MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake beperking van de emissies van bepaalde verontreinigende stoffen in de lucht door grote stookinstallaties

1. ACHTERGROND VAN HET DOSSIER

- Het voorstel [COM(1998)415 definitief - 1998/0225 (COD)] is op 8 juli 1998 bij de Raad ingediend (PB C 300 van 29.09.1998, blz. 6).

- Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 27 januari 1999 advies uitgebracht, CES 1999/67). Het Comité van de Regio's heeft op zijn zitting van 30 juni 1999 besloten geen advies uit te brengen.

- Het Europees Parlement heeft tijdens de plenaire vergadering van 14 april 1999 advies uitgebracht (eerste lezing).

- De Commissie heeft haar gewijzigd voorstel op 25 november 1999 goedgekeurd (COM(1999)611 definitief).

- Tijdens zijn vergadering van 22 juni 2000 heeft de Raad unaniem een politiek akkoord over de vaststelling van een gemeenschappelijk standpunt bereikt.

- De Raad heeft zijn gemeenschappelijk standpunt op 7 november 2000 goedgekeurd.

2. DOEL VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE

Het voorstel van de Commissie had tot doel de emissiegrenswaarden die van toepassing zijn op installaties waarvoor na de inwerkingtreding van het voorstel een vergunning is afgegeven, aan te passen en vanaf die datum ook gasturbines in het toepassingsgebied van Richtlijn 88/609/EEG op te nemen. Het gemeenschappelijk standpunt omvat ook strengere voorschriften dan momenteel het geval is voor installaties waarvoor vóór 1 juli 1987 een vergunning is afgegeven, de zogenaamde "bestaande installaties".

3. COMMENTAAR OP HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1 Algemene opmerkingen

Het belangrijkste punt tijdens de onderhandelingen was de vraag of het toepassingsgebied van het voorstel van de Commissie moest worden uitgebreid met strengere voorschriften voor bestaande installaties dan die welke momenteel van kracht zijn in de communautaire wetgeving en de configuratie van dergelijke voorschriften. In zijn eerste lezing wilde het Europees Parlement bestaande installaties in het toepassingsgebied van het voorstel opnemen en stelde het emissiegrenswaarden voor die vanaf 1 januari 2005 op dergelijke installaties van toepassing zouden zijn. Destijds deelde de Commissie het standpunt van het Parlement niet. De Commissie beschouwde het voorstel tot wijziging van de richtlijn betreffende grote stookinstallaties als een onderdeel van een pakket maatregelen ter bestrijding van de verzuring en de vorming van ozon, waarbij het belangrijkste element van dit pakket het voorstel voor een richtlijn inzake nationale emissiemaxima [1] is. De Commissie was de mening toegedaan dat het laatstgenoemde voorstel de milieuvriendelijkste en goedkoopste manier was om de noodzakelijke emissiereducties te bereiken teneinde de doelstellingen van de Gemeenschap inzake verzuring en ozonvorming te realiseren en had bijgevolg geen nieuwe bepalingen voor bestaande installaties binnen het toepassingsgebied van het voorstel betreffende grote stookinstallaties opgenomen.

[1] COM(1999)125 1999/0067(COD)

In zijn gemeenschappelijk standpunt besloot de Raad het toepassingsgebied van het voorstel van de Commissie uit te breiden en voorschriften voor bestaande installaties erin op te nemen. Aangezien de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt voor de voorstellen betreffende nationale emissiemaxima en grote stookinstallaties samen heeft vastgesteld, kon de Commissie beoordelen of beide voorstellen samen een voldoende grote inzet voor het milieu inhielden. In deze context was de Commissie van oordeel dat zij haar goedkeuring kon hechten aan het gemeenschappelijk standpunt inzake het voorstel betreffende grote stookinstallaties dat nieuwe voorschriften voor bestaande installaties (van vóór 1987) omvat. Hoewel de gemeenschappelijke standpunten inzake de voorstellen betreffende nationale emissiemaxima en grote stookinstallaties vanuit het oogpunt van de kostenefficiëntie niet het beste emissiereductieprofiel vertonen, zullen zij aanzienlijke emissiereducties opleveren. Het gemeenschappelijk standpunt betreffende grote stookinstallaties zal uitlopen op aanzienlijke verbeteringen van de milieuprestaties in de sector van de grote stookinstallaties. Bovendien zijn in het gemeenschappelijk standpunt duidelijke milieunormen voor bestaande installaties vastgesteld die in de komende uitbreiding van de Gemeenschap moeten worden nageleefd.

Samengevat zijn het Parlement en de Raad het nu eens dat er nieuwe en strengere voorschriften voor bestaande installaties moeten worden vastgesteld dan die welke in Richtlijn 88/609/EEG zijn opgenomen.

3.2. Amendementen van het Parlement die volledig of gedeeltelijk door de Commissie zijn overgenomen en in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendementen 1, 3, 5, 15

De Commissie heeft amendement 1 volledig, amendement 3 gedeeltelijk en de amendementen 5 en 15 in beginsel overgenomen en deze zijn terug te vinden in het gemeenschappelijk standpunt. Amendement 1, dat de doelstelling van de communautaire strategie betreffende de verzuring herhaalt, wordt in overweging 4 opgenomen. Het principe van amendement 5 over toekomstige aanpassingen van de toepasbare emissiegrenswaarden is opgenomen in overweging 7 en in de in artikel 4 vastgestelde evaluatieprocedure. Ook het principe dat aan de basis van amendement 3 ligt en dat betrekking heeft op de mogelijke economische instrumenten, is overgenomen in artikel 4. Het principe van amendement 15 over het verstrekken van emissiegegevens aan het publiek en de betreffende organisaties is overgenomen in overweging 7, in zoverre dat hiertoe gebruik kan worden gemaakt van een overeenkomstig de IPPC-richtlijn te ontwikkelen register van emissiegegevens.

3.3. Amendementen van het Parlement die niet door de Commissie zijn overgenomen en niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

Amendementen 2, 4, 6, 7, 11, 13

De Commissie heeft amendement 2 niet overgenomen daar het betrekking heeft op een gedeelte van het van 1994 daterende Protocol van Oslo bij het Verdrag van Genève van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand, waarin naar de emissiegrenswaarden van Richtlijn 88/609/EEG wordt verwezen. Deze moeten uit hoofde van het voorstel van de Commissie worden herzien.

De Commissie heeft ook amendement 4 niet overgenomen, waarmee het toepassingsgebied van de voorgestelde richtlijn moest worden uitgebreid tot gasturbines op voor de kust drijvende platforms en tot de aandrijfinstallaties van voertuigen, schepen en vliegtuigen. Gasturbines op drijvende platforms zijn, in verband met de operationele karakteristieken van deze installaties, van het toepassingsgebied uitgesloten. Aangezien dit voorstel bedoeld is voor emissies van stationaire bronnen, is het niet juist ook aandrijvingstoepassingen binnen de werkingssfeer ervan te brengen.

Amendement 6, waarin wordt voorgesteld de ontheffing voor het Koninkrijk Spanje in Richtlijn 88/609/EEG te schrappen, was evenmin aanvaardbaar, aangezien de installaties in kwestie vóór het einde van 2005 in bedrijf moeten worden gesteld om voor een ontheffing in aanmerking te komen.

De amendementen 7, 11 en 13 stelden voor de emissies van vaste en gasvormige brandstoffen in het geval van installaties welke na 1 januari 2000 een vergunning hebben ontvangen strengere grenswaarden vast dan door de Commissie werden voorgesteld. Het voorstel van de Commissie, dat op basis van een beoordeling van huidige technologische prestaties werd ontwikkeld, heeft tot doel normen vast te stellen die op communautair niveau kunnen worden toegepast. Dankzij deze benadering zullen de lidstaten ertoe in staat zijn strengere emissiegrenswaarden toe te passen indien een en ander door de plaatselijke omstandigheden wordt gegarandeerd, en om de emissiedoelstellingen voor zwaveldioxide en stikstofoxiden te bereiken die voortvloeien uit het parallelle voorstel van de Commissie inzake nationale emissiemaxima. Tevens zouden er, wanneer evaluatie op geïntegreerde basis plaatsvindt, geen gevolgen mogen zijn voor het functioneren van grote stookinstallaties in ecologisch opzicht. In dit verband acht de Commissie strengere emissiegrenswaarden niet geschikt en kan zij deze amendementen niet aanvaarden.

3.4. Amendementen van het Parlement die niet zijn opgenomen in het voorstel van de Commissie maar wel in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

Amendementen 8, 10, 12, 14 en 20

Het belangrijkste verschil tussen het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is de opneming van strengere bepalingen voor bestaande installaties dan die welke momenteel van toepassing zijn. In de amendementen 8, 10, 12, 14 en 20 stelde het Europees Parlement voor de emissiegrenswaarden voor grote stookinstallaties waarvoor tussen 1 juli 1987 en 1 januari 2000 een vergunning is verleend, te herzien en deze emissiegrenswaarden ook van toepassing te maken op installaties waarvoor nog vóór 1 juli 1987 een vergunning is afgegeven. De Commissie heeft deze amendementen niet aangenomen en heeft ze niet in haar gewijzigd voorstel opgenomen.

Terwijl er in het gemeenschappelijk standpunt geen gewijzigde voorschriften zijn voor installaties waarvoor na 1 juli 1987 een vergunning is afgegeven en de datum van inwerkingtreding van het huidige voorstel, zijn er nieuwe bepalingen voor bestaande installaties opgenomen die in de richting gaan van de bedoeling van de amendementen 8, 10, 12, 14 en 20. Deze amendementen zijn nu in zekere mate in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen via artikel 4, dat eist dat de voorschriften voor nieuwe installaties, zoals bepaald in Richtlijn 88/609/EEG, tegen 1 januari 2008 op bestaande installaties worden toegepast. De noodzaak om deze aanpak aan te passen aan de verschillende kenmerken van de sectoren van de grote stookinstallaties wordt ook erkend in artikel 4 door het opnemen van de optie om aan de eisen voor bestaande installaties te voldoen door het gebruik van een nationaal plan dat dezelfde emissiereducties zou bereiken.

De andere belangrijke verschillen tussen het gewijzigde voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt zijn hieronder vermeld.

Bepalingen voor biomassa (artikel 2, lid 11 & bijlage VI.B)

De definitie van biomassa (artikel 2.11) is aangepast om ze in overeenstemming te brengen met het huidige voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afvalverbranding. De wijzigingen in de definitie zorgen ervoor dat de vrijstellingen die niet opgenomen zijn in het voorstel betreffende verbranding, gedekt zijn door het voorstel betreffende grote stookinstallaties. In het geval van biomassa bedragen de emissiegrenswaarden voor NOx voor installaties waarvoor na de inwerkingtreding van dit voorstel een vergunning wordt afgegeven en die een thermale capaciteit tussen 50 en 100 MWth hebben, bovendien 400 mg/Nm3 en 200 mg/Nm3 voor installaties met een capaciteit van meer dan 300 MWth, respectievelijk te vergelijken met de door de Commissie voorgestelde 350 mg/Nm3 en 300 mg/Nm3.

Bepalingen voor warmtekrachtkoppeling (artikel 7)

De tekst is gewijzigd om te verduidelijken dat het de verantwoordelijkheid van de lidstaten is er zorg voor te dragen dat de technische en economische haalbaarheid van de toepassing van warmtekrachtkoppeling wordt onderzocht in het geval van nieuwe installaties waarvoor een vergunning wordt afgegeven nadat dit voorstel van kracht is geworden en in het geval van andere installaties die met meer dan 50 MWth worden uitgebreid, eveneens na de inwerkingtreding van het voorstel. Indien deze haalbaarheid wordt bevestigd, moeten dienovereenkomstig installaties worden ontwikkeld, rekening houdend met de markt- en distributiesituatie.

Bepalingen voor brandstoffen van eigen bodem (artikel 6)

De bepalingen van artikel 6, waarin voor installaties waarvoor na 1 juli 1987 een vergunning is afgegeven een overschrijding van de emissiegrenswaarden wordt toegestaan indien de emissiegrenswaarden niet kunnen worden nageleefd wegens de aard van de bruinkool van eigen bodem, zullen niet meer van toepassing zijn op installaties waarvoor na de inwerkingtreding van dit voorstel een vergunning wordt afgegeven. Ook het ontzwavelingspercentage in bijlage VIII.B voor vaste brandstoffen van eigen bodem, dat overeenkomstig artikel 5, lid 2, van toepassing is wanneer de emissiegrenswaarden in bijlage III B niet in acht kunnen worden genomen, werd gewijzigd. Het toe te passen percentage zal 92% bedragen voor installaties met een capaciteit tussen 50 en 100 MWth en voor installaties met een capaciteit van meer dan 300 MWth, te vergelijken met respectievelijk 90% en 95% in het voorstel van de Commissie.

Bepalingen voor gasturbines (bijlage VI)

De hogere emissiegrenswaarde van 75 mg/Nm3 die van toepassing is in het geval van warmtekrachtkoppelingstoepassingen met een totaal rendement van meer dan 75% zal ook van toepassing zijn in het geval van warmtekrachtkoppelingstoepassingen met een rendement van de cyclus van meer dan 55%.

In de context van het totale gemeenschappelijke standpunt kan de Commissie deze wijzigingen aanvaarden.

Door de Raad opgenomen nieuwe bepalingen

Hernieuwde formulering

In plaats van een amendement op Richtlijn 88/609/EEG in te dienen, heeft de Raad besloten de formulering van de richtlijn te hernieuwen. Dientengevolge zijn verscheidene bijkomende overwegingen toegevoegd en is het nummer van sommige artikelen veranderd. De Commissie is van mening dat de hernieuwde formulering van Richtlijn 88/609/EEG de omzetting ervan in de nationale wetgeving en de daaropvolgende tenuitvoerlegging zal vergemakkelijken en verleent hiervoor bijgevolg haar steun.

4. CONCLUSIES

Het gemeenschappelijk standpunt is met algemene stemmen door de Raad vastgesteld. De bepalingen voor bestaande installaties en de nieuwe normen voor installaties waarvoor na de inwerkingtreding van het voorstel een vergunning wordt afgegeven, zullen leiden tot aanzienlijke verbeteringen van de milieuprestaties in de sector van de grote stookinstallaties. De bepalingen voor gasturbines weerspiegelen de trends in de technologische keuzen in de sector van de elektriciteitsopwekking. Het tijdschema voor de introductie van de nieuwe bepalingen voor bestaande installaties is realistisch op het niveau van de Gemeenschap rekening houdend met de maatregelen die zullen moeten worden genomen. Aldus kan de Commissie het gemeenschappelijk standpunt aanvaarden en steunen.