NL Publicatieblad van de Europese Unie C 88/48

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Invoering van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting in de EU

(2006/C 88/12)

Op 13 mei 2005 verzocht EU-commissaris KOVÁCS het Europees Economisch en Sociaal Comité om overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag een advies op te stellen over de „Invoering van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting in de EU”.

De gespecialiseerde afdeling Economische en Monetaire Unie en economische en sociale samenhang, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 27 januari 2006 goedgekeurd. Rapporteur was de heer NYBERG.

Het Comité heeft tijdens zijn op 14 en 15 februari 2006 gehouden 424e zitting (vergadering van 14 februari) het volgende advies uitgebracht, dat met 94 stemmen vóór en 6 stemmen tegen, bij 4 onthoudingen, is goedgekeurd.

Conclusies en aanbevelingen

Al in 1992 stond in het rapport-Ruding dat er een gemeenschappelijke heffingsgrondslag nodig is. Bovendien wilde men het voorstel voor minimum- en maximumtarieven uitbreiden.

Ten langen leste wordt er nu een stap in de goede richting gezet: onder leiding van de Commissie gaat een werkgroep voorstellen uitwerken voor een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Gezien het complexe karakter van de materie is het begrijpelijk dat de werkgroep hier drie jaar over zal doen. Zij gaat ook heel open te werk: alle documenten worden meteen on-line gezet, zodat iedereen die dat wil de discussies kan volgen. Als haar werkzaamheden zijn afgerond moet voorkomen worden dat de invoering van de grondslag nog langer op zich laat wachten door de onwil van lidstaten om veranderingen aan te brengen in de stelsels die zij al zo lang toepassen. De lidstaten moeten juist laten zien dat het EU-lidmaatschap een voordeel is, aangezien een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting alleen in EU-verband tot stand kan komen. Ook moeten zij het de tarieven voorlopig laten rusten om zo de besluitvorming over een heffingsgrondslag minder moeizaam te maken.

Besluiten over belastingsstelsels zijn in principe een politieke aangelegenheid. Het is nu aan de Raad en het Europees Parlement om gemeenschappelijke regels voor de heffingsgrondslag uit te werken. Anders dreigen deze regels namelijk beetje bij beetje door besluiten van het Hof van Justitie tot stand te komen. Het is bovendien belangrijk dat de sociale partners en de rest van het maatschappelijk middenveld bij de discussies worden betrokken.

Voor de gemeenschappelijke heffingsgrondslag geldt: zolang niet alles geregeld is, is er eigenlijk nog niets geregeld. Toch is het risico van vertraging zo groot, dat men voortdurend oog moet hebben voor de mogelijkheid om onderdelen waarover consensus bestaat in de vorm van opeenvolgende dochterrichtlijnen van kracht te laten worden.

De hierbij aan te leggen criteria zijn soms juridisch, soms belastingtechnisch en soms economisch van aard. Ondanks alle technische details en de grote verschillen tussen de lidstaten zouden de Commissie en de lidstaten toch de economische voordelen voor ogen moeten houden die een gemeenschappelijke heffingsgrondslag kan opleveren.

De door ons gevoerde discussies hebben geleid tot een voorstel voor een aantal beginselen voor een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag; deze zijn opgenomen in het laatste hoofdstuk. De Commissie doet er goed aan om steeds de door ons opgesomde beginselen als richtsnoer te hanteren bij het uitwerken van de technische details. Wij hebben gekozen voor een principiële benadering, omdat de keuze tussen de verschillende technische oplossingen volgens ons gemakkelijker is als er overeenstemming over deze principes bestaat.

1. Achtergrond

1.1 Op 13 mei 2005 heeft EU-commissaris Kovács het EESC verzocht om een verkennend advies op te stellen over een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de Vpb. Die grondslag zou volgens hem een eind maken aan veel van de problemen waar bedrijven mee kampen die in meer dan één lidstaat opereren. Het voorstel kan op brede steun van het bedrijfsleven en tal van regeringen rekenen.

1.2 Sinds 2001 heeft de Commissie diverse mededelingen en rapporten (waaronder een lijvig rapport in oktober 2001) over de Vpb gepubliceerd.

1.2.1 Na een „non-paper” in juli 2004 over een gemeenschappelijke grondslag en een discussie in de Raad van ministers is een speciale groep samengesteld met deskundigen uit de lidstaten. Het is de bedoeling dat deze groep in 2007 alle praktische aspecten van de opzet van deze gemeenschappelijke grondslag nauwgezet in kaart heeft gebracht. De discussies en ook dit advies hebben alleen betrekking op de heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting en dus niet op de tarieven. Ook de zogenoemde home-state taxation komt niet aan de orde. Dat is een eventueel tijdelijk project, terwijl het bij de gemeenschappelijke heffingsgrondslag om een overkoepelend project gaat.

1.3 In de discussies gaat het niet alleen over de invoering van een gemeenschappelijke heffingsgrondslag, maar wordt ook benadrukt dat het een geconsolideerde grondslag moet zijn. Dit is met name van belang voor bedrijven die in meerdere lidstaten actief zijn. De gemeenschappelijke heffingsgrondslag werkt het best als de bedrijven in kwestie er de winst van het hele concern mee kunnen berekenen, zodat er van geconsolideerde jaarrekeningen sprake is. Een en ander schept ook de behoefte aan systemen voor de verdeling van de winst over de verschillende bedrijfsonderdelen.

1.4 De discussies gaan uitsluitend over de vennootschapsbelasting en niet over andere vormen van bedrijfsbelasting. Er zijn allerlei bedrijfsvormen, zoals ideële organisaties en stichtingen, die verschillen per lidstaat. Als er een gemeenschappelijke heffingsgrondslag komt voor naamloze vennootschappen, dan krijgen deze bedrijven en activiteiten te maken met een andere winstbelasting dan de overige bedrijfsvormen. In dat geval kunnen lidstaten gedwongen zijn om de winstbelasting voor deze andere bedrijfsvormen en activiteiten te corrigeren. In de hierboven genoemde werkgroep met vertegenwoordigers van de Commissie en de lidstaten en ook in dit advies wordt op dit aspect niet ingegaan.

2. Eerdere EESC-adviezen over de heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting

2.1 In diverse adviezen heeft het EESC aandacht besteed aan de problemen die de per lidstaat verschillende heffingsgrondslagen voor de vennootschapsbelasting met zich meebrengen. Er moet een fiscaal klimaat komen dat vrije, eerlijke concurrentie bevordert en grensoverschrijdende ondernemingsactiviteiten stimuleert zonder dat de nationale belastinggrondslagen worden aangetast. (1) Het EESC vindt verder dat eerst voor een gemeenschappelijke heffingsgrondslag moet worden gezorgd; pas daarna kunnen de tarieven aan de orde komen. (2)

2.2 Een gemeenschappelijke grondslag voor de vennootschapsbelasting zou het mogelijk kunnen maken om de belemmeringen voor grensoverschrijdende activiteiten van bedrijven in de EU te reduceren of zelfs helemaal uit de weg te ruimen. Voorbeelden van problemen die spelen zijn: — dubbele heffing — interne verrekenprijzen voor grensoverschrijdende transacties — kijk op de verschillende soorten reserves wanneer bedrijven uit verschillende landen fuseren — toewijzing van kapitaalwinsten- of verliezen als concerns over landsgrenzen heen geherstructureerd worden — compensatie voor verliezen binnen een bedrijf dat in meerdere landen actief is — uiteenlopende regels voor de fiscale behandeling van investeringen.

2.2.1 Hoewel de vennootschapsbelasting van wezenlijk belang is voor het scheppen van een gunstig klimaat, kunnen ook allerlei andere factoren doorslaggevend zijn voor de grensoverschrijdende handel en voor de vestiging van een productie-eenheid. (3)

2.3 Verder heeft het EESC erop gewezen dat de verschillende heffingsgrondslagen niet het enige probleem zijn. Er zijn ook allerlei verschillende regels voor praktische zaken als de manier waarop belastingen betaald moeten worden, hoe de verslaglegging moet gebeuren of hoe geschillen beslecht moeten worden. (4)

2.3.1 Misschien is het grootste praktische voordeel van een gemeenschappelijke heffingsgrondslag wel dat bedrijven dan slechts één stel regels hoeven te kennen en toe te passen. In plaats van aparte boekhoudingen voor alle verschillende bedrijfsonderdelen kan gewerkt worden met één centrale boekhouding. Naast eerlijkere concurrentievoorwaarden kan een gemeenschappelijke heffingsgrondslag verder ook leiden tot meer efficiency, niet alleen bij bedrijven maar ook bij de belastingautoriteiten. (5)

2.4 Het EESC heeft er daarnaast voor gepleit dat in de discussie over een gemeenschappelijke heffingsgrondslag ook de problemen van grensoverschrijdende activiteiten aan de orde komen. Zo'n gemeenschappelijke grondslag moet niet alleen ten goede komen aan bedrijven die in meerdere lidstaten opereren, maar ook aan bedrijven die in slechts één lidstaat actief zijn. Het streven naar eerlijke concurrentievoorwaarden voor in diverse lidstaten opererende bedrijven mag geen nieuwe verschillen in de hand werken tussen deze bedrijven en bedrijven die in slechts één lidstaat actief zijn.

2.4.1 Een en ander is ook ingegeven door de wens om verbeteringen aan te brengen in de situatie van kleine bedrijven, die bijna allemaal uitsluitend in hun thuisland actief zijn. Ook in dit verband zijn de pogingen om tot een eenvoudige, duidelijke belastingwetgeving te komen van groot belang. (6)

2.5 Al eerder heeft het EESC erop gewezen dat een gemeenschappelijke heffingsgrondslag geen vrijwillige aangelegenheid kan zijn waarbij men de keus heeft tussen de oude nationale regeling en een speciale regeling voor bedrijven die in meerdere landen actief zijn. Als er een gemeenschappelijke heffingsgrondslag komt, dan dient die te gelden voor alle bedrijven. (7)

2.6 Van meet af aan is het EESC ervoor geweest om de regels voor een gemeenschappelijke heffingsgrondslag zoveel mogelijk af te stemmen op de internationale boekhoudingsregels. Het is zich daarbij van bewust dat deze regels (IFRS) slechts als uitgangspunt kunnen dienen voor een regeling inzake een gemeenschappelijke heffingsgrondslag.

2.7 Het onvermogen van Raad en Parlement om tot een besluit te komen heeft helaas tot gevolg dat het uiteindelijk steeds het Hof van Justitie is dat de knopen moet doorhakken. Zo lang er verschillen blijven bestaan tussen de belastingstelsels zijn er nu eenmaal van tijd tot tijd juridische besluiten nodig. Op deze manier veranderen echter meer en meer onderdelen van de nationale belastingstelsels onder invloed van de jurisprudentie van het Hof, terwijl er van enig politiek besluit geen sprake is. (8) (9) Een duidelijke illustratie van deze stand van zaken is de Marks and Spencer-zaak, die onlangs door het Hof behandeld is.

2.8 Volgens het EESC dient de vennootschapsbelasting in een breder politiek perspectief te worden bezien: belastingneutraliteit moet niet alleen betrekking hebben op vennootschapsbelasting, maar ook op de twee productiefactoren arbeid en kapitaal. Dit principiële standpunt hangt echter vooral samen met de belastingtarieven die gekozen worden. (10)

2.9 Integratie gaat hand in hand met meer concurrentie. Dit kan tot meer efficiëntie en welvaart leiden. Maar het betekent ook dat degenen die de toenemende concurrentie niet aankunnen niet in staat zijn om hun tegenvallende productiviteit met een lagere vennootschapsbelasting te compenseren. Wil de integratie positieve effecten kunnen opleveren, dan moeten de onderdelen van de Vpb die de concurrentie kunnen scheeftrekken worden geëlimineerd. (11)

2.10 Met een gemeenschappelijk en hopelijk verplicht toe te passen heffingsgrondslag kunnen overheden de belastingafdrachten beter controleren; zij hoeven dan slechts één Europees systeem te gebruiken, wat ook het onderlinge overleg ten goede komt. Op die manier kan bovendien belastingontduiking beter worden aangepakt. Niet-bindende gemeenschappelijke heffingsgrondslagen, waarbij men er ook voor kan kiezen om vast te houden aan de oude nationale heffingsgrondslag die geldt voor binnenlandse bedrijven, zou er bovendien toe leiden dat in plaats van bedrijven de lidstaten worden opgezadeld met diverse belastingsstelsels.

3. Vennootschapsbelasting: enkele feiten

3.1 De omvang van de Vpb-ontvangsten verschilt per land, voornamelijk als gevolg van uiteenlopende tarieven (van 12,5 % tot 40 %). Maar omdat ook de heffingsgrondslag varieert, is niet duidelijk in hoeverre de uiteenlopende tarieven nu precies verantwoordelijk zijn voor de verschillen in deze ontvangsten. (12)

3.2 De Commissie heeft informatie verzameld over de zogenoemde „impliciete belastingen” („implicit tax rate”), het aandeel van de bedrijfswinst dat feitelijk aan de fiscus wordt afgedragen. Meestal worden alleen vergelijkingen op basis van de belastingtarieven gemaakt, wat misleidend kan zijn. Als er veel aftrekmogelijkheden zijn kan een hoog tarief bijvoorbeeld relatief weinig belastinginkomsten opleveren. Ook de effectiviteit van de inning en de controles die worden uitgevoerd kunnen doorwerken in de uiteindelijke inkomsten. En verder is ook de opzet van het belastingstelsel — efficiënt of bureaucratisch? — bepalend voor de bedragen die bedrijven aan de fiscus moeten afdragen. (13)

3.3 In 1990 stelde de OESO vast dat 60 procent van de internationale handel binnen concerns plaatsvindt. De verschillen tussen belastingstelsel levert problemen op voor deze concerns.

3.4 Het is lastig om in te schatten wat de economische gevolgen zullen zijn van een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de Vpb. In een recent onderzoek worden de opbrengsten hiervan op 0,2 à 0,3 % van het BNP geschat. Daarbij is alleen naar een gemeenschappelijke heffingsgrondslag gekeken en niet naar consolidering of administratieve besparingen. Men moet ook bedenken dat de inkomsten uit vennootschapsbelasting tezamen niet meer dan zo'n 3 procent van het BBP uitmaken. (14)

3.5 Grote ondernemingen nemen het leeuwendeel van de grensoverschrijdende activiteiten voor hun rekening. De verschillen op het gebied van de vennootschapsbelasting zijn voor hen dan ook een probleem. In meerdere landen actieve bedrijven hebben inmiddels echter de nodige expertise vergaard en weten hoe ze de extra kosten moeten dekken. Maar de grootste slachtoffers van de verschillen tussen de belastingstelsels zijn waarschijnlijk kleine en middelgrote bedrijven die na rijp beraad hebben besloten af te zien van activiteiten in andere landen. Gemeenschappelijke regels zouden de drempel voor dergelijke activiteiten aanzienlijk kunnen verlagen. Er is hier nog een groot potentieel voor meer integratie en concurrentie, wat een van de grootste voordelen van gemeenschappelijke regels voor de berekening van de vennootschapsbelasting zou kunnen zijn.

4. Bestaande gemeenschappelijke besluiten inzake de vennootschapsbelasting

4.1 Tot dusverre zijn er slechts drie richtlijnen vastgesteld die betrekking hebben op de vennootschapsbelasting. Krachtens de moeder/dochterrichtlijn (90/435) worden dividenden die een vennootschap gevestigd in de ene EU-lidstaat uitkeert aan haar moedervennootschap gevestigd in een andere lidstaat, in deze andere lidstaat vrijgesteld. Deze vrijstelling kan echter worden vervangen door de regel dat de in het land van de dochteronderneming betaalde belasting in mindering wordt gebracht op de in het land van de moedervennootschap te betalen belasting.

4.2 De fusierichtlijn regelt de belasting die wordt geheven na de herstructurering van bedrijven. Hoewel er geen civielrechtelijke wetgeving bestaat voor grensoverschrijdende fusies en bedrijfssplitsingen, worden deze evenmin geregeld in de richtlijn, die vooral van toepassing is op de verkoop van activiteiten.

4.3 De derde — onlangs vastgestelde — Richtlijn (2003/49) bevat een gemeenschappelijke belastingregeling inzake uitkeringen van interest en royalty's tussen verbonden ondernemingen van verschillende lidstaten. Krachtens de Richtlijn wordt de bronbelasting afgeschaft voor dergelijke uitkeringen.

4.4 Volgens de in 1997 van kracht geworden gedragscode op het gebied van de vennootschapsbelasting mogen de lidstaten geen investeerders proberen aan te trekken via schadelijke belastingmaatregelen. Zij mogen ook geen nieuwe schadelijke belastingen invoeren en dienen hun bestaande wetgeving op dit punt te herzien. De code is aangevuld met een lijst van 66 belastingmaatregelen die als schadelijk worden beschouwd. Deze worden momenteel afgeschaft.

5. De discussie over technische details

5.1 Wat de berekening van de heffingsgrondslag betreft hebben de grootste verschillen tussen de lidstaten betrekking op de aftrekmogelijkheden. Dit is dan ook een belangrijk onderwerp van discussie tussen de lidstaten. Het EESC wenst er in dit verband op te wijzen dat een bredere grondslag wellicht tot herzienng van de tarieven noopt. Helaas moet de discussie bij de basis beginnen. Uitgaven kunnen momenteel verschillend worden behandeld: ze kunnen als gewone uitgaven worden geboekt en dus worden meegewogen bij de berekening van de heffingsgrondslag, of ze kunnen van de winst worden afgetrokken omdat de grondslag reeds vaststaat. Voordat belastingdeskundigen tot gemeenschappelijke voorstellen komen moeten zij nog veel werk verrichten.

5.2 Het belastingstelsel moet concurrerend zijn, zodat er een gunstig klimaat voor investeringen in de EU ontstaat. Het mag bedrijven in het algemeen echter niet beïnvloeden bij hun keuze voor een bepaald type investering of voor de lidstaat waarin deze wordt gerealiseerd. Alles dient te draaien om winstgevendheid en niet om de manier waarop financiële middelen voor investeringen kunnen worden gevonden. Uiteraard moeten milieuvriendelijke investeringen of investeringen in achterop geraakte regio's gestimuleerd kunnen worden, maar dit kan het best gebeuren met andere middelen dan de Vpb.

5.2.1 Tegelijkertijd moet een en ander duidelijk worden afgebakend van de inkomstenbelasting. Dividend valt onder de inkomstenbelasting en moet buiten de discussie over de vennootschapsbelasting zelf worden gehouden. Bovendien is dit niet iets waardoor concerns bij het kiezen van een vestigingsplaats worden beïnvloed.

5.3 Zelfs als overeenstemming over een gemeenschappelijke heffingsgrondslag wordt bereikt, dan moet deze wel verschillende regels bevatten voor bepaalde sectoren. Er kunnen bijvoorbeeld speciale regels nodig zijn voor reserves in bepaalde sectoren, zoals het bankwezen en de financiële sector, en daar dan weer met name de levensverzekeringsbranche, waar reserves vaak een belangrijke rol spelen. Een ander voorbeeld is de bosbouw, waar inkomsten in extreme gevallen wel honderd jaar op zich kunnen laten wachten.

5.4 Een ander aspect is de vraag of de financiering van een bedrijf vooral een kwestie van leningen of van eigen kapitaal is. Is de kredietrente aftrekbaar, dan wordt slechts een klein gedeelte van de inkomsten belast, namelijk de winst die met de weinige aandelen wordt behaald. Heeft het bedrijf niets geleend en alles met zijn eigen aandelen gefinancierd, dan wordt alles als winst belast. Zoveel mogelijk moet worden vermeden dat de keuze van het financieringsmodel door de vennootschapsbelasting wordt beïnvloed.

5.5 Weet men eenmaal welke bedragen aftrekbaar zijn, dan dient nog besloten te worden wanneer en hoe dit moet gebeuren. Hier ligt het grootste verschil tussen de lidstaten: in sommige worden alle soorten investeringen afzonderlijk afgeschreven, in andere worden de investeringen gezamenlijk behandeld. Dit laatste systeem is het gemakkelijkst voor bedrijven, omdat ze dan niet voor alle machines of apparaten aparte berekeningen hoeven te maken.

5.6 Om een geconsolideerde heffingsgrondslag, waarmee dus de winst voor een heel concern wordt berekend, te kunnen invoeren, moet omschreven worden wat precies onder een concern wordt verstaan. Als alternatief daarbij kan worden gekeken naar het eigendomspercentage van elk bedrijfsonderdeel of worden nagegaan of de activiteiten van elk onderdeel wel verband houden met die van het moederbedrijf. Er zou moeten worden gekozen voor een combinatie van deze criteria. Het is namelijk zinloos om een geconsolideerde heffingsgrondslag in het leven te roepen voor bedrijven die wel dezelfde eigenaar(s) hebben, maar in verschillende sectoren opereren.

5.7 Bestaat er eenmaal overeenstemming over de heffingsgrondslag, dan is er nog het consolideringsprobleem: hoe moet de winst van in meerdere landen actieve bedrijven over deze landen worden verdeeld? Een gemeenschappelijke heffingsgrondslag is niet genoeg om te voorkomen dat het belastingstelsel wordt gebruikt om met winsten te schuiven; er moet ook een eenvoudig, logisch systeem komen voor de verdeling van de bedrijfswinst over de lidstaten (en dus over landen met verschillende belastingtarieven). Worden de door de verschillende bedrijfsonderdelen in verschillende landen behaalde winsten op deze manier samengevoegd, dan moeten ook de belastingautoriteiten nauwer gaan samenwerken.

5.7.1 In dit verband werkt Canada met een interessant systeem (de ene helft van de winst wordt verdeeld naar rato van het aantal arbeidskrachten, de andere helft naar rato van het aandeel in de verkoop).

5.8 Voor een in de praktijk eenvoudige verdeling van de winst moeten — naast de berekening van de heffingsgrondslag — meer regels worden gelijkgetrokken. Berekeningen dienen bijvoorbeeld halfjaarlijks te worden gemaakt, en belastingen moeten in alle landen gelijktijdig worden betaald. Verder zouden overschrijvingen gestandaardiseerd moeten worden en langs elektronische weg moeten geschieden.

5.9 Een van de voornaamste consequenties van een gemeenschappelijke heffingsgrondslag is dat het systeem transparant wordt. Momenteel zijn alleen belastingtarieven transparant voor de leek. Als men de zuivere Vpb-cijfers vergelijkt met het BBP-aandeel van de Vpb, blijkt wel hoe misleidend dit kan zijn. Duitsland kent de laagste Vpb-ontvangsten als aandeel van het BBP, namelijk 0,8 % tegen een tarief van 39,5 % (cijfers uit 2003), wat waarschijnlijk mede komt door problemen met de definitie van het begrip „heffingsgrondslag”. De „nieuwe” lidstaten ontvangen aan Vpb gemiddeld 2,7 % van het BBP tegen tarieven die uiteenlopen van 15 tot 35 %. De meeste „oude” lidstaten ontvangen ongeveer 3 % tegen tarieven van tussen de 12,5 en 38 % (15). Deze onverwachte en sterk uiteenlopende verschillen moeten zichtbaar worden, niet alleen voor bedrijven, maar ook — uit democratisch oogpunt — voor de kiezer.

6. Grondbeginselen van een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de Vpb (16)

6.1 Brede basis

Belastingen zijn bedoeld om het algemeen welzijn te financieren, reden waarom de basis voor belastingontvangsten zo breed mogelijk moet zijn. Met een brede basis is er ook veel minder kans op scheefgetrokken economische verhoudingen, omdat het dan mogelijk is om de tarieven zelf laag te houden.

6.2 Neutraliteit

Een gemeenschappelijke grondslag moet neutraal zijn betreffende verschillende investeringsmogelijkheden en mag de concurrentie tussen sectoren niet scheeftrekken. Bij de keuze van een vestigingsplaats en van het land waar zij belasting afdragen moeten bedrijven zich kunnen laten leiden door zakelijke economische overwegen. Een neutrale grondslag is goed voor een open en eerlijke concurrentie tussen bedrijven.

6.3 Eenvoud

De gemeenschappelijke regels moeten zich ook onderscheiden door eenvoud, duidelijkheid en transparantie. Wat eenvoud betreft zou er aangeknoopt moeten worden bij de internationale boekhoudregelingen die al door veel bedrijven worden gehanteerd. Soortgelijke regels voor het tijdstip en de manier waarop de betalingen moeten geschieden zouden een en ander nog verder vereenvoudigen.

6.4 Efficiency

De Vpb moet efficiënt kunnen worden geheven zodat de controle eenvoudig is, fouten worden voorkomen en belastingfraude wordt bestreden.

6.5 Stabiliteit

Belastingstelsels moeten stabiel zijn. Bij hun investeringen dienen bedrijven oog te hebben voor de lange termijn, en aangezien zij zich hierbij onder meer laten leiden door de verschillende belastingstelsels mag hier niet te veel aan gemorreld worden.

6.6 Legitimiteit

De regelingen moet een draagvlak hebben onder de direct betrokkenen, namelijk de sociale partners, en onder de bevolking als geheel, omdat de publieke sector ermee gefinancierd wordt.

6.7 Rechtvaardigheid

De verdeling over de lidstaten van de via een gemeenschappelijke heffingsgrondslag berekende winsten ligt ten grondslag aan een rechtvaardige gang van zaken. Met zo'n eerlijke verdeling kunnen de lidstaten ook beter zelf hun tarieven bepalen.

6.8 Internationale concurrentie

Bij het vastleggen van de heffingsgrondslag moet men ook bekijken hoe deze zich verhoudt tot belastingregelingen voor vennootschappen buiten de EU.

6.9 Verplicht karakter

Om nieuwe verschillen in de fiscale behandeling binnen de lidstaten te voorkomen moeten de regels voor de heffingsgrondslag in een optimaal stelsel verplicht toepasbaar zijn voor grensoverschrijdend opererende bedrijven én voor bedrijven die slechts in één land actief zijn. Voldoet een gemeenschappelijk stelsel ook aan de andere beginselen en is het voor bedrijven eenvoudig en concurrentiebevorderend genoeg, dan is de tegenstelling tussen een vrijwillig en een verplicht systeem vooral een academische. Twijfels aan een verplicht systeem hangen dus af van de manier waarop dit is vormgegeven.

6.10 Interim-/overgangsregelingen

Een vrije keuze voor bedrijven kan echter een aanvaardbare interim-regeling vormen. Een zo grote verandering als een gemeenschappelijke heffingsgrondslag kan overgangsregelingen noodzakelijk maken. Een interim-systeem of eventuele overgangsregelingen maken de invoering van een gemeenschappelijk systeem flexibeler.

6.11 Flexibele besluitvorming

Hoewel een regeling voor de vennootschapsbelasting op de lange termijn stabiel moet zijn, dienen ook wijzigingen mogelijk te zijn, bijvoorbeeld omdat de wereld om ons heen verandert, omdat de regeling ongewenste effecten heeft of om „mazen” in het systeem te dichten. Een besluit inzake een gemeenschappelijke regeling moet daarom ook regels bevatten voor flexibele aanpassingen.

Brussel, 14 februari 2006 De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Anne-Marie Sigmund

(1) Fiscaal beleid in de Europese Unie: prioriteiten voor de komende jaren, EESC-advies – PB C 48/19 van 21-2-2002, blz. 73

(2) Belastingheffing in de Europese Unie: gemeenschappelijke beginselen, convergentie van belastingregels en mogelijkheid van stemming met gekwalificeerde meerderheid, EESC-advies – PB C 80/33 van 30-3-2004, blz. 139

(3) Fiscale concurrentie en de impact ervan op het concurrentievermogen van ondernemingen, EESC-advies – PB C 149/16 van 21-6-2002, blz. 73

(4) Vennootschapsbelasting, EESC-advies – PB C 241/14 van 7-10-2002, blz. 75

(5) Vennootschapsbelasting, EESC-advies – PB C 241/14 van 7-10-2002, blz. 75

(6) Vennootschapsbelasting, EESC-advies – PB C 241/14 van 7-10-2002, blz. 75

(7) Vennootschapsbelasting, EESC-advies – PB C 241/14 van 7-10-2002, blz. 75

(8) Een interne markt zonder belemmeringen op het gebied van de vennootschapsbelasting - Verwezenlijkingen, lopende initiatieven en resterende uitdagingen, EESC-advies – PB C 117/10 van 30-4-2004, blz. 41

(9) In 2003 en 2004 heeft het Hof van Justitie 25 keer uitspraak gedaan over directe belastingen

(10) Vennootschapsbelasting, EESC-advies – PB C 241/14 van 7-10-2002, blz. 75

(11) Belastingheffing in de Europese Unie: gemeenschappelijke beginselen, convergentie van belastingregels en mogelijkheid van stemming met gekwalificeerde meerderheid, EESC-advies – PB C 80/33 van 30-3-2004, blz. 139

(12) Vennootschapsbelasting, EESC-advies – PB C 241/14 van 7-10-2002, blz. 75

(13) Belastingheffing in de Europese Unie: gemeenschappelijke beginselen, convergentie van belastingregels en mogelijkheid van stemming met gekwalificeerde meerderheid, EESC-advies – PB C 80/33 van 30-3-2004, blz. 139

(14) Economic effects of tax cooperation in an enlarged European Union Copenhagen Economics 2004 (Copenhagen Economics (2005) blz. 36.)

(15) Structures of the taxation systems in the European Union, 2005 edition of Copenhagen Economics

(16) De volgorde waarin deze beginselen worden behandeld moet niet als een rangorde worden gezien