[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 16.5.2006

SEC(2006) 596

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE

ROEMENIË Monitoringverslag mei 2006

{COM(2006) 214 definitief}

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE

ROEMENIË Monitoringverslag mei 2006

INHOUD

1. INLEIDING 4

2. POLITIEKE CRITERIA 5

2.1. Algemene evaluatie 13

3. ECONOMISCHE CRITERIA 15

3.1. Algemene beoordeling 19

4. VERBINTENISSEN EN VERPLICHTINGEN DIE VOORTVLOEIEN UIT DE TOETREDINGSONDERHANDELINGEN 19

4.1. Hoofdstukken van het acquis 20

4.1.1. Hoofdstuk 1: vrij verkeer van goederen 20

4.1.2. Hoofdstuk 2: vrij verkeer van personen 22

4.1.3. Hoofdstuk 3: vrij verrichten van diensten 22

4.1.4. Hoofdstuk 4: vrij verkeer van kapitaal 23

4.1.5. Hoofdstuk 5: vennootschapsrecht 24

4.1.6. Hoofdstuk 6: mededingingsbeleid 25

4.1.7. Hoofdstuk 7: landbouw 26

4.1.8. Hoofdstuk 8: Visserij 30

4.1.9. Hoofdstuk 10: Belastingen 31

4.1.10. Hoofdstuk 13: Sociaal beleid en werkgelegenheid 31

4.1.11. Hoofdstuk 15: Industriebeleid 34

4.1.12. Hoofdstuk 18: Onderwijs en opleiding 35

4.1.13. Hoofdstuk 20: Cultuur en audiovisueel beleid 35

4.1.14. Hoofdstuk 21: Regionaal beleid en coördinatie van structuurinstrumenten 35

4.1.15. Hoofdstuk 22: Milieu 37

4.1.16. Hoofdstuk 24: Samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken 38

4.1.17. Hoofdstuk 25: Douane-unie 42

4.1.18. Hoofdstuk 28: Financiële controle 43

4.2. Vertaling van het acquis in het Roemeens 44

4.3. Algemene evaluatie 45

1. INLEIDING

De toetredingsonderhandelingen met Roemenië zijn in december 2004 met succes afgerond. Het toetredingsverdrag is ondertekend in april 2005. Het is reeds geratificeerd door Roemenië en door veertien lidstaten. Volgens het verdrag vindt de toetreding plaats op 1 januari 2007, tenzij de Raad op basis van een aanbeveling van de Commissie besluit de toetreding uit te stellen tot 1 januari 2008.

Na het afronden van de onderhandelingen besloot de Europese Unie dat zij de voorbereidingen en de prestaties van Roemenië van nabij zou blijven volgen en dat de Commissie daarom jaarlijkse verslagen zou blijven uitbrengen over de vorderingen van Roemenië op de weg naar toetreding, zo nodig voorzien van aanbevelingen.

Het eerste verslag is door de Commissie in oktober 2005 ingediend. Uit dat verslag bleek dat Roemenië al goede vorderingen had gemaakt met de voorbereidingen op de toetreding. Ook werd een aantal gebieden genoemd waarvoor extra inspanningen nodig waren. De Commissie besloot haar monitoringactiviteiten op te voeren en in het voorjaar van 2006 opnieuw een verslag uit te brengen.

Dit verslag geeft een overzicht van de voorbereidingen van Roemenië op het lidmaatschap. Het is met name gericht op gebieden waar in het licht van de toetredingscriteria van Kopenhagen verdere verbeteringen nodig zijn. Het verslag bestaat uit drie delen:

- Het eerste deel geeft een beoordeling van politieke vraagstukken waar naar het oordeel van de Commissie verbeteringen nodig zijn.

- Het tweede deel geeft een beoordeling van economische vraagstukken waar naar het oordeel van de Commissie verbeteringen nodig zijn.

- Het derde deel beoordeelt hoe ver Roemenië is gekomen met het uitvoeren van de verbintenissen en de verplichtingen die uit de toetredingsonderhandelingen voortvloeien.

Het verslag geeft een overzicht van de vooruitgang die sinds oktober 2005 is geboekt en van de lacunes op het gebied van beleid, wetgeving en tenuitvoerlegging die nog moeten worden aangepakt. Op basis hiervan beoordeelt de Commissie in een afzonderlijke mededeling, die samen met dit verslag wordt gepresenteerd, of zij al dan niet uitstel van de toetredingsdatum moet aanbevelen.

Dit verslag geeft de situatie weer zoals die eind april 2006 bestond. Het is gebaseerd op een groot aantal verschillende bronnen. Roemenië is verzocht informatie te verstrekken over de stand van de voorbereidingen. Het verslag maakt ook gebruik van informatie die in het kader van de associatieovereenkomst is verstrekt en van de peer reviews[1] die zijn gehouden om de bestuurlijke capaciteit van Roemenië op specifieke gebieden te toetsen. Voorts is rekening gehouden met de beraadslagingen van de Raad en de verslagen[2] en resoluties van het Europees Parlement. De Commissie heeft waar nuttig ook gebruik gemaakt van beoordelingen door diverse internationale organisaties, internationale financiële instellingen en niet-gouvernementele organisaties.

2. POLITIEKE CRITERIA

Inleiding

De Commissie is van oordeel dat Roemenië aan de politieke criteria voor het lidmaatschap van de EU voldoet en dat dat al sinds 1997 onafgebroken het geval is.

Dit verslag geeft een beoordeling van bepaalde gebieden waarvoor in het monitoringverslag van oktober werd aangegeven dat verdere verbetering nodig was. Die gebieden – in totaal negen – waren: hervorming van het openbaar bestuur, effectieve implementatie van de hervorming van het justitiële stelsel, bestrijding van corruptie, bestrijding van mensenhandel, slechte behandeling van gedetineerden en omstandigheden in gevangenissen, kinderbescherming, zorg voor personen met een handicap en geestelijke gezondheidszorg, effectieve teruggave van eigendom, en bescherming en integratie van minderheden.

In dit deel wordt voor elk van die gebieden aangegeven welke ontwikkelingen zich sinds het verslag van oktober 2005 hebben voorgedaan en hoe het staat met de voorbereidingen van Roemenië op het lidmaatschap.

Openbaar bestuur

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

De regering is voortgegaan met de goedkeuring van maatregelen ter verbetering van de beleidsvorming en de coördinatie. Er is een handboek gepubliceerd voor het opstellen van voorstellen voor overheidsbeleid, waarin procedures worden vastgesteld voor effectbeoordeling. Er zijn maatregelen genomen voor de verbetering van de coördinatie tussen overheidsdepartementen.

Het decentralisatieproces is voortgezet: er zijn in mei 2006 door het parlement twee wetten goedgekeurd ter bevordering van de decentralisatie van bepaalde bevoegdheden, begrotingsmiddelen en uitgaven. Eind 2005 heeft de regering bij noodverordening de hervorming goedgekeurd van het instituut van de prefect. De post van prefect is nu voorbehouden aan ambtenaren op hoog niveau. Er zijn dus geen politieke benoemingen meer. Kandidaten mogen geen parallelle carrière meer hebben in de partijpolitiek.

De wet inzake het ambtenarenreglement moest in mei nog door het parlement worden goedgekeurd. De nieuwe wet regelt de status, rechten en verplichtingen van ambtenaren duidelijker en decentraliseert de aanwervingsprocedures naar de plaatselijke autoriteiten en afzonderlijke ministeries. De nieuwe wet draagt ook bij tot het depolitiseren van het ambtenarenapparaat doordat een panel verantwoordelijk wordt voor de benoeming van ambtenaren op hoog niveau. Binnen het ministerie van Financiën is een gespecialiseerde eenheid opgericht om te zorgen voor betere coördinatie van de opleidingsactiviteiten op het gebied van het beheer van de Structuurfondsen van de EU.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt.

Op het gebied van beleidsvorming wordt er nog steeds wetgeving naar het parlement gestuurd zonder beoordeling van alle implicaties of van de bestuurlijke capaciteit die voor de handhaving nodig is. Met betrekking tot het wetgevingsproces is de regering een beroep blijven doen op noodverordeningen om wetgeving aan te nemen. Negentig wetsteksten werden zo goedgekeurd in de periode tussen 30 september en 15 maart. Dit versterkt de macht van de regering ten koste van het parlement en vermindert de transparantie van het wetgevingsproces. De huidige herziening van de salaris- en carrièrestructuur in de publieke sector is een vraagstuk van bijzonder belang voor de beroepsethiek. De coördinatie van algemene opleiding is zwak.

Over het algemeen is enige vooruitgang geboekt op het gebied van de hervorming van het overheidsbestuur; de hervormingen moeten wel in een hoger tempo worden uitgevoerd.

Justitieel stelsel

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

De uitvoering van de strategie en het actieplan inzake hervorming van het justitieel stelsel is voortgezet. In oktober 2005 zijn nieuwe bepalingen aangenomen inzake de organisatie en het functioneren van gespecialiseerde afdelingen en kamers van rechtbanken. In december 2005 is wetgeving aangenomen om het gemakkelijker te maken voor personen met een laag inkomen om gebruik te maken van de diensten van een deurwaarder voor de handhaving van vonnissen van rechtbanken. Momenteel loopt een ingrijpende hervorming van het systeem voor rechtshulp. Het aantal zaken dat in behandeling is bij de civiele afdeling van het Hooggerechtshof, daalde van 8 569 in september 2005 naar 6 126 eind februari 2006.

Het systeem waarbij zaken aan willekeurige rechters worden toegewezen, bestaat nog steeds in het hele land. Dit systeem heeft bijgedragen tot de bestrijding van corruptie en de versterking van de onpartijdigheid van rechters en vonnissen.

Voor een uniformere interpretatie van de wet en met het oog op de rechtszekerheid kunnen hoven van beroep civiele beroepsprocedures doorverwijzen naar het Hooggerechtshof. Alle hoven van beroep, rechtbanken en bureaus van openbare aanklagers, en alle rechtbanken van eerste aanleg hebben nu elektronisch toegang tot wetgeving. Sinds maart 2006 hebben de meeste rechtbanken toegang tot de elektronische versie van het Publicatieblad. In januari 2006 is het directoraat-generaal Bescherming en Corruptiebestrijding, de gedeeltelijk gemilitariseerde veiligheidsdienst van het ministerie van Justitie, opgeheven.

De Hoge Raad voor de Magistratuur (CSM) heeft de verantwoordelijkheid om te zorgen voor het onafhankelijke en effectieve functioneren van de rechtbanken. Er zijn nu in totaal 234 posten, waarvan er op dit moment 183 zijn vervuld. De operationele begroting voor 2006 is meer dan verdubbeld en bedraagt nu 7,9 miljoen euro. Sinds de benoeming van de nieuwe voorzitter en vice-voorzitter in januari 2006 is de samenwerking tussen het justitiële stelsel en het ministerie van Justitie verbeterd. Het departement Inspectie van de CSM telt nu 50 posten, waarvan er 18 zijn vervuld, en er is overeenstemming bereikt over de criteria voor de aanwerving van inspecteurs. De CSM heeft een systeem ontwikkeld waarbij elke zaak een uniek registratienummer krijgt toegewezen voor de verzameling van nauwkeurige statistieken en de effectieve toewijzing van hulpmiddelen. Dit systeem functioneert bij wijze van proef in enkele rechtbanken in Boekarest en de bedoeling is dat het eind 2006 in het hele land operationeel wordt.

De stijging van het justitiebudget heeft zich voortgezet. In november 2005 is het initiële budget voor 2005 met 18% verhoogd tot 362 miljoen euro. Het budget voor 2006 is verder toegenomen tot 403 miljoen euro. De achterstanden bij de betaling van de salarissen van rechters, openbare aanklagers en griffiers werden in november 2005 volledig vereffend. Op opleidingsgebied zijn de budgetten voor 2006 van het Nationaal Instituut voor de Magistratuur (INM) en de Nationale School voor Griffiers beide met ongeveer 35% verhoogd. Er zijn toelatingsexamens georganiseerd voor kandidaten met ruime juridische ervaring. Het tweejarige INM-programma blijft de belangrijkste toegangspoort voor een carrière als rechter of aanklager. Dit voorkomt oneerlijke benoemingen. Er is verdere vooruitgang geboekt bij het vervullen van de vacatures in het systeem van rechtbanken en er zijn op dit moment ongeveer 380 vacatures voor rechters vergeleken met 439 in oktober 2005 en circa 220 vacatures voor griffiers tegenover 326. In januari 2006 heeft de regering middelen goedgekeurd voor 200 extra administratieve personeelsleden in de rechtbanken en 500 extra personeelsleden in de bureaus van aanklagers. Alle posten van economisch manager in de hoven van beroep zijn inmiddels vervuld.

