Voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN DE RAAD betreffende ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

Tussen 1986 en 1999 heeft de Europese Gemeenschap via haar hulpprogramma's 1085,2 miljoen ecu aan Zuid-Afrika verstrekt.

Uitgangspunt was het Speciaal Programma voor Zuid-Afrika, voorgesteld door het Europees Parlement en vastgesteld door de Raad Algemene Zaken in september 1985 om de slachtoffers van de Apartheid bij te staan. Dit programma werd tussen 1986 en 1990 gefinancierd in het kader van begrotingslijn B9530, en tussen 1991 en 1995 uit begrotingslijn B7-5070.

Toen de politieke situatie in Zuid-Afrika zich ontwikkelde, en in 1994 een democratische regering werd ingesteld, paste de EG de inhoud en de modaliteiten van de samenwerking aan. Een delegatie van de Commissie werd geopend, het programma werd in 1995 omgedoopt tot het Europees Programma voor de Wederopbouw en Ontwikkeling in Zuid-Afrika (European Programme for Reconstruction and Development in South Africa, EPRD), naar het voorbeeld van het Zuid-Afrikaanse Programma voor Wederopbouw en Ontwikkeling (RDP).

In november 1996 stelde de Raad Verordening (EG) nr. 2259/96 betreffende ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika (1) vast, waarin voor de periode van januari 1996 tot december 1999 een bedrag van 500 miljoen ecu was opgenomen voor het EPRD, en waarin de EG opnieuw toezegde bij te dragen aan de duurzame economische en sociale ontwikkeling van Zuid-Afrika en de consolidatie van de fundamenten voor een democratische maatschappij. In 1997 werd een indicatief meerjarenprogramma ondertekend met het oog op de uitvoering van deze samenwerking, en sindsdien zijn ongeveer 50 programma's en projecten gelanceerd in sectoren als onderwijs, gezondheid, water en hygiëne, huisvesting, steun aan de particuliere sector, steun voor goed bestuur, capaciteitsversterking en regionale integratie (SADC).

(1) PB L 306 van 28.11.1996

Verordening 2259/96 van de Raad verstrijkt op 31 december 1999.

De huidige ontwerp-verordening geeft uitdrukking aan de solidariteit van de Europese Unie met de inspanningen van Zuid-Afrika in het moeilijke en lange proces van verandering naar een open en democratische maatschappij, en aan de voortzetting van haar steun door middel van het EPRD, met een financiële toewijzing van dezelfde orde van grote als het voorgaande EPRD.

De Commissie is bereid dergelijke steun aan te passen en te verbeteren, en stelt dan ook enige wijzigingen voor op de Verordening 1996/1999. Deze wijzigingen worden om diverse redenen noodzakelijk geacht.

Ten eerste zijn er significante nieuwe ontwikkelingen in de betrekkingen tussen de EG en Zuid-Afrika :

- Na een besluit van de ACS-EU-Raad in april 1997 werd Zuid-Afrika een gekwalificeerd lid van de Overeenkomst van Lomé in juni 1998. Zuid-Afrika onderhandelt samen met de andere ACS-landen over de toekomstige samenwerkingsovereenkomst EU-ACS. In haar mededeling aan de Raad betreffende de onderhandelingen over een partnerschapsovereenkomst voor ontwikkeling met de ACS-landen (COM/SEC 98/119) heeft de Commissie aangegeven dat Zuid-Afrika volwaardig lid zou moeten kunnen worden. De mogelijkheid dat Zuid-Afrika met ingang van 2003 toegang krijgt tot EOF-middelen moet worden overwogen, waarbij de modaliteiten van deze samenwerking te zijner tijd moeten worden omschreven. Momenteel betekent dit dat de ontwikkelingssamenwerking tussen de EG en Zuid-Afrika nog steeds uit de algemene begroting moet worden gefinancierd, waarbij een zo groot mogelijke consistentie met de bepalingen van de Lomé-regeling moet worden nagestreefd, vooral wat betreft medefinanciering van de regionale programma's (uit EOF en EPRD).

- Op basis van de in juni 1995 en maart 1996 vastgestelde richtlijnen van de Raad heeft Zuid-Afrika recent een bilaterale overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking gesloten met de EG; deze overeenkomst bevat in titel V bepalingen inzake de doelstellingen, prioriteiten, middelen en methoden en tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking, die voorrang hebben boven interne EU-wetgeving, waardoor de desbetreffende artikelen van de verordening moeten worden gewijzigd op aangepast.

Ten tweede moet rekening worden gehouden met de ervaringen met het EPRD, met name met de volgende aspecten :

- de Rekenkamer in verslag nr. 7/98, en het Europees Parlement in zijn commentaar op het verslag, hebben aanbevelingen gedaan voor het aanpakken van de vastgestelde problemen, met name de traagheid van de uitvoering, de logge procedures en de problemen bij het beheer en de follow-up van het programma. De nadruk wordt gelegd op de noodzaak van vereenvoudigde en versnelde procedures, grotere decentralisatie van de bevoegdheden op het gebied van besluitvorming, goedkeuring en betalingen naar de Zuid-Afrikaanse autoriteiten; decentralisatie van hoofdkwartier naar de delegatie; minder zware procedures, vooral bij samenwerking met NGO's; de noodzaak van globale evaluaties van het EPRD; en de noodzaak meer middelen toe te wijzen aan het beheer van één van de belangrijkste samenwerkingsprogramma's van de Europese Unie;

- de noodzaak, waar ook de lidstaten op wijzen, van meer gerichtheid in het EPRD, teneinde de algehele coherentie van de EU-bijstand te vergroten, overeenkomstig artikel 130 van het Verdrag en de desbetreffende verordeningen van de Raad, in een streven naar grotere zichtbaarheid en meer effect (vooral in de politieke dialoog met de Zuid-Afrikaanse autoriteiten) en ter voorkoming van versnippering van de middelen. Vandaar het belang van concentratie op een beperkt aantal meerjarenprogramma's voor bepaalde sectoren, die in samenwerking met diverse partners zullen worden uitgevoerd (overheidsdepartementen, plaatselijke autoriteiten, NGO's, ....) en waarbij verschillende soorten steun worden gecombineerd (projecten en directe steun aan de Zuid-Afrikaanse begroting, wanneer aan de voorwaarden is voldaan);

- de noodzaak rekening te houden met de opmerking van de financiële controle in verband met de bepalingen van de financiële regelgeving van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen bij de tenuitvoerlegging van het EPRD.

De Commissie heeft in verband met deze kwesties reeds een aantal maatregelen genomen :

- het besluit de delegatie te versterken wat betreft personeel en de informatica-instrumenten voor beheer en follow-up van de programma's;

- reorganisatie en rationalisering van de taken van het hoofdkwartier, in samenwerking met de gemeenschappelijk dienst RELEX;

- voltooiing en verspreiding onder de begunstigden van een gids voor de procedures;

- vermindering van het aantal programma's dat jaarlijks wordt gelanceerd door concentratie;

- voorbereiding van een globale evaluatie van de ontwikkelingsstrategie van de EU in Zuid-Afrika sinds 1994. Deze evaluatie begint in 1999;

- de voorbereiding, samen met het Zuid-Afrikaans Ministerie van Financiën, van een gemeenschappelijke databank van ontwikkelingsactiviteiten en -programma's met andere donoren, met name de lidstaten;

- de organisatie, samen met de Zuid-Afrikaanse regering van jaarlijks overleg en halfjaarlijkse herziening van de tenuitvoerlegging van de samenwerking EU/Zuid-Afrika.

Deze maatregelen beginnen vruchten af te werpen en met name in 1997 en 1998 was er een duidelijke verbetering in het niveau van betalingen. Het lopende proces moet echter nog steeds worden voortgezet en worden versterkt in bovengenoemde richting, door de verordening vast te stellen die dient als rechtsgrond voor de samenwerking met Zuid-Afrika :

- in het kader van de zichtbaarheid en de samenhang moeten de maatregelen van de Europese Unie verder worden gegroepeerd in een beperkt aantal concentratiesectoren (zie artikel 2 en artikel 6, lid 1), en moet een driejaarlijkse programmering en een regelmatige dialoog met de lidstaten over de te volgen strategie worden ingesteld (zie artikel 6, de leden 1, 2 en 3);

- in het kader van de efficiëntie van maatregelen, en de vereenvoudiging en harmonisatie van procedures moeten de activiteiten die voor financiering uit de begroting in aanmerking komen worden aangepast en duidelijk omschreven (zie artikel 4, lid 2), moeten waar mogelijk de gebruikelijke procedures van de partners worden toegepast (zie artikel 7, lid 2) en moet het besluitvormingsproces worden vereenvoudigd (zie artikel 8, lid 3);

- in het kader van de decentralisering en deconcentratie door de verantwoordelijkheid voor bepaalde besluiten die tot nu toe in Brussel worden genomen over te hevelen naar de delegatie en de begunstigde (zie artikel 7, lid 8);

- in het kader van de versterking van de middelen voor een grotere effectiviteit van beheer en follow-up van de samenwerking moeten aanvullende posten voor plaatselijke agenten worden gecreëerd (zie financieel memorandum, artikel 1) en moet de jaarlijkse begroting voor de technische bijstand worden geprogrammeerd (zie artikel 10).

