TWAALFDE JAARLIJKS VERSLAG OVER DE CONTROLE OP DE TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT (1994) /* COM/95/500 DEF */



Publicatieblad Nr. C 254 van 29/09/1995 blz. 0001



TWAALFDE JAARLIJKS VERSLAG over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht - 1994 - (95/C 254/01) COM(95) 500 def. INHOUD Blz. WOORD VOORAF RUIMTE ZONDER GRENZEN 1. Inleiding .......... 10 2. Toestand in de verschillende sectoren .......... 11 2.1. Opheffing van de fysieke grenzen .......... 11 2.1.1. Douane-unie .......... 11 2.1.1.1. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van de douane-unie .......... 11 2.1.2. Vrij verkeer van landbouwprodukten .......... 11 2.1.2.1. Invoercontroles .......... 11 2.1.2.2. Maatregelen inzake verbod op invoer .......... 12 2.2. Opheffing van de technische grenzen .......... 12 2.2.1. Vrij verkeer van goederen .......... 12 2.2.1.1. De artikelen 30 en volgende van het EG-Verdrag .......... 12 2.2.1.2. Preventievoorschriften van Richtlijn 83/189/EEG .......... 15 2.2.2. Stand van de tenuitvoerlegging van de richtlijnen per sector in het kader van het vrij verkeer van goederen .......... 16 2.2.2.1. Levensmiddelen .......... 16 2.2.2.2. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van levensmiddelen .......... 16 2.2.2.3. Farmaceutische produkten .......... 16 2.2.2.4. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van farmaceutische produkten .......... 17 2.2.2.5. Chemische produkten .......... 17 2.2.2.6. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van chemische produkten .......... 17 2.2.2.7. Motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen .......... 17 2.2.2.8. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen 18 2.2.2.9. Voor de bouw bestemde produkten .......... 18 2.2.2.10. Duurzame verbruiksgoederen (machines, persoonlijke beschermingsmiddelen, voorverpakking, metrologie, elektrotechniek en medische apparatuur) 18 2.2.2.11. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van duurzame verbruiksgoederen (machines, persoonlijke beschermingsmiddelen, metrologie, voorverpakking, elektrotechniek en medische apparatuur) .......... 19 2.2.3. Dienstenmarkt .......... 19 2.2.3.1. Audiovisuele sector .......... 19 2.2.3.2. Intellectuele en industriële eigendom .......... 19 2.2.3.3. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van intellectuele en industriële eigendom .......... 20 2.2.3.4. Telecommunicatie .......... 20 2.2.3.5. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op telecommunicatiegebied .......... 21 2.2.3.6. Vrij verkeer van financiële diensten .......... 22 2.2.3.7. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van de financiële diensten .......... 22 2.2.3.8. Directe belastingen .......... 22 2.2.3.9. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van de directe belastingen .......... 23 2.2.3.10. Vennootschapsrecht .......... 23 2.2.3.11. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van het vennootschapsrecht .......... 23 2.2.4. Vrij verkeer van kapitaal .......... 23 2.2.5. Overheidsopdrachten .......... 24 2.2.5.1. Stand van de mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van overheidsopdrachten .......... 27 2.3. Opheffing van de fiscale grenzen .......... 27 2.3.1. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van de indirecte belastingen .......... 28 2.4. Vrij verkeer van personen en recht van vestiging .......... 28 2.4.1. Verbod van discriminaties .......... 28 2.4.2. Binnenkomst en verblijf .......... 29 2.4.2.1. Stand van de mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen betreffende het verblijfsrecht .......... 29 2.4.3. Vakbondsrechten .......... 29 2.4.4. Toegang tot overheidsbetrekkingen .......... 29 2.4.5. Sociale zekerheid van migrerende werknemers .......... 30 2.4.6. Erkenning van diploma's .......... 30 2.4.6.1. Stand van de mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van de erkenning van diploma's .......... 32 2.4.7. Zelfstandige handelsagenten .......... 32 2.5. Consumentenbeleid en produktveiligheid .......... 33 2.5.1. Stand van de mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van consumentenbeleid en produktveiligheid .......... 33 MEDEDINGING 1. Inleiding .......... 34 2. Situatie in de verschillende sectoren .......... 34 2.1. Openbare bedrijven .......... 34 2.2. Monopolies .......... 35 2.3. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van het mededingingsbeleid .......... 35 WERKGELEGENHEID EN SOCIAAL BELEID 1. Inleiding .......... 35 2. Situatie in de verschillende sectoren .......... 36 2.1. Gelijke behandeling van mannen en vrouwen .......... 36 2.2. Arbeidsvoorwaarden .......... 36 2.3. Veiligheid en gezondheid op het werk .......... 37 2.4. Volksgezondheid .......... 37 2.5. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op het gebied van werkgelegenheid en sociaal beleid .......... 37 LANDBOUW 1. Inleiding .......... 37 2. Toestand in de verschillende sectoren .......... 38 2.1. Markten .......... 38 2.2. Harmonisatie .......... 39 2.3. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen in de landbouwsector .......... 41 VISSERIJ 1. Inleiding .......... 42 2. Situatie in de verschillende sectoren .......... 42 2.1. Marktordening .......... 42 2.2. Visbestanden .......... 42 2.3. Verenigbaarheid met het Gemeenschapsrecht van de nationale wetgevingen inzake de toekenning van de vlag .......... 42 MILIEUZAKEN 1. Inleiding .......... 43 1.1. Algemene toestand .......... 43 1.2. Mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen .......... 43 1.3. Conformiteit van de nationale uitvoeringsmaatregelen .......... 43 1.4. Juiste toepassing van de richtlijnen .......... 44 1.5. Structuurfondsen en andere vormen van financiering door de Gemeenschap .......... 44 1.6. Vrije toegang tot milieu-informatie .......... 45 1.7. Milieu-effectbeoordeling .......... 45 1.8. Te treffen maatregelen .......... 46 2. Toestand in de diverse sectoren .......... 47 2.1. Lucht .......... 47 2.2. Chemische sector .......... 47 2.3. Water .......... 48 2.4. Geluidshinder .......... 49 2.5. Afvalstoffen .......... 49 2.6. Natuur .......... 49 2.7. Stralingsbescherming .......... 50 2.8. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op milieugebied .......... 51 VERVOER 1. Inleiding .......... 51 2. Situatie in de verschillende sectoren .......... 52 2.1. Vervoer over de weg .......... 52 2.2. Gecombineerd vervoer .......... 52 2.3. Vervoer over de binnenwateren .......... 52 2.4. Spoorwegvervoer .......... 52 2.5. Zeevervoer .......... 53 2.6. Luchtvervoer .......... 53 2.7. Stand van de mededeling van de maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op vervoergebied .......... 53 ENERGIE 1. Inleiding .......... 53 2. Toestand in de verschillende sectoren .......... 53 2.1. Doorzichtigheid van de prijzen .......... 53 2.2. Interne markt van elektriciteit en aardgas .......... 54 2.3. Rationeel gebruik van energie en energiebesparing .......... 54 2.4. Steenkolenbeleid .......... 54 2.5. Stand van de mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen op energiegebied .......... 54 BEGROTINGSVRAAGSTUKKEN .......... 54 PERSONEEL VAN DE GEMEENSCHAPPEN .......... 55 VRAAGSTUKKEN OP HET GEBIED VAN DE STATISTIEK .......... 55 BIJLAGEN Bijlage I: Vermoede inbreuken 1990-1994 .......... 56 Bijlage II: Geconstateerde inbreuken 1990-1994 .......... 63 Bijlage III: Inbreuken op verdragen, verordeningen en beschikkingen .......... 70 Bijlage IV: Stand van toepassing van de richtlijnen .......... 84 Bijlage V: Arresten van het Hof van Justitie waaraan op 31 december 1994 nog geen uitvoering was gegeven .......... 160 Bijlage VI: Toepassing van het Gemeenschapsrecht door de nationale rechterlijke instanties .......... 164 WOORD VOORAF Het verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht wordt elk jaar door de Europese Commissie opgesteld op verzoek van het Europees Parlement (resolutie van 9 februari 1983) en ook de Lid-Staten (verklaring nr. 19, punt 2, gehecht aan het op 7 februari 1992 te Maastricht ondertekend Verdrag). Dit verslag is ook een antwoord op de verzoeken die binnen de Europese Raad of de Raad voor specifieke sectoren werden gedaan. Dit twaalfde verslag bestrijkt het jaar 1994. Omdat het verslag onvermijdelijk een routinematig karakter heeft, heeft de Commissie er ook naar gestreefd de nieuwe elementen aan het licht te brengen, in verband met zowel het verloop van de controleprocedures als de evaluatie van de bereikte resultaten. Controleprocedures De tot de Commissie gerichte klachten blijven de voornaamste bron waarvan de Commissie uitgaat om de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht uit te voeren. Het aantal door klachten ontdekte gevallen van vermoedelijke inbreuken is in 1994 stabiel gebleven en komt overeen met de situatie die de laatste vijf jaar kan worden vastgesteld (zie tabel 1.1 in bijlage I). De lichte stijging met 10 % ten opzichte van het vorige jaar is nauwelijks relevant aangezien 1993 een vrij laag niveau te zien gaf. Een zekere daling van het aantal dossiers van vermoedelijke inbreuken die ingevolge verzoekschriften of vragen van parlementsleden werden onderzocht, blijkt uit dezelfde tabel van bijlage I. Toch mag men hieruit niet afleiden dat aan deze bronnen van opsporing van inbreuken minder belang moet worden toegekend. De genoemde cijfers weerspiegelen immers de feitelijke realiteit aangezien de verzoekschriften en de vragen van parlementsleden dikwijls gevallen van vermoedelijke inbreuken bevestigen die reeds werden vastgesteld. Ten slotte behoudt het aantal ambtshalve ontdekte gevallen ongeveer hetzelfde niveau als voorheen; ten opzichte van 1993 werd hier slechts een lichte stijging geregistreerd. Het optreden van de Commissie uit hoofde van artikel 169 van het EG-Verdrag in 1994 kan als volgt in cijfers worden samengevat: zij heeft 974 inbreukprocedures ingeleid (tegenover 1 209 in 1993), 546 met redenen omklede adviezen verzonden (tegenover 352 in 1993) en 89 dossiers bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakt (tegenover 44 in 1993). Wat gaat achter deze cijfers schuil? Hoe kan de daling van het aantal in 1994 ingeleide procedures worden verklaard? Het antwoord hierop is te vinden in tabel 2.2 (bijlage II), waaruit blijkt dat de daling hoofdzakelijk de inleiding betreft van inbreukprocedures wegens niet-mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen. Aangezien de Commissie niet minder waakzaam is geweest en het aantal tegen eind 1994 om te zetten nieuwe richtlijnen met dat van 1993 te vergelijken is, moet de verklaring derhalve worden gezocht in een betere houding van de Lid-Staten ten aanzien van het nemen van de omzettingsmaatregelen. Dit wordt bevestigd door de hierna volgende analyse van de stand van omzetting van de richtlijnen. En wat te denken van de zeer belangrijke stijging van het aantal met redenen omklede adviezen? Ook deze stijging betreft de niet-mededeling van de nationale maatregelen ter uitvoering van de richtlijnen, in welk verband een werkelijke verdubbeling van het aantal met redenen omklede adviezen kan worden vastgesteld. Hieruit blijkt natuurlijk dat de Commissie een eind wilde maken aan een groot aantal procedures die in het verleden werden ingeleid en waarvoor geen enkel positief resultaat werd vastgesteld, terwijl het gaat om richtlijnen waarvan niet-omzetting zeer schadelijk is voor de werking van de Gemeenschap. Deze zelfde redenering geldt ook, en in nog grotere mate, voor de aanzienlijke stijging van de aanhangigmakingen bij het Hof van Justitie. Dit betekent wel een breuk met de neerwaartse tendens die al ten minste vijf jaar werd waargenomen. Toch gaat het om een verschijnsel dat moet worden gerelativeerd: de aanhangigmaking bij het Hof blijft voor de Commissie de uiterste stap, en het aantal ervan blijft minder dan 20 % van dat van de met redenen omklede adviezen bedragen. In dit verband zij eraan herinnerd dat de Commissie zich zeer bezorgd toont omtrent de aanhoudende achterstand bij de uitvoering van de arresten van het Hof van Justitie. Zij heeft in juli 1994 alle Lid-Staten op de hoogte gebracht van haar voornemen volledige uitvoering te geven aan het bepaalde in artikel 171 van het EG-Verdrag, zoals herzien door het Verdrag betreffende de Europese Unie, waardoor het Hof van Justitie de bevoegdheid krijgt om een geldboete aan een Lid-Staat in geval van niet-uitvoering van een arrest op te leggen. Sedertdien maakt zij in elke aanmaning en elk met redenen omkleed advies die worden gericht tot de Lid-Staat die niet de maatregelen heeft genomen welke nodig zijn voor de uitvoering van het arrest, systematisch melding van de mogelijkheid geldboetes op te leggen waarvan zij het bedrag op het ogenblik van de aanhangigmaking bij het Hof bekend zal maken. Naast de formele etappen van de door het Verdrag bedoelde procedure zet de Commissie haar sensibiliseringsbeleid voort en stimuleert zij de regelmatige contacten met de nationale overheidsdiensten. Hiertoe organiseert zij, zo nodig, bilaterale periodieke ontmoetingen, "pakketvergaderingen" genoemd, die aan een groep inbreukgevallen worden gewijd; dank zij deze vergaderingen, die vooral op het gebied van de interne markt talrijk voorkomen, is het in veel gevallen mogelijk bij inbreukgevallen tot een minnelijke schikking te komen. Ook organiseert zij vergaderingen voor alle gevallen van niet-omzetting van richtlijnen in een Lid-Staat: zo worden de nationale autoriteiten gesensibiliseerd, wordt de onderlinge voorlichting tot ontwikkeling gebracht en wordt ten slotte de omzetting vergemakkelijkt. Deze vergaderingen en contacten zijn, volgens de Commissie, even belangrijk als de formele procedure. Ten slotte berust de verantwoordelijkheid voor de controle op de verplichtingen die uit het Gemeenschapsrecht voortvloeien, niet uitsluitend bij de communautaire Instellingen. De Commissie kan niet genoeg de nadruk leggen op de rol die de nationale rechterlijke instanties op dit gebied moeten spelen. Bijlage VI bevat een overzicht van hun bijdrage in de loop van het voorbije jaar. Resultaten: op weg naar een betere naleving van het Gemeenschapsrecht Rechtstreeks van toepassing zijnde rechtsregels Al heeft de Commissie in 1994 kunnen vaststellen dat de situatie op bepaalde essentiële gebieden van de communautaire werkzaamheden verder was verbeterd, toch heeft zij ook moeten vaststellen dat een aantal reeds ontdekte moeilijkheden blijft voortbestaan. Zo is de toestand bijvoorbeeld duidelijk beter op het gebied van het vrije verkeer van goederen, waar de tendens tot vermeerdering van het aantal seponeringen en vermindering van het aantal met redenen omklede adviezen en aanhangigmakingen bij het Hof met betrekking tot dossiers in verband met niet-tarifaire belemmeringen (artikel 30 en volgende) zich voortzet. Op het gebied van de overheidsopdrachten daarentegen wordt men geconfronteerd met een aanzienlijke stijging van het aantal klachten wegens niet-naleving van de communautaire voorschriften, alsmede met een verdubbeling van het aantal inbreukprocedures. Dit is met name het gevolg van de uitbreiding van de communautaire regelgeving in de betrokken sector. Tot de sectoren met moeilijkheden behoort ook die van de BTW, waar meerdere gevallen van niet-naleving van de communautaire voorschriften blijven voortduren ondanks het feit dat hier inbreukprocedures al jaren aanslepen. Dit komt met name voort uit het ingewikkelde karakter dat eigen is aan het wetgevingsproces op belastinggebied in de LidStaten. Vollediger gegevens over de verschillende gevallen kunnen worden aangetroffen in de analyse per sector en in het overzicht in bijlage III (overzicht van de inbreuken op de verdragen, verordeningen en beschikkingen). Omzetting van de richtlijnen De hieronder opgenomen tabel geeft een algemeen overzicht van de stand van tenuitvoerlegging van alle op 31 december 1994 van toepassing zijnde richtlijnen (1). Vermeld zij dat in 1994, evenals in het vorige jaar, het aantal van toepassing zijnde richtlijnen met een zestigtal is toegenomen. >RUIMTE VOOR DE TABEL> Zoals kan worden geconstateerd, hadden de Lid-Staten op 31 december 1994 gemiddeld 91,89 % van de nationale uitvoeringsmaatregelen medegedeeld die nodig waren voor de tenuitvoerlegging van alle van toepassing zijnde richtlijnen. De situatie is derhalve duidelijk verbeterd ten opzichte van die op 31 december 1993. Achter dit resultaat, dat natuurlijk bevredigend is, gaan echter talrijke verschillen schuil, ten aanzien van zowel de betrokken materie als de situatie per Lid-Staat. Het onderzoek per sector en het overzicht in bijlage IV maken een verfijnder analyse mogelijk. Wanneer men de drie grote gebieden van omzetting - ruimte zonder grenzen, landbouw en milieu - bekijkt, kan men in het algemeen vaststellen dat op de eerste twee gebieden een duidelijke gemiddelde stijging van het omzettingspercentage kon worden geregistreerd, terwijl op het derde gebied - milieu - daarentegen een zekere achteruitgang waar te nemen valt. In de ruimte zonder grenzen viel de grootste toeneming van het omzettingspercentage vast te stellen in de sectoren "financiële dienstverlening", "directe belastingen" en "vennootschapsrecht", alsook voor de richtlijnen "intellectueel en industrieel eigendom". Het omzettingspercentage blijft een zeer hoog niveau bereiken in de douanesector en in de sector indirecte belastingen, waar bijna alle teksten zijn omgezet. In andere sectoren daarentegen is het omzettingsniveau gedaald. Dit is met name het geval met het consumentenbeleid en het beleid inzake produktveiligheid (10,2 % minder dan in 1993). Wat de landbouwsector betreft, is de vastgestelde stijging met 5 % zeker te danken aan het feit dat de Lid-Staten, nadat voornamelijk op praktisch niveau maatregelen waren genomen (invoering van de nieuwe controles in de veterinaire en de fytosanitaire sector), in 1994 meer inspanningen hebben kunnen leveren om de formele omzetting van de richtlijnen te garanderen. Bovendien kon het vóór 1994 aangevangen wetgevend werk worden afgerond. Op milieugebied toont de vastgestelde zeer lichte daling van het omzettingspercentage (1,1 %) aan dat de Lid-Staten inspanningen blijven leveren ondanks de moeilijkheden die met name te wijten zijn aan problemen inzake administratieve coördinatie. Ten slotte wijst de Commissie, naast de kwantitatieve controle op de nationale omzettingen, op het belang dat de kwaliteit van de nationale uitvoeringsmaatregelen heeft voor de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving. Zij streeft ernaar haar controle-activiteiten in dit opzicht te vergroten. De situatie die op het gebied van de toepassing van het Gemeenschapsrecht kan worden vastgesteld, is zeker aanzienlijk verbeterd. Maar desondanks is die steeds minder aanvaardbaar. Waarom? Omdat de tijden veranderd zijn. In een ruimte zonder grenzen zijn de gevolgen van inbreuken op communautaire regels en van laattijdige omzetting van richtlijnen veel meer voelbaar dan in het verleden. Bovendien verwachten de burgers doorzichtigheid; zij begrijpen niet dat er aspecten van het communautair beleid zijn die slechts op papier functioneren. Ons beleid heeft voor de burger slechts concreet effect indien het op bevredigende wijze ten uitvoer wordt gelegd. De strenge toepassing ervan is een voorwaarde om het vertrouwen van de Europese burgers in onze instellingen te bewaren. Vandaar het belang dat de Commissie hecht aan haar rol van hoedster van het Gemeenschapsrecht, zoals zij dat heeft gezegd in haar werkprogramma voor 1995. Vandaar dat zij ook vastbesloten is alles in het werk te stellen opdat het Gemeenschapsrecht gemakkelijker kan worden toegepast: door het toegankelijk en leesbaar te maken. Dit blijkt uit de moeite die de Commissie zich op het gebied van vereenvoudiging, omwerking en codificatie getroost, zoals weergegeven in haar verslag over de werking van het Verdrag betreffende de Europese Unie (2). De Commissie is ervan overtuigd dat zij bij de vervulling van deze taken kan rekenen op de medewerking van het Parlement en de Lid-Staten, voor wie dit verslag bestemd is. Structuur van het twaalfde verslag >BEGIN VAN DE GRAFIEK> Dit verslag omvat: - een analyse per sector; - tot 31 december 1994 bijgewerkte statistische tabellen betreffende de dossiers van vermoedelijke inbreuken (bijlage I) en de vastgestelde inbreuken (bijlage II); - een overzicht van de in 1994 onderzochte dossiers van ten aanzien van de verdragen, verordeningen en beschikkingen vastgestelde inbreuken (bijlage III); - de stand van toepassing door de Lid-Staten van de op 31 december 1994 geldende richtlijnen, met vermelding van de daarop betrekking hebbende inbreukdossiers (bijlage IV); - een overzicht van de niet-uitgevoerde arresten van het Hof van Justitie (bijlage V); - een overzicht van de toepassing van het Gemeenschapsrecht door de nationale rechterlijke instanties (bijlage VI).>EIND VAN DE GRAFIEK> RUIMTE ZONDER GRENZEN 1. INLEIDING 1994 was het tweede jaar waarin de interne markt functioneerde. De in artikel 7 A van het Verdrag uiteengezette doelstelling - de totstandbrenging van een ruimte zonder binnengrenzen met vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal - werd grotendeels bereikt. Nagenoeg alle in het Witboek van 1985 beoogde wetgeving werd goedgekeurd. Ook al is het juridisch raamwerk voorhanden, toch moet er voortdurend naar worden gestreefd te bewerkstelligen dat het gemeenschappelijk juridisch raamwerk wordt toegepast, goed wordt begrepen, wordt versterkt en zo nodig op coherente wijze wordt ontwikkeld om in nieuwe behoeften te voorzien. Hierom publiceerde de Commissie aan het einde van 1993 haar Strategisch Programma "Een optimale benutting van de door de interne markt geboden kansen", waarin de prioriteiten voor de komende jaren werden aangegeven. Dit Strategisch Programma bevat de wetgevingsvoorstellen uit het oorspronkelijke Witboek die door de Raad nog moesten worden goedgekeurd, zoals voorstellen inzake vennootschapsrecht en directe belastingen, alsook nieuwe voorstellen betreffende het vrij verkeer van personen, en onderstreept de noodzaak mededinging in te voeren in gereguleerde sectoren zoals energie, telecommunicatie en postdiensten. Het Strategisch Programma bevat ook de nieuwe beheerstaak voor het Uniegebied, die erin bestaat ervoor te zorgen dat de communautaire wetgeving juist en gelijk wordt uitgevoerd en regelmatig wordt geëvalueerd zodat individuele personen en vennootschappen de voordelen van de interne markt kunnen genieten. Hiervoor heeft de Commissie met het oog op de Raad Interne markt van 8 december 1994 een rapport opgesteld waarin aanwijzingen werden gegeven omtrent de stand van omzetting in het nationale recht van de in het Witboek vervatte maatregelen naast andere wetgeving die van cruciaal belang is voor de werking van de interne markt. Dit rapport behandelt 276 geldende maatregelen, waarvan er 219 nog nationale uitvoeringsmaatregelen vereisen. Door de ontwikkeling van de interne markt raakten bepaalde maatregelen uit het Witboek verouderd, werden zij opgeheven of vervangen door andere maatregelen met meer relevantie. De Commissie heeft daarom de basis van de statistische berekening van de tenuitvoerlegging van de maatregelen uit het Witboek gewijzigd. Dit rapport inzake de gewijzigde statistische basis, dat aan de Raad in december 1994 werd voorgelegd, was het startpunt van een proces dat erop gericht was de goede kwaliteit van de omzetting door de Lid-Staten te garanderen. Over het geheel genomen hebben de Lid-Staten tot dusver 89 % goedgekeurd van de nationale maatregelen die nodig zijn om de wetgeving inzake de interne markt ten uitvoer te leggen. De percentages van de verschillende Lid-Staten gaan van aanzienlijk meer (Frankrijk: 93,6 % en Denemarken: 95,9 %) tot aanzienlijk minder dan dit gemiddelde percentage (Duitsland: 84,5 %, Griekenland: 79 %). Een groot deel van de inbreuken houdt verband met het feit dat de communautaire richtlijnen niet binnen de gestelde termijnen in het nationaal recht werden verwerkt. Procedureproblemen in verband met het nationaal besluitvormingsproces of de technische ingewikkeldheid van de teksten zijn dikwijls de oorzaken van de vertraagde omzetting. Om deze situatie te verbeteren onderzoekt de Commissie systematisch de toepassing van de richtlijnen die reeds in werking zijn getreden. Zij zal de aan haar medegedeelde nationale wetgeving blijven beoordelen binnen de grenzen van haar mogelijkheden, en zal inbreuken krachtdadig vervolgen, zowel door middel van overleg met de betrokken Lid-Staten, als zo nodig door inleiding van formele inbreukprocedures. In het Verslag-Sutherland en het Strategisch Programma wordt administratieve samenwerking genoemd als kernelement van de werking van de interne markt. Het wegnemen van barrières tussen Lid-Staten leidt tot een heel nieuwe situatie waarin de communautaire wetgeving en de wijze waarop die in andere Lid-Staten wordt toegepast, van groter belang wordt voor individuen en bedrijven in de Unie. Deze moeten er op kunnen vertrouwen dat deze voorschriften op even betrouwbare en doeltreffende wijze worden toegepast als het geval is met hun eigen nationale voorschriften. Daarom is het van essentieel belang dat de autoriteiten die voor de tenuitvoerlegging van de maatregelen in het kader van de interne markt zorg moeten dragen, goed blijven samenwerken en elkaar op de hoogte blijven houden. Een dergelijke goede samenwerking vindt reeds plaats op veel gebieden (veterinaire en fytosanitaire controle, voedingsmiddelen met medicinale werking, douane en indirecte belastingen), maar de voltooiing van de interne markt vereist een diepgaande studie van de wijze waarop deze op alle gebieden functioneert. Met dit doel voor ogen startte de Commissie in 1993 een programma ter bevordering van de administratieve samenwerking. In februari 1994 zond zij aan Raad en Parlement een mededeling toe waarin een raamwerk hiervoor uiteen werd gezet. Op zijn beurt nam de Raad in juni 1994 een resolutie aan waarin de Commissie werd verzocht haar programma in samenwerking met de vertegenwoordigers van de Lid-Staten verder te zetten om de behoeften in de verschillende gebieden en sectoren te onderzoeken. In deze resolutie werden de Lid-Staten tevens verzocht aan de Commissie tegen eind 1994 contactpunten voor onderlinge bijstand inzake uitvoeringscontrole mede te delen. Dit onderwerp werd reeds regelmatig besproken in het Raadgevend Comité voor de coördinatie binnen de interne markt. De bestaande regelingen voor uitwisselingen van ambtenaren tussen de Lid-Staten, zoals het Karolus-programma en het Matthaeus-programma voor douaneambtenaren, zijn middelen om nationale ambtenaren vertrouwd te helpen maken met de procedures en denkwijzen van andere Lid-Staten. Zij maken deel uit van de ondersteuningsmaatregelen van de Commissie voor administratieve samenwerking. Deze programma's zullen worden voortgezet om vertrouwen tussen de overheidsdiensten van de Lid-Staten te helpen scheppen. 2. TOESTAND IN DE VERSCHILLENDE SECTOREN 2.1. Opheffing van de fysieke grenzen 2.1.1 Douane-unie Op douanegebied werd in 1994 geen enkel met redenen omkleed advies tot de Lid-Staten gericht. Bij het Hof werd daarentegen door de Commissie wel een beroep tegen Duitsland ingeleid wegens niet-naleving van de minimumprijzen die krachtens de internationale regeling inzake de zuivelsector (GATT) worden opgelegd in het kader van de douaneregeling voor actieve veredeling. Het Hof heeft op 5 februari 1994 zijn arrest gewezen in zaak C-119/92 "Commissie tegen Italië" betreffende het vertegenwoordigingsmonopolie en de tarieven van Italiaanse douane-expediteurs. Het Hof heeft de Commissie met betrekking tot het eerste punt over het geheel genomen voldoening gegeven door er vanuit te gaan dat de Italiaanse wetgeving invoerders en uitvoerders geen werkelijke keuze bood tussen een directe vertegenwoordiging die voor de voor vrijmaking erkende vakmensen voorbehouden bleef, en een indirecte vertegenwoordiging die volledig vrij diende te blijven. Voorts heeft het uitgesloten dat personeelsleden die hun eigen bedrijf vertegenwoordigen, en zelfstandige expediteurs aan hetzelfde onderzoek naar de vakbekwaamheid kunnen worden onderworpen. Het Hof was daarentegen niet van oordeel dat de verplichte tarieven van de douaneexpediteurs gelijk kunnen worden gesteld met heffingen met dezelfde werking als douanerechten. Bovendien moet worden gewezen op het arrest van 9 augustus 1994 in de prejudiciële zaken C-363 en 407 tot en met 411/93 "Lancry e.a.", waardoor het Hof het "octroi de mer", dat bij invoer in de Franse overzeese departementen wordt geheven, als heffing van gelijke werking als een douanerecht in strijd met artikel 9 van het EG-Verdrag heeft verklaard zelfs als zou het slechts betrekking hebben op goederen van continentaal Frankrijk. 2.1.1.1. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.1.2. Vrij verkeer van landbouwprodukten De verwezenlijking van het vrij verkeer van landbouwprodukten op de éne interne markt is een van de grondbeginselen van de werking van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en de gemeenschappelijke marktordeningen ervan. Het Hof van Justitie heeft er herhaaldelijk op gewezen dat de artikelen 30 en 34 van het EG-Verdrag een integrerend deel uitmaken van de gemeenschappelijke marktordeningen, ook al was de uitdrukkelijke vermelding daarvan in deze gemeenschappelijke marktordeningen vanaf 1 januari 1970 overbodig geworden. In de loop van 1994 is de Commissie voortdurend waakzaam gebleven om de hinderpalen voor de handel in landbouwprodukten in de Gemeenschap snel weg te nemen. Bijzondere aandacht ging daarbij uit naar de opheffing van de controles aan de binnengrenzen. 2.1.2.1. Invoercontroles Vóór de opheffing van de binnengrenzen vormden de invoercontroles de talrijkste en de meest uiteenlopende belemmeringen voor het handelsverkeer. Met de inwerkingtreding van de instrumenten gericht op de harmonisatie in de veterinaire en de fytosanitaire sector met het oog op de totstandbrenging van de interne markt konden gunstige ontwikkelingen worden vastgesteld voor wat betreft een groot aantal inbreukdossiers, die in de volgende categorieën kunnen worden ondergebracht: a) Dubbele en systematische controles. In het kader van de omzetting van Richtlijn 91/493/EEG betreffende de gezondheidsvoorschriften voor visserijprodukten is Italië van oordeel zich te hebben geschikt naar het arrest van het Hof van Justitie in zaak C-228/91, waarbij het Hof het opleggen van systematische controles op partijen vis afkomstig uit andere Lid-Staten of Noorwegen veroordeelde. De Commissie wil zich niettemin vergewissen van de aard van de concrete maatregelen die werden getroffen om dit arrest na te leven. Bovendien heeft de Commissie een met redenen omkleed advies toegezonden aan Duitsland, dat voor de invoer van bepaald vers varkensvlees uit Denemarken niet door de communautaire wetgeving bedoelde eisen stelt, en daarop systematische controles uitvoert in strijd met de Richtlijnen 89/662/EEG en 91/497/EEG. b) De eis om aan de invoer voorafgaande vergunningen of machtigingen te verkrijgen. Dit komt in Ierland voor sperma van runderen en varkens bestemd voor kunstmatige inseminatie voor, alsook in Italië voor planten die gevoelig zijn voor "bacterievuur". Krachtens zijn arrest van 17 november 1992 in zaak C-235/91 had het Hof van Justitie voor recht verklaard dat Ierland, door voor de invoer van sperma van als huisdieren gehouden runderen en varkens een vergunning te eisen en verschillende beperkende voorwaarden te stellen, de verplichtingen niet was nagekomen die op dit land rusten krachtens artikel 30 van het EG-Verdrag, de Verordeningen (EEG) nr. 805/68 en (EEG) nr. 827/68 (gemeenschappelijke ordening der markten voor bepaalde in bijlage II van het Verdrag vermelde produkten), Richtlijn 77/504/EEG (raszuivere fokrunderen) alsmede Beschikking 88/124/EEG (gemeenschappelijke ordening der markten in de sector rundvlees). Sedertdien hebben de Ierse autoriteiten het Statutory Instrument nr. 297 van 20 september 1994 medegedeeld waardoor Ierland zich aan dit arrest conformeert. In het kader van de omzetting en de tenuitvoerlegging van Richtlijn 77/93/EEG houdende invoering van een nieuwe gemeenschappelijke regeling in de fytosanitaire sector hadden de Italiaanse autoriteiten, door een ministerieel decreet, ervan afgezien om een machtiging vooraf voor te schrijven voor planten die gevoelig zijn voor "bacterievuur", tijdens de periode waarin de invoer ervan niet is verboden. Niettemin had de Commissie het niet nuttig geoordeeld, rekening houdend met het belang dat is gelegen in het verkrijgen van een principe-arrest in deze zaak, afstand van instantie te doen. Het Hof van Justitie heeft zijn arrest gewezen op 30 september 1994 (zaak C-249/92). Hierin bevestigt het Hof dat de Italiaanse Republiek, door een machtiging vooraf te eisen voor elke invoer van planten die gevoelig zijn voor "bacterievuur" (Erwinia amylovora), de verplichtingen niet is nagekomen die op dit land rusten uit hoofde van artikel 11 van Richtlijn 77/93/EEG betreffende de beschermende maatregelen tegen het binnenbrengen op het grondgebied van de Lid-Staten van voor planten of voor plantaardige produkten schadelijke organismen, alsook artikel 30 van het EEG-Verdrag, juncto artikel 10, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 234/68 houdende de totstandbrenging van een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector levende planten en produkten van de bloementeelt. 2.1.2.2. Maatregelen inzake verbod op invoer De geleidelijke tenuitvoerlegging door de Lid-Staten van de harmoniserende richtlijnen heeft het ook dit jaar mogelijk gemaakt om bepaalde maatregelen inzake verbod op invoer op te heffen. De Commissie vervolgt sinds december 1993, op grond van Richtlijn 90/425/EEG, het geval van blokkering door de Portugese autoriteiten van de invoer van levende varkens en varkensvlees. Ingevolge het optreden van de Commissie hebben de Portugese autoriteiten het betrokken verbodsbesluit ingetrokken (zie elfde jaarlijks verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht, COM(94) 500 def., PB nr. C 154 van 6. 6. 1994, blz. 11). 2.2. Opheffing van de technische grenzen 2.2.1. Vrij verkeer van goederen 2.2.1.1. De artikelen 30 en volgende van het EG-Verdrag Artikel 30 en volgende van het EG-Verdrag verbieden kwantitatieve invoer- en uitvoerbeperkingen alsook maatregelen van gelijke werking (3). De Commissie heeft tot taak zich te vergewissen van de goede toepassing van de regels van de interne markt en derhalve toe te zien op de naleving van deze artikelen door de Lid-Staten. Hiertoe streeft zij ernaar de technische belemmeringen voor het handelsverkeer weg te nemen en de instrumenten te ontwikkelen die het mogelijk moeten maken het ontstaan van nieuwe hinderpalen te voorkomen. De ontmanteling van de controles op de goederen aan de binnengrenzen van de Unie, die vandaag de dag door de Lid-Staten is voltooid, vormt in dit opzicht reeds een belangrijke etappe in de verwezenlijking van de interne markt. Er zij op gewezen dat de Commissie hierbij uitgaat van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, waarvan verschillende arresten in 1994 de leidende beginselen voor dit optreden hebben bevestigd. Optreden van de Commissie Van de circa 800 dossiers die de diensten van de Commissie in 1994 hebben behandeld, werden er 216 geseponeerd en werden er slechts twee bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakt. Deze cijfers tonen aan hoezeer de diensten van de Commissie er naar streven de te behandelen geschillen snel en soepel op te lossen. Hiertoe wordt een regelmatige dialoog met de nationale autoriteiten georganiseerd in het kader van in de Lid-Staten gehouden periodieke ontmoetingen die "pakketvergaderingen" worden genoemd. In de loop van 1994 werden dergelijke, reeds traditionele, vergaderingen georganiseerd met Duitsland, Spanje, Italië, Griekenland en Portugal, en voor de eerste keer met Nederland, waaruit blijkt dat elk van de betrokken partijen de door dit partnerschap bereikte positieve resultaten op prijs stelt. Dit partnerschap heeft ook een pedagogische reikwijdte aangezien hierdoor de verschillende nationale overheidsdiensten zo leren voorschriften uit te werken rekening houdend met de fundamentele eisen van het Gemeenschapsrecht, zoals het beginsel van het vrije verkeer van goederen. Drie voorbeelden die in dit verband relevant zijn omdat zij gekozen werden in de sectoren levensmiddelen, farmaceutische produkten en wegvoertuigen, sectoren met het grootste aantal nationale gewoonten en regels die met de regels van het Verdrag in strijd zijn, bieden de mogelijkheid de resultaten te verduidelijken die door de Commissie werden bereikt door middel van de "pakketvergaderingen": - de wetgeving van een Lid-Staat eiste voor de invoer van farmaceutische produkten niet alleen de machtiging die voor de in deze Lid-Staat vervaardigde produkten vereist is, maar ook een bijzondere invoervergunning. Omdat deze procedure niet kan worden gerechtvaardigd door eisen inzake de bescherming van de volksgezondheid, hebben de nationale autoriteiten de nietconformiteit van de wet met de voorschriften van