Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD tot verlenging en wijziging van Verordening (EG) nr. 1659/98 van de Raad betreffende gedecentraliseerde samenwerking

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

In de Verklaring van de Raad en de Commissie van 10 november 2000 over het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap wordt gewezen op het grote belang van de beginselen inzake eigen inbreng van de partnerlanden in hun ontwikkelingsstrategieën en betrokkenheid daarbij van zo veel mogelijk segmenten van de samenleving. In het kader van een beleid dat gericht is op armoedevermindering, is het zaak de betrokkenheid van de civiele samenleving te versterken, ten einde de voorwaarden te creëren voor meer gelijkheid en om de armere bevolkingsgroepen nadrukkelijker te laten delen in de opbrengst van de groei en het democratisch bestel te versterken. De steun voor de ontwikkeling van de capaciteiten van niet-gouvernementele actoren in de partnerlanden moet hun betrokkenheid vergemakkelijken bij de dialoog over de strategieën en bij de implementatie van de samenwerkingsprogramma's. De betrokkenheid van een zo breed mogelijk spectrum van actoren is tevens een van de fundamentele beginselen van de nieuwe partnerschapsovereenkomst ACS-EG van Cotonou [1].

[1] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 3.

De gedecentraliseerde samenwerking bevindt zich momenteel op een tweesprong. Het moment is nu daar om van de experimentele fase over te stappen naar consolidatie van het concept op een grotere schaal in het kader van de officiële samenwerking. Het is echter belangrijk om een begrotingsinstrument te handhaven, gekoppeld aan het EOF en de andere instrumenten voor samenwerking met de ontwikkelingslanden, voornamelijk als katalysator voor de schaalverandering en voor de gevallen waarin de officiële samenwerking er nog niet in is geslaagd een significante bijdrage te leveren aan de beoogde participatieve ontwikkeling. Deze beleidslijn sluit aan bij de aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van de externe evaluatie van begrotingslijn B7-6430 (nu B7-6002), die in 2000 is verricht. Bij de evaluatie is gebleken dat de begrotingslijn voor gedecentraliseerde samenwerking zijn experimentele functie heeft vervuld en nu het moment is gekomen om dit concept toe te passen op andere samenwerkingsinstrumenten. In de context van de evaluatie wordt de voorlopige handhaving aanbevolen van een herschikte begrotingslijn die erop gericht is de consolidering van het concept te vergemakkelijken en te ondersteunen.

Om te zorgen voor meer samenhang tussen de begrotingslijnen B7-6002 (Gedecentraliseerde samenwerking) en B7-6000 (Medefinanciering NGO's), is verder voorzien in de mogelijkheid om, voor de twee betrokken begrotingslijnen, één juridische grondslag te creëren, die gericht is op de versterking van de civiele samenleving en andere gedecentraliseerde lokale actoren in de ontwikkelingslanden [2]. In dat geval zou deze juridische grondslag in de plaats kunnen treden van de huidige verordeningen betreffende gedecentraliseerde samenwerking en medefinanciering met de NGO's2.

[2] PB L 213 van 30.07.1998, blz. 6 en blz. 1.

Eerst moet de continuïteit van het huidige begrotingsinstrument worden gewaarborgd; daarbij moet de nodige tijd worden uitgetrokken voor een diepgaande gedachtewisseling, in overleg met alle betrokken partners, over de voorbereiding en de start van de goedkeuringsprocedure van een nieuwe verordening en de totstandbrenging van een aangepast begrotingsinstrument, gebaseerd op nieuwe strategische beleidslijnen.

Aangezien Verordening (EG) nr. 1659/98, waarbij de uitvoeringsbepalingen voor de betrokken maatregelen zijn vastgesteld, van toepassing is tot en met 31 december 2001, dient de geldigheidsduur van deze verordening met twee jaar te worden verlengd, dat wil zeggen tot en met 31 december 2003.

Verder moet het financieel referentiebedrag worden aangepast. In de nu geldende verordening betreft het een bedrag van 18 miljoen euro. Bijgaand voorstel voorziet in een referentiebedrag van 24 miljoen euro voor de verlengde periode van 1999 tot en met 2003. Dit bedrag is enerzijds gerechtvaardigd vanwege het niveau van de vastleggingen dat tot dusver is bereikt, namelijk 10,467 miljoen euro (kredieten die door de begrotingsautoriteit ter beschikking zijn gesteld), en anderzijds vanwege het bedrag van 7,000 miljoen euro, dat is voorgesteld in het kader van het voorontwerp van begroting voor 2002 en een soortgelijk bedrag dat moet worden voorzien voor 2003. De voor 2002 en 2003 voorgestelde verhoging wordt gerechtvaardigd door de omvangrijke financieringsbehoeften die de afgelopen jaren zijn vastgesteld en die de kredieten die door de begrotingsautoriteit ter beschikking zijn gesteld ruim overschrijden. Voorts heeft de kwaliteit van de verzoeken zich aanzienlijk verbeterd.

De Commissie stelt tevens bepaalde aanpassingen voor die een logisch gevolg zijn van de verschuiving van de rol van de comités naar het opstellen van strategische beleidslijnen.

Om deze redenen stelt de Commissie voor dat het Europees Parlement en de Raad hun goedkeuring hechten aan bijgaande verordening.

2001/0243 (COD)

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD tot verlenging en wijziging van Verordening (EG) nr. 1659/98 van de Raad betreffende gedecentraliseerde samenwerking

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 179, lid 1,

Gezien het voorstel van de Commissie [3],

[3] PB C...

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [4],

[4] PB C...

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Verordening (EG) nr. 1659/98 van de Raad van 17 juli 1998 betreffende gedecentraliseerde samenwerking [5] is van toepassing tot en met 31 december 2001.

[5] PB L 213 van 30.7.1998, blz. 6.

(2) De geldigheidsduur van Verordening (EG) nr. 1659/98 moet worden verlengd tot en met 31 december 2003, en het in artikel 4, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1659/98 genoemde financiële referentiebedrag en de periode waarop dit betrekking heeft, moeten eveneens worden aangepast.

(3) Verordening (EG) nr. 1659/98 dient dienovereenkomstig te worden aangepast,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EG) nr. 1659/98 wordt als volgt gewijzigd:

1. In artikel 4 wordt lid 1 vervangen door:

"1. De financiering door de Gemeenschap van de in artikel 1 bedoelde acties heeft betrekking op een periode van vijf jaar (1999-2003). Het financieel referentiebedrag voor de tenuitvoerlegging van dit programma, voor de periode 1999 tot en met 2003, beloopt 24 miljoen euro. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit binnen de begrenzingen van de financiële vooruitzichten goedgekeurd."

2. Artikel 9 wordt vervangen door:

"1. Om de twee jaar keurt de Commissie, volgens de in artikel 8, leden 2 en 3, bedoelde procedure, algemene strategische beleidslijnen en prioriteiten goed voor de in de komende jaren te voeren acties. Hierover licht zij het Europees Parlement in."

2. De uit hoofde van onderhavige verordening verstrekte hulp wordt, voor zover mogelijk, geprogrammeerd, rekening houdende en in nauw overleg met de hulp die wordt verstrekt uit hoofde van andere communautaire ontwikkelingssamenwerkingsinstrumenten, waarbij met name rekening wordt gehouden met de samenwerkingsstrategie voor het betrokken land of de betrokken regio."

3. In artikel 10 worden de eerste en tweede alinea vervangen door:

"Jaarlijks dient de Commissie bij de Raad en het Parlement een jaarverslag in, dat een overzicht bevat van de gefinancierde acties en een evaluatie van de uitvoering van onderhavige verordening tijdens het begrotingsjaar, alsmede gegevens over de actoren van de gedecentraliseerde samenwerking met wie contracten zijn gesloten."

4. Artikel 12 wordt vervangen door:

"De Commissie legt het Europees Parlement en de Raad ten minste acht maanden vóór het verstrijken van onderhavige verordening een algemene evaluatie voor van de acties die de Gemeenschap in het kader van deze verordening heeft gefinancierd; deze evaluatie gaat vergezeld van suggesties betreffende de toekomst van deze verordening."

5. In artikel 13 wordt de tweede alinea vervangen door:

"Zij is van toepassing tot en met 31 december 2003."

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, op [....]

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De voorzitter De voorzitter

FINANCIEEL MEMORANDUM BIJ DE VERORDENING

Beleidsgebied(en): Ontwikkeling en betrekkingen met de ACS-landen

Activiteit(en): 6803 - Ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en sectorale strategieën

Benaming van de actie: Gedecentraliseerde samenwerking

1. BEGROTINGSLIJN(EN) + OMSCHRIJVING(EN)

B7-6002 - "Gedecentraliseerde samenwerking"

2. TOTALE CIJFERGEGEVENS

2.1 Totale toewijzing voor de actie (deel B): EUR 14 miljoen aan VK

2.2 Duur: 2002-2003

2.3 Meerjarige totale raming van de uitgaven:

a) Tijdschema vastleggingskredieten/betalingskredieten (financiële steunverlening) (cf. punt 6.1.1)

miljoen euro (drie cijfers achter de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b) Technische en administratieve bijstand en ondersteuningsuitgaven (cf. punt 6.1.2)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

c) Financiële gevolgen personeelsuitgaven en andere huishoudelijke uitgaven (cf. punt 7.2 en 7.3)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.4 Verenigbaarheid met de financiële programmering en de financiële vooruitzichten

[ x ] Voorstel verenigbaar met de bestaande financiële programmering

[...] Dit voorstel vereist een herprogrammering van de betrokken rubriek van de financiële vooruitzichten.

[...] Inclusief, in voorkomend geval, een beroep op de bepalingen van het interinstitutioneel akkoord.

2.5 Financiële gevolgen voor de ontvangsten [6]

[6] Zie voor meer bijzonderheden de toelichting.

[.x.] Geen enkele financiële implicatie (betreft technische aspecten in verband met de tenuitvoerlegging van een maatregel).

OF

[...] Financiële gevolgen - Het effect op de ontvangsten is als volgt:

NB: alle opmerkingen en toelichtingen met betrekking tot de methode waarmee de gevolgen voor de ontvangsten worden berekend, moeten op een afzonderlijk blad worden toegevoegd aan dit financieel memorandum.

miljoen euro (een cijfer achter de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3. BEGROTINGSKENMERKEN

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. JURIDISCHE GRONDSLAG

Verordening (EG) nr. 1659/98 (geldigheidsduur moet worden verlengd)

5. BESCHRIJVING EN MOTIVERING

5.1 Noodzaak van communautaire steunverlening [7]

[7] Zie voor meer bijzonderheden de toelichting.

5.1.1 Beoogde doelstellingen

Begrotingslijn B7-6002 (ex B7-6430) (Gedecentraliseerde samenwerking) beoogt acties en initiatieven te ondersteunen op het gebied van duurzame ontwikkeling, die ondernomen worden door actoren van de gedecentraliseerde samenwerking in de Gemeenschap en de ontwikkelingslanden, ter bevordering van met name:

- een meer participatieve ontwikkelingsaanpak die beantwoordt aan de behoeften en initiatieven van de bevolking van de ontwikkelingslanden;

- een bijdrage tot de diversificatie en versterking van de civiele samenleving en de democratisering aan de basis in die landen;

- de inzet van de actoren van de gedecentraliseerde samenwerking in de Gemeenschap en de ontwikkelingslanden om deze doelstellingen in het kader van de gestructureerde programma's te verwezenlijken.

Het is slechts de bedoeling de juridische grondslag van de bestaande begrotingslijn met een bijkomende periode van twee jaar te verlengen.

5.1.2 Maatregelen naar aanleiding van de evaluatie ex ante

/

5.1.3 Maatregelen na de evaluatie ex post

Een externe evaluatie is verricht in 2000.

De voornaamste conclusies en lering die daaruit moeten worden getrokken, zijn als volgt samen te vatten:

De begrotingslijn vervulde een experimentele functie, maar bij de praktische implementatie van de gedecentraliseerde samenwerking staat nu zoveel op het spel dat de capaciteit van het huidige begrotingsinstrument wordt overschreden. Ook op politiek niveau is intussen bevestigd dat een nauwere betrokkenheid van niet-gouvernementele actoren bij ontwikkelingssamenwerking belangrijk is. Nu moet de overstap worden gemaakt van experimentele fase naar consolidatie van het concept op grotere schaal, voornamelijk in het kader van de officiële samenwerking. De gevolgen voor de Europese samenwerking zijn dan ook interessant, aangezien de praktische implementatie van de gedecentraliseerde samenwerking op grotere schaal af zal hangen van het gebruik van de middelen van het EOF, ALA, MEDA, TACIS, en, in een eerste fase, van de uitbreiding van de dialoog over de programmering tot de gedecentraliseerde actoren als partners van de samenwerking waarvoor een voorkeur wordt uitgesproken in de Overeenkomst van Cotonou. Alle voorwaarden zijn echter nog niet vervuld voor deze schaalverandering en in talloze individuele gevallen kan de officiële samenwerking nog geen significante bijdrage leveren aan de beoogde participatieve ontwikkeling. Parallel hiermee wordt in de evaluatie dan ook aanbevolen voorlopig een enigszins aangepaste begrotingslijn te handhaven, met het doel de kwaliteit van de maatregelen in het kader van de Europese samenwerking te verbeteren, een katalysatoreffect te creëren voor deze schaalverandering en tegelijkertijd over tijd te beschikken om alternatieve financieringsoplossingen voor de komende jaren in overweging te nemen. De Commissie legt het Parlement en de Raad vóór eind 2003 een algemene evaluatie voor van de acties die de Gemeenschap in het kader van deze verordening heeft gefinancierd; deze evaluatie gaat vergezeld van suggesties betreffende de toekomst van de huidige verordening, die begrotingslijn B7-6002 dekt.

