A4-0259/96

Resolutie over het verslag van de Commissie inzake de situatie en vooruitzichten voor samenwerking in het Oostzeegebied (COM(95)0609 - C4-0017/96)

Het Europees Parlement,

- gezien het verslag van de Commissie inzake de situatie en vooruitzichten voor samenwerking in het Oostzeegebied (COM(95)0609 - C4-0017/96),

- gelet op het initiatief voor regionale samenwerking, ingediend door de Commissie tijdens de conferentie voor regeringsleiders van de Oostzeeraad (Visby, 3 en 4 mei 1996),

- gelet op de conclusies van de Europese Raad (Florence, 22 juni 1996),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 juli 1995 over de mededeling van de Commissie aan de Raad inzake richtsnoeren voor de benadering van het Baltisch gebied door de Unie (SEC(94)1747 - C4-0011/95) ((PB C 249 van 25.09.1995, blz. 215.)) en 18 april 1996 over de Top van de Raad van de Oostzee-landen ((PB C 141 van 13.5.1996, blz. 199.)),

- gezien het verslag van de Commissie externe economische betrekkingen en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de Commissie regionaal beleid (A4-0259/96),

A. overwegende dat diverse landen in het Oostzeegebied zich in een ingrijpend en langdurig overgangsproces bevinden, dat enkele landen uit dit gebied zich voorbereiden op het toekomstige lidmaatschap van de Europese Unie en dat voortgezette economische en politieke steun aan deze regio daarom gewenst is,

B. overwegende dat de Europese Unie er actief naar moet streven om het Oostzeegebied te integreren als onderdeel bij de werkzaamheden van de Unie en dat de Unie zich rekenschap moet geven van de uitdagingen en mogelijkheden die de uitbreiding van de Unie naar het Oostzeegebied met zich heeft meegebracht,

C. overwegende dat het uit veiligheidspolitieke overwegingen van wezenlijk belang is dat we ons realiseren dat het Oostzeegebied fungeert als schakel tussen oost en west en daarmee inzien dat de samenwerking tussen alle landen in Europa versterkt moet worden,

D. overwegende dat de uitbreiding van de Unie, waardoor Rusland een buurland van de Unie is geworden, nieuwe eisen stelt aan het beleid van de EU zowel ten aanzien van Rusland als ten aanzien van het Oostzeegebied en dat de Unie daarom moet streven naar een zo goed mogelijke cooerdinatie van de politieke doelen en instrumenten op de betreffende beleidsgebieden,

E. overwegende dat het door de Commissie geformuleerde Oostzee-initiatief een goede aanzet is voor een discussie over de ontwikkeling van de regio,

Democratische en economische ontwikkeling

1. wijst erop dat de communautaire samenwerking in het Oostzeegebied vooral gericht moet zijn op de versterking van de democratische en markteconomische ontwikkeling in de landen in het Oostzeegebied en dat het daarom waarschijnlijk nuttig is om grote betekenis te blijven toekennen aan de ontwikkeling van menselijke hulpbronnen, in het bijzonder door het opleiden van deskundigen en leidinggevenden op het gebied van de economie, en tevens de programma's ter versterking van de democratie te continueren;

2. stelt vast dat de bilaterale betrekkingen met de individuele Oostzeelanden voor de EU weliswaar van groot belang zijn, maar dat deze nog lang niet zo intensief zijn als de bestaande multilaterale betrekkingen tussen de regio's en gemeenten in het Oostzeegebied, en dat de EU derhalve slechts dan een positieve invloed kan uitoefenen wanneer zij deelneemt aan de bestaande structuren op het gebied van de interregionale samenwerking en deze steunt;

3. is van mening dat een stabiele politieke ontwikkeling in Rusland, Polen en de Baltische landen ondenkbaar is zonder respect voor de mensenrechten en een goede positie voor de minderheden en dat de Unie bij de associatie- en partnerschapsovereenkomsten ook ruimte moet bieden aan politieke middelen om het eerbiedigen van de mensenrechten in het partnerland te waarborgen;

4. stelt met tevredenheid vast dat bij de Oostzeeraad (CBSS) een speciaal gevolmachtigde op het gebied van de mensenrechten en de positie van de minderheden voor het Baltisch gebied werkzaam is;

5. is van oordeel dat het Oostzeegebied een belangrijk handelsgebied is met omvangrijke markten, die sterk zullen groeien door de verdere ontwikkeling van de economieën van de voormalige socialistische landen en dat de maatregelen van de Unie gericht moeten zijn op nauwere samenwerking met de betreffende landen en een ruime openstelling van de eigen markt voor produkten uit het Oostzeegebied als beste methode van steunverlening;

6. verzoekt de Commissie om de instelling van een vrijhandelszone in de Baltische staten te steunen, zodat deze zone al in de loop van 1998 verwezenlijkt kan worden; is van oordeel dat dit initiatief zich uitstekend leent voor het intensiveren van de onderlinge handel tussen de betreffende landen en de bevordering van de export naar de Unie en dat de mogelijkheid van een vrijhandelsovereenkomst tussen de Baltische staten en Polen bovendien een geheel nieuwe ingang in de Poolse markt zou betekenen voor de kleine Baltische staten;

Milieuvraagstukken

7. is van oordeel dat de Unie zich nog meer moet inspannen om een bijdrage te leveren aan het vinden van oplossingen voor de milieuproblemen in het Oostzeegebied; is van oordeel dat zowel voor de verwerking van industrieel als van huishoudelijk afval in het hele Oostzeegebied zo snel mogelijk gemeenschappelijke normen moeten gaan gelden en dat er tegelijkertijd aandacht besteed moet worden aan de problemen op het gebied van de nucleaire veiligheid in de regio en dat er snel steun verleend moet worden ter vergroting van de veiligheid in samenwerking met de regeringen in het Oostzeegebied;

Infrastructuur

8. onderstreept dat er vooral aandacht moet worden besteed aan de ontwikkeling van de infrastructuur in het gebied en dat de Unie middelen moet toewijzen aan het Oostzeegebied als kruispunt van de aardgas- en aardolietransporten naar Europa; onderstreept dat er bij de verlening van steun en bijstand aan de ontwikkeling van de infrastructuur in het Oostzeegebied op moet worden gelet dat de unieke aaneengesloten ongerepte natuurgebieden in de Baltische staten en Polen behouden blijven;

9. wijst er tevens op dat de Commissie van de EU in haar Oostzee-initiatief pleit voor de aanleg van doeltreffende verkeersverbindingen van het Oostzeegebied naar Centraal- en West-Europa en tevens voor het verbeteren van de verkeers- en vervoersverbindingen binnen het Oostzeegebied en dat de Commissie als concreet voorbeeld onder andere de Via Baltica- en de Via Hanseatica-projecten noemt;

10. is van oordeel dat de Commissie maatregelen moet nemen om de Russische binnenwateren te laten aansluiten op de internationale verkeersverbindingen;

Hulp, samenwerking en cooerdinatie

11. benadrukt, de ingrijpende structurele veranderingen in de voormalige socialistische landen in aanmerking genomen, dat de communautaire steun aan en handel met het Oostzeegebied moet toenemen om een positieve ontwikkeling in alle maatschappelijke sectoren te verzekeren;

12. appelleert aan de Commissie en de Raad hun richtsnoeren voor het Oostzeegebied te herzien, waarbij meer nadruk moet komen te liggen op een duurzame regionale ontwikkeling en grensoverschrijdende en interregionale samenwerking in het licht van hun belang voor de stabiliteit in dit gebied en acties met een concentratie-effect en nadelen voor regionale structuren moeten worden voorkomen, en vervolgens op deze basis hun maatregelen onder de loep te nemen en adequaat bij te stellen;

13. merkt op dat, zoals uit het verslag van de Commissie blijkt, een aantal lid- staten een aanzienlijk deel van hun nationale fondsen voor samenwerking met nabije regio's bestemd heeft voor het Oostzeegebied; is van oordeel dat de Unie er bij de samenwerking met de lid-staten op moet letten, dat zowel de toewijzing van de nationale als van de communautaire middelen effectief gericht is op projecten van bovengenoemde aard, die ten goede komen aan de hele regio;

14. merkt op dat de cooerdinatie van de gereserveerde middelen in de lid-staten problemen heeft veroorzaakt; is van oordeel dat de autoriteiten die beslissen over de nationale fondsen voor samenwerking met nabije regio's moeten streven naar cooerdinatie in samenwerking met de instellingen van de Unie teneinde de genoemde doelstellingen te kunnen bereiken en de cooerdinatie van steunactiviteiten geleidelijk over te dragen aan de regio's;

15. betreurt ten zeerste dat de uitvoering van het TACIS-programma ernstig is vertraagd, waarbij ook de nieuwe TACIS-verordening geen financiering van grensoverschrijdende projecten in een gemeenschappelijk kader van TACIS en INTERREG mogelijk maakt en hierin vooral slechts weinig belang wordt gehecht aan de uitbreiding en hervorming van de sociale-dienstensector;

16. is van oordeel dat de Oostzeeraad (CBSS) het centrale orgaan voor samenwerking is buiten de Unie;

17. stelt tenslotte met tevredenheid vast dat er in het Oostzeegebied op verschillende niveaus verschillende vormen van samenwerking gaande zijn op een zeer gevarieerde en actieve wijze en verzoekt de Commissie deze samenwerking te blijven steunen en stimuleren;

18. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lid-staten en de regeringen van de landen van de Oostzeeraad.