A4-0417/97

Resolutie over elektronisch geld en de Economische en Monetaire Unie

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gelet op het verslag van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) van november 1996 over elektronisch geld en het monetaire beleid,

- gelet op de conclusies van de Europese Raad van Dublin van december 1996 over de overgang naar één munt,

- gelet op de conclusies van de G7-Raad te Brussel in februari 1995 over de informatiemaatschappij,

- gelet op de reeks recente aankondigingen van diverse lidstaten over de eventuele invoering van elektronische identiteitskaarten,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de adviezen van de Commissie energie, onderzoek en technologische ontwikkeling en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming (A4-0417/97),

A. overwegende dat bij de ontwikkeling van elektronisch geld niet alleen sprake is van de overgang naar andere betalingssystemen, maar tevens van een herdefinitie van het begrip geld zelf; hierbij komt de vraag aan de orde wie de uitgifte daarvan moet verzorgen: de uitgifte kan volledig vrij worden gelaten, beperkt worden tot bepaalde instellingen, die onder de voorschriften van de centrale banken vallen, of exclusief beperkt blijven tot de centrale banken,

B. overwegende dat bij de ontwikkeling van elektronisch geld de vraag aan de orde komt of en in welke mate het onder toezicht van de bevoegde autoriteiten moet worden gesteld,

C. overwegende in het bijzonder dat de vervanging van contant geld door elektronische betaalkaarten in het komende decennium waarschijnlijk een belangrijker ontwikkeling zal zijn dan die van elektronisch geld op het Internet, daar dit niet zo'n grote verandering in de gewoonten van consumenten en leveranciers met zich meebrengt,

D. overwegende dat de ruime verspreiding van elektronische betaalkaarten de problemen voor de Europese burgers in verband met de invoering van de euro aanzienlijk zou verlichten, zowel door de vervanging van contante betaling als door de voorziening in een faciliteit om bedragen in de oude nationale munt om te rekenen in het equivalent daarvan in de nieuwe gemeenschappelijke munt,

E. overwegende dat de snelle invoering van elektronische betaalkaarten, mits dit geschiedt in een gestandaardiseerd formaat, de problemen van de Europese bedrijven bij het verrichten van de noodzakelijke investeringen in de informatietechnologie voor de invoering van de euro aanzienlijk zou kunnen verlichten,

F. overwegende dat de groei van het elektronisch geld en de daarmee gepaard gaande te verwachten toename van de omloopsnelheid de centrale banken zal nopen tot nieuwe regelingen inzake de controle op de uitgifte en het beheer, ten einde het monetaire beleid doeltreffend ten uitvoer te kunnen leggen,

G. overwegende dat de ontwikkeling van elektronisch geld en de wijdverbreide acceptatie door het publiek vele jaren zal duren, en dat het niet waarschijnlijk is dat het prerogatief en de kasmiddelen van de centrale banken en hun mogelijkheden monetair beleid te voeren onmiddellijk zullen worden bedreigd,

H. overwegende dat de groei van het elektronisch geld de taak, hetzij van de centrale banken dan wel van andere bevoegde autoriteiten om toezicht uit te oefenen op de financiële markten, aanzienlijk kan bemoeilijken, indien deze instanties niet in staat zijn om waar nodig doeltreffend toezicht uit te oefenen,

I. overwegende dat de ECB zelf waarschijnlijk geen elektronisch geld zou willen administreren en beheren,

J. overwegende dat het wetgevingsregiem van een centrale bank voor elektronisch geld niet tot gevolg zou mogen hebben dat de tenuitvoerlegging van die systemen slechts tot banken beperkt wordt, niet in het minst daar dit het rationalisatieproces dat thans gaande is bij Europese financiële diensten op detailhandelniveau zou kunnen vertragen, welke maatregel van essentieel belang is voor de algehele concurrentiepositie van onze economie,

K. overwegende dat het tempo van de groei van het gebruik van elektronisch geld in de Europese economie een cruciaal element is om te bepalen in welk tempo wij een echte informatiemaatschappij worden, welke doelstelling uiteraard van vitaal belang is voor de toekomstige mundiale concurrentiepositie van Europa,

L. overwegende dat de integratie van de overgang naar de Europese munt in de ontwikkeling van de informatiemaatschappij de revolutie van de aanbodzijde in de Europese economie en de flexibele, creatieve cultuur in de Europese samenleving, de kern van de visie die de drijvende kracht vormt achter het EMU-programma, krachtig zal bevorderen,

M. overwegende dat de huidige proliferatie van diverse vormen van elektronisch geld in het algemeen en van de elektronische betaalkaart in het bijzonder waarschijnlijk de invoeringskosten voor de elektronische sector zal vergroten en aldus het risico in zich zou bergen dat door de overgang van Europa naar de informatiemaatschappij ten minste een zware wissel getrokken zou worden op het MKB en deze wellicht geblokkeerd wordt door tegen de mededinging gerichte en incompatibele programmatuur- en apparatuursystemen,

N. overwegende dat bovendien een standaardformaat voor elektronisch geld en voor de elektronische betaalkaart door verlaging van de invoeringskosten voor de elektronische sector het MKB onevenredig zou bevoordelen en derhalve het tempo waarin Europa uitgroeit tot een informatiemaatschappij dramatisch zou kunnen versnellen,

O. overwegende dat de geavanceerde kaarttechnologie de mogelijkheid biedt om aan een elektronische betaalkaart een groot aantal functies toe te voegen, zowel financiële, zoals krediet-, dienstverlenings- en klantenkaarten of, meer in het algemeen, zoals identiteitskaarten en kaarten voor rechthebbende op sociale diensten of rijbewijzen, waardoor de burgers bevrijd worden van de noodzaak om een steeds groter aantal kaarten met elk één afzonderlijke functie bij zich te dragen,

P. overwegende dat een standaardformaat voor de elektronische betaalkaart derhalve tevens de parallelle gevaren van een tegen de mededinging gerichte kartelvorming en een potentiële technologische blokkering van het niet- monetaire gebruik van elektronische kaarten zou verminderen door stimulering van de ontwikkeling van multifunctionele kaarten, die de komst van de informatiemaatschappij nog verder zouden versnellen,

Q. overwegende met name dat de ontwikkeling van een gedegen soort elektronisch geld en een betrouwbare identiteitscontrole de twee essentiële pijlers zijn van de elektronische markt, welke van centraal belang zijn voor de informatiemaatschappij,

R. overwegende dat de ontwikkeling van elektronisch geld binnen een gedegen wetgevingskader, met name indien dit gecombineerd wordt met elektronische identiteitskaarten, fraude, belastingvlucht, geldwitwasserij en andere misdrijven zou kunnen terugdringen en dat derhalve de argumenten die pleiten voor het toestaan van dezelfde anonimiteit als contant geld thans geniet, uiterst kritisch moeten worden bezien,

S. overwegende evenwel dat beperking van de anonimiteit van transacties met gebruikmaking van elektronisch geld en de ontwikkeling van de elektronische markt in het algemeen uiteraard vragen oproepen inzake burgerlijke vrijheden, waarover uitgebreid gedebatteerd moet worden met het doel om een alomvattend wetgevingskader te creëren, bij voorkeur op Unieniveau,

T. overwegende dat evenwel het uitblijven van een gedegen wetgevingskader voor elektronisch geld de reeds in het oog springende tekortkomingen bij het toezicht op de databanken in geheel Europa in zowel de openbare als de particuliere sector nog zou kunnen verergeren en derhalve op zich reeds een bedreiging voor de burgerlijke vrijheden zou kunnen vormen,

U. overwegende dat op langere termijn een multifunctioneel gebruik van de kaart nieuwe inkomstenbronnen kan aanboren, bijvoorbeeld door extra verwerkingscapaciteit op de chip van de betaalkaart te verhuren aan dienstverleners in de particuliere sector, zoals kredietkaartbedrijven, detailhandelaren die hun klanten getrouwheidskaarten aanbieden, telecommunicatiebedrijven enz. of in de overheidssector voor functies als een rijbewijs, sociale zekerheids- of identiteitskaarten,

V. overwegende dat het van belang is te zorgen voor een groot aantal verstrekkers binnen een regulerend kader dat het publiek vertrouwen inboezemt en garant staat voor interoperabiliteit en de stabiliteit van het financiële stelsel, zodat de mogelijkheid geboden wordt voor meer concurrentie en innovatie,

W. overwegende dat ter waarborging van een doeltreffende controle toezicht moet worden gehouden op de verstrekkers van deze kaarten door de ter zake belaste autoriteiten; dat daarbij ook rekening moet worden gehouden met kwesties op het gebied van de mededinging en de consumentenbescherming,

X. overwegende dat de verstrekkers of beheerders derhalve financiële instellingen moeten zijn die voldoen aan de voorwaarden die vastgelegd zijn in een regulerend kader dat voor de gehele Unie geldt,

I DOET DE VOLGENDE AANBEVELINGEN:

1. de Europese Centrale Bank zou, samen met de bevoegde autoriteiten, betrokken moeten zijn bij het toezicht op de elektronische markt in Europa;

2. de Commissie doet een voorstel voor de oprichting van een regelgevend kader voor de uitgifte van elektronisch geld, dat het alle instellingen die voldoen aan de eisen betreffende het vertrouwen van het publiek, interoperabiliteit en stabiliteit van het financiële stelsel, mogelijk maakt elektronisch geld uit te geven onder een uniform Europees paspoort en het toezicht van de bevoegde autoriteiten;

3. de Commissie dient haar gedachten te laten gaan over de vraag hoe de elektronische kaart zodanig kan worden aangepast dat de oude nationale valutaequivalenten kunnen worden omgerekend in eurobedragen;

4. emittenten dienen verplicht te worden de ECB de gegevens uit het systeem te verstrekken die de bank van belang acht voor de tenuitvoerlegging van het monetaire beleid;

5. emittenten dienen verplicht te worden de bevoegde autoriteiten de gegevens uit het systeem te verstrekken die zij van belang achten voor het toezicht op de integriteit van het financiële bestel in het algemeen;

6. emittenten dienen verplicht te worden andere hierbij betrokken autoriteiten de gegevens uit het systeem te verstrekken die ingevolge Europese of nationale wetten van belang geacht worden voor de verwezenlijking van andere doelstellingen van overheidsbeleid, zoals de misdaadbestrijding;

7. het EMI dient commentaar te leveren op deze resolutie en zijn eigen analyse te geven inzake de relevantie van elektronisch geld voor de verwezenlijking van de EMU, in een formele presentatie aan de Subcommissie monetaire zaken van het Europees Parlement, op zo kort mogelijke termijn;

8. de Commissie dient eveneens commentaar te geven op deze resolutie;

9. de regeringen van de lidstaten die plannen hebben om elektronische kaarttechnologie toe te passen op identiteitskaarten en/of de stroomlijning van de administratie en de verstrekking van overheidsdiensten, leveren de Subcommissie monetaire zaken van het Europees Parlement op zo kort mogelijke termijn commentaar op deze resolutie;

10. alle belanghebbenden in de particuliere sector die thans of in de loop van de komende vijf jaar voornemens zijn om belangrijke gebruikers van elektronische kaarttechnologie te worden, dienen eveneens commentaar op deze resolutie te geven;

11. de Raad dient een eigen onderzoek in te stellen naar de integratie van de stappen op de weg naar de EMU en de informatiemaatschappij;

12. de Commissie dient ten spoedigste aan de Raad en het Europees Parlement voorstellen voor een wetgevingskader voor de uitgifte van de Europese elektronische kaart en het beheer van elektronische kaartsystemen voor te leggen;

13. de Commissie dient op basis van het vijfde O& O-kaderprogramma en uit een oogpunt van het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de zorg voor de veiligheid van transacties, steun te geven aan onderzoeksactiviteiten op het gebied van programmatuur voor versleutelingsdoeleinden die compatibel zijn met het wereldwijde gebruik van elektronisch geld conform de voorwaarden inzake wettigheid en veiligheid;

14. de Raad, eventueel in overleg met de Raad van Europa, dient een onderzoek in te stellen naar de veiligheid, de databescherming en de gevolgen van de elektronische markt voor de burgerlijke vrijheden;

II. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en het EMI.