Advies van het Comité van de Regio's over:

- het "Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het comité maritieme veiligheid en houdende wijziging van de verordeningen op het gebied van maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen", en

- het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van de richtlijnen op het gebied van maritieme veiligheid en preventie van verontreiniging door schepen"

(2001/C 253/01)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het "Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het comité maritieme veiligheid en houdende wijziging van de verordeningen op het gebied van maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen" en het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van de richtlijnen op het gebied van maritieme veiligheid en preventie van verontreiniging door schepen" [COM(2000) 489 def. - 2000/0236 en 2000/0237 (COD)](1);

gezien het besluit van de Raad van de Europese Unie van 6 oktober 2000 om het Comité over deze voorstellen te raadplegen, overeenkomstig de bepalingen van art. 265, eerste alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap;

gezien het besluit van zijn voorzitter van 7 november 2000 om commissie 3 "Trans-Europese netwerken, vervoer, informatiemaatschappij" met het opstellen van het desbetreffende advies te belasten;

gezien de "Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de veiligheid van het vervoer van olie over zee"; het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Richtlijn 95/21/EG van de Raad betreffende de naleving, met betrekking tot de schepen die gebruikmaken van havens in de Gemeenschap en varen in de onder de jurisdictie van de lidstaten vallende wateren, van internationale normen op het gebied van de veiligheid van schepen, voorkoming van verontreiniging en leef- en werkomstandigheden aan boord (havenstaatcontrole)"; het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Richtlijn 94/57/EG van de Raad inzake gemeenschappelijke voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties en voor de desbetreffende werkzaamheden van maritieme instanties"; het "Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de versnelde invoering van eisen inzake dubbelwandige uitvoering of gelijkwaardig ontwerp voor enkelwandige olietankschepen" [COM(2000) 142 def. - 2000/0065 (COD) - 2000/0066 (COD) - 2000/0067 (COD) (CDR 165/2000 fin)];

gezien de "Mededeling van de Europese Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake geïntegreerd beheer van kustgebieden: een strategie voor Europa" (COM(2000) 547 def.) en het "Voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering van een geïntegreerd beheer van kustgebieden in Europa" [COM(2000) 545 def. - 2000/0227 (COD)];

gezien de verdragen en gedragscodes van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), waaronder: het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (SOLAS) van 1960 en 1974; het Verdrag inzake de internationale bepalingen ter voorkoming van aanvaringen op zee (COLREG) van 1972; het Internationaal Verdrag betreffende de normen voor zeevarenden inzake opleiding, diplomering en wachtdienst (STCW) van 1978; het Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen van 1973, zoals gewijzigd bij het Protocol van 1978 dienaangaande (MARPOL, 73/78); de internationale veiligheidsbeleidscode (International Safety Management Code, ISM) van 1993;

gezien het besluit van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden 1999/468/EG(2);

gezien de volgende internationale verdragen en overeenkomsten: het VN-zeerechtverdrag uit 1982 (UNCLOS III); de VN-conferentie over milieu en ontwikkeling in Rio in 1992 (UNCED); Agenda 21 (hoofdstuk 17 inzake oceanen); het memorandum van overeenstemming van Parijs inzake havenstaatcontrole, de lopende werkzaamheden van de internationale scheepvaartcommissie (die in maart 2001 in Sydney verslag moet uitbrengen over procedures voor kust- en havenstaatcontrole) en de verdragen en gedragscodes van de IMO en de IAO;

gezien het op 7 februari 2001 door commissie 3 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 405/2000 rev.) (rapporteur: de heer Walsh, GB/ELDR),

heeft tijdens zijn 38e zitting van 4 en 5 april 2001 (vergadering van 4 april) met algemene stemmen het volgende advies uitgebracht.

STANDPUNTEN EN AANBEVELINGEN VAN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

1. Inleiding - het Commissievoorstel

1.1. Er zijn twee afzonderlijke voorstellen gedaan:

- Een voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad, dat voorziet in de oprichting van een comité maritieme veiligheid, de vaststelling van procedures voor de werking van dat comité en de afbakening van zijn werkterrein. Het voorstel omvat ook een wijziging van de bestaande verordeningen op het gebied van de maritieme veiligheid om de oprichting van genoemd comité erin te verwerken en om latere aanpassing van de verordeningen gemakkelijker te maken.

- Een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de bestaande richtlijnen op het gebied van de maritieme veiligheid, om de oprichting van het comité maritieme veiligheid erin op te nemen en om latere bijwerking van die richtlijnen te vergemakkelijken.

1.2. Onderhavige voorstellen beogen vervanging van de vijf bestaande comités door het comité maritieme veiligheid, een regelgevend comité bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. Het voorziet ook in vervanging van de op Besluit 87/373/EEG gebaseerde, krachtens bestaande verordeningen en richtlijnen geldende regelgevingsprocedure door een nieuwe procedure, die onlangs is ingesteld bij Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999, tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden inzake Gemeenschapswetgeving op het gebied van maritieme veiligheid.

1.3. Met Besluit 1999/468/EG worden bovengenoemde procedures vereenvoudigd en wordt gezorgd voor meer inspraak in en betere voorlichting van het Europees Parlement en het publiek over de uitoefening van die uitvoeringsbevoegdheden, met name over de werkzaamheden van de comités. Volgens de Commissie heeft de oprichting van een comité maritieme veiligheid praktische voordelen, in de vorm van minder vergaderingen en terugdringing van de aan organisatie en verloop van de comitévergaderingen verbonden kosten.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Het CvdR heeft er in zijn adviezen herhaaldelijk op gewezen dat internationale normen, gezien het internationale karakter van de scheepvaart, het meest doeltreffende instrument zijn om tot meer veiligheid op zee en betere milieubescherming te komen. Het bijwerken van verordeningen en richtlijnen is voor zowel de Commissie als de lidstaten een belangrijke taak: zo kan gelijke tred worden gehouden met ontwikkelingen in internationale normen en technische vooruitgang. Het Comité heeft in zijn advies(3) reeds met nadruk gewezen op de dringende noodzaak om de technische normen in de scheepvaart te verbeteren en voor een betere opleiding van zeevarenden te zorgen.

2.2. Het CvdR onderkent dat beleidsmakers in de scheepvaartsector tussen twee doelstellingen moeten laveren: enerzijds de door consumptie gedreven noodzaak van vervoer over zee en anderzijds een door de burgers ingegeven zorg voor het milieu.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het CvdR juicht de voorstellen van de Commissie toe, aangezien deze bijdragen tot vereenvoudiging en versnelling van de interne procedures tot wijziging van EU-wetgeving op het gebied van maritieme veiligheid.

3.2. Meer in het bijzonder is het CvdR te spreken over het voornemen van de Commissie om, middels de voorgestelde werkzaamheden van het comité maritieme veiligheid, te komen tot een duidelijke en eenvoudige procedure voor doeltreffende aanpassing van richtlijnen en verordeningen.

3.3. Wat het functioneren van het comité maritieme veiligheid betreft, uit het CvdR zijn bezorgdheid over het feit dat de kust- en milieudimensie van zeevaartbeleid in zijn takenpakket geen vooraanstaande plaats inneemt. Het unieke van dit comité is juist de holistische benadering voor de tenuitvoerlegging van alle beleid inzake maritieme veiligheid, vervuiling en milieubescherming, vraagstukken die thans nog in verschillende richtlijnen worden geregeld.

3.4. Vanuit lokaal en regionaal perspectief zou het CvdR graag zien dat in het voorstel nader wordt ingegaan op de manier waarop het comité de dimensie van het mariene milieu bij zijn werkzaamheden moet gaan betrekken.

3.5. Binnen een complexe wetgevingsstructuur op internationaal, Europees, nationaal en regionaal niveau roept het CvdR de Commissie op, de discussie binnen het comité over de meest adequate en best afdwingbare procedures ruim baan te geven en voort te zetten. In dit verband is vereenvoudiging en verduidelijking van de bestaande verordeningen en richtlijnen een goede zaak, aangezien het een toegevoegde waarde vormt op het gebied van maritieme veiligheid.

3.6. Het CvdR dringt er bij de Commissie op aan een duidelijk onderscheid te maken tussen de werkgebieden van het comité maritieme veiligheid en het toekomstige voorstel inzake de oprichting van een Europees agentschap voor maritieme veiligheid waarvan, naar het CvdR hoopt, in komende beleidsvoorstellen over maritieme veiligheid sprake zal zijn.

3.7. Zonder te willen tornen aan de basis waarop de Europese Commissie de nieuwe, efficiëntere structuur van het comité heeft voorgesteld, beveelt het CvdR de Commissie ten zeerste aan, serieus te overwegen regionale deskundigen in te schakelen bij de voorbereiding van toekomstig scheepvaartbeleid op Europees niveau dat voortvloeit uit internationale verdragen en overeenkomsten.

3.8. Het CvdR verzoekt de Europese Commissie bij het aanbrengen van wijzigingen in diverse EU-verordeningen en -richtlijnen die onder de bevoegdheden van het comité maritieme veiligheid vallen, alle internationale verdragen en overeenkomsten die raken aan maritieme veiligheid en het milieu in aanmerking te nemen.

3.9. Het CvdR wijst de Europese Commissie op de verplichtingen van de lidstaten zoals vastgelegd in internationale verdragen en overeenkomsten. Het gaat hierbij o.a. om het VN-zeerechtverdrag uit 1982 (UNCLOS III), de VN-conferentie over milieu en ontwikkeling in Rio in 1992 (UNCED), Agenda 21 (hoofdstuk 17 inzake oceanen), het memorandum van overeenstemming van Parijs inzake havenstaatcontrole, de lopende werkzaamheden van de internationale scheepvaartcommissie (die in maart 2001 verslag moet uitbrengen over procedures voor kust- en havenstaatcontrole) en de verdragen en gedragscodes van de IMO en de IAO.

3.10. Het CvdR dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan, deskundigen in te schakelen bij het opstellen van wetgeving binnen een reeds zeer complex internationaal, Europees, nationaal en regionaal regelgevingskader. Als vertegenwoordiger van lokale en regionale overheden onderstreept het CvdR dat het nieuwe comité snel en samenhangend advies moet uitbrengen over wijzigingen in Europese zeevaartwetgeving.

3.11. Het CvdR benadrukt dat lokale en regionale overheden een belangrijke rol te vervullen hebben bij het opvangen van de langetermijneffecten op sociaal-economisch en milieugebied van verontreiniging van de zee. Het is dan ook van belang dat de regionale dimensie, als onderdeel van de werkzaamheden van het comité maritieme veiligheid, wordt meegenomen bij de tenuitvoerlegging van richtlijnen en verordeningen.

3.12. Het CvdR wijst de Commissie en de lidstaten er nogmaals op dat de lidstaten moeten blijven zorgen voor "vluchthavens" voor schepen, en in Europese wateren bovendien strenge milieunormen moeten hanteren. Wetgeving moet eenvoudiger te interpreteren zijn, zodat zeevarenden eenvoudigere en duidelijkere regels kunnen volgen en zo doeltreffende besluiten kunnen nemen wanneer zij in Europese wateren varen.

4. Conclusies

4.1. Het CvdR staat volledig achter de voorgestelde rol van het comité maritieme veiligheid. Het dringt er echter bij de Commissie en de lidstaten op aan hun aandacht te richten op de praktische tenuitvoerlegging van scheepvaartwetgeving om de negatieve gevolgen van ongevallen op zee tot een minimum te beperken.

4.2. Het CvdR heeft op het gebied van maritieme veiligheid en milieubescherming op zee consequent gekozen voor een geïntegreerde visie en is van oordeel dat ook dit voorstel om een holistische benadering vraagt.

4.3. Het CvdR is zich zeer wel bewust van de internationale dimensie van de scheepvaart en pleit er dan ook voor, te voorkomen dat eventuele veranderingen in Europese regelgeving problemen met zich meebrengen voor de internationale scheepvaart en elders negatieve gevolgen hebben. De Europese Commissie zou in dit verband actief met de lidstaten en de Internationale Maritieme Organisatie moeten blijven samenwerken.

4.4. Als representatief orgaan van de lokale en regionale overheden ziet het CvdR met genoegen een vereenvoudigd en coherent zeevaartbeleid op Europees niveau tegemoet, zodat er in de toekomst minder onnodige ongevallen plaatsvinden.

Brussel, 4 april 2001.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB C 365 E van 19.12.2000, blz. 276-279, 280-283.

(2) PB L 269 van 19.10.1999, blz. 45.

(3) CDR 165/2000 fin - PB C 22 van 24.1.2001, blz. 19.