Nr. C 252/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
Advies inzake de mededeling van de Commissie aan de Raad „Investeringen in het rationeel 
gebruik van energie" 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publikatieblad 
van de Europese Gemeenschappen nr. C 107 van 28 april 1982, blz. 4. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 19 februari 1982 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig 
de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap over bovengenoemde mededeling te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 30 juni en 1 juli 1982 te Brussel gehouden 199e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder arti­
kel 198, 
Gezien de op 19 februari 1982 gedateerde adviesaanvrage 
van de Raad van de Europese Gemeenschappen inzake de 
mededeling van de Commissie aan de Raad „Investerin­
gen in het rationeel gebruik van energie" en de ont-
werp-aanbeveling van de Raad betreffende de aanmoedi­
ging tot investeringen op het gebied van het rationeel 
energiegebruik, 
Gezien het op 23 maart 1982 door zijn Bureau genomen 
besluit, de Afdeling voor energie en nucleaire vraagstuk­
ken met het opstellen van een advies dienaangaande te 
belasten, 
Gezien het advies dat tijdens de op 4 juni 1982 gehouden 
72e vergadering door deze Afdeling werd goedgekeurd, 
Gezien het door de rapporteur, de heer Delourme, 
mondeling uitgebrachte verslag, 
Gezien zijn beraadslagingen tijdens de op 30 juni en 1 juli 
1982 gehouden 199e zitting, 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met 110 stemmen vóór, bij 1 onthouding werd 
goedgekeurd. 
INLEIDING 
Het Comité verwelkomt de inspanningen besteed aan het 
rationeel energiegebruik, zoals uitgedrukt door de Com­
missie. Dit illustreert een gunstige evolutie in de bedoe­
lingen van de Commissie, waarover het Comité zich 
verheugt. De in de mededeling op blz. 1 (voetnoot 3) 
gegeven definitie zou aanleiding kunnen geven tot ver­
warring tussen een beleid gericht op substitutie van 
energiebronnen en een beleid inzake een rationeel ener­
giegebruik. Het Comité wijst er echter op dat ook aan een ambitieu­
zere definitie van een rationeel energieverbruik kan 
worden gedacht. 
In het document „De EEG en de energieproblematiek" 
worden interessante ideeën geformuleerd, namelijk dat 
een rationeel energiegebruik de eliminatie van verspilling, 
de beperking van verliezen, de verbetering van de effi­
ciëntie bij omzetting en gebruik van energie impliceert. 
Rationeel energiegebruik vereist bovendien de beperking 
van de energie-inhoud van elk produkt en de integratie 
van het element energiebesparing in de ruimtelijke orde­
ning. 
Blijkens de definitie van investeringen in energiebesparing 
zoals die in de mededeling is gegeven, wordt slechts 
gedacht aan investeringen die autonoom door een in­
vesteerder worden gedaan. 
Het betreft essentieel meer een correctie van de investe­
ringen in een deel van de industriële sector dan de 
bevordering van een politiek van energiebesparing in het 
kader van het energiebeleid. 
Het Comité zou graag zien dat het toepassingsgebied van 
de communautaire initiatieven in een later stadium wordt 
uitgebreid. 
I 
HET DOORSLAGGEVEND BELANG VAN INVESTERIN­
GEN IN RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK IN EEN INDUS­
TRIËLE EN ENERGIESTRATEGIE 
Volgens het Comité moeten de projecten en programma's 
met het oog op een rationeel energiegebruik, zoals 
hierboven werd gedefinieerd, worden versterkt. 
Voorts blijkt dat in de periode 1981—1990 80 % (400 
miljard Ecu) van de nationale programma's betrekking 
hebben op de produktie van energie en 20 % (100 miljard 
Ecu) op maatregelen ter verhoging van het optimaal 
gebruik van energie (incl. substitutie-investeringen). 
Het Comité wijst erop dat de noodzakelijke vervanging 
van aardolie weliswaar een belangrijk onderdeel van het 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/7 
energiebeleid is, maar dat deze vervanging het beleid 
inzake een rationeel energiegebruik niet minder noodza­
kelijk maakt. 
Een beleid inzake rationeel energiegebruik is dus van 
uitermate groot belang in het energiebeleid. Daarnaast 
moet worden gezegd dat rationeel energiegebruik ook een 
positieve uitwerking heeft op het gehele bedrijfsleven en 
in het bijzonder op de werkgelegenheid. Blijkens de 
mededeling kunnen met de op dit gebied te verrichten 
inspanningen tot 1985 300 000 a 500 000 banen in de 
Gemeenschap worden gecreëerd. Deze schatting zal 
echter nog aan de voorzichtige kant zijn. 
Het Comité geeft toe dat ramingen op dit gebied bijzonder 
moeilijk zijn. 
Het Comité stelt vast dat de Commissie niet in staat is de 
sociaal-economische gevolgen van investeringen in ratio­
neel energiegebruik en van investeringen in de produktie 
van elektriciteit op identieke wijze te vergelijken. 
Het hoopt dat de Commissie in de toekomst verbetering 
zal brengen in deze ramingen en vergelijkingen. 
Wil men naar een ander groeitype streven waarin zuiniger 
met energie wordt omgesprongen, dan is het in een 
periode waarin de financiële middelen beperkt zijn nood­
zakelijk de investeringen op verstandige wijze te selecte­
ren en te oriënteren. 
Men kan zich afvragen of de investeringen in rationeel 
energiegebruik niet concurreren met of niet in de plaats 
moeten komen van bepaalde investeringsobjecten in het 
aanbod. 
II 
BELEIDSVOERING EN MAATREGELEN VAN DE 
LID-STATEN 
Bijna tien jaar na de eerste oliecrisis blijkt volgens de 
mededeling dat in de industrie en in het bijzonder in de 
energieverslindende bedrijfstakken talrijke projecten 
kunnen worden uitgevoerd die op korte termijn rendabel 
kunnen zijn. 
De combinatie van betrekkelijk eenvoudige maatregelen, 
zoals de opleiding van energiebeheerders, eenvoudige 
technische verbeteringen en een strikte planning van het 
energieverbruik, zou o.a. in de kleine en middelgrote 
ondernemingen leiden tot een besparing van 20 a 30 % op 
het huidige verbruik van talrijke ondernemingen. 
Wel moet uit de mededeling worden opgemaakt dat er een 
duidelijke voorkeur bestaat voor algemene maatregelen 
ter bevordering van de investeringsactiviteit in de indu­
strie boven specifieke maatregelen ten behoeve van 
investeringen in rationeel energiegebruik. 
De noodzaak van investeringen in energie-infrastructuur 
wordt door de Lid-Staten niet even sterk gevoeld. Som­
mige Lid-Staten denken aan betrekkelijk grote investerin­
gen in haveninstallaties voor steenkool. 
De bestaande infrastructuurvoorzieningen moeten wor­
den aangepast en met het oog op een optimale benutting van mechanische drijfkracht worden uitgebreid, en er 
dient voor voldoende capaciteit voor overslag en opslag te 
worden gezorgd voordat nieuwe grote investeringen 
worden gedaan. 
In de bouwnijverheid is er nog relatief veel ruimte voor 
besparingen. De mededeling becijfert het besparingspo­
tentieel op ongeveer 25 a 30 % (*) van het huidige 
verbruik in deze bedrijfstak. In feite moet worden 
geconstateerd dat de renovatie van gebouwen ten behoeve 
van rationeel energiegebruik voornamelijk afhankelijk is 
van de aard en het bedrag van de financiële en technische 
steun. Hiertoe is een aangepast en volledig programma 
onmisbaar. 
Het Comité herinnert aan zijn advies van juli 1981 (2) 
over de toestand in de bouwsector en meer in het 
bijzonder aan de nadruk die werd gelegd op de progres­
sieve harmonisering van de reglementen betreffende de 
constructies zelf (o.m. energiebesparing), de noodzaak 
om van de in Europa beschikbare materialen die te 
gebruiken die het meest beantwoorden aan de eisen van 
energiebesparing en de voorkeur voor research in dat 
domein. 