5.2 Overwogen activiteiten en modaliteiten voor de budgettaire steunverlening

Met de begrotingslijn kunnen individuele ontwikkelingsacties die door de gedecentraliseerde actoren in de Gemeenschap en de ontwikkelingslanden rechtstreeks worden voorgelegd, (mede)gefinancierd worden, in de vorm van niet-terugvorderbare hulp. De bijdrage van de EU komt in principe overeen met 80 % van de totale kosten. In uitzonderlijke, ter dege gemotiveerde gevallen kan dit percentage oplopen tot 100 %.

5.3 Wijze van tenuitvoerlegging

Rechtstreeks beheer door de Commissie met statutair personeel.

6. FINANCIËLE GEVOLGEN

6.1 Totale financiële gevolgen voor deel B (voor de gehele programmeringsperiode)

(De berekeningsmethode voor de in de tabel hieronder vermelde bedragen moet worden verklaard in tabel 6.2.)

6.1.1 Financiële steunverlening

Vastleggingskredieten in miljoen euro (drie cijfers achter de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

6.2 Berekening van de kosten per overwogen maatregel in deel B (voor de gehele programmeringsperiode) [8]

[8] Zie voor meer bijzonderheden de toelichting.

(Bij meerdere acties dienen de concrete maatregelen die voor elke actie moeten worden genomen, te worden gepreciseerd om het volume en de kosten van de prestaties te berekenen)

Vastleggingskredieten in miljoen euro (drie cijfers achter de komma)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(Zo nodig de wijze van berekening toelichten)

7. GEVOLGEN VOOR HET PERSONEELSBESTAND EN DE HUISHOUDELIJKE UITGAVEN

7.1 Gevolgen voor het personeelsbestand

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7.2 Algemene financiële gevolgen voor het personeelsbestand

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen stemmen overeen met de totale uitgaven gedurende 12 maanden.

7.3 Andere huishoudelijke uitgaven i.v.m. deze maatregel

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen stemmen overeen met de totale uitgaven gedurende 12 maanden.

(1) De aard van het comité en de groep waar het deel van uitmaakt, vermelden.

I. Jaartotaal (7.2 + 7.3)

II. Duur van de actie

III. Totale kosten van de actie (I x II) // EUR

Jaar

EUR

(Bij de raming van de voor de actie noodzakelijke personele en administratieve middelen, moeten de DG's/diensten rekening houden met de besluiten van de Commissie in het kader van het oriënterend debat over en de goedkeuring van het voorontwerp van begroting (VOB). Dit betekent dat de DG's moeten aangeven dat de personeelskosten kunnen worden gedekt binnen de voorlopige toewijzing waarin bij de goedkeuring van het VOB is voorzien.

In uitzonderlijke gevallen waarin de acties niet konden worden voorzien bij de opstelling van het VOB, zal de Commissie moeten worden verzocht te beslissen of en hoe (via een aanpassing van de voorlopige toewijzing, een herschikking ad hoc, een gewijzigde en aanvullende begroting of een nota van wijzigingen bij het ontwerp van begroting) de tenuitvoerlegging van de voorgestelde actie kan worden aanvaard.

8. CONTROLE EN EVALUATIE

8.1 Follow-up

Na goedkeuring door de diensten van de Commissie leggen de gedecentraliseerde actoren de projecten ten uitvoer, onder toezicht van de diensten van de Commissie (EuropeAid) en de delegaties in de betrokken ontwikkelingslanden.

8.2 Wijze en periodiciteit van de evaluatie

Vóór eind 2003 dienen, op basis van nieuwe strategische beleidslijnen, operationele voorstellen te worden gedaan met het oog op de totstandbrenging van een herzien begrotingsinstrument, rekening houdende met de conclusies en aanbevelingen van de externe evaluatie die in 2000 is verricht.

(Beschrijf het geplande tijdschema en de modaliteiten voor tussentijdse evaluaties en evaluaties ex post, die moeten worden uitgevoerd om na te gaan of de doelstellingen zijn bereikt. Bij meerjarenprogramma's moet ten minste één grondige evaluatie plaatsvinden tijdens de duur van het programma. Voor de andere acties moet een evaluatie ex post of een tussentijdse evaluatie worden uitgevoerd na ten hoogste zes jaren)

9. FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN

De administratieve follow-up van de contracten en betalingen is in handen van EuropeAid. Op de uitvoering van de projecten wordt in alle fasen toezicht uitgeoefend door de diensten van de Commissie en de delegaties (selectie, gunning en uitvoering van de contracten, betaling). De controle geschiedt overeenkomstig contractuele verplichtingen en de beginselen van kosteneffectiviteit en gezond financieel beheer. Voorts verrichten de diensten van EuropeAid, DG Audit en de Rekenkamer audits en controles, ook ter plaatse, met betrekking tot de toegestane uitgaven in het kader van de begrotingslijn en de adequate tenuitvoerlegging van de acties.