1. Samenvatting 1.1. Toepassingsgebied en achtergrond

De EU en andere wereldleiders zijn overeengekomen[1] dat de opwarming van de aarde niet hoger mag worden dan 2 ˚C boven het niveau van vóór de industriële revolutie. Teneinde deze langetermijndoelstelling te realiseren moeten mondiale broeikasgasemissies tegen 2050 zijn teruggebracht tot ten minste 50% ten opzichte van het niveau van 1990.

Voor de korte termijn heeft de EU zich ertoe verbonden haar broeikasgasemissies tegen 2020 met 20% te verlagen ten opzichte van het niveau van 1990 en met 30 % als de voorwaarden juist zijn[2]. Het Europees Parlement en de Raad zijn overeengekomen dat alle sectoren moeten bijdragen aan het bereiken van de streefdoel[3]. De sector landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) maakt nog geen deel uit van dat streefdoel. Het doel van de effectbeoordeling is te beoordelen hoe de sector kan bijdragen.

In de EU zijn emissies van broeikasgassen voornamelijk afkomstig uit energieproductie en andere door de mens veroorzaakte bronnen. Sommige emissies worden gecompenseerd door koolstof die via fotosynthese wordt geabsorbeerd (verwijderd) uit de atmosfeer en wordt opgeslagen in vegetatie, grond en houtproducten. Divers grondgebruik en beheerspraktijken in bosbouw en landbouw, en het gebruik van houtproducten met een lange levensduur kunnen emissies beperken en verwijdering uit de atmosfeer doen toenemen. Deze praktijken vallen onder de LULUCF-sector[4].

1.2. Omschrijving van het probleem

Er zijn goede redenen om een boekhouding bij te houden voor emissies en verwijderingen in de LULUCF-sector, namelijk:

· het waarborgen van de beleidssamenhang van de EU, omdat een boekhouding consistent zou zijn met de Europa 2020-strategie en ervoor zou zorgen dat alle sectoren bijdragen aan het bestrijden van de klimaatverandering. Dit is belangrijk voor de rol van de EU bij het stimuleren van een gelijk speelveld voor het bedrijfsleven en voor een eerlijke verdeling van de inspanningen;

· het verbeteren van de milieu-integriteit van de klimaatveranderingsverplichtingen van de EU door te waarborgen dat emissies en verwijderingen in alle sectoren worden geregistreerd. Op dit moment worden de emissies uit biomassa die voor energie wordt gebruikt, niet opgenomen in de boekhoudregels voor de energiesector of andere sectoren die energie uit biomassa produceren.

· het verbeteren van de economische efficiëntie van het EU-klimaatbeleid bij het streven naar ambitieuzere streefdoelen door alle sectoren te laten bijdragen.

Bij het opnemen van de LULUCF-sector moet rekening worden gehouden met het specifieke profiel van deze sector en de verschillende omstandigheden van de lidstaten. Er moeten boekhoudregels worden vastgesteld om een onderscheid te kunnen maken tussen antropogene en niet-antropogene emissies en verwijderingen. De omkeerbaarheid van emissies en verwijderingen kan worden veroorzaakt door natuurlijke verstoringen zoals branden, stormen, droogtes, plagen enz. maar ook het gevolg zijn van beheersbesluiten, bijvoorbeeld om bomen te kappen of te planten. Deze omkeringen moeten dan ook worden weerspiegeld in de boekhouding. Bovendien is het bewaken en rapporteren van emissies en verwijdering complex en vereist het een krachtig systeem. Tot slot fluctueren emissies en verwijdering in bossen sterk van jaar tot jaar, en kunnen ze zeer aanzienlijke aandelen vormen van de totale jaarlijkse emissies in lidstaten.

1.3. Hoe zou het probleem zich verder ontwikkelen als alles gelijk zou blijven?

De put (d.w.z. wanneer verwijdering groter is dan emissies) in de LULUCF-sector zal naar verwachting tegen 2020 afnemen bij onveranderd beleid[5]. De verwachting is dat de put in deze sector als geheel in 2020 met ongeveer 10 % zal dalen in vergelijking met de periode 2005-2009. De daling zal naar verwachting zeer uitgesproken zijn in bosbeheer. Dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd door het planten van 'nieuwe' bossen (bebossing). Emissies en verwijderingen door landbouwactiviteiten zoals akkerlandbeheer en graslandbeheer blijven naar verwachting redelijk stabiel of zullen verbeteren. Het risico bestaat dat negatieve trends en emissies genegeerd worden tenzij LULUCF deel uitmaakt van het klimaatbeleid van de EU.

De geraamde capaciteit van de put zou de beleidssamenhang en de economische efficiëntie steeds verder beïnvloeden. Het niet bijhouden van de afname van de nettoverwijdering door geen actie te ondernemen zou leiden tot het risico van buitensporig gebruik van bronnen voor reductiemaatregelen die meetellen voor andere doelstellingen en zo een ongelijk speelveld creëren tussen de verschillende reductiemogelijkheden. Bovendien kan het verlies aan economische efficiëntie in de loop der tijd groter worden aangezien er in alle sectoren aanzienlijke extra maatregelen nodig zijn om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen op de lange termijn.

1.4. Doelstellingen

De algemene doelstelling is ervoor zorgen dat de LULUCF-sector bijdraagt aan de klimaatveranderingsverbintenissen van de EU. De volgende operationele doelstellingen hebben betrekking op de probleemdefinitie:

· bewaking en rapportage door lidstaten moet voldoen aan de leidraad voor goede praktijken, zoals vastgesteld door de Intergouvernementeel Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) teneinde transparantie, volledigheid, consistentie, vergelijkbaarheid en nauwkeurigheid van de ramingen te waarborgen;

· boekhoudregels moeten:

· uitgebreid zijn, zodat ze alle emissies en verwijderingen omvatten, en alle hoofdactiviteiten van de LULUCF-sector (bebossing, herbebossing, ontbossing, bosbeheer, akkerlandbeheer en graslandbeheer);

· het niet-permanente karakter van emissies en verwijderingen weerspiegelen;

· stimulansen bieden voor klimaatveranderingsreductie;

· de beleidscontext voor het integreren van de LULUCF-sector moet zodanig zijn dat het vermogen van lidstaten om te voldoen aan de reductiedoelstellingen ten aanzien van broeikasgasemissies niet in gevaar wordt gebracht door het van jaar tot jaar uiteenlopen van emissies en verwijdering of door aanzienlijke natuurlijke verstoringen.

1.5. Opties

Maatregelen om de LULUCF-sector te laten meetellen, moeten op twee niveaus worden genomen.

Allereerst is het noodzakelijk om de opties te definiëren voor de beleidscontext waarin de sector moet meetellen, omdat er al EU-wetgeving is ten aanzien van de verbintenis om broeikasgasemissies tegen 2020 met 20 % te verlagen. De optie van een niet-regelgevende/'niet-EU-maatregel' (optie 1) is niet realistisch omdat de EU partij is bij het Protocol van Kyoto en elke verbintenis ten aanzien van die overeenkomst moet worden gedeeld door de lidstaten en dus een gemeenschappelijke aanpak vereist. Daarom zou 'niets doen' alleen maar betekenen dat alle maatregelen worden uitgesteld totdat er een internationale overeenkomst is bereikt. Optie 2 betreft het vaststellen van een juridisch kader voor de LULUCF-sector dat losstaat van de kaders die zijn vastgesteld in de beschikking inzake de verdeling van de emissiereductie-inspanningen (ESD) en het emissiehandelssysteem (ETS) van de EU. Deze optie is onderverdeeld in een optie zonder streefdoelen (optie 2.I) en een optie met streefdoelen (optie 2.II). Optie 3 betreft het opnemen van de LULUCF-sector in het juridisch kader van de ESD. De optie om het ETS te gebruiken werd al vroegtijdig verworpen.

