TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De belastingheffing op energieproducten en elektriciteit in de Unie is geregeld bij Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (hierna “de energiebelastingrichtlijn” of “de richtlijn” genoemd).

Behalve op grond van met name de artikelen 5, 15 en 17 kan de Raad ook uit hoofde van artikel 19, lid 1, van de richtlijn op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen besluiten dat een lidstaat uit specifieke beleidsoverwegingen wordt gemachtigd om verdere belastingvrijstellingen of -verlagingen in te voeren.

De Italiaanse gemeente Campione d’Italia is een exclave van Italië in Zwitserland met een zeer kleine oppervlakte en een gering aantal inwoners. Het grondgebied, dat gedeeltelijk grenst aan het meer van Lugano, wordt volledig omgeven door het Zwitserse kanton Ticino.

De exclave is erg bergachtig, wat de verstedelijking en meer algemeen de toegankelijkheid beperkt en de vestiging van industrie moeilijk maakt.

Daarnaast kampt Campione d’Italia met een ernstige economische crisis (die nog wordt verergerd door de COVID-19-pandemie) door de sluiting van het casino, waarop de economie bijna volledig was gebaseerd.

Bovendien zorgde de toetreding van de gemeente Campione d’Italia tot het douanegebied van de Unie op 1 januari 2020 ook voor een stijging van de kosten van energieproducten (zoals elektriciteit en gasolie die als brandstof voor verwarmingsdoeleinden worden gebruikt).

Volgens de Italiaanse autoriteiten zorgen de specifieke geografische ligging van de gemeente Campione d’Italia, het ontbreken van een gasdistributienet en de strenge klimatologische omstandigheden voor hogere energiekosten, ongeacht of de energie uit Zwitserland of uit de dichtstbijzijnde Italiaanse provincie afkomstig is. De minimumafstand over de weg die nodig is om stookolie uit Italië te leveren, is ongeveer 30 km (de afstand tussen Campione en Como). Bovendien worden Italiaanse marktdeelnemers sterk ontmoedigd om deze handelingen uit te voeren omdat zij bij het oversteken van de grens met Zwitserland douaneformaliteiten moeten vervullen, wat ook extra kosten met zich meebrengt.

Bij brief van 7 augustus 2020 hebben de Italiaanse autoriteiten verzocht om machtiging tot toepassing van een verlaagd accijnstarief op gasolie voor verwarmingsdoeleinden en op elektriciteit die op het grondgebied van de gemeente Campione d’Italia worden geleverd. Ter onderbouwing van zijn derogatieverzoek wijst Italië op de hierboven beschreven unieke situatie van Campione d’Italia.

De voorgestelde tarieven voor elektriciteit bedragen 0,0005 EUR per kWh voor het gebruik ervan in gebouwen en andere plaatsen dan huishoudens, en 0,001 EUR per kWh voor het gebruik ervan in huishoudens, wat overeenkomt met 4 % van de nationale accijns, maar gelijk is aan de respectieve minimumtarieven waarin de energiebelastingrichtlijn voorziet. Voor gasolie gebruikt als verwarmingsbrandstof bedraagt het voorgestelde tarief 201,50 EUR per 1 000 liter, wat overeenkomt met 50 % van het tarief dat op nationaal niveau wordt toegepast, maar boven het in de energiebelastingrichtlijn vastgestelde minimumtarief ligt.

Op deze manier zouden de indirecte belastingen op deze in Campione d’Italia verbruikte energieproducten in grote lijnen overeenkomen met de belastingen die in Zwitserland worden toegepast.

Met de gevraagde machtiging wil Italië de hoge kosten indammen voor de energie die aan huishoudens en bedrijven in dat gebied wordt geleverd, omdat die energieproducten gebruikt worden voor verwarming (gasolie) en voor de reguliere dagelijkse behoeften in verband met elektriciteitsverbruik (verlichting, werking van huishoudelijke apparaten, verwarming en koeling enz.).

Dit belastingvoordeel zou de extra stookkosten van de bewoners van Campione d’Italia als gevolg van het koude klimaat, de moeilijke brandstofbevoorrading en specifieke nalevingskosten drukken.

Deze maatregel lijkt derhalve een geschikt instrument om de specifieke situatie van de Italiaanse gemeente te verhelpen.

De gevraagde geldigheidsduur is zes jaar, van 1 juli 2021 tot en met 30 juni 2027, wat binnen de in artikel 19 van de energiebelastingrichtlijn vastgestelde maximumtermijn valt.

Het belastingvoordeel kan niet worden gecombineerd met andere accijnsverlagingen en blijft beperkt tot het verbruik in de gemeente Campione d’Italia.