Daarom zijn de volgende artikelen gewijzigd :

- Artikel 1 betreffende prioriteiten

- Artikel 2 betreffende interventiegebieden

- Artikel 4, lid 2, over soorten uitgaven

- Artikel 6 betreffende programmering

- Artikel 7 inzake procedures (punten 2 en 8)

- Artikel 8 inzake comitologie

- Artikel 11 inzake de inwerkingtreding

Voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN DE RAAD betreffende ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 130 W,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Volgens de procedure van 189 C van het Verdrag,

Overwegende dat de Gemeenschap na de verkiezingen van april 1994 en de aanstelling van een democratische regering is overgegaan op een koers die het beleid en de hervormingen van de nationale autoriteiten steunde;

Overwegende dat de Raad Verordening (EG) nr. 2259/96 van de Raad van 22 november 1996 betreffende ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika heeft vastgesteld (2);

(2) PB L 306, 28.11.1996.

Overwegende dat bovengenoemde verordening op 31 december 1999 verstrijkt;

Overwegende dat de Overeenkomst inzake Handel, Ontwikkeling en Samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Zuid-Afrika in Titel VII stipuleert dat financiële bijstand in de vorm van schenkingen wordt gedekt door een in het kader van de Gemeenschapsbegroting in het leven geroepen speciale financiële faciliteit, dat de Gemeenschap zich bereid verklaart haar financiële samenwerking met Zuid-Afrika op een substantieel niveau te continueren en dat zij op basis van een voorstel van de Commissie de nodige daartoe strekkende besluiten zal nemen;

Overwegende dat na de inwerkingtreding van deze overeenkomst andere passende instrumenten beschikbaar kunnen worden gesteld, met name in het kader van de toekomstige EG/ACS-samenwerkingsovereenkomst en de toegang van Zuid-Afrika tot het EOF;

Overwegende dat bovengenoemde overeenkomst in Titel V bepalingen bevat inzake doelstellingen, prioriteiten, methodiek en tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika;

Overwegende dat in het licht van de tenuitvoerlegging van bovengenoemde Verordening (EG) nr. 2259/96 van de Raad van 22 november 1996, en van Speciaal Verslag nr. 7/98 van de Rekenkamer betreffende het programma voor ontwikkelingshulp van de Europese Gemeenschap voor Zuid-Afrika (1986-1996), Verordening (EG) nr. 2259/96 van de Raad van 22 november 1996 moet worden aangepast, vooral wat betreft de vereenvoudiging van procedures, grotere concentratie op sectoriële prioriteiten en gedecentraliseerde besluitvorming;

Overwegende dat de bijstand in het kader van deze verordening wordt uitgevoerd in samenhang met de activiteiten van andere donoren, waaronder multilaterale instellingen;

Overwegende dat Besluit 87/373/EEG van de Raad van 13 juli 1987 (3) de voorwaarden vaststelt die gelden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden en voor het functioneren van het comité dat de Commissie zal bijstaan;

(3) PB L 197 van 18.7.1987.

Overwegende dat dit Comité de beheersprocedure moet volgen of de adviesprocedure wanneer de beheersprocedure niet gepast wordt geacht;

Overwegende dat Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (4) een gemeenschappelijk juridisch kader vaststelt voor alle terreinen met betrekking tot de eigen middelen en de uitgaven van de Gemeenschappen;

(4) PB L 312 van 23.12.1995.

Overwegende dat Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 11 november 1996 betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden (5) van toepassing is op alle activiteitsgebieden van de Gemeenschappen onverminderd de bepalingen van communautaire voorschriften die specifiek zijn voor de diverse beleidsgebieden,

(5) PB L 292 van 15.11.1996.

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Doelstellingen

De Gemeenschap zet een financiële en technische samenwerking met Zuid-Afrika op ter ondersteuning van het beleid en de hervormingen van de nationale autoriteiten van dat land in een context van beleidsdialoog en partnerschap.

Het communautaire samenwerkingsprogramma, getiteld "Europees programma voor de wederopbouw en ontwikkeling in Zuid-Afrika", heeft ten doel bij te dragen tot de duurzame en harmonische economische en sociale ontwikkeling en de integratie in de wereldeconomie van dat land en de grondslagen voor een democratische samenleving en een rechtsstaat waar de mensenrechten en de fundamentele vrijheden volledig geëerbiedigd worden, te consolideren.

In dit kader geeft de Gemeenschap prioriteit aan steun voor activiteiten die een bijdrage leveren aan de bestrijding van de armoede.

Artikel 2

Samenwerkingsterreinen

De ontwikkelingssamenwerking in het kader van deze verordening is vooral gericht op:

- steun voor beleid, instrumenten en programma's die gericht zijn op de geleidelijke integratie van de Zuid-Afrikaanse economie in de wereldeconomie en -handel, het creëren van werkgelegenheid, de ontwikkeling van de particuliere sector, regionale samenwerking en integratie. In laatstgenoemde context wordt bijzondere aandacht geschonken aan ondersteuning van de inspanningen met het oog op aanpassing aan de in de regio ingestelde vrijhandelszone in het kader van de Overeenkomst inzake Handel, Ontwikkeling en Samenwerking, met name in de SACU. Ook kan de bevordering van samenwerking tussen bedrijven uit de Europese Unie en Zuid-Afrika op basis van wederzijds algemeen belang worden overwogen;

- verbetering van de levensomstandigheden en sociale basisdienstverlening;

- steun voor democratisering, bescherming van mensenrechten, goed openbaar bestuur, versterking van lokale overheden en maatschappelijke betrokkenheid bij het ontwikkelingsproces.

Dialoog en partnerschap tussen de overheid en de niet-gouvernementele ontwikkelingspartners en -actoren wordt bevorderd.

De programma's zijn gericht op armoedebestrijding, houden rekening met de behoeften van voorheen achtergestelde gemeenschappen, en weerspiegelen de gender- en milieudimensies van ontwikkeling.

Artikel 3

In aanmerking komende samenwerkingspartners

De samenwerkingspartners die in aanmerking komen voor financiële steun uit hoofde van deze verordening, zijn nationale, provinciale en lokale overheden en overheidsinstanties, niet-gouvernementele organisaties en organisaties op gemeenschapsbasis, regionale en internationale organisaties, instellingen en publieke of particuliere bedrijven. Ook andere door beide partijen aangewezen organen komen in aanmerking.

Artikel 4

Middelen, aard van de uitgaven, informatie over het programma en coördinatie

1. De middelen die in het kader van de in artikel 2 bedoelde samenwerking kunnen worden gebruikt, omvatten met name studies, technische bijstand, opleiding of andere dienstverlening, leveringen en werken, alsmede financiële controles en evaluatie- en controlemissies.

2. De communautaire financiering, in deviezen of plaatselijke valuta, afhankelijk van de aard en van hetgeen voor de uitvoering van de samenwerking nodig is, kan betrekking hebben op:

- begrotingsuitgaven van de regering ter ondersteuning van hervormingen en beleidsuitvoering in de in een beleidsdialoog vastgestelde prioritaire sectoren, in de vorm van directe sectoriële begrotingssteun;

- investeringen en uitrusting;

- in bepaalde gevallen, en met name wanneer een programma wordt uitgevoerd door een NGO, terugkerende uitgaven (waaronder huishoudelijke, operationele en onderhoudskosten), rekening houdend met het feit dat het programma zo veel mogelijk gericht moet zijn op duurzaamheid op de lange termijn.

Een deel van de financiering kan op een gerichte manier (bijv. beginnende ondernemers) worden gekanaliseerd in de vorm van risicokapitaal of rentesubsidie op leningen van de Europese Investeringsbank.

3. In principe is voor elke samenwerkingsactie een financiële bijdrage van de in artikel 3 bedoelde partners vereist. Deze bijdrage wordt gevraagd binnen de grenzen van de mogelijkheden van de betrokken partners en naar gelang van de aard van elke actie. De bijdrage kan in natura zijn. In specifieke gevallen en wanneer de partner een niet-gouvernementele organisatie is of een organisatie op gemeenschapsbasis, is de bijdrage mogelijk niet vereist.

4. De Commissie treft alle nodige maatregelen om bekendheid te geven aan de communautaire herkomst van de steun die uit hoofde van deze verordening wordt gegeven.

5. Er kan gezocht worden naar mogelijkheden voor eventuele co-financiering met andere geldverschaffers, met name de lidstaten.

6. Om de doelstellingen van cohesie en complementariteit, als bedoeld in het Verdrag, te verwezenlijken en om optimale doeltreffendheid van de steun te garanderen, kan de Commissie alle noodzakelijke coördinatiemaatregelen nemen, met name: a) het instellen van een systeem van regelmatige informatie-uitwisseling over de acties waarvan financiering door de Gemeenschap en de lidstaten plaatsvindt of wordt overwogen; b) coördinatie daar waar de acties worden uitgevoerd, door middel van regelmatige bijeenkomsten en informatie-uitwisseling tussen de vertegenwoordigers van de Commissie en de lidstaten in het begunstigde land.

7. De Commissie kan in contact met de lidstaten alle nodige initiatieven nemen om te zorgen voor een goede coördinatie met de andere betrokken donoren.

Artikel 5

Vorm van financiële steun

De financiële steunverlening krachtens deze verordening vindt plaats in de vorm van niet-terugvorderbare hulp.

Artikel 6

Programmering

1. De driejarige indicatieve programmering op basis van specifieke doelstelling vindt plaats in nauwe samenspraak met de Zuid-Afrikaanse Regering, waarbij rekening wordt gehouden met de resultaten van de in artikel 4, leden 6 en 7, bedoelde coördinatie. Deze programmering moet ertoe leiden dat de hulp elk jaar gericht wordt op een beperkt aantal sectoren die worden gekozen uit de in artikel 2 genoemde terreinen.

2. Om de programmering voor te bereiden stelt de Commissie in het kader van een geïntensiveerde coördinatie met de lidstaten, met inbegrip van coördinatie ter plaatse, een overzichtsdocument over de samenwerkingsstrategie (Strategiedocument) op dat door het in artikel 8 bedoeld comité, hierna "het comité" te noemen, zal worden behandeld. Dit strategiedocument incorporeert de meest recente evaluaties van in het kader van Verordening 2259/96 gefinancierde operaties en andere regelmatige evaluaties van operaties in het kader van van deze verordening. Dit document wordt op verzoek van de Commissie of van een of meer leden van het Comité besproken. In dat geval geeft het Comité, wanneer het niet mogelijk zou blijken de wenselijke consensus over het strategiedocument te bereiken, zijn advies volgens de in artikel 8 bedoelde procedure.

3. De Commissie zendt het Comité ter informatie een door de Commissie en de Zuid-Afrikaanse regering te ondertekenen driejaarlijks indicatiefprogramma dat is opgesteld op basis van dat onderzoek. Eens per jaar wordt van gedachten gewisseld op basis van een uiteenzetting door een vertegenwoordiger van de Commissie betreffende de algemene richtsnoeren voor de in het komende jaar uit te voeren activiteiten.

Artikel 7

Procedures

1. De Commissie is belast met het onderzoek en het beheer van, en de besluitvorming over de in deze verordening bedoelde acties overeenkomstig de geldende begrotings- en andere procedures, met name die van in het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

2. In het specifieke geval van de bijdrage van het EPRD aan door het EOF gefinancierde regionale programma's in het SADC-gebied, kan deze bijdrage worden gebruikt overeenkomstig de modaliteiten van de overeenkomst van Lomé, mits de bepalingen van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen gerespecteerd wordt.

3. Om te zorgen voor transparantie en de verwezenlijking van de in artikel 4, lid 6, genoemde doelstellingen, doet de Commissie de lidstaten en hun vertegenwoordigers ter plaatse korte beschrijvingen van de projecten toekomen zodra het besluit is genomen een bepaald project te onderzoeken. Vervolgens werkt de Commissie deze beschrijvingen bij en zendt deze aan de lidstaten.

4. Elke krachtens deze verordening gesloten financieringsovereenkomst of elk krachtens deze verordening gesloten financieringscontract voorziet er met name in dat de Commissie en de Rekenkamer controles ter plaatse kunnen uitvoeren op de gebruikelijke wijzen, vastgesteld door de Commissie in het kader van de geldende bepalingen, met name die van de Financiële Reglementen van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

Daarnaast kan de Commissie controles en inspecties ter plaatse uitvoeren overeenkomstig Verordening nr. 2185/96.

De maatregelen van de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 8 zorgen voor adequate bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschap overeenkomstig Verordening nr. 2988/95.

5. Voor zover de acties leiden tot financieringsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en Zuid-Afrika, wordt daarin bepaald dat de betaling van belastingen, rechten en lasten niet door de Gemeenschap wordt gefinancierd.

6. De deelneming aan aanbestedingen en opdrachten staat onder gelijke voorwaarden open voor alle natuurlijke en rechtspersonen van de lidstaten, Zuid-Afrika en de ACS-Staten. Zij kan in naar behoren gemotiveerde gevallen en om de beste kosten/baten-verhouding tot stand te brengen, worden uitgebreid tot derde landen.

7. De leveringen zijn van oorsprong uit de lidstaten van de Europese Gemeenschap, Zuid-Afrika, of de andere ACS-Staten. In naar behoren gemotiveerde uitzonderlijke gevallen kunnen de leveringen hun oorsprong in andere landen vinden.

8. Tenzij in deze verordening anders is bepaald worden contracten door de Zuid-Afrikaanse regering ondertekend. Daarnaast worden contracten die niet onder een financieringsovereenkomst vallen gesloten door de Commissie.

Overeenkomstig artikel 111 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen worden betalingen gedaan via een plaatselijke betalingsgemachtigde die in overleg tussen de Zuid-Afrikaanse autoriteiten en de Commissie zal worden aangesteld, en die bankrekeningen in plaatselijke valuta en in Euro zal openen. De betalingsgemachtigde dient een volledige boekhouding bij te houden van de verrichtingen op deze rekeningen en deze beschikbaar te stellen voor controle door de Commissie en de Rekenkamer.

Overeenkomstig artikel 109 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen kan een nationale ordonnateur worden aangesteld.

Artikel 8

Comitology

1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

De Commissie neemt maatregelen die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies van het comité, worden zij terstond door de Commissie aan de Raad meegedeeld. In dat geval kan de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij had besloten uitstellen met een periode van niet langer een maand na de datum van deze mededeling.

De Raad kan met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen binnen de in voorgaande alinea genoemde termijn een andersluidend besluit nemen.

3. In afwijking van het bepaalde in bovenstaand lid 2 brengt het comité voor financieringsbesluiten betreffende een actie waarvan de kosten meer dan 5 miljoen Euro en minder dan 25 miljoen Euro bedragen, of een wijziging van een dergelijke actie die leidt tot een overschrijding van het oorspronkelijk overeengekomen bedrag met meer dan 20 %, en voorstellen voor ingrijpende wijzigingen in de uitvoering van een project waarvoor reeds een betalingsverplichting is aangegaan, binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie, advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van een stemming. Het advies wordt in de notulen opgenomen; bovendien kan elke Lidstaat verzoeken zijn standpunt in de notulen te vermelden.

De Commissie houdt terdege rekening met het advies dat het comité heeft uitgebracht. Zij stelt het comité in kennis van de wijze waarop zij dit advies in acht heeft genomen.

4. De Commissie stelt het comité op beknopte wijze in kennis van de financieringsbesluiten die zij voornemens is te nemen betreffende projecten en programma's met een waarde van minder dan 5 miljoen Euro. Deze inkennisstelling vindt uiterlijk een week voordat het besluit wordt genomen plaats.

5. Wanneer de in de bovenstaand lid 3 bedoelde overschrijding groter is dan 5 miljoen Euro, maar minder bedraagt dan 20 % van het oorspronkelijk uitgetrokken bedrag, wordt het comité volgens vereenvoudigde en versnelde procedures om een advies verzocht.

6. Met betrekking tot programma's die door het comité zijn goedgekeurd en die worden gefinancierd in tranches die betrekking hebben op meer dan een financieel jaar, neemt de Commissie jaarlijks opeenvolgende financieringsbesluiten, zonder overschrijding van de vastgestelde maximale uitgave voor het goedgekeurde programma en binnen de beperkingen van de door de begrotingsautoriteit beschikbaar gestelde financiële middelen, zonder verdere kennisgeving aan het comité.

Artikel 9

Toezicht en evaluatie

Na elk begrotingsjaar legt de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een jaarverslag over de tenuitvoerlegging van deze verordening voor. In dit verslag zijn de resultaten van de uitvoering van de begroting opgenomen wat betreft de betalingsverplichtingen en de betalingen, alsmede de in de loop van het jaar gefinancierde projecten en programma's. Het bevat statistische informatie over de gunningen van de opdrachten voor de uitvoering van de projecten en programma's.

Daarnaast bewaakt de Commissie de voortgang aan de hand van de doelstellingen van elke actie in termen van resultaten en uitkomsten met gebruik van objectief verifieerbare indicatoren.

De Commissie evalueert regelmatig de door de Gemeenschap gefinancierde acties om vast te stellen of de met deze acties beoogde doelstellingen verwezenlijkt zijn en om richtsnoeren te kunnen geven voor de verbetering van de doeltreffendheid van toekomstige acties. Samenvattingen van de evaluatieverslagen worden aan de lidstaten toegezonden. De volledige verslagen worden desgevraagd ter beschikking van de lidstaten gesteld.

Uiterlijk 31 oktober 2003 en achttien maanden voor het verstrijken van deze verordening legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een algemene evaluatie voor van de door de Gemeenschap krachtens deze verordening gefinancierde acties die het driejarig programma 2000-2002 vormen, eventueel vergezeld van voorstellen voor wijzigingen, en in dit laatste geval van suggesties voor de toekomst van de verordening.

Artikel 10

Jaarlijkse kredieten

De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.

Elk jaar stelt de begrotingsautoriteit een bovengrens vast binnen de jaarlijkse kredieten voor door de Commissie te sluiten contracten voor technische bijstand voor de uitvoering van gemeenschappelijke acties tot wederzijds voordeel van de Europese Gemeenschappen en de begunstigde.

Artikel 11

Duur

Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen en verstrijkt op 31 december 2006.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lidstaat.

Gedaan te Brussel, op

Voor de Raad

De Voorzitter

FINANCIEEL MEMORANDUM

1. Titel van de maatregel :

Europees Programma voor Wederopbouw en Ontwikkeling in Zuid-Afrika

2. Begrotingslijn

B7-3200

3. Juridische grondslag

Verordening (EG) nr. 2259/96 van de Raad, die op 31.12.1999 afloopt

Voorstel voor een Nieuwe Verordening van de Raad in voorbereiding

4. Omschrijving van de maatregel

4.1. Algemeen doel

Deze begrotingslijn financiert programma's met het oog op verbetering van de situatie van de meest achtergestelde groepen in de Zuid-Afrikaanse maatschappij, de harmonieuze en duurzame economische ontwikkeling van Zuid-Afrika en de consolidering van de fundamenten voor een democratische maatschappij en de rechtsstaat. Dit volgt uit de prioriteiten van de bilaterale overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika.

Het EPRD is een voortzetting van het Speciaal Programma voor Zuid-Afrika, dat door het Europees Parlement in 1985 werd voorgesteld en bij diverse gelegenheden door de Europese Raad werd bevestigd. Als uiting van de democratische ontwikkeling in Zuid-Afrika en na de verkiezingen van april 1994 speelt de regering een volwaardige rol als gesprekspartner met de Commissie in de beleidsdialoog en de projectuitvoering. De voormalige NGO-partners blijven een rol spelen : minimaal 25% van de jaarlijkse begrotingstoewijzing wordt via NGO-kanalen uitbetaald.

4.2. Looptijd en wijze van verlenging

Begrotingslijn B7-3200 is een jaarlijks verlengbare maatregel. De duur van de projecten in dit kader varieert normaal gesproken tussen drie en vijf jaar en is afhankelijk van de eigenschappen.

5. Indeling van uitgaven en ontvangsten

5.1. Verplichte/niet-verplichte uitgaven

5.2. Gesplitste/niet-gesplitste kredieten

6. Aard van uitgaven of ontvangsten

Het grootste deel van de uitgaven in het kader van deze begrotingslijn gaat naar de financiering van programma's en projecten die bovengenoemde ontwikkelingsproblemen moeten aanpakken. Het niveau van de financiering van een maatregel is afhankelijk van de uitvoerende instantie : tot 100% voor een door een NGO uitgevoerd project, en een bijdrage in de totale middelen wanneer het door de regering wordt uitgevoerd.

De administratieve uitgaven voor de programma's en projecten - voornamelijk technische bijstand, onderzoek, opleiding, uitrusting en werkzaamheden - worden ook gedekt, evenals kosten voor de opstelling, evaluatie en audit van projecten.

Alle uitgaven krijgen de vorm van een subsidie.

7. Financiële gevolgen

7.1. Wijze van berekening van de totale kosten van de maatregel (verband tussen eenheidskosten en totale kosten)

De financiële referentie voor de periode 1996-1999 was 500 miljoen ecu, ofwel 125 miljoen ecu per jaar. Deze hoeveelheid werd in 1999 en 1998 verhoogd tot 127,5 miljoen ecu en in 1997 tot 127,8 miljoen ecu.

In ecu/euro is een equivalent bedrag gepland voor 2000, 2001 en 2002, onder voorbehoud van de begrotingsprocedure.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Over de kwestie van de Zuid-Afrikaanse positie in de overeenkomst van Lomé, ofwel als gekwalificeerd lid zoals momenteel zonder toegang tot financiering uit het EOF, of als volledig lid, wordt gediscussieerd en onderhandeld in het kader van de toekomstige overeenkomst die in 2003 van kracht zou kunnen worden. Zal Zuid-Afrika als volledig lid worden toegelaten, dan zijn de begrotingsmiddelen voor voortzetting van het ontwikkelingswerk in het kader van het EPRD niet langer noodzakelijk; voor de periode van de nieuwe EU-ACS-ontwikkelingsovereenkomst zou een equivalent bedrag kunnen worden opgenomen in het EOF.

7.2. Uitsplitsing per onderdeel

Onderstaande tabel heeft betrekking op betalingen in het kader van de begrotingen van 2000 tot 2006 en niet op betalingen die in diezelfde periode worden verwerkt maar voorgaande begrotingsjaren betreffen.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Deze cijfers zijn indicatief en gebaseerd op een gemiddelde uitvoeringsduur van een programma van 5 jaar. Hierbij moet worden rekening gehouden met :

- de voorgestelde 3-jaren programmacyclus, die met de regering moet worden overeengekomen,

- de verschillende uitvoeringsperioden die voor bepaalde gefinancierde projecten kunnen gelden,

- de problemen die inherent zijn aan een nauwkeurige voorspelling van ontwikkelingswerk in het algemeen.

7.3. Operationele uitgaven voor onderzoek, deskundigen, enz. opgenomen in deel B van de begroting

Het is aannemelijk dat de komende drie jaar de sociale basisdiensten, steun voor de particuliere sector, economische ontwikkeling en bestuur de belangrijkste sectoren zullen blijven voor EU-bijstand aan Zuid-Afrika.

Ter indicatie : voor het programma 1996-1999 was de uitsplitsing als volgt : sociale basisdiensten 60%; ondersteuning van particuliere sector 10%; goed bestuur en democratisering 25%; andere 5%. Het is waarschijnlijk dat de bedragen voor steun aan de particuliere sector en economische ontwikkeling in het nieuwe programma zullen stijgen.

8. Maatregelen ter voorkoming van fraude

De financiële correctheid wordt gegarandeerd door jaarlijkse audits van alle betrokken boekhoudingen. Elk contract bevat bepalingen die de belangen van de EU moeten waarborgen overeenkomstig de financiële verordening van 13 maart 1990 die van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen, waaronder controles ter plaatse door de Commissie en de Rekenkamer.

alinea ontbreekt !!!Voorts kan de Commissie ter plaatse controles en inspecties uitvoeren overeenkomstig Verordening 2185/96 van de Raad, en andere maatregelen nemen die nodig worden geacht voor de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschap overeenkomstig Verordening nr. 2988/95.

9. Elementen van de kosten-baten analyse

9.1. Specifieke en kwantificeerbare doelstellingen; doelgroep

De driejaarlijkse programma's, te beginnen met die voor 2000 tot 2002 zullen worden opgesteld in nauwe samenwerking met de regering. Het is de bedoeling over te schakelen van een project- en programmagerichte benadering naar een ondersteuningsprogramma per sector. Dit zal het aantal maatregelen per jaar verminderen, de administratie en een betere bewaking van de voortgang vergemakkelijken, en leiden tot een duidelijkere en coherentere strategie.

Kwantificeerbare doelstellingen zoals het aantal begunstigden of de verbetering van levensomstandigheden, zoals gedefinieerd met de juiste indicatoren, worden in elk programma gestipuleerd.

Waar mogelijk en gepast zal de Commissie blijven aandringen op een bijdrage van de doelgroep of -instelling.

9.2. Motivering van de maatregel

Na 5 jaar ziet de Zuid-Afrikaanse regering zich nog steeds gesteld voor belangrijke uitdagingen bij de omschakeling van een overgangsperiode post-apartheid na een duurzaam en eerlijk sociaal en economische systeem. De financiële steun van de Europese Unie kan de democratie versterken en de regering helpen bij het ontwikkelen van beleid en het uitvoeren van activiteiten die moeten leiden tot betere levensomstandigheden en toegang tot betere dienstverlening voor de meest achtergestelde groepen, en de integratie van de Zuid-Afrikaanse economie in de wereldeconomie bevorderen.

Deze steun zal de Commissie verlenen in het kader van begrotingslijn B7-3200, in nauwe samenwerking met de lidstaten, waarbij rekening wordt gehouden met de bilaterale samenwerkingsprogramma's. Coördinatiebijeenkomsten van donoren vinden regelmatig plaats in Zuid-Afrika.

9.3. Follow-up en evaluatie van de maatregel

Bij artikel 8 van de verordening van de Raad is een Comité Zuid-Afrika opgericht van lidstaten, onder het voorzitterschap van de Commissie. Dit zal functioneren als een beheerscomité, met name bij de driejaarlijkse besprekingen over de strategie en de te nemen financiële besluiten boven 25 miljoen euro, en als adviescomité voor andere financieringsbesluiten.

Artikel 9 van de verordening van de Raad bevat bepalingen voor de bewaking van de uitvoering van begrotingslijn B7-3200, voor een jaarverslag over de tenuitvoerlegging dat aan het Parlement en de Raad moet worden voorgelegd, en voor evaluaties van individuele maatregelen die worden uitgevoerd. Bij het opstellen van nieuwe voorstellen wordt rekening gehouden met de conclusie van de evaluaties.

10. Huishoudelijke uitgaven (hoofdstuk III, deel A van de begroting)

10.1. Gevolgen voor het aantal posten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(* Het aantal posten blijft constant, ongeacht of de hulp aan Zuid-Afrika uit de begroting komt of uit het EOF).

(1) in december 1998 verzocht DG 1A-E om een van de twee aangegeven posten, voor een functionaris op het gebied van automatisering en financiën.

(2) chauffeurs.

10.2. Algemene financiële gevolgen van de aanvullende personele middelen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

10.3. Stijging van de andere huishoudelijke uitgaven als gevolg van de maatregel

>RUIMTE VOOR DE TABEL>