Nr. C 44/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 2. 85 
Advies inzake het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 
81/602/EEG betreffende het verbod van bepaalde stoffen met hormonale werking en van 
stoffen met thyreostatische werking (*) 
(85/C 44/11) 
De Raad heeft op 6 juli 1984 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
Sociaal Comité om advies te vragen inzake bovengenoemd voorstel. 
De Afdeling voor de landbouw, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaam­
heden was belast, heeft haar advies op 29 november 1984 goedgekeurd. Rapporteur was de 
heer Jaschick. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 222e zitting van 12 en 13 december 1984 
(vergadering van 13 december) volgend advies uitgebracht, dat met 76 stemmen vóór en 5 
stemmen tegen bij 17 onthoudingen is goedgekeurd: 
1. Het Comité heeft kennis genomen van het richtlijn­
voorstel van 12 juni 1984 alsmede van de daarbij 
gevoegde „Mededeling van de Commissie aan de Raad 
betreffende het gebruik van bepaalde stoffen met hormo­
nale werking bij de dierlijke produktie". 
Het Comité heeft het voorstel van de Commissie nauw­
keurig bestudeerd en kan hiermee om onderstaande 
redenen niet akkoord gaan. 
In hoofdzaak wordt er in het advies voor gepleit, het 
onderhavige Commissievoorstel te verwerpen en de bepa­
lingen van de oorspronkelijke richtlijn onveranderd te 
laten tot de Commissie over alle nodige wetenschappelij­
ke gegevens beschikt waar zij destijds om heeft gevraagd. 
Bovendien moeten nieuwe gegevens uit de praktijk, 
vooral met betrekking tot de gezondheid, steeds nader 
worden onderzocht. 
Bij toepassing van het advies van het Comité: 
— zouden de Lid-Staten zelf kunnen blijven beslissen of 
zij het gebruik van de vijf anabole stoffen in kwestie 
verbieden of toestaan; 
— zou het mogelijk zijn tot een gedetailleerder en 
praktischer overzicht te komen van de mogelijke 
controles en analyses (met betrekking tot zowel het 
vlees uit de Gemeenschap als het uit derde landen 
ingevoerde vlees). Tevens zou hierbij rekening gehou­
den moeten worden met de anabolica die momenteel 
reeds verboden zijn; 
— zou extra aandacht kunnen worden besteed aan de 
maatregelen die op het gebied van certifiëring en 
etikettering van vlees en vleesprodukten genomen 
moeten worden; 
— zou het gehele vraagstuk van het gebruik van ana­
bolica op uniforme wijze kunnen worden aangepakt, 
waardoor een aanvaardbare harmonisatie tot stand 
zou kunnen komen. Het probleem zou dan niet 
fragmentarisch, maar in zijn geheel kunnen worden 
behandeld. 
H PB nr. C 170 van 29. 6. 1984, blz. 4. 2. Het Comité neemt er nota van dat de Commissie 
hiermee de verplichting uit artikel 8 van Basisrichtlijn 
81/602/EEG wil nakomen. In dit artikel wordt bepaald 
dat de Commissie de Raad uiterlijk op 1 juli 1984 een 
verslag over de opgedane ervaring en de wetenschappe­
lijke ontwikkelingen dient voor te leggen, eventueel 
vergezeld van voorstellen waarin rekening met deze 
ontwikkelingen wordt gehouden. In artikel 5 van deze 
basisrichtlijn wordt namelijk bepaald dat de Raad zo 
spoedig mogelijk een besluit zal nemen over de toediening 
van vijf anabole stoffen voor mestdoeleinden aan land-
bouwdieren. 
3. Het feit dat deze verplichting in de basisrichtlijn 
staat, verklaart wellicht waarom de Commissie met haar 
mededeling aan de Raad niet gewacht heeft totdat de door 
haar aangewezen speciale werkgroep het aanvullende 
rapport over de giftigheid van twee exogene anabolica 
(trenbolon en zeranol) had voorgelegd. Aan de hand van 
dit rapport, dat eind dit jaar zal worden voorgelegd, had 
de Commissie in haar voorstel tot wijziging van de 
basisrichtlijn beslist meer aandacht kunnen besteden aan 
de aspecten gezondheid, rendabiliteit en kwaliteit. 
