COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(90)136 def. 
Brussel, 10 mei 1990 
EUROPEES FONDS VOOR REGIONALE 
ONTWIKKELING 
Veertiende, Jaarverslag (1988) van de Commissie aan de. Raad, liet Kurope.se Parlement en het 
i'xonomisch en Sociaal Comité 

Voorwoord 
van Bruce MILLAN 
Lid van de Commissie van de Europese Gemeenschappen belast 
met het regionaal beleid 
1988 was voor het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling het jaar van de overgang tussen de oude 
regelingen en de ingrijpende hervorming van de Structuurfondsen, die op 1 januari 1989 in werking trad. 
De hervorming, die plaatsvond op grond van de in de Europese Akte opgenomen bepalingen met betrekking 
tot de economische en sociale samenhang, is een integrerend onderdeel van een doorlopend proces dat ten doel 
heeft de Structuurfondsen, en met name het EFRO, doelmatiger te laten functioneren. Daarom zijn er in 1988 
nieuwe maatregelen genomen om de bijstand uit het EFRO te concentreren in de regio's met de grootste 
handicap; bovendien hadden "programma's", de vorm van bijstandsverlening die nu de voorkeur geniet, een 
groter aandeel in de acties van het Fonds. 
De nieuwe regeling maakt het mogelijk de werkzaamheden beter te coördineren en de Fondsen, die over ruime 
financiële middelen zullen beschikken, efficiënter te beheren. Van hun kant dienen de Lid-Staten tot versterking 
van de samenhang bij te dragen door middel van een stabiel en goed gecoördineerd economisch beleid. 
Economische en sociale samenhang is van vitaal belang voor het bestaan van de Europese Gemeenschap. De 
Structuurfondsen, en met name het Regionaal Fonds, hebben in dit verband een belangrijke rol te vervullen. 
Voorwoord iii ^ 
iv KFRO 
Voorwoord 
Het EFRO kort samengevat 
Een niet-tngewijde lezer heeft wellicht wat moeite met het begrijpen van uitdrukkingen, zoals het eigen 
ontwikkelingspotentieel, specifieke communautaire acties, geografische concentratie, geïntegreerde maatregel, 
structuurfondsen, regionale ontwikkelingsprogramma's, nationale programma's van communautair belang. 
Daarom lijkt het nuttig in dit voorwoord kort in te gaan op enkele essentiële begrippen, zodat een beter inzicht 
wordt verkregen in de dagelijkse werkzaamheden van het EFRO, het Europees Fonds voor Regionale 
Ontwikkeling tot eind 1988. 
• liet in 1975 opgerichte EFRO is een communautair structuurfonds' dat tot doel heeft bij te dragen tot 
de correctie van de voornaamste regionale onevenwichtigheden in de Gemeenschap door deel te nemen 
aan de ontwikkeling en de structurele aanpassing van regio's met een ontwikkelingsachterstand en aan de 
omschakeling van in verval geraakte industriële regio's. Deze regio's zijn in het algemeen gebieden 
waarvoor nationale steunregelingen met regionale strekking gelden die door de Commissie in 
overeenstemming werden bevonden met de artikelen 92 en 94 van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Economische Gemeenschap. 
• Wat financiert het EFRO ? 
In de eerste plaats investeringen in infrastructuurvoorzieningen : industriegebieden, wegen, stuwdammen, 
elektrische centrales, enz. In de bijlage bij de verordening2is een negatieve lijst opgenomen met de 
categorieën infrastructuurvoorzieningen die niet voor bijstand van het EFRO in aanmerking komen. Het 
Fonds cofinanciert eveneens direct produktieve investeringen in de industrie, het ambacht en de 
dienstensector met het doel arbeidsplaatsen te scheppen en te behouden. Tenslotte verleent het EFRO 
steun zodat ondernemingen, met name KMO's, en regionale en plaatselijke overheden zich kunnen laten 
adviseren over zaken zoals afzet, bedrijfsvoering en innovatie. 
• In welke vorm verleent het EFRO bijstand ? 
De maatregelen van het Fonds kunnen de vorm aannemen van programma's (communautaire 
programma's of nationale programma's van communautair belang), investeringsprojecten of studies. 
Voorts kan het EFRO voor de betere benutting van het eigen ontwikkelingspotentieel van de regio's, met 
name het potentieel van de KMO's, zowel in het kader van programma's als via een samenhangend geheel 
van projecten, steun verlenen. 
• Het EFRO verleent subsidies. De lezer zal in dit verslag geregeld de begrippen goedgekeurde bijstand en 
vastgelegde kredieten tegenkomen : wanneer het om projecten gaat, staan deze uitdrukkingen voor dezelfde 
realiteit, maar wanneer er sprake is van programma's hebben de op politiek niveau goedgekeurde bedragen 
betrekking op de totale duur van de programma's, terwijl de vastgelegde kredieten vastgesteld worden voor 
een begrotingsjaar. 
• De medefinanciering door het EFRO bedraagt in het algemeen 50 % van de overheidsuitgaven en kan 
oplopen tot 55 %3 voor acties die van bijzonder belang zijn voor de regio's waarin zij zijn gesitueerd. 
• De vastleggings- en betalingskrcdicten zijn gesplitst, hetgeen betekent dat het EFRO in een bepaald jaar 
een betalingsverplichting kan aangaan en de betaling over meerdere jaren kan spreiden, naarmate de 
werkzaamheden worden verwezenlijkt. Ter bespoediging van de betalingen kan het EFRO, afhankelijk van 
de beschikbare begrotingsmiddelen en de met acties geboekte voortgang voorschotten verstrekken. 
Fr bestaan nog twee andere communautaire structuurfondsen : hel Huropees Sociaal Fonds en de Afdeling Oriëntatie 
van het FOG Ff, (het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw). 
2 liet reglement (CFF) n. 1787/84 van de Raad is niet meer van kracht sinds 31.12.88. 
3 Dit percentage kan voor de Portugese regio's op 7f) % gebracht worden. 
Voorwoord v A. 
• In 1987 voerde het EFRO zijn acties door middel van twee begrotingshoofdstukken uit : 
1. Hoofdstuk 50, dat voorziet in steunmaatregelen van het EFRO via de financiering van 
communautaire programma's, nationale programma's van communautair belang, projecten en 
studies. In dit kader worden de EFRO-middelcn aangewend volgens marges die voor elke Lid- Staat 
voor een tijdvak van drie jaar de beneden- en de bovengrens van de bijstand waarvoor hij in 
aanmerking kan komen, aangeven. 
2. Hoofdstuk 51, dat voorziet in de financiering van vóór 1 januari 1985 door de Raad ingestelde 
specifieke communautaire acties, voorheen quotavrije acties genoemd. 
De werkzaamheden in het kader van de hervorming van de structuurfondsen zijn in de loop van 1988, toen 
de nieuwe verordeningen het licht zagen, geïntensifieerd. Er wordt op gewezen dat met deze hervorming die 
in de lijn ligt van de verlenging van de Europese Akte, enerzijds gestreefd wordt naar een uitbreiding van de 
budgettaire middelen en anderzijds naar een betere coördinatie en meerjarenprogrammering. 
Deze hervorming is op 1 januari 1989 ingegaan. 
Opmerking 
Artikel 46 van Verordening (EEG) nr. 1787/84 van de Raad van 19 juni 1984 inzake het F>uropees Fonds voor 
Regionale Ontwikkeling bepaalt: 
1. "Vóór 1 oktober van elk jaar dient de Commissie bij het Parlement, het Economisch en Sociaal Comité 
en de Raad een verslag in over de toepassing van deze verordening gedurende het voorgaande jaar." 
2. "Dit Verslag heeft met name betrekking op het financiële beheer van het Fonds en op de conclusies die 
de Commissie uit de controle op de verrichtingen van het EFRO trekt." 
Dit Veertiende Verslag (1988) is het laatste dat betrekking heeft op de oude regeling zodat het ons nuttig leek 
de balans op te maken van de activiteiten van het EFRO sedert zijn oprichting in 1975. 
EFRO 'J 
Inhoudstafel 
Hoofdstuk 1. De coördinatie van liet regionaal beleid 1 
1.1 Coördinatie van het regionaal beleid 1 
1.2 Voltooiing van de interne markt en regionale gevolgen 2 
1.3 Het economisch klimaat 2 
1.4 Macro-economische gevolgen van de steunmaatregelen van het EFRO 3 
Hoofdstuk 2. De Opcrationalc programma's van het EFRO 9 
2.1 De communautaire programma's 9 
2.1.1 Goedkeuring van de communautaire programma's RESIDER en RENAVAL 9 
2.1.2 Uitvoering van STAR en VALOREN 10 
2.1.2.1 Uitvoering van de STAR-Programma's in de Eid-Staten 10 
2.1.2.2 Uitvoering van de Valoren-Programma's in de Lid-Statcn 12 
2.1.3 Voorbereiding van nieuwe initiatieven door de Commissie 13 
2.2 Nationale programma's van communautair belang (NPCB's) 14 
2.2.1 In 1988 goedgekeurde NPCB's 14 
2.2.2 Voortgang van de NPCB's waartoe vóór 1988 werd besloten 20 
2.3 Deelname van het EFRO aan geïntegreerde ontwikkelingsmaatregelen 21 
2.3.1 Follow-up van de in uitvoering zijnde geïntegreerde ontwikkelingsprogramma's 21 
2.3.2 Geïntegreerde mediterrane programma's (GMP's) 22 
2.4 Specifieke communautaire acties 23 
2.4.1 In 1988 goedgekeurde speciale programma's 23 
2.4.2 Uitvoering van de lopende programma's 24 
Hoofdstuk 3. Projecten 31 
3.1 Aanvragen voor 7.976 projecten 31 
3.2 Betalingsverplichtingen voor 3.910 projecten 32 
3.3 93 % van de voor projecten toegekende steun gaat naar infrastructuur 34 
3.4 Steun voor investeringen in industrie, ambachten en dienstverlening 34 
3.5 Werkgelegenheid 35 
3.6 Ontwikkeling van het eigen potentieel 36 
3.7 Studies 37 
3.8 Plaats van uitvoering van de projecten 38 
3.8.1 België 38 
3.8.2 Denemarken 40 
3.8.3 Duitsland 40 
3.8.4 Griekenland 40 
3.8.5 Spanje 40 
3.8.6 Frankrijk 44 
3.8.7 Ierland 45 
3.8.8 Italië 46 
3.8.9 I Aixemburg 47 
3.8.10 Nederland 47 
3.8.11 Portugal 48 
3.8.12 Verenigd Koninkrijk 48 
Hoofdstuk 4. Financieel beheer van de EFRO-maatregclen (vastleggingen, betalingen) 55 
4.1 Vastlcggingskredictcn 55 
4.2 Betalingen 56 
4.3 Vastleggingen en betalingen voor de specifieke maatregelen 56 
4.4 Controles 57 
4.5 Toepassing van het margestelsel 58 
4.6 Regionale verdeling van de bijstand 58 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 63 
5.1 Overzicht van de EFRO-maatregelen 65 
5.1.1 De financiële middelen van 1975 tot 1988 65 
5.1.2 Verdeling van de bijstand over de verschillende soorten steunmaatregelen 66 
5.1.3 Werkgelegenheid 67 
Inhoudstafel vii 
5.2 Geografische analyse van de 14 jaar bijstand door het EFRO 67 
5.2.1 België 67 
5.2.2 Denemarken 68 
5.2.3 Duitsland 69 
5.2.4 Spanje 70 
5.2.5 Griekenland 71 
5.2.6 Frankrijk 71 
5.2.7 Ierland , 72 
5.2.8 Italië 73 
5.2.9 Luxemburg 73 
5.2.10 Nederland 74 
5.2.11 Portugal 74 
5.2.12 Verenigd Koninkrijk 75 
Hoofdstuk 6. Voorlichting over de steunmaatregelen van het EFRO 77 
6.1 Concrete acties 77 
6.2 De voorlichting en de hervorming van de Structuurfondsen 78 
Hoofdstuk 7. Andere steunmaatregelen van de Gemeenschap in de regio's 79 
7.1 De Structuurfondsen . 79 
7.2 De financiële instrumenten 79 
7.3 Omschakelingsleningen van het EGKS 80 
7.4 Europese bedrijfsinnovatiecentra 80 
7.5 Proefprojecten 81 
7.5.1 Europartnership 1988 81 
7.5.2 Inventarisering van het eigen potentieel 81 
Hoofdstuk 8. Hervorming van de structuurfondsen 83 
8.1 Hoofdelementen van de hervorming 83 
8.1.1 Prioritaire doelstellingen 83 
8.1.2 Verdubbeling van de kredieten voor de structuurfondsen 84 
8.1.3 De regio's met ontwikkelingsachterstand 84 
8.1.4 De door industrieel verval getroffen regio's 84 
8.2 De verordeningen 84 
8.2.1 De Coördinatieverordening 85 
8.2.2 EFRO-verordcning 85 
8.2.3 De andere verordeningen 86 
8.3 Richtsnoeren 86 
Bijlage A. Statistische gegevens 1988 en 1975-1988 89 
Bijlage B. Foto's van de projecten gerealiseerd met EFRO-bijdragc 103 
Bijlage C. Bibliografie: Publikaties 1988 109 
Cl Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en Regionaal Beleid 109 
C.2 Specifieke communautaire acties voor regionale ontwikkeling 109 
C.3 Steunmaatregelen met regionale strekking 112 
C.4 Geïntegreerde aanpak 112 
C.5 Hervorming van de Structuurfondsen 114 
Bijlage D. Gebruikte symbolen en afkortingen 115 
Lijst der illustraties 117 
Lijst der tabellen 119 
EFRO / 
Hoofdstuk 1. De coördinatie van het regionaal beleid 
LI Coördinatie van het regionaal beleid 
1988 was een overgangsjaar waarin belangrijke werkzaamheden zijn uitgevoerd met het oog op een zo groot 
mogelijke integratie van de algemene beginselen van de hervorming van de Fondsen in het regionale beleid van 
de Gemeenschap. 
Het EEG-Verdrag, gewijzigd bij de Europese Akte, bepaalt in artikel 130 B dat alle Lid-Staten zich ertoe 
verbonden hebben hun economisch beleid te voeren en dit te coördineren met het oog op het verwezenlijken 
van de grote doelstellingen inzake economische en sociale samenhang en convergentie. Bovendien wordt in 
artikel 130 C de essentiële rol omschreven die het EFRO speelt bij de verkleining van het verschil tussen de 
onderscheiden regio's en van de economische achterstand van de minst begunstigde regio's door de structurele 
aanpassing van die regio's en deelname aan hun economische ontwikkeling en door de omschakeling van 
industriegebieden met. afnemende economische activiteit. 
Verordening nr. 2052/88 van de Raad van 24 juni 1988 vormt het kader van de basisbeginselen van de 
hervorming: doelstellingen en taken van de structuurfondsen, methodes van bijstandsverlening, definities van 
de communautaire bestekken, financieringsschema, oprichting van comités voor de diverse doelstellingen. De 
Raad heeft in 1988 nog verschillende andere verordeningen goedgekeurd waarin de toepassingsbepalingen van 
de kadervcrordening zijn vastgesteld, namelijk Verordening 4253/88 van 19 december met betrekking tot de 
coördinatie van de bijstandsverlening uit de Structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die 
van de Europese Investeringsbank en de andere financieringsinstrumenten anderzijds en Verordening 4254/88 
van 19 december met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. 
In de geest van de hervorming zijn bepaalde werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de regionale 
ontwikkelingsprogramma's (ROP) die de belangrijkste instrumenten zijn voor de coördinatie van het regionaal 
beleid en die tevens het referentiekader vormen voor de bijstand van het F3FRO. 
Het Comité voor Regionaal Beleid (CRB) vergaderde op 18 mei 1988. Het bestudeerde de ROP's van 
Frankrijk en Italië (Mezzogiorno) en bracht hierover gunstig advies uit. Bovendien vond op basis van een 
uiteenzetting door de Commissie voor de leden van het comité een debat plaats over de essentiële elementen 
van de hervorming van de Fondsen. 
De Commissie onderzocht in 1988 de ROP's van Spanje voor de periode 1986-1990, na goedkeuring van de 
nieuwe financieringsrcgeling van de autonome Spaanse gemeenschappen en van de nieuwe afbakening van de 
voor regionale bijstand in aanmerking komende gebieden. Hiermee komt een einde aan de indiening van 
ROP's van de derde generatie, opgesteld met inachtneming van het advies van de Commissie van 19 juni 1984 
en de resolutie van het Europese Parlement van 12 juli 1985 aangaande de regionale ontwikkelingsprogramma's 
van de tweede generatie. Er dient op te worden gewezen dat de kwaliteit van de door alle Eid-Staten ingediende 
programma's beter is dan die van de vorige generaties. 
Hoofdstuk I. De coördinatie van het regionaal beleid 
1.2 Voltooiing van de interne markt en regionale gevolgen 
De Commissie heeft in 1988 een aantal studies opgezet om de gevolgen op regionaal vlak van de voltooiing 
van de interne markt te evalueren. Twee van deze studies hebben betrekking op enkele essentiële elementen 
van het programma van de interne markt, namelijk de openstelling van de markt voor overheidsopdrachten en 
tic liberalisering van de financiële diensten. Andere studies hebben betrekking op de gevolgen in de regio's of 
landen met bijzondere kenmerken : eilanden, traditionele industriegebieden, de vier minstontwikkelde 
Eid-Staten. In een zesde studie worden de factoren bestudeerd die de totstandkoming van een regionale 
concurrentie mogelijk maken. Doel van al deze studies is na te gaan welke gevaren en mogelijkheden de interne 
markt inhoudt en de Commissie enkele duidelijke aanwijzingen te verstrekken over de wijze waarop de 
Gemeenschap de probleemgebieden zou kunnen helpen zoveel mogelijk voordeel te trekken uit de interne 
markt. 
1.3 Het economisch klimaat 
Het in 1983 tegen een vrij langzaam tempo begonnen herstel van de economie in de Europese Gemeenschap 
is de laatste zes jaar omgeslagen in een constante groei. De reële produktiviteitstijging is in 1988 geleidelijk tot 
3,75 % opgelopen terwijl de groei met 3 % per jaar schijnt te zijn toegenomen. 
De sterke economische groei sedert medio 1987 heeft zich in 1988 gehandhaafd en de bruto-investeringen in 
vaste activa waren hel meest dynamische element van de binnenlandse vraag. Terzelfder tijd is het aantal 
tewerkgestelde personen met ruim 1 % per jaar toegenomen en de economische bedrijvigheid heeft een grotere 
bijdrage geleverd tot het creëren van nieuwe werkgelegenheid. 
De werkgelegenheid in de industrie is in 1988 licht gestegen na vele jaren van zeer sterke achteruitgang. De 
dienstensector heeft het meest bijgedragen tot het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen die voor een groot, deel 
bestaan uit deeltijdbanen die aan de wensen van de werkzoekenden schijnen te beantwoorden. 
Daartegenover staat dat de werkloosheid maar licht is gedaald. Dit verschil tussen het aantal nieuwe 
arbeidsplaatsen en de vermindering van de werkloosheid kan worden verklaard door de gelijktijdige toename 
van het aantal werkzoekenden. Van de nieuwe banen zijn er namelijk veel naar personen gegaan die tot dusver 
niet tot de beroepsbevolking werden gerekend. 
Wat de stijging van de produktiviteit en het creëren van nieuwe werkgelegenheid betreft, komen Portugal, 
Spanje en het Verenigd Koninkrijk op de eerste plaatsen. De toename van de investeringen lag in deze drie 
landen ver boven het communautaire gemiddelde. In Ierland daarentegen is de toestand veel minder 
bevredigend : de produktiviteitsstijging bedraagt er slechts 2,5 %, er is een kleine afname van de 
werkgelegenheid en de investeringen stagneren. In Griekenland is de situatie na twee jaar van zwakke prestaties 
duidelijk verbeterd op het gebied van produktiviteit, werkgelegenheid en investeringen doch de groei van het 
BBP bereikt niet het peil dat nodig is voor de economische samenhang binnen de Gemeenschap. 
Over het algemeen genomen vertoont 1988 een aantal positieve aspecten. Het dank zij de economische groei 
ontstane dynamisme van de economische bedrijvigheid heeft de noodzakelijke structurele aanpassingen 
weliswaar vergemakkelijkt, doch de problemen zijn ver van opgelost en de aanpassingen moeten worden 
voortgezet. Bepaalde regio's van doelstelling 1 bereikten een ontwikkelingspeil dat bijdraagt tot de 
totstandkoming van een daadwerkelijke convergentie binnen de Gemeenschap terwijl andere regio's zelfs het 
voor de werkgelegenheid en produktiviteit vereiste peil niet hebben bereikt. De tussen de regio's nog bestaande 
verschillen op het gebied van werkloosheid en inkomens, doen bovendien sterk de behoefte aanvoelen aan een 
duidelijker omschreven structuurbeleid waartoe in het kader van de hervorming van de Structuurfondsen, die 
sedert begin 1989 van toepassing is, is besloten. 
EFRO 
1.4 Macro-economische gevolgen van de steunmaatregelen van 
het EFRO 
In 1988 vertegenwoordigde de bijstand van het Fonds4 0,092 % van het bruto binnenlands produkt5 en 
0,46 % van de bruto-investcringen in vaste activa in de Gemeenschap. Indien men evenwel bedenkt dat de 
totale investeringen waarop deze vastleggingen van het EFRO betrekking hebben, ongeveer 234 % van de 
vastgelegde bedragen belopen, kan worden geconcludeerd dat de totale investeringen die door de 
EFRO-bijstand zijn gegenereerd, ongeveer 1,1 % van de bruto investeringen in vaste activa in de 
Gemeenschap bedroegen. Dit geeft een duidelijk beeld van het effect dat de met EFRO- bijstand uitgevoerde 
investeringen op de nationale economieën sorteren. 
Deze bijstandsverlening had evenwel grotere gevolgen in de zes hieronder vermelde landen waarvan de 
bevolking voor het grootste gedeelte in minderontwikkeldc regio's woont. In deze landen, die 86,7 % van de 
totale bijstandsverlening van de Gemeenschap voor hun rekening namen, kan het macro-economisch effect 
worden afgelezen uit de verhoudingen bijstand/BBP en bijstand/bruto-investeringen in vaste activa, die een niet 
te verwaarlozen effect sorteren op de uitgaven en inkomsten. 
De EFRO-bijstand vertegenwoordigde in Portugal 1,23 % van het BBP en 4,49 % van de bruto-investeringen 
in vaste activa; in Griekenland was dit respectievelijk 0,76 % en 4,22 %. 
label 1. Overzicht van de bijstand uit het EFRO voor zes nationale economieën 
Lid- Staat 
Espana 
I'll as 
Italia 
Ireland 
Portugal 
United Kingdom 
Totaal 
EUR 12 
% Totaal EUR 12 EFRO-
bijstand 
Mio Ecu 
732,84 
340,62 
964,09 
147,93 
429,99 
563,30 
3.178,77 
3.667,07 
3.86,7 Bevolking 
in aanmer­
king 
komend 
Min 
25,68 
6,55 
22,21 
3,54 
10,21 
21,40 
89,06 
141,6 
63,3 in aanmer­
king 
komend 
Totaal % 
66,4 
65,7 
38,8 
100 
100 
37,7 
50,8 
43,9 Bijstand p. 
inw. v.d. 
subsidiale 
gebieden 
Ecu 
28,54 
52,02 
43,40 
41,78 
42,12 
26,32 
-
25,9 
-Bijstand/ 
BBP % 
0,26 
0,76 
0,14 
0,55 
1,23 
0,08 
-
0,092 
-Bijstand/ 
FBCF % 
1,16 
4,22 
0,70 
3,23 
4,49 
0,46 
-
0,46 
-BBP/ 
inwoner 
Ecu gecor-
rigcer 
dopor de 
KKS 
74 
54 
104 
64 
54 
105 
-
100 
-
4 In deze analyse wordt geen rekening gehouden met de bijstand uit hoofde van specifieke regionale ontwikkelingsacües 
die 1 60 min ecu bedraagt. 
5 BBP in ecu tegen lopende prijzen. 
Hoofdstuk I. De coördinatie van het regionaal beleid 3 AV 
Figuur I. Kaart I Regionale verdeling van de FFRO-bijstand per inwoner in 1988 
ET 
tJS« 
<*»-. 
>. A 
KFRO 4< 

EFRO-tusscnkomstcn in 1988 
In totaal werd in 1988 met de verschillende EFRO-tussenkomsten 3.667 miljoen ecu vastgelegd. De volgende 
tabel toont de verdeling van de middelen over programma's, projecten en studies. 
'label 2. Vastgelegde middelen 1988 (per Lid-Staat) 
(Mio ECU) 
Eid-
Staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRE 
I 
E 
NE 
P 
UK 
Com 
EUR 
12 Programma's 
Commu­
nautair 
23,06 
5,41 
18,31 
22,40 
1,29 
70,47 N.p.cn. 
9,54 
4,89 
53,95 
138,04 
48,25 
71,79 
58,84 
105,20 
3,86 
65,79 
173,00 
733,15 Totaal 
9,54 
4,89 
77,01 
138,04 
48,25 
77,20 
77,15 
105,20 
3,86 
88,19 
174,29 
803,62 Projecten 
Industrie, 
dienst­
verlening 
en 
ambachte 
1,00 
3,50 
35,92 
0,35 
0,21 
22,48 
43,45 
72,17 
179,08 Infra­
structuur 
n 
14,80 
4,32 
0,47 
202,11 
682,21 
227,20 
45,88 
814,40 
0,74 
22,28 
339,98 
312,25 
2666,74 Eigen 
ontwik-
kclings-
potcn-
tieel 
0,37 
2,29 
4,27 
2,17 
0,58 
1,48 
3,41 
14,57 Totaal 
15,80 
8,19 
36,39 
202,46 
684,50 
231,68 
70,53 
858,43 
0,74 
22,28 
341,46 
387,93 
2860,39 Studies 
0,06 
0,12 
0,09 
0,27 
0,25 
0,46 
0,34 
1,08 
0,39 
3,06 Totaal 
generaal 
25,34 
13,14 
113,40 
340,62 
732,84 
309,15 
147,93 
964,09 
0,74 
26,14 
429,99 
563,30 
0,39 
3667,07 
Deze bedragen omvatten niet de 160 min ecu vastgelegd in het kader van specifieke communautaire acties. 
Hoofdstuk I. I)c coördinatie van het regionaal beleid S tt 
I'igiHir 2. (ïrafick I In 1988 toegekende bijstand per land 
•# 6 RFRO 
Figuur 3. Grafiek 2 In 1988 toegekende bijstand per land - In % van hel totaal 
Danmark 
0.4% 
Nederland 
0.7% 
Belgique 
België 
0.7% 
Deutachland 
3.1% 
Ireland 
4.0% 
Hoofdstuk I. De coördinatie van het regionaal beleid 7 
8 EKRO <C 
Hoofdstuk 2. De Operational programmai van het EFRO 
De aanpak waarbij programma's worden gefinancierd en waarmee in het kader van de specifieke acties was 
geëxperimenteerd, is de belangrijkste vernieuwing van de hervorming van 1985. 
Deze nieuwe methode van bijstandsverlening die de vorm aanneemt van nationale programma's van 
communautair belang of van communautaire programma's biedt met name de volgende voordelen : 
• zij maakt overleg op grotere schaal mogelijk tussen de regionale, nationale en communautaire instanties 
over de aan te houden regionale beleidsvormen en prioritaire acties. De financieringswijze per programma 
resulteert in het contractueel vastleggen van de verplichtingen van de verschillende partners met betrekking 
tot de in aanmerking genomen acties; 
• zij voorziet in een beter toezicht op de werkzaamheden door de betrokken instanties. Hierdoor moet een 
gecoördineerde tenuitvoerlegging van de verschillende acties mogelijk worden en moeten eventuele 
knelpunten kunnen worden onderkend en de noodzakelijke verbeteringen kunnen worden voorgesteld. 
De financiering van programma's die in 1988 bijna 22 % van de bijstandsverlening van het FFRO uitmaakte, 
moet in het kader van de nieuwe hervorming van de Fondsen de belangrijkste vorm van steunverlening worden. 
2.1 De communautaire programma's 
Overeenkomstig artikel 7 van Verordening nr. 1787/84 worden de communautaire programma's goedgekeurd 
op basis van speciale verordeningen van de Raad waarvoor de Commissie voorstellen heeft ingediend. 
Dergelijke programma's bestaan uit een geheel van meerjarige acties die rechtstreeks verband houden met de 
verwezenlijking van communautaire doelstellingen en met de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsbeleid. 
Zij hebben tot doel bij te dragen tot het oplossen van ernstige problemen die een nadelige invloed hebben op 
de sociaal-economische situatie in één of meer regio's. Zij moeten een betere samenhang tot stand brengen 
tussen de communautaire doelstellingen inzake de ontwikkeling en de omschakeling van de regio's en de 
doelstellingen van andere vormen van communautair beleid. 
Zoals in het 13e Algemeen Verslag is onderstreept, is in 1987 begonnen met de uitvoering van de 
communautaire programma's STAR (telecommunicatie) en VALORFN (benutting van het eigen 
energiepotenticel). 
De twee andere programma's, namelijk RFSIDFR (omschakeling van ijzer- en staalgebicden) en RENA VAL 
(omschakeling van scheepsbouwzones), die in het 13c rapport zijn vermeld als voorstellen van de Commissie, 
zijn in 1988 door de Raad goedgekeurd en in de Lid- Staten is reeds met de uitvoering ervan begonnen. 
2.1.1 Goedkeuring van de communautaire programma's RESIDER en RENÀVÀL 
De Raad heeft op 2 februari'1 en 26 juli7 op voorstel van de Commissie" formeel zijn goedkeuring gehecht aan 
de verordening tot vaststelling van een communautair programma voor de omschakeling van de ijzer- en 
staalzones (RF'SIDFR-Programma) en de verordening tot vaststelling van een communautair programma voor 
de omschakeling van scheepsbouwzones (Programma RFNAVAL). Deze programma's met een looptijd van 
vijf jaar moeten de herstructurcringsinspanningen van de ijzer- en staalbedrijven en van de scheepswerven in 
een aantal sterk daarvan afhankelijke zones begeleiden. Door de vestiging van nieuwe economische activiteiten 
te bevorderen dragen zij bij lot het creëren van alternatieve werkgelegenheid in de zones van de Gemeenschap 
die het ergst zijn getroffen door een aanzienlijk verlies aan arbeidsplaatsen in deze sectoren. 
'V. betrokken zones worden door de Commissie op grond van sectoriële en sociaal-economische criteria 
vH-pewe/en. Op bepaalde Spaanse en Portugese zones zijn de programma's vanaf de inwerkingtreding vin 
* 328/88, PB I. 33 van 5.2.1988 
f 2506/88, PB L 225 van 15.8.1988 
« PB C: 272 van 10.10.1987 en PB ( 291 vnn 31.10.1987 
Hoofdstuk 2. De Operational programma's van het EFRO ,/V 
toepassing. De voorlopige bijdrage van het. FFRO aan RESIDER en RENA VAL is op respectievelijk 300 en 
200 miljoen ecu vastgesteld. Bij de toekenning van de bijstand wordt rekening gehouden met het aantal 
arbeidsplaatsen dat in de betrokken industrieën verloren is gegaan. 
Deze verordeningen vormen het kader waarbinnen de. Commissie de zones aanwijst die, naargelang van het 
verlies aan arbeidsplaatsen en op grond van de regionale sociaal- economische situatie, voor de programma's 
RESIDER en RENA VAL in aanmerking komen; vervolgens werken de betrokken Lid-Statcn 
bijstandsverleningsprogramma's uit die door de Commissie moeten worden goedgekeurd. De bijdrage van de 
Gemeenschap bedraagt maximaal 55 % van de totale overheidsuitgaven (70 % voor Portugal) die betrekking 
hebben op een pakket van samenhangende maarregelen zoals de aanpassing van in verval geraakte 
industrieterreinen, acties voor een betere benutting van het eigen ontwikkelingspotcnlicel (dienstverlening aan 
ondernemingen), steunmaatregelen voor investeringen in het midden- en kleinbedrijf en de verbetering van 
infrastructuurvoorzieningen die bijdragen tot de schepping, ontwikkeling en aanpassing van economische 
activiteiten die werkgelegenheid creëren. 
Eerste uitvoeringsbesluiten van hei Programma RESIDER 
De Commissie heeft bij beschikking van 29 juni 1988 het werkgclegenheidsgebicd dat het graafschap South 
Yorkshire (inclusief de voorsteden van Sheffield) en het werkgclegenheidsgebicd Scunthorpe in de 
graafschappen Humbcrsidc en Lincolnshire omvat, aangewezen tot zones die in aanmerking komen voor het 
RESIDER-Programma. Op 27 juli 1988 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan het operational 
programma voor deze regio dat steunmaatregelen omvat voor kleine ondernemingen en ook kleinschalige 
infrastructuurwerken. De EFRO-bijstand voor dit programma bedraagt 5,4 miljoen ecu voor de 
periode 1988-1990. 
Op verzoek van de Franse regering heeft de Commissie op 9 november besloten de departementen Moselle, 
Meurthe-et-Moselle en Nord (met uitzondering van het arrondissement Lille) op te nemen in de lijst van zones 
die voor steunverlening in het kader van het RESIDER-Programma in aanmerking komen. 
Na opname van de wcrkgelcgenheidsgcbieden (Arbcitsmarktrcgioncn) van Saarland en Duisburg/Oberhauscn, 
Bochum, Dortmund/Unna (Noordrijn-VVestfalen) in de lijst van voor dit programma in aanmerking komende 
gebieden, heeft de Commissie in 1988 op verzoek van de Duitse regering de steunprogramma's voor Saarland 
en voor de drie werkgelegenhcidsgebieden in Noordrijn-Wcstfalen goedgekeurd. 
Wat het RESIDER-Programma voor Saarland betreft, bedraagt de EFRO-bijstand 13,7 miljoen ecu. De 
belangrijkste maatregelen van dit programma zijn: de sanering van in verval geraakte industrieterreinen, 
stimulering van innovatie, sectoriële studies en analyses om het midden- en kleinbedrijf de nodige inlichtingen 
te kunnen verschaffen over de mogelijkheden van de markt. 
In het kader van de bevordering van de innovatie wordt in dit programma bijzonder de nadruk gelegd op het 
opstarten van nieuwe activiteiten in de KMO's van de regio. 
Voor het RESIDER-Programma voor Noordrijn-Westfalen is een bedrag va n 64,5 miljoen ecu uitgetrokken 
dat bestemd is voor de sanering van in verval geraakte terreinen (industriële en stedelijke) met het oog op de 
vestiging van KMO's, de oprichting en ontwikkeling van organisaties voor dienstverlening en van diensten voor 
de bevordering van onderncmersinitiatievcn, de bevordering van innovatie en steun voor investeringen in het 
midden- en kleinbedrijf.Daarnaast is een belangrijk gedeelte van de EFRO-bijstand bestemd voor de 
financiering van economische infrastructuurvoorzieningen die bijdragen tot de ontwikkeling en aanpassing van 
werkgelegenheidcreërendc activiteiten (zoals de oprichting van bedrijvencentra en van een ambachtscentrum). 
2.1.2 Uitvoering van STAR en VALOREN 
2.1.2.1 Uitvoering van de STAR-Programma's in de Lid-Staten 
STAR-Griekenland: Dit programma, waarvoor 100 miljoen ecu EFRO-bijstand is toegekend, heeft 
betrekking op het gehele grondgebied, inclusief de nomos Attica voor bepaalde acties. 78,3 % van de kosten 
van het programma houden verband met infrastructuurwerken waarin de digitalisering van het nationale 
telecommunicatienet de belangrijkste plaats inneemt. IIet resterende deel (21,7 %) is bestemd voor 
maatregelen ter stimulering van de vraag naar en het aanbod van geavanceerde telecommunicatiediensten 
(voorlichtingsacties, steun voor KMO's, enz.). 
Voor het STAR-Programma in Griekenland, dat door de Commissie in oktober 1987 is goedgekeurd, waren 
eind 1988 voor 10,24 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan, in hoofdzaak (95,5 %) voor de 
uitvoering van infrastructuurwerken. Tijdens de twee vergaderingen van het Comité van Toezicht die tot 
dusver hebben plaatsgehad, is men tot de constatatie gekomen dat een gedeelte van de in de beginfase van het 
programma opgelopen achterstand in de loop van 1989 zou moeten worden ingehaald. Dit zal mogelijk worden 
gemaakt door de oplossing van een aantal problemen van tcchnisch-administratieve aard die verband houden 
met het opstarten van bepaalde grote projecten waaronder de digitalisering. 
10 EFRO n 
STAR-Spanje: liet steunprogramma STAR-Spanje heeft V-houdens enkele verschillen betreffende de regio 
Madrid betrekking op dezelfde zones als het VALORENVProgramma. De EFRO-bijdragc voor de periode 
1987-1991 zal 210 miljoen ecu bedragen en de investeri, gen zijn vooral bestemd voor de uitvoering van 
infrastructuurwerken ten behoeve van geavanceerde telecommunicatiediensten. 
In 1988 is men goed opgeschoten met de uivoering van dit programma zowel wat de 
infrastructuurvoorzieningen als de stimulering van geavanceerde telecommunicatiediensten betreft. Een 
ministerieel besluit van mei regelt de indiening van steunaanvragen door ondernemingen en instellingen zonder 
winstoogmerk. 
STAR-Frankrijk: Dit programma heeft betrekking op Corsica en de overzeese departementen. Met de bijstand 
is een bedrag van in totaal 25 miljoen ecu gemoeid (1987-1991). Het programma dat wordt gekenmerkt door 
de zeer belangrijke plaats die hierin is ingeruimd voor maatregelen ter stimulering van het aanbod van en de 
vraag naar geavanceerde telecommunicatiediensten (ruim 45 % van het totaal), heeft een bevredigende start 
gekend. In 1988 zijn diverse groepen studies opgezet met betrekking tot de totstandbrenging van deze diensten 
en in dat jaar zijn ook verschillende infrastructuurvoorzieningen (met name schakelcentrales voor toegang tot 
videotex en Transpac) tot stand gebracht terwijl andere nog in uitvoering zijn. Het Comité van Toezicht voor 
dit programma heeft twee keer vergaderd en eind 1988 waren door het EFRO betalingsverplichtingen 
aangegaan voor een bedrag van 7 miljoen ecu of 28 % van de totale bijstand. 
STAR-lerland: De uitvoering van het STAR-Programma in Ierland, waarvoor een bedrag van 50 miljoen ecu 
aan EFRO-bijstand is uitgetrokken voor de periode 1987-1991, is in 1988 verdergezet. In de loop van dat jaar 
zijn een aantal infrastructuurprojecten van het programma voltooid. Het gaat met name om de installatie van 
een glasvezelverbinding tussen Dublin en Holyhead die Ierland met Groot-Brittannië verbindt, voorzieningen 
voor videoconferenties te Dublin, Cork en Limerick en de totstandbrenging van een nationaal tele-callnet. In 
hetzelfde jaar zijn de eerste regionale dienstencentra geopend. Er dient ook te worden gewezen op de 
vooruitgang die is gemaakt met studies die betrekking hebben op de technische en financiële haalbaarheid van 
projecten in verband met het aanbod van diverse geavanceerde telecommunicatiediensten. Zo zou het net voor 
directe toegang tot informatie via telecommunicatiemiddelen vanaf 1989 operationeel moeten zijn. Gezien de 
noodzaak om kleine bedrijven voor te lichten en te motiveren met betrekking tot de voordelen en het nut van 
de geavanceerde diensten die hun worden aangeboden, zal begin 1989 met een promotiecampagne op dat 
gebied worden begonnen. 
STAR-ltalië: Met dit programma, dat betrekking heeft op alle regio's van de Mezzogiorno, is in totaal 
250 miljoen ecu aan EFRO-bijstand gemoeid (1987-1991). 
Het programma, dat voorziet in nieuwe en sterk geavanceerde steunmaatregelen, met name op het gebied van 
de basistelecommunicatie-infrastructuur (een uitgebreid breedbandnetwerk voor de gehele Mezzogiorno), heeft 
achterstand opgelopen vooral als gevolg van moeilijkheden bij de aanwijzing van de administratieve structuren 
die verantwoordelijk zijn voor de algemene coördinatie van het programma. Er zijn weliswaar een aantal acties 
van enige omvang uitgevoerd op het gebied van de stimulering van geavanceerde diensten doch met de 
uitvoering van infrastructuurwerken is geen vooruitgang geboekt. Na een aantal vergaderingen van het Comité 
van 'Toezicht en bijeenkomsten met de diverse verantwoordelijke organisaties zijn tegen het eind van het jaar 
een aantal belangrijke besluiten genomen om de verschillende acties daadwerkelijk op gang te brengen. F,ind 
1988 is het eerste voorschot van de EFRO-bijstand uitbetaald en de daarmee verband houdende 
betalingsverplichtingen bedroegen 8 % van de goedgekeurde toewijzing. 
STAR-Portugal: Het STAR-Programma voor Portugal heeft betrekking op de periode 1987-1991 en voorziet 
in de toekenning van EFRO-bijstand voor een bedrag van 120 miljoen ecu. Het programma geldt voor het 
gehele grondgebied, met uitzondering van de regio Lissabon waarvoor slechts enkele acties zijn goedgekeurd. 
Algemeen genomen mag worden gesteld dat door de uitvoering van het programma datgene is verwezenlijkt 
wat in het bijstandsverlcningsprogramma van de Commissie was voorzien. 
De goedgekeurde projecten hebben voor het merendeel betrekking op openbare 
telecommunicatie-infrastructuur. De belangrijkste projecten zijn die op het gebied van de digitalisering van het 
nationale net en de totstandbrenging van openbare telecommunicatiediensten (videotex, tekst en boodschappen 
en pakketgeschakelde datacommunicatie) en op het gebied van personenzocksystcmen, mobiele telefonie en 
videoconferentie. Tot dusver zijn voor het programma in totaal voor 42,5 miljoen ecu betalingsverplichtingen 
aangegaan en voor 25 miljoen ecu betalingen verricht. 
Op 15 juli 1988 is een nationaal systeem voor steunverlening aan geavanceerde telecommunicatiediensten 
(SISAT) goedgekeurd dat voorziet in de deelname van de particuliere sector aan het programma. Door deze 
late goedkeuring is een zekere vertraging opgetreden bij de indiening van kandidaturen door de particuliere 
sector. Om bekendheid te geven aan de kenmerken en doelstellingen van het programma, zijn in 1988 diverse 
maatregelen genomen waaronder demonstraties in de praktijk met geavanceerde telecommunicatiediensten. 
STAR-Verenigd Koninkrijk: Het EFRO heeft in het kader van het STAR-Programma voor 21,5 miljoen ecu 
aan bijstand toegekend ten behoeve van Noord-Ierland. Deze middelen zijn bestemd voor de totstandbrenging 
van een net van glasvezelverbindingen dat op het nationale net zal worden aangesloten via 
glasvezelverbindingen met Dublin en Groot- Brittannië en ook voor maatregelen ter stimulering van het 
Hoofdstuk 2. De Operational programma's van het EFRO 11 /V 
aanbod van en de vraag naar geavanceerde telecommunicatiediensten. De maatschappijen die in Noord-Ierland 
de telecommunicatienetten mogen exploiteren zijn in de gelegenheid gesteld hun kandidatuur in te dienen voor 
de uitvoering van de in hel programma geplande infrastructuurvoorzieningen. Na afloop van deze procedure 
hebben de verantwoordelijke instanties van het Verenigd Koninkrijk het bedoelde project aan British Telecom 
gegund. De werken zijn in 1989 begonnen en zullen binnen de voor de uitvoering van het programma voorziene 
termijn zijn voltooid. Wat de op het programma betrekking hebbende stimuleringsmaatregelen betreft, is men 
reeds begonnen met twee studies over de aangeboden diensten en ook met de voorbereiding van een 
demonstratieproject. 
2.1.2.2 Uitvoering van de Vatoren-Programma's in de Lid-Staten 
VAl .OREN-Griekenland: Dit programma, waarvoor het EFRO 50 miljoen ecu bijstand verleent, heeft 
betrekking op gcheei Griekenland met uitzondering van zone A van de nomos Attica. De regio's van de 
eilanden in de Egeïsche Zee en van Noord-Griekenland zijn de belangrijkste begunstigden van het programma. 
Het VALOREN-Programma zal met name bijdragen tot de valorisatie van de lokale hernieuwbare 
energiebronnen, tot een rationeel energiegebruik en tot de stimulering van een beter gebruik van het 
energiepotentieel. 
De toewijzing is voor het grootste gedeelte bestemd voor infrastructuurinvestcringen en een belangrijk gedeelte 
is voorbehouden voor investeringen in KMO's. 
Voor het Griekse VALOREN-Programma, dat in oktober 1987 is goedgekeurd, zijn tot eind 1988 voor in 
totaal 2,74 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan, waarvan het grootste gedeelte voor steun aan 
KMO's en voor de exploitatie van géothermie en windenergie. 
Tot eind 1988 hebben er twee vergaderingen van het Comité van Toezicht plaatsgehad. De uitvoering van het 
programma heeft een niet te verwaarlozen achterstand opgelopen. In de eerste helft van 1989 zou bijgevolg een 
herziening van het oorspronkelijke financieringsschema kunnen plaatsvinden. 
VALOREN-Spanje: Het VALOREN-Programma voor Spanje voorziet voor de periode 1987- 1991 in een 
EFRO-bijdrage van 105 miljoen ecu. De belangrijkste investeringen hebben betrekking op 
mini-waterkrachtcentrales, de biomassa en steun voor aardoliesubstitutie in ondernemingen en 
infrastructuurvoorzieningen. Het programma geldt voor alle regio's die onder het nationale stelsel van regionale 
bijstand vallen, d.w.z. in totaal 15 regio's. 
Het programma is eind oktober 1987 goedgekeurd. In 1988 zijn de uitvoeringsmechanismen definitief 
vastgesteld en in dat jaar heeft de situatie zich vrij gunstig ontwikkeld. Dit geldt vooral voor de indiening van 
projecten, met name na de publikatie in maart van een ministerieel besluit ter regeling van de procedure. F,r 
werden ruim 170 projecten ingediend. 
VALOREN-Frankrijk: Net als het STAR-Programma voor Frankrijk heeft dit programma betrekking op 
Corsica en de overzeese departementen. De bijstand bedraagt in totaal 15 miljoen ecu (1987-1991). De 
voortgang van de gefinancierde projecten is onregelmatig en hangt af van de maturiteit van de projecten en van 
het feit of in de door VALOREN bestreken gebieden reeds steunregelingen bestonden. De installatie van 
zonneboilers en de elektriciteitsopwekking met zonnc-energie verlopen als gepland doch de investeringen in 
mini-waterkrachtcentrales en geothermische systemen hebben enige achterstand. Algemeen genomen 
vertegenwoordigden de door het EFRO aangegane betalingsverplichtingen eind 1988 18 % van de totale 
bijstand. 
VALOREN-Ierland: IIet programma is toegespitst op belangrijke investeringen in de exploitatie van de 
turfreserves, haalbaarheidsstudies en investeringen in verband met de bouw van een tiental 
mini-waterkrachtcentrales, een haalbaarheidsstudie voor de aanwijzing van terreinen voor de installatie van 
windgeneratoren en maatregelen ter bevordering van een beter gebruik van het energiepotentieel. De 
EFRO-bijstand bedraagt 25 miljoen ecu. Wat de uitvoering van het programma betreft, hebben de 
maatregelen in verband met de turfexploitatie momenteel een achterstand van 20 % opgelopen doch die zou 
eind 1989 moeten zijn ingehaald. Ook de bouw van mini- waterkrachtcentrales heeft vertraging als gevolg van 
de weigering van de verantwoordelijke instanties om een vergunning toe te kennen voor het gebruik van een 
aantal terreinen. De elektriciteitsmaatschappij staat op het punt de mogelijkheid te onderzoeken om hiervoor 
andere terreinen te gebruiken waardoor het project, indien zich geen andere belangrijke moeilijkheden meer 
voordoen, binnen de gestelde termijn zal kunnen worden uitgevoerd. De uitvoering van de andere maatregelen 
verloopt volgens plan. 
VALOREN-ltalië: Dit programma, dat betrekking heeft op alle regio's en zones van de Mezzogiorno, 
ontvangt voor 125 miljoen ecu EFRO-bijstand (1987-1991). Het VALOREN-Programma voor Italië 
waarborgt een daadwerkelijke cofinanciering van de door de regio's en de diverse promotoren (bedrijven, 
particuliere en openbare organisaties) geplande acties. Onder impuls van het Dipartimento per il Mezzogiorno, 
de voor de uitvoering van het programma verantwoordelijke instantie, en ingevolge de talrijke vergaderingen 
die in de loop van het jaar hebben plaatsgehad, zijn vanaf april 1988 belangrijke besluiten genomen waaronder 
de oprichting van werkgroepen en technische comités die ongeveer een vierde van de door de regio's ingediende 
12 EFRO ^ 
projecten hebben onderzocht en goedgekeurd. Dit programma betekende een belangrijke stimulans voor met 
name de investeringen (openbare en particuliere) op het gebied van de waterkracht-, zonne- en windenergie. 
Als gevolg van de zeer beperkte omvang van de bedrijven konden evenwel geen belangrijke projecten op het 
gebied van de energiebesparing worden overwogen. Het Comité van Toezicht is reeds voor de eerste keer 
bijeengeweest. In september is een eerste voorschot van de EFRO-bijstand uitbetaald en de aangegane 
betalingsverplichtingen vertegenwoordigen ongeveer 9 % van de goedgekeurde toewijzing. Verwacht wordt dat 
het tempo van de betalingen in 1989 zal oplopen door het daadwerkelijk op gang komen van het programma. 
VALOREN-Portugal: Het VA LOR E N- Programma voor Portugal heeft betrekking op het gehele Portugese 
grondgebied en de bijdrage van het EFRO voor de periode 1987-1991 bedraagt 65 miljoen ecu. 
In 1988 zijn 101 projecten van de openbare sector en 20 projecten van de particuliere sector goedgekeurd. 
De belangrijkste investeringen hebben betrekking op projecten op het gebied van vast stadsafval, de biomassa 
en mini-waterkrachtcentrales. 
