Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de "Mededeling van de Commissie betreffende de raadpleging over het Groenboek over een nummeringsbeleid voor telecommunicatiediensten in Europa"

(98/C 19/08)

De Commissie heeft op 26 mei 1997 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de voornoemde mededeling.

De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 15 oktober 1997 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Mobbs.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 349e Zitting (vergadering van 29 oktober 1997) het volgende advies uitgebracht, dat met 108 stemmen vóór en 1 stem tegen, bij 2 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Op 20 november 1996 publiceerde de Commissie haar Groenboek over een nummeringsbeleid voor telecommunicatiediensten in Europa (COM(96) 590 def.). Hierin werden diverse keuzemogelijkheden voor een gemeenschappelijke aanpak van bepaalde nummeringskwesties gepresenteerd, met behulp waarvan het gezamenlijke streven naar een concurrerende, geliberaliseerde telecommunicatiemarkt gemakkelijker zijn beslag kan krijgen. Alle betrokken partijen in de Unie zijn inmiddels over het Groenboek geraadpleegd.

1.2. Verder heeft de Commissie in februari 1997 nog een openbare hoorzitting gehouden, die door ruim 100 geïnteresseerden werd bijgewoond en vóór de sluitingsdatum (21 februari 1997) meer dan 80 schriftelijke reacties opleverde.

1.3. Het Economisch en Sociaal Comité bracht zijn advies over het Groenboek uit op 28 mei 1997 ().

1.4. Het Comité juichte de publicatie van het Groenboek toe; sinds de publicatie van het Groenboek over telecommunicatie () in 1987 was dit opnieuw een belangrijke stap op weg naar volledige liberalisering.

1.5. Wel had het Comité een aantal aanmerkingen op het Groenboek, waarvan de volgende de belangrijkste zijn:

- Mogelijk zijn er alternatieven die een gunstiger kosten/batenverhouding (zowel voor consumenten als exploitanten) hebben.

- De resultaten van bepaalde op voorstel van de Commissie ingeleide en nog steeds aan de gang zijnde onderzoeken zijn niet compleet.

- Over tal van technische kwesties is meer informatie nodig; hoogstwaarschijnlijk vergt dit aanvullend onderzoek.

- Sommige voorgestelde tijdschema's zijn onaanvaardbaar (te krap of juist te ruim bemeten).

- Een aantal voorgestelde maatregelen kan misschien het best door bestaande internationale organisaties worden uitgevoerd.

- Over strategische maatregelen, zoals de uitvoering van een Europees nummeringsplan, is veel meer informatie nodig; de directe voordelen van zulke maatregelen zijn namelijk niet erg duidelijk, vooral als deze ook gevolgen hebben voor de rest van de wereld.

1.6. Interessant genoeg verschillen de standpunten van het Comité (die pas na het verstrijken van de door de Commissie ingestelde raadplegingstermijn officieel werden bekrachtigd) niet wezenlijk van de eerder door de Commissie ontvangen reacties.

1.7. De onderhavige Mededeling bevat een diepgaande analyse van de op- en aanmerkingen van alle betrokken partijen; zowel de oorspronkelijke doelstellingen als de commentaren hierop worden grondig doorgelicht.

2. De Mededeling van de Commissie

2.1. Volgens de Commissie hebben de voorstellen in het Groenboek veel bijval gekregen.

2.2. In het algemeen vindt men dat bij alle wijzigingen van nummers en nummeringsmechanismen de behoeften van de gebruiker centraal moeten staan. Dergelijke veranderingen leveren altijd problemen op voor zowel de zakelijke als de particuliere gebruiker en zouden daarom alleen serieuze overweging verdienen als de voordelen ervan duidelijk tegen de kosten opwegen. Volgens sommigen geeft het Groenboek verder een te optimistisch beeld van de voordelen en worden de kosten onderschat.

2.3. De meningen over de vraag hoe en wanneer de belangrijkste nummeringsmechanismen moeten worden ingevoerd lopen nogal uiteen. Sommigen vinden dat deze in een vroeg stadium geharmoniseerd en gesynchroniseerd moeten worden om concurrentievervalsing te voorkomen. Volgens anderen leidt een dergelijke aanpak tot ongewenste vertraging in landen die best eerder zouden kunnen omschakelen. Weer anderen zijn van mening dat de invoeringstermijnen moeten worden afgestemd op de ontwikkelingsgraad van de nationale netwerken.

2.4. Naar aanleiding van de raadpleging zouden volgens de Commissie de volgende maatregelen moeten worden genomen (waarbij de vermelde data als streefdata moeten worden beschouwd).

2.4.1. 1 januari 1998

Invoering van carrier-selectie op individuele gespreksbasis door alle exploitanten van vaste abonneelijnen met een sterke marktpositie (de Commissie legt niet uit wat zij hier precies onder verstaat) in die lid-staten waar de markt vóór die datum volledig moet zijn vrijgemaakt. Lid-staten waarvoor een uitzondering geldt, mogen deze carrierkeuze later invoeren.

2.4.2. 1 januari 1999

Invoering van een Europese telefoonnummerruimte op basis van het "388"-landnummer. Naar verwachting zal de ITU in de zomer van 1997 het groene licht geven voor het gebruik van dit nummer.

2.4.3. 1 januari 2000

Invoering van carrier-preselectie voor de gebruiker door alle exploitanten van vaste abonneelijnen met een sterke marktpositie in alle lid-staten.

Invoering van nummerportabiliteit bij verandering van exploitant door alle exploitanten van vaste abonneelijnen.

Invoering van nummerportabiliteit door alle exploitanten voor nummers van speciale niet-geografische diensten (gratis nummers, diensten met kostendeling, diensten met toeslag).

2.5. Actieplan

Om ervoor te zorgen dat bovenstaande streefdata gehaald kunnen worden, stelt de Commissie een tijdschema voor waarin precies staat wie wat wanneer moet doen.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het Comité laat graag zijn licht schijnen over de Commissiemededeling, vooral omdat deze gaat over één van de laatste grote telecommunicatiesectoren waar wat liberalisering betreft nog het een en ander te doen valt. De Mededeling is niet alleen van groot belang voor exploitanten, aanbieders van diensten en fabrikanten, maar heeft bovendien op een veel directere manier betrekking op gebruikers en consumenten dan tal van eerdere initiatieven van de Commissie.

3.2. In de Mededeling worden de standpunten van de geraadpleegde partijen duidelijk uiteengezet. Daarom zal dit advies vooral gaan over de maatregelen die de Commissie in hoofdstuk V ("Actieprioriteiten") voorstelt om de doelstellingen in kwestie te verwezenlijken.

3.3. Het Comité is het eens met de keuze van de prioritaire maatregelen, die nodig zijn om vaart te zetten achter de liberalisering. Deze maatregelen getuigen van realisme en zijn van wezenlijk belang om voor werkelijke concurrentie en innovatie te kunnen zorgen en consumenten in staat te stellen om die exploitant te kiezen die hun de naar verhouding beste en voordeligste kwaliteit en service biedt. Een adequate nummervoorraad en billijke, transparante en niet-discriminerende nummeringsmechanismen zullen de eenwording van de telecommunicatiemarkt ten goede komen. Goed werkende nummeringsplannen en -procedures zijn krachtens de Richtlijn over volledige mededinging () en de "Interconnectierichtlijn" () verplicht.

3.4. De nationale regelgevende instanties (NRI's) zijn verantwoordelijk voor de verwezenlijking van de doelstellingen. De lid-staten moeten ervoor zorgen dat de benodigde NRI's op tijd volledig operationeel zijn. Zonder NRI's en voor de hele Unie geldende regels hebben de in het kader van de uniforme nummeringsplannen te nemen maatregelen aanzienlijk minder kans van slagen.

4. Bijzondere opmerkingen

4.1. Carrier-selectie

4.1.1. De Commissie stelt in dit verband een tweefasenaanpak voor: invoering van carrier-selectie op individuele gespreksbasis (easy access) vóór 1. 1. 1998 en van carrier-preselectie (equal access) vóór 1. 1. 2000 door alle exploitanten van vaste abonneelijnen met een sterke marktpositie (een begrip dat, zoals gezegd, door de Commissie niet nader wordt gedefinieerd). In bepaalde lid-staten bestaat al een systeem waarbij gebruikers via de "easy access"-methode een zekere keuzevrijheid wordt geboden. Tot dusverre wordt in geen enkele lid-staat met het "equal access"-systeem gewerkt.

4.1.2. Evenals in het Groenboek dringt de Commissie er in deze Mededeling bij de lid-staten op aan het equal access-systeem in te voeren. Hoewel het Comité hiermee in zijn vorige advies () (paragraaf 4.1.1.4) in grote lijnen instemde, vond het toch dat in het kader van een eventuele invoering van selectie- en preselectiesystemen "ook kosten/batenanalyses opgesteld dienen te worden". Aangezien de Commissie een tweefasenaanpak voorstelt - easy access in 1998 en equal access in 2000 - lijkt er genoeg tijd te zijn om de suggestie van het Comité serieus te overwegen.

4.1.3. Omdat er zo verschillend wordt gedacht over de vraag of de betrokken eisen ook voor lokale exploitanten en exploitanten van mobiele diensten moeten gaan gelden, zou aan deze kwestie tijdens de herzieningen van 1998/1999 nog eens nader aandacht moeten worden besteed.

4.2. Nummerportabiliteit

4.2.1. Als iemand niet hetzelfde nummer kan blijven gebruiken wanneer hij een andere exploitant kiest, dan zal hij in sterke mate geneigd zijn van zo'n overstap af te zien (volgens het vorige ESC-advies over dit onderwerp blijkt uit opiniepeilingen dat 80 à 90 % van de zakelijke gebruikers alleen de keuze voor een andere exploitant in overweging zou nemen als zij hun eigen nummer kunnen behouden). Men lijkt het erover eens te zijn dat ook alle lokale aanbieders van vaste abonneelijnen en alle exploitanten van niet-geografische speciale diensten nummerportabiliteit moeten aanbieden. Over de dekking en het tijdschema van de invoering lopen de meningen echter uiteen.

4.2.2. Om ervoor te zorgen dat een en ander ook werkelijk zijn beslag krijgt, kan volgens de Commissie het best de Interconnectierichtlijn () worden gewijzigd. Dit moet vóór 1. 1. 2000 gebeuren. Hieraan voorafgaand dienen richtsnoeren voor eerlijke, concurrentiebevorderende regelingen voor de verdeling van de kosten tussen de betrokken exploitanten te worden opgesteld.

4.2.3. Het ETSI () moet vóór eind 1998 de laatste hand leggen aan een onderzoek naar de vraag of het wenselijk en mogelijk is om van exploitanten van mobiele diensten te eisen dat zij nummerportabiliteit aanbieden. Dit dient tijdens de herziening van 1999 opnieuw geëvalueerd te worden. In dit verband moet extra aandacht worden besteed aan de nieuwe sectorale regelingen inzake het Universele Mobiele Telecommunicatiesysteem (UMTS), waarvan de ontwikkeling van cruciaal belang is voor de concurrentiepositie van het Europese bedrijfsleven.

4.2.4. Verschaffen nummers zelf niet langer betrouwbare tariefinformatie, dan moet ook de ontwikkeling van een systeem worden overwogen waarbij de gebruiker op individuele gespreksbasis on-line tariefinformatie kan krijgen. Dit vraagstuk dient te worden opgelost voordat nummerportabiliteit overal wordt ingevoerd.

4.3. Europese telefoonnummerruimte

4.3.1. Uit de raadpleging kwam naar voren dat er sprake is van een klassieke "kip-en-ei"-situatie: aangezien het voorgestelde 388-landnummer momenteel nog niet in gebruik is, kan ook niet worden uitgemaakt of hieraan behoefte bestaat. Aan de andere kant lijkt er genoeg steun voor te bestaan om het aanbod aan de vraag te laten voorafgaan. Het Comité is het met de Commissie eens dat deze aanpak de voorkeur verdient. Een en ander moet binnen het door CEPT/ECTRA gevormde kader worden geregeld.

4.4. Nationale nummeringplannen

4.4.1. Veel van de geraadpleegde partijen staan terecht nogal huiverig tegenover verdere wijzigingen van nationale nummeringsplannen op de korte tot middellange termijn, vooral als onlangs ook al veranderingen zijn doorgevoerd. Nu is er behoefte aan een periode van stabiliteit; vóór begin 2000 zouden daarom geen nieuwe voorstellen moeten worden gedaan.

4.4.2. Harmonisatie wordt op zichzelf als onvoldoende reden gezien voor de verandering van nationale nummeringsplannen. Maar omdat een geleidelijke, natuurlijke convergentie op de lange termijn goede diensten kan bewijzen, is de Commissie van mening dat toekomstige veranderingen van (nationale) nummeringsplannen gebaseerd dienen te zijn op gemeenschappelijke richtsnoeren. Een aantal lid-staten wijst nu bijvoorbeeld nog zonder enige coördinatie met andere lid-staten bepaalde nummerreeksen toe aan specifieke gebruikersgroepen (zo zijn de cijfers 05 in het Verenigd Koninkrijk bedoeld voor zakelijke netwerken).

4.5. Europese nummeringsplannen voor de lange termijn

4.5.1. De raadpleging heeft uitgewezen dat er grote onzekerheid bestaat over de kosten en baten van een Europese nummeromgeving en dat daarom verder onderzoek nodig is.

4.6. Alfanumeriek kiezen ()

4.6.1. Er bestaat algemene steun voor de invoering van een gemeenschappelijke norm op het gebied van alfanumeriek kiezen.

4.7. Internet

4.7.1. De Commissie is terecht van plan de situatie actief te blijven volgen.

Brussel, 29 oktober 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() PB C 287 van 22. 9. 1997, blz. 15.

() Groenboek over de ontwikkeling van de Gemeenschappelijke markt voor telecommunicatiediensten en -apparatuur (COM(87) 290 def.); advies ESC: PB C 356 van 31. 12. 1987, blz. 46.

() Richtlijn 96/19/EG van de Commissie van 13 maart 1996 tot wijziging van Richtlijn 90/388/EEG met betrekking tot de invoering van volledige mededinging op de markten voor telecommunicatie; PB L 74 van 22. 3. 1996, blz. 13; advies ESC: PB C 39 van 12. 2. 1996, blz. 52.

() Richtlijn 97/33/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake interconnectie op telecommunicatiegebied, wat de waarborging van de universele dienst en van de interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van Open Network Provision (ONP) betreft; PB L 199 van 26. 7. 1997, blz. 32; advies ESC: PB C 153 van 28. 5. 1996, blz. 21.

() European Telecommunication Standards Institute.

() Het kiezen van een telefoonnummer door gebruik te maken van de alfanumerieke tekens op het telefoontoetsenbord die overeenkomen met de naam van de gekozen dienst of opgeroepen partij, b.v. "0800-BLOEMEN".