COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(94) 469 ddf 
Brussel, 04.ii.1994 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
alsmede 
TELEMATICATOEPASSINGEN 
VOOR HET VERVOER IN EUROPA 
INHOUDSOPGAVE 
SAMENVATTING 
I. DE UITDAGING: VERVOER, TELEMATICA EN DE 
INFORMATIEMAATSCHAPPIJ 
De belangrijke kwesties op vervoergebied 
Telecommunicatie- en informatietechnologie: telematica 
Bedrijfsleven en markten 
Concurrentie wereldwijd 
Telematicasystemen en -diensten in het vervoer 
Mogelijke voordelen van telematica-toepassingen in het vervoer 
Duurzame mobiliteit en betere vervoerdiensten 
Verkeersveiligheid 
Milieubescherming 
Markten en economie in het algemeen 
De economische voordelen in wijder verband 
Conclusies 
II. DE CONTEXT VOOR DE INGEBRUIKSTELLING VAN VERVOERTELEMATICA 
IN EUROPA 
Recente activiteiten binnen de Lid-Staten of andere Europese organisaties 
De rol van de Gemeenschap 
De instrumenten van de Gemeenschap 
De rol van de nationale, regionale of lokale instanties 
Samenwerkingsverbanden tussen overheid en particuliere sector 
Kernpunten voor ingebruikstelling 
Het regelgevend kader 
Normalisatie 
Financiële ondersteuning 
Conclusies 
III. EEN AGENDA VOOR COMMUNAUTAIRE ACTIES 
Van de Gemeenschap vereiste maatregelen 
1. Ontwikkeling van de telematica-infrastructuur 
A. Technische inhoud 
6. Wettelijke en organisatorische kwesties 
C. Bekostiging van de vervoertelematica-infrastructuur 
2. Ontwikkeling van prioritaire telematicatoepassingen bij de onderscheiden 
vervoertakken 
A. Telematicasystemen en -diensten voor het wegvervoer 
B. Telematicasystemen en -diensten voor de spoorwegen 
C. Telematicasystemen en -diensten voor vervoer over water 
D. Telematicasystemen en -diensten voor luchtvervoer 
E. Telematicasystemen en -diensten voor intermodaal vervoer 
3. Bevordering van O&O-activiteiten met betrekking tot vervoertelematica 
4. Coördinatie van de inspanningen van belanghebbende partijen 
IV. AFSLUITENDE OPMERKINGEN 
Aanhangsel 1 : Sleutelcomponenten van telematicasystemen 
Aanhangsel 2: Vervoertelematicadiensten 
Aanhangsel 3: Recente Gemeenschapsmaatregelen van invloed op 
van vervoertelematica 
Aanhangsel 4: Infrastructuur van vervoertelematica 
Bijlage: Motivering van de Resolutie 
SAMENVATTING 
Nu de Europese interne markt tot stand is gebracht en begint te functioneren, is 
er een doelmatig communicatienetwerk nodig. In het Witboek over groei, 
concurrentievermogen en werkgelegenheid wordt dit onderkend en worden twee 
belangrijke gebieden voor ontwikkeling voorgesteld: informatiesnelwegen die deel 
uitmaken van een wereldwijde informatiemaatschappij en het transeuropese 
vervoernetwerk voor een samenleving die duurzaam mobiel is. 
De verbintenis tussen informatie- en telecommunicatie-technologie brengt nieuwe 
systemen en diensten voort, te weten de telematicatoepassingen, waarvoor 
grote verwachtingen bestaan ten aanzien van de nuttige 
toepassingsmogelijkheden in de vervoersector (voor vervoerondernemers door het 
aanbieden van betere instrumenten voor het beheer en voor de gebruikers van de 
vervoersystemen door het aanbieden van betere informatievoorziening en 
diensten met een meerwaarde). 
In Europa hebben het bedrijfsleven en de wetenschappelijke wereld zich 
aanzienlijke inspanningen getroost in de O&O-fase van de technologische 
ontwikkeling, waardoor zij voor de korte termijn een voorsprong hebben op hun 
concurrenten elders in de wereld. Voorts hebben overheidsadministraties 
middelen vrijgemaakt en hun infrastructuur ter beschikking gesteld voor de 
experimenten. Deze voorsprong staat echter op het spel als Europese 
belanghebbenden nog langer blijven aarzelen bij het investeren in de 
noodzakelijke telematica-infrastructuur ter bevordering van het vervoerbeheer, en 
met name van diensten met een meerwaarde. 
De verantwoordelijkheid voor investeringen op het gebied van vervoertelematica 
in de Gemeenschap ligt zeer verspreid, waardoor men geneigd is tot afzonderlijke 
oplossingen. Hierdoor wordt geen gebruik gemaakt van de voordelen van de 
interne markt als samenhangend economisch en zakelijk gebied en gaan de 
voordelen van de synergie tussen de sectoren communicatie en vervoer verloren. 
Dit vereist dringende maatregelen op Gemeenschapsniveau ten aanzien van 
normalisatie en, tezamen met de Lid-Staten, een adequate harmonisatie van 
regel- en wetgeving, bevordering van gemeenschappelijke oplossingen en 
coördinatie van regionale en lokale inspanningen bij het verwezenlijken van 
telematicasystemen en -diensten. De gehele Europese vervoersector zal hier 
voordeel van hebben. 
Het doel van deze mededeling bestaat uit het vaststellen van maatregelen voor 
de ontwikkeling van telematica-infrastructuur in alle vervoertakken, in samenhang 
met voorstellen voor gebruik die 
• doelmatiger, veiliger en minder verontreinigende vervoeractiviteiten kunnen 
verzekeren. 
in 
• de vervoermarkt kunnen openen voor telematicadiensten en -produkten die de 
doelmatigheid van bedrijven ten goede komt. 
• nieuwe samenwerkingsverbanden tussen overheid en particuliere sector 
kunnen bevorderen ter verwezenlijking van telematicatoepassingen in de 
vervoersector. 
Met het oog hierop geeft deze mededeling een overzjcht van in gang gezette of 
voorgenomen activiteiten op Gemeenschapsniveau op het gebied van de 
ingebruikstelling van telematicasystemen en -diensten voor het vervoer. Er wordt 
nadruk gelegd op de behoefte aan aanbevelingen voor activiteiten en aan een 
actieplan, en er wordt een eerste opzet voor de vereiste maatregelen van de 
Gemeenschap voorgesteld. 
De Mededeling van juli aan de Raad en het Parlement: "Europa op weg naar de 
informatiemaatschappij"1 doet een voorstel voor een kader voor de verschillende 
maatregelen op Gemeenschapsniveau die ter bevordering van de 
informatiemaatschappij nodig zijn. De voorliggende Mededeling over 
telematicatoepassingen voor het vervoer heeft betrekking op één van de eerste 
toepassingsgebieden waarvoor meer gedetailleerde maatregelen worden 
geschetst. 
Het totale werkprogramma voor Gemeenschapsacties op het gebied van 
vervoertelematica is daarom gericht op: 
• ontwikkeling van de telematica-infrastructuur; 
• vaststelling van prioritaire telematicatoepassingen in de vervoersector; 
• O&O-activiteiten met betrekking tot vervoertelematica; 
• het opzetten van een coördinerend kader ter bevordering van de noodzakelijke 
maatregelen. 
De Commissie nodigt de Raad en het Europees Parlement, alsmede het 
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's, uit om over deze 
belangrijke kwesties van gedachten te wisselen, en aan de ontwikkeling van dit 
actieprogramma politieke stuwkracht te verlenen. 
1 COM(94)347 van 19 juli 1994. 
IV 
I. DE UITDAGING: VERVOER, TELEMATICA EN DE 
INFORMATIEMAATSCHAPPIJ 
De interne markt is nu vrijwel voltooid. Zij is gericht op een open, 
gedecentraliseerde economie die door marktkrachten gestuurd wordt, en die 
tevens open staat voor de sociale behoeften van onze samenleving. Voor een 
dergelijke economie en samenleving is een goede uitwisseling van informatie en 
kennis nodig, alsmede een passende mobiliteit van goederen en personen; ofwel, 
met andere woorden, er is behoefte aan goede communicatie binnen de gehele 
Gemeenschap. Een uitgebreider gebruik van de informatie- en 
telecommunicatienetwerken in de toekomst biedt ook nieuwe mogelijkheden voor 
de ontwikkeling van de Europese vervoersector. 
Het Verdrag betreffende de Europese Gemeenschap geeft instrumenten voor dit 
doel. Op grond daarvan biedt het Witboek over groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid een Europese strategie aan voor het herstel van de Europese 
economie1 en wijst het de middelen daarvoor aan: het investeren in nieuwe 
technologieën die zorgen voor doelmatige informatienetwerken en de 
transeuropese netwerken voor vervoer en energie. De bijeenkomst van de 
Europese Raad in Brussel in december 1993 riep derhalve twee groepen 
prominenten2 voor deze twee activiteitsgeleden in het leven, die hun rapporten3 
in juni 1994 aan de bijeenkomst van de Europese Raad te Korfoe hebben 
aangeboden. De Raad heeft de dringende noodzaak van maatregelen voor het tot 
stand brengen van de informatiemaatschappij, alsmede van prioritaire acties op 
het gebied van vervoertelematica onderstreept. 
De belangrijke kwesties op vervoergebied 
Het Witboek over de toekomstige ontwikkeling van een gemeenschappelijk 
vervoerbeleid4 geeft een beeld van het vervoer in het Europa van de 21e eeuw 
dat gebaseerd is op een geïntegreerd infrastructureel netwerk voor vervoer door 
1 Witboek over "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid. Naar de 21e eeuw: 
wegen en uitdagingen". COM(93)700, december 1993. 
2 De groep informatienetwerken werd geleid door Commissaris Bangemann, de groep 
vervoer- en energienetwerken wordt geleid door Vice-voorzitter van de Commissie 
Christophersen. 
3 "Transeuropese netwerken", interimverslag van de groep Christophersen aan het 
topoverleg in Korfoe; "Europa en de wereldwijde industriële revolutie", 
aanbevelingen aan de Europese Raad, in Korfoe aangeboden eindverslag van de 
• groep Bangemann. 
4 Witboek. COM(92)494 en Resolutie A3/0390/93 van het Europees Parlement van 
18.1.1994. 
de lucht, over water, over het spoor en over de weg. Een dergelijk netwerk zal 
bijdragen tot duurzame mobiliteit voor passagiers en goederen, zal voldoen aan 
de vereisten voor een duurzame kwaliteit van het leven met name in stedelijke 
gebieden, en zal de economische en sociale ontwikkeling in Europa ondersteunen. 
De meeste prognoses verwachten dat de vraag naar vervoer in de Gemeenschap 
tussen nu en het jaar 2010 zal verdubbelen, waardoor de problemen van 
opstoppingen, veiligheid en milieuverontreiniging zullen toenemen. Er is een 
aantal maatregelen nodig, als de vervoersector zal moeten voldoen aan de 
behoeften van de interne markt, van de grotere Europese economische ruimte en 
uiteindelijk van de verbindingen naar het oostelijk deel van Europa, met inbegrip 
van investeringen in wegen, spoorwegen, luchthavens en waterwegen. Land is 
echter een schaars goed. Onze burgers zijn zich meer bewust geworden van de 
waarde van het milieu. Het bouwen van een nieuwe vervoerinfrastructuur is een 
langdurig, zo niet onmogelijk, proces geworden, met name in de dichtbevolkte 
gebieden van de Gemeenschap. 
Het voorstel van de Commissie betreffende de transeuropese vervoernetwerken 
van 7 april 19945 voorziet in een gematigde uitbreiding van de netwerken, die tot 
uiting komt in de door de groep Christophersen aangewezen prioritaire projecten. 
Het is echter zo dat een geïntegreerd infrastructuurnetwerk voor het vervoer over 
de weg, over het spoor, over waterwegen en door de lucht een bijzondere 
bijdrage kan leveren aan de duurzame mobiliteit van passagiers en goederen. 
Een dergelijk geïntegreerd netwerk zou voldoen aan de vereisten voor een 
duurzame kwaliteit van het bestaan, met name in stedelijke gebieden, en zou de 
ontwikkeling van de economische en sociale cohesie in Europa ondersteunen. 
Deze doelstelling vergt ook voor de nabije toekomst een doelmatiger gebruik van 
de capaciteit van de huidige vervoerinfrastructuur, die het beste tot stand kan 
komen door de verschillende vervoertakken in één vervoernetwerk te integreren. 
Om deze reden benadrukt de Commissie in haar voorstel de noodzaak van 
integratie. Telematica-infrastructuur vormt hiervoor de sleutel, omdat die de 
middelen geeft voor een beter beheer van het netwerk en het netwerkverkeer, en 
vervoerdiensten van hoge kwaliteit met een meerwaarde mogelijk maakt. 
Daarenboven kan Telematica een rol spelen in het ondersteunen van een beleid 
van vervoerssubstitutie voor milieubescherming en energieconservatie. 
Telecommunicatie- en informatietechnologie: telematica 
Het liberaliseringsbeleid in de telecommunicatiesector heeft exploitanten er toe 
gebracht nieuwe diensten aan te bieden, concurrerend te handelen en aanzienlijke 
middelen te investeren, met name op het gebied van geavanceerde netwerken en 
mobiele communicatie; GSM (mobiele telefonie) bijvoorbeeld is een doorslaand 
COM(94)106 def., Brussel, 27 april 1994, P.B. Nr. C220, 8 augustus 1994. 
succes aan het worden. Deze ontwikkelingen stellen exploitanten, dienstverleners 
en fabrikanten in staat nieuwe soorten telematicadiensten binnen Europa aan te 
bieden door gebruik te maken van deze gemeenschappelijke infrastructuur. Onder 
deze diensten bevinden zich ook diensten voor de vervoersector. Mobiele 
telecommunicatiediensten bieden grote mogelijkheden ter ondersteuning voor 
vervoerbehoeften. Het ontbreken van een afgerond regelgevend kader op 
bepaalde gebieden vertraagt echter het ontstaan van dergelijke Europese 
telematica-diensten. Om deze zwakte gedeeltelijk op te vangen stelt het 
Groenboek inzake een gemeenschappelijke benadering op het gebied van mobiele 
en personal communications6 een kader op voor een toekomstige ontwikkeling 
van het gebied van de mobiele telecommunicatie, met nadruk op diensten die 
zich over geheel Europa uitstrekken. 
Daarnaast maakt de hedendaagse technologie een aanpak mogelijk waarbij 
diensten worden geleverd onafhankelijk van de lokatie van de gebruiker. Deze 
"telediensten" zullen invloed hebben op de vraag naar vervoer en fysieke 
mobiliteit. 
Deze ontwikkelingen in de communicatiemarkt, gekoppeld aan het toenemend 
gebruik van elektronische boordapparatuur in voertuigen (met name 
wegvoertuigen), hebben nieuwe mogelijkheden geschapen voor telematische 
werkzaamheden en diensten in de vervoersector die gebruik maken van de 
"telematica-infrastructuur" (zie de tabel op blz. 11). Dit is aangetoond in de 
onderzoek- en ontwikkelingsprojecten en de eerste implementatieprojecten van 
de communautaire, EUREKA- en nationale programma's. 
De uitdaging zal nu liggen in het garanderen van interoperabiliteit van deze 
systemen op Europees niveau en in het bereiken van kostendoelmatige 
oplossingen die zullen bijdragen tot een spoedige ingebruikstelling van nieuwe 
diensten. 
Bedrijfsleven en markten 
Er kan een schatting gemaakt worden over de omvang van de Europese markt 
voor vervoertelematicasystemen en -diensten door uit te gaan van de mogelijke 
toepassing in het wegvervoer. Als zo'n 20% van de waarde van Europese auto's 
bepaald wordt door elektronische apparatuur, schat het Franse ministerie van 
Vervoer de jaarlijkse marktomvang voor telematische boordapparatuur7 rond het 
jaar 2000 op 6,5 miljard ecu. De markt voor telematische apparatuur voor het 
6 COM(94)45 van 27 april 1994. 
7 Deze apparatuur omvat radiotelefoon, RDS-TMC, satelliet- en bakenontvangers en 
apparatuur voor de inning van tolgelden. 
wegverkeer in de Europese Gemeenschap zal in het jaar 20108 ongeveer 120 
miljard ecu bedragen. Verder kan een soortgelijke marktgroei verwacht worden 
van de invoering van telematica voor communicatie, navigatie, toezicht en 
vluchtleiding bij het vliegverkeer, en besturingssystemen bij het verkeer over het 
spoor en over water. 
De voor het transeuropese vervoernetwerk voorgestelde multimodale aanpak is 
een stimulans voor het vinden van gemeenschappelijke toepassingen voor deze 
produkten. Er dient gezocht te worden naar een telematica-infrastructuur voor 
gemeenschappelijk gebruik voor de Europese netwerken voor vervoer over de 
weg, over het spoor, over water en door de lucht. Naar zich laat aanzien is de 
markt voor telematicadiensten die daarvan gebruik zullen maken zeer belangrijk, 
omdat de meeste daarvan in principe diensten zijn met een toegevoegde waarde 
die over telecommunicatie-verbindingen geleverd kunnen worden. Tegen het jaar 
2000 zal deze markt zes maal zo groot zijn als de produktenmarkt9. Deze nieuwe 
produkten en diensten zullen bijdragen tot het scheppen van nieuwe banen in de 
industrie en de dienstensector, in overeenstemming met de doelstellingen die 
neergelegd zijn in het Witboek over groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid en het daaropvolgende verslag van de groep Bangemann. 
De verspreiding van vervoertelematica-innovaties draagt bij aan de 
verwezenlijking van Europa's gemeenschappelijke vervoerbeleid en aan de 
ontwikkeling van een geheel nieuwe reeks diensten voor gebruikers van vervoer 
op regionaal en stedelijk niveau en zal daarom in het algemeen een belangrijke rol 
spelen bij de ontwikkeling van de sectoren telecommunicatie-industrie en 
informatietechnologie. 
Concurrentie wereldwijd 
De Europese industrieën lopen op dit moment voorop bij het onderzoek en de 
ontwikkeling van telematicasystemen en -diensten voor het vervoer. Dit voordeel 
kan van korte duur zijn. In andere gebieden van de wereld - met name in de 
Verenigde Staten en Japan - wordt zwaar geïnvesteerd, binnen een duidelijk 
beleidskader, met de grote kans dat zij in de toekomst in de internationale 
markten een overheersende positie zullen innemen. Europa dient nü van zijn 
kansen gebruik te maken, voordat deze verkeken zijn. Zoniet, dan bestaat het 
risico dat Europese en wereldmarkten voornamelijk door niet-Europese 
leveranciers van produkten en diensten zullen worden bediend. Als Europa mee 
wil doen, dienen de Europeanen de totstandbrenging van het passende wettelijke 
8 Ramingen van de Raad van Toezicht van ERTICO (15.3.1994) en van de Europese auto­
industrie. 
9 Rapport van het Franse Ministerie van Vervoer: "Gagner du Temps sur le Temps", 
Affaire N° 87.216. 
en organisatorische kader voor de aanbieders van nieuwe diensten te versnellen. 
