NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 20.10.2004 
COM(2004) 679 definitief 
.. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, 
HET EUROPEES PARLEMENT, HET E UROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL 
COMITÉ, DE EUROPSE CENTRALE BANK EN EUROPOL 
Een nieuw Actieplan van de  Europese Unie (2004-2007) 
voor de preventie van fraude met girale betaalmiddelen 
 
 
{SEC(2004) 1264}  
 
NL 2   NL MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, 
HET EUROPEES PARLEMENT, HET E UROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL 
COMITÉ, DE EUROPESE CE NTRALE BANK EN EUROPOL 
Een nieuw Actieplan van de  Europese Unie (2004-2007) 
voor de preventie van fraude met girale betaalmiddelen 
(Voor de EER relevante tekst) 
1. INLEIDING 
In het EU-Actieplan voor fraudepreven tie 2001-2003 (hierna het "APFP" genoemd)1 heeft de 
Commissie toegezegd na 2003 bij het Europees Pa rlement en de Raad een verslag te zullen 
indienen over de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van het Actieplan zijn gemaakt en 
indien nodig aanvullende of alternatieve maatregelen te zullen voorstellen. In het 
Commissieverslag over het APFP2 worden de genomen maatregelen en de doelmatigheid 
ervan beoordeeld. In het voorliggende document,  dat een aanvulling vormt op dat verslag, 
worden toekomstige acties op hetzelfde terrein voorgesteld. 
2. ACHTERGROND 
In februari 2001 heeft de Commissie haar go edkeuring gehecht aan het APFP met het oog op 
een betere preventie van fraude met en verv alsing van girale betaalmiddelen. Met het APFP 
wordt beoogd een pan-Europese en coherente aan pak op het gebied van de fraudepreventie te 
ontwikkelen. Afzonderlijke, niet-gecoördineerde fraude preventiemaatregelen kunnen 
weliswaar resultaten opleveren, maar volstaan op zich niet om het hoofd te bieden aan een 
bedreiging zoals betalingsfraude. 
De volgende specifieke redenen hebben de Comm issie er destijds toe aangezet een Actieplan 
op te stellen: 
• De fraude had een vrij grote omvang bereik t. In 2000 werd de omvang van fraude met 
betaalkaarten alleen al in de Europese  Unie op 600 miljoen EUR geraamd (ongeveer 
0,07% van de toenmalige omzet van de betaalkaartsector). 
• De jaarlijkse toename van fraude en verval sing gaf reden tot bezorgdheid. In 2000 nam de 
fraude in de EU immers met circa 50% toe.  Een van de terreinen waarop de fraude het 
meest uitbreiding nam, was dat van de betali ngen op afstand (per te lefoon, per post of via 
internet). 
                                                 
1 Mededeling van de Commissie getiteld Preventie van fraude en vervalsing van girale betaalmiddelen , 
COM(2001) 11 definitief van 9.2.2001. 
2 Report on the implementation of the EU Fraud Prevention Action Plan  on non-cash means of payment , 
werkdocument nr. … van de diensten van de Commissie. 
 
