NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 6.9.2005 
COM(2005) 411 definitief 
  
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
EEN VOORUITZIEND RADIOSPECTRUMBEL EID VOOR DE EUROPESE UNIE: 
TWEEDE JAARVERSLAG 
 
NL 2   NL MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
EEN VOORUITZIEND RADIOSPECTRUMBEL EID VOOR DE EUROPESE UNIE: 
TWEEDE JAARVERSLAG 
 
(Voor de EER relevante tekst) 
 
INHOUDSOPGAVE 
1. Samenvatting................................................................................................................ 3 
2. De huidige toestand van het radi ospectrumbeleid op EU-niveau ................................ 3 
3. De bijdrage van het spectrumbeleid aan de doelstellingen van Lissabon.................... 4 
4. Naar een coherent spectrumbeleid van de EU ............................................................. 5 5. De weg vooruit: overzicht van de belangrijkste beoogde initiatieven ......................... 7 
6. Politieke consensus over toe komstige stappen bereiken............................................ 11 
Bijlage 1: Ontwikkelingen sedert het eerste verslag ................................................................ 12 Bijlage 2: Tijdschema voor EU-beleidsmaatregelen m.b.t. het spectrumbeheer ..................... 14 
 
NL 3   NL 1. SAMENVATTING  
Het radiospectrum is een basismedium voor tal van essentiële dien sten in onze samenleving: 
mobiele, draadloze en satelliet communicatie , TV- en radio- omroep , vervoer , 
radioplaatsbepaling (GPS/Galileo), en vele andere toepassingen (alarmering, afstandsbedieningen, gehoorapparaten, micr ofoons, medische apparatuur, enz.). 
Radiotechnologie wordt ook gebruikt ter ondersteuning van openbare diensten als defensie,  
veiligheid/beveiliging  en wetenschappelijke activiteiten  (b.v. meteorologie, aardobservatie, 
radioastronomie en ruimteonderzoek). 
Een doeltreffend en coherent gebruikt van het spectrum voor deze doeleinden kan voor de 
Europese Unie een hulpmiddel zijn om de doelstellingen van Lissabon  door stimulatie van 
groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid  te verwezenlijken. Doordat de beschikbare 
spectrumruimte momenteel zo inefficiënt word t verdeeld en gebruikt, ontstaan er kosten, 
worden er door het bedrijfsleven kansen ge mist en vinden innoverende diensten minder goed 
hun weg naar de consument. 
Spectrumbeheer heeft, gezien de afhankelijkheid  van de Europese en wereldmarkten van op 
radiotechnologie gebaseerde diensten, en de noodzaak om schadelijke interferentie tussen 
landen te vermijden, een beduidende grensoverschrijdende dimensie. Een gecoördineerd 
spectrumbeleid in de EU  is erop gericht een echte inte rne markt voor radiodiensten en 
-apparatuur te bevorderen. Wat d it betreft, is de Commissie van plan concrete maatregelen te 
treffen om:  
• het spectrum gemakkelijker toegankelijk te maken , door toewijzing en gebruik 
efficiënter te maken,  innovatie te bevorderen, en voor een grotere mate van flexibiliteit 
voor de gebruiker en meer keuzemogelijkheden voor de consument te zorgen.  
• convergentie  tot een realiteit te laten worden, door kunstmatige restricties, met name 
tussen omroep en mobiele communicatie, weg te nemen. 
In dit verslag wordt in het kort de strategie van de Commissie uitee ngezet voor een coherent 
EU-radiospectrumbeleid als onderd eel van het initiatie f i2010, waarmee geprobeerd wordt de 
ontwikkeling van de digitale economie te stimul eren. In het bijzonder is  het van essentieel 
belang dat het gebruik van het radiospect rum geleidelijk en systematisch wordt 
geliberaliseerd . Zonder dat de nationale belangen op dit gebied uit het oog mogen worden 
verloren, moet toch gezegd dat gemeenschappelijke maatregelen  op EU-niveau in kritieke 
mate zullen bijdragen tot de coherentie en het uiteindelijke welslagen van deze taak. 
2. D
E HUIDIGE TOESTAND VAN HET RADIOSPECTRUMBELEID OP EU- NIVEAU  
Dit is het tweede verslag over de activiteiten di e zijn ontplooid in het kader van Beschikking 
676/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake een regelgevingskader voor het radiospectrumb eleid in de Europese Gemeenschap (de 
“Radiospectrumbeschikking ” - RSB). Hierin wordt een gec onsolideerd overzicht gegeven 
van de momenteel lopende maatregelen en  de toekomstige uitdagingen voor een 
EU-spectrumbeleid, en wordt een en ander in  een bredere beleidscontext geplaatst.  
 
NL 4   NL Of Europa bij de ontwikkeling en de toepa ssing van radiotechnologie voorop kan lopen, hangt 
af van een efficiënt gebruik van het spectrum en  van de beslissingen die de beleidsmakers in 
dit opzicht zullen nemen. In haar eerste ve rslag over het radiospectrumbeleid in de EU1 wijst 
de Commissie op de noodzaak van een hervorming bij het beheer van dit kostbare medium.  
De EU-lidstaten, die voor een groot deel voo r hun nationale spectrumb ezit verantwoordelijk 
zijn, hebben reeds bevestigd hoe belangrijk een  gemeenschappelijk EU-b eleid op dit gebied 
voor de totstandbrenging en het functioneren va n de interne markt is. Zij zijn het ook eens 
over de noodzaak van een beleidsgebaseerde benadering op lange termijn , gericht op een 
verbetering van de flexibiliteit van het spectrumbeheer en het vermogen om hierbij snel op 
veranderende omstandigheden in te spelen, met het oogmerk het concurrentievermogen te 
vergroten en innovatie te bevorderen, zonder hi erbij doelstellingen van algemeen belang uit 
het oog te verliezen2. 
Het afgelopen jaar heeft dit beleid de beginfas e achter zich gelaten en de eerste concrete 
resultaten opgeleverd. Er zijn besprekingen op  hoog niveau van start gegaan over belangrijke 
vraagstukken op het vlak van het radios pectrumbeleid, zoals de invoering van 
spectrummarkten3 en de overgang naar digitale TV4. De eerste harmonisatiemaatregelen om 
de toegang van de burger tot innovatieve techno logieën te blijven verz ekeren en de interne 
markt van de EU tot ontwikkeling te br engen zijn eveneens goedgekeurd, waardoor 
draadloze internetconnectiviteit5 en antibotsingssystemen voor auto’s worden 
ondersteund6. De Commissie heeft ook in de nodige  richtsnoeren voorzien ter ondersteuning 
van de EU-belangen bij internationale onderhan delingen en zich bezonnen op manieren om de 
beschikbaarheid van spectruminformatie te verbeteren. In bijlage 1 worden nadere bijzonderheden over deze activiteiten gegeven. 
3. D
E BIJDRAGE VAN HET SPECTRUMBELEID AAN DE DOELSTELLINGEN VAN LISSABON  
Tijdens de Europese Top van maart 2005 hernie uwden de EU-leiders hun partnerschap voor 
groei en werkgelegenheid, o.a. via de opbouw va n een informatiemaatschappij voor iedereen, 
gebaseerd op een wijdverbreid gebruik van info rmatie- en communicatie technologie (ICT) bij 
de overheid, door het MKB en door particulieren7. Met haar initiatief i2010  onderschrijft de 
Commissie deze analyse volledig en ziet zij ICT nadrukkelijk als belangrijke aanjager van 
concurrentie en groei8. Wil informatie- en communicatie technologie in onze samenleving 
ingang vinden, dan is het van cruciaal belang dat er binnen de EU een open interne markt 
wordt gecreëerd voor alles wat te maken h eeft met de informatiemaatschappij en de 
mediadiensten. 
In deze context is het wel duidelijk dat er  voor een op kennis gebaseerde en mobiele 
informatiemaatschappij aanzienlijke verbeteringen bij het spectrumbeheer9 nodig zullen zijn. 
Door de belemmeringen voor de toegang  tot het spectrum  van opkomende 
                                                 
1 COM(2004) 507 
2 Conclusies van de Raad 15530/04 en 15533/04 van 3/12/04 
3 COM(2005) 400 
4 COM(2005) 204 
5 Beschikking 2005/513/EG. 
6 Beschikkingen 2004/545/EG en 2005/50/EG 
7 Conclusies van de Europese Raad 7619/1/05 Rev. 1 van 23/03/05 
8 COM(2005) 229 
9 Zie b.v. de studie van PwC voor het voorzitterschap van de EU, “ Rethinking the European ICT 
Agenda ”, augustus 2004  
 
NL 5   NL radiotechnologieën weg te nemen  kunnen wij ertoe bijdragen dat deze tijdig ingang vinden, 
kunnen er betere voorwaarden worden gesc hapen voor een duurzame en evenwichtige 
economische vooruitgang en werkgelegenheid, en  kan de levenskwaliteit van de burgers 
worden verbeterd.  
Hoe belangrijk de besluitvorming rond het spectru mbeleid wel is, valt ondermeer af te leiden 
uit het effect ervan op de ontwikkeling van de mo bielecommunicatiesector. In de jaren tachtig 
ging het hier slechts om een klei ne, in nationale fragmenten ve rbrokkelde markt. Toen de EU 
op het juiste ogenblik met haar geharmoniseerde  frequenties kwam, vormd e dit het “startsein” 
voor de ontwikkeling van een nieuw pan-Europees  systeem voor digitale cellulaire telefonie 
(GSM ). Tevens stimuleerde de EU, door middel van nieuwe vergunningen, een geleidelijke 
invoering van concurrentie in deze sector, en financierde zij de coördinatie van industriële 
O&O-activiteiten. Deze coherente aanpak droeg in belangrijke mate bij tot de opkomst van een industrie welke in 2004, alleen al voor de EU15, een BBP-aandeel van 105,6 miljard euro 
genereerde. De sector mobiele telefonie heef t naar schatting 2,8 miljoen banen in de EU15 
gecreëerd. Indien de huidige trends doorzetten,  zal deze de landbouwsector, of de sectoren 
elektriciteit, gas en water tezamen gevoegd, weldra qua omzet voorbijstreven
10. 
Kort geleden nog zijn er besl uiten op het vlak van het spectrumbeleid genomen die van 
fundamentele invloed zijn op de volgende generatie mobiele communicatiesystemen (“ 3G”). 
Terwijl het spectrum voor 3G in de EU werd geharmoniseerd 11, vertoonde het ten aanzien 
van exploitanten gevoerde vergunningsbeleid  wijdverbreid nation ale variaties, met 
uiteenlopende timing- en toewijzingsmech anismen (verschillende soorten veilingen, 
vergelijkende offertes of een gemengde aanpa k), die in feite een afspiegeling vormden van 
uiteenlopende nationale beleidsdoelstellinge n. De totale vergunningsopbrengsten (circa 
109 miljard euro) waren zeer ongelijk over de EU verspreid. Gezien de steeds meer pan-
Europees georiënteerde strategieën van de m obiele sector, had men me t meer coördinatie op 
EU-niveau bij de invoering van innovatieve spectrumtoewijzingsmechanismen sommige van 
de nadelige gevolgen voor de sector kunnen verzachten12. 
Beslissingen op het vlak van het spectrumbeheer zijn tevens va n cruciaal belang voor talrijke 
andere actuele maatschappelijke “trends”, zoals de overgang naar digitale TV, de 
ontwikkeling van draadloze technologie voor kantoor, thuisgebruik en school, veiliger 
vervoer door de lucht13, over zee, per spoor en over de  weg, en een meer doeltreffende 
dienstverlening op het vlak van openbare veiligheid en gezondheidszorg.  
4. NAAR EEN COHERENT SPECTRUMBELEID VAN DE EU 
De lidstaten hebben, wat het beheer va n het radiospectrum, alle hetzelfde globale doel  voor 
ogen, namelijk een optimaal gebruik van dit natuurlijke goed ten dienste van het algemeen 
maatschappelijk nut. De juiste aanpak om dit doel beter te kunnen bereiken is evenwel moeilijk te vinden, wegens de vele belangen di e de weerslag zullen ondervinden van de door 
te voeren veranderingen, de signifi cante “nalatenschap” van eerdere  besluiten en het effect dat 
de nationale maatregelen op andere landen en de interne markt van de EU hebben. 
                                                
 
10 Studie van Ovum over mobiele diensten voor de GSMA, 24/12/04 
11 Beschikking 128/1999/EG  
12 Zie studie van McKinsey voor de EC over 3G-toewijzing, juni 2002 
13 B.v. via de ontwikkeling van een EU-radionavigatieplan (ERNP) 
 
NL 6   NL 4.1. Zoeken naar gecoördineerde oplossingen  voor gemeenschappelijke problemen  
Overal in de ontwikkelde wereld worden verbeteringen in het spectrumbeheer actief 
overwogen en doorgevoerd14. De Commissie is er van overtuigd dat een doeltreffende 
spectrumhervorming aanzienlijke voordele n voor Europa met zich zal meebrengen . 
Naast de ambitieuze hervormingen in het spectr umbeleid van de lidstaten dient men echter 
wel in voldoende mate ook het EU-perspectief in overweging te nemen. Het risico voor 
Europa van een nodeloze verbrokkeling van de nationale beleidsmaatregelen komt voort uit 
het feit dat de bestaande, onvolkomen convergen tie bij het spectrumgeb ruik door unilaterale 
maatregelen juist wordt ondermijnd, zonder da t hervormingen op deze manier, door de 
relatieve kleinschaligheid van de nationa le markten, tot de verhoopte economische en 
maatschappelijke voordelen kunnen leiden. 
In de draadloze sector is de omvang van de markt een belangrijke factor . Het hoge 
innovatietempo bij met de IT-industrie sa menhangende radiotoepassingen kan worden 
toegeschreven aan het feit dat deze bedrijfstak zich toeleg t op prijsverlagingen voor de 
consument door het verschaffen van goe dkope, gestandaardiseerde (d.w.z. niet 
merkgebonden), interoperabele oplossingen – WiFi en Bluetooth zijn hiervan goede 
voorbeelden. Deze benadering vereist enerz ijds snelle en kosteloze toegang tot het 
radiospectrum, en berust anderzijds op grote markten die open zijn voor nieuwe toepassingen, 
waardoor sterkere investeringsprikkels en beduidende schaalvoordelen ontstaan. 
Dit “vlakke speelveld ” waarop technologie vlot door alle betrokkenen kan worden 
geabsorbeerd, bestaat al in de VS en Japan (in de toekomst ook in China en India), maar 
ontbreekt veelal op de markt van de EU, waar het verbrokkelingspotentie el als gevolg van de 
nationale markten nog te groot is om de aanzi enlijke particuliere investeringen te kunnen 
aantrekken die nodig zijn om nieuwe radi otechnologieën te kunnen on twikkelen en echte 
concurrentie mogelijk te maken. 
Het komt dus hierop neer dat het gebruik van he t radiospectrum duidelijk een weerslag heeft 
op de nationale prerogatieven, maar dat – en dit is evenzeer duidelij k – een echte interne 
markt van de EU voor op radiotechnologie gebaseer de apparatuur en diensten moet worden 
onderbouwd met een gemeenschappelijk beleid t.a.v. en een op regelgeving gebaseerde 
benadering van de spectrumtoegangsproblematiek, om  de vereiste “k ritische massa” voor 
hervormingen te bereiken, om industrie en gebr uikers ervan te overtuigen dat iedere vorm van 
innovatieve technologie die door deregulering mogelijk wordt gemaakt de gehele EU-markt 
zou kunnen bereiken, en om openbare diensten te kunnen beschermen. 
4.2. Overstappen op een nieuwe aanpak van het spectrumbeheer  
Doordat het bij het spectrumbeheer ontbrak aan de nodige flexibiliteit om de technologische 
ontwikkelingen te volgen en de behoeften van de consument in het oog te houden, zijn er voor 
nieuwe radiotechnologieën “knelpunten”  in het spectrum ontstaan. In Europa wordt het 
algehele probleem door de onvolkomenheden va n de interne markt voor op radiotechnologie 
gebaseerde apparatuur en dien sten nog complexer. In de prak tijk wordt de industrie nog 
steeds met verschillende nationale regelgevi ngen en uiteenlopende beleidsbenaderingen 
geconfronteerd. 
                                                 
14 Zie b.v. het memorandum van de Amerikaanse pres ident over het spectrumbeleid van 5/06/03 en de 
daarop volgende activiteiten 
 
NL 7   NL Het spectrum is van oudsher verdeeld via gedetailleerde admini stratieve besluiten ex-ante . 
Deze aanpak is onder steeds grotere druk kome n te staan als gevolg van het hoge tempo 
waarmee de technologische ontwi kkelingen elkaar opvolgen en de grote vraag naar draadloze 
toepassingen. Door de vereiste van voorafgaan de wettelijke goedkeuri ng kan de introductie 
van nieuwe producten lange tijd worden opge houden of zelfs onmogelijk worden gemaakt. 
Ten einde de distributie van de beschikbare spectrumruimte flexibeler te maken, heeft men 
nieuwe beheersmodellen uitgewerkt, waar van de voornaamste twee hieronder worden 
beschreven: 
• Spectrummarkten,  waarmee het gebruik van het sp ectrum efficiënter kan worden 
opgezet, omdat de industrie beter in staat is  dan regelgevers om de meest hoogwaardige 
toepassingen als zodanig te herkennen. De  kunstmatige schaarste van dit goed moet 
worden aangepakt door middel van een “vrije markt” van verhandelbare rechten voor het 
gebruik van bepaalde frequenties, een en ander afhankelijk van de marktvraag. 
• Vergunningvrij gebruik (“commons” model),  waarbij voor apparatuur (in de regel 
consumentenelektronica met laag vermogen) die aan bepaalde technische voorwaarden 
voldoet, geen vergunning vereist is. Dank z ij deze verlichting van de reguleringsdruk 
hebben zich reeds nieuwe goed gedije nde radiosectoren kunnen ontwikkelen die 
betrekkelijk geringe hoeveelheden spectrumruimt e in beslag nemen, en meer flexibiliteit 
kan dus alleen maar goed zijn. 
Er zou naar een de gehele EU omvattende evenwichtige benadering met inachtneming 
van alle spectrummodellen moeten worden gestreefd15. De optimale “mix” van deze 
modellen moet worden gevonden aan de hand van verschillende criteria, zoals de vraag hoe 
snel het product op de markt kan worden gebr acht (speed to market), bescherming tegen 
schadelijke storingen, kwaliteit van de dienstve rlening, de belangen van de interne markt en 
de noodzaak innovatie te bevorderen. 
5. DE WEG VOORUIT : OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BEOOGDE INITIATIEVEN  
De Commissie is voornemens he t gebruik van het radiospectrum in de EU doeltreffender te 
maken door middel van een samenhangend geheel van concrete maatregelen,  een en ander 
gecoördineerd met hetgeen de lidstaten zelf doen.  Een tijdschema voor deze maatregelen is in 
bijlage 2 te vinden. 
5.1. Vaststelling van gemeenschappelijke, duidelijke en flexibele regels 
Een gemeenschappelijk geheel van regels voor spectrumbeheer  is noodzakelijk om 
investeerders de nodige voorspelb aarheid en gebruikers de nodi ge grenzenloze functionaliteit 
voor hun apparatuur te bied en. Terwijl een toereikende  EU-rechtsgrondslag voor 
spectrumharmonisatie en de exploitatie van radioapparatuur reeds voorhanden is16, zal bij de 
komende herevaluatie van het regelgevingska der voor e-communicatie geprobeerd worden de 
nieuwe benaderingen van het spectrumbeleid te integreren en meer klaarheid te brengen in 
                                                 
15 Andere nieuwe benaderingen van het spectrumbeheer worden eveneens overwogen, zoals “overlay” 
(cognitieve radio), en “underlay” (UWB) spectrumtoegangssystemen 
16 Respectievelijk Radiospectrumbeschikking en Richtlijn 1999/5/EG 
 
NL 8   NL aan het spectrumgebruik gerelateerde concep ten, zoals efficiëntie en interferentie17. Er zullen 
gemeenschappelijke regels voo r de spectrumhandel worden overwogen, evenals een meer 
uitgesproken EU-dimensie van het vergunningenstelsel.   
De herevaluatie zal ook de gelegenheid versch affen om meer klaarheid te brengen in de 
beginselen van neutraliteit van technologie en diensten  als toegepast op het spectrum. Als 
regel zou de toepassing van deze beginsel en steeds moeten worden nagestreefd, hoewel 
technische overwegingen, zoals i.v.m. de noodzaak storingen te vermijden, hier een 
beperkende factor kunnen zijn. Verdere afw ijkingen van deze beginselen zouden per geval 
toelaatbaar zijn indien primere nde EU-belangen zulks wettigen.  
5.2. Een flexibeler gebruik van het spectrum 
Meer flexibiliteit bij het spect rumgebruik betekent efficiënte r werken, omdat hierdoor meer 
keuzemogelijkheden voor het gebruik van bepaalde frequentiebanden ontstaan. 
Gemeenschappelijke voorwaarden voor een dergelij ke flexibiliteit zullen  beter zijn voor de 
interne markt van de EU:  
• De Commissie stelt voor tegen 2010 spectrummarkten  in de EU te introduceren18. Met 
een gecoördineerde introductie in de EU zou worden verm eden dat er afbreuk wordt 
gedaan aan de voordelen van een geïntegree rde Europese markt voor e-communicatie en 
zou men een netto opbrengst van 9 miljard euro per jaar mogen verwachten19.  
• Door de overstap van analoog naar digitaal bij terrestrische omroep  zal, dank zij de 
grotere efficiëntie van deze techniek, extr a spectrumcapaciteit (“digital dividend”) 
vrijkomen. De Commissie moet de agenda van Lissabon steunen door de introductie van 
pan-Europese innoverende toepassingen in ee n deel van het vrijkomende spectrum te 
coördineren. Deze doelstelling zal gemakkelijker te realis eren zijn indien er een 
streefdatum voor de stopzetting van analoge omroepactiviteiten overal in de EU (2012) 
wordt vastgesteld20.  
• Er zal binnenkort een debat plaatsvinden21 over een gemeenschappelijke benadering van de 
spectrumproblematiek voor alle draadloze  platforms die e-communicatiediensten 
verstrekken. De spectrumregulering z ou oog moeten hebben voor de huidige 
convergentietrends  (omroep-cellulair mobiel; spraak-data; vaste, mobiele en nomadische 
technologie), en geen kunstmatig ondersch eid tussen deze trends mogen aanbrengen. De 
frequenties voor deze toepassingen zouden dan geleidelijk moeten worden gebundeld en 
vrijelijk ter beschikking van de ge bruikers moeten worden gesteld.  
• Tevens zou men zich op EU-niveau moeten beraden over manieren om de 
vergunningvrije  (“commons”)  benadering uit te breiden, aangezien eventuele extra 
frequenties voor dit model van groter nut zouden zijn wanneer zij overal in de EU 
beschikbaar zijn. In het regelgevingskader van de EU zouden individuele machtigingen 
(d.i. vergunningen) de uitzondering moeten z ijn die de regel bevestigt. Dat het grootste 
deel van het spectrum toch onder vergunning word t geëxploiteerd is te rechtvaardigen op 
                                                 
17 Bijvoorbeeld in artikel 9 van Richtlijn 2002/21/EG en artikel 5 van Richtlijn 2002/20/EG 
18 Zie voetnoot 4 
19 Door Analysys voor de Commissie verrichte studie over spectrummarkten, mei 2004 
20 Zie voetnoot 5 
21 BRS-advies over WAPECS, verwacht tegen eind 2005 
 
NL 9   NL grond van het gevaar van schadelijke storingen als gevolg van ongecontroleerd gebruik. 
Er moet meer klaarheid worden gebracht in de risico’s en baten van hetgeen momenteel 
wordt gedaan om storingen te vermijden, te n einde de maatregelen ter bescherming van 
bestaande diensten en die ter bevordering van innova tie meer met elkaar in evenwicht te 
brengen. De Commissie zal in de loop van 2005 studies over de vergunningvrije 
benadering en spectruminterfe rentie laten verrichten. 
• Door de ontwikkeling van spectrum efficiënte technologieën, zoals “intelligente” of 
cognitieve radio,  zou een en ander nog veel flexib eler kunnen worden. De Commissie 
gebruikt de uit hoofde van het OTO-kaderpr ogramma van de EU beschikbare financiering 
om dit onderzoek te steunen22. 
5.3. Steun voor de ontwikkeling van een gem eenschappelijke technologische basis van 
de EU 
Het bedrijfsleven zou de mogelijkheid moet en hebben de EU-markt als geheel van 
innovatieve producten te voorzien. De Commi ssie is van plan de ontwikkeling van echt 
communautaire markten en een vrij verkeer va n radiogoederen en –diensten te ondersteunen 
door stelselmatig frequenties aan te wijzen die moeten worden geha rmoniseerd, en door de 
nodige zekerheden voor de facto  harmonisatie te verschaffen. 
Voor de volgende verslagperiode worden  onderstaande maatregelen overwogen: 
• Ondersteuning van de verspreiding van breedband  via: 
– 3G mobiele communicatie (IMT 2000 e.a.);  
– draadloze breedbandtoegang ( BWA );  
– hybride satelliet  toepassingen:  3G/data-omroep . 
• Ultrabreedband producten (UWB): gecoördineerde introductie in de EU van een 
potentieel populaire laagvermogens/ hoge-bandbreedtetechnologie voor IT, 
telecommunicatie en consumentenelektronica. 
• Korteafstandsapparatuur: waarmee zich een de gehele EU bestrijkende massamarkt 
voor goedkope radioapparatuur kan ontwikkele n en de innovatie wordt bevorderd bij 
talrijke toepassingen  in het dagelijks leven , zoals draadloze ”smart tags” (RFID).  
Bovendien zijn er nog twee gebieden die door de Commissie in i2010 worden aangemerkt als 
“initiatieven op ICT-gebied die als visitekaartje  dienen ”, en die in aanmerking zullen worden 
genomen bij geïntegreerde maatregelen om  in hun spectrumbehoeften te voorzien: 
• Technologieën voor autonoom leven en gezondheid:  tal van hulpmiddelen en medische 
toepassingen zijn draadloos, zoals sociale al armering voor ouderen en  radiotelemetrische 
verbindingen tussen patiënten en bewakingsapparatuur.  
• De intelligente auto:  radio-interactie tussen voertui g en omgeving, bijvoorbeeld via IVC 
(inter-vehicle communications). 
                                                 
22 Zie bijvoorbeeld het E2R-project op http://e2r.motlabs.com/  
 
NL 10   NL De voor dergelijke toepassingen vereiste freq uenties vinden en ha rmoniseren zou bij de 
verspreiding van deze toepassingen kunnen helpen doordat overal in Europa 
gemeenschappelijke markten worden gecreëerd en de prijzen dalen. 
5.4. Het effect van de EU-maatregelen optimaliseren 
Sommige algemene vraagstukken moeten tijdens de volgende verslagperiode verder worden 
uitgewerkt: 
• Beoordeling van het effect van de regelgeving:  er zijn geschikte methoden nodig om de 
economische en maatschappelijke gevolgen van bepaalde besluiten te kunnen beoordelen. 
Men zou het nodige moeten doen om de beschikk ing te krijgen over de kennis en inzichten 
van industriële en andere belanghebbende n aan de hand van standpuntsbepalingen, 
openbare raadplegingen en/of onafhankelijke studies.  
• Herevaluatie van de actualitei t van harmonisatiemaatregelen:  op gezette tijden moet 
worden geverifieerd of de desbetreffende EU-maatregelen nog steeds  relevant zijn. In 
plaats van algemene horizonbepalingen te hanteren, waardoor op zorgvuldige wijze 
verkregen onderzoeksresultaten botweg aan de kant  zouden worden geschoven, zou men in 
elk jaarverslag de bestaande EU-spectrumr egelgeving in ogenschouw moeten nemen en, 
waar nodig, gerichte maatregelen moeten voorstellen.  
• Nationale uitvoering:  de Commissie zal toezien op een tijdige uit voering van de 
communautaire spectrumharmonisatiemaatregelen op nationaal niveau om in de gehele EU 
de belemmeringen voor een interne markt voor  radiotechnologieën weg te nemen, en zal 
het nodige doen om deze maatregelen te bevorderen. 
5.5. De EU-belangen bij internationale onderhandelingen ondersteunen 
Het is van wezenlijk belang dat het EU-belei d bij internationale spectrumonderhandelingen 
actief wordt bevorderd. Er word en momenteel voorbereidingen voor twee ITU-conferenties 
getroffen: 
• De Regionale Radiocommuni catieconferentie (RRC-06)  waaraan door zo’n 120 landen 
wordt deelgenomen, zal een technisch plan voor digitale terrestrische omroep uitwerken. 
De Commissie verzoekt de li dstaten die aan de ITU-onderh andelingen deelnemen, erop toe 
te zien dat deze planning niet resulteert in  een nodeloze beperking van de beleidsopties 
voor het toekomstige gebruik van de spectru mruimte die vrijkomt door de overgang naar 
digitaal uitzenden, met inbegr ip van pan-Europese diensten23. 
• De Wereldradiocommunicatieconferentie (WRC-07) : de Commissie moet 
gemeenschappelijke EU-prioriteiten en -doe lstellingen voor deze wereldwijde radio-
onderhandelingen vaststellen. De voornaam ste onderhandelingspunten in 2007 zijn de 
extra frequentiebanden die wereldwijd moeten worden gekozen voor geavanceerde mobiele communicatie, voor lu chtvaartsystemen en voor de  kortegolfradio-omroep. 
                                                
 
23 COM (2005)…  
 
NL 11   NL Na afloop van deze twee conferenties moet de Co mmissie de resultaten ervan beoordelen en 
nagaan in hoeverre de huidige ontwikkelingen op  het beleid, de beginselen en de wetgeving 
van de EU bij de internati onale onderhandelingen aansluiten. 
5.6. De institutionele onderbouw van het spectrumbeleid op EU-niveau ontwikkelen 
Het Radiospectrumcomité (RSC) en de Bele idsgroep Radiospectrum (BGR) doen het goed. 
Wel is het zo dat ontwikkelingen in het spectr umbeleid van de EU ook afhankelijk zijn van 
een nauwe wisselwerking tussen deze EU-mechanismen en de CEPT24. Met de uitbreiding 
van de EU vinden wij in deze besluitvor mingsorganen veelal dezelfde “actoren”. 
Hoewel tot op heden positieve ervari ngen zijn opgedaan, zullen toekomstige maatregelen  
meer  complementair moeten zijn , waarbij onnodige overlappingen worden vermeden en 
men duidelijk inziet welke beslissingen waar  moeten worden genomen. Een systematisch 
gehanteerde “sequentiële” benadering, gebase erd op de in de Radiospectrumbeschikking 
beschreven methoden, zou het beste werken indi en hierbij van de “toegevoegde waarde” van 
elk mechanisme wordt uitgegaan. De voor de maatregelen aangevoerde redenen zouden aan 
de hand van communautaire mechanismen (Com missie met RSC en BGR) worden beoordeeld 
en goedgekeurd, terwijl het noodzakelijke en vaak  complexe technische werk in verband met 
compatibiliteit en ontwikkeling  ter hand zou worden genome n door de CEPT, op basis van 
een mandaat. In het licht van deze werkzaamhe den zou de Commissie dan, met de hulp van 
het RSC, technische uitvoeringsmaatregelen goedkeuren25. 
6. POLITIEKE CONSENSUS OVER TO EKOMSTIGE STAPPEN BEREIKEN  
Het Europees Parlement en de Raad worden ve rzocht EU-beleidsmaatregelen met betrekking 
tot het spectrumbeheer te onderschrijven en: 
• de betekenis te erkennen van het spectrum voor de totstandbrenging van de Europese 
informatiemaatschappij ter ondersteuning van de  hernieuwde partnerschap van Lissabon 
voor groei en werkgelegenheid; 
• een gemeenschappelijke strategie voor een effi ciënt spectrumbeheer in de EU te steunen, 
en oog te hebben voor de noodzaak innovatie te bevorderen door een effectieve combinatie 
van flexibiliteit en een gecoördineerd spectrumgebruik; 
• nauw samen te werken om deze strate gie tot een volledig succes te maken. 
                                                 
24 Een 46 leden tellende, door de ITU erkende Europese intergouvernementele regionale organisatie, die 
nog van voor de betrokkenheid van de EU bij telecommunicatie en spectrumbeheer dateert.  
25 Coördinatie met andere relevante groepen, met name TCAM en ETSI, zal ook van essentieel belang 
zijn. 
 
NL 12   NL Bijlage 1: Ontwikkelingen sedert het eerste verslag  
De Radiospectrumbeschikking onderscheidt vier verschillende sectoren waarin gemeenschappelijke 
EU-beleidsactiviteiten op spectrumgebied worden  ontplooid. Hieronder volgen de voornaamste 
beleidskwesties die tijdens de verslagperiode in kwestie in deze sectoren zijn aangepakt: 
Algemene beleidskwesties  Documenten  
Overstap op digitaal 
uitzenden  
 BGR-advies  van november 2004, document  RSPG  04-55. 
Volgens de BGR kunnen en moeten EU-initiatieven een gecoördineerde 
benadering van de spectrumimplicaties van de overgang naar de digitale omroep bevorderen en vergemakkelijken . 
Mededeling
 over een snellere overgang naar de digitale omroep. 
Handel in spectrumruimte  BGR-advies  van november 2004, document  RSPG  04-54 
Volgens de BGR kan spectrumhandel in bepaalde delen van het spectrum 
potentiële voordelen bieden, indien er maar voldoende garanties worden ingebouwd om te verzekeren dat deze niet door nadelige gevolgen teniet 
worden gedaan, en ertoe bijdragen dat de strategische doelstellingen van Lissabon worden verwezenlijkt. 
Mededeling
 over de implementatie van spectrummarkten in de EU. 
Een gemeenschappelijke 
flexibele benadering van e-communicatie BGR-advies  over WAPECS in voorbereiding, n.a.v. het desbetreffende 
verzoek van de Commissie ( document
 BGR04-45 Rev) – openbare 
raadpleging  loopt. 
Spectrumgebruik zonder vergunning Onafhankelijke studies gelanceerd over het vergun ningvrij gebruik van het 
spectrum en over storingsbeheer 
 
Datum van goedkeuring Technisc he uitvoeringsmaatregelen 
8 juli 2004 Verkeersveiligheid : Beschikking  inzake de harmonisatie van de 79 GHz-band 
voor het gebruik van kortbereikradarapparatuur voor motorvoertuigen in de Gemeenschap 
17 januari 2005 Verkeersveiligheid : Beschikking  inzake de harmonisatie van de 24 GHz-
radiospectrumband voor in de tijd beperkt gebruik door kortbereikradarapparatuur voor motorvoertuigen in de Gemeenschap 
11 juli 2005 E-communicatie:  Beschikking  betreffende het geharmoniseerde gebruik van het 
radiospectrum in de 5 GHz-frequentieband voor de implementatie van draadloze toegangssystemen met inbe grip van Radio Local Area Networks 
(WAS/R-LAN’s) 
15 juli 2005 Overeenstemming in het RSC over het hergebruik van de ERMES-semafoonband; 
goedkeuring van een beschikking van de Commissie, (voor gehoorapparaten, apparatuur voor het opsporen van gestolen auto’s, e.a.), behoudens intrekking van 
Richtlijn 90/544/EEG (zie Voorstel voor een richtlijn
). 
 
 
NL 13   NL Spectruminformatie  De Commissie bespreekt momenteel met het RSC de implementatie van een 
aantal resultaten  van een studie inzake de coördinatie van informatie over 
spectrumtoewijzing en -gebruik in de EU.  
 
 Internationale spectrumonderhandelingen 
WRC-07 
 BGR-advies  in voorbereiding over EU prioriteiten en  
-doelstellingen voor de ITU-WRC-07-conferentie, met bijdragen van alle belanghebbenden via een openbare raadpleging
 en workshop .  
EU-beleidsinput (Informatienota) - document RSPG  05-71 . 
Studie over  de toekomstige spectrumbehoe ften voor mobiele communicatie 
(agendapunt voor WRC-07) – zie resultaten . 
RRC-06  BGR-discussie over de beleidsaspect en van de ITU-RRC-06-conferentie.  
Mededeling  over de EU-prioriteiten voor de ITU-RRC-06-conferentie  
 
NL 14   NL Bijlage 2: Tijdschema voor EU-beleidsmaatregelen m.b.t. het spectrumbeheer  
Noot: deze lijst is slechts van indicatieve aard en er kunnen te allen tijde maatregelen worden 
toegevoegd, verwijderd of gewijzigd. 
Voorstellen over coherente flexibiliteit  bij de toewijzing van sp ectrumbanden die voor e-
communicatiediensten (WAP ECS) worden gebruikt. 
Voorstel voor een gemeenschappelijk formaat voor gebruiksrechten  in het kader van de 
spectrumhandel. 2006 
Harmonisatiemaatregelen:  
Goedkeuring van een beschikk ing van de Commissie tot ha rmonisering van het gebruik 
van de uitbreidingsband voor IMT-2000. 
Goedkeuring van een of meer beschikkingen van de Commissie tot harmonisering van het 
gebruik van  ultrabreedband toepassingen (UWB) .  
Goedkeuring van een beschikking van de Commissie tot harmonisering van 
spectrumtoegang voor een groot aantal typen kortbereikapparatuur  (SRD). 
Intrekking van de ERMES-richtlijn en goedkeuring van een beschikking van de 
Commissie tot harmonisering van het ge bruik van deze vroegere semafoonband. 
Voorstellen betreffende vraagstukken op sp ectrumgebied, m.i.v. vergunningskwesties, bij 
de herevaluatie van het regelgeving skader 2002 voor e-communicatie . 
Voorstellen voor het gec oördineerd gebruik van een  deel van de in de omroepbanden 
vrijgekomen spectrumruimte, na afloop van de ITU-RRC-06-conferentie.  
Invoering van een communaut aire benadering van een spectrum gebruik zonder 
vergunningen . 
Aanbrengen van verbeteringe n in de procedures voor storingsbeheer . 
Vaststelling van de EU-prioriteiten  voor de ITU- WRC-07 -conferentie. 2007 
Harmonisatiemaatregelen: 
Draadloze  breedbandtoegang en mobiele satelliet toepassingen.   
Draadloze  medische toepassingen  en hulpmiddelen voor mindervaliden . 
Draadloze  toepassingen voor de intelligente auto. 
2008 Gecoördineerde invoering in de EU van relevante resultaten van de ITU-WRC-07-
conferentie. 
2009 Nationale implementatie van nieuwe regels voor e-communicatie . 
2010 Volledige totstandbrenging van een goed  functionerende EU-markt  voor grote delen van 
het spectrum. 
2012 Voorgestelde datum voor de definitieve afschakeling van de analoge omroep in de EU.