GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT(EG) Nr. 22/98 door de Raad vastgesteld op 9 maart 1998 met het oog op de aanneming van Besluit nr. . . ./98/EG van het Europees Parlement en de Raad van . . . betreffende een actieprogramma ter verbetering van de bekendheid van de juridische beroepskringen met het Gemeenschapsrecht (actie Robert Schuman) (98/C 135/03)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gelet op het voorstel van de Commissie (1),

Gelet op het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3),

(1) Overwegende dat in Verklaring nr. 19 betreffende de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht, gehecht aan de Slotakte van het Verdrag betreffende de Europese Unie, wordt benadrukt dat het voor de goede werking van de Gemeenschap van wezenlijk belang is dat de maatregelen die in de diverse lidstaten worden genomen ertoe leiden dat het Gemeenschapsrecht er even strikt en doeltreffend wordt toegepast als het nationale recht;

(2) Overwegende dat voor de verwezenlijking van de interne markt een aanzienlijke inspanning op wetgevingsgebied nodig was, die met name bestond in een onderlinge aanpassing van de nationale wetgevingen met het oog op de totstandbrenging van een ruimte zonder binnengrenzen;

(3) Overwegende dat de doeltreffende en uniforme toepassing van de relevante regels van het Gemeenschapsrecht een nieuwe prioriteit is, welke onmisbaar is voor een goede werking van de interne markt;

(4) Overwegende dat de communautaire bepalingen betreffende de vrijheden van de interne markt rechtstreekse werking hebben en volgens de procedures van het nationale recht kunnen worden ingeroepen voor elke nationale rechterlijke instantie; dat de burgers, consumenten en ondernemingen op de toepassing van deze regels moeten kunnen rekenen en de daardoor geboden rechten en garanties moeten kunnen genieten in alle lidstaten; dat hierbij de rechtszekerheid, de geloofwaardigheid van de interne markt en, meer in het algemeen, het vertrouwen in het gehele proces van de Europese eenwording in het geding is;

(5) Overwegende dat burgers, consumenten en ondernemingen de rechten die de communautaire rechtsorde hen biedt voor elke nationale rechterlijke instantie van de Unie slechts kunnen doen gelden, wanneer de rechtsbeoefenaars die het meest direct betrokken zijn bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht, namelijk rechters, procureurs en advocaten, hiertoe voldoende geschoold en geïnformeerd zijn;

(6) Overwegende dat in de mededeling van de Commissie aan de Raad van 22 december 1993 "Een optimale benutting van de door de interne markt geboden kansen - Strategisch programma" wordt onderstreept dat het zowel voor de rechtssubjecten als voor de goede werking van de interne markt van belang is dat de nationale rechterlijke instanties in staat zijn om in een groter aantal zaken betreffende de verenigbaarheid van regels of gedragingen met het Gemeenschapsrecht een beslissing te nemen, en dat het met het oog hierop noodzakelijk is de kennis van de juridische beroepskringen op het gebied van het Gemeenschapsrecht te verbeteren;

(7) Overwegende dat het Europees Parlement de Commissie in zijn resolutie van 13 februari 1996 over het twaalfde jaarverslag van de Commissie over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht (4) heeft verzocht om met het oog op de verbetering van de doeltreffende en uniforme toepassing van het Gemeenschapsrecht door de rechterlijke instanties van de lidstaten een scholings- en voorlichtingsprogramma op het gebied van het Gemeenschapsrecht voor de juridische beroepskringen in te dienen;

(8) Overwegende dat door de rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling in de lidstaten deelnemen meer bewust te maken van het Gemeenschapsrecht, de samenwerking tussen de nationale rechterlijke instanties en het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, welke eigen is aan de communautaire rechtsorde, kan worden verbeterd;

(9) Overwegende dat het, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en krachtens het bepaalde in artikel 127 van het Verdrag, niet aan de Gemeenschap is in de plaats van de lidstaten te treden voor het vaststellen van inhoud en opzet van de opleiding van de rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten;

(10) Overwegende dat het tot de bevoegdheid van de Gemeenschap behoort, de invoering voor te stellen van een instrument ter ondersteuning van de lidstaten bij het verhelpen van leemten in de opleiding en voorlichting die, daar waar zij zich voordoen, nadelig zijn voor de correcte toepassing van het Gemeenschapsrecht, welke noodzakelijk is voor een goede werking van de interne markt;

