Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende algemene regels voor de uitvoering van de maatregelen tot verbetering van de productie en de afzet van honing" () (97/C 206/12)

De Raad heeft op 27 januari 1997, overeenkomstig de artikelen 43 en 198 van het Verdrag tot oprichting van de EG, besloten het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor landbouw en visserij, die met de voorbereiding van de werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 3 april 1997 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Zarkinos.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 23 en 24 april 1997 gehouden 345e Zitting (vergadering van 23 april 1997) het volgende advies uitgebracht, dat met 71 stemmen vóór en 17 stemmen tegen, bij 11 onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Het onderhavige Commissievoorstel is het vervolg op de mededeling van de Commissie uit 1994 (COM(94)256 def.) inzake de Europese bijenteelt. Het voorstel heeft tot doel nationale programma's te steunen die o.m. technische bijstand, laboratoriumonderzoek, bestrijding van ziekten onder bijenkolonies alsmede onderzoek naar zowel de productie- als afzetstructuur in de sector omvatten. De Commissie wil hiervoor 15 miljoen ecu per jaar uittrekken.

Het Comité is van mening dat dit Commissievoorstel een stap in de goede richting is en steun verdient, gezien de positieve bijdrage die hiermee tot de ontwikkeling van de Europese bijenteelt wordt geleverd.

1.2. De voorgestelde prioritaire maatregelen hebben met name betrekking op:

- verbetering van de productie en winning van honing via technische bijstand aan imkers en imkersverenigingen;

- rationalisatie van de transhumance (periodieke verplaatsing van de bijenkasten);

- bestrijding van de varraomijtziekte en aanverwante ziekten onder bijen, alsmede de verbetering van de exploitatievoorwaarden en van de winning, de opslag en de verpakking van honing;

- steun aan de nationale laboratoria voor analyse van de fysische en chemische kenmerken van honing;

- samenwerking met instanties die gespecialiseerd zijn in onderzoek naar verbetering van de honingkwaliteit.

2. Algemene opmerkingen

2.1. De bijenteelt hangt nauw samen met de landbouwproductie (sector dierlijke productie) en is voornamelijk gericht op de instandhouding en ontwikkeling van de landbouwactiviteit en de productie van honing en andere producten van de bijenteelt, alsmede op het behoud van het ecologisch evenwicht, de kwaliteit van de natuurlijke omgeving en van de agrarische eco-systemen.

2.2. De Europese Unie telt in het totaal circa 7,5 miljoen bijenkorven, die gehouden worden door zo'n 435 000 imkers. Slechts 3,1 % daarvan (ca. 13 000) zijn beroepsimkers, die volgens schattingen van de imkersverenigingen zo'n 3,5 miljoen bijenkorven in hun beheer hebben (42 % van het totaal) en goed zijn voor 45 % van de totale honingproductie in de Europese Unie.

2.3. Hoewel de EU de derde honingproducent ter wereld is (nà de landen van de voormalige Sovjet-Unie en Azië), moet nog altijd zo'n 50 % van de honing in de EU worden ingevoerd (met name uit China, Argentinië, Mexico, Hongarije en Australië) om aan de alsmaar toenemende vraag naar dit basisproduct te kunnen voldoen.

2.4. Het Comité is van mening dat in het Commissievoorstel ook moet worden ingegaan op de honinghandel in en naar de interne markt. De bijenteelt in de EU staat tegenwoordig onder grote druk van de invoer van omvangrijke, niet-gecontroleerde hoeveelheden honing uit derde landen (m.n. China). Met het oog op een betere consumentenbescherming is het derhalve zaak dat de Commissie kwaliteitscriteria opstelt voor in de EU geproduceerde honing.

2.5. Gezien de bijdrage die de bijenteelt levert tot het ecologisch evenwicht, verdient deze sector volgens het Comité grotere steun en bescherming, en daartoe worden de huidige middelen ontoereikend geacht. Met het Commissievoorstel wordt de juiste weg ingeslagen, al zou het Comité liever zien dat de voorgestelde maatregelen geen eindpunt betekenen, maar dat ook nog andere maatregelen genomen kunnen worden. Hoofdzaak is dat dit voorstel het begin, en niet de afsluiting vormt van het steunbeleid voor deze sector.

2.6. Verder zou de Commissie moeten voorstellen dat aan beroeps- èn aan niet-beroepsimkers een symbolische bijdrage per bijenkas wordt verstrekt, en zulks op grond van zowel ecologische (instandhouding van bijen met het oog op de bestuiving van bloemen) als economische redenen (toenemende kosten voor het winteronderhoud van de bijen).

Er zij op gewezen dat het Europees Parlement in december 1994 een verslag heeft uitgebracht over dit onderwerp en daarin dezelfde aanbeveling heeft geformuleerd.

2.7. Gegeven het feit dat imkers ook nog vallen onder andere verordeningen, communautaire initiatieven en specifieke programma's (zoals de Verordeningen (EEG) nrs. 2328/91, 866/90, 1360/78, het Leader-programma, enz.), kan het Comité instemmen met de voor de maatregelen geraamde uitgaven. Het Comité hoopt dat dit Commissievoorstel in de lid-staten en bij de respectieve imkersverenigingen positief zal worden ontvangen.

2.8. Opzet van de voorgestelde regeling is dat de lid-staten de prioritaire maatregelen opnemen in nationale programma's, die zij ter goedkeuring voorleggen aan de Commissie. Wil de Commissie via deze programma's echter het gewenste resultaat bereiken zonder afbreuk te doen aan het subsidiariteitsbeginsel, dan dient zij de lid-staten grotere flexibiliteit toe te staan bij de invulling ervan.

2.9. Om vooral bij jongeren belangstelling te wekken voor de bijenteelt en de werkgelegenheid in deze sector, is het zaak dat ook steun voor beroepsopleiding van jonge landbouwers als prioritaire maatregel wordt aangemerkt.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Terwille van een grotere bescherming van de consument dient de in artikel 1 gebruikte term "natuurhoning" duidelijker te worden toegelicht. Onder "natuurhoning" zoals vermeld in bijlage II bij het Verdrag van Rome wordt uitsluitend van honingbijen afkomstige honing verstaan, en geen honing in enigerlei mengvorm.

3.2. Tot slot is het Comité van oordeel dat de bestrijding van bijenziekten niet beperkt mag blijven tot de varraomijt- en aanverwante ziekten. De praktijk toont aan dat er nog andere ernstige bijenziekten bestaan (vuilbroed, krijtbroed, Nosema-ziekte) die ook bestreden moeten worden.

Brussel, 23 april 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() PB nr. C 378 van 13. 12. 1996, blz. 20.

BIJLAGE bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité

Het volgende wijzigingsvoorstel, dat overeenkomstig de bepalingen van het Reglement van Orde werd ingediend, is tijdens de beraadslagingen verworpen:

Paragraaf 2.4

De laatste twee zinnen te vervangen door de volgende tekst:

"Om een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen moet alle honing voldoen aan de in de diverse richtlijnen en verordeningen vastgelegde kwaliteitscriteria; hier dient streng de hand aan te worden gehouden."

Motivering

1. Er bestaan al kwaliteitscriteria; deze zijn bijgesteld in document COM(95) 722 def., waarover het Comité onlangs advies heeft uitgebracht (CES 1259/96).

2. De Richtlijnen 89/397/EEG en 93/99/EEG bevatten al procedures om de hand te houden aan de toepassing van kwaliteitsnormen. Deze hoeven alleen maar toegepast te worden. In het voorstel wordt ook geregeld dat onderzoekslaboratoria in dit verband zonodig ondersteuning moeten bieden.

3. Aparte controlemaatregelen die specifiek betrekking hebben op importerende landen, druisen in tegen GATT/WTO-regelingen.

Uitslag van de stemming

Vóór: 42, tegen: 51, onthoudingen: 7.