20. 12. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 330/29 
Advies inzake het „veertiende verslag over het mededingingsbeleid" 
(85/C 330/07) 
De Commissie van de Europese Gemeenschappen heeft op 3 juni 1985 besloten bij het 
Economisch en Sociaal Comité een advies aan te vragen inzake het door de Commissie yan 
de Europese Gemeenschap opgestelde veertiende verslag over het mededingingsbeleid. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverlening, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 1 oktober 1985 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Mourgues. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens haar 230e zitting (vergadering van 31 oktober 
1985) het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen (11 onthoudingen) 
is goedgekeurd. 
1. Het mededingingsbeleid als essentieel element van 
de economische politiek en het handelsbeleid van 
de Gemeenschap 
1.1. In zijn initiatiefadvies {l) en in de achtereen­
volgende adviezen inzake de jaarverslagen van de Com­
missie over het mededingingsbeleid en met name inzake 
het twaalfde verslag (hoofdstukken I en VI) (2) heeft 
het Comité gewezen op de noodzaak van het behoud 
van mechanismen die een onvervalste concurrentie 
waarborgen. Het beschouwt dit als een volstrekt nood­
zakelijke voorwaarde voor de tenuitvoerlegging van het 
industrie-, het handels- en het monetair beleid en zelfs 
van het fiscaal en het sociaal beleid. 
1.2. Een gezonde concurrentie is tevens een van de 
voorwaarden die tijdens de GATT-onderhandelingen 
tussen de Europese Gemeenschap en derde landen als 
wederkerigheidsclausule naar voren dient te worden 
gebracht. 
1.3. Deze opvatting wordt gedeeld door de Organisa­
tie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling 
(OESO), die op 7 juni 1984 met name heeft geadviseerd 
tot samenwerking tussen de voor het handels- en het 
mededingingsbeleid bevoegde autoriteiten. 
1.4. Het Comité is ingenomen met deze eensgezind­
heid en onderschrijft het grondbeginsel dat een goed 
functioneren van de concurrentie het concur­
rentievermogen van de ondernemingen ten goede zal 
komen. 
1.5. Dit beginsel moet internationaal worden erkend 
en toegepast. Hierdoor zal een betere controle en een 
grotere doorzichtigheid mogelijk zijn van: 
— in- en uitvoerafspraken; 
— restrictieve handelwijzen van ondernemingen; 
— zelfbeperkingsovereenkomsten; de uitwerking van overeenkomsten inzake distribu­
tie en overdracht van technologie, in het bijzonder 
met betrekking tot de verdeling van de markt (3); 
handelwijzen van internationale ondernemingen 
wanneer deze tot misbruik van machtsposititie aan­
leiding geven. 
1.6. Evenzo mogen de Staat, lokale overheden en 
overheidsbedrijven bij openbare aanbestedingen voor 
de uitvoering van werken of de aankoop van goederen 
(bij voorbeeld investeringsgoederen) en diensten in geen 
geval een restrictief beleid met betrekking tot de keuze 
van de kandidaten en hun nationaliteit voeren (4). 
2. Activiteiten van de Commissie 
2.1. De economische moeilijkheden van de Lid-
Staten en van de Gemeenschap in haar geheel bevorde­
ren stellig de reorganisatie van de Europese volkshuis­
houding, waarvan het tempo door het voeren van een 
meer coherente en globale en vooral beter bij de realiteit 
en bij de maatregelen in andere beleidssectoren van de 
Gemeenschap aansluitende mededingingspolitiek nog 
kan worden opgevoerd (zie paragraaf 1.1). 
2.2. Om die reden waardeert het Comité het dat de 
Commissie door toepassing van artikel 85, lid 3, van 
het EEG-Verdrag in het algemeen belang van de Ge­
meenschapwetgeving heeft uitgevaardigd, waarbij zij is 
uitgegaan van de werkelijke verhoudingen binnen en 
buiten de Gemeenschap op het gebied van: 
— onderzoek- en ontwikkelingsovereenkomsten; 
— exploitatie van octrooilicenties; 
(') PB nr. C 322 van 10. 12. 1981. 
(2) PB nr. C 341 van 19. 12. 1983. (3) Zie advies van het ESC „Samenwerkingsovereenkomsten 
O & O" (PB nr. C 206 van 6. 8. 1984). 
(4) Het Comité werkt momenteel aan een advies over dit onder­
werp aan de hand van een mededeling van de Commissie aan 
de Raad. 
Nr. C 330/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 12. 85 
— distributie en onderhoudsservice van motorvoertui­
gen (x); 
— specialisatieovereenkomsten (in het bijzonder kleine 
en middelgrote bedrijven). 
2.3. Bovendien moet er ook op worden gewezen 
dat aan het verstrekken van informatie grote aandacht 
wordt besteed, hetgeen tot uiting komt in de publikatie 
van een gids voor kleine en middelgrote ondernemingen. 
2.4. Zoals in de inleiding tot het veertiende verslag 
wordt vermeld, zijn in andere omstandigheden bepaalde 
initiatieven van de Commissie evenwel niet met succes 
bekroond, onder meer op het gebied van: 
a) overheidssteun, waarop in hoofdstuk III van dit ad­
vies wordt ingegaan; 
b) fusiecontrole (2), waarvoor een controlemechanisme 
op communautair niveau onmisbaar is. De behoefte 
aan deze controle doet zich steeds meer gevoelen als 
gevolg van de oligopoliestructuur van een groot 
aantal industriesectoren. In sommige gevallen kun­
nen concentraties van ondernemingen uit ver­
schillende Lid-Staten evenwel een Europese bewust­
wording bij de betrokken ondernemingen bevorde­
ren en vooral ertoe bijdragen dat zij zich beter 
aanpassen aan de steeds heviger wordende inter­
nationale concurrentie. 
c) vervalsing van concurrentie en gebrek aan doorzich­
tigheid op het gebied van het luchtvervoer bij afwe­
zigheid van een gemeenschappelijk beleid (3). 
2.5. Het Comité stelt voorts vast dat de Commissie 
tot dusverre geen rekening heeft gehouden met enkele 
van zijn adviezen, met name waar het gaat om: 
a) wat de fusiecontrole betreft, 
— de wenselijkheid het omzetcriterium op de bij­
zondere omstandigheden van bepaalde be­
drijfstakken af te stemmen; 
— de noodzaak geen misbruik te maken van de 
bevoegdheid van de Commissie om derden tot 
het doorgeven van informatie te verplichten; 
— het algemeen inachtnemen van de belangen van 
de Gemeenschap op commercieel, regionaal, in­
dustrieel en sociaal terrein door invoering van 
adequate overlegprocedures; de Commissie lijkt 
dit beginsel inmiddels al te hebben overge­
nomen; 
(*) In dit geval heeft de Commissie echter geen rekening gehouden 
met een groot deel van de kritische opmerkingen in het advies 
van het Comité (PB nr. C 341 van 19. 12. 1983), zoals zij in 
andere gevallen wel heeft gedaan. 
(2) Advies van het Comité, opgenomen in PB nr. C 252 van 27. 
9. 1982. 
(3) Recent advies van het ESC „Luchtvervoerbeleid" (PB 
nr. C 303 van 25. 11. 1985 — zitting september. b) invoering van het statuut van de Europese naamloze 
vennootschap (4). 
3. Overheidssteun (Staat en andere regionale en lokale 
overheidsinstanties) (5) 
3.1. De uitvoering van het mededingingsbeleid is 
voor een groot deel afhankelijk van nauwe sa­
menwerking tussen de Lid-Staten onderling en met de 
Gemeenschap, of het nu gaat om samenhang tussen de 
wetsvoorschriften van de Gemeenschap en van de Lid-
Staten, toepassing van het Gemeenschapsrecht door 
nationale rechtbanken op het gebied van het kartelrecht 
of verder, om toepassing van de bepalingen van de 
artikelen 92 e.v. van het Verdrag met betrekking tot 
steunmaatregelen van de Staat. 
3.2. Ten aanzien van de steunmaatregelen van de 
Staat doen zich de meeste moeilijkheden voor. In deze 
tijd wordt op de Lid-Staten namelijk permanent druk 
uitgeoefend om nationale steunmaatregelen te verlenen. 
3.3. In het kader van de kennisgevingsprocedure kan 
de Commissie maatregelen nemen. Deze maatregelen 
zullen in sterkere mate hun doel treffen naarmate meer 
inzicht bestaat in het gehele arsenaal van nationale 
steunmaatregelen. 
De Commissie wordt daarom verzocht de nodige maat­
regelen te nemen om haar verplichtingen overeenkom­
stig de artikelen 92 en 93 na te komen. In het bijzonder 
dient de Commissie te overwegen, de transparantie op 
een zodanige wijze te bevorderen dat zowel de Lid-
Staten als de belanghebbende derden tijdig op de hoogte 
zijn van maatregelen of wetten die voor hen rechtsgevol­
gen hebben, en metterdaad gebruik kunnen maken van 
de rechten die hun door het Verdrag worden toegekend. 
Om de administratieve taak van de Commissie te ver­
lichten kan worden gedacht aan invoering van vereen­
voudigde oppositieprocedures, waarvan zij ook al in 
andere gevallen gebruik maakt. 
3.4. Het Comité kan zich in beginsel vinden in de 
sinds 1 maart 1985 functionerende nieuwe voorschriften 
inzake cumulering en zal met belangstelling kennis ne­
men van het specifieke overzicht van het vijftiende 
verslag over het mededingingsbeleid. 
3.5. Het is tevens van oordeel dat de publikatie van 
het witboek met alle categorieën van steunvormen (al­
gemene maatregelen incluis) de controle op de toe­
passing van het beleid van de Gemeenschap op de 
diverse gebieden stellig zal bevorderen. 
3.6. Overheidsdeelneming in het kapitaal van onder­
nemingen moet worden bezien in het algemene kader 
van steunmaatregelen. 
(4) Advies van het Comité, opgenomen in PB nr. C 131 van 13. 
12. 1972. 
(5) Het Comité heeft dit vraagstuk uitvoerig behandeld in zijn 
advies over het dertiende verslag over het mededingingsbeleid 
(PB nr. C 343 van 24. 12. 1984, blz. 10), alsmede in het infor­
matief rapport over ,,De regionale ontwikkelingssteun van de 
Lid-Staten". 
20. 12. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 330/31 
3.7. Het mededingingsbeleid zal aan doeltreffend­
heid winnen indien steun die achteraf als onrechtmatig 
wordt beoordeeld of die wordt ontdekt terwijl geen 
kennisgeving heeft plaatsgevonden, wordt terugbetaald 
of terug gevorderd. 
3.8. Naast terugbetaling moet ook een boete worden 
geëist. Het Comité vindt namelijk dat financiële steun 
de begunstigde daarvan een aanzienlijk kasvoordeel 
oplevert. De boete zou in dit geval kunnqn worden 
berekend op basis van de marktrente, naar analogie 
van artikel 15, lid 6, van Verordening nr. 17/62. 
4. Nieuwe strekking van de maatregelen van de Com­
missie 
4.1. Franchising, overeenkomsten tussen produ­
centen en exploitanten, is een vorm van distributie die 
steeds meer opgeld doet. De wetgever van de Verenigde 
Staten begon hiervoor al in 1929 belangstelling te 
krijgen. In Europa hebben de wetgevers tot nog toe het 
stilzwijgen bewaard. Het Comité is van mening dat ook 
op dit gebied moet worden nagegaan, hoe een klimaat 
tot stand kan worden gebracht dat de concurrentie ten 
goede komt. 
4.2. Een dergelijk standpunt moet worden ingeno­
men met betrekking tot overdracht van „know-how", 
verlening van licenties, auteursrechten, overdracht van 
technologie en de bevoorrechte relaties tussen moe­
dervennootschappen en gemeenschappelijke „doch­
terondernemingen". 
4.3. Een soortgelijk streven, waarachter de wens tot 
bevordering van culturele creativiteit moet worden ge­
zocht, leidt tot de aanbeveling, bijzondere voorstellen 
voor de sector van het boek met betrekking tot ofwel 
de detailhandelsprijs ofwel, bij voorkeur, de door de 
uitgever aan zijn rechtstreekse kopers in rekening te 
brengen prijs, uit te werken. 
4.4. Aan de schadelijke uitwerking van staats­
monopolies voor de concurrentie moet een eind worden 
gemaakt, met name wanneer dit leidt tot segmentering 
van de markt en tot discriminatie tussen de openbare 
en de particuliere sector. 
4.5. Voor het zeevervoer dienen dringend concur-
rentievoorschriften te worden vastgesteld en toege­
past^). 
5. Het arsenaal van procedures en het gebruik hiervan 
5.1. Doordat in de Gemeenschap een vrijemark­
teconomie bestaat, wordt voor de naleving van de regels 
de voorkeur gegeven aan aanbevelingen en medede­
lingen boven dwingende voorzieningen en hiermee ver­
band houdende sancties. 
(*) Dit probleem wordt momenteel behandeld in een advies dat 
het Comité in voorbereiding heeft. 
Gedaan te Brussel, 31 oktober 1985. 5.2. Daarom kan het Comité instemmen met de in­
voering van een vereenvoudigde „oppositieprocedure" 
en met de toepassing van „administratieve brieven", 
welke bij de besluitvorming betreffende het mededin­
gingsbeleid worden gebruikt. 
5.3. Ook wordt ruime plaats ingeruimd voor het 
recht op verdediging door middel van hoorzittingen; 
hiertoe wordt door de Commissie bijgedragen door de 
aanwijzing van een speciale raadadviseur-auditeur. 
Terecht bestaat hiernaast ook de verplichting tot mo­
tivatie (artikel 190 van het Verdrag) binnen de grenzen 
die door de jurisprudentie van het Hof worden aange­
geven. 
5.4. Er zou aan kunnen worden gedacht de ken­
nisgevingsprocedure (artikelen 92 en 93 van het Ver­
drag) uit te breiden met een mededeling aan de Lid-
Staten aan de hand van concrete gegevens zoals de 
afzetmarkten voor produkten, de marktpositie van de 
begunstigde onderneming en de eventuele ongunstige 
effecten van steun op de marktsituatie in de Gemeen­
schap. 
5.5. Deze meer verfijnde procedure zou weliswaar 
leiden tot een verzwaring van de administratieve taken, 
maar heeft wel het voordeel dat de bevoegde instanties 
van de Lid-Staten de mogelijkheid wordt gegeven, de 
jurisprudentie van de Commissie naar het nationale 
vlak door te trekken en over groter inzicht in de omvang 
van de steunverlening op het gehele grondgebied van 
de Gemeenschap te beschikken. 
6. Jaarverslag over het mededingingsbeleid 
's 
6.1. Het Comité wil nog eens onderstrepen dat het 
jaarverslag over het mededingingsbeleid, waarin zowel 
bevredigende resultaten alsook moeilijkheden en mis­
lukkingen bij de genomen maatregelen duidelijk en 
openhartig worden samengevat, aan kwaliteit wint. 
6.2. In dit verslag wordt belangstellenden uitvoerige 
informatie verschaft en wordt een grote bijdrage tot 
een kritische en alerte analyse van de ontwikkeling op 
de interne markt geleverd. 
6.3. Het Comité zal op de ingeslagen weg voortgaan 
en aan de hand van het jaarverslag nagaan of en in 
hoeverre met zijn adviezen rekening is gehouden. Hier­
bij heeft het steeds als doel voor ogen de concurrentie 
te versterken en, in het kader van de internationale 
concurrentie, de markt van de EEG als één markt te 
consolideren. 
De voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Gerd MUHR