(11) Overwegende dat de doelstelling om rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten, beter bekend te maken met het Gemeenschapsrecht, moet passen in een algemeen kader dat, gaande van het toezicht op de correcte omzetting van het Gemeenschapsrecht tot de sancties op inbreuken op dit recht, gericht is op een doelmatige en uniforme toepassing van de regels van de interne markt;

(12) Overwegende dat voor de verwezenlijking van die doelstelling specifieke actiemiddelen moeten worden ingezet die aan de vereisten en de verplichtingen van de beroepspraktijk aangepast zijn; dat de uitvoering van een specifiek instrument ter verbetering van de kennis van het Gemeenschapsrecht van rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten in de lidstaten, een aanvulling vormt, ten behoeve van een bepaalde doelgroep, op de reeds bestaande Gemeenschapsprogramma's en -initiatieven,

BESLUITEN:

Artikel 1 Vaststelling van de actie Robert Schuman

1. Bij dit besluit wordt het programma "actie Robert Schuman" vastgesteld voor een periode van drie jaar.

2. De Gemeenschap beoogt met dit instrument van financiële steun initiatieven aan te moedigen en te ondersteunen die tot doel hebben rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten in de lidstaten beter bekend te maken met het Gemeenschapsrecht.

Artikel 2 Doelstellingen

1. De actie Robert Schuman heeft ten doel:

a) de ondersteuning in de lidstaten van praktijkgerichte acties voor (initiële of permanente) opleiding op het gebied van het Gemeenschapsrecht die worden opgezet door instellingen belast met de opleiding van rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten of van degenen die zich op deelname aan de rechtsbedeling voorbereiden,

b) ondersteuning in de lidstaten van de ontwikkeling van (klassieke of op de nieuwe communicatie- en informatietechnologieën gebaseerde) middelen voor de informatieverstrekking aan rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten, op het gebied van het Gemeenschapsrecht,

c) ondersteuning van initiatieven waardoor beide bovengenoemde vormen van steun vlotter kunnen worden verleend, kunnen worden aangevuld of meer effect kunnen sorteren.

2. De actie van de lidstaten met betrekking tot de opleiding en de informatie op het gebied van het Gemeenschapsrecht wordt door de actie Robert Schuman ondersteund en aangevuld, waarbij niet wordt getornd aan de verantwoordelijkheid van de lidstaten voor de samenstelling van de inhoud en de organisatie van de beroepsopleiding.

Artikel 3 Instrument van communautaire steunverlening

1. De actie Robert Schuman wordt opgezet als een kaderregeling voor financiële steunverlening ten behoeve van initiatieven die in de lidstaten worden genomen om de in artikel 2 genoemde doelstellingen te verwezenlijken.

2. Elk van die doelstellingen komt respectievelijk overeen met een specifiek onderdeel van de actie Robert Schuman: onderdeel "opleiding", onderdeel "informatieverstrekking" en onderdeel "begeleidende acties".

Artikel 4 Financiële bepalingen

De financiële middelen voor de uitvoering van dit programma belopen 5,6 miljoen ECU voor de periode van drie jaar vanaf de datum van inwerkingtreding van dit besluit.

De jaarlijkse kredieten worden binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten door de begrotingsautoriteit vastgesteld.

Artikel 5 Steunvoorwaarden

1. Voor financiële steun van de actie Robert Schuman kunnen instellingen in aanmerking komen die in de lidstaten - op lokaal, regionaal of nationaal niveau - of op communautair niveau belast zijn:

- met de permanente beroepsopleiding van rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten,

of

- met de initiële beroepsopleiding van degenen die zich op deelname aan de rechtsbedeling voorbereiden.

2. De in lid 1 bedoelde instellingen zijn:

a) rechterlijke instanties,

b) orden van advocaten, balies en hiermee gelijk te stellen beroepsorganisaties,

c) Ministeries van Justitie, Hoge Raden van de Magistratuur of hiermee gelijk te stellen instanties, alsmede elke hoge instantie bevoegd op het gebied van de opleiding van magistraten,

d) erkende onderwijs- en opleidingsinstellingen belast met de initiële of permanente opleiding van rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten,

e) universiteiten.

Artikel 6 Selectiecriteria

1. De in aanmerking komende instellingen verzoeken om steun op grond van de actie Robert Schuman door de bevoegde diensten van de Commissie een project voor te leggen van een opleidings-, informatieverstrekkings- of begeleidende actie.

2. De selectie van de projecten en de toekenning van financiële steun geschieden op grond van de volgende criteria:

a) Praktijkgerichtheid

De beoogde acties moeten de deelnemers in staat stellen om kennis te verwerven die aangepast is aan en onmiddellijk bruikbaar is in hun dagelijkse beroepsbezigheid.

b) Toegankelijkheid

De beoogde acties moeten erop gericht zijn een zo groot mogelijk aantal rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten, bewust te maken en met name ten goede komen aan degenen die nog niet bekend zijn met het Gemeenschapsrecht.

c) Verenigbaarheid met de uitoefening van het beroep

De beoogde acties moeten aldus worden opgezet (met name wat tijdstip en plaats betreft) dat zij met de vereisten van de beroepspraktijk verenigbaar zijn.

d) Kosteneffectiviteit

Bij de beoordeling van de in het kader van de actie Robert Schuman voorgelegde projecten gaat de Commissie uit van de in de toepasselijke financiële reglementen vastgelegde beginselen, te weten goed financieel beheer, economie en kosteneffectiviteit.

De kosten van de beoogde acties moeten in een redelijke verhouding staan tot de doelstellingen ervan. Partnerschap van verschillende in aanmerking komende instellingen die hun middelen bijeenbrengen, kan met name de kosteneffectiviteit van de acties verbeteren.

3. Bovendien zullen de volgende facultatieve criteria bij de beoordeling betrokken worden:

a) de interprofessionele waarde van de acties (de betrokkenheid van rechters, procureurs en advocaten bij de opzet of als doelgroep),

b) de grensoverschrijdende waarde van de acties (de betrokkenheid van onderdanen van meerdere lidstaten van de Unie bij de opzet of als doelgroep).

Artikel 7 Steunmodaliteiten

1. De financiële steun van de actie Robert Schuman ter aanmoediging, aanvulling en ondersteuning van de acties van de in artikel 5 van dit besluit bedoelde instellingen vormt een aanvulling op de lokale, regionale of nationale financieringen en is gericht op de verwezenlijking van een project. Met deze financiële steun mag dus geen directe of indirecte winst worden gemaakt.

2. De financiële steun van de actie Robert Schuman wordt toegekend voor een periode van één of twee jaar.

3. Teneinde de continuïteit te verzekeren, verbinden de begunstigden van de actie Robert Schuman zich ertoe hun actie na het verstrijken van de periode waarvoor steun is verleend gedurende een periode van dezelfde duur zonder steun van de Commissie voort te zetten.

De begunstigden verbinden zich ertoe de ontvangen bedragen in geval van niet-naleving van deze verplichting integraal terug te storten.

Van de verplichting om de actie voort te zetten kan bij uitzondering worden afgeweken indien de actie wegens de aard ervan niet kan worden voortgezet of indien de begunstigde met omstandigheden van met name statutaire of financiële aard wordt geconfronteerd die de voortzetting van de actie verhinderen.

4. De financiële steun op grond van de actie Robert Schuman wordt toegekend in het kader van de regelingen die de Commissie op het gebied van steunmaatregelen toepast. Het toezicht op de inachtneming van deze bepalingen wordt uitgeoefend door de diensten van de Commissie en door de Rekenkamer.

Artikel 8 Tenuitvoerlegging

1. De Commissie is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit programma en neemt de praktische regelingen voor de toepassing ervan aan.

2. In het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen wordt jaarlijks een oproep tot het indienen van blijken van belangstelling gepubliceerd teneinde de potentiële kandidaten voor te lichten over de doelstellingen van en de voorwaarden voor steun op grond van de actie Robert Schuman.

Artikel 9 Samenhang tussen de Gemeenschapsacties

1. De Commissie draagt, als partner van de lidstaten, zorg voor de algemene samenhang tussen het onderhavige programma en andere Gemeenschapsacties op het gebied van opleiding en informatieverstrekking.

2. De actie Robert Schuman vormt een aanvulling op de in het kader van andere Gemeenschapsprogramma's ontwikkelde acties, zoals het Leonardo da Vinci-programma voor de uitvoering van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van beroepsopleidingen, de actie Jean Monnet voor de ontwikkeling van het onderwijs betreffende de Europese integratie aan de universiteit, of het stimulerings- en uitwisselingsprogramma Grotius - een gemeenschappelijk optreden op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie - voor beoefenaars van juridische beroepen.