Daarna werden de opties ontwikkeld om te beoordelen hoe een deugdelijke boekhouding, bewaking en rapportage zouden kunnen worden verwezenlijkt. Voor het boekhouden werden de volgende mogelijkheden afgewogen:

(a) dezelfde boekhoudregels als onder de eerste verbintenisperiode van het Protocol van Kyoto, inclusief vrijwillige boekhouding voor landbouwactiviteiten, maar met verplichte boekhouding voor alle bosbouwactiviteiten;

(b) boekhoudregels die overeenkomen met de verwachte resultaten van de UNFCCC-onderhandelingen over een tweede verbintenisperiode krachtens het Protocol van Kyoto, inclusief verplichte boekhouding voor alle bosbouwactiviteiten en vrijwillige boekhouding voor landbouwactiviteiten;

(c) boekhoudregels die overeenkomen met de verwachte resultaten van de UNFCCC-onderhandelingen, maar met verdere verbeteringen die worden bereikt door het opnemen van een verplichte boekhouding voor zowel bosbouw- als landbouwactiviteiten.

Er is ook een uit drie stappen bestaande aanpak geschetst voor deugdelijke bewaking en rapportage. De eerste stap zou bestaan uit het bereiken van een volledige rapportage van emissies en verwijderingen door de diverse activiteiten met gebruik van ten minste eenvoudige methoden. De tweede stap zou een betere nauwkeurigheid van de verstrekte gegevens zijn door het gebruik van geavanceerdere methoden. Tot slot zou de vergelijkbaarheid van lidstaatgegevens worden verscherpt door bewaking, rapportage en de bijbehorende nomenclatuur te harmoniseren. De deelopties voor boekhouding, bewaking en rapportage zijn dezelfde voor de algemene opties 2 en 3, maar het effect ervan verschilt afhankelijk van de beleidscontext.

1.6. Effect

Uit de analyse is gebleken dat twee van de brede beleidsopties zouden voldoen aan de doelstelling dat alle sectoren bijdragen aan de totale broeikasgasemissiereductieverbintenis van de EU, hierbij zou namelijk de LULUCF-sector worden opgenomen in de broeikasgasreductieverbintenis van de EU krachtens een afzonderlijk kader (optie 2) of krachtens de ESD (optie 3). Het economisch, sociaal en milieueffect van de opties loop zeer uiteen, afhankelijk van de toegepaste boekhoudregels, zoals weergegeven in tabel 1.

Tabel 1. Samenvatting van de belangrijkste effecten voor de EU

Soort effect || Optie 1 || Optie 2.I || Optie 2.II || Optie 3

|| Geen EU-maatregel || LULUCF opnemen in afzonderlijk kader (Geen streefdoel) || LULUCF opnemen in afzonderlijk kader (Streefdoel) || LULUCF opnemen in ESD

Boekhoudoptie || n.v.t. || a) || b) || c) || a) || b) || c) || a) || b) || c)

Milieu || || || || || || || || || ||

Netto-effect op economiebrede reductie naast referentiescenario (MtCO2 per jaar) || Nul (uitgesteld) || 0 || 0 || 0 || -7 || -5 || -5 || 80 || 13 || 39

Potentiële bijdrage aan de emissiereductiedoelstelling van de EU, inclusief referentiescenario (MtCO2 per jaar) || Nul (uitgesteld) || -79 || -10 tot -86 || -36 tot -106 || -86 || -15 tot -91 || -41 tot -111 || 0 || 0 || 0

Potentiële bijdrage aan de emissiereductiedoelstelling van de EU (in % van de totale broeikasgasemissies in 1990) || Nul (uitgesteld) || -1,4 || -0,2 tot -1,5 || -0,6 tot -1,9 || -1,6 || -0,3 tot -1,6 || -0,7 tot 2,0 || 0 || 0 || 0

Economisch || || || || || || || || || ||

Reductiekosten || Nul (uitgesteld) || 0 || 0 || 0 || 40 || 27 || 27 || -166 || -55 || -156

Kosten van verbeterde bewaking en rapportage (€ miljoen) || Nul (uitgesteld) || 0,35 || 0,65 || 1,35 || 0,35 || 0,65 || 1,35 || 0,35 || 0,65 || 1,35

Sociaal || || || || || || || || || ||

Effecten voor werkgelegenheid || Nul (uitgesteld) || 0 || 0 || 0 || Laag (neutraal of positief) || Laag (neutraal of positief)

Noot: Optie 2II is gebaseerd op een streefdoel van kredieten in de boekhouding van -5,4 MtCo2. Dit is gelijk aan een koolstofprijs van € 5 per tCO2 voor de boekhoudopties b) en c), zoals verondersteld voor optie 3, maar een koolstofprijs van € 12 per tCO2 voor boekhoudoptie a) omdat bosbeheer niet meetelt. Negatieve waarden geven nettoverwijdering weer (en positieve waarden netto-emissies). Bron: de berekeningen zijn gebaseerd op Böttcher et al. (2011) en nieuwe cijfers van het JRC (2011b), waarin de UNFCCC-herziening wordt weerspiegeld. Voor optie 2.I b) worden twee ramingen voor de bijdrage aan de emissiereductiedoelstelling van de EU gegeven: de ene is gebaseerd op modelramingen en de andere op een model plus nationale ramingen.

Ten aanzien van milieueffect moeten maatregelen om verwijderingen te doen toenemen en emissies te doen afnemen in bosbouw en landbouw in het ideale geval worden overwogen voor een langere tijd omdat het tientallen jaren kan duren voordat maatregelen als bosbouw een aanzienlijk effect hebben. Echter, de bestaande klimaatveranderingsverplichtingen van de EU lopen maar tot 2020 en zijn een belangrijke mijlpaal. De mate waarin de bijdrage verder zou kunnen gaan dan hetgeen wordt verwacht van de huidige inspanningen (d.w.z. het referentiescenario) hangt af van de beleidscontext waarin wordt boekgehouden voor de LULUCF-sector. Aanvullende maatregelen zijn naar verwachting beperkt bij de opties 2.I en 3 en aanzienlijker bij optie 2.II. Bij deze raming wordt het reductiepotentieel in de landbouw echter niet volledig meegenomen, noch worden de uit materiaalvervanging verkregen voordelen hierin opgenomen. Ten aanzien van het economische effect zou boekhoudoptie a) meer kosten genereren bij optie 2.II als er streefdoelen zijn, omdat slechts een fractie van de reductie-inspanningen daadwerkelijk meetelt. Daartegenover genereert het eveneens hoge kredieten in het referentiescenario en dit leidt tot kostenbesparingen bij optie 3 waar geen extra reductie nodig is uit de LULUCF-sector, maar kredieten kunnen worden gebruikt om emissiereducties krachtens de ESD te vervangen. De kosten voor alle boekhoudopties zijn nul bij optie 2.I, omdat er geen streefdoelen zijn gesteld en bij optie 1 omdat er geen boekhouding wordt bijgehouden. De sociale effecten zijn beperkt en naar schatting zijn de gevolgen voor de werkgelegenheid laag en neutraal dan wel positief. Er zijn echter wel enkele verdelingseffecten tussen de lidstaten bij de opties 2.II en 3.

1.7. Opties vergelijken 1.7.1. De juiste beleidscontext kiezen

De doelstelling die bestaat in het beperken van het effect van de hoge jaar-tot-jaarfluctuatie van emissies en verwijdering en hun inherente omkeerbaarheid op de naleving is een groot probleem bij het opnemen van de LULUCF-sector in de huidige juridische kaders voor reductiedoelstellingen van de EU. De ESD (optie 3) is gebaseerd op jaarlijkse naleving en eist van lidstaten dat zij hun emissies verlagen (of de stijging ervan beperken) volgens een lineair traject. Jaarlijkse naleving van een lineair traject is echter moeilijk toe te passen vanwege de variaties in netto-emissies tussen lidstaten en de frequente en aanzienlijke herberekeningen van de ingediende gegevens. In veel gevallen zou het de ruimte voor flexibiliteit van de ESD sterk overschrijden. Daarnaast betekent de lange doorlooptijd van veel maatregelen in de LULUCF-sector dat een jaarlijkse boekhouding niet zo zinvol is als in andere sectoren, en dat een lineair traject met elk jaar vereiste emissiereducties in het algemeen niet relevant zal zijn. In optie 2 zouden deze kwesties worden aangepakt door de emissies en verwijderingen te middelen over de verbintenisperiode en deze optie zou daarom voldoen aan de doelstelling voor variabiliteit van jaar tot jaar. Een risico bij optie 3 is dat het opnemen van de LULUCF-sector de afgesproken inspanningen zou verlagen voor de sectoren die al deel uitmaakten van de bestaande verbintenissen en zo de EU-verbintenissen zouden verlagen. Bij optie 2 zou dit risico worden vermeden.

1.7.2. Deugdelijke boekhouding waarborgen

Tabel 2 bevat een samenvattende beoordeling van de manier waarop de diverse boekhoudopties voldoen aan de doelstellingen. Ten aanzien van het bieden van een gelijk speelveld tussen de verschillende reductieopties, is bosbeheer de belangrijkste activiteit. Tabel 1 laat zien dat boekhoudoptie a) aanzienlijke kredieten genereert, die grotendeels 'meevallers' (gratis) zijn omdat zij verwijdering bevatten die ook zonder wijziging van de beheersbesluiten zouden hebben plaatsgevonden. Eventuele reductie-inspanningen worden met 85 % gedisconteerd. Hierdoor wordt de reductie duurder en beperkt deze zo de stimulansen om aanvullende maatregelen te nemen. Het zou ook zorgen voor aanzienlijke afnames in nettoverwijdering en toenames in netto-emissies zonder werkelijke economische effecten. Tot slot zou het niet waarborgen dat het niet-permanente karakter in de boekhouding wordt weerspiegeld omdat er geen emissies en verwijderingen onder zouden vallen die zijn gerelateerd aan landbouwactiviteiten, en slechts een fractie van de emissies die aan bosbeheer zijn gerelateerd.

Tabel 2 Prestaties van de diverse boekhoudopties

Doelstellingen || Mate waarin door de verschillende boekhoudopties aan de doelstellingen wordt voldaan

Boekhoudoptie a) Kleine veranderingen || Boekhoudoptie b) Waarschijnlijk resultaat van de UNFCCC-onderhandelingen || Boekhoudoptie c) UNFCCC+

Biedt een gelijk speelveld tussen verschillende reductieopties || X || ● || ●●

Waarborgt uitgebreide opname van emissies en verwijdering || ● || ● || ●●

Waarborgt dat niet-permanent karakter wordt weerspiegeld in boekhouding || X || ● || ●●

Voorkomt dat grote verstoringen een negatief gevolg hebben voor de nalevingsrisico's van lidstaten || ● || ●● || ●●

Notatielegenda: x Doelstelling wordt niet of onvoldoende aangepakt door optie, ● Doelstelling wordt gedeeltelijk aangepakt door optie, ●● Doelstelling wordt voldoende aangepakt door optie

Bij boekhoudopties b) en c) is een verandering in de put mogelijk als gevolg van natuurlijke verzadiging en bestaand beleid zonder tegoeden of kredieten te genereren. Dit gebeurt om veranderingen in emissies en verwijderingen uit te sluiten die niet door mensen zijn veroorzaakt. Ze moeten echter wel volledig in de boekhouding worden opgenomen vanwege eventuele afwijkingen van het 'referentieniveau'. Dit wil zeggen dat in het referentiescenario alle reductieopties of -gebruiken, hetzij vastlegging, of extra gebruik van biomassa voor energieproductie (bijv. voor het behalen van de RES‑D‑streefdoelen), hetzij materiaalvervanging, dezelfde alternatieve kosten met zich meebrengen. Dit waarborgt een gelijk speelveld tussen de diverse reductieopties.

Ten aanzien van het waarborgen van een uitgebreide opname van emissies en verwijderingen en het weerspiegelen van het niet-permanente karakter in de boekhouding moeten lidstaten alleen bij boekhoudoptie c) een verplichte boekhouding bijhouden voor emissies en verwijderingen in zowel de landbouw als de bosbouw. In de boekhoudopties a) en b) is de boekhouding voor landbouw vrijwillig, wat de geloofwaardigheid van de EU-verbintenis in gevaar kan brengen. Het uitbreiden van het toepassingsbereik zou de consistentie tussen de lidstaten vergroten. Het is belangrijk dat alle sectoren in alle lidstaten bijdragen aan het behalen van de streefdoelen van de Europa 2020-strategie, om een gelijk speelveld voor het bedrijfsleven en lidstaten, en een eerlijke verdeling van de inspanningen te waarborgen, en om een consistente behandeling van landbouw, bosbouw en industrie binnen de interne markt van de EU te waarborgen. Op de langere termijn zou een omvattender boekhoudsysteem ook stimulerend zijn om de kostenefficiëntie te vergroten bij het behalen van elke algemene doelstelling.

Ten aanzien van het terugbrengen van de effecten van natuurlijke verstoringen op het nalevingsrisico, zouden in boekhoudopties b) en c) boekhoudregels worden opgenomen voor grote verstoringen, die dus het risico op niet-naleving van broeikasgasemissiereductiedoelstellingen beperken als er emissies plaatsvinden als gevolg van dergelijke verstoringen die buiten de controle van de lidstaten vallen. De gevolgen voor de totale EU-boekhouding zouden verwaarloosbaar zijn, maar het zou de nodige waarborgen bieden voor de lidstaten die hierdoor het meest geraakt zouden worden.

1.7.3. Verbeteren van bewaking en rapportage

Deze EB schetst een aanpak in drie stappen om te voldoen aan de doelstelling om te waarborgen dat bewaking en rapportage voldoen aan de leidraad voor goede praktijken van het IPCC. Een eerste stap zou bestaan uit het bereiken van een volledige rapportage door het gebruik van ten minste eenvoudige methoden. Een tweede stap zou een betere nauwkeurigheid van de verstrekte gegevens betekenen door het gebruik van geavanceerdere methoden. Tijdens de eerste verbintenisperiode van het Protocol van Kyoto wordt vooruitgang verwacht, maar de inspanningen moeten worden voortgezet tijdens de periode 2013-2020. Tot slot kan de vergelijkbaarheid van gegevens tussen lidstaten worden verbeterd door bewaking, rapportage en de bijbehorende nomenclatuur te harmoniseren.

Bovenstaande stappen zouden deel uitmaken van het voorstel van de Commissie voor een herzien besluit over monitoringmechanisme.

1.8. Eindopmerkingen

Een internationale overeenkomst over herziene boekhoudregels voor de LULUCF-sector voor de tweede verbintenisperiode krachtens het Protocol van Kyoto werd pas bereikt tijdens de zeventiende Conferentie van de Partijen (COP17) in Durban in december 2011[6].

Er zijn goede redenen om de LULUCF-sector nu op te nemen in de reductieverplichtingen voor broeikasgasemissies van de EU, namelijk om de beleidssamenhang, de milieu-integriteit en de economische efficiëntie te verbeteren. Daarvoor moet echter rekening worden gehouden met de speciale eigenschappen van de LULUCF-sector en de uiteenlopende omstandigheden in de lidstaten. Het is dan ook van belang om te zorgen voor deugdelijke boekhoudregels, bewaking en rapportage.

Boekhoudoptie c) omvat een verplichte boekhouding van emissies en verwijderingen door zowel bosbouw- als landbouwactiviteiten en geeft een gelijk gewicht aan reductiemaatregelen, of die nu worden genomen in de bosbouw, landbouw, industrie of energiesectoren. Dit is bevorderlijk voor de kostenefficiëntie en zorgt voor een gelijk speelveld voor zowel de lidstaten als de diverse sectoren van de interne markt van de EU. Het biedt ook een kader voor het geven van stimulansen voor reductiemaatregelen door landbouwers, bosbouwers en industrie, en zorgt ervoor dat ze zichtbaar zijn en juist worden weerspiegeld. Een brede opname van emissies en verwijdering zorgt er eveneens voor dat potentiële omkeringen worden weergegeven in het boekhoudsysteem.

Bewaking en rapportage moeten worden verbeterd om het boekhoudkader en de indicatoren die de voortgang in landbouw en bosbouw bewaken, te ondersteunen. De Commissie stelt voor om dit te bereiken door middel van een afzonderlijk kader, namelijk door het besluit over een monitoringmechanisme te herzien. Omwille van vergelijkbaarheid en kostenefficiëntie zou eveneens beter gebruik kunnen worden gemaakt van bewakingsinstrumenten in de gehele EU, zoals LUCAS en CORINE.

Teneinde sterke stimulansen te bieden, moeten de resultaten van de door de sectoren genomen maatregelen meetellen voor de reductiedoelstellingen voor broeikasgasemissies van de EU. Dit is echter alleen mogelijk als de juiste beleidscontext voor de LULUCF-sector wordt vastgesteld. De hoge variëteit aan emissies en verwijderingen in bossen betekent dat jaarlijkse emissiereductiedoelstellingen die voor andere sectoren gelden, ongeschikt zijn. Ook de lange doorlooptijden die reductiemaatregelen nodig hebben om effect te sorteren, plaatsen de LULUCF-sector op een ander niveau dan de meeste sectoren. Het resultaat van de EB suggereert dat een afzonderlijk juridisch kader voor LULUCF de beste optie zou zijn.

De EU heeft zich er al toe verbonden om de broeikasgasemissies met 20 % te verlagen tegen 2020, in vergelijking met 1990, door inspanningen in andere sectoren. Voordat het ambitieniveau wordt verhoogd boven de 20 %, moeten de voorwaarden juist zijn. De LULUCF-sector mag daarom pas formeel worden opgenomen in de verbintenissen op het moment dat de EU besluit om dit ambitieniveau te verhogen (optie 2.I). Dit betekent niet dat reductiemaatregelen in de wacht mogen worden gezet. Er kunnen nationale actieplannen worden opgesteld om een strategie en voorspelling voor de LULUCF-sector te bieden. Dit zou een tussenstap zijn naar de volledige integratie van de sector in het huidige beleid.

[1] Besluit 1/CP.16 van de Conferentie van de partijen bij het UNFCCC (de "Afspraken van Cancún").

[2] Conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad in Brussel van 8-9 maart 2007, uitgevoerd door Beschikking nr. 406/2009/EG en Richtlijn 2009/29/EG.

[3] Beschikking nr. 406/2009/EG en Richtlijn 2009/29/EG.

[4] Overige broeikasgassen uit landbouwactiviteiten, bijv. methaan- en stikstofoxiden afkomstig van herkauwers en meststoffen, vallen niet onder de LULUCF-sector, die zich voornamelijk bezighoudt met koolstofemissies en verwijdering in vegetatie en grond. Andere dan CO2-emissies vallen onder de inventaris van de landbouwsector.

[5] In deze context gaat 'onveranderd beleid' ervan uit dat lidstaten hun reductiedoelstellingen van 20 % bereiken, inclusief die voor hernieuwbare energie.

[6] Besluit -/CMP.7 van de Conferentie van de partijen waarin de partijen bij het Kyoto-protocol bijeenkomen.