ZEVENTIENDE JAARLIJKSE VERSLAG OVER DE CONTROLE OP DE TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT (1999)

VOORWOORD

SITUATIE IN DE VERSCHILLENDE SECTOREN

INHOUDSOPGAVE

1. VOORWOORD

1.1 Statistisch overzicht van het jaar 1999.

1.2 Stand van omzetting van de richtlijnen in 1999.

1.3 Grafische voorstelling van alle door de Commissie in 1999 ingeleide of behandelde inbreukprocedures.

1.4 Toepassing door de Commissie van artikel 228 van het EG-Verdrag (ontwikkelingen in 1999).

2. SITUATIE IN DE VERSCHILLENDE SECTOREN

2.1 INTERNE MARKT

2.1.1 Algemene strategie voor de interne markt

2.1.2 Vrij verkeer van personen en burgerschap van de Unie

2.1.2.1 Binnenkomst en verblijf.

2.1.2.2 Actief en passief kiesrecht

2.1.2.3 Gereglementeerde beroepen

2.1.2.4 Zelfstandige handelsagenten

2.1.3 Vrij verkeer van goederen

2.1.3.1 Artikelen 28 en volgende van het EG-Verdrag (ex artikelen 30 en volgende)

2.1.3.2 Preventievoorschriften van Richtlijn 98/34/EG (ex 83/189/EEG)

2.1.3.3 Geharmoniseerde wetgeving

2.1.3.3.1 Levensmiddelen

2.1.3.3.2 Farmaceutische producten

2.1.3.3.3 Chemische producten

2.1.3.3.4 Motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen

2.1.3.3.5 Voor de bouw bestemde producten

2.1.3.3.6 Duurzame verbruiksgoederen

2.1.3.3.7 Cosmetische producten

2.1.3.3.8 Textielproducten en schoeisel

2.1.3.3.9 Aansprakelijkheid voor producten met gebreken

2.1.3.4 Bijzondere regelingen inzake vrij verkeer

2.1.3.5 Douane-unie

2.1.4 Vrij verrichten van diensten en recht van vestiging

2.1.4.1 Artikelen 43 en volgende, alsmede artikelen 49 en volgende

2.1.4.2 Financiële diensten

2.1.4.3 Commerciële mededelingen

2.1.4.4 Media

2.1.5 Vrij verkeer van kapitaal

2.1.6 Ondernemingsklimaat

2.1.6.1 Vennootschapsrecht

2.1.6.2 Intellectuele eigendom

2.1.6.3 Gegevensbescherming

2.1.6.4 Overheidsopdrachten

2.1.6.5 Directe belastingen

2.1.6.6 BTW

2.1.6.7 Overige indirecte belastingen

2.2 MEDEDINGING

2.2.1 Openbare bedrijven

2.2.2 Monopolieposities

2.3 ONDERNEMINGSBELEID, HANDEL, TOERISME EN SOCIALE ECONOMIE

2.4 ONDERWIJS, BEROEPSOPLEIDING EN JEUGDZAKEN

2.5 SOCIALE ZAKEN

2.5.1 Vrij verkeer van werknemers

2.5.2 Gelijke behandeling van mannen en vrouwen

2.5.3 Arbeidsvoorwaarden

2.5.4 Veiligheid en gezondheid op het werk

2.6 REGIONAAL BELEID EN COHESIE

2.7 BEGROTINGSVRAAGSTUKKEN

2.7.1 Algemeen

2.7.2 Onjuiste toepassing

2.7.2.1 Recent ingeleide procedures

2.7.2.2 Nieuwe procedures

2.8 ENERGIE

2.8.1 Inleiding

2.8.2 Interne markt van elektriciteit en aardgas

2.8.3 Energie-efficiëntie

2.8.4 Koolwaterstoffen

2.9 VERVOER

2.9.1 Wegvervoer

2.9.2 Gecombineerd vervoer

2.9.3 Vervoer over de binnenwateren

2.9.4 Spoorwegvervoer

2.9.5 Zeevervoer

2.9.6 Luchtvervoer

2.10 TELECOMMUNICATIE

2.11 VOORLICHTING, COMMUNICATIE, CULTUUR EN AUDIOVISUELE SECTOR

2.12 MILIEUZAKEN

2.12.1 Vrije toegang tot milieu-informatie

2.12.2 Milieueffectbeoordeling

2.12.3 Lucht

2.12.4 Water

2.12.5 Natuur

2.12.6 Geluidshinder

2.12.7 Chemie en biotechnologie

2.12.8 Afvalstoffen

2.12.9 Milieu en industrie

2.12.10 Stralingsbescherming

2.13 LANDBOUW

2.13.1 Vrij verkeer van landbouwproducten

2.13.2 Markten

2.13.3 Geharmoniseerde sectoren

2.13.4 Toepassing van Richtlijn 98/34/EG (normen en technische voorschriften) in de landbouw

2.14 VISSERIJ

2.14.1 Visbestanden

2.14.2 Toekenning van de vlag/verlening van visvergunningen

2.15 CONSUMENTENBESCHERMING

2.15.1 Omzetting van richtlijnen

2.15.2 Veiligheid en gezondheid

2.15.3 Bescherming van de economische belangen van de consument

2.16 PERSONEEL VAN DE GEMEENSCHAPPEN

2.17 STATISTIEKEN

Het verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht wordt elk jaar opgesteld op verzoek van het Europees Parlement (resolutie van 9 februari 1983) alsook de lidstaten (Verklaring nr. 19, punt 2, gehecht aan het op 7 februari 1992 te Maastricht ondertekend Verdrag). Dit verslag vormt tevens een antwoord op verzoeken die binnen de Europese Raad of de Raad voor bepaalde sectoren worden gedaan.

1. VOORWOORD

De controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is een van de belangrijkste taken die artikel 211 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen aan de Commissie toevertrouwt. De Commissie vervult deze taak met name door overeenkomstig artikel 226 van het EG-Verdrag in het geval van niet-nakoming een zaak aanhangig te maken en zo nodig krachtens artikel 228 van het EG-Verdrag voor de tweede maal voor het Hof van Justitie te brengen. Deze beide procedures vormen het onderwerp van dit verslag.

De balans van de werkzaamheden van de Commissie gedurende het verslagjaar wordt omvat de volgende onderdelen:

- een statistisch overzicht van de diverse stadia van de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht, waarbij de ontwikkeling gedurende 1999 wordt vergeleken met het voorafgaande jaar (punt 1.1);

- de stand van de omzetting van de communautaire richtlijnen door de lidstaten, die een belangrijk aspect is van de toepassing van het Gemeenschapsrecht (punt 1.2);

- een grafische voorstelling - per lidstaat - van alle door de Commissie in de loop van het jaar ingeleide of behandelde inbreukprocedures (punt 1.3);

- een overzicht van de toepassing van de sanctieprocedures in overeenstemming met artikel 228 van het EG-Verdrag (punt 1.4).

1.1. Statistisch overzicht van het jaar 1999.

Uit de statistische gegevens betreffende de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht in 1999 blijkt zowel het belang dat door de burgers aan deze taak wordt gehecht als de standvastigheid waarmee de Commissie haar taak als hoedster van het Gemeenschapsrecht vervult:

- het aantal door de diensten van de Commissie ontvangen klachten is in 1999 blijven toenemen en met 16% gestegen van 1128 in 1998 tot 1305 in 1999. Voorts heeft de Commissie een zeer actieve rol gespeeld bij de signalering van gevallen van non-conformiteit: in 1999 waren er 228 ambtshalve ontdekte gevallen, waarvan 16 op grond van parlementaire vragen en tien als gevolg van verzoekschriften. Bij een groot aantal van deze gevallen gaat het om de non-conformiteit van maatregelen van de lidstaten tot tenuitvoerlegging van de richtlijnen of de onjuiste toepassing ervan;

-In 1999 werden 1075 schriftelijke aanmaningen verzonden. Dit aantal is redelijk stabiel gebleven ten opzichte van 1998, in de loop waarvan 1101 aanmaningen werden verzonden. Het aantal aanmaningen wegens niet-mededeling van nationale maatregelen tot omzetting van richtlijnen is toegenomen (706 schriftelijke aanmaningen in 1999 tegenover 615 in 1998), terwijl het aantal aanmaningen wegens non-conformiteit van deze maatregelen of de onjuiste toepassing van de richtlijnen in 1999 tot 369 is gedaald tegenover 486 in 1998. Een dergelijk causaal verband is niet duidelijk en is in ieder geval niet aangetoond. De Commissie streeft naar een systematische controle van de conformiteit van de nationale wetgeving met het Gemeenschapsrecht, zodat zij zo goed mogelijk maatregelen kan nemen voordat het tot individuele klachten komt. Een dergelijke systematische controle wordt weer in belangrijke mate vergemakkelijkt door de belangrijker rol die voor de schriftelijke aanmaning is weggelegd nadat de Commissie in het bijzonder sinds 1996 haar werkmethoden in het kader van inbreukprocedures in verscheidene opzichten heeft verbeterd. De schriftelijke aanmaning moet aan zijn eigenlijke doel voldoen, namelijk de lidstaat "om inlichtingen verzoeken"; haar juridische positie legt de Commissie pas in het met redenen omklede advies vast;

- het aantal met redenen omklede adviezen daalde met 32%, van 675 in 1998 tot 460 in 1999. Dit kan met name worden toegeschreven aan het feit dat deze fase van de inbreukprocedures het afgelopen jaar weer genormaliseerd is, nadat de Commissie zich in 1998 grote inspanningen heeft getroost om de achterstand bij de uitvoering van dergelijke besluiten weg te werken;

- het aantal aanhangigmakingen bij het Hof van Justitie is in 1999 tot 178 gestegen in vergelijking tot 123 in 1998. Het aantal aanhangigmakingen is nog altijd gering in vergelijking met het aantal schriftelijke aanmaningen (16,5%), waaruit de doeltreffendheid van de precontentieuze procedure blijkt. De toename van het aantal aanhangigmakingen in absolute cijfers duidt erop dat de inbreukprocedures steeds sneller behandeld worden.

- de snelheid waarmee de dossiers worden behandeld is in 1999 nog meer toegenomen: 529 van de 722 in de loop van het jaar aan de lidstaten gerichte schriftelijke aanmaningen betroffen in 1999 ingeleide inbreukprocedures, ofwel 73% tegenover 48% in 1998. Ook bij de met redenen omklede adviezen kan een snellere afwerking geconstateerd worden, aangezien in 1999 26% van de met redenen omklede adviezen betrekking hadden op 1999 in vergelijking met 19% in 1998;

- tegelijkertijd zijn de besluiten tot seponering licht gedaald (met 3,2%), van 1961 in 1998 tot 1900 in 1999, waaruit evenwel blijkt dat een groot aantal gevallen werd opgelost wat de toepassing van het Gemeenschapsrecht betreft;

- tenslotte zette de Commissie haar op transparantie gerichte beleid voort door de publicatie in 1999 van 221 perscommuniqués over inbreukprocedures. Hierbij dient niet vergeten te worden dat een communiqué vaak betrekking heeft op verscheidene inbreukprocedures.

Deze enkele statistische gegevens tonen duidelijk aan dat de inbreukprocedures de laatste tijd nog efficiënter afgewikkeld worden, hetgeen ongetwijfeld te danken is aan de door de Commissie recentelijk uitgevoerde administratieve hervormingen.

1.2. Stand van omzetting van de richtlijnen in 1999.

Onderstaande tabel biedt een algemeen overzicht van de stand van de mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen voor alle op 31 december 1999 van toepassing zijnde richtlijnen.

Op 31 december 1999 hadden de lidstaten gemiddeld 94,53% van de voor de tenuitvoerlegging van de richtlijnen noodzakelijke maatregelen meegedeeld. Dit betekent een lichte daling ten opzichte van het cijfer van 95,70%. in 1998. Uit dit percentage blijkt dat de lidstaten zich nieuwe inspanningen moeten getroosten. Een gemiddelde vertraging bij de omzetting van de van toepassing zijnde richtlijnen van minder dan 6% is absoluut gezien weliswaar niet hoog, maar dit percentage heeft toch belangrijke gevolgen voor de werking van een geïntegreerde economische ruimte. Voorts zijn hierbij evidente inbreuksituaties inbegrepen, die, afhankelijk van de lidstaat, meer of minder ernstig zijn. Op de Commissie rust derhalve in dit verband de verplichting de lidstaten te verzoeken om de tenuitvoerlegging van de communautaire richtlijnen te verbeteren.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

In vergelijking met de stand van zaken van eind 1998 kan aan de hand van de gegevens voor 1999 een zekere vooruitgang geconstateerd worden; één lidstaat (Italië) is dankzij zijn inspanningen in 1999 vijf plaatsen op de omzettingsschaal gestegen.

Daarentegen blijft het lage omzettingspercentage van Griekenland nog steeds zorgwekkend (het daalde van 93,82 % in 1998 tot 92,02 % in 1999).

Voor het overige kan in alle lidstaten een lichte teruggang geconstateerd worden.

De aan het eind van bijlage IV van dit verslag opgenomen tabel geeft een gedetailleerd overzicht per lidstaat en per sector van de stand van zaken betreffende de omzetting in 1999.

1.3. Grafische voorstelling van alle door de Commissie in 1999 ingeleide of behandelde inbreukprocedures.

De drie hierna volgende tabellen laten zien hoeveel lopende inbreukdossiers zich in de fase van de aanmaning, het met redenen omklede advies of de aanhangigmaking bij het Hof bevonden. Eén lidstaat staat in alle drie tabellen bovenaan, op aanzienlijke afstand van de tweede lidstaat. Het gaat om dezelfde lidstaat waartegen in 1999 de meeste klachten werden ingediend (225 van 1.305, ofwel 17% van het totaal).

Voorts blijkt uit de tabellen dat drie lidstaten (Frankrijk, Italië en Griekenland) zich tijdens alle drie fases van de procedure in de kopgroep bevinden, terwijl de andere lidstaten gedurende de gehele procedure naar een aanzienlijk lagere plaats dalen, hetgeen op een grotere doeltreffendheid bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht zou kunnen duiden voordat de Commissie de zaak bij het Hof van Justitie aanhangig maakt.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

1.4. Toepassing door de Commissie van artikel 228 van het EG-Verdrag (ontwikkelingen in 1999).

In 1999 heeft de Commissie vier besluiten genomen tot tweede aanhangigmaking met een verzoek tot oplegging van een dwangsom. Deze vier zaken waren gericht tegen België, Griekenland, Frankrijk en Luxemburg en hebben alle betrekking op wetgeving inzake sociale zaken (in 1998 betroffen dergelijke besluiten voornamelijk het milieu). Een van deze vier zaken (Frankrijk: nachtarbeid door vrouwen) is in 1999 metterdaad bij het Hof aanhangig gemaakt. Op 31 december 1999 waren de drie overige aanhangigmakingen nog in voorbereiding.

Op 31 december 1999 waren vier andere zaken aanhangig bij het Hof, waarvan drie tegen Griekenland en één tegen Frankrijk.

Ten slotte kon de Commissie vier andere zaken (tegen Griekenland, Frankrijk, Italië en Luxemburg) seponeren die zij had besloten bij het Hof aanhangig te maken met het verzoek tot oplegging van een dwangsom, zonder dat zij echter al een beroep had ingediend.

Deze feiten bevestigen dat het door het verdrag van Maastricht ingestelde sanctiestelsel een afschrikwekkende werking heeft: het Hof heeft tot dusverre geen dwangsommen hoeven op te leggen wegens niet-naleving van zijn arresten, aangezien de lidstaten doorgaans een einde maken aan de inbreuken zodra de zaak voor de tweede maal bij het Hof aanhangig is gemaakt of zelfs voordat de Commissie het besluit tot aanhangigmaking ten uitvoer heeft gelegd.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2. SITUATIE IN DE VERSCHILLENDE SECTOREN

2.1. INTERNE MARKT

2.1.1. Algemene strategie voor de interne markt

In haar mededeling van 18 februari 1999 [1] geeft de Commissie een evaluatie van de tenuitvoerlegging van haar actieprogramma [2], dat op 31 december 1998 afliep. Het resultaat moet als geslaagd beschouwd worden: in de meeste, maar niet in alle gevallen werd de geplande voortgang geboekt. Drie van de vier wetgevingsvoorstellen die essentieel werden geacht voor de voltooiing van het wettelijk kader, zijn goedgekeurd. De besprekingen over belastingvraagstukken hebben een nieuwe impuls gekregen. En, gestimuleerd door het actieprogramma, hebben de Commissie en de lidstaten vorderingen gemaakt met een doeltreffender toepassing van de wetgeving en de verbetering van de kwaliteit van het wettelijk kader.

[1] Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Evaluatie van het actieprogramma voor de interne markt, juni 1997-december 1998" - COM (99) 74 van 18 februari 1999.

[2] Mededeling van de Commissie aan de Europese Raad: Actieprogramma voor de interne markt - CSE (97) 1 def. Van 4 juni 1997.

In november 1999 kon aan het scorebord van de interne markt de voortgang worden afgelezen die door de lidstaten is geboekt bij de omzetting van de richtlijnen betreffende de interne markt. Het percentage richtlijnen dat in een of meer lidstaten nog niet is omgezet is in twee jaar tijd met de helft gedaald en bedraagt inmiddels omstreeks twaalf procent. Het gemiddelde percentage niet-omgezette richtlijnen per lidstaat vertoont ook duidelijk een dalende lijn: slechts in het geval van vijf landen bestaat nog een achterstand bij de omzetting van meer dan vijf procent.

In een mededeling van 24 november [3] zet de Commissie haar "strategie voor de interne markt" uiteen; in deze mededeling worden de strategische doelstellingen voor de interne markt voor de komende vijf jaar (2000-2004) vastgesteld: verbeteren van de levenskwaliteit van de burgers; verbeteren van de efficiëntie van de communautaire producten- en kapitaalmarkten; verbeteren van het ondernemingsklimaat en gebruik maken van de verworvenheden van de interne markt in een veranderende wereld. Er is ook een reeks operationele doelstellingen vastgesteld. Elke operationele doelstelling komt overeen met een bijzonder beleidsterrein dat tot de verwezenlijking van een of meer strategische doelstellingen bijdraagt. Er worden prioriteiten voor de korte termijn ter verwezenlijking van deze operationele doelstellingen in de vorm van "gerichte acties" vastgesteld.

[3] Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad: de strategie voor de Europese interne markt - COM (1999) 624 def. van 24 november 1999.

De gerichte acties die de verbetering van de doeltreffendheid van het rechtskader beogen, omvatten o.a. het terugbrengen van de omzettingsachterstand door de lidstaten tot minder dan 1,5% aan het eind van het jaar 2000 en het opstarten van een proefproject waarbij de Gemeenschap steun verleent aan nationale initiatieven op het gebied van de administratieve samenwerking. Dit proefproject komt in de plaats van het KAROLUS-programma voor de uitwisseling van ambtenaren, dat eind 1999 is afgelopen.

Vereenvoudiging en verbetering van de wetgeving blijft hoog op de politieke agenda staan. Op 25 februari [4] heeft de Commissie de tijdens de derde fase van het SLIM-initiatief ontwikkelde aanbevelingen bekendgemaakt die betrekking hebben op de verzekeringswetgeving, de coördinatieregels op het gebied van sociale zekerheid en de elektromagnetische-compatibiliteitsrichtlijn. De SLIM-teams van fase 4 van dit initiatief hebben hun werkzaamheden afgerond en aanbevelingen gedaan voor de vereenvoudiging van de communautaire wetgeving op het terrein van het vennootschapsrecht, de indeling, verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen en de wetgeving inzake voorverpakkingen. Het Bedrijvenpanel, dat in 1998 in het kader van een proefproject werd ingesteld, is geraadpleegd over het voorstel voor een richtlijn inzake afval van elektrische en elektronische apparaten.

[4] Verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement : resultaten van de derde fase van SLIM en de follow-up van de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen uit de eerste en tweede fase - COM(1999) 88 van 25 februari 1999.

In het kader van de dialoog met de burger en het bedrijfsleven, waartoe tijdens de Europese Raad van Cardiff het initiatief werd genomen, worden via telefoon of Internet inlichtingen verstrekt over de wijze waarop men van zijn uit het Gemeenschapsrecht voortvloeiende rechten gebruik kan maken. Hierdoor wordt ook feedback verkregen over de problemen die zich daarbij voordoen om concrete conclusies te kunnen trekken ter verbetering van het functioneren van de interne markt. Vanaf december 1998 is in het kader van de dialoog met het bedrijfsleven een website (http://europa.eu.int/business) on line beschikbaar die gemakkelijk toegang biedt tot allerlei nuttige informatie over het uitoefenen van zakelijke activiteiten in de interne markt.

2.1.2. Vrij verkeer van personen en burgerschap van de Unie

2.1.2.1. Binnenkomst en verblijf.

Op 17 maart 1999 heeft de Commissie de Raad en het Europees Parlement een verslag voorgelegd over de toepassing van de Richtlijnen 90/364, 90/365 en 93/96 (verblijfsrecht) [5]. Dit verslag is bedoeld als evaluatie van de toepassing van de drie richtlijnen betreffende het verblijfsrecht van studenten, gepensioneerden en andere niet-werkenden.

[5] COM(1999)127 def.

Op 19 juli 1999 heeft de Commissie de Raad en het Europees Parlement een mededeling voorgelegd over de voor burgers van de Unie geldende bijzondere maatregelen ten aanzien van verplaatsing en verblijf die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid (Richtlijn 64/221/EEG) [6]. Door middel van deze mededeling vestigt de Commissie de aandacht op een van de belangrijkste problemen die zich bij de uitvoering van de richtlijn voordoen en geeft zij richtsnoeren en informatie over de wijze waarop deze moeilijkheden overwonnen kunnen worden.

[6] COM(1999)372 def.

2.1.2.2. Actief en passief kiesrecht

Alle lidstaten hebben thans Richtlijn 94/80/EG omgezet, aangezien België op 27 januari 1999 de wet voor de omzetting van de richtlijn heeft aanvaard.

De Commissie heeft op 30 juli 1999 aan Duitsland een met redenen omkleed advies toegezonden vanwege de onjuiste omzetting van Richtlijn 93/109/EG. Op grond van de Duitse wetgeving tot omzetting van de richtlijn zijn burgers van de Unie die in Duitsland wonen in strijd met artikel 9, lid 4, van de richtlijn verplicht om voorafgaande aan iedere verkiezing voor het Europees Parlement een verzoek in te dienen om zich als kiezer te laten registreren.

De Commissie heeft op 30 juli 1999 twee met redenen omklede adviezen tot Duitsland gericht vanwege de onjuiste omzetting van Richtlijn 94/80/EG in de deelstaten Beieren en Saksen. Op grond van de door beide deelstaten goedgekeurde wetten tot omzetting van de richtlijn zijn burgers van de Unie in strijd met artikel 8, lid 3, van de richtlijn verplicht om zich voorafgaande aan iedere gemeentelijke verkiezing op de kiezerslijst te laten inschrijven.

De Commissie heeft op 11 augustus 1999 een met redenen omkleed advies tot Griekenland gericht in verband met de onjuiste omzetting van Richtlijn 94/80/EG. De Commissie heeft een aantal punten aan de orde gesteld waarop de Griekse wetgeving niet conform is aan de richtlijn, met name wat betreft de eis van kennis van de Griekse taal en de instelling van een verblijfsperiode van minstens twee jaar om het stemrecht te kunnen uitoefenen.

2.1.2.3. Gereglementeerde beroepen

Jurisprudentie van het Hof van Justitie

In het kader van een prejudiciële beslissing in de zaak C-234/97 "T. Fernández de Bobadilla tegen Museo Nacional del Prado" [7] heeft het Hof het begrip "gereglementeerd beroep" verduidelijkt in de zin van de Richtlijnen 89/48/EEG et 92/51/EEG van de Raad betreffende een algemeen stelsel van erkenning van diploma's. Uit dit arrest blijkt met name dat de bepalingen van een collectieve overeenkomst die op algemene wijze de toegang tot een beroep of de uitoefening ervan regelt wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen kunnen zijn in de zin van artikel 1 d) van Richtlijn 89/48/EEG en artikel 1 f) van Richtlijn 92/51/EEG; dit geldt in het bijzonder als deze situatie berust op een algemeen geldend, op nationaal niveau vastgelegd beleid.

[7] Arrest van 18 juli 1999: nog niet gepubliceerd.

Niet nagekomen arresten van het Hof

Met betrekking tot de inbreukprocedures die werden ingeleid krachtens artikel 228 van het EG-Verdrag (niet-nakoming van een arrest van het Hof) wordt erop gewezen dat de procedures in verband met vrije dienstverlening door toeristengidsen in Italië en Frankrijk (arresten gewezen op 26 april 1991 in de zaken C-180/89 [8] en C-154/89 [9]) beide zijn geseponeerd. Italië heeft namelijk de nationale maatregelen ter uitvoering van het voornoemde arrest goedgekeurd en de Commissie hiervan op de hoogte gesteld. Wat Frankrijk betreft, is het ontwerp-decreet goedgekeurd waaromtrent de Commissie eerder was ingelicht.

[8] Arrest van 26 februari 1991, Jurispr. 1991, blz. I-0709.

[9] Arrest van 26 februari 1991, Jurispr. 1991, blz. I-0709.

Tegen Griekenland is het Hof voor de tweede maal ingeschakeld, waarbij ook een verzoek tot oplegging van een dwangsom is ingediend, in de zaak betreffende de niet-mededeling van de nationale omzettingsmaatregelen voor Richtlijn 89/48/EEG van de Raad (eerste algemene stelsel voor erkenning van diploma's) (zie arrest van het Hof van Justitie van 23 maart 1995 in zaak C-365/93) [10]. Deze procedure loopt thans (zaak C - 98/197).

[10] Arrest van 22 maart 1994, Jurispr. 1994, blz. I-0923.

Wat betreft de overige nog niet nagekomen arresten van het Hof, dient het arrest van 22 maart 1994 (zaak C-375/92 [11]) tegen Spanje te worden vermeld met betrekking tot de vrije dienstverlening door toeristengidsen: na een onderzoek in samenwerking met de Spaanse autoriteiten van de door de autonome gemeenschappen uitgevaardigde decreten inzake de uitoefening van het betrokken beroep is gebleken dat er in enkele regionale wetsteksten nog wijzigingen dienen te worden aangebracht. De Commissie wacht deze wetswijzigingen af.

[11] Arrest van 22 maart 1994, Jurispr. 1994, blz. I-0923.

Hangende zaken bij het Hof van Justitie

De Commissie heeft de volgende zaken aanhangig gemaakt bij het Hof van Justitie:

- een zaak tegen Spanje met betrekking tot de voorwaarden tot verkrijging van Spaanse diploma's van medische specialisten (artikel 8 van Richtlijn 93/16/EEG ter vergemakkelijking van het vrije verkeer van artsen en onderlinge erkenning van hun diploma's, certificaten en andere titels).

- een zaak tegen Frankrijk met betrekking tot de niet-erkenning van in de andere lidstaten verkregen kwalificaties voor onder overdruk werkende duikers, terwijl dit beroep valt onder Richtlijn 92/51/EEG betreffende een algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen, ter aanvulling van Richtlijn 89/48/EEG.

- een zaak tegen Italië met betrekking tot de dienstverlening en en de vestiging van advocaten: de Italiaanse wetgeving betreffende dienstverlening verbiedt namelijk een kantoor te openen in Italië en is daarmee strijdig met het arrest van het Hof van Justitie in de zaak C-55/94 "Gebhard" [12]; voorts is de omzetting van Richtlijn 89/48/EEG van de Raad (eerste algemeen stelsel voor de erkennning van diploma's) onvolledig wat het beroep van advocaat betreft.

[12] Arrest van 30 november 1995, Jurispr. 1995, blz. I-4165.

Anderzijds heeft de Commissie in de zaak C-98/259 tegen Duitsland betreffende de voorwaarden voor toegang tot het beroep van tandarts (Richtlijnen 78/686/EEG en 78/687/EEG van de Raad) met name betreffende de toelating tot het register van de sociale zekerheid van onderdanen van lidstaten van de Unie afgezien van haar beroep nadat Duitsland de wettelijke maatregelen had medegedeeld waarmee een einde aan de inbreuk werd gemaakt.

Nationale uitvoeringsmaatregelen

De Commissie heeft besloten wegens niet-mededeling van de maatregelen tot omzettting van Richtlijn 97/38/EG van de Commissie tot wijziging van Richtlijn 92/51/EEG van de Raad Griekenland voor het Hof van Justitie te dagen.

In 1999 werden tegen verscheidene lidstaten procedures ingeleid vanwege niet-mededeling van de maatregelen tot omzetting van de Richtlijnen 98/21/EG en 98/63/EG van de Commissie ter actualisering van de lijsten van medische specialismen van Richtlijn 93/16/EEG van de Raad ter vergemakkelijking van het vrije verkeer van artsen en de onderlinge erkenning van hun diploma's: na de mededeling van de omzettingsmaatregelen zijn de tegen Duitsland, Griekenland, Spanje, Italië, Luxemburg, Oostenrijk, Finland en het Verenigd Koninkrijk ingeleide procedures in verband met Richtlijn 98/21/EG geseponeerd, alsook de tegen België, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, en Zweden in verband met Richtlijn 98/63/EG ingeleide procedures. Wat betreft Richtlijn 98/21/EG heeft de Commissie besloten Ierland, Nederland en Portugal voor het Hof van Justitie te dagen. Met betrekking tot Richtlijn 98/63/EG is een met redenen omkleed advies toegezonden aan Spanje, Ierland, Nederland en Portugal.

Ook in 1999 zijn procedures ingeleid tegen Oostenrijk en geseponeerd in verband met de Richtlijnen 78/686/EEG en 78/687/EEG van de Raad (onderlinge erkenning van de diploma's van tandartsen en coördinatie van de opleidingen), voor de omzetting waarvan Oostenrijk een afwijkende termijn tot uiterlijk 31 december 1998 was toegestaan.

Non-conformiteit en onjuiste toepassing van de richtlijnen

In 1998 heeft de Commissie een twintigtal klachten ontvangen wegens beperkingen die met de artikelen 43 en 49 van het EG-Verdrag in strijd waren, alsook met de richtlijnen ter vergemakkelijking van de wederzijdse erkenning van diploma's voor beroepsdoeleinden. Een aantal hiervan heeft geleid tot de inleiding van inbreukprocedures, terwijl andere werden geseponeerd omdat zij niet gefundeerd waren.

De tegen bepaalde lidstaten wegens onjuiste omzetting of onjuiste toepassing van de richtlijnen ingeleide procedures werden voortgezet. In het kader van de tegen Spanje ingeleide procedure met betrekking tot de duur van de opleiding van verantwoordelijk algemeen ziekenverplegers wordt het antwoord van de Spaanse autoriteiten op het met redenen omklede advies nog onderzocht.

In 1999 heeft de Commissie een met redenen omkleed advies aan België gericht vanwege de voor de dienstverlening door architecten geldende voorwaarden: de bestaande procedure in België is bijzonder tijdrovend, omslachtig en duur, hetgeen in strijd is met Richtlijn 85/384/EEG van de Raad (onderlinge erkenning van de diploma's van architect); voorts wordt de regel dat het beroep van architect onverenigbaar is met dat van aannemer buitensporig toegepast.

Verder heeft de Commissie een met redenen omkleed advies aan Oostenrijk toegezonden vanwege de toelatingseisen voor ziekenfondsartsen, aangezien de deelstaten een discriminerend puntensysteem hanteren (waardoor in de betrokken deelstaat geboren ingezetenen en hun kinderen bevoordeeld worden).

In de procedure tegen Spanje, die vanwege de voorwaarden betreffende de erkenning van in Latijns-Amerikaanse landen behaalde tandartsdiploma's ingeleid werd (deze procedure werd reeds in voorafgaande rapporten vermeld), is de oorspronkelijk bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakte klacht nog steeds opgeschort. De door de Spaanse autoriteiten aangeknoopte onderhandelingen over de wijziging van bepalingen van internationale overeenkomsten betreffende de erkenning van diploma's worden namelijk voortgezet.

Dialoog met de nationale autoriteiten

Teneinde de administratieve samenwerking te verbeteren en problemen snel te verhelpen, heeft de Commissie in 1999 regelmatig contact onderhouden met de nationale autoriteiten, zowel in het kader van de coördinatiegroep voor de Richtlijnen 89/48/EEG en 92/51/EEG (algemeen stelsel voor de erkenning van diploma's) als in het kader van de comités van hooggeplaatste ambtenaren (met name van de volksgezondheid).

2.1.2.4. Zelfstandige handelsagenten

Det in het vorige rapport vermelde inbreukprocedure wegens onvolledige omzetting van Richtlijn 86/653/EEG werd geseponeerd nadat Italië op 15 april 1999 zijn wetgeving in overeenstemming met de opmerkingen van de Commissie gewijzigd heeft. Derhalve is de zaak geseponeerd.

2.1.3. Vrij verkeer van goederen

2.1.3.1. Artikelen 28 en volgende van het EG-Verdrag (ex artikelen 30 en volgende)

Het aantal dossiers met betrekking tot overheidsmaatregelen die de handel mogelijk belemmeren blijft hoog, hoewel uit de statistieken blijkt dat dit aantal de afgelopen drie jaar stabiel is gebleven. In 1999 bedroeg het aantal door de Commissie geopende dossiers 257, waarvan ongeveer honderd betrekking hebben op dezelfde kwestie (dioxinecrisis). Op 31 december 1999 was omtrent 345 inbreukdossiers nog geen besluit tot seponering genomen.

Zoals reeds in de voorafgaande jaren kon met betrekking tot de geschillen op het terrein van het "vrije verkeer van goederen" geconstateerd worden dat ook in 1999 de zaken steeds ingewikkelder zijn geworden. Omdat het om technisch en juridisch ingewikkelde zaken gaat, blijft de Commissie bij het zoeken naar oplossingen voor de geconstateerde problemen zoveel mogelijk samenwerken met de nationale autoriteiten. De Commissie geeft er dan ook de voorkeur aan de "pakketvergadering" als instrument te gebruiken, zodat door middel van open en informeel overleg snel oplossingen kunnen worden gevonden voor belemmeringen die door de marktdeelnemers zijn geconstateerd. In 1999 zijn met alle lidstaten, behalve Luxemburg en Nederland, pakketvergaderingen gehouden. In het algemeen hebben deze vergaderingen vruchten afgeworpen: 50% van alle onderzochte gevallen wordt geregeld, ofwel tijdens de vergadering, ofwel door middel van een maatregel die door de betrokken lidstaat wordt getroffen op basis van een tijdens de vergadering gemaakte afspraak. Het aantal besproken zaken dat tot een conflict heeft geleid is het afgelopen jaar weliswaar enigszins toegenomen, maar bedraagt toch slechts ongeveer 15% van de behandelde dossiers.

De praktijk om eenmaal per jaar een vergadering te beleggen van de voorzitters van de nationale delegaties die deelnemen aan "pakketvergaderingen" werd in 1999 voortgezet; deze bijeenkomst vond in februari plaats. Tijdens deze vergadering en de verschillende pakketvergaderingen die in 1999 plaatsvonden werd beklemtoond dat de toepassing van de onderlinge erkenning verbeterd moest worden, aangezien een groot aantal zaken die de Commissie de laatste tijd aanhangig heeft gemaakt eenvoudig door een dergelijke verbetering opgelost hadden kunnen worden (problemen bij de onderlinge erkenning van chloorhoudende reinigingsmiddelen, profielstaal, rubberproducten, enz.). In het kader van de pakketvergaderingen zijn seminars gehouden over de onderlinge erkenning die bedoeld waren voor de (centrale en niet-centrale) autoriteiten die belast zijn met de toepassing ervan.

Van de terreinen waarop de Commissie in 1999 het meest heeft moeten optreden komt die van de levensmiddelen op de eerste plaats vanwege de talrijke klachten van Belgische marktdeelnemers die getroffen werden door de handelsbeperkingen die als gevolg van de dioxinecrisis door de andere lidstaten aan hun producten opgelegd werden. Afgezien van deze situatie van conjuncturele aard betreffen de meeste zaken nog steeds de sector van de motorvoertuigen. In 1998 was de Commissie erin geslaagd problemen op te lossen in Frankrijk, Portugal en Duitsland; in 1999 was echter vooral Spanje aan de beurt. De bevoegde nationale autoriteiten hebben thans de registratieprocedure vereenvoudigd voor auto's en tweewielige motorvoertuigen die door particulieren worden ingevoerd.

Evenals in de voorafgaande jaren komen er ook over het in de handel brengen van voedingssupplementen en met vitaminen en voedingsstoffen verrijkte voedingsmiddelen veel klachten binnen bij de Commissie. Andere gebieden waarop de Europese marktdeelnemers een beroep blijven doen op de Commissie, zijn de parallelimport van bestrijdingsmiddelen en de criteria voor de vaststelling van de prijzen ervan.

In 1999 heeft de Commissie de volgende zaken aanhangig gemaakt bij het Hof van Justitie:

- een zaak tegen Frankrijk omdat aan het in de verkoop brengen van met vitaminen en additieven verrijkte voedingsstoffen een langdurige en kostbare procedure voor het verlenen van vergunningen is verbonden; tegen Duitsland en Oostenrijk, omdat voedingssupplementen met vitaminen met een bepaald minimumgehalte aan vitaminen systematisch als geneesmiddel geclassificeerd worden en tegen België, omdat op voedingsmiddelen waaraan nutriënten zijn toegevoegd per productie-eenheid een notificatienummer aangebracht moet worden.

- tegen Frankrijk, omdat in de regelgeving inzake rubberproducten geen bepaling betreffende onderlinge erkenning opgenomen is en omdat op grond van de regelgeving inzake edele metalen de in de andere lidstaten gebruikte aansprakelijkheidsmerktekens die een zuiverheid van 999/1000 aanduiden niet erkend worden.

In 1999 heeft de Commissie besloten de volgende zaken bij het Hof aanhangig te maken:

- tegen Italië en Spanje met betrekking tot het verbod op het in de verkoop brengen van chocolade die andere plantaardige vetstoffen dan cacaoboter bevatten.

Voorts heeft de Commissie in de loop van het jaar met redenen omklede adviezen toegezonden aan Oostenrijk (invoer van geneesmiddelen, informatie in verband met de gezondheid op levensmiddelen), Frankrijk (parallelimport van geneesmiddelen), Italië (invoer en uivoer van onbewerkt goud) en Griekenland (etiketteringsvoorschriften voor keramische tegels en plavuizen, richtprijs van niet-alcoholische dranken, registratie van geïmporteerde vrachtwagens).

Wat betreft de jurisprudentie van het Hof van Justitie dienen enkele prejudiciële uitspraken te worden vermeld vanwege het verband tussen deze uitspraken en de door de Commissie behandelde inbreukdossiers, te weten:

- arrest van 3 juni 1999 in zaak C-33/97 ("Colim NV") [13], waarin het Hof heeft geoordeeld dat een lidstaat niet door middel van het verplicht gestelde gebruik van een taal het in de handel brengen van een product dat in een andere lidstaat op rechtmatige wijze op de markt is gebracht, kan verhinderen indien de informatie op het etiket (zoals tekeningen, symbolen of pictogrammen) geschikt zijn om de consument volledig te informeren.

[13] Nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie.

- arrest van 11 maart 1999 in de zaak C-100/96 ("British Agrochemicals" [14]), waarin het Hof heeft verklaard dat voor een gewasbeschermingsmiddel dat uit een andere lidstaat van de Gemeenschap of uit een staat van de Europese Economische Ruimte ingevoerd is, waar reeds een vergunning voor het in de handel brengen van dit middel verleend is, en dat als identiek aan een in de lidstaat van invoer in overeenstemming met het Gemeenschaprecht toegestaan middel beschouwd kan worden, geen nieuwe vergunning noodzakelijk is.

[14] Jurispr. 1998, blz. I-1095.

Tenslotte wijst de Commissie erop dat Beschikking nr. 3052/95/EG van het Europees Parlement en de Raad, op grond waarvan de lidstaten verplicht zijn nationale maatregelen waarbij wordt afgeweken van het beginsel van het vrije verkeer van goederen, te melden bij de Commissie een nuttig instrument is ter bevordering van de doorzichtigheid. In 1999 zijn slechts 26 nationale maatregelen gemeld, waarvan de meeste betrekking hadden op het op de markt brengen van medische en elektrische apparaten.

2.1.3.2. Preventievoorschriften van Richtlijn 98/34/EG [15] (ex 83/189/EEG)

[15] Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften (PB L 204, blz.. 37); deze richtlijn consolideert en herroept Richtlijn 83/189/EEG en de daaropvolgende wijzigingen daarvan en werd gewijzigd bij Richtlijn 98/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 juli 1998 die de informatieprocedure uitbreidt tot de regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (PB L 217 van 5/8/1998, blz.. 18).

De informatieprocedure die werd ingevoerd bij Richtlijn 98/34/EG vormt een essentieel instrument ter voorkoming van handelsbelemmeringen en voor wederzijdse informatie. Krachtens deze richtlijn zijn de lidstaten verplicht de Commissie en de andere lidstaten op de hoogte te stellen van ontwerpen voor technische voorschriften, zodat voor hun definitieve goedkeuring gecontroleerd kan worden of zij in overeenstemming zijn met de regels voor de interne markt. Deze procedure die eerst alleen gold voor producten, is sinds 5 augustus 1999 ook van toepassing op de diensten van de informatiemaatschappij. Richtlijn 98/48/EG tot wijziging van Richtlijn 98/34/EG beoogt namelijk een stabiel, duidelijk en samenhangend rechtskader tot stand te brengen door de door de Commissie en de lidstaten op het gebied van goederen reeds met succes gebruikte raadplegingsprocedure ook voor initiatieven op het gebied van de wetgeving die specifiek betrekking hebben op de diensten van de informatiemaatschappij te laten gelden.

In 1999 heeft de Commissie 591 ontwerpen van technische voorschriften ontvangen, (waarvan 13 betrekking hadden op de bepalingen inzake de diensten van de informatiemaatschappij), die zijn onderzocht door de betrokken diensten van de Commissie. Dit aantal bedroeg 900 in 1997 [16] en 604 in 1998 [17]. Uit deze cijfers blijkt dat de lidstaten, ondanks de voltooiing van de interne markt, grote aantallen technische voorschriften blijven vaststellen. Deze voorschriften dreigen het voortbestaan van deze markt en de voordelen die deze oplevert voor alle betrokken deelnemers aan het economisch leven in gevaar te brengen.

[16] De statistieken betreffende de voorschriften die in 1997 zijn gemeld, zijn bekendgemaakt in PB C 281 van 10.9.1998.

[17] De statistieken betreffende de voorschriften die in 1997 zijn gemeld, zijn bekendgemaakt in PB C 281 van 10.9.1998.

Van de 591 in 1999 ontvangen kennisgevingen hebben er 44 [18] aanleiding gegeven tot een uitvoerig gemotiveerde mening van de zijde van de Commissie, volgens welke de beoogde maatregel moet worden gewijzigd teneinde de belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen en diensten van de informatiemaatschappij die er eventueel uit kunnen voortvloeien, op te heffen. De lidstaten hebben hunnerzijds 97 [19] uitvoerig gemotiveerde meningen uitgebracht. De toetsing van één kennisgeving [20] werd met één jaar uitgesteld, aangezien zij een onderwerp betrof dat onder een bij de Raad ingediend voorstel voor een richtlijn viel [21].

[18] Getal van 31 december 1999. De termijn voor het uitbrengen van een uitvoerig gemotiveerde mening over ontwerpmaatregelen die in 1999 werden gemeld, verstrijkt op 31 maart 2000.

[19] Getal op 31 december 1999. De termijn voor het uitbrengen van een uitvoerig gemotiveerde mening over ontwerpmaatregelen die in 1999 werden gemeld, verstrijkt op 31 maart 2000.

[20] Getal op 31 december 1999. De termijn voor het verzoeken om uitstel van goedkeuring van in 1999 gemelde ontwerpmaatregelen, verstrijkt op 31 maart 2000.

[21] Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de electronische handel in de interne markt.

Sinds 1989 waarborgt de Commissie de naleving van de verplichting tot kennisgeving door stelselmatig de officiële publicaties van de lidstaten door te nemen. Wanneer de Commissie een schending van Richtlijn 98/34/EG vaststelt, treedt zij in overleg met de betrokken lidstaat om de situatie te corrigeren, of wordt een inbreukprocedure ingeleid overeenkomstig artikel 226 van het EG-Verdrag. Eind 1998 werden ongeveer 15 van dergelijke procedures voorbereid.

Overigens heeft het Hof van Justitie op 11 mei 1999 in de zaken C-425/97 tot en met C-427/97 (Albers) in het kader van een prejudiciële procedure verduidelijkt in hoeverre maatregelen tot omzetting van communautaire besluiten uitgezonderd zijn van de verplichting tot kennisgeving: één maatregel die o.a. de toediening van een bepaalde stof aan runderen verbiedt teneinde de uit een communautaire richtlijn voortvloeiende verplichtingen na te komen, is een technisch voorschrift als de maatregel bindend is. De lidstaat die de maatregel heeft aanvaard is echter uit hoofde van artikel 10 van de richtlijn vrijgesteld van de verplichting de Commissie in te lichten.

Voorts heeft het Hof in zaak C-33/97 (Colim) het begrip technisch voorschrift gepreciseerd en uiteengezet wanneer een maatregel die een bestaand technisch voorschrift vervangt gemeld moet worden. Een maatregel van een lidstaat die bestaande technische voorschriften, die na de inwerkingtreding van Richtlijn 83/189/EEG zijn bekendgemaakt en volgens de regels aan de Commissie zijn meegedeeld, herhaalt of vervangt, zonder nieuwe of aanvullende specificaties toe te voegen, kan niet als "ontwerp" van een technisch voorschrift beschouwd worden en hoeft derhalve niet aangemeld te worden. Bovendien wijst het Hof er in dit arrest op dat taaleisen in verband met de etikettering, de gebruiksaanwijzing en het garantiebewijs het intracommunautaire handelsverkeer kunnen belemmeren, ook als zij geen technische voorschriften in de zin van de richtlijn zijn.

2.1.3.3. Geharmoniseerde wetgeving

De wetgeving op het gebied van de landbouwproducten wordt behandeld onder punt 2.13.2.

Levensmiddelen

In de sector levensmiddelen stellen de lidstaten hun nationale omzettingsmaatregelen in het algemeen vast zonder daarbij altijd volledig rekening te houden met de termijnen die in de betrokken richtlijnen zijn voorgeschreven.

In 1999 is een groot aantal omzettingsmaatregelen aan de Commissie medegedeeld. Daardoor konden 66 inbreukprocedures voor het einde van het jaar worden geseponeerd. In 1999 heeft de Commissie in 47 gevallen een aanmaning verzonden. Daarnaast zijn 4 met redenen omklede adviezen verzonden en heeft de Commissie zich in drie gevallen tot het Hof van Justitie gewend.

Met betrekking tot de gevallen van onjuiste toepassing van de richtlijnen en verordeningen inzake levensmiddelen heeft de Commissie besloten één schriftelijke aanmaning te verzenden en twee dossiers te seponeren. Vooorts zijn vier klachten ingediend, die thans in behandeling zijn.

Farmaceutische producten

In 1999 zijn bijna alle omzettingsmaatregelen die nog moesten worden gemeld, aan de Commissie medegedeeld. Tot dusverre hebben veertien van de vijftien lidstaten alle richtlijnen met betrekking tot de sector farmaceutische producten omgezet. Alleen in Frankrijk is de omzetting nog niet voltooid.

Evenals in de voorafgaande jaren doen er zich nog steeds enkele algemene problemen voor in verband met de uitlegging en de toepassing van de richtlijnen inzake geneesmiddelen door de lidstaten: deze gevallen betreffen hoofdzakelijk de uiteenlopende interpretaties die de lidstaten aan het begrip "geneesmiddel" geven (en die soms leiden tot belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen), evenals klachten in verband met beweerde niet-inachtneming van bepaalde voorschriften in de doorzichtigheidsrichtlijn 89/105/EEG door de nationale autoriteiten. Tevens lopen inbreukprocedures in verband met de omzetting en de toepassing van artikel 4, lid 8, onder a), i)-iii) van Richtlijn 65/65/EEG door de lidstaten en het opnieuw verlenen van vergunningen voor "oude" geneesmiddelen. De Commissie onderzoekt deze problemen en klachten grondig. Opgemerkt moet worden dat een ontwerp van codificatie van de wetgeving inzake geneesmiddelen (zowel voor menselijk als dierlijk gebruik) reeds in een zeer vergevorderd stadium verkeert (in 1999 is door de Commissie bij de Raad en het Europees Parlement een officieel voorstel ingediend) en dat deze codificatie de duidelijkheid van de wetgeving en uiteindelijk de doeltreffendheid van de toepassing ervan zal vergroten.

Chemische producten

In deze sector zijn in de loop van het jaar 1999 40 inbreukprocedures geseponeerd wegens niet-mededeling van de maatregelen tot omzetting van de richtlijnen betreffende de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke preparaten (Richtlijn 96/65), beperking van het op de markt brengen van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (Richtlijnen 91/338, 94/60, 96/55, 97/10, 97/16, 97/56 et 97/64) en meststoffen (Richtlijnen 93/69, 96/28, 97/63 en 98/3). Na toezending van 6 met redenen omklede adviezen in verband met richtlijnen waarvan de omzettingstermijn eind 1998 was verstreken (97/56, 97/64 et 98/3) zijn deze richtlijnen door de meeste lidstaten omgezet.

Op het ogenblik lopen nog 9 inbreukprocedures wegens niet-mededeling van omzettingsmaatregelen. De meeste daarvan zijn bij het Hof van Justitie aanhangig. Zij betreffen in de eerste plaats de beperking van het op de markt brengen van bepaalde gevaarlijke stoffen (Richtlijn 97/56), maar ook de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke preparaten (Richtlijn 96/65), meststoffen (Richtlijn 98/3) en explosieven (Richtlijn 93/15).

Drie richtlijnen betreffende goede laboratoriumpraktijken moesten uiterlijk in september 1999 omgezet zijn (Richtlijn 99/662, 99/11, 99/12). Elf lidstaten hebben deze richtlijnen niet binnen de gestelde termijn omgezet.

Er lopen twee procedures in verband met onjuiste omzetting van Richtlijn 93/15/EEG betreffende het op de markt brengen van explosieven.

Motorvoertuigen, trekkers en motorrijwielen

De communautaire richtlijnen voor de sector motorvoertuigen worden in de regel nog steeds binnen de gestelde termijn omgezet. Wanneer toch een achterstand is ontstaan, vindt de omzetting meestal betrekkelijk snel plaats nadat een inbreukprocedure wegens niet-mededeling is ingeleid.

Niettemin is in 1999 de situatie - wellicht als gevolg van het aanzienlijk grotere aantal richtlijnen betreffende de aanpassing van eerdere richtlijnen aan de stand van de techniek - verslechterd, aangezien verscheidene lidstaten niet in staat waren deze richtlijnen binnen de gestelde termijn om te zetten. Er is ook sprake van achterstand bij Richtlijn 98/69/EG (de zogenaamde richtlijn "Auto/olie"), die onder andere tot doel heeft de verlaging van de grenswaarden van verontreinigende emissies van bepaalde cartegorieën motorvoertuigen te waarborgen.

Zes, vijf, vier respectievelijk negen lidstaten hadden eind 1999 de Richtlijnen 98/38/EG, 98/39/EG, 98/40/EG en 98/89/EG van de Commissie tot aanpassing aan de stand van techniek van de richtlijnen van de Raad betreffende landbouw- en bosbouwtrekkers op wielen nog niet omgezet. Hierna volgen (tussen haakjes) het aantal gevallen waarin de omzetting van de richtlijnen tot aanpassing aan de stand van de techniek van de richtlijnen van de Raad betreffende motorvoertuigen niet meegedeeld is: Richtlijnen van de Commissie 98/77/EG (4), 98/90/EG (5), 1999/0007/EG (6), 1999/0014/EG (7), 1999/0015/EG (7), 1999/0016/EG (7), 1999/0017/EG (7) en 1999/0018/EG (7). Wat betreft de aanpassing aan de stand van de techniek van de richtlijnen van de Raad betreffende motorvoertuigen op twee of drie wielen, waren eind 1999 de Richtlijnen van de Commissie 1999/0023/EG, 1999/0024/EG, 1999/0025/EG en 1999/0026/EG door respectievelijk 7,7,7 en 8 lidstaten nog niet omgezet.

Eind 1999 hadden 9 lidstaten Richtlijn 98/69/EG met betrekking tot maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van motorvoertuigen nog niet omgezet.

Zoals reeds vermeld in het Zestiende jaarlijkse verslag (over 1998) diende Richtlijn 97/24/EG betreffende bepaalde onderdelen of eigenschappen van motorvoertuigen op twee of drie wielen uiterlijk 18 december 1998 omgezet te zijn. Overeenkomstig deze richtlijn werd met ingang van 17 juni goedkeuring voor motorvoertuigen op twee of drie wielen verplicht gesteld. Eind 1999 hadden twee lidstaten deze richtlijn nog steeds niet omgezet en intussen zijn inbreukprocedures wegens niet-mededeling bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakt. Richtlijn 98/14/EG betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan is door alle lidstaten op één na voor eind 1999 omgezet. Op dat tijdstip hadden twee lidstaten nog steeds niet Richtlijn 97/54/EEG betreffende de maximumsnelheid van landbouw- en bosbouwtrekkers omgezet. Als gevolg hiervan werden uit hoofde van artikel 226 van het EG-Verdrag twee procedures ingeleid.

Voor de bouw bestemde producten

Tegen Oostenrijk is in verband met de omzetting van Richtlijn 89/106/EEG een inbreukprocedure ingeleid omdat bepaalde onderdelen van de Oostenrijkse wetgeving niet in overeenstemming zijn met de Richtlijn. De Oostenrijkse autoriteiten werd schriftelijk verzocht om nadere informatie en verduidelijking van hun standpunt.

Op 4 december 1998 is in het kader van een lopende inbreukprocedure tegen Griekenland in verband met de kwaliteitscontrole van bepaalde soorten ingevoerd staal een met redenen omkleed advies aan deze lidstaat gezonden. Het antwoord op dit advies kan niet als bevredigend worden beschouwd en de Commissie heeft in december 1999 besloten, alvorens het Europese Hof van Justitie in te schakelen, zich in verbinding te stellen met de Griekse autoriteiten.

Duurzame verbruiksgoederen

(machines, elektrotechniek, persoonlijke beschermingsmiddelen, gastoestellen, voorverpakking, wettelijke metrologie, medische hulpmiddelen en pleziervaartuigen)

In 1999 hebben alle lidstaten maatregelen getroffen tot omzetting van Richtlijn 94/25/EG betreffende pleziervaartuigen.

In de loop van het jaar is aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de omzetting van de richtlijnen die betrekking hebben op deze sectoren. De meeste richtlijnen waarvoor de omzettingstermijn op 31 december 1999 verstreek, waaronder de Richtlijnen 93/42/EG, 94/9/EG en 97/53/EG, die werden genoemd in het zestiende jaarlijks verslag voor het jaar 1998, zijn in alle lidstaten in nationale wetgeving omgezet. Bij twee richtlijnen doen zich echter nog problemen voor, die hieronder worden besproken.

Ook wat de onjuiste toepassing van de richtlijnen of de onverenigbaarheid van het nationale recht met de richtlijnen betreft, is grote vooruitgang geboekt. Dat neemt niet weg dat er nog problemen zijn, met name bij Richtlijn 98/37/EG (machines) en 89/686/EEG (persoonlijke beschermingsmiddelen). In 1999 werden 55 inbreukgevallen behandeld, waarvan er 20 in 1999 werden geregistreerd. Eind 1999 liepen er nog 28, waarvan 7 in verband met niet-mededeling en 21 in verband met andere problemen. Eén lidstaat, namelijk Italië, werd wegens onjuiste toepassing van Richtlijn 73/23/EEG voor het Hof van Justitie gedaagd.

Wat de gevallen van niet-mededeling betreft, is de situatie als volgt:

Frankrijk is voor het Hof van Justitie gedaagd vanwege Richtlijn 95/16/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende lifts. Italië en Luxemburg, die in 1999 voor het Hof gedaagd waren, hebben hun nationale uitvoeringsmaatregelen in 1999 meegedeeld.

Ten slotte heeft de Commissie met betrekking tot Richtlijn 97/23/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende drukapparatuur besloten een met redenen omkleed advies te zenden aan Duitsland, Ierland, Italië en Luxemburg. In het geval van Luxemburg werd dit besluit in 1999 uitgevoerd.

Cosmetische producten

In 1999 heeft de Commissie geconstateerd dat vooruitgang is geboekt bij de tenuitvoerlegging van de communautaire regelgeving inzake cosmetische producten.

Veel van de door de Commissie wegens niet-mededeling van de nationale maatregelen tot omzetting van communautaire richtlijnen ingeleide inbreukprocedures konden geseponeerd worden nadat verscheidene lidstaten hun maatregelen tot omzetting van de Richtlijnen 97/45/EG, 97/18/EG en 98/16/EG hadden meegedeeld. De Commissie betreurt het echter dat Richtlijn 97/18/EG (tot uitstel van de ingangsdatum voor het verbod op dierproeven met ingrediënten of combinaties van ingrediënten van cosmetische producten), die uiterlijk op 31 december in nationale wetgeving had moeten zijn omgezet, teneinde de marktdeelnemers de nodige rechtszekerheid te verschaffen, door een aantal lidstaten nog niet is omgezet. De omzetting van Richtlijn 93/35/EEG van de Raad tot zesde wijziging van Richtlijn 76/768/EEG van de Raad moet alleen nog door Frankrijk door middel van de afkondiging van uitvoeringsdecreten voltooid worden. Ten slotte hebben reeds elf lidstaten de Commissie in kennis gesteld van de nationale maatregelen tot omzetting van de drieëntwintigste Richtlijn 98/62/EG van de Commissie tot aanpassing aan de vooruitgang van de techniek van Richtlijn 76/768/EEG, die uiterlijk 30 juni 1999 in het nationale recht moest worden omgezet.

De inbreukgevallen die betrekking hebben op andere problemen dan het niet-mededelen van de nationale omzettingsmaatregelen worden grondig onderzocht door de Commissie, waarbij in overleg met de nationale autoriteiten bevredigende oplossingen worden nagestreefd.

Textielproducten en schoeisel

De omzettingstermijn van Richtlijn 97/37/EG tot aanpassing aan de technische vooruitgang van de bijlagen I en II van Richtlijn 96/74/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake textielbenamingen is op 1 juni 1998 verstreken. In 1999 werd de omzetting door alle lidstaten afgerond. De tegen Italië, België en Luxemburg ingeleide inbreukprocedures werden geseponeerd.

Met betrekking tot Richtlijn 94/11/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 maart 1994 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de etikettering van de in de belangrijkste onderdelen van voor de verbruiker bestemd schoeisel gebruikte materialen is de omzetting in alle lidstaten afgerond. De procedure wegens niet-mededeling tegen Luxemburg is in 1999 geseponeerd.

Aansprakelijkheid voor producten met gebreken

De Commissie heeft drie inbreuprocedures ingeleid wegens non-conformiteit van de nationale maatregelen. Nadat in Oostenrijk een wet tot wijziging van de omzettingswet was aanvaard en zo een einde was gemaakt aan de inbreuk, kon de procedure geseponeerd worden. In 1999 heeft de Commissie besloten bij het Hof zaken aanhangig te maken tegen Frankrijk en Griekenland.

Richtlijn 1999/34/EG beoogt de regels betreffende de objectieve aansprakelijkheid voor landbouwgrondstoffen uit te breiden. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat uiterlijk 4 december 2000 wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van kracht zijn om aan deze richtlijn te voldoen.

Een prejudiciële zaak (C-203/99) is nog steeds in behandeling bij het Hof, waarbij het voor de eerste maal gaat om de interpretatie van Richtlijn 85/374/EEG, in verband met de verantwoordelijkheid van de overheid voor een ziekenhuis in Denemarken, waar een patiënt geen orgaan voor transplantatie ter beschikking werd gesteld, omdat dit beschadigd was.

2.1.3.4. Bijzondere regelingen inzake vrij verkeer

Cultuurgoederen

De Commissie heeft besloten de Republiek Oostenrijk voor het Hof van Justitie te dagen wegens niet-omzetting en niet-mededeling van de datum van de omzetting van Richtlijn 96/100/EEG van het Europees Parlement en de Raad van 17 februari tot wijziging van de bijlage bij Richtlijn 93/7/EEG [22].

[22] PB L 60 van 1.3.1997, blz. 59;

Afgezien van deze uitzondering hebben alle lidstaten de maatregelen meegedeeld tot omzetting van Richtlijn 93/7/EEG van de Raad van 15 maart 1993 betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een lidstaat zijn gebracht [23] en van bovengenoemde Richtlijn 96/100/EEG. Aangezien de Commissie het Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité een verslag betreffende de toepassing van deze richtlijnen moet voorleggen, heeft zij in samenwerking met de lidstaten een onderzoek hiernaar verricht.

[23] PB L 74 van 27.3.1993, blz. 74;

Snel ingrijpen bij ernstige belemmeringen van het vrije verkeer van goederen

Begin 1999 is Verordening (EG) nr. 2679/98 van de Raad van 7 december 1998 inzake de werking van de interne markt wat het vrije verkeer van goederen tussen de lidstaten betreft [24] van kracht geworden.

[24] PB L 337 van 12.12.1998, blz. 8;

Het in artikel 3 van deze verordening genoemde waarschuwingssysteem is al verscheidene malen met succes in werking gesteld. De betrokken lidstaten hebben op bevredigende wijze gereageerd op verzoeken om informatie van de kant van de Commissie; verder zijn er geen belemmeringen in de zin van de verordening geconstateerd. In deze gevallen ging het om:

- verkeersbelemmeringen op Belgische wegen als gevolg van protestacties van Belgische wegvervoerders in juni 1999;

- verkeersbelemmeringen op Belgische wegen als gevolg van protestacties van Belgische landbouwers in verband met de dioxinecrisis in juni 1999;

- de protestdag van de Europese wegvervoerders in oktober 1999.

2.1.3.5. Douane-unie

Op douanegebied richt het optreden van de Europese Commissie zich hoofdzakelijk op het beheer van de douane-instrumenten die noodzakelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van de gemeenschappelijke beleidsterreinen (handelsbeleid, landbouwbeleid, milieu, volksgezondheid, enz.) van de Unie; daarbij beoogt zij in het kader van de aan haar gedelegeerde bevoegdheden controle uit te oefenen op de buitengrenzen en waarborgt zij in het raam van de totstandbrenging van de interne markt en Economische en Monetaire Unie de veiligheid van de Europese burgers en de billijkheid van het handelsverkeer voor het bedrijfsleven. Deze beheerstaak van de Douane-unie wordt vervuld door het Directoraat-generaal TAXUD met name door de opstelling van een geïntegreerde douanenomenclatuur, door het beheer van gegevensbanken betreffende tariefregelingen en oorsprongsregels en door de verwezenlijking van een systeem voor de uitwisseling van informatie over de controle ter bestrijding van fraude en onregelmatigheden. Deze initiatieven maken het de Commissie mogelijk om zowel met betrekking tot het gebied van de preferentiële tariefregelingen, van de controle van de oorsprongsregels als tot de uitvoering van de anti-dumpingvoorschriften een actief handelsbeleid te voeren. Vanuit dit standpunt bezien blijft het toezicht op de toepassing van de communautaire voorschriften een wezenlijk onderdeel van het beleid van de Commissie .

In dit verband dient een tot Zweden gericht met redenen omkleed advies vermeld te worden wegens niet-naleving van artikel 76 van het communautair douanewetboek en van de artikelen 254 en volgende van de uitvoeringsbepalingen. Om, krachtens artikel 76, lid 1, a), "in fine", van het wetboek, het vervullen van de formaliteiten en procedures zoveel mogelijk te versoepelen, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de regelmatigheid van de verrichtingen, staan de douaneautoriteiten onder de volgens de procedure van het Comité Douanewetboek vastgestelde voorwaarden toe dat bepaalde documenten die gewoonlijk nodig zijn voor de toepassing van de bepalingen die gelden voor de douaneregeling waarvoor de goederen worden aangegeven, niet bij deze aangifte worden gevoegd. De op grond van de procedure van dit comité vastgelegde voorwaarden worden gegeven in de artikelen 254 en volgende van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie [25] houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van het communautair douanewetboek. Met name overeenkomstig de artikelen 255 tot en met 257 van deze verordening staan de douaneautoriteiten een bijkomende termijn toe voor het overleggen van de ontbrekende bescheiden, voor zover naar hun mening aan bepaalde voorwaarden voldaan is. De Zweedse douaneautoriteiten passen evenwel de hierboven genoemde bepalingen niet toe. Als een importeur bijvoorbeeld niet beschikt over een van de benodigde bescheiden, zoals het certificaat van preferentiële oorsprong, verlangen de Zweedse autoriteiten dat het totaalbedrag aan invoerrechten onmiddellijk wordt betaald, dat dan pas wordt terugbetaald op vertoon van het ontbrekende document.

[25] PB L 253 van 11.10.1993, blz. 1;

In de loop van het referentiejaar is ook aan Griekenland een met redenen omkleed advies toegezonden. Enerzijds zijn namelijk de Griekse vrijhavens zodanig gestructureerd en georganiseerd dat de douanecontroles in strijd zijn met verscheidene voorschriften van het communautaire douanewetboek en de uitvoeringsbepalingen ervan; in andere gevallen zijn weer de voor de invoer van auto's geldende formaliteiten en controles onverenigbaar met de Richtlijnen 77/388/EEG [26] en 92/12/EEG [27] inzake de BTW.

[26] PB L 145 van 13.6.1977, blz. 1;

[27] PB L 76 van 23.3.1992, blz. 1;

Twee eerder ingeleide procedures konden geseponeerd worden, nadat de betrokken lidstaten zich bij het standpunt van de Commissie aangesloten hadden. In de eerste plaats heeft België het rondschrijven herroepen waarin werd gestipuleerd dat de exporteur de uitvoeraangifte naar keuze kan indienen bij het voornaamste bevoegde douanekantoor in België of bij het Belgische douanekantoor, waarlangs de goederen het land verlaten, hoewel op grond van artikel 161, lid 5, van het communautair douanewetboek de uitvoeraangifte bij het douanekantoor dient te worden afgegeven dat bevoegd is voor het toezicht op de plaats waar de exporteur is gevestigd of waar de goederen met het oog op de uitvoer verpakt of geladen zijn. De tweede geseponeerde procedure heeft betrekking op Portugal, dat maatregelen heeft getroffen om het arrest van het Hof van 17 juni 1997 in de zaak C-164/95 na te komen betreffende de tariefindeling van geraspte kaas die op het moment van invoer door de wijze van verpakking en conservering klonterig is geworden en na te zijn uitgepakt en aan de lucht te zijn blootgesteld in onregelmatige korrels uiteenvalt [28].

[28] Jurispr. 1997, blz. I-3441

2.1.4. Vrij verrichten van diensten en recht van vestiging

2.1.4.1. Artikelen 43 en volgende, alsmede artikelen 49 en volgende

Op grond van enige bepalingen van de Duitse regelgeving inzake de uitoefening van het beroep van octrooigemachtigde kan een octrooigemachtigde die niet in Duitsland woont of gevestigd is alleen deelnemen aan een procedure voor het Octrooibureau als hij zich laat vertegenwoordigen door een octrooigemachtigde of advocaat uit het land. Voorts kan een octrooigemachtigde een octrooiaanvrager alleen dan voor het Octrooibureau vertegenwoordigen wanneer hij domicilie heeft gekozen bij een in Duitsland gevestigde collega. Aangezien dergelijke voorwaarden met het in artikel 49 van het EG-Verdrag neergelegde beginsel van het vrij verrichten van diensten in strijd zijn, is aan de Duitse autoriteiten een met redenen omkleed advies gezonden.

Volgens de Franse regelgeving inzake octrooiaanvragen en de uitoefening van het beroep van octrooigemachtigde kunnen alleen op het Franse register ingeschreven octrooigemachtigden hun cliënten voor het nationaal instituut voor octrooi- en merkenrecht vertegenwoordigen als zij voor een bekwaamheidstest geslaagd zijn. Voorts moet iedere octrooigemachtigde een vestiging in Frankrijk hebben. Dergelijke eisen zijn in strijd met het in artikel 49 van het EG-Verdrag vastgelegde beginsel van het vrij verrichten van diensten, dat verder is uitgewerkt in Richtlijn 89/48/EEG [29] betreffende een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma's waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten. Derhalve werd de Franse autoriteiten een met redenen omkleed advies gestuurd.

[29] Op cit.

Voorts heeft de Commissie een zaak aanhangig gemaakt bij het Hof van Justitie, omdat op grond van een Italiaanse wet tot vaststelling van de lijsten van vergunningen voor expediteurs elke natuurlijke of rechtspersoon die dergelijke activiteiten uitoefent, verplicht is zich in te schrijven in een specifiek register dat wordt bijgehouden door de in het betrokken gebied bevoegde kamer van koophandel. Deze verplichte inschrijving houdt een belemmering in voor een niet in Italië gevestigde ondernemer die bij gelegenheid diensten in deze lidstaat wenst te verrichten overeenkomstig artikel 49 van het EG-Verdrag.

In Portugal mogen buitenlandse dienstverrichters (entiteiten of personen) op grond van de terzake geldende voorschriften enkel in naar behoren gerechtvaardigde gevallen luchtfoto's nemen. Aangezien dit discriminatie op grond van nationaliteit inhoudt, die niet om redenen van openbare veiligheid gerechtvaardigd is, werd besloten het Hof van Justitie in te schakelen.

Voorts heeft de Commissie naar aanleiding van de wetgeving van twee lidstaten betreffende de terbeschikkingstelling van arbeidskrachten besloten een inbreukprocedure bij het Hof van Justitie in te leiden. In het ene geval verbiedt de huidige Italiaanse wetgeving alle grensoverschrijdende activiteiten van uitzendbureaus en eist dat ze in Italië gevestigd moeten zijn. In het andere geval laat de Duitse wetgeving toe dat een bouwbedrijf werknemers aan een ander bedrijf levert, maar staat dit niet toe wanneer deze bedrijven in het buitenland gevestigd zijn.

Tegen België had de Commissie een zaak aanhangig gemaakt bij het Hof naar aanleiding van de aldaar geldende regeling dat particuliere bewakingsondernemingen hun exploitatiezetel in België moeten hebben. De advocaat-generaal heeft zich in zijn conclusie van 16 september 1999 (C-355/98) aangesloten bij het standpunt van de Commissie. Bij het Hof van Justitie is ook een zaak aanhangig gemaakt naar aanleiding van de Italiaanse wetgeving voor dezelfde sector, aangezien hierin bepaald wordt dat men voor het verrichten van deze arbeid, zowel in loondienst als zelfstandig, de Italiaanse nationalitteit moet bezitten.

2.1.4.2. Financiële diensten

Dialoog met de nationale autoriteiten

Om de administratieve samenwerking te verbeteren en spoedig oplossingen te vinden voor de ontdekte problemen, heeft de Commissie in 1999 regelmatig contact onderhouden met de nationale autoriteiten, zowel in het kader van de institutionele comités (Raadgevend Comité voor het Bankwezen, Comité voor het Verzekeringswezen, Contactcomité Instelling voor Collectieve Belegging in Effecten - ICBE), als in het kader van ad hoc-groepen voor de interpretatie van richtlijnen (groep van nationale deskundigen op het terrein van betalingssystemen, werkgroepen technische interpretatie bankrichtlijnen, verzekeringsrichtlijnen, richtlijn "kapitaaltoereikendheid", enz.) en van groepen op hoog niveau (High Level Security Supervisors Committee voor het effectenbedrijf).

Klachten en vastgestelde inbreuken

In de banksector werden in 1999 vijf inbreukprocedures ingeleid vanwege vermoedelijke overtreding van de artikelen 43 en 49 van het EG-Verdrag en van richtlijnen.

Twee zaken betreffen Italië. In het eerste geval betreft het een vermoeden van discriminatie op basis van de nationaliteit bij de terugbetaling van belastingkredieten aan banken in Italië. Een met redenen omkleed advies is gericht aan deze lidstaat, teneinde vast te stellen welke criteria zijn gehanteerd bij het opstellen van de lijst op basis waarvan deze kredieten zijn terugbetaald. In het tweede geval gaat het om de bronbelasting over de kredietrente. De Commissie stelt een vooronderzoek in om na te gaan of de Italiaanse wetgeving kredietinstellingen van andere lidstaten discrimineert in vergelijking tot de in Italië gevestigde kredietinstellingen. De Italiaanse autoriteiten is schriftelijk verzocht om nadere gegevens.

Aan de Griekse autoriteiten is een schriftelijke aanmaning gezonden in verband met overheidsgaranties voor leningen aan ondernemingen in bepaalde kansarme gebieden in Griekenland. Uit aan de Commissie verstrekte gegevens blijkt dat dergelijke garanties alleen worden gegeven aan in Griekenland gevestigde kredietinstellingen. Leningen die worden verstrekt door in andere lidstaten van de Unie gevestigde instellingen op basis van het vrije verrichten van diensten komen niet voor dergelijke garanties in aanmerking.

Twee vermoedelijke gevallen betreffen Frankrijk. In het eerste geval heeft de Commissie deze lidstaat schriftelijk om informatie verzocht, omdat blijkt dat Frankrijk Franse kredietinstellingen - of vestigingen van instellingen van andere lidstaten - niet toestaat rente te betalen over lopende rekeningen. Het tweede geval betreft het feit dat de Franse autoriteiten geen gehoor hebben gegeven aan het arrest van het Hof van Justitie in de zaak Ambry [30] (zie "Jurisprudentie van het Hof van Justitie").

[30] Arrest van 1 december 1998, zaak. C-410/96, Jurispr. 1998 blz.. I-7875.

Op verzekeringsgebied wordt de procedure tegen Spanje voortgezet in verband met de verplichting - in strijd met de bepalingen van het EG-Verdrag betreffende het vrij verrichten van diensten (artikel 49) - dat voorafgaande toestemming dient te worden verkregen voor het uitoefenen van het beroep van verzekeringsagent.

Ook de procedure tegen Duitland wordt voortgezet in verband met het verbod van cumulatie van de ziektekostenverzekering met andere verzekeringstakken, die geacht wordt strijdig te zijn met de bepalingen van de derde richtlijn "schadeverzekeringsbranche".

Ten slotte heeft de zogenaamde zaak "Champalimaud" ertoe geleid dat een procedure is ingeleid tegen Portugal als gevolg van de weigering van de Portugese autoriteiten om een overeenkomst te aanvaarden betreffende een gekwalificeerde deelneming van een Spaans bankconcern aan het Portugese concern. In deze taak tekent zich een oplossing af.

In de effectensector heeft de Commissie in verband met in 1998 ingeleide procedures met redenen omklede adviezen gericht tot Italië (artikel 49 en 56) en Frankrijk (artikel 43, 49 en 56) [31]. In beide gevallen kritiseert de Commissie nationale fiscale maatregelen die ertoe leiden dat binnenlandse effectenbeurzen worden bevoordeeld ten nadele van beurzen van andere lidstaten van de Europese Unie. In Italië betreft het belastingvoordelen die alleen gelden voor emittenten wier effecten voor de eerste maal aan Italiaanse beurzen genoteerd worden. In Frankrijk gaat het om vrijstelling van belasting voor levensverzekeringspolissen met een looptijd van minstens acht jaar, mits deze belegd zijn in aandelen in beleggingsmaatschappijen die voor minstens 50% bestaan uit Franse aandelen, waarvan minimaal 5% aandelen die niet-beursgenoteerd zijn of genoteerd zijn op de nieuwe markt.

[31] IP/99/755 van 15 oktober 1999.

Nationale uitvoeringsmaatregelen

Gevallen van niet-mededeling

In de banksector zijn alle inbreukprocedures wegens niet-omzetting van verschillende richtlijnen op het gebied van het bankwezen, met name Richtlijn 95/26/EG van de Raad geseponeerd. Alle lidstaten hebben inmiddels deze richtlijnen omgezet en de nationale omzettingsmaatregelen medegedeeld.

Op verzekeringsgebied heeft de Commissie de beide procedures geseponeerd betreffende de omzetting in de nationale wetgeving van Richtlijn 92/96/EEG (3e richtlijn levensverzekering) en Richtlijn 92/49/EEG (3e richtlijn schadeverzekering) [32], alsook de procedure inzake de gedeeltelijke omzetting van Richtlijn 91/371/EEG van de Raad ("overeenkomst Zwitserland") [33], nadat haar de nationale omzetttingmaatregelen waren medegedeeld.

[32] Zie het arrest van 18 december 1997 in zaak C-361/95, Commissie tegen Spanje, Jurispr. 1997 blz. I-7351 (betreffende de gedeeltelijke omzetting van Richtlijn 92/49/EEG).

[33] Zie het arrest van 18 december in zaak C-360/95, Commissie tegen Spanje, Jurispr. 1997 blz.. I-7337.

De omzetting in de nationale wetgeving van de derde richtlijn "levensverzekering" en de derde richtlijn "schadeverzekering" is bijna voltooid. De diensten van de Commissie wijden zich thans aan problemen in verband met onverenigbaarheid en het toezicht op de toepassing van de richtlijnen in de praktijk.

Op het terrein van de effecten heeft de Commissie een met redenen omkleed advies gericht aan Oostenrijk, Frankrijk, Luxemburg [34] en Portugal [35]wegens niet-omzetting van Richtlijn 97/9/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake beleggerscompensatiestelsels. Aangezien Luxemburg niet heeft geantwoord op het met redenen omkleed advies, heeft de Commissie besloten het Hof in te schakelen.

[34] IP/99/601 van 30 juli 1999.

[35] IP/00/9 van 11 januari 2000.

Op het terrein van de betalingssystemen zijn in de loop van 1999 twee richtlijnen van kracht geworden: Richtlijn 97/5/EG betreffende grensoverschrijdende overmakingen en Richtlijn 98/26/EG betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en efffectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen.

Richtlijn 97/5/EG beoogt grensoverschrijdende overmakingen van geringe bedragen (tot 50. 000 euro) te bespoedigen en minder duur te maken en verplicht banken regels betreffende doorzichtigheid voor en na de overmakingen na te leven; ook worden verplichtingen met betrekking tot overmakingen vastgelegd (termijnen, verbod op tweemaal aanrekenen van kostenterugbetaling van niet door de begunstigde ontvangen overmakingen). De richtlijn is op 14 augustus van kracht geworden.

Op 31 december 1999 hebben negen lidstaten (Denemarken, Spanje, Ierland, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Finland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk) de richtlijn omgezet en hun nationale omzettingsmaatregelen aan de Commissie medegedeeld. België, Duitsland, Griekenland, Frankrijk, Italië en Portugal hebben de richtlijn nog niet omgezet. Door middel van een schrijven van 16 november 1999 werden inbreukprocedures ingeleid.

Richtlijn 98/26/EG heeft tot doel om de systeemrisico's te beperken in betalings- en effectenafwikkelingssystemen. De beperking van deze risico's is onontbeerlijk voor het goede functioneren van betalingssystemen voor grote bedragen, zoals TARGET, en voor een algemene verbetering van de doelmatigheid van de betalings- en effectenafwikkelingssystemen. De richtlijn voorziet in regels inzake compensatie, garanties en bepaalt dat insolventieprocedures in verband met deze systemen geen terugwerkende kracht mogen hebben.

Op 31 december 1999 hebben vijf lidstaten (België, Spanje, Portugal, Oostenrijk en Finland) de omzetting van Richtlijn 98/26/EG (die op 11 december 1999 van kracht is geworden) medegedeeld. Tegen de overige lidstaten is nog geen inbreukprocedure ingeleid.

Bij het Hof aanhangige zaken

In de banksector heeft de Commissie Oostenrijk voor het Hof van Justitie gedaagd naar aanleiding van de vraag of het aanhouden van anonieme rekeningen op het grondgebied van Oostenrijk onverenigbaar is met de verplichting tot identificatie van klanten bij de opening van een rekening krachtens artikel 3, lid 1, van Richtlijn 91/308/EEG van de Raad betreffende het witwassen van geld. Volgens de Commissie kan het feit dat de rekeningen anoniem zijn het gemakkelijker maken om geld wit te wassen. Met nadruk wordt gesteld dat de Commissie niet het bankgeheim in deze lidstaat wil schenden. De Oostenrijkse autoriteiten hebben te kennen gegeven dat zij bereid zijn de wetgeving te wijzigen.

Wat de prejudiciële zaken betreft heeft het Hof zijn arrest gewezen in de zaak Ambry [36]. Volgens het Franse recht moet voor het verkrijgen van een vergunning om het beroep van reisagent uit te oefenen, een onmiddellijk opeisbare financiële garantie worden afgegeven. Indien de instelling die de garantie afgeeft in een andere lidstaat is gevestigd, moet deze instelling volgens de Franse wet een overeenkomst hebben met een Franse bank of een Franse verzekeringsmaatschappij. Het Hof heeft besloten dat een dergelijke verplichting een ongerechtvaardigde beperking inhoudt van het beginsel van het vrij verrichten van diensten. Aangezien de Franse autoriteiten geen stappen hebben ondernomen om de wetgeving in deze zin te wijzigen, heeft de Commissie de Franse autoriteiten een schriftelijke aanmaning en een met redenen omkleed advies doen toekomen. Als volgende stap zal het Hof van Justitie worden ingeschakeld.

[36] Arrest van 1 december 1998, zaak. C-410/96, Jurispr. 1998 blz.. I-7875.

In de zaak Trummer [37] heeft het Hof geoordeeld dat de verplichting om een hypotheek in de nationale valuta in te schrijven in beginsel als een belemmering van het vrije kapitaalverkeer dient te worden beschouwd. Oostenrijk heeft de benodigde stappen ondernomen om zijn wetgeving te wijzigen. Aangezien in Zweden echter een soortgelijke wetgeving van kracht schijnt te zijn, heeft de Commissie deze lidstaat een schriftelijke aanmaning doen toekomen.

[37] Arrest van 16 maart 1999, zaak. C-222/97, Jurispr. 1999 blz.. 1661.

Op het gebied van verzekeringen heeft de inbreuk op de artikelen 43 en 49 van het EG-Verdrag en van richtlijnen in 1999 geleid tot een arrest van het Hof waarin werd vastgesteld dat Frankrijk niet de maatregelen had meegedeeld die noodzakelijk zijn om de ziekenfondswet aan te passen aan het Gemeenschaprecht [38]. Twee andere zaken zijn hangende voor het Hof: 27 oktober heeft de zitting plaatsgehad ter behandeling van de zaak die tot doel had om vast te stellen dat de derde richtlijn "schadeverzekering" [39] van toepassing is op verplichte verzekeringsstelsels zoals die in België, dat de voornoemde richtlijn [40] niet op juiste wijze heeft omgezet; op 28 oktober heeft de advocaat-generaal, S.Alber, zijn conclusies bekendgemaakt in een andere zaak tegen Frankrijk [41], waarin hij te kennen gaf dat de verplichting dat systematisch een inlichtingenformulier moet worden ingediend voordat nieuwe verzekeringspolissen op de markt mogen worden gebracht dient te worden beschouwd als een ernstige belemmering, in strijd met de bepalingen van de derde richtlijnen inzake verzekeringen [42].

[38] Arrest van het Hof van 16 december 1999 in de zaak C-239/98, Commissie tegen. Frankrijk (nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie).

[39] Richtlijn 92/49/EEG (PB L 228 van 11 augustus 1992, blz. 1-23).

[40] Zaak C-206/98, in behandeling.

[41] Zaak C-296/98, in behandeling.

[42] Richtlijnen 92/49/EEG (op cit.) en 92/96/EEG (PB L 360 van 9 december 1992,blz.. 1-27).

Wat betreft de diensten op het gebied van beleggingen in effecten (Richtlijn 93/22/EEG van de Raad) kon de tegen Spanje ingeleide procedure worden geseponeerd, nadat deze lidstaat zijn wet tot omzetting van de richtlijn had medegedeeld. In de procedure tegen Luxemburg [43] heeft het Hof op 3 juni 1999 daarentegen een arrest van niet-nakoming gewezen [44].

[43] Zaak C-417/97;

[44] Nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie.

2.1.4.3. Commerciële mededelingen

De Commissie heeft het onderzoek van de lopende inbreukprocedures voortgezet. Zij heeft de dialoog met de Franse autoriteiten voortgezet over de uitlegging van de wet-Evin, die televisiereclame voor alcoholische dranken verbiedt, in het specifieke geval van sportevenementen in het buitenland, die in Frankrijk worden uitgezonden. In het kader van deze procedure is in 1997 een met redenen omkleed advies verzonden. De Commissie heeft tevens besloten Duitsland voor het Hof van Justitie te dagen, omdat de Duitse wetgeving inzake premies en kortingen in strijd met artikel 49 van het Verdrag werd geacht. Deze procedure is ingeleid op grond van een klacht van een ondernemer die goederen en diensten aanbiedt via een "club" die vanuit een andere lidstaat opereert.

2.1.4.4. Media

De Commissie heeft een met redenen omkleed advies toegezonden aan België in verband met belemmeringen van het vrije verrichten van diensten als gevolg van de heffing van belasting op schotelantennes door verscheidene gemeenten.

2.1.5. Vrij verkeer van kapitaal

De situatie op het gebied van het vrij verkeer van kapitaal en betalingen binnen de EU en van en naar derde landen is over het geheel genomen tamelijk bevredigend. In de loop van het jaar is verdere vooruitgang geboekt met de opheffing van bepaalde aan directe investeringen gestelde beperkingen (Verenigd Koninkrijk en Ierland) en aan beleggingen door pensioenfondsen (België en Finland), terwijl bepaalde discriminerende restricties voor de toelating van effecten op de kapitaalmarkten - die voornamelijk het gevolg waren van de geldende valuta - vanzelf zijn verdwenen na de invoering van de gemeenschappelijke munteenheid (Frankrijk en Duitsland). Nieuwe inbreukprocedures, waarvan het merendeel werd ingeleid vanwege klachten van marktdeelnemers, betreffen voornamelijk beperkingen voor het verlenen van grensoverschrijdende hypothecaire leningen, de verwerving van onroerende goederen en de door de lidstaten ingevoerde bijzondere rechten in verband met bepaalde geprivatiseerde activa.

Al eerder zijn verscheidene inbreukprocedures ingeleid naar aanleiding van de publicatie van de mededeling van de Commissie betreffende bepaalde juridische aspecten van de intracommunautaire investeringen (PB C 220/15 van 19.07.1997) en de antwoorden op een vragenlijst om inlichtingen over de nationale praktijken op dit terrein. In deze categorie inbreuken wegens het behoud van voorrechten van de lidstaten in verband met geprivatiseerde activa is in twee gevallen een met redenen omkleed advies verzonden (Verenigd Koninkrijk en Spanje) en zijn er vier zaken aanhangig gemaakt bij het Hof van Justitie (Frankrijk, Italië en -in twee gevallen- België). Soortgelijke inbreukprocedures zijn ook al eerder bij het Hof van Justitie ingeleid en zijn thans in behandeling.

Voorts werd besloten Griekenland voor het Hof van Justitie te dagen op grond van aan de verwerving van onroerende goederen gestelde beperkingen. Deze procedure zal wellicht spoedig kunnen worden geseponeerd als gevolg van een wijziging van de wetgeving.

2.1.6. Ondernemingsklimaat

2.1.6.1. Vennootschapsrecht

In aansluiting op het arrest van het Hof van Justitie van 29 september 1998 (zaak C-191/95), waarin werd geconstateerd dat Duitsland niet had voldaan aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Richtlijnen 68/151/EEG (register van vennootschappen) en 78/660/EEG (jaarrekeningen) hebben de Duitse autoriteiten de noodzakelijke omzettingmaatregelen opgesteld, die in december 1999 door de Bondsdag zijn goedgekeurd en begin 2000 door de Bondsraad dienen te worden aangenomen.

Voorts is de Commissie begonnen de in oktober 1999 door het Verenigd Koninkrijk aanvaarde maatregelen om de Richtlijnen 78/660/EEG, 83/349/EEG, 90/604/EEG en 90/605/EEG om te zetten voor Gibraltar aan een onderzoek te onderwerpen.

2.1.6.2. Intellectuele eigendom

Industriële eigendom

Op het gebied van de industriële eigendom zijn thans drie richtlijnen van kracht. Het gaat om Richtlijn 89/104/EEG van de Raad betreffende het merkenrecht en de Richtlijnen van het Europees Parlement en de Raad 98/44/EG betreffende de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen en 98/71/EG inzake de rechtsbescherming van modellen.

Krachtens de richtlijn betreffende het merkenrecht verleent het ingeschreven merk de houder ervan een uitsluitend recht, op grond waarvan deze iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, het gebruik van het betrokken teken in het economisch verkeer mag verbieden.

De harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten op het gebied van de nationale merken is niet volledig, doch blijft beperkt tot de aspecten die een rechtstreekse invloed hebben op de werking van de interne markt. Buiten de geharmoniseerde aspecten blijven de lidstaten volledig vrij in het bepalen van de regeling die het best bij hun traditie past, met name ten aanzien van de procedurele aspecten.

In beginsel geldt de richtlijn alleen op het gebied van het materieel recht betreffende ingeschreven merken; zij bevat geen enkele bepaling met het oog op harmonisatie van de procedures.

Het gebied van de harmonisatie kan dus worden afgebakend, want de richtlijn is van toepassing op: uitsluitend ingeschreven merken (ten aanzien van de stelsels van bescherming van merken die voortkomen uit het gebruik, hebben de lidstaten vrijheid van handeling); op alle categorieën ingeschreven merken die de nationale wetgevingen kennen (merken voor waren en diensten en individuele, collectieve, garantie- en kwaliteitsmerken) zonder dat dit betekent dat de lidstaten verplicht zijn deze verschillende categorieën merken in hun wetgeving op te nemen; merken die het voorwerp zijn geweest van een internationale inschrijving die rechtsgevolgen in de lidstaat heeft.

De termijn voor de omzetting van deze richtlijn werd verlengd tot 31 december 1992. Alle lidstaten, met inbegrip van de nieuwe lidstaten, hebben de nationale omzettingsmaatregelen voor deze richtlijn medegedeeld.

Aangezien een uiteenlopende ontwikkeling van de nationale wetgevingen inzake de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen in de Gemeenschap de industriële ontwikkeling van deze uitvindingen en de goede werking van de interne markt nadelig kan beïnvloeden, werd communautaire wetgeving op dit gebied noodzakelijk geacht. Het werd echter niet nodig geacht een specifiek recht te creëren dat de plaats zou innemen van het nationale octrooirecht. Het communautaire raamwerk kan beperkt blijven tot de omschrijving van een aantal beginselen die ten doel hebben het verschil aan te geven tussen uitvindingen en ontdekkingen op het vlak van de octrooieerbaarheid van bepaalde delen van menselijke oorsprong, tot de omvang van de bescherming die door een octrooi op een biotechnologische uitvinding wordt geboden, tot de mogelijkheid om de schriftelijke uiteenzetting aan te vullen met een depot, en tot de mogelijkheid wegens afhankelijkheid tussen plantenrassen en uitvindingen niet-exclusieve dwanglicenties te verkrijgen.

De lidstaten moeten ervoor zorgen dat uiterlijk op 30 juli 2000 de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van kracht zijn om aan Richtlijn 98/44/EEG te voldoen.

De harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten op het gebied van modellen is, evenals de harmonisatie van de wetgevingen op het gebied van de nationale merken, niet volledig, doch blijft beperkt tot bepaalde aspecten die de meest rechtstreekse invloed hebben op de werking van de interne markt. Hierbij gaat het om identieke voorwaarden voor de inschrijving van een model, een eenvormige omschrijving van het begrip "model" en van de voorwaarden inzake nieuwheid en eigen karakter waaraan een model moet voldoen om te kunnen worden ingeschreven, en een gelijkwaardige bescherming in alle lidstaten. Buiten de geharmoniseerde aspecten blijven de lidstaten volledig vrij in het bepalen van de regeling die het best bij hun traditie past.

De lidstaten moeten ervoor zorgen dat uiterlijk 28 oktober 2001 wettelijke bepalingen van kracht zijn om aan deze richtlijn te voldoen.

Auteursrecht en aanverwante rechten

Het intellectuele eigendom werd lange tijd beschouwd als een terrein waarop de lidsaten moeilijkheden ondervinden bij de omzetting van communautaire wetgeving en er vaak vertragingen optreden.

Toch is deze situatie aanzienlijk verbeterd, met name tijdens de afgelopen twee jaar. Thans hebben alle lidstaten, met uitzondering van Ierland, de nationale uitvoeringsmaatregelen medegedeeld voor alle richtlijnen die op 1 januari 1997 van toepassing waren. Slechts elf lidstaten hebben de nationale uitvoeringsmaatregelen medegedeeld voor de richtlijn betreffende databanken, die vóór 1 januari 1998 moest worden omgezet.

De Commissie zal zich ervoor blijven inzetten dat alle lidstaten de richtlijnen in nationaal recht omzetten, en zij zal tevens toezien op een correcte toepassing van de betrokken teksten. Hierop heeft namelijk een aanzienlijk deel van de geschillen betrekking.

Alle lidstaten hebben de nationale omzettingsmaatregelen medegedeeld voor Richtlijn 87/54/EEG van de Raad betreffende de rechtsbescherming van topografieën van halfgeleiderproducten, Richtlijn 91/250/EEG van de Raad betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's en Richtlijn 93/98/EEG van de Raad betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten.

De tegen Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland en Portugal ingeleide inbreukprocedures wegens niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen van Richtlijn 96/9/EEG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechtsbescherming van databanken bevinden zich thans in de fase van het met redenen omkleed advies bereikt. Na de ontvangst van een met redenen omkleed advies hebben Italië en Nederland nationale omzettingmaatregelen medegedeeld en zijn aldus tijdens de referentieperiode hun verplichtingen nagekomen. De tegen hen ingeleide inbreukprocedures konden derhalve geseponeerd worden. Daarentegen werd besloten het Hof in te schakelen tegen Griekenland (C-1999/484), Ierland (C-1999/370), Luxemburg (C-1999/348) en Portugal (C-1999/506).

In het kader van inbreukprocedures werden voorts met redenen omklede adviezen gericht tot België wegens niet-ratificatie van de Berner Conventie (Akte van Parijs 1971) en het Verdrag van Rome (1961), tegen Portugal wegens niet-ratificatie van het Verdrag van Rome (1961) en tegen Ierland wegens niet-ratificatie van de Berner Conventie (Akte van Parijs 1971). Nadat België en Portugal hun wetgeving inzake de ratificatie van deze conventies hadden meegedeeld, konden de tegen deze lidstaten ingeleide procedures geseponeerd worden. Daarentegen werd besloten het Hof in te schakelen tegen Ierland (C-2000/013) wegens niet-ratificatie van de Berner Conventie (Akte van Parijs 1971).

In het kader van een inbreukprocedure is een met redenen omkleed advies gericht aan Italië wegens non-conformiteit met Richtlijn 93/98/EEG van de Raad betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten. In verband met twee inbreukprocedures zijn aanmaningen verzonden aan het Verenigd Koninkrijk wegens non-conformiteit met Richtlijn 92/100/EEG van de Raad betreffende het verhuurrecht en het uitleenrecht en aan Denemarken wegens discriminatie van niet-Deense beheermaatschappijen.

Ten slotte heeft het Hof in twee zaken op 12 oktober 1999 en 25 november 1999 arrest gewezen tegen Ierland. Het ene wegens niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen voor Richtlijn 92/100/EEG (C-1998/213) en de andere wegens niet-mededeling van de nationale uitvoeringsmaatregelen voor Richtlijn 93/83/EEG (C-1998/212) betreffende de satellietomroep en de doorgifte via de kabel.

2.1.6.3. Gegevensbescherming

Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en Richtlijn 97/66/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de gegevensbescherming in de telecommunicatiesector zijn op 25 oktober 1998 in werking getreden.

Negen lidstaten hebben de nationale omzettingsmaatregelen voor Richtlijn 95/46/EG medegedeeld. De genomen maatregelen worden onderzocht om vast te stellen of het gaat om volledige en juiste omzettingen.

De Commissie heeft besloten alle lidstaten die geen omzettingmaatregelen hebben medegedeeld voor het Hof van Justitie te dagen.

Wat betreft Richtlijn 97/66/EG, zie punt 2.10 Telecommunicatie.

2.1.6.4. Overheidsopdrachten

Voorwaarde voor de voltooiing van de interne markt op een kernterrein van de Europese economie, zoals overheidsopdrachten, is in de eerste plaats een correcte omzetting van de op dit gebied goedgekeurde richtlijnen. Een aantal richtlijnen op het gebied van overheidsopdrachten was in 1999 echter nog steeds niet omgezet. In verband met Richtlijn 97/52/EG en Richtlijn 98/04/EG die betrekking hebben op richtlijnen inzake traditionele gebieden [45] respectievelijk bijzondere sectoren [46] en bepaalde regels van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten zijn procedures ingeleid tegen Duitsland, Oostenrijk, België, Spanje, Frankrijk, Ierland, Italië, Luxemburg, Portugal en het Verenigd Koninkrijk omdat deze lidstaten niet aan hun verplichting hebben voldaan.

[45] Richtlijnen 93/36/EEG, 93/37/EEG en 92/50/EEG betreffende respectievelijk de gunning van opdrachten voor de levering van goederen, bouwwerkzaamheden en diensten.

[46] Richtlijn 93/38/EEG betreffende de gunning van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie.

Naar aanleiding van het onderzoek van de medegedeelde nationale maatregelen met betrekking tot de richtlijnen betreffende overheidsopdrachten zijn in totaal 18 procedures wegens non-conformiteit ingeleid, waarvan er 7 ten minste in de fase van het met redenen omklede advies verkeren. Sommige van deze gevallen hebben betrekking op principekwesties.

Overigens moet ook als de omzetting heeft plaatsgevonden erop worden toegezien dat de bepalingen metterdaad toegepast worden. De Commissie heeft haar controle op de toepassing van de bepalingen van het Gemeenschapsrecht bij bijzondere aanbestedingsprocedures voortgezet, met name aan de hand van klachten en door middel van analyse en follow-up van de ambtshalve ontdekte gevallen.

In dit verband heeft zij in de loop van het jaar 409 dossiers behandeld, waaronder 229 nieuwe gevallen. Honderdvier dossiers konden worden geseponeerd, in de meeste gevallen omdat de aanbestedende diensten of de autoriteiten waar zij onder vallen, maatregelen hadden genomen om de onregelmatigheden te verhelpen. De procedure van dialoog en overleg ("pakketvergaderingen") die is ingesteld om de lidstaten de mogelijkheid te bieden voor de lopende geschillen in onderlinge overeenstemming oplossingen te zoeken die verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht, heeft zonder twijfel bijgedragen aan dit resultaat.

Enkele voorbeelden:

Naar aanleiding van de tussenkomst van de Commissie hebben verscheidene aanbestedende diensten procedures geannuleerd voor dienstverleningsopdrachten voor met name het inzamelen van huisvuil, verzekeringen en cateringdiensten. Zo heeft bijvoorbeeld de SACE, de voor exportkredietverzekering verantwoordelijke instantie in Italië een opdracht voor financiële diensten geannuleerd. In een zaak die Portugal betreft hebben de nationale autoriteiten na tussenkomst van de diensten van de Commissie een rondschrijven aan de aanbestedende diensten verzonden waarin verboden wordt om burgers van de Unie die niet in Portugal gevestigd zijn te verplichten zich te laten inschrijven in Portugese beroepsregisters of bij Portugese beroepsorganisaties en herinnerd wordt aan de verplichting om nauwkeurige bijzonderheden te verstrekken omtrent het voorwerp van de opdracht en de uitvoeringsvoorwaarden ervan alvorens de procedure voor de gunning van opdrachten op gang wordt gebracht.

In 1996 schakelde de Commissie het Hof van Justitie in, aangezien de bevoegde autoriteiten voor de bouw van het administratieve centrum van de nieuwe hoofdstad van de deelstaat Neder-Oostenrijk, St. Pölten, geen aankondiging van overheidsopdrachten hadden gepubliceerd, waardoor de opdrachten aan concurrentie onttrokken werden. Oostenrijk bestreed niet de ten laste gelegde inbreuken en werd veroordeeld wegens schending van de Richtlijnen 93/37/EEG en 89/665/EEG, alsook van artikel 28 [47].

[47] Zaak C-328/96, arrest van 28 oktober 1999.

Voorts heeft de Commissie besloten een met redenen omkleed advies aan Duitsland gericht wegens een overheidsopdracht die werd gegund door de stad Braunschweig voor vuilverbranding zonder dat de aanbesteding werd gepubliceerd en zonder rechtvaardiging om technische redenen. Hoewel de Duitse autoriteiten hebben toegegeven in strijd met Richtlijn 92/50/EEG te hebben gehandeld, werd de inbreukprocedure voortgezet, aangezien het contract een looptijd van 30 jaar heeft en dus ook in de toekomst consequenties zal hebben.

In andere gevallen is het Hof van Justitie ingeschakeld of zal dit alsnog gebeuren.

Zo heeft de Commissie besloten Italië voor het Hof te dagen wegens niet-mededeling van de omzettingsmaatregelen voor Richtlijn 97/52/EG en wegens de wet van de regio Lombardia die de gunning van overheidsopdrachten en concessies voor openbare werken voor de aanleg van verwerkingsinstallaties voor afval toestaat zonder dat de communautaire voorschriften inzake overheidsopdrachten voor de uitvoering van werken in acht worden genomen.

De Commissie heeft ook besloten Frankrijk voor het Hof te dagen wegens talrijke gevallen waarin aanbestedingen van sociale woningstichtingen voor de uitvoering van werken niet gepubliceerd zijn in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen, aangezien de Commissie van oordeel is dat deze instanties normaliter onder het toepassingsgebied van de communautaire wetgeving vallen.

2.1.6.5. Directe belastingen

In de loop van het referentiejaar ontving de Commissie een toenemend aantal klachten op het terrein van de directe belastingen, nadat eerder andere belemmeringen door middel van op communautair niveau genomen wettelijke maatregelen uit de weg konden worden geruimd. In dit verband wordt gewezen op de moeilijkheden die de correctie van de onvolkomenheden van de interne markt op het terrein van de directe belastingen met zich meebrengt, gezien de krachtens artikel 94 van het EG-Verdrag vereiste eenparigheid van stemmen Het bleek echter mogelijk vele gevallen in een vroeg stadium tot een oplossing te brengen, aangezien het dikwijls voorkomt dat klagers niet op de hoogte zijn van hun rechten en verplichtingen of de belastingautoriteiten niet bekend zijn met bepaalde aspecten van het Gemeenschapsrecht, waarmee in het kader van een klacht echter rekening gehouden kan worden.

De Commissie heeft in 1999 slechts twee met redenen omklede adviezen uitgebracht. Het eerste betreft in verband met artikel 43 en 48 van het Verdrag Duitsland, dat in zijn belasting inzake vennootschaprecht (KStG) een verschillend tarief hanteert voor de winsten van Duitse bedrijven: het tarief voor uitgekeerde winst bedraagt namelijk 30%, terwijl voor niet-uitgekeerde winst een tarief van 40% geldt. Deze verschillende behandeling is het gevolg van het feit dat over de uitgekeerde winst, d.w.z. de dividenden, belasting moet worden betaald door de aandeelhouders die in aanmerking komen voor een belastingaftrek die gelijk is aan de over dividenden te betalen vennootschapsbelasting. Wat betreft Duitse dochterondernemingen van buitenlandse maatschappijen (vaste inrichti