het Verdrag erkent, en hebben zij deze gewijzigd; - voor levensmiddelen met additieven waarvoor in een Lid-Staat nog geen machtiging was gegeven, gold een bijzonder lange machtigingsprocedure voor het in de handel brengen van deze levensmiddelen. Verwijzend naar de jurisprudentie van het Hof van Justitie hebben de diensten van de Commissie aangevoerd dat een dergelijke procedure slechts wettelijk was indien zij binnen een redelijke termijn verliep. De nationale wetgeving werd derhalve gewijzigd om te kunnen voldoen aan de voorwaarden die het Hof stelt voor de werkwijze bij dit soort procedures; - na een in een Lid-Staat georganiseerde pakketvergadering hebben de nationale autoriteiten een aantal voorschriften van het verkeersreglement gewijzigd die in strijd bleken te zijn met artikel 30 van het Verdrag. Een aantal voorschriften ervan vereisten immers een certificaat van oorsprong voor het door de fabrikant te leveren voertuig of bevatten verplichte afmetingen voor caravans, eisen die tot gevolg hadden dat de afzet van auto's uit andere Lid-Staten werd belemmerd en het verkeer werd verboden van caravans die volgens de wettelijke voorschriften werden vervaardigd of in de handel gebracht in andere Lid-Staten welke deze afmetingen niet in acht namen. In de meeste gevallen vindt de seponering van een dossier plaats nadat een Lid-Staat zijn omstreden voorschriften heeft gewijzigd. In afwachting van een formele wijziging, die dikwijls pas na een bepaalde termijn plaatsvindt, nemen de Lid-Staten evenwel vaak voorlopige maatregelen, zoals het publiceren van circulaires in het Staatsblad van de betrokken Lid-Staat of van berichten in de voorlichtingsbladen van de overheidsdiensten die met de uitvoering van de betrokken maatregelen zijn belast, waarbij de marktdeelnemers ervan op de hoogte worden gesteld dat de omstreden nationale bepalingen moeten worden uitgelegd op een wijze die verenigbaar is met de eisen welke voortvloeien uit het beginsel van het vrije verkeer van goederen, en dat zij in die zin door de openbare instanties zullen worden toegepast. Zo heeft een Lid-Staat in het Staatsblad een bericht gepubliceerd waarin werd erkend dat de extra testen die tot dan op jachtmunitie werden uitgevoerd, niet langer nodig zijn wanneer in het land waar deze munitie werd vervaardigd, reeds testen werden uitgevoerd overeenkomstig de door de Europese norm gestelde veiligheidseisen. De Lid-Staten maken ook van in het Staatsblad bekendgemaakte mededelingen of berichten gebruik die de nationale wetgeving aanvullen of verduidelijken om die met het Gemeenschapsrecht in overeenstemming te brengen. Zo heeft een Lid-Staat in het Staatsblad een bericht gepubliceerd waarin wordt verwezen naar een ministerieel besluit over de fabricage, de invoer en de distributie van cement, en waarin, overeenkomstig het beginsel van de wederzijdse erkenning, de vereenvoudigde goedkeuringsprocedure wordt uiteengezet die de marktdeelnemers moeten volgen. De door de Commissie voortdurend nagestreefde medewerking van alle Lid-Staten neemt deel aan de ontwikkeling van een samenhangende en eenvormige benadering bij de vervulling van haar taak. Haar diensten maken horizontale studies die het resultaat van samenwerking zijn en bedoeld zijn om de staat van de nationale regelgeving in een bepaalde bedrijfstak weer te geven. Twee dergelijke studies werden in 1994 gemaakt: de ene betreffende het plaatsen en het in de handel brengen van paraboolantennes voor televisie, de andere inzake het in de handel brengen van melkprodukten voor zuigelingen. Ten slotte moet worden onderstreept dat het optreden van de Commissie er ook op is gericht het ontstaan van nieuwe belemmeringen voor het vrij verkeer van goederen te voorkomen door de Lid-Staten ertoe aan te moedigen bepalingen inzake wederzijdse erkenning in hun nationale regelgeving op te nemen. Zo vraagt de Commissie de nationale autoriteiten door middel van uitvoerige berichten bepalingen inzake wederzijdse erkenning op te nemen in hun projecten voor technische regels die worden medegedeeld in het kader van de door Richtlijn 83/189/EEG ingestelde informatieprocedure. Deze bepalingen nemen de vorm aan van: - bepalingen inzake wederzijdse erkenning van de nationale normen, regels en technische specificaties. Zo heeft de Commissie met betrekking tot een ontwerp voor een regeling tot vaststelling van de produktiekenmerken van cement een Lid-Staat verzocht een bepaling aan te nemen inzake de erkenning van de normen die een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden; - bepalingen inzake wederzijdse erkenning van de testen en certificeringen van de in een register opgenomen laboratoria. De Commissie heeft erom verzocht dat een dergelijke bepaling zou worden opgenomen in een ontwerp voor een regelgeving inzake apparaten voor het meten van het alcoholgehalte, om aldus te bereiken dat de proeven worden erkend die met deze apparaten reeds werden uitgevoerd in de Lid-Staat van herkomst; - bepalingen inzake erkenning van organen en laboratoria. Zo werd een ontwerp voor regelgeving tot beperking van de afgifte van de conformiteitsverklaringen tot organen die door het Nationaal Instituut voor de kwaliteit zijn erkend, door een Lid-Staat, overeenkomstig het advies van de Commissie, gewijzigd om te bereiken dat de certificaten worden erkend die worden afgegeven door andere organen die beantwoorden aan voldoende criteria inzake onafhankelijkheid en bevoegdheid op beroepsvlak. Opheffing van de controles aan de grenzen op goederen Vanaf 1985 was de Commissie van oordeel dat de voltooiing van de interne markt de volledige afschaffing van alle controles aan de binnengrenzen van de Gemeenschap vereiste, waarbij zij als uiterste datum voor de afschaffing van deze controles 1 januari 1993 vaststelde. De in 1992 begonnen en in 1993 voortgezette ontmanteling van deze controles wordt voor goederen beëindigd. Op grond van een eerste balans stelt de Commissie vast dat in 1994 alle Lid-Staten de opheffing van de controles aan de binnengrenzen op goederen hebben bevestigd. Wat dit betreft, en rekening houdend met de door de Lid-Staten geschetste verschillende situaties, is het mogelijk deze in drie groepen onder te verdelen: - Lid-Staten die één enkel wetgevingsinstrument tot afschaffing van de controles hebben ingevoerd (Italië, Griekenland); - Lid-Staten die hun wetgeving hebben aangepast waar dit nodig bleek (Duitsland, België, Denemarken, Luxemburg, Nederland, Ierland, Verenigd Koninkrijk en Portugal); - Lid-Staten die, na de wijziging van hun nationale voorschriften tot opheffing van hun controles, zijn overgegaan tot overbrenging binnen hun grondgebied van bepaalde controles op gevoelige goederen (wapens, springstoffen, drugs, goederen voor dubbel gebruik, kunstwerken, enz.) (Frankrijk en Spanje). Er zij aan herinnerd dat, ook al wordt in artikel 7 A van het EG-Verdrag een duidelijk doel zonder speelruimte vastgesteld, de opheffing van de controles aan de binnengrenzen van de Unie helemaal niet betekent dat de Lid-Staten niet meer de mogelijkheid hebben om op elke plaats van hun grondgebied controles uit te oefenen wanneer dergelijke controles gerechtvaardigd zijn, met name uit hoofde van artikel 36 van het Verdrag, en niet discriminerend zijn. Deze controles moeten dan ook gericht zijn, mogen niet systematisch plaatsvinden en moeten voldoen aan dezelfde voorwaarden als die welke gelden voor de controles welke gewoonlijk over het gehele grondgebied worden verricht. De Commissie zal, als hoedster van het Verdrag, waakzaam blijven ten aanzien van iedere bedreiging van de bereikte resultaten. In dit opzicht is het belangrijk te wijzen op de rol die door de marktdeelnemers bij het vervullen van deze waakzaamheidstaak wordt gespeeld. De in nauwe samenwerking met de Lid-Staten verwezenlijkte ontmanteling van de controles aan de grenzen is een positief resultaat dat een nieuwe etappe vormt naar een Unie van de volkeren en de staten die steeds hechter wordt. Jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen Het Hof heeft zich in de loop van 1994 herhaaldelijk over het vrije verkeer van goederen uitgesproken, en heeft daarbij in zijn arresten de beginselen gepreciseerd en bevestigd die het controle-optreden van de Commissie leiden. Zo moet melding worden gemaakt van de volgende arresten: - Verkoopbenaming van een kosmetisch produkt (4) Het Hof was van oordeel dat een nationale maatregel waardoor de invoer en het in de handel brengen van een als kosmetisch produkt ingedeeld en gepresenteerd produkt worden verboden, waarbij dit verbod gebaseerd is op het feit dat dit produkt de benaming "Clinique" draagt, in strijd is met de artikelen 30 en 36 van het Verdrag en met artikel 6, lid 2, van Richtlijn 76/768/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake kosmetische produkten. Omdat de betrokken produkten als kosmetische produkten en niet als geneesmiddelen werden gepresenteerd, was het Hof van oordeel dat het verbod in kwestie niet nodig was om te voldoen aan de eisen inzake de bescherming van de consumenten of de gezondheid van personen. Bovendien worden deze produkten in de andere Lid-Staten regelmatig onder de benaming "Clinique" in de handel gebracht zonder dat het gebruik van een dergelijke benaming tot misverstanden bij de consumenten leidt. - Erkenningsprocedure vereist voor het in de handel brengen van zend/ontvangtoestellen voor radioverbinding (5) Overeenkomstig zijn traditionele jurisprudentie was het Hof van oordeel dat een goedkeuringssysteem dat zonder onderscheid wordt toegepast op alle ontvangtoestellen voor radioverbinding, met als enige uitzondering toestellen die uitsluitend bestemd zijn voor de ontvangst van radio- of televisie-uitzendingen, met artikel 30 van het Verdrag in strijd is wanneer een en ander niet kan worden gerechtvaardigd door een dwingende eis of op grond van artikel 36 van het Verdrag. - Verbod om handelsactiviteiten uit te oefenen op zondag (6) Het Hof was van oordeel dat dit soort verboden de toegang tot de markt van produkten uit andere Lid-Staten niet verhindert of deze toegang voor deze produkten niet meer hindert dan voor nationale produkten. Dit verbod valt derhalve buiten de werkingssfeer van artikel 30 van het Verdrag. Zodoende heeft het Hof de in de overwegingen 16 en 17 van het arrest "Keck en Mithouard" genoemde voorwaarden toegepast. - Vrij verkeer van werken in edele metalen - verplicht stempelmerk (7) Het Hof was, overeenkomstig zijn arrest in de zaak "Robertson" (8), van oordeel dat een Lid-Staat de verkoop van edelmetalen werken zonder een aan de eisen van de door deze Lid-Staat uitgevaardigde regeling beantwoordend gehaltemerk mag verbieden wanneer die werken niet overeenkomstig de wetgeving van de Lid-Staat van uitvoer zijn voorzien van een stempelmerk dat informatie verschaft die gelijkwaardig is aan de door de regeling van de Lid-Staat van invoer voorgeschreven stempelmerken en begrijpelijk is voor de consument in die staat. 2.2.1.2. Preventievoorschriften van Richtlijn 83/189/EEG De informatieprocedure die werd ingevoerd bij Richtlijn 83/189/EEG, gewijzigd bij Richtlijn 88/182/EEG, vormt een essentieel instrument ter voorkoming van handelsbelemmeringen en voor wederzijdse informatie. Krachtens deze richtlijn zijn de Lid-Staten verplicht de ontwerpen van technische voorschriften in het kader van de informatieprocedure vóór de definitieve goedkeuring van het besluit aan een voorafgaande controle te onderwerpen. Technische voorschriften die tot stand komen in het kader van de omzetting van communautaire richtlijnen, vallen niet onder deze procedure. Van de 389 dit jaar ontvangen kennisgevingen van ontwerpen voor technische voorschriften (tegenover 385 in 1993) maakten er 79 (9) het voorwerp uit van een uitvoerig gemotiveerd advies volgens hetwelk de beoogde maatregel moet worden gewijzigd ten einde inbreuken op het afgeleid communautair recht uit te schakelen of de belemmeringen voor het vrij verkeer van goederen te beperken die daaruit eventueel zouden kunnen voortkomen. De Lid-Staten hebben hunnerzijds 69 (10) uitvoerig gemotiveerde adviezen uitgebracht. Met betrekking tot één (11) kennisgeving was er een verzoek van de Commissie om de goedkeuring van de nationale maatregel waarvan kennis werd gegeven, met een jaar uit te stellen, daarbij aankondigend dat zij voornemens is besluiten voor harmonisatie op communautair niveau voor te stellen. De Raad en het Europees Parlement hebben op 23 maart 1994 Richtlijn 94/10/EG houdende tweede wijziging van Richtlijn 83/189/EEG goedgekeurd. Deze nieuwe richtlijn zal op 1 juli 1995 in werking treden. Zij voorziet in een verduidelijking en een uitbreiding van de werkingssfeer van de gewijzigde richtlijn en bevat nadere bijzonderheden inzake de procedurevoorschriften voor de Lid-Staten en de Commissie. In 1994 werden ongeveer 2 200 nationale wetgevingen onderzocht. Ongeveer 30 % betreft technische voorschriften die uit hoofde van de richtlijn niet werden medegedeeld, of die buiten de werkingssfeer ervan vallen. Na een analyse om na te gaan of uit hoofde van de richtlijn mededeling nodig was geweest, werden in 1993 31 inbreukprocedures op industriegebied en 5 op landbouwgebied ingeleid. In 1994 werd in 4 gevallen het Hof van Justitie ingeschakeld. 2.2.2. Stand van de tenuitvoerlegging van de richtlijnen per sector in het kader van het vrij verkeer van goederen 2.2.2.1. Levensmiddelen In de loop van 1994 werden 97 inbreukgevallen door de bevoegde diensten onderzocht. 85 van deze procedures betroffen gevallen van niet-mededeling van de nationale omzettingsmaatregelen, en de overige 16 gevallen van niet-conformiteit van reeds omgezette richtlijnen. Wat de niet-mededelingen betreft, werd een aanzienlijk aantal geseponeerd omdat in 62 gevallen de omzetting in de loop van het jaar had plaatsgevonden. In 1994 werden 32 aanmaningsbrieven en 8 met redenen omklede adviezen aan de Lid-Staten toegezonden wegens niet-omzetting van richtlijnen binnen de gestelde termijnen. Anderzijds hebben de Lid-Staten voor verschillende gevallen van inbreuk wegens niet-mededeling reeds ontwerpen van omzettingsmaatregelen aan de diensten van de Commissie medegedeeld. Voorts werden de 16 gevallen van niet-conformiteit in bijzonderheden onderzocht, wat heeft geleid tot het toezenden van een met redenen omkleed advies, 2 aanmaningsbrieven en een tiental brieven met precontentieus karakter. De helft van deze gevallen betreft Richtlijn 79/112/EEG betreffende de etikettering van levensmiddelen, die naast andere bepalingen, een uitputtende lijst omvat van de verplichte vermeldingen die op de etikettering moeten voorkomen. In bepaalde Lid-Staten bestaat niettemin de neiging nieuwe vermeldingen verplicht te stellen om - naar zij beweren - een betere voorlichting van de consument te waarborgen, bijvoorbeeld door een bijzonder ingrediënt meer op de voorgrond te plaatsen of waarschuwingen op te nemen. In de betrokken richtlijn is evenwel bepaald dat dergelijke verplichtingen, die een bron van belemmeringen voor het intracommunautair handelsverkeer kunnen vormen, aan de Commissie en aan de andere Lid-Staten moeten worden medegedeeld. Ingevolge deze mededelingen kan ertoe worden besloten deze nationale bepalingen toe te staan of te verbieden, eventueel in afwachting van de goedkeuring van een communautaire maatregel met dezelfde strekking. Nu is echter wel gebleken dat bepaalde Lid-Staten deze procedure niet hebben toegepast, maar wel verkozen hebben unilateraal etiketteringsvermeldingen op te leggen waarvan geen sprake is in de Richtlijn 79/112/EEG. Talrijke gevallen van inbreuk wegens niet-conformiteit (vijf gevallen in 1994) konden binnen een redelijke termijn op bevredigende wijze worden opgelost dankzij het organiseren van informele vergaderingen van de diensten van de Commissie met de autoriteiten van de Lid-Staten. 2.2.2.2. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.2.3. Farmaceutische produkten In de loop van dit jaar werden 133 inbreuken onderzocht, waarvan 131 wegens niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen. In deze laatste gevallen werd een aanmaningsschrijven verstuurd; verder werden tot de Lid-Staten 48 met redenen omklede adviezen gericht. Een groot deel van de procedures kon niettemin in de loop van 1994 worden geseponeerd nadat de Lid-Staten de uitvoeringsmaatregelen hadden medegedeeld. De lopende procedures betreffen voornamelijk de richtlijnen inzake diergeneesmiddelen en homeopathische geneesmiddelen. Wat deze procedures betreft, hebben de meeste betrokken Lid-Staten ontwerpmaatregelen of voorafgaande informatie over de voortgang van de omzettingswerkzaamheden aan de diensten van de Commissie doen toekomen. Uitgaande van de ontvangen informatie zou de stand van de omzetting de komende maanden snel moeten verbeteren. 2.2.2.4. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.2.5. Chemische produkten Van de 72 inbreukprocedures die in de loop van het jaar wegens niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen werden ingeleid, werden er 21 op nationaal vlak omgezet. Van de 51 resterende gevallen hebben er 13 aanleiding gegeven tot een met redenen omkleed advies en 18 tot een aanmaning. De redenen voor de vertraagde omzetting die door de Lid-Staten worden aangevoerd, hebben in het algemeen betrekking op ofwel problemen bij de verdeling der bevoegdheden tussen verschillende ministeries of de duur van de parlementaire procedures. 2.2.2.6. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.2.7. Motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen Het omzettingsniveau in de sector motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen is, over het geheel genomen, zeer bevredigend. Uit het omzettingspercentage voor alle van toepassing zijnde richtlijnen blijkt immers dat de omzetting in deze sector bijna voltooid is. Daar de richtlijnen op het gebied van motorvoertuigen zo gedetailleerd en technisch van aard zijn, passen verschillende Lid-Staten de automatische omzetting toe, door in hun nationale Staatsblad gewoon te verwijzen naar de communautaire richtlijn, waardoor de omzetting en de controle op de conformiteit met het Gemeenschapsrecht gemakkelijker en sneller verlopen. Andere Lid-Staten, die een ingewikkelder procedure volgen, lopen wat vaker vertraging op, omdat zij een specifieke nationale wet moeten opstellen. Deze vertraging bedraagt zelden meer dan enkele maanden. In 1994 heeft de Commissie 22 gevallen van niet-mededeling vastgesteld en onderzocht, waarvan er 16 konden worden geseponeerd nadat de nationale maatregelen waren medegedeeld. Daarnaast werden, wat de kwaliteit van de nationale omzettingen betreft, dit jaar vier inbreukprocedures wegens onjuiste omzetting van de richtlijnen voortgezet; twee hiervan vloeiden voort uit in de loop van het jaar ingediende klachten. De eerste twee hebben betrekking op een verkeerde toepassing van de richtlijnen betreffende verontreinigende emissies door dieselmotoren. De overige twee hebben betrekking op meer concrete problemen van zuiver technische aard. Ook op dit niveau moet de balans, over het geheel genomen, als bevredigend worden beschouwd. 2.2.2.8. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.2.9. Voor de bouw bestemde produkten Op dit ogenblik hebben elf Lid-Staten Richtlijn 89/106/EEG "voor de bouw bestemde produkten" in nationale wetgeving omgezet. Omdat Griekenland zijn situatie heeft geregulariseerd, moet alleen België, waar de overgang van een administratief stadium naar het volgende met het oog op de goedkeuring zeer langzaam verloopt, nog de nodige maatregelen nemen. 2.2.2.10. Duurzame verbruiksgoederen (machines, persoonlijke beschermingsmiddelen, voorverpakking, metrologie, elektrotechniek en medische apparatuur) Deze sector telt 90 richtlijnen waarvoor de omzettingstermijn vóór 31 december 1994 verstreken is. Het gaat vooral om de richtlijnen "nieuwe aanpak", die er zich toe beperken essentiële veiligheidseisen vast te stellen naast de organisatorische voorzieningen voor het op de communautaire markt brengen en het vrije verkeer van veilige apparaten. Doordat in de Lid-Staten gedetailleerde veiligheidsvoorschriften bestaan, kan de opneming van de beginselen van de "nieuwe aanpak" in de bestaande nationale stelsels ingewikkeld blijken te zijn. De door de diensten van de Commissie uitgevoerde analyse van de kwaliteit der omzettingen heeft ertoe geleid dat verschillende gevallen van "vermoedelijke" inbreuken wegens niet-conformiteit ambtshalve werden ontdekt, welke gevallen zich nog grotendeels in de precontentieuze fase bevinden (zogenaamde "pre-169"-fase). Deze analyse was zeer gedetailleerd; behalve in uitzonderlijke gevallen gaat het niet om "opzettelijke" gevallen van niet-conformiteit, maar wel om onjuiste interpretaties van de bepalingen van de richtlijnen of dubbelzinnige omzettingen, wat de rechtszekerheid van de marktdeelnemers aantast. In andere beperkte gevallen zijn de problemen echter van substantiële aard. Wat de gevallen van onjuiste toepassing betreft, is het aantal inbreuken en klachten voor het ogenblik tamelijk beperkt. Dit is voornamelijk een gevolg van het feit dat deze richtlijnen slechts geleidelijk van toepassing worden (met overgangsperiode tijdens welke het nationaal recht van toepassing blijft); bovendien heeft de preventieve rol van de diensten van de Commissie, door middel van voortdurend contact met de bevoegde nationale autoriteiten, het dikwijls mogelijk gemaakt betwiste elementen te verwijderen die zouden hebben kunnen leiden tot een verkeerde toepassing van de richtlijnen. 2.2.2.11. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.3. Dienstenmarkt 2.2.3.1. Audiovisuele sector Richtlijn 89/552/EEG "televisie zonder grenzen" beoogt het vrije verkeer van televisie-uitzendingen te garanderen en de distributie en de produktie op audiovisueel gebied in Europa aan te moedigen om aldus bij te dragen tot de totstandbrenging van de Europese audiovisuele ruimte. Hoewel de omzetting, die in oktober 1991 afgerond moest zijn, door alle Lid-Staten werd voltooid, resteert er nog een aantal problemen die met name verband houden met de criteria voor aanknoping aan het beginsel van de controle van het land van oorsprong, de tijdsindeling van de media en de reclame. Daarom heeft de Commissie in de loop van 1994 verkozen de eerder ingeleide inbreukprocedures voort te zetten. Zo heeft zij besloten een met redenen omkleed advies aan Ierland, Nederland, Griekenland en Portugal wegens niet-conformiteit van de nationale wetgevingen met de bepalingen van de richtlijn toe te zenden. Het Hof van Justitie werd tegen het Verenigd Koninkrijk ingeschakeld (zaak C-222/94) wegens niet-naleving van het aanknopingscriterium dat de bevoegdheid van een Lid-Staat inzake een omroeporganisatie bepaalt, alsook wegens invoering van een dubbele regeling die voor de omroeporganisaties geldt naargelang van het beoogde publiek. De Commissie heeft tot het Hof van Justitie een verzoekschrift tegen België (zaak C-11/95) gericht omdat in deze Lid-Staat de distributie per kabel van uitzendingen uit een andere Lid-Staat onderworpen is aan een regeling van voorafgaande machtiging. Bovendien heeft de Commissie besloten het Hof in te schakelen tegen Italië, dat extra reclamespots gedurende de uitzending van films toestaat. Wijzigingen die sedertdien in de Italiaanse voorschriften in kwestie werden aangebracht, hebben de Commissie er evenwel toe gebracht de aanhangigmaking op te schorten. Bovendien heeft de Commissie aan de Britse autoriteiten een met redenen omkleed advies toegezonden betreffende de afgifte van vergunningen aan omroeporganisaties die de bepalingen inzake de bevordering van Europese produkties helemaal niet naleven. 2.2.3.2. Intellectuele en industriële eigendom Wat de schepping van nieuw recht inzake industriële eigendom op communautair vlak betreft, is Verordening (EG) nr. 40/94 inzake het Gemeenschapsmerk op 15 maart 1994 in werking getreden. Dit vernieuwbaar Gemeenschapsmerk met een looptijd van tien jaar zal worden verstrekt door het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (merken, tekeningen en modellen), dat door deze verordening werd opgericht, en gevestigd is in Alicante, Spanje. Door zijn besluiten van 16 en 27 juni heeft de Raad de Voorzitter en de ondervoorzitters van dit Bureau benoemd. De werkzaamheden voor de goedkeuring van maatregelen tot uitvoering van de verordening in kwestie zullen in de loop van 1995 actief worden voortgezet om te bereiken dat het Bureau volledig operationeel wordt. Het ligt in de bedoeling dat het eerste verzoek om een Gemeenschapsmerk bij het Bureau vanaf 1 januari 1996 kan worden ingediend. Het communautaire stelsel zal het mogelijk maken door middel van één procedure een bescherming te verkrijgen die voor de gehele Gemeenschap geldt. Deze bescherming zal worden versterkt door het bestaan van een orgaan met quasi gerechtelijk karakter, te weten de Kamers van Beroep van het Bureau, tegen de beslissingen waarvan bij het Hof van Justitie beroep kan worden ingesteld. Voorts zal de bestrijding van namaak doeltreffender worden gemaakt, omdat de Lid-Staten een beperkt aantal rechtbanken van eerste en van tweede aanleg zullen aanwijzen die een exclusieve bevoegdheid zullen hebben om zich uit te spreken over de namaak van Gemeenschapsmerken. Het Europees Parlement onderzoekt, parallel met het voorstel voor een verordening betreffende Gemeenschapsmodellen (COM(93) 342 def.) het voorstel voor een richtlijn inzake de rechtsbescherming van modellen op nationaal vlak (COM(93) 344 def.). Dit voorstel is verantwoord omdat de modellen op nationaal vlak, naar het voorbeeld van de merken, naast de communautaire modellen zullen bestaan. Hiertoe is het nodig dat de essentiële elementen van de momenteel uiteenlopende nationale wetgevingen worden geharmoniseerd om te bereiken dat enerzijds een echte interne markt op dit gebied tot stand wordt gebracht, en anderzijds de nationale wetgevingen verenigbaar zijn met het toekomstig stelsel van communautaire bescherming. De modellen worden steeds belangrijker voor een zeer uitgebreid gamma goederen. Industriële vormgeving van hoge kwaliteit vormt voor de ondernemingen van de Gemeenschap een van de belangrijkste troeven in het kader van de concurrentie met de industrieën van derde landen wier produktiekosten lager liggen. Wat betreft de omzetting van Richtlijn 89/104/EEG betreffende de aanpassing van het merkenrecht der Lid-Staten, werden de uitvoeringsmaatregelen slechts door de helft van de Lid-Staten medegedeeld (Denemarken, Frankrijk, Griekenland, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk). Auteursrechten en aanverwante rechten Richtlijn 91/250/EEG betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's moest vóór 1 januari 1993 door de Lid-Staten zijn omgezet. Slechts Denemarken, Italië en het Verenigd Koninkrijk hebben tijdig omzettingsmaatregelen genomen. In de loop van 1993 hebben nog eens vier Lid-Staten dergelijke maatregelen genomen; Frankrijk, België, Nederland en Portugal zijn hunnerzijds hiertoe overgegaan in 1994. Luxemburg is het enige land dat op dit gebied nog geen wettelijke bepalingen heeft goedgekeurd. De Commissie heeft besloten zich tot het Hof te wenden. Om te voldoen aan de verplichtingen van Richtlijn 92/100/EEG betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom moesten de Lid-Staten ervoor zorgen dat de nodige bepalingen vóór 1 juli 1994 in werking zouden treden. België heeft nationale uitvoeringsmaatregelen genomen en de Franse autoriteiten hebben de Commissie medegedeeld dat hun nationale wetgeving en de voorwaarden voor de inwerkingtreding ervan voldoen aan de communautaire voorschriften op dit gebied. De Commissie zal niet nalaten maatregelen te nemen tegen Lid-Staten die niet hebben voldaan aan de verplichtingen die voortvloeien uit de richtlijn. Tot slot moet worden opgemerkt dat de Commissie de inbreukprocedure tegen de Griekse overheid wegens de onjuiste omzetting van Richtlijn 87/54/EEG betreffende de rechtsbescherming van topografieën van halfgeleiderprodukten heeft voortgezet. 2.2.3.3. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.3.4. Telecommunicatie Wat betreft de drie richtlijnen "frequenties", te weten de Richtlijnen 87/372/EEG (GSM), 90/544/EEG (Ermes) en 91/287/EEG (DECT) hebben alle Lid-Staten hun nationale uitvoeringsmaatregelen medegedeeld met uitzondering van Ierland, dat nog geen mededeling heeft gedaan van een tekst tot omzetting van Richtlijn 90/544/EEG. De Ierse autoriteiten hebben de Commissie echter in kennis gesteld van een definitief ontwerp van een tekst tot omzetting van deze richtlijn. De Commissie gaat akkoord met dit ontwerp. Na de controle van de nationale maatregelen is de Commissie van mening dat de meerderheid van de teksten voldoet aan de communautaire voorschriften. Kaderrichtlijn 90/387/EEG betreffende de beginselen die moeten worden toegepast bij de tenuitvoerlegging van Open Network Provision, is in alle Lid-Staten omgezet. De Commissie heeft het onderzoek voortgezet van de nationale uitvoeringsmaatregelen ter omzetting van de eerste specifieke richtlijn in het kader van ONP, Richtlijn 92/44/EEG betreffende de toepassing van ONP op huurlijnen. Benadrukt moet worden dat de correcte toepassing van deze tekst momenteel bijzonder belangrijk wordt met het oog op de in het verslag "Bangemann" genoemde invoering van de "informatiemaatschappij". Tien Lid-Staten (België, Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Verenigd Koninkrijk, Portugal, Spanje, Italië, Ierland en Nederland) hebben de Commissie hun nationale omzettingsmaatregelen medegedeeld. Alleen de Franse tekst werd in overeenstemming bevonden met hetgeen door het Gemeenschapsrecht wordt voorgeschreven. De andere teksten worden nog onderzocht. Voorts heeft de Commissie besloten zich tot het Hof van Justitie te wenden tegen de Lid-Staten die de richtlijn nog niet in hun nationale rechtsorde hebben opgenomen. De tenuitvoerlegging van Beschikking 91/396/EEG inzake de invoering van "112" als gemeenschappelijk Europees oproepnummer voor hulpdiensten stuit in bepaalde Lid-Staten nog steeds op moeilijkheden. De Lid-Staten moeten namelijk hun nationale nummeringsplannen wijzigen om te zorgen voor de invoering van "112" als gemeenschappelijk Europees nummer; in de praktijk komt dat neer op kostbare en ingewikkelde technische aanpassingen. Naast de vijf Lid-Staten (België, Denemarken, Duitsland, Luxemburg en Verenigd Koninkrijk) die maatregelen hebben getroffen die de tenuitvoerlegging van deze beschikking garanderen, hebben vier andere Lid-Staten (Frankrijk, Ierland, Italië en Nederland) de Commissie verzocht om van de regeling te mogen afwijken overeenkomstig artikel 3, lid 2, van de beschikking. Spanje, Griekenland en Portugal hebben de Commissie nog steeds geen uitvoeringsmaatregelen medegedeeld. Zeven Lid-Staten (België, Duitsland, Griekenland, Luxemburg, Ierland, Italië en Portugal) hebben Beschikking 92/264/EEG inzake de invoering van "00" als gemeenschappelijk internationaal toegangsnummer voor het telefoonverkeer in de Gemeenschap reeds omgezet. De Commissie heeft overeenkomstig artikel 3, lid 2, van deze beschikking een extra termijn voor de tenuitvoerlegging ervan toegekend aan drie andere Lid-Staten (Frankrijk, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk) die zich beroepen op technische en financiële moeilijkheden om de vertraging bij de nationale invoering van het toegangsnummer "00" te rechtvaardigen. Ten aanzien van de eindapparatuur voor telecommunicatie hebben tot nu toe acht Lid-Staten de Commissie in kennis gesteld van de nationale uitvoeringsmaatregelen van de Basisrichtlijn 91/263/EEG. Uit het onderzoek van de medegedeelde teksten bleek dat vijf Lid-Staten (Denemarken, Frankrijk, Italië, Portugal en het Verenigd Koninkrijk) maatregelen hebben genomen die de gehele richtlijn omvatten. De mededelingen van Duitsland, Spanje en Nederland zijn gedeeltelijk en onvolledig. De Commissie heeft besloten de in 1993 gestarte inbreukprocedures tegen de vier Lid-Staten die geen nationale uitvoeringsmaatregelen hebben medegedeeld (België, Griekenland, Ierland en Luxemburg), voort te zetten en de zaak bij het Hof van Justitie aanhangig te maken. Ter harmonisatie van de merktekens en de regels met betrekking tot de gemeenschappelijke markering van produkten heeft de Raad bij Richtlijn 93/68/EEG maatregelen goedgekeurd tot wijziging van de richtlijnen "nieuwe aanpak", waaronder Richtlijn 91/263/EEG. Op 1 januari 1995, de datum waarop de bepalingen door de Lid-Staten moeten worden toegepast, hebben Frankrijk, Italië, Nederland en Portugal de Commissie in kennis gesteld van de maatregelen die zij hebben genomen. Verder is het toepassingsgebied van Richtlijn 91/263/EEG aangevuld bij Richtlijn 93/97/EEG, die betrekking heeft op de apparatuur voor satellietgrondstations. Omdat de Lid-Staten vóór 1 mei 1995 de nodige maatregelen moeten nemen, worden de nationale omzettingsteksten zeer spoedig verwacht. 2.2.3.5. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.3.6. Vrij verkeer van financiële diensten In 1994 heeft de Commissie zes klachten geregistreerd wegens schending van de bepalingen van het Verdrag of van de communautaire richtlijnen (dit aantal is vrijwel gelijk aan dat van de vorige jaren). Drie ervan hebben betrekking op de effectensector, twee op de banksector en één op de verzekeringssector. De Commissie is eveneens een dialoog begonnen met de meeste Lid-Staten over bepaalde onvolkomenheden die door haar diensten zijn ontdekt bij de controle van de conformiteit van de nationale wetgevingen met de communautaire richtlijnen. Deze informele procedures betreffen momenteel een vijftiental gevallen in de drie betrokken sectoren. Tevens wordt verder gediscussieerd over de toepassing van de communautaire richtlijnen in het kader van de Werkgroepen voor de Interpretatie en Toepassing van de Richtlijnen (WGITR). De WGITR voor de banksector heeft vier keer vergaderd en de WGITR voor de sector verzekeringen drie keer. Een dergelijke werkgroep bestaat strikt genomen nog niet voor de sector effecten. In de sector financiële diensten zijn momenteel drie procedures aanhangig bij het Hof van Justitie. Het gaat om de volgende zaken: - de niet-nakomingsprocedure (artikel 169) tegen Italië (zaak C-101/94) naar aanleiding van de wet 1/91 (de wet "SIM") over de financiële tussenpersonen (zie 10e en 11e verslag). De schriftelijke fase van de procedure bij het Hof is bijna afgerond, maar een uitspraak kan redelijkerwijs niet vóór eind volgend jaar worden verwacht; - de prejudiciële procedure (artikel 177) in het kader van een geschil tussen een Nederlandse onderneming en Nederland (zaak C-389/93). De betrokken onderneming verwijt de Nederlandse autoriteiten hun te verbieden ongevraagd mensen op te bellen (cold calling) om een klantenkring te vormen die geïnteresseerd is in bemiddelaarsdiensten voor afgeleide instrumenten die verband houden met de handel in grondstoffen. Deze zaak is van groot belang omdat, anders dan in de meeste gevallen, geen sprake is van een discriminerende beperking die verband houdt met het land van herkomst van de dienstverlener. Waarschijnlijk wordt in de tweede helft van 1995 uitspraak gedaan; - en tot slot een tweede prejudiciële procedure in het kader van een geschil tussen particulieren en Luxemburg (zaak C-484/93). In deze zaak gaat het erom of de Luxemburgse wetgeving, volgens welke de toekenning van een rentesubsidie afhankelijk is van de voorwaarde dat de lening is aangegaan bij een in het Groothertogdom erkende kredietinstelling, in overeenstemming is met het Gemeenschapsrecht. 2.2.3.7. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.3.8. Directe belastingen De Commissie heeft de inbreukprocedures wegens niet-aftrekbaarheid van verzekeringspremies die aan buitenlandse verzekeraars worden betaald kunnen seponeren: in Duitsland is de aftrekbaarheid verruimd tot premies die zijn betaald aan in de EG en in de EER erkende verzekeraars, terwijl de in Ierland geconstateerde discriminatie is opgeheven door het afschaffen van elke vorm van aftrekbaarheid. De Commissie heeft talrijke klachten ontvangen over de nieuwe Italiaanse wetgeving inzake gemeentebelasting op onroerend goed. Omdat deze belasting niet discriminerend is en ook niet in strijd met andere regels van het Gemeenschapsrecht, inzonderheid de fundamentele vrijheden van de interne markt, moesten de klachten worden geseponeerd. Nadat in oktober 1994 de laatste akte van bekrachtiging van het Verdrag ter afschaffing van dubbele belasting in geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen (PB nr. L 225 van 20. 8. 1990, blz. 10) van 23 juli 1990 was neergelegd, is het - voor de 12 oude Lid-Staten - op 1 januari 1995 in werking getreden. Het zal tot de nieuwe Lid-Staten worden uitgebreid door middel van een aanvullend verdrag dat begin 1995 kan worden ondertekend, maar pas na ratificatie door alle Lid-Staten in werking zal treden. 2.2.3.9. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.3.10. Vennootschapsrecht De Commissie heeft ertoe besloten bij het Hof van Justitie een zaak tegen de Bondsrepubliek Duitsland aanhangig te maken wegens onjuiste toepassing van Richtlijn 68/151/EEG (eerste richtlijn "vennootschapsrecht"). In strijd met het bepaalde in deze richtlijn en de Duitse omzettingswet weigert ongeveer 90 % van de vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid hun jaarrekeningen te publiceren door middel van indiening bij het handelsregister. Deze situatie is duidelijk te wijten aan het ontoereikende karakter van de in de Duitse wetgeving vastgestelde sancties. De Commissie had reeds in 1993 tot aanhangigmaking bij het Hof van Justitie besloten, maar, als gevolg van contacten met de Duitse autoriteiten, had zij de uitvoering van dit besluit opgeschort ten einde de Duitse overheid de tijd te geven die nodig is om deze situatie te verhelpen. Daar de Duitse overheid niet in staat lijkt aan de inbreuk een einde te maken, heeft de Commissie ertoe besloten haar besluit tot inleiding van de procedure voor het Hof uit te voeren. 2.2.3.11. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.2.4. Vrij verkeer van kapitaal Richtlijn 88/361/EEG betreffende het kapitaalverkeer werd door alle Lid-Staten omgezet binnen de in de richtlijn vastgestelde termijn of binnen de grens van de toegestane afwijkingen. Wat betreft de Lid-Staten die een afwijking genoten, heeft Griekenland, met ingang van 16 mei 1994, alle overblijvende beperkingen inzake het kapitaalverkeer afgeschaft welke het tot 30 juni 1994 mocht handhaven krachtens Richtlijn 92/122/EEG van de Raad van 21 december 1992. De opheffing door Griekenland van de laatste beperkingen luidde de invoering van een stelsel van vrij kapitaalverkeer in de gehele Unie in. Door het Verdrag betreffende de Europese Unie werd ten aanzien van het kapitaal- en betalingsverkeer een nieuwe regeling ingevoerd. Met ingang van 1 januari 1994 hebben de artikelen 73 B tot en met 73 G van hoofdstuk 4 "Kapitaal en betalingsverkeer" van genoemd Verdrag de artikelen 67 tot en met 73 van het EEG-Verdrag vervangen. Het vrije kapitaal- en betalingsverkeer is voortaan een recht met directe toepasbaarheid, terwijl het afgeleide recht niet langer noodzakelijk is. Bovendien werd door de nieuwe regeling de verplichting tot liberalisering, op enkele uitzonderingen na, tot derde landen uitgebreid. Indirecte beperkingen en andere belemmeringen van het kapitaalverkeer blijven evenwel op bepaalde gebieden voortbestaan. Deze hinderpalen kunnen de vorm aannemen van beperkingen die aan institutionele beleggers voor hun beleggingen in het buitenland worden opgelegd terwijl die niet gerechtvaardigd zijn op grond van bedrijfseconomische overwegingen, fiscale discriminatie die niet verenigbaar is met het Gemeenschapsrecht, regels betreffende het uitgeven van waardepapieren, de overmaking van betaalmiddelen en andere beperkingen. De Commissie heeft maatregelen genomen om te bereiken dat deze belemmeringen worden afgeschaft. 2.2.5. Overheidsopdrachten Optreden van de Commissie De Commissie heeft op de controle op de omzetting van de richtlijnen de nadruk gelegd door Lid-Staten te vervolgen die hun algemene mededelingsverplichtingen niet waren nagekomen, en door de nationale maatregelen aan een onderzoek te onderwerpen die waren getroffen met het oog op de toepassing van de in de loop van het jaar in werking getreden richtlijnen (gecodificeerde Richtlijnen 93/36/EEG en 93/38/EEG, "leveringen" en "bijzondere sectoren"), alsook voor de oudere richtlijnen. Behoudens de afwijkingen die Spanje, Griekenland en Portugal werden verleend met betrekking tot de termijn voor de omzetting van Richtlijn 93/38/EEG (evenals voor Richtlijn 90/531/EEG), moet worden vastgesteld dat de meeste Lid-Staten de verplichting niet zijn nagekomen om vóór 14 juni 1994 en 1 juli 1994 de Richtlijnen 93/36/EEG en 93/38/EEG om te zetten, en dat aanzienlijke achterstand blijft bestaan voor bepaalde oudere richtlijnen, met name Richtlijn 92/50/EEG ("diensten") en Richtlijn 92/13/EEG (beroep-uitgesloten sectoren). Het onderzoek van de medegedeelde maatregelen bracht bovendien talrijke problemen aan het licht, die soms samenhingen met principekwesties die een hinderpaal konden vormen voor het openstellen van de overheidsopdrachten in de betrokken Lid-Staten. Wat Richtlijn 92/50/EEG betreft, blijkt de situatie helemaal alarmerend te zijn daar de meeste Lid-Staten geen nationale uitvoeringsmaatregelen hebben medegedeeld, en de overige soms zeer aanvechtbare maatregelen hadden genomen. In deze omstandigheden heeft de Commissie tegen de Lid-Staten talrijke inbreukprocedures ingeleid wegens niet-conformiteit met deze bepalingen. De Commissie heeft natuurlijk de bestudering voortgezet van de dossiers die waren geopend naar aanleiding van de controle op de omzetting van de vroegere Richtlijnen (71/305/EEG "werken" - gewijzigd, en 88/295/EEG "leveringen" - gewijzigd), wat ertoe heeft geleid dat het Hof van Justitie tegen Duitsland werd ingeschakeld wegens onjuiste omzetting. Met betrekking tot de aanbestedende diensten en aanbestedende groepen was het optreden van de Commissie dit jaar met name gericht op de voorwaarden waaronder de Lid-Staten de opdrachten voor farmaceutische produkten verlenen. Daarnaast heeft de Commissie alle dossiers van klachten en ambtshalve ontdekte gevallen behandeld waarbij inbreuken bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht aan het licht zijn gekomen die op het gebied van overheidsopdrachten aan de kaak kunnen worden gesteld (richtlijnen en artikelen van het Verdrag), en waarvan het aantal sedert vorig jaar is verdubbeld, zeer waarschijnlijk als gevolg van de geleidelijke uitbreiding van de tenuitvoerlegging van de bepalingen van de richtlijnen, met name in verband met de inwerkingtreding van de meest recente teksten. De Commissie is tot de regeling van een aantal dossiers overgegaan zonder de inbreukprocedures op de normale wijze te hoeven afronden. In dit verband zij erop gewezen dat een procedure van dialoog en overleg werd ingesteld (in het bijzonder door middel van de "pakketvergaderingen") om de Lid-Staten de nodige juridische en technische bijstand te bieden en, in onderlinge overeenstemming, in het kader van de lopende geschillen naar oplossingen te zoeken die verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht. In dit verband verdienen enkele voorbeelden vermelding: - talrijke onregelmatigheden werden vastgesteld bij het plaatsen van een opdracht voor de uitvoering van belangrijke irrigatiewerken in een Lid-Staat: een aanzienlijke vermindering van het voorwerp van de opdracht, de eis van een "Buy national"-bepaling, een bepaling inzake een compenserend voordeel en de aanvaarding van de verbetering van een offerte die niet conform het bestek was. Ingevolge het optreden van de Commissie hebben de nationale autoriteiten ten slotte de procedure stopgezet en de toekenning geannuleerd; - in een ander geval, met betrekking tot de bouw van een brug, eisten de autoriteiten van een Lid-Staat garanties bestaande uit ofwel deposito's in geld of van door de Lid-Staat uitgegeven of op de beurs van de hoofdstad van de Lid-Staat genoteerde effecten, of bankgaranties door instellingen met zetel in deze Lid-Staat. De nationale autoriteiten hebben deze bepaling geschrapt vóór de inleiding van de inbreukprocedure; - bij een opdracht voor de levering van computerapparatuur had het betrokken staatsorgaan dat de offertes had beoordeeld, de twee offertes ter zijde geschoven die het meest in aanmerking konden komen uitgaande van criteria die noch in het bestek, noch in de aankondiging van de opdracht waren vermeld. Bovendien had de Commissie inbreuken op de artikelen 30 en 59 van het Verdrag vastgesteld. Uiteindelijk hebben de nationale autoriteiten de opdracht geannuleerd en een nieuwe procedure gestart; - een Lid-Staat beschikte voor een deel van zijn grondgebied over een stelsel van regionale preferenties waarbij voor plaatselijke ondernemingen 30 % was gereserveerd van de overheidsopdrachten voor leveringen en dienstverlening. Het Hof van Justitie was reeds in de gelegenheid te verklaren dat dit stelsel niet verenigbaar was met artikel 30 van het Verdrag, en wel in een arrest "Dupont de Nemours" van 20 maart 1990. Ingevolge een optreden van de Commissie zijn de nationale autoriteiten door intrekking van de betrokken betwiste bepalingen tot een hervorming van hun wetgeving overgegaan, waardoor aan de inbreuken op het Gemeenschapsrecht een einde kwam; - de wetgeving van een Lid-Staat bevatte bepalingen ter vereenvoudiging van het afsluiten van bepaalde overheidscontracten voor het leveren van voertuigen welke uitsluitend golden voor produkten die in eigen land werden gefabriceerd, en waarbij deze met name werden onttrokken aan de controle van bepaalde nationale organen. Deze procedure was in strijd met artikel 30 van het Verdrag, en de Commissie heeft de nationale autoriteiten derhalve verzocht hun wetgeving te wijzigen, wat gebeurde door middel van een bepaling waarbij met name de toepassing van de zogenaamde "korte" procedure werd uitgebreid tot alle overheidscontracten voor de levering van voertuigen, beneden een bepaalde drempel, welke met een onderneming uit de Gemeenschap worden gesloten; - een gemeentebestuur van een Lid-Staat had een aankondiging van een opdracht voor de levering van betonnen dwarsbalken geplaatst. Hierbij werd uitsluitend verwezen naar interne normen van de nationale spoorwegmaatschappij en werd slechts technische ervaring aanvaard in verband met de levering van gelijkaardige, door dezelfde maatschappij gegarandeerde produkten. Na discussies tussen de Commissie en de nationale autoriteiten heeft de aanbestedende dienst de procedure stopgezet en aanvaard die opnieuw op gang te brengen met inachtneming van de opmerkingen van de Commissie. Wat de bij het Hof van Justitie behandelde dossiers betreft, verdienen vier belangrijke zaken te worden belicht; andere zijn nog aanhangig bij het Hof en zouden zeer binnenkort met een arrest moeten worden afgerond: HJEG, 3 maart 1994, Commissie tegen Spanje, zaak C-328/92 ("farmaceutische produkten") Het Hof van Justitie heeft geoordeeld dat de basiswetgeving betreffende de sociale zekerheid die de overheid toestaat opdrachten voor leveringen van farmaceutische produkten aan sociale-zekerheidsinstellingen via een onderhandse procedure te plaatsen, en nagenoeg al deze opdrachten voor leveringen zonder voorafgaande aankondiging onderhands aan te besteden, in strijd was met Richtlijn 77/62/EEG. Het Hof heeft erop gewezen dat het in zijn arrest van 17 november 1993 (Commissie tegen Spanje, zaak C-71/92) als zijn mening te kennen had gegeven dat de enige voor de toepassing van Richtlijn 77/62/EEG toegestane vrijstellingen die waren welke limitatief en uitdrukkelijk waren vermeld, en dat de afwijkingen op de regels voor het garanderen van de doeltreffendheid van door het Verdrag in de sector van de overheidsopdrachten voor leveringen erkende rechten strikt moeten worden uitgelegd. Bovendien heeft het Hof eraan herinnerd dat degene die er zich op wil beroepen, moet bewijzen dat de uitzonderlijke omstandigheden die de afwijking rechtvaardigen, ook daadwerkelijk bestaan. Ten slotte heeft het Hof er ook aan herinnerd dat, volgens vaste rechtspraak, opdat op de door deze bepaling vastgestelde afwijking een beroep kan worden gedaan, alle hierin gestelde voorwaarden op cumulatieve wijze moeten vervuld zijn. Beschikking van de President van het Hof van Justitie, 22 april 1994, Commissie tegen België, zaak C-87/94 ("Waalse bussen") De President van het Hof heeft het verzoek om schorsing van een overheidsopdracht voor de levering van autobussen afgewezen zonder de bezwaren ter discussie te stellen die door de Commissie waren aangevoerd ten aanzien van de grond van de zaak. Ook kende hij de Commissie, als hoedster van de Verdragen, het recht toe om een procedure in te leiden om voorlopige maatregelen te verkrijgen ten einde een einde te doen maken aan de ernstige en onherstelbare schade die de uitvoering van de betwiste opdracht kon toebrengen ten aanzien van de vrijwaring van de Europese voorschriften op het gebied van overheidsopdrachten. In dit geval heeft de President, in het kader van de belangenafweging, het argument aanvaard dat door de Belgische autoriteiten was aangevoerd met betrekking tot de zeer verouderde staat van de autobussen. De President was van oordeel dat hij niet tot een grotere onveiligheid van de gebruikers en het personeel van het vervoerbedrijf, alsook van de andere weggebruikers mocht bijdragen door de vervanging van de huidige voertuigen te vertragen. Het beginsel van acties voor preventief toezicht en schorsende interventies, zoals in het geval voorgesteld, staat niet ter discussie. Integendeel, uit de beschikking blijkt dat de Commissie het voldongen feit niet mag aanvaarden en de mogelijkheid behoudt het instrument van artikel 186 van het Verdrag te gebruiken om het Hof te verzoeken om schorsing van de uitvoering van contracten die in strijd met de communautaire regels inzake overheidsopdrachten zijn gesloten, ook al zouden die reeds zijn gesloten of zouden zij al worden uitgevoerd. Deze jurisprudentie zal een doeltreffende waarschuwing kunnen zijn voor aanbestedende overheden die de communautaire regels inzake overheidsopdrachten schenden, ervan uitgaande dat de krachtens artikel 169 van het Verdrag toegepaste procedure in het algemeen zonder concrete gevolgen blijft wanneer de inbreuk al gebeurd is. Bovendien zullen economische subjecten die een overheidsopdracht in strijd met deze regels aan zich voorbij zien gaan, kunnen vaststellen dat de Gemeenschap hun de bescherming garandeert van hun fundamenteel recht op gelijke behandeling. HJEG, 14 april 1994, Ballast Nedam Groep tegen België, zaak C-389/92 Deze prejudiciële zaak betreft de weigering van een Lid-Staat op de lijst van erkende aannemers vennootschappen op te nemen die niet zelf over materieel en personeel beschikken, terwijl zij verbonden zijn met vennootschappen die deze middelen wel hebben. Overeenkomstig het standpunt van de Commissie en de conclusies van de advocaat-generaal heeft het Hof verklaard dat de richtlijn "werken" bevestigt dat een vennootschap (houdstermaatschappij), zonder dat die noodzakelijkerwijs een aannemer is of een leverancier van goederen waarop de opdracht betrekking heeft, ook kan worden toegestaan om deel te nemen aan een openbare aanbesteding. Zo kan een houdstermaatschappij die werken niet zelf uitvoert omdat haar dochterondernemingen die de werken uitvoeren, afzonderlijke rechtspersonen zijn, hierom niet worden uitgesloten van de procedures voor deelneming aan overheidsopdrachten voor werken. Indien de inschrijver niet zelf over de middelen beschikt om het contract te kunnen uitvoeren, heeft de aanbestedende overheid evenwel de bevoegdheid om na te gaan of de inschrijver, wegens bijzondere banden "daadwerkelijk" gebruik kan maken van de middelen waarover deze andere vennootschappen beschikken. HJEG, 26 april 1994, Commissie tegen Italië, zaak C-272/91 ("Lottomatica") Het Hof heeft zich uitgesproken over een overheidsopdracht die gericht was op de automatisering van het "lotto"-spel van het Italiaanse Ministerie van Financiën. De opdracht, met een looptijd van negen jaar, betreft de levering, de installatie, het onderhoud en de functionering van het geautomatiseerd systeem van het lottospel. Een en ander werd helemaal niet gepubliceerd in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen, en stond enkel open voor vennootschappen en groepen waarin de overheid een meerderheidsbelang heeft. De opdracht werd gegeven aan het consortium Lottomatica. Bij beschikking van 31 januari 1992, bevestigd op 12 juni 1992 , heeft de President van het Hof de Italiaanse Republiek bevolen de rechtsgevolgen op te schorten van het aanbestedingsdecreet en het met de vennootschap Lottomatica ondertekend contract. De Italiaanse Republiek heeft zich pas op 27 mei 1993 naar deze beschikking gevoegd. Daarop heeft het Hof een voor de Commissie gunstig arrest gewezen dat was gebaseerd op de artikelen 52 en 59 van de richtlijn "overheidsopdrachten voor leveringen". Wat de artikelen 52 en 59 betreft, heeft het Hof verklaard dat het opzetten van een geautomatiseerd systeem en het beheer hiervan activiteiten van technische aard vormen die behoren tot de werkingssfeer van de artikelen 52 en 59, en heeft het de argumenten verworpen van de Italiaanse regering die ervan uitging dat het ging om activiteiten die deel uitmaken van de uitoefening van het openbaar gezag in de zin van artikel 55 van het Verdrag. Voorts heeft de Commissie haar controlewerkzaamheden voortgezet in het kader van de projecten en programma's die worden gefinancierd door de Structuurfondsen en de overige communautaire instrumenten. Zij heeft ten slotte talrijke acties voor opleiding en voorlichting ondersteund, met name door op 14 en 15 januari 1994 een studiebijeenkomst over de liberalisering van de overheidsopdrachten in het kader van de eengemaakte markt en de openstelling ervan voor het MKB te organiseren waarvoor vakmensen, juristen, uitvoerders van overheidsaankopen, bedrijfsleiders alsook vertegenwoordigers van de beroepsorganisaties waren uitgenodigd. Een van de voornaamste doelstellingen van deze studiebijeenkomst betrof de moeilijkheid voor kleine en middelgrote bedrijven (MKB) om toegang te verkrijgen tot overheidsopdrachten. Opdat deze zoveel mogelijk van de openstelling van de overheidsopdrachten zouden kunnen profiteren, werd erop gewezen dat bedrijven die overheidsopdrachten wensten toegewezen te krijgen, met name dienden te beschikken over plaatselijke partners, volledige bijstand, snelle, nauwkeurige en betrouwbare informatie en gedegen opleidingsmogelijkheden voor hun personeelsleden. Bovendien heeft de Commissie zorg gedragen voor de organisatie van een gezamenlijke studiebijeenkomst van de Unie en het SIGMA-programma ten behoeve van de landen van Midden- en Oost-Europa, welke gewijd was aan overheidsopdrachten als element van de Europese integratie. 2.2.5.1. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.3. Opheffing van de fiscale grenzen Belasting over de toegevoegde waarde De Commissie heeft in 1994 negen met redenen omklede adviezen verzonden. Het gaat hierbij om: - Portugal, wegens de handhaving van een verhoogd percentage, in strijd met de eisen van de richtlijn betreffende de BTW-tarieven, wegens de weigering vrijstelling toe te kennen voor prestaties die geheel of gedeeltelijk in derde landen plaatsvinden en door reisbureaus worden voorgesteld, alsook wegens de eis van een bijzonder aangiftemodel voor het verkrijgen van terugbetaling van de door buitenlandse belastingplichtigen betaalde BTW, een model dat verschillend was van dat van de Achtste Richtlijn; - Spanje, wegens beperking van de toekenning van de vrijstelling voor sportorganisaties afhankelijk van het bedrag van de bijdragen die zij ontvangen, alsook wegens niet-naleving van de hierboven bedoelde Achtste Richtlijn, waarbij de terugbetalingstermijnen langer duurden dan de door de richtlijn vastgestelde maximumtermijn van zes maanden; - Frankrijk, wegens de onverschuldigde toekenning van de BTW-vrijstelling die wordt toegekend voor het verhuren van gemeubileerde woonruimten bij huisvesting in kleine vrijetijdswoningen die vaste vestigingen vormen, terwijl het gaat om roerende goederen en niet om onroerende, wegens de beperking tot 200 FF van de vrijstelling die geldt voor specimens, en ten slotte wegens de weigering de BTW-vermindering toe te kennen voor vervoermiddelen (autoschoolvoertuigen, helikopters) die worden gebruikt voor de beroepsactiviteiten van de belastingplichtige; - Italië, wegens de weigering van vrijstelling van de BTW voor de doorverkoop van alle goederen die voor een vrijgestelde activiteit worden gebruikt. Drie procedures konden worden geseponeerd na goedkeuring van met de Zesde Richtlijn conforme maatregelen door: - Frankrijk, dat zijn stelsel van vaststelling van de forfaitaire compensatiepercentages op landbouwgebied heeft aangepast door afschaffing van het verhoogde percentage waarvoor door coöperaties in de handel gebrachte produkten in aanmerking kwamen; - Spanje, dat uitvoering heeft gegeven aan het arrest van het Hof van 17 november 1993 (zaak C-73/92) in verband met de BTW op reclameverrichtingen, door zogenaamde "promotie"-activiteiten niet meer buiten deze categorie te sluiten; - Denemarken, dat de zogeheten "Ambi"-werkgeversbijdrage heeft afgeschaft, alvorens het Hof zich had uitgesproken (zaken C-200/90 en C-234/91) in de zin van de niet-conformiteit ervan met artikel 33 van de Zesde Richtlijn, dat met BTW vergelijkbare belastingen verbiedt. - De Commissie moest daarentegen bij het Hof van Justitie tegen Griekenland een beroep wegens niet-nakomen instellen omdat deze Lid-Staat enerzijds bepaalde vervoerprestaties die in beginsel ten aanzien van de Zesde BTW-Richtlijn belastbaar waren, van BTW had vrijgesteld, en anderzijds BTW had geheven op dienstprestaties buiten de EG die door reisbureaus in het kader van "package tours" waren voorgesteld. Ook moet melding worden gemaakt van de prejudiciële uitspraak in de zaak "Tolsma" van 3 maart 1994 (zaak C-16/93), waarbij het Hof de Zesde BTW-Richtlijn op een zodanige wijze interpreteerde dat het een Lid-Staat (in dit geval Nederland) verboden is personen die op de openbare weg muziek ten gehore brengen en daarbij voorbijgangers uitnodigen om hiervoor enige vergoeding te geven, aan belasting te onderwerpen. Deze activiteit valt niet onder de werkingssfeer van de BTW aangezien zij geen dienstverlening vormt die tot een bepaalbare vergoeding aanleiding kan geven. Accijnzen - artikelen 95 en 96, EG-Verdrag - belastingvrijstelling Er werd geen enkele procedure ingeleid op het gebied van accijnzen of wegens niet-conformiteit van nationale belastingen met de artikelen 95 en 96 van het Verdrag. Wel konden op het gebied van de omzetting van de richtlijnen "belastingvrijstellingen" drie procedures worden geseponeerd nadat de nationale maatregelen conform waren gemaakt. Dit betreft: - Spanje, in verband met de in dit land in de praktijk toegepaste richtlijn "tijdelijke invoer van vervoermiddelen", die per 1 januari 1993 gedeeltelijk werd ingetrokken; - Griekenland, in verband met zowel de richtlijn "definitieve invoer van persoonlijke goederen" als de richtlijn "tijdelijke invoer van vervoermiddelen", zulks ingevolge het arrest van het Hof van 2 augustus 1993 (zaak C-9/92). 2.3.1. >RUIMTE VOOR DE TABEL> 2.4. Vrij verkeer van personen en recht van vestiging 2.4.1. Verbod van discriminaties Naar aanleiding van een door de Commissie ingeleid beroep wegens niet-nakoming heeft het Hof zich op 15 maart 1994 uitgesproken over de gelijke behandeling van alle burgers van de Gemeenschap ten aanzien van het toegangsgeld voor de nationale musea van Spanje (zaak C-45/93). Het Hof heeft verklaard dat het Koninkrijk Spanje, door een discriminerend stelsel van toegangsgeld te handhaven, de verplichtingen niet is nagekomen die op dit land rusten uit hoofde van de artikelen 7 en 59 van het EG-Verdrag. Ingevolge dit arrest heeft de Spaanse overheid de wetgeving gewijzigd die geldt voor bepaalde musea die afhangen van het Ministerie van Cultuur. Nieuwe klachten wijzen er evenwel op dat deze nieuwe bepalingen de naleving van de regel van niet-discriminatie niet garanderen met betrekking tot de toegang tot de andere openbare musea in Spanje. Wat de toepassing van Verordening (EEG) nr. 1612/68 betreffende het vrije verkeer van werknemers betreft, lopen een aantal inbreukprocedures tegen verschillende Lid-Staten. Ten aanzien van de gelijke behandeling bij de toegang tot de werkgelegenheid aan boord van schepen konden van de vijf eind 1992 lopende procedures (tegen België, Griekenland, Spanje, Frankrijk en Italië) die tegen Griekenland, Spanje en Italië worden geseponeerd als gevolg van de wijzigingen van de nationale wetgeving. In de zaak tegen België heeft het Hof van Justitie een arrest gewezen dat het standpunt van de Commissie bevestigt. De Commissie heeft bij het Hof van Justitie ook een beroep tegen Griekenland ingesteld met betrekking tot de voorwaarden waaraan de onderdanen van andere Lid-Staten moeten voldoen om een buitenlandse taal te mogen onderwijzen, zulks om de gelijke toegang tot het betrokken beroep voor alle burgers van de Gemeenschap te garanderen. Ten slotte loopt nog steeds een inbreukprocedure tegen België omdat de Belgische wetgeving jeugdige werkzoekenden discrimineert die in een andere Lid-Staat hebben gestudeerd en zodoende niet in aanmerking komen voor de inpassingssteun die een voorwaarde vormt voor de toegang tot bepaalde beroepen in België. In een andere zaak betreffende de Belgische wetgeving, die voor Belgische universiteiten in geen financiering voorziet voor de opvang van studenten uit andere Lid- Staten die in België verblijven uitsluitend met het doel er een universitaire opleiding te volgen, tenzij zij het aanvullende collegegeld betalen, heeft het Hof op 4 mei 199