[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 15.6.2005

COM(2005) 259 definitief

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

VN-Top 2005 – De mondiale uitdagingen aanpakken en de hervormde VN doen slagen

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

VN-Top 2005 – De mondiale uitdagingen aanpakken en de hervormde VN doen slagen

De VN-Top van 14 tot 16 september 2005 in New York vormt een gelegenheid voor de internationale gemeenschap om tot overeenstemming te komen over nieuwe gezamenlijke actievormen, en verbintenissen aan te gaan om de voornaamste uitdagingen in de wereld van vandaag aan te pakken en de VN meer slagkracht te geven en efficiënter te maken. De EU schaart zich vastberaden achter een daadwerkelijk multilateralisme zoals is geformuleerd in de Europese veiligheidsstrategie en de mededeling van de Commissie over “de Europese Unie en de Verenigde Naties: kiezen voor multilateralisme”[1] van september 2003, en zal de verwachtingen van de internationale gemeenschap dat zij een solide bijdrage tot het welslagen van de VN-Top zal leveren, inlossen. De EU onderneemt actieve stappen om op de Top concrete resultaten te bereiken die in overeenstemming zijn met haar ambitie om substantiële maatregelen uit te voeren voor een volledige implementatie van de millenniumverklaring en de Verenigde Naties betere instrumenten aan te reiken om de uitdagingen van de 21e eeuw te kunnen aangaan.

De voorstellen van de Commissie van 12 april 2005 op ontwikkelingsgebied en de ambitieuze verbintenis die de EU op 24 mei 2005 op basis daarvan heeft aangegaan, vormen een belangrijke uiting van het engagement van de EU om tot het welslagen van de Top bij te dragen. De EU draagt er ook toe bij dat de werkzaamheden vorderen op andere terreinen, onder meer vredesopbouw en mensenrechten. De resolutie van het Europees Parlement van 9 juni 2005 vormde een zeer constructieve bijdrage. De EU moet ook haar inzet voor de tijdige tenuitvoerlegging van de resultaten van de Top duidelijk maken en haar partners tonen hoe zij daadwerkelijk tot die tenuitvoerlegging wenst bij te dragen, onder meer via de communautaire beleidslijnen en instrumenten. In deze mededeling zal de Commissie, uitgaande van overeengekomen EU-standpunten, met betrekking tot een aantal belangrijke kwesties actiegerichte voorstellen formuleren voor standpunten en maatregelen van de EU in verband met de Top en de follow-up daarvan.

HOGE AMBITIES VOOR DE TOP EN EEN SOLIDE ENGAGEMENT VOOR DE TENUITVOERLEGGING VAN DE RESULTATEN

De Commissie hoopt dat op de Top zoveel mogelijk duidelijke en actiegerichte beslissingen zullen worden genomen, die zo spoedig mogelijk na afloop van de Top zullen worden uitgevoerd. In het ontwerpdocument betreffende de resultaten, dat op 3 juni 2005 door de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN, de heer Jean Ping, is voorgelegd[2], wordt in bepaalde gevallen aangegeven dat nadere details in verband met de voorgestelde besluiten na de Top moeten worden uitgewerkt. In dat geval moet waar mogelijk een duidelijk tijdschema voor het proces worden vastgesteld maar daarbij mogen geen besluiten die op de Top zelf zijn genomen, op de helling komen te staan.

De inzet van de EU voor maatregelen om de belangrijkste problemen in de wereld van vandaag aan te pakken en voor de hervorming van de VN zal ook na afloop van de Top doorgaan. De EU moet blijk geven van haar engagement om te zorgen voor follow-up en implementatie van de resultaten van de Top. De Unie moet duidelijk het voortouw nemen, overeenkomstig haar inzet voor een daadwerkelijk multilateralisme.

In deze fase van de voorbereiding van de Top konden hier niet alle aspecten worden behandeld die op de Top zullen worden besproken. De mededeling gaat alleen in op een aantal voor de EU belangrijke gebieden waarop de Commissie een specifieke bijdrage kan leveren. Als gevolg daarvan is het aantal behandelde kwesties beperkt: dit houdt evenwel niet in dat andere agendapunten van de Top die hier niet worden behandeld, voor de EU van minder belang zijn. De mededeling reikt ook een aantal ideeën voor tenuitvoerlegging aan, die moeten worden beschouwd als voorbeelden voor een aanzet tot de follow-up van de Top.

1. ONTWIKKELING: LEVERING VAN TOENEMENDE STEUNHOEVEELHEDEN EN VERBETERING VAN DE EFFICIENCY VAN DE HULP EN DE BELEIDSCOHERENTIE

Het ontwerpdocument betreffende de resultaten van de Top, dat door de voorzitter van de Algemene Vergadering is ingediend, bevat een aantal positieve aanbevelingen op ontwikkelingsgebied, die een goede basis voor een nuttig resultaat in september vormen. De EU hoopt met name dat andere landen het voorbeeld zullen volgen dat zij heeft gegeven door haar krachtdadig engagement voor nieuwe en ambitieuze doelstellingen inzake ontwikkelingsfinanciering , in het bijzonder voor de officiële ontwikkelingshulp (ODA) op basis van de consensus van Monterrey en de verbintenissen van Barcelona en inzake beleidscoherentie en een bijzondere focus op Afrika . De nieuwe gezamenlijke verbintenis van de EU om de officiële ontwikkelingshulp tegen 2010 op te trekken tot de drempel van 0,56% van het BBP (wat zou moeten resulteren in jaarlijks 20 miljard euro extra aan officiële ontwikkelingsbijstand vanaf 2010 vergeleken met de verwachte cijfers voor 2006) en 0,7% tegen 2015 (wat zou moeten resulteren in jaarlijks 45 miljard euro extra vanaf dat jaar) vormt een belangrijke stap in de richting van internationale solidariteit en een duidelijk teken van de inzet van de EU voor het welslagen van de Top. Bovendien blijft de EU samen met de internationale financiële instellingen zoeken naar oplossingen voor de zware schuldenlast en is zij resoluut voorstander van een volledige tenuitvoerlegging van het versterkte initiatief ten gunste van de arme landen met een zware schuldenlast. Het zal van vitaal belang zijn overeenstemming te bereiken over de omvang en de nadere uitwerking van verdere multilaterale schuldverlichting teneinde op lange termijn te komen tot een duurzame schuldaflossing die geval per geval wordt afgesproken.

Afgezien van het volume van de hulp heeft de EU besloten bijzondere aandacht te besteden aan de kwaliteit en de doeltreffendheid van de hulp en zal zij streven naar een versterkte operationele complementariteit bij de hulpverlening en een verdere ontkoppeling van de hulp. In haar komende voorstel voor een nieuwe verklaring betreffende het EU-ontwikkelingsbeleid zal de Commissie aangeven hoe ervoor kan worden gezorgd dat de resultaten van de Top op belangrijke terreinen in aanmerking worden genomen.

De EU vertegenwoordigt meer dan 50 % van de officiële ontwikkelingshulp in de wereld en de Europese Gemeenschap als zodanig 10% daarvan: een verbeterde tenuitvoerlegging is dus van cruciaal belang. De EU moet erop wijzen dat de VN-Top een geschikt forum vormt om de verbeterde efficiency van de hulp te beklemtonen. Sinds 2000 heeft de Commissie actief werk gemaakt van de hervorming van het beheer, waardoor de snelheid en de kwaliteit van de buitenlandse bijstand van de Europese Gemeenschap aanzienlijk zijn verbeterd. Belangrijke beleidshervormingen, versterkte strategische programmering en evaluatie, gerationaliseerde beheersstructuren, een verbeterde methodiek en devolutie van de besluitvorming naar de delegaties van de Europese Commissie zijn de belangrijkste kenmerken van dit proces. Dit heeft geleid tot een extern bijstandsprogramma waardoor coördinatie en coherentie op EU-niveau worden bevorderd.

