NL Publicatieblad van de Europese Unie C 88/22

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de uitvoering, de resultaten en de algehele beoordeling van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003

(COM(2005) 486 def.)

(2006/C 88/07)

De Europese Commissie heeft op 27 oktober 2005 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag te raadplegen over de bovengenoemde mededeling.

De gespecialiseerde afdeling „Werkgelegenheid, sociale zaken, burgerschap”, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 24 januari 2006 goedgekeurd. Afdelingsrapporteur was mevrouw Anca.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 424e zitting op 14 en 15 februari 2006 (vergadering van 14 februari 2006) het volgende advies uitgebracht, dat met 147 stemmen vóór, 1 stem tegen, bij 2 onthoudingen, werd goedgekeurd:

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1 Het EESC is verheugd dat deze Mededeling de gelegenheid biedt om de balans op te maken van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003, om lessen te trekken voor de voorbereiding van andere Europese Jaren, en om te bekijken wat er van de initiatieven die van start gingen tijdens het Europees Jaar 2003 terechtgekomen is.

1.2 Het EESC is ervan overtuigd dat het succes van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 te danken is aan het feit dat gehandicaptenorganisaties zelf gevraagd hadden om dit jaar en actief hebben deelgenomen aan de planning en tenuitvoerlegging ervan. Daarom stelt het Comité voor dat de Europese Commissie en de andere Europese instellingen bij de voorbereiding van gelijkaardige initiatieven in de toekomst voorkeur geven aan een bottom-up-benadering.

1.3 Het EESC betreurt dat de Mededeling geen informatie bevat over acties op nationaal en regionaal niveau en pleit ervoor dat in het vervolg gezorgd wordt voor een kader dat een gedegen informatiestroom en het verzamelen en verspreiden van informatie over goede werkmethoden mogelijk maakt.

1.4 De inspanningen om het algemene bewustzijn en de zichtbaarheid in de media te verbeteren werden alleen maar kwantitatief, en niet kwalitatief beoordeeld. Het EESC verzoekt de Europese Commissie dit euvel in de toekomst te verhelpen.

1.5 Het EESC had verwacht dat het succes van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 zijn weerslag zou vinden in het beleid en de wetgeving, maar vindt de reactie op beleidsniveau teleurstellend in verhouding tot de verwachtingen die tijdens het Jaar werden gewekt.

1.6 Het EESC stelt voor dat de Europese Commissie in haar volgende tweejaarlijks rapport over de situatie van personen met een handicap nagaat wat er terechtgekomen is van de politieke beloften die tijdens het Europees Jaar 2003 werden gemaakt, en vooral hoever het staat met de resoluties van de Raad betreffende werkgelegenheid, onderwijs, e-toegankelijkheid en cultuur. Daarnaast zou de Commissie aanbevelingen moeten doen voor het opnemen van gehandicaptenvraagstukken in de open coördinatiemethode m.b.t. de Lissabonstrategie.

1.7 Het EESC betreurt ook het gebrek aan informatie over maatregelen van de lidstaten om gehandicaptenvraagstukken te mainstreamen, en vraagt dat de Europese Commissie een instrument ontwikkelt voor het verzamelen en evalueren van informatie over het beleid van de lidstaten.

1.8 Het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 heeft het Comité aangezet tot een aantal initiatieven: het oprichten van een „task force gehandicapten” binnen het EESC, het mainstreamen van gehandicaptenvraagstukken in de EESC-werkzaamheden, het opstellen van initiatiefadviezen over personen met een handicap, de renovatie van het nieuwe hoofdgebouw in overeenstemming met de toegankelijkheidsvereisten, en het aanpassen van het ambtenarenstatuut met betrekking tot de tewerkstelling van personen met een functiebeperking.

1.9 Ten slotte pleit het EESC ervoor dat gehandicaptenvraagstukken worden gemainstreamd in alle Europese beleidsdomeinen, en dat vooral op het gebied van wet- en regelgeving betreffende de interne markt een structurele dialoog wordt aangegaan met gehandicaptenorganisaties.

2. Inleiding

2.1 Het EESC heeft met belangstelling kennis genomen van de Mededeling van de Europese Commissie over de uitvoering, de resultaten en de algehele beoordeling van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003.

2.2 Het besluit betreffende het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 werd op 3 december 2001 door de Europese Raad goedgekeurd (1). Aangezien de voorbereidingen al halverwege 2002 van start gingen, heeft de campagne eigenlijk bijna anderhalf jaar geduurd. Hiervoor werd een beperkt bedrag van ongeveer 12 miljoen euro uitgetrokken.

2.3 Het Jaar had voornamelijk tot doel de burgers bewust te maken van de rechten van gehandicapten en de bezinning en het debat aan te moedigen over maatregelen om gelijke kansen te bevorderen en de verschillende vormen van discriminatie te bestrijden waarmee personen met een handicap in Europa geconfronteerd worden. Daarnaast werd beoogd de uitwisseling van op lokaal, nationaal en Europees niveau ontwikkelde goede praktijken en strategieën te bevorderen en te versterken, berichtgeving omtrent handicaps te verbeteren en bij te dragen tot een positieve beeldvorming omtrent personen met een functiebeperking.

2.4 De Europese Commissie benadrukt dat het Europees Jaar 2003 voortkwam uit de samenwerking tussen de EU, de lidstaten en gehandicaptenorganisaties (met name het Europees gehandicaptenforum), alsook andere geledingen van het maatschappelijk middenveld.

2.5 Op Europees niveau ontwikkelde de Europese Commissie een aantal activiteiten zoals een bewustmakingscampagne onder de slogan „Stap in en doe mee!”, met een bus die door Europa reed. Programma's op het gebied van jeugdzaken, onderwijs en cultuur en initiatieven inzake onderzoek en de informatiemaatschappij konden rekenen op financiële middelen. Ook verschillende andere Europese instellingen en organen zoals het Europees Parlement, het Comité van de Regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité zetten specifieke initiatieven op touw in het kader van het Europees Jaar van personen met een handicap.

2.6 De initiatieven op nationaal en regionaal niveau spitsten zich vooral toe op de bewustmaking inzake rechten, maatregelen ter verbetering van de fysieke toegankelijkheid van de bebouwde omgeving, de informatiemaatschappij, vervoer, ontwikkeling van nieuwe nationale wetgeving, rapportage, en steun aan gezinnen. De Commissie wijst erop dat mede dankzij dit Jaar politici meer aandacht besteden aan de belangen van personen met een handicap.

3. Kanttekeningen en suggesties bij de Mededeling van de Europese Commissie

3.1 Het EESC betreurt dat de Mededeling waarin het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 wordt geëvalueerd bijna twee jaar op zich heeft laten wachten. Toch is het EESC blij dat het nu de resultaten van dit Jaar kan beoordelen en de aandacht kan vestigen op een aantal verder te ondernemen acties.

3.2 De resultaten van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 vindt het EESC inderdaad positief. Misschien is er wel nooit eerder een Europese Jaar geweest dat zozeer in de kijker heeft gestaan en dat zoveel mensen heeft bereikt. Bovendien heeft het de tijd doen rijpen voor nieuwe maatregelen en gepaste wetgeving in heel Europa.

3.3 In de Mededeling wordt een duidelijk overzicht en een heldere analyse gegeven van de acties die op Europees niveau werden ondernomen. De informatie over nationale en regionale initiatieven is echter beperkt. Meer aandacht voor belangrijke projecten of activiteiten in het kader van het Europees Jaar van personen met een handicap had de verspreiding van succesvolle werkmethoden kunnen bevorderen. Bovendien zou dit nuttig geweest zijn om te bepalen welke initiatieven op nationaal en Europees niveau zouden kunnen konden worden voortgezet.

3.4 In de externe evaluatie wordt erop gewezen dat het proefproject waarmee het Europees Parlement het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 wou voortzetten, niet aansloot bij de activiteiten van dat Jaar. Als er tijdens het jaar al een analyse van interessante activiteiten en samenwerkingsverbanden had plaatsgevonden, had het geld dat aan dit project werd besteed waarschijnlijk een betere bestemming kunnen vinden.

3.5 Overeenkomstig het Besluit van de Raad konden de EVA/EER-landen, de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, Cyprus, Malta en Turkije –allemaal landen die kandidaat-lidstaat of intussen al lidstaat zijn- ook deelnemen aan het Europees Jaar van personen met een handicap. De Mededeling bevat echter geen informatie over de activiteiten in deze landen, ongeacht of er een specifieke overeenkomst was gesloten met de Europese Commissie of niet.

3.6 In de Mededeling staat te lezen dat in 2003 de mediaberichtgeving over personen met een handicap met 600 % toenam. Het zou interessant zijn om dit cijfer te vergelijken met de media-aandacht in 2004 en 2005, teneinde een idee te krijgen van de invloed van de bewustmakingscampagnes op middellange en lange termijn.

3.7 Over de kwaliteit van de informatie wordt geen oordeel gevormd. Eén van de doelstellingen van het Jaar was nochtans bij te dragen tot een positieve beeldvorming omtrent personen met een of andere handicap. Uit het rapport valt nauwelijks op te maken of dit doel is bereikt. Evenmin wordt melding gemaakt van innovatieve beeldvorming omtrent personen met een handicap.

3.8 Vanwege de gedecentraliseerde opzet liep de door verschillende nationale overheden en comités gekozen aanpak sterk uiteen. Sommige landen kozen voor een beperkt aantal grotere projecten, terwijl andere landen de voorkeur gaven aan veel kleinschalige plaatselijke initiatieven. Het zou leerrijk geweest zijn elk van deze benaderingen te evalueren op de efficiëntie waarmee ze de campagne onder de aandacht hebben gebracht en op de duurzaamheid van de initiatieven.

3.9 Het EESC stelt tevens vast dat de mate van politiek engagement voor het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 op nationaal niveau sterk verschilde van land tot land. Spijtig genoeg is niet nagegaan of dit al dan niet heeft bijgedragen tot verdere politieke initiatieven in de deelnemende landen.

3.10 Op Europees niveau werden een aantal politieke verbintenissen aangegaan. Voorbeelden hiervan zijn de resoluties van de Raad inzake werkgelegenheid en opleiding, toegang tot culturele activiteiten, onderwijs en e-toegankelijkheid (2), evenals initiatieven van de Europese instellingen op gebieden zoals toegankelijkheid (3) en werkgelegenheid.

3.11 Volgens het actieplan voor gelijke kansen voor mensen met een handicap moet de Europese Commissie de tenuitvoerlegging van deze resoluties in haar volgende tweejaarlijks rapport over de situatie van personen met een handicap evalueren.

3.12 Het Jaar van personen met een handicap 2003 was een uitstekende kans om mensen bewuster te maken van de belangrijke rol die bedrijven kunnen vervullen bij de sociale integratie van mensen met een handicap en bij hun integratie in de arbeidsmarkt. Bijgevolg werven meer en meer bedrijven mensen met functiebeperkingen aan en houden ze bij het ontwikkelen van producten en diensten rekening met universele toegankelijkheidseisen. Het door de Europese Commissie gepromote partnerschap van bedrijven rond het Europees Jaar heeft in dit verband een positieve impuls gegeven en een netwerk inzake bedrijfsleven en gehandicapten voortgebracht; dit is één van de duurzame resultaten van het Jaar.

3.13 Ondernemingen uit de coöperatieve sector (de zgn. sociale economie) zijn tijdens het Europees Jaar 2003 druk in de weer geweest met honderden initiatieven op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau. De CEP-CMAF (de Permanente Europese Conferentie van coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen) heeft in samenwerking met het EESC een handleiding gepubliceerd over hoe organisaties van de „sociale economie” kunnen bijdragen tot de integratie van personen met een handicap in de maatschappij en op de arbeidsmarkt.

3.14 Ook de vakbonden sprongen in 2003 vaker in de bres om de arbeidsrechten van mensen met een functiebeperking te verdedigen.

3.15 Dankzij het Europees Jaar 2003 hebben de betrokken organisaties meer of betere toegang verworven tot het besluitvormingsproces en hebben mensen met een handicap betere kansen gekregen om voor hun rechten op te komen.

3.16 Het uitwisselen van informatie over goede werkmethoden en het evalueren van beleidsinitiatieven moet worden toevertrouwd aan de werkgroep op hoog niveau inzake personen met een handicap, die over een duidelijk mandaat en werkprogramma moet beschikken.

3.17 Ten slotte komt het erop aan gelijke kansen voor mensen met een handicap te mainstreamen in alle EU-processen waarin de open coördinatiemethode wordt toegepast. Dit is erg belangrijk, omdat voor het overige het gehandicaptenbeleid voornamelijk een nationale bevoegdheid is. Sinds het einde van het Jaar van personen met een handicap wordt er weer minder aandacht besteed aan gehandicapten en hun belangen. Uit de Lissabonagenda is dit thema helemaal verdwenen.

4. Wat kan uit dit Jaar worden geleerd voor toekomstige Europese Jaren?

4.1 Het succes van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 was vooral te danken aan de bottom-up-benadering ervan. In de Mededeling wordt benadrukt dat dit Jaar er kwam op initiatief van de Europese beweging van personen met een handicap, die het niet alleen mee gepromoot heeft, maar ook betrokken was bij de voorbereiding en uitwerking ervan. Spijtig genoeg heeft deze ervaring geen invloed gehad op de beslissingen over de volgende jaren. Dit had een duidelijke weerslag op de betrokkenheid en de belangstelling van de doelgroepen en de bevolking in het algemeen.

4.2 De nauwe betrokkenheid van gehandicaptenorganisaties bij de uitwerking van de Europese bewustmakingscampagne omtrent het Europees Jaar van personen met een handicap moet tijdens het Europees Jaar voor gelijke kansen 2007 worden voortgezet en zelfs versterkt, aangezien dat Jaar erg uiteenlopende maatschappelijke geledingen aanbelangt. Doelgroepen willen het gevoel hebben dat de instrumenten en het kader beantwoorden aan hun behoeften en dat zij voldoende betrokken zijn bij de evenementen. Alleen dan kan er sprake zijn van succes. Verder is het belangrijk dat tussen het moment waarop het thema van een Jaar wordt vastgelegd en de officiële start van het Jaar voldoende tijd overblijft voor de voorbereiding ervan.

4.3 Volgens de externe beoordelaars waren de financiële voorschriften een te zware last voor de lidstaten en contractanten, alsook voor de Europese Commissie zelf, die haar tijd beter had kunnen besteden aan het organiseren van meer activiteiten. Aangezien de Europese Commissie momenteel de financiële richtlijnen en de regelgeving i.v.m. de tenuitvoerlegging opnieuw bekijkt, is dit het gepaste tijdstip om met deze opmerking rekening te houden.

4.4 Daarnaast zou het goed zijn indicatoren vast te stellen en een monitoringsysteem te ontwikkelen, zodat de lidstaten informatie over hun activiteiten kunnen doorgeven, wat bijdraagt tot een efficiënte monitoring en informatievergaring over goede werkmethoden.

4.5 Europese Jaren mogen niet zomaar een aanleiding zijn om de aandacht te vestigen op een bepaald thema of om iets te vieren, maar moeten ook de aanzet geven tot andere initiatieven. Het Europees Jaar van personen met een handicap heeft zowel op nationaal als op Europees niveau veel verwachtingen gewekt. De bewustmakingscampagnes dienen te leiden tot blijvende maatregelen en tot een beleid en een wetgevingskader dat het hoofd kan bieden aan de uitdagingen die zich tijdens het Jaar aftekenen. Natuurlijk moeten ook de nodige financiële middelen voor handen zijn om tijdens het Jaar tot stand gekomen samenwerkingsverbanden of innovatieve projecten in stand te houden.

5. Verslag van de activiteiten van het EESC tijdens het Europees Jaar van personen met een handicap 2003

5.1 Het EESC had beloofd tijdens het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 een aantal initiatieven te nemen. Dit rapport biedt de gelegenheid om terug te blikken op de gemaakte beloften en voorstellen te doen voor een aantal bijkomende maatregelen.

5.2 Teneinde de activiteiten van het EESC voor het Jaar goed voor te bereiden en ten uitvoer te brengen, heeft het EESC een werkgroep inzake personen met een handicap opgericht, die samengesteld is uit een aantal EESC-leden en ambtenaren.

5.3 Het EESC heeft de Verklaring van Madrid goedgekeurd en heeft beloofd zich te zullen inzetten voor de verspreiding van de beginselen ervan (4). Het EESC heeft verschillende adviezen en antwoorden opgesteld in de aanloop naar en na afsluiting van het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 (5), die een ruime verspreiding hebben gekregen onder de Europese instellingen en relevante organisaties. Daarnaast heeft het EESC twee seminars gehouden, het ene over werkgelegenheid voor gehandicapten en het andere over de evaluatie van het Europees jaar van personen met een handicap 2003.

5.4 Het EESC heeft zich geëngageerd om de problematiek van gehandicapten te mainstreamen in zijn werkzaamheden en om de belangen, rechten en plichten van personen met een handicap in al zijn adviezen in acht te nemen. Hoewel er nog veel verbeterd kan worden, is het EESC op de goede weg. Meer en meer EESC-adviezen belichten het standpunt van mensen met een functiebeperking en vestigen zo de aandacht van andere instellingen op de rechten van gehandicapten.

5.5 Zowel op eigen initiatief als in antwoord op mededelingen of wetgevingsvoorstellen heeft het EESC adviezen over personen met een handicap goedgekeurd (6). Meer bepaald heeft het Comité een advies opgesteld dat een leidraad vormt voor het mainstreamen van gehandicaptenvraagstukken en voor het consulteren van gehandicaptenorganisaties (7). In talrijke EESC-adviezen wordt aandacht besteed aan de belangen van gehandicapten op het gebied van werkgelegenheid en sociale integratie, evenals in het bedrijfsleven (8). Het EESC heeft ook besloten zichzelf regelmatig aan een evaluatie te onderwerpen. Dit zal voor de eerste keer gebeuren in 2006 door een werkgroep van het Comité.

5.6 Ook bij de renovatie van het nieuwe hoofdgebouw, dat in mei 2004 in gebruik werd genomen, heeft het EESC rekening gehouden met toegankelijkheidsvereisten. Hierdoor is het nieuwe hoofdgebouw bijna even toegankelijk voor leden en ambtenaren met een handicap als voor anderen. Zo konden in dit gebouw seminars worden gehouden waaraan gehandicaptenorganisaties deelnamen. Dit kan als voorbeeld dienen voor andere Europese instellingen en organen.

5.7 Het EESC heeft kennis genomen van de wijzigingen die in 2003 werden aangebracht in het Europees ambtenarenstatuut, met inbegrip van de bepalingen die het voor mensen met een functiebeperking gemakkelijker maken als Europees ambtenaar te werken. Toch denkt het EESC dat in de praktijk ook een proactievere aanpak vereist is om meer mensen met een handicap aan te kunnen werven.

5.8 Het EESC roept de Europese Commissie op om in het kader van het Europees Jaar van gelijke kansen 2007 de wijzigingen van het Europees ambtenarenstatuut die betrekking hebben op personen met een functiebeperking te evalueren.

5.9 Daarnaast pleit het EESC voor een speciaal stageprogramma voor personen met een handicap. Het Europees jaar van gelijke kansen 2007 is misschien een goede aanleiding om hier werk van te maken.

6. Follow-up van het Europees Jaar van personen met een handicap op Europees niveau

6.1 Het EESC heeft er in zijn adviezen al op gewezen dat het succes van het Europees Jaar van personen met een handicap aan concrete resultaten moet worden afgemeten.

6.2 Betreurd wordt dat het Europees Jaar van personen met een handicap 2003 niet heeft geleid tot de goedkeuring van een algemene wetgeving inzake non-discriminatie van personen met een handicap op alle gebieden van het Europees beleid.

6.3 Het Europees actieplan voor gelijke kansen dat in 2003 werd goedgekeurd, heeft het EESC in zijn advies van februari 2004 gunstig onthaald. Alleen gaat dat actieplan volgens het EESC niet ver genoeg. Daarom heeft het Comité enkele voorstellen gedaan voor acties die de Europese Commissie kan overwegen (9).

6.4 Het EESC heeft kennis genomen van het feit dat het eerste tweejaarlijks rapport over de situatie van personen met een handicap, alsook de nieuwe prioriteiten voor de volgende fase van het Europese actieplan net gepubliceerd zijn (10).

6.5 Er moeten aanbevelingen worden gedaan m.b.t. de invloed van Europese strategieën voor sociale zekerheid, werkgelegenheid en levenslang leren op personen met een handicap. Dit is te meer van belang daar in de nieuwe gestroomlijnde Lissabonstrategie en de nationale hervormingsprogramma's van 2005 geen gewag wordt gemaakt van personen met een handicap. In dit verband is het werkdocument over het mainstreamen van gehandicaptenvraagstukken in de werkgelegenheidsstrategie een welkom initiatief (11). Het EESC verzoekt de Europese Commissie dan ook om de tenuitvoerlegging ervan te evalueren.

6.6 Het EESC is verheugd dat het Britse voorzitterschap heeft voorgesteld om elk jaar een ministerconferentie over gehandicaptenvraagstukken te houden, waaraan ook gehandicaptenorganisaties zullen deelnemen. Dit zou het politieke debat op hoog niveau moeten stimuleren.

6.7 De Europese Commissie moet in samenwerking met gehandicaptenorganisaties een instrument ontwikkelen om de impact van Europese wet- en regelgeving op personen met een handicap te meten. Vervolgens zijn er cursussen nodig zodat de verantwoordelijke ambtenaren in de verschillende directoraten-generaal zich het gebruik van dit instrument kunnen eigen maken.

6.8 Het Verdrag van Amsterdam bepaalt dat de Europese Commissie verplicht is om bij het ontwikkelen van maatregelen m.b.t. de interne markt rekening te houden met personen met een handicap. Helaas is verklaring 22 dode letter gebleven, zodat de toegang tot goederen en diensten alsmaar moeilijker wordt.

6.9 Het EESC verzoekt de Europese Commissie stappen te ondernemen om ambtenaren die zich bezighouden met de interne markt en deskundigen van gehandicaptenorganisaties samen te brengen, teneinde een strategisch plan te ontwikkelen.

6.10 Het is een goede zaak dat de Verordening inzake de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit zo snel is goedgekeurd. Samen met enkele andere wetgevingsinitiatieven op het gebied van vervoer, die de rechten van mensen met een functiebeperking bevorderen, zal deze verordening de discriminatie van gehandicapten tegengaan.

6.11 Het EESC pleit ervoor dat aan alle Europese subsidies, alsook aan het aanbestedingsbeleid van de EU, toegankelijkheidsvereisten worden gekoppeld.

6.12 Het EESC volgt de onderhandelingen i.v.m. de Internationale conventie ter bescherming en bevordering van de rechten en de waardigheid van mensen met een handicap op de voet en is verheugd dat er een voorstel is om de Europese Gemeenschappen toe te laten treden tot deze VN-conventie. Dit zou eveneens bescherming bieden aan gehandicapte inwoners van de EU, ook m.b.t. communautaire wet- en regelgeving.

6.13 Het EESC vindt dat er nog verder gewerkt moet worden aan wetgeving om discriminatie op alle gebieden die tot de bevoegdheden van de EU behoren, weg te werken. Het is benieuwd naar de resultaten van een haalbaarheidsstudie over verdere wetgevingsinitiatieven op het gebied van non-discriminatie. Daarnaast rekent het Comité erop dat volgend jaar een voorstel voor een specifieke richtlijn over gehandicaptenvraagstukken het licht zal zien.

Brussel, 14 februari 2006 De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Anne-Marie SIGMUND

(1) Besluit 2001/903/EG van de Raad.

(2) Resolutie van de Raad van 15 juli 2003 betreffende de bevordering van de tewerkstelling en maatschappelijke integratie van personen met een handicap (2003/C 175/01).

Resolutie van de Raad van 6 mei 2003 betreffende de toegankelijkheid van culturele infrastructuur en culturele activiteiten voor mensen met een handicap (2003/C 134/01).

Resolutie van de Raad van 5 mei 2003 betreffende gelijke kansen in onderwijs en opleiding voor leerlingen en studenten met een functiebeperking (2003/C 134/01).

Resolutie van de Raad van 6 februari 2003 betreffende „e-toegankelijkheid – verbeteren van de toegang van mensen met een functiebeperking tot de informatiemaatschappij” (2003/C 39/01).

(3) 2010 – A Europe accessible for All, Group of Independent Experts on accessibility

http://europa.eu.int/comm/employment_social/index/7002_en.html (niet in het Nederlands beschikbaar, nvdv)

(4) Advies van 17 oktober 2001 over het Voorstel voor een besluit van de Raad over het Europees jaar van personen met een handicap 2003, COM(2001) 271 def. 2001/0116 (CNS) (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 36 van 8 februari 2002).

(5) EESC-advies van 26 maart 2003 over de Mededeling van de Commissie - Naar een wettelijk bindend instrument van de Verenigde Naties ter bevordering en bescherming van de rechten en de waardigheid van personen met een handicap (COM(2003) 16 def.) (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 133 van 6 juni 2003)

EESC-advies van 17 oktober 2001 over het Voorstel voor een besluit van de Raad over het Europees jaar van personen met een handicap 2003, COM(2001) 271 def. 2001/0116 (CNS) (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 36 van 8 februari 2002)

EESC-advies van 25 februari 2004 over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Gelijke kansen voor personen met een handicap: een Europees actieplan (COM(2003) 650 def.) (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 110 van 30 april 2004)

(6) Zie voetnoot 5 en het initiatiefadvies van het EESC van 17 juli 2002 over de maatschappelijke integratie van gehandicapten (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 241 van 7 oktober 2002)

EESC-advies van 28 september 2005 over het Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit (COM(2005) 47 def. - 07/2005 (COD)) (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 24 van 31.1.2006)

Gemeenschappelijk werkdocument over de situatie van personen met een handicap in Turkije, 19e vergadering van het Gemengd raadgevend comité EU-Turkije, rapporteurs: Le Scornet, lid van het EESC, en Çelebi, co-voorzitter van het Gemengd raadgevend comité EU-Turkije (REX/194)

(7) Initiatiefadvies van het EESC van 17 juli 2002 over de maatschappelijke integratie van gehandicapten (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 241 van 7 oktober 2002)

(8) EESC-advies van 28 september 2005 over het Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit (COM(2005) 47 def. - 07/2005 (COD)) (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 24 van 31.1.2006)

Gemeenschappelijk werkdocument over de situatie van personen met een handicap in Turkije, 19e vergadering van het Gemengd raadgevend comité EU-Turkije, rapporteurs: Le Scornet, lid van het EESC, en Çelebi, co-voorzitter van het Gemengd raadgevend comité EU-Turkije (REX/194)

Advies van het EESC van 1.7.2004 over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: meer en betere banen door de modernisering van de sociale bescherming - een omvattende strategie om werk lonend te maken (COM (2003) 842 def.) (rapporteur St. Hill, PB C 302 van 7.12.2004).

Advies van het EESC van 29.10.2003 over „Een voor iedereen toegankelĳk en sociaal duurzaam toerisme” (rapporteur: Mendoza Castro, PB C 32 van 5.2.2004).

Advies van het EESC van 26.03.2003 over „Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over De toekomst van de Europese werkgelegenheidsstrategie (EWS) Een strategie voor volledige werkgelegenheid en beter werk voor allen” (COM(2003) 6 def.) (rapporteur: Koryfidis, PB C 133 van 06/06/2003 blz. 38).

Advies van het EESC van 18.7.2002 over het Voorstel voor een Verordening betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag inzake staatssteun (PB C 88/2 van 12.4.2002) (rapporteur Zöhrer).

(9) EESC-advies van 25 februari 2004 over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Gelijke kansen voor personen met een handicap: een Europees actieplan (COM(2003) 650 def.) (rapporteur: Cabra de Luna, PB C 110 van 30 april 2004).

(10) Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de situatie van personen met een handicap in de uitgebreide Unie: het Europees actieplan 2006-2007 (COM (2005) 604 van 28 november 2005).

(11) Het mainstreamen van gehandicaptenvraagstukken in de Europese werkgelegenheidsstrategie door het Europees Comité voor Werkgelegenheid EMCO/11/290605.