4. De Commissie lijkt met haar voorstel om „dringend 
een verbod in te stellen" vooral de bescherming van de 
volksgezondheid en de consumentenbelangen op het oog 
te hebben. De eerste overweging van de nieuwe richtlijn 
en de nieuwe versie van artikel 5 zijn daarentegen eerder 
geschikt om juist het tegengestelde te bereiken van 
hetgeen in de titel van de basisrichtlijn wordt uitgedrukt. 
Terwijl namelijk de gezondheid en de economische 
belangen van de consument in de eerste twee overwegin­
gen van de basisrichtlijn en van het onderhavige richtlijn­
voorstel op de eerste plaats komen, verliezen deze 
overwegingen in het onderhavige voorstel hun betekenis, 
omdat men hierin juist een aantal tot nu toe krachtens de 
basisrichtlijn genomen maatregelen ter bescherming van 
de volksgezondheid en de consument ongedaan wil 
maken. 
5. Ieder verbod op het gebruik van anabole stoffen 
voor mestdoeleinden kan momenteel door de Lid-Staten 
via de nationale wetgevingen worden ingesteld. Hierdoor 
15. 2. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 44/15 
ontstaan volgens het Comité concurrentiedistorsies waar­
aan een einde moet worden gemaakt. Harmonisatie op 
communautair niveau lijkt het Comité op dit punt dan 
ook dringend noodzakelijk. Krachtens de laatste zin van 
artikel 5 van de vigerende basisrichtlijn is het de Lid-Sta-
ten slechts verboden nieuwe stoffen toe te laten. De 
Commissie wil dit verbod nu via een eenstemmig door de 
Raad te nemen besluit opheffen. Het op nationaal niveau 
ingestelde verbod op het gebruik van de beide exogene 
anabolica trenbolon en zeranol kan volgens de gewijzigde 
richtlijn op voorstel van de Commissie door de Raad met 
een gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden 
opgeheven. 
6. Aangezien de kennis waarover men momenteel 
beschikt, niet voldoende is om een bevredigende oplos­
sing te vinden voor de problemen die blijkbaar in alle 
Lid-Staten bij de uitvoering van de reeds geldende 
rechtsvoorschriften voorkomen, kan het Comité niet 
akkoord gaan met een dergelijk voorstel. Zolang geen 
oplossing gevonden is, zouden de bepalingen uit de 
basisrichtlijn in het belang van de volksgezondheid in 
ieder geval moeten blijven gelden. 
7. Het Comité herinnert eraan dat de Raad op 30 
september 1980 onder druk van de publieke opinie 
eenstemmig heeft toegezegd, de toediening van alle 
hormonen voor mestdoeleinden (dus niet voor therapeu­
tische doeleinden) te zullen verbieden. Toen de Commis­
sie naar aanleiding hiervan op 3 november 1980 een 
voorstel voor een verordening indiende, hebben het 
Economisch en Sociaal Comité en het Europese Parle­
ment zich duidelijk achter dit voorstel geschaard. In de 
eerste twee overwegingen van deze verordening werd 
zonder omwegen verklaard dat het gebruik van stoffen 
met hormonale of thyreostatische werking voor mest­
doeleinden gezien de eraan verbonden risico's voor de 
gezondheid en de kwaliteit van het vlees, in het belang van 
de consument moest worden verboden. 
8. Op Europees niveau hebben noch de landbouwor­
ganisaties noch de verwerkende industrie en de handel een 
officieel standpunt ingenomen over de vraag of het 
Gedaan te Brussel, 13 december 1984. gebruik van anabole stoffen in de Gemeenschap toege­
staan of verboden moet worden. 
9. Ten slotte hebben de vertegenwoordigers van de 
consumenten en de werknemers zich al lang duidelijk 
uitgesproken tegen het gebruik van anabolica voor 
mestdoeleinden. 
10. Het Comité legt er de nadruk op dat zelfs de drie 
endogene anabolica (oestradiol-17 (3, testosteron en 
progesteron) pas zonder bezwaar voor de veiligheid, de 
gezondheid en het welzijn van de bevolking in levensmid­
delen van dierlijke oorsprong kunnen worden toegelaten 
wanneer hun onschadelijkheid kan worden aangetoond 
aan de hand van betrouwbare gegevens uit de praktijk, in 
het bijzonder waar het de toedieningsvoorwaarden 
betreft. Afgezien van het feit dat de in dit verband naar 
voren gebrachte redenen wellicht verschillend zijn, heb­
ben de Europese beroepsorganisaties dus evenmin als het 
Economisch en Sociaal Comité dit initiatief van de 
Commissie gesteund. 
11. In de gegeven omstandigheden is het onwaar­
schijnlijk dat de betrokken nationale en communautaire 
instanties hun fiat zullen geven aan de onderhavige 
Commissievoorstellen. 
12. Daarom zou de Commissie volgens het Comité 
eerst voorstellen moeten uitwerken waarin wordt 
gewaarborgd dat de krachtens artikel 7 van de basisricht­
lijn vereiste controles in alle Lid-Staten worden uitge­
voerd. Dit dient zowel voor de communautaire produktie 
als voor de invoer uit derde landen te gelden. 
13. In afwachting van een uniforme regeling voor de 
gehele Gemeenschap dienen volgens het Comité absoluut 
communautaire maatregelen te worden genomen om te 
bereiken dat onderscheid kan worden gemaakt tussen 
produkten waarbij wel en die waarbij geen gebruik van 
anabolica is gemaakt. 
14. Het Comité is vastbesloten dit dossier met grote 
oplettendheid te volgen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR 
Nr. C 44/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 2. 85 
BIJLAGEN 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
BIJLAGE I 
Stemming 
Over de tekst van het advies in zijn geheel is een hoofdelijke stemming gehouden. 
De volgende leden hebben persoonlijk of per volmacht vóór het advies gestemd: 
Amato, Beretta, Berger, Bernasconi, Binnenbruck, Boddy, Bonety, Bornard, Brassier, Bredima, Briganti, 
Burnell, de Cafarelli, Campbell, Cavazzuti, Cremer, Curlis, von der Decken, De Grave, Della Croce, 
Drago, d'Elia, Engelen-Kefer, Flum, Fuller, Glesener, Gredal, Van Greunsven, Hammond, Hannon, 
Heuser, Hilkens, Houthuys, Jarvis, Jaschick, Jenkins, Kenna, Kirschen, Löw, Marvier, Masucci, 
Meraviglia, Milne, Monier, Mourgues, Muller, Nielsen M., Nierhaus, De Normann, Ognibene, Paggi, 
Patterson, Pearson, Pfeiffer, Plank, Poeton, Pronk, Querleux, Ramaekers, Regaldo, Van Rens, Romoli, 
Roseingrave, Schneider, Schoepges, Sir George Sharp, Soulat, Staratzke, Storie-Pugh, Strobel, Swift, 
Spijkers, Tamlin, Van Melckenbeke, Vercellino, Williams. 
De volgende leden hebben persoonlijk of per volmacht tegen het advies gestemd: 
De Tavernier, Quigley, Strauss, Van Der Mensbrugghe, Zinkin. 
De volgende leden hebben zich persoonlijk of per volmacht van stemming onthouden: 
Antonsen, Berns, Cashmann, Ceyrac, De Bruyn, Dracos, Emo Capodilista, Fortuyn, Goris, Law, Margot, ' 
Masprone, Pelletier, Rainero, Schnieders, Stahlmann, Wiek. 
BIJLAGE II 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
Het volgende wijzigingsvoorstel betreffende het advies van de Afdeling voor de landbouw, dat 
overeenkomstig de bepalingen van het Reglement van Orde werd ingediend, is bij hoofdelijke stemming 
tijdens de beraadslagingen verworpen: 
Paragraaf 1, tweede alinea 
Deze alinea als volgt te wijzigen: 
„Het heeft de kwestie nauwkeurig bestudeerd en kan met het voorstel van de Commissie akkoord 
gaan.". 
Paragraaf 3 
„3. Het Comité betuigt zijn akkoord met het voorstel van de Europese Commissie, waarbij het aan 
de Lid-Staten toegestaan wordt, mits toepassing in de juiste en voorgeschreven omstandigheden en mits 
effectieve controle, de stoffen oestradiol 17 B, testosteron, progesteron, alsmede bepaalde van hun 
derivaten, bij het mesten van landbouwhuisdieren te laten toedienen. 
4. Het Comité betuigt eveneens zijn instemming met het voorstel van de Europese Commissie inzake 
de eventuele aanvulling van de lijst der toegelaten stoffen, met name wat de voorgestelde procedure in 
verband met trenbolon en zeranol betreft." 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 14, tegen: 77, onthoudingen: 15. 
De volgende leden hebben persoonlijk of per volmacht voor het wijzigingsvoorstel gestemd: 
De Caffarelli, Campbell, Cashmann, Ceyrac, De Bièvre, De Tavernier, Fortuyn, Law, Quigley, 
Stahlmann, Strauss, Van Der Mensbrugghe, Van Melckenbeke, Zinkin. 
De volgende leden hebben persoonlijk of per volmacht tegen het wijzigingsvoorstel gestemd: 
Amato, Beretta, Bernasconi, Boddy, Bonety, Bornard, Brassier, Bredima, Briganti, Burnel, Cavazzuti, 
Cremer, Curlis, von der Decken, De Grave, Della Croce, Delourme, Drago, d'Elia, Emo Capodilista, 
Engelen-Kefer, Flum, Fuller, Glesener, Gredal, Van Greunsven, Hammond, Hannon, Heuser, Hilkens, 
15. 2. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 44/17 
Houthuys, Jarvis, Jaschick, Jenkins, Kamizolas, Kenna, Kirschen, Löw, Marvier, Masucci, Meraviglia, 
Milne, Monier, Mourgues, Muller, Nielsen M., Nierhaus, Noordwal, de Normann, Ognibene, Paggi, 
Patterson, Pearson, Pfeiffer, Plank, Poeton, Pronk, Querleux, Rainero, Ramaekers, Regaldo, Van Rens, 
Romoli, Roseingrave, Schneider, Schnieders, Schoepges, Sir George Sharp, Soulat, Staratzke, Strobel, 
Spijkers, Vanden Broucke, Vercellino, Wiek, Williams, De Wit. 
De volgende leden hebben zich persoonlijk of per volmacht van stemming onthouden: 
Arena, Berger, Berns, Binnenbruck, Bos, De Bruyn, Dracos, Eelsen, Goris, Margot, Masprone, Pelletier, 
Storie-Pugh, Swift, Tamlin. 
Initiatiefadvies inzake de voorstellen van de Commissie betreffende de geïntegreerde program­
ma's voor de mediterrane gebieden 
(85/C 44/12) 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 222e zitting van 12 en 13 december 1984 
besloten, overeenkomstig artikel 20, vierde alinea, van het Reglement van Orde, een 
initiatief advies op te stellen inzake bovengenoemde voorstellen. 
Tijdens dezelfde zitting heeft het de heer Lauga tot algemeen rapporteur benoemd en met ruime 
meerderheid van stemmen (1 stem tegen en 11 onthoudingen) volgend advies uitgebracht: 
Het Economisch en Sociaal Comité stelt met bezorgdheid 
vast dat de voor uiterlijk eind 1984 geplande goedkeuring 
en tenuitvoerlegging van de geïntegreerde programma's 
voor de mediterrane gebieden reeds aanzienlijke vertra­
ging hebben opgelopen. 
Het herinnert eraan dat de Europese maatschappelijke en 
beroepskringen die in het Comité vertegenwoordigd zijn, 
zich tweemaal (*) met algemene stemmen voor dit initia­
tiefhebben uitgesproken, omdat het er in de eerste plaats om gaat, overeenkomstig de desbetreffende doelstellin­
gen van het Verdrag van Rome te komen tot een billijk 
evenwicht tussen de verschillende gebieden van de Euro­
pese Gemeenschap onderling. 
Het Comité verzoekt de betrokken instanties van de 
Gemeenschap dan ook nogmaals om in het kader van hun 
respectieve verantwoordelijkheden de besluiten te nemen 
welke voor een snelle uitvoering van deze actie noodza­
kelijk zijn. 
Gedaan te Brussel, 13 december 1984. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR 
(') Adviezen van het Economisch en Sociaal Comité van 
24 november 1983 (PB nr. C 23 van 30. 1. 1984), en van 
24 mei 1984 (PB nr. C 206 van 6. 8. 1984).