NL    NL  
 EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 30.11.2011 
SEC(2011) 1447 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
Samenvatting van de effectbeoordeling voor het Europees wereldwijd 
satellietnavigatiesysteem (Global Navigation Satellite System, GNSS) 
bij 
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de 
invoering en exploitatie van de Europe se satellietnavigatiesy stemen (2014 - 2020) 
{COM(2011) 814 definitief} 
{SEC(2011) 1446 definitief}  
 
NL 2   NL 1. PROBLEEMOMSCHRIJVING  
1.1. Beleidscontext 
Achtergrond De technologieën van het Global Navi gation Satellite System (wereldwijd 
satellietnavigatiesysteem, GNSS), die zeer be trouwbare en nauwkeurige bepalingen van 
positie, snelheid en tijd mogelijk maken, zijn va n fundamenteel belang om de efficiëntie in 
veel sectoren van de economie en in veel aspe cten van het dagelijkse leven van de burger te 
vergroten. De ervaring met het Amerikaanse gps (Global Positioning System) heeft de 
voordelen van satellietnavigatie zo duidelijk aangetoond dat het in de VS nu als de vijfde 
nutsvoorziening wordt beschouwd
1, naast water, elektriciteit, ga s en telefoon. De militaire en 
civiele gebruikers in de VS zijn in aanzien lijke mate afhankelijk geworden van het gps. 
Diverse andere landen zijn momenteel bezi g met de ontwikkeling van hun eigen GNSS. 
De gebruikers van satellietnavigatie in Eu ropa beschikken momenteel over geen andere 
mogelijkheid dan satellietsignalen van het Amerikaanse gps of van het door Rusland 
ontwikkelde Glonass ( Global’naya Navigatsionnay a Sputnikovaya Sistema ) te gebruiken voor 
plaatsbepaling, navigatie en tijd. De afhanke lijkheid van Europa van de door het gps 
beschikbaar gestelde navigatie per satelliet wordt geraamd op 6 à 7 % van het bbp van de EU-
27, d.w.z. 800 miljard euro2. De militaire exploitanten va n deze systemen kunnen echter geen 
garantie geven voor de instandhouding van een ononderbroken dienstverlening. Dit betekent 
dat de Europese economie in toenemende mate aangewezen is op militaire infrastructuur waarover Europa geen zeggenschap heeft en die niet in de eerste plaats ontworpen is om 
Europese economische doeleinden te dienen. Het systeem van de European Geostationary 
Navigation Overlay Service (Eur opese overlaydienst voor geosta tionaire navigatie, Egnos) en 
het door het Galileo-programma tot stand gebrachte satellietnavigatiesysteem zullen de EU onafhankelijke toegang tot GNSS-technologieën verlenen. Deze strategische zet heeft het 
potentieel om directe en indire cte sociaaleconomische voordele n voor de Europese Unie te 
genereren. 
De Europese Unie ziet al lang in dat zij zel f een wereldwijd satellietnavigatiesysteem nodig 
heeft
3. Dit politieke doel is er onder meer op gerich t de eerste wereldwijd e infrastructuur voor 
navigatie en plaatsbepaling pe r satelliet onder civiel beh eer op te zetten die volledig 
onafhankelijk is van de bestaande systemen. De  meerwaarde van het Europese GNSS bestaat 
er niet alleen in dat het de onafhankelij kheid van Europa met betrekking tot cruciale 
technologie garandeert, maar ook dat he t grote macro-economische voordelen voor de 
Europese Unie oplevert doordat het als kataly sator fungeert voor de ontwikkeling van nieuwe 
diensten en producten op basis van GNSS en technologische spin-offs genereert waardoor 
onderzoek, ontwikkeling en i nnovatie worden gestimuleerd4.  
                                                 
1 The White House, Office of the Press Secretar y. Persbericht van de Assistant Secretary of 
Transportation, Gene Conti, 1 mei 2000. 
2 COM(2010) 308 van 14.6.2010, Effectbeoordeling,  begeleidend document bij de mededeling van de 
Europese Commissie betreffende het Actieplan inzake toepassingen van het wereldwijd 
satellietnavigatiesysteem (GNSS).  
3 Resolutie van de Raad van 19 december 1994 betreffende de Europese bijdrage aan de ontwikkeling 
van een wereldwijd satellie tnavigatiesysteem (GNSS). 
4 Een gedetailleerde analyse is te vinden in de in 2007 gepubliceerde me dedeling van de Commissie 
betreffende het status-quo van de programma's Galileo en EGNOS (COM(2007) 261 definitief en 
COM(2007) 534/2). 
 
