Verslag

over de jaarrekening van het Europees Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt betreffende het begrotingsjaar 2001, vergezeld van de antwoorden van het Bureau

(2002/C 326/12)

INHOUD

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

OORDEEL VAN DE REKENKAMER

1. Dit verslag is overeenkomstig artikel 137, lid 2, van Verordening (EG) nr. 40/94 van de Raad(1) aan het begrotingscomité van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt gericht.

2. De Rekenkamer heeft de jaarrekening van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt voor het per 31 december 2001 afgesloten begrotingsjaar onderzocht. Overeenkomstig artikel 119, lid 2, sub c, van Verordening (EG) nr. 40/94 van de Raad is de begroting onder de verantwoordelijkheid van de voorzitter uitgevoerd. Tot diens verantwoordelijkheid behoren de opstelling en indiening van de jaarrekening(2) overeenkomstig de in artikel 138 van Verordening (EG) nr. 40/94 van de Raad voorgeschreven interne financiële bepalingen. De Rekenkamer is krachtens artikel 248 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehouden, deze rekeningen te onderzoeken.

3. De Rekenkamer heeft haar controle uitgevoerd overeenkomstig haar controlebeleidslijnen en -normen. Deze zijn op basis van de algemeen aanvaarde internationale controlenormen afgestemd op het specifieke karakter van de communautaire context. Zij heeft de administratie gecontroleerd en de in dit kader noodzakelijk geachte controleprocedures toegepast. De Rekenkamer heeft met deze controle een redelijke basis gelegd ter onderbouwing van het hierna volgende oordeel.

4. Aan de hand van deze controle heeft de Rekenkamer redelijke zekerheid verkregen dat de jaarrekening van het per 31 december 2001 afgesloten begrotingsjaar betrouwbaar is en dat de onderliggende verrichtingen over het geheel genomen wettig en regelmatig zijn.

BELANGRIJKSTE OPMERKINGEN

Uitvoering van de begroting

5. De uitvoering van de kredieten van het begrotingsjaar 2001 en de uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten is weergegeven in tabel 1.

6. De voor het begrotingsjaar beschikbare kredieten beliepen 181,1 miljoen euro, waarvan 163,8 miljoen voor het begrotingsjaar was uitgetrokken en 17,3 miljoen uit het voorgaande begrotingsjaar was overgedragen. Oorspronkelijk beliepen de kredieten van het begrotingsjaar 184,2 miljoen euro, maar zij zijn bij gewijzigde en aanvullende begroting met 3,1 miljoen verlaagd om rekening te houden met de conjunctuurdaling die in de loop van het tweede kwartaal van het jaar is ingezet en na de gebeurtenissen op 11 september 2001 is verergerd.

7. Voor de kredieten van het begrotingsjaar zelf, die een reserve van 54 miljoen euro omvatten, zijn verplichtingen aangegaan voor 99,5 miljoen euro; van dit bedrag is 82,0 miljoen euro, ofwel 82 % van de aangegane verplichtingen, betaald. Het saldo van de kredieten is ofwel overgedragen (17,7 miljoen euro), ofwel geannuleerd (64,1 miljoen euro, met inbegrip van de reserve van 54 miljoen, die ongebruikt is gebleven). Voor de beleidskredieten (titel III) ad 35,2 miljoen euro zijn verplichtingen ad 34,0 miljoen aangegaan, waarvan 24,0 miljoen, ofwel 71 %, is betaald en 10,3 miljoen, ofwel 29 %, moest worden overgedragen naar het volgende begrotingsjaar, terwijl het saldo werd geannuleerd.

8. De uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten bedroegen 17,3 miljoen euro, waarvan 8,7 miljoen voor titel III. Van deze kredieten is 16,3 miljoen euro betaald, waarvan 8,6 miljoen voor titel III, terwijl het saldo is geannuleerd.

Jaarrekening

9. De tabellen 2 en 3 geven een overzicht van de winst- en verliesrekening en de balans die het Bureau in zijn jaarverslag over het begrotingsjaar 2001 heeft gepubliceerd. Het Bureau heeft de afschrijving van zijn vaste activa geboekt. Ook heeft het een voorziening gevormd voor de uitgaven in verband met de uitvoering van de procedures inzake de merken.

10. Het Bureau is nooit overgegaan tot een volledige fysieke inventarisatie van zijn goederen. Aan de hand van een fysieke controle kon worden vastgesteld dat bepaalde goederen niet waren geïdentificeerd, dan wel onjuist, of zelfs helemaal niet gelokaliseerd waren.

11. Het Bureau dient zijn boekhoudpraktijk ten aanzien van de registratie van goederen als vaste activa af te stemmen op die van de Commissie. Deze registratie geschiedt op de datum van afgifte van de betalingsopdracht, en niet op de datum waarop de goederen worden overgedragen aan het Bureau(3).

12. Artikel 9 van de regels voor inventarisatie van het Bureau dient te worden gewijzigd en in overeenstemming gebracht met artikel 18 van de verordening van de Commissie, die voorschrijft dat de aanschaffingskosten de architectenhonoraria en de expertisekosten moeten omvatten.

Toepassing van de financiële bepalingen

13. In augustus 2001 heeft een personeelslid een reeks betalingsopdrachten ondertekend(4), zonder daartoe hoe dan ook gemachtigd te zijn. Het totaalbedrag van de aldus ondertekende betalingsopdrachten beliep circa 100000 euro. Deze gang van zaken is te wijten aan de afwezigheid van de verantwoordelijke ordonnateurs. Het Bureau dient maatregelen te treffen om te voorkomen dat deze situatie zich herhaalt.

14. De lijst met gedelegeerde ordonnateurs die eind november 2001 beschikbaar was, werd op 18 juni van dat jaar voor het laatst bijgewerkt. Sindsdien zijn verschillende personeelsleden aangewezen als gedelegeerde ordonnateurs, maar is de lijst niet aangepast. Ook zou het wenselijk zijn dat de specimina van de handtekeningen periodiek worden geverifieerd.

Aankopen van goederen en diensten

Gebruikmaking van kaderovereenkomsten

15. In de regio Alicante is er slechts een beperkt aantal inschrijvers dat zou kunnen voorzien in de behoeften van het Bureau. Gebruikmaking van interinstitutionele kaderovereenkomsten is problematisch, ofwel vanwege de clausules die de toepassing ervan tot Brussel en/of Luxemburg beperken, ofwel vanwege de ligging van het Bureau. Niettemin neemt het Bureau deze overeenkomsten als referentiepunt voor zijn eigen aankopen.

Raming van de behoeften

16. Tot in 2001 werd er bij de raming van de behoeften van het Bureau uitgegaan van de basisveronderstelling van een stabiele en aanhoudende groei van de inschrijvingsaanvragen, rekening houdend met het streven van het Bureau naar productiviteitsverhoging. Deze benadering, met name ten aanzien van de basisveronderstelling, dient te worden bijgesteld om de diverse factoren waarmee de inschrijvingsaanvragen verband houden beter in aanmerking te nemen, en zo te komen tot een betere inschatting van toekomstige behoeften.

17. Zo heeft het Bureau in 2001 een huurcontract voor de duur van drie jaar gesloten(5) voor een extra gebouw ten bedrage van 2869344 euro. Onderzoek van het dossier wijst uit dat er zeer snel is onderhandeld. De spoed die achter de onderhandelingen werd gezet, is moeilijk te verklaren, aangezien ten tijde van de onderhandelingen de eerste tekenen van neergang van de conjunctuur reeds te zien waren. In werkelijkheid stond het gebouw begin 2002 gedeeltelijk leeg, en het Bureau betaalde de huur en de onderhoudskosten.

18. Met de conjunctuurdaling die zich in 2000 aftekende en in 2001 doorzette, werden de groeiperspectieven van het Bureau onzekerder en werd het des te noodzakelijker, de raming en programmering serieus aan te pakken om zijn aankoopbeleid te rationaliseren.

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 17 oktober 2002.

Voor de Rekenkamer

Juan Manuel Fabra Vallés

President

(1) PB L 11 van 14.1.1994.

(2) Zoals voorgeschreven in artikel 137, lid 1, van Verordening (EG) nr. 40/94 van de Raad zijn de rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van het Bureau over het begrotingsjaar 2001 opgesteld op 11 maart 2002, waarna ze zijn toegezonden aan de raad van bestuur van het Bureau, aan het Europees Parlement, aan de Commissie en aan de Rekenkamer. Deze rekeningen zijn op 28 maart 2002 bij de Rekenkamer ingekomen. De jaarrekening is verkort weergegeven in de tabellen bij dit verslag.

(3) Artikel 17 van Verordening (EG) nr. 2909/2000 van de Commissie (PB L 336 van 30.12.2000, blz. 75).

(4) In meer dan tien gevallen is dit vastgesteld.

(5) Met ingang van 1 juni 2001.

Tabel 1

Begrotingsuitvoering voor het begrotingsjaar 2001N. B.:

De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron:

Gegevens van het Bureau - Deze tabellen vormen een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen jaarrekening.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Tabel 2

Winst- en verliesrekening over de begrotingsjaren 2001 en 2000

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

N. B.:

de totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron:

Gegevens van het Bureau - Deze tabellen vormen een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen jaarrekening.

Tabel 3

Balans per 31 december 2001 en 31 december 2000N. B.:

de totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron:

Gegevens van het Bureau - Deze tabellen vormen een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen jaarrekening.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Antwoorden van het Bureau

Jaarrekening

10. De fysieke inventaris van het Harmonisatiebureau betreft computerapparatuur en overige goederen. De computerapparatuur wordt regelmatig geïnventariseerd. Het probleem met de inventarisatie van de overige goederen is te wijten aan het feit dat het Harmonisatiebureau in verschillende gebouwen gehuisvest is, het geautomatiseerd inventarisatiesysteem ontoereikend is en de personeelsformatie niet stabiel. Met de inventarisatie van de overige goederen is in 2002 een aanvang gemaakt. Begin 2003 wordt de volledige inventarisatie voltooid; ook is een validatie door een gespecialiseerd bedrijf voorzien. Bovendien bestudeert het Harmonisatiebureau de mogelijkheid een computerprogramma aan te schaffen voor het beheer van zijn activa teneinde in 2003 te beschikken over een instrument waarmee de economische levensduur van de apparatuur, van aanschaf tot volledige afschrijving, kan worden beheerd. In het kader van de reorganisatie van het Harmonisatiebureau is een aparte sectie gecreëerd die verantwoordelijk is voor het centraal beheer van de inventaris van de logistieke uitrusting en computerapparatuur.

11. Dankzij het in punt 10 vermelde computerprogramma kan het Harmonisatiebureau zich conformeren aan de gang van zaken bij de Commissie.

12. De regels voor inventarisatie worden in 2003 herzien, na aanpassing van het financieel reglement van het Harmonisatiebureau aan de financiële kaderregeling voor de gedecentraliseerde agentschappen.

Toepassing van de financiële bepalingen

13. De door de Rekenkamer beschreven situatie dat alle ordonnateurs afwezig waren vanwege jaarlijks verlof, is uitzonderlijk. Onder die omstandigheden heeft de aanwezige functionaris met de hoogste rang een reeks betalingsopdrachten ondertekend met mondelinge toestemming van de voorzitter. Teneinde dit soort situaties in de toekomst te vermijden, heeft het Harmonisatiebureau zijn machtigingssysteem herzien.

14. Het Harmonisatiebureau is begonnen met het beter formaliseren van de aanwijzing van gedelegeerde ordonnateurs (met inbegrip van specimina van handtekeningen). Deze taak zal in het laatste kwartaal van 2002 worden afgerond.

Raming van de behoeften

16. De forse toename van het aantal aanvragen om inschrijving gedurende de afgelopen jaren heeft ertoe geleid dat het Harmonisatiebureau zijn jaarlijkse begroting vaak heeft moeten aanpassen, rekening houdend met de te betrachten voorzichtigheid; dit betekende ook een stimulans voor het vergroten van de productiviteit.

Het Harmonisatiebureau is bezig met het analyseren van de resultaten van een onderzoek naar de procedure voor inschrijving van merken, waarbij gekeken wordt naar de tevredenheid van cliënten en de op de aanvragen om inschrijving van invloed zijnde factoren. Daarnaast is het Harmonisatiebureau eind 2001 begonnen met het bestuderen van de manier waarop een raming kan worden gemaakt van het mogelijke aantal aanvragen voor communautaire inschrijving van tekeningen in 2003. Er is gemeenschappelijk overleg geweest met de nationale bureaus teneinde de evolutie van de aanvragen beter te kunnen volgen en aldus een betere raming van het aantal te kunnen maken.

17. De ramingen op de middellange termijn van de behoeften aan kantoorruimten begin 2001 alsmede het gebrek aan beschikbare kantoorruimte in Alicante hebben ertoe geleid dat het Harmonisatiebureau in het voorjaar van 2001 de kans heeft aangegrepen om een bijgebouw te huren, onder andere ter vervanging van kantoren die niet aan de eisen voldoen waarin 70 medewerkers waren ondergebracht. Het contract is eind juni van hetzelfde jaar gesloten (met een zekere spoed vanwege de noodzakelijke aanpassing van de ruimte). In de loop van het eerste kwartaal van 2001 heeft zich een daling van het aantal aanvragen om inschrijving ingezet, die zich vervolgens heeft verscherpt. Overwogen is af te zien van de locatie na opname van een clausule voor voortijdige ontbinding van het contract.

Twee van de in totaal vier verdiepingen van het bijgebouw zijn sinds eind 2001 in gebruik na het verlaten van de voornoemde ongeschikte kantoren. Momenteel worden alle verdiepingen bezet door het personeel van de in december 2001 opgerichte afdeling Administratie merken en tekeningen.

18. Gezien de onzekere situatie en de met de raming van de activiteiten verband houdende moeilijkheden is het Harmonisatiebureau begonnen met het bestuderen van maatregelen om zich gemakkelijker aan fluctuaties in de vraag aan te kunnen passen.