Telematicasystemen en -diensten in het vervoer 
Om de vervoeruitdaging het hoofd te bieden is een nieuwe aanpak gevolgd die 
gericht is op meer geïntegreerde diensten op basis van gecombineerd vervoer, die 
"duurzame mobiliteit" kunnen brengen en die de ontwikkeling van economische 
en sociale cohesie in Europa ondersteunen. 
Een eendrachtige actie tussen de sectoren telecommunicatie en vervoer biedt een 
goede mogelijkheid om deze doelstellingen te steunen. Projecten op nationaal en 
communautair niveau, al zijn die thans nog kleinschalig, hebben dit laten zien. 
Het is echter noodzakelijk om de nadruk te verleggen van het stimuleren van de 
technologie naar de praktische verwezenlijking daarvan, met aandacht voor 
marktbehoeften en gebruikersdiensten. 
Telematicasystemen10 voor het vervoer bestaan uit twee basiselementen: 
• Intelligente infrastructuur: deze wordt gevormd door sensoren, 
computersystemen en telecommunicatienet­
werken met interfaces naar het voertuig en 
omvatten verkeersleidingscentra en andere 
centra voor het verstrekken en verwerken van 
gegevens. 
• Elektronische boordapparatuur: deze wordt gevormd door sensoren, 
computersystemen en boordcommunicatie-
netwerken met interfaces naar dë 
piloot cq. bestuurder en de infrastructuur. 
Telematicadiensten11 voor het vervoer kunnen worden ingedeeld in twee brede 
categorieën: 
• Diensten voor beheer en regeling van het verkeer die voornamelijk aan de 
behoeften van de vervoerinstanties voldoen. Deze diensten zullen 
netwerkexploitanten helpen bij het verkeersbeheer. Er wordt voorzien in 
procedures en mechanismen voor verkeersleiding. Ook zijn functies voor 
planning en netwerkonderhoud inbegrepen. Van deze diensten maakt ook het 
beheer in noodsituaties deel uit, dat zal bijdragen tot verbetering van 
noodmeldingen en tot kortere reactietijden; verder zal de elektronische betaling 
van tolgelden en andere gebruiksrechten de doorstroming van het verkeer bij 
10 Voor bijzonderheden zie aanhangsel 1. 
11 Voor bijzonderheden zie aanhangsel 2. 
tolstations verbeteren en het verhalen van andere vervoerkosten mogelijk 
maken. 
• Telematische diensten met een meerwaarde in de vervoersector die op 
commerciële basis worden verzorgd door particuliere ondernemingen ten 
behoeve van de grote groep van reizigers, verkeers- en vervoerbeheerders, 
verzendere, expediteurs, vervoerders, toeristen, reisbureaus en bestuurders. 
Hieronder vallen diensten voor reis- en verkeersinformatie, collectief vervoer, 
commerciële voertuigbewegingen, elektronische betaling en reservering, en 
geavanceerde voertuigveiligheid. 
Mogelijke voordelen van telematicatoepassingen in het vervoer: 
Duurzame mobiliteit en betere vervoerdiensten 
Informatiediensten die gebruik maken van telematica bieden nieuwe 
mogelijkheden voor doelgericht verkeersbeheer om de verkeersvraag te 
beïnvloeden en de interconnectiviteit en interoperabiliteit van vervoertakken te 
verbeteren. De ingebruikstelling van deze diensten zal er toe bijdragen dat de 
bestaande vervoerstructuur doelmatiger wordt benut door vergroting van de 
capaciteit in de lucht, in havens en op luchthavens, en over de weg, het spoor en 
het water. Gecombineerde vervoerdiensten kunnen gemakkelijker en 
betrouwbaarder worden, waar het vrachtvervoer en het collectieve 
passagiersvervoer profijt van zullen trekken. Het vervoer over grenzen zal 
eenvoudiger worden door het vestigen van centra voor verkeersinformatie en 
verkeersleiding voor grensoverschrijdend verkeer. Dit effect kan versterkt worden 
door een groei in telediensten, zoals telewerken, die een alternatief kunnen 
bieden voor bepaalde soorten reizen en daardoor de vraag naar reizen kunnen 
verminderen. Tenslotte kunnen telematicasystemen zo aangepast worden dat zij 
doelmatige methoden verschaffen voor het in rekening brengen van 
vervoergebruik, waaronder weggebruik (rekening-rijden) en gebruik tijdens de 
spitsuren, waardoor een nauwere betrekking zal ontstaan tussen het door de 
gebruiker betaalde bedrag en de werkelijke sociale kosten van het vervoer. Dit 
zou verhoogde persoonlijke mobiliteit en minder verontreinigende, 
milieuvriendelijke vervoerdiensten als resultaat moeten hebben. 
Verkeers veiligheid 
De verkeersveiligheid kan aanzienlijk worden vergroot met behulp van produkten 
die controle uitoefenen op de fysieke toestand van de bestuurder (van 
wegvoertuig/trein/vaartuig en vliegtuig), die het waarnemingsvermogen van de 
bestuurder verhogen en die waarschuwen voor dreigend gevaar. Uiteindelijk is 
het wellicht mogelijk om met noodmaatregelen in te grijpen, bijvoorbeeld ten 
einde ongelukken te voorkomen en ten einde de belasting van de bestuurder te 
verminderen met autonome intelligente systemen voor regeling van de 
kruissnelheid. Systemen voor verkeerstoezicht en -regeling, en systemen voor 
waarneming en beheer van incidenten zullen de verkeersveiligheid in alle 
vervoertakken verhogen; zo hebben verkeersregelingssystemen voor de 
autosnelwegen in Duitsland geleid tot een vermindering van 30-50% in het 
aantal ongelukken met dodelijke afloop. 
Voor het vervoer over zee zullen geavanceerde systemen voor toezicht, die 
bijdragen tot verhoogde veiligheid, van wezenlijk belang zijn in de drukbevaren 
gebieden van de • Europese wateren. Statistische gegevens over het 
scheepvaartverkeer laten zien hoe rampzalig de gevolgen zijn van kleine fouten bij 
de navigatie bij het vervoer over zee. Verbeterde hulpmiddelen voor de maritieme 
navigatie op basis van telematica-instrumenten kunnen leiden tot verhoogde 
veiligheid in de scheepvaart. 
Veiligheid is ook een beperkende voorwaarde voor het doelmatiger gebruik van 
het Europese luchtruim en het spoorwegnet. Een verbeterd systeem voor het 
beheer van het luchtverkeer zal meer verkeer toelaten zonder de hoge 
veiligheidsnormen van het Europese luchtverkeer te verlagen. Nieuwe 
besturingssystemen voor het spoorwegnet zouden eveneens een doelmatiger 
gebruik van de kostbare infrastructuur van het spoorwegnet toelaten zonder de 
veiligheidsnormen aan te tasten. 
Milieubescherming 
Emissiebeheersing en geluidsreductie zullen bijdragen tot een aanzienlijke 
vermindering van de negatieve gevolgen van het weg- en luchtverkeer voor het 
milieu. Enerzijds kunnen diensten op het gebied van de vervoertelematica het 
mogelijk maken om reizen en vrachtzendingen meer doelgericht te plannen, 
anderzijds kunnen toepassingen in verkeersbeheersystemen opstoppingen tot een 
minimum terugdringen. Ook het geven van betere informatie en het voorrang 
verlenen aan milieuvriendelijke vervoertakken kan in deze systemen worden 
bevorderd. De bijdrage van vervoertelematica aan milieubescherming zal 
doelmatiger gemaakt worden door bij verkeersbeheerstrategieën gebruikte 
toepassingen te integreren met systemen die verontreiniging meten. In een aantal 
Europese steden is men bezig met experimentele projecten die door het 
telematicaprogramma van de Commissie gesteund worden. 
Het vervoer van gevaarlijke goederen, een grote bedreiging voor het milieu, dat 
gezien de complexe en zeer geavanceerde behoeften van onze economie echter 
onvermijdelijk is, kan onder toezicht gehouden worden. In geval van ongelukken 
kan doelmatig en in zo kort mogelijke tijd begonnen worden met het nemen van 
de noodzakelijke maatregelen, die sterk van de goederen in kwestie afhangen. 
Markten en de economie in het algemeen 
De proces- en produktinnovaties, die de ingebruikstelling van vervoertelematica 
in Europa met zich mee zal brengen, zullen een belangrijke rol spelen bij de 
ontwikkeling van toekomstige markten en bedrijven. 
Er bestaan goede marktmogelijkheden voor de Europese sleutelsectoren door 
innovaties in bijvoorbeeld de voertuigindustrie (voor personen- en vrachtvervoer), 
ingenieursbureaus en aannemingsbedrijven, bedrijven op het gebied van 
informatie- en communicatietechnologie (ICT) en telecommunicatiediensten. Deze 
zullen alle de economische ontwikkeling ondersteunen en daarmee een sleutelrol 
vervullen bij de ontwikkeling van een Europese "informatiemaatschappij". 
De economische voordelen in wijder verband 
Naast de directe werkgelegenheid die de eerder genoemde investeringen in 
telematicaprodukten en -diensten met zich mee zullen brengen, zullen er op ruime 
schaal voordelen zijn voor de Europese economie en samenleving. Het mogelijk 
economisch rendement van investeringen in telematicasystemen en -diensten is 
groot en brengt verbeteringen van produktiviteit en concurrentievermogen voor 
de gehele economie met zich mee. Verbeteringen op korte termijn bij het 
vluchtbeheer bijvoorbeeld zouden door grotere doelmatigheid besparingen kunnen 
opleveren van 2 miljard ecu per jaar12. Op soortgelijke wijze zou een bescheiden 
percentage van 10% minder verkeersopstoppingen Europa 10 miljard ecu per jaar 
kunnen besparen13. 
Conclusies 
Het gebruik van telematica in de vervoersector houdt een grote belofte in voor de 
overheid en de particuliere sector. De voordelen voor gebruikers en exploitanten 
van de vervoerdiensten zijn slechts geschat en de volle marktmogelijkheden voor 
nieuwe telematicaprodukten dienen nog vastgesteld te worden. Desalniettemin 
zal iedereen er veel baat bij hebben, als de verwachte verbetering van informatie, 
de ruimere keuze en een groter bereik van beleidsopties kunnen worden 
verwezenlijkt. Voor de overheidsadministraties en instanties zal een doelmatig 
instrument voor verkeersbeheer, stimulering van gecombineerd vervoer en 
regulering van de vraag, en verbeterde veiligheid gerealiseerd worden; voor de 
vervoerondernemers en de vervoerindustrie zal er gecombineerd vervoer, 
interoperabiliteit, compatibiliteit, verhoging van de doelmatigheid en vergroting 
van het concurrentievermogen tot stand komen; voor de telecommunicatie-
exploitanten en de informatie- en telecommunicatie-industrie zullen er grotere 
markten voor produkten en diensten op basis van de informatie- en 
communicatietechnologie ontstaan; voor de fabrikanten en toeleveranciers van 
voertuigen voor vracht- en personenvervoer zullen er nieuwe produkten en groter 
concurrentievermogen gerealiseerd worden; voor de industrie, handel en andere 
bedrijven zal er een doelmatige, voorspelbare en betrouwbare logistieke keten 
bestaan; en voor bestuurders, passagiers, bemanningen en organisatoren van 
vervoer zal er betrouwbare reis- en verkeersinformatie ter beschikking staan, 
waardoor een betere reisplanning en keuze van vervoermiddel, alsmede veiliger 
en comfortabeler reizen, mogelijk gemaakt worden. 
12 Schatting van de Association of European Airlines. 
13 DRIVE Infrastructuurgroep, eindverslag, februari 1992. 
8 
II. DE CONTEXT VOOR DE INGEBRUIKSTELLING VAN VERVOERTELEMATICA IN 
EUROPA 
De Europese Gemeenschap is slechts één van de betrokken partijen bij de 
implementatie van vervoertelematica. De particuliere sector, exploitanten, 
consumenten- en fabrikantenorganisaties, wetenschappers, en regionale en lokale 
overheid zijn gewichtige belanghebbenden bij deze implementatie. Het is voor 
ieder van hen belangrijk om een helder inzicht in hun rol en in de door deze 
nieuwe technologieën geboden mogelijkheden te bezitten. 
Recente activiteiten binnen de Lid-Statén of andere Europese organisaties 
Vroege voorbeelden hebben de flexibiliteit van telematica aangetoond voor het 
ondersteunen van gevarieerd vervoerbeleid en voor het leveren van nieuwe 
gebruikersdiensten. In verschillende gebieden en landen zijn afzonderlijke 
oplossingen toegepast. Het creëren van op zichzelf staande technologieën moet 
echter voorkomen worden. In de volgende fase dient de gelegenheid benut te 
worden om de implementatie van dfe systemen en diensten binnen alle 
vervoertakken te stimuleren die gereed zijn, waarbij gezorgd moet worden dat zij 
zoveel mogelijk voldoen aan bestaande normen of aan normen in ontwikkeling. 
De implementatie dient gericht te zijn op interoperabiliteit op Europees niveau, en 
waar nodig op wereldniveau. 
Voorbeelden van bestaande maatregelen van de eerste fase in de Lid-Staten zijn: 
Systemen voor bestuurdersinformatie en navigatiesystemen in de auto, zoals 
in het VK, Duitsland en Frankrijk. 
Eerste implementatie en proefprojecten voor automatische betalingssystemen 
(ADS - Automatic Debiting Systems) in Frankrijk, Duitsland, Italië, het VK, 
Oostenrijk, Zweden, Noorwegen en Finland. 
POLIS: zo'n 40 Europese steden hebben een samenwerkingsnetwerk opgezet 
voor de toepassing van telematicadiensten in het vervoer. 
CORRIDOR: ongeveer 15 Europese regio's hebben een netwerk opgezet voor 
interregionale samenwerking op het gebied van telematicatoepassingen. 
Er is een samenwerkingsverband van overheid en particuliere sector opgezet 
met meer dan 30 leden met het doel de coördinatie van de implementatie van 
vervoertelematica in Europa te bevorderen (ERTICO). 
De centrale beheereenheid voor verkeersstromen van EUROCONTROL. 
Systemen voor informatieuitwisseling voor havens (en kusten) met betrekking 
tot goederenstromen (waaronder gevaarlijke goederen). 
Computergeregelde verkeerssystemen met computers in vele belangrijke 
stedelijke gebieden. 
Geautomatiseerd toezicht op het autosnel weg verkeer en 
weersomstandigheden (Italië, Nederland, Duitsland). 
Experimenten met betrekking tot het gebruik van telewerken in het VK en 
Nederland als middel om de vervoervraag te verminderen. 
In een aantal gevallen laten internationale overeenkomsten reeds de 
verwezenlijking van een gemeenschappelijke strategie toe. Zo is bij voorbeeld, ter 
verhoging van de doelmatigheid van het beheer van het vliegverkeer, een 
Europese strategie voor de harmonisatie en integratie van luchtverkeer-
beheersystemen (EATCHIP) ontwikkeld in nauwe samenwerking tussen 
EUROCONTROL en de Lid-Staten. De verwezenlijking van deze doelen zal - op de 
korte termijn - gericht zijn op het bevorderen dat de bestaande beheersystemen 
voor luchtvervoer op basis van deze strategie naar elkaar toe groeien. 
De rol van de Gemeenschap 
De rol van de Gemeenschap zal bestaan uit het totstandbrengen van de 
noodzakelijke voorwaarden voor de ingebruikstelling van telematica die geschikt 
is voor de bestaande sociale en politieke structuren. De aandacht zal gericht zijn 
op de beschikbaarheid, compatibiliteit, interconnectiviteit en interoperabiliteit van 
systemen en diensten. Hieronder vallen 
• overeenstemming over de reeks doelstellingen van het vervoerbeleid en de in 
antwoord daarop benodigde schaalgrootte van telematicatoepassingen. Om 
hieraan te voldoen kunnen bijbehorende technische oplossingen ontwikkeld 
worden. 
• overeenstemming over minimumvoorwaarden voor de dienstenkwaliteit en het 
dienstenbeheer. 
• een goede doelstelling van normalisatieprocessen, met name ontwikkeling van 
een open netwerkarchitectuur die ruimte biedt aan een verscheidenheid van 
subsystemen met geharmoniseerde interfaces. 
• harmonisatie van technische regelgeving, met name met betrekking tot de 
telematische subsystemen. 
• maatregelen om de barrières op te heffen die de implementatie van telematica-
oplossingen voor geavanceerde verkeersbeheersystemen en andere 
vervoerdiensten belemmeren. 
• het verschaffen van een kader voor O&O activiteiten om de implementatie van 
telematicatoepassingen en -diensten in de Lid-Staten te bevorderen. 
De instrumenten van de Gemeenschap 
De verantwoordelijkheden voor vervoer en telecommunicatie, voor de 
bijbehorende netwerken en diensten, en voor het bijbehorende regelgevende 
kader liggen verspreid over verschillende administratieve niveaus. Alle 
maatregelen op Gemeenschapsniveau zullen het subsidiariteitsbeginsel in acht 
nemen en zullen de weg open laten voor een verscheidenheid van politieke 
keuzen in de Lid-Staten. Communautaire maatregelen ter verbetering van de 
interoperabiliteit zal aan alle belanghebbende partijen ten goede komen. De 
meeste sectoren zijn echter ook marktgericht en de maatregelen op 
communautair niveau dienen daarom zorgvuldig te worden onderzocht op hun 
10 
eventuele verstoring van de marktverhoudingen. 
De Gemeenschap beschikt over drie soorten instrumenten waarmee de goede 
werking van de interne markt bevorderd kan worden: wetgeving, financiële 
ondersteuning en coördinatie van activiteiten van de Lid-Staten. De 
Gemeenschap heeft reeds een aantal activiteiten op deze drie terreinen 
bevorderd. Zie hiervoor aanhangsel 3. 
De volgende tabel geeft een nadere uitleg over hoe deze instrumenten voor 
telematicatoepassingen in het vervoer kunnen worden toegepast. 
11 
INSTRUMENTEN VAN DE GEMEENSCHAP VOOR VERVOERTELEMATICA 
Wetgeving 
Volgens de bepalingen van het Verdrag dient de Gemeenschap: 
• wetgeving aan te passen zodat het goede functioneren van de interne markt bevorderd 
wordt door de ontwikkeling en het gebruik van vervoertelematica; 
• wetgeving uit te vaardigen waardoor een interne markt voor diensten, netwerken en 
apparatuur voor vervoertelematica gevestigd wordt; 
• wetgeving aan te passen die richtsnoeren voor transeuropese netwerken vaststelt: op dit 
moment wordt met de Raad en het Parlement over een voorstel van gedachten gewisseld; 
hetzelfde geldt voor geavanceerde digitale telecommunicatienetwerken en voor 
telematicadiensten tussen overheidsadministraties. Richtsnoeren voor vervoer leggen de 
nadruk op het gebruik van telematicasystemen bij de verschillende vervoertakken; 
• alle maatregelen in werking te stellen die nodig blijken te zijn voor het verzekeren van de 
interoperabiliteit van telematicatoepassingen over de nationale grenzen: hieronder valt 
ondersteuning van de door de Europese normalisatie-instanties (CEN/CENELEC/ETSI) 
verrichte normalisatiewerkzaamheden, die zonodig door communautaire wetgeving 
aangevuld kunnen worden; 
• het passende regelgevende kader voor te bereiden voor de ontwikkeling van de 
informatiemaatschappij, zoals aanbevolen is door de bijeenkomst van de Raad van 
Ministers te Korfoe. 
Financiële ondersteuning 
De Europese Gemeenschap kan: 
• door de Lid-Staten verrichte financiële inspanningen voor projecten van gemeenschappelijk 
belang ondersteunen14 , zoals aangegeven in de onder Titel 12 van het EG-Verdrag 
aangepaste aanwijzing. De Gemeenschap kan ook door middel van de structurele 
instrumenten bijdragen aan de financiering van specifieke projecten in de Lid-Staten op het 
gebied van vervoer en telecommunicatie. 
• activiteiten op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en demonstratie ondersteunen door 
het opzetten van een meerjarig kaderprogramma. Op deze wijze vallen maatregelen met 
betrekking tot onderzoek en technologische ontwikkeling van telematica-instrumenten en -
diensten onder de vorige, huidige en toekomstige programma's van de Gemeenschap. 
Coördinatie 
Voor het opstellen van de agenda en de prioriteiten voor de verwezenlijking van 
vervoertelematica dienen gelijkgestemdheid op Europees niveau en coördinatie van nationaal 
beleid141 te worden bereikt. Hierdoor zal duidelijk worden op welke punten voorstellen voor 
wettelijke instrumenten, normen, medefinanciering en overlegactiviteiten door de 
Gemeenschap noodzakelijk zijn. Tevens zal hieruit een centraal referentiepunt voor het 
verlenen van hulp voortkomen. 
14 Voorstel voor een financiële verordening COM(94)62 def. van 2 maart 1994 ter 
ondersteuning onder artikel 129 van het Verdrag, PB C 9 van 26 maart 1994. 
14a Zie het Verdrag, artikel 129C betreffende transeuropese netwerken en artikel 130H 
betreffende onderzoek en ontwikkeling. 
12 
De rol van de nationale, regionale of lokale instanties 
Van oudsher heeft de rol van de overheidsinstanties bestaan uit het investeren in 
grootschalige infrastructuur voor vervoer (autosnelwegen, spoorwegen, havens 
en luchthavens) en uit het vaststellen van het regelgevende kader waarbinnen 
vervoeractiviteiten veilig en doelmatig kunnen plaatsvinden. Lid-Staten worden 
vandaag-de-dag aangemoedigd de rol van de particuliere sector te verkennen bij 
het leveren van diensten op gebieden die tot voor kort op overheidsterrein lagen, 
te zoeken naar mogelijkheden om te stimuleren dat méér diensten door het 
particuliere bedrijfsleven geleverd worden, en na te gaan welke onwenselijke en 
onnodige overheidsbelemmeringen er zijn voor de deelname van de particuliere 
sector. Dit is met name van belang in het geval van volledig nieuwe 
informatiediensten. De overheidsinstanties zullen echter hun invloed op de 
vervoersector blijven uitoefenen, en de snelheid waarmee de nieuwe technologie 
geabsorbeerd zal worden zal gedeeltelijk afhangen van de vraag of zij van de 
mogelijkheden daarvan overtuigd kunnen worden. Daarnaast kan het zijn dat zij 
steun moeten blijven verlenen aan projecten op gebieden die sociaal wenselijk 
zijn maar die geen adequaat rendement op de investering bieden. De technologie 
is er om vervoeractiviteiten te ondersteunen en om uitvoering te geven aan beleid 
dat economische doelmatigheid zal bevorderen, maar is geen doel op zichzelf. 
Op basis van een stabiel regelgevend kader zullen Lid-Staten, regionale en lokale 
overheidsinstanties verantwoordelijk blijven voor de voornaamste beslissingen ten 
aanzien van de ingebruikstelling van telematica. Tot dusver was het gebruikelijk 
dat de verantwoordelijkheid voor de specificatie en de aanschaf van geschikte 
verkeersbeheer-systemen bij de overheidsinstanties lag. Door de snelle 
ontwikkeling van de technologie zullen contracten voor telematicasystemen in 
toenemende mate gegund worden op basis van "ontwerp, bouw en exploiteer". 
De zelf-certificering en andere bestaande procedures voor kwaliteitscontrole 
dienen daarom wellicht verscherpt te worden ten einde een bevredigend 
bedrijfsniveau te waarborgen en in het algemeen het publieke belang te 
beschermen. Deze beschermende maatregelen mogen echter niet tot 
discriminatie leiden en moeten gelijke kansen geven aan uit verschillende 
gebieden van de Gemeenschap afkomstige aanbieders. 
Daarnaast dienen nieuwe mechanismen te worden onderzocht voor het 
bevorderen van grotere coördinatie tussen de vele gemeenschappen en 
organisaties die vervoerdiensten zullen blijven verzorgen. Tegelijkertijd bestaat er 
behoefte aan versterking van de technische middelen van de plaatselijke 
overheden voor het in gebruik stellen en exploiteren van nieuwe systemen. De 
invoering van nieuwe technologie zal nieuwe en meer complexe vaardigheden 
vragen, en nieuwe organisatorische taakstellingen met zich brengen. 
Samenwerkingsverbanden tussen overheid en particuliere sector 
Zoals hierboven is opgemerkt, is de afbakening tussen de overheid en de 
13 
particuliere sector aan het veranderen. Ofschoon de overheidsinstanties de 
eindverantwoordelijkheid voor een aantal vervoerdiensten kunnen behouden, zou 
de levering van vele vervoerdiensten kunnen worden uitbesteed. In een aantal 
gevallen zullen particuliere bedrijven deze diensten verlenen als een met 
vergunning geëxploiteerd openbaar nutsbedrijf; in andere gevallen zullen zij deze 
diensten leveren zonder enige speciale toestemming van de desbetreffende 
overheid. Het Gemeenschappelijke vervoerbeleid moedigt de betrokkenheid van 
particuliere bedrijven aan bij de voorziening van infrastructuur en diensten voor 
het vervoer, omdat immers het telecommunicatiebeleid een belangrijke 
liberalisering van diensten met een meerwaarde tot stand heeft gebracht. De 
particuliere sector dient waakzaam te zijn ten aanzien van de mogelijkheden om 
wellicht op nieuwe of ongebruikelijke wijze, te investeren in 
vervoertelematicadiensten. Telematica biedt het vooruitzicht dat het 
geïnvesteerde kapitaal op geavanceerde wijze kan worden terugverdiend, 
bijvoorbeeld door tolgelden, heffingen en verschillende vormen van automatische 
betaling. 
In de toekomst zullen samenwerkingsverbanden op het gebied van planning, 
ingebruikstelling, organisatie, investering en exploitatie van 
telematicatoepassingen een sleutelrol vervullen bij de succesvolle verwezenlijking 
van klantgerichte diensten, ten voordele van de gebruikers van de vervoersector, 
door het delen van de risico's en het terugbrengen van de innovatietijd. 
Ten einde dit te bereiken dient de overheidssector een omgeving te scheppen 
waarin de particuliere sector nieuwe produkten en diensten kan ontwikkelen. Dit 
kan tevens inhouden dat overheidsinstanties worden betrokken bij innovatieve 
aanbestedingen die doelstellingen van de overheid en van de particuliere sector 
kunnen dienen. Het scheppen van gunstige voorwaarden voor particuliere 
investeringen was een belangrijke aandachtspunt voor de twee groepen van 
prominenten15, die ingevolge het Witboek over groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid door de regeringsleiders zijn opgezet. 
Kernpunten voor ingebruikstelling 
Het regelgevend kader 
De huidige wetgeving van de Gemeenschap en van Lid-Staten op regionaal en 
lokaal niveau is op bepaalde gebieden niet bevorderlijk voor de invoering van 
nieuwe technologieën, zoals de onlangs gehouden Europese Conferentie van 
Ministers van Vervoer16 heeft onderkend. Een belangrijke activiteit zal worden 
15 De groep Informatiemaatschappij werd geleid door Commissaris Bangemann; de 
groep Vervoer en energie wordt geleid door Vice-voorzitter van de Commissie 
Christophersen. 
If' ECMT: European Conference of Ministers of Transport Report, CEMT/CM/94/21 van 
29 april 1994. 
14 
gevormd door het vaststellen van deze gebieden en het, waar passend, uit de 
weg helpen ruimen van deze hindernissen. Daarnaast moet worden onderzocht in 
hoeverre kwesties als mededingingsrecht, productaansprakelijkheid, rechten van 
intellectueel eigendom, en privacy de ontwikkeling en ingebruikstelling van 
telematicatoepassingen voor het vervoer kunnen belemmeren. Aan deze kwesties 
wordt verder aandacht besteed in de Mededeling over de 
Informatiemaatschappij17. De kwesties die relevant zijn voor de toepassing van 
telematica voor het vervoer worden verder toegelicht in deel III, met name in deel 
III. 1.B, van deze Mededeling. 
Normalisatie 
Op de meeste gebieden kan de normalisatie van telematica voldoende zijn voor 
het bereiken van interoperabiliteit tussen voor vervoer toegepaste 
telematicasystemen. Ten einde te bereiken dat Europa volledig wordt bestreken is 
het van belang dat voldoende aandacht wordt geschonken aan de ontwikkeling 
van algemene functionele specificaties voor diensten van eenzelfde type. De 
Commissie zal de resultaten van in uitvoering zijnde en geplande demonstraties 
en gebruikerstests beoordelen en zal bijzonderheden over deze functionaliteiten 
verschaffen. 
Financiële ondersteuning 
Bij de ingebruikstelling van telematicatoepassingen voor het vervoer staat de 
financieringskwestie centraal. De markt voor op beter verkeersbeheer gerichte 
telematicasystemen en 
-diensten, of het nu verkeer over de weg, over het spoor, door de lucht, over 
water, in havens of op luchthavens betreft, zal voor het allergrootste deel geleid 
worden door de investeringsbeslissingen van vervoerondernemers en eigenaren 
van infrastructurele voorzieningen. Aan de andere kant zou de markt voor 
diensten met een meerwaarde zich kunnen uitsplitsen, afhankelijk van de 
behoeften van specifieke gebruikers. Er zou bijvoorbeeld een commerciële markt 
kunnen ontstaan voor telematicadiensten die gebruik kunnen maken van 
informatie die in de eerste plaats verzameld is om verkeers-beheersystemen te 
ondersteunen, bijvoorbeeld file-informatie van verkeersbeheersystemen die 
commerciële systemen voor routebeschrijving kunnen ondersteunen. Een 
gezamenlijke investering door overheidsadministraties en dienstenaanbieders zou 
aan beide behoeften kunnen voldoen: die van verkeersbeheer èn die van 
individuele routebegeleiding. 
- Innovatieve financiering 
Op alle overheidsniveaus dienen zorgvuldig de kosten en de baten voor de 
gemeenschap te worden afgewogen voordat er investeringsbeslissingen worden 
genomen. Vele niet-plaatselijke verbeteringen aan autosnelwegen worden 
"Europa op weg naar de informatiemaatschappij: een actieplan". COM(94)347 van 
19 juli 1994. 
15 
bekostigd uit gebruikersheffingen, in het bijzonder accijns op brandstoffen en 
wegenbelasting. Financiering uit tolgelden en andere innovatieve 
financieringsstelsels waarbij de particuliere sector betrokken is ondervinden ruime 
aandacht. Telematicadiensten bieden overheidsdiensten of de particuliere sector 
de technische mogelijkheden van rechtstreekse heffing bij de gebruiker. Deze 
mogelijkheid om inkomsten voor financiering door overheid en particuliere sector 
voort te brengen is een belangrijke optie die telematica aan de vervoersector 
biedt. 
- Financiering door de Gemeenschap 
Voor het versnellen van de ingebruikstelling kan financiële ondersteuning door de 
Gemeenschap beschikbaar zijn, mits de investering binnen de aan het instrument 
in kwestie verbonden voorwaarden valt. Als het project in aanmerking komt, 
kunnen subsidies bijvoorbeeld worden gebruikt voor het helpen vestigen van de 
infrastructuur voor betaalde diensten die uiteindelijk zullen werken op basis van 
volledig terugverdienen van de gemaakte kosten. Ook kan financiële 
ondersteuning op geschikte wijze gericht worden op de regio's die hulp nodig 
hebben bij het opzetten van een passende infrastructuur voor vervoertelematica. 
De succesvolle ingebruikstelling van telematicasystemen zou in een aantal 
gevallen de behoefte aan grotere investeringen in infrastructuur kunnen 
wegnemen. Mogelijke investeerders in vervoerinfrastructuur worden uitgenodigd 
de toepassing van telematicasystemen vroeg in de planningfase in overweging te 
nemen. 
Er dient ook opgemerkt te worden dat nieuwe technologie kansen biedt voor een 
uitgebreide reeks openbare en particuliere inkomstenbronnen die beschikbaar 
kunnen zijn voor de financiering van de noodzakelijke investeringen in telematica. 
Conclusies 
De sectoren vervoer, telecommunicatie en informatica in de Europese 
Gemeenschap bieden grote kansen en vooruitzichten, en hun synergie belooft 
aanzienlijke voordelen voor de Europese economie. Informatie zal in de eerste 
tientallen jaren van de 21e eeuw een essentiële "grondstof" zijn. Vervoer-
telematicadiensten zullen profijt hebben van de toekomstige Europese markt voor 
informatiediensten. De tijd is rijp om de vruchten te plukken van de uitgebreide 
O&O-werkzaamheden betreffende telematicatoepassingen die in recente jaren in 
de Gemeenschap zijn voltooid. De implementatie zal versneld worden als de 
Gemeenschap op basis van deze ervaring richtsnoeren kan opstellen voor de 
bedrijfskwaliteit van beheersystemen en informatiediensten. Richtsnoeren en 
normen zullen de industriële ontwikkeling helpen vergemakkelijken. Dit zal de 
Europese industrie een vooraanstaande plaats in de vervoersector geven: een 
aantal produkten is gereed voor ingebruikstelling. Het samenbrengen van de 
mogelijkheden van telematica en de behoeften van de vervoersector zal beide 
sectoren en de samenleving in haar geheel ten goede komen. 
16 
Hl. EEN AGENDA VOOR ACTIES VAN DE GEMEENSCHAP 
Het Witboek over groei, concurrentievermogen en werk-gelegenheid onderkende 
dat "de toepassing van telematica voor het vervoer (over de weg, over zee, door 
de lucht) thans een belangrijk aspect van vervoerinfrastructuren aan het worden 
is". Het door de groep Bangemann aan de Europese Raad in Korfoe aangeboden 
verslag steunde deze zienswijze. De bijeenkomst van de Europese Raad kwam in 
principe tot overeenstemming over de prioritaire gebieden voor de toepassing van 
telematicatechnologieën, waaronder het beheer van weg- en luchtverkeer en 
andere diensten met een meerwaarde voor het vervoer. Met het oog op het 
belang en de complexiteit van de door de nieuwe informatiemaatschappij 
gestelde kwesties werd op het topoverleg dringend verzocht om het opzetten van 
een instrument voor de coördinatie (één persoon op ministerieel niveau per Lid­
staat). De groep Christophersen zag ook de mogelijkheden van gecoördineerde 
implementatie van nieuwe technologieën voor verkeersbeheer en zal de 
mogelijkheden voor projecten op het gebied van beheer in de verschillende 
vervoertakken bestuderen op basis van een voorstel van de Commissie. 
Van de Gemeenschap vereiste maatregelen 
Naar aanleiding van deze prioriteiten heeft de Commissie in een recente 
Mededeling haar voorstellen naar voren gebracht voor de ontwikkeling van een 
passend kader ten einde de verwezenlijking van telematica in het algemeen te 
bevorderen18. Er bestaat specifiek behoefte aan het garanderen van 
interoperabiliteit van de voor de vervoermarkt aangeboden 
telematicatoepassingen. Dit kader zal de technische, operationele, wettelijke en 
institutionele regels en voorwaarden met betrekking tot de 
telecommunicatiediensten omvatten die telematicatoepassingen op vervoergebied 
kunnen ondersteunen en daardoor de ontwikkeling van een telematica-
infrastructuur zullen vergemakkelijken. Een overeengekomen kader zal barrières 
voor de verwezenlijking van verkeersbeheersystemen uit de weg helpen ruimen 
en de ontwikkeling mogelijk maken van diensten met een meerwaarde die 
industrie en bedrijfsleven willen aanbieden. De voorgestelde maatregelen moeten 
voldoende nauwkeurig gericht zijn om mogelijk te maken dat Europa-wijde 
marktkansen zonder interne grenzen geschapen worden, terwijl toch 
mogelijkheden overblijven voor keuzen volgens politieke voorkeuren in de 
verschillende Lid-Staten. Binnen dit kader zullen ook projecten van 
gemeenschappelijk belang worden bepaald. Daarnaast zal de Commissie er zorg 
voor dragen dat het proces van innovatie geschraagd wordt door passende 
maatregelen van de Gemeenschap op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en 
demonstratie. De Commissie zal specifiek zorgen voor het verkrijgen van 
consensus ten aanzien van de technische en organisatorische aspecten van 
18 "Europa op weg naar de informatiemaatschappij: een actieplan". COM(94)347 van 
19 juli 1994. 
•AH- 18 
telematicatoepassingen door het ondersteunen van geschikte organisaties en 
deelnemer-structuren. 
1. Ontwikkeling van de telematica-infrastructuur19 
Technologieën op het gebied van de vervoertelematica vormen slechts een 
middel tot een doel. Allereerst dient er een duidelijk beleidskader te zijn, waarop 
de telematicatoepassingen zijn toegesneden of dat de context geeft voor 
ingebruikstelling. Wat ook de context moge zijn, de telematica-opties kunnen zeer 
plaatselijk blijven en ernstige beperkingen ondervinden tenzij de Lid-Staten 
kunnen samenwerken om een gemeenschappelijke aanpak van een aantal 
technische kwesties en van verschillende institutionele en wettelijke zaken 
overeen te komen. Het gaat er niet alleen om gemeenschappelijke technische 
normen te verkrijgen; de technologie zal vereisen dat er verschillende nieuwe 
grensoverschrijdende verbindingen worden gelegd, wellicht tussen organisaties 
die voorheen niet met elkaar hebben samengewerkt. De vestiging van een 
consistente, kwalitatief hoogstaande Europese telematica-infrastructuur voor het 
vervoer zal echter de onderlinge verbinding van de informatienetwerken en de 
interoperabiliteit van diensten vergemakkelijken. Toegang tot beschikbare 
informatie is eveneens van bijzonder belang. Een en ander sluit dan ook aan bij 
zowel de primaire doelstellingen van de Gemeenschap als bij de criteria voor de 
informatiemaatschappij. De vestiging en de exploitatie van de telematica-
infrastructuur zullen alle drie typen maatregelen van de Gemeenschap vereisen: 
1) wetgeving en normalisatie: 2) projecten en financiële ondersteuning: en 3) 
coördinatieactiviteiten. 
A. TECHNISCHE INHOUD 
Er moet voorrang worden gegeven aan de ontwikkeling van een geschikte open 
systeemarchitectuur die de verschillende systeemcomponenten in staat stelt met 
elkaar in wisselwerking te treden en samen te werken om totale 
systeemdoeleinden te bereiken. Deze architectuur zal de algehele werking van het 
systeem definiëren, alsmede wat elke component van het systeem doet, maar 
niet op welke wijze en welke informatie tussen de componenten wordt 
uitgewisseld. Binnen dit kader zullen verschillende systeemontwerpen worden 
verwezenlijkt die mogelijk zullen maken dat dezelfde dienst aan de gebruiker 
wordt geleverd, onafhankelijk van het communicatiemedium in kwestie. Deze 
architectuur zal flexibiliteit mogelijk maken waardoor lokale oplossingen 
ondergebracht kunnen worden zonder af te zien van interoperabiliteit, en zal de 
opbouw van toekomstige generaties van meer geavanceerde systemen toelaten. 
Ook zullen binnen deze zelfde architectuur verschillende niveaus van kwaliteit en 
detail mogelijk zijn, afhankelijk van wat een klant bereid is te betalen. 
Zie het kader op bladzijde 12 voor een beschrijving van de verschillende niveaus van 
telematica-infrastructuur. 
19 
DE VERSCHILLENDE NIVEAUS VAN DE TELEMATICA-INFRASTRUCTUUR VOOR 
VERVOER 
Het informatieniveau: 
Dit bestaat uit in elektronische vorm samengestelde ruwe informatie en omvat: 
gegevensbeheer en -apparaten (gegevensopslag; systemen voor 
gegevensverwerking en geavanceerde (mobiele) informatica; "smart cards"; 
databases op afstand en aan boord; computersystemen, digitale databases met 
inbegrip van elektronische kaarten, netwerken en terminals; verwerking van 
radargegevens; gegevensoverdracht voor vracht- en middelenbeheer) 
Het niveau _yjD _gje_ informatiediensten: apparatuurcomponenten en 
programmatuur: 
Dit stelt de gebruiker in staat deze informatie te verwerken en omvat: 
sensoren en actuatoren (aanwezigheid en binnendringen; weerscondities; 
emissie- en geluidsdetectoren; verkeerssignaleringen met inbegrip van 
verkeerssignaleringen met veranderlijke berichten; apparatuur voor 
gewichtsbepaling tijdens beweging; computervisie; radardetectie en 
richtingsbepaling; plaatselijke transmissiebakens, lussen); 
centra voor regeling en beheer van het verkeer, en voor verkeersinformatie 
(centra voor bewegingen en regeling; verkeersleidingscentra voor havens en het 
vliegverkeer; verkeerstorens van luchthavens; beslissingsondersteunend systeem 
aan boord en in compatibele systemen voor scheepvaartverkeersdiensten (VTS -
Vessel Traffic Services); verkeersleidingscentra voor treinen; multimodale 
vervoerknooppunten), die essentiële verkeersdiensten verschaffen als 
bijvoorbeeld navigatie, lokatiebepaling, toezicht, verwerking van het 
vluchtschema, interfaces met diensten voor noodgevallen, moeilijkheden en 
veiligheid, afstandsbesturing, onderhoud en bewegingen. 
Het niveau van de telecommunicatie-inf rastructuur: 
Dit omvat de primaire apparatuur voor de telecommunicatie-inf rastructuur en -
transmissie: 
kabel; apparatuur voor radiocommunicatie waaronder apparatuur voor HF-, VHF-
en UHF-communicatie; mobiele communicatie (GSM); systemen voor digitale 
audio-omroep; oproepapparatuur (semafoon) en Universele Mobiele 
Telecommunicatie Systemen (UMTS); ATM-apparatuur (Asynchrone Transfer 
Modus); apparatuur voor de transmissie van digitale gegevens; 
communicatieapparatuur voor de korte afstand (microgolf of infrarood); 
beeldscherm-systemen; communicatie/navigatiesatellieten en -pseudolieten; 
radartransceivers; navigatiebakens. 
Het niveau van de telecommunicatiediensten: 
Dit omvat primaire transmissiediensten die dienstig zijn voor het verzenden van 
de informatie en omvat: elektronische post; bestandsoverdracht; ondersteuning 
voor interactieve telediensten; toegang tot databases; digitale beeldtransmissie; 
20 
transmissie van radarberichten en -labels; instrumenten voor automatisch 
afhankelijk toezicht; radar voor secundair toezicht (Secondary Surveillance Radar 
- SSR-mode S); digitale systemen voor selectief oproepen. 
Het niveau van de toepassingen: diensten voor vervoers-telematica 
Dit is het niveau waarop de grootste inspanning dient plaats te vinden ten einde 
het structureren en de gebruikersvriendelijkheid van de presentatie te verbeteren. 
Hieronder vallen: 
(1) een kader dat diensten met een meerwaarde mogelijk maakt (multimedia-
passagiersinformatie; reserverings-, boekings- en betalingssystemen; mobiele 
EDI-diensten; logistiek voor vloot en bemanning, met inbegrip van coöperatief 
beheer van middelen; verzameling en verwerking van gegevens met betrekking 
tot emissie en lawaai; bagageafhandeling; aeronautische mobiele 
satellietdiensten). 
(2) de verschillende typen diensten die de gebruikers verwachten (zie aanhangsel 
2): verkeers- en reisinformatie; beheer, bedrijf en besturing van het netwerk; 
voertuig-bewegingen voor collectief vervoer en voor commerciële doeleinden, 
elektronische betaling en boeking; en geavanceerde veiligheidssystemen. 
De vier voorgaande niveaus verrichten voor dit niveau de functies van opslag, 
verwerking en transmissie, zodat gebruikers de specifieke door hen gewenste 
diensten kunnen verkrijgen. Dit wordt bereikt door een geschikte combinatie van 
de hierboven beschreven functies en apparatuur. 
Overeenstemming op Europees niveau over maatregelen om deze 
systeemarchitectuur te ontwikkelen zal het resultaat zijn van een proces over de 
gehele linie, waaraan alle partijen kunnen deelnemen en dat leidt tot op de 
instemming van alle deelnemers: gebruikers, industrie, exploitanten en 
overheidsadministraties. De Commissie is begonnen dit proces te bevorderen met 
haar activiteiten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. De Commissie 
heeft thans de algehele kenmerken van een dergelijke architectuur in studie en zal 
het bijbehorende voorstel voor technische harmonisatie opstellen. Deze 
inspanningen hebben reeds een aantal kwesties naar voren gebracht waarvoor 
communautaire maatregelen nodig zijn ten einde tot succesvolle verwezenlijking 
van vervoertelematica te komen. Een eerste Actieplan, waarin onmiddellijke 
maatregelen voor kwesties als normalisatie, interoperabiliteit en 
interconnectiviteit behandeld worden, wordt verschaft in aanhangsel 4. 
Er dienen verschillende normalisatiekwesties afgerond te worden op basis van de 
succesvolle resultaten van de technische werkzaamheden die bij de door de 
Europese Gemeenschap gesponsorde activiteiten op het gebied van onderzoek en 
technologische ontwikkeling van vervoertelematica uitgevoerd zijn. Deze agenda 
dient een hoge prioriteit te krijgen als de verwezenlijking van vervoertelematica 
voortgang dient te maken. De resultaten van deze werkzaamheden zullen ook 
bijdragen tot de ontwikkeling van Gemeenschapswijde markten voor de 
apparatuur, het netwerk en de diensten. 
21 
De Commissie heeft het voornemen actie betreffende de volgende onderwerpen 
zonodig te steunen of te initiëren ten einde tot spoedige ingebruikstelling te 
komen en daardoor inter-operabiliteit en vrij verkeer van diensten en apparatuur 
voor vervoertelematica binnen Europa te bereiken: 
• Voor reis- en verkeersinformatiediensten: voor het bereiken van 
interoperabiliteit en vrij verkeer van diensten en apparatuur binnen Europa zal 
de Commissie een overeenkomst voorstellen betreffende de harmonisatie van 
de aanduiding van geografische lokatie, een datadictionaire, een formaat voor 
berichten-uitwisseling en protocollen voor specifieke toepassingen. Deze zullen 
gebaseerd zijn op relevante resultaten van de projecten van het 
telematicaprogramma en de consensus van de meest vooraanstaande 
belanghebbenden. 
• Op het gebied van digitale kaarten dient op elk terrein (weg, water, spoor en 
lucht) tot een gemeenschappelijke norm besloten te worden met betrekking tot 
de sieutelkenmerken van de vervoernetwerken. Het daaruit volgende resultaat 
zal bestaan uit de Europese specificaties voor Geografische Data Files (GDF 
2.1). De Commissie zal over de voortgang op dit terrein Verslag uitbrengen en 
zal passende voorstellen voor dé technische harmonisatie doen. 
• Het verkeersberichtenkanaal van het Radio Data Systeem is nu gereed voor 
implementatie, maar vereist het aannemen van standaardprotocollen voor het 
coderen en uitwisselen van gegevens. De verdere mogelijkheden van digitale 
audio-omroep ter ondersteuning van vervoertoepassingen dienen onderzocht te 
worden. De Commissie zal verslag over de voortgang uitbrengen en passende 
voorstellen opstellen. 
• Een aantal toepassingen van vervoertelematica hangt af van korte-
af standscommunicatie; het "Comité Européen de Normalisation" (CEN) heeft 
het mandaat gekregen om spoedig te komen met normen ter ondersteuning 
van universele toepassingen en diensten. Relevante bijdragen zijn afkomstig 
van telematicaprojecten20. De Commissie zal activiteiten op dit gebied blijven 
ondersteunen. 
• het programma voor telematica-onderzoek heeft de mogelijkheden van mobiele 
telefonie voor het verzorgen van de gegevenstransmissie voor verkeers- en 
vervoertoepassingen laten zien. Er bestaat behoefte aan 
normalisatiewerkzaamheden via het ETSI (European Telecommunication 
ADEPT: Automatic Debiting and Electronic Payment for Transport (automatische 
debitering en elektronische betaling voor het vervoer). CASH: Co-ordination of ADS 
Standardisation and Harmonisation (coördinatie van de normalisatie en harmonisatie 
van Automatische DebiteringSystemen). 
22 
Standards Institute - Europees instituut voor normalisatie op het gebied van de 
telecommunicatie), ten einde dit beschikbaar te maken via het digitale cellulaire 
netwerk (GSM: Global System Mobile) dat thans op pan-europese schaal 
wordt verwezenlijkt. De relevante resultaten zijn afkomstig van het 
telematicaproject SOCRATES. De Commissie zal relevante werkzaamheden in 
ETSI ondersteunen. 
het digitale netwerk voor geïntegreerde diensten (Euro-ISDN) zal gebruikt 
moeten worden om communicatie-uitwisselingen op grondniveau te 
vergemakkelijken; de aanvaarding van het onlangs gewijzigde voorstel van de 
Commissie21 door de Raad zal een spoedige acceptatie van telematicadiensten 
bevorderen. 
Een studie naar de vereisten van een plan voor Europese radionavigatie is 
onlangs opgestart. In afwachting van de resultaten zal de Commissie met een 
actievoorstel komen. Positiebepaling via de satelliet en andere radio-middelen 
zullen in overweging genomen worden bij het opstellen van een dergelijk plan. 
Er dienen specifieke radiofrequenties toegewezen te worden ter ondersteuning 
van een aantal vervoertelematicatoepassingen. Er is een begin gemaakt met 
het aanwijzen van frequentiebanden die voor het wegvervoer bestemd zijn en 
thans dienen de behoeften van andere vervoertakken bekeken te worden. De 
Commissie zal het ERO (European Radiocommunications Office) verzoeken 
deze kwestie te onderzoeken. 
Een belangrijk aandachtspunt bij de implementatie is, dat het risico van 
elektromagnetische storing zo gering mogelijk gemaakt dient te worden. De 
Commissie zal de noodzaak onderzoeken van maatregelen met betrekking tot 
Richtlijn 89/336/EEG van de Raad van 3 mei 1989. 
De veiligheid van het vervoer zal sterk afhangen van de kwaliteit van de 
ontwikkelde ontwerpen en visuele instrumenten. Een concept van de 
technische voorschriften voor de afbeelding van informatie voor bestuurders 
van wegvoertuigen laat zien wat mogelijk is, maar voor bepaalde toepassingen 
zal een sterkere normalisatievorm of typegoedkeuring vereist.zijn*„Er...zullen 
passende voorstellen gedaan worden. 
Onvoldoende prioriteit voor vervoertoepassingen kan leiden tot vertragingen bij 
de implementatie als er geen tijdige normalisatie wordt bereikt. Er bestaat 
reeds een lange lijst van agendapunten voor de normalisatie-instanties CEN, 
CENELEC en ETSI, en hun werkzaamheden dienen snel voortgang te vinden, 
met de volledige steun van de nationale normalisatie-instanties. Binnen het 
kader van de Mededeling over de informatiemaatschappij zal het algehele 
COM(94)128 def., P.B. nr. C200 van 22 juli 1994. 
23 
normalisatiekader bekeken worden ten einde de doelmatigheid daarvan te 
verhogen. Ondertussen zal de Commissie ondersteuning blijven geven door 
middel van passende mandaten. 
Elektronische betalingssystemen worden in toenemende mate gebruikt voor 
zakelijke en financiële diensten. De ontwikkeling van geharmoniseerde 
elektronische betalingssystemen voor verschillende vervoertoepassingen zou er 
voor zorgen dat deze systemen met minder problemen voor de gebruiker 
geïmplementeerd kunnen worden. De aanvaarding van geschikte 
betalingssystemen zal ook de ontwikkeling van inkomsten voortbrengende 
vervoertelematicadiensten door de particuliere sector stimuleren. De 
Commissie ondersteunt werkzaamheden op dit gebied door de gezamenlijke 
maatregelen van CARD-ME in hel derde kaderprogramma, Passende 
voorstellen zullen volgen. 
"Smart cards" zullen wijdverbreid toepassing vinden in het vervoer. Het is 
daarom belangrijk dat de door CEN TC224 aangevangen werkzaamheden met 
betrekking tot dit onderwerp bespoedigd worden ten einde zo gauw mogelijk 
over gemeenschappelijke functionele specificaties en normen te beschikken. 
De Commissie heeft reeds een mandaat verleend en ondersteunt de 
betreffende werkzaamheden. 
Gegevensuitwisseling tussen overheidsadministraties, een wezenlijk 
bestanddeel van verschillende controletaken van overheidsadministraties, zoals 
toezicht op gevaarlijke goederen, haven-uitwisselingssystemen en controle op 
vergunningen. Er zijn relevante specificaties opgesteld door de projecten van 
het telematicaprogramma en er zijn systemen beschikbaar. Daarnaast zal het 
gebruik van EDI (Electronic Data Interchange - elektronische 
gegevensuitwisseling) met standaardberichten tussen havens verschillende 
administratieve processen vergemakkelijken, bijvoorbeeld douaneformaliteiten 
en het bijhouden van statistieken. De overheidsadministraties van de Lid-
Staten dienen de implementatie van een dergelijk uitwisselingsnetwerk voor 
deze toepassingen in overweging te nemen. Dit netwerk is ontwikkeld in het 
telematicaprogramma van het Derde Kaderprogramma en is overgenomen door 
het IDA22-programma. De Commissie is gereed om het organisatie- en 
coördinatiekader te verzorgen. De Raad wordt uitgenodigd het voorstel van de 
Commissie betreffende IDA aan te nemen. 
Systeemveiligheidsnormen zijn bij de invoering van al deze nieuwe 
telematicasystemen belangrijk. De functie en werking van de systemen dienen 
Voorstel voor een besluit van de Raad tot instelling van een communautaire 
meerjarige actie betreffende de totstandbrenging van transeuropese 
telematicanetwerken ten behoeve van de uitwisseling van gegevens tussen 
overheidsdiensten (IDA). COM(93)69 van 12 maart 1993, PB nr. C105 van 16 april 
1993. 
24 
voor de gebruiker gegarandeerd te worden. Relevante resultaten zijn 
beschikbaar uit het DRIVE-project PASSPORT. De Commissie zal onderzoeken 
of de procedures voor de typegoedkeuring van telematica-instrumenten aan 
boord van voertuigen moeten worden aangepast. 
• De Commissie heeft een Mededeling23 aangenomen betreffende satelliet-
navigatie, waarin de huidige status beschreven wordt, alsmede de dringend 
nodige maatregelen voor het verkrijgen van een gunstige positie voor Europa. 
Als eerste stap zullen diensten voor satellietsystemen benut worden voor de 
verbetering van de nauwkeurigheid, integriteit, beschikbaarheid en continuïteit 
van het bedrijf van de bestaande systemen (GPS24 of GLONASS25) voor 
positionering en navigatie. Dit zal, in samenwerking met ESA, EUROCONTROL 
en telecommunicatie-exploitanten, de ontwikkeling van een Europese 
aanvulling op de bestaande systemen (GNSS1) inhouden met behulp van de 
navigatiepakketten die deel uitmaken van INMARSAT-3. Gelijktijdig hiermee zal 
begonnen worden met een volledige evaluatie van de ingebruikstelling van een 
civiel navigatiesatellietsysteem voor civiel gebruik (GNSS2). De Commissie is 
reeds bezig om samen met de drie partijen een gedetailleerd werkplan vast te 
stellen. Het telematicaprogramma draagt zorg voor passend onderzoek 
gedurende het Vierde Kaderprogramma (1994-1998). De Commissie 
onderzoekt thans de voorwaarden voor het opzetten van een coördinatiekader 
voor deze ontwikkelingen. 
De Commissie zal een geïntegreerd programma van werkzaamheden voorstellen 
betreffende de telematica-infrastructuur ten einde zeker te stellen dat al deze 
elementen bij elkaar gebracht kunnen worden binnen een overkoepelende 
architectuur met geharmoniseerde normen en interfaces. 
B. WETTELIJKE EN ORGANISATORISCHE KWESTIES 
Wettelijke en organisatorische zaken kunnen in aanleg aanzienlijke belemmeringen 
vormen voor de ingebruikstelling van vervoertelematicasystemen en -diensten. 
Deze kwesties, bijvoorbeeld produkt-aansprakelijkheid, mededingingsbeleid, 
persoonlijke levenssfeer, aanbesteding, intellectueel eigendom, regelgeving, 
samenwerking tussen overheid en particuliere sector, en samenwerking tussen 
Lid-Staten, zullen bij het voortschrijden van de technologie en de overgang van 
het laboratorium naar de commerciële markten onvermijdelijk naar voren komen. 
Elders26 wordt opgemerkt dat overheidsinstanties nieuwe grondregels dienen op 
Satellietnavigatiediensten: Een Europese benadering: Mededeling van de Commissie. 
COM (94) 248. 
Globaal PositioneringsSysteem (V.S.). 
Globaal Navigatiesatellietsysteem (voormalige USSR). 
"Europa op weg naar de informatiemaatschappij: een actieplan". 
COM(94)347 van 19 juli 1994. 
25 
te stellen en het juiste beleid en de regelgevende omgeving dienen te scheppen 
waarin de toepassing van telematica zal kunnen gedijen. De Commissie heeft 
reeds passende voorstellen op de hierna volgende gebieden gedaan of zal dit 
doen zodra meer informatie beschikbaar komt. 
Het vergunning geven en het uitbesteden van diensten: 
samenwerkingsverbanden tussen overheid en particuliere sector 
De ingebruikstelling van telematica zal een samenwerking en coördinatie van 
ongekend niveau tussen de overheid en de particuliere sector vereisen binnen de 
grenzen van de communautaire wetgeving, met name inzake mededinging en 
staatshulp. De particuliere sector dient met de overheidssector samen te werken 
om de vervoertelematica-technologieën in de infrastructuur van vervoer en 
telecommunicatie in te bouwen. Om dit te bereiken heeft de particuliere sector 
een toegangsniveau en wellicht eigendomsbelangen nodig met betrekking tot 
overheidsbedrijven die tot dusver niet beschikbaar waren. De fundamentele 
kwestie van de betrekkingen tussen overheid en particuliere sector, die nodig zijn 
voor een doelgerichte ingebruikstelling van een telematica-infrastructuur, dient 
nauwkeurig bestudeerd te worden in het kader van lopende en geplande 
projecten om nieuwe modellen voor de samenwerking tussen overheid en 
particuliere sector te vinden. De Commissie zal de bestaande regels en de 
behoefte aan verdere aanwijzingen onderzoeken. Het is mogelijk dat hetzelfde 
model ook lokaal toepassing zou kunnen vinden, waarvan een positieve impuls 
voor de ontwikkeling van de interne markt uit zal gaan. 
Ontwikkeling van de informatiemarkt 
Er bestaat een probleem bij de toekenhing van de verantwoordelijkheden voor 
verschillende functies tussen de onderscheiden partijen. Zo zullen bijvoorbeeld 
degenen die zich bezig houden met de verzorging van informatiediensten voor 
gecombineerd vervoer moeten weten welke oplossingen er beschikbaar zijn als 
door de instanties verstrekte informatie en gegevens niet aan hun vereisten 
voldoen. Als eerste stap op weg naar het transeuropese vervoer- en 
telematicanetwerk zal de Commissie een voorstel uitwerken dat algemene regels 
vaststelt voor de harmonisatie van het vrijgeven van verkeersrelevante informatie 
door verkeersleidingscentra en stations voor de communicatie tussen 
vervoertakken ten einde het vrije verkeer van telematicadiensten te verzekeren. 
Beveiliging van gegevens en privacy 
De invoering van nieuwe telematicadiensten mag geen afbreuk doen aan de 
persoonlijke levenssfeer van de burgers. Bij een aantal consumenten bestaat 
wellicht de bereidheid enige privacy op te geven in ruil voor de mogelijkheid om 
efficiënter te reizen en toegang tot nuttige informatie, terwijl voor anderen de 
bezorgdheid over de persoonlijke levenssfeer hun bereidheid om telematica te 
gebruiken en te ondersteunen ernstig zou kunnen beperken. Er zijn passende 
26 
waarborgen met betrekking tot de beveiliging van gegevens nodig. Er is een 
Richtlijn over de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en gegevens met 
betrekking tot telecommunicatie voorgesteld26» onder de paraplu van de 
Kaderrichtlijn over geheimhouding van gegevens27, als deze wordt aangenomen, 
en onderzocht zal worden of deze voldoet aan de vereisten van de vervoer­
telematicadiensten . 
Produktaansprakelijkheid 
Kwesties van mogelijke uit de ingebruikstelling van telematicaprodukten 
voortvloeiende aansprakelijkheid kunnen aanzienlijke aandacht vergen. 
Aansprakelijkheidszaken zullen reiken van de ontwikkeling van geavanceerde 
diensten voor verkeersbeheer en reizigersinformatie aan de éne kant tot de 
ontwikkeling van diensten voor voertuigveiligheid aan de andere kant. De 
aansprakelijkheidskwestie voor informatie-technologie is niet uniek voor de 
vervoertelematica, en de toepassing van degelijke ontwerptechnieken zal de 
oplossing van deze kwestie een eind verder helpen. 
De verplaatsing van controlefuncties weg bij de bestuurder zou echter de 
fundamentele betrekkingen kunnen veranderen waarlangs de wetten inzake 
produktaansprakelijkheid ontwikkeld zijn; wat de aansprakelijkheid betreft kan de 
fundamentele relatie tussen de bediening van het voertuig en de infrastructuur 
substantieel veranderd worden. Op korte termijn dient een goede 
risicobeoordeling voor de vervoertelematicatechnologieën ondernomen te 
worden. Dit zou kunnen leiden tot training en instructie in risicobeheer. Als 
gedragslijn voor maatregelen op langere termijn zal de Commissie een volledige 
studie over mogelijke alternatieve benaderingen van produktaansprakelijkheid op 
het gebied van vervoertelematica ondersteunen, met name in de context van 
geautomatiseerde voertuigcontrole-systemen. Hiervoor zal actie op 
communautair niveau nodig zijn, opdat verstoring van de marktverhoudingen 
voorkomen wordt. 
Aanbesteding en inbedrijfstelling van diensten 
Een verstandig beleid en een goede werkwijze bij openbare aanbesteding van 
vervoertelematicasystemen zou de ontwikkeling en ingebruikstelling van deze 
technologieën zeer kunnen helpen. Veel instanties bezitten weinig ervaring met 
de aanbesteding op het gebied van hoogwaardige technologie. Deze kwesties 
26a Gewijzigd voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad 
betreffende de bescherming van persoonsgebonden gegevens en van de 
persoonlijke levenssfeer in het kader van digitale telecommunicatienetwerken, met 
name in het kader van het Digitale Netwerk voor Geïntegreerde Diensten (ISDN) en 
van digitale mobiele netwerken. COM(94)128 van 13 juni 1994. 
27 "De bescherming van natuurlijke personen in verband met de behandeling van 
persoonsgegevens en het vrije verkeer van die gegevens". COM(94)422 
"De rechtsbescherming van databanken". COM(93)464, P.B. nr. C308 van 15 
november 1993. 
27 
vereisen derhalve veel aandacht. Voor openbare aanbesteding bestaat reeds 
wetgeving van de Gemeenschap. Er bestaan echter nog meer kwesties die de 
overheidsinstanties in overweging dienen te nemen bij de aanbesteding of 
inbedrijf stelling van vervoertelematicadiensten: 
• verhouding tussen de koper en de leverancier ten aanzien van intellectuele 
eigendomsrechten; 
• kostenberekening, kostencertificering en financiële controle voor deze nieuwe 
typen produkten en diensten; 
• toepassing van concurrentiewetgeving op de voorziening van 
vervoertelematica-infrastructuur en -diensten; 
• contractuele kwesties tussen overheid en diensten-exploitanten, zoals 
aansprakelijkheid; 
• beperking van de tegenstrijdigheid van belangen van organisaties; 
• projectonzekerheden ten gevolge van het aanbestedingsproces; en 
• eerlijke en redelijke verwezenlijking van samenwerkingsverbanden tussen 
overheid en particuliere sector. 
De Commissie zal de bovenstaande kwesties bestuderen en afhankelijk van de 
resultaten passende voorstellen doen. 
Intellectuele eigendomsrechten 
Doordat bij veel onderzoek- en beproevingsactiviteiten wordt samengewerkt door 
de overheid en het particuliere bedrijfsleven, zijn er gecompliceerde kwesties met 
betrekking tot de intellectuele eigendomsrechten ontstaan. De belangen van de 
overheidssector leidden van oudsher tot het standpunt dat vanwege bekostiging 
door de overheid de intellectuele eigendomsrechten in de overheidssector dienen 
te blijven. Particuliere bedrijven daarentegen zijn van mening dat intellectueel 
eigendom en octrooibescherming ten goede dienen te komen aan bedrijven die 
telematicatechnologie ontwikkelen ten einde voldoende stimulans te bieden om 
deze produkten op de markt te brengen. De Commissie zal een Groenboek over 
intellectuele eigendomsrechten in de informatiemaatschappij opstellen. Op het 
gebied van vervoertelematica zal de doelstelling bestaan uit het bereiken van 
compromis-oplossingen op sleutelgebieden, binnen de vastliggende bestaande 
internationale en communautaire verplichtingen. 
Deze kwesties kunnen ingebruikstelling op grote schaal ophouden tenzij ze 
kunnen worden opgelost. 
Barrières i.v.m. regelgeving, en kansen 
Het koppelen van vervoerinfrastructuur, voertuigen, communicatie en computers 
kan een roep om economische, veiligheids- en milieuvoorschriften veroorzaken. 
Deze voorschriften worden opgelegd om geldige redenen van overheidsbeleid, 
maar te ver gaande regulering zou de snelheid van ingebruikstelling van 
telematica in ongunstige zin kunnen beïnvloeden. Het is van belang dat het 
verband tussen vervoertelematica en de invloed van de desbetreffende 
voorschriften wordt bekeken en begrepen. Veiligheidsvoorschriften met 
implicaties voor de vervoertelematica kunnen van land tot land verschillend zijn; 
28 
coördinatie binnen de Gemeenschap zou de ingebruikstelling kunnen helpen 
bespoedigen en belemmeringen voor het goed functioneren van de interne markt 
kunnen helpen vermijden. Daarnaast zullen bepaalde bestaande kaderrichtlijnen 
zo gewijzigd dienen te worden dat ze ook betrekking te hebben op telematica-
apparatuur27a. 
Betrekkingen tussen de verschillende niveaus van overheidsinstanties 
Eén van de belangrijkste institutionele belemmeringen voor de tijdige 
ingebruikstelling van een Europa-wijde compatibele telematica-infrastructuur is de 
veelheid van nationale, regionale en lokale overheidsniveaus en -instanties met 
rechtsbevoegdheid over de elementen van die infrastructuur. Belanghebbenden 
van de openbare en de particuliere sector in vervoertelematica zijn thans 
genoodzaakt beoordelingen en goedkeuringen van meerdere instanties te 
verkrijgen, waarbij de voorwaarden voor goedkeuring vaak onverenigbaar zijn. 
Daarnaast dient deze gang van zaken herhaald te worden wanneer de 
investeerder van de ene Lid-Staat naar de andere gaat. Een overeenkomst op 
Gemeenschapsniveau, waarin de eisen voor goedkeuring van systemen 
geharmoniseerd worden, als alternatief voor dit model van meervoudige 
rechtsbevoegdheid en met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, 
zou er voor kunnen zorgen dat de noodzakelijke overheidsfuncties vervuld 
worden en toch de vertraging bij de ingebruikstelling ten gevolge van 
voorschriften beperkt houden of opheffen. 
C. BEKOSTIGING VAN DE VERVOERTELEMATICA-INFRASTRUCTUUR 
Voor de ontwikkeling van de vervoertelematica-infrastructuur zullen eendrachtige 
maatregelen op het gebied van financiering nodig zijn. Het leidende principe zal 
zijn dat de particuliere sector zo veel mogelijk verantwoordelijk dient te zijn voor 
de investering in de telematica-infrastructuur. Dit zal gemakkelijker zijn als de 
investeringskosten terugverdiend kunnen worden uit van de gebruiker ontvangen 
betalingen of gebruiksrechten. De opkomende telematicatoepassingen bieden 
hiertoe de mogelijkheid. 
In dit verband zullen nieuwe institutionele regelingen, waaronder 
samenwerkingsverbanden tussen overheid en particuliere sector, vereist zijn voor 
het bijeenbrengen van investeringskapitaal. 
In bepaalde gevallen zouden begrotingsmiddelen van de overheid gebruikt kunnen 
worden ten einde ingebruikstelling te bespoedigen, te zorgen voor startkapitaal 
voor het opstarten van activiteiten en bestaande regionale verschillen weg te 
werken met het oog op de economische en sociale cohesie (zie hoofdstuk 2). 
27a Richtlijn 92/53/EEG betreffende voertuignormen. P.B. nr. L225 van 10 augustus 
1992. 
29 
Voor dit doeleinde dienen Lid-Staten, regionale instanties en lokale instanties het 
gebruik van bestaande financiële instrumenten van de Gemeenschap in 
gedachten te houden, zoals de Structuurfondsen, het Cohesiefonds, de 
begrotingsmiddelen voor de transeuropese netwerken, leningen van de Europese 
Investeringsbank (EIB), het Europese Investeringsfonds en andere Europese 
communautaire programma's voor medefinanciering. Deze bronnen dienen niet 
alleen in overweging te worden genomen voor de ontwikkeling* van de "harde" 
fysieke infrastructuur (wegen, luchthavens, bruggen, enz.), maar ook voor de 
totstandbrenging van de "zachte" intelligente infrastructuur. De projecten dienen 
echter te voldoen aan de voorwaarden van de onderscheiden financiële 
instrumenten. Bovendien kan het zijn dat het in aanmerking komen voor subsidie 
gekoppeld moet worden aan extra-voorwaarden met betrekking tot Europese 
normen, het versterken van het concurrentievermogen van de Europese economie 
en de bevordering van samenwerkingsverbanden tussen overheid en particuliere 
sector. 
Daarnaast dient de mogelijkheid aangegrepen te worden om waar nodig 
subsidiestelsels op nationaal, regionaal en lokaal niveau zo uit te breiden dat deze 
financiële middelen voor de ontwikkeling van de vervoertelematica-infrastructuur 
omvatten. 
2. Ontwikkeling van prioritaire telematicatoepassingen bij de onderscheiden 
vervoertakken 
De door de Gemeenschap in behandeling te nemen agendakwesties zijn talrijk, 
maar de besluitvorming daarover mag geen reden zijn voor vertraging van de 
ingebruikstelling van telematicasystemen en -diensten die direct praktisch 
voordeel kunnen opleveren. De Commissie zal projecten op een aantal 
sleutelgebieden bevorderen met behulp van passende financiële instrumenten. 
A. TELEMATICASYSTEMEN EN -DIENSTEN VOOR HET WEGVERVOER 
Een uitgebreid kader voor de telematica-infrastructuur ten behoeve van het 
wegvervoer is een eerste vereiste voor belanghebbenden in de markt om een 
duidelijk inzicht te hebben in hun investeringsbeslissingen. 
Tot het jaar 1999 zullen aanzienlijke middelen door een verscheidenheid aan 
deelnemers in deze sector geïnvesteerd dienen te worden: 
- implementatie van beheers- en controlesystemen voor het verkeer; 
- implementatie van beheers- en informatiediensten voor reizen en verkeer; 
- investeringen door vervoerondernemers in systemen die het beheer van het 
wagenpark verbeteren; 
- het opstarten van nieuwe telematicadiensten die zich richten op 
transportondernemers, reizigers en expediteurs. 
De gevolgen van deze investeringen zullen veel verder reiken dan de grenzen van 
30 
het transeuropese wegennetwerk, waar de prioriteiten en aanwijzingen voor 
verwezenlijking van het Europese vervoerbeleid liggen. Telematicatoepassingen 
zullen de regionale en stedelijke netwerken omvatten en zich tot nieuwe typen 
diensten met aanzienlijke gebruikersvraag en grote marktkansen uitstrekken. 
Wegvervoerders, bus- en touringcar-ondernemers, commerciële besteldiensten en 
andere van het wegvervoer afhankelijke diensten kunnen profijt hebben van een 
beter beheer van het wagenpark. 
Dynamische verkeersinformatie is een van de eerste voorwaarden voor 
verkeersbeheer en reizigersinformatie. Er kunnen verschillende doelstellingen van 
het vervoerbeleid gediend worden door reizigers en verzenders meer doelgerichte, 
meer op hun behoeften afgestemde informatie te verstrekken. Automatisch 
verzamelen, verwerken en verspreiden van verkeersgegevens vormt de eerste 
stap naar intelligent verkeersbeheer en naar nieuwe diensten met een 
meerwaarde. Systemen voor informatie over het openbaar vervoer en 
beheersystemen op basis van gemeenschappelijke "data dictionaires" en 
geharmoniseerde diensten kunnen in de meeste Europese steden in gebruik 
gesteld worden. 
De groep Bangemann heeft voorgesteld om, als begin, 2000 kilometer 
autosnelwegen van gemeenschappelijk belang in Europa, met zoveel mogelijk 
internationaal verkeer, en ook 10 steden in Europa te voorzien van geschikte 
telematicasystemen ten einde tegen het jaar 1996 de in vorige hoofdstukken 
genoemde diensten te omvatten, en deze tegen het jaar 2000 uit te breiden tot 
het gehele transeuropese netwerk en 30 grootstedelijke gebieden. De 
bijeenkomst van de Europese Raad te Korfoe was het in principe met de 
toepassingsgebieden van het verslag van de groep Bangemann eens. Met 
betrekking tot het transeuropese netwerk zal de Commissie samenwerken met 
het Comité voor Infrastructuur met het oogmerk de meeste geschikte routes voor 
de eerste realisatie te bepalen. Deze routes dienen beschouwd te worden als 
prioritaire routes voor projecten van gemeenschappelijk belang die zich richten op 
wegverkeersbeheer en het uitvoeren van de Beschikking van de Raad van 29 
oktober 1993 inzake het transeuropese wegennetwerk. De Commissie zal op 
korte termijn voorstellen aan de groep Christophersen voorleggen over hoe verder 
te gaan met verkeersbeheersystemen op het transeuropese netwerk. 
Als verdere reactie op het verslag van de groep Bangemann, heeft de Commissie 
gezegd dat zij zal samenwerken met stedelijke en regionale verbanden, zoals 
POLIS en CORRIDOR, ten einde gemeenschappelijke netwerken voor 
proefprojecten te ontwikkelen, en ERTICO (dat meer dan 30 overheids­
administraties, ondernemingen, vervoerders en gebruikers in zich verenigt) ten 
einde de implementatie van telematicasystemen voor het wegvervoer te 
coördineren. Binnen een passend kader zullen gebruikersorganisaties, 
vervoerondernemers, bedrijfsleven en vertegenwoordigers van 
overheidsadministraties hun gecoördineerde maatregelen moeten bevorderen en 
tegelijkertijd de activiteiten van de groep van hoge ambtenaren inzake de 
informatiemaatschappij ondersteunen. De Commissie zal moeten nagaan welke 
31 
investeringen nodig zijn voor de doelgerichte werking van telematicadiensten op 
het transeuropese wegennetwerk, welke eisen telematicasystemen en -diensten 
in kleine en grote steden stellen, en welke behoeften ondernemers en gebruikers 
hebben aan nieuwe diensten met een meerwaarde. 
Een belangrijke stap tot goed aangepast verkeersbeheer zou het opzetten van 
nieuwe verkeersinformatiecentra zijn, die onderling verbonden zijn tot een 
verkeersinformatienetwerk met gebruikmaking van standaardprotocollen en -
berichten, zoals gedefinieerd in het telematicaprogramma. Informatie zal worden 
uitgezonden naar de eindgebruikers via het verkeersberichten-kanaal van het 
Radio Data Systeem (RDS-TMC: Traffic Message Channel) en, waar mogelijk, via 
korte-afstandscommunicatie (bakens) of mobiele telefonie (GSM). Het is nodig 
het opzetten van één of meer organisaties te bevorderen die zorgen voor het 
bijwerken van digitale kaarten. 
Tegelijkertijd zullen particuliere investeringen in telematicasystemen en -diensten 
voor het vervoer aangemoedigd worden: systemen voor beheer van het 
wagenpark, toezicht op voertuigen, routebegeleiding, reizigersinformatie en 
elektronische inning van heffingen kunnen helpen bij het aantrekken van 
particuliere ondernemers en bij het aanbieden van diensten met een meerwaarde 
aan reizigers. 
Er dient een transeuropees telecommunicatienetwerk voor toezicht op het 
vervoer van gevaarlijke goederen in overweging te worden genomen. Op dit 
moment dienen echter eerst de noodzakelijke voorschriften en procedures 
onderling aangepast te worden, voorafgaande aan de technische oplossingen. 
De Commissie werkt eveneens aan de uitbreiding van de huidige Richtlijn28 voor 
rijbewijzen ten einde de mogelijkheid te scheppen dat het rijbewijs wordt 
uitgegeven in de vorm van een creditcard met een mogelijke uitbreiding tot 
"smart card"; aan een voorstel voor een verordening voor de invoering van een 
digitale tachograaf28"; en, samen met Oostenrijk, aan een systeem dat 
elektronische debitering van ecopunten op de Oostenrijkse wegen mogelijk 
maakt. De installatie dient vóór 1997 beginnen. 
B. TELEMATICASYSTEMEN EN -DIENSTEN VOOR DE SPOORWEGEN 
In april 1994 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor een Richtlijn van 
de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor 
28 Richtlijn van de Raad 91 /439/EEG van 29 juli 1991. 
28a COM(94)323 def. van 22 juli 1994. 
32 
hogesnelheidstreinen29. Deze Richtlijn bevat bepalingen over telematica-
instrumenten en 
- diensten voor besturing, alsmede over de op het transeuropese 
spoorwegnetwerk langs de spoorwegverbindingen te realiseren 
informatieuitwisseling, 
leder project dat bijdraagt tot de doelstellingen van deze Richtlijn kan worden 
beschouwd als een project van gemeenschappelijk belang, zoals aangegeven in 
het voorstel voor de aanwijzingen voor de ontwikkeling van het transeuropese 
vervoernetwerk. Verder dient het conventionele deel van het spoorwegnetwerk 
eveneens geleidelijk aan op zodanige wijze uitgerust te worden dat 
interoperabiliteit voor goederentreinen voor lange afstand verzekerd wordt. 
Ten aanzien van deze doelstelling is de Commissie sinds 1990 bezig met het 
ontwerp, de definitie en de ontwikkeling van een Europees besturingssysteem 
volgens de laatste ontwikkeling van de technologie. Bij dit nieuwe 
treinbesturingssysteem, dat als subsysteem deel uitmaakt van het ERMTS 
(European Rail Traffic Management System - Europees beheersysteem voor 
spoorweg-verkeer) zijn toestellen langs het spoor en toestellen in locomotieven 
betrokken, die beide voorzien zijn van geavanceerde apparatuur en 
programmatuur. De Commissie zou initiatieven verwelkomen om zo snel mogelijk 
proeftrajecten voor dit systeem te installeren op belangrijke verkeersverbindingen 
van het transeuropese spoorwegnetwerk. 
Dit nieuwe Europese signaleringssysteem zal ook in bedrijf beproefd en 
gevalideerd worden, met name voor toepassing op verzoek van de nabuurlanden 
van de Gemeenschap, bij voorbeeld op de lijn Wenen-Boedapest gedurende de 
periode 1996-1997. 
De Commissie zal de installatie van een dergelijk systeem in het transeuropese 
spoorwegnet voorstellen. Zij verwacht dat dit door de groep Christophersen 
onderzocht zal worden. 
Daarnaast zullen "on-line"-diensten voor reizigersinformatie en systemen voor 
vrachtinformatie en boekingen nodig zijn ten einde de aantrekkelijkheid en het 
concurrentievermogen van deze vervoertak te verhogen. 
C. TELEMATICASYSTEMEN EN -DIENSTEN VOOR VERVOER OVER WATER 
De ontwikkeling van VTMIS-systemen (Vessel Traffic Management and 
Information Systems - verkeersbeheer- en informatie-systemen voor de 
scheepvaart) is één van de belangrijke activiteiten die in het voorstel van de 
Commissie voor een transeuropees vervoernetwerk is opgenomen. Deze zullen 
zorgen voor onderling gekoppelde systemen voor bewaking, assistentie en 
COM(94)107 van 15 april 1994. 
33 
begeleiding, die zullen leiden tot verhoogde veiligheid (vermindering van het risico 
van aanvaring en aan de grond lopen) en doelmatigheid (terugbrengen van 
wachttijden, vereenvoudiging en verbetering van administratieve procedures, 
continue verkeersstromen). Bovendien zullen deze systemen verontreiniging op 
zee en in noodsituaties helpen voorkomen en controleren. Het toezicht door de 
havenstaten, een belangrijk element bij de vergroting van maritieme veiligheid en 
milieubescherming, zal onderling gekoppeld worden en zo doelmatiger worden. 
Systemen voor de uitwisseling van haveninformatie bevinden zich binnen de 
Gemeenschap in de verschillende stadia van verwezenlijking of ontwikkeling, en 
dienen nog meer bevorderd te worden. Dit is met name van belang voor het 
stimuleren van de kleine vaart. 
Maritieme vervoer- en havenondernemers zullen op telematica gebaseerde 
logistieke systemen tot hun beschikking hebben waardoor de goederenstroom zal 
worden bevorderd en interconnectiviteit zal worden vergroot. Bovendien zal de 
Commissie het forum van maritieme industrieën uitnodigen om concrete 
voorstellen voor het gebruik van telematica naar voren te brengen dat in de 
behoeften van economische belanghebbenden voorziet. 
De Commissie zal passende voorstellen doen ten einde de interoperabiliteit van 
een transeuropees VTMIS-netwerk te verzekeren, waarbij rekening gehouden 
wordt met relevante maatregelen van de Internationale Maritieme Organisatie 
(IMO). Een mededeling over dit onderwerp is onderweg. Naar verwachting zal de 
groep Christophersen een dergelijk project onderzoeken. Volgend de conclusies 
van de Raad van 28 september 1994, wil de Commissie ook een evaluatie van 
de industriële en economische impact voor alle industriële gebruikerssectoren, 
incluis de maritieme industrieën van de Bangemann groep's 
Informatiemaatschappij voorstellen. 
D. TELEMATICADIENSTEN EN -SYSTEMEN VOOR LUCHTVERVOER 
Luchtverkeersleiding is een verplichte dienst die nodig is voor het handhaven van 
een aanvaardbaar veiligheidsniveau bij het luchtvervoer. De capaciteit van de 
systemen die deze dienst verlenen lijkt tegenwoordig een beperkende factor te 
zijn bij de ontwikkeling van een doelmatig luchtvervoernetwerk in de liberale 
omgeving waar de Europese Gemeenschap voor gekozen heeft. Onder de te 
ondernemen maatregelen ter vergroting van de prestaties van systemen voor 
luchtverkeersleiding, met het oogmerk aan de voorzienbare vraag te voldoen, lijkt 
de toevlucht tot de mogelijkheden van telematica één van de meest 
veelbelovende stappen vooruit te zijn. Nieuwe instrumenten (zoals wereldwijde 
navigatie-satellietsystemen, Aëronautisch Telecommunicatie Network (ATN), 
geautomatiseerd afhankelijk toezicht (ADS - Automatic Dependant Surveillance), 
geautomatiseerde dataverbindingen tussen grondstations en vliegtuigen) en 
34 
nieuwe concepten (zoals intelligente werkstations voor luchtverkeersleiding, 
beheer van luchtverkeersstromen, systemen ter voorkoming van botsingen), die 
grotendeels zijn gebaseerd op telematica, dienen verder ontwikkeld te worden en 
in een operationele omgeving te worden ingevoerd. 
Een dergelijk systeem wordt in overweging gegeven bij de reeks voor uitvoering 
voorgestelde maatregelen voor de informatiemaatschappij, zoals voorgesteld door 
de groep Bangemann en bekrachtigd door de bijeenkomst van de Europese Raad 
in Korfoe. De Commissie stelt voor dat dit wordt ondersteund in het kader van de 
transeuropese-netwerkactiviteiten. 
De Commissie heeft reeds een eerste aanzet gegeven tot regelgeving en 
normalisatie ten einde interoperabiliteit en interconnectiviteit binnen de Europese 
Gemeenschap te verzekeren, door het aannemen van een Richtlijn betreffende de 
vaststelling en het gebruik van compatibele technische normen en specificaties 
voor de aanschaf van apparatuur en systemen voor luchtverkeersafhandeling 
(Richtlijn 93/65/EEG). Aan EUROCONTROL en aan normalisatie-instanties is een 
mandaat voor samenwerking gegeven. De Commissie zal de ten aanzien van de 
toepassing van de Richtlijn gemaakte voortgang nauwgezet volgen. 
De Gemeenschap heeft ook een samenhangende aanpak vastgesteld voor 
onderzoek en technologische ontwikkeling bij het luchtverkeersbeheer (ECARDA), 
ten einde werkzaamheden op dit gebied te bevorderen, met name ten gunste van 
de toepassing van telematica, ter voorbereiding op het toekomstige Europese 
luchtverkeerbeheersysteem in Europa. 
E. TELEMATICASYSTEMEN EN -DIENSTEN VOOR INTERMODAAL VERVOER 
Gecombineerd vervoer 
De goede verwezenlijking van gecombineerd vervoer (binnenlandse vervoertakken 
en kleine vaart) als een alternatief voor goederenvervoerdiensten over de weg 
vereist instrumenten voor informatie en beheer, die het best door telematica-
instrumenten en -diensten geleverd kunnen worden. De belangrijkste taak zal de 
totstandbrenging van een samenhangend Europees informatienetwerk zijn voor 
het volgen van de laadeenheden (containers, wissellaadbakken en opleggers); een 
dergelijk netwerk dient zich over geheel Europa voor alle vervoertakken 
(spoor/weg/binnenwater/kleine vaart) uit te strekken en gebaseerd te zijn op de 
resultaten van het telematicaprogramma. Ook dient het op niet-discriminerende 
wijze en voor een redelijk tarief toegankelijk te zijn voor alle bedrijven of 
particuliere ondernemingen die gecombineerd vervoer ondernemen. PACT30 (Pilot 
Actions for Combined Transport - modelmaatregelen voor gecombineerd vervoer) 
vormt een goed kader voor dergelijke maatregelen, aangezien dit project 
Modelprojecten ten behoeve van het gecombineerde vervoer, Besluit 93/45/EEG van 
de Commissie. 
35 
verschillende vervoerondernemingen (zoals de spoorwegen, gecombineerd-
vervoer-maatschappijen, haveninstanties) voor geselecteerde belangrijke 
verbindingen over geheel Europa bij elkaar brengt, maar hiervoor is nodig dat 
PACT toereikende begrotingsmiddelen krijgt toegewezen. 
De Commissie stelt voor dat in het kader van PACT Gemeenschapssteun wordt 
gegeven aan projecten die telematica-systemen en -diensten toepassen op 
gecombineerd vervoer. Deze steun zou moeten gelden voor activiteiten in de 
overslag-stations, tussen vervoerondernemers en verzenders, voor het beheer 
van rollend materieel en voor het volgen van goederen. 
Op dezelfde manier zullen promotieactiviteiten voor de kleine vaart, die 
binnenkort door de Commissie zullen worden voorgesteld, de toepassing van 
telematica-instrumenten en -diensten bestrijken. 
Het netwerk voor personenvervoer ("Citizens Network") 
De gedachte van een "Citizens Network" werd naar voren gebracht in het 
Witboek over de toekomstige ontwikkeling van een gemeenschappelijk 
vervoerbeleid. Het netwerk bestaat uit een geoptimaliseerde combinatie van 
vervoertakken voor passagiersvervoerdiensten van-deur-tot-deur, waarbij zoveel 
mogelijk gebruik wordt gemaakt van collectieve typen vervoerdiensten. 
Wezenlijke elementen van dit "citizens network" zullen gevormd worden door het 
bijbehorende informatiesysteem en een goed beheersysteem voor de 
vervoerondernemers. Het huidige telematicaprogramma laat een aantal 
geavanceerde systemen zien die collectief vervoer bevorderen; verwezenlijking 
daarvan zou in overweging kunnen worden genomen. Een dergelijk 
dienstennetwerk zal een hoeksteen bij de verwezenlijking van het 
gemeenschappelijk vervoerbeleid voor duurzame mobiliteit zijn. Er zal bijzondere 
nadruk gelegd moeten worden op stedelijke diensten, en op landelijke diensten in 
minder dicht bevolkte gebieden van de Gemeenschap, afhankelijk van 
economische levensvatbaarheid. 
De Commissie is bezig een voorstel voor een promotieplan op te stellen voor een 
dergelijk netwerk. 
3. Bevordering van O&O-activiteiten met betrekking tot vervoertelematica 
In het door de Raad en het Parlement in april 1994 aangenomen Vierde 
Kaderprogramma is telematica opgenomen als een belangrijk onderwerp van 
onderzoek. Daarnaast is voor onderzoek dat relevant is voor vervoer een 
belangrijker plaats ingeruimd. 
De Commissie heeft in haar voorstel voor de specifieke programma's 
(COM(94)68 van 30 maart 1994) telematica-onderzoek voor alle vervoertakken 
opgenomen als een belangrijk deel van het telematicaprogramma. Bijzondere 
aandacht zal gegeven worden aan telematicasystemen waarmee wordt 
36 
bijgedragen tot het beheer van trein-, scheepvaart- en wegverkeer, met inbegrip 
van interstedelijk en binnenstedelijk verkeer en gecombineerd vervoer, alsmede 
tot de totstandbrenging van een geharmoniseerd en uiteindelijk verenigd systeem 
voor Europees luchtverkeersbeheer. In dit kader wordt prioriteit gegeven aan het 
opzetten van proefprojecten voor het valideren van de technische prestaties, de 
operationele mogelijkheden en de gebruikersacceptatie van 
telematicatoepassingen. Daarnaast zal het specifieke programma "Vervoer" de 
noodzakelijke maatregelen nemen ter ondersteuning van de ontwikkeling van 
normen en ter bevordering van de verwezenlijking van transeuropese 
vervoernetwerken. 
Deze ontwikkelingen zullen de instrumenten voor de strategische planning 
leveren die de toekomstige beslissingen op Europees niveau ondersteunen en de 
doelmatigheid en veiligheid van afzonderlijke vervoertakken verhogen met het 
oog op het bereiken van optimale integratie in het toekomstige multimodale 
Europese vervoersysteem. 
Onder het Vierde Kaderprogramma geplande werkzaamheden zullen zich onder 
andere richten op telematicatoepassingen voor geavanceerde VMTIS-systemen 
(Vessel Traffic Management and Information Systems - verkeersbeheer- en 
informatiesystemen voor schepen), luchtverkeersbeheer, 
verkeersbeheersystemen voor het Europese spoorwegverkeer en 
verkeersbeheersystemen voor de weg, in stedelijke gebieden en voor 
gecombineerd vervoer, en op telematicadiensten met een meerwaarde in alle 
vervoertakken, met het oog op de ondersteuning van demonstratie-projecten en 
toekomstige behoeften. De ontwikkeling, integratie en beoordeling van passende 
telematicatechnologieën zullen een sleutelelement vormen bij de verwezenlijking 
van deze nieuwe diensten en van verkeersbeheersystemen. 
De Raad wordt uitgenodigd in de nabije toekomst over te gaan tot het aannemen 
van de voorstellen voor de specifieke programma's. 
4. Coördinatie van de inspanningen van belanghebbende partijen 
Er bestaat een groot aantal verschillende partijen op verschillende administratieve 
niveaus (Gemeenschap, nationale overheid, regionale overheid, lokale overheid) 
die verantwoordelijk zijn voor of betrokken zijn bij de hiervoor beschreven 
kwesties. Het is nodig dat de verschillende gezichtspunten tot elkaar gebracht 
worden en dat inspanningen ter bevordering van de invoering worden versneld. 
De Commissie zal daarom geschikte fora met vertegenwoordigers van de 
gebruikers, de leveranciers van informatie- en communicatiemiddelen, de 
industrie en de toepasselijke overheidsinstanties en vervoerondernemers 
bijeenroepen ten einde de ingebruikstelling van vervoertelematica in Europa te 
bevorderen in een samenwerkingsverband tussen overheid en particulier 
bedrijfsleven, zoals door de "groep Bangemann" werd voorgesteld voor het weg-
37 
en het luchtvervoer. Als vervolgmaatregel op de aanbevelingen van de 
bijeenkomst van de Europese Raad in Korfoe heeft de Commissie zojuist in het 
kader van haar Mededeling betreffende de informatie-maatschappij de gedachte 
van dergelijke fora ter bevordering van de verschillende toepassingen en de 
coördinatie van de verschillende maatregelen aangenomen. Lid-Staten zullen 
worden uitgenodigd vertegenwoordigers uit overheidsadministraties te benoemen 
met deskundigheid op de gebieden telecommunicatie en vervoer. Ook 
industrieën, exploitanten en gebruikers zullen voor deelname worden uitgenodigd. 
De opdracht van deze fora zal bestaan uit het helpen bij de werkzaamheden die 
voor het nieuwe coördinatie-instrument voor de verwezenlijking van de 
informatiemaatschappij ten doel zijn gesteld en bij de voorbereiding van 
beslissingen over de volgende stappen tot de ingebruikstelling van 
vervoertelematica. (ERTICO zal deelnemen aan de werkzaamheden van het forum 
die betrekking hebben op de verwezenlijking in de sector wegvervoer en deze 
ondersteunen). 
IV. AFSLUITENDE OPMERKINGEN 
Op het terrein van vervoertelematica dient Europa snel verder te bouwen op de 
plaatselijke en ad hoe-investeringen die reeds in de Lid-Staten zijn verricht. Meer 
samenhangende regelingen voor de gehele Gemeenschap zullen de groei van 
produkten en diensten op dit gebied stimuleren en de basis verschaffen voor door 
de markt gestuurde investeringen. Daarnaast zullen de instanties willen 
investeren in vervoertelematica ter ondersteuning van beter verkeersbeheer en 
nieuwe beheersystemen willen verwezenlijken, zoals elektronische tolheffing. 
Als er geen voortgang op dit gebied gemaakt wordt zou dat ernstige gevolgen 
kunnen hebben. Japan en Noord-Amerika zijn bezig met een snelle vooruitgang in 
deze sector, en het gevolg daarvan zou kunnen zijn dat de Europese industrie 
ingehaald wordt. Om een voorbeeld te geven, de Europese auto-industrie heeft 
een duidelijk kader nodig waarbinnen routebegeleidingsinstrumenten, 
informatiediensten en andere systemen ter ondersteuning van de bestuurder 
aangeboden kunnen worden, die in de toekomst meerwaarde uit de 
wegvervoersector zullen opleveren. 
Deze mededeling geeft een beschrijving van de op communautair niveau vereiste 
maatregelen voor het verwezenlijken van telematica-diensten om de ontwikkeling 
te bevorderen van een doelmatiger, intelligent en veiliger vervoer in Europa dat 
milieuvriendelijk en sociaal aanvaardbaar is. Het document vestigt de aandacht op 
de sleutelrol van het samenwerkingsverband tussen overheid en particulier 
bedrijfsleven bij de verwezenlijking van telematica-instrumenten en -diensten voor 
het vervoer. Het is nodig dat er een gedetailleerd actieplan opgesteld wordt met 
een tijdplanning voor het aannemen van de prioritaire maatregelen in nauwe 
samenwerking met andere Gemeenschapsactiviteiten met betrekking tot vervoer. 
38 
Met dit oogmerk wordt de Raad verkocht de inspanningen van de Gemeenschap 
te steunen, met name mfct betrekking tot gemeenschappelijke systemen en 
diensten die ook een guustiro invloed hebben op de oplossing van 
vervoerkwesties op regionaal en lokaal niveau. 
39 
Aanhangsel I 
SLEUTELCOMPONENTEN VAN TELEMATICASYSTEMEN 
Telematica wordt gebruikt bij vervoerdiensten en voor het goed functioneren van 
de infrastructuur en de vervoernetwerken door toepassing van: 
één- of twee-richtingscommunicatie: 
omroep, 
telecommunicatie over kabel en 
draadloze mobiele communicatie , 
(d.w.z. digitale en analoge telefonie1, radio-omroep (RDS/TMÇ), korte-
afstandscommunicatie (microgolf/infrarood) en satellietsystemen); deze nieuwe 
toepassingen maken deel uit van de ontwikkeling naar het Universele Mobiele 
Telecommunicatie-Systeem (UMTS) voor persoonlijke-communicatiediensten en 
van de toekomstige openbare landmobiele telecommunicatiesystemen (FPLMTS -
Future Public Land Mobile Telecommunication Systems). Deze omvatten nieuwe 
digitale systemen zoals GSM, DCS-1800, DECT (Digital European Cordless 
Telecommunications - digitale Europese draadloze telecommunicatie) en TFTS 
(Terrestrial Flight Telecommunications System - terrestrisch 
telecommunicatiesysteem voor vliegtuigpassagiers). 
systemen voor gegevensverwerking en geavanceerde informatica: 
verwerving, behandeling en uitwisseling van gegevens; omzetting in berichten; 
modelvorming (computervisie, "smart cards", meetsystemen met meerdere 
sensoren, navigatieapparatuur, enz.. Toekomstige ontwikkelingen kunnen zeer 
spoedig verwacht worden, t.w. multimediatoepassingen). 
besturingsinstrumenten 
geautomatiseerd (opgelegd), automatisch (zelf-beslissend), interactief (reagerend 
op beslissingen), ondersteunend (optioneel). 
computerondersteunde beheersystemen 
systemen met sensoren (bijvoorbeeld voor verkeersstromen), detectoren 
(bijvoorbeeld voor besturing van verkeersborden), beheerprogrammatuur voor 
automatische besturing of voor interactie met mensen. 
Dit telematicanetwerk voor vervoertoepassingen zal deel uitmaken van de 
gemeenschappelijke "informatieruimte", zoals beschreven is in hoofdstuk 5.2 van 
het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid (COM(93)700 
1 met inbegrip van nieuwe digitale systemen als GSM, DCS-1800, DECT (Digital European 
Cordless Telecommunications - digitale Europese draadloze telecommunicatie), TFTS 
(Terrestrial Flight Telecommunications System - terrestrisch 
telecommunicatiesysteem voor vliegtuigpassagiers) 
Ù.O 
van 5 december 1993). Het is opgebouwd uit een aantal elementen: 
* elektronische netwerken 
• meetsystemen 
• systemen voor volgen en opsporen 
• elektronische distributiekanalen en multimediavoorzieningen 
• systemen voor mobiele communicatie en datacommunicatie 
• data-omroepsystemen 
• systemen voor navigatie en lokatiebepaling 
• databases, zoals digitale wegeninformatie 
• systemen op basis van chipkaarten 
• normen voor technologie, berichten en organisatie 
• wettelijke en institutionele regelingen 
<4A 
Aanhangsel 2 
VERVOERtELÈMATIOÀDâNSTEN 
Reis-en verkeersinformatie 
Deze diensten verschaffen informatie om de netwerkexploitanten te helpen bij 
het beheren van informatie en om reizigers behulpzaam te zijn bij hun 
reisplannen. Gegevens over het recente en voorspelde netwerkgedrag zullen 
meer verfijnd worden. Dit zal reizigers helpen bij het vermijden van 
verkeersopstoppingen en het aanpassen van hun. reisplannen. Het gebruik van 
voertuigeri met hoge bezettingsgraad alsmede het gezamenlijk per auto reizen 
kan aangemoedigd worden. 
• Verkeersinformatie vormt de basisinformatie voor alle beheer-en 
planningfuncties en voor de levering van diensten 
met een meerwaarde. 
• Voorafgaande reisinformatie geeft informatie voor het kiezen van de beste 
vertrektijden, vervoertakken en routes. 
• Informatie tijdens de reis: adviezen voor de bestuurder en signalering binnen 
het voertuig verhogen comfort en veiligheid; geldt 
ook voor voertuigen voor collectief vervoer. 
• Informatie van reizigersdiensten verzorgt een naslaggids ("Gouden Gids") van 
dienstènihformatie: snelle toegang tot diensten en 
voorzieningen op het gebied van reizen. 
• Routegeleiding geeft reizigers met eenvoudige instructies aan hoe zij 
hun bestemming kunnen bereiken. 
• Uitzoeken van bij elkaar 
passende rittèh én reservering maakt het samen rijden gemakkelijker. 
U,c 
Beheer, exploitatie en regeling van verkeer 
Deze diensten zullen netwerkexploitanten helpen bij het beheer van verkeer en 
verzorgen procedures en mechanismen voor het regelen van het verkeer. Ook 
maken planningfuncties en netwerkonderhoud hier deel van uit. Diensten zullen 
meldingen en reactietijden in geval van noodsituaties verbeteren en de 
toewijzing van middelen vergemakkelijken. 
• Incidentbeheer helpt verantwoordelijke personen vlug incidenten vast te 
stellen en maatregelen te nemen om negatieve 
gevolgen voor het verkeer zo gering mogelijk te maken. 
• Beheer van de vraag ondersteunt beleid en voorschriften die er op gericht 
naar reizen zijn de milieu- en sociale effecten van 
verkeersopstoppingen terug te dringen. 
• Verkeersregeling beheert de bewegingen van voer-, vaar- en vliegtuigen, 
alsmede van trams en treinen. 
• Beheersystemen voor scheep­
vaartverkeer en informatie­
systemen deelt informatie over lading, verkeer en schip mee aan 
haveninstanties, reders en exploitanten. 
• Systeem voor beheer van de 
vliegverkeersstromen vergemakkelijkt geïntegreerd beheer van vliegverkeer. 
• Besturings- en communicatie­
systemen voor de spoorwegen vergemakkelijken geavanceerde besturing van 
spoorwegverkeer waardoor kortere afstanden, 
hogere frequenties van treindiensten en verbeterde 
interoperabiliteit met andere vervoertakken mogelijk 
worden. 
• Voertuigbeheer in noodgevallen vermindert de tijd die nodig is voor het nemen van 
maatregelen bij melding van een incident. 
• Melding van noodgevallen en 
persoonlijke veiligheid geeft onmiddellijke melding van een incident en 
onmiddellijk verzoek om bijstand. 
• Handelen in noodgevallen geeft ondersteuning voor het optimaliseren van 
beslissingen voor het handelen in noodgevallen en 
voor het zo veel mogelijk beperken van de gevolgen 
van noodsituaties. 
H3> 
Diensten voor collectief vervoer 
Deze diensten verhogen de doelmatigheid, veiligheid en doelmatigheid van 
collectieve vervoersystemen voor aanbieders en klanten. Deze categorie 
diensten zal collectief vervoer voor mogelijke klanten aantrekkelijker maken. 
Informatie tijdens de reis 
Beheer van collectief vervoer 
Gepersonaliseerd collectief 
vervoer: geeft informatie aan reizigers die van collectief 
vervoer gebruik maken, nadat deze aan hun reis 
begonnen zijn. 
automatiseert bedrijfsactiviteiten, planning en 
beheerfuncties van collectieve 
vërvoervoórzieningen. 
voertuigen met een flexibele route bieden 
passender dienstverlening aan klanten. 
• Veiligheid van openbaar reizen brengt een Veilige omgeving tot stand voor reizigers, 
klanten en rijdend personeel van collectieve 
vërvoervoórzieningen. 
H4 
Commerciële voertuigactiviteiten 
Dit pakket diensten zal helpen bij het stroomlijnen van administratieve 
procedures, bij innovatieve veiligheid en bij het doelmatig beheren van een 
commercieel wagenpark. 
• Beheer van commerciële vracht 
en wagenpark verzorgt de communicatie tussen bestuurders, 
verzenders en aanbieders van gecombineerd 
vervoer. 
• Administratieve processen 
voor bedrijfsvoertuigen verzorgt de elektronische verkrijging van de 
benodigde papieren voor vervoerondernemers en 
bestuurders, en rapporteert automatisch 
kilometerstand en brandstofverbruik. 
• Elektronische in- en uitklaring 
van bedrijfsvoertuigen vergemakkelijkt in- en uitklaren in binnenland en 
aan internationale grenzen, waardoor oponthoud 
tot een minimum wordt beperkt. 
• Automatische veiligheids­
inspectie langs de weg vergemakkelijkt inspecties langs de weg. 
• Veiligheidsbewaking aan boord meet de veiligheidstoestand van een bedrijfsvoertuig, 
lading en bestuurder. 
• Melding van incidenten met 
gevaarlijke goederen zorgt voor een onmiddellijke melding van een 
incident en een onmiddellijk verzoek om 
assistentie. 
• Beheer van gecombineerd 
vervoer en van gecombineerde 
stations verzorgt de communicatie tussen intermodale 
exploitanten van de infrastructuur van weg, spoor 
en water. 
HS" 
Geavanceerde veiligheidssystemen voor voer-en vaartuigen 
Deze systemen bieden verschillende vormen van botsingsvermijding en 
veiligheidsvoorzorgen voor voer-en vaartuigen van alle vervoertakken (auto, 
spoor, weg, water). Geautomatiseerde voer* en vaartuigen blijven een 
doelstelling op langere termijn. 
Wegvoertuigen 
• Vermijding van longitudinale 
botsingen 
• Vermijding van laterale 
botsingen 
• Vermijding van botsingen bij 
kruisingen 
• Aan botsing voorafgaande 
beschermingsmaatregelen 
Alle voertuigtypen 
• Veiligheidsstaat 
Geautomatiseerd voertuigbedrijf 
• Anti-botsingsystemen voor 
vliegtuigen 
• Systemen ter vermijding van 
botsingen voor hoge-
snelheidsboten helpt frontale en kop-en-staart-botsingen 
voorkomen tussen voertuigen onderling en tussen 
voertuigen en andere voorwerpen of voetgangers. 
helpt botsingen voorkomen wanneer voertuigen 
hun rijbaan verlaten. 
helpt botsingen voorkomen bij kruisingen. 
voorzien een op handen zijnde botsing en 
activeren, voorafgaande aan de botsing, systemen 
voor passagiersveiligheid. 
geeft waarschuwingen met betrekking tot de 
toestand van de bestuurder, het voertuig en het 
spoor of de weg. 
verzorgt een volledig geautomatiseerde 
werkomgeving zonder dat "handbediening" nodig 
is. 
• Nieuwe generaties van 
communicatiesystemen voor 
spoorwegen 
Bestuurder/piloot/navigator 
• Zichtverbetering ter vermijding 
van botsingen zullen de capaciteit vergroten door vermindering van 
onderlinge afstand en verhoging van de veiligheid. 
verbetert de mogelijkheden van het zien van de 
weg vooruit en van voorwerpen die zich op of 
langs de weg bevinden. 
H& 
Elektronische betaling en reservering 
Elektronische betalingsdiensten zullen alle vervoertakken met elkaar verbinden 
in één eenvoudig, gemakkelijk betalingssysteem. Dit nieuwe systeem zal 
vertragingen bij het innen van heffingen helpen verminderen en nauwkeurige 
gegevens voor systeembeheer verzorgen. Het zal behalve in de vervoersector 
ook elders toepassing vinden. 
• Elektronische-betalingsdiensten maken het mogelijk dat gebruikers elektronisch voor 
vervoerdiensten betalen, onder andere met behulp 
van "smart cards". 
• Boekingsdiensten maken het mogelijk, met gebruikmaking van "on-
line"-communicatie, de beschikbaarheid van 
ruimte na te gaan en deze te reserveren (bijv. 
plaats in collectief vervoer, parkeerplaats of plaats 
bij toeristische evenementen). 
4? 
Aanhangsel 3 
RECENTE GEMEENSCHAPSMAATREGELEN VAN INVLOED OP DE INVOERING 
VAN VERVOERTELEMATICA 
Informatiemaatschappij 
De Mededeling over "Europa op weg naar de informatie-maatschappij: een 
actieplan" (C0M(94)347 van 19.7.1994), die het verslag van de groep 
Bangemann en de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad in Korfoe 
onderschrijft, verschaft het algemene kader voor de ingebruikstelling van 
telematicatoepassingen. 
Transeuropese netwerken 
Resolutie 90/C 27/05 van de Raad vraagt speciale prioriteit voor de ontwikkeling 
en onderlinge aansluiting van transeuropese netwerken, onder andere op het 
gebied van telecommunicatie en vervoer. 
- Vervoer 
Het voorstel van de Commissie betreffende de ontwikkeling van een 
gecombineerd transeuropees vervoernetwerk (C0M(94)106 van 7.4.1994) 
onderkent het belang van het gebruik van telematica-systemen voor het beter 
functioneren van vervoer door de lucht en over spoor, weg en water. Ook wordt 
hierin een aantal projecten in deze sectoren aangewezen, die vanwege hun 
gemeenschappelijk belang voor ondersteuning door de Gemeenschap in 
aanmerking komen. 
De beschikking van de Raad van 29.10.1993 betreffende de totstandbrenging 
van een transeuropees wegennet vereist de implementatie van geavanceerde op 
de computer gebaseerde informatiesystemen en de ontwikkeling van technische 
systemen voor verkeersbeheer ten behoeve van de bedrijfsvoering van dit 
netwerk. 
- Telecommunicatie 
Er bestaan reeds doelmatige communicatienetwerken, die tot een hoge 
prestatiegraad ontwikkeld zijn (ISDN)1. De Raad heeft een voorstel voor 
verwezenlijking over geheel Europa in discussie (COM(93)347). Dit 
communicatiemiddel kan informatie overdragen die de functie van een 
gecombineerd-vervoerdienst ondersteunt. 
1 ISDN: Integrated Services Digital Netwerk. COM(93)347 
k A 
De Resolutie van de Raad van 22 juli 1993 (93/C 213/01) voorziet in de 
algemene liberalisatie van alle telecommunicatie-diensten, waardoor de 
ingebruikstelling van telematica vergemakkelijkt wordt. Dit zal Europa's leidende 
positie in digitale mobiele technologieën en GSM in telematica-toepassingen 
helpen bevestigen, hetgeen de basis zal vormen van de toekomstige derde-
generatiemarkt voor persoonlijke-communicatietechnologieën. 
De beschikbaarheid en de werking van transeuropese telematicanetwerken zal 
met name berusten op de beschikbaarstelling van gemeenschappelijke 
frequentiebanden en bijbehorende normen. Ingevolge Resolutie van de Raad van 
19 december 1992 en de conclusies van de Raad van 7 december 1993 zijn een 
intentieverklaring en een raamovereenkomst voor de harmonisatie van 
frequentiebanden opgemaakt tussen de Commissie en het ERO (European Radio 
Communications Office). 
Ten aanzien van frequenties voor telematica voor het wegvervoer is een eerste 
stap gezet met het besluit van het ERC (Europees Radiocommunicatie Comité) 
van 22 oktober 1992 betreffende de frequentiebanden die voor de 
gecoördineerde invoering van telematicasystemen voor het wegvervoer bestemd 
dienen te worden (ERC/Dec(92)02). De overige sectoren zullen ook behandeld 
moeten worden, met inbegrip van lucht- en zeevervoer. 
Richtlijn. 89/336/EEG van de Raad van 3 mei 1989 betreffende de onderlinge 
aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten inzake elektromagnetische 
compatibiliteit vereist het vermijden van schadelijke elektromagnetische storing, 
die de verwezenlijking van telematicasystemen zou kunnen hinderen. 
De twee voorstellen voor een Richtlijn van de Raad betreffende "De bescherming 
van natuurlijke personen in verband met de behandeling van persoonsgegevens 
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens" (COM(92)422) en betreffende 
"De rechtsbescherming van databanken" (C0M(93)464), tezamen met het 
geamendeerde voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad 
met betrekking tot de bescherming van persoonsgebonden gegevens en van de 
persoonlijke levenssfeer in het kader van digitale communicatienetwerken, met 
name in het kader van het Digitale Netwerk voor Geïntegreerde Diensten (ISDN) 
en van digitale mobiele netwerken (COM(94)128 van 13 juni 1994) [behandelen 
een aantal kwesties die van belang zijn voor de ingebruikstelling van telematica]. 
Het Groenboek over mobiele communicatie (COM(94)145 van 27 april 1994) 
voorziet in de ontwikkeling van verdere diensten en zal op die manier 
toepassingen van mobiele vervoertelematica ondersteunen. 
In haar Mededeling (COM(93)69 def. van 12 maart 1993) betreffende de 
transeuropese telematicanetwerken tussen overheidsdiensten bereidt de 
Commissie een Besluit van de Raad voor over een aantal richtsnoeren en een 
kl 
meerjarige communautaire maatregel die de verwezenlijking van dergelijke 
netwerken tussen administraties ondersteunt (IDA). In haar Mededeling van 10 
juni 1994 (COM(94)210 def.) betreffende satellietcommunicatie geeft de 
Commissie te kennen te willen verzekeren dat nieuwe satellietontwikkelingen niet 
worden gehinderd door belemmeringen tengevolge van de voorziening van en de 
toegang tot capaciteit met betrekking tot het ruimtesegment. 
Onderzoek en technologische ontwikkeling in telematicatoepassingen 
In de onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's DRIVE 1989-1991 (Dedicated 
Road Infrastructure for Vehicle safety in Europe) en Telematicasystemen van 
algemeen belang 1991-1994 (Gebied 2: Vervoer) van de Gemeenschap zijn eisen 
en opties naar voren gebracht voor telematicasystemen ten behoeve van het 
wegvervoer en het gecombineerd vervoer, en systemen en de toepasselijke eisen 
voor normalisatie ontwikkeld. De werkzaamheden met betrekking tot een aantal 
telematica-toepassingen voor beheersdoeleinden, informatie en andere diensten 
op verkeersgebied zijn reeds in een vergevorderd stadium. Een aantal systemen 
voor verkeersinformatie en routebegeleiding wordt thans op de markt gebracht en 
het gebruik daarvan zal zich in de komende jaren sterk uitbreiden. 
In het Vierde Kaderprogramma voor Onderzoek en Ontwikkeling 1994-1998 
wordt de ontwikkeling van telematicasystemen voor alle vervoertakken en de 
bevordering van intermodale activiteiten als één van de vereisten genoemd2. 
Kader voor vervoertelematicatoepassingen 
Richtlijn 93/89/EEG van 25 oktober 1993 betreffende de toepassing door de Lid-
Staten van de belastingen op sommige voor het goederenvervoer over de weg 
gebruikte voertuigen en van voor het gebruik van sommige 
infrastructuurvoorzieningen geheven tolgelden en gebruiksrechten, verlangt van 
de Commissie een voorstel voor een interoperabel geavanceerd systeem van 
heffingen voor weggebruik en zal daarmee de verwezenlijking van instrumenten 
en diensten van vervoertelematica bespoedigen. 
Het voorstel van de Commissie betreffende satellietnavigatie-diensten 
(COM(94)284 van 16.6.1994) zal een kader verschaffen voor het beschikbaar 
komen van belangrijke diensten in verband met vervoer. 
Het voorstel van de Commissie voor een Richtlijn betreffende de instelling van 
een Europees meldingssysteem voor schepen in de maritieme zones van de Lid-
Beschikking 88/416/EEG van de Raad betreffende een communautair programma op het 
gebied van informatica voor het wegvervoer en telecommunicatie (DRIVE), 
Beschikking 91/353/EEG van de Raad, en Beschikking PE-CONS 3605/94 van de 
Raad. 
sz> 
Staten (COM(93)647) geeft regels aan voor fundamentele communicatie van 
schepen die gevaarlijke goederen vervoeren of die boven een bepaald tonnage 
zijn. 
De Mededelingen "De Europese Luchtvaartindustrie: Eerste conclusies en 
voorstellen voor communautaire acties" (COM(92)164 van 29 april 1992) en "Op 
weg naar een veelomvattend beleid voor de maritieme industrie: de eerste 
tastbare resultaten" (COM(93)526 van 4 november 1993) wijzen op de bijdrage 
die vervoertelematica kan bieden voor de oplossing van bestaande problemen en 
voor het bereiken van concurrentievermogen in de luchtvaart- en de maritieme 
industrie. 
De Mededeling betreffende de toekomstige Europese auto-industrie (COM(94)49) 
en de daaropvolgende Resolutie van de Raad van 22 april 1994 onderkennen het 
belang van onderzoek en technologische ontwikkeling, waaronder telematica, 
voor de toekomst van deze zeer belangrijke industriële sector. 
Normalisatie 
De Commissie heeft twee normalisatiemandaten aan CEN, CENELEC en ETSI 
goedgekeurd: 
ondersteuning van CEN TC 278 (telematica voor het wegvervoer) die secretariële 
ondersteuning voor het comité omvat, en technische ondersteuning voor de 
meest urgente zaken (8 projectteams); een studiemandaat voor 
luchtverkeersbeheer om in samenwerking met EUROCONTROL een 
normalisatieprogramma vast te stellen ten einde dubbel werk en een onderlinge 
verwijdering op technisch gebied te voorkomen, waardoor problemen zouden 
kunnen ontstaan bij de toepassing van Richtlijn 93/65/EEG. 
Richtlijn van de Raad 93/65/EEG van 19 juli 1993 schept het kader waarbinnen 
de Commissie, ondersteund door een comité van vertegenwoordigers van de Lid-
Staten, specificaties van EUROCONTROL zal aannemen die toegepast worden op 
de definitie en het gebruik van compatibele technische specificaties voor de 
aanschaf van apparatuur en systemen voor luchtverkeersbeheer, met name van 
communicatiesystemen, systemen voor toezicht, systemen die automatische 
ondersteuning geven voor luchtverkeersleiding, en navigatiesystemen. 
Het voorstel van de Commissie voor een Richtlijn betreffende de interoperabiliteit 
van het Europese netwerk voor hogesnelheidstreinen (COM(94)107 van 17 april 
1994) beschrijft verschillende mechanismen, die opgezet moeten worden voor 
het bereiken van interoperabiliteit (de belangrijkste doelstelling en een 
voorwaarde vooraf voor ingebruikstelling van telematica). 
ÇA 
Aanhangsel 4 
INFRASTRUCTUUR VAN VERVOERTELEMATICA 
De prioriteit dient, in de overwegingen van de groep Bangemann, gelegd te 
worden bij de ontwikkeling van een geschikte open systeemarchitectuur voor 
geavanceerde telematicadiensten met gewone gebruikersinterfaces, waardoor de 
gebruiker dezelfde dienst kan verkrijgen onafhankelijk van de communicatiedrager 
in kwestie. De Commissie heeft thans de kenmerken van een dergelijke 
architectuur in studie en zal het passende voorstel doen. 
Vereiste maatregelen van de Europese Gemeenschap ten aanzien van 
normalisatie, interoperabiliteit en interconnectiviteit 
1. Reis- en verkeersinformatiediensten 
Er dient overeenstemming te worden bereikt op verschillende sleutelgebieden van 
gegevensuitwisseling en interoperabiliteit voor reis- en verkeersinformatie over 
gecombineerd vervoer. 
• Verwijzing naar geografische lokaties. d.w.z. hoe algemeen verwezen wordt 
naar de lokaties waarover verkeersinformatie wordt uitgewisseld of waar deze 
wordt verspreid. 
• Datadictionaire. d.w.z. een gemeenschappelijke reeks termen, gebruikt in reis-
en verkeersberichten die tussen verkeersleiding of informatiecentra worden 
uitgewisseld en naar reizigers verspreid worden. 
• Formatteren van berichtenuitwisseling: genormaliseerd formaat voor de tussen 
bepaalde vervoertakken uitgewisselde berichten, met behulp van EDIFACT 
langs de weg van passende digitalisering. 
• Toepassingsprotocollen (voor mobiele communicatie tussen 
dienstenaanbieders en eindgebruikers). 
De Commissie zal werkzaamheden om tot consensus en normalisatie op deze 
gebieden te komen blijven ondersteunen en zal zonodig voorstellen voor 
wetgeving naar voren brengen. 
2. Digitale kaarten voor de verschillende vervoertakken 
Door de EU zal een norm voor geografische databases op Europees niveau 
worden bevorderd. De procedures voor het bijwerken van de kaart zullen worden 
vastgesteld. Dit is met name belangrijk voor wegenkaarten, omdat 
wegkenmerken dikwijls worden gewijzigd. 
3. Digitale omroep 
Er zal een algemene intentieverklaring over de invoering op Europees niveau van 
het RDS-TMC-systeem (Radio Data Systeem - Traffic Message Channel 
(verkeersberichtenkanaal)) worden uitgegeven, op basis van de reeds 
geharmoniseerde communicatieprotocollen en met gebruikmaking van rapportage 
r<L 
met standaardberichten (ALERT C en ALERT+ ). De compatibiliteit van de 
lokatiecodes zal gedefinieerd worden. Verbetering naar DAB (Digital Audio 
Broadcasting - digitale radio-omroep) zal mogelijk maken dat extra diensten 
worden aangeboden, waardoor diensten aan gebruikers in verschillende 
vervoertakken gemakkelijker worden gemaakt. 
4. Communicatie over korte afstand/Automatische Voertuigidentificatie (AVI) 
Het reeds aan CEN verstrekte mandaat zal nauwgezet worden gevolgd ten einde 
een spoedige norm mogelijk te maken, waardoor eenheden aan boord over de 
gehele Gemeenschap kunnen werken met tweewegscommunicatie over korte 
afstand. De toepassing van AVI voor containers en treinwagons zal een volledig 
systeem van gecombineerd vervoer over land mogelijk maken. 
5. Mobiele telefonie 
Er is behoefte aan normalisatie-werkzaamheden via ETSI om de 
gegevenstransmissie voor verkeerstoepassingen (GPRS) door middel van mobiele 
telefonie, op basis van een cellulair ontwerp, mogelijk te maken (GSM: Global 
System Mobile). Het telematicaprogramma laat de mogelijkheden van deze 
oplossing zien. Hetzelfde GSM-systeem kan gebruikt worden voor toepassingen 
in communicatie en besturing voor de spoorwegen, en dit dient geëvalueerd te 
worden. De toekomstige generatie van het Universele Mobiele Telefonie Systeem 
(UMTS) en het gebruik van breedbandcommunicatienetwerken door dit systeem 
zal de weg openen voor één enkel communicatiemiddel voor alle binnenlands 
vervoer. 
Daarnaast zal de behoefte aan verdere maatregelen van de Gemeenschap 
onderzocht worden ten einde verder gebruik van het TFTS-systeem (Terrestrial 
Flight Telecommunications System - terrestrisch telecommunicatiesysteem voor 
vliegtuigpassagiers) te vergemakkelijken. 
In het vervolg op het Groenboek over mobiele communicatie (COM(94)145 van 
27.4.1994) zullen deze kwesties opgepakt worden. 
6. Frequentietoewijzing 
Er zijn een intentieverklaring en een raamwerk-overeenkomst opgemaakt met ERC 
en ERO1. In het besluit van het ERC van 22 oktober 1992 zijn frequentiebanden 
aangewezen voor de gecoördineerde invoering van telematicasystemen voor het 
wegvervoer (ERC/DEC(92)02). De bruikbaarheid van één van deze frequenties 
(5,8 GHz) voor spoorwegtoepassingen zal onderzocht worden. Dit besluit vraagt 
om snelle invoering van ETSI-normen in het nationale systeem van type­
goedkeuring. Daarnaast is een soortgelijk besluit genomen om aan de behoeften 
1 European Radio communications Committee and European Radio communications Office, 
ingevolge Resolutie van de Raad van 19 december 1992 en de Conclusies van de 
Raad van 7 december 1993. 
<Ti 
van het luchtvervoer te voldoen. Deze besluiten omvatten slechts een klein 
gedeelte van wat telematica nodig heeft. De Raad heeft in zijn resolutie van 19 
december 1992, ingevolge het subsidiariteitsbeginsel, aan de Lid-Staten verzocht 
deze bepalingen in hun nationale systemen op te nemen. Verdere 
toepassingsgebieden (spoorwegvervoer, zeeverkeer) moeten in overeenstemming 
met de toewijzingen van ITU en de beschikbare frequenties in Europa ontwikkeld 
worden. De Commissie heeft op 10 september 1993 een voorstel voorgesteld 
voor een Beschikking van de Raad2 aangaande een nieuwe aanpak voor de 
coördinatie van radiofrekwenties in de Gemeenschap, en wil de werking van de 
coöperatie met ERC/ERO onderzoeken, en wil hierover rapporteren aan de Raad. 
7. Elektromagnetische storing 
Een in aanleg belangrijke hinderpaal voor invoering van telematica in het vervoer 
is het mogelijke optreden van elektromagnetische storing als er geen passende 
maatregelen en garanties komen. De toepassing van Richtlijn 89/366/EEG van de 
Raad van 3 mei 1989 betreffende dit onderwerp dient onderzocht te worden. 
Eventuele verdere maatregelen dienen te worden bepaald en er moet passende 
actie worden voorgesteld. 
8. Normen voor de interface tussen mens en machine en andere voorzieningen in 
het voertuig/type-goedkeuring 
Het introduceren van informatiebeeldschermen binnen de voertuigen kan 
gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid. Technische voorschriften voor de 
manier waarop informatie aan de bestuurder dient te worden meegedeeld zullen 
een positief effect hebben, zoals het reeds uitgevoerde werk in het 
telematicaprogramma aangeeft. De Europese Conferentie van Ministers van 
Vervoer staat positief tegenover een dergelijke aanpak. De EU zal onderzoeken of 
een geschikte aanpassing van de type-goedkeuringsrichtlijn 92/53/EEG, die 
kaderrichtlijn 70/156/EEG aanpaste, dan wel andere wetgevende instrumenten 
dienen te worden ingevoerd. De introductie van al deze extra elektronische 
apparaten aan boord van voertuigen behoeft een geschikt kader ten einde 
compatibiliteit te garanderen en marktverstoringen te voorkomen. De 
aanpassingen van Richtlijn 92/53/EEG zullen een afspiegeling van deze behoeften 
vormen. 
9. Normalisatie in CEN/CENELEC/ETSI 
De Commissie heeft op grond van de bepalingen van Richtlijn 83/189/EEG aan de 
Europese normalisatie-instanties een mandaat verstrekt om de normalisatie te 
bespoedigen, met name met het oog op de behoeften die naar voren komen bij 
het op wereldniveau oprichten van het Technische Comité 204 van ISO over 
vervoerinformatie en besturingssystemen. De vastgestelde prioritaire punten 
omvatten automatische inning van heffingen en toegangscontrole, verkeers- en 
Een voorstel voor een Raadsbeschikking aangaande de implementatie van 
maatregelen door de Lid-Staten betreffende radiofrekwenties. COM(93)382 
Definitief, 10 september 1993. 
s</ 
reizigersinformatie, geografische databases van wegen, korte-
afstandscommunicatie voor speciale toepassingen, en automatische voertuig- en 
apparatuur-identificatie. Het door CEN/CENELEC/ETSI vastgestelde 
werkprogramma bestrijkt echter dertien werkpunten. Het is nodig, in reactie op 
de wereldwijde concurrentie, al deze werkzaamheden te versnellen, en de 
Commissie zal daarom de middelen onderzoeken om de gehele opgestelde lijst 
van werkpunten te ondersteunen. Deze omvat verder: architectuur en 
terminologie, gegevens voor wegverkeer, beheersystemen voor vracht en 
wagenpark, openbaar vervoer, verkeersregeling, parkeerbeheer, mens-machine­
interfaces, en de subsysteem- en intersysteeminterfaces. 
10. Meervoudige diensten cq. meervoudige betalingen 
Eén van de technologieën die de integratie van vervoerdiensten kunnen 
vergemakkelijken is het gebruik van een gemeenschappelijk betalingsmiddel voor 
verschillende vervoertoepassingen (parkeren, collectief vervoer, tolheffing). De 
werkzaamheden betreffende normalisatie vinden plaats in CEN, maar er zijn 
verdere inspanningen nodig op communautair niveau om harmonisatie te 
bewerkstelligen. De interoperabiliteit van systemen die voor elektronische 
betalingen op autowegen moeten worden gebruikt heeft een hoge prioriteit. De 
Commissie heeft een overlegkader met de Lid-Staten opgezet dat zal helpen bij 
het vaststellen van passende acties op communautair niveau, met name bij het 
ondersteunen van de vereisten van Richtlijn 93/89/EEG van oktober 1993 
betreffende tolheffingen en gebruiksrechten. Alle voorstellen zullen rekening 
houden met bestaande regels voor financiële transacties en verrekenprocedures 
en zullen open staan voor toepassingen met meerdere doelstellingen. 
s*r 
NOTITIE OVER DE VERWACHTE EFFECTEN 
EFFECTEN VAN HET VOORSTEL OP HET BEDRIJFSLEVEN EN IN HET BIJZONDER DE 
KLEINE- EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN (KMO?S) 
Titel van het voorstel: 
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende 
Telecommunicatietoepassingen voor het vervoer in Europa 
Referentienummer van het document: 
N/A 
HET VOORSTEL 
1. Waarom is, rekening houdend met het subsidiariteitsbeginsel, Gemeenschapswetgeving op 
dit gebied noodzakelijk en wat zijn de hoofddoelstellingen ervan ? 
In de mededeling wordt een actieprogramma van de Gemeenschap geschetst voor 
telematicatoepassingen in het vervoer. Zonder een doeltreffende technische harmonisatie en 
een samenhangend juridisch en institutioneel kader zoals wordt voorgesteld, kunnen de 
schaalvoordelen van de Europese interne markt niet ten volle worden benut. 
GEVOLGEN VOOR DE ONDERNEMINGEN 
2. Op welke ondernemingen is het voorstel van toepassing? 
- in welke sectoren; 
- in welke grootteklassen (aandeel van kleine en middelgrote ondernemingen); 
- in welke specifieke geografische gebieden. 
Sectoren: bedrijven voor spoorweg-, weg-, lucht-, zee- en binnenwatervervoer, 
leveranciers van diensten met een toegevoegde waarde in de vervoersector, leveranciers 
van systemen voor dé organisatie en het beheer van vervoeractiviteiten, exploitanten van 
telecommunicatienetwerken, fabrikanten van vervoermiddelen en producenten van 
onderdelen daarvoor, leveranciers van informatie- en communicatie-apparatuur. 
Grootteklassen: een groot aantal industriesectoren, waarvan in sommige het midden- en 
kleinbedrijf een aanzienlijk aandeel heeft. 
Specifieke geografische gebieden in de Gemeenschap: geen. 
3. Welke maatregelen moeten de ondernemingen nemen om aan de eisen van het voorstel te 
voldoen? 
Het is niet de bedoeling dat bedrijven op basis van de mededeling onmiddellijk maatregelen 
treffen; op de uitvoering van toekomstige besluiten zal echter moeten worden toegezien. 
4. Welke economische effecten kan het voorstel hebben? 
<re 
- op de werkgelegenheid 
- op de investeringen 
- op het concurrentievermogen van de ondernemingen. 
De in de mededeling beschreven maatregelen zullen naar verwachting leiden tot verhoging 
van de werkgelegenheid op korte en lange termijn, met name in de boven genoemde 
sectoren. 
Het regelgevend kader zal ervoor zorgen dat beleids- en investeringsbeslissingen in een 
stabiele omgeving kunnen worden genomen. Naar verwachting zal de particuliere sector 
van de daardoor geboden kansen gebruik maken. 
Hoofddoelen van het actieprogramma van de Gemeenschap zijn: bedrijven in Europa te 
helpen hun vooraanstaande concurrentiepositie te handhaven in een wereldwijde en 
scherper wordende concurrentiestrijd (VS/Japan), schaalvoordelen beter te benutten, 
bedrijven te helpen een "kritische massa" te bereiken en ervoor te zorgen dat alle betrokken 
industriële ondernemers een met-discriminerende toegang tot de verschillende 
marktsectoren hebben. Het sluiten van partnerschappen tussen het bedrijfsleven en de 
overheid zal worden gestimuleerd. Naar wordt verwacht zullen de bovenbeschreven 
maatregelen niet tot concurrentievervalsing leiden. Dank zij een bredere toepassing van 
telematicatechnieken in de vervoersector zullen de logistieke voorwaarden voor alle 
sectoren van de industrie er op vooruitgaan. 
5. Houdt het voorstel maatregelen in waarmee beoogd wordt rekening te houden met de 
specifieke situatie van het midden- en kleinbedrijf? 
In de voorstellen is rekening gehouden met het midden- en kleinbedrijf (bv. aanpak op het 
gebied van samenwerking tussen overheid en bedrijven, licenties en franchising, 
gunningsbeleid van de overheid, bescherming van de intellectuele-eigendomsrechten, enz.). 
Er is een vrij grote deelname van het midden- en kleinbedrijf in proefprojecten en in 
onderzoek- en validatiewerkzaamheden, zodat het MKB over een gunstige uitgangspositie 
beschikt. Voorts wordt er overwogen om in het kader van het vierde kaderprogramma voor 
onderzoek en technologische ontwikkeling specifieke steunmaatregelen voor het MKB vast 
te stellen. 
RAADPLEGING 
6. Lijst van de organisaties die over het voorstel zijn geraadpleegd en overzicht van de 
wezenlijke elementen van hun standpunt. 
Deze mededeling is bedoeld als antwoord op de verzoeken van verschillende honderden 
netwerkexploitanten, vervoerondernemers en informatie- en 
communicatietechnologiebedrijven, alsmede van vertegenwoordigers van klanten van 
vervoerondernemingen die recentelijk bij Gemeenschaps-OTO in deze sector zijn betrokken 
geweest. Zij is in overeenstemming met de voornaamste strategische en beleidseisen van de 
ERTICO (de European Road Transportation Telematics Implementation Coordination 
Organization) een organisatie ter bevordering van de samenwerking van particuliere 
bedrijven, overheidsinstanties en gebruikers. 
$f 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 469 def. 
DOCUMENTEN 
NL 15 07 
Catalogusnummer : CB-CO-94-492-NL-C 
ISBN 92-77-81509-4 
Bureau voor officiële publîkaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
sr&