Mededeling van de Commissie aan de Raad - Financiële gegevens over de Europese ontwikkelingsfondsen

INHOUDSOPGAVE

Woord vooraf 3

Samenvatting 4

1. Staat van uitvoering van de Europese Ontwikkelingsfondsen per 31.12.2000 6

1.1. Algemeen overzicht 6

1.2. Uitvoering van de EOF's per 31 december 2000 7

2. Ramingen betreffende de financiële uitvoering in begrotingsjaar 2001 (gegevens herzien in 05-2001) 9

2.1. Besluiten 9

2.2. Betalingen 10

3. Uitvoeringsramingen voor het begrotingsjaar 2002 11

Woord vooraf

Dit document wordt ingediend als bijlage bij de ontwerp-begroting voor 2002, overeenkomstig de afspraken van 1979 in het kader van de begrotingsprocedure.

Om de taak van de begrotingsautoriteiten te vergemakkelijken, worden alleen de hoofdzaken vermeld. Dit stuk bevat echter wel, evenals de vorige jaren:

- de stand van de uitvoering van de EOF's per 31.12.2000;

- de ramingen betreffende de financiële uitvoering voor het lopende begrotingsjaar;

- de begroting van de uitgaven voor het begrotingsjaar 2002.

Voor meer bijzonderheden over de uitvoering van de EOF's per 31.12.2000 kan men de mededeling van de Commissie aan de Rekenkamer, het Parlement en de Raad met de balansen en rekeningen van het 6e, 7e en 8e EOF voor het begrotingsjaar 2000 raadplegen.

Samenvatting

1. In 2000 is de uitvoering van het OEF met 1.548,17 miljoen euro aan betalingen achtergebleven bij de raming van 1.985 miljoen euro die in november 1999 aan de lidstaten was voorgelegd. Het uitvoeringspercentage bedraagt bijgevolg 85% exclusief Stabex (78% inclusief Stabex). Op dit grote verschil tussen uitvoering en raming is nog gewezen in het document "Financiële gegevens over de Europese Ontwikkelingsfondsen", dat in juli 2000 aan de Raad is voorgelegd, vermits de raming daarin met 2.635 miljoen euro naar boven toe was aangepast om met name rekening te houden met een belangrijke stijging van de raming voor het HIPC-schuldeninitiatief (+ 350 miljoen euro), voor de faciliteit voor structurele aanpassing (+ 150 miljoen euro) en, onder de rubriek "overige", met grootschalige initiatieven die de Commissie in de loop van het jaar 2000 in de sector gezondheidszorg en risicodragend kapitaal wenst te nemen. Aangezien aan deze twee laatste initiatieven geen concrete uitvoering is gegeven, is de raming voor het jaar 2000 in het document "raming van de bijdragen" dat in december 2000 aan de Raad is voorgelegd sterk naar beneden toe aangepast met een totaal van 2.025 miljoen euro. Het totale uitvoeringspercentage van de betalingen bedraagt hierdoor 76% van de laatste raming (81% exclusief Stabex).

Vergeleken met het gemiddelde van de uitvoeringspercentages van de Europese Ontwikkelingsfondsen in de afgelopen jaren is 2000 wat de besluiten betreft echter een goed jaar. De lopende uitgaven bedragen namelijk 3.396,36 miljoen euro terwijl de Stabex-uitgaven 361,06 miljoen euro bedroegen, wat een totaal geeft van 3.757,42 miljoen euro of 125% van het voor alle instrumenten in november 1999 geraamde bedrag van 3000 miljoen euro. Deze overschrijding valt vooral te verklaren door het feit dat de raming van november 1999 geen rekening hield met de 1.000 miljoen euro van het HIPC-schuldeninitiatief. Laat men deze 1.000 miljoen euro buiten beschouwing dan moet 2000 wat de besluiten betreft maar als een goed gemiddeld jaar worden gezien, rekening houdend met de inwerkingtreding van het 8e EOF.

Het grote verschil tussen besluiten en betalingen valt in de eerste plaats te verklaren door de laattijdige inwerkingtreding van het 8ste EOF in juli 1998 en door de redelijke termijn die verloopt tussen het nemen van het besluit inzake een project en de uitvoering daarvan. Voor het jaar 2000 wordt dan ook wat de betalingen betreft een verbetering van de prestaties verwacht vergeleken met de vorige jaren.

