het standpunt van de Raad met het oog op de vaststelling van een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1071/2009, Verordening (EG) nr. 1072/2009 en Verordening (EU) nr. 1024/2012 teneinde die aan te passen aan ontwikkelingen in de wegvervoersector, van een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 wat betreft de minimumeisen voor maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijden, minimumonderbrekingen en dagelijkse en wekelijkse rusttijden, en Verordening (EU) nr. 165/2014 wat betreft positionering door middel van tachografen en van een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2006/22/EG wat betreft de handhavingsvoorschriften en tot vaststelling van specifieke regels met betrekking tot Richtlijn 96/71/EG en Richtlijn 2014/67/EU voor de terbeschikkingstelling van bestuurders in de wegvervoersector en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1024/2012

NOTE This Communication refers to the three Legislative Proposals COM(2017) 281 with interinstitutional reference 2017/0123(COD), COM(2017) 278 with interinstitutional reference 2017/0121(COD) and COM(2017) 277 with interinstitutional reference 2017/122(COD).

Het standpunt dat de Raad op 7 april 2020 in eerste lezing heeft aangenomen, onderschrijft de voornaamste doelstellingen van de voorstellen van de Commissie om de arbeidsomstandigheden en sociale voorwaarden voor werknemers in het wegvervoer te verbeteren en er tegelijk voor te zorgen dat de concurrentie tussen vervoerders eerlijker verloopt.

De voorstellen van de Commissie hebben in het algemeen tot doel de arbeidsomstandigheden en sociale voorwaarden voor werknemers in het wegvervoer te verbeteren en er tegelijk voor te zorgen dat vervoersondernemingen meer op voet van gelijkheid concurreren.

Op 31 mei 2017 heeft de Commissie in het kader van het mobiliteitspakket "Europa in beweging" een omvattend pakket van drie wetgevingsvoorstellen aangenomen betreffende sociale aspecten van het wegvervoer en de interne wegvervoersmarkt in de Unie.

het standpunt van de Raad met het oog op de vaststelling van een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1071/2009, Verordening (EG) nr. 1072/2009 en Verordening (EU) nr. 1024/2012 teneinde die aan te passen aan ontwikkelingen in de wegvervoersector, van een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 wat betreft de minimumeisen voor maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijden, minimumonderbrekingen en dagelijkse en wekelijkse rusttijden, en Verordening (EU) nr. 165/2014 wat betreft positionering door middel van tachografen en van een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2006/22/EG wat betreft de handhavingsvoorschriften en tot vaststelling van specifieke regels met betrekking tot Richtlijn 96/71/EG en Richtlijn 2014/67/EU voor de terbeschikkingstelling van bestuurders in de wegvervoersector en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1024/2012

·Organisatie van de wekelijkse rusttijden

De Commissie heeft voorgesteld de eisen inzake de wekelijkse rust aan te passen aan de feitelijke praktijk in de sector door meer flexibiliteit toe te staan bij de organisatie van de wekelijkse rusttijden, zodat bestuurders binnen een periode van vier weken twee opeenvolgende verkorte wekelijkse rusttijden kunnen nemen. Het standpunt van de Raad handhaaft de doelstelling van het voorstel van de Commissie maar die flexibiliteit wordt beperkt tot bestuurders in het internationaal goederenvervoer en wordt gekoppeld aan bepaalde voorwaarden, d.w.z. de twee opeenvolgende verkorte rusttijden moeten buiten de lidstaat van vestiging worden genomen, ze moeten vóór de volgende normale rusttijd worden gecompenseerd en de bestuurder moet om de drie weken naar huis terugkeren. Deze voorwaarden sporen met de doelstelling van de Commissie om meer flexibiliteit te bieden voor het goederenvervoer over lange afstand, en er tegelijkertijd voor te zorgen dat bestuurders regelmatig voor een langere rustperiode naar huis terugkeren. Wat het personenvervoer betreft, is de Commissie voornemens de organisatie van de rij- en rusttijden nader te bestuderen om na te gaan of er behoefte is aan specifieke regels.

·Regelmatige terugkeer van de bestuurder

De Commissie heeft voorgesteld om aan vervoersondernemingen de verplichting op te leggen om de activiteiten van bestuurders zodanig te organiseren dat zij ten minste om de drie opeenvolgende weken naar huis kunnen terugkeren voor een wekelijkse rusttijd. Op die manier wilde zij voorkomen dat bestuurders lange tijd in het buitenland werken, zonder de mogelijkheid te krijgen om naar hun familie terug te keren. Het standpunt van de Raad handhaaft de doelstelling van het Commissievoorstel. Dat bepaalt dat bestuurders binnen elke periode van vier opeenvolgende weken moeten terugkeren naar hun woonplaats of naar de exploitatievestiging van de werkgever waar de bestuurders normaal gezien gestationeerd zijn. In een overweging wordt verduidelijkt dat "bestuurders vrij [zijn] te bepalen waar zijn hun rusttijd willen doorbrengen". De periode wordt teruggebracht tot drie weken indien de bestuurder twee opeenvolgende verkorte wekelijkse rusttijden heeft genomen. Het standpunt van de Raad gaat minder ver dan het voorstel van de Commissie. De Commissie erkent echter dat het standpunt van de Raad ingegeven is door dezelfde betrachting, namelijk ervoor zorgen dat internationale bestuurders die normaliter twee opeenvolgende verkorte wekelijkse rusttijden nemen aan het einde van de derde week naar huis kunnen terugkeren.

·Verbod om de normale wekelijkse rusttijd in de cabine van het voertuig te nemen en veilige en beveiligde parkeerterreinen

De Commissie heeft voorgesteld om, in overeenstemming met de rechtspraak, te verduidelijken dat bestuurders hun wekelijkse rusttijden niet in het voertuig kunnen nemen en dat de werkgever verplicht is voor een passend verblijf met geschikte slaapfaciliteiten en sanitaire voorzieningen te zorgen als de bestuurder zijn wekelijkse rusttijd niet op een privélocatie naar keuze kan nemen. Hiermee wilde zij de arbeidsomstandigheden van bestuurders verbeteren en ervoor zorgen dat zij goede rustomstandigheden krijgen. Het standpunt van de Raad handhaaft het voorstel van de Commissie en verbiedt dat de wekelijkse rusttijden in het voertuig wordt genomen. De Raad gaat verder dan het voorstel van de Commissie, door de Commissie opdracht te geven gedetailleerde normen te ontwikkelen voor veilige en beveiligde parkeerterreinen, d.w.z. door kwaliteitsnormen en een procedure voor de certificering van die parkeerterreinen vast te stellen. Het standpunt van de Raad beantwoordt volledig aan de doelstelling van de Commissie om adequate rustomstandigheden voor bestuurders te waarborgen en is in dit opzicht zelfs nog ambitieuzer.

·Toepassing van de detacheringsregels op het wegvervoer

De Commissie heeft voorgesteld om specifieke criteria in te voeren voor de toepassing van de detacheringsregels op het wegvervoer, waarbij rekening wordt gehouden met de zeer mobiele aard van de sector en waarbij een billijke vergoeding wordt gewaarborgd voor bestuurders die een aanzienlijke periode in het buitenland werken. De Commissie heeft voorgesteld internationaal vervoer waarbij de detachering maximaal drie dagen per kalendermaand bedraagt vrij te stellen van de detacheringsregels inzake het minimumloon en het minimale aantal vakantiedagen, terwijl cabotagevervoer wel volledig onder de detacheringsregels zou blijven vallen. In het standpunt van de Raad wordt het beginsel van sectorspecifieke detacheringsregels voor het wegvervoer bevestigd maar de Raad stelt, als alternatief voor het door de Commissie voorgestelde systeem op basis van tijd, een systeem voor op basis van de activiteiten. Bilateraal vervoer, van of naar de lidstaat van vestiging van de exploitant, wordt volledig vrijgesteld van de toepassing van de detacheringsregels, terwijl die regels wel volledig van toepassing zouden zijn op derdelanden- en cabotagevervoer, dat zich buiten de lidstaat van vestiging van de exploitant afspeelt.

Er wordt ook voorzien in een uitzondering op de toepassing van de detacheringsregels voor aanvullende activiteiten die verband houden met bilaterale activiteiten. Voor goederenvervoer mag de bestuurder daarnaast één laad- en/of losactiviteit verrichten in de lidstaten of derde landen die de bestuurder doorkruist, mits hij goederen niet in dezelfde lidstaat laadt en lost. Indien een in de lidstaat van vestiging aangevangen bilaterale vervoersactiviteit waarbij geen extra activiteit werd verricht, wordt gevolgd door een bilaterale vervoersactiviteit naar de lidstaat van vestiging, geldt de vrijstelling voor extra activiteiten voor ten hoogste twee extra laad- en/of losactiviteiten.

In het geval van passagiersvervoer in het kader van bilaterale activiteiten mag een bestuurder in de lidstaten of derde landen die hij doorkruist eenmaal passagiers laten in- of uitstappen, mits hij geen personenvervoersdiensten tussen twee locaties binnen de doorkruiste lidstaat aanbiedt. Dit geldt ook voor de terugreis.

De vrijstellingen van de detacheringsregels voor aanvullende activiteiten in verband met bilaterale activiteiten zullen van toepassing zijn vanaf de datum waarop bestuurders verplicht worden de gegevens over de grensoverschrijding handmatig in de tachograaf te registreren. Deze vrijstellingen vervallen vanaf de datum waarop voertuigen verplicht moeten zijn uitgerust met slimme tachografen die voldoen aan de vereisten inzake de registratie van grensoverschrijdingen en extra activiteiten.

In het standpunt van de Raad wordt ook verduidelijkt dat ondernemingen die niet in een lidstaat zijn gevestigd, voor de toepassing van de detacheringsregels geen gunstiger behandeling mogen krijgen dan in een lidstaat gevestigde ondernemingen, ook niet voor vervoersactiviteiten op grond van bilaterale of multilaterale overeenkomsten die toegang tot de EU-markt verlenen.

Tot slot verduidelijkt het standpunt van de Raad de toepassing van het concept van detachering voor lange termijn, dat is ingevoerd bij de herziene detacheringsrichtlijn (Richtlijn (EU) 2018/957), op het internationale vervoer over de weg. Detacheringsperioden in één lidstaat mogen niet worden gecumuleerd met in andere lidstaten gepresteerde perioden.

Net als het voorstel van de Commissie heeft het standpunt van de Raad tot doel ervoor te zorgen dat bestuurders die levensonderhoudskosten moeten dragen van andere lidstaten dan die waar zij wonen, overeenkomstig die kosten worden betaald en dus een passende levensstandaard kunnen genieten. De verduidelijkingen in het standpunt van de Raad met betrekking tot detacheringen op lange termijn en de toepassing van de detacheringsregels op derde landen zijn noodzakelijk en nuttig om de twijfels over de toepassing van de detacheringsregels door de lidstaten weg te nemen. Om onnodige administratieve lasten voor de exploitanten te vermijden, heeft de Commissie ook specifieke administratieve vereisten voor de toepassing van de detacheringsregels in het wegvervoer voorgesteld. Het standpunt van de Raad handhaaft het voorstel van de Commissie en bepaalt dat het informatiesysteem voor de interne markt (IMI) zal worden gebruikt voor de uitwisseling van informatie tussen nationale autoriteiten en het indienen van detacheringsverklaringen door wegvervoerondernemingen. Het gebruik van het IMI zal de administratieve lasten voor zowel overheden als ondernemingen verder verminderen en draagt daarom bij aan de algemene doelstelling van het mobiliteitspakket.

·Invoering van nieuwe technologie voor de tachograaf

De Commissie heeft geen wijziging van de tachograafverordening voorgesteld. De Raad achtte het echter noodzakelijk om een nieuwe generatie "slimme" tachografen in te voeren om de positie van voertuigen die voor grensoverschrijdend vervoer worden gebruikt, beter te kunnen bepalen, waardoor de sociale- en internemarktregelgeving gemakkelijker kan worden gehandhaafd. In zijn standpunt specificeert de Raad een tijdschema voor de invoering van deze nieuwe technologie in nieuwe voertuigen (twee jaar vanaf de datum van goedkeuring van de technische specificaties) en in de bestaande vloot (aanpassing drie jaar na de datum van vaststelling van de technische specificaties voor alle voertuigen met een andere tachograaf dan de 1ste generatie slimme tachograaf; vier jaar na de datum van vaststelling van de technische specificaties voor alle voertuigen met een slimme tachograaf van de 1ste generatie). Het standpunt van de Raad is volledig in overeenstemming met een kerndoelstelling van het mobiliteitspakket, namelijk een doeltreffende en efficiënte handhaving van de nieuwe sociale regels en de regels van de interne markt mogelijk maken.

·Toepassing van regels inzake toegang tot het beroep en rij- en rusttijden voor lichte bedrijfsvoertuigen

Om te zorgen voor een minimumniveau van professionalisering van vervoersondernemingen die lichte bedrijfsvoertuigen gebruiken en aldus de concurrentievoorwaarden tussen alle wegvervoerondernemers dichter bij elkaar te brengen, heeft de Commissie voorgesteld een aantal regels inzake de toegang tot het beroep van ondernemer van goederenvervoer over de weg uit te breiden tot ondernemingen die lichte bedrijfsvoertuigen gebruiken. Deze marktdeelnemers zouden concreet worden onderworpen aan de criteria inzake de werkelijke en duurzame vestiging en de vereiste financiële draagkracht. Het standpunt van de Raad handhaaft de uitbreiding van het toepassingsgebied van de regels inzake de toegang tot het beroep van wegvervoerondernemer tot exploitanten die lichte bedrijfsvoertuigen gebruiken maar wenst alle regels op die exploitanten toe te passen. Die regels zijn echter alleen van toepassing op vervoersondernemingen die internationaal vervoer voor rekening van derden verrichten met bedrijfsvoertuigen met een de toelaatbare maximummassa van meer dan 2,5 ton. Bovendien breidt het standpunt van de Raad de regels inzake rij- en rusttijden en tachografen uit tot deze exploitanten. Het standpunt van de Raad beantwoordt aan de doelstelling van het voorstel van de Commissie om te streven naar een minimumniveau van professionalisering van exploitanten die lichte bedrijfsvoertuigen gebruiken en gelijke concurrentievoorwaarden tot stand te brengen tussen deze ondernemingen en exploitanten die zware vrachtvoertuigen gebruiken. Het standpunt van de Raad om deze exploitanten bovendien te onderwerpen aan de regels inzake rij- en rusttijden en tachografen is aanvaardbaar aangezien dit de verkeersveiligheid bij het gebruik van dit type voertuigen voor internationaal vervoer voor rekening van derden ten goede zal komen.

·Regels inzake cabotage

De Commissie heeft voorgesteld de regels inzake cabotage te herzien door een onbeperkt aantal cabotageritten toe te staan binnen een periode van vijf dagen na het lossen van een internationaal inkomend vervoer in de lidstaat van ontvangst. Die regel zou de huidige beperking tot drie cabotageritten in zeven dagen vervangen en was bedoeld om de handhaving te vergemakkelijken, terwijl het bestaande niveau van openstelling van de markt grotendeels zou worden behouden. Het standpunt van de Raad handhaaft de huidige cabotagebeperkingen (3 cabotageritten in 7 dagen) en voert een afkoelingsperiode van vier dagen in gedurende welke exploitanten geen cabotageritten in dezelfde lidstaat mogen verrichten. De Raad volgt de door de Commissie voorgestelde aanpak niet, die vooral tot doel had de handhaving te vergemakkelijken. De handhaving van het huidige model voor cabotage maakt de handhaving moeilijker maar de Commissie is van oordeel dat de nieuwe generatie "slimme" tachografen waarin het standpunt van de Raad voorziet, het gemakkelijker zal maken om te controleren welk soort vervoer en hoeveel ritten een vervoersonderneming uitvoert. Dit moet de afdwingbaarheid van de cabotageregels in vergelijking met de huidige situatie verbeteren. De Commissie kan instemmen met het idee van een afkoelingsperiode om het probleem van "systematische cabotage" aan te pakken, d.w.z. exploitanten die opeenvolgende cabotageperioden in dezelfde lidstaat presteren, door die lidstaat buiten en binnen te rijden, en zich niet houden aan de bij Verordening (EU) nr. 1072/2009 vastgestelde limieten, die in de gewijzigde tekst worden gehandhaafd.