COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(94) 654 def. 
Brussel, 23.01.1995 
94/ 0063(CNS) 
Gewijzigd voorstel voor een 
VERORDENING (EG) VAN DE RAAD 
BETREFFENDE EEN PROGRAMMA VOOR FINANCIËLE STEUN VAN DE GEMEENSCHAP TER BEVORDERING 
VAN ENERGIETECHNOLOGIEËN IN EUROPA VOOR DE PERIODE 1995-1998 ("THERMIE-II") 
(door de Commissie overeenkomstig artikel 189 A, lid 2, 
van het EG-verdrag ingediend) 
-1 
VERKLAREND MEMORANDUM 
BEVORDERING VAN EUROPESE ENERGIE TECHNOLOGIE 
PROGRAMMA VOOR FINANCIËLE STEUN VAN DE GEMEENSCHAP TER BEVORDERING VAN 
EUROPESE ENERGIETECHNOLOGIE IN 1995-1998 "THERMIE-H" 
0 INLEIDING 
0.1 De toestand van de Europese energiemarkt en de noodzaak bij te dragen tot de 
verwezenlijking van de doelstellingen van de economische en politieke integratie, 
zoals door de Gemeenschap is bepaald in het Verdrag bij de oprichting van de 
Europese Unie, vragen om een algemene actie ter bevordering van de Europese 
energietechnologie. Het programma "THERMIE", door de Europese Raad van 
Ministers vastgelegd op 29 juni 19901 dat hieraan financiële steun verleent, vervalt 
op 31 december 1994. 
0.2 De Commissie heeft deskundigen opdracht gegeven de resultaten van het 
THERMIE-programma te beoordelen en presenteert het rapport over de invoering 
van de verordening en de verenigbaarheid van nationale acties met acties van de 
Gemeenschap2. Dit rapport geeft duidelijk aan dat er behoefte is aan specifieke 
steun vanuit de Gemeenschap. 
0.3 Sinds de invoering van het Verdrag van de Europese Unie, wordt een belangrijk 
gedeelte van de bevordering van Europese energietechnologie betreffende het 
aantonen van de technische uitvoerbaarheid van projecten, gedekt door de 
bepalingen van artikel 130f en volgende. De Commissie heeft daarom dit gedeelte 
geïntegreerd in haar voorstel voor een 4de OTO kaderprogramma3. De Commissie 
heeft in bijlage III van het voorstel tot een Raadsbesluit over een 4de OTO 
kaderprogramma onder actie 1 punt 5 "Energie"4, onder actie 2 "Samenwerking met 
Derde Landen"5 en onder actie 3 "Verspreiding en evaluatie van de resultaten"6, de 
noodzaak aangegeven tot demonstratie van energietechnologie. Dit gebeurt reeds 
1 Reglement van de Raad (EEG) n° 2008/90,0) n°L185/1 van 17.07.1990 
2 Ref."Rapport over de invoering van het Europees reglement n°2008/90 van 29 juni 1990 (THERMIE 
Programma)" COM(93) 642 def. 
3 Réf. voorstel tot Raadsbesluit COM(93)276 slotdoc. van 16.06.1993 - p.4 
4 Ref. voorstel tot Raadsbesluit COM(93)276 slotdoc. van 16.06.1993 - p.50 
5 Ref. voorstel tot Raadsbesluit COM(93)276 slotdoc. van 16.06.1993 - p.60 en 61 
6 Ref. voorstel tot Raadsbesluit COM(93)276 slotdoc. van 16.06.1993 - p.63 en 64 
A*~ 
-2 
in het THERMIE-programma, waarvan organisaties voor de bevordering van 
energietechnologie en "Energiecentra" in Midden- en in Oost-Europa deel uit maken. 
0.4 THERMIE steunt projecten die de industriële haalbaarheid van nieuwe technologie 
aantonen, hetgeen verder reikt dan de puur technische uitvoerbaarheid. De 
promotie van Europese energietechnologie door het aantonen van de economische 
haalbaarheid en het bekendmaken van de resultaten van soortgelijke projecten die 
door Lid-Staten of door de industrie zelf zijn gefinancierd, alsmede de hulp bij het 
penetreren van de markten in Derde Landen via industriële samenwerking, kunnen 
niet worden opgenomen in het 4de kaderprogramma en vormen bijgevolg het 
onderwerp van dit voorstel dat gebaseerd is op art. 235 van het Verdrag. 
0.5 In de volgende hoofdstukken rechtvaardigt de Commissie de actie op 
Gemeenschapsniveau en licht de doelstellingen toe van dit nieuwe aanvullende 
programma ("THERMIE-H"), alsmede de oriëntatie en structuur van het nieuwe 
programma. 
1 RECHTVAARDIGING VAN ACTIE OP GEMEENSCHAPSNIVEAU 
SUBSIDIARITEIT 
1.1 Welke zijn de doelstellingen van de voorgestelde actie met betrekking tot de 
verplichtingen van de Gemeenschap ? 
Het nieuwe instrument van de Gemeenschap voor het leveren van financiële steun 
aan demonstratie en verspreiding van energietechnologie in 1995/98 moet rekening 
houden met de voornaamste doelstellingen van het energiebeleid die van vitaal 
belang zijn voor economische groei, en duurzame economische en sociale 
ontwikkeling van de EU, met name : 
zekerstelling van de lange termijn energievoorziening van de Gemeenschap, 
rationeel beheer van de energievoorraden, 
schoon gebruik van steenkool en andere fossiele brandstoffen, 
diversificatie van de energievoorziening, 
ontwikkeling van regionale energiebronnen. 
Voorts zal het programma bijdragen aan andere belangrijke doelstellingen van het 
Europees beleid, door de verwezenlijking van de interne markt en in 
overeenstemming met de prioriteiten die zijn vastgelegd in het Verdrag van de 
Europese Unie en in het 4de kaderprogramma met betrekking tot het verhogen van 
het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven, het verbeteren van de 
levensvoorwaarden in steden en in landelijke gebieden, het verstevigen van 
economische en sociale verbanden, en de samenwerking met Derde Landen. 
1.2 Ligt de bevoegdheid voor de geplande activiteit uitsluitend bij de Gemeenschap of 
wordt zij gedeeld met de Lid-Staten ? 
De bevoegdheid wordt gedeeld met de Lid-Staten. 
1.3 Wat is de dimensie van het probleem op het niveau van de Gemeenschap (hoeveel 
Lid-Staten zijn er bijvoorbeeld bij betrokken en welke oplossing is tot nu toegepast) ? 
De hoofddoelstellingen van het voorgestelde programma betreffen alle Lid-Staten en 
hebben Paneuropese implicaties, bijv. voor het milieu, het concurrentievermogen, de 
energievoorziening en de internationale verhoudingen. Het THERMIE 
evaluatierapport en de waardebepaling van de steunprogramma's van de Lid-Staten 
geven duidelijk aan dat de Gemeenschap actie moet ondernemen ter demonstratie 
en verspreiding van energietechnologie7. De Europese industrie is inderdaad in 
veel gevallen zelf in staat zonder overheidssteun een vernieuwende technologie te 
ontwikkelen en het gebruik daarvan te bevorderen. Alhoewel, evenals in de VS, 
Japan en andere grote industrielanden, kan de industrie (en met name het MKB), 
niet altijd slagen zonder overheidssteun. De technische en financiële risico's zijn 
groot, externe kosten zijn niet inbegrepen in de energieproduktie en het verbruik, en 
marktinformatie is niet altijd beschikbaar of toegankelijk. Er is ook een duidelijke 
behoefte aan financiële hulp in de diensten-, bouw- en vervoerssector etc, vooral 
wanneer deze openbaar bezit zijn. Tot nu toe zijn steunprogramma's van de Lid-
Staten aangevuld met een aantal demonstratieprogramma's van de Gemeenschap, 
waarvan THERMIE het meest recente is. 
1.4 Welke is de meest doeltreffende oplossing rekening houdend met de middelen die 
de Gemeenschap en de Lid-Staten ter beschikking hebben ? 
7 Ref."Rapport over de invoering van het Europees reglement n°2008/90 van 29 juni 1990 (THERMIE 
Programma)" COM(93) 642 def. 
4-
Veel Lid-Staten hebben belangrijke eigen steunprogramma's, zowel op nationaal als 
op regionaal niveau, die zijn gericht op specifieke energiesectoren, technologie of 
eindgebruik. Het budget van deze programma's is doorgaans vier maal groter dan 
het budget van de Europese programma's. Daarom is het nodig om alvorens te 
denken aan Europese steun, eerst te overwegen meer gebruik te maken van de 
resultaten die reeds beschikbaar zijn uit deze programma's. Dit vereist een betere 
coördinatie tussen de programma's van de Gemeenschap en van de Lid-Staten 
waartoe de Gemeenschap een bijdrage kan leveren. In sommige Lid-Staten bestaan 
helemaal geen programma's of enkel voor specifieke sectoren. Ook hier zou de 
Gemeenschap op sommige gebieden kunnen bijspringen. Er is natuurlijk een 
behoefte aan heroriëntering van de vroegere programma's van de Gemeenschap 
voor energietechnologie om ervoor te zorgen dat de Gemeenschap uitsluitend 
optreedt indien de doelstellingen van de actie niet goed door de Lid-Staten zelf 
kunnen worden bereikt en waar de Gemeenschap door haar schaal, betere 
resultaten kan bereiken. 
1.5 Welke reële toegevoegde waarde levert de actie die de Gemeenschap voorstelt en 
wat kost eventuele inactiviteit ? 
De toegevoegde waarde zou zijn het overbruggen van de kloof tussen de 
ontwikkeling van energietechnologie door industrie en Lid-Staten aan de ene kant en 
het bekendmaken van de resultaten hiervan aan consumenten en verbruikers 
(overheid of particulier) aan de andere kant. De prijs van inactiviteit zou een 
slechtere coördinatie kunnen zijn, geen verspreiding van onmisbare technische 
informatie en vervorming van de technische ontwikkeling binnen de Gemeenschap 
ten gunste van de rijkere Lid-Staten en van machtige industriële belangen. 
1.6 Welke actievormen staan de Gemeenschap ter beschikking (aanbeveling, financiële 
steun, reglementering, wederzijdse erkenning, etc.) ? 
Gesteld wordt dat een verordening het meest effectieve middel is om de 
doelstellingen te bereiken, omdat het ervoor zorgt dat alle Lid-Staten dezelfde 
aanpak binnen dezelfde structuur hanteren, in de wetenschap dat een budget is 
overeengekomen voor een vastgestelde periode. Een richtlijn of aanbeveling zou 
onvoldoende zijn om dit kaderprogramma te verwezenlijken. 
-5-
1.7 Is het nodig een uniforme verordening te hebben of is het voldoende een algemene 
richtlijn op te stellen waarbij de invoering wordt overgelaten aan de Lid-Staten ? 
Een verordening maakt het gemakkelijker een consistent en eerlijk programma te 
voeren en heeft in dit geval geen invloed op de bevoegdheid van de Lid-Staten 
eigen nationale programma's te ontwikkelen. 
SAMENHANG MET ANDERE ACTIES VAN DE GEMEENSCHAP 
1.8 Erkend wordt dat er, om doeltreffend te zijn, een complementariteit en samenhang 
moet zijn met andere instrumenten van de Gemeenschap, met name met Europese 
programma's die worden gefinancierd binnen het 4de OTO kaderprogramma, 
structurele fondsen of externe hulpprogramma's. Het is immers duidelijk dat 
programma's inzake energiepolitiek die zijn gericht op demonstratie van technologie, 
pas na de OTO-programma's werkzaam worden; eerst moet de technologische 
ontwikkeling volledig uitgewerkt zijn, en de risico's worden beperkt tot het aantonen 
van de economische haalbaarheid of het aanboren van een ruimere markt. 
1.9 Een Europees programma dat de kloof overbrugt tussen de ontwikkeling van 
energietechnologie door industrie en Lid-Staten aan de ene kant en het 
bekendmaken van de resultaten hiervan aan consumenten en verbruikers (overheid 
of particulier) aan de andere kant, moet rekening houden met de adviezen van alle 
belanghebbende instellingen, de industrie, andere bedrijven, afnemers etc. Dit kan 
worden gerealiseerd door een Adviescommissie van afgevaardigden uit de Lid-
Staten en door groepen die bij de Commissie de branche organisaties, de industrie, 
de tertiaire sector en andere personen met beslissingsbevoegdheid of afnemers 
vertegenwoordigen. Dit is van belang voor zowel de besluitvorming over het 
verlenen van financiële steun als voor het invoeren van ondersteunende activiteiten. 
1.10 Een belangrijke rol is in deze context weggelegd voor het Europees netwerk van 
Organisaties voor de Promotie van Energie-Technologie ("OPET-netwerk"). 
opgericht in het kader van het THERMIE Reglement. Dit netwerk brengt een groot 
aantal overheids- en particuliere organisaties samen die ervaring hebben met 
technology assessment, marktintroductie en kennisoverdracht. De rol en structuur 
van het netwerk zou eenvoudig aangepast kunnen worden zodat het een belangrijke 
rol kan spelen in het nieuwe "THERMIE"-programma. Niet alleen is de benodigde 
deskundigheid beschikbaar in dit netwerk, maar wordt ook het subsidiariteitsbeginsel 
nageleefd omdat deze organisaties opereren op regionaal, nationaal en Europees 
niveau. Het netwerk zou kunnen worden gesteund door informele groepen van 
branche- en consumentenverenigingen, of regionale of landelijke instanties die het 
netwerk nauwer betrekken bij andere acties en die de Gemeenschap helpen bij het 
oriënteren van het programma. 
2 DOELSTELLINGEN 
2.1 Zekerstelling van de lange termijn energievoorziening, het rationeel gebruik van 
energie, het schoon gebruik van fossiele brandstoffen, de diversificatie van de 
energievoorziening en de ontwikkeling van regionale energiemiddelen zijn de 
hoofddoelstellingen van het Europees beleid en vitaal voor het bewerkstelligen van 
economische groei. Deze doelen kunnen echter uitsluitend bereikt worden indien de 
Europese industrie een vernieuwende en efficiënte technologie blijft ontwikkelen 
voor energieproduktie/omzetting en voor verbruik. De ervaring heeft geleerd dat 
deze technologieën, na te zijn ontwikkeld, er niet altijd in slagen op de markt door te 
dringen zonder overheidssteun; energiebesparende aanpassingen in gebouwen, 
zonnecellen en IGCC zijn hier een voorbeeld van. Deze doelstellingen vormen 
derhalve de kern van het voorgestelde instrument. 
2.2 Een grote uitdaging voor de bestrijding van de werkloosheid en zekerstelling van de 
economische groei in de EU is het handhaven van het concurrentievermogen van de 
Europese industrie. Dit is niet mogelijk, tenzij volledig gebruik gemaakt wordt van 
vernieuwende en efficiënte energietechnologie. De positie van de Europese 
industrie is niet zo gunstig als die van de VS en Japan, zoals is aangegeven in COM 
rapport (92)2000. Het aandeel van de geavanceerde technologie in de Europese 
export neemt zelfs af en is momenteel op een niveau van 17% vergeleken met 27% 
voor Japan, en 31% voor de VS. Het is bekend, dat zich in Azië grote markten 
ontwikkelen die baat zouden kunnen vinden bij de invoering van Europese 
energietechnologie. Voorts zou de Europese technologie haar aandeel op de 
markten in Japan en de VS kunnen vergroten. Een programma ter promotie van 
energietechnologie zou daarom een waardevolle steun zijn voor Europese 
initiatieven ter stimulering van de economische groei. 
2.3 Het behoud van energievoorraden gaat hand in hand met de bescherming van het 
milieu. Milieudoelstellingen kunnen niet worden gehaald zonder een wijdverspreide 
invoering van toepasselijke energietechnologie. In het komende decennium kunnen 
7-
technologische ontwikkelingen en toepassingen het energieverbruik aanzienlijk doen 
afnemen, in sommige gevallen met meer dan 50% per eenheid produkt, waardoor de 
uitstoot van CO2, S02( NOx in gelijke mate zal afnemen. Dit is niet alleen van 
levensbelang voor de EU (om de gestelde C02 stabilisatie te bereiken), maar ook 
voor haar buurlanden in Midden- en Oost-Europa en vooral voor de 
ontwikkelingslanden waar de economische groei indrukwekkend is. 
2.4 De interne markt biedt duidelijk nieuwe mogelijkheden voor ondernemingen uit de 
Lid-Staten. Bedrijven moeten echter kunnen concurreren en een belangrijk middel 
tot vergroting van het concurrentievermogen is de invoering van betere en 
efficiëntere energietechnologie. Door bedrijven met succes ontwikkelde technologie, 
dikwijls met nationale of regionale steun, zou gemakkelijker en breder worden 
opgepakt indien economische en technische onzekerheden en een ondoorzichtige 
marktsituatie zouden worden ondervangen met stimulerende maatregelen van de 
Gemeenschap. Dit zou tevens de waarde van de door Lid-Staten beheerde 
programma's verhogen. 
2.5 Het beleid van de Gemeenschap beoogt de sociale en economische samenhang en 
het landbouwbeleid te versterken. Ook deze hebben baat bij de bevordering van 
energietechnologie. De levensomstandigheden van de Europese burgers, vooral in 
de minder begunstigde regio's, kunnen worden verbeterd door de toepassing van 
efficiënte energietechnologie. Verbetering van het openbaar vervoer, particulier 
vervoer, verlichting en verwarmingssystemen kan worden bereikt door een 
efficiëntere toepassing van energie of met nieuwe middelen. Alhoewel energie altijd 
reëel geprijsd moet zijn kan een efficiënte technologie energie beschikbaar stellen 
op een redelijker prijsniveau voor de minder begunstigde regio's en er aldus voor 
zorgen dat zij niet verstoken zijn van deze vitale voorzieningen. Energietechnologie 
zal een aanzienlijke invloed hebben op de ontwikkeling van de samenleving en een 
belangrijk instrument zijn voor het verstevigen van de economische en sociale 
samenhang binnen de Gemeenschap. Soortgelijke overwegingen zijn van 
toepassing, op het toenemend gebruik van moderne energietechnologie in agrarische 
gebieden. Ook de recente hervormingen van het Europese Landbouwbeleid kunnen 
worden verzacht door aangepaste maatregelen zoals het gebruik van land voor de 
aanplant van biologische brandstoffen (biomethanol, koolzaad, hout, etc), voor het 
leveren van brandstof aan de vervoers- en bouwsector. De technologie is al 
beschikbaar, maar als de agrarische gebieden van Europa niet mogen worden 
8 
uitgesloten, moeten deze krachtig gestimuleerd worden om in de betreffende 
sectoren mee te doen. 
2.6 Als laatste zou het buitenlands beleid van de Gemeenschap ook baat vinden bij een 
programma ter promotie van energietechnologie. De internationale dimensie van 
energie is groter dan van enig ander produkt. Niet enkel initiatieven zoals de EG-
Energiecentra maar ook internationale activiteiten ter vermindering van de uitstoot 
van CO2 (vervolg op de conferentie van Rio), en de hulp die ontwikkelingslanden 
wordt geboden om toegang te krijgen tot adequate en schone energieleveringen, 
zouden ten zeerste worden vergemakkelijkt door de bevordering van Europese 
energietechnologie. Voorts zijn de buurlanden van de EU ofwel belangrijke 
energieleveranciers (Rusland, Polen, Noorwegen, Algerije, de Golf, etc), ofwel 
potentiële afnemers van efficiënte technologie voor energiegebruik, -omzetting en -
produktie. Het vooruitzicht dat een aantal Midden- en Noord-Europese landen lid 
worden van de Gemeenschap en dat met andere (Middellandse Zeelanden) 
associatieverdragen worden gesloten, maakt het nog noodzakelijker hen als partners 
in het nieuwe Europese programma op te nemen. THERMIE-II zou kunnen bijdragen 
tot een succesvolle samenwerking met name door kennisverspreiding via het OPET-
netwerk. 
2.7 Deze kwalitatieve doelstellingen kunnen worden geïllustreerd aan de hand van de 
kwantitatieve doelstellingen die THERMIE II zou willen verwezenlijken. Bijvoorbeeld: 
een daling van 2% op de invoer van energie in de Gemeenschap verhoogt de 
leveringszekerheid van energie, leidt tot een energiebesparing van 20Mt/j, een 
afname van de C02 uitstoot met 2% etc. Deze doelstellingen vragen een meer 
gedetailleerde uitwerking en naast de invoering van het nieuwe programma moeten 
nieuwe criteria worden ontwikkeld om deze effecten te meten. 
3 ORIËNTATIE EN STRUCTUUR VAN HET PROGRAMMA 
3.1 Om met succes te kunnen voldoen aan de boven gestelde doelstellingen en om de 
actie tot demonstratie binnen het 4de OTO kaderprogramma te completeren, moet 
het programma passend gestructureerd worden en geconcentreerd zijn op 
prioriteiten; verder moet het zodanig worden geformuleerd dat het de problemen 
aanpakt die gepaard gaan met de toepassing van energietechnologie, en niet enkel 
9-
de problemen van de afzonderlijke energiesectoren of technologie. Aldus wordt de 
traditionele aanpak per sector 
• Rationeel gebruik van energie 
• Duurzame energiebronnen 
• Fossiele brandstoffen (vaste brandstoffen en koolwaterstoffen) 
aangevuld met een aanpak die gericht is op de toepassing van technologie die 
aansluit op aan het energiebeleid verbonden marktproblemen. 
De specifieke inhoud voor de toepassingsgebieden wordt op een beperkt aantal 
resultaten van de evaluatie van vorige en huidige hulpprogramma's voor Europese 
energietechnologie geconcentreerd en zal deze nauwgezet volgen, als ook op de 
resultaten van het 4de kaderprogramma met betrekking tot het aantonen van de 
technische uitvoerbaarheid. De organisatie zal rekening houden met het 
basisprincipe van gemeenschappelijke actie in samenwerking met de industrie en de 
regeringen van de Lid-Staten. Een ontwerpprogramma voor de drie sectoren is 
bijgevoegd. 
3.2 De inhoud van het programma dient over de sectoren heen te reiken en technologie 
te bevorderen door demonstratie en kennisoverdracht voor een specifiek 
eindgebruik. Acties op een of meerdere van de volgende domeinen komen in 
aanmerking voor steun : 
industrie (rationeel gebruik van energie en eindverbruik van brandstoffen of 
energiebronnen voor warmte, stroom, licht, etc); 
energie-industrie (produktie/omzetting van brandstoffen of energiebronnen, 
inclusief onderzoek naar efficiënte electriciteitsproduktie en -gebruik en 
belastingsturing); 
tertiaire sector: gebouwen en huishoudelijke sector (met inbegrip van de 
dienstensector en overheid: rationeel energiegebruik, zonnewarmte, 
elektriciteit, etc), transportsector (rationeel energiegebruik, bio-brandstoffen, 
elektriciteit, zonneënergie, etc), stedelijke energiesystemen (warmtekracht, 
stadsverwarming, traditionele energiebronnen gecombineerd met nieuwe, 
géothermie, biomassa, windenergie, schoon gebruik van steenkool, gas, etc); 
agrarische energiesystemen (energieplantages), geïsoleerde gebieden 
(eilanden, berg- en randgebieden: Duurzame Energiebronnen). 
-10 
Gerichte projecten en programma's voor de hele Gemeenschap zouden een geschikt 
instrument zijn en een belangrijke doorbraak kunnen bewerkstelligen voor het 
gebruik van geavanceerde en efficiënte Europese energietechnologie. Anderzijds 
moet THERMIE-II het MKB en kleine projecten die ook door andere landen kunnen 
worden overgenomen, blijven steunen. 
3.3 Het soort steun dient afhankelijk te zijn van de behoefte aan overheidssteun : 
Steun voor demonstratieprojecten: om risico's af te dekken met betrekking tot 
de economische levensvatbaarheid van de demonstratie van een eerste project 
op commerciële schaal in een land of regio, of van een technologie die nog niet 
op de markt is gebracht onder dezelfde economische voorwaarden; 
marktintroductie via projecten waardoor een bredere toepassing van 
energietechnologie wordt bevorderd. 
Maatregelen voor de bevordering van energietechnologie (verspreiding, 
overdracht van technologie, marktanalyse, informatie, advies, etc.) met name 
van de resultaten van programma's van de Gemeenschap of van Lid-Staten of 
van een soortgelijke technologie die door de industrie zijn ontwikkeld zonder 
overheidssteun maar die ook nog niet voldoende op de markt zijn 
doorgedrongen. 
De overdracht van energietechnologie en industriële samenwerking met Derde 
Landen en internationale organisaties. 
Horizontale steunmaatregelen: coördinatie van het beleid, evaluatie van 
programma's en administratieve steun. 
De kostenverdeling voor deze verschillende soorten steun zal worden bepaald in 
overleg met de adviescommissie en in overeenstemming met het beschikbare 
jaarlijkse budget. 
3.4 Bij de projecten moeten in het algemeen meerdere ondernemingen uit verschillende 
Lid-Staten zijn betrokken (met uitzondering van specifieke, nog te bepalen, 
gevallen). 
3.5 Het bedrag van de steun voor een project zou zoals in het verleden beperkt moeten 
zijn tot 35% van de in aanmerking komende kosten. Maatregelen en samenwerking 
-11 -
met Derde Landen zou dit 50% tot 100% moeten zijn. De kosten voor horizontale 
steunmaatregelen zouden volledig moeten worden gedekt (100%). 
3.6 Financiële middelen: de duur van het programma zou 4 jaar moeten zijn in 
overeenstemming met de activiteiten van het 4de kaderprogramma teneinde 
voldoende tijd te hebben om resultaten te verkrijgen, voor een goede en efficiënte 
organisatie en om de doelstellingen van het programma te kunnen realiseren. De 
hoogte van de voor 1995 voorziene financiering in the context van de onder 
Hoofdstuk 3 beschikbare fondsen, anders dan die welke aan het 
4e kaderprogramma voor Onderzoek en Technologische Ontwikkeling zijn 
toebedeeld, bedraagt 30 miljoen ECU. Over de hoogte van de financiering voor 
1996-98 zal, buiten de middelen welke aan het 4e kaderprogramma OTO zijn 
toebedeeld, worden beslist in het licht van de herziening van de budgetschattingen; 
deze zal worden vastgesteld in het kader van de jaarlijkse budgettaire procedure op 
een zodanige omvang dat het programma tot aan het einde op een samenhangende 
wijze kan worden uitgevoerd. Het geografisch spreidingsgebied van het programma 
THERMIE-II zou de gehele Europese interne markt zijn met echter ook beperkte 
acties in de buurlanden (Midden- en Oost-Europa, Noord-Europa, kandidaat­
lidstaten voor EU-lidmaatschap, Zuid-Europa en het Middellandse Zeegebied, en 
specifieke acties voor belangrijke afzetgebieden in Derde Landen). 
3.7 Beoordelingscriteria voor projecten zijn: 
mogelijke financiële risico's bij het aantonen van de haalbaarheid van een 
energietechnologie; 
geen mogelijkheden voor voldoende steun en financiering uit de Lid-Staten; 
verhoogde zekerstelling van de lange termijn energievoorziening van de 
Gemeenschap; 
behoud van energievoorraden en van het milieu; 
verbeterd concurrentievermogen van de Europese industrie. 
Aanvullende criteria zijn, zoals in het bestaande THERMIE-programma, de "dimensie 
Gemeenschap" (meerdere indieners uit verschillende landen), de grootte van de 
onderneming (MKB) en projecten uit streken waar de ontwikkeling achterblijft, leder 
jaar zouden prioriteiten worden vastgelegd door de Commissie (geholpen door de 
adviesorganen) en in overeenstemming met de Adviescommissie van 
afgevaardigden uit de Lid-Staten. 
12-
3.8 Voor een effectieve organisatie en invoering van het programma en het bereiken van 
de doelstellingen, moet er een zorgvuldig onderzoek plaatsvinden naar de 
complementariteit van THERMIE-II met andere financiële instrumenten van de 
Gemeenschap : "stroomopwaarts" voor O&O en energieprogrammering; 
"stroomafwaarts" voor energiebeleid (SAVE, ALTENER), regionaal beleid, 
buitenlands beleid en samenwerking (PHARE/TACIS, Samenwerkingsverdragen en 
EOF), en als laatste met de Europese Investeringsbank, andere financiële 
instellingen (b.v. EBRD), andere internationale organisaties of instrumenten zoals 
het Europees Handvest voor Energie. De coördinatie met de programma's van Lid-
Staten kan het meest effectief plaatsvinden, zoals tot op heden, via een 
Adviescommissie. 
3.9 Organisatorische aspecten. De projecten worden geselecteerd na een jaarlijkse 
oproep tot het indienen van voorstellen die in het Publicatieblad wordt gepubliceerd. 
Uitvoerbare procedures zullen worden ontwikkeld met de hulp van Lid-Staten via de 
THERMIE-Comité. 
3.10 Om het beheer van het programma te vereenvoudigen en om zoveel mogelijk het 
subsidiariteitsbeginsel na te leven zou de Commissie een beroep moeten kunnen 
blijven doen op overheids- en particuliere organisaties die zich bezighouden met 
bevordering van energietechnologie in de Lid-Staten (OPET). Het OPET-netwerk 
zou ook een steeds grotere rol spelen in de organisatie, voorbereiding en beheer 
van stimulerende maatregelen en zo mogelijk in de projecten. Beroepsorganisaties 
zouden op informele basis en tegen lage kosten betrokken dienen te worden bij deze 
aspecten. Alle belanghebbende diensten van de Commissie dienen deel te nemen 
aan het besluitvormingsproces, afhankelijk van hun interesse en bekwaamheid. De 
mogelijke betrokkenheid van de Europese Investeringsbank in dit programma dient 
ook onderzocht te worden. 
4 BUDGET - BEPALINGEN 
4.1 De begroting wordt elk boekjaar opgesteld door de begrotingsdeskundigen in het 
licht van de in het kader van Hoofdstuk 3 van het budget beschikbare middelen. De 
indicatieve toewijzing van het bedrag voor steun aan de projecten is verdeeld zoals 
bepaald in punt 3.3 : 
projectondersteuning in de EU 
-13-
stimulerende maatregelen in de EU 
samenwerking met Derde Landen 
horizontale steunmaatregelen 
Deze indicatieve toewijzing is gebaseerd op de bevindingen van het THERMIE 
evaluatierapport, dat de behoefte aan ruimere replicatie van de resultaten van 
bestaande technologieprogramma's aantoont, alsook op het feit, dat de geslotenheid 
van de markt met betrekking tot demonstratie van economische haalbaarheid vraagt 
om intensieve stimulerende activiteiten. 
4.2 De jaarlijkse toewijzing voor de afzonderlijke terreinen en toepassingsgebieden zal 
per jaar worden vastgelegd in overeenstemming met het potentieel aan ingediende 
voorstellen en in overleg met de Adviescommissie. 
- 14-
VERORDENING (EEG) VAN DE RAAD N° ../.. van ../../.... 
BETREFFENDE EEN PROGRAMMA VOOR FINANCIËLE STEUN VAN DE GEMEENSCHAP TER BEVORDERING 
VAN ENERGIETECHNOLOGIEËN IN EUROPA IN DE PERIODE 1995-1998 ("THERMIE-II") 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op 
artikel 235, 
gezien het voorstel van de Commissie^); 
gezien het advies van het Europees Parlement^); 
gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité^); 
overwegende dat ingevolge Artikel 3, lid t, van het Verdrag het optreden van de 
Gemeenschap maatregelen omvat op het gebied van energie; 
overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 16 september 1986 betreffende 
nieuwe doelstellingen inzake het energiebeleid van de Gemeenschap voor 1995 en de 
convergentie van het beleid van de Lid-Staten^) stelt dat, ondanks 
kortetermijnschommelingen die zich op de energiemarkt kunnen voordoen, datgene 
wat is ondernomen om het gevaar voor de toekomstige spanningen op de 
energiemarkt zoveel mogelijk te beperken, tot 1995 en ook daarna moet worden 
voortgezet en zo nodig geïntensiveerd; 
overwegende dat volgens die resolutie één van de horizontale doelstellingen van het 
energiebeleid van de Gemeenschap bestaat in een permanente en redelijk 
gediversifieerde bevordering van technologische innovaties en een doordachte 
verbreiding van de resultaten in de gehele Gemeenschap; dat, ondanks de huidige 
situatie op energiegebied, verder moet worden gewerkt aan de diversificatie van de 
energievoorziening van de Gemeenschap en aan de verbetering van de energie-
efficiëntie; dat verlening van steun voor nieuwe technologie ertoe zal bijdragen dat 
deze doelstellingen worden bereikt en dat het milieu beter zal worden beschermd 
tegen de gevolgen van de energietechnologie; 
(1) 
(2) 
(3) 
<4> PB C 241 van 25.9.1986, blz. 1 
- 15 -
overwegende dat het van belang is dat deze inspanningen aansluiten op de 
wetenschappelijke en technologische strategie van de Gemeenschap en op de 
specifieke programma's, en met name op de activiteiten betreffende de demonstratie 
van schone en efficiënte energietechnologieën, zoals gedefinieerd in het vierde 
kaderprogramma van communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek 
en technologische ontwikkeling, zowel in termen van programma-uitvoering als van 
de financiële status van het programma in de financiële vooruitzichten; 
overwegende dat de Gemeenschap volgens de resolutie van 16 september 1986 
moet zoeken naar een evenwichtige oplossing voor energie en milieu, waarbij gebruik 
wordt gemaakt van de beste bestaande, economisch verantwoorde technologieën; 
dat volgens artikel 130R van het Verdrag de eisen inzake milieubescherming in het 
beleid van de Gemeenschap op de andere terreinen moeten worden verdisconteerd 
en voorts het optreden van de Gemeenschap op dit gebied op een behoedzaam en 
rationeel gebruik van de natuurlijke hulpbronnen moet zijn gericht; dat de technologie 
op energiegebied een beslissende bijdrage zal leveren aan het oplossen van de 
milieuproblematiek door de energie-efficiëntie te verhogen, de exploitatie van nieuwe 
en hernieuwbare energiebronnen te bevorderen en schone procédés voor de 
verbranding van vaste brandstoffen te ontwikkelen; dat geen moeite mag worden 
gespaard om via technologische vooruitgang te trachten te ontkomen aan de 
dreigende klimaatverandering; 
overwegende dat de stimulering van projecten voor de exploitatie van het eigen 
energiepotentieel in de regio's, en met name in de minder welvarende gebieden, tot 
de economische en sociale samenhang binnen de Gemeenschap bijdraagt, één van de 
doelstellingen waarvoor de Gemeenschap volgens Artikel 1 30B van het Verdrag bij 
de tenuitvoerlegging van haar beleid en de totstandbrenging van de interne markt 
oog dient te hebben; 
overwegende dat steunverlening ter bevordering van de technologische ontwikkeling 
op energiegebied gunstig is voor de economische en sociale samenhang; 
overwegende dat de verlening van steun voor innoverende technologie door de 
Gemeenschap het voordeel biedt dat versnippering van middelen kan worden 
voorkomen en efficiëntere maatregelen kunnen worden genomen; 
overwegende dat deze actie van de Gemeenschap moet worden gecoördineerd met 
haar optreden in het kader van andere specifieke programma's, dat activiteiten omvat 
op het gebied van de demonstratie van de technische haalbaarheid van projecten, de 
- 16-
bevordering van de samenwerking met Derde Landen en de verspreiding en 
optimalisering van de resultaten van OTO-activiteiten in de Gemeenschap; 
overwegende dat, in gevallen waarin dat verantwoord is, financiële steun moet 
worden verleend voor projecten tot bevordering van toepassing van geavanceerde 
technologieën op energiegebied; 
overwegende dat het passend is de penetratie van de markt te bevorderen van 
project die waarschijnlijk snel door de markt worden geabsorbeerd, maar ook van 
projecten, met name op het gebied van hernieuwbare energieën, waarvan de toegang 
tot de markt wellicht langzamer kan zijn, maar die op termijn van groot belang zijn 
vanuit het standpunt van de levering van energie, bescherming van het milieu en 
werkgelegenheid; 
overwegende dat bij de selectie van projecten, bij gelijke kwaliteit, de voorkeur moet 
uitgaan naar projecten waarbij in verschillende Lid-Staten gevestigde zelfstandige 
ondernemingen samengaan, naar door kleine en middelgrote ondernemingen 
voorgestelde projecten en naar projecten voor de verspreiding van technologische 
know-how; dat deze projecten, wanneer zij zijn geselecteerd, in aanmerking moeten 
komen voor extra communautaire steun; 
overwegende dat de inspanningen van de Commissie met het oog op de 
vereenvoudiging en bespoediging van de procedures voor aanbesteding en selectie 
en om deze transparanter te maken, moeten worden voortgezet ten einde de 
inwerkingtreding van het programma te bevorderen en de stappen te vereenvoudigen 
die de ondernemingen, met name in het MKB, moeten ondernemen om deel te nemen 
aan de projecten ter bevordering van energietechnologieën; 
overwegende dat om redenen van efficiëntie moet worden voorzien in een 
programma van vier jaar waarvoor een passend totaalbedrag wordt uitgetrokken; 
overwegende dat een raming dient te worden gemaakt van de financiële middelen 
van de Gemeenschap die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van dit programma; dat 
dit bedrag moet worden opgenomen in de in de interinstitutionele akkoorden 
vastgestelde financiële vooruitzichten; dat de werkelijk beschikbare kredieten volgens 
de begrotingsprocedure met inachtneming van genoemde akkoorden zullen worden 
bepaald; 
overwegende dat het algemene peil van de communautaire inspanningen op het 
gebied van niet-nucleaire energie, of het nu gaat om acties met betrekking tot het 
- 17 -
vierde kaderprogramma of om andere acties, niet lager mag worden, in reële termen, 
dan in de voorgaande, overeenkomstige periode; 
overwegende dat de bevordering van innoverende energietechnologie wel een nieuwe 
impuls vereist, doch daarbij in overeenstemming met deze verordening moet worden 
gezorgd voor de continuïteit van de acties uit hoofde van de stimuleringsplannen, de 
demonstratieprojecten en industriële proefprojecten op energiegebied als bedoeld in 
de Verordeningen (EEG) nr. 2008/90^) en nr. 3640/85 en het programma voor steun 
aan de technologische ontwikkeling in de sector koolwaterstoffen als bedoeld in 
Verordening (EEG) nr. 3639/85; dat deze continuïteit enerzijds behouden kan blijven 
door het voortzetten van de acties voor de bevordering en de verspreiding van 
technologie waarvoor reeds communautaire steun is verleend in het kader van die 
programma's; dat zij ook behouden kan blijven door het ondersteunen van latere 
fasen van projecten die reeds gedeeltelijke steun uit hoofde van die verordeningen 
hebben genoten; dat aldus in bepaalde gevallen steun kan worden verleend voor 
soortgelijke projecten als die welke in voornoemde verordeningen zijn opgenomen; 
voor zover zij bovendien voldoen aan deze verordening; 
overwegende dat op het gebied van de energietechnologie samenwerking tussen 
bedrijven uit verschillende Lid-Staten moet worden voortgezet en aangemoedigd; 
overwegende dat de overdracht van technologie in de energiesector aanzienlijk zal 
bijdragen tot een verhoogde energie-efficiëntie en een verminderde uitstoot van 
verontreinigende gassen, zowel in de achtergebleven gebieden van de Gemeenschap 
als in de Derde Landen; 
overwegende dat deze overdracht derhalve zowel middels de bestaande 
communautaire programma's als op andere adequate wijze dient te worden 
gestimuleerd; 
overwegende dat de verlening van steun door de Gemeenschap geen gevolgen voor 
de mededinging mag hebben die onverenigbaar zijn met de ter zake geldende 
bepalingen van het Verdrag; 
overwegende dat het huidige programma halverwege en aan het einde dient te 
worden geëvalueerd door onafhankelijke deskundigen; 
overwegende dat de huidige verordening gebaseerd is op artikel 235 van het 
Verdrag; 
W PB L 185 van 17.7.1990, blz.1. 
- 18 -
overwegende dat de Gemeenschap de verplichting is aangegaan in het Internationaal 
Verdrag klimaatverandering om deel te nemen aan een internationale actie, gericht op 
de beperking van het risico van vervuilende emissies, met name van CO2; 
overwegende dat de Gemeenschap om deze doelstellingen te verwezenlijken een 
krachtig actieplan moet opstellen voor samenwerking met de ontwikkelingslanden die 
geen toegang hebben tot moderne technologieën voor de produktie en rationeel 
gebruik van energie; 
overwegende dat van deze landen het onder meer die in het Stille-Oceaanbekken en 
in Latijns-Amerika zijn waar een toename van emissies onvermijdelijk is wanneer geen 
preventieve actie ondernomen wordt; 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
De Gemeenschap kan overeenkomstig het bepaalde in deze verordening financiële 
steun verlenen voor projecten ter bevordering van de technologische ontwikkeling op 
energiegebied (THERMIE-programma voor de periode 1995-1998) op de in artikel 3 
vermelde toepassingsgebieden en de in artikel 4 bedoelde stimuleringsmaatregelen 
treffen. 
Artikel 2 
1. In deze verordening worden onder "projecten ter bevordering van de 
technologische ontwikkeling op energiegebied", hierna "projecten" genoemd, 
projecten verstaan die niet in aanmerking komen voor de specifieke programma's 
uit het vierde kaderprogramma, waarbij technologieën op energiegebied worden 
uitgewerkt, toegepast en/of bevorderd die zeer innoverend zijn en waaraan zulke 
grote economische risico's zijn verbonden dat deze projecten zonder financiële 
steun van de Gemeenschap zeer waarschijnlijk niet zouden worden uitgevoerd. 
2. De communautaire financiële steun kan worden toegekend voor projecten die ten 
doel hebben innoverende technieken, procédés of produkten die al eens zijn 
uitgevoerd, maar die vanwege de resterende risico's nog niet op de markt zijn 
doorgedrongen, te bevorderen met als oogmerk een zo groot mogelijk gebruik in 
- 19-
de Gemeenschap, hetzij in een andere economische of geografische context, 
hetzij met technische varianten. 
Artikel 3 
De toepassingsgebieden van deze verordening zijn: 
rationeel gebruik van energie, 
hernieuwbare energie, 
schone verbranding van vaste brandstoffen, 
koolwaterstoffen. 
