VERSLAG in het kader van artikel 503 van Verordening (EU) nr. 575/2013

KAPITAALVEREISTEN VOOR GEDEKTE OBLIGATIES

ACHTERGROND

Gedekte obligaties zijn door kredietinstellingen uitgegeven schuldbewijzen met als zekerheid een afgeschermde pool van activa (de "cover pool" of "dekkingsactiva"), waarop obligatiehouders als preferente crediteuren rechtstreeks aanspraak maken. Obligatiehouders behouden als gewone crediteuren tegelijk een vordering op de uitgevende entiteit of een bij de emittent aangesloten entiteit voor restbedragen die niet volledig zijn afgewikkeld met de liquidatie van de dekkingsactiva. Deze dubbele vordering op de cover pool en op de emittent heet het "mechanisme van tweevoudige aanspraak". De cover pool bevat bovendien activa van hoge kwaliteit, doorgaans hypothecaire leningen en overheidsschuld. De emittent moet er gewoonlijk voor zorgen dat de waarde van de activa in de cover pool steeds op zijn minst gelijk is aan de waarde van de gedekte obligaties, en moet activa vervangen waarop wanbetaling plaatsvindt of die anderszins niet beantwoorden aan de relevante criteria.

Onder meer dankzij de bovengenoemde kenmerken zijn gedekte obligaties schuldinstrumenten met een laag risico, wat de gunstige wettelijke kapitaalvereisten van artikel 129 van Verordening 575/2013 (de "VKV") verklaart. Kredietinstellingen die beleggen in gedekte obligaties als bedoeld in artikel 129, hoeven voor deze instrumenten minder kapitaal aan te houden dan voor senior ongedekte bankschuld (bijv. 10 % risicogewicht voor een gedekte obligatie van "kredietkwaliteitscategorie 1" vergeleken met 20 % voor een ander type rechtstreekse blootstelling aan een kredietinstelling van dezelfde categorie). Deze lagere kapitaalvereisten heten in de VKV "preferentiële risicogewichten".

Preferentiële risicogewichten komen evenwel enkel in aanmerking voor gekwalificeerde gedekte obligaties, ofwel obligaties met hoogwaardige activa als zekerheid, zoals omschreven in artikel 129 van de VKV. Cover pools kunnen onder meer door Franse "Fonds Communs de Créances" uitgegeven gekwalificeerde preferente aandelen of gelijkwaardige securitisatie-instrumenten bevatten voor ten hoogste 10 % van het bedrag van de uitstaande uitgifte van de gedekte obligaties. Overeenkomstig artikel 496 van de VKV mogen de bevoegde autoriteiten tot en met 31 december 2017 afwijken van die grens.

Op grond van artikel 503 van de VKV moet de Commissie aan de medewetgevers verslag uitbrengen over een aantal punten die betrekking hebben op de kapitaalvereisten voor gedekte obligaties in het kader van de VKV. Daarbij moet rekening worden gehouden met de aanbevelingen die zijn gedaan door de Europese Bankautoriteit ("EBA") over elk van de in deel 10 van het "Report on EU Covered Bond Frameworks and Capital Treatment" (het "EBA-verslag") bedoelde aangelegenheden.

PUNT 1: ZIJN PREFERENTIELE RISICOGEWICHTEN PASSEND VOOR GEDEKTE OBLIGATIES?

Op grond van artikel 503, lid 1, van de VKV moet de Commissie verslag uitbrengen over de vraag of de preferentiële risicogewichten in artikel 129 en de eigenvermogensvereisten voor specifieke risico's overeenkomstig artikel 336, lid 3, van de VKV adequaat zijn voor gekwalificeerde gedekte obligaties, gezien de verschillende soorten dekkingsactiva, het transparantieniveau van de cover pool en de gevolgen van de uitgifte van gedekte obligaties voor de concurrente crediteuren van de emittent (activabezwaring).

Ten aanzien van de algemene vraag of de preferentiële risicogewichten passend zijn voor gedekte obligaties, heeft de EBA geoordeeld dat de toepassing van preferentiële risicogewichten overeenkomstig artikel 129 van de VKV in beginsel een passende prudentiële behandeling vormt gezien de positieve historiek qua wanbetaling/verlies van gedekte obligaties in de EU, het beginsel van de tweevoudige aanspraak, zoals ingebed in de rechtskaders voor gedekte obligaties [..], het speciaal overheidstoezicht [..] en de criteria van artikel 129 van de VKV.

Met inachtneming van het bovenstaande merkt de Commissie in het kader van artikel 503, lid 1, van de VKV het volgende op:

hoewel het besluit van de regeringen van de lidstaten om sommige emittenten van gedekte obligaties te steunen of zelfs te redden, wellicht ertoe heeft bijgedragen dat formele wanbetalingen volledig zijn uitgebleven, erkent de Commissie dat Europese gedekte obligaties tijdens de recente perioden van spanning op de markt tussen 2008 en 2012 over de hele lijn sterke kredietprestaties hebben neergezet, vooral in vergelijking met andere financiële instrumenten (vooral door activa gedekte effecten - asset-backed securities). De drie aankoopprogramma's voor gedekte obligaties in het kader van het Eurosysteem hebben eveneens in belangrijke mate gezorgd voor liquiditeit op de Europese markten voor gedekte obligaties;

uit het EBA-verslag blijkt dat het beginsel van de tweevoudige aanspraak op doeltreffende wijze en overeenkomstig artikel 52, lid 4, van Richtlijn 2009/65/EG is geïntegreerd in de wetgeving van de lidstaten betreffende gedekte obligaties en dat deze wetgeving grotendeels voldoet aan de in artikel 129 van de VKV vastgelegde normen voor de kredietkwaliteit, underwriting en transparantie. Hoewel de wetgeving betreffende gedekte obligaties met deze bepalingen slechts indirect en in algemene zin is geharmoniseerd, erkent de Commissie dat deze toch heeft geleid tot een grotere financiële stabiliteit op de markt in zijn geheel en een kwaliteitsbenchmark heeft geschapen waarin beleggers graag vertrouwen stellen.

Daarom stemt de Commissie in met de aanbeveling van de EBA dat de thans in artikel 129 vastgelegde preferentiële risicogewichten en de eigenvermogensvereisten voor specifieke risico's overeenkomstig artikel 336, lid 3, van de VKV een adequate prudentiële behandeling voor gekwalificeerde gedekte obligaties vormen die zou moeten blijven bestaan.

Niettemin blijkt uit het EBA-verslag ook dat de wetgevingsregels van de lidstaten betreffende gedekte obligaties op een aantal essentiële technische aspecten vrij sterk van elkaar verschillen, vooral waar het gaat om de veiligheid en transparantie van deze instrumenten. De preferentiële prudentiële behandeling zou volgens de EBA moeten blijven bestaan, maar in dit geval beveelt zij wel aan om de wetgevingsregels van de lidstaten betreffende gedekte obligaties naar elkaar te laten toegroeien op basis van de best practices-beginselen in het verslag. Die convergentie kan niet uitsluitend tot stand komen via wijzigingen van de criteria van artikel 129 van de VKV, aangezien de werkingssfeer van dat artikel zich beperkt tot de prudentiële behandeling van een subklasse van deze instrumenten. De Commissie wil daarom in het kader van een specifiek raadplegingsdocument over gedekte obligaties, zoals aangekondigd in het Groenboek over de kapitaalmarktenunie van 18 februari, feedback ontvangen van belanghebbenden over de wenselijkheid en de vorm van een geïntegreerd EU-kader voor gedekte obligaties.

Over de specifieke, in artikel 503, lid 2, van de VKV genoemde punten, merkt de Commissie het volgende op:

preferentiële risicogewichten moeten uniform van toepassing blijven op alle gekwalificeerde gedekte obligaties, ongeacht de activaklasse of de lidstaat van initiëring. Wel wil de Commissie graag met de belanghebbenden overleggen over de wenselijkheid om: i) de algemene voorwaarden van artikel 129 van de VKV te vervangen door een reeks concretere criteria en ii) instrumenten te erkennen die op gedekte obligaties lijken en die als zekerheid leningen bevatten waarmee niet-financiële activiteiten zijn gefinancierd, dit met het oog op een hypothetisch Europees wettelijk/regelgevend kader (zie punt 2 van dit verslag);