13.11.87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/3 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Tweede wijziging van het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 
77/62/EEG betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheids­
opdrachten voor leveringen, alsmede tot intrekking van sommige bepalingen van Richtlijn 
80/767/EEG (*) (2) (J) 
COM(87) 468 def. 
(Door de Commissie voorgesteld krachtens artikel 149, derde alinea, van het EEG-Verdrag op 
2 oktober 1987) 
(87/C 303/04) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
100A, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Co­
mité, 
Overwegende dat de Europese Raad herhaaldelijk heeft 
verklaard dat het noodzakelijk is één enkele interne markt 
tot stand te brengen; 
Overwegende dat het Witboek over de voltooiing van de 
interne markt een actieprogramma en een tijdschema be­
helst om de openstelling van overheidsopdrachten voor 
leveringen te verwezenlijken; 
Overwegende dat het verslag over de toepassing van de 
Richtlijnen 77/62/EEG (4) en 80/767/EEG (5) van de 
Raad, dat door de Commissie op 14 december 1984 aan 
de Raad is voorgelegd als antwoord op de resolutie van 
de Raad van 21 december 1976, de toepassing van deze 
richtlijnen en de uitlegging ervan bestreek; 
Overwegende dat de omstandigheden voor een daadwer­
kelijke open mededinging bij overheidsopdrachten voor 
leveringen tot ontwikkeling dienen te worden gebracht, 
en het profijt daarvan voor de economie, de begroting en 
het bedrijfsleven moet worden vergroot; 
Overwegende dat de omvang van de vrijstellingen per sec­
tor van de economische bedrijvigheid dient te worden be­
perkt en dat een tijdslimiet dient te worden vastgesteld voor 
de invoering van een Gemeenschapsregeling inzake over­
heidsopdrachten in deze sectoren; 
(') PB nr. C 173 van 11. 7. 1986, blz. 4. 
O PB nr. C 161 van 19. 6. 1987, blz. 10, 
(3) Wijzigingen zijn ^wnie/gedrukt. 
O PB nr. L 13 van 15. 1. 1977, blz. 1. 
O PB nr. L 215 van 18. 8. 1980, blz. 1. Overwegende dat duidelijker dient te worden aangegeven 
in hoeverre de defensiesector van het toepassingsgebied van 
deze richtlijn is uitgesloten, zulks door verwijzing naar de 
bepalingen van het EEG- Verdrag; 
Overwegende dat de genoemde richtlijnen moeten wor­
den aangepast om rekening te houden met de wijzigin­
gen in de GATT-Overeenkomst inzake overheidsop­
drachten, waartoe in december 1986 is besloten; 
Overwegende dat het wenselijk is de toepasselijke drempels, 
met inbegrip van de in GA 1 '1 -verband geldende drempel, 
in een enkele bepaling op te nemen; 
Overwegende dat de toepassing van de richtlijnen verbe­
tering en uitbreiding behoeft door de procedures en 
praktijken van het plaatsen van overheidsopdrachten 
voor leveringen doorzichtiger te maken en dat betere 
controle uitgeoefend moet kunnen worden op het nale­
ven van het verbod op beperkingen van het vrije verkeer 
van goederen dat aan deze richtlijnen ten grondslag ligt; 
Overwegende dat de openbare aanbestedingsprocedure 
het gunstigst is voor het scheppen van gelijke omstandig­
heden voor de deelneming aan overheidsopdrachten in 
alle Lid-Staten; ''dat deze procedure tot regel verheven 
moet worden en dat een met redenen omklede toelich­
ting vereist is en daarover een schriftelijke verklaring 
moet worden opgesteld indien een andere procedure 
wordt gevolgd; 
Overwegende dat het dienstig is een procedure van gun­
ning via onderhandelingen in te stellen, zoals deze in de 
praktijk in sommige Lid-Staten reeds bestaat om de on­
derhandse procedure in te perken, en dat het tevens aan­
gewezen is nader aan te geven in welke omstandigheden 
dringende noodzaak als reden kan worden aangevoerd 
en aan te geven over welke periode aanvullende leverin­
gen mogen plaatsvinden; 
Overwegende dat de gemeenschappelijke regels op tech­
nisch gebied moeten worden aangepast aan het nieuwe 
communautaire beleid inzake normalisatie en standaardi­
sering; 
Nr. C 303/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13.11.87 
Overwegende dat alle verrichtingen en procedures voor 
de behoeftevoorziening van de aanbestedende instanties 
doorzichtiger moeten worden gemaakt; dat de aankoop­
verrichtende overheidsdiensten daartoe hun aankooppro­
gramma bekend moeten maken door middel van voorin­
formatie op communautair niveau; dat aanbestedende 
diensten die buiten de vrije mededinging om een op­
dracht willen plaatsen dit voornemen op dezelfde wijze 
kenbaar moeten maken, zodat andere potentiële leveran­
ciers kunnen nagaan of zij voor deze opdracht belang­
