"De Commissie bevestigt dat zij uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van de gemeenschappelijke verordening richtsnoeren zal vaststellen in de vorm van een mededeling van de Commissie waarin zij uiteenzet hoe zij voorziet dat de bepalingen inzake maatregelen om doeltreffendheid van de ESI-fondsen te koppelen aan behoorlijk economisch bestuur in artikel 23 GV zullen worden toegepast. De richtsnoeren zullen met name de volgende punten betreffen:

een tweede onderdeel, dat met name artikel 23, leden 9 tot en met 11, bestrijkt, waarbij de Commissie verplicht is om een schorsing van de ESI-financiering voor te stellen op het moment dat bepaalde stadia in de verschillende procedures voor economisch bestuur worden bereikt.

Deze koppeling is aanzienlijk versterkt en gebaseerd op een versterking en verbreding van de reikwijdte van het economisch bestuur in antwoord op de economische en financiële crisis, en op de doelstelling om de efficiëntie van de EU-uitgaven in een context van budgettaire krapte te verhogen. Artikel 23 van Verordening (EU) nr. 1303/2013, de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake de vijf ESI-fondsen (VGB), bevat de bepalingen waarmee de doeltreffendheid van de fondsen wordt gekoppeld aan behoorlijk economisch bestuur.

met betrekking tot lid 6: een beschrijving van de omstandigheden die aanleiding kunnen geven tot de schorsing van betalingen, met inbegrip van de criteria die relevant kunnen zijn om te bepalen welke programma's zouden kunnen worden geschorst of om het niveau van de schorsing van betalingen te bepalen."

Deze mededeling volgt op de toezegging van de Commissie en geeft richtsnoeren inzake de toepassing van specifieke bepalingen van de leden 1 en 6 van artikel 23 van de verordening. Daarom beperkt deze mededeling zich tot het eerste onderdeel. De richtsnoeren zijn bedoeld om meer zekerheid te verschaffen over de wijze waarop sommige specifieke bepalingen van artikel 23 zullen worden uitgevoerd.

2.Context van de herziening van de partnerschapsovereenkomsten en de programma's overeenkomstig artikel 23

In 2014 onderhandelen de lidstaten over hun partnerschapsovereenkomsten en programma's met de Commissie. Op basis hiervan wordt de meerjarige strategie bepaald voor de toewijzing van de middelen uit de vijf ESI-fondsen aan de lidstaten gedurende de zeven jaar van de programmeringsperiode (2014-2020). De Commissie verwacht de partnerschapsovereenkomsten en de meeste programma's, in overeenstemming met de artikelen 16 en 29 VGB, in de loop van 2014 goed te keuren.

De lidstaten en de Commissie moeten zich vanaf het begin van de periode richten op het stellen van prioriteiten. Dit houdt in dat de vastgestelde uitdagingen in de betreffende landenspecifieke aanbevelingen (hierna "LSA's"), in de betreffende aanbevelingen van de Raad of in het kader van macro-economische aanpassingsprogramma's adequaat moeten worden aangepakt en door voldoende financiële middelen moeten worden ondersteund, waarbij rekening wordt gehouden met de financiële toewijzing aan elke lidstaat. In de onderhandelingen ziet de Commissie er dan ook nauwgezet op toe dat de nieuwe programma's zodanig worden ingericht dat er rekening wordt gehouden met de bestaande relevante LSA's en de aanbevelingen van de Raad voor elke lidstaat en, in voorkomend geval, met het memorandum van overeenstemming in het geval van een macro-economisch aanpassingsprogramma.

Herprogrammering op grond van artikel 23 is alleen mogelijk vanaf 2015 en tot 2019. Hiervan mag alleen gebruik worden gemaakt in gevallen waarin herprogrammering bij de uitvoering van de relevante LSA's, de relevante aanbevelingen van de Raad of de economische aanpassingsprogramma's een grotere impact zou kunnen hebben dan de bestaande toewijzing van de middelen. De ESI-fondsen ondersteunen doorgaans meerjarige investeringsstrategieën die een bepaalde mate van zekerheid en duurzaamheid vereisen. Veelvuldig herprogrammeren moet worden vermeden, omdat het de voorspelbaarheid van het fondsbeheer zou verstoren en de geloofwaardigheid van de aangenomen partnerschapsovereenkomsten en programma's zou kunnen ondermijnen. Terwijl de LSA's jaarlijks worden bijgewerkt, betreffen de onderliggende uitdagingen van de lidstaten bovendien de lange termijn en vertonen deze geen sterke verschillen van jaar tot jaar. Daarom worden de aan de Commissie toegekende herprogrammeringsbevoegdheden zorgvuldig ingezet en geniet stabiliteit de voorkeur boven te veelvuldig herprogrammeren.

Volgens artikel 23, lid 1, kan de Commissie om herprogrammering verzoeken:

ter ondersteuning van de uitvoering van LSA's (met inbegrip van LSA's die samenhangen met het preventieve deel van de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden) en van aanbevelingen van de Raad, op voorwaarde dat deze relevant zijn in het kader van de ESI-fondsen;

ter ondersteuning van de uitvoering van tot een lidstaat gerichte relevante aanbevelingen van de Raad in het kader van het corrigerende deel van de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden, op voorwaarde dat herprogrammering noodzakelijk wordt geacht om macro-economische onevenwichtigheden te helpen corrigeren; en

om het effect van de ESI-fondsen op de groei en het concurrentievermogen zo groot mogelijk te maken in de lidstaten die financiële bijstand ontvangen in het kader van het Europees financieel stabilisatiemechanisme, het betalingsbalansmechanisme, de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit of het Europees stabiliteitsmechanisme. In de laatste twee gevallen moet de financiële steun vergezeld gaan van een macro-economisch aanpassingsprogramma.

Een verzoek tot herprogrammering kan een afzonderlijk ESI-fonds of meerdere structuurfondsen (bijv. EFRO en ESF) betreffen. In beide gevallen gelden er echter belangrijke juridische beperkingen voor de bedragen die kunnen worden onderworpen aan een herprogrammering.

In de eerste plaats kan herprogrammering niet van invloed zijn op de jaarlijkse maxima zoals vastgesteld door het meerjarig financieel kader of op de jaarlijkse tranches van de toewijzingen voor de programma's die zijn gedaan in de jaren voorafgaande aan de goedkeuring van de herprogrammering. In de tweede plaats kunnen overdrachten tussen ESI-fondsen alleen plaatsvinden tussen het EFRO en het ESF, waarbij het minimumaandeel van het ESF in acht moet worden genomen (artikel 92, lid 4, VGB). In de derde plaats moet elke herprogrammering tussen en binnen de fondsen voldoen aan de voor de verschillende ESI-fondsen bepaalde aandelen wat betreft de vereisten inzake thematische concentratie. Bij herprogrammering dient tevens rekening te worden gehouden met het streven ten minste 20 % van de begroting van de Unie aan doelstellingen op het gebied van klimaatverandering te besteden. In de vierde plaats moet elke overdracht van middelen binnen of tussen de structuurfondsen de financiële toewijzing per categorie van regio's in acht nemen. Tot slot is artikel 23 niet van toepassing op de programma's in het kader van het doel "Europese territoriale samenwerking".

3.Herziening en soorten wijzigingen van de partnerschapsovereenkomsten en de programma's overeenkomstig artikel 23

In de verordening is geen termijn vastgesteld waarbinnen de Commissie een verzoek tot herprogrammering moet indienen. In gevallen waarin in het kader van het Europees semester aanleiding bestaat voor een verzoek tot herprogrammering, zal het zo spoedig mogelijk na de vaststelling van de relevante LSA's door de Raad en in ieder geval niet later dan vier maanden na de vaststelling door de Raad worden geformuleerd. Dit is verenigbaar met de aangegeven termijnen voor herprogrammering en voorkomt interferentie met de volgende ronde van LSA's. In geval van verzoeken tot herprogrammering ingevolge aanbevelingen van de Raad in het kader van buitensporige macro-economische onevenwichtigheden zal de Commissie soortgelijke termijnen overwegen. De Commissie zal de verzoeken tot herprogrammering die zijn goedgekeurd om het effect van de macro-economische aanpassingsprogramma's op de groei en het concurrentievermogen te maximaliseren, zo spoedig mogelijk na ondertekening van het memorandum van overeenstemming of, in voorkomend geval, het aanvullende memorandum van overeenstemming goedkeuren.

De Commissie zal haar verzoek tot herprogrammering naar behoren motiveren. In het verzoek wordt verwezen naar de relevante LSA of naar de relevante aanbeveling van de Raad (of de maatregel van het memorandum van overeenstemming in het geval van lidstaten die onder een macro-economisch aanpassingsprogramma vallen) die aanleiding heeft gegeven tot het verzoek en worden de redenen verstrekt waarop het is gebaseerd. In het verzoek wordt uitgelegd waarom er behoefte is aan maatregelen op EU-niveau, hoe de EU-financiering ertoe kan bijdragen de vastgestelde structurele uitdagingen op te lossen en waarom de bestaande toewijzing van de middelen ontoereikend is. Ook zal hierin worden verwezen naar de in de VGB en in de relevante fondsspecifieke verordeningen voorziene thematische doelstellingen en prioriteiten.

In elk verzoek tot herprogrammering verzoekt de Commissie de lidstaten hun partnerschapsovereenkomst en programma's te herzien. Hierdoor kan adequaat worden gereageerd op de uitdagingen op economisch gebied en op het gebied van werkgelegenheid die in de relevante LSA, de relevante aanbeveling van de Raad of het memorandum van overeenstemming (in het geval van lidstaten die financiële bijstand ontvangen) zijn vastgesteld, in overeenstemming met de inhoud van het verzoek tot herprogrammering. De inhoud van het verzoek tot herprogrammering wordt hieronder verder uitgewerkt.

De verordening geeft niet aan hoe gedetailleerd het verzoek moet zijn en of bijvoorbeeld de programma's en prioriteiten vermeld moeten worden die door het verzoek tot herprogrammering zowel positief als negatief zouden worden beïnvloed.

Wanneer de relevante LSA of de relevante aanbeveling van de Raad die aanleiding geeft tot het verzoek tot herprogrammering, het best kan worden opgevolgd door een verdere concentratie van de ESI-fondsen, dan geldt als algemene regel dat de Commissie aanwijst welke programma's en prioriteiten moeten worden versterkt. De Commissie laat het aan het oordeel van de lidstaten over welke programma's en prioriteiten dienovereenkomstig naar beneden moeten worden bijgesteld. In geval van geen of onvoldoende reactie van de betrokken lidstaat, zal de Commissie echter bepalen welke programma's en prioriteiten naar beneden moeten worden bijgesteld. Daarnaast kan de Commissie in haar verzoek de programma's of prioriteiten aanwijzen die van cruciaal belang zijn en die beschermd moeten worden tegen bijstelling naar beneden. Bovendien kan de Commissie incidenteel in haar verzoek tot herprogrammering ook de programma's en prioriteiten aanwijzen die naar beneden moeten worden bijgesteld. In dat geval zal zij hiervoor de onderliggende redenen aangeven.

Hier staat tegenover dat wanneer de relevante LSA of de relevante aanbeveling van de Raad die aanleiding geeft tot het verzoek tot herprogrammering, het best kan worden opgevolgd door een geringere toewijzing uit de ESI-fondsen in een bepaalde sector, de Commissie in haar verzoek duidelijk zal vermelden welke programma's en prioriteiten naar beneden moeten worden bijgesteld. De Commissie laat het aan het oordeel van de lidstaten over welke programma's en prioriteiten over meer middelen kunnen beschikken. In overeenstemming met artikel 18 VGB en de fondsspecifieke regels zullen de lidstaten de steun toespitsen op maatregelen die de grootste toegevoegde waarde opleveren op het gebied van slimme, duurzame en inclusieve groei, waarbij rekening wordt gehouden met onder meer de relevante landenspecifieke aanbevelingen en de aanbevelingen van de Raad krachtens artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

Indien de aanleiding voor het verzoek tot herprogrammering een combinatie van de twee bovengenoemde scenario's is, zal de Commissie in haar verzoek vermelden op welke programma's en/of prioriteiten de herprogrammering een positief effect moet hebben (en die derhalve over meer middelen moeten beschikken) en op welke een negatief effect (en die derhalve naar beneden moeten worden bijgesteld).