Artikel 10 Voortgangscontrole en evaluatie

1. De Commissie verzekert de voortgangscontrole en de periodieke evaluatie van het onderhavige programma en brengt de lidstaten daarvan regelmatig op de hoogte.

2. De Commissie zal het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van het programma een evaluatieverslag overleggen betreffende de uitvoering van het onderhavige programma.

Artikel 11 Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Gedaan te . . .

Voor het Europees Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 378 van 13.12.1996, blz. 17, en PB C 368 van 5.12.1997, blz. 6.

(2) PB C 206 van 7.7.1997, blz. 63.

(3) Advies van het Europees Parlement van 24 oktober 1997 (PB C 339 van 10.11.1997, blz. 410), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 9 maart 1998 en besluit van het Europees Parlement van . . . (nog niet verschenen in het Publicatieblad).

(4) PB C 65 van 4.3.1996, blz. 37.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

Op 22 november 1996 heeft de Commissie een voorstel voor een besluit ingediend, met als rechtsgrondslag artikel 100 A van het EG-Verdrag.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 23 april 1997 advies uitgebracht.

Het Europees Parlement deed hetzelfde op 19 oktober 1997.

Naar aanleiding van dit advies heeft de Commissie bij brief d.d. 10 november 1997 een gewijzigd voorstel ingediend.

De Raad heeft op 9 maart 1998 zijn gemeenschappelijk standpunt overeenkomstig artikel 189 B van het Verdrag vastgesteld.

II. GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

Het Europees Parlement heeft in zijn advies in eerste lezing een aantal amendementen voorgesteld, hoofdzakelijk om te verduidelijken tot wie de actie zich richt en om te voorzien in de mogelijkheid dat wordt afgeweken van de verplichting de actie voort te zetten na de periode waarvoor financiële steun is verleend.

De Commissie heeft in haar gewijzigd voorstel alle amendementen van het Europees Parlement aanvaard, onder voorbehoud van een preciezere formulering van amendement 19.

III. DOELSTELLING

Het voorstel heeft ten doel de juridische beroepskringen meer vertrouwd te maken met het Gemeenschapsrecht, om zo een doeltreffende en uniforme toepassing van de regels van het Gemeenschapsrecht, zonder welke een goede werking van de interne markt onmogelijk is, te bevorderen.

De actie Robert Schuman is namelijk opgezet als een programma voor tijdelijke financiële steun voor initiatieven die in de lidstaten worden genomen door instellingen die belast zijn met de opleiding van of de informatieverstrekking aan rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, procureurs en advocaten.

Hiertoe heeft de Raad de door de Commissie voorgestelde tekst vrijwel volledig overgenomen, waarbij hij echter, bovengenoemde doelstelling indachtig, bepaalde aspecten verduidelijkt en andere vereenvoudigd heeft.

IV. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

1. Overwegingen

De Raad heeft hier het gewijzigde voorstel van de Commissie gevolgd, die de door het Europees Parlement voor de elfde en twaalfde overweging en deels voor de vijfde en achtste overweging voorgestelde amendementen heeft overgenomen en de door het Parlement voorgestelde preciezere omschrijving van de begunstigden van de actie in haar gewijzigd voorstel heeft opgenomen.

Met betrekking tot de zesde overweging daarentegen acht de Raad het niet nuttig het voorgestelde amendement over te nemen, aangezien de verwijzing naar "juridische beroepskringen" afkomstig is uit de mededeling van 22 december 1993 en dus geen betrekking heeft op de personen tot wie de actie Robert Schuman zich richt.

De Raad acht het niet wenselijk om overweging 3 bis, die het Europees Parlement in zijn amendement 1 voorstelt, over te nemen. De Raad is van oordeel dat de inhoud van deze overweging reeds, in een andere formulering, terug te vinden is in de derde overweging en in het tweede deel van de zesde overweging.

In de tiende overweging is een door het Europees Parlement aangebrachte kleinere wijziging niet door de Raad overgenomen, aangezien hij de formulering van het oorspronkelijke voorstel passender acht.

Ten slotte heeft het Europees Parlement een nieuwe overweging 10 bis voorgesteld, waarbij de nadruk gelegd wordt op de rol van de juridische beroepskringen bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht. De Raad meent dat de inhoud van deze overweging reeds in ruime mate is terug te vinden in de vijfde, zesde, zevende, achtste en tiende overweging en dat er derhalve geen grond is voor een nieuwe overweging.

