Stellingname over de evaluatie van het risico bij het gebruik van uitgangsmateriaal van herkauwers in geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik, bestemd voor herkauwers

(EMEA/CVMP/121/01 - februari 2001)

goedgekeurd door het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik (CVMP)

Juli 2001

(2001/C 286/05)

Inleiding

Bij de evaluatie van het risico bij het gebruik van voor herkauwers bestemde geneesmiddelen moet rekening worden gehouden met een aantal factoren, naast de factoren die reeds zijn besproken in de Richtsnoeren om het risico op de overdracht van dierlijke spongiforme encefalopathieën via geneesmiddelen tot een minimum te beperken (gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP). Herkauwers kunnen langs orale weg met BSE worden besmet en het risico op overdracht is het grootst wanneer de dieren blootgesteld worden aan besmet materiaal afkomstig van dezelfde diersoort. De overdracht van besmettelijkheid op voedselproducerende diersoorten kan leiden tot een sterkere TSE-besmettelijkheid in een vorm die gemakkelijk overdraagbaar is op de mens. Daarom moeten de fabrikanten aantonen dat ze de bijkomende overwegingen met betrekking tot herkauwers in aanmerking genomen hebben bij het analyseren en tot een minimum beperken van het risico op de overdracht van TSE's via geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik bestemd voor herkauwers.

Ofschoon in deze stellingname bijzondere aandacht wordt besteed aan melk en melkproducten aangezien die niet binnen het toepassingsgebied van de richtsnoeren vallen, dient te worden opgemerkt dat deze stellingname niet enkel op melk van toepassing is, maar op al het van herkauwers afkomstige materiaal wanneer het wordt gebruikt in producten bestemd voor herkauwers.

De fabrikanten van producten bestemd voor niet-herkauwers, ongeacht of zij voor de voedselproductie worden gebruikt, d.w.z. varkens, pluimvee, paarden, honden, vissen, konijnen en katten, hoeven alleen rekening te houden met de factoren die zijn uiteengezet in de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP(1).

Deze stellingname beschrijft in welke omstandigheden een nadere risico-evaluatie vereist is en met welke factoren rekening moet worden gehouden om het risico op de overdracht van TSE's op herkauwers tot een minimum te beperken. De fabrikanten kunnen bij het European Directare for the Quality of Medicines (EDQM) een certificaat van overeenstemming aanvragen om aan te tonen dat het uitgangsmateriaal van dierlijke oorsprong dat onder de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP valt, aan de eisen voldoet. De in dit document beschreven risico-evaluatie is een afzonderlijke vereiste naast de certificatieprocedure. Deze nadere risico-evaluatie is vereist voor alle producten die voor herkauwers bestemd zijn, ongeacht of er al dan niet een certificaat beschikbaar is voor het voor de productie ervan gebruikte uitgangsmateriaal, en moet uitgevoerd worden door de houder of de aanvrager van de vergunning voor het in de handel brengen.

Zoals vermeld in de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP moeten de aanvragers van een vergunning voor het in de handel brengen bij het uitvoeren van een risico-evaluatie rekening houden met de meest recente wetenschappelijke informatie. Ingeval zich in de stand van de kennis of de ziektesituatie veranderingen voordoen, moet het risico opnieuw worden geëvalueerd. Deze stellingname zal eveneens worden aangepast aan toekomstige wijzigingen van de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP.

Draagwijdte

Dit document heeft betrekking op het gebruik van:

i) materiaal van dierlijke oorsprong dat onder de gezamenlijke richtsnoeren (punt 2) van het CPMP/CVMP valt, wanneer het wordt gebruikt voor de vervaardiging van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik, bestemd voor toediening aan herkauwers, d.w.z. rundvee, schapen, geiten en herten;

ii) melk en van melk afgeleide producten in de volgende welbepaalde omstandigheden.

Ofschoon de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP niet van toepassing zijn op melk en van melk afgeleide producten, op voorwaarde dat de melk afkomstig is van gezonde koeien en geschikt is voor menselijke consumptie, vallen deze materialen wel binnen het toepassingsgebied van deze stellingname wanneer ze gebruikt worden in de volgende omstandigheden, die beide van toepassing moeten zijn:

- het geneesmiddel voor diergeneeskundig gebruik is bestemd voor parenterale toediening aan herkauwers,

EN

- de melk of het van melk afgeleide product wordt gebruikt als bron van het werkzame bestanddeel, als hulpstof, stabilisator of bestanddeel van het eindproduct (m.a.w. niet wanneer het als bestanddeel van een medium of oplossing gebruikt wordt bij de productie van een van de eindbestanddelen).

Risico-evaluatie

Bij gebruik van materiaal dat binnen het toepassingsgebied van dit document valt, moeten de fabrikanten een risico-evaluatie uitvoeren en het gebruik rechtvaardigen met inachtneming van de hierna beschreven factoren.

Indien mogelijk moeten fabrikanten materiaal van niet-herkauwers gebruiken voor producten bestemd voor herkauwers. Als dat niet mogelijk is, moet het gebruik van materiaal afkomstig van herkauwers gerechtvaardigd worden.

Wanneer dit document van toepassing is op melk en van melk afgeleide producten (zie hoofding "Draagwijdte" hierboven) moet aangetoond worden dat de gezamenlijke richtlijnen van het CPMP/CVMP wat betreft de oorsprong van de melk en in voorkomend geval de toegepaste behandeling (zoals verwijdering van cellen) strikt nageleefd werden.

Het gebruik van gespecificeerd risicomateriaal (SRM) als uitgangsmateriaal in enig stadium van het productieproces zal voor de bevoegde autoriteit onaanvaardbaar zijn, behalve in zeer uitzonderlijke gevallen. Enkel wanneer uit een analyse van de risico/batenverhouding duidelijk blijkt dat de beschikbaarstelling van een bepaald geneesmiddel voor diergeneeskundig gebruik in het belang is van de volksgezondheid en de gezondheid van dieren, kan het gebruik van SRM worden toegestaan. In dat geval moeten de fabrikanten aantonen dat het gebruik van alle andere mogelijke bronnen van uitgangsmateriaal onderzocht en uitgesloten werd en dat alle mogelijke maatregelen genomen zijn om het risico tot een minimum te beperken. Deze maatregelen zijn onder meer het gebruik van uitgangsmateriaal afkomstig van landen die officieel geclassificeerd zijn als vrij van dierlijke TSE's, het gebruik van dieren jonger dan een jaar, pre-mortem onderzoek en in voorkomend geval het testen op de aanwezigheid van besmettelijkheid.

De aanwezigheid van SRM als verontreiniging in ander uitgangsmateriaal van dierlijke oorsprong is bij producten voor herkauwers van bijzonder belang. Met name moet ervoor worden gezorgd dat er maatregelen en kwaliteitssystemen zijn - en die moeten ook worden beschreven - om te garanderen dat er geen verontreiniging met SRM plaatsheeft.

Het risico op overdracht hangt zowel af van de toedieningsweg als van de hoeveelheid risicomateriaal in het eindproduct.

Er moet op toegezien worden dat het mogelijke risico op de overdracht van scrapie tot een minimum beperkt wordt door van kleine herkauwers afkomstig materiaal te gebruiken dat binnen het toepassingsgebied van deze stellingname valt en dat afkomstig is van een land waar geen scrapie heerst, of door het nemen van andere maatregelen om te verzekeren dat de beslagen van oorsprong vanwaar de brondieren afkomstig zijn zorgvuldig bewaakt worden en getest worden op de afwezigheid van TSE's. Deze vereisten zijn derhalve niet van toepassing op producten als lanoline, waarop de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP en deze stellingname niet van toepassing zijn.

Met alle bovenvermelde factoren moet in het bijzonder rekening worden gehouden bij het uitvoeren van een risico-evaluatie van seed-materiaal voor gebruik in een vaccin bestemd voor herkauwers, zoals beschreven in de stellingname EMEA/CVMP/019/01 van het CVMP.

Praktische resultaten

De overeenstemming van uitgangsmateriaal voor de productie van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik moet indien mogelijk worden gestaafd door een certificaat van overeenstemming dat is verstrekt door het EDQM na beoordeling van een door de fabrikant van de grondstof ingediend dossier om aan te tonen dat aan de vereisten van de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP is voldaan.

Wanneer een houder van een vergunning voor het in de handel brengen de overeenstemming wenst aan te tonen van een geneesmiddel voor diergeneeskundig gebruik bestemd voor herkauwers, waarvoor EDQM-certificaten voor alle betrokken grondstoffen beschikbaar zijn, moeten deze certificaten voorgelegd worden, samen met een risico-evaluatie van de bijkomende risicofactoren zoals vermeld in deze stellingname.

Wanneer een houder van een vergunning voor het in de handel brengen de overeenstemming wenst aan te tonen van een geneesmiddel voor diergeneeskundig gebruik bestemd voor herkauwers, waarvoor niet voor alle betrokken grondstoffen EDQM-certificaten beschikbaar zijn, kunnen certificaten voorgelegd worden voor de grondstoffen waarvoor ze beschikbaar zijn. Voor de grondstoffen (in voorkomend geval met inbegrip van van melk afgeleide producten) waarvoor geen certificaten beschikbaar zijn, moet de aanvrager gegevens voorleggen waarin aangetoond wordt dat de grondstoffen in overeenstemming zijn met de gezamenlijke richtsnoeren van het CPMP/CVMP, samen met een risico-evaluatie met betrekking tot de bijkomende risicofactoren zoals beschreven in deze stellingname voor het geneesmiddel voor diergeneeskundig gebruik als geheel.

(1) Aangetoond is dat katten en andere katachtigen vatbaar zijn voor TSE's wanneer ze langs orale weg aan besmet materiaal blootgesteld worden. Ofschoon er geen verdere vereisten zijn voor producten bestemd voor gebruik bij deze species, moeten de fabrikanten waar nodig rekening houden met eventuele specifieke aspecten betreffende het risico op TSE voor katachtigen.