De voor het programma aangegane betalingsverplichtingen bedragen 8,95 miljoen ecu. Na de toekenning van 
twee voorschotten van elk 40 % bedragen de EFRO-betalingen ten gunste van het programma in totaal 
7,2 miljoen ecu. 
Met de nationale regeling voor de toekenning van steun voor het rationeel energiegebruik (SIURE) is men pas 
op 27 maart 1988 gestopt. De particuliere sector kon bijgevolg niet van bij het begin bij het programma 
worden betrokken. 
De vertraging bij de uitvoering van het programma is ook te wijten aan de achterstand die de gemeenten 
hebben opgelopen bij de opvoering op hun begroting van de middelen die nodig zijn voor het opstarten van 
de projecten. 
Om deze achterstand goed te maken, zijn de Portugese autoriteiten van plan de uitvoering van de 
programma-activiteiten te bespoedigen. 
VA LOR EN-Verenigd Koninkrijk: Het programma voor Noord-Ierland (de enige regio van het Verenigd 
Koninkrijk die hiervoor in aanmerking komt) ontvangt voor 8,04 miljoen ecu EFRO-bijstand. De in dit 
programma vervatte maatregelen hebben betrekking op studies en investeringen op het gebied van de 
opwekking van elektriciteit met waterkrachtcentrales en de windenergie, onderzoek naar de mogelijkheden van 
de biomassa als alternatieve energiebron, de turfwinning en -behandeling en maatregelen met het oog op een 
efficiënt gebruik van de energiebronnen. De belangrijkste investering die tot dusver in het kader van het 
programma is uitgevoerd, heeft betrekking op energiebesparende maatregelen. Daarnaast wordt ook bijzonder 
belang gehecht aan hernieuwbare en alternatieve energiebronnen, met name door middel van acties in verband 
met de installatie van windgencratoren en van door waterkracht aangedreven generatoren op de stroom de 
Bann. 
2.1.3 Voorbereiding van nieuwe initiatieven door de Commissie 
Samenhang tussen de regionale ontwikkeling en het beleid inzake onderzoek en technologische ontwikkeling 
(STRIDE). 
Op basis van de resultaten van de in 1986 gestarte studies' naar de omvang en de regionale gevolgen van het 
beleid inzake onderzoek en technologische ontwikkeling, zijn in 1988 de werkzaamheden voortgezet ter 
voorbereiding van de start van een operationeel programma ter bevordering van de samenhang tussen de 
regionale ontwikkeling en de doelstellingen inzake onderzoek en technologische ontwikkeling. De Commissie 
zal in het kader van de tenuitvoerlegging van de nieuwe methode voor structurele steunmaatregelen van de 
Gemeenschap, die uit de hervorming van de Structuurfondsen is ontstaan, de mogelijkheid van een dergelijk 
initiatief onderzoeken. 
Samenhang tussen regionale ontwikkeling en milieubeleid (ENVIREG). 
'Ten gevolge van de belangrijke wijzigingen die het resultaat zijn van de hervorming van de Structuurfondsen 
heeft de Commissie besloten een nieuw initiatief te nemen dat betrekking heeft op een programma ter 
bevordering van de regionale ontwikkeling middels maatregelen ter bescherming en verbetering van het milieu. 
Dit programma moet worden goedgekeurd na 1 januari 1989, datum van inwerkingtreding van de nieuwe 
verordeningen. In dit verband zijn in 1988 voorbereidende werkzaamheden verricht teneinde de resultaten van 
reeds uitgevoerde studies te beoordelen vanuit een gezichtshoek die in overeenstemming is met de beleidslijnen 
van de nieuwe verordeningen. 
Voor meer bijzonderheden omtrent deze voorbereidende studies zie 13e Jaarverslag (punt 2.1.3.). 
Hoofdstuk 2. De Operationalc programma's van het EFRO 13 <f/ 
2.2 Nationale programma's van communautair belang 
(NPCB's) 
Een nationaal programma van communautair belang bestaat uit een geheel van samenhangende 
mccrjarcnacties, die in overeenstemming zijn met het nationale beleid en bijdragen tot de verwezenlijking van 
communautaire doelstellingen en beleidsvormen. Een nationaal programma maakt het met name mogelijk om 
door het verminderen van de regionale verschillen een grotere convergentie van de economieën van de 
Lid-Staten te bevorderen. De aanwijzingen in de regionale ontwikkelingsprogramma's worden in de nationale 
programma's in uitvoerbare projecten omgezet. Een nationaal programma kan betrekking hebben op een deel 
van een regio of op een of meerdere regio's in een of meer Lid-Staten. Deze regio's en zones zijn beperkt tot 
de door de Lid-Staten ter uitvoering van hun regelingen voor de toekenning van steun met regionale strekking 
vastgestelde zones. 
De NPCB's kenden in 1988 een sterke vooruitgang, zowel wat de besluiten als de betalingsverplichtingen 
betreft. 
2.2.1 In 1988 goedgekeurde NPCB's 
De Commissie heeft in 1988 het NPCB 'Turnhout voor de regio Vlaanderen goedgekeurd. De EFRO-bijdrage 
voor de uitvoering van dit programma bedraagt 10,4 miljoen ecu voor de periode 1988-1991. 
Doel van dit programma is de verbetering van het welvaartsniveau van de regio middels maatregelen ter 
bevordering van het eigen ontwikkelingspotentieel, met name op het gebied van het midden- en kleinbedrijf 
en het toerisme. Het programma omvat ook maatregelen ter uitbreiding en verbetering van de ontwikkeling 
van het economisch milieu, met name door de uitbreiding van de economische infrastructuur.Deze maatregelen 
zouden het creëren van een groot aantal arbeidsplaatsen mogelijk moeten maken. 
Denemarken 
De vier NPCB's die in 1988 zijn goedgekeurd hebben tot doel nieuwe technologieën in de ondernemingen te 
introduceren. 
• Programma ter bevordering van de technologische, economische en industriële ontwikkeling in een 
gedeelte van het departement Arhus. Het programma heeft betrekking op de periode 1988-1991 en de 
EFRO-bijdrage beloopt 3,38 miljoen ecu; 
• Programma voor de economische ontwikkeling van ontwikkelingsgebieden in een gedeelte van het 
departement Viborg (1989-1992); de bijstand van het EFRO bedraagt 5,63 miljoen ecu; 
• Programma Borntek dat tot doel heeft kennis en uitrusting te verstrekken in het departement Bornholm 
om het gebruik van nieuwe technologieën in het midden- en kleinbedrijf te doen toenemen. Het 
programma loopt van 1988 tot 1992 en de EFRO-bijstand bedraagt 2,53 miljoen ecu; 
• Programma ter ondersteuning van de omschakeling van bedrijven middels de verspreiding van kennis over 
nieuwe technologieën met het oog op de versterking van hun produktiesysteem. Hierbij moet ervoor 
worden gezorgd dat deze ondernemingen worden geadviseerd en begeleid. Het programma heeft betrekking 
op een deel van het departement Sonderjylland en loopt van 1987 tot 1991. De EFRO-steun bedraagt 
5,58 miljoen ecu. 
Al deze programma's hebben in hoofdzaak tot doel het concurrentievermogen van de ondernemingen te 
vergroten. Zij bestaan uit een geheel van maatregelen die infrastructuurprojecten combineren met belangrijke 
projecten voor de bevordering van het eigen ontwikkelingspotentiecl. Voor de vier bovenvermelde programma's 
kunnen deze maatregelen als volgt worden samengevat: 
1. renovatie van het industrieel milieu door gebruikmaking van nieuwe technologieën, met name 
informatietechnologieën; 
2. voorlichtingscampagne over informatica en andere nieuwe technologieën; 
3. verstrekken van advies op het gebied van de ontwikkeling van ondernemingen; 
4. uitwerken van strategieën voor produktontwikkeling; 
5. commercialisering van produkten en opsporen van nieuwe afzetgebieden. 
Duitsland 
De Commissie heeft in 1988 de eerste vijf NPCB's voor regio's van de Bondsrepubliek Duitsland goedgekeurd. 
Zij hebben betrekking op de periode 1988-1991. De NPCB's Nedersaksen (EFRO-bijstand: 
14 EFRO Zl 
50,146 miljoen ecu) en Sleeswijk-IIolstein (EFRO- bijstand : 53,836 miljoen ecu) zijn in juli 1988 
goedgekeurd en die van Oost-Beieren (EFRO-bijstand: 42,404 miljoen ecu); Noord-Beieren (EFRO-bijstand: 
34,695 miljoen ecu) en Rijnland-Pfalz (EFRO- bijstand: 34,719 miljoen ecu) in december 1988. De 
EFRO-bijstand voor deze programma's bedraagt in totaal 58,474 miljoen ecu voor 1988. Voor de gehele 
periode bedraagt de EFRO-bijstand 215,8 miljoen ecu. 
Het regionaal beleid van de Bondsrepubliek Duitsland is duidelijk om schreven in het "Rahmenplan der 
Gemeinsehaftsaufgabe Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur" (nationaal kaderplan) en heeft eerder 
betrekking op het wegwerken van de verschillen binnen elke regio dan tussen de regio's onderling. De 
belangrijkste doelstellingen zijn de strijd tegen de werkloosheid, de heroriëntatie van de traditionele industrieën 
met afnemende activiteit, de diversifiëring van de activiteiten alsmede de bevordering van de dienstensector, 
met name het toerisme. De vijf programma's die door de Commissie in aanmerking zijn genomen passen in 
dit kader. De programma-activiteiten hebben met name betrekking op investeringen in de produktieve sector, 
infrastructuurvoorzieningen die rechtstreeks verband houden met deze sector en met het toerisme en 
maatregelen voor een betere benutting van het eigen ontwikkelingspotentieel. 
Griekenland 
De Commissie heeft op 30 november 1988 haar goedkeuring gehecht aan twee nationale programma's van 
communautair belang voor de nomoi Chios en Fokidas waarvoor de bijdrage van de Gemeenschap 
respectievelijk 3,65 miljard DR (21,858 miljoen ecu) en 4,075 miljard DR (24,414 miljoen ecu) bedraagt. 
De nomos Chios, die ten gevolge van zijn insulaire positie en ernstige demografische problemen met specifieke 
problemen te kampen heeft, beschikt over ontwikkelingsmogelijkheden (met name in de toeristische en 
ambachtelijke sector) die het nationaal programma van communautair belang optimaal wil benutten middels 
een beter gebruik van het produktiepotentieel en de lokale hulpbronnen en ook middels de verbetering van de 
infrastructuurvoorzieningen (die een onmisbare voorwaarde zijn om het eiland uit zijn isolement te halen) en 
het aantrekken van nieuwe produktieve investeringen. 
De investeringen in het kader van het NPCB Chios hebben met name betrekking op de verbetering van de 
verkeersinfrastructuur (vliegveld en haven van Chios) en waterbouwkundige werken (waterleiding en riolering), 
maatregelen ten gunste van lokale KMO's en maatregelen ter bevordering van de toeristische ontwikkeling 
(infrastructuur, stimulering en produktieve investeringen). 
De nomos Fokidas is een van de meest achtergebleven gebieden van Griekenland. De bergdorpen hebben met 
een ernstig ontvolkingsprobleem te kampen als gevolg van het ontbreken van basisinfrastructuurvoorzieningen 
en de geringe ontwikkelingsmogelijkheden van het bergmassief van de nomos. Bovendien worden de 
mogelijkheden van de secundaire en de tertiaire (toerisme) sector slecht benut. 
Het NPCB Fokidas moet deze regio nieuw leven inblazen door de financiering van infrastructuurvoorzieningen 
(vooral wegen en waterleiding) om de bergdorpen te ontsluiten. Daarnaast moeten ook de mogelijkheden van 
de regio worden benut door cofinanciering van produktieve investeringen en ondersteuning van lokale KMO's 
door de terbeschikkingstelling van diensten. 
Spanje 
De Commissie heeft op 30 november 1988 voor 492,85 miljoen ecu bijstand goedgekeurd voor een nationaal 
programma van communautair belang (NPCB) : autosnelwegen in Spanje. 
Bij de opstelling van dit NPCB, dat speciaal betrekking heeft op de aanleg van autosnelwegen, is rekening 
gehouden met de ernst van het tekort aan infrastructuurvoorzieningen in Spanje, het duidelijke effect van wegen 
als structurerend element van het grondgebied, de grote omvang van de investeringen voor het nationale 
wegenplan en het urgente karakter van het programma. 
Bij de vaststelling van de uitvoeringstermijn (1988-1992) van het NPCB is rekening gehouden met het feit dat 
het programma samenvalt met de afsluiting van het nationale wegenplan. Er is evenwel een achterstand van 
één jaar als gevolg van technische problemen bij de uitvoering van bepaalde werken. 
Het programma heeft betrekking op de staatswegen van algemeen belang , d.w.z. de wegen waarvoor de 
centrale administratie verantwoordelijk is, omdat die wegen beter passen in het kader van de strategie voor de 
totstandbrenging van de Europese interne markt en de integratie van de perifere regio's in de EF,G. De 
uitgekozen wegen mogen als autosnelwegen worden beschouwd. In de wegenwet van 1988 worden zij 
omschreven als wegen met gescheiden rijbanen met twee rijstroken in elke richting doch zonder volledige 
beperking van de toegang vanaf de aangrenzende eigendom. 
Met het NPCB is een investering van in totaal 980,4 miljoen ecu . 
De in aanmerking genomen infrastructuurvoorzieningen zijn : 
• De autosnelweg Saragossa-Madrid-Sevilla die deel uitmaakt van de Europese as 
Narbonnc-Barcelona-Madrid-Scvilla en het zuidwesten en het noordoosten van Spanje met elkaar 
verbindt en via het zuidoosten van Frankrijk naar het centrum van Europa loopt. De regio's die hierbij 
Hoofdstuk 2. De Operationele programma's van het EFRO 15 
betrokken zijn, zijn Andaloezië, Castilla-La Mancha, Castilla- Léon, Aragon en een gedeelte van Madrid 
dat is uitgesloten omdat het geen zone is die voor EERO-steun in aanmerking komt; 
• de autosnelweg Burgos-Madrid die deel uitmaakt van de Spaanse strategische noord- zuid-verbinding, 
namelijk Irun-Burgos-Madrid-Sevilla en die ook één van de Europese prioriteiten is. 
• de autosnelweg Burgos-Tordcsillas, het Spaanse deel van de Europese as Lissabon- Burgos-Irun, die het 
sluitstuk vormt van de belangrijkste verbindingen binnen Castilla- Ixon en de as Irun-Burgos tot 
Tordcsillas doortrekt. 
Italië 
De Commissie heeft in 1988 drie NPCB's goedgekeurd voor de regio's Abruzzen (1988- 1993), Sardinië 
(1988-1992) en Toscana (Arcipelago Toscano - 1988-1991). De hoofddoelstellingen van deze NPCB's hebben 
betrekking op het toerisme, de modernisering en ontwikkeling van KMO's en ambachtelijke bedrijven, het 
milieu en de infrastructuurvoorzieningen. 
• 'Toerisme 
De voorgenomen maatregelen hebben tot doel vooral in de interne zones de toeristische vraag te 
stimuleren. In dit verband zullen de toeristische en culturele rijkdommen worden gevaloriseerd met het 
oog op de totstandbrenging van toeristische routes, de bouw of vernieuwing van hotels, campings en 
vakantiedorpen. 
Het programma voorziet ook in de uitbreiding van havens en jachthavens van toeristisch belang alsmede 
in de bouw en verbetering van skiliften. 
• Industrie en ambachten 
De maatregelen hebben betrekking op de inrichting van ambachtelijke en industriële zones bestemd voor 
de vestiging van ambachtelijke bedrijven en KMO's. 
Andere maatregelen hebben betrekking op de oprichting van dienstencentra voor de overdracht van 
technologie en op de cofinanciering van steunmaatregelen, met name ten gunste van de ambachtelijke 
sector. Deze maatregel behelst ook de modernisering van een aantal van die zones middels de 
totstandbrenging van de structuren die beter aan de eisen van innoverende bedrijven zijn aangepast. 
• Milieu 
In de betrokken regio's wordt gestreefd naar sanering van de natuurlijke hulpbronnen en naar het beheer 
en de bescherming van het milieu. Er wordt een nauwer verband gelegd tussen de maatregelen in de 
milieusector en de benutting van het toeristisch potentieel. Er wordt dan ook niet alleen gestreefd naar de 
instandhouding van het milieu maar de natuurlijke hulpbronnen moeten een echte rol van produktiefactor 
gaan vervullen. 
• Infrastructuur 
De regio's zijn van plan de infrastructuursystemen in de bij de produktieve investeringen betrokken zones 
te verbeteren ten einde de uitvoering en het gebruik daarvan te vergemakkelijken. Daartoe zal steun 
worden verleend voor de verbetering van het secundaire wegennet, aquaducten, riolering en 
afvalwaterzuiveringsinstallaties. 
Het EFRO neemt ook deel in de financiering van belangrijke werken om de bodemdegradatie te beperken, 
met name op hellingen, en om de bescherming tegen erosie te verbeteren. 
Nederland 
De Commissie heeft in 1988 drie NPCB's voor Nederland goedgekeurd ten behoeve van de regio's 
'Twente-Helmond, oostelijk Zuid-Limburg en Noord-Friesland. 
De EFRO-bijdrage voor het programma Twente-Helmond, dat de periode juli 1988- juli 1991 bestrijkt, 
beloopt 4,3 miljoen ecu. Met dit programma wil men de economische ontwikkeling in deze twee regio's, die 
sterk zijn getroffen door de achteruitgang in de textielindustrie, nieuw leven inblazen. Het grootste gedeelte van 
de voorgenomen maatregelen heeft betrekking op een betere benutting van het eigen ontwikkelingspotcntieel 
van de regio. Wat de overige maatregelen betreft, wordt prioriteit gegeven aan de renovatie en herinrichting van 
afgedankte industriële gebouwen om daarin KMO's onder te brengen. 
Het NPCB oostelijk Zuid-Limburg heeft betrekking op de periode 1988- 1991. Voor de uitvoering van dit 
programma is 7,1 miljoen ecu EERO-steun uitgetrokken. Doel van dit programma is de diversifiëring van de 
economische structuur van het gebied met het oog op het creëren van nieuwe werkgelegenheid. De 
voorgenomen maatregelen zouden bijgevolg moeten bijdragen tot een verbetering van de weinig bevredigende 
werkgelegenheidssituatie in het gebied, met name door hît wegwerken van problemen die verband houden met 
de perifere ligging. Het programma omvat vooral stimu<3ringsmaatregelcn ten behoeve van een aantal sectoren 
16 EFRO <M 
met goede ontwikkelingsperspectieven zoals het toerisme, de vervoers- en telematicasector en het midden- en 
kleinbedrijf. 
Tenslotte heeft de Commissie voor de regio Noord-Friesland een NPCB goedgekeurd waarvoor 
18,7 miljoen ecu EFRO-stcun wordt toegekend. Dit programma heeft betrekking op de periode 1988-1992 en 
beoogt de versterking van de economische structuur van Noord-Friesland, met name door de totstandbrenging 
van de noodzakelijke basisinfrastructuur. Prioriteit wordt verleend aan maatregelen ter stimulering en 
ontwikkeling van KMO's om de concurrentiepositie van de bedrijven te verbeteren. 
Portugal 
COFINANCIERING VAN DE STEUNREGELING 
De Commissie heeft op 18 januari 1988 haar goedkeuring gehecht aan de toekenning van een bedrag van 
237,9 miljoen ecu uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling ten behoeve van een nationaal 
programma van communautair belang voor de periode 1988-1991, waarmee de steunregeling met regionale 
strekking voor Portugal zal worden gecofmancierd. 
Doel van dit programma is bij te dragen tot de economische ontwikkeling van Portugal en tot de vermindering 
van de regionale verschillen in dit land. De steunregeling heeft betrekking op investeringen in de industrie 
(SIBR) en het toerisme (SIFIT) en voorziet ook in de ontwikkeling van een aantal diensten die de oprichting 
en modernisering van bedrijven mogelijk maken (SIPF,). 
Deze steunregeling is zo opgezet dat zij de toegang van KMO's tot de bijstand vergemakkelijkt en het creëren 
van duurzame werkgelegenheid bevordert. Zij geldt voor het gehele grondgebied doch de hoogte van de steun 
is afhankelijk van de plaats waar de investeringen zijn gesitueerd : regio's met de laagste sociaal-economische 
ontwikkeling ontvangen de meeste bijstand. 
Op 19 december 1988 is een wijzigingsbesluit goedgekeurd om de SIBR in overeenstemming te brengen met 
de nieuwe steunregeling voor de industrie, de SINPEDIP. De totale bijstand van de Gemeenschap is daarop 
verhoogd met 14,8 miljoen ecu om het toeristisch imago van Portugal in het buitenland te verbeteren. Deze 
maatregel sluit aan op de SIFTT-regeling. Deze steunregelingen hebben tot dusver een zeer groot succes. 
PEDIP 
De Raad heeft op 24 juni 1988 een programma goedgekeurd dat erop gericht is om de industrie in Portugal te 
moderniseren en het concurrentievermogen ervan met het oog op de gemeenschappelijke Europese markt te 
versterken (PEDIP). De bedoeling van dit programma is voornamelijk het volgende: 
- versterking van de infrastructuur die aan de industrie ten grondslag ligt; 
- het waarborgen van een betere beroepsopleiding; 
- de financiering van produktieve investeringen; 
- een verhoging van de produktiviteit en de kwaliteit van de industriële produktie. 
De EERO-steun die vooral voor de eerste doelstelling gegeven wordt, bedraagt ongeveer 323 miljoen ecu voor 
een periode van vijf jaar; anderzijds is een bedrag van 26,5 miljoen ecu aan aanvullende begrotingsmiddelen 
voor dit PEDIP-Programma uitgetrokken. 
Verenigd Koninkrijk 
1. NPCB Strathclydc (Schotland) 
Het NPCB Strathclyde is de belangrijkste component van een geïntegreerd ontwikkelingsprogramma in 
dit gebied van Schotland. De EFRO-bijdrage voor de uitvoering van het programma bedraagt 
347 miljoen ecu voor de periode 1988-1992. 
I Iet programma heeft tot doel een gezonde basis te leggen voor een autonome economische ontwikkeling 
op lange termijn. De strategische doelstellingen van het programma zijn : 
• bevordering van de oprichting en uitbreiding van plaatselijke bedrijven, met name KMO's in de 
sectoren die goede ontwikkelingsperspectieven bieden; 
• ondersteuning van de plaatselijke industrie bij het gebruik van nieuwe technologieën, met name door 
de totstandbrenging van betere contacten met de O & O-instellingen van de regio; 
• ontwikkeling van een gezonde en dynamische toeristische industrie, zowel in de stedelijke als de rurale 
gebieden van de regio; 
• verbetering van de communicatiemiddelen om de lokale industrie te helpen inspelen op de eisen en 
voordelen van de interne markt; 
• verbetering van het imago van de regio om investeerders aan te trekken. 
Hoofdstuk 2. De Operationale programma's van het EFRO 17 ~b 
Verwacht wordt dat dit programma zal bijdragen tot het creëren van ruim 25.000 nieuwe arbeidsplaatsen. 
2. NPCB Dyfed, Gwyncdd, Powys (Wales) 
Deze drie graafschappen hebben de kleinste bevolkingsdichtheid van Engeland en Wales : hun oppervlakte 
beslaat bijna drie vierde van de totale oppervlakte van Wales terwijl zij nauwelijks een vierde van de totale 
bevolking tellen. 
liet programma (dat deel uitmaakt van een geïntegreerd ontwikkelingsprogramma) omvat vijf 
doelstellingen : 
• verbetering van het wegennet, het vervoer en de communicaties in de regio om de aan de perifere 
ligging verbonden nadelen te verhelpen; 
• verbetering van de economische infrastructuur van de regio ter stimulering van de reeds bestaande 
ondernemingen en industrieën en van de ontwikkeling van de industrie en het toerisme waardoor de 
economische basis kan worden verbreed en de ontwikkeling van plaatselijke initiatieven kan worden 
aangemoedigd; 
• ondersteuning en stimulering van nieuwe industriële initiatieven in de programmaregio; 
• bevordering van een optimale ontwikkeling van het toerisme in deze regio; 
• verbetering van de toestand van het milieu in de gebieden voor industriële en toeristische ontwikkeling 
ter versterking van hun economisch potentieel. 
Volgens de ramingen zou dit programma direct of indirect kunnen bijdragen tot het creëren van 12.000 à 
16.000 arbeidsplaatsen. 
3. NPCB Bradford (Verenigd Koninkrijk) 
Dit programma heeft betrekking op de periode 1988-1992 en vormt het hoofdbestanddeel van een door 
de Gemeenschap gesteund geïntegreerd ontwikkelingsprogramma voor Bradford. Doel hiervan is de 
versteviging van de basis voor economische ontwikkeling, de herstructurering van de lokale economie en 
de vermindering van de thans zeer hoge werkloosheid. 
Er zijn vier actieprogramma's voorgesteld met de volgende doelstellingen : 
• economische ontwikkeling: industrieterreinen, industriegebouwen, oprichting en ontwikkeling van 
bedrijven, toeristische ontwikkeling; 
• infrastructuur: verbetering van het waterleiding- en rioolnet, van het waterafvoersysteem en van de 
elektriciteitsvoorziening; 
• vervoersinfrastructuur: verbetering van het wegennet, toegangswegen naar industrieterreinen, 
spoorwegen; 
• werkzaamheden ter verbetering van het milieu ten einde het imago van de stad aantrekkelijker te 
maken bij bezoekers en investeerders. 
Dit programma zou kunnen bijdragen tot het creëren van circa 10.000 à 12.000 arbeidsplaatsen. 
4. NPCB IJzer- en staalbekken van Yorkshire en Humbcrside (Engeland) 
De Commissie heeft in december 1988 haar goedkeuring gehecht aan een nationaal programma van 
communautair belang voor het ijzer- en staalbekken van Yorkshire en Ilumberside. Voor de uitvoering 
van dit programma kent het EF'RO tot 1991 156,6 miljoen ecu toe. Bij de goedkeuring van het 
programma zijn voor een eerste tranche van 7,9 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan. 
Het programma bestrijkt een gebied van 1.175 km2 met een bevolking van 1,45 miljoen inwoners. Dit 
gebied heeft te kampen met ernstige structurele problemen als gevolg van de te grote afhankelijkheid van 
de staal- en steenkoolindustrie en de zware industrie. Het werkloosheidspercentage ligt boven het nationale 
en regionale gemiddelde en vertoont een stijgende tendens met name voor de langdurige werkloosheid en 
de jeugdwerkloosheid. Bovendien bestaat er een dispariteit tussen de aangeboden arbeidsplaatsen en de 
bekwaamheden van de werklozen. 
Het programma telt zes hoofddoelstellingen die zouden moeten beantwoorden aan de omvang van de 
problemen en aan de noodzaak om de economische structuur te verbeteren, met name middels een 
maximale benutting van het eigen ontwikkelingspotcntieel. Het gaat met name om de volgende 
doelstellingen : (1) diversifiëring van de economie, (2) terbeschikkingstelling van ingerichte terreinen en 
industriegebouwen, (3) inrichting van opleidingsprogramma's om een gekwalificeerd en toereikend 
werknemersbestand uit te bouwen, (4) verbetering van het communicatienet, (5) verbetering van de 
situatie op milieugebied door de verbouwing of afbraak van afgedankte gebouwen en installaties, 
(6) ontwikkeling van de toeristische sector. 
18 EFRO K 
Voor de maatregelen in het kader van doelstelling (3) kent het Europees Sociaal Fonds circa 
15 miljoen ecu toe terwijl het EFRO de maatregelen in verband met de vijf andere doelstellingen zal 
steunen. Doelstellingen (2) en (4) zullen naar verwachting ruim 75 % van de EFRO-bijstand opslorpen. 
5. NPCB Schotse hooglanden en eilanden 
De Commissie heeft een nationaal programma van communautair belang (NPCB) goedgekeurd dat door 
het Verenigd Koninkrijk is ingediend voor de Schotse hooglanden en de eilanden. De perifere regio in het 
noorden van Schotland heeft een oppervlakte van 38.700 km2 en een bevolking van 368.000 inwoners, 
wat neerkomt op een bevolkingsdichtheid van 9,5 personen per km2. De regio telt ruim 90 bewoonde 
eilanden (100.000 inwoners). 
In het kader van het programma zal het EFRO in de periode 1988-1991 110 miljoen ecu bijdragen in de 
kosten van het programma terwijl de resterende middelen uit nationale bronnen zullen komen: verwacht 
wordt dat de particuliere sector 10 miljoen UKL zal bijdragen en de lokale en nationale overheidsinstanties 
de rest. 
Het EFRO heeft reeds een eerste betalingsverplichting aangegaan voor een bedrag van 16,7 miljoen ecu. 
Algemeen doel van het programma is de stimulering van de economische ontwikkeling van het gebied door 
de toekenning van steun voor de industrie en het toerisme, met name het midden- en kleinbedrijf, en de 
terbeschikkingstelling van voldoende infrastructuurvoorzieningen ter ondersteuning daarvan. Het 
programma heeft tot doel: 
• de produktic en de werkgelegenheid te verhogen, 
• de bevolking op de huidige plaats van vestiging te houden, 
• de aan de perifere ligging verbonden moeilijkheden te verminderen, 
• voldoende basisdiensten ter ondersteuning van de economische ontwikkeling te verschaffen, 
• de mogelijkheden van de uitstekende en gevarieerde omgeving maximaal te benutten. 
6 NPCB-Cornwall 
De Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan de toekenning van een EFRO-subsidie van 23,6 
miljoen ecu voor een nationaal programma van communautair belang (NPCB) voor het graafschap 
Cornwall. 
Doel van dit NPCB is de regionale economische ontwikkeling en de daarmee gepaard gaande uitbreiding 
van de werkgelegenheid te bevorderen en de verschillen in inkomens en levensstandaard tussen Cornwall 
en de Europese Gemeenschap in haar geheel te verminderen. liet NPCB is opgesteld in het kader van het 
vijftienjarig structuurplan voor het graafschap Cornwall waarmee men in de "Assisted Areas" tot 8.500 
nieuwe arbeidsplaatsen wil creëren De sleutelelementen van de strategie voor het economische herstel zij 
de volgende. 
• heractivering van de bestaande industiële basis door de uitbreiding van de bestaande industrieën, 
waaronder het toerisme, te vergemakkelijken, 
• diversifiëring van de industriële structuren door het aantrekken van nieuwe bedrijven, 
• verbetering van de kwaliteit van en verhoging van de normen voor nieuwe investeringen 
• verbetering van de infrastructuurvoorzieningen, met name wegen, waterleiding en riolering. 
7. NPCB-Plymouth 
De Commissie heeft eind december een EFRO-subsidie van 22 miljoen ecu goedgekeurd voor een 
nationaal programma van communautair belang (NPCB) in Plymouth. 
Dit programma behelst een geïntegreerd pakket van maatregelen om de problemen van het gebied op te 
lossen en de mogelijkheden daarvan tijdens de komende vier jaar op systematische wijze optimaal te 
benutten. 
Met het programma wordt gestreefd naar een oplossing voor de problemen in verband met de 
economische structuur en de geïsoleerde ligging die de ontwikkeling van het gebied hebben afgeremd. Er 
zal nieuwe werkgelegenheid worden gecreëerd als compensatie voor de verwachte daling van het aantal 
arbeidsplaatsen op de scheepswerven van Devonpoort als gevolg van de sterke achteruitgang van de vraag 
in die sector. Het programma zal bovendien steunen op de sterkte van de geschoolde en ijverige 
beroepsbevolking en het enorme toeristisch potentieel van een gebied met bezienswaardigheden in de 
steden, een rijk historisch verleden en een achterland met een uitzonderlijke natuurschoonheid. 
Steunend op de analyse van de zwakheden en mogelijkheden van de economie van het gebied zijn de 
volgende beleidsdoelstellingen geformuleerd: 
<-? Y 
Hoofdstuk 2. De Operational programma's van het EFRO 19 ^ f 
• diversifiëring van de economische basis van het gebied en van de werkgelegen heidsstructuur om de 
afhankelijkheid van het gebied van de sector scheepsreparatie te verminderen, 
• integratie van de activiteiten binnen het gebied en in de nationale en communautaire activiteiten door 
een verbetering van de verkeers- en communicaticvoorzieningen, 
• aanwending van de mogelijkheden van het gebied tot economisch herstel door benutting van zijn 
natuurlijk, historisch en economisch potentieel. 
Tabel 3. Overzicht van de financiering van in 1988 goedgekeurde NPCB'S 
Lid-Staat 
Belgique 
Danemark 
Deutschland 
Ellas 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United King. 
EUR 12 Totale kosten 
prog. (Min. 
Ecu) 
28,9 
34,3 
1207,3 
84,5 
980,4 
2236,7 
100,9 
1,093 
1787,6 
6461,3 'Totale bijdrage 
EFRO (Min 
Ecu) 
10,3 
17,1 
215,8 
46,3 
493,1 
684,7 
30,1 
296,0 
879,5 
2672,9 Indicatieve verdeling in % 
Infrastructuur 
92,0 
50,5 
83,5 
100,0 
78,5 
79,0 
14,0 
89,8 Produktieve 
investeringen 
47,6 
10,0 
11,0 
79,0 
4,6 Eigen 
Potentieel 
8,0 
100 
1,9 
6,5 
10,5 
21,0 
6,8 
5,6 
2.2.2 Voortgang van de NPCB's waartoe vóór 1988 werd besloten 
De meeste Lid-Staten zijn in 1989 begonnen met de follow-up van de programma's, d.w.z. het volgen van de 
uitvoering van de programma's en van de werkzaamheden die in het kader daarvan worden verricht; een en 
ander geschiedt binnen de stuurgroepen die voor elk programma worden opgericht. 
De stuurgroepen maken het mogelijk een balans op te maken van de verwezenlijkingen en eventuele problemen 
betreffende de uitvoering in de praktijk of de aanpassing van bepaalde maatregelen te bespreken. De 
vergaderingen, waaraan wordt deelgenomen door de Commissie, vinden plaats volgens een aan de specifieke 
eisen van elk programma aangepast tempo. Er worden twee vergaderingen per jaar gehouden die worden 
georganiseerd op initiatief van de vertegenwoordiger van het gebied waarop het programma betrekking heeft. 
Aan de vergaderingen wordt deelgenomen door de Centrale Dienst voor Ruimtelijke Ordening van de 
Lid-Staat, de regionale autoriteiten en vertegenwoordigers van de ter zake bevoegde diensten van de Commissie. 
Spanje 
Het NPCB Asturias heeft betrekking op de periode 1987-1991 en is door de Commissie op 22 oktober 1987 
goedgekeurd. Voor dit programma is tot dusver een bedrag van 23,2 miljoen ecu vastgelegd en voor 
11 miljoen ecu EERO-steun uitbetaald. Deze betalingen komen overeen met de twee eerste voorschotten van 
de eerste annuïteit en het voorschot van de tweede annuïteit. 
De uitvoering van het programma verloopt bevredigend met uitzondering van de maatregel betreffende de 
sanering van de stroombekkens. Wat deze maatregel betreft, moet de inbreng van het Ministerie van Openbare 
Werken nog worden bepaald. 
Frankrijk 
In 1986 en 1987 waren reeds een reeks NPCB s goedgekeurd. Een aantal daarvan passen in het kader van het 
GOP, namelijk de NPCB's voor Centraal-Bretagne, Limousin, Auvergne, het eiland Réunion, Oost-Tarn en 
Zuid-Aveyron, Ariège en Nord/Pas-de-Calais; andere programma's daarentegen maken deel uit van GMP's, 
namelijk die met betrekking tot Aquitaine, Midi-Pyrénées, Ianguedoc-Roussillon, Corsica en Ardège waarvoor 
het EFRO steun verleent. 
20 EFRO 11 
Diverse andere programma's worden uitsluitend met EFRO-bijstand uitgevoerd, namelijk de NPCB's voor 
Charente-Maritime, lozere, het bekken van Decazeville en Tx)tharingen. De uitvoering van deze programma's 
verloopt vrij bevredigend hoewel er enige moeilijkheden zijn bij het opstarten daarvan. 
Nu reeds kan men in de door deze programma's bestreken gebieden de gunstige gevolgen daarvan merken, dank 
zij de verwezenlijkingen op het gebied van de ontsluiting, de ondersteuning en ontwikkeling van bestaande 
ondernemingen en het toerisme. 
Ook op het gebied van de publiciteit voor de programma's zijn er vorderingen gemaakt : opstelling van borden 
waarop de inhoud van de programma's aan de belanghebbenden wordt kenbaar gemaakt, artikelen in de 
regionale pers, uiteenzettingen, enz. 
Bovendien is er een afdoende regeling getroffen om een aangepaste publiciteit (borden, affiches) door de 
opdrachtgevers van de betrokken projecten te garanderen. 
Het grootste gedeelte van de EFRO-kredieten voor deze programma's is in het kader van de tranche 1988 
vastgelegd. 
Verenigd Koninkrijk 
De uitvoering van de voor 1988 goedgekeurde NPCB's voor het Verenigd Koninkrijk verloopt bevredigend. 
De betrokken nationale en plaatselijke overheden hebben in het kader van de coördinatiecomités hun ervaring 
met de uitvoering van de programma's kunnen verrijken. Er valt evenwel enige vertraging te noteren bij de 
budgettaire afwikkeling en uitvoering van een aantal programma's. De verantwoordelijke autoriteiten en de 
Commissie volgen deze gevallen met zeer veel aandacht. 
Het NPCB-artikel 15 voor Noord-Ierland, dat een vrij langzame start heeft gekend, zou tegen het eind van het 
jaar moeten zijn uitgevoerd. Volgens de betrokken autoriteiten heeft het programma een zeer grote bijdrage 
geleverd tot de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf in Noord-Ierland. 
2.3 Deelname van het EFRO aan geïntegreerde 
ontwikkelingsmaatregelen 
Artikel 34 van de EFRO-verordening bepaalt dat voor financiering door het EFRO in aanmerking komende 
acties die deel uitmaken van een geïntegreerde aanpak inzake ontwikkeling, bij voorbeeld in de vorm van 
geïntegreerde projecten of programma's, voorrang kunnen genieten bij het beheer van de middelen van het 
Fonds. 
Het EFRO neemt dan ook via de NPCB's deel aan de financiering van geïntegreerde 
ontwikkelingsprogramma's (GOP's) en G MP's. laatstgenoemde programma's zijn ingesteld bij Verordening 
(EEG) nr. 2088/85 van de Raad. 
2.3.1 Follow-up van de in uitvoering zijnde geïntegreerde ontwikkelingsprogramma's 
Frankrijk 
Het GOP Reunion, ten aanzien waarvan de Commissie in december 1987 een besluit heeft genomen, draait 
thans op normale snelheid, met name wat de componenten landbouw en opleiding betreft. Er is evenwel een 
belangrijke achterstand bij het opstarten van de actie betreffende het afleiden van water naar het westen van 
het eiland, het sluitstuk van de EFRO-component van het GOP. De bij het opstarten van dit project 
ondervonden moeilijkheden houden verband met het feit dat bij de Raad van State een "procédure de 
déclaration d'utilité publique" moet worden ingeleid, waardoor pas in juli 1989 met de werkzaamheden zal 
kunnen worden begonnen. 
Italië 
De investeringen waarvoor in het kader van het geïntegreerde programma voor Napels EFRO-steun is 
toegekend, bedroegen eind 1988 6.250 miljoen ecu. De bijstand bedraagt in totaal 1.720 miljoen ecu. 
In 1988 is besloten tot de uitvoering van elf nieuwe projecten waarmee een steunbedrag van ongeveer 
203 miljoen ecu is gemoeid. In een aantal gevallen wordt deze steun gebruikt ter completering van de 
financiering van projecten, in andere gevallen ter aanvulling van middelen die beschikbaar zijn voor de 
uitvoering van basisinfrastructuur, met name die welke tot stand wordt gebracht in het kader van wet 219/81 
betreffende de wederopbouw na aardbevingen. 
Hoofdstuk 2. De Operational programma's van het EFRO 21 2) 
De belangrijkste problemen die men middels de in 1988 gefinancierde projecten tracht op te lossen hebben 
betrekking op het vervoer, het milieu en het onderzoek. 
• Vervoer : financiering van een ander gedeelte van het stedelijk verbindingsnet; werkzaamheden ter 
verbetering van de doorstroming van het wegverkeer. 
• Milieu : belangrijke werken ter verbetering van het rioolnet van het gebied Posillipo; verbetering van de 
watcrafvoervoorzicningen in het gebied van Capodimonle en van Pianura. 
• Onderzoek : toerusting van de farmaceutische faculteit; herstructurering van het Onderzoekscentrum voor 
Mariene Biologie A. Dohrn. 
Portugal 
De Commissie heeft op 27 juli 1988 een nationaal programma van communautair belang goedgekeurd voor 
Norte Alcntcjano; de steun van de Gemeenschap voor dit programma bedraagt 44 miljoen ecu voor een 
periode van vijf jaar. 
Dit NPCB, dat hoofdzakelijk betrekking heeft op de ontwikkeling van het toerisme, het industrieel potentieel, 
de produktieve infrastructuur en de bescherming van het milieu, past in het kader van een ruimer GOP dat op 
7 november 1988 door de Commissie is goedgekeurd. 
Norte Alentejano is één van de minst ontwikkelde gebieden van Portugal met een BBP per inwoner dat maar 
82 % bedraagt van het nationale gemiddelde. Doel van het programma is de bevordering van de 
sociaal-economische ontwikkeling van de regio middels de totstandbrenging van een net van toeristische 
plaatsen die als stimulans kunnen fungeren voor de overige sectoren van de economie. 
2.3.2 Geïntegreerde mediterrane programma's (GMP's) 
De GMP's zijn meerjarenprogramma's die met name betrekking hebben op investeringen in de produktieve 
sector, de totstandbrenging van infrastructuurvoorzieningen en de optimale benutting van het menselijk 
potentieel. Zij hebben betrekking op diverse sectoren van de economische bedrijvigheid : landbouw, visserij, 
energievoorziening, ambacht, industrie, bouwnijverheid en publieke werken, dienstverlening, inclusief het 
toerisme. De bij een verordening van de Raad van 1985 geïntroduceerde GMP's hebben hoofdzakelijk 
betrekking op de drie volgende landen : 
Griekenland 
In 1988 hebben alle Griekse GMP's hun normale uitvocringstempo bereikt. Per 31 december 1988 had de 
Commissie voor de EFRO-componcnt van de Griekse GMP's een bedrag van 244,3 miljoen ecu uitgetrokken 
en de betalingen bedroegen op dat moment 153 miljoen ecu. 
Hoewel het nog te vroeg is om een eerste balans op te maken van de uitvoering van de Griekse GMP's, kan 
reeds worden gesteld dat de graad van uitvoering voor de GMP's Maccdonic-Thracic, Griekenland, 
Centrum-oost en Pclopponcsus-Wcst-Grickcnland doorgaans hoger ligt dan die voor de andere Griekse 
GMP's. 
Ook mag worden gesteld dat de op lokaal en regionaal niveau door de prefecturen beheerde maatregelen 
doorgaans verder zijn gevorderd dan de maatregelen beheerd door de centrale diensten in Athene, althans wat 
de door het EFRO medegefinancierde acties betreft. 
Wat het GMP Kreta betreft, is de Commissie overgegaan tot de verdeling van de kredieten voor de periode 
1988-1992 en heeft zij ook de toewijzing licht verhoogd, dit in het kader van de verdeling van het bedrag dat 
nog aan Griekenland moet worden toegewezen ter uitvoering van de voorschriften van Verordening 
n.r. 2088/85 betreffende de GMP's waarin de totale toewijzing van de Gemeenschap voor Griekenland op 
2.000 miljoen ecu wordt vastgesteld. 
Italië 
De Commissie heeft in 1988 de GMP's goedgekeurd voor de volgende regio's van de Mezzogiorno : Nolise, 
Abruzzcn, Basilicata, Sardinië, Lazio, Calabric, Campanië, Apulic en Sicilië. 
De totale kostprijs van de GMP's bedraagt circa 1.400 miljoen ecu, de bijdrage van de Gemeenschap 
632 miljoen ecu en die van het EFRO (NPCB) 275 miljoen ecu. 
De EFRO-bijstand heeft betrekking op de sectoren industrie, ambacht en diensten. De steunverlening voor 
laatstgenoemde sector omvat maatregelen die deel uitmaken van financieringsactiviteiten (risicodragend 
kapitaal, garantiefondsen en leasing). Daarnaast financiert het EFRO de bouw en inrichting van zones voor 
de vestiging van ambachtelijke bedrijven en geavanceerde diensten ten behoeve van KMO's. 
22 EFRO ?o 
Frankrijk 
Het EFRO verleent steun ten behoeve van een aantal GMP's die in 1987 zijn goedgekeurd. Het gaat hierbij 
orn de volgende regio's : 
• Aquitaine, Midi-Pyrénées, Languedoc-Roussillon 
• Corsica, Ardèche. 
De uitvoering van deze GMP's is in 1988 in bevredigende omstandigheden verlopen. 
2.4 Specifieke communautaire acties 
De algemene achtergrond van de specifieke communautaire acties is in het 13e Jaarverslag toegelicht. Deze 
maatregelen, met een gedeelte waarvan in 1980 een begin is gemaakt, vormen namelijk de eerste programma's 
die door het Regionaal Fonds zijn gefinancierd. In 1988 is men op dit gebied zeer actief geweest aangezien de 
meeste programma's eind 1989 aflopen. De situatie in 1988 mag over het algemeen bevredigend worden 
genoemd en met de meeste programma's zijn goede vorderingen gemaakt. 
2.4.1 In 1988 goedgekeurde speciale programma's 
Specifieke actie voor de ijzer- en staalgebieden 
De Commissie heeft voor drie speciale meerjarige programma's de toekenning goedgekeurd van aanvullende 
steun uit hoofde van de specifieke communautaire acties voor regionale ontwikkeling die in uitvoering zijn in 
de regio's die het sterkst zijn getroffen door de herstructurering van de ijzer- en staalindustrie. Deze steun, 
berekend op basis van de definitieve nettovermindering van de produktiecapaciteit als gevolg van de door de 
Commissie goedgekeurde herstructureringsprogramma's, heeft betrekking op : de regio Nord-Pas-de-Calais 
(Frankrijk) voor een bedrag van 2 miljoen ecu (oorspronkelijke bijstand : 21 miljoen ecu) bestemd voor de 
sanering van vervallen industrieterreinen in het departement Nord; de drie Nederlandse regio's, IJmond, 
Alkmaar en omstreken alsmede Kop van Noord-Holland voor een bedrag van 3 miljoen ecu (oorspronkelijke 
bijstand : 5 miljoen ecu) bestemd voor reeds bestaande maatregelen met betrekking tot de sanering van 
vervallen terreinen en diverse maatregelen ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf. 
De Commissie heeft ook haar goedkeuring gehecht aan twee laatste speciale programma's betreffende de 
Italiaanse ijzer- en staalgebieden voor de provincies Napels (bijstand 13,92 miljoen ecu) en Taranto 
(14,62 miljoen ecu). Deze twee programma's, die door de Italiaanse autoriteiten zijn ingediend op basis van 
een door de Commissie in mei 1987 genomen besluit, hebben hoofdzakelijk betrekking op de financiering van 
steun voor investeringen in KMO's (verantwoordelijke beheersinstantie : Agenzia per la Promozione dello 
Sviluppo del Mezzogiorno) en op de bouw van arbeiderswoningen (verantwoordelijke instanties : regio 
Campanië en Apulië). Deze programma's lopen tot 1989. 
Specifieke actie voor de scheepsbouwgebieden 
De Commissie heeft drie speciale programma's goedgekeurd voor Italië ten gunste van de provincie Palermo 
(2,05 miljoen ecu), de zone 'Trieste-Gorizia (4,13 miljoen ecu) en een deel van de provincie Genua 
(5,82 miljoen ecu). Ongeveer 30 % van de bijstand is bestemd voor de sanering van vervallen terreinen, 
25 % voor steun aan investeringen in KMO's, terwijl het grootste gedeelte van de steun is bestemd voor 
dienstverlening, gemeenschappelijke diensten en stimulering van innovatie ten behoeve van KMO's. Deze 
programma's lopen tot 1991. 
Hoofdstuk 2. De Operationale programma's van het EFRO 23 > ' 
Tabel 4. Vastgelegde middelen en betalingen 1981-1988 
(Mio Ecu) 
Lid-
Staat Speciale programma : Totale 
steun Vastgelegde middelen 
1988 Betalingen 
1988 Vastg./ 
tot.jteun % Belal./ 
vastg. 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
F 
GR 
GR 
IRL 
1RL. 
[Rt. 
