NL Publicatieblad van de Europese Unie C 423/5

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2014/C 423/07

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„PRESUNTO DE MELGAÇO”

EG-nummer: PT-PGI-0005-01013-2.7.2012

BGA ( X ) BOB ( )

1. Naam

„Presunto de Melgaço”

2. Lidstaat of derde land

Portugal

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.2. Vleesproducten (verhit, gepekeld, gerookt, enz.)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

„Presunto de Melgaço” is een gerookte ham, waarvan de vorm wordt gekenmerkt door een langwerpige dwarsdoorsnede, die (bij de opmaak) uitloopt op een smalle tip of punt. De hoef en de buitenste huidlaag hangen er nog aan vast. Hij wordt geheel, gesneden of in stukken verkocht.

Hij heeft de volgende fysieke kenmerken:

Inwendige kenmerken: doorgesneden ziet hij er homogeen uit met een rode kleur (van roze tot dieprood); de kleur is intens, homogeen en glanzend. Het vet heeft een glanzende witte kleur met gele tint. Tussen de spieren is een gematigde hoeveelheid vet zichtbaar.

Chemische kenmerken:

Parameter Gemiddelde DP Maximum Minimum pH 5,55 0,09 5,67 5,47 Vochtgehalte (%) 45,20 2,18 47,54 41,55 Eiwitgehalte (%) 31,68 2,12 33,56 28,75 Vetgehalte (%) 11,12 2,45 12,67 6,81 Chloridegehalte (NaCl) (%) 8,98 0,50 10,06 8,58

Sensorische of organoleptische kenmerken: het betreft een gerookte ham met een intens aroma. Het vet heeft een geurig aroma. De ham heeft een gematigd sappige, stevige en malse textuur. Hij is licht vezelig en droog. Hij heeft een zeer intense, enigszins zure, niet erg zoete, gematigd zoute en licht gerookte smaak.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Voor de bereiding van „Presunto de Melgaço” worden als grondstof verse bouten van meer dan 10 kg gebruikt, afkomstig van varkens van het Bísaro-ras, die raszuiver of als kruising met andere rassen zijn gefokt (wijfjes of mannetjes; de laatste worden gecastreerd voordat ze vier weken oud zijn). Ze worden geslacht bij een levend gewicht van minimaal 110 kg en op zijn vroegst wanneer ze 32 weken oud zijn.

„Presunto de Melgaço” wordt gepekeld met zeezout, zonder toevoegingen, en gerookt met behulp van een van de volgende droge houtsoorten (geen naaldhout):

— eik (Quercus);

— brem (Cytisus spp);

— berk (Betula Celtiberica);

— dopheide (Erica);

— Cytisus baeticus.

Na het roken wordt „Presunto de Melgaço” ingewreven met een mengsel van olijfolie en scherpe peper.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

—

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Het productieproces van „Presunto de Melgaço” in het afgebakende geografische gebied bestaat uit de volgende specifieke onderdelen: opmaken en inwrijven van de bouten, zouten, drogen/roken, aanbrengen van een beschermend/afwerend middel, rijpen en conserveren.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

—

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Op het etiket moeten de vermelding „Presunto de Melgaço — Beschermde geografische aanduiding” en het logo van „Presunto de Melgaço” staan (zie hieronder).

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische productiegebied van „Presunto de Melgaço” omvat de gemeente Melgaço met alle plaatsen die daaronder vallen: Alvaredo, Castro Laboreiro, Chaviães, Cousso, Cristóval, Cubalhão, Fiães, Gave, Lamas de Mouro, Paços, Paderne, Parada do Monte, Penso, Prado, Remoães, Roussas, S. Paio en Vila.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

De natuurlijke omstandigheden in het geografische gebied van „Presunto de Melgaço” zijn geschikt voor deze productie, dankzij de hoge ligging ervan, het specifieke microklimaat en de aanwezige houtsoorten die voor het roken worden gebruikt.

Het microklimaat van de gemeente Melgaço, dat hoofdzakelijk wordt bepaald door de orografische eigenschappen van de streek, kenmerkt zich door lange, koude en droge winters en warme en korte zomers. De gemiddelde (minimum)temperatuur komt niet boven 11 °C uit. Het geografische gebied bevindt zich op een hoogte van meer dan 1 300 m.

Planten groeien er onder specifieke edafoklimatologische omstandigheden. In het microklimaat van Melgaço blijken de eik (Quercus), de berk (Betula Celtiberica) en de brem (Cytisus spp en Genista spp) goed te gedijen, terwijl de Cytisus baeticus en de dopheide (Erica) inheemse soorten vormen.

De oorsprong van „Presunto de Melgaço” gaat heel ver terug. In het kader van een zelfvoorzienende landbouw werden kleine percelen bebouwd en enkele huisdieren gefokt, waaronder het Bísaro-varken. Bevoorrading van buitenaf leverde problemen op omdat de afstand tot de grote productie- en consumptiecentra groot was. Hierdoor werd de vindingrijkheid van de lokale bewoners gestimuleerd. Zij ontwikkelden hun kennis en slaagden erin het varkensvlees dankzij traditionele procedés voor zouten en drogen/roken te verwerken en te conserveren. Deze kennis is tot in onze tijd van generatie op generatie doorgegeven.

„Presunto de Melgaço” (of „marrã”) moest reeds als schatting aan koning Manuel worden betaald, op grond van het koninklijk handvest van 3 november 1513, en in 1483 aan de prelaat van het bisdom op grond van de pachtovereenkomst van het klooster van Fiães (Marques, José; 2004).

In het „Anuário do Distrito de Viana do Castelo”, Vol. I, 1932, lezen we over de gemeente Melgaço: „De ham heeft een goede reputatie en is op de markt bekend onder de naam presunto de Melgaço”.

Verder zegt pater António Carvalho da Costa (1706) over Melgaço dat „[…] Vale da Folia [oude naam voor het plaatsje Remoães, dat tot de gemeente Melgaço behoort] grote voordelen heeft: […], uitstekende ham […]”.

Silvestre Bernardo Lima (1860) verwijst naar „Presunto de Melgaço” in de volgende bewoordingen: „[…] de grote beroemde ham van Melgaço wordt verkregen uit het varkensras Bísaro […]”.

„Presunto de Melgaço” geniet dus een grote bekendheid, wat blijkt uit perkamenten van meer dan 500 jaar oud.

5.2. Specificiteit van het product

„Presunto de Melgaço” onderscheidt zich van andere producten uit dezelfde categorie die op de markt beschikbaar zijn, door zijn langwerpige dwarsdoorsnede met uitloop op een smalle tip of punt en een hoef en buitenste huidlaag die er nog aan vast hangen. Dat maakt dat dit product er anders uitziet dan de overige producten uit deze categorie. Hij onderscheidt zich eveneens door zijn sensoriële kenmerken, vooral door zijn gematigd zoute smaak met een lichte nasmaak van rook.

De faam van „Presunto de Melgaço” gaat terug tot op de middeleeuwen: „[…] zij moesten hem meer dan twaalf droge en gerijpte hammen geven” (Marques, José; 2004).

José Augusto Vieira (1886) bevestigt de reputatie van „[…] Presunto de Melgaço! Alleen epische poëzie zou toereikend zijn om de fijne subtiele smaak aan het gehemelte, het goddelijke aroma, de felroze kleur en de krachtige versheid van zijn vezels te beschrijven […]”.

Verder zorgen de kwantiteit en kwaliteit van het vet tussen de spieren voor gedifferentieerde organoleptische en sensoriële kenmerken van het varkensvlees. Het vlees wordt gekenmerkt door een zachtheid, sappigheid en aroma die op de markt uniek zijn.

Hieronder volgen enkele oude citaten over de verkoop van „Presunto de Melgaço”:

„De ham van Melgaço en het bijbehorende gebied geniet met recht een goede reputatie en wordt in grote hoeveelheden geëxporteerd in het hele koninkrijk en naar Brazilië. Het is het meest smaakvolle vlees van Portugal en de verkregen ham is van uitstekende kwaliteit” (Pinho Leal, Augusto; 1875).

Reeds in 1886 schreef José Augusto Vieira over „Presunto de Melgaço”: „[…] er vindt een groot aantal transacties plaats met Galicië en de beroemde ham wordt in het hele land geëxporteerd […]”.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

„Presunto de Melgaço” geniet reeds een grote faam die verband houdt met de streek waar hij vandaan komt, en bezit kwalitatieve kenmerken die onlosmakelijk verbonden zijn met de gemeente waar hij wordt geproduceerd en met de kennis van de lokale bevolking.

„Presunto de Melgaço” behoort tot een bewezen originele traditie die geërfd is van vroegere generaties, die de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en menselijke middelen wisten te benutten.

Dankzij het hierboven beschreven microklimaat kan het verse vlees onder de aanbevolen thermische omstandigheden worden behandeld. Daarnaast weet de lokale bevolking precies hoe ze het vlees moet uitsnijden en opmaken en hoe ze de ham moet inwrijven, wat nauw verband houdt met de bevleesdheid van de karkassen. Alleen zij kan exact bepalen hoe lang het vlees moet worden gepekeld om de karakteristieke gematigd zoute smaak te verkrijgen. Dat varieert van 11 tot 21 dagen en hangt af van het gewicht van de stukken. Deze kennis is tevens bepalend voor de keuze van het gebruikte type beschermende en afwerende middelen, de rijping en de conservering. Dit zorgt voor de zeer hoge kwaliteit van „Presunto de Melgaço”.

De inwoners zijn vertrouwd met het rookproces en de behandeling van de houtsoorten die voor de verbranding worden gebruikt. Hoe lang de stukken moeten worden gerookt, is van deze processen afhankelijk. Het roken vindt ongeveer vier maanden na het zouten plaats. Hoeveel tijd er precies voor nodig is om „Presunto de Melgaço” zijn authentieke lichte rooksmaak te geven, hangt af van de droogte van het hout en de hoeveelheid rook die bij de verbranding vrijkomt.

Er bestaan niet alleen historische verwijzingen naar de oorsprong en kwaliteit van „Presunto de Melgaço”. De afgelopen decennia zijn tijdens diverse evenementen van gastronomische en technische aard en in enkele schriftelijke vermeldingen de bijzondere kwaliteit en het originele karakter van het product nog eens onderstreept.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

http://www.dgadr.mamaot.pt/images/docs/val/dop_igp_etg/Valor/CE_presunto_Melgaco_IG.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Zie voetnoot 2.