Meer financiële middelen en een verbeterde steunverstrekking zijn belangrijke instrumenten ter aanvulling van de binnenlandse inspanningen van de ontwikkelingslanden, die in de consensus van Monterrey als eerste verantwoordelijken worden aangewezen. Naast deze inspanningen, waarbij ook sterk de nadruk wordt gelegd op het mobiliseren van binnenlandse financiële middelen voor de ontwikkeling, heeft de EU het belang beklemtoond van de bijdrage van beleidslijnen op andere terreinen dan ontwikkelingshulp om de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te bereiken. De EU heeft een reeks concrete verbintenissen aangenomen om de beleidscoherentie te versterken en de op ontwikkeling gerichte verbintenissen van het beleid op andere terreinen dan ontwikkeling te bevestigen.

De EU erkent dat de acht millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling van cruciaal belang zijn voor armoedebestrijding en groei in alle ontwikkelingslanden en herhaalt haar engagement voor het bereiken van al die doelstellingen. De EU dient zich ten volle bewust te zijn van het verband tussen het bereiken van de millenniumdoelstellingen en het naleven van andere bestaande verbintenissen die tijdens belangrijke internationale conferenties zijn aangegaan . Zo bijvoorbeeld moeten een aantal kwesties zoals duurzame ontwikkeling, seksuele en reproductieve gezondheid en werkgelegenheid en goede arbeidsomstandigheden een duidelijke plaats binnen de resultaten van de Top krijgen.

De Commissie stelt voor dat de EU zich bereid verklaart om in het kader van de tenuitvoerlegging van de Top haar ontwikkelingsbeleid beter af te stemmen op de prioriteiten die de ontwikkelingslanden overeenkomstig de millenniumdoelstellingen in hun strategieën voor armoedebestrijding hebben vastgesteld. Dit zou een voorspelbare bijkomende financiering vergemakkelijken en de coördinatie en coherentie van de ontwikkelingssamenwerking van de Unie versterken. De EU moet ook de internationale donorgemeenschap aanmoedigen om de hulp onderling af te stemmen.

Het specifieke karakter van de problemen in Afrika en de zeer ongunstige vooruitzichten om de millenniumdoelstellingen in dat werelddeel te bereiken verdienen bijzondere aandacht. In mei heeft de Raad op basis van de voorstellen van de Commissie een reeks verbintenissen goedgekeurd om politieke prioriteit aan Afrika toe te kennen en het optreden van de EU op een beperkt aantal terreinen te versnellen. De EU heeft bevestigd dat zij haar financiële bijstand aan Afrika bezuiden de Sahara zal optrekken en gezamenlijk ten minste 50% zal verstrekken van de overeengekomen verhoging van de ODA-middelen voor het continent. Dit zou vanaf 2010 jaarlijks 10 miljard euro extra en vanaf 2015 jaarlijks 22 miljard euro extra betekenen. Het opvoeren van de steun aan Afrika impliceert bijkomende investeringen van donoren en partnerlanden in goed bestuur, interconnectiviteit, voedselzekerheid, menselijke, sociale en economische ontwikkeling, basisdiensten en duurzaam milieubeheer. De Commissie bevestigt haar voornemen om in de herfst voorstellen in te dienen voor een omvattende langetermijnstrategie van de EU voor Afrika, met het oog op goedkeuring door de Europese Raad in december 2005.

In verband met de strijd tegen overdraagbare ziekten heeft de EU nogmaals uiting gegeven aan haar vastberadenheid om de strijd tegen HIV/AIDS, malaria en tuberculose aan te gaan via externe maatregelen in het kader van een nieuw Europees actieprogramma, dat de Commissie in april 2005 heeft goedgekeurd[3]. Dit actieprogramma zal de coördinatie en de gezamenlijke maatregelen van de EU (EG plus lidstaten) vergemakkelijken. Zoals de Raad in zijn conclusies over het actieplan heeft gevraagd, zullen de Commissie en de lidstaten een routekaart opstellen met het oog op een versterkte coherentie en coördinatie van de EU-maatregelen voor de bestrijding van HIV/AIDS, malaria en tuberculose via extern EU-optreden. Het actieplan en de routekaart kunnen ook bijdragen tot het creëren van samenhang met de gezamenlijke strategie van de VN-organisaties voor de bestrijding van deze drie ziekten. In dit verband moet de EU beklemtonen dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan kinderen van wie de ouders HIV-positief of AIDS-patiënt zijn.

De EU moet ook groot belang hechten aan het welslagen van de tweede fase van de Wereldtop over de informatiemaatschappij, die in november 2005 in Tunis zal plaatsvinden, aangezien informatie- en communicatietechnologieën van cruciaal belang zijn om de millenniumdoelstellingen te bereiken.

2. HANDEL EN ONTWIKKELING: HANDEL ALS MOTOR VOOR ONTWIKKELING

De EU dient de klemtoon te leggen op de rol van de internationale handel als ontwikkelingsmotor , waarbij het handelsbeleid de ondersteuning vormt van andere beleidsprioriteiten zoals ontwikkeling, armoedebestrijding, milieubescherming en menswaardige arbeidsomstandigheden voor iedereen. De Top zou daarom een oproep moeten doen om de ontwikkelingsronde van Doha uiterlijk in 2006 af te ronden, zodat deze belofte kan worden nagekomen. De EU heeft in mei 2005[4] bevestigd dat zij zich vastberaden inzet voor het tot stand brengen van ontwikkelingsvriendelijke, duurzame en ambitieuze resultaten van de ontwikkelingsagenda van Doha, die leiden tot een maximale verbetering van de ontwikkelingssituatie en daardoor bijdragen tot het bereiken van de millenniumdoelstellingen. De EU zal doorgaan met haar streven in dit verband, onder meer in het kader van de WTO-ministersbijeenkomst in Hongkong in december 2005. Ambitieuze resultaten zullen leiden tot nieuwe mogelijkheden inzake de markttoegang voor goederen en diensten uit ontwikkelingslanden en tot solide en ontwikkelingsvriendelijke handelsregels.

De Commissie herinnert aan de verbintenis[5] om rechten- en contingentvrije markttoegang voor alle producten uit de minst ontwikkelde landen tot stand te brengen en is van oordeel dat de industrielanden die toezegging op de VN-Top moeten nakomen.

De Top moet ook het belang erkennen van bijkomende financiering ter ondersteuning van de eigen strategieën van de ontwikkelingslanden voor aanpassing van de handel en integratie in het multilateraal stelsel. De EU zal ook de ontwikkelingslanden blijven bijstaan bij het integreren van de handel in hun nationale ontwikkelingsstrategieën en het uitvoeren van de noodzakelijke binnenlandse hervormingen. De EU zal zorgen voor een verdere verbetering van haar algemeen preferentiestelsel en haar oorsprongsregels, ten behoeve van de ontwikkelingslanden.

De Top dient ook de rol van regionale organisaties en regionale integratie op een groot aantal terreinen met inbegrip van de handel te erkennen en te ondersteunen, op voorwaarde dat zij compatibel met de WTO-voorschriften zijn. De EU zal de regionale integratie als waardevolle strategie voor een vlotte en geleidelijke integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie verder versterken, met name in het kader van de economische partnerschapsovereenkomsten met de ACS-landen.

3. WERKGELEGENHEID EN SOCIALE VRAAGSTUKKEN: VORM GEVEN AAN DE SOCIALE DIMENSIE VAN DE MONDIALISERING

De Top moet ook het engagement bevestigen voor de follow-up van de Top van Kopenhagen en in het bijzonder voor de bevordering van menswaardige arbeid voor iedereen (met inbegrip van de bestrijding van kinderarbeid). Deze maatregelen moeten in een mondiaal ontwikkelingspartnerschap worden opgenomen en deel uitmaken van de nationale ontwikkelingsstrategieën. Menswaardige arbeid betekent niet alleen voltijdse en productieve werkgelegenheid maar impliceert ook een reeks andere essentiële elementen zoals fundamentele arbeidsnormen, arbeidsvoorwaarden, gendergelijkheid, investeren in menselijk kapitaal, sociale zekerheid, veiligheid op de werkplek en sociale dialoog. Het belang van een geïntegreerde beleidsaanpak en van de coherentie van diverse beleidsterreinen op ontwikkelingsgebied moet worden erkend en in deze context moet worden gestreefd naar wederzijds versterkende economische, werkgelegenheids-, sociale en ecologische beleidslijnen op mondiaal, regionaal en nationaal niveau.

De EU is vastbesloten al haar beleidslijnen te mobiliseren, met inbegrip van haar beleid en instrumenten inzake handel, ontwikkeling en buitenlandse betrekkingen, menswaardige arbeid te bevorderen en beter in te spelen op de mogelijkheden en uitdagingen van de mondialisering. In december 2004 heeft de Europese Raad op basis van het verslag van de Wereldcommissie voor de sociale dimensie van de globalisering en de voorstellen van de Commissie[6] erop gewezen dat het nodig is de sociale dimensie van de mondialisering te versterken opdat zij maximale voordelen voor alle mannen en vrouwen zou kunnen opleveren. Daartoe zal de EU samenwerken met nationale instanties, sociale partners en het maatschappelijk middenveld. Zij zal bijdragen tot de inspanningen om te komen tot beleidscoherentie tussen de internationale instellingen, en de dialoog en samenwerking tussen de WTO, de instellingen van Bretton Woods en de Internationale Arbeidsorganisatie aanmoedigen.

De EU is voorts van plan haar steun voor eerlijke handel als instrument van duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding te versterken, en blijft het engagement van de Europese ondernemingen voor het maatschappelijk verantwoord ondernemerschap als belangrijke bijdrage van het bedrijfsleven aan de duurzame ontwikkeling en de armoedebestrijding stimuleren.

4. GENDERGELIJKHEID DOOR MAINSTREAMING EN SPECIFIEKE MAATREGELEN

Gendergelijkheid is van cruciaal belang voor ontwikkeling, armoedebestrijding, vrede en veiligheid en mensenrechten, en moet ook nu nog met klem worden verdedigd en door een combinatie van gendermainstreaming en specifieke maatregelen in het kader van beleidslijnen en programma’s op alle terreinen worden bevorderd. Met gendergelijkheid dient rekenig te worden gehouden in alle partnerschappen en in nationale ontwikkelingsstrategieën, met inbegrip van strategieën voor armoedebestrijding. Een evenwichtige deelname van mannen en vrouwen aan de besluitvorming moet worden gestimuleerd, onder meer in de organen en organisaties van de VN. De dimensie gendergelijkheid moet volledig tot haar recht komen in de resultaten van de VN-Top en moet worden geïntegreerd in de follow-up van alle grote VN-conferenties op economisch, sociaal en ecologisch gebied. De EU heeft zich op de tiende verjaardag van het actieplatform van Beijing daartoe verbonden. De EU moet ernaar streven dat de Top zijn engagement bevestigt voor de daadwerkelijke uitoefening van alle mensenrechten door vrouwen, en zich bereid verklaart de vrouwenhandel als onderdeel van de mensenhandel efficiënt te bestrijden. Er moet ook nadrukkelijk worden gewezen op de noodzaak om geweld tegen vrouwen beter aan te pakken.

De Commissie zal steun blijven verlenen voor intitiatieven betreffende gendermainstreaming en specifieke maatregelen op alle terreinen van de ontwikkelingssamenwerking. In dat verband heeft zij belangrijke maatregelen getroffen met betrekking tot capaciteitsopbouw en opleiding. Voor 2007-2009 is een uitgebreid programma voor capaciteitsopbouw gepland, dat zal worden toegespitst op het versterken van de capaciteit van de belangrijkste betrokkenen in de partnerlanden. De Commissie ondersteunt eveneens specifieke initiatieven voor gendergelijkheid die zijn gericht op het monitoren van de trends, het versterken van de nationale dialoog en het ontwikkelen van de nationale strategieplannen vanuit genderoogpunt.

5. INSTANDHOUDING VAN HET MILIEU EN BESCHERMING VAN DE NATUURLIJKE HULPBRONNEN ALS BASIS VOOR DE ONTWIKKELING

Indien de Top zijn doelstellingen wenst te bereiken, moet daarbij ruime aandacht worden besteed aan het belang van duurzame ontwikkeling, de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen als basis van de ontwikkeling en armoedebestrijding. Het bereiken van millenniumdoelstelling 7, “duurzaam milieubeheer”, is inderdaad cruciaal om andere millenniumdoelstellingen betreffende armoede, gezondheid of gendergelijkheid te kunnen halen.

De EU heeft een vooraanstaande rol bij het bevorderen van duurzame ontwikkeling gespeeld en heeft in een aantal van haar beleidslijnen gewezen op het verband tussen duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding. Zij blijft zich inzetten om de mondiale doelstellingen en streefcijfers voor duurzame ontwikkeling zowel nationaal als internationaal te bereiken en soms zelfs te overtreffen. Zij bestrijdt niet-duurzame consumptie- en productievormen en streeft ernaar economische groei en milieubederf van elkaar los te koppelen[7]. Zij heeft ook haar eigen strategie voor duurzame ontwikkeling uitgestippeld, die thans wordt herzien teneinde de internationale aspecten ervan te versterken.

De EU integreert in toenemende mate het milieuaspect in haar ontwikkelingsbeleid en helpt ontwikkelingslanden bij het naleven van hun verplichtingen uit hoofde van multilaterale milieuovereenkomsten. In het kader van haar bijzondere aandacht voor Afrika zal de EU de steun voor de strijd tegen het milieubederf versterken. Zij heeft bijgedragen tot mechanismen om de ontwikkelingslanden te beschermen tegen gevaarlijke stoffen en afval en zodoende de schadelijkste door de mens geproduceerde stoffen te verwijderen.

De EU zal een aantal initiatieven en beleidslijnen op milieugebied blijven bevorderen die ook ten gunste van de arme bevolkingsgroepen komen. Zo is de EU de grootste verstrekker van ontwikkelingsbijstand in de wereld op het gebied van water en sanitaire voorzieningen . Meer in het bijzonder zijn het EU-wateriniatief en de ACS-EU-waterfaciliteit op een partnerschap gestoelde instrumenten die moeten bijdragen tot het bereiken van de internationale doelstelingen voor drinkwater en sanitaire voorzieningen. Op energiegebied heeft de EU het EU-energie-initiatief voor armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling gelanceerd en haar goedkeuring gehecht aan een ACS-EU-energiefaciliteit om de toegang te verbeteren tot moderne energievoorzieningen, met inbegrip van duurzaam gebruik van biomassa voor huishoudelijke energiedoeleinden. De EU blijft zich inzetten voor het verhogen van het aandeel van vernieuwbare energie in het totale energieverbruik en zal samen met haar partners in de Coalitie van Johannesburg voor duurzame energie dat doel nastreven.

De Commissie is van oordeel dat op de Top bijzondere aandacht aan de volgende onderwerpen moet worden besteed:

- De wereldwijde uitdagingen van de klimaatverandering vereisen een zo breed mogelijke samenwerking tussen alle landen en hun deelname aan een doeltreffend, rendabel en adequaat internationaal optreden in overeenstemming met hun gemeenschappelijke maar gedifferentieerde taken en respectieve capaciteiten. De Top moet besluiten een aanvang te maken met gecoördineerde wereldwijde maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan en de negatieve gevolgen ervan te beperken, en op de conferentie over klimaatverandering in Montreal in november-december 2005 te starten met formele besprekingen over een meer inclusief internationaal kader voor de bestrijding van de klimaatverandering na 2012. De EU heeft haar engagement voor het protocol van Kyoto opnieuw bevestigd en integreert het aspect klimaatverandering nog sterker in haar ontwikkelingssamenwerking[8]. De EU erkent eveneens dat steun moet worden verleend voor de aanpassingsmaatregelen van de ontwikkelingslanden, in het bijzonder de armste en ergst getroffen landen. De EU is ook begonnen met het uitwerken van haar strategieën op middellange en lange termijn om binnen de EU en samen met de internationale gemeenschap de strijd tegen de klimaatverandering te winnen[9]. Ter ondersteuning daarvan voert de EU een open dialoog met haar internationale partners over de toekomstige ontwikkeling van de internationale regelingen inzake klimaatverandering na 2012 en de wijze waarop zij de duurzame ontwikkeling van de landen in de derde wereld kan ondersteunen.

- De doelstellingen van de Wereldtop over duurzame ontwikkeling inzake biodiversiteit zijn nog helemaal niet gehaald. Volgens de VN-evaluatie van het ecosysteem in het licht van de millenniumdoelstellingen zouden uitzonderlijke inspanningen nodig zijn om het tempo van het verlies aan biodiversiteit tegen 2010 aanzienlijk terug te schroeven. De instandhouding van onze biodiversiteit is essentieel voor het bereiken van de millenniumdoelstellingen, met name inzake armoede, water, gezondheid en milieu. De Top moet daarom alle regeringen ertoe oproepen om individueel en collectief aanzienlijk meer inspanningen te leveren om het Verdrag inzake biologische diversiteit ten uitvoer te leggen en de verbintenis van Johannesburg na te komen om het tempo van het verlies aan biologische diversiteit tegen 2010 aanzienlijk terug te dringen. De EU heeft toegezegd dat zij de achteruitgang van de biodiversiteit in Europa tegen 2010 een halt zal toeroepen en de Commissie stelt voor de biodiversiteitsstrategie van de EU te herzien om deze doelstelling te bereiken. De Commissie zal ook de voor biodiversiteit gereserveerde middelen verhogen en de maatregelen versterken om biodiversiteit in de ontwikkelingsbijstand te integreren.

- De woestijnvorming treft vaak de meest gemarginaliseerde bevolkingsgroepen in sommige van de armste landen in de wereld. Het VN-Verdrag ter bestrijding van de woestijnvorming heeft tot nog toe evenwel niet de verhoopte resultaten opgeleverd. De Top moet een oproep doen om binnen de sectorale beleidslijnen en strategieën meer aandacht aan de woestijnvorming te besteden teneinde de tenuitvoerlegging te versterken, en moet de verdragspartijen verzoeken op nationaal en regionaal niveau streefcijfers vast te stellen die tegen 2015 moeten worden gehaald, waarbij een mondiale methode voor het meten van de vorderingen wordt gehanteerd.

- Een duurzaam gebruik van de hulpbronnen en een goed beheer van de oceanen, die een gemeenschappelijk goed van de hele mensheid vormen, zijn essentieel voor een duurzame ontwikkeling. De EU onderschrijft het belangrijke aandeel dat de VN heeft in het beheer van de oceanen in het kader van het Zeerechtverdrag van de VN en het plan van Johannesburg van 2002 voor de tenuitvoerlegging van de Wereldtop voor duurzame ontwikkeling. De Commissie heeft een aanvang gemaakt met het opstellen van een Groenboek dat in de eerste helft van 2006 moet worden goedgekeurd en een eerste stap vormt op weg naar een overkoepelend zeevaartbeleid. Het Groenboek behandelt kwesties zoals internationaal beheer van oceanen en het zeerecht, gegevensuitwisseling, research, maritieme veiligheid, milieubescherming en het spaarzaam en duurzaam gebruik van oceanen en hun hulpbronnen.

6. VERBETERING VAN RAMPENPARAATHEID EN -PREVENTIE

De kwetsbaarheid voor natuurrampen geeft aanleiding tot grote bezorgdheid en de EU moet zich aansluiten bij een verbintenis om op de Top een wereldwijd vroegtijdig waarschuwingssysteem voor alle natuurrampen op te zetten en de resultaten van de wereldconferentie over rampenvermindering in Kobe in januari 2005 volledig ten uitvoer te leggen. Het is van essentieel belang dat in de strategieën voor de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen, de strategieën voor armoedebestrijding en de nationale strategieën voor duurzame ontwikkeling rekening wordt gehouden met rampenparaatheid en –preventie.

De EU zet zich in voor bijstand aan de slachtoffers van deze rampen, ook als die het gevolg van aantasting van het milieu zijn, ongeacht of de slachtoffers zich in het getroffen land bevinden of gedwongen waren onderdak in een buurland te zoeken, rekening houdend met het feit dat alleen al de opwarming van de aarde 200 miljoen mensen in gevaar zou kunnen brengen tegen 2050.

De Commissie heeft bovendien een aantal maatregelen[10] uitgewerkt om de reactiecapaciteit van de EU bij rampen te versterken en heeft daarbij beklemtoond dat de verklaring en het actiekader van Hyogo, die op de Wereldconferentie over rampenvermindering zijn aangenomen, het uitgangspunt moeten vormen van de EU-strategie ter versterking van preventieve maatregelen, vroegtijdige waarschuwing en rampenparaatheid. De EU moet onder meer bijzondere nadruk leggen op het feit dat het beperken van risico’s op rampen moet worden geïntegreerd in een duurzaam ontwikkelingsbeleid en in programma’s in landen die door rampen zijn getroffen, en op het versterken van instellingen, mechanismen en capaciteiten op alle niveaus om het reactievermogen op rampen en de rampenparaatheid op te bouwen (zowel in als buiten de EU).

7. VREDE EN COLLECTIEVE VEILIGHEID: HET SYSTEEM EFFICIËNTER MAKEN

De Commissie acht het belangrijk dat in de resultaten van de Top wordt gewezen op het onderling verband tussen grensoverschrijdende bedreigingen (onder meer armoede, gewapende conflicten, geweld tegen de burgerbevolking en in het bijzonder vrouwen en kinderen, massavernietigingswapens, terrorisme, georganiseerde misdaad, milieubederf en infectieziekten), en op de noodzaak van een preventieve en geïntegreerde aanpak van die bedreigingen (onder meer door ontwikkelingsbijstand om de onderliggende oorzaken aan te pakken). Het ontstaan van een nieuwe veiligheidsconsensus zou op die inzichten moeten worden gebaseerd.

7.1.1 Vredeshandhaving

De Europese Unie heeft onlangs haar inspanningen verdubbeld voor de versterking van haar capaciteit voor internationaal crisisbeheer, onder meer op het gebied van de vredeshandhaving. Deze bijdrage komt duidelijk tot uiting in het ontwerpdocument betreffende de resultaten. De EU erkent het belang van een regionale aanpak van de vredeshandhaving en heeft daarom een Vredesfaciliteit opgericht die de capaciteit voor vredeshandhaving in Afrika kan ondersteunen.

7.1.2. Commissie voor vredesopbouw

Een consensus over de oprichting van een Commissie voor vredesopbouw is van cruciaal belang. Dit orgaan zal een duidelijke lacune in het VN-systeem opvullen. De EU moet zich scharen achter een breed mandaat met een overkoepelende aanpak van de vredesopbouw, waarbij het volledige continuüm vanaf vredeshandhaving tot aan ontwikkeling op lange termijn wordt bestreken. In de stabilisatie- en ontwikkelingsfase is het van primair belang een duurzame vrede te consolideren en te voorkomen dat er opnieuw conflicten ontstaan. De Top dient een besluit te nemen over de oprichting van de Commissie voor vredesopbouw en de basiskenmerken van haar mandaat, de rapportagekanalen naar de VN-Veiligheidsraad en ECOSOC, de procedures inzake de samenstelling en de termijn waarbinnen zij operationeel zou moeten worden. De Top moet voorts besluiten tot de oprichting van een bureau voor ondersteuning van de vredesopbouw en zou ook kunnen beslissen een meerjarig permanent fonds voor vredesopbouw op te richten (de nadere gegevens in dat verband zouden na de Top kunnen worden uitgewerkt). De Commissie stelt voor dat de EU zich aansluit bij de door de voorzitter van de Algemene Vergadering voorgestelde termijn van 31 december 2005 voor het oprichten van de Commissie voor vredesopbouw.

De EU zal actief bijdragen tot de werkzaamheden van de Commissie voor vredesopbouw en daarbij overeenkomstig de Europese veiligheidsstrategie gebruikmaken van instrumenten van de Europese Gemeenschap en het GBVB. De EU levert al sinds vele jaren een substantiële bijdrage tot de inspanningen voor vredesopbouw in de wereld, onder meer via de instrumenten van de Europese Gemeenschap in het kader van haar ontwikkelingsbeleid en haar beleid inzake buitenlandse betrekkingen. Hierna worden de elementen in verband met de eerste pijler nader toegelicht.

Gezien de bedragen waarover de EG beschikt en haar uitgebreide geografische werkterrein is zij de aangewezen actor om uitdagingen in de nasleep van conflicten aan te pakken via een brede reeks beleidsmaatregelen voor buitenlandse bijstand, gerichte economische maatregelen (noodhulp, herstel, wederopbouw en ontwikkeling) en speciale programma’s voor mensenrechten, gendergelijkheid, institutionele opbouw, democratisering en de rechtsstaat. Als instelling die het handelsbeleid van de grootste handelspartner in de wereld beheert, kan zij bovendien handelsgerelateerde instrumenten introduceren die bij het aanpakken van problemen in de nasleep van conflicten een cruciale rol hebben gespeeld en kunnen blijven spelen.

Er zijn talloze voorbeelden van de substantiële bijstand die de Europese Gemeenschap in de afgelopen jaren voor de vredesopbouw in de wereld heeft geleverd: Afghanistan, Irak, Kosovo, de Democratische Republiek Congo, Sudan, Ivoorkust, Liberia, de Afrikaanse Unie en drie regionale Afrikaanse organisaties, Centraal- en Latijns-Amerika enz. De Commissie zal zich bezinnen over de lessen die uit deze en andere ervaringen en beste praktijken kunnen worden getrokken, zodat zij in nauwe samenwerking met de Hoge Vertegenwoordiger/de Secretaris-Generaal een bijdrage kan leveren tot de deelname van de EU aan de besprekingen op VN-niveau over de oprichting en de werking van de Commissie voor vredesopbouw.

In het licht van deze ervaringen en van haar bijdrage tot de vredesopbouw in de wereld moet de Europese Gemeenschap volledig deelnemen aan alle bijeenkomsten van de Commissie voor vredesopbouw .

7.1.3. Sancties

De EU heeft consequent uiting gegeven aan haar inzet voor de snelle tenuitvoerlegging van alle sancties van de VN-Veiligheidsraad. Zij zou haar steun moeten uitspreken voor alle inspanningen om de daadwerkelijke toepassing daarvan door alle leden van de VN te versterken. In de resultaten van de Top moet worden gewezen op de noodzaak om gerichte individuele sancties doeltreffender te maken, en moet worden gestreefd naar een verdere verbetering van de procedures voor toevoeging of schrapping van landen, met het oog op de naleving van de fundamentele rechten. De EU moet ook beklemtonen dat de duurzaamheid van gerichte individuele sancties - die zich hebben ontwikkeld tot een gepriviligieerd instrument in talrijke sanctiemaatregelen van de VN-Veiligheidsraad, niet het minst bij de strijd tegen het terrorisme - ook afhangt van de naleving van de mensenrechten en het bestaan van passende middelen om op VN-niveau voor die naleving te zorgen.

7.1.4. Handvuurwapens en lichte wapens

De toename en grootschalige verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens blijft een bedreiging vormen voor de internationale veiligheid, de menselijke veiligheid en de sociaal-economische ontwikkeling. De Commissie sluit zich aan bij de analyse van de Secretaris-Generaal van de VN[11]. Dit probleem heeft een bijzonder negatief effect op de situatie inzake vrede en duurzame ontwikkeling, vooral in Afrika. Het is daarom belangrijk dat de Top het eens wordt over het ontwikkelen van een juridisch bindend internationaal instrument om de markering en opsporing van handvuurwapens en lichte wapens en de illegale tussenhandel in die wapens te reguleren. Tegen de toetsingsconferentie over het actieprogramma die volgend jaar moet plaatsvinden, zou een consensus over een dergelijk verdrag moeten bereikt zijn. De leiders zouden zich er ook toe moeten verbinden de onderhandelingen over een instrument betreffende de illegale tussenhandel bij wapenleveringen te versnellen. De Top moet ook de onderhandelingen over een internationaal wapenhandelverdrag aanmoedigen en streven naar een betere inschakeling van de maatregelen voor de vernietiging van de overschotten van handvuurwapens en lichte wapens in de processen voor demobilisatie, ontwapening, reïntegratie en ontwikkeling. De Commissie onderstreept dat zij het vuurwapenprotocol van de VN resoluut steunt. Op het gebied van de bestrijding van de illegale vuurwapenhandel zijn verschillende initiatieven van de EU-lidstaten en Europol aan de gang, die waarschijnlijk een impact zullen hebben op het gebied van conflictpreventie en terrorismebestrijding.

Landmijnen blijven een van de grootste bedreigingen voor de menselijke veiligheid in vele landen vormen, in het bijzonder in post-conflictregio’s. Blijvende steun voor mijnopruiming en vernietiging van voorraden is noodzakelijk, en er moet worden gestreefd naar universele toetreding tot het Verdrag van Ottawa.

7.1.5. Terrorisme en georganiseerde misdaad

De resultaten van de Top moeten een goedkeuring van het voorstel van de VN-Secretaris-Generaal voor een omvattende VN-strategie inzake terrorismebestrijding en een toezegging voor de tenuitvoerlegging daarvan omvatten. De Top moet zich ook uitspreken voor de sluiting van een overkoepelend verdrag over terrorisme tijdens de 60e Algemene Vergadering en uiterlijk in juni 2006 (zoals voorgesteld door de voorzitter van de Algemene Vergadering). Het is voorts van essentieel belang dat in de resultaten van de Top de noodzaak wordt erkend om het terrorisme aan de basis te bestrijden en bij de strijd tegen het terrorisme de mensenrechten volledig na te leven.

Voor de daadwerkelijke preventie en bestrijding van het terrorisme moeten wij optreden in onze eigen regio en samen met onze partners in de rest van de wereld. Naast de dialoog op politiek niveau streeft de EU actief naar internationale samenwerking bij de technische bijstand om de landen te helpen bij de implementatie van resolutie 1373 van de VN-Veiligheidsraad, en verleent zij steun voor de capaciteitsopbouw en de bevordering van de waarden van vrijheid, veiligheid en justitie, de rechtsstaat en goed bestuur.

De Commissie steunt ook de ontwikkeling van een multilaterale aanpak van de bestrijding van de georganiseerde misdaad en streeft daarbij naar een algemene ratificatie en implementatie van internationale instrumenten zoals de desbetreffende VN-verdragen en de ontwikkeling van internationale normen en voorschriften in andere fora zoals de Raad van Europa, G8, OVSE en OESO. De Commissie en UNODC hebben hun samenwerking bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad en drugs versterkt door de ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst[12].

Transparantie en goed bestuur op financieel, belasting- en justitieel gebied zijn essentieel voor het aanpakken van de problemen in verband met de bestrijding van de financiering van terrorisme en de georganiseerde misdaad, het witwassen van geld, bedrijfs- en financiële fraude, belastingfraude en belastingontduiking, corruptie en andere onregelmatigheden. De EU moet daarom haar partners aanmoedigen om de hoogste normen inzake transparantie, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen de bevoegde instanties goed te keuren.

7.1.6. Milieu en veiligheid

De Commissie is het ermee eens dat wij in het licht van het onderling verband tussen veiligheid, ontwikkeling en mensenrechten moeten zoeken naar een oplossing voor de veiligheidsproblemen van alle landen en hun economische, ecologische en sociale dimensie op geïntegreerde wijze moeten aanpakken. Het verband tussen de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen (bijvoorbeeld diamant of hout) en conflicten vormt een rode draad in sommige van de meest gewelddadige conflicten van de jongste tijd. De Top moet erkennen dat het milieu een belangrijke rol voor de veiligheid in de wereld speelt en dat milieubederf een bedreiging van de veiligheid vormt. De VN moet beleidskwesties volledig integreren in haar programmering en beleidsuitstippeling inzake conflictpreventie, humanitaire bijstand, vredesopbouw en wederopbouw. Bovendien is de Commissie van oordeel dat verdere aandacht moet gaan naar de volgende aspecten:

- Versterking van de controle van schaarse, aangetaste, waardevolle en/of grensoverschrijdende natuurlijke hulpbronnen, vooral in gebieden waar in dit verband conflicten kunnen ontstaan of wanneer het gezamenlijk beheer ervan tot betere betrekkingen tussen buurlanden kan leiden.

- In het kader van de maatregelen om de fundamentele oorzaken van conflicten systematischer aan te pakken, oprichting van een VN-structuur die het verband tussen de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen en conflicten moet onderzoeken.

- Regeringen van donorlanden aanmoedigen om met het oog op de verbetering van bestuur, transparantie en traceerbaarheid in essentiële sectoren nauw samen te werken met goederenproducerende landen die het risico op een conflict lopen.

De EU kan bijdragen tot het versterkte toezicht op de natuurlijke hulpbronnen, met name via het gezamenlijk initiatief van de Europese Commissie en het Europees ruimtevaartagentschap om tegen 2008 een Europese capaciteit voor de wereldwijde monitoring van milieu en veiligheid (GMES) op te richten.

8. MENSENRECHTEN, DEMOCRATIE EN RECHTSSTAAT: VERBETERING VAN DE IMPLEMENTATIE

8.1.1. Mensenrechten

De EU moet haar volle steun betuigen aan de vervanging van de VN-Commissie voor de rechten van de mens door een permanente Raad voor de rechten van de mens , die direct door de Algemene Vergadering wordt verkozen. Aangezien lidmaatschap van de Raad voor de rechten van de mens zou impliceren dat de betrokken landen al het nodige willen doen om de mensenrechten te bevorderen en te eerbiedigen, wordt van toekomstige leden verwacht dat zij zich bereid tonen hun eigen mensenrechtensituatie te onderzoeken en te verbeteren. Het kan daarbij onder meer gaan om de opstelling van een overzicht van verbintenissen om mensenrechtenverdragen te ratificeren en toe te passen, de naleving van eisen inzake verslaglegging bij mensenrechtenorganisaties, actieve samenwerking met speciale VN-mechanismen en andere binnenlandse en internationale activiteiten om de mensenrechten te bevorderen en te beschermen.

De Raad voor de rechten van de mens moet de positieve eigenschappen van het huidige systeem behouden, met inbegrip van de speciale nationale en thematische procedures. Het geplande systeem voor collegiale toetsing zou evenwel voorzien in een welomschreven nieuwe rol voor het nieuwe orgaan. Alle VN-lidstaten zouden onder dit proces moeten vallen en alle mensenrechten zouden erin moeten worden opgenomen. De mate waarin het ratificatieproces van de belangrijkste mensenrechteninstrumenten is gevorderd, loopt sterk uiteen en daarom mag het systeem niet uitsluitend worden gebaseerd op de naleving van verplichtingen inzake mensenrechten die zijn geratificeerd door specifieke landen waarvan de mensenrechtensituatie nauwgezet wordt gevolgd maar moet ook de vooruitgang worden getoetst aan de hand van een breder kader van normen inzake mensenrechten.

Er zou evenwel een duidelijke visie moeten bestaan over het doel van die toetsing. Dat zouden bijvoorbeeld aanbevelingen voor verbetering kunnen zijn, eventueel gekoppeld aan technische bijstand, maar ook punten van kritiek. De Raad voor de rechten van de mens zou in ieder geval te allen tijde de aandacht moeten kunnen vestigen op een plotselinge en ernstige achteruitgang van de mensenrechtensituatie in een bepaald land. Deze “alarmfunctie” zou een belangrijke taak van de Raad voor de rechten van de mens zijn, naast het ondersteunen en monitoren van de integratie van de dimensie mensenrechten in alle activiteiten van andere VN-organen, met inbegrip van de Veiligheidsraad en de Commissie voor vredesopbouw.

Het is wenselijk dat de oprichting van de nieuwe Raad voor de rechten van de mens zo snel mogelijk volgt op de VN-Top en op de verwachte goedkeuring van nadere details betreffende zijn samenstelling en taken op de 60e zitting van de Algemene Vergadering. De EU moet onverwijld nagaan wat de implicaties zijn van de afronding van de regelingen voor de nieuwe Raad voor de rechten van de mens op de 60e bijeenkomst van de derde commissie van de Algemene Vergadering en de 62e zitting van de Commissie voor de rechten van de mens. Om ervoor te zorgen dat de landen daadwerkelijk aan de collegiale toetsing deelnemen moet ruim van tevoren een duidelijk tijdschema voor die participatie worden vastgesteld. De EU zou in haar overleg over mogelijke stappen in bepaalde landen kunnen vooruitlopen op het beginsel van de collegiale toetsing, dat wil zeggen de samenwerking inzake mensenrechten baseren op een degelijke beoordeling van de behoeften van een bepaald land, met de actieve betrokkenheid van dat land.

Een versterkt Hoog commissariaat voor de rechten van de mens (OHCHR) vormt een onmisbare aanvulling van de oprichting van de Raad voor de rechten van de mens, onder meer door de sterkere nadruk die zal worden gelegd op samenwerking met de landen om hun verbintenissen inzake mensenrechten na te komen. De steun van de EU voor het OHCHR moet worden geconcretiseerd in blijvende inspanningen om ervoor te zorgen dat het OHCHR geschikt is voor het uitvoeren van de hervorming die is voorzien in het actieplan dat in mei 2005 aan de VN-Secretaris-Generaal is voorgelegd. De EU moet ervoor zorgen dat in haar voorstel rekening wordt gehouden met de nadruk die in het plan op het sterkere engagement op nationaal niveau wordt gelegd, wat goed aansluit bij haar eigen EU-proces waarbinnen een groter belang aan acties op nationaal niveau wordt toegekend. Afgezien van de blijvende inspanningen voor een verbeterde donorcoördinatie zou dit ook moeten leiden tot een verbeterde beleidssamenwerking. Er zouden ook regelmatig rondetafelbijeenkomsten kunnen worden georganiseerd van ambassades van de EU-lidstaten, delegaties van de Europese Commissie, vertegenwoordigers van de VN en andere belangrijke actoren, waarop gezamenlijke plaatselijke mensenrechtenprioriteiten met het oog op een meer gecoördineerd optreden zouden kunnen worden vastgesteld. De Commissie zal de inspanningen van het OHCHR aanvullen door het verstrekken van technische bijstand met het oog op het bevorderen van de implementatie van mensenrechtennormen in de hele wereld.

Meer in het algemeen moet de EU beklemtonen dat het respecteren en beschermen van de mensenrechten – inclusief burgerrechten en politieke, economische, sociale en culturele rechten – van centraal belang is om de status en de levensomstandigheden van de mens te verbeteren.

8.1.2. Fonds voor de democratie

Het voorstel voor de oprichting van een Fonds voor de democratie is een positief initiatief. De Commissie beveelt aan dat de EU het standpunt inneemt dat het Fonds moet optreden in antwoord op verzoeken van landen. Het is evenwel van belang dat ook het maatschappelijk middenveld steun van het Fonds krijgt. Het Fonds zou ter beschikking moeten staan om alle aspecten van de democratisering en niet alleen het verkiezingsproces te ondersteunen. Meer in het bijzonder moet worden onderzocht hoe het Fonds kan worden gebruikt voor de bevordering van de dialoog over democratische waarden tussen de volkeren over de culturele, religieuze en politieke scheidslijnen heen.

De nodige stappen voor het vaststellen van de regelingen betreffende de functionering van het Fonds moeten onmiddellijk na de afronding van de Top worden ondernomen, zodat het Fonds begin 2006 operationeel kan worden. De Commissie zal een aandeel hebben in de bijdrage van de EU tot het VN-debat over het geplande Fonds voor de democratie en zal ervoor zorgen dat haar programma’s en eventuele nieuwe door de VN gestuurde activiteiten ter bevordering van de democratie complementair zijn.

Op het gebied van de verkiezingen werkt de Commissie al een aantal jaren nauw samen met de groep verkiezingsbijstand van de VN (UNEAD) en met UNDP. Zo heeft de Commissie in de aanloop naar de verkiezingen voor het presidentschap en de grondwetgevende vergadering en de Koerdische verkiezingen in Irak in januari 2005 experts naar het technische bijstandsteam van de Verenigde Naties gedetacheerd ter ondersteuning van de onafhankelijke kiescommissie van Irak. Daarnaast heeft zij meer dan 30 miljoen euro uitgetrokken voor een door de Verenigde Naties beheerd trustfund ter ondersteuning van de organisatie van de eigenlijke verkiezingen. De Commissie heeft ook nauw met de VN samengewerkt op het gebied van de verkiezingen in vele delen van de wereld, onder meer Afghanistan, Guinee- Bissau, Libanon, Nigeria en Indonesië. De Commissie is bereid nauw samen te werken met het Fonds in het kader van de ruimere samenwerking van de EU ter ondersteuning van de democratisering.

8.1.3. Plicht tot het bieden van bescherming

De EU dient het concept plicht tot het bieden van bescherming te ondersteunen en ervoor te zorgen dat dit concept wordt omgezet in solide verbintenissen en maatregelen van de staten met inbegrip van een volledige inschakeling van het Internationaal Strafhof. De Top dient het concept “plicht tot het bieden van bescherming” te onderschrijven. Indien de Top besluit de Algemene Vergadering te verzoeken om het debat hierover voort te zetten, dient dat verzoek gepaard te gaan met een duidelijke doelstelling en een concreet tijdschema (dat niet verder dan de 60e Algemene Vergadering mag reiken).

8.1.4. Menselijke veiligheid

De Commissie bevestigt haar engagement voor de bevordering van de menselijke veiligheid als middel om mensen mondiger te maken en bedreigingen van de veiligheid doeltreffend aan te pakken. Zij zal meer in het bijzonder maatregelen ondersteunen voor de bescherming van kinderen die het slachtoffer zijn van gewapende conflicten, en met name de strijd tegen het misbruik van kinderen als kindsoldaten aangaan.

9. HUMANITAIRE HULP: VERSTERKING VAN DE INTERNATIONALE CAPACITEIT

Op humanitair gebied moet de EU de inspanningen ondersteunen voor de versterking van de capaciteit van de humanitaire hulp om doeltreffend en rechtvaardig op humanitaire crisissituaties te reageren. De EU moet zorgvuldig de aanbevelingen bestuderen van de toetsing van het humanitaire optreden (Humanitarian Response Review), die op initiatief van de coördinator voor noodhulp/de ondersecretaris-generaal voor humanitaire aangelegenheden plaatsvindt, en moet met de VN samenwerken om ervoor te zorgen dat hieraan concrete uitvoering wordt gegeven. De EU moet door haar beleidsmaatregelen en haar actie ter plaatse bijdragen tot het ondersteunen van de VN bij het verdedigen en beschermen van de humanitaire ruimte en de humanitaire beginselen, tot veilige toegang voor kwetsbare bevolkingsgroepen, tot een meer coherente financiering, tot verbetering van de plaatselijke capaciteit in vaak door rampen getroffen gebieden en tot de versterking van de eigen interne coördinatierol van de VN en de leiderschapsfunctie van de humanitaire coördinator. Bovendien moet de EU samenwerken met de VN om ertoe te komen dat de richtsnoeren voor ontheemden beter worden aanvaard als internationale normen voor de bescherming van ontheemden en voor de goedkeuring van die richtsnoeren in de nationale wetgeving.

10. VERSTERKING VAN DE VERENIGDE NATIES: HERVORMING VAN DE INSTITUTIONELE STRUCTUUR

10.1.1. Algemene Vergadering

De EU moet beklemtonen dat zij het noodzakelijk acht de Algemene Vergadering nieuw leven in te blazen . Het politiek gewicht van de Algemene Vergadering moet worden hersteld, zodat haar rol als voornaamste universeel overlegorgaan wordt bevestigd, en de conclusies van de Top in die zin moeten worden gesteund. De agenda van de Algemene Vergadering moet sterker worden toegespitst op overeengekomen mondiale prioriteiten van de VN en de belangrijkste kwesties die thans aan de orde zijn. De EU moet ook haar steun uitspreken voor een verhoogde deelname van het maatschappelijk middenveld aan de VN-werkzaamheden en voor de aanbevelingen in het verslag-Cardoso.

10.1.2. ECOSOC

De EU moet haar steun uitspreken voor de hervorming van de Economische en sociale Raad (ECOSOC), die tot doel heeft het operationele karakter van dat orgaan te versterken. In de resultaten van de Top moet de nadruk worden gelegd op de rol van ECOSOC in alle pijlers van de duurzame ontwikkeling en moet worden gewezen op de noodzaak dat iedere hervorming van ECOSOC en zijn activiteiten compatibel en coherent moet zijn met de hervormingen van de Algemene Vergadering en haar comités. De rol van ECOSOC als brug naar andere instellingen en als instrument om te komen tot coherentie, gecoördineerde uitvoering en follow-up van de belangrijke conferenties en toppen van de VN moet worden versterkt op het gebied van ontwikkeling, economisch bestuur en andere economische, ecologische en sociale aspecten.

10.1.3. Veiligheidsraad

De leden van de VN moeten doorgaan met hun besprekingen over een diepgaande hervorming van de Veiligheidsraad en middelen om dat orgaan een brede representativiteit te verlenen en transparanter te maken. In deze context is het evenwel van essentieel belang dat de besprekingen over de hervorming van de VN-Veiligheidsraad de vorderingen bij andere agendapunten van de Top niet belemmeren.

10.1.4. Raad voor de rechten van de mens

De Raad voor de rechten van de mens kan op termijn als hoofdorgaan overeenkomstig het Handvest worden vastgesteld, maar aangezien daarvoor een herziening van het VN-Handvest vereist is, zou voor een tussentijdse oplossing kunnen worden gekozen, waarbij de Raad als subsidiair orgaan van de Algemene Vergadering wordt opgericht. De EU moet er ook voor zorgen dat mechanismen worden gecreëerd om de NGO’s volledig bij de werkzaamheden van de Raad voor de rechten van de mens te betrekken. Naarmate het toetsingssysteem van de Raad voor de rechten van de mens zich verder ontwikkelt, zou medewerking met dat systeem en met de speciale mechanismen waarschijnlijk ook de vooruitzichten van een land op toelating tot de Raad kunnen verbeteren.

De EU zou het idee van deze koppeling diepgaander moeten overwegen met de andere leden van de groep westerse landen en met andere regionale groeperingen van de VN en tevens ernaar moeten streven zelf "het goede voorbeeld te geven".

10.1.5. VN-Secretariaat

De hervorming van het VN-Secretariaat vormt een cruciaal element bij de tenuitvoerlegging van de hervorming van de VN. De EU moet blijk geven van haar steun voor de hervormingsmaatregelen van de VN-Secretaris-Generaal en haar inzet voor het vernieuwen van de werking van de VN-mechanismen voor operationele VN-activiteiten, overeenkomstig de resultaten van de Top.

10.1.6. Coherentie van het VN-systeem

Het VN-systeem van agentschappen, fondsen en programma’s is in de loop van de tijd sterk uitgebreid zowel qua omvang als qua werkterrein, wat heeft geleid tot aanzienlijke doublures van mandaten en activiteiten tussen de verschillende organen van het systeem. De EU moet actief deelnemen aan inspanningen om de coherentie en doeltreffendheid van het VN-systeem te verbeteren, in het bijzonder bij de activiteiten op het niveau van de landen. Deze verbetering van de coherentie en coördinatie moet ook leiden tot een betere en meer systematische samenwerking met andere partners, met inbegrip van de Wereldbank. De agentschappen, fondsen en programma’s van de VN dienen bijgevolg hun technische werkzaamheden op het niveau van de landen zodanig te organiseren dat de landen daadwerkelijke bijstand krijgen bij het ontwikkelen en implementeren van hun nationale stragegieën voor armoedebestrijding teneinde de millenniumdoelstellingen te halen. De rol die UNDP en UNDG bij de leiding van de VN-landenteams spelen is van cruciaal belang om dit proces te bespoedigen en moet nog worden versterkt, net zoals de coördinerende rol van de plaatselijke VN-coördinator. De bestuurs- en uitvoerende raden van de agentschappen, fondsen en programma's moeten dit proces ten volle ondersteunen en de EU moet een centrale rol bij dit belangrijke deel van de hervorming van de VN spelen.

Ook bij de oprichting van nieuwe VN-structuren en –organen speelt versterking van de coherentie een centrale rol. Meer in het bijzonder zullen de nieuwe Commissie voor vredesopbouw en de Raad voor de rechten van de mens goed in het VN-systeem moeten worden geïntegreerd, onder meer door het creëren van stevige onderlinge banden.

10.1.7. Milieugovernance

Een verbeterde milieugovernance op alle niveaus vormt een belangrijk onderdeel van armoedebestrijding en de agenda voor wereldwijde veiligheid. Er is onmiddellijke actie nodig voor de herziening van het mandaat van de agentschappen, fondsen en programma’s van de VN, teneinde het milieu verder in het gehele VN-systeem te integreren. Waar nodig moeten partnerschappen tussen de VN-organen worden aangemoedigd.

De Top moet een duidelijk besluit nemen voor het opstarten van het proces voor de ontwikkeling van een VN-milieuorganisatie , vergezeld van een tijdschema voor verdere stappen. Die organisatie moet voortbouwen op UNEP en beschikken over een geïntegreerd en bijgewerkt mandaat gebaseerd op stabiele, aanpasbare en voorspelbare financiële bijdragen op gelijke voet met andere gespecialiseerde VN-agentschappen. Een milieuorganisatie van de VN met hoofdkantoor in Nairobi zou de milieudimensie van de duurzame ontwikkeling op geïntegreerde en coherente wijze bevorderen en daartoe nauw samenwerken met de multilaterale agentschappen, waarbij iedere partner optimaal gebruik van zijn comparatieve voordelen maakt.

10.1.8. Verband tussen de VN en de regionale organisaties

De Commissie stelt voor dat de EU haar tevredenheid uitspreekt over het voornemen van de VN-Secretaris-Generaal om overeenkomsten (of memoranda van overeenstemming) tussen de VN en de regionale organisaties te sluiten en zich terdege bezint over het sluiten van een dergelijke overeenkomst of memorandum van overeenstemming met de VN teneinde uitgaande van de bestaande samenwerkingsregelingen een algemeen institutioneel kader voor samenwerking te creëren. In het kader van de versterking van de capaciteit van de regionale organisaties zal de EU haar steun voor de capaciteitsopbouw van de Afrikaanse Unie opvoeren. Zij zal haar steun verlenen voor de tenuitvoerlegging van hervormingen onder impuls van het Afrikaanse mechanisme voor collegiale toetsing en heeft de Commissie verzocht concrete voorstellen in te dienen. De EU zal haar steun voor de Afrikaanse Unie en andere subregionale organisaties op het gebied van vrede en veiligheid versterken, in het kader van het Europese actieplan voor vrede en veiligheid in Afrika en via de vredesfaciliteit.

CONCLUSIE

Naarmate de voorbereidingen voor de Top worden geïntensiveerd en met de voorlegging van een ontwerpdocument een beslissende fase zijn ingetreden, tekenen zich voor de EU duidelijke mogelijkheden af om – zoals vele internationale partners van haar verwachten – in de komende maanden een leidende rol te spelen bij het welslagen van deze Top en bij de omzetting van de resultaten in concrete maatregelen. Uitgaande van haar ontwikkelingsverbintenisen en haar regelmatige bijdragen in verband met talrijke belangrijke aspecten van het debat, zou de EU al in deze fase klaar moeten staan voor actie na afloop van de Top en een standpunt moeten innemen over de doeltreffende tenuitvoerlegging van de resultaten van de Top en een snelle oplossing voor hangende kwesties. Meer in het bijzonder is de Commissie van mening dat de EU verder hoge eisen aan de Top moet blijven stellen en een brug moet slaan naar de andere deelnemers aan het hervormingsdebat, met name andere lidstaten van de VN en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, en dat zij de VN-Secretaris-Generaal en zijn team en de voorzitter van de Algemene Vergadering maximale steun moet bieden bij de voorbereiding van een geslaagde Top. De EU heeft tot nog toe blijk gegeven van haar duidelijke wil om een krachtige bijdrage te leveren tot het welslagen van de Top. Zij moet die koers blijven volgen en zodoende andere actoren overhalen dezelfde richting in te slaan.

[1] COM(2003) 526 van 10.9.2003. Op 8 december 2003 en 12 december 2003 hebben de Raad resp. de Europese Raad hun instemming met dit document betuigd.

[2] http://www.un.org/ga/president/59/draft_outcome.htm

[3] COM(2005) 179.

[4] Raad Algemene Zaken en buitenlandse betrekkingen van 23 en 24 mei 2005.

5 LDC III, Brussel, mei 2001.

6 COM(2004) 383 van 18.5.2004.

7 Er is een geïntegreerd productenbeleid uitgaande van de levenscyclus van producten ontwikkeld alsmede een actieplan voor milieutechnologie; de komende initiatieven omvatten thematische strategieën voor het duurzaam gebruik van de natuurlijke hulpbronnen en preventie en recyclage van afval.

8 “Klimaatverandering in de context van ontwikkelingssamenwerking” - COM(2003) 85 - en het “Actieplan bij de EU-strategie voor klimaatverandering in de context van ontwikkelingssamenwerking - 2004-2008”, Raad Algemene Zaken en Buitenlandse betrekkingen van 22 november 2004.

9 “Naar de zege in de strijd tegen de wereldwijde klimaatverandering” - COM(2005) 35 - en Europese Raad van 25 en 26 maart 2005.

10 COM(2005) 153 betreffende het reactievermogen van de EU op rampen en crisissituaties in derde landen; en COM(2005) 137 betreffende de verbetering van het communautair mechanisme voor civiele bescherming.

[5] Verslag van de VN-Secretaris-Generaal “In larger freedom”, maart 2005.

[6] Briefwisseling ondertekend in januari 2005.