NL 
NL 
UK 
UK 
UK 
UK 
UK 
UK Staal 
Text. Aalst 
Text. Mouscron 
Sehcepsb. Bremen 
Scheepsb. Schleswig 
Vis. Bremcrhaven 
Visserij Cuxhaven 
Sta. Baycrn 
Sta. N.R.Westfalen 
Sta. Niedersachsen 
Sta. Saarland 
Text. Bayreuth 
Text. Nordch.-wcst 
Visserij 
Scheepsb. Loire Atl 
Scheepsb. Var 
Uitbreding 
Visserij Lorient 
Visserij Rochelle 
Sta. Ardennes 
Sta. Bourgogne 
Sta. Lorraine 
Sta. N.P.de Calais 
Text. Alsace 
Text. Ardeche 
Text. Ariège 
Text. Gard 
Text. Picardie 
Text. Vosges 
Text. N.P.de Calais 
Uitbreding 
F.nergie 
Scheepsb. Genova 
Scheepsb. Palermo 
Scheepsb. Trieste 
Uitbreding 
Energie 1 
F.nergie II 
Sta. Genova 
Sta. Livorno 
Sta. Napoli 
Sta. Taranto 
Text. Acez?o 
Text. Bari 
Text. Como 
Text. F.nna 
Text. Lecce 
Text. Palermo 
Text. Perugia 
Text. Pesaro 
Text. Pistoia 
Text. Treviso 
Text. Vercelli 
Textiel 
Grensgebieden I 
Grensgebieden II 
Staal 
Textiel 
Scheepsbouw 
Visserij 
Staal 
Textiel 
Grensgebieden 1 
Grensgebieden II 34,000 
5,600 
2,400 
8,000 
3,000 
4,100 
4,900 
1,276 
21,982 
5,742 
13,000 
2,800 
9,170 
13,000 
10,600 
3,400 
110,000 
6,000 
3,000 
7,000 
6,800 
32,200 
23,000 
5,300 
14,000 
6,900 
5,100 
4,700 
14,600 
28,600 
40,000 
20,000 
5,820 
2,052 
4,128 
130,000 
16,000 
23,000 
7,344 
6,120 
13,916 
14,620 
3,550 
7,750 
10,200 
350,000 
3,190 
3,530 
4,900 
2,790 
2,790 
7,342 
10,540 
3,000 
16,000 
32,000 
8,000 
7,000 
34,000 
15,000 
81,000 
105,000 
8,000 
16,000 12,198 
1,951 
0,027 
1,637 
1,470 
0,592 
1,747 
1,155 
10,540 
0,976 
10,952 
0,950 
0,604 
2,604 
4,766 
1,660 
51,971 
3,556 
1,541 
3,563 
3,710 
18,669 
10,501 
1,029 
1,778 
1,749 
2,023 
2,388 
7,317 
14,392 
16,404 
2,935 
54,018 
5,026 
14,396 
0,882 
0,867 
2,135 
4,891 
7,045 
0,221 
1,340 
1,867 
3,125 
1,752 
1,571 
5,036 
6,276 
0,700 
16,000 
1,358 
0,766 
2,696 
21,047 
1,994 
36,718 
47,250 
8,000 
1,187 1,192 
1,180 
2,837 
0,759 
1,807 
10,126 
2,643 
23,040 
0,737 
2,090 
2,650 
3,548 
7,483 
14,158 
9,109 
2,727 
0,162 
1,792 
10,693 
11,513 
2,384 
6,546 
5,887 
22,310 
4,429 12,198 
3,144 
1,207 
4,474 
2,230 
2,399 
1,747 
1,155 
20,666 
3,618 
10,952 
0,950 
0,604 
2,604 
4,766 
1,660 
75,011 
3,556 
2,278 
3,563 
6,800 
18,669 
13,151 
4,577 
9,261 
1,749 
3,696 
2,388 
7,3n 
16,091 
30,561 
12,044 
2.727 
0,162 
1,792 
54,018 
5,026 
19,422 
0,882 
0,867 
10,693 
11,513 
2,135 
4,891 
7,045 
0,221 
1,340 
1,R67 
3,125 
1,752 
1,571 
5,036 
6,276 
0,700 
16,000 
3,743 
0,766 
2,696 
26,935 
1,994 
59.02R 
51,679 
8,000 
1,187 7,710 
1,213 
0,982 
8,959 
0,585 
7,977 
1,040 
2,860 
43,111 
2,134 
0,925 
2,138 
2,826 
1131 
7,613 
0,617 
1,067 
1,433 
4,390 
10,423 
13,943 
2,682 
15,450 
1,508 
1,281 
4,227 
1,875 
1,051 
0,942 
0,420 
14,666 
1,472 
0,651 
1,932 
18,692 
1.196 
29,797 
33,600 
7,354 
0,573 0,831 
0,821 
3,094 
1,214 
2,039 
1,048 
8,922 
1,830 
2,382 
0,808 
0,362 
0,996 
29,860 
0,943 
0,449 
2,773 
5^38 
2,885 
5,491 
1,487 
2,303 
0,862 
5,668 
16,618 
9,109 
3,519 
10,879 
0,529 
0,520 
6,416 
0,534 
2,935 
1,761 
0,133 
0,804 
1,120 
0,781 
0,438 
3,021 
1,334 
3,181 
7,359 
18,311 
9,712 
0,646 7,710 
2,045 
0,821 
3,094 
1,926 
2,039 
1,048 
0,982 
17,881 
2,415 
10,359 
0,808 
0,362 
1,040 
2,860 
0,996 
72,972 
2,134 
1,867 
2,587 
5,599 
11,201 
13,151 
3,502 
6,558 
1,487 
2,303 
2,295 
4,390 
16,091 
30,561 
11,791 
15,450 
5,026 
10,879 
0,529 
0,520 
6,416 
1,815 
2,935 
5,989 
0,133 
0,804 
1,120 
2,656 
1,489 
0,942 
3,021 
3,766 
0,420 
16,000 
3,181 
0,651 
1,932 
26,052 
1,196 
48,108 
43,313 
8,000 
0,573 4,488 
1,099 
0,386 
1,380 
0,304 
0,360 
0,699 
0,173 
2,785 
1,203 
0,593 
0,143 
0,242 
1,564 
1,906 
0,664 
2,039 
1,422 
0,411 
0,976 
1,201 
7,468 
1,075 
2,703 
0,262 
1,193 
0,093 
2,927 
0,253 
2,727 
0,162 
1,792 
38,568 
8544 
0,353 
0,347 
4,277 
11,513 
0,320 
1,956 
1,057 
0,088 
0,356 
0.747 
0,469 
0,263 
0,628 
2.014 
2,510 
0,28' 
0,561 
0,169 
0,115 
0,764 
0,883 
0,798 
10,920 
8,366 
0,615 35,88 
56,14 
50,31 
55,92 
74,33 
58,50 
35,64 
90^5 
94,01 
63,01 
84,25 
33,95 
6,59 
20,03 
44,96 
48,83 
68,19 
59,27 
75,93 
50,90 
100,00 
57,98 
57,18 
86,35 
66,15 
25,35 
6846 
50,80 
50,12 
56,25 
76,40 
60,22 
46,85 
7,91 
43,40 
41,55 
31,42 
84,44 
12,02 
14,16 
76,84 
78,75 
60,14 
63,11 
69,07 
63,10 
42,00 
52,88 
63,78 
62,80 
56,29 
6849 
5945 
23,33 
100,00 
11,70 
948 
38,51 
79,22 
13,29 
72,87 
49,22 
100,00 
7,42 63,21 
65,03 
68,03 
69,14 
86,38 
85,00 
60,00 
85,00 
86,52 
66,74 
9449 
85,00 
60,00 
39,93 
60,00 
60,00 
97,28 
60,00 
81,98 
72,60 
82,34 
60,00 
100,00 
7642 
70,81 
85,00 
65,88 
96,12 
60,00 
100,00 
100,00 
97,90 
28,60 
100,00 
56,01 
60,00 
60,00 
60,00 
60,00 
85,00 
60,00 
85,00 
60,00 
60,00 
60,00 
85,00 
85,00 
60,00 
60,00 
60,00 
60,00 
100,00 
85,00 
85,00 
71,66 
96,72 
60,00 
8140 
83,81 
100,00 
48,22 
Totaal 1084,101 448,974 160,000 608,974 276,995 189,626 466,621 142,352 56,17 76,62 
2.4.2 Uitvoering van de lopende programma's 
Specifieke actie "uitbreiding" 
• Speciaal programma betrelTcndc de Griekse eilanden 
De Commissie heeft bij besluit van 21 december 1984 EERO-steun ten bedrage van 40 miljoen ecu voor 
dit speciale programma goedgekeurd. Het programma omvat met name de uitvoering van projecten op 
het gebied van het midden- en kleinbedrijf, het toerisme, het vervoer en verkeer en de milieubescherming 
op de Griekse eilanden en loopt van 1985 tot 1989. 
Eind 1987 bedroegen de door het EER O aangegane betalingsverplichtingen 16,4 miljoen ecu. liet 
programma is in 1988 herzien waardoor eind december 14,2 miljoen ecu kon worden vastgelegd en begin 
januari 1989 9,4 miljoen ecu. 
24 EFRO n 
De toewijzing van 40 miljoen ecu zal aldus vóór de vervaldag van het programma (31.3.1989) volledig 
zijn vastgelegd. Volgens het herziene programma is een belangrijk gedeelte van de vastleggingen van 1988 
en 1989 bestemd voor de financiering van een groot aantal kleinschalige infrastructuurwerken die 
rechtstreeks verband houden met het toerisme en die door het EERO en de begunstigde gemeentebesturen 
worden gecofinancierd. Een ander gedeelte van deze vastleggingen is bestemd voor de cofinanciering van 
de aankoop van twee kleine vliegtuigen om de verbinding tussen de eilanden onderling en met het 
vasteland te verbeteren. 
• Speciaal programma betreffende de regio's Aquitaine, I^nguedoc-Roussillon en Midi-Pyrénées in 
Erankrijk 
I Iet aangepaste programma is in 1986 door de Commissie goedgekeurd. De toewijzing voor dit aangepaste 
programma, die 71,6 miljoen ecu bedraagt voor de periode 1985- 1989, komt boven op de 
38,4 miljoen ecu van het eerste programma dat tussen 1981 en 1985 is uitgevoerd. Het programma omvat 
vier acties : de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf, innovatie, het ambacht en het 
plattclandstoerisme. Na diverse bijeenkomsten van het Coordinatiecomité (februari en maart) kon de 
vertraging bij de uitvoering van dit programma voor een gedeelte worden ingehaald doordat in 1988 voor 
een aanzienlijk bedrag betalingsverplichtingen zijn aangegaan (23 miljoen ecu) waardoor die thans tot 
68 % van de totale toewijzing zijn gestegen. Hierbij zou nog een aanvullende betalingsverplichting van 
6,2 miljoen ecu komen, die begin 1989 zal worden aangegaan. 
• Speciaal programma bctreiïende de regio's van de Mezzogiorno in Italië 
Het totale steunbedrag voor dit programma bedraagt 130 miljoen ecu. Dit bedrag omvat de bij de 
goedkeuring van het aangepaste programma in 1986 toegekende kredieten en die welke afkomstig zijn van 
het eerste programma dat in 1985 is afgesloten. De vier acties van het programma hebben betrekking op 
de ontwikkeling van KMO's, innovatie, het ambacht en het plattelandstocrismc. 
Na verschil lende bijeenkomsten die door de verantwoordelijke Italiaanse autoriteiten zijn georganiseerd 
en mede door de evolutie van het juridische en administratieve kader kon de achterstand van dit 
programma worden ingehaald. Op basis van de eind 1988 ingediende betalingsaan vragen heeft de 
Commissie begin 1989 namelijk voor ongeveer 67 % van de toegekende middelen betalingsverplichtingen 
kunnen aangaan. De voor het beheer van het programma verantwoordelijke organisaties hebben overigens 
vrijwel alle maatregelen genomen om een volledige uitvoering van het programma mogelijk te maken. 
Specifieke actie voor de ijzer- en staalgebieden 
• IJzer en staalgebieden in België 
Het speciale aangepaste programma, dat in 1986 door de Commissie is goedgekeurd, voorziet in de 
toekenning van steun voor een bedrag van 34 miljoen ecu en heeft betrekking op de provincies 
Henegouwen, Luik en Luxemburg. De uitvoering van de door de lokale ondernemers beheerde verticale 
maatregelen verloopt bevredigend. Daartegenover staat dat ten gevolge van de achterstand bij de uitvoering 
van andere maatregelen (inrichting van terreinen, steun voor investeringen in KMO's) het comité voor de 
begeleiding van het programma op zijn bijeenkomst van 19 juli heeft besloten aan de Commissie een 
aanpassing van het financieringsschema voor te stellen. Deze aanpassing, die op 3 november is 
doorgevoerd, heeft het mogelijk gemaakt om begin 1989 aanvullende betalingsverplichtingen aan te gaan 
voor een bedrag van circa 9 miljoen ecu. 
• IJzer- en staalgebieden in de Bondsrepubliek Duitsland 
De lopende speciale programma's betreffen de Saar (goedgekeurd in 1984; steunbedrag : 13 miljoen ecu), 
de bekkens van Bochum, Dortmund en Duisburg in Noordrijn-Westfalcn (1985 : 22 miljoen ecu), die 
van Braunschweig/Salzgittcr en Osnabrück in Nedersaksen (1985 : 5,7 miljoen ecu) en die van Amberg 
en Schwandorf in Beieren (1985 : 1,3 miljoen ecu). 
De meeste van deze programma's hebben in 1988 lichte wijzigingen ondergaan als gevolg van de wijziging 
van de bestemming van de financiële middelen binnen de programma's. 
Eind 1988 bedroegen de aangegane betalingsverplichtingen 36,4 miljoen ecu of 87 % van de 
goedgekeurde kredieten en de betalingen 31,6 miljoen ecu. Van de vier programma's zijn die met 
betrekking tot Beieren, Noordrijn-Westfalcn en Saarland, waarvoor 85 à 95 % van het bedrag waarvoor 
betalingsverplichtingen zijn aangegaan is opgenomen, het verst gevorderd. Wat het specifieke programma 
voor Nedersaksen betreft was eind 1988 63 % van de beschikbare kredieten opgenomen. 
• IJzer- en staalgebieden in Frankrijk 
De vier lopende speciale programma's, die in 1986 werden goedgekeurd, hebben betrekking op de 
departementen Moselle en Meurthe-et-Mosellc (bijstand : 32,2 miljoen ecu), Nord-Pas-de-Calais 
(23 miljoen ecu, inclusief de op 26 mei goedgekeurde extra bijstand van 2 miljoen ecu), het noorden van 
het departement Ardennes (7 miljoen ecu) en de arrondissementen Autun en Charolles in Saône-et-Loire 
(6,8 miljoen ecu). Hoewel de middelen van het programma voor Saóne-ct-Loire eind 1988 volledig waren 
vastgelegd, zijn voor de programma's betreffende Ix>tharingcn en Nord-Pas-de-Calais op respectievelijk 
Hoofdstuk 2. De Operationele programma's van het EFRO 25 p 'J 
22 november en 23 december wijzigingen aan de financieringsschema's goedgekeurd. Deze wijzigingen 
moeten het mogelijk maken om de aanzienlijke vertraging weg te werken die sedert 1986 is opgelopen. 
De gecumuleerde betalingsverplichtingen bedroegen eind 1988 42,2 miljoen ecu en de betalingen 
32.5 miljoen ecu. 
• IJzer- en staalgebieden in Italië 
De twee programma's die de Commissie eind 1987 heeft goedgekeurd hebben betrekking op de provincies 
Genua (bijstand : 7,34 miljoen ecu) en Livorno (6,12 miljoen ecu). In februari 1988 heeft een 
bijeenkomst van de stuurgroep plaatsgehad en in de tweede helft van het jaar hebben bijeenkomsten 
plaatsgevonden met de verantwoordelijken op regionaal en lokaal niveau. De Italiaanse autoriteiten 
hebben, rekening houdend met de stand van bepaalde projecten, de oorspronkelijke financieringsschema's 
aangepast. 
• IJzer- en staalgebieden in het Groothertogdom Luxemburg 
Voor het eveneens in 1986 goedgekeurde speciale programma was een steunbedrag van in totaal 
9 miljoen ecu uitgetrokken. Na de bijeenkomst van het Comité van Toezicht op 24 februari, konden voor 
het resterende bedrag (6,5 miljoen ecu) betalingsverplichtingen worden aangegaan. Eind 1988 diende nog 
slechts 0,2 miljoen ecu te worden betaald. Men mag dus stellen dat dit speciale programma op die datum 
vrijwel volledig was afgewerkt en dat het de volgende economische resultaten heeft opgeleverd : 
verdwijning van niet-gebruikte industriegebouwen en aanleg van diverse industriezones (Rodange, 
Difïerdange), renovatie (zonder verplaatsing van de bewoners) van 200 in zeer slechte staat verkerende 
sociale woningen en steun voor investeringen in een vijftigtal ondernemingen. 
• IJzer- en staalgebieden in Nederland ri> 
Dit in 1985 goedgekeurde programma heeft betrekking op de COROP-rcgio's Umond, Alkmaar en Kop 
van Noord-Holland. Voor het programma is een bedrag van 8 miljoen ecu uitgetrokken, inclusief de 
aanvullende steun van 3 miljoen ecu waartoe op 26 mei is besloten. 
Het programma omvat hoofdzakelijk maatregelen in verband met het hergebruik van industrieel braakland 
en de stimulering van het economisch milieu van KMO's. De werkzaamheden hadden eind 1988 een 
belangrijke achterstand opgelopen. De door de Commissie aangegane betalingsverplichtingen bedroegen 
aan het eind van het jaar maar 10 % van de totale bijstand. 
• IJzer- en staalgebieden in het Verenigd Koninkrijk 
Dit aangepaste speciale programma is door de Commissie in 1984 goedgekeurd. Het heeft betrekking op 
twaalf zones van het Verenigd Koninkrijk die door de herstructurering van de ijzer- en staalindustrie zijn 
getroffen. De Commissie heeft in 1987 besloten de EFRO-bijstand ten gunste van dit programma met 
3 miljoen ecu te verhogen waardoor de steun op in totaal 81 miljoen ecu is gebracht. Deze verhoging 
werd noodzakelijk geacht na het besluit tot vermindering van de capaciteit, overeenkomstig de 
herstructureringsprogramma's die zijn goedgekeurd in het kader van de tot 1985 van toepassing zijnde 
steunregeling voor de ijzer- en staalindustrie. Op 27 juli 1988 heeft de Commissie de door het Verenigd 
Koninkrijk voorgestelde program ma wijzigingen, die na de verhoging van de bijstand noodzakelijk waren 
geworden, goedgekeurd. De extra steun is vooral bestemd voor maatregelen ter ondersteuning van kleine 
bedrijven. Eind 1988 waren voor 59 miljoen ecu (73 % van de totale EERO-steun) 
betalingsverplichtingen aangegaan en voor 48,10 miljoen ecu betalingen verricht. 
Specifieke actie voor de scheepsbouwgebieden 
• Scheepsbouwgebieden in de Bondsrepubliek Duitsland 
In 1988 waren twee speciale programma's in uitvoering. Het eerste programma heeft betrekking op het 
werkgelegenhcidsgebied Lübeck-Ostholstein en is in 1985 goedgekeurd (steunbedrag : 3 miljoen ecu); 
eind 1988 beliepen de hiervoor aangegane betalingsverplichtingen 2,2 miljoen ecu. Het tweede 
programma heeft betrekking op het werkgclegenheidsgebicd Bremen en Bremerhaven en loopt van 1987 
tot begin 1991 (steunbedrag : 8 miljoen ecu). Eind 1988 beliepen de hiervoor aangegane 
betalingsverplichtingen 4,5 miljoen ecu. In deze twee programma's wordt in het bijzonder de nadruk 
gelegd op maatregelen inzake beheersadvies en voorlichting met betrekking tot innovatie ten behoeve van 
KMO's. 
• Scheepsbouwgebieden in Frankrijk 
In 1988 waren twee speciale programma's in uitvoering. Het eerste heeft betrekking op het departement 
Loire-Atlantique (met uitzondering van Nantes) en werd in 1986 goedgekeurd (bijstand : 
10.6 miljoen ecu). Het tweede heeft betrekking op de steungebieden Var en het kanton La Ciotat 
(bijstand : 3,4 miljoen ecu) en bestrijkt de periode 1987-1990. In 1988 zijn voor 1 miljoen ecu 
betalingen verricht. Eind 1988 bedroegen de door het EFRO aangegane betalingsverplichtingen in totaal 
6,5 miljoen ecu (of 46 % van het totale steunbedrag) en de betalingen 3,9 miljoen ecu. 
• Scheepsbouwgebieden in het Verenigd Koninkrijk 
26 EFRO 74 
Voor het aangepaste speciale programma is een bedrag van in totaal 34 miljoen ecu aan EFRO-bijstand 
uitgetrokken. Het heeft betrekking op de regio Strathclyde, de graafschappen Cleveland, Tyne en Wear en 
Merseyside en de stadszone Belfast. Met het programma zijn in 1988 goede vorderingen gemaakt, hetgeen 
het mogelijk zou moeten maken om vóór de afsluitingsdatum van 31 maart 1989 de totaliteit van de 
toegewezen middelen vast te leggen. Eind 1988 waren voor een bedrag van 26,93 miljoen ecu (79,2 % 
van de totale toewijzing) betalingsverplichtingen aangegaan en voor 26,05 miljoen ecu betalingen 
uitgevoerd. 
Specifieke actie voor de textiel- en klcdingindustricgcbiedcn 
• Texticlgcbiedcn in België 
In 1988 waren twee speciale programma's (1986-1989) in uitvoering die respectievelijk betrekking hadden 
op de arrondissementen Aalst en Oudenaarde (bijstand : 5,6 miljoen ecu) en Moeskroen (2,4 miljoen 
ecu). In 1988 zijn voor 2,4 miljoen ecu nieuwe betalingsverplichtingen aangegaan. Eind 1988 bedroeg 
het gecumuleerde bedrag van de betalingsverplichtingen 4,3 miljoen ecu (of 54 % van de totale bijstand), 
dat van de betalingen 2,8 miljoen ecu. Het programma voor Aalst-Oudenaarde kent werkelijk goede 
resultaten, met name dank zij het Subprogramma MENTOR (diensten voor ondernemingen) en het 
programma voor Moeskroen maakt het mogelijk om een aantal vervallen terreinen te saneren, vooral het 
grote terrein "Centr'Expo" dat voor het midden- en kleinbedrijf is bestemd. 
Textielgebieden in de Bondsrepubliek Duitsland 
Eind 1987 zijn twee speciale programma's goedgekeurd die betrekking hebben op de 
werkgelegenheidsgebieden Ahaus/Steinfurt (bijstand : 9,2 miljoen ecu) en Bayreuth (bijstand : 
2,8 miljoen ecu). Deze programma's zijn in 1988 gestart. Het programma voor de zone Ahaus/Steinfurt 
omvat hoofdzakelijk projecten die verband houden met steun voor investeringen in KMO's, beheersadvies 
en de introductie van innovaties in KMO's. De door de Commissie aangegane betalingsverplichtingen 
bedroegen eind 1988 slechts 0,6 miljoen ecu (of 7 % van de totale bijstand). Het programma voor de 
zone Bayreuth heeft hoofdzakelijk betrekking op de inrichting van industrieterreinen en steun voor 
investeringen in KMO's. Aan het eind van het jaar bedroegen de betalingsverplichtingen voor dit 
programma 1 miljoen ecu of 34 % van het totale steunbedrag. 
Textielgebieden in Frankrijk 
De in Frankrijk in uitvoering zijnde speciale programma's voor de periode 1986- 1989 hebben geheel of 
ten dele betrekking op : Nord-Pas-de-Calais (bijstand : 28,6 miljoen ecu), de Vogezen 
(14,6 miljoen ecu), Loire en Ardèche (14 miljoen ecu), de steunzones in de Elzas (5,3 miljoen ecu), de 
steunzones van de Somme en de kantons Catelet en Bohain in de Aisne (4,7 miljoen ecu), Ariège en Tarn 
(6,9 miljoen ecu) en de steunzones van de Gard (5,1 miljoen ecu). Na een bijeenkomst van het 
coordinatiecomité in maart zijn voor vrijwel alle programma's de financieringsschema's aangepast. Er 
werden voor 14,2 miljoen ecu nieuwe betalingsverplichtingen aangegaan en voor 18,7 miljoen ecu 
nieuwe betalingen verricht. Eind 1988 waren voor in totaal 45 miljoen ecu betalingsverplichtingen 
aangegaan, hetgeen overeenkomt met 57 % van de toegewezen steun. Hierbij moet nog eens een bedrag 
van 13,9 miljoen ecu worden gevoegd waarvoor begin 1989 betalingsverplichtingen zullen worden 
aangegaan. 
Textielgebieden in Ierland 
Het in 1986 goedgekeurde speciale programma heeft betrekking op de "planning regions" Donegal, North 
West en West. Eind 1988 beliepen de betalingsverplichtingen 700.000 ecu (23 % van de totale toewijzing) 
en de betalingen 420.000 ecu. Hoewel dit programma langzaam van start is gegaan, zouden de toegekende 
kredieten vóór de vervaldatum (31.3.1989) volledig moeten kunnen zijn vastgelegd. 
Textielgebieden in Italië 
De lopende programma's, die in 1987 door de Commissie zijn goedgekeurd, hebben betrekking op: 
• zeven zones in het centrum-noord, met name de steunzones van de provincies Arezzo (bijstand : 
3,55 miljoen ecu), Como (10,2), Perugia (4,9), Pesaro-Urbino (2,79), Pistoia (2,79), Treviso (7,34) 
en Vercelli (10,54). Het Comité van Toezicht is in februari en september bijeengeweest. Daarnaast 
zijn er nog andere bijeenkomsten geweest met verantwoordelijken op regionaal en lokaal niveau; 
• vier zones in de Mezzogiorno, namelijk de provincies Bari (7,75), Enna (0,35), Lecce (3,19) en 
Palermo (3,53). Het Comité van Toezicht voor deze programma's heeft in de maand september een 
bijeenkomst gehouden. 
Na deze vergaderingen hebben de verantwoordelijke autoriteiten wijzigingen uitgewerkt aan de 
financieringsschema's. 
Textielgebieden in Nederland 
Hoofdstuk 2. De Operational programma's van het EFRO 27 $•£ 
De communautaire actie is van toepassing op het COROP-gebied Twente alsmede op het textielgebied 
Helmond. Voor het in 1984 goedgekeurde speciale programma is een bedrag van 7 miljoen ecu 
uitgetrokken. De belangrijkste acties hebben betrekking op de sanering van in verval geraakte terreinen en 
de instelling van diverse diensten voor ondernemingen. Als gevolg van de verzwakking van het 
uitvoeringstempo van het programma in 1988, lagen de eind dat jaar aangegane betalingsverplichtingen 
op ongeveer hetzelfde niveau als eind 1987, namelijk op 40 % van het totale steunbedrag. 
• 'Textielgebieden in het Verenigd Koninkrijk 
Voor het door de Commissie in 1984 goedgekeurde speciale programma werd een bedrag van 
105 miljoen ecu uitgetrokken. Het programma heeft betrekking op Noord- Ierland, Tayside, de 
textielgebieden van de graafschappen West-Yorkshire, Lancashire en Greater Manchester. De voor dit 
programma aangegane betalingsverplichtingen beliepen eind 1988 51,67 miljoen ecu (49 % van de totale 
toewijzing) en de betalingen 43,31 miljoen ecu. De steunverzoeken voor de ondersteuning van KMO's 
nemen nog steeds een belangrijke plaats in terwijl de voor infrastructuurvoorzieningen bestemde middelen 
tot dusver nog niet het verwachte opnamepeil hebben bereikt. 
Specifieke actie voor de visserijgebieden 
• Visserijgebieden in Denemarken 
Het speciale programma voor de visserijgebieden van Noord-Jutland en het eiland Bornholm is in 1987 
goedgekeurd. Voor dit programma is een bedrag van 13 miljoen ecu uitgetrokken waarvan eind 1988 
2,6 miljoen ecu was vastgelegd. Het programma heeft hoofdzakelijk betrekking op maatregelen in verband 
met de inrichting van vissershavens, de bevordering van het toerisme, steun voor investeringen en 
advicsverlening aan KMO's. De in 1988 gestarte projecten hadden dan ook hoofdzakelijk betrekking op 
studies ter voorbereiding van acties op het gebied van het toerisme, verbouwingswerken in vissershavens 
en steun voor investeringen in KMO's. 
• Visserijgebieden in de Bondsrepubliek Duitsland 
De twee eind 1987 goedgekeurde programma's voor de periode 1987 - begin 1991 hebben betrekking op 
de werkgelegenheidsgebieden van Bremerhaven (bijstand : 4,1 miljoen ecu) en Cuxhaven 
(4,9 miljoen ecu). De in het kader van deze programma's gefinancierde projecten hebben hoofdzakelijk 
betrekking op de inrichting van vissershavens met het oog op de vestiging van KMO's, de bevordering van 
het toerisme (verbetering van de basisvoorzieningen) en op de ondersteuning van de adviesverlening aan 
KMO's. De in verband met het programma voor de zone van Bremerhaven aangegane 
betalingsverplichtingen vertegenwoordigden 60 % (2,4 miljoen ecu) van de totale bijstand voor dit 
programma terwijl die voor de zone Cuxhaven eind 1988 slechts 36 % (1,7 miljoen ecu) van de totale 
bijstand bedroegen. 
• Visserijgebieden in Frankrijk 
De twee speciale programma's die in 1986 zijn goedgekeurd voor de periode 1986- 1990 hebben betrekking 
op de arrondissementen Lorient en Quimper in Bretagne (bijstand : 6 miljoen ecu) en het arrondissement 
La Rochelle in Charente-Maritime (3 miljoen ecu). De uitvoering van laatstgenoemd programma 
verloopt bevredigend (de gecumuleerde betalingsverplichtingen bedroegen eind 1988 76 % van de totale 
toewijzing). Voor het programma van de Bretoense zones zijn als gevolg van de traag vorderende 
werkzaamheden (de gecumuleerde betalingsverplichtingen die in het kader van de EFRO-bijstand zijn 
aangegaan bedragen 60 % van de totale toewijzing) geen nieuwe betalingsverplichtingen aangegaan. 
• Visserijgebieden in het Verenigd Koninkrijk 
Voor het door de Commissie in 1986 goedgekeurde speciale programma is een bedrag van 15 miljoen ecu 
uitgetrokken, liet programma heeft betrekking op de woon-werkgebieden van Blackpool, Hull en 
Grimsby. In 1988 werden geen nieuwe betalingsverplichtingen aangegaan; de in de voorgaande jaren 
aangegane betalingsverplichtingen beliepen 2 miljoen ecu. 
Specifieke actie betreffende de cnergieontwikkeling in bepaalde regio's in het zuidoosten van de Gemeenschap 
• Berggebieden van de Mezzogiorno 
De totale toewijzing voor dit programma bedraagt 39 miljoen ecu, rekening houdend met het bij de 
goedkeuring van het aangepaste programma in 1987 vastgestelde steunbedrag en met dat van het 
oorspronkelijke programma dat tot 1985 werd uitgevoerd. De in de loop van het jaar aangegane 
betalingsverplichtingen en verrichte betalingen hebben het percentage van de totale toewijzing waarvoor 
aan het eind van het jaar betalingsverplichtingen waren aangegaan op ongeveer 62 % gebracht. De 
administratieve beslissingen die in de loop van het jaar zijn genomen (oprichting van werkgroepen, 
technische comités enz.) hebben het mogelijk gemaakt om althans een deel van de achterstand in te lopen. 
• Griekse eilanden 
28 EFRO ?é 
De Commissie heeft bij besluit van 21 december 1984 het Speciale Programma Energie voor de Griekse 
eilanden goedgekeurd; de EFRO-bijstand hiervoor bedroeg 20 miljoen ecu. Doel van dit programma is 
de vermindering van de afhankelijkheid van de eilanden in de Egeische Zee van aardolie middels de 
ontwikkeling van alternatieve energiebronnen. Het programma bestrijkt de periode 1985-1989. 
Eind 1987 bedroegen de door het EFRO voor dit programma aangegane betalingsverplichtingen 
2,9 miljoen ecu. In de loop van 1988 zijn de belangrijkste problemen van tcchnisch-administratievc aard 
weggewerkt die de uitvoering van een aantal belangrijke projecten in de weg stonden. Na herziening van 
het tijdschema van het programma is eind december 1988 een betalingsverplichting aangegaan voor een 
bedrag van 9,1 miljoen ecu en begin januari 1989 een voor 6,0 miljoen ecu. 
Op deze wijze zouden op de vervaldatum van het programma (31.3.1989) voor 18 miljoen ecu 
betalingsverplichtingen moeten zijn aangegaan. De uitvoering van de met de resterende 2,0 miljoen ecu 
corresponderende projecten zou in het kader van de nieuwe reglementering van de Structuurfondsen 
moeten worden overwogen. 
Specifieke actie in de grensgebieden van Ierland en Noord-Ierland 
Deze actie werd ingesteld in 1980 bij Verordening (EEG) nr. 2619/80 en vervolgens uitgebreid en verlengd in 
1985 bij Verordening (EEG) nr. 3637/85. Doel van deze actie is bij te dragen tot de verbetering van de 
sociaal-economische situatie in deze grensgebieden. De tweede fase van het programma voor de grensgebieden 
in Noord-Ierland (alle zones met uitzondering van de stadszone van Belfast) waarvoor een bedrag van 
16 miljoen ecu is uitgetrokken, is in 1986 goedgekeurd. Eind 1988 waren voor 1,18 miljoen ecu (7,42 % van 
het totale steunbedrag) betalingsverplichtingen aangegaan en voor 0,57 miljoen ecu betalingen verricht. De 
tweede fase van het programma voor Ierland, dat de graafschappen Donegal, Leitrim, Cavan, Monaghan, 
Louth en Sligo bestrijkt, is in 1987 door de Commissie goedgekeurd. De EERO-steun hiervoor bedraagt 
32 miljoen ecu en is bestemd voor de uitbreiding van het aardgasnet en voor maatregelen ter stimulering en 
ontwikkeling van het toerisme. Eind 1988 waren voor 3,74 miljoen ecu (11,7 % van het totale steunbedrag) 
betalingsverplichtingen aangegaan en voor 3,18 miljoen ecu betalingen verricht. De budgettaire uitvoeringvan 
deze twee programma's moet worden bespoedigd zodra men klaar is met tic voorbereiding en keuze van 
projecten in verband met de ontwikkeling van het toeristisch potentieel. 
Hoofdstuk 2. De Operationele programma's van het EFRO 29 ] £ 
30 EFRO si 
Hoofdstuk 3. Projecten 
Het EFRO kan bijdragen in de financiering van investeringsprojecten van meer dan 50.000 ecu die betrekking 
hebben op industriële, ambachtelijke en dienstverlenende activiteiten of infrastructuur. De regio's of zones 
waarvoor het EFRO bijstand voor projecten verleent, moeten overeenkomen met de steungebieden die de 
Lid-Staten in het kader van hun regeling voor regionale steun hebben aangewezen. 
3.1 Aanvragen voor 7.976 projecten 
De Lid-Staten hebben tijdens het begrotingsjaar 1988 bij de diensten v an de Commissie steunaanvragen voor 
7.976 investeringsprojecten ingediend voor een totaal steunbedrag van 6.201 miljoen ecu. (Onderstaande tabel 
geeft de verdeling per Lid-Staat) 
Tabel 5. Verdeling, per Lid-Staat, van de steunaanvragen voor projecten in 1988 
(Mio Ecu) 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 Aantal 
projecten 
44 
38 
193 
132 
983 
122 
236 
3.465 
6 
1.835 
922 
7.976 Industrie,dienst-
verlening en 
ambachten 
3,25 
1,29 
27,00 
0,60 
117,11 
35,32 
256,21 
74,26 
515,05 Infrastructuur 
9,66 
4,48 
58,44 
474,22 
1.644,54 
195,31 
98,65 
1.852,43 
14,71 
794,47 
506,40 
5.653,32 Eigen 
Potentiëelen 
0,62 
0,38 
8,30 
4,21 
4,39 
4,01 
1,39 
9,28 
32,58 Totaal 
13,53 
6,15 
85,44 
474,82 
1.769,95 
199,52 
138,37 
2.112,65 
14,71 
795,86 
589,95 
6.200,94 
Het aantal steunaanvragen was in 1988 hoger dan in het jaar daarvoor (4.707); dit is hoofdzakelijk toe te 
schrijven aan het feit dat 1988 het laatste jaar was waarin aanvragen op grond van de oude regeling konden 
worden ingediend en de drie belangrijkste begunstigden van het EFRO - Spanje, Italië en Portugal - vooral ten 
aanzien van kleine projecten hebben willen profiteren van deze bepalingen. 
Per projectcategorie is het volgende aantal aanvragen ingediend: 
Industrie: 748 projecten voor 515,05 miljoen ecu 
Infrastructuur: 7.054 projecten voor 5.653,32 miljoen ecu 
Artikel 15: 174 projecten voor 32,58 miljoen ecu. 
Hoofdstuk 3. Projecten 31 K 
3.2 Betalingsverplichtingen voor 3.910 projecten 
In deze periode zijn betalingsverplichtingen10 aangegaan voor 3.910 projecten; het ging hierbij om een 
totaalbedrag van 2.860 miljoen ecu (zie tabel 6), dat als volgt is verdeeld: 
Industrie: 487 projecten voor 179,08 miljoen ecu 
Infrastructuur: 3.354 projecten voor 2.666,74 miljoen ecu 
Artikel 15: 69 projecten voor 14,57 miljoen ecu. 
Om onjuiste vergelijkingen te voorkomen, dient duidelijk te worden gesteld dat er ten aanzien van een groot 
gedeelte van de in 1988 ingediende projecten geen besluit in dat jaar is genomen, en dat de 
betalingsverplichtingen van 1988 deels betrekking hebben op projecten die in vorige jaren zijn ingediend. 
Tabel 6. Projecten waaraan in 1988 bijstand is verleend 
(Mio ECU) 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 Industrie, dienst­
verlening en 
ambachten 
Aantal 
5 
64 
28 
1 
3 
38 
120 
228 
487 Bijstand 
1,00 
3,50 
35,92 
0,35 
0,21 
22,48 
43,45 
72,17 
179,08 Infrastructuur 
Aantal 
44 
18 
92 
428 
122 
81 
1313 
1 
9 
887 
359 
3354 Bijstand 
14,80 
4,32 
0,47 
202,11 
682,21 
227,20 
45,88 
814,40 
0,74 
22,28 
339,98 
312,35 
2666,74 Eigen potentieel 
Aantal 
1 
3 
40 
1 
2 
3 
19 
69 Bijstand 
0,37 
2,29 
4,27 
2,17 
0,58 
1,48 
3,41 
14,57 totaal 
Aantal 
49 
83 
28 
93 
431 
165 
120 
1435 
1 
9 
890 
606 
3910 Bijstand 
15,80 
8,19 
36,39 
202,46 
684,50 
231,68 
70,53 
858,43 
0,74 
22,28 
341,46 
387,93 
2860,39 
Het totaalbedrag van de betalingsverplichtingen is in 1988 met 3,8 % gestegen ten opzichte van 1987, maar 
bij de projecten was er voor de betalingsverplichtingen in deze periode een daling met 4 %; daardoor is het 
aandeel van de projecten in de totale betalingsverplichtingen van het EiFRO gedaald van 84,5 % in 1987 tot 
78 % in 1988. Het aandeel van de projecten in de totale bijstand is in dit jaar met meer dan 6 punten 
teruggelopen. 
Deze daling is hoofdzakelijk toe te schrijven aan het feit dat er in 1988 een groter gedeelte is toegewezen aan 
de financiering van programma's, die volgens de oude regeling voorrang hebben. 
De verlaging van de bijstand voor projecten was niet gelijk verdeeld over de twaalf Lid-Staten: 
• van vijf Lid-Staten (B, F, NL, E, GR), die samen 40 % van de bijstand voor projecten hebben ontvangen, 
is het aandeel relatief toegenomen; 
• bij de zeven overige Lid-Staten (die samen 60 % van de bijstand hebben ontvangen) is het aandeel van 
de bijstand voor projecten echter afgenomen ten voordele van programma's. 
De gemiddelde bijstand per project (732.000 ecu) is iets gedaald ten opzichte van 1987 (800.000 ecu). De 
gemiddelde bijstand komt overeen met 43 % van de nationale overheidsuitgaven en met 36 % van de 
betrokken investeringen. 
Bijna negen van de tien projecten worden uitgevoerd in vier Lid-Staten : Italië, Portugal, het Verenigd 
Koninkrijk en Spanje. 
10 Deze betalingsverplichtingen zijn verdeeld over 11 tranches. 
32 EFRO 4v 
Figuur 4. Grafiek 3 en 4 In 1988 toegekende bijstand voor de tien meest gesubsidieerde soorten 
infrastructuurvoorzieningen en industriesectoren 
Soorten infrastructuur 
Dlatri bulla ven ablcMaltaW 
Zaahavanlnatallotlaa 
Caadlatributla 
Ondanrlfa 
Zonai voor badri|van Ingarlehta gabfadan 
DakMaftaltapradulftfa 
Spaorvagan 
Winning an dlatrib. van wertar 
Malarlng, bahendallng van ofvolwatar 
Wagan an kunitwarkan 2 j 
0 100 200 300 400 500 600 700 800 8001000110012001300 
MloECUs 
industriële sectoren 
Vbadlnlngamlddalen en dranken 
Ind. prod, nlet-metaalhoud. mtnar. 
Maohlnasbouw 
Chemische Industrie 
Produlcfan van metaal 
Hulpbadri|van van haf banlcwarican 
Produkten van rubber of kunststof 
Textiel Industrie -^ 
Electrtsche^lsctrenteche apparaten 
Auto-onderdelen 
MloECUs 
I loofdstuk 3. Projecten 33 /,< 
3.3 93 % van de voor projecten toegekende steun gaat naar 
infrastructuur 
Over het geheel genomen is de bijstand voor infrasructuurprojccten met 1,5 % gedaald ten opzichte van 1987; 
ook de gemiddelde bijstand per project is gedaald, namelijk tot 795.000 ecu (895.000 ecu in 1987). 
Verkeer en vervoer op de eerste plaats 
Meer dan vier vijfde van de steun ging naar drie sectoren: verkeer en vervoer (58 %), waterhuishouding en 
watervoorziening (20 %) en energie (8 %). 
In de sector verkeer en vervoer is 81 % van de bijstand bestemd voor wegen en kunstwerken; op grote afstand 
volgden de spoorwegen (13 %). De grootste bedragen voor verkeersinfrastructuur zijn aan Spanje en Italië 
toegekend. 
De voor waterhuishouding en watervoorziening verleende bijstand is in de eerste plaats toegekend voor 
riolerings- en watcrbchandelingsprojecten en in de tweede plaats voor waterwinnings- en 
waterdistributieprojecten. Deze twee categorieën samen zijn goed voor ongeveer 89 % van de bijstand die 
bestemd is voor infrastructuur op het gebied van waterhuishouding en watervoorziening. In deze sector is meer 
dan de helft van de toegekende bijstand bestemd voor Italië. 
Bij de infrastructuur voor energievoorziening is ongeveer 55 % van de bijstand aan Griekenland verleend ten 
behoeve van een groot project voor de bouw van een elektriciteitscentrale. 
De infrastructuur op educatief, sociaal, medisch en cultureel gebied komt op de vierde plaats, met 5,5 % van 
de bijstand, waarvan het merendeel bestemd is voor educatieve infrastructuur. Ongeveer 40 % van de in deze 
sector verleende steun gaat naar Portugal. 
Deze infrastructuurcategoric wordt op de voet gevolgd door de met produktieve activiteiten samenhangende 
infrastructuur; 73 % van de hiervoor verleende bijstand is besteed aan inrichting van de zones waarin 
produktieve activiteiten zullen worden uitgevoerd. 
Tenslotte is voor infrastructuur op het gebied van milieu en telecommunicatie respectievelijk 1,5 % en 1,3% 
van de bijstand verleend. 
3.4 Steun voor investeringen in industrie, ambachten en 
dienstverlening 
De totale bijstand voor industriële projecten is met 32 % gedaald ten opzichte van 1987; het aantal 
gefinancierde projecten is eveneens teruggelopen (- 192) en dus ook hun aandeel in de bijstand, in vergelijking 
met de infrastructuurprojecten. 
Deze teruggang is toe te schrijven aan de reeds in 1987 (zie 13c Verslag) aangegeven redenen, die zich in 1988 
nog sterker hebben doen gelden: enerzijds een uitgesproken voorkeur van bepaalde Lid-Staten waar er veel 
gebieden met een ontwikkelingsachterstand zijn (Griekenland, Portugal) om met steun van het EFRO 
basisinfrastructuur tot stand te brengen en anderzijds de verwachte toename van de programma's. 
loch zijn drie landen - Duitsland, Denemarken en Ierland - erin geslaagd het in de verordening vastgestelde 
streefpercentage (30 %) te overschrijden; zij worden op de tweede plaats gevolgd door het Verenigd Koninkrijk 
met 18,5 %. 
34 EFRO i-
'Fabel 7. Belangrijkste gegevens over de projecten op het gebied van Industrie, ambachten en dienstverlening 
vergelijking 1987/1988 
Kleine 
projecten: 
investering 
- 15 Mio F,cu 
Grote 
projecten: 
investering 
• 15 Mio Ecu 
Gemiddelde 
per project rU'RO-steun 
per project 
Mio Ilcu 
1987 
0,32 
1,43 
0,38 1988 
0,25 
5,60 
0,36 per arbeids­
plaats Ixu 
1987 
3697 
8638 
4165 1988 
3009 
18199 
4077 Nationale steun 
per project 
Mio Reu 
1987 
0,66 
2,85 
0,78 1988 
0,54 
17,31 
0,88 per arbeids­
plaats Keu 
1987 
7567 
17251 
8484 1988 
6349 
56177 
9852 Investering 
por project 
Mio Ixu 
1987 
2,29 
33,54 
3,94 1988 
1,83 
64,83 
3,13 per arbeids­
plaats I'.CU 
1987 
26147 
203031 
42899 1988 
21502 
210369 
34782 
3.5 Werkgelegenheid 
Het creëren van werkgelegenheid is één van de belangrijkste redenen voor de activiteiten van het EFRO. De 
1 id-Staten moeten bij het indienen van de aanvragen om bijstand voor investeringen in industrie, ambachten 
en dienstverlening daarom aangeven welk effect ten aanzien van de werkgelegenheid wordt verwacht (artikel 
22, lid 2 en lid 3). Voor de nationale programma's van communautair belang (NPCB's) dienen in de aanvragen 
onder meer gegevens te worden verstrekt aan de hand waarvan de Commissie de rechtstreekse of indirecte 
gevolgen van het programma voor de werkgelegenheid kan beoordelen (artikel 11). Er zijn dank zij de 
projecten in 1988 naar schatting 44.554 arbeidsplaatsen gecreëerd of behouden. Hierna volgt de verdeling van 
dit resultaat per land: 
Tabel 8. Raming van de in 1988 gecreëerde en behouden arbeidsplaatsen 
Lid-staat 
Belgique 
Danemark 
Deutschland 
Ellas 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
EUR 12 Aantal arbeidsplaatsen 
gecreëerd 
37 
725 
2.357 
134 
165 
198 
3.735 
1.649 
9.710 
18.710 behouden 
87 
162 
12 
255 
19.210 
6.118 
25.844 Totaal 
124 
725 
2.419 
134 
177 
198 
3.990 
20.859 
15.820 
44.554 
Investeringen in infrastructuur kunnen ook direct of indirect nieuwe arbeidsplaatsen creëren. Het tot stand 
brengen van deze infrastructuur is namelijk zeer arbeidsintensief, vooral in de bouw en voor openbare werken. 
Evenals bij investeringen in de industrie worden bij bepaalde vormen van infrastructuur arbeidsplaatsen 
gecreëerd omdat personeel nodig is voor het in bedrijf houden van deze infrastructuur. Dit geldt met name voor 
havens, luchthavens, elektriciteitscentrales en onderzoekcentra, die permanent dienen te beschikken over 
gekwalificeerd technisch personeel. Ook dient te worden aangestipt dat sommige vormen van infrastructuur, 
evenals produktieve activiteiten, eveneens veel indirecte werkgelegenheid opleveren. 
Hoofdstuk 3. Projecten 35 O 
3.6 Ontwikkeling van het eigen potentieel 
Het EFRO kan in het kader van de benutting van het eigen potentieel van de regio's" deelnemen in de 
financiering van een samenhangend geheel van maatregelen ten behoeve van ondernemingen, in de eerste plaats 
kleine en middelgrote ondernemingen, in de sectoren industrie, ambachten en toerisme, wanneer deze 
maatregelen ertoe dienen deze ondernemingen diensten ter beschikking te stellen waardoor zij hun activiteiten 
kunnen uitbreiden en toegang krijgen tot nieuwe technologieën, en de toegang tot de kapitaalmarkt te 
vergemakkelijken. 
In 1988 is relatief meer gebruik gemaakt van de in dit artikel geboden mogelijkheid dan in de vorige jaren; alleen 
al in 1988 is (voor projecten) namelijk ongeveer 50 % van het totaalbedrag voor de periode 1975-1988 
toegekend (zie tabel 9). 
In 1988 heeft het EFRO 13,9 miljoen ecu toegekend voor maatregelen of maatregclpakketten voor de benutting 
van het eigen potentieel in zes Lid-Staten. 
In Spanje is de steun voor de ontwikkeling van het eigen potentieel hoofdzakelijk verleend aan Europese 
bedrijfs- en innovatiecentra (EBIC) : bijdrage in de exploitatiekosten van het EBIC van Bilbao (BEAZ), 
bijdrage in de exploitatiekosten van het EBIC van Cadiz, bijdrage ten behoeve van het programma voor 
medewerkers van de directie in het kader van het EBIC van Alcalâ de Ilenarcs (Madrid). 
In Ierland heeft het EFRO bijgedragen in de kosten voor het opzetten van een systeem voor het adviseren van 
kleine en middelgrote bedrijven op het gebied van produktontwikkcling en vormgeving (Dublin). 
In Italië is bijstand verleend voor cen geheel van maatregelen voor economische stimulering van het midden-
en kleinbedrijf in de provincie Tcramo met het doel hun concurrentiepositie te verbeteren, hun markt te 
verruimen en de oprichting van nieuwe bedrijven mogelijk te maken om de werkgelegenheid in de regio te 
behouden en zelfs uit te breiden. 
Tabel 9. Steun in het kader van artikel 15 van de verordening 
I ,id-Staat 
Belgique 
Danmark 
Deutschland 
Ellas 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
EUR 12 Individuele projecten 
Min Ecu 
2,26 
4,28 
2,17 
0,54 
1,49 
3,17 
13,91 % 
16,2 
30,8 
15,6 
3,9 
10,7 
22,8 
100 Projecten en programma's 
1975-1988 
1,35 
0,57 
2,19 
13,12 
3,67 
0,54 
0,01 
1,49 
6,19 
29,13 % 
4,6 
1,9 
7,5 
45,0 
12,5 
1,9 
0,3 
5,1 
21,2 
100,0 
In Portugal ging het bij deze steunverlening om een bijdrage in de exploitatiekosten van de EBIC NET (Porto) 
en CEISET (Setubal). 
In het Verenigd Koninkrijk is bijstand verleend om bij te dragen in de exploitatiekosten van een EBIC 
(Merseyside en Rossendale), voor de oprichting van een dienstvcrleningsnetwerk dat de toegang tot nieuwe 
technologieën en de overdracht van deze technologieën moet vergemakkelijken (Blackburn, Skelmcrsdale, 
Accrington, Rossendale), voor het verstrekken van adviezen aan kleine en middelgrote ondernemingen bij het 
opstellen van hun bedrijfsplan, het gebruik maken van beschikbare overheidssteun en van diverse 
financieringsbronnen ("assisted areas" van het noordwesten), uitvoering van sectorstudies en marktstudics 
("assisted areas" van het noordwesten) en het organiseren van de logistieke steun voor nieuwe bedrijven, 
alsmede oprichting van een multidisciplinair team van consulenten (Ashton-under- Lyne). 
'• Artikel 15 van Verordening (F.F.CÏ) nr. 1787/84 
36 FFRO M 
In Frankrijk zijn de projecten ingediend in de vorm van een geheel van maatregelen voor diverse sectoren van 
plaatselijke economische activiteit, met name : 
• ambachten: bedrijfsadvisering, kwaliteitsbevordering en stimulering van gezamenlijke produktie, invoering 
van informatieverwerking bij de bedrijfsvoering, organisatie van de overneming van bedrijven (Pays de 
Loire, Franche-Comté, Basse-Normandie); 
• toenadering tussen bedrijven en universiteiten/onderzoekcentra : oprichting van bedrijfsingenicursburcaus 
(Basse-Normandie), gemeenschappelijke centra voor proefnemingen (Lotharingen), financiering van 
studies en onderzoek-ontwikkeling in de levensmiddelensector (Basse-Normandie), aanstelling van de 
technologische adviseurs in regionale centra voor innovatie en overdracht van technologie 
(Poitou-Charente); 
• oprichting en overneming van bedrijven : oprichting van bcdrijfsontwikkclingscentra in Cherbourg, Fiers, 
Vire, Saint-Lo, vorming van een steunfonds voor het verstrekken van leningen tegen speciale voorwaarden 
aan initiatiefnemers (in Picardie); 
• bevordering van toerisme : vervaardigen en verspreiden van reclamebrochures en -materiaal 
(Franche-Comté), oprichting en exploitatie van centra voor de bevordering en organisatie van plaatselijk 
toerisme (Basse-Normandie), adviezen op het gebied van de renovatie en de kwaliteit van de huisvesting 
en de produktontwikkeling in de toeristische sector (Basse-Normandie). 
Verder zijn maatregelen voor de ontwikkeling van het eigen potentieel uitgevoerd in het kader van de nationale 
programma's van communautair belang (zie hoofdstuk 2.2.1). 
3.7 Studies 
De meeste studies worden uitgevoerd in het kader van projecten. IIet EFRO financiert twee soorten studies : 
• studies die in nauw verband staan met de verrichtingen van het EFRO (artikel 24, lid 1, van de 
verordening) 
Deze kunnen worden ingediend door de Lid-Staten en door de plaatselijke en de regionale overheid (met 
instemming van de betrokken Lid-Staat). De steun van het EFRO is bepaald op 50 % van de kosten, 
maar kan bij uitzondering oplopen tot 70 %; 
• studies die van bijzonder belang zijn voor het EFRO (artikel 24, lid 2) 
Deze kunnen betrekking hebben op de evaluatie vooraf van de steunaanvragen, technische bijstand aan 
plaatselijke en regionale autoriteiten bij de voorbereiding van aan het EFRO voor te stellen acties, 
methodologische studies, voorbereiding van steunprogramma's, of evaluatie achteraf van maatregelen. 
In 1988 hebben acht Lid-Staten 31 steunaanvragen ingediend of hun goedkeuring eraan gehecht. De 
Commissie heeft vier studies op eigen initiatief uitgevoerd. Er zijn financieringsbesluiten genomen voor 
27 studies; voor 11 studies werden in de loop van het jaar steunaanvragen ingediend. Hiervoor is in totaal 
3,02 miljoen ecu uitgetrokken. 
In 1988 zijn 33 studies voltooid; met tien hiervan is tussen 1980 en eind 1984 begonnen, en 23 zijn sinds 
1985 aangevat. Dit betekent dat er een aanzienlijke verbetering is in de situatie met betrekking tot de 
niel-afgcronde studies waarvoor er in deze periode financiële verplichtingen zijn aangegaan. 
Op 31 december 1988 waren er per slot van rekening nog 21 nict-voltooide studies waarvoor er tussen 
1980 en 1984 financiële verplichtingen zijn aangegaan. 
Hoofdstuk 3. Projecten 37 AS 
3.8 Plaats van uitvoering van de projecten 
3.8.1 België 
In 1988 is 15,80 miljoen ecu aan België toegekend voor 49 projecten. Dit bedrag komt overeen met 62 % 
van de aan België voor dat jaar toegekende totale bijstand uit het EFRO. 6 % van de voor projecten verleende 
steun is bestemd voor investeringsprojecten voor de industrie, waardoor 124 arbeidsplaatsen tot stand gebracht 
of in stand gehouden zullen worden. De overige 94 % ging naar infrastructuurprojecten, en vooral naar 
voorzieningen voor de winning en distributie van water (41 %), wegenaanleg (36 %), toerisme (15 %) en de 
produktieve sector (13 %). 
De EFRO-bijstand wordt over het algemeen integraal of gedeeltelijk toegekend aan de voor het betrokken 
project bevoegde instantie. In de meeste gevallen is dat een gemeente of een intercommunale. 
Steun per regio 
Vlaanderen 
De voor Vlaanderen bestemde EFRO-bijstand bedroeg in 1988 in totaal 1,47 miljoen ecu, waarvan 48,8 % 
voor vier projecten met produktieve investeringen waardoor 35 arbeidsplaatsen zullen worden gecreëerd. 
Verder is financiële steun verleend voor twee investeringsprojecten met betrekking tot de behandeling en 
recuperatie van afval in Meerhout en in Beerse/Merksplas, en een project voor de uitbreiding van het 
recreatiepark "Kapermolen" in Hasselt, waar een dienstvcrleningscentrum zal worden gebouwd. 
Wallonië 
Wallonië heeft in totaal 14,33 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor de financiering van 43 projecten. 
Slechts bij één project gaat het om een industriële investering in de chemische sector; verwacht wordt dat door 
deze investering op termijn 89 arbeidsplaatsen tot stand zullen worden gebracht of in stand zullen worden 
gehouden (bijstand : 0,3 miljoen ecu). 
Bij de 42 andere projecten gaat het om investeringen in infrastructuur, vooral op het gebied van 
waterhuishouding en vervoer. liet belangrijkste project waarvoor financiële steun is verleend, heeft betrekking 
op de bouw van een waterzuivcringsstation in Malmédy (bijstand : 2 miljoen ecu). De andere investeringen 
zullen het mogelijk maken het toerisme op gang te brengen in de agrarische probleemgebieden van 
Zuidoost-België : het gaat met name om een openbaar golfterrein en een skischool in Malmédy (bijstand : 
1,3 miljoen ecu) en voorzieningen voor de ontvangst van bezoekers in het kuuroord Chaudfontaine 
(bijstand : 2 miljoen ecu). 
In de provincie Henegouwen is een groot bedrag (1,6 miljoen ecu) toegewezen voor de inrichting van het 
autobusstation Houdeng-Gocgnics in een zone van ambachtelijke activiteit en dienstverlening ten behoeve van 
vervoerbedrijven. Voor de infrastructuur die betrekking heeft op produktieve activiteiten is een bijstand van 
0,2 miljoen ecu toegekend voor de tweede fase van de inrichting van de vroegere kazerne de Trésignics in 
Charleroi om te worden gebruikt als bedrijvencentrum voor ondernemers. 
38 FFRO 46 
Figuur 5. Kaart 2 Regionale verdeling van FFRO-bijstand in 1988 FFRO, projecten (Mio Feu) 
/; 
Hoofdstuk 3. Projecten 39 
3.8.2 Denemarken 
Denemarken heeft in 1988 in totaal 8,19 miljoen ecu aan EFRO-bijstand ontvangen voor 83 projecten. 
Ongeveer 43 % van dit bedrag is toegekend voor 64 projecten in de sectoren industrie en dienstverlening; de 
rest was bestemd voor 18 infrastructuurprojecten en een project voor de ontwikkeling van het eigen potentieel. 
De regio Vest for Storcbaclt ontving meer dan 85 % van de totale bijstand, terwijl minder dan 15 % ging naar 
de regio Vest for Storcb&ze.lt. 
Bij de infrastructuurprojecten was het merendeel van de bijdragen bestemd voor projecten op het gebied van 
de beroepsopleiding. De belangrijkste projecten waarvoor financiële steun in de industriële sector is verleend, 
hadden betrekking op de behandeling van hout en metalen en machinebouw. 
De Commissie heeft geen bijstandsbeschikkingen gegeven ten aanzien van vier in 1988 ingediende 
aanvragen : bij één ervan waren er scctoriëlc problemen, terwijl één andere door de Lid-Staat werd ingetrokken. 
3.8.3 Duitsland 
De Bondsrepubliek Duitsland heeft in 1988 ongeveer 36 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 
afzonderlijke projecten. Dit bedrag komt overeen met ongeveer 32 % van de in totaal aan deze Lid-Staat 
toegekende EFRO-bijstand. De rest was bestemd voor de nationale programma's van communautair belang 
en voor de communautaire programma's. 
De voor projecten toegekende steun was vrijwel uitsluitend bestemd voor investeringen ten behoeve van 
industriële activiteiten in de regio's die in aanmerking komen voor de "Gemeinsehaftsaufgabc" van de 
Bondsrepubliek. 
In 1988 is bijstand toegekend voor zes deelstaten; het merendeel was bestemd voor Saarland (bijna 34 %). 
De andere vijf deelstaten waren Nedersaksen, Beieren, Rijnland-Palts, Hessen en Noordrijn-Westfalen. Er is 
onder meer financiële steun verleend voor projecten in de metaal- en automobielsector, de kunststof- en 
houtsector. Ook is financiële steun verleend voor een project van meer dan 15 miljoen ecu in Trier voor de 
produktie van bier in vaten en in flessen. 
3.8.4 Griekenland 
Evenals in het verleden was het merendeel van de in 1988 aan Griekenland toegekende bijstand uit het EFRO 
bestemd voor afzonderlijke projecten. Het aandeel van deze projecten was meer dan 59 % van de aan 
Griekenland verleende totale bijstand, die 340,6 miljoen ecu bedraagt. De rest (ongeveer 40,5 %) was bestemd 
voor de financiering van de maatregelen die zijn opgenomen in de nationale programma's van communautair 
belang, waarvan het merendeel past in het kader van de Griekse (ïMP's. 
De gefinancierde projecten hebben vrijwel uitsluitend betrekking op allerhande infrastructuur, met name op 
het gebied van de energievoorziening (57 % van het. voor projecten toegekende totaalbedrag), verkeer en 
vervoer (32,4 %), en/. 
De steunverlening ten behoeve van projecten blijkt te zijn geconcentreerd in de regio's Peloponnesos en 
continentaal West-Griekenland (ongeveer 32,6 % van de voor projecten bestemde bijstand), Oost- en 
West-Macedonië (ongeveer 25 %) en Centraal-Maccdonië (ongeveer 20 %). Deze concentratie is echter 
vooral toe te schrijven aan de financiering van de grote werken van DITI (nationale elektriciteitsmaatschappij), 
niet name de elektriciteitscentrales van Thisavros in de nomos Drama en van Megalopolis in de nomos 
Arcadië, alsmede aan de financiering van belangrijke werken aan het waterleidingnet in de stad 'Thessaloniki. 
Andere belangrijke projecten waarvoor financiële steun is verleend, betreffen de maritieme zone in Platygialos 
de Astacos (nomos Aetoloacarnia), wegenwerken in Lout ra de Aedipsos (nomos E via) en in Patras (nomos 
Achaïa), alsmede verbetering van de weg Vytina-Olympia (nomos Arcadië). 
Wat de sociale infrastructuur betreft, heeft het EFRO steun verleend voor de ziekenhuizen van Didymoticho 
(nomos Evros), Karditsa (nomos Karditsa) en Icrapetra op Kreta (nomos Iassithi). 
3.8.5 Spanje 
Doordat de Commissie in mei 1987 haar goedkeuring heeft gehecht aan het door Spanje ingediende voorstel 
inzake de regeling voor regionale steun, kon in 1988 bijstand uit het EFRO worden verleend voor de meeste 
Spaanse regio's. Op dit ogenblik zijn namelijk 15 van de 17 regio's (Comunidades Autónomas) opgenomen 
in de nieuwe lijst van de voor regionale steun in aanmerking komende gebieden, die 85,5 % van het nationale 
grondgebied beslaan en waar 64,3 % van de Spaanse bevolking woont. \ 
40 FFRO W 
) 
Als gevolg van de uitbreiding van de voor steun in aanmcrkiih komende gebieden is in 1988 een nog groter 
aantal projecten ingediend dan in 1987, namelijk 605 projette f tegenover 487 in 1987. 
Vrijwel alle Spaanse regio's hebben in vergelijking met 1987 lieer bijstand uit het EFRO ontvangen voor de 
financiering van projecten die onder hun bevoegdheid vallet^ In 1988 ging het om een totaalbedrag van 
302 miljoen ecu; dit betekent dat ongeveer 45 % van de totall bijstand uit het EFRO voor Spanje is besteed 
aan de financiering van deze projecten. Als ook de steun vcj>r projecten die onder de bevoegdheid van de 
centrale overheid vallen, in aanmerking wordt genomen, is in^ 1988 in totaal 685 miljoen ecu voor projecten 
toegewezen; dit bedrag ligt 51,8 miljoen ecu hoger dan in het voorafgaande jaar. Deze steun is gebruikt voor 
de uitvoering van 431 projecten, waarmee een investering var! 1.415 miljoen ecu was gemoeid. 
j 
Het grotere aantal in 1988 goedgekeurde projecten in verhouding tot de voor Spanje bestemde totale middelen 
wijst op een belangrijk feit, namelijk de aanzienlijke stijging yan het aantal kleine projecten dat is gefinancierd. 
Dit duidt op een grotere belangstelling van de regio's voor steun uit het Fonds en wijst op de beperkte 
financicringsmogelijkhcden als gevolg van de aard en omvang van hun bevoegdheden. 
Ten aanzien van de aard van de gefinancierde projecten kan worden opgemerkt dat ook in dit begrotingsjaar 
zowel de organen van de centrale overheid als de regio's vrijwel uitsluitend aanvragen om financiering van 
basisinfrastructuur (vervoer, energie, watervoorziening) bij het EFRO hebben ingediend. 'Toch zijn er ook een 
aantal belangrijke infrastructuurprojecten voor produktieve activiteiten, met name wetenschapsparken, en een 
steeds belangrijker aantal infrastructuurvoorzieningen op milieugebied. 
Wat de regionale verdeling van de steun betreft, kan worden opgemerkt dat de nationale verdelingsregcling op 
grond waarvan de regio's een beroep op het EFRO kunnen doen tot een bedrag dat overeenkomt met 30 % 
van het FCI (Fondo de Compensacion Intertcrritorial), in belangrijke mate de bestemming van de toegekende 
steun verklaart. De EERO-middclen in het kader van deze regeling maakten namelijk 45 % uit van de totale 
toewijzing. De overige 55 % is gebruikt voor de door de centrale overheid ingediende projecten en bij de 
toekenning per regio zijn vooral criteria inzake regionaal effect, urgentie en vaak communautair belang in 
aanmerking genomen. 
Steun per regio 
(ïalicia 
In 1988 zijn voor deze regio 50 projecten goedgekeurd; hiervan zijn 45 door de regionale overheid van I,a 
Xunta ingediend. De voor deze projecten toegekende steun bedroeg in totaal 46,29 miljoen ecu en het 
investeringsbedrag 91,33 miljoen ecu. 
De gefinancierde projecten hadden betrekking op verkeersinfrastructuur, waterbouw, milieu, havenwerken en 
produktieve activiteiten. Bij de eerstgenoemde sector ging het om de aanleg van een nieuwe verkeersbaan langs 
het vak Porrino-Vigo voor de autosnelweg tussen de stad Vigo en de Portugese grens. Bij de projecten op het 
gebied van de waterhuishouding gaat het om de zuivering van afvalwater en de infrastructuur voor 
drinkwatervoorziening in een aantal steden. Op het gebied van de milieubescherming is er vooral het project 
voor de sanering van het strand van San Cosme de Barrciros en bij de haveninfrastructuur is er met name de 
aanleg van een dam in de haven van F'spasante. 
De in verband met investeringen in produktieve activiteiten toegekende steun is bestemd voor de bouw van 
twee pakhuizen ten behoeve van de visserij in de haven van respectievelijk Ribeira en Tragovc-Cambados. 
Principado de Asturias 
De aan deeze regio toegekende steun bedroeg 12,26 miljoen ecu; dit bedrag was bestemd voor negen 
vvcgeninfrastructuurprojccten, waarvan er vier onder de bevoegdheid van de regionale overheid vallen. In dit 
verband dient met name te worden gewezen op de werkzaamheden op vier vakken van de weg N-634, 
waardoor de steden San Sebastian en Santander worden verbonden met I,a Coruna. 
Cantabria 
In 1988 is aan deze regio 32,35 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO toegekend voor de uitvoering van 
negen projecten op het gebied van de wegeninfrastructuur en waterbouwkundige werken, waarmee een totale 
investering van 76 miljoen ecu was gemoeid. Drie van deze projecten zijn afkomstig van de regionale overheid. 
Gezien de omvang van de werkzaamheden, dient in dit verband te worden gewezen op de tot autosnelweg 
gereconstrueerde vakken van de weg N-634 (San Scbastian-Santandcr-I,a Coruna) tussen de stad 
Castro-Urdialcs en de grens van de provincie Vizcaya en het vak Parayas-Astillcro. 
Naast deze drie projecten met betrekking tot de autovia del Cantâbrico is ook deelgenomen in de financiering 
van de rondweg rond de stad Reinosa, en voor de autosnelweg Santander-Torrclavcga is financiële steun 
verleend voor de aanleg van het vak Polanco-Torrelavega. 
Pais Vasco 
In deze regio is financiële steun verleend in de volgende sectoren : spoorwegen (de lijn San Sebastian-Hendaya 
Hoofdstuk 3. Projecten 41 4S 
en de stadsspoorweg van Bilbao), milieu, energie en produktieve activiteiten. In de laatstgenoemde sector zijn 
met steun van het EFRO de volgende maatregelen uitgevoerd : aanleg van een aantal industriegebieden en een 
wetenschapspark voor kleine en middelgrote ondernemingen in Zamudio en inrichting van een gebouw voor 
de vestiging van het Europees bedrijfs- en innovatiecentrum (CELT)12 van Vizcaya. Op het gebied van de 
energie-infrastructuur is met steun van het EFRO onder meer het gedeelte van de gasleiding voor de zone 
Tolosa-Rcntcria aangelegd. 
De voor het milieu bestemde bijstand van het EFRO is gebruikt voor een aantal projecten ter bescherming 
tegen overstromingsgevaar in de steden Andoain, Azpeitia en Zumarraga. 
De bijstand voor deze regio bedroeg 23,37 miljoen ecu, verdeeld over 19 projecten, waarvan er 14 rechtstreeks 
onder de bevoegdheid van de regionale overheid van Baskenland vielen; de investeringen bedroegen in totaal 
86,93 miljoen ecu. 
Navarra 
In 1988 zijn de eerste vijf projecten voor deze regio goedgekeurd. Het grootste steunbedrag was bestemd voor 
een door de centrale overheid ingediend project voor de bouw van een centrum voor toegepast onderzoek in 
Galar dat toebehoort aan de Association pour l'Industrie de Navarre. Aan deze regio is in totaal 
2,47 miljoen ecu aan steun toegekend bij een investering van 8 miljoen. De vier andere projecten (die door 
de regionale overheid zijn ingediend) hadden betrekking op de wegeninfrastructuur en op de aanleg van het 
industriepark van Ibarrea (Alsasua). 
Aragon 
De 18 projecten waarvoor deze regio bijstand uit het EFRO heeft ontvangen, hadden betrekking op de 
wegeninfrastructuur. Bij een aantal van deze projecten ging het om het verbeteren van de verbindingen met 
Frankrijk. De bijstand bedroeg in totaal 18,10 miljoen ecu en de desbetreffende investeringen 37,11 miljoen. 
F,r is met name steun verleend voor werken op het vak Benabarre-Puentc de Montanana voor de weg N-230, 
die de stad Tortosa met Frankrijk verbindt via het Valle de Aran. 
Madrid 
Deze regio heeft in 1988 25,12 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO ontvangen voor 23 projecten, waarvan 
22 onder de bevoegdheid van de regionale overheid vallen. 
Het ging bij deze projecten om investeringen op het gebied van verkeersinfrastructuur, waterbouwkundige 
werken, milieubescherming en produktieve activiteiten. Met de toegekende bijstand was het mogelijk om onder 
meer werken uit te voeren op een aantal wegverbindingen, met name de autosnelweg N-I in het noorden 
(Madrid-Burgos), de aanleg van het vak La Cabrera (noorden)-Buitrago (zuiden). Deze maatregel maakt 
voortaan deel uit van het geheel van maatregelen die het EFRO reeds in vorige jaren voor dezelfde autosnelweg 
heeft goedgekeurd en die het mogelijk hebben gemaakt vrijwel de hele weg over de afstand Madrid-Burgos te 
financieren. 
Castilla y Leon 
De 58 projecten (53 van de regionale overheid en 5 van de centrale overheid) waarvoor deze regio bijstand heeft 
ontvangen, hadden merendeels betrekking op de wegeninfrastructuur en voor het overige op waterbouwkundig 
en spoorwegmatcricel. 
Er is in totaal 140 miljoen ecu geïnvesteerd en 70,72 miljoen ecu aan bijstand toegekend. 
Van economisch en strategisch belang zijn de verschillende voor subsidiëring goedgekeurde weggedeelten van 
de autosnelwegen N-Î (Madrid-Irùn) en N-VI (Madrid-La Coruna). Van groot belang is ook het project voor 
de aanleg van een autosnelweg rond de stad Tordcsillas, vanouds een beruchte bottleneck in de Spaanse 
wegeninfrastructuur. Dit traject maakt nu overigens deel uit van een reeks gefinancierde maatregelen op de weg 
die Portugal met Frankrijk verbindt en die in de komende, vier jaar tot autosnelweg zal worden gereconstrueerd. 
Castilla-La Mancha 
Deze regio heeft in 1988 in totaal 131,96 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO ontvangen. De investeringen 
bedroegen in totaal 256,90 miljoen ecu (voor 41 projecten, waarvan 19 door de regionale overheid zijn 
ingediend); er is geïnvesteerd in waterbouwkundige infrastructuur, wegen en spoorwegen. 
De waterbouwkundige projecten betroffen onder meer de bouw van twee stuwdammen (Ia Fresneda en Ia 
Tajera). Bij de wegeninfrastructuur ging het om de volgende gedeelten van autosnelwegen : 
Valdcpenas-Almuradiel op de N-IV (Autovia de Andalucia), de autosnelweg rond de stad Guadalajara op de 
N-Il (Autovia de Aragón) en het project Cabanas de la Sagra (zuiden)-Tolcdo (noorden) op de N- 401 
12 Ccnlre Furopéen d'Fntreprises el d'Innovation 
42 FFRO PO 
(Autovia Madrid-Toledo). Voor de spoorwegen kis er geïnvesteerd in drie gedeelten van de nieuwe 
spoorwegverbinding in Andalucia voor de hoge- snelheidstrein tussen Madrid en Sevilla; alleen al hiervoor is 
een bijstand van meer dan 58 miljoen ecu verleend. •> 
Extrcmadura 
De voor deze regio verleende bijstand voor 16 projecten (waarvan 11 door de regionale overheid zijn 
ingediend) bedraagt 33,52 miljoen ecu en het investeringsbedrag 65,16 miljoen. 
Alle investeringen waren bestemd voor verkeersinfrastructuur (wegen en spoorwegen) en waterbouwkundige 
werken (stuwdammen, drinkwatervoorziening en afvalwaterzuivering). 
Een bijzondere vermelding verdient het project voor de aanleg van de stuwdam van Ribera de Gata en voor 
een nieuwe brug over de Guadianarivier in de stad Mérida. 
Door uitvoering van een aantal wcgenprojecten zullen de verbindingen met Portugal worden verbeterd. 
( ataluïïa 
la Genctalifal de Catalunya heeft financiële steun ontvangen voor 20 projecten, die met het door de centrale 
overheid ingediende project het geheel vormen waarvoor het EFRO in 1988 steun in deze regio heeft verleend. 
De totale bijstand voor deze projecten bedroeg 38,43 miljoen ecu. 
Hierbij dient met name te worden gewezen op de bouw van een centrum voor toegepast onderzoek in 
Cerdanyola del Vallés en de oprichting van het eveneens in deze gemeente gevestigde wetenschapspark (Parque 
Tecnológico del Vallés), dat zal bestaan uit high tech-bedrijven. In de vervoerssector kan worden gewezen op 
een aantal vakken van de wegverbinding Manresa-Berga, Eje Llobrcgat en maatregelen voor de spoorwegen in 
de generalitat. 
Comunidad Valenciana 
De bouw en inrichting van twee centra voor beroepsopleiding en technische vorming in Ontcniente en in Elda 
zijn de meest originele aspecten van de steunverlening van het EFRO in deze regio, waar de overige 
41 projecten (waaronder 33 van de regionale overheid) betrekking hadden op wegeninfrastructuur en 
waterbouwkundige werken. De totale bijstand bedraagt 77,61 miljoen ecu. De belangrijkste projecten betreffen 
de twee vakken van de autosnelweg van Levante in de plaatsen Elche en Orihuela. 
Andalucia 
In 1988 heeft deze regio 124,63 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 76 projecten (19 van de centrale 
overheid en 57 van de regionale overheid), waarvoor in totaal 241,39 miljoen ecu is geïnvesteerd. 
De/.e projecten zijn uitgevoerd in de sectoren weg- en spoorwegvervoer, toerisme, waterbouwkundige werken, 
energie en milieu. In de categorie wegenprojectcn kan vooral worden gewezen op de financiering van zeven 
nieuwe vakken van de autosnelweg Sevilla- Granada-Baza, en voor de autosnelweg van de Costa del Sol 
(N-340) in de gemeente Mijas, de verdubbeling van de verkeersbaan over 12 km, en voor de autosnelweg van 
Andalucia (N-IV) de rondweg rond de stad Carmona. Wat de spoorwegen betreft, had het belangrijkste project 
betrekking op een gedeelte van de nieuwe spoorverbinding in Andalucia tussen de plaatsen Alcolca en Córdoba. 
Dank zij de bijstand voor waterbouwkundige werken konden een aantal drinkwaterdistributienetten worden 
aangelegd of verbeterd en kon worden gezorgd voor de verwijdering of zuivering van afvalwater of afval. In dit 
verband kan met name worden gewezen op de bouw van het afvalwaterzuivcringsstation in de steden Granada 
(westelijk gedeelte) en Churriana. 
Voor het overige hebben de belangrijkste projecten betrekking op de sanering van verschillende stranden en 
de elektriciteitsvoorziening op het platteland. 
Murcia 
Deze regio heeft een aantal kleine projecten ingediend; hiervoor is een bijstand van 6,67 miljoen ecu 
toegekend. 
Er zijn 37 projecten gefinancierd; hiervan zijn 35 door de regionale overheid ingediend voor 
wegeninfrastructuur, kustinfrastructuur (havens en kleine stranden) en waterbouwkundige werken 
(drinkwaterdistributie en afvalwaterzuivering). De totale investering voor deze projecten bedraagt 
18,49 miljoen ecu. Bijzondere vermelding verdienen de afvalwaterzuiveringsstations in de steden Alcantarilla, 
Molina de Segura en Ix)rqui-Ceuti, en de watervoorziening in het zuidelijk deel van de zone Mar Menor. 
Canarias 
De Canarische eilanden hebben een subsidie van 38,27 miljoen ecu ontvangen voor vier projecten, waarmee 
een investering van in totaal 73,59 miljoen ecu was gemoeid. 
Hoofdstuk 3. Projecten 43 9 
'Twee van deze projecten dienen speciaal te worden vermeld. Eén daarvan, dat door de centrale overheid is 
ingediend, heeft betrekking op een installatie voor de ontzilting van zeewater voor de stad Las Palmas de Gran 
Canaria; hiervoor is een bijstand van 17,8 miljoen ecu toegekend. liet tweede, dat onder de bevoegdheid van 
de regionale overheid valt, betreft de aanleg van een vak van de autosnelweg Las Palmas-Maspalomas tussen 
deze twee plaatsen; hiervoor is een bijstand van 19,1 miljoen ecu toegekend. 
De twee overige projecten, die financieel minder belangrijk zijn en door de centrale overheid zijn ingediend, 
betroffen de sanering van de stranden van San Sebastian (Isia de Ia Gomcra) en van Ia Charca de Maspalomas 
(Isla de Gran Canaria). 
Verwacht wordt dat deze projecten in economisch opzicht veel effect sorteren, aangezien het toerisme van 
essentieel belang is voor de ontwikkeling van deze eilanden. 
3.8.6 Frankrijk 
In 1988 is 231 miljoen ecu toegekend voor 165 afzonderlijke projecten; dit bedrag komt overeen met driekwart 
van de aan Frankrijk toegekende bijstand. 
Slechts 0,1 % van de bijstand is gebruikt ter financiering van drie investeringsprojecten in de industriële sector, 
die op termijn naar verwachting 145 arbeidsplaatsen zullen opleveren. In 1988 heeft de Franse overheid geen 
beroep op het EFRO gedaan voor de financiering van dergelijke investeringen, die op nationaal vlak worden 
gesteund in het kader van de regeling inzake de premie voor ruimtelijke ordening ("Prime à l'Aménagement 
du 'Territoire"). 
Vrijwel alle bijstand (98 %) is dus verleend voor investeringen in infrastructuur, waarvan driekwart voor 
verkeersinfrastructuur, en vooral wegeninfrastructuur, 10 % voor waterbouwkundige werken, 8 % voor 
sportinfrastructuur en culturele voorzieningen in verband met het toerisme en 5 % voor infrastructuur ten 
behoeve van produktieve activiteiten. 
De Commissie heeft voorrang verleend aan infrastructuurprojecten waarvoor de bijstand uit het EFRO het 
financieringsplan sluitend maakt. In 1988 heeft het EFRO voor de eerste maal deelgenomen aan de 
rechtstreekse cofinanciering met plaatselijke of regionale overheden zonder financiële deelneming van de 
nationale overheid. Doordat er meer gebruik gemaakt is van de cofmancieringsmogelijkhcid, heeft het EFRO 
doeltreffender kunnen werken. Verder hebben sommige openbare instellingen, zoals de kamers van koophandel 
en Industrie of de autonome havens, in 1988 aanvullende bijstand ontvangen voor in 1986 gefinancierde 
maatregelen. 
Het belangrijkste project dat in 1988 is gefinancierd, betreft de bouw van de tunnel van Puymorens (zie regio 
Midi-Pyrénées). De belangrijkste infrastructuurprojecten waren twee modelprojecten voor de bestrijding van 
milieuverontreiniging; deze projecten zijn in het kader van het Europees Jaar voor het Milieu uitgevoerd in 
Lotharingen (bassin de la Rossclle) en in Bretagne (bassin de l'Urne in Saint-Bricuc). In dit verband kunnen 
ook de werkzaamheden in de volgende regio's worden vermeld : 
• Elektrificatie van de spoorlijn tussen Poitiers en Ia Rochelle; hierdoor is de verbinding met Port de la 
Pallicc verbeterd en is I^a Rochelle aangesloten op het net van de TGV-Atlantique 
(POTTOU-CIIAREN TES; bijstand : 7,7 miljoen ecu). 
Vestiging van een regionaal centrum voor innovatie en overdracht van technologie, alsmede van een 
instituut voor de opleiding van hogere technici in het technologische kerngebied Charleville-Mczières 
(CHAMPAGNE-ARDENNES; bijstand : 2,5 miljoen ecu). 
Verbetering van een belangrijke autosnclwegverbinding in het kader van het wegenplan 'Transmanche door 
de aanleg van twee randwegen in Boulogne-sur-Mcr (zuidelijke toegang van de tunnel) en in Duinkerken 
(noordelijke toegang) voor een totaalbedrag van 6,2 miljoen ecu (NORD - PAS-DE-CALAIS). 
Medefinanciering van 20 projecten voor wegenaanleg in de regio's Auvergne, Limousin, Rhône-Alpes, 
Midi-Pyrénées en Languedoc-Roussillon in het kader van het wegenplan Massif-Central voor een 
totaalbedrag van 29,6 miljoen ecu (MASSIF CENTRAL). 
Uitbreiding van de haven van Saint-Malo, zodat autoveerboten van de derde generatie kunnen aanleggen 
(2.000 passagiers, vooral op de lijn Saint-Malo- Portsmouth) (BRETAGNE; bijstand : 
6,3 miljoen ecu). 
• Voltooiing van het vak Knutange-IIavange van de autosnelweg A30, waardoor er een verbinding is met 
de Europese ontwikkelingskern en een aansluiting met het Belgische en het Luxemburgse wegennet 
(LOTHARINGEN; bijstand : 7,1 miljoen ecu). 
Maatregelen per regio 
De steun blijkt vooral te zijn verleend voor de volgende regio's : Midi-Pyrénées (22 % van de bijstand), 
gevolgd door languedoc-Roussillon (15 %), de overzeese departementen (11,5 %), Nord Pas-de-Calais 
(11 %)en Aquitaine (10 %). 
44 EFRO • 
• 
• 
• 
n 
Midi-Pyrénées 
Deze regio heeft in totaal 50,4 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor de financiering van 18 projecten. Het 
belangrijkste project waarvoor financiële steun is verleend, is de bouw van de tunnel van Puymorens, waardoor 
de verbinding tussen 'Toulouse en Barcelona wordt verbeterd (bijstand : 25,4 miljoen ecu). Dit project, 
waarvan het effect verder zal reiken dan de regio Midi-Pyrénées, zal, naar wordt verwacht, het economisch 
verkeer tussen Frankrijk en Spanje bevorderen en een stimulerend effect hebben op het toerisme in de 
Pyreneeën. Verder is de route nationale 20, die op de tunnel aansluit, op vijf punten verbeterd (totale 
bijstand : 10,3 miljoen ecu). 
Languedoc- Roussillon 
Languedoc-Roussillon neemt de tweede plaats in qua steunverlening en heeft 34,4 miljoen ecu ontvangen voor 
elf projecten. Naast steun voor wegenaanleg heeft de Commissie in totaal 12,3 miljoen ecu toegekend voor 
de bouw van drie multifunctionele stuwdammen die een permanente drinkwatervoorziening zullen mogelijk 
maken, de valleien tegen overstromingen zullen beschermen, de diversificatie van de landbouw zullen 
bevorderen en de ontwikkeüng van het toerisme zullen stimuleren. Eén en ander geldt met name voor de 
stuwdam van Puylaurent, die, gezien de goede ligging in Lozere, ertoe zal bijdragen dat het toerisme in het dal 
van Chassezac en Ardèche (regio Rhône-Alpes) wordt bevorderd. 
Overzeese departementen : Guadeloupe, Frans-Guyana en Martinique 
Deze drie regio's hebben in 1988 in totaal 26,1 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO ontvangen voor de 
financiering van 16 projecten. Per departement dient de aandacht vooral op de volgende punten te worden 
gevestigd : 
Guadeloupe uitvoering van de tweede fase van de internationale handelszone Pointe-à-Pitre-Jarry. Het gaat 
hierbij om de gebouwen waarin nieuwe industriële bedrijven zullen worden ondergebracht (bijstand : 
1,9 miljoen ecu). 
Frans-Guyana de Chambre des Métiers heeft een modclmeubelmakerswcrkplaats gebouwd voor de initiële en 
voortgezette opleiding van jonge vakmensen (bijstand : 0,3 miljoen ecu); verder is de brug van Sinnamary 
op de RN 1 hersteld en verbreed (bijstand : 6 miljoen ecu). 
Martinique : totstandbrenging van de eerste fase van het industriepark voor ambachtelijke activiteiten en 
onderzoek in Le Robert (bijstand : 3,4 miljoen ecu). 
3.8.7 Ierland 
In 1988 heeft Ierland 112 aanvragen om bijstand uit het EFRO ingediend voor 221 investeringsprojecten. De 
Commissie heeft bijstandsbeschikkingen gegeven voor een totaalbedrag van 70,53 miljoen ecu ten behoeve 
van 120 van deze projecten, voor het merendeel kleine projecten waarmee een investering van minder dan 
5 miljoen ecu was gemoeid. 
Zoals in het verleden is Ierland voor het regionaat beleid van de Gemeenschap beschouwd als één regio; het 
hele grondgebied komt immers in aanmerking voor bijstand uit het Fonds. Ongeveer 37 % van de bijstand 
voor infrastructuurprojecten is toegekend voor uitbreiding van het waterleidingnet en de riolering in diverse 
plaatsen. Hieruit blijkt dat er in Ierland nog steeds behoefte is aan bijstand uit het EFRO voor 
infrastructuurprojecten van dit type. 
Voor werkzaamheden ter verbetering en uitbreiding van de bestaande gas- en elektriciteitsnetten in het hele land 
is een bijstand van in totaal 8,55 miljoen ecu toegekend. 
Ierland heeft voor het eerst aanvragen voor toerisme en cultuur ingediend. Hiermee wordt aangegeven dat 
belang aan het toerisme wordt gehecht voor de economische ontwikkeling en het creëren van arbeidsplaatsen. 
Projecten van dit type hadden een aandeel van 16 % in de door het EFRO toegekende totale bijstand voor 
infrastructuurprojecten. Van het voor toerisme en cultuur bestemde bedrag is 1 miljoen ecu gebruikt voor een 
nieuw cultureel centrum van het National Folk Theatre of Ireland in Tralee, County Kerry (in het National 
Folk Theatre komen muziek en dans als aspecten van de Ierse cultuur en geschiedenis aan bod); daarnaast is 
0,43 miljoen ecu toegekend ten behoeve van het National Heritage Park in Wexford, dat van groot toeristisch 
belang is en jaarlijks ongeveer 100.000 bezoekers trekt. In deze sector is voorts financiële steun verleend voor 
een aantal bezoekerscentra in het hele land en voor de aanleg van een haven en jachthaven in Kilrush Creek, 
County (lare, om in de oude haven nieuwe voorzieningen voor het toerisme in de regio tot stand te brengen. 
Het EFRO heeft in de vervoerssector steun verleend voor de werkzaamheden ter voltooiing van de luchthaven 
van Connaught, County Mayo. Dit project zal bijdragen tot de optimale ontwikkeling van het potentieel van 
de luchthaven en van West-Ierland in zijn geheel. 
Uit het EFRO zijn ook middelen toegekend om het Ierse telecommunicatienet verder te ontwikkelen. Deze 
steun vormt een aanvulling op de in 1987 toegekende bedragen voor andere investeringen in deze sector en op 
Hoofdstuk 3. Projecten 45 Si 
de bijdrage van de Gemeenschap in het kader van het Programma "STAR", dat de toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten moei bevorderen. 
Ongeveer 13 % van de totale bijstand is bestemd voor infrastructuur ten behoeve van produktieve activiteiten. 
Het gaat hierbij onder meer om verbetering van de haveninstallaties in Cork en in Dublin om de invoer en de 
uitvoer in de betrokken regio's te bevorderen en de bij de havenactiviteiten betrokken bedrijven betere 
vestigingsmogelijkheden te bieden. Op het gebied van onderzoek en ontwikkeling is uit het EFRO bijstand 
verleend ten behoeve van een aantal investeringen voor de technische ondersteuning van de Ierse 
micro-clcktronika-industric. 
De voor produktieve investeringen bestemde bijstand maakt 32 % uit van het voor projecten toegekende 
totaalbedrag en is gebruikt voor allerlei vormen van fabricage. Het is de bedoeling met de betrokken 
investeringen 3.587 arbeidsplaatsen te scheppen. 
3.8.8 Italië 
In 1988 is voor 858,43 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO toegekend voor 1.435 projecten, waarvan 
5 % voor 120 industriële projecten en 94,8 % voor 1.313 infrastructuurprojecten. 
I''venais in 1987 zijn in 1988 de uit het EFRO gefinancierde maatregelen ten behoeve van produktieve 
activiteiten zowel in aantal als in waarde afgenomen. Deze daling is ook te wijten aan het feit dat meer projecten 
zijn afgewezen. 
De hoogste bijstand is toegekend aan Cam panic (380 miljoen ecu), gevolgd door Sicilië (117 miljoen ecu), 
Sardinië (67 miljoen ecu), Basilicata (61 miljoen ecu), Abruzzcn (53 miljoen ecu) en de andere regio's, met 
lagere bedragen. 
De bijstand is hoofdzakelijk aan de volgende instellingen toegekend : 
• Bureau van de minister-president, dat kan rekenen op de financiering van 14 projecten, die alle worden 
uitgevoerd in het door de aardbeving van 1980 geteisterde gebied; in het kader van deze projecten zijn 
industriegebieden aangelegd en is de infrastructuur die daarvoor nodig is tot stand gebracht. Voor deze 
14 projecten is 127 miljoen ecu toegekend ten behoeve van Campanië en Basilicata. 
• SIP (telefoon) heeft bijstand uit het EFRO ontvangen voor haar ontwikkelingsmaatregelen in de 
Mezzogiorno. De Gemeenschap heeft 26 miljoen ecu aan bijstand verleend voor zes investeringen, 
waarvan twee op Sardinië, twee in Apulië en twee investeringen respectievelijk in Campanië en op Sicilië. 
• liet Bureau voor de bevordering van de ontwikkeling van de Mezzogiorno heeft bijna 104 miljoen ecu 
aan bijstand ontvangen voor de financiering van 139 projecten, waarvan 109 voor produktieve activiteiten. 
Steun per regio 
Basilicata 
In deze regio heeft het FFRO deelgenomen aan de financiering van 123 projecten, waaronder drie waarmee 
een bedrag van meer dan 15 miljoen ecu gemoeid was. Het gaat hierbij met name om twee projecten voor de 
aanleg van twee wegverbindingen en de zuidelijke toevoer van de waterleiding Basento-Camastra. 
Marche 
Deze regio heeft in totaal 36,46 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 91 projecten. Het belangrijkste 
project had betrekking op de aanleg van een nieuwe waterleiding voor de stad Ancona; de vernieuwing was 
nodig omdat de oude is vernield bij de grote aardverschuiving van 1982. 
Molise 
Deze regio heeft in totaal 38,91 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 108 projecten, waarvan 
105 infrastructuurprojecten. Het belangrijkste project waarvoor bijstand uit het EFRO is verleend, voorziet in 
de herinrichting van de landbouwfaculteit van de universiteit van Molise in Campobasso; het EFRO heeft voor 
deze investering 18,107 miljard LIT (11,5 miljoen ecu) ter beschikking gesteld van de regio. 
Apulië 
Deze regio heeft 34,49 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 43 projecten, waarvan 
39 infrastructuurprojecten. 
Het belangrijkste van deze 43 projecten heeft betrekking op twee vakken van de weg Pedesubappeninica, die 
na voltooiing meer dan 100 km lang zal zijn. 
46 FFRO 4 
Sardinië } 
Deze regio heeft 66,96 miljoen ecu aan bijstand ontvangen vi>or 131 projecten, waarvan drie voor produktieve 
investeringen. -\ 
Een speciale vermelding verdienen de infrastructuurprojecten met betrekking tot een systeem van 
zuiveringsstations voor afvalwater dat vooral bij de bercidingvvan kaas en de produktie van olijfolie ontstaat, 
en de aanleg van een tweede baan voor de luchthaven van Cagliari Elmes. 
Sicilië 
Deze regio heeft 116,87 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 194 projecten, waarvan 29 voor produktieve 
investeringen. 
Het belangrijkste project dat in 1988 is gefinancierd, betreft de aanleg van het tweede gedeelte van het 
methaangasdistributienet in Palermo. 
Campanië 
Deze regio heeft 380,75 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 227 projecten, waarvan 24 voor produktieve 
investeringen. 
Onder deze infrastructuurprojecten zijn er elf waarmee een investering van meer dan 15 miljoen ecu is gemoeid 
en die deel uitmaken van het geïntegreerd ontwikkelingsprogramma (CK)P) Napels (nadere gegevens over het 
GOP-Napels zijn opgenomen in hoofdstuk 2). 
3.8.9 Luxemburg 
Er is slechts één bijstandsbeschikking gegeven, namelijk voor een aanvullende bijstand van 0,7 miljoen ecu 
voor de uitbreiding van het aardgasnet van Leudelange naar Contern, waarvoor in 1987 al bijstand was 
verleend. 
3.8.10 Nederland 
In 1988 is 22,28 miljoen ecu aan bijstand verleend voor de door Nederland ingediende projecten; dit komt 
overeen met 85 % van het uit het EFRO aan Nederland toegekende totaalbedrag (projecten programma's). 
De bijstand is met name gebruikt voor negen infrastructuurprojecten. 
Voor alle gefinancierde projecten was de uit het EFRO verleende bijstand "complementair", hetgeen betekent 
dat de betrokken werkzaamheden zonder deze steun niet of pas later zouden zijn uitgevoerd. De bijstand wordt 
via het Ministerie van Economische Zaken overgemaakt aan de met de uitvoering van het project belaste 
instantie (gemeente of regio). 
F'r is geen bijstand voor industriële projecten toegekend, aangezien de Nederlandse overheid daar geen aanvraag 
voor heeft ingediend. 
Steun per regio 
f Iet Noorden van liet land 
liet Noorden, dat de provincies Groningen, Friesland en Drenthe omvat, heeft in 1988 in totaal 
17,96 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO ontvangen voor vijf wegcninfrastructuurprojccten, een project 
voor waterbouwkundige werken en een project op het gebied van de toeristische infrastructuur. 
Het belangrijkste project betreft het herstel van de Oostcrsluis van het Van Starkenborgh-kanaal in Groningen, 
waarvoor 8,22 miljoen ecu aan bijstand is verleend. De andere gefinancierde werkzaamheden zijn uitgevoerd 
in Groningen (1 project in Leek, met een bijstand van 1,35 miljoen ecu uit het EFRO), Friesland 
(2 projecten voor weg 511, met een bijstand van respectievelijke 2,05 en 2,16 miljoen ecu uit het EFRO) en 
een project voor een wegverbinding met een industrieel bedrijf in Wolvega, waarvoor 1,8 miljoen ecu aan 
bijstand uit het EFRO is toegekend) en Drenthe (2 projecten in Coevorden en Zweelo, met een bijdrage van 
respectievelijk 1,52 en 0,91 miljoen ecu). 
Limburg 
De Nederlandse overheid concentreert de voor Limburg verleende steun reeds een aantal jaren in 
Zuid-Limburg. In 1988 heeft dit gebied 4,32 miljoen ecu ontvangen voor twee infrastructuurprojecten. Eén 
van deze projecten heeft betrekking op de bouw van de Zuiderbrug over de Maas en de daarop aansluitende 
wegverbindingen in Venlo. Met de bijstand uit het Fonds, die 3,42 miljoen ecu bedraagt, zullen de werken 
sneller kunnen worden voltooid. 
Hoofdstuk 3. Projecten 47 5V 
Het tweede project waarvoor financiële steun is verleend, heeft betrekking op de wegverbinding tussen de 
luchthaven van Maastricht in Beek en de autosnelweg Maastricht-Eindhoven (A2) (bijstand uit het EFRO: 
0,90 miljoen ecu). Door uitvoering van deze werkzaamheden zal een verbinding tot stand komen met het 
industriegebied bij de luchthaven, waar de groei sneller verliep dan werd verwacht. 
3.8.11 Portugal 
In 1988 is voor projecten in totaal 341,6 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO toegekend. Deze steun is 
hoofdzakelijk verleend voor infrastructuurprojecten, waarvoor in totaal 772 miljoen ecu is geïnvesteerd. 
De voor projecten toegekende bedragen maken ongeveer 79 % uit van de bedragen die in 1988 in het kader 
van het EFRO voor Portugal zijn uitgetrokken. 
Bij de infrastructuurprojecten is voorrang verleend aan de volgende categorieën : verkeersinfrastructuur 
(50,2 %) waterbouwkundige werken (22 %)en sociale infrastructuur (17 %). 
Er is in vergelijking met het vorige jaar een forse stijging voor de sociale infrastructuur en vooral voor het 
onderwijs, dat zowel op nationaal vlak als op het niveau van de Gemeenschap als prioritair wordt beschouwd, 
terwijl er minder is geïnvesteerd in infrastructuur voor de energievoorziening. 
Steun per regio 
'Ten behoeve van de regio Norte is 84,84 miljoen ecu aan subsidies toegekend voor 287 projecten. Van de aan 
deze regio toegekende steun ging bijna 43 % naar vervoersinfrastructuur en bijna 27 % naar 
waterbouwkundige infrastructuur. Voor de onderwijsinfrastructuur is 14,3 miljoen ecu toegekend, onder meer 
voor de definitieve gebouwen van de Universidade do Minho in Braga. 
De regio Centro heeft 44,38 miljoen ecu ontvangen voor 240 projecten; ongeveer 47 % van de bijstand was 
bestemd voor waterbouwkundige projecten. Ook voor de onderwijsinfrastructuur in deze regio is een groot 
bedrag aan bijstand uit het Fonds toegekend, namelijk 12,24 miljoen ecu. 
Voor de 171 projecten van de regio Lisboa e Vale do Tcjo bedroeg de bijstand 131,66 miljoen ecu (30,5 % 
van de in 1988 aan Portugal toegekende totale bijstand). De onderwijssector had een zeer groot aandeel in de 
bijstand voor deze regio, waar met name is gezorgd voor de financiering van de Escola Superior de 'Tornar, 
Escola Agrâria de Santarém, het gebouw voor weg- en waterbouwkunde van de Universidale Técnica de lisboa 
en de bouw en uitrusting van de Faculdade de Ciências en enkele middelbare scholen. 
De regio Alentejo heeft 20,60 miljoen ecu aan subsidies ontvangen voor 89 projecten. Een bijzondere 
vermelding verdienen de financiering van een gedeelte van de weg tussen Portalcgre en Monforte ter verbetering 
van het binnenlandse wegennet en ter ontsluiting van de gebieden van Alentejo die het ergst te lijden hebben 
onder natuurlijke handicaps. 
In 1988 heeft de regio Algarve 5,8 % van de aan Portugal toegekende steun ontvangen (24,87 miljoen ecu 
voor 26 projecten). Onder de in deze regio gefinancierde projecten was er het qua omvang belangrijke project 
voor de aanleg van de rondweg van Portimâo. De bijstand uit het EFRO zal het mogelijk maken de betrokken 
werkzaamheden veel sneller uit te voeren. Als dit knooppunt is weggewerkt, zal er een veel betere doorstroming 
van het verkeer zijn op de enige weg die dwars door dit door zeer veel toeristen bezochte gebied loopt. 
De autonome regio Azoren heeft in 1988 3,4 % van de aan Portugal toegekende steun ontvangen, namelijk 
14,73 miljoen ecu voor 52 projecten. Het merendeel van de voor bijstand uit het Regionaal Fonds 
goedgekeurde projecten had betrekking op basisinfrastructuur (verkeer, waterbouw en energie), waaraan een 
groot tekort is in deze regio en die volstrekt noodzakelijk is voor de economische ontwikkeling. 
De autonome regio Madeira heeft in 1988 in totaal 18,70 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO ontvangen 
voor 23 projecten; dit bedrag komt overeen met 4,6 % van de aan Portugal toegekende totale bijstand. Er is 
onder meer financiële steun verleend voor een jetfoil voor de verbinding Madeira/Porto Santo, waarmee het 
toerisme op deze twee eilanden kan worden bevorderd. 
3.8.12 Verenigd Koninkrijk 
In 1988 heeft het Verenigd Koninkrijk 358 aanvragen om bijstand voor 817 afzonderlijke projecten ingediend. 
Ten aanzien van deze aanvragen en de reeds in voorafgaande jaren ingediende, maar nog niet goedgekeurde 
aanvragen heeft de Commissie 254 bijstandsbeschikkingen gegeven voor 606 projecten. De aan het Verenigd 
Koninkrijk toegekende totale bijstand voor projecten bedraagt 387,93 miljoen ecu. 
North 
De regio North heeft 89,03 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 60 projecten. Een zeer groot gedeelte 
van dit bedrag (91 %) was bestemd voor infrastructuurprojecten. 
48 EFRO b'C 
De Commissie heeft bijstand verleend voor industriële bedrijven en kleine werkplaatsen op de terreinen van 
de vroegere mijnen van Ilordern, in Easington, en van Boldon, in South Tynesidc. Van de toegekende steun 
voor het stimuleren en de opbouw van de toeristische sector is 0,95 miljoen ecu gebruikt voor de verlichting 
van de pier van Seaburg/Roker. Een ander belangrijk project waarvoor financiële steun is verleend, is de nieuwe 
fase van de elektrificatie van de hoofdspoorlijn van de oostkust, waarvoor 29,93 miljoen ecu aan bijstand uit 
het EFRO is toegekend. Dit project zal bijdragen tot een aanzienlijke verbetering van het spoorwegverkeer en 
zal het industrieel ontwikkelingspotentieel van de regio versterken. 
Wales 
Wales heeft in 1988 in totaal 53,86 miljoen ecu aan bijstand ontvangen voor 34 projecten. In deze regio wordt 
de financiering van meerjarenprogramma's steeds belangrijker. 
Voor infrastructuurprojecten is in totaal 52,12 miljoen ecu toegekend voor diverse werkzaamheden, onder 
meer investeringen in de toeristische sector zowel in Noord- als in Zuid-Wales. Voor het nieuwe theater van 
Cardiff is 3,4 miljoen ecu uitgetrokken in het kader van het algemeen ontwikkelingsprogramma voor deze stad. 
Schotland 
Schotland heeft in totaal 58,02 miljoen ecu ontvangen voor 108 projecten. Ook hier ging een zeer groot 
gedeelte van de steun naar allerhande infrastructuurprojecten. Eén van de belangrijkste projecten, waarvoor 
13 miljoen ecu is toegekend, was de tweede fase van het project om de Western Isles via twee onderzeese 
kabels van elektriciteit te voorzien. Er is 4 miljoen ecu toegekend voor de bouw van een ijsbaan en een 
zwembad in Strathclyde; hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de verdere uitbouw van de toeristische 
infrastructuur in deze regio. 
North West 
De regio North West heeft in 1988 in totaal 46,62 miljoen ecu aan bijstand uit het EFRO ontvangen voor 
100 projecten, waarvan de meeste (85 %) betrekking hadden op infrastructuur. Onder deze projecten waren 
er twee grote projecten ter verbetering van het wegennet van de regio, namelijk de fasen 2 en 3 van de ter 
vermindering van de verkeerscongestie aangelegde weg tussen de steden Manchester en Salford, en uitbreiding 
van de weg St. Peter-Bolton, waarvoor een bijstand van respectievelijk 10,53 en 3,64 miljoen ecu is verleend. 
Een ander deel van de bijstand uit het EFRO is verleend voor basisinfrastructuur ter stimulering van de 
ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf in de regio. Er is 2,80 miljoen ecu toegekend voor de inrichting 
van het industriegebied Hollinwood in Oldham; hiermee zullen vestigingsfaciliteiten met het oog op het 
aantrekken van belangrijke bedrijven worden verleend. Verwacht wordt dat door dit project 
1.600 arbeidsplaatsen zullen worden gecreëerd. 
South West 
In 1988 heeft deze regio in totaal 15,99 miljoen ecu ontvangen voor 26 projecten. Een zeer groot deel van 
de bijstand (90 %) is gebruikt voor infrastructuurprojecten, waaronder ook een aantal investeringen ter 
bevordering van het toerisme in de regio. Er is 7,14 miljoen ecu toegekend aan het Millbay Leisure Centre in 
Plymouth, dat bestaat uit een zwembad, een ijsbaan en een grote zaal die voor diverse doeleinden kan worden 
gebruikt. Een ander project dat ook is gefinancierd om een groter aantal toeristen naar dit gebied te trekken, 
betreft de verbetering van Buckland Abbey, waarvoor 0,45 miljoen ecu aan bijstand is verleend. 
East Midlands 
In 1988 is 4,84 miljoen ecu aan bijstand verleend voor negen projecten in de regio East Midlands. Anders dan 
in vorige jaren ging het grootste deel hiervan (86 %) naar infrastructuurprojecten. Toch is ook 
0,67 miljoen ecu toegekend voor vier produktieve investeringen, die naar verwachting 236 nieuwe 
arbeidsplaatsen zullen opleveren. 
West Midlands 
In 1988 heeft de regio West Midlands 38,40 miljoen ecu ontvangen voor 84 investeringsprojecten, die voor 
het merendeel (84 %) betrekking hebben op infrastructuur. 
Ook in dit jaar heeft de Commissie steun toegekend voor de inrichting van bedrijfsruimte voor industriële 
bedrijven of kleinere bedrijfseenheden. Ook heeft zij de regio steun verleend voor haar maatregelen ter 
bevordering van toeristische activiteiten; zij heeft, vanwege hun toeristisch belang, bijgedragen in de financiering 
van werken in de kathedralen van Coventry en Lichfield. 
Yorkshire en Hiimberside 
In 1988 heeft de regio Yorkshire en Humberside in totaal 15,84 miljoen ecu ontvangen voor 49 projecten, 
waarvan vrijwel alle (98 %) betrekking hadden op infrastructuurwerken. Van dit bedrag is 0,7 miljoen ecu 
bestemd voor de oprichting van het mijnbouwmuseum van Yorkshire in Wakefield, een project dat past in het 
kader van het gebruik van het industrieel erfgoed voor toeristische doeleinden, zoals reeds gebeurt in de 
nabijgelegen plaatsen Bradford, Barnsley, Doncaster en Rotherham. 
Hoofdstuk 3. Projecten 49 57 
Een ander belangrijk project is het bedrijf- en innovatiecentrum van Barnsley, dat van bijzonder belang is voor 
de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf in deze regio en dat 1,0 miljoen ecu aan bijstand heeft 
ontvangen. 
Noord-Ierland 
Noord-Ierland heeft weer een zeer hoog bedrag ontvangen, namelijk ongeveer 12 % van de aan het Verenigd 
Koninkrijk toegekende totale bijstand uit het EFRO (projecten en programma's). 
De bijdrage uit het EFRO voor deze regio bedraagt 65,33 miljoen ecu voor 136 projecten. Evenals in 1986 
bereikte Noord-Icrland van alle regio's in het Verenigd Koninkrijk het hoogste percentage voor gefinancierde 
projecten op het gebied van produktieve investeringen. Verwacht wordt dat de industriële projecten waarvoor 
industriële steun is verleend, 2.500 nieuwe arbeidsplaatsen zullen opleveren en zullen bijdragen tot het behoud 
van 1.700 arbeidsplaatsen. Eén van de belangrijke projecten in deze categorie is de nieuwe aramidevezelfabriek 
van de firma Du Pont (UK) in Maydown, die 11,33 miljoen ecu aan bijstand heeft ontvangen. 
Op het gebied van de infrastructuur is 1,50 miljoen ecu toegekend voor de internationale luchthaven van 
Belfast en 0,19 miljoen ecu voor de bouw van een bedrijfscentrum in Colerainc. 
50 FFRO 
Tabel 10. Regionale verdeling van de in 1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen 
(Mio Ecu) 
Lid-Staat Regio 
BELGIQUE/BELGIE 
VI anderen 
Wallonie 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
Schleswig-Holstein 
Hamburg 
Bremen 
Nordrhein-Westfalen 
Hessen 
Rheiniand-Pfalz 
Baden-Württem berg 
Bayern 
Saarland 
Berlin (West) 
Niedersachsen 
Multi regionaal 
ELLAS 
AnaSter.Kai Nisoi 
Kentr.Dyt-Mafcedoni» 
Peiop.DyLSte.EUas 
Thessalia 
AnaL Makedonia 
Kriti 
Ipiros 
Thraki 
Nisoi AnaLAgaiou 
Multi regionaal Programma's 
Communau­
tair 
-
23,06 
21,26 
1,80 
-N.P.CB. 
944 
944 
4,89 
53,95 
13,46 
8,68 
19,27 
1244 
138,04 
440 
37,05 
1,64 
94,85 Totaal 
944 
944 
4,89 
-7,01 
13,46 
21,26 
8,68 
19.27 
1244 
1.80 
138,04 
440 
37, OS 
1,64 
94^5 Projecten 
Industrie, 
dienstverlening 
en 
ambachten 
1,00 
0,72 
0,28 
340 
35,92 
048 
1,46 
6,13 
6,94 
12,37 
8,44 
0,35 
0,35 Infrastruc­
tuur 
14,80 
0,75 
14,05 
4,32 
0,47 
0,47 
202,11 
^6 
40,78 
65,97 
4,03 
51,70 
6,31 
5,20 
3,97 
0,68 
16,21 Eigen ont-
wilücelings-
potentiëel' 
• 
0,37 
-Totaal 
15,80 
1,47 
14,33 
8,19 
36,39 
048 
1,46 
6,13 
7,41 
1W7 
8,44 
202,46 
7,26 
41,13 
65,97 
4,03 
51,70 
6,31 
5,20 
3,97 
0,68 
16,21 Studies 
0,06 
-
0,12 
0,12 Totaal 
generaal 
25,34 
11,01 
14,33 
13,14 
113,40 
13,46 
21,84 
1,46 
14,81 
26,68 
1W7 
20,98 
1,80 
340,62 
11,76 
41,13 
103,02 
4,03 
51,70 
6,31 
53 
3,97 
2,32 
111,18 
'De programma's bevatten eveneens maatregelen ter benutting van het eigen ontwiUtelingspotentiëel. 
"0 t 
"75" 
Regionale verdeling van de in 1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen (vervolg) 
Lid-Staat Regio 
ESPANA 
Galiaa 
Princ de Asturias 
Cantabria 
Pais Vasco 
Navarra 
Aragon 
Madrid 
Castilla y León 
Castilla-La-Mancha 
Extremadura 
Cataluna 
Com. Valendana 
Andalucia 
Murda 
Can arias 
Multi regionaal 
FRANCE 
Ile de France 
Haute-Normandie 
Basse-Normandie 
Picardie 
Champagne-Ardennes 
Bourgogne 
Centre 
Nord-Pas-de-Calais 
Bretagne 
Pays de la Loire 
Poitou-Charentes 
Lorraine 
Alsace 
Franche-Comté 
Limousin 
Aquitaine 
Midi-Pyrénées 
Auvergne 
Rhône-Alpes 
Languedoc-Roussillon 
Prov.-Alpes-C.d' Azur 
Corse 
Martinique 
Guadeloupe 
Guyane 
Réunion 
Multi regionaal Programma s 
Communau­
tair 
. 
5,41 
5,41 N.P.CB. 
48,25 
18,92 
29,33 
71,797 
8,23 
\76 
1348 
2046 
1,97 
!9,69 Totaal 
48,25 
18,92 
29,33 
'7,20 
8,23 
7.76 
1348 
2046 
1,97 
19,69 
5,41 Projecten 
Industrie, 
dienstverlening 
en 
ambachten 
0,21 
0,11 
0,06 
0,04 Infrastruc­
tuur 
682,21 
4649 
12,26 
32,35 
23,37 
2,47 
18,10 
24,99 
70,72 
131,96 
3342 
38,43 
77,61 
123,75 
6,67 
38,27 
1,15 
227,20 
3,21 
244 
-,15 
25,02 
12,36 
8,71 
10,07 
12,90 
0,18 
5,43 
22,74 
50,37 
4,48 
1,14 
34,45 
4,96 
244 
10,88 
10,64 
448 Eigen ont­
wilücelings­
potentiëel * 
2,29 
0,13 
0,88 
1,28 
4,27 
1,71 
0,10 
i 
0,10 
140 
0,23 
044 Totaal 
68440 
4649 
123 
33,35 
23,37 
2,47 
18,10 
25,12 
70,72 
131,96 
3342 
38,43 
77,61 
124,63 
6,67 
38,27 
2,43 
231,68 
4,92 
0,10 
244 
0,11 
25,02 
12,36 
8,96 
1147 
13,13 
0,18 
044 
5,43 
22,74 
S0.37 
4,48 
1,18 
34,45 
4,96 
244 
10,88 
10,64 
448 Studies 
0,09 
0,06 
0,03 
0,27 
0,21 
0,06 Totaal 
generaal 
732,84 
4649 
31,18 
32,35 
23,37 
2,47 
18,10 
25,12 
"*0,72 
132,02 
3342 
38,46 
77,61 
124,63 
6,67 
38,27 
31,76 
309,15 
4,92 
0,10 
244 
0,11 
25,02 
12,36 
8,96 
1147 
21,36 
0,18 
044 
13,19 
36,32 
71,14 
4,48 
3,15 
54,14 
4,96 
7,95 
10,88 
10,64 
448 
0,06 
'De programma s bevatten eveneens maatregelen ter benutting van het eigen ontwilücelingspotentiëel. 
^ 
Regionale verdeling van de in 1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen (vervolg) 
Lid-Staat Regio 
IRELAND 
Donegal 
North East 
North West 
West 
Midlands 
East 
Mid West 
South East 
South West 
Multi regionaal 
ITALIA 
Valle d'Aosta 
Lombardia 
TrenU-Alto Adige 
Veneto 
Friuli-Venez. Giulia 
Liguria 
Emilia-Romagna 
Toscana 
Umbria 
Marche 
Lazio 
Abruzzi 
Molise 
Campania 
Puglia 
Basilicata 
Calabria 
Sid lia 
Sardegna 
Multi regionaal 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
Noord-Nederland 
Oost-Nederland 
West-Nederland 
Zeeland 
Zuid-Nederland 
Multi regionaal Programmas 
Communau­
tair 
18,31 
18,31 
• N.P.CB. 
58,84 
58,84 
105,20 
8,44 
0,09 
31,93 
0,08 
5,49 
6,71 
4,93 
149 
45,94 
3,86 
2,27 
0,65 
0,94 Totaal 
"7,15 
77,151 
105,20 
8,44 
0,09 
31,93 
0,08 
5,49 
6,71 
4,93 
149 
45,94 
-
3,86 
2,27 
0,65 
0,94 Projecten 
Industrie, 
dienstverlening 
en 
ambachten 
22,48 
0,20 
041 
1,08 
0,92 
3,77 
5,21 
0,71 
4,78 
5,30 
43,45 
0,76 
0,84 
5,44 
3,11 
13,02 
UI 
0,94 
8,39 
8,46 
1.28 
-Infrastruc­
tuur 
45,88 
2,74 
0,71 
0,27 
3,04 
1,78 
19,75 
6,20 
2,76 
8,63 
814,40 
35,70 
12,46 
47,38 
35,80 
367,73 
33,28 
59,64 
23,98 
108,37 
65,68 
24,38 
0,74 
22^8 
17,96 
4,32 Eigen ont­
wiklcelings­
potentiëel' 
2,17 
UI 
0,96 
048 
044 
0,04 Totaal 
"'043 
2,94 
1,22 
1,35 
3,96 
545 
26,17 
7,87 
744 
13,93 
858,43 
36,46 
133 
53,36 
38,91 
380,75 
34,49 
6048 
3247 
116,87 
66,96 
24,38 
0,74 
22,28 
17,96 
4,32 Studies 
0,25 
0,06 
0,19 
0,46 
0,46 Totaal 
generaal 
147,93 
2,94 
1,22 
1,41 
3,96 
545 
26,36 
7,87 
744 
13,93 
77,15 
964,09 
8,44 
36,46 
13,85 
85 ,29 
38,91 
380,83 
39,98 
67 ,29 
37,30 
118,46 
112^0 
24,38 
0,74 
26,14 
20,23 
4,97 
0,94 
'De programma's bevatten eveneens maatregelen ter benutting van het eigen ontwiklcelingspotentiëel. 
Regionale verdeling van de in 1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen (vervolg) 
Lid-Staat Regio 
PORTUGAL 
None 
Centro 
Lisboa-Vale Tejo 
Alentejo 
Al garve 
Acores 
Madeira 
Multi regionaal 
UNITED KINGDOM 
North 
Yorkshire Humoer. 
East Midlands 
East Anglia 
South East 
South West 
West Midlands 
North West 
Wales 
Scotland 
Northern Ireland 
Multi regionaal 
Commun. Programma's 
Communau­
tair 
22,40 
22,40 
1,29 
1,29 
-N.P.CB. 
65,79 
840 
57,29 
173,00 
1643 
13,32 
10,39 
8,02 
4049 
84,35 Totaal 
88,19 
840 
79,690 
174,29 
1643 
13,32 
10,39 
8,02 
4049 
84,35 
1,29 Projecten 
Industrie, 
dienstverlening 
en 
ambachten 
72,17 
V8 
0,31 
0,68 
1,63 
6,06 
6,32 
442 
2,97 
41,90 Infrastruc­
tuur 
339,986 
«4,84 
44,27 
130,92 
20,60 
24,87 
14,73 
18,70 
1,05 
312,35 
81,25 
1543 
4,16 
1436 
32,12 
39,03 
49,34 
55,05 
2141 Eigen ont-
wildcelings-
potentiëel' 
1,48 
0,11 
0,74 
0,63 
3,41 
0,22 
1,27 
1,92 Totaal 
341,46 
84,84 
44,38 
131,66 
20,60 
24,87 
14,73 
18,70 
1,68 
387,93 
89,03 
15,84 
4,84 
15,99 
38,40 
46,62 
53,86 
58,02 
65,33 Studies 
0,34 
0,05 
0,29 
1,08 
0,02 
0,23 
0,17 
0,23 
0,23 
0,12 
0,08 
0,39 Totaal 
generaal 
429,99 
84,89 
4448 
131,66 
29,10 
24,87 
14,73 
18,99 
81,37 
563,30 
105,38 
29,16 
4,84 
26,61 
3847 
54,87 
94,68 
142,49 
65,41 
1,29 
049 
'De programma s bevatten eveneens maatregelen ter benutting van het eigen ontwikkelingspotentiëel. 
Hoofdstuk 4. Financieel beheer van de EFRO-maatregelen 
(vastleggingen, betalingen) 
4.1 Vastleggingskredieten 
Voor de betalingsverplichtingen was in 1988 voor de EFRO-maatregelen, met uitzondering van de specifieke 
communautaire acties, 3.673,59 miljoen ecu beschikbaar, tegenover 3.536,36 miljoen ecu in 1987. De 
verdeling van dat bedrag ziet er als volgt uit : 
Tabel 11. Voor 1988 beschikbare vastleggingskrcdictcn 
(Mio Feu) 
Op de begroting 1988 opgevoerde kredieten 3.524,00 
Van 1987 resterende kredieten 3,29 
Beschikbaar gekomen kredieten door: 
- vrijmaken 148,79 
- schommelingen Ecu-koers - 2,49 
Totaal beschikbare kredieten in 1988 3.673,59 
De verdeling van de door vrijmakingen en schommelingen van de ecu-koersen beschikbaar gekomen kredieten 
ziet er als volgt uit : 
Fable 12. Verdeling per Lid-Staat van de in 1988 beschikbaar gekomen vastleggingskredieten 
(Mio Ecu) 
Lid-staat 
Belgique 
Danmark 
Deutschland 
Ellas 
Espafia 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
EUR 12 Beschikbaar gekomen kredieten door 
vrijmakingen 
2,43 
0,43 
9,91 
0,33 
13,53 
21,42 
70,00 
0,97 
0,31 
29,46 
148,79 schommelingen van de 
Ecu-koers 
0,46 
-0,14 
1,34 
5,15 
-5,60 
-1,67 
-0,66 
30,10 
0,04 
0,93 
2,59 
-34,93 
-2,49 Totaal 
2,79 
0,29 
11,25 
5,48 
7,93 
19,75 
-0,66 
100,10 
0,04 
1,90 
2,90 
-5,47 
146,30 
Hoofdstuk 4. Financieel beheer van de KKRO-maatrcgelen (vastleggingen, betalingen) 55 l 3 
4.2 Betalingen 
De oorspronkelijk op de begroting voor 1988 opgevoerde bctalingskrcdictcn ten belope van 2.812 miljoen ecu 
komen, met de daaraan toegevoegde 50 miljoen ecu uit het quotavrije gedeelte, overeen met een toename ten 
opzichte van 1987 van 14,8 %. Zoals aangegeven in tabel 33 in de bijlage bedraagt het totaal van de 
beschikbare betalingskredieten na bijtelling van de van 1987 overgedragen 43,6 miljoen ecu evenwel 
2.905,6 miljoen ecu. 
Voor de werkelijk verrichte betalingen wordt in tabel 13 als totaal 2.903,18 miljoen ecu vermeld, hetgeen 
overeenkomt met een opname van 99,9 % vande beschikbare bctalingskredietcn. Ten opzichte van de in het 
voorgaande jaar verrichte betalingen is er dus een toename van 18,7 %. 
In feite overschreden de door de Lid-Staten ingediende betalingsaanvragen de oorspronkelijk beschikbare 
betalingskredicten met ongeveer 282 miljoen ecu. 
Eind 1988 waren de betalingsverplichtingen nog niet nagekomen voor een bedrag van 6.736,06 miljoen ecu, 
tegenover 5.972,17 miljoen ecu eind 1987. Deze situatie vloeit voort uit de EFRO-verordcning. Een besluit tot 
toekenning van bijstand geeft namelijk aanleiding tot de onmiddellijke vastlegging van het totale toegekende 
steunbedrag wanneer het gaat om projecten en van een jaarlijkse tranche wanneer het gaat om programma's, 
terwijl de betaalbaarstelling van deze vastlegging zich over verschillende begrotingsjaren uitstrekt, naarmate de 
gefinancierde investeringen gerealiseerd worden en afhankelijk van de door de Lid-Staten gedane 
overheidsuitgaven. De betalingen uit het EFRO geschieden overigens uitsluitend op uitdrukkelijk verzoek van 
de betrokken Lid-Staat. 
Tabel 13. In 1988 verrichte betalingen en eind 1988 nog te betalen betalingsverplichtingen 
(Mio Ecu) 
Lid-staat 
Belgique 
Danemark 
Deutschland 
Ellas 
Espana 
l'rancc 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingd. 
COM 
EUR 12 Eind 86(') nog 
niet 
nagekomen 
betalings-
verplicht. over 
1975-1987 
51,90 
17,08 
183,88 
295,57 
555,49 
665,48 
211,14 
2.465,15 
6,05 
93,45 
338,65 
1.087,97 
0,36 
5.972,17 Betalings-
verplicht. 1988 
25,34 
13,14 
113,40 
340,62 
732,84 
309,15 
147,93 
964,09 
0,74 
26,14 
429,99 
563,30 
0,39 
3.667,07 Betalingen 
1987 
23,00 
15,58 
60,94 
287,40 
345,34 
263,72 
133,92 
550,32 
2,29 
19,45 
222,76 
519,29 
0,58 
2.444,59 1988 
27,92 
10,06 
75,25 
286,84 
543,56 
377,06 
132,39 
564,00 
0,04 
13,26 
330,73 
541,74 
0,33 
2.903,18 Hind 1987 nog 
niet 
nagekomen 
betalings-
verplicht. 
49,32 
20,16 
222,03 
349,35 
744,77 
597,57 
226,68 
2.865,24 
6,75 
106,3.3 
437,91 
1.109,53 
0,42 
6.736,06 
(') Aangepaste bedragen om rekening te houden met de vrijmakingen en de schommelingen van de 
Ecu-koers (zie. voorlaatste kolom van tabel 16) 
In tabel 30 in de bijlage wordt voor elke Lid-Staat een overzicht gegeven van de in 1988 verrichte betalingen, 
onderverdeeld naar het begrotingsjaar waarin de betrokken verplichtingen zijn aangegaan. 
In tabel 31 in de bijlage wordt het totaal van de in 1988 en voorgaande jaren aan elke Lid-Staat gedane 
EER O-betalingen gegeven. 
4.3 Vastleggingen en betalingen voor de specifieke maatregelen 
'Tabel 14 bevat voor alle bij de Commissie goedgekeurde speciale programma's de cijfers met betrekking tot 
de per 31 december 1988 beschikbare en gebruikte kredieten. 
De in 1988 aangegane betalingsverplichtingen hebben in totaal betrekking op een bedrag van 160 miljoen ecu 
en het totale bedrag van de sedert 1981 voor dergelijke maatregelen aangegane betalingsverplichtingen wordt 
56 EFRO a 
daardoor op ongeveer 609 miljoen ecu gebracht. Laatstgenoemd bedrag komt overeen met 56 % van de tot 
dusver uitgetrokken kredieten, waarvan het totaal 1.084 miljoen ecu bedraagt. 
In 1988 werd 189,6 miljoen ecu uitgekeerd, waardoor het totaal van de tot dusver verrichte betalingen op 
ongeveer 467 miljoen ecu wordt gebracht, hetgeen overeenkomst met nagenoeg drie vierde van de 
vastleggingen (76,7 %). 
Tabel 14. Beschikbare middelen en betalingsverplichtingen 1988 voor de specifieke communautaire acties 
(Mio Ecu) 
In de begroting 1988 opgenomen kredieten 160,00 
Bestede kredieten 160,00 
Saldo aan het einde van het begrotingsjaar 0,00 
De verhouding tussen betalingen en vastleggingen is in 1988 verbeterd, want de betalingen zijn toegenoemen 
van 61,7 % tot 76,7 %. De tenuitvoerlegging van de programma's, gemeten naar de verhouding tussen de 
vastleggingen en het totaal van de uitgetrokken kredieten, is er in 1988 met 12,5 % op vooruit gegaan. 
De situatie met betrekking tot de afzonderlijke speciale programma's blijft gekenmerkt door enerzijds het 
geblokkeerd blijven van het speciaal programma betreffende energie in Italië en de aanzienlijke vertraging 
opgelopen voor het speciaal programma voor Italië in het kader van de uitbreiding, en anderzijds het zeer 
langzaam op gang komen van talrijke andere speciale programma's. De diensten van de Commissie hebben 
hun overleg met de Lid-Staten met het oog op een verbetering van die situatie voortgezet. 
4.4 Controles 
In 1988 hadden de door de Commissie ter plaatse uitgevoerde controles betrekking op 166 projecten tegenover 
236 in 1987 en 146 in 1986. Bovendien werden 18 overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 1784/84 
gefinancierde programma's (tegenover 3 in 1987) gecontroleerd. 
Het spreekt vanzelf dat in de toekomst de controles meer en meer betrekking zullen hebben op programma's 
bestaande uit verschillende investeringsprojecten en dat bijgevolg het in de verschillende jaren gecontroleerde 
aantal projecten niet meer nauwkeurig te vergelijken zal zijn. 
Via de in 1988 gecontroleerde projecten en programma's werd de benutting van een steunbedrag uit het EFRO 
van in totaal ongeveer 703 miljoen ecu aan controle onderworpen. 
De controles hadden eveneens betrekking op de speciale "quotavrijc" door het EFRO uil hoofde van de 
specifieke communautaire maatregelen gesteunde programma's. In de loop van het jaar 1988 werden voor 
negen van die programma's controlebezoeken afgelegd. 
De Commissie heeft in 1988 bovendien de algemene en systematische actie ter bespoediging van het afsluiten 
van de nog niet afgewikkelde dossiers en van die waarvoor geen bctalingsaanvraag was ingediend, voortgezet. 
Deze actie zal geleidelijk worden uitgebreid tot de nog niet afgesloten dossiers van latere begrotingsjaren. 
Gebleken is dat het bedrag van de in de periode 1975-1984 aangegane en nog niet nagekomen 
betalingsverplichtingen op 31 december 1988 1.128 miljoen ecu bedraagt, tegenover 943,5 miljoen ecu eind 
l()87; dit betekent dat eind 1988 nog 16,7 % vandc totale betalingsverplichtingen moet worden uitgekeerd. 
Ook tijdens dit begrotingsjaar heeft de Commissie van haar controlebezoeken gebruik gemaakt om te zamen 
met de overheidsinstellingen de projecten te onderzoeken die ten opzichte van het vastgestelde tijdschema een 
vertraging in de betalingen vertonen. Dit onderzoek heeft ten doel de oorzaken van deze vertragingen vast te 
stellen en de behandeling of de afsluiting van de dossiers te bespoedigen door betaling van het cindsaldo indien 
de projecten zijn beëindigd, of door vrijmaking van de kredieten indien de projecten niet uitgevoerd zouden 
worden. Zo werden in 1988 naast de eigenlijke controles 941 zogenaamd "slapende'' projecten onderzocht 
(tegenover 937 in 1987 en 320 in 1986). Als gevolg van dit onderzoek werden kredieten vrijgemaakt voor 
58 projecten, werden voor 49 projecten nieuwe betalingsaanvragen ingediend en werd voor 158 projecten om 
betaling van het cindsaldo verzocht ten einde het dossier te kunnen afsluiten. 
De door de diensten van de Commissie in het begrotingsjaar 1988 uitgevoerde controles brachten geen 
onregelmatigheden aan het licht, d.w.z. dat er geen enkele frauduleuze handeling heeft plaatsgevonden waardoor 
op onrechtmatige wijze uit het EFRO financieel voordcel werd verkregen. 
Hoofdstuk 4. Financieel beheer van de EFRO-maatregelen (vastleggingen, betalingen) 57 CS 
Het onderzoek van de slapende projecten toont opnieuw aan dat de informatie over de ten aanzien van de 
EFRO-projecten gemaakte vorderingen met vertraging wordt doorgegeven; met name geldt dit voor bepaalde 
annulcringsbcsluitcn die werden genomen zonder dat de Commissie hiervan op de hoogte werd gesteld. 
Aan de nationale instanties is gevraagd voor zulke gevallen de informatie sneller door te geven om te 
voorkomen dat vrijmaking van EFRO-bijstand en terugvordering van reeds betaalde EFRO-steun niet onnodig 
wordt vertraagd. 
4.5 Toepassing van het margestelsel 
Aangezien de geldigheidsduur van Verordening (EF'G) nr. 1787/84 op 31 december 1988 verstreek, heeft de 
Commissie in overeenstemming met artikel 4, lid 5, voor het laatste begrotingsjaar 1988 de EFRO-middclen 
welke de beneden grens van de marge overschrijden, verdeeld. 
Voor dit laatste margcstelseljaar heeft de Commissie dezelfde methode toegepast als die welke zij voor de 
verdeling over de Lid-Staten voor de periode 1985-1987 heeft gebruikt en welke in het vorige E FRO-verslag 
werd beschreven. 
Aangezien te weinig voor een EFRO-cofinanciering in aanmerking komende projecten werden ingediend, 
hebben verschillende Lid-Staten (B, DK, L, NL) niet het volledige margebedrag gekregen waarop zij anders 
recht zouden hebben gehad. 
De daardoor overblijvende middelen werden verdeeld over de andere Lid-Staten naargelang van de 
goedgekeurde steunaanvragen. 
liet margcstelscl is dit jaar opnieuw een doelmatige aansporing geweest tot verwezenlijking van de op het 
niveau van de Gemeenschap voor de EFRO-steunmaatrcgclen vastgestelde prioriteiten; over het geheel 
genomen is namelijk het gemiddelde niveau van de jaarlijks verkregen resultaten sedert 1985 gestadig blijven 
stijgen. 
liet beginsel van een PTRO-bchccr gebaseerd op het communautair belang van de door de Gemeenschap 
gefinancierde steunmaatregelen heeft zijn nut volledig bewezen. De Commissie stelt derhalve in het kader van 
de tenuitvoerlegging van de nieuwe verordening voor om met de medewerking van de Lid-Staten nog meer van 
dit beginsel uit te gaan bij het vastleggen van de criteria voor de communautaire steunverlening en bij het kiezen 
van de voor medefinanciering uit het EFRO in aanmerking komende steunmaatregelen. 
'label 15. Verdeling van de EFRO-marge voor de periode 1985-1988 
I and 
Belgique 
Danmark 
Deutschland 
Ellas 
I ^spana 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom Maximale 
jarenmarge 
7.400 
4.229 
29.954 
80.347 
210.030 
87.395 
27.840 
252.671 
705 
8.105 
124.750 
169.504 Middelen van de aan elke Lid-Staat 
toegewezen marge 
in Mio F'cu 
1.036 
854 
12.200 
40.224 
90.969 
25.524 
13.825 
101.310 
255 
57.550 
57.252 in % 
0,26 
0,22 
3,09 
10,20 
23,06 
6,47 
3,51 
25,68 
0,06 
12,94 
14,51 Percentage per 
Lid-Staat van het 
maximumpotcntieel 
van zijn marge 
14,00 
20,19 
40,73 
50,06 
43,31 
29,21 
49,66 
40,10 
3,14 
46,13 
33,78 
4.6 Regionale verdeling van de bijstand 
Het EFRO steunt alleen regio's van de Gemeenschap met een ontwikkelingsachterstand of met moeilijkheden 
naar aanleiding van de achteruitgang van bepaalde industriële activiteiten in destijds zeer belangrijke sectoren. 
Deze regio's ontvangen nationale steun met een regionale strekking op grond van de diverse in de Lid-Staten 
bestaande regelingen. De gesteunde en dus voor bijstand uit het Fonds in aanmerking komende regio's hebben 6t 
58 EFRO 
een gezamenlijke bevolking van 140 miljoen inwoners of 43,7 % van de totale bevolking van de 
Gemeenschap. 
Tabel 16. Bevolking van de EFRO-stcungebiedcn 
1 ,id-staat 
B 
DK 
D 
GR 
F; 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
liK 1987 
1986 
1986 
1981 
1981 
1982 
1981 
1985 
1981 
1987 
1981 
1981 
EUR 12 Bevolking (in miljoenen) 
Totaal 
9,9 
5,1 
61,0 
9,7 
37,7 
55,6 
3,5 
57,2 
0,4 
14,6 
9,9 
56,3 
320,9 Voor steun in 
aanmer- king 
komend 
3,3 
1,1 
22,9 
6,4 
25,0 
22,4 
3,5 
22,2 
0,3 
2,1 
9,9 
21,3 
140,4 In % 
33,1 
20,7 
37,5 
65,7 
66,4 
40,2 
100,0 
38,8 
79,5 
14,7 
100,0 
37,7 
41,3 
Met betrekking tot de op grond van Verordening nr. 
waren er in het jaar 1988 geen wijzigingen. 1787/84 voor steun in aanmerking komende gebieden 
'Tabel 17. De 10 regio's die in 1988 meeste bijstand hebben ontvang uit EFRO 
(In Absolute waarde) 
I Bijstand Mio ECU % 
1. Campania 380,83 10,4 
2. Irland 147,93 4,0 
3. Scotland 142,49 3,9 
4. Castilla-la-Mancha 132,02 3,6 
5. Lisbon en Vale do 'Tejo 131,66 3,6 
6. Andalucia 124,63 3,4 
7. Sicilia 118,46 3,2 
8. Sardegna 112,90 3,1 
9. Norte 105,38 2,9 
10 .Pelop.&.Dit.Ster Eli. 103,02 2^8 
' I 'otaal 1.499,32 40J9 ~ 
EUR 12 3.667,07 ~ 100 ~Z^Z 
De regio's met ontwikkelingsachterstand bedoeld in de op 1 januari 1989 van kracht geworden verordening 
betreffende de Structuurfondsen (doelstelling nr. 1) hebben ongeveer 69 % van de bijstand toegewezen 
gekregen. 
Hoofdstuk 4. Financieel beheer van de EFRO-maatregelen (vastleggingen, betalingen) 59 
Tabel 18. Regionale verdeling van de bevolking en van de toegekende steun per inwoner in de voor steun uit het 
EFRO in aanmerking komende gebieden 
1 id staat 
BPIXJIQUP 
Vlaanderen 
Wallonie 
DANMARK 
0sl for Siorebaell 
Vest for Storebaelt 
DFUJTSCHLAND 
Schlesvvig-I Iolstcin 
B reinen 
Nordrhein-West falen 
F fessen 
Rheinland-Pfalz 
Baden-Wiirttemberg 
Baycrn 
Saarland 
Berlin 
Niedersachsen 
PI .1 AS 
A na.S ter. Kai Nisoi 
Kentr. Dy t. M akedonia 
Pelop.Dyt.Ste.RUas 
Thessalia 
Anatoliki Makedonia 
Kriti 
Ipiros 
Thraki 
Nisoi Anat.Agaiou 
PSPA1SIA 
Andalucia 
Aragón 
Asturias 
Canarias 
Cantabria 
Castilla la Mancha 
Castilla-I.eón 
Cataluna 
C'eut a y Melilla 
Comiinidad Valenciana 
l;xlreniadura 
Galicia 
Madrid 
M u rei a 
Navarra 
Pais Vasco Bevolking 1 x 
1000 
totaal 
5.686 
3.206 
585 
2.812 
2.623 
671 
16.775 
5.551 
3.599 
9.211 
10.919 
1.037 
1.816 
7.198 
3.996 
1.696 
1.294 
696 
426 
502 
446 
345 
340 
6.441 
1.197 
1.130 
1.368 
513 
1.649 
2.583 
5.956 
119 
3.647 
1.065 
2.812 
4.687 
956 
509 
2.142 Steun/inwoner(KCU)3 
in aanmerk, 
komende 2 
3.266 
1.308 
1.958 
1.058 
118 
940 
22.851 
2.356 
671 
4.878 
1.421 
1.603 
99 
3.475 
1.0.37 
1.816 
5.495 
6.397 
652 
1.696 
1.294 
696 
426 
502 
446 
345 
340 
25.029 
6.411 
411 
1.130 
1.368 
513 
1.649 
2.583 
2.139 
119 
1.100 
1.065 
2.812 
856 
956 
158 
1.729 1987 
8 
8 
7 
13 
16 
12 
5 
6 
4 
1 
9 
8 
12 
4 
53 
18 
24 
80 
6 
121 
12 
12 
1 1 
7 
29 
19 
44 
28 
28 
63 
80 
27 
18 
70 
31 
17 
29 
7 
16 
14 1975-1988 
77 
53 
74 
77 
45 
12 
21 
38 
48 
210 
57 
99 
37 
35 
264 
444 
290 
201 
295 
304 
411 
23.3 
284 
100 
57 
108 
46 
63 
180 
117 
18 
70 
122 
46 
29 
71 
16 
14 
' Volgens de beschikbare bronnen hebben deze bevolkingscijfers betrekking op de jaren van de periode 1980-1988. 
2 Bevolking van de gebieden welke voor steun uit het PIRO in aanmerking komen. 
3 Steun/inwoner: omvat de mulliicgionale projecten en gaat uit van de recentste cijfers met betrekking tot de in aanmerking 
komende bevolking. 
u 
60 EFRO 
Tabel 18. Regionale verdeling van de bevolking en van de toegekende steun per inwoner in de voor steun uit het 
EFRO in aanmerking komende gebieden (vervolg) 
Lidstaat 
FRANCR 
1 laute Normandie 
Basse Normandie 
Picardie 
Champagne-Ardenne 
Bourgogne 
Centre 
Nord-Pas-de-Calais 
Bretagne 
Pays de la Loire 
Poitou Charentes 
Lorraine 
Alsace 
Franche Comté 
Limousin 
Aquitaine 
Midi-Pyrénées 
Auvergne 
Rhône-Alpes 
Languedoc-Roussillon 
Provence-Côte-d'Azur 
Corse 
Martinique 
Guadeloupe 
Guyane 
Réunion 
IRELAND 
ITALIA 
Priuli-Venezia-Giulia 
loscana 
Marche 
Lazio 
Abruzzi 
Molise 
Campania 
Puglia 
Basilicata 
Calabria 
Sicilia 
Sardegna Bevolking ' x 1000 
totaal 
1.655 
1.351 
1.740 
1.346 
1.596 
2.264 
3.933 
2.708 
2.930 
1.568 
2.320 
1.566 
1.084 
737 
2.657 
2.325 
1.333 
5.016 
1.927 
3.965 
240 
329 
328 
73 
516 
3.508 
1.224 
3.581 
1.421 
5.056 
1.250 
334 
5.651 
4.005 
619 
2.131 
5.084 
1.638 Steun/inwoncr(l;.CU)3 
in aanmerk, komende 
2 
22.402 
153 
969 
541 
354 
43 
209 
2.233 
2.473 
1.963 
1.568 
1.429 
138 
110 
737 
2.016 
1.784 
1.022 
890 
1.666 
618 
240 
329 
328 
73 
516 
3.508 
23.382 
1.224 
30 
279 
1.137 
1.250 
334 
5.651 
4.005 
619 
2.131 
5.084 
1.638 1987 
14 
5 
0,2 
7 
0,5 
11 
5 
5 
7 
15 
1 
5 
18 
18 
40 
4 
3 
32 
8 
33 
33 
32 
63 
42 
41 
281 
131 
12 
68 
116 
67 
10 
109 
17 
23 
69 1975-1988 
33 
49 
11 
76 
20 
23 
88 
129 
68 
61 
149 
76 
28 
194 
91 
198 
154 
75 
132 
59 
330 
368 
317 
1.125 
291 
371 
58 
1.141 
45 
256 
318 
469 
541 
116 
1.038 
303 
219 
307 
1 Volgens de beschikbare bronnen hebben deze bevolkingscijfers belrekking op de jaren van de periode 1980-1988. 
2 Bevolking van de gebieden welke voor steun uit hel F.FRO in aanmerking komen. 
3 Steun/inwoner: omvat de multiregionalc projeclcn en gaat uit van de recentste cijfers met betrekking tot de in aanmerking 
komende bevolking. 
cl 
Hoofdstuk 4. Financieel beheer van de EFRO-maatregelen (vastleggingen, betalingen) 61 
Tal>el 18. Regionale verdeling van de bevolking en van de toegekende steun per inwoner in de voor steun uit het 
EFRO in aanmerking komende gebieden (vervolg) 
1 ,id-staat 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
Noord Nederland 
Oost Nederland 
Zuid Nederland 
PORTUGAL, 
Norte 
Centro 
Lisboa e Vale do Tejo 
Alentejo 
Algarve 
Açores 
Madeira 
UNITED KINGDOM 
North 
Yorkshire/Humbcrside 
East Midlands 
South West 
West Midlands 
North West 
Wales 
Scotland 
Northern Ireland Bevolking ' x 1000 
totaal 
366 
1.591 
2.961 
1.092 
3.428 
1.751 
3.292 
560 
324 
243 
253 
3.117 
4.917 
3.852 
4.381 
5.187 
6.459 
2.814 
5.150 
1.564 Steun/inwoner(ECU)3 
in aanmerk, komende 
2 
291 
2.147 
1.316 
108 
723 
9.851 
3.428 
1.751 
3.292 
560 
324 
243 
253 
21.325 
2.589 
2.592 
93 
662 
3.611 
4.139 
2.575 
3.500 
1.564 1987 
3 
12 
15 
7 
44 
25 
25 
40 
52 
77 
61 
75 
26 
41 
11 
52 
40 
11 
13 
37 
41 
42 1975-1988 
61 
119 
45 
113 
93 
119 
61 
270 
210 
301 
253 
300 
152 
769 
348 
85 
156 
300 
358 
335 
1 Volgens de beschikbare bronnen hebben deze bevolkingscijfers betrekking op de jaren van de periode 1980-1988. 
1 Bevolking van de gebieden welke voor steun uit het EFRO in aanmerking komen. 
3 Steun/inwoner: omvat de multiregionale projecten en gaat uit van de recentste cijfers met betrekking tot de in aanmerking 
komende bevolking. 
%-J 
62 EFRO 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 
Sedert de oprichting van het ElRO in 1975 heeft het betalingsverplichtingen aangegaan voor een totaal van 
24,4 miljard ecu ter financiering van 41.051 projecten, 80 NPCB's, 17 communautaire programma's en 
197 studies. 
Al die maatregelen hebben het de laatste 14 jaren mogelijk gemaakt een aanzienlijk aantal economische 
activiteiten op gang te brengen of in stand te houden en aldus meer dan 900.000 directe arbeidsplaatsen'3 en 
een even groot aantal indirecte arbeidsplaatsen te scheppen of van de ondergang te redden. 
Tabel 19. Vastgelegde middelen 1975-1988 (per Lid-Staat) 
(Mio ECU) 
Eid-
Staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
E 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
Gem.schj 
EUR 
12. Programma's 
Commu­
nautair 
23,06 
12,98 
23,02 
9,63 
32,54 
29,27 
51,41 
5,13 
». 
187,04 N.P.CB. 
26,70 
10,26 
53,95 
250,40 
52,57 
252,27 
111,47 
106,92 
1,94 
14,18 
65,79 
460,04 
1406,49 'Totaal 
26,70 
10,26 
77,01 
263,38 
75,59 
261,90 
144,01 
136,19 
1,94 
14,18 
117,20 
465,17 
1593,53 Projecten 
Industrie, 
dienstver­
lening 
en am­
bachten 
41,67 
25,35 
502,96 
34,51 
11,20 
370,42 
311,27 
975,72 
32,42 
1000,02 
3305,54 Infra­
structuur 
voor­
zieningen 
131,97 
140,42 
347,39 
2149,65 
1945,23 
2156,66 
841,94 
6777,60 
14,69 
200,85 
1080,56 
3620,97 
19407,93 Eigen 
ontwik-
kelings-
poten-
tiëel 
1,35 
0,57 
2,29 
13,11 
3,67 
0,58 
0,01 
1,48 
6,43 
29,49 'Totaal 
174,99 
166,34 
850,35 
2184,16 
1958,72 
2540,19 
1156,88 
7753,90 
14,69 
233,28 
1082,04 
4627,42 
22742,96 Studies 
2,00 
6,14 
0,19 
0,24 
0,09 
12,04 
0,99 
21,95 
0,19 
0,58 
10,66 
1,70 
56,77 'Totaal 
generaal 
203,69 
182,74 
927,55 
2447,78 
2034,40 
2814,13 
1301,88 
7912,04 
16,63 
247,65 
1199,82 
5103,25 
1,70 
24393,26 
De Commissie heeft bovendien sedert 1981 betaingsvcrplichtingen aangegaan ten belope van 609 miljoen ecu 
(56 % van het totale uitgetrokken bedrag) in het kader van de speciale programma's. 
Uierbij moeten de talrijke directe of indirecte arbeidsplaatsen worden geteld die als gevolg van de financiering van de 
infrastructuurwerken ontstaan. 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 63 
Figuur 6. Kaart 3 Regionale verdeling van de EFRO-bijstand in 1975-1988 F.FRO, steunmaatregelen (Mio 
fccu) 
iz 
64 EFRO 
5.1 Overzicht van de EFRO-maatregelen 
5.1.1 De financiële middelen van 1975 tot 1988 
In de loop van deze periode is de toewijzing uit de begroting, zoals uit onderstaande tabel blijkt, 
vervcertienvoudigd. 
Tabel 20. KFRO-bijstand van 1975 tot en met 1988 
(Mio Ixu) 
Jaar 
1975 
1976 
1977 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 Vastleggingskredietcn 
Steun­
maatregelen 
900,0 
1.106,8 
1.463.0 
1.669,0 
1.909,5 
2.025,0 
2.174,9 
3.003,0 
3.217,4 
3.524,0 Specifieke aciics 
45,0 
58,2 
77,0 
90,5 
100,5 
115,0 
115,0 
95,0 
93,6 
160,0 Totaal 
257,6' 
394,3' 
378,5' 
581,0 
945,0 
1.165,0 
1.540,0 
1.759,5 
2.010,0 
2.140,0 
2.289,9 
3.098,0 
3.311,0 
3.684,0 Jaarlijkse 
ver hog ing in % 
53,1 
-4,0 
53,5 
62,7 
23,3 
32,2 
14,3 
14,2 
6,5 
7,0 
35,3 
6,9 
11,3 Procentueel 
aandeel in de 
communautaire 
begroting 
4,8 
5,6 
4,9 
4,6 
6,1 
6,7 
7,3 
7,6 
7,6 
7,3 
7,5 
8,6 
9,1 
8,1 
' 1975: 300 miljoen RE (MRU), 1976: 500 MRL, 
1977: 500 miljoen RL omgezet in Beu tegen de koers van januari 1978 
Voor de eerste 14 jaren van het FFRO werden nagenoeg alle beschikbare kredieten vastgelegd. liet verschil 
tussen de beschikbare totale kredieten en de totale vastleggingen levert namelijk een saldo van slechts 
6,52 miljoen ecu op, dat overeenkomt met het cumulatieve totale saldo sedert de oprichting van het FFRO. 
Tabel 21 bevat per jaar een overzicht van de saldi van de voor betalingsverplichtingen sedert de oprichting van 
het FFRO beschikbaar gebleven kredieten. Uit dat overzicht blijkt dat de voor betalingsverplichtingen 
beschikbare kredieten sedert 1975 nagegenoeg volledig zijn opgenomen. 
'label 21. Jaarlijkse saldi van beschikbare vastleggingskredietcn van 1975 t/m 1988 
(Mio IÎCU) 
Jaar 
75/77 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 Regrotings- kredieten 
(n)1030,40 
581,00 
900,00 
1.106,75 
1.463,00 
1.669,00 
1.909,50 
2.025,00 
2.174,90 
3.003,00 
3.217,42 
3.524,00 Voor vastlegging 
beschikbare kredieten 
O 
(n)l 047,23 
599,84 
973,65 
1.169,64 
1.615,17 
1.817,69 
2.164,28 
2.327,12 
2.473.69 
3.201,30 
3.536,36 
3.673,59 Reslede kredieten (*) 
C) 1032,20 
556,36 
970,43 
1.137,79 
1.596,19 
1.812,13 
2.121,61 
2.322,20 
2.457,11 
3.186,10 
3.533,18 
3.667,07 Saldi aan het einde 
van het begrotingsjaar 
en besteed in het 
volgende 
begrotingsjaar 
015,03 
43.48 
3,22 
31,85 
18,98 
5,56 
42,68 
4,92 
16,58 
15,20 
3,18 
6,52 
(') Inclusief de overdrachtren van kredieten van het vorige begrotingsjaar, de opnieuw beschikbaar gestelde bedragen en de 
aanpassingen aan de koers van de P,cu van nog uil hoofde van de voorige 
begrotingsjaren te betalen bedragen. 
(2) De betalingsverplichtingen voor de respectieve bcgrontingsjaren zijn aangepast aan de koers van de Fxu. 
() Begrotingskredieten 1300 MRL, voor vastlegging beschikbare kredieten 1 312,33 MRP,, bestede kredieten 1301,64 MRL7,, d.w.z. 
een saldo van 10,69 MRL7,, omgerekend in Ecu tegen de wisselkoers van januari 1978. 
In tabel 22 is de afwikkeling weergegeven van de betalingskredieten sedert de oprichting van het FFRO. In 
totaal bedragen de jaarlijkse toewijzingen in de vorm van bctalingskredicten 15.710,9 miljoen ecu. Op 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 65 Y1 
31 december 1988 was 15.705 miljoen ecu daarvan aangewend voor de sedert 1975 verrichte betalingen, wat 
betekent dat de betalingskredicten nagenoeg volledig werden benut. 
Tabel 22. Ontwikkeling van de betalingskredicten vanaf 1975 
(Mio Feu) 
Jaar Begrotings­
kredieten (a) Overgebracht 
saldo (b) Verrichte 
betalingen (c) Saldo (a+bfc) 
1975(0 
1976(0 
1977(') 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 m 122,31 
229,05 
294,53 
525,00 
483,00 
392,38 
16,00 
799,20 
(') + 3,34 
1.015,00 
(0+ 17,78 
1.180,00 
1.312,50 
(0+ 18,00 
1.540,00 
(') + 130,00 
2.282,00 
2.488,81 
2.812,00 
(0+ 50,00 48,25 
64,25 
83,08 
353,19 
323,04 
4,72 
15,85 
97,96 
31,36 
35,88 
115,03 
2,87 
43,60 74,06 
213,05 
275,70 
254,89 
513,15 
726,70 
791,41 
950,67 
1.246,60 
1.325,98 
1.590,85 
2.394,16 
2.444,59 
2.903,18 48,25 
64,25 
(0 83,08 
353,19 
323,04 
4,72 
15,85 
97,96 
31,36 
35,88 
115,03 
2,87 
47,09 
2,42 
(') Omrekening van Mio RF in Mio Feu tegen de gemiddelde jaarkoers van de respectieve jaren 
(0 Overschrijving van de specifieke communautaire acties (hfdst. 51) naar de steunmaatregelen (hfdst 50). 
5.1.2 Verdeling van de bijstand over de verschillende soorten steunmaatregelen 
Projecten 
Sedert 1975 heeft het FFRO ongeveer 22.700 miljoen ecu toegekend voor 41.051 over alle Lid-Staten 
verdeelde projecten. Daarvan ging een totaalbedrag van 19.400 miljoen ecu, dat overeenkomt met 85,45 % 
van alle voor projecten toegekende steun, naar 3.354 infrastructuurprojecten. De vervoersinfrastructuur neemt 
de eerste plaats in met een bijstand ten belope van ongeveer 8,4 miljard ecu (43 %van de voor infrastructuur 
bestemde steun), terwijl de tweede en de derde plaats worden ingenomen door waterbouw met ongeveer 
20 % van de bijstand en energievoorziening met ongeveer 13,5 %. 
Naar de produktieve investeringen ging bijstand ten belope van 3.305 miljoen ecu of 14,5 % van de voor de 
projecten bestemde steun. Daarbij ging het grootste gedeelte, overeenkomend met 48,5 %, naar de sector 
metaalverwerking. 
'Tenslotte werd 0,1 % van de voor de projecten toegekende steun besteed aan acties gericht op de ontwikkeling 
van het eigen potentieel van de regio's. 
Programma's 
Voor 1985 bestond er, behalve voor betrekkelijke geringe bedragen, die bestemd waren voor de (quotavrije) 
specifieke communautaire acties, geen programmafinanciering. Met de cofinanciering van programma's, als 
bedoeld in de artikelen 6 t/m 14, 25 en 26 van de verorderning, wil men het cflect van de FFRO-steun 
vergroten; in het kader van de programma's kunnen immers de communautaire prioriteiten samenvallen met 
de prioriteiten op nationaal vlak en wordt het mogelijk een echte gemeenschappelijke actie op touw te zetten. 
De in artikel 6 van de verordening omschreven doelstelling is dat aan het eind van het derde jaar (1987) na de 
inwerkingtreding van de verordening ten minste 20 % van de door het Fonds toegekende kredieten en de 
financiering van programma's wordt toegewezen. De eerste jaren zijn wat de NPCB's en de communautaire 
programma's betreft, vooral gemarkeerd door bchandclingsproccdures en de goedkeuring van de kredieten. 
Fierst in 1987 zijn werkelijk betalingsverplichtingen aangegaan, omdat in dat jaar het bedrag van de voor 
programma's bestemde bijstand 15,3 % van de FFRO- steun bedroeg. Dit percentage was niet zover 
66 EFRO 
verwijden! van de doelstelling en werd in 1988 overschreden, aangezien in de loop van dat jaar 22 % van de 
steun aan programma's werd besteed. 
/.o heeft de Commissie heeft daardoor sedert 1985 haar goedkeuring gehecht aan 80 nationale programma's 
van communautair belang (NPCB's) en 17 communautaire programma's voor een totaalbedrag van 
6.142 miljoen ecu. 'Ten aanzien van die programma's werden betalingsverplichtingen ten belope van 
1.588 miljoen ecu aangegaan. 
Frankrijk heeft de meeste belangstelling voor de programma's getoond, aangezien in dat land 25 programma's 
voor een totaalbedrag van 575 miljoen ecu in uitvoering zijn. Voor wat de financiële omvang betreft komt 
evenwel het Verenigd Koninkrijk met 15 programma's ten belope van in totaal 1.422 miljoen ecu zeer 
duidelijk opdc eerste plaats, gevolgd door Italië met 12 programma's voor een totaalbedrag van 1.026 miljoen 
ecu. 
(Quotavrije) specifieke communautaire acties 
Zoals blijkt uit tabel 4 had de Commissie eind 1988 ten aanzien van alle specifieke communautaire acties 
speciale programma's voor een totaalbedrag van 1.084 miljoen ecu goedgekeurd en voor ongeveer 
609 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan, hetgeen overeenkomt met 56 %. 
Studies 
Sedert 1975 zijn 434 aanvragen voor EFRO-bijstand door de Lid-Staten ingediend. Daarvan werden er 211 
uiteindelijk door de Commissie goedgekeurd. Per 31 december 1988 waren 113 van die 211 studies voltooid. 
Voor de 98 andere studies: 
• zijn er nog geen betalingsaanvragen ingediend voor 4 welke voor 1984 en 39 welke sedert 1985 (waarvan 
18 in 1988) zijn op gang gekomen, en 
• zijn er 5 geschrapt. 
Voor die periode werden in totaal betalingsverplichtingen ten belope van 56,77 miljoen ecu aangegaan. 
5.1.3 Werkgelegenheid 
liet scheppen of in stand houden van werkgelegenheid is een van de belangrijkste taken van het EFRO. 
liet Fonds heeft in de loop van de 14 jaar van zijn bestaan bijgedragen tot het direct tot stand brengen of in 
stand houden van ongeveer 900.000 arbeidsplaatsen in de industriële, ambachtelijke en dienstverlenende 
sectoren; ongeveer evenveel arbeidsplaatsen werden indirect tot stand gebracht of in stand gehouden in de 
economische omgeving van die sectoren. Deze berekening omvat de in het kader van de NPCB's gecreëerde 
werkgelegenheid. 
Daarbij mag niet uit het oog worden verloren dat infrastructuurinvestcringen eveneens een bron van veel directe 
en indirecte werkgelegenheid zijn. Vooral in de bouwsector en in de sector openbare werken zijn de 
werkzaamheden voor het tot stand brengen van infrastructuuur zeer omvangrijk. 
5.2 Geografische analyse van de 14 jaar bijstand door het EFRO 
Gedurende de voorbije periode van 14 jaar hebben zeven landen ongeveer 93 % van de bijstand toegewezen 
gekregen. Italië en het Verenigd Koninkrijk komen daarbij vooraan (met respectievelijk 32,5 % en 20,9 %) 
en worden gevolgd door Frankrijk, Ierland en Portugal. Indien wordt uitgegaan van de bijstand per inwoner 
is de volgorde niet dezelfde als die voor de totale bijstand per land, aangezien dan Griekenland op de eerste 
plaats komt met 382 ecu, gevolgd door Ierland (372 ecu), Italië (356 ecu) en het Verenigd Koninkrijk 
(239 ecu). 
Aangezien evenwel Griekenland in 1981, en Spanje en Portugal eerst in 1986 zijn toegetreden, moet worden 
geconcludeerd dat de bijstand uit het Fonds zich vooral in die drie landen sedert hun toetreding tot de 
Gemeenschap heeft geconcentreerd; indien namelijk de bijstand voor de verschillende landen wordt gewogen 
naar de jaren van effectieve bijstand uit het FFRO, komt Griekenland op de eerste plaats voor Portugal. Hierna 
volgt een beknopt overzicht van de FFRO-stcunmaatrcgelen in iedere Lid-Staat sedert 1975. 
5.2.1 België 
Sedert 1975 werden betalingsverplichtingen aangegaan vooreen totaal van 203,69 miljoen ecu ten behoeve van 
de programma's, de projecten, de ontwikkeling van het eigen potentieel en de studies. 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 67 
Dit bedrag komt overeen met 0,83 % van het totaal voor alle EFRO-steunmaatregelen in de Lid-Staten tijdens 
dezelfde periode. 
Projecten 
België heeft sedert 1975 steunaanvragen voor 993 projecten ten belope van in totaal 277,31 miljoen ecu 
ingediend. Na het onderzoek door de bevoegde diensten van de Commissie werden 637 van die projecten 
goedgekeurd en werden daarvoor betalingsverplichtingen voor een totaal van 175 miljoen ecu (63 % van de 
gevraagde steun) aangegaan, waarvan de verdeling er als volgt uitziet : 
• industriële projecten 41,67 miljoen ecu, 
• infrastructuurprojecten 131,97 miljoen ecu, 
• betere benutting van het eigen ontwikkelingspotcntieel 1,35 miljoen ecu. 
Programma's 
Voor België zijn nog geen betalingsverplichtingen in het kader van communautaire programma's aangegaan; 
de Commissie heeft evenwel haar goedkeuring gehecht aan vier door dat land ingediende nationale 
programma's van communautair belang (NPCB's), te weten : 
• het NPCB voor Limburg, dat deel uitmaakt van een geïntegreerd ontwikkelingsprogramma voor de 
periode 1987-1991 en waarvoor een totaalbedrag van 32,3 miljoen ecu werd uitgetrokken 
Voor dit programma werden sedert het op gang komen van de tenuitvoerlegging in het kader van de 
bijstand betalingsverplichtingen voor een bedrag van 11,3 miljoen ecu aangegaan; 
• het NPCB voor de Westhoek, dat eveneens in oktober 1987 werd goedgekeurd en waarvoor voor de 
periode tot 1991 een totaalbedrag van 11,6 miljoen ecu werd uitgetrokken, ten aanzien waarvan reeds 
betalingsverplichtingen ten belope van 3,11 miljoen ecu zijn aangegaan; 
• het NPCB voor Turnhout voor de periode 1988-1991, waarvoor in totaal 10,4 miljoen ecu werd 
uitgetrokken en tot dusver betalingsverplichtingen ten belope van 1,7 miljoen ecu werden aangegaan; 
• het NPCB betreffende de Europese ontwikkelingskern van de drie grenzen. 
België krijgt in het kader van dit programma ongeveer 40 miljoen ecu. Sedert 1986 werden ten aanzien 
van dat bedrag reeds betalingsverplichtingen ten belope van 12,2 miljoen ecu aangegaan. 
België is van alle landen van de Gemeenschap het land dat voor het verkrijgen van steun het meest gebruik 
maakt van de programmavorm. 
Overigens zij erop gewezen dat ten aanzien van de uit het quotavrije gedeelte gefinancierde programma's 
betalingsverplichtingen zijn aangegaan voor een bedrag van 16,5 miljoen ecu van het totaal van 
42 miljoen ecu dat werd goedgekeurd voor de drie volgende programma's : 
• ijzer- en staalbekkens van de provincies Henegouwen, Luik en Luxemburg, 
• textielgebieden van de arrondissementen Aalst en Oudenaarde (Vlaanderen), 
• textielgebieden van Moeskroen (Wallonië). 
Voor de tot dusver verrichte betalingen komt het totaal overeen met 64 % van de aangegane 
betalingsverplichtingen. 
De betreffende kredieten werden op rechtmatige wijze tussen Wallonië en Vlaanderen verdeeld. 
5.2.2 Denemarken 
Sedert de oprichting van het Fonds werden in Denemarken voor de projecten, programma's en studies 
betalingsverplichtingen ten belope van 182,74 miljoen ecu aangegaan. Dit bedrag komt overeen met 0,75 % 
van het totaal voor de FFRO-steunmaatregelcn in de Lid-Staten tijdens dezelfde periode. 
Daarbij dient overigens 2,6 miljoen ecu te worden gevoegd, waarvoor betalingsverplichtingen in het kader van 
het uit het quotavrije gedeelte gefinancierde speciale programma betreffende de visserij werden aangegaan. 
Zolang Groenland deel uitmaakte van de Gemeenschap, genoot het voorrang met betrekking tot de financiering 
van projecten, terwijl de lokale overheden in zuidelijk Denemarken slechts bij wijze van uitzondering 
EFRO-bijstand ontvingen. In deze situatie is sedert het zich terugtrekken van Groenland uit de Gemeenschap 
op 1 januari 1985 verandering gekomen. De lokale besturen en andere in aanmerking komende organen 
worden namelijk sedertdien aangemoedigd om aanvragen voor EF'RO-bijstand in te dienen. Naar aanleiding 
68 EFRO H 
daarvan zijn met name meer contacten tussen de betrokken instanties en de diensten van de Commissie tot 
stand gekomen. 
Projecten 
Sedert 1975 heeft Denemarken steunaanvragen voor 1.372 projecten overeenkomend met een totaalbedrag van 
179 miljoen ecu ingediend. Na onderzoek door de bevoegde diensten van de Commissie werden daarvan 
1.233 projecten goedgekeurd en werden daarvoor betalingsverplichtingen aangegaan voor een totaalbedrag van 
166,34 miljoen ecu (93 % van de gevraagde bijstand), waarvoor de verdeling er als volgt uitziet : 
• 469 industriële projecten voor 25,35 miljoen ecu, 
• 763 infrastructuurprojecten voor 140,42 miljoen ecu, 
• 1 project zoals bedoeld in artikel 15 voor 0,57 miljoen ecu. 
Programma's 
• Denemarken krijgt geen steun in het kader van communautaire programma's. 
• Fr zijn zes nationale programma's van communautair belang in uitvoering, waarvoor de totale 
EFRO-bijdrage voorde periode 1986-1991 34,25 miljoen ecu bedraagt. 
De verdeling van dat bedrag evenals van de 10,26 miljoen ecu waarvoor in het kader van de NPCB's 
betalingsverplichtingen werden aangegaan (30 % van de totale bijdrage), ziet er als volgt uit: 
NPCB voor Nordtek : 
NPCB voor Ieiland : 
NPCB voor Borntek : 
NPCB voor Viborg : 
NPCB voor Arhus : 
NPCB voor Sonderjylland EFRO-bijdrage 12,10 miljoen ecu, 
aangegane betalingsverplichtingen 5,81 miljoen ecu, 
EFRO-bijdrage 5,03 miljoen ecu, 
aangegane betalingsverplichtingen 0,56 miljoen ecu, 
EFRO-bijdrage 2,53 miljoen ecu, 
aangegane betalingsverplichtingen 0,94 miljoen ecu, 
EFRO-bijdrage 5,63 miljoen ecu, 
aangegane betalingsverplichtingen 1,44 miljoen ecu, 
EFRO-bijdrage 3,38 miljoen ecu, 
aangegane betalingsverplichtingen 0,25 miljoen ecu, 
F,FRO-bijdrage5,58 miljoen ecu, 
aangegane betalingsverplichtingen 1,26 miljoen ecu. 
Bovendien wordt op initiatief van de Commissie momenteel een uit het quotavrije gedeelte gefinancierd 
speciaal programma uitgevoerd met het oog op de herstructurering van de door de tenuitvoerlegging van het 
visserijbeleid van de Gemeenschap getroffen gebieden. Dit programma kwam op gang eind oktober 1987 en 
zal eind februari 1991 zijn voltooid : 
• totale bijdrage 13,0 miljoen ecu, 
• aangegane betalingsverplichtingen 2,6 miljoen ecu of 20 % van de totale bijstand, 
• verrichte betalingen 1,0 miljoen ecu of 39 % van de betalingsverplichtingen. 
5.2.3 Duitsland 
Sedert de oprichting van het Fonds werden in Duitsland voor de projecten, programma's en studies 
betalingsverplichtingen voor een totaal van 927,55 miljoen ecu aangegaan. Dit bedrag komt overeen met 
3,8 % van het totaal van de steunmaatregelen van het EFRO in de Lid-Staten tijdens dezelfde periode. 
Daarbij dient overigens het totaal van 48,8 miljoen ecu te worden gevoegd, waarvoor in het kader van de uit 
het quotavrije gedeelte gefinancierde speciale programma's betalingsverplichtingen zijn aangegaan. 
Projecten 
Sedert 1975 heeft Duitsland steunaanvragen voor 3.644 projecten overeenkomend met een bedrag van 
1.090,71 miljoen ecu ingediend. Na het onderzoek door de bevoegde diensten van de Commissie werden 2.978 
van die projecten goedgekeurd en werden daarvoor betalingsverplichtingen voor een totaal van 
850,35 miljoen ecu (overeenkomend met 78 % van de gevraagde bijstand) aangegaan, waarvan de verdeling 
er als volgt uitziet : 
• 2.116 industriële projecten voor 502,96 miljoen ecu, n 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 69 
• 862 infrastructuurprojecten voor 347,39 miljoen ecu. 
Programma's 
• Voor twee lander zijn communautaire RESIDER-Programma's in uitvoering, te weten : 
• voor Saarland (EFRO-bijstand: 13,7 miljoen ecu), en 
• voor Noordrijn-Westfalcn (EFRO-bijstand: 64,5 miljoen ecu). 
'Tot dusver zijn betalingsverplichtingen voor een bedrag van 1,8 miljoen ecu voor Saarland en van 
21,26 miljoen ecu voor Noordrijn-Westfalen aangegaan. 
• Bovendien worden vijf nationale programma's van communautair belang (NPCB's) uitgevoerd, te weten 
in : 
• Slceswijk-IIolstein : EFRO-bijstand: 53,84 miljoen ecu; 
aangegane betalingsverplichtingen : 13,46 miljoen ecu, 
• Nedersaksen : EFRO-bijstand: 50,15 miljoen ecu; 
aangegane betalingsverplichtingen : 12,54 miljoen ecu, 
• Rijnland-Palts : EFRO-bijstand: 34,72 miljoen ecu; 
aangegane betalingsverplichtingen : 8,68 miljoen ecu, 
• Noord-Beieren : EFRO-bijstand: 34,70 miljoen ecu; 
aangegane betalingsverplichtingen : 8,67 miljoen ecu, 
• Oost-Beieren : EFRO-bijstand: 42,50 miljoen ecu; 
aangegane betalingsverplichtingen : 10,60 miljoen ecu). 
Overigens worden voor Duitsland momenteel uit het quotavrije gedeelte 10 speciale programma's gefinancierd 
voor een totaal van 74 miljoen ecu; deze hebben betrekking op de volgende vier sectoren : 
• scheepsbouw 
uitgetrokken bedrag: 1,00 miljoen ecu 
aangegane betalingsverplichtingen: 6,70 miljoen ecu 
verrichte betalingen: 5,02 miljoen ecu 
• visserij 
uitgetrokken bedrag: 9,00 miljoen ecu 
aangegane bctalingsverplichtngen: 4,10 miljoen ecu 
verrichte betalingen: 3,08 miljoen ecu 
• ijzer- en staalindustrie 
uitgetrokken bedrag: 42,00 miljoen ecu 
aangegane betalingsverplichtingen: 36,40 miljoen ecu 
verrichte betalingen: 31,60 miljoen ecu 
• textiel 
toegewezen bedrag: 12,00 miljoen ecu 
aangegane betalingsverplichtingen: 1,55 miljoen ecu 
verrichte betalingen: 1,17 miljoen ecu 
Het totaal van de aangegane betalingsverplichtingen komt dus overeen met 66 % van het toegewezen totaal 
en de verrichte betalingen met 83 % van de aangegane betalingsverplichtingen. 
5.2.4 Spanje 
In totaal is sedert de toetreding van Spanje tot de Gemeenschap ten behoeve van dat land voor projecten, 
programma's en studies 2.034,4 miljoen ecu vastgelegd. 
Projecten 
In de periode 1 januari 1986 - eind 1988 hebben de Spaanse autoriteiten aanvragen voor EFRO-bijstand ten 
behoeve van 2.136 projecten ingediend. Daarvan zijn 1.003 projecten voor een totaalbedrag van 
1.958 miljoen ecu goedgekeurd, waarvan : 
• 25 industriële projecten voor 11 miljoen ecu, 
• 975 infrastructuurprojecten voor 1.945 miljoen ecu, 
• 3 projecten betreffende de ontwikkeling van het eigen potentieel voor 2 miljoen ecu. 
70 EFRO 
Programma's 
• Communautaire programma's 
• STAR: EFRO-bijstand 210 miljoen ecu (vastleggingen 11,9 miljoen ecu) voor de periode tot en 
met 30 oktober 1991, 
• VALOREN: EFRO-bijdrage 105 miljoen ecu (vastleggingen 11,1 miljoen ecu) voor de periode tot 
en met 30 oktober 1991. 
• Nationale programma's van communautair belang (NPCB's) 
'Twee NPCB's zijn in uitvoering : het ene voor Asturias heeft betrekking op de periode 1987-1991 
(EFRO-bijstand: 146,58 miljoen ecu, aangegane betalingsverplichtingen : 23,24 miljoen ecu) en het 
andere betreffende autosnelwegen bestrijkt de periode 1988-1992 (EFRO-bijstand: 492,85 miljoen ecu, 
aangegane betalingsverplichtingen: 29,33 miljoen ecu). 
5.2.5 Griekenland 
In de periode januari 1981 - augustus 1988 bedroeg de totale EFRO-bijstand voor de projecten, 
communautaire programma's, NPCB's en studies ten behoeve van Griekenland 2.447 miljoen ecu. 
Projecten 
Griekenland ontvangt sedert zijn toetreding tot de Gemeenschap op 1 januari 1981 EFRO-bijstand. Sedert 
die datum zijn steunaanvragen voor 1.775 projecten ingediend, waarvan er 1.615 zijn goedgekeurd voor steun 
ten belope van 2.184 miljoen ecu, waarvan : 
• 133 industriële projecten voor 34,5 miljoen ecu, 
• 1.482 infrastructuurprojecten voor 2.149,5 miljoen ecu. 
I aatstgenoemde projecten (98 % van het totaal) hebben vooral betrekking op de sectoren energievoorziening, 
tclecommunicatiemiddclcn en vervoer, alsook op de aanleg van industrieterreinen. 
Programma's 
• Communautaire programma's 
• STAR (telccommunicatiemiddelen): EFRO-bijstand 100 miljoen ecu (aangegane 
betalingsverplichtingen 10,2 miljoen ecu) voor de periode tot eind oktober 1991; 
• VALOREN (energie): EFRO-bijstand 50 miljoen ecu (aangegane betalingsverplichtingen 
2,7 miljoen ecu) eveneens voor de periode tot eind oktober 1991; dit programma bestrijkt het 
volledige Griekse grondgebied met uitzondering van een gedeelte van Attica. 
• Nationale programma's van communautair belang 
De Commissie heeft tot dusver acht NPCB's goedgekeurd, waarvan zes in het kader van de GMP's, voor 
een periode van zeven jaar (1985-1991). Het FFRO draagt in totaal 736 miljoen ecu bij. Daarvan zijn 
tot dusver voor 250 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan. 
Bij die bijstand komen nog twee in 1984 goedgekeurde quotavrijc programma's met een looptijd tot 
31 maart 1989 : 
• met betrekking tot de uitbreiding van een programma voor een totaal van 40,0 miljoen ecu, waarvoor 
betalingsverplichtingen ten belope van 30,56 miljoen ecu zijn aangegaan en reeds betalingen ten belope 
van 30,56 miljoen ecu zijn verricht; 
• een programma betreffende energie, waarvoor bijstand ten belope van 20,0 miljoen ecu is toegekend, 
betalingsverplichtingen voor een totaal van 12,04 miljoen ecu zijn aangegaan en reeds betalingen ten 
belope van 11,8 miljoen ecu zijn verricht. 
5.2.6 Frankrijk 
Sedert de oprichting van het Fonds (1975) zijn voor de projecten, de programma's, de studies en de 
ontwikkeling van het eigen potentieel in Frankrijk betalingsverplichtingen ten belope van 2.814 miljoen ecu 
aangegaan. 
Dit bedrag komt overeen met 11,5 % van de totale EFRO-stcunmaatregelen in de Lid-Staten tijdens dezelfde 
periode. 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 71 ?J 
Bij dat bedrag dienen overigens de betalingsverplichtingen in het kader van de uit het quotavrije gedeelte 
gefinancierde speciale programma's (174,5 miljoen ecu) te worden gevoegd. 
Projecten 
In de loop van de beschouwde 14 jaren hebben de Franse autoriteiten steunaanvragen voor 8.968 projecten 
overeenkomend met een bedrag van 3.465 miljoen ecu ingediend. Na het onderzoek door de bevoegde 
diensten van de Commissie werden daarvan 5.300 projecten goedgekeurd, waarvoor betalingsverplichtingen 
werden aangegaan voor in totaal 2.540 miljoen ecu (overeenkomend met 73,3 % van de gevraagde bijstand) 
en waarvan de verdeling er als volgt uitziet : 
• 2.229 industriële projecten voor 370,42 miljoen ecu, 
• 2.996 infrastructuurprojecten voor 2.156,66 miljoen ecu, 
• 75 projecten zoals bedoeld in artikel 15 voor 13,11 miljoen ecu. 
Programma's 
• Communautaire programma's 
• STAR (telecommunicatiemiddelen): EFRO-bijstand 25 miljoen ecu voor de periode 1987-1991, 
aangegane betalingsverplichtingen 6,97 miljoen ecu; 
• VALOREN (energie): EFRO-bijstand 15 miljoen ecu eveneens voor de periode 1987-1991, 
aangegane betalingsverplichtingen 2,66 miljoen ecu; 
• RESIDER: de Commissie ontving onlangs het Franse verzoek om in dit programma de 
departementen Moselle, Meurthe et Moselle en Nord (met uitzondering van Rijsel) op te nemen. 
• Nationale programma's van communautair belang (NPCB's) 
De Commissie heeft sedert 1985 23 NPCB's goedgekeurd. De totale EFRO-bijdrage voor die programma's 
voor de periode 1986-1992 bedraagt 545 miljoen ecu. 'Tot dusver zijn betalingsverplichtingen ten belope 
van 252 miljoen ecu aangegaan. 
• Quotavrije speciale programma's 
In Frankrijk worden uit het quotavrije gedeelte (vooreen totaalbedrag van 281,2 miljoen ecu) 16 speciale 
programma's in het kader van vijf specifieke acties (uitbreiding, ijzer- en staalsector, scheepsbouw, visserij 
en textiel) uitgevoerd. 
Tot dusver zijn daarvoor betalingsverplichtingen aangegaan ten belope van 174,5 miljoen ecu, ten aanzien 
waarvan reeds voor 86 % betalingen zijn verricht. 
5.2.7 Ierland 
'Ten behoeve van Ierland is voor projecten, programma's en studies tot eind 1988 1.301,88 miljoen ecu 
vastgelegd. 
Projecten 
De Ierse regering heeft tot eind 1988 aanvragen voor EERO-steun voor een bedrag van 1.348,5 miljoen ecu 
ingediend. Na onderzoek werden 1.459 projecten goedgekeurd voor een bedrag van 1.156,88 miljoen ecu, 
waarvan : 
• 481 industriële projecten voor 311,27 miljoen ecu, 
• 975 infrastructuurprojecten voor 841,94 miljoen ecu, 
• 3 projecten betreffende de ontwikkeling van het eigen potentieel voor 3,67 miljoen ecu. 
Ondanks de hervorming van 1984, waarbij voor de steunmaatregelen de programma's werden ingevoerd, is 
Ierland steunaanvragen blijven indienen welke voor een groot gedeelte betrekking hebben op afzonderlijke 
projecten. De aanvragen worden hoofdzakelijk door de centrale en lokale overheden en door staats- of semi-
ovcrheidsinstellingcn ingediend via de officiële procedure van het Ministerie van Financiën. De gewijzigde 
aanpak, waarbij toeristische en culturele projecten voor bijstand in aanmerking komen, hebben verschillende 
overheidsinstellingen ertoe aangemoedigd steunaanvragen voor die sectoren in te dienen. 
Programma's 
• Communautaire programma's 
72 EFRO fo 
• STAR (telecommunicaticmiddelen): EFRO-bijstand 50 miljoen ecu (aangegane 
betalingsverplichtingen tot eind 1988 20,71 miljoen ecu) voor de periode 1987-1991; dit programma 
heeft betrekking op het volledige Ierse grondgebied; 
• VALOREN (energie): EFRO-bijstand 25 miljoen ecu (aangegane betalingsverplichtingen 
11,83 miljoen ecu) voor de periode 1987-1991; dit programma heeft eveneens betrekking op het 
volledige grondgebied van het, land. 
• In de periode 1986-1990 wordt een nationaal programma van communautair belang ("Road Development 
in Ireland"): EFRO-bijdrage 250 miljoen ecu, aangegane betalingsverplichtingen 111,5 miljoen ecu) 
uitgevoerd. 
Daarbij komen nog de drie quotavrijc programma's ten behoeve van Ierland, te weten : 
• grensgebieden I: EFRO-bijstand 16,00 miljoen ecu, reeds voltooid en volledig betaald; 
• grensgebieden II: door de Commissie in 1987 goedgekeurd en met een looptijd tot december 1991 ; totale 
EFRO-bijdrage 32,00 miljoen ecu, aangegane betalingsverplichtingen 3,75 miljoen ecu en verrichte 
betalingen 3,18 miljoen ecu; 
• textielgebieden: door de Commissie in 1986 goedgekeurd en met een looptijd tot maart 1989; totale 
EFRO-bijdrage 3,00 miljoen ecu, aangegane betalingsverplichtingen 0,70 miljoen ecu en verrichte 
betalingen 0,42 miljoen ecu. 
5.2.8 [talie 
De totale betalingsverplichtingen van het Fonds ten behoeve van Italië voor projecten, programma's en studies 
hebben voor de periode 1975 - eind 1988 betrekking op 7.912 miljoen ecu of 32 % van de totale vastleggingen 
in de Gemeenschap. 
Projecten 
De Italiaanse regering heeft tot eind 1988 bij de Commissie aanvragen voor EFRO-steun ten belope van 12.128 
miljoen ecu voor 25.536 projecten ingediend. Na onderzoek door de bevoegde diensten zijn daarvan 14.966 
projecten goedgekeurd en op gang gekomen voor een bedrag van 7.753,9 miljoen ecu, waarvan: 
• 2.440 industrieprojecten voor 975,7 miljoen ecu, 
• 12.524 infrastructuurprojecten voor 6.777,6 miljoen ecu, 
• 2 projecten betreffende de ontwikkeling van het eigen potentieel voor 0,6 miljoen ecu. 
'Ten opzichte van alle sedert 1985 door het EFRO in de twaalf Lid-Staten gesteunde projecten heeft Italië dus 
een aandeel van 34 %. 
Programma's 
• Communautaire programma's 
• STAR (telecommunicaticmiddelen): EFRO-bijstand 250 miljoen ecu (aangegane 
betalingsverplichtingen 18.48 miljoen ecu) voor de periode 1987-1991; dit programma heeft 
betrekking op de, Mezzogiorno; 
• VALOREN (energie): EFRO-bijstand 125 miljoen ecu (aangegane betalingsverplichtingen 
10,79 miljoen ecu) voor dezelfde periode; dit programma heeft eveneens betrekking op de 
Mezzogiorno. 
• Nationale programma's van communautair belang (NPCB's) 
In Italië zijn tien NPCB's in uitvoering, waarvan de meeste in het kader van de GMP's. De totale 
EFRO-bijstand voor die programma's bedraagt 651,08 miljoen ecu, waarvan tot eind 1988 ongeveer 
107 miljoen ecu is vastgelegd. 
Daarbij komen nog 21 quotavrije speciale programma's, waarvoor de Commissie 280 miljoen ecu heeft 
toegewezen en ten aanzien waarvan reeds voor 142 miljoen ecu betalingsverplichtingen zijn aangegaan. 
5.2.9 Luxemburg 
Het FTRO heeft sedert 1975 ten behoeve van het Groothertogdom Luxemburg betalingsverplichtingen 
aangegaan voor een totaal van 16,6 miljoen ecu, waarvan : 
Hoofdstuk 5. Veertien jaar EFRO 73 ï\ 
• 14,6 miljoen ecu voor 29 projecten, welke alle betrekking hadden op infrastructuurinvesteringen, 
• 2 miljoen ecu voor het NPCB betreffende de Europese ontwikkclingskern van de drie grenzen (EOK). 
Dit NPCB-EOK maakt deel uit van drie door de Commissie op verzoek van de Franse, Belgische en 
Luxemburgse regeringen in 1986 goedgekeurde programma's welke een samenhangend geheel vormen. Het 
heeft betrekking op de bouw van een industriële kern van 400 ha rond de aan elkaar grenzende ijzer- en 
staalbckkcns van Longwy (F), Aubange (B) en Rodange (L), waar zeer veel werkgelegenheid verloren is 
gegaan naar aanleiding van de crisis in de ijzer- en staalindustrie en van de herstructurering van die sector. De 
Europese ontwikkclingskern is het eerste modelproject inzake grensoverschrijdende samenwerking in het kader 
van de EEG. 
Bovendien wordt in het zuidoostelijk gedeelte van het Groothertogdom tot maart 1989 een uit het quotavrij 
gedeelte van het Fonds gefinancierd speciaal programma uitgevoerd dat door de Commissie in 1986 werd 
goedgekeurd (EFRO-bijstand : 9 miljoen ecu). De uitvoering van dit programma verloopt naar wens 
(betalingsverplichtingen aangegaan voor 100 %, betalingen verricht voor 98 %) en zal binnen de vastgestelde 
termijn worden voltooid. 
5.2.10 Nederland 
Sedert de oprichting tot eind 1988 heeft het Fonds ten behoeve van Nederland betalingsverplichtingen 
aangegaan voor een totaal van 247,65 miljoen ecu ten aanzien van projecten, programma's en studies. Dit 
bedrag komt overeen met 1 % van alle EFRO-steun in dezelfde periode. 
Bij die steun komen nog twee quotavrije speciale programma's, waarvoor de Commissie 15 miljoen ecu heeft 
toegewezen en ten aanzien waarvan reeds voor 3,5 miljoen ecu betalingsverplichtingen zijn aangegaan. 
Projecten 
In de periode 1975 - eind 1988 heeft de Nederlandse regering bij de Commissie steunaanvragen voor 
163 projecten overeenkomend met EFRO-bijstand ten belope van 233,9 miljoen ecu ingediend. Na het 
onderzoek door de bevoegde diensten werden daarvan 136 projecten voor een totaalbedrag van 
233,3 miljoen ecu (overeenkomend met 99,7 % van de gevraagde steun) goedgekeurd, waarvan : 
• 35 industriële projecten voor 32,42 miljoen ecu, 
• 100 infrastructuurprojecten voor 200,85 miljoen ecu, 
• 1 project zoals bedoeld in artikel 15 voor 0,01 miljoen ecu. 
Programma's 
• Nationale programma's van communautair belang (NPCB's) 
In Nederland zijn 4 NPCB's in uitvoering, waarvoor in totaal 53,45 miljoen ecu is toegewezen en ten 
aanzien waarvan reeds voor 14,18 miljoen ecu betalingsverplichtingen zijn aangegaan. 
Deze NPCB's hebben met name betrekking op Groningen (bijstand : 23,32 miljoen ecu, 
vastleggingen : 10,32 miljoen ecu), Friesland (bijstand : 18,68 miljoen ecu, vastleggingen: 
2,27 miljoen ecu), Limburg (bijstand : 7,15 miljoen ecu, vastleggingen : 0,65 miljoen ecu) en 
Helmond-Twente (bijstand : 4,3 miljoen ecu, vastleggingen : 0,94 miljoen ecu). 
• Quotavrijc speciale programma's 
Voor Nederland zijn twee quotavrije speciale programma's goedgekeurd, waarvoor de EFRO-bijdrage 
15 miljoen ecu bedraagt en ten aanzien waarvan voor 3,5 miljoen ecu betalingsverplichtingen zijn 
aangegaan. 
• het ene werd goedgekeurd in 1984 en heeft betrekking op de textielgebieden : EFRO-bijstand 
7 miljoen ecu (vastleggingen : 2,7 miljoen ecu), 
• het andere werd goedgekeurd in 1985 en heeft betrekking op de ijzer- en staalbekkens : 
EFRO-bijstand 8 miljoen ecu (vastleggingen : 0,8 miljoen ecu). 
Beide programma's lopen tot 31 maart 1989 maar het programma betreffende de ijzer- en 
staalbekkens heeft reeds aanzienlijke vertragingen opgelopen. 
5.2.11 Portugal 
In totaal zijn sedert 1986 ten behoeve van programma's, projecten en studies in Portugal 
betalingsverplichtingen aangegaan voor ongeveer 1.200 miljoen ecu. 
74 EFRO J 
Projecten 
Sedert de toetreding tot de Gemeenschap op 1 januari 1986 heeft Portugal, waarvan het grondgebied volledig 
voor bijstand uit het EFRO in aanmerking komt, tot eind augustus 1988 steunaanvragen ingediend voor 
3.707 projecten welke nagenoeg alle betrekking hebben op infrastructuurvoorzieningen (4 projecten hadden 
betrekking op de ontwikkeling van het eigen potentieel). 
Daarvan werden na het onderzoek 2.477 projecten of 67 % van de aanvragen goedgekeurd. De totale bijstand 
van de Gemeenschap voor die projecten heeft aldus een totaal van 1.082 miljoen ecu bereikt. 
Programma's 
• Communautaire programma's 
• STAR (EFRO-bijdrage 120 miljoen ecu voor de periode tot 31 oktober 1991, reeds aangegane 
betalingsverplichtingen 42,46 miljoen ecu), 
• VALOREN (EFRO-bijdrage 65 miljoen ecu voor dezelfde looptijd als die van het 
STAR-Programma, reeds voor 9,0 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan). 
• Nationale programma's van communautair belang (NPCB's) 
De regering van Lissabon heeft bewust gekozen voor concentratie van alle aanvragen in de 
infrastructuursector, terwijl zij verzocht om communautaire steun ten behoeve van de industrie in het 
kader van een NPCB, dat in 1986 werd ingediend en in januari 1988 werd goedgekeurd. De 
medefinanciering van dat programma door het EFRO voor een bedrag van 252 miljoen ecu heeft 
betrekking op de periode 1988-1991; in 1988 waren ten aanzien daarvan reeds voor 57,3 miljoen ecu 
betalingsverplichtingen aangegaan. 
Een tweede Portugees NPCB werd goedgekeurd in 1988 in het kader van het GOP voor Norte Alentejo. 
Het heeft betrekking op de periode 1988-1992 en het EFRO draagt 44 miljoen ecu bij, ten aanzien 
waarvan in 1988 reeds betalingsverplichtingen ten belope van 8,5 miljoen ecu zijn aangegaan. 
5.2.12 Verenigd Koninkrijk 
In totaal hadden de vastleggingen uit het Fonds ten behoeve van het Verenigd Koninkrijk voor de projecten, 
programma's en studies in de periode 1975-1988 betrekking op een bedrag van 5.103,25 miljoen ecu, hetgeen 
overeenkomt met 21 %van het totaal van de communautaire vastleggingen. 
Projecten 
De regering van het Verenigd Koninkrijk heeft bij de Commissie tot eind 1988 aanvragen voor 
11.272 projecten overeenkomend met EFRO-bijstand ten belope van 5.943 miljoen ecu ingediend. Na het 
onderzoek door de bevoegde diensten werden daarvan 9.218 projecten voor een totaal van 4.627 miljoen ecu 
goedgekeurd, waarvan : 
• 1.687 industriële projecten voor 1.000 miljoen ecu, 
• 7.511 infrastructuurprojecten voor 3.621 miljoen ecu, 
• 20 projecten betreffende de ontwikkeling van het eigen potentieel voor 6 miljoen ecu. 
De invoering van het margesysteem voor de verdeling van de EFRO-kredieten over de Lid-Staten, in het kader 
van de op 1 januari 1985 van kracht geworden verordening betreffende het EFRO, heeft onmiddellijk invloed 
gehad op de Britse procedure voor het indienen van steunaanvragen. Voor 1985 hadden de door het Verenigd 
Koninkrijk ingediende aanvragen slechts betrekking op het als aandeel van het land in de kredieten van het 
Fonds vastgestelde percentage, terwijl vanaf 1985 iedere in beginsel voor steun in aanmerking komende 
aanvraag bij de Commissie werd ingediend. Daardoor werd veel meer steun aangevraagd dan voor het Verenigd 
Koninkrijk beschikbaar was en heeft de Commissie veel vaker contacten gehad met de lokale overheden of de 
voor de afzonderlijke projecten verantwoordelijke instanties. 
Programma's 
• Communautaire programma's 
• STAR (telecommunicatiemiddelen): EFRO-bijstand 21,5 miljoen ecu (reeds aangegane 
betalingsverplichtingen 1,91 miljoen ecu) voor de periode 1987-1991; 
• VALOREN (energie) : EFRO-bijdrage 8,04 miljoen ecu (reeds aangegane betalingsverplichtingen 
1,93 miljoen ecu) voor de periode 1987-1991; 
• RESIDER (ijzer- en staalbekkens): EFRO-bijdrage 5,42 miljoen ecu (reeds aangegane 
betalingsverplichtingen 1,29 miljoen ecu) voor de periode 1988-1990. 
Hoofdstuk S. Veertien jaar EFRO 75 V 
• Nationale programma's van communautair belang (NPCB's) 
In het Verenigd Koninkrijk zijn 15 NPCB's in uitvoering voor een totaal van 1.387,81 miljoen ecu, ten 
aanzien waarvan reeds voor 460 miljoen ecu betalingsverplichtingen zijn aangegaan. 
Bij die bijstand komen nog de quotavrije speciale programma's, waarvoor de Commissie 259 miljoen ecu heeft 
toegewezen en ten aanzien waarvan voor 149 miljoen ecu (57,5 %) reeds betalingsverplichtingen zijn 
aangegaan. 
Deze programma's hebben met name betrekking op : 
• scheepsbouw (bijstand: 34 miljoen ecu, vastleggingen: 27 miljoen ecu), 
• visserij (bijdrage: 15 miljoen ecu, vastleggingen: 2 miljoen ecu), 
• ijzer- en staalindustrie (bijstand: 81 miljoen ecu, vastleggingen: 59 miljoen ecu), 
• textiel (bijstand: 105 miljoen ecu, vastleggingen: 52 miljoen ecu), 
• grensgebieden I (bijstand: 8 miljoen ecu, vastleggingen: 8 miljoen ecu), 
• grensgebieden II (bijstand: 16 miljoen ecu, vastleggingen: 1 miljoen ecu). 
76 EI'RO 
Hoofdstuk 6. Voorlichting over de steunmaatregelen van 
het EFRO 
Op publiciteitsgebied werd het jaar 1988 gekenmerkt enerzijds door een uitbreiding van de concrete acties in 
het kader van de EFRO-steunmaatregelen en anderzijds door de uitwerking van nieuwe voorschriften welke 
van kracht zijn geworden door de goedkeuring van de teksten betreffende de hervorming van de 
Structuurfondsen. 
6.1 Concrete acties 
Met betrekking tot het eerste aspect werd de nadruk gelegd op de meer en meer stelselmatige toepassing van 
de richtsnoeren inzake publiciteit welke door het Comité van het EFRO in 1986 werden vastgesteld. Er werden 
derhalve clausules betreffende verplichte publiciteit opgenomen in alle in de loop van het jaar goedgekeurde 
programma's, zowel communautaire programma's als nationale programma's van communautair belang of 
geïntegreerde ontwikkelingsprogramma's. Dezelfde regeling werd eveneens en in toenemende mate voor de 
projecten toegepast, op voorwaarde dat er, overeenkomstig bovenvermelde richtsnoeren, meer dan 
één miljoen ecu mee gemoeid was en het door het belang ervan voor het grote publiek ook zin had er 
publiciteit aan te geven. Dat is dus vooral het geval voor infrastructuurvoorzieningen welke door een groot 
aantal mensen worden gebruikt, zoals congrescentra, instellingen voor hoger onderwijs of voor 
beroepsonderwijs, enz. 
Te oordelen naar de feed back via krantenknipsels, ter plaatse gepubliceerde brochures, enz., is het effect van 
die maatregelen aanzienlijk geweest. De aankondiging van programma's haalde geregeld de eerste bladzijde van 
de regionale nieuwsbladen. 
De voorlichting over de EFRO-maatregelen bestrijkt een brede waaier van activiteiten. In de eerste plaats is 
er de informatieverspreiding door publikatie van artikelen, de organisatie van conferenties of het onthaal van 
groepen bezoekers. De belangrijkste informatie over het EFRO wordt evenwel voornamelijk op twee manieren 
verspreid, te weten door de fysieke aanwezigheid ter plaatse van publiciteitsborden en de zo efficiënt mogelijke 
behandeling via de media van de steunmaatregelen welke in het kader van het Fonds worden genomen. 
De publiciteitsborden werden geleidelijk geharmoniseerd mede dank zij het gebruik van het in 1986 
goedgekeurde Europese embleem. Een dergelijke uniforme presentatie komt ongetwijfeld het imago van het 
FFRO in de betrokken regio's ten goede. Naast de borden waardoor aan de uitvoering van projecten 
bekendheid wordt gegeven, bestaat er tevens een groot aantal gedenkplaten. 
Via de media wordt de voorlichting over de steunmaatregelen van het EFRO voornamelijk verspreid door de 
diensten van de woordvoerder van de Commissie en door de externe voorlichtingsbureaus van 
DG Voorlichting. Eerstgenoemde dienst richt zich voornamelijk tot de in Brussel geaccrediteerde 
correspondenten van de grote nationale persorganen, terwijl de voorlichtingsbureaus in de Lid-Staten en hun 
bijkantoren de regionale pers bestrijken. 
Op institutioneel gebied worden de bevoegde instanties van het Europese Parlement en van het Economisch 
en Sociaal Comité tegelijk met de pers in kennis gesteld van de besluiten inzake de EERO-steun en de 
programma's. De Commissie ontvangt van die Instellingen eveneens een groot aantal vragen met betrekking 
tot de EFRO-steunmaatregelen in de verschillende regio's. 
Als begeleidende maatregelen zijn de contacten met de beroepsorganisaties en vooral met de kamers van 
koophandel geïntensifieerd. Een groot aantal conferenties heeft het mogelijk gemaakt bij deze organisaties de 
met de EFRO-maatregelen nagestreefde doelstellingen toe te lichten. 
Ondanks deze gunstige aspecten bleef niettemin de samenwerking op publiciteitsgebied tussen de Lid-Staten 
slechts op een gcntlemcns'agreemcnt berusten en beschikte de Commissie voor de publiciteit niet over 
budgettaire middelen. Aan deze twee punten zou dus in het kader van de hervorming van de Structuurfondsen 
veel aandacht worden besteed. 
Hoofdstuk 6. Voorlichting over de steunmaatregelen van het EFRO 77 
6.2 De voorlichting en de hervorming van de Structuurfondsen 
Ten aanzien van de voorlichting werden de volgende nieuwe voorschriften vastgesteld. 
In artikel 32 van de Coördinatieverordening ((EEG) nr. 4253/88) wordt bepaald dat de instantie die voor de 
uitvoering van een door de Gemeenschap financieel gesteunde actie verantwoordelijk is, zorgt voor passende 
publiciteit ten einde potentiële begunstigden en de beroepsorganisaties van de door de actie geboden 
mogelijkheden bewust te maken, alsmede het publiek bewust te maken van de rol die door de Gemeenschap 
in verband met de actie wordt vervuld. 
In artikel 12 van de nieuwe Verordening betreffende het FFRO (4254/88) wordt bepaald dat. de voorschriften 
inzake voorlichting en publiciteit als bedoeld in artikel 32 van Verordening (EEG) nr. 4253/88 en die met 
betrekking tot de EFRO-bijstandsverlcning door de Commissie worden vastgesteld en in het Publikaticblad 
van de Europese Gemeenschappen worden bekendgemaakt. 
'Tenslotte wordt in artikel 7 van dezelfde verordening voorzien in de mogelijkheid dat het EFRO, binnen 
bepaalde grenzen, voortaan voorlichtingsacties financiert. 
Het voorlichtingsbeleid zal in de toekomst aan belangrijkheid winnen. Ten aanzien van het regionaal beleid zal 
het informaticcircuit van bijzonder belang zijn tegen de achtergrond van de voltooiing van de interne markt en 
meer in het bijzonder van de economische en sociale samenhang. De voorlichting dient het ontstaan te 
bevorderen van plaatselijke initiatieven die werkgelegenheid creëren, onafhankelijk van de vraag of zij buiten 
of binnen de regio zijn ontstaan. Het zal erop aankomen de ondernemers te bereiken. In het kader van de 
verwezenlijking van de interne markt zal de nadruk vooral op de mobiliteit en op de flexibiliteit van alle 
produkticfactoren komen te liggen. Door de toename van het aantal potentiële markten zal er steeds meer 
behoefte ontstaan aan kennis op allerlei gebied maar zal terzelfder tijd de in het bedrijfsleven beschikbare 
informatie veel sneller achterhaald zijn. 
Op dit gebied zal ten aanzien van de zwakke regio's moeten worden gestreefd naar de organisatie en opzet van 
geavanceerde dienstverlening gericht op het verstrekken van steun voor de totstandbrenging van netwerken en 
structuren voor interregionale en internationale samenwerking en uitwisseling. Rekening houdend met het 
belang van deze nieuwe groeifactor en de invloed ervan op de regionale ontwikkeling heeft de Gemeenschap, 
te zamen met de nationale overheden en de beroepsorganisaties van allerlei soort, een belangrijke rol te spelen 
in verband met de aansporing en het leveren van een bijdrage tot de oprichting van dit soort netwerken. Dit 
is een nieuwe soort actie, een soort derde mogelijkheid tot steunverlening naast de financiering van 
infrastructuurvoorzieningen en de steun voor produktieve investeringen. 
Uitgaande van de in de coördinatieverordening en de verordening betreffende het EFRO opgenomen nieuwe 
bepalingen mag worden aangenomen dat de Commissie voortaan op publiciteitsgebied het initiatief zal nemen 
en eveneens over de financiële middelen voor de tenuitvoerlegging daarvan zal beschikken. Het zal erop 
aankomen de aldus ontstane nieuwe mogelijkheden te gebruiken om zowel van het regionaal beleid als zodanig 
als van alle potentiële verwezenlijkingen op het gebied van het Europa van de Burgers een succes te maken. 
SC 
78 EFRO 
Hoofdstuk 7. Andere steunmaatregelen van de 
Gemeenschap in de regio's 
Het EFRO is wel het belangrijkste maar niet het enige financiële instrument van het regionaal beleid. Andere 
communautaire fondsen of financiële instrumenten leveren namelijk eveneens een bijdrage voor hetzelfde doel. 
Bovendien dient erop te worden gewezen dat er tevens niet-financiële steun kan worden verstrekt om 
samenwerking tussen ondernemingen te stimuleren en vernieuwing op gang te brengen. 
7.1 De Structuurfondsen 
'Twee andere Fondsen, te weten het Europees Sociaal Fonds en het EOGFL, verlenen eveneens regionale 
steun. In de toekomst zouden deze steunmaatregelen meer moeten worden gerationaliseerd en gecoördineerd 
in het kader van de hervorming van de Structuurfondsen. 
• Het Europees Sociaal Fonds 
Een zeer groot gedeelte van de steun van het Europees Sociaal Fonds is bestemd voor projecten in de voor 
EERO-steun in aanmerking komende regio's. Zo zijn in de loop van 1988 voor 46 % van de steun 
betalingsverplichtingen aangegaan ten behoeve van maatregelen in de achtergebleven regio's14 
• Het EOGFL, Afdeling Oriëntatie 
In 1988 zijn voor 1.131 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan uit de middelen van de Afdeling 
Oriëntatie van het EOGFL voor structuurverbeteringen en voor maatregelen ten behoeve van de diverse 
sectoren van de communautaire landbouw. Geraamd wordt dat van dit totaal ongeveer 556 miljoen ecu 
bestemd was voor maatregelen met een regionale strekking. Dit betekent dat het EOGFL, Afdeling 
Oriëntatie, in 1988 niet minder dan 49 % van zijn totale betalingsverplichtingen ten behoeve van de 
achtergebleven regio's heeft aangegaan15 
7.2 De financiële instrumenten 
• Leningen van de Europese Investeringsbank (E1B) 
Het grootste gedeelte van de leningen van de Europese Investeringsbank (FTB) werd toegekend voor 
investeringen in gebieden welke worden gekenmerkt door een ontwikkelingsachterstand of door ernstig 
industrieel verval. In 1988 vertegenwoordigden de leningen voor projecten die aan de regionale 
ontwikkeling bijdragen 57 % van de totale in de Gemeenschap toegewezen financieringen en 59 % van 
de steun uit de eigen middelen van de Bank. 
• Leningen en desbetreffende rentesubsidies van het NCI (Nieuw Communautair Instrument) 
In de loop van het jaar zijn uit hoofde van het NCI leningen afgesloten voor een bedrag van 
500 miljoen ecu tegenover 447 miljoen ecu in 1987. 
De Commissie heeft op 2 december 1988 bij de Raad een voorstel voor een besluit gericht op de 
voortzetting van de maatregelen van het nieuw communautair instrument (NCI) ingediend. Zoals in het 
verleden zouden die maatregelen bestaan uit het namens de Gemeenschap lenen van middelen op de 
kapitaalmarkt, ten einde deze door te lenen met het oog op de bevordering van de investeringen en van 
het ontstaan van nieuwe werkgelegenheid. De Commissie stelt voor de nieuwe maatregelen van het NCI 
gedurende de eerste drie jaren opnieuw te concentreren op de investeringen van de kleine en middelgrote 
ondernemingen, zoals in het verleden het geval was. 
14 Zie desbetreffende jaarverslagen van 1988 
15 Zie desbetreffende jaarverslagen voor 1988 
Hoofdstuk 7. Andere steunmaatregelen van de Gemeenschap in de regio's 79 
7.3 Omschakelingsleningen van het EGKS 
De Commissie voert in het kader van artikel 56 van het EGKS-Verdrag een beleid gericht op het scheppen 
van werkgelegenheid en op het nieuw economisch leven inblazen van gebieden welke door inkrimping van de 
EGKS-activiteitcn en -werkgelegenheid worden getroffen. 
Dit beleid krijgt concrete vorm in het stimuleren van alternatieve werkgelegenheid creërende investeringen. De 
Commissie kent met het oog daarop EGKS-leningen met een uit de operationele begroting van de EGKS 
gefinancierde rentesubsidie toe. 
Voor deze actie komen alle gebieden in aanmerking welke zijn getroffen door de herstructurering in de ijzer­
en staalsector, alsook de steenkoolbckkens waar het aantal arbeidsplaatsen in aanzienlijke mate is verminderd. 
De toekenning van de omschakclingsleningen is in feite afhankelijk van het wcrkgclegenheidsverlies of van de 
afhankelijkheid ten opzichte van de EGKS-industrieën van de betrokken gebieden. Uit de ervaring is gebleken 
dat de oprichting en uitbreiding van kleine en middelgrote ondernemingen welke op verschillende niveaus 
ontvankelijk zijn voor technische vernieuwing, de belangrijkste bron van permanente nieuwe werkgelegenheid 
zijn en dus met alle middelen moeten worden aangemoedigd. De bijzondere toename van het aantal 
nict-gcspecificeerde leningen, waarop in 1988 tot 95 % van de goedgekeurde rentesubsidies betrekking had, is 
een ontwikkeling van pragmatische aard die volledig aan de beoogde aanpak beantwoordt. 
Tabel 23. Globale leningen: in 1988 goedgekeurde sublcningcn per land 
F,and 
Belgique 
Danemark 
Deutschland 
Ellas 
Espafia 
France 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
United Kingdom 
Saar-Lor-lux 
Totaal Aantal 
74 
6 
905 
1 
26 
236 
36 
7 
9 
341 
5 
1.646 Bedrag goedgekeurde 
subleningen 
625.153.908 FB. 
5.547.998 DKR 
358.072.050 DM. 
267.360.000 DRA 
2.019.449.581 FIA 
256.971.525 FF. 
81.057.630.236 LIT 
209.522.000 FLX 
4.022.600 HFL 
93.208.004 ST£ 
4.245.000 FF. Tegenwaarde (F.CU) 
14.374.191 
702.828 
172.487.042 
1.589.167 
14.717.866 
36.396.904 
52.691.834 
4.820.301 
1.716.183 
141.436.147 
602.121 
441.534.584 Rente- subsidies 
(RCU) 
1.982.756 
104.738 
20.683.010 
240.000 
1.977.975 
4.980.622 
3.812.093 
385.880 
254.440 
15.910.787 
90.650 
50.422.951 Te 
scheppen 
arbeids­
plaatsen 
1.098 
53 
12.415 
80 
1.180 
2.681 
2.110 
308 
108 
9.560 
46 
29.639 
Tabel 24. In 1988 goedgekeurde rechtstreekse leningen 
l,and 
Deutschland 
United Kingdom 
'Totaal Aantal 
1 
2 
3 Bedrag 
goedgekeurde 
rechtstreekse 
leningen 
54.000.000 DM 
53.000.000 SIX 'Tegenwaarde 
(ECU) 
26.060.000 
79.908.000 
105.968.000 Rente subsidies 
(ECU) 
1.000.000 
622.000 
1.622.000 Te 
schepper 
arbeids­
plaatsen 
1.002 
574 
1.576 
7.4 Europese bedrijfsinnovatiecentra 
De ontwikkeling van de Europese bedrijfsinnovatiecentra en van de overkoepelende organisatie ervan verstrekt 
het regionaal beleid van de Gemeenschap een belangrijk instrument voor het optimaal benutten van het 
plaatselijk, menselijk, natuurlijk en financieel potentieel met het oog op de oprichting en uitbreiding van kleine 
en middelgrote ondernemingen. De diensten van de bedrijfsinnovatiecentra bevorderen de oprichting van op 
de export gerichte KMO's met sterke groeimogelijkheden en helpen bestaande KMO's aan die kenmerken 
beantwoorden. 
In het kader van begrotingspost 543/88 heeft de Commissie in 1988 de werkzaamheden ter voorbereiding van 
de oprichting van 12 bedrijfsinnovatiecentra gecofinancierd in voor EFRO-stcun in aanmerking komende 
gebieden, te weten Alcala de Henarcs, Alcoy, Panylonce, Sevilla (Spanje), Clermont-Ferrand (Frankrijk), 
80 EFRO 
Cagliari, Chieti-Pescara, Salerno, Ascoli-Piceno (Italië), Enschede, Heerlen (Nederland), en Patras 
(Griekenland). 
Sedert het op gang komen in 1984 van het Communautair Programma betreffende de bedrijfsinnovatiecentra 
zijn er in totaal 35 opgericht. 
Bovendien heeft de Commissie met het oog op een grotere doeltreffendheid van die centra haar steun voor het 
verbeteren van hun methoden en procedures opgevoerd en de nadruk gelegd op een betere overkoepelende 
organisatie op Europees niveau. Zij heeft met het oog daarop, in samenwerking met de internationale 
vereniging "European Business and Innovation Centre Network" (EBN) en de centra zelf hun onderlinge 
samenwerking gestimuleerd, ten einde met name de afzetmogelijkheden van de met die centra verbonden 
ondernemingen te vergroten. 
7.5 Proefprojecten 
7.5.1 Europartnership 1988 
Dit project heeft betrekking op de samenwerking tussen de Ierse KMO's en andere ondernemingen van de 
Gemeenschap. 
Het werd door de Commissie goedgekeurd en gefinancierd (DG XVI, 250.000 ecu uit de middelen van 
lijn 543, en 'Task Force KMO's, 250.000 ecu). 
Het project omvatte verschillende fasen, te weten : 
• het opsporen en selecteren van ondernemingen in Ierland met het oog op de samenstelling van een 
catalogus; 
• het verspreiden van de catalogus bij Europese ondernemingen via de Euro Info Centres van het BC-Net, 
de bedrijfsinnovatiecentra, de ontwikkelingsmaatschappijen, de kamers van koophandel en industrie, 
gespecialiseerde adviesbureaus, enz.; 
• het organiseren van een Europese ontmoetingsbijeenkomst, die plaats had te Dublin op 23 en 
24 juni 1989. 
Ongeveer 250 personen die 186 ondernemingen vertegenwoordigd en, waren op die bijeenkomst aanwezig. 
Er kwamen 600 commerciële contacten tot stand. Uit de tot dusverre beschikbare gegevens kan worden 
afgeleid dat reeds een twintigtal samenwerkingsovereenkomsten tot stand zijn gekomen. 
Naar aanleiding van de gunstige resultaten van het Ierse experiment werd besloten een tweede project in 1989 
in Andalousie op te zetten. 
7.5.2 Inventarisering van het eigen potentieel 
De Commissie heeft een studie op gang gebracht met het oog op de inventarisering van de strategische 
elementen van het eigen ontwikkelingspotentieel van de regio's. 
De daarvoor in aanmerking komende elementen zijn de infrastructuurvoorzieningen (universiteiten, 
ondcrzoeklaboratoria, opleidingscentra), de institutionele partners (plaatselijke ontwikkelingsmaatschappijen, 
kamers van koophandel, enz.) en de mogelijkheden voor financiële steunverlening (het bankwezen, de 
begroting van de plaatselijke overheden). 
Deze inventaris zal, in de mate van het mogelijke, aanvankelijk worden opgesteld aan de hand van eenvoudige 
criteria welke later nader kunnen worden uitgewerkt maar die het mogelijk zouden moeten maken partners te 
vinden alsook het ontwikkelingspotentieel van een gebied en de daarin voorkomende leemten te meten. 
Algemene sociaal-economische informatie wordt in de vorm van bijlagen toegevoegd, zodat gemakkelijk kennis 
kan worden genomen van de belangrijkste gegevens betrefïende het beschouwde gebied en de aanwezige 
vervoersinfrastructuur. Bepaalde door de Commissie verstrekte gegevens zullen het mogelijk maken een 
overzicht te krijgen van de van haar kant (met name via de Structuurfondsen) in het gebied reeds genomen 
maatregelen. 
Bedoelde gegevens zullen bij voorrang worden verzameld in de regio's (van niveau III of niveau II) waarop 
doelstelling 1 of doelstelling 2 betrekking heeft. 
Hoofdstuk 7. Andere steunmaatregelen van de (Gemeenschap in de regio's 81 
82 EFRO 
Hoofdstuk 8. Hervorming van de structuurfondsen 
liet jaar 1988 werd gekenmerkt door de voltooiing van de werkzaamheden welke de daadwerkelijke hervorming 
van de Structuurfondsen tegen 1 januari 1989, dus binnen de vastgestelde termijn, mogelijk hebben gemaakt. 
Over deze hervorming, welke met betrekking tot de verwezenlijking van de interne markt tegen 1993 één van 
de begeleidende maatregelen vormt, werd reeds in 1987 (zie 13e EFRO-Verslag) een mededeling16 van de 
Commissie aan de Raad gestuurd, waarin de grondbeginselen werden omschreven. In dit hoofdstuk wordt een 
overzicht gegeven van de hoofdelementen en van de verschillende verordeningen betreffende die hervorming. 
8.1 Hoofdelementen van de hervorming 
8.1.1 Prioritaire doelstellingen 
Voor de steunmaatregelen van de Structuurfondsen, van de EIB en van de andere bestaande 
finnncieringsinstrumenten werden vijf prioritaire doelstellingen vastgesteld, te weten : 
• het bevorderen van de ontwikkeling en de structurele aanpassing van de regio's met een 
ontwikkelingsachterstand (doelstelling 1); 
• het omschakelen van regio's, grensregio's of deelregio's (met inbegrip van werkgelegenheidsgebieden en 
stedelijke gemeenschappen) die zwaar door de achteruitgang van de industrie worden getroffen 
(doelstelling 2); 
• het bestrijden van langdurige werkloosheid (doelstelling 3); 
• het vergemakkelijken van de inschakeling van jongeren in het arbeidsproces (doelstelling 4); 
• met het oog op de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid : het bespoedigen van de 
aanpassing van de landbouwstructuur en het bevorderen van de ontwikkeling van het platteland 
(doelstelling 5). 
De verwezenlijking van ieder van deze doelstellingen wordt niet speciaal aan het ene of het andere van de drie 
Fondsen opgedragen; integendeel, de bevoegdheden overlappen elkaar gedeeltelijk, zodat de verdeling er als 
volgt uitziet : 
• doelstelling 1 : EFRO, FSE, FOGFF, afdeling Oriëntatie 
• doelstelling 2 : EFRO, ESF 
• doelstelling 3 : ESF' 
• doelstelling 4 : ESF 
• doelstelling 5 : EOGFL, afdeling Oriëntatie, ESF, EFRO 
Het spreekt evenwel vanzelf dat de EFRO-middelen hoofdzakelijk aan de verwezenlijking van doelstelling 1 
(regio's met ontwikkelingsachterstand) zullen worden besteed. 
Met betrekking tot de percentages communautaire steun welke uit de Fondsen voor de verschillende 
doelstellingen kunnen worden toegekend, zijn de volgende maxima vastgesteld : 
• 75 % van de totale kosten en, als algemene regel, ten minste 50 % van de overheidsuitgaven voor 
maatregelen in regio's die in aanmerking komen voor steunverlening uit hoofde van doelstelling 1; 
• ten hoogste 50 % van de totale kosten en, als algemene regel, ten minste 25 % van de overheidsuitgaven 
voor maatregelen in de andere regio's. 
16 "Voor het succes van de Europese Akte' 
Hoofdstuk 8. Hervorming van de structuurfondsen 83 9< 
8.1.2 Verdubbeling van de kredieten voor de structuurfondsen 
In artikel 12, lid 2, van de Kadervcrordening is bepaald dat de vastleggingskredieten voor de structuurfondsen 
in vergelijking met 1987 in 1993 reëel zullen zijn verdubbeld. Naast de middelen voor het begrotingsjaar 1988 
(7,7 miljard ecu), bedragen de jaarlijkse verhogingen van de vastleggingskredietcn terzake 1,3 miljard ecu per 
jaar voor de periode van 1989 tot en met 1992 om in 1992 een bedrag van 12,9 miljard ecu te bereiken (prijzen 
van 1988). Deze inspanningen zullen in 1993 worden voortgezet om tot de beoogde verdubbeling 
(nl. 14,1 miljard) te komen. 
In 1992 zal de begroting van de Europese Gemeenschap evenwel slechts 1,2 % van het communautaire BNP 
bedragen en de uitgaven voor de structuurfondsen een kwart van dit bedrag, namelijk 0,3 % van het BNP, 
vertegenwoordigen. 
8.1.3 De regio's met ontwikkelingsachterstand 
De begrotingsmiddelen zullen in aanzienlijke mate worden geconcentreerd in de steun ten behoeve van de 
regio's met ontwikkelingsachterstand waarop doelstelling 1 betrekking heeft. De bijdragen uit de 
Structuurfondsen voor die regio's zullen in reële cijfers tegen 1992 worden verdubbeld, zoals hierboven reeds 
werd aangegeven. De Commissie zal erop toezien dat, in het kader van de extra toewijzingen voor de regio's 
waarop doelstelling 1 betrekking heeft, een speciale inspanning ten behoeve van de armste regio's worden 
geleverd. Het FFRO zal tot 80 % van zijn kredieten aan de verwezenlijking van doelstelling 1 kunnen 
besteden. 
De Raad heeft op grond van de door de regeringshoofden aangewezen criteria de volgende lijst van regio's 
waarop doelstelling 1 betrekking heeft, vastgesteld : 
• SPANJE : Andalousie, Asturias, Castilla-Leon, Castilla-La-Mancha, Ceuta y Melilla, Comunidad 
Valenciana, Extremadura, Galicië, de Canarische eilanden, Murcia 
• FRANKRIJK : Franse departementen overzee (DO), Corsica 
• GRIEKENLAND : het volledige grondgebied 
• IERLAND : het volledige grondgebied 
• ITALIE : Abruzzen, Basilicata, Calabrië, Campanië, Molise, Puglia, Sardinië, Sicilië 
• PORTUGAL : het volledige grondgebied 
• VERENIGD KONINKRIJK : Noord-Ierland 
8.1.4 De door industrieel verval getroffen regio's 
De omschrijving van deze regio's maakt het niet mogelijk een definitieve lijst op te stellen; de achteruitgang 
van de industrie is wel een proces dat in bepaalde sectoren (de ijzer- en staalindustrie, de steenkoolindustrie, 
de scheepsbouw en een gedeelte van de textielindustrie) kan worden waargenomen maar zich ook tot andere 
zou kunnen uitstrekken. De verordeningen bevatten bijgevolg geen lijst van deze regio's maar wel 
sociaal-economische criteria voor het aanwijzen van de grensregio's, de wcrkgelegenhcidsccntra en de stedelijke 
gemeenschappen waarop doelstelling 2 betrekking heeft. Deze criteria kunnen na drie jaar, op voorstel van 
de Commissie, door de Raad met gekwalificeerde meerderheid worden gewijzigd. 
De Commissie heeft, na het advies van het raadgevend comité voor de ontwikkeling en omschakeling van de 
regio's te hebben ingewonnen, een eerste lijst van de genoemde regio's en andere geografische of 
administratiefrechtelijke gebieden opgesteld. 
8.2 De verordeningen 
De Kaderverordening17 betreffende de hervorming werd door de Raad op 24 juni 1988 goedgekeurd en, dank 
zij de aanhoudende inspanningen van het Griekse voorzitterschap en van de Lid-Staten gedurende de 
daaropvolgende zes maanden, konden de vier toepassingsverordeningen in december 1988 worden 
goedgekeurd. 
De vier toepassingsverordeningen bestaan uit : 
'7 Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de Raad 
84 EFRO % 
• een horizontale verordening18 met voor de drie Fondsen gezamenlijk geldende voorschriften en 
voorschriften tot coördinatie van de maatregelen van de verschillende Fondsen onderling en van de 
activiteiten van die Fondsen met die van de EIB (Europese Investeringsbank); 
• drie speciaal op een van de drie Fondsen (EFRO19, ESF, EOGFL) betrekking hebbende verordeningen. 
Algemene doelstellingen van die verordening zijn de verbetering van de coördinatie tussen de verschillende 
communautaire structuurinstrumenten, een nadere omschrijving van hun doelstellingen, het tot stand brengen 
van een grotere flexibiliteit om te komen tot een betere aanpassing van de maatregelen van de Fondsen aan 
de plaatselijke behoeften, en een vereenvoudiging en harmonisatie van de procedures en methodes voor 
steunverlening. 
8.2.1 De Coördinatieverordening 
Deze verordening omvat in hoofdzaak gemeenschappelijke coördinatie- en beheersvoorschriften. 
• Partnership: Dit begrip heeft hoofdzakelijk betrekking op een gedecentraliseerd beheer van de 
steunmaatregelen van de Fondsen met het oog op het tot stand brengen van een daadwerkelijk 
partnerschap tussen de bevoegde lokale, regionale, nationale en communautaire instanties. Het doel van 
de Commissie is het mogelijk maken van steunmaatregelen van de Fondsen welke zoveel mogelijk op de 
plaatselijke realiteiten zijn afgestemd en waarvan de opzet zo weinig mogelijk bureaucratische kenmerken 
vertoont. 
• Programmering: Deze geschiedt in drie fasen : 
• indiening door de Lid-Staten van plannen, waarin hun prioriteiten en voornemens met betrekking tot 
de aanwending van de bijstand van de Fondsen worden omschreven; 
• uitwerking van het communautair bestek, waarin de op communautair niveau goedgekeurde 
prioriteiten alsook de eigen prioriteiten van de Gemeenschap worden omschreven en dat, als centrale 
fase van de dialoog en van de coördinatie, de kern van de hervorming uitmaakt; 
• opzet van de actieprogramma's, waarbij, hoofdzakelijk in programmavorm en met steun uit één of 
verschillende Fondsen, het communautair bestek ten uitvoer wordt gelegd. 
• Toezicht en evaluatie: Vereenvoudiging en decentralisatie gaan samen met een intensifiëring van het 
toezicht en van de evaluatie. Bijgevolg werd voorzien in permanente controle van de verkregen resultaten 
en zonodig in de mogelijke aanpassing van de maatregelen aan nieuwe behoeften welke tijdens de 
uitvoering ontstaan. 
• Vereenvoudigde financiële procedures: Het uiteenlopend karakter van de bestaande regels bemoeilijkte in 
het verleden een gemeenschappelijk optreden van de Fondsen. Geharmoniseerde voorschriften zullen 
voortaan een betere organisatie van het werk van de Commissie mogelijk maken. 
Overigens heeft de Commissie bepaald dat voor de financiële verrichtingen in het kader van de maatregelen 
van de Structuurfondsen de ecu zal worden gebruikt. 
• Harmonisatie van de deelnemingspercentages en gecombineerde aanwending van subsidies en leningen: De 
percentages van de bijdragen van de Fondsen in de financiering van de maatregelen waarop doelstellingen 
1, 2, 3, 4 en 5b betrekking hebben, worden door de Commissie in het kader van het partnerschap 
vastgesteld. De combinatie van subsidies en leningen vormt een belangrijk beginsel voor het beheer van 
de Fondsen; zij veronderstelt een actieve samenwerking met de FIB en de andere lecninstrumenten, vooral 
in de fase waarin het communautair bestek wordt opgemaakt. 
8.2.2 EFRO-verordening 
In de Europese Akte wordt de taak van het EFRO omschreven als het via deelneming aan de ontwikkeling en 
de structurele aanpassing van regio's met een ontwikkelingsachterstand en aan de omschakeling van 
industriegebieden met afnemende economische activiteit ongedaan maken van de belangrijkste regionale 
onevenwichtigheden in de Gemeenschap. Het EFRO helpt eveneens doelstellingen 1, 2 en 5b verwezenlijken. 
Het draagt bij aan de vergroting van het economisch potentieel van de regio's, aan de structurele aanpassing 
en de groei, en aan het tot stand brengen van nieuwe stabiele werkgelegenheid. Het cofinanciert met het oog 
daarop produktieve investeringen, infrastructuurinvesteringen en acties gericht op de ontwikkeling van het eigen 
potentieel van de regio's. 
18 Verordening (HlïG) nr. 4253/88 van de Raad 
'9 Verordening (KEG) rn. 4254/88 van de Raad 
Hoofdstuk 8. Hervorming van de structuurfondsen 85 51 
Het EFRO blijft bovendien bijdragen aan de bevordering van de regionale ontwikkeling op communautair 
niveau door het speciaal aanmoedigen van de grensoverschrijdende samenwerking en van de uitwisseling van 
ervaring tussen de Lid-Staten. 
De Commissie zal periodieke verslagen over de sociaal-economische situatie en over de economische 
ontwikkeling van de regio's opstellen met het oog op de beoordeling van de resultaten van het regionaal beleid 
en het vaststellen van de richtsnoeren voor toekomstige beleidslijnen. 
Op operationeel niveau wordt in de FFRO-verordening een belangrijk nieuw flcxibilitcitsclement ingevoerd, 
waardoor het Regionaal Fonds de mogelijkheid krijgt alle vormen van financiële steun aan te wenden, te weten 
de cofinanciering van actieprogramma's, van een steunregeling of van grote projecten, de toekenning van 
nict-gespecificccrdc subsidies en de steun voor technische bijstand of voor de eventuele voorbereidende 
werkzaamheden voor de opzet van acties. 
8.2.3 De andere verordeningen 
De nieuwe verordening betreffende het Europees Sociaal Fonds (ESF) 
• Het ESF kent op horizontale wijze bijstand toe voor de verwezenlijking van doelstellingen 3 (bestrijding 
van langdurige werkloosheid) en 4 (inschakeling in het arbeidsproces van jongeren). 
• I Iet draagt te /.amen met de andere Fondsen en overeenkomstig de bestaande ontvankclijkheidsregels bij 
tot de verwezenlijking van doelstellingen 1, 2 en 5b ter bevordering van de stabiliteit van betrekkingen en 
met het oog op de nieuwe werkgelegenheidsmogelijkheden voor werkloze of met werkloosheid bedreigde 
personen. 
De nieuwe verordening betreffende de landbouwstructuur (EOGFL, Afdeling Oriëntatie) 
Het EOGFL, Afdeling Oriëntatie, draagt bij tot de verwezenlijking van doelstellingen 1, 5a en 5b. 
Doelstelling 5a draagt een horizontaal karakter in die zin dat de verwezenlijking ervan over het gehele 
grondgebied van de Gemeenschap wordt nagestreefd. De aanpassing van de landbouwstructuur, die nauw 
verband houdt met de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, impliceert een intensifiëring van 
de financiële inspanning in de vorm van structurele maatregelen gekoppeld aan de heroriëntering van de 
landbouwproduktic. 
De Gemeenschap dient bovendien een nieuwe en belangrijke rol op zich te nemen in verband met de 
bevordering van de ontwikkeling van de plattelandsgebieden waarop doelstellingen 1 en 5b betrekking hebben, 
met name door middel van activiteiten gericht op de omschakeling, het nieuw leven inblazen en het geven van 
een nieuwe economische stimulans aan die gebieden. In verband daarmee dienen initiatieven te worden 
uitgewerkt welke geen betrekking hebben op de landbouwproduktie maar wel op complementaire of 
alternatieve activiteiten. 
8.3 Richtsnoeren 
De door de Commissie op 15 februari 1989 goedgekeurde beleidsnota is een document dat betrekking heeft op 
de bijstandsverlening in de regio's van doelstellingen 1 en 2 dat, in het kader van de hervorming van de 
Structuurfondsen, tot doel heeft ten behoeve van de partners van de Commissie de prioriteiten te omschrijven 
waardoor zij zich in de verschillende programmeringsfasen zal laten leiden. Onderstaande richtsnoeren hebben 
in de eerste plaats tot doel de achtergebleven regio's in staat te stellen de uitdagingen van de interne markt van 
1993 aan te nemen. 
• Prioriteit voor het creëren van werkgelegenheid 
De bijdrage van het regionale beleid aan de vermindering van de regionale verschillen in de Gemeenschap 
zal hoofdzakelijk bestaan in het stimuleren van produktieve investeringen waardoor arbeidsplaatsen 
worden geschapen (industrie, ambacht, dienstverlening) en van investeringen in 
infrastructuurvoorzieningen die verband houden met de ontwikkeling van de economische activiteiten. 
De verschillen tussen de regio's op het gebied van produktiviteit, werkgelegenheid en inkomen kunnen 
namelijk slechts worden verminderd indien de produktie en het aantal gecreëerde arbeidsplaatsen in de Lid-
Staten en de achtergebleven gebieden stijgen tegen een tempo dat ver boven het communautaire 
gemiddelde ligt. 
In dit verband zal bij de opstelling van de communautaire bestekken worden gestreefd naar evenwicht 
tussen infrastructuurwerken (waaraan in het verleden het grootste gedeelte van de EFRO-bijstand voor 
achtergebleven regio's is besteed) en de ontwikkeling van produktieve investeringen. 
• Combinatie van leningen en subsidies 
De Commissie is voornemens gebruik te maken van de in het kader van de nieuwe verordeningen voor 
de Structuurfondsen geboden mogelijkheden om zowel voor infrastructuurwerken als voor produktieve 
investeringen te komen tot een adequate combinatie van subsidies en leningen, opdat de -M 
86 EFRO 
• begrotingsmiddelen meer effect sorteren en doelmatiger worden aangewend. Wat de infrastructuurwerken 
betreft, zal deze combinatie worden gebaseerd op de netto-inkomsten die door de investeringen worden 
gegenereerd. 
Ontplooiing van plaatselijke initiatieven 
Bij horizontale ontwikkelingsmaatregelen op nationaal, en zelfs op regionaal vlak, worden vaak niet alle 
plaatselijke mogelijkheden voor het creëren van werkgelegenheid aangewend. De Commissie is 
voornemens bemiddelende instanties, en met name regionale ontwikkclingsorgancn die in de regio's 
aanwezig zijn en die bijgevolg in nauw contact staan met de bedrijven, te belasten met het beheer van de 
globale subsidies die in de vorm van bijstand voor plaatselijke werkgclegcnhcidscheppende initiatieven 
(oprichting van KMO's, dienstverlening aan bedrijven, stimulering van ondernemersinitiatieven, enz) 
worden toegekend. 
Diversificatie van de economie 
Om een te grote afhankelijkheid van een klein aantal structureel zwakke sectoren van de economie te 
voorkomen, behoort het leveren van een bijdrage aan de diversificatie van het economisch draagvlak van 
de regio's met een ontwikkelingsachterstand tot de prioriteiten van het regionaal beleid van de 
Gemeenschap. Er dient prioriteit te worden verleend aan investeringen die ertoe bijdragen dat geavanceerde 
produktiemethoden worden toegepast en aan sectoren die gebruik maken van hoogontwikkelde 
technologie. 
Meer in het bijzonder met betrekking tot regio's waarvoor doelstelling 1 geldt, zal de Commissie, wanneer 
zij de door de Lid-Staten ingediende aanvragen om bijstand onderzoekt en in het kader van het 
partnerschap een beslissing neemt ten aanzien van de communautaire bestekken, met name beoordelen 
welke bijdrage de voor bijstand in aanmerking komende infrastructuur levert aan de verhoging van het 
economisch potentieel van de regio's. Rekening houdend met de situatie en de behoeften van de regio's 
zal voorrang worden gegeven aan de infrastructuurvoorzieningen die het meest bijdragen tot de 
ontwikkeling van die regio's (bij voorbeeld op het gebied van vervoer, telecommunicatie, beroepsopleiding, 
onderzoek en ontwikkeling, enz). 
Voor de regio's waarvoor doelstelling 2 geldt, zal vooral de nadruk worden gelegd op de ontwikkeling van 
produktieve investeringen die nieuwe arbeidsplaatsen moeten opleveren als compensatie voor die welke in 
industrieën met afnemende economische activiteit verloren zijn gegaan. De infrastructuursteun zal worden 
verleend voor de sanering van in verval geraakte industrieterreinen en voor infrastructuur die moet worden 
gemoderniseerd om economische activiteiten te creëren ofte ontwikkelen. 
Regionale ontwikkeling op communautair niveau 
Naast de ondersteuning van regio's en zones waarvoor doelstellingen 1 en 2 gelden, zal de Gemeenschap 
uit hoofde van artikel 10 van de nieuwe EFRO-Verordening20 op het gehele grondgebied van de 
Gemeenschap overgaan tot financiering van : 
• studies over de ruimtelijke ordening van het grondgebied van de Gemeenschap, 
• proefprojecten, met name in grensregio's, 
• het uitwisselen van ervaring en de samenwerking op het gebied van de ontwikkeling tussen regio's van 
de Gemeenschap. 
2» 4254/88 van de Raad 
Hoofdstuk 8. Hervorming van de structuurfondsen 87 
% 
88 EFRO 
Bijlage A. Statistische gegevens 1988 en 1975-1988 
Bijlage A. Statistische gegevens 1988 en 1975-1988 89 
Tabel 25. Aantal in 1988 gesteunde projecten (detail) 
Lid- staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 Industrie, dienstverlening en ambachten 
Grote f) 
investe­
ringen 
5 
64 
22 
1 
3 
37 
120 
225 
477 Kleine(2) 
investe­
ringen 
6 
1 
3 
10 Totaal 
5 
64 
28 
1 
3 
38 
120 
228 
487 Infrastructuur 
Grote C) 
investe­
ringen 
44 
18 
83 
411 
114 
81 
1.293 
1 
7 
879 
350 
3.281 Kleine(2) 
investe­
ringen 
9 
17 
8 
20 
2 
8 
9 
73 Totaal 
44 
18 
92 
428 
122 
81 
1.313 
1 
9 
887 
359 
3.354 Totaal 
Grote (1) 
investe­
ringen 
49 
83 
22 
84 
414 
157 
119 
1.415 
i 
7 
881 
594 
3.826 Totaal 
Kleinei2) 
investe­
ringen 
6 
9 
17 
8 
1 
20 
2 
9 
12 
84 Totaal 
Eigen 
potentieel 
1 
3 
40 
1 
2 
3 
19 
69 
(')Grote projecten: waarvan het bedrag van de investering 15 miljoen ECU of meer bedraagt 
(2)Kleine projecten: waarvan het bedrag van de investering minder dan 15 miljoen ECU bedraagt 
Tabel 26. Aantal in 1988 gesteunde projecten (detail) 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 Industrie, dienstverlening en ambachten 
Grote 
investe­
ringen 
1,00 
3,49 
7,50 
0,35 
0,21 
20,57 
43,45 
46,28 
122,85 Kleine 
investe­
ringen 
28,42 
1,91 
25,89 
56,22 Totaal 
1,00 
3,49 
35,92 
0,35 
0,21 
22,48 
43,45 
72,17 
179,08 Infrastructuur 
Grote 
investe­
ringen 
14,80 
432 
44,83 
436,92 
174,83 
45,88 
406,61 
0,74 
10,69 
247,78 
174,10 
1561,50 Kleine 
investe­
ringen 
0,47 
157,28 
245,29 
52,37 
407,79 
11,59 
92,20 
138,25 
1105.24 Totaal 
14,80 
4,32 
0,47 
202,11 
682,21 
227,20 
45,88 
814,40 
0,74 
22,28 
339,98 
312,35 
2666,74 Totaal 
Grote 
investe­
ringen 
15,80 
7,81 
7,50 
45,18 
436,92 
175,04 
66,45 
450,06 
0,74 
10,69 
247,78 
220,38 
1684,35 Totaal 
Kleine 
investe­
ringen 
28,89 
157,28 
245,29 
52,37 
1,91 
407,79 
11,59 
92,20 
164,14 
1161,46 Totaal 
Eigen 
potentieel 
0,37 
2,29 
4,27 
2,17 
0,58 
1,48 
3,41 
14,57 
Tabel 27. Verdeling van de aangegane betalingsverplichting en naar soort infrastructuur in 1988 
(Mio ECU) 
Soort infraslructuurpraiecien 
1. IN VERBAND MET PRODUCTIEVE ACTIVITEITEN 
2. VERVOER 
11 Zones bestemd voor productieve bedrijvigheid 
12 Bouw van fabrieken 
13 Centra voor toegepast onderzoek - studie - diensten 
14 Handelscentra 
2. VERVOER 
10 Diversen 
21 Wegen en kunstwerken 
22 Spoorwegen 
23 Zeehaven-installaties 
24 Waterwegen 
25 Luchthavens 
26 Stedelijk vervoersnet 
27 Andere vormen v. vervoer (kabelspoor, enz.) 
3. TELECOMMUNICATIE 
30 Diversen 
31 Telefoon-, telexnet 
32 Radiouitzending, televisie 
33 Tele-informaticanetten 
4. ENERGIEVOORZIENING 
40 Diversen 
41 Produktie van elektriciteit 
42 Distributienet voor elektriciteit 
44 Distributienet voor gas 
5. WATERBOUW 
50 Diversen 
51 Stuwdammen 
52 Opvang en distributie van water 
53 Irrigatiesystemen 
54 Riolering, behandeling van afvalwater 
6. MILIEUBESCHERMING 
50 Diversen 
61 Kustbeicherming 
62 Bodemsanering, -bescherming 
63 Landinrichting en landschapsbehoud 
64 Verbrandingsinstallatie en afvalverwerking 
65 Maatregelen ter bestrijding van verontreiniging 
i. ONDERWUS, SOCIO-CULTUREEL, SPORT, 
ONTSPANNING 
70 Diversen 
71 Educatieve infrastructuur 
"2/73 Sociale, medische/para-med. infrastructuur 
14 Culturele infrastructuur 
"5 Sport- en ontspanningsinfrastructuur 
Totaal 
Totaal investeringen 
Overheidsuitgaven Grote investeringen 
Proiecten 
203 
8 
118 
38 
28 
11 
1488 
4 
1309 
50 
62 
4 
15 
1 
3 
24 
15 
6 
2 
1 
123 
22 
61 
33 
1259 
39 
8 
542 
8 
612 
80 
6 
25 
14 
17 
11 
143 
11 
52 
25 
38 
3281 Steun 
117,32 
7,33 
77,64 
8,42 
19,07 
4,86 
846,66 
0,95 
745,78 
48,70 
28,20 
0,68 
14,62 
0,32 
7,41 
34,79 
4,98 
26,16 
0,93 
2,72 
42,08 
3,49 
8,27 
10,71 
19,60 
360,99 
22,10 
1S.35 
81,06 
87,20 
40,96 
4,98 
10,23 
6,19 
8,14 
8,75 
2,67 
124,80 
7,51 
69,82 
10,60 
18,63 
18,25 
1567,64 
3442,89 
3410,62 Kleine investeringen 
Projecten 
46 
33 
2 
2 
9 
2 
2 
1 
1 
3 
3 
2 
1 
73 Steun 
26,94 
26,94 
'04,33 
510,81 
155,40 
18,21 
8,41 
8,20 
3,30 
172,22 
118,76 
H,08 
36,38 
182.82 
24,31 
27,69 
240,47 
2,68 
248,66 
19,74 
12,60 
7,15 
1106,06 
2837,65 
280244 Totaal 
Projecten 
204 
8 
119 
38 
28 
11 
1494 
4 
1342 
57 
64 
6 
16 
1 
4 
24 
15 
6 
2 
1 
132 
7 
27 
63 
35 
1273 
90 
11 
549 
8 
615 
8000 
6,00 
2500 
1400 
1700 
1100 
\00 
146 
11 
64 
25 
39 
3354 Steun 
144,26 
7,33 
10448 
8,42 
19,07 
4,86 
1550,99 
0,95 
125649 
204,10 
46,41 
9,10 
22,82 
0,32 
10,71 
34,79 
4,98 
26,16 
0,93 
2,72 
214,31 
3,49 
127,03 
27,80 
55,99 
543,81 
24,31 
27,69 
240,47 
2,68 
248,66 
40,96 
498 
10,23 
6,19 
8,14 
8,75 
2,67 
14445 
741 
82,42 
10,60 
18,63 
25,39 
2673.70 
628044 
6213,16 
Deze bedragen werden berekend volgens de op het ogenblik van beslissing tot betalingsverplichting geldende 
13 Aarolie- en aardgaswinning 
Tabel 28. In 1988 aangegane betalingsverplichtingen, naar gedetailleerde tak van industrie, ambacht en dienstverlening 
Mio Ecu) 
Takken van bedrijvigheid Nace-mdeling 
1. ENERGIE 
Diversen 
11 Winn.bewerk. vaste brandstoffen 
2. WINN.VERWERK.DELFSTOFFEN, CHEMIE 
21 Winning en voorbewerking van ertsen 
22 Vervaardig.,'1ste verwerk-metalen 
23 Winn. niet-metalische mineralen 
24 Ind.prod. niet-metaaihoud. miner. 
25 Chemische industrie 
26 Produktie van synthetische vezels 
3. METAALVERWERKENDE IND.,FUNMECH. 
31 Vervaardig.produfcten uit metaal 
32 Machinebouw 
33 Fabr.bureaumach./informatieverw. 
34 Elektotechnische industrie 
35 Automobielb./fabr.auto-onderdelen 
36 Overige transportmiddelenfabriek. 
37 Fijnmechanuche optische industr. 
4. ANDERE BE-,VERWERKENDE INDUSTRIE 
41/42 Voed.-genotmiddelenindustrie 
42 Industrie du sucre 
43 Textielnijverheid 
44 Ledernijverheid 
45 Schoen-; kledingnijverheid 
46 Hout-houten meubelen industrie 
47 Papiennd., grafische bedrijven, uitgeverijen 
48 Rubber-zplasticverwerkende ind. 
49 Andre be-verwerkende industrie 
5. BOUWNIJVERHEID 
6. - 9. DIENSTEN 
61 Groothandel 
62 Terugwinning 
64/65 Kleinhandel 
66 Maaltijd.-,drank.- en logiesverstrek. bedrijven 
83 Hulpbedrijven.bank/verzekenngsw. 
Totaal 
Investering 
Nationale steun Grote investeringen 
Project. 
4 
2 
2 
68 
4 
6 
1 
31 
25 
1 
169 
59 
43 
4 
40 
8 
6 
9 
220 
37 
10 
24 
i 
20 
44 
33 
43 
8 
2 
83 
i 
1 
2 
5 
72 
546 Steun 
0,73 
0,33 
0,39 
21,13 
0,93 
1,04 
0,02 
8,97 
10,02 
0,15 
41,35 
9,64 
945 
1,34 
16,17 
2,38 
0,63 
1,64 
5143 
846 
2,18 
9,24 
0,04 
4,22 
5,71 
7,70 
11,29 
249 
0,24 
14,26 
0,34 
0,79 
0,42 
0,68 
12,04 
129,23 Arbeids­
plaatsen 
68 
68 
21043 
15 
471 
8 
19144 
1385 
20 
8546 
1596 
2084 
3670 
3203 
6730 
2520 
3710 
10171 
9740 
169 
2183 
30 
1337 
1404 
l79l 
1853 
430 
104 
589 
194 
20 
67 
"9 
229 
40521 
887,85 
273,33 Kleine investeringen 
Project. 
5 
1 
2 
5 
1 
3 
10 Steun 
33,31 
140 
7,15 
24,66 
22,78 
3,84 
11,34 
',60 
56,09 Arbeids­
plaatsen 
2124 
61 
513 
1550 
958 
71 
330 
557 
3082 
648,38 
173,14 Totaal 
Project. 
4 
2 
2 
68043 
45 
671 
l 
31144 
2585 
1 
174 
60 
43 
4 
42 
10 
6 
9 
225 
37 
11 
25 
1 
20 
44 
33 
46 
8 
2 
83 
3 
1 
2 
5 
72 
556 Steun 
0,73 
0,33 
0,33 
21,13 
0,93 
1,04 
0,02 
8,97 
10,02 
0,15 
74,66 
11,14 
945 
1,34 
23,32 
27,03 
0,63 
1,64 
74,31 
846 
6,02 
2048 
0,04 
4,22 
5,71 
7,70 
18,90 
249 
0,24 
14,26 
0,34 
0,79 
0.42 
0,68 
12,04 
185,32 Arbeids­
plaatsen 
68 
68 
21043 
15 
471 
8 
19144 
1385 
20 
10670 
1657 
2084 
367 
3716 
2223 
252 
371 
11129 
974 
240 
2513 
30 
1337 
1404 
1791 
2410 
430 
104 
589 
194 
20 
67 
79 
229 
43603 
1536,21 
446,47 
Tabel 29. Begrotingssituatie 1988 
1. Besteding van de vastleggingskredieten 
(Mio Ecu) 
Voor 1988 beschikbare vastleggingskredieten 
In de begroting 
1988 opgenomen 
kredieten 
3.524,00 Van 1987 
overgebleven 
kredieten 
3,29 Kredieten beschikbaar gekomen door: 
Opnieuw beschik­
baar stellen van 
eerder vastge­
legde bedragen 
148,79 Schommeling in 
de wisselkoers 
van opnieuw 
beschikb. gestelde 
bedragen 
- 2,49 Totaal 
3.673,59 Besteding in 1987 
Nagekomen 
verplichtingen 
3,667,07 Per 31.12.88 
beschikbare 
kredieten 
6,52 
rXi 2. Besteding van de betalingskredieten 
(Mio Ecu) 
In 1988 beschikbare betalingskredieten 
Overdracht 
1987 
43,60 Kredieten 
1988 
2862,00 Totaal 
2905,60 In 1988 verrichte betalingen 
L'it de over­
dracht van 
1987 
43,60 Uit de kre­
dieten 1988 
2859,58 Totaal 
2903,18 Per 31.12.88 nog niet bestede 
betalingskredieten 
Uit de over­
dracht van 
1987 
-Uit de kre­
dieten 1988 
2,42 
3. Ontwikkeling bij de aangegane betalingsverplichtingen 
TH 
rs 
T9 ('Mio Ecuï 
Per 1.1.1988 
nog niet nage­
komen betal. 
verplichtingen 
1975-1987 
6118,47 Opnieuw 
beschikbaar 
gestelde 
bedragen en 
aan- passingen 
v. 1987 
-146,30 In 1988 aangegane betalingsverplichtingen 
Ten laste van 
de in 1987 
overgebleven 
kredieten 
3,29 Ten laste van 
de kredieten 
voor 1988 
3663,78 Totaal 
3667,07 Niet-nagekomen 
betal. verplich­
tingen 
1975-1987 -
betalingsver­
plichtingen 
1988 
9639,24 In 1988 na­
gekomen be-
be talingsver­
plichtingen 
2903,18 Per 31.12.88 
nog na te ko­
men betalings­
verplichtingen 
6736,06 
Tabel 30. Uitkeringen van 1988 met betrekking tot de betalingsverplichtingen vouur 1975 en met 1988 
(Mio ECU) 
Tabel 31. Betalingen 1975-1988 
(Mio Ecu) Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
Comm. 
EUR 12 Betalingen 1988 uit hoofde van betalingsverplichtingen 
1975-84 1985 1986 1987 1988 
11,40 
0,68 
8,723 
2,78 
53.81 
1,91 
203,20 
0.04 
9,73 
32,64 
324,91 3,53 
0,59 
2,404 
13,94 
69,78 
0,37 
41,91 
1,80 
35,18 
169,50 4,26 
3,16 
7,94 
22,21 
53,27 
77,64 
6,63 
107,97 
0,56 
27,85 
82,93 
0,18 
364,60 4,65 
3,60 
28,89 
42,76 
219,62 
112,65 
85,34 
187,81 
131,93 
230,51 
0,03 
1047,79 4,08 
2,03 
27,30 
205,15 
270.67 
63,18 
38,14 
23,11 
170^95 
160,48 
0,12 
966,38 Totaal betalingen 1988 
27,92 
10,06 
75,25 
286,84 
543,56 
377,06 
132,39 
56433 
0,04 
13,26 
330,73 
541,74 
0,33 
2903,18 
Jaar 
1975 
isr?6 
197-f 
1978 
1979 
I9S0 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 B 
7,08 
3,46 
5,97 
3,10 
6,59 
9.17 
10,56 
7,03 
5,63 
12,00 
21,61 
23,00 
27,92 DK 
1,64 
4,42 
6,14 
1,38 
9,13 
9,44 
10,69 
14^7 
16,"0 
28,10 
\69 
18,94 
15,58 
10,06 D 
17,35 
34,40 
42,18 
46,03 
50,45 
36,19 
61,65 
45,05 
43,92 
£9,19 
88,23 
60.94 
"5.25 E 
314,30 
345,34 
543,56 GR 
122,00 
152,35 
214,59 
212,63 
309,04 
302,87 
287,40 
286,84 F 
15,63 
29,99 
45,40 
40,65 
103,61 
99,66 
62,16 
126,18 
214^6 
190,23 
233,23 
200^6 
263,72 
377,06 IRL 
5,21 
12,08 
14,09 
20,46 
32,89 
6945 
''9,32 
91,18 
9147 
10142 
114,66 
77,04 
133,92 
132,39 I 
34J0 
'5,85 
92,82 
7843 
143,73 
249,08 
210,16 
276,9'' 
34440 
435,11 
381,13 
701,45 
550,32 
564,00 -
0,25 
0,47 
0,13 
0,21 
0,30 
0,99 
0,96 
0,06 
0,02 
2,49 
0,65 
0,13 
2,29 
0,04 NL 
3,29 
5,67 
3,64 
6,48 
$,65 
vo 
5.66 
3.24 
18,12 
14,74 
15,31 
11,82 
19,45 
13,26 P 
188,78 
222,76 
330,73 L'K 
13,85 
59,14 
75,62 
59,03 
165,73 
233,24 
255,10 
21346 
294,46 
291,61 
457,75 
468,26 
519,29 
541,74 COM. 
0,37 
048 
0,33 EUR 
12 
74,06 
213,05 
275,70 
254,89 
513,10 
726,70 
791,41 
950,67 
1246,60 
1325,98 
1590,65 
2394,16 
244449 
2903,18 
Tabel 32. Verdeling naar land van de in 1988 aangegane betalingsverplichtingen voor infrastructuurprojecten 
'Mio Ecu 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 In verband 
met 
productieve 
activiteiten 
0,32 
0,35 
0,11 
26,61 
11,64 
6,00 
49,86 
22,81 
26,45 
143,14 Vervoer 
5,70 
1,90 
0,01 
65,47 
548,65 
170,31 
1,71 
349,64 
22,28 
168,17 
212,33 
1546,17 Telecommu­
nicatie 
4,98 
26,22 
0,93 
2,77 
34,90 Energie­
voorziening 
0,10 
116,24 
7,03 
8,55 
57,77 
0,74 
8^3 
13,45 
212,21 Waterbouw 
6,53 
0,25 
10,30 
84,61 
22,35 
17,13 
302,70 
77,83 
23,29 
545,00 Milieu­
bescherming 
0,09 
13,00 
9,29 
5,85 
4,62 
8,16 
41,01 Onderwijs, 
socio-culturele 
voorzieningen 
2,24 
2,00 
10,09 
2,31 
13.61 
7,51 
22,36 
58,29 
25,90 
144,31 Totaal 
14,80 
4,32 
0,47 
202,11 
682,21 
227,20 
45,88 
814,40 
0,74 
22,28 
339,98 
312,35 
2666,74 
Tabel 33. Verdeling naar land van de in 1975-1988 aangegane betalingsverplichtingen voor infrastructuurprojecten 
(Mio Ecu) 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 In verband 
met 
producueve 
activiteiten 
28,48 
11 ,-15 
143,31 
33,00 
27,89 
50,21 
21,29 
903,84 
4,02 
10,46 
35,90 
367,14 
1636,99 Vervoer 
23,56 
66,61 
51,77 
585,73 
1402,20 
1280,38 
271,40 
2166,71 
6,77 
182,53 
524,59 
1802,11 
8364,36 Telecommu­
nicatie 
15,27 
428,27 
274,92 
244,68 
71,77 
1,28 
0,93 
233,70 
1270,82 Energie­
voorziening 
2,16 
30,77 
21,80 
667,22 
147,59 
387,70 
17,09 
901,12 
1,24 
147,63 
2798,20 
2604,13 Waterbouw 
42,51 
7,96 
61,22 
301,56 
342,98 
86,89 
233,63 
2526,38 
1,41 
2,76 
238,04 
640,65 
4485,99 Milieu­
bescherming 
10,02 
0,88 
7,45 
1,20 
16,48 
19,10 
11,42 
139,49 
9,03 
79,76 
294,82 Onderwijs, 
socio-culturele 
voorzieningen 
28,63 
12,66 
53,39 
122,70 
2,31 
71,86 
42,43 
127,43 
1,60 
3,98 
115,30 
216,04 
798,31 Totaal 
135,36 
145,60 
338,94 
2139,68 
1939,45 
2171,06 
841,94 
6836,74 
15,04 
201,01 
1070,42 
3619,22 
19455,46 
Tabel 34. Verdeling naar land van de in 1988 aangegane betalingsverplichtingen voor projecten in industrie, ambacht en 
dienstverlening 
(Mio Ecu) 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 Energie 
0,21 
0,45 
0,66 Delfstoffen en 
delfstof-
produkten, 
chemie 
0,28 
0,11 
0,29 
0,35 
2,84 
11,00 
7,13 
22,00 Metaal-
bewerkings en 
precisiewerk-
tuigenindustne 
0,14 
1,12 
22,30 
0,02 
12,71 
11,05 
27,78 
75,12 Andere takken 
van 
verwerkende 
industrie 
0,57 
1,52 
12,14 
0,09 
6,93 
20,02 
33,93 
76,10 Bouw en ci­
vieltechnische 
werken 
0,24 
0,24 Dienstver­
lening 
0,45 
1,19 
0,09 
0,48 
0,11 
2,64 
4,96 Totaal 
1,00 
3,50 
35,92 
0,35 
0,21 
22,48 
43,45 
0,11 
72,17 
179,08 
Tabel 35. Verdeling naar land van de in 1975-1988 aangegane betalingsverplichtingen voor projecten in industrie, ambacht 
en dienstverlening 
(Mio Ecu) 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 Energie 
0.94 
0,21 
2,99 
2,41 
0,13 
8,18 
89,71 
104,57 Delfstoffen en 
delfstof-
produkten, 
chemie 
16,30 
2,25 
'9,91 
15,26 
3,86 
39,99 
43,96 
243,20 
8,63 
567,50 
102,86 Metaal-
bewerkingsen 
precisiewerk-
tuigenindustrie 
19,76 
12,21 
237,11 
8,12 
2,61 
23231 
211,72 
391,84 
5,48 
487,03 1608,19 Andere takken 
van 
verwerkende 
industrie 
8,81 
9,44 
177,04 
14,51 
4,67 
106,62 
51,40 
329,20 
12,21 
268,77 
982,67 Bouw en ci­
vieltechnische 
werken 
0,06 
0,21 
0,25 
0,52 
0,81 
3,70 
1,55 
7,10 Dienstver­
lening 
2,28 
0,97 
9,70 
4,86 
0,02 
6,00 
0,27 
8,96 
2,79 
0,11 
14,74 
50,70 Totaal 
44,22 
25,39 
507,00 
42,74 
11,16 
396,70 
313,35 
983,08 
32,83 
0,11 
978,01 
3774,20 
Tabel 36. Investeringen die betrekking hebben op projecten waarvoor in 1988 steun werd verleend 
(Mio Ecu) 
Lid-staat 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 12 Industrie, dienst ver -
lening en ambachten 
Aantal 
5 
64 
28 
1 
3 
38 
120 
228 
487 Invest. 
11,90 
54,48 
595,58 
3,86 
4,63 
167,36 
152,18 
534,59 
1524,60 Infrastructuur 
Aantal 
44 
18 
92 
428 
122 
81 
1313 
1 
9 
887 
359 
3354 Invest. 
44,17 
8,83 
489,83 
1409,79 
752,43 
95,01 
1841,08 
3,84 
105,17 
779,11 
728,32 
6257,59 Eigen potentieel 
Aantal 
1 
3 
40 
1 
2 
3 
19 
69 Invest. 
1,80 
5,83 
15,76 
0,64 
1,19 
3,08 
6,27 
34,57 Totaal 
Aantal 
49 
83 
28 
93 
431 
165 
120 
1435 
1 
9 
890 
606 
3910 Invest. 
56,08 
65,11 
595,58 
493,69 
1415,62 
772,83 
263,01 
1994,46 
3,84 
105,17 
782,19 
1269,18 
7816,76 
Tabel 37. Regionale verdeling van de in 1975-1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen 
(Mio Ecu) 
Lid-Staat Regio 
BELGIQUE/BELGIË 
Vlanderen 
Wallonie 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
Schleswig-H olstein 
Hamburg 
Bremen 
Nordrhein-Westfalen 
Hessen 
Rheinland-Pfaiz 
B aden-Württember g 
Bayern 
Saarland 
Berlin (West) 
N ieder sachsen 
Multiregionaai 
ELLAS 
Ana.Ster.Kai Nisoi 
Kentr. Dyt. M akedonia 
Pelop.Dyt.Ste. Ellas 
Thessalia 
Anat. M akedonia 
Kriti 
Ipiros 
Thraki 
Nisoi Anat.Agaiou 
Multiregionaai Programma's 
Commun­
autair 
-
-
23,06 
21,26 
1,80 
12,98 
12,98 N.P.CB. 
26,70 
14,45 
12,25 
10,26 
53,95 
13,46 
3,68 
19,27 
12,54 
250,40 
4,50 
37,05 
37,43 
1,64 
169,78 Totaal 
26,70 
14,45 
12,25 
10,26 
77,01 
13,46 
21,26 
8,68 
19,27 
12,54 
1,80 
263,38 
4,50 
37,05 
37,43 
1,64 
182,76 Projecten 
Industrie, 
dienst­
verlening 
en 
ambachten 
41,67 
28,29 
13,38 
5,35 
502,96 
53,00 
0,74 
63,52 
39,80 
61,41 
13,02 
82,49 
87,68 
5,19 
96,03 
0,08 
34,51 
1,76 
3,81 
2,89 
2,79 
1,83 
0,99 
4,56 
7,40 
4,59 
3,89 Infrastruc­
tuur 
131,97 
56,11 
75,86 
140,42 
347,39 
38,26 
7,47 
18,18 
14,51 
6,71 
7,84 
96,55 
14,75 
61,79 
81,33 
2149,65 
166,07 
749,29 
335,23 
137,38 
123,97 
114,18 
178,71 
73,01 
90,52 
181.29 Eigen 
ont-
wikkelings-
potentieel* 
1,35 
1,34 
0,01 
0,57 
-
-Totaal 
174,99 
85,74 
89,25 
166,34 
850,35 
91,26 
8,21 
81,70 
54,31 
68,12 
20,86 
179,04 
102,43 
66,98 
177,36 
0,08 
2184,16 
167,83 
753,10 
338,12 
140,17 
125,80 
115,17 
183,27 
80,41 
95,11 
185,18 Studies 
2,00 
0,13 
1,87 
6,14 
0,19 
0,04 
0,11 
0,04 
0,24 
0,24 Totaal 
generaal 
203,69 
100,32 
103,37 
182,74 
927,55 
104,72 
8,21 
102,96 
54,31 
76,80 
20,86 
198,31 
102,47 
67,09 
189,94 
1,88 
2447,78 
172,33 
753,10 
375,17 
140,17 
125,80 
152,60 
183,27 
80,41 
96,75 
368,18 
De programma's bevatten eveneens acties ter benutting van het eigen ontwikkelingspotenüeel. 
Regionale verdeling van de in 1975-1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen (vervolg) 
(Mio Ecu1* 
'Ji 
30 
3C Lid-Staat Regio 
ES PAN A 
Galicia 
Princ. de Asturias 
Cantabria 
Pais Vasco 
Navarra 
Aragon 
Madrid 
Castilla y León 
Castilla-La-M ancha 
Extremadura 
Cataluna 
Com. Valenciana 
Andalucia 
Murcia 
Canarias 
Multiregionaai 
FRANCE 
Ile de France 
H aute-N ormandie 
B asse-N ormandie 
Picardie 
Champagne-Ardennes 
Bourgogne 
Centre 
Nord-Pas-de-Calais 
Bretagne 
Pays de la Loire 
Poitou-Charentes 
Lorraine 
Alsace 
Franche-Comté 
Limousin 
Aquitaine 
Midi-Pyrénées 
Auvergne 
Rhône-Alpes 
Languedoc-Roussillon 
Prov.-Alpes-C.d'Azur 
Corse 
Martinique 
Guadeloupe 
Guyane 
Réunion 
Multiregionaai Programma's 
Commun­
autair 
23,02 
23,02 
9,63 
5,41 
4,22 N.P.CB. 
52,57 
23,24 
29,33 
252,27 
21,17 
4,06 
2,80 
20,88 
29,80 
22,23 
50,46 
19,40 
8,33 
36,26 
13,80 
13,01 
10,07 Totaal 
75,59 
23,24 
52,35 
261,90 
21,17 
4.06 
2,80 
20,88 
29,80 
22,23 
50,46 
19,40 
8,33 
36,26 
19,21 
13,01 
14,29 Projecten 
Industrie, 
dienst­
verlening 
en 
ambachten 
11,20 
3,43 
1,12 
1,38 
0,62 
4,65 
370,42 
2,97 
9,36 
3,32 
7,56 
0,65 
2,36 
75,64 
25,38 
41,63 
17,94 
54,62 
7,82 
0,50 
6,20 
26,42 
23,40 
14,64 
20,76 
13,36 
1,97 
0,65 
3,20 
3,67 
3,63 
2,77 Infrastruc­
tuur 
1945,23 
125,61 
98,66 
32,35 
23,37 
2,47 
23,65 
24.99 
301,42 
296,09 
130,02 
38,43 
77,61 
638,01 
68,04 
63,36 
1,15 
2156,66 
2,12 
35,08 
2,44 
19,43 
2,15 
100,16 
288,51 
90.47 
73,45 
137,17 
2,53 
1,50 
106,99 
135,56 
279,97 
122,75 
37,78 
171,00 
34,54 
59,54 
117,82 
100,23 
78,48 
123,12 
33,87 Eigen 
ont­
wikkelings­
potentieel* 
2,29 
0,13 
0,88 
1,28 
13,11 
2,61 
0,10 
0,21 
0,31 
2,52 
2,45 
1,96 
0,32 
0,16 
1,05 
1,42 Totaal 
1958,72 
129,04 
98,66 
32,35 
23,37 
2,47 
23,65 
25,12 
302,54 
297,47 
130,64 
38,43 
77,61 
643,54 
68,04 
63,36 
2,43 
2540,19 
5,09 
47,05 
5,86 
26,99 
0,86 
4,82 
175,80 
316,41 
134,55 
93,35 
192,11 
10,51 
3,05 
113,19 
161,98 
303,37 
138,81 
58,54 
184,36 
36,51 
60,19 
121,02 
103,90 
82,11 
125,89 
33,87 Studies 
0,09 
0,06 
0,03 
12,04 
0,07 
0,07 
0,21 
0,08 
0,14 
11,41 
0,06 Totaal 
generaal 
2034,40 
129,04 
121,90 
32,35 
23,37 
2,47 
23,65 
25,12 
302,54 
297,53 
130,64 
38,46 
77,61 
643,54 
68,04 
63,36 
54,78 
2814,13 
5,09 
47,12 
5,86 
26,99 
0,86 
4,82 
196,97 
320,47 
134,55 
96,15 
213,06 
10,51 
3,05 
142,99 
184,21 
354,04 
158,21 
66,87 
220,70 
36,51 
79,40 
121,02 
104,04 
82,11 
150,31 
48,22 
De programma's bevatten eveneens acties ter benutting van het eigen ontwikkelingspotentieel. 
o" 
Regionale verdeling van de in 1975-1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen (vervolg) 
(Mio Ecu') 
Lid-Staat Regio 
IRELAND 
Donegal 
North East 
North West 
West 
Midlands 
East 
Mid West 
South East 
South West 
Multiregionaai 
ITALIA 
Piemonte 
Valle d'Aosta 
Lombardia 
Trentino-Aldo Adige 
Veneto 
Friuli-Venez.Giulia 
Liguria 
Emilia-Romagna 
Toscana 
Umbria 
Marche 
Lazio 
Abruzzi 
Molise 
Campania 
Puglia 
Basilicata 
Calabria 
Sicilia 
Sardegna 
Multiregionaai 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
N oord- N ederland 
Oost-Nederland 
West-Nederland 
Zeeland 
Zuid-Nederland 
Multiregionaai Programma's-
Commun­
autair 
32,54 
32,54 
29,27 
29 27 
-
-N.P.CB. 
111,47 
111,47 
106,92 
8,44 
0,09 
31,93 
1,72 
0,08 
5,49 
6,71 
4,93 
1,59 
45,94 
1,94 
14,18 
12,59 
0,65 
0,94 Totaal 
144,01 
144,01 
136,19 
8,44 
0,09 
31,93 
1,72 
0,08 
5,49 
6,71 
4,93 
1,59 
45,94 
29,27 
1,94 
14,18 
12,59 
0,65 
0,94 Projecten 
Industrie, 
dienst­
verlening 
en 
ambachten 
311,27 
5,72 
8,11 
13,57 
17,01 
17,07 
84,86 
54,57 
31,83 
53,97 
24,56 
975,72 
1,28 
29,14 
113,07 
120,17 
13,26 
322,49 
95,46 
149,10 
39,36 
56,25 
26,14 
-
32,42 
16,85 
15,57 Infrastruc­
tuur 
841,94 
18,13 
12,71 
20,65 
43,29 
25,93 
183,09 
69,35 
39,86 
111,33 
317,60 
6777,60 
71,28 
24,30 
95,59 
177,83 
237,95 
138,04 
2718,01 
365,06 
486,98 
602,01 
1056,53 
428,42 
375,60 
14,69 
200,85 
127,64 
4,87 
65,51 
2,83 Eigen 
ont­
wikkelings­
potentieel* 
3,67 
0,10 
0,78 
1,21 
0,96 
0,62 
0,58 
0,54 
0,04 
-
0,01 
0,01 Totaal 
1156,88 
23,95 
20,82 
34,22 
61,08 
43.00 
269,16 
124,88 
71,69 
165,92 
342,16 
7753,90 
71,28 
25,58 
124,73 
290,90 
358,66 
151,30 
3050,50 
460,52 
o36,08 
641,37 
1112,82 
454,56 
375,60 
14,69 
233,28 
144,49 
4,87 
81,09 
2,83 Studies 
0,99 
0,03 
0,07 
0,19 
0,70 
21,95 
0,23 
0,86 
0,51 
6,59 
3,57 
6,15 
0,30 
0,54 
3,06 
0,14 
-
0,19 
0,16 
0,03 Totaal 
generaal 
1301,88 
23,98 
20,82 
34,29 
61,08 
43,00 
269,35 
124,88 
71,69 
165,92 
486,87 
7912,04 
71,28 
34,25 
125,59 
291,50 
397,18 
156,59 
3056,73 
466,31 
642,79 
646,30 
1114,95 
503,56 
405,01 
16,63 
247,65 
157,24 
4,87 
81,74 
3,80 
De programma's bevatten eveneens acties ter benutting van het eigen ontwikkelingspotentieel. 
•fc 
Regionale verdeling van de in 1975-1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen (vervolg) 
(Mio Ecu) 
Lid-Staat Regio 
PORTUGAL 
Norte 
Centro 
Lisboa-Vaie Tejo 
Alentejo 
Algarve 
Açores 
Madeira 
Multiregionaai 
UNITED KINGDOM 
North 
Yorkshire H umber. 
East Midlands 
East Anglia 
South East 
South West 
West Midlands 
North West 
Wales 
Scotland 
Nothern Ireland 
Multiregionaai 
Commun. 
Eur 12 Programma's 
Commun­
autair 
51,41 
51,41 
5,13 
5,13 
-
187.04 N.P.CB. 
65,79 
8,50 
57,29 
460,04 
47,23 
13,32 
10,39 
21,50 
104,66 
53,89 
209,05 
-
1406,49 Totaal 
117,20 
8,50 
108,70 
465,17 
47,23 
13,32 
10,39 
21,50 
104,66 
53,89 
209,05 
5,13 
-
1593,53 Projecten 
Industrie, 
dienst­
verlening 
en 
ambachten 
_ 
1000,02 
149,26 
36,56 
12,73 
15,11 
15,23 
94,05 
130,99 
250,76 
194,21 
101,12 
-
3305,54 Infrastruc­
tuur 
1050,56 
317,76 
207,77 
198,95 
142,67 
67,97 
73,12 
63,44 
8,88 
3620,97 
579,60 
342,37 
57,82 
204,31 
270,77 
446,93 
585,02 
788,67 
326,19 
19,29 
-
19407,93 Eigen 
ont­
wikkelings­
potentieel* 
1,48 
0.11 
0,74 
0,63 
6,43 
0,22 
1,27 
1,84 
3.10 
-
29,49 Totaal 
1082,04 
317,76 
207,88 
199,69 
142,67 
67,97 
73,12 
63,44 
9,51 
4627,42 
728,86 
378,93 
70,55 
219,42 
286,22 
542,25 
716,01 
1041,27 
523,50 
120,41 
-
22742,96 Studies 
0,58 
0,05 
0,53 
10,66 
0,89 
0,71 
0,93 
0,62 
0,33 
0.95 
1,66 
1,61 
1,17 
1,79 
1,70 
56,77 Totaal 
generaal 
1199,82 
317,81 
207,88 
199,69 
151,17 
67,97 
73,12 
63,97 
118,21 
5103,25 
776,98 
392,96 
71,48 
230,43 
308,05 
647,86 
771,56 
1251,93 
524,67 
127,33 
1,70 
24393,26 
De programma s bevatten eveneens acties ter benuttmg van het eigen ontwikkelingspotentieel. 
ao 
30 
/A 
102 EFRO ' 
Bijlage B. Foto's van de projecten gerealiseerd met 
EFRO-bijdrage 
Figuur 7. Foto N°1 De lunricl bij Artcmission op de weg Korinthos-Tripoli (GR) 
Bijlage R. Foto's van de projecten gerealiseerd met EFRO-bijdrage 103 
Figuur 8. Foto !\°2 Bouw van het klaverblad van Bayonne (FR) 
104 EFRO /ft 
Figuur 9. Foto N°3 Autosnelweg van Aragon: gedeelte Meco-Cïuadalajara (E) 
Bijlage B. Foto's van de projecten gerealiseerd met EFRO-bijdrage 105 m 
Figuur 10. Foto IN°4 Geïntegreerde maatregel voor Napels: bouw van de metro van Napels (I) 
106 EFRO //4' 
Figuur 11. Foto N°5 Bouw van de 2de centrale voor afvalverwerking in de stad Porto (P) 
Bijlage B. Foto's van de projecten gerealiseerd met EFRO-bijdrage 107 (<s 
Figuur 12. Foto N°6 Het liFRO hccfl steun verleend aan de bouw van een recreatiecentrum te Bodmin 
Cornwall (UK) 
108 EFRO tic 
Bijlage C. Bibliografie: Publikaties 1988 
C. 1 Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en Regionaal 
Beleid 
• Advies van het Economisch en Sociaal Comité inzake het derde periodiek verslag van de Commissie over 
de situatie en de sociaal-economische ontwikkeling van de regio's van de Gemeenschap 
(PB C 35 van 8.2.1988, blz. 15) 
• Toekenning van bijstand uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling gedurende het jaar 1985 
(vijfde en zesde tranche) 
(PB C 85 van 4.4.1988, blz. I) 
• Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het twaalfde jaarverslag van het Europees Eonds voor 
Regionale Ontwikkeling 
(PB C 175 van 4.7.1988, blz. 17) 
• Initiatiefadvics van het Economisch en Sociaal Comité over het bergstrckenbeleid 
(PB C 175 van 4.7.1988, blz. 47) 
• Besluit van de Commissie van 24 juni 1988 betreffende de oprichting van een Adviesraad van de regionale 
en de plaatselijke rechtsgemeenschappen (88/487/EEG) 
(PB E 247 van 6.9.1988, blz. 23) 
• Resolutie van het Europese Parlement over het derde periodiek verslag van de Commissie over de 
sociaal-economische situatie en ontwikkeling van de regio's van de Gemeenschap 
(PB C 235 van 12.9.1988, blz. 178) 
• Resolutie van het Europese Parlement over de regionale gevolgen van de aanleg van een tunnel onder het 
Kanaal en de bouw van een brug over de Straat van Messina 
(PB C 262 van 10.10.1988, blz. 45) 
• Europees Eonds voor Regionale Ontwikkeling (EERO)" in : Rekenkamer : jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1987 vergezeld van de antwoorden van de Instellingen 
(PB C 216 van 12.12.1988, blz. 97) 
• Resolutie van het Europese Parlement over het communautair regionaal beleid en de rol van de regio's 
(PB C 326 van 19.12.1988, blz. 289) 
• Adviesraad van de regionale en de plaatselijke rechtsgemeenschappen opgericht door de Commissie op 24 
juni 1988 
(PB C 329 van 22.12.1988, blz. 4) 
C.2 Specifieke communautaire acties voor regionale ontwikkeling 
• Wijziging van het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot vaststelling van een 
communautair programma voor de omschakeling van de ijzer- cn staalzoncs (RESI DER -Programma) 
(PB C9van 14.1.1988, blz. 14) 
• Wetgevingsresolutie houdende advies van het Europese Parlement inzake het voorstel van de Commissie 
aan de Raad voor een verordening tot vaststelling van een communautair programma voor de 
omschakeling van de ijzer- en staalzoncs ( RESIDER-Programma) 
(PBC 13 van 18.1.1988, blz. 116) 
• Bescliikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Griekenland tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, 
minder ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door de exploitatie van het eigen energiepotentieel 
(VALOREN-Programma) (88/48/EEG) 
(PB E 30 van 2.2.1988, blz. 25) 
Bijlage C. Bibliografie: Publikaties 1988 109 //'-
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor Spanje 
tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door de exploitatie van het eigen cnergiepotentieel 
(VALOREN-Programma) (88/49/EEG) 
(PB E 30 van 2.2.1988, blz. 27) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Frankrijk tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door de exploitatie van het eigen energicpotentieel 
(VALOREN-Programma) (88/50/EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 28) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Ierland tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door de exploitatie van het eigen cnergiepotentieel 
(VALOREN-Programma) (88/51/EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 29) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor Italië 
tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door de exploitatie van het eigen energiepotentieel 
(VALOREN-Programma) (88/52/EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 30) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Portugal tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door de exploitatie van het eigen cnergiepotentieel 
(VALOREN-Programma) (88/53/EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 31) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor het 
Verenigd Koninkrijk tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van 
bepaalde, minder ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door de exploitatie van het eigen 
energiepotentieel (VAlOREN-Programma) (88/54/EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 32) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Griekenland tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, 
minder ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten (STAR-Programma) (88/55/EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 33) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor Spanje 
tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten (STAR-Programma) (88/56/FT"G) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 34) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Frankrijk tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten (STAR-Programma) (88/57/IT'G) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 35) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Ierland tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten (SI AR-Programma) (88/58/EEG) 
(PB L30 van 2.2.1988, blz. 36) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor Italië 
tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten (SI AR -Programma) (88/59/EEG) 
(PB I. 30 van 2.2.1988, blz. 37) 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor 
Portugal tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van bepaalde, minder 
ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten (STAR-Programma) (88/60/EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 38) 
110 EFRO //ƒ 
• Beschikking van de Commissie van 22 oktober 1987 ter goedkeuring van het steunprogramma voor het 
Verenigd Koninkrijk tot uitvoering van het communautaire programma voor de ontwikkeling van 
bepaalde, minder ontwikkelde regio's van de Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunicatiediensten (STAR-Programma) (88/61 /EEG) 
(PB L 30 van 2.2.1988, blz. 39) 
Verordening (F'EG) nr. 328/88 van de Raad van 2 februari 1988 tot vaststelling van een communautair 
programma voor de omschakeling van de ijzer- en staalzoncs (RESIDER-Programma) 
(PB L 33 van 5.2.1988, blz. 1) 
Voorstel voor een verordening van de Raad betreffende steunverlening aan Portugal voor een specifiek 
programma voor de ontwikkeling van de industrie (PEDIP) COM(88)141 dcf. 
(PBC 120 van 7.5.1988, blz. 9) 
Verordening (EEG) nr. 2053/88 van de Raad van 24 juni 1988 betreffende financiële steunverlening aan 
Portugal voor cen specifiek programma voor de ontwikkeling van de industrie (PEDIP) 
(PB L 185 van 15.7.1988, blz. 21) 
Wetgevingsresolutie houdende advies van het F'uropesc Parlement over het voorstel van de Commissie aan 
de Raad betreffende cen verordening tot vaststelling van cen communautair programma voor de 
omschakeling van scheepsbouwzones (RENAVAL-Programma) 
(PB C 187 van 18.7.1988, blz. 156) 
Resolutie van hel Europese Parlement over de mededeling van de Commissie over de industriële, sociale 
en regionale aspecten van de scheepsbouw 
(PB C 187 van 18.7.1988, blz. 149) 
Wijziging van het voorstel voor een verordening (EF'G) van de Raad tot vaststelling van cen 
communautair programma voor de omschakeling van scheepsbouwzones (RENAVAL-Programma) 
CO M( 88)369 def. 
(PB C 201 van 2.8.1988, blz. 4) 
Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor cen verordening van de Raad 
betreffende financiële steun ten behoeve van Portugal voor een specifiek programma inzake industriële 
ontwikkeling (PEDIP) 
(PBC 208 van 8.8.1988, blz. 51) 
Beschikking van de Commissie van 27 juni 1988 betreffende de zones bedoeld in artikel 3, lid 2, van 
Verordening (EEG) nr. 328/88 van de Raad tot vaststelling van cen communautair programma voor de 
omschakeling van de ijzer- en staalzoncs (RESIDER-Programma) (88/443/EEG) 
(PB L218 van 9.8.1988, blz. 28) 
Beschikking van de Commissie van 29 juni 1988 betreffende de zones bedoeld in artikel 3, lid 2, van 
Verordening (EPXï) nr. 328/88 van de Raad tot vaststelling van een communautair programma voor de 
omschakeling van de ijzer- en staalzoncs (RESIDER-Programma) (88/444/EEG) 
(PB L 218 van 9.8.1988, blz. 29) 
Beschikking van de Commissie van 11 juli 1988 betreffende de zones bedoeld in artikel 3, lid 2, van 
Verordening (F'EG) nr. 328/88 van de Raad tot vaststelling van cen communautair programma voor de 
omschakeling van de ijzer- en staalzoncs (RESIDER-Programma) (88/459/EEG) 
(PB L221 van 12.8.1988, blz. 62) 
Verordening (EEG) nr. 2506/88 van de Raad van 26 juli 1988 tot vaststelling van een communautair 
programma voor de omschakeling van scheepsbouwzones (RENAVAL-Programma) 
(PB L 225 van 15.8.1988, blz. 24) 
Gewijzigd voorstel voor cen besluit van de Raad betreffende cen communautaire actie tot oprichting en 
ontwikkeling van bedrijfsinnovatiecentra en hun overkoepelende organisatie COM(88)396 def. 
(PB C 214 van 16.8.1988, blz. 65) 
Beschikking van de Commissie van 9 november 1988 betreffende de gebieden als bedoeld in artikel 3, 
lid 2, van Verordening (F'EG) nr. 328/88 van de Raad tot vaststelling van een communautair programma 
voor de omschakeling van de ijzer- en staalzoncs (RESIDER-Programma) (88/588/EEG) 
(PB L 316 van 23.11.1988, blz. 50) 
Aanbesteding - Modelactie voor de aanleg en de ontwikkeling van startkapitaalfondsen (seed capital) 
(PB C 306 van 1.12.1988, blz. 12) 
Rectificatie van het bericht van aanbesteding betreffende de modclaetie voor de aanleg en de ontwikkeling 
van startkapitaalfondscn (seed capital) 
(PB C 324 van 17.12.1988, blz. 16) 
Algemene richtsnoeren van de Commissie voor de uitvoering van het PEDIP in 1988/1989 
(PB C 336 van 31.12.1988, blz. 4) 
Bijlage C. Bibliografie: Publikaties 1988 III {C\ 
C.3 Steunmaatregelen met regionale strekking 
Mededeling van de Commissie over de methode voor de toepassing van artikel 92, lid 3, sub a) en c)( 
op de regionale steun 
(PB C 212 van 12.8.1988, blz. 2) 
Beschikking van de Commissie van 29 maart 1988 betreffende cen steunvoorncmen van de Franse regering 
in bepaalde zones van Haute Normandie, Franche-Comté en Sarthe, in de omschakelingskerncn 
Duinkerken, lx Crcusot, los. Caen en de zone Roubaix-Tourcoing (88/565/EEG) 
(PB L 310 van 16.11.1988, blz. 28) 
C.4 Geïntegreerde aanpak 
• Beschikking van de Commissie van 15 juli 1987 tot goedkeuring van cen geïntegreerd mediterraan 
programma voorde regio I.anguedoc-Roussillon (88/24/EEG) 
(PB L 12 van 16.1.1988, blz. 35) 
• Beschikking van de Commissie van 15 juli 1987 tot goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor de regio Midi-Pyrénées (88/25/EEG) 
(PB L 12 van 16.1.1988, blz. 45) 
• Beschikking van de Commissie van 15 juli 1987 tot goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor de regio Aquitaine (88/26/EEG) 
(PB L 14 van 19.1.1988, blz. 14) 
• Beschikking van de Commissie van 15 juli 1987 tot goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor de regio Ardèchc (88/38/EEG) 
(PB E 21 van 27.1.1988, blz. 28) 
• Beschikking van de Commissie van 15 juli 1987 tot goedkeuring van cen geïntegreerd mediterraan 
programma voor de regio Corsica (88/62/EEG) 
(PB L 32 van 4.2.1988, blz. 23) 
• Beschikking van de Commissie van 15 juli 1987 tot goedkeuring van cen geïntegreerd mediterraan 
programma voor de regio Drôme (88/63/EEG) 
(PB L 32 van 4.2.1988, blz. 32) 
• Bcscliikking van de Commissie van 15 juli 1987 tot goedkeuring van cen geïntegreerd mediterraan 
programma voor de icgio Provcncc-Alpcs-Côte d'Azur (88/72/EEG) 
(PB L 34 van 6.2.1988, blz. 42) 
• Resolutie van het Europese Parlement over een geïntegreerd ontwikkelingsprogramma voor de Canarische 
Eilanden 
(PB C 49 van 22.2.1988, blz. 176) 
• Beschikking van de Commissie van 14 december 1987 tot wijziging van Beschikking 84/73/EFXJ 
betreffende het opzetten van cen proefactic op het eiland Lesbos, Nomos lesbos, Griekenland, ter 
voorbereiding van de uitvoering van de geïntegreerde mediterrane programma's en van 
Beschikking 86/39/FTXï betreffende het opzetten van een proefactic in de nomos Grevena, Griekenland, 
ter voorbereiding van de uitvoering van de geïntegreerde mediterrane programma's (88/207/P'EG) 
(PB L 95 van 13.4.1988, blz. 11) 
• Beschikking van de Commissie van 24 maart 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor het gebied Marche (88/258/EEG) 
(PB L 107 van 28.4.1988, blz. 39) 
• Beschikking van de Commissie van 25 maart 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor het gebied Abruzzen (88/259/EFG) 
(PB L 107 van 28.4.1988, blz. 41) 
• Beschikking van de Commissie van 11 december 1987 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor de eilanden van de Egcïschc Zee (88/312/EEG) 
(PB L 140 van 7.6.1988, blz. 15) 
• Beschikking van de Commissie van 11 december 1987 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor Attica (88/313/EEG) 
(PB L 140 van 7.6.1988, blz. 23) 
• Beschikking van de Commissie van 11 december 1987 houdende goedkeuring van cen geïntegreerd 
mediterraan programma voor centraal en oostelijk Griekenland (88/317/EEG) 
(PB L 143 van 10.6.1988, blz. 28) 
112 EFRO /fD 
Beschikking van de Commissie van( 19 mei 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor het gebied Umbria\(88/340/EEG) 
(PB L 156 van 23.6.1988, blz. 64) ( 
i 
Beschikking van de Commissie van Î9 mei 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor het gebied Emilia-Romagna (88/34l/EEG) 
(PB L 156 van 23.6.1988, blz. 66) 
Beschikking van de Commissie van 18 december 1987 tot goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor het gebied Molise (88/352/EEG) 
(PB L 160 van 28.6.1988, blz. 54) 
Rekenkamer. Speciaal verslag nr. 2/88 over de geïntegreerde aanpak bij de communautaire financiering 
van acties met een structureel oogmerk vergezeld van de antwoorden van de Commissie 
(PBC 188 van 18.7.1988, blz. 1) 
Beschikking van de Commissie van 13 juni 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor het gebied Liguria (88/39l/EEG) 
(PB L 188 van 19.7.1988, blz. 40) 
Beschikking van de Commissie van 13 juni 1988 houdende goedkeuring van cen geïntegreerd mediterraan 
programma voor het gebied Toscane (88/392/EEG) 
(PB L 188 van 19.7.1988, blz. 42) 
Beschikking van de Commissie van 20 oktober 1987 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor noordelijk Griekenland (88/399/EEG) 
(PB L 191 van 22.7.1988, blz. 17) 
Beschikking van de Commissie van 20 oktober 1987 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor de informatietechnologie in Griekenland (88/400/EEG) 
(PB L 191 van 22.7.1988, blz. 25) 
Beschikking van de Commissie van 20 oktober 1987 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor westelijk Griekenland en de Peloponnesus (88/40l/EEG) 
(PB L 191 van 22.7.1988, blz. 32) 
Beschikking van de Commissie van 12 juli 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor het gebied Basilicata (88/460/EEG) 
(PB L 223 van 13.8.1988, blz. 37) 
Beschikking van de Commissie van 20 juli 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor het gebied Sardinië (88/463/EEG) 
(PB L 223 van 13.8.1988, blz. 45) 
Beschikking van de Commissie van 22 juli 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd mediterraan 
programma voor de Lagunes van het noorden van de Adriatische 7xe (88/464/EEG) 
(PB L 223 van 13.8.1988, blz. 46) 
Beschikking van de Commissie van 5 oktober 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor het gebied Latium (88/527/FTXï) 
(PB L 288 van 21.10.1988, blz. 48) 
Resolutie van het I'Airopesc Parlement over een ontwikkelingsprogramma voor de grensgebieden tussen 
Portugal en Spanje 
(PB C 262 van 10.10.1988, blz. 41) 
Beschikking van de Commissie van 12 oktober 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor het gebied Campanië (88/536/EEG) 
(PB L 292 van 26.10.1988, blz. 20) 
Beschikking van de Commissie van 12 oktober 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor het gebied Puglia (88/537/EEG) 
(PB I, 292 van 26.10.1988, blz. 21) 
Beschikking van de Commissie van 12 oktober 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor het gebied Calabric (88/538/P'EG) 
(PB L 292 van 26.10.1988, blz. 22) 
Beschikking van de Commissie van 12 oktober 1988 houdende goedkeuring van een geïntegreerd 
mediterraan programma voor het gebied Sicilië (88/539/EEG) 
(PB L 292 van 26.10.1988, blz. 23) 
Bijlage ( . Bibliografie: Publikaties 1988 11.1 
C.5 Hervorming van de Structuurfondsen 
• Resolutie van het Europese Parlement over de financieringsmethoden in het kader van de 
Structuurfondsen van de Gemeenschap 
(PB C 94 van 11.4.1988, blz. 32) 
Gewijzigd voorstel voor cen verordening (F'EG) van de Raad betreffende de taken van de Fondsen met 
structurele strekking, hun doeltreffendheid alsmede de coördinatie van hun bijstandsverlening onderling 
en met die van de Europese Investeringsbank (FTB) en de andere bestaande financieringsinstrumenten 
COM(88) 144 def. 
(PB C 151 van 9.6.1988, blz. 4) 
Wetgevingsresolutie houdende advies van het Europese Parlement inzake het gewijzigd voorstel voor een 
verordening (EEG) van de Raad betreffende de taken van de Structuurfondsen, hun doeltreffendheid 
alsmede de coördinatie van hun bijstandsverlening onderling en met die van de Europese Investeringsbank 
en de overige bestaande financieringsinstrumenten (door de Commissie ingediend overeenkomstig 
artikel 149, lid 3, van het EEG-Verdrag) 
(PB C 167 van 27.6.1988, blz. 449) 
Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het gewijzigd voorstel voor een verordening (EFXJ) 
van de Raad betreffende de taken van de Structuurfondsen, hun doeltreffendheid alsmede de coördinatie 
van hun bijstandsverlening onderling en met die van de F'uropese Investeringsbank en de overige bestaande 
financieringsinstrumenten 
(PB C 175 van 4.7.1988, blz. 56) 
Verordening (EFXï) nr. 2053/88 van de Raad van 24 juni 1988 betreffende de taken van de Fondsen met 
structurele strekking, hun doeltreffendheid alsmede de coördinatie van hun bijstandsverlening onderling 
en met die van de Europese Investeringsbank (F'IB) en de andere bestaande financieringsinstrumenten 
(PB L 185 van 15.7.1988, blz. 9) 
Voorstel voor cen verordening (EEG) van de Raad tot vaststelling van toepassingsbepalingen voor 
Verordening (F'EG) nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de bijstandsverlening door de 
onderscheiden Structuurfondsen enerzijds en van die met de bijstandsverlening door de Europese 
Investeringsbank en de overige bestaande financicringsinstrumenten anderzijds COM(88)500-2 def. -
SYN 151 
(PB C 256 van 3.10.1988, blz. 1) 
Voorstel voor cen verordening (EFXJ) van de Raad tot vaststelling van toepassingsbepalingen voor 
Verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. 
COM(88)500-2 def. - SYN 151 
(PB C 256 van 3.10.1988. blz. 12) 
Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van de Raad tot 
vaststelling van toepassingsbepalingen voor Verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot de 
coördinatie van de bijstandsverlening door de onderscheiden Structuurfondsen enerzijds en van die met 
de bijstandsverlening door de Europese Investeringsbank en de overige bestaande 
financicringsinstrumenten anderzijds 
(PB C 337 van 31 december 1988, blz. 39) 
Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening tot vaststelling van 
toepassingsbepalingen voor Verordening (EFXJ) nr. 2052/88 met betrekking tot het Europees Fonds voor 
Regionale Ontwikkeling 
(PB C 337 van 31 december 1988, blz. 44) 
Verordening (EFXJ) nr. 4253/88 van de Raad van 19 december 1988 tot vaststelling van 
toepassingsbepalingen voor Verordening (FTXï) nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de 
bijstandsverlening uit de onderscheiden Structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die 
van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financicringsinstrumenten anderzijds 
(PB L 374 van 31.12.1988, blz. 1) 
Verordening (EEG) nr. 4254/88 van de Raad van 19 december 1988 tot vaststelling van 
toepassingsbepalingen voor Verordening (EFXï) nr. 2052/88 met betrekking tot het Europees Fonds voor 
Regionale Ontwikkeling 
(PB L 374 van 31.12.1988, blz. 15) 
114 EFRO (ü 
Bijlage D. Gebruikte symbolen en afkortingen 
AEG Analyse van het effect van het Gemeenschapsbeleid voor de regio's 
BI VA Bruto-investeringen in vaste activa 
BIC Bcdrijfsinnovatiecentrum 
BBP Bruto binnenlands produkt (tegen marktprijzen) 
COM Commissie van de Europese Gemeenschappen 
CRB Comité voor Regionaal Beleid 
DO Departementen overzee 
EEG Europese Economische Gemeenschap 
EFRO Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
EGKS Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
FIB Europese Investeringsbank 
EMS Europees Monetair Stelsel 
EOGFL Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw 
FSE Europees Sociaal Eonds 
EOK Europese ontwikkelingskern van de drie grenzen 
GEB Gemeenschappelijk landbouwbeleid 
GMP Geïntegreerd Mediterraan Programma 
GOP Geïntegreerd Ontwikkelingsprogramma 
KMO Kleine en middelgrote ondernemingen 
MKB Midden- en kleinbedrijf 
NACE Algemene systematische bedrijfsindeling in de EEG 
NCI Nieuw communautair instrument 
NPCB Nationaal Programma van communautair belang 
PEDIP Europees Ontwikkelingsprogramma voor de Portugese industrie 
ROP Regionaal Ontwikkelingsprogramma 
B België 
DK Denemarken 
D Duitsland 
I'S Spanje 
GR Griekenland 
F Frankrijk 
IRL Ierland 
I Italië 
L Luxemburg 
NL Nederland 
P Portugal 
VK Verenigd Koninkrijk 
EUR 12 Gezamelijke Lid-Staten van de Europese Cïcmccnschappen 
Bijlage I). Gebruikte symbolen en afkortingen 115 (2 
BF'R Belgische frank 
DKR Deense kroon 
DM Duitse mark 
DR Drachme 
ESC Escudo 
FF' Franse frank 
HEL Nederlandse gulden 
IRL Iers pond 
ELF Italiaanse lire 
LER Luxemburgse frank 
PTA Peseta 
UKL Pond sterling 
ECU Europese rekeneenheid (Europese monetaire eenheid) 
MUC Miljoen rekencenheden 
< Kleiner dan 
> Groter dan 
% Percentage 
Min Miljoen 
Mrd Miljard 
116 EFRO ///; 
Lijst der illustraties 
Figuur 1. 
Figuur 2. 
Figuur 3. 
Figuur 4. 
Figuur 5. 
Figuur 6. 
Figuur 7. 
Figuur 8. 
Figuur 9. 
Figuur 10. 
Figuur 11. 
Figuur 12. Kaart 1 .... 
Grafiek 1 
Grafiek 2 
Grafiek 3 en 4 
Kaart 2 . . . . 
Kaart 3 
oto N° 1 
oto N*2 
oto N°3 
oto N°4 
oto N°5 
oto N°6 . 4 
. 6 
. 7 
. 33 
. 39 
. 64 
103 
104 
105 
106 
107 
108 
Lijst der illustraties 117 41$ 
118 EFRO ,, 
(le 
Lijst der tabellen 
label 1. Overzicht van de bijstand uit het EFRO voor zes nationale economieën 3 
fabel 2. Vastgelegde middelen 1988 (per Lid-Staat) 5 
'fabel 3. Overzicht van de financiering van in 1988 goedgekeurde NPCB'S 20 
'label 4. Vastgelegde middelen en betalingen 1981-1988 24 
'fabel 5. Verdeling, per Lid-Staat, van de steunaanvragen voor projecten in 1988 31 
'fabel 6. Projecten waaraan in 1988 bijstand is verleend 32 
'fabel 7. Belangrijkste gegevens over de projecten op het gebied van Industrie, ambachten en 
dienstverlening - vergelijking 1987/1988 35 
'fabel 8. Raming van de in 1988 gecreëerde en behouden arbeidsplaatsen 35 
'label 9. Steun in het kader van artikel 15 van de verordening 36 
Tabel 10. Regionale verdeling van de in 1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde middelen 51 
'fabel 11. Voor 1988 beschikbare vastleggingskredietcn 55 
'fabel 12. Verdeling per Lid-Staat van de in 1988 beschikbaar gekomen vastleggingskredietcn 55 
fabel 13. In 1988 verrichte betalingen en eind 1988 nog te betalen betalingsverplichtingen 56 
'fabel 14. Beschikbare middelen en betalingsverplichtingen 1988 voor de specifieke communautaire acties 57 
'fabel 15. Verdeling van de EERO-marge voor de periode 1985-1988 58 
'fabel 16. Bevolking van de EFRO-stcungebieden 59 
fabel 17. De 10 regio's die in 1988 meeste bijstand hebben ontvang uit EFRO 59 
'fabel 18. Regionale verdeling van de bevolking en van de toegekende steun per inwoner in de voor steun 
uit het IvFRO in aanmerking komende gebieden 60 
fabel 19. Vastgelegde middelen 1975-1988 (per Lid-Staat) 63 
'fabel 20. EFRO-bijstand van 1975 tot en met 1988 65 
label 21. Jaarlijkse saldi van beschikbare vastleggingskredieten van 1975 t/m 1988 65 
I abel 22. Ontwikkeling van de betalingskredicten vanaf 1975 66 
fabel 23. Globale leningen: in 1988 goedgekeurde sublcningen per land 80 
'fabel 24. In 1988 goedgekeurde rechtstreeke leningen 80 
fabel 25. Aantal in 1988 gesteunde projecten (detail) 90 
'fabel 26. Aantal in 1988 gesteunde projecten (detail) 90 
fabel 27. Verdeling van de aangegane betalingsverplichting en naar soort infrastructuur in 1988 91 
'fabel 28. In 1988 aangegane betalingsverplichtingen,naar gedetailleerde tak van industrie, ambacht en 
dienstverlening 92 
'fabel 29. Begrotingssituatie 1988 93 
fabel 30. Uitkeringen van 1988 met betrekking tot de betalingsverplichtingen vouur 1975 en met 1988 . . 94 
'fabel 31. Betalingen 1975-1988 94 
'fabel 32. Verdeling naar land van de in 1988 aangegane betalingsverplichtingen voor 
infrastructuurprojecten 95 
'fabel 33. Verdeling naar land van de in 1975-1988 aangegane betalingsverplichtingen voor 
infrastructuurprojecten 95 
'fabel 34. Verdeling naar land van de in 1988 aangegane betalingsverplichtingen voor projecten in industrie, 
ambacht en dienstverlening 96 
fabel 35. Verdeling naar land van de in 1975-1988 aangegane betalingsverplichtingen voor projecten in 
industrie, ambacht en dienstverlening 96 
'fabel 36. Investeringen die betrekking hebben op projecten waarvoor in 1988 steun werd verleend 97 
'fabel 37. Regionale verdeling van de in 1975-1988 voor programma's, projecten en studies vastgelegde 
middelen 98 
Lijst der tabellen 119 /fit 
120 EFRO m 
ISSN 0254-1513 
COM (90) 136 def. 
DOCUMENTEN 
NL 14 
Catalogusnummer : CB-CO-90-205-NL-C 
ISBN 92-77-60190-6 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
1^2985 Luxemburg