M 
M 
'Ml COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 12.04.1995 
COM(95) 134 def. 
I** MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, 
AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE 
EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S 
SOCIAAL ACTIEPROGRAMMA VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN 
1995-1997 
• UJ 
INHOUD 
INLEIDING lek 
1. WERK - PRIORITEIT NR. 1 6 
2. ONDERWIJS EN OPLEIDING: DE SLEUTEL TOT SOCIALE 
STABILITEIT IN DE GEMEENSCHAP . . 10 
3. NAAR EEN EUROPESE ARBEIDSMARKT 12 
4. BEVORDERING VAN HOGE ARBEIDSVOORWAARDEN EN -
OMSTANDIGHEDEN ALS ONDERDEEL VAN EEN 
CONCURREREND EUROPA 16 
5. GELIJKE KANSEN VOOR VROUWEN EN MANNEN 20 
6. SOCIAAL BELEID EN SOCIALE BESCHERMING - EEN 
ACTIEVE SAMENLEVING VOOR IEDEREEN . . 22 
7. VOLKSGEZONDHEID 26 
8. ONTWIKKELING VAN DE INTERNATIONALE DIMENSIE 28 
9. NAAR EEN ACTIEVERE SAMENLEVING 29 
10. ANALYSE EN ONDERZOEK VAN HET SOCIAAL BELEID OP 
MIDDELLANGE TERMIJN ........ 31 
11. NAAR EEN EFFICIËNTERE TOEPASSING VAN DE EUROPESE 
WETGEVING . . 32 
A 
OTLpiPINfi 
Deze mededeling bevat het gedetailleerde werkprogramma van de Commissie op sociaal 
gebied voor de komende drie jaar (1995-1997). Het is de derde en laatste fase van een 
proces dat in 1993 werd ingeluid met het Groenboek over de toekomst van het Europees 
sociaal beleid en in 1994 een vervolg kreeg met het Witboek over het Europees sociaal 
beleid. 
Zowel in het Groenboek als in het Witboek werd benadrukt dat Europa momenteel een 
periode van ingrijpende veranderingen doormaakt en dat deze veranderingen onze 
samenlevingen voor grote problemen plaatsen. Ofschoon Europa na een periode van 
ernstige recessie nu weer begint te profiteren van het economisch herstel, is de 
werkloosheid in de Unie nog steeds te hoog en de werkgelegenheidsintensiteit van de 
groei ontoereikend. Het creëren van nieuwe banen moet daarom een van de 
hoofddoelstellingen van de Unie blijven. 
Meer in het algemeen stelt de globalisering van de economische bedrijvigheid het 
Europese concurrentievermogen zwaar op de proef. De invoering van nieuwe 
technologieën en communicatiesystemen op het werk en daarbuiten en de ontwikkeling 
van de informatiemaatschappij hebben gevolgen voor ons allemaal. De Unie moet ook 
blijvend voorrang geven aan de milieubescherming door duurzame produktiepatronen en 
-technologieën te bevorderen, die kunnen bijdragen tot het scheppen van nieuwe 
werkgelegenheid en het concurrentievermogen kunnen bevorderen. Bovendien vormt de 
financiering van de sociale zekerheid een steeds grotere belasting voor de nationale 
begrotingen, terwijl armoede en sociale uitsluiting maar al te gewoon aan het worden zijn. 
Tegelijkertijd is de structuur zelf van onze samenlevingen zich aan het wijzigen onder 
invloed van de demografische veranderingen. 
Het Witboek moest een kader bieden voor de ontwikkeling van een Europees sociaal 
beleid om deze problemen op te lossen. Het ging ervan uit dat Europa behoefte heeft aan 
een breed, toekomstgericht en vernieuwend sociaal beleid, wil het een oplossing vinden 
voor de problemen die het te wachten staan. Dit nieuwe sociaal actieprogramma probeert 
deze aanpak gestalte te geven door voort te bouwen op hetgeen in het verleden is bereikt 
- en met name op het sociaal actieprogramma van 1989, waarvoor dit in de plaats komt 
- en tegelijkertijd een beleid te ontwikkelen dat in de nieuwe behoeften en uitdagingen 
voorziet. Als zodanig moet dit actieprogramma worden gezien als een voortzetting van 
het in het Witboek uiteengezette beleid en niet zo zeer als een radicaal nieuwe start. 
In het actieprogramma wordt zorgvuldig rekening gehouden met de uitgebreide 
consultaties en de levendige discussie die naar aanleiding van het Groenboek en het 
Witboek, alsmede het Witboek "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid" hebben 
plaatsgevonden. Het is in het bijzonder gebaseerd op de bijdragen van de Lid-Staten, de 
resolutie van de Raad van 6 december 1994, de resolutie van het Europees Parlement van 
19 januari 1995 en de standpunten van het Economisch en Sociaal Comité, het Comité 
van de regio's en al degenen die op economisch en sociaal terrein actief zijn, met name 
de sociale partners. 
Tijdens dit uitvoerig overleg is gebleken dat er brede overeenstemming bestond over 
aantal hoofdthema's die ten grondslag liggen aan dit actieprogramma: een 
_ 1ÖL-
De opbouw van Europa is een unieke onderneming, gebaseerd op de 
totstandbrenging van een evenwicht tussen concurrentie, samenwerking en 
solidariteit. Elk van deze drie componenten moet in relatie tot de andere 
uitgebouwd worden en de sociale dimensie speelt een belangrijke rol in dit proces. 
Tegelijkertijd moet de verscheidenheid van nationale Europese culturen en 
gebruiken wegens hun intrinsieke waarde en met inachtneming van het 
subsidiariteitsbeginsel behouden blijven en tevens verenigbaar blijven met de 
opbouw van Europa en mét het Verdrag. De Commissie of de Unie streeft dus 
geen volledige harmonisatie van het sociaal beleid na. 
De Lid-Staten hebben een aantal verworvenheden, waarden en gebruiken gemeen 
die de basis vormen voor hun benadering van het huidige en toekomstige 
Europees sociaal model. Dit gemeenschappelijk sociaal erfgoed is voor het 
grootste deel gelegen in het hoge niveau van sociale bescherming en solidariteit, 
de kwaliteit van de onderwijs- en opleidingsstelsels, de bescherming van de 
veiligheid en de gezondheid op het werk, de inspanningen om gelijke kansen te 
waarborgen en ten slotte de rol van de sociale partners en de overheid op 
verschillende niveaus. Bovendien hebben deze waarden en doelstellingen tevens 
een universele dimensie, getuige de tien toezeggingen die onlangs op de Sociale 
Top in Kopenhagen zijn gedaan; 
De geleidelijke economische integratie van de Unie en de voltooiing van de 
interne markt hebben geleid tot een groot aantal sociale problemen, met name de 
invloed ervan op de levensomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden van onze 
burgers. Door de wijdverbreide onzekerheid als gevolg van de werkloosheidscrisis 
is de noodzaak om de juiste verhouding te vinden tussen beleid ter bevordering 
van de groei en het concurrentievermogen en beleid ter waarborging van de 
sociale zekerheid en de solidariteit alleen maar urgenter geworden. Men is 
duidelijk de overtuiging toegedaan dat de fundamentele doelstelling van de 
Europese Unie, nl. de bevordering van een evenwichtige en duurzame 
economische en sociale vooruitgang (zie Titel I van het Verdrag) voor iedereen 
moet gelden. De burgers van de Unie en de organisaties die hen in al hun 
diversiteit vertegenwoordigen, verwachten in, hun dagelijkse leven tastbare 
voordelen van Europa te zien. Zij moeten ervan overtuigd raken dat Europa er 
voor hen is en hun alleen maar voordelen brengt. Het sociaal beleid vormt in dit 
opzicht een van de belangrijkste instrumenten; 
Het scheppen van werkgelegenheid blijft de hoogste prioriteit houden. Hiervoor 
zijn in de eerste plaats de Lid-Staten verantwoordelijk, maar de Commissie heeft 
de belangrijke taak de veranderingen te vergemakkelijken die nodig zijn om de 
Europese economieën te helpen hun in het Witboek "Groei, concurrentie­
vermogen, werkgelegenheid" genoemde ernstige structurele tekortkomingen te 
boven te komen en hun concurrentievermogen te versterken. Dit vereist een 
aanpassing van het gehele arbeidsbestel, dat de wisselwerking omvat tussen fiscaal 
en sociaal beleid, onderwijs en opleiding gedurende het hele leven, en het 
industrie-, milieu- en regionaal beleid. Een dergelijke aanpassing impliceert niet 
de afbraak van de sociale-zekerheidsregelingen, maar moet nieuwe prikkels geven 
tot andere arbeidspatronen, andere manieren van vrijetijdsbesteding en een andere 
taakverdeling in het gezin, alsook stimulansen voor een actief burgerschap en een 
actieve arbeidsmarktparticipatie. Hiertoe dienen het Witboek en de conclusies van 
de Europese Raad van Essen strikt te worden opgevolgd; 
- De economische en sociale dimensie hangen in feite onderling nauw samen en 
moeten daarom gelijk opgaan. Zonder concurrentievermogen en economische 
groei is er geen sociale vooruitgang. Omgekeerd is duurzame economische groei 
onmogelijk zonder rekening te houden met de sociale dimensie. Sociale 
vooruitgang en maatschappelijke solidariteit moeten een integrerend onderdeel 
vormen van de Europese aanpak van het concurrentievermogen. Er moet een 
nieuw evenwicht gevonden worden tussen de economische en de sociale dimensie, 
waarbij deze opgevat worden als elkaar versterkende in plaats van botsende 
doelstellingen; 
- Het communautair beleid op sociaal gebied kan niet beperkt blijven tot het 
arbeidsbestel. Er is al brede publieke steun voor een sterk Europees sociaal beleid 
in de Unie. Alleen door een geloofwaardig en zichtbaar optreden waarbij alle 
burgers van de Unie zich betrokken voelen, zal Europa op nog meer steun van die 
zelfde burgers kunnen rekenen. Dit betekent dat Europa er, door het economisch 
en sociaal beleid in gelijke mate te steunen, naar moet streven om iedereen een 
kans te geven om in de komende jaren een actieve rol in de samenleving te spelen 
en samen verder te bouwen . aan Europa. De rol van burger- en 
vrijwilligersorganisaties en van de uiteenlopende organisaties die het bedrijfsleven 
vertegenwoordigen, alsook van de overheids- en particuliere sector moet worden 
erkend. 
Het is echter duidelijk dat de standpunten over sommige aspecten van het sociaal beleid 
sterk uiteenlopen-en in sommige gevallen zelfs haaks op elkaar staan. Uit het Witboek 
bleek al dat de Lid-Staten, en zij niet alleen, verdeeld waren over de noodzaak van nog 
meer Europese wetgeving, met name op het gebied van de arbeidsvoorwaarden. Terwijl 
sommige zich bijna uitsluitend wensen te concentreren op de toepassing van bestaande 
wetgeving, zonder nieuwe voorstellen, blijven andere voorstander van een geleidelijke 
uitbreiding van bindende en af te dwingen minimumvoorschriften. Weer andere roepen 
om een groot aantal nieuwe wetgevingsvoorstellen, waarvan sommige niet eens binnen 
de in het Verdrag betreffende de Europese Unie omschreven bevoegdheden vallen en/of 
in strijd zijn met het subsidiariteitsbeginsel. 
Tegelijkertijd wordt steeds meer aangedrongen op maatregelen van de Unie op gebieden 
die buiten het traditionele bereik van het Europees sociaal beleid vallen. De problemen 
waarvoor de Europese samenleving zich gesteld ziet, worden steeds complexer en hangen 
voor een groot deel onderling samen, en dus moet het beleid om deze problemen aan te 
pakken daarop worden afgestemd. 
Dit impliceert de ontwikkeling van een nieuwe vorm van beleid op Europees niveau ter 
aanvulling en versterking van de wetgevingsarbeid, die in het verleden de ruggegraat 
vormde van de sociale dimensie en die waar nodig in de toekomst zal worden voortgezet. 
Dit betekent met name uitbreiding van de katalyserende rol van de Gemeenschap bij het 
bevorderen van gezamenlijke discussies, uitwisseling van ervaringen en gecoördineerde 
actie op transnationale basis voor het oplossen van gemeenschappelijke problemen. 
Een aantal Lid-Staten hebben bij voorbeeld reeds geprobeerd hun arbeidssysteem en hun 
sociaal stelsel meer of minder grondig te herzien. Het thema van de werkgelegenheid en 
de in 1993 en 1994 genomen maatregelen, waaraan de conclusies van de Europese Raad 
van Essen een nieuwe impuls hebben gegeven, zijn in dit opzicht een goed voorbeeld. Dit 
proces zou goed kunnen worden uitgebreid tot een reeks andere kwesties van sociaal 
beleid - bij voorbeeld sociale zekerheid, de maatschappelijke gevolgen van de 
informatiemaatschappij - en het actieprogramma bevat specifieke voorstellen in dit 
verband (zie de hoofdstukken 6 en 10). 
Om dit proces van collectieve bezinning te versterken, probeert de Commissie met name 
haar inspanningen op het gebied van analyse en onderzoek te vergroten; hieraan is een 
apart hoofdstuk van dit actieprogramma gewijd (hoofdstuk 10). Gezien de toenemende 
vraag naar een Europees sociaal beleid voor iedereen, zowel de werkenden als de niet-
werkenden, legt het programma bovendien speciale nadruk op de bevordering van kansen 
voor iedereen. In dit verband is het voorstel om een discussie op gang te brengen over 
de toekomst van het Sociaal Handvest en de mogelijke uitbreiding daarvan tot eén breder 
pakket van individuele rechten en verantwoordelijkheden van bijzonder belang 
(hoofdstukken 4 en 6). 
Deze bredere aanpak komt tot uitdrukking in de opbouw van het actieprogramma. Het 
heeft aanvankelijk een looptijd van driejaar en binnen dat tijdsbestek is een flexibele 
planning van de werkzaamheden mogelijk. 
In die zin verschilt het van het sociaal actieprogramma van 1989 - dat hoofdzakelijk 
voorstellen voor wetgeving bevatte - doordat het een breder en gedetailleerder overzicht 
van het beleid op sociaal gebied bevat. 
Het programma bevat een aantal nieuwe wetgevingsvoorstellen, terwijl ook het 
subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel in acht worden genomen. In dit verband is de 
Commissie zich bewust van de wisselwerking tussen wetgevingsvoorstellen en de nieuwe 
onderhandelingsbevoegdheden die de sociale partners krachtens de aan het Verdrag 
betreffende de Europese Unie gehechte Overeenkomst betreffende de sociale politiek 
hebben gekregen. Ofschoon duidelijk is dat, gezien met name de resultaten van het 
programma van 1989, er op dit ogenblik minder mogelijkheden zijn voor of minder 
behoefte is aan een omvangrijk programma van nieuwe wetegevingsvoorstellen, zal de 
Commissie ook in de toekomst blijven bekijken of er behoefte aan wetgeving is, en zal 
zij niet aarzelen om waar nodig en mogelijk de vereiste voorstellen te doen. 
Verder brengt het actieprogramma ook een toenemend aantal nog steeds bij de Raad in 
behandeling zijnde voorstellen opnieuw onder de aandacht om ervoor te zorgen dat deze 
snel worden goedgekeurd. Een aantal nog hangende voorstellen die thans achterhaald zijn, 
wordt ingetrokken. 
Conform haar algemene aanpak zal de Commissie ervoor zorgen dat de nieuwe 
voorstellen voorafgegaan worden door een evaluatie van de kosten en baten voor de Lid-
Staten en alle betrokken partijen. Bovendien zal de Commissie zich blijven inspannen 
voor de daadwerkelijke omzetting en toepassing van goedgekeurde wetgeving. 
Behalve dit relatief beperkte aantal nieuwe wetgevingsvoorstellen bevat het 
actieprogramma ook aanzetten tot een groot aantal studies en discussies over specifieke 
onderwerpen. Doel hiervan is in elk geval de mogelijkheden voor en de behoefte aan 
verdere actie - zowel wetgevende als ni et-wetgevende - te verkennen en een goede 
voorbereiding van eventuele toekomstige voorstellen te garanderen. 
Daarnaast bevat het programma ook aanwijzingen omtrent het voornemen van de 
Commissie tot het op gang brengen van discussies op gebieden die uiterst belangrijk zijn 
voor het sociaal beleid. In deze zin is het bedoeld als afspiegeling van de in toenemende 
mate multidimensionele aard van het sociaal beleid en als uitgebreide agenda voor actie 
op het gebied van het sociaal beleid. 
Tot op zekere hoogte zal de toekomstige ontwikkeling van dit programma afhangen van 
de resultaten van de discussies en studies waarmee een begin zal worden gemaakt of die 
reeds gaande zijn. Het zal ongetwijfeld ook beïnvloed worden door de permanente 
dialoog met de andere Europese instellingen en daarbuiten. Het Groenboek en het 
Witboek hebben reeds laten zien tot welke veelzijdige bijdragen dit proces kan leiden, en 
dit actieprogramma streeft er dan ook naar het overleg verder uit te breiden om ervoor 
te zorgen dat deze dialoog gaande wordt gehouden (b.v. hoofdstuk 9). 
Bovendien moet het programma ook worden gezien tegen de achtergrond van de 
intergouvernementele conferentie in 1996, waar vraagstukken met betrekking tot de 
sociale dimensie van de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie ongetwijfeld een 
belangrijke rol in de beraadslagingen zullen spelen. In dit verband zij vermeld dat de 
Commissie in het Witboek over het sociaal beleid al enkele van haar voornemens in dit 
verband kenbaar heeft gemaakt. 
Ten slotte zij nog gewezen op het open en flexibele karakter van dit actieprogramma. Het 
is bewust opgezet als een "rolling programme", dat jaarlijks zal worden aangepast in het 
licht van de ontwikkeling van de situatie en de behoeften enerzijds en de resultaten van 
studies en speciaal overleg anderzijds. Dit komt de transparantie van de communautaire 
sociale actie alleen maar ten goede en met de standpunten van de andere communautaire 
instellingen zal stapsgewijze rekening worden gehouden. 
1. WERK - PRIOttîTETT NR. 1 
1.0.1. Bestrijding van de werkloosheid is een van de belangrijkste opgaven van de 
Europese Unie en haar Lid-Staten. In het in december 1993 door de Commissie 
aangeboden Witboek "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid" werd een 
reeks beleidsmaatregelen voorgesteld om het concurrentievermogen te 
vergroten, de groei te stimuleren en de nodige structurele veranderingen teweeg 
te brengen om banen te creëren. 
1.0.2. Voortbouwend op de aanpak van dit Witboek en de conclusies van 
achtereenvolgende Europese Raden (Brussel, Korfoe) baande de Europese Raad 
van Essen nieuwe wegen op werkgelegenheidsgebied door de Lid-Staten met 
klem te verzoeken hun nationale beleid om te zetten in een 
meerjarenprogramma. Deze programma's plaatsen de vijf door de Europese 
Raad overeengekomen actieterreinen in een nationale context. 
1.0.3. Daarnaast werden de Raad (arbeidsmarktvraagstukken, economische en 
financiële vraagstukken) en de Commissie verzocht om de ontwikkeling van de 
werkgelegenheid, inclusief het opleidingsbeleid en het desbetreffende nationale 
beleid, nauwlettend te volgen en de Europese Raad regelmatig verslag uit te 
brengen (te beginnen in december 1995). 
1.0.4. In maart 1995 kwam de Commissie met haar mededeling waarin uiteen wordt 
gezet hoe deze doelstellingen en beginselen in de praktijk zouden moeten 
worden gebracht, zowel door maatregelen van de Lid-Staten als door de verdere 
ontwikkeling van collectieve beleidsvorming, met inbegrip van overleg met de 
sociale partners. Voorgesteld wordt geleidelijk een proces van multilateraal 
toezicht op de arbeidssysternen in te voeren. De Raad heeft de door de 
Commissie bepleite aanpak toegejuicht. 
1.1. Waarnemings- en toezichtmechanismen 
1.1.1. In de komende driejaar zal de Commissie geleidelijk een proces van toezicht 
op de ontwikkeling van de werkgelegenheid en de arbeidsstelsels in de 
Europese Unie ontwikkelen. In 1995 zal de Commissie haar samenwerking met 
de Lid-Staten intensiveren ten einde de regelingen voor toezicht en evaluatie 
van de vorderingen van de Lid-Staten bij de toepassing van de conclusies van 
de Europese Raad van Essen op te zetten. 
Dit proces omvat: 
1.1.2. - richtsnoeren voor het economisch beleid: ten einde de coherente aanpak van 
de werkloosheid in het kader van artikel 103 verder te ontwikkelen, zal de 
Commissie de koppeling tussen de toezegging werkgelegenheid te zullen 
scheppen en de ontwikkeling van het economisch beleid trachten te verbeteren. 
Met name zal de Commissie proberen in de convergentieprogramma's van de 
Lid-Staten hoofdstukken op te nemen die gaan over de ontwikkelingen van de 
werkgelegenheid en het werkgelegenheidsbeleid, met inbegrip van de vijf in 
Essen overeengekomen punten. Als eerste stap zal de Commissie een 
uitgebreider en gedetailleerder hoofdstuk over de werkgelegenheid opnemen in 
haar aanbeveling voor de "globale richtsnoeren" voor het economisch beleid 
van de Lid-Staten en van de Gemeenschap (eerste helft 1995). 
1.1.3. - verslag over de follow-up van Essen: een eerste verslag van de Commissie 
over de door de Lid-Staten gemaakte vorderingen bij de toepassing van de 
conclusies van de Europese Raad van Essen {tweede helft van 1995). Zoals in 
Essen afgesproken, strekt dit zich ook uit tot de effecten van de belasting- en 
bijstandsstelsels op de bereidheid tot het creëren van banen en tot 
arbeidsdeelname, en het verband tussen economische groei en milieu. Op basis 
van de reacties op dit samenvattend rapport zal de Commissie in december 
1995 verslag aan de Raad uitbrengen. 
1.1.4. - jaarverslag over de werkgelegenheid: dit zal zich concentreren op de vijf in 
Essen gestelde prioriteiten (1995). De in de jaren daarna te verschijnen 
rapporten over de werkgelegenheid zullen achtereenvolgens aandacht besteden 
aan het werkgelegenheidspotentieel van de informatiemaatschappij (1996) en 
aan nieuwe vormen van werkorganisatie en plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven (1997). 
1.1.5. - beoordeling van de werkgelegenheid: de Commissie zal zorgvuldig rekening 
houden met de werkgelegenheidseffecten van haar voorstellen, met inbegrip van 
een beoordeling van de eventuele extra lasten voor het bedrijfsleven, met name 
het MKB. Bovendien zal het Verslag van de Commissie over de interne markt 
voor 1996 een studie van het werkgelegenheidseffect bevatten. 
1.2. Intensivering van de samenwerking 
1.2.1. - regelmatige bijeenkomsten van de directeuren-generaal Werkgelegenheid en 
Sociale Zekerheid: ten einde te zorgen voor permanente coördinatie en de 
banden aan te halen tussen de nationale overheden op dit terrein. Ook zullen 
de mogelijkheden voor samenwerking met de ministers van Financiën worden 
bestudeerd (1995-1996). 
1.2.2. - actieonderzoekprogramma's inzake werkgelegenheid: de Commissie zal met 
een voorstel komen tot nauwere en meer gestructureerde samenwerking met de 
Lid-Staten op het gebied van het werkgelegenheids- en arbeidsmarktbeleid. Dit 
voorstel bouwt voort op reeds uitgevoerde werkzaamheden in het kader van 
eerdere acties op dit gebied en op bestaande netwerken. Doel ervan is deze 
instrumenten te rationaliseren, een kader te verschaffen voor steun van de Unie 
aan de uitvoering van de conclusies van Essen en een aanvulling te vormen op 
de door de Structuurfondsen gesteunde innoverende projecten en initiatieven. 
Het voorstel van de Commissie zal in de eerste helft van 1995 worden 
ingediend en de periode 1996-98 bestrijken. Het behelst ook het plan voor de 
oprichting van een Europees Platform voor de bundeling van ervaringen met 
plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven. 
t 
1.2.3. - uitbreiding van de waarnemingspost voor de werkgelegenheid: de Commissie 
zal met een rapport komen over haar waarnemingspost voor de 
werkgelegenheid in het licht van de nieuwe taken die vereist zijn om de 
ontwikkelingen van de werkgelegenheid en de arbeidssystemen in het oog te 
houden, en mét name in het licht van de behoefte aan betere informatie over 
de effecten van het werkgelegenheidsbeleid (tweede helft van 1995). Ook zullen 
de mogelijkheden voor grotere samenwerking met de OESO en de ILO worden 
bestudeerd. Verder zal in samenwerking met EUROSTAT worden bekeken of 
het verzamelen van gegevens effectief is (1996). Ook zal een opzet worden 
uitgewerkt voor frequentere arbeidskrachtenenquêtes en een reeks nog te 
definiëren en regelmatig te verzamelen statistische indicatoren voor de korte 
termijn inzake werkgelegenheid. 
1.2.4. - ondersteuning van de sociale dialoog: het Comité van de sociale dialoog zal 
de ontwikkelingen in de Lid-Staten beoordelen, met name op het gebied van de 
onderhandelingen over collectieve overeenkomsten en andere akkoorden in 
verband met het scheppen van arbeidsplaatsen. De Commissie zal de 
uitwisseling en overdracht van ervaringen op dit gebied steunen en in het 
algemeen het overleg met en de dialoog tussen de sociale partners stimuleren. 
Een eerste verslag over de nationale ervaringen zal door dé sociale partners in 
de tweede helft van 1995 worden opgesteld; dit zou in de komende jaren 
regelmatig kunnen worden bijgewerkt met de hulp van de Europese Stichting 
ter verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden. De Commissie zal 
ook de mogelijkheden onderzoeken voor ondersteuning van soortgelijke 
initiatieven in de bedrijfstakken. 
1.2.5. - Permanent Comité voor arbeidsmarktvraagstukken: de Commissie is van 
mening dat het in 1970 door de Raad opgerichte Permanent Comité voor 
Arbeidsmarktvraagstukken als belangrijkste institutionele forum zou moeten 
fungeren voor overleg tussen de Raad, de sociale partners len de Commissie 
over de werkgelegenheidsstrategie van de Unie. De Commissie zal een voorstel 
voor een nieuw besluit van de Raad indienen tot herziening van het mandaat, 
de samenstelling en de werkwijze van dit comité (1995). 
1.2.6. - luisteren naar het bedrijfsleven: de Commissie zal het bedrijfsleven meer in 
de gelegenheid stellen om voorstellen te doen voor het scheppen van 
werkgelegenheid en het aanpakken van de werkloosheid. Hiertoe zullen 
regelmatig bijeenkomsten met personeelsmanagers en ondernemers 
plaatsvinden. 
1.2.7. In het kader van het ondememingenbeleid zal de Commissie voortgaan met de 
uitvoering van maatregelen ter vermindering van de belemmeringen voor de 
oprichting en de groei van kleine en middelgrote ondernemingen, met name 
door de verbetering van hun administratief, juridisch en financieel klimaat en 
de ontwikkeling van ondersteunende diensten, zulks met het doel het scheppen 
van arbeidsplaatsen in het MKB zo veel mogelijk te bevorderen. 
1.3. Aanpassing en versterking van de rol van de Structuurfondsen en met 
name van het Europees Sociaal Fonds 
1.3.1. De Structuurfondsen dragen elk op zijn eigen wijze bij tot de bevordering van 
de werkgelegenheid. In de periode 1994-99 zal de Europese Unie 141 miljard 
ecu (prijzen van 1992) voor dit doel uittrekken. Als onderdeel van het toezicht 
op de bijdrage van de Structuurfondsen zal de Commissie: 
1.3.2. - de tenuitvoerlegging van de communautaire bestekken zorgvuldig beoordelen 
in het licht van de conclusies van Essen en eventueel later in 1995 
aanpassingen aanbevelen in het licht van de door de Lid-Staten op grond van 
artikel 103 verstrekte informatie, en ervoor zorgen dat de conclusies worden 
opgenomen in de CB's voor de drie nieuwe Lid-Staten; 
1.3.3. - zo nodig de werking van maatregelen van de Structuurfondsen nagaan en 
beoordelen ten einde de acties en de financiering verder aan te passen aan de 
voortdurende bijstellingen van het beleid die door de uitvoering van dit 
actieprogramma nodig zijn. De Commissie zal regelmatig verslag over de 
situatie uitbrengen, ook in het kader van haar driejaarlijks verslag over de 
economische en sociale samenhang, waarvan het eerste in 1996 zal verschijnen; 
1.3.4. -de bijdrage van de Structuurfondsen tot de bevordering van gelijke 
kansen voor mannen en vrouwen bestuderen, zoals uitdrukkelijk is bepaald in 
de verordeningen inzake de Structuurfondsen, in de CB's en in de resolutie van 
de Raad van 22 juni 1994 betreffende de bevordering van gelijke kansen voor 
mannen en vrouwen door middel van acties van de Europese Structuurfondsen. 
Een eerste verslag hierover zal voor eind 1995 verschijnen en in de eerste helft 
van 1996 zal hierover een Europese conferentie worden gehouden; 
1.3.5. - de actieve deelname van de sociale partners aan ESF-projecten aanmoedigen 
als essentieel kenmerk van de partnerschappen ten einde ervoor te zorgen dat 
het fonds zo veel mogelijk resultaten afwerpt. Deze regelingen zullen in de 
tweede helft van 1995 met het ESF-Comité worden bestudeerd ten einde de 
weg te banen voor een doeltreffender betrokkenheid in de jaren daarna; 
1.3.6 - een analyse geven van de bijdrage van de Structuurfondsen tot de 
ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen op basis van de ervaring die is 
opgedaan met alle doelstellingen (1996). 
1.3.7. -De tenuitvoerlegging van doelstelling 4 van het ESF is van bijzonder 
strategisch belang omdat de^ze bedoeld is om bedrijven beter in staat te stellen 
te anticiperen op industriële en technologische veranderingen. In september 
1995 zal in Toulouse een conferentie gehouden worden om de balans op te 
maken van de vorderingen bij de tenuitvoerlegging van doelstelling 4, waarna 
in 1996 de nieuwe door het ESF geopende perspectieven op dit gebied zullen 
worden beoordeeld. In 1996 zal een eerste verslag over de tenuitvoerlegging 
van doelstelling 4 worden ingediend. 
1.3.8. - De communautaire initiatieven die in 1995 van start zullen gaan, hebben in 
meerdere of mindere mate allemaal betrekking op de bevordering van de 
werkgelegenheid en het voorkomen van sociale uitsluiting. De initiatieven 
Werkgelegenheid, AP APT en MKB zijn speciaal gericht op de stimulering van 
transeuropese samenwerking en partnerschappen door de voorwaarden te 
scheppen voor een actiever arbeidsmarktbeleid en te mikken op specifieke 
behoeften. Te zamen zullen deze initiatieven om en nabij 5 000 transnationale 
projecten genereren met het doel het innovatieproces op belangrijke gebieden 
van het werkgelegenheids- en opleidingsbeleid te ondersteunen. Een eerste 
beoordeling van de vorderingen en effecten van die projecten staat voor de 
tweede helft van 1996 op het programma en er zal de komende drie jaar een 
reeks speciale Europese manifestaties worden georganiseerd om informatie en 
goede praktijken te verspreiden. 
1.3.9. -Het speciale initiatief van de Gemeenschap voor vrede en verzoening in 
Noord-Ierland en de aangrenzende graafschappen gaat momenteel van start en 
zal naar verwachting een reële bijdrage leveren tot het herstel van de sociaal-
economische infrastructuur aldaar. 
1.3.10. - Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal: de middelen van de Europese 
Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) voor de wederaanpassing van de 
werknemers die getroffen zijn door herstructureringen in de kolen- en 
staalindustrie, worden in het kader van de geleidelijke beëindiging yan het 
speciale beleid voor deze twee bedrijfstakken in snel tempo verminderd. Dit 
vereist een nauwe coördinatie tussen de EGKS en de andere 
financieringsinstrumenten van de Unie. Voor eind 1995 zal de balans worden 
opgemaakt. 
1.3.11. -Speciale aandacht krijgt ook het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen in 
plattelandsgebieden door een gerichte aanwending van de maatregelen die zijn 
opgenomen in het programma voor plattelandsontwikkeling (in regio's'van 
doelstelling 1 en 5b) en de structurele horizontale verordeningen (doelstelling 
5a). Er zal speciaal rekening worden gehouden mét de maatregelen van het 
EOGFL ter ondersteuning van de herstructurering en afvloeiing in de landbouw 
en de visserij. 
2, flWBiRWua[jas MIMMG* mjjMTMi TQT SOCIAP; 
mmmn m m Qitmwtmv 
2.0.1. Meer investeren in de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen is een 
centraal element van de strategie van de Unie om de groei op middellange 
termijn te versterken, het concurrentievermogen van de Europese economie te 
verbeteren, meer banen te creëren en de solidariteit te bevorderen, De grote 
technologische veranderingen en de zich in snel tempo voltrekkende 
verschuivingen in de arbeidspatronen nopen tot investeren in menselijk kapitaal. 
Algemeen wordt de noodzaak erkend om de concurrentiekracht te vergroten en 
een zo groot mogelijke werkgelegenheid veilig te stellen door de 
beroepsbevolking te helpen zich aan de gewijzigde omstandigheden aan te 
passen; de initiële opleiding moet flexibeler en beroepsgerienter worden en er 
is een nieuwe cultuur van levenslang leren nodig. Een en ander is door de 
achtereenvolgende Europese Raden erkend en onlangs nog eens bevestigd in het 
Actieplan van Essen, alsook in een serie gemeenschappelijke adviezen van dé 
sociale partners op Europees niveau. 
2.0.2. De Commissie zal de huidige ontwikkelingen in de Lid-Staten, de mate van 
convergentie van het beleid en de banden met het arbeidsmarkt- en macro-
economisch beleid bestuderen, ten einde gemeenschappelijke problemen en 
doelstellingen te identificeren. 
2.0.3. Hiertoe wordt momenteel in samenwerking met de directeuren-generaal voor 
de beroepsopleiding en de sociale partners gewerkt aan een bijwerking van de 
vergelijkende analyses van onderwijs en opleiding, ten einde na te gaan welke 
10 
lessen getrokken kunnen worden. Soortgelijke contacten zullen ook worden 
gelegd met de personeelsmanagers en met geschikte adviesstructuren binnen de 
ondernemingen, met name die op Europees niveau. 
2.1. Voornaamste nieuwe initiatieven 
2.1.1. Op communautair niveau werd een nieuwe stimulans gegeven met de 
goedkeuring in december 1994 van het besluit van de Raad inzake het 
Leonardo-programma voor de ontwikkeling van een communautair 
beroepsopleidingsbeleid, en met het onlangs door de Raad goedgekeurde 
Socrates-programma inzake samenwerking op onderwijsgebied. De Commissie 
en de Lid-Staten zullen nauwlettend op de uitvoering van het in het Leonardo-
programma opgenomen gemeenschappelijk kader van doelstellingen toezien en 
in 1997 zal op grond hiervan door de Commissie een algemeen verslag over de 
beroepsopleiding worden opgesteld. 
2.1.2. Op basis van de ervaringen met deze programma's en met het 
werkgelegenheidsinitiatief (Youthstart) zal de Commissie in 1997 met 
voorstellen komen voor een effectievere arbeidsinpassing van jongeren. 
Tegelijkertijd zal de Commissie verslag uitbrengen over de situatie van 
ongekwalificeerde, ongeschoolde jongeren in de Europese Unie op basis van 
een in 1996 in samenwerking met de Lid-Staten te houden speciale enquête. 
2.2. Uitgangspunten voor de discussie 
2.2.1. Later dit jaar zal de Commissie een witboek publiceren over onderwijs en 
v opleiding: de sleutels tot het jaar 2000. Dit Witboek zal op gecoördineerde en 
coherente wijze een overzicht geven van alle geplande initiatieven en 
instrumenten van de Commissie op deze gebieden, ten einde het beleid van de 
Gemeenschap, in het bijzonder uit hoofde van de artikelen 126 en 127, nader 
uit te werken. Zoals aangekondigd in haar werkprogramma voor 1995, zal de 
Commissie met nieuwe voorstellen komen, waaronder een communautair 
initiatief inzake opleiding van goede kwaliteit (1996) en een instrument inzake 
beleid ter bevordering van levenslang leren (1996). Ook zal het uitgangspunten 
bieden voor de noodzakelijke discussies over nieuwe manieren van erkenning 
van eerder genoten onderwijs en verworven vaardigheden en inzake de 
wenselijkheid van - en de voorwaarden voor - de invoering van Europese 
voorschriften voor het leerlingwezen in het kader van de mobiliteit. 
2.2.2. In aansluiting op het Witboek inzake het sociaal beleid zal dit Witboek over 
onderwijs en opleiding de mogelijkheden en voorwaarden bestuderen voor de 
invoering van fiscale prikkels voor ondernemingen en personen om de toegang 
tot bij- en nascholing te verruimen. 
2.2.3. De Commissie zal een groenboek publiceren over de juridische, administratieve 
en praktische belemmeringen voor jongeren om als onderdeel van hun 
beroepsopleiding een stage in een andere Lid-Staat te volgen (tweede helft van 
1995). Meer in het bijzonder zal de Commissie de resterende belemmeringen 
voor de mobiliteit van onderzoekers (doctoraal en postdoctoraal) in de Europese 
Unie onderzoeken. 
11 
2.2.4. Dit groenboek, dat een uitvloeisel is van de werkzaamheden die met name als 
onderdeel van het PETRA-programma zijn verricht, moet het mogelijk maken 
de belemmeringen op het gebied van wetgeving, administratie, regelgeving of 
sociale bescherming te inventariseren die de Europese mobiliteit van jongeren 
op opleidingsgebied, en meer in het algemeen van iedereen die al dan niet in 
het kader van het leerlingwezen een opleiding volgt, in de weg staan. Dit 
groenboek zal de gelegenheid bieden tot breed overleg. Op basis daarvan zullen 
voor eind 1996 voorstellen worden ingediend. 
2.3. Tenuitvoerlegging van het beleid 
2.3.1. Het Leonardo- en het Socrates-programma worden de belangrijkste elementen 
in het beleid van de Commissie ter ondersteuning van de verbetering van de 
kwaliteit van de onderwijs- en opleidingsstelsels en de ontwikkeling van 
concepten en modellen van levenslang leren. In dit verband zal aandacht 
worden besteed aan een hele reeks onderwerpen, waaronder: nieuwe modellen 
voor het leerlingwezen, nieuwe kwalificatiestructuren (met name voor nieuwe 
banen), een betere anticipatie op de behoeften aan vaardigheden ^en de 
ontwikkeling van vaardigheden voor een technologiecultuur en de 
, informatiemaatschappij, en bevordering van het gebruik van nieuwe 
technologieën in onderwijs en opleiding. Aangevuld door de communautaire 
initiatieven, met name WERKGELEGENHEID en ADAPT, zullen deze 
programma's de mogelijkheden voor transeuropese samenwerking aanzienlijk 
uitbreiden en zij zullen gedurende hun looptijd regelmatig worden 
gecontroleerd. 
3. NAAR EEN EUROPESE ARBEIDSMARKT 
3.0.1. Vrijheid van verkeer is een van de grondbeginselen van de Europese Unie. De 
vrijheid om van het ene naar het andere land te verhuizen om er te werken, te 
studeren en te wonen is ook een van tastbaarste voordelen van de Unie voor de 
individuele burger in de verschillende Lid-Staten. 
3.0.2. Er bestaat heel wat wetgeving ter verwezenlijking yan de doelstelling van vrij 
verkeer zoals die in de Verdragen is neergelegd. Maar ofschoon er aanzienlijke 
vooruitgang is geboekt, blijft er op Unieniveau nog veel te doen, al was het 
maar om ervoor te zorgen dat de bestaande communautaire bepalingen actueel 
blijven, begrepen worden en worden toegepast. Het is ook duidelijk, niet het 
minst uit onderzoek van de Commissie naar het functioneren van de interne 
markt, dat de Europese burgers die van hun rechten van vrij verkeer en vrije 
woonplaatskeuze binnen de Unie gebruik wensen te maken, nog steeds op een 
aantal zowel wettelijke als praktische belemmeringen stuiten. 
3.1. Voornaamste nieuwe initiatieven en wetgevingsvoorstellen 
3.1.1. - pensioenrechten: werknemers die zich binnen de Unie verplaatsen, 
ondervinden dikwijls problemen bij dé overdracht van hun bij bedrijfs- of 
aanvullende pensioenstelsels opgebouwde rechten. De Commissie zal een 
ontwerp-richtlijn voorstellen tot vaststelling van een algemeen kader ter 
bescherming van de in dergelijke stelsels verworven individuele rechten of 
12 
rechten in wording voor personen die zich binnen de Unie verplaatsen (eerste 
helft van 1995). 
3.1.2. - verblijfsrecht: de Commissie zal met voorstellen komen om de huidige 
wetgeving zodanig te herzien dat daarin ook de uitspraken van het Europese 
Hof van Justitie zullen worden verwerkt, ten einde rekening te houden met het 
burgerschap van de Unie en gaten in het bestaande systeem te dichten (tweede 
helft van 1995). 
3.1.3. - erkenning van diploma's: de Commissie is voornemens met een voorstel te 
komen om het algemene stelsel voor de erkenning van diploma's uit te breiden 
tot nog niet daaronder vallende beroepen {ambachten, enz.); de datum zal 
worden vastgesteld na overleg met de Lid-Staten en de talrijke betrokken 
organisaties. Zij zal het Europees Parlement en de Raad ook verslag uitbrengen 
over de toepassing van het algemeen stelsel voor de erkenning van diploma's 
gedurende de eerste vijf jaar; zo nodig zal dit verslag vergezeld gaan van 
verbeteringsvoorstellen. De Commissie zal ook verder werken aan de 
verbetering van de methoden voor de erkenning van diploma's en kwalificaties 
voor academische en beroepsdoeleinden tussen de Lid-Staten en 
belanghebbende groepen na afloop van de huidige discussie over haar 
mededeling van december 1994 over dit onderwerp. 
3.1.4. - sociale zekerheid van migrerende werknemers: het gemeenschappelijk kader 
voor de coördinatie van de nationale social e-zekerheidsregelingen voor personen 
die zich binnen de Unie verplaatsen, moet constant aan de nieuwe 
ontwikkelingen worden aangepast. Naast de jaarlijkse technische wijzigingen 
zal de Commissie daarom voorstellen indienen om: 
3.1.5. -de verordeningen te codificeren, ten einde te komen tot één enkele, 
bijgewerkte versie die meer duidelijkheid biedt (tweede helft van 1995); 
3.1.6. - bepalingen in te voeren inzake vut-regelingen (tweede helft van 1995 - het 
bestaandeyvoorstel op dit gebied zal worden ingetrokken - zie 3.2.2 hieronder); 
3.1.7. - de bepalingen inzake werkloosheidsuitkeringen te herzien (tweede helft van 
1995 - het bestaande voorstel op dit gebied zal worden ingetrokken - zie 3.2.2 
hieronder); 
3.1.8. - de toegang tot grensoverschrijdende gezondheidszorg te vergemakkelijken 
(eerste helft van 1996); 
3.1.9. - de verstrekking van spoedeisende medische behandeling en andere beperkte 
prestaties uit te breiden tot onderdanen van derde landen (tweede helft van 
1996). 
3.1.10. - belasting: de Commissie is overleg met de Lid-Staten begonnen om te bezien 
welke maatregelen zij hebben genomen om de wetgeving aan te passen aan de 
aanbeveling uit 1993 inzake de fiscale behandeling van personen die in de ene 
Lid-Staat wonen, maar in een andere werken en belasting betalen. In 1995 zal 
de Commissie een verslag over deze aanbeveling indienen en in het licht 
hiervan en van de recente jurisprudentie van het Hof van Justitie verdere 
13 
maatregelen op dit gebied overwegen, met inbegrip van een memorandum over 
deze aangelegenheid. 
3.2. Reeds aanhangige voorstellen 
3.2.1. - vrij verkeer van werknemers: in 1989 heeft de Commissie een wijziging 
voorgesteld van de bestaande bepalingen om de situatie van werknemers met 
betrekking tot gezinshereniging, gelijke behandeling en verblijf te verbeteren 
en de jurisprudentie van het Hof van Justitie te consolideren (zie bijlage I). Het 
voorstel zal worden herzien in het licht van het verslag van de groep van 
hooggeplaatste ambtenaren (zie 3.3.1 hieronder). 
3.2.2. - sociale zekerheid van migrerende werknemers: de jaarlijkse 
wijzigingsvoorstellen zijn momenteel bij de Raad in behandeling en de 
Commissie zal blijven aandringen op goedkeuring van haar voorstel uit 1991 
tot uitbreiding van de bestaande verordeningen tot alle verzekerden, studenten 
en speciale regelingen voor ambtenaren (zie bijlage I). Het voorstel van 1980 
inzake werkloosheidsuitkeringen en brugpensioenen zal door de Commissie 
worden ingetrokken (zie 3.1.6 en 3.1.7 hierboven). 
3.3. Uitgangspunten voor de discussie 
3.3.1. - groep van hoge ambtenaren inzake vrij verkeer: de nog bestaande 
belemmeringen voor het vrij verkeer van personen en werknemers geven 
doorgaans aanleiding tot uiteenlopende, complexe en dikwijls onderling 
samenhangende problemen. Ten einde deze problemen duidelijk in kaart te 
brengen werkt de Commissie aan de oprichting van een groep van hoge 
ambtenaren inzake vrij verkeer. Tegelijkertijd zal ook het Economisch en 
Sociaal Comité om een inbreng worden verzocht. De groep zal de Commissie 
medio 1996 verslag uitbrengen. Op grond van deze verslagen zal dé Commissie 
een witboek voorleggen met een geïntegreerde strategie, inclusief specifieke 
voorstellen voor het aanpakken van de nog resterende problemen (1996). 
3.3.2. - de erkenning van eerder genoten onderwijs en opgedane ervaring: de 
Commissie is voornemens een reeks studies, proefmaatregelen en discussies te 
beginnen ten einde nieuwe methoden te beproeven voor de erkenning van 
eerder genoten onderwijs en opgedane ervaring ten einde de transparantie van 
de kwalificaties te vergroten (1996). 
3.3.3. - openstelling van de overheidssector: in 1988 is de Commissie begonnen met 
een reeks maatregelen om de Lid-Staten aan te moedigen de overheidssector 
open te stellen voor migrerende werknemers, zulks conform de jurisprudentie 
van het Hof van Justitie. De Commissie zal een memorandum publiceren over 
de geboekte vooruitgang, rekening houdend met het verslag van de groep van 
hoge ambtenaren en andere studies, en verdere maatregelen voorstellen om het 
vrij verkeer in de overheidssector te bevorderen (1996). De Commissie zal in 
dit verband ook de mogelijkheden bestuderen voor grotere samenwerking tussen 
de overheidsdiensten en de sociale dialoog op dit gebied bevorderen. 
3.3.4. - sociale zekerheid van migrerende werknemers: de Commissie zal in 1996 in 
nauwe samenwerking met de nationale autoriteiten de bestaande verordeningen 
14 
aan een breed opgezet kritisch onderzoek onderwerpen om de weg voor te 
bereiden voor een algehele herziening van de bepalingen ten einde rekening te 
houden met belangrijke wijzigingen in de nationale sociale-zekerheidsstelsels 
en de regels te vereenvoudigen (1997 en later). 
3.3.5. - onderdanen van derde landen die legaal in een Lid-Staat wonen: ondanks de 
totstandkoming van een interne markt zonder binnengrenzen, hebben 
onderdanen van derde landen die permanent en legaal in een Lid-Staat wonen, 
op dit ogenblik niet het recht naar een andere Lid-Staat te gaan om daar een 
economische activiteit uit te oefenen. Bij wijze van eerste stap zal de 
Commissie met een aanbeveling komen {eerste helft van 1996), waarin de Lid-
Staten worden verzocht voorrang te geven aan onderdanen van derde landen die 
permanent en legaal in een andere Lid-Staat wonen, wanneer vacatures niet 
kunnen worden vervuld door EU-onderdanen of onderdanen van derde landen 
die legaal in de betrokken Lid-Staat verblijven. 
3.4. Tenuitvoerlegging van het beleid 
3.4.1. - EURES (European Employment services) is in november 1994 van start 
gegaan. De komende drie jaar zal de Commissie in samenwerking met de 
nationale diensten voor de arbeidsvoorziening het netwerk consolideren en 
verder uitbouwen ten einde een efficiënt instrument te verschaffen voor de 
uitwisseling van informatie over vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in de 
Unie, de ontwikkeling van de arbeidsmarkt, en de levens- en 
arbeidsomstandigheden, en activiteiten in de grensoverschrijdende regio's te 
ontwikkelen. Het EURES-netwerk heeft ten doel het aantal door het netwerk 
aangeboden en vervulde vacatures aanzienlijk te vergroten en transnationale 
samenwerking tussen de overheidsdiensten voor de arbeidsvoorziening uit te 
breiden. 
3.4.2. - TES S (Modernisering van de uitwisseling van informatie tussen de nationale 
sociale-zekerheidsinstellingen) is een transnationaal telematicasysteem voor de 
koppeling van de sociale-zekerheidsinstellingen in alle Lid-Staten. Er staat een 
reeks projecten op het programma voor een stapsgewijze uitvoering tot 1998, 
omvattende: 
koppeling van 7 nationale instellingen voor ouderdomspensioenen (in 
uitvoering), 
samenstelling van een lijst van termen en gestandaardiseerde elektronische 
berichten (1997), 
ontwikkeling van een referentiemodel voor de coördinatie van 
pensioenstelsels en ziekte-uitkeringen (1996-98), 
modernisering van het formulier E 111 (recht op gezondheidszorg) en 
andere soortgelijke formulieren, 
onderzoek naar de juridische aspecten, met inbegrip van de bescherming 
van de persoonsgegevens, in verband met de elektronische 
gegevensoverdracht op het gebied van de sociale zekerheid. 
4. BEVORDERING VAN HOGE ARBEIDSVOORWAARDEN EN -
OMSTANDIGHEDEN ALS ONDERDEEL VAN EEN CONCURREREND 
flUROPA 
15 
4.0.1. De bevordering van betere arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden is altijd een 
belangrijke doelstelling van de Unie geweest. Naarmate het Europese sociaal 
beleid verder gestalte kreeg, zijn een aantal belangrijke stappen gezet ter 
verwezenlijking van dit doel, en met de goedkeuring van het 
Gemeenschapshandvest van sociale grondrechten in 1989 kreeg dit proces een 
extra impuls. De reacties op het Witboek hebben opnieuw aangetoond dat de 
arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden nog verdere verbetering behoeven, niet 
alleen omdat dit een in het Verdrag vastgelegd gemeenschappelijk doel van de 
Unie is, maar ook omdat dit een belangrijke factor is voor een betere 
concurrentiepositie. 
4.0.2. In de eerste helft van 1995 zal het Europees Parlement in samenwerking met 
de Commissie een hoorzitting organiseren over het Sociaal Handvest van 1989. 
Daar zal gesproken worden over de behoefte aan herziening van het handvest 
om de werkingssfeer ervan uit te breiden en over de vraag of sommige dan wel 
alle bepalingen van het handvest opgenomen moeten worden in het toekomstige 
Verdrag. 
4.0.3. Ondertussen zal in de komende periode voorrang worden gegeven aan de 
verdere ontwikkeling van een gemeenschappelijk kader van minimumnormen 
op sociaal gebied, die waar nodig het actieprogramma van 1989 aanvullen, 
terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de zich in steeds sneller 
tempo voltrekkende veranderingen in de werkomgeving en de verschillen tussen 
de Lid-Staten. 
4.1. Voornaamste nieuwe initiatieven en wetgevingsvoorstellen 
4.1.1. - deeltijdarbeid, arbeid voor bepaalde tiid en tijdelijke arbeid: aangezien de 
bestaande voorstellen van de Commissie op dit gebied in de Raad geblokkeerd 
zijn (bijlage I), zal de Commissie krachtens de Overeenkomst betreffende de 
sociale politiek besprekingen met de sociale partners beginnen om te bekijken 
wat er verder aan actie ondernomen kan worden, waaronder, bij wijze van 
eerste stap, de mogelijkheid van een richtlijn inzake deeltijdarbeid (tweede helft 
van 1995). Wanneer dit overleg eenmaal begonnen is, zullen de bestaande 
voorstellen van de Commissie achterhaald zijn en daarom te gelegener tijd 
worden ingetrokken. 
4.1.2. - individueel ontslag: in 1995 zal de Commissie de laatste hand leggen aan een 
gedetailleerd onderzoek naar de nationale voorschriften en gebruiken inzake 
individueel ontslag. In het licht hiervan zal de Commissie met de sociale 
partners besprekingen beginnen over de wenselijkheid en mogelijke koers van 
communautaire actie op dit gebied (eerste helft van 1996). 
4.1.3. - arbeidstijd: in 1995 zal met de sociale partners verder worden gesproken over 
en/of verder worden gestudeerd op de beste manier om deze kwestie voor de 
van de richtlijn inzake de organisatie van de arbeidstijd uitgesloten 
werkzaamheden en sectoren (vervoer, zeevisserij, binnenvaart, burgerluchtvaart, 
zeevervoer, artsen in opleiding en andere werkzaamheden op zee) te regelen. 
Zo nodig zal de Commissie in 1996-97 met voorstellen komen tot aanvulling 
van de richtlijn inzake de arbeidstijd. 
16 
4.1.4. - thuiswerk: thuiswerk is in onze samenleving hoe langer hoe meer een 
normaal verschijnsel aan het worden. Uit het overleg naar aanleiding van het 
Groenboek en het Witboek is ernstige bezorgdheid gebleken omtrent de positie 
van thuiswerkers. Daarom zal de Commissie een aanbeveling inzake thuiswerk 
goedkeuren ten einde de Lid-Staten en de sociale partners tot maatregelen ter 
verbetering van de arbeidsvoorwaarden voor thuiswerkers te bewegen, 
waaronder de arbeidstijd en de veiligheid en gezondheid (tweede helft van 
1995), en zal zij de ontwikkelingen op dit in snel tempo evoluerend terrein 
blijven volgen. 
4.1.5 - gezondheid en veiligheid op het werk: de Commissie zal een mededeling 
voorleggen met een ontwerp-besluit inzake het Vierde programma voor de 
veiligheid, de hygiëne en de gezondheid op het werk (1995-2000), waarin de 
op dit gebied noodzakelijke maatregelen zullen worden aangegeven en dat een 
voorstel bevat voor een speciaal programma, SAFE genaamd, om de 
bekendheid in het MKB met de gezondheids- en veiligheidswetgeving te 
bevorderen. Na goedkeuring zullen de voorstellen van het Vierde 
actieprogramma opgenomen worden in het sociaal actieprogramma. 
4.2. Reeds aanhangige voorstellen 
4.2.1. - overgang van ondernemingen: het voorstel van de Commissie tot wijziging 
en bijwerking van de richtlijn van 1977 inzake de overgang van ondernemingen 
is op dit ogenblik bij de Raad en het Europees Parlement in behandeling 
(bijlage I). De Commissie zal erop aandringen dat het voorstel nog in 1995 
wordt goedgekeurd. 
4.2.2. , - detachering van werknemers met het oog op het verlenen van diensten: gezien 
de vorderingen met de behandeling van dit voorstel in de Raad zal de 
Commissie erop blijven aandringen dat het nog in 1995 wordt goedgekeurd 
(bijlage I). Indien dit niet gebeurt, zal de Commissie in overleg met de sociale 
partners gaan bekijken hoe de problemen op dit gebied het best kunnen worden 
opgelost. 
4.2.3. - voorlichting en raadpleging van de werknemers: de Commissie is bezig te 
bestuderen hoe en in hoeverre het op grond van de richtlijn inzake voorlichting 
en raadpleging ingestelde systeem van werknemersparticipatie kan bijdragen tot 
de goedkeuring van de vier gewijzigde voorstellen voor verordeningen inzake 
het statuut van de Europese vennootschap, het statuut voor een Europese 
vereniging, het statuut voor een Europese coöperatieve vennootschap en het 
statuut voor een Europese onderlinge vennootschap. 
4.2.4. Aangezien er ter zake van de voorlichtings- en raadplegingsbepalingen van het 
ontwerp voor een "vijfde" richtlijn (bijlage I) maar weinig vooruitgang is 
geboekt, zal de Commissie bekijken of het mogelijk is die bepalingen in 1995 
uit het voorstel te schrappen. In dat geval zal de Commissie, gelet op het advies 
van het Parlement over het Witboek, besprekingen met de sociale partners gaan 
voeren over de wenselijkheid en mogelijke koers van communautaire actie op 
het gebied van voorlichting en raadpleging van werknemers in nationale 
ondernemingen. 
17 
4.2.5. Aangezien er nu een richtlijn inzake voorlichting en raadpleging van 
werknemers is, wordt voorgesteld de ontwerp-richtlijn inzake de Europese 
ondernemingsraden en de zogenaamde "Vredeling"-richtlijn (zie bijlage I), die 
hiermee zijn achterhaald, in te trekken. 
4.2.6. - gezondheid en veiligheid op het werk: de Commissie zal blijven aandringen 
op goedkeuring door de Raad van de voorstellen inzake fysische agentia, 
chemische agentia, transportmiddelen en arbeidsmiddelen (bijlage I). Deze 
voorstellen zijn bedoeld ter consolidering en uitbreiding van de communautaire 
gezondheids- en veiligheidsnormen. Bovendien zal binnenkort bij de Raad een 
nieuw voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de risico's van explosieve 
omgevingen worden ingediend. In 1995 zal de Commissie de Raad formeel 
verzoeken spoed te zetten achter de goedkeuring van deze voorstellen. 
4.3. Uitgangspunten voor de discussie * 
4.3.1. - recht van werknemers om over interne bedrijfsaangelegenheden geraadpleegd 
te worden: in 1995 zal de Commissie een studie uitvoeren naar de nationale 
wetgeving en gebruiken met betrekking tot de individuele rechten van de 
werknemers om geraadpleegd te worden over interne bedrijfsaangelegenheden 
die hen aangaan. In het licht van deze studie zal de Commissie verder met de 
sociale partners overleggen en vervolgens bepalen welke actie ondernomen 
moet worden (1996). 
4.3.2. - flexibiliteit en arbeidsorganisatie: de Commissie zal haar werkzaamheden 
voortzetten en waar nodig verder onderzoek doen naar de arbeidsorganisatie en 
produktiviteit, met inbegrip van beloningssystemen, arbeidstijd, verkorting en 
reorganisatie van de arbeidstijd, beroeps- en geografische mobiliteit en 
arbeidszekerheid. De sociale partners en nationale deskundigen zullen nauw bij 
dit werk betrokken worden. Zo nodig zal de Commissie speciale mededelingen 
voorleggen, met inbegrip van praktijkrichtlijnen inzake verschillende aspecten 
van de flexibiliteit en de arbeidsorganisatie, en de mogelijkheden bestuderen 
voor een groenboek over verkorting en reorganisatie van de arbeidstijd (1996-
1997). 
4.3.3. - illegale arbeid: om een einde te maken aan praktijken die een eerlijke 
concurrentie tussen de Lid-Staten verstoren en schadelijk zijn voor het welzijn 
van de werknemers en een goede werking van de Europese arbeidsmarkt, zal 
de Commissie onderzoek doen naar illegale arbeid. Er zal een groenboek 
worden opgesteld, dat een basis moet verschaffen voor overleg met de sociale 
partners en nationale deskundigen over de mogelijkheden voor actie van de 
Unie op dit gebied (1996). 
4.3.4. - telewerken: de Commissie zal met een mededeling komen over de sociale en 
gezondheidseffecten van telewerken, ten einde voorbeelden van goede 
praktijken, waaronder adequate opleiding, te geven en de discussie met alle 
betrokken partijen te stimuleren (eerste helft van 1996), zulks in het bredere 
kader van de werkzaamheden van de Commissie inzake de gevolgen van de 
informatiemaatschappij. 
18 
4.3.5. - bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de werknemers: in 1995 zal 
de Commissie haar studie betreffende de voorschriften van de verschillende 
Lid-Staten met betrekking tot de bescherming van de rechten van de 
werknemers met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens, ook in het 
geval van telewerken, afronden. In het licht van deze studie en de na het 
gemeenschappelijk standpunt van de Raad gemaakte vorderingen met de 
algemene kaderrichtlijn inzake de bescherming van personen met betrekking tot 
de verwerking van persoonsgegevens, zal verder worden bekeken in hoeverre 
er aan optreden van de Gemeenschap op dit gebied behoefte is en welke 
mogelijkheden zich daartoe aandienen (eerste van 1996). 
4.3.6. - het recht op doorbetaling van loon tijdens feestdagen en ziekte: deze kwestie 
vormt het onderwerp van het eerste verslag over het advies van de Commissie 
inzake billijke beloning, dat in de tweede helft van 1996 zal worden 
goedgekeurd. De Commissie zal dan besluiten of en in hoeverre actie van de 
Gemeenschap op dit gebied gewenst is. 
4.4. Tenuitvoerlegging van het beleid 
4.4.1. - insolventie van ondernemingen: binnenkort zal door de Commissie een 
verslag over de toepassing van de insolventierichtlijn yan 1980 worden 
ingediend en dit rapport zal in 1995 worden aangevuld om rekening te houden 
met de nieuwe Lid-Staten. In het licht van dit rapport en van bestaande studies 
over de richtlijn zal de Commissie dan besluiten of en in hoeverre de 
insolventierichtlijn moet worden herzien (eerste helft van 1996). 
4.4.2. - verslag over het Sociaal Handvest en het Sociaal Protocol: de Commissie zal 
ook in de toekomst een jaarverslag opstellen over de vorderingen bij de 
verwezenlijking van de in artikel 1 van de Overeenkomst betreffende de sociale 
politiek genoemde doelstellingen en over de uitvoering van het Sociaal 
Handvest (tweede helft van elk jaar). 
4.4.3. - gezondheid en veiligheid: de Commissie zal een aantal speciale rapporten 
over gezondheids- en veiligheidsmaatregelen indienen (b.v. een rapport over de 
asbestrichtlijn), alsook richtsnoeren voor onder meer risicobeoordeling voor 
zwangere werkneemsters, geweld en stress op het werk (1996). De Commissie 
hoopt dat het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het 
werk (Bilbao) tegen eind 1995 operationeel is. 
4.4.4. - toezicht op de richtlijn inzake voorlichting en raadpleging: de Commissie 
heeft samen met de Lid-Staten een werkgroep ingesteld ten einde concrete en 
gecoördineerde antwoorden te vinden op een aantal technische problemen bij 
de omzetting en tenuitvoerlegging van de richtlijn door de Lid-Staten. In dit 
verband zal de Commissie een voortgangsrapport indienen, waarin tevens de tot 
dusverre opgedane ervaringen zullen worden geanalyseerd (1997). 
5. GELIJKE KANSEN VOOR VROUWEN EN MANNEN 
5.0.1. Uitgaande van het vele dat op dit gebied op Gemeenschapsniveau reeds is 
bereikt, is het nu tijd voor een nieuwe fase, gebaseerd op een middellange­
termijnstrategie die actie op een aantal fronten inhoudt: combinatie werk-gezin, 
19 
desegregatie van de arbeidsmarkt, inclusief een betere toegang tot 
opleidingskansen, en uitbreiding van het beginsel van gelijke behandeling, en 
bevordering van het burgerschapsbegrip voor vrouwen (sekse-evenwicht in de 
besluitvorming, versterking van het actief burgerschap). 
5.0.2. Vrouwen de kans geven hun mogelijkheden op alle maatschappelijke gebieden 
te realiseren door hun volledige deelname op alle niveaus en in alle sectoren 
van het openbare en economische leven te bevorderen, dat is de hoofdopgave 
waarvoor de Commissie zich tussen nu en het eind van deze eeuw zal inzetten. 
5.1. Voornaamste nieuwe initiatieven en wetgevingsvoorstellen 
5.1.1. - vierde actieprogramma: de Commissie zal een mededeling met een ontwerp­
besluit van de Raad voorleggen tot vaststelling van een vierde actieprogramma 
l inzake gelijke kansen voor vrouwen en mannen, dat in januari 1996 moet 
ingaan (tweede helft van 1995). Dit voorstel voorziet in een jaarlijks verslag 
over de situatie in de Lid-Staten op dit gebied, dat tevens kan dienen als 
controle-instrument voor het vierde actieprogramma. De in het programma 
voorgestelde nieuwe maatregelen zullen vervolgens worden opgenomen in het 
sociaal actieprogramma. 
5.1.2. - kadervoorstel inzake de combinatie werk-gezin: in februari 1995 is de 
Commissie uit hoofde van de Overeenkomst betreffende de sociale politiek 
besprekingen met de sociale partners begonnen om de mogelijkheid te 
bestuderen voor onderhandelingen over een overeenkomst inzake de combinatie 
werk-gezin. Het doel van een dergelijk Voorstel zal zijn de gelijke kansen te 
bevorderen en de introductie van nieuwe, flexibele modellen te stimuleren die 
beter aansluiten bij de veranderende behoeften van de Europese samenleving. 
Verdere actie op dit gebied hangt af van de uitkomst van de lopende 
besprekingen. Nu dit overleg gaande is, is het bestaande voorstel van de 
Commissie inzake ouderschapsverlof (bijlage I) achterhaald; dit zal daarom te 
gelegener tijd worden ingetrokken. 
5.1.3 - follow-up van het Barber-arrest: de Commissie zal een wijziging op Richtlijn 
86/378/EEG betreffende de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in 
ondernemings- en sectorièle regelingen inzake sociale zekerheid voorstellen, ten 
einde deze richtlijn in overeenstemming te brengen met de jurisprudentie van 
het Europese Hof van Justitie in het licht van het Barber-arrest en de 
navolgende arresten betreffende de uitlegging van artikel 119 van het Verdrag 
(eerste helft van 1995). 
5.1.4. - bewijslast: in de praktijk is gebleken dat het voor klagers moeilijk en soms 
onmogelijk is te bewijzen dat verschillen in beloning of behandeling gelijk 
staan met discriminatie. De Commissie zal krachtens de Overeenkomst 
betreffende de sociale politiek met de sociale partners besprekingen beginnen 
over mogelijke acties op dit gebied (eerste helft van 1995). Zodra hiermee een 
begin is gemaakt, zal het reeds aanhangige voorstel uit 1988 (bijlage I) 
achterhaald zijn en daarom te gelegener tijd door de Commissie worden 
ingetrokken. 
20 
5.1.5. -praktijkrichtlijn inzake geliike beloning: de Commissie zal een 
praktijkrichtlijn goedkeuren inzake gelijke beloning van vrouwen en mannen 
voor gelijke arbeid, met praktische adviezen voor de afschaffing directe en 
indirecte seksediscriminatie waar inschalings-, werkclassificatie- en 
functiewaarderingssystemen gehanteerd worden als grondslag voor 
loonstructuren (eerste helft van 1995). 
5.1.6. - vrouwen in de besluitvorming: de Commissie zal in een ontwerp-aanbeveling 
aan de Raad maatregelen en acties presenteren die de deelname van vrouwen 
aan het besluitvormingsproces in de overheids- en particuliere sector moeten 
bevorderen (tweede helft van 1995). 
5.1.7. - waardigheid van vrouwen en mannen op het werk: de Commissie zal een 
verslag opstellen (tweede helft van 1995) ter beoordeling van de effecten van 
de uit 1991 daterende aanbeveling inzake de bescherming van de waardigheid 
van vrouwen en mannen op het werk. Dit verslag zal als uitgangspunt dienen 
voor eventuele toekomstige maatregelen op dit gebied. 
5.2. Reeds aanhangige voorstellen 
5.2.1. - gelijke behandeling in de sociale-zekerheidsstelsels: dit voorstel is bedoeld 
als aanvulling op het communautaire kader inzake gelijke behandeling in de 
sociale zekerheid (bijlage I). Ondanks gunstige adviezen van het Europees 
Parlement en het Economisch en Sociaal Comité, is er sinds 1989 in de Raad 
niet meer over gesproken. De Commissie zal trachten de behandeling van dit 
voorstel in 1995 te doen hervatten. 
5.3. Uitgangspunten voor de discussie 
5.3.1. - individualisering van rechten: aangezien de sociale-zekerheidsstelsels in de 
Lid-Staten dikwijls leiden tot seksediscriminatie met betrekking tot rechten en 
bijdragen, en er ook coördinatieproblemen zijn waar prestaties worden 
vastgesteld door middel van afgeleide rechten, dient er aandacht te worden 
besteed aan de individualisering van sociale-zekerheidsrechten. Dit geldt ook 
voor fiscale kwesties. De Commissie zal in 1995-96 onderzoek laten verrichten 
en met deskundigen gesprekken voeren ten einde hierover met een mededeling 
te komen (tweede helft van 1996). 
5.3.2. - 4e VN-vrouwenconferentie: de Commissie zal een mededeling voorleggen 
met een overzicht van wat er sedert de vorige conferentie (1985) door de Unie 
op dit gebied is ondernomen en van de toekomstperspectieven (eerste helft van 
1995). In het licht van de conclusies van de conferentie in Peking, zal de 
Commissie in 1996 de mogelijkheden voor verdere actie bestuderen. 
5.4. Tenuitvoerlegging van het beleid 
5.4.1. De Commissie zal in 1995 de mogelijkheden verkennen voor verbetering van 
het functioneren van het Raadgevend Comité inzake gelijke kansen. Bovendien 
zal de groep van commissarissen onder leiding van voorzitter Santer de kwestie 
van de gelijke kansen en de rechten van de vrouw opnieuw bestuderen en op 
21 
basis van de resultaten daarvan haar toekomstige beleid op dit gebied bepalen 
(1995-1996). 
6. SOCIAAL BELEID EN SOCIALE BESCHERMING - EEN ACTIEVE 
SAMENLEVING VOOR IEDEREEN 
6.0.1. Het Witboek gaf met opzet een brede visie van het sociaal beleid, die verder 
ging dan de traditionele aandacht voor de behoeften van de werkende mens. 
Wil de Unie beantwoorden aan de brede doelstelling van verhoging van de 
levensstandaard en de kwaliteit van het bestaan in Europa, dan zal er grotere 
nadruk moeten worden gelegd op de problemen van de maatschappij als geheel. 
6.0.2. Tot dusverre hadden de acties van de Commissie op dit gebied vaak nogal eens 
de vorm van gerichte maatregelen voor specifieke groepen met specifieke 
behoeften, zoals degenen die uitgesloten zijn van de arbeidsmarkt, 
gehandicapten en ouderen. In de toekomst echter is een bredere aanpak nodig, 
die nog steeds oog heeft voor de specifieke problemen van bepaalde groepen, 
maar die de Lid-Staten probeert te helpen bij hun inspanningen om de grotere 
beleidskwesties aan te pakken, zoals de werking en de financiering van de 
sociale-zekerheidsstelsels en de algehele kwaliteit van het bestaan. 
6.0.3. De Commissie erkent ten volle dat de hoofdverantwoordelijkheid voor beleid 
op deze terreinen berust bij de nationale, regionale en zelfs lokale instanties. Zij 
gelooft echter stellig dat de Unie een waardevolle bijdrage kan leveren tot de 
bevordering van samenwerking en zelfs gemeenschappelijk optreden. Veel van 
de problemen doen zich in alle Lid-Staten voor. Hoewel er geen sprake van is 
uniforme oplossingen op te leggen, zijn op een aantal gebieden de voordelen 
van diepgaandere uitwisselingen en dialoog op Europees niveau reeds 
aanwijsbaar. De specifieke voorstellen op elk van deze gebieden worden 
hieronder uiteengezet. 
6.0.4. Daarnaast zal de Commissie een discussie op gang brengen over de sociale 
grondrechten in de EU. Uit het Groenboek en het Witboek is gebleken dat er 
op Europees niveau steeds vaker stemmen opgaan over de vaststelling van de 
sociale grondrechten van de burgers als constitutioneel element van de Europese 
Unie. Het is duidelijk dat dit een van de onderwerpen van de IGC in 1996 zal 
zijn. Bij wijze van haar bijdrage tot deze discussie heeft de Commissie reeds 
haar voornemen te kennen gegeven om met het Europees Parlement een 
hoorzitting te houden over het Sociaal Handvest van 1989 (hoofdstuk 4). In het 
licht van deze hoorzitting zal de Commissie het Forum inzake het sociaal beleid 
in februari 1996 raadplegen over de mogelijke uitbreiding van het Sociaal 
Handvest tot een groter aantal individuele rechten en plichten. 
6.1. Sociale bescherming 
6.1.1. - kaderinitiatief met betrekking tot de toekomst van de sociale bescherming: de 
Commissie stelt voor om, samen met de Lid-Staten en ten volle rekening 
houdend met het subsidiariteitsbeginsel in dezen, op middellange termijn een 
gezamenlijke discussie op gang te brengen over de toekomst van de sociale 
bescherming. Bij wijze van eerste stap en op grond van de twee in juli 1992 
goedgekeurde aanbevelingen (92/441/EEG en 92/442/EEG) en van de 
22 
conclusies van de informele vergadering van de ministers voor sociale 
zekerheid op 2 februari 1995, zou een gemeenschappelijk kader voor de 
bestudering van de problemen en oplossingen kunnen worden opgesteld (1995-
1996). Doel hiervan is zo veel mogelijk informatie, ervaringen en goede 
praktijken op dit gebied uit te wisselen, ten einde de Lid-Staten in staat te 
stellen hun nationale stelsels te ontwikkelen en aan te passen op grond van een 
optimaal inzicht in wat er in de andere Lid-Staten gebeurt. Een voorbeeld van 
het nut van een dergelijke uitwisseling is de kwestie van de gevolgen van de 
vergrijzing van de Europese bevolking voor onze samenlevingen. De 
directeuren-generaal sociale zekerheid zullen nauw bij dit initiatief betrokken 
worden. 
6.1.2. De Commissie zal ook in de toekomst een tweejaarlijks Verslag over de sociale 
zekerheid opstellen (tweede helft van 1995 en 1997) ten einde een actuele 
analyse te geven van de sociale-zekerheidsstelsels en het sociale-
zekerheidsbeleid van de Lid-Staten. Ook zal zij blijven werken aan de verdere 
ontwikkeling van het MISSOC (Systeem voor wederzijdse informatie over de 
sociale bescherming in de Gemeenschap), dat een analyse-instrument biedt door 
middel van de publikatie van vergelijkende tabellen en periodieke 
nieuwsbrieven, alsmede van het ESSOBS (Europees Systeem van geïntegreerde 
statistieken van de sociale bescherming). De afspraken voor versterking van het 
MISSOC zullen in 1996 worden herzien. 
6.1.3. Bovendien zal de Commissie, voortbouwend op de discussies op de informele 
vergadering van de ministers voor sociale zekerheid op 2 februari 1995 met een 
mededeling komen over de financiering van de sociale zekerheid. De 
Commissie zal bekijken hoe de coördinatie van de verschillende nationale 
stelsels verbeterd kan worden voor de inning van premies en bijdragen en hoe 
de hervormingen kunnen worden gecombineerd met een soepele werking van 
de interne markt, en er zal een inventaris worden opgemaakt van de voordelen 
van verdere samenwerking (tweede helft van 1995). 
6.1.4. - aanvullende ziekteverzekering: dit soort verzekering, dat een aanvulling biedt 
op de openbare voorzieningen, speelt in veel Lid-Staten een belangrijke rol. De 
Commissie zal een mededeling voorleggen waarin de huidige situatie worden 
beoordeeld en waarin de problemen en obstakels worden aangegeven die deze 
vorm van verzekering kan opwerpen voor de mobiliteit binnen de Europese 
Unie (tweede helft van 1995). 
6.1.5. - zorgverzekering voor hulpbehoevende personen: naarmate de bevolking van 
de Unie ouder wordt, neemt ook het aantal hulpbehoevenden in onze 
samenleving toe: zij hebben langdurig hulp en permanente verzorging nodig. 
Voor 1995 staat een discussie met deskundigen op het programma om het 
fundament te leggen voor een vergelijkend rapport. De Commissie komt dan 
mogelijk met een aanbeveling hierover (1997). 
6.1.6. -de Commissie zal ook een tweede verslag indienen over Aanbeveling 
85/308/EEG betreffende de sociale bescherming van vrijwillige 
ontwikkelingswerkers (eerste helft van 1996). 
6.2. Armoede en sociale uitsluiting 
23 
6.2.1. - de Commissie zal blijven aandringen op de spoedige goedkeuring door de 
Raad van de laatste fase van haar actieprogramma ter bestrijding van sociale 
uitsluiting en ter bevordering van de solidariteit (bijlage I). De totstandbrenging 
van een nieuwe relatie tussen werk en welzijn zal worden bestudeerd binnen het 
kaderinitiatief over de toekomst van de sociale zekerheid. Het jaar 1996 zal in 
het teken staan van het begin van een Europees debat over armoede en sociale 
uitsluiting, aan de hand waarvan de mogelijkheden voor gecoördineerde actie 
zullen worden vastgesteld. In 1996 zal een verslag over alle relevante 
communautaire acties worden gepresenteerd, met inbegrip van de bijdrage van 
de Structuurfondsen, het nieuwe speciale communautaire programma inzake 
gericht sociaal-economisch onderzoek, enz. Er zal rekening worden gehouden 
met de tien toezeggingen die tijdens de Sociale Top in Kopenhagen zijn gedaan. 
6.2.2. - de Commissie zal trachten voort te bouwen op de Verklaring van het 
Europese bedrijfsleven tegen uitsluiting, die in januari 1995 door een aantal 
grote bedrijven is goedgekeurd. De Commissie wenst haar rol te spelen in de 
follow-up van de conclusies van de conferentie in mei 1995 door de betrokken 
ondernemingen in Londen wordt georganiseerd. De Commissie is met name 
bereid een gegevensbank te ondersteunen inzake vernieuwende 
ondernemerspraktijken op het gebied van uitsluiting, mocht een dergelijke 
voorziening noodzakelijk of wenselijk worden geacht. De Commissie zal onder 
andere de mogelijkheid bestuderen om de reikwijdte van de Verklaring van het 
Europese bedrijfsleven uit te breiden zodat daar ook de sociale partners, burger­
en-vrijwilligersorganisaties, stichtingen en trusts bij betrokken worden. 
6.2.3. - de Commissie zal de samenwerking op het gebied van huisvesting, de sociale 
ontwikkeling in stedelijke gebieden en dakloosheid blijven bevorderen op basis 
van de bestaande uitwisseling van informatie, regelmatige informele 
bijeenkomsten van de ministers van volkshuisvesting en steun voor modelacties 
en proefprojecten. In 1996 zal de Commissie al haar werkzaamheden inzake 
stadsontwikkeling en sociale uitsluiting bij elkaar brengen en een overzicht 
opstellen dat als basis kan dienen voor verder overleg over de mogelijkheden 
voor actie op Unieniveau. 
6.3. Gehandicapten 
6.3.1. -het HELIOS II-programma loopt in 1996 ten einde. In het licht van de 
tussentijdse evaluatie van het programma (1995) zal de Commissie breed 
overleg beginnen over mogelijke toekomstige acties op dit gebied op 
Unieniveau. 
6.3.2. - de Commissie zal zich in 1996 concentreren op de werkgelegenheid voor 
gehandicapten in het algemene kader van haar follow-up van de Europese Raad 
van Essen. Het Europese Gehandicaptenforum zal over dit onderwerp en over 
het potentieel van de nieuwe technologieën en communicatiesystemen worden 
geconsulteerd (zie ook hoofdstuk 10). In het licht hiervan en van andere 
analyses uit de Lid-Staten zal de Commissie met voorstellen komen (eerste helft 
van 1997). De Commissie zal ook een praktijkrichtlijn opstellen inzake de 
tewerkstelling van gehandicapten bij de Commissie en andere instellingen van 
de Europese Unie (tweede helft van 1995) en zal in het kader van de sociale 
dialoog in 1996 besprekingen beginnen om onder de werkgevers in de EU 
goede praktijken aan te moedigen. 
6.3.3. - de Commissie zal een mededeling voorleggen over de Je nemen maatregelen 
voor de afschaffing van discriminerende belemmeringen waarop gehandicapten 
in Europa nog steeds stuiten (tweede helft van 1995). Ten einde het vrij verkeer 
van gehandicapten te helpen vergemakkelijken, zal de Commissie met een 
aanbeveling komen over de wederzijdse erkenning van parkeerkaarten voor 
gehandicapten (tweede helft van 1995). Bovendien zal de Commissie blijven 
aandringen op goedkeuring van het voorstel voor een richtlijn inzake de 
reisvoorwaarden voor werknemers met een beperkte mobiliteit. 
6.3.4. Ten slotte zal de Commissie een aanbeveling indienen betreffende de praktische 
uitvoering van de in 1993 door de Algemene Vergadering van de Verenigde 
Naties goedgekeurde algemene voorschriften inzake gelijke kansen voor 
gehandicapten (1996). 
6.4. Ouderen 
6.4.1. - de Commissie heeft onlangs een ontwerp-besluit ingediend voor een reeks 
maatregelen ten behoeve van ouderen (bijlage I), dat naar zij hoopt tegen eind 
1995 zal worden goedgekeurd en dat loopt van 1996 tot 1999. Deze acties zijn 
het vervolg op het Europese Jaar van de ouderen. 
6.4.2. - de Commissie zal de demografische ontwikkelingen in de Lid-Staten blijven 
bestuderen en hierover periodiek verslag uitbrengen. 
6.5. Racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme 
6.5.1. - ten einde het algemene beleid van de Unie ter zake een nieuwe impuls te 
geven, zal de Commissie een mededeling opstellen waarin zij een actieplan 
tegen racisme ontvouwt. Deze mededeling zal ook een besluit van de Raad 
omvatten waarbij 1997 zal worden uitgeroepen tot het Europese Jaar tegen 
racisme (tweede helft van 1995). Ook zal rekening worden gehouden met de 
conclusies die de Europese Raad in Cannes zal trekken uit de verschillende 
bijdragen waarom hij op zijn vergadering in Korfoe had verzocht, en met de 
aanbevelingen van het Raadgevend Comité inzake racisme en 
vreemdelingenhaat. 
6.5.2. - de Commissie zal ook in de toekomst de besprekingen blijven steunen die in 
het kader van de sociale dialoog worden gevoerd over de opstelling door de 
sociale partners van»een gedragscode ter bestrijding van rassendiscriminatie op 
het werk (1995). 
6.5.3. - de Commissie zal een bijgewerkte versie publiceren van haar vergelijkende 
studie van wettelijke bepalingen in de Lid-Staten tegen racisme en 
vreemdelingenhaat (eerste helft van 1995). 
6.6. Integratie van immigranten en etnische minderheden 
25 
6.6.1. De Commissie zal haar acties ter versterking van het integratiebeleid ten 
behoeve van legale migranten zoals uiteengezet in haar mededeling van 1994 
over het immigratie- en asielbeleid voortzetten, met inbegrip van: 
6.6.2. - bescherming van de rechten van migrerende werknemers en hun gezinsleden: 
de Commissie zal een aanbeveling goedkeuren waarin de Lid-Staten worden 
aangemoedigd het van 1990 daterende internationaal verdrag van de VN over 
dit onderwerp goed te keuren ten einde de positie van de migrerende 
werknemers en hun gezinsleden die in de Unie wonen te verbeteren en ervoor 
te zorgen dat de hun toegekende rechten beantwoorden aan de internationale 
normen (eerste helft van 1995). 
6.6.3. - de Commissie zal de uitwisseling van informatie en ervaringen met 
regeringen, NGO's en - wat de lagere overheden aangaat - het ELAINE-
netwerk ook in de toekomst blijven bevorderen. De Commissie zal een eerste 
verslag over de evaluatie van de subsidies aan de NGO's publiceren (tweede 
helft van 1995). 
6.6.4. - migrantenforum: zoals gevraagd door het Europees Parlement, zal de 
Commissie het Migrantenforum ook in de toekomst blijven steunen. 
7. VOLKSGEZONDHEID 
7.0.1. Artikel 3, onder o), en artikel 129 van het Verdrag betreffende de Europese 
Unie hebben een belangrijke impuls gegeven aan de actie op Unieniveau op het 
gebied van de volksgezondheid. In haar mededeling uit 1993 over het 
actiekader op het gebied van de volksgezondheid heeft de Commissie uitgelegd 
hoe zij deze bepalingen ten uitvoer denkt te leggen. 
7.0.2. Het is de taak van de Gemeenschap de inspanningen van de Lid-Staten op het 
gebied van de volksgezondheid te ondersteunen, te helpen bij het formuleren 
en ten uitvoer leggen van doelstellingen en strategieën en bij te dragen tot de 
gezondheidsbescherming in de hele Gemeenschap, waarbij, waar mogelijk, de 
beste resultaten die ergens in de Gemeenschap op een bepaald terrein reeds zijn 
bereikt, als doel worden gesteld. 
7.1. Voornaamste nieuwe initiatieven en wetgevingsvoorstellen 
7.1.1. - gezondheidsgegevens als indicatoren: een voorstel voor een besluit van het 
Europees Parlement en de Raad met het doel de Gemeenschap en de Lid-Staten 
de beschikking te geven over uitgebreide, vergelijkbare en betrouwbare 
gegevens op gebieden als gezondheidstoestand, gezondheidsdeterminanten, 
componenten van de gezondheidszorg, beleidseffecten, behoeften en prioriteiten 
(tweede helft van 1995). 
7.1.2. - met milieuverontreiniging samenhangende ziekten: een mededeling en een 
ontwerp-besluit van het Europees Parlement en de Raad over met 
milieuverontreiniging samenhangende ziekten, strekkende tot bestrijding en 
preventie van gezondheidsproblemen die verband houden met 
milieuverontreiniging, met name door de inspanningen van de Lid-Staten te 
ondersteunen en aan te vullen door middel van uitwisseling van informatie, 
26 
ervaringen en goede praktijken, en de coördinatie van activiteiten op 
communautair niveau (tweede helft van 1996). 
7.1.3. - ongevallen en letsel: de Commissie bestudeert de mogelijkheid voor een 
programma inzake opzettelijk en onopzettelijk veroorzaakte letsels en 
ongevallen, dat ten doel heeft de sterfte en ziekte als gevolg van ongevallen en 
letsel te bestrijden, met name door de inspanningen van de Lid-Staten te 
ondersteunen en aan te vullen door middel van uitwisseling van informatie, 
ervaringen en goede praktijken, en de coördinatie van activiteiten op 
communautair niveau. Op grond van deze analyse zou een actieprogramma 
kunnen worden gepresenteerd (tweede helft van 1996). 
7.1.4. - zeldzame ziekten: de Commissie bestudeert de mogelijkheid voor een 
programma inzake zeldzame ziekten, dat ten doel heeft bepaalde zeldzame 
ziekten te bestrijden, met name door de inspanningen van de Lid-Staten te 
ondersteunen en aan te vullen door middel van uitwisseling van informatie, 
ervaringen en goede praktijken, en de coördinatie van activiteiten op 
communautair niveau. Op grond van deze analyse wordt mogelijk een 
actieprogramma gepresenteerd (tweede helft van 1996). 
7.2. Reeds aanhangige voorstellen 
7.2.1. De Commissie hoopt dat de vier aanhangige voorstellen voor besluiten van het 
Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van communautaire 
actieprogramma's inzake kanker, gezondheidsbevordering preventie van 
drugsverslaving en aids en bepaalde andere overdraagbare aandoeningen, 
alsmede het aanhangige voorstel inzake reclame voor tabaksprodukten (zie 
bijlage I) in 1995 zullen worden goedgekeurd. 
7.3. Uitgangspunten voor de discussie 
7.3.1. - integratie van de vereisten inzake gezondheidsbescherming in andere 
communautaire beleidsvormen: de Commissie zal een rapport voorleggen over 
de activiteiten inzake gezondheidsbescherming in het kader van andere 
communautaire beleidsvormen (eerste helft van 1995). 
7.3.2. - gezondheidstoestand in de Europese Unie: de Commissie zal een rapport 
voorleggen over de gezondheidstoestand in de EU ten einde informatie te 
verschaffen over de gezondheidsdeterminanten en de gezondheidssituatie in de 
Lid-Staten (eerste helft van 1995). 
7.3.3. - een communautair surveillancesysteem voor overdraagbare aandoeningen: 
ziektesurveillance, de tijdige verzameling van gevalideerde informatie, in het 
bijzonder voor de invoering van tegenmaatregelen en actie, is de sleutel tot de 
bestrijding van overdraagbare aandoeningen. De Commissie zal hierover een 
discussienota indienen (tweede helft van 1995). 
7.4. Tenuitvoerlegging van het beleid 
27 
7.4.1. Door de Commissie zullen verslagen over de vorige acties inzake kanker en 
aids worden ingediend, alsook een mededeling inzake de evaluatie van de 
Europese drugspreventieweek (1995). 
7.4.2. De Commissie zal samenwerking tussen de Lid-Staten aanmoedigen op een 
groot aantal terreinen, waaronder fundamentele gezondheidskeuzes, toegang tot 
de gezondheidszorg, ontwikkeling van technologie, gezondheidsaspecten van 
geneesmiddelen en mobiliteit en gezondheidszorg, door middel van regelmatige 
bijeenkomsten van de directeuren-generaal gezondheid, ten einde een zo goed 
mogelijk bijdrage te leveren tot de waarborging van een hoog niveau van 
gezondheidsbescherming. 
8. ONTWIKKELING VAN DE INTERNATIONALE DIMENSIE 
8.0.1. Het sociaal beleid speelt een steeds belangrijkere rol in de buitenlandse 
betrekkingen van de Unie. In de komende periode is het zaak dat de 
Gemeenschap een duidelijk algemeen beeld krijgt van de externe dimensie van 
het Europees sociaal beleid. 
8.1. Voornaamste initiatieven 
8.1.1. - kadermededeling: in het licht van met name de conclusies van de Sociale Top 
van Kopenhagen zal de Commissie met een kadermededeling komen ten einde 
de verschillende lopende activiteiten bijeen te brengen, de rol van de Unie te 
definiëren, procedures vast te stellen voor samenwerking met internationale 
organisaties en richtsnoeren voor te stellen voor acties Op middellange termijn 
(eerste helft van 1996). 
In dit verband kunnen nu al vijf aandachtsgebieden worden genoemd: 
8.1.2. - Midden- en Oosteuropese landen: ten einde de krachtens PHARE en de 
Europa-overeenkomsten reeds lopende maatregelen te steunen, zal de 
Commissie in combinatie met de in het kader van PHARE en het Witboek 
inzake de interne markt een programma voor samenwerking voorstellen met het 
doel informatie en praktijken uit te wisselen, de overdracht van know-how te 
vergemakkelijken en de in de Europa-overeenkomsten vervatte sociale 
bepalingen ten volle uit te voeren. Er zijn reeds activiteiten gaande op het 
gebied van onderwijs (TEMPUS) en beroepsopleiding onder leiding van de 
Europese Stichting voor opleiding in Turijn. 
8.1.3. - derde landen en gebieden in het Middellandse-Zeegebied: in het kader van het 
nieuwe Euro-Mediterrane partnerschap zal de Commissie maatregelen steunen 
ter versterking en ontwikkeling van het creëren van banen, de sociale-
zekerheidsstelsels, de arbeidsverhoudingen en de dialoog tussen de sociale 
partners, onderwijs en beroepsopleiding, de bevordering van de deelname van 
vrouwen aan het maatschappelijk leven, gezondheid en veiligheid op het werk, 
de volksgezondheid en de institutionele versterking. 
8.1.4. - sociale vraagstukken in verband met de wereldhandel: onlangs zijn er zowel 
in het kader van het Algemeen Preferentiestelsel (APS) als binnen de 
Wereldhandelsorganisatie (WTO) diverse initiatieven genomen. Wat het eerste 
28 
betreft, zal de Commissie een verslag opstellen over de resultaten van de 
binnen internationale organisaties zoals de ILO, de WTO en de OESO 
uitgevoerd onderzoek naar de relaties tussen handel en de rechten van de 
werknemers (tweede helft van 1996). Wat de "sociale clausule" betreft, zal de 
Commissie op gezette tijden verslag uitbrengen over hoe deze kwestie binnen 
de verschillende betrokken organisaties vordert, rekening houdend met de 
conclusies van het Voorzitterschap op de recente Raad "sociale zaken" (27 
maart 1995). 
8.1.5. - bilaterale samenwerking: het samenwerkingsprogramma met Japan over 
sociale en werkgelegenheidsvraagstukken van gemeenschappelijk belang 
(uitwisseling van deskundigen, seminars en gemeenschappelijke studies) zal 
worden uitgebreid. Daarnaast is de Commissie voornemens een soortgelijk 
programma met de Verenigde Staten opzetten en in het licht van de beschikbare 
middelen de mogelijkheden verkennen voor de organisatie van een aantal 
gemeenschappelijke acties met andere geïndustrialiseerde landen. De Commissie 
voert momenteel onderhandelingen over een overeenkomst met de Verenigde 
Staten inzake hoger onderwijs en beroepsopleiding en bestudeert de 
mogelijkheid voor een vergelijkbare overeenkomst met Japan. 
8.1.6. - multilaterale samenwerking: als gevolg van de globalisering van de handel 
en de daaruit voortvloeiende transnationalisatie van de sociale betrekkingen en 
de arbeidsverhoudingen heeft de rol van internationale organisaties als de VN, 
de ILO, de WHO, de WTO, de OESO, de Raad van Europa en de G7 aan 
betekenis gewonnen. In dit verband zal de Commissie de banden met die 
organisaties aanhalen, waar nodig de aanwijzing van contactpunten op het 
gebied van het sociaal beleid stimuleren, gebieden voor gemeenschappelijke 
discussie en samenwerking aanwijzen en samenwerkingsprocedures met de 
betrokken internationale organisaties opzetten. De Commissie zal om de twee 
jaar een verslag over multilaterale samenwerking op sociaal gebied publiceren, 
te beginnen in 1996. De problemen in verband met de uitoefening varç de 
externe bevoegdheden van de Gemeenschap in de ILO zullen moeten worden 
opgelost. De Commissie zal in dit verband streven naar nauwe samenwerking 
met de Lid-Staten (1995). 
9. NAAR EEN ACTIEVERE SAMENLEVING 
9.0.1. De sociale hervormingen die nodig zijn voor de aanpak van de problemen en 
grote structurele veranderingen waarmee de Unie «wordt geconfronteerd, 
vereisen een nieuw evenwicht tussen wetgeving en collectieve onderhandelingen 
en een grotere betrokkenheid van de sociale partners bij de voorbereiding en 
uitvoering van het sociaal beleid van de Gemeenschap. Een groot aantal 
vrijwilligersorganisaties en andere representatieve lichamen moet ook veel 
actiever betrokken worden bij het helpen combineren van economisch 
rendement met brede sociale solidariteit. 
9.1. Voornaamste nieuwe initiatieven en wetgevingsvoorstellen 
V 
9.1.1. - ontwikkeling van de sociale dialoog: de Commissie zal een mededeling 
voorleggen over de ontwikkeling van de sociale dialoog, ten einde het 
functioneren ervan aan een kritisch onderzoek te onderwerpen, met name de 
29 
uitvoering van de artikelen 3 en 4 van de Overeenkomst betreffende de sociale 
politiek, met inbegrip van verspreidings- en bewustmakingsacties (tweede helft 
van 1995). 
9.1.2. - sociale dialoog op bedrijfstakniveau: de Commissie zal haar studie naar het 
aantal, het mandaat, de taken en de samenstelling van de comités van de sociale 
dialoog op bedrijfstakniveau afronden en een mededeling en relevante 
wijzigingsbesluiten voorleggen om de koppeling met de bestaande centrale 
raadgevende comités op een consistente manier te versterken (tweede helft van 
1995). 
9.1.3. - Europees Opleidingscentrum Arbeidsverhoudingen: de Commissie zal met een 
mededeling komen ten einde het functioneren van het onlangs opgerichte 
Europees Opleidingscentrum Arbeidsverhoudingen te ondersteunen, en zij zal 
de Raad verzoeken een resolutie tot goedkeuring van deze mededeling aan te 
nemen (eerste helft van 1995). 
9.2. Uitgangspunten voor de discussie 
9.2.1. - Europees Forum over sociaal beleid: in lijn met de aan het Verdrag 
betreffende de Europese Unie gehechte Verklaring betreffende de samenwerking 
met solidariteitsverenigingen en onverminderd de bijzondere rol van de sociale 
partners is de Commissie van mening dat vrijwilligers- en andere 
representatieve organisaties moéten worden geraadpleegd over een groot aantal 
sociale onderwerpen zoals uitsluiting, racisme, gehandicaptenvraagstukken, 
demografische ontwikkelingen en vergrijzing. De Commissie zal daarom 
periodiek een Europees Forum over sociaal beleid bijeenroepen, waarin alle 
betrokkenen zo breed mogelijk vertegenwoordigd zijn. Tijdens de eerste 
bijeenkomst zal de Commissie het Europees Forum en het Economisch en 
Sociaal Comité ook raadplegen over de herziening van het 
Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden (eerste 
helft van 1996). 
9.2.2. Met het oog op de voorbereiding hiervan en op grond van de resultaten van de 
gemeenschappelijke hoorzitting met het Europees Parlement (zie hoofdstuk 4), 
stelt de Commissie voor een "comité van wijzen" in te stellen om een rapport 
voor te bereiden. 
9.2.3 - overlegorgaan voor gehandicapten: de Commissie zal een voorstel indienen 
voor een besluit van de Raad tot oprichting van een permanent overlegorgaan 
van gehandicaptenorganisaties, gebaseerd op het krachtens het HELIOS II-
programma ingestelde Europees gehandicaptenforum, dat een adviserende taak 
zal krijgen op het gebied van gehandicaptenaangelegenheden op alle terreinen 
waarop de Gemeenschap actief is (1996). 
9.3. Tenuitvoerlegging van het beleid 
9.3.1. -Europese waarnemingspost voor de arbeidsverhoudingen: in 1995 zal de 
Commissie maatregelen consolideren voor het doelmatig functioneren van de 
Europese Waarnemingspost voor de arbeidsverhoudingen, zulks in nauwe 
samenwerking met de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en 
30 
arbeidsomstandigheden. Een eerste verslag over de werkzaamheden van deze 
waarnemingspost zal voor eind 1996 verschijnen. 
9.3.2. - steun voor de sociale partners: de Commissie zal een jaarverslag opstellen 
over de aan de sociale partners verleende steun (tweede helft van elk jaar). 
10. ANALYSE EN ONDERZOEK VAN HET SOCIAAL BELEID OP 
MIDDELLANGE TERMIJN 
10.0.1. De enorme problemen en de zich in snel tempo voltrekkende veranderingen 
waarvoor de Europese samenlevingen zich gesteld zien, vragen om grotere 
inspanningen op het gebied van gemeenschappelijk onderzoek en bezinning 
door de nauw samenwerkende communautaire instellingen. De Commissie 
neemt daarom stappen om haar eigen capaciteit om sociale beleidskwesties op 
middellange tot lange termijn aan te pakken, te vergroten. Voor de Commissie 
is een bijzondere rol weggelegd bij het bevorderen, in samenwerking met de 
Lid-Staten, van de verzameling van vergelijkbare, actuele gegevens over 
onderwerpen van algemeen belang, en bij het onderbrengen van de activiteiten 
van gespecialiseerde organisaties over geselecteerde onderwerpen in een 
netwerk. 
10.0.2. In 1995 onderwerpt de Commissie de verschillende waarnemingsposten die de 
laatste jaren zijn opgezet, aan een onderzoek ten einde hun taken duidelijker te 
omschrijven en hen in staat te stellen efficiënter te werken. Waar nodig zullen 
deze worden gerationaliseerd. 
10.0.3. De Commissie zal alle beschikbare middelen voor deze onderneming 
aanwenden, zowel voor onderzoek als voor de actieve bevordering van beleid. t 
Zij zal extensief gebruik maken van het doelgericht sociaal-economisch 
onderzoekprogramma, dat is opgezet binnen het vierde kaderprogramma voor 
onderzoek en ontwikkeling, en van EUROSTAT. Daarnaast zal de Commissie 
nauwere samenwerking bevorderen met Europese organisaties als de Europese 
Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden, het 
Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding, het Europees 
Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk en andere 
organisaties in de Lid-Staten. Bijzondere nadruk zal worden gelegd op de 
koppeling van de verschillende organisaties in een netwerk en op de 
bevordering van uitwisselingen. In dit verband zal de Commissie onderzoek 
doen naar de haalbaarheid van een systeem voor het bijeenbrengen en 
vergelijken van de resultaten van in de Lid-Staten en door de Commissie 
uitgevoerde studies op het gebied van een of meer van de genoemde 
onderwerpen. 
10.0.4. De Commissie zal voorrang geven aan de stimulering van haar eigen studies 
over onderwerpen als: dè problemen die worden veroorzaakt door verschillen 
in arbeidsvoorwaarden en de sociale voorwaarden binnen de EU en tussen de 
EU en derde landen, met inbegrip van de ontwikkelingen met betrekking tot de 
verplaatsing uit, naar en binnen de EU; de organisatie van de arbeidstijd en de 
vrije tijd in de meest ruime sociale context; en de relatie tussen 
concurrentievermogen, produktiviteit, macro-economisch beleid (met inbegrip 
van de economische en monetaire unie) en sociaal beleid. 
31 
10.0.5. Bijzondere aandacht zal worden besteed aan de beheersing van de sociale en 
maatschappelijke gevolgen van de informatiemaatschappij. In 1995 zal de 
Commissie met steun van een deskundigengroep van hoog niveau en de 
Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden een 
uitgebreid debat op gang brengen over de sociale en maatschappelijke gevolgen 
van de informatiemaatschappij. Dit debat zal in hoofdzaak gaan over 
werkgelegenheid, onderwijs en opleiding, en manieren om degenen die maar 
moeilijk tegen de niéuwe problemen opgewassen zijn, te helpen. 
10.0.6. De deskundigengroep van hoog niveau zal haar eerste rapport uitbrengen in 
november 1995 en het volgende rapport medio 1996. Dit zal de Commissie 
helpen zich een duidelijk beeld te vormen van de sociale en maatschappelijke 
kwesties waar het in de informatiemaatschappij hoofdzakelijk om gaat, te 
beginnen met de zes prioritaire onderwerpen die zijn genoemd in het verslag 
van de Commissie voor de Europese Raad van Essen in december 1994 (nl. 
gevolgen van de invoering van nieuwe informatie- en 
communicatietechnologieën voor de werkgelegenheid, voor de 
arbeidsorganisatie, waaronder flexibele ondernemingen en telewerken, voor de 
sociale wetgeving en voor de samenhang tussen de Europese regio's en steden, 
mogelijkheden voor de aanpassing van de onderwijsstelsels, voor de verbetering 
van dë gezondheidszorg en de arbeidsmarktsituatie en voor de ontwikkeling van 
de menselijke hulpbronnen), en een grondige analyse te maken van de 
voorwaarden voor de optimale benutting van de nieuwe mogelijkheden voor 
werkgelegenheid en groei in relatie tot de technologische veranderingen. 
10.0.7. Andere onderwerpen van bijzonder belang zijn verder nog de 
werkgelegenheidseffecten van de liberalisering van de telecommunicatiesector, 
rekening houdend met de daaruit voortvloeiende gevolgen voor de ontwikkeling 
van nieuwe toepassingen en diensten en de bijdrage tot nieuwe arbeidskansen, 
de bevordering van duurzame produktiepatronen en -technolgieën en de 
voltooiing van de interne energiemarkt. In het licht van deze rapporten zal de 
Commissie een Groenboek publiceren over de sociale en maatschappelijke 
gevolgen van de informatiemaatschappij (tweede helft van 1996). 
11. NAAR EEN EFFICIËNTERE TOEPASSING VAN DE EUROPESE 
WETGEVING 
11.0.1. De in het Witboek gelegde nadruk op de noodzaak om de toepassing van de 
Europese wetgeving op sociaal gebied te verbeteren, vond grote weerklank. Op 
zijn vergadering van 27 maart 1995 zegde de Raad opnieuw toe op dit punt 
verbetering in de situatie te zullen brengen. De Commissie zal zich daarom nog 
meer inspannen om ervoor te zorgen dat de Gemeenschapswetgeving volledig 
en op de juiste wijze in nationaal recht wordt omgezet. Zij zal ook actie 
ondernemen om de wetgeving van de Unie op dit gebied regelmatig aan. een 
kritisch onderzoek te onderwerpen ten einde de efficiëntie en de transparantie 
ervan te verbeteren. In dit verband zal rekening worden gehouden met de 
conclusies van de groep-Molitor. Daarnaast zal de Commissie de nodige 
maatregelen nemen om de bekendheid in de Europese Unie met de sociale 
wetgeving te vergroten. 
11.1. Controle 
32 
11.1.1. - omzetting van richtlijnen: naast haar controlewerkzaamheden zal de 
Commissie jaarlijks verslag uitbrengen over de situatie met betrekking tot de 
omzetting van de sociale richtlijnen in nationaal recht. 
11.1.2. - tenuitvoerlegging van'richtlijnen: uitvoeringsrapporten spelen een belangrijke 
rol in het door de Commissie uitgevoerde onderzoek naar de conformiteit van 
de nationale uitvoeringsmaatregelen, omdat zij een duidelijk beeld verschaffen 
van de situatie in elke Lid-Staat en aangeven waar eventueel inbreukprocedures 
moeten worden ingeleid. Daarom zal in alle toekomstige richtlijnen een 
bepaling worden opgenomen die de opstelling van uitvoeringsrapporten 
verplicht stelt. 
11.1.3. Wat de bestaande richtlijnen betreft, zal de Commissie het uitvoeringsrapport 
voor de insolventierichtlijn in de eerste helft van 1995 goedkeuren en tegen 
eind 1995 de bestaande uitvoeringsrapporten bijwerken met betrekking tot de 
situatie in de nieuwe Lid-Staten (zie 4.4.1 hierboven). De Commissie zal ook 
de stand van uitvoering bestuderen voor richtlijnen waarvoor geen 
uitvoeringsrapport was voorzien. 
11.1.4. - handhaving van de wetgeving: de Commissie zal een aantal initiatieven 
nemen om ervoor te zorgen dat de sociale wetgeving van de EU volledig 
gehandhaafd wordt, en om een nauwere samenwerking met de Lid-Staten en de 
sociale partners te bevorderen: 
11.1.5. -contactpunten: ten einde de informatiestroom tussen de Lid-Staten en de 
Commissie gaande te houden, zal een aantal contactpunten worden ingesteld 
(eerste helft van 1995). Alle toekomstige richtlijnen zullen een speciale 
bepaling bevatten die de Lid-Staten verplicht uitvoeringsmaatregelen ter kennis 
van de Commissie te brengen en een contactpersoon in de desbetreffende 
overheidsdienst aan te duiden. 
11.1.6. - Comité van hoge ambtenaren van de arbeidsinspectie: de Commissie zal een 
besluit goedkeuren tot instelling van een comité van hoge ambtenaren van de 
arbeidsinspectie, aldus een officieel karakter gevend aan de werkzaamheden van 
dit comité, dat de afgelopen 12 jaar al informeel heeft gefunctioneerd en dat zal 
helpen bij te dragen tot de effectieve handhaving van de EU-wetgeving op het 
gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk (eerste helft van 1995). 
11.1.7. -uitwisseling van inspecteurs en beste praktijken: de Commissie zal haar 
gedachten laten gaan over manieren om de netwerken van arbeidsinspecteurs 
uit te breiden tot andere terreinen dan de gezondheid, veiligheid en hygiëne op 
het wérk. Zij zal een studie beginnen ter beoordeling van het algemene kader 
van de' nationale inspectiesystemen op het gebied van het arbeidsrecht en de 
sociale zekerheid en de mogelijke relaties hiertussen. De Commissie zal ook de 
uitwisseling van inspecteurs, informatie en beste praktijken tussen de Lid-Staten 
bevorderen (1996). 
11.1.8. -sancties: de autoriteiten van de Lid-Staten moeten ervoor zorgen dat de 
wetgeving van de Unie volledig wordt gehandhaafd door onder andere 
geschikte controlesystemen en sancties, die in de praktijk effectief zijn en een 
afschrikkende werking hebben. De Commissie zal in alle toekomstige 
33 
wetgeving een standaardbepalingen opnemen die de Lid-Staten verplicht 
doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties op te leggen. 
11.1.9. - tenuitvoerlegging van richtlijnen door middel van collectieve overeenkomsten: 
in het licht van de jurisprudentie van het Hof van Justitie en de Overeenkomst 
betreffende de sociale politiek en rekening houdend met de verschillende 
nationale gebruiken, zal dé Commissie een mededeling voorleggen over de 
uitvoering van communautaire richtlijnen door middel van collectieve 
overeenkomsten. In deze mededeling zal ook bekeken worden hoe de sociale 
partners bij de controle op de omzetting en handhaving van de 
Gemeenschapswetgeving betrokken kunnen worden (1996). 
11.1.10. In alle toekomstige richtlijnen waarvan de onderwerpen onder de 
onderhandelingsbevoegdheid van de sociale partners kunnen vallen, zal een 
bepaling betreffende de uitvoering door middel van collectieve overeenkomsten 
worden opgenomen. 
11.2. Efficiëntie en transparantie 
11.2.1. Wil de EU-wetgeving in de gehele Unie ten volle worden gehandhaafd, dan 
moet die waar nodig vereenvoudigd, bijgewerkt en verduidelijkt worden. 
< 
11.2.2. - de Commissie heeft hiertoe al voorstellen ingediend op het gebied van vrij 
verkeer van werknemers, sociale zekerheid en gezondheid en veiligheid op het 
werk (zie de hoofdstukken 2 en 3 hierboven). 
11.2.3. -in 1995 zal de Commissie verdere actie ondernemen op de gebieden 
arbeidsrecht en gezondheid en veiligheid op het werk met de goedkeuring van 
voorstellen betreffende collectief ontslag (consolidering van de Richtlijnen 
75/129 en 92/56), carcinogene stoffen (bijwerking van Richtlijn 90/394) en 
biologische agentia (herindeling van de agentia in bijlage II van Richtlijn 
90/679 in het licht van de technische vooruitgang). De Commissie zal ook in 
alle toekomstige richtlijnen herzieningsclausules opnemen. 
11.3. Voorlichting en begeleiding 
11.3.1. Er staat een breed opgezet programma van voorlichtingsactiviteiten op het 
programma om de bekendheid met de Europese sociale wetgeving en actie te 
vergroten. De voorlichtingsactiviteiten zullen zich richten op de Europese 
burgers in het algemeen en op een gespecialiseerd publiek (met inbegrip van 
het bedrijfsleven, de sociale partners, de overheid en de NGO's). De nationale 
en regionale autoriteiten hebben ook een belangrijke rol bij het verstrekken van 
informatie over programma's en beleid op dit gebied. 
11.3.2. - publikaties: naast de bestaande publikaties (zoals Sociaal Europa, het 
Werkgelegenheidsrapport en de Verslag inzake de sociale zekerheid), zal de 
Commissie een reeks publikaties het licht doen zien en een aantal documenten 
goedkeuren die bedoeld zijn om de Europese burger op duidelijke en 
gemakkelijk te begrijpen wijze voor te lichten. Deze omvatten: 
34 
- een compendium van de volledige sociale wetgeving van de Unie (tweede 
helft van 1995) 
- een wegwijzer voor de nationale uitvoeringsmaatregelen 
- een serie gidsen inzake de sociale zekerheid voor mensen die zich binnen 
de Europese Unie verplaatsen (eerste helft van 1995) 
- een memorandum inzake de verworven rechten van werknemer in het 
geval van overgang van de onderneming (tweede helft van 1995) 
- een jaarverslag over gelijke kansen voor vrouwen en mannen (1996) 
een bijwerking van de vergelijkende studie inzake arbeidsrecht en 
arbeidsverhoudingen 
- een algemene brochure over het Europees Sociaal Fonds "Ontwikkeling 
van de menselijke hulpbronnen in de Unie" 1994-1999 
- een audit-handleiding ten behoeve van MKB's inzake gezondheid en 
veiligheid op het wérk. 
11.3.3. / - opleiding en begeleiding: in 1995 en 1996 zal er door de Commissie een serie 
voorlichtings- en opleidingsactiviteiten worden uitgevoerd ten einde bedrijven 
en particulieren via de EG-adviescentra en het EURES-netwerk te helpen en te 
begeleiden bij de toepassing van de Europese sociale wetgeving. De Commissie 
zal ook een voorlichtingsprogramma uitvoeren dat is gericht op de 
personeelsmanagers van grote ondernemingen. De voornaamste acties op dit 
gebied zijn: 
11.3.4. - goedkeuring van een voorstel voor een speciaal programma, SAFE genaamd, 
met het doel de bekendheid in het MKB met de Europese gezondheids- en 
veiligheidswetgeving te vergroten; 
11.3.5 -goedkeuring van handleidingen voor de praktische toepassing van de 
Europese gezondheids- en veiligheidswetgeving; 
11.3.6. -bevordering van een aantal bijeenkomsten met de sociale partners om de 
opleiding van de sociale partners te stimuleren en te verbeteren ten einde de 
sluiting van overeenkomsten inzake voorlichting en raadpleging binnen op 
communautaire schaal werkende ondernemingen en concerns te 
vergemakkelijken; 
11.3.7. - goedkeuring van een mededeling over procedures en rechtsmiddelen voor de 
tenuitvoerlegging van artikel 119 en de richtlijnen inzake gelijke behandeling 
met het doel de kennis van advocaten, rechters en andere betrokken partijen 
inzake procedurele problemen waarop klagers in seksediscriminatiezaken 
stuiten, te vergroten. 
35 
Pijtoge J 
Reeds aanhangige voorstellen op sociaal terrein 
Vrij verkeer en sociale zekerheid 
Wijzigingen op Verordening (KG) nr. 1408/71 inzake de sociale zekerheid van 
migrerende werknemers: 
betreffende werkloosheidsuitkeringen en brugpensioenen (PB C 169 van 9.7.80, 
blz. 22) 
EP 19.12.80 (PB C 346 van 31.12.80, blz. 103) 
ESC 10.12.80 (PB C 353 van 13.12.80, blz. 13) 
- zal worden ingetrokken 
betreffende de uitbreiding van de personele en materiële werkingssfeer (PB C 
46 van 20.2.92, blz. 1) 
EP 13.3.92 (PB C 094 van 13.4.92, blz. 32) 
ESC 26.2.92 (PB C 098 van 21.4.92, blz. 4) 
diverse wijzigingen (PB C 143 van 26.5.94) 
EP in behandeling 
ESC 14.9.94 (PB C 393 van 31.12.94, blz. 5) 
Verordening tot toepassing van Besluit nr. 3/80 van de Associatieraad EEG-Turkije (PB 
C 110 van 25.4.83, blz. 1) 
EP 11.10.85 (PB C 288 van 11.11.85, blz. 148) 
Verordening tot wijziging van Verordening 1612/68 en Richtlijn 68/360 betreffende het 
vrije verkeer van werknemers (PB C 100 van 21.4.89, blz. 6) 
EP 14.2.90 (PB C 68 van 19.3.90, blz. 93) 
ESC 27.4.89 (PB C 159 van 26.6.89, blz. 65) 
gewijzigd voorstel (PB C 119 van 15.5.90, blz. 10) 
Arbeidsrecht 
Ontwerp-richtlijn inzake de voorlichting en de raadpleging van de werknemers (de 
"Vredeling"-richtlijn) (PB C 297 van 15.11.80, blz. 3) 
EP 14.12.82 (PB C 13 van 17.1.83, blz: 25) 
ESC 27.1.82 (PB C 77 van 29.3.82, blz. 6) 
gewijzigd voorstel (PB C 217 van 12.8.83, blz. 3) 
- zal worden ingetrokken 
Ontwerp-richtlijn inzake de oprichting van Europese ondernemingsraden in 
ondernemingen met een communautaire dimensie (PB C 39 van 15.2.91, blz. 10) 
EP 10.7.91 (PB C 240 van 16.9.91, blz. 132) 
ESC 20.3.91 (PB C 120 van 6.5.91, blz. 35) 
gewijzigd voorstel (PB C 336 van 31.12.91, blz. 11) 
- zal worden ingetrokken 
36 
Voorstel voor een 5e richtlijn met betrekking tot de structuur van de naamloze 
vennootschap alsmede de bevoegdheden en verplichtingen van haar organen (PB C 240 
van 19.8.83, blz. 2 ) 
Ontwerp-richtlijn inzake arbeidsbetrekkingen anders dan voltijdse arbeidsovereenkomsten 
voor onbepaalde tijd: 
- arbeidsvoorwaarden (PB C 224 van 8.9.90, blz. 4) 
EP 20.11.90 (PB C 324 van 24.12.90, blz. 96) 
ESC 19.9.90 (PB C 332 van 31.12.90, blz. 167) 
- zal worden ingetrokken 
- concurrentievervalsing (PB C 224 van 8.9.90, blz. 6) 
EP 24.10.90 (PB C 295 van 26.11.90, blz. 97) 
ESC 19.9.90 (PB C 332 van 31.12.90, blz. 167) 
gewijzigd voorstel (PB C 305 van 5.12.90, blz. 8) 
- zal worden ingetrokken 
Ontwerp-richtlijn betreffende de detachering van werknemers (PB C 225 van 30.8.91, blz. 
6) 
EP 10.2.93 (PB C 72 van 15.3.93, blz. 85) 
ESC 18.12.91 (PB%C 49 van 24.2.92, blz. 41) 
gewijzigd voorstel (PB C 187 van 9.7.93, blz. 5) 
Ontwerp-richtlijn tot wijziging van de richtlijn betreffende de overgang van 
ondernemingen (PB C 274 van 1.10.94, blz. 10) 
EP in behandeling 
ESC 30.3.95 
Gezondheid en veiligheid 
Ontwerp-beschikking inzake ratificatie van het Verdrag van Torremolinos voor de 
beveiliging van vissersvaartuigen (PB C 183 van 10.7.84, blz. 17) 
EP 14.2.85 (PB C 72 van 18.3.85, blz. 110) 
ESC 27.9.84 (PB C 307 van 19.11.84, blz. 2) 
- zal worden ingetrokken 
Ontwerp-besluit tot uitbreiding van de bevoegdheden van het Raadgevend Comité voor 
de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats tot 
ioniserende straling (PB C 111 van 25.4.87, blz. 6) 
EP 15.4.88 (PB C 122 van 9.5.88, blz. 374) 
ESC 24.9.87 (PB C 319 van 30.11.87, blz. 29) 
Ontwerp-richtlijn inzake werkzaamheden in de vervoerssector {PB C 25 van 28.1.93, blz. 
17) 
EP 14.7.93 (PB C 225 van 20.9.93, blz. 80) 
ESC 28.4.93 (PB C 161 van 14.6.93, blz. 1) 
gewijzigd voorstel (PB C 294 van 30.10.93, blz. 4) 
Ontwerp-richtlijn inzake chemische agentia (PB C 165 van 16.6.93, blz. 4) 
EP 20.4.94 (PB C 128 van 09.5.94, blz. 176) 
37 
ESC 24.11.93 (PB C 34 van 2.2.94, blz. 42) 
gewijzigd voorstel (COM/94/230, op 9.6.1994 bij de Raad ingediend) 
Ontwerp-richtlijn inzake fysische agentia (PB C 77 van 18.3.93, blz. 12) 
EP 20.4.94 (PB C 128 van 9.5.94, blz. 154) 
ESC 30.6.93 (PB C 249 van 13.9.93, blz. 28) 
gewijzigd voorstel (PB C 230 van 19.8.94, blz. 3) 
Ontwerp-richtlijn inzake arbeidsmiddelen (wijziging) (PB C 104 van 12.4.94, blz. 4) 
EP in behandeling 
ESC 23.11.94 (PB ) 
Wijziging op de verordening betreffende het Agentschap voor de veiligheid en de 
gezondheid op het werk (COM(94)651 van 15.12.94) 
Gelijke kansen 
Ontwerp-richtlijn inzake ouderschapsverlof (PB C 333 van 9.12.83, blz. 6) 
EP 30.3.84 (PB C 117 van 30.4.84, blz. 180) 
ESC 24.5.84 (PB C 206 van 6.8.84, blz. 47) 
gewijzigd voorstel (PB C 316 van 27.11.84, blz. 7) 
- zal worden ingetrokken 
Ontwerp-richtlijn betreffende de bewijslast (PB C 176 van 5.7.88, blz. 5) 
EP 15.12.88 (PB C 12 van 16.1.89, blz. 188) 
ESC 27.10.88 (PB C 337 van 31.12.88, blz. 58) 
- zal worden ingetrokken 
Ontwerp-richtlijn inzake gelijke behandeling in de sociale-zekerheidsregelingen (PB C 
309 van 19.11.87, blz. 10) 
EP 16.9.88 (PB C 262 van 10.10.88, blz. 179) 
ESC 25.2.88 (PB C 95 van 11.4.88, blz. 4) 
Raadpleging van ondernemers en personeel over de combinatie werk-gezin SEC(95) 276 
van 22.2.95 
Uitsluiting 
Ontwerp-besluit inzake een actieprogramma op middellange termijn ter bestrijding van 
uitsluiting en ter bevordering van solidariteit (COM(93) 435 van 22.9.93) 
EP 24.2.94 (PB C 77 van 14.3.94, blz. 43) 
ESC 21.12.93 (PB C 52 van 19.2.94, blz. 4) 
Gehandicapten 
Ontwerp-richtlijn inzake het vervoer van werknemers met beperkte mobiliteit (PB C 68 
van 16.3.91, blz. 7) 
EP 20.11.91 (PB ) 
ESC 29.5.91 (PB C 191 van 22.7.91, blz. 2) 
gewijzigd voorstel (PB C 15 van 21.1.92, blz. 18) 
38 
Ouderen 
Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende communautaire steun voor acties ten 
behoeve van ouderen COM(95) 53 van 1.3.95 
Volksgezondheid 
Ontwerp-besluit voor een aidsprogramma (PB C 333 van 29.11.94, blz. 34) 
ESC 30.3.95 ï 
Ontwerp-besluit voor een kankerprogramma (PB C 139 van 21.5.94, blz. 12) 
ESC 14.9.94 (PB C 393 van 31.12.94, blz. 8) 
CR 27.9.94 (PB ) 
Ontwerp-besluit voor een programma inzake gezondheidsbevordering (PB C 252 van 
9.9.94, blz. 3) 
ESC 25.1.95 
CR 16.11.94 
-*» 
Ontwerp-besluit voor een programma inzake drugsverslaving (PB C 257 van 14.9.94, blz. 
4) 
ESC 22.2.95 
CR 16.11.94 
Ontwerp-richtlijn inzake reclame voor tabaksprodukten (PB C 167 van 27.6.91, blz. 3) 
EP 11.2.92 (PB C 67 van 16.3.92, blz. 37) 
ESC 23.9.92 (PB C 313 van 30.11.92, blz. 27) 
gewijzigd voorstel (PB C 129 van 21.5 92, blz. 5) 
Internationaal 
Ontwerp-besluit betreffende de uitoefening van de externe bevoegdheid van de 
Gemeenschap tijdens de internationale arbeidsconferenties, voor het geval de bevoegdheid 
bij de Gemeenschap en haar Lid-Staten te zamen berust (COM(94) 002 def. van 12.1.94) 
39 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 134 def. 
DOCUMENTEN 
NL 05 
Catalogusnummer : CB-CO-95-162-NL-C 
ISBN 92-77-87942-4 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
4b