stelling hebben en daarvan blijk kunnen geven, en dat 
ook alle relevante informatie over de omstandigheden 
waarin de verschillende opdrachten gegund zijn op de­
zelfde wijze openbaar moet worden gemaakt om op 
communautair vlak bij meer leveranciers belangstelling 
voor leveringen van de overheid te wekken en hen tot 
deelneming hieraan te stimuleren; 
Overwegende dat uiterste data moeten worden vastge­
steld om te voorkomen dat er vertraging ontstaat bij het 
doorgeven van vooraankondigingen en mededelingen 
over geplaatste opdrachten; 
Overwegende dat de termijnen voor de ontvangst van de 
verzoeken tot deelneming of van de offertes in het kader 
van overheidsopdrachten voor leveringen verlengd moe­
ten worden om de toegang voor en de deelneming van 
een ruimere kring van leveranciers te verbeteren en aan 
te moedigen; 
Overwegende dat het wenselijk is om nationale regelingen 
die zich richten op regionale ontwikkeling, in een commu­
nautair kader te plaatsen; 
Overwegende dat de Raad binnen een vast te stellen ter­
mijn een besluit zal nemen over het voorstel van de Com­
missie voor een richtlijn betreffende controle- en sanctie-
maatregelen ter verzekering van de naleving van de com­
munautaire richtlijnen inzake overheidsopdrachten; 
Overwegende dat het, in verband met de conclusies van 
genoemde vergaderingen van de Europese Raad en van 
het Witboek en rekening houdende met genoemd ver­
slag, dienstig is Richtlijn 77/62/EEG te wijzigen en een 
aantal bepalingen van Richtlijn 80/767/EEG in te trek­
ken, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
TITEL I 
Wijziging van Richtlijn 77/62/EEG 
Artikel 1 
Richtlijn 77/62/EEG wordt gewijzigd overeenkomstig 
de bepalingen van deze titel. 
Artikel 2 
Artikel 1, onder a), wordt als volgt gelezen: 
,,a) wordt onder „overheidsopdrachten voor leveringen" 
verstaan: schriftelijke overeenkomsten onder bezwa­rende titel die betrekking hebben op de aankoop, 
leasing, huur of huurkoop, met of zonder koopop­
tie, van produkten, gesloten tussen een leverancier 
(natuurlijke persoon of rechtspersoon) enerzijds, en 
een van de onder b) omschreven aanbestedende 
diensten anderzijds. De levering van de produkten 
kan daarnevens ook werkzaamheden voor het aan­
brengen en installeren insluiten.". 
Artikel 3 
Artikel 2, lid 2, wordt als volgt gelezen: 
„2. Onverminderd het bepaalde in lid 3, is deze 
richtlijn niet van toepassing op: 
a) overheidsopdrachten voor leveringen, gegund 
door aanbestedende diensten die vervoer over 
land, over het water of door de lucht verzorgen; 
b) overheidsopdrachten voor leveringen, gegund 
door aanbestedende diensten wier taak in hoofd­
zaak bestaat uit de produktie, het vervoer en de 
distributie van drinkwater en energie alsmede aan­
bestedende diensten die in hoofdzaak werkzaam 
zijn op het gebied van telecommunicatie.". 
Artikel 4 
In artikel 2 wordt na lid 2 een nieuw lid 3 ingevoegd: 
„3. De niet specifiek produktiegebonden aanschaffin­
gen van de overeenkomstig lid 2 uitgesloten sectoren 
vallen met onmiddellijke ingang onder de werking van 
deze richtlijn. 
Voor de overige aanschaffingen in die sectoren stelt de 
Raad op voorstel van de Commissie, en na advies van 
het Parlement, voor overheidsaanbestedingen in die sec­
toren een regeling tot volledige openstelling voor intra­
communautaire mededinging vast; bij gebreke daarvan 
geldt deze richtlijn uiterlijk op 1 juli 1990 tevens voor 
die sectoren in een daarvoor passende technisch aange­
paste vorm.". 
Artikel 2, lid 3, wordt artikel 2, lid 4. 
Artikel 5 
Een nieuw artikel 3 wordt ingevoegd. 
„Artikel 3 
Onverminderd het bepaalde in artikel 6, lid 1, is deze 
richtlijn van toepassing op alle produkten in de zin van 
artikel 1, onder a), met inbegrip van die welke zijn be­
grepen onder de contracten welke door aanbestedende 
diensten op defensiegebied worden gegund, doch met 
uitzondering van die bedoeld in artikel 223, lid 1, on­
der b), van het Verdrag.". 
13.11.87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/5 
Artikel 6 
Artikel 3 wordt artikel 4. Artikel 8 
Artikel 5 wordt artikel 6. Het wordt als volgt gelezen: 
Artikel 7 
Artikel 4 wordt artikel 5. Het wordt als volgt gelezen: 
„Artikel 5 
1. Voor het plaatsen van overheidsopdrachten 
voor leveringen maken de aanbestedende diensten 
gebruik van de openbare procedure. 
De bepalingen betreffende de openbare procedures in 
de zin van deze richtlijn zijn van toepassing op die 
nationale procedures waarbij alle belanghebbende le­
veranciers mogen inschrijven. 
2. In afwijking van lid 1 mogen de aanbestedende 
diensten een procedure van gunning toepassen waarbij 
alleen de aangezochte ondernemingen een offerte mogen 
doen (niet-openbare procedure) wanneer: 
— het evenwicht tussen de waarde van de opdracht en 
de procedurekosten anders niet kan worden gehand­
haafd; 
— wegens de specifieke aard van de te leveren produk-
ten deze slechts door één producent of door een be­
perkt aantal producenten kunnen worden vervaar­
digd. 
3. In afwijking van lid 1 mogen de aanbestedende 
diensten onder de in artikel 7 genoemde voorwaarden 
een procedure van gunning toepassen, waarbij over de 
gunning met één onderneming of met verscheidene on­
dernemingen mag worden onderhandeld (onderhande­
lingsprocedure of onderhandse gunning). 
4. De aanbestedende diensten stellen een schrifte­
lijk verslag op van elke opdracht die op basis van de 
niet-openbare procedure, van de procedure van gun­
ning via onderhandelingen en van de onderhandse 
procedure wordt geplaatst. Bij het opstellen van elk 
verslag vergewissen zij zich ervan dat daarin worden 
vermeld: de naam en het adres van de aanbestedende 
dienst, de waarde, de hoeveelheid en de aard van de 
aangekochte goederen alsmede het land van oor­
sprong, dat door het adres van de leverancier wordt 
bepaald; het aantal verzoeken tot deelneming, het aan­
tal gegadigden dat werd verzocht offerte te doen en in 
voorkomend geval het aantal gegadigden dat niet is uit­
gekozen en de redenen waarom zij niet zijn uitgekozen. 
Ten aanzien van de procedure van gunning via onder­
handelingen en de onderhandse procedure moeten in de 
verklaring tevens de in artikel 7 genoemde omstandig­
heden worden vermeld die de toepassing van die proce­
dures rechtvaardigen. Dit verslag wordt op verzoek 
van de Commissie medegedeeld.". „Artikel 6 
1. a) De titels II, III en IV alsmede artikel 7 zijn, 
met inachtneming van het in titel I en in artikel 
5 bepaalde, van toepassing op de overheidsop­
drachten voor leveringen 
— die overeenkomstig Richtlijn 80/767/EEG 
worden gegund door de in bijlage I bij die 
richtlijn genoemde aanbestedende diensten 
en waarvan het geraamde bedrag zonder 
BTW gelijk is aan of meer bedraagt dan 
139 000 Ecu, met uitzondering van de op­
drachten die worden gegund door de aan­
bestedende diensten op het gebied van de 
defensie, met betrekking tot de niet in bij­
lage II bij die richtlijn opgenomen produk-
ten; 
— die worden gegund door aanbestedende 
diensten in de zin van artikel 1 en waarvan 
de geraamde waarde zonder BTW gelijk is 
aan of meer bedraagt dan 200 000 Ecu, met 
uitzondering van die welke door de in bij­
lage I van Richtlijn 80/767/EEG genoemde 
aanbestedende diensten worden gegund; 
— die worden gegund door aanbestedende 
diensten op het gebied van defensie met be­
trekking tot produkten die niet in bijlage II 
bij Richtlijn 80/767/EEG zijn opgenomen, 
en waarvan de geraamde waarde zonder 
BTW gelijk is aan of meer bedraagt dan 
139 000 Ecu; 
b) de richtlijn is van toepassing op overheidsop­
drachten voor leveringen waarvan de geraamde 
waarde gelijk is aan of uitgaat boven de be­
trokken drempel op het tijdstip van de bekend­
making van de aankondiging overeenkomstig 
artikel 10, lid 2; 
c) de waarde van de drempels in nationale valuta 
en de drempel van de GATT-Overeenkomst, 
uitgedrukt in Ecu, worden om de twee jaar 
herzien, te rekenen vanaf 1 januari 1988. Deze 
waarden worden berekend op grond van de ge­
middelde dagelijkse waarden van de genoemde 
valuta in Ecu en van de Ecu in SDR over een 
periode van 24 maanden die eindigt op de laat­
ste dag van oktober onmiddellijk voorafgaande 
aan de eerste januari waarop de herziening 
plaatsvindt. De waarden worden in de eerste 
dagen van november bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschap­
pen; 
d) de voorschriften voor de berekening, bedoeld 
onder c), worden twee jaar na de eerste toe­
passing op initiatief van de Commissie onder-
Nr. C 303/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13.11.87 
zocht in het Raadgevend Comité inzake over­
heidsopdrachten. 
2. In het geval van opdrachten inzake de leasing, 
huur of huurkoop van produkten, wordt de geraamde 
waarde van de opdrachten berekend op de volgende 
grondslag: 
— indien het gaat om overeenkomsten met een vaste 
looptijd, dient de berekening gebaseerd te zijn op 
de totale waarde voor de gehele looptijd wanneer 
die twaalf maanden of minder bedraagt, dan wel op 
de totale waarde met inbegrip van de geraamde re­
siduwaarde wanneer de looptijd meer dan twaalf 
maanden bedraagt; 
— indien het gaat om overeenkomsten voor onbe­
paalde duur of indien er twijfel over de looptijd van 
de overeenkomsten kan bestaan, wordt de ge­
raamde waarde berekend door het maandelijks te 
betalen bedrag te vermenigvuldigen met 48. 
3. Indien het gaat om opdrachten die een zekere re­
gelmatigheid vertonen of bestemd zijn om gedurende 
een bepaalde periode te worden hernieuwd, moet voor 
de toepassing van lid 1 het gezamenlijke bedrag van 
alle tijdens het voorafgaande begrotingsjaar of tijdens 
de afgelopen twaalf maanden gesloten soortgelijke 
overeenkomsten — indien mogelijk gecorrigeerd op 
grond van verwachte wijzigingen in hoeveelheid of 
waarde gedurende de komende twaalf maanden — dan 
wel het geraamde gezamenlijke bedrag over de op de 
eerste levering volgende twaalf maanden, of over de 
contractperiode, indien deze langer duurt dan twaalf 
maanden, als grondslag worden genomen. De bereke*-
ningsmethode mag niet worden gekozen met het uit­
sluitende doel de toepassing van dit artikel te ontgaan. 
4. Wanneer een overwogen aanschaf van homogene 
goederen aanleiding kan geven tot opdrachten die ge­
lijktijdig in afzonderlijke delen worden geplaatst, moet 
voor de toepassing van de leden 1 en 2 de geschatte 
waarde van het geheel van deze delen als grondslag 
worden genomen. 
5. Indien in het bestek van een voorgenomen aan­
schaf is vermeld dat in de overeenkomst een optiebe­
ding moet zijn opgenomen, dient het totale toegestane 
maximumniveau van aankoop, leasing, huur of huur­
koop, inclusief het optiebeding, als grondslag te wor­
den genomen voor de berekening van de geraamde 
waarde van de opdracht. 
6. Een voorgenomen aanschaf van een bepaalde 
hoeveelheid goederen mag niet gesplitst worden ten 
einde de toepassing van dit artikel te ontgaan.". 
Artikel 9 
Artikel 6 wordt artikel 7. Het wordt als volgt gelezen: 
„Artikel 7 
1. De aanbestedende diensten kunnen hun opdrach­
ten voor leveringen plaatsen volgens de procedure van 
gunning via onderhandeling, indien bij de toepassing 
van de openbare of niet-openbare aanbestedingsproce­
dure geen inschrijvingen zijn gedaan of de gedane in­
schrijvingen onregelmatig zijn, dan wel indien slechts 
inschrijvingen zijn gedaan die onaanvaardbaar zijn volgens de nationale, doch met de voorschriften van ti­
tel IV in overeenstemming zijnde bepalingen, voor zo­
ver de oorspronkelijke voorwaarden voor de opdracht 
niet grondig zijn gewijzigd. 
2. De aanbestedende diensten kunnen in de vol­
gende gevallen hun opdrachten voor leveringen plaat­
sen volgens de onderhandse procedure: 
a) voor leveringen waarbij de fabricage of levering om 
technische of artistieke redenen of wegens de be­
scherming van exclusieve rechten slechts aan één 
enkele bepaalde leverancier kan worden toever­
trouwd; 
b) indien het voorwerpen betreft die slechts voor onder­
zoek, proefnemingen, studie of ontwikkeling worden 
gefabriceerd, in grote hoeveelheden voortgebrachte 
voorwerpen om deze op commerciële rentabiliteit te 
toetsen of om de kosten voor onderzoek en ontwikke­
ling ervan terug te verdienen evenwel niet inbegre­
pen; 
c) in strikt noodzakelijke gevallen waarin de bij de le­
vering te betrachten dringende spoed, voort­
vloeiende uit gebeurtenissen die door de betrokken 
aanbestedende diensten niet konden worden voor­
zien, de inachtneming van de termijnen die worden 
gesteld door de openbare of niet-openbare proce­
dures onmogelijk maakt. De omstandigheden 
waarop beroep wordt gedaan om de dringende 
spoed te rechtvaardigen, mogen in geen geval aan 
de aanbestedende diensten te wijten zijn; 
d) voor door de oorspronkelijke leverancier verrichte 
aanvullende leveringen die bestemd zijn hetzij voor 
gedeeltelijke vernieuwing van leveringen of installa­
ties voor courant gebruik, hetzij voor de uitbreiding 
van bestaande leveringen of installaties, als de ver­
andering van leverancier de aanbestedende dienst 
ertoe zou verplichten apparatuur aan te schaffen 
waarbij een andere techniek wordt toegepast, zodat 
bij gebruik en onderhoud ervan onverenigbaarheid 
ontstaat of zich onevenredige technische moeilijk­
heden voordoen. Deze opdrachten en nabestelling 
mogen de duur van drie jaar niet overschrijden; 
e) wanneer de leveringen geheim verklaard zijn of 
wanneer hun uitvoering gepaard moet gaan met bij­
zondere veiligheidsmaatregelen krachtens de in de 
betrokken Lid-Staten geldende wettelijke en be­
stuursrechtelijke bepalingen, of wanneer de be­
scherming van de fundamentele belangen van 
staatsveiligheid van die Lid-Staat zulks vereist.". 
Artikel 10 
Artikel 7 wordt artikel 8. Artikel 8, lid 1, wordt als volgt ge­
lezen: 
„ 1. De in bijlage II bedoelde technische specificaties 
komen voor in de algemene of in de contractuele docu­
menten die bij iedere opdracht behoren. Onverminderd 
de wettelijk bindende nationale technische regels, voor 
zover deze met het Gemeenschapsrecht verenigbaar zijn, 
worden deze technische specificaties door de aanbeste­
dende dienst aangegeven door een verwijzing naar na­
tionale normen waarbij Europese normen toepassing vin­
den, of door verwijzing naar gemeenschappelijke techni­
sche specificaties. 
13. 11.87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/7 
Indien ter zake geen Europese normen of gemeen-
schappelijke technische specificaties bestaan, mogen 
de technische specificaties, onverminderd de beginse­
len van gelijkwaardigheid en wederzijdse erkenning 
van nationale technische specificaties, worden aangege­
ven door verwijzing naar andere documenten. In dat 
geval is het dienstig in volgorde van voorkeur te ver­
wijzen naar: 
1. nationale normen waarbij door het land van de aan­
bestedende dienst aanvaarde internationale normen 
toepassing vinden; 
2. nationale normen; 
3. enigerlei andere norm". 
Artikel 7, lid 2, wordt artikel 8, lid 2. 
Artikel 11 
Artikel 8 wordt artikel 9. 
Artikel 12 
Artikel 9 wordt artikel 10. 
Het wordt als volgt gelezen: 
„Artikel 10 
1. De aanbestedende diensten maken aan het be­
gin van elk begrotingsjaar door een aankondiging de 
opdrachten voor leveringen bekend die zij voorne­
mens zijn de volgende twaalf maanden te plaatsen. 
2. De aanbestedende diensten die overheidsop­
drachten voor leveringen willen plaatsen volgens de 
openbare of de niet-openbare procedure of volgens 
de procedure van gunning via onderhandelingen of 
volgens de onderhandse procedure, geven hun voor­
nemen hiertoe te kennen in een aankondiging. 
3. De aanbestedende diensten die een opdracht 
hebben geplaatst, maken het resultaat hiervan in een 
aankondiging bekend. 
4. De in de leden 1, 2 en 3 genoemde aankondi­
gingen worden door de aanbestedende dienst op zo 
kort mogelijke termijn en langs de meest passende 
kanalen toegezonden aan het Bureau voor officiële 
publikaties der Europese Gemeenschappen. Bij de in 
artikel 13 bedoelde versnelde procedure moeten de 
aankondigingen per telex, telegram of telecopieerap-
paraat worden verzonden. 
a) De in lid 1 genoemde aankondiging wordt uiter­
lijk de laatste dag van het voorgaande begrotings­
jaar verzonden; 
b) de in lid 3 genoemde aankondiging wordt uiterlijk 
30 dagen na het plaatsen van de desbetreffende 
opdracht verzonden. 
5. De aankondigingen worden opgemaakt over­
eenkomstig de in bijlage III opgenomen modellen. 6. De aankondigingen worden onverkort, in de 
oorspronkelijke taal, in het Publikatieblad van de 
Europese Gemeenschappen en via de TED-databank 
bekendgemaakt. Een samenvatting met de belangrijk­
ste gegevens van de verschillende aankondigingen zal 
in de andere officiële talen van de Gemeenschappen 
worden gepubliceerd, waarbij echter alleen de oor­
spronkelijke taal authentiek is. » 
Het Bureau voor officiële publikaties der Europese 
Gemeenschappen maakt deze aankondigingen uiter­
lijk twaalf dagen na toezending bekend; bij de in ar­
tikel 13 bedoelde procedure bedraagt deze termijn 
slechts vijf dagen. 
7. De bekendmaking in de officiële publikatiebla-
den of in de dagbladpers van het land van de aanbe­
stedende dienst mag niet plaatsvinden vóór de datum 
van verzending, die erin moet worden vermeld. Deze 
bekendmaking mag geen andere gegevens bevatten 
dan die welke verschijnen in het Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen. 
8. De aanbestedende diensten moeten de datum 
van verzending kunnen aantonen. 
9. De kosten van bekendmaking van de aankondi­
gingen van opdrachten in het Publikatieblad van de 
Europese Gemeenschappen komen voor rekenjng van 
de Gemeenschappen. De tekst van de aankondiging 
mag niet meer dan één pagina van dat blad beslaan, 
overeenkomende met ongeveer 650 woorden. Ieder 
nummer van het Publikatieblad van de Europese Ge­
meenschappen waarin een of meer aankondigingen 
zijn opgenomen, bevat tevens het model of de model­
len waarnaar de bekendgemaakte aankondigingen 
verwijzen.". 
Artikel 13 
Artikel 10 wordt artikel 11. 
Artikel 11, lid 1, wordt als volgt gelezen: 
„1. In de openbare procedures wordt de termijn 
voor de inzending van de aanbiedingen door de aan­
bestedende diensten vastgesteld op ten minste 52 da­
gen, te rekenen vanaf de datum van verzending van 
de aankondiging.". 
Artikel 14 
Artikel 11 wordt artikel 12. 
Artikel 12, leden 1, 2 en 3, worden als volgt gelezen: 
„1. In de niet-openbare procedure en in de proce­
dure van gunning via onderhandelingen wordt de ter­
mijn voor de ontvangst van de aanvragen tot-deelne­
ming door de aanbestedende diensten vastgesteld op 
ten minste 37 dagen, te rekenen vanaf de datum van 
verzending van de aankondiging. 
2. De aanbestedende diensten nodigen de daartoe 
uitgekozen gegadigden gelijktijdig schriftelijk uit tot 
het doen van een inschrijving. Bij de uitnodigings­
brief moeten het bestek en de aanvullende documen­
ten worden ingesloten. 
Nr. C 303/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13.11. 87 
3. Bij niet-openbare procedures bedraagt de door 
de aanbestedende diensten vast te stellen termijn voor 
inzending van de aanbiedingen ten minste 40 dagen, 
te rekenen vanaf de datum waarop de schriftelijke 
uitnodiging is verzonden.". 
Artikel 15 
Artikel 1-2 wordt artikel 13. 
Artikel 13, lid 1, wordt als volgt gelezen: 
,,1. Wanneer het in dringende gevallen onmogelijk 
is de in artikel 12 voorgeschreven termijnen in acht te 
nemen, kunnen de aanbestedende diensten de vol­
gende termijnen vaststellen: 
a) een termijn voor de ontvangst van de aanvragen 
tot deelneming die niet minder dan 15 dagen mag 
bedragen, te rekenen vanaf de datum Waarop de 
aankondiging is verzonden; 
b) een termijn voor de ontvangst van de inschrijvin­
gen die niet minder dan tien dagen mag bedragen, 
te rekenen vanaf de datum van de uitnodiging.". 
Artikel 16 
De artikelen 13, 14 en 15 komen te vervallen. 
Artikel 17 
De artikelen 16 tot en met 18 worden de artikelen 14 tot 
en met 16. 
Artikel 18 
Artikel 19 wordt artikel 17. 
Artikel 17, lid 1, wordt als volgt gelezen: 
„1. In de niet-openbare procedure en in de proce­
dure van gunning via onderhandelingen kiezen de 
aanbestedende diensten uit degenen die aan de in de 
artikelen 18 tot en met 22 gestelde eisen voldoen en 
aan de hand van de verstrekte gegevens over de eigen 
situatie van de leverancier en de gegevens en beschei­
den die nodig zijn voor de beoordeling van de tech­
nische en economische minimumeisen waaraan deze 
moet voldoen, de gegadigden die zij zullen uitnodi­
gen in te schrijven of deel te nemen aan de onder­
handelingen.". 
Artikel 19 
Artikel 20 wordt artikel 18. In lid 1 wordt een nieuwe 
letter e) ingevoegd: 
,,e) die niet aan zijn verplichtingen voldoet ten aanzien 
van de rechten van de werknemer en de bescherming 
van het beginsel van gelijke kansen overeenkomstig de 
wettelijke bepalingen van het land waar hij gevestigd 
is.". 
De letters e), f) en g) worden de letters f), g) en h). Artikel 20 
De artikelen 21 tot en met 25 worden de artikelen 19 tot 
en met 23. 
Artikel 21 
Artikel 26 wordt artikel 24. 
Het wordt als volgt gelezen: 
„Artikel 24 
1. Deze richtlijn vormt tot en met 31 december 1992 
geen beletsel voor de toepassing van de bestaande natio­
nale voorschriften die de vermindering van de regionale 
ongelijkheden en de bevordering van de werkgelegen­
heid in achtergebleven gebieden en in in verval ge­
raakte industriële gebieden beogen, mits de betrokken 
voorschriften verenigbaar zijn met het Verdrag en de 
internationale verplichtingen van de Gemeenschap. 
2. Onverminderd de bepalingen van lid 1 kan de 
Commissie initiatieven ontplooien, in het bijzonder in 
het kader van de artikelen 130A tot en met 130E van 
het Verdrag of met het oog op het verlengen van be­
staande nationale maatregelen in het kader van een 
communautair beleid dat de in dat lid vervatte doelstel­
ling nastreeft.". 
Artikel 22 
De artikelen 27 en 28 worden de artikelen 25 en 26. 
Artikel 23 
Artikel 29 wordt artikel 27. Het wordt als volgt gelezen: 
„Artikel 27 
Om de resultaten van de toepassing van de richtlijn 
te kunnen beoordelen zenden de Lid-Staten jaarlijks 
uiterlijk op 30 juni aan de Commissie een statistisch 
overzicht toe betreffende de opdrachten die in het 
voorafgaande jaar zijn geplaatst. In dit overzicht 
wordt ten minste aangegeven: 
a) het aantal en de waarde van de door de verschil­
lende aanbestedende diensten geplaatste onder en 
boven de drempel vallende opdrachten; 
b) het aantal en de waarde van de door de verschil­
lende aanbestedende diensten geplaatste opdrach­
ten die boven de drempel vallen, onderverdeeld 
naar procedure, artikel en de nationaliteit van de 
leverancier waaraan de opdracht is gegund, als­
mede bij de onderhandse procedure, onderverdeeld 
op basis van artikel 7, lid 2, onder a) tot en met e) 
waarbij aangegeven het aantal en de waarde van 
de aan elke Lid-Staat of derde land gegunde op­
drachten en, wat Richtlijn 80/767/EEG betreft, 
het aantal en de waarde van de opdrachten die 
gegund zijn aan de verschillende ondertekenaars 
van de GATT-Overeenkomst inzake overheidsop­
drachten. 
13.11.87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/9 
De Commissie stelt de aard van de aanvullende 
statistische gegevens vast na overleg met het 
Raadgevend Comité inzake overheidsopdrach­
ten.". 
Artikel 24 
Een nieuw artikel 29 wordt ingevoegd: 
„Artikel 29 
Op grond van een voorstel van de Commissie en na 
advies van het Europese Parlement, stelt de Raad uiter­
lijk 1 juli 1988 aangepaste controle- en sanctiemaatrege-
len vast om de naleving van de onderhavige richtlijn te 
waarborgen.". 
Artikel 25 
De artikelen 31 en 32 worden de artikelen 30 en 31. 
Artikel 26 
Bijlage II wordt als volgt gelezen: 
„BIJLAGE II 
Definitie van enkele technische specificaties 
In de zin van deze richtlijn wordt verstaan onder: 
1. technische specificatie: alle technische voorschriften met 
name die welke zijn opgenomen in het bestek, ter om­
schrijving van de vereiste kenmerken van een produkt, 
zoals kwaliteitsniveaus, prestatie, veiligheid en afme­
tingen met inbegrip van de voorschriften inzake ter­
minologie, symbolen, proefnemingen en proefne­
mingsmethoden, verpakking, het merken of etikette­
ren, die het mogelijk maken op objectieve wijze een 
stof, een produkt of een levering zodanig te omschrij­
ven, dat deze beantwoorden aan het doel waarvoor ze 
door de aanbestedende dienst bestemd zijn; 
2. norm: technische specificatie die door een erkende 
normalisering voor herhaalde of voortdurende toepas­
sing is goedgekeurd, waarvan de inachtneming in be­
ginsel niet verplicht is; 3. Europese norm: normen die door het Europese Comité 
voor Normalisatie (CEN) of het Europese Comité voor 
Elektrotechnische Normalisatie (CENELEC) als ,Euro-
pese Normen (EN)' of,harmonisatiedocumenten (HD)' 
zijn goedgekeurd volgens de gemeenschappelijke regels 
van deze organisaties; 
4. gemeenschappelijke technische specificatie: de technische 
specificaties die zijn opgesteld met het oog op eenvor­
mige toepassing in alle Lid-Staten van de Gemeen­
schap. ". 
Artikel 27 
Bijlage III bij Richtlijn 77/62/EEG wordt vervangen 
door de nieuwe versie bij deze richtlijn. 
TITEL II 
Intrekking van sommige bepalingen van Richtlijn 
80/767/EEG 
Artikel 28 
De artikelen 2, 3, 4, 5 en 6 van Richtlijn 80/767/EEG 
komen te vervallen. 
TITEL III 
Slotbepalingen 
Artikel 29 
De Lid-Staten doen de nodige maatregelen in werking 
treden om uiterlijk op 1 maart 1988 aan deze richtlijn te 
voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in 
kennis. 
Artikel 30 
De Lid-Staten delen de Commissie de tekst mede van de 
belangrijkste nationale bepalingen van wettelijke en be­
stuursrechtelijke aard, welke zij op het door deze richt­
lijn bestreken gebied vaststellen. 
Artikel 31 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
Nr. C 303/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13.11. 87 
BIJLAGE III 
MODELLEN VOOR DE AANKONDIGING VAN OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR 
LEVERINGEN 
A. Openbare procedure 
1. Naam, adres, telefoon-, telegram-, telex- en faxnummer van de aanbestedende dienst: 
2. Wijze van aanbesteding: 
3. a) Plaats van levering: 
b) Aard en hoeveelheid van de te leveren goederen: 
c) Gegevens over de mogelijkheid voor de leveranciers om in te schrijven voor gedeelten en/of het 
geheel van de vereiste leveringen: 
4. Eventueel voorgeschreven leveringstermijn: 
5. a) Naam en adres van de dienst waar de ter zake dienende stukken kunnen worden aangevraagd: 
b) Uiterste datum voor deze aanvrage: 
c) Eventueel het voor genoemde stukken te storten bedrag en de betalingswijze daarvan: 
6. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de inschrijvingen: 
b) Adres waaraan deze moeten worden toegezonden: 
c) Taal of talen waarin ze moeten worden gesteld: 
7. a) Personen die bij de opening van de inschrijvingen worden toegelaten: 
b) Dag, uur en plaats van de opening: 
8. Eventueel verlangde borgsommen en waarborgen: 
9. Belangrijkste voorschriften voor de financiering en betaling en/of verwijzingen naar de teksten waarin 
dit wordt geregeld: 
10. (Eventueel) rechtsvorm die de combinatie van leveranciers waaraan de opdracht wordt gegund, moet 
hebben: 
11. Te verstrekken inlichtingen en bescheiden voor de beoordeling van de economische en technische mi­
nimumeisen waaraan de leverancier moet voldoen: 
12. Termijn waarover de inschrijver zijn inschrijving gestand moet doen: 
13. Bij de gunning aan te leggen criteria. De naast de laagste prijs geldende criteria worden vermeld, voor 
zover ze niet in het bestek zijn opgenomen: 
14. Andere gegevens: 
15. Datum van verzending van de aankondiging: 
16. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor Publikaties: 
13. 11.87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/11 
B. Niet-openbare procedure 
1. Naam, adres, telefoon-, telegram-, telex- en faxnummer van de aanbestedende dienst: 
2. a) Wijze van aanbesteding: 
b) Redenen voor gebruikmaking niet-openbare procedure: 
c) (Eventueel) redenen waarom van de versnelde procedure gebruik gemaakt wordt: 
3. a) Plaats van levering: 
b) Aard en hoeveelheid van de te leveren produkten: 
c) Gegevens over de mogelijkheid voor de leveranciers om in te schrijven voor gedeelten en/of het 
geheel van de vereiste leveringen: 
4. Eventueel voorgeschreven leveringstermijn: 
5. Eventueel rechtsvorm die de combinatie van leveranciers waaraan de opdracht wordt gegund, moet 
hebben: 
6. a) Uiterste datum voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming: 
b) Adres waaraan deze moeten worden toegezonden: 
c) Taal of talen waarin ze moeten worden gesteld: 
7. Uiterste datum voor de verzending van de uitnodigingen tot inschrijving: 
8. Gegevens over de eigen situatie van de leveranciers, alsmede gegevens en bescheiden om de technische 
en economische minimumeisen waaraan zij moeten voldoen te kunnen beoordelen: 
9. De bij de gunning van de opdracht aan te leggen criteria, voor zover deze niet zijn opgenomen in de 
uitnodiging voor de inschrijving: 
10. Andere gegevens: 
11. Datum van verzending van de aankondiging: 
12. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor Publikaties: 
Nr. C 303/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13.11.87 
C. Procedure van gunning via onderhandelingen 
1. Naam, adres, telefoon-, telegram-, telex- en faxnummer van de aanbestedende dienst: 
2. a) Wijze van aanbesteding: 
b) (In voorkomend geval) redenen waarom van de versnelde procedure gebruik is gemaakt: 
3. a) Plaats van levering: 
b) Aard en hoeveelheid van de te leveren goederen: 
c) Gegevens over de mogelijkheid voor de leveranciers om in te schrijven voor gedeelten en/of het 
geheel van de vereiste levering: 
4. Eventueel voorgeschreven leveringstermijn: 
5. Eventueel rechtsvorm die de combinatie van leveranciers waaraan de opdracht wordt gegund, moet 
hebben: 
6 a) Uiterste datum voor de ontvangst van de aanvragen tot deelneming: 
b) Adres waaraan deze moeten worden toegezonden: 
c) Taal of talen waarin ze moeten worden gesteld: 
7. Gegevens over de eigen situatie van de leveranciers, alsmede gegevens en bescheiden om de technische 
en economische minimumeisen waaraan zij moeten voldoen te kunnen beoordelen: 
8. (Eventueel) namen en adressen van reeds door de aanbestedende dienst geselecteerde leveranciers: 
9. Data van voorgaande bekendmakingen in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen: 
10. Andere gegevens: 
11. Datum van verzending van de aankondiging: 
12. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor Publikaties: 
13.11. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 303/13 
D. Onderhandse procedure 
1. Naam, adres, telefoon-, telegram-, telex- en faxnummer van de aanbestedende dienst: 
2. a) Wijze van aanbesteding: 
b) Redenen waarom de onderhandse procedure wordt gevolgd: 
3. a) Plaats van levering: 
b) Aard en hoeveelheid van de te leveren goederen: 
4. Naam en adres van de beoogde leverancier: 
5. Uitnodiging aan andere leveranciers om zich bij de aanbestedende dienst bekend te maken: 
6. Andere gegevens: 
7. Datum van verzending van de aankondiging: 
8. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor Publikaties: 
E. Procedure van voorinformatie 
1. Naam, adres, telefoon-, telegram-, telex- en faxnummer van de aanbestedende dienst alsmede van de 
dienst waaraan nadere inlichtingen kunnen worden gevraagd: 
2. Aard en hoeveelheid van de te leveren goederen: 
3. Voorlopige datum waarop de gunningsprocedures van de opdracht(en) worden ingeleid: 
4. Andere gegevens: 
5. Datum van ontvangst van de aankondiging: 
6. Datum van ontvangst van de aankondiging door het Bureau voor Publikaties: 
F. Geplaatste opdrachten 
1. Naam en adres van de aanbestedende dienst: 
2. Wijze van aanbesteding: 
3. Datum van de gunning: 
4. Criteria voor de gunning: 
5. Aantal ontvangen offertes: 
6. Naam en adres van de leverancier(s): 
7. Aard en hoeveelheid van de geleverde goederen, in voorkomend geval door (naam leverancier): 
8. Betaalde prijs of prijzen (minimum/maximum): 
9. Andere gegevens: 
10. Datum van bekendmaking van de aankondiging van de opdracht in het Publikatieblad van de Europese 
Gemeenschappen: 
11. Verzendingsdatum van onderhavige bekendmaking: 
12. Datum van ontvangst van de bekendmaking door het Bureau voor Publikaties: