OVER DE BEHANDELING VAN LEVENSMIDDELEN EN LEVENSMIDDELENINGREDIËNTEN MET IONISERENDE STRALING IN HET JAAR 2015

Overeenkomstig artikel 7, lid 3, van Richtlijn 1999/2/EG doen de lidstaten aan de Commissie elk jaar mededeling van de resultaten van de controles die zijn uitgevoerd in de doorstralingsinstallaties, met name voor wat betreft de categorieën en hoeveelheden met ioniserende straling behandelde levensmiddelen en de daarbij toegepaste doses, en de resultaten van de controles die zijn verricht in het stadium van het in de handel brengen van het product.

5.Resultaten van de controles in het stadium van het in de handel brengen van het product

OVER DE BEHANDELING VAN LEVENSMIDDELEN EN LEVENSMIDDELENINGREDIËNTEN MET IONISERENDE STRALING IN HET JAAR 2015

–Aantal nieuwe installaties: Eén in Kroatië en één in Noorwegen

De door de lidstaten in 2015 verrichte controles laten zien dat de gecontroleerde producten bijna volledig voldoen aan de voorschriften zoals gesteld in de EU-wetgeving.

Grafiek 1 - Percentage doorstraalde levensmiddelen in elke lidstaat en Noorwegen in 2015

Van de 14 lidstaten met doorstralingsinstallaties, hebben tien lidstaten, alsook één EVA-land (Noorwegen) in 2015 levensmiddelen doorstraald, zoals aangegeven in grafiek 1.

In de Europese Unie zijn 26 erkende doorstralingsinstallaties die zich bevinden in 14 lidstaten: vijf in Frankrijk, vier in Duitsland, drie in Spanje, twee in Bulgarije, Nederland en Polen, één in België, Tsjechië, Estland, Kroatië (een nieuwe installatie), Italië, Hongarije, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk. Er zijn geen erkende installaties in de overige lidstaten. Er zijn geen erkende doorstralingsinstallaties gesloten.

–gedetailleerde informatie over de erkende doorstralingsinstallaties in de lidstaten, alsmede over elke verandering in de status ervan;

–de resultaten van de controles die zijn verricht in het stadium van het in de handel brengen van het product en de methoden die worden gebruikt ter opsporing van behandeling met ioniserende straling.

–de resultaten van de controles die zijn uitgevoerd in de doorstralingsinstallaties, met name voor wat betreft de categorieën en hoeveelheden behandelde levensmiddelen en voedingsingrediënten en de daarbij toegepaste doses,

Op het etiket van doorstraalde levensmiddelen en van levensmiddelen die een of meer doorstraalde ingrediënten bevatten, moet de vermelding "doorstraald" of "met ioniserende straling behandeld" worden aangebracht. Wanneer een doorstraald product als ingrediënt in een samengesteld levensmiddel wordt gebruikt, moet aan de benaming ervan in de lijst van ingrediënten de vermelding van de doorstraling worden toegevoegd. Wanneer producten niet-verpakt worden verkocht, moet de vermelding samen met de benaming van het product worden aangebracht op een display of een bord boven of naast de houder waarin het product zich bevindt. Het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) heeft ingevolge een mandaat van de Commissie een aantal analysemethoden gestandaardiseerd om te kunnen nagaan of producten correct zijn geëtiketteerd en producten op te sporen die niet doorstraald hadden mogen worden.

Levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten mogen alleen in erkende doorstralingsinstallaties worden doorstraald. Voor de installaties in de EU wordt erkenning verleend door de bevoegde instanties van de lidstaten. Artikel 7, lid 3, van Richtlijn 1999/2/EG verplicht de lidstaten de lijst van door hen erkende doorstralingsinstallaties aan de Commissie mee te delen. De Commissie heeft de lijst van erkende doorstralingsinstallaties in de lidstaten gepubliceerd.

In de Richtlijn 1999/3/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 februari 1999 inzake de vaststelling van een communautaire lijst van voedsel en voedingsingrediënten die mogen worden behandeld met ioniserende straling, wordt één voedselcategorie met een vergunning op EU-niveau vermeld: Gedroogde aromatische kruiden, specerijen en plantaardige kruiderijen. Andere voedselcategorieën die op nationaal niveau voor 1999 een vergunning hebben gekregen kunnen overeenkomstig Artikel 4, lid 4, worden gehandhaafd in zeven lidstaten maar kunnen niet meer worden verlengd. De Commissie heeft de lijst van nationale vergunningen gepubliceerd .

Richtlijn 1999/2/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 februari 1999 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake de behandeling van voedsel en voedingsingrediënten met ioniserende straling bevat specifieke bepalingen voor de productie, het in de handel brengen en de import van behandeld voedsel en voedingsingrediënten. De richtlijn introduceert een stapsgewijze geharmoniseerde lijst van levensmiddelen waarvoor doorstraling is toegestaan, uitgaande van de bestaande nationale vergunningen.

Behandeling van voedsel en voedingsingrediënten met ioniserende straling is een fysische techniek die voor verschillende doeleinden wordt toegepast, bijvoorbeeld om de incidentie van door voedsel overgedragen ziekten te beperken door het reduceren van pathogene organismen, om het verloren gaan van voedsel door vroegtijdige rijping, ontkieming of scheutvorming te beperken, en om organismen die schadelijk zijn voor planten of plantproducten te elimineren. Op de website van het directoraat-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid van de Europese Commissie, is algemene informatie te vinden over de doorstraling van levensmiddelen.

Geel: landen met erkende doorstralingsinstallaties en geen voedseldoorstraling;

Grijs: landen zonder erkende doorstralingsinstallaties.

4.Resultaten van de controles in doorstralingsinstallaties

Officiële controles verricht door de bevoegde autoriteiten bevestigen dat de erkende doorstralingsinstallaties voldoen aan de vereisten van Richtlijn 1999/2/EG, die gebaseerd zijn op de Gemengde FAO/WHO-Commissie voor de Codex Alimentarius aanbevolen internationale richtlijnen voor de praktijk voor de exploitatie van doorstralingsinstallaties in gebruik voor de behandeling van levensmiddelen.

De gemiddeld geabsorbeerde dosis die is gerapporteerd voor doorstraald voedsel in de EU in 2015 varieert van 1 tot 10 kGy, de productcategorieën die zijn doorstraald en de toegediende doseringen zijn voor elke lidstaat opgenomen in de bijlage.

In totaal werd in de EU-lidstaten 5 685,9 ton levensmiddelen behandeld met ioniserende straling. Daarvan werd 80 % hoofdzakelijk in twee lidstaten doorstraald: België (68,9 %) en Nederland (11,1 %).

Grafiek 2 geeft een overzicht van de voedselcategorieën die zijn blootgesteld aan doorstraling. De twee belangrijkste levensmiddelen die in de EU worden doorstraald zijn kikkerbilletjes (54,75 %) en gedroogde aromatische kruiden, specerijen en plantaardige kruiderijen (16,10 %).

Grafiek 2 - Verdeling per categorie van doorstraalde levensmiddelen in de EU in 2015

Sinds de inwerkingtreding van de Richtlijnen 1999/2/EG en 1999/3/EG in de lidstaten is de hoeveelheid doorstraald voedsel afgenomen, hoewel in 2015 een kleine stijging van 9,7 % is geconstateerd ten opzichte van 2014.

Grafiek 3 geeft een overzicht van doorstraalde levensmiddelen (in ton) per lidstaat in 2015.





Grafiek 3 - Hoeveelheid en categorie levensmiddelen doorstraald in erkende installaties per lidstaat in 2015.

5.Resultaten van de controles in het stadium van het in de handel brengen van het product

In 2015 werden 5 973 monsters geanalyseerd door 24 lidstaten, in totaal 3,4 % meer dan in 2014.

Vier lidstaten waren verantwoordelijk voor 75,6 % van de monsters (Duitsland 56 %, Italië 9 %, Polen 5,3 % en Roemenië 5,3 %), zoals aangegeven in Grafiek 4. Vijf landen (vier lidstaten en Noorwegen) hebben in 2015 geen analytische controles verricht in het stadium van het in de handel brengen van het product om verschillende redenen: budgettaire beperkingen in Denemarken, afwezigheid van laboratoriumcapaciteit voor dergelijke analyses in Estland, Kroatië, Cyprus en Noorwegen.

Grafiek 4 - Percentage controles en totaal aantal monsters geanalyseerd in het stadium van het in de handel brengen van het product per lidstaat in 2015.