NL Publicatieblad van de Europese Unie C 308/23

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

(2007/C 308/09)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

SAMENVATTING

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„PRESUNTO DE CAMPO MAIOR E ELVAS” of „PALETA DE CAMPO MAIOR E ELVAS”

EG-nummer: PT/PGI/005/0438/24.11.2004

BOB ( ) BGA ( X )

Deze samenvatting bevat de belangrijkste gegevens uit het productdossier ter informatie.

1. Bevoegde dienst van de lidstaat:

Naam: Gabinete de Planeamento e Políticas Adres: Rua Padre António Vieira, n.o 1, 8o P-1099-073 Lisboa Tel. (351) 213 81 93 00 Fax (351) 213 87 66 35 E-mail: gppaa@gppaa.min-agricultura.pt

2. Groepering:

Naam: ACPA — Associação de Criadores de Porco Alentejano Adres: Rua Armação de Pêra, n.o 7 P-7670-259 Ourique Tel. (351) 286 51 80 30 Fax (351) 286 51 80 37 E-mail: acpaourique@mail.telepac.pt Samenstelling: Producenten/verwerkers ( X ) Andere samenstelling ( )

3. Productcategorie:

Categorie 1.2: Vleesproducten (verhit, gepekeld, gerookt, enz.)

4. Specificatie:

(samenvatting van de in artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam: „Presunto de Campo Maior e Elvas” of „Paleta de Campo Maior e Elvas”.

4.2. Beschrijving: Presuntos en paletas, gemaakt van respectievelijk de poten en schouders van varkens (behalve fokvee) van het ras Alentejana, in het Portugese stamboek opgenomen in de afdeling Alentejana-ras, op een specifieke manier gekweekt en geslacht als ze tussen 12 en 24 maanden oud zijn. Het zouten, nazouten, drogen/pekelen, rijpen, versnijden en verpakken is door welomschreven regels bepaald.

Presuntos bestaan uit achterpoten van het varken, afgehakt ter hoogte van het bekken, terwijl paletas gemaakt worden van de voorpoten. De presunto en paleta worden zowel anatomisch als qua spiermassa omschreven, aangezien er zich rond de paleta een laag vet bevindt. Vorm en voorkomen: de presunto heeft een langwerpige dwarsdoorsnede, loopt uit op een smalle tip of punt en de hoef en de buitenste huidlaag hangen er nog aan vast; de paleta heeft een ronde dwarsdoorsnede, loopt uit op een punt en de hoef en de buitenste huidlaag hangen er nog aan vast. Gewicht: meer dan 5 kg voor de presunto en meer dan 3,5 kg voor de paleta. Doorgesneden ziet het vlees er rood, olieachtig, glanzend en gemarmerd uit, met stukjes intramusculair vet. De textuur is zacht en niet erg vezelig. Het vet is helder, wit tot parelkleurig en heeft een aangename smaak. De smaak is licht gezouten, blijvend en aangenaam en er is een aangenaam „montanheira”-aroma. De producten zijn eenvoudig te onderscheiden van Presunto do Alentejo, want ze zijn dunner, langwerpiger, zouter en donkerder.

4.3. Geografisch gebied: De grenzen van het geografische gebied waar de grondstoffen worden geproduceerd (m.a.w. waar de dieren worden geboren, gekweekt, vetgemest en geslacht, waar de karkassen worden versneden en de poten verkapt), zijn natuurlijk bepaald, door de locatie van de montado, door de aanwezigheid van boerderijen die aan montanheira-landbouw kunnen doen en door de regels inzake het slachten en versnijden en het voortbrengen van poten en schouders van Alentejo-varkens. Het gebied omvat de volgende gemeenten en gebieden: Abrantes, Alandroal, Alcácer do Sal (behalve de gemeente Santa Maria do Castelo), Alcoutim, Aljezur (gemeenten Odeceixe, Bordeira, Rogil en Aljezur), Aljustrel, Almodôvar, Alter do Chão, Alvito, Arraiolos, Arronches, Avis, Barrancos, Beja, Borba, Campo Maior, Castelo Branco, Castelo de Vide, Castro Marim (gemeenten Odeleite en Azinhal), Castro Verde, Chamusca, Coruche, Crato, Cuba, Elvas (behalve de gemeente Caia e S. Pedro), Estremoz, Évora, Ferreira do Alentejo, Fronteira, Gavião, Grândola (behalve de gemeente Melides), Idanha-a-Nova, Lagos (gemeente Bensafrim), Loulé (gemeenten Ameixial, Salir, Alte, Benafim en Querença), Marvão, Mértola, Monchique (gemeenten Monchique, Marmelete en Alferce), Monforte, Montemor-o-Novo, Mora, Moura, Mourão, Nisa, Odemira (behalve de gemeenten Vila Nova de Mil Fontes en S. Teotónio), Ourique, Penamacor, Ponte de Sôr, Portalegre, Portel, Redondo, Reguengos de Monsaraz, Sabugal, Santiago do Cacém (behalve de gemeente Santo André), Sardoal, São Brás de Alportel, Serpa, Sines, Silves (gemeenten S. Marcos, S. Bartolomeu de Messines en Silves), Sousel, Tavira (gemeente Cachopo), Vendas Novas, Viana do Alentejo, Vidigueira, Vila Velha de Ródão en Vila Viçosa.

Het geografische gebied waar het verwerken (productie, versnijden en verpakken) gebeurt, wordt natuurlijk bepaald en is beperkt tot de gemeenten Campo Maior en Elvas, omdat die over een microklimaat beschikken dat substantieel verschilt van de rest van de Alentejo, waar een meer continentaal klimaat heerst (zeer hete en droge zomers en zeer koude en droge winters), wat onvermijdelijk leidt tot aanzienlijke verschillen in de manier waarop het vlees wordt bereid, gezouten, gerijpt en gedroogd, wat op zijn beurt leidt tot aanmerkelijke verschillen in de organoleptische kenmerken van het afgewerkte product. De presuntos en paletas hebben een dunnere en langwerpigere dwarsdoorsnede, zijn donkerder en hebben, eenmaal gesneden, een minder zachte en minder sappige textuur, een minder delicate en licht gezouten smaak en een minder zacht, bitterder en langer blijvend aroma.

4.4. Bewijs van de oorsprong: Varkens van het Altentejana-ras moeten geboren en gekweekt zijn in geregistreerde en gecontroleerde boerderijen. Bij de geboorte worden de dieren ingeschreven in het juiste stamboek. Het slachten, uitsnijden, verwerken, versnijden en verpakken moet gebeuren op de locatie die daartoe door het inspectieorgaan is goedgekeurd, zich binnen de betrokken geografische gebieden bevindt en aan controles onderworpen is. De goedkeuring wordt voorafgegaan door een controle van de condities waaronder de productie en verwerking plaatsvinden, in het bijzonder met betrekking tot de oorsprong van de gebruikte grondstoffen en hoe die worden verwerkt, uitgesneden, versneden en verpakt, en de kenmerken van het eindproduct. Er zijn specificaties en controleregelingen bepaald die van toepassing zijn op de hele productieketen en op alle betrokkenen.

Via een door de fabrikanten zelf ingevoerd traceerbaarheidssysteem kan het hele productiesysteem van grondstof tot eindproduct („van de montado tot op tafel”) worden gecontroleerd en kan op grond van het nummer op het kwaliteitsmerk van hele hammen of op de verpakkingen van gesneden vlees, het oormerknummer van de dieren worden geïdentificeerd.

Op het einde van het productieproces mogen enkel producten die aan alle specificaties voldoen en alle nodige gedocumenteerde controles hebben ondergaan — waaronder een laboratoriumtest en een smaaktest — het kwaliteitsmerk, het logo en de naam BGA Presunto de Campo Maior e Elvas of BGA Paleta de Campo Maior e Elvas dragen.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product: De varkens van het Alentejana-ras worden in een extensief of semi-extensief systeem gekweekt, meestal in open lucht, in gebieden met minimaal 40 steeneiken of kurkeiken per hectare en een maximale densiteit van één varken per hectare montado. De dieren worden grotendeels „in het veld” gekweekt, in een extensief systeem, en hun voedsel bestaat uit graanstoppels en -resten, grassen, peulvruchten (bv. erwten en wikken) en zelfs kleine zoogdieren en vogels, eieren, reptielen, weekdieren, wormen, enz., zoals dat voor omnivoren gebruikelijk is. Enkel wanneer er in het veld een tekort aan voedsel heerst, mogen de dieren supplementen (tot 30 % van hun totale voeding) krijgen van buiten de regio. De dieren moeten in de eindfase wel steeds 60 tot 90 dagen onder het montanheira-systeem leven (waarbij hun voedsel bestaat uit eikels en andere montado-producten), en ze moeten op die manier minstens drie arrobas (45 kg) lichaamsgewicht vervangen. De dieren worden geslacht als ze tussen 12 en 24 maanden oud zijn en het minimale gewicht van elk karkas bedraagt 90 kg. De poten en de schouders worden afzonderlijk gemerkt met een merknummer. De poten en de schouders moeten respectievelijk minimaal 7,5 en 5 kg wegen en de hoef moet er nog aanhangen. Afhankelijk van het gewicht van de poten en schouders mag onderhuids vet verwijderd worden. De verwerking van de poten en schouders is gebaseerd op authentieke en constante lokale methodes volgens de knowhow van de lokale bevolking en gebeurt als volgt: uitsnijden, zouten, reinigen, nazouten (zweten), drogen/pekelen en rijpen. Het is tijdens dit proces dat de presuntos en paletas langzaam het uitzicht, de kleur, het aroma en de textuur krijgen die hen uniek maken.

Presuntos en Paletas de Campo Maior e Elvas mogen in hun geheel, in stukken of sneden en met of zonder been worden verkocht. Het versnijden en uitbenen mag enkel gebeuren binnen het geografische productiegebied omdat aan deze handelingen speciale knowhow te pas komt, die verband houdt met de vorm, de delicate aroma's en de complexe smaak van ieder stuk. Voordat een stuk voor versnijding wordt geselecteerd, bepalen specialisten uit de regio het optimale moment voor het pekelen en voeren goed geïnformeerde en getrainde proevers een smaaktest uit en beoordelen ze of de producten klaar zijn om te worden versneden. Met het oog op een maximale opbrengst moet elk stuk worden versneden door goed getrainde specialisten die via deskundig versnijden alle spierweefsel in het stuk benutten en uiterst dunne sneetjes voortbrengen waardoor het smaakpotentieel van het product ten volle wordt benut. Het vet in het vlees — dat een eigen smaak, aroma, kleur en glans heeft — bederft snel wanneer het in contact komt met de lucht of hoge temperaturen. Mede daarom moeten de bovenvermelde handelingen worden uitgevoerd op microbiologisch en qua temperatuur en vochtigheid geschikte lokaties, om geen afbreuk te doen aan de delicate smaak en opdat het product onmiddellijk wordt verpakt zodat het niet onnodig aan de lucht wordt blootgesteld. Daarnaast worden er ook smaaktests uitgevoerd door speciaal daartoe opgeleid personeel, om ervoor te zorgen dat het product volledig traceerbaar is en niet wordt beschadigd, vooral wat de smaak betreft, dat de consument niet wordt misleid en wel degelijk een authentiek product verkrijgt dat geproduceerd is in de regio van oorsprong, en dat tijdens de hele productiecyclus controles kunnen worden uitgevoerd.

4.6. Verband: Presuntos en paletas de Campo Maior e Elvas worden vervaardigd in een regio waar de grond arm is en het klimaat bijzonder heet en droog is in de zomer en koud en droog in de winter. Flora dat deze omstandigheden kan doorstaan en die kan worden geëxploiteerd is de montado en de daarmee verbonden vegetatie. Alentejo-varkens maken optimaal gebruik van deze omstandigheden, want ze kunnen in open lucht worden gekweekt en ze leven voornamelijk van de natuurlijke producten in de omgeving (grassen, eikels, granen, peulvruchten en kleine dieren) via een specifiek systeem dat bekend staat als montanheira.

Dit soort veeteelt en voeding geven het vlees speciale kenmerken qua spiermassa en vetlagen.

Door de bijzondere klimatologische omstandigheden in Campo Maior en Elvas werd specifieke knowhow ontwikkeld: het varkensvlees wordt natuurlijk gedroogd, enkel gezouten en niet gerookt. Daardoor verschilt het van ander vlees, in het bijzonder wat betreft:

het versnijden en reinigen van het vlees;

de duur van het zouten;

de duur van de diverse stappen van de verwerking.

De Presuntos en Paletas de Campo Maior e Elvas hebben een dunnere en langwerpigere dwarsdoorsnede, zijn donkerder en hebben, eenmaal gesneden, een minder zachte en minder sappige textuur, een minder delicate en licht gezouten smaak en een minder zacht en delicaat aroma.

Door de omstandigheden in de gemeenten Elvas en Campo Maior, die zich meer in het binnenland bevinden en dus „continentaler” zijn, zijn deze producten dunner, langwerpiger, zouter en donkerder dan de zachte variant die op de Alentejo-vlakte wordt geproduceerd.

Het verband tussen het product en de regio is ook gebaseerd op de volgende factoren:

Achtergrond: Er zijn talrijke verwijzingen — soms daterend van eeuwen vóór Christus — naar de rol en het belang van varkensproducten binnen het voedingspatroon in de regio. Zowat de laatste vierhonderd jaar was er een soort strijd tussen landbouw en veeteelt, voornamelijk wegens de nadelige gevolgen van varkensteelt voor de landbouwgrond en de rol die de varkensteelt speelt in het voedingspatroon van de bevolking. Zowat alle gemeenten in hoog-Alentejo hebben de koning of het parlement ooit verzocht hun belangen te beschermen. In Elvas en Arronches bijvoorbeeld waren er zo veel varkens in de straten te vinden dat ze op bevel van de koning niet langer binnen de stadsmuren werden toegelaten. Daardoor konden sommige families niet langer varkens houden — toen een grote bron van inkomsten — en de koning kreeg zo veel aanklachten dat hij de maatregel heeft herroepen, waardoor sommige ondertekenaars van de petitie in sommige gevallen begonnen te klagen dat het tekort aan varkens leidde tot meer ellende voor de armen. Campo Maior werd pas Portugees gebied bij de ondertekening van het verdrag van Alcanises in de 13e eeuw, toen koning Dinis op de troon zat. Elvas, dat gesticht zou zijn door de Romeinen, werd in 1166 heroverd op de Moren en werd in 1229 deel van Portugal. Campo Maior en Elvas zijn grensgebieden waar de Spaanse invloed duidelijk merkbaar is, wat ook tot uiting komt in de verschillende manier waarop Presuntos en Paletas worden geproduceerd in vergelijking met de rest van de Alentejo.

Bodem en klimaat: De schaarse eikenbossen en de bijhorende vegetatie van de montado zorgen voor een type flora dat goed bestand is tegen de ruwe plaatselijke omstandigheden, een combinatie van arme gronden en een uiterst heet en droog klimaat. Campo Maior en Elvas hebben een specifiek microklimaat met zeer weinig neerslag (617 mm/jaar), heel veel zon (2 979 uren) en temperaturen die in de zomer oplopen tot 33-34 °C en in de winter dalen tot 4-5 °C, wat getuigt van het continentale karakter van de streek en zorgt voor de ideale omstandigheden voor het drogen van Presuntos en Paletas.

Menselijk gebruik: Met de consumptie van deze producten is een reeks tradities verbonden. Ze worden nooit volledig klaargemaakt aangeboden. In Campo Maior en Elvas is het gebruikelijk om met de hand zeer dun gesneden Presuntos of Paletas te eten, vergezeld van een goede regionale wijn, in de late namiddag of als voorgerechtje bij een laat middagmaal. Vroeger werden Presuntos of Paletas de Campo Maior e Elvas enkel gegeten bij feestelijke gelegenheden of aangeboden als geschenk voor hoge gasten.

4.7. Controlestructuur:

Naam: Agricert — Certificação de Produtos Alimentares, Lda Adres: Av. de Badajoz, n.o 3 P-7350-903 Elvas Tel. (351) 268 62 50 26 Fax: (351) 268 62 65 46 E-mail: agricert@agricert.pt

AGRICERT voldoet aan de eisen van norm 45011:2001.

4.8. Etikettering: Op de etiketten moeten de volgende vermeldingen worden aangebracht: „BGA Presunto de Campo Maior e Elvas” of „BGA Paleta de Campo Maior e Elvas”, het bijhorende communautaire logo, het certificeringsmerk, de naam van het product en de vermelding, de naam van het controleorgaan en het serienummer (een numerieke of alfanumerieke code om het product te traceren). Het volgende pictogram staat gebrandmerkt op de huid van Presunto de Campo Maior e Elvas en Paleta de Campo Maior e Elvas: