Nr. C 31/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 6. 2. 91 
Advies over het voorstel voor een besluit van de Raad tot oprichting van een Comité 
monetaire, financiële en betalingsbalansstatistiek (l) 
(91/C 31/06) 
De Raad heeft op 23 augustus 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
Het Comité heeft de Afdeling voor economische, financiële en monetaire vraagstukken met 
de voorbereiding van de werkzaamheden belast. In de loop van de werkzaamheden heeft het 
Comité besloten, de heer Giacomelli als algemeen rapporteur aan te wijzen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 280e zitting (vergadering van 18 oktober 
1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Inleiding en opmerkingen vooraf 
1.1. Het verheugt het Comité dat de Commissie het 
om advies heeft gevraagd over onderhavig voorstel voor 
een besluit tot oprichting van een Comité monetaire, 
financiële en betalingsbalansstatistiek. Het Comité is 
vooral verheugd omdat het indertijd niet is geraad­
pleegd over het inmiddels vastgestelde Besluit van de 
Raad van 19 juni 1989 tot oprichting van het Comité 
statistisch programma. Het had zich ook graag over 
dat onderwerp willen uitspreken, zoals het Europees 
Parlement dat ook heeft kunnen doen(2), hoewel de 
uiteindelijk goedgekeurde tekst van het Besluit achteraf 
nauwelijks kritiek verdient. Het Economisch en Sociaal 
Comité is overigens evenmin geraadpleegd over de Re­
solutie van de Raad van 19 juni 1989 betreffende de 
tenuitvoerlegging van het meerjarig statistisch program­
ma van de Europese Gemeenschappen (1989-1992). In 
de toelichting op en de „Overwegingen" van onderha­
vig voorstel voor een besluit wordt echter verwezen 
naar zowel het Comité statistisch programma als het 
meerjarig statistisch programma van de Commissie, 
waarvan het „meerjarenprogramma voor de monetaire, 
financiële en de betalingsbalansstatistiek" een onder­
deel vormt. Aangezien er thans geen instantie is die 
voor de nodige nauwe samenwerking tussen de lid­
staten en de Commissie kan zorgen, zal het op te 
richten Comité belast worden met de coördinatie van 
de werkzaamheden in het kader van bovengenoemd 
programma. 
1.2. Het Economisch en Sociaal Comité heeft het 
daarentegen op prijs gesteld dat het indertijd geraad­
pleegd is over het voorstel voor een beschikking van de 
Raad inzake de totstandbrenging van een geleidelijke 
convergentie van de economische resultaten gedurende 
de eerste etappe van de Economische en Monetaire 
Unie (EMU), alsook over het voorstel tot wijziging van 
Besluit 64/300/EEG met betrekking tot de samenwer­
king tussen de centrale banken van de lid-staten van de 
Gemeenschap. Hoewel het Comité in zijn tijdens zijn 
271e zitting van 16 november 1989 uitgebrachte ad­
vies (3) over deze onderwerpen een aantal kritische op­
merkingen heeft geformuleerd, heeft het ingestemd met de aan de voorstellen ten grondslag liggende gedachte, 
nl. dat er behoefte bestaat aan maatregelen ter begelei­
ding van het met de vrijmaking van het kapitaalverkeer 
definitief op gang gekomen proces dat via een converge­
rend economisch en begrotingsbeleid, de oprichting van 
EUROFED en ten slotte de invoering van vaste paritei­
ten tussen de valuta's van de lid-staten en van één 
geldeenheid, waarschijnlijk de ecu, moet uitmonden in 
de totstandkoming van de Economische en Monetaire 
Unie. 
1.3. De positieve benadering die aan de adviezen 
van het Comité over de oprichting van een Europese 
financiële ruimte (4), het verslag-Delors over de Econo­
mische en Monetaire Unie(5), en de convergentie van 
de economische resultaten en de samenwerking tussen 
de centrale banken van de lid-staten (3) ten grondslag 
heeft gelegen, is voor het Economisch en Sociaal Comité 
ditmaal ook aanleiding om in te stemmen met onderha­
vig voorstel voor een besluit van de Raad tot oprichting 
van een Comité monetaire, financiële en betalings-
balangsstatistiek. 
