it -it COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 22.11.1995 
COM(95) 591 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
betreffende de ondertekening van de overeenkomst ter toepassing van de bepalingen 
van het verdrag van de Verenigde Naties inzake het Recht van de Zee van 10 
december 1982 die betrekking hebben op de instandhouding 
enhet beheer van de grensoverschrijdende visbestanden 
en de over grote afstanden trekkende visbestanden. 

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
DEEL A 
TOELICHTING 
De Conferentie van de Verenigde Naties over grensoverschrijdende visbestanden 
(visbestanden die zich verplaatsen in gebieden die zowel binnen als buiten de exclusieve 
economische zones gelegen zijn - straddling stocks) en over grote afstanden trekkende 
visbestanden heeft, zonder te hebben gestemd, op 4 augustus 1995 een ontwerp­
overeenkomst1 aangenomen over de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van, 
de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die betrekking 
hebben op de instandhouding en het beheer van genoemde visbestanden. 
De Gemeenschap dient nu te besluiten of zij deze Overeenkomst ondertekent met het oog 
op latere ratificatie. 
De Overeenkomst moet worden beoordeeld in samenhang met de ontwikkeling in de 
internationale betrekkingen op visserij gebied en met de richtsnoeren voor de 
onderhandelingen die de Raad had vastgesteld. 
Een volledige evaluatie van de ontwerp-overeenkomst is opgenomen in bijlage B. 
Dé Gemeenschap heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de 
internationale betrekkingen op visserijgebied. Zij heeft daarbij de belangen van de landen 
die op de Volle zee vissen verdedigd en tevens duidelijk uitgesproken voorstander te zijn 
van doeltreffende maatregelen voor de instandhouding en het beheer van de visbestanden. 
Genoemde centrale rol van de Gemeenschap zou bij afwijzing van de conclusies van deze 
conferentie van de Verenigde Naties in het geding komen. De Gemeenshcap zou sterk in 
de minderheid zijn, wat enerzijds heronderhandelingen over de Overeenkomst uitsluit en 
anderzijds alleen maar zou kunnen resulteren in ongewenste ontwikkelingen op het vlak 
van de internationale betrekkingen op visserij gebied. 
De Gemeenschap heeft op de belangrijkste onderhandelingspunten haar doelstellingen 
bereikt, met name op de drie punten die door de Visserijraad van 15 juni 1995 als 
prioriteiten waren aangemerkt, namelijk het openstaan van de regionale 
visserij-oprganisaties voor alle belanghebbenden, het behoud van de jurisdictie van de 
vlaggestaat en het evenwicht in de respectieve verplichtingen van kuststaten * en 
vlaggestaten. 
Wat het beheer en de instandhouding van de visbestanden betreft, bevat deze 
Overeenkomst een aantal verbeteringen waardoor positief kan worden gereageerd op de 
huidige verontrustende situatie die vele spanningen veroorzaakt tussen de landen die 
belang hebben bij de visserij. 
Doc. A/CONF.164/33 van 3 augustus 1995. 
1 OL 
Dit voorstel wil de Gemeenschap in staat stellen om deze Overeenkomst te ondertekenen 
op 4 december, d.w.z. de datum waarop de Overeenkomst bij de Verenigde Naties ter 
ondertekening door de Staten zal worden neergelegd. 
De aangelegenheden waarop deze overeenkomst betrekking heeft behoren tot de 
exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap, aangezien hel gemeenschappelijk 
visserijbeleid een uniforme wetgeving vereist zodat identieke regels ten aanzien van alle 
onderdanen van de Gemeenschap kunnen worden toegepast. Deze exclusieve bevoegdheid 
van de Gemeenschap, waaraan de Commissie vastberaden zal vasthouden, betekent dat 
een verbintenis wordt aangegaan namens alle Lid-Staten, die hunnerzijds verantwoordelijk 
zijn om ten aanzien van de vaartuigen onder hun vlag en ten aanzien van hun onderdanen 
maatregelen vast te stellen voor de feitelijke uitvoering van de verbintenis. 
liLL 
A<> 
DEEL B 
VOORSTEL 
Op grond van voorgaande evaluatie en van de evaluatie in bijlage B stelt de Commissie 
de Raad voor om te besluiten dat 
a) de Europese Gemeenschap binnen de zo kortst mogelijke tijd overgaat tot 
ondertekening van de Overeenkomst over de toepassing van de bepalingen van het 
Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 
10 december 1982 die betrekking hebben op de instandhouding en het beheer van 
de grensoverschrijdende visbestanden en de over grote afstanden trekkende 
visbestanden, door bij het Secretariaat-generaal van de Verenigde Naties de 
verklaring overeenkomstig artikel 47, lid 2, a), van genoemde Overeenkomst, 
alsmede de in bijlage A opgenomen interpretatieverklaring neer te leggen; 
b) de Voorzitter van de Raad de persoon aanwijst die gemachtigd is om de 
Overeenkomst namens de Europese Gemeenschap te ondertekenen. 
/K 
BIJLAGE A 
Bij de ondertekening van de overeenkomst neer te leggen verklaringen 
van de Gemeenschap 
A. Bevoegdheidsverklaring overeenkomstig artikel 47, lid 2, a) 
B. Interpretaticverklaring 
A *• 
VERKLARING VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP OVEREENKOMSTIG 
ARTIKEL 47, LID 2, VAN DE OVEREENKOMST OVER DE TOEPASSING VAN DE 
BEPALINGEN VAN HET VERDRAG VAN DE VERENIGDE NATIES INZAKE HET 
RECHT VAN DE ZEE DIE BETREKKING HEBBEN OP DE INSTANDHOUDING EN 
HET BEHEER VAN DE GRENSOVERSCHRIJDENDE VISBESTANDEN EN DE 
OVER GROTE AI'STANDEN TREKKENDE VISBESTANDEN 
In artikel 47, lid 2, a), van de Overeenkomst is bepaald dat wanneer een internationale 
organisatie als bedoeld in artikel 1 van Bijlage IX bij het Verdrag bevoegd is voor alle 
aangelegenheden die door dit Verdrag worden geregeld een dergelijke internationale 
organisatie bij de ondertekening of toetreding een verklaring dient af te leggen : 
i) dat zij bevoegd is voor alle aangelegenheden die door dit Verdrag worden 
geregeld; 
ii) dat daarom de Lid-Staten van de betrokken organisatie geen Staten die 
Partij zijn, zullen worden, behalve voor hun grondgebied waarvoor de 
internationale organisatie geen verantwoordelijkheid draagt, en 
iii) dat zij de rechten en verplichtingen aanvaardt die in het kader van deze 
Overeenkomst voor Staten gelden. 
Op grond van deze bepaling verklaart de Europese Gemeenschap hierbij : 
i) dat zij bevoegd is voor alle aangelegenheden die door dit Verdrag worden 
geregeld; 
ii) dat daarom de Lid-Staten van de betrokken organisatie geen Staten die 
Partij zijn, zullen worden, behalve voor hun grondgebied waarvoor de 
internationale organisatie geen verantwoordelijkheid draagt, en 
iii) dat zij de rechten en verplichtingen aanvaardt die in hel kader van deze 
Overeenkomst voor Staten gelden. 
A 
Ontwerp-interpretatieverklaring 
1. Bij deze ondertekening van de Overeenkomst over de toepassing van de 
bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee 
van 10'december l(>X2 die belrekking hebben op de instandhouding en hel beheer 
van de grensoverschrijdende visbestanden en de over grol e afstanden trekkende 
visbestanden verklaart de Europese Gemeenschap dat zij de Overeenkomst 
beschouwt als een zeer belangrijke inspanning voor de instandhouding en de 
duurzame benutting van de grensoverschrijdende visbestanden en de over grote 
afstanden trekkende visbestanden, alsmede voor bevordering van daarop gerichte 
internationale samenwerking. 
2. De EG wijst erop dat artikel 21 niet toepasselijk is voor het verstrijken van de in 
dit artikel genoemde periode van twee jaar. Deze overgangsperiode geeft geen 
enkele Staat het recht om in afwachting van de vaststelling van 
inspectieregelingen door regionale of subregionale Organisaties voor visserij beheer 
of van afspraken unilaterale maatregelen te handhaven of toe te passen. 
3.' Voor de toepassing van artikel 21 van de Overeenkomst gaat.de Europese 
Gemeenschap ervan uit dat, wanneer de vlaggestaat verklaart dal hij ten aanzien 
van een vissersvaartuig op de volle zee dat zijn vlag voert zijn jurisdictie zal 
uitoefenen, de autoriteiten van de inspecterende staat het vaartuig onmiddellijk 
verlaten en aan de vlaggestaat overlaten welke maatregelen overeenkomstig 
artikel 19 van de Overeenkomst ten aanzien van dat vaartuig moeten worden 
genomen. Geschillen terzake moeten worden geregeld volgens de procedures van 
Deel VIII van de Overeenkomst (Vreedzame regeling van geschillen). Geen enkele 
Staat zal zich op een dergelijk geschil beroepen om op de volle zee een vaartuig 
dat niet zijn vlag voert in zijn macht te houden. 
4. De Europese Gemeenschap onderstreept dat het gebruik van geweld als bedoeld 
in artikel 22 een uitzonderlijke maatregel is die wordt toegepast met strikte 
naleving van het evenredigheidsbeginsel en dat de inspecterende staat bij misbruik 
internationaal aansprakelijk is. 
De Europese Gemeenschap is voorts van mening dat de formulering van de 
Overeenkomst op dit punt overeenkomstig de relevante beginselen van het 
internationale recht moet worden gepreciseerd in hel kader van de regionale en 
. subregionale organisaties voor visserijbeheer en van de afspraken. . 
A { 
BIJLAGE B 
Evaluatie van de Conferentie van de Verenigde Naties over 
grensoverschrijdende en over grote afstanden trekkende 
visbestanden 
n 
Evaluatie van de Conferentie van de Verenigde Naties over 
grensoverschrijdende en over grote afstanden hokkende 
visbestanden 
De Conferentie van de Verenigde Naties over grensoverschrijdende visbestanden 
(visbestanden die ziçh verplaatsen in gebieden die zowel binnen als buiten de exclusieve 
economische zones gelegen zijn - (straddling stocks) - en over grote afstanden trekkende 
visbestanden heeft, zonder hoofdelijke stemming, op 4 augustus 1995 een ontwerp­
overeenkomst1 aangenomen over de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van 
de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die betrekking 
hebben op de instandhouding en het beheer van genoemde visbestanden 
Bij die gelegenheid heeft de Gemeenschap via een schrijven' aan de Voorzitter van de 
Conferentie, meegedeeld dat zij de bevoegde autoriteiten zou laten evalueren of deze 
overeenkomst beantwoordt aan het door de Algemene Vergadering van de Verenigde 
Naties aan de Conferentie gegeven mandaatJ . 
Voor de Gemeenschap zelf dient de overeenkomst ook te worden geëvalueerd in het licht 
van de richtsnoeren voor de onderhandelingen4 die door de Raad zijn vastgesteld aan de 
hand van de politieke prioriteiten in de conclusies van de Visserijraad van 15 juni 19955. 
In dit document verstrekt de Commissie aan de Raad en aan het Parlement de gegevens 
voor hun evaluatie. 
Doc. A/CONF.164/33 van 3 augustus 1995. 
Doc. A/CONF.164/L50 van 7 augustus 1995 (cf. bijlage III). 
Doe. A/RES/47/192 van 29 januari 1993 (cf. bijlage III). 
Doe. 8819/95 Pêche 289 van 14 juli 1995 (cf. bijlage III). 
PV Visserijraad van 15 juni - doe. 8098/95 van 22.6.1995 (cf. bijlage III). 
L Deel 1 - Globale evaluatie 
LI. Politieke en economische aspecten 
1.1.1. Context van Je internationele betrekkingen op visserij gebied 
De onderhandelingen over deze overeenkomst zijn gevoerd tegen de achtergrond 
van verslechterende betrekkingen tussen de staten met visserij op de volle zee en 
dé kuststaten. Dat geldt niet alleen voor de betrekkingen tussen de Gemeenschap 
en Canada, maar betrof ook talrijke andere landen in andere gebieden in de 
wereld. 
De resultaten van deze Conferentie moeten worden beoordeeld in het perspectief 
van de ontwikkelingen in het zeerecht -een dynamisch en met conflicten gepaard 
gaand proces- die sinds de tweede wereldoorlog onder de expansionistische druk 
van de kuststaten aan de gang zijn. 
Eeuwenlang zijn de interstatelijke betrekkingen op zee gebaseerd geweest op de 
theorie van de vrije zee en was de jurisdictie van de staten, bekrachtigd door het 
gewoonterecht, over het algemeen beperkt tot 3 zeemijl. 
Het juridische begrip territoriale wateren is pas bekrachtigd bij het Verdrag van 
Genève van 1958 inzake de territoriale zee, zonder dat de staten hun praktijk ter 
zake harmoniseerden. De breedte van de territoriale zee varieerde in feite van 3 
tot 12 zeemijl. Daarbuiten bleef het beginsel van de vrije zee van toepassing. 
Het begrip exclusieve economische zone (EEZ) tot 200 zeemijl ontstond in de 
jaren zeventig en is, na een conflictperiode, bekrachtigd bij het Verdrag van de 
Verenigde Naties inzake het recht van de zee uit 1982 (UNLOSC), Bij datzelfde 
Verdrag is de maximumbreedte van de territoriale zee geconsolideerd op 
12 zeemijl en is er een evenwicht tot stand gebracht tussen de belangen van de 
kuststaten enerzijds en de bij de traditionele vrijheid van de volle zee 
belanghebbende staten anderzijds. 
Sindsdien hebben sommigen nieuwe begrippen verdedigd zoals dat van de "Mar 
presencial" of van de "custodial juridiction" of gezinspeeld op de mogelijkheid om 
de EEZ uit te breiden tot 250 of zelfs 300 zeemijl. De unilaterale maatregelen van 
Canada van begin 1995, die ertoe strekten om nationaal vastgestelde maatregelen 
voor de instandhouding van de visbestanden op de volle zee toe te passen, sluiten 
aan bij genoemde expansionistische tendens en waren waarschijnlijk een 
vooropgezette maatregel om de Conferentie onder druk te zetten. 
Bij het beoordelen van de noodzaak van een evenwichtige oplossing om een einde 
te maken aan de conflictsituatie in de internationale betrekkingen op visserij gebied 
mag deze context zeker niet uit het oog worden verloren. 
De resultaten van de Conferentie moeten worden beoordeeld in het perspectief van 
een streven naar completering en stabilisering van de internationale betrekkingen 
•••••••••••••••••I 
op visserijgebied dat tegelijk een oplossing biedt voor de risico's van steeds 
verdergaande wetgeving van de kuststaten (creeping jurisdiction). Andere 
internationale regelingen die in dit verband van belang zijn, zijn : 
het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het récht van de zee 
(UNLOSC - 1982), dat in november 1994 in werking is getreden, 
de Overeenkomst om te bevorderen dat vissersvaartuigen op de volle zee 
de internationale maatregelen voor instandhouding en beheer van de 
visbestanden naleven, die in 1993 in het kader van FAO is aangenomen, 
de Gedragscode voor een verantwoorde visserij, die is aangenomen tijdens 
de FAO-Conferentie van oktober 1995. 
De stabilisering van de internationale betrekkingen op vissenjgebied wordt 
verbeterd doordat in deel VIII van de ontwerp-o vereenkomst bepalingen inzake 
de vreedzame regeling van geschillen zijn opgenomen. 
De Overeenkomst in zijn totaliteit zou zowel moeten leiden tot reële uitvoering 
van de door de UNLOSC beoogde internationale samenwerking voor een 
doeltreffend beheer en een doeltreffende instandhouding van de visbestanden als 
tot de invoering van een regeling voor controle en toezicht op de visserij in de 
volle zee waarmee het hoofd kan worden geboden aan de visserij door vaartuigen 
onder de vlag van staten die hun internationale verplichtingen niet doeltreffend 
nakomen. 
Het kan niet zo zijn dat de Gemeenschap de onverantwoorde handelwijze van 
sommigen inzake de controle op de visserij op de volle zee direct of indirect 
steunt. Dat kan bepaalde staten alleen maar stimuleren tot unilaterale maatregelen, 
die weliswaar onwettig zijn, maar die op langere termijn zouden kunnen uitlopen 
op ongewenste ontwikkelingen in het internationale zeerecht. 
Tegelijk moet echter worden geconstateerd dat de onnauwkeurigheid van een 
aantal bepalingen van de Overeenkomst een risico inhoudt voor 
interpretatiegeschillen, conflicten op zee, én onaanvaardbare eisen inzake 
jurisdictie door bepaalde kuststaten. Daardoor zou het streven naar stabilisering 
van de internationale juridische betrekkingen in gevaar komen. Om het gevaar 
voor een dergelijke ontwikkeling zoveel mogelijk te beperken, is het dienstig dat 
de Gemeenschap bij de ondertekening van de Overeenkomst een aantal 
interpretatie verklaringen aflegt (cf. bijlage A). 
m 
1.1.2. Context van de Conferentie 
A. Internationale context 
De wereldwijde overbevissing van de visbestanden heeft in talrijke landen een 
proces op gang gebracht voor verbetering van het beheer en de instandhouding 
van de visbestanden. 
Dit proces, dat in de loop van de jaren '80 in het kader van de FAO is begonnen, 
is voor de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling 
(UNCED) aanleiding geweest om bij de afsluiting van haar werkzaamheden in Rio 
de Janeiro in juni 1992 hoofstuk 17 van "Agenda 21" op te stellen, dat betrekking 
op bescherming van de oceanen en de zeeën. 
De complexiteit van de materie heeft geleid tot de bijeenroeping van een 
intergouvernementele conferentie over grensoverschrijdende en over grote 
afstanden trekkende visbestanden. 
Deze Conferentie dient door de Algemene Vergadering aan te nemen 
aanbevelingen te formuleren aan de hand van de volgende richtsnoeren : 
de Conferentie dient de visserij op de volle zee in de meest ruime zin te 
bespreken en zich niet uitsluitend te concentreren op die gedeelten van de 
grensoverschrijdende visbestanden die in de volle zee voorkomen, 
er moet ook aandacht worden gegeven aan de over grote afstanden 
trekkende visbestanden, alsmede aan verbetering van de samenwerking 
tussen de staten, 
- de FAO moet intensief worden ingeschakeld voor de nodige 
wetenschappelijke en technische gegevens, 
de Conferentie mag niet worden gezien als een instrument voor herziening 
van de betrokken bepalingen van UNLOSC. De werkzaamheden en de 
resultaten van de conferentie dienen in overeenstemming te zijn met de 
bepalingen van dat Zeerechtverdrag, met name wat betreft de respectieve 
rechten en verplichtingen van de kuststaten en de staten die belang hebben 
bij de visserij op de volle zee. 
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft op 22.11.1992 het 
mandaat van de Intergouvernementele Conferentie bevestigd en gepreciseerd. 
Vanaf het begin van de voorbereidende werkzaamheden zijn een aantal 
fundamentele verschillen van opvatting tussen de betrokken partijen gebleken. 
Enerzijds waren er de kuststaten die hetzij vroegen dat de conferentie beperkt zou 
blijven tot de volle zee en hun "specifieke belangen" zou erkennen bij de 
biologische rijkdommen in het gedeelte van de volle zee grenzend aan de wateren 
onder hun jurisdictie, hetzij zelfs vroegen het recht te krijgen om unilateraal 
instandhoudingsmaatregelen op te leggen voor het gedeelte van de visbestanden 
buiten hun EEZ. 
Anderzijds waren er de staten die stonden op het beginsel van de vrijheid van de 
volle zee, zoals neergelegd in de UNLOSC. Dat was de groep waartoe de 
Europese Gemeenschap behoorde. 
Vanaf de beginfase hebben de zogenaamde kuststaten steun gekregen van talrijke 
ontwikkelingslanden, en van landen die traditioneel actief waren op de volle zee, 
zoals Noorwegen en Rusland. 
Naarmate de werkzaamheden van de Conferentie vorderderen, heeft de 
Gemeenschap bereikt dat rekening werd gehouden met fundamentele beginselen 
dat de beheersmaatregelen voor de visbestanden in de volle zee en in de EEZ 
onderling verenigbaar (compatibel) dienen te zijn en dat het totale beheer voor die 
bestanden coherent moet zijn. 
In de slotfase van de onderhandelingen, die vooral toegespitst was op de 
uitvoeringsmaatregelen, hebben geleidelijk aan talrijke staten ingestemd met de 
door de Voorzitter van de Conferentie, met actieve steun van bepaalde landen 
zoals de Verenigde Staten, voorgestelde oplossingen. 
De Gemeenschap heeft een belangrijke rol gespeeld bij deze onderhandelingen, 
doordat zij vaak de leiding heeft genomen van de landen die op de volle zee 
vissen, maar zij heeft daarbij tegelijk rationele uitgangspunten verdedigd voor het 
beheer en de instandhouding van de visbestanden. 
Het aandringen van de Gemeenschap op stringente beginselen inzake 
visesrijbeheer is echter niet altijd positief door onze partners opgevat en de 
Gemeenschap heeft niet al haar onderhandelingsdoelstellingen bereikt. 
De ontwerp-overeenkomst inzake grensoverschrijdende en over grote afstanden 
trekkende visbestanden heeft echter ruime internationale steun gekregen, zodat het 
weinig waarschijnlijk is dat heronderhandelingen eén gunstiger resultaat zullen 
opleveren. Wat betreft afwijzing van de Overeenkomst dient men zich af te vragen 
welke de consequenties daarvan zijn voor de internationale betrekkingen van de 
Gemeenschap op visserij gebied. 
B. Communautaire context 
Hoofdlijn in de door de Raad van Ministers vastgestelde richtsnoeren voor de 
onderhandelingen was dat geen sprake mocht zijn van heronderhandelingen over 
de relevante bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht 
van de zee. 
Andere bijzonder belangrijke, in de richtsnoeren aangegeven punten waren : 
de samenwerking met het oog op een rationeel beheer van alle 
visbestanden, ' 
de beslissende rol van regionale visserij-organisaties en de mogelijkheid 
tot toetreding van belanghebbenden, 
de totstandkoming van doeltreffende uitvoeringsregelingen met behoud van 
de jurisdictie van de vlaggestaat, 
evenwicht tussen de rechten en verplichtingen van de kuststaten en van de 
staten die op de volle zee vissen. 
Daarnaast is er in de richtsnoeren voor de onderhandelingen met nadruk op 
gewezen dat zowel moest worden gestreefd naar consensus tussen de Lid-Staten 
onderling als in de Conferentie. Doordat de Lid-Staten gedurende de 
onderhandelingen steeds eensgezind zijn gebleven, heeft de Gemeenschap haar 
standpunten met kracht naar voren kunnen brengen. Het is soms moeilijk geweest 
om tot gezamenlijke standpunten van de Commissie en de Lid-Staten te komen, 
maar de communautaire coördinatie heeft altijd gewerkt. 
Zonder de tekortkomingen van de uiteindelijk vastgestelde tekst te willen 
ontkennen, kan worden geconstateerd dat de Gemeenschap haar doelstellingen op 
de punten die door de Visserijraad van 15 juni 1995 als politiek het belangrijkst 
zijn aangeduid, in hoofdzaak heeft kunnen realiseren, d.w.z. met betrekking tot 
het openstaan van de regionale visserij-organisaties voor alle 
belanghebbenden : dienaangaande is erkend dat de staten die een reëel 
belang hebben bij de betrokken visserij lid van die organisaties kunnen 
worden en dat de toelatingsbepalingen het deze staten niet onmogelijk 
moeten maken lid te worden en dat bij de toepassing van die bepalingen 
niet wordt gediscrimineerd (artikel 8, lid 3), 
het behoud van de jurisdictie van de vlaggestaat : wat dit betreft, is 
bepaald dat, op verzoek van de vlaggestaat, de staat die de inspectie heeft 
uitgevoerd het vaartuig vrijgeeft aan de vlaggestaat (artikel 21, lid 12), 
• het evenwicht tussen de verplichtingen van de kuststaten enerzijds en de 
vlaggestaten anderzijds, waarvoor is gezorgd via de formulering van artikel 
7. 
Op tal van andere punten heeft de Gemeenschap aanzienlijke verbeteringen van 
de tekst kunnen bewerkstelligen. Zij heeft echter niet kunnen verhinderen dat de 
ontwikkeling van de onderhandelingen op een aantal punten heeft geleid die 
minder reden* geven tot tevredenheid. De belangrijkste daarvan worden opgesomd 
in het tweede deel van dit document. 
In bijlage I worden de verschillende punten van de Overeenkomst getoetst aan 
bovengenoemde doelstellingen. 
1.1.3. Effecten op het beheer van de visbestanden 
De tijdens de Conferentie bereikte Overeenkomst brengt nieuwe punten wat betreft 
het beheer en de instandhouding van de visbestanden, die een nuttige aanvulling 
zijn op de reeds geldende bepalingen van het zeerecht, ook is wat bepaalde 
aspecten betreft niet de door de Gemeenschap gewenste perfectie bereikt. 
7 
De invoering van het begrip preventieve aanpak moet worden beschouwd als een 
belangrijke en positieve vernieuwing voor het beheer van de visserij. 
De term biologische eenheid van de visbestanden geeft de mogelijkheid in te gaan 
tegen de pogingen van de kuststaten om te stellen dat de bepalingen van de 
Overeenkomst uitsluitend van toepassing zijn voor de volle zee en laat toe om ten 
aanzien van de visbestanden een beheers- en instandhoudingsbeleid te eisen dat, 
op basis van gelijke rechten voor alle betrokken staten, coherente maatregelen 
voor de wateren binnen en buiten de EEZ omvat. 
Het in de Overeenkomst opgenomen begrip compatibiliteit geeft de mogelijkheid 
om voorde internationale wateren maatregelen vast te stellen die niet zonder meer 
identiek zijn met de door de kuststaat voor de EEZ vastgestelde maatregelen. De 
maatregelen vallen immers onder uiteenlopende juridische stelsels. Wel moet met 
die maatregelen hetzelfde doel worden nagestreefd, namelijk een optimaal beheer 
van eenzelfde visbestand. 
Deze Overeenkomst betekent een aanscherping van de verplichting tot 
internationale samenwerking die reeds was opgenomen in de UNLOSC. Deze 
verplichting betreft verschillende aspecten van de instandhouding en het beheer 
van de betrokken visbestanden. 
Allereerst wordt met nadruk gewezen op de essentiële rol van de regionale 
visserij-organisaties bij de uitvoering van de maatregelen voor beheer en 
instandhouding van de visbestanden. De taak van deze organisaties wordt versterkt 
via de invoering van een hoofdstuk over controlebepalingen. 
Verder voorziet de overeenkomst in grotere samenwerking bij het verzamelen en 
verstrekken van gegevens, bij wetenschappelijk onderzoek voor een rationeel 
beheer van de visserij, en bij de evaluatie van de visbestanden, ten einde zo te 
komen tot een betere coördinatie van de maatregelen voor beheer en 
instandhouding. 
Ook voorziet de Overeenkomst in meer aandacht voor het milieu, doordat 
rekening moet worden gehouden met het hele ecosysteem waarvan dé 
visbestanden een onderdeel zijn, het behoud van de biodiversiteit en de beperking 
van de teruggooi. De Overeenkomst bevat ook formuleringen over het 
rechtstreekse beheer van de visserij-inspanning. 
Via al deze factoren zal een globale verbetering van hét beheer van de visserij 
moeten worden bereikt. Via deze verschillende punten wordt gewerkt aan dezelfde 
doelstellingen als die waarnaar het gemeenschappelijk visserijbeleid streeft. 
Om ervoor te zorgen dat de bepalingen van deze Overeenkomst hun volle effect 
sorteren, zal de Gemeenschap niet alleen moeten deelnemen aan en voorstellen 
moeten doen in de verschillende visserij-organisaties waarvan zij lid is, maar, 
overal waar dat nodig is, de oprichting van dergelijke organisaties moeten 
bevorderen. 
PMPMMMMI 
II. Deel II - Specifieke moeilijkheden 
II.l Gebruik van geweld 
De verwijzing naar het gebruik van geweld is een ernstig punt van bezorgdheid 
voor de Gemeenschap. Zij heeft dit tijdens de hele duur van de onderhandelingen 
en ook tijdens de laatste toespraak tot de Conferentie met kracht naar voren 
gebracht. 
De verwijzing naar het gebruik van geweld kwam niet voor in de teksten die zijn 
behandeld tijdens de vorige zittingen van de Conferentie. De mogelijkheid dat op 
volle zee bepaalde politieactiviteiten worden uitgevoerd ten aanzien van vaartuigen 
diç een andere vlag voeren, heeft bij bepaalde kuststaten de overtuiging doen 
postvatten dat deze mogelijkheid impliciet de mogelijkheid tot gebruik van geweld 
inhield. Op verzoek van bepaalde Lid-Staten heeft de Gemeenschap, om een einde 
te maken aan deze dubbelzinnigheid, verzocht expliciet een verbod tot het gebruik 
van geweld op te nemen. 
Hoewel de Commissie betreurt dat de Voorzitter van de Conferentie niet meer 
rekening heeft gehouden met de bezwaren van de Gemeenschap, wijst zij erop dat 
in de tekst die aan de Conferentie is voorgelegd het gebruik van geweld alleen 
geoorloofd is in gevallen van wettige zelfverdediging en als inspecteurs in de 
uitoefening van hun functies worden belemmerd. 
Het gebruik van geweld dient een uitzondering te zijn die wordt toegepast met 
inachtneming van het evenredigheidsbeginsel en bij misbruik door de 
inspecterende staat is deze internationaal aansprakelijk. 
De bepaling inzake specifieke financiële aansprakelijkheid voor politiemaatregelen 
in het kader van deze Overeenkomst zou de neigingen tot ondoordacht gebruik 
van geweld binnen de perken moeten houden. 
Ten einde de problemen die uit toepassing van de mogelijkheid tot het gebruik 
van geweld kunnen voortvloeien, te beperken, is het naar het oordeel van de 
Commissie nodig dat 
enerzijds de Gemeenschap bij de ondertekening van deze Overeenkomst 
ten aanzien van de mogelijkheden voor het gebruik van geweld bij de 
toepassing van deze Overeenkomst een formele verklaring aflegt met een 
interpretatie die conform is met de normen van het internationale recht en 
waarin voorts met nadruk wordt gewezen op de noodzaak van strikte 
naleving van het evenredigheidsbeginsel, 
anderzijds de Gemeenschap in de regionale visserij-organisaties waarvan 
zij lid is systematische actie onderneemt met het oog op vaststelling van 
protocollen inzake de bijzondere voorwaarden voor het gebruik van 
geweld, naar analogie van de bepalingen die kunnen voorkomen in de 
juridisch-adminstratieve stelsels van de beschaafde naties. 
IL2 Globaal schema voor de controle 
Ook op dit punt is het onderhandelingsresultaat niet volledig in overeenstemming 
met de door de Gemeenschap verdedigde standpunten. 
Het principe van stilzwijgende instemming met controle op de volle zee door een 
vaartuig onder een andere vlag dan het gecontroleerde vaartuig was voor de 
Gemeenschap alleen aanvaardbaar als er in de betrokken regionale visserij­
organisaties multilateraal een controleschema zou zijn aanvaard. 
In de ontwerp-overeenkomst is geen sprake van eén schema dat multilateraal in 
de betrokken visserij-organisaties is aanvaard. Naar aanleiding van de bezwaren 
van de Gemeenschap heeft de Conferentie echter een globaal controleschema 
vastgesteld dat bij aanhouding op de volle zee in ieder geval naleving van een 
minimum aan procedureregels waarborgt. Bovendien is erkend dat de 
voorschriften van de regionale organisaties voorrang hebben boven de procedures 
van de ontwerp-overeenkomst en die worden pas twee jaar na de aanvaarding van 
de overeenkomst van toepassing. 
De Gemeenschap zal die periode van twee jaardus moeten gebruiken om in de 
regionale visserij-organisaties waarvan zij lid is procedurevoorschriften vastgesteld 
te krijgen die zowel een doeltreffende uitvoering van de door die organisaties 
vastgestelde maatregelen voor beheer en instandhouding waarborgen als een reële 
bescherming van de individuele rechten van de vissers uit de Gemeenschap die 
vissen in de wateren waarvoor die organisaties de regels vaststellen. 
De Commissie zal bijgevolg voor elk van de organisaties waarvan de 
Gemeenschap lid is passende voorstellen bij de Raad indienen. Deze voorstellen 
zullen aangepast zijn aan de kenmerken van de visserij in de gebieden waarvoor 
die organisaties bevoegd zijn. 
II.3 Toepassing door de ontwikkelingslanden 
De specifieke vermelding met betrekking tot de ontwikkelingslanden is een 
vernieuwing ten opzichte van UNLOSC. 
Artikel 3, lid 3, laat deze landen de mogelijkheid om binnen hun exclusieve 
economische zones af te wijken van de strikte eisen van de overeenkomst ten 
aanzien van instandhouding en beheer. 
Als een ontwikkelingsland zich op deze uitzondering zou beroepen, zou het 
niettemin op grond van het algemene beginsel dat op passende wijze rekening 
moet worden gehouden met de rechten en verplichtingen van anderen ("due regard 
principle"), een minimum aan instandhoudingsmaatregelen moeten nemen om 
10 
ervoor te zorgen dat de instandhoudingsmaatregelen van de staten die in de 
aangrenzende volle zee vissen niet worden ontkracht. 
De andere bepalingen in de Overeenkomst die betrekking hebben op de 
ontwikkelingslanden en die voorkomen in deel VII betreffen hoofdzakelijk 
beleidslijnen die de Gemeenschap normaliter volgt bij de steun die zij 
ontwikkelingslanden geeft voor de visserijsector. 
III. Deel III - Bevoegdheden 
1. Bij de voorbereiding van de Conferentie van de Verenigde Naties over 
grensoverschrijdende en over grote afstanden trekkende visbestanden, hebben de 
Commissie en de LidrStaten er de voorkeur aan gegeven niet een vruchteloze, tot 
botsingen leidende discussie over de bevoegdheden te beginnen op een ogenblik 
waarop de Gemeenschap zich in de verschillende zittingen van de Conferentie 
diende bezig te houden met feitelijke problemen. Daardoor hebben de Commissie 
en de Lid-Staten zich kunnen concentreren op het uitwerken van een 
gemeenschappelijk standpunt om zo te zorgen voor een maximum aan efficiency, 
samenhang en eenheid in het optreden van de Gemeenschap op de Conferentie. 
De kwestie van de verdeling van de bevoegdheden is aan de orde gesteld bij de 
herziening van de onderhandelingsrichtsnoeren met het oog op de laatste zitting 
van de Conferentie in augustus 1995. De Groep externe betrekkingen op 
visserij gebied heeft in zijn vergadering van 30.5.1995 de Juridische Dienst van de 
Raad gevraagd om een schriftelijk advies uit te brengen over de verdeling van de 
bevoegdheden tussen de EG en haar Lid-Staten voor wat betreft de ondertekening 
en het sluiten van de ontwerp-overeenkomst van New York en daarbij uit te gaan 
van de ontwerp-tekst na de vijfde zitting van de Conferentie. De Juridische Dienst 
van de Raad geeft in het advies van 26 juni 1995 als zijn oordeel dat, uit hoofde 
van het gemeenschappelijk visserijbeleid, de ontwerp-overeenkomst in zijn 
totaliteit onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap valt en dat de 
slotbepalingen van de Overeenkomst aangepast zouden moeten worden om 
daarmee rekening te houden.Dit standpunt ondersteunt de opvatting over de 
exclusieve bevoegdheid die de Commissie in die situaties al sinds altijd heeft 
verdedigd. 
Niettemin heeft de Raad er zijn besluit van 13 juli 1995, waarbij de Commissie 
werd gemachtigd tot onderhandelingen in het kader van de Conferentie van 
New York (document nr. 8819/95 PECHE 289). nadrukkelijk op gewezen dat de 
herziene richtsnoeren voor de onderhandelingen geen standpunt inhielden over de 
kwestie van de eventuele verdeling van de bevoegdheden tussen de EG en haar 
Lid-Staten over de materie zoals geregeld in de ontwerptekst na de vijfde zitting 
van de Conferentie. 
De Commissie heeft er harerzijds in haar verklaring in het COREPER van 
30 juni 1995 trouwens op gewezen dat het besluit van de Raad om geen uitsluitsel 
te geven over de competentiekwestie inhoudt dat de Commissie wat dit punt 
betreft in de onderhandelingen neutrale slotbepalingen kan accepteren. 
2. Tegen deze achtergrond heeft de Commissie slotbepalingen geaccepteerd waarin 
de competentiekwestie open blijft. Artikel 47 van de Overeenkomst voorziet in 
mogelijkheden voor toetreding van de Gemeenschap volgens de twee denkbare 
eventualiteiten, d.w.z. de gemengde bevoegdheid (artikel 47, lid 1) of de 
exclusieve bevoegdheid (artikel 47, lid 2). 
3. Nu moet een beslissing worden genomen over de bevoegdheidskwestie. De 
Commissie is van mening dat deze Overeenkomst uitsluitend tot de bevoegdheid 
van de Gemeenschap behoort (cf. bijlage II). 
Bijgevolg kan alleen de EG de Overeenkomst ondertekenen en ertoe toetreden 
overeenkomstig artikel 47, lid 2, daarvan. 
12 
CONCLUSIE 
De Overeenkomst van New York is het resultaat van een lang en moeilijk 
onderhandelingsproces. De staten die aan .de Conferentie hebben deelgenomen, hadden 
op de meeste gebieden uiteenlopende belangen en tegenstrijdige doelstellingen, wat 
trouwens tot uiting komt in de moeizaam opgestelde bepalingen van de Overeenkomst. 
De Europese Gemeenschap was bij de Conferentie in eenv minderheidspositie, met name 
toen de Verenigde Staten vanaf de vierde zitting een ander standpunt zijn gaan innemen. 
De Europese Gemeenschap heeft in deze moeilijke context meegewerkt aan 
onderhandelingen die hebben geleid tot een eindtekst die weliswaar problemen geeft, 
maar ook nuttige en positieve aspecten heeft. 
Nu de Overeenkomst door de Conferentie zonder hoofdelijke stemming is aangenomen, 
heeft de Europese Gemeenschap de keuze uit drie opties : 
Volledige afwijzing van de Overeenkomst : De EG weigert de Overeenkomst te 
ondertekenen en te ratificeren, omdat zij deze slecht en onevenwichtig vindt. De 
belangrijkste consequentie hiervan zou zijn dat de EG zich internationaal isoleert. 
De EG zou buiten de toekomstige ontwikkelingen in het internationale 
visserijrecht komen te staan en zou op politiek vlak ernstige moeilijkheden krijgen 
wat betreft haar bilaterale betrekkingen met landen als de Verenigde Staten, 
Canada, Noorwegen, Argentinië, de andere staten in Latijns-Amerika, de staten 
aan de Stille Oceaan, en talrijke ontwikkelingslanden die voorstander zijn van de 
Overeenkomst. Zelfs al zou de Gemeenschap geen partij zijn bij deze 
Overeenkomst en hoewel men zich tegenover haar dan juridisch niet op deze 
overeenkomst zal kunnen beroepen, toch zal deze Overeenkomst het internationale 
recht zijn dat wordt erkend door een grote meerderheid van de internationale 
gemeenschap. 
Ondertekening van de Overeenkomst met indiening van een verklaring dat 
ratificatie pas mogelijk zal zijn na verbeteringen in de tekst. 
Deze aanpak zou meebrengen dat getracht moet worden om tot 
heronderhandelingen over de Overeenkomst te komen. Dat zal zeker niet mogelijk 
zijn, en als het toch zo zou zijn. zou het meebrengen dat de Gemeenschap in nog 
moeilijker en ongunstiger omstandigheden zou moeten onderhandelen met 
twijfelachtige vooruitzichten wat betreft de resultaten. De EG zou ervan 
beschuldigd worden het globale evenwicht van de tekst, dat is gebaseerd op zeer 
broze compromissen waaraan ze zelf heeft meegewerkt, in gevaar te brengen: 
Heropening van de besprekingen lijkt een zeer onwaarschijnlijke mogelijkheid en 
zou niet noodzakelijkerwijs tot een beter resultaat leiden. 
Ondertekening van de Overeenkomst met toevoeging van een 
interpretatieverklaring wat betreft de moeilijke punten voor de EG (gebruik van 
geweld - jurisdictie van de vlaggestaat op de volle zee). De Overeenkomst zal pas 
later worden geratificeerd. 
Dit is de optie met waarschijnlijk politiek de gunstigste kosten-/batenverhouding 
en het is dus de optie die de Commissie dient voor te stellen. Met deze optie zou 
internationaal isolement worden vermeden en zou de Gemeenschap : 
a) actief kunnen deelnemen aan de uitvoering van de Overeenkomst via de 
regionale organisaties en zodoende die uitvoering kunnen controleren, 
b) actief kunnen deelnemen aan eventuele procedures voor het regelen van 
geschillen en aan de ontwikkeling van de jurisprudentie, 
c) haar imago als voorstander van een verantwoorde visserij kunnen 
versterken, naar analogie van het optreden van de Gemeenschap in de 
FAO bij het opstellen van de Gedragscode. 
e) bilaterale moeilijkheden kunnen vermijden met onze belangrijkste partners, 
die voorstander zijn van de Overeenkomst van New York. 
14 
BIJLAGE I 
Technische evaluatie van de Overeenkomst 
1. Het mandaat voor deze Conferentie, dat is vastgesteld in Resolutie nr. 47/192 van 
de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 22 december 1991, 
omvatte onder andere dat de Conferentie efficiënte toepassing zou moeten 
bevorderen van de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake 
het recht van de zee, die betrekking hebben op grensoverschrijdende en over grote 
afstanden trekkende visbestanden en dat de werkzaamheden en de resultaten van 
de Conferentie volstrekt in overeenstemming 'dienden te zijn met de relevante 
bepalingen van genoemd Verdrag (hierna "UNLOSC" genoemd). 
Al uit de titel van de tekst van de Overeenkomst die tijdens de slotvergadering 
van de Conferentie op 4 augustus 1995 zonder hoofdelijke stemming is aanvaard 
(hierna "TNY" genoemd), blijkt dat de Overeenkomst moet worden gezien als een 
juridisch inslrumenl dat specifiek betrekking heeft op de uilvoering van de ter 
zake relevante bepalingen van UNLOSC. Bovendien is in artikel 4 van TNY 
. bepaald dat geen enkele bepaling van TNY afbreuk doet aan de rechten, de 
jurisdictie en de verplichtingen van de staten op grond van een UNLOSC en dat 
TNY wordt geïnterpreteerd en toegepast in het kader van UNLOSC en op een 
wijze die verenigbaar is met dat Verdrag. Een en ander bewijst duidelijk dat TNY 
past binnen een juridische hiërarchie waarbij UNLOSC op de eerste en TNY op 
de tweede plaats komt. TNY moet dus worden geïnterpreteerd en toegepast in het 
licht van UNLOSC en niet omgekeerd. Toch zal zeker geprobeerd worden om te 
zeggen dat in TNY de echte bedoelingen van UNLOSC blijken of om te 
bewerkstelligen dat TNY hiërarchisch op hetzelfde niveau komt als UNLOSC. 
Hoewel niet kan worden ontkend dat TNY bedoeld is om een aantal bepalingen 
op visserijgebied van UNLOSC te precisereri, ligt het toch voor de hand dat TNY 
niet tegen de letter en de geest van een UNLOSC kan ingaan. Deze interpretatie 
wordt gesteund door artikel 311 van UNLOSC' op grond waarvan geen 
overeenkomsten mogen worden gesloten waarvan de bepalingen strijdig zijn met 
de grondbeginselen van UNLOSC. Deze interpretatie vloeit trouwens ook voort 
uit het feit dat TNY, anders dan de Overeenkomst over deel XI van UNLOSC, 
niet is opgezet als een integrerend deel van UNLOSC. 
2. De artikelen 5, 6 en 7 van TNY geven de fundamentele bepalingen inzake 
onderling compatibele maatregelen voor een doeltreffende instandhouding van de 
betrokken visbestanden in de wateren onder nationale jurisdictie van de kuststaten 
enerzijds en de wateren van de volle zee anderzijds. 
Artikel 5 van de TNY geeft de algemene beginselen voor de instandhouding van 
de visbestanden, die voor de kuststaten reeds zijn vastgesteld in artikel 61 van 
UNLOSC en voor de staten die vissen op de volle zee in artikel 119 daarvan. In 
dit artikel zijn ook de beginselen opgenomen die resulteren uit ontwikkelingen na 
UNLOSC, namelijk "Agenda 21". 
15 
Artikel 6 van de rfNY, dat betrekking heeft op de preventieve aanpak, brengt een 
aantal vernieuwingen. Wel is er in bepaald dat de op een preventieve aanpak 
gebaseerde maatregelen moeten worden herzien in hel licht van nieuwe 
wetenschappelijke gegevens. 
Daarmee brengt deze bepaling een bevestiging van het in de artikelen 61 en 119 
van UNLOSC vermelde principe dat de instandhoudingsmaatregelen moeten 
worden gebaseerd op de meest betrouwbare wetenschappelijke gegevens. Lid 7 
van artikel 6 van de TNY, dat voorziet in spoedmaatregelen, is gesteld in neutrale 
termen, waarvan niet kan worden gezegd dat ze speciale rechten geven aan de 
kuststaat. 
In artikel 7 van TNY, dat gaat over de onderlinge verenigbaarheid 
(compatibiliteit) van de instandhoudingsmaatregelen die respectievelijk moeten 
worden genomen binnen de zones onder jurisdictie van de kuststaten en voor de 
wateren in volle zee, wordt in lid 1 nogmaals bevestigd dat de kuststaten binnen 
hun zone soevereine rechten hebben en dat alle staten het recht hebben om op de 
volle zee te vissen. Artikel 7, lid 2, a), dat in grote mate overeenkomt met de 
redactie die de Gemeenschap tijdens de laatste zitting van de onderhandelingen 
heeft voorgesteld en dat daardoor correspondeert met een van de prioriteiten die 
de Raad op 15 juni 1995 had vastgesteld, nl. dat voor meer evenwicht diende te 
worden gezorgd dan in de eerdere tekst, lijkt meer accent te geven aan de 
maatregelen van de kuststaat. Dit lijkt in overeenstemming met artikel 116 van 
UNLOSC waarin wordt gezegd dat liet recht om de visserij op de volle zee uit te 
oefenen geldt onder inachtneming (in het Engels "subject to") van onder andere, 
de rechten en plichten alsmede de belangen van kuststaten. Dat is echter slechts 
één element onder andere elementen waarmee rekening moet worden gehouden 
en die andere elementen zijn bij voorbeeld de instandhoudingsmaatregelen van de 
regionale visserij-organisaties en de biologische eenheid van de betrokken 
bestanden (deze elementen zijn ook op aandringen van de Gemeenschap in de 
tekst opgenomen). Daarom verplicht deze bepaling de andere staten niet echt om 
zich te conformeren aan de maatregelen van de kuststaat. De evenwichtigheid van 
de betrokken bepaling blijkt ook uit het feit dat er verder geen bepaling is 
opgenomen op grond waarvan de rechterlijke instantie waarop een beroep wordt 
gedaan als de betrokken staten niet in staat zijn tot overeenstemming te komen 
over compatibele maatregelen, verplicht is bij het uitvaardigen van 
instandhoudingsmaatregelen uitsluitend uit te gaan van de 
instandhoudingsmaatregelen van de kuststaat. Al bij de derde Conferentie van de 
Verenigde Naties over het zeerecht hadden Argentinië en Canada om opneming 
van een dergelijke bepaling gevraagd. De bepalingen van artikel 7, lid 4 en lid 5, 
waarborgen echter een objectieve procedure, 
Er blijft echter een probleem met betrekking tot de draagwijdte die de in artikel 3, 
lid 2, van TNY voorkomende woorden "mutatis mutandis" hebben voor de dooi­
de kuststaat te nemen instandhoudingsmaatregelen. Als het alleen maar gaat om 
een andere manier om het verschil qua jurisdictie aan te geven tussen de regeling 
die van toepassing is in de wateren onder nationale jurisdictie van de kuststaten 
enerzijds en in de wateren onder het stelsel van de volle zee anderzijds, lijkt deze 
bepaling geen moeilijkheden te kunnen geven, maar belet zij wel alle controle op 
de maatregelen die in het kader van internationale jurisdictie voor de EEZ zijn 
vastgesteld. 
In de bepalingen van TNY wordt nadrukkelijk gewezen op nauwere samenwerking 
voor een doeltreffende instandhouding van de betrokken visbestanden. Als 
instrument voor samenwerking is een verplichting aangegeven om hetzij toe te 
treden tot de regionale visserij-organisaties, hetzij te aanvaarden om de door deze 
organisaties vastgestelde instandhoudingsmaatregelen toe te passen. Het feit dat 
een staat aanvaardt om dergelijke maatregelen toe te passen impliceert 
vanzelfsprekend dat er een mate van onderhandelingen is en betekent dus niet een 
automatische conformering aan de betrokken instandhoudingsmaatregelen. In die 
zin wordt met deze redactie van de tekst niet geraakt aan de traditionele vrijheid 
van visserij op volle zee. Verder bevat artikel 8, lid 3. van de TNY het beginsel 
dat de regionale visserij-organisaties moeten openstaan voor alle belanghebbenden 
en dat beginsel vormt in deze samenhang een noodzakelijk complement op de 
andere bepalingen. Ook dat was een punt dat door de Visserijraad van 
15 juni 1995 als essentieel is aangemerkt en ook op dit punt is aan de wens van 
de Gemeenschap voldaan. Daardoor wordt aan staten met een reëel belang bij de 
betrokken visserij de mogelijkheid gegeven om hun plicht tot samenwerking naar 
behoren te vervullen. Artikel 8, lid 4, van TNY ontzegt staten die niet in de 
aangegeven zin willen samenwerken de toegang tot de betrokken visbestanden. 
In dat verband zij erop gewezen dat al in het kader van het huidige rechtsstelsel 
is bepaald dat voor staten die nieuwkomers zijn in een tak van visserij op de volle 
zee het "due regard"-beginsel prioriteit voor gevestigde visserij ten opzichte van 
nieuwe visserij inhoudt, wat met name bij schaarser worden van het betrokken 
visbestand bijgevolg toegangsbeperkingen voor zo'n nieuwe visserijstaat 
meebrengt. In die zin gaan de bepalingen in artikel 8. lid 4. van TNY dus zeker 
even ver als de reeds bestaande regeling. 
Wat artikel 1 Ie) van TNY betreft, waar, met betrekking tot nieuwkomers, is 
bepaald dat onder andere rekening moet worden gehouden met de behoeften van 
de kuststaten waarvan de economie buitengewoon afhankelijk is van de exploitatie 
van de biologische rijkdommen in zee, zij erop gewezen dat het ook hier slechts 
gaat om een factor die in aanmerking moet worden genomen naast andere 
factoren. Ook gaat het niet om een factor met prioriteit. Deze bepaling geeft dus 
geen preferentieel recht aan de betrokken kuststaten. 
Artikel 16 van TNY, dat gaat over de situatie waarin een gedeelte van de volle 
zee volledig omgeven is door de exclusieve zone van één enkele Lid-Staat ("de 
enclaves"), is letterlijk gelezen neutraal gesteld. Het betreft echter een situatie 
waarin het buitengewoon belangrijk is dat de instandhoudingsmaatregelen voor de 
betrokken gebieden compatibel zijn. Bij vergelijking van artikel 16 met het 
bepaalde in artikel 7 blijkt echter dat in het kader van artikel 16 bijzondere 
betekenis wordt toegekend aan de maatregelen van de betrokken kuststaat. 
Aangezien het hier om een volstrekt specifiek geval gaat. bevestigt deze bepaling 
echter tegelijk ook het algemene beginsel dat de compatibiliteit in normale 
situaties in beide richtingen moet gelden. 
Als complement van de vrijheid van de volle zee geeft artikel 92 van UNLOSC 
de vlaggestaat voor de volle zee exclusieve rechtsmacht over de vaartuigen die 
'zijn vlag voeren. Deze jurisdictie van de vlaggestaat is exclusief in die zin dat 
in de gebieden van de zeeën waarvoor het stelsel van de volle zee geldt ieder 
ingrijpen van een andere staat verboden is en de jurisdictie van de vlaggestaat ook 
voorrang heeft boven de personele jurisdictie van de staat waaruit de bemanning 
afkomstig is. Artikel 92, lid 1, van UNLOSC bepaalt dat dit principe alleen niet 
van toepassing is in bijzondere gevallen waarin uitdrukkelijk is voorzien in 
internationale verdragen of in UNLOSC zelf. Een uitzondering op het beginsel 
van exclusieve jurisdictie is dus niet strijdig met UNLOSC. 
Op grond daarvan zijn al een aantal uitzonderingen vastgesteld met betrekking tot 
piraterij, vervoer van slaven of uitzendingen vanaf de volle zee waarvoor geen 
machtiging is verleend. Voor die gevallen voorziet UNLOSC niet alleen in 
overdracht van het recht van ingrijpen aan een andere staat dan de vlaggestaat. 
maar ook in het recht voor de optredende staat om sancties te nemen ten aanzien 
van de personen aan boord van de betrokken schepen. Ook is het mogelijk 
gebleken om uitgaande van de artikelen 92, lid 1, en 110 van UNLOSC 
regelingen voor gezamenlijke internationale inspectie vast te stellen. Op diezelfde 
grondslag sluiten staten vrij vaak verdragen over controle op vissersvaartuigen van 
partners. Enkele voorbeelden in de visserijsector zijn de Visserij o vereenkomst 
van 1987 tussen de eilandstaten in de Stille Oceaan en de Verenigde Staten die 
voorziet in verdergaande maatregelen dan inspectie, de "Bering Sea Agreement" 
van 1994 waarbij het begrip "continued boarding" (conservatoir toezicht door de 
inspecterende staat tot constatering van de feiten door de vlaggestaat) is ontstaan 
en tenslotte ook de Overeenkomst tussen de Gemeenschap , en Canada tot 
intensivering van de controle in de wateren van de NAFO. 
In de bepalingen van de TNY wordt ervan uitgegaan dat voor een efficiënte 
regeling voor de instandhouding onvermijdelijk een efficiënte regeling nodig is die 
waarborgt dat de instandhoudingsmaatregelen worden nageleefd. Als 
doeltreffende instandhouding het uitgangspunt is, valt moeilijk iets in te brengen 
tegen de noodzaak van verscherpie controleregelingen voor het geval de 
vlaggestaat hetzij niet in staat is, hetzij van slechte wil blijkt om ten opzichte van 
zijn vissersvaartuigen de vereiste controlemaatregelen te nemen en dus om zijn 
verantwoordelijkheid als vlaggestaat naar behoren na te komen. 
In die situatie zijn er wat betreft de aanvaarding van het in de artikelen 21 en 22 
van de TNY aangegeven schema voor de • controle nauwelijks juridische 
problemen, aangezien het internationale recht de staten alle vrijheid laat om via 
internationale verdragen bevoegdheden van de vlaggestaat over te dragen. Het 
gaat meer om een kwestie van opportuniteit. 
Een van de prioriteiten die de Raad op 15.06.1995 heeft aangegeven, is dat met 
inachtneming van het internationale recht onder alle omstandigheden de jurisdictie 
van de vlaggestaat behouden zou moeten blijven. In dit verband zij erop gewezen 
dat in het in artikel 21 van TNY vastgelegde schema de vlaggestaat, voor de fases 
na de inspectie, het gezag over zijn vaartuigen behoudt. Hel is hamelijk aan de 
vlaggestaat om op verzoek van de inspecterende staat de vervolgmaatregelen te 
nemen die hij nodig acht. De vlaggestaat kan aan zijn toestemming tot optreden 
voorwaarden verbinden en op die manier beperkingen stellen aan het optreden van 
de inspecterende staat. De vlaggestaat kan in elk stadium het gezag over het 
vissersvaartuig weer overnemen. De juridische vervolging tenslotte valt in ieder 
geval onder de bevoegdheid van de vlaggestaat. De mogelijkheid voorwaarden aan 
de inspecterende staat op te leggen is buitengewoon'belangrijk omdat het beginsel, 
van bijzondere toestemming van de vlaggestaat wordt ingevoerd. Uit het feit dat 
de vlaggestaat bevoegd blijft voor de juridische vervolging blijkt duidelijk dat het 
voorgestelde schema minder ver gaat dan de mogelijkheden die bij voorbeeld op 
grond van artikel 109 van UNLOSC gelden met betrekking tot uitzendingen vanaf 
de volle zee waarvoor geen machtiging is verleend. 
Anderzijds is het waar dat artikel 21 niet duidelijk genoeg is over de wijze waarop 
de vlaggestaat het gezag over het vissersvaartuig weer overneemt. Daarom zou 
de EG een interpretatie verklaring moeten neerleggen (cf. bijlage A van de 
mededeling). 
De vlaggestaat kan zich er niet toe beperken alleen formeel aan te geven dat hij 
zijn jurisdictie over zijn vaartuig wil uitoefenen. Artikel 21 van de TNY houdt 
voor de vlaggestaat de verplichting in om in dat geval effectief een onderzoek in 
te stellen op het vaartuig en zo nodig dwangmaatregelen ten aanzien van dat 
vaartuig te nemen. 
Als dé vlaggestaat, na formeel te hebben verklaard zijn jurisdictie over zijn 
vaartuig te willen uitvoeren, toch niet in actie komt. geeft dat een andere staat 
echter toch geen enkel recht om unilateraal te bepalen of de vlaggestaat heeft 
voldaan aan zijn verplichtingen zoals geformuleerd in artikel 19 van TNY. Op 
ieder geschil daarover zijn de procedures voor de regeling van geschillen van 
toepassing. 
Op grond van het voorgaande kan dus het volgende worden gezegd : De 
bepalingen van TNY doen geen albreuk aan het in UNLOSC vastgelegde beginsel 
dat de nationale jurisdictie van de kuststaten niet verder reikt dan 200 zeemijl. 
TNY bevat geen enkele bepaling op grond waarvan kan worden gezegd dat de 
kuststaten louter vanwege dat feit preferentiële of bijzondere rechten hebben om 
unilateraal instandhoudingsmaatregelen op te leggen voor de wateren buiten hun 
eigen wateren. Integendeel TNY bevestigt dat de kuststalen binnen hun eigen 
wateren geen absolute soevereiniteit bezitten zonder juridische verplichtingen, met 
name op het gebied van instandhouding en beheer van de visbestanden. 
In overeenstemming met UNLOSC bevestigt TNY dat op de volle zee niet 
onbeperkt mag worden gevist, maar dat bij die visserij rekening moet worden 
gehouden met de gelijke rechten van de andere staten en de regels voor een 
efficiënte instandhouding van de visbestanden waarop wordt gevist. 
19 
UNLOSC laat toe om in passende gevallen en via internationale overeenkomsten 
beperkingen te stellen aan het beginsel van de exclusieve jurisdictie van de 
vlaggestaat op de volle zee. Het in de artikelen 21 en 22 van-TNY geformuleerde 
(subsidiaire) controleschema tast deze jurisdictie niet fundamenteel aan. Er wordt 
aan andere leden van regionale organisaties toegestaan over te gaan tot de 
incidentele inspecties die nodig zijn om de bescherming van.de visbestanden te 
waarborgen, terwijl tegelijk misbruik wordt uitgesloten wanneer te goeder trouw 
(artikel 300 van UNLOSC) tot die inspecties wordt overgegaan. 
20 
BIJLAGE II 
Uitvoering van de bevoegdheden van de Gemeenschap 
1. Exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap met betrekking tot de 
instandhouding en het beheer van de visbestanden. 
De exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap met betrekking tot het beheer 
en de instandhouding van de visbestanden, die is gebaseerd op artikel 43 van het 
EG-Verdrag en artikel }Q2 van de Akte van Toetreding van 1972, is erkend door* 
het Hof van Justitie. Uit een constante jurisprudentie (zie de arresten van 
14 juli 1976, Kramer, 3/76, 4/76 en 6/76, Jurisprudentie, blz. 1279; van 
16 februari 1978, Commissie/Ierland, 61/77, Jurisprudentie, blz. 417; van 
25 juli 1991, Commissie/Spanje, C-258/89, Jurisprudentie blz. 1-3977 en van 
24 november 1992, Poulsen en Diva Navigation. C-286/90. Jurisprudentie 
blz. 1-6019) blijkt dat de Gemeenschap wat betreft de volle zee voor de 
aangelegenheden die onder haar bevoegdheden vallen dezelfde verordenende 
bevoegdheid heeft die volgens het internationale recht aan tic vlaggestaat of staat 
van registratie van het vaartuig toekomt. 
In zijn arrest van 24 november 1993 in de zaak C-405/92 (Etablissement Mondiet 
SA contre S.a.r.l. Armement Islais, Ree. 1993, p. 6166) heeft het Hof van Justitie 
van de Europese Gemeenschappen voor recht verklaard dat de Gemeenschap de 
bevoegdheid heeft om ten aanzien van vaartuigen die de vlag voeren van een 
Lid-Staat of die in een Lid-Staat zijn geregistreerd maatregelen vast te stellen met 
het oog op de instandhouding van de visbestanden in de volle zee. 
De vraag is of de Overeenkomst van New York in het licht van de jurisprudentie 
van het Hof van Justitie onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap 
valt. 
2. Ontwerp-overeenkomst over de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van 
de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die 
betrekking hebben op de instandhouding en het beheer van de visbestanden die 
zich verplaatsen in een gebied dat zich uitstrekt zowel binnen de exclusieve 
economische zone als daarbuiten, alsmede van de over grote afstanden trekkende 
visbestanden. 
Het voorwerp en het doel van de Overeenkomst zijn vermeld in de preambule en 
in artikel 2. 
Artikel 2 bepaalt dat de Overeenkomst' erop gericht is om via doeltreffende 
toepassing van de relevante bepalingen van UNLOSC te zorgen voor de 
instandhouding op lange termijn en duurzame exploitatie van grensoverschrijdende 
visbestanden en over grote afstanden trekkende visbestanden. Dezelfde 
doelstelling wordt vermeld in de tweede overweging van de preambule. 
21 
Deel II van de Overeenkomst (de artikelen 5, 6 en 7) bevat de fundamentele 
bepalingen inzake de maatregelen die, op wetenschappelijke grondslag, in het 
kader van instandhouding en beheer moeten worden genomen voor de 
levensvatbaarheid en de optimale exploitatie van de visbestanden. Daarbij moet 
ook, overeenkomstig artikel 6, een preventieve aanpak worden gevolgd. Partijen 
zijn ook verplicht om ervoor te zorgen dat de instandhoudings- en 
beheersmaatregelen voor de volle zee en de instandhoudings- en 
beheersmaatregelen voorde zones onder nationale jurisdictie compatibel zijn. Met 
het oog daarop dienen de partijen zich te houden aan de in artikel 7 vermelde 
verplichtingen. 
Het is duidelijk dal zowel het doel als de bepalingen van deel II inzake de 
instandhouding en hel beheer van de visbestanden .waarover dit document gaat, 
uitsluitend onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen. 
Vervolgens voorziet de Overeenkomst in de middelen, methodes en regelingen om 
het in artikel 2 geformuleerde doel te bereiken. 
Het betreft de regelingen voor internationale samenwerking (bij voorbeeld 
instanties en afspraken voor het beheer van de visserij op subregionaal en 
regionaal vlak, de functies en de structuur daarvan, het verzamelen en verstrekken 
van gegevens en de samenwerking voor wetenschappelijk onderzoek), 
verplichtingen van de staten die geen lid zijn en die niet deelnemen aan de 
regionale organisaties, de door de havenstaat te nemen maatregelen, de 
mogelijkheden voor deelneming van de ontwikkelingslanden aan de uitvoering van 
de Overeenkomst, de procedures voor regeling van geschillen, de 
vrijwaringsclausules en de slotbepalingen. 
De Overeenkomst valt in zijn totaliteit onder de exclusieve bevoegdheid van de 
Gemeenschap, als de bovengenoemde delen van de Overeenkomst van accessoire 
betekenis zijn ten opzichte van het hoofddoel of als ze onder het 
gemeenschappelijk visserijbeleid vallen. 
De delen III en IV (de artikelen 8 tot en met 17) betreffen de internationale 
samenwerking op visserij gebied van de partijen bij de Overeenkomst. Die 
samenwerking, die moet zorgen voor een zo'ruim mogelijke toepassing van de 
instandhoudings- en beheersmaatregelen waarvan sprake in de artikelen 3 tot en 
met 7, valt ook onder het gemeenschappelijk visserijbeleid. 
Om die reden is de Gemeenschap lid van tal van regionale en subregionale 
visserij-organisaties. De Gemeenschap is bij voorbeeld lid van de NAFO, de 
NEAFC, de Visserijcommissie voor de Oostzee, en voert zelfstandig » de 
verplichtingen op grond van die Overeenkomsten uit. De Gemeenschap heeft ook 
tal van visserij-overeenkomsten gesloten met derde landen en daarin zijn diverse 
soorten verplichtingen opgenomen, zoals technische en wetenschappelijke 
samenwerking, steun voor de opleiding van vissers uit de ontwikkelingslanden. De 
Gemeenschap heeft met Argentinië een zogenaamd akkoord van de tweede 
generatie gesloten, met onder andere bepalingen over de oprichting van joint 
» 22 
ventures, enz. In het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid is dus 
herhaalde malen erkend dat de Gemeenschap exclusieve bevoegdheid heeft, ook 
met betrekking tot Overeenkomsten met een meervoudige en Complexe inhoud. 
In de artikelen 18 lol en met 23 worden de middelen aangegeven die de 
Lid-Staten moeien loepassen voor deugdelijke uilvoering, van.de verbintenissen die 
zijn neergelegd in de artikelen 5 tot en met 7. Deze bepalingen betreffen de 
vlaggestaat die, volgens de regels van international publiekrecht, aansprakelijk is 
voor de vaartuigen die zijn vlag voeren. Deze artikelen betreffen niet het recht van 
de vlaggestaat als zodanig, voor welke materie vanzelfsprekend de Lid-Staten 
bevoegd zijn. 
De artikelen 18 tot en met 23 houden voor de vlaggestaat de verplichting in om 
de instrumenten waarover hij op grond van het internationale publiekrecht en zijn 
interne recht beschikt, te gebruiken om de in deze Overeenkomst 
overeengekomen maatregelen uit te voeren. 
Er zij aan herinnerd dat het zo kan zijn dat de Lid-Stalen administratief en in de 
praktijk uitvoering moeten geven (d.w.z. ook de controlemaatregelen en de 
administratieve sancties voor overtredingen) aan de verbintenissen die de 
Gemeenschap op grond van communautaire bevoegdheden in het kader van een 
internationale Overeenkomst is aangegaan. Dit is een gebruikelijk verschijnsel in 
de rechtsorde van de Gemeenschap (zie met name artikel 228. lid 7, van het 
Verdrag) en het is niet van invloed voor de bevoegdheid van de Gemeenschap om 
een internationale Overeenkomst aan te gaan. Voor hei sluiten van een 
internationale Overeenkomst is immers uitsluitend de wetgevende bevoegdheid 
van belang, en niet de bevoegdheid inzake administratieve uitvoering (cf. Advies 
2/91 van het Hof, punt 34). 
Meer in het bijzonder wat betreft de voorschriften voor de inspectie van 
vissersvaartuigen zij eraan herinnerd dat de Gemeenschap over die materie reeds 
internationale overeenkomsten heeft gesloten met bij voorbeeld de NAFO of 
Canada. Dit soort voorschriften zijn instrumenten voor de uitvoering van de 
instandhoudings- of beheersmaatregelen die een van de hoofddoelen kunnen zijn 
van overeenkomsten die de Gemeenschap sluit in hel kader van het 
gemeenschappelijk visserijbeleid. Volgens de constante jurisprudentie van het Hof 
omvat de bevoegdheid van de Gemeenschap om verordenend op te treden (bij 
voorbeeld artikel 43 van het Verdrag voor de gemeenschappelijke 
marktordeningen in de landbouwsector of het gemeenschappelijk visserijbeleid) 
ten aanzien van een materie immers tegelijk de bevoegdheid om aan de 
Lid-Staten de vaststelling van uitvoeringsmaatregelen op te leggen. Daaronder 
kunnen, voor zover nodig voor goede toepassing van de communautaire regels, 
controlemaatregelen en administratieve sancties begrepen zijn. 
Meer specifiek wat betreft de juridische vervolging en de sancties voor 
overtredingen (artikel 19, lid 2), en de onderlinge juridische bijstand tussen de 
partijen bij de Overeenkomst (artikel 20, lid 5), zij erop gewezen dat er een 
communautaire bevoegdheid geldt voor de toepassing van administratieve sancties 
(cf. arrest van 27 oktober 1992 in de zaak C-240/90 - Duitsland/Commissie). Wat 
23 
betreft de strafrechtelijke sancties en de onderlinge juridische bijstand 
(verstrekking van bewijsstukken aan de autoriteiten van andere 
overeenkomstsluitende partijen) zij er echter aan herinnerd dat de Lid-Staten op 
grond van het Verdrag verplicht zijn om dergelijke sancties in hun respectieve 
nationale wetgeving op te nemen, als die sancties nodig zijn om ervoor te zorgen 
dat het communautaire recht wordt nageleefd. Dat een dergelijke algemene 
verplichting bestaat, is erkend in de jurisprudentie van het Hof (cf. arresten van 
21 september 1989 in de zaak 68/88 - Commissie/Griekenland, 
Jurisprudentie 1989, blz. 2965; van 27 maart 1990 in de zaak C-9/89 -
Spanje/Raad, Jurisprudentie 1990, blz. 1-1381 (1-1412)) en in de 
wetgevingspraktijk van de Gemeenschap (cf. bij voorbeeld artikel 7, lid lb) van 
Verordening nr. 3842/86 van de Raad (PB nr. 357/1; artikel 31 en 32 van 
Verordening nr. 2847/93 van de Raad (PB nr. L 261/1)). Ook voor dit deel van 
de Overeenkomst behoeven de Lid-Slaten dus zelf geen partij te zijn, aangezien 
de betrokken bepaling niet verder gaat dan de hierboven aangegeven algemene 
verplichting van de Lid-Staten en dan de gebruikelijke bepalingen in de 
communautaire wetgeving. 
Dat artikel 21, leden 5, 6 en 7, inhoudt dat een vaartuig kan worden aangehouden 
en dat de staat die een inspectie heeft uitgevoerd en overtredingen van de 
Overeenkomst heeft geconstateerd eventueel het gezag over dat vaartuig 
overneemt, verandert niets aan die situatie. 
Om eventuele misverstanden uit de weg te ruimen, lijkt hel in dit verband nuttig 
om erop te wijzen dat de bevoegdheid van de Gemeenschap om verbintenissen ter 
zake aan te gaan geen afbreuk doet aan de bevoegdheid - en de plicht - van de 
Lid-Staten om in het door het communautaire recht vastgestelde kader de nodige 
algemene en specifieke toepassingsmaatregelen vast te stellen. In concrete 
gevallen zouden dus de autoriteiten van de vlaggestaat toestemming moeten geven 
voor een inspectie van een vaartuig onder hun vlag door autoriteiten van een 
andere nationaliteit of zouden zij die toestemming moeten weigeren. 
Wal betreft de artikelen inzake de regeling van de geschillen zij erop gewezen dat 
het Hof van Justitie bepaalt dat de bevoegdheid lot deelneming aan regelingen 
voor het beslechten van geschillen voortvloeit uit de bevoegdheid wat betreft de 
materiële bepalingen. Voorts is het beginsel dal de bijzaak de hoofdzaak volgt 
(accessorium sequitur principale) van toepassing ten aanzien van de artikelen 
waarin bepaalde uitvoeringsregels of specifieke punten worden geregeld, zoals 
artikel 12 met regels voor het verzamelen en het verstrekken van gegevens en 
voor de samenwerking op wetenschappelijk gebied, een en ander met het oog op 
de instandhouding en het beheer van de visbestanden. 
Wat betreft deel VII van de Overeenkomst "Behoeften van de 
ontwikkelingslanden" kan worden geconcludeerd dat de bepalingen in de 
artikelen 24-26 van accessoire aard zijn ten opzichte van hel hoofddoel van de 
Overeenkomst. De betrokken artikelen betreffen de middelen voor een effectieve 
deelneming van de ontwikkelingslanden aan de instandhouding op lange termijn 
en de duurzame exploitatie van de in dit document bedoelde visbestanden. 
wjMÊlMMMÊMmÊmÊmm 24 
De betrokken bepalingen zijn niet gericht op de economische ontwikkeling van 
de ontwikkelingslanden, maar betreffen vormen van samenwerking met deze 
stalen, die overigens tol op zekere hoogte ook voorkomen in bilaterale 
visserij-overeenkomsten van de EG met bij voorbeeld de ACS-staten. (Technische 
bijstand, scholing, financiering van programma's daartoe, enz.). 
25 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 591 def. 
DOCUMENTEN 
NL 03 11 
Catalogusnummer : CB-CO-95-636-NL-C 
ISBN 92-77-96701-3 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg