COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 04.03.1998 
COM(1998)124def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
Europese strategie voor Turkije 
Eerste operationele voorstellen van de Commissie 

EUROPESE COMMISSIE 
Kuropese stratcuic voor Turkije 
Eerste operationele voorstellen van de Commissie 
I. Inleiding 
Tijdens de Europese Raad van 12 en 13 december 1997 in Luxemburg werd bevestigd 
dat Turkije in aanmerking komt voor toetreding tot de Europese Unie en dat dit land 
volgens dezelfde criteria als de andere kandidaatlanden beoordeeld zal worden. De 
Europese Raad achtte het van belang een strategie uit te stippelen om Turkije en de 
Europese Unie op alle gebieden nader tot elkaar te brengen en het land op toetreding voor 
te bereiden. 
Deze strategie behelst : 
de ontwikkeling van de mogelijkheden van de Overeenkomst van Ankara, 
verdieping van de douane-unie; 
verwezenlijking van de financiële samenwerking; 
het op elkaar afstemmen van de wettelijke bepalingen en overname van het 
communautaire acquis en 
de van geval tot geval te beslissen deelneming aan bepaalde programma's en 
bepaalde organen, overeenkomstig de punten 19 en 21 van de conclusies van de 
Europese Raad van Luxemburg. 
Bovendien biedt de deelname aan de Europaconferentie de lidstaten van de Europese 
Unie en Turkije de mogelijkheid om hun dialoog en hun samenwerking op gebieden van 
gemeenschappelijk belang te versterken. Zodoende is Turkije van nu af aan betrokken bij 
het uitbreidingsproces van de Europese Unie. 
De Commissie stelt in hel onderhavige document een werkprogramma voor dat een 
verdieping van de Douane-unie mogelijk zal maken alsmede een intensievere 
samenwerking op de andere gebieden die in haar mededeling van juli 1997 over de 
verdere ontwikkeling van de betrekkingen met Turkije genoemd worden. Met sommige 
werkzaamheden kan in de eerste helft van 1998 een begin worden gemaakt. 
De verwezenlijking van sommige van de in dit document geformuleerde initiatieven zal 
afhangen van de beschikbare financiële middelen en met name van de tenuitvoerlegging 
van de speciale aclie "Turkije" (375 miljoen ecu). De Raad dient derhalve in ieder geval 
op zo-korl mogelijke termijn de linanciële regeling van deze speciale aclie aan te nemen. 
De organisatie van de linanciële samenwerking is een onderdeel van de door de Europese 
Raad van Luxemburg voorgestelde strategie. 
Er zij op gewezen dat Turkije eveneens lid van het Euromediterrane partnerschap is. 
II. Voorstellen 
1. Industriële samenwerking en investeringen 
l)c bevordering van de industriële samenwerking en investeringen, met inbegrip van 
de verwezenlijking van een passend juridisch administratief kader in Turkije, is een 
prioriteit. De tenuitvoerlegging van de douane-unie dient namelijk hand in hand te gaan 
met de verbetering van de concurrentiepositie van de 'Turkse industrie, met name van de 
KMO's. 
'Turkije neemt in het kader van het Euro-mediterrane partnerschap al deel aan regionale 
acties zoals de programma's ter bevordering van de samenwerking tussen bedrijven 
(Med-Partnerschap en Med-Interprise) en de twee werkgroepen voor het juridisch-
administratief kader en de industriële ontwikkeling, die uit de Verklaring van Brussel 
over de Euro-mediterrane industriële samenwerking (mei 1996) zijn voortgevloeid. 
De in dit kader geplande regionale acties kunnen aangevuld worden met bilaterale acties 
tussen de Gemeenschap en 'Turkije. Bilaterale acties ter bevordering van de industriële 
samenwerking zijn al gepland in 1998 (met name de modelprogramma's EU-Turkey 
Business Seminar en EU-Turkey Business partnerships). 
Bovendien zal in het eerste halfjaar van 1998 samen met Turkije onderzocht worden of 
de Turkse industrie in de onderstaande acties geïnteresseerd is en daaraan kan deelnemen, 
die Turkse bedrijven de mogelijkheid bieden te profiteren van de voordelen van de 
interne markt en een betere concurrentiepositie te krijgen : 
toegang tot de interne markt : hulp bij het verwezenlijken van de benodigde 
instrumenten voor de certificering en kwaliteitscontrole (laboratoria, netwerken), 
de bijbehorende technische bijstand, model- of demonstratieacties voor 
ondernemingen (afzonderlijke ondernemingen of groepen); 
innovatie en informatietechnologieën : acties op het gebied van de 
technologieoverdracht, informatieuitwisseling over de beste werkmethoden, hulp 
en technische bijstand bij de oprichting van centra en netwerken voor 
technologieoverdracht, demonstratieprojecten voor technologieën bij op zichzelf 
staande of gegroepeerde ondernemingen; 
ondersteuning van de ontwikkeling van de particuliere sector : noodzakelijke 
expertise bij de vaststelling van projecten betreffende industriële diversificatie, 
bedrijfsoprichting, maatregelen ter verbetering van de financiële context, 
opleidingsacties voor ondernemers en om coöperatief gedrag te stimuleren. 
Voorts is de Commissie van mening dat hel in het belang van beide partijen is om op zo 
kn»l mogelijke termijn een mechanisme in Ie voeren voor de dialoog over een verdere 
liberalisering van het kapitaalverkeer tussen de Gemeenschap en 'Turkije. Daarbij moet 
in het bijzonder onderzocht worden of deze liberalisering verenigbaar is met de door 
beide partijen in het kader van de OESü-code voor de liberalisering van het 
kapitaalverkeer aangegane verplichtingen. Bovendien zou in dit kader de kwestie van de 
investeringsbescherming besproken worden. 
2. Landbouw 
In de loop van het tweede halfjaar van 1998 zouden er met Turkije nieuwe 
onderhandelingen gestart kunnen worden over een wederzijdse verbetering van de 
preferentiële markttoegang van beide partijen. Hierbij dient te worden gestreefd naar 
evenwichtige wederzijdse concessies en de invoering van een standstill clausule voor de 
douanerechten. 
Verder moet 'Turkije zijn landbouwbeleid aanpassen en de voor het vrije verkeer van 
landbouwproducten noodzakelijke maatregelen van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid overnemen. I let vrije verkeer van landbouwproducten is een doel dat de 
Europese Gemeenschap en 'Turkije zich hebben vastgesteld in de Overeenkomst van 
Ankara en het besluit betreffende de douane-unie. In de mededeling van 15 juli 1997 
werd vastgesteld dat er op dat terrein nog maar weinig vooruitgang was geboekt. Toch 
werd erin voorgesteld de omzetting door Turkije van het communautaire aquis aan te 
moedigen, met inachtneming van de specifieke kenmerken van de Turkse landbouw. De 
Commissie stelt voor een en ander in drie fasen tot stand te brengen, op basis van de 
aanpak die voor de LMOE wordt gevolgd. 
In de eerste fase zal de Commissie de Turkse autoriteiten een lijst voorleggen van de 
belangrijkste juridische besluiten betreffende de verschillende aspecten van de 
gemeenschappelijke marktordeningen, de normen op het gebied van de 
gezondheidswetgeving en de voor het beheer noodzakelijke instrumenten en organisaties. 
'Turkije dient van zijn kant de Commissie alle elementen voor een beter begrip van zijn 
landbouwbeleid te verschaffen. 
In de tweede fase zullen zittingen worden georganiseerd waarin dieper wordt ingegaan 
op de afzonderlijke aspecten en sectoren van het GLB en het Turkse landbouwbeleid. 
In de derde fase zal er een beknopt document worden opgesteld over de verschillen 
tussen het GLB en het Turkse landbouwbeleid in de verschillende sectoren. 
Na dit alles dient Turkije de Gemeenschap een werkprogramma voor te leggen voor de 
overname van het communautaire acquis. 
De eerste fase zou in het tweede halfjaar van 1998 kunnen beginnen. Zodra de 
informatieuitwisseling is beëindigd zouden de bijeenkomsten georganiseerd kunnen 
worden waarin dieper op de materie wordt ingegaan. 
De technische en financiële bijstand van de Gemeenschap is een belangrijk element voor 
de herstructurering van de Turkse landbouw en de aanpassing van het Turkse 
landbouwbeleid aan het GLB. Met het oog hierop dient Turkije de Commissie een lijst 
mei prioritaire maatregelen voor te leggen. Na bespreking van deze lijst zou een 
programma voor technische bijstand opgesteld kunnen worden. 
3. Diensten 
Op basis van de richtlijnen van de mededeling van 15 juli en de resultaten van de 
besprekingen in de Raad, is de Commissie bereid al in maart 1998 verkennende 
besprekingen met de Turkse autoriteiten te beginnen. In de loop van het tweede kwartaal 
van 1998 zou de Raad een ontwerp van de onderhandelingsrichtsnoeren voorgelegd 
kunnen worden. 
4. Verdieping van de douane-unie 
4.1. Integratie van Turkije in het pan-europese systeem van de oorsprongsregels 
Wal de deelneming van Turkije betreft aan het systeem van cumulatie van de 
oorsprongsregels dat lussen de Gemeenschap, de EVA-landen en de LMOE voor 
industrieproducten van kracht is, is de Commissie voornemens : 
vóór het eind van het eerste halljaar van 1998 de wijzigingsprojecten (veertien 
voorstellen) op te stellen van de "oorsprong"-protocoIlen die zijn opgenomen in 
de overeenkomsten tussen de Europese Unie en de landen die deelnemen aan het 
cumulatiesysteem, om ook de deelneming van Turkije aan het systeem mogelijk 
te maken; 
in 1998 iedere ontmoeting met de geassocieerde landen van Midden en Oost-
Europa aan te grijpen (sub-comité douane, vergadering van de directeuren-
generaal Douane, Associatiecomitcs) om de landen die zulks nog niet hebben 
gedaan, aan te sporen om te onderhandelen over vrijhandelsovereenkomsten met 
Turkije op grond van de door dit land in het kader van het besluit betreffende de 
douane-unie aangegane verplichtingen. 
Onder die voorwaarden zou Turkije met ingang van 1 januari 1999 effectief aan het 
cumulâtiesysleem deelnemen. 
4.2. Ondersteuning van de deelname van Turkije aan de overeenkomsten inzake 
douanevervoer en het enig document. 
Wat toetreding van Turkije tot de overeenkomsten inzake douanevervoer en het enig 
document betreft, herinnert de Commissie eraan dat hierover een gunstig principebesluit 
is genomen tijdens de Associatieraad van april 1997. De Commissie wil in 1998 de 
voorbereidingen van Turkije voor deze toetreding met technische hulp verder 
ondersteunen en tegelijkertijd de hervorming van het douanevervoer (met inbegrip van de 
automatisering) in de Europese Unie voltooien. 
4.3. Overheidsopdrachten 
Wat de overheidsopdrachten betreft, ten aanzien waarvan beide partijen al toezeggingen 
hebben gedaan in het besluit betreffende de douane-unie, heeft de Commisie in haar 
mededeling van 15 juli 1997 voorgesteld terzake onderhandelingen Ie openen. Zij is 
voornemens in de eerste helft van 1998 met 'Turkije verkennende besprekingen over dit 
punt te beginnen en de respectievelijke voordelen van een tussen beide partijen te sluiten 
bilaterale overeenkomst aan de orde te stellen, de toetreding van 'Turkije tot de 
overeenkomst betreffende de overheidsopdrachten van de WTO en de aanpassing van de 
'Turkse wetgeving aan het Gemeenschapsrecht. 
