P6_TA(2005)0298

Een wereld vrij van mijnen

Resolutie van het Europees Parlement over een wereld vrij van mijnen

Het Europees Parlement,

- gezien zijn eerdere resoluties over landmijnen, clustermunitie en niet geëxplodeerd oorlogsmateriaal, die het hierbij bekrachtigt,

- gelet op de EU-strategie voor actie inzake mijnen 2005-2007,

- gezien het verslag van de ad hoc delegatie van het Europees Parlement naar de eerste Conferentie tot herziening van de Staten die zijn aangesloten bij het Verdrag inzake het verbod op het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoonsmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens (Nairobi, Kenia, 28 november — 3 december 2004)

- gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement,

A. met bevestiging van zijn vastbeslotenheid om bij te dragen aan een echte wereld vrij van landmijnen zoals uitgesproken in de gezamenlijke hoorzitting op 16 juni 2005 van de commissies ontwikkelingssamenwerking en de internationale handel,

B. met bevestiging van zijn vastbeslotenheid om een eind te maken aan het leed en de ongevallen tengevolge van antipersoonsmijnen die jaarlijks duizenden doden en gewonden veroorzaken, meestal onschuldige en ongewapende burgers en met name kinderen, de economische ontwikkeling en de wederopbouw belemmeren, de repatriëring van vluchtelingen en binnenlandse ontheemden bemoeilijken, in regel de meest fundamentele mensenrechten schenden en jaren na het aanbrengen ervan nog ernstige gevolgen hebben,

C. eraan herinnerend dat antipersoonsmijnen vanwege hun maatschappelijke, economische, ecologische en humanitaire gevolgen een ernstige bedreiging zijn voor de menselijke veiligheid op lange termijn ongeacht waar zij zijn geplaatst,

D. overwegende dat 144 landen zijn overgegaan tot ratificatie van of toetreding tot het Verdrag inzake het verbod op het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoonsmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens (ook bekend als het Mijnenverbodsverdrag) van 1997 en dat dit verdrag door nog eens 8 landen is ondertekend, maar bezorgd dat 50 landen, waaronder enkele lidstaten van de EU, buiten het Verdrag zijn gebleven en met name bezorgd over de enige lidstaat van de EU die het Verdrag niet heeft ondertekend, geratificeerd of is toegetreden,

E. overwegende dat het verdrag duidelijk wordt nageleefd, en dat 69 ondertekenende landen de vernietiging van hun voorraden hebben voltooid en meer dan 38,3 miljoen mijnen hebben vernietigd terwijl nog eens 13 landen met de vernietiging bezig zijn; voorts overwegende dat alle landen die het Verdrag hebben ondertekend en die de uiterste termijn voor vernietiging van hun voorraad hebben gehaald, hebben verklaard dat de vernietiging met succes is voltooid,

F. overwegende dat, ondanks deze vooruitgang, naar schatting nog steeds tussen de 180 en 185 miljoen antipersoonsmijnen liggen opgeslagen en dat er in 83 landen in de wereld nog steeds landmijnen liggen, waaronder 54 ondertekenende landen,

G. overwegende dat er jaarlijks nog steeds 15000 tot 20000 nieuwe slachtoffers bijkomen, waarvan de meeste burgers en veelal kinderen, die bij de vele honderdduizenden overlevenden van landmijnen in de gehele wereld komen die voor de rest van hun leven zorg en hulp behoeven, en overwegende dat in de meeste landen waar landmijnen een probleem zijn, de beschikbare hulp voor revalidatie en herintegratie van slachtoffers van landmijnen in de maatschappij nog altijd hopeloos onvoldoende is,

H. overwegende dat het verdrag van de ondertekenende landen verlangt dat zij zorgen voor de vernietiging van alle antipersoonsmijnen uiterlijk tien jaar na de inwerkingtreding en dat ondertekenende landen die daartoe in staat zijn, helpen om dit doel te bereiken,

I. derhalve het belang erkennend van de eerste Conferentie tot herziening van de Staten die zijn aangesloten bij het verdrag, gehouden te Nairobi (Kenia) van 29 november tot 3 december 2004 (de "Top van Nairobi voor een mijnenvrije wereld"), en van het Actieplan dat door de ondertekenende landen op de genoemde topconferentie is aangenomen,

J. overwegende dat tegenwoordig het merendeel van de conflicten binnenlandse conflicten of burgeroorlogen zijn en dat in dit verband zowel strijdmachten van de staat als niet op staatsniveau opererende gewapende groeperingen landmijnen kunnen leggen,

K. met erkenning voor de inspanningen en successen die zijn behaald om niet op staatsniveau opererende gewapende actoren ertoe te brengen het gebruik van antipersoonsmijnen te staken en herhaalt dat dit geen steun of erkenning inhoudt van de legitimiteit van niet op staatsniveau opererende gewapende actoren en hun activiteiten,

L. overwegende dat de internationale gemeenschap een morele plicht heeft om toezeggingen van alle bij conflicten betrokken partijen, zowel van staten als van niet op staatsniveau opererende gewapende actoren te verkrijgen om het gebruik van antipersoonsmijnen te staken, teneinde te komen tot een echt algeheel verbod op deze onmenselijke wapens; overwegende dat de internationale gemeenschap, en met name de voornaamste producenten, exporteurs en gebruikers uit vroegere tijden, de morele plicht hebben om assistentie te verlenen en middelen voor mijnopruimingsacties beschikbaar te stellen, een plicht die verder gaat dan de wettelijke verplichtingen op grond van het verdrag,

M. met erkenning van het wijdverspreid gebruik van antivoertuigmijnen in tenminste 56 landen, dat langdurige humanitaire problemen schept in landen zoals Afghanistan, Angola, Eritrea, Ethiopië en Soedan,

N. bevestigend dat alle soorten antihanteringsinrichtingen humanitair mijnopruimingspersoneel als doelwit hebben en tevens een bedreiging voor de burgerbevolking vormen,

1. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de schadelijke en veelvoorkomende uitwerking van landmijnen en niet geëxplodeerd oorlogstuig op de burgerbevolking, vooral kinderen;

2. doet een beroep op alle landen die het verdrag nog niet hebben ondertekend, dit onverwijld te doen, en dringt er bij alle landen op aan die het verdrag wel hebben ondertekend maar niet geratificeerd, dit onverwijld te doen;

3. verzoekt alle landen waar landmijnen liggen, die het verdrag niet hebben geratificeerd of niet zijn toegetreden, om alle nodige maatregelen te treffen om het leed van burgers in gebieden waar landmijnen liggen, te verzachten door het verrichten van opruimingswerkzaamheden en het verlenen van passende hulp aan overlevenden, en om, op vrijwillige basis, voorlichting gegeven om mondiale inspanningen tegen landmijnen doeltreffender te maken (rapporten als bedoeld in artikel 7 van het Verdrag);

4. verzoekt de VS de verklaring van februari 2004 te heroverwegen, dat zij niet tot het verdrag zullen toetreden, dat zij hun 8,8 miljoen zogenaamde "slimme" (zelf-vernietigende) antipersoonsmijnen voor gebruik overal ter wereld voor onbepaalde tijd zullen behouden en dat zij ook hun 1,2 miljoen "domme" (niet zelf-vernietigende) antipersoonsmijnen voor gebruik in Korea tot 2010 zullen behouden; verzoekt de VS voorts de productie, handel of het gebruik van iedere soort munitie die valt onder de definitie van antipersoonsmijnen overeenkomstig het verdrag, met inbegrip van het zogenaamde Spider-systeem, niet te hervatten; verzoekt de VS om onmiddellijk de levering van antipersoonsmijnen aan lidstaten van de EU en andere bevriende landen te staken; verzoekt China om de productie van landmijnen opnieuw te overwegen en zijn kolossale voorraad te vernietigen, die wordt geschat op meer dan 100 miljoen antipersoonsmijnen waarvan de meeste geen zelf-vernietigend, zelf-desactiverend of detectiemechanisme bezitten; verzoekt Rusland om het gebruik van antipersoonsmijnen bij zijn conflict in Tsjetsjenië te staken en eventuele voorraden weg te halen die nog ter beschikking staan van zijn strijdmachten in Georgië en Tadzjikistan;

5. verzoekt de drie resterende lidstaten van de uitgebreide Europese Unie die het verdrag nog niet hebben geratificeerd of nog niet zijn toegetreden, dit onverwijld te doen;

6. verzoekt alle overige ondertekenende landen om het Actieplan van Nairobi volledig en grondig uit te voeren teneinde de humanitaire en ontwapeningsdoelstellingen van het Verdrag in de periode 2005-2009 te halen:

a) bespoedigen van de mijnopruiming en zorgen dat ondertekenende landen waar mijnen liggen, hun uiterste termijnen van 10 jaar voor het opruimen van alle antipersoonsmijnen, waarvan de eerste in 2009 aflopen, kunnen halen,

b) voldoen aan de verplichting om onmiddellijke, voldoende en passende steun te verlenen aan overlevenden van landmijnen en hun gezinnen,

c) alomvattende jaarlijkse transparantierapporten voorleggen, zoals bepaald in het verdrag en om hierin informatie op te nemen over kwesties op het gebied van hulp aan slachtoffers, de beoogde doelen en het feitelijk gebruik van mijnen overeenkomstig artikel 3, te nemen maatregelen om te zorgen dat claymore mijnen alleen op commando tot ontploffing kunnen worden gebracht, alsmede buitenlandse voorraden antipersoonsmijnen,

d) tot een gemeenschappelijke afspraak komen tussen alle ondertekenende landen over de tenuitvoerlegging van de artikelen 1, 2 en 3 van het verdrag, daar deze betrekking hebben op gezamenlijke verrichtingen, antivoertuigmijnen met gevoelige ontstekingsmechanismen en mijnen bestemd voor opleiding en ontwikkeling, en met name over de definitie dat iedere mijn die waarschijnlijk tot ontploffing wordt gebracht door de aanwezigheid, nabijheid of aanraking door een persoon een antipersoonsmijn is welke door het verdrag is verboden; onderstreept met name dat deze definitie ook struikeldraden, onderbrekingskabels, kantelstangen, lage-druk-ontstekingen en antihanteringsinrichtingen en soortgelijke ontstekingen omvat,

e) ontwikkelen en goedkeuren van nationale uitvoeringsmaatregelen om activiteiten die door het verdrag zijn verboden, te voorkomen en tegen te gaan, waaronder het gebruik van strafmaatregelen zoals vereist in artikel 9;

7. verzoekt de Commissie om toetreding en naleving van het verdrag op te nemen in ontwikkelingsprogramma's met derde landen in gevallen waarin antipersoonsmijnen economische en sociale ontwikkeling in de weg staan; verzoekt de lidstaten om specifieke prikkels te creëren voor landen waar antipersoonsmijnen niet rechtstreeks van invloed zijn op de economische en sociale ontwikkeling, om te komen tot toetreding en naleving van het Verdrag van Ottawa;

8. verzoekt de lidstaten die ondertekenende landen van het verdrag zijn om aan te dringen op een zo ruim mogelijke interpretatie van het begrip "antipersoonsmijn" die ook alle landmijnen omvat die onopzettelijk door een persoon tot ontploffing kunnen worden gebracht, ongeacht onder welke technische categorie zij vallen ("antivoertuig", "antipersoonslandmijn");

9. herhaalt het standpunt dat een "wereld vrij van mijnen" alleen tot stand kan komen als alle soorten mijnen worden verboden en niet alleen specifieke soorten landmijnen; beklemtoont dat dit ook alle soorten antivoertuigmijnen omvat; verzoekt de EU en de lidstaten om bij het bereiken van dit doel de leiding te nemen;

10. verzoekt de Europese Unie om een krachtiger Europees leiderschap bij de mondiale ontwapening, om het succesverhaal van het verdrag op andere terreinen te herhalen, waaronder dat van de antivoertuigmijnen, clustermunitie en kleine en lichte wapens;

11. verzoekt alle ondertekenende landen waar mijnen liggen, te zorgen dat in hun nationale prioriteiten en, voorzover van toepassing, in hun nationale, subnationale en sectoriële ontwikkelingsplannen en -programma's maatregelen tegen landmijnen en hulp aan slachtoffers worden opgenomen;

12. verzoekt de ondertekenende landen en de Commissie om hun steun aan ondertekenende landen die dit nodig hebben, op te voeren om de hulp aan overlevenden van landmijnen en hun gezinnen te verbeteren en uit te breiden, om te zorgen dat de eerste uiterste termijnen voor mijnopruiming in 2009 worden gehaald en om voorraden te vernietigen die wellicht een speciale uitdaging vormen vanwege de soorten of hoeveelheden mijnen die moeten worden vernietigd en de locatie/conditie van dergelijke voorraden, en om tevens dergelijke hulp beschikbaar te stellen in gebieden die onder controle van niet op staatsniveau opererende actoren zijn;

13. verzoekt alle niet op staatsniveau opererende actoren om de akte van toezegging krachtens de "Oproep van Genève" tot toetreding tot een totaal verbod op antipersoonsmijnen en tot samenwerking bij acties tegen mijnen' te ondertekenen, en dringt er bij de Raad en de Commissie op aan om voort te gaan met hun inspanningen om de niet op staatsniveau opererende actoren hierbij te betrekken;

14. verzoekt om meer middelen beschikbaar te stellen voor humanitaire mijnopruiming, vernietiging van voorraden, opleiding over het gevaar van mijnen en de zorg, revalidatie en sociale en economische herintegratie van slachtoffers van landmijnen in gebieden die onder controle van niet op staatsniveau opererende actoren zijn;

15. verzoekt alle landen die daartoe in staat zijn, om het werk van gespecialiseerde NGO's die met niet op staatsniveau opererende actoren te maken hebben, zoals Geneva Call en de nationale campagnes van de ICBL (International Campaign to Ban Landmines) politiek en langs diplomatieke weg te steunen;

16. verzoekt landen die te maken hebben met een binnenlands conflict om het werk van dergelijke NGO's te steunen en verzoekt met name de regering van Colombia om de humanitaire mijnopruimingsprogramma's en verwante activiteiten in het kader van plaatselijke of regionale humanitaire akkoorden, ter wille van de burgerbevolking, te vergemakkelijken; meent dat het niet mogelijk maken van een verificatieproces wat het humanitaire mijnopruiming betreft, een schending is van de humanitaire geest van het verdrag;

17. is verheugd over de toezegging van de EU van 140 miljoen EUR voor de periode 2005-2007 voor de nieuwe actiestrategie inzake mijnen; dringt er bij de EU op aan te zorgen dat deze middelen door de jaarlijkse begrotingsbesluiten worden bekrachtigd en dat er na 2007 voldoende middelen beschikbaar komen;

18. verzoekt de ondertekenende landen te zorgen voor transparantie bij de tenuitvoerlegging van het verdrag, door met name de nationale parlementen en het grote publiek daarbij te betrekken;

19. verzoekt de ondertekenende landen, en met name de lidstaten van de EU, te zorgen dat hun financiering van mijnopruiming gedeeltelijk wordt bestemd voor de ontwikkeling van een nationale mijnopruimingscapaciteit en steun voor het vernietigen van mijnen doorgaat totdat alle bekende of vermoedelijke gebieden met landmijnen zijn opgeruimd;

20. adviseert bovendien de EU te overwegen om financiële steun te verlenen aan de niet bij het verdrag aangesloten landen in geval van humanitaire noodsituaties; herhaalt dat deze steun moet afhangen van de bewezen politieke wil van het ontvangende land om tot toetreding te komen;

21. verzoekt de EU en zijn lidstaten om, door middel van passende wetgeving, financiële instellingen onder hun jurisdictie of controle te verbieden direct of indirect te investeren in ondernemingen die betrokken zijn bij de productie, opslag of overdracht van antipersoonsmijnen en andere verwante controversiële wapensystemen zoals clustersubmunitie;

22. verzoekt de EU en zijn lidstaten om te zorgen voor de naleving van wetgeving die investeringen verbiedt in ondernemingen die bij antipersoonsmijnen zijn betrokken, door middel van doeltreffende controle- en sanctieregelingen; meent dat dit ook de verplichting voor financiële instellingen inhoudt om volledige transparantie te tonen met betrekking tot de ondernemingen waarin zij investeren;

23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de secretaris-generaal van de OVSE, het Internationaal Comité van het Rode Kruis, de International Campaign to Ban Landmines, de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, de regeringen en parlementen van de Verenigde Staten van Amerika, de Russische Federatie en de Volksrepubliek China, en de voorzitter van de Top van Nairobi voor een mijnenvrije wereld, de Afrikaanse Unie en het Pan-Afrikaanse Parlement.

--------------------------------------------------