2. Vaststelling van de actie Robert Schuman (artikel 1, lid 1)

De Raad heeft het amendement van het Europees Parlement over de looptijd van de actie gevolgd door duidelijk aan te geven dat het gaat om een programma van drie jaar. De Raad acht het daarentegen niet passend om de toevoeging betreffende de doelstelling van de actie over te nemen, aangezien die volgens hem in de overwegingen thuishoort.

3. Begunstigde beroepen en instellingen (artikel 1, lid 2, artikel 2, lid 1, onder a) en b), artikel 4, leden 1 en 2, onder d), artikel 5, lid 2, onder b))

De Raad heeft de amendementen van het Europees Parlement 10, 11, 12, 13 (tweede deel), 15 en 17, waarmee beoogd wordt beter aan te geven tot wie de actie zich richt, overgenomen.

4. Verwijzing naar artikel 1, lid 1 (artikel 4, lid 1)

De Raad achtte het niet wenselijk de verwijzing naar artikel 1, lid 1, over te nemen aangezien instellingen voor financiële steun in aanmerking komen krachtens het gehele besluit en niet alleen krachtens artikel 1, lid 1, daarvan.

5. Universiteiten als instellingen die voor financiële steun in aanmerking komen (artikel 5, lid 2, onder e))

De Raad heeft het amendement van het Europees Parlement overgenomen om alle universiteiten in aanmerking te laten komen voor financiële steun uit hoofde van de actie.

6. De interprofessionele waarde van de acties (artikel 6, lid 3, onder a))

De Raad heeft hierbij naar de geest het amendement van het Europees Parlement gevolgd, waar dit de interprofessionele waarde van de acties probeert te verduidelijken, maar daarbij gekozen voor een formulering die hem helderder leek.

7. Steunmodaliteiten (artikel 7)

De Raad heeft het amendement van het Europees Parlement gevolgd volgens hetwelk die steun voor een periode van één of twee jaar wordt toegekend. Tevens nam hij het amendement over volgens hetwelk kan worden afgeweken van de verplichting om de actie voort te zetten na het verstrijken van de periode waarvoor steun is verleend, maar de Raad gaf daarbij aan onder welke voorwaarden deze afwijking kan worden toegestaan.

8. Financiële bepalingen (artikel 4)

De Raad heeft noch de tekst van het nieuwe lid 4 bis van artikel 6 noch de verwijzing naar de budgettaire complementariteit in artikel 8 overgenomen maar heeft wel het idee van het Europees Parlement overgenomen om in het besluit te verwijzen naar de financiële bepalingen, volgens het model van de verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 maart 1995 betreffende de opneming van financiële bepalingen in de wetgevingsbesluiten.

9. Samenhang tussen de Gemeenschapsacties (artikel 9)

De Raad acht het geen goede zaak om de toevoeging van het Europees Parlement op te nemen waarin gestipuleerd wordt dat het programma de andere communautaire acties moet versterken, aangezien deze gedachte reeds impliciet aanwezig is in de oorspronkelijke versie van artikel 9, lid 2.

10. Voortgangscontrole en evaluatie van het programma (artikel 10)

De Raad heeft lid 1 van dit artikel licht aangepast ter wille van de duidelijkheid en acht het niet wenselijk de inhoud van het verslag nader te preciseren, aangezien hij meent dat het aan de Commissie is om de omvang en de modaliteiten van haar verslag te bepalen.

V. CONCLUSIE

In de tekst van het gemeenschappelijk standpunt zijn de meeste amendementen van het Europees Parlement overgenomen, zij het soms met lichte wijzigingen in de formulering ter wille van de leesbaarheid, en wordt te tekst van het gewijzigde voorstel van de Commissie op de voet gevolgd, met volledige eerbiediging van de geest en de doelstellingen die het Europees Parlement voor ogen stonden.

De Raad heeft er vooral naar gestreefd een duidelijke en begrijpelijke tekst vast te stellen en daarbij het Europees Parlement te volgen op die punten die voor deze instelling van het grootste belang waren, in het bijzonder voor wat betreft de instellingen die voor de steun in aanmerking komen, degenen tot wie de actie zich richt en de wijze waarop de steun wordt verleend.