NL    NL  
 EUROPESE  
COMMISSIE 
Brussel, 15.11.2013  
COM(2013) 807 final 
  
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE 
RAAD 
Vijfde verslag over de tenuitvoerlegging d oor de Republiek Moldavië van het actieplan 
voor visumliberalisering 
 
NL 2   NL VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE 
RAAD 
Vijfde verslag over de tenuitvoerlegging door  de Republiek Moldavië van het actieplan 
voor visumliberalisering 
1. I NLEIDING  
De visumdialoog tussen de EU en de Repub liek Moldavië over de  voorwaarden waaronder 
burgers van de Republiek Moldavië (hierna "M oldavische staatsburgers" genoemd) visumvrij 
naar de EU kunnen reizen, is aa ngegaan op 15 juni 2010, toen de eerste bijeenkomst van 
hoge ambtenaren  plaatsvond. Het actieplan voor visumliberalisering  (hierna "VLAP" 
genoemd)1 werd op 24 januari 2011 door de Commissi e voorgesteld aan de autoriteiten van 
de Republiek Moldavië (hierna "M oldavische autoriteiten" genoemd ), waarna in februari de 
tweede  bijeenkomst van hoge ambtenaren  plaatsvond. Het VLAP bevat een reeks 
nauwkeurige benchmarks voor de Re publiek Moldavië over vier 'blokken'2 van technisch 
relevante kwesties met het oog op de aanneming van een wetgevings-, beleids- en institutioneel kader (fase 1) en de doeltreffende en duurzam e uitvoering daarvan (fase 2). 
De Commissie heeft het Europees Parlement en de Raad regelmatig verslag uitgebracht over 
de uitvoering van het VLAP. Het eerste voortgangsverslag  werd gepresenteerd op 16 
september 2011
3. Op 7 oktober 2011 vond een derde bijeenkomst van  hoge ambtenaren  
plaats. 
In oktober/november 2011 werden voor de blokken 2, 3 en 4 van het VLAP  evaluatiemissies  
georganiseerd, waarbij deskundigen uit EU-lidstaten en ambtenar en van de Commissie en de 
Europese Dienst voor extern optreden (h ierna "EDEO" genoemd) betrokken waren. Deze 
missies hadden tot doel het wetgevings-, beleids-  en institutioneel kader te toetsen aan de 
benchmarks van de eerste fase van het VLAP en  na te gaan of het in overeenstemming was 
met de Europese en internationale normen. Het tweede voortgangsverslag  werd uitgebracht 
op 9 februari 20124, en op 27 februari vond de vierde bijeenkomst van hoge ambtenaren 
plaats. 
Het derde voortgangsverslag  werd uitgebracht op 22 juni 20125. Dit was het laatste 
voortgangsverslag over de eerste fase van het VLAP en het bevatte een geconsolideerde 
beoordeling door de Commissie va n de vooruitgang die de Repub liek Moldavië had geboekt 
bij het bereiken van de benchmarks van de eerste fase van het VLAP. Op 3 augustus 2012 publiceerde de Commissie, met input van de  betrokken EU-agent schappen en andere 
belanghebbenden, een beoordeling van de mogelijke gevolg en op het gebied van migratie 
en veiligheid van de toekom stige visumliberalisering voor Mo ldavische staatsburgers die 
naar de EU reizen
6. 
Op basis van deze verslagen nam de Raad op 19 november 2012 conclusies aan waarin hij 
instemde met de beoordeling van de Commissie dat de Republiek Moldavië aan alle 
                                                 
1 Document 18078/10 van de Raad. 
2 Te weten: i) documentbeveiliging, met inbegrip van biometrie, ii) onregelmatige migratie, met inbegrip 
van overname, iii) openbare orde en veiligheid, en iv) externe betrekkingen en grondrechten. 
3 Eerste voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging door de Republiek Moldavië van het actieplan voor 
visumliberalisering, SEC(2011) 1075 final. 
4 SWD(2012)12 final. 
5 COM(2012) 348 final. 
6 COM(2012) 443 final. 
NL 3   NL benchmarks uit hoofde van de eerste fase  van het VLAP  had voldaan . Het vereiste 
wetgevings-, beleids- en institutioneel kader was aangenomen. Ve rvolgens werd de 
beoordeling van de benchmarks van de tweede fase gestart. 
Op 28 januari 2013 vond de vijfde bijeenkomst van hoge ambtenaren  plaats. Tussen 18 
februari en 15 maart 2013 werd een nieuwe reeks evaluatiemissies  voor alle vier de blokken 
van het VLAP uitgevoerd. De missies waren nooit eerder zo grondig – gedurende vier weken 
werkten twaalf deskundigen uit EU-lidstaten sa men met ambtenaren van de Commissie en de 
EDEO aan de evaluaties. Deze deskundigenmissies  hadden tot doel te beoordelen in hoeverre 
aan de benchmarks van de tweede fase van het VLAP was voldaan en het wetgevings-, 
beleids- en institutioneel kader was uitgevoerd en of dit in overeenstemming met de Europese 
en internationale normen was gebeurd. Daar bij werd bijzondere aandacht besteed aan 
onderwerpen als antidiscriminatie, integratie van minderheden en mensenhandel, waarvan 
enkele ook werden genoemd in de conclusi es van de Raad van 19 november 2012. De 
Republiek Moldavië heeft beloofd gevolg te geven aan de aanbevelingen in de deskundigenverslagen en heeft met het oog hi erop eind mei 2013 het nationaal actieplan 
bijgewerkt. In het vierde voortgangsverslag, dat werd uitgebracht op 21 juni 2013
7, werd de 
stand van zaken van de tenuitvoerlegging va n het wetgevings- en institutioneel kader 
weergegeven, alsook de werking van de instel lingen en de mate va n interinstitutionele 
coördinatie. 
In dit vijfde voortgangsverslag wordt beoordeeld in welke mate de aanbevelingen van het 
vierde voortgangsverslag zijn u itgevoerd en in algemene zi n aan de benchmarks van de 
tweede fase van het VLAP is voldaan. Daar bij gaat bijzondere aa ndacht uit naar de 
duurzaamheid  van de hervormingen en de bereikte resultaten, onder meer door te beoordelen 
of is voorzien in voldoende personeel, capaciteit en financiële middelen . Dit verslag bouwt 
voort op de bevindingen van de zesde  bijeenkomst van hoge ambtenaren  van 15 oktober 
2013 in Chisinau en op het bezoek van de di recteur-generaal van het DG Binnenlandse Zaken 
van de Europese Commissie aan de administratieve grens  aan de rivier de Nistru en de regio 
Trans-Dnjestrië.  Het verslag bevat ook een beoorde ling van de mate waarin de 
aanbevelingen  aan de Republiek Moldavië in het verslag ter beoordeling van de gevolgen  
van augustus 2012 zijn opgevolgd . 
2. B EOORDELING VAN DE UITVOERING VAN DE VIER BLOKKEN VAN DE TWEEDE FASE 
VAN HET ACTIEPLAN VOOR VISUMLIBERALISERING  
2.1. Blok 1: Documentbeveiligin g, met inbegrip van biometrie 
2.1.1. VLAP-benchmarks 
• Geleidelijke invoering van ICAO-conform e biometrische paspoorten, ook in de 
Moldavische consulaten in het buitenland, en  geleidelijke afschaffing van paspoorten 
die niet ICAO-conform zijn 
Sinds 1 januari 2011 geeft de Republiek Moldavië  uitsluitend biometrische paspoorten af die 
volledig in overeenstemming zijn met de ICAO-normen8, en het gehele wettelijk kader dat 
wordt vereist is aangenomen en wordt momentee l ten uitvoer gelegd. Er is gezorgd voor een 
geconsolideerd kader voor beveiligd identiteit sbeheer. De huidige stic kerpaspoortboekjes zijn 
                                                 
7 COM(2013) 459 final. 
8 ICAO 9303 ‘Machine Read able Travel Documents, Part 1 Mach ine Readable Passports, Volume 2 
Specifications for Electronically Enabled Passpor ts with Biometric Identification Capability’ 
(Beveiligingsnormen voor machineleesbare reisdocumenten, deel 2, Specificaties voor elektronisch 
leesbare paspoorten met biomet rische identificatiecapaciteit). 
NL 4   NL getest door het Franse bedrijf Ingelis Expertis e en zijn in september 2010 als volledig ICAO-
conform9 beoordeeld. Voorts is de Republie k Moldavië op 11 juni 2013 het 38e lid van de 
Public Key Directory van de ICAO (hierna "ICAO PKD" genoemd) geworden, waarna het 
register van het Centrum voor  middelen voor staatsinlichti ngen (hierna "het Registru" 
genoemd) in september 2013 zes certificaten he eft ontvangen. De verzameling en het beheer 
van biometrische gegevens gebeurt volledig overeenkomstig de Moldavische wet inzake de 
bescherming van persoonsgegevens10. 
Met het oog op de uitgifte van biometrische  paspoorten met geïntegreerde chips hebben 
Registru en de aandelenvennootschap Gemalto  op 27 september 2013 een contract gesloten 
voor de productie en levering va n paspoortboekjes met een contac tloos geïntegreerd circuit. 
Op 30 september 2013 is het contract bij het bureau voor openbare aanbestedingen van het 
ministerie van Financiën ingedien d voor registratie, en het contra ct zal van kracht worden na 
de registratie. De uitgifte van de nieuwe boe kjes staat gepland voor het eerste kwartaal van 
2015. 
Paspoorten die geen biometrische gegevens bevatten en die voor 1 januari 2011 zijn 
afgegeven in de Republiek Moldavië of voor 31 december 2011 buiten de Republiek Moldavië blijven geldig tot de datum waarop ze verlopen. Op 1 september 2013 waren er 
2 623 225 paspoorten van staatsburgers van de  Republiek Moldavië in omloop, waaronder 
680 836 (ofwel 25,19
 %) biometrische paspoorten. De volt ooiing van de geleidelijke totale 
afschaffing van niet-biometrische paspoorten staat gepland voor 2020. 
• Hoog niveau van integriteit en beveilig ing van de aanvraag, personalisering en 
verdeling van paspoorten, identiteitskaart en en andere onderliggende documenten 
De burgerlijke stand beschikt over een centraal systeem voor alle vormen van onderliggende 
documenten met een hoog niveau van bescherm ing (akten van de burgerlijke stand en 
uittreksels daarvan). Alle vormen van onderli ggende documenten van de burgerlijke stand die 
onderworpen zijn aan strikte bo ekhouding zijn voorzien van v ijf beschermingskenmerken. 
Met ingang van 7 maart 2013 worden nieuwe identit eitskaarten afgegeven in het nieuwe ID-1-
formaat. 
Om het productieproces te automatiseren zijn de  resterende handmatige procedures afgeschaft 
op de volgende gebieden: het on twerpen van de extrusiemachin e voor de kaarten met het ID-
1-formaat, ervoor zorgen dat de gespecialisee rde apparatuur wordt geproduceerd in een van 
de gespecialiseerde fabrieken, het ontwerpen en produceren van de snijmachines voor het 
formaat van de kaart met het ID-1 -formaat voor de bestaande extr usiemachine (die geschikt is 
voor het ID-2-formaat), en het ontwerpen van de draaibank met programmacontrole 
(numerieke controlesoftware) om het technol ogische proces van he t lasergraveren, het 
snijden, enzovoorts, te automatiseren. 
In het kader van corruptiebestrijdingsmaat regelen worden voortdurend geplande en 
onverwachte inspecties uitg evoerd. Bij besluit nr. 51 van 18 j uni 2013 zijn nieuwe regels voor 
de organisatie van onverwachte  inspecties goedgekeurd. De burgerlijke stand heeft een 
                                                 
9 Technisch rapport van de ICAO, Durability of Machine Readable Passports (Duurzaamheid van 
machineleesbare paspoorten (versie 3.2, 206.8.30); ISO/IEC 10373-1 SE: 206.5.01 — Identification 
cards – Test Methods – General Characteristics (Identificatiekaarten – Testmethoden – Algemene 
kenmerken); Technisch rapport van de ICAO, RF Protocol and Application Test Standard for e-
Passport (Testnorm voor radiofrequentieprotocol en -applicatie voor e-paspoorten) – deel 2 (versie 1.02, 
207.2.20); Technisch rapport van de ICAO, RF Protocol and Application Test Standard for e-Passport (Testnorm voor radiofrequentieprotocol en -applicatie voor e-paspoorten) – deel 3 (versie 1.01, 
207.2.20). 
10 Wet nr. 133 van 8 juni 2011. 
NL 5   NL strategie voor het voorkomen en bestrijden van corruptie onder het personeel ontwikkeld, die 
is goedgekeurd bij besluit nr. 58 van 16 juli 2013. Alle personeelsleden, met inbegrip van het 
management van de centrale en regionale kant oren van het bevolkingsregister, hebben door 
hun handtekening te zetten bevestigd dat ze zich bewust zijn van het besluit "inzake enkele 
preventiemaatregelen tegen corruptie en pr otectionisme". Sinds 1 april 2011 is de 
Gedragscode voor personeel van de burgerlijke st and en documentafgiftediensten van kracht. 
In 2012 heeft zich één inbreuk op de gedrag scode voorgedaan, en het desbetreffende 
personeelslid is op grond van een intern besluit van het Registru discip linair gestraft. In 2013 
hebben zich vooralsnog geen  inbreuken voorgedaan. 
• Snel en systematisch informatie over verlor en en gestolen paspoorten invoeren in de 
databank van Interpol/LASP 
In 2012 zijn 33 349 Moldavische paspoorten als gestolen of verloren aangemeld bij de 
databank voor verloren en gestolen paspoorten van Interpol en zijn 1 676 paspoorten uit deze 
databank verwijderd. In de eerste zeven maa nden van 2013 zijn 2 000 paspoorten minder als 
gestolen of verloren aangemeld dan in dezelfde periode in 2012. In 2012 zijn negen strafrechtelijke onderzoeken naar gestolen reisdocumenten geopend, en in de eerste acht 
maanden van 2013 nog eens zes.  
Er zijn maatregelen genomen om het aanta l aangiften van verl oren paspoorten door 
staatsburgers van de Republiek Moldavië te ve rminderen. Besluit nr. 125 van de regering van 
18 februari 2013 heeft het voor Moldavische staatsburgers m ogelijk gemaakt om bij de 
afgevende autoriteit een aanvraag in te dien en om een paspoort gedurende een beperkte 
langere tijd te gebruiken, mits het is ge perforeerd, indien het paspoort een door een 
buitenlandse autoriteit afgegeven visum of verblijfsvergunning beva t of indien ze een 
rechtshandeling hebben verkre gen op basis van het documen t. Het ministerie van 
Informatietechnologieën en Communicatie en het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn een 
gezamenlijke beoordeling van de oorzaken van he t verlies en de diefstal van paspoorten 
gestart en zullen tegen het eind van het jaar algemene aanbevelingen uitbrengen. 
• Regelmatige uitwisseling van paspoortmodellen  en samenwerking op het gebied van 
documentbeveiliging met de EU 
De diplomatieke missies van de EU-lidst aten worden jaarlijks via een specifiek 
communicatiekanaal op de hoogt e gehouden van nieuwe paspoortmodellen. De meest recente 
update vond plaats op 8 augustus 2013. De mees t recente bijwerking van het PRADO
11-
systeem dateert van maart 2013 en betrof he t invoeren van de nieuwe modellen voor de 
beveiligingseigenschappen van Mold avische biometrische paspoorten. 
2.1.2. Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen  
• Stel evenredige, doeltreffende en afschrikke nde sancties vast en leg ze op aan personen 
die worden veroordeeld wegens het ve rkopen of uitlenen van hun paspoorten 
Artikel 36, lid 1, van het Wetboek van Strafrecht van de Republiek Moldavië stelt sancties in 
voor de productie, het bezit en het gebruik va n valse officiële documenten: een boete tot 300 
conventionele eenheden (1 conventionele eenheid is 20 MDL12) of een taakstraf van 150 tot 
200 uur of een gevangenisstraf van maximaal twee jaar. Om het aantal aangiften van verloren 
paspoorten terug te dringen, staa t besluit nr. 125 van de regeri ng van 18 februari 2013 toe dat 
een afgevende autoriteit een paspoort dat een visum of een  verblijfsvergunning bevat 
teruggeeft aan de houder, mits he t is geperforeerd, zodat deze het paspoort nog gedurende een 
                                                 
11 Openbaar register van authentieke identiteits- en reisdocumenten online. 
12 Op 21 oktober 2013 was 1 euro (EUR) = 17,26 Moldavische leu (MDL). 
NL 6   NL beperkte tijd kan gebruiken.  Om het verantwoordelijkheid sgevoel bij de houders van 
paspoorten te vergroten zal de vergoeding voor  de afgifte van deze documenten hoger zijn 
wanneer ze zijn verloren.  
• Wissel regelmatig met de EU -autoriteiten gegevens uit over verloren en gestolen 
biometrische paspoorten, met name via de da tabank van Interpol voor verloren en 
gestolen reisdocumenten 
Zie de VLAP-benchmarks hierboven. 
• Versterk het wettelijke en institutionele k ader betreffende de burgerlijke stand om 
misbruik van naams- of iden titeitsveranderingen voor he t verkrijgen van een nieuw 
paspoort te voorkomen. Er moeten duidelijke re gels worden opgesteld en toegepast voor 
naamsveranderingen en het wettelijk e en het institutionele kader moeten worden versterkt 
en moeten zowel doeltreffende controle - als traceerbaarheidsmaatregelen omvatten  
Volgens besluit nr. 333 van de regering van 18 maart 2002 inzake de goedkeuring van het 
concept van het geautomatiseerde informatiesyst eem "Nationaal Bevolkingsregister" en de 
verordening betreffende het nationaal bevolki ngsregister wordt aan elke persoon die op het 
grondgebied van de Republiek Moldavië moet kunnen worden geïdentificeerd een persoonlijk 
identificatienummer toegekend. Om de beveiligi ng van het identificatiepr oces te verbeteren 
zijn aanvullende persoonsgegevens toegevoegd. De inhoud en structuur van de persoonsgegevens kunnen worden gewijzigd, maar  het persoonlijk identificatienummer blijft 
hetzelfde. Dit voorkomt misbruik van naams-  of identiteitsveranderingen om een nieuw 
paspoort te verkrijgen. 
Algemene beoordeling blok 1 
De Republiek Moldavië neemt voldoende maatregele n ten aanzien van verloren paspoorten en 
daarmee verband houdende sancties. De ve rspreiding van een paspoortboekje met 
geïntegreerde chip zal van star t gaan in 2015 en de huidig e stickerpaspoorten bieden de 
nodige beveiligingswaarborgen. 
De Republiek Moldavië heeft op bevredigende w ijze uitvoering gegeven aan  de acties waar in 
de aanbevelingen van het vierde  voortgangsverslag om werd gevraagd en is doorgegaan met 
de effectieve tenuitvoerlegging van de toepasselijke wetgeving. De Commissie is van oordeel 
dat de Republiek Moldavië heeft voldaan aan de  benchmarks van de tweede fase van 
blok 1 . 
2.2. Blok 2: Onregelmatige immigr atie, met inbegrip van overname 
2.2.1. Blok 2 / thema 1 – Grensbeheer 2.2.1.1. VLAP-benchmarks 
• Doeltreffende uitvoering van wetgeving inzake grenstoezicht door toereikende 
grenscontroles en grensbewaking, proce dures en operationele doeltreffendheid, 
situatieschets op nationaal en lokaal niveau, met inbegrip van uitvoering van 
risicoanalyses, beheer van inlichtingen en gegevensstromen, alsook rechtstreekse 
toegang tot en raadpleging van desbet reffende nationale en  internationale 
databanken 
De dienst grenspolitie (hierna "DGP" ge noemd) werkt aan de versterking van het 
bewakingssysteem voor de landsgrenzen door gebruik te maken van moderne speciale 
apparatuur, waaronder vaste grensbewakingssy stemen. In het kader daarvan zijn, als 
onderdeel van het met EU-middelen gefina ncierde project "Vaste en mobiele 
NL 7   NL communicatienetwerk voor Moldavische gr enswachtdiensten (grenspolitie na de 
hervorming)", 125 vaste en 53 verplaatsbare vi deobewakingscamera’s geïnstalleerd langs 575 
km van de landsgrens om de grensbewaking in en vanuit de onmiddellijke omgeving van in de publieke ruimte geplaatste torens, afgesloten  terreinen en gebouwen van subdivisies van de 
DGP en grensovergangsstroken te intensiveren . Het nationaal coördinatiecentrum, dat sinds 
12 oktober 2012 operationeel is, is verantwoorde lijk voor de tenuitvoerlegging van de 
verordening tot instelling van een  nationaal grensbewakingssyst eem. Er zijn vijf regionale 
coördinatiecentra en 41 lokale coördinatiepunte n opgezet die vierentwintig uur per dag, zeven 
dagen per week operationeel zijn. Als gevolg hi ervan zijn 16 posten op centraal niveau, 66 
posten op regionaal niveau en 205 posten op lok aal niveau gecreëerd. Om deze activiteiten te 
modelleren naar beste praktijken binnen de EU  zijn in 2013 verschillende studiebezoeken aan 
EU-lidstaten gebracht
13. 
De EU-missie voor bijstandverlening inzake gr ensbeheer (hierna "EUBAM" genoemd) heeft 
de DGP bijgestaan bij het opstellen van divers e risicoprofielen en de  tenuitvoerlegging van 
een onlinerapportagesysteem voor het dagelijkse situatiebeeld van de grens, dat relevante 
gegevens bevat over de criminaliteit aan de grens in het hele land. Deze analyseproducten 
worden gebruikt door regionale en lokale behe erders om de toewijzing van middelen langs de 
grens te optimaliseren en om gericht pass agiers en voertuigen te selecteren voor 
tweedelijnscontroles. Als geïnte greerd onderdeel van het geautomatiseerde registratiesysteem 
voor grensoverschrijdingen heef t de DGP de risicocriteriam odule "PASENGER" ontwikkeld, 
die risico-indicatoren omvat en waarmee automatisch waarschuwingen worden gegenereerd die functionarissen van de grenspolitie voor deze selectie kunnen gebruiken. Deze module is 
ook beschikbaar voor de nieuw opgerichte mobi ele eenheden van de grenspolitie (zie 
hieronder). 
In de eerste zes maanden van 2013 is aan 2 786 personen de toestemming geweigerd om de 
landsgrens van de Republiek Moldav ië te passeren, van wie er 2 212 het land wilden verlaten. 
De belangrijkste weigeringsgronden ware n de volgende: ongeldig document, verlopen 
reisdocument, geen visum voor het land van be stemming, en niet-conformiteit met de status 
van de grensdoorlaatpost. De DGP van het mi nisterie van Binnenla ndse Zaken heeft 173 
strafrechtelijke zaken onderzocht. Daarvan werd en er 45 voor de rechter gebracht en 33 zijn 
nog in behandeling bij de openbare aanklager. Het gaat om acht gevallen van smokkel, acht 
gevallen van onregelmatige migratie, 73 ge vallen van illegale ov erschrijding van de 
landsgrens, twee gevallen van me nsenhandel, drie gevallen van illegaal bezit van munitie en 
79 gevallen van documentvervalsing. 
Bij het uitvoeren van controles maakt de grenspolitie gebruik van databanken met 
risicoprofielen om na te gaan wat het risico is dat personen grenscontroles proberen te 
ontwijken. Het risicoanalysesysteem van de DGP maakt gebruik van risicoprofielen met 
betrekking tot mensenhandel die zijn opgenomen in het geïntegreerde informatiesysteem van 
de grenspolitie. Alle subdivisies van de DGP  hebben onlinetoegang tot deze profielen, en de 
profielen worden voortdurend b ijgewerkt. In overeenstemming me t de risico-indicatoren heeft 
de DGP in 2013 11 gevallen van mensenhand el (waarbij 24 personen waren betrokken) 
aangepakt; één geval betrof een poging om ki nderen het land uit te brengen. De DGP heeft 
twee gevallen onderzocht; de overige gevall en werden overgedragen aan de bevoegde 
rechtshandhavingsinstanties. 
• Invoeren van passende infrastructuur, technisc he uitrusting, IT-systemen, financiële 
en personele hulpmiddelen in overeenstem ming met de GGB-strategie en het 
                                                
 
13 Frontex-situatiecentrum en Algemeen In spectoraat van de Ro emeense grenspolitie. 
NL 8   NL actieplan die moeten worden aangenome n, en doeltreffende uitvoering van 
opleidingsprogramma’s en corr uptiebestrijdingsmaatregelen 
In 2013 was van de 91 maatregelen in het ac tieplan voor de strategie voor geïntegreerd 
grensbeheer (GGB) 80  % ten uitvoer gelegd, terwijl de tenuitvoerlegging van de overige 20  % 
nog liep. De reorganisatie van de grenspolitie is  voltooid. Het totale aan tal subdivisies van de 
DGP is verminderd met 50 % op regionaal niveau en 42 % op lokaal niveau. Het 
maximumaantal personeelsleden van de DGP is  vastgesteld op 3500. Mome nteel bedraagt het 
aantal werknemers van de dienst 86 % van het maximum. In 2013 heeft de DGP de structurele 
hervorming van de eenheden op lokaal niveau  voltooid en daarmee de desbetreffende 
aanbevelingen van EUBAM uitgevoe rd. De DGP heeft in 2013 diverse 
capaciteitsopbouwactiviteiten verricht. Er is  een substantiële hoeveelheid moderne 
apparatuur14 aangeschaft. 
In het kader van de corruptiepreventie en  -bestrijding is een reeks activiteiten en 
trainingscursussen georganiseer d. In de eerste zes maanden van 2013 hebben personeelsleden 
van gespecialiseerde subdivisies  van de DGP 25 onaangekondigde  inspecties van subdivisies 
van de grenspolitie en 196 dienstonderzoeken ve rricht, die resulteerden in 227 sancties, 
waarvan er 15 uiteindelijk werden verworpen. Op de luchthaven van Chisinau is 
videobewaking geïnstalleerd, die de onlinemonitoring van niet alleen de registratie, verificatie 
en controle van passagiers mogelijk maakt, m aar ook van het gedrag van inspecteurs bij de 
grensdoorlaatpost met het oog op het voorkomen va n actieve corruptie. V oorts zijn met hulp 
van het nationale anticorruptiecentrum 220 we rknemers van de DGP en de douanedienst 
opgeleid. In oktober 2013 zijn 31 functionarisse n van de Moldavische douanedienst en de 
grenspolitie aangehouden op beschul diging van passieve corruptie. 
• Betere interinstitutionele samenwerking (m et inbegrip van gegevensuitwisseling 
tussen de grensbewakingsdienst en de rechtshandhavingsinstanties) en betere 
internationale samenwerking, waaronder sa menwerking met de buurlanden en zeer 
doeltreffende uitvoering van de werkovereenkomst met Frontex 
De samenwerking met Frontex is in hoog tem po voortgezet. Functionarissen van de DGP 
hebben samen met leden van de grensdiensten van Polen, Roemenië en Spanje deelgenomen aan de gezamenlijke operatie ‘Focal Points Land and Air 2013’. De Republiek Moldavië bood onderdak aan het Frontex-project "Coordinati on Points 2013" bij twee grensdoorlaatposten: 
Criva en Tudora. In de  periode maart-mei 2013 hebben de nationale douaneau toriteit en het 
Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLA F) een regionale operatie genaamd ROMOLUK 
uitgevoerd om de smokkel van illegale tabakspr oducten en alcohol te bestrijden. In 2013 werd 
intensief met EUBAM samengewerkt, in overeen stemming met het actieplan van de negende 
fase. In het kader van de gezamenlijke operatie s van Frontex waaraan de Republiek Moldavië 
heeft deelgenomen, is de informatie-uitwisseling vergemakkelijkt door Moldavische ambtenaren toegang te bieden tot FOSS (Fr ontex One-Stop-Shop), het webplatform van het 
agentschap voor de uitwisseling van informatie met lidstaten en derde partijen, en tot de 
rapportageapplicatie voor gezamen lijke operaties (JORA), de tool van het agentschap voor de 
rapportage, het beheer en de analyse van ge gevens met betrekking tot tijdens gezamenlijke 
operaties ontdekte incidenten. 
De informatie-uitwisseling tussen de DGP en het Bureau voor migratie- en asielzaken (hierna 
"BMA" genoemd) is verbeterd, maar meer invest eringen hierin zijn noodzakelijk. Er moet een 
                                                
 
14 Deze apparatuur omvat: auto’s van het merk Dacia Duster – 80; terreinwagens – 105; warmtekijkers – 
32; dagkijkers – 420; nachtkijkers – 304; draagbare gamma- en neutronenstralingdetectoren – 354; 
inspectiespiegels – 66; endoscopen – 62; ‘Regula 1019’-documentverificatieapparaten – 32; en ’Regula 
7337’-documentafleesapparaten – 47. 
NL 9   NL module voor elektronische inform atie-uitwisseling worden geïnstalleerd om de databanken 
van de DGP en het BMA aan elkaar te koppelen. 
Verbetering van het monitorings ysteem voor migratiestromen ove r de Moldavisch-Oekraïense 
grens in het Trans-Dnjestrische segment is al lange tijd een doelstelling van de Moldavische 
autoriteiten. De Moldavische autorite iten hebben een speciaal mechanisme15 voor het 
monitoren van migratiestromen ontwikkeld. Het mechanisme is gebaseerd op de wettelijke 
verplichting voor buitenlandse bezoekers die via het Trans-Dnjestrische segment arriveren om 
binnen 72 uur nadat ze de grens zijn gepasseer d hun verblijf in de Republiek Moldavië te 
laten registreren en het voorziet in de nodige administratieve cap aciteit en procedures om het 
registratieproces te vergemakkelijken. De registra tie is kosteloos. Zes territoriale kantoren van 
het BMA, die zijn opgezet naast de administ ratieve grens, zijn eind oktober 2013 begonnen 
met hun werkzaamheden. De territoriale kantoren gebruiken de bestaande infrastructuur van 
de in 2004 opgezette interne douanecontrolepos ten. De ontwikkeling van een verordening met 
ondubbelzinnige bepalingen inzake de registratie van buitenla ndse reizigers moet worden 
overwogen. Er dient zo s poedig mogelijk een communicatiestra tegie te worden ontworpen om 
deze nieuwe voorschriften toe te lichten. In het bijzonder mag geen enkele bepaling de 
reizigersstroom extra belasten of administ ratieve sancties inhouden voor omstandigheden die 
niet aan de reizigers zijn toe te schr ijven. Dit houdt verband met het gebrek aan 
grenscontroles door de Moldavische autorite iten langs het centrale segment van de 
Moldavisch-Oekraïense landsgrens. 
2.2.1.2. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen  
• Blijf de grenscontroles aanscherpen , bijvoorbeeld met risicoanalyses en 
bewakingsmaatregelen, voorkom en bestrijd  corruptie aan de grens, en breid de 
samenwerking met EUBAM bij alle as pecten van grensbeheer verder uit 
Zie de VLAP-benchmarks van blok 2 / thema 1.  In 2013 zijn door EUBA M meer dan twintig 
gezamenlijke operationele oefeningen georganis eerd en uitgevoerd met deelname van de 
grensinstanties van de Republiek Moldavië en Oekraïne. De gezamenlijke maatregelen waren gebaseerd op geïdentificeerde risico’s, zoals smokkel van tabak en andere accijnsgoederen (ethanol, enz.), criminaliteit met voertuige n, onregelmatige migratie/mensensmokkel en 
mensenhandel en smokkel van consumptieartikel en en vlees. In overeenstemming met de 
vastgestelde doelen bestreken de gezamenlijke oefeningen de gehele gemeenschappelijke grens, met inbegrip van grensdoorlaatposten en groene/blauwe grenzen, evenals locaties in het 
binnenland. De eindevaluatie van deze oefe ningen wees uit dat ve rdere scholing op de 
werkplek nodig is en dat de samenwerking tussen instanties, vaardigheden op het gebied van 
risicoanalyse, het gebruik en de apparatuur  van mobiele eenheden verder moeten worden 
verbeterd. 
• Werk intensiever samen met de buurlanden. Ve rbeter de bilaterale en internationale 
samenwerking en uitwisseling op het gebied van statistische en analytische gegevens en 
tactische/operationele gegevens/inlichtinge n, door middel van maatregelen zoals het 
opzetten van/deelnemen aan gemeenschappeli jke grensoverschrijd ende operaties, 
gemeenschappelijke onderzoeks teams en gemeenschappelijke inlichtingeneenheden, het 
uitbreiden van de mogelijkheden voor de  uitwisseling van verbindingsambtenaren bij 
                                                
 
15 De desbetreffende maatregelen zullen voorkomen da t er extra belemmeringen worden gecreëerd voor 
het vrije verkeer van inwoners van de regio Trans- Dnjestrië en zullen de bestaande regelingen in de 
beveiligde zone respecteren. Het mechanisme is alleen van toepassing op buitenlandse staatsburgers die 
niet in de regio Trans-Dnjestrië wonen en de Moldavisch-Oekraïense grens passeren via het Trans-
Dnjestrische segment. 
NL 10   NL dergelijke operaties, en het aanbieden va n opleidingen voor het verrichten van 
gemeenschappelijke gren s- en douanecontroles  
In 2013 waren de activiteiten van de DGP v oornamelijk gericht op de uitvoering van 
samenwerkingsovereenkomsten tussen de DGP en de grensinstanties va n Polen, Letland, 
Litouwen, Estland en Georgië. In  dit verband zijn 96 functionari ssen van de DGP opgeleid in 
Polen in het kader van het proj ect op het gebied van risicobeh eer en criminaliteitsanalyse 
getiteld "Informatiebeheer in het systeem vo or de bestrijding van grensoverschrijdende 
criminaliteit". Vertegenwoordi gers van de DGP hebben een studiebezoek gebracht aan 
Estland in verband met het systeem voor de be veiliging en verificatie van documenten in 
overeenstemming met Europese normen. O nder auspiciën van EUBAM zijn twee 
gezamenlijke operaties uitgevoerd, "OVIDIUS " en "PONTUS EUXINUS", met als doel om 
de capaciteit van subdivisies va n het ministerie van Binnenla ndse Zaken en de douane- en 
beveiligingsdiensten te ve rsterken door samen met Oekr aïne, de EU, lidstaten en 
internationale deskundigen maatregelen toe te passen ter voorkoming en bestrijding van 
grensoverschrijdende criminaliteit. 
De DGP en het Bureau voor migratie- en asiel zaken nemen actief deel aan de regelmatige en 
ad-hocvergaderingen van de door EUBAM geleide werkgroep I inzake onregelmatige 
migratie en mensenhandel. In dit kader worden onderzoekers van alle 
rechtshandhavingsinstanties van Moldavië en Oe kraïne en van EU-lidst aten, Europol, Frontex 
en SELEC bijeengebracht in een gezamenlijke in spanning om informatie uit te wisselen en 
capaciteit op te bouwen voor de ondersteuning van gezamenlijke onderzoeken naar onregelmatige migratie en mensenhandel.  Vertegenwoordigers van Moldavische 
rechtshandhavingsinstanties (douane, minister ie van Binnenlandse Zaken, DGP) nemen ook 
actied deel aan diverse andere EUBAM-proj ecten, zoals werkgroep II inzake smokkel van 
goederen en sigaretten, de werkgroep inzake intellectuele-eigendomsrechten, de taskforce 
Wapens, de taskforce Drugs en de taskforce Voertuigcriminaliteit. Dankzij al deze fora 
ontstaat er een actueel overzicht van de situatie , worden middelen gebundeld en wordt er een 
gemeenschappelijk antwoord geformuleerd op de bedreigingen die voortv loeien uit illegale 
grensoverschrijdingen. 
• Verbeter de opleiding en de capaciteit inzake  internationale samenwerking op het gebied 
van douane en rechtshandhaving en  de informatie-uitwisseling 
Zie de VLAP-benchmarks van blok 2 / thema 1. 
• Coördineer de controleactiviteiten aan de ge meenschappelijke grens. Deel inlichtingen en 
doe meer aan gemeenschappelijke situat iebeoordeling op operationeel niveau  
Op 4 juli 2013 begonnen de onderhandelingen ove r een overeenkomst tussen de regering van 
de Republiek Moldavië en het kabinet van mini sters van Oekraïne over contactpunten aan de 
Moldavisch-Oekraïense grens. De overeenkomst  zal de basis vormen voor een nieuw concept 
van informatie-uitwisseling, met nieuwe vormen van interactie, door het opzetten en beheren 
van contactpunten aan de Moldavisch-Oekra ïense grens in overeenstemming met beste 
praktijken in de EU. 
Een protocol tussen de DGP van het minist erie van Binnenlandse Zaken van de Republiek 
Moldavië en de grensbewakingsdienst van Oekr aïne inzake de uitwisse ling van analytische en 
statistische informatie wordt momenteel geactual iseerd. In 2013 is het protocol verbeterd door 
de dagelijkse uitwisseling van informatie over de situatie aan een gemeenschappelijk segment 
van de grens erin op te nemen. Voorts stellen de grensinstanties van de Republiek Moldavië 
en Oekraïne maandelijks gezamenlijke risico beoordelingsverslagen op. Daarnaast heeft 
EUBAM de grensinstanties van beide landen onders teuning verleend bij he t verbeteren van de 
NL 11   NL uitwisseling van operationele informatie en de  toepassing van het sy steem voor dagelijkse 
monitoring van de migratiestroom via het Tran s-Dnjestrische segment van de Moldavisch-
Oekraïense grens. Er is een uitwisseling opgezet van niet-nomin ale gegevens over onderdanen 
van derde landen die via het centrale segment de gemeenschappelijke grens zijn gepasseerd. 
• Werk nauwer samen met de buurlanden, met name Oekraïne 
In mei-juni 2013 hebben verschillende vergaderingen plaatsgevonden van gezamenlijke 
werkgroepen van deskundigen van de DGP, het Centrum voor de bestrijding van 
mensenhandel en het BMA va n de Republiek Moldavië, de grensbewakingsdienst van 
Oekraïne, de Internationale Organisatie voor Migr atie en EUBAM. In d it kader is een speciaal 
verslag geproduceerd over migratie en mense nhandel aan de Moldavisch-Oekraïense grens. 
De afbakening van de Moldavisch-Oekraïens e grens zal naar verwachting eind 2014 worden 
voltooid. Op dit moment is 1 202,5 van de 1 222,0 km afgebakend. Voor 19,2 km in het centrale segment en 0,3 km in de zuidelijke s ectoren van de gemeenschappelijke grens moet 
dit nog gebeuren. De documentatie inzake de  definitieve afbakening van de grens met 
betrekking tot alle sectoren wordt momenteel opgesteld. Gelet op de bereikte vooruitgang is 
reeds een begin gemaakt met de ontwikkeling va n het verdrag tussen de Republiek Moldavië 
en Oekraïne betreffende de gemeenscha ppelijke grensregeli ng. In 2013 hebben vier 
onderhandelingsrondes over het ontwerpverdra g betreffende de gemeenschappelijke 
grensregeling tussen de Repub liek Moldavië en Oekraïne plaatsgevonden. Op 21 mei 2013 
hebben onderhandelingen plaatsgevonden over een trilateraal document op regeringsniveau 
waarin de raakpunten ( triplex confinium ) van de Moldavische, Roemeense en Oekraïense 
landsgrenzen moeten worden vastgelegd en gemarkeerd. 
• Zet de samenwerking met EUBAM voort en volg de aanbevelingen van EUBAM over een 
beter en intensiever gebruik van mobiele eenheden op 
EUBAM merkt op
16 dat het aantal Moldavische burgers (83) dat in 2012 bij het verlaten van 
de Republiek Moldavië is aangehouden op verdenking van de intentie om illegaal verder naar EU-landen te reizen met 29
 % is gedaald ten opzichte van 2 011 (117). In het verslag wordt 
ook gewezen op de aanhoudende verbeteringen van de  grens- en migratiebeheersystemen in 
het kader van de visumliberalisatie, op een over het algemeen neerwaartse trend in de 
onregelmatige migratie in de Republiek Mold avië en op de verste rkte controle van 
onregelmatige migratie aan de Moldavische grens. 
De controles langs internat ionale handelsroutes op het hele grondgebied door mobiele 
eenheden zijn een belangrijke factor bij he t voorkomen van onregelmatige migratie en 
grensoverschrijdende criminaliteit. De DGP heeft een directoraat Mobiele Eenheden opgezet, 
dat op centraal en regionaal niveau goed is u itgerust. Bij regeringsbe sluit nr. 752 van 20 
september 2013 is een verordening betreffende mobiele eenheden goedgeke urd waarin de rol, 
de taken en de rechten van mobi ele eenheden in het kader van ta ctische en operationele acties 
van de DGP en openbareorde- en beveiligings missies van het ministerie van Binnenlandse 
Zaken zijn vastgelegd. De verordening voorziet in de mogelijkheid om gezamenlijke mobiele 
eenheden op te zetten op basis van samenwer kingsovereenkomsten. De verkeerswet van de 
Republiek Moldavië is gewijzigd om het voor  mobiele eenheden van de DGP mogelijk te 
maken hun activiteiten op openbare wegen te verrichten. 
In februari-maart 2013 hebben gezamenlijke mobiele eenheden van de DGP en de 
douanedienst gezamenlijke operaties uitgevoerd, waarbij 477 vervoermiddelen werden gecontroleerd. Daarvan waren er 396 geregi streerd met nationale  nummers en 81 met 
                                                
 
16 Speciaal verslag van EUBAM over "Onregelmatige migratie en mensenhandel aan de Moldavisch-
Oekraïense grens 2012", 16 juli 2013. 
NL 12   NL buitenlandse nummers. Tijdens deze operaties  werden de volgende gevallen ontdekt en 
gedocumenteerd: een geval van illegaal ve rvoer van producten waarop accijns worden 
geheven (ethylalcohol), drie ge vallen van vervoer van consum ptiegoederen zonder certificaat 
van oorsprong, twee gevallen van valse volmachte n met betrekking tot het vervoermiddel en 
twee gevallen van gewijzigde voertuignummers. 
2.2.2. Blok 2 / thema 2 – Migratiebeheer 
2.2.2.1. VLAP-benchmarks 
• Blijvende doeltreffende uitvoering van de  overnameovereenkomst tussen de EU en 
de Republiek Moldavië en maatregelen vo or de re-integratie van Moldavische 
burgers (die vrijwillig teru gkeren of worden overgenomen) 
Op grond van de overnameovereenkomsten met EU - en niet-EU-landen heeft het ministerie 
van Binnenlandse Zaken in de periode 1 januari - 31 juli 2013 83 overnameaanvragen onderzocht, die afkomstig ware n van de volgende landen: Fr ankrijk 35, Oostenrijk 8, 
Duitsland 7, Spanje 10, Zwitserland 6, Roemenië 7, België 9, Zweden 1. In dezelfde periode 
werden 42 Moldavische burgers overgenomen door  de Republiek Moldavië en werden 2 EU-
burgers (1 uit Roemenië, 1 ui t Hongarije) vanuit het grondgebi ed van de Republiek Moldavië 
teruggestuurd naar hun respectieve EU-lidstat en. Van alle van EU-lidstaten ontvangen 
overnameaanvragen bleken er acht betrekking te hebben op personen die geen staatsburgers van de Republiek Moldavië waren of geen en kele connectie met de Republiek Moldavië 
hadden. 
Op het gebied van terugkeer en overname we rden twee met EU-middelen gefinancierde 
projecten met succes opgestart. Het project "Versterking van het migratiebeheer en 
samenwerking op het gebied van overname in Oost-Europa
17 (MIGRECO)" is op 21 maart 
2013 van start gegaan en zal twee jaar dure n. Het project wordt uitgevoerd door de 
Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). Het project "Ondersteuning van de 
Republiek Moldavië bij de tenu itvoerlegging van het actieplan van de EU en de Republiek 
Moldavië voor visumliberalisering – Bestrijd ing van illegale migratie in de Republiek 
Moldavië18 (FIRMM)" beleefde zijn start op 20 maar t 2013. Het project wo rdt in de komende 
twee jaar uitgevoerd door het Internation aal Centrum voor de ontwikkeling van het 
migratiebeleid (ICMPD). Beide projecten dragen  bij tot een versterki ng van de capaciteit van 
het BMA door middel van de ontwikkeling  van de benodigde onderhandelings- en 
uitvoeringsvaardigheden ten aan zien van overnameovereenkoms ten met andere derde landen 
en uitvoeringsprotocollen met EU-lidstaten19. 
• Doeltreffende uitvoering van het rechtskade r voor migratiebeheer, met inbegrip van 
het instellen van administratieve structu ren met passende personele hulpmiddelen 
die beschikken over duidelijke en relevante  bevoegdheden voor alle aspecten van het 
migratiebeheer, alsook doeltreffende samenw erking tussen de betreffende instanties 
In het kader van het hervormingsproces van het ministerie van Binnenlandse Zaken en om het 
algemene migratiebeheer in de Republiek Moldavië te versterken is het institutionele kader van het BMA grondig herzien (op grond van be sluit nr. 70 van 28 februari 2013 van het 
                                                
 
17 Begroting voor de Republiek Moldavië: EUR 673  000. 
18 Begroting voor de Republiek Moldavië: EUR 1  200  000. 
19 Er zijn twaalf uitvoeringsprotocollen tussen de Re publiek Moldavië en EU-lidstaten van kracht, te 
weten met Estland, Hongarije, Roemenië, Slowakije,  Duitsland, Oostenrijk, Litouwen, Letland, Malta, 
Denemarken, Bulgarije en de Tsjech ische Republiek. Daarnaast is een uitvoeringsprotocol gesloten met 
de Benelux-landen (België, Luxemburg en Nederland) en is een bilaterale overnameovereenkomst 
gesloten met Denemarken. Over ontwerpuitvoeringsprot ocollen met Griekenland, Finland, het Verenigd 
Koninkrijk en Zweden wordt onderhandeld. 
NL 13   NL ministerie van Binnenlandse Zaken). Het BMA is opgewaardeerd tot afdeling en het aantal 
personeelsleden is bijna verdubbeld van 104 tot 198. 
De overeenkomst tussen de Republiek Moldavië en  de EU tot wijziging van de overeenkomst 
tussen de Republiek Moldavië en de EU inzake he t vergemakkelijken van de afgifte van visa, 
van juni 2012, is op 1 juli 2013 in werking getred en. De voortgang van de tenuitvoerlegging 
van de overeenkomst is tijdens de meest recente  vergadering van het gezamenlijke comité van 
de Republiek Moldavië en de EU  inzake de uitvoering van de overeenkomst, die op 12 juni 
2013 is gehouden in Brussel, als positief beoordeeld. In 2012 was het aantal door de EU aan 
Moldavische staatsburgers afgegeven visa toegenomen tot 157 974. Het gemiddelde 
weigeringspercentage daalde in 2012 tot 3,05 %, waar dat in 2010 nog 7,02 % was. De EU-
lidstaten gaven in 2012 101 135 visa aan Mo ldavische staatsburge rs af, waarvan 45,01  % 
meervoudige visa, met inbegrip van 26,71  % Schengen-visa. In 2008 bestond slechts 11,6  % 
van het totale aantal afgegeve n visa uit meervoudige visa. 
In 2012 werden de meeste meervoudige visa afgegeven door Roemenië (61,94  %, ofwel 
32 533 meervoudige visa op een totaal van 52 520), Litouwen (45,15  %, ofwel 647 
meervoudige visa op een totaal van 1 433), en Italië (36,07  % of 3 795 op een totaal van 
10 521). De hoogste weigeringspercentages werd en in 2012 geregist reerd door Frankrijk 
(9,8  %, ofwel 434 geweigerde visumverzoeken  op een totaal van 4 391 verzoeken), de 
Tsjechische Republiek (9,52  %, ofwel 439 geweigerde visumverzoeken op een totaal van 
4 610), en Italië (8,03  %20, ofwel 918 geweigerde visumverzo eken op een totaal van 11 439). 
De laagste weigeringspercentages werd en geregistreerd door Bulgarije (0,04  %, ofwel 25 
geweigerde visumverzoeken op een totaal van 56 864); Roemenië (2,78  %, ofwel 1 502 
geweigerde visumverzoeken op een totaal van 54 022), en Duitsland (2,43  %21, ofwel 162 
geweigerde visumverzoeken  op een totaal van 6 679). 
• Vastgesteld en regelmatig bijgewerkt migrat ieprofiel en doeltreffende analyse van 
gegevens over migratie-aantallen en -stromen 
Het verslag van het Uitgebreid Migratieprof iel (UMP) van de Repub liek Moldavië werd 
officieel in april 2013 gepubliceer d. De regering van de Repub liek Moldavië zal het verslag 
periodiek op onafhankelijke w ijze blijven bijwerken, met name onder de coördinatie van het 
bureau voor migratie en asiel (B MA) van het ministerie van Binnenlandse Zaken. In dit licht 
zal tegen eind 2013 een bijgewerkte reeks stat istieken overeenkomstig de indicatorlijst 
worden gepubliceerd. 
Als onderdeel van het door de EU gefinancierde project voor het versterken van het verband 
tussen migratie en ontwikkeling (NEXUS Mol dova) werd een onafhankelijk, grootschalig 
onderzoek naar migranten en huishoudens22 uitgevoerd23 door het Centre for Sociological, 
Political and Psychological Analys is and Investigations (CIVIS) en het International Agency 
for Source Country Information. Het onderz oek wees uit dat 370 000 Moldaviërs als 
langdurige arbeidsmigranten in het buitenland verblijven, die 11 % van de totale bevolking 
vertegenwoordigen, en dat er in a ndere landen nog eens 109 000 Moldaviërs 
seizoensmigranten zijn, die 6,6 % van de to tale bevolking vertegenwoordigen. Van de 
seizoensmigranten migreert 81 % naar de Russi sche Federatie en 7 % naar Italië. Het 
onderzoek wees uit dat 91,2 % van de totale bevol king die nog niet gemigreerd is ook niet van 
                                                 
20 Dit daalde in 2013 tot 5 %.  
21 Dit daalde in 2013 tot 1,4 %.  
22 Als onderdeel van het project voor het versterken van het verband tussen migratie en ontwikkeling: het 
testen van een geïntegreerde verlener van diensten aan Moldavische migranten en hun gemeenschappen 
(NEXUS Moldova). 
23 NEXUS Moldava, onderzoek naar huishoudens van mei tot augustus 2013. 
NL 14   NL plan is te migreren (waarbij inbegrepen arbe idsmigratie, studie, seizoensmigratie en interne 
migratie). Ongeveer 56 000 mensen, die 3,4 % va n de totale bevolking vertegenwoordigen, 
zijn van plan langdurig naar het buitenland te  migreren als arbeidsmigrant, terwijl 51 000 
mensen, die 3,3 % van de totale bevolking ve rtegenwoordigen, van pl an zijn werk als 
seizoensarbeider in het buitenland te zoeken. 
• Consistente uitvoering van een doeltreffende methode voor interne opsporing van 
onregelmatige migratie, risicoanalyse (m et inbegrip van rapportage van de 
betreffende instanties en analyse op elk administratief niveau  (lokaal, centraal, 
enz.)), en onderzoek van gevallen van geor ganiseerde, gefacilit eerde onregelmatige 
migratie, met inbegrip van doeltre ffende samenwerking tussen betreffende 
agentschappen 
In het eerste halfjaar van 2013 zijn 312 ge vallen van schending van de verblijfsregels 
geregistreerd (ten gevolge van de toepas sing van interne opsporingsmethoden door het 
ministerie van Binnenlandse Zaken): 270 gevall en van schending van de verblijfsregels door 
vreemdelingen en staatlozen en 42 gevallen van tewerkstelling van vreemdelingen zonder toestemming. Het BMA heeft 73 besluiten uitg evaardigd voor terugkeer van vreemdelingen, 
terwijl de rechter 26 uitspraken heeft gedaan voor uitzetting van vreemdelingen. 
Om het migratiebeheer op alle vlakken te verbeteren en om de mogelijkheden te versterken 
om illegaal verblijf van vreemdelingen in de Republiek Moldavië te voorkomen en aan te 
pakken werd de structuur van het directoraa t ter bestrijding van illegaal verblijf van 
vreemdelingen van het BMA herzien en het aan tal medewerkers verhoogd van 11 naar 47. 
Binnen het directoraat werden drie regionale ee nheden ter bestrijding van illegaal verblijf van 
vreemdelingen opgezet (in het noorden in Balti; in het midden in Chi şinau; en in het zuiden in 
Comrat), met in totaal 34 medewerkers. Tegen september 2013 waren er medewerkers 
geselecteerd voor 85 % van de pas geschapen posten. 
Het door de EU gefinancierde project "Onde rsteuning van de Republiek Moldavië om het 
actieplan voor visumliberalisering van de EU  en de Republiek Moldavië – bestrijding van 
illegale migratie in Moldavië (FIRMM) ten ui tvoer te leggen" ontwikkelt de mogelijkheden 
van de centrale en lokale autoriteiten om interne onregelmatige migranten op te sporen en helpt om de benodigde apparatuur aan te sc haffen. Als onderdeel va n dat FIRMM-project 
heeft het BMA een nieuwe afdeling opgezet voor  informatieontwikkeling, gegevensbeheer en 
risicoanalyse, die ondersteund zal worden bij het consolideren van zijn activiteiten en 
analytische mogelijkheden. Binnen dezelfde contex t werd een interne werkgroep opgezet om 
een methode op te stellen voor analyse en risi cobeoordeling van immigratie en asiel, die 
ondersteuning zal krijgen van de skundigen uit EU-lidstaten.  
Gedurende de eerste zeven maanden van 2013 werden 34 strafzaken van onregelmatige 
migratie geregistreerd, vergeleken met 82 ge durende dezelfde peri ode van 2012 (een daling 
van 58,5 %). In 2013 werden drie gevallen door  het BMA doorverwezen naar de algemene 
openbare aanklager, en werden stra frechtelijke onderzoeken gestart. 
• Inrichting van passende infr astructuur (met inbegrip van gevangeniscentra) en 
versterking van bevoegde instanties zodat onregelmatig verblijvende en/of 
doorreizende onderdanen van derde landen doeltreffend uit de Republiek Moldavië 
worden uitgewezen 
Om de mogelijkheden en de doeltreffendheid van zowel de terugkeerprocedures als de 
dienstverlening aan vreemdelingen te versterk en werd de structuur  van het centrum voor 
tijdelijke vasthouding van vreemdelingen van het ministerie van Binnenlandse Zaken herzien 
(ministerieel besluit nr. 70 van 28 februari 2013) . In de nieuwe structuur werd het aantal 
NL 15   NL medewerkers verhoogd van 29 naar 40. Het aantal  medewerkers van de beveiligings- en 
toegangsdienst steeg van 17 naar 25, en dat van de identificatie- en be geleidingsdienst van 5 
naar 6. De logistieke dienst  kreeg er twee posten bij. 
Om ervoor te zorgen dat migranten die worden  vastgehouden rechtsbijs tand krijgen werd op 6 
augustus 2013 een memorandum van overeenst emming ondertekend tussen het BMA, de 
nationale raad voor rechtsbijstand en het juridisch centrum van advocaten (een niet-
gouvernementele organisatie). Onder het memorandum van overeenstemming zullen de 
nationale raad voor rechtsbijstand  en het juridisch centrum van advocaten de eerste advisering 
en benodigde rechtshulp bied en aan alle personen die in  het centrum voor tijdelijke 
vasthouding van vreemdelingen worden geplaatst.  In het eerste halfj aar van 2013 werden 34 
vreemdelingen in het centrum vastgehouden. De gemiddelde duur dat men wordt vastgehouden is meer dan twee maanden. De re latief lange gemiddelde wachttijd die voor 
uitzetting geldt, wordt veroorzaakt door het fe it dat er weinig antwoorden uit sommige derde 
landen komen. 
2.2.2.2. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen 
• Organiseer continue, gerichte  voorlichtingscampagnes om duidelijk te maken welke 
rechten en verplichtingen visumvrij reizen met zi ch brengt, welke regels er gelden voor de 
toegang tot de EU-arbeidsmarkt (bijvoorbeel d via het EU-immigratieportaal) en hoe de 
aansprakelijkheid voor het misbruik van de rechten in het kader van de visumvrije 
regeling is geregeld 
In juli 2013 werd een stuurgroep voor informatie en communicatie over de Europese 
integratie opgericht. Voorzitte r is de onderminister van Buitenlandse Zaken, terwijl de overige 
leden zijn: de hoge EU-advise ur voor communicatiekwesties van de eerste minister, 
woordvoerder van de eerste minister, adviseurs van de eerste minister , vertegenwoordigers 
van het algemeen directoraat voor Europese integr atie en de media-eenheid van het ministerie 
van Buitenlandse Zaken. De stuurgroep vergadert elke week of eenmaal per twee weken. Er is 
een praktisch actieplan opgesteld voor prioriteiten op de korte,  middellange en lange termijn, 
waarvan men in juli 2013 met de uitvoering is  begonnen. Visumliberalisering is een van de 
belangrijkste onderwerpen die in discussies me t het publiek aan de orde komen. Alleen al 
tussen augustus en oktober 2013 zijn er ruim twintig openba re activiteiten over visumvrij 
reizen georganiseerd. In september heeft het mi nisterie van Buitenlands e Zaken en Europese 
Integratie van de Republiek Moldavië afzonde rlijke en gezamenlijke informele gesprekken 
gevoerd met vertegenwoordigers van de media (r edacteurs van alle tv- zenders, het merendeel 
van de radiozenders, onlinemedia en de pers) om  de prioriteiten toe te lichten van de dialoog 
tussen de EU en Moldavië tot aan de top in Viln ius en de agenda na V ilnius, plus de laatste 
ontwikkelingen in de uitvoering van het VLAP. 
2.2.3. Blok 2/thema 3 — Asielbeleid 
• Doeltreffende uitvoering van de asielwetge ving, met inbegrip van de oprichting van 
passende infrastructuur en de versterkin g van de bevoegde instanties (personeel, 
financiering), met name op het gebied van  asielprocedures, opvang van asielzoekers 
en bescherming van hun rechten, en de inte gratie van vluchtelin gen; ervoor zorgen 
dat mensen die internationale bescherming genieten toegang hebben tot in de wetgeving vastgelegde reisdocumenten  
In 2012 vroegen 162 mensen asiel aan, werden 19 mensen erkend als vluchteling, werd aan 45 
mensen humanitaire bescherming toegekend,  en werd aan 55 mensen elke vorm van 
bescherming geweigerd. In de periode van 1 ja nuari tot 30 juni 2013 vr oegen 54 mensen asiel 
aan, werden negen mensen erkend als vlucht eling, werd aan 43 mensen humanitaire 
NL 16   NL bescherming toegekend, en werd aan 22 mensen  elke vorm van bescherming geweigerd. In 
2012 bedroeg de gemiddelde verwerkingstijd tu ssen indiening van een  aanvraag en een 
beslissing in eerste aanleg 107 dage n, terwijl de tijd tussen indi ening van een aanvraag en een 
definitieve beslissing 401 dagen was. In het eerste halfjaar van 2013 was de gemiddelde duur 
van de administratieve procedure 129 dagen, en 289 dagen als er in beroep werd gegaan. Het 
onderzoek van asielaanvragen in de administ ratieve procedure neemt tussen één en zes 
maanden in beslag. Vanaf 1 juli 2013 verbleve n 272 personen met een beschermingsstatus, 
waarvan 79 vluchteling waren en 135 die humanitaire besche rming hadden gekregen, op het 
grondgebied van Moldavië. Momenteel zijn er nog beslissingen in behandeling voor 58 
personen, die wachten op een beslissing in ee rste aanleg of op een beroep. De meeste 
asielaanvragers komen uit Syrië, Armeni ë, Afghanistan, de Russische Federatie, 
Azerbeidzjan, Kirgizië of Soedan. 
Op 12 juni 2013 werd besluit nr. 362 van de rege ring inzake toegekende financiële bijstand 
aan vluchtelingen en begunstigden van huma nitaire bescherming voor het jaar 2013 
aangenomen. De bijstand werd vastgest eld op 577,50 MDL, hetgeen 15 % van het 
gemiddelde, voor 2013 geschatte loon vertegen woordigt. In 2013 werden bijstandsaanvragen 
ontvangen van 25 mensen, en in 22 gevallen (21 u it Syrië en een uit Soedan) werd de bijstand 
toegewezen en in drie gevallen (uit Armenië)  afgewezen. In het eerste halfjaar van 2013 
schreven 59 vreemdelingen zich in bij ar beidsbureaus, waarvan er 15 werk vonden. 
In april 2013 werd een overeenkomst ondertekend inzake de tenuitvoerlegging van het door 
de EU gefinancierde project van het initiatief voor de kwaliteit van asielsystemen in Oost-
Europa en de zuidelijke Kaukasus, en namen de medewerkers van de RSD (bepaling van de 
vluchtelingenstatus) deel aan een continue opleiding. In het pr oject is men ook voornemens de 
Russische versie van het Refworld-platform van de UNHCR te introduceren. Er zijn ook 
RSD-medewerkers betrokken bij de tenuitvoerle gging van proefproject 4 in het Proces van 
Praag, "Quality and Training in the Asylum Processes", met ondersteuning van het Duitse 
federale bureau voor migratie en de Zweedse migratieraad. Alle beoor delingsadviseurs in het 
directoraat voor asiel en in tegratie van het BMA namen deel aan het Europees 
asielcurriculum, de cursusse n in de vorm van online-e-lear ning voor de volgende modules: 
informatie over landen van herkomst ( Country of Origin Information  – COI), 
opnameclausules ( Inclusion Clauses ), en opstelling en besluitvorming ( Drafting and Decision 
Making ). De COI-onderzoeker en de besluitvormers van het BMA hebben de COI-module 
van het Europees asielcurriculum doorlopen, en  hebben toegang tot alle openbare officiële 
databanken van COI.  
Als onderdeel van het door de EU gefinancie rde en door de UNHCR uitgevoerde project voor 
plaatselijke integratie en pr ogramma voor regionale bescherm ing zijn er opleidingen voor 
medewerkers van het directoraat voor asiel en in tegratie, voor grenspo litie en rechters over 
het recht asiel aan te vragen en de bestaande procedures daarna, evenals over de rechten van asielzoekers en vluchtelingen
24, die in 2013 werden voortgezet. De instructie betreffende 
                                                 
24 Op 16 april 2013 werd in Cahul een seminar over vluchtelingenrecht gehouden voor 37 hoge officieren 
van de grenspolitie. In het noorden van het land werd door het BMA en de UNHCR een missie over grensovergang georganiseerd, om de beginselen van vluchtelingenbescherming bij grensbeheer te 
bevorderen en om de samenwerking voor grensovergang tussen Roemenië en de Republiek Moldavië in 
dit gebied te verbeteren. In het e-learningprog ramma van de module "Inclusion Clauses" van het 
Europese asielcurriculum werden zes rechters en tien advocaten opgenomen. Het BMA organiseerde 
samen met het nationaal instituut van justitie de volgende seminars op het gebied van migratie voor rechters en openbaar aanklagers: "Nationale en inte rnationale normen bij migratie- en asielkwesties" 
(22-23 mei 2013), voor 30 rechters en 7 BMA-vert egenwoordigers; "Nationale en internationale 
normen bij migratie- en asielkwesties" (17-18 oktober 2013), voor 15 rechters, 10 openbaar aanklagers, 
NL 17   NL bewijsmateriaal, onderhoud en behoud van dossier s van personen die in het centrum voor 
huisvesting verblijven werd op 5 juni 2013 goe dgekeurd volgens de verordening van het 
centrum voor huisvesting, goedgekeurd bij beslu it nr. 1023 van de regering van 28 december 
2012. De gedragscode hiervan bevindt zich in de  fase van interdepartementale raadpleging. 
Algemene beoordeling blok 2 
De Republiek Moldavië is begonnen technische bewakingssystemen langs de landsgrenzen te 
installeren. Extra apparatuur en  voertuigen zijn aangeschaft. De  mobiele eenheden zijn opgezet 
en zijn operationeel. De mogelijkheden en reikwijdte van het BMA zijn versterkt, terwijl er zes territoriale kantoren langs de regio Trans- Dnjestrië zijn geopend. A lle acties inzake asiel 
zijn verwezenlijkt, en de opleidingen voor  rechtshandhavingsmedewe rkers en magistraten 
beginnen vaart te krijgen.  
De Republiek Moldavië heeft de acties die in de  aanbevelingen van het vierde VLAP-verslag 
werden geëist uitgevoerd, en zet de doelt reffende tenuitvoerleggi ng van de relevante 
wetgeving voort. De Commissie is van mening dat  de Republiek Moldavië aan de tweede 
fase van de onder blok 2 gest elde benchmarks heeft voldaan.  
2.3. Blok 3: Openbare orde en veiligheid 
2.3.1. Blok 3/thema 1 — Voorkomen en bestri jden van georganiseerde criminaliteit, 
terrorisme en corruptie 
2.3.1.1. VLAP-benchmark – Voorkomen en bestrijd en van georganiseerde criminaliteit en 
terrorisme 
• Uitvoering van de strategie en het acti eplan ter voorkoming en bestrijding van 
georganiseerde criminaliteit, met inbegr ip van doeltreffende  coördinatie tussen 
betreffende autoriteiten en het uitvoeren van doeltreffend  onderzoek, vervolging en 
confiscatie van opbrengsten uit criminaliteit 
De verordening inzake de organisatie en functies van de algemene politie-inspectiedienst van 
het ministerie van Binnenlandse Zaken werd op 24 april 2013 goedgekeurd. Na de 
politiehervorming van maart 2013 is het aantal managementfuncties met 20 % verlaagd en het 
aantal politieagenten dat op het grondgebied werkzaam is met 19 % verhoogd. De responstijd 
en wachttijd voordat er wordt ingegrepen na ee n telefonische melding van een burger daalde 
in 2013 van 45 minuten naar ongeveer 30 minuten. In 2013 daalde het aantal sterfgevallen en 
gevallen van ernstig letsel door ongevallen met 20 %. Een verordening to t vaststelling van een 
loonsverhoging van 30 % speciaal voor politie ambtenaren, boven op a ndere loonsverhogingen 
voor ambtenaren, zou tegen het eind van het jaar bij de regering worden ingediend. 
Gedurende de eerste zeven m aanden van 2013 werden veertig criminele groeperingen met 
175 actieve leden25 opgerold. 
Op 24 december 2012 werd binnen de nationale  inspectiedienst voor onderzoek het centrum 
voor informatieanalyse opge richt. Dit centrum is onderverdeel d in twee eenhe den op centraal 
niveau (de eenheid voor analytisch onderzoek en  de eenheid voor informatieanalyse) en de 
plaatselijke afdelingen voor crim inaliteitsonderzoek, die in elke pol itie-inspectiedienst van de 
                                                                                                                                                         
5 advocaten, 7 BMA-vertegenwoordigers en 5 verkeerspolitieambtenaren; en "De rechten van 
migranten, vluchtelingen en asielzoekers" (12-13 september 2013), voor 30 rechters. 
25 Waarvan acht groeperingen (55 leden) die zich sp ecialiseerden in inbraak, overvallen, diefstal, de 
problematiek en de doorgifte van vals geld, het smokkelen van goederen, en zwendel; twintig groeperingen (78 leden) die zich specialiseerden in het plegen van economische fraude; zes 
groeperingen (twintig leden) die zich bezighielden met drugshandel; en zes groeperingen (22 leden) die 
zich specialiseerden in mensenhandel, prostitutie en onregelmatige migratie. 
NL 18   NL Republiek Moldavië bestaan. Het centrum voor informatieanalyse met twaalf 
onderzoeksbeambten is volledig operationeel  en functioneel. Er wordt een project26 inzake 
consolidering van de mogelijkhe den van het ministerie van Bi nnenlandse Zaken op het gebied 
van het tegengaan van criminaliteit en van wapenregulering uitgevoerd met ondersteuning van het programma voor officiële ontwikkelingsbijsta nd van Roemenië (het Roemeense ministerie 
van Buitenlandse Zaken) en het Ontwikkelings programma van de Verenigde Naties (UNDP) 
voor de Republiek Moldavië. 
In 2013 heeft het ministerie van Binnenlands e Zaken met het oog op het voorkomen en 
bestrijden van georganiseerde criminaliteit de volgende zaken  aangeschaft: negentig auto's 
voor de nationale patrouille-insp ectiedienst (uit de  staatsbegroting); ti en gespecialiseerde 
forensische sets voor onderzoek op locatie, vijf speciale sets met digitale camera's, 13 ethylotests, en dertig computers voor de alge mene politie-inspectiedienst; een nieuw gebouw 
voor het centrum voor technische  recherche en justitiële de skundigheid van de algemene 
politie-inspectiedienst (oplevering tegen ei nd 2013). Er is een project gaande inzake 
aanbesteding van speciale appara tuur ter verbetering van de mogelijkheden van forensische 
laboratoria, waarvan de levering en installa tie in 2014 wordt verwacht (tot 2,4 miljoen EUR 
van het uitgebreide programma voor inst itutionele opbouw 2011 van het Europees 
nabuurschaps- en partnerschapsinstrument) . In het begrotingsplan voor 2014 van het 
ministerie van Binnenlandse Zaken zijn ook de  verdere aanschaf van voertuigen voor politie-
inspectiediensten, aanbesteding van special e onderzoeksapparatuur en upgrading van 
bestaande operatieve databanken opgenomen. 
Het ministerie van Binnenlandse Zaken, de al gemene openbare aanklager en het nationaal 
anticorruptiecentrum onderzoeken de praktische aspect en voor de oprich ting van een bureau 
voor de ontneming van vermogensbestanddelen. 
Momenteel is het uitsluitend door de r echtshandhavingsinstant ies onderscheppen van 
communicatie ten behoeve van strafrechtelijk  onderzoek nog steeds niet mogelijk in de 
Republiek Moldavië. Dit komt door technische, juri dische en financiële kwesties. De kosten 
om alle rechtshandhavingsinstanties te voorzien  van de benodigde appa ratuur zullen ongeveer 
220-250 miljoen MDL bedragen. De Republiek Moldavië zou externe financiële hulp nodig hebben om een dergelijke modernisering te dragen. 
2.3.1.2. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen 
• Verbeter het verzamelen van gegevens over criminelen en  georganiseerde criminele 
groeperingen op nationaal niveau, onder andere  door nationale databanken op te zetten 
en/of deze te verbeteren 
Om te zorgen voor een doeltreffende verzam eling van institutionele communicatie en 
gegevens werd op 1 augustus 2013 besloten  om tegen eind 2013 een gemeenschappelijke 
databank te creëren van activit eiten van criminele groeperingen en organisaties, die 
toegankelijk is voor het ministerie van Binnenl andse Zaken, de algemene openbare aanklager, 
de inlichtingen- en veiligheidsdienst, het nati onaal anticorruptiecentrum, de douanedienst, het 
ministerie van Onderwijs, het ministerie va n Jeugd en Sport, de staatskanselarij en de 
academie van wetenschappen. 
• Zet inspanningen voort om de gegevensindicatoren en het verzamelen van gegevens over 
criminele activiteiten op alle criminele gebieden te verbeteren 
                                                
 
26 Binnen het project zijn in 2013 aangeschaft: vijf licenties voor i2 Analyst's Notebook, vier licenties 
voor iBase User, een licentie voor  iBase Designer, een licentie voor  I2 Text Chart, acht Hewlett 
Packard-computers die zijn aangepast aan de vereis ten voor de werkzaamheden van analisten en andere 
gespecialiseerde apparaten. 
NL 19   NL Gegevens over criminele activiteiten worden ve rzameld door alle klachten en meldingen van 
begane strafbare feiten te registreren in een centrale databank, die door  de IT-dienst van het 
ministerie van Binnenlandse Zaken beheerd en gecontroleerd wordt. Om het verzamelen van 
gegevens over georganiseerde criminaliteit te verb eteren en te faciliteren is op de officiële 
website van het ministerie een onlineportaal voor  klachten ten behoeve van de bestrijding van 
georganiseerde criminaliteit opgezet27. Sinds begin 2013 zijn daarop 29 klachten ontvangen. 
Op 15 mei 2013 werd de officiële website van de algemene politie-inspectiedienst gelanceerd. 
Daarop kunnen burgers melding maken van criminaliteit en foto's, video's of informatie over criminele activiteiten die zij hebben geconstateerd inzenden. Het totale aantal van 1
 767 
meldingen (tot 15 augustus 2013) toont aan dat men meer vertrouwen stelt in de politie, 
vooral de mogelijkheden van de politie om te gen verschillende soorten overtredingen op te 
treden.  
Met de tenuitvoerlegging van het nieuwe regi ster voor criminaliteit en criminologische 
informatie sinds 1 januari 2013 is het verzamel en van gegevens over criminaliteit in de 
Republiek Moldavië gestroomlijnd. Elk subonderd eel van het ministerie van Binnenlandse 
Zaken dat met de databanken verbonden is kan, afhankelijk van het soort criminaliteit of 
regio, op elk moment elk soort statistieken ve rkrijgen. Het proces van het verzamelen van 
gegevens over criminaliteit is papierloos ge worden. Tot slot is een interinstitutionele 
werkgroep begin 2013 met zijn activiteiten gest art voor de ontwikkeling van een verordening 
inzake het uniform verwerken en analyseren van statistische gegeve ns in verband met 
strafzaken. 
2.3.1.3. VLAP-benchmark – Voorkomen van mensenhandel 
• Uitvoering van wetgeving ter voorkoming van mensenhandel en het desbetreffende 
nationale plan, met inbegrip van doeltreffe nde coördinatie tussen overheidsinstanties 
en doeltreffende bescherming van slac htoffers van mensenhandel, met name 
kinderen 
In het eerste halfjaar van 2013 zijn 71 geva llen van mensenhandel opgespoord. Dat is een 
daling van 6,5 % vergeleken met de 76 geconsta teerde gevallen gedure nde dezelfde periode 
vorig jaar. Ongeveer 80 % van deze gevallen werd geconstateerd door middel van proactieve 
onderzoeksmaatregelen van de politie, terw ijl 20 % uit klachten en tenlasteleggingen 
voortkwam. 61 personen waren onderworpen aan se ksuele uitbuiting en negentig personen 
aan arbeidsuitbuiting. Voor het eerst laten de ver zamelde gegevens zien dat er meer gevallen 
van mensenhandel voor arbeidsuitbuiting zijn da n gevallen van mensenhandel voor seksuele 
uitbuiting. Dit is hoofd zakelijk het gevolg van de politie opleidingsactiviteiten die in 2011-
2012 plaatsvonden voor doeltreffende identificatie  en documentatie van gevallen van 
mensenhandel voor arbeidsuitbuiting. De be langrijkste bestemmingslanden blijven de 
Russische Federatie (ongeveer 60 % van alle slac htoffers), Turkije en de Verenigde Arabische 
Emiraten. Dit toont duidelijk aan dat de inspanningen van de Moldavische 
rechtshandhavingsinstanties bestendig zijn voor  wat betreft de opsporing en een doeltreffend 
onderzoek van gevallen van mensenhandel en  de identificatie en bescherming van 
slachtoffers. 
Overeenkomstig een besluit van de nationale commissie ter bestrijdi ng van mensenhandel van 
15 juli 2013 zullen de overheidsinstanties in  september 2013 voor de komende drie jaar 
beginnen met werkzaamheden ten behoeve va n het nationale plan ter voorkoming en 
bestrijding van mensenhandel. De databank vo or mensenhandel, die door het permanente 
                                                 
27 http://crima-organizata.mai.gov.md/index-ro.php. 
NL 20   NL secretariaat wordt beheerd, is func tioneel en verzamelt gegevens van 
rechtshandhavingsinstanties en instellingen die hulp bieden aa n de slachtoffers. 
In het eerste halfjaar van 2013 zijn 280 bewustmakingscampa gnes en andere activiteiten28 in 
verband met voorkoming van mensenhandel ondernomen. De wet inzake speciale bescherming van kinderen die tot risicogroe pen behoren en kinderen die van hun ouders 
gescheiden leven werd op 14 juni 2013 door het parlement aangenomen. Deze wet stelt 
samenwerkingsmechanismen op sectorniveau op  voor de beoordeling en ondersteuning van 
kinderen die tot risicogroepen behoren.  
Een nationaal mechanisme ter beoordeling en accreditering van en controle op 
maatschappelijke dienstverleners is door het ministerie van Ar beid, Sociale Bescherming en 
Gezin bevorderd met wet nr. 129 van 8 juni 2012 inzake de accreditering van 
maatschappelijke dienstverleners en met de  verordening inzake de activiteiten van de 
nationale raad voor accr editering van maatschappelijke dienstve rleners (besluit nr. 998 van de 
regering van 28 december 2012). De nationale r aad voor accreditering van maatschappelijke 
dienstverleners werd in april 2013 opgericht.  Het mechanisme werd in een proeffase 
geïntroduceerd en momenteel wordt er overleg over gevoerd met vertegenwoordigers van het 
maatschappelijk middenveld en partners in  samenwerkingsontwikkeling, terwijl het in de 
planning ligt het mechanisme in 2014 in volle dige vorm te lanceren. Het instellen van een 
nationaal fonds voor hulp aan en bescherming en compensatie van slachtoffers
29 werd als een 
belangrijke prioriteit aangegeven voor toekomstige samenwerking met de Raad van Europa. 
2.3.1.4. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen 
• Zorg voor doeltreffende bescherming van ge tuigen van mensenhandel en voor verdere 
verbetering van de bescherming van en hu lp en ondersteuning aan slachtoffers van 
mensenhandel 
Het centrum voor hulp aan en bescherming van slachtoffers en potentiële slachtoffers, dat 
sinds 2008 volledig operationeel is, heeft zijn activ iteiten voortgezet. In  2013 kregen vier 
slachtoffers van mensenhandel speciale bescherm ingsmaatregelen die door de afdeling voor 
getuigenbescherming binnen de algemene po litie-inspectiedienst werden geboden. Alle 
slachtoffers werden ook doorverwezen naar de maatschappelijke diensten voor bescherming. 
Dankzij de genomen doeltreffende maatregelen hebben zich geen incidenten voorgedaan 
waarbij slachtoffers betrokken waren. 
Er wordt overleg gevoerd over de minimu mnormen voor kwaliteit bij hulp aan en 
bescherming van slachtoffers en potentiële slach toffers van mensenhandel, die mogelijk begin 
2014 door de regering worden goedgekeurd. In het eerste ha lfjaar van 2013 kregen 31 
alleenstaande moeders en kinderen hulp op de  twee kraamafdelingen van de opvangcentra van 
Chişinau en Balti. De centra leggen verantwoor ding af aan het ministerie van Gezondheid van 
de Republiek Moldavië. De kraamafdelingen bied en aan alleenstaande moeders en kinderen 
in moeilijkheden – afhankelijk van hun behoeft en – begeleiding, een gezond leven, onderwijs, 
gezondheidszorg, juridische, maatschappelijke en  psychologische hulp en (her)integratie. 
                                                 
28 Het permanente secretariaat van de nationale commissie ter bestrijding van mensenhandel heeft op 18 
juni 2013 een website over mensenhandel gelanceerd: www.antitrafic.gov.md. 
29 Een studie inzake rechten en herstel: compensatie voor personen die slachtoffer zijn geworden van 
mensenhandel in de Republiek Moldavië, uitgevoerd door een internationale deskundige, werd op 5 
augustus 2013 voltooid. 
NL 21   NL 2.3.1.5. VLAP-benchmark – Voorkomen en bestrijden van corruptie 
• Uitvoering van wetgeving te r voorkoming en bestrijding van corruptie door ervoor 
te zorgen dat het onafhankelijke an ticorruptieagentschap doeltreffend werkt; 
ontwikkeling van gedragscodes en ople iding inzake corruptiebestrijding, 
voornamelijk voor ambtenaren in de rechtshandhavings- en gerechtelijke sector 
Op basis van wet nr. 106 van 3 mei 2013 moet het nationaal anticorruptiecentrum voortaan 
verantwoording afleggen aan de regering in plaats  van aan het parlement. De directeur van het 
nationaal anticorrupt iecentrum wordt benoemd voor vier jaar  en kan op voorstel van de eerste 
minister door de president van de Republie k Moldavië worden ontslagen. De Republiek 
Moldavië wordt aangemoedigd om algemene ve rgelijkende onderzoeke n voor de aanwerving 
te hanteren met objectieve, op verdienste gebase erde criteria die duidel ijk door de wet worden 
voorgeschreven. De overdracht van de be voegdheden voor onderzoek naar economische 
criminaliteit aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en de douanedienst  heeft geleid tot de 
consolidering van het mandaat van het nationaal anticorruptiecentrum30 voor de bestrijding 
van corruptie en met corruptie verban d houdende overtredingen. Het nationaal 
anticorruptiecentrum of bepaal de afdelingen daarvan zouden zich alleen moeten gaan 
specialiseren in onderzoek van gevallen waarbi j ambtenaren op een bepaald niveau betrokken 
zijn of waarbij sprake is va n een bepaald schadeniveau, tene inde gevallen van corruptie op 
hoog niveau beter te kunnen aanpakken.  
De nieuwe gedragscode voor de medewerkers va n het nationaal anticorruptiecentrum is op 30 
augustus 2013 van kracht geword en. Verwacht wordt dat de gedragscode zal leiden tot een 
doeltreffender en meer verantw oord optreden van het nationaal anticorruptiecentrum en dat 
het vertrouwen van het publiek in deze instelli ng zal toenemen. Na een amendement van de 
wet inzake salarissen in de ove rheidssector van 7 maart 2013 kregen ambtenaren en het 
kabinetspersoneel een salarisverhoging va n 35 % met ingang van 1 januari 2013. Om voor 
een gelijke behandeling te zorgen kregen  ruim 1 566 ambtenaren een salarisverhoging, 
waaronder 101 afgevaardigden, 773 openbare aanklag ers, 516 rechters, en 227 leden van het 
kabinetspersoneel.  
Momenteel waarborgt het nationaal antic orruptiecentrum de analyse van de 
integriteitsplannen van de centrale overheidsin stanties. Het nationaal anticorruptiecentrum 
blijft deskundigheid op het gebied van corruptiebestrijding bieden wanneer er normatieve handelingen worden opgesteld. Van januari  tot juli 2013 heeft het nationaal 
anticorruptiecentrum 498 ontwerpen van norma tieve handelingen bestudeerd en daarvoor 
deskundigheid op het gebied van corruptiebe strijding geboden. Om te zorgen voor een 
vergaande specialisering van onderzoekers bij financieel onderzoek zijn er tot nu toe in 2013 zes speciale cursussen georganis eerd voor vertegenwoordigers van 
rechtshandhavingsinstanties: het nationaal anticorruptiecentrum, het ministerie van Binnenlandse Zaken, de inlichtingen- en veiligheidsdienst, de algemene openbare aanklager en andere relevante instanties. 
Gedurende de periode van januari tot septembe r 2013 zijn er 400 straf zaken gestart door de 
afdeling strafvervolging van het nationaal anticorruptiecentrum, waarvan 126 strafzaken tegen 
163 verdachten naar de rechtbank werden verweze n. De rechter sprak 118 veroordelingen uit. 
In 2013 kwamen negen strafzaken voor de rech ter vanwege overtredingen in verband met 
                                                
 
30 Het nationaal anticorruptiecentrum onderzoekt all een het witwassen van geld, het financieren van 
terrorisme, corruptie (actieve/passieve omkoping, ongeoorloofde beïnvloeding) en met corruptie verband houdende handelingen (machtsmisbruik of misbruik van officiële positie, 
bevoegdheidsoverschrijding of overschrijding van het openbaar gezag, vervalsing van openbare 
documenten). 
NL 22   NL corruptie van personen die de status van hooggeplaatst ambt enaar hebben of hadden: een 
waarnemend algemeen secretaris van de rege ring; een waarnemend districtshoofd; vijf 
burgemeesters; een voormalig hoofd van de raad  voor audiovisuele coördinatie en een hoofd 
van de fiscale inspectiedienst van de staat. N aar verwachting zal de Republiek Moldavië in de 
toekomst verslag uitbrengen over de geboekte resultaten op het gebied van veroordelingen en 
over succespercentages. 
De andere belangrijke instan tie op het gebied van corrupt iebestrijding, de nationale 
integriteitscommissie, werft zijn personeel volgens algemene vergel ijkende onderzoeken en 
selectieprocedures. Van de 21 posten bij de na tionale integriteitscommissie staan er nog acht 
open. Alle benodigde voorwaarden voor de we rkzaamheden zijn geboden – de benodigde 
apparatuur is aangeschaft en  de databanken met registrati es van de verklaringen zijn 
aangemaakt. In het eerste halfjaar van 2013 h eeft de commissie 38 klachten onderzocht. In 
vijf gevallen werden de bevindingen van de commissie bij de rechter bewezen. In 2013 
werden bij de rechter 328 gevallen van overt reding gemeld vanwege een verzuim om binnen 
de door de wet vastgestelde termijn opgave te doen van vermogen of belangen. Op 6 februari 
2013 werd de website van de commissie ge lanceerd, die een platform biedt voor 
communicatie en rechtstreekse toegang tot de verklaringen. 
De samenwerking tussen de nationale in tegriteitscommissie en het nationaal 
anticorruptiecentrum is verzek erd. In het eerste halfjaar van 2013 heeft het nationaal 
anticorruptiecentrum 12 meldingen gedaan van mogelijke overtredingen van wettelijke bepalingen die binnen de bevoegdheidsgebieden van de commissie vallen voor onderzoek. 
Het nationaal anticorruptiecent rum werkt met de commissie samen bij de procedure voor de 
toepassing van administratieve straffen wanneer  een verzuim om een belangenverstrengeling 
te melden wordt geconstateerd, en bij het onde rzoeken van materiaal da t door de commissie is 
verzonden om onderzoeksmaatregelen te starte n bij onverenigbaarheden tussen inkomen en 
bezittingen. Naar verwachting zal de Republiek Moldavië resultaten boeken aangaande de 
verificatie van belangenverstrengelingen en aa ngaande kennisgeving van vermogen, en de 
toegepaste straffen daarvoor. 
Op 14 maart 2003 werd een beoord eling gestart van de categori eën personen die immuun zijn 
voor strafvervolging teneinde he t wetboek van strafvordering te wijzigen. De algemene 
openbare aanklager stelde een ontwerpwet op in zake de beoordeling van immuniteiten binnen 
de strafvervolgingsprocedures, die werd i ngediend voor coördinatie binnen en tussen de 
agentschappen. De algemene openbare aanklager  voert tezamen met het instituut voor de 
hervorming van strafvervolgi ng een studie uit over de aan sprakelijkheidsregels voor 
aanklagers, met inbegrip van disciplinair e aansprakelijkheid en het opheffen van hun 
algemene immuniteit. Op 16 oktober 20 13 werden twee nieuwe wetten inzake 
corruptiebestrijding door de re gering goedgekeurd. In de eer ste wordt de voorgeschreven 
termijn uitgebreid voor de strafvervolging va n rechters die ernstige misdrijven begaan, 
waarbij de communicatie tussen rechters en bij de strafzaak betrokken partijen wordt 
verboden om onpartijdigheid te waarborgen. De  ontwerpwet voorziet ook in een zwaardere 
aansprakelijkheid voor ongeoorl oofde verrijking, een  verbod op het bekleden van openbare 
functies voor een langere termijn, en bepalingen over de confiscatie van vermogen, boetes en 
gevangenisstraf. De tweede ontwerpwet, inzake de beloning van rechters, voorziet in een 
verhoging van de salarissen van rechters tot drie- tot vijfmaal het gemiddelde salaris. 
2.3.1.6. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen 
• Voorkom en bestrijd corruptie op a lle niveaus en op alle gebieden 
Zie bovenstaande VLAP-benchmark.  
NL 23   NL • Voer als prioriteit anticorruptie-acties uit op alle gebieden, evenals in verband met 
bredere aspecten van de rechtsstaat . De nationale autoriteiten  moeten de mogelijkheden 
hebben om corruptie te bestrijden op alle  niveaus – centraal, regionaal, lokaal en 
sectorspecifiek – waarbij met name aandacht moet worden besteed aan de 
rechtshandhavingsinstanties en douanediensten  
Binnen het ministerie van Binne nlandse Zaken werd in maart 2013 de dienst voor interne 
veiligheid en bestrijding van corruptie opgeri cht. Deze dienst is een autonome instantie 
binnen het ministerie van Binnenlands e Zaken. De dienst voert speciale 
onderzoeksmaatregelen uit en heeft voldoende mogelijkheden voor de bestrijding van en controle op corruptieverschijnselen op zo wel centraal als lokaal niveau. Het aantal 
medewerkers van de dienst werd in 2013 ve rhoogd van 18 naar 111 posten. Daarnaast werd 
de ontwerpwet inzake het testen van de politie op professionele integriteit door de regering aangenomen en ligt nu bij het parlement. Deze wet stelt de procedure, methodologie, middelen en technieken vast voor het testen van de professionele integriteit van de politie, met 
inbegrip van manieren om de kwetsbaarheden en de risico's van corruptie of andere onwettige 
handelingen te identificeren, te beoordelen en  weg te nemen. Momenteel wordt gewerkt aan 
een samenwerkingsovereenkomst tussen het mi nisterie van Binnenlandse Zaken en het 
nationaal antico rruptiecentrum. 
Klachten over gevallen van corruptie worden door de dienst voor interne veiligheid en 
bestrijding van corruptie continu onderzocht, waardoor men direct ter plekke kan ingrijpen, 
ook in de weekeinden, waarmee de doeltreffen dheid van voorkoming wordt vergroot en de 
uitvoering van risicobeheer word t gecontroleerd. Om de doeltr effendheid van dit beleid te 
illustreren moet worden vermeld dat gedurend e het eerste halfjaar van 2013 voor diverse 
overtredingen disciplinaire maatregelen zi jn genomen tegen 233 medewerkers van het 
ministerie van Binnenlandse Zaken, vergeleken  met 424 gedurende het eerste halfjaar van 
2012. 
2.3.1.7. VLAP-benchmark – Voorkomen van het w itwassen van geld en financiering van 
terrorisme 
• Uitvoering van de wetgeving en strategie ter voorkoming van het witwassen van geld 
en financiering van terrorisme, uitvoeri ng van de relevante wetgeving inzake 
confiscatie van vermogens van criminelen  (met inbegrip van bepalingen inzake 
grensoverschrijdende aspecten) 
Op 6 juni 2013 heeft het parlement goedkeuring ge hecht aan de nationale strategie ter voorkoming en 
bestrijding van het witwassen van geld en de fi nanciering van terrorisme voor 2013-2017 alsmede aan 
het actieplan voor de tenuitvoerl egging van deze vijfjarenstrateg ie. Beoogd wordt een doeltreffende 
nationale regeling te ontwikkelen die het witwassen van geld/de fi nanciering van terrorisme moet 
tegengaan. Het actieplan vermeldt de te nemen maat regelen, de uiterste te rmijn, de verantwoordelijke 
instanties en de controle-indicatoren. Daarmee ve rbonden richt de Republiek Moldavië zich ook op 
naleving van de normen van de Financial Action Task Force (FATF) voor het tegengaan van 
geldwitwasserij en de financiering van terrorism e en van de aanbevelingen die in het vierde 
evaluatieverslag van december 2012 z ijn uiteengezet door Moneyval, het comité van experts van de 
Raad van Europa inzake de evaluatie van maat regelen ter bestrijding van het witwassen van 
geld .  
De Republiek Moldavië meldde dat er in 20 13 al zeven maatregele n van het actieplan 
volledig uitgevoerd waren en dat er vier maatregelen in uitvoering waren . De Republiek 
Moldavië wordt aangemoedigd om de uitvoering van zijn actieplan voort  te zetten en, gezien 
het feit dat de strategie en het actieplan nog steeds zijn ge baseerd op de 40+9 aanbevelingen 
van de FATF van 2003, om zijn wetgeving en  regelgeving inzake het tegengaan van het 
NL 24   NL witwassen van geld en de financiering van terro risme bij te werken, mede in het licht van de 
herziene aanbevelingen die de FATF  in februari 2012 heeft aangenomen . De Republiek 
Moldavië dient bij het bijhouden van zijn vooruitg ang bovendien naast de kwantitatieve aspecten ook 
de kwalitatieve aspecten in  beschouwing te nemen.  
Met betrekking tot wetgevingsmaatregelen heeft de  Republiek Moldavië onder andere een ontwerpwet 
opgesteld die straffen voor overtredingen door meld ingseenheden en bevoegdh eden tot het opleggen 
van straffen behandelt tene inde te voldoen aan aanbeve ling 17 van de FATF. Deze 
ontwerpamendementen op artikel 291 van het we tboek over overtredingen lijken alle mogelijke 
schendingen van verplichti ngen te bestrijken waarin de wet op het tegengaan van het witwassen van 
geld en financiering van terrorisme voorziet. Op d it moment zijn bepaalde tekortkomingen in het 
systeem van straffen voor het witwassen van geld  en de financiering van terrorisme nog niet 
verholpen. Dat komt door de beperk te lijst met overtredingen die als basis voor straffen kan dienen en 
door het gebrek aan duidelijkheid welke toezichtho udende instantie de bevoe gdheden tot het opleggen 
van straffen kan uitoefenen. Derhalve wordt de Republiek Moldavië aangemoedigd om de 
voorgestelde amendementen zo spoedi g mogelijk tot wet te verheffen. 
In de context van de verplich tingen op grond van de toekomstige associatieovereenkomst moet de 
Republiek Moldavië zorgdragen voor de geleide lijke toepassing van de EU-regelgeving inzake vrij 
kapitaalverkeer31, hetgeen tevens de liberalisering inhoudt van invoer- en uitvoeractiviteiten voor de 
valutamarkt. Dit betekent dat de bestaande grenzen aan de invoer en uitvoer van valuta moeten worden 
opgeheven.  
Volgens de Republiek Moldavië zijn de volgende zaken opgenomen in de getroffen 
uitvoeringsmaatregelen om te zorgen voor een  doeltreffende toepassing van de wetgeving en 
regelgeving inzake het tegengaan van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme: van 
januari tot augustus 2013 werden ambtshalve en plaatselijk controles uitgevoerd bij 235 
wisselkantoren, 48 professionele deelnemers in de  niet-bancaire financiële markt, en zeven 
bankinstellingen. De belangrijkste ove rtredingen die werden geconstat eerd waren: het gedeeltelijk of 
niet uitvoeren van de institutionele programma's ter voorkoming en bestrijding van het witwassen van 
geld, en het verzuim om verdachte transacties in c ontanten te melden. In 2013 heeft het bureau voor de 
voorkoming en bestrijding van het witwassen van ge ld 37 stukken met informatie overgelegd aan de 
strafvervolgingsautoriteiten bij de openbare aanklag er voor corruptiebestrijding en het nationaal 
anticorruptiecentrum. Het gevolg was dat er twintig st rafzaken werden gestart, waarvan er 15 verband 
hielden met overtredingen met betr ekking tot het witwassen van geld.  
2.3.1.8. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen 
• De procedures voor confiscatie van vermogen moeten worden overeengekomen met de 
Moldavische autoriteiten, teneinde gestolen bezittingen of de winst daaruit terug te 
krijgen en de financiële macht van georganise erde criminele groeperingen te beperken, 
waardoor het makkelijker wordt deze op te rollen 
De Republiek Moldavië heeft bekendgemaakt dat de wet inzake de herziening en voltooiing 
van artikel 243 en artikel 106 van het wetboek va n strafrecht en artikel 206 van het wetboek 
van strafvordering teneinde de bestrijdingsmaatregelen te ve rbeteren en de regels voor 
confiscatie te optimaliseren momenteel wordt opge steld en tegen het eind van het jaar aan het 
parlement zou worden voorgelegd.  
Voor wat betreft confiscatie he bben rechters in eerste aanleg  volgens de Republiek Moldavië 
van januari tot juli 2013 negen veroordelingen uitgesproken waarbij in criminele activiteiten 
gebruikte of uit criminele activiteiten verkre gen goederen/opbrengsten geconfisqueerd en aan 
de staat overgedragen werden. Het totale be drag aan geconfisqueerde goederen is 1  984  047 
MDL van zeven gevallen van smokkel op bijzonder grote schaal en twee ge vallen van diefstal 
                                                 
31 Bijlage 1 bij Richtlijn 88/361/EEG van de Raad van 24 juni 1988 voor de uitvoering van artikel 67 van 
het Verdrag. 
NL 25   NL met verzwarende omstandigheden. Gedurende de zelfde periode hebben de hoven van beroep 
negen uitspraken gedaan met een uiteindelijke waarde van de in besl ag genomen goederen 
van 688  309 MDL. 
2.3.1.9. VLAP-benchmark – Uitvoeri ng van het antidrugsbeleid 
• Uitvoering van de nationale antidrugsstra tegie en het daaraan verbonden actieplan 
door het toegankelijk maken aan de grensdoorlaatposten van informatie over 
drugsinbeslagnemingen en betrokken pe rsonen; verdere ontwikkeling van de 
samenwerking en informatie-uitwisseling me t de desbetreffende internationale 
organen op het gebied van drugs 
Na de hervorming van het ministerie van Binnenlandse Zaken (zie VLAP-benchmark 
hierboven onder blok 3/thema 1) werd de an tidrugsafdeling van de algemene politie-
inspectiedienst in maart 2013 gereorgani seerd. Tegelijkertijd werden regionale 
antidrugsbureaus in de noordelijke en zuidelijke  regio's gevestigd, en kwamen er twee extra 
eenheden in de antidrugsafdeling: de eenhe id voor bestrijding van het circuit van 
ongeoorloofde psychotrope stoffe n en precursoren, en de eenheid voor analyse en planning. 
Het aantal medewerkers van de antidrugs afdeling werd verhoogd naar 27. De 
opleidingsactiviteiten voor de  bij antidrugsactiviteiten betr okken medewerkers werden in 
2013 voortgezet, evenals bewustmakingsactiviteiten. In de begroting van het ministerie voor 
2014 is een bedrag opgenomen van 30 miljoen MDL voor de aanbesteding van speciale middelen ter bestrijding van drugs. 
In 2013 gingen 609 met drugs verband houdende stra fzaken naar de rechter (vergeleken met 
865 gevallen gedurende dezelfde periode va n 2012). Ten gevolge van de opgespoorde 
overtredingen gedurende die periode werd be slag gelegd op 85 kg drugs (in 2012: 171 kg), 
waarvan 62 kg marihuana  (in 2012: 78 kg), 116
 795 cannabisplanten (in 2012: 136 491) en 
17 971 papaverplanten (in 2012: 10 598). De da ling van het aantal met drugs verband 
houdende strafzaken dat naar de rechter ging wo rdt veroorzaakt door de niet-strafbaarstelling 
van bepaalde met drugs verband houdende overtre dingen en het feit dat de politie zich voor 
wat betreft inbeslagname concentreert op de  grote zaken. Gedurende 2013 werden diverse 
specifieke operaties georganiseerd: "Opium-P oppy" (MAC) – ter bestrijding van het thuis 
kweken van marihuana, en "OVIDIU" – te r bestrijding van het smokkelen van drugs, 
narcotica en precursoren aan de grens tu ssen de Republiek Moldavië en Oekraïne, 
georganiseerd door EUBAM. 
De samenwerking en informatie-uitwisseling me t relevante internationale organen, waaronder 
het EWDD (Europees Waarnemingscentrum voor dr ugs en drugsverslaving) en de Pompidou-
groep van de Raad van Europa werd voortgezet. 
Samenwerkingsverbanden met het maatschappe lijk middenveld bleven zich ontwikkelen, 
waaronder met internationale organisaties, terwijl ngo's ve rder werden betrokken bij 
antidrugsactiviteiten en -b ehandelingen. Op 2 juli 201 3 werd een memorandum van 
samenwerking ondertekend tussen de algemene po litie-inspectiedienst, het ministerie van 
Binnenlandse Zaken en de ngo Union HIV Pr evention and Harm Reduction (UOHR). De 
Soros Foundation in de Republiek Moldavië bleef  schadebeperkende activiteiten financieren. 
Door de Pompidou-groep en de ngo Innovative Pr ojects in Prisons werd een opleidingscursus 
georganiseerd voor medewerkers van de antidrugsafdeling over behandeling en 
schadebeperking voor in verzeker ing gestelde drugsgebruikers. 
• Uitvoering van de relevante verdragen van de VN en de Raad van Europa en van de 
GRECO-aanbevelingen op de hierboven opgesomde gebieden 
NL 26   NL De Republiek Moldavië is begonnen met het nationale proces voor de invulling van de 
algemene en thematische vragenlijst over de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lanzarote. Deze zou in januari 2014 aan het Comité van Lanzarote moeten worden gepresenteerd. 
In 2013 heeft de Republiek Moldavië de GRECO (Groep van staten tegen corruptie van de 
Raad van Europa) regelmatig geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen bij de voorkoming 
en bestrijding van corruptie en de bela ngrijkste resultaten van het nationaal 
anticorruptiecentrum. Ondertus sen heeft de Republiek Moldavië de GRECO-aanbevelingen 
voor de tweede evaluatieronde vo lledig uitgevoerd. Tijdens de 59
e plenaire vergadering van 
GRECO van 18 tot 22 maart 2013 werd het versla g over de Republiek Moldavië in het kader 
van de derde evaluatieronde van GRECO besproken en goedgekeurd. Het verslag werd op 4 
april 2013 gepubliceerd. Het volgende verslag va n GRECO over de Rep ubliek Moldavië zal 
in september 2014 worden gepubliceerd. 
Door de centrale kiescommissie werd een wer kgroep ingesteld om de wetgeving inzake de 
financiering van politieke partij en en verkiezingscampagnes te be oordelen en herzien teneinde 
de uitvoering van de GRECO-aanbevelingen te  waarborgen. De ontwerpwet werd op 19 juni 
2013 door de regering goedgekeurd, terwijl het parlement de wet in oktober 2013 aannam. De 
nieuwe procedure voor de fina nciering van politieke partijen za l in het jaar 2017 worden 
toegepast. 
2.3.2. Blok 3/thema 2 — Justitiële samenwerking in strafzaken 
2.3.2.1. VLAP-benchmarks 
• Uitvoering van internationale verdragen betreffende justitiële samenwerking in 
strafzaken (met name de verdragen van de Raad van Europa) 
De Moldavische autoriteiten bleven diverse vormen van internationale samenwerking in 
strafzaken hanteren. Het tweede aanvullend protoc ol van het Europees Verdrag aangaande de 
wederzijdse rechtshulp in strafzaken, onde rtekend op 8 november 2001, werd op 8 augustus 
2013 door de Republiek Moldavië bekrachtigd. Voor  wat betreft de tenuitvoerlegging van het 
wetgevingskader, met inbegrip van de verdragen van de Raad  van Europa over strafzaken, 
hebben beide centrale autoriteiten, de algemene  openbare aanklager en het ministerie van 
Justitie de verwerking voortgezet van een bela ngrijk aantal zaken met derde landen, met EU-
lidstaten maar hoofdzakelijk met andere derde landen. 
Gedurende de eerste drie kwarta len van 2013 werden de volgende zaken (globale cijfers) door 
de algemene openbare aanklager behandeld: 
– uitlevering:  180 uitgaande verzoeken en 14 inkomende verzoeken.  Er was slechts 
één afwijzing van een inkomend verzoek,  omdat het een persoon betrof die 
Moldavisch burger was. 
– rogatoire commissies:  250 uitgaande verzoeken en 420 inkomende verzoeken. Er 
waren 32 afwijzingen van inkomende  verzoeken, hoofdzakelijk op procedurele 
gronden (de verzending had niet plaatsge vonden via de centrale autoriteiten). 
– strafzaken: 17 uitgaande verzoeken tot overdracht van zaken en 19 inkomende 
verzoeken tot overname van zaken.  
Gedurende de eerste drie kwarta len van 2013 werden de volgende zaken (globale cijfers) door 
het ministerie van Justitie behandeld: 
– uitlevering: 73 uitgaande verzoeken en twee inkomende verzoeken. 
– rogatoire commissies:  acht uitgaande verzoeken en 238 inkomende verzoeken.  
NL 27   NL – strafzaken: nul uitgaande verzoeken tot overdr acht van zaken en drie inkomende 
verzoeken tot overname van zaken.  
– daarnaast heeft het ministerie van Ju stitie, overeenkomstig zijn specifieke 
bevoegdheid, 17 verzoeken behandeld voor handhaving van strafrechtelijke 
rechterlijke beslissingen, waarvan ne gen uitgaande verzoeken en acht 
inkomende verzoeken  en 73 verzoeken voor de overbrenging van gevonniste 
personen . 
– Voor het soort gevallen onder de verantwoorde lijkheid van het ministerie van Justitie 
waren er geen afwijzingen van verzoeken. 
Met ingang van juli 2013 voor wat betreft de al gemene openbare aanklager en van april 2013 
voor wat betreft het ministerie va n Justitie zijn de statistieken inzake justitiële samenwerking 
in strafzaken verbeterd. Beide instellingen ra pporteren maandelijks en maken gebruik van een 
gemeenschappelijke lijst van pa rameters, met inbegrip van cr iteria zoals het land dat het 
verzoek indient of waaraan het verzoek is gericht, categorie van overtreding, en tijdstip van 
uitvoering. 
Voor wat betreft opleid ing werd, teneinde de methodologie  voor behandeling van verzoeken 
tot justitiële samenwerking in strafzaken/wederzi jdse rechtshulp te harmoniseren, in december 
2012 de handleiding internationale  rechtshulp voor rechters en  aanklagers verspreid aan de 
territoriale en gespecia liseerde aanklagers, rechters en andere rechtshandhavingsinstanties. 
Zowel aanklagers als rechters namen deel aan opleidingen en seminars op internationaal en 
nationaal niveau, waaronder een aantal die door het nationaal in stituut van justitie werden 
georganiseerd. 
• Hoge doeltreffendheid van justitiële samenwerking van rechte rs en openbare 
aanklagers met EU-lidstaten in strafzaken 
De autoriteiten van de Republiek Moldavië zijn doeltreffend blijven samenwerken met de 
betreffende autoriteiten van de EU-lidstaten. Voor wat de samenwerking met de lidstaten 
betreft, is zowel het AOM als het ministerie van Justitie een aanzienl ijk aantal zaken blijven 
behandelen, met name het AOM. 
In de periode 2009-2013 vond de overgrote m eerderheid van de zaken die door het AOM 
werden behandeld plaats in het kader van de samenwerking met Roemenië, Italië, Bulgarije, 
Hongarije, de Tsjechische Republiek, Duitsland, Oostenrijk, België, Polen, Slovenië en in 
mindere mate met Nederland, Frankrijk, Grieke nland, Spanje, Letland, Litouwen, Estland en 
Ierland. 
In de eerste drie kwartalen van 2013 hande lde het AOM de volgende zaken (met EU-
lidstaten) af: 
– uitlevering:  zes uitgaande verzoeken en een inkomend verzoek.  Er werd geen 
uitleveringszaak geweigerd. De EU-lidstaten die hierbij het meeste betrokken waren, 
waren Oostenrijk, Bulgarije, Frankrij k, Duitsland, Italië en Roemenië. 
– rogatoire commissies:  124 uitgaande verzoeken en 147 inkomende verzoeken. Er 
werd drie maal een inkomend verzoek geweigerd, voornamelijk op procedurele 
gronden (het verzoek was niet  via de centrale autorite iten ingediend). De EU-
lidstaten die hierbij het meeste betrokken waren, waren Roemenië, Duitsland, Italië, 
Hongarije, Oostenrijk en Bulgarije. 
– strafzaken: twee uitgaande verzoeke n voor het overdragen van zaken en tien 
inkomende verzoeken voor het overnemen va n zaken. De EU-lidstaten die hierbij het 
NL 28   NL meeste betrokken waren, waren Italië, Sl ovenië, Bulgarije en de Tsjechische 
Republiek. 
In de periode 2012-2013 vond de overgrote meerde rheid van de zaken die door het ministerie 
van Justitie werden behandeld plaats in het kader van de samenwerking met Roemenië, Portugal, Hongarije, Bulgarije en de Tsjechis che Republiek en in mindere mate met Italië, 
Duitsland, Polen en Griekenland.  
In de eerste drie kwartalen van 2013 handelde he t ministerie van Justitie de volgende zaken 
(met EU-lidstaten) af: 
– uitlevering:  zes uitgaande verzoeken en een inkomend verzoek.  De EU-lidstaten die 
hierbij het meeste betrokken ware n, waren Italië, Polen en Ierland. 
– rogatoire commissies:  een uitgaand verzoek en 140 inkomende verzoeken. De EU-
lidstaten die hierbij het meeste betrokken waren, waren Roemenië, Portugal en 
Hongarije. 
– strafzaken: geen uitgaande verzoeken voor het overdragen van zaken en geen 
inkomende verzoeken voor het overnemen van zaken.  
– daarnaast behandelde het ministerie va n Justitie krachtens zijn specifieke 
bevoegdheden negen verzoeken voor de uitvoering van strafrechtelijke 
beslissingen. De EU-lidstaten die hierbij he t meeste betrokken waren, waren 
Roemenië en Portugal. Het ministerie va n Justitie behandelde  ook acht verzoeken 
voor de overbrenging van gevonniste personen  en daarbij waren Duitsland, de 
Tsjechische Republiek, Spanje, Roemenië, Oost enrijk, België en Italië de betrokken 
EU-lidstaten.  
• Sluiting van een operationele samenwerkingsovereenkomst met Eurojust 
Na succesvolle onderhandelingen legde Eurojust in oktober 2013 de voorlopige tekst van de 
samenwerkingsovereenkomst aan de Republiek Mold avië voor en de Moldavische autoriteiten 
zijn daarmee vervolgens akkoord ge gaan. De volgende stappen in de 
ondertekeningsprocedure van de overeenkomst moeten door Eurojust en de Raad worden genomen in overeenstemming met het Eurojust-b esluit. De overeenkomst wordt in november 
2013 door Eurojust op de agenda van het gemeensc happelijk controleorgaan  gezet en zodra er 
een positief advies van het controleorgaan komt,  wordt de overeenkomst op de agenda van het 
college van Eurojust gezet. Daarna wordt de  overeenkomst ter goedkeuring voorgelegd aan de 
Raad overeenkomstig artikel 26 bis, punt 2 van het Eurojust-besluit.  
Het is in dit verband belangrijk om op te merk en dat de Moldavische regering in september 
goedkeuring heeft gehecht aan het wetsontwerp betreffende de verklaringen bij het Verdrag 
ter bescherming van de mens bij de automati sche verwerking van op de persoon betrekking 
hebbende persoonsgegevens. De wet werd aan het parlement voorgelegd met het oog op aanneming in november 2013 (zie de VLAP-ben chmark bij blok 3/thema 4 verderop). 
2.3.2.2. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen 
• Versterk het justitiële systeem, onder andere op he t vlak van de justitiële samenwerking in 
strafzaken, vooral als het gaat om wederzijdse rechtsbijstand 
De strategie voor de hervorming van de justit iële sector voor de periode 2011-2016 en het 
bijbehorende actieplan dat in februari 2012 is  aangenomen, worden momenteel uitgevoerd. Er 
is in 2012 en 2013 een groot aan tal wetgevingsmaatregelen in zake justitiële hervorming 
aangenomen. In februari 2013 publiceerde het minist erie van Justitie het eerste jaarverslag 
NL 29   NL over de uitvoering van de strategie32: van de 157 acties die eind 2012 moesten worden 
uitgevoerd waren er 87 voltooid (56  %), 49 gedeeltelijk voltooid (31  %) en 21 niet voltooid 
(13  %). Een werkgroep is bezig met een wetsontw erp om substantiële wijzigingen door te 
voeren in de wet betreffende het openbare mi nisterie van 2008, met de bedoeling om er in 
november 2013 openbare debatten over te laten plaatsvinden. 
Vanaf 2013 zijn de kosten van de uitvoe ring van het actieplan opgenomen in de 
begrotingskaders voor de middellange term ijn voor de perioden 2013-2015 en 2014-2016. De 
begroting voor de justit iële sector voor 2014, die alle afzond erlijke begrotingen van de in het 
proces betrokken partijen omvat, is 59,6  % hoger dan die voor 2013. De financiële 
overeenkomst die de EU en de Republiek Mold avië op 14 juni 2013 hebben getekend, is goed 
voor een financiële bijdrage ter hoogte van 60  000  000 EUR ter ondersteuning van de 
hervorming van de justitiële sect or, met de volgende verdeling: 58  200  000 EUR 
begrotingssteun en 1  800  000 EUR aanvullende steun. 
2.3.3. Blok 3/thema 3 — Samenwerking op  het gebied van rechtshandhaving 
2.3.3.1. VLAP-benchmarks 
• Hoog niveau van operationele en speciale onderzoekscapaciteit van 
rechtshandhavingsdiensten en het consistent e en doeltreffende gebruik ervan om 
grensoverschrijdende criminaliteit aan te pakken 
Ambtenaren van het ministerie van Binnenla ndse Zaken die belast zijn met speciale 
onderzoeksactiviteiten werken volledig samen me t het algemene openbare ministerie op 
departementaal en procedureel niveau. Op 7 augustus 2013 hielden de algemene politie-
inspectiedienst en het algemene openbare mini sterie een werkbijeenkom st over de problemen 
en tekortkomingen bij het verri chten van speciale onderzoeksact iviteiten en daar kwamen 
aanbevelingen uit. In mei 2013 hield het nationale  instituut voor justitie  in samenwerking met 
het algemene openbare ministerie twee seminars : een over speciale onderzoeksactiviteiten en 
een over de gronden en procedures voor het toestaan van speciale onderzoeksmaatregelen. 
In 2013 schonk de Duitse regering nieuwe apparatuur  — digitale fotocamera's en een speciale 
set voor sporenonderzoek op de plaats delict. To ekomstige behoeften worden gedekt door de 
nationale begroting en het alomvattende pr ogramma voor institutionele opbouw (CIB) voor 
2011 van het Europees nabuurschaps- en pa rtnerschapsinstrument (zie het VLAP-
benchmarkpunt op bladzijde 14 van dit verslag). In  juni 2013 werd er via het Bureau voor de 
uitwisseling van informatie over technisc he bijstand (TAIEX) een deskundigenmissie 
georganiseerd over de wetgeving inzake het gebruik van DNA in onderzoeken en 
gerechtelijke procedures, waar aan werd deelgenomen door Oo stenrijkse deskundigen op het 
gebied van gerechtelijk e genetica. In september en oktob er 2013 werd er, als vervolg op de 
deskundigenmissie, voor drie leden van de werkgroep een studiebezo ek aan Oostenrijk 
georganiseerd, die bedoeld was om hen nader te informeren over de Europese beste praktijken 
betreffende het gebruik va n DNA in onderzoeken en gerechtelijke procedures. 
In 2013 heeft de gespecialiseerde afdeling van he t ministerie van Binne nlandse Zaken met een 
speciaal onderzoeksteam enkele opera ties op hoog niveau uitgevoerd om 
grensoverschrijdende criminaliteit aan te pa kken. Er waren bewijzen verzameld voor de 
criminele activiteiten van twee maffiabazen, bijgenaamd de "Chinees" en de "Patroon", en de twee werden respectievelijk in augustus en  september 2013 in samenwerking met en in 
gemeenschappelijke operaties met Italiaanse en Roemeens e rechtshandhavingsinstanties 
                                                
 
32 http://justice.gov.md/ public/files/RAPORT_imp lementare_PAI_SRSJ_e ng_red.04. 03.13.pdf 
NL 30   NL gearresteerd. De Moldavische uitleveringsverz oeken zijn in Italië en Roemenië in 
behandeling. 
• Zeer doeltreffende samenwerking op het gebied van rechtshandhaving tussen de 
betreffende nationale instanties, met name grenswachten, politie, 
douaneambtenaren, alsook samenwerking met de gerechtelijke instanties 
Op 3 juli 2013 werd er een bilaterale sa menwerkingsovereenkomst tussen de dienst 
grenspolitie en de algemene politie-inspe ctiedienst getekend om de samenwerking ten 
behoeve van handhaving en herstel van de openbare orde en veil igheid te verbeteren. Met de 
overeenkomst wordt de wederzijdse bijstand in de opsporing en het onderzoek van misdrijven 
en inbreuken binnen de bevoegdheid van de instellingen, alsmede de organisatie van 
gemeenschappelijke controles en operaties, zoal s gecontroleerde afleveringen, versterkt. 
Daarnaast komen er gemeenschappelijke werkgroepen en gemeenschappelijke mobiele teams om specifieke risicoanalyse op het gebied van de  openbare orde en vei ligheid op nationaal en 
regionaal niveau te orga niseren en uit te voeren. 
De nationale raad voor de coör dinatie van de activiteiten te r voorkoming en bestrijding van 
georganiseerde criminaliteit h eeft op zijn eerste  bijeenkomst op 4 maart 2013 het volgende 
voor de middellange termijn be sloten: het opzetten van een gemeenschappelijke databank 
voor het verzamelen van gegevens over de activit eiten van groepen en criminele organisaties; 
het opzetten van een gespecialis eerde nationale entiteit voor  permanent toezicht op de 
uitvoering van de relevante wetg eving; en ten slotte het uitv oeren van onderzoek naar vormen 
van en stromingen binnen de ge organiseerde misdaad en het aandragen van oplossingen. Ook 
besloot de raad om het minist erie van Binnenlandse Zaken en het ministerie van Onderwijs 
gezamenlijk een project te laten starten voor de ontwikkeling van educatief materiaal over het 
gevaar, de risico's en de bedr eiging van de georgani seerde misdaad en de  nadelige gevolgen 
ervan. 
• Versterkte bilaterale en  multilaterale operationele samenwerkingsovereenkomsten 
op het gebied van rechtshandhaving, met inbe grip van het tijdig delen van relevante 
informatie met bevoegde rechtshandhavi ngsinstanties van EU-lidstaten 
Het nieuw opgerichte centrum voor internati onale politiële samenwerking bevordert de 
samenwerking van de Moldavisch e rechtshandhavingsdiensten me t vergelijkbare diensten in 
de EU-lidstaten, lidstaten van SELEC, PCC S EE, GUAM en deelnemers aan projecten van 
internationale samenwerkingseenheden voor de rechtshandhaving (ILECU' s) op de Westelijke 
Balkan, en tevens met Interpol en Europol. He t centrum hanteert het beginsel van één ingang 
en één uitgang om te voorkomen dat de aa nvrager informatie over de ontvangst, het 
onderzoek en de verdere afhandeling dubbel ontva ngt. In 2013 werden er via de kanalen 
SELEC en GUAM 2 826 materialen onde rzocht (1 795 in samenwerking met 
rechtshandhavingsdiensten van de Republie k Moldavië, 693 in samenwerking met het 
gemeenschappelijke centrum voor grensoversch rijdende samenwerking in Galati, 259 in 
samenwerking met andere lidstaten en waarne mers van SELEC en 79 in samenwerking met 
GUAM-staten). Er werden 1 428 verzoeken in behandeling genomen en er werden 1 398 
reacties over de verschillende  zaken van grensoverschrijdende criminaliteit uitgewisseld
33. 
De Republiek Moldavië steunde de uitbreidin g van het ILECU-netwerk ter bestrijding van 
grensoverschrijdende georganiseerde misdaad tijdens de tweede bijeenkomst van de ILECU-
leiders van 9 tot en met 12 juli 2013. De Repu bliek Moldavië neemt deel aan het regionale 
                                                 
33 587 over de controle van personen, 91 over de controle van voertuigen, 11 over drugssmokkel, 392 over 
gezochte personen, 14 over de verificatie van bedrijven, 18 over georganiseerde-misdaadbendes, 143 
over andere typen overtredingen, 16 over juridische bijstand en 24 over de handel in drugs en tabak. 
NL 31   NL project "Versterking van de rechtsbeginselen  in Zuidoost-Europa en goed bestuur", een 
initiatief van de Oostenrijkse recherche-info rmatiedienst. Ook nam zij deel aan de operatie 
Black Poseidon34, die van 15 mei tot en met 15 juni  2013 werd georganiseerd door het 
algemene secretariaat van Interpol. Dit was een grootscheepse operatie in Oost-Europa die 
gericht was tegen grensoverschrijdende cr iminele bendes die zich bezighielden met 
misdrijven op het gebied van intellectuele eigendom. 
• Sluiting van een operationele samenwerkingsovereenkomst met Europol 
Een verbindingsambtenaar van de Republiek Moldav ië, die alle strafzaken en strafrechtelijke 
onderzoeken van wederzijds belang coördineert, werd afgevaardigd naar  Europol en begon op 
23 juli 2013 met zijn taak. Dit is een opmerke lijk feit alsmede een uitzondering die voor de 
Republiek Moldavië is gemaakt vooruitlope nd op de sluiting van een operationele 
samenwerkingsovereenkomst. Er vinden mo menteel besprekingen plaats over een 
ontwerpmemorandum van overeenstemming tussen de Republiek Moldav ië en Europol met 
betrekking tot een beveiligde communicatieverb inding en er wordt ee n studiebezoek gepland 
van deskundigen van de Republiek Moldavië aan Europol, waaronder het Europees Centrum 
voor de bestrijding van cybercriminaliteit (EC3). 
In juli 2013 zond de Republiek Moldavië h aar antwoorden terug op de extra Europol-
vragenlijst over het wetgevingskader aangaa nde gegevensbescherming in de Republiek 
Moldavië. Van 28 tot en met 31 oktober bezo chten vertegenwoordigers van het bureau 
juridische zaken en gegevensbescherming van Europol de nationale bevoegde instanties en 
het toezichtsorgaan voor gegevensbesc herming van de Republiek Moldavië.  Het verslag over 
gegevensbescherming, waarmee alle benodigde  formele stappen worden afgerond, moet 
worden ingediend bij de Raad van Bestuur van Europol, die op 3-4 december bijeenkomt. 
Daarna wordt het verslag ter goedkeurin g voorgelegd aan het gemeenschappelijk 
controleorgaan. In de komende weken word en de laatste stappen genomen bij het 
formaliseren van de operationele samenwerkingsovereenkomst. 
2.3.3.2. Aanbevelingen uit het verslag te r beoordeling van de gevolgen 
• Breid de samenwerking tussen de Moldavische autoriteiten en de autoriteiten van de 
lidstaten uit, onder meer op het gebied v an de informatie-uitwisseling met Europol 
Zie de VLAP-benchmarks bij blok 3/thema 3. De Republiek Moldavië nam deel aan de 
volgende activiteiten van SELEC: 10e bijeenkomst van de werkgroep voor transport-
gerelateerde overtredingen (10 ap ril 2013), Boekarest, Roemenië; 3e bijeenkomst van de 
werkgroep voor milieudelicten en containerv eiligheid (24 en 25 april 2013), Boekarest, 
Roemenië; de werkgroep voor de bestrijd ing van de drugshandel (21 en 22 mei 2013), 
Boekarest, Roemenië; de 6e bijeenkomst van de SELEC-raad (28 mei 2013), Boekarest, 
Roemenië; de 13e bijeenkomst van de werkgroep voo r de bestrijding van fraude- en 
smokkeldelicten (6 juni 2013), Boekarest,  Roemenië; de bijeenkomst van de 
deskundigengroep voor de ontwikkeling van het an alytische verslag over de dreiging van de 
georganiseerde misdaad in Zuidoost-Europa voor 2013 (26 juni 2013), Boekarest, Roemenië, 
en operatie TROJAN HORSE III voor de bestrijding van namaakgoederen en de bescherming van intellectuele-eigendomsrechte n (11 tot en met 22 maart 2013). 
• Verbeter de samenwerking tussen  de autoriteiten van Moldavië en die van de EU-lidstaten 
op het gebied van de bescherming en bijs tand van slachtoffers van mensenhandel, onder 
                                                
 
34 Op het grondgebied van de Republiek Moldavië behelsde de operatie 19 interventies (op het vliegveld, 
bij grensdoorlaatposten, op markten, enz.) in verband met de overtreding van intellectuele-
eigendomsrechten. De uiteindelijke re sultaten zijn nog niet gepubliceerd. 
NL 32   NL andere bij het identificeren, doorverwijzen en ve ilig laten terugkeren van slachtoffers van 
mensenhandel 
In april 2013 werd overeengekom en om een koppeling tot stand te  brengen tussen het centrum 
voor de bestrijding van mensenhandel en de  Interpol-databank ter bestrijding van 
mensenhandel. Bovendien werd er met hulp van Interpol een samenwerkingsverband tot stand 
gebracht met de Verenigde Arabische Emiraten  voor het bestrijden van mensenhandel door 
middel van de benoeming van contac tpunten en verbindingsambtenaren . 
In de eerste zeven maanden van 2013 woonde n 31 politiefunctionarissen van het centrum 
voor de bestrijding van mensenhandel en van regionale antimensenhandelbureaus tien 
trainingsseminars met een totale duur van 384 uur bij. De medewerkers kregen nuttige informatie over goede praktijken die werd i ngebracht door Roemenië, Oostenrijk, België en 
Litouwen en die betrekking had op het inzetten van informatiesystemen ter ondersteuning van proactief strafrechtelijk onderzoek. 
De uitvoering van de strategie van het nati onale verwijzingssysteem van 5 december 2012 
werd voortgezet. De multidisciplinaire teams die in het leven zijn geroepen om de bij de 
strategie behorende werkzaamheden in het loka le openbare bestuur te coördineren zijn 
volledig operationeel. 
• Stel regelmatig dreigingsanalyses op en wiss el regelmatig inform atie uit over zware 
criminaliteit, onder leiding van Europol en  zo nodig met ondersteuning van Interpol. 
Verzamel vergelijkbare criminaliteitsgeg evens op basis van gemeenschappelijk 
vastgestelde indicatoren  
Zie de VLAP-benchmarks bij blok 3/thema 3. 
Het centrum voor internationale politiële sa menwerking heeft toega ng tot de Interpol-
databanken die worden gebrui kt door de rechtshandhavings diensten van de Republiek 
Moldavië: gestolen/verloren reisdocumenten, gestolen motorvoertuigen, internationaal 
gezochte personen, gestolen administratieve doc umenten en afbeeldingen van kinderen die het 
slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting. Er geldt een beperkte toegang en toegang kan 
uitsluitend worden verleend door  het algemene secretariaat. 
In de eerste helft van 2013 verwerkte NCB Inte rpol (het met Interpol verbonden nationale 
centrale bureau van de politie) 14
 350 documenten: 6  733 inkomende en 7  617 uitgaande. Op 
verzoek van de territoriale afdelingen werden er 189 personen aangemeld die internationaal 
moesten worden gezocht (125 voor  arrestatie of uitlevering, 49 voor het vaststellen van hun 
verblijfplaats, vier gezochte vreemdelingen en 11 vermiste pe rsonen). Na internationale 
opsporingsverzoeken die van de bevoegde autori teiten werden ontvangen werden veertig 
personen aangehouden en werden 16 personen uitg eleverd door Interpol-l idstaten (acht door 
Italië, elk een door Bulgarije, Portugal, België, Spanje, Albani ë, Oostenrijk, de Tsjechische 
Republiek en Hongarije). 
• Wissel meer informatie over beste praktijken  uit en ontwikkel betere opleidingen voor 
rechtshandhavingsdiensten 
Zie de VLAP-benchmarks bij blok 3/thema 3. 
2.3.4. Blok 3/thema 4 - Gegevensbescherming 
• Uitvoering van de wetgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens; zorgen 
voor de doeltreffende werking van de on afhankelijke toezichtautoriteit voor 
gegevensbescherming door onder andere de to ewijzing van de nodige financiële en 
personele hulpmiddelen 
NL 33   NL De Republiek Moldavië heeft het wetgevings- en  beleidskader in 20 13 zeer actief verder 
geconsolideerd, waarbij ook rekening werd gehouden met ontwikkelingen in de Europese 
regelgeving. Het wetsontwerp betreffende de verklaring bij het Verdrag ter bescherming van 
de mens bij de automatische verwerki ng van op de persoon betrekking hebbende 
persoonsgegevens werd op 4 september 2013 door de regering goedgekeurd en ter aanneming 
aan het parlement voorgelegd (zie ook onder blok 3/thema 2 hiervoor). Naast alle 
inspanningen om te voldoen aan de VLAP-ben chmarks nam het parlement in oktober 2013 de 
anticorruptiestrategi e voor 2013-2018 en het actieplan voor de uitvoering ervan aan. 
Bovendien ontwikkelde het centrum voor de bescherming van persoonsgegevens (het 
centrum) richtsnoeren voor de verwerking van pers oonsgegevens in de polit iesector en in het 
verkiezingsproces. Er worden richtsnoeren ontwikkeld in de medische sector, de 
onderwijswereld en de bankensec tor. Het wetsontwerp tot wijziging van de wet inzake 
elektronische communicatie wordt door het parlement behandeld met het oog op aanneming in november. 
Het centrum bleef op een aantal gebieden actief betrokken: 
Periode  Aantal 
raadple gingen 
over wets-
ontwerpen  Aantal 
behandelde 
verzoek-
schriften  Aantal 
bewust-
makings-
campagnes Aanwezi gheid bi j 
gerechtelijke 
procedures  Aantal 
uitgevoerde 
controles  Aantal door het 
centrum 
aangespannen strafrechtelijke 
procedures/ 
procedures bi
j 
administratieve 
rechtbanken  
Jaar 2011  35 90 63 0 46 0 
Jaar 2012  41 214 85 35 82 4/6 
Jaar 2013 
(t/m 30-06) 27 171 70 23 71 9/0 
Met name wat betreft de verwerking van pers oonsgegevens door rech tshandhavingsinstanties 
worden er specifieke richtsnoeren ontwikkeld . In de eerste helft van 2013 zijn er zes 
uitspraken van het Hooggerech tshof geweest nadat het centrum beroep had aangetekend, wat 
meer duidelijkheid gaf over de procedures voo r het classificeren van informatie over de 
verwerking van persoonsgegevens d oor rechtshandhavingsinstanties.  
Het centrum bleef gegevensbeschermingskwestie s, ook op het gebied van de elektronische 
communicatie, actief onder de aandacht brengen. Met name wa t betreft de elektronische 
communicatie hebben vertegenwoordigers van het centrum regelmatig deelgenomen aan 
media-activiteiten op dit ge bied en dat gebeurt nog st eeds. Het centrum wordt ook 
geraadpleegd bij het opstelle n van ontwerpwetgeving betre ffende zaken die verband houden 
met de bescherming van persoonsgegevens in el ektronische communicatie . Daarnaast is alle 
informatie over bewustmakingsactiviteiten besc hikbaar op de website van het centrum. 
Het centrum wordt adequaat ondersteund met fina nciële middelen – de begroting voor 2013 
bedraagt 2 975 300 MDL – en met een personele b ezetting van 19 vaste werknemers (in totaal 
is er ruimte voor 21). Om de logistieke capacite it te versterken werd he t controleteam van het 
centrum dit jaar uitgerust met transportm iddelen en technische apparatuur om 
overtredingszaken te kunnen documenteren en om  de controleurs te kunnen laten vaststellen 
of de vereisten voor de veiligheid van persoons gegevens bij de verwerking daarvan binnen de 
informatiesystemen met persoonsgegevens zijn geïmplementeerd. Er werden meer 
trainingsactiviteiten georganise erd: het personeel van het ce ntrum nam deel aan 3 TAIEX-
studiebezoeken: aan Zweden op het gebied  van onderwijs en de verzameling van 
persoonsgegevens van minderjarigen, aan de Ts jechische Republiek op het gebied van de 
NL 34   NL bescherming van persoonsgegevens in de gedr ukte, visuele en audiovisuele media en aan 
Duitsland op het gebied van de verwerking van gezondheidsgegevens. 
Algemene beoordeling blok 3 
De Republiek Moldavië heeft de hervorming va n het ministerie van Binnenlandse Zaken voor 
een groot deel met succes voltooid: alle afdeli ngen zijn doelmatig gereorganiseerd en boeken 
resultaten. Inlichtingenanalyse en risicoanalys e zijn in de activiteiten verankerd. Er wordt 
vaker en op uitgebreidere schaal gebrui kgemaakt van de confiscatiebevoegdheden. 
Databanken betreffende mensenhand el zijn verbeterd en er is sociale steun voor slachtoffers 
geregeld. De salarissen van alle ambtenaren zijn aanzienlijk verhoogd, met name van hen die 
zich bezighouden met de best rijding van corruptie, waardoor de doelstellingen voor de 
personele bezetting werden gehaald. Er moeten  meer inspanningen worden geleverd om te 
laten zien dat corruptie op hoog niveau stevig wordt aangepakt en er moet een 
onafhankelijkere benoemingsprocedure voor he t hoofd van het NAC komen. De justitiële 
samenwerking in strafzaken met lidstaten is so epel blijven ve rlopen en de methoden voor het 
verzamelen van cijfermateriaal zijn geharm oniseerd. Eurojust neemt momenteel verdere 
stappen voor de ondertekening/sluiting van de  samenwerkingsovereenkomst met de bedoeling 
om deze voor het einde van 2013 voor te leggen aan de Raad. Internationale 
politiesamenwerking heeft tot succe svolle onderzoeken en operaties geleid en er is een solide 
basis voor het versterken van de samenwerking met Oekraïne  gelegd. Het sluiten van de 
operationele samenwerkingsovereenkomst met Europol wordt in de komende maanden 
afgerond. Het centrum voor de bescherming va n persoonsgegevens heeft zijn bevoegdheden 
uitgebreid en heeft zijn normale "kruissnel heid" bereikt, waarbij het de autoriteiten 
voortdurend met opleidingen bijstaat.  
Het is belangrijk om te vermelden dat de Repub liek Moldavië, naast haar inspanningen om te 
voldoen aan de VLAP-benchmarks van blok 3, verdere maatregelen heeft genomen voor de 
hervorming van het justitiële systeem en het openbare ministerie, onder andere door flink te 
investeren in de opleiding va n rechters en aanklagers. 
De Republiek Moldavië heeft op bevredigende wijze de maatregelen getroffen die in het 
vierde VLAP-verslag werden aanbevolen en heef t de tenuitvoerlegging van de toepasselijke 
wetgeving effectief voortgezet. De Commissie is van oordeel dat de Republiek Moldavië 
aan de benchmarks van de tweede fase van blok 3 heeft voldaan . 
2.4. Blok 4: Externe betrekkingen en grondrechten 
2.4.1. VLAP-benchmarks 
• Ervoor zorgen dat het vrije verkeer in de Republiek Moldavië van Moldavische 
burgers en legaal op het grondgebied verbli jvende vreemdelingen of staatlozen niet 
onderworpen is aan ongerechtvaardigde belemmeringen, zoals discriminatoire 
maatregelen op grond van geslacht, ras, hui dskleur, etnische of sociale herkomst, 
genetische kenmerken, gezondheidstoest and (met inbegrip van hiv/aids), taal, 
godsdienst of levensovertuiging, politieke  of andere overtuigingen of standpunten, 
het behoren tot een nationale minderheid, financiële situatie, geboorte, handicap, 
leeftijd of seksuele geaardheid 
Er waren beperkingen van het vrije verkeer in de Republiek Moldavië van Moldavische 
burgers en legaal op het grondgebied verblijvende vreemdelingen of staatlozen met betrekking tot hun registratie- en uitschrijvingspr ocedure. Het bureau voor migratie en asiel 
(BMA) zette de opheffing van deze beperkingen voort door zes territoriale kantoren langs de 
NL 35   NL administratieve grens met de regio Trans-Dnjestrië te openen en zo een eenvoudigere en 
consistentere registratie mogelijk te maken van vreemdelingen die het land via het centrale deel van de grens tussen Mold avië en Oekraïne binnenkomen. 
Met name om de rechten van migranten, vluchte lingen en asielzoekers te waarborgen werden 
de in 2012 aangebrachte wijziginge n aan de hiv-wet verder uitge voerd door uitb reiding van de 
programma's voor risicopreventie en het testen op vrijwillige basis voor kwetsbare groepen, 
intensivering van de medische controle van personen met hiv/ai ds (in acht regionale centra, 
waaronder in de regio Trans-Dnje strië, en in gevangenissen) en  uitbreiding van het aantal 
medische centra die een antiretrovirale beha ndeling kunnen bieden (in deze centra, waaronder 
die in de regio Trans-Dnjestrië, worden 1
 185 patiënten gratis behande ld). Daarnaast werd op 
10 oktober 2013 het wetboek over overtredinge n herzien, waarmee sancties tegen 
vreemdelingen die weigerden een hiv/ai ds-test te ondergaan werden opgeheven. 
• Volledige en doeltreffende toegang tot rei s- en identiteitsdocumenten voor alle 
Moldavische burgers, ook voor vrouwen, kinderen, personen met een handicap, 
personen die tot minderheden beho ren en andere kwetsbare groepen 
De uitvoering van specifieke maatregelen om  de afgifte van identiteitsdocumenten aan 
jongeren en sociaal kwetsbare groepen te vergemakkelijken wordt voortgezet. Krachtens een 
regeringsbesluit van 18 februari 2013 mogen Mo ldavische burgers aanvr agen voor reis- en 
identiteitsdocumenten indienen in een territori aal kantoor van het CSIR Registru naar keuze, 
ongeacht hun woonplaats, en worden er voorzieningen geboden voor personen met een handicap (mobiele documentenka ntoren, aflevering aan huis). Tegelijkertijd ontving het 
testlaboratorium van Registru een ISO 17025-accred itatie en kon het volgens de vastgestelde 
normen grondstoffen, eindstoffen en eindproducten testen en gezichtshe rkenning uitvoeren. 
Er werden in 2013 99 product- of gezi chtsherkenningstesten uitgevoerd. 
Wat etnische minderheden betreft, worden de maatregelen die zijn ingevoerd om het 
integratiebeleid van de autor iteiten voor een multi-etnische Mo ldavische samenleving in de 
praktijk te brengen actief door de doelgroepen gebruikt (in de eerste acht maanden van 2013 
was ongeveer 25 % van alle reis- en ident iteitsdocumenten voor etnische minderheden).
 
Moldavische burgers die in de regio Trans-Dnje strië verblijven bleven Moldavische reis- en 
identiteitsdocumenten aanvragen krachtens de speciale identificatieprocedures die worden 
beschreven in besluit nr. 525 van 11 juli 2013 inzake de uitvoeri ng van wijzigingen op de wet 
betreffende de nationaliteit van 2 ju ni 2000. Vanaf eind juli 2013 waren er 239  758 paspoorten 
aan zulke ingezetenen uitgereikt. Daarnaast werd en er bilaterale bijeenkomsten georganiseerd 
met de relevante "feite lijke autoriteiten" van Trans-Dnjest rië om vooruitgang te boeken ten 
aanzien van het gebruik van één nationaal id entificatienummer op geboorteakten die worden 
afgegeven door de feitelijke autoriteiten. 
• Doeltreffende uitvoering van wetgeving en beleid op het gebied van de bestrijding 
van discriminatie, tenuitvoerlegging van de  relevante instrumenten van de VN en de 
Raad van Europa 
De wet betreffende het waarborgen van de gelijkheid van 25 mei 2012, vergezeld van 
bijhorende uitvoeringshandelingen, vormt de hoeks teen van het antidiscriminatiekader van de 
Republiek Moldavië. De Moldavische autoriteiten maakten er serieus werk van om de wet uit 
te voeren, zoals zij tijdens de  mensenrechtendialoog van 16 apr il 2013 tussen de EU en de 
Republiek Moldavië nog eens bevestigden. De opleidingsprogramma's  voor magistraten, 
advocaten, rechtshandhavingsambtenaren en het publiek vinden in versneld tempo plaats. De 
gelijkheidsraad werd na enige vertraging in juni 2013 opgericht, er werd op 23 juli een 
voorzitter voor gekozen en op 31 juli 2013 werd  er een begroting van 1,8 miljoen MDL 
(112 000 EUR) voor vastgesteld voor de period e tot het einde van het jaar. 3,3 miljoen MDL 
NL 36   NL is tot nu toe gereserveerd voor de periode  2014-2016, een bedrag dat wordt geacht in 
overeenstemming te zijn met de activiteiten die z ijn voorzien in het stra tegisch plan voor de 
periode 2014-2016, dat door de leden van de raad met hulp van de Raad van Europa is opgesteld. De gelijkheidsraad ging  actief aan de slag om de be stuurlijke zaken te regelen, 
ontwikkelde documentatie voor de eigen intern e bedrijfsvoering (eveneens met hulp van de 
Raad van Europa), begon met het ontwikkelen va n een netwerk van inte rnationale contacten 
en zette een uitvoerige herziening in gang van de wetgeving op het gebied van mensenrechten 
en discriminatiebestrijding. 
Tegelijkertijd verhinderden de regering en het parlement op 11 oktober 2013 een poging van 
enkele parlementsleden om het antidiscriminatiekader te verzwakken door in wijzigingen van het wetboek over overtredingen va n mei 2013 voor te stellen om een verwijzing naar "relaties 
van een andere aard dan voortvloeiend uit huwelijks- of familieverband" te schrappen. De wijzigingen waren volgens zeggen bedoeld om kinderen te beschermen en om het Verdrag 
van de Raad van Europa inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik (Verdrag van Lanzarote) u it te voeren, in het bijzonder door boetes in te 
voeren tegen de publieke verspreiding van gegevens "met negatieve gevolgen voor 
minderjarigen en/of die prostitutie, pedofilie en pornografie bevorderen". Er werden door de 
regering instructies go edgekeurd om de wijzigingen in overeenstemming met de wet 
betreffende het waarborgen van de gelijkheid en non-discrimi natiebeginselen in te voeren, 
totdat de wijzigingen op het wetboek over overtredingen door het parlement werden 
ingetrokken. In dezelfde geest startte de ombudsman op 27 mei 2013 een civiele procedure 
gericht tegen bepalingen va n een wet die was aangenome n door de autonome regio 
Gagaoezië, die inbreuk maakten op de begins elen van gelijkheid, rechtvaardigheid en 
objectiviteit die zijn va stgelegd in de wet inzake het waarbor gen van de gelijkheid; op 20 juni 
2013 wees het gerechtshof in Comrat de eis toe en verklaarde het de betreffende wettelijke 
bepalingen nietig. 
De Commissie van Venetië van de Raad van Europa
35 prees de uitspraken van de 
binnenlandse rechtbanken van de Republiek Mo ldavië ter vernietigi ng van het verbod op 
"agressieve propaganda van homoseksualiteit" van lokale autoriteite n en het vrijwillig 
intrekken van de wetsontwerpen doo r de andere lokale autoriteiten36, maar merkte niettemin 
op dat de gerechtelijke uitspraken vooral gericht waren op het beginsel van gelijkheid, terwijl de kwestie van seksuele geaardhe id en de daaraan gerelateerde  uitingsvorm niet aan de orde 
werden gesteld.  
Op 21 december 2012 nam de Republiek Moldavië  een wet aan waarin zij de bevoegdheid 
erkende van het VN-Comité voor de uitbanni ng van rassendiscriminatie om op grond van 
artikel 14 van het VN-Verdrag betreffende de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie individuele mededelingen in behandeling te nemen. De wet werd op 13 
mei 2013 van kracht; op 21 augustus 2013 r ondde de Republiek Moldavië haar 
voorbereidingen af door he t Bureau van inter-etnische betrek kingen aan te wijz en als instantie 
die verantwoordelijk is om verslag uit te brengen over de  uitvoering van het verdrag. 
Daarnaast liet de regering in overeenstem ming met het nationale  actieplan inzake 
mensenrechten een haalbaarheidsstudie uitvoe ren met het oog op ratifi catie van protocol 
nr. 12 bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (ETS nr. 177). De regering nam ook verstrekkende maatregelen om de wet van 
30 maart 2012 inzake sociale integratie van personen met een handicap uit te voeren, met 
name via de nieuw opgerichte sociale dienst voor persoonlijke hulp (430 persoonlijke hulpverleners, waarvan 179 volledig gefina ncierd uit de centrale begroting). 
                                                
 
35 Zie de bijeenkomst van juni 2013 van de Commissie van Venetië van de Raad van Europa. 
36 Zie ook COM(2013) 459 final, blz. 41. 
NL 37   NL • Doeltreffende uitvoering van de maatregel en voor bestrijding van discriminatie van 
het nationale actieplan inzake mensenrec hten (en toewijzing van de nodige 
middelen); algemene voorlichtingscampagnes tegen racisme, xenofobie, antisemitisme en andere vormen van discrimi natie; versterking van de organen die 
verantwoordelijk zijn voor het antidiscrimina tiebeleid en de bestrijding van racisme, 
xenofobie en antisemitisme 
De uitvoering van het herziene nationale actieplan inzake mensenrechten 2011-2014 werd 
voortgezet onder de supervisie van een over koepelende permanente mensenrechtencommissie 
en met technische steun van het ministerie van Justitie. Elke centrale en regionale autoriteit 
heeft zijn eigen actieplan opgesteld voor het toepassen van het nationale actieplan inzake 
mensenrechten en voert dat uit. In septembe r 2013 besloot de permanente commissie om de 
zichtbaarheid van en de steun voor haar activite iten te vergroten door de Raad van Europa, de 
VN, de EU, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en nationale 
en internationale ngo's uit te nodigen om deel te nemen. Bove ndien zijn de aanbevelingen in 
het landenverslag van de speciale rapport eur voor de vrijheid van godsdienst en 
levensovertuiging uitgevoerd. Ook is er hard aa n gewerkt om het actieplan voor steun aan de 
Roma 2011-2015, met de door internationale orga nisaties voorgestelde aanpassingen, uit te 
voeren, met name door periodieke cursussen in de regio's te organiseren,  lokale autoriteiten, 
districtspolitiefunctionarissen en  districtsartsen regelmatig c ontact te laten onderhouden met 
de interministeriële werkgroep voor uitvoering van het actieplan, aandacht te geven aan de 
onderwijssector en het netwerk van 15 Roma-bemi ddelaars in werking te stellen (volgens het 
begrotingskader voor de middellange term ijn komen er in 2014-2015 nog 33 bemiddelaars 
bij). 
In de strategie voor de hervorming van de ju stitiële sector wordt voldoende belang gehecht 
aan de hervorming van de instelling van de ombudsman, het centrum voor mensenrechten. De doelstelling van deze hervorming is de versterking van de onafhankelijkheid en 
doeltreffendheid van dit centrum en van het gerelateerde nationale mechanisme ter 
voorkoming van foltering. Een ad-hocwerkgroep voe rde een gedetailleerde studie uit van de 
activiteiten van het ce ntrum, waaronder een evaluatie van de prestaties, de financiële 
behoeften en mogelijke maatregelen voor de optimalisering van de activiteiten van het 
centrum. Op basis van de conclusies van deze werkgroep, en met medewerking van internationale partners (zoals de lokale VN- adviseur voor mensenrechten en de voormalige 
speciale rapporteur van de VN vo or foltering) en lokale ngo’s,  stelde het ministerie van 
Justitie een wetsontwerp op voor de reorgani satie van het centrum en de selectie en 
benoeming van de ombudsman(nen), en tot vast stelling van de mate van autonomie van deze 
ombudsman(nen) bij de selectie en benoeming  van personeel van het centrum, de interne 
organisatie van de structuur en de begroti ng. Het wetsontwerp werd op 4 september 2013 door 
de regering goedgekeurd en direct  doorgestuurd naar het parlemen t. Dit bevestigde de wil van 
de autoriteiten om de instelling van de ombudsman te versterken.  
Tegelijkertijd heeft het centrum zelf inspan ningen geleverd om zijn doeltreffendheid te 
verbeteren en de geloofwaardigheid van zijn rol te vergroten. Het be gon zijn voorrecht te 
gebruiken om de grondwettigheid van specifiek e wetten aan de orde te stellen voor het 
Grondwettelijk Hof en om zaken bij de rechtb ank aanhangig te maken of op te treden in 
gerechtelijke procedures, zoals antidiscriminatieprocedures, als "amicus curiae". Het opende 
een regionaal centrum in Varnita, een buitenw ijk van Bender die onder de controle van de 
Republiek Moldavië staat, in de zogenaamde ve iligheidszone, om verzoeken van de lokale 
bevolking te behandelen en de samenwerking met de betreffende instelling van de 
ombudsman in de regio Trans-Dnjestrië te verbeteren. 
NL 38   NL 2.4.2. Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen 
• Blijf het actieplan inzake mensenrechten 2011 -2014 uitvoeren en blij f de hulp van de 
internationale gemeenschap inroepen bij he t oplossen van problemen met minderheden 
De Moldavische autoriteiten zijn zich blijven  inzetten voor de uitvoering van het actieplan 
inzake mensenrechten 2011-2014 en boeken op dit ge bied resultaten op basis van substantiële, 
maar suboptimale begrotingstoewijzingen. In september 2013 heeft de Permanente 
Mensenrechtencommissie internationale organisa ties als de Raad van Europa, de VN, de EU, 
de OVSE en internationale ngo's verzocht om  deel te nemen aan haar controle- en 
beoordelingswerkzaamheden. Dit verzoek kwam kort nadat de Moldavische regering had aangekondigd de tenuitvoerlegging van het actieplan  transparanter te w illen maken en meer 
verantwoording over het actieplan te willen afleggen. 
• Zorg dat de wetgeving voor de bestrijd ing van discriminatie daadwerkelijk wordt 
toegepast, overeenkomstig Europese en in ternationale normen, met name door uitvoerige 
richtsnoeren vast te stellen en een goed we rkende gelijkheidsraad in  het leven te roepen 
De Moldavische autoriteiten, de justitiële in stellingen, het maatschappelijk middenveld en de 
bevolking in het algemeen zijn zich zeer  bewust van problemen op het gebied van 
discriminatie, een kwestie waar de Moldavisch e maatschappij zich zorgen over maakt. Na de 
onzekerheid in maart-juni 2013 maakte de snel le oprichting van de gelijkheidsraad met een 
toereikende begroting voor het l opende jaar duidelijk dat de autoriteiten voornemens waren 
om de antidiscriminatiewetgeving van 2012 ten volle en op duurzame wijze ten uitvoer te 
leggen. 
• Blijf de financiële inspa nningen om het actieplan voor steun aan de Roma 2011-2015 
effectief en consequent uit te voeren, volhouden 
Zoals eerder vermeld, werd het actieplan voor  steun aan de Roma 2011-2015 consequent 
uitgevoerd door de Moldavische autoriteiten. Hun eerdere belo fte om de Roma-bemiddelaars 
te institutionaliseren werd, hoe wel met enige vertraging, in 2 013 gesteund door doeltreffende 
begrotingsinspanningen. Momenteel wijst niets erop dat deze belofte in de toekomst geen stand zal houden. Op dit gebied, en ook op het gebied van mensenrechten in het algemeen, is 
samenwerking met en steun van de internatio nale gemeenschap een belangrijke factor voor 
het succes van de geplande acties. 
• Zet de goede samenwerking met de feitelij ke autoriteiten van Tiraspol voort, zodat 
informatie kan worden uitgewisseld ov er de afgifte van documenten en over 
rechtshandhavingsaspecten 
Identificatiedocumenten worden aan inwoners van de regio Trans-Dnjestrië afgegeven door 
de grondwettelijke autoriteiten van de Re publiek Moldavië volgens de Moldavische 
wetgeving en op basis van de informatie waar over de grondwettelijke autoriteiten beschikken. 
De samenwerking tussen Chisinau en Tiraspol op het gebied van rechtshandhaving gebeurt ad 
hoc op basis van een overeenkomst van 1994. Deze overeenkomst kan echter niet in haar huidige vorm worden uitgevoerd aangezien de  Republiek Moldavië ver gevorderd is op het 
gebied van mensenrechten en deze overeenkomst  de bescherming van persoonsgegevens en 
de naleving van mensenrechten van verdachten waarnaar de feitelijke autoriteiten van de 
regio Trans-Dnjestrië een onderzoek hebben ingesteld, niet voldoende waarborgt. Deze 
overeenkomst moet dus worden herzien. Het werk  hieraan is van start gegaan in juni 2013 op 
basis van een door de OVSE-missie in de  Republiek Moldavië voorgesteld ontwerp. 
NL 39   NL • Verricht meer inspanningen om mogelijke pr oblemen op het gebied van veiligheid en 
migratie op te lossen en zoek naar mogelijke oplossingen om de controle op te voeren 
zonder afbreuk te doen aan het 5+2-onderhandelingsproces 
De Moldavische vicepremier belast met re-integratie (de politieke vertegenwoordiger van de 
Republiek Moldavië in de 5+2-bijeenkomst) stel de in maart 2013 de feitelijke autoriteiten van 
de regio Trans-Dnjestrië, de andere deelnemers  aan het 5+2-proces en  de gemeenschappelijke 
controlecommissie die werd ingesteld krachte ns de staakt-het-vurenovereenkomst van 1992 
van Rusland en de Republiek Moldavië schriftelijk op de hoogte van het voornemen van de Republiek Moldavië om zes territoriale kant oren van het BMA op te richten langs de 
administratieve grens met de regio Trans-Dnjest rië, om het toezicht op de migratiestromen via 
het centrale deel van de gren s tussen Moldavië en Oekraïne te verbeteren (naast de 
Oekraïense grenscontroles en niet-erkende gr enscontroles door de re gio Trans-Dnjestrië). 
Deze territoriale kantoren zijn in oktober 2013  in het leven geroepen na een aanvullende 
voorlichtingscampagne voor de inwoners van de  regio Trans-Dnjestrië, de feitelijke 
autoriteiten van dit gebied en de deelnemers aan  de 5+2-bijeenkomst. De  kantoren registreren 
buitenlandse staatsburgers die het grondgebied van de Republiek Moldavië via die regio 
binnenkomen of verlaten.  
In de regio Trans-Dnjestrië ge vestigde buitenlandse staatsburge rs (Moldavische staatsburgers 
zonder Moldavisch paspoort) die de Republiek Moldavië willen verlaten of binnenkomen via 
het onder het bestuur van Chisinau vallende gro ndgebied, zullen van verplichte registratie bij 
de migratieautoriteit worden uitgesloten zodra het noodzakelijke wetgevingskader is 
ingesteld. Deze maatregel is niet van invloe d op het verkeer van buitenlanders binnen de 
internationaal erkende grenzen van de Republie k Moldavië. Tegelijkertijd zijn er mobiele 
controle-eenheden van de Moldavische grenspolitie ingesteld om tweedelijnscontroles uit te voeren op het grondgebied dat onder het bestuur van Chisinau valt, waarbij het de Moldavische politie is toegestaan om deze controles uit te voeren in de zogenoemde 
veiligheidszone langs de administratieve grens. 
Derhalve heeft de Republiek Mold avië haar toch al algemeen in clusieve beleid jegens haar 
burgers die in de regio Trans- Dnjestrië verblijven nog verder verbeterd. Zo kunnen zij gratis, 
en op vrijwillige basis, het Moldavisch e burgerschap verkri jgen (of kosteloze 
identiteitsdocumenten bij de  eerste voorlegging van stuk ken). Aangezien de Republiek 
Moldavië door de regio Trans-Dnjestrië afgege ven akten van de burgerlijke stand niet erkent, 
past het ministerie van Informatietechnologie en Communicatie specifieke maatregelen toe 
om het burgerschap van de aanvragers te beve stigen, in overeenstemming met de wijzigingen 
van de wet betreffende het burge rschap van 2004 en de besluiten van de regering nr. 959 van 
9 september 2005, nr. 337 van 10 mei 2011 en nr. 525 van 11 juli 2013. De onderhandelingen 
met Tiraspol betreffende politiële samenwerki ng zijn voortgezet. Ze betroffen de invoering 
van een mechanisme voor het uitwisselen van in formatie en het opnieuw registreren in de 
Republiek Moldavië van documenten afgegeven door  de feitelijke autoriteiten van de regio 
Trans-Dnjestrië. Een andere aanzienlijke verb etering waarover onderhandeld wordt, betreft de 
invoeging van elementen voor nationale identifi catie (een nummer dat wordt aangemaakt door 
de Moldavische burgerlijke stand) in akten va n de burgerlijke stand die door de feitelijke 
autoriteiten van de regio Trans-Dnjestrië worden afgegeven. Dit zou in feite een 
vereenvoudiging betekenen van de procedure voor  personen die in de regio Trans-Dnjestrië 
verblijven en Moldavische identiteitsdocumenten aanvragen. 
Voorts is de Republiek Moldavië in gesp rek met Oekraïne over het uitwisselen van 
grensoverschrijdende informatie inzake buitenl anders die de regio Trans-Dnjestrië vanuit 
Oekraïne binnenkomen en is de Republiek Mold avië van plan om de gemeenschappelijke 
controles en patrouilles met de  Oekraïense grenswachten op he t centrale deel van de grens 
NL 40   NL tussen de Republiek Moldavië en Oekraïne uit te breiden. Zulks werd voor het eerst 
uitgevoerd in 2012 aan het noordelijke deel van de  grens, aan de gemeenschappelijk bediende 
grensdoorlaatpost Rososhany-Briceni, en  wordt momenteel uitgebreid tot de 
grensdoorlaatpost in Palanca/Mayaki aan het zuidelijke deel van de grens. 
Algemene beoordeling blok 4 
De Republiek Moldavië is overgegaan op het op doeltreffende wijze uitvoeren van de 
substantiële veranderingen  in de wetgeving die in de eerst e fase van het VLAP geïntroduceerd 
zijn. De Moldavische autorite iten hebben blijk gegeven van serieuze uitvoeri ngsinspanningen 
ten aanzien van de wet betreffende het waarbor gen van de gelijkheid, de tenuitvoerlegging 
van het nationale actieplan inzake mensenrechten, het versterken van het instituut van de ombudsman, het opzetten van registratiekantoren  voor buitenlandse staatsburgers die het land 
binnenkomen via de regio Trans-Dnjestrië, en het vergemakkelijken van de procedure voor 
het aanvragen van documentatie en bewijsst ukken voor inwoners van de regio Trans-
Dnjestrië.  
De Republiek Moldavië heeft op toereikende w ijze de maatregelen getroffen waarom is 
verzocht in de aanbevelingen van het vierde verslag over de tenuitvoe rlegging van het VLAP, 
en is tegelijkertijd de relevante wetgeving doeltreffend ten uitvoer blijven leggen. De 
Commissie is van oordeel dat de Republiek Moldavië heeft voldaan aan de benchmarks 
van de tweede fase van blok 4.   
3. CONCLUSIES 
Sinds de start van de visumdialoog tussen de EU en de Republiek Moldavië in juni 2010 en de 
voorstelling aan de Moldavische autoriteiten van het actieplan voor visumliberalisering 
(VLAP) in januari 2011 heeft de Commissie re gelmatig bij het Europees Parlement en de 
Raad verslag uitgebracht over de vooruitgang die de Republie k Moldavië heeft geboekt wat 
betreft het voldoen aan de benchmarks die zijn va stgesteld in de vier bl okken van de eerste en 
tweede fase van het VLAP. 
De Commissie is ook doorgegaan met de cont role van de door de Republiek Moldavië 
geboekte vooruitgang op de releva nte gebieden van het VLAP via: 
• de bijeenkomst van hoge ambtenaren van de visumdialoog tussen de EU en de Republiek 
Moldavië; 
• het Gemengd Comité Visumversoepeling EU-Republiek Moldavië; 
• het Gemengd Comité Overname EU-Republiek Moldavië; 
• het Gemengd Subcomité EU-R epubliek Moldavië nr. 3; 
• de bijeenkomst van hoge ambtenaren van het Mobiliteitspartne rschap EU-Republiek 
Moldavië; 
• de mensenrechtendialoog tussen de  EU en de Republiek Moldavië. 
In elk van deze comités en dialogen wordt de samenwerking tussen de EU en de Republiek 
Moldavië regelmatig ter sprake gebracht. Tijdens de recentste Gemengde Comités Visumversoepeling en Overname, die op 12 j uni 2013 in Brussel plaatsvonden, en waarbij 
vertegenwoordigers van EU-lidstaten aanwezi g waren, stelde de Commissie een algemene 
zeer bevredigende tenuitvoerlegging van beide overeenkomsten vast. 
De visumdialoog tussen de EU en de Republie k Moldavië is een belangrijk instrument 
gebleken om verstrekkende en moeilijke hervormingen te bevorderen  op het gebied van 
justitie en binnenlandse zaken  en daarbuiten, met gevolgen voor  gebieden als de rechtsstaat 
NL 41   NL en justitiehervorming, waaronder de correcte financiering van po litieke partijen, toetsing van 
immuniteiten, en administratieve modernisering. Behalve wat betreft de VLAP-benchmarks heeft de Republiek Moldavië vooruitgang ge boekt met de hervorming van zowel de 
rechterlijke macht als de algemene openbare aanklager. Deze zaken worden binnen andere 
dialoogkaders gecontroleerd, zoal s het Samenwerkingscomité en de Samenwerkingsraad, en 
zullen worden gevolgd tegen de achtergrond van de toekomstige Associatieagenda. 
In de afgelopen drie jaar h eeft de Republiek Moldavië op alle  door de vier blokken van het 
VLAP bestreken gebieden constante en doeltreffende vooruitgang geboekt, die getuigt van 
de inzet en constante inspanningen van ope envolgende Moldavische regeringen en alle 
overheidsinstellingen die de verwezenlijking van de VLAP-benchmarks tot een nationale 
topprioriteit hebben gemaakt. 
Het is opmerkelijk dat de VLAP-hervormingen op bepaalde belangrijke gebieden in de eerste 
helft van 2013 zijn voltooid, ondanks een onstabi ele politieke situatie gedurende meerdere 
maanden, wat duidt op behoorlijk bestuur van een passend niveau en volgroeide 
overheidsdiensten. 
De wijzigingen van de visumregels van de EU  zorgen voor de intr oductie van een nieuw 
mechanisme voor opschorting van de visumvrijstelling  dat bijdraagt to t behoud van de 
integriteit van het visumliberaliseringsproces, en waarborgt, als laatste redmiddel, dat het 
reizen zonder visum niet leidt to t onregelmatigheden of misbruik. 
De Republiek Moldavië heeft passende financiële  en personele middelen toegewezen teneinde 
te waarborgen dat de hervormingen duurzaam zijn. Er is een nationaal meerjarenplan voor 
de lange termijn opgesteld. De EU draagt ook bij aan dit proces. Het jaarlijkse EU-
actieprogramma voor 2012 voor de Republiek Moldavië voorziet in 60 miljoen euro in de 
vorm van sectorspecifieke begrotingssteun vo or hervormingen van de justitiële sector , 
waarin de eerste uitbetali ng van 15 miljoen euro gepland is voor november 2013. Het 
programma voorziet daarnaast in 21 miljoen euro, uitsluitend voor steun aan de 
uitvoering van het actieplan voor visumliberalisering . De hervormingen in deze sector 
worden bovendien gesteund door het alomvattende programma voor institutionele opbouw (CIB) voor 2011-2013. Er zijn doorlopende gerichte voorlichtingscampagnes gehouden die 
erop gericht waren de rechten en plichten te verduidelijken die gepaard gaan met het reizen zonder visum, alsook de regels voor toegang tot de EU-arbeidsmarkt. Deze campagnes moeten worden voortgezet in de aanloop naar en de periode na de visumliberalisering. 
Er zijn vier voortgangsverslagen over de tenuitvoerlegging van het VLAP ingediend 
(september 2011, februari 2012, juni 2012 en j uni 2013). In het vierde voortgangsverslag 
werd bevestigd dat de Republiek Moldavië grot endeels voldeed aan alle in de vier blokken 
van het VLAP vastgestelde benchmarks en zijn  maatregelen vastgesteld die, indien genomen, 
de verwezenlijking van alle benchmarks voor de  tweede fase van het VLAP zouden voltooien. 
De Commissie is van oordeel  dat de Republiek Moldavië  sindsdien de noodzakelijke 
vooruitgang heeft geboekt om de doeltreffende en duurzame uitvoering van de resterende 
hervormingen te waarborgen. Alle maatregelen waarom in het vierde VLAP-
voortgangsverslag werd verzocht zijn genomen . De beleidslijnen en wetgevingskaders, de 
institutionele en organisatorische  beginselen en de uitvoering van de procedures via de vier 
blokken zijn in overeenst emming met Europese en internationale normen. 
De Commissie is op basis van deze beoorde ling, en gezien de resu ltaten van de aanhoudende 
controles en verslaglegging sinds de aanvang  van de visumdialoog tussen de EU en de 
Republiek Moldavië in juni 2010, van oordeel dat de Republiek Moldavië aan alle in de 
vier blokken van de tweede fase van he t VLAP vastgestelde benchmarks voldoet
. 
NL 42   NL Rekening houdend met de algemene betrekkingen  tussen de EU en de Republiek Moldavië, 
overweegt de Commissie derhalve om onmiddellijk na de top van het Oostelijk Partnerschap in Vilnius een wetgevingsvoorst el in te dienen tot wijzig ing van Verordening (EG) nr. 
539/2001 overeenkomstig de in het kader va n het VLAP overeengekomen methodologie. 
De Commissie zal actief toezicht  blijven houden  op de doorlopende tenuitvoerlegging door 
de Republiek Moldavië van alle in  de vier blokken van het VLAP  vastgestelde benchmarks in 
het kader van de bestaande partnerschaps- en  samenwerkingsstructuren en dialogen, waar 
nodig door middel van ad-hoc-follow-upmechanismen.