2. Algemene opmerkingen: de kwaliteit van de gepro­
duceerde statistieken dreigt te worden aangetast 
2.1. De oprichting van een Comité monetaire, finan­
ciële en betalingsbalansstatistiek sluit volledig aan bij 
de maatregelen ter begeleiding van de etappegewijze 
totstandbrenging van de EMU. 
2.2. De verantwoordelijkheid voor het statistisch ap­
paraat op de meeste terreinen en het verwerken van 
statistische gegevens behoren tot het taakgebied van 
gespecialiseerde nationale instanties, die overigens al 
jarenlang nauwe betrekkingen onderhouden met de 
Commissie, in het bijzonder met het Bureau voor de 
statistiek van de EG (EUROSTAT). Tevens is er sprake 
van samenwerking op bepaalde technische gebieden, nl. 
in de vorm van gezamenlijke vergaderingen van de 
directeuren-generaal van de nationale bureaus voor de 
statistiek; sinds kort wordt deze samenwerking nog 
(1) PB nr. C 212 van 25. 8. 1990, blz. 5. 
(2) PB nr. C 158 van 26. 6. 1989. 
(3) PB nr. C 56 van 7. 3. 1990. (4) PB nr. C 175 van 4. 7. 1988. 
(5) PB nr. C 329 van 30. 12. 1989. 
6. 2. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 31/23 
gecompleteerd door het onlangs door de Raad opgerich­
te Comité statistisch programma (zie paragraaf 1.1), 
waarin deze directeuren ook zitting hebben. 
2.3. Gezien de per lid-staat uiteenlopende situatie 
met betrekking tot de monetaire, financiële en betalings­
balansstatistiek (de statistieken worden door de centrale 
bank en/of geheel of gedeeltelijk door andere instellin­
gen opgesteld), is het voor de noodzakelijke samenwer­
king en een doeltreffende coördinatie van de werkzaam­
heden zaak dat op EG-niveau een Comité monetaire, 
financiële en betalingsbalansstatistiek wordt ingesteld 
dat bestaat uit afgevaardigden van de ter zake bevoegde 
nationale instanties. Een dergelijk Comité wordt dan 
ook door alle betrokkenen, zowel de lid-staten als de 
EG-instanties, wenselijk geacht. 
2.4. De veranderingen als gevolg van de Europese 
integratie — vrijmaking van het kapitaalverkeer, af­
schaffing van deviezencontroles, geleidelijke verwezen­
lijking van de EMU — zullen significante gevolgen 
hebben voor de structuur van het statistische apparaat. 
Bepaalde statistieken zullen verdwijnen, onder meer de 
statistieken in verband met deviezencontroles, terwijl 
de statistische registratie van financiële, monetaire en 
betalingsbalansontwikkelingen noodzakelijke en in­
grijpende veranderingen zal ondergaan. 
2.5. In zijn adviezen over de invoering van het 
INTRASTAT-stelsel voor het intracommunautaire 
handelsverkeer(*) heeft het Economisch en Sociaal 
Comité ervoor gewaarschuwd dat niet mag worden 
overgegaan tot een te sterke inkrimping van het 
statistisch instrumentarium en van de door de infor-
matieplichtigen te verstrekken gegevens. Dit zou leiden 
tot een zodanige verslechtering van het statistische ap­
paraat dat het niet langer zou beantwoorden aan de 
behoeften van de gebruikers, nl. de lid-staten en het 
bedrijfsleven. Het verheugt het Comité dan ook dat de 
door hem gekoesterde vrees ditmaal door de opstellers 
van de twee voorstellen wordt gedeeld. De verslechte­
ring van de op bedoelde gebieden beschikbare statisti­
sche informatie, de aantasting van de kwaliteit van de 
geproduceerde gegevens, de problemen in verband met 
een gebrekkige vergelijkbaarheid t.o.v. vroegere 
statistieken, de verminderde deugdelijkheid van de voor 
het meten van het geldaanbod gehanteerde definities, 
en het feit dat nieuwe ontwikkelingen ook statistisch 
moeten worden geregistreerd, zijn allemaal problemen 
die actueel worden op een moment waarop de vraag 
naar informatie juist toeneemt. Deze problemen hangen 
samen met het verdwijnen van de grenzen binnen de 
financiële ruimte en met de aan steeds minder beper­
kingen onderhevige aanwending van de beschikbare 
middelen, waardoor de relevantie van de tot nu toe 
bijeengebrachte statistische informatie op de tocht komt 
te staan. Voorts zal het met het huidige begrippenap­
paraat, dat niet langer adequaat is, moeilijker worden 
om de monetaire statistieken te interpreteren. Bij de 
betalingsbalansstatistieken zal de afschaffing van de 
grenscontroles en van de controle op het de-
0) PB nr. C 159 van 26. 6. 1989, en doe. ESC 1022/90. viezenverkeer tot veranderingen leiden in de wijze waar­
op de statistische gegevens worden verzameld. Tot slot 
zal de kwaliteit van de statistieken worden aangetast 
door het vrije kapitaalverkeer en de steeds frequentere 
financiële transacties tussen ingezetenen en niet-ingeze-
tenen binnen de Gemeenschap. 
2.6. Bewaking van de kwaliteit van de statistische 
gegevens over de goederenhandel tussen de lid-staten 
is ook een doel dat met onderhavig voorstel wordt 
nagestreefd; de goederenhandel staat immers aan de 
basis van een kapitaalstroom en vormt een belangrijk 
onderdeel van de betalingsbalansen. Ook vanuit deze 
invalshoek blijkt dus dat het Economisch en Sociaal 
Comité in zijn adviezen over het INTRASTAT-stelsel 
terecht uiting heeft gegeven aan zijn verontrusting. 
2.7. Gedurende een nog niet met zekerheid te bepalen 
periode zal de Gemeenschap nog blijven bestaan uit 
soevereine lid-staten die ieder hun eigen betalingsbalans 
opstellen. De betalingsbalans is een uitermate belangrijk 
instrument voor het voeren van een monetair en econo­
misch beleid dat de voor de totstandbrenging van de 
Economische en Monetaire Unie vereiste convergentie 
vertoont. Voorts wordt de betalingsbalans van de Ge­
meenschap als geheel ten opzichte van derde landen 
gedurende deze periode berekend door de balansen van 
de lid-staten te consolideren, hetgeen alleen mogelijk is 
wanneer men de beschikking heeft over vergelijkbare 
en coherente informatie over de extra- en intracommu­
nautaire stromen, dus wanneer sprake is van inten­
sievere samenwerking tussen de lid-staten. 
2.8. Zolang de Economische en Monetaire Unie nog 
geen feit is, kunnen de lid-staten het niet zonder beta-
lingsbalansgegevens stellen; ten behoeve van de Europe­
se financiële ruimte zijn namelijk een aantal vrijwa-
ringsmaatregelen ingevoerd, onder meer „één enkel in­
strument voor financiële steunverlening op middellange 
termijn ter ondersteuning van de betalingsbalansen van 
de lid-staten", dat ingezet moet worden wanneer be­
langrijke kapitaalbewegingen ernstige onevenwichtig­
heden dreigen te veroorzaken; dergelijke onevenwich­
tigheden kunnen uiteraard alleen aan de hand van beta­
lingsbalansstatistieken worden geconstateerd. 
3. Oprichting van een Comité monetaire, financiële en 
betalingsbalansstatistiek 
3.1. Aangezien er thans geen instantie is die voor 
nauwe samenwerking op het gebied van de monetaire, 
financiële en betalingsbalansstatistiek tussen de bevoeg­
de instanties van de lid-staten en de Commissie kan 
zorgen, lijkt het op te richten Comité het aangewezen 
orgaan om de op handen zijnde veranderingen te bege­
leiden, het noodzakelijke overleg tussen de lid-staten en 
de met het opstellen van statistieken belaste instanties 
(centrale banken, bureaus voor de statistiek en andere 
instellingen), te organiseren, en voor een optimale sa­
menhang tussen de verstrekte gegevens te zorgen. 
3.2. De Commissie stelt in de toelichting op haar 
voorstel vast dat het op te richten Comité ten dienste 
Nr. C 31/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 6. 2. 91 
moet staan van de behoeften en belangen van de gebrui­
kers én die van de producenten (centrale banken, bu­
reaus voor de statistiek en andere instellingen) van deze 
statistieken. Het zal als overlegorgaan fungeren voor 
de betrokken partijen, waar enerzijds de behoeften naar 
voren kunnen worden gebracht en anderzijds gepro­
beerd kan worden de werkzaamheden te coördineren. 
De behoefte aan statistische informatie van de kant van 
de presidenten van de centrale banken zal in verband 
met de primaire rol die voor de centrale banken bij de 
voortgang op weg naar de Economische en Monetaire 
Unie is weggelegd, met bijzondere aandacht worden 
bestudeerd. 
4. Bijzondere opmerkingen 
4.1. In de zesde overweging van het voorstel wordt 
impliciet gesteld dat er een instantie op het gebied 
van de monetaire, financiële en betalingsbalansstatistiek 
moet komen waarin de belangrijkste betrokken natio­
nale instellingen zijn vertegenwoordigd. In dit verband 
moet echter duidelijk zijn dat er ten minste twee instel­
lingen zijn die, afhankelijk van de betrokken lid-staat, 
bevoegd zijn voor de bedoelde statistieken: de centrale 
bank of de instantie die de bevoegdheden van een 
centrale bank heeft, en het nationaal bureau of instituut 
voor de statistiek. 
4.2. Her mag dus absoluut niet zo zijn dat de verte­
genwoordiging van een lid-staat beknot zou worden, 
temeer daar in de laatste overweging gesteld wordt dat 
er op statistisch vlak soms een onderlinge afhankelijk­
heid bestaat tussen monetaire, financiële en de beta­
lingsbalansstatistieken enerzijds en andere terreinen van 
de economische statistiek — b.v. het goederenverkeer 
tussen de lid-staten — anderzijds. 
4.3. Artikel 4 — Samenstelling van het Comité 
Lid 1 
In verband met de raakvlakken tussen de monetaire, 
financiële en betalingsbalansstatistieken enerzijds en an-
Gedaan te Brussel, 18 oktober 1990. dere, hiermee samenhangende of hierop invloed heb­
bende statistieken anderzijds, is het zaak dat per lid­
staat ten minste twee vertegenwoordigers in het Comité 
zitting krijgen. Één vertegenwoordiger zal worden afge­
vaardigd door de centrale bank of de instantie die de 
bevoegdheden van een centrale bank heeft, terwijl de 
tweede afgevaardigde van het nationaal bureau voor de 
statistiek afkomstig zal zijn. Een en ander strookt met 
de talrijke in de toelichting voorkomende passages 
waarin het tweeledige karakter wordt bevestigd van de 
bevoegdheden op de gebieden die het op te richten 
Comité op EG-niveau, met inachtneming van dikwijls 
uiteenlopende situaties en benaderingen in nationaal 
verband, moet coördineren. In punt 21 van de toelich­
ting staat onder meer dat het de bedoeling is, de voor 
de betrokken statistieken verantwoordelijken „bij de 
centrale banken, de nationale bureaus voor de statistiek 
en eventueel bij andere organisaties (...) te verzamelen". 
Het staat wel vast dat er geen enkele lid-staat is waar al 
deze bevoegdheden in één en dezelfde persoon verenigd 
zijn. 
Lid 1 van artikel 4 dient derhalve in deze zin te worden 
aangepast. 
Voor het overige heeft het Economisch en Sociaal 
Comité geen kritiek op de in de punten 20 t/m 25 van 
de toelichting geschetste samenstelling van het op te 
richten Comité. Het Economisch en Sociaal Comité 
stemt bovendien in met de wens van de Commissie dat 
het secretariaat van het Comité wordt waargenomen 
door EUROSTAT, in samenwerking met DG II en 
DG XV. 
5. Conclusie 
Onder voorbehoud van de enkele opmerkingen in het 
voorgaande, met name met betrekking tot lid 1 van 
artikel 4, stemt het Economisch en Sociaal Comité in 
met onderhavig voorstel tot oprichting van een Comité 
monetaire, financiële en betalingsbalansstatistiek. Het 
Economisch en Sociaal Comité beschouwt dit Comité 
als onderdeel van het instrumentarium dat benodigd is 
om de Economische en Monetaire Unie tot stand te 
kunnen brengen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN