9. Gelijk loon voor werk van gelijke waarde
A5-0275/2001
Resolutie van het Europees Parlement over gelijk loon voor werk van gelijke waarde
(2000/2312(INI))
Het Europees Parlement,
 gelet op de artikelen 2, 3, lid 2 en 141, leden 1 en 3 van het EG-Verdrag, gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, artikelen 21, lid 1 en 23, gelet op de artikelen 2 en 23 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van
10 december 1948,
 gelet op het Gelijkebeloningsverdrag van 1951 (nr. 100) en de aanbeveling (nr. 90) van de IAO, gelet op het artikel 11(1d) van het VN-Verdrag inzake de uitbanning van elke vorm van discriminatie
van vrouwen (CEDAW) van 18 december 1979,
 gezien de Agenda voor het sociaal beleid, Sectie V, onderschreven op de Europese Raad te Nice van 7,
8 en 9 december 2000,
 gezien de conclusies van het voorzitterschap van de informele ministeriºle bijeenkomst van Ministers
voor Gelijkekansenbeleid en Sociale Zekerheid, Norrköping 21-23 januari 2001,
 gezien Richtlijn 75/117/EEG van de Raad van 10 februari 1975 betreffende het nader tot elkaar bren-
gen van de wetgevingen der lidstaten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voormannelijke en vrouwelijke werknemers (
1),
 gezien Beschikking 2001/51/EG van de Raad van 20 december 2000 betreffende het programma in
verband met de communautaire strategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005) (
2),
 onder verwijzing naar zijn resolutie van 21 september 1995 over de Vierde Wereldvrouwenconferen-
tie in Peking: gelijkheid, ontwikkeling en vrede (3),
 onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 februari 1996 over het Memorandum betreffende gelijke
beloning voor arbeid van gelijke waarde (4),
 onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 juni 1997 over de mededeling van de Commissie Een
gedragscode voor de toepassing van gelijke beloning voor arbeid van gelijke waarde voor mannen envrouwen op het werk (COM(1996) 336  C4-0460/1996) (
5),
 onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 september 1997 over het jaarverslag van de Com-
missie: Gelijke kansen voor vrouwen en mannen in de Europese Unie 1996 (COM(1996) 650 C4-0084/1997) (
6),
 onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 2000 over het voorstel voor een beschikking
van de Raad betreffende het programma in verband met de communautaire raamstrategie inzake degelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005) (COM(2000) 335  C5-0386/2000 2000/0143(CNS)) (
7),
 onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 mei 2000 over de follow-up van het Actieplatform van
Peking (2000/2020(INI)) (8),
(1) PB L 45 van 19.2.1975, blz. 19.
(2) PB L 17 van 19.1.2001, blz. 22.
(3) PB C 269 van 16.10.1995, blz. 146.
(4) PB C 65 van 4.3.1996, blz. 43.
(5) PB C 200 van 30.6.1997, blz. 193.
(6) PB C 304 van 6.10.1997, blz. 45.
(7) PB C 223 van 8.8.2001, blz. 149.
(8) PB C 59 van 23.2.2001, blz. 258.C 77 E/134 NL 28.3.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001
 gelet op artikel 163 van zijn Reglement,
 gezien het verslag van de commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en het advies van de
commissie sociale zaken en werkgelegenheid (A5-0275/2001),
A. overwegende dat de loonkloof tussen vrouwen en mannen in de EU gemiddeld 28 % bedraagt en dat
na het in acht nemen van structurele verschillen tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt, zoalsonder meer leeftijd, opleiding, beroep en het carriŁrepatroon, de lonen van vrouwen nog steeds gemid-deld 15 % minder bedragen dan deze van mannen,
B. overwegende dat deze loonkloof van gemiddeld 15 % enkel verklaard kan worden door mechanismen
van waardediscriminatie hetgeen onaanvaardbaar is,
C. overwegende dat er zowel op Europees als op nationaal niveau wetgeving omtrent gelijk loon voor
werk van gelijke waarde ontwikkeld is, waarvan de uitvoering voornamelijk bij de sociale partnersberust, maar dat gebleken is dat zij slechts gedeeltelijk tot de gelijke behandeling van werknemers enwerkneemsters op loongebied heeft bijgedragen,
D. overwegende dat in het bijzonder de onderwaardering van vrouwelijke kenmerken tijdens het loon-
vormingsproces leidt tot directe discriminatie enerzijds in de gevallen van ongelijk loon voor gelijkwerk en waardediscriminatie anderzijds in de gevallen van ongelijk loon voor gelijkwaardig werk,
E. overwegende dat het beschikbare statistische materiaal op Europees niveau over loonverschillen tussen
mannen en vrouwen verouderd en onvolledig is en dat hierbij geen rekening wordt gehouden metrecente trends in de arbeidsmarkt zoals het opduiken van nieuwe sectoren, atypisch werk en loop-baanonderbrekingen,
F. overwegende dat indicatoren noodzakelijk zijn bij het verzamelen van cijfermateriaal omdat zij toe-
laten de factoren te wegen die de loonverschillen tussen mannen en vrouwen bepalen,
G. overwegende dat het noodzakelijk is om inzicht te verwerven in de oorzaken en mogelijke remedies
van de loonkloof opdat een efficiºnt beleid ontwikkeld kan worden,
H. overwegende dat elk loonvormingsysteem gebaseerd is op een waardenschaal waarbij een positie
wordt toegekend aan een functie na evaluatie van de inhoudelijke vereisten van de job, maar dit
proces niet volgens gestandaardiseerde systemen en procedures verloopt wegens onder meer een
gebrek aan kennis, ervaring en bereidheid om de kostprijs hiervan te voorzien,
I. overwegende dat functiewaardering een methode is om functies in een arbeidsorganisatie volgens
belangrijkheid te ordenen en dat hierbij de functie en niet de persoon geºvalueerd moet worden,
J. overwegende dat er nooit een geheel objectieve loonvormingmethode mogelijk is omdat het gaat om
een complex waarderingsproces, waarbij het politieke proces van zowel het kiezen, definiºren alswegen van gehanteerde criteria gevolgd wordt,
K. overwegende dat er echter wel waarborgen kunnen worden ingebouwd die de transparantie en de
genderneutraliteit bevorderen en dat in dit opzicht een analytische jobevaluatieprocedure de bestegarantie vormt,
L. overwegende dat de loonkloof enkel door een tweesporenbeleid verkleind kan worden waarbij ener-
zijds de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt verbeterd moet worden en anderzijds discriminatiesbij de loonvorming weggewerkt moeten worden,
M. overwegende dat een synergie van actoren en methodes noodzakelijk is om de loonkloof te dichten en
dat ook beleidsmaatregelen verder ontwikkeld moeten worden die inspelen op de structurele verschil-len tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt en die de organisatie van beroep en gezin ver-gemakkelijken,28.3.2002 NL C 77 E/135 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001
N. overwegende dat ieder werk de waarde moet krijgen die het verdient en dat de arbeidsmarktsegregatie
tussen mannen en vrouwen dikwijls tot gevolg heeft dat in vrouwensectoren een lager loon wordtuitbetaald dan in mannensectoren en dat vrouwenjobs minder betaald worden dan mannenjobs; over-wegende dat dit volstrekt illegitiem is en dat een opwaardering moet gebeuren van de vrouwensecto-ren en de vrouwenjobs om de loonverschillen tussen mannen en vrouwen te verkleinen,
O. overwegende dat collectieve onderhandelingen tussen sociale partners de voornaamste basis van loon-
vorming zijn en dat sociale partners een belangrijke rol te vervullen hebben bij het dichten van deloonkloof,
P. overwegende dat helaas onvoldoende prioriteit verleend wordt aan dit loonkloofvraagstuk door de
loononderhandelaars en dat zij vaak te bekommerd blijven over de kostprijs van genderneutraalgerichte hervormingen van het loonvormingproces,
Q. overwegende dat er in de besluitvormingsorganen van de sociale partners een sterke ondervertegen-
woordiging van vrouwen is waardoor een situatie gecreºerd wordt waarin vrouwen te weinig onder-legd blijven in genderneutrale jobevaluaties en mannen er te weinig gesensibiliseerd voor zijn,
1. erkent de inspanningen van de Commissie om gelijke beloning tussen mannen en vrouwen te rea-
liseren gedurende de voorbije decennia, maar stelt vast dat ondanks alle initiatieven de loonkloof blijft
bestaan en niet significant afneemt, besluit hier dan ook uit dat de inspanningen zowel op Europees als
op nationaal niveau vergroot moeten worden;
2. meent dat de doelstelling van de Europese Raad van Lissabon, namelijk 60 % vrouwen actief op de
arbeidsmarkt tegen het jaar 2010, geen gelijke kansen voor man en vrouw zal helpen tot stand te brengenals de meeste van die vrouwen zich in slecht betaalde ondergewaardeerde beroepsactiviteiten bevinden;
wijst op het belang van onderwijs in al zijn vormen en modaliteiten als belangrijk instrument om gelijke
kansen te verwezenlijken;
3. is verheugd over het opzetten door de Commissie van een groep van deskundigen om de statistische
gegevensverzameling te verbeteren; wijst er echter op dat de gegevens uitgesplitst naar sekse en sectormoeten worden verzameld, met inbegrip van sectoren als de overheidssector en de meeste vormen van
atypisch werk waar vrouwen de overhand hebben en waarover ontoereikende gegevens beschikbaar zijn;
wijst erop dat het niet voldoende is om beschrijvende indicatoren te hanteren en verlangt dat ook verkla-rende indicatoren verder ontwikkeld en gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld de gevolgen van de combina-tie van beroeps- en gezinsleven voor de lonen;
4. ondersteunt het initiatief van het Belgisch voorzitterschap om in het kader van de follow-up van het
Beijing-actieprogramma prioriteit te verlenen aan de gelijke beloning van mannen en vrouwen;
5. dringt aan op het vervolledigen van bestaande gegevens en onderzoek inzake de oorzaken en reme-
dies van de persistente loonkloof tussen mannen en vrouwen in de EU en wenst dat eveneens een studieverricht wordt omtrent alle factoren die het loon beïnvloeden en naar de rol die de mechanismen vanloonvorming hierbij vervullen;
6. verlangt dat in de haalbaarheidsstudie omtrent een op te richten Europees genderinstituut onderzocht
wordt welke rol dit observatorium kan spelen bij zowel statistische gegevensverzameling als het uitvoerenvan onderzoek naar oorzaken en remedies van de loonverschillen tussen mannen en vrouwen;
7. verzoekt de Commissie om na te gaan in welke mate de lidstaten erin geslaagd zijn om:
a) een correct en volledig beeld te schetsen van de loonverschillen tussen vrouwen en mannen,b) in hun nationale wetgeving de systemen van genderneutrale functiewaardering op te nemen,c) bewustwordingscampagnes omtrent gelijk loon voor werk van gelijke waarde uit te bouwen,C 77 E/136 NL 28.3.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001
d) de sociale partners te mobiliseren genderneutrale jobevaluaties door te voeren en het wegwerken van
loonverschillen tussen mannen en vrouwen op hun prioriteitenagenda te plaatsen,
e) zelf een voorbeeldfunctie te vervullen in de overheidssector en hier de loondiscriminatie en loonver-
schillen tussen mannen en vrouwen hebben weggewerkt;
8. roept de lidstaten op om hun inspanningen in al deze domeinen verder te versterken en aangenomen
maatregelen ook werkelijk na te leven, moedigt hen hierbij aan goede praktijken voor het dichten van deloonkloof te ontwikkelen en uit te wisselen en in hun nationale actieplannen voor werkgelegenheid gelijkloon-plannen op te stellen, alsmede een jaarverslag waarin een overzicht wordt gegeven van de ontwik-kelingen op het gebied van gelijke beloning voor mannen en vrouwen;
9. is van mening dat het inkomensverschil tussen mannen en vrouwen een kernprioriteit is voor aan-
passingen in reactie op de conclusies van de Europese Raad van Stockholm en is verheugd over het voor-stel van het Raadgevend comitØ gelijke kansen voor mannen en vrouwen om in de werkgelegenheidsricht-snoeren voor 2002 doelen met tijdschema op te nemen om het inkomensverschil tussen mannen envrouwen te verminderen; roept de Commissie op om in het kader van de Europese werkgelegenheidsstra-tegie en de werkgelegenheidsrichtsnoeren verder te blijven ijveren voor specifieke maatregelen die de loon-kloof bestrijden en hierbij ook precieze kwantitatieve doelstellingen en streefdata vast te stellen; verlangtdat zij bij het nazicht van de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid echte vooruitgangsrapportenopstelt omtrent gelijk loon;
10. moedigt de lidstaten aan om de opleiding en toegang tot jobs optimaal te laten verlopen, met name
via een genderneutraal beleid inzake beroepskeuze-oriºntatie, de bestaande arbeidsmarktsegregatie weg tewerken en om maatregelen te ontwikkelen die de structurele verschillen tussen mannen en vrouwen op dearbeidsmarkt doen afnemen en de organisatie van de arbeids- en gezinstaken en het vervullen van zorg-taken zowel voor mannen en vrouwen mogelijk maken;
11. verheugt zich over het voornemen van de Commissie om in 2002 in heel Europa een campagne
voor gelijk loon te lanceren en vraagt haar om naar aanleiding van die campagne een voorstel voor her-ziening en bijwerking van Richtlijn 75/117/EEG voor te leggen, waarbij voldoende aandacht wordt besteedaan de problematiek van de functieclassificatie en waarin een aantal regels en criteria in bijlage wordengevoegd die een objectief en genderneutraal evaluatiesysteem in een gestandaardiseerde vorm garanderenom het inkomensverschil tussen mannen en vrouwen te verkleinen; verzoekt de Commissie om in ditverband rekening te houden met een noodzakelijke samenhang met de bepalingen van de richtlijnen geba-seerd op artikel 13 van het Verdrag (Richtlijnen 2000/43/EG en 2000/78/EG) en van de ontwerprichtlijntot wijziging van Richtlijn 76/207/EEG; dringt er bij de Commissie ook op aan dat ze nagaat welke anderesoorten maatregelen of regelingen er ingevoerd kunnen worden, en op welke manier, om dezelfde doel-stelling te dienen, o.a. door medewerking vanwege de sociale partners te stimuleren;
12. roept de sociale partners op om eindelijk de problematiek van ongelijk loon tussen mannen en
vrouwen op de agenda te zetten en om op eigen initiatief acties te ondernemen die bijdragen tot hetverkleinen van de loonkloof en de loonverschillen die inherent zijn aan atypische arbeidsvormen en loop-baanonderbrekingen; verzoekt de sociale partners hierbij speciaal de aandacht te vestigen op vrouwen-gettos in laag betaalde banen en de hindernissen die vrouwen op weg naar topfuncties tegenkomen, ookwel het glazen plafond genoemd;
13. vraagt de lidstaten om individuele werkgevers aan te moedigen om jaarlijks verslag uit te brengen
over de gelijkheid van man en vrouw, o.a. met statistieken over de aandelen van man en vrouw op de
verschillende niveaus van de bedrijfsorganisatie, tijdsverschillen met betrekking tot bevorderingen en loon-verschillen bij gelijkwaardig werk, en alle soorten maatregelen die genomen worden om te zorgen voorgelijker behandeling op het werk;
14. roept de sociale partners op om de loonverschillen tussen mannen en vrouwen zichtbaar te maken,
alsook transparantie te verzekeren met betrekking tot de gehanteerde waardenschalen in het loonvormings-proces opdat deze informatie ook kan gebruikt worden om een stapsgewijs beleid te ontwikkelen waarinconcrete streefdoelen voorop staan; roept hen op om analytische functiewaarderingssystemen door te voe-ren;
15. verzoekt de Commissie en de sociale partners om een globale beleidsstrategie te ontwikkelen om de
loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten; is van oordeel dat naast de herziening van jobevaluatie-en functieclassifiecatiesystemen ook maatregelen nodig zijn in verband met de organisatie van de arbeids-28.3.2002 NL C 77 E/137 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001
markt in het algemeen, de nieuwe arbeidsvormen en o.a. de toename van atypische arbeidsvormen, de
definitie van loon en de impact van de arbeidsorganisatie op de loonstructuur van vrouwen; vraagt deCommissie een onderzoek in te stellen naar best practices in de lidstaten en op basis hiervan ondersteu-nende strategieºn voor het dichten van de loonkloof voor te stellen;
16. roept de sociale partners op om meer vrouwen in de loononderhandelingen te betrekken, alsook in
hun besluitvormingsorganen en verlangt dat zij opleiding en training voorzien voor alle werknemersomtrent genderneutrale jobevaluatiesystemen en loonvormingmechanismen;
17. verzoekt de lidstaten die in punt 5 van de toelichting bij het verslag van zijn bevoegde commissie
genoemd worden als zijnde de lidstaten die in de onderste regionen verkeren van de lijst van EU-landen alshet gaat om gelijke beloning voor mannen en vrouwen voor gelijkwaardig werk, zorgvuldig nota van dezeresolutie te nemen en dringend maatregelen te treffen om hun respectieve posities te verbeteren;
18. moedigt de kandidaat-lidstaten aan om maatregelen te ontwikkelen die de loonverschillen tussen
mannen en vrouwen doen verminderen;
19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen
en parlementen van de lidstaten, de regeringen van de kandidaat-lidstaten en de sociale partners.
10. Pesterijen op het werk
A5-0283/2001
Resolutie van het Europees Parlement over pesterijen op het werk (2001/2339(INI))
Het Europees Parlement,
 gelet op de artikelen 2, 3, 13, 125-129, 136-140 en 143 van het EG-Verdrag, onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 april 1999 over modernisering van de werkorganisatie 
een positieve benadering van de veranderingen (
1), van 24 oktober 2000 over de richtsnoeren voor het
werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2001 en over het gezamenlijk verslag over de werkge-legenheid 2000 (
2) en van 25 oktober 2000 over een agenda voor het sociaal beleid (3),
 gezien de relevante passages in de conclusies van de Europese Raden van Nice en Stockholm,
 gezien artikel 163 van het Reglement, gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commis-
sie rechten van de vrouw en gelijke kansen (A5-0283/2001),
A. overwegende dat volgens een onderzoek onder 21 500 werknemers door de Europese Stichting tot
verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) van de werknemers in de EU8 %, dat wil zeggen 12 miljoen personen, aangeeft de laatste 12 maanden het slachtoffer te zijngeweest van pesterijen op het werk, en dat ervan uitgegaan moet worden dat het aantal onbekendegevallen veel hoger ligt,
B. overwegende dat geweld en intimidatie op het werk, waar de Stichting ook pesterijen toe rekent, in
sommige lidstaten veel vaker voorkomen dan in andere; overwegende dat dit volgens de Stichtingwordt veroorzaakt door onderrapportage in sommige landen, een groter besef van de problematiekin andere landen, verschillen in de rechtssystemen en culturele verschillen; overwegende dat onzekerearbeidsomstandigheden een hoofdreden zijn voor het vaker optreden van deze verschijnselen,
(1) PB C 219 van 30.7.1999, blz. 37.
(2) PB C 197 van 12.7.2001, blz. 68.
(3) PB C 197 van 12.7.2001, blz. 180.C 77 E/138 NL 28.3.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001