Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een verordening van de Raad en het Europees Parlement houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese netwerken"

(COM(2001) 545 def. - 2001/0226 (COD))

(2002/C 125/04)

De Raad heeft op 18 februari 2002 besloten, overeenkomstig artikel 156 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Vervoer, energie, infrastructuur, informatiemaatschappij", die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 26 februari 2002 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Kleemann.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 389e zitting van 20 en 21 maart 2002 (vergadering van 20 maart) het volgende advies uitgebracht dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

1. Algemene opmerkingen

1.1. De verkeersdrukte binnen de EU wordt om verschillende redenen steeds groter, waarbij de belasting van de vervoersnetwerken niet zozeer te wijten is aan het goederenvervoer over de weg, maar vooral aan het toenemende autogebruik voor zakelijke en privé-doeleinden. De opkomst van het woon-werkverkeer, veranderde consumptiepatronen en de enorme groei van het recreatieverkeer hebben tot een duidelijk groter verkeersaanbod geleid. Daarnaast is in veel regio's en dichtbevolkte gebieden de laatste jaren de verkeersdichtheid ook sterk gestegen vanwege het vrachtwagenverkeer. Alle vervoerswijzen hebben met grotere drukte te maken gekregen door de veranderende economische structuur als gevolg van ontwikkelingen als de globalisering van de economie, de totstandkoming van de interne markt en veranderde productieprocessen en de logistieke gevolgen daarvan. Met de toetreding van de kandidaat-lidstaten zal het voorts steeds drukker worden op grensoverschrijdende trajecten, die ook door de Commissie als de zwakste schakels worden beschouwd.

2. Specifieke opmerkingen

De huidige capaciteit is ontoereikend, zeker als men kijkt naar de grensoverschrijdende verkeersverbindingen.

2.1. Het Comité is het dan ook met de Commissie eens dat er extra financiële middelen moeten worden uitgetrokken voor de meest noodzakelijke verbeteringen van de grensoverschrijdende vervoersinfrastructuur in de EU en - via andere programma's - in de kandidaat-lidstaten. Met het oog op de te verwachten verkeersomvang zou het goed zijn wanneer bij de toetredingsonderhandelingen ook gesproken zou worden over een uitbreiding van de infrastructuur, onder meer het spoorwegennet, in het land in kwestie (uiteraard dient een dergelijke uitbreiding te gebeuren met inachtneming van de EU-normen).

2.2. Ook voor grensoverschrijdende spoorprojecten in de EU geldt, aldus het Comité, dat initiatieven voor de bouw van de benodigde infrastructurele voorzieningen zoals tunnels en bruggen op hun rendabiliteit, duurzaamheid en maatschappelijk draagvlak moeten worden getoetst.

2.3. Het Comité gaat akkoord met de wijziging van artikel 5, lid 3, onder a). Opgemerkt zij evenwel dat het spoorwegennet van de kandidaat-lidstaten nu al niet voldoet aan de eisen van de economie, zodat de capaciteitsproblemen alleen maar omvangrijker zullen worden bij de verwachte economische groei. Er zij nadrukkelijk eraan herinnerd dat er op EU-niveau nog andere financieringsmechanismen (bijv. ISPA en TINA) zijn ten behoeve van de kandidaat-lidstaten. Een en ander moet dan wel afgestemd worden op de richtsnoeren.

2.4. De Commissie wordt in verband met financiële steun voor het waterwegennet verzocht een overzicht te geven van alle steun die momenteel ten behoeve van vervoersnetwerken in en buiten de EU, met name in de kandidaat-lidstaten, wordt verstrekt.

2.5. De met de wijziging van artikel 5, lid 3, onder b), beoogde uitzondering dient te gelden voor alle andere projecten (wegen, terminals, lucht en water, leidingen zoals pipelines, enz.) die erop gericht zijn de capaciteitsknelpunten aan de grenzen met de kandidaat-lidstaten te verminderen. De wijziging van het betrokken artikellid zou in die zin nauwkeuriger kunnen.

2.6. Het Comité heeft geen bezwaren tegen de voorgestelde wijziging van artikel 5, lid 3, onder c).

3. Conclusie

3.1. Het Comité onderschrijft de mogelijkheden om voor grensoverschrijdende vervoersprojecten en projecten die in aanzienlijke mate bijdragen tot de doelstellingen van de Trans-Europese netwerken het totale steunpercentage op te trekken van 10 tot 20 % van de totale investeringskosten en hoopt dat op deze manier de doelstellingen sneller bereikt zullen worden.

3.2. In een initiatiefadvies dringt het Comité ook aan op verhoging van de Europese bijdragen ten behoeve van projecten voor de verbetering en ontwikkeling van het waterwegennetwerk(1). De Europese steun voor de opheffing van knelpunten zouden moeten worden verdubbeld van 10 naar 20 % zonder dat hierdoor de verhoogde Europese subsidies voor de trans-Europese netwerken in het gedrang mogen komen.

Brussel, 20 maart 2002.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) PB C 80 van 3.4.2002.