Bekendmaking overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 van de Raad(1) betreffende een verzoek om een negatieve verklaring of een vrijstelling overeenkomstig artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag

(Zaak COMP/C2/38.014 - IFPI "Simulcasting")

(2001/C 231/04)

(Voor de EER relevante tekst)

I. DE AANMELDING

1. Op 16 november 2000 verzocht de Internationale Beroepsvereniging van platen- en cd-fabrikanten (IFPI) de Commissie overeenkomstig artikel 4 van Verordening nr. 17 om een negatieve verklaring of, zoniet, een vrijstelling uit hoofde van artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag ten aanzien van een model-wederzijdse overeenkomst (hierna: de "wederzijdse overeenkomst") tussen de maatschappijen voor collectief auteursrechtenbeheer van platenfabrikanten om het verstrekken te vergemakkelijken van internationale vergunningen aan radio- en televisiezendstations die via internet klankopnames in één kanaal samen met de originele vrije uitzending van de radio- en/of TV-signalen terzelfder tijd willen doorgeven, in overeenstemming met de terzake geldende regulering inzake het verstrekken van uitzendingen ("simulcasting").

2. Op 21 juni 2001 diende IFPI een gewijzigde versie van de wederzijdse overeenkomst in. De wijziging houdt in dat "simulcasters" in de EER bij eender welke van de in de EER gevestigde maatschappijen voor collectief auteursrechtenbeheer een multiterritoriale vergunning kunnen aanvragen en verkrijgen om simulcast te verdelen in het territorium van de ondertekenaars.

3. IFPI deed aanmelding namens een aantal beheermaatschappijen die het uitzendrecht en het recht tot uitvoering van de bij hen aangesloten platenmaatschappijen beheren.

II. DE PARTIJEN

IFPI

4. IFPI is een internationale beroepsvereniging die haar hoofdkantoor heeft in Zwitserland en die voornamelijk vanuit London worden bestuurd en waarbij een groot aantal platen- en muziekvideoproducenten zijn aangesloten. Deze zijn op hun beurt aangesloten bij nationale maatschappijen voor collectief auteursrechtenbeheer die in hun naam de auteursrechten en naburige rechten beheren waarvan zij de rechtmatige houder zijn.

5. IFPI doet de aanmelding namens de beheermaatschappijen van de platenfabrikanten, die de overeenkomst hebben ondertekend maar is zelf geen partij bij de overeenkomst, aangezien de organisatie niet belast is met het in ontvangst nemen van inkomsten namens haar leden. IFPI hielp de beheermaatschappijen met het tot stand brengen van de overeenkomsten die het voorwerp van de aanmelding vormen als de internationale vertegenwoordiger van de platenfabrikanten die bij haar zijn aangesloten.

De maatschappijen voor collectief auteursrechtenbeheer

6. De partijen bij de modelovereenkomst zoals oorspronkelijk aangemeld zijn 40 beheermaatschappijen van platenproducenten in West- en Oost-Europa, Azië, Noord-Amerika en Latijns-Amerika, Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika. Op de datum waarop de wijziging in de overeenkomst werd aangemeld hadden elf van de deelnemende maatschappijen deze ondertekend. IFPI zal de Commissie op de hoogte houden wanneer nog meer beheermaatschappijen de gewijzigde overeenkomst ondertekenen.

7. De belangrijkste functie van de beheermaatschappijen is het beheer van de uitzend- en uitvoeringsrechten van de bij hen aangesloten platenfabrikanten. Dit omvat onder meer het afgeven van vergunningen op basis van de auteursrechten op de geluidsopnamen van hun leden aan gebruikers, het vaststellen van tarieven voor dat gebruik, het in ontvangst nemen en verdelen van de royalty's, toezicht op het gebruik van het materiaal waarop auteursrecht rust en, indien noodzakelijk, ervoor zorgen dat de rechten van hun leden in acht worden genomen.

III. PRODUCTIE/DIENSTEN

8. De zaak heeft betrekking op de volgende diensten:

a) de diensten in verband met het beheer van de rechten;

b) verlenen van licenties ten aanzien van het simulcasting-recht.

IV. DE AANGEMELDE OVEREENKOMST

Toepassingsgebied

9. Dank zij de digitale technologie en internet kunnen omroepen, die van oudsher op nationale of regionale basis met een vergunning voor een beperkt gebied hun activiteiten verrichten, nu de geluidsopnamen die door de beheermaatschappijen worden beheerd wereldwijd exploiteren door hun programma tegelijkertijd op het digitale netwerk van internet uit te zonden. Volgens de partijen wordt met de wederzijdse overeenkomst beoogd het verlenen van een multiterritoriale vergunning voor deze activiteit te vergemakkelijken.

10. Beheermaatschappijen hebben van oudsher het recht licencties te verlenen voor de exploitatie van geluidsopnamen op hun eigen nationale grondgebied. Aangezien het recht om te "simulcasten" de transmissie van signalen in een aantal gebieden met zich brengt, wordt dit niet bestreken door bestaande vergunningen die door beheermaatschappijen aan omroepen zijn afgegeven. Volgens de partijen is de wederzijdse overeenkomst dan ook bedoeld om het opzetten van een nieuwe categorie van vergunningen te vergemakkelijken.

11. Met de aangemelde wederzijdse overeenkomst wordt beoogd een kader tot stand te brengen om het efficiënte beheer en de efficiënte bescherming van de rechten van producenten te vrijwaren met het oog op de verwachte exploitatie wereldwijd via internet. Terzelfder tijd zal het de beheermaatschappijen mogelijk maken om "one-stop"-vergunningen af te geven die alle gebieden bestrijken waar de beheermaatschappij van de plaatselijke producenten bij de wederzijdse overeenkomst is aangesloten. Op deze wijze zullen "simulcasters" een eenvoudig alternatief hebben voor het bekomen van een licentie bij de plaatselijke beheermaatschappij in ieder land waar hun uitzendingen via internet toegangelijk zijn, alhoewel deze laatste manier van handelen nog steeds mogelijk zal zijn.

12. De bedoeling is dat de wederzijdse overeenkomst gedurende een proefperiode van slechts één jaar van kracht is, na welke periode aard, toepassingsgebied en werking ervan zullen worden onderzocht. De gewijzigde versie van de overeenkomst werd op 1 juni 2001 van kracht en is geldig tot 31 mei 2002.

Inhoud

13. In de wederzijdse overeenkomst is bepaald dat iedere deelnemende auteursrechtenorganisatie het recht heeft (wat het repertoire van haar leden betreft) aan de andere deelnemende auteursrechtenorganisatie toestemming te geven voor "simulcasting" of op haar grondgebied een (naar verhouding) billijke vergoeding te vragen op niet-exclusieve basis van de andere deelnemende beheermaatschappijen om het afgeven van vergunningen voor "simulcasting" aan omroepen te vergemakkelijken. Elke partij bij de wederzijdse overeenkomst zal individueel en afzonderlijk met iedere andere partij een bilaterale overeenkomst aangaan voor de formulering waarvan het model van de wederzijdse overeenkomst wordt gevolgd.

14. Meer in het bijzonder zal de wederzijdse overeenkomst iedere deelnemende beheermaatschappij in staat stellen:

a) om, waar het een exclusief recht betreft, hetzij in eigen naam hetzij in naam van de betrokken rechthebbende, toestemming te geven voor het "simulcasten" van geluidsopnamen in het repertorium van de andere partij bij de overeenkomst en, indien zij een billijke vergoeding verlangt, de gehele vergoeding in ontvangst te nemen, alle bedragen te innen die als schadeloosstelling moeten worden betaald, en naar behoren kwijting te verlenen voor de bovenbedoelde ontvangen bedragen;

b) alle in ruil voor toegestane "simulcast" te betalen omroepsbijdragen te innen en alle uit hoofde van ongeoorloofde "simulcasts" verschuldigde schadeloosstellingen in ontvangst te nemen;

c) hetzij in eigen naam, hetzij in naam van de betrokken houder van de rechten, op diens verzoek en met zijn uitdrukkelijke toestemming (in volledige samenwerking met de overige beheermaatschappijen die partij zijn bij de overeenkomst) gerechtelijke stappen te ondernemen tegen elke natuurlijke of rechtspersoon en elke administrative of andere instantie die voor een illegale "simulcast" verantwoordelijk is.

Commerciële voorwaarden

15. In de wederzijdse overeenkomst komen commerciële voorwaarden niet aan de orde. Hierover zullen de gebruiker en de beheermaatschappijen onafhankelijk moeten onderhandelen; deze voorwaarden zullen onder meer het niveau omvatten van de aan te rekenen royalty of het aan te rekenen tarief. De berekening van het niveau van de royalty's is dus een kwestie die door iedere afzonderlijke beheermaatschappij moet worden geregeld.

16. In de wederzijdse overeenkomst wordt bepaald dat op geschillen tussen deelnemende beheermaatschappijen en omroepen in verband met royalty's de nationale arbitrageprocedure van toepassing zijn, indien dergelijke procedures bestaan. Onder omstandigheden waar het nationale arbitragestelsel niet bestaat of waar het niet waarschijnlijk is dat dit daadwerkelijk kan worden toegepast, leggen de partijen de zaak voor een aan een forum voor internationale arbitrage, zoals het centrum voor arbitrage en media van de WIPO.

De wijziging

17. In het kader van de aanvankelijk aangemelde overeenkomst was een maatschappij voor collectief auteursrechtenbeheer alleen bevoegd om een internationale vergunning voor "simulcasting" af te geven aan zenders waarvan de signalen in het eigen land tot stand komen. De omroepen in de EER moesten zich derhalve tot een beheermaatschappij in de eigen lidstaat wenden om een vergunning van "simulcasting" voor verscheidene landen te verkrijgen.

18. Na voorafgaande discussies met de Commissie, deed IFPE op 21 juni 2001 bij de Commissie aanmelding van een wijziging op de wederzijdse overeenkomst op grond waarvan in de EER gevestigde omroepen zich tot iedere in de EER gevestigde EER-beheermaatschappij kunnen wenden om een wereldwijde "simulcasting"-vergunning aan te vragen en te verkrijgen.

19. De desbetreffende bepaling (een nieuwe alinea is ingevoegd onder artikel 3, lid 1 - "wederzijdse toestemming ten aanzien van het beheer") luidt als volgt:

Niettegenstaande de bepalingen van het voorgaande lid, stemt iedere partij bij de overeenkomst ermee in dat het in artikel 2 bedoelde recht ten aanzien van simulcasting op een naar zijn eigen grondgebied op niet-exclusieve basis wordt verleend aan iedere overeenkomstsluitende partij die in de Europese Economische Ruimte ("EER") is gevestigd ten aanzien van de omroepzenders waarvan de signalen in de EER worden geproduceerd. Om iedere twijfel uit te sluiten, zijn zenders, waarvan de signalen in de EER ontstaan, derhalve gerechtigd om zich tot eender welke in de EER gevestigde overeenkomstsluitende partij te wenden voor de verkrijging van zijn vergunning voor multiterritoriale simulcasting.

V. ARGUMENTEN VAN DE PARTIJEN

20. Volgens de partijen wordt in de wederzijdse overeenkomst het volgende beoogd:

- een basis verschaffen voor de wettige exploitatie van geluidsopnamen in de gehele wereld en een cultuur van wettigheid op internet tot stand brengen;

- de meest doelmatige en efficiënte wijze bieden om de exploitatie van de rechten van producenten op multiterritoriale basis mogelijk te maken;

- een flexibele oplossing te bieden die zich aan de marktontwikkeling kan aanpassen;

- ervoor zorgen dat de producenten hun individuele rechten ten aanzien van de elektronische levering behouden. De aan de beheermaatschappijen verstrekte mandaten moeten derhalve niet op exclusiviteit berusten;

- een markt tot stand te brengen die omroeporganisaties stimuleert om hun signalen via internet op basis van noodzakelijke en wettige vergunningen te exploiteren;

- de administratiekosten voor zowel beheermaatschappijen als gebruikers zo laag mogelijk te houden; en

- een waardevolle dienst voor "simulcasters" te verschaffen in de vorm van één enkele globale of multiterritoriale vergunning.

21. Bij "simulcasting" wordt een signaal grensoverschrijdend naar het publiek doorgegeven. Indien er geen wederzijdse overeenkomsten tussen maatschappijen voor collectief auteursrechtenbeheer bestonden, zouden "simulcasters" verplicht zijn zich tot de beheermaatschappij of de houder van het auteursrecht in ieder gebied te wenden, waar de gebruikers toegang hebben tot hun dienst en een vergunning te verkrijgen. Dit zou een aanzienlijke administrative en economische last voor de "simulcasters" betekenen en dit zou kunnen leiden tot niet-naleving (en derhalve schending) op grote schaal van het auteursrecht. Het systeem van de wederzijdse verstrekking van vergunningen heeft dan ook volgens de partijen een aanmerkelijke verbetering tot gevolg van de exploitatie van geluidsopnames via internet, hetgeen een duidelijke bijdrage aan de technische en economische vooruitgang inhoudt. Dankzij deze afspraken wordt voorkomen dat de gebruikers een hele reeks afzonderlijke en langdurige onderhandelingen moeten voeren met iedere maatschappij voor collectief auteursrechtenbeheer, aangezien de wederzijdse overeenkomst de transactiekosten aanmerkelijk verlaagt en bijdraagt aan de totstandkoming van een markt op het niveau van de EER voor het afgeven van vergunningen voor "simulcast"-uitzendingen.

22. Volgens de partijen heeft de wijziging van de wederzijdse overeenkomst tot gevolg dat het concurrentiebevorderende karakter van de afspraken nog wordt versterkt, aangezien hierdoor de concurrentie tussen de beheermaatschappijen van producenten in de EER wordt gestimuleerd. De omroeporganisaties waarvan de signalen in een EER-lidstaat worden geproduceerd, kunnen zich voortaan voor de verkrijging van de "simulcast"-vergunning wenden tot iedere beheermaatschappij die haar hoofdkantoor binnen de EER heeft.

23. De partijen onderstrepen voorts het feit dat het communautaire mededingingsrecht het fundamentele doel van de totstandbrenging en ontwikkeling van een enkele markt dient. Dankzij de wederzijdse overeenkomst zullen zenders in de EER alleen een enkele vergunning kunnen verkrijgen voor de hele bundel van rechten die nodig zijn om hen in staat te stellen hun signalen op wettige wijze in "simulcast" uit te zenden, maar ook om deze vergunning bij de maatschappij voor collectief auteursrechtenbeheer van hun keuze te verkrijgen. Dit maakt concurrentie tussen de beheermaatschappijen bij het afgeven van deze multiterritoriale vergunningen mogelijk en zal bijdragen aan de ontwikkeling van de eengemaakte markt.

24. Wat het onderscheid betreft tussen de maatschappijen voor collectief auteursrechtenbeheer die in gebieden binnen de EER zijn gevestigd, en die internationale "simulcast"-vergunningen zullen kunnen afgeven aan iedere "simulcaster" waarvan het signaal binnen de EER tot stand komt, en de maatschappijen die hun hoofdkantoor buiten de EER hebben en die alleen vergunningen zullen kunnen afgeven aan gebruikers waarvan de signalen op hun eigen grondgebied worden geproduceerd, zeggen de partijen dat dit onderscheid is gebaseerd op de in de EER geldende geharmoniseerde auteursrechtregelingen en met name het feit dat vele gebieden buiten de EER niet hetzelfde niveau van auteursrechtbescherming bieden en/of niet over rechtsstelsels en procedures beschikken die een daadwerkelijke vrijwaring van de rechten inzake de intellectuele eigendom mogelijk zouden maken. Rechtszekerheid en bescherming van het auteursrecht zijn onontbeerlijke elementen zonder welke het wederzijdse vergunningsysteem niet zou kunnen werken. De bescherming die door de wederzijdse afspraken wordt geboden is onontbeerlijk in de bestrijding van piraterij en zal bijdragen tot de uitbreiding van het investeringsprogramma van deze sector, de commercialisering van nieuwe digitale formaten en efficiëntere en doelmatiger distributiemethoden met de daaruit voortvloeiende extra voordelen voor de consument. De totstandbrenging van een legitieme markt voor "simulcasting" zal de concurrentie stimuleren in het voordeel van de consumenten, die gemakkelijker toegang zullen hebben tot een breder muziekaanbod, en zal tegelijkertijd waarborgen dat de rechthebbenden en de kunstenaars naar behoren worden vergoed.

25. De "simulcasting"-technologie bestaat sedert eind 1995. Sedertdien past een steeds toenemend aantal zenders deze technologie toe en zijn deze zenders begonnen hun programma's via internet gelijktijdig met de analoge terrestrische uitzending van hetzelfde programma uit te zenden. Deze technologie wordt thans door meer dan 5000 zenders overal ter wereld toegepast, waarvan 1800 in Europa. De partijen onderstrepen het feit dat de Commissie in de richtsnoeren inzake de toepasselijkheid van artikel 81 op horizontale samenwerkingsovereenkomsten(2) erkende dat ondernemingen moeten inspelen op een "markt die snel verandert ten gevolge van de mondialisering, de snelheid van de technologische vooruitgang en de toenemende dynamisering van de markten"(3). De wederzijdse overeenkomst is een poging door de geluidsopnamesector om een kader voor het afgeven van vergunningen tot stand te brengen uit hoofde waarvan de "simulcasting"-technologie op wettige wijze kan worden gebruikt. De overeenkomst voorziet in een lacune, door een mogelijkheid voor het afgeven van vergunningen beschikbaar te maken die voorheen niet bestond.

26. Volgens de partijen is de ontwikkeling van een stelsel voor het afgeven van één enkele globale vergunning ten behoeve van zowel rechthebbenden als gebruikers van rechten gunstig voor de concurrentie. Hoewel de totstandbrenging van de wederzijdse overeenkomst een zekere mate van medewerking tussen de beheermaatschappijen zal vereisen, zal deze niet in de plaats komen van een bestaande activiteit, omdat zij is gericht op de ontwikkeling van een volledig nieuw systeem voor de afgifte van vergunningen.

VI. CONCLUSIE

Op basis van het voorgaande is de Commissie voornemens een gunstige houding aan te nemen ten aanzien van de aangemelde overeenkomst. Alvorens een gunstige beschikking te geven, nodigt de Commissie alle belanghebbende derden uit haar hun opmerkingen dienaangaande binnen zes weken na de datum van deze bekendmaking per e-mail (Miguel.Mendes-Pereira@cec.eu.int), per fax (32-2) 295 01 28) of per brief aan het volgende adres te zenden onder referentie Zaak COMP/C2/38.014 - IFPI: Europese Commissie Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie Antitrustzaken

Josef II-straat 70

Kamer 0/28

B - 1000 Brussel.

Indien de partij van oordeel is dat haar opmerkingen zakengeheimen bevatten, moet zij de passages aangeven die volgens haar niet openbaar moeten worden gemaakt omdat zij zakengeheimen of andere vertrouwelijke gegevens bevatten, met een opgave van de redenen. Indien de Commissie geen met redenen omkleed verzoek ontvangt, neemt zij aan dat de opmerkingen geen vertrouwelijke informatie bevatten.

(1) PB 13 van 21.2.1962, blz. 204/62.

(2) Mededeling van de Commissie - Richtsnoeren inzake de toepasselijkeid van artikel 81 op horizontale samenwerkingsovereenkomsten (PB C 3 van 6.1.2001, blz. 2).

(3) Punt 1.1.3.