COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 09.10.1996 
COM(96) 477 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
De toekomst van het douanevervoer - Interimrapport 

I. Achter2rond: een permanente actie van de Commissie om de doelmatigheid 
en de veiligheid van het douanevervoer te verbeteren 
Door middel van het douanevervoer is het mogelijk dat goederen binnen de 
Gemeenschap en vanuit de Gemeenschap naar een aantal derde landen worden 
vervoerd zonder dat daarbij de rechten worden geheven die normaal bij invoer 
verschuldigd zijn en zonder dat toezichtsmaatregelen of beperkende maatregelen 
worden toegepast. Met behulp van de regeling douanevervoer is het niet alleen 
mogelijk dat goederen via een bepaald gebied vervoerd worden. Douanevervoer is ook 
een instrument om goederen naar de plaats van inklaring te vervoeren en om goederen 
binnen het douanegebied van de Gemeenschap onder een schorsende douaneregeling te 
vervoeren. 
De douanevervoerregelmgen zijn sinds de oorsprong van de Gemeenschap een 
essentieel onderdeel van de Douaneunie en spelen een belangrijke rol in het 
handelsverkeer met derde landen in het kader van het gemeenschappelijke 
handelsbeleid. Ze lijden nu onder de gevolgen van de diepgaande wijzigingen op 
politiek en commercieel vlak die zich de laatste jaren hebben voorgedaan. Deze 
zwakheid wordt door de georganiseerde misdaad uitgebuit waardoor niet te 
verwaarlozen schade wordt toegebracht aan de openbare financiën en het bonafide 
bedrijfsleven. 
Op 29 maart 19951 en 3 april 19962 heeft de Commissie reeds mededelingen 
gepubliceerd over fraude bij het douanevervoer, de ernst van deze situatie en de 
noodzaak oplossingen te vinden. De Rekenkamer heeft reeds verscheidene malen op 
tekortkomingen in de regeling gewezen. Het Europees Parlement was dermate bezorgd 
over de financiële gevolgen voor de Unie dat het op 12 januari 1996 een 
enquêtecommissie 'Douanevervoer" heeft ingesteld. Gezien de economische en 
financiële implicaties van het dossier heeft de Commissie tevens de ECOFIN-Raad van 
8 juli 1996 over dit probleem ingelicht. Onderhavige mededeling ligt in het verlengde 
van de initiatieven die op dit gebied worden genomen. 
In de laatste mededeling van de Commissie zijn een aantal acties voorgesteld om de 
fraude te bestrijden, waarbij er echter op moest worden gelet dat de economische 
voordelen van de regeling niet worden aangetast. Enkele van deze acties zijn thans in 
uitvoering en daarmee overeenstemmende maatregelen zijn voorgesteld. Andere 
voorgestelde acties moesten eerst op meer globale wijze door de diensten van de 
Commissie worden onderzocht ten einde een volledig overzicht te verkrijgen van de 
situatie van het douanevervoer, zodat deze regeling met kennis van zaken en op 
evenwichtige wijze kan worden herzien. 
II. Een kader voor werk en actie: het interimrapport betreffende het 
douanevervoer 
2 COM(95)108def. 'Fraude in de regeling voor het douanevervoer - Voorgestelde opluss ;; en 
toekomstperspectieven" 
SEC(96)290 dcf 'Maatregelen van de Commissie ter bestrijding van de fraude •. het 
douanevervoer" 
Doel van het rapport 
Het resultaat van dit globale onderzoek is opgenomen in het Interimrapport 
betreffende het douanevervoer dat bij deze mededeling is gevoegd. Dit rapport is een 
werkdocument van de diensten van de Commissie en een essentieel onderdeel van het 
proces om de regeling douanevervoer te hervormen. Het geeft uiting aan de wil van de 
Commissie geen probleem of voorstel te verbergen en door overleg met alle 
deelnemers aan het douanevervoer op de meest doorzichtige wijze de beste definitie 
van douanevervoer voor de toekomst te vinden. 
Het Interimrapport is daarom vanuit technisch oogpunt zowel een kritische synthese 
van de problemen die zich bij het douanevervoer voordoen als van voorstellen van 
allerlei aard om deze problemen op te lossen, hetgeen tot uiting komt in een eerste 
vaststelling van de mogelijke doelstellingen van een toekomstige hervorming en van de 
middelen die hiervoor het best kunnen worden ingezet. 
Het interimkarakter van het rapport geeft aan dat het een feitelijk en open kader is 
voor discussie met alle betrokkenen bij de douanevervoerregeling aan wie het is 
gericht. Aan de hand van het rapport kan in alle vrijheid worden gediscussieerd ten 
einde de Commissie, bij het uitoefenen van haar recht van initiatief, de lijnen te helpen 
uitzetten die uiteindelijk voor een hervorming van het douanevervoer moeten worden 
aangehouden. 
Inhoud van het rapport 
Het rapport, waarbij zes verklarende bijlagen zijn gevoegd, moet worden gezien in een 
kader dat door drie fondamentele gegevens wordt gedefinieerd en stelt een technische 
synthese voor van de verschillende bijdragen die sinds ongeveer een jaar aan het 
dossier douanevervoer zijn toegevoegd. 
A. Fundamentele gegevens 
1. Het douanevervoer is de spil van de Douaneunie en van het 
gemeenschappelijke handelsbeleid 
Het douanevervoer is van het grootste belang voor het beheer en de bescherming van 
de interne ruimte van de Europese Unie, voor de speciale handelsbetrekkingen met de 
EVA-landen en voor de bevordering van de handelsbetrekkingen met de voormalige 
Oostbloklanden in het kader van de strategie voorafgaande aan een toetreding. Het 
douanevervoer kan, in de vorm van gemeenschappelijk douanevervoer, maar ook in de 
vorm van TIR-vervoer, niet anders dan een bijdrage leveren aan een nieuwe 
economische integratie op de schaal van het continent. Het succes van de regeling bij 
bedrijven die met derde landen handel drijven bewijst dat het douanevervoer een 
essentieel onderdeel vormt van de handelsstrategie van die bedrijven. 
2. Het douanevervoer maakt een crisis door in een snel evoluerende 
omgeving 
De politieke omwentelingen in Europa en de mondialisering van de economie tegen 
een achtergrond van een algemene verlaging van de handelsbarrières en de snelle 
toename van preferentiële overeenkomsten hebben tot een aanzienlijke uitbreiding van 
het goederenverkeer geleid, waardoor de behoeften waarin het douanevervoer moest 
voorzien onverwacht ook groter werden. Daar tegelijkertijd minder douanepersoneel 
voor douanevervoer werd ingezet, trad er een oververzadiging op van de documentaire 
procedures die op papier en handmatige behandeling berustten, werd de zekerheid van 
de regeling aangetast en werd misbruik door criminele organisaties in de hand gewerkt. 
Dit alles kon leiden tot een belangrijke vermindering van de inkomsten uit 
douanerechten en nationale heffingen. Dit financiële nadeel, dat van invloed is op de 
EG-begroting, wat de niet-inning van de traditionele eigen middelen betreft, maar 
tevens, voor een groot deel van de betrokken bedragen, op de nationale begrotingen, 
gaat gepaard met nadelen voor het bedrijfsleven, want de goederen die aan het 
douanevervoer worden onttrokken gaan naar parallelle markten en betekenen een 
oneerlijke concurrentie voor het bonafide bedrijfsleven en een bedreiging voor de 
werkgelegenheid. 
3. De hervorming van het douanevervoer kan slechts slagen indien een 
gunstig kader voor beheer en samenwerking tot stand wordt gebracht 
Voor een doelmatig en veilig douanevervoer dienen de procedures niet alleen aan de 
eisen van het handelsverkeer te beantwoorden. Er moet tevens op worden toegezien 
dat deze procedures op eenvormige en solidaire wijze worden toegepast en 
gecontroleerd, wat betekent dat de verschillende verantwoordelijke overheidsdiensten 
voortdurend met elkaar dienen samen te werken, met name op basis van een betere 
kennis van de realiteit van de regelingen. Het is duidelijk dat een hervorming van het 
douanevervoer slechts impact kan hebben indien deze met name berust op: 
een normatief kader, bestaande uit zowel wetgeving als overeenkomsten, dat 
enerzijds duidelijk en toegankelijk moet zijn en dat anderzijds de coherentie van het 
douanevervoer moet waarborgen; 
een voorlichtings- en opleidingsbeleid; 
de toewijzing van de nodige middelen; 
en vooral de herijking van de betrekkingen tussen de douaneadministraties en 
hun verantwoordelijkheden voor een goed beheer van de Douaneunie. 
Sommige van deze eisen gaan verder dan het strikte kader van het douanevervoer, ten 
minste wat de Gemeenschap betreft, maar het is duidelijk dat de uitvoering van *:•;,.. nog 
vast te stellen programma "Douane 2000" gedeeltelijk in deze behoefte kan voon 13n. 
B. Een voor discussie openstaande technische synthese 
Het interimrapport bevat een samenvattende tabel van de problemen en van 
mogelijke oplossingen die door alle actoren naar voren zijn gebracht. Deze tabel is in 
vijf afdelingen onderverdeeld: 
het beheer en de zuivering van het douanevervoer, om de regeling doelmatig te 
maken, 
toezicht en controlemaatregelen, om de regeling veilig te maken, 
omschrijving van de verantwoordelijkheden van de actoren in verband met de 
aan het douanevervoer verbonden risico's, 
een passende dekking van deze risico's door middel van financiële waarborgen, 
en een aantal meer algemene begeleidende maatregelen die onontbeerlijk zijn om 
de hervorming doelmatig te maken. 
Hiervan uitgaande kunnen vijf hoofddoelstellingen worden onderscheiden: 
een doelmatig beheer van veilige regelingen; 
een nauwe samenwerking tussen de douaneadministraties onderling en met de 
Commissie; 
een permanente, coherente en constructieve dialoog tussen douaneautoriteiten en 
het bedrijfsleven; 
duidelijke, coherente en toegankelijke voorschriften en instructies; 
goed opgeleide en goed geleide douanebeambten die zich ervan bewust zijn dat 
hun bijdrage onmisbaar is voor de goede werking van het douanevervoer. 
In dit verband moet er opnieuw op gewezen worden dat een snelle en vergaande 
automatisering van de douanevervoerprocedures het voornaamste middel lijkt om aan 
de essentiële behoeften inzake doelmatigheid en veiligheid van de regeling te voldoen. 
Hiermee kan het internationale verkeer van onder de regeling douanevervoer 
geplaatste goederen worden beheersd en heeft men een instrument voor de analyse in 
reële tijd van de risico's die aan elke transactie zijn verbonden. 
UI. Een op open en doorzichte wijze te hanteren werktuig 
Het interimrapport heeft ten doel alle actoren van het douanevervoer geheel en al bij de 
herziening van de regels te betrekken. Het zal daarom worden toegezonden aan de 
douaneadministraties van de Lid-Staten, van de partnerlanden die bij het 
douanevervoer zijn betrokken alsmede aan de representatieve organisaties van de 
bedrijven die gebruik maken van de regeling douanevervoer. 
Het is aan de hand van de reacties op dit rapport en de bijdragen van alle actoren dat 
de Commissie snel en met kennis van zaken een algemeen actieprogramma voor het 
douanevervoer kan opstellen, zowel op wetgevend als uitvoerend gebied, en de nodige 
voorstellen formuleren. Zij is voorts van oordeel dat haar huidige actie en die van het 
Europees Parlement, in het kader van de tijdelijke enquêtecommissie 
'Douanevervoer", samen moeten gaan en elkaar wederzijds moeten verrijken. Dit is in 
ieder geval de weg die de Commissie zal blijven volgen bij haar werkzaamheden met 
het oog op de hervorming van het douanevervoer. 
ù 
ISSN 0254-1513 
COM(96) 477 def . 
DOCUMENTEN 
NL 09 11 
Catalogusnummer : CB-C0-96-499-NL-C 
ISBN 92-78-09896-5 
Bureau voor officiële publikattes der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
•"3^1