In een politiek en economisch nog steeds erg wisselvallig klimaat dat gevoelig is voor schommelingen in de wereldeconomie ontkomt de openbare ontwikkelingshulp van de Europese Unie aan de ACS-staten en de LGO niet aan de invloed van dergelijke externe factoren.

Bovendien is de binnenlandse situatie in sommige ontvangende landen in de loop van het begrotingsjaar 2000, net als in 1999, wisselvallig gebleven, wat doorwerkt in het tempo en de geraamde omvang van de betalingen.

2. De ramingen betreffende de uitvoering voor 2001 zijn zowel wat de besluiten als de betalingen betreft naar beneden toe aangepast om rekening te houden met de huidige situatie. De voor de ratificatie van het 9de EOF vereiste tijd, de beperkte middelen die van de vorige EOF's zijn overgebleven en het ingaan van een nieuwe programmeringscyclus zijn elementen op grond waarvan de Commissie heeft besloten de bijgewerkte ramingen vast te stellen op 2.000 miljoen euro voor de besluiten en 2.000 miljoen euro voor de betalingen. Deze bedragen vertonen een belangrijke daling ten opzichte van de vroegere ramingen doch blijven het beste resultaat in vergelijking met het gemiddelde resultaat van de laatste jaren, vooral wat de betalingen betreft.

Om deze uitgaven te financieren heeft men de af te roepen bijdrage van de lidstaten in december 2000 vastgesteld op 1.415 miljoen euro om de lopende uitgaven van 2001 te dekken. Daarnaast zal in de loop van het jaar een bedrag van in totaal 885 miljoen euro geleidelijk van de Stabex-rekening naar de rekening van de lopende uitgaven van het EOF worden overgeschreven, in overeenstemming met het besluit van het Comité van ambassadeurs van eind september 2000 betreffende de vorming van een reserve voor de financiering van de Stabex- en Sysmin-besluiten in de periode van 2 augustus tot en met 31 december 2000. Het voor het dekken van de uitgaven van het begrotingsjaar 2001 nodig geachte bedrag wordt hierdoor op in totaal 2.300 miljoen euro gebracht. Overeenkomstig de bepalingen van het financieel reglement van het EOF kan het bedrag van de af te roepen bijdragen zowel naar boven als naar beneden toe worden aangepast naargelang van de kasbehoeften waarvan het peil constant wordt gecontroleerd. In dit verband is de afroeping voor het tweede kwartaal van 2001 met 129 miljoen EUR verminderd (200 in plaats van 329 miljoen EUR) en wordt ook een vermindering van de laatste twee afroepingen voor 2001 overwogen om rekening te houden met de aanpassing naar beneden toe van het niveau van de voor 2001 verwachte betalingen.

Wat Stabex betreft, is het afroepen in juli 2000 afgesloten, overeenkomstig de bepalingen van het financieel reglement van het 8ste EOF; in 2001 worden bijgevolg geen bijdragen afgeroepen voor Stabex.

3. Voor 2002 worden de uitgaven geraamd op 3.000 miljoen euro voor de besluiten en 2.100 miljoen euro voor de betalingen.

1. Staat van uitvoering van de Europese Ontwikkelingsfondsen per 31.12.2000

1.1. Algemeen overzicht

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bij de bovenvermelde toewijzingen optellen: 1.120 miljoen ecu (6e EOF) en 1.225 miljoen ecu (7e EOF) en 1.693 miljoen ecu (8e EOF) uit eigen middelen van de EIB.

1.2. Uitvoering van de EOF's per 31 december 2000

1.2.1. De uitgaven van het EOF bereikten in 2000: 1.548,17 miljoen EUR

Ontwikkeling van de betalingen (in miljoen EUR)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Vergelijking besluiten/betalingen (6e, 7e en 8e EOF - miljoen EUR)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Voor het derde opeenvolgende jaar blijft het aantal besluiten, buiten het HIPC-schuldeninitiatief, op hetzelfde niveau door de daadwerkelijke inwerkingtreding van het 8e EOF. Dit verschijnsel heeft zich nog niet voorgedaan op het niveau van de betalingen doch dit zal niet lang meer uitblijven. Het grote verschil tussen de besluiten voor 1999 en die voor 2000 is uitsluitend toe te schrijven aan het HIPC-schuldeninitiatief voor 2000. In het kader van Sysmin is het bedrag voor de betalingen in de loop van 2000 laag gebleven.

1.2.2. In 2000 heeft het EOF zijn verrichtingen normaal kunnen financieren

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Aan het eind van het begrotingsjaar 2000 bedroegen de kasmiddelen 1.431,74 miljoen EUR alle rekeningen tezamen: 783,51 miljoen EUR voor de lopende uitgaven en 648,23 miljoen EUR voor Stabex. Naast deze 648,23 miljoen EUR heeft de Commissie aan het eind van het begrotingsjaar 2000 ook nog een vordering op bepaalde lidstaten die wat Stabex betreft 618,50 miljoen EUR bedraagt, waardoor het Stabex-totaal op 1266,73 miljoen EUR komt. In augustus 2000 is bij besluit van het Comité van ambassadeurs tot de vorming van een reserve voor het Stabex-instrument besloten ten bedrage van 240 miljoen EUR, terwijl het saldo geleidelijk van de Stabex-rekening naar de rekening van de lopende uitgaven van het EOF moet worden getransfereerd. Deze 240 miljoen EUR zijn in het Stabex-totaal inbegrepen.

Wat de rekening van de lopende uitgaven betreft valt het per 31-12-2000 abnormale hoge niveau van het saldo van de kasmiddelen (783,51) te verklaren door:

- een lager dan verwacht niveau van de lopende uitgaven voor het begrotingsjaar 2000 in zijn geheel;

- het feit dat betalingen voor "de faciliteit voor structurele aanpassing" ten bedrage van 130 miljoen EUR die juist voor de afsluiting van het begrotingsjaar 2000 moesten worden uitgevoerd, pas begin januari 2001 konden plaatsvinden waardoor zij op het begrotingsjaar 2001 worden afgeboekt;

- een transfer in de loop van 2000 van de Stabex-rekening naar de rekening lopende uitgaven van het EOF ten bedrage van 350 miljoen EUR voor de financiering van het HIPC-schuldeninitiatief. Deze transfer is in augustus 2000 uitgevoerd op het ogenblik waarop het niveau van de kasmiddelen voor lopende uitgaven van het EOF bijzonder laag lag om te voorkomen dat de financiering van het HIPC-schuldeninitiatief gevolgen zou hebben voor het niveau van de af te roepen bijdragen en met de bedoeling de verrichting later te regulariseren. Deze regularisering is op dit ogenblik aan de gang; de transfer van 221 miljoen EUR van Stabex naar de EOF-rekening die voor de eerste twee kwartalen van 2001 was gepland, is namelijk opgeschort. De in 2000 getransfereerde 350 miljoen EUR completeren de 220 miljoen EUR die bij de laatste afroep van de bijdragen voor 2000 van de Stabex-rekening naar de rekening lopende uitgaven zijn getransfereerd. Dit verklaart het totaalbedrag van 570 miljoen EUR in bovenstaande tabel.

Aangezien er voor Stabex-verrichtingen een speciale bankrekening bestaat, zijn de mogelijkheden om deze kasmiddelen te verminderen strikt gebonden aan de omvang van de in het kader van dit instrument vastgestelde transfers.

2. Ramingen betreffende de financiële uitvoering in begrotingsjaar 2001 (gegevens herzien in 05-2001)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.1. Besluiten

De vooruitzichten inzake besluiten zijn in vergelijking met die van november 2000, die waren gebaseerd op verklaringen afgelegd tijdens de onderhandelingen over de Overeenkomst van Cotonou, naar beneden toe herzien. De Commissie heeft tot deze daling besloten om rekening te houden met de huidige situatie:

- de voor de afronding van de ratificatie van het 9e EOF benodigde tijd was onderschat;

- de resterende financiële middelen van het 6e, 7e en 8e EOF, die in 2001 en 2002 kunnen worden gebruikt, bedragen 4.230 miljoen EUR;

- in 2001 gaat een nieuwe programmeringscyclus in en de ervaring toont aan dat de tijd en energie die daaraan worden besteed een sterke vermindering van het aantal besluiten tot gevolg hebben;

- de bijkomende lijn "andere initiatieven" die in de ramingen van november 2000 is ingevoerd om rekening te houden met de plannen van de Commissie om ter studie liggende maatregelen voor verschillende ACS-staten voor te stellen (initiatief op het gebied van gezondheidszorg) alsmede een verhoging van de middelen in de vorm van risicodragend kapitaal zijn in de praktijk niet uitgevoerd.

Er zij echter op gewezen dat, indien men het jaar 2000, jaar waarin de besluiten met 1.000 miljoen EUR zijn opgedreven voor het HIPC-schuldeninitatief, buiten beschouwing laat, de voor 2001 verwachte resultaten het in de loop van de jaren 95 tot en met 99 bereikte gemiddelde (1.600 miljoen EUR) ver overschrijden.

2.2. Betalingen

Uitgaven van het EOF per 31/05/2001 in vergelijking met de jaarlijkse ramingen voor 2001 van 05/2001

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Tegelijk met de vooruitzichten inzake besluiten zijn ook de vooruitzichten inzake betalingen naar beneden toe herzien en zij worden thans op 2000 miljoen EUR geraamd. Het totale uitvoeringspercentage per 31 mei 2001 bedraagt 41,52% dankzij met name belangrijke uitbetalingen van Stabex en dit percentage zou nog moeten verbeteren aangezien voor het eind van het jaar nog belangrijke uitbetalingen uit andere instrumenten worden verwacht, met name in het kader van de structurele aanpassing. Dit goede resultaat mag echter het zwakke niveau van de uitbetalingen in het kader van de programmeerbare hulp niet verhullen. Er zij op gewezen dat in het kader van de faciliteit voor structurele aanpassing 130 miljoen EUR is uitbetaald in de laatste dagen van december 2000 die pas begin 2001 zijn geboekt; dit verklaart waarom de betalingen de raming overtreffen.

3. Uitvoeringsramingen voor het begrotingsjaar 2002

Wat de besluiten betreft, zijn de ramingen voor het begrotingsjaar 2002 naar beneden toe herzien in vergelijking met die welke in november 2000 zijn ingediend (3500 miljoen EUR) en dit om dezelfde redenen als die waarom de vooruitzichten voor 2001 naar beneden toe zijn aangepast.

Met de geraamde besluiten is een bedrag van 3.000 miljoen EUR gemoeid. De Commissie is echter afhankelijk van een aantal externe ontwikkelingen die uiteraard niet te voorzien zijn wanneer men met derde landen te maken heeft (politieke instabiliteit, gewapende conflicten, natuurrampen). Deze gebeurtenissen kunnen alle vooruitzichten op elke moment op de helling zetten.

Met betalingen geraamd op 2.100 miljoen EUR is de in november 2000 ingediende raming (2.050 miljoen EUR) daarentegen licht naar boven toe herzien en zij zou voor het tweede opeenvolgende jaar de drempel van 2 miljard EUR moeten overschrijden. Voor de verdeling van deze betalingen per instrument wordt momenteel in samenwerking met de delegaties in de ACS-landen getracht om de raming preciezer te maken. De eerste resultaten daarvan zouden aan het eind van het eerste halfjaar van 2001 zichtbaar moeten worden en zouden het mogelijk moeten maken om betrouwbaarder gegevens te verkrijgen.

Om deze betalingen te kunnen uitvoeren zouden de financiële behoeften voor 2002 die in november 2001 met de lidstaten zullen worden onderzocht, moeten uitkomen op ongeveer 2.000 miljoen EUR.

Deze raming van de financiële behoeften is gebaseerd op de volgende elementen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

In deze tabel is voor het bedrag van de transfer van de Stabex-rekening naar de rekening lopende uitgaven van het EOF rekening gehouden met de transfer van 350 miljoen EUR in 2000 voor het dekken van de betalingen in het kader van het HIPC-schuldeninitiatief (totale transfer 2001 is 885 miljoen EUR - 350 miljoen EUR = 535 miljoen EUR / zie punt 1.2.2. hierboven). Er is ook rekening gehouden met de 130 miljoen EUR voor de faciliteit voor structurele aanpassing die eind 2000 zijn betaald doch pas begin 2001 zijn geboekt (niet opgenomen in de vooruitzichten voor 2001/zie punt 2.2 hierboven).

Om de kasmiddelen eind december 2001 op een redelijk niveau te brengen is men van plan om de twee laatste afroepingen van bijdragen van het jaar tot 200 miljoen EUR te verminderen.

BIJLAGEN

Bijlage 1: Bijdragen aan het EOF voor het begrotingsjaar 2001

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage 2: Uittreksels uit de jaarrekening per 31.12.2000

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING VAN HET EOF PER 31.12.2000

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

GECONSOLIDEERDE JAARREKENINGEN VAN HET EOF PER 31.12.2000 Steuncategorieën (1000 EUR)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>