VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT over de uitvoering van de Schengenfaciliteit (2004-2006) /* COM/2013/0115 final */





VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT over de uitvoering van de Schengenfaciliteit (2004-2006) 1. INLEIDING De Schengenfaciliteit was een tijdelijk instrument dat de betrokken lidstaten de helpende hand moest bieden bij de financiering van de maatregelen die aan de nieuwe EU-buitengrenzen moesten worden genomen in verband met de toepassing van het Schengenacquis en de uitoefening van het toezicht aan de buitengrenzen. De Schengenfaciliteit bestreek de periode 2004-2006; er was in totaal 961 453 271 EUR mee gemoeid. Zeven landen die in 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden, hebben er gebruik van gemaakt: Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Slowakije en Slovenië. De overige drie toetredende landen hebben geen gebruikgemaakt van de Schengenfaciliteit: Tsjechië heeft geen landbuitengrens, Malta heeft voor deze beleidsterreinen gebruikgemaakt van de overgangsfaciliteit en Cyprus was destijds nog niet klaar voor de evaluatie die voorafgaat aan de toetreding tot het Schengengebied. De Schengenfaciliteit bood de begunstigden de mogelijkheid verder te werken aan de maatregelen en strategieën voor de modernisering van het grensbeheer, die zij met het oog op de toetreding tot het Schengengebied hadden ontwikkeld. De Schengenfaciliteit werd ingesteld bij artikel 35 en bijlage I van de toetredingsakte en had ten doel de landen bij te staan bij de toetreding tot het Schengengebied. De subsidiabele kosten die werden gemaakt in het kader van de Schengenfaciliteit bedroegen meer dan 1 miljard EUR. Van dit totaal werd 85,27% door de EU en 14,73% door de lidstaten gecofinancierd. Zoals is weergegeven in de uitsplitsing per land (figuur 1), varieerde het door de EU gefinancierde bedrag van 53 miljoen EUR voor Slowakije tot 283 miljoen EUR voor Polen. De algehele benutting van de EU-bijdrage beliep 97,6%. Alle maatregelen dienden te worden uitgevoerd tussen 1 mei 2004 en 30 september 2007[1]. De uiterste termijn voor het verrichten van betalingen was 31 december 2007. De Schengenfaciliteit was met name bedoeld voor zes categorieën maatregelen:grenscontroles, grensbewaking, visumbeheer, IT-systemen, opleiding en beheer van de Schengenfaciliteit. De uit de Schengenfaciliteit gecofinancierde maatregelen leidden tot de volgende resultaten: · de integratie van alle zeven lidstaten in het Schengengebied binnen de gestelde termijn; · meer veiligheid aan de EU-buitengrenzen; · betere preventie van illegale immigratie. Wat het grensbeheer betreft, leidde de Schengenfaciliteit tot de volgende resultaten: · betere grenscontroles, betere dienstverlening aan reizigers bij grensdoorlaatposten en snellere informatie-uitwisseling; · scherpere grensbewaking dankzij grotere mobiliteit: nieuwe digitale-radioapparatuur, nieuwe patrouillewagens en meer personeel, waardoor het reactievermogen is toegenomen; direct beschikbare en krachtiger vervoermiddelen; meer capaciteit om op te treden bij uitzonderlijke omstandigheden: nacht, winter en slecht weer met beperkt zicht; bredere grensbewaking: extra radarposities, videobewaking; · betere opsporing van valse documenten door middel van nieuwe apparatuur; · betere dekking van het netwerk voor radioplaatsbepaling aan de groene grens; · betere en snellere visumafgifteprocedure; · doeltreffende samenwerking tussen grenswacht en politie en intensievere operationele coördinatie; · meer aanhoudingen van personen die door nationale en internationale diensten worden gezocht, dankzij efficiënte controles in de gegevensbank van het Schengeninformatiesysteem (SIS); · bredere kennisbasis voor operationele besluitvorming en beter analytisch inlichtingenwerk bij de diensten; · deugdelijk opleidingssysteem. Dit verslag is gebaseerd op ex-postevaluatieverslagen van de zeven lidstaten die gebruik hebben gemaakt van de Schengenfaciliteit en op een analyse van relevante achtergronddocumenten. 2. DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED VAN DE FACILITEIT Het Schengenacquis[2] was het meest uitvoerige deel van hoofdstuk 24 “Recht, vrijheid en veiligheid” bij de onderhandelingen met de kandidaat-landen. Deze landen ondertekenden hun toetredingsverdrag op 16 april 2003 en traden officieel toe tot de Europese Unie op 1 mei 2004, nadat de ratificatieprocedures waren afgerond. De Schengenfaciliteit werd ingesteld bij artikel 35 van de toetredingsakte van Cyprus, Estland, Hongarije, Polen, Tsjechië, Slovenië, Letland, Litouwen, Malta en Slowakije[3]. De algemene doelstelling van de faciliteit was het helpen van de in artikel 35, lid 2, van de toetredingsakte genoemde landen bij het financieren van maatregelen aan de nieuwe buitengrenzen van de EU met het oog op de toepassing van het Schengenacquis. De belangrijkste regels van het Schengenkader: · opheffing van de personencontroles aan de binnengrenzen; · gemeenschappelijke regels voor personen die de buitengrenzen van de EU overschrijden; · harmonisering van de voorwaarden voor binnenkomst en van de visumvoorwaarden voor een kort verblijf; · nauwere politiële samenwerking (o.a. rechten inzake observatie aan de grenzen en achtervolging); · nauwere justitiële samenwerking door een sneller uitleveringssysteem en overdracht van tenuitvoerlegging van strafvonnissen; · instelling en ontwikkeling van het Schengeninformatiesysteem (SIS). Het specifieke financieringsinstrument was bedoeld om de kandidaat-lidstaten die indertijd tot de EU toetraden bij hun integratie in het Schengengebied te ondersteunen, met name wat betreft de opheffing van de controle aan de binnengrenzen en de versterking van het beheer van de buitengrens. Krachtens artikel 35 van de toetredingsakte kwamen de volgende soorten acties in aanmerking voor financiering uit hoofde van de Schengenfaciliteit: – investering in bouw, renovatie of verbetering van de infrastructuur aan grensovergangen en daarmee verband houdende gebouwen; – investeringen in alle soorten van werkmaterieel (bv. laboratoriumapparatuur, detectieapparatuur, apparatuur en software voor het Schengeninformatiesysteem/SIS II, vervoermiddelen); – opleiding van grenswachters; – bijdrage in logistieke en operationele kosten. Op 5 februari 2005 stelde de Commissie een besluit vast betreffende het beheer van en het toezicht op de Schengenfaciliteit[4], waarbij de selectieprocedures en subsidiabiliteitscriteria voor de kosten werden bepaald. Dit besluit werd gewijzigd bij een nieuw besluit[5], waarbij de uiterste termijn voor de uitvoering van opdrachten werd uitgesteld van 31 december 2006 tot 30 september 2007. Wegens uitzonderlijke omstandigheden waardoor de uitvoering van projecten in verband met SIS II vertraging opliep, werd de gunning van opdrachten in verband met SIS II uitgesteld tot 31 maart 2007[6]. De Schengenfaciliteit werd uitgevoerd onder gedecentraliseerd beheer. 3. TER BESCHIKKING VAN DE LIDSTATEN GESTELDE EU-MIDDELEN EN NATIONALE COFINANCIERING In het kader van de Schengenfaciliteit is in totaal een bedrag van 1 067 669 235 EUR aan subsidiabele kosten gemaakt. Hiervan werd 910 371 476 EUR (85,27 %) gecofinancierd door de EU en 157 297 780 EUR (14,73 %) door de lidstaten. Figuur 1: Uitsplitsing per land · Belangrijkste begunstigden: Polen (283,3 miljoen EUR), Hongarije (153,7 miljoen EUR) en Litouwen (149,9 miljoen EUR). Deze drie lidstaten waren samen goed voor 65% van het totale bedrag dat aan de deelnemende lidstaten is toegewezen. · De volgende lidstaten ontvingen tussen 6% en 13% van het totaal voor de periode 2004-2006: Slovenië (113,9 miljoen EUR), Letland (78,9 miljoen EUR), Estland (77 miljoen EUR) en Slowakije (53,5 miljoen EUR). Krachtens artikel 2 van Besluit C(2004) 248 van de Commissie kon de uit de faciliteit toegekende EU-steun maximaal 100% bedragen; er werden geen duidelijke criteria vastgesteld om te bepalen welk percentage van de nationale uitgaven ten laste van de Schengenfaciliteit diende te worden gebracht[7]. De lidstaten mochten dus zelf bepalen hoeveel zij elk bijdroegen in de faciliteit. Uitgaven die door de faciliteit werden gedekt, konden echter niet ten laste worden gebracht van een ander EU-financieringsinstrument. Het nationale cofinancieringspercentage varieert per begunstigde lidstaat. Zo droeg Polen bij in slechts 1,88% van de subsidiabele kosten ( 5 414 201,99 EUR), terwijl de Sloveense cofinanciering maar liefst 34% bedroeg (59 036 202,97 EUR), wat hoofdzakelijk het gevolg was van vertragingen bij bouwwerkzaamheden waardoor de uitgaven buiten de uitvoeringsperiode werden gedaan. Figuur 2: Nationale cofinanciering De bestedingsgraad van de EU-middelen was hoog en varieerde van 90,6% in Hongarije tot meer dan 100% in Polen[8]. De totale bestedingsgraad was 97,6%. Tabel 1: Bestedingsgraad || Geprogrammeerde bedragen || Totale subsidiabele kosten || Bestedingsgraad Estland || 79 629 000 EUR || 77 001 525 EUR || 96,70 % Hongarije || 169 562 611 EUR || 153 694 401 EUR || 90,64 % Letland || 79 701 739 EUR || 78 975 718 EUR || 99,09 % Litouwen || 151 657 105 EUR || 149 862 483 EUR || 98,82 % Polen || 278 458 520 EUR || 283 329 466 EUR || 101,75 % Slowakije || 53 866 478 EUR || 53 527 465 EUR || 99,37 % Slovenië || 119 800 000 EUR || 113 980 418 EUR || 95,4 % TOTAAL || 932 675 453 EUR || 910 371 475 EUR || 97,61 % 4. VOORBEREIDING VAN DE UITVOERING IN DE LIDSTATEN 4.1. Waarborgen voor de regelmatigheid en wettigheid van de uitgaven Het besluit van de Commissie betreffende het beheer van en het toezicht op de Schengenfaciliteit[9] bevatte waarborgen voor een geharmoniseerd gebruik en regels voor het beheer van de faciliteit. Deze regels omvatten selectieprocedures en subsidiabiliteitscriteria voor de in het kader van de faciliteit gemaakte kosten. De Schengenfaciliteit werd uitgevoerd onder gedecentraliseerd beheer in de zin van artikel 53 quater van het Financieel Reglement[10]. De verantwoordelijkheid voor het beheer en de controle van de in het kader van de faciliteit door de EU toegewezen middelen berustte grotendeels bij de lidstaten. De Commissie diende voor controle achteraf te zorgen. Het besluit bevatte de volgende vereisten: – artikel 3, lid 2: – de Commissie vergewist zich ervan dat de aanbestedingsprocedure in overeenstemming is met de beginselen van transparantie, evenredigheid, gelijke behandeling en non-discriminatie; – artikel 8: de Commissie controleert of er is gezorgd voor passende beheers- en controlesystemen; – artikel 14, lid 1: de Commissie ziet erop toe dat er een certificeringssysteem is; – artikel 15, lid 1: de Commissie ziet erop toe dat er controlesystemen zijn. De Commissie heeft geregeld controlebezoeken verricht om zich ervan te vergewissen dat aan deze vereisten werd voldaan. Ook publiceerde de Commissie: – opmerkingen over de inachtneming van de subsidiabiliteitsregels voor maatregelen die de begunstigde lidstaten programmeerden in hun indicatieve tijdsschema’s voor 2004-2006. De begunstigde lidstaten waren verantwoordelijk voor het programmeren, selecteren en uitvoeren van individuele maatregelen en het beheren van de middelen. De Commissie controleerde achteraf of de middelen overeenkomstig het Financieel Reglement en de uitvoeringsvoorschriften ervan waren besteed[11]. Het was de verantwoordelijkheid van de lidstaten om het gebruik van de faciliteit af te stemmen op de steun uit andere EU-instrumenten. Daarbij moesten zij ervoor zorgen dat dit gebruik zowel verenigbaar met andere EU-beleidsmaatregelen als in overeenstemming met het Financieel Reglement was. De Schengenfaciliteit werkte met jaarlijkse forfaitaire betalingen. Dit bedrag werd de begunstigde lidstaten toegewezen nadat de Commissie jaarlijks voor elk van de betrokken landen een financieringsbesluit had vastgesteld. De forfaitaire steunbetalingen moesten binnen drie jaar na de eerste betaling worden gebruikt; eventuele ongebruikte of onterecht uitgegeven middelen dienden na de goedkeuring van de rekeningen door de Commissie te worden teruggevorderd. Uiterlijk zes maanden na de termijn van drie jaar moesten de begunstigde lidstaten een overzichtsverslag indienen over de wijze waarop de forfaitaire niet-terugvorderbare steun was gebruikt, met een verklaring waarin de uitgaven werden gerechtvaardigd. 4.2. Ontwikkeling van nationale strategieën voor het gebruik van EU-middelen De zeven betrokken lidstaten verklaarden dat zij de Schengenfaciliteit met name wilden gebruiken om verder te gaan met eerdere inspanningen en strategieën om hun grensbeheer en politie te moderniseren. De lidstaten hechtten hun goedkeuring aan ten minste twee specifieke strategische documenten: het Schengenactieplan en het SIS II-masterplan. Als belangrijkste doelstellingen noemden zij het versterken van de veiligheid aan de EU-buitengrenzen en het beheren van de immigratiestromen. Over het geheel genomen wilden alle begunstigde landen met name investeren in de bouw, renovatie of verbetering van grensdoorlaatposten en daarmee verband houdende gebouwen, werkmaterieel voor gegevensverwerking en –uitwisseling, vervoermiddelen en radiocommunicatie, alsmede taalkundige en technische opleiding. In de nationale strategieën voor de Schengenfaciliteit werden doelen gesteld. Het aantal varieerde van vier algemene (Polen en Hongarije) tot 31 specifiekere doelstellingen (Letland). Hongarije, Polen en Slowakije gaven een uitgesproken strategische dimensie aan de Schengenfaciliteit door het instrument te integreren in algemene nationale strategische documenten (Schengenactieplan, strategie voor geïntegreerd grensbeheer) en duidelijk te koppelen aan andere financieringsbronnen (Phare-programma’s, de overgangsfaciliteit, het Noorse financieringsmechanisme, nationale financiering). Slovenië, Estland, Litouwen en Letland baseerden de uitvoering van de faciliteit goeddeels op hun nationale Schengenactieplannen[12]. Voordat de Schengenfaciliteit was ingesteld, had Hongarije al een reeks regeringsbesluiten (2001-2003) genomen en gezorgd voor ministeriële middellangetermijnstrategieën die de weg baanden voor een gezamenlijke grensbeheersstrategie. Op grond hiervan werd de Hongaarse strategie voor geïntegreerd grensbeheer ontwikkeld. Met het oog op zijn centrale ligging in Europa gaf Hongarije prioriteit aan controle van het grensverkeer. Ook werd zorgvuldig rekening gehouden met de complementariteit van de financieringsbronnen. Polen integreerde zijn strategie voor de Schengenfaciliteit in zijn strategie voor geïntegreerd grensbeheer (2000-2002, 2003-2005) teneinde een grensveiligheidsmodel te ontwikkelen dat de binnenlandse veiligheid moest waarborgen en met name illegale immigratie moest voorkomen. Het sprak voor deze strategie ook een speciale rubriek van het Phare-fonds aan, die bedoeld was ter ondersteuning van de in de strategische documenten inzake het geïntegreerde grensbeheer beschreven taken. Werkmaterieel en IT-systemen genoten duidelijk prioriteit. Polen maakte voor de tenuitvoerlegging van zijn strategie voor geïntegreerd grensbeheer niet alleen gebruik van het Phare-fonds, maar ook van Phare 2000, 2001, 2002 en 2003 en het Noorse mechanisme. Slowakije ging een stap verder dan het Schengenactieplan: in de Slowaakse uitvoeringsstrategie voor de Schengenfaciliteit werden de tekortkomingen geïnventariseerd die enkel met steun van de Schengenfaciliteit zouden worden aangepakt. Deze behoeften werden vertaald in 16 operationele doelstellingen voor de Schengenfaciliteit en gekoppeld aan het Schengenactieplan, waarin ook andere EU-steuninstrumenten waren geïntegreerd, zoals Phare en de overgangsfaciliteit. Estland gebruikte de Schengenfaciliteit om delen van zijn Schengenactieplan uit te voeren zonder daarvoor een specifieke strategie op te stellen. Er werd met name geïnvesteerd in beheerssystemen, vervoermiddelen en IT-systemen. Litouwen koos twee strategische doelstellingen: 1) de veiligheid aan de EU-buitengrenzen verbeteren om illegale immigratie en illegale binnenkomst in de EU te voorkomen, en 2) de reizigersstromen goed beheren. Litouwen besloot de cofinanciering van de EU min of meer gelijkmatig te verdelen over de volgende doelstellingen: vervoermiddelen, infrastructuur, IT-systemen en opleiding. Slovenië volgde voor de Schengenfaciliteit een brede strategie die erop gericht was de nodige voorwaarden voor een correcte toepassing van het Schengenacquis te vervullen. Er werden zeven doelstellingen geformuleerd (later uitgebreid tot negen). Er werd met name geïnvesteerd in infrastructuur, IT en de bezoldiging van nieuw personeel. Letland legde zich toe op het verbeteren van het beheer van de buitengrenzen en het opzetten van informatiesystemen en wilde verder de institutionele en personeelscapaciteit vergroten om te voldoen aan de vereisten van het Schengenacquis. Daarbij werd nadrukkelijk gewezen op het bestaande rechtskader, met name wat technische apparatuur betrof. Het opzetten van een migratiebeheerssysteem gold als een strategische doelstelling. 5. UITVOERING VAN DE SCHENGENFACILITEIT 5.1. Beheers- en controlesystemen voor de uitvoering van de Schengenfaciliteit De begunstigde lidstaten wezen ofwel het ministerie van Binnenlandse Zaken (Estland, Litouwen, Slowakije, Polen en Litouwen), ofwel het ministerie van Financiën (Slovenië en Hongarije) aan als autoriteit die verantwoordelijk was voor de uitvoering van het instrument. Er waren verschillende scenario’s voor de organisatie van de verantwoordelijke instantie: Litouwen riep een speciale entiteit in het leven, Estland, Slowakije en Slovenië wezen een bestaande dienst aan als verantwoordelijke instantie en Polen en Litouwen benoemden een bestaand interministerieel team. In de regel werd het ministerie van Financiën als betaalorgaan aangewezen. De begunstigde landen baseerden zich in hoge mate op de ervaring die was opgedaan bij de uitvoering en het beheer van pretoetredingsfondsen. In hun nationale evaluatieverslagen onderkenden alle begunstigde lidstaten het belang van de stuur-, beheers- en toezichtcomités die waren opgericht om de uitvoering van de Schengenfaciliteit in goede banen te leiden. Deze comités vertegenwoordigden doorgaans alle belangrijke instellingen en waren intensief betrokken bij de selectie van projecten, de herbestemming van middelen en het toezicht. Er is vaak op gewezen dat het succes van de Schengenfaciliteit te danken was aan de flexibiliteit van het beheers- en controlesysteem en de grote verantwoordelijkheid die de lidstaten werd toevertrouwd (stuurcomités). Polen, Estland, Hongarije en Letland plaatsten voor een deel van de projectbeheersactiviteiten opdrachten voor technische bijstand (voorbereiding van aanbestedingsstukken, toezicht, opleiding inzake aanbestedingen, audit). 5.2. Kwantitatieve en kwalitatieve aspecten van de uitvoering door de lidstaten Van de zes categorieën maatregelen van de Schengenfaciliteit waren grensbewaking en IT-systemen de belangrijkste: samen waren deze rubrieken goed voor 672,4 miljoen EUR, ofwel 74% van de totale investering. Slechts 6% (57,9 miljoen EUR) werd besteed aan visumbeheer en opleiding. Figuur 3: EU-bijdrage uitgesplitst per categorie Figuur 4: Uitgaven per land en per categorie (EU-bijdrage) Grensbewaking was de belangrijkste investeringspost in alle begunstigde lidstaten behalve Polen (waar het om de op een na belangrijkste post ging). Slowakije trok voor grensbewaking het hoogste percentage uit (75%). Ook IT-systemen genoten overal hoge prioriteit, of het nu ging om de eerste investeringspost (Polen), de tweede (Slovenië, Estland, Slowakije en Litouwen) of de derde (Hongarije en Letland). Verder zijn er de navolgende nationale bijzonderheden. Slovenië (19,4%) en Hongarije (12,8%) besteedden meer dan 10% van de middelen aan het beheer van de Schengenfaciliteit (personeelskosten). Litouwen besteedde 11% van de middelen aan opleiding en capaciteitsopbouw (oprichting van een school voor grenswachters en een opleidingscentrum). Letland besteedde 11,35% van de middelen aan visumbeheer (renovatie van consulaire afdelingen, personeelsopleiding en apparatuur). Wat de subcategorieën betreft, waren de belangrijkste begrotingsrubrieken infrastructuur (28%), vervoermiddelen (16,6 %) en het SIS (12,8 %). Table 2: Uitsplitsing van de EU-bijdrage per subcategorie Subcategorieën || Bedrag || Aandeel EU-cofinanciering Infrastructuur || 255 341 341 EUR || 28,0 % Vervoermiddelen || 151 456 150 EUR || 16,6 % SIS || 116 578 179 EUR || 12,8 % Overige IT-systemen || 95 313 280 EUR || 10,5 % Apparatuur || 88 394 988 EUR || 9,7 % Systemen || 49 821 637 EUR || 5,5 % SIS en VIS || 41 344 964 EUR || 4,5 % VIS || 34 176 305 EUR || 3,8 % Personeel || 31 743 183 EUR || 3,5 % Opleiding || 30 527 698 EUR || 3,4 % Logistiek || 15 642 828 EUR || 1,7 % Verrichtingen || 30 921 EUR || < 0,1 % Infrastructuur is met afstand de grootste investeringspost. Het gaat om 255,3 miljoen EUR, ofwel 28% van de totale Schengenfaciliteit. Deze uitgaven bestrijken drie doelstellingen: grenscontroles (36%), grensbewaking (62%) en visumbeheer (2%). Figuur 5: Uitsplitsing van de EU-bijdrage per grenscategorie 5.3. Problemen bij de uitvoering en de manier waarop deze zijn verholpen De begunstigde lidstaten verklaarden zonder uitzondering de meeste moeite te hebben gehad met de toepassing van de subsidiabiliteitsregels. De Commissie had de vaakst voorkomende kwesties toegelicht door middel van technische fiches. Deze hadden betrekking op de subsidiabiliteitsregels inzake btw, bezoldiging, logistiek en grondaankoop. De meeste begunstigde lidstaten stelden dat zich bij de uitvoering in het eerste jaar vertragingen hadden voorgedaan, hoofdzakelijk doordat het om een heel nieuw mechanisme ging. De lidstaten ondervonden vooral problemen in verband met de: · uitvoeringsmaatregelen: de lidstaten verzochten de Commissie onder meer om gedetailleerde methodologische richtsnoeren aan te reiken en sneller voor verduidelijking te zorgen; en de · beheerssystemen: er waren moeilijkheden bij het opzetten van een deugdelijk en efficiënt beheers- en controlesysteem en het aanwerven van gekwalificeerd personeel. Deze problemen konden meestal binnen een paar maanden worden opgelost. De uitvoering van aanbestedingen was voor de meeste begunstigde landen ook een probleem. Dit heeft geleid tot: – vertragingen, wegens klachten, vooral bij grote opdrachten; – begrotingsoverschrijdingen, vanwege de onderschatting van kosten, inflatie en beperkte markten, zulks versterkt door de beschikbaarheid van veel geld; – onzekerheid over de subsidiabiliteit van maatregelen en kosten. De oplossing waarvoor meestal werd gekozen, bestond erin de ongebruikte begrotingsmiddelen aan andere activiteiten toe te wijzen. Zo annuleerde Polen zijn project voor technische beschermingssystemen (52 miljoen EUR) wegens aanbestedingsproblemen, waarna het de betrokken middelen aan soortgelijke projecten toewees. In een vergelijkbare situatie (vertragingen bij bouwwerkzaamheden door problemen met aanbesteding en uitvoering) besloot Slovenië de uitgaven uit nationale middelen te bekostigen en de EU-cofinanciering voor andere activiteiten te gebruiken. Letland en Estland kampten in 2004-2005 met begrotingsmoeilijkheden als gevolg van hoge inflatie. Dit leidde tot begrotingsoverschrijdingen en de annulering van aanbestedingsprocedures. Daarop besloten deze lidstaten minder te investeren in bouwactiviteiten en apparatuur en de betrokken middelen voor vergelijkbare doelen te bestemmen. Enkele begunstigde lidstaten verklaarden moeilijkheden te hebben ondervonden bij de communicatie met de Commissie. Een andere opgave waar begunstigde lidstaten mee te maken kregen, was de ontwikkeling van IT-systemen voor informatie-uitwisseling in het Schengengebied. Vooral de technologische aanpassing aan de normen van het Schengeninformatiesysteem II (SIS II) werd beschouwd als een zware taak. De Commissie besloot in 2007[13] om een SISone4all-systeem te ontwikkelen waardoor de lidstaten zonder SIS II tot Schengen konden toetreden. Dankzij deze oplossing kon de laatste hand worden gelegd aan de ontwikkeling en invoering van een IT-systeem, wat binnen het oorspronkelijke tijdschema niet gelukt zou zijn. Alle begunstigde lidstaten vonden dat de aanvankelijke einddatum van de Schengenfaciliteit (31/12/2006) een bijzonder krap tijdschema meebracht. Alle betrokken landen achtten het van cruciaal belang dat de Commissie tweemaal besloot[14] om de uiterste termijn voor vastleggingen en betalingen uit te stellen: hierdoor kon optimaal gebruik van de EU-bijdrage worden gemaakt en werd de fysieke uitvoering van de projecten mogelijk. Volgens schattingen van de begunstigde lidstaten vond circa 50% van de projectuitvoering plaats in 2007. Overigens slaagden de betrokken landen erin om hun programma's tijdig aan te passen, aangezien het besluit om de uiterste termijn voor de uitvoering van de contracten uit te stellen tot eind september 2007 vroeg in 2006 werd genomen. Dit besluit vereenvoudigde de uitvoering van de projecten. Ook zou de financiële uitvoering zonder deze verlenging veel beperkter zijn geweest. Polen schatte dat 148 385 650 EUR (52,37 % van het totale aangevraagde bedrag) werd uitgegeven na de aanvankelijke uiterste termijn van 31/12/2006. Van de 148 miljoen EUR had meer dan 25 miljoen EUR (bijna 8,6% van de totale EU-bijdrage) rechtstreeks betrekking op SIS II-projecten, waarvoor de verlenging van de subsidiabiliteitsperiode dus van groot belang was. Deze bedragen werden besteed aan zeer belangrijke en strategische projecten[15] die buiten de subsidiabiliteitsperiode dreigden te vallen. In Litouwen werd 40% van alle middelen uit het programma voor de Schengenfaciliteit vastgelegd vóór 2 oktober 2006; op 31 december 2006 was 96,21% vastgelegd. Als de Commissie niet had besloten om de uitvoeringstermijn voor de opdrachten te verlengen, was het onmogelijk geweest om de opdrachten te gunnen dan wel volledig uit te voeren. Litouwen schatte dat 40% van het bedrag in dat geval niet zou zijn besteed. Op 31 december 2006 was slechts 26% van de uitgaven in het kader van de Schengenfaciliteit 2004-2006 betaald. Dankzij de verlenging van de termijn voor activiteiten die verband hielden met SIS konden twee belangrijke SIS II-projecten[16] worden uitgevoerd, met een totale waarde van 26 miljoen EUR (17% van de middelen van de Schengenfaciliteit). In Slovenië was op 31 december 2006 in totaal een bedrag van 48,4 miljoen EUR uit de Schengenfaciliteit betaald, dat wil zeggen: slechts 40% van de totale EU-bijdrage. De totale uitvoering bedroeg 95,11%, wat betekent dat meer dan 50% van de financiële uitvoering in 2007 plaatsvond. In Letland was in juli 2006 slechts 11% van de middelen vastgelegd en werden de meeste contracten pas eind 2006 ondertekend. Naar schatting zou twee derde van de middelen zonder de verlenging ongebruikt zijn gebleven. In Slowakije zou naar schatting 70% van de middelen niet zijn vastgelegd zonder de eerste verlenging. Het besluit inzake de activiteiten die verband hielden met SIS betrof 7% van de vastgelegde middelen. 6. BEOORDELING VAN DE UITVOERING Er is een grondige analyse verricht om de uitvoering van de Schengenfaciliteit te kunnen beoordelen. Daarbij is gekeken naar het effect van de faciliteit op nationaal niveau en is nagegaan of het programma doeltreffend is uitgevoerd, uitgaande van een reeks indicatoren. 6.1. Effect op nationaal niveau Volgens de begunstigde lidstaten is het effect van de Schengenfaciliteit merkbaar geweest in verschillende opzichten: · Financiën. Dankzij de Schengenfaciliteit wogen de verplichtingen in verband met de toepassing van het Schengenacquis beduidend minder zwaar op de nationale begroting. Alle betrokken lidstaten hebben verklaard dat zij zonder de Schengenfaciliteit niet in staat zouden zijn geweest binnen de gestelde termijn in dezelfde mate het Schengenacquis na te leven als nu. · Strategieën. Dankzij de flexibele aanpak in het kader van de Schengenfaciliteit konden de begunstigde lidstaten zeer uiteenlopende strategieën en operationele doelstellingen ontwikkelen, uitvoeren en nastreven. De onderverdeling in vijf “hoofddoelstellingen”, overeenkomstig artikel 35 van de toetredingsakte van 2003[17], bood de lidstaten voldoende aanknopingspunten bij het uitwerken van hun strategieën. Alle lidstaten vonden deze aanpak belangrijk, omdat de behoeften/tekortkomingen[18] die waren geconstateerd bij de opstelling en goedkeuring van het Schengenactieplan ermee konden worden verholpen. In dit opzicht vormde de Schengenfaciliteit een voortzetting van de steun die door de Commissie werd verstrekt door middel van andere fondsen, zoals het Phare-programma en de overgangsfaciliteit (Polen, Slowakije, Letland en Hongarije). De lidstaten konden hun nationale strategieën uitvoeren zonder dat zij doelstellingen kregen opgelegd. Polen verklaarde dat de nationale strategie enigszins moest worden aangepast om aan de Schengenvereisten te voldoen (Schengenactieplan, Masterplan SIS II en strategie voor geïntegreerd grensbeheer). · Beheer. Dankzij de flexibele benadering ten aanzien van beheers- en controlesystemen (meerjarige programmering en jaarlijkse indicatieve schema’s, waardoor middelen flexibel konden worden toegewezen aan projecten en de lidstaten grotendeels zelf verantwoordelijk waren) konden de lidstaten hun strategieën snel aanpassen aan de veranderende behoeften. Gezien het krappe tijdschema kon de Schengenfaciliteit alleen met een dergelijke flexibele aanpak goed worden uitgevoerd. 6.2. Doeltreffendheid van de uitvoering van het programma Onder doeltreffendheid wordt verstaan in hoeverre de doelstellingen via het programma zijn verwezenlijkt en welke concrete resultaten de Schengenfaciliteit heeft opgeleverd. Als belangrijkste resultaten worden genoemd: · geslaagde integratie in het Schengengebied van alle begunstigde landen; · meer veiligheid aan de EU-buitengrenzen (Polen, Litouwen, Letland); · intensievere bestrijding van onregelmatige immigratie. Dat de Schengenfaciliteit doeltreffend is uitgevoerd, blijkt ook uit een beoordeling waarbij de lidstaten zelf de resultaten hebben getoetst aan de operationele doelstellingen en zich over het algemeen zeer tevreden toonden. Tabel 3: Zelfbeoordeling van de verwezenlijking van de doelstellingen door de lidstaten || Slovenië || Polen || Estland || Slowakije || Litouwen || Hongarije || Letland Betere grenscontroles || 5 || 4 || 5 || 3 || 5 || 4 || 4 Betere grensbewaking || 5 || 4 || 4 || 4 || 5 || 4 || 4 Beter visumbeheer || 4 || 4 || 4 || 3.5 || 5 || 4 || 4 Betere IT-systemen || 4 || 4 || 5 || 4.5 || 4 || 4 || 5 Meer opleiding en betere kennis en vaardigheden van het personeel || 5 || Geen waardering || 5 || 4 || 5 || 5 || 4 Waarderingsschaal: 5:hoogste mate van tevredenheid,1:laagste mate van tevredenheid Deze waarderingscijfers moeten met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd; het is immers een zelfbeoordeling, gebaseerd op perceptie. Zo lijkt Slowakije de laagste zelfbeoordeling te hebben, hoewel het geen problemen meldt. Het vindt zelfs dat de grenscontroles beduidend beter worden uitgevoerd. In financieel opzicht is de uitvoering opvallend doeltreffend: het daadwerkelijke bestedingspercentage is zeer hoog en loopt uiteen van 90% (Hongarije) tot 100% (Polen[19]). De doeltreffendheid van de Schengenfaciliteit kan ook worden gemeten aan de hand van het effect ervan op het grensbeheer. Belangrijkste bevindingen: · Grenscontroles: – wachttijden verminderd in Slovenië en Litouwen (met naar schatting 30%, dankzij gescheiden doorgangen): scheiding van reizigers- en voertuigenstromen, en moderne apparatuur om voertuigen te screenen en te scannen; – wachttijden onveranderd in Hongarije en Letland, maar hogere veiligheidsnormen of, in sommige gevallen, wachttijden langer geworden als gevolg van striktere veiligheidscontroles (Letland); – betere gesprekken met reizigers dankzij opleiding (met name taalopleidingen - Letland en Litouwen) en betere dienstverlening aan reizigers bij grensdoorlaatposten (maar geen gegevens of tevredenheidsenquêtes verstrekt); – snellere informatie-uitwisseling via een nieuw informatiesysteem (Letland). · Scherpere grensbewaking dankzij grotere mobiliteit: – nieuwe digitale-radioapparatuur, nieuwe patrouillewagens en meer personeel, waardoor het reactievermogen is toegenomen (Hongarije); – direct beschikbare en krachtiger vervoermiddelen (Estland, Letland); – vergroting van de capaciteit om op te treden bij uitzonderlijke omstandigheden: ‘s nachts (Hongarije, Slovenië), in de winter en bij slecht weer met beperkt zicht (Estland, Slovenië, Polen); – ruimere grensbewaking (Estland): extra radarposities, videobewaking, waardoor meer valse documenten en gestolen voertuigen werden opgespoord. In alle lidstaten, behalve Letland, werden minder personen aangehouden vanwege het illegaal overschrijden van de EU-buitengrens (50% minder in Polen in de periode 2003-2007), wat wordt toegeschreven aan het afschrikkende effect van de verscherpte grensbewaking; – betere opsporing van nagemaakte documenten: veel efficiëntere eerste- en met name tweedelijnscontroles dankzij nieuwe apparatuur (Polen, Litouwen); – betere dekking van het netwerk voor radioplaatsbepaling aan de groene grens (van 55% tot 100% in Letland); – betere en snellere visumafgifteprocedure dankzij nieuwe apparatuur, informatiesystemen en opleiding (Slovenië, Letland, Litouwen), waardoor het visumbeheer sneller, veiliger en uniformer is geworden (Letland); betere veiligheidscontrolesystemen op consulaten (Estland, Litouwen); – doeltreffende samenwerking tussen grenswacht en politie en intensievere operationele coördinatie (Litouwen). · Meer aanhoudingen van personen die door nationale en internationale diensten worden gezocht, dankzij efficiënte controles in het SIS (Polen). · Bredere kennisbasis voor operationele besluitvorming en beter analytisch inlichtingenwerk bij de diensten (Litouwen, Slowakije). · Deugdelijk opleidingssysteem ingevoerd, met een opleiding voor opleiderssysteem (Slowakije) en taalopleidingen voor grenswachters (Letland). Kader 1: Grensbewakingssysteem van Polen Een voorbeeld van de toegenomen grensbewakingscapaciteit is het deel van de grens in de buurt van de helikopterlandingsplaats van de grenswacht in Huwniki (Podkarpackie Voivodship). De helikopters die in het kader van de Schengenfaciliteit zijn aangekocht, zijn voorzien van infraroodcamera’s en krachtige schijnwerpers, waarmee de grens met Oekraïne en Belarus doeltreffend en nauwkeurig kan worden bewaakt. Wanneer een helikopterteam een poging tot illegale grensoverschrijding waarneemt, wordt het dienstdoende team van de grenswacht op de grond ingeschakeld om dit met behulp van dankzij de Schengenfaciliteit aangekochte terreinwagens tegen te gaan. Dankzij deze methode, die kan worden toegepast omdat met behulp van de Schengenfaciliteit het benodigde materieel konden worden aangekocht, is de beveiliging van de EU-buitengrens verbeterd. Kader 2: Digitale-radioapparatuur van Slovenië Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft een infrastructuur voor digitale radio ontwikkeld (Tetra) om de grensoverschrijdende politiesamenwerking efficiënter te laten verlopen. De apparatuur omvat 63 basisstations, drie schakelcentrales en 2160 radioterminals. Met dit digitale-radiosysteem kan goed en veilig informatie worden uitgewisseld op nationaal en Schengenniveau. Met het oog op de beoordeling van de doeltreffendheid van de Schengenfaciliteit is een reeks indicatoren vastgesteld. De informatie die de lidstaten hebben verstrekt, verschilt echter zo sterk dat de gegevens niet goed kunnen worden vergeleken. Tabel 4: Indicatoren – Aantal reizigers van/naar het Schengengebied || Aantal reizigers van/naar het Schengengebied dat aan de buitengrenzen wordt gecontroleerd met behulp van nieuwe (aan de Schengenvoorschriften beantwoordende) informatietechnologie Estland || 2008 – 5 971 678 2009 – 6 593 361 Hongarije || In 2009 zijn bijna 33 miljoen reizigers gecontroleerd met behulp van nieuwe IT-systemen aan de buitengrens. Vóór 2007 werd niemand volgens de Schengenvoorschriften gecontroleerd. Letland || Alle reizigers van/naar het Schengengebied worden aan de nationale grenzen gecontroleerd met behulp van nieuwe informatietechnologie. Litouwen || Alle onderdanen van derde landen die de buitengrens overschrijden worden grondig gecontroleerd met behulp van de nieuwe informatiesystemen (VSATIS, SIS). 2007 – 3 181 764 2008 – 2 266 999 2009 – 2 113 326 eerste-tweede kwartaal 2010 – 1 183 542 Polen || Geen gegevens beschikbaar. Slowakije || 2005 – 1 876 421 2006 – 2 498 308 2007 – 2 540 180 Slovenië || Alle reizigers die via de buitengrens het land binnenkomen, worden gecontroleerd met behulp van nieuwe informatietechnologie, nu in alle grensdoorlaatposten nieuwe apparatuur is geïnstalleerd die door middel van de Schengenfaciliteit is aangeschaft. De meldingen van de begunstigde lidstaten over het aantal valse of nagemaakte documenten dat met behulp van de nieuwe technologie is opgespoord, verschillen nogal. Tabel 5: Indicatoren – Aantal opgespoorde valse of nagemaakte documenten || Aantal valse of nagemaakte documenten dat met behulp van de nieuwe technologie is opgespoord Estland || Jaar - Aantal opgespoorde documenten 2006 – 63 2007 – 36 2007 – 44 Hongarije || Er is geen statistische informatie beschikbaar over het aantal met behulp van de nieuwe apparatuur opgespoorde valse of nagemaakte documenten. Niettemin is er duidelijk sprake van vooruitgang. Het aantal opgespoorde nagemaakte documenten is tussen 2003 en 2008 met 22% gestegen, terwijl de lengte van de buitengrens met de helft is afgenomen. Letland || Alle documenten worden gecontroleerd met de nieuwe technologie en apparatuur die met behulp van de Schengenfaciliteit is aangeschaft. Het aantal opgespoorde nagemaakte documenten is gestegen van 71 in 2006 tot 128 in 2010. Litouwen || Er zijn meer zeer goed nagemaakte reisdocumenten opgespoord. 2007 – 292 2008 – 131 2009 – 203 eerste-derde kwartaal 2010 – 233 Polen || Geen gegevens beschikbaar. Slowakije || Jaar — Aantal gevallen 2005 – 11 reisdocumenten 2006 – 59 = 29 reisdocumenten, 16 stempels, 10 toestemmingen voor verblijf, 4 visa. 2007 – 172 = 47 reisdocumenten, 92 stempels, 21 toestemmingen voor verblijf, 10 visa, 2 rijbewijzen. Slovenië || Alle valse of nagemaakte documenten werden opgespoord met nieuwe apparatuur die met behulp van de Schengenfaciliteit is aangeschaft. Alle lidstaten behalve Letland meldden een vermindering van het aantal aangehouden illegale immigranten. Dit werd toegeschreven aan de afschrikkende werking van de nieuwe apparatuur en het efficiëntere grensbeheer. De lidstaten wezen erop dat de verscherping van de grensbewaking aan de oostelijke buitengrens heeft geleid tot een verschuiving van de routes voor illegale immigratie. Letland was van mening dat het succes het gevolg was van de doeltreffendheid van de nieuwe apparatuur en de grotere personeelscapaciteit. Tabel 6: Aantal illegale grensoverschrijdingen || Aantal illegale grensoverschrijdingen Estland || Illegale grensoverschrijdingen: 2003 – 168 2004 – 160 2005 – 135 2006 – 123 2007 – 113 2008 – 101 Hongarije || Uit het aantal personen dat wordt aangehouden bij het overschrijden van de groene grens blijkt dat de grenscontroles doeltreffender zijn geworden. In 2003 werden 6 455 personen aangehouden; dit aantal is met 30% afgenomen tot 4 502, terwijl de lengte van de buitengrens werd gehalveerd. Letland || Het aantal opgemerkte illegale grensoverschrijdingen is gestegen van 23 in 2006 tot 49 in 2010. Litouwen || Door preventieve maatregelen en betere controles aan de grens is het aantal illegale grensoverschrijdingen gedaald. Aangehouden onregelmatige migranten: 1 311 (2007); 1 234 (2008); 1 214 (2009). Polen || Het aantal personen dat werd aangehouden bij het illegaal overschrijden van de oostelijke grens is aanzienlijk gedaald (van 203 in 2003 tot 93 in 2007, in drie afdelingen van de grenswacht aan de oostelijke grens) als gevolg van een betere bescherming van de buitengrens. Slowakije || Illegale grensoverschrijdingen: 2005 – 341 migranten aangehouden 2006 – 352 migranten aangehouden 2007 – 400 migranten aangehouden Slovenië || Voor de invoering van de Schengenfaciliteit waren er ’s nachts of bij schemer geen bewakingsactiviteiten. Met de aanschaf van nieuwe bewakingsapparatuur voor de nacht, zoals mobiele en draagbare warmtecamera’s en nachtkijkers is deze tekortkoming verholpen. Deze verbetering heeft geleid tot een algemene daling van het aantal onregelmatige migranten. 6.3. Doelmatigheid van de uitvoering van het programma De doelmatigheid van de uitvoering van het programma kan op twee manieren worden vastgesteld. In de eerste plaats kan naar de uitvoering zelf worden gekeken, in de tweede plaats naar het effect ervan op het grensbeheer. De lidstaten hebben echter zeer uiteenlopende gegevens verstrekt over de beheerskosten en de gemeten effecten op elk van de zes doelstellingen. Daarom kunnen alleen algemene tendensen worden waargenomen[20]. Belangrijkste algemene conclusies: · Beheer. Het beheer van de Schengenfaciliteit werd als zeer kosteneffectief beschouwd, omdat de doelstelling (toetreding tot het Schengengebied) in korte tijd kon worden verwezenlijkt tegen betrekkelijk geringe beheerskosten. Litouwen, Slovenië, Letland en Hongarije schatten de kosten op 0,4%-1,7% van hun respectieve totale toewijzingen. Polen en Slovenië vonden de kosteneffectiviteit vergelijkbaar met die van andere programma’s, terwijl Litouwen de Schengenfaciliteit veel kosteneffectiever achtte (0,4% tegen 1,7% voor het Buitengrenzenfonds)[21]. Polen was van oordeel dat de administratieve belasting tot een minimum beperkt bleef, terwijl Letland deze als buitensporig hoog beschouwde (met name wat de verslaglegging betrof). · Institutionele samenwerking. Litouwen, Letland en Hongarije toonden zich verheugd over de verbeterde samenwerking tussen de diensten die zijn belast met grensbeheer en met de bestrijding van onregelmatige immigratie en schreven deze toe aan de integratie van maatregelen, infrastructuur en apparatuur. Het gemeenschappelijke projectbeheer heeft geleid tot een capaciteitsvergroting van deze diensten en tot een efficiëntere uitvoering van latere, vergelijkbare programma's zoals het Buitengrenzenfonds en het Terugkeerfonds. Er is geen melding gemaakt van betere internationale samenwerking, afgezien van de informatie-uitwisseling via de nieuwe systemen (SIS, VIS). · Effect op de uitgaven. Alle lidstaten maakten melding van een zwaarwegend effect op de begrotingsmiddelen voor grensbewaking. Dit wordt verklaard door bijkomende onderhoudskosten (nieuwe en meer geavanceerde apparatuur, verstrijking van de garantieperiode), salarisverhogingen (Slovenië) en duurdere opleidingen (Letland)[22]. Letland wees op de risico’s van dergelijke apparatuur in tijden van economische crisis en beperkte begrotingsmiddelen. Slovenië heeft deze kosten sinds 2008 betaald uit het Buitengrenzenfonds. · Doelmatigheid van het programma. In Slovenië, Letland en Hongarije werd een bijeffect van de Schengenfaciliteit waargenomen. Alle drie de lidstaten meldden dat de prijzen die in het kader van dit programma werden betaald, meestal boven de marktprijs lagen. Ter verklaring werden de volgende factoren aangevoerd: op kleine markten gingen opeens enorme hoeveelheden geld om, het betrof omvangrijke contracten (met name in Litouwen) waarvoor de concurrentie beperkt was, en er was sprake van snelle economische groei en inflatie (Letland en Slovenië). In Letland hebben het bureau voor burgerschap en migratiezaken en het ministerie van Buitenlandse Zaken verscheidene projecten uitgevoerd om verschillende aspecten van het visumbeheer te verbeteren: – 33 diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen werden uitgerust met computer- en datatransmissieapparatuur waardoor zij toegang kregen tot het VIS, SIS II en Vision. Daardoor konden beslissingen sneller worden genomen en visa sneller worden afgegeven. – Ambassades en consulaten werden omgebouwd tot een veilige omgeving voor de afgifte van Schengenvisa (gescheiden ingang/uitgang voor consulaatmedewerkers, loketten met veiligheidsglas, scheiding tussen wachtruimte en loket, draagbare detectoren om bezoekers te controleren); deze aanpassingen waren in overeenstemming met de veiligheidsnormen en –voorschriften van de Gemeenschappelijke Visuminstructies en de “Catalogus van aanbevelingen voor de juiste toepassing van het Schengenacquis en beste praktijken: afgifte van visa”[23]. – Het bureau voor burgerschap en migratiezaken kreeg nieuwe servers zodat gegevens veilig kunnen worden opgeslagen (alleen gemachtigde instanties hebben toegang) en continue toegang tot verschillende registers is gewaarborgd (bevolkingsregister, uitnodigingsregister, visumregister en zwarte lijst voor inreis); dit nieuwe systeem voldoet aan de EU-voorschriften en is compatibel met het nationale visuminformatiesysteem voor de bescherming, opslag en verwerking van persoonsgegevens van 1,1 miljoen personen. Kader 3: Letse projecten in het kader van de doelstelling “beter visumbeheer” Kader 4: Estse projecten in het kader van de doelstelling “betere grenscontroles” De grenswachtdirectie heeft het centrum voor de controle van reisdocumenten en de grensposten uitgerust met nieuwe apparatuur voor het controleren en markeren van documenten van vreemdelingen: – Het centrum voor de controle van reisdocumenten heeft VSC-apparatuur (VSC 5000) gekregen waarmee deskundigen documenten grondig kunnen controleren met behulp van UV-licht. Bij opleidingen over documentencontrole en bij internationale informatie-uitwisseling werd gebruikgemaakt van beschrijvingen van documenten en vervalste en nagemaakte documenten. De grensposten kregen stempels die beantwoorden aan de Schengenvoorschriften. Kader 5: Sloveense projecten in het kader van de doelstelling “betere grenscontroles” Het ministerie van Openbaar Bestuur was voornemens om 24 grensdoorlaatposten te bouwen of te moderniseren en zich op zeven activiteiten te richten (aankoop van grond, verwerving van grond, opstellen van documenten, aanleg van infrastructuur en nieuwe faciliteiten, aanschaf van apparatuur en indienstneming van ingenieurs). Het oorspronkelijke schema moest echter grondig worden bijgesteld omdat een aantal projecten niet binnen de subsidiabele periode zou vallen. Daardoor moesten 14 maatregelen in afgeslankte vorm worden uitgevoerd en kwam één maatregel geheel te vervallen. Het ministerie heeft om twee redenen activiteiten buiten de Schengenfaciliteit gehouden: – vertragingen bij de ondertekening van contracten, waardoor een project buiten de subsidiabiliteitsperiode zou vallen; – overheidsopdrachten werden niet in het Publicatieblad bekendgemaakt als gevolg van een onjuiste raming van de kosten. Toch werden alle maatregelen en activiteiten uitgevoerd, omdat de buiten de Schengenfaciliteit gehouden activiteiten werden gefinancierd uit de nationale begroting. Tabel 7: Effect op totale uitgaven voor grensbeheer EE || LT || PL || SI || SK || LV || HU +40 % (2003-2008) || +71 % (2003-2008) || +17 % (2002-2008) || Circa 30 % (geen tijdschema vermeld) || +40 % (2003-2008)) || Toename (geen gegevens) || (raming) (2002-2009) 6.4. Complementariteit De begunstigde lidstaten hebben de kwestie van de complementariteit vanuit zeer verschillende invalshoeken bekeken. Terwijl Slowakije en Litouwen alleen vermeldden dat de maatregelen in het kader van de Schengenfaciliteit werden gecoördineerd met Phare en de overgangsfaciliteit, gingen de andere landen hier uitvoerig op in, waarbij twee hoofdpunten naar voren kwamen: · Beheer. In vijf lidstaten was de coördinator voor Phare, de overgangsfaciliteit en de financieringsmechanismen van Noorwegen en de EER ook verantwoordelijk voor de Schengenfaciliteit. Dat maakte de coördinatie van het fondsenbeheer en de toewijzing van middelen veel gemakkelijker. · Investeringssectoren. De complementariteit in investeringssectoren moet worden beoordeeld op basis van de nationale strategieën voor de verwezenlijking van de doelstellingen van het nationale Schengenactieplan. Alle EU- en andere financieringsbronnen werden gebruikt om in vastgestelde behoeften te voorzien en gesignaleerde tekortkomingen te verhelpen. Estland, Polen, Letland en Hongarije maakten gebruik van het Phare-programma, het programma voor grensoverschrijdende samenwerking (alleen Polen), het Noorse financieringsmechanisme en de overgangsfaciliteit ter aanvulling van de activiteiten in het kader van de Schengenfaciliteit (modernisering en aanschaf van apparatuur en materieel voor grensbeheer, IT-systemen en infrastructuur), overeenkomstig hun strategie voor de uitvoering van het Schengenactieplan. Polen kreeg ook voor Phare bestemde middelen om de strategie voor geïntegreerd grensbeheer te ondersteunen. In Slovenië worden de Phare-programma’s 1999-2003 beschouwd als de voorlopers van de Schengenfaciliteit voor het verkrijgen van moderne apparatuur en informatiesystemen (SIS) op het gebied van grensbeheer, justitie en binnenlandse zaken. Middelen uit de overgangsfaciliteit werden besteed aan institutionele opbouw en administratieve en juridische bijstand bij de omzetting van het Schengenacquis. Slovenië heeft ook besloten geen gebruik te maken van Noorse en EER-middelen. Kader 6: Datacommunicatiesysteem van Polen in het kader van de doelstelling “betere IT-systemen” Op het hoofdkantoor van de grenswacht is een groot project opgezet om het IT-netwerk van de grenswacht te moderniseren. Dit project was bedoeld om verschillende gegevensbanken zoals SIS/SIS II via een centraal knooppunt te verbinden en politiediensten op alle niveaus op een gebruikersvriendelijke manier toegang tot het systeem te verschaffen. Dankzij deze verbetering is de informatiestroom tussen de centrale systemen van SIS II en het VIS, satellietsystemen van institutionele gebruikers en het Sirenebureau in Polen ook gewaarborgd. Het IT-systeem van de grenswacht werd aangepast aan de Schengenvoorschriften, waardoor de informatiestroom nu beter verloopt (onder andere voor het SIS). Door dit project is de bescherming van de buitengrens van de EU verbeterd. Het nieuwe IT-systeem van Polen heeft er dus toe geleid dat er minder vreemdelingen uit Polen zijn verwijderd en dat er minder pogingen tot illegale grensoverschrijding zijn ondernomen. Sommige onderdelen van dit grootschalige project waren voortzettingen van Phare-projecten, opgezet in het kader van de nationale Phare-programma's en de grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma's, zoals het PNP 2002-project. Doordat de IT-infrastructuur werd afgestemd op het SIS, kon bij de politie met succes een aantal projecten in het kader van de Schengenfaciliteit worden uitgevoerd. Het project wordt voortgezet in het kader van het Buitengrenzenfonds. Hongarije maakte melding van andere EU-instrumenten zoals Taiex, Pericles en Hercule II met bijstand van Olaf, en Argo-projecten. En, wat interessanter is, Hongarije heeft ook gekeken naar de complementariteit met latere programma's, die de behoeften vervulden waarin de Schengenfaciliteit niet kon voorzien: Veiligheid en bescherming van de vrijheden 2007-2013, het Buitengrenzenfonds, het nieuwe ontwikkelingsplan voor Hongarije, het programma voor Europese territoriale samenwerking, en de vijfde en zevende pan-Europese corridors, respectievelijk het station van Eperjeske en de binnenlandse waterweg Mohacs. 7. Continuïteit met het Buitengrenzenfonds[24] Voor alle lidstaten is het vanzelfsprekend dat de Schengenfaciliteit en het Buitengrenzenfonds op elkaar aansluiten, zowel wat het beheer als wat de beleidsterreinen betreft. Alle lidstaten verklaarden dat de beheers-, controle- en toezichtsystemen die voor de Schengenfaciliteit in het leven waren geroepen, als uitgangspunt hebben gediend voor de systemen voor het Buitengrenzenfonds. De meeste lidstaten (Polen, Estland, Litouwen, Letland en Hongarije) hebben gebruikgemaakt van de opgebouwde institutionele ervaring en organisatiecultuur door de bestaande structuren te blijven gebruiken. Slovenië[25] en Slowakije[26] hebben een andere verantwoordelijke instantie aangewezen voor het Buitengrenzenfonds. Estland en Polen wezen erop dat zij meer capaciteit hadden gekregen voor strategische planning (toewijzing van middelen, bestedingsplan) en de organisatie en het beheer van aanbestedingsprocedures, waardoor de steun efficiënter kon worden gebruikt (Estland). Litouwen beklemtoonde dat de goede interinstitutionele samenwerking die op gang is gekomen in het kader van de Schengenfaciliteit, wordt voortgezet bij het beheer van het Buitengrenzenfonds. Wat de activiteiten betreft is de continuïteit zeer concreet voor Litouwen, dat volmondig erkent dat dankzij het jaarprogramma 2007 van het Buitengrenzenfonds maatregelen konden worden getroffen die niet in het kader van de Schengenfaciliteit konden worden uitgevoerd. De meeste begunstigde lidstaten realiseerden zich dat de apparatuur en het materieel die met behulp van de Schengenfaciliteit zijn aangeschaft, hoge onderhoudskosten met zich meebrengen; zij gebruiken middelen uit het Buitengrenzenfonds om deze kosten te dekken. Ook in de sector IT-systemen, en in het bijzonder voor SIS II, wordt nog steeds gebruikgemaakt van EU-steun. Hongarije verklaarde tevens dat opleidingen moeten worden herhaald en aangepast. 8. Conclusies De Schengenfaciliteit is een succes geworden: dankzij dit instrument voldeden de zeven betrokken lidstaten allemaal in korte tijd aan de Schengenvereisten en konden zij op 1 december 2007 toetreden tot het Schengengebied. Het gebruik van de EU-middelen is een goed voorbeeld van de goede beheersregelingen die in het leven werden geroepen; de lidstaten bevestigen dat zij zonder de steun van de Schengenfaciliteit niet in staat zouden zijn geweest op zo korte termijn toe te treden tot het Schengengebied. Het succes is vooral te danken aan de specifieke structuur van het programma, dat was gebaseerd op jaarlijkse indicatieve, niet-bindende schema’s. Dit flexibele systeem bleek efficiënt te werken, omdat het de lidstaten ruime mogelijkheden bood zelf de middelen toe te wijzen en te herschikken. Uitgaande van de in artikel 35 van de toetredingsakte geformuleerde doelstellingen, is de Schengenfaciliteit hoofdzakelijk gebruikt voor investeringen in infrastructuur, vervoermiddelen en IT-systemen aan de land- en luchtgrenzen. Het instrument vormde een aanvulling op de nationale maatregelen voor een efficiënt beheer van de buitengrenzen en de bestrijding van illegale binnenkomsten in het Schengengebied. Er is een duidelijk verband tussen de Schengenfaciliteit en het Buitengrenzenfonds. Met het Buitengrenzenfonds wordt voortgebouwd op de beleids- en beheersresultaten van de Schengenfaciliteit en de meeste lidstaten die gebruik hebben gemaakt van de Schengenfaciliteit, beschouwen het Buitengrenzenfonds als een middel om de activiteiten die in het kader van de Schengenfaciliteit zijn opgezet, voort te zetten of, in sommige gevallen, aan te vullen. De meeste begunstigde lidstaten maken voor het Buitengrenzenfonds dan ook gebruik van min of meer dezelfde beheersstructuren als voor de Schengenfaciliteit. Het hoge bestedingspercentage van de EU-middelen en het efficiënte financiële beheer getuigen van de geslaagde uitvoering van de Schengenfaciliteit. Het bestedingspercentage van de EU-middelen lag tussen de 90% en 100%. Over het algemeen zijn de beschikbare middelen correct besteed; er zijn slechts kleine financiële correcties toegepast. Ten slotte is bij de Schengenfaciliteit voor Roemenië en Bulgarije (2007-2009)[27] gebruikgemaakt van de ervaringen met de vorige Schengenfaciliteit en ook voor de tijdelijke faciliteit die bij de toetredingsakte van Kroatië[28] is ingesteld, zal waarschijnlijk een vergelijkbare beheersstructuur worden opgezet. [1] De uiterste termijn, die aanvankelijk vastgesteld op 31 december 2006 (bij Besluit C(2004) 248 van de Commissie), werd later uitgesteld tot 30 september 2007 bij Besluit C(2006) 684 van de Commissie. [2] Het Schengengebied en de Schengensamenwerking berusten op het Schengenakkoord van 1985. Binnen het Schengengebied is het vrij verkeer van personen gewaarborgd. De ondertekenende staten hebben het toezicht aan de binnengrenzen opgeheven en vervangen door controle aan één enkele buitengrens. In het gebied gelden gemeenschappelijke regels en procedures voor visa voor kort verblijf, asielverzoeken en grenscontroles. Tegelijkertijd zijn de samenwerking en coördinatie tussen de politiediensten en de justitiële autoriteiten opgevoerd, teneinde de veiligheid in het Schengengebied te waarborgen. De Schengensamenwerking is bij het Verdrag van Amsterdam van 1997 opgenomen in het juridisch kader van de EU. [3] Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese Unie is gegrond, PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33. [4] Besluit C(2004)248 van de Commissie. [5] Besluit C(2006) 684 van de Commissie. [6] Besluit C(2007) 494 van de Commissie. [7] Artikel 2 van Besluit C(2004) 248 van de Commissie. In het indicatieve tijdschema diende per actie de overige financieringsbronnen te worden vermeld. [8] Volgens artikel 7 van Besluit C(2004) 248 van de Commissie diende Polen als niet-euroland voor betalingen in het kader van de Schengenfaciliteit de PLN/EUR-wisselkoers toe te passen. De wisselkoers was voor de programmeringsperiode (en voor de door de Commissie betaalde voorschotten) hoger dan voor de betalingen die de begunstigden tijdens de tenuitvoerlegging van projecten verrichtten. Hierdoor is het bestedingspercentage hoger dan 100%. [9] Besluit C(2004) 248 van de Commissie. [10] Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. [11] Verordening (EG, Euratom) nr. 2342/2002 van de Commissie van 23 december 2002 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. [12] Volgens artikel 35 van de toetredingsakte waren de middelen uit de Schengenfaciliteit bedoeld voor investeringen in de infrastructuur, werkmaterieel, opleiding en logistieke kosten. Institutionele opbouw en juridische bijstand voor de omzetting van het acquis in nationaal recht vielen dus niet onder de doelstellingen van de Schengenfaciliteit. Alleen Slovenië stelde een uitgewerkte strategie op om de verschillende financieringsinstrumenten in te zetten voor deze onderscheiden aspecten (infrastructuur, materieel, institutionele opbouw en juridische bijstand). [13] Besluit C(2007) 494 van de Commissie. [14] Bij Besluit C(2006) 684 van de Commissie werden de navolgende nieuwe uiterste termijnen vastgesteld. Betalingsverplichtingen en ondertekening van contracten: 31.12.2006; definitieve uitvoering van contract: 30.9.2007; laatste betaling: 31.12.2007. Bij Besluit C(2007) 494 werd de uiterste termijn voor de ondertekening van SIS II-projecten uitgesteld tot 31.3.2007 en die voor de uitvoering van SIS II-opdrachten tot 31.12.2007. De vastleggings- en betalingstermijnen bleven ongewijzigd. [15] B.11. Datacommunicatiesysteem; B.12. Ruimere toegang tot SIS-middelen voor politiediensten, basisniveau; B.15. Opbouw en toepassing van nationaal informatiesysteem met centraal SIS-II- en VIS-knooppunt (N-SIS PL); B.16. Modernisering van het ‘Pobyt’-systeem (voor verblijf); B.18. Toepassing van het Schengenacquis door de rechter en het Openbaar Ministerie; B.19. Verbetering van de werking van het Wiza-Konsul-informatiesysteem; B.20. Organisatie van de authenticatie van veilige gebruikers binnen SIS; B.21. Voorbereiding van de centrale informatiesystemen voor de uitvoering van de voorschriften van de Schengenuitvoeringsovereenkomst (2005); B.25. Toegang tot SIS-middelen voor politiediensten, alle niveaus (2005). [16] Ontwerp en uitvoering van een nationaal digitaal mobiel radiocommunicatiesysteem (DMRC) (22 725 511 EUR ten laste van de Schengenfaciliteit) en ontwerp en uitvoering van het telecommunicatienetwerk van het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de EU-buitengrenzen (3 419 457 EUR ten laste van de Schengenfaciliteit). [17] Infrastructuur aan grensovergangen (eerste streepje), werkmaterieel, met uitzondering van IT-systemen (tweede streepje), informatietechnologie (tweede streepje), opleiding (derde streepje), logistieke en operationele aspecten (vierde streepje). [18] De belangrijkste tekortkomingen waren: onvoldoende infrastructuur die beantwoordt aan de Schengenvoorschriften (op sommige plaatsen volledig ontbrekend, op andere verouderd, niet beantwoordend aan de minimumvereisten) op grensdoorlaatposten en bij gebouwen van politie, consulaire diensten en grenswacht; verouderde systemen en netwerkinfrastructuur voor informatie- en gegevensuitwisseling (visa, vingerafdrukken, voertuigscreening, enz.); onvoldoende institutionele samenwerking (grenswacht, politie, consulaat, justitie); onvoldoende vervoermiddelen (schepen, helikopters, wintervoertuigen) en radiocommunicatiesystemen; tekort aan personeel dat Schengenvoorschriften kan toepassen (gebrek aan technische en talenkennis). [19] Zie voetnoot 8. [20] De meeste cijfers, en in het bijzonder de percentages, zijn verstrekt zonder nadere aanduiding van de periode waarop zij betrekking hebben en een precieze omschrijving van de activiteit. [21] Dit lage percentage beheerskosten moet met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, omdat deze kosten, zoals Letland opmerkt, door de meeste lidstaten uit de overheidsbegroting zijn betaald, en dus niet in deze cijfers zijn terug te vinden. [22] Opmerkelijk genoeg heeft Litouwen verklaard dat het overheidsbudget voor grenszaken in 2003 werd verlaagd, vooruitlopend op de extra middelen die beschikbaar zouden komen uit de Schengenfaciliteit. [23] Notitie van het secretariaat-generaal aan de groep Schengenevaluatie (6183/03 van 7.2.2003). [24] Het Buitengrenzenfonds bestrijkt de periode 2007-2013; 23 lidstaten nemen eraan deel. De algemene doelstelling is de lidstaten te helpen efficiënte, degelijke en uniforme controles aan de buitengrenzen uit te voeren en bij te dragen aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijk visumbeleid. [25] Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de rol van verantwoordelijke instantie overgenomen van het ministerie van Financiën. Het ministerie van Financiën is de certificeringsinstantie geworden. [26] De verantwoordelijkheid voor het beheer van de financieringsinstrumenten 2007-2013 is overgeheveld van het bureau voor internationale politiesamenwerking van de politiedienst naar de afdeling buitenlandse hulp van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Sinds 2006 is gewerkt aan de versterking van deze afdeling (meer personeel en minder personeelsverloop), die toen is begonnen met de begeleiding van alle andere ministeries (begunstigden) op het gebied van EU-fondsen (door meer bekendheid te geven aan de EU-fondsen op ministeries, oproepen tot het indienen van projectvoorstellen door te geven aan contactpersonen, middelen te programmeren, verslagen op te stellen, enz.). De opgedane kennis en ervaring bleef behouden doordat het personeel van het bureau voor internationale politiesamenwerking dat betrokken was bij het beheer van de Schengenfaciliteit zorgde voor de overdracht van de administratieve en organisatorische know-how. [27] Artikel 32, lid 2, van het Protocol betreffende de voorwaarden en de nadere regels voor de toelating van de Republiek Bulgarije en van Roemenië tot de Europese Unie, PB L 157 van 21.6.2005, blz. 39. [28] Artikel 31 van de Akte betreffende de voorwaarden voor de toetreding van de Republiek Kroatië en de aanpassing van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, PB L 112 van 24.2.2012, blz. 29. De volledige lijst van doelstellingen van de zeven begunstigde lidstaten Lidstaat || Aantal doelstellingen || Aard van de doelstellingen || Doelstellingen Polen || 4 || Breed, combinatie van strategische en operationele benadering || × Nr. 1: Bouw of modernisering van de infrastructuur van de grensdoorlaatposten aan de EU-buitengrens. × Nr. 2: Werkmaterieel voor grensbescherming, met name in samenhang met het Schengeninformatiesysteem. × Nr. 3: Opleiding en diensten. × Nr. 4: Bijdrage in logistieke en operationele kosten (technische bijstand). Hongarije || 4 || Breed en strategisch || × Nr. 1: Toezicht aan de buitengrens verscherpen. × Nr. 2: Controlemogelijkheden verbeteren door capaciteit voor levering van en toegang tot gegevens te vergroten. × Nr. 3: Grondige controle doeltreffender maken. × Nr. 4: Capaciteit voor internationale strafrechtelijke samenwerking bevorderen. Estland || 6 (aanvankelijk 5) || Gedetailleerd, combinatie van strategische en operationele benadering || × Nr. 1: Operationeel communicatiesysteem opzetten en de nodige technische oplossingen vinden voor het ontwerpen van het technische prototype van SIS II. × Nr. 2: Informatiesystemen van politie ontwikkelen en integreren in VIS, in verband met gegevensoverdracht zorgen voor veilige verbinding met autoriteiten van andere EU-lidstaten. × Nr. 3: Infrastructuur en materieel-technische basis voor de bewaking van de buitengrens en het grenstoezicht aanpassen aan de vereisten van de Schengenuitvoeringsovereenkomst en het gemeenschappelijke handboek, zorgen voor opleidingsinfrastructuur en de materieel-technische basis voor het opleiden van hooggekwalificeerde grenswachters, grenswachters vertrouwd maken met de vereisten inzake de bewaking van en het toezicht aan de EU-grenzen. × Nr. 4: Mobiele werkstations ontwikkelen voor functionarissen belast met migratiebeheer, VIS toepassen, voorzien in de infrastructuur die daarvoor nodig is, veiligheid van VIS waarborgen en biometrische oplossingen toepassen. × Nr. 5: Infrastructuur van consulaire posten aanpassen aan de verplichtingen uit hoofde van het Schengenakkoord; werking van het gemeenschappelijk visumbeleid waarborgen, visumprocedures aanpassen aan vereisten van EU en nodige hardware installeren. × Nr. 6: Binnenlands systeem voor verspreiding van SIS-gegevens (NS-SIS) opzetten, zorgen voor controle van het gebruik daarvan en aanvullende informatie-uitwisseling, het Sirene-informatiesysteem. Litouwen || 8 || Gedetailleerd, combinatie van strategische en zeer operationele benadering || × Nr. 1: Aanleg, renovatie of verbetering van de infrastructuur aan grensovergangen en daarmee verband houdende gebouwen; × Nr. 2: Technische controle, bewakingsapparatuur, voertuigen en ander materieel voor grensstations en -doorlaatposten aan de EU-buitengrens. × Nr. 3: Communicatie-infrastructuur en informatienetwerken aan de EU-buitengrenzen opzetten of verder ontwikkelen. × Nr. 4: Maatregelen voor de toepassing van het Schengeninformatiesysteem (SIS II). × Nr. 5: Aankoop van apparatuur voor opsporing van valse documenten en van gemeenschappelijke in- en uitreisstempels voor controles aan de EU-buitengrens. × Nr. 6: Nauwere samenwerking tussen grenswacht en politiediensten die actief zijn aan de grens, met het oog op onmiddellijke en rechtstreekse interactie bij het zoeken naar en aanhouden van personen die de EU-buitengrenzen onrechtmatig overschrijden. × Nr. 7: Meer opleiding en betere kennis en vaardigheden van het personeel. × Nr. 8: Beheer van de Schengenfaciliteit: logistiek en personeel. Slovenië || 9 (aanvankelijk 7) || Breed en operationeel per investeringscategorie || × Nr. 1: Verbetering en/of uitbreiding van de politiebureaus. × Nr. 2: Investering in technische uitrusting en vervoermiddelen. × Nr. 3: Investering in een informatie- en telecommunicatiesysteem. × Nr. 4: Opleiding voor instructeurs inzake de toepassing van het Schengenacquis en basisopleidingsprogramma voor nieuwe grenswachters. × Nr. 5: Bezoldiging en persoonlijke uitrusting. × Nr. 6: Investeringen in grensdoorlaatposten. × Nr. 7: Onderhoud van grensdoorlaatposten. × Nr. 8: Investering in veiligheidsapparatuur bij diplomatieke missies en consulaire posten. × Nr. 9: Operationele uitgaven. Slowakije || 16 || Breed en operationeel per programma || × Nr. 1: Complex grensbeschermingssysteem opzetten voor de Slowaaks-Oekraïense grens. × Nr. 2: Faciliteiten van de grenscontrole-eenheden aan de Slowaaks-Oekraïense grens verbeteren. × Nr. 3: Internationale luchthaven M.R. Štefánika (Bratislava) aanpassen aan de Schengennormen. × Nr. 4: Agenten die de Slowaaks-Oekraïense grens beschermen voorzien van uniformen en uitrusting. × Nr. 5: Bescherming verbeteren van de gerubriceerde informatie die via het netwerk van de aan de Slowaaks-Oekraïense grens gelegen grenscontrole-eenheden wordt overgedragen. × Nr. 6: Capaciteit van een detentiecentrum in Sečovce verbeteren. × Nr. 7: Nationale politie-informatiesystemen aanpassen aan SIS II. × Nr. 8: Centrale kantoren en eindgebruikers van SIS/Sirene technologisch ondersteunen. × Nr. 9: Informatiesystemen in verband met VIS ontwikkelen. × Nr. 10: Kwaliteit van de visa verbeteren en waarborgen dat het ministerie van Binnenlandse Zaken in real time over de afgifte van visa wordt geïnformeerd. × Nr. 11: Uitrusting voor grensoverschrijdende bewaking completeren. × Nr. 12: Laboratoriumapparatuur voor de identificatie van documenten moderniseren. × Nr. 13: Inzetbaarheid van de douane aan de Slowaaks-Oekraïense grens verbeteren. × Nr. 14: Aanbesteding houden voor motorvoertuigen en speciale technologie voor de identificatie van gestolen/verloren motorvoertuigen. × Nr. 15: Beheer van de Schengenfaciliteit ondersteunen in logistiek en operationeel opzicht. × Nr. 16: Elektronisch camerabewakingssysteem installeren bij doorlaatposten voor spoorverkeer aan de Slovaaks-Oekraïense grens. Letland || 33 (aan-vankelijk 25) || Operationeel op projectniveau (nadien gekoppeld aan de ”hoofddoelstellingen”; daarvan vielen er 9 onder bewaking, 8 onder grenscontroles, 6 onder visumbeheer, 4 onder opleiding, 2 onder IT-systemen, 2 niet-geïdentificeerd). || × Nr. 1: Infrastructuur voor diplomatieke vertegenwoordiging van Litouwen voor datatransmissie met het oog op de afgifte van Schengenvisa (computertechniek, datatransmissieapparatuur). × Nr. 2: Betere veiligheidsnormen en inachtneming van de voorschriften van de Gemeenschappelijke Visuminstructies en de “Catalogus van aanbevelingen voor de juiste toepassing van het Schengenacquis en beste praktijken: afgifte van visa” (6183/03, 7.2.2003). × Nr. 3: Toereikende controle van reisdocumenten en opsporing van vervalsingen bij de diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen van Letland. × Nr. 4: Diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen van Letland voorzien van gekwalificeerd personeel, overeenkomstig de normen en voorschriften van de Gemeenschappelijke Visuminstructies en de “Catalogus van aanbevelingen voor de juiste toepassing van het Schengenacquis en beste praktijken: afgifte van visa” (6183/03, 7.2.2003). × Nr. 5: Waarborgen dat consulaire ambtenaren bij ambassades en consulaten over de kennis beschikken die nodig is voor de afgifte van Schengenvisa. × Nr. 6: Doeltreffende controle van personen en hun eigendommen aan de buitengrens. × Nr. 7: Aanwerving van drugshonden. × Nr. 8: Inrichting van ruimtes met centrale servers van het bureau voor burgerschap en migratiezaken. × Nr. 9: Ontwikkeling van het Letse nationale visuminformatiesysteem. × Nr. 10: Taalonderricht voor ambtenaren van het bureau voor burgerschap en migratiezaken. × Nr. 11: Opleiding van gebruikers van N.SIS, het Sirenebureau en SIS. × Nr. 12: Ontwikkeling van de beveiliging van datatransmissienetwerk van het ministerie van Binnenlandse Zaken. × Nr. 13: Engels en andere vreemde talen voor ambtenaren van de nationale politie. × Nr. 14: Verbetering van mobiele grenspatrouille door gebruik te maken van terreinwagens, sneeuwmotoren, quads en motorschepen. × Nr. 15: Verbeterde mobiliteit van de nationale grenswacht door oprichting van een luchtmobiele eenheid. × Nr. 16: Verbeterde mobiliteit van de grenswacht op zee. × Nr. 17: Doeltreffender controle van grensoverschrijdende personen, voertuigen en persoonlijke eigendommen door verwerving van technische apparatuur voor grensdoorlaatposten. × Nr. 18: Installatie van een videobewakingssysteem voor de zeegrens. × Nr. 19: Ontwikkeling van het technisch toezicht op de oostelijke “groene grens”. × Nr. 20: Aankoop van technische middelen voor operationele activiteiten. × Nr. 21: Installatie van technische grensbescherming, controle- en informatieapparatuur. × Nr. 22: Modernisering van het telecommunicatienetwerk van de nationale grenswacht. × Nr. 23: Ontwikkeling van het systeem voor beroepsopleiding van de nationale grenswacht. × Nr. 24: geautomatiseerd systeem voor de identificatie van vingerafdrukken (AFIS). × Nr. 25: Ontwikkeling van infrastructuur van nationale grenswacht. × Nr. 26: Aanleg van helikopterlandingsplaats bij de stations Punduri, Lavošnieki, Šķilbēniu en Pededze en de grensdoorlaatpost Vientuļi. × Nr. 27: Uitbreiding van het radiocommunicatiesysteem aan de oostgrens. × Nr. 28: Aanwerving van honden. × Nr. 31: Aanwerving van apparatuur. × Nr. 32: Opleidingscursussen. × Nr. 33: Beheerskosten voor de toepassing van de Schengenfaciliteit.