4.4. I larmonisatie van de wetgeving. 
In haar mededeling van 15 juli 1997 heeft de Commissie voorgesteld een programma 
voor technische hulp en administratieve samenwerking op te stellen om de volledige 
harmonisatie van de beleidsmaatregelen die op gebieden van de Douane-unie liggen en 
de effectieve toepassing van deze beleidsmaatregelen in Turkije te realiseren. De 
volgende acties zullen door de Commissie worden voorbereid: 
op de gebieden van de Douane-unie, waarvoor een nauwe samenwerking 
noodzakelijk is, zullen informele groepen worden opgericht, waarin de bevoegde 
diensten van de Commissie en die van de 'Turkse administratie vertegenwoordigd 
zijn. Deze groepen zullen de vorderingen signaleren die door de 'Turkse 
autoriteiten worden geboekt bij hel op elkaar afstemmen van de wettelijke 
regelingen en het kader vormen om de werkzaamheden te begeleiden en te 
stimuleren. Dergelijke groepen zouden in de eerste helft van 1998 opgericht 
kunnen worden voor de in Besluit 2/97 van de Associatieraad bedoelde en door 
Turkije overgenomen technische rechtsvoorschriften. 
Op verzoek van de Turkse autoriteiten en op voorwaarde dat de harmonisatie al in 
een gevorderd stadium is, zullen er seminars in Turkije georganiseerd worden om 
de toepassing van de overgenomen maatregelen, alsook de implicaties voor de 
economische subjecten, uitvoerig te bespreken. Aan deze seminars zal worden 
deelgenomen door vertegenwoordigers van de 'Turkse administratie en van de 
beroepsorganisaties van dit land. 
Op verzoek van de Turkse autoriteiten zullen er ad hoe-stages in de diensten 
van de Commissie georganiseerd worden voor de deskundigen van de 'Turkse 
administratie die met de toepassing van de wettelijke voorschriften belast zijn 
Op verzoek van de 'Turkse autoriteiten zullen andere soortgelijke maatregelen 
door de diensten van de Commissie worden onderzocht (bij voorbeeld programma 
voor technische bijstand op het gebied van de bescherming van de intellectuele, 
industriële en commerciële eigendom). 
4.5. Investering van de technische besprekingen 
Wat de versterking van de overlegmechanismen tussen Turkije en de Gemeenschap op 
de gebieden van de douane-unie betreft wil de Commissie in de eerste helft van 1998 
samen met Turkije nagaan bij welke deskundigengroepen en technische comités (die de 
Commissie bij de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden bijstaan) Turkse 
vertegenwoordigers betrokken zouden kunnen worden. 
Bijzondere aandacht zal worden besteed aan de deskundigengroepen die in het kader van 
de informele besprekingen over de technische voorschriften van de Gemeenschap 
(bijvoorbeeld in de farmaceutische en chemische sectoren) worden opgericht. Bovendien 
zal de Commissie, overeenkomstig de aanbevelingen van het Associatiecomité van april 
5 
jongstleden, de Raad in de eerste helft van 1998 een voorstel voorleggen voor een besluit 
van de Associatieraad, waarbij 'Turkse deskundigen wordt toegestaan om deel te nemen 
aan de werkzaamheden van hel Comité Normen en Technische Voorschriften (opgericht 
ingevolge Richtlijn EG 83/189), wanneer dit noodzakelijk is voor de werking van de 
douane-unie. 
In de loop van het eerste semester van 1998 zal er een dialoogmechanisme tussen de 
Gemeenschap en 'Turkije ingesteld worden in verband met handelspolitieke 
vraagstukken. 
Op het gebied van de antidumping heeft de Commissie na de zitting van de 
Associatieraad in april 1997 een verbeterde informatie- en overlegprocedure ingevoerd, 
naar het voorbeeld van de voor de LMOE toegepaste procedures 
4.6. Aanpassing van de handelspolitiek van de Gemeenschap 
Turkije heeft al onderhandelingen gevoerd over een groot aantal preferentiële 
akkoorden die in artikel 16 van het Besluit betreffende de douane-unie genoemd 
worden. Voor de akkoorden die nog gesloten moeten worden (met name met Bulgarije, 
Polen, Slovenië en de Maghrcb/Mashraklanden) zal de Commissie, indien nodig, Turkije 
politieke en technische steun bieden. 
4.7. Passief veredelin^sverkeer voor textielproducten 
De Commissie neemt nota van het feit dat de door 'Turkije genoemde moeilijkheden in 
verband met het passief vercdelingsverkeer (PVV) voor textielproducten al voor een 
deel opgelost zijn door de afschaffing op 1 januari 1998 van de contingenten van de 
Gemeenschap ten opzichte van de LMOE en de meeste Middellandse-Xeelanden. 
Wanneer 'Turkije binnenkort in het systeem van de Paneuropese cumulatie van de 
oorsprongsregels wordt opgenomen, zullen de problemen, wat de traditionele 
handelspartners van Turkije betreft, volledig opgelost zijn. Ingeval Turkije het PVV met 
andere derde landen dan de LMOE en de Middellandse-Zeelanden zou willen 
ontwikkelen, dan is de Commissie bereid samen met Turkije naar passende oplossingen 
te zoeken. 
5. Macro-economische dialoog 
Voor het einde van het eerste halfjaar van 1998 zou er een eerste vergadering kunnen 
plaatshebben, waarvan de gespreksonderwerpen vooraf met Turkije besproken dienen te 
worden. Tot de verschillende onderwerpen van gemeenschappelijk belang behoren de 
economische perspectieven in 'Turkije en in de EU alsook de gevolgen van de invoering 
van de euro voor 'Turkije. 
6. Telecommunicatie en informatiemaatschappij 
In de eerste helft van 1998 zou er een begin kunnen worden gemaakt met een dialoog 
tussen de Commissie en Turkije om de Turkse wettelijke bepalingen op het gebied van de 
telecommunicatie en die van de Gemeenschap op elkaar af te stemmen. Deze 
toenaderingspogingen zouden ondersteund kunnen worden door adviezen van 
deskundigen, door ambtenarenuitwisselingen en opleidingsacties. 
'Turkije zou ook in de eerste helft van 1998 bij de ontwikkeling van een Turkse strategie 
voor de verwezenlijking van de informatiemaatschappij ondersteund kunnen worden door 
gedachtenwisselingen tussen de diensten van de Commissie en de bevoegde Turkse 
instanties (met name TUBITAK). Met het oog hierop zouden specifieke acties 
vastgesteld kunnen worden. 
In de loop van het eerste halljaar van 1998 zal de Europese enquête over de 
informatiemaatschappij (project ESIS) met Turkije uitgebreid worden. 
'Tenslotte zal de Commissie, wat het betrekken van Turkije bij de Transeuropese 
Netwerken betreft, met dit land besprekingen over de praktische modaliteiten beginnen, 
zodra de mededeling van de Commissie over de uitbreiding van de Transeuropese 
Netwerken, die thans wordt voorbereid, aangenomen is. 
7. Samenwerking op wetenschappelijk en technologisch gebied 
In het kader van het 4e OTO-kaderprogramma van de Gemeenschap (1994-1998) kan 
Turkije, als Europees derde land, op projectbasis aan alle specifieke programma's van de 
Acties I, III en IV deelnemen, zonder evenwel de middelen te ontvangen die uit hoofde 
van deze programma's zijn uitgetrokken. Bovendien is Turkije volledig toegelaten tot 
Actie II (Programma INCO), en ontvangt het land Gemeenschapsfinancieringen in dit 
kader. 
Daarnaast is voorzien dat 'Turkije eveneens deelneemt aan alle specifieke programma's 
van het 5e OTO-kaderprogramma van de Gemeenschap (1998-2002), op projectbasis en 
onder dezelfde voorwaarden als bij het 4e kaderprogramma. Bovendien bevat actie II van 
hel 5e kaderprogramma (programma 1NC02) voor het eerst een specifieke actie voor de 
samenwerking met mediterrane partners, waaraan 'Turkije volledig zal kunnen deelnemen 
en waarbij het land voor communautaire financieringen in aanmerking komt. 
