COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 20.05.1997 
COM(97) 223 def. 
Mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europees 
Parlement 
over een 
COMMUNAUTAIRE STRATEGIE EN EEN 
COMMUNAUTAIR KADER VOOR DE INVOERING 
VAN TELEMATICA VOOR HET WEGVERVOER IN 
EUROPA 
en 
voorstellen voor eerste maatregelen 

INHOUDSOPGAVE 
SAMENVATTING 1 o~ 
1. INLEIDING 1c 
2. KADER VOOR DE INVOERING VAN WEGVERVOERTELEMATICA IN 
EUROPA 2 
2.1. Duurzame mobiliteit 2 
2.2. De informatiemaatschappij en de Europese industrie 2 
2.3. Waarom is actie van de EU nodig? 3 
2.4. De aanpak van de EU 4 
3. GEBIEDEN MET HOOGSTE PRIORITEIT 6 
3.1. Op RDS-TMC gebaseerde verkeersinformatiediensten 6 
3.2. Elektronische tolheffing (EFC) 9 
3.3. Uitwisseling van gegevens en informatiebeheer 11 
3.4. Mens/machine-interface (mmi) ....13 
3.5. Systeemarchitectuur 14 
4. ANDERE TOEPASSINGEN OP DE AGENDA VAN DE EU 16 
4.1 Pre-trip- en On-trip-informatie en -geleiding 16 
4.2 Interstedelijk en stedelijk verkeersbeheer, -exploitatie en -besturing 17 
4.3 Overige stedelijke vervoerstelematicadiensten 19 
4.4 Gemeenschappelijk vervoer ..20 
4.5 Geavanceerde systemen voor veiligheid en besturing van voertuigen 20 
4.6 Commerciële exploitatie van voertuigen (Logistieke ketens) 21 
5. CONCLUSIE 22 
SAMENVATTING 
1. Telematica voor het wegvervoer (RTT, Road Transport Telematics) kan 
voordelen bieden voor de individuele burgers, voor dienstverlenende bedrijven 
in de vervoerssector, vlotenbeheerders, wegenexploitanten, beleidsmakers en 
voor het milieu. RTT kan ook marktkansen bieden voor de Europese industrie 
en dienstenleveranciers. 
2. Het potentieel van RTT werd reeds erkend door de Raad van de Europese Unie, 
het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité1. Doel van deze 
mededeling is een kader te leveren voor maatregelen op het niveau van de 
Europese Unie en op nationaal, regionaal en lokaal niveau. Er worden 
specifieke acties in uiteengezet voor de periode 1997-1999, in vijf 
prioriteitsgebieden : 
• Op RDS-TMC2 gebaseerde verkeersinformatiediensten 
• Uitwisseling van verkeersgegevens en informatiebeheer 
De belangrijkste acties op deze twee gebieden bestaan in het tot stand brengen 
van een kader voor het gebruik van technische normen en exploitatieprotocollen. 
Dit dient plaats te vinden door middel van vrijwillige Memoranda of 
Understanding tussen de betrokken partijen . Wanneer dit voor oktober 1997 niet 
is bereikt, zal de Commissie overwegen voorstellen voor wetgeving in te dienen. 
• Elektronische tolheffing (Electronic Fee Collection, EFC) 
De belangrijkste actie bestaat in het opzetten en invoeren van een strategie om 
convergentie tot stand te brengen tussen bestaande en nieuwe systemen om te 
zorgen voor een in heel Europa geldende voldoende mate van interoperabiliteit. 
• Mens/maçhine-interface (MMI) 
Er zal een code van goede praktijk worden ontwikkeld om ervoor te zorgen dat 
telematica-apparatuur aan boord geen negatieve invloed uitoefent op de 
prestaties van de bestuurder of ongemakken veroorzaakt. 
• Systeemarchitectuur 
Doelstelling is het definiëren van een Europese open systeemarchitectuur. 
3. Andere toepassingen zullen worden bestudeerd om te zien welke andere 
specifieke acties vereist zijn, en welke prioriteiten en aanvullingen nodig zijn. 
PB 94/C 309/01, PB 95/C 264/01, EP (95) 212.659 def. , EcoSoc SEC 1160/95 en Resolutie van de 
Raad van 11.3.1997 (nr. 6321/97 Trans 33). 
RDS-TMC (Radio Data System/Traffic Management Channel) is een omroepdienst die bestuurders 
berichten geeft over de meest recente verkeerssituatie, in hun eigen taal of op een display dat op hun 
specifieke route is toegesneden. 
In dit document wordt de Commissie niet tot de "betrokken partijen" gerekend. 
Ac^ 
De Commissie zal in de periode 1997-1999 gedetailleerde voorstellen 
uitwerken, en toezien op de geboekte vooruitgang en daarover jaarlijks verslag 
uitbrengen. Zij zal de lijst van de hierin voorgestelde acties blijven uitbreiden en 
er nieuwe, op het komende millennium gerichte voorstellen aan toevoegen. 
% 
1. INLEIDING 
Telematica voor het wegvervoer (Road Transport Telematics, RTT) zal voordelen bieden 
voor alle individuele burgers doordat autorijden veiliger en gemakkelijker zal worden, en 
er minder vertragingen zullen optreden. RTT kan dienstenleveranciers in de vervoerssector 
en vlootbeheerders helpen door middel van logistieke en beheersondersteuning. 
Wegenexploitanten kunnen gebruik maken van RTT voor een beter beheer van het verkeer 
en om congestie tegen te gaan, en doordat RTT zorgt voor een efficiënter gebruik van de 
infrastructuur beschikken de beleidsmakers over een alternatief ten opzichte van 
uitbreiding van het wegennet. RTT kan ook gunstige gevolgen hebben voor het milieu, 
doordat het gebruik van openbaar vervoer wordt bevorderd, er wordt voorzien in een 
evenwichtigere en betere modale mix, vervuiling wordt verminderd en er wordt gezorgd 
voor een efficiënter gebruik van energiebronnen. Terzelfder tijd zullen er als onderdeel van 
de tot stand komende informatiemaatschappij marktkansen ontstaan voor de industrie en 
leveranciers van diensten "met toegevoegde waarde". 
RTT zal echter pas het efficiëntst kunnen worden ingezet wanneer het wordt geïntegreerd 
in het vervoersbeleid en wordt gericht op het behalen van specifieke beleidsdoelstellingen. 
Het potentieel van RTT werd reeds erkend door de Raad van de Europese Unie, het 
Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité . Deze mededeling is opgesteld 
als antwoord op het verzoek van de Raad aan de Commissie5 om een algemene strategie en 
een kader voor de invoering van telematica in de vervoerssector voor te stellen. Zij is 
opgesteld in samenwerking met een High Level Group (HLG) van vertegenwoordigers van 
de lidstaten, rekening houdende met het verslag over activiteiten in de EU op het gebied 
van RTT6, en na overleg met vertegenwoordigers van de industrie en de gebruikers. Het 
vormt het eerste onderdeel van een algemene strategie voor de invoering van 
vervoerstelematica in Europa, waarin rekening zal moeten worden gehouden met alle 
vervoersmodi en hun interfaces, en met de snelle ontwikkeling van de 
informatiemaatschappij . Dit document beoogt een kader te leveren voor maatregelen op 
communautair, nationaal, regionaal en lokaal niveau. Tevens wordt er de eerste fase in 
uiteengezet van een continu actieplan voor de invoering van RTT in Europa, voor de 
periode 1997-1999. 
4 Resolutie 94/C 309/01 van de Raad van 5.11.1994, Resolutie 95/C 264/01 van de Raad van 11.10.1995, 
Resolutie EP 212.659 def. van het Europees Parlement van 26.9.1995, Advies van het Economisch en 
Sociaal Comité CES 1160/95 van 25.10.1995 en Resolutie nr. 6321/97 Trans 33 van de Raad van 
11.3.1997. 
5 PB nr.C 264 van 11.10.1995. 
6 Intern werkdocument van de Commissie, SEC (97) 475 van 7.3.1997 (nr. 6634/97 Trans 24). 
7 De Commissie werkt thans aan een apart actieplan voor het GNSS (Global Navigation Satellite 
System). Dit zal ook gevolgen hebben voor het wegvervoer. 
1<L 
2. KADER VOOR DE INVOERING VAN WEGVERVOERTELEMATICA IN EUROPA 
2.1. DUURZAME MOBILITEIT 
Een efficiënt wegvervoersysteem kan in grote mate bijdragen aan economische groei in de 
EU, het verhogen van persoonlijke mobiliteit en het bevorderen van 
werkgelegenheidskansen. De andere kant van de medaille wordt gevormd door een 
dodental van meer dan 44.000 personen per jaar op de wegen van de EU, zware 
fileproblemen in en rond een groot aantal steden en de vervuiling door het wegverkeer. 
Het gemeenschappelijk vervoersbeleid van de EU beoogt de eerste reeks aspecten 
maximaal te bevorderen, maar daarbij de reeks negatieve aspecten zoveel mogelijk te 
bestrijden: doelstelling is het bereiken van een duurzame mobiliteit. Deze doelstelling 
wordt versterkt door de specifieke doelstellingen die in de communautaire richtsnoeren 
o 
voor de Trans-Europese vervoersnetwerken zijn opgenomen - bijdragen aan het 
bereiken van een soepel functionerende interne markt, versterken van de 
economische en sociale samenhang en bereiken van een duurzame mobiliteit van 
personen en goederen in de best mogelijke sociale, milieu- en 
veiligheidsvoorwaarden. 
Nieuwe toepassingen en proefprojecten hebben laten zien hoe wegvervoertelematica, als 
onderdeel van een intelligent vervoersysteem ertoe kan helpen bijdragen bestaande 
infrastructuurcapaciteiten te optimaliseren, netwerken en diensten met elkaar te verbinden, 
de veiligheid te verhogen en de negatieve gevolgen van het wegvervoer voor het milieu te 
verminderen (zie hoofdstuk 3 en 4 voor details). 
Trans-Europees vervoersnet (TEN-Vervoer) 
Het Trans-Europees wegennetwerk (TERN) kan worden gedefinieerd als de snelwegen en 
andere kwalitatief hoogwaardige wegen, samen met de infrastructuur voor verkeersbeheer 
en gebruikersinformatiesystemen, gebaseerd op de actieve samenwerking tussen 
verkeersbeheersystemen op Europees, nationaal en regionaal niveau. De richtsnoeren 
geven de voorrang aan de ontwikkeling en invoering van systemen voor het beheer en 
de besturing van netwerkverkeer en gebruikersinformatie, teneinde het gebruik van 
de infrastructuur te optimaliseren. Projecten van gemeenschappelijk belang inzake het 
TERN kunnen, in overeenstemming met Verordening (EEG) nr. 2236/95 van de Raad, 
worden gesteund uit de TEN-Vervoerbegroting. 
Beschikking betreffende TEN-T-richtsnoeren, 23 juli 1996, PB nr. L 228 van 9.9.1996. 
Richtlijn 92/72/EEG voorziet onder andere in het bewaken van de ozonvervuiling op bodemniveau en 
in het waarschuwen van de bevolking wanneer bepaalde drempelwaarden worden overschreden. 
Richtlijn 96/62/EG van de Raad bepaalt dat de luchtkwaliteit continu moet worden bewaakt, 
gebruikmakend van in de komende jaren door de Gemeenschap vast te stellen grenswaarden. De 
lidstaten dienen ook actieplannen op te stellen, die in het algemeen ook met verkeer verband houdende 
bepalingen zullen bevatten. 
2.2. DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ EN DE EUROPESE INDUSTRIE 
De ontwikkeling van de informatiemaatschappij speelt een wezenlijke rol in bijna alle 
sectoren van de economie, doordat er nieuwe producten en diensten tot stand worden 
gebracht. De sector van de economie waar een betere toegang tot goed bijgewerkte en 
betrouwbare informatie de meest onmiddellijke gevolgen kan hebben voor ons dagelijks 
leven is de vervoersector: verbetering van de efficiency en veiligheid door een betere 
kennis van de prestaties van transportnetwerken en het beheer daarvan zijn onbetwistbaar; 
online-reis- en -verkeersinformatie bieden kansen voor nieuwe leveranciers van "diensten 
met toegevoegde waarde", zowel voor vervoersexploitanten als voor de gewone burger; 
telediensten zullen van invloed zijn op de mobiliteit, en de automobiel- en de 
vervoersindustne zelf zullen tenslotte voordeel halen uit de marktvraag voor nieuwe 
producten. 
De informatiemaatschappij en een intelligente vervoersinfrastructuur zullen elkaar 
wederzijds voordelig beïnvloeden, doordat gemeenschappelijk wordt ingegaan op 
onderwerpen als interoperabiliteit, veiligheid, aansprakelijkheid en privacy. Er moet echter 
nog een mechanisme tot stand worden gebracht om de regeringen en andere 
betrokkenen formeel sterker te betrekken bij het beleid inzake de 
informatiemaatschappij en inzake vervoerstelematica. Dat is dan ook een van de 
doelstellingen van deze mededeling. 
Trans-Europees telecommunicatienetwerk (TEN-TELECOM) 
Het Europees Parlement en de Raad zijn in beginsel richtsnoeren overeengekomen voor de 
invoering van Trans-Europese telecommunicatienetwerken. Een deel van het TEN-
TELECOM-werkprogramma zal bestaan in het bevorderen van projecten van 
gemeenschappelijk belang voor gebruikersgeoriënteerde diensten in de 
vervoersector. Dit omvat de volgende onderwerpen: 
• logistieke steun voor vervoer; 
• commerciële en uit openbare middelen gefinancierde diensten ten behoeve van 
reisplanning, routegeleiding en andere informatiediensten, vracht- en vlootbeheer, 
geïntegreerde betalings- en reserveringsdiensten enz.; 
• vervoerstelematicadiensten in stedelijke gebieden. 
De invoering van deze diensten op basis van geavanceerde vaste en mobiele 
telecommunicatienetwerken dient, voorzover van toepassing, te voldoen aan de nodige 
complementariteit en interoperabiliteit met het TEN-Vervoernetwerk. 
2.3. WAAROM IS ACTIE VAN DE EU NODIG? 
De thans beschikbare ervaringen suggereren dat zonder een overeengekomen kader de 
Europese investeringen in RTT op een versnipperde wijze zullen plaatsvinden, met in 
het beste geval een matige continuïteit van diensten en in het slechtste geval het ontstaan 
van eilandjes van incompatibele technologieën. Wanneer RTT-toepassingen niet in 
overeenstemming met gezonde beginselen worden ontwikkeld, houdt dit de volgende 
risico's in: 
• een onsamenhangende telematica-infrastructuur en daarmee een slechte markt voor 
RTT-producten en -diensten in de EU; 
• trage ontwikkeling van wezenlijke ondersteunende regelingen voor prioritaire RTT-
toepassingen; 
• het niet bereiken van de kritieke massa op de markt waarmee RTT-toepassingen 
kostenefficiënt kunnen worden; 
• dientengevolge, een slechte aanvaarding door de markt van RTT die de 
vervoersbeleidsdoelstellingen dient te ondersteunen; 
• een zwakkere basis voor Europese leveranciers bij het bedienen van markten voor RTT-
producten en -diensten in Oost-Europa en elders in de concurrentie met leveranciers uit 
de VS en Japan van vergelijkbare producten en diensten. 
2.4. DE AANPAK VAN DE EU 
2.4.1. Doelstellingen 
De doelstellingen van de Commissie voor de strategie van de EU en de begeleidende 
uitvoeringsmaatregelen zijn: 
• te voorzien in een kader voor de ontwikkeling van een uitgebreide reeks RTT-diensten 
en -systemen, en wel op flexibele wijze, in antwoord op de lokale en communautaire 
behoeften en eisen; 
• open te staan voor alle technologieën (hoewel prioritaire acties noodzakelijkerwijze 
zullen worden gebaseerd op rijpe toepassingen, technologieën of procedures, zoals 
RDS-TMC); 
• de overheden aan te moedigen om bij het plannen van vervoersinfrastructuur RTT in 
hun projecten op te nemen; 
• TEN-projectfinanciering in te zetten als een krachtige motor voor ontwikkeling; 
• de deelneming van en financiering door de particuliere sector aan te moedigen, met 
inbegrip van particuliere/openbare samenwerkingsverbanden; 
• te zorgen voor een stabiele omgeving voor bedrijven uit het MKB als gebruikers van 
RTT-diensten, door bij de voorgestelde acties voldoende rekening te houden met hun 
specifieke behoeften; 
• te zorgen voor een voldoende mate van interoperabiliteit tussen infrastructuren en 
diensten, zodat aan de gebruikers een optimale dienst kan worden geleverd. 
2.4.2 Subsidiariteitsbeginsel 
In overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel dient de strategie gebruik te maken 
van maatregelen op communautair niveau wanneer de vooruitgang het beste kan worden 
bereikt door actie van de Gemeenschap, of wanneer niet voor een voldoende mate van 
succes kan worden gezorgd door maatregelen op nationaal niveau. In tabel 1 worden de 
rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende betrokkenen aangegeven. 
lâhejjj Rollen en verantwoordelijkheden 
Het juridisch, organisationeel en administratief kader voor wegvervoer loopt in Europa 
sterk uiteen. Hieronder wordt een schetsmatig overzicht gegeven van de verschillende 
verantwoordelijkheden op het gebied van wegvervoertelematica (RTT). De details 
verschillen van regio tot regio. 
Europese Unie: de verantwoordelijkheden omvatten technische harmonisatie; afstemming 
van onderzoek en technologische ontwikkeling; gezamenlijke actie met de lidstaten 
betreffende de invoering van RTT; het bevorderen van normen (toepassing van normen, 
openbaar beschikbare specificaties, protocollen, referentiedocumenten enz.); financiële 
steun uit O&O op voor Europa belangrijke gebieden, TEN enz. en, voorzover nodig, 
passende wetgeving. 
Lidstaten: in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel ontwikkelen de lidstaten 
hun eigen invoeringsstrategieën inzake RTT om daarmee gestalte te geven aan de 
nationale prioriteiten, eisen en voorkeursafspraken op juridisch en institutioneel gebied. 
Met name moeten zij vaststellen welke RTT-toepassingen als een dienst van algemeen 
belang moeten worden verleend (ongeacht de wijze waarop zij worden geleverd, zij het 
door de openbare sector, de particuliere sector of een samenwerkingsverband daarvan) en 
welke toepassingen puur commercieel door de particuliere sector moeten worden 
geëxploiteerd. 
Regionale en lokale overheden: zullen ook een hoofdrol spelen om RTT daadwerkelijk te 
kunnen invoeren. Het is van groot belang dat zij zich eveneens vastleggen op het bereiken 
van gemeenschappelijke, in Europees verband overeengekomen doelstellingen. 
Europese normalisatie-instellingen: dienen Europese normen te ontwikkelen en goed te 
keuren, om daarmee de grondslag te leggen voor interoperabele systemen en diensten. Er 
dient sprake te zijn van een actieve bijdrage van alle betrokken partijen (industrie, 
overheden enz.). 
Commerciële RTT-dienstverleners: zullen naar verwachting op een aantal verschillende 
manieren een steeds grotere rol spelen bij het ontwikkelen van de markt voor RTT-
producten en -diensten en het financieren van RTT-projecten, hetzij direct, hetzij via 
particuliere/openbare samenwerkingsverbanden. 
Automobielindustrie, apparatuurfabrikanten. systeemontwerpers en leveranciers: zullen de 
speerpunt vormen van deze ontwikkelingen, in antwoord op marktkansen en 
gebruikerseisen. 
3. GEBIEDEN MET HOOGSTE PRIORITEIT 
In overeenstemming met de resoluties van de Raad van de Europese Unie10 en het 
Europees Parlement, het advies van de High Level Group en de standpunten van industrie 
en consumenten, stelt de Commissie de volgende gebieden voor als prioritaire gebieden: 
- Verkeersinformatiediensten (RDS-TMC) 
- Elektronische tolheffing (Electronic Fee Collection, EFC) 
- Uitwisseling van gegevens en informatiebeheer 
- Mens/machine-interface (MMI) 
- Systeemarchitectuur. 
Voorzover mogelijk zijn verantwoordelijkheden toegewezen en worden de betrokken 
partijen vermeld. De acties worden in vijf verschillende categorieën ingedeeld11: 
À. Onderzoek & Ontwikkeling, vallend onder het lopende Vierde OTO-
kaderprogramma en onder de rubriek "Tot stand brengen van een 
gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij" vermeld in het voorstel van de 
Commissie voor het Vijfde kaderprogramma (1998-2002), alsmede nationale 
acties; 
B. Technische harmonisatie, met inbegrip van normen, openbaar beschikbare 
specificaties, protocollen, referentiedocumenten enz., en de ontwikkeling van 
Memoranda of Understanding door de betrokken partijen (zie noot 3); 
C. Overleg en coördinatie van de invoering op Europees niveau, met inbegrip van 
gezamenlijke actie met de lidstaten; 
D. Financiering, met name uit de TEN-begrotingen voor vervoer en 
telecommunicatie ; 
E. Waar nodig, EU-wetgeving, zoals harmonisatiemaatregelen (tabel 2 geeft de 
voor wegvervoertelematica beschikbare communautaire instrumenten). 
Bestaande wetgeving (bij voorbeeld op het gebied van 
consumentenbescherming) zal worden toegepast en zo nodig uitgebreid. 
3.1. OP RDS-TMC GEBASEERDE VERKEERSINFORMATIEDIENSTEN 
RDS-TMC (Radio Data System-Traffic Message Channel) is een omroepdienst die 
bestuurders berichten geeft over de laatste verkeerscondities. Met bijzondere apparatuur 
aan boord kan deze informatie via spraak of op een visuele display worden weergegeven 
10 Resolutie van de Raad van 28 september 1995, PB nr. C 264 van 11.10.1995, blz. 1. 
11 Het symbool => wordt in dit hoofdstuk gebruikt om aan te geven dat actie vereist is. 
12 De financiering van de Gemeenschap zal vooral worden ingezet om eerste aanzetten te leveren ("seed 
money"). 
en kan een bepaalde taal worden gekozen om informatie te geven die op een bepaalde 
route is toegesneden. De doelstellingen van de EU zijn te zorgen voor een 
grensoverschrijdende interoperabiliteit en om de totstandkoming van een Europese 
markt voor producten en diensten te bevorderen. Deze maatregelen zullen ook de basis 
leggen voor verdere ontwikkelingen en nieuwere technologieën wanneer deze beschikbaar 
komen, bijvoorbeeld op GSM en DAB gebaseerde diensten13. 
A. Onderzoek & ontwikkeling 
=> RDS-TMC-technologie bevindt zich vrijwel aan het eind van de O&O-fase. Er wordt 
nog gewerkt aan de ontwikkeling van de informatie-uitwisselingsprotocollen. 
B. Technische harmonisatie 
Technische harmonisatie is vereist voor een aantal sleutelgebieden (zoals verwijzingen 
naar geografische locaties, data dictionary, event list, toepassings- en 
gegevensuitwisselingsprotocollen) om te zorgen voor de continuïteit en interoperabiliteit 
van multimodale reis- en verkeersinformatiediensten. 
=> De Commissie zal de snelle formele goedkeuring van de normen in de Europese 
normalisatie-instellingen bevorderen. 
=> In afwachting dienen de lidstaten, zoals in de resoluties van de Raad van 
september 1995 en van maart 1997 wordt gevraagd, de invoering van RDS-TMC te 
bevorderen en hun diensten in te voeren op basis van de voorgestelde prenormen of 
specificaties, om te zorgen voor continuïteit en interoperabiliteit. 
=> De Commissie zal ervoor ijveren dat tussen de betrokkenen (zoals voor wegen 
verantwoordelijke instanties, omroepen, apparatuurfabrikanten en 
dienstverlener) een gemeenschappelijk kader (mogelijk een Memorandum of 
Understanding) wordt overeengekomen. Dit zal onder andere ingaan op de 
dienstverlening en het gebruik van normen voor het TERN. Het is de bedoeling 
dergelijke MoU vóór het in oktober 1997 te Berlijn te houden Wereldcongres 
over intelligente vervoerssystemen te kunnen overeenkomen. De Commissie kan 
uiteraard altijd met wetgevende voorstellen komen. Wanneer er voor de 
gestelde datum geen MoU is bereikt, zal zij overwegen eind 1997 voorstellen in 
te dienen voor het gebruik van de noodzakelijke technische specificaties voor 
een dergelijke dienst. 
=> In sommige landen worden bepaalde mogelijkheden van RDS misbruikt voor 
reclamedoeleinden, hetgeen de veiligheid van het verkeer in gevaar kan brengen. De 
nationale regelgevende instanties inzake radioaangelegenheden dienen de toepassing 
van de CENELEC-norm met betrekking tot het gebruik van RDS-mogelijkheden op 
te leggen. 
GSM=Global System for Mobile Communications, DAB=Digital Audio Broadcasting. 
C. Coördinatie van de invoering 
Er zijn coördinatieactiviteiten nodig voor het vaststellen van pan-Europese RDS-TMC-
invoeringsstrategieën en -beleid, en om ervoor te zorgen dat alle betrokkenen zich daarop 
vastleggen. 
De Commissie zal: 
=> het RDS-TMC-comité herstructureren om daarin vertegenwoordigers van de 
omroepen en de industrie op te nemen, zodanig dat alle betrokkenen zich vastleggen 
op het MoU. Het vastleggen van minimumeisen voor een gemeenschappelijke 
Trans-Europese RDS-TMC-verkeersinformatiedienst dient deel uit te maken van het 
MoU; 
=> de dialoog bevorderen tussen de industrie en de lidstaten met betrekking tot de 
beschikbaarheid van taalmodules voor talen met een geringere verspreiding in 
overeenstemming met de resolutie van de Raad van 11 maart 1997; 
=> procedureregels voorstellen voor de nationale locatiedatabases ten behoeve van het 
TERN; 
=> het tot stand komen van een consensus en de invoering via TEN-T-projecten 
bevorderen; 
=> grotere bekendheid geven aan de mogelijke voordelen en de kenmerken van RDS-
TMC, teneinde de invoering ervan te versnellen. 
De lidstaten moeten: 
=> ervoor zorgen dat in hun organisationeel kader duidelijk de rollen en 
verantwoordelijkheden van de bij levering van diensten betrokken partijen worden 
vastgelegd; 
=> grensoverschrijdende uitwisseling van gegevens met hun buren tot stand brengen en 
verbeteren. 
D. Financiering 
Op het TERN dient een minimumniveau van intelligente basisinfrastructuur (toezicht, 
verkeersinformatiecentra, uitwisseling van gegevens) tot stand te worden gebracht, 
teneinde voor een pan-Europese dienst te kunnen zorgen. 
=> De TEN-comités dienen ten volle rekening te houden met het belang dat is 
verbonden met de totstandbrenging van de intelligente basisinfrastructuur. Er is 
reeds prioriteit gegeven aan demonstratie- en implementatieprojecten op grote schaal 
in 1995/96 en 1996/97. 
=> De lidstaten dienen bij hun infrastructuurplannen rekening te houden met RDS-TMC 
en moeten de bijbehorende nationale locatiedatabases tot stand 
brengen/onderhouden. 
E. Wetgeving 
Zal later worden bestudeerd (zie 3.1. B). 
3.2. ELEKTRONISCHE TOLHEFFING (EFC) 
Elektronische tolheffing (EFC, Electronic Fee Collection) omvat meer dan alleen het 
elektronisch heffen van tol, maar voorziet ook in een middel om op elektronische wijze 
gedifferentieerde tarieven te hanteren, zodat congestie en vervuiling kunnen worden 
bestreden en het evenwicht tussen de verschillende transportmodi kan worden beïnvloed14. 
Er moet worden gezorgd voor een voldoende mate van interoperabiliteit zodat voor een 
redelijke prijs een optimale dienst aan de gebruiker kan worden geboden; d.w.z. dat 
gebruikers, waar zij zich ook in Europa bevinden, slechts één soort apparatuur aan boord 
zouden dienen te hebben. 
In sommige landen is reeds zwaar geïnvesteerd in EFC-systemen. De voorstellen voor 
prenormen voor DSRC (Dedicated Short Range Communications) die thans in de CEN 
worden ontwikkeld, gaan echter uit van andere specificaties. Er is derhalve een strategie 
nodig om te zorgen voor de convergentie van alle EFC-systemen, zodat 
interoperabiliteit op Europees niveau wordt bereikt. 
Het gaat niet alleen om de goedkeuring van een technische norm voor de 
communicatieverbinding. Er zijn ook nog de kwesties van voertuigklassen, 
baanvakindeling, niet van apparatuur voorziene gebruikers en een aantal juridische en 
institutionele vragen. 
A. Onderzoek & Ontwikkeling 
EU-projecten dienen bij te dragen aan de volgende activiteiten: 
=> het valideren van de DSRC-link in de door CEN/TC278 als prenorm ingediende 
vorm als een bruikbare technologie voor automatische tolheffing en andere RTT-
diensten; 
=> het opstellen van een strategie voor de migratie vanaf bestaande systemen; 
=> het harmoniseren van financiële, institutionele en commerciële eisen, om te zorgen 
voor interoperabiliteit op contractniveau tussen exploitanten; 
=> het bereiken van een grotere precisie bij de belangrijkste parameters en 
mechanismen die een rol spelen bij tolheffing; 
=> de Europese Unie dient O&O-projecten en multinationale veldproeven te 
ondersteunen om technische oplossingen voor omgevingen met meerdere 
baanvakken te demonstreren en te valideren (met inbegrip van indeling in klassen en 
toezicht, alsmede de compatibiliteit van technische oplossingen op 
communicatiegebied) en zal de strategie voor interoperabiliteit bevorderen, zoals 
gevraagd in de resoluties van de Raad van 28 september 1995 en 11 maart 1997. 
Het beleidsbeginsel om een gedifferentieerde tariefheffing in te zetten als een middel om congestie en 
vervuiling te verminderen, wordt behandeld in het Groenboek van de Commissie "Naar een eerlijke en 
efficiënte tariefstelling in de vervoersector", en het voorstel van de Commissie voor een vervanging van 
Richtlijn 93/89 bevat bepalingen voor een sterkere differentiatie van belastingverminderingen en 
gebruikersheffingen. 
B. Technische harmonisatie 
=> De Europese normalisatie-instellingen zal worden gevraagd de technische 
normen en specificaties op te stellen voor interoperabiliteit van EFC-systemen 
op Europees niveau, rekening houdend met de exploitatie in omgevingen met 
meerdere baanvakken en de invoering van extra telematicadiensten die gebruik 
maken van dezelfde technologie, d.w.z. reserverings- en betalingsfaciliteiten. Er 
wordt naar gestreefd deze werkzaamheden vóór het jaar 2000 te voltooien. 
=> De Commissie zal in samenwerking met de bevoegde instanties de beschikbaarheid 
op Europese schaal bestuderen van extra bandbreedte ten behoeve van DSRC in de 
reeds aan RTT toegewezen frequenties15 
C. Coördinatie van de invoering 
=> De Commissie en de lidstaten zullen een strategie ontwikkelen voor de 
convergentie van EFC-systemen teneinde interoperabiliteit op Europees niveau 
te bereiken, rekening houdende met reeds bestaande systemen en het in de 
Europese normalisatie-instellingen verrichte werk. 
=> Het CARD-ME-comité (Concerted Action for Research on Demand Management in 
Europe) is gevraagd de werkzaamheden over de interoperabiliteit inzake contracten 
en procedures te versnellen voor kwesties zoals: 
* indeling van voertuigen in klassen (gebruikmakend van lopende werkzaamheden 
van de CEN) 
* betrouwbare en eerlijke toepassing 
* gebruikers die niet van de nodige apparatuur zijn voorzien 
* juridische en institutionele kwesties, zoals bescherming van gegevens en privacy, 
aansprakelij kheid. 
=> Zo nodig zullen andere gezamenlijke acties worden ondernomen, bijvoorbeeld om 
tot een samenhangende Europese strategie inzake tariefstelling te komen. 
==> Aangezien van groot belang is hoe het publiek op deze materie reageert, zal zowel 
op het niveau van de EU als op nationaal niveau grote aandacht moeten worden 
besteed aan het verspreiden van informatie over de mogelijkheden van EFC-
systemen. 
D. Financiering 
=> De Gemeenschap zal, bijvoorbeeld uit de TEN-Vervoerbegroting, steun verlenen aan 
projecten voor de invoering van interoperabele elektronische tolheffingssystemen. 
E. Wetgeving 
=> Op juridisch gebied dient als eerste stap te worden nagegaan wat de relevante 
bepalingen in de wetgevingen van de lidstaten zijn; verder moeten de operationele 
aspecten van een Trans-Europese toepassing worden onderzocht; waar nodig zullen 
harmonisatievoorstellen worden gedaan. Andere elementen, zoals indeling in 
voertuigklassen, kunnen ook wetgevende maatregelen nodig maken. 
Europese Conferentie van PTT-Administraties (CEPT), ERC-besluit van 22.10.1992 (DEC/92/02). 
10 
De Commissie zal rekening houden met de eisen van Verordening (EG) nr. 1524/96 
(eco-labels die gebruikmaken van DSRC-technologie) en de daarmee opgedane ervaringen 
bij het opstellen van voorstellen betreffende elektronische tolheffing. 
3.3. UITWISSELING VAN GEGEVENS EN INFORMATIEBEHEER 
De verzameling en uitwisseling van vervoersgegevens is een eerste vereiste voor de 
meeste RTT-diensten, zoals RDS-TMC. Voor de invoering van RTT-diensten in Europa 
zal een nauwe samenwerking vereist zijn tussen de verschillende landen en regio's, 
met name op het gebied van de uitwisseling van verkeersgegevens en het tot stand brengen 
van grensoverschrijdende verkeersinformatie- en -beheerdiensten. 
Naar verwachting zal de particuliere sector ook een belangrijke leverancier van 
telematicadiensten worden, zoals verkeersgeleiding en verkeersinformatie voor de 
wegvervoersector, naast de diensten die reeds door de betrokken overheidsinstanties 
worden aangeboden. 
Een stabiel Europees geharmoniseerd kader waarbinnen deze dienstverleners 
grensoverschrijdende diensten kunnen aanbieden, zal helpen bijdragen aan de 
interoperabiliteit van de diensten op het TERN en aan de naadloze invoering van deze 
diensten over de grenzen heen. Een dergelijk kader kan ook worden gebruikt als model 
voor de uitbreiding van de diensten met toegevoegde waarde in andere delen van het 
wegennet. 
A. Onderzoek en ontwikkeling 
=> In het kader van het DATEX-initiatief en van O&O-projecten worden thans 
harmonisatie- en validatieactiviteiten uitgevoerd op het gebied van specificaties voor 
de uitwisseling van gegevens. 
B. Technische harmonisatie 
De Commissie zal: 
=> de goedkeuring bevorderen van gemeenschappelijke normen voor 
grensoverschrijdende verkeersgegevensuitwisseling, met inbegrip van een data 
dictionary en bijbehorende events list, berichtenformaat en -protocollen, digitale 
wegenkaarten en geografische locatieverwijzingen; 
=> de Europese normalisatie-instellingen verzoeken om de formele goedkeuring van 
gemeenschappelijke interfaces voor de uitwisseling van verkeersgegevens. Daarbij 
zal ook worden ingegaan op multimodale informatie; 
=> de ontwikkeling bevorderen van een tussen de betrokken partijen, zoals voor 
wegen verantwoordelijke instanties en dienstverleners, overeen te komen kader 
(mogelijk in de vorm van Memoranda of Understanding), voor het gebruik van 
normen voor de uitwisseling van gegevens op het TERN. Net zoals voor RDS-
TMC geldt als uiterste termijn voor het overeenkomen van dergelijke MoU het 
in oktober 1997 te Berlijn te houden Wereldcongres over intelligente 
vervoerssystemen. Wanneer niet aan deze termijn wordt voldaan, zal de 
11 
Commissie zo nodig voorstellen indienen om ervoor te zorgen dat uitwisseling 
van gegevens en informatie plaats vindt volgens de nodige technische 
•specificaties. 
C. Coördinatie van de invoering 
De efficiënte grensoverschrijdende uitwisseling van verkeersgegevens tussen de betrokken 
instanties en organisaties zal noodzakelijkerwijze meer moeten omvatten dan de 
technische aspecten (met betrekking tot procedures, formaat en betekenis van de 
uitgewisselde gegevens), en zal ook rekening moeten houden met andere aspecten zoals de 
betrouwbaarheid van gegevens, wederzijdse verantwoordelijkheden, procedures voor de 
gegevensuitwisseling, aansprakelijkheid en kosten/betalingen. 
=> Het Comité voor verkeerscentra en gegevensuitwisseling zal naar aanleiding van een 
studie betreffende de toestand in de lidstaten aanbevelingen doen betreffende: 
* de financiering van grensoverschrijdende gegevensuitwisseling 
* de integratie van andere vervoersmodi 
* procedurele interoperabiliteitsaspecten voor de uitwisseling van gegevens tussen 
verkeerscentra 
=> Een aantal andere kwesties zal door de lidstaten moeten worden opgelost om de 
ontwikkeling van RTT-diensten te bevorderen, onder andere: 
* beginselen betreffende de toegang tot openbare verkeersgegevens door 
RTT-dienstverleners en betreffende de uitwisseling van in particulier dan wel in 
openbaar bezit verkerende gegevens betreffende het verkeer; 
* een kader dat de totstandkoming van openbare/particuliere 
samenwerkingsverbanden bevordert, en meer in het algemeen de deelneming van 
de particuliere sector in de ontwikkeling van RTT-diensten. Daarbij zijn de 
volgende kwesties onder meer van belang: vereenvoudigde 
vergunningsprocedures, verplichtingen met betrekking tot het openbaar belang en 
een samenhangende en geharmoniseerde aanpak van Trans-Europese diensten; 
* een kader dat het mogelijk maakt toezicht uit te oefenen op het verkeer door 
onafhankelijke verkeersdienstverleners (uit de openbare of particuliere sector, of 
door samenwerkingsverbanden), met inbegrip van de mogelijkheid langs de 
wegen verkeerstoezichtsapparatuur te plaatsen en te onderhouden; 
* het recht voor RTT-dienstverleners (particulier of openbaar) reis- en 
verkeersinformatie om te roepen en te verspreiden, als een gratis of te betalen 
dienst, voor het grote publiek of voor specifieke gebruikersgroepen; 
* beginselen voor de interconnectie van bestuurder-, voertuig- en vervoerders­
databases met de voor vervoer verantwoordelijke instanties. 
=> De Commissie zal de in de verschillende lidstaten geldende regelingen bestuderen en 
zal zo nodig voor eind 1998 de nodige harmonisatiemaatregelen voorstellen. 
D. Financiering 
=> De Commissie zal onderzoeken hoe een nationale en grensoverschrijdende 
verkeersgegevensuitwisselingsinfrastructuur via nationale of Europese 
12 
coördinatieprojecten in de TEN-begrotingslijnen kan worden aangemoedigd en 
ondersteund. Daarnaast zal zij de mogelijkheid bestuderen gebruik te maken van 
andere communautaire financiële instrumenten (b.v. IDA, Interchange of Data 
between Administrations) om activiteiten te steunen die verband houden met de 
uitwisseling tussen lidstaten van gegevens betreffende bestuurders, voertuigen en 
vervoerders. 
E. Wetgeving 
Zal later worden bestudeerd (zie 3.3, punten B en C). 
3.4. MENS/MACHINE-INTERFACE (MMI) 
Telematica-apparatuur aan boord zal gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid. Er zijn 
twee belangrijke categorieën van apparatuur: (1) informatiedisplays die de bestuurder 
bijstaan bij het nemen van beslissingen tijdens het rijden, en (2) 
voertuigbesturingssystemen (zoals Autonomous Intelligent Cruise Control en Collision 
Avoidance System) die invloed hebben op de taak van de bestuurder. Het opstellen van 
twee verschillende codes van goede praktijk voor de betrokkenen dient bij te dragen aan 
het maximaliseren van de veiligheidsbaten van deze systemen en het vermijden van 
problemen. De Europese Conferentie van ministers van Vervoer (ECMT) heeft duidelijk 
steun betuigd voor deze aanpak. 
Hoewel de veiligheid uiteraard van het allergrootste belang blijft, mogen de maatregelen 
niet leiden tot onnodige belemmeringen of beperkingen voor de vrije ontwikkeling van 
toekomstige innovatieve producten. 
A. Onderzoek en ontwikkeling 
Er dienen doorlopend O&O-inspanningen te worden verricht op het gebied van MMI met 
betrekking tot informatiedisplays, voertuigbesturing en multimediale toepassingen voor 
mobiele gebruikers. 
B. Technische harmonisatie 
=> De Commissie zal een task force bijeenroepen die een code van beste praktijk 
kan opstellen inzake MMI voor informatieapparatuur, waarbij wordt 
uitgegaan van de ECMT-beginselverklaring terzake (in: New Information 
Technologies in the Road Transport Sector, blz. 35-42, ECMT 1995), samen 
met de nodige toepassingsrichtsnoeren. 
=> De Europese normalisatie-instellingen zal worden gevraagd de werkzaamheden op 
het gebied van de ergonomische aspecten van systemen aan boord voort te zetten, en 
ze uit te breiden met voertuigbesturingssystemen. 
=> De Commissie zal samen met de relevante betrokkenen onderzoeken hoe 
vooruitgang kan worden geboekt op de volgende punten: 
* een code van beste praktijk inzake MMI voor voertuigbesturingssystemen; 
* methoden voor het met succes integreren van MMI wanneer er meer dan één 
apparaat aan boord is ingebouwd; 
13 
* overeengekomen methoden voor de beoordeling van de veiligheid. 
C. Coördinatie van de invoering 
=> De Commissie zal, na overleg met de industrie, een voorstel van de task force voor 
een code van beste praktijk voor informatieapparatuur indienen bij de High Level 
Groups over RTT en over verkeersveiligheid. 
D. Financiering 
Thans nog niet voorzien. 
E. Wetgeving 
=> Wanneer na een beginperiode wordt geconstateerd dat de code van beste praktijk 
voor informatieapparatuur door de betrokkenen niet wordt nageleefd, zal de 
Commissie overwegen voor te stellen om hetzij de richtlijn van 18 juni 1992 
(92/53/EEG, PB nr. L 225 van 10.8.1992) inzake de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen van de lidstaten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en 
aanhangwagens daarvan aan te passen, hetzij een aanvullende richtlijn in te voeren 
die gebruik maakt van CEN/IS O-normen. 
=> 
3.5. SYSTEEMARCHITECTUUR 
Het volledige potentieel van RTT kan alleen tot stand worden gebracht wanneer de 
ingevoerde systemen en toepassingen in een voldoende mate van interoperabiliteit 
voorzien. Daartoe is begrip nodig van de functies van de verschillende RTT-toepassingen 
en van de structuren en interfaces van de verschillende elementen, organisaties en partijen 
die bij de levering van RTT zijn betrokken, en zij dienen te worden ondersteund door een 
systeemarchitectuur die kan zorgen voor langetermijninteroperabiliteit en die het mogelijk 
maakt prioriteiten te stellen voor de normalisatie. Deze architectuur moet open zijn om het 
mogelijk te maken verschillende technologieën of ontwerpen te gebruiken binnen een 
algemeen kader dat: 
• de voordelen van RTT-systeemintegratie maximaliseert; 
• een brede reeks van commerciële RTT-diensten "met toegevoegde waarde" 
ondersteunt; 
• tegemoet kan komen aan een brede waaier van institutionele eisen; 
• een stapsgewijze integratie, waarbij maximaal gebruik wordt gemaakt van reeds 
bestaande systemen, mogelijk maakt. 
Uit de eerste resultaten van een studie van de Commissie naar de nationale ITS-
architectuur (Intelligent Transport Systems) in de Verenigde Staten komt naar voren dat 
men niet kan volstaan met het gewoon aanpassen van het Amerikaanse werk. RTT in 
Europa moet aan een groot aantal verschillende behoeften en eisen voldoen waarop in de 
VS niet diepgaand werd ingegaan, zoals openbaar vervoer en geïntegreerde 
betalingssystemen. 
14 
A. Onderzoek en ontwikkeling 
=> De Europese Commissie zal een studie uitvoeren naar de Europese en de 
Amerikaanse resultaten inzake RTT-architectuur, gebruikmakend van de resultaten 
van Europees onderzoek over RTT-systeemarchitectuur in de derde en vierde 
kaderprogramma's en TELTEN216. Daarnaast dienen werkzaamheden te worden 
uitgevoerd om de bestaande resultaten te integreren in een algemene architectuur en 
de in deze eerste fase als prioritair beschouwde gebieden tot ontwikkeling te 
brengen. 
B. Technische harmonisatie 
=> De CEN zal hierbij waarschijnlijk een sleutelrol spelen. De Commissie zal met de 
CEN bespreken hoe zij precies denkt die rol in te vullen, waarbij onder andere zal 
worden ingegaan op een eventuele aanpassing van het werkprogramma van de 
relevante CEN-werkcommissies, rekening houdende met de resultaten van O&O 
inzake systeemarchitectuur en andere internationale ontwikkelingen. 
C. Coördinatie van de invoering 
=> De Commissie zal in overleg treden met de betrokken partijen (nationale, 
regionale en lokale overheden, normalisatie-instellingen, 
automobielfabrikanten, de elektronische industrie, telecommunicatie-
exploitanten, RTT-dienstverleners en -exploitanten enz.) ten einde een aanpak 
te ontwikkelen voor een Europese systeemarchitectuur die voorziet in het 
nodige kader ten behoeve van de interoperabiliteit zonder echter vernieuwing 
te belemmeren. 
D. Financiering 
=> Dit onderwerp zal worden bestudeerd zodra dit nodig is. 
E. Wetgeving 
Thans niet voorzien. 
16 TELTEN2 - Telematics Implementation on the Trans-European Road Network. 
15 
4. ANDERE TOEPASSINGEN OP DE AGENDA VAN DE EU 
De hierboven beschreven vijf prioritaire toepassingen zijn een eerste stap in het proces van 
invoering van RTT in Europa. Het actieplan van de EU dient echter verder te gaan. Andere 
mogelijke prioritaire toepassingen worden in dit hoofdstuk geschetst. Met deze voorstellen 
wordt voldaan aan de vraag van de Raad aan de Commissie "om verdere, met prioriteit te 
ontwikkelen toepassingen vast te stellen1 ". Bij deze selectie werd gebruik gemaakt van 
input van de lidstaten, professionele organisaties resultaten van O&O-werkzaamheden en 
internationale ervaringen. 
De hierna beschreven RTT-toepassingen vormen een open lijst die kan worden herzien en 
bijgewerkt naarmate de prioriteiten op Europees niveau duidelijker worden. De 
aanvullende prioritaire toepassingen zijn: 
* Reisinformatie vooraf (pre-trip) en geleiding onderweg (on-trip), 
* Interstedelijk en stedelijk verkeersbeheer, -exploitatie en -besturing, 
* Overige stedelijke vervoerstelematicadiensten, 
* Gemeenschappelijk vervoer, 
* Geavanceerde systemen voor voertuigveiligheid en -besturing, 
* Commerciële exploitatie van voertuigen (logistieke ketens). 
De hier voorlopig gegeven lijst van eisen en activiteiten is gebaseerd op een eerste 
analyse van de Commissie ten aanzien van de vereiste specifieke acties. De Commissie zal 
doorgaan met deze analyse om prioriteiten te kunnen vaststellen en verdere specifieke 
voorstellen te kunnen doen. De High Level Group en het Industrieforum zal om bijstand 
worden gevraagd om tot uiteindelijke beslissingen te komen. 
Voor elk van de volgende rubrieken zullen O&O-activiteiten nodig zijn. De 
Commissie heeft in haar voorstellen voor het Vijfde kaderprogramma algemene 
O&O-behoeftee aangegeven. In de voorstellen van de Commissie voor de specifieke 
programma's zal gedetailleerder worden ingegaan op de vereiste O&O-activiteiten. 
Ook de voortzetting van de nationale O&O-activiteiten kan worden verwacht. 
4.1 PRE-TRIP- EN ON-TRIP-INFORMATIE EN -GELEIDING 
1 o 
Een van de topprioriteiten van de EU is het bevorderen van intermodaal vervoer . Pre-
trip-reisinformatie en trip-planning leggen de basis voor het kiezen van de geschiktste 
vervoersmodi. Dynamische intermodale reisinformatie-(trip-planning)-systemen zullen 
waarschijnlijk op grote schaal in heel de EU beschikbaar komen voor gebruik door 
reisagentschappen, verkeersleidingscentra en navigatiesystemen. Er zijn maatregelen 
nodig om te zorgen voor de interoperabiliteit en de continuïteit van berichten en 
protocollen tussen modi en tussen landen, en voor gemeenschappelijke toegang in heel 
Europa. Reizigers en commerciële exploitanten (b.v. vrachtverzenders) kunnen dan een 
17 Resolutie van de Raad over de invoering van telematica in de wegvervoersector (PB nr. C 264 van 
11.10.1995). 
18 TEN-T-richtsnoeren, PB nr. L 228 van 9.9.1996, alsmede het Groenboek over het netwerk van de 
burgers, COM(95) 601. 
16 
objectieve en persoonlijke keuze maken uit alle transportmodi die voor die bepaalde route 
beschikbaar zijn. Een dergelijk systeem zou gunstige gevolgen hebben voor de 
verkeersveiligheid, het milieu (kortste route, modusverandering) en lokale 
verkeerscongestie. Voorts hebben ook de lokale overheden baat bij pre-trip- en on-trip-
informatie en -geleiding, als een middel om invloed uit te oefenen op het gedrag van de 
mensen en hun mobiliteitskeuzes, bijvoorbeeld om te voldoen aan bepaalde 
luchtkwaliteitsnormen. 
Reisinformatiediensten hebben ook het potentieel in zich een sterke markt te worden 
voor marktgestuurde producten (zoals draagbare informatieapparatuur) en diensten 
voor on-trip-informatie (b.v. navigatie en routegeleiding). Van groot belang voor Europa 
zal de totstandbrenging zijn van een kader om investeringen door de particuliere 
sector te bevorderen. 
Technische harmonisatie 
• Normalisatie van informatiearchitectuur en gebruikersinterfaces, met name 
geharmoniseerde en consistente locatieverwijzingen. 
Coördinatie van de invoering 
• De Commissie zal met de relevante betrokkenen richtsnoeren opstellen en 
overeenkomen betreffende de aankoop en verkoop van informatie tussen eigenaars 
en dienstverleners, met inbegrip van een code van goede praktijk voor 
kwaliteitscontroleprocedures en overwegingen betreffende de gevolgen voor 
verkeersbeheer en verkeersveiligheid. 
• Aanmoedigen en oprichten van particuliere/openbare samenwerkingsverbanden voor 
de ontwikkeling van (reis- en verkeersinformatie-)diensten op Europese, nationale, 
regionale en lokale schaal. 
• Zakelijke case study voor een heel Europa bestrijkende intermodale trip-
planningtoepassing. 
• Bestuderen van de mogelijkheden voor innovatieve financiering van organisaties 
voor intermodale reisinformatiediensten op nationale of pan-Europese schaal. 
• Bestuderen van de mogelijkheid in de aanloopfase financiële steun te verstrekken uit 
de TEN-begrotingen. 
Wetgeving 
• Bestuderen van de bestaande wetgevingen met betrekking tot de bescherming van de 
persoonlijke levenssfeer en de bescherming van gegevens, en zo nodig voorstellen 
van aanvullende bepalingen. 
• De lidstaten dienen richtsnoeren te publiceren waarin de verantwoordelijkheden, 
verplichtingen en rechten van de informatie-inhoudleveranciers en de leveranciers 
van diensten met toegevoegde waarde worden uiteengezet. 
17 
4.2 INTERSTEDELIJK EN STEDELIJK VERKEERSBEHEER, -EXPLOITATIE EN -BESTURING 
Toepassing van RTT in stedelijk en interstedelijk verkeersbeheer, -exploitatie en 
-besturing vindt reeds jaren plaats. Transporttelematicatoepassingen bieden geavanceerde 
oplossingen voor het bereiken van een homogenere verkeersstroom, verhoogde 
verkeersveiligheid en -comfort. Toekomstige ontwikkelingen zullen leiden tot een 
grotere integratie van de diensten. De doelstellingen van de Commissie werden 
uiteengezet in de TEN-richtsnoeren voor vervoer en in het Groenboek "het netwerk van 
de burger", en zijn erop gericht een vergelijkbaar kwaliteitsniveau van de diensten te 
bereiken, alsmede de continuïteit van verkeersbeheer- en -informatiediensten. 
4.2.1 Interstedelijk verkeersbeheer-, -exploitatie en -besturing 
De doelstelling is - waar mogelijk - een Europees perspectief te bevorderen, 
bijvoorbeeld om te zorgen voor een minimale kwaliteit, continuïteit en coördinatie van 
verkeersbeheer- en informatiediensten op het hele Trans-Europese wegennet (TERN). 
Technische harmonisatie 
• De Commissie zal nagaan hoe het best kan worden gezorgd voor een 
gemeenschappelijk gebruik van pictogrammen in variabele berichtenborden, met 
inbegrip van de bevordering van de code van goede praktijk betreffende 
pictogrammen die reeds in de EG-kaderprogramma's werd ontwikkeld, en nagaan 
welke wijzigingen aan de Overeenkomst van Wenen van 1968 inzake 
wegverkeerstekens en -signalen, in de thans gewijzigde vorm, nodig zijn. 
Coördinatie van de invoering 
• Ontwikkelen van aanvullende Trans-Europese multi-corridor- en netwerk-
beheerprojecten (wide area-herroutering, event information, door 
weersomstandigheden gestuurd verkeersbeheer en netwerkbesturing); 
• benutten van automatische ongevallendetectie en opritmetingen op 
nationaal/regionaal niveau; 
• harmoniseren van de mogelijkheden voor reizigers, met name bestuurders, om in de 
verschillende lidstaten bijstand te krijgen (met bijzondere aandacht voor het 
taalprobleem). Met name toezien op de toepassing door de lidstaten van het 
EU-noodoproepnummer (112) voor de vaste infrastructuur en het mobiele netwerk, 
zoals bepaald in Beschikking 91/396/EEG van de Raad . 
Financiering 
• Ontwikkelen van innovatieve methoden voor de financiering van de invoering en 
exploitatie van geavanceerde telematicasystemen, met inbegrip van een financiële 
basis voor particuliere/openbare samenwerkingsverbanden. 
• De lidstaten worden uitgenodigd projectvoorstellen in het kader van TEN in te 
dienen, maar ook om waar mogelijk gebruik te maken van andere financiële 
instrumenten van de EG (b.v. het Cohesiefonds, het Regionaal Fonds). 
Beschikking 91/396/EEG van de Raad van 29 juli 1991 inzake invoering van een gemeenschappelijk 
Europees oproepnummer voor hulpdiensten, PB nr. L 217 van 6.8.1991, blz. 31. 
Wetgeving 
• Bestudering van de wetgeving om geschikte modellen te vinden voor het toezicht op 
de naleving van verkeersbeheerregelingen. 
4.2.2 Stedelijk verkeersbeheer, -exploitatie en -besturing 
Doelstelling is het ontwikkelen van een open Europese systeemarchitectuur voor 
stedelijke telematicatoepassingen (zie ook 3.5.) en het opstellen van richtsnoeren om 
steden te helpen bij het ontwerpen en aankopen van systemen en diensten. 
Technische harmonisatie 
• Definiëren van de noodzakelijke interfaces voor de integratie van stedelijke 
verkeersinformatie- en -besturingssystemen met prioriteit voor bussen en overige 
verwante maatregelen inzake het beheer van de vraag, en van systemen voor de 
• bewaking van de luchtkwaliteit, teneinde te voorzien in geoptimaliseerde en 
geïntegreerde stedelijke verkeersbeheersystemen. 
• Vaststellen van specificaties voor de interconnectie van stedelijke en 
interstedelijke/regionale beheer- en besturingscentra, ter bevordering van de 
verkeersdoorstroming in de stedelijke centra (code van goede praktijk voor de 
uitwisseling van gegevens). 
• Ondersteunen van de ontwikkeling van interoperabele toegangscontrolesystemen 
voor het beheer van de vraag in stadscentra. 
Coördinatie van de invoering 
Uitwisselen van beste praktijken voor: 
• dynamische signaalbesturing; 
• telematicasystemen voor kwetsbare weggebruikers (b.v. detectie van voetgangers bij 
verkeerslichten); 
• toepassing van verbeterde faciliteiten voor gegevensverzameling en -behandeling, 
om alle "belangrijke" wegen te kunnen beslaan; 
• realtime-toezicht op de netwerkomstandigheden in een "reis- en verkeersinformatie­
centrum". 
Financiering 
• TEN-projecten zullen steun verlenen aan toepassingen op dit gebied (b.v. de 
verbinding tussen stedelijk verkeersbeheer en luchtkwaliteitsbewaking). 
4.3 OVERIGE STEDELIJKE VERVOERSTELEMATICADIENSTEN 
Op het gebied van elektronische betaling en reservering is een aantal krachtige 
toepassingen van RTT reeds gedemonstreerd en wacht nu op volledige toepassing. Een 
groot aantal ervan wordt nu lokaal en regionaal in Europa ingevoerd, maar voor een aantal 
kwesties is nog een consensus tussen de lidstaten vereist voordat een sterke Europese 
markt tot stand kan komen. 
19 
Technische harmonisatie 
• Overeenkomen van strategieën voor het bereiken van technische compatibiliteit en 
interoperabiliteit van betalingssystemen voor gemeenschappelijk vervoer en 
parkeergelegenheid in verschillende regio's van Europa; 
• ontwikkelen van gemeenschappelijke communicatieplatforms, zoals GSM of 
Internet, voor het vooraf betalen van informatie en diensten (bijvoorbeeld informatie 
over gemeenschappelijk vervoer en tarieven, parkeerinformatie en -tarieven, 
hotelinformatie en -reservering). 
Coördinatie van de invoering 
• Maatregelen ter bestrijding van fraude en ontduiken van betalingen, met name 
grensoverschrijdende regelingen. 
4.4 GEMEENSCHAPPELIJK VERVOER 
Exploitanten van gemeenschappelijk vervoer hebben behoefte aan specificaties voor 
kostenefficiënte RTT-toepassingen. Hieronder vallen systemen voor het innen van de 
vervoerspnjs, voor het vaststellen van de locatie van de voertuigen en voor het 
ondersteunen van de exploitatie, met inbegrip van informatiediensten voor voorrang van 
bussen/ veiligheid/ rijtijden/ onderhoud en realtime-informatie voor de reizigers 
(bijvoorbeeld openbare terminals, elektronische reisgidsen). 
Technische harmonisatie 
• Bevorderen van het gebruik van een gemeenschappelijk datamodel voor 
telematicacomponenten ten behoeve van gemeenschappelijk vervoer. Ondersteuning 
van het werk van de relevante normalisatiewerkgroepen in de CEN; 
• toezien op de beschikbaarheid en toegankelijkheid van databases (ten behoeve van 
trip-planning); 
• bevorderen van de harmonisatie van interfaces van informatieterminals (MMI). 
Coördinatie van de invoering 
• Bevordering van de interconnectie van nationale en regionale databases voor trip 
planning, met gebruikmaking van elektronische hulpmiddelen voor de verspreiding 
(bijvoorbeeld Internet, of GSM voor handapparatuur); 
• Bevorderen van de integratie van reizigersinformatiediensten met andere diensten 
met toegevoegde waarde (b.v. reserveringen, toeristeninformatie). 
Financiering 
• Naar verwachting zullen op dit gebied TEN-projecten actief zijn. 
4.5 GEAVANCEERDE SYSTEMEN VOOR VEILIGHEID EN BESTURING VAN VOERTUIGEN 
Geavanceerde systemen voor veiligheid en besturing van voertuigen omvatten een brede 
reeks systemen die zijn ontworpen om de veiligheid te verbeteren en het comfort van de 
bestuurder te verhogen, in lijn met het gemeenschappelijk vervoers- en 
industriebeleid van de Unie. Zij staan de bestuurders bij tijdens het rijden, helpen om 
potentieel gevaarlijke verkeerssituaties te vermijden, verlenen bijstand aan bestuurders in 
20 
noodsituaties en moeilijke omstandigheden (bijvoorbeeld bij slecht zicht), en dragen in het 
algemeen bij tot een lagere werklast voor de bestuurder. Een aantal voorbeelden van 
systemen van de eerste generatie zijn intelligente cruise-control, systemen voor het 
vasthouden van het baanvak of voor het vermijden van botsingen, zichtverbeterende 
systemen, dynamische snelheidsaanpassing, toezicht op de bestuurder, afhandeling van 
noodsituaties door het voertuig en antidiefstalsystemen. Er worden andere systemen 
ontwikkeld die zullen voorzien in autonome voertuigfuncties in combinatie met 
geautomatiseerde snelwegconcepten, zoals autonome cruise-control, stop&go-
automatisering, autonome laterale besturing, elektronische colonne- en groepsvorming, 
zodat ook beter gebruik zal worden gemaakt van de infrastructuur. Een aantal van deze 
systemen zal in de komende drie tot vijfjaar op de markt worden gebracht. 
Technische harmonisatie 
• Diensten om de bestuurder bij te staan in noodgevallen, op basis van GPS/GSM 
(automatisch opwekken van een noodoproepsignaal, met precieze locatie­
informatie); 
• Normalisatie van antidiefstalsystemen aan boord is vereist om het gebruik in heel 
Europa mogelijk te maken; 
• Normalisatie van diagnosesystemen aan boord om een snelle en efficiënte 
wegenhulp mogelijk te maken. 
Wetgeving 
De Commissie zal samen met de betrokkenen nagaan of moet worden overgegaan tot het 
vaststellen van een minimumverzameling in heel Europa geldende regels ter bevordering 
van de invoering van deze systemen, zoals: 
• ontwikkeling van een kader/richtsnoeren voor experimentele beoordeling, met 
inbegrip van veiligheidseisen, beproevingsstrategieën en -methoden voor de 
beoordeling van de bestuurbaarheid; toegangseisen met betrekking tot het uitvoeren 
van reële tests op het wegennet; 
• richtsnoeren voor de fabrikanten, codes van goede praktijk of normen en 
certificatie/typegoedkeuringsprocedures met voor heel Europa geldende wederzijdse 
erkenning; 
• bescherming van de consument, met inbegrip van de mogelijkheid 
verantwoordelijkheden toe te wijzen aan bestuurder, eigenaar, dienstenleverancier of 
fabrikant. 
4.6 COMMERCIËLE EXPLOITATIE VAN VOERTUIGEN (LOGISTIEKE KETENS) 
Deze maatregelen hebben betrekking op elektronische tracking en tracing van goederen 
(van groot belang voor gevaarlijke goederen) en gecombineerd vervoer (bijvoorbeeld 
weg/spoor). Een verhoogd gebruik van elektronische documenten en vastlegging van 
informatie, met name de elektronische tachograaf, een rijbewijs met smartcard en 
non-stop-grensovergangen, zal ook bijdragen aan de beleidsdoelstellingen inzake vervoer, 
met name veiligheid en efficiëntie. 
21 
Technische harmonisatie 
• Manieren ontwikkelen om vrachtbeheersystemen zodanig te integreren dat de interne 
telematicatoepassingen van de vervoersbedrijven kunnen worden geïnterconnecteerd 
met die van de nationale en regionale instanties. Hiermee zou de kennisgeving 
inzake gevaarlijke goederen en diensten bij het overschrijden van de grenzen kunnen 
worden geautomatiseerd; 
• Ondersteunen van de werkzaamheden in de Europese normalisatie-instellingen 
inzake een open architectuur voor vracht- en vlotenbeheer. 
Coördinatie van de invoering 
• Ontwikkelen van een telematicanetwerk ter ondersteuning bij ongevallen met 
gevaarlijke goederen, in overeenstemming "KEMLER20"-code van goede praktijk 
voor de EU en de"HAZCHEM21"-code van goede praktijk voor het VK. 
Financiering 
• Overwegen van de geschikte vorm van financiering voor projecten betreffende 
gecombineerd vervoer, met name tracking en tracing. 
5. CONCLUSIE 
De invoering van telematica voor het wegvervoer (RTT) in Europa kan helpen onze wegen 
veiliger te maken en het gebruik ervan efficiënter te maken, en kan tegelijkertijd de 
negatieve gevolgen van het wegvervoer voor het milieu helpen verminderen. RTT zal er 
ook voor zorgen dat de Europese industrie op de wereldmarkt kan blijven concurreren. Dit 
alles is in het voordeel van de Europese burgers en consumenten. 
In deze mededeling worden een strategie, een kader en eerste maatregelen voor de 
invoering van RTT in Europa uiteengezet. Daarbij worden vijf prioritaire gebieden 
aangegeven, nl. op RDS-TMC gebaseerde informatiediensten, elektronische tolheffing 
(EFC), uitwisseling van verkeersgegevens/informatiebeheer, mens/machine-interface 
(MMI) en systeemarchitectuur. Er is dringend actie vereist op elk van deze gebieden, in 
het bijzonder: 
• het opstellen van Memoranda of Understanding tussen de betrokken partijen om te 
zorgen voor een kader voor de invoering van RDS-TMC en uitwisseling van gegevens 
op het Trans-Europese wegennet. Wanneer dergelijke MoU niet vóór oktober 1997 tot 
stand komen, zal de Commissie overwegen tegen eind 1997 met voorstellen te komen; 
• de Europese normalisatie-instellingen zal worden gevraagd normen op te stellen voor 
de interoperabiliteit op Europees niveau van EFC-systemen. De Commissie en de 
lidstaten zullen een strategie ontwikkelen voor de convergentie van EFC-systemen, 
teneinde interoperabiliteit op Europees niveau te bereiken, rekening houdende met de 
reeds bestaande systemen en met de werkzaamheden in de normalisatie-instellingen; 
• de Commissie zal een task force bijeen brengen om haar bij te staan bij het ontwerpen 
van een EU-code van goede praktijk inzake MMI van informatieapparatuur aan boord; 
Richtlijn 94/5 5/EG. 
HAZCHEM = HAZardous CHEMical Goods. 
22 
• de Europese normalisatie-instellingen zal worden gevraagd hun werkplannen terzake 
aan te passen, en de Commissie zal samen met de betrokken partijen een Europese 
RTT-systeemarchitectuur ontwikkelen. 
Overige prioritaire toepassingen zijn pre-trip- en on-trip-informatie en -geleiding, 
interstedelijk en stedelijk verkeersbeheer, -exploitatie en -besturing, gemeenschappelijk 
vervoer, geavanceerde veiligheids- en besturingssystemen voor voertuigen, en 
commerciële exploitatie van voertuigen. De analyse van deze overige prioritaire 
toepassingen zal samen met de High Level Group en het Industrieforum versterkt worden 
voortgezet om te kunnen vaststellen welke specifieke acties en welke prioriteiten vereist 
zijn, en of aanvullingen nodig zijn. 
Bijzondere aandacht zal worden gegeven aan het opnemen van telematicaconcepten in 
geïntegreerde vervoersstrategieèn, met het oog op de bevordering van specifieke 
beleidsdoelstellingen (vervoer, milieu enz.). 
De Commissie zal, zoals in de mededeling aangekondigd, in de periode 1997-1999 
gedetailleerde voorstellen doen om bij te dragen aan de spoedige invoering van RTT. Zij 
zal ook toezien op de bij de tenuitvoerlegging geboekte vooruitgang en daarover jaarlijks 
verslag uitbrengen. Daarnaast zal de Commissie de lijst van thans vastgelegde eerste 
maatregelen blijven uitbreiden en nieuwe voorstellen doen in de rubrieken O&O, 
technische harmonisatie, coördinatie van de invoering, financiering en wetgeving, ten 
einde de Unie goed voorbereid in het volgende millennium te leiden. 
Gezien de resoluties van de Raad inzake RTT van 1994, 1995 en 199722, verzoekt de 
Commissie de Raad en het Europees Parlement deze mededeling goed te keuren als 
kader voor maatregelen in de EU inzake de invoering van RTT. 
22 PB 94/C 309/01, PB 95/C 264/01, EP (95) 212.659 def., EcoSoc ESC 1160/95 en Resolutie van de 
Raad van 11.3.1997, nr. 6321/97 Trans 33. 
23 
Tabel 2: Communautaire instrumenten die kunnen worden ingezet op het gebied van 
wegvervoertelematica 
In overeenstemming met de bepalingen van het Verdrag kan de Gemeenschap: 
Onderzoek en Ontwikkeling 
> steun verlenen aan onderzoek-, ontwikkelings- en demonstratieactiviteiten door het instellen van 
een meerjaarlijks kaderprogramma. Dergelijke maatregelen betreffende OTO-activiteiten voor de 
ontwikkeling van vervoerstelematicahulpmiddelen en -diensten vallen onder het lopende Vierde 
kaderprogramma en worden vermeld in het voorstel van de Commissie voor het Vijfde 
kaderprogramma 
• Titel XV Onderzoek en technologische ontwikkeling (Artikel 130 f,h,i) van het Verdrag is van 
toepassing. 
Technologische harmonisatie 
> alle nodige maatregelen treffen om te zorgen voor de interoperabiliteit van telematicatoepassingen 
over de nationale grenzen heen en om het functioneren van de interne markt te bevorderen: dit 
betreft ook steun voor de normalisatiewerkzaamheden van de Europese normalisatie-instellingen 
(CEN/CENELEC/ETSI) die zo nodig kunnen worden aangevuld door communautaire wetgeving 
en Memoranda of Understanding; 
• Titel V Gemeenschappelijke regels voor concurrentie, belastingheffing en wederzijdse aanpassing 
van wetgevingen (Artikel 100a) en Titel XII Trans-Europese netwerken (Artikel 129c) van het 
Verdrag zijn van toepassing. 
Coördinatie 
> het beleid van de lidstaten op elkaar afstemmen en coördineren. Dit kan ook samenwerking met 
derde landen inhouden. 
• Titel XII Trans-Europese netwerken (Artikel 129c, lid 2) van het Verdrag is van toepassing. 
Financiële steun 
> uit de TEN-Vervoer- en TEN-Telecom-begrotingslijnen steun verlenen aan projecten van 
gemeenschappelijk belang ", zoals vastgelegd in de TEN-richtsnoeren. De Gemeenschap kan ook 
bijdragen, via de structuurinstrumenten (Cohesiefonds en Regionaal beleid), aan de financiering 
van specifieke projecten in lidstaten op het gebied van vervoer en telecommunicatie, wanneer zij 
bijdragen aan regionale doelstellingen; 
• Titel XII Trans-Europese netwerken (Artikel 129c) van het Verdrag en Titel XIV Economie en 
sociale samenhang (Artikel 130a-c) van het Verdrag zijn van toepassing. 
Wetgeving 
> wetgeving goedkeuren die het goede functioneren van de interne markt bevordert door de 
ontwikkeling en het gebruik van vervoerstelematica; 
> wetgeving goedkeuren die een interne markt voor vervoerstelematicadiensten, -netwerken en 
-apparatuur tot stand brengt; 
• Titel III Vrij verkeer van personen, diensten en goederen (Artikel 59-66) en Titel V (Artikel 100a) 
van het Verdrag zijn van toepassing. 
Verordening (EEG) nr. 2236/95 van 18.9.1995 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen 
van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese netwerken, PB nr. L 
228 van 23.9.1995, blz. 1. 
24 
> wetgeving goedkeuren om richtsnoeren voor de Trans-Europese netwerken vast te leggen, waarin 
de nadruk wordt gelegd op het gebruik van telematicasystemen bij de verschillende 
transportmodi24; 
• Titel XII Trans-Europese netwerken (Artikel 129c ) van het Verdrag is van toepassing. 
> in het regelgevend kader voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij maatregelen 
opnemen voor de ontwikkeling van vervoerstelematicatoepassingen en -diensten; 
• Titel III Vrij verkeer van personen, diensten en goederen (Artikel 59) van het Verdrag is van 
toepassing. 
> wetgeving goedkeuren om de veiligheid van het vervoer te verbeteren. 
• Titel IV Vervoer (Artikel 75c) van het Verdrag is van toepassing. 
24 Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23.7.1996 betreffende 
communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een Trans-Europees vervoersnet, PB nr. L 228 
van 9.9.1996, blz. 1. 
25 

ISSN 0254-1513 
COM(97) 223 def. 
DOCUMENTEN 
NL 15 07 
Catalogusnummer : CB-CO-97-213-NL-C 
ISBN 92-78-19690-8 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
2&>