Het Comité vestigt de aandacht op de grote betekenis van 
de woningbouwsector, waarop onvoldoende wordt 
gewezen, en wenst te worden voorgelicht over de rem­
mende factoren die renovatie in de weg staan (met name 
het huursysteem), over de technische aspecten van het 
probleem en over de financiële steun van de overheid. Het 
isolatieprogramma kan slechts een volledig succes wor­
den indien de overheid hiervoor voldoende subsidie 
verleent. In het rapport-Saint-Geours II werd voorge­
steld, 50 % van de investeringen in rationeel energie­
gebruik te bestemmen voor woningen en de tertiaire 
sector. 
De verschillen tussen resultaten en doelstellingen van de 
landen vereisen een diepgaande studie om op communau­
tair niveau conclusies te kunnen trekken. 
Coördinatie van het energiebeleid, in het bijzonder wat de 
interacties tussen Lid-Staten met betrekking tot rationeel 
energiegebruik betreft, zou van doorslaggevende beteke­
nis zijn, zoals het rapport-Saint-Geours met name met 
betrekking tot het scheppen van netto werkgelegenheid 
onderstreept. 
Men dient beslist op te merken dat in de vervoersector, die 
25 % van de aardolieprodukten van de Gemeenschap 
verbruikt en voor 97 % van deze produkten afhankelijk 
is, de mogelijkheden van rationeel energiegebruik op dit 
ogenblik nog maar op beperkte schaal zijn geëxploi­
teerd. 
Het belang van openbaar vervoer, waarvan het energie­
rendement verbeterd kan worden, wordt niet voldoende 
besproken. In verband met talrijke andere aspecten 
spreekt de Afdeling de wens uit dat hierover een algemene 
studie wordt opgesteld ten aanzien waarvan zij zich ook 
kan uitspreken. 
(») PB nr. C 107 van 28. 4. 1982. 
(2) „De situatie van de bouwnijverheid in de Gemeenschap" 
(PB nr. C 230 van 10. 9. 1981). 
"Nr. C 252/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
Het rationeel energieverbruik in de landbouw zou als 
belangrijke directe en indirecte verbruikssector van ener­
gie dienen te worden in acht genomen. 
De invloed van ruimtelijke ordening op energiebesparin­
gen en het prioritaire belang van onderzoek en ontwik­
keling, zoals wordt voorgesteld in het rapport-Saint-
Geours II, verdienen meer aandacht. 
Het Comité herinnert de Commissie aan de vijf aanbeve­
lingen van de Raad van maart 1976 waarin concrete 
maatregelen inzake rationeel energiegebruik worden 
voorgesteld; twee hiervan luidden: 
— bevordering van openbaar vervoer; 
— werking van huishoudelijke elektrische apparaten. 
Het zou gewenst zijn, deze in het actieprogramma en in de 
aanbeveling op te nemen. 
III 
PROBLEMEN EN HINDERNISSEN 
1. Problemen en hindernissen die voortvloeien uit de 
algemene context waarin de beslissingen tot het 
investeren in rationeel gebruik van energie moeten 
worden gesitueerd 
Investeringen worden vaak bepaald door de rentabiliteit 
op korte termijn en de stimulans tot een rationeel gebruik 
van energie is nog steeds ruimschoots onvoldoende. 
Selectiviteit bij de investeringen in rationeel gebruik van 
energie lijkt nodig om niet uitsluitend naar substitutie van 
energie te streven. 
De gestegen aardolieprijs, die bepalend is voor de stijging 
van de globale energieprijs, heeft nog lang niet alle 
verwachte effecten gehad op het rationeel gebruik van 
energie. 
Men kan zich afvragen of de redenen van deze vertraagde 
reactie niet tevens gezocht moeten worden in de markt­
organisatie. 
Een verbetering van de financieringskanalen is nodig om 
aan de consumentenbehoeften te voldoen. Zo zouden de 
banken en de andere financiële instellingen kunnen 
worden aangemoedigd om positiever de aanvragen in 
acht te nemen voor leningen en hulp voor energiebespa­
rende maatregelen. Een echte politieke bereidheid zou op 
dit gebied verbetering kunnen brengen in tal van maatre­
gelen die momenteel weinig doeltreffend zijn. 
Voorts wordt in de mededeling van de Commissie 
gesignaleerd dat „men zich niet duidelijk bewust is van de 
krachten die van invloed zijn op de vorming en de 
ontwikkeling van de energieprijzen (met als gevolg) dat 
ieder initiatief op het gebied van de investeringen in 
energie wordt vertraagd". 
Opleiding en informatie van bepaalde economische sub­
jecten zijn vaak zeer onvoldoende. 
Praktisch inzicht in de mogelijkheden van een rationeel 
energiegebruik is nodig ter begeleiding van de rechtstreek­se steunverlening op technisch en financieel vlak. De 
overheidsautoriteiten zouden daarbij een stuwende rol 
kunnen vervullen. 
Bevordering van dit doel mag niet uitsluitend worden 
overgelaten aan de elektriciteits- en gasmaatschappijen 
zoals door de Commissie wordt voorgesteld, aangezien 
deze maatschappijen slechts een deel zijn van alle ener­
gie-distribuerende instanties en personen, die onderling 
scherp concurreren en een uiteenlopende rechtsvorm 
hebben. 
Dat bij het op de markt brengen van nieuwe produkten of 
apparaten zowel technische als economische belemmerin­
gen ontstaan, is niets nieuws. 
Ook de sector energiebesparingen is niet aan deze regel 
ontsnapt. Dit betekent echter wel dat een rem wordt gezet 
op mogelijke kostendalingen door schaalvergroting, die 
mogelijk zouden zijn door de ontsluiting van een com­
munautaire markt met produkten en apparaten die 
beantwoorden aan Europese normen. 
Het zou gewenst zijn indien de hierbij betrokken sociale 
en economische organisaties ook deelnemen aan onder­
handelingen hierover, om te bereiken dat de besluitvor­
ming sterker wordt gedecentraliseerd. 
2. Problemen die eigen zijn aan bepaalde sectoren van 
het energieverbruik 
De energie-intensieve bedrijfstakken hebben hun situatie 
vooral achteruit zien gaan door de gestegen energieprijzen 
en soms doordat zij onvoldoende geïnvesteerd hebben in 
een rationeel energiegebruik. Investeringen in energie­
infrastructuur zijn doorgaans pas op lange termijn ren­
dabel en soms is de rentabiliteit ook onzeker. 
Bij de industriële coproduktie en de landbouw is niet 
uitvoerig ingegaan op de mogelijkheden van een rationeel 
gebruik van energie, aangezien deze sectoren grote moge­
lijkheden bieden tot energiebesparing en ook andere 
positieve sociaal-economische effecten hebben. Verkla­
ring hiervoor is wellicht het feit dat er concurrentie 
bestaat tussen bepaalde maatregelen voor een rationeel 
energiegebruik en aanbodsubstitutie. 
In de sector openbare gebouwen dient nog een aanzien­
lijke inspanning te worden verricht met het oog op een 
rationeel energiegebruik. 
Ook valt het in dit verband te betreuren dat niet meer 
aandacht is besteed aan het verbruik van de gezinshuis­
houdingen, met name van elektrische huishoudelijke 
apparaten. 
IV 
MAATREGELENPAKKET TER STIMULERING VAN 
INVESTERINGEN IN EEN RATIONEEL ENERGIE­
GEBRUIK 
Uit voorafgaande beschrijvingen en overwegingen kan 
men afleiden dat alle maatregelen ter bevordering van een 
rationeel energiegebruik in twee categorieën kunnen 
worden ingedeeld: 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/9 
— algemene maatregelen ter bevordering van investerin­
gen in een rationeel energiegebruik; 
— specifieke maatregelen voor bepaalde bedrijfstak­
ken. 
Einddoel moet zijn dat de economische subjecten over zo 
goed mogelijke gegevens kunnen beschikken betreffende 
de prijstendensen en ontwikkelingen op de energie­
markt. 
In dat verband is het volgens het Comité van belang te 
voorkomen dat de werkzaamheden in de diverse sectoren 
(openbare en particuliere sector, industriële en financiële 
sector) enerzijds, en de diverse maatregelen anderzijds, 
versnipperd en ongecoördineerd zijn. Het is van belang 
dat de werkzaamheden gecoördineerd worden en dat 
hierover overleg wordt gepleegd. In dat verband meent 
het Comité dat de overwogen maatregelen moeten wor­
den opgenomen in een duidelijke en doelgerichte pro­
grammering. Het valt echter te betreuren dat de hoge 
rentestand waarschijnlijk negatieve gevolgen zal hebben 
voor projecten waarvan de rentabiliteit onzeker is of voor 
projecten die pas op lange termijn rendabel worden. 
1. Verbetering van de algemene context waarin de 
investeringsbeslissing voor een rationeel energie­
gebruik passen 
a) Het is van belang, van kolenexporterende landen ook 
leveringsgaranties te verkrijgen. 
b) Het Comité vestigt er opnieuw de aandacht op hoe 
belangrijk het is dat o.m. de gas- en elektriciteits­
maatschappijen wat hun tariefbeleid betreft garanties 
geven aan de industrie, maar ook aan de particulie­
ren. Deze garanties zouden er ook toe kunnen 
bijdragen dat coproduktie tussen deze sectoren wordt 
bevorderd. In het algemeen is een evenwicht wense­
lijk bij het streven naar een rationeel energieverbruik 
tussen de sectoren waar energie wordt omgezet en de 
sectoren waar energie wordt verbruikt. 
c) De informaticatechnieken en meer in het algemeen de 
ontwikkeling van nieuwe communicatiemiddelen 
moeten een betere opleiding en informatie van de 
economische subjecten mogelijk maken. 
d) Bepaalde financiële circuits en financieringsformules 
zijn aan herziening toe. 
De overheid dient samen met de particuliere krediet­
sector financieringsformules uit te werken die beter 
zijn afgestemd op investeringen voor een rationeel 
energiegebruik. De voorgestelde financieringscondi­
ties dienen echter compatibel te zijn met de vigerende 
belastingvoorschriften. 
e) De opkomst van nieuwe technieken in deze sector, 
zowel wat concepten als produkten betreft, moet 
aanleiding zijn tot het zo snel mogelijk invoeren van 
een communautaire wetgeving. 
f) Neemt men ook plaatselijke factoren in aanmerking 
(klimaat, natuurlijke hulpbronnen, economisch mi­
lieu, . . .), dan zal het gemakkelijker vallen, specifieke 
voorlichting te verstrekken voor de stimulering van 
investeringen voor een rationeel energiegebruik. 2. Oplossing van problemen in bepaalde economische 
sectoren 
a) E ner gie-int en sie ve bedrijfstakken 
Er zouden zowel technische als economische initiatieven 
moeten worden genomen om de gecombineerde produk-
tie van warmte en kracht (elektriciteit/warmte) te bevor­
deren; ook moet worden gedacht aan invoering van een 
gedifferentieerde tariefstructuur waarmee een dergelijke 
vorm van energiebesparing wordt bevorderd. 
De overheid zou moeten bevorderen dat belangrijke 
investeringsprogramma's worden uitgewerkt voor een 
rationeel energiegebruik en voor omzetting van primaire 
energie door te onderhandelen over contracten met 
energie-intensieve bedrijfstakken en daarbij ook de 
betrokken sociale en economische organisaties in te 
schakelen. 
b) Het midden- en kleinbedrijf en de 
plaatselijke overheden 
Deze economische subjecten dienen via een geëigende 
technische hulpverlening bewust te worden gemaakt van 
de betekenis van rationeel energiegebruik. 
c) Vernieuwbouw 
Deze sector vormt ook één van de belangrijkste onderde­
len van een beleid inzake rationeel energiegebruik. 
Bevordering van een rationeel energiegebruik in gezins­
huishoudingen zal sterk beïnvloed worden door finan­
ciële en technische bijstandsregelingen zowel voor huur­
ders als eigenaars, alsook door de koopkracht van de 
bevolking. Deze vorm van rationeel energiegebruik vormt 
een belangrijk afzetgebied voor de industrie. Er bestaat 
soms behoefte aan een juridische basis indien men wil dat 
elektriciteitsmaatschappijen hierbij eventueel een taak 
vervullen. Vooral de nieuwbouw (en dan met name 
woonwijken) is een zeer interessant „afzetgebied" voor 
een rationeel energiegebruik, vooral nu in de meeste 
Europese steden grote vraag is naar op de zich wijzigende 
behoeften aangepaste woonruimte. 
d) Demonstratieprogramma's 
Wil men bereiken dat nieuwe technieken op het gebied 
van rationeel energiegebruik worden toegepast, dan dient 
er - zoals overigens bij alle andere technieken — een 
soort rendementsgarantie te komen. 
Alleen een dergelijke garantie kan ervoor zorgen dat de 
nieuwe technieken ook verkocht worden. 
Daartoe zijn demonstratieprogramma's van groot nut; op 
deze wijze kan een stuk industriepolitiek gekoppeld 
worden aan het energiebeleid. 
In het verslag-Saint-Geours is al op het belang van O & O 
gewezen, terwijl het Comité in zijn advies van 26 februari 
1982 (*) heeft gesteld dat O & O-werkzaamheden inzake 
(») PB nr. C 138 van 9. 6. 1981, blz. 33. 
Nr. C 252/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
energiebesparing ook deel zouden moeten uitmaken van 
de inventaris van energie-investeringen. 
e) De tenuitvoerlegging van het beleid inzake een ratio­
neel energiegebruik dient vergezeld te gaan van een 
controle op de bereikte resultaten; na bepaalde tijd 
kunnen de beslissingen dan zo nodig worden bijge­
steld. 
3. Financiële maatregelen ter stimulering van bepaalde 
investeringen 
Volgens de Commissie dient aan bepaalde in dit rapport 
genoemde investeringen voorrang te worden gegeven: 
3.1. Investeringen inzake de gecombineerde produktie 
van warmte en elektriciteit, alsook stadsverwar­
ming met behulp van afvalwarmte uit de industrie 
en vaste en residubrandstoffen 
Investeringen voor de gebruikmaking van restwarmte zijn 
bijzonder interessant. 
Wel moet daarbij rekening worden gehouden met de 
plaatselijke situatie, ten einde het milieu en het maat­
schappelijk welzijn te beschermen. 
3.2. Investeringen voor de benutting van energie van uit 
bepaalde soorten stadsvuil, landbouw en industrie 
afkomstige afvalstoffen 
3.3. Investeringen voor de omschakeling op kolen van 
oliegestookte ketels in de industrie 
Enerzijds moet het milieu worden bechermd, terwijl men 
aan de andere kant ook oog moet hebben voor de reële 
energiebesparing die met dergelijke investeringen moge­
lijk zijn. 
3.4. Investeringen voor de verwerking van ingevoerde 
steenkool 
De bouw van grote opslag- en verwerkingsinstallaties 
voor steenkool in havens moet met de nodige voorzich­
tigheid worden overwogen zo lang de continuïteit van de 
bevoorrading nog niet is gewaarborgd. 
Bij het geven van investeringssteun dient men naar een 
zeker evenwicht te streven tussen de diverse sectoren van 
rationeel energiegebruik. 
3.5. De Gemeenschap zou ook maatregelen kunnen 
stimuleren ter bevordering van de ontginning van com­
munautaire energiebronnen. 
CONCLUSIES 
Het Comité verwelkomt de analyse-inspanning die in de 
mededeling werd gedaan en die slechts mogelijk werd na 
het opgemerkte werk van de deskundigengroepen onder 
leiding van de heer Saint-Geours die op initiatief van de 
Commissie werden opgericht. Het Comité stelt als gevolg van rapporten een gunstige 
ontwikkeling vast in de voornemens van de Commissie 
wat tot uiting kwam in deze mededeling ter discussie. 
Het Comité hoopt dat deze mededeling snel zal leiden tot 
de vaststelling van richtlijnen waarin alle mogelijkheden 
ter sprake komen en waarbij zowel met het nodige interne 
evenwicht op het gebied van het rationeel energiever­
bruik, als met het evenwicht tussen de diverse componen­
ten van het aanbod rekening wordt gehouden, te meer 
daar sedert de energiecrisis nu al negen jaren zijn 
verstreken. 
ACTIEPROGRAMMA 
Het Comité stipt aan dat het actieplan in bijlage beter het 
evenwicht zou kunnen weergeven dat werd nagestreefd in 
de analyse, met name wat het energiegebruik in gezins­
huishoudingen, het vervoer en de sociale gevolgen 
betreft. 
Wat de gegevens betreft is het potentieel duidelijk maar 
zouden de appreciatie-elementen kunnen worden aange­
vuld. 
In de toepassing van het rationeel energieverbruik zou een 
politieke wil, gelijkwaardig aan die ontwikkeld voor het 
aanbod, aan te bevelen zijn. 
Een rationeel energiegebruik moet beschouwd worden als 
onderdeel van een industrie- en werkgelegenheidsbeleid, 
waarmee dan ook kan worden bijgedragen tot herstel van 
de economische groei. 
AANBEVELING 
Het Comité zou vooreerst zijn voorkeur willen uiten voor 
de optie van een richtlijn in plaats van een aanbeve­
ling. 
Het is duidelijk dat een overdreven centralisering van de 
besluitvorming en voorlichting zeer schadelijk is voor de 
ontwikkeling van een beleid inzake een rationeel energie­
gebruik. 
1. Uitbreiding van investeringen voor een rationeel 
energiegebruik lijkt wenselijk, maar men dient ook aan te 
geven waar die investeringen vandaan moeten komen. 
2. Er moet gestreefd worden naar evenwicht tussen 
vraag en aanbod daar waar rationeel energiegebruik 
nodig is om een financiële besparing van 50% te 
bereiken, alsook naar intern evenwicht binnen de 
investeringen van een rationeel gebruik van energie. 
3. Reële prijzen, markttransparantie en coherentie 
zijn doelstellingen van het energiebeleid, maar helaas 
moet worden vastgesteld dat dit beleid al jarenlang niet 
verder komt. 
De hoge energieprijzen hebben een weinig stimulerend 
effect gehad op het beleid inzake een rationeel gebruik van 
energie; er is daarentegen veel meer gestreefd naar 
substitutie. 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/ 11 
De bevordering van een tariefpolitiek voor gas en elektri­
citeit mag niet alleen in het voordeel van de industrie zijn, 
maar moet in het voordeel van alle gebruikers zijn. 
Een betere organisatie van de financieringscircuits om 
investeringen inzake een rationeel energiegebruik te 
Gedaan te Brussel, 30 juni 1982. bevorderen mag niet leiden tot fiscale verschuivingen, en 
moet niet alleen op grond van economische, maar moet 
ook uit energieoogpunt gerechtvaardigd worden aan de 
hand van nog vast te leggen normen voor het werkgele­
genheidsbeleid. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstel 
Volgende, overeenkomstig het Reglement van Orde ingediend wijzigingsvoorstel werd tijdens de 
beraadslagingen verworpen: 
Bladzijde 16, paragraaf 3.3 
Als volgt te wijzigen: 
„Het ombouwen van oliegestookte centrales tot kolengestookte centrales kan uit een oogmerk van 
diversificatie positief beoordeeld worden. 
Vanuit het oogmerk van energiebesparing zou het beter zijn om grotere centrales te vervangen door 
kleinere produktie-eenheden, die zodanig over het land worden gespreid, dat de restwarmte nuttig kan 
worden gebruikt.". 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 38; tegen: 52; onthoudingen: 11.