NL 3   NL Hoewel onafhankelijkheid op het gebied van wereldwijde satellietnavigatie de belangrijkste 
stuwende kracht achter het Gal ileo-programma is, is interope rabiliteit met bestaande en 
toekomstige satellietnavigatiesystemen, met name het Amerikaanse gps, een belangrijke meerwaarde. Zodra het door het Galileo-programma ingestelde systeem operationeel is, zullen 
de gebruikers op de markt profijt trekken van de interoperabiliteit en de toename van het aantal satellietnavigatiesystemen met een grot ere betrouwbaarheid en  nauwkeurigheid, en 
zullen de meeste ontvangers gebruikmaken van gegevens afkomstig van diverse systemen. De 
gebruikers hebben ook back-upsystemen nodig voor het geval dat zich systeemstoringen voordoen of de signalen vrijwillig worden onde rbroken, hetgeen de meerwaarde van een 
civiel systeem aantoont. 
Governance- en financieel kader 
Het Europese programma voor satellietnavig atie Galileo is in 2001 van start gegaan. 
Aanvankelijk was het project gebaseerd op een publiek-privaat partnerschap waarin de 
gemeenschappelijke onderneming Galileo (GOG) als gemeenschappelijk beheers- en financieringsplatform fungeerde. 
In 2006 werd de GOG vervangen door de Toezic htautoriteit voor het Europees GNSS (GSA), 
die als taak had de met het algemene belang verband houdende aspecten van de Europese 
GNSS-programma's te beheren. Het Europees Ru imteagentschap (ESA) was verantwoordelijk 
voor het technische beheer en de uitvoeri ng van de GNSS-programma's; daarvoor werden 
door de EU en de ESA gezamenlijk financiële  middelen ten belope van 2,8 miljard euro 
beschikbaar gesteld. 
Door de GNSS-verordening
5, die in 2008 is vastgesteld, werd  de EU het enige politieke 
orgaan met bevoegdheid voor de sturing en vo lledige financiering van het Europese GNSS-
beleid. In de GNSS-verordening is de EU-fin anciering voor de programma's Galileo en Egnos 
voor 2007-2013 vastgesteld. De begroting van 3,4 miljard euro werd verdeeld over de rest van de ontwikkelingsfase van Galileo, de statione ringsfase van Galileo en de exploitatie van 
Egnos. 
In het voorstel van de Commissi e voor het volgende meerjarige financiële kader voor de EU-
begroting 2014-2020
6 wordt voorgesteld de GNSS-programma 's volledig uit de EU-begroting 
te financieren, waarbij een maximumbedra g van 7 miljard euro wordt voorgesteld. 
1.2. Geconstateerde problemen 
De voortgang bij de uitvoering van de Europe se programma's voor navigatie per satelliet 
wordt belemmerd door twee grote problemen:  
1) Het door het Galileo-programma inge voerde systeem zal in 2013 niet volledig 
operationeel zijn en zal niet onafhankelijk alle vijf diensten  verlenen zoals gepland was.  
Sinds de ontwikkelingsfase wordt het Galileo-programma geconfronteerd met 
kostenoverschrijdingen en vertragingen bij de  aflevering van het systeem; de gevolgen 
daarvan werden met mitigerende maatregele n gedeeltelijk opgevangen. Het in de GNSS-
verordening vastgestelde tijdschema (volge ns hetwelk het door het Galileo-programma 
ingevoerde systeem uiterlijk 2013 volledig operation eel is en onafhankelijk de open dienst (de 
                                                 
5 Verordening (EG) nr. 683/2008 betreffende de vo ortzetting van de uitvoering van de programma’s 
Galileo en Egnos. 
6 COM(2011) 500 van 29.6.2011 "Een begroting voor Europa 2020". 
 
NL 4   NL "Open Service" of OS), de dienst  beveiliging van levens (de "Saf ety of Life Service" of SoL), 
de commerciële dienst (de "Commercial Servi ce" of CS), de overheidsdienst (de "Public 
Regulated Service" of PRS) en de opsporings - en reddingsdienst (de "Search and Rescue 
Support Service" of SAR) verleent ) kan niet worden nageleefd.  
2) Er is geen vastomlijnd financierings- en  governancekader voor de exploitatiefase van 
zowel het Galileo- als het Egnos-programma na 2013. De GNSS-verordening bestrijkt de 
periode 2008-2013, dat wil zeggen de  ontwikkelings- en de stati oneringsfase van het Galileo-
programma en het begin van de expl oitatiefase van Egnos. Als gevolg van 
kostenoverschrijdingen en vertragingen zal de  stationeringsfase van het Galileo-programma 
pas in 2018/2019 worden voltooid en zal in 2014 geleidelijk worden begonnen met de exploitatiefase. Daar het financierings- en  governancekader voor de programma's Galileo en 
Egnos na 2013 niet is vastge steld in de GNSS-verordening, is een nieuwe rechtsgrondslag 
nodig om de systemen op lange termijn operati oneel te houden, te onderhouden en te beheren. 
De stationerings- en de exploitatiefase van het Galileo-programma zullen gedurende ongeveer 
vijf jaar (2014-2019) gelijktijdig worden uitgev oerd. In die periode moet de governance van 
de stationeringsfase van Galileo zorgen voor co ntinuïteit, consistentie  en geloofwaardigheid 
ten aanzien van derden, en de continuïteit van de dienstverl ening zonder onderbrekingen voor 
de eindgebruikers tot stand brengen. Er moet aandacht worden besteed aan de governance van 
de exploitatiefase van Galileo, waarbij wordt gezorgd voor de geleidelijke aanpassing aan de 
behoeften in het licht van de ervaring die met he t verlenen van de eerste diensten is opgedaan. 
De governance voor de werking van E gnos moet met spoed worden opgezet. 
1.3. Wie ondervindt daarvan nadeel, in welk opzicht en in welke mate? 
De twee bovenbeschreven problemen belemmeren de  verlening van diensten zoals gepland in 
de GNSS-verordening: zonder financiering en een adequaat governancekader zal de in 2014 
beschikbare infrastructuur op geen enkel punt voorzien in een complete dienstverlening. 
Daarvan zouden de burgers, het bedrijfsleven en de overheid in de EU op diverse niveaus 
nadeel ondervinden: 
• de groei van de Europese sector die na vigatietoepassingen ontwi kkelt, hangt af van 
de beschikbaarheid van een Europees GN SS. Als er geen Europees GNSS is, zal 
deze nieuwe sector helemaal niet tot ontwikkeling komen; 
• diverse economische sectoren zijn afha nkelijk van het bestaan van een GNSS; 
• de plaatsbepalingsinformatie die het systeem verschaft, stuurt allerlei 
vervoersactiviteiten en bijgevolg logistieke systemen die goederen aan de 
consumenten in de EU leveren; 
• tijdsbepalingsinformatie wordt gebruikt voor het synchroniseren van 
telecommunicatienetwerken en  in toenemende mate voor energiebeheersystemen, 
met name voor de ontwikkeling van slimme netwerken. 
Deze sectoren zijn momenteel natuurlijk niet  afhankelijk van een Europees GNSS en hebben 
tot dusver op bevredigende wijze gebruikgem aakt van het Amerikaanse gps. Precies het feit 
dat het Amerikaanse gps op koste neffectieve wijze voorziet in de behoeften aan  plaats- en 
tijdsbepaling, heeft de invoering van op gps gebase erde apparaten in a lle aspecten van het 
dagelijkse leven van de EU-burgers vers neld. Daardoor creëert het Amerikaanse gps 
geruisloos een zwakke plek in  voor de EU cruciale infrastr uctuur, wat betekent dat een 
 
NL 5   NL onderbreking in de levering van het gps-s ignaal grote gevolgen voor de Europese 
samenleving zou hebben. 
2. SUBSIDIARITEITSANALYSE  
Het recht van de EU om op te treden is gebaseerd op artikel 170 van het Verdrag betreffende 
de werking van de Europese Unie7 en de GNSS-verordening be treffende de voortzetting van 
de uitvoering van de Europese programma's voor navigatie per satelliet (Egnos en Galileo)8. 
De totstandbrenging van sate llietnavigatiesystemen kan ni et voldoende door de lidstaten 
worden verwezenlijkt, daar zij de  financiële en technische cap aciteiten van elke afzonderlijke 
lidstaat te boven gaat. Daarom  kan zij alleen door een opt reden op EU-niveau worden 
verwezenlijkt. 
De GNSS-verordening bepaalt dat de Europese Unie alle materiële en  immateriële activa die 
in het kader van de programma’s worden gecr eëerd of ontwikkeld, in  eigendom heeft. Als 
eigenaar van alle gerelateerde materiële en i mmateriële activa moet de Europese Unie ervoor 
zorgen dat aan alle voorwaarden om de systemen  te doen functioneren en te exploiteren is 
voldaan op het moment dat in 2014-2015 de eers te plaatsbepalings -, navigatie- en 
tijdsbepalingsdiensten worden verleend. Daarom moet de govern ance van Europese aard zijn. 
3. DOELSTELLINGEN  
Het algemene doel van dit voorstel, zoal s vastgelegd in artikel 170 van het VWEU9, is "bij te 
dragen tot de totstandbrenging en ontwikkeling van trans-Europese netwerken" ; dat doel 
wordt ook geciteerd in het vla ggenschipinitiatief van de Europa 2020-strategie10: "een 
effectief ruimtevaartbeleid ontwikkelen dat in strumenten aanreikt om een aantal mondiale 
problemen aan te pakken en om Galileo [...] uit te voeren" .  
De politieke doelstellingen zijn: 
• een eerste wereldwijd satellie tnavigatiesysteem (GNSS) onder civiele controle  
opzetten dat volledig onafhankelijk van andere bestaande systemen  is, teneinde 
ononderbroken GNSS-diensten te verlenen en  een strategisch voor deel voor Europa 
te realiseren; 
• de veerkracht van de economische infras tructuur van Europa  vergroten door te 
voorzien in een back-upsysteem bij uitval van het signaal  van andere systemen; 
• zo groot mogelijke sociaaleconomisc he voordelen voor Europa realiseren  door 
gebruik te maken van signalen met een grot ere nauwkeurigheid, beschikbaarheid en 
robuustheid, hetgeen kan door het potentieel van satellietnavigatie  met hoge precisie 
in veel grotere mate te ontsluiten dan momenteel mogelijk is; 
                                                 
7 PB C 83 van 30.3.2010, blz. 47. 
8 PB L 196 van 24.7.2008, blz. 1. 
9 PB C 83 van 30.3.2010, blz. 124. 
10 Mededeling van de Commissie COM(2010) 2020 definitief van 3 maart 2010 – Een strategie voor 
slimme, duurzame en inclusieve groei, blz. 15. 
 
NL 6   NL • de technische capaciteit van Europa opbouwen  om complexe grootschalige 
infrastructuren te ontwikkelen, te  stationeren en te exploiteren. 
Op basis van deze politieke doelstellingen werd in de GNSS-verordening het Europese beleid 
inzake satellietnavigatie gedefinieerd, dat tot doel heeft de EU te voo rzien van twee systemen 
voor satellietnavigatie die door de programma's Egnos en  Galileo worden ingevoerd: 
• het Galileo-programma beoogt de eerste sp ecifiek voor civiele doeleinden ontworpen 
wereldwijde infrastructuur voor navigatie, pl aats- en tijdsbepaling per satelliet in te 
voeren. Het door het Galileo-programma inge voerde systeem is geheel onafhankelijk 
van andere systemen die bestaan of z ouden kunnen ontstaan, en de door het systeem 
uitgezonden signalen kunnen worden gebruikt om vijf diensten te verlenen (de open 
dienst, de dienst beveiligi ng van levens, de commerciële dienst, de overheidsdienst, 
en de opsporings- en reddingsdienst); 
• het Egnos-programma beoogt de verbeteri ng van de kwaliteit van de signalen van 
bestaande mondiale systemen voor naviga tie per satelliet die kunnen worden 
gebruikt om drie diensten te verlenen (de open dienst, de di enst beveiliging van 
levens, en de Egnos-dienst gegevens toegang (de "Data Access Service")). 
4. BELEIDSOPTIES  
4.1. Beleidsopties om probleem 1 aan te  pakken: hoe kan vooruitgang worden 
geboekt bij de uitvoering en exploita tie van de Europese GNSS-programma's? 
4.2. Galileo 
De volgende opties kunnen worden overwogen om vooruitgang te boeken bij de 
implementatie van de Galileo-infrastructuur: 
a) ruimtesegment : bij initiële operationele capaciteit ("Initial Operational Capability", 
IOC), die voor 2014-2015 is gepland, moeten  alle 18 reeds aange schafte satellieten 
gestationeerd zijn, van de 30 die gepland zi jn voor volledige operationele capaciteit 
("Full Operational Capability", FOC). Me t de specifieke orbitale kenmerken van 
Galileo voor ogen kunnen drie theoretisch en technisch uitvoerbare eindconstellaties 
in overweging worden genomen: 
1) stationering van 18 satell ieten als eindconstellatie; 
2) stationering van 24 satell ieten als eindconstellatie; 
3) stationering van 30 satell ieten als eindconstellatie; 
b) grondsegment : bij IOC (2014-2015) zal slec hts een intermediaire 
grondinfrastructuur11 (v2) gestationeerd zijn, waarmee Galileo navigatiesignalen 
voor OS, PRS en SAR zal kunnen leveren. De  stationering van een verdere upgrade 
van de grondinfrastructuur (v3) is moment eel gepland voor de periode tussen IOC en 
FOC. Daardoor zal de autonome SoL-dien st kunnen worden verleend en zal de 
volledige PRS-capaciteit kunnen worden ge ïmplementeerd. Er kunnen drie technisch 
                                                 
11 De grondinfrastructuur omvat meer dan 50 grondstations over de hele wereld. 
 
NL 7   NL uitvoerbare configuraties voor de grondi nfrastructuur in overweging worden 
genomen: 
1) grondinfrastructuur v2, zoals bij IOC zal worden bereikt, zonder SoL-dienst ; 
2) grondinfrastructuur v3 waarbij de SoL-dienst slechts beschikbaar is in 
interoperabiliteit  met het Amerikaanse gps (dit zou minder grondfaciliteiten 
vereisen, waardoor de infrastr uctuur eenvoudiger zou worden); 
3) grondinfrastructuur v3 waarbij de So L-dienst op autonome basis beschikbaar 
is. 
Tabel 1: Beleidsopties voor probleem 1 
Optie Ruim-
teseg-ment Grond-
seg-ment  Diensten 
1) Basisoptie (A.3) (B.3)  Diensten kunnen autonoom worden verleend  zoals 
gedefinieerd in het document betreffende de aan Galileo gestelde eisen. 
2) Optie herziene diensten (A.3) (B.2) Diensten kunnen au tonoom worden verleend zoals 
gedefinieerd in het document betreffende de aan Galileo gestelde eisen, behalve voor de SoL-dienst, 
die alleen in samenwerk ing met gps kan worden 
verleend . 
3) Optie beperkte 
diensten (A.2) (B.2) Diensten kunnen autonoom worden verleend,  maar 
niet zoals gedefinieerd in het document betreffende 
de aan Galileo gestelde eisen  (beperkte 
dienstverlening). SoL kan alleen in samenwerking 
met gps worden verleend.  
4) Optie diensten van mindere kwaliteit (A.1) (B.1) Diensten kunnen niet  autonoom worden verleend,  
alleen in interoperabiliteit met gps, niet zoals 
gedefinieerd  in het document betreffende de aan 
Galileo gestelde eisen. 
5) Beëindiging van het programma geen geen geen 
 
Egnos Het Egnos-systeem is al in gebruik, maar de komende jaren moet worden voorzien in 
exploitatie en onderhoud van het systeem en in  de verdere ontwikkeling van de diensten 
ervan. Daarom kunnen slechts tw ee beleidsopties in overwe ging worden genomen: 1) 
voortzetting van het programma of 2)  beëindiging van het programma. 
 
NL 8   NL Daar Egnos-SoL reeds operationeel is, is voor tzetting van het programma  de enige mogelijke 
optie: doordat de Commissie de SoL-dienst ope rationeel heeft verkla ard, heeft zij van de 
gemeenschappen van eindgebruikers de toezegging gekregen dat zij Egnos zullen gebruiken. 
Dit heeft tot gevolg dat eindgebruikers, met name in de luchtvaartsector, zwaar investeren in 
de aanpassing van hun systemen aan Egnos. Daar om moet de Commissie zich er op lange 
termijn toe verbinden Egnos-diensten te verlenen. 
4.3. Beleidsopties voor probleem 2: govern anceregeling om beide systemen te 
exploiteren 
Het governancekader moet worden gedefinieerd op basis van beheersfuncties, organisatie en 
rechtsvormen. Wat de functies en  de organisatie ervan betreft,  moeten twee beheersniveaus in 
beschouwing worden genomen: 1) politiek toezicht  op de programma's, waarvoor de 
Commissie namens de EU verantw oordelijk blijft, teneinde de algemene doelstellingen en de 
te vervullen taken en eisen vast te stellen, en een besluit te nemen over en toe te zien op de 
begroting; 2) programmabeheer , dat wordt waargenomen door één  instantie die ervoor zorgt 
dat de systemen het op het niveau van het politieke toezicht geformuleerde doel tijdig en binnen de kostenraming verwezenlijken, waarb ij tevens zorg wordt gedragen voor de 
coördinatie van en het toezi cht op alle activiteiten die nodig zijn om dat doel te 
verwezenlijken. 
4.3.1.  Opties voor het programmabeheer 
Daar de EU verantwoordelijk bl ijft voor het politieke toezicht op de programma's, zijn er vier 
beleidsopties voor het programmabeheer: 
1) Europese Commissie; 2) gemeenschappelijke EU-onderneming; 3) regelgevend EU-agentschap; 4) EU-overheidsbedrijf. 
Aan de hand van de pre-screeningcriteria, met de nadruk op de uitvoerbaarheid, werden optie 
1 (Europese Commissie) en optie 2 (gemeen schappelijke EU-onderneming) verworpen. De 
opties 3 en 4 werden verder geanalyseerd. 
5. E
FFECTBEOORDELING  
5.1. Analyse van de effecten voor probleem  1: te volgen we g voor de verdere 
uitvoering van de Europese GNSS-programma's 
Het effect van de vijf opties bij het bereiken van de volledige operationele capaciteit van het 
door het Galileo-programma ingevoerde systee m kan worden beoordeeld uit het oogpunt van 
de baten (indirecte baten en directe inkomsten), de kosten ( kosten van de voltooiing van de 
infrastructuur en exploitatiekosten) en he t concurrentievermogen van de EU-industrie. 
5.1.1.  Batenanalyse 
Het Europese Ruimteagentschap heeft simulaties  uitgevoerd om de navigatieprestaties te 
beoordelen, uitgedrukt in termen van navigatienauwkeurigheid en beschikbaarheid . De 
 
NL 9   NL doelstellingen voor de prestaties van Galileo werden in het document betreffende de aan 
Galileo gestelde eisen vastgesteld op een nauwkeurigheid van 4 meter horizontaal en 8 meter verticaal (dienstverlening met dubbele freque ntie), met een beschikbaarheid van 99,5 %. 
Tabel 2: Gesimuleerde navigatienauwkeurighe id per optie voor de Galileo-infrastructuur12 
Horizontale nauwkeurigheid  Verticale nauwkeurigheid  
(m)/beschikbaarheid 99,5  % Gemiddelde 
nauwkeurig-
heid (99,5 %)  Nauwkeurig-
heid op 
slechtste 
gebruikers-
locatie  Gemiddelde 
nauwkeurig-
heid (99,5 %)  Nauwkeurig-
heid op 
slechtste 
gebruikers-
locatie  
1) Basisoptie  3,3 3,7 7 7,4 
2) Optie herziene diensten  3,3 3,7 7 7,4 
3) Optie beperkte diensten  8 25 11,5 30 
4) Optie diensten van mindere kwaliteit  80 250 138 451 
5) Beëindiging van het Galileo-
programma  n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 
De opties 1 en 2 beantwoorden aan de doelstellingen, zelfs voor de slechtste 
gebruikerslocaties, terwijl optie 3 deze eisen benadert. De nauwkeurigheid van optie 4 is 
ontoereikend voor veruit de meeste gebruikers. Deze waarden tonen aan da t de prestaties sterk 
verminderen als het aantal satellieten wordt verlaagd. 
Het aantal satellieten is van invloed op de continuïteit van de dienstverlening , d.w.z. de 
navigatie op het aardoppervlak, die met een lager aantal satellie ten minder gelijkmatig is, en 
de robuustheid van het systeem , d.w.z. de duurzaamheid van de prestaties van het systeem 
bij storingen zoals het uitvalle n van satellieten. Optie 4 zal  minder robuust zijn omdat de 
onvoorziene uitval van een of meer  satellieten zou leiden tot een forse verslechtering van de 
navigatieprestaties en zelfs tot het uitvalle n van de dienstverlening. Opties met grotere 
constellaties zouden minder nadeel o ndervinden van dergelijke voorvallen. 
Tabel 3 geeft de beschikbaarhe id van de diensten weer die door het door het Galileo-
programma ingevoerde systeem alleen en in combinatie met het Amerikaanse gps zullen 
worden verleend in het geval va n verschillende beleidsopties13. 
Tabel 3: Beschikbaarheid van diensten per infrastructuuroptie 
Beschikbaarheid van de dienst zoals in het document betreffende de gestelde 
eisen (DGE)     
OS PRS SAR CS SoL 
Auto-
noom  Ja Ja Ja Ja Ja 1) Basisoptie  
Met gps  Ja n.v.t. Ja n.v.t. Ja 
Auto-
noom  Ja Ja Ja Ja Nee 2) Optie herziene 
diensten
 Met gps  Ja n.v.t. Ja n.v.t. Ja 
                                                 
12 Deze simulaties zijn afhankelijk van een aantal  veronderstellingen die zu llen worden geactualiseerd 
naargelang van de werkelijke prestaties van het systeem zodra het gestationeerd is, bv. nauwkeurigheid van baanbepaling en tijdsynchronisatie (Orbit Determination and Time Synchronisation (ODTS)). 
13 Deze tabel is gebaseerd op de in september 2011 beschikbare informatie van het Europees 
Ruimteagentschap en is bewust vereenvoudigd. 
 
NL 10   NL Auto-
noom  Benadert 
DGE, maar 
met beperkte 
robuustheid  Voldoet aan 
DGE, maar 
met beperkte 
robuustheid  Ja Ja Nee 3) Optie beperkte 
diensten
 
Met gps  Ja n.v.t. Ja n.v.t. Ja 
Auto-noom
 Middelmatige 
nauwkeurig-
heid en 
zwakke 
continuïteit  Middelmatige 
nauwkeurig-
heid en 
slechte 
continuïteit  Ja, langere 
lokalisatietijd 
en slechte 
robuustheid  Verminderde 
capaciteit, 
beperkt tot 
augmentatie  Nee 4) Optie diensten van 
mindere 
kwaliteit
 
Met gps  Beperkte 
dienstverlening  n.v.t. Beperkte 
dienstverlening  n.v.t. Dienstverlening 
van mindere 
kwaliteit  
Auto-
noom  Nee Nee Nee Nee Nee 5) Beëindi-ging van het programma
 Met gps  n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 
 
De mogelijkheid om in interoperabiliteit met het Amerikaanse gps te werken, met name voor 
de opties 3 en 4, zou leiden tot een grote verbetering van de nauwkeurigheid van de 
navigatie-, snelheids- en tijdsdiensten, maar heeft diverse gevolgen:  
• het door het Galileo-program ma ingevoerde systeem zal gedeeltelijk of volledig 
afhankelijk zijn van interoperabi liteit met het Amerikaanse gps . Europa zal geen 
toonaangevende rol kunnen spelen op het ge bied van GNSS-innovatie. Het zal niet 
langer in staat zijn invloed uit te oefene n op toekomstige navigatienormen, en zijn 
industrie zal aan c oncurrentiekracht inboeten op he t gebied van toepassingen en 
downstream-technologieontwikkelingen, uitg erekend de punten waarop het grootste 
deel van de navigatiemarkt een sterke expansie kent; 
• het door het Galileo-programma ingevoe rde systeem zal geen afzonderlijk 
wereldwijd satellietnaviga tiesysteem worden zoals de  belanghebbenden wensen, 
maar veeleer een add-on bij het Amerikaanse gps . Bijgevolg zal het uitvallen van 
één systeem gevolgen hebben voor de geco mbineerde prestaties van de systemen 
zoals waargenomen door de gebruikers.  
Deze overwegingen zijn belangrijk voor het verlen en van de diensten OS, PRS en CS. Wat de 
diensten SAR en SoL betreft,  zij het volgende opgemerkt: 
• de SAR-dienst is operationeel met 18 geë quipeerde satellieten, zodat de prestaties 
ervan niet afhangen van het aantal sa tellieten dat in de verschillende 
infrastructuuropties wordt beoogd, hoewel opt ie 4 diensten van mindere kwaliteit 
voor SAR een langere lokalisatietijd en een slechte robuusth eid tot gevolg kan 
hebben vanwege mogelijke defecten van satellieten; 
• de alternatieven voor de SoL-dienst hange n hoofdzakelijk af van de gestationeerde 
grondinfrastructuur. Met optie 1 kan een au tonome SoL-dienst worden verleend, met 
de opties 2 en 3 kan een SoL-dienst slechts  worden verleend in interoperabiliteit met 
het Amerikaanse gps, en met optie 4 zal de SoL-dienst niet worden verleend.  Dienst beschikbaar 
zoals in de gestelde 
eisen  Beperkte dienst   Dienst van mindere 
kwaliteit   Dienst niet 
beschikbaar  
 
NL 11   NL 5.1.1.1.  Indirecte baten 
De totale cumulatieve in geld uitgedrukte baten (economische, sociale en ecologische) van het 
GNSS-programma tot 2034 zullen afhangen van de  gekozen optie. Zij zijn gemodelleerd over 
een periode van twintig jaar teneinde rekeni ng te houden met een volledige levenscyclus van 
het door het Galileo-programma ingevoerde systee m; daartoe is gebruikgemaakt van een door 
het Europees GNSS-Agentschap ontwikkeld model. 
De in tabel 4 weergegeven tota le indirecte baten z ijn gelijk aan de som van de door drie 
bronnen gegenereerde baten: 
• upstreammarkt en overloopeffecten (invester ingen in ruimte-infrastructuur en 
overloopeffecten van investeringen in onderzoek en ontwikkeling); 
• groei van de downstreammarkt (groei van de markt voor GNSS-toepassingen); 
• baten van algemeen belang (externe effect en die zijdelings of indirect worden 
gegenereerd door GNSS-toepassingen zoal s baten voor overheidsinstellingen, de 
samenleving en de gebruikers). 
Tabel 4: Indirecte baten van het EGNSS per optie – 2014-2034 
 Economische baten  Maatschap-
pelijke en 
ecologische 
baten  
(miljard euro/constante prijzen 2011)  Groei 
upstream-
markt  Groei 
downstream-
markt  Baten van 
algemeen 
belang  Totale baten  
1) Basisoptie  19,94 26,43 87,41 133,77 
2) Optie herziene diensten  19,94 26,43 87,41 133,77 
3) Optie beperkte diensten  17,30 20,64 73,43 111,37 
4) Optie diensten van mindere kwaliteit  14,83 15,36 64,84 95,04 
5) Beëindiging van het Galileo-
programma  6,76 1,27 15,02 23,05 
Bron : Europees GNSS-Agentschap  
De indirecte baten van Egnos zijn in alle opt ies begrepen. De laatste optie houdt in dat het 
Galileo-programma wordt beëindigd, maar da t Egnos wordt geëxploiteerd en de 
desbetreffende diensten worden aangeboden. Egnos  is bijgevolg de enige bron van baten in 
optie 5. 
5.1.2.  Directe inkomsten 
Behalve sociaaleconomische baten zulle n naar verwachting directe inkomsten 
worden gegenereerd via diensten die door  de GNSS-programma's worden verleend. 
Tot de mogelijke inkomstenstromen behoren de commerciële dienst (toegangsvergoedingen voor authenticatiedien sten en de dienst positiebepaling met 
hoge precisie) en de overheidsdien st (licentierechten op ontvangers, 
 
NL 12   NL activeringsvergoedingen voor ontvangers en toegangsvergoedingen voor signalen)14. 
Er kan worden gedacht aan extra indir ecte inkomsten voor diensten waar de 
automatische weigering van toegang nauwelijks  denkbaar is (bv. Safety of Life), via 
indirecte heffingsmechanismen, maar moment eel bestaat er geen rechtskader voor 
dergelijke mechanismen. 
Tabel 5: Potentiële directe i nkomsten van het EGNSS per optie 
(miljard euro)/constante prijzen 2011  Min. en max. 
inkomsten uit de 
PRS-dienst  Inkomsten uit de 
CS-dienst  Totaal 
gemiddelde 
2014-2034  
1) Basisoptie  0,24 – 0,34  1,32 1,61 
2) Optie herziene diensten  0,24 – 0,34  1,32 1,61 
3) Optie beperkte diensten  0,24 – 0,34  0,00 0,28 
4) Optie diensten van mindere kwaliteit  0,00 0,00 0,00 
5) Beëindiging van het Galileo-programma  0,00 0,00 0,00 
De verwachte inkomsten uit over heidsdiensten en commerciële di ensten bedragen niet meer 
dan 1,61 miljard euro over de periode van twintig jaar, wat minder is dan 10 % van de totale kosten voor de volgende twintig ja ar. Het is duidelijk dat de Eu ropese GNSS niet winstgevend 
genoeg zal zijn om op onafhankelijke basis te wo rden geëxploiteerd en dat in de toekomst 
financiering door de overheid  nodig zal zijn. De directe in komsten zullen nooit hoog genoeg 
zijn om de exploitatiekosten van de programma's te dekken. 
5.1.3.  Kostenanalyse 
De opties verschillen wat betreft het aantal gestationeerde satellieten en de specificaties van 
het grondsegment. Voor elke optie zijn niet alleen de kosten voor de voltooiing van de 
infrastructuur, maar ook die voor de exploitati efase van Galileo en Egnos geëvalueerd. De 
kostenramingen zijn gemodelleerd over dezelf de periode als de baten, namelijk 2014-2034; 
deze periode komt overeen met de drie perioden va n zeven jaar van het m eerjarige financiële 
kader van de EU. 
Tabel 6: Kosten van de Europese GNSS-programma's per optie – 2014-2034 
(miljarden euro's)/constante prijzen 2011  MFK EU 
2014-2020 MFK EU 
2021-2034 
(2021-27, 
2028-34) Totaal
1) Basisoptie  7,8 12 19,8 
2) Optie herziene diensten  7,0 11,5 18,5 
3) Optie beperkte diensten  6,5 10,8 17,3 
4) Optie diensten van mindere kwaliteit  5,6 10 15,6 
5) Beëindiging van het Galileo-programma  2,4 1,4 3,8 
5.1.4.  Sectorspecifieke effecten 
De analyse beoordeelt het effect  op het concurrentievermogen va n de doelsector(en) van het 
initiatief, van zijn (hun) toeleveranciers (u pstreamsectoren) en van zijn (hun) klanten 
                                                 
14 De potentiële door de PRS-dienst gegenereerde inkomsten zullen afhangen van de te maken politieke 
keuzen. 
 
NL 13   NL (downstreamsectoren en eindgebruikers). De w aardeketenanalyse heeft betrekking op vier 
grote segmenten:  
• upstream : de Europese ruimtevaartindustrie di e bijdraagt aan de totstandbrenging 
van het wereldwijde satellietnavigatiesysteem; 
• dienstverlening : de Europese industrie die commerciële of openbare 
positiebepalings-, navigatie- of tijdsbepalingsdiensten aanbiedt; 
• downstream : de Europese applicatiesector die de voor de exploitatie van 
satellietsignalen benodigde hardware en soft ware levert en daarbi j afhankelijk is van 
dienstverlening; 
• eindgebruikers : industrieën die diensten en toepassingen gebruiken.  
De aandacht gaat vooral uit naar de Europese applicatiesector en ei ndgebruikers, waar het 
grootste effect op het concurre ntievermogen wordt verwacht. 
Tabel 7: Overzicht van het effect op het concurrentievermogen 
 (1-2) Basisoptie en optie 
herziene diensten  (3-4) Optie beperkte 
diensten en optie 
diensten van mindere 
kwaliteit  5) Beëindiging van het 
Galileo-programma  
Upstream  + + + – 
Dienstverlening  + + + – 
Downstream  +  + – 
Eindgebruikers  + + + + 0 
Totaal  + + + –  
–: negatief effect op het concurrentievermogen  +: positief effect op het concurrentievermogen  
  
Uit de evaluatie van het effect van de verschillende opties op het concurrentievermogen blijkt 
dat de basisoptie en de optie herziene diensten waarschijnlijk een krachtige impuls zullen geven aan het innovatieve concurrentie vermogen van de EU, waarbij nieuwe 
markten/bedrijfssectoren zulle n ontstaan en overloopeffecten  zullen worden verkregen 
waardoor bedrijfsprocessen zullen  worden verbeterd en de innova tie in andere sectoren zal 
worden gestimuleerd. Er wordt ook een positief e ffect verwacht op het vlak van kosten- en 
prijsconcurrentievermogen. 
5.2. Analyse van de effecten voor prob leem 2: governanceregeling om beide 
systemen te exploiteren 
De opties voor probleem 2 worden kwalitatief beoordeeld om na te gaan in hoever zij 
beantwoorden aan de in het Financieel Regl ement geformuleerde governancedoelstellingen, 
d.w.z. uitvoerbaarheid, besluitvorming, robuusth eid, mogelijkheden tot verdere ontwikkeling, 
effect op de EU-economie, consistentie met EU -beleid en bevordering van EU-belangen, en 
EU-controle en -verantw oordelijkheid. Deze doelstellingen zijn gegroepeerd in de criteria 
doeltreffendheid, efficiëntie en samenhang. 
 
NL 14   NL 6. VERGELIJKING VAN DE OPTIES  
6.1. Vergelijking van de opties voor prob leem 1: hoe kan vooruitgang worden 
geboekt bij de verdere uitvoering van  de Europese GNSS-programma's?  
Doeltreffendheid  Doeltreffendheid  Efficiëntie  Samenhang  
Regelgevend 
EU-agentschap
 • Zeer goede 
uitvoerbaarheid 
• Snelle besluitvorming 
• Grote robuustheid: 
beproefde 
rechtsregeling. Onder de bescherming van de artikelen 340 en 343 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie  
 • Middel-
matige mogelijk-heden tot ontwikke-
ling, vereist 
wijzigingen in de EU-rechts-grondslag voor de oprichting van het agentschap  
• Positief 
effect op de 
EU-economie • Grote 
consistentie met EU-beleid 
• Sterke EU-
controle en 
-verant-woordelijk-heid 
EU-
overheids-
bedrijf  • Zeer slechte 
uitvoerbaarheid: 
geen precedent noch 
duidelijke regels voor de oprichting van een EU-overheidsbedrijf door de EU   
• Snelle besluitvorming 
en flexibiliteit 
• Slechte robuustheid: 
de werking zou 
gebaseerd zijn op het nationale recht van de lidstaat waar het bedrijf wordt opgericht   • Geringe 
mogelijk-
heden tot ontwikke-ling 
• Onduidelijk 
effect op de EU-economie • Middel-
matige 
consistentie met EU-beleid en EU-controle en -verantwoor-delijkheid 
 
 
NL 15   NL De doeltreffendheid met betrekking tot de inachtneming van de algemene 
beleidsdoelstellingen is gebaseerd op een kwalitatieve vergelijking van de technische kenmerken van de opties en het effect ervan. 
Tabel 8: inachtneming van de algemene beleidsdoelstellingen 
 Een 
onafhankelijk 
GNSS opzetten  De veerkracht van 
de economische 
infrastructuur van de EU vergroten
 De technische 
GNSS-capaciteit 
van Europa opbouwen
 
1) Basisoptie  
 100  % 
  100  % 
  100  % 
2) Optie herziene diensten 
 
  75 % 
  100  % 
  100  % 
3) Optie beperkte diensten
 
  75 % 
  50 % 
  100  % 
4) Optie diensten 
van mindere 
kwaliteit  
 0 % 
  0 % 
  25 % 
5) Beëindiging van het Galileo-
programma
 
 0 % 
  0 % 
  0 % 
: doel niet in acht genomen 
 : doel volledig in acht genomen  
 
Efficiëntie De efficiëntie van de beleid sopties wordt beoordeeld op basi s van de indirecte baten, de 
directe inkomsten en de kosten van elke optie, afhankelijk van het aantal en de kwaliteit van de diensten die mogelijk worden gemaakt. 
Tabel 9: Kosten-batenanalyse van de beleidsopties: 2014-2034 
Indirecte baten  Directe 
inkomsten  Kosten  Nettobaten  (miljarden euro's) 
Constante prijzen 2011 en 
verdisconteerde prijzen tegen 4 % Con-
stante 
prijzen Verdis-
conteerde 
prijzen  Con-
stante 
prijzen Verdis-
conteerde 
prijzen Con-
stante 
prijzen Verdis-
conteerde 
prijzen Con-
stante 
prijzen Verdis-
conteerde 
prijzen 
1) Basisoptie  133.77 81.26 1.61 1.05 19.8 14.65 115.58 67.66 
2) Optie herziene 
diensten  133,77 81,26 1,61 1,05 18,5 13,69 116,88 68,63 
3) Optie beperkte 
diensten  111,37 67,59 0,28 0,20 17,3 12,80 94,35 54,99 
4) Optie diensten van mindere kwaliteit
 95,04 57,53 0,00 0,00 15,6 11,54 79,44 45,99 
5) Beëindiging van 
het Galileo-
programma  23,05 14,00 0,00 0,00 3,8 2,81 19,25 11,19 
Samenhang 
De opties 1 (basisoptie) en 2 (herziene diensten) zijn beide in overeenstemming met het 
politieke kader van de EU, hebben een zeer pos itief effect op het c oncurrentievermogen van 
de EU-industrie en hebben het potentieel om st rategische voordelen voor de EU op te leveren. 
De opties 3 (beperkte diensten) en  4 (diensten van mindere kwaliteit) zijn vergelijkbaar:  
beide zijn gedeeltelijk inconsistent met de doe lstellingen en prioriteite n van de EU en beide 
hebben een redelijk positief eff ect op het concurrentievermogen. 
 
NL 16   NL Optie 5 (beëindiging van het Galileo-programma)  is helemaal niet consistent met de 
geformuleerde doelstellingen van de EU  en heeft een negatief effect op het 
concurrentievermogen.   
Bij wijze van conclusie kan worden gesteld dat, rekening houdend met alle effecten, de 
aspecten efficiëntie, doeltreffendheid en samenhang , en met name de potentiële 
kostenbesparingen, optie 2 (herziene dien sten) de voorkeur lijkt te verdienen. 
6.2. Vergelijking van de opties voor pr obleem 2: governanceregeling om beide 
systemen te exploiteren 
Uit een vergelijking van de effecten van het regelgevend EU-agentschap en het EU-
overheidsbedrijf blijkt dat het regelgevend EU-agentschap  het best geschikt is om de 
doelstellingen van het programmabeheer te verwezenlijken, daar die opzet zeer 
samenhangend, doeltreffend en efficiën t is uit het oogpunt van de EU.  
Vanwege de algemene bezorgdheid over de toen ame van het aantal EU-a gentschappen is het 
onwaarschijnlijk dat het Europees Parlement of de Raad van de EU de oprichting van een 
nieuw regelgevend EU-agentschap zullen aanv aarden. Van de bestaande regelgevende EU-
agentschappen is het Europees GNSS-Agentschap het meest geschikt, daar het deel uitmaakt 
van bestaande governancestructure n van de GNSS-programma's en het over initië le expertise 
op het desbetreffende gebied beschikt. 
Het Europees GNSS-Agentschap kan in zijn huidige vorm echter niet onmiddellijk de 
programmabeheerstaken van de exploitatief ase op zich nemen, om dat het agentschap 
momenteel een mandaat heeft dat beperkt is tot ve iligheids- en marktgerelateerde kwesties, en 
het niet over voldoende financiële en personele middelen beschikt. 
7. TOEZICHT EN EVALUATIE  
Er zullen outputindicatoren worden afgeleid uit de kenmerken, de kwaliteit en de specificaties 
van de Egnos- en Galileo-dienst en en de mate waarin zij ov ereenkomen met die welke in de 
GNSS-verordening zijn vastgesteld, de afleveri ng op de streefdatum binnen de kostenraming, 
en de stabiliteit, duurzaamheid en efficiëntie van de governanceregeling. Het concurrentievermogen van de in Europa geves tigde GNSS-industrie, het gebruik van diensten, 
met inbegrip van de marktpenetratie, het aanta l gecreëerde arbeidspla atsen en de door de 
GNSS-programma's geboden indirect e en directe baten zullen de  resultaatindicatoren zijn. 
De Commissie zal ervoor zorgen dat in alle  contracten en overeenkomsten die in het 
kader van de GNSS-programma's worden gesl oten, wordt bepaald dat zij toezicht en 
financiële controle uitoefent. In alle to ezicht- en evaluatiemechanismen zal er met 
name naar worden gestreefd oversch rijdingen van de programmakosten en 
vertragingen bij de aflevering van de diensten zo beperkt mogelijk te houden. Daartoe zal de Commissie uiterlijk op 30 juni 2014 een strategisch kader voorstellen 
met een lijst van de belangrijkste maat regelen, een begrotingsraming en het 
tijdschema; voorts een jaarlijks werkprogram ma met gedetailleerde maatregelen en 
indicatoren, een jaarlijk s uitvoeringsverslag waarin  de uitvoering van deze 
maatregelen wordt geëvalueerd, en uiterlijk op 30 juni 2017 een tussentijdse evaluatie met speciale aandacht voor de tot dan toe bereikte resultaten, zodat er voldoende tijd blijft om het volgende meer jarige financiële kader op te stellen. 
 
NL 17   NL Naast deze standaardmaatregelen zal de Commissie bij de uitoefening van haar 
bevoegdheden inzake politiek toezicht op de  programma's Galileo en Egnos de 
mechanismen voor toezicht op en evaluati e van de programmabeheersinstantie 
verbeteren door te verzoeken om gede tailleerde jaarlijkse beheersplannen en 
uitvoeringsverslagen, door regelmatig ve rgaderingen over de voortgang van de 
programma's te leiden en door financiële en technologische audits te verrichten. 
Bovendien moeten de lidstaten bij het toez icht op de programma's worden betrokken; 
dit kan door bijvoorbeeld gebruik te maken van hun technische capaciteiten om input 
betreffende het technische toezicht op de  programma's te leveren en belangrijke 
prestatie-indicatoren voor te stellen aan  de hand waarvan de programma's zullen 
worden geëvalueerd. 
Ten slotte zal de Commissie in het dagelijkse beheer een mechanisme en 
instrumenten voor risicobeheersing voor stellen om, door betere kostenramingen, 
gebruikmaking van reeds opgedane ervaring en werkelijke systeemimplementatie, de 
waarschijnlijkheid van overschrijdingen va n de programmakosten zo laag mogelijk 
te houden.