestigt de Commissie in het bijzonder de aandacht op de 
noodzaak dat toereikende middelen worden uitgetrokken, zowel op het niveau van de 
Unie als op nationaal niveau om de Unie in staat te stellen aan de verwachtingen 
inzake een doeltreffend beheer van de interne markt te voldoen. De beperktheid van 
de huidige middelen van de Commissie vormen een ernstige belemmering, en 
hiermee zal in de voorstellen van de Commissie voor de begroting van 1995 rekening 
worden gehouden. 
11. Overeenkomstig de resultaten van de overlegprocedure over het werkdocument 
van de Commissie dienen de leidende beginselen van de ontwikkeling van de interne 
markt de commitering aan mededinging te zijn, de noodzaak om rekening te houden 
met de verbreding van de beleidsdoelstellingen ingevolge het Verdrag betreffende de 
Europese Unie en de benutting van de volledige economische voordelen van de 
interne markt. 
Het derde deel van het programma heeft betrekking op de ontwikkeling van de 
interne markt; hierin wordt een dynamischer visie op marktregulering gegeven en 
worden de methoden aangeduid waarmee de Unie de deelnemers in de interne markt 
kan aanmoedigen om het potentieel ervan volledig te benutten. Afgezien van een 
beperkt aantal nieuwe wetgevingsinitiatieven, bedoeld om het algemene kader van 
communautaire regelgeving voor de interne markt te voltooien, zullen andere 
beleidsinstrumenten worden gebruikt ter bevordering van de gecoördineerde 
ontwikkeling van de transeuropese netwerken, de stimulering van een Europees 
beleid op het gebied van normen en kwaliteit, en de compatibiliteit tussen duurzame 
ontwikkeling en de doelstellingen van de interne markt. Bijzondere maatregelen zullen 
eveneens worden genomen, overeenkomstig het meerjarenprogramma voor het MKB 
voor 1993-1996 dat onlangs door de Raad werd goedgekeurd, om kleinere bedrijven 
te helpen zich aan een meer concurrerend klimaat aan te passen. 
12. Dit pakket maatregelen als geheel vormt de "tweede fase" van de ontwikkeling 
van de interne markt, waarin de algemene regels reeds grotendeels van kracht zijn 
doch waar nog aanvullende actie noodzakelijk is om hetgeen reeds tot stand is 
gebracht een toegevoegde waarde te verienen. De Commissie benadrukt dat 
eventuele verdere initiatieven op dit gebied, zoals het Strategisch Programma zelf, op 
een zo breed mogelijke raadpleging van de belanghebbende partijen zullen worden 
gebaseerd en dat het beginsel van proportionaliteit in aanmerking zal worden 
-4 
genomen. De vastlegging van het subsidiariteitsbeginsel in het Verdrag betreffende 
de Europese Unie is bedoeld om erop toe te zien dat de besluiten zo dicht mogelijk bij 
de burgers worden genomen, waarbij een voortdurend toezicht wordt gehouden om 
ervoor te zorgen dat de op communautair niveau ondernomen actie gerechtvaardigd 
is met het oog op de instrumenten die de nationale, regionale en lokale autoriteiten ter 
beschikking staan. Het praktische effect van het Verdrag van Maastricht is de eis aan 
de Gemeenschap aan te tonen dat er een legitieme behoefte bestaat aan ieder nieuw 
inititatief. Desondanks kan dit beginsel geen voorwendsel zijn om acties ter discussie 
te stellen waarvoor op bepaalde terreinen zoals de interne markt een welomschreven 
en onbetwistbare verplichting om te handelen op de Commissie rust. De inteme markt 
behoort de burgers en de bedrijven van de Unie toe en zij moeten zeggenschap 
hebben over de verdere ontwikkeling ervan. Het is de rol van de Unie om haar 
optreden te beperken tot wat noodzakelijk is om de marktdeelnemers in staat te 
stellen hun activiteiten er effectief en op continentaal niveau te verrichten. 
13. In het vierde deel van het programma worden de doelstellingen van het 
buitenlands beleid van de Unie geschetst met betrekking tot het beheer van de 
buitengrenzen en de voltooiing van de gemeenschappelijke handelspolitiek, in het 
vijfde deel wordt erop gewezen dat het Strategisch Programma zelf dynamisch moet 
zijn en in staat moet zijn zich aan veranderingen aan de passen. De hierna volgende 
tekst geeft de huidige mening van de Commissie weer over wat er gedaan moet 
worden om de interne markt optimaal te laten functioneren, doch dit programma zal 
regelmatig moeten worden vernieuwd en aangepast om rekening te houden met 
nieuwe ontwikkelingen en behoeften. De Commissie is voornemens om, in haar 
komende Jaarlijkse verslagen over de interne markt, waarvan het eerste binnenkort 
zal verschijnen, de vorderingen met betrekking tot de in dit programma vastgestelde 
doelstellingen de revue te laten passeren, en zij zal wijzigingen in het programma 
aanbrengen wanneer dit nodig is. Het Strategisch Programma zal derhalve een 
permanent middel worden om de prioritaire acties van de Unie op dit gebied bekend 
te maken. 
14. In haar conclusies stelt de Commissie voor dat het Strategisch Programma van 
start gaat op de volgende basis: 
. de goedkeuring door de Raad van de algemene beleidskoers die in het 
Strategisch Programma wordt geformuleerd; 
- een ferme toezegging van de Raad om de bespreking van de zeventien nog 
hangende wetsvoorstellen van het Witboek van 1985 te-bespoedigen met het 
oog op de definitieve goedkeuring ervan vóór eind 1994. 
5-
Deel A - Voltooiing van het algemeen wettelijk kader 
De datum 1 januari 1993 luidde de interne markt in. De doelstelling van artikel 7A van 
het Verdrag is in grote lijnen bereikt, met uitzondering van de afschaffing van de 
identiteitscontroles van personen aan de binnengrenzen. Vijfennegentig procent van 
het algemene wetgevingsprogramma dat in het Witboek van de Commissie van 1985 
is opgenomen is door de Raad goedgekeurd. Bovendien heeft de Raad aanvullende 
maatregelen op vele gebieden goedgekeurd om het oorspronkelijke programma van 
1985 te vervolmaken; andere maatregelen worden nog besproken. 
I. Nog niet goedgekeurde maatregelen van het Witboek 
Krachtens het Witboek dienen in alle sectoren van economische activiteit besluiten te 
worden genomen. De algemene wetgeving inzake de afschaffing van veterinaire en 
fytosanitaire controles, overheidsopdrachten, accijnzen, de opheffing van technische 
belemmeringen, vrij verkeer van kapitaal, financiële en andere diensten en directe en 
indirecte belastingen is goedgekeurd. De recente goedkeuring van het voorstel 
betreffende de liberalisering van de cabotage in het goederenvervoer over de weg 
met ingang van 1 juli 1998 was een belangrijke doorbraak voor het vrij verrichten van 
diensten. 
Een van de oogmerken van de interne markt is om bedrijven in staat te stellen hun 
middelen efficiënter te verdelen. Een fellere concurrentie op een grotere markt zal tot 
bedrijfsherstructurering en de herziening van ondernemingsstrategieën leiden. De 
voorstellen inzake vennootschapsrecht, belastingen voor ondernemingen en 
intellectuele en industriële eigendom vormden derhalve een integrerend deel van het 
programma. De Raad dient daarom thans prioriteit te verienen aan de goedkeuring 
van de zeventien resterende Witboek-voorstellen: 
De onvolledige coördinatie van het vennootschapsrecht In de verschillende Ud-Staten is tot 
dusverre een belemmering geweest voor de mobiliteit van bedrijven in de Interne markt. 
Belangrijke besluiten over de structuur van overheidsbedrijven met beperkte aansprakelijkheid en de 
grensoverschrijdende fusie van dergelijke ondernemingen zijn geblokkeerd in afwachting van het 
resultaat van de besprekingen over het Statuut van de Europese vennootschap; 
Ook twee voorstellen inzake de afschaffing van dubbele belasting zijn nog hangende bij de Raad. 
Het eerste voorstel betreft de afschaffing van Inhoudingen op rente en royalty's tussen 
dochterondernemingen en moedermaatschappijen in verschillende Ud-Staten. Het tweede betreft de 
mogelijkheid voor ondernemingen om de verliezen van hun vaste vestigingen en 
dochterondernemingen in andere Ud-Staten in de jaarrekeningen op te nemen. Afgezien van deze 
voorstellen moet ook de Arbitrageovereenkomst betreffende de instelling van een 
arbitrageprocedure inzake transferkosten in de Unie nog door vier Lid-Staten worden geratificeerd; 
Op het gebied van de Intellectuele an industriële eigendom is er nog geen goedkeuring gehecht 
aan bestuiten inzake de juridische bescherming van biotechnologische uitvindingen en het 
kwekersrecht Ten aanzien van de verordening betreffende het Gemeensçhapsmerk heeft de Europese 
Raad op 29 oktober 1993 met zfjn besluit om het communautaire merkenbureau in Spanje te vestigen, 
de aanzet tot een oplossing gegeven. 
-6-
II. Vrij verkeer van personen 
De met de goedkeuring van de enkele nog hangende Witboekmaatregelen opgelopen 
vertragingen hebben geen invloed gehad op de verwezenlijking van de doelstelling 
inzake de afschaffing van de controles van goederen, diensten en kapitaal aan de 
binnengrenzen. Deze controles zijn, met inbegrip van de personencontrole door de 
douane, per 1 januari 1993 verdwenen. Doch de voortzetting van de 
identiteitscontrole van personen stuit op wijdverbreide kritiek van het publiek en het 
Europees Parlement 
De Commissie heeft, nadat zij had vastgesteld dat de doelstelling inzake het vrij 
verkeer van personen per 1 januari 1993 niet volledig was bereikt, haar inspanningen 
verdubbeld om dit doel, dat een essentieel onderdeel vormt van de opbouw van 
Europa, zonder verder oponthoud te verwezenlijken. 
Hiertoe heeft zij voor 1993 een gefaseerde aanpak vastgesteld: 
• in een eerste fase gaat de Commissie door met het ontplooien van politieke 
initiatieven en oefent zij een constante druk uit om ervoor te zorgen dat de door de 
Lid-Staten voor 1993 toegezegde vooruitgang daadwerkelijk wordt verwezenlijkt; 
• in een tweede fase zal de Commissie de inventaris van de ontplooide initiatieven 
opmaken en, zonder de politieke druk te verminderen, besluiten welke eventuele 
verdere maatregelen zij zal nemen, met name maatregelen op wetgevend gebied. 
Twee recente ontwikkelingen kunnen de actie die de Commissie in de tweede fase 
van haar strategie voornemens is ten uitvoer te leggen, vergemakkelijken. 
• de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie biedt de 
Commissie nieuwe mogelijkheden in het kader van titel VI van dit Verdrag op 
terreinen die tot dusverre slechts door middel van intergouvernementele 
samenwerking werden geregeld. 
• de landen van de Schengen-groep hebben hun verbintenis dat zij per 
1 februari 1994 het vrij verkeer van personen tot stand zullen brengen, opnieuw 
bevestigd; hoewel dit resultaat, als het eenmaal is bereikt, niet voldoende zal zijn 
om het vrije verkeer van personen op het hele grondgebied van de Unie te 
verwezelijken, zal het toch een belangrijke stap voorwaarts betekenen. 
Te zamen zullen deze twee ontwikkelingen een springplank vormen vanwaar de 
Commissie de druk zal kunnen vergroten door middel van een combinatie van 
initiatieven, zowel wat het communautair domein betreft ais in het kader van de derde 
pijler van het Verdrag betreffende de Europese Unie. 
De Commissie heeft een voorstel goedgekeurd voor een Besluit van de Raad tot vaststelling van de 
overeenkomst betreffende de controle van personen bij het overschrijden van de buitengrenzen van de 
Unie, te zamen met een voorstel voor een verordening op grond van artikel 100C waarbij de staten 
worden bepaald waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen van de Ud-Staten in 
het bezit moeten zijn van een visum. Deze voorstellen zullen spoedig gevolgd worden door een 
voorstel op grond van artikel 100 C(3) om een uniform model van visum vast te leggen. 
Deze maatregelen, die ais zeer belangrijk worden beschouwd met het oog op de afschaffing van de 
grenscontroles, moeten worden opgevat als een onderdeel van een globale en samenhangende 
benadering welke erop is gericht de doelstelling van artikel 7A te verwezenlijken» en die om te kunnen 
worden voortgezet de indiening van andere voorstellen op het daartoe geschikte ogenblik vereist 
-7-
III. Overige nog niet goedgekeurde maatregelen 
Hoewel de activiteiten van de Gemeenschap op wetgevend gebied na de voltooiing 
van het Witboekprogramma sterk zullen afnemen, vergt het dynamische proces van 
de totstandbrenging van de interne markt nog een zeker aantal maatregelen op 
wetgevend gebied die op de huidige ontwikkelingen betrekking hebben: 
• Op het gebied van de indirecte betastingen moeten maatregelen worden vastgesteld met betrekking 
tot de harmonisatie van de 8TW~regels op het gebied van gebruikte goederen, kunstwerken, antiek en 
verzamelobjecten, goudtransacties en passagiersvervoer. 
• De Gemeenschap heeft voorstellen Ingediend betreffende het verbod op het in het vrij verkeer 
brengen, de uitvoer of doorvoer van namaakartlkelen evenals over maatregelen ter bestrijding van 
fraude in het handelsverkeer en in de handel in landbouwprodukten om te voorkomen dat de 
afschaffing van de grenscontroles fraude of moeilijkheden voor consumenten tot gevolg heeft. 
• Het doel van het voorste) voor een verordening van de Raad betreffende de uitvoer van bepaalde 
goederen voor dubbel gebruik is om voorwaarden te scheppen waaronder de controles binnen de 
Unie kunnen worden afgeschaft waarbij ervoor wordt gezorgd dat alle Ud-Staten een effectieve 
uitvoercontrole verrichten, op basis van gemeenschappelijke normen. De besprekingen over dit 
voorstel worden in de Raad voortgezet. 
• Hoev/el de harmonisatie van de technische voorschriften, welke in het Witboek was voorzien, is 
voltooid, en betrekking heeft Op Volledige sectoren zoals landbouwprodukten en levensmiddelen, 
farmaceutische produkten en personenauto's, bestaat er op dit gebied een zekere tendens om nieuwe 
handelsbelemmeringen te scheppen in de vorm van nieuwe nationale maatregelen. Een 
gemeenschappelijk standpunt is vastgesteld met betrekking tot het voorstel om het toepassingsgebied 
van de informatieprocedure inzake nieuwe technische voorschriften (Richtlijn 83/189) uit te 
breiden ten einde het toezicht op de ontwikkelingen op nationaal niveau te vergemakkelijken. Andere 
nog niet goedgekeurde voorstellen betreffen de technische harmonisatie van liften, pleziervaartuigen, 
druktoesteilen, motorvoertuigen met uitzondering van personenauto's, edele metalen en 
voedingsmlddelenrecht 
• De onderlinge aanpassing van bepalingen op het gebied van de intellectuele en industriële 
eigendom vormt een belangrijke bijdrage tot een doelmatige werking van de geïntegreerde markt. De 
richtlijn betreffende een beschermingsduur van het auteursrecht is bij voorbeeld onlangs goedgekeurd. 
Afgezien van de nog hangende ratificatie van de overeenkomst inzake het Gemeenschapsoctrooi zijn 
andere belangrijke voorstellen thans in behandeling» Deze voorstellen betreffen de 
rechtsbescherming van gegevensbanken of de onlangs Ingediende voorstellen voor een 
verordening betreffende de Juridische bescherming van tekeningen en modellen van nijverheid 
en een richtlijn betreffende de onderlinge aanpassing van de nationale wetgevingen inzake de 
bescherming van tekeningen waarmee een Interne markt voor designprodukten wordt beoogd. 
» Op het gebied van de bescherming Van persoonsgegevens hoopt de Commissie dat de Raad in 
1994 een gemeenschappelijk standpunt zal vaststellen met betrekking tot de ontwerp-kaderrichtlijn. 
De goedkeuring van deze richtlijn vormt een prioriteit met het oog op de toename van de stroom 
persoonsgegevens in de particuliere en overheidssector, welke een gevolg is van de daadwerkelijke 
gebruikmaking van de vrijheden van de interne markt en de afschaffing van de binnengrenzen. 
» De openstelling van de financiële markten vormde een van de belangrijkste resultaten van de interne 
markt. Met het oog op een doeltreffender bescherming van de consumenten is een voorstel ingediend 
tot wijziging van de richtlijnen betreffende financiële diensten om het bedrijfseconomisch toezicht 
op kredietinstellingen, verzekeringsmaatschappijen, levensverzekeringsmaatschappijen en beleggings­
maatschappijen te versterken. Hetzelfde doel wordt beoogd met het voorstel tot wijziging van de 
richtlijn van 1985 betreffende instellingen voor collectieve beleggingen In effecten (ICBPs). Fondsen 
<i\e beleggen in geldmarktinstrumenten kunnen tot het toepassingsgebied van deze richtlijn worden 
gerekend. Onlangs werd een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld over een 
depositogarantiestelsel, dat als instrument vergelijkbaar is met de onlangs voorgestelde 
beleggerscompensatiestelsels, welke bedoeld zijn om de idee van een Europees paspoort ter zake 
te ondersteunen. Er zijn verschillende voorstellen ingediend voor maatregelen om financiële 
transacties te vergemakkelijken. De richtlijn betreffende de gelden van instellingen voor 
pensioenvoorziening Is erop gericht de vrijheid van beheer en belegging van de activa van 
pensioenfondsen te verzekeren. De wijziging van de richtlijn betreffende het aanbiedingsprospectus is 
bedoeld om het gemak waarmee de waardepapieren van grote ondernemingen kunnen worden 
verhandeld op een aantal Europese effectenbeurzen te vergroten. 
In de energiesector, evenals In alle andere sectoren, zijn bedrijven, produkten, investeringen en 
diensten onderworpen aan alle bepalingen van het Verdrag. Desondanks is, gezien de bijzondere aard 
van de aan energie gerelateerd© produkten, de regionale en plaatselijke knelpunten en de noodzaak 
dat de taak van openbare dienstverlening die op de betrokken nutsbedrijven rust behouden blijft, is 
een geleidelijke benadering gevolgd om d® werking van de markt doorzichtig te maken en een begin te 
maken met de aanpassing van de werkingsregets van gas- en elektriciteitsnetwerken aan de 
beginselen en bepalingen van het Verdrag. 
De voornaamste bestanddelen van doorzichtigheid zijn reeds ingevoerd, zowel wat investeringen als 
waf prijzen betreft. Deze elementen voorzien alle marktdeelnemers van een instrument van informatie 
en markttoezicht 
Eén voorstel voor een richtlijn betredende de verlening van vergunningen voor de winning van 
koolwaterstoffen is bij de Raad en het Parlement in bespreking. Deze richtlijn zou een extra instrument 
vormen en de bestaande richtlijn betreffende overheidsopdrachten aanvullen. 
Bij het streven naar de versterking van de compatibiliteit van de gas- en elektriciteitssector alsmede 
naar de vergemakkelijking van het handelsverkeer in de Unie waarbij met de eigenaardigheden van 
deze sectoren rekening wordt gehouden, vormen de twee richtlijnen betreffende de doorvoer van 
elektriciteit en van aardgas een eerste stap. 
De voostellen voor de volgende stap, welke onder meer de invoering beoogt van het concept van 
toegang voor derden, zijn in behandeling by de Raad en het Parlement. 
IV. De liberalisatie van de gereglementeerde sectoren 
De interne markt is verre van voltooid in bepaalde sectoren waar de nationale 
wetgeving en het verienen van uitsluitende rechten (monopolies) tot gevolg hebben 
dat de toegang tot de markt wordt afgesloten en rechtstreekse mededinging 
onmogelijk wordt gemaakt. De vaststelling van een passend wettelijk kader waarin 
rekening wordt gehouden met de vereisten inzake het openbaar belang en de 
doelstelling van economische en sociale samenhang vormt derhalve een voorwaarde 
waaraan moet zijn voldaan voordat deze sectoren, die van cruciaal belang zijn voor 
de consument en voor het concurrentievermogen van de Europese industrie, aan 
mededinging worden blootgesteld. 
De Commissie en de Lid-Staten bestuderen thans hoe zij bepaalde 
gereglementeerde sectoren kunnen liberaliseren waarbij de intracommunautaire 
concurrentie wordt bevorderd terwijl er tevens voor wordt gezorgd dat de 
doelstellingen van openbaar beleid (b.v. "universele dienstverlening") volledig worden 
verwezenlijkt. Verschillende benaderingen zijn, met uiteenlopend succes, voorgesteld 
op het gebied van energie, telecommunicatie en postdiensten. Verdere actie is in 
voorbereiding op het gebied van het luchtvervoer. 
Wat de energiesector betreft, heeft de Commissie twee richtlijnen voorgesteld op basis van de 
artikelen 57, lid 2, 66 en 100(A), waarbij gemeenschappelijke regels worden vastgesteld in de aardgas 
- en elektriciteitssector2. Intussen zal de Commissie de inbreukprocedures van artikel 169 blijven 
inleiden tegen Ud-Staten die de In* en uitvoer van gas en elektriciteit belemmeren. Zij zal tevens druk 
blijven uitoefenen om de harmonisatie van de voorwaarden Inzake vergunningen voor de prospectie, 
de exploratie en de winning van aardgas en aardolie tot stand te brengen, ten aanzien waarvan in de 
nabije toekomst een gemeenschappelijk standpunt van de Raad wordt verwacht. 
Op het gebied van telecommunicatie heeft de Raad het voorstel van de Commissie overgenomen 
om de spraaktelefonie met ingang van 1 januari 1998 te liberaliseren3. 
In juni 1992 heeft de Commissie een Groenboek goedgekeurd waarmee een overlegprocedure op 
2 PB C 65 van 14.3.1992 
3 Resolutie van de Raad van 22.7.1993, PB C 213 van 6.8.1993 
9-
touw wordt gezet over de ontwikkeling van een interne markt voor postdiensten4. In het licht van de 
resultaten van deze overlegprocedure zal de Commissie wellicht een aantal opties voor harmonisatie 
en liberalisatie in overweging nemen, betreffende onder andere expresbestellingen, publikaties per 
post reclame per post, en grensoverschrijdende post, 
Op het gebied van het luchtvervoer bereidt de Commissie een voorstel voor betreffende de 
liberalisering van de gronduitrusting In de luchthavens van de Unie. 
Benadrukt dient te worden dat de vaststelling van het wettelijk kader een 
noodzakelijke, doch niet toereikende voorwaarde is voor de liberalisatie van het 
handelsverkeer in de Unie en voor mededinging in deze sectoren. Voor een 
daadwerkelijk functioneren van de interne markt is het noodzakelijk dat deze regels 
worden gehandhaafd zodat de marktdeelnemers voldoende vertrouwen in het 
wettelijk kader hebben om dit commercieel ten volle te benutten. 
V. In te trekken maatregelen 
Na overleg tijdens de Europese Raden van Lissabon, Birmingham en Edinburgh is de 
Commissie ertoe overgegaan de communautaire wetgeving in haar geheel te herzien 
ten einde het "subsidiariteits"-beginsel een grotere invloed te verienen. De conclusies 
van dit herzieningsproces zullen worden ingediend tijdens de Europese Raad die in 
december 1993 in Brussel zal worden gehouden. Deze samenvatting is bedoeld om 
na te gaan welke onderdelen van communautaire wetgeving zouden kunnen worden 
ingetrokken, gereviseerd of vereenvoudigd, hetzij omdat deze maatregelen niet meer 
gerechtvaardigd blijken (noodzaak), hetzij omdat de doeltreffendheid ervan ter 
discussie staat (criterium van doeltreffendheid), of omdat de voorgestelde 
maatregelen uiterst restrictief zijn (criterium van proportionaliteit). De Commissie heeft 
thans overeenstemming bereikt over de intrekking van een aantal 
wetgevingsmaatregelen, met inbegrip van enkele maatregelen op het gebied van de 
interne markt, zoals vermeld in haar Verslag aan de Europese Raad over de 
aanpassing van de communautaire wetgeving aan het subsidiariteitsbeginsel 
(COM(93)545, 24.11.1993). 
C0M(91)476def. 
10 
Deel B - Het beheer van de interne markt 
Het inteme-marktprogramma was bedoeld om een wettelijk kader voor een 
grenzenloze Unie tot stand te brengen. Deze fase van grote inspanningen op 
wetgevend gebied is nu ten einde, en thans dient ervoor te worden gezorgd dat de 
regels van de interne markt in de praktijk doeltreffend werken. Dit betekent dat de 
door de Gemeenschap aangenomen wetgeving correct in nationaal recht moet 
worden omgezet; dat de regels, nu zij zijn vastgesteld, strikt en op homogene wijze 
ten uitvoer moeten worden gelegd, en dat er doeltreffende beroepsmogelijkheden 
moeten zijn voor natuurlijke en rechtspersonen die door schendingen van de interne-
marktvoorschriften worden benadeeld. 
Het zorgen voor een doeltreffende transpositie van het Gemeenschapsrecht is in de 
eerste plaats een zaak van de Lid-Staten. Nu circa 85 % van de noodzakelijke 
maatregelen zijn goedgekeurd moeten de Lid-Staten het omzettingsproces voor de 
maatregelen die in werking zijn getreden, versnellen. Het is duidelijk dat de burgers 
niet alleen van de Commissie verwachten dat zij er voor zorgt dat deze taak wordt 
volbracht, maar ook dat dit behoorlijk gebeurt. De Commissie kan bijdragen tot een 
homogene interpretatie van de communautaire wetgeving. Ook is het de taak van de 
Commissie om ervoor te zorgen dat de Lid-Staten hun verplichtingen op het gebied 
van omzetting nakomen, en is zij belast met de controle achteraf van de conformiteit 
van de nationale wetgeving, een belangrijke taak waarvoor de Commissie thans niet 
over toereikende middelen beschikt. Wanneer de Lid-Staten hun verplichtingen met 
betrekking tot de omzetting niet nakomen of wanneer deze omzetting onvolledig of 
incorrect is zal de Commissie niet aarzelen passende maatregelen te nemen 
overeenkomstig artikel 169 van het Verdrag. Hierbij kan zij tevens gebruik maken van 
de bepalingen van artikel 171 van het Verdrag inzake het opleggen van sancties. 
De tenuitvoerlegging is gewoonlijk de taak van de autoriteiten van de Lid-Staten, 
terwijl de Commissie ervoor moet zorgen dat elke Lid-Staat de nodige maatregelen 
heeft genomen met het oog op de tenuitvoerlegging en dat het betrokken systeem 
voor zijn taak berekend is. In een Unie zonder grenzen echter moet de 
tenuitvoerlegging plaatsvinden op basis van nauwe samenwerking en wederzijdse 
bijstand tussen de overheidsdiensten van de Lid-Staten en tussen deze diensten en 
de Commissie. Er dient een grote inspanning te worden verricht om ervoor te zorgen 
dat dit over de gehele linie in alle sectoren van de inteme markt gebeurt. 
In een interne markt moeten personen en bedrijven weten dat er voldoende 
beroepsmogelijkheden zijn mochten zij deze nodig hebben. De Commissie en de Lid 
-Staten moeten er, overeenkomstig hun bevoegdheid voor zorgen dat dit het geval is. 
De bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie over justitiële 
samenwerking vormen in dit verband een deugdelijk kader. 
Een belangrijk aspect van het beheer van de interne markt is de beoordeling van de 
werking van de regels, zowel wat het praktisch effect betreft als met betrekking tot de 
gevolgen ervan voor het bedrijfsleven en de economie in ruimere zin. 
11 
I. Het verzekeren van conformiteit en doorzichtigheid bij de 
omzetting van communautaire richtlijnen in nationaal recht 
De communautaire wetgeving inzake de werking van de interne markt bestaat 
grotendeels uit richtlijnen, een instrument dat elke Lid-Staat ertoe verplicht zijn 
nationale wetgeving aan te passen door de vaststelling van "omzettings"-maatregelen 
waarbij de richtlijn ten uitvoer wordt gelegd. Het voordeel hiervan is dat de Lid-Staten 
over een zekere mate van flexibiliteit beschikken met betrekking tot de vorm van hun 
wetgeving, gezien hun uiteenlopende wetgevingstechnieken. Het noodzaakt de 
Commissie evenwel om ervoor te zorgen dat omzettingsmaatregelen worden 
vastgesteld en dat zij werkelijk voldoen aan de eisen van de richtlijnen. 
Deze taak is veeleisend en ingewikkeld, gezien het volume van de betrokken 
wetgeving (bij voorbeeld meer dan 300 richtlijnen op landbouwgebied), het feit dat 
veel Lid-Staten de vereisten van één enkele richtlijn omzetten door verschillende 
nationale wetteksten aan te passen (soms tien of meer) en de technische complexiteit 
van de materie op vele gebieden. 
De Commissie zal een combinatie van methoden blijven volgen om ervoor te zorgen 
dat de omgezette wetgeving volledig is en in overeenstemming is met de 
communautaire richtlijnen. Deze methoden omvatten: 
• de uitvoerige controle van de teksten door het personeel van de Commissie: deze 
aanpak is alleen geschikt op gebieden waar een betrekkelijk klein corpus van 
communautaire wetgeving van toepassing is. Op andere gebieden staan de 
beschikbare middelen de Commissie niet toe om haar taak op deze wijze te 
vervullen; 
• gebruikmaking van externe adviseurs: om het probleem van de beperkte personele 
middelen te omzeilen doet de Commissie regelmatig een beroep op externe 
adviseurs om de transpositiewetgeving in bepaalde sectoren te onderzoeken. De 
ervaring leert dat deze benadering beperkingen heeft; 
• multilaterale en bilaterale bijeenkomsten met ambtenaren van de Lid-Staten: 
besprekingen met de vertegenwoordigers van de Lid-Staten kunnen de 
interpretatie van de richtlijnen en het achterhalen van moeilijkheden 
vergemakkelijken. Regelmatige bilaterale vergaderingen worden ook gehouden 
met het specifieke doel om de omzetting te bespreken (zie hieronder); 
• rechtstreeks contact met de marktdeelnemers in de betrokken sectoren: de 
verschillende netwerken door middel waarvan de Commissie contacten onderhoudt 
met de marktdeelnemers in de diverse sectoren kunnen een nuttige bron van 
informatie zijn over problemen met omzettingsmaatregelen. 
• klachten als middel om probleemgebieden te identificeren: deze "passieve" aanpak 
is afhankelijk van de voorwaarde dat personen en bedrijven zich bewust zijn van 
hun rechten ingevolge de Gemeenschapswetgeving en aandacht vragen voor de 
problemen die zij met de wetgeving van de Lid-Staten ondervinden. 
Een voorlopig overzicht van de methoden die zijn gevolgd en de problemen die zich 
hebben voorgedaan bij de controle van de transpositie op een aantal gebieden van 
interne-marktwetgeving is in bijlage 1 opgenomen. In veel sectoren 
zijn de beschikbare middelen duidelijk onvoldoende. De omvang van het probleem is 
van dien aard dat een uitvoeriger onderzoek nodig is om de meest efficiënte aanpak 
en de exacte financiële behoeften te bepalen, en om manieren te vinden om de 
noodzaak van omzettingsmaatregelen te beperken. 
12 
De Lid-Staten dragen de grootste verantwoordelijkheid voor het bekendmaken van 
hun omzettingsmaatregelen; de Commissie kan echter helpen deze op de voorgrond 
te plaatsen, en de acties ter zake zijn hieronder weergegeven. 
1. Het verzekeren van de conformiteit van de omzettingsmaatregelen 
De Commissie acht het noodzakelijk om diepgaander te onderzoeken wat de meest kosteneffectieve 
manier is om de conformiteit van de omzetting te waarborgen gezien het In het voorafgaande en in 
bijlage 1 vermelde gebrek aan middelen. Uitbreiding van de Unie zal onvermijdelijk de problemen op dit 
gebied verergeren, zowel wat het wetgevingsvolume als wat het aantal talen betreft. De meest effectieve 
manieren om ter zake samenwerking met de Ud-Staten te organiseren dienen te worden onderzocht. Dit 
onderzoek dient te worden gekoppeld aan de bestudering van een onderwerp waarover de standpunten 
sterk uiteen blijken te lopen, namelijk de mogelijkheid om onder bepaalde omstandigheden gebruik te 
maken van verordeningen in plaats van richtlijnen, waardoor de noodzaak om wetgeving om te zetten 
zou worden beperkt. Een mededeling hierover zal in september 1994 verschijnen. 
Om de Commissie bij te staan bij de controle op de conformiteit van de omzetting en om de 
doorzichtigheid te verbeteren zullen de Lid-Staten bij toekomstige interne-marktrichtlijnen verplicht 
blijven om in hun omzettingswetgeving te verwijzen naar de communautaire richtlijnen waarop 
deze wetgeving betrekking heeft, en om daarnaast transpositieoverzichten op te nemen waaruit de 
overeenstemming tusen de communautaire en de nationale maatregelen blijkt Deze procedure heeft 
haar waarde bewezen, bij voorbeeld in de sector van de financiële diensten. De Ud-Staten zullen tevens 
worden aangemoedigd om transpositieoverzichten op te stellen voor de bestaande wetgeving. 
Op de gebieden van interne-marktwetgeving waar de Commissie sterk afhankeljk is van klachten om 
problemen op te sporen, zullen stappen worden genomen om marktdeelnemers en de betrokken 
netwerken meer bewust te maken van de manieren waarop zij moeilijkheden die zich zouden kunnen 
voordoen onder de aandacht kunnen brengen, indien nodig door middel van het indienen van een 
officiële klacht. 
De regelmatige bilaterale bijeenkomsten die reeds met bepaalde Lid-Staten worden georganiseerd om 
omzettingskwesties te bespreken zullen worden uitgebreid tot alle Lid-Staten en er zal een grotere 
nadruk worden gelegd op de conformiteit van de omzettingsmaatregelen. 
2. Toegang tot bijgewerkte Informatie over nationale omzettingsmaatregelen 
Bedrijven of hun adviseurs moeten weten waar zij Informatie over communautaire wetgeving en over de 
nationale omzettingsmaatregelen die voor hun sector van belang zijn, kunnen krijgen. In dit verband 
• zullen alle bestaande bronnen waarin hiernaar wordt verwezen, of waar de volledige tekst kan worden 
gevonden, zowel in de Ud-Staten als op communautair niveau, in een overzicht worden opgenomen; 
* zal de verkoop van gedrukt materiaal en on-line Informatie die door de Commissie en het Bureau voor 
Officiële Publikaties worden geproduceerd en die referenties bevatten, worden bevorderd; 
« zal een onderzoek worden ingesteld naar de behoeften van de gebruikers op dit gebied en zal, 
afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek, de bestaande databasis INFO 92 (en/of de brochures 
die hierop Zijn gebaseerd) eind 1994 worden aangepast; 
• zal de databasis CELEX, die door het Bureau voor Officiële Publikaties wordt beheerd, worden 
aangepast zodat deze door midde! van een meer gebruiksvriendelijke invultechniek kan worden 
geraadpleegd, en zal het bestand van referenties naar nationale omzettingsmaatregelen, met 
inbegrip van de maatregelen betreffende de interne markt, In 1994 worden bijgewerkt; 
• is er een aanbestedingsprocedure op touw gezet voor de totstandbrenging van een geheel nieuwe 
versie van CELEX aan het eind van 1995; 
. zal de Commissie, in overleg met de Lid-Staten en met particuliere uitgeverijen, kosteneffectieve 
manieren trachten te vinden om de verkrijgbaarheid van de referenties naar of teksten van 
nationale omzettingsmaatregelen uit te breiden. 
II. Het verzekeren van de kwaliteit van de tenuitvoerlegging 
Een adequaat en goed functionerend systeem van samenwerking tussen de inzake 
tenuitvoerlegging bevoegde autoriteiten in elke Lid-Staat en tussen deze autoriteiten 
en de Commissie is het belangrijkste instrument om de daadwerkelijke en onpartijdige 
13-
tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht in de gehele Unie te garanderen. Dit 
moet leiden tot de snelle oplossing van veel problemen, maar indien de Commissie 
van mening is dat een Lid-Staat aan zijn verplichtingen tekort is geschoten en tegen 
de betrokken Lid-Staat optreedt, is het dienstig een forum voor dialoog te handhaven 
zodat zelfs in dit stadium in de mate van het mogelijke oplossingen worden bereikt op 
grond van wederzijdse instemming. Ten slotte is er behoefte aan mechanismen die 
beletten dat nieuwe barrières worden opgetrokken door bij voorbeeld via nationale 
voorschriften die de werking van de interne markt ongunstig beïnvloeden. 
1. Administratieve samenwerking 
Het slechten van barrières tussen de Lid-Staten roept een nieuwe situatie in het leven 
waarin het Gemeenschapsrecht en de wijze waarop het in andere Lid-Staten is 
toegepast aan belang wint voor de burger en het bedrijfsleven in de Unie. Zij moeten 
erop kunnen vertrouwen dat het recht even betrouwbaar en doeltreffend wordt 
toegepast als hun eigen nationale voorschriften. Om aan de verwachtingen 
dienaangaande te voldoen is het van cruciaal belang dat de autoriteiten die voor de 
toepassing van de voorschriften inzake de interne markt bevoegd zijn in hoge mate 
blijven samenwerken en elkaar op de hoogte houden. Dit geldt meer bepaald 
wanneer potentieel ernstige consumentenproblemen een dringend antwoord vergen, 
maar hoeft niet beperkt te blijven tot gevallen waar de gezondheid van de 
consumenten in gevaar is. De Lid-Staten zijn vanzelfsprekend bevoegd voor de 
tenuitvoerlegging en in veel gevallen is er reeds sprake van een dergelijke 
samenwerking. In sommige sectoren, meer bepaald fytosanitaire controles, douane, 
fiscaliteit en sociale zekerheid, is de tenuitvoerlegging reeds sterk gecoördineerd op 
communautair niveau, maar in andere sectoren verschilt zij aanzienlijk per Lid-Staat. 
De bestaande samenwerking, zoals die bij voorbeeld sinds 1959 bestaat op het 
gebied van de sociale zekerheid, behoeft ondersteuning door middel van doelgerichte 
maatregelen, in het bijzonder de ontwikkeling van een netwerk voor communicatie en 
gegevensuitwisseling tussen de overheden. 
1, Een kaderregeling voor administratieve samenwerking 
In het licht van het voorgaande doet de Commissie een Mededeling toekomen aan de Raad voor zijn 
beraadslaging van december 1993. Met deze Mededeling wordt beoogd een werkprogramma in gang te 
zetten ter vergemakkelijking van de administratieve samenwerking op grond van: 
a) goedkeuring door de Raad van een aantal samenwerkingsrichtsnoeren; 
b) een belofte van de Commissie om een onderzoek van de bestaande samenwerking in de interne-
marktsectoren te verrichten, in het bijzonder in de sectoren waarvoor de Gemeenschapswetgeving wat 
de samenwerkingsrichtsnoeren betreft nog niet is uitgewerkt, ten einde waar nodig de samenwerking 
tot stand te brengen of te intensifiëfen. 
c) ondersteunende maatregelen van de Commissie. 
In een andere Mededeling die tegen eind 1993 bekend zal Worden gemaakt, onderzoekt de Commissie 
de snelle-responssystemen die zijn opgezet om dringende zaken betreffende de werking van de interne 
markt te behandelen. Tevens worden sommige maatregelen aanbevolen om de procedures en de 
verdere coördinatie te verscherpen. 
De Commissie bereidt voorts een mededeling voor over de samenwerking tussen de Commissie en de 
nationale autoriteiten die belast zijn met de toepassing van de mededingingsregels. 
Gezien de goede resultaten die de zogenaamde pakketvergaderingen, bedoeld om door overleg tussen 
de Commissie en de Lid-Staten gezamenlijke oplossingen te vinden voor bestaande geschillen 
betreffende de naleving van het Gemeenschapsrecht door de Lid-Staten, zat de Commissie deze waar 
nodig uitbreiden tot alle Lid-Staten en de frequentie ervan opvoeren 
14 
2. Steun voor administratieve samenwerking 
De Commissie zal binnen de perken van haar bevoegdheid en middelen een programma van 
sectorgerichte ondersteunende maatregelen op touw zetten dat het volgende zal omvatten: 
a) de ontwikkeling van een netwerk voor communicatie en gegevensuitwisseling ten behoeve van de 
overheden van de Unie 
De groeiende behoefte aan administratieve samenwerking vergt de invoering van een doelmatig, 
betrouwbaar en gebruikersvriendelijk communicatie» en gegevensuitwisselingssysteem tussen 
overheidsdiensten, in het bijzonder elektronische post. Elektronische post op basis van de X400-
normenreeks kan voorzien In hst vereiste vermogen voor een groot aantal verschillende typen 
gegevensuitwisseling op voorwaarde dat de onderdelen van een dergelijk netwerk voldoen aan de zelfde 
Interoperabillteltsverelsten, Een dergelijk elektronisch postnetwerk kan slechts daadwerkelijk operationeel 
geacht worden indien een voldoende aantal systemen erbij zijn aangesloten en onderling doorverbonden 
zijn via een operationele elektronische postdienst die de communicatie verzorgd met alle betrokken 
administraties, Oez^ communicatiefscilitelt zal de administratieve samenwerking slechts ten goede 
komen indien zij algemeen beschikbaar is, Zij moet daarvoor een zekere kritische massa van 
compatibele eindgebruikerssystemen on overeenkomstige netwerkfaciliteiten bereiken, Er is behoefte aan 
« een versnelde en uitgebreide invoering van een netwerk voor elektronische post (EUROMAIL), 
- alsmede een hoge mate van coördinatie tussen de dertien betrokken administraties, 
<* een reeks flankerende maatregelen ten einde het gebruik en de verdere ontwikkeling van het netwerk 
te vergemakkelijken. 
De Commissie stelt voor dat de communautaire autoriteiten snel werk zouden maken van dit initiatief ten 
einde de prioritaire doelstelling, met name het doelmatige beheer van de interne markt, zo spoedig 
mogelijk te verwezenlijken terwijl tegelijkertijd rechtstreeks wordt bijgedragen tot een kostenverlaging ten 
behoeve van het bedrijfsleven en de burger. Te dien einde streeft de Commissie naar: 
- een spoedig besluit van de Raad om één technologie (X400) aan te nemen als basis voor de 
elektronische post in alle bij het beheer van de Interne markt betrokken diensten en voorwaarden vast 
te stellen voor de gecoördineerde tenuitvoerlegging en communautaire financiering, 
- de geleidelijke installatie van de noodzakelijke systemen bij de dertien betrokken administraties op 
communautair en nationaal niveau in de departementen die bij het beheer van de interne markt en het 
besluitvormingsproces van de Unie betrokken zijn, gebaseerd op de gezamenlijk overeengekomen 
interoperabiiiteitsvereisten, en de onderlinge doorverbinding van deze systemen met het oog op de 
invoering van een elektronische postdienst, hetgeen tegen eind 1995 voltooid zou moeten zijn, 
- de Invoering van mechanismen voor communautaire financiële steun, in het bijzonder via TNA/IDA, 
ten behoeve van de tenuitvoerlegging van EUROMAIL op grond van gemeenschappelijk vastgestelde 
beginselen en doorzichtige procedures, 
- een reeks flankerende maatregelen welke betrekking hebben op het gebruik en de verdere 
ontwikkeling van het EUROMAlL-netwerk, onder meer een planningsproces dat een breed overzicht 
van de verdere behoeften moet verschaffen, gemeenschappelijke beveiligingsvoorschriften en -
procedures, geharmoniseerde gegevensbeschermingsvoorschriften, gegevensuitwisseling inzake 
administratieve procedures. 
Bij het onderzoek inzake administratieve samenwerking zal bijzondere aandacht worden besteed aan de 
behoefte van de overheidsdiensten inzake gegevensuitwisseling ten einde bijkomende vraag, knelpunten 
en de ontbrekende netwerken alsmede prioriteiten ten aanzien van de tenuitvoerlegging te identificeren. 
De bevindingen zullen v/orden gebruikt in het voorgestelde IDA-Programma (Interchange of Data 
between Administrations) ten einde de gecoördineerde tenuitvoerlegging van projecten van 
gemeenschappelijk belang te ondersteunen en de Interoperabiliteit tussen netwerken en onderdelen van 
netwerken te verzekeren. 
Andere maatregelen 
b) de ontwikkeling van Interpretatieve handleidingen inzake wetgeving en de bekendmaking van 
interpretatieve mededelingen door de Commissie als hulpmiddel voor een consequente 
tenuitvoerlegging, onder meen 
• Interpretatieve handleidingen 
- interpretatieve handleidingen voor leveringen, uitvoering van werken en dienstverlening (inclusief de 
sectoren watervoorziening, vervoer, energievoorziening en telecommunicatie) in de sector 
overheidsopdrachten alsmede een handleiding betreffende de nationale voorschriften inzake 
overheidsopdrachten voor elke Ud-Staet, 
* Interpretatieve mededelingen 
- een herziening van de interpretatieve mededelingen betreffende parallelimport van geneesmiddelen 
en procedures voor de goedkeuring en inschrijving van motorvoertuigen (1994), 
15-
- goedkeuring van interpretatieve mededelingen in sectoren waar het onderzoek van de toestand in de 
Lid-Staten de noodzaak om het vrije verkeer veilig te stellen aan het licht heeft gebracht: 
kwallteftsmerktekens, beurzen en tentoonstellingen, persoonlijke invoer van geneesmiddelen, 
distributie van kranten en tijdschriften en bepaalde vormen van verkoopbevordering (1994-95), 
- de goedkeuring van een Interpretatieve mededeling betreffende de toepassing van het beginsel van 
wederzijdse erkenning om Industrleprodukten te verhandelen. 
Dergelijke handleidingen en mededelingen zullen vanzelfsprekend niet alleen nuttig zijn voor de inzake 
tenuitvoerlegging bevoegde autoriteiten maar ook voor de betrokken marktdeelnemers. 
c) een.krachtiger bevordering van de bestaande regelingen voor uitwisseling van ambtenaren tussen 
de Ud-Staten, onder meer het KAROLUS-programma en het MATTHAEUS-programma voor douane­
ambtenaren, 
d) de organisatie van ad hoc bijeenkomsten, seminars en conferenties met betrekking tot 
vraagstukken Inzake de tenuitvoerlegging, 
e) de Inzameling, vertaling en verspreiding van gegevens over nationale 
tenuitvoerleggingsstructuren en praktijken. 
f) beoordeling van de mogelijke noodzaak van communautaire steun ter versterking van 
administratieve infrastructuren op grond van de sectoriele herziening zoals genoemd onder 1b). 
In gebieden waar pas een begin wordt gemaakt met de op communautaire richtlijnen gebaseerde 
samenwerking zoals de wetenschappelijke samenwerking inzake de officiële controle op levensmiddelen, 
dient te worden voorzien in dienstige middelen om de doelmatigheid van deze samenwerking te 
verzekeren. 
In gebieden die reeds een sterke samenwerking kennen, kan worden verwacht dat de bestaande 
structuren zullen worden gehandhaafd of verder worden ontwikkeld zoals in het voorstel inzake douane 
en landbouw9, 
2. De voorkoming van nieuwe hinderpalen 
De tenuitvoerlegging van het interne marktprogramma met het oog op het slechten 
van belemmeringen voor het vrije verkeer zou geen zin hebben, indien dit vrije 
verkeer zou kunnen worden uitgehold via geleidelijke wijziging van de wetgeving door 
de Lid-Staten. 
De Commissie benadrukt dat Lid-Staten bij de voorbereiding van nationale wetgeving 
dienen te onderzoeken of deze het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en 
kapitaal overeenkomstig artikel 7A onnodig belemmert. 
Hoewel de Commissie voornemens is bij toekomstige Gemeenschapswetgeving 
inzake de interne markt rekening te houden met het proportionaliteitsbeginsel, dienen 
de Lid-Staten eveneens terughoudendheid te betrachten bij het ontwikkelen van 
nationale wetgeving, waarvan de voordelen op nationaal niveau wellicht niet opwegen 
tegen de negatieve weerslag op de eengemaakte markt. 
De potentiële negatieve gevolgen van nationale regulering mogen niet worden 
onderschat op de gebieden waarvoor de Gemeenschap, overeenkomstig het 
subsidiariteitsbeginsel, voornemens is gezamenlijk beleid te ontwikkelen op basis van 
vrijwilligheid en consensus (normalisering, afspraken binnen beroepsgroepen). 
Een opmerkelijk voorbeeld van een instrument dat de Commissie in staat stelt de 
invoering van nieuwe barrières te verhinderen door middel van een procedure die de 
doorzichtigheid veilig stelt, is Richtlijn 83/189/EEG op grond waarvan aanmelding van 
wetgeving of normen die gevolgen kunnen hebben voor het vrije verkeer van 
goederen, verplichtend is. De Raad heeft zijn gemeenschappelijk standpunt bepaald 
Gewijzigd voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende wederzijdse bijstand tussen de 
administratieve autoriteiten van de Ud-Staten en de samenwerking tussen deze autoriteiten en de Commissie met het 
oog op de juiste toepassing van de douane en landbouwvoorschriften - COM(93) 350 def., 1.9.93 
16 
over een voorstel voor de wijziging van de Richtlijn ingediend om de hiaten in de 
werkingssfeer ervan te vullen. Ten aanzien van financiële diensten is in de betrokken 
Richtlijnen6 voorzien in een aanmeldingsverplichting ingeval van weigering van 
wederzijdse erkenning van kredietinstellingen, verzekeringsmaatschappijen en 
beleggingsfirma's, (alsmede ingeval sancties zijn toegepast). De Lid-Staten moeten 
de Commissie in kennis stellen van de gevallen waarin zij de genoemde instellingen 
niet toelaten bijkantoren op te richten in een andere Lid-Staat. De Commissie brengt 
hierover om de twee jaar verslag uit. 
De onderstaande acties zijn bestemd om dergelijke procedures uit te breiden in het 
belang van de goede werking van de interne markt. 
1. Wederzijdse informatie over nationale voorschriften waarin wordt afgeweken van het beginsel 
van het vrije verkeer van goederen 
Nu een eengemaakte markt tot stand is gebracht waarin voorrang moet worden gegeven aan wederzijdse 
erkenning wanneer de nationale voorschriften niet zijn geharmoniseerd, moeten stappen worden gezet 
om te verzekeren dat wanneer een Ud-Staat uitzondering maakt op het beginsel van de aanvaarding van 
goederen uit andere Lid-Staten om te voldoen aan een dwingende verplichting of één van de in artikel 36 
van het Verdrag genoemde gronden, de Commissie en de andere Lid-Staten hiervan onmiddellijk in 
kennis worden gesteld. 
Doorzichtigheid is de enige manier om snel op te treden tegen belemmeringen van het vrije verkeer van 
goederen, 
- bij voorkeur op vrijwillige basis tussen de betrokken Lid-Staten, 
- of» indien nodig, op communautair niveau vóór dergelijke problemen schadelijke gevolgen kunnen 
hebben voor de ondernemingen, consumenten en burgers van de Unie In het algemeen. 
Overeenkomstig de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement betreffende het beheer 
van de wederzijdse erkenning van nationale voorschriften na 1992 zal zij vóór eind 1993 de invoering 
voorstellen van een eenvoudige procedure voor de uitwisseling van de gegevens tussen de Lid­
staten en de Commissie die de Gemeenschap in staat moet stellen toezicht te houden op de 
wederzijdse erkenning van nationale bepalingen welke niet op gemeenschapsniveau zijn 
geharmoniseerd. 
2. Aanmeldingsprocedures op het gebied van dienstverlening 
De Commissie overweegt of in gebieden waar geen harmonisatie heeft plaatsgevonden, althans in 
sommige sectoren formelere aanmeldingsprocedures inzake nieuwe wetgeving welke betrekking 
heeft op dienstverlening, noodzakelijk zijn. Een eerste voorbeeld is vervat in het Groenboek betreffende 
commerciële communicatie In de interne markt dat in voorbereiding is en waarin de invoering van 
een stelsel van voorafgaandeiijke aanmelding van nationale wetsvoorstellen en -ontwerpen op dit gebied 
wordt overwogen. 
3. Sancties op inbreuken van de Lid-Staten 
Overeenkomstig het nieuwe artikel 171 van het Verdrag kan de Commissie indien een 
Lid-Staat verzuimd heeft een arrest van het Hof van Justitie na te komen, de zaak 
voor het Hof brengen om de betrokken Lid-Staat te doen veroordelen tot het betalen 
van een forfaitaire som. Indien het Hof vaststelt dat de betrokken Lid-Staat zijn arrest 
niet is nagekomen, kan het deze Staat de betaling van een forfaitaire som of een 
dwangsom opleggen. 
De Commissie dient toe te lichten op welke wijze zij gebruik zal maken van deze 
nieuwe bevoegdheid en van bepaalde bestaande bevoegdheden. 
De Commissie zal in het licht van voorkomende gevallen overwegen welk beleid zij zal 
voeren en welke criteria zij voornemens is toe te passen in het kader van artikel 171 
Artikel 21 van Richtlijn 89/646/EEG, artikel 40 van Richtlijn 92/49/EEG, artikel 19 van Richtlijn 93/22/EEG 
17 
van het Verdrag. 
III. Beroepsmogelijkheden: toegang tot de rechterlijke Instanties en 
gerechtelijke samenwerking 
Het beheer van de ruimte van de Unie houdt in dat nationale en communautaire 
instellingen over de nodige middelen beschikken om in geval van overtreding van het 
Gemeenschapsrecht de naleving ervan af te dwingen: dit is een fundamentele 
vereiste van elk rechtsorde. De situatie in de Gemeenschap is in dit opzicht uniek 
omdat de toepassing van het Gemeenschapsrecht in het algemeen afhankelijk is van 
de afzonderlijke jurisdicties van de Lid-Staten. 
De inwerkingtreding van de inteme markt zal onvermijdelijk leiden tot een toename 
van het aantal zaken waarin onderdanen van een Lid-Staat hun rechten zullen 
moeten doen gelden in een andere Lid-Staat: omgekeerd zijn twijfels over de 
mogelijkheid om dit te doen een belangrijke belemmering van grensoverschrijdende 
transacties en derhalve van de goede werking van de eengemaakte markt. 
Het is niet de taak van de Gemeenschap om te streven naar een harmonisatie die de 
onderscheidende kenmerken van nationale jurisdicties wegwerkt. De Lid-Staten en de 
Commissie hebben evenwel de plicht de noodzakelijke stappen te zetten om de 
genoemde twijfels weg te nemen zodat de eengemaakte markt niet wordt belemmerd. 
Essentieel behelst dit een betere bekendheid met het Gemeenschapsrecht zodat 
nationale rechterlijke instanties het, zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheden die 
het EG-Verdrag aan het Europese Hof van Justitie toekent, optimaal kunnen 
toepassen: dit vereist maatregelen met betrekking tot informatie, inclusief verbetering 
van de doorzichtigheid van communautaire wetteksten, en opleiding op het gebied 
van het Gemeenschapsrecht. Andere punten zoals het vergemakkelijken van de 
toegang tot de rechterlijke instanties moeten eveneens in overweging worden 
genomen. De intergouvernementele verdragen van Brussel en Rome zijn van 
bijzonder belang voor de interne markt: de ratificatie ervan door de Lid-Staten moet 
worden voltooid en eventuele verbeteringen dienen te worden onderzocht. 
Grotere doorzichtigheid is noodzakelijk ten aanzien van de sancties welke van 
toepassing zijn op overtreding van de voorschriften inzake de interne markt. De Lid-
Staten hebben in een verklaring bij het Unieverdrag vastgesteld dat de maatregelen 
die in de diverse Lid-Staten worden genomen ertoe moeten leiden dat het 
Gemeenschapsrecht er even strikt en doeltreffend wordt toegepast als het nationale 
recht 
De inwerkingtreding van het Unieverdrag en in het bijzonder de "derde pijler" 
betreffende de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, 
verschaft een nieuwe context om voortgang te boeken op dit gebied. De Commissie 
zal streven naar het bevorderen van acties ter aanmoediging van de coördinatie 
en samenwerking op gerechtelijk vlak tussen de Lid-Staten en de Commissie. 
Tevens kunnen bijzondere vormen van samenwerking met het Hof van Justitie van de 
Europese Gemeenschappen worden overwogen in het bijzonder met het oog op een 
betere bekendheid met de rechtspraak van het Hof. 
Het onderstaande actieprogramma zal worden ontwikkeld in de jaren 1994-1996. 
-18 
1- P^.MmmMfaynWw&wii 
Goedkeuring door de Raad in 1994/95 van een samenwerkingsplan voor de verspreiding van kennis 
van het Gemeenschapsrecht in juridische kringen (Partnership Plan for Dissemination, PPD). 
Vanaf begin 1994 zullen de bevoegde nationale autoriteiten en de betrokken beroepskringen 
(magistraten, rechters, advocaten, juridisch adviseurs, griffiers, enz.) worden geraadpleegd. Het plan 
dient het volgende te behelzen: 
» specifieke acties ter verbetering van de presentatie, de middelen en de doelmatigheid van de toegang 
tot de communautaire wetgeving. Deze acties zullen voortbouwen op reeds bestaande Initiatieven: 
de consolidatie van de wettelijke voorschriften betreffende de interne markt in overeenstemming 
met de door de Commissie vastgestelde behoeften. Er zal worden voorzien in informeel 
geconsolideerde teksten en verbeteringen van de INFO-92-gegevensbank en van CELEX (Zie 
eveneens het deel over informatie en communicatie); 
* de goedkeuring van een interpretatieve mededeling betreffende de aansprakelijkheid van de Lid-Staat 
wegens schending van het Gemeenschapsrecht (het Francovitch en Bonifaci-arrest) in 1994/95 
zodra het Hof uitspraak heeft gedaan over twee hangende zaken op dit gebied; 
• goedkeuring van twee Interpretatieve mededelingen respectievelijk betreffende het vrije verkeer van 
diensten en het vestlglngsrecht. Meer specifieke sectorgerichte mededelingen zullen worden 
uitgewerkt, waar zulks nodig Js; 
• verbetering van de doorzichtigheid van nationale sancties door te eisen dat zij systematisch samen 
met de omzettingsmaatregelen worden aangemeld. Dienstige bepalingen zullen worden opgenomen in 
toekomstige voorstellen inzake wetgeving betreffende de interne markt en de Lid-Staten zullen worden 
verzocht gegevens mede te delen met betrekking tot de bestaande wetgeving. 
2. Het beroep OP de nationale rechterlijke Instanties vergemakkelijken 
De nationale rechterlijke Instanties moeten de mogelijkheid hebben om een groter aantal zaken te 
behandelen betreffende de overeenstemming van voorschriften of gedragingen met het 
Gemeenschapsrecht - waarvan verwacht wordt dat zij aanzienlijk zullen toenemen in de context van de 
eengemaakte markt - om te vermijden dat de Commissie en het Hof van Justitie worden overspoeld. In 
dit opzicht worden twee Initiatieven overwogen: 
* Een samenwerkingsplan inzake opleiding dat gericht is op een betere bekendheid met en 
opleiding in het Gemeenschapsrecht van juristen (Partnership Plan for Training, PPT). Hierbij 
zal gestreefd worden naar eenvoudige oplossingen v/aarvoor geen nieuwe structuren benodigd zijn, 
zoals een betere benutting van bestaande mogelijkheden in het kader van door de Gemeenschap 
ondersteunde Europese instituten» bij voorbeeld dio in Maastricht, Trier, Brugge en Florence, en zal bij 
de voorgestelde benaderingen rekening worden gehouden met de zwaar belaste agenda van 
magistraten en rechters. Een aanbeveling waarin de Lid-Staten worden aangemoedigd om in de 
opleiding van jonge Juristen meer nadruk te legrast op het Gemeenschapsrecht zal een 
integrerend deel uitmaken van het plan dat in 1995 moet worden aangenomen. 
« Oe Commissie zal eind 1993 een Groene?;* inzake "de consument en zijn 
verhaalsmogelijkheden en de beslechting van consum^ntsngeschlllen in de interne markt** 
publiceren. Daarin worden de gerechtelijke en buitengerechtelijke nationale procedures inzake 
consumentengeschillen onderzocht alsmede de proefprojecten die de Gemeenschap op dit gebied 
heeft gefinancierd. Tevens worden de toepassingsmoeilijkheden bij grensoverschrijdende geschillen 
aangegeven. Over de voorgestelde oplossingen zal breed overleg worden gepleegd. 
3. pe versterking van de wederzijdse erkenning van vonnissen en arresten 
Het Verdrag van Brussel is erop gericht te verzekeren dat een in een Lid-Staat gewezen vonnis of arrest 
op het gebied van handel in andere Lid-Staten met een minimum aan formaliteiten wordt erkend en ten 
uitvoer gelegd. Het Verdrag is van cruciaal belang in het kader van de interne markt. 
België, Denemarken, Duitsland en Ierland moeten de uitbreiding van het Verdrag met Spanje en 
Portugal ratificeren: 
In de context van de gerechtelijke samenwerking wordt de doelmatigheid van het Verdrag onderzocht 
De Commissie zal alle stappen ondernemen die noodzakelijk zijn voor de beëindiging van dit onderzoek, 
en verslag uitbrengen over de voortgang tegen eind '•934. 
4. De interne markt en de wetsconfilcten 
Alle Lid-Staten behalve Nederland moeten nog maatregelen treffen met het oog op de ratificatie van de 
uitbreiding tot Spanje en Portugal van het Verdrag van Rome inzake het recht dat van toepassing is op 
verbintenissen uit overeenkomsten. 
19-
Aangezien in de traditionele benaderingen van wetsconflicten in het internationaal privaatrecht geen 
rekening wordt gehouden met de vereisten betreffende samenwerking In de Unie in een eengemaakte 
markt, zal de doelmatigheid van het Verdrag worden onderzocht. Een onderzoek onder de Lid­
staten en de belanghebbenden zal de basis vormen van de voorstellen ter verbetering van de toepassing 
van het Verdrag of ter verruiming van de werkingssfeer ervan. 
IV. Beoordeling van de communautaire voorschriften 
De systematische beoordeling van de doelmatigheid van de wetgeving betreffende de 
interne markt en het ermee verband houdende beleid is onontbeerlijk ten einde 
tekortkomingen in de nieuwe regeling snel weg te werken en het grootste voordeel te 
halen uit de potentiële economische en sociale verbeteringen welke uit het 
programma voortvloeien. Ondernemingen, consumenten, lokale en nationale 
autoriteiten en communautaire instellingen hebben een gemeenschappelijk belang bij 
een uitvoerige en nauwkeurige beoordeling van het effect van de interne markt. De 
ontwikkeling van een netwerk voor contactpersonen dat de door de onderscheiden 
betrokken partijen uitgeoefende toezichtsactiviteiten voor dit doeleinde op één lijn 
brengt, is een strategische doelstelling van de Commissie. Door de communicatie en 
de uitwisseling van de ideeën en bevindingen van de onderscheiden partijen te 
vergemakkelijken, kan een dergelijk netwerk bijdragen tot de bijsturing en verbetering 
van de interne markt. 
1. Beoordeling van de praktische gevolgen van de voorschriften inzake de 
interne markt 
Bij dit beoordelingsproces moeten twee oogmerken voor ogen worden gehouden. Het 
eerste betreft het toezicht op de doelmatigheid van de maatregelen inzake de interne 
markt bij het slechten van de relevante handelsbelemmeringen en het belichten van 
gebieden waar deze maatregelen nog verder moeten worden ontwikkeld met het oog 
op de volledige verwezenlijking van hun doelstellingen. 
Zo maakt de afschaffing, nu ruim een jaar geleden, van de veterinaire en fytosanitaire 
controles aan de interne grenzen van de Unie een beoordeling noodzakelijk van de 
Europese wetgeving die werd goedgekeurd in de veterinaire sector voor 
tenuitvoerlegging van de interne markt. In samenhang met deze ervaring hebben zich 
tal van problemen voorgedaan. Hieruit dienen conclusies te worden getrokken en de 
nodige maatregelen te worden getroffen. Het voornaamste doel van de wetgeving 
blijft het vrije verkeer; maatregelen dienen beperkt te blijven tot wetenschappelijke en 
veterinaire vereisten. Om doeltreffend te zijn dienen maatregelen inzake 
ziektebestrijding aangepast te zijn aan de epidemiologische situatie en dient 
regelgeving voldoende flexibel te zijn om aanpassing aan zowel de veterinaire situatie 
als de betrokken regio's mogelijk te maken. Het wederzijdse vertrouwen dient te 
worden versterkt, en de identificatie van dieren die in de interne markt worden 
verhandeld, moet concrete werkelijkheid worden. Tot slot dient in de overeengekomen 
controleposten aan de buitengrenzen strikt de hand te worden gehouden aan de 
vastgestelde normen. 
De Commissie zal de samenwerking met het Economisch en Sociaal Comité 
uitbreiden om gebieden waar verder optreden noodzakelijk is, te lokaliseren op basis 
van door het ESC verstrekte gegevens, inclusief gegevens welke zijn ingewonnen op 
20-
ESC-hoorzittingen waarop een aantal communautaire representatieve organisaties 
zullen worden uitgenodigd om hun ervaringen met de werking van de wetgeving 
betreffende de interne markt te presenteren. 
Voorts zal de Commissie meer gebruik maken van raadgevende en 
toezichthoudende comités op het gebied van de technische voorschriften ten 
aanzien van de sectoren industrieprodukten en levensmiddelen, vervoer, 
milieuwetgeving, financiële diensten, overheidsopdrachten, douanewetgeving en 
handel en distributie. Waar nodig zal zij dit gebruik uitbreiden tot andere gebieden. 
De Commissie zal haar contacten met instanties die dagelijkse ervaring hebben met de toepassing van 
de maatregelen inzake de inteme markt en de working van de regelingen inzake onderlinge erkenning en 
andere deskundige organisaties, uitbouwen via: 
• Een wederzijdse gegevensuitwisseling met de Euro-info Centers: de Euro-lnfo Centers en hun 
gastinstellingen hebben reeds hun belang bewezen als feedback bron ten aanzien van de voortgang 
die wordt geboekt bij het slechten van handelsbelemmeringen. De Commissie stelt voor de Euro-lnfo 
Centers te verzoeken om regelmatige verslagen voor te leggen over de ervaring van het 
midden en klein bedrijf met de gevolgen van de wetgeving betreffende de interne markt. 
• Een reeks studies in grensoverschrijdende regio's waarmee In 1994 dient te worden 
aangevangen: In grensoverschrijdende regio's worden ondornemingen dagelijks geconfronteerd met 
uiteenlopende regelingen en gebruiken op administratief en juridisch gebied. Deze regio's kunnen als 
testcase dienen om vast te stellen of de initiatieven inzake de interne markt een verbetering betekenen 
voor de bedrijven en om de gebieden te identificeren waar verder optreden noodzakelijk is. 
• De ontwikkeling van sectoriëlo controie-lnsfrumenten: een eerste voorbeeld hiervan is het 
opzetten van een waarnemingspost in het Raadgevend Comité Overheidsopdrachten tegen eind 1993. 
In de sector financiële diensten zal de Commissie aan de Raad of de betrokken comités van de 
bedoelde sector studies over de toepassing en de gevolgen van de wetgeving betreffende de interne 
markt voorleggen. Aldus dient de Commissie bijvoorbeeld 14 verslagen te presenteren over specifieke 
onderwerpen die door richtlijnen worden geregeld, onder meer een verslag over de werking van de 
Richtlijn betreffende de type-goedkeuring van motorvoertuigen dat tegen eind 1994 wordt 
verwacht. De Commissie zal tevens bijzonder onderzoek verrichten inzake levering van open 
netwerken (Open Network Provision, ONP) en wederzijde erkenning van eindapparatuur. 
2. Beoordeling van het algemene effect op het bedrijfsleven en de economie 
Het tweede oogmerk betreft de algemene ueoordeling van het effect van de 
eengemaakte markt op het bedrijfsleven en de economie. Dit biedt de gelegenheid 
het communautaire en nationale beleid aan te passen in het licht van de structurele 
gevolgen van de voltooiing van de eengemaakte markt. De feedback over de 
praktische gevolgen van de wetgeving betreffende de interne markt en de regelingen 
voor wederzijdse erkenning kan gevallen aan het licht brengen waar het wegnemen 
van fysieke, juridische en technische belemmeringen voor de intracommunautaire 
handel en mededinging dienen te worden aangevuld met waarborgen inzake 
mededingingsbeleid om het concurrentiebevorderend potentieel van de interne markt 
te verwerkelijken. Bijkomende acties, onder meer op opleidingsgebied, kunnen 
noodzakelijk zijn om de ondernemingen en werknemers te helpen zich aan te passen 
aan de nieuwe economische omstandigheden. 
De Commissie zal meer aandacht besteden aan het onderzoek van de gevolgen van de interne markt 
voor de dynamiek en het beleid van de ondernemingen en de markstructuren via: 
• De ontwikkeling van statistische Instrumenten voor de beoordeling van het effect van de 
interne markt. Er is een begin gemaakt met de gedocbtenwisseling tussen de betrokken diensten van 
de Commissie met het oog op het inzamelen van gegevens in 1994. 
« Gespecialiseerde statistische Instrumenten ire specifiek© sectoren van de interne markt: de 
statistieken die de Lid-Staten ean de Commissie doen toekomen in overeenstemming met de 
21 
richtlijnen inzake overheidsopdrachten zullen worden geëxploiteerd via de ontwikkeling van een 
"Executive information System**. Dit systeem zal gebruikersvriendelijke statistische prestatie­
indicatoren en verslagen die een beeld geven van de voortgang van de liberalisering op het gebied van 
de overheidsopdrachten, opleveren. Specifieke netwerken voor de inzameling van informatie en 
gegevens worden onder auspiciën van het EURET-programma ontwikkeld op transportgebied. 
* De afronding van een raamverordenlng Inzake bedrljfsstatlstlek ter vervanging van het huidige 
jaarlijkse onderzoek v&n de Industriële structuur en ter uitbreiding van de toepassing ervan tot 
de dienstverleningssectoren, met het oog op de verbetering van de beschikbaarheid en de 
vergelijkbaarheid van geavanceerde statistische informatie welke noodzakelijk is voor de beoordeling 
van de economische bedrijvigheid in het algemeen en de follow-up van de gevolgen van de interne 
markt in het bijzonder, 
* Specifiek verslag over het effect van de Interne markt op individuele sectoren in de volgende 
uitgaven van Panorama of EC Industry (editie 1995), en uitvoeriger behandeling van de aspecten 
welke verband houden met de interne markt in toekomstige uitgaven van het jaarlijkse verslag van 
de Europese waarnemingspost voor het M KB. 
* Het opzetten van een netwerk van onderzoekscentra die hun deskundigheid bewezen hebben 
op gebied van internetmarkt-onderzoek (tegen eind 94), 
« Voortbouwen op de resultaten van de door de Lid-Staten verrichte studies. 
« Hei lanceren in 1994 van een algemene studie van de gevolgen van de Interne markt voor het 
bedrijfsleven en de economie. : De Commissie streeft ernaar de opdracht voor deze studie waarin 
de parameters zullen worden vastgesteld, te publiceren en met het onderzoek aan te vangen. De Raad 
heeft in zijn resolutie van 7 december 1992 waarin hij de Commissie verzocht om een dergelijk 
onderzoek te verrichten, gevraagd dat deze studie het effect van de interne markt op een breed scala 
van factoren zou onderzoeken, meer bepaald de economische en sociale samenhang en de bijdrage 
tot een duurzame niet-inflatoire groei die het milieu ontziet. 
3. Verbetering van het INTRASTAT-systeem voor de verzameling van 
statistische gegevens 
Naar aanleiding van de afschaffing van de douaneformaliteiten op 1 januari 1993 is 
een systeem opgezet voor het verzamelen van statistische gegevens over de 
goederenstroom tussen de Lid-Staten. De gegevens worden rechtstreeks door de 
bedrijven verstrekt (INTRASTAT). 
De veranderingen die dit systeem met zich heeft gebracht zijn zo ingrijpend dat de 
nationale overheden, die slechts weinig tijd hadden voor de overschakeling, nog met 
enorme problemen kampen, zowel wat de compilatie als de analyse van de gegevens 
betreft. 
De tot op heden opgedane ervaringen en de analyse van de eerste gepubliceerde 
gegevens dienen met enige terughoudendheid te worden beoordeeld. De Lid-Staten 
en de Commissie hebben echter geen tijd verloren bij het treffen of overwegen van 
maatregelen om het systeem snel doeltreffender te maken. 
De volgende voornaamste problemen dienen te worden overwonnen: 
• Het niveau van de respons van bedrijven: dit niveau is moeilijk te meten. Er is geen 
informatie uit het verleden voorhanden over de bedrijven in alle Lid-Staten 
tezamen, en het is nog niet mogelijk de resultaten te vergelijken met die uit fiscale 
bronnen. Geschat wordt dat tussen 10 en 25 % van de marktdeelnemers, al naar 
Lid-Staat, geen gegevens heeft verstrekt, hetgeen 5 tot 10 % van de totale waarde 
vertegenwoordigt. Om dit verschijnsel, dat met name de kleine ondernemingen lijkt 
te betreffen, tegen te gaan dienen de hulpmiddelen om de gegevensverstrekking 
te verbeteren gemobiliseerd te worden. Nadat in de meeste Lid-Staten 
herinneringen werden verstuurd, lijkt de situatie zich te verbeteren. 
22 
• Vertraging bii de verzending van aangiften: ondanks de intensieve 
voorlichtingscampagnes van de nationale overheden met steun van de Commissie, 
waren ondernemingen als gevolg van laattijdige publikatie van regelgeving niet 
altijd in staat hun administratie tijdig aan te passen. Dit heeft geleid tot aanzienlijke 
vertraging in de verzending van aangiften, die geleidelijk worden teruggedrongen. 
• Classificatie van goederen: de uitgebreidheid van de gecombineerde nomenclatuur 
heeft er, zeker voor kleine en middelgrote ondernemingen zonder 
computersystemen, toe geleid dat de aangiften ingewikkelder zijn geworden en 
verder moeten worden uitgesplitst. Dit werd verergerd door het ontbreken van een 
minimum bedrag per transactie, aangezien de minimum bedragen in het nieuwe 
systeem afhankelijk zijn van het aandeel van de ondernemingen in de 
intracommunautaire handel. Hierdoor ontstonden met name problemen met de 
verstrekking van bepaalde informatie overeenkomstig de categorie van de 
gecombineerde nomenclatuur (in het bijzonder de netto hoeveelheid). 
• Samenhang met belastingheffing: dit is één van de voornaamste kenmerken van 
INTRASTAT. De beperkingen ervan voor het niveau van de verstrekking van 
statistische gegevens voor de bepaling van de referentieperiode of voor de 
behandeling van bepaalde vormen van goederenverkeer (bijvoorbeeld 
onderaanneming) maken het soms moeilijk de economische betekenis van de 
statistieken te bepalen en de twee bronnen met elkaar te vergelijken. 
• Verwerking van de informatie: de informatieverwerking is bemoeilijkt doordat de 
nationale overheden slechts weinig tijd hadden om hun computersystemen aan te 
passen; dit leidde tot vertragingen bij het samenbrengen van informatie over het 
intracommunautaire verkeer maar ook van de informatie over het verkeer met 
derde landen. De statistische diensten kampten voorts met een grote toename van 
de uitsplitsing van de aangiften. De invoering van minimum bedragen heeft voor 
het merendeel van de ondernemingen tot een zekere vereenvoudiging geleid, 
maar leidde voor de nationale instanties tot verdere moeilijkheden bij de verwerking 
van de gegevens. 
• Automatisering en telecommunicatie: de produkten die tot stand zijn gekomen in 
het kader van het EDICÖM-project, hetzij ter verlichting van de werkzaamheden in 
samenhang met de aangiften voor Lid-Staten, hetzij ter automatisering van de 
verwerking door nationale instanties, bewijzen momenteel hun nut maar leidden 
aanvankelijk tot problemen omdat zij pas laat op de markt verschenen en de 
invoering ervan enige tijd kostte. De nationale overheden en de Commissie 
reageerden echter snel en troffen de nodige maatregelen of dienden voorstellen 
ter zake in. 
De maatregelen hebben ten doei het responsniveau van de bedrijven te verhogen: in de meeste Lid-
Staten werden hiertoe in de eerste helft van het jaar voorlichtingsen herinneringscampagnes gevoerd om 
de bedrijven te wijzen op hun aangifteverplichtingen. Deze beginnen nu vruchten af te werpen. 
Ter aanvulling op de reeds door de Lid-Staten getroffen maatregelen (herinneringen, gecorrigeerde 
informatie, verzoeken om inlichtingen, verbetering van registers, enz.) heeft de Commissie een pakket 
maatregelen voorgesteld die momenteet worden uitgevoerd: 
« opzetten van een werkgroep voor het bepalen van methodes voor aanpassing en raming van 
verzamelde gegevens; 
• voorstel voor een ontwerp-verordening, In te dienen door de Commissie, om de indiening van 
aangiften te vereenvoudigen, met name ten aanzien van de classificatie van bepaalde typen goederen, 
de verstrekking van de netto totalen voor bepaalde produkten en de aangifte van transacties met lage 
waarde; 
• de ontwikkeling van en aanpassing aan de behoeften van elke Lid-Staat van de geautomatiseerde en 
telecommunicatiemethodes; 
• voorstel voor een ontwerp-verordening van de Commissie ten einde binnen een redelijke termijn en op 
regelmatige wijze de resultaten van de Lid-Staten te verkrijgen; 
23-
invoering van een systeem voor de uitwisseling van voorlopige - geaggregeerde resultaten 
vooruitlopend op de verstrekking van de uitgesplitste gegevens. 
Tot slot dient benadrukt te worden dat de situatie in het afgelopen jaar sterk is 
verbeterd, maar nog sterk varieert van Lid-Staat tot Lid-Staat. De landen die hebben 
gekozen voor één enkele aangifte voor zowel statistische als fiscale doeleinden 
(Frankrijk, Italië) of voor twee - tegelijkertijd in te dienen aangiften (Griekenland), 
waren in staat binnen een bevredigende termijn gedetailleerde statistieken te 
verstrekken. In de andere gevallen nemen de vertragingen bij de verstrekking van de 
resultaten af. Er zijn echter nog grote inspanningen nodig om de situatie te 
regulariseren, met name ten aanzien van de verbetering van de kwaliteit van de 
informatie. In dit stadium is het merendeel der Lid-Staten van mening dat het niet 
nodig is INTRASTAT ingrijpend te wijzigen, en dat moet worden toegezien op de 
doeltreffendheid van de maatregelen die zijn voorgesteld om de situatie te verbeteren. 
V. Hulpmiddelen 
Het beheer van de interne markt behelst een fundamentele wijziging in de opdrachten 
van de Commissie, die nieuwe verantwoordelijkheden inzake toezicht en 
tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving op zich zal moeten nemen, en de 
Lid-Staten, die intenser dan ooit voorheen zullen moeten samenwerken. Deze 
wijzigingen hebben ook gevolgen voor het totale niveau van de middelen die op 
nationaal en communautair niveau zijn toegewezen met het oog op de werking van de 
interne markt. 
De bestaande hulpmiddelen kunnen in zekere mate toereikend zijn op voorwaarde dat 
ze anders worden gebruikt. Derhalve kunnen bepaalde diensten van de Commissie 
meer medewerkers beschikbaar stellen voor de toetsing van de kwaliteit van de 
nationale omzetting van het Gemeenschapsrecht, de behandeling van klachten van 
het publiek of het beantwoorden van vragen inzake de uitlegging van bestaande 
richtlijnen in zoverre zij niet langer ernstig betrokken zijn bij de ontwikkeling van en de 
onderhandeling over nieuwe communautaire voorschriften. Deze benadering kent 
echter haar beperkingen waarvan sommige reeds werden belicht in de voorgaande 
delen van dit document: de te toetsen nationale wetgeving kan zeer omvangrijk zijn, 
klachten of vragen inzake uitlegging kunnen ingewikkeld zijn, dezelfde dienst kan nog 
actief betrokken zijn bij het opstellen van voorstellen voor nieuwe wetgeving, 
waaronder enkele van het grote aantal krachtens bestaande wetgeving vereiste 
uitvoeringsmaatregelen. Ten aanzien van sommige van de genoemde opdrachten is 
het reeds duidelijk dat de bestaande hulpmiddelen niet zwaarder kunnen worden 
belast. 
De Commissie is van mening dat het doelmatige beheer van het Gemeenschapsrecht 
op het gebied van de interne markt meer middelen zal vergen dan de voorbereiding 
ervan. De huidige middelen van de Commissie in termen van mankracht of 
vastleggingskredieten zijn opvallend bescheiden in vergelijking met deze van de 
nationale diensten welke met soortgelijke opdrachten zijn belast, en de algemene 
verwachtingen ten aanzien van de verantwoordelijkheden van de Commissie. Indien 
de Commissie niet meer middelen krijgt in sommige gebieden, zal zij niet in staat zijn 
om haar taken naar behoren te vervullen. 
24 
De Commissie zal derhalve in haar voorbereiding van de voorstellen voor de 
begroting van 1995 overwegen in welke mate haar prioriteiten dienen te worden 
herzien ten einde meer rekening te houden met de beheerskosten van de interne 
markt. Sommige van de in dit programma vastgestelde maatregelen, zoals het 
overzicht van de administratieve samenwerkingsmechanismen, zullen aanvullende 
gegevens opleveren waarop bijkomende budgettaire eisen kunnen worden 
gebaseerd. De Commissie neemt aan dat zij hierbij kan rekenen op de steun van de 
Raad en het Europese Parlement. 
-25 
Deel C - Ontwikkeling van de Interne markt 
De voltooiing van het wettelijk kader zoals voorzien in het Witboek van 1985 en de 
maatregelen inzake de doeltreffende en gelijke toepassing van de 
gemeenschapswetgeving, beschreven in het voorgaande, vormen reeds een grote 
bijdrage tot een goede werking van de Interne markt. Het vrije verkeer van goederen, 
diensten, personen en kapitaal - het oorspronkelijke doel van het Witboek - zal de 
noodzakelijke grondslag vormen voor economisch herstel en de toekomstige 
concurrentiekracht van de economie van de Gemeenschap. 
Bij een dergelijke statische opvatting van de interne markt, waarin het beheer van de 
bestaande wetgeving als voldoende wordt beschouwd, wordt het economische en 
praktische potentieel van de Interne markt echter niet optimaal benut. In haar 
werkdocument van juni 1993 nam de Commissie daarom een aantal aanvullende 
maatregelen op, waarvan sommige maar beslist niet alle voorstellen voor wetgeving 
betroffen. Hiermee werd beoogd het bestaande wetgevend kader van de 
Gemeenschap een toegevoegde waarde te geven door oplossingen aan te reiken 
voor problemen die niet noodzakelijkerwijs waren voorzien in het Witboek en die 
bezwaren en prioriteiten van de marktdeelnemers weerspiegelen. 
De reactie van de markt was luid en duidelijk. Tijdens het overleg dat de Commissie 
met de marktdeelnemers voerde over haar werkdocument, bleek het standpunt dat de 
Commissie op dit terrein nog werk te verzetten heeft, alom ondersteund te worden. 
De organisaties die de industrie en het bedrijfsleven vertegenwoordigen bleken sterke 
voorstanders te zijn van een voortzetting van de harmonisatie van wetgeving op een 
beperkt aantal terreinen, zoals directe belastingen en de bescherming van 
intellectuele eigendomsrechten, terwijl kleine ondernemingen aandrongen op 
aanvullende maatregelen om hen in staat te stellen de kansen van de totstandkoming 
van de Interne markt beter te benutten. Consumentenorganisatie staan, hoewel zij de 
belofte van de Commissie de belangen van de consumenten te beschermen met 
instemming ontvingen, een nog veel ambitieuzere aanpak voor. Een groot deel van 
de gesprekspartners, waaronder het Europese Parlement en enkele nationale 
regeringen, benadrukten de noodzaak uitvoeriger in te gaan op de rol van het 
mededingingsbeleid in de werking van de interne markt. Anderen gingen in op de 
kwestie van de compatibiliteit tussen het beheer van de interne markt en de belofte 
van de Gemeenschap te zorgen voor duurzame groei zonder dat het milieu wordt 
belast. 
De andere instellingen van de Gemeenschap waren eveneens voorstander van het 
opnemen van een dynamische component in het Strategisch Programma. Het 
Europese Parlement stelde dat de Gemeenschap haar afwachtende houding moet 
afwerpen en verdere stappen dient te ondernemen om de economische groei te 
bevorderen. Het Economisch en Sociaal Comité steunde alom het standpunt van de 
Commissie inzake de ontwikkeling van de interne markt, en benadrukte daarbij de 
noodzaak van interactie met het overige communautaire beleid en van een meer 
geïntegreerde aanpak van transeuropese netwerken. De conclusies van het 
Voorzitterschap van de Interne-marktraad van 27 september ondersteunen de 
politieke wenselijkheid van een programma dat, voor zover nodig, de dynamische 
ontwikkeling van een interne markt voor de burger bevordert. 
De Commissie stelt daarom een pakket maatregelen voor dat de "tweede fase" van 
de ontwikkeling van de interne markt vormt. Deze maatregelen werden geselecteerd 
-26 
op basis van enkele grondbeginselen die in overeenstemming zijn met de nieuwe 
omstandigheden waarmee de Unie geconfronteerd wordt. 
• Allereerst is het noodzakelijk de concurrentie in de interne markt te vergroten. 
Voorkomen moet worden dat de weggenomen wettelijke belemmeringen voor 
betreding van de markt worden vervangen door concurrentiebelemmerende 
gedragingen van de marktdeelnemers. De overheden dienen scherper toezicht te 
houden op de marktwerking ten einde ervoor te zorgen dat de interne markt 
daadwerkelijk op gelijke voorwaarden door alle marktdeelnemers kan worden 
betreden. 
• Bij de ontwikkeling van de interne markt moet rekening worden gehouden met de 
uitbreiding van de beleidsdoelstellingen van de Gemeenschap overeenkomstig 
het Unieverdrag. De inwerkingtreding van laatstgenoemd verdrag betekent een 
nieuw uitgangspunt voor al het Uniebeleid. De bevestiging van het belang van 
milieu-, industrie- en consumentenbeleid, alsmede van de noodzaak van 
transeuropese netwerken, vereist een heroriëntering van het bestaande interne-
marktbeleid. 
• Het economische potentieel van de inteme markt moet optimaal worden benut 
ten einde de verwachte verbetering van de Europese concurrentiepositie en de 
economische prestaties te versnellen. Dit vereist meer flexibiliteit bij de keuze van 
de beleidsinstrumenten. In sommige gevallen zal het nodig zijn gebruik te maken 
van vertrouwde instrumenten of organisaties, zoals op het gebied van normalisatie 
en kwaliteitsverbetering. In andere gevallen, zoals het vennootschapsrecht, 
belastingen of de bescherming van intellectuele eigendomsrechten, zal het nodig 
zijn een gunstiger wettelijk klimaat te scheppen om bedrijven aan te moedigen op 
continentale schaal actief te worden. Ook de invoering van grootschalige 
infrastructuren in de vorm van transeuropese netwerken is bedoeld om deze 
doelstelling te verwezenlijken. 
• Tot slot vereist de veranderende politieke context in de Unie een nieuwe aanpak bij 
het uitstippelen van het inteme-marktbefeid. Alle belangrijke communautaire 
initiatieven op dit terrein moeten doorzichtig zijn en regelmatig beoordeeld 
worden op hun wenselijkheid. Het publiek wordt steeds veeleisender wat de 
verstrekking van informatie betreft: de burger dient op doelmatige en 
systematische wijze te worden voorgelicht over de rechten en voordelen die voor 
hem voortvloeien uit de interne markt. 
In het volgende hoofdstuk wordt daarom een brede combinatie van verschillende 
beleidsinstrumenten voorgesteld, waarvan nieuwe wetgeving slechts een bescheiden 
onderdeel uitmaakt. Een groot deel van dit programma betreft de bevordering of het 
gebruik van een niet-dwingende aanpak om de doelstellingen van de Gemeenschap 
te realiseren. Waar echter aanvullende wetgeving noodzakelijk wordt geacht voor de 
interne markt, zal deze worden uitgewerkt op basis van proportionaliteit, 
doorzichtigheid en nauw overleg, analoog met dit Strategisch Programma. De 
Commissie is voornemens waar nodig belangrijke nieuwe wetsvoorstellen in een 
vroeg stadium te publiceren ten einde belanghebbenden in staat te stellen kenbaar te 
maken of zij de wetgeving noodzakelijk achten en hoe deze gestalte dient te krijgen. 
De hierna volgende vaststelling van de terreinen waarop aanvullende wetgeving 
noodzakelijk kan zijn, vormt de eerste stap in dit proces; over elk voorstel zal nader 
overleg worden gevoerd. 
Zoals opgemerkt in Deel E hieronder, zal dit onderdeel van het Programma regelmatig 
worden geëvalueerd in het jaarlijks verslag van de Commissie over de werking van de 
Interne markt. 
27-
I. Doorzichtigheid en proportionaliteit van nieuwe communautaire 
maatregelen, doorzichtigheid van de procedures, communicatie 
en Informatie 
Doorzichtigheid van het communautaire wetgevingsproces, de wetsteksten, de 
toepassing en de gevolgen voor individuen en ondernemingen is van cruciaal belang 
om de Unie dichter bij de burger te brengen. Om de mogelijkheden van de interne 
markt in te schatten en ervan gebruik te kunnen maken moeten de onderdanen van 
de Unie bekend zijn met de wetten die op hen van toepassing zijn. Tevens moeten zij 
ervan overtuigd zijn dat nieuwe voorschriften slechts worden ingevoerd indien zij 
noodzakelijk zijn, de kosten om eraan te voldoen gering zijn, en dat zij op zich, 
alsmede tegenover bestaande voorschriften coherent zijn. De hier uiteengezette 
maatregelen moeten bijdragen aan deze doelstellingen: tevens moeten de andere 
communautaire instellingen en de Lid-Staten een rol spelen. 
1. Doorzichtigheid en proportionaliteit bij de voorbereiding van nieuwe 
communautaire wetgeving 
Ten einde te garanderen dat de communautaire wetgeving betreffende de inteme 
markt volledig coherent is, moet elk wetgevend initiatief worden beoordeeld in 
overeenstemming met een analytisch kader dat dient als leidraad voor de Commissie 
van bij de eerste fase van de voorbereidende werkzaamheden tot de goedkeuring van 
de maatregel. 
In evaluatie van de noodzaak van regelgeving door de Commissie moet geschieden 
in overleg met de betrokkenen. Een systematische procedure voor de bekendmaking 
van voornemens op wetgevend vlak van de Commissie in een beginstadium van de 
voorbereiding van voorstellen voor communautaire maatregelen zal ervoor zorgen dat 
de belanghebbenden op de hoogte zijn van het betrokken voornemen en zal tevens 
bijdragen tot de ontwikkeling van voorstellen voor wetgeving. 
Het proportionaliteitsbeginsel draagt bij tot het behouden van de samenhang door te 
garanderen dat elk optreden slechts dwingend is in verhouding tot de daadwerkelijke 
behoeften en de doelmatigheid die noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de 
doelstelling. 
Doorzichtigheid, proportionaliteit en samenhang inzake wetgeving 
De Commissie zal tegen medio 1994 op grond van een reeds in het kader van het Sutherland-rapport 
verricht eerste onderzoek systematisch® richtsnoeren voorbereiden voor de evaluatie van de 
behoefte inzake wetgeving betreffende de interne markt, de vorm die deze wetgeving dient aan te 
nemen en de interne en externe samenhang ervan. Bij deze methode wordt rekening gehouden met 
« de oorsprong van het verzoek om maatregelen, de identificatie van de betrokken communautaire 
doelstellingen; 
» de Identificatie van een belemmering van het vrije verkeer die gebillijkt is krachtens de artikelen 
36 of 56 van het Verdrag of de jurisprudentie van het Hof, of noodzakelijk is voor de rechtszekerheid of 
de goede werking van de markt ingeval wederzijdse erkenning aanleiding geeft tot practlsche 
problemen; 
« het economische effect van de voorgestelde wetgeving: voordelen voor de gehele economie (en 
niet alleen voor de rechtstreeks betrokken sector) en bijkomende kosten die zij teweeg zal brengen. De 
Commissie zal onderzoeken op grond van welke methode een dusdanige kosten/batenanalyse kan 
worden verricht, In combinatie met de door haar toegezegde verbetering en versterking van de 
beoordeling van de effecten voor bedrijven, en zai het gebruik van gedetailleerde 
kosten/batenanalyses bij het doen van voorstellen voor gemeenschapswetgeving in overweging 
28-
nemen; 
- de toepassing van het proportionaliteitsbeginsel om vast te stellen op welke wijze harmonisatie 
dient te worden tot stand gebracht in termen van het soort instrument (al dan niet dwingend) en de 
inhoud ervan ten einde te verzekeren dat de maatregel niet verder gaat dan hetgeen noodzakelijk is 
om de doelstellingen van het Verdrag veilig te stellen. Harmonisatietechnieken gaande van de 
bevordering van nlet-dwlngende Instrumenten, optionele harmonisatie en minimale harmonisatie tot 
volledige harmonisatie zullen In aanmerking worden genomen; 
- de samenhang zal ook worden verzekerd door de verbetering van de Interne overlegprocedures 
van de Commissie. 
Op 2 december 1992 hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de mededeling "Grotere 
doorzichtigheid van de werkzaamheden van de Commissie", waarin een procedure is opgenomen voor 
met name bekendmaking. Dit betreft de publikatie door de Commissie, in sommige gevallen, in het 
Publikatieblad (C-reeks) van een korte samenvatting van voorgenomen initiatieven, vergezeld van 
informatie over hoe kopteen van het document kunnen worden verkregen. De Commissie za) erop 
toezien dat deze procedure ook daadwerkelijk gevolgd wordt 
Met name het gebruik van Groenboeken zal aangemoedigd worden teneinde een grotere deelname van 
de betrokken partijen te bevorderen. 
2. Maatregelen inzake communicatie en informatie 
Ten einde baat te vinden bij de voordelen van een grote markt zonder grenzen 
moeten de inwoners van en ondernemingen in de Unie bekend zijn met de 
mogelijkheden ervan en over kanalen beschikken via welke zij hun behoeften kenbaar 
kunnen maken. Ten aanzien van verschillende aspecten van het interne marktbeleid, 
onder meer de toegang tot de rechter, administratieve samenwerking en verdere 
steun aan het bedrijfsleven, is deze behoefte bijzonder groot, meer bepaald bij 
organisaties die advies verstrekken aan kleine ondernemingen. Naar deze behoefte 
wordt tevens verwezen in de hoofdstukken van dit programma waarin de genoemde 
aspecten worden behandeld. 
De Commissie ontwikkelt een communicatiestrategie waarbij alle communautaire 
instellingen, nationale administraties en niet-gouvernementele organisaties 
systematisch en gecoördineerd betrokken worden. Hiertoe heeft de Commissie op 
30 juni 1993 een mededeling "Het informatie- en communicatiebeleid van de 
Commissie- een nieuwe benadering" goedgekeurd. Bovendien was reeds op 
5 mei 1993 een eerste besluit van de Commissie genomen, waarin de contouren 
werden aangegeven van de versterking van de informatie en communicatie ten 
aanzien van de interne markt. Het grote publiek, de jongeren, de consumenten, het 
bedrijfsleven, de voorlichtingsambtenaren van nationale administraties werden erkend 
als prioritaire doelgroepen voor 1994. Deze versterking zal worden voortgezet door 
het vaststellen van belangrijke doelstellingen (te beginnen bij gebieden waar het 
gebrek aan informatie het grootst is). Te dien einde zullen de middelen die op 
communautair en nationaal niveau beschikbaar zijn, worden samengebracht op basis 
van samenwerking met de Lid-Staten. 
Wat de rechtstreekse voorlichting betreft zal de Commissie steeds meer een beroep 
doen op mediadeskundigen met het oog op een meer professionele en gerichte 
voorlichting over de werking van de interne markt. 
De Lid-Staten bevinden zich in een goede positie om publiciteitscampagnes te 
voeren, omdat zij beschikken over eigen systemen, meer middelen en bekend zijn 
met specifieke lokale omstandigheden. De Commissie zal streven naar meer 
samenwerking met hen, bij voorbeeld door een volledige lijst van nationale en 
communautaire informatiecampagnes te publiceren en door hen de noodzakelijke 
publikaties en toegang tot gegevensbanken van de Gemeenschap te verschaffen. 
29 
Beroepsverenigingen en handelsverenigingen kunnen ook een rol spelen, hetzij 
voor eigen rekening of als tussenpersonen voor de Commissie (bij voorbeeld via de 
EIC en de bureaus) en door de informatiebehoeften van hun sectoren te verwoorden. 
Zo kunnen onder meer geregelde bijeenkomsten worden gehouden met organisaties 
die het MKB vertegenwoordigen, met het oog op een verbetering van de 
informatiestroom naar deze organisaties over relevante communautaire activiteiten. 
ai Voorlichting van de Commissie 
« Jaarlijks Verslag over de werking van de inteme markt 
- Dit verslag zal aan het eind van elk jaar worden gepubliceerd ten einde de doorzichtigheid van de 
wetgeving en de tenuitvoerlegging ervan te verbeteren. Aldus wordt de reeds in de verschillende 
verslager/ verstrekte voorlichting over de tenuitvoerlegging van het Witboek van 1985 uitgebreid tot 
de gehele werking van de interne markt. 
- Het bedoelde verslag bestaat uit twee delen: het eerste deel is politiek gericht en betreft een 
samenvatting van het verslag en de voornaamste punten die in het afgelopen jaar aan de orde waren. 
Het tweede deel behelst de meest relevante informatie over de werking van de interne markt, alsmede 
een beoordeling van de in de verschillende sectoren getroffen maatregelen. Aldus heeft het betrekking 
op de wetgeving die bestond vóór 1985, de nieuwe ontwikkelingen in het acquis communautaire en 
onderdelen van het beleid die niet in de voorstellen van het Witboek waren opgenomen. 
» Gegevensbanken 
- De voornaamste gegevensbank die voorlichting verstrekt over de inteme markt, is INFO 92. De bank 
is geleidelijk uitgebouwd met "geconsolideerde versies" van de communautaire wetgeving betreffende 
de interne markt in alle negen officiële talen van de Gemeenschap, als aanvulling bij de gegevens 
betreffende communautaire wetgeving, voorbereidende werkzaamheden en verwijzingen naar 
nationale omzettingsmaatregelen, vragen en antwoorden betreffende de interne markt en een afdeling 
over het sociale beleid. De geconsolideerde wetgeving die momenteel nog dient te worden 
opgenomen, betreft geneesmiddelen, levensmiddelen en vennootschapsrecht. Ten behoeve van het 
grote publiek wordt een nieuwe afdeling ingevoerd waarin cruciale vragen over EUROPA ZONDER 
GRENZEN worden beantwoord. Deze respons op de behoeften van het grote publiek en de 
ontwikkeling ervan zal in 1994 krachtig worden voortgezet De wijze waarop al deze informatie wordt 
verspreid, moet in overeenstemming zijn met de behoeften na 1992. Zoals vermeld onder 'toegang tot 
bijgewerkte informatie inzake nationale omzettingsmaatregelen" zal begin 1994 een onderzoek worden 
verricht en de bevindingen ervan zullen dienen als basis voor eventuele wijzigingen. De verbreiding 
van de INFO 92-gegevensbank zal verbeterd worden door deze toegankelijk te maken via de grotere 
openbare netwerken in Europa. 
- CELEX, dat voortaan beheerd wordt door het Bureau voor Officiële Publikaties, blijft de belangrijkste 
bron van volledige teksten inzake wetgeving en rechtspraak, inclusief de teksten betreffende de interne 
markt. De Commissie zal nauw contact houden met het Bureau om ervoor te zorgen dat het huidige 
moderniseringsproces een snellere invoering van teksten mogelijk maakt en daarmee de 
doelmatigheid vergroot. 
- Ten aanzien van TED (Tenders Electronic Daily), een gegevensbank voor overheidsopdrachten, zullen 
voorstellen worden ingediend om deze toegankelijker en gebruiksvriendelijker te maken. 
• Publikaties 
- Een nieuwe brochure over de interne markt in de reeks "Europa In beweging" zal begin 1994 worden 
gepubliceerd en later in het jaar worden aangevuld met dit Strategisch Programma. Het grootste 
gedeelte van INFO 92 is eveneens in de vorm van publikaties beschikbaar. In 1994 zal het worden 
uitgebreid met de vragen en antwoorden uit EUROPA ZONDER GRENZEN en de geconsolideerde 
communautaire wetgeving waarbij met de farmaceutische sector begonnen wordt De compilatie bevat 
de originele en gewijzigde teksten» 
- De Commissie bestudeert de haalbaarheid van een tijdschrift dat betrekking heeft op haar 
documentatie en gegevensbanken en tevens als contactpunt met de nationale administraties zou 
kunnen dienen. 
- De Commissie zal de publikatie van handleidingen en brochures over vergelijkende onderzoeken 
bevorderen. 
Mededeling van 2 december 1992 : werking van de interne markt van de Gemeenschap na 1992, follow-up van het 
verslag Sutherland (SEC(92)2277 def.) ; mededeling van de Commissie van 2 juni 1993 : de doelmatigheid van de 
interne markt versterken, werkdocument van de Commissie, een strategisch programma voor de inteme markt 
(COM(93)256 def.). 
-30 
- Er wordt een Europese handleiding voor consumenten op de interne markt gepubliceerd. Deze 
handleiding is bedoeld om consumenten in de Gemeenschap een eenvoudig en praktisch overzicht te 
geven van hetgeen door het consumentenbeleid van de Gemeenschap tot stand gebracht is. 
- De Commissie zal de kwaliteit en verspreiding van haar nieuwsbrief over de interne markt verbeteren; 
deze nieuwsbrief zal vanaf 1994 ten minste viermaal per jaar gepubliceerd worden, 
- Oe thans bestaande, voor migrerende werknemers bestemde handleidingen voor de nationale sociafe-
zekerhoidsstelsels worden bijgewerkt en de mogelijkheid van het verschaffen van informatie via 
andere informatiedragers, zoals videobanden en telematicadiensten, wordt onderzocht 
• Beurzen en tentoonstellingen 
Aan het begin van elk jaar zal een besluit worden genomen betreffende de deelname van de 
Commissie aan beurzen en tentoonstellingen die de ontwikkeling van de interne markt betreffen, in de 
deelname van de Commissie zal niet alleen gestreefd worden naar een sectoriöle benadering, maar 
zullen de behoeften van het grote publiek de voornaamste doelstellingen zijn. 
bi Bemiddelende instanties in het voorlichtingsbeleid 
• Het EJC-netwerk dat in het deel over de verdere verbetering van het ondernemingsklimaat is 
besproken, vormt een belangrijk contactpunt met kleine ondernemingen en de Commissie is 
voornemens opleiding inzake vraagstukken die de interne markt betreffen, te organiseren. 
• Daarnaast zullen andere bemiddelende Instanties die dicht bij de ondernemingen staan, worden 
geïdentificeerd. Deze rol kan worden vervuld door 
- beroeps- en handelsverenigingen, 
- vakbonden, 
- kamers van koophandel, 
in geval deze nog niet fungeren als gastinstelling voor de ElCs. 
• Zodra de tussenpersonen geïdentificeerd zijn, zullen zij worden verzocht hun verlangens op 
voorlichtingsgebied uiteen te zetten. 
• Er zal voor worden gezorgd dat ambtenaren van de Commissie of, in voorkomende gevallen externe 
agentschappen zoals Team Europe, seminars, bijeenkomsten of werkgroepen met deze 
tussenpersonen bijwonen ten einde toelichting te verstrekken bij hetgeen krachtens het Interne 
marktprogramma beschikbaar is+ 
• Eventueel kan door de Commissie financiële steun worden verleend ten behoeve van bepaalde 
tussenpersonen. 
• De jaarlijkse selectie van via de EIC's gevonden "succosstories" zat worden gepubliceerd. 
• De Commissie ondersteunt bij wijze van proefproject de tien grensoverschrijdende 
consumenteninformatiecentra, die opgericht zijn om het gaan winkelen in een andere Ud-Staat te 
stimuleren en burgers behulpzaam te zijn bij het oplossen van problemen waarop zij bij 
grensoverschrijdende aankopen stuiten. 
« De Commissie stimuleert het opzetten van gegevensbanken in consumentencentra in vier Lid-Staten. 
Deze onderling gekoppelde gegevensbanken zijn bedoe'J om consumenten rechtstreekse toegang te 
bieden tot informatie over consumentenwetgeving die van toepassing is op de transacties waar zij bij 
betrokken zijn. 
cl Partnerschap met de Lid-Staten 
. De Commissie zal teksten opstellen over bijzondere thema's welke verband houden met de Interne 
markt, zoals de wederzijdse erkenning van kwalificaties. Vervolgens zal zij de Lid-Staten om een eigen 
bijdrage verzoeken waarin hun specifieke "nationale" situaties worden weergegeven met het oog op de 
publicatie van een verschillende versie per Lid-Staat, hetzij: 
- op CD-ROM of 
- in gedrukte vorm. 
• in antwoord op de talloze verzoeken van uiteenlopende organisaties in de Lid-Staten zal de 
Commissie de mogelijkheden onderzoeken op gebied van gezamenlijke produktie van materiaal onder 
meer inzake overheidsopdrachten, levensmiddelen, geneesmiddelen, geconsolideerde wetgeving of 
handleidingen, De belanghebbenden zullen in het Publikatieblad worden uitgenodigd voorstellen voor 
publikatie (via conventionele of elektronische media) of reeds voltooide publikaties te presenteren met 
het oog op financiële steun van de Commissie of toelating om het logo van de Gemeenschap te 
gebruiken. 
• Ten einde te zorgen voor een doelmatige coördinatie zal de Commissie een lijst opstellen van de 
bronnen die nationaal en communautair op voorlichtingsgebied beschikbaar zijn op jaarbasis. 
-31-
• Het Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen, EUROSTAT, overweegt de 
invoering van een netwerk ter verspreiding van communautaire statistieken in samenwerking met de 
nationale bureaus voor de statistiek, ten einde EUROSTAT aldus daadwerkelijk te verbinden met de 
betrokken diensten van de Lid-Staten, Aldus wordt ernaar gestreefd de eindgebruiker ter plekke en 
doelmatig Informatie te verschaffen over de werking van de interne markt in zijn eigen taal. 
d) Het beheer van het voorlichtingsbeleid 
• Hoewel de Commissie een begrotingspost heeft voor voorlichting over de interne markt, zijn slechts 
een beperkt aantal personeelsleden beschikbaar en verdient het aanbeveling indien nodig een beroep 
te doen op deskundigen, 
Het voorlichtingsbeleid moet de volgende vier doelstellingen nastreven: 
- de vaststelling van cruciale boodschappen en thema's, 
» partnerschap met de Ud-Staten, 
- verstrekken van gespecialiseerde voorlichting, 
- optimaal gebruik maken van bestaande middelen (onder meer de INFO 92-gegevensbank. 
In de voor het grote publiek bestemde voorlichting zal aandacht worden besteed aan specifieke 
maatregelen, zoals telefonische voorlichting. Ten aanzien van de specifieke benaderingen zal beroep 
worden gedaan op de EUROBAROMETER van de Commissie met het oog op het vooraf uittesten en 
verkrijgen van feedback over bepaalde voorlichtingsmaatregelen. 
II. Verdere verbetering van het ondernemingsklimaat 
Het interne-marktprogramma was oorspronkelijk ontworpen als een middel ter 
verbetering van de omgeving waarin bedrijven in de Unie werkzaam zijn. De voltooiing 
van de interne markt biedt individuele bedrijven de mogelijkheid gebruik te maken van 
de nieuwe kansen op commercieel gebied op de markten van de andere Lid-Staten 
en maakt aldus de weg vrij voor een rendabele uitbreiding van ondernemende 
bedrijven. Het Witboekprogramma van 1985 betekende een enorme stap in de 
verwezenlijking van deze doelstelling. Nu de hindernissen op wetgevend vlak bijna 
genomen zijn, kan de aandacht worden toegespitst op aanvullende maatregelen die 
de bedrijven zullen helpen de mogelijkheden van de eengemaakte markt 
daadwerkelijk te benutten. 
Een leidraad van het Strategisch Programma is de voorkoming van overbelasting met 
regels. Het gevaar bestaat dat bindende maatregelen die afzonderlijk beschouwd 
volledig gerechtvaardigd lijken, in combinatie met andere regels, voorschriften en 
administratieve bepalingen een dusdanige cumulatieve belasting van de bedrijven, 
met name kleinere bedrijven, betekenen dat zij de bedrijvigheid, de ondernemingszin 
en de werkgelegenheid nadelig beïnvloeden. De hierna voorgestelde maatregelen zijn 
voornamelijk erop gericht de essentiële wetgeving betreffende de interne markt aan te 
vullen met optionele structuren en mechanismen, die de bedrijven moeten helpen de 
nieuwe kansen optimaal te benutten. In sommige gevallen is de Commissie evenwel 
van mening dat nieuwe voorschriften noodzakelijk zijn om de goede werking van de 
interne markt veilig te stellen. Bovendien moet ingezien worden dat in de wettelijke, 
fiscale en technische kader waarin bedrijven zich in de Gemeenschap moeten 
ontwikkelen, onvoldoende de dimensies en dynamiek van de interne markt tot 
uitdrukking komen. Er moet dringend nagedacht worden over dit gehele kader. 
Een strategie gericht op de verdere verbetering van het ondernemingsklimaat behelst 
de volgende punten: 
• Een krachtig en doelmatig mededingingsbeleid dat door communautaire en 
nationale autoriteiten gezamenlijk ten uitvoer wordt gelegd. Een dusdanig beleid is 
een wezenlijk toevoegsel bij het interne-markt-programma om te vermijden dat de 
32 
op gang gebrachte nieuwe versterking van de mededinging versmacht wordt door 
concurrentiebeperkende overeenkomsten of gedragingen, buitensporige 
concentratie van markten of een toename van de steunmaatregelen van de Staten. 
Zonder doelmatig mededingingsbeleid zal de interne markt niet ten volle vruchten 
afwerpen in termen van een verbeterde internationale concurrentiepositie van 
communautaire bedrijven of een ruimere keuze voor de consument en lagere 
prijzen. 
• De voltooiing van het juridische en administratieve kader dat noodzakelijk is 
voor een doelmatiger werking van de interne markt. Zonder vooruit te lopen op 
de resultaten van de in het voorgaande aangeduide studies, zijn aanvullende 
voorschriften noodzakelijk op gebied van vennootschapsbelasting, bescherming 
van intellectuele-eigendomsrechten en grensoverschrijdende betalingen om de 
resterende belemmeringen voor transacties en werkzaamheden binnen de Unie 
glad te strijken. Een herziening en vereenvoudiging van bestaande en 
voorgestelde wetgeving en procedures zal eveneens bijdragen tot het wegwerken 
van elke nodeloze belasting van het bedrijfsleven op regelgevend gebied. Verdere 
vooruitgang op de cruciale gebieden van vervoer en energie is van essentieel 
belang om volledig profijt te trekken van de eengemaakte markt. Ook moet 
aandacht worden geschonken aan de wetgeving en technische stand van zaken 
met betrekking tot commerciële communicatieverbindingen op de interne markt. 
• Het totstandbrengen en ontwikkelen van niet-normatieve infrastructuur voor 
de ondersteuning van de bedrijven die grensoverschrijdend werkzaam zijn. 
De Unie moet de versterking van de Europese infrastructuur voor normalisatie en 
conformiteitsbeoordeling bevorderen en de convergentie van de instrumenten voor 
kwaliteitsbeheer aanmoedigen. De Unie dient tevens optionele wettelijke structuren 
in te voeren ten behoeve van ondernemingen die in meer dan een Lid-Staat 
gevestigd zijn. Ook toegang tot distributienetten en een concurrerende 
handelssector zijn belangrijke elementen, die bedrijven in staat stellen te 
participeren in de interne markt. 
• Rekening houden met de behoeften van het midden- en kleinbedrijf. In 
overeenstemming met het meerjarenprogramma voor het MKB voor 1993-96 van 
de Commissie en overeenkomstig de resolutie van de Raad van 11 november 
zullen maatregelen moeten worden genomen om te verzekeren dat deze 
ondernemingen volledig deel hebben aan de voordelen van de interne markt. 
• Het ontwikkelen van een industriebeleid ter aanvulling op de qua concurrentie 
inherente voordelen van de interne markt, dat gericht wordt op verbetering van 
fundamenteel en toegepast onderzoek, moet leiden tot meer verband tussen 
onderzoek en bedrijfsleven en daarmee een klimaat dat commercialisering 
stimuleert, meer diffusie van beschikbare kennis en betere opleidingen en 
vaardigheden van het personeel op alle niveaus, alsmede investeringen in 
infrastructuur. 
1. Mededingingsbeleid 
De snelle en compromisloze toepassing van maatregelen om de mededinging te 
vrijwaren is een onontbeerlijke aanvulling bij de inspanningen om de juridische en 
administratieve belemmeringen van de intra-communautaire handel te slechten. 
Anders kunnen concurrentiebeperkende gedragingen vanwege ondernemingen of 
nationale autoriteiten de dynamiek op mededingingsgebied die de stuwende kracht is 
achter de economische voordelen welke van de voltooiing van de eengemaakte markt 
worden verwacht, smoren. Een sterk mededingingsbeleid zal de ondernemingen die 
33 
de door de interne markt gecreëerde mogelijkheden willen exploiteren, beschermen 
tegen de ondermijnende invloed van dergelijke gedragingen. 
De Commissie is voornemens in de toekomst haar snelle responsvermogen te 
ontwikkelen hetgeen haar in staat zal stellen doelmatig te reageren wanneer de 
werking van de interne markt wordt belemmerd door gedragingen die strijdig zijn met 
de communautaire mededingingsvoorschriften. Te dien einde moeten zorgen over 
concurrentiebeperkende praktijken en misbruik van machtsposities die aan het licht 
komen tijdens het toezicht op en de beoordeling van de werking van de inteme markt, 
systematisch worden doorgegeven aan de diensten van de Commissie die met het 
mededingingsbeleid belast zijn. Op grond van dergelijke informatie zullen de 
mededingingsautoriteiten meer gebruik maken van hun recht om op eigen initiatief na 
te gaan of inbreuk is gepleegd op de mededingingsvoorschriften, indien het probleem 
nader onderzoek billijkt. 
In de onderstaande checklist zijn de gebieden aangegeven waar de toepassing van 
de mededingingsvoorschriften volgend jaar een oplossing zullen aandragen voor de 
problemen: 
1* Prioriteiten bij de toepassing van conçurrentiebeschermende maatregelen 
De Commissie zal voorrang geven aan de volgende maatregelen: 
• het opstellen van een gedragscode en groepsvrijstellingsverordening voor geïnformatiseerde 
boekingsdiensten voor passagiersvluchten; 
• een groepsvrijstellingsverordening inzake scheepvaartconferences; 
. de uitbreiding van de werkingssfeer van de bestaande groepsvrijstellingsverordening voor 
technologie-overdracht 
2. Vereenvoudiging en doelmatige toepassing van de mededingingsprocedures 
De Commissie zal de regelingen en procedures verder stroomlijnen en vereenvoudigen met het oog op 
de bespoediging van de besluiten inzake de toepassing van het communautaire mededingingsrecht De 
Commissie is meer bepaald voornemens voorschriften te wijzigen welke verband houden met de vorm, 
de inhoud en andere detailpunten van verzoeken en aanmeldingen welke in Verordening (EEG) nr. 27/62 
zijn vastgesteld ten einde ze gebruikersvriendelijker te maken. 
3, Geplande Interpretatiemededellngen 
• richtsnoeren inzake juridische en technische aspecten van de fusieverordening (bij voorbeeld 
omzetberekening, definitie van "concentratie"); 
• mededinging betreffende concentratie* en coöperatie-joint ventures; 
• mededeling betreffende de beoordeling van handelsagentschapsovereenkomsten in het licht van 
artikel 85 van het EEG-Verdrag; 
• herziene mededeling over overeenkomsten van gering belang. 
2. Verbetering van de grensoverschrijdende betalingen 
Ondernemingen en individuele consumenten worden bij grensoverschrijdende 
betalingen geconfronteerd met de hoge kosten van overboekingen, buitensporige 
vertragingen en het tweemaal aanrekenen van kosten. Na de goedkeuring van het 
werkdocument inzake problemen welke verband houden met grensoverschrijdende 
betalingen8, in maart 1992, verbond de Commissie zich ertoe gepast op te treden, ook 
op wetgevend gebied, in geval de financiële instellingen niet de nodige stappen 
zouden zetten om de dienstverlening bij grensoverschrijdende betalingen 
doorzichtiger en doelmatiger te maken. In antwoord op deze druk heeft de Europese 
Verenigingen van Banken een reeks richtlijnen van het Europese bankwezen 
betreffende de informatie aan cliënten over grensoverschrijdende betaling op afstand 
8 SEC(92) 621 def. : De vereenvoudiging van grensoverschrijdende betalingen : het wegnemen van belemmeringen 
-34 
uitgewerkt, die op 31 december 1992 ten uitvoer moesten zijn gelegd. Niettemin 
kwam de Commissie op grond van een begin 1993 gevoerd onderzoek tot de 
bevinding dat er weinige praktische verbetering werd geboekt op het gebied van 
doorzichtigheid, kosten, vertragingen en dubbele aanrekening van kosten voor 
grensoverschrijdende betalingen. 
De Commissie zal op korte termijn haar conclusies trekken uit dit overleg. Wat daarvan ook het resultaat 
mag zijn, niet uitgesloten is de mogelijkheid van een wetgevingsinitiatief op korte termijn, indien de 
bestaande regelingen op vrijwillige basis, die de Commissie steunt, onvoldoende blijken om concreet 
vooruitgang te boeken op het gebied van de doorzichtigheid van de informatie, het voorkomen van het 
tweemaal aanrekenen van kosten en vertraging bij de uitvoering. 
3. Vervoer 
Transportmiddelen spelen een cruciale rol bij de ontwikkeling van de interne markt, 
omdat zij de kanalen vormen voor het in praktijk brengen van twee van vier 
fundamentele vrijheden, het vrije verkeer van personen en van goederen. De 
toekomstige strategie voor de tenuitvoerlegging van het communautaire 
vervoersbeleid is vastgelegd in het Witboek van 1992. In dit document wordt een 
nadere uiteenzetting gegeven van de maatregelen die genomen worden om een 
communautair kader tot stand te brengen dat duurzame mobiliteit garandeert. Alleen 
door het verwezenlijken van duurzame mobiliteit kan gezorgd worden voor een correct 
functioneren van de interne markt. 
Het programma beoogt onder meer beperkingen bij het aanbieden van 
vervoersdiensten weg te nemen, zodat de afschaffing van bestuurlijke, technische, 
fiscale, douane en andere belemmeringen volledig effectief kunnen zijn. De 
belangrijkste uitdagingen voor de Europese vervoerssector maken het bepalen van 
een verreikende en mondiale strategie noodzakelijk. De opgestelde benadering 
beantwoordt aan de eisen die de sociaal-economische omstandigheden stellen, en 
brengt bij elkaar: 
• verbetering en rationeler gebruik van de infrastructuur; 
• meer veiligheid voor de gebruikers van deze infrastructuur; 
• billijker arbeidsvoorwaarden voor werknemers in de vervoerssector; 
• meer milieubescherming; 
• versterking van de externe dimensie van de interne markt. 
De toekomstige strategie omvat ook de ontwikkeling van een beleid inzake 
infrastructuur en uitrusting, onder meer om de minder begunstigde regio's van de 
Gemeenschap volledig profijt te laten trekken van de mogelijkheden die ontstaan door 
de voltooiing van de interne markt. 
Om te zorgen voor het correct functioneren van de interne markt is het met name van 
belang dat de communautaire regels inzake concentraties en machtsposities 
toegepast worden en dat effectieve maatregelen worden genomen tegen staatssteun 
aan de vervoerssector. De noodzaak hiervan is met name groot op gebieden waarop 
nationale monopolies (vaak van openbare bedrijven) of oligopolies bestaan, zoals bij 
het spoorweg- en luchtvervoer, die traditioneel afgeschermd waren van binnenlandse 
en intracommunautaire concurrentie. Het ontmantelen van de barrières tussen 
markten die in het verleden altijd gecompartimenteerd waren, zal de weg effenen voor 
nieuwe grensoverschrijdende ontwikkelingen. 
-35-
Actlepunten 
• Op het gebied van het Internationale spoorwegvervoer zal de Commissie de nadere maatregelen 
opstellen die in Richtlijn 91/440 van de Raad bepaald zijn. 
» Wat betreft de binnenvaart onderzoekt de Commissie het toerbeurtsysteem (wachtlijst van schepen 
voor verlading van vracht) en de gevolgen daarvan voor de organisatie van de markt. 
« Voor aile transportmiddelen worden betrouwbare en vergelijkbare statistieken ingevoerd. 
« pe Commissie bereidt ook voorstellen voor inzake communautair beleid op het gebied vare 
- huur van motorvoertuigen - begin 1994; 
<* technische Inspecties van snelheidsbegrenzers voor zware voertuigen, touringcars en autobussen -
eind 1994; 
- aanpassing van tachografen aan de technische vooruitgang - begin 1994; 
* harmonisatie van nationale bewijzen voor het besturen van vaartuigen op de binnenwateren - begin 
1994. 
Zie ook het gedeelte over de transeuropese netwerken. 
4. intellectuele en industriële eigendom 
Het beleid op dit gebied moet voortdurend worden bijgestuurd ten einde rekening te 
houden met de relevante technologische ontwikkelingen. Over de internationale 
aspecten van de bescherming van intellectuele eigendom wordt steeds meer van 
gedachten gewisseld in de GATT en de WIPO. De in de interne markt reeds bereikte 
integratiegraad vereist evenwel meer gestructureerde oplossingen. De 
hoofddoelstelling van het communautaire optreden inzake intellectuele eigendom is 
het tot stand brengen van vrij verkeer van goederen welke door intellectuele of 
industriële eigendomsrechten zijn beschermd. Door belemmeringen voor de 
bescherming van intellectuele en industriële eigendom binnen de Unie weg te nemen 
en te zorgen voor een hoog niveau van bescherming kan het optreden van de 
Gemeenschap de concurrentiepositie van het bedrijfsleven ten goede komen en 
onderzoek en innovatie in de Unie stimuleren. Wat de bescherming van intellectuele 
en industriële eigendom betreft, wil de Commissie, alvorens voorstellen voor 
communautaire maatregelen op te stellen haar beproefde praktijk van overleg met de 
belanghebbenden voortzetten. 
Actiepunten 
. Ten einde naast de bestaande octrooistelsels een bijkomende mogelijkheid voor de bescherming van 
technische uitvindingen te bieden zal de Commissie de noodzaak voor een harmonisatie van nationale 
gebruiksmodellenregelingen onderzoeken. Deze vorm van bescherming van intellectuele eigendom is 
toegesneden op het stimuleren Van innovatiewerkzaamheden en de behoeften van kleine en 
middelgrote ondernemingen inzake bescherming van intellectuele eigendom. De Commissie is 
Voornemens in september 1994 een Groenboek betreffende gebruiksmodellen te publiceren. 
» Na een eerste overleg met de belanghebbenden over het copieren van geluidsopnamen en 
audiovisuele opnamen door particulieren in 1988 en een tweede overleg dat tegen eind 1993 zal 
worden beëindigd, zal de Commissie bestuderen of maatregelen gewenst zijn. 
• Auteursrecht en verwante rechten: op grond van het overleg met de belanghebbenden op gebied van 
verkoop en reproduktierechten van kunstenaars, zal de Commissie het nut en de behoefte aan 
harmonisatie van de wetgeving In overweging nemen. Ook worden de implicaties van de interne markt 
voor de doctrine van de uitputting van het auteursrecht bestudeerd. 
• Ten einde de afkalving van de daadwerkelijke bescherming van gewasbeschermingsmiddelen voor de 
geldigheidsduur van het octrooi tegen te gaan, zal de Commissie een voorstel voor de invoering van 
een bijkomend beschermingscertificaat voor gewasbeschermingsmiddelen indienen. 
36 
De Commissie zal de gevolgen van een recent arrest van het Europees Hof van Justitie inzake de 
uitlegging van artikel 6 van het EEG-Verdrag voor de communautaire maatregelen inzake intellectuele 
en Industriële eigendom onderzoeken8. Op grond van haar bevindingen zal de Commissie de 
noodzakelijke maatregelen treffen om te verzekeren dat de door het Hof vastgestelde rechtsbeginselen 
volledig effect sorteren. 
5. Vennootschapsrecht 
Het vennootschapsrecht is een gebied waarop onvoldoende voortgang wordt geboekt 
op communautair niveau. Niettemin behouden de doelstellingen waar de 
Gemeenschap via haar pogingen tot harmonisatie op het gebied van 
vennootschapsrecht en de financiële verslaglegging naar streeft, hun waarde. Deze 
doelstellingen zijn de mobiliteit van bedrijven om hen in staat te stellen de vruchten 
van de eengemaakte markt te plukken, gelijke concurrentievoorwaarden voor 
ondernemingen die in verschillende Lid-Staten gevestigd zijn, het stimuleren van 
commcerciêle banden tussen de Lid-Staten, het bevorderen van de 
grensoverschrijdende samenwerking tussen ondernemingen en het eenvoudiger 
maken van grensoverschrijdende fusies en acquisities. Passende maatregelen van de 
Gemeenschap zijn noodzakelijk om een juridisch kader te scheppen dat 
grensoverschrijdende vestiging en investeringen makkelijker maakt en dat de 
discrepanties tussen het vennootschapsrecht in de verschillende Lid-Staten, die 
dergelijke activiteiten ontmoedigen en benadelen, glad te strijken. Aandacht moet met 
name besteed worden aan de communautaire eisen inzake financiële verslaglegging, 
waarmee ook de invloed van de Gemeenschap op het internationale debat over 
harmonisatie op het gebied van de financiële verslaglegging vergroot kan worden. 
Het juridische kader op het gebied van het vennootschapsrecht heeft in de jaren 
zeventig en tachtig belangrijke veranderingen ondergaan. Niettemin worden bepaalde 
voorstellen nog steeds in de Raad en zelfs in het Parlement geblokkeerd (voorstellen 
voor een vijfde, tiende en dertiende richtlijn). Bepaalde problemen, met name in 
verband met het overbrengen van hoofdkantoren en fusies tussen bedrijven, die van 
beslissend belang zijn voor de mobiliteit van ondenemingen op de eengemaakte 
markt, zijn het onderwerp van het voorstel voor een statuut van de Europese 
vennootschap. Hiermee zou de ondernemingen een flexibel instrument ter 
beschikking gesteld worden, dat hun mobiliteit zou bevorderen. De pogingen om dit 
statuut goed te keuren, moeten worden voortgezet. Ook moet de Commissie, op basis 
van de veelomvattende raadpleging van de Lid-Staten, bestuderen of haar voorstel 
voor een dertiende richtlijn betreffende overnamebiedingen tegemot komt aan de 
behoeften van het bedrijfsleven en of overnamebiedingen als middel ter reallocatie 
van ondernemingen op de eengemaakte markt aan min of meer gedetailleerde 
regelgeving op communautair niveau onderworpen moet worden. 
Actiepunten 
• Naast het voortzetten van haar inspanningen om bedrijven de middelen te verschaffen voor hun 
vestiging op de interne markt, is de Commissie voornemens zich fundamenteel te bezinnen op het 
juridische kader voor bedrijven op de eengemaakte markt, ten einde te bepalen welke de optimale 
omstandigheden zijn voor hun ontwikkeling op deze markt en welke middelen gebruikt moeten worden 
om deze omstandigheden ie creëren. Deze bezinning moet in de loop van 1994 uitmonden in een 
mededeling, mogelijk vergezeld van voorstellen voor maatregelen, om de Lid-Staten en 
belanghebbenden te raadplegen. 
Arrest van 20 oktober 1993 : zaken C-92/92 en C-326/92. Dit arrest is nog niet gepubliceerd 
37-
Een aantal problemen op het gebied van de financiële verslaglegging zijn nog niet expliciet geregeld in 
de bestaande jaarrekeningsrlchtlijnen, Wijziging van deze richtlijnen om de betreffende problemen op 
te lossen en de vergelijkbaarheid van rekeningen te verbeteren, stuit op moeilijkheden en leidt 
waarschijnlijk niet binnen een acceptabele termijn tot concrete resultaten, in de plaats hiervan zal de 
Commissie met spoed andere instrumenten ter bevordering van de convergentie onderzoeken, in 
samenwerking met de nationale instellingen voor standaarden voor financiële verslaglegging, de Lid-
Staten en andere belanghebbenden, Deze discussies zullen gebaseerd zijn op de beginselen die zijn 
opgenomen in de bestaande richtlijnen voor de financiële verslaglegging. Ook zal rekening worden 
gehouden met internationale ontwikkelingen en zal getracht worden deze te beïnvloeden. 
De Commissie zal zich bezinnen over mogelijke maatregelen ter verbetering van de vergelijkbaarheid 
van de door ondernemingen bekendgemaakte financiële gegevens. Een dergelijke maatregel kan de 
grensoverschrijdende handef en investeringen vergemakkelijken en de ontwikkeling van een Europese 
kapitaalmarkt bevorderen. 
Tevens zullen inspanningen worden geleverd om de rol, positie en verantwoordelijkheden van de door 
de wet voorgeschreven accountant te verduidelijken, onder meer via een omschrijving van de 
aansprakelijkheid jegens de onderneming en derden. Deze maatregel moet de betrouwbaarheid van 
de bekendgemaakte financiële gegevens verhogen. 
De Commissie zal zich tevens bezinnen over de manier waarop bij de tenuitvoerlegging van het 
nationale recht rekening kan worden gehouden met de banden tussen in verschillende Lid-Staten 
gevestigde dochter- en moederondernemingen. Met deze vereenvoudiging wordt ernaar gestreefd 
passende verplichtingen op te leggen aan moederondernemingen in geval de betrokken activiteiten op 
dit niveau worden uitgeoefend, alsmede de verplichtingen te wijzigen in het licht van de behoeften van 
het concern (bij voorbeeld samenwerkingsovereenkomsten met bepaalde wettelijke waarborgen). 
6. Het tot stand brengen van een belastingstelsel dat voordelig is voor het 
bedrijfsleven 
a) Indirecte belastingen 
Afgezien van de onvermijdelijke problemen bij het tot stand brengen van een nieuw 
stelsel, die snel zijn overwonnen, heeft het algemene stelsel goed gefunctioneerd, 
waarmee het vrije verkeer van goederen mogelijk is gemaakt. De economische 
subjecten hebben echter duidelijk gemaakt dat bepaalde reeds goedgekeurde 
regelingen niet flexibel zijn, met name in het geval van de BTW, op het gebied van 
belastbare overdrachten, werk op contractbasis, bepaalde diensten en 
werkzaamheden betreffende roerende materiële goederen, kettingtransacties en 
driehoekstransacties. 
Voor deze problemen, die zijn onderzocht in het kader van het "Comité d'écoute" voor 
ondernemingen, zijn praktische oplossingen gevonden; indien dit niet mogelijk was 
zijn of worden met betrekking hiertoe door de Commissie wetgevingsinitiatieven 
ontplooid. De richtlijn van 14 december 1992 heeft driehoekstransacties aanmerkelijk 
vereenvoudigd. Over andere vereenvoudigingsmaatregelen zal de Commissie vóór 
eind februari 1994 nieuwe voorstellen doen. 
Sedert 1 januari 1993 is sprake van onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven 
(een gemeenschappelijk minimum van 15 % voor het standaard BTW-tarief) en de 
accijnsrechten, hetgeen heeft gezorgd voor de verwezenlijking van een van de 
fundamentele beginselen van de eengemaakte markt: de vrijheid voor de Europese 
consument om hetgeen hij wenst, inclusief belastingen te kopen in de Lid-Staat van 
zijn keuze, ongeacht het land waarvan hij ingezetene is. 
Bij de werking van bijzondere regelingen voor de verkoop van goederen aan 
eindverbruikers (postorderverkoop en verkoop van nieuwe voertuigen aan 
particulieren) zijn bepaalde moeilijkheden gerezen vanwege de complexiteit van de 
ingevoerde regelingen en de verplichtingen die deze opleggen aan de partijen. 
-38-
De enige bevredigende oplossing voor dit probleem is de overgang naar een 
definitieve regeling, waarbij de BTW 'm het land van oorsprong betaald wordt. 
In elk geval moet de behandeling van het intracommunautaire handelsverkeer worden 
herzien in het licht van de opgedane ervaring en om de belastingtarieven voor 
transacties binnen een Lid-Staat nader tot elkaar te brengen; hiertoe zal de 
Commissie vóór eind 1994 een richtlijn inzake een definitieve BTW-regeling 
voorstellen 
Hoewel het functioneren van de nieuwe algemene accijnsregeling niet tot grote 
moeilijkheden geleid heeft, zal de Commissie in 1994 een voorstel indienen voor een 
vereenvoudigingsrichtlijn om bepaalde moeilijkheden, zowel voor de betrokken 
partijen als de nationale overheden, in verband met de toepassing van een aantal 
bijzondere bepalingen zoals verkoop op afstand te overwinnen. Bovendien zal de 
Commissie het niveau van de accijnzen opnieuw moeten onderzoeken in het licht van 
de opgedane ervaring en van verschillende andere vormen van beleid die door de 
Commissie zijn aanbevolen, zoals het milieubeleid, gezondheidszorg en 
energiebeleid. 
De maatregelen van de Commissie op het gebied van de indirecte belastingen betreffen onder meer: 
• follow up van haar inspanningen op het gebied van de BTW en accijnsrechten, en in samenwerking 
met de belastingdiensten voorstellen doen voor een richtlijn om het functioneren van de regelingen te 
vereenvoudigen; 
• op het gebied van de administratieve samenwerking zuilen de ad hoc comité's die worden voorgezeten 
door de Commissie, in 1994 hun coördinerende werkzaamheden voortzetten; de Commissie zat 
verslag uitbrengen over de werking van het VIES-systeem en de ervaringen hiermee; 
» het rapport over en het voorstel voor de overgang naar een definitief BTW-stelsel zal voor 
. 31 december 1994 ingediend worden. 
b) Directe belastingen 
De leidraad van het communautaire beleid inzake directe belastingen is het elimineren 
van dubbele belastingheffing op grensoverschrijdende activiteiten en tegelijkertijd 
ervoor te zorgen dat wel ten minste eenmaal belasting betaald wordt. Concrete 
maatregelen zoals de voorstellen voor richtlijnen inzake rente en royalties, 
verliescompensatie en de voorgenomen uitbreiding van de moeder-dochterrichtlijn en 
de concentratierichtlijn zijn reeds voorgelegd aan de Raad. Al deze maatregelen 
worden volledig gesteund door de ondernemingen en zouden aanzienlijk bijdragen tot 
de verbetering van het belastingklimaat waarin grensoverschrijdende activiteiten 
worden gepland en uitgevoerd. 
De goedkeuring van deze maatregeien betekent slechts een gedeeltelijke oplossing 
van het probleem van de dubbele belastingheffing. De richtsnoeren die zijn 
neergelegd in de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europese 
Parlement ingevolge het Ruding-verslag10 verschaffen een uitvoerige blauwdruk voor 
verder communautair optreden op dit gebied. 
10 Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europese Parlement ingevolge de conclusies van het studiecomité 
onder voorzitterschap van de heer Ruding en betreffende richtsnoeren op het gebied van de belastingen op 
ondernemingen in het kader van de verbetering van de interne markt (SEC(92) 1118,26.6.92). 
39 
MftPMRteP 
a) Dubbele belasting van ondernemingen: 
» Op grond van de richtsnoeren in het Ruding-verstag zal de Commissie maatregelen voorstetien om 
dubbele belastingheffing weg te werken. Deze maatregelen kunnen de vorm krijgen van een algemene 
verplichting om alle vormen van grensoverschrijdende dubbele belastingheffing af te schaffen, dan wei 
van een gefaseerde benadering waarvoor de prioriteiten in samenspraak met de Lid-Staten 
vastgesteld worden. 
« Toenemende belastingconcurrentie kan de allocatie van hulpbronnen op de eengemaakte markt 
beïnvloeden. Voor twee soorten problemen moeten oplossingen worden gevonden: 
- het eerste onderdeel is het gebruik van belastingmaatregelen om zeer mobiele factoren, zoals 
financiële diensten, aan te trekken; 
- het tweede betreft de verschillen In de verdragen die inzake dubbele belastingheffing zijn afgesloten 
tussen de Lid-Staten en derde landen. 
* De Commissie zal aandringen op een grotere coördinatie in de benadering van dubbele­
belastingverdragen tussen Ud-Staten en derde landen. Grote discrepanties tussen Lid-Staten leiden 
tot distorsies van het kapitaatverkeer, aangezien de kapitaalstromen van en naar de rest van de 
wereld worden afgeleid via de Lid-Staten met de gunstigste fiscale behandeling van kapitaalstromen 
met het betrokken derde iand, 
* De geregelde gedachtenwlssellngen tussen de hoofden van de nationale diensten op het gebied van 
directe belastingen zullen worden opgevoerd met het oog op de tenuitvoerlegging van de beleidslijnen 
welke zijn vastgesteld in antwoord op het Ruding-rapport. Deze betreffen ook meer samenwerking op 
het gebied van de wederzijdse bijstand en het ontwikkelen van beleid dat verenigbaar is voor alle 
partijen, waar uiteenlopende stelsels elkaar in ongunstige zin beïnvloeden. 
« De Commissie zal de procedures vereenvoudigen voor de toepassing van communautaire wetgeving 
en bilaterale belastingverdragen die Voorzien in de afbouw of afschaffing van bronbelastingen. 
# Maatregelen zijn nodig om te zorgen voor een gelijke behandeling van grensoverschrijdende 
beleggingen van aanbieders van financiële diensten, daar waar de beheersfondsen in het kader van 
verschillende bilaterale verdragen tussen de Lid-Staten over dubbele belastingheffing niet op dezelfde 
wijze, behandeld worden. 
b) Het midden* en kleinbedrijf 
• Versterking van de zelffinancieringscapaciteit van ondernemingen die niet de rechtsvorm hebben van 
vennootschappen, tn de meeste Lid-Staten is de herinvestering van winsten door de bedoelde 
ondernemingen belast tegen het marginale tarief van de inkomstenbelasting, hetgeen over het 
algemeen hoger is dan het tarief van de vennootschapsbelasting dat van toepassing is op de 
herinvestering van winsten door vennootschappen. Derhalve worden investeringen door 
zelffinanciering van niet-vennootschappen benadeeld. Een oplossing voor dit probleem kan erin 
bestaan dat de herinvestering van winsten van niet-vennootschappen wordt belast tegen het tarief van 
de vennootschapsbelasting. 
• De overdracht van ondernemingen: in veel Lid-Staten is de overdracht van een onderneming die niet 
de rechtsvorm heeft van een vennootschap, in geval van overlijden van de eigenaar vaak zwaar 
belast, waardoor het voortbestaan van de onderneming in gevaar kan worden gebracht Een tweede 
probleem voor ondernemingen met activa in verschillende Lid-Staten betreft de successierechten. 
Van de 66 mogelijke bilaterale betrekkingen tussen de Lid-Staten vallen er slechts 12 in de 
werkingssfeer van overeenkomsten ter voorkoming van dubbele belastingheffing inzake 
successierechten. Derhalve streeft de Commissie naar het elimineren van het risico van dubbele 
belasting in geval van overdracht van de eigendom van een onderneming. De Commissie zal een 
voorstel voor een Aanbeveling betreffende problemen In verband met de overdracht van 
ondernemingen voorleggen aan de Raad In het eerste halfjaar van 1994. 
« Vermindering van de administratieve beperkingen voor het MKB. Kleine en middelgrote bedrijven zien 
vaak af van uitbreiding van hun activiteiten in andere Ud-Staten door middel van een vaste inrichting, 
omdat zij bevreesd zijn voor de enorme administratieve tast van het moeten naleven van andere 
belastingwetgeving. De Commissie onderzoekt daarom de mogelijkheid om permanente inrichtingen 
in andere Lid-Staten tijdens de aanloopfase te onderwerpen aan de belastingwetgeving van de Lid-
Staat waar het bedrijf zijn hoofdkantoor heeft. 
• Voorstel voor een definitie van de vaste inrichting (VI) van kleine en middelgrote ondernemingen: 
Momenteet deinzen kleine en middelgrote ondernemingen er vaak voor terug om grensoverschrijdend 
actief te zijn wegens de bijkomende administratieve belasting die een dergelijke stap meebrengt De 
Commissie onderzoekt daarom de mogelijkheid om winsten die door een vaste Inrichting of een 
filiaal van een kleine of middelgrote onderneming in een andere Lid-Staat tijdens de 
aanloopfase worden geboekt, te laten beiasten in de Lid-Staat waar het hoofdkantoor is 
gevestigd. Het voordeel van een dusdanige maatregel bestaat erin dat de betrokken ondernemingen 
40 
de administratieve last die do omgâng met de directe-belastingdiensten in de betrokken Lid-Staat 
meebrengt, ontlopen. Voorts ?.ou diî leiden tot een automatisch in rekening brengen van winsten 
verlies van deze ondernemingen in do onderscheiden Lid-Staten. 
• Risicokapitaal: De Commissie zai Sevens voorstellers doen om de fiscale belemmeringen Inzake 
het gebruik van risicokapitaal! door nol IVÎK8 af te schaffen. Venture capitalfondsën lijden vaak 
onder dubbele belastingheffing op hun Inkomsten, eerst op het niveau van het fonds en vervolgens op 
de uitkering van de winst aan d© belegger. Deze moeilijkheden zijn nog groter, als hetzelfde fonds In 
meer dan één Lid-Stsat wenst fe investeren. 
o) Belastingheffing op grenstiférUcra 
# Oe Commissie zal binnenkort overgaan tot het geven van duidelijke richtsnoeren voor het oplossen 
van fiscale problemen welke betrekking hebbon op de onderdanen van de Unie die werkzaam zijn in een 
andere Lid-Staat dan do Lid-Staat v/aar zij verblijf houden. Met deze richtsnoeren wordt er in het 
bijzonder naar gestreefd te garanderen dat de belastingfaciliteiten op niet-discriminerende wijze worden 
verleend. 
d) Levensverzekeringen en pensioenfondsen 
• De verschillende fiscale behandeling var» verzekeringsprodukten bemoeilijkt ten zeerste de goede 
werking van de interne rnarki insake vsr^ekeringsprodukten. Het arrest van het Hof van Justitie in de 
Bachmann-zaak is in dit opzicht van bdang. In het arrest is erkend dat in bepaalde omstandigheden 
Lid-Staten gerechtigd zijn geen belastingfaciliteiten ten behoeve van 
levensverzekeringscontracten tt. verlenen ten aanzien van overeenkomsten welke zijn gesloten met 
verzekeringsmaatschappijen, dio niet in het betrokken land gevestigd zijn, met het oog op het 
veiligstellen van de samenhang van het nationale belastingstelsel. 
7. Bijwerken van regelingen op het gebied van Europese normalisatie, 
conformiteitsbeoordeiinci en kwaliteit 
a) Europese normalisatie 
De "nieuwe aanpak inzake technische harmonisatie" heeft de Europese normalisatie 
en conformiteitsbeoordeling op de voorgrond geplaatst in de campagne om de 
technische handelsbelemmeringen van de handel binnen de Unie weg te werken. 
Belemmeringen die voortspruiten uit verschillen tussen nationale normen en 
certificatievereisten, blijven bestaan. De Gemeenschap heeft derhalve een groot 
belang bij het steunen van de verdere ontwikkeling van de infrastructuren op het 
gebied van Europese normalisatie, conformiteitsbecordeling en kwaliteit, ten einde te 
verzekeren dat het afbouwen van de overblijvende technische handelsbarrières zo 
snel en doelmatig mogelijk verloopt. Bovendien zijn de instrumenten op het gebied 
van Europese normalisatie en conformiteitsbeoordeling een waardevol middel bij de 
tenuitvoerlegging van andere beleidsvormen (onder meer inzake milieu, energie, 
levensmiddelenkwaliteit, veiligheid op de werkplaats en transeuropese netwerken). 
Op grond van diepgaande gedachtenwisselingen tussen de onderscheiden diensten 
zal de Commissie begin 1984 een verslag voorleggen waarin de potentiële rol van 
Europese normen op deze beleidsterreinen worden belicht. 
Ten einde maximaal gebruik te maken van de potentiële bijdrage van de Europese normalisatie aan de 
doelmatige werking van do interne markt, stelt de Commissie voor op onderstaande gebieden 
maatregelen te nemen; 
• financiering van de Europee raorniaiicatle; in 1P94 *al de Commissie opnieuw onderzoeken op 
Welke wijze de Europese normali&stie op middellange termijn kan worden gefinancierd. In dit 
onderzoek wordt ernaar gestreefd nn to gaan op welke wijze de middelen die door de Lid-Staten, de 
Gemeenschap en de particuliere sscîor In nationale en Europese normalisatie worden geïnvesteerd, 
het beste op één lijn ku;*nc.*t v/ord:n gebracht met het oog op de ontwikkeling van een 
hormalisatiestelsel dat in overeenstemming is met do behoeften van het communautaire bedrijfsleven. 
41 
• het maximaliseren van de voordelen van Europese normalisatie; het Is essentieel dat de 
werkprogramma's van de Europese normalisatie-instellingen nauwkeurig worden afgestemd op de 
behoeften en prioriteiten van de eengemaakte markt. De Commissie zal erop toezien dat de bijdrage 
van de Gemeenschap aan de normalisatie gaat naar normalisatieprojecten die de grootste 
meerwaarde meebrengen In termen van marktintegratie en verwezenlijking van ander communautaire 
beleid. 
• grotere doorzichtigheid; er zullen stappen ondernomen worden om de zichtbaarheid van normen te 
verbeteren alsmede om de methode en resultaten van de Europese normalisatie toegankelijker en 
begrijpelijker te maken voor de marktdeelnemers* De Commissie zal overleg plegen met de Europese 
normalisatie-instanties met het oog op het houden van een uitgebreid openbaar onderzoek inzake de 
technische waarde van voorstellen voor Europese normen. In dit overleg moet bijzondere aandacht 
worden besteed aan de aanpassingen die de overschakeling naar de nieuwe norm kan meebrengen 
voor dé ondernemingen, in het bijzonder het MKB. Bovendien zal de Commissie jaariijks verslagen 
samenstellen over de voortgang Inzake het toezicht op het gebruik van normen In het 
communautaire beleid en de Vooruitgang op het gebied van het opstellen van Europese 
normen die door de Commissie zijn opgelegd. 
• een behoorlijke coördinatie van de Europese normalisatie-activiteiten; samenhang tussen de 
activiteiten en produkten van de Europese normalisatie-instanties moet worden bevorderd, onder meer 
vla de ontwikkeling van onderling overeengekomen werkprogramma's. 
• normen en onderzoek; de banden tussen normalisatie en onderzoek zullen worden ontwikkeld via de 
bevordering van doelmatige en tijdige overdracht van onderzoeksresultaten naar de normalisatie en in 
het bijzonder door de communautaire steun voor onderzoek dat gericht is op het verschaffen van 
wetenschappelijke gegevens die noodzakelijk zijn voor normalisatie-activiteiten. De Commissie zal 
steeds meer aandacht besteden aan het exploiteren van de resultaten van de communautaire uitgaven 
op O&O-gebled welke verband houden met normalisatie, meettechniek, meting en keuring in de 
context van het Vierde kaderprogramma Inzake onderzoek en ontwikkeling (de door de Commissie 
voorgestelde uitgaven bedragen 188 è 250 miljoen ecu). 
« het veilig stellen van de doelmatigheid van Europese telecommunicatienormen; Europese 
telecommunicatienormen (ETS) welke door het ETSI zijn opgesteld, worden niet snel omgezet of 
opgenomen in de lijst van nationale normen, en worden te vaak genegeerd door netwerkbeheerders en 
telecommunicatiediensten. De Commissie zal voorstellen dat aan een groter aantal ETS de status 
van geharmoniseerde normen wordt toegekend. 
b) Conformiteitsbeoordeling en kwaliteit 
Dit beleid is gericht op het bevorderen van de ontwikkeling van een 
gemeenschappelijk "kwaliteitsklimaat" dat de bedrijven de mogelijkheid biedt 
produkten, diensten en produktieprocédés op communautaire basis te ontwikkelen en 
in de handel te brengen via verwijzing naar onderling erkende criteria en concepten 
inzake kwaliteit. Aangezien kwaliteit door het marktmechanisme is bepaald en 
kwaliteit van belang is voor het concurrentievermogen van de ondernemingen, is elke 
poging om het gebruik van specifieke instrumenten inzake kwaliteit via regelgeving op 
te leggen aan de markt misplaatst en gevaarlijk. In de plaats daarvan zal de 
Gemeenschap streven naar de bevordering van een vrijwillige overschakeling naar 
instrumenten voor kwaliteitsbeheer, die ervoor zorgen dat produkten of diensten 
welke in overeenstemming zijn met deze regeling, in de gehele Unie worden aanvaard 
wat betreft wettelijke vereisten en marktvereisten. 
De "nieuwe aanpak inzake technische normalisatie" en de "globale aanpak op het 
gebied van de conformiteitsbeoordeling" hebben de grenzen van het overheidsbeleid 
inzake technische specificaties uitgebreid tot gebieden die het opleggen van 
dwingende technische regelingen overschrijden. De Gemeenschap en de nationale 
autoriteiten zijn er zich momenteel van bewust dat normalisatie, 
conformiteitsbeoordeling en andere instrumenten die gebruikt kunnen worden bij het 
kwaliteitsbeheer van ondernemingen, belangrijke aspecten zijn van het bedrijfsklimaat 
en kunnen bijdragen tot de succesvolle ontwikkeling van het communautaire 
bedrijfsleven. De overheden hebben een belangrijke rol te spelen bij het 
aanmoedigen van meer kwaliteit door middel van de invoering van geschikte prikkels 
42-
en structuren en het betrekken van kwaliteitsproblemen in de tenuitvoerlegging van 
andere beleidsvormen. De Commissie maakt een begin met werkzaamheden voor het 
opstellen van een communautair kwaliteitsbeleid, dat tegen eind 1994 voltooid moet 
zijn. 
Een kwaliteitsbeleid zal de volgende onderdelen hebben: 
• steun aan de integratie van kwaliteitsoverwegingen en een belofte vanwege de ondernemingen om te 
streven naar de hoogste kwaliteit in alle stadia van de kwallteltsketen (ontwerp, produktie, dienst na 
verkoop, enz<)< 
• de aanmoediging van wederzijdse erkenning van resultaten en certificaten van 
conformiteitsbeoordelingsinstantles en kwaliteitscertificatie-instituten via erkenning van 
gemeenschappelijke normen (EN 45000) en deelname aan Europese netwerken en infrastructuren die 
verbonden zijn met de Europese Organisatie voor Keuring en Certificatie (EOTC). 
v passende Europese normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures spelen een belangrijke rol in het 
communautaire kwaliteitsbeleid. Voor bepaalde produkten en diensten betekent de overeenstemming 
met erkende normen en certificatie een middel om aan bepaalde kwaliteitsvereisten te voldoen. De 
grotere aandacht voor de uitbouw van een gecoördineerd kwaliteitsstelsel zal de druk van de markt 
om de instrumenten inzake kwaliteit beter op één lijn te brengen verhogen; 
« het verzekeren van de daadwerkelijke coördinatie en integratie van nationale maatregelen inzake 
kwaliteitsbeleid; 
• de integratie van de doelstellingen van het kwaliteitsbeleid In andere communautaire beleidsvormen 
(onder meer het regionaal beleid, maatregelen ter ondersteuning van het MKB, maatregelen ter 
ondersteuning van Industriële herstructurering van de Industrie); 
é de invoering van een waamemingspost op het gebied van kwaliteit; 
« de bevordering van het gebruik van geschikte kwaliteitstechnieken in de dienstverlening; 
• de ontwikkeling van alle aspecten van kwaliteit in de sectoren landbouw en levensmiddelen via 
specifieke instrumenten voor de verschillende landbouwprodukten en horizontale maatregelen onder 
meer ten behoeve van de biologische landbouw en andere milieuvriendelijke technieken. 
8. Aandacht voor het MKB 
Het MKB is het fundament van de economie van de Unie, het vertegenwoordigt 99% 
van het aantal ondernemingen in de Unieen zorgt voor 70% van de 
werkgelegenheid in de particuliere sector. Derhalve is het een vergissing het MKB 
te behandelen als een homogene groep die voor dezelfde uitdagingen en kansen 
gesteld wordt. De Commissie zal erop blijven toezien dat het betrokken 
communautaire beleid is toegesneden op de behoeften van het MKB. Via de 
Structuurfondsen bij voorbeeld levert de Gemeenschap een belangrijke bijdrage aan 
het medefinancieren van maatregelen ten behoeve van het MKB. Uit waardering voor 
de mogelijkheden van het MKB als motor voor werkgelegenheid en welvaart in de 
Unie heeft de Raad een meerjarenprogramma van de Commissie voor 1993-1996 
goedgekeurd dat gericht is op de bevordering van de ontwikkeling van kleine en 
middelgrote ondernemingen. In deze context heeft de Commissie een belangrijke rol 
te spelen in het beter bekendmaken van kleine en middelgrote ondernemingen met 
relevant beleid en relevante marktontwikkelingen. De bestaande kanalen voor het 
verstrekken van voorlichting en advies zullen worden versterkt en opgewaardeerd en 
de Commissie zal actief bijdragen aan de verspreiding van "best-practices" en 
vernieuwende oplossingen voor problemen waarmee het MKB wordt geconfronteerd. 
Bovendien is de Commissie voornemens een aantal horizontale maatregelen te 
treffen die bestemd zijn om de belemmeringen die het MKB beletten ten volle de 
vruchten te plukken van de eengemaakte markt, te slechten. In overeenstemming met 
de besluiten van de Raad betreffende het MKB van 11 november 1993 zullen de 
maatregelen vooral gericht zijn op onderstaande punten. 
-43-
Act ie punten 
» financiële problemen van het MKB; vele kleine en middelgrote ondernemingen zijn 
ondergekapitaliseerd en krijgen moeilijk toegang tot bruikbare financiering, omdat 2ij onvotdoende 
zakelijk onderpand kunnen bieden. Er moet snel een vervolg komen op de maatregelen die door dé 
Europese Raad van Edinburgh en Kopenhagen getroffen zijn en die een eerste antwoord van de 
Gemeenschap op deze problematiek vormen. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de 
ontwikkeling van operationele instrumenten. Alle voordelen moeten t^t) goede komen aan de 
uiteindelijke begunstigden, het MKB. Met andere maatregelen moet de toegang van het MKB tot 
krediet en financiering verbeterd worden. Een bijzonder aspect van deze problematiek zijn de 
betalingstermijnen. In het spoor van het werkdocument van de Commissie en het daaropvolgende 
overleg over het probleem van vertragingen in handelstransacties, zullen in de eerste helft van 1994 
voorstellen bestudeerd worden om deze moeilijkheden te verlichten. 
« steun aan het MKB bij de aanpassing aan de procedures inzake normalisatie/ certificatie en 
kwaliteitsgarantie; alle kleine en middelgrote ondernemingen moeten toegang hebben tot uitvoerige 
informatie over bestaande Europese normen en ontwerp-normen en bij het opstellen van normen dient 
rekening te worden gehouden met hun belangen. Zelfs kleine en middelgrote ondernemingen die niet 
overwegen om grensoverschrijdend werkzaam te zijn, kunnen geconfronteerd worden met 
normalisatie- en conformiteitsbeoordelingsregelingen op lokaal niveau welke voortspruiten uit 
Europese normalisatie en conformiteitsbeoordeling. Dit ruime publiek van kleine en middelgrote 
ondernemingen moet volledig op de hoogte gehouden worden van alle nieuwe ontwikkelingen die op 
hen betrekking hebben. Voorstellen voor praktische maatregelen ter verspreiding van de 
zogenaamde "best-practices'* en maatregelen om het MKB bij te staan bij de aanpassing aan 
wijzigingen inzake normalisatie en conformiteitsbeoordelingsvereisten zullen worden 
opgesteld op basis van een onderzoek van de huidige maatregelen in het kader van het 
EUROMANAGEMENT-programma. 
De Commissie zal aandacht besteden aan de manieren waarop handelsverenigingen die het MKB 
vertegenwoordigen, nauwer betrokken kunnen worden bij de Europese normatisatie. 
• het openstellen van overheidsopdrachten voor het MKB; het MKB ondervindt moeilijkheden om 
daadwerkelijk deel te nemen aan de mededinging ten aanzien van deze overeenkomsten wegens de 
lastige administratieve vereisten en de behoefte aan samenwerking met betrouwbare partners in de 
Lid-Staat waar de opdrachten worden gegund. De Commissie zal in het tweede halfjaar van 1994 een 
uitvoerige toelichting publiceren bij de stappen die een onderneming moet zetten alvorens een 
aanbieding voor een overheidsopdracht in een andere Lid-Staat in te dienen. 
De Commissie zal tevens in het eerste halfjaar van 1994 een lijst van concrete maatregelen ter 
verbetering van de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten in andere Lid-Staten ter 
overweging voorleggen aan de Raad.. 
Deze maatregelen zullen onder meer mogelijkheden aangeven waarmee: 
- het BC-NET en de BSO-netwerken gebruikt kunnen worden om een partnerschap tot stand te brengen 
tussen ondernemingen ten einde rechtstreeks of als onderaannemers mee te dingen bij 
overheidsopdrachten; 
- opleidingsprogramma's inzake overheidsopdrachten kunnen worden aangepast aan de specifieke 
behoeften van het MKB; 
- de kwaliteit van het beschikbare advies inzake overheidsopdrachten van openbare en particuliere 
instanties kunnen worden opgewaardeerd, meer bepaald in achtergebleven gebieden; 
- voorlichting kon worden verstrekt ter verbetering van de toegang tot toeleveringsmogelijkheden; 
- hét Tenders Electronic Daily (TEDHnformatiesysteem toegankelijker en gebruiksvriendelijker kan 
worden gemaakt; een belangrijk proefproject met een informatiesysteem voor overheidsopdrachten 
(SIMAP) wordt begin 1994 gestart 
» administratieve vereenvoudiging - De Commissie zal het systeem voor de beoordeling van de 
gevolgen voor het bedrijfsleven dat gericht is op het identificeren van alle administratieve 
moeilijkheden waarmee het MKB te kampen heeft om baat te vinden bij een voorgenomen 
communautair initiatief of om het na te leven, verder ontwikkelen. De beoordeling van de gevolgen 
voor het bedrijfsleven zal worden versterkt door middel van kosten-batenanalyses waar zulks haalbaar 
en dienstig is. 
• overdracht van ondernemingen - De overdracht van ondernemingen raakt alle bedrijven, maar is in 
het bijzonder een probleem voor kleine bedrijven en familiebedrijven. Een groeiend aantal bedrijven is 
niet in staat een oplossing te vinden voor de overdrachtsproblematiek en is gedwongen te sluiten. De 
Commissie zal daarom de Raad een aanbeveling doen toekomen betreffende de problematiek van de 
bedrijfsoverdracht (zie ook de paragraaf over "directe belastingen"). 
44-
9. Commereiëie communicati® en de media 
De Commissie zal een Groenboek over commerciële communicatie goedkeuren om 
een samenhangend ©n doorzichtig communautair beleid op dit gebied te 
bewerkstelligen en tevens om mogelijke nieuwe belemmeringen voor het vrij verkeer 
van commerciële communicatiediensten (reclame, sponsoring, direct marketing, 
produktpromotie, enz.) ie voorkomen. De voornaamste onderdelen van dit Groenboek 
worden hieronder samengevat. 
1. Groenboek inzake coromsreFSte i:ymrnunicatie 
De Commissie zal medio 1994 &«-.r< ïïrofciiooek inzake commereiëie communicatie publiceren waarin de 
aard en de omvang van de beser^rneringeri op wetgevend en technologisch gebied worden onderzocht 
die alle vormen van commerciële communicatie in de weg staan zoals reclame, sponsoring* direct 
marketing, produktpromotie <=r yeraakkirttjen. Dit initiatief vormt de eerste breed-opgezette en serieuze 
poging van de Commissie on: deze vraagstukken aan ïe pakken. Verder zal het Groenboek gebaseerd 
zijn op breed overleg en contacter mer aile betrokken partijen, met inbegrip van het bedrijfsleven, de 
verrichters van communicËueo'ie.n£i>ar H consumentenorganisaties. De resultaten van dit overleg en de 
conclusies van een onderzoek onde: rfe dingen die zich mei commerciële communicatie bezighouden 
zullen eind februari 1994 worden gepubliceerd, in het daarop volgende Groenboek zal de eventuele rol 
van de Commissie worden gc-schetei v.m hei oog op het vergemakkelijken van grensoverschrijdende 
commerciële communicatie, ritereii rforSer. drie grote terreinen van communautaire betrokkenheid 
overwogen: 
• De Commissie kan els. cod* :-'.>;-;'; -, 
van de markt verspreidt &\ •• «OÏ »?r- -/• 
• de Commissie kan, eer1 nmc-j-r v-\ 
nieuwe 'moeilijkheden «r IA. 
wetgevingsmaatregei&h *r. <:t „nçt 
nieuwe technologieéss it, vocrkora-E-i.. 
» de Commissie fen neï sniiialisr n&v,™ 
wetgeving op het gebied i'?u corners, CJ; inwint optreden, waarbijzij informatie over de ontwikkeling 
ar< specifieke maatregelen analyseert; 
'•-r. 'nzake "markttoezichP en aldus trachten het ontstaan van 
:., vén een onvoldoende coördinatie van nationale 
K. tenuitvoerlegging van de voorschriften met betrekking tot 
•i cJ. div opstelling van een overzicht per land van de nationale 
communicatie. 
2. Mediadiensten 
Wat de mediadiensten bt-uc»!. *••!;»- • 
verkeer van mediadiensten ••*-. ••• ; 
spoedeisende prcbierr'.-si'. o 
• Beoordeling ven dt .V-K ;.; 
mediaconcentratie ;r ;.< ':i :• < . 
over de noodzaak Vc-r; oc.s«. 'M.-, ..-
• Tevens zal een cïocjü.r •. - -
televisie- en audic-:.iiu.---iri'r *•••:;", • 
maatregelen, wsunn ;..', <J 
kunnen spelen bij -\ v.--!.^ 
signaaldecodeertoesie!<2i. '<-.-téi ;li 
bescherming van gecoüï.-.rtV tlç; --*. «snial prubiemen die de vrijheid van vestiging en het vrij 
•:-vu yrnïi: goedereïï in de weg staan. Om enkele van de meest 
• >rAé oo cie volgende twee fronten actie ondernemen; 
;• /: ;<••-, E.C-. s op óEsis van het Groenboek "Pluralisme en 
.*•. -îcrnfe ss! de Commissie begin 1994 een besluit nemen 
/f.!•>:.!"£ ;QÏ o** wSyenciorn van de media. 
; . -=;!' ;-.*'3r 06 bescherming var, gecodeerde signalen voor 
• •'.': -'oCvTsenv za! worden onderzocht of nieuwe communautaire 
,-, >=.:".r.v.vsische vooruitgang rekening wordt gehouden, een rol 
:/; ,OK technische belemmeringen voor de handel in 
!•'•:• vale zs\ worden voorzien in de noodzaak van effectieve 
ion <eqen piraterij. 
10. Handei en dssiflbui 
Efficiënte en concu.ierep t ii.r.vi «n distributiesystemen, waardoor produkten die 
in een Lid-Staat worc-^r »-r '-:,.:;:;^ ;o een andere Lid-Staat onder commercieel 
aantrekkelijke omstandi^net'^r' r, cie handel kunnen worden gebracht en 
gedistribueerd, zljv riooczvx-.ïjk - i«:; voordelen van de interne markt volledig te 
kunnen benutten. Hier^e JSa i^ncócht te worden besteed aan een verbeterde 
toegang tot distributieneiwerùsn. v.fi dienen de betrekkingen tussen bedrijven in 
ontwikkelde en minder <y«.£wj*Ke!c> regio's, tussen grote en kleine ondernemingen en 
tussen ondernemingen m vfTfccHi'ercdft üd-Staten te worden gestimuleerd. In dit 
45 
verband zal de Commissie het nauw overleg met de vertegenwoordigers van de 
handel- en distributiesector voortzetten in het kader van het Comité voor Handel en 
Distributie, en met de Lid-Staten door middel van regelmatige bijeenkomsten met 
ambtenaren, directeuren-generaal van handel en deskundigen. Bovendien zal de 
Commissie actie ondernemen langs de volgende lijnen; 
Het opzetten, in samenwerking met de Lid-Staten, van een geïntegreerd systeem voor de 
verzameling, verwerking en verspreiding van homogene statistieken inzake handel en distributie op 
communautair niveau. Het verzamelen van betrouwbare en gedetailleerde gegevens is een 
voorwaarde voor het formuleren van verder communautair beleid op dit gebied. 
De tweede fase van het initiatief "COMMERCE 2000", waarmee wordt beoogd de integratie van 
nieuwe technologieën ter verbetering van interne communicatie, voorraadbeheer, logistiek en 
distributie te bevorderen, zal binnenkort ingaan. Er zal een grotere nadruk worden gelegd op de 
ontwikkeling van het grensoverschrijdend aspect van de projecten die in deze tweede fase worden 
gesteund, 
De Commissie zal zelfregulering, in de vorm van vrijwillige gedragscodes op het gebied van 
betaalmiddelen, franchiseovereenkomsten en postorderverkoop blijven ondersteunen als een manier 
om door de markt aangedragen oplossingen voor problemen op Europees niveau inzake handel en 
distributie te ontwikkelen. 
De publikatie van brochures tegen het eind van 1994 waarin communautaire en nationale 
voorschriften met betrekking tot de kleinhandels- en distributiesector uiteen worden gezet op het 
gebied van de vrijheid van vestiging, het vennootschapsrecht, de consumentenbescherming en de 
planning van de energievoorziening in stedelijke gebieden. 
11. Energie 
Doel van de voltooiing van de interne energiemarkt is om de verschillende 
energiebronnen voor de consumenten toegankelijker te maken in het kader van een 
meer concurrerende markt welke de energievoorziening een bredere basis zal 
verschaffen en aldus de continuïteit van de voorziening te verbeteren. 
Ten einde de concurrentie daadwerkelijk te vergroten en de mogelijkheden voor 
bedrijven in de energiesector te verruimen bestaan er een aantal maatregelen, 
initiatieven en richtsnoeren die zowel op de inteme als op de internationale dimensie 
betrekking hebben. 
1. Interne dimensie 
« Voor begeleidende maatregelen is een belangrijke rol weggelegd. In dit verband is het energiebeleid 
van de Commissie erop gericht de verschillen tussen de regio's van de Unie te verkleinen met 
betrekking tot toegang tot energiebronnen, energieafhankelljkheid, de structuur en de continuïteit van 
de voorziening. Actie wordt ondernomen in het kader van de planning van de energievoorziening in 
regio's en stedelijke gebieden en de Structuurfondsen. 
• Oe ontwikkeling en versterking van transeuropese energienetwerken Is van het grootste belang. De 
Commissie bereidt thans communautaire "richtsnoeren'* voor. Door middel van deze netwerken kan 
een diversificatie van energiebronnen tot stand worden gebracht en kunnen daardoor tevens de 
toevoerkanalen met gebieden buiten de Gemeenschap worden uitgebreid. 
• Een gecoördineerd energiebeleid met betrekking tot reservevoorraden en crisismaatregelen blijft een 
ander zwaartepunt. 
2. Internationale dimensie 
• Het Energiehandvest zal een wettelijk kader bieden voor het handelsverkeer in energieprodukten, 
Investeringen en samenwerking met de voormalige planeconomieën. Dit houdt meer kansen voor het 
bedrijfsleven, diversificatie en continuïteit van de voorziening in. 
• Bilaterale programma's inzake technische bijstand voor de republieken van de voormalige Sovjet-Unie 
en voor de landen van Oost- en Midden-Europa, in combinatie met associatieovereenkomsten en 
andere betrekkingen en programma's, dragen, hoewei zij bedoeld zijn om de economische 
46-
ontwikkeling en algemene stabiliteit te bewerkstelligen, bij tot de continuïteit van de energievoorziening 
op lange termijn. 
tegen dezelfde achtergrond blijft de versterking en verdieping van de dialoog tussen producenten en 
consumenten, met name in Noûrd-Afrîka en de landen rond de Middellandse-Zee, van essentieel 
belang. 
III. Verdere verbetering van het klimaat voor consumenten 
De inteme markt is niet alleen voor het bedrijfsleven tot stand gebracht, en zij zal niet 
behoorlijk kunnen functioneren zonder een omvangrijke en doeltreffende deelneming 
van de consumenten. De burgers hebben, als consumenten, het recht om van een 
fellere concurrentie en een grotere keuze van goederen en diensten te profiteren, 
terwijl ervoor wordt gezorgd dat hun veiligheid en andere fundamentele belangen 
naar behoren worden beschermd. Tegelijkertijd kunnen goed geïnformeerde 
consumenten met hun marktkeuzen de positieve gevolgen van een geïntegreerde 
markt voor de economie versterken. Er is derhalve voor de consumenten een 
sleutelrol weggelegd bij het streven naar de verwezenlijking van de doelstellingen van 
het interne-marktprogramma. 
Naast de in andere delen van dit programma genoemde maatregelen die zonder meer 
de consumenten ten goede zullen komen, zoals een grotere doorzichtigheid van de 
communautaire wetgeving en specifieke op consumenten gerichte 
voorlichtingsactiviteiten, meent de Commissie dat andere wetgevingsmaatregelen 
noodzakelijk zouden kunnen zijn om ervoor te zorgen dat de consumenten de 
Gemeenschap als een werkelijk geïntegreerde markt kunnen opvatten. De prioritaire 
gebieden in dit verband zijn juridische en commerciële garanties en financiële 
diensten. 
De Commissie stelt dan ook de volgende acties voor; 
« Op basis van de openbare reacties op het in oktober 1992 gepubliceerde Groenboek betreffende 
garantie op consumptiegoederen en service na verkoop, die tegen april 1994 worden verwacht, zal de 
Commissie in de tweede helft van 1994 met passende voorstellen komen. 
• Met betrekking tot financiële diensten is de Commissie voornemens zich met de volgende 
vraagstukken bezig te houden: 
- Onderzocht zal worden in hoeverre de regels inzake doorzichtigheid voor andere vormen van 
consumentenkrediet, zoals die welke in de Richtlijnen 87/102/EEG en 90/88/EEG zijn vervat, op 
hypothecair krediet kunnen worden toegepast. Begin 1995 zal een ontwerp-voorstel worden 
ingediend. 
- De aanbeveling van 1988 betreffende betaalsystemen met inbegrip van betaalkaartsystemen, zat 
worden herzien en wordt mogelijkerwijs omgevormd tot een bindend instrument. Een besluit zal 
eind 1994 worden genomen. 
- De hierboven reeds genoemde actie met het oog op de vergemakkelijking van grensoverschrijdende 
betalingen zal ook aan individuele consumenten ten goede komen. 
* De Commissie zal zich bezinnen over de mogelijke vorm en inhoud van maatregelen om de veiligheid 
van bepaalde diensten die, met de voltooiing van de Interne markt, een grotere grensoverschrijdende 
dimensie krijgen, te verbeteren. 
-47-
IV. De relatie tussen duurzame ontwikkeling en de interne markt 
De voltooiing van de interne markt en de strijd tegen de achteruitgang van het milieu 
zijn niet met elkaar in tegenspraak. Zij ondersteunen elkaar. Deze bijzondere relatie 
wordt reeds in de Europese Akte erkend en wordt versterkt door artikel 2 van het 
Verdrag waarin duidelijk wordt gesteld dat de voltooiing van de inteme markt een 
belangrijk middel is om, onder andere, "een duurzame en niet-inflatoire groei met 
inachtneming van het milieu" tot stand te brengen. 
Het najagen van economische voordelen op korte termijn ten koste van de 
economische partners en het milieu dient plaats te maken voor een instelling die de 
basis legt voor een grotere doelmatigheid en concurrentiekracht, zowel binnen de 
Unie als op internationaal niveau, met het oog op een duurzamere economische 
ontwikkeling op lange termijn. Op internationaal niveau zal de Commissie 
inspanningen ondersteunen om een internationaal kader te ontwikkelen voor de 
oplossing van handelsconflicten die een gevolg zijn van de toepassing van nationale 
of regionale milieubeschermingsmaatregelen. Bovendien zal de Commissie 
toekomstige pogingen ondersteunen om de regels en vrijwaringsmaatregelen die in 
de GATT-code inzake technische handelsbelemmeringen zijn vervat te versterken, 
zodat milieuvoorschriften niet worden misbruikt met het doel het handelsverkeer 
kunstmatig te belemmeren. 
Het milieubeleid van de Unie heeft een zeer belangrijk punt bereikt. Na de UNCED-
Overeenkomsten, en overeenkomstig het Verdrag betreffende de Europese Unie en 
het Vijfde Communautaire Programma voor het Milieu wordt een geïntegreerde 
aanpak ontwikkeld om ervoor te zorgen dat het meest doelmatige beleid wordt 
toegepast om een duurzamer sociale en economische ontwikkeling mogelijk te 
maken. Dit is niet alleen van cruciaal belang voor het milieu zelf maar ook voor het 
succes van de interne markt op lange termijn. Dit succes hangt af van de 
bestendigheid van het beleid op het gebied van industrie, energie, vervoer, visserij en 
toerisme, dat op zijn beurt afhankelijk is van het vermogen van het milieu om het te 
steunen. Veel milieuproblemen zoals klimaatverandering, verzuring en afvalstoffen 
kunnen slechts worden aangepakt door een samenspel van de voornaamste 
marktdeelnemers en sectoren, niet alleen via wetgeving doch tevens door 
gebruikmaking van een uitgebreide en geïntegreerde combinatie van andere 
instrumenten zoals normen en/of certificatiesystemen, vrijwillige regelingen of 
economische instrumenten. Dit samenspel kan het beste tot stand worden gebracht 
binnen een communautair kader, omdat anders het gevaar bestaat dat de 
ondernomen acties niet hun volledige effect zullen bereiken of dat de integriteit van 
de interne markt op het spel wordt gezet. Dit kader moet echter niet zijn bedoeld als 
keurslijf, en dient ook niet als zodanig te worden opgevat. Het moet flexibel genoeg 
zijn om alle betrokkenen te stimuleren hun verantwoordelijkheden op zich te nemen 
en een optimale combinatie van instrumenten te ontwikkelen en toe te passen die op 
hun plaatselijke en regionale omstandigheden zijn toegesneden doch die niet leiden 
tot onnodige en ongerechtvaardigde concurrentiedistorsies. 
Hoewel sinds de vaststelling van de Europese Akte vooruitgang is geboekt, dienen 
nog een aantal kwesties te worden opgelost voordat de tenuitvoerlegging van het 
Vijfde Communautaire Programma volledig in overeenstemming kan worden gebracht 
met de werking van de interne markt, in 1994 zal de relatie tussen de interne markt en 
duurzame ontwikkeling nader worden uitgewerkt 
48 
* Milieu en concurrentievermogen: in haar mededeling van 18 november 199211 benadrukt de 
Commissie de potentiële voordelen van een integratie van milieu-overwegingen in de ontwikkeling van 
produkten en diensten en produktieprocessen in die zin dat het concurrentievermogen op de 
communautaire en wereldmarkten wordt versterkt. Doeltreffende actie op dit gebied zou met name 
communautaire bedrijven op de internationale markten het voordeel van de initiatiefnemer geven. 
Communautaire acties zoals de eco-labels en de milieu-effectrapportage, alsmede passende fiscale 
stimulansen zouden kunnen worden gebruikt om de ontwikkeling van deze strategieën door bedrijven 
van de Unie te ondersteunen. 
« Afvalstoffen; de Commissie zal voorstellen uitwerken waarbij het beginsel van het vrij verkeer van 
goederen in overeenstemming wordt gebracht met de bijzonderre regelgeving inzake afvalstoffen. 
. Het onderzoeken van voorgestelde nationale milieumaatregelen om na te gaan of zij verenigbaar zijn 
met de interne markt: het huidige voorstel om het toepassingsgebied van Richtlijn 83/189 uit te 
breiden tot vrijwillige overeenkomsten of economische instrumenten welke bestemd zijn om, onder 
andere, milieudoelstellingen te verwezenlijken, vormt een middel om op dit gebied vooruitgang te 
boeken. 
V. De totstandbrenging van transeuropese netwerken 
In het werkdocument van de Commissie van juni 1993 wordt de noodzaak van een 
gecoördineerde en samenhangende aanpak bij de ontwikkeling van deze netwerken 
beklemtoond. Hierbij moeten de aspecten inzake onderlinge koppeling, 
interoperabiliteit en toegang tot de netwerken worden geïntegreerd. De ontwikkeling 
van de netwerken moet immers door de vraag worden bepaald en worden 
onderworpen aan de regels van de markt. In het Witboek inzake groei, 
concurrentievermogen en werkgelegenheid wordt de nadruk gelegd op de noodzaak 
om prioritair geachte projecten te verwezenlijken waarbij een strategie wordt 
voorgesteld om de tenuitvoerlegging ervan te bespoedigen. Het beleid inzake 
netwerken kan evenwel slechts bijdragen tot economische groei welke verder gaat 
dan de projecten zelf indien horizontale acties worden ondernomen om de 
totstandbrenging van deze transeuropese netwerken te vergemakkelijken. 
De in het Strategisch Programma vervatte voorstellen vormen een aanvulling op de 
voorstellen van het Witboek. Zij moeten, met inachtneming van de kenmerken die 
iedere sector eigen zijn, op positieve wijze bijdragen tot de tenuitvoerlegging van 
titel XII van het Verdrag betreffende de Unie en tot het wekken van vertrouwen bij de 
betrokkenen, of het nu gaat om de overheid, de industrie, de banken of de 
exploitanten van netwerken. In deze voorstellen worden de maatregelen geschetst die 
nodig zijn om het beleid op het gebied van netwerken op communautair niveau te 
coördineren, de deelneming van de particuliere sector in de financiering ervan te 
stimuleren en de interoperabiliteit van de netwerken te verzekeren. Daarnaast moet 
eraan worden herinnerd dat de verschillende financiële instrumenten een aanzienlijk 
aantal projecten die deel uitmaken van de transeuropese netwerken, mede 
financieren. 
11 Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement : Industriële mededinging en 
milieubescherming 
49 
1. Het bevorderen van de geliikqerichtheid van belangen en coördinatie 
De moeilijkheden die zich voordoen bij het vaststellen van prioriteiten en projecten 
van gemeenschappelijk belang zijn welbekend, evenals de reden hiervoor: 
uiteenlopende belangen en prioriteiten op nationaal niveau, het ontbreken van een 
toekomstgerichte visie en een onaangepast wettelijk juridisch en administratief kader. 
In het vooruitzicht van een grotere integratie van de Europese vervoer-, 
telecommunicatie- en energie-infrastructuur dient de coördinatie op communautair 
niveau te worden versterkt ten einde het Europees belang geleidelijk een plaats te 
geven in de nationale dimensie van de netwerken en een optimaal gebruik van de 
beschikbare middelen te maken met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. 
Actiepunten 
« De goedkeuring door de Raad van de structuurschema's van de netwerken, waarin mogelijke 
richtsnoeren zijn opgenomen voor de ontwikkeling van de netwerken op middellange termijn, vormt de 
eerste etappe in deze richting. Deze schema's zijn opgesteld na overleg op Europees niveau, waarvan 
uitbreiding raadzaam zou zijn, en zij spelen een fundamentele rol bij de beslissing om enkele 
communautaire instrumenten te bestemmen voor prioritair geachte projecten in de Lid-Staten en de 
desbetreffende regio's. De door de Commissie verrichte werkzaamheden hebben reeds geleid tot de 
goedkeuring van vier schema's op het gebied van vervoer door de Raad. Andere schema's zijn nog bij 
de Raad en het Parlement in behandeling terwijl de Commissie voornemens is zeer binnenkort een 
aantal nieuwe voorstellen in te dienen (zie tabet in bijlage 2). Thans worden werkzaamheden verricht 
om: 
- de reeds voorgestelde schema's door de Raad en het Parlement te doen goedkeuren; 
• de aanvullende voorstellen die thans worden voorbereid in te dienen bij de Raad, het Parlement, het 
ESC en het nieuwe Comité van de Regio's; 
- de integratie van de netwerken in de ruimte en tussen de verschillende vormen van vervoer te 
bevorderen, in het bijzonder op het gebied van vervoer waar thans een multimodaal plan worden 
uitgewerkt; 
- de gebieden vast te stellen die rechtstreeks met de doeltreffendheid van de netwerken verband 
houden, zoals de kwaliteit van de geboden diensten en de verschillende voorwaarden waaraan moet 
zijn voldaan, en passende voorstellen te doen; 
» De versterking van strategische en operationele samenhang vormt de tweede etappe. De algemene 
plannen vormen noodzakelijke Instrumenten om het TEN-beieid ten uitvoer te leggen, maar zonder 
verdere coördinatie zouden deze tot een verzameling ingewikkelde en gefragmenteerde 
werkzaamheden kunnen leiden. Om een globale strategie voor TEN's aan te houden, een streven dat 
bij de totstandbrenging van de interne markt als zodanig succesvol is gebleken, zal het nodig zijn de 
verschillende instrumenten te coördineren, de vereiste middelen tussen de sectoren te verdelen en 
toezicht te houden op de geboekte vooruitgang. Er dient derhalve een besluit te worden genomen over 
de instelling van een passend coördinatiemechanisme om de samenhang met het oog op de 
tenuitvoerlegging van het TEN-beleid te versterken. De Commissie zal binnenkort specifieke 
voorstellen indienen. 
« De verbetering van het statistisch instrument is noodzakelijk om een beter inzicht te krijgen in de 
behoeften. Er is dikwijls gewezen op het gebrek aan vergelijkbare en betrouwbare statistische 
informatie op het gebied van infrastructuur In de Gemeenschap. Dit manco kan slechts worden 
verholpen met de actieve steun van de Lid-Staten. De Gemeenschap moet worden uitgerust met 
geschikte waarnemingsapparatuur zoals normalisatiemethoden en meetinstrumenten. Het Bureau 
voor de statistiek van de Gemeenschappen zal in de eerste helft van 1994 passende voorstellen doen. 
Op het gebied van telecommunicatie houdt dit in dat de middelen moeten worden verstrekt voor het 
verrichten van een diepgaande analyse van de dienstenmarkt. 
• Een diepgaand onderzoek naar de sleutelrol die bij de ontwikkeling van de energie- en 
vervoersnetwerken voor de Europese steden is weggelegd en, daarnaast, naar de bijdrage die 
transeuropese telecommunicatienetwerken kunnen leveren tot de harmonische ontwikkeling van deze 
steden. Bij de formulering van een nieuwe Europese aanpak inzake infrastructuur moeten de 
knooppunten en verbindingsaders gelijktijdig aan de orde komen. Bij de diensten van de Commissie 
worden thans de gevolgen van de transeuropese netwerken voor de ontwikkeling van de stedelijke 
structuur bestudeerd. Naar aanleiding van de resultaten van deze analyses zou de Commissie in 1995 
passende voorstellen kunnen Indienen. 
« De ontwikkeling van een toekomstvisie, de uitwisseling van gegevens en een uitvoerige bezinning op 
communautair niveau over de toekomstige ontwikkeling van de infrastructuurnetwerken moeten 
50 
worden bevorderd. De Commfóóio & voornemens inspanningen van de overheid of van particuliere 
zijde te steunen welke erop ;ïljn gericht do communautaire planning en de dialoog tussen de 
belanghebbende partijen (projectontwikkelaars, netwerkexploitanten, industrie, universiteiten, 
nationale, regionale en plaatselijke overheden) te stimuleren. Een eerste particulier initiatief dat door 
de Commissie wordt gesteund betreft da oprichting van een Europees Centrum voor onderzoek inzake 
infrastructuurwerken (CEE!) dat door d6 Ronde Tafel van de Europese Industriëlen (ERT) op touw is 
gezet. 
2. Het stimuleren van particuliere investeringen 
De huidige druk op de nationale begrotingen maakt de financiering van transeuropese 
netwerken steeds problematischer. Er moet meer worden gedaan om de particuliere 
investeringen in grote infrastructuurprojecten te stimuleren en eventuele obstakels die 
hierbij in de weg staan te overwinnen. 
Het stimuleren van de deelneming van particuliere beleggers in TEN-projecten zal op 
middellange termijn de groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid in de 
Unie rechtstreeks beïnvloeden omdat hierbij infrastructuurprojecten worden 
ontwikkeld die anders niet of met aanzienlijke vertraging zouden worden uitgevoerd. 
Hoewel over de financiering van specifieke projecten per geval zou moeten worden 
besloten (zie de specifieke voorstellen in het Witboek) zouden de 
marktvoorwaarden in algemene zin kunnen worden verbeterd om de risico's voor 
de overheden tot een minimum te beperken en een passende compensatie te bieden 
voor de risico's die de particuliere sector neemt. De Gemeenschap moet een 
actievere rol spelen als katalysator van particuliere investeringen. 
Actiepunten 
a) Het vaststellen van een wettelijk kader dat aanzet tot een grotere betrokkenheid van de 
particuliere sector 
Hoewei het noodzakelijk is om een evenwicht te bewaren tussen het rendement van investeringen en de 
maatschappelijke functie van grote infrastructuurprojecten, moeten de voorwaarden inzake particuliere 
investeringen beter op elkaar worden afgestemd om dergelijke Investeringen in netwerken in de gehele 
interne markt te stimuleren, Voor het mededingingsbeleid Is een belangrijke rol weggelegd met 
betrekking tot de ontsluiting van nationals markten (zie deel A IV hierboven). In veel gevallen dient het de 
regelgeving zorgvuldig te" worden acngepast om een flexibel kader tot stand te brengen voor de 
ontwikkeling van grensoverschrijdenda netwerkprojecten. Er moet evenwel een uitvoerige analyse worden 
gemaakt van de bestaande wettelijk© en reglementaire belemmeringen die de betrokkenheid van de 
particuliere sector bij de netwerken zouden kunnen verhinderen. Wanneer de resultaten van deze 
analyses beschikbaar komen kunnen specifieke voorstellen worden ingediend (eind 1994). 
b) Het verbeteren van de administratieve procedures ten einde de planning van investeringen in 
Infrastructuurwerken te bespoedigen 
Een belangrijk element voor de ontwikkeling van netwerken wordt gevormd door de vereenvoudiging van 
administratieve procedures en het verminderen van vertragingen tijdens het proces van planning. Een 
veelvoud van administratieve behsndeüngsstadia en ingewikkelde overleg- en besluitvormings* 
procedures verlengen dit proces vrn planning van infrastructuurprojecten en zijn frusterend voor 
investeerders en gebruikers terwijl zij do kosten en risico's van infrastructuurprojecten verhogen. 
• Öe Üd~Staten dienen de thans gevolgd© methoden inzake do behandeling van ingediende projecten te 
herzien ten einde de procedures te vereenvoudigen en de planning van infrastructuurwerken te 
bespoedigen, De Commissie overweegt ©er; handleiding inzake de "best practice" in de Gemeenschap 
op te stellen welke voor de openbare autoriteiten als maatstaf kan dienen. 
• Als onderdeel van de pogingen van de Commissie om de rol van de Verklaring van Europees Belang 
. uit te breiden zullen de betrokken partijen medio 1994 duidelijke richtsnoeren en adviezen ontvangen 
over de vormen van beleid waarin de Commissie een belang stelt, met name op het gebied van het 
milieubeleid, het mededingingsbeleid en hot beleid op het gebied van overheidsopdrachten. 
51-
c) Het aantrekken van Institutionele beleggers en kleine beleggers op de financiële markten van 
de Unie met het oog op de financiering van projecten op het gebied van transeuropese 
netwerken 
Sommige projecten voor transeuropese netwerken zijn zonder meer financieel rendabel voor de 
particuliere sector In deze gevallen kan de rol van de openbare sector worden beperkt tot het 
verschaffen van een passend wettelijk en bestuursrechtelijk kader. Bovendien zou de Verklaring van 
Europees Belang de belangstelling van de particuliere sector kunnen vergroten doordat de toegang tot 
communautaire financiële instrumenten wordt vergemakkelijkt en bepaalde administratieve procedures 
worden bespoedigd (zie onderstaande voorstellen). 
In het geval van projecten die noodzakelijk zijn voor het functioneren van het netwerk doch die niet 
voldoende inkomsten met zich brengen om particuliere beleggers aan te trekken, dient een financiële 
bijdrage van de overheid in overweging te worden genomen. De gewone vorm is een subsidie, maar er 
zijn ook alternatieven zoals rentesubsidies, belastingfaciliteiten of garanties bij leningen. De mogelijkheid 
om dergelijke instrumenten op communautair niveau te ontwikkelen wordt bestudeerd, met name wat 
betreft het aantrekken van institutionele beleggers en kleine beleggers. Tot de in bespreking zijnde 
voorstellen behoren een innovatieve benadering van garanties en verzekeringen in het kader van het EIF, 
de toekenning van rentesubsidies in combinatie met communautaire leningen of leningen van de ElB, 
belastingfaciliteiten om langlopend kapitaal aan te trekken of het verschaffen van eigen vermogen in het 
kader van het EIF voor nieuwe infrastructuurprojecten. In de tweede helft van 1994 zal een mededeling 
worden gepubliceerd met gedetailleerde voorstellen. 
d) De Verklaring van Europees Belang alt katalysator voor het wekken van de belangstelling van 
beleggers voor projecten inzake transeuropese netwerken. 
Oe voornaamste kenmerken van de vernieuwde Verklaring zouden als volgt kunnen worden samengevat: 
• Oe Verklaring van Europees Belang kan als merkteken worden gebruikt, waaruit het voornemen van 
de Gemeenschap blijkt om eventuele administratieve en juridische problemen op zo kort mogelijke 
termijn te regelen ten einde de voortgang van het project mogelijk te maken; 
• specifieke vervolgacties in verband met de Verklaring zouden kunnen worden ondernomen om 
particulier kapitaal te helpen aantrekken, zoals: 
- de terugbetaling van de kosten van voorbereidende studies bij succesvolle VEB-projecten; 
- prioritaire bestudering van de uitbreiding van leningen door het Europese Investeringsfonds, wanneer 
dat eenmaal is opgericht; 
- actieve "sponsoring" door de Commissie van succesvolle projecten in financiële markten van de Unie; 
- het in aanmerking komen voor deelneming in het eigen vermogen door het EIF, wanneer de 
voorschriften van het EIF dit toelaten; 
- belastingfaciliteiten voor de obligatie-emissies met betrekking tot VEB-projecten. 
3. Het tot stand brengen van interoperabiliteit 
Uiteenlopende reglementaire vereisten en technische specificaties en de veelheid 
en diversiteit van administratieve structuren en bestuurlijke regelgeving verhinderen 
grensoverschrijdende interoperabiliteit en leiden tot marktfragmentatie. Op enkele 
uitzonderingen na is de interoperabiliteit van transeuropese netwerken niet op 
systematische wijze aangepakt. De opdrachten die de Gemeenschap heeft gegeven 
aan de Europese normalisatie-instellingen hebben betrekking op de tenuitvoerlegging 
van communautair beleid, met name inzake technische wetgeving, 
overheidsopdrachten en de ontwikkeling van informatietechnologie en 
telecommunicatie. 
De Gemeenschap dient een aanpak te kiezen waarbij volledige deelneming mogelijk 
is van de partijen die zich bezighouden met onderzoek op het gebied van de 
interoperabiliteit van netwerken. Dit is een terrein waarop de nationale overheid van 
oudsher een belangrijke regelgevende rol speelt en interoperabiliteit kan, althans 
gedeeltelijk, niet tot stand worden gebracht zonder verplichte technische specificaties. 
De nadruk dient evenwel te worden gelegd op de specificaties die door de 
netwerkexploitanten en de marktdeelnemers zelf worden vastgesteld. 
52-
Actiepunten 
• In algemene zin zal in de loop van oe eerste zes maanden van 1994 een Inventaris worden opgemaakt 
van de terreinen waar actie mod worden overwogen om de problemen inzake interoperabiliteit beter te 
kunnen oplossen. 
« Voor elk terrein zullen de procedures worden bepaald waarvoor harmonisatiemaatregelen noodzakelijk 
zijn, waarbij een zo duidelijk mogelijk onderscheid wordt gemaakt tussen: 
• de reglementaire procedures dl® onder da bevoegdheid van de overheidsdiensten van de Lid-Staten 
vallen omdat zij betrekking hebben op het algemeen belang en van oudsher zijn voorbehouden aan de 
overheid; 
- de reglementaire procedures die ov$r het algemeen naar de netwerkexploitanten worden gedelegeerd 
en die, in administratief en technisch opzicht, een belemmering vormen voor de interoperabiliteit van 
de systemen of eenvoudig voor oen vlotte doorstroming van het verkeer; 
« de technische specificaties die do- deelneming vereisen van de rechtstreeks betrokkenen bij de 
totstandbrenging van de infrastructuurwerken of bij de levering van uitrusting voor de opbouw van de 
netwerken. 
• Op basis van deze resultaten sal do Commissie in 1995 acties voorstellen, om te bepalen welke 
juridische instrumenten het mees'i geschikt zijn om de problemen inzake regelgeving op te lossen, en 
om: 
- aan de bevoegde instanties de taken toe te vertrouwen die van oudsher in de tanden van de 
Gemeenschap worden gedelegeerd; 
- aan Europese normalisatie-instellingen die werkzaamheden toe te vertrouwen die tot het terrein van 
de normalisatie behoren, nadat zij zich ervan heeft vergewist dat deze instellingen in staat zijn om 
taken op zich te nemen die sterk varschlllsn van de gebruikelijke programma's. 
« Binnenkort zal een voorstel voor son richtlijn betreffende de interoperabiliteit van de hoge­
snelheidstreinen bij de Raad worden ingediend. Met dit voorstel wordt de uitwerking van technische 
specificaties inzake interoperabiliteit beoogd die verplicht in acht moeten worden genomen, en van 
Europese normen; met deze taak zullen CEN/CENELEC/ETSI worden belast. 
. Zowel de Commissie als de Ud-Staten dienen maatregelen te nemen om de deelneming van de 
netwerkexploitanten en de industrie te bevorderen bij de opstelling en toepassing van Europese 
normen, zowel in de EG als in de buurlanden, 
. Waar nodig zullen gemeenschappelijke; technische specificaties verplicht worden gesteld voor 
aspecten die van fundamenteel belang zijn voor interoperabiliteit. 
4. Snelle ontwikkeling van telematica netwerken tussen overheidsdiensten 
In het kader van het beleid van de Commissie inzake transeuropese netwerken zijn 
een aantal gecomputeriseerde netwerken opgericht voor de uitwisseling van 
informatie tussen de nationale overheidsdiensten van de Lid-Staten die zich met 
belasting- en douane-aangelegenheden bezighouden enerzijds en tussen de Lid-
Staten en de diensten van de Commissie anderzijds. De Commissie zal in de 
komende maanden een uitvoerbaarheidsstudie laten uitvoeren met het doel de 
aanzet te geven tot de oprichting van een werkelijk gemeenschappelijk 
communicatienetwerk voor douane en indirecte belastingen, dat als drager voor alle 
huidige of toekomstige toepassingen zal dienen. 
• Wat de toepassingen betreft moeten de douanesystemen zich richten op de 
ontwikkeling van een geïntegreerd communautair tarief, dat de Commissie in staat 
zal stellen informatie over accijnzen en landbouwheffingen (TARIC-systeem), over 
besluiten inzake de indeling van goederen ("informatie over beperkende tarieven"), 
en over tariefplafonds en -contingenten (QUOTA) door te geven. Deze systemen 
zullen bijdragen tot de doelmatigheid van de douaneadministraties, die snel 
beslissingen zullen kunnen nemen op basis van dagelijks bijgewerkte betrouwbare 
informatie, en zij vormen derhalve een aanzienlijk voordeel voor de 
marktdeelnemers. 
53-
• Het systeem voor de uitwisseling van BTW-gegevens in de intracommunautaire 
handel (VIES-systeem) en de uitwisseling van informatie over accijnzen worden 
ontwikkeld. Dank zij deze systemen kunnen de Lid-Staten voorschriften 
ontwikkelen voor indirecte belastingen in het intracommunautaire handelsverkeer 
na de afschaffing van de fiscale grenzen. 
Meer in het algemeen zal de totstandbrenging en exploitatie van een doelmatig, 
betrouwbaar en gebruiksvriendelijk systeem voor communicatie en 
gegevensuitwisseling tussen de dertien overheden, zoals in het deel over 
administratieve samenwerking werd voorgesteld, een stimulans vormen voor de 
tenuitvoerlegging van de prioriteiten en voornaamste actielijnen die zijn vervat in het 
voorgestelde struktuurschema voor telematicanetwerken dat thans bij de Raad in 
behandeling is, en met name voor het voorgestelde IDA-Programma (uitwisseling 
van gegevens tussen overheidsdiensten). Het heeft een sterke affiniteit met het 
groei-initiatief in die zin dat het aanzet tot investeringsbesluiten, een gunstiger 
economisch klimaat tot gevolg heeft door een grotere efficiëntie, en de industriële 
structuur versterkt. 
Nog afgezien van het belang van dit netwerk voor een doeltreffend beheer van de 
interne markt zal het tevens van groot nut blijken te zijn voor het industrieel beleid. 
Het kan bijdragen tot de verdere ontwikkeling van het Europese bedrijfsleven door dit 
(leveranciers van hardware en software, leveranciers van geïntegreerde systemen 
(system integrators), netwerkexploitanten, dienstverleners) op gestructureerde en 
gecoördineerde wijze aanwijzingen te geven over de richting die de gebruikers op 
langere termijn wensen in te slaan. De activiteiten van dit netwerk zullen de 
elektronische postsystemen en -diensten die door de overheidsinstanties worden 
gebruikt onder een gemeenschappelijke noemer brengen, hetgeen ook van invloed 
zal zijn op andere gebruikers. Als gevolg daarvan zullen de specificaties die aan het 
bedrijfsleven worden verstrekt in steeds sterkere mate op elkaar zijn afgestemd, 
waardoor het dynamische oplossingen kan vinden voor een markt van Europese 
afmetingen zonder zijn innoverend vermogen en zijn vrijheid inzake 
produktdifferentiatie te verliezen. Een bredere toepassing van elektronische post in de 
overheidsdiensten zal het bedrijfsleven, dank zij het beleid van de Gemeenschap 
inzake overheidsopdrachten, in staat stellen homogene produkten te verkopen op een 
omvangrijke thuismarkt, die op haar beurt aanzienlijke druk zal uitoefenen om de 
kwaliteit te verbeteren en die de prijzen omlaag zal brengen. 
Hoewel elektronische post bevredigende oplossingen zal verschaffen voor een groot 
aantal vormen van informatie-uitwisseling zijn er uiteraard vereisten waaraan beter 
kan worden voldaan ofwel door mogelijkheden of toepassingen toe te voegen met 
gebruikmaking van de onderliggende infrastructuur (bij voorbeeld EDI) of door 
gebruikmaking van volkomen verschillende technologieën. Het voorgestelde IDA-
Programma, dat communautaire steun moet bieden bij de totstandbrenging van de 
transeuropese netwerken op het gebied van communicatie en gegevensuitwisseling, 
is bedoeld als het voornaamste instrument op dit gebied, dank zij de mogelijkheid van 
dit programma om de tenuitvoerlegging van projecten van gemeenschappelijk belang 
te ondersteunen en de interoperabiliteit van netwerken en toepassingen te 
bevorderen. Bij actie ter zake dient van de bestaande netwerken te worden uitgegaan 
en rekening te worden gehouden met de ontwikkelingen inzake samenwerking tussen 
overheidsdiensten die het niveau van de Unie overschrijden. 
54 
Deel D - Een dynamisch en open buitenlands beleid 
Een doeltreffend beheer van de buitengrenzen van de Unie en een dynamisch 
handelsbeleid zijn van essentieel belang om personen en ondernemingen uit de Unie 
en uit derde landen ten volle van de voordelen van de interne markt te laten 
profiteren. Er moet op beide fronten worden opgetreden om illegale of 
handelsverstorende praktijken uit te roeien die het concurrentiemechanisme op de 
markten van de Unie zouden kunnen uithollen. 
I. Beheer van de buitengrenzen van de Unie 
Door de voltooiing van de interne markt, de inwerkingtreding van het Verdrag van 
Maastricht en de op handen zijnde uitbreiding van de Gemeenschap staan de 
kwesties in verband met het douanebeheer aan de buitengrenzen van de 
Gemeenschap thans in het centrum van de belangstelling. De Lid-Staten hebben in 
samenwerking met de Commissie een grondige studie verricht van de afwikkeling van 
de douaneactiviteiten in het kader van het plan "Douane 2000". Begin 1994 zullen de 
laatste details worden uitgewerkt van de maatregelen die nodig zijn om de 
doelstellingen in het document "Douane 2000" te verwezenlijken. De hoofdpunten van 
dit programma zijn hierna vermeld. 
a) Controle bij de buitengrenzen 
• Het hoofddoel is via doeltreffende, efficiënte en homogene procedures te zorgen voor een hoge 
kwaliteit van de controle aan de buitengrenzen, waardoor de vrije verkeersstroom wordt 
vergemakkelijkt. Indien men het vertrouwen in de wsrking van de Douane-Unie en de Interne Markt wil 
bewaren, moeten de diverse douanediensten bij de buitengrenzen gelijkwaardige resultaten behalen, 
zowel qua controle als qua vereenvoudiging van h«*t handelsverkeer. Hierdoor zal verlegging en 
scheeftrekking van de handelsstromen met de rest van de wereld worden voorkomen. 
• Oe nationale douanediensten zullen in 1894 in samenwerking met de Commissie een verslag indienen 
over de vraag of het uiteenlopen van de administratieve sancties die de Ud-Staten bij overtreding 
van douanevoorschriften toepassen aanleiding g*eft tot handelsdistorsies en de vraag of de 
bestraffing in zekere mate moet worden geharmoniseerd. 
» Een door de Commissie georganiseerde nauwe samenwerking tussen de nationale diensten is nodig 
om overtreding van douanevoorschriften en andere voorwaarden voor toegang tot de communautaire 
markt te voorkomen. De prioritaire terreinen omvatten fraudepreventie, bescherming van 
intellectuele-eigendomsrechten -vooral handelsmerken, ontwerpen en auteursrechten - en 
maatregelen ter bestrijding van namaak. 
b) Vereenvoudiging en controle: 
» De douanediensten moeten Zorgen voor de instandhouding van het delicate evenwicht tussen aan de 
ene kant afschrikking en opsporing van ontduiking, en aan de andere kant de noodzaak om de 
gewettigde handel en het vrije personenverkeer zo weinig mogelijk te verstoren en de kosten van 
naleving van de voorschriften zo laag mogelijk te houden. De rol van de Unie daarbij is te zorgen voor 
de verspreiding van optimale procedures aan de hand van nieuwe technieken en voor de verruimde 
toepassing van vereenvoudigde procedures en risicobeoordelingsmethodes. 
c) Middelen en efficiency 
• Er is een planmatige aanpak nodig om de doelstellingen te omschrijven en de middelen aan de 
hand van prioriteiten om te slaan. De Commissie kan optreden als bemiddelaar om ervoor te zorgen 
dat een in een overleg bepaalde structuur wordt opgezet waarbij rekening wordt gehouden met 
behoeften van de Unie in haar geheel. 
55-
D# aanwerving »n opleiding van het douanepersoneel moet worden gewijzigd ten einde de 
ambtenaren in staat te stellen zich aan to passen aan meer flexibele procedures en nieuwe methoden 
(risico-analyse, controles aan de hand van accountantsverslagen, automatisering van 
routinehandelingen, enz.). 
Met de automatisering van de douaneprocedures zal snel voortgang worden gemaakt ten einde de 
automatische In* en uitklaring van goederen door de handelaars mogelijk te maken. Daarbij zal 
rekening worden gehouden met de mogelijkheid om gebruik te maken van de computersystemen van 
ondernemers om aan de douanevoorschriften te voldoen, de noodzaak om de nationale systemen op 
elkaar aan te sluiten en de vereenvoudiging van de douaneprocedures in alle Lid-Staten aan de hand 
van gecomputeriseerde controlemechanismen. In 1994 zal worden onderzocht welke 
benaderingswijzen aangewezen zijn om ervoor te zorgen dat voldoende hulpmiddelen beschikbaar 
zijn. Daarbij zal rekening worden gehouden met mogelijkheden zoals de beschikbaarstelling van 
middelen uit hoofde van communautaire fondsen, het delen of poolen van apparatuur, gezamenlijke 
maatregeien en soortgelijke regelingen. 
Voor de voltooiing van de inteme markt is een versterking vereist van de 
administratieve samenwerking en de wederzijdse bijstand tussen de Lid-Staten 
onderling en tussen de Lid-Staten en de Commissie om het probleem van douane-
en belastingfraude aan te pakken. Sinds de goedkeuring van Verordening 1468/81 
hebben de nationale en commnautaire controlediensten hun samenwerking versterkt 
en voeren zij gezamenlijk onderzoek uit in derde landen om te zorgen voor een 
correcte naleving van de douane- en landbouwwetgeving. Onlangs is bij de Raad een 
voorstel tot wijziging van die verordening ingdiend, waardoor de werking ervan 
aanzienlijk zou worden verbeterd. 
De Commissie onderzoekt eveneens in samenwerking met de Lid-Staten de 
mogelijkheid om de samenwerking bij de drugsbestrijding te verbeteren. Nadat een 
enkel raamwerk voor de handel met derde landen in precursoren van verdovende 
middelen was goedgekeurd12 hebben verschillende derde landen waar deze kwestie 
gevoelig ligt, zich ertoe verbonden toezicht op de handel in deze goederen te houden 
aan de hand van een regeling voor wederzijdse samenwerking. Hoewel zich thans 
verschuivingen voordoen binnen de afbakening van de bevoegdheden van de 
Gemeenschap inzake drugshandel, hebben de Lid-Staten aangedrongen op een 
nauwere samenwerking op communautair niveau. Daartoe zijn een aantal 
samenwerkingsmechanismen uitgewerkt, die voortaan zullen worden beheerd door 
een werkgroep douane die is opgericht op grond van artikel K.4 van het Verdrag 
betreffende de Europese Unie. 
II. Voltooiing van het gemeenschappelijk handelsbeleid in het 
kader van de Interne markt 
Sinds de aanvang van de Gemeenschap in 1957 is aanzienlijke vooruitgang geboekt 
bij de tenuitvoerlegging van een gezamenlijk handelsbeleid inzake het 
goederenverkeer en in de jongste tijd ook het dienstenverkeer. De definitieve 
vaststelling van een gezamenlijke in- en uitvoerregeling voor het goederen- en 
dienstenverkeer met de rest van de wereld is een noodzakelijke voorwaarde voor een 
gelijke mate van concurrentievermogen op de markten van de Lid-Staten, en zal de 
afbraak van de douaneformaliteiten bij het goederenverkeer tussen de Lid-Staten 
vergemakkelijken. Hoewel de hoofdpunten van een gemeenschappelijke aanpak op 
handelsgebied thans al vastliggen, blijven nog een aantal lacunes over. Afgezien van 
12 Verordening 3677/90 van 13.12.1990, gewijzigd bij Verordening 900/92 van 31.3.1992 
56 
de voltooiing van het gemeenschappelijk handelsbeleid zijn er een aantal terreinen 
waarop verdere vooruitgang in multilateraal verband de voordelen van de werking van 
de interne markt alleen maar kan versterken. De Commissie zal in de komende jaren 
stappen ondernemen om de hierna uiteengezette punten te behandelen. 
De Commissie beschikt over een reeks handelspolitieke instrumenten (artikel 113, anti 
-dumping, regelingen betreffende compenserende rechten, het nieuwe 
handelspolitieke instrument). Zij heeft verbeteringen aan de Raad voorgesteld om de 
besluitvormingsprocedures over de vraag hoe en wanneer deze instrumenten moeten 
worden gebruikt, te versnellen en te stroomlijnen. Zij heeft de Raad er tevens op 
gewezen dat meer middelen nodig zullen zijn om deze instrumenten efficiënter en 
doeltreffender te maken. Het zal, bij de tenuitvoerlegging van de resultaten van de 
Uruguay-Ronde, belangrijk zijn ervoor te zorgen dat de communautaire instrumenten 
adequaat blijven. 
Er zullen maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat alle Lid-Staten aan de hand van 
gemeenschappelijke normen doeltreffende exportcontroles toepassen voor goederen en technologieën 
voor dubbel gebruik. 
De Commissie zal maatregelen nemen --p het gebied van de exportkredietverzekering. 
Oe Commissie zal verder blijven streven naar de afschaffing van de meeste nog resterende nationale 
contingenten of het communautair maken van bepaalde geselecteerde contingenten in het 
handelsverkeer met landen met staatshondel. 
In verband met het gemeenschappelijk vervoerbeleid zal de Commissie de nodige stappen 
ondernemen om te komen tot oen grotere coherentie bij de nationale betrekkingen met derde landen 
op het gebied van vervoer. Die werkzaamheden houden de geleidelijke omzetting in van de bestaande 
bilaterale regelingen inzake wegvervoer, luchtvaart en zeevaart in passende communautaire 
overeenkomsten en procedures, Voorts zal de Gemeenschap haar deelneming aan internationale fora 
over vervoer uitbreiden. Daartoe dient ruimere aandacht te worden besteed aan de directe participatie 
van de Gemeenschap aan die fora. 
Financieel dienstenverkeer: na de sluiting van de GATS zullen tussenpersonen uit de Unie ruimere 
toegang krijgen tot markten uit derde landen, aangezien de Unie zelf al openstaat voor concurrentie in 
deze sector De Unie zei streven naar een verdere üooralisering van deze sectoren in bilateraal en 
multilateraal verband. 
Concurrentiebeleid: de Commissie zal streven naar naleving van het beginsel van een vrijwillig 
wederzijds engagement bij het concurrentiebeleid op internationaal niveau, door de toepassing ervan 
in bilateraal en multilateraal verband te bevorderen. De naleving van dat beginsel houdt In dat de Unie 
en haar Internationale partners binnenlandse voorschriften Inzake concurrentiebeleid toepassen in 
geval van overtredingen van die voorschriften die aanleiding geven tot Internationale 
handelsbelemmeringen. 
Internationale normalisering: cia Commissie en de Europese normalisatie-instituten dienen verder 
steun te blijven verlenen voor de Internationale norrnallsatiewerkzaamheden en de versterking van de 
multilaterale structuren om de technische handelsbelemmeringen naar beneden te halen (met name 
de GATT-code inzake technische handelsbelemmeringen). 
Overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning: op dit ogenblik worden deze overeenkomsten, die een 
nuttig instrument zouden kunnen vormen om de handel met derde landen te vergemakkelijken, bijna 
uitsluitend gebruikt in de sector conformiteitsbeoordeling en goede laboratoriumpraktijken. De 
Commissie zal de toepassing van overeenkomsten voor wederzijdse erkenning tot andere terreinen 
uitbreiden. 
57-
Deel E - Herziening en aanpassing van het Strategisch Pro­
gramma 
Dit programma behelst de vereisten inzake consolidatie en ontwikkeling van de 
inteme markt welke door de Commissie na ruim overleg aan het eind van 1993 zijn 
vastgesteld. 
Aangezien de interne markt zelf voortdurend onderhevig is aan ontwikkeling en 
wijzigingen dient het programma regelmatig herzien en aangepast te worden ten 
einde rekening te houden met de ontwikkelingen. 
In het jaarlijkse verslag van de Commissie over de interne markt zal een overzicht 
worden gegeven van de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van het programma 
zijn gemaakt en kan derhalve door de Commissie worden gebruikt om eventuele 
noodzakelijke aanpassingen aan te geven. 
De belanghebbenden, in het bijzonder diegenen die hun standpunt over het 
werkdocument van de Commissie betreffende het programma hebben medegedeeld, 
worden uitgenodigd hun eigen stelsels voor regelmatige herbeoordeling van het 
programma te ontwikkelen ten einde wijzigingen voor te stellen aan de Commissie. 
58 
Conclusie 
Het Strategisch Programma behelst een complex pakket van maatregelen die elk 
afzonderlijk uitvoerig dienen te worden bestudeerd op grond van individuele 
voorstellen. De Commissie acht het niettemin noodzakelijk dat de Raad met spoed de 
in het programma vastgestelde prioriteiten, meer bepaald op gebieden waar de 
Commissie reeds voorstellen heeft gedaan. De Commissie stelt de Raad voor een 
duidelijk politieke boodschap over te brengen, waarin hij stelt dat de voltooiing en de 
ontwikkeling van de interne markt een van zijn hoogste prioriteiten blijft. Om dit besluit 
kracht bij te zetten stelt de Commissie voor dat de Raad het Strategisch Programma 
op de volgende basis van start doet gaan: 
• de goedkeuring van de in het Strategisch Programma geformuleerde algemene 
beleidskoers; 
• de ferme toezegging van de Raad om de bespreking van de zeventien nog 
hangende wetsvoorstellen van het Witboek van 1985 te bespoedigen met het oog 
op de definitieve goedkeuring ervan vóór eind 1994; 
59 
Bijlage 1 - Benaderingen inzake het toezicht op de 
conformiteit van de omzettingsmaatregelen in bepaalde 
sectoren 
Levensmiddelen - Het kleine aantal ingekomen klachten inzake omzetting kan net zo 
goed wijzen op een gebrekkige algemene bekendheid met de maatregelen als op een 
klein aantal problemen. Derhalve werd besloten een beroep te doen op deskundige 
juridische consulenten om de omzettingsmaatregelen welke betrekking hebben op het 
gros van de levensmiddelenrichtlijnen, te onderzoeken. 
Financiële diensten - Contacten met marktdeelnemers om problemen te 
identificeren, overleg inzake omzetting en interpretatie in het raadgevend comité voor 
het bankwezen en het verzekeringscomité, gebruik van externe consulenten. Tot de 
doorzichtigheid wordt bijgedragen door het vereiste om in omzettingsmaatregelen te 
verwijzen naar de relevante communautaire richtlijn en door de verplichting van de 
Lid-Staten om transpositieoverzichten toe te sturen waaruit blijkt dat de nationale 
maatregelen in overeenstemming zijn met de communautaire. 
Erkenning van diploma's - Omzetting wordt voorbereid door een "werkgroep- van 
nationale coördinatoren die ontwerpen uitwisselen en van gedachten wisselen over 
moeilijkheden inzake interpretatie, tevens wordt een beroep gedaan op externe 
consulenten. 
Intellectuele eigendom - Technische bijeenkomsten met nationale deskundigen, 
gebruik van externe consulenten om de rechtspraak van de nationale rechterlijke 
instanties te onderzoeken. 
Veterinaire en fytosanitaire wetgeving - Aangezien de middelen uiterst beperkt zijn 
in verhouding tot de omvang van de opdracht, is het noodzakelijk de aandacht toe te 
spitsen op problemen die geïdentificeerd worden via de ervaring van 
marktdeelnemers of nationale of communautaire autoriteiten. Deze opdracht wordt 
vergemakkelijkt door het bestaan van reglementeringscomités op veterinair en 
fytosanitair gebied. 
Hoewel een systematischer benadering van het toezicht op de omzetting wenselijk is, 
zou dit aanzienlijk meer personeel vergen. Niettemin worden andere mogelijkheden 
om de situatie te verbeteren onderzocht, in het bijzonder de versterking van de 
voorlichtingsnetwerken door middel waarvan problemen kunnen worden opgespoord. 
-60 
Bijlage 2 - Transeuropese netwerken (indicatieve kalender 
voor de goedkeuring van de netwerkstruktuurschema's) 
Commissie Raad Parlement 
VERVOER 
HST 
Gecombineerd vervoer 
Wegvervoer 
Binnenwateren 
Multimodaal Plan: 
- Conventioneel spoor­
vervoer 
- Wegvervoer-telema-
ticatoepassingen 
- Havens 
- Scheepsverkeer-
diensten 
- Luchthavens 
- Luchtverkeer Bijwerking in het 
multimodale plan 
Bijwerking in het 
multimodale plan 
Bijwerking in het 
multimodale plan 
Bijwerking in het 
multimodale plan 
Juni 1994 Positief ontvangen 
op 17.12.90 zonder 
te zijn goedgekeurd 
Goedgekeurd op 
29.10.93 
Goedgekeurd op 
29.10.93 
Goedgekeurd op 
29.10.93 
1e halfjaar 1995 Goedgekeurd op 
15.5.92 
Goedgekeurd op 
26.10.93 
Goedgekeurd op 
26.10.93 
Goedgekeurd op 
26.10.93 
1e halfjaar 1995 
Uitwerking in het kader van het Multimodale Plan 
idem 
idem 
idem 
idem 
idem 
TELECOMMUNICATIE 
Telematica tussen over­
heidsdiensten 
ISDN 
IBC Goedgekeurd op 
12.3.93 
Goedgekeurd op 
1.9.93 
Uitwerking 1ste halfjaar 1994 
1ste halfjaar 1994 
1ste halfjaar 1995 1ste halfjaar 1994 
1ste halfjaar 1994 
1ste halfjaar 1995 
ENERGIE 
Elektriciteit 
Aardgas Voltooiing 
Voltooiing 1ste halfjaar 1994 
1ste halfjaar 1994 1ste halfjaar 1994 
1ste halfjaar 1994 
FINANCIEEL MEMORANDUM 
HET STRATEGISCH PROGRAMMA VOOR DE INTERNE MARKT 
toegestane kredieten 
in 1993 
Vastleggingen 
1 
483.947.000 Betalingen 
2 aangevraagde kredieten 
in 1994 
Vastleggingen 
3 
544.970.000 Betalingen 
4 verandering in % 
Vastleggingen 
5 
+12.60% Betalingen 
6 
1. Benaming van de maatregel 
Het Strategisch Programma voor de interne markt 
2. Betrokken begrotingslijn 
Zie punt 7.2 hieronder 
3. Rechtsgrondslag 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en met name de 
artikelen 8A, 30 t/m 36, 59,100A en 100B daarvan. 
Verdrag betreffende de Europese Unie en met name de artikelen 129A tot en met D, 
en hoofdstuk VI. 
4. Omschrijving van de maatregel 
4.1. Algemene doelstelling 
• Voltooiing van het algemeen wettelijk kader; 
• Beheer van de interne markt door het verzekeren van de kwaliteit en de 
doorzichtigheid van de in nationaal recht omgezette communautaire 
voorschriften; het verzekeren van de kwaliteit van de tenuitvoerlegging; 
• De totstandbrenging van een samenhangend systeem van administratieve 
samenwerking tussen de Lid-Staten onderling en tussen de Lid-Staten en 
de Commissie om te zorgen voor een doeltreffende toepassing van de 
communautaire wetgeving; 
• Het bieden van beroepsmogelijkheden door toegang tot de rechter en de 
verbetering van gerechtelijke samenwerking; beoordeling van de gevolgen 
van de communautaire voorschriften; 
• De ontwikkeling van de interne markt verbetering van het 
ondernemingsklimaat en uitbreiding van de consumentenbescherming; 
proportionaliteit en doorzichtigheid van nieuwe communautaire maatregelen; 
de ontwikkeling van de communicatie en een meer doelgerichte informatie; 
6/ 
-2-
het handhaven van een dynamisch en open buitenlands beleid; 
• Het vergemakkelijken van de ontwikkeling van transeuropese netwerken in 
sleutelsectoren; het stimuleren van particuliere investeringen en het 
bevorderen van de totstandbrenging van telematicanetwerken tussen 
nationale overheidsdiensten en hun Europese tegenhangers. 
De voorgestelde acties zijn gebaseerd op de volgende mededelingen en 
resoluties: 
a) Mededelingen 
• Mededeling van de Commissie van 2 december 1992, "De werking van de 
interne markt na 1992 - Follow-up van het Verslag Sutherland" 
(SEC(92)2277def). 
• Mededeling van de Commissie van 2 juni 1993, "De doelmatigheid van de 
interne markt versterken - een Strategisch Programma voor de interne markt" 
(COM(93)256 def). 
b) Resoluties 
• Resolutie van de Raad van 7 december 1992 betreffende de goede werking 
van de interne markt (PB C 334 van 18.12.1992, blz. 1). 
4.2. Duur van de maatregel 
Een permanente actie die verder reikt dan de vervaldatum van 1993 welke bij 
artikel 8A van het EEG-Verdrag is vastgesteld, om de goede werking van de interne 
markt en vooruitgang in de richting van de Economische en Monetaire Unie te 
verzekeren. 
4.3. Doelgroep van de maatregel 
Nationale overheidsdiensten, commerciële, industriële en juridische kringen, burgers 
en consumenten. 
5. Indeling van de uitgaven 
5.1. Niet-verplichte uitgaven 
5.2. Gesplitste kredieten 
5.3. Niet van toepassing 
6. Aard van de uitgaven 
De beleidsuitgaven omvatten voornamelijk : 
• financiële bijdragen en subsidies (met name die welke bestemd zijn voor 
Europese instanties die met administratieve samenwerking zijn belast, en 
voor raadgevende en bestuurlijke wetenschappelijke organen die 
verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de communautaire regelgeving); 
• financiële verplichtingen in verband met contracten voor voorbereidende, 
uitvoerbaarheids- of evaluatiestudies die een bijdrage leveren aan de werking 
van de interne markt (met name in het kader van de totstandbrenging van 
telematicanetwerken tussen overheidsdiensten) en aan het verwezenlijken 
£1 
-3 
van beleidsdoelstellingen ter zake; 
subsidies bestemd voor de ondersteuning van projecten van 
gemeenschappelijk belang die door externe instanties worden uitgevoerd; 
de financiering van de uitwisseling van nationale ambtenaren, opleiding, en 
informatie- en communicatieprogramma's. 
7. Financiële gevolgen 
7.1. Wiize van berekening van de totale kosten 
Doordat de vervaldatum van 1993, waarop de nadruk was gelegd met het oog op de 
verwezenlijking van de doelstellingen van het Witboek op wetgevend gebied werd 
overschreden, dienden de posten van de begrotingslijn "interne markt" voor de 
opstelling van de ontwerp-begroting 1994 diepgaand te worden herzien. Deze 
herziening was vooral gericht op de wijziging van de gewone acties overeenkomstig 
de beleidsrichtsnoeren van de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het 
Parlement van 2 december 1992 "De werking van de interne markt na 1992 Follow-
up van het verslag Sutherland" (SEC(92)2277 def) en van 2 juni 1993 "De 
doelmatigheid van de interne markt versterken - een Strategisch Programma voor de 
interne markt (COM(92)256 def.). Met het ontwerp-programma wordt beoogd deze 
gewijzigde acties te ontwikkelen en aan te passen aan de veranderingen in de aard 
van de werkzaamheden van de diensten die belast zijn met het toezicht op de 
tenuitvoerlegging van communautaire wetgeving in het kader van een versterkte 
administratieve samenwerking met de Lid-Staten. 
Het is duidelijk dat de bestaande middelen tot op zekere hoogte kunnen worden 
herschikt om deze nieuwe uitdaging te financieren. De huidige aanwijzingen op de 
begroting zullen evenwel uitvoerig moeten worden bestudeerd om te bepalen waar 
een dergelijke herschikking mogelijk is. Bovendien is het duidelijk dat voor bepaalde 
taken de bestaande middelen ontoereikend zullen zijn. In andere gevallen is het 
evenzeer duidelijk dat de implicaties qua middelen niet kunnen worden berekend tot 
de in het programma omschreven aanvullende taken zijn volbracht, zodat een 
nauwkeurige raming van de behoeften kan worden gemaakt. De andere betrokken 
diensten is eveneens verzocht om alle relevante informatie ter zake te verstrekken. 
Wat de posten BU, OUI en D betreft heeft DG XXI de ontwikkeling van acties 
aangemeld die reeds voor 1994 zijn voorzien en waarvoor in 1995 die extra afroepen 
van middelen in 1995 met zich zullen brengen : 
• "Toezichthoudende groepen" (vertegenwoordigers van overheidsdiensten en 
bedrijfsleven die ervoor moeten zorgen dat de interne markt gelijke tred 
houden) - 4 miljoen ecu in 1995; 
• "Een Europa voor de Burger" (om eventuele moeilijkheden die de inteme 
markt met zich brengt op te sporen en burgers te adviseren) - 3 miljoen ecu 
in 1995; 
• "Proefprojecten" (aanpassing van traditionele controlemechanismen om een 
betere bescherming van de buitengrenzen te verzekeren) - 7 miljoen ecu in 
1995. 
Dit gezegd zijnde wordt in dit financieel memorandum allereerst getracht om de 
begrotingslijnen in kaart te brengen die met beleidsterreinen op het gebied van de 
interne markt verband houden en om de orde van grootte van de bedragen vast te 
stellen die voor het verwezenlijken van dit beleid zijn bestemd. De "pro-memories" 
geven aan waar aanvullende middelen nodig zullen zijn. 
<n 
-4 
7.2. Opsplitsing naar onderdelen 
De onderstaande cijfers geven de situatie weer zoals deze uit het voorontwerp van 
begroting voor 1994 naar voren komt; 
Opsplitsing naar grote lijnen 
van het programma 
* (geeft aan dat de begrotingspost ook 
nieuw beleid kan omvatten) 
A. Voltooiing van het algemeen 
wettelijk kader 
B. Beheer van de interne markt 
I. Kwaliteit en doorzichtigheid van de 
omzetting 
II. Kwaliteit van de omzetting 
- administratieve samenwerking* 
- toezicht op de tenuitvoerlegging* 
- voorkomen van nieuwe belemme­
ringen* 
- sancties* 
lil. Beroepsmogelijkheden* 
Toegang tot de rechten en 
gerechtelijke samenwerking* 
IV. Beoordeling van het effect van 
communautaire regelgeving* 
C. Ontwikkeling van do interne 
markt* 
I. Proportionaliteit en doorzichtigheid 
van nieuwe maatregelen -
communicatie- en informatiebeleid* 
II. Verbetering van het ondernemings­
klimaat* 
III. Verbetering van het klimaat voor 
consumenten* 
IV. Transeuropese netwerken* 
D. Buitenlands beleid -beheer van 
de grenzen* 
TOTAAL Betrokken 
begrotings­
lijnen 
(geheel of 
gedeeltelijk) 
B5-3000 
B5-301 
B5-4020 
B5-4023 
B5-3000 
(inclusief onderdelen 
van A, B en C) 
B2-5101 
B2-5102 
B3-4015 
B5-108 
B5-302 
B5-3051 
B5-306 
B5-100 
B5-800 
B5-600 
B5-300 
B3-303 
B5-304 
B5-401 
B5-500 
B5-300 
B5-303 
B5-320 
B3-4111 
B5-102 
B5-105 
B2-702 à B2-706 
B5-700 
B5-720 
B5-7210 
B5-7211 
B5-7212 
B5-7213 
B3-440 
B5-600 
B5-7214 Begroting 1993 
zie B hieronder 
p.m. 
17.800.000 
7.000.000 
34.000.000 
14.000.000 
4.000.000 
30.000.000 
1.000.000 
p.m. 
2.427.000 
p.m. 
2.100.000 
22.900.000 
Begroting 1993 
Zie B hierboven 
6.800.000 
28.000.000 
8.000.000 
10.000.000 
Zie B hierboven 
500.000 
24.800.000 
650.000 
6.000.000 
3.500.000 
12.770.000 
185.000.000 
7.000.000 
17.000.000 
9.800.000 
2.000.000 
3.300.000 
22.900.000 
700.000 
483.947.000 VOB1994 
zie B hieronder 
750.000 
18.100.000 
5.000.000 
40.750.000 
19.000.000 
4.000.000 
p.m. 
1.000.000 
2.900.000 
7.500.000 
2.400.000 
p.m. 
23.700.000 
VOB 1994 
Zie B hierboven 
7.820.000 
39.000.000 
10.000.000 
11.200.000 
Zie B hierboven 
700.000 
26.800.000 
650.000 
6.700.000 
3.500.000 
13.000.000 
200.000.000 
20.000.000 
26.200.000 
10.000.000 
12.900.000 
2.000.000 
4.800.000 
23.700.000 
900.000 
544.370.000 
(geeft aan dat de begrotingspost ook nieuw beleid kan omvatten.) 
£{, 
8. Maatregelen ter voorkoming van fraude 
De controle op subsidies, de aanvaarding van dienstverlening en de resultaten van 
voorbereidende, uitvoerbaarheids- of evaluatiestudies waartoe opdracht is gegeven 
worden door de diensten van de Commissie verricht voordat de betaling plaatsvindt, 
waarbij rekening wordt gehouden met contractuele verplichtingen en de beginselen 
van spaarzaamheid en een gezond financieel beheer; maatregelen ter voorkoming 
van fraude (toezicht, regelmatige verslaggeving, enz.) maken deel uit van alle 
overeenkomsten of contracten die tussen de Commissie en de ontvangers van de 
betalingen worden gesloten. 
In het raamcontract dat in 1992 tussen de Commissie en de Europese normalisatie­
instellingen is gesloten is bij voorbeeld een zeer duidelijk overzicht van de kosten 
opgenomen in verband met de voorbereiding van verplichte Europese normen, 
waardoor een doeltreffende controle van de werkelijke uitgaven mogelijk is. 
Over het algemeen zijn alle permanente acties onderworpen aan een regelmatige 
vervolgcontrole door de betrokken diensten, en voor eenmalige acties is er een 
beoordeling achteraf. Statistische en andere informatie wordt gebruikt bij de 
beoordeling van de vorderingen van communautaire acties en deze draagt aldus bij 
tot de consolidatie van maatregelen inzake fraudepreventie. 
In een groot aantal verordeningen zijn specifieke maatregelen voorzien, en interne 
controlemaatregelen houden in dat door de desbetreffende afdelingschefs wordt 
geverifieerd of de beweerde voortgang van de afzonderlijke projecten of programma's 
in overeenstemming is met de feiten. 
9. Elementen van een kosten-batenanalyse 
9.1. Doelstellingen 
De specifieke doelstellingen van deze actie ingevolge het Strategisch Programma 
voor de inteme markt zijn hieronder weergegeven. 
A. Voltooiing van het algemeen wettelijk kader 
Het wetgevingsprogramma van het Witboek van 1985 is voor meer dan 95 % 
verwezenlijkt, afgezien van de identiteitscontroles van personen aan de 
binnengrenzen. Er zijn echter nog een aantal voorstellen van dit programma waarover 
de Raad nog geen besluit heeft genomen en sinds 1985 zijn andere aanvullende 
voorstellen ingediend. Bovendien zijn onlangs aanvullende voorstellen aan de Raad 
voorgelegd over het vrij verkeer van personen. Deze kwesties hebben met name 
betrekking op de volgende terreinen : 
coördinatie inzake vennootschapsrecht; 
voorstellen betreffende dubbele belasting; 
intellectuele eigendom - biotechnologische uitvindingen; 
indirecte belastingen; 
edele metalen; 
namaakgoederen; 
uitvoer van goederen voor dubbel gebruik; 
bescherming van persoonsgegevens; 
depositogarantiestelsels; enz. 
C< 
6 
Ook zijn acties voorzien waarin de mededinging een belangrijke rol speelt, in de 
gereglementeerde sectoren energie, telecommunicatie en postdiensten. 
B. Beheer van de interne markt 
Dit betreft het beheer van de toepassing van communautaire wetgeving door middel 
van : 
• toezicht op de nakoming door de Lid-Staten van hun communautaire 
verplichtingen door middel van de controle van de kwaliteit van de omzetting 
in nationaal recht, en de bijwerking van de informatie over deze wetgeving; 
• het verzekeren van de kwaliteit van de tenuitvoerlegging op basis van een 
samenhangend kader voor administratieve samenwerking met de 
noodzakelijke technische ondersteuning, toezicht op de tenuitvoerlegging van 
communautaire maatregeien en de middelen om problemen bij deze 
tenuitvoerlegging op te lossen, het voorkomen van nieuwe belemmeringen 
door doorzichtigheid van nationale uitzonderingsmaatregelen, een 
informatieprocedure op het gebied van dienstverlening, de definitieve 
harmonisatie van belastingstelsels, en sancties tegen Lid-Staten voor 
inbreuken; 
• het vergemakkelijken van beroepsmogelijkheden, het verbeteren van de 
toegang tot de rechter en gerechtelijke samenwerking, het verruimen van de 
toegang tot wetgeving, het vergemakkelijken van beroep op de nationale 
rechter, uitbreiding van de grensoverschrijdende tenuitvoerlegging van 
vonnissen (Verdrag van Brussel), de analyse van de wetsconflicten in het 
kader van het internationaal privaatrecht en de interne markt en wijziging van 
het Verdrag van Rome; 
• beoordeling van het effect van communautaire regelgeving, de praktische 
werking van de communautaire wetgeving in de interne markt en de 
economische gevolgen voor het bedrijfsleven, uitbreiding van het 
INTRASTAT-systeem voor statistieken inzake intracommunautaire handel. 
C. Ontwikkeling van de inteme markt 
Voor de ontwikkeling van de interne markt is het noodzakelijk dat de Commissie de 
Lid-Staten, het bedrijfsleven en de consumenten de passende instrumenten ter 
beschikking stelt om dit doel te bereiken : 
• proportionaliteit en doorzichtigheid bij de voorbereiding van nieuwe 
wetgevingsmaatregelen, een samenhangend communicatie- en 
informatiebeleid door middel van samenwerking met de Lid-Staten, waarbij 
zonodig met name de EIC's, bedrijfs- en beroepsorganisaties als 
bemiddelende instellingen worden gebruikt; 
• de verbetering van het ondernemingsklimaat, het verzekeren van samenhang 
tussen regionale, nationale en communautaire maatregelen op het gebied 
van milieubescherming, de verbetering van grensoverschrijdende betalingen, 
de liberalisatie van de markt voor vervoersdiensten, de opheffing van de 
belemmeringen voor bescherming op het gebied van industriële en 
intellectuele eigendom, de coördinatie van vraagstukken inzake 
vennootschapsrecht, de vaststelling van belastingregelingen, zowel voor 
directe als voor indirecte belastingen, die gunstig zijn voor het bedrijfsleven, 
een versterking van het beleid inzake Europese normen, certificatiesystemen 
en de bevordering van kwaliteit, aandacht voor de specifieke behoeften van 
kleine en middelgrote bedrijven, het Groenboek over commerciële 
communicatie en distributiediensten, en het vervolg van de werkzaamheden 
a 
-7 
op het gebied van de media; 
• de verbetering van het klimaat voor de consument; 
• de oprichting van transeuropese netwerken, het bevorderen van de 
gelijkgerichtheid van belangen en coördinatie, de stimulering van particuliere 
investeringen, de totstandbrenging van technische interoperabiliteit en de 
ontwikkeling van telematicanetwerken tussen overheidsdiensten. 
D. Dynamisch en open buitenlands beleid 
Een doeltreffend beheer van de buitengrenzen is onontbeerlijk om 
handelsverstorende en illegale praktijken te voorkomen die de werking en het 
concurrentievermogen van de interne markt zouden kunnen schaden : 
• uitbreiding van de controle aan de buitengrenzen en vernieuwing van de 
douanediensten met het oog op de doelstellingen van "Douane 2000"; 
• voltooiing en ontwikkeling van de gemeenschappelijke handelspolitiek, 
administratieve samenwerking om inbreuken te voorkomen. 
9.2. Motivering van de actie 
Deze gehele actie vloeit voort uit het feit dat de Commissie de bevoegdheid is 
verleend en om toe te zien op de tenuitvoerlegging van de maatregelen die door de 
Raad in het kader van de voltooiing van de interne markt zijn goedgekeurd. Er zij aan 
herinnerd dat de Raad, in zijn resolutie van 7 december 1992 inzake de goede 
werking van de interne markt, de Lid-Staten en de Commissie heeft verzocht de 
noodzaak van versterkte samenwerking te onderzoeken ten einde eventuele 
praktische problemen op te lossen. Het Parlement heeft in zijn resolutie van 
18 december 1992 de Commissie eveneens verzocht om de noodzakelijke 
maatregelen te nemen om de uitdaging die de goede werking van de interne markt 
vormt, te kunnen aannemen; de Commissie heeft, met het oog op deze doelstelling, 
bij haar besluit van 23 december 1992 een Raadgevend Comité Interne Markt 
ingesteld. 
Wat deze voorgenomen maatregelen betreft is er werkelijk geen alternatief voor 
communautaire actie, want iedere onoplettendheid van de Commissie op het gebied 
van de voltooiing en werking van de interne markt brengt het gevaar van uiteenlopend 
nationaal beleid met zich mee. 
De Commissie onderzoekt evenwel voortdurend verschillende mogelijkheden om aan 
de eisen van spaarzaamheid en doelmatigheid te voldoen. 
In dit verband is de strategie op het gebied van de normalisatie die oorspronkelijk was 
gebaseerd op een uitvoerige harmonisatie van de nationale wetgevingen, thans 
gericht op twee aanvullende doelstellingen : 
• de wederzijdse erkenning van nationale regelgeving; 
• de beperking van de onderlinge aanpassing van wetgeving op communautair 
niveau tot de gevallen waar de doelstellingen van de nationale bepalingen 
niet gelijkwaardig zijn. 
Verder heeft de Commissie in het kader van de tenuitvoerlegging van het Groenboek 
over normalisatie belangrijke wijzigingen aangebracht in het financieringsstelsel van 
Europese normalisatie. 
Wat het programma inzake de uitwisseling van nationale ambtenaren tussen de 
overheidsdiensten van de Lid-Staten betreft is de bijdrage van de deelnemende 
overheidsdiensten vastgesteld op 50 % van de dagelijkse toelagen. Dit programma 
-8 
vormt een aanvulling op andere uitwisselingsprogramma's die door de Raad in 
specifieke sectoren zijn vastgesteld, zoals MATTHAEUS, MATTHAEUS-TAX en de 
programma's op veterinair gebied. 
9.3. Follow-up en beoordeling van de maatregel 
Geselecteerde resultaatscriteria 
a) percentage van door de Commissie op basis van haar werkprogramma 
ingediende voorstellen, en percentage van door de Raad vastgestelde 
besluiten; 
b) aantal gecodificeerde teksten per sector die in deze vorm door de Raad zijn 
goedgekeurd; 
c) aantal uitwisselingen die hebben plaatsgevonden in het kader van de 
Programma's KAROLUS, MATTHAEUS, MATTHAEUS-TAX en de veterinaire 
programma's; 
d) aantal vastgestelde normen en nog vast te stellen normen; 
e) oprichting en werking van telematicanetwerken tussen de overheidsdiensten 
die belast zijn met het toezicht op de interne markt en tussen 
laatstgenoemden en de Commissie; 
0 wijziging en ratificatie van internationale overeenkomsten inzake de 
toepassing van het handelsrecht; 
g) op touw zetten van grote infrastructuurprojecten die deel uitmaken van het 
beleid inzake transeuropese netwerken. 
Modaliteiten en periodiciteit van de voorgenomen evaluatie 
De evaluatie van de werkzaamheden in verband met de werking van de interne markt 
vindt op jaarbasis plaats door middel van de werkzaamheden van het comité dat 
verantwoordelijk is voor de goede werking van de interne markt. Een jaarlijks verslag 
is voorzien in de mededeling van de Commissie van 2 december 1992, "De werking 
van de interne markt na 1992 - Follow-up van het Verslag-Sutherland 
(SEC(92)2277 def.). 
Wat het KAROLUS-Programma betreft wordt in artikel 18 van de beschikking van de 
Commissie (93/1 O/EEG) tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen van het 
programma, bepaald dat de Commissie een financieel jaarverslag over de uitvoering 
van het programma opstelt, dat moet worden toegezonden aan de nationale 
coördinatoren, zodat zij de uitvoering van het programma kunnen volgen. 
10. Administratieve uitgaven (Deel A van de begroting) 
Opmerking : Er moet op deze plaats aan worden herinnerd dat in deel A reeds 
aanzienlijke bedragen zijn opgenomen welke bestemd zijn voor specifieke taken op 
het gebied van toezicht in bepaalde sectoren van de interne markt. 
Dit is met name het geval bij de volgende begrotingslijnen : 
Lijn 
A 3531 (SG, VI, XXI) 
A 3532 (I.XXI) Benaming 
Fraudebestrijding 
TAFI Fraudebestrijding 
in de textielsector Begroting 1993 
4.341.000 
500.000 VOB 1994 
4.145.000 
500.000 
a 
-9 
10.1. Impliceert de voorgenomen actie een uitbreiding van het personeelsbestand van 
de Commissie ? Zo ia, met hoeveel personen ? 
Ja. Zie punt 7.2 hierboven. Het is waarschijnlijk dat de ontwikkeling van bepaalde 
acties in het kader van het Strategisch Programma extra administratieve uitgaven met 
zich zal brengen alsmede verzoeken om uitbreiding van het personeelsbestand. 
Hoewel door sommige diensten gedeeltelijke en voorlopige ramingen aan DG XV zijn 
verstrekt is op dit ogenblik, en voordat deze behoeften uitvoerig worden onderzocht, 
zo nodig in samenwerking met de Lid-Staten, geen betrouwbare raming mogelijk. 
Voor de specifieke acties op basis van het Strategisch Programma zullen financiële 
memoranda worden opgesteld wanneer deze officieel worden ingediend; hierin zullen 
alle elementen zijn opgenomen die noodzakelijk zijn om de implicaties op het gebied 
van middelen vast te stellen. 
Het is duidelijk dat bij de indiening van verzoeken om extra statutaire posten of een 
beroep op extern personeel rekening moet worden gehouden met de financiële 
vooruitzichten en de overeengekomen totaalbedragen voor de betrokken 
begrotingsjaren. 
10.2. Vermeld het bedrag van de huishoudelijke en personeelsuitgaven die de 
voorgestelde maatregel met zich meebrengt. Geef de berekeningswijze aan; 
Zie punten 7.2 en 10.1 hierboven. 
a 
ISSN 0254-1513 
COM(93) 632 def. 
DOCUMENTEN 
ML 10 
Catalogusnummer : CB-CO-93-673-NL-C 
ISBN 92-77-62385-3 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
1