Nr. C 327/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 12. 88 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van twee specifieke programma's 
voor onderzoek en technologische ontwikkeling op milieugebied (1989-1992): 
— STEP: Wetenschap en technologie ten behoeve van de milieubescherming (Science and 
Technology for Environmental Protection) 
— EPOCH: Europees programma voor klimatologie en natuurrampengevaar (European Pro-
gramme on Climatology and Natural Hazards) 
COM(88) 632 def. — SYN 168 
(Door de Commissie ingediend op 24 november 1988) 
(88/C 327/06) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 130 
Q, Hd 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat in artikel 130 K van het Verdrag is 
bepaald dat het kaderprogramma ten uitvoer wordt ge­
legd door middel van specifieke programma's die binnen 
elke actie worden ontwikkeld; 
Overwegende dat de Raad bij Besluit 87/516/Euratom, 
EEG (') zijn goedkeuring heeft gehecht aan een kader­
programma van communautaire werkzaamheden op het 
gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling 
(1987-1991), waarin onder andere activiteiten op milieu­
gebied zijn opgenomen; 
Overwegende dat in het kaderprogramma selectiecriteria 
voor de communautaire werkzaamheden zijn vastgelegd, 
waaronder de eis dat zij moeten bijdragen tot versterking 
van de economische en sociale samenhang van de Ge­
meenschap en in overeenstemming moeten zijn met het 
beoogde wetenschappelijke en technische gehalte; 
Overwegende dat de Raad van de Europese Gemeen­
schappen en de Vertegenwoordigers van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, in hun resolutie van 19 
oktober 1987 inzake de voortzetting en uitvoering van 
een communautair milieubeleid en milieu-actiepro­
gramma (1987-1992) (2) hebben verklaard dat verbete-
(*) PB nr. L 302 van 24. 10. 1987, blz. 1. 
(*) PB nr. C 328 van 7. 12. 1987, blz. 1. ring van de wetenschappelijke grondslagen van het 
milieubeleid, onder meer door passende onderzoekpro­
gramma's, een van de prioritaire gebieden van commu­
nautaire werkzaamheden is; 
Overwegende dat het nuttig kan zijn bepaalde Europese 
derde landen aan een communautair O & O-programma 
op milieugebied te laten deelnemen; 
Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en 
technisch onderzoek (CREST) is geraadpleegd, 
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Twee in de bijlage omschreven specifieke programma's 
van de Europese Economische Gemeenschap inzake on­
derzoek en technologische ontwikkeling op het gebied 
van het milieu worden hierbij vastgesteld voor een pe­
riode van vier jaar, te rekenen vanaf... 
Artikel 2 
De voor de tenuitvoerlegging van beide programma's be­
nodigde financiële middelen, met inbegrip van de uitga­
ven voor 30 personeelsleden, worden op 115 miljoen Ecu 
geraamd, waarbij de volgende verdeelsleutel geldt: 
— STEP (Wetenschap en technologie ten behoeve van 
de milieubescherming): 75 miljoen Ecu; 
— EPOCH (Europees programma voor klimatologie en 
natuurrampengevaar): 40 miljoen Ecu. 
Artikel 3 
Nadere bepalingen voor de tenuitvoerlegging van de 
programma's en de omvang van de financiële deelname 
van de Gemeenschap zijn in de bijlage vervat. 
20. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 327/11 
Artikel 4 
1. In de loop van het derde jaar van uitvoering van de 
programma's beziet de Commissie deze programma's op­
nieuw en legt zij de Raad en het Europese Parlement een 
verslag over de resultaten daarvan voor, zo nodig verge­
zeld van voorstellen tot wijziging of verlenging. 
2. De Commissie evalueert de behaalde resultaten en 
legt de Raad en het Europese Parlement daaromtrent 
een verslag voor. 
3. Bij de opstelling van bovenbedoelde verslagen 
wordt rekening gehouden met de in de bijlage vervatte 
doelstellingen, alsmede met artikel 2, lid 2, van Besluit 
87/516/Euratom, EEG betreffende het kaderpro­
gramma. 
Artikel 5 
1. De Commissie is met de tenuitvoerlegging van 
beide programma's belast en wordt hierin door het 
krachtens Richtlijn 84/338/Euratom, EGKS, EEG van 
de Raad (') ingestelde Raadgevend Comité inzake be­
heer en coördinatie (CGC) „Milieu en klimatologie" bij­
gestaan. 
(') PB nr. L 177 van 4. 7. 1984, blz. 25. 2. In de door de Commissie gesloten contracten wor­
den de rechten en plichten van alle partijen, alsmede de 
wijze van verbreiding, bescherming en exploitatie van de 
onderzoekresultaten geregeld. 
Artikel 6 
1. De Commissie is gemachtigd om overeenkomstig 
artikel 130 N van het Verdrag onderhandelingen te voe­
ren over het sluiten van overeenkomsten met derde lan­
den en internationale organisaties, met name die welke 
aan de Europese samenwerking op het gebied van het 
technisch en wetenschappelijk onderzoek (COST) deel­
nemen en welke met de Gemeenschap kaderovereen­
komsten inzake wetenschappelijke en technische samen­
werking hebben gesloten, ten einde deze volledig of ten 
dele bij de programma's te betrekken. 
2. Wanneer tussen de Europese Gemeenschappen en 
derde landen kaderovereenkomsten zijn gesloten, zijn de 
in deze landen gevestigde organisaties en ondernemingen 
gerechtigd aan een in het kader van deze programma's 
opgezet project deel te nemen. 
Artikel 7 
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten. 
BIJLAGE 
I. DOELSTELLINGEN 
Milieuproblemen van welke aard dan ook — luchtverontreiniging, grondwaterkwaliteit of broeikaseffect — 
raken vrijwel alle aspecten van het menselijk leven. Dit komt tot uitdrukking in de drie doelstellingen die 
de programma's STEP (Wetenschap en technologie ten behoeve van de milieubescherming) en EPOCH 
(Europees programma voor klimatologie en natuurrampengevaar) gemeenschappelijk hebben, te weten: 
— wetenschappelijke en technische ondersteuning van het milieubeleid en andere relevante terreinen van 
communautair beleid, zoals energie, landbouw, industrie en ontwikkelingshulp, met het oog op zowel 
de oplossing van vraagstukken van beleid op korte termijn als de formulering, voor middellange en 
lange termijn, van preventief en anticiperend beleid; 
— verbetering van de produktiviteit van de algehele inspanning in de Gemeenschap op onderzoekgebied, 
beperking van overlappingen en opsporing van lacunes door coördinatie van de nationale O & O-pro­
gramma's op het gebied van milieuonderzoek; 
— bevordering van de algemene wetenschappelijke en technische kwaliteit van het milieuonderzoek ten 
einde bij te dragen tot versterking van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap, 
aangezien een zo hoog mogelijk O & O-potentieel in alle delen van de Gemeenschap een van de basis­
voorwaarden voor een harmonische ontwikkeling van de Gemeenschap vormt. 
II. INHOUD 
STEP (Wetenschap en technologie ten behoeve van de milieubescherming) 
ONDERZOEKGEBIED 1 
Milieu en menselijke gezondheid 
1.1. Ontwikkeling van biologische blootstellingsmerkers en preklinische effecten 
Nr. C 327/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 12. 88 
1.2. Ontwikkeling van de milieu-epidemiologie in de Gemeenschap 
1.3. Kwaliteit van de lucht in overdekte ruimten en gevolgen voor de mens 
ONDERZOEKGEBIED 2 
Beoordeling van de risico's van chemicaliën 
2.1. Ontwikkeling en validatie van protocollen in het kader van Richtlijn 79/831/EEG betreffende de 
beoordeling van gezondheidsrisico's 
2.2. Vervanging van dieren bij het testen van chemicaliën 
2.3. Evaluatieprocedures voor de abiotische afbraak van chemicaliën 
2.4. Onderzoek naar de beoordeling van de ecologische effecten van chemicaliën 
2.5. Verfijning en toepassing van kwantitatieve structuur/activiteitsrelaties (QSAR's) 
ONDERZOEKGEBIED 3 
Atmosferische fenomenen en luchtkwaliteit 
3.1. Chemische processen in de troposfeer, inclusief analyse, bronnen, transport en afzetting van verontrei­
nigende en andere zwevende stoffen 
3.2. Chemische processen in de stratosfeer, afbraak van de ozonlaag en aanverwante vraagstukken 
3.3. Effecten van luchtverontreiniging op terrestrische en aquatische ecosystemen 
ONDERZOEKGEBIED 4 
Waterkwaliteit 
4.1. Analyse en omzetting van verontreinigende stoffen 
4.2. Effecten van verontreinigingen 
ONDERZOEKGEBIED 5 
Besch ?rming van bodem en grondwater 
5.1. Bescherming tegen anorganische verontreinigingen 
5.2. Bescherming tegen organische verontreinigingen 
5.3. Gevolgen van land- en bosbouwpraktijken 
ONDERZOEKGEBIED 6 
Onderzoek naar ecosystemen 
6.1. Terrestrische ecosystemen 
6.2. Aquatische ecosystemen langs de kust (met inbegrip van „wetlands") 
ONDERZOEKGEBIED 7 
Bescherming en behoud van het Europese culturele erfgoed 
7.1. Bepaling van de vervalmechanismen 
7.2. Kritische milieufactoren 
7.3. Schaderaming 
7.4. Karakterisering van materialen 
7.5. Conserveringstechnieken 
ONDERZOEKGEBIED 8 
Milieubeschermingstechnologie 
8.1. Onderzoek afvalstoffen 
20. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 327/13 
8.2. Emissiebestrijding 
8.3. Schone technologieën 
ONDERZOEKGEBIED 9 
Grote technologische risico's en brandveiligheid 
9.1. Fysische en chemische verschijnselen 
9.2. Ongevalspreventietechnieken 
9.3. Risico-evaluatie en -beheer 
EPOCH (Europees programma voor klimatologie en natuurrampengevaar) 
ONDERZOEKGEBIED 1 
Het klimaat in het verleden en klimaatveranderingen 
1.1. Modellen van extreme klimaatvormen 
1.2. Overgangen in het Europese klimaat: gegevens en modellen 
ONDERZOEKGEBIED 2 
Klimaatprocessen en -modellen 
2.1. Detectie, het maken van modellen en voorspelling van klimaatveranderingen, vooral met betrekking 
tot het broeikaseffect 
2.2. De koolstofcyclus op wereldschaal 
2.3. Processen aan landoppervlakken 
2.4. Klimaateffecten van veranderingen in de ozonconcentratie en interacties tussen troposfeer en strato­
sfeer 
2.5. Interacties tussen wolken en straling 
2.6. Circulatie in oceanen en interacties tussen lucht en zee 
2.7. Processen in de cryosfeer 
ONDERZOEKGEBIED 3 
Klimaateffecten en met het klimaat samenhangende gevaren 
3.1. Veranderingen in de hoogte van de zeespiegel 
3.2. Effecten van het klimaat op terrestrische en aquatische rijkdommen 
3.3. Bodemverslechtering en woestijnvorming in Europa in een veranderend klimaat 
3.4. Instabiliteit en erosie van natuurlijke hellingen 
3.5. Stormen en overstromingen 
3.6. Bosbranden 
ONDERZOEKGEBIED 4 
Aardbevingsgevaar 
4.1. Meting van hevige aardkorstbewegingen 
4.2. Europese gegevenscentra en informatiediensten 
4.3. Multidisciplinair onderzoek naar de voorspelling van aardbevingen 
4.4. Risico-evaluatie met inbegrip van methoden voor het beoordelen van de kwetsbaarheid van het wo­
ningbestand, verbindingslijnen, historische gebouwen en monumenten voor aardbevingen 
4.5. Oprichting van een „task force" voor wetenschappelijk veldwerk na een verwoestende aardbeving 
Nr. C 327/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 12. 88 
III. TENUITVOERLEGGING 
De tenuitvoerlegging van het programma zal geschieden door middel van i) onderzoekcontracten voor 
gezamenlijke rekening, ii) gecoördineerde acties, iii) coördinatieactiviteiten, iv) opleidings- en scholings­
activiteiten en v) studies en analyses. 
Aan de programma's kan worden deelgenomen door in de Gemeenschap gevestigde universiteiten, onder­
zoekinstellingen en industriële ondernemingen, waaronder kleine en middelgrote ondernemingen, particu­
lieren en combinaties daarvan. De projecten dienen uiteraard een transnationaal karakter te hebben. 
Associatie en participatie van derde landen en van internationale en nationale organisaties dienen op het 
criterium van wederzijds voordeel te berusten. In het geval van Europese derde landen zullen associatie en 
participatie mogelijk worden gemaakt door middel van het COST-stelsel en de bilaterale kaderovereen­
komsten met de EVA-landen. 
Bij contracten voor gezamenlijke rekening zal de bijdrage van de Gemeenschap in het algemeen 50 % van 
de totale kosten bedragen, welk percentage kan worden gewijzigd naar gelang van de aard en het stadium 
van het onderzoek. Wanneer projecten worden uitgevoerd door universiteiten en onderzoekinstellingen 
kan de Gemeenschap tot 100 % van de extra kosten voor haar rekening nemen. 
IV. EVALUATIECRITERIA 
In de mededeling van de Commissie aan de Raad betreffende een communautair actieprogramma voor een 
evaluatie van comunautaire onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten 1987-1991 (document COM(86) 660 
def.) is bepaald dat de doelstellingen en mijlpalen van alle onderzoekprogramma's zodanig moeten zijn 
geformuleerd dat zij kunnen worden getoetst: 
1. De primaire doelstelling van beide programma's is wetenschappelijke en technische ondersteuning van 
het milieubeleid en andere, daarmee samenhangende beleidsterreinen van de Gemeenschap. 
Rekening houdend met de algemene doelstellingen van de afzonderlijke onderzoekgebieden van de 
programma's, dienen de evaluatiecriteria te bestaan uit: 
— de geboekte wetenschappelijke en technische vooruitgang welke bijdraagt tot de oplossing van 
vraagstukken die op korte termijn spelen; 
— de verbetering van het inzicht in milieufenomenen hetgeen onontbeerlijk is voor de formulering, op 
middellange en lange termijn, van preventie en anticiperend beleid; 
— de bijdrage tot de vaststelling van normen en standaarden. 
2. De coördinatie van nationale O & O-programma's zal worden geëvalueerd aan de hand van criteria als: 
— de door de coördinatie toegevoegde waarde die met een louter nationaal programma niet zou kun­
nen worden bereikt; 
— de door de coördinatie bereikte herverdeling van onderzoektaken tussen de nationale programma's. 
3. De bevordering van het algemeen wetenschappelijke en technische gehalte van het milieuonderzoek als 
bijdrage tot de versterking van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap wordt onder 
meer aan de hand van onderstaande criteria geëvalueerd: 
— de mate van transnationaliteit van de onderzoekprojecten; 
— de deelname aan opleidings- en scholingsactiviteiten; 
— de toepassing van de bereikte resultaten in andere regio's van de Gemeenschap dan die waarin het 
onderzoek is uitgevoerd; 
— de kwaliteit van het milieuonderzoek, zoals die uit daartoe geëigende bibliometrische studies kan 
worden afgemeten.