A4-0021/97

Resolutie over de humanitaire hulp van de Europese Unie, de rol van ECHO en de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de samenhang van noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling (COM(96)0153 - C4-0265/96)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(96)0153 - C4-0265/96),

- gezien zijn resolutie van 19 november 1993 inzake het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging in de lid-staten van de aanbeveling van de Raad van 13 juni 1985 over de sociale bescherming van vrijwillige ontwikkelingswerkers ((PB C 329 van 6.12.1993, blz. 381.)),

- gezien zijn aanbeveling aan de Raad van 19 januari 1996 over het humanitair optreden van de Europese Unie ((PB C 32 van 5.2.1996, blz. 145.)),

- gezien verordening (EG) van de Raad nr. 1257/96 van 20 juni 1996 betreffende humanitaire hulp ((PB L 163 van 2.7.1996, blz. 1.)),

- gezien de conclusies van de Raad van 22 november 1996 over gelijke behandeling van mannen en vrouwen in geval van crisispreventie, noodhulpoperaties en wederopbouw,

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de Commissie externe economische betrekkingen (A4-0021/97),

A. overwegende dat voor een efficiënte humanitaire hulpverlening door de Gemeenschap nauwe samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie essentieel is,

B. overwegende dat datzelfde doel een aangepaste interne structuur van de Commissie vereist om een alomvattende en samenhangende strategie voor humanitaire hulpverlening van de Gemeenschap mogelijk te maken,

C. overwegende dat voor datzelfde doel de Gemeenschap haar initiatieven ook moet coördineren met die van niet-lidstaten en de internationale instellingen en organisaties die gespecialiseerd zijn in humanitaire hulp, en dat ze ook nauw moet samenwerken met niet-gouvernementele organisaties,

D. overwegende dat de aanhoudende grote vraag naar humanitaire hulp geen voorwendsel mag zijn om de fondsen voor ontwikkelingsprogramma's en preventieve maatregelen te verminderen, aangezien armoede en conflicten aan de basis liggen van het menselijk leed in noodsituaties,

E. overwegende dat in de mededeling van de Commissie cijfers worden geciteerd volgens welke in de periode 1988-1993 «de uitgaven van de OESO-landen voor noodhulp van 500 miljoen dollar tot 3,5 miljard dollar per jaar zijn gestegen, terwijl de uitgaven voor ontwikkelingshulp in het algemeen stagneerden of zelfs terugliepen»,

F. overwegende dat deze cijfers helaas in tegenspraak zijn met de doelstelling uit de mededeling van de Commissie «conflictpreventie» prioriteit te verlenen,

G. overwegende dat een nieuwe en volgehouden inspanning naar de publieke opinie in heel Europa noodzakelijk is om de rol van ontwikkelingshulp op lange termijn te versterken; dat dit kan geschieden door het causaal verband tussen armoede en humanitaire crises aan te tonen,

H. overwegende dat de oprichting van een Europese vrijwilligersdienst op het niveau van de Gemeenschap een waardevol middel kan zijn in het optreden van de Gemeenschap op ontwikkelings- en humanitair gebied,

I. overwegende dat de meeste vluchtelingen vrouwen zijn,

J. overwegende dat de opsplitsing van de hulp over de korte, middellange en lange termijn een coherente benadering van de hulp mogelijk moet maken en dat steeds meer aandacht geschonken wordt aan hun onderlinge samenhang,

K. overwegende dat er op lange termijn geen betere remedie voor menselijk lijden bestaat dan conflictpreventie en dat, zodra de situatie in een land dit vereist, preventieve maatregelen moeten worden genomen (op diplomatiek en economisch gebied of via de media),

1. acht het van essentieel belang dat de Commissie volledig gebruik maakt van haar initiatiefrecht om de humanitaire hulpprogramma's van de Gemeenschap en de lidstaten te coördineren en dringt er in dit verband bij de Raad op aan de nodige maatregelen vast te stellen opdat de lidstaten zonder voorbehoud met de Commissie samenwerken; wenst ten zeerste dat de Intergouvernementele Conferentie tot versterking van het gemeenschappelijk buitenlands beleid van de Unie leidt;

2. stelt met het oog op een grotere doeltreffendheid en meer samenhang tussen ontwikkeling, rehabilitatie en humanitaire hulp voor dat de verantwoordelijkheden en acties duidelijk worden omschreven en in sommige gevallen zelfs worden gecombineerd; wenst dat de vereiste herstructurering tussen de verschillende actieterreinen onderling in aanzienlijke mate bijdraagt tot meer doorzichtigheid en informatie zowel binnen de Commissie zelf als naar de andere partners toe, met inbegrip van het Europees Parlement; is van mening dat de externe diensten van de Commissie als geheel onder de verantwoordelijkheid van één enkele commissaris moeten worden geplaatst;

3. verzoekt de Commissie met het oog op de doelmatigheid de middelen voor en de versterking van de communicatie en informatie met de instellingen van de Verenigde Naties en de andere grote internationale organisaties te definiëren;

4. is verheugd over het formuleren van subsidiabiliteitscriteria voor NGO's en over de herziening van de kaderpartnerschapsovereenkomsten, waardoor ECHO en zijn partners de kwaliteit van hun samenwerking kunnen verbeteren;

5. is van mening dat de externe delegaties van de Gemeenschap een rol moeten spelen, met name in geval van een ernstige crisis; betreurt in dit verband dat in een crisisperiode weinig personeel ter beschikking wordt gesteld; is van mening dat de externe delegaties van de Commissie een grotere rol moeten spelen bij de coördinatie van de humanitaire acties in de landen waar zij gevestigd zijn;

6. beveelt aan de financiële middelen en het menselijk potentieel van de delegaties in geval van een conflict of crisis te versterken; wenst tevens dat deze buitengewone maatregelen van kracht blijven totdat blijkt dat de situatie is verbeterd;

7. verzoekt ECHO de resultaten van de evaluaties te verspreiden en de «feed back» te versterken van de informatie uit landen waar de humanitaire hulpacties plaatsvinden;

8. verzoekt ECHO een oplossing te zoeken voor het probleem van het te grote personeelsverloop, dat de opbouw belemmert van voldoende ervaring met een bepaald land of een bepaalde crisis; verzoekt ECHO bij zijn beleid inzake de aanwerving van personeel voor specifieke taken rekening te houden met de ervaring die door de kandidaten is opgedaan bij humanitaire hulpoperaties ter plaatse;

9. verzoekt de Raad en de Commissie prioriteit te geven aan maatregelen om de activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van de ontwikkelingshulp op lange termijn meer «zichtbaarheid» te verlenen; meent dat dit moet gebeuren als onderdeel van een strategie die het causale verband tussen armoede en humanitaire crises aantoont; benadrukt dat de «zichtbaarheid» van de EU-hulp die sinds enige tijd centraal staat, geen afbreuk mag doen aan de doeltreffendheid van de hulpacties;

10. verzoekt de Commissie ECHO in haar voorontwerp van begroting voor 1998 op de desbetreffende begrotingslijnen voldoende financiële middelen ter beschikking te stellen, zodat een eind wordt gemaakt aan de gebruikelijke vorming van een reserve die het functioneren van ECHO belemmert en zijn interventie vertraagt;

11. geeft nogmaals als zijn mening te kennen dat in het kader van een gemeenschappelijk defensiebeleid rekening moet worden gehouden met de mogelijkheid een Europees civiel vredeskorps op te richten, teneinde de humanitaire actie te versterken, de conflicten op vreedzame wijze op te lossen, het uitbreken van nieuwe conflicten te voorkomen en voor de noodzakelijke vertrouwenwekkende maatregelen te zorgen;

12. verzoekt de Raad en de Commissie de mogelijkheid te onderzoeken in samenwerking met de WEU een Europees korps op te richten dat uit civiele en militaire eenheden bestaat en dat belast is met de handhaving en het herstel van de vrede (Petersburg-missies);

13. verheugt zich over de mededeling van de Commissie betreffende de samenhang van noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling; is van mening dat het een belangrijke eerste stap is voor de verbetering van de samenhang tussen de communautaire hulp op korte, middellange en lange termijn;

14. is van mening dat de nadruk van de Commissie op specifieke impact- analyses per land vóórdat een begin wordt gemaakt met de noodhulpoperaties moet worden aangevuld met een zeer zorgvuldig onderzoek en follow-up van de manier waarop de humanitaire acties de lange termijndoelstellingen beïnvloeden;

15. stelt vast dat een seksegebonden benadering van de humanitaire hulp ertoe zou bijdragen dat de tegenstrijdige eisen bij het streven naar samenhang tussen noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling met elkaar in overeenstemming worden gebracht; verzoekt de Commissie in alle stadia van de noodhulp, de rehabilitatie en de ontwikkeling de rol van de man en de vrouw grondig te bestuderen en financiële steun te verlenen aan plaatselijke initiatieven in crisissituaties, met name die welke uitgaan van vrouwen;

16. verzoekt de Raad, de Commissie en de lidstaten in het kader van noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling rekening te houden met de specifieke situatie van de vrouwen in nood- en crisissituaties en met hun bijzondere rol in het wederopbouwproces en bij de sociale stabilisatie van de maatschappij, alsook desbetreffende onafhankelijke projecten of projectelementen te ontwikkelen en in praktijk te brengen, en verwijst daarbij naar de bovengenoemde conclusies van de Raad van 22 december 1996;

17. stelt vast dat de overgrote meerderheid van de ontvangers van humanitaire hulp bestaat uit vrouwen en kinderen en dat derhalve rekening moet worden gehouden met hun wensen, met name op het gebied van de gezondheid;

18. onderstreept dat de moeilijkheid bij de integratie van ontwikkelingsaspecten in noodhulpoperaties tot dusverre gedeeltelijk ligt in het feit dat de humanitaire organisaties een strikt onderscheid tussen die twee maakten; is van mening dat op korte termijn de coördinatie tussen de diensten van de Commissie verder moet worden versterkt en dat het voorstel om coördinatiegroepen van desk-officers in te stellen onverwijld moet worden uitgevoerd; is van mening dat de Commissie op lange termijn haar managementstructuur moet aanpassen om een meer algemene, samenhangende en geïntegreerde strategie mogelijk te maken op het gebied van humanitaire hulp en ontwikkelingshulp, twee terreinen die elkaar aanvullen;

19. wijst erop dat langdurige crises steeds vaker voorkomen en dat de rehabilitatie-inspanningen in dit verband niet op de korte termijn zijn gericht teneinde de overgang van spoedhulp naar ontwikkeling te vergemakkelijken, maar eerder om langdurige situaties van instabiliteit het hoofd te bieden; is van mening dat voor rehabilitatieprogramma's meer financiële middelen beschikbaar moeten worden gesteld;

20. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat haar noodhulp- en rehabilitatieacties het functioneren van lokale, nationale en regionale markten ondersteunen, door prioriteit te verlenen aan het aanboren van plaatselijke, nationale en regionale mogelijkheden;

21. is van mening dat meer nadruk moet worden gelegd op de kennis en vaardigheden van de lokale bevolking, opdat in de ontwikkelingsprogramma's beter rekening kan worden gehouden met het risico van noodsituaties en naar analogie bij de noodhulpoperaties beter rekening kan worden gehouden met de ontwikkelingsaspecten;

22. verzoekt de Raad en de Commissie de plaatselijke inspanningen om beter op calamiteiten voorbereid te zijn, te steunen:

23. wijst erop dat bij de ontwikkeling van macro-economische hervormingsprogramma's volledig rekening moet worden gehouden met de kwetsbaarheid van landen voor natuurrampen;

24. acht het van essentieel belang dat de Commissie komt tot een duidelijke definiëring van de omstandigheden waaronder en het moment waarop de conditionaliteit een integrerend deel gaat uitmaken van het noodhulp-, rehabilitatie- en ontwikkelingsproces en dat zij daarnaast een tijdschema voor de te realiseren vooruitgang opstelt;

25. is ontsteld over het feit dat de Raad bij de tenuitvoerlegging van de herhaaldelijk door het Parlement bepleite maatregelen inzake conflictpreventie geen vooruitgang heeft geboekt;

26. is van mening dat meer aandacht moet worden besteed aan de rol van de plaatselijke burgermaatschappij op het gebied van conflictpreventie; is ervan overtuigd dat de acties ter bevordering van de democratie, die gericht zijn op een grotere maatschappelijke betrokkenheid en integratie van de plaatselijke bevolking noodzakelijk zijn in het kader van het beleid op het gebied van conflictpreventie; is in dit verband tevens van mening dat bij het beleid ter voorkoming van natuurrampen en van gewapende conflicten een essentiële rol moet worden toebedeeld aan de ontwikkeling, de integratie en de maatschappelijke betrokkenheid van vrouwen;

27. is van mening dat humanitaire hulp niet-discriminerend tegenover de slachtoffers en apolitiek moet zijn; gelooft echter dat het onvermijdelijk is dat humanitaire hulp in gevoelige gebieden politieke implicaties kan hebben; meent dat de Commissie, en met name ECHO, die implicaties zorgvuldig moet bestuderen en dat zij, waar mogelijk, ervoor moet zorgen dat die haar werk op het gebied van de voorbereiding op conflictsituaties versterken;

28. dringt aan op hervorming van het GBVB teneinde de samenhang ervan te vergroten, door de Unie de mogelijkheid te bieden diplomatieke inspanningen en humanitaire interventiemogelijkheden (zowel militair als civiel) te koppelen aan de handelspolitiek en het beleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking;

29. dringt aan op Europese controle op de uitvoer van wapens en op verscherping en verduidelijking van de tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad van juni 1991 en juni 1992 vastgestelde criteria, om de uitvoer van wapens naar conflictgebieden te voorkomen;

30. acht het absoluut noodzakelijk dat de communautaire instellingen de grootst mogelijke aandacht besteden aan conflictpreventie en «vroegtijdige waarschuwing» en wijst er in dit verband op dat het wenselijk is een Europees studiecentrum voor actieve crisispreventie op te richten;

31. verzoekt de Raad bij de Verenigde Naties aan te dringen op de oprichting van een permanente internationale strafrechtbank die moet fungeren als een belangrijk instrument op het gebied van conflictpreventie;

32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.