De sectoren waarvoor deze verordening binnen deze gebieden van toepassing is, zijn 
opgenomen in bijlage I. Deze bijlage kan door de Commissie volgens de procedures 
van artikel 9, lid 1, op grond van de ontwikkeling van de technologie worden 
gewijzigd. Het Europees Parlement en de Raad worden hiervan op de hoogte 
gehouden. 
Artikel 4 
De Commissie kan stimuleringsmaatregelen treffen als omschreven in bijlage II, die 
ten doel hebben de toepassingen en de doorbraak op de markt van 
energietechnologieën te bevorderen. Daartoe kan de Gemeenschap technische en 
financiële steun verlenen aan instanties voor het bevorderen van innovatiegerichte 
technologieën in de Lid-Staten. Deze maatregelen zijn opgenomen in bijlage II, de 
inhoud ervan kan door de Commissie volgens de procedure van artikel 9, lid 1 
worden gewijzigd. 
Deze stimuleringsmaatregelen kunnen in Derde Landen worden uitgevoerd voor zover 
een dergelijke uitbreiding beantwoordt aan de doelstellingen van deze verordening. 
Artikel 5 
1. Voor de in artikel 2 bedoelde projecten moet aan de volgende voorwaarden 
worden voldaan: 
20-
(a) gebruik van innoverende technieken, procédés of produkten, of een nieuwe 
toepassing van reeds bekende technieken, procédés of produkten, met als 
oogmerk hun realisering en verbreiding; 
(b) de projecten moeten vooruitzichten bieden op economische levensvatbaarheid 
met het oog op een latere commerciële exploitatie van de betrokken 
technologie; 
(c) de projecten moeten uit een oogpunt van milieubescherming en veiligheid 
adequate oplossingen bieden; 
(d) de projecten moeten moeilijk te financieren zijn wegens grote economische 
risico's; 
(e) de projecten moeten worden voorgesteld door natuurlijke of rechtspersonen 
die in staat zijn de onder (a) bedoelde technieken, procédés of produkten uit 
te voeren en toe te passen, en bij te dragen tot hun verbreiding of daaraan 
hun medewerking te verlenen; 
(f) projecten die in totaal 2 miljoen ecu of meer kosten, moeten worden 
ingediend door ten minste twee niet van elkaar afhankelijke initiatiefnemers 
die niet in dezelfde Lid-Staat gevestigd zijn. 
Er kan evenwel een uitzondering worden gemaakt voor projecten die door 
slechts één initiatiefnemer zijn ingediend, indien de invoering ervan voor de 
Gemeenschap van bijzonder belang is; 
(g) de projecten moeten in de Gemeenschap worden uitgevoerd, tenzij het zonder 
meer in het belang van de Gemeenschap is dat een project geheel of 
gedeeltelijk in een gebied buiten de Gemeenschap wordt uitgevoerd, met 
name op grond van zijn specifieke kenmerken; 
(h) projecten kunnen buiten de Gemeenschap worden uitgevoerd wanneer deze 
acties noodzakelijk worden ter eerbiediging van de verplichting die de 
Gemeenschap is aangegaan in het kader van het Internationaal Verdrag 
klimaatverandering. 
2. Bijkomende specifieke voorwaarden voor de onderscheiden toepassingsgebieden 
zijn vermeld in bijlagen I en II. 
- 21 -
3. Bij de keuze van de projecten wordt, naast de in de leden 1 en 2 vastgelegde 
criteria, in aanmerking genomen dat de voorkeur moet worden gegeven aan 
projecten die de volgende kenmerken bezitten: 
(a) andere dan de in lid 1, onder (f), genoemde projecten waarin minstens twee 
onafhankelijke, in verschillende Lid-Staten gevestigde ondernemingen 
samenwerken, mits vaststaat dat beide een daadwerkelijke en aanzienlijke 
bijdrage tot de uitvoering van het project kunnen leveren; 
(b) projecten die worden voorgesteld door kleine en middelgrote ondernemingen 
of een samenwerkingsverband van dergelijke ondernemingen; 
(c) projecten waarvan de uitvoering is gepland in regio's met een 
ontwikkelingsachterstand als omschreven in artikel 8 van Verordening (EEG) 
nr. 2052/88<6>. 
Artikel 6 
1. De steun voor de projecten wordt verleend in de vorm van een financiële bijdrage 
van de Gemeenschap, toegekend onder de voorwaarden die in de volgende leden 
en in de artikelen 7, 11 en 14 zijn vermeld. 
2. De financiële steun kan worden toegekend voor een project als geheel of voor 
verschillende fasen van het project. In laatstgenoemd geval kan de financiële 
steun, onverminderd de bevoegdheid van de begrotingsautoriteit van de Europese 
Gemeenschappen, ook voor de verdere fasen van hetzelfde project worden 
verleend, indien verder aan de criteria voor steunverlening wordt voldaan en de 
Commissie van oordeel is dat de werkzaamheden in het kader van het project 
bevredigend verlopen. 
3. De financiële steun kan niet méér bedragen dan 35% van de voor steun in 
aanmerking komende kosten voor projecten als bedoeld in artikel 2. 
4. Het bedrag van de financiële steun wordt voor elk project afzonderlijk vastgelegd. 
Bij de vaststelling van dit bedrag houdt men rekening met het risicoaandeel dat 
de initiatiefnemers normaal zelf moeten dragen en met uit andere bron ontvangen 
of verwachte steun, met dien verstande dat de overheidssteun in totaal niet méér 
dan 49% van de totale kosten van het project mag bedragen. Met het oog 
<6> PB L 185 van 15.7.1988, blz. 9. 
- 22-
hierop is degene bij wie de verantwoordelijkheid voor het project berust, verplicht 
de Commissie in kennis te stellen van iedere ontvangen of verwachte 
overheidssteun. 
5. Indien dit specifiek wordt vereist, kan worden besloten om andere passende 
financiële mechanismen in het leven te roepen overeenkomstig de procedure als 
bedoeld in artikel 9, lid 1. 
Artikel 7 
1. De projecten worden door in de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of 
rechtspersonen individueel of in samenwerkingsverband ingediend in antwoord op 
een in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen gepubliceerde 
uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor projecten op één of meer van de 
in artikel 3 bedoelde toepassingsgebieden, één en ander in overeenstemming met 
deze verordening. Deze uitnodiging kan worden voorafgegaan door een 
uitnodiging van de Commissie om de lancering van zogenaamde doelgerichte 
projecten aan te moedigen of te coördineren wanneer er technologisch gezien 
lacunes op een bepaald specifiek gebied bestaan of er aanmerkelijke vooruitgang 
zou kunnen worden geboekt door samenwerking tussen afzonderlijke personen, 
ondernemingen of andere lichamen die in ten minste twee verschillende Lid-
Staten gevestigd zijn. 
2. De Commissie vermeldt in de uitnodigingen de sectoren die bij de keuze van de 
projecten voorrang krijgen, waarbij zij uitgaat van een lijst van prioriteiten die is 
opgesteld volgens de procedures van artikel 9, lid 1. De Commissie geeft ook 
aan welke inlichtingen door de indiener met het oog op de keuze van de projecten 
moeten worden verstrekt. 
Artikel 8 
1. De Commissie is belast met de toepassing van deze verordening. 
2. De procedure van artikel 9, lid 1, is van toepassing op: 
(a) de wijziging van de bijlagen I en II; 
23 
(b) de vaststelling van de prioriteiten voor de uitnodigingen tot het indienen van 
voorstellen; 
(c) de keuze van de projecten, met inbegrip van de vaststelling van het 
percentage van de financiële steun voor alle projecten of 
stimuleringsmaatregelen waarvan de totale kosten meer dan 500.000 ecu 
bedragen; 
(d) iedere instelling van financiële mechanismen in de zin van artikel 6, lid 5. 
3. De procedure van artikel 9, lid 2, is van toepassing op de keuze van de projecten 
en de stimuleringsmaatregelen, inclusief de vaststelling van het percentage van 
de financiële steun voor alle projecten of stimuleringsmaatregelen waarvan de 
totale kosten hoger zijn dan 100.000 ecu, doch niet hoger dan 500.000 ecu. 
Artikel 9 
Voor de uitvoering van de in artikel 8, lid 2, bedoelde taken wordt de Commissie 
bijgestaan door een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten 
en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van 
de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen 
een termijn die de voorzitter kan vaststellen al naar gelang van de urgentie van de 
materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in 
artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de 
besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij de 
stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de 
Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet 
aan de stemming deel. 
De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. 
Wanneer deze echter niet in overeenstemming zijn met het advies van het 
comité, deelt de Commissie deze maatregelen onmiddellijk aan de Raad mede. 
In dit geval stelt de Commissie de toepassing van de door haar goedgekeurde 
maatregelen één maand uit, gerekend vanaf de datum van de mededeling. 
- 24 -
De Raad kan binnen de in de voorgaande alinea genoemde termijn met een 
gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen. 
2. Voor de uitvoering van de in artikel 9, lid 3, bedoelde taken wordt de Commissie 
bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten 
en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp van de te 
nemen maatregelen voor. Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter 
kan vaststellen al naar gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit 
ontwerp, zo nodig door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het 
recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het advies van het comité. Zij 
brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden 
met dat advies. 
Artikel 10 
1. Bij de toepassing van deze verordening zorgt de Commissie ervoor dat de in deze 
verordening genoemde programma's aansluiten op de andere specifieke 
programma's die door de Gemeenschap worden uitgevoerd. Dit dient de 
demonstratie te omvatten van de technische haalbaarheid van projecten, de 
stimulering van de samenwerking met Derde Landen, alsmede hierop betrekking 
hebbende activiteiten van de EIB en de EBWO, en de verspreiding en een 
optimaal gebruik van de resultaten van de OTO-activiteiten van de Gemeenschap. 
2. Voorts zorgt de Commissie voor een nauwere coördinatie met nationale projecten 
ten einde overlapping met gelijksoortige projecten te voorkomen. 
Artikel 11 
1. De voor de uitvoering van een project verantwoordelijke contractant die financiële 
steun van de Gemeenschap ontvangt, verbindt zich ertoe de met goed gevolg 
gerealiseerde technieken, procédés of produkten te exploiteren of de exploitatie 
- 25-
ervan te vergemakkelijken en de verspreiding van de bereikte resultaten mogelijk 
te maken. 
2. De Commissie ziet in samenwerking met de bevoegde instanties in de Lid-Staten 
erop toe dat de resultaten van de projecten waarvoor steun is verleend in het 
kader van deze verordening worden verbreid en toegepast en dat de exploitatie 
ervan wordt aangemoedigd. Zij treft daartoe de nodige voorzieningen in het 
kader van de in artikel 4 vermelde stimuleringsmaatregelen. 
Artikel 12 
In de contracten tussen de Gemeenschap en de in artikel 14 bedoelde personen voor 
de uitvoering van de overeenkomstig deze verordening gekozen projecten en 
stimuleringsmaatregelen worden de rechten en verplichtingen van elke partij vermeld, 
waaronder begrepen de bepalingen inzake verbreiding, bescherming en valorisatie 
van de resultaten van de projecten en inzake eventuele teruggave van de financiële 
steun indien niet aan de contractuele verplichtingen wordt voldaan. 
Artikel 13 
Onverminderd artikel 11 worden de door de Commissie in het kader van de 
toepassing van deze verordening verkregen inlichtingen als vertrouwelijk behandeld. 
Artikel 14 
De verantwoordelijkheid voor elk project berust bij een natuurlijke persoon of bij een 
rechtspersoon in de zin van het in de Lid-Staten toepasselijk recht, of bij een 
samenwerkingsverband van hoofdelijk en gezamenlijk aansprakelijke natuurlijke of 
rechtspersonen, voor zover de in de Lid-Staten toepasselijke wet dit toestaat. 
Artikel 15 
De door de Gemeenschap toegekende financiële steun mag geen gevolgen voor de 
mededinging hebben die onverenigbaar zijn met de ter zake geldende 
Verdragsbepalingen. 
- 26-
Artikel 16 
Twee jaar na de inwerkingtreding van deze verordening en voorts bij het verstrijken 
van de geldigheidsduur van deze verordening wordt door de Commissie bij het 
Europees Parlement en de Raad een verslag ingediend over de toepassing van deze 
verordening en met name de samenhang tussen de nationale en de communautaire 
maatregelen met het oog op een evaluatie van de bereikte resultaten, vergezeld van 
de externe beoordeling door onafhankelijke deskundigen waarop het verslag stoelt. 
Artikel 17 
De voor uitvoering van deze verordening noodzakelijke kredieten worden elk jaar in 
de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen opgenomen. 
De kredieten dekken de financiële steun voor de in artikel 2 bedoelde projecten, de 
financiering van de in artikel 4 genoemde maatregelen, alsmede de andere uitgaven 
die voor de tenuitvoerlegging van deze verordening noodzakelijk zijn. 
Artikel 18 
Verordening (EEG) nr. 2008/90 blijft van toepassing voor projecten en maatregelen 
waarvoor steun is verleend op grond van die verordening. 
Artikel 19 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1995. 
Zij is van toepassing tot en met 31 december 1998. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk 
in elke Lid-Staat. 
Gedaan te 
Voor de Raad 
De Voorzitter 
27 
BIJLAGE I 
LIJST VAN TOEPASSINGSSECTOREN 
De in artikel 3 genoemde toepassingsgebieden omvatten de onderstaande sectoren: 
1. RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK 
De financiële steun wordt met name voor de volgende toepassingssectoren 
gegeven: 
- Transport; 
- Gebouwen; 
- Industrie; 
- Energieproduktie. 
1.1 TRANSPORT 
Projecten moeten leiden tot een belangrijke verbetering van de totale 
efficiëntie alsmede tot een vermindering van de uitstoot van CO2 en andere 
luchtverontreinigende stoffen, via technische verbeteringen op het gebied 
van de verkeerssituatie en de voertuigen. Prioriteit wordt gegeven aan het 
wagenpark voor openbaar vervoer, met inbegrip van voertuigen voor 
goederentransport binnen stedelijke agglomeraties. 
Projecten op de volgende twee gebieden verdienen overweging: 
a) Rationeel energiegebruik 
- Projecten die betrekking hebben op de vernieuwing van het 
wagenpark (nieuwe ontwerpen, nieuwe brandstoffen: samengeperst 
aardgas, LPG, biobrandstoffen, dieselelektrische motoren,...). 
b) Alternatieve energievormen 
- Projecten die betrekking hebben op de bevordering van een 
infrastructuur voor de bevoorrading met nieuwe soorten brandstoffen 
28-
en de distributie daarvan (snelle en trage laadinrichtingen, bijzondere 
eisen voor onderhoud en bediening). 
Projecten die betrekking hebben op de technische aanpassing van 
voertuigen aan het gebruik van nieuwe brandstoffen. 
1.2 GEBOUWEN 
Projecten moeten leiden tot een aanzienlijke vermindering van het 
energieverbruik volgens gegeven criteria en tot een belangrijke vermindering 
van de uitstoot van verontreinigende stoffen in gebouwen via geïntegreerde 
verbeteringen van techniek en rendement. Prioriteit wordt gegeven aan 
projecten met geïntegreerd ontwerp, materiaal en installaties die gebruik 
maken van meet- en regeltechnieken. 
Rationeel energiegebruik 
- Projecten ter bevordering van de renovatie van gebouwen 
- Projecten ter bevordering van nieuwe geïntegreerde ontwerpen voor 
nieuwe gebouwen. 
- Projecten ter bevordering van nieuwe koelsystemen (zonder CFK's). 
- Projecten met betrekking tot externe gecombineerde warmte- en 
krachttechnologieën zoals brandstofcellen. 
1.3 INDUSTRIE 
Recuperatie van warmte door gebruik van nieuwe warmtewisselaars bij 
zwaar verontreinigde uitlaatgassen of nieuwe ovens waarbij de hitte in de 
verbrandingskamer(s) optimaal benut wordt. Verbranding van uitlaatgassen 
met warmterecuperatie kan eveneens worden overwogen, alsmede warmte­
kracht toepassingen die de betrouwbaarheid van de installatie verbeteren of 
die nieuwe perspectieven openen voor het gebruik van verbrandingsgassen. 
Technologie voor energiewinning uit industrieel afval via de produktie van 
bijprodukten, die gebruikt kunnen worden als afgeleide brandstof of voor 
directe energiewinning. Oplossingen ter voorkoming van negatieve 
invloeden of het milieu moeten worden ingebouwd. 
-29-
Verbetering van de industriële processen waardoor het specifiek 
energiegebruik wordt teruggedrongen, indien dit laatste een belangrijk deel 
uitmaakt van de totale baten van het project. 
Technische oplossingen voor een optimaal gebruik van elektriciteit, in het 
bijzonder tijdens de piekuren. Automatisering van het industriële proces kan 
eveneens in overweging worden genomen, via gemakkelijk te dupliceren 
standaardisering en modulaire opbouw of door vanuit nieuwe invalshoeken 
te werken met voorspelbare en aanpasbare systemen. 
1.4 ENERGIEPRODUKTIE 
Toepassing van geavanceerde brandertechnologie, geïntegreerde 
oplossingen om energie te besparen en de gevolgen voor het milieu te 
verminderen, alsmede efficiënte koeltorens die minder onderhoud vergen en 
een minder nadelige invloed hebben op het milieu. Deze oplossingen zijn 
vooral gericht op vernieuwing van de installaties in bestaande centrales. 
Geavanceerde systemen voor warmtetransport bij wijkverwarming om de 
kosten van de installatie terug te dringen en energieverliezen in de warmte 
wisselaars en bij de distributie te beperken. 
Technische oplossingen voor het verminderen van het elektriciteitsverbruik 
binnen centrales, die eveneens gebruikt kunnen worden voor een flexibele 
toepassing in waterpomp/turbine combinaties. Vermindering van het verlies 
en een kwaliteitsverbetering van het transport en de distributie van 
elektriciteit kunnen eveneens overwogen worden. 
Brandstofcellenopslag voor een meer efficiënte elektriciteitslevering met 
minder schade voor het milieu. 
2. HERNIEUWBARE ENERGIE 
Financiële steun wordt met name voor de volgende toepassingssectoren 
gegeven: 
- Energie uit biomassa en afval; 
- Zonneënergie; 
30-
Windenergie; 
Hydrö-elektrische energie; 
Geothermische energie. 
2.1 ENERGIE UIT BIOMASSA EN AFVAL 
a) Projecten die erop gericht zijn om biomassa als brandstof concurrerender 
te maken: 
- Activiteiten ter verbetering van energieproducerende gewassen, 
oogsttechnieken en transformatietechnologie; 
- Acties ter bevordering van de technologie voor de omzetting van 
biomassa voor energieproduktie en gebruik (produktie en gebruik van 
vloeibare, vaste en gasvormige brandstoffen, produktie van warmte 
en/of elektriciteit); 
- Acties die erop gericht zijn de kosten te verminderen van de produktie 
van energie uit biomassa (vermindering van de specifieke 
investeringskosten, rationalisering van de produktietechnologie,...). 
b) Activiteiten gericht op het gebruik van plantaardige en dierlijke 
afvalstoffen, van huishoudelijk en industrieel afval voor energiewinning: 
- Acties voor de opwerking van afval die een wezenlijke invloed hebben 
op de produktie en de substitutie van energie of op energiebesparing, 
met als doel een vermindering van de kosten voor energieproduktie 
De projecten moeten in overeenstemming zijn met de milieurichtlijnen 
en het landbouwbeleid van de Gemeenschap. 
2.2 ZONNEËNERGIE 
a) Fotovoltaïsche zonneënergie 
Doelstellingen: 
Verspreiding van fotovoltaïsche procédés voor elektriciteitsvoorziening 
ten behoeve van: 
- 31 -
- groepen woningen, kleine dorpen; 
- gebouwen, met architectonisch verantwoorde integratie van 
fotovoltaïsche modules in daken en/of gevels; 
- telecommunicatiemiddelen, alarminstallaties en signaalapparatuur, 
installaties voor het oppompen, de zuivering en de ontzilting van 
water, enz.; 
- distributie vanuit fotovoltaïsche centrales. 
b) Warmtetoepassingen 
Doelstellingen: 
Verspreiding van technieken die een optimale technische en 
economische integratie van actieve zonneenergie-systemen met 
efficiënte conventionele systemen beogen, en die waarborgen bieden 
voor een algemene verbetering van de bedrijfszekerheid. 
Toepassingen: 
- produktie van grote hoeveelheden warm water (of andere vloeistoffen) 
voor verwarming of koeling; 
- produktie van grote hoeveelheden hete lucht voor ventilatie of 
droogprocessen. 
2.3 WINDENERGIE 
Doelstellingen: 
Verspreiding van de resultaten uit vroegere O&O-programma's, om de 
introductie op de markt te bevorderen, de Europese industrie aan te 
moedigen en de overdracht en een ruimer gebruik van geavanceerde 
technologie, in het bijzonder in de minder ontwikkelde Europese landen, 
te stimuleren. 
Verspreiding van technologische know-how en popularisatie van het 
gebruik van omzettingstechnieken bij windenergie, afgestemd op de 
specifieke eisen van de markt in de verschillende Lid-Staten, en waarbij 
gebruik wordt gemaakt van windturbines met een grote verscheidenheid 
qua nominaal vermogen. 
- 32-
Verspreiding van technieken die een minimaal effect op het milieu 
hebben, in het bijzonder op het gebied van: geluidsvermindering, 
minimaal gebruik van bodemoppervlak en verbetering van het 
esthetische aspect waardoor de acceptatie bij het publiek bevorderd 
wordt. 
2.4 HYDRO-ELEKTRISCHE ENERGIE 
Doelstelling: 
Verspreiding van technieken gericht op elektriciteitsproduktie ten behoeve 
van een openbaar net of voor particulier gebruik in ondernemingen met een 
laag energieverbruik. 
Toepassingsgebieden: 
Projecten die ten doel hebben een samenwerking tot stand te brengen 
tussen industriële partners met het oog op de produktie van 
betrouwbare, rendabele en gestandaardiseerde installaties en dit om 
nieuwe markten te scheppen of deze nader te exploreren. 
Projecten ter perfectionering van eenvoudige, betrouwbare en goedkope 
technieken, in het bijzonder van technieken die zijn aangepast aan de 
markt en de behoeften in landen met een achterstand in ontwikkeling. 
Renovatie en modernisering van verlaten locaties of van installaties die 
technisch gezien verouderd zijn of vrijwel zijn afgeschreven, door 
toepassing van de beste technieken volgens de huidige stand van zaken 
(de beste prijs/kwaliteit verhouding). 
Bij alle projecten moet rekening worden gehouden met de bestaande en 
toekomstige maatregelen ter bescherming van het milieu. 
2.5 GEOTHERMISCHE ENERGIE 
Doelstelling: 
Bevordering, via activiteiten voor de verspreiding van know-how, van het 
gebruik van reeds ontdekte belangrijke geothermische hulpbronnen die nog 
niet zijn ontgonnen, met inachtneming van de economische en milieu­
aspecten en de veiligstelling van de bevoorrading. 
33-
Toepassingsgebieden: 
boortechnieken, uitrusting van putmonden, voorkomen van corrosie en 
verkalking, automatiserings- en ontziltingssystemen; 
exploitatietechnieken, met minder risico, van geothermische hulpbronnen 
op locaties waar de aanwezigheid van deze hulpbronnen is bewezen; 
ontwikkeling van geothermische technieken in de landbouw, de 
aquacultuur en waterontzilting, om op die manier bij te dragen tot de 
ontwikkeling van regio's die getroffen zijn door het gewijzigde 
landbouwbeleid van de Gemeenschap. 
3. SCHONE VERBRANDING VAN VASTE BRANDSTOFFEN 
Alle vormen van wervelbedverbranding moeten thans binnen de Gemeenschap 
verspreid worden: zowel kleine als grote wervelbedinstallaties hebben thans het 
niveau van industriële toepasbaarheid bereikt en ze kunnen meer en meer ook 
effectief gebruikt worden. Deze installaties zijn niet beperkt tot een bepaald type 
brandstof. Ze bieden integendeel de mogelijkheid gebruik te maken van een 
grote variëteit aan grondstoffen, hetgeen het aantrekkelijk maakt om deze 
technologie te verbreiden. 
Het gebruik van bitumineuze kool, bruinkool, turf, mijnsteen, afval, biomassa, 
brandstof op basis van afval en alle andere soorten koolstofhoudende 
grondstoffen moet, hetzij alleen, hetzij vermengd met andere grondstoffen, 
worden aangemoedigd voor gebruik bij wervelbedverbranding. 
Wervelbedverbranding moet ook aangemoedigd worden voor de produktie van 
elektriciteit en warmte/kracht. 
4. KOOLWATERSTOFFEN 
Doelstellingen: 
Het programma moet de capaciteit van de industrie vergroten waardoor deze 
tegemoet kan komen aan de eisen op korte en lange termijn om op het gebied 
van olie en aardgas over doeltreffende technologieën te kunnen beschikken. De 
inspanningen van de Gemeenschap zijn daarom gericht op: 
34 
de bevordering van technologie waarmee de introductie op de markt terzijde 
kan worden gestaan. Bijzondere aandacht (inclusief samenwerkingsprojecten) 
zal gegeven worden aan de introductie op de markten van de landen van 
Midden- en Oost-Europa en het GOS. 
Het programma zou vooral gericht moeten zijn op ondernemingen in de olie- en 
gassector, die reeds bezig zijn met de ontwikkeling en bevordering van 
innoverende en efficiënte technologieën ter verbetering van de exploratie, de 
produktie en het gebruik van koolwaterstoffen, waarbij bij de selectie van de 
projecten de voorkeur wordt gegeven aan projecten die worden ingediend door 
het MKB. 
In de upstream sector zal vooral informatie verspreid worden over: 
werktuigen en methodes ter bevordering van de exploratie- en 
ontginningsmogelijkheden, in het bijzonder in moeilijke en complexe gebieden 
zoals de Noordzee, met maximale vindkansen als doel; 
nieuwe technologieën voor de ontginning van marginale velden, in het 
bijzonder gasvelden, hetgeen moet leiden tot een verhoogde produktie uit 
bronnen die onder moeilijke omstandigheden geëxploiteerd worden; 
systemen voor veiligheid en milieubescherming bij de exploitatie en produktie, 
in het bijzonder op booreilanden; 
nieuw en efficiënte LNG-produktie en transportsystemen ter bevordering van 
de diversiteit van het aanbod. 
- 35 -
BIJLAGE II 
ACTIES VOOR DE BEVORDERING VAN ENERGIETECHNOLOGIE 
1. DOELSTELLINGEN 
Voor de stimulering van de toepassing en de doorbraak op de markt van 
energietechnologieën waarnaar wordt verwezen in artikel 4, zijn maatregelen van 
de Gemeenschap vereist. Dergelijke maatregelen moeten uitsluitend genomen 
worden voor zover de marktomstandigheden dit noodzakelijk maken en voorzover 
zij beantwoorden aan de doelstellingen van deze verordening. 
Steun van de Gemeenschap voor deze maatregelen kan gegeven worden in het 
kader van het energiebeleid en de daaraan verbonden doelstellingen zoals bepaald 
in het Verdrag betreffende de Europese Unie, in het bijzonder op volgende 
gebieden: 
beter gebruik van het industrieel potentieel op het gebied van 
energietechnologie, ontwikkeling en verbetering van de technologische basis 
voor de Europese industrie, in het bijzonder voor het midden- en klein bedrijf; 
aanmoediging van de Europese industrie tot meer concurrentievermogen door 
de technologische ontwikkelingen en de mogelijkheden van de markt ten volle 
te benutten; 
bescherming en verbetering van het milieu door een rationeel gebruik van 
energiebronnen, het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, de toepassing 
van schone energietechnologieën en het terugdringen van schadelijke emissies; 
overdracht van technologie naar minder ontwikkelde gebieden in Europa en 
exploitatie van het plaatselijk energiepotentieel; 
betere arbeidsomstandigheden en verbetering van de werkgelegenheid door 
gebruik van vernieuwende en efficiënte energietechnologieën, zoals die 
ontwikkeld en aangeboden worden binnen de Gemeenschap; 
internationale samenwerking ter bevordering van de economische en sociale 
ontwikkeling in ontwikkelingslanden. 
- 36 -
2. SOORTEN VAN MAATREGELEN 
De maatregelen waarnaar in artikel 4 wordt verwezen, hebben betrekking op: 
2.1 COÖRDINATIE met nationale projecten en andere programma's van de 
Gemeenschap op het gebied van energietechnologie zodat een dubbele 
uitvoering van gelijkaardige acties wordt voorkomen en het principe van de 
samenwerking binnen de Gemeenschap volledig wordt toegepast, met name 
door: 
a. een systematische uitwisseling van informatie over nationale 
programma's; 
b. een gemeenschappelijke actie bij de evaluatie van programma's; 
c. een definitie van de doelstellingen en uitvoering van de strategie ter 
bevordering van energietechnologie; 
d. het houden van toezicht op de verwezenlijking van de doelstellingen. 
2.2 INSTRUMENTEN voor maatregelen van de Gemeenschap: 
a. analyse van de kenmerken en evaluatie van het potentieel van de markt 
voor toepassing van energietechnologieën en de introductie daarvan op 
de markt (met inbegrip van technologie voor het beheer van de 
vraagzijde, een diagnose per sector en haalbaarheidsstudies). 
b. verspreiding van informatie over de Europese energietechnologieën, de 
verdere stimulering ervan en verspreiding van de resultaten van 
openbaar gefinancierde projecten via de organisatie van bijeenkomsten 
(technische workshops, seminaries, conferenties, bezoeken aan 
projecten, tentoonstellingen), de deelname aan technische beurzen, de 
produktie van documentatiemateriaal, enz. voorzover deze taken al niet 
tot de contractuele verplichtingen van de betrokken bedrijven behoren of 
indien deze zelf niet in de mogelijkheid verkeren deze taken op zich te 
nemen. 
- 37 -
c. advies en stimuleringsmaatregelen om het verloop van de ondernomen 
acties te begeleiden, de verdere opmars van efficiënte 
energietechnologieën te bevorderen en barrières in de markt te 
verwijderen. 
d. training van leidinggevenden die tot het management behoren of 
betrokken zijn bij de technische toepassing van vernieuwende 
energietechnologieën. 
e. ontwikkeling van passende financiële mechanismen. 
De hierboven aangegeven instrumenten worden gestructureerd in synergie 
met de desbetreffende instrumenten van het programma "Niet-nucleaire 
energie", van het vierde kaderprogramma voor onderzoek, technologische 
ontwikkeling en demonstratie in het kader van de in het onderhavige 
programma opgenomen hulpprogramma's voor markttoegang. 
2.3 Het inschakelen van openbare en particuliere Organisaties voor de 
Bevordering van Energie-Technologieën ("OPET") door met name gebruik te 
maken van het OPET-netwerk. 
2.4 Het verrichten van de bovenstaande activiteiten met het oog op industriële 
samenwerking met Derde Landen, het geven van leiding aan 
hulpprogramma's van de Gemeenschap en een optimale benutting van de 
energietechnologieën binnen en buiten de Gemeenschap. 
3. UITVOERING 
Zoals in artikel 9 van de verordening wordt aangegeven, zal de uitvoering van 
deze maatregelen in nauwe samenwerking met de Lid-Staten geschieden door het 
Comité dat de Commissie ondersteunt bij de opzet van het programma, het 
vaststellen van de prioritaire acties, de beslissing over de toewijzing van 
financiële steun en de evaluatie van de resultaten. 
- 38-
BIJLAGE II bis 
Ongeacht het in artikel 3 bepaalde zal steun worden verleend aan de verschillende 
sectoren, en wel in de volgende verhoudingen: 
rationeel gebruik van energie 45% 
hernieuwbare energie 35% 
schone verbranding van vaste brandstoffen 13% 
koolwaterstoffen 7% 
- 39 -
FINANCIEEL MEMORANDUM 
1. Titel van de maatregel: Bevordering van Europese energietechnologie ("THERMIE-II") 
2. Begrotingslijn: B.4.1.000 
3. Juridische grondslag: In 1994 vast te stellen verordening van de Raad. 
4. Omschrijving van de maatregel 
4.1 Algemene doelstellingen: Financiële steun ten behoeve van 
stimuleringsprojecten en maatregelen om een bredere marktintroductie van 
energietechnologie te bewerkstelligen. 
4.2 Periode: 4 jaar, 01.01.1995 - 31.12.1998 (parallel met het 4e 
kaderprogramma) 
5. Indeling van uitgaven en ontvangsten 
5.7 Niet-verplichte uitgaven 
5.2 Gesplitste kredieten 
5.3 Categorie van de ontvangsten: geen ontvangsten 
6. Aard van de uitgaven en ontvangsten 
• Gesubisdieerd voor 100%: enkele begeleidende maatregelen die ten uitvoer 
moeten worden gelegd door onafhankelijke deskundigen (consultants). 
• Subsidie voor gezamenlijke financiering met andere bronnen uit de openbare 
en/of particuliere sector: alle projecten en de meeste begeleidende 
maatregelen, speciaal die welke in samenwerking met diensten in de Lid-Staten 
worden uitgevoerd. 
• Rentesubsidies: afhankelijk van verdere besprekingen in de Werkgroep Energie. 
• Overige: bepaalde dienstverleningscontracten (speciaal voor bepaalde 
begeleidende maatregelen). 
• Is voorzien in gehele of gedeeltelijke terugbetaling van de financiële steun van 
de Gemeenschap, als de maatregel economische voordelen oplevert? Neen 
• Leidt de voorgestelde maatregel tot een wijziging in de ontvangsten? Zo ja, van 
welke aard is deze wijziging en in welke categorie van ontvangsten treedt deze 
op? Neen 
7. Financiële gevolgen 
7. / Methode voor de berekening van de totale kosten van de maatregel 
(omschrijving van de kosten per eenheid) 
Het bedrag van 30 miljoen ecu voor 1995 dekt financiële steun voor de 
demonstratie van de economische risico's van de bevordering van 
- 40 -
energietechnologie zoals omschreven in artikel 2, lid 2, sub b) van 
Verordening 2008/90 van de Raad ("projecten voor de verspreiding") alsmede 
in artikel 5 daarvan ("begeleidende maatregelen"). Aangezien deze soort 
projecten meer marktgericht is en wordt bepaald door verschillende 
economische of geografische omstandigheden, is deze categorie speciaal 
relevant voor de sector rationeel energiegebruik. Over de hoogte van de 
financiering bestemd voor 1996/98 zal worden beslist in het licht van de in 
Hoofdstuk 3 van het budget beschikbare fondsen. 
De ervaring die tot dusverre is opgedaan met het THERMIE-programma leert dat 
er voor de verschillende sectoren in de onderstaande verhouding steun nodig is: 
Rationeel energiegebruik 
Duurzame energiebronnen 
Schoon gebruik van vaste brandstoffen 
Koolwaterstoffen 45% 
35% 
13% 
7% 
Ook hier blijkt uit de met de THERMIE-verordening opgedane ervaringen dat er 
niet alleen steun voor projecten noodzakelijk is. Door de industrie werd namelijk 
al dan niet met steun van de EG of de Lid-Staten veel efficiënte technologie 
ontwikkeld en de doelstellingen van een bredere markintroductie kunnen het 
best worden verwezenlijkt door verspreidingsmaatregelen. 
Tenslotte is ongeveer 13% van de middelen noodzakelijk voor economische 
analyse, beoordeling van projecten en ondersteunende programma's, 
waaronder die van de Lid-Staten ten einde de koers te bepalen van de 
communautaire activiteit en te zorgen voor subsidiariteit en administratieve 
ondersteuning (zie bijgaande tabel) 
7.2. Specificatie van de kosten 
Specificatie per 
begrotingsjaar 1995 
Projecten 11 
Verspreidingsmaatre 
gelen 15 
Strategie, Evaluatie, 
Administratieve 
ondersteuning 
TOTAAL 30 
7.3. Indicatief tijdschema voor de kredieten: 
7.3.1 Schema voor de voorgestelde nieuwe maatregel 
Vastleggingskredieten 1995 
30 1996 
p.m.* 1997 
p.m.* 1998 
p.m.* TOTAAL 
p.m.* 
Betalingskredieten 
(""pro memorie) 
De hoogte van de voor 1995 voorziene financiering in the context van de onder 
Hoofdstuk 3 beschikbare fondsen, anders dan die welke ann het 
4e Raamprogramma voor Onderzoek en Technologische Ontwikkeling zijn 
toebedeeld, bedraagt 30 miljoen ECU. Over de hoogte van de financiering voor 
1996-98 zal, buiten de middelen welke aan het 4e Raamprogramma OTO zijn 
toebedeeld, worden beslist in het licht van de herziening van de 
-41 -
budgetschattingen; deze zal worden vastgesteld in het kader van de jaarlijkse 
budgettaire procedure op een zodanige omvang dat het programma tot aan het 
einde op een samenhangende wijze kan worden uitgevoerd. 
8. Bepalingen om bedrog tegen te gaan: resultaten van de getroffen maatregelen 
9. Kosten-batenanalyse" 
9.1 Specifieke en kwantificeerbare doelstellingen: doelgroep 
- Specifieke doelstellingen: verband met de algemene doelstelling: 
Energiebeleid, grotere continuïteit van de energievoorziening en verhoogde 
energie-efficiëntie. 
Ondersteuning van circa 150 projecten en 300 begeleidende maatregelen per 
jaar hetgeen blijkens de met het lopende THERMIE-programma opgedane 
ervaring voor elke per project bestede ecu de volgende resultaten zal 
opleveren: 
• besparing of vervanging van 425 kg olie-equivalent 
• 1.650 kg minder C02~uitstoot 
• 12 kg minder SC^uitstoot 
• stijging van het BBP van de Gemeenschap met 4 ecu 
(Zie ook bijlage) 
- Doelgroep: per doelstelling aangeven; de uiteindelijke begunstigden van de 
communautaire financiële steun en de betrokken tussenschakels vermelden: 
de industrie in het algemeen en verder de KMO's. 
9.2. Motivering van de maatregel 
- Noodzaak van communautaire financiële steun: diverse significante 
introducties van technologie zouden in de EG achterwege blijven; 
verschillende Lid-Staten beschikken niet over zo'n programma. 
- Keuze van wegen en middelen 
• voordelen boven andere mogelijke alternatieven (relatieve voordelen): meer 
onmiddellijk effect dan regelgevende maatregelen, beter effect dan 
O&O-maatregelen. 
• verwijzing naar soortgelijke communautaire of nationale maatregelen: 
THERMIE 1990/1994, UK Best Practice Programme, Demonstratie­
programma's in Frankrijk en Duitsland. 
• Verwachte spin-off en multiplicatoreffecten: 
• Investeringen van in totaal ongeveer 1 min ecu gebaseerd op de resultaten 
van de Kosten Baten Analyse van THERMIE 1990-1992. 
• Potentiële groei van de werkgelegenheid met enkele tienduizenden banen, 
afhankelijk van het succes van herhalingsprojecten. 
• Bevordering van Europese technologie op markten van derde landen 
- Voornaamste onzekerheden die de specifieke resultaten van de maatregel 
kunnen beïnvloeden: geslaagde projecten worden in het algemeen 
verschillende malen herhaald door de industrie of de instellingen van de 
Lid-Staten. De begeleidende maatregelen dragen bij tot een breder gebruik 
door de industrie van de door de industrie of de programma's van de 
Lid-Staten ontwikkelde technologie waarvoor anders een onvoldoende 
marktintroductie zou zijn weggelegd. 
-42-
9.3 Het volgen en evalueren van de maatregel 
- Indicatoren voor de resultaten: verbetering van de technologie (b.v. besparing 
of vervanging van een bepaald tonnage olie-equivalent, ontstaan van een 
geringere hoeveelheid CO2, generatie van een aantal projecten, enz.) 
- Geplande evaluatiemethoden en -frequenties: jaarlijks 
- Evaluatie van de verkregen resultaten: Het Reglement voorziet in twee 
reeksen onafhankelijke evaluaties inhoudende bestudering van de 
projectdossiers, bezoeken aan projecten, controle van herhalingsprojecten en 
de beoordeling van de complementariteit met de programma's van de 
Lidstaten, de een twee jaar na het inwerkintreding de ander na de einddatum 
van het Reglement. 
9.4 Samenhang met de financiële programmering 
- Is de maatregel opgenomen in de financiële programmering van het DG voor 
de relevante jaren?: Ja, binnen Hoofdstuk 3 Interne Politiek. 
- Met welke bredere doelstelling van de financiële programmering van het DG 
komt de doelstelling van de voorgestelde maatregel overeen?: Energiebeleid, 
grotere continuïteit van de energievoorziening en betere energie-efficiëntie. 
10. Administratieve uitgaven (deel A van de begroting) 
Dit gedeelte van het financieel memorandum moet worden toegezonden aan DG IX 
en DG XIX; DG IX zendt het vervolgens met zijn advies aan DG XIX toe. 
10.1 Vereist de voorgestelde maatregel een uitbreiding van het personeelsbestand 
van de Commissie? Zo ja met hoeveel personeelsleden ? Neen. 
10.2 Vermelding van de personeelskosten en de administratieve uitgaven die 
gemoeid zijn met de voorgestelde maatregel. Berekeningsmethode toelichten: 
De voor de uitvoering van het programma vereiste personeelskosten en 
administratieve uitgaven liggen in de orde van grootte van 150.000 ecu voor 
1995. De specificatie per jaar is als volgt: 
- KOSTEN VAN VERGADERINGEN: 
Raadgevend comité van vertegenwoordigers van 
de Lid-Staten; drie vergaderingen per jaar met twee 
afgevaardigden per Lid-Staat (één vergadering van 
een dag, twee vergaderingen van twee dagen) op basis 
van een gemiddelde van 658 ecu (uitsluitend reiskosten) 48.000 
Het deskundigencomité met vertegenwoordigers van 
de Lid-Staten; twee vergaderingen per jaar met twee 
afgevaardigden voor één of meer dagen, op basis van 
een gemiddelde van 658 ecu (uitsluitend reiskosten) 32.000 
- DIENSTREIZEN VAN PERSONEEL VAN DE COMMISSIE: 70.000 
TOTAAL PER JAAR: ecu 150.000 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 654 def. 
DOCUMENTEN 
NL 12 oi 
Catalogusnummer : CB-CO-94-672-NL-C 
ISBN 92-77-83964-3 
Bureau voor officiële publUcaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg