ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (85) 140 
 
 
 
Vol. 1985/0045 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the open ing to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom  27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(85) 140 def
Brussel, 19 april 1985
Werkdocument van de Commissie
DE WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE STRATEGIE VAN DE GEMEENSCHAP :
STAND VAN UITVOERING VAN HET KADERPROGRAMMA  
EN BESCHOUWING OVER DE VOORBEREIDING VAN DE PROGRAMMAHERZIENING
COM(85) 140 def

Inleiding
De afgelopen jaren zijn er op Gemeenschapsvlak een aantal belangrijke  
besluiten en overeenkomsten op wetenschappelijk en technologisch gebied tot  
stand gekomen.
Ten eerste is vastgesteld het Kaderprogramma 1984-1987 voor wetenschappe­
lijke en technische activiteiten van de Gemeenschap. Ter uitvoering van dit  
programma zijn besluiten genomen inzake het meerjarenprogramma-Programma  
(1984-1987) van het GCO (700 miljoen Ecu), de toewijzingen voor de demonstratie­
projecten op energiegebied (265 miLjoen Ecu - 1983-1985), het ESPRIT-Programma  
(750 miljoen Ecu) en tenslotte acht meerjarenprogramma's,te weten :  Kernfusie,  
Stralingsbescherming, Radioactieve Afvalstoffen, Veiligheid van Reactoren (1),  
Biotechnologie, Stimulering, BRITE en Niet-Nucleai re frergie (in totaal  
1.225 miljoen Ecu voor alle programma's te zamen).
Hoewel deze besluiten en overeenkomsten erkenning van de waarde van het  
0 & 0 van de Gemeenschap betekenen, alsmede van de centrale rol daarvan bij de  
uitvoering van het Gemeenschapsbeleid op de nieuwe gebieden, stroken zij niet  
altijd met de doelstellingen of de evenwichten tussen de wetenschappelijke en  
technische doelstellingen, zoals die in het kaderprogramma door de Commissie  
zijn voorgesteld en door de Raad en het Parlement goedgekeurd.
De Commissie blijft van mening dat genoemde doelstellingen nog steeds  
voorop staan en dat men zich hieraan op Gemeenschapsniveau dient te houden.
De wetenschappelijke en technologische ontwikkeling van Europa is zo belangrijk  
dat een offensief gemeenschappelijk beleid zelfs in de huidige moeilijke financiële  
situatie alle steun verdient.
Gezien het belang van dit onderwerp heeft de Commissie dit in haar stand­
puntbepaling tot één van de hoofdthema's gemaakt van haar mededeling aan de  
Europese Raad van Brussel (29 maart 1985), welke is getiteld "versterking van  
de technologische basis en het concurrentievermogen van de industrie .

-  2 -
In dezelfde lijn ligt het voorstel dat in dit document - dat gaat over  
de wetenschappelijke en technische activiteiten van de Gemeenschap zonder een  
verhandeling te willen zijn over het vernieuwingsbeleid van de Commissie en over alle  
maatregelen die met het oog op de versterking van de technologische basis van  
Europa in aanmerking komen - wordt gedaan aan de Lid-Staten om onverwijLd -  
'nogvoor de herziening van het kaderprogramma - besprekingen te beginnen  
over :
- de huidige stand van uitvoering van het kaderprogramma,
- enkele belangrijke punten die verhelderend kunnen werken bij de herziening.
I. STAND VAN UITVOERING VAN HST KADERPROGRAMMA 987
Na een gunstig advies van het Parlement en het Economisch en Sociaal Comité  
heeft de Raad in zijn resolutie van 25 juli 1983 het beginsel aanvaard van  
opeenvolgende kaderprogramma's en de prioriteiten van het wetenschappe­
lijk en technisch beleid, alsmede de keuzecriteria voor de in de periode 1984-1987  
uit te voeren werkzaamheden vastgesteld.
De Raa4 die unaniem positief stond tegenover de geest van het voorstel van  
de Commissie en de daarin gepresenteerde evenwichten en methoden (globale strategie  
voor alle 0. 0 &D-a:tiviteiten van de Gemeenschap, globale beleidskeuzes  
waarin de prioriteiten en de omvang van de geplande werkzaamheden worden  
aangegeven, afweging van wetenschappelijke en technische doelstellingen,  
mogelijkheden tot regelmatige herstructurering en eventuele ombuiging van onderzoek­
inspanningen ...),heeft bij de goedkeuring van het voorstel duidelijk te kennen  
gegeven een breed opgezet gemeenschappelijk beleid op het gebied van onderzoek,  
ontwikkeling en demonstratie te willen ontwikkelen. Aangezien de besprekingen  
binnen de EEG over de eigen middelen en de verdeling daarvan nog niet waren afge­
rond, heeft hij zich evenwel niet uitgesproken over de totale financiële implicaties  
van het kaderprogramma. Deze waren geschat op 3.750 miljoen Ecu, waarde 1982,  
een schatting waarvan de Raad nota heeft genomen in zijn resolutie van 25 juli 1983.

- 3 -
Hoe staat de Gemeenschap er momenteel voor met de uitvoering van haar  
wetenschappelijke en technische strategie ?
Op 15 maart blijkt dat alle lopende en recentelijk vastgestelde 0. 0 & D-  
programma's in aanmerking genomen, de onder het Kaderprogramma 1984-1987 vallende  
activiteiten een totaalbedrag vertegenwoordigen van 2.685 miljoen Ecu,  
waarde 1982; dit bedrag loopt op tot 2.952 miljoen Ecu,wanneer men de formeel  
door de Commissie voorgestelde programma's hierbij optelt. In onderstaande  
tabel zijn per programmapunt de doelstellingen van het Kaderprogramma 1984-1987  
aangegeven, en wordt de huidige stand van uitvoering vergeleken met de situatie  
in 1982.
De tabel omvat :
a) de vastgestelde programma's waarvan de uitvoering geheel of gedeeltelijk  
valt binnen de looptijd van het kaderprogramma,
b) de projecten waarvoor jaarlijks kredieten worden uitgetrokken,
c) de programma's waarvoor een formeel voorstel door de Commissie is ingediend.

STAND VAN UITVOERING VAN DE PUNTEN VAN HET KADERPROGRAMMA OP
EIND MAART 1985
------- -— —------------------ -
Pr
ogrammapunten Kaderprogramma  
1984-1987Stand van zaken eind maart 1985 Situatie in
Vastgestelde en jaarlijks  
gedoteerde programma's  
(a + b)'  (1)Vastgestelde, jaarlijks gedo­
teerde en voorgestelde pro­
gramma's (a + b + c)1982
mln Ecu 
1982%mln Ecu 
1982%uitgevoerd  
voor %mln Ecu 
1982%uitgevoerd  
voor %%
- Bevordering van het concurren­
tievermogen van de landbouw 130 3,538,9 1,530 44,3 1,5 34 1,9
- Bevordering van het concurren­
tievermogen van de industrie 1.060 28,2932,6 34,7 88 972,6 32,9 91,7 16,8
- Verbetering van het grondstof­
fenbeheer
- Verbetering van het beheer van  
energiebronnen80
1.7702,1
47,230,2 
1.317,31,1
49,138
7436
1.475,11,2
50,045
831,4
65,4
- jjertapging. van de ontwi kke lings-
- Verbetering van de tevens- en  
arbei dsomstandi gheden150
3854,0
10,339,9
265,21,5
9,927
6979,8
280,72,7
9,553
730,7
9,75
- Verbetering van de doelmatig­
heid van het W/T-potentieel van  
de Gemeenschap 85 2,343,4 1,651 43,4 1,5 51 0
- Horizontale activiteiten 90 2,416,9 0,619 20,1 0,7 22 4
Totaal kaderprogramma 3.750 1002.684,4 100 722.952,0 100 79 100
(1) In deze tabel is voor 1984 rekening gehouden met de uitvoering van de begroting en voor 1985 met de
ontwerp-begroting, tweede versie; voor 1986 en 1987 is rekening gehouden met de verwachte verplichtingen.

- 5 -
Indien alleen rekening wordt gehouden met de vastgestelde en de jaarlijks  
gedoteerde programma's a en b kan uit de tabel het volgende worden opgemaakt :
- nog geen enkel programmapunt heeft het streefbedrag van het kaderprogramma
berei kt;
- in percentages gerekend :
.  zijn drie programmapunten voor meer dan twee derde van het streefbedrag  
uitgevoerd (bevordering van het concurrentievermogen van de industrie :
88;%, verbetering van het beheer van energiebronnen :  74 % en verbetering  
van levens- en arbeidsomstandigheden :  69 %). Genoemde drie programma­
punten nemen alleen al 94 % van de beschikbare kredieten in beslag,
. het programmapunt verbetering van de doelmatigheid van het wetenschappelijk  
en technisch potentieel is voor 51 % gerealiseerd en dat van de verbetering  
van het grondstoffenbeheer voor 38 %,
. de overige drie programmapunten (bevordering van het concurrentievermogen  
van de landbouw, opvoering van de ontwikkelingshulp en de horizontale  
activiteiten) zijn nog niet voor een derde van de streefbedragen gerea­
liseerd.
De door de Commissie voorgestelde aanpassing van het financieringsniveau  
van de programma's, die voor officiële goedkeuring aan de Raad en het Parlement  
is voorgelegd, heeft geen ingrijpende veranderingen op het stuk van het  
programmafinancieringsevenwicht tot gevolg, maar verhoogt voor enkele programma­
punten (grondstoffen, energie, ontwikkeling) het financieringspercentage van de  
uitvoering.

“  6 -
Dit beeld, een momentopname van de uitvoering van het kaderprogramma zal  
de komende twee jaar natuurlijk worden gewijzigd door beslissingen die de Raad  
zal nemen over voorstellen die de Commissie reeds heeft ingediend (demonstratie­
projecten op het gebied van energie en telecommunicatie) of binnenkort zal  
indienen (milieu/klimatologie en grondsteffen/materialen).
Bij deze voorstellen komen in 1986 nog de herzieningen van zeven programma's  
waarover de Raad onlangs besluiten heeft genomen (Kernfusie, Biotechnologie,  
Stimulering ...), alsmede nieuwe activiteiten op gebieden als :  vervoer, landbouw,  
visserij/viscultuur, voedingsmiddelen.
Zelfs indien alle nieuwe voorstellen en programmaherzieningen binnen de  
grenzen van de doelstellingen en de indicatieve bedragen van het kaderprogramma  
blijven, dan nog zal het programma niet kunnen worden gerealiseerd, niet in zijn  
totaliteit en ook niet volgens de daarin aangebrachte indelingen.
Wat de opbouw van de afzonderlijke programmapunten en van het kaderprogramma  
betreft, ten aanzien van de programmabesluiten zijn er soms niet onaanzienlijke  
onevenwichtigheden te constateren (1). Ter illustratie stellen wij vast dat in het  
programmapunt "bevordering van het concurrentievermogen van de landbouw (en visserij)"  
de doelstellingen "gewassen die te weinig worden geproduceerd" en "ontwikkeling  
van geavanceerde methoden" tot nu toe naar behoren zijn gerealiseerd, terwijl  
andere programma's als "vermindering van overschotten", "kwaliteit van levensmiddelen"  
en "verbetering van de dierlijke produktie" onevenwichtigheden vertonen. Op het  
gebied van de visserij/viscultuur is nog helemaal niets gedaan.
Het programmapunt "bevordering van het concurrentievermogen van de industrie"  
heeft over de gehele linie een hoge prioriteit gekregen.
Ten aanzien van "verbetering van het grondstoffenbeheer" valt op te merken  
dat de activiteiten met betrekking tot het hergebruik van grondstoffen belangrijker  
zijn geworden dan was voorzien in het kaderprogramma. Daarom moeten opnieuw de  
doelstellingen "minerale stoffen", "houtproduktie" en "hergebruik" tegen elkaar  
worden afgewogen.
(1) Zie bijlage I voor een uitvoeriger beschouwing.

- 7 -
Bij de uitvoering van het programmapunt "verbetering van het  
beheer van energiebronnen en beperking van de afhankelijkheid op energie­
gebied" treedt een ernstig gebrek aan evenwicht aan de dag tussen nucleaire  
en niet-nucleaire doelstellingen.
De lopende werkzaamheden in het kader van "verhoging van de 
ontwikkelingshulp" zijn voornamelijk gericht op landbouwproduktie en 
volksgezondheid.
Voor "verbetering van de levens- en de arbeidsomstandigheden" zijn  
de hoofdlijnen van het programma voor het milieu over het algemeen gevolgd,  
maar voor het onderzoek op het gebied van gezondheidsbevordering, medische  
zorg en gezondheidstechnologie is meer steun nodig.
De uitvoering van het programma "stimulering van samenwerking en 
uitwisseling" zal sneller verlopen dan gepland.
Het Kaderprogramma 1984-1987 is natuurlijk het eerste in zijn soort.
Als instrument is het voor verbetering aan de hand van opgedane ervaring  
vatbaar. De Commissie zal hiertoe gelegenheid hebben bij de in de tweede  
helft van 1985 geplande herziening.
II. BESCHOUWING OVER DE VOORBEREIDING VAN DE HERZIENING VAN HET KADERPROGRAMMA
In het licht van de besluiten die zijn genomen op 0. 0 & D-gebied,  
van de verwachte toetreding van Spanje en Portugal en van diverse nieuwe  
elementen die er in de afgelopen twee jaren zijn bijgekomen, tekenen zich met  
betrekking tot de W/T-strategie van de Gemeenschap bepaalde belangrijke vragen  
af die bespreking met de Lid-Staten behoeven.
Op deze vragen zal aan de hand van door de Raad te geven voorlopige richt­
lijnen dieper worden ingegaan tijdens de voor juni 1985 geplande besprekingen  
die gewijd zullen zijn aan een vergelijking (COPOL III) van het door de  
Lid-Staten en de Gemeenschap gevoerde wetenschappelijk beleid, een vergelij­
king die zal voorafgaan aan de herziening van het kaderprogramma.
Vijf punten kunnen reeds worden aangegeven :
a) De Gemeenschap heeft duidelijk voorrang gegeven aan het programmapunt  
"bevordering van het concurrentievermogen van de industrie". Deze tendens

-  8 -
zal nog worden versterkt door de bijzondere van vitaal belang zijnde inspanning  
die zo spoedig mogelijk zal moeten worden opgebracht voor de tele­
communicatie. Hoe belangrijk het programmapunt "concurrentievermogen  
van de industrie" ook is, toch moet worden vermeden dat deze prioriteit  
- zonder voorafgaand algemeen overleg - in hoofdzaak wordt aangehouden  
ten koste van andere programmapunten zoals bevordering van het concurren­
tievermogen van de landbouw of verhoging van de steun aan ontwikkelings­
landen.
Deze algemene kwestie vraagt vooral de aandacht in verband met de  
behoeften die blijken te bestaan op landbouwgebied en met het economisch  
belang van de uitvoering van 0. 0 & D-programma'^ die verbetering van  
het concurrentievermogen van de landbouw en in het bijzonder de ver­
werking van de landbouwoverschotten van de Gemeenschap beogen.
b) Bij de uitvoering van het programmapunt "verbetering van het beheer van  
energiebronnen" ontbreekt nog steeds het evenwicht tussen nucleaire en niet-  
nucleaire doelstellingen, een situatie die soms nog aan het verslechteren is.  
De kwestie vereist zeker overleg en standpuntbepalingen.
c) Moeten bij de herziening van het kaderprogramma nieuwe programmapunten  
of aandachtgebieden in aanmerking worden genomen ? Bij de lopende werk­
zaamheden in het kader van het FAST Il-Programma zijn belangrijke vragen  
gerezen, onder meer ten aanzien van de "activiteiten van diensten". Onder­
nemingen en diensten, infrastructuren voor regionale ontwikkeling, de  
toekomst van de financiële diensten ... het zijn allemaal onderwerpen  
waarvan de wetenschappelijke en technologische aspecten bekeken zouden  
moeten worden. Ook zouden industriële vernieuwing en verbetering van de  
voorwaarden voor vernieuwing, voor zover deze in het verlengde van genoemde  
onderwerpen liggen, in aanmerking kunnen komen.
d) In het kader van het programmapunt "verbetering van de doelmatigheid van het  
W/T-potentieel van de Gemeenschap" heeft de Gemeenschap zich ten doel  
gesteld de opleiding van haar wetenschappers te verbeteren en optimale  
omstandigheden te scheppen voor hun wetenschappelijke activiteiten door  
ontwikkeling van de Europese samenwerking, verhoogde mobiliteit van weten­
schappelijk personeel en contacten tussen universiteit en industrie op  
wetenschappelijk niveau.

- 9 -
Het plan voor stimulering van samenwerking en wetenschappelijke en  
technische uitwisselingen 1985-1988 is op deze doelstellingen afgestemd.
Ongetwijfeld moet de Gemeenschap - zonder in de bevoegdheden van de  
betreffende nationale en regionale instanties te treden - zoveel  
mogelijk de geleidelijke ontwikkeling en uitbreiding nastreven van  
activiteiten als :  uitbreiding tot derde Europese landen, realisering  
van netwerken tussen de onderzoekcentra, bevordering van overdracht van  
technologische kennis, verbetering van de voorwaarden voor het laten  
circuleren van wetenschappelijke en technische apparatuur ...
e) Tenslotte moet er aandacht worden besteed aan de gevolgen van de  
toëkomstige uitbreiding van de Gemeenschap met Spanje en Portugal  
voor het gemeenschappelijk 0. 0 & D-beleid. De Commissie is begonnen  
met studies over deze kwestie. De COPOL-bijeenkomst zou het kader  
kunnen zijn waarbinnen de nationale instanties dit punt in verband met de  
herziening van het kaderprogramma zouden kunnen bespreken.
Tenslotte moet het kernprobleem, waarvan de toekomstige ontwikkeling  
van wetenschappelijke en technische activiteiten van de Europese Gemeenschap  
afhangt opnieuw met de Lid-Staten worden opgenomen. Wij bedoelen de  
financiering van deze activiteiten en in het bijzonder het toenemend deel  
van de eigen middelen dat hiervoor moet worden uitgetrokken.

BIJLAGE 1
ANALYSE VAN DE UITVOERING VAN HET KADERPROGRAMMA VOOR  
WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE WERKZAAMHEDEN VAN DE GEMEENSCHAP
1984-1987
1. Situatie ten aanzien van de programmapunten
2. Situatie ten aanzien van de doelstellingen
3. Analyse van de methoden
4. Nieuwe gegevens

-  2 -
Het kaderprogramma 1984-1987, waarvan het uitgangspunt, de doelstellingen  
en de criteria voor de keuze van activiteiten bij de resolutie van de  
Raad van 25 juli 1983 werden goedgekeurd, is geleidelijk door middel van  
besluiten voor afzonderlijke programma's van de Raad in uitvoering gekomen.
In deze analyse komen aan de orde :
a) de vastgestelde programma's waarvan de uitvoering geheel of gedeeltelijk  
valt binnen de looptijd van het kaderprogramma 1984-1987;
b) de maatregelen waarvoor jaarlijks kredieten worden uitgetrokken;
c) de programma's die formeel zijn voorgesteld door de Commissie.
Al deze programma's en maatregelen zijn opgenomen in de overzichtstabel 
van de wetenschappelijke en technische activiteiten van de Gemeenschap.
Wat betreft de cijfers is voor het jaar 1984 uitgegaan van de uitvoering  
van de begroting, voor het jaar 1985 van de ontwerp-begroting, tweede  
lezing en voor de jaren 1986-1987 van de verwachte verplichtingen.
Voor elk sectorprogramma is nagegaan wat de bijdrage ervan is aan elke 
wetenschappelijke en technische doelstelling en in de volgende twee 
hoofdstukken zijn de resultaten daarvan samengevat.
Opgemerkt dient te worden dat in het eerste kaderprogramma de evenwichten  
worden aangegeven die over de gehele periode 1984-1987 dienen te worden  
bereikt. De momentopname van de afwikkeling van het kaderprogramma op een  
bepaalde datum geeft een nauwkeuriger beeld van het uiteindelijke  
evenwicht, naarmate het "uitvoeringspercentage" in de buurt komt van 100 %  
en het eind van de periode nadert.

- 3 -
1. Situatie ten aanzien van de programmapunten
a) Het kaderprogramma 1984-1987 dat is gericht op een totale financiële  
inspanning van 3.750 miljoen Ecu waarde 1982 omvatte op 31 maart 1985  
activiteiten die voor het tijdvak 1984-1987 een totaalbedrag van  
2.685 miljoen Ecu, waarde 1982,vertegenwoordigen. Dit betekent dat met  
de tot die dag vastgestelde maatregelen 72 % van de streefbedragen  
voor de beschouwde periode is vastgelegd.
b) In tabel 1 zijn voor elk programmapunt de streefbedragen van het  
kaderprogramma 1984-1987 aangegeven, de huidige stand van uitvoering  
en de situatie in 1982.
Alleen rekening houdend met de vastgestelde programma's en de programma's
met jaarlijkse dotering (a + b) kan uit de tabel het volgende worden afgeleid :
- geen enkel programmapunt heeft nog het streefbedrag van het  
kaderprogramma bereikt;
- in percentages,
.  van drie programmapunten heeft de uitvoering tweederde van het 
daarvoor uitgetrokken bedrag overschreden (bevordering van het 
concurrentievermogen van de industrie 88 %/ verbetering van het 
beheer van energiebronnen 74 % en verbetering van de levens— 
en arbeidsomstandigheden 69 %);
de verbetering van de doelmatigheid van het wetenschappelijk en 
technisch potentieel van de Gemeenschap is voor 51 4 gerealiseerd 
en de verbetering vanihet grondstoffenbeheer is tot 38 % gevorderd;
. de overige drie programmapunten hebben zelfs nog niet een de-rde 
van het streefbedrag gehaald;
. de drie programma's waarvoor het meeste geld is uitgetrokken 
nemen samen 94 % van de vastgestelde kredieten in beslag.

STAND VAN UITVOERING VAN DE PUNTEN VAN HET KADERPROGRAMMA EIND HAART 1985
KaderDroarammaStand op 31 .3.1985 Situatie
PROGRAMMAPUNTEN 1984-1987 Vastgestelde en jaarlijks 
gedoteerde programma's (a + b)Vastgestelde, jaarli teerde en voorgestel programma's (a + b +jks gedo- 
c)1982
mln Ecu%mln Ecu X uit-mln Ecu%X uit-%1982 1982 voering 1982 voering
- Bevordering van het concurrentievermogen van 
de landbouw
- Bevordering van het concurrentievermogen van 
de industrie
- Verbetering van het grondstoffenbeheer1JO
1060
805,5
28,2
2,138,9
932,6
30,21,5
34,7
1,130
88
3844,3
972,6
361,5
32,9
1,234
91.7
451, ’
16,8
V
- Verbetering van het beheer van energie-1770 47,2 1317,3 49,1 74 1475,1 50,0 83 65,4
- Verhoging van de ontwikkelingshulp 150 4 ,0 39,9 1,5 27 79,8b 153 0 ,7
- Verbetering van de levens- en arbeidsomstandig
heden- Verbetering v„ d. doelmatigheid v. h. wetensch 
oelijk en teGhn. potentieel v. d. Gemeenschap- Horizontale activiteiten385
tp-
85
9010,3
2 ,3
2» *265,2
43,4 
16,9 .9 ,9
1,6
0 ,669
51
19280,7
43,4
20,1’ ,5
1,5
0 ,773
51
229,75
0
4
Totaal kaderprogramma 3750 100 2684,4 100 72 2952,0 100 79 100

- 4 -
2,. Situatie ten aanzien van de doelstellingen
Programmapunt 1 :  Bevordering van het concurrentievermogen van de landbouw
Aan de twee wetenschappelijke en technische doelstellingen van dit programmapunt  
is nog slechts zeer ten dele (uitvoeringspercentage van 33 % alleen voor de  
landbouw) of in het geheel niet (visserij) voldaan. Op dit programmapunt heeft  
de in het kaderprogramma in het vooruitzicht gestelde stimulering dus nog niet  
plaatsgevonden.
Programmapunt 1 :  Bevordering van het concurrentievermogen van de  
(en de visserij)landbouw
Kaderprogramma
1984-1987Standop31.3.1985
mln Ecu 
1982% uitvoering
1.1 Verhoging van de landbouwpro­
duktiviteit en verbetering  
van landbouwprodukten
1.2 Verhoging van de produktivi­
teit, verbetering van de  
kwaliteit en verwerking van  
de produkten van de visserij115
1538,4
0,533
4
Totaal programmapunt 1 130 38,9 30
Doelstelling 1.1 :  Verhoging van de landbouwproduktiviteit en verbetering van
landbouwprodukten
De specifieke doelstellingen die zijn vastgesteld aan de hand van de eisen van  
het gemeenschappelijk landbouwbeleid vormen een weerspiegeling van de vele  
richtingen waarin in het landbouwonderzoek noodgedwongen wordt gewerkt. In  
kwalitatieve zin beantwoorden de lopende werkzaamheden redelijk aan deze  
uiteenlopende doelstellingen. Het blijkt echter dat de middelen die worden  
gebruikt ongelijk over de verschillende doelstellingen zijn verdeeld :  voor  
twee daarvan (gewassen waaraan een tekort bestaat, ontwikkeling en toepassing  
van geavanceerde methoden) zijn bijna alle daarvoor uitgétrokken middelen besteed,  
terwijl voor andere (vermindering van overschotten, kwaliteit van voedingsmiddelen,  
verbetering van dierlijke produktie, geïntegreerde bestrijding) de besteding  
lager ligt. Daarbij dient wel te worden vermeld dat bijna alle onderzoekwerk­
zaamheden op deze laatstgenoemde terreinen plaatsvinden in het kader van het  
Programma "Landbouwonderzoek", waarvan het betrekkelijk weinig kostende onderdeel,  
het coördineren van rechtstreeks door de Lid-Staten gefinancierde werkzaamheden,  
een sterk vermenigvuldigend effect heeft.
Doelstelling 1.2 :  Verhoging van de produktiviteit en verbetering van de
produkten van de visserij
Er is nog helemaal geen 0 & 0-werk van de Gemeenschap op het gebied van de  
visserij aan de gang. Het enige dat plaatsvindt komt voort uit het Programma  
"Teledetectie vanuit ruimte en lucht" van het GCO.

- 5 -
Programmapunt 2 :  Bevordering van het concurrentievermogen van de industrie
Vo> r dit programmapunt zijn op dit ogenblik de bestedingen voor de uitvoering  
het verst gevorderd namelijk tot 88 %. De programmabesluiten vallen echter  
voor de drie doelstellingen van dit programmapunt verschillend uit, zoals blijkt  
uit onderstaande tabel.
Programmapunt 2 :  Bevordering van het concurrentievermogen van de industrie
Kaderprogramma
1984-1987Stand op 3' .3.1985
-mln Ecu 
1982% uitvoering
2.1 Opheffing en beperking van  
handelsbelemmeringen
2.2 Nieuwe technieken en nieuwe  
produkten voor conventionele  
bedri j  ven
2.3 Bevordering en ontwikkeling  
van nieuwe technologie
2.3.1 Informatietechnologie
2.3.2 Biotechnologie30
350
600
8044,7
245.9
604.9 
37,1149
70
101
46
Totaal programmapunt 2 1.060 932,6 88
Doelstelling 2.1 :  Opheffing en beperking van handelsbelemmeringen
De streefcijfers van het kaderprogramma zijn reeds ruimschoots gehaald. De  
overschrijding - relatief belangrijk maar in absolute zin beperkt - vindt zijn  
verklaring in het feit dat bij deze doelstelling veel sectoren zijn betrokken,  
dat steeds meer belang wordt gehecht aan het verlagen van technische barrières  
voor de totstandkoming van een werkelijke Europese markt en dat er belangrijke  
bijdragen aan deze doelstellingen zijn van het GCO-Programma.
Doelstelling 2.2 :  Verbetering en ontwikkeling van nieuwe technieken en nieuwe  
~ produkten voor conventionele bedrijven
Het uitvoeringspercentage van deze doelstelling is van dezelfde orde als dat  
van het gehele programma en kwalitatief gezien worden de plannen voor deze  
doelstelling goed gevolgd.
Doelstelling 2.3 :  Bevordering en ontwikkeling van nieuwe technologie  
2.3.1. Informatietechnologie
Voor deze doelstelling zijn de streefcijfers van het kaderprogramma reeds bereikt,  
waaruit de bijzondere voorrang die aan dit strategische gebied wordt verleend  
blijkt. De maatregelen sluiten aan bij de voor de drie specifieke doelstellingen  
opgestelde plannen, echter met een relatief groter gewicht dan voorzien voor de  
"beheersing van de basistechnieken". Deze doelstelling wordt uitgebreid tot het  
opkomende terrein van de "telecommunicatie".

-  6 -
2'.5.2. Biotechnologie
De bestedingen voor deze doelstelling hebben ongeveer de helft van het  
in het kaderprogramma opgenomen bedrag bereikt.
Wat betreft het fundamenteel onderzoek in de "sleutelsectoren" is er vrijwel  
volledige overeenstemming tussen de onderwerpen die in het kaderprogramma  
als belangrijk zijn aangeduid en de inhoud van de bestaande programma's en  
voor deze doelstelling komen de tot nu toe geleverde inspanningen ook het  
dichtst bij de plannen uit het kaderprogramma. Daarentegen hebben de  
achtergrondmaatregelen, en vooral de industriële toepassingen van de  
biotechnologie/te lijden gehad van de verlaging van de kredieten voor het  
Programma Biotechnologie.
Programmapunt 3 :  Verbetering van het grondstoffenbeheer
Van dit programmapunt is de uitvoering op het ogenblik niet verder dan  
38 % van de bestedingen gevorderd, hetgeen hoofdzakelijk wordt verklaard  
door het feit dat het Sectorprogramma "Grondstoffen'^dat een belangrijke  
bijdrage levert aan deze doelstelling, eind 1985 afloopt, dat wil zeggen  
halverwege de looptijd van het kaderprogramma.
Programmapunt 3 :  Verbetering van het grondstoffenbeheer
3.1 Optimaal gebruik van  
grondstoffenKaderprogramma
1984-1987Stand op 31.3.1985
mln Ecu 
1982% uitvoering
80 30,2 38
Totaal programmapunt 3 80 30,2 38
Doelstelling 3.1 :  Optimaal gebruik van grondstoffen
De verschillende specifieke doelstellingen worden in kwalitatieve zin goed  
gevolgd. Het blijkt echter dat de activiteiten in verband met recycling  
meer aandacht hebben gekregen dan in het kaderprogramma was voorzien en  
dat een herziening van de verdeling over de drie specifieke doelstellingen  
delfstoffen, houtketen en recycling plaats dient te vinden.

- 7 -
Programmapunt 4 :  Verbetering van het beheer van energiebronnen en  
beperking van de afhankelijkheid op energiegebied
Met een uitvoeringsgraad van 74 % vertegenwoordigt dit programmapunt op het  
ogenblik 49 % van alle besluiten die op het gebied van 0, 0 & D zijn genomen.  
De weerslag van deze besluiten op de vier doelstellingen van dit  
programmapunt komt echter nog niet overeen met het gewicht dat in het  
kaderprogramma aan deze doelstellingen is toebedeeld.
Programmapunt 4 :  Verbetering van het beheer van energiebronnen en
vermindering van de afhankelijkheid op energiegebied
Kaderprogramma Stand op 31.3.1985
1984-1987 mln EcU % uitvoering
4.1 Ontwikkeling van de kern-1982
spli jtingsenergie
(in het bijzonder het
veiligheidsaspect) 460 410,0 89
4.2 Beheerste kernversmelting
(waaronder JET) 480 591,2 123
4.3 Ontwikkeling van hernieuwbare
energiebronnen 310 121,5 39
4.4 Rationeel energiegebruik
(systeemanalyse, olie en gas,
kolen, energiebesparing) 520 194,5 37
Totaal programmapunt 4 1.770 1.317,3 74
De volgende zaken vallen op :
- de verhouding tussen de nucleaire en niet-nucleaire doelstellingen die  
volgens het kaderprogramma 1/1 zou moeten zijn ligt op het ogenblik op  
3/1;
- op nucleair gebied ligt het aandeel van de fusie ten opzichte van dat  
van de splijting, volgens het programma rond de 1/1, thans in de orde  
van 1,4/1;
- op niet-nucleair gebied is het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen  
ten opzichte van dat van rationeel energiegebruik ongeveer gelijk aan 0,6/1,  
net als in het kaderprogramma.
Een en ander geeft de stand van de tot nu toe genomen beslissingen aan en,  
hoewel deze door goedkeuring van demonstratieprojecten voor de periode  
1986/1987 kan worden gewijzigd^is het duidelijk dat hieraan in het kader van  
een herziening uitvoerig aandacht dient te worden besteed.
. / . e .

-  8 -
Doelstelling 4.1 :  Ontwikkeling van de kernsplijtingsenergie
In kwantitatieve zin komen alle richtingen van het kaderprogramma redelijk  
aan bod,waarbij de nadruk ligt op de veiligheidsaspecten,en de uitvoering  
van deze doelstelling is tot bijna 90 % van de streefbedragen gevorderd.
Doelstelling 4.2 :  Beheerste kernversmelting
De uitvoering van deze doelstelling beantwoordt kwalitatief aan de richtsnoeren  
van het kaderprogramma maar heeft deze in cijfers al duidelijk overschreden.
Bij de herziening zal bijzondere aandacht moeten worden besteed aan de  
beoordeling van de behoeften bij deze doelstelling.
Doelstelling 4.3 :  Ontwikkeling van nieuwe energiebronnen
Doelstelling 4.4 :  Rationeel energiegebruik
De uitvoering van deze twee doelstellingen is in bedragen gemeten nog niet  
eens tot 40 % gevorderd maar los van de cijfers wordt de koers van het  
kaderprogramma goed gevolgd. De bestedingen zullen aanzienlijk omhoog gaan  
bij de voortzetting van de demonstratieprojecten voor de jaren 1986 en 1987,  
maar het ziet er naar uit dat de streefbedragen van het kaderprogramma niet  
volledig worden gehaald. Bij de herziening zou de doelstelling in verband  
met de koolwaterstoffen speciale aandacht moeten krijgen.
Programmapunt 5 :  Verhoging van de ontwikkelingshulp
De inspanningen voor dit programmapunt liggen duidelijk lager dan hetgeen  
in het kaderprogramma is bedoeld :  de uitvoering is nog maar nauwelijks tot  
27 % gevorderd.
Programmapunt 5 :  Verhoging van de ontwikkelingshulp
5.1 Uitvoering van wetenschap­
pelijke en technische werk­
zaamheden ten behoeve van  
de ontwikkelingslandenKaderprogramma
1984-1987Stand op 31.3.1985
mln Ecu 
1982% uitvoering
150 39,9 27
Totaal programmapunt 5 150 39,9 27
Deze inspanningen zijn geconcentreerd op twee doelstellingen (landbouwproduktie  
en gezondheid van de bevolking) waarheen ongeveer 80 % van de middelen is  
gegaan. Daarentegen is aan de andere doelstellingen zoals visserij en visteelt,  
fossiele hulpbronnen en milieu weinig of niets besteed.
Aan de doelstelling "energie" wordt redelijk gewerkt dank zij hetgeen uit de  
programma's "Niet-nucleaire energie" aan de ontwikkelingslanden ten goede komt.

- 9 -
Vanuit kwalitatief oogpunt kan worden gezegd dat de inhoud van de programma's  
goed overeenkomt met de in het kaderprogramma gestelde doelen, hoewel daarin  
op het ogenblik meer wordt aangedrongen op algemene principes en keuze­
criteria voor maatregelen dan op specifieke doelstellingen en richtsnoeren  
per sector. De 80 % van de inspanningen die zijn geconcentreerd op landbouw-  
hulpbronnen en gezondheid stemmen goed overeen met de aangegeven koers.
Programmapunt 6 :  Verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden
Het uitvoeringspercentage van dit programmapunt ligt in de buurt van dat  
voor het gehele kaderprogramma en de verdeling van de inspanningen over de  
twee wetenschappelijke en technische doelstellingen is evenwichtig :
Programmapunt 6 :  Verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden
6.1 Verbetering van de veiligheid  
en bescherming van de gezond­
heid
6.2 MilieubeschermingKaderprogramma Stand op 31.3.1985
mln Ecu 
1982% uitvoering
190
195131,2
134,069
69
Totaal programmapunt 6 385 265,2 69
Doelstelling 6.1 :  Verbetering van de veiligheid en bescherming van de
gezondheid
De hoofdlijnen van deze doelstelling worden goed gevolgd, vooral waar het  
gaat om de bestudering van de persoonlijke omgeving en van de menselijke  
aanpassing. Het onderzoek aan de bevordering van de gezondheid, de  
gezondheidszorg en de gezondheidstechnologie komt echter nog niet verder  
dan een derde van de strrefbedragen van het kaderprogramma.
Doelstelling 6.2 :  Milieubescherming
Voor deze doelstelling worden de plannen van het kaderprogramma op kwalitatief  
vlak goed en op kwantitatief vlak redelijk gevolgd indien men ermee rekening  
houdt dat het milieubeheer iets meer aandacht krijgt dan bedoeld was in het  
kaderprogramma ten opzichte van het algemene inzicht in milieuvraagstukken.
Dit komt omdat het vastgestelde Programma "Milieu en klimatologie" alleen  
de eerste helft van de periode 1984-1987 beslaat en dat tal van andere  
programma's die de gehele periode bestrijken een weerslag hebben op deze  
doelstelling 6.2 en dan uiteraard op de problemen van het beheer en niet  
op die in verband met het algemene inzicht in milieuvraagstukken.
■ /...

-  10  -
Programmapunt 7 :  Verbetering van de doelmatigheid van het wetenschappelijk  
en technisch potentieel van de Gemeenschap
Voor dit programmapunt is net 50 % van de bedragen die daarvoor in het  
kaderprogramma waren opgenomen opgebruikt. Het gaat daarbij om de uitvoering  
van een nieuwe maatregel, die van de stimulering, die geleidelijk op gang  
komt.
Programmapunt 7 :  Verbetering van de doelmatigheid van het wetenschappelijk  
en technisch potentieel van de Gemeenschap
Kaderprogramma
1984-1987Stand op 31.3.1985
mln Ecu 
(1982)% uitvoering
7.1 Verbetering van het  
W/T-potentieel van  
de Gemeenschap 85 43,4 51
Totaal programmapunt 7 85 43,4 51
8. Horizontale werkzaamheden
Dit hoofdstuk van het kaderprogramma bevat de activiteiten die niet onder  
één of meer specifieke doelstellingen zijn te vangen maar die nodig zijn  
om te komen tot een wetenschappelijke en technische strategie, tot een  
beoordeling van de programma's alsmede tot de benutting van de resultaten  
daarvan. De uitvoering is op dit moment het minst van alle programma­
onderdelen gevorderd :
Horizontale werkzaamheden
Horizontale werkzaamhedenKaderprogramma Stand op 31.3.1985
mln Ecu
(1982)% uitvoering
90 16,9 19
Totaal horizontale werk­
zaamheden 90 16,9 19
Bij de herziening zal het totale streefbedrag voor dit hoofdstuk moeten  
worden heroverwogen, zelfs als rekening wordt gehouden met het programma-  
voorstel "Benutting van onderzoekresultaten".

-  11  -
3. Analyse van de methoden
Dit rapport over de uitvoering van het kaderprogramma is niet volledig zonder
enige conclusies over de tot nu toe opgedane ervaring en enige algemene op­
merkingen over de gevolgde methodiek.
a) In het kaderprogramma worden de evenwichten tussen de programmapunten bepaald  
door de hoogte van de voor de 0, 0 & D uitgetrokken middelen. Een verandering  
van meer dan 10 % in deze gemiddelde hoogte moet leiden tot wijziging van deze  
evenwi chten.
b) De aangegeven streefbedragen geven de verdeling van de Gemeenschapsbegroting  
voor 0, 0 & D over elk programmapunt weer. Deze begroting wordt gevormd door  
de som van de relatieve kosten voor de verschillende communautaire maatregelen,  
ongeacht het type daarvan :  GCO-werkzaamheden, werkzaamheden voor gezamen­
lijke rekening, werkzaamheden in overleg. De streefbedragen zijn dus een
maat voor de inspanning van de Gemeenschap maar geven niet rechtstreeks  
de wetenschappelijke en technische draagwijdte van het Gemeenschapswerk weer.  
Met andere woorderv de cijfers zijn niet gelijk aan wat men zou kunnen noemen  
de omzet van het bij Gemeenschapsprogramma's betrokken 0, 0 & D-werk dat  
een andere maat vormt dan de relatieve prioriteiten die op communautair  
niveau aan elk programmapunt worden toegekend.
c) De wetenschappelijke en technische doelstellingen van het eerste kader­
programma zijn niet volledig homogeen :  zo levert de ontwikkeling van  
nieuwe technologie een rechtstreekse bijdrage aan tal van andere doel­
stellingen. Ook de doelstelling uitvoering van wetenschappelijke en  
technische werkzaamheden ten behoeve van de ontwikkelingslanden bestaat  
hoofdzakelijk uit onderzoek op de gebieden geneeskunde en volksgezondheid  
alsmede op dat van de landbouw, dat direct tot andere doelstellingen  
behoort. Hierdoor is het soms lastig de bijdrage van een sectorprogramma  
aan de verschillende wetenschappelijke en technische doelstellingen te  
bepalen.
d) Elk sectorprogramma heeft een duur van vier of vijf jaar en de voorbereiding  
begint in het algemeen twee jaar vóór de goedkeuring. Wil het kaderprogramma  
kunnen dienen als leidraad voor de programmering, dan dient het dus richt­
snoeren te bevatten voor een tijdvak dat in ieder geval tenminste de eerste  
jaren van het in voorbereiding zijnde programma dekt. Deze richtsnoeren zijn  
van tweeërlei aard :  kwalitatief, dat wil zeggen de te volgen doelstellingen,  
en kwantitatief, dat wil zeggen de grootteorde van middelen die voor deze  
doelstellingen moeten worden besteed. Er kan dus geen sprake van zijn deze  
richtsnoeren - en zeker niet de kwantitatieve richtsnoeren - nauwkeurig
voor een zeer verre toestand vast te leggen, maar het lijkt nuttig het kader-  
programma van vier jaar te plaatsen in een lange~termijnperspeetief waarin  
de tendensen zijn aangegeven. Daardoor kunnen net viór de herziening van  
het kaderprogramma, dat is wanneer het programma nog twee jaar voor de boeg  
heeft, de sectorprogramma's worden voorbereid waarbij steun wordt gevonden  
op de richtsnoeren van het laatste jaar van het kaderprogramma en op de  
meer algemene richtsnoeren voor de lange termijn.

-  12  -
4. Nieuwe gegevens
Sinds de goedkeuring van het kaderprogramma 1984-1987 heeft zich een aantal  
nieuwe feiten voorgedaan :
de Europese Raad van Fontainebleau heeft formeel het principe aangenomen  
dat een groeiend deel van de eigen middelen moet worden besteed aan de  
ontplooiing van wetenschappelijke en technische activiteiten van de  
Gemeenschappen;
het Economisch en Sociaal Comité heeft een initiatiefrapport over de onder­
zoeksprioriteiten opgesteld waarvan de conclusies een waardevolle bijdrage  
vormen voor de herziening van het kaderprogramma;
- van het FAST-Programma worden midden 1985 voorlopige conclusies opgesteld,  
maar het is reeds duidelijk dat het onderzoek aan de diensten ook  
zal moeten worden aangevat;
het is gebleken dat voor het gebied van de "telecommunicatie" een gemeen­
schappelijke inspanning nodig is die in nauwe samenwerking met de nationale  
PTT-instellingen dient te worden geleverd. De Raad heeft op dit terrein  
zes lijnen van prioritaire maatregelen vastgesteld, waarvan één betrekking  
heeft op de vaststelling en de uitvoering van 0, 0 8 D-werkzaamheden;
de toetreding van Spanje en Portugal heeft gevolgen voor de communautaire  
strategie op het gebied van wetenschap en techniek en derhalve voor het  
kaderprogramma.
Bij de herziening van het kaderprogramma zal zeker op deze factoren en op de  
gevolgen daarvan moeten worden gelet.
o
o