De algemene arbeidsomstandigheden in de rechtbanken zijn verbeterd. Er is een nationaal programma opgezet om negen rechtbanken te renoveren, en in januari 2006 is een contract getekend om nog eens 25 rechtbanken te renoveren vóór 2010. In januari 2006 is een contract getekend voor de levering van meer dan 15 000 werkstations en de bijbehorende IT-apparatuur voor het justitiële systeem. Bijna alle geleverde apparatuur is in maart 2006 geïnstalleerd en zal volgens de planning vóór juli 2006 worden verbonden via een beveiligd netwerk.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt.

Van de 14 gekozen leden van de CSM werken er acht in deeltijd, ondanks hun verantwoordelijkheid om alle rechters en aanklagers in Roemenië te vertegenwoordigen. Zes van hen krijgen mogelijk te maken met belangenverstrengeling in disciplinaire zaken, gezien het feit dat zij leidinggevende posities bekleden in de rechtbanken of de bureaus van aanklagers. De rol van de CSM moet worden versterkt waar het gaat om de modernisering van het bestuur van rechtbanken en bureaus van aanklagers, de toepassing van disciplinaire procedures, de controle van de kwaliteit van vonnissen en het toezicht op de strikte naleving van de objectieve criteria voor de aanwerving van magistraten en CSM-personeel. De hervorming van het systeem voor rechtsbijstand moet worden doorgevoerd. De procedurele wetboeken moeten verder worden gerationaliseerd. Het gebruik van alternatieve geschillenbeslechtingsmechanismen moet meer gemeengoed worden. Het beheer van de menselijke en financiële hulpmiddelen in rechtbanken en bureaus van aanklagers moet verder worden verbeterd. Er zijn nog steeds circa 600 vacatures van openbare aanklager tegenover 588 in oktober 2005. De opleidingsbehoeften blijven hoog, met name voor rechters, openbare aanklagers en griffiers die reeds in dienst zijn. Er is nog niet gezorgd voor een consequente interpretatie van de wetgeving op alle niveaus van de rechtbanken en in het gehele land.

Er is over het algemeen aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de hervorming van het justitiële stelsel in het land, met name bij de versterking van de bestuurlijke capaciteit. Roemenië moet het huidige tempo van de justitiële hervormingen volhouden om te zorgen voor verdere tastbare resultaten. (Zie ook hoofdstuk 24 – Justitie en binnenlandse zaken) .

Corruptiebestrijding

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

De strafrechtelijke immuniteit van gerechtsdeurwaarders is in december 2005 afgeschaft. In dezelfde maand is de wet inzake niet-terugvorderbare contractfinanciering uit overheidsmiddelen goedgekeurd. De regering heeft amendementen gepresenteerd op het wetboek van strafrecht, inclusief bepalingen inzake de strafrechtelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen. In maart 2006 heeft het parlement een wet goedgekeurd waarbij het hoofdorgaan voor de corruptiebestrijding, het nationale bureau van de aanklager voor corruptiebestrijding, wordt omgevormd tot de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding, die tevens de bevoegdheid heeft alle gevallen van corruptie op hoog niveau te onderzoeken, inclusief alle aanklachten tegen parlementsleden. In april 2006 heeft de regering een wet voorgesteld tot wijziging van de regels inzake financiering van politieke partijen, die de verplichting omvat de namen van sponsors te publiceren in de staatscourant. Sinds oktober 2005 richt de nationale Directie voor Corruptiebestrijding zich niet meer op de kleine corruptiezaken, maar meer op de middelgrote en grote corruptiezaken. Sinds zijn aantreden heeft het nieuwe hoofd van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding het functioneren geëvalueerd van aanklagers en medewerkers van de gerechtelijke politie, waarop 30 personen de dienst hebben verlaten. 15 vervangende aanklagers zijn aangesteld en er zijn op dit moment 32 vacatures op de 345 toegewezen posten. Het budget van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding voor 2006 is met 14% verhoogd.

De kwantiteit en kwaliteit van het onpartijdig onderzoek naar beschuldigingen van corruptie op hoog niveau zijn ten opzichte van de voorgaande periode aanzienlijk verbeterd. Sinds oktober 2005 heeft de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding onderzoeken ingesteld naar veertien hooggeplaatste politici van de oppositiepartijen en de regerende coalitie die een positie hebben/hadden in de regering of lid zijn/waren van het parlement. Naar aanleiding van deze onderzoeken zijn tot dusver vier personen in staat van beschuldiging gesteld. Enkele van deze onderzoeken zijn ingesteld op basis van de inkomstendeclaraties die circa 100 000 overheidsambtenaren jaarlijks indienen en die publiek toegankelijk zijn.

Verder heeft deze zelfde instantie sinds oktober 2005 89 andere personen aangeklaagd, waaronder rechters, advocaten, politiefunctionarissen, overheidsambtenaren met een leidinggevende positie in het landelijk of regionaal bestuur en directeuren van particuliere ondernemingen. In deze periode zijn door de rechtbank, gebaseerd op eerder onderzoek van het nationale bureau van de aanklager voor corruptiebestrijding, tegen 77 personen voorlopige veroordelingen uitgesproken, en tegen 102 personen definitieve veroordelingen. Er is ook sprake geweest van een duidelijke kwalitatieve verbetering van het onderzoek van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding, met name omdat enkele onderzoeken opnieuw zijn geopend die door het vorige managementteam om onduidelijke redenen waren gesloten. De Nationale Directie voor Corruptiebestrijding heeft het personeel, de financiële middelen en de opleidingscapaciteit om effectief onderzoek in te stellen naar corruptie op hoog niveau. De Directie heeft ook samenwerkingsprotocollen gesloten met verschillende agentschappen die een rol spelen in de strijd tegen corruptie.

Sinds oktober 2005 is het directoraat-generaal Corruptiebestrijding van het ministerie van Bestuur en Binnenlandse Zaken operationeel en dit heeft nu de exclusieve bevoegdheid om integriteitstests te plannen en te houden onder het personeel van het departement. Intussen heeft het directoraat-generaal 1 859 personen gecheckt in het kader van 754 onderzoeken, waarvan 74 gevallen voor verder onderzoek zijn overgedragen aan de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding, een stijging van 185% tegenover het voorgaande jaar. De regionale bureaus van het directoraat-generaal Corruptiebestrijding worden momenteel opgezet; deze werken waar nodig samen met de regionale bureaus van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt.

Aan de wetgevingszijde is er vertraging opgetreden bij de uitvoering van 3 van de 47 maatregelen die waren voorzien in de huidige strategie en het actieplan, in afwachting van de goedkeuring door het parlement van enkele belangrijke wetten. De wetgeving tot instelling van een onafhankelijk agentschap dat de inkomstendeclaraties moet gaan controleren, is nog niet goedgekeurd. De wijzigingen van het wetboek van strafvordering betreffende de aansprakelijkheid van rechtspersonen zijn nog steeds in behandeling in het parlement.

Het parlement heeft een verzoek van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding naast zich neergelegd voor onderzoek naar de eigendom van een parlementslid. In februari 2006 heeft de senaat geprobeerd de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding ervan te weerhouden onderzoek te doen naar parlementsleden. Er zijn pogingen geweest in de senaat om de procedures voor benoemingen van aanklagers op hoog niveau en de intrekking van benoemingen te veranderen. Dit zou het afleggen van verantwoording in het systeem hebben bemoeilijkt en de operationele capaciteit van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding hebben aangetast.

Er moet nog steeds voor worden gezorgd dat alle rechters voldoende specialistische kennis hebben om kennis te kunnen nemen van en een oordeel te vellen in gecompliceerde economische en financiële zaken, gebaseerd op de recente onderzoeken van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding naar fraude bij privatiseringen en overheidsopdrachten. Er is nog steeds behoefte aan nieuwe aanklachten, vervolgingen, processen, veroordelingen en preventief werkende straffen. Kleinschalige corruptie blijft een probleem in sectoren als gezondheidszorg en onderwijs (zie hoofdstuk 24 – Justitie en binnenlandse zaken) .

Over het algemeen is bij de bestrijding van corruptie vooruitgang geboekt. De hervormingen die geleid worden door het ministerie van Justitie en de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding moeten nu worden gevolgd door voortdurende inspanningen van alle andere uitvoerende agentschappen, de wetgever en het justitiële stelsel als geheel, zodat de geboekte vooruitgang onomkeerbaar wordt. Roemenië moet zijn inspanningen voortzetten om de resultaten te consolideren en voort te bouwen op de vooruitgang die is geboekt bij de strijd tegen de corruptie.

Mensenhandel

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

Sinds het verslag van oktober 2005 zijn tien netwerken ontmanteld en 567 overtredingen geregistreerd. Dit heeft tot 94 arrestaties geleid. In totaal zijn 310 slachtoffers van mensenhandel geïdentificeerd.

In januari 2006 is het Nationale Agentschap ter Voorkoming van Mensenhandel en voor Toezicht op de Hulpverlening aan Slachtoffers opgericht, dat de preventieve acties moet coördineren en evalueren en toezicht moet uitoefenen op de bijstand aan slachtoffers. Het Agentschap treedt in de plaats van het vroegere Nationale Bureau. Er zijn een nationale strategie en actieplan goedgekeurd voor de bestrijding en preventie van mensenhandel.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt.

Roemenië is nog steeds een doorvoerland voor de mensenhandel en in mindere mate een land van oorsprong en bestemming voor de slachtoffers. Het Nationale Agentschap moet qua menselijke en financiële hulpmiddelen fors worden versterkt en heeft ook een IT-systeem nodig voor de registratie van slachtoffers die teruggestuurd worden naar Roemenië, zodat deze onmiddellijk hulp kunnen krijgen. Er zijn nog steeds zwakke punten bij de onderlinge coördinatie tussen agentschappen. Betrouwbaardere en coherentere nationale statistieken zijn van groot belang, willen de rechtshandhavingsinstanties die betrokken zijn bij de bestrijding van mensenhandel hun strategische planning kunnen verbeteren. Bestrijding van de handel in menselijke eicellen is nodig om te zorgen voor de naleving van het beginsel van vrijwillige en onbetaalde donaties van weefsels en cellen. Het onderzoek naar de handel in menselijke eicellen moet worden afgerond.

Over het algemeen is bij de bestrijding van mensenhandel een zekere vooruitgang geboekt. De bestuurlijke en operationele capaciteit blijft zwak.

Slechte behandeling van gedetineerden en omstandigheden in gevangenissen

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

Tijdens de verslagperiode zijn zes ongeschikte huizen van bewaring gesloten en maatregelen genomen om personen in preventieve hechtenis te scheiden van veroordeelde gedetineerden. In januari 2006 heeft het ministerie van Bestuur en Binnenlandse Zaken besloten dat gedetineerden in preventieve hechtenis van de kelders van politiebureaus verplaatst moeten worden naar passender locaties. Er worden maatregelen genomen om gedetineerden te beschermen tegen besmettelijke ziekten en om meer gekwalificeerd personeel in te huren.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt.

Door aanhoudende vertraging bij de goedkeuring van het nieuwe wetboek van strafvordering en het wetboek van burgerlijke rechtsvordering kunnen de geplande hervormingen in het gevangenisstelsel niet worden doorgevoerd. Er worden nog steeds gevallen van slechte behandeling van gedetineerden door rechtshandhavingsfunctionarissen gemeld, onder meer excessief geweld. Slechts zelden worden dergelijke klachten door justitie opgevolgd en weinig procedures leiden uiteindelijk tot sancties.

De structuur van het gevangenisstelsel is nog steeds niet gewijzigd. Nog steeds hebben bepaalde gevangenissen te kampen met overbevolking en slechte levensomstandigheden en zwakke hygiënische omstandigheden. Het netwerk van reclasseringscentra voor de sociale herintegratie van gedetineerden beschikt nog over onvoldoende middelen om zijn taak te vervullen.

Over het algemeen is wat betreft slechte behandeling van gedetineerden en de omstandigheden in gevangenissen beperkte vooruitgang geboekt.

Kinderbescherming

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

Er is een actieplan ten uitvoer gelegd voor de invoering van nieuwe wetgeving en er is voorzien in de nodige opleiding. De uitvoering van het wetgevingspakket inzake kinderbescherming vordert soepel. Het aantal kinderen in instellingen blijft geleidelijk afnemen. De vraag naar nationale adoptie is nu hoger dan het aantal kinderen dat voor adoptie in aanmerking komt.

Hangende internationale adoptiezaken, die in behandeling waren genomen vóór de inwerkingtreding van de nieuwe wet, zijn gescreend door een groep deskundigen op het gebied van kinderbescherming. Deze groep heeft zijn taken eind maart 2006 afgerond. Dit geschiedde op basis van de nieuwe wetgeving, die in overeenstemming is met de EU-praktijken. De verzoeken die vóór februari 2004 bij regeringsmemoranda waren goedgekeurd, werden overgedragen aan de rechtbanken, die 1 003 internationale adopties goedkeurden die vóór januari 2005 ten uitvoer waren gelegd. Nog eens 1 399 adoptiezaken, die niet vóór februari 2004 bij regeringsmemoranda waren goedgekeurd, werden op dezelfde wijze individueel gescreend en konden om de in het verslag genoemde redenen niet in aanmerking worden genomen. In beide gevallen zaken werd de persoon die het verzoek had ingediend, individueel op de hoogte gesteld van het gevolg dat aan het verzoek was gegeven. Het aantal kinderen in zorginstellingen is gedaald[3]; daarnaast is een aanzienlijke toename geregistreerd van kinderen in vervangende gezinssituaties[4], in pleeggezinnen[5], en van het aantal moeders dat begeleid werd[6].

Er is echter een probleem dat nog moet worden aangepakt.

Er wordt nog onvoldoende sociale bijstand verleend aan moeders met moeilijkheden tijdens de zwangerschap, die onvoldoende toegang hebben tot kraamklinieken.

Over het algemeen heeft Roemenië aanzienlijke vorderingen geboekt op het gebied van de kinderbescherming. De algemene situatie is fors verbeterd.

Mensen met een handicap en de geestelijke gezondheidszorg

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

De Nationale Strategie inzake sociale bescherming en integratie van mensen met een handicap voor de periode 2006–2013 is in oktober 2005 door de regering goedgekeurd. Er is een actieplan opgesteld voor de uitvoering van de strategie voor de hervorming van de geestelijke gezondheidszorg. De uitvoeringsbepalingen van de wet inzake de geestelijke gezondheidszorg zijn in april 2006 goedgekeurd. Er is een Nationaal Centrum voor de geestelijke gezondheidszorg opgericht, dat fungeert als gespecialiseerde strategische eenheid van het ministerie van Gezondheid. In januari 2006 is het Intersectoraal Comité voor Coördinatie op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg opgericht, waarin de nationale overheid samenwerkt met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld.

In de periode van september 2005 tot februari 2006 zijn in 35 zorginstellingen voor mensen met een handicap inspecties verricht. Dit heeft geleid tot voorstellen om bepaalde managers van instellingen te ontslaan of in elk geval hun optreden te verbeteren.

36 instellingen in de gehandicaptenzorg worden op dit moment geherstructureerd om 84 nieuwe alternatieve gemeenschapscentra te creëren. Er wordt ook sterk de nadruk gelegd op de totstandkoming van diensten voor geestelijke gezondheidszorg op gemeenschapsniveau. De financiële middelen voor de zorgverlening aan mensen met een handicap en de geestelijke gezondheidszorg zijn vergroot. De voedseltoewijzingen zijn vergroot en in verschillende psychiatrische inrichtingen zijn de verwarmingssystemen opnieuw aangelegd of hersteld. Het programma van de studie psychiatrie is aangepast en het aantal psychiaters is toegenomen.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt.

In bepaalde psychiatrische inrichtingen zijn de levensomstandigheden nog steeds erg slecht; patiënten delen dezelfde bedden, hun behandeling is ontoereikend en er worden te weinig activiteiten georganiseerd. Ook de sanitaire faciliteiten zijn minimaal. Er zijn weinig formele vereisten met betrekking tot medische dossiers, behandeling en diagnostiek, opname en ontslag. Geweld en slechte behandeling zijn geen uitzondering. De dienstverlening aan mensen met een handicap is nog ontoereikend en er is ruimte voor verbetering van de kwaliteit van zorginstellingen.

Er zijn nog onvoldoende financiële en menselijke middelen om te zorgen voor de succesvolle uitvoering van de nieuwe nationale strategie voor mensen met een handicap. Om binnen elke instelling/dienst daadwerkelijk een programma te kunnen starten dat gericht is op het herstel en de rehabilitatie van mensen met een handicap, is opleiding noodzakelijk voor de professionals. In de psychiatrische zorgsector is de kennis van concepten als rehabilitatie, psychotherapie of bezigheidstherapie vaak beperkt.

Over het algemeen is er enige vooruitgang geboekt op het gebied van de gehandicaptenzorg en de hervorming van de gehandicaptenzorg ligt inmiddels op schema. Op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg moeten de hervormingsmaatregelen in hoger tempo worden uitgevoerd en moet meer nadruk worden gelegd op uitvoering van reeds genomen besluiten. Per direct zijn maatregelen nodig om de sanitaire faciliteiten te verbeteren, het aantal opnames in instellingen te verminderen, zorg op gemeenschapsbasis tot stand te brengen en om de toegang tot geneesmiddelen te verbeteren. Op de korte termijn moeten de levensomstandigheden en de zorg in de huidige instellingen worden opgetild tot aanvaardbare niveaus. Met name moet er een einde komen aan de overbevolking in inrichtingen.

Teruggave van eigendom

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

De termijn voor de indiening van verzoeken tot teruggave of financiële compensatie is in januari 2006 verstreken. Er zijn 600 000 verzoeken ingediend, waarvan slechts 3 000 verzoeken om financiële compensatie. 300 000 verzoeken zijn afgewezen als ongegrond en 60 000 verzoeken zijn in behandeling genomen. De centrale Commissie voor de betaling van compensatie is inmiddels operationeel.

Er is echter een probleem dat nog moet worden aangepakt.

De criteria op basis waarvan wordt bepaald dat een verzoek om teruggave niet kan worden ingewilligd en in welke gevallen slechts een financiële compensatie mogelijk is, zijn nog onduidelijk. Verder is het eigendomsfonds niet in staat verzoeken om financiële compensatie binnen een redelijke termijn af te handelen.

Over het algemeen is er voldoende vooruitgang geboekt met het versterken van de bestuurlijke capaciteit en het opzetten van het wetgevingskader voor de teruggave van eigendom, maar de verzoeken worden niet snel genoeg afgehandeld.

Bescherming en integratie van minderheden

Sinds het verslag van oktober 2005 is er vooruitgang geboekt op de hierna genoemde gebieden.

In het kader van het Decennium Integratie van de Roma is een Trustfonds voor de Roma gelanceerd. De betrekkingen tussen het Nationaal Agentschap voor de Roma en de NGO’s van de Roma zijn verbeterd. Institutionele discriminatie en geweld tegen de Roma nemen af.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt.

Het bestuurlijke kader is inmiddels bestaande, maar er is nog maar weinig vooruitgang geboekt in de praktijk. De coördinatiecapaciteit van het Nationaal Agentschap voor de Roma is nog beperkt. De inspanningen om de strategie ter verbetering van de omstandigheden voor de Roma effectief ten uitvoer te leggen, zijn onvoldoende. Er zijn nog steeds klachten over politierazzia’s tegen de Roma. In enkele gevallen zijn Roma uit hun huizen verdreven, waarna hun huizen zijn gesloopt zonder dat er was voorzien in alternatieve huisvesting. De toepassing van de wetgeving die erop is gericht dit soort incidenten te bestrijden, is niet gegarandeerd. De toegang van de Roma tot identiteitspapieren, gezondheidszorg, onderwijs, arbeidsmarkt en beroepskwalificaties blijft een punt van zorg. Er moeten campagnes worden gevoerd om meer Roma te voorzien van identiteitspapieren.

Het wetsontwerp inzake nationale minderheden is in behandeling bij het parlement. Het moet zorgvuldig worden gevolgd.

Over het algemeen is weinig nieuwe vooruitgang geboekt wat betreft de bescherming en integratie van de Roma-minderheid. Verdere verbeteringen zijn nog nodig op het gebied van de coördinatie en de bestuurlijke capaciteit van de Roma-instellingen, en wat betreft de levensomstandigheden in de praktijk. Verdere inspanningen zijn nodig ter bestrijding van racisme, discriminatie van minderheden, vreemdelingenhaat en andere vormen van onverdraagzaamheid.

2.1. Algemene evaluatie

Roemenië voldoet aan de politieke criteria voor het EU-lidmaatschap.

Sinds het verslag van oktober 2005 is op een aantal gebieden vooruitgang geboekt. Er zijn aanzienlijke stappen gezet op het gebied van de hervorming van het justitiële systeem. Er zijn uitvoeringsmaatregelen goedgekeurd met betrekking tot gespecialiseerde afdelingen en kamers van rechtbanken, aansluitend op de hervorming van het justitiële systeem in 2005. Het systeem waarbij zaken aan willekeurige rechters worden toegewezen, functioneert nog steeds in het hele land. Het heeft de onpartijdigheid van het justitiële systeem versterkt. Het directoraat-generaal Bescherming en Anticorruptie, de gedeeltelijk gemilitariseerde veiligheidsdienst van het ministerie van Justitie, is opgeheven. De middelen van het justitiële systeem zijn vergroot, ook die van de Hoge Raad voor de Magistratuur. De arbeidsomstandigheden in de rechtbanken zijn verbeterd.

Roemenië heeft vooruitgang geboekt in de strijd tegen corruptie door solide structuren in te stellen en onderzoeken te openen naar een groot aantal corruptiezaken op hoog niveau. Naar aanleiding van die onderzoeken zijn vier hooggeplaatste personen in staat van beschuldiging gesteld.

Op het gebied van de hervorming van de overheidsadministratie is het ambtenarenreglement herzien en is decentralisatiewetgeving aangenomen. Er is enige vooruitgang geboekt bij de bestrijding van mensenhandel, alsmede bij de hervorming van de zorgstelsels voor mensen met een handicap en de geestelijke gezondheidszorg. Roemenië heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van de kinderbescherming, waar de algemene situatie sterk is verbeterd. Er is vooruitgang geboekt op het gebied van de teruggave van eigendom.

Er zijn echter nog bepaalde problemen die moeten worden aangepakt. Op het gebied van het justitiële systeem moeten de verschillende procedurele wetboeken verder worden gerationaliseerd. De Hoge Raad voor de Magistratuur moet meer activiteiten ontplooien om de uniforme interpretatie van de wet te bevorderen en de kwaliteit van vonnissen controleren. Rechtbanken en bureaus van aanklagers moeten beter gebruik maken van de beschikbare middelen.

In de strijd tegen de corruptie op hoog niveau moet Roemenië zijn inspanningen voortzetten om de resultaten te consolideren en voort te bouwen op de vooruitgang die is geboekt bij de strijd tegen de corruptie. De hervormingen die geleid worden door het ministerie van Justitie en de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding (DNA) moeten worden gevolgd door voortdurende inspanningen van alle andere overheidsinstellingen, zodat de vorderingen onomkeerbaar worden.

Op het gebied van het openbaar bestuur heeft de regering nog steeds een uitvoerig beroep gedaan op noodverordeningen, die de rol van het parlement verzwakken. De herziening van de salarisstructuur in de publieke sector blijft van bijzonder belang voor de beroepsethiek in het ambtenarenapparaat. Roemenië is nog steeds een doorvoerland voor mensensmokkel en in mindere mate een land van oorsprong en van bestemming van de slachtoffers. Gevallen van slechte behandeling van gedetineerden worden nog steeds slechts zelden onderzocht en bepaalde gevangenissen kampen met overbevolking en slechte levensomstandigheden en zwakke hygiënische omstandigheden. De levensomstandigheden in psychiatrische instellingen moeten dringend worden verbeterd. De nationale strategie voor personen met een handicap en andere beleidsinitiatieven moeten worden uitgevoerd. Voor de sociale integratie van de Roma-minderheid zijn nog aanzienlijke inspanningen nodig. Extra inspanningen zijn nodig voor de bestrijding van racisme, discriminatie, vreemdelingenhaat en alle andere vormen van onverdraagzaamheid.

3. ECONOMISCHE CRITERIA

Inleiding

In haar verslag van 2005 concludeerde de Commissie dat Roemenië nog altijd voldeed aan het criterium van een goed functionerende markteconomie. Zij stelde dat Roemenië opgewassen zou zijn tegen de concurrentiedruk en het krachtenspel op de markt in de Unie op voorwaarde dat het programma van structurele hervormingen daadkrachtig ten uitvoer wordt gelegd. Roemenië is er in het algemeen in geslaagd de macro-economische stabiliteit te handhaven, ofschoon de beleidsmix minder behoedzaam was en bezorgdheid heeft doen ontstaan over de houdbaarheid van recente stabiliseringsresultaten. Roemenië is voortgegaan met het uitvoeren van het programma van structurele hervormingen, zij het niet op alle terreinen even voortvarend.

In 2005 groeide het reële BBP met 4,1%, vergeleken met 8,4% in 2004. Deze vertraging van de groei werd veroorzaakt door een achteruitgang van bijna 14% van de landbouwproductie ten gevolge van overstromingen en door een daling van de industriële productie tengevolge van een afnemend concurrentievermogen. De binnenlandse vraag handhaafde zich op een hoog niveau en er bleef sprake van een aanzienlijk tekort op de handelsbalans doordat de netto uitvoer een negatieve bijdrage van 5% tot de BBP-groei had. In de tweede helft van 2005 trad een heropleving van de groei en de investeringen op. De tekorten op de handelsbalans en de lopende rekening liepen verder op tot respectievelijk 9,9% en 8,7% van het BBP in 2005. De inkomende netto buitenlandse directe investeringen bleven met 6,6% van het BBP op een hoog niveau. De arbeidsmarkten gaven nauwelijks verbetering te zien en zowel de langdurige werkloosheid als de jeugdwerkloosheid namen toe.

In dit deel worden per te evalueren beleidsterrein de ontwikkelingen besproken die zich sinds het verslag van oktober 2005 hebben voorgedaan en wordt aangegeven hoe ver Roemenië gevorderd is met de voorbereidingen voor de toetreding.

Macro-economische stabiliteit en beleidsmix

In het verslag van 2005 werd geconcludeerd dat prioriteit moest worden gegeven aan een behoedzaam begrotingsbeleid en een gematigd loonbeleid voor de publieke sector. Sinds het verslag van 2005 zijn op dit terrein de volgende vorderingen gemaakt.

Het proces van desinflatie is in 2006 in verhoogd tempo doorgegaan. De centrale bank beperkte in 2006 haar geldscheppende activiteiten en scherpte de basisrente aan met 1%, hetgeen heeft bijgedragen tot een verkrapping van de geldhoeveelheid. Hieruit bleek duidelijk dat prioriteit werd gegeven aan desinflatie. Het tekort van de totale overheid daalde tot 0,8% van het BBP in 2005 tengevolge van lagere rentebetalingen, toegenomen inkomsten uit indirecte belastingen en de beheersing van de kapitaaluitgaven. Roemenië slaagde erin aanzienlijke herstellingen van de overstromingsschade door te voeren zonder dat het tekort verder opliep. Tengevolge van het uitstel van publieke investeringsprojecten was het algehele begrotingsbeleid in 2005 uiteindelijk niet pro-cyclisch. Uit de begroting voor 2006 blijkt dat gekozen is voor een enigszins behoedzamer begrotingsbeleid en een stringenter loonbeleid in de publieke sector. Het wettelijk minimumloon werd verhoogd met een bescheiden 6,5%.

Niettemin moeten nog enkele belangrijke problemen worden aangepakt.

Na een verruiming van het monetaire beleid aan het eind van 2005 werd de voor het jaareinde nagestreefde inflatiedoelstelling van 8,6% uiteindelijk licht overschreden. De centrale bank verwacht dat de inflatiedoelstelling voor 2006 evenmin zal worden gehaald als gevolg van verhogingen van wettelijk vastgestelde prijzen, de gevolgen van de overstromingen op de prijzen van levensmiddelen en de grote binnenlandse vraag. De aanscherping van de minimumreservevereisten en prudentiële en administratieve maatregelen konden niet voorkomen dat de kredietgroei weer begon te versnellen. De reële rentetarieven op de geldmarkt bleven negatief omdat het risico op de toestroom van meer kapitaal de centrale bank ervan weerhield het rente-instrument volledig te gebruiken. Het monetaire beleid moet dan ook vóór alles gericht blijven op het bereiken van de aangekondigde inflatiedoelstellingen.

De belastinghervorming van 2005 had een sterk pro-cyclisch effect op de economie en deed de inkomsten uit directe belastingen met 1% van het BBP dalen. De verruiming van de beheersing van de lonen, subsidies en overdrachtsuitgaven in de publieke sector had een negatief effect op de begroting van circa 1% van het BBP in 2005. De netto reële lonen in de publieke sector groeiden in 2005 met circa 20% en verdere verhogingen zijn niet volledig opgenomen in de begroting voor 2006. De uitgaven van rond 1,9% van het BBP in december 2005 ondergroeven de begrotingsconsolidatie. De begrotingsrisico’s blijven significant aangezien er verhogingen zijn gepland van de uitgaven voor onderwijs, infrastructuurinvesteringen en verdere herstellingen van de overstromingen. Het begrotingsbeleid en het loonbeleid voor de publieke sector moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met het streefcijfer voor het tekort en de prioriteit dient te gaan naar het bewerkstelligen van een permanente versterking van de inkomsten. Ofschoon de productiviteitsgroei en het concurrentievermogen in 2005 een lichte achteruitgang te zien gaven, werd in de nationale collectieve overeenkomst een stijging van het minimumloon van 12,1% voor de private sector in 2006 overeengekomen, hetgeen de noodzaak van tripartiete consensus over het loonbeleid onderstreept.

Na de verruiming eind 2005 werd de beleidsmix in 2006 opnieuw aangescherpt en toonden de autoriteiten zich in toenemende mate bewust van de noodzaak behoedzaam te werk te gaan om de macro-economische onevenwichtigheden aan te pakken.

Uitgavenhervorming en belastinginning

In het verslag van 2005 werd geconcludeerd dat prioriteit moest gegeven aan een duidelijke middellangetermijnstrategie voor de uitgaven om het groeipotentieel te versterken en de toetreding tot de EU voor te bereiden. Sinds de verslagen van oktober 2005 is er op de volgende terreinen vooruitgang geboekt.

De begroting voor 2006 is sterker gericht op het ondersteunen van werkelijke economische convergentie en het vergroten van de capaciteit om EU-fondsen te absorberen. Dit wordt bereikt door een herstructurering van de uitgaven. De voorbereidingen voor een hervorming van het pensioenstelsel worden voortgezet. Er is vooruitgang geboekt met het hervormen van de gezondheidszorg. De belastinginkomsten kwamen overeen met de bedragen die in 2005 werden begroot. De inkomsten uit BTW, douanerechten en socialezekerheidsbijdragen ondervonden positieve effecten van de sterke groei van de consumptie, de invoer en de lonen. In 2005 nam de hoeveelheid achterstallige betalingen aan de overheid verder af en in de tweede helft van 2005 werden minder belastingachterstallen geregistreerd. De stroomlijning van procedures voor curatele, de gecentraliseerde behandeling van grote belastingbetalers en de afspraak dat in beginsel niet meer wordt overgegaan tot schuldherziening wierpen hun vruchten af.

Niettemin moeten nog enkele belangrijke problemen worden aangepakt.

De situatie van de overheidsfinanciën is verslechterd doordat de openbare investeringsuitgaven in 2005 met 1,7% van het BBP achterbleven bij de begrote bedragen, ter compensatie van een gedeelte van de loonstijgingen in de publieke sector, hogere subsidies en herstelling van overstromingsschade. Roemenië heeft nog geen duidelijk kader opgesteld voor de middellangetermijnuitgaven als basis voor een herverdeling van de overheidsuitgaven over menselijk kapitaal, infrastructuur en administratieve capaciteit. Een dergelijk kader is noodzakelijk om de ruimte op de begroting te scheppen voor uitgaven die samenhangen met de toetreding tot de EU. De totale belastingachterstallen blijven met 8% van het BBP hoog; verdere verbetering van de belastinginning en handhaving van belastingverplichtingen zijn dan ook noodzakelijk om de duurzaamheid van de begroting te verzekeren. De pensioenhervormingen en moet nog volledig worden goedgekeurd door het parlement.

In het algemeen is geen bijzondere vooruitgang geboekt met het hervormen van de uitgaven. De regering overweegt daarentegen een herstructurering van de uitgaven om het groeipotentieel te verhogen. Met het bevorderen van de handhaving van belastingverplichtingen werd wel vooruitgang geboekt.

Privatisering en industriële herstructurering

In het verslag van 2005 werd geconcludeerd dat het noodzakelijk was door te gaan met het privatiseringsprogramma en met de actieve ontmanteling van niet-levensvatbare ondernemingen. Sinds de verslagen van oktober 2005 is op de volgende terreinen vooruitgang geboekt.

Een belangrijke stap voorwaarts was de ondertekening van een privatiseringsovereenkomst voor de grootste commerciële bank (BCR), waar een eerlijk en transparant proces aan vooraf was gegaan. De privatisering in de energiesector verloopt traag. Twee elektriciteitsdistributiebedrijven werden geprivatiseerd. Sinds oktober 2005 werden 18 ondernemingen in de portefeuille van AVAS waarin de staat een meerderheidsbelang heeft, geprivatiseerd of gingen in liquidatie. Doelstellingen voor het terugbrengen van het aantal arbeidsplaatsen in staatsbedrijven en het afstoten van een aantal kleinere ondernemingen werden gehaald. De belastingautoriteiten blijven toezicht houden op en naleving afdwingen van belastingafdrachten door ondernemingen en nieuwe schuldherzieningen werden goeddeels voorkomen.

In de energiesector ging de opwaartse aanpassing van de prijzen in het algemeen voort. De concurrentie op de energiemarkt begon zijn vruchten af te leveren en de doorzichtigheid van energietransacties werd verder vergroot door een energiebeurs voor grote klanten. De inspanningen om uitstaande energierekeningen te incasseren werden voortgezet. In de mijnbouw ging men voort met het aanpassen van de werkgelegenheid en werden er verdere mijnen gesloten. In het spoorvervoer resulteerde de herstructurering en gecontroleerde loonstijging tot een verbetering van de financiële resultaten bij het vracht- en infrastructuurbedrijf. Dankzij een herstructurering sloot de nationale luchtvaartmaatschappij het jaar 2005 af met een netto winst.

Niettemin moeten nog enkele belangrijke problemen worden aangepakt.

De voor eind 2005 geplande privatisering van de laatste grote staatsbank heeft niet plaatsgevonden. Verder heeft Roemenië zijn privatiseringsdoelstellingen voor elektriciteitsdistributie, elektriciteitsopwekking en aardgaswinning niet volledig gehaald. Ook is weinig vooruitgang geboekt met het privatiseren van ondernemingen in de defensiesector. Het totale aantal ondernemingen waarin de staat een belang heeft, groeide van 1180 medio 2005 tot 1233 aan het begin van 2006. Deze omkering van de privatiseringsontwikkeling werd veroorzaakt doordat ondernemingen tengevolge van geschillen over privatiseringscontracten weer in staatshanden komen. De doelstelling om vijf grote ondernemingen vóór eind maart 2006 af te stoten werd evenmin gerealiseerd. Het aantal minderheidsparticipaties van AVAS werd nauwelijks verminderd. Meer dan de helft van de ondernemingen die AVAS nog in portefeuille heeft, wordt niet geschikt geacht voor privatisering. Tegen deze achtergrond blijft AVAS geen andere oplossing over dan liquidatie- en faillissementsprocedures. Roemenië heeft besloten de streefdatum voor de voltooiing van het privatiseringsproces te verschuiven van eind 2006 naar eind 2007. De privatiserings- en liquidatieactiviteiten moeten aanzienlijk worden geïntensiveerd wil deze aangepaste doelstelling gehaald worden.

Om de concurrentie in de interne markt te versterken moet de kloof tussen de prijzen van internationale en binnenlandse producenten worden verkleind. De herstructurering van de warmtekrachtsector verloopt traag en deze sector blijft kampen met dure productiefaciliteiten, haperende distributienetwerken en endemische betalingsachterstanden. Wil Roemenië zijn verbintenis nakomen de consumenten- en productieprijzen voor verwarming volledig aan te passen tussen nu en 2007, dan moet de herstructurering van de sector versneld worden. In de mijnbouwsector zijn meer structurele aanpassingen nodig om deze sector winstgevend te maken en de opstapeling van achterstallige betalingen te ondervangen. In het spoorwegvervoer moeten verdere stappen worden ondernomen om de precaire financiële situatie van het passagiersvervoerbedrijf te verhelpen. Voor de mijnbouw en het spoorwegvervoer moet een einde worden gemaakt aan de herhaalde kwijtschelding van schulden.

In het algemeen verliep het privatiseringsproces traag en bleven de resultaten achter bij de doelstellingen die de regering zich gesteld had. Er werd een zekere vooruitgang geboekt met het herstructureren van de energie-, mijnbouw- en transportsectoren. Er is nog aanzienlijke vooruitgang nodig om een einde te maken aan de aanhoudende verliezen en de afhankelijkheid van directe en indirecte subsidies in grote delen van deze sectoren.

Ondernemingsklimaat

In het verslag over 2005 werd geconcludeerd dat het noodzakelijk was toe te zien op de naleving van financiële discipline en aanzienlijke vooruitgang te boeken met de werking van het gerechtelijk apparaat. Sinds de verslagen van oktober 2005 zijn er vorderingen gemaakt op de volgende terreinen.

De inspanningen om de opstapeling van nieuwe achterstallige betalingen van belasting en sociale-zekerheidsbijdragen te beperken, werden opgevoerd door in het algemeen geen herziening of kwijtschelding van schulden meer toe te staan. Op deze manier worden gelijke concurrentievoorwaarden voor alle ondernemingen geschapen. Ook werd aanzienlijke vooruitgang geboekt met het verbeteren van de werking van het gerechtelijk apparaat ( zie ook hoofdstuk 24 – justitie en binnenlandse zaken ). Vermeldenswaard zijn verder de vorderingen die werden gemaakt bij het inzetten van faillissements- en liquidatieprocedures om ondernemingen van de markt te doen verdwijnen. In 2005 nam het aantal faillissementen dat werd opgelost door liquidatie verder toe. Het percentage afgehandelde zaken gaf een gematigde toename te zien. Het aantal voltooide liquidaties steeg sterk en het percentage zaken dat werd afgehandeld in een periode van zes maanden tot twee jaar nadat de procedure werd ingesteld, steeg licht. In april 2006 werd de faillissementswet gewijzigd met als doel de procedures te vereenvoudigen en de bescherming van de schuldeisers te verbeteren.

Niettemin moeten nog enkele belangrijke problemen worden aangepakt.

De financiële discipline behoeft verdere verbetering. De groep grote staatsbedrijven onder toezicht bouwt nog altijd nieuwe schulden op. Er zijn nog immer tekortkomingen in het faillissementskader en de bescherming van de schuldeisers laat te wensen over, met name tengevolge van de relatief lange looptijd en het lage uitbetalingspercentage bij faillissementen. Dit onderstreept het belang van een succesvolle tenuitvoerlegging van de recente wijziging van het faillissementskader.

In het algemeen werd verdere vooruitgang geboekt bij het verbeteren van de financiële discipline en met name met de faillissementsprocedures, ofschoon nieuwe schulden werden geaccumuleerd en het faillissementskader nog altijd tekortkomingen kent. De arbeidsmarkten gaven weinig verbetering te zien met relatief stabiele werkloosheidscijfers (7,7 % in 2005) maar hoge en nog immer toenemende jeugdwerkloosheid (23,8% in 2005) en langdurige werkloosheid (4,4% in 2005).

3.1. Algemene beoordeling

Roemenië heeft een goed functionerende markteconomie. Indien het programma van structurele hervormingen daadkrachtig ten uitvoer wordt gelegd, zou het land erin moeten slagen om op middellange termijn volledig te voldoen aan de economische criteria. Roemenië is er in het algemeen in geslaagd de macro-economische stabiliteit te handhaven en vooruitgang te boeken met de structurele hervormingen.

Sinds het verslag van oktober 2005 heeft Roemenië vooruitgang geboekt. Er is een adequater begrotings-, monetair en loonbeleid goedgekeurd. De belastinginning werd verbeterd, er werd beter toegezien op de naleving van financiële discipline door bedrijven en het faillissementskader werd verbeterd. De herstructurering van de energie-, mijnbouw- en transportsectoren werd voortgezet.

Het is evenwel noodzakelijk dat verdere vooruitgang wordt geboekt met de hervormingen van de overheidsuitgaven en de belastingopbrengsten. Een verdieping van de structurele hervormingen vereist met name dat de hervormingen in de energie-, mijnbouw- en transportsectoren worden voortgezet en dat verdere vorderingen worden gemaakt met de tenuitvoerlegging van het privatiseringsprogramma. Nog altijd stapelen zich nieuwe schulden op en kampt het faillissementskader met tekortkomingen.

4. VERBINTENISSEN EN VERPLICHTINGEN DIE VOORTVLOEIEN UIT DE TOETREDINGSONDERHANDELINGEN

Inleiding

In de verslagen van oktober 2005 kwam de Commissie tot de conclusie dat Roemenië al in hoge mate voldoet aan het acquis.

Voor het merendeel van de hoofdstukken had Roemenië de aanpassing voltooid of werden de voorbereidingen getroffen om de laatste resterende problemen vóór de toetreding te verhelpen. In het geval van de volgende hoofdstukken voldeed Roemenië in het algemeen reeds aan de verplichtingen: transport, energie, statistiek, economische en monetaire unie, kleine en middelgrote ondernemingen, wetenschap en research, onderwijs en op opleiding, telecommunicatie, consumentenbescherming, externe betrekkingen, gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en de EU-begrotingsbepalingen. Voor al deze hoofdstukken werd geoordeeld dat Roemenië voldoende voorbereid was om een soepele integratie in de EU mogelijk te maken. Deze conclusie geldt nog steeds. Bovendien is in de tussentijd verdere vooruitgang geboekt, bijvoorbeeld met betrekking tot externe betrekkingen en ontwikkeling. Deze hoofdstukken komen daarom hieronder niet aan de orde, met uitzondering van het hoofdstuk over onderwijs en opleiding waarvoor een intensivering van de voorbereidingen gewenst is.

De resterende hoofdstukken bevatten enkele aangelegenheden die van Roemenië een intensivering van de inspanning vereisen. In een beperkt aantal gevallen is onverwijld en doortastend ingrijpen nodig wil Roemenië bij de toetreding aan de gestelde voorwaarden voldoen. Hieronder worden deze aangelegenheden in de betreffende hoofdstukken nogmaals besproken.

Het onderstaande is dus een overzicht van alle resterende aangelegenheden waarvoor Roemenië maatregelen moet treffen om op het moment van de toetreding klaar te zijn voor de tenuitvoerlegging van het acquis.

4.1. Hoofdstukken van het acquis

4.1.1. Hoofdstuk 1: vrij verkeer van goederen

Met betrekking tot horizontale en procedurele maatregelen is het Roemeense normalisatie-orgaan (ASRO) volledig lid geworden van zowel het Europese normalisatie-orgaan CEN als het Europese Comité voor elektrotechnische normalisering CENELEC. In oktober 2005 kreeg het Roemeense accrediteringsorgaan (RENAR) zijn status terug van ondertekenaar van de multilaterale overeenkomst inzake Europese samenwerking bij de accreditering op het gebied van testlaboratoria.

RENAR heeft nog niet zijn status voor kwaliteitsbeheersystemen en productcertificeringsorganen teruggekregen. De administratieve capaciteit van RENAR moet nog sterk worden verbeterd om accreditering met betrekking tot EU-normen mogelijk te maken. De voorbereidingen op dit gebied moeten worden versneld.

Met betrekking tot de regelgeving volgens de oude aanpak is vooruitgang geboekt met de tenuitvoerlegging van het acquis inzake goede laboratoriumpraktijken. Er worden voorbereidingen getroffen voor de herziening van de vergunningen voor het op de markt brengen van farmaceutica voor menselijk gebruik voor het einde van 2006.

Er bestaat aanhoudende bezorgdheid over de wetgeving inzake voedselveiligheid en de verbouwing van GMO’s. De levensmiddelenwetgeving is nog niet volledig aangepast aan het acquis op een aantal belangrijke terreinen zoals additieven, smaakstoffen, materialen die in contact komen met voedingsmiddelen, voedingssupplementen en voedingsmiddelen voor specifieke voedingstoepassingen, officiële controles, ioniserende straling, mineraalwater en GMO’s.

Er zijn geen officiële controles op GMO’s voor voedingsmiddelen die worden geproduceerd op basis van zelf verbouwde en ingevoerde GMO-gewassen. De etiketterings- en traceerbaarheidsvereisten moeten volledig worden nageleefd, procedures en methodes voor monsterneming moeten worden verbeterd en laboratoria moeten worden geaccrediteerd. Op het gebied van goede laboratoriumpraktijken is nog altijd geen toezichthouder aangewezen. Ook op het gebied van cosmetica en kunstmest moeten nog verdere aanpassingen van de regels worden doorgevoerd. Er moet een actieplan met specifieke maatregelen worden goedgekeurd en uitgevoerd om ervoor te zorgen dat in de Roemeense landbouw na de toetreding niet langer niet-goedgekeurde zaden worden gebruikt. De voorbereidingen moeten sterk worden versneld om ervoor te zorgen dat voedingsmiddelen die GMO’s bevatten na de toetreding volledig traceerbaar zijn en naar behoren geëtiketteerd en gecontroleerd kunnen worden.

In het kader van de algehele hervorming van het stelsel voor overheidsopdrachten is in april 2006 één duidelijke en alomvattende wet op overheidsopdrachten aangenomen. Deze voldoet aan de EU-voorschriften en treedt in juni 2006 in werking. Momenteel wordt de afgeleide wetgeving voorbereid. Verder zijn er positieve ontwikkelingen te melden op het gebied van e-overheidsopdrachten. De nieuwe Nationale Aanbestedingsautoriteit functioneert goed en beschikt over goed opgeleid personeel. De beroepsprocedure is verbeterd maar nog bezien moet worden hoe de Raad van Beroep in de praktijk te werk zal gaan.

De afgeleide wetgeving moet nog ten uitvoer worden gelegd. Er moeten verdere inspanningen worden gedaan om meer bekendheid te geven aan het nieuwe wettelijke kader. Er zijn nog geen resultaten bekend van het systeem van ex-ante controle op overheidsopdrachten. In het algemeen vorderen de voorbereidingen op dit gebied goed.

Conclusie

Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van de overheidsopdrachten en Roemenië vervult thans in het algemeen de verbintenissen en verplichtingen die voortvloeien uit de toetredingsonderhandelingen op dit gebied. De voorbereidingen zijn aan de gang en de resterende problemen zouden op het moment van de toetreding verholpen moeten zijn als het huidige tempo van de voorbereidingen gehandhaafd blijft.

Er is vooruitgang geboekt met horizontale en procedurele maatregelen en wetgeving volgens de oude aanpak . Thans zijn op deze gebieden evenwel meer inspanningen en doortastende maatregelen nodig om ervoor te zorgen dat de resterende problemen op het moment van de toetreding verholpen zijn. Meer bepaald is het noodzakelijk de administratieve capaciteit sterk te vergroten, in het bijzonder op het gebied van de accreditering. Er zijn dringend maatregelen nodig om de omzetting van de levensmiddelenwetgeving te voltooien en om de administratieve capaciteit te vergroten voor de controle op het verbouwen, produceren en op de markt brengen van GMO’s, hetgeen aanleiding geeft tot bezorgdheid. Met name is het nu noodzakelijk een concreet actieplan met specifieke corrigerende maatregelen op te stellen en uit te voeren om ervoor te zorgen dat Roemenië op dit gebied aan het acquis kan voldoen op het moment van de toetreding.

4.1.2. Hoofdstuk 2: vrij verkeer van personen

Op het gebied van de burgerrechten zijn geen bijzondere ontwikkelingen te melden.

De omzetting van het nieuwe acquis betreffende het recht van de burgers van de Unie en hun gezinsleden om zich vrij binnen het grondgebied van de lidstaten te bewegen, moet worden voltooid. Met betrekking tot het kiesrecht moet het acquis nog worden omgezet. Er zijn voorts nog wetswijzigingen benodigd om ervoor te zorgen dat niet-Roemeense EU-onderdanen dezelfde behandeling krijgen als Roemeense onderdanen bij de toegang tot onderwijs en de betaling van schoolgeld. Op dit gebied moeten de voorbereidingen worden geïntensiveerd.

Conclusie

Op het gebied van de burgerrechten zijn grotere inspanningen en doortastende maatregelen nodig om de aanpassing van de wetgeving inzake het kiesrecht en de toegang tot het onderwijssysteem veilig te stellen.

4.1.3. Hoofdstuk 3: vrij verrichten van diensten

Op nationaal en plaatselijk niveau werden verscheidene wetten en besluiten gewijzigd om de beperkingen op recht van vestiging en het vrij verrichten van diensten weg te nemen. Wettelijke en administratieve belemmeringen worden opgeheven.

Verder worden aanpassingen verwacht van de vergunnings- en goedkeuringsprocedures die van toepassing zijn op alle natuurlijke en rechtspersonen die betrokken zijn bij tijdelijke bedrijfsactiviteiten, ongeacht om welke sector het gaat. Wetten en administratieve procedures met ongerechtvaardigde beperkingen, bijvoorbeeld voor het openen van een apotheek, moeten worden vermeden. Op dit gebied is het nodig de voorbereidingen op te voeren.

Met betrekking tot de banksector is bezorgdheid ontstaan omdat de omzetting van de nieuwe, striktere kapitaaltoereikendheidsrichtlijn nog altijd geen feit is. Er moet voldoende tijd worden uitgetrokken voor de tenuitvoerlegging ervan zodat banken en beleggingskantoren de tijd krijgen om de nodige aanpassingen door te voeren. Er moet op worden toegezien dat de omzettingswerkzaamheden van de Nationale Bank en de Nationale Effectencommissie met elkaar in overeenstemming zijn om een consistent toezicht op banken en beleggingskantoren te verzekeren. De voorbereidende werkzaamheden moeten nu worden versneld.

Met betrekking tot de verzekeringssector is een aantal essentiële wetten goedgekeurd door de Commissie die toezicht houdt op het verzekeringswezen (ISC). Deze zijn gericht op verbetering van de handhaving en van het toezicht op verzekeraars. Er is een nieuw actieplan goedgekeurd met specifieke maatregelen om het onverzekerd besturen van motorvoertuigen tegen te gaan. Het Informatiecentrum is uitgerust met efficiënte IT-apparatuur. De databanken worden nu voortdurend bijgewerkt en gewijzigd zodat het probleem van het onverzekerd besturen van motorvoertuigen onder controle kan worden gebracht. Er zijn bewustmakingscampagnes gelanceerd en het aantal politiecontroles is opgevoerd.

Het actieplan voor de motorrijtuigenverzekering moet evenwel nog ten uitvoer worden gelegd. De meeste van de vereiste instanties zijn nog niet operationeel. Het Compensatiebureau beschikt nog niet over gebouwen of financiële middelen. Het ontbreekt het Informatiecentrum aan personeel om verzoeken om informatie te behandelen. De financiële capaciteit van het Garantiefonds behoeft versterking. De financiële onafhankelijkheid van het Nationale Motorrijtuigenverzekeringsbureau moet worden gewaarborgd. Het toezicht op de naleving van de voorschriften inzake motorrijtuigenverzekering is beperkt. Het risico bestaat dat Roemenië niet in staat zal zijn tijdig de multilaterale overeenkomst te ondertekenen op grond waarvan de Commissie moet besluiten de grenscontroles voor verzekeringsbewijzen in december 2006 af te schaffen. De administratieve structuren zijn nog niet volledig operationeel en moeten worden versterkt. Op het gebied van verzekeringen moeten de voorbereidingen aanzienlijk worden opgevoerd.

De handhaving van de voorschriften inzake de bescherming van persoonsgegevens is verbeterd en de administratieve structuren zijn sterk verbeterd ( zie Hoofdstuk 24 – Justitie en binnenlandse zaken).

Conclusie

Er is belangrijke vooruitgang geboekt op het gebied van de bescherming van persoonsgegevens . Roemenië vervult thans in het algemeen de verbintenissen en verplichtingen die voortvloeien uit de toetredingsonderhandelingen.

In de banksector vormt de situatie aanleiding tot bezorgdheid en zijn aanvullende inspanningen benodigd om de nieuwe kapitaalvereisten om te zetten en te zorgen voor een uniforme toepassing van deze vereisten alsmede voor een samenhangend toezicht op banken en beleggingskantoren.

Er zijn vorderingen gemaakt op het gebied van het recht van vestiging en het vrij verlenen van niet-financiële diensten, alsmede in de verzekeringssector . Verdere inspanningen en doortastende maatregelen zijn echter nodig op deze gebieden om de resterende problemen tijdig, dat wil zeggen voor de toetreding, te verhelpen. Er moet met name meer gedaan worden om de beperkingen op het recht van vestiging en het vrij verlenen van diensten weg te nemen. Ook zijn inspanningen nodig om de handhaving van de voorschriften inzake motorvoertuigenverzekeringen te verzekeren. Om de voorbereidingen voor de toetreding te voltooien moeten dringend de vereiste organen worden ingesteld of volledig operationeel worden.

4.1.4. Hoofdstuk 4: vrij verkeer van kapitaal

Met betrekking tot witwaspraktijken is de bekendheid met de meldingsplicht bij meldingsplichtige instanties verbeterd en is enige vooruitgang geregistreerd met de melding van verdachte transacties. De controle op meldingsplichtige instanties, zoals casino’s en wisselkantoren, is aangescherpt.

De uitvoeringsbepalingen van de gewijzigde wet ter bestrijding van witwaspraktijken moeten in sommige gevallen nog worden goedgekeurd, zoals voor meldingsplichtige instanties waarvoor geen regelgevend orgaan bestaat. De herziene aanbevelingen van de Task force voor financiële aangelegenheden (FATF) inzake witwaspraktijken en financiering van terrorisme zijn nog niet aangepast. Meldingen van particuliere organisaties blijven onvoldoende, met name in andere sectoren dan het bank- en effectenwezen, zoals onroerend goed en casino’s, die vaak het doelwit vormen van witwaspraktijken. Er is nog altijd sprake van fundamentele misverstanden bij bepaalde meldingsplichtige instanties, zoals notarissen. Het toezicht op meldingsplichtige instanties door het Financieel Inlichtingenbureau (FIU) beperkt zich tot slechts enkele sectoren. Verder kampt het FIU met administratieve en beheersproblemen die de werking van de dienst ondermijnen. De FIU moet aanvullende middelen en deskundigheid krijgen, met name financieel analisten. Ook moet de samenwerking tussen de verschillende betrokken instanties en met andere landen worden versterkt.

De doeltreffendheid van de maatregelen om witwaspraktijken tegen te gaan, wordt ondergraven door problemen met de handhaving van de wet ( zie Hoofdstuk 24 – Justitie en binnenlandse zaken ).

Conclusie

Op het gebied van de bestrijding van witwaspraktijken is enige vooruitgang geboekt. De resultaten zijn evenwel nog altijd beperkt als het gaat om de effectieve tenuitvoerlegging en de handhaving, met name wat de bekendheid, de melding van verdachte transacties en het toezicht betreft. Op dit gebied moeten de inspanningen nu worden opgevoerd en zijn doortastende maatregelen nodig om de tekortkomingen vóór de toetreding te verhelpen.

4.1.5. Hoofdstuk 5: vennootschapsrecht

Op dit moment wordt de nationale strategie inzake de bescherming van intellectuele- en industriële-eigendomsrechten (IPR) uitgevoerd, evenals het in september 2005 op dit gebied goedgekeurde actieplan dat ten doel heeft de administratieve structuren en de handhaving te verbeteren. De nieuwe wetgeving voorziet in de mogelijkheid om ambtshalve onderzoeken en vervolging in te stellen naar inbreuken op intellectuele- en industriële-eigendomsrechten door een speciale afdeling van het bureau van de algemene openbare aanklager. De rol van het bureau van de algemene openbare aanklager als centraal coördinatie-orgaan werd versterkt. De uitwisseling van informatie en de coördinatie tussen alle instellingen en rechtshandhavingsorganen werd verbeterd. Er werden adequate maatregelen genomen om de bekendheid bij het grote publiek te verbeteren en de permanente bijscholing van medewerkers te verzorgen. Er zijn belangrijke inspanningen gedaan om de communicatie tussen de instellingen te verbeteren.

Met betrekking tot biotechologieoctrooien moet de omzetting nog worden voltooid. Ook moeten nog adequate voorbereidingen worden getroffen voor het verwerken van aanvragen voor aanvullende beschermingscertificaten vanaf de toetreding. De maatregelen om de bewustmaking te vergroten moeten verder worden doorgevoerd en de inspanningen om de communicatie te verbeteren gehandhaafd. De communicatie tussen instanties en organisaties van rechthebbenden moeten verder worden ontwikkeld. IPR-gerelateerde misdrijven blijven een voortdurende dreiging en vormen een belangrijke uitdaging. Er is geen informatie voorhanden over concrete en tastbare resultaten. Er is verdere opheldering nodig met betrekking tot incasso-organisaties. De algemene voorbereidingen op het gebied van de bescherming van intellectuele- en industriële-eigendomsrechten moeten worden geïntensiveerd, ook wat de handhaving betreft.

Conclusie

Er zijn aanzienlijke vorderingen gemaakt op het gebied van de bescherming van intellectuele- en industriële eigendomsrechten . Meer inspanningen en snel optreden zijn nu nodig om de problemen tijdig, dat wil zeggen voor de toetreding, op te lossen.

4.1.6. Hoofdstuk 6: mededingingsbeleid

Wat de handhaving van staatssteunregels betreft is de beoordeling door de Mededingingsraad en de analyse van steunmaatregelen sterk verbeterd. Er is grote vooruitgang geboekt in termen van zowel de terughoudendheid die is betracht door de verleners van staatssteun als in termen van controle door de Mededingingsraad, die eenmaal ambtshalve een onderzoek heeft geopend en is voortgegaan met zijn inspanningen om tot een betere handhaving van de ex-ante aanmeldingsplicht te komen. Dit was van toepassing op verschillende gevallen van reddings- en herstructureringssteun en steunmaatreglen in verband met de privatisering van ondernemingen in het bijzonder.

Het systeem van voorafgaand overleg (waarbij de Commissie informeel technisch advies geeft over ontwerp-beschikkingen voorafgaand aan de goedkeuring ervan) heeft zijn nut bewezen. De werkzaamheden van de Mededingingsraad worden ondersteund door een interministeriële werkgroep en een interministeriële task force op hoog niveau. Zij zien erop toe dat alle voorgenomen steunmaatregelen van alle ministeries worden aangemeld. De Mededingingsraad is ook begonnen met het ten uitvoer leggen van zijn besluiten tot terugvordering van onrechtmatig verleende overheidssteun.

Met betrekking tot steun aan de staalindustrie blijven de Roemeense autoriteiten nauw samenwerken met de Commissie inzake de tenuitvoerlegging van het Nationale herstructureringsprogramma voor de staalindustrie. Sinds oktober 2005 heeft de Roemeense mededingingsautoriteit geen steun meer toegestaan aan staalbedrijven die onder het nationale herstructureringsprogramma vallen. De tenuitvoerlegging van herstructureringsvoorwaarden en –verplichtingen moet evenwel worden geïntensiveerd, evenals de terugvordering van staatssteun die onrechtmatig werd verleend aan staalbedrijven die niet binnen het nationale herstructureringsprogramma vallen ( zie ook hoofdstuk 15 Industrieel beleid ).

De verplichting tot voorafgaande aanmelding van alle nieuwe steunmaatregelen waarbij sprake is van herstructurering, uitstel van betaling of maatregelen die verband houden met privatisering, wordt nog niet volgens de vereisten nageleefd. Er zijn aanvullende maatregelen nodig om de verleners van overheidssteun verder te disciplineren. De samenwerking tussen organen die staatssteun verlenen zoals het ministerie van Financiën en de privatiseringsautoriteit AVAS met de Mededingingsraad moet worden verbeterd. Ook heeft men in enkele zaken belangrijke problemen laten ontstaan, waardoor het voor ondernemingen onmogelijk is geworden hun productiecapaciteit en personeelsbestand in stand te houden zonder nieuwe kapitaalinjecties.

Conclusie

Roemenië is goed gevorderd met de omzetting van het acquis op het gebied van staatssteun. Het is echter noodzakelijk om de inspanningen op te voeren en snel verdere actie te ondernemen om op tijd, dat wil zeggen voor de toetreding, de resterende tekortkomingen te verhelpen. Met name zijn verdere inspanningen vereist om de beoordeling van belangrijke bestaande steunmaatregelen op tijd af te ronden. Instanties die staatssteun verlenen moeten er strikt op toezien dat steunmaatregelen voorafgaand aan hun tenuitvoerlegging worden getoetst door de Mededingingsraad.

Volgens het “interimmechanisme” voor staatssteun moeten steunmaatregelen van een nieuwe lidstaat die na de toetreding blijven bestaan, worden beschouwd als bestaande steunmaatregelen in de zin van artikel 88, lid 1. Met betrekking tot dit mechanisme is in bijlage V van de Toetredingsakte het volgende bepaald: “Met betrekking tot Roemenië geldt onderdeel c), van punt 1 alleen voor steunmaatregelen die door de Roemeense toezichthoudende autoriteit inzake overheidssteun zijn beoordeeld na de datum waarop, krachtens een besluit van de Commissie op basis van het permanente toezicht op de door Roemenië in het kader van de toetredingsonderhandelingen aangegane toezeggingen, de handhavingsprestaties van Roemenië op het gebied van overheidssteun in de pretoetredingsperiode een toereikend niveau hebben bereikt.” Uit de resultaten van de monitoring door de Commissie en de inspanningen van de Roemeense autoriteiten blijkt dat dit niveau nu is bereikt en de Commissie zal daarom met ingang van mei 2006 lid 1, onder c), van bijlage V bij het Toetredingsverdrag toepassen.

4.1.7. Hoofdstuk 7: landbouw

Horizontale aangelegenheden

Het brede institutionele kader voor de twee betaalorganen is nu ingevoerd en de totale administratieve capaciteit is opgevoerd: eind maart waren 3600 personen aangesteld en ontvingen medewerkers die belast zijn met het beheer van de EU-plattelandsontwikkelingsfondsen een hoger salaris. Er zijn kantoren aangekocht die op dit moment worden uitgerust met IT-apparatuur. De rol en het mandaat van de organen is in brede zin gedefinieerd.

Er zijn nog belangrijke tekortkomingen: er is een gebrek aan geschikte kantoorgebouwen, apparatuur, procedures en IT-systemen. Roemenië is bovendien voornemens 1400 personen in dienst te nemen. Medewerkers moeten voorafgaand aan de toetreding eerst een gedegen opleiding volgen om hun taken naar behoren te kunnen uitvoeren. De totale administratieve capaciteit en infrastructuur van de betaalorganen blijft aanleiding geven tot ernstige bezorgdheid en moet daarom dringend worden versterkt.

Het oorspronkelijke masterplan voor het opzetten van het geïntegreerd beheers- en controlesysteem (IACS) is bijgewerkt in verband met de vertraging die bij de tenuitvoerlegging is opgelopen. De begrotingsmiddelen zijn gereserveerd en men is bezig met het aanstellen van medewerkers. Thans wordt gewerkt aan de opstelling van het kadaster van landbouwbedrijven en de bijbehorende databank; van 75% van alle geregistreerde landbouwbedrijven zijn de gegevens reeds in de databank opgenomen.

Het landbouwpercelenidentificatiesysteem (LPIS) is nog niet voltooid. Alle luchtfoto’s zijn weliswaar beschikbaar, maar voor slechts 36% van het land zijn bruikbare luchtorthofoto’s voorhanden. De LPIS-blokken zijn voor slechts 40% van de luchtorthofoto’s gedigitaliseerd. Onlangs is een begin gemaakt met het koppelen van landbouwers aan LPIS-blokken. Dit is nodig om de landbouwers grafisch materiaal te kunnen bieden van de grenzen van de referentiepercelen en het unieke identificatienummer en de oppervlakte daarvan. Dit vertegenwoordigt veel werk, met name omdat het aantal verwachte betrokken bedrijven zeer groot is. Er moeten nog vele procedures en handleidingen worden opgesteld, onder andere over de tenuitvoerlegging van goede landbouw- en milieuvoorwaarden en de omschrijving van minder begunstigde gebieden. De aankoop van hardware en de ontwikkeling van IACS-software moet dringend versneld worden. Als de ontwikkeling in het huidige tempo doorgaat, zal het IACS/LPIS-systeem bij de toetreding niet volledig operationeel zijn.

De omzetting van de wetgeving inzake de regeling van het handelsverkeer is voortgezet. Voor bepaalde landbouwproducten is een vereenvoudigde versie van uitvoer- en invoercertificaten en het systeem van vrijstellingen voor invoer en uitvoer ingevoerd. Er is een orgaan ingesteld waarvoor momenteel medewerkers worden aangeworven. In maart 2006 heeft het betaalorgaan de verantwoordelijkheid overgenomen voor de afgifte van invoer- en uitvoervergunningen. Er is een samenwerkingsprotocol ondertekend met de Nationale Autoriteit voor Veterinaire Zaken en Voedselveiligheid.

De samenwerking tussen de belangrijkste betrokkenen bij de regeling van het handelsverkeer blijft echter zwak. Dit geldt voor de organen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoer- en invoervergunningen alsmede voor restituties, douanediensten, het orgaan dat belast is met de administratieve controle ex-post en de Nationale Autoriteit voor Veterinaire Zaken en Voedselveiligheid. Het betaalorgaan heeft nog niet de verantwoordelijkheid voor handelsregelingen overgenomen. De voorbereidingen op het gebied van regelingen van het handelsverkeer moeten worden versneld.

Er is geen vooruitgang van betekenis geconstateerd met betrekking tot het kwaliteitsbeleid. De voorbereidingen op dit gebied moeten worden opgeschroefd.

Gemeenschappelijke marktordeningen

Met betrekking tot gemeenschappelijke marktordeningen is in de meeste sectoren enige vooruitgang geboekt. Het is noodzakelijk om in de verschillende instellingen die verantwoordelijk zijn voor marktsectoren meer personeel aan te stellen, aanvullende opleiding te voorzien en een duidelijke definitie van de procedures op te stellen.

Binnen het betaalorgaan is een afdeling voor marktregelingen voor akkerbouwgewassen ingesteld, maar deze kampt met personeelstekort. Er is een systeem voor de mededeling van prijzen opgezet dat momenteel wordt ingevoerd.

Ten aanzien van suiker zijn geen bijzondere ontwikkelingen te melden. Het betaalorgaan beschikt nog altijd over te weinig medewerkers voor deze taak.

Op het gebied van groenten en fruit is vooruitgang geboekt bij de invoering van de kwaliteitscontrole van verse producten en de vaststelling van de handelsnormen. Vorderingen zijn ook gemaakt wat betreft de bestuurlijke structuren voor de erkenning van producenten.

Het handelsregister is verbeterd. De databank waarin handelaren worden geregistreerd, wordt maandelijks bijgewerkt en er is een begin gemaakt met het verzamelen van de prijzen af bedrijf. De toezichthoudende autoriteit heeft nog altijd te weinig personeel, de inspectieapparatuur moet worden verbeterd en de risicoanalyse voor inspectiesystemen bevindt zich nog in een beginstadium.

Er is nieuwe wetgeving goedgekeurd voor de invoering van marktinterventiemechanismen voor wijn en bijproducten van wijn. Het wijnbouwkadaster moet nog compatibel worden gemaakt met het IACS.

Het wettelijk kader voor de melk sector is over de hele linie goedgekeurd en in de institutionele structuur voor het beheer van het quotasysteem is voorzien door de instelling van een afdeling voor melkquota en zeven regiokantoren, alsmede de Nationale Melkraad als adviesorgaan.

Deze structuren voor de melkproducerende sector zijn echter nog niet operationeel. Er zijn verdere inspanningen nodig wat personeel, uitrusting en een duidelijke taakverdeling tussen deze instanties en het betaalorgaan betreft om ervoor te zorgen dat het systeem bij de toetreding operationeel kan zijn. De goedkeuring van melkverwerkende bedrijven (zuivelproducenten) en verzamelcentra moet nog in de praktijk worden gebracht. Er is geen vooruitgang te melden met betrekking tot de regels voor de toewijzing van individuele melkquota, met name met betrekking tot de directe afzetquota en de opstelling van een plan voor nationale referentielaboratoria.

Met betrekking tot de rundvlees-, schapenvlees- en varkensvleessectoren is de wetgeving verder in overeenstemming gebracht met het acquis . Er is administratieve capaciteit ontwikkeld voor de invoering van indelingscriteria voor geslachte runderen en de mededeling van prijzen is ontwikkeld, maar deze is nog niet operationeel. Er moeten inspecteurs en verantwoordelijken voor de indeling worden opgeleid en aan hen moeten vergunningen worden uitgereikt. De voorbereidingen op dit terrein moeten worden geïntensiveerd. Er zijn middelen uitgetrokken voor het uitwerken van een systeem voor de mededeling van prijzen.

Er zijn marktnormen voor de indeling naar gewichtsklasse en de etikettering van eieren en gevogelte opgesteld en deze zijn in werking getreden. De administratieve capaciteit van de desbetreffende afdeling van het betaalorgaan is ontoereikend.

In het algemeen zouden de voorbereidingen met betrekking tot gemeenschappelijke marktordeningen sterk kunnen worden opgeschroefd, met name wat de administratieve capaciteit betreft.

Veterinaire vraagstukken

Met betrekking tot overdraagbare spongiforme encefalopathieën (TSE) en dierlijke bijproducten zijn slechts beperkte ontwikkelingen te melden.

Handhaving van het voederverbod in bedrijven met eigen verwerkingsfaciliteiten is niet gewaarborgd (voorraden vleesbeendermeel zijn nog niet vernietigd). Er zijn nog geen geschikte destructie-, inzamelings- en verwerkingsinstallaties voor de verwerking van risicomateriaal. Overeenkomstig de strategie uit 2005 voor de herstructurering en ontwikkeling van een nationaal systeem voor dierlijke bijproducten, zijn acht aanbestedingen uitgeschreven, die het gehele grondgebied van Roemenië beslaan. De geselecteerde bedrijven krijgen een vergunning en hebben de verplichting een regeling op te zetten voor de verzameling van risicomateriaal; ook moeten zij destructie-installaties opbouwen en van apparatuur voorzien, die eind 2006 operationeel moeten zijn. Hun functioneren blijft een bron van ernstige zorg. Er zijn nog voorraden rundvlees en botvlees die vernietigd en verbrand moeten worden.

Wat de totstandbrenging van het stelsel voor veterinaire controle in de interne markt betreft, is vooruitgang geboekt met het identificeren en registreren van dieren en hun verplaatsingen; verder wordt de gegevensbank momenteel voltooid. Wat de veterinaire controles op de invoer uit derde landen en de regels voor de invoer betreft: in dit verband zijn met succes aanbestedingen afgerond voor alle acht grensinspectieposten. De bouwwerkzaamheden zijn inmiddels begonnen.

De betrekkingen tussen de exploitant en de Nationale Autoriteit voor Veterinaire Zaken en Voedselveiligheid zijn niet voldoende gestroomlijnd om te waarborgen dat de autoriteit, als bevoegde instantie, kan zorgen voor een effectief beheer van het systeem. De bestuurlijke capaciteit van de dienst voor de identificatie van dieren moet dan ook aanzienlijk worden versterkt, aangezien momenteel slechts een op de zeven posten bezet is. De faciliteiten van de grensinspectieposten moeten ruim voor de toetreding worden voltooid, aangezien het personeel nog opleiding moet krijgen en ook vertrouwd moet raken met het gebruik van de faciliteiten en procedures. De voorbereidingen op dit terrein moeten worden geïntensiveerd.

Met betrekking tot de bestrijding van dierziekten is het acquis omgezet en ten uitvoer gelegd. Een nationale strategie voor de bestrijding van klassieke varkenspest is goedgekeurd, en wordt momenteel herzien, op grond waarvan preventieve vaccinaties vanaf januari 2006 worden afgeschaft. Een nationaal plan voor de bestrijding van de ziekte is goedgekeurd. Er zijn middelen uitgetrokken voor de compensatie van landbouwers.

Het plan moet worden uitgebreid tot vaccinatie van wilde zwijnen, noodvaccinatie van bepaalde als huisdier gehouden varkens met merkervaccin, en ook rampenplannen en plannen voor controle omvatten. Strenge controles van het vaccinatieverbod worden nog niet verricht. De voorbereidingen op dit gebied moeten worden opgeschroefd.

Op het gebied van de handel in levende dieren en dierlijke producten zijn een aantal controles verricht op de uitvoer van paardachtigen. De voorbereidingen op dit gebied moeten echter nog worden geïntensiveerd.

Op het gebied van de volksgezondheid loopt momenteel de tenuitvoerlegging van het programma voor de modernisering van agro-voedselbedrijven. Het aantal niet aan de voorschriften beantwoordende bedrijven zonder moderniseringsplannen is aanzienlijk afgenomen. Dit is een teken dat er goede vorderingen zijn gemaakt. Het huidige moderniseringstempo moet worden gehandhaafd. De voorbereidingen moeten worden geïntensiveerd om de inzameling en behandeling te verbeteren van rauwe melk die niet aan de normen voldoet. De wetgeving inzake directe verkoop moet nog worden voltooid.

De Nationale Autoriteit voor Veterinaire Zaken en Voedselveiligheid heeft goede stappen gezet om de verschillende elementen te introduceren die nodig zijn voor een controlesysteem voor het welzijn van dieren. De handhaving van het acquis is lopende.

De bestuurlijke capaciteit van het Nationale Agentschap voor Verbetering en Reproductie op het gebied van de zoötechniek is niet verbeterd. De voorbereidingen in deze sector moeten worden opgeschroefd.

Het controlesysteem voor diervoeding moet verder worden verbeterd om te kunnen voldoen aan de vereisten op het gebied van voedselveiligheid en veiligheid van diervoeder. De voorbereidingen op dit terrein moeten veel sneller verlopen.

Conclusie

Op het gebied van dierenwelzijn zijn vorderingen geboekt. Roemenië voldoet nu over het algemeen aan de verbintenissen en de verplichtingen op dit gebied die uit de toetredingsonderhandelingen voortvloeien.

Er is vooruitgang geboekt op het gebied van de regeling van het handelsverkeer en de gemeenschappelijke marktordeningen , alsmede op het gebied van de handel in levende dieren en dierlijke producten, zoötechniek en diervoeding . Er is de nodige vooruitgang geboekt met betrekking tot het identificeren en registreren van dieren en hun verplaatsingen in het kader van het veterinair controlesysteem in de interne markt, bij de bestrijding van dierziekten en, als gevolg van de modernisering van bepaalde bedrijven, op het gebied van de volksgezondheid . Er zijn geen bijzondere ontwikkelingen te melden met betrekking tot het kwaliteitsbeleid . Intensievere inspanningen en snel optreden zijn nu vereist om ervoor te zorgen dat de resterende problemen voor de toetreding zijn verholpen.

Er is de afgelopen maanden vooruitgang geboekt met betrekking tot de betaalorganen en het geïntegreerd beheers- en controlesysteem in de landbouw (IACS), maar er blijft ernstige bezorgdheid over de vraag of de betaalorganen en het IACS/LPIS operationeel zullen zijn op de toetredingsdatum. Er is beperkte vooruitgang geboekt inzake overdraagbare spongiforme encefalopathieën (TSE) en dierlijke bijproducten ; hierover blijft derhalve ernstige bezorgdheid bestaan. Roemenië moet onmiddellijk ingrijpende maatregelen nemen om gereed zijn op de geplande datum voor toetreding.

4.1.8. Hoofdstuk 8: Visserij

Wat het beheer van de visbestanden en de visserijvloot en inspectie en controle betreft, is de bestuurlijke capaciteit van het Nationaal Agentschap voor Visserij en Aquacultuur (NAFA) versterkt. Het satellietvolgsysteem voor vissersvaartuigen is operationeel sinds februari 2006 en de nodige volgapparatuur is geïnstalleerd. Roemenië heeft een gegevensbestand over de vissersvloot opgezet, waarin alle vissersvaartuigen zijn opgenomen; de desbetreffende gegevensbank is operationeel.

Testgegevens zijn inmiddels doorgestuurd naar het communautaire gegevensbestand over de vissersvloot, maar nog niet in het juiste formaat. Dit geldt ook voor het systeem voor de registratie van de vangst, waar gegevens uit het logboek, aanvoeraangiften en verkoopdocumenten op dit moment niet worden vastgelegd in machineleesbaar formaat en crosschecks bijgevolg niet mogelijk zijn. Over het algemeen liggen de voorbereidingen goed op schema wat het beheer van de visbestanden en de visserijvloot en inspectie en controle betreft.

De operationele en bestuurlijke capaciteit voor het beheren van structuurmaatregelen binnen de NAFA is versterkt. Verscheidene bevoegdheden inzake het beheer van structurele fondsen moeten nog worden verduidelijkt, met name om uit te sluiten dat de Nationale Maatschappij voor het Beheer van de Visbestanden als tussenpersoon een rol speelt bij het beheer van communautaire fondsen. De voorbereidingen moeten in hoger tempo worden voortgezet.

Wat het marktbeleid betreft, heeft de NAFA tot dusver 44 organisaties van producenten toegelaten. Voor zowel de zoetwater- als de zeevisserij zijn de plaatsen van eerste aanlanding en eerste verkoop vastgesteld. De voorbereidingen moeten worden voortgezet, met name wat het doorsturen en automatiseren van gegevens betreft.

Conclusie

Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van het beheer van de visbestanden en de visserijvloot en inspectie en controle en op het gebied van het marktbeleid . Roemenië komt nu over het algemeen de verbintenissen en vereisten na die voortvloeien uit de toetredingsonderhandelingen. Er worden de nodige voorbereidingen getroffen en nog resterende problemen, zoals systemen voor de registratie van de vangst, zullen naar verwacht worden opgelost als het huidige tempo wordt aangehouden.

Op het gebied van structuurmaatregelen zijn vorderingen gemaakt. Meer inspanningen en snel optreden zijn gewenst om te voorkomen dat de Nationale Maatschappij voor het Beheer van de Visbestanden een rol speelt bij het beheer van middelen uit de Structuurfondsen.

4.1.9. Hoofdstuk 10: Belastingen

Op het gebied van de BTW en de directe belastingen moet nog wetgeving worden goedgekeurd met betrekking tot de vennootschaps- en de inkomstenbelasting, alsmede op BTW-gebied. De voorbereidingen moeten nu sneller worden voortgezet.

Op het gebied van administratieve samenwerking en wederzijdse bijstand is de algemene administratieve capaciteit licht verbeterd, met name op BTW-gebied. Er is een aantal maatregelen genomen om de belastinginning te verbeteren, die toeneemt, zij het langzaam.

De belastinginning in Roemenië is over het algemeen excessief laag en verbeteringen zijn dringend noodzakelijk in dit verband. De controlecapaciteit van de overheid blijft zwak, met name wat de accijns op alcohol betreft. Roemenië moet een algemene hervorming doorvoeren van de belastingdienst en de belastinginning, dit met het oog op de integriteit, het voorkomen van belangenconflicten en om het gebrek aan inkomsten aan te pakken. Dringende verbeteringen zijn nodig om ervoor te zorgen dat de belastingen worden nageleefd en worden geïnd.

Er is slechts beperkte vooruitgang geboekt met de voorbereidingen van Roemenië op het effectief uitwisselen van informatie met EU-lidstaten vanaf de toetreding. Wat de voorbereidingen voor het BTW-informatie-uitwisselingssysteem (VIES), de BTW-heffing op e-diensten en het systeem voor de uitwisseling van accijnsgegevens (SEED) betreft: er is aanzienlijke vertraging opgetreden bij het opzetten van deze systemen, voornamelijk als gevolg van de gebrekkige voorbereidingen daarop van de belastingsdienst. De werkzaamheden in dit verband zijn uiteindelijk pas in maart 2006 begonnen, en als er niet snel maatregelen worden genomen, dan zijn deze systemen waarschijnlijk niet daadwerkelijk operationeel vanaf het moment van toetreding.

Conclusie

Op het gebied van BTW en directe belastingen zijn meer inspanningen nodig wat wetgeving en belastinginning betreft.

Er is weinig vooruitgang geboekt op het gebied van administratieve samenwerking en wederzijdse bijstand . Voor dit gebied was in oktober 2005 al gesignaleerd dat dringend actie nodig was, vooral met het oog op een snellere implementatie van de IT-interoperabiliteit van de systemen voor de inning van belasting, met name BTW en accijns. Dit gebied blijft een punt van zorg, gezien opnieuw kostbare tijd is verstreken voordat er enige vooruitgang werd geboekt. Roemenië moet onmiddellijk en daadkrachtig overgaan tot actie en zich nu sterk en blijvend committeren, wil het gereed zijn op de datum van toetreding. Roemenië moet zich ook meer blijven inspannen om de capaciteit van de belastingdienst qua inning en controle te versterken, met name wat accijns en directe belastingen betreft.

4.1.10. Hoofdstuk 13: Sociaal beleid en werkgelegenheid

Wat het arbeidsrecht betreft, is in maart 2006 wetgeving goedgekeurd die het acquis moet omzetten inzake de overgang van ondernemingen.

Maar de recente bepalingen van het acquis inzake het statuut van de Europese vennootschap, de Europese coöperatieve vennootschap en met betrekking tot voorlichting en raadpleging moeten nog worden omgezet. Verscheidene problemen moeten worden aangepakt, met name met betrekking tot collectief ontslag, deeltijdwerk, arbeidscontracten voor bepaalde tijd en de Europese ondernemingsraad. De omzetting moet ook worden voltooid op gebieden die nog niet onder de arbeidswet vallen (zoals insolventie van de werkgever, detachering van werknemers en sectorale arbeidstijd). De verbetering van de bestuurlijke capaciteit van de arbeidsinspectie moet worden voortgezet om de correcte toepassing van het acquis in de praktijk te waarborgen. De voorbereidingen moeten in hoger tempo worden voortgezet om het acquis over te nemen en uit te voeren.

Wat gelijke behandeling van vrouwen en mannen betreft, loopt het aanpassen van de wetgeving achter. Het acquis betreffende gelijke behandeling in ondernemings- en sectorale regelingen inzake sociale zekerheid moet nog worden omgezet. Verder moet een aantal problemen worden aangepakt voor een correcte en volledige omzetting, met name met betrekking tot de richtlijnen inzake gelijke beloning, gelijke behandeling in arbeid, ouderschapsverlof en bescherming bij moederschap. Roemenië moet nog verifiëren of de pensioengerechtigde leeftijd van ambtenaren gelijkgetrokken moet worden op basis van het beginsel van gelijke beloning, als vastgelegd in het EU-verdrag en de criteria die zijn vastgelegd door het Europese Hof van Justitie. Het Nationaal Agentschap voor Gelijke Kansen beschikt nog niet over voldoende middelen en is nog niet geheel operationeel; ook moet de onafhankelijkheid van deze dienst worden gewaarborgd. De voorbereidingen moeten in een hoger tempo plaatsvinden.

Wat gezondheid en veiligheid op het werk betreft, moet de aanpassing van de wetgeving nog worden voltooid met betrekking tot de winningsindustrieën. De herformulering van de algemene normen inzake arbeidsbescherming in de vorm van regeringsdecreten is niet voltooid. Aanzienlijke vertraging is opgetreden bij de omzetting van bepaalde gedeelten van het acquis, maar hieraan kan het nodige worden gedaan met de goedkeuring door het parlement van een nieuwe wet inzake gezondheid en veiligheid. De bestuurlijke capaciteit van de arbeidsinspectie moet verder worden verbeterd, en de voorlichting van ondernemers, met name in het midden- en kleinbedrijf, moet worden voortgezet, evenals de opleidingsactiviteiten over de normen op het gebied van gezondheid en veiligheid. De omzetting van het acquis is voltooid met betrekking tot trillingen, asbest, geluidsoverlast en tijdelijke en mobiele bouwplaatsen. De voorbereidingen op dit gebied moeten over het algemeen worden versterkt.

Er zijn uitgebreide opleidingsacties geweest over sociale dialoog ten behoeve van het ministerie van Arbeid, Sociale Solidariteit en Gezinnen, sociale partnerorganisaties en de Sociaal-economische Raad, ter bevordering van een bipartiete sociale dialoog. De onderhandelingen over de nationale collectieve arbeidsovereenkomst voor 2006 zijn afgerond.

De zwakke bipartiete sociale dialoog, met name op het niveau van sectoren en industrieën, is grotendeels onveranderd, en dit geldt ook voor de capaciteit van de sociale partners om via onderhandelingen te komen tot geldige overeenkomsten. De organisaties van de sociale partners blijven gefragmenteerd, ontberen capaciteit en zijn onvoldoende representatief. Het mechanisme voor overleg met de Sociaal-economische Raad voorziet niet in een rol voor de Raad als gesprekspartner van de regering. De capaciteitsopbouw van de sociale partners moet verder worden versterkt, en hun deelname aan de sociale dialoog op Europees niveau moet worden verbeterd.

Op het gebied van de volksgezondheid is wetgeving goedgekeurd met het oog op de omzetting van het acquis betreffende bloed en bloedbestanddelen en weefsels en cellen. Op het gebied van overdraagbare ziekten is vooruitgang geboekt met betrekking tot hiv/aids en het gebruik van condooms door kwetsbare bevolkingsgroepen.

Verdere tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake bloed, weefsels en cellen blijft noodzakelijk. Alle bloedbanken moeten voorzien in maatregelen voor kwaliteitszorg. Het Nationale Agentschap voor Transplantatie moet worden versterkt. De ethische commissie wordt onvoldoende geraadpleegd in transplantatiezaken. Het onderzoek naar de handel in menselijke eicellen moet worden afgerond ( zie ook politieke criteria) . De omzetting van het acquis op het gebied van tabak moet worden afgerond. Verdere versterking van bestuursstructuren blijft noodzakelijk en in het belang van een brede controle en preventie van ziekten moeten ook minderheidsgroepen worden bereikt. De bredere participatie van Roemeense instellingen in EU-controlenetwerken moet worden gewaarborgd. Verdere inspanningen blijven noodzakelijk ter verbetering van de gezondheidstoestand van de bevolking en de toegang tot de gezondheidszorg, met name op regionaal niveau en onder de armere sociaal-economische groepen en minderheden. De wet inzake de hervorming van de gezondheidssector, die in april 2006 is goedgekeurd, kan hier wellicht aan bijdragen. Met betrekking tot de geestelijke gezondheidszorg moeten snel maatregelen worden genomen om de overbevolking in inrichtingen te bestrijden en de algemene levensomstandigheden in te verbeteren ( zie ook politieke criteria ). De voorbereidingen moeten in veel hoger tempo worden voortgezet.

Voor het Europees Sociaal Fonds (ESF) is op alle niveaus de bestuurlijke capaciteit versterkt, zowel wat aanwerving als wat opleiding betreft.

Er moet echter nog aandacht worden besteed aan het Nationaal Agentschap voor Werkgelegenheid, een intermediair orgaan. Er zijn interdepartementale en regionale coördinatiemechanismen tot stand gebracht, maar er moet nog vooruitgang worden geboekt om een continu en efficiënt functioneren te waarborgen. Er zijn activiteiten gestart om projecten te identificeren en het nationale opleidingsprogramma voor ESF-personeel omvat mede opleidingsactiviteiten voor de eindbegunstigden. Aanhoudende inspanningen moeten nu worden geconcentreerd op opleiding en het creëren van een reserve van projecten. Er is bestuurlijke vooruitgang geboe