NL 3   NL • In verhouding tot het transactievolume was de gr ensoverschrijdende fraude veel groter dan 
de binnenlandse fraude, terwijl preventie maatregelen toen veelal een nationale 
aangelegenheid waren. 
• Er was sprake van een groeiende betrokkenhei d van de georganiseerde criminaliteit. 
Criminele organisaties bleken in staat snel van modus operandi  te veranderen om tegen 
hen gerichte maatregelen te omzeilen. Het be langrijkste probleem is dat georganiseerde 
criminele groepen de opbrengst van fraude gebrui ken om zich te versterken. Vandaag is dit 
een nog groter punt van zorg geworden als gevolg van de dreiging van terrorismefinanciering. 
• Fraude ondermijnt het vertrouwen van de cons ument in de betalingssystemen. Zo wordt 
het risico van betalingsfraude alom als een van de belangrijkste belemmeringen voor de 
succesvolle ontwikkeling van de elektronische handel beschouwd. 
Het basisbeginsel waarop het APFP beru stte, was samenwerking tussen alle 
belanghebbenden. Fraudepreventie behoort hoofdzakel ijk tot de verantwoordelijkheid van de 
sector van de betalingsdiensten. De voornaamst e verbeteringen zijn dan ook maatregelen die 
de veiligheid van betalingen verhogen (zoals de  introductie van chipkaarten). Alle partijen 
moeten echter worden betrokken en een actieve rol spelen bij de preventie van fraude. Het 
lijdt immers geen twijfel dat preventiemaatregelen veel doeltreffender zijn wanneer zij in partnerschap met alle betrokken partijen ten uitvoer worden ge legd. Getrouw aan dit beginsel 
is het APFP in overleg met alle belanghebbenden opgesteld
3. Bij de tenuitvoerlegging van de 
diverse maatregelen heeft de Commissie nauw met de betrokken partijen samengewerkt. De 
overgrote meerderheid van de maatregelen waarin het APFP voorzag, is met succes in 
praktijk gebracht4. 
3. NAAR  EEN  NIEUW  ACTIEPLAN 
Het wordt algemeen erkend dat de betrokkenhei d van de Commissie bi j de fraudepreventie 
toegevoegde waarde heeft gehad. De Commissi e fungeerde immers al s katalysator bij de 
tenuitvoerlegging van het APFP. Z ij heeft niet alleen bijgedrage n tot een betere uitwisseling 
van informatie en een sterkere bewust wording van het probleem, maar ook de 
grensoverschrijdende samenwerking bevorderd. Voorts heeft de Commissie met name voor 
een kader gezorgd waarbinnen deskundigen op het gebied van de fraudepreventie elkaar 
konden ontmoeten, synergieën tot stand konde n brengen en optimale werkwijzen en 
onderwijsmateriaal konden uitwisse len. Dit alles had tot gevolg da t er zich een intensivering 
van de samenwerking bij de fraudepr eventie heeft voorgedaan, met name op 
grensoverschrijdend niveau. 
In de periode die door het APFP wordt bestreke n, hebben de gecombineerde initiatieven van 
de betalingssector, de nationale autoriteiten en  andere partijen tot een vertraging van de 
                                                 
3 Zoals uitgevers van betaalkaarten, banken, nationale ministeries en centrale banken, 
rechtshandhavingsinstanties, de Europese Centrale Bank, Europol, Interpol, de detailhandel, 
netwerkexploitanten en consumentenverenigingen. 
4 Voor nadere bijzonderheden, zie het verslag over de tenuitvoerlegging van het Actieplan 2001-2003, 
werkdocument nr. … van de diensten van de Commissie of 
http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/index_en.htm . 
 
NL 4   NL jaarlijkse toename van de fraude in de EU geleid5. Het APFP heeft er tevens toe bijgedragen 
dat meer aandacht wordt besteed aan de  problematiek van de betalingsfraude. 
Deze initiatieven moeten word en voortgezet om de op gang gebrachte dynamiek in stand te 
houden. Fraude neemt immers steeds wisselend e vormen aan. Zo nemen criminele acties 
zoals hacking of identiteitsdiefstal6 in zorgwekkend tempo toe en zien voortdurend nieuwe 
vormen van zwendel het licht. 
De Commissie is daarom voorneme ns haar strijd tegen de beta lingsfraude voort te zetten met 
behulp van een nieuw EU-Actieplan voor fra udepreventie, dat betrekking heeft op de 
periode 2004-2007. De meeste voor gestelde acties liggen in het verlengde van of bouwen 
voort op al eerder ondernomen act ies. Het nieuwe APFP is opgest eld in overleg met de EU-
deskundigengroep voor fraudepreventie  en andere belanghebbende groepen7. Het APFP zal 
samen met het voor 2005 geplande Commissie voorstel voor een richtlijn betreffende 
betalingsdiensten in de interne markt de totstandbrenging van een eengemaakte 
betalingsruimte in de EU in de hand werken. Het zal met name de bestaande initiatieven op 
het gebied van de fraudepreventie voortzetten en versterken, en tevens bijdragen tot het 
handhaven en vergroten van het vertrouwen in betalingen. 
De beveiliging van betalingsproducten en -systeme n en de intensivering van de samenwerking 
tussen overheidsinstanties en de particuliere sector zullen prioriteit blijven genieten. De vigerende EU-wetgeving inzake gegevensbesc herming die op fraudepreventie betrekking 
heeft, moet worden verduidelijkt om te komen tot een effectievere en betere informatie-
uitwisseling, met name op grens overschrijdend niveau. De integr atie van nieuwe lidstaten in 
het EU-kader voor fraudepreventie en het intensiveren van de betrekkingen met 
overheidsinstanties in derde landen zullen prioriteit blijven genieten. Ook opdoemende 
bedreigingen zullen worden aangepakt. 
4. DE
 EU-DESKUNDIGENGROEP  VOOR  FRAUDEPREVENTIE 
Doelstelling:  
⇒ De EU-deskundigengroep voor fraudepreventie  moet worden versterkt en de werking 
ervan moet worden gereorganiseerd. 
In het kader van het APFP heeft de Commissie de EU-deskundigengroep voor 
fraudepreventie (Fraud Prevention Expert Grou p – FPEG) opgericht. Deze groep bestaat uit 
alle belangrijke spelers op het gebied van de  preventie van de betalingsfraude in de EU8 en 
                                                 
5 In 2000 nam de fraude met circa 50% per jaar toe, wat veel sneller was dan nu het geval is (15 à 20% 
per jaar). 
6 Identiteitsdiefstal is het misbruiken van persoonsgegevens om zich als een andere persoon voor te doen 
zonder de toestemming van de betrokken persoon. Dit gaat gewoonlijk ook gepaard met het misbruiken 
van de bankfaciliteiten van het slachtoffer. 
7 Zoals de Card Fraud Prevention Task Force van de European Payment Council. Daarnaast zijn 
bijdragen ontvangen van individuele leden van de Payment Systems Market Group en de Payment 
Systems Government Experts Group. Ook Europol en rechtshandhavingsdeskundigen werden 
geraadpleegd. 
8 De groep is samengesteld uit vertegenwoordigers van nationale en EU-betalingssystemen, banken, 
nationale ministeries en centrale banken, rechtshandhavingsinstanties (inclusief Europol en Interpol), de 
Europese Centrale Bank, de detailhandel, consumentenverenigingen en netwerkexploitanten. 
 
NL 5   NL biedt toegevoegde waarde als platform voor de efficiënte uitwisseling tussen 
belanghebbenden van informatie en optimale werk wijzen met betrekking tot fraudepreventie. 
De instelling van de groep is bevorderlijk gebleken voor de intensivering van de 
samenwerking tussen de belanghebbende partijen op het gebied van de fraudepreventie, in het 
bijzonder op grensoverschrijdend niveau. 
Met de recente uitbreiding van de EU is het nog moeilijker geworden om vertegenwoordigers 
van alle betrokken sectoren en va n alle lidstaten in één enkele  groep bijeen te brengen en 
tegelijkertijd efficiënte we rkprocedures te handhaven. He t is dan ook noodzakelijk het 
lidmaatschap en de werking van de groep te re organiseren en het mandaat ervan te verruimen. 
Actiepunten:  
⇒ Het lidmaatschap van de FPEG zal worden ge stroomlijnd door voor elke sector en/of elk 
land deskundigen op het gebied va n de fraudepreventie aan te w ijzen die in hun land moeten 
optreden als effectieve contactpunten en als verspreiders van informatie over de 
werkzaamheden van de groep. 
⇒ Binnen de FPEG zal een stuurgroep in het leve n worden geroepen die voor een efficiëntere 
uitvoering van de voorgenomen acties moet zorgen. De stuurgroep zal de werkzaamheden van 
de FPEG voorbereiden en toezicht houde n op de activiteiten van de subgroepen. 
⇒ Elk jaar zullen er ten minste twee vergaderingen van de FPEG plaatsvinden.  
⇒ De FPEG zal verantwoordelijk zijn voor de opstellin g van een op de burgers van de EU en 
op de beroepsbeoefenaren uit de sector gericht communicatie plan met betrekking tot de 
voortgang en doeltreffendheid van de m aatregelen van het nieuwe Actieplan. 
⇒ Er zullen twee FPEG-subgroepen, namelijk één voor beveiligingskwesties en één voor 
gebruikerskwesties, worden opgericht. He t tijdschema en de onderwerpen van de 
vergaderingen van de subgroepen zullen worden  vastgesteld door de FPEG. De FPEG zal ook 
nieuwe subgroepen in het leven kunnen roepen. 
5. TECHNOLOGISCHE  ONTWIKKELINGEN 
Doelstellingen:  
⇒ De betalingssector moet zorgen voor he t hoogste economisch ve rantwoorde peil van 
beveiliging van elektr onische betalingen. 
⇒ De producenten van betalingsproducten, de  aanbieders van betalingsdiensten en de 
nationale autoriteiten moeten bijdragen aan een gecoördineerde  en gestructureerde aanpak van 
de beveiligingsbeoordeling van betalingsproducten  en -componenten. De procedures voor de 
beveiligingsbeoordeling moeten transparanter worden en de standaardisering moet worden 
bevorderd. 
Indien de omschakeling naar chipkaarten in de EU binne n een redelijke termijn zou 
plaatsvinden, dan zou dit de veiligheid verh ogen, de fraude helpen verminderen en het 
gebruikersvertrouwen fors doen toenemen. Het gaat hier om een prioriteit die een 
gecoördineerde inspanning van alle belanghebbe nden vergt. De Commissie en de nationale 
 
NL 6   NL autoriteiten moeten klaar staan om  indien nodig de omschakeling n aar chipkaarten in de EU te 
ondersteunen en te begeleiden. 
De betalingssector werkt momenteel aan nieu we, veiliger oplossingen voor elektronische en 
mobiele betalingen9. Deze inspanningen moeten nauwlettend worden gevolgd en gesteund. 
Om het vertrouwen in betalingen te bevo rderen, is het van cruciaal belang dat 
belanghebbenden weten hoe sterk een betalingsproduct of –compone nt beveiligd is, zowel in 
absolute termen als in vergelijking met s oortgelijke producten. Momenteel berusten de 
procedures voor de beveiligingsbeoordeling ni et op gemeenschappelijke testnormen en is er 
weinig transparantie naar de gebruikers toe. Banken en handelaren zouden rationelere 
beslissingen kunnen nemen indien zij zouden weten in hoeverre een product beter beveiligd is 
dan een ander. Ook het vertrouwen bij de  gebruikers zou toenemen indien hun 
gedetailleerdere informatie zou worden verstrek t over de uitgevoerde tests. Het hanteren van 
gemeenschappelijke criteria en procedur es zou de kosten en de duur van de 
beveiligingsbeoordeling drastisch verminderen. Het is echter van essentieel belang dat een 
eventuele harmonisatie van de criteria voor de be veiligingsbeoordeling niet ten koste gaat van 
een daling van het bestaa nde beveiligingsniveau. 
Actiepunten:  
⇒ Binnen de FPEG zal een subgroep voor beve iligingskwesties worden opgericht. De 
samenstelling van de subgroep zal variëren  naar gelang van de behandelde onderwerpen. 
⇒ De Commissie zal een studie laten uitvoere n naar methoden voor de verificatie van de 
identiteit van de kaarthouder b ij kaartbetalingen en methoden voor de verificatie van de 
identiteit van de gebruiker bij el ektronische en mobiele betalingen. 
6. UITWISSELING  VAN  INFORMATIE 
Doelstelling:  
⇒ Alle belanghebbenden dienen, met inachtneming van de individuele r echten en vrijheden 
en de mededingingsregels, in st aat te zijn informatie uit te wisselen om een spoedige 
opsporing en melding van fraudepogingen mogelijk te maken. 
De op dit terrein in het kader van het eerste APFP ontplooide activiteiten moeten worden 
voortgezet. Het als belangrijkste ervaren probleem is de onmogelijkheid om binnen de EU 
informatie uit te wisselen over risicovolle en frauduleuze handela ren. De in de EU vigerende 
gegevensbeschermingsvoorschriften met betre kking tot fraudepreventieactiviteiten moeten 
worden verduidelijkt en geharmoniseerd om  een verregaande grensoverschrijdende 
informatie-uitwisseling mogelijk te maken. B ij een dergelijke verduidelijking moet een 
afweging worden gemaakt tussen de belangen van de fraudepreventie en de inachtneming van de individuele grondrechte n. De EU-Groep artikel 29
10 heeft een informele subgroep van 
vertegenwoordigers van nationale gegeve nsbeschermingsautoriteiten en van de 
                                                 
9 Zoals oplossingen die zijn gebaseerd op het 3D Secure protocol. 
10 Deze groep is ingesteld bij artikel  29 van Richtlijn 95/46/EG en bestaat  uit vertegenwoordigers van de 
nationale gegevensbeschermingsautoriteiten van de EU . De Commissie is belast met het secretariaat 
van de groep (zie http://europa.eu.int/comm/internal_market/privacy/workingroup_en.htm ). 
 
NL 7   NL betalingssector opgericht om specifieke vraa gstukken te bespreken. In reactie op het 
raadplegingsdocument over een nieuw rechts kader voor betalingen in de interne markt11 werd 
krachtige steun betuigd voor een volledige harmonisatie van de EU-wetgeving inzake 
gegevensbescherming op dit gebied. De we rkzaamheden van de subgroep van de Groep 
artikel 29 zijn nog niet voltooid. Er dient te worden nagegaan of er afgezien van de 
uitwisseling van gegevens over risicovolle en  frauduleuze handelaren nog andere aspecten 
zijn die een verduidelijking van de wetg eving vereisen. Er kunnen eventueel nieuwe 
initiatieven (bv. het opzetten van gegevensba nken) worden overwogen om tot een betere 
gegevensvergaring en gegevensuitwisseling tussen deskundigen op het gebied van de 
fraudepreventie te komen. 
De webpagina inzake fraudepreventie van de EU12 kan worden uitgebouwd tot een voor alle 
burgers, bedrijven en regeringen beschikbaar pa n-Europees referentiepunt op het gebied van 
de preventie van betalin gsfraude in de EU. 
Actiepunten:  
⇒ In samenwerking met de nationale gegevens beschermingsautoriteiten, die in de Groep 
artikel 29 vertegenwoordigd z ijn, kan de Commissie duidelijkheid verschaffen over de 
beperkingen en de voorwaarden die gelden voor de uitwisseling van informatie in het kader 
van de fraudepreventie. Indien  niet voldoende duidelijkheid kan worden geschapen, zal de 
Commissie wetgeving voorstellen tot wijziging van de  vigerende EU-
gegevensbeschermingsvoorschriften. 
⇒ De Commissie zal de bestaan de webpagina inzake fraudepreventie van de EU aanvullen 
met informatie over initiatieven van andere  organisaties die op het gebied van de 
fraudepreventie actief zijn. 
7. OPLEIDINGSPROGRAMMA’S,  ONDERWIJSMATERIAAL  EN 
SAMENWERKING 
Doelstellingen:  
⇒ De opleiding van rechtshandhavi ngsinstanties en de bewust making van magistraten en 
openbare aanklagers op het gebied van de fr audepreventie moeten worden uitgebreid. 
⇒ De administratieve instanties van de EU dien en nauwer met elkaar samen te werken bij de 
preventie van betalingsfraude. 
⇒ De bevoegdheid van de nationale rechts handhavingsinstanties om  fraudegevallen te 
onderzoeken, moet worden uitgebreid. 
Het in 2003 georganiseerde EU Card Fra ud Forum bood een nuttig platform voor de 
uitwisseling van ervaring en id eeën met betrekking tot betalings fraude tussen magistraten, 
openbare aanklagers, rechtshandhavingsinstanties en de particuliere sector. De bewustmaking 
                                                 
11 Mededeling van de Commissie betreffende een nieuw rechtskader voor betalingen in de interne markt 
(COM(2003) 718 definitief). 
12 http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/index_en.htm . 
 
NL 8   NL van magistraten en openbare aanklagers en de in itiatieven ter versterking van de opleiding in 
rechtshandhaving moeten worden voortgezet om  tot een efficiëntere opsporing en vervolging 
van dergelijke criminele activiteiten te komen. 
Bij de opleiding in rechtshandhaving moet duidelijk voorrang worden gegeven aan een 
gecoördineerde Europese opleiding. Voorts is het belangrijk dat uitgebreide 
opleidingspakketten voor rechtshandhaving word en samengesteld en dat deze pakketten 
voortdurend worden bijgewerkt, waarbij de prim aire rol en verantwoordelijkheid van de 
nationale instanties wordt gerespecteerd en het accent wordt gelegd op transnationale aspecten waarvoor Europese opleiding een echte to egevoegde waarde te bieden heeft. 
In sommige lidstaten zijn gespecialiseerde  centrale eenheden opgezet om betalingsfraude 
beter te kunnen bestrijden
13. De oprichting van nationale gespecialiseerde of bijzondere 
eenheden kan de onderzoekscapaciteiten verg roten en de samenwerking met andere 
rechtshandhavingseenheden en marktdeelnemers vergemakkelijken. 
De met het oog op de bescherming tegen va lsemunterij getroffen maatregelen kunnen een 
nuttige indicatie geven van de actie die op het ge bied van de preventie van fraude met girale 
betaalmiddelen moet worden ondernomen. Ter be scherming van de euro tegen valsemunterij 
is een kader ingevoerd dat de or ganisatie van en de coördinatie tussen alle particuliere en 
overheidsinstanties regelt. Een verordenin g voorziet in specifi eke maatregelen ter 
bescherming van de euro14 en de Raad heeft de Commissie b ij een besluit tot vaststelling van 
een specifiek financieel programma15 met de coördinatie van opleidingsactiviteiten en het 
bieden van technische bijs tand belast. De Europese Ce ntrale Bank heeft de VSV-
gegevensbank voor valsemunterij (Volgsysteem voor valsemunterij) opgezet en werkt deze 
ook regelmatig bij; zij analysee rt tevens alle nieuwe soorte n valse bankbiljetten. Europol, dat 
verantwoordelijk is voor het doorgeven en anal yseren van informatie, heeft ten behoeve van 
de rechtshandhavingsinstanties een database me t gegevens over strafbare feiten opgezet. De 
Commissie/OLAF houdt toezicht op de tenu itvoerlegging van de wetgeving, bereidt 
wetgevingsinitiatieven voor, beheert het Pericl es-programma voor opleiding en technische 
bijstand en analyseert nieuwe soorten valse euromunten. De lidstaten hebben een nationaal 
centraal bureau opgericht voor de bescherming tegen valsemunterij en  instanties aangewezen 
die verantwoordelijk zijn voor de technisc he analyse van valse biljetten en munten.  Tevens 
hebben zij wetgeving uitgevaardigd die kredieti nstellingen ertoe verpli cht valse munten en 
biljetten uit circulatie te nemen en aan  de bevoegde instanties te overhandigen.  Voorts 
verrichten de lidstaten door de Commissie gecoördineerde opleidings- en technische 
bijstandsactiviteiten op het gebied van de bescherming van de euro. 
De bevoegde nationale administratieve instanties in de EU moeten derh alve ook nauwer bij de 
preventie van fraude bij girale betalingen word en betrokken en er moet en regelingen voor hun 
onderlinge samenwerking en coördinatie worden  getroffen. Ook de totstandbrenging van een 
                                                 
13 Zoals de Office Central de Lutte contre la Criminalité liée aux Technologies de l’Information et de la 
Communication (OCLCTIC) in Frankrijk of de Dedi cated Cheque and Plastic Card Unit (DCPCU) in 
het Verenigd Koninkrijk. 
14 Verordening (EG) nr. 1338/2001 van de Raad van 28 juni 2001 tot vaststelling van maatregelen die 
noodzakelijk zijn voor de bescherming van de euro tegen valsemunterij, PB L 181 van 4.7.2001, blz. 6. 
15 Besluit 2001/923/EG van de R aad van 17 december 2001 tot vast stelling van een actieprogramma 
inzake uitwisselingen, bijstand en opleiding voor de bescherming van de euro tegen valsemunterij 
(programma "Pericles"), PB L 339 van 21.12.2001, blz. 50. 
 
NL 9   NL kader voor een met EU-middelen gefinancierd e opleiding van admini stratieve instanties 
verdient overweging. 
Vanaf 2004 dienen de tien nieuwe lidstaten ten volle aan  de EU-initiatieven deel te nemen. Zij 
zullen met name de EU-strafwetgeving ten u itvoer moeten leggen en de reeds getroffen 
preventiemaatregelen moeten overnemen. 
Actiepunten: 
⇒ In samenwerking met de betalingssector, Europol en andere belanghebbenden zal de 
Commissie pan-Europese oplei dingen voor gespecialiseerde rechtshandhavingsambtenaren 
organiseren om hen de status van erkende desk undigen te verlenen; zi j zal ook bijscholingen 
voor reeds erkende de skundigen organiseren. 
⇒ De Commissie zal een tweede confer entie op hoog niveau van hooggeplaatste 
politieofficieren, magistraten en aanklagers or ganiseren om hen meer bewust te maken van 
betalingsfraude en de negatieve invloed daarva n op de financiële systemen. Er zal worden 
nagegaan of het wenselijk is regelmatig  een dergelijke conferentie te houden. 
⇒ De Commissie zal nagaan welke mogelijke voordelen verbonden zijn aan de oprichting op 
nationaal niveau van gespecialiseerde of b ijzondere eenheden voor de bestrijding van 
betalingsfraude.  
⇒ De Commissie zal een grotere betrokkenheid van de nationale bevoegde autoriteiten bij de 
preventie van betalingsfraude aanmoedigen. 
⇒ De Commissie zal een studiebijeenkomst over fraudepreventie organiseren voor 
vertegenwoordigers van de part iculiere sector en de overhe idsinstanties van de nieuwe 
lidstaten. 
8. ANDERE  FRAUDEPREVENTIEMAATREGELEN 
Doelstellingen: 
⇒ Aan de EU-burgers moet meer en duidelijker informatie worden verstrekt over de 
beveiliging van betalingen. 
⇒ Handelaren moeten kunnen beschikken over be ter onderwijsmateriaal en over adequate 
hulpmiddelen om hacking tegen te gaan. 
⇒ De procedure voor de melding van verlies of diefstal van betaalkaarten in de EU moet 
worden verbeterd. 
⇒ Er dienen specifieke initiatieven te worden ontplooid om identiteitsdiefstal in de EU te 
voorkomen. 
Vooral op grensoverschrijde nd niveau wisselen organisati es van detailhandelaren en 
consumenten nog steeds te weinig informatie uit over het voorhanden zijnde onderwijsmateriaal. De werkwijze die wordt gevo lgd bij het verstrekken van richtsnoeren aan 
consumenten met betrekking tot de mogelijke ri sico’s die aan het verrichten van girale 
 
NL 10   NL betalingen verbonden zijn en de wijze wa arop deze risico’s het best kunnen worden 
vermeden, blijft voor verbetering vatbaar. Een st udie van de Commissie naar de beveiliging 
van e-betalingen16 heeft uitgewezen dat consumenten ni et goed op de hoogte zijn van de 
beveiliging van de instrumenten die zij gebruiken. Voor de bevordering van het 
gebruikersvertrouwen is het derhalve van essentieel belang dat de beveiliging van 
e-betalingen wordt verbeterd, maar ook en voor al dat de "juiste" informatie over de 
beveiliging aan de consumenten wordt meegedeeld. 
Uit de studie van de Commissi e naar de beveiliging van e- betalingen blijkt ook dat de 
detailhandel niet altijd gebruik maakt van de  beste voorhanden zijnde  technologie, hetgeen 
voornamelijk toe te schrijven is aan de hoge koste n van nieuwe apparatuur. Er dienen evenwel 
meer inspanningen te worden geleverd om de  websites van handelaren te beschermen tegen 
onrechtmatige toegang. Een aantal recente ophefmakende gevallen  van hacking toont aan dat 
verdere preventieve maatregelen tegen cyberc riminaliteit noodzakelijk zijn. Inbraken in 
gegevensbanken van e-handelaren, waarbij toegang wordt verkregen tot betaalkaartnummers 
van cliënten, verhogen de kans op betalingsfraude. Een ander gevolg is de moeilijk te ramen schade voor de reputatie van de handelaar en de perceptie van de consument met betrekking 
tot de veiligheid van internet en het gebr uik van betaalinstrumenten in deze omgeving. 
Daardoor wordt het vertrouwen van de consumen t in e-handel sterk ondermijnd. Dit probleem 
wordt nog verergerd doordat vele inbraken niet worden aangegeven bij de politie
17. Het 
onlangs opgericht Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (ENISA)18 
heeft ten doel nauwere Europese coördinatie tot stand te brengen op  dit gebied. Het zou 
aanbieders van betalingsdiensten en detailha ndelaren kunnen helpen om zich beter tegen 
cybercriminaliteit te beschermen. 
Het streven om in de EU een eengemaakte beta lingsruimte tot stand te brengen, vereist extra 
inspanningen om het vertrouwen in betalingen te  vergroten en een betere fraudepreventie te 
bewerkstelligen. Dit streven maakt het nog wensel ijker om in de EU één enkel nummer in te 
voeren voor de melding van verlies of diefstal van betaalkaarten19. Vandaag is het technisch 
doenbaar om unieke nummers voor de EU in te voeren20. 
In februari 2004 heeft de Commissie in het ka der van het Europees Forum voor de preventie 
van georganiseerde criminaliteit een workshop ove r identiteitsdiefstal ge organiseerd. Daarbij 
is gebleken dat identiteitsdiefstal een se ctoroverschrijdend probleem is waarmee zowel 
overheden, bedrijven als burgers worden geconf ronteerd. Het is een probleem dat in sommige 
sectoren of landen21 snel toeneemt en vaak hand in  hand gaat met georganiseerde 
criminaliteit. Tegen identiteitsdiefstal dienen  drastische preventiemaatregelen te worden 
genomen, want identiteitsverificatie is uite rmate belangrijk voor de integriteit van de 
samenleving. 
                                                 
16 http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/index_en.htm#prevention-study . 
17 Uit recente statistieken blijkt dat 80% van de cyberc riminaliteit in de financiële sector niet wordt 
aangegeven (IDC and Gartner, november 2002). 
18 http://www.enisa.eu.int/index_en.htm . 
19 http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/cardstopeurope/index_en.htm . 
20 Momenteel zijn reeds ETNS -nummers (European Telephon y Numbering Space – Europese 
telefoonnummeringsruimte) en UIFN-nummers (Universal International Freephone Numbers – 
universele internationale gratis telefoonnummers) beschikbaar. In de nabije toekomst kunnen nog 
andere nummers beschikbaar komen. 
21 Identiteitsdiefstal groeit zeer snel buiten de EU (in de Verenigde Staten, Canada en Australië) en is 
wijdverbreid in het Verenigd Koninkrijk. Voorlopig komt dit verschijnsel nog niet zo vaak voor in de 
overige EU-lidstaten. 
 
NL 11   NL Actiepunten: 
⇒ Binnen de FPEG zal een subgroep voor gebr uikerskwesties worden opgericht. Deze 
subgroep zal de detailhandel en de consumentenverenigingen de mogelijkheid bieden 
besprekingen op pan-Europees niveau te voeren. De samenstelling van de subgroep zal 
variëren naar gelang van de behandelde onderwerpen. 
⇒ De Commissie zal de besprekingen voort zetten over de invoering van één enkel 
telefoonnummer in de EU voor de melding va n verlies of diefstal van betaalkaarten. 
⇒ De uitgevers van betaalkaarten dienen gem eenschappelijk voorlichtin gsmateriaal over alle 
soorten kaarten te vervaardigen om aan  handelaren ter beschikking te stellen. 
⇒ De Commissie zal nagaan of het de moeite waard is ten behoeve va n burgers en bedrijven 
één enkel EU-contactpunt voor identiteitsdiefstal  op te richten, waar eventueel onder meer een 
register kan worden geraadpleegd van instan ties die op het gebied van de preventie van 
identiteitsdiefstal actief zijn. 
⇒ De Commissie zal het opzetten van een zowe l voor de overheidsinstanties als voor de 
particuliere sector toegankelijke gegevensbank van originele en vervalste 
identiteitsdocumenten ondersteunen. 
9. BETREKKINGEN  MET  DERDE  LANDEN 
Doelstelling:  
⇒ Derde landen moeten preventiemaatregelen tegen fraude en vervalsing van girale 
betaalmiddelen nemen en ze effectief toepassen. 
De dialoog met derde landen moet worden vers terkt om te vermijden dat criminelen die 
vanuit derde landen opereren, de belangen van bur gers en bedrijven uit de EU schaden. De 
Commissie zal dit nastreven via multilaterale groepen zoals de G8 en via bilaterale contacten. 
De huidige toetredingslanden22 en de landen van Groter Europa23 zijn probleemgebieden op 
het terrein van de fraudepreventie. Het streven om deze landen steeds nauwer bij het EU-fraudepreventiebeleid te betrekken, vereist een  intensivering van de betrekkingen met de 
overheidsinstanties van deze landen. 
Actiepunten:  
⇒ Ten behoeve van de autoriteiten van de landen die tot de EU wensen toe te treden en van 
andere Europese landen zal de Commissie samen met de betalingssector initiatieven 
ontplooien om hen meer bewust te maken van betalingsfraude. 
⇒ De Commissie zal zowel bilateraal als in het kader van multilaterale fora zoals de G8 met 
andere landen blijven samenwerken om fr aude te bestrijden en te voorkomen. 
                                                 
22 Bulgarije, Roemenië, Turkije en Kroatië. 
23 Bijvoorbeeld Rusland en Oekraïne. 
 
NL 12   NL 10.  FOLLOW-UPACTIVITEITEN 
Na eind 2007 zal de Commissie bij het Europees Pa rlement en de Raad een verslag indienen 
over de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging  van het Actieplan zijn gemaakt en indien 
nodig aanvullende maatregelen voorstellen.