Een euro-mediterrane dialoog over het wetenschaps- en technologiebeleid vindt eveneens 
plaats in het kader van het Stuurcomité voor de euro-mediterrane samenwerking op 
O&O-gebied, waarbij Turkije officieel vertegenwoordigd is. Dit in het kader van het 
Barcelonaproces opgerichte comité kan specifieke acties vaststellen en zorgt voor 
voortdurende informatie over de planning en tenuitvoerlegging van het volledige OTO-
kaderprogramma. 
8. Samenwerking op milieugebied 
Tijdens de verkennende besprekingen tussen de Commissie en Turkije in oktober 1997 
konden al tal van thema's voor samenwerking op milieugebied vastgesteld worden, met 
name acties op het gebied van de institutionele versterking en de ontwikkeling van het 
menselijk potentieel (in samenwerking met het Ministerie van Milieu en de lokale 
instanties daarvan, de Nationale Commissie voor duurzame ontwikkeling en de 
Waarnemingspost voor milieu en ontwikkeling). Voorts toonde Turkije belangstelling 
voor opleidingsacties op het gebied van de beoordeling van milieurisico's, milieuaudits 
op nationaal en lokaal niveau, geïntegreerde preventie en controle van de 
milieuvervuiling. Turkije wenst verder in aanmerking te komen voor een specifieke 
ondersteuning in het kader van de voorbereiding van het nationale actieplan voor 
klimaatsverandering, de voorbereiding van een nationaal bestand van chemische 
substanties, en de ontwikkeling van de samenwerking met het Europese 
Milieuagentschap, in het bijzonder door de oprichting van een databank op nationaal 
niveau. Andere acties zouden voorgesteld kunnen worden in het kader van de regionale 
samenwerking in het Middellandse-Xee- en het Zwarte-Zeegebied. 
In de eerste helft van 1998 zou er een tijdschema voor de samenwerking opgesteld 
kunnen worden waarbij ook rekening wordt gehouden met de resultaten van de aan de 
gang zijnde (en door de Commissie gefinancierde) studie over de stand van de Turkse 
milieuwetgeving en -normen. 
De Commissie hecht veel belang aan de harmonisatie van de wetsvoorschriften en 
normen op milieugebied en stelt voor een kader tot stand te brengen voor de begeleiding 
van deze harmonisatie zodra de resultaten van de hiervoor bedoelde studie bekend zijn. 
9. Samenwerking op het gebied van het vervoer 
In het kader van de ontwikkeling van de vervoersinfrastructuur lopen de paneuropese 
transportcorridors nrs. IV en X (via Sofia) tot Istanboel. 'Turkije is betrokken bij de 
onderhandelingen die in dit kader worden gevoerd. Bovendien bevindt 'Turkije zich in het 
geogralische gebied van twee van de paneuropese vervoerszones - die van de Zwarte Zee 
en van het Middellandse-Zeebekken - zoals in juni 1997 in Helsinki is vastgesteld tijdens 
de derde paneuropese conferentie van de ministers van Vervoer. De voorbereidende 
werkzaamheden voor de totstandbrenging van deze twee regionale vervoersnetwerken 
zijn thans aan de gang en Turkije zal naar men aanneemt aan deze beide initiatieven 
deelnemen. 
Op het gebied van maritiem transport is Turkije zowel actief deelnemer aan als 
begunstigde van de projecten die in deze sector uit hoofde van het regionale MEDA-
programma gefinancierd worden. 
Op het gebied van de luchtvaart heeft de Commissie voorgesteld met Turkije, evenals 
met andere landen van de regio, verkennende besprekingen te voeren over luchtvervoer, 
met het oog op toekomstige onderhandelingen over een eventuele overeenkomst inzake 
luchtvervoer. 
Op het gebied van de salellietnavigalie ontwikkelt de Commissie de samenwerking met 
haar mediterrane partners, mei inbegrip van Turkije, om de navigaliesignalen in de regio 
te optimaliseren en de gebruikers van satellietnavigatie een veiliger en doeltreffender 
transport te garanderen. 
10. Samenwerking op energiegebied 
De samenwerking op energiegebied zal de aanpassing van de Turkse wetgeving aan de 
communautaire wetsbepalingen vergemakkelijken en bijdragen tot het scheppen van 
gunstige raamvoorwaarden voor directe investeringen. De ratificering door 'Turkije van 
het verdrag betreffende het Energiehandvest is in dit verband van aanzienlijk belang. 
Gezien de geografische ligging van Turkije zal er bijzondere aandacht worden besteed 
aan de betrokkenheid van dit land bij de energienetwerken (TEN). 
11. Samenwerking op het gebied van het consumentenbeleid en de 
gezondheidsbescherming 
De beide partijen zouden al in de eerste helft van 1998 een begin kunnen maken met een 
evaluatie van de situatie in Turkije met het oog op het opzetten van systemen voor 
vroegtijdig waarschuwen op hel gebied van industrieproducten en levensmiddelen 
(behoeften aan technische en financiële bijstand, behoeften op het gebied van opleiding 
van personeel, enz.). Verder zouden zij een algemene strategie kunnen uitstippelen om 
de wetsvoorschriften op het gebied van de consumentenbescherming op elkaar af te 
stemmen. Een eerste stap in die richting zou het aanleggen van een inventaris zijn van de 
Turkse wetgeving op dit gebied. 
Er is al financiële steun uitgetrokken voor de consumentenbond Tukoder. Andere grote 
Turkse consumentenorganisaties zouden eveneens door de EU ondersteund kunnen 
worden. 
12. Regionale en grensoverschrijdende samenwerking 
De betrokkenheid van 'Turkije bij de acties voor regionale samenwerking die in het kader 
van het Euromediterrane partnerschap alsook bij de gedecentraliseerde 
samenwerkingsprogramma's zijn vastgesteld, zal zoveel mogelijk worden versterkt. 
Samenwerkingsacties waarbij Turkije en andere landen van de Zwarte-Zeeregio 
betrokken zijn kunnen overwogen worden in de sectoren die in de mededeling van de 
Commissie over de regionale samenwerking in het gebied van de Zwarte Zee 
(COM(97)597 def. van 14.11.1997) genoemd worden. 
13. Deelneming aan communautaire programma's 
De Europese Raad van Luxemburg heeft de deelneming van 'Turkije voorgesteld aan 
bepaalde programma's en bepaalde communautaire organen, waarbij per geval wordt 
besloten en onder soortgelijke voorwaarden als voor de LMOE zijn voorgesteld. De 
Commissie wil de Raad in het eerste halljaar van 1998 een ontwerp-besluit voorleggen 
dat door de Gemeenschap en Turkije moet worden aangenomen, en waarin alle gebieden 
worden vastgelegd waarop de deelname van Turkije mogelijk zou zijn. 
Wanneer dit besluit eenmaal genomen is moet er onderhandeld worden over de 
modaliteiten van de deelneming van Turkije aan specifieke programma's, die vervolgens 
in besluiten van de Associatieraad opgenomen worden. Indien nodig zal er een wijziging 
voorgesteld worden van de basisverordening betreffende een specifiek programma 
waarbij Turkije als begunstigd land wordt opgenomen. 
14. Institutionele samenwerking en politieke dialoog 
De Commissie wijst op het belang van de tenuitvoerlegging van de institutionele 
samenwerking en de politieke dialoog, zoals is vastgelegd in de resolutie van de 
Associatieraad van oktober 1995 en van de financiering van specifieke acties op het 
gebied van justitie en interne aangelegenheden. De Commissie onderstreept in het 
bijzonder de noodzaak van een actieve samenwerking met Turkije op het gebied van de 
immigratie. In dit verband heeft de Raad Algemene Zaken op 26 januari een actieplan 
aangenomen betreffende de recente stroom van vluchtelingen uit Irak en naburige regio's 
naarde EU. 
15. Samenwerking op het gebied van de mensenrechten en humanitaire 
vraagstukken 
De Commissie heefl al 3 miljoen ecu 1998 vastgelegd voor projecten in 1998' op het 
gebied van de mensenrechten. Deze projecten werden geselecteerd uit de volgende 
prioritaire thema's : positie van de vrouw, rechten en bescherming van kinderen, 
informatie, onderwijs en opleiding, versterking van de beheerscapaciteiten van de 
NGO's. In dit kader heeft de Commissie met name een subsidie toegewezen aan de 
volgende organisaties : Umut Foundation, Society for Prevention of Child Abuse and 
Neglect, Turkish Democracy Foundation, World Academy for local government and 
democracy, Antalya Bar Association, Helsinki citizen's Assembly (Turkey branch). 
De Commissie zal in 1998 doorgaan mei hel vaststellen en uitvoeren van projecten op het 
gebied van de mensenrechten en humanitaire vraagstukken met Turkse NGO's. Wat meer 
in het bijzonder de samenwerking met de Turkse regering betreft heeft de Commissie een 
voorontwerp van een programma voor samenwerking opgesteld. Dit programma behelst 
mei name de opleiding van ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de 
politiekorpsen. De Commissie is voornemens dit programma in het eerste halljaar van 
1998 met de 'Turkse autoriteiten te bespreken. 
Voorts stelt de Commissie voor al in de eerste helft van 1998 een werkgroep op te richten 
(ad hoe-vergaderingen in Turkije of in Brussel) voor gedachtenwisseling over 
humanitaire vraagstukken. 
UI. Conclusies 
De in dit document geformuleerde voorstellen bewijzen dal het de wens van de Europese 
Unie is een strategie uit te stippelen om 'Turkije op toetreding voor te bereiden. 
In verband hiermee acht de Commissie het bijzonder belangrijk dat er in het eerste 
halljaar van 1998 werkzaamheden met Turkije worden gestart op de volgende gebieden : 
intensivering van de industriële samenwerking en investeringsbevordering; 
hulp bij hel overnemen van het communautaire acquis op hel gebied van de 
landbouw; 
verkennende besprekingen met het oog op een overeenkomst inzake diensten; 
verdieping van de douane-unie door maatregelen inzake technische bijstand en 
administratieve samenwerking; 
versterking van de overlegmechanismen tussen de beide partijen op de gebieden 
die van direct belang zijn voor het functioneren van de douane-unie; 
Vgl. Rapport over de ontwikkeling van de betrekkinyen met Turkije sinds de inwerkingtreding van de 
douane-unie. (COM (1998) 147). 
10 
verkennende besprekingen over de openstelling van overheidsopdrachten; 
invoering van een macro-economische dialoog, met name over de verdere 
liberalisering van het kapitaalverkeer; 
hulp van de Gemeenschap bij het overnemen door 'Turkije van het communautaire 
acquis op gebieden als hel milieu, telecommunicatie en consumentenbeleid en -
bescherming; 
invoering van de benodigde mechanismen voor de deelname van Turkije aan 
bepaalde communautaire programma's en organen; 
versterking van de institutionele samenwerking en de politieke dialoog 
overeenkomstig de resolutie van oktober 1995. 
Verdere voorstellen zullen door de Commissie worden vastgesteld op basis van de 
besprekingen met de Turkse autoriteiten. 
De tenuitvoerlegging van de financiële samenwerking is een onderdeel van de door de 
Europese Raad van Luxemburg voorgestelde strategie. De Commissie acht het dringend 
noodzakelijk dat de Raad de financiële regeling voor de speciale actie "Turkije" 
aanneemt, zodat er een veelomvattende en samenhangende strategie ten gunste van 
Turkije kan worden verwezenlijkt. 
11 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 124 def. 
DOCUMENTEN 
NL 11 06 02 
Catalogusnummer : CB-C0-98-143-NL-C 
ISBN 92-78-31878-7 
Bureau voor officiële publikatics der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg