Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD tot vaststelling van het statuut van de uitvoerende agentschappen waaraan bepaalde taken in het kader van het beheer van de communautaire programma's worden gedelegeerd

(door de Commissie ingediend)

Inleiding

De Commissie, die tot taak heeft het door de Gemeenschap uitgestippelde beleid in praktijk te brengen, heeft in de loop der jaren steeds meer en steeds complexere programma's uit te voeren en te beheren gekregen. Dit vereist de inzet van zeer aanzienlijke personele middelen.

Om een en ander tot een goed einde te brengen, diende de Commissie een ruim beroep op externe middelen te doen. Bij afwezigheid van aangepaste juridische instrumenten, werd steeds vaker naar het middel van de uitbesteding aan privaatrechtelijke ondernemingen (de bureaus voor technische bijstand) gegrepen.

Deze vorm van uitbesteding is gaandeweg een bron gebleken van tal van problemen: afbakening van de grenzen van de uitbesteding, praktische beheersproblemen, gebrek aan zichtbaarheid van de Commissie, verlies van ervaring met het uitvoerend werk.

Nieuwe vormen van externalisering

Dit heeft de Commissie ertoe gebracht zich over het vraagstuk van de organisatie van het beheer van de communautaire programma's in het algemeen te buigen in het kader van de administratieve hervorming waarmee zij begin 2000 is gestart.

Het verbeteren van de voorwaarden waaronder communautaire programma's worden uitgevoerd, beantwoordt volgens de Commissie onmiskenbaar aan een noodzaak, maar zij zelf zou zich opnieuw meer op haar institutionele taken moeten concentreren. Daarom wil zij een beheerssysteem met een sterkere mate van specialisatie installeren dat naast doeltreffend ook doorzichtig is.

In de mededeling over de externalisering van het beheer van communautaire programma's waarvan het onderhavige voorstel voor een verordening een uitvloeisel is, belicht de Commissie de voordelen van en de grenzen aan externalisering, beschrijft zij de kenmerken van de voorgenomen nieuwe vormen van beheer en legt zij het verband tussen de uit te besteden taken en de daarvoor te gebruiken instrumenten.

Het uitvoerend agentschap

De grootste juridische innovatie onder de instrumenten voor externalisering waaraan de Commissie denkt, is het uitvoerend agentschap, waarop het onderhavige voorstel voor een verordening betrekking heeft. Het uitvoerend agentschap is een communautair lichaam met rechtspersoonlijkheid, dat van de Commissie de opdracht zou krijgen om, onder haar verantwoordelijkheid en toezicht, deel te nemen aan het beheer van communautaire programma's die door de wetgever zijn vastgesteld.

Het is niet de bedoeling van de Commissie om bij deze verordening onmiddellijk een dergelijk lichaam op te richten, maar wel om het statuut ervan nauwkeurig vast te leggen. Als dat kader er eenmaal is, zou zij geval per geval kunnen besluiten om beheerstaken in verband met welbepaalde communautaire programma's te delegeren aan overeenkomstig dit statuut opgerichte uitvoerende agentschappen, voorzover het juridische instrument waarbij een programma wordt vastgesteld externe technische bijstand toestaat.

Het voordeel van een publiekrechtelijk communautair lichaam zoals het voorgestelde uitvoerende agentschap bestaat erin dat het beheer van programma's, inclusief taken die door een openbare dienst moeten worden verricht en taken in het kader van de begrotingsuitvoering, desgewenst verregaand kan worden gedelegeerd

De inschakeling van een communautair uitvoerend agentschap dat over gespecialiseerd en hooggekwalificeerd tijdelijk personeel beschikt, kan een middel zijn om het bereiken van de vooropgestelde programmadoelstellingen te vergemakkelijken en in sommige gevallen voor een grotere zichtbaarheid van het Gemeenschapsoptreden zorgen.

De Commissie stelt voor om bij de onderhavige verordening het statuut van het uitvoerend agentschap te regelen, en met name de aspecten structuur, bestuur en personeel; bevoegdheden en taken; werkmethoden en relatie met de Commissie; budgettaire en financiële aangelegenheden; controle, en juridische en financiële aansprakelijkheid.

Taken

Aan het uitvoerend agentschap kan het beheer van een of meer communautaire programma's of van een deel daarvan worden toevertrouwd, met uitzondering van taken die gepaard gaan met de uitoefening van discretionaire bevoegdheid, met name het maken van politieke keuzes bij de uitvoering van programma's. Deze taken moeten uitsluitend bij de bevoegde instellingen blijven.

Het uitvoerend agentschap zou binnen een kader dat wordt bepaald door de doelstellingen van de wetgever, de programmering van de Commissie en de beschikbare kredieten, belast worden met het effectieve beheer van de communautaire programma's. Dit betekent dat het agentschap voor afzonderlijke projecten het beheer zou kunnen verzorgen van alle of een deel van de fasen van de projectcyclus, vanaf de selectie tot en met de controle op de goede uitvoering. Hiertoe zou het uitvoerend agentschap over de bevoegdheid moeten beschikken om beslissingen te nemen. Ook zou het de budgettaire verrichtingen moeten kunnen doen die voor de uitvoering van afzonderlijke projecten noodzakelijk zijn, evenals de andere daarmee samenhangende verrichtingen (gunning van opdrachten, afsluiting van contracten en overeenkomsten e.d.)

Daarnaast zou het uitvoerend agentschap ook belast kunnen worden met het verzamelen en verwerken van gegevens betreffende de uitvoering van de betrokken programma's. Dit zou het uitvoerend agentschap in staat stellen aan de Commissie aanbevelingen te doen voor het verdere verloop van programma's. Het zou dan aan de Commissie zijn om deze aanbevelingen te onderzoeken en zo nodig passende voorstellen aan de wetgevende en budgettaire autoriteiten te doen.

Functioneringskader en controlestelsel

Het spreekt vanzelf dat de uitoefening van deze bevoegdheden moet plaatsvinden binnen een precies afgebakend kader, teneinde te waarborgen dat het bij het communautair rechtssysteem ingestelde institutioneel evenwicht wordt bewaard en de belangen van derden voor wie de beslissingen van het uitvoerend agentschap gevolgen hebben, worden beschermd. Dit kader zou in de eerste plaats worden gedefinieerd door de wetgevende autoriteit, via de bepalingen van de onderhavige verordening en eventueel via de verordeningen tot vaststelling van de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt. Het tweede element vormen de voorwaarden, criteria, parameters en regels welke de Commissie vastlegt in het juridische instrument op grond waarvan zij de beheerstaken aan het uitvoerend agentschap toevertrouwt (de "delegatie"), en waarin eveneens de controlevoorwaarden worden vastgesteld die de voor de programma's verantwoordelijke diensten van de Commissie in staat moeten stellen zich van het deugdelijk functioneren van het uitvoerend agentschap te vergewissen. Het derde element is de verplichting voor het agentschap om een jaarprogramma aan te houden dat spoort met de programmering die overeenkomstig de verordeningen tot vaststelling van de betrokken programma's door de Commissie is uitgestippeld.

Bovendien wordt voorgesteld het uitvoerend agentschap te onderwerpen aan een stelsel van controles bestaande uit: controles van politieke aard, door het Europees Parlement, dat kwijting moet verlenen voor de uitvoering van de huishoudelijke begroting, en door de Commissie, die verantwoording verschuldigd zou zijn aan de overige instellingen; audits inzake de regelmatigheid en het functioneren van de interne controlesystemen van het agentschap, verricht door de interne controlediensten van de Commissie en door de Rekenkamer; controles door het Europees bureau voor fraudebestrijding (OLAF), en toetsing van de wettigheid van de besluiten van agentschappen door het Hof van Justitie.

Budgettair en financieel kader

De voorgestelde regeling op budgettair en financieel vlak is zo dat de begroting van het uitvoerend agentschap uitsluitend de huishoudelijke uitgaven zou omvatten. De budgettaire inkomsten zouden voor het grootste deel afkomstig zijn van een jaarlijkse toelage die door de begrotingsautoriteit op voorstel van de Commissie wordt vastgesteld. Deze toelage zou gelijk moeten zijn aan een bepaald percentage van de jaarlijkse financiële toewijzing voor de programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt en in verhouding moeten staan tot de gedelegeerde taken. Het budget zou worden beheerd op grond van een ad hoc financieel reglement naar het voorbeeld van het algemeen financieel reglement dat door de Commissie na raadpleging van de Rekenkamer wordt opgesteld.

De beleidskredieten voor de programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt, zouden deel blijven uitmaken van de algemene begroting van de Europese Unie en beheerd worden volgens het financieel reglement dat op de begroting van toepassing is. Hierdoor zou de Commissie ten aanzien van de begrotingsautoriteit geheel verantwoordelijk blijven voor de uitvoering van de kredieten en zou niets afgedaan worden aan hetgeen in artikel 274 van het Verdrag is bepaald.

Bestuursorganen, personeel en plaats van vestiging

Volgens de voorgestelde bevoegdheidsverdeling voor de bestuursorganen van het uitvoerend agentschap zou de directeur verantwoordelijk zijn voor het functioneren van het agentschap en voor het operationele beheer van de communautaire programma's.

Het directiecomité zou het jaarlijks werkprogramma vaststellen en toezicht houden op het functioneren van het agentschap.

Op het personeel van de uitvoerende agentschappen zouden de bepalingen van het personeelsstatuut betreffende de « andere functionarissen » van toepassing zijn. Gedetacheerde ambtenaren van de Commissie zouden de kaderfuncties bezetten. Aangezien de uitvoerende agentschappen worden opgezet om aan het beheer van programma's met een bepaalde looptijd deel te nemen, is het logisch dat alle dienstverbanden en arbeidsovereenkomsten een tijdelijk karakter zouden hebben.

Wat betreft de vestigingsplaats, moet er rekening mee worden gehouden dat het voor een doeltreffend beheer van de communautaire programma's vereist is dat de Commissie en de uitvoerende agentschappen permanent en nauw met elkaar samenwerken. Het is derhalve redelijk te bepalen dat het agentschap gevestigd moet zijn waar de diensten van de Commissie hun standplaats hebben.

Uit andere bronnen dan de algemene begroting gefinancierde programma's

Een bijzondere regeling is vereist voor het beheer van programma's die niet uit de algemene begroting worden gefinancierd. De op deze programma's toepasselijke regelgeving verschilt immers van die welke voor de eigenlijke communautaire programma's geldt, alhoewel de uitvoeringsfasen van beide programmacategorieën grote overeenkomsten vertonen, met name wat de aan de Commissie toegewezen rol betreft. Daarom wordt voorgesteld dat de Commissie mutatis mutandis, met inachtneming van de bij de specifieke juridische instrumenten tot vaststelling van niet uit de algemene begroting gefinancierde programma's voorziene regels en procedures, een beroep zou kunnen doen op een uitvoerend agentschap volgens de bij de onderhavige verordening bepaalde voorwaarden.

Rol van de Commissie

Het uitvoerend agentschap dat het voorwerp uitmaakt van het onderhavige voorstel verschilt op enige punten van de huidige communautaire agentschappen.

Vanuit institutioneel oogpunt is het meest noemenswaardige verschil de zeer grote rol die aan de Commissie zou worden toegewezen met betrekking tot de organisatie en het functioneren van het uitvoerend agentschap.

Zo zou het besluit tot oprichting van deze agentschappen voor het beheer van een of meer communautaire programma's moeten worden genomen door de Commissie, zo nodig bijgestaan door een comité van vertegenwoordigers van de lidstaten. Ook zou het de Commissie zijn die in de specifieke besluiten tot het delegeren van bevoegdheden de grenzen van de aan het agentschap toevertrouwde taken precies aangeeft en vaststelt welke voorwaarden, criteria, parameters en werkmethoden bij de uitvoering ervan in acht dienen te worden genomen.

De uitvoerende agentschappen zouden het beheer autonoom kunnen voeren, maar niettemin strikt worden gecontroleerd door de Commissie, die de directeur en de leden van het directiecomité zou aanstellen en de inhoud van het werkprogramma zou bepalen.

Gezien het specifieke karakter van de taken die men voornemens is aan de uitvoerende agentschappen te delegeren, is deze rol van de Commissie gerechtvaardigd.

De agentschappen hebben immers als enig doel te participeren in het beheer van communautaire programma's, dat strikt genomen tot de eigen bevoegdheden van de Commissie behoort: in de juridische instrumenten waarbij deze programma's worden vastgesteld, wordt de Commissie altijd belast met het nemen van de nodige uitvoeringsmaatregelen, en daarnaast wordt de verwezenlijking van de programma's gefinancierd uit kredieten voor de uitvoering waarvan de Commissie rechtstreeks verantwoording verschuldigd is aan de begrotingsautoriteit, overeenkomstig het bepaalde in artikel 274 van het EG-Verdrag.

Dit betekent dat het uitvoerend agentschap in wezen te beschouwen is als orgaan dat de Commissie assisteert bij het vervullen van haar beheerstaken, zonder dat het besluitvormingsproces daardoor complexer wordt. Ook moet de Commissie de op haar rustende plicht om ten aanzien van de andere instellingen verantwoording af te leggen, kunnen blijven nakomen, hetgeen vereist dat zij de nodige controle over de werking van het uitvoerend agentschap behoudt. Een andere dan de voorgenomen relatie tussen de Commissie en de agentschappen, die het gevolg zou zijn van andere bestuurs- of controlemodaliteiten, zou het logische evenwicht van het systeem dat in het onderhavige voorstel is vervat, in het gedrang brengen.

Er dient tevens te worden onderstreept dat de toewijzing van bevoegdheden aan de Commissie en de delegatie van taken aan de uitvoerende agentschappen op geen enkele wijze afbreuk doen aan de rechten en bevoegdheden van de andere instellingen.

De inschakeling van een uitvoerend agentschap mag immers geen invloed hebben op de voorwaarden die de wetgever, met name inzake comitologie, met betrekking tot de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden heeft vastgesteld.

Keuze van rechtsgrondslag

Met de uitvoering van de communautaire programma's wordt tegemoet gekomen aan de doelstellingen die in de artikelen 2 en 3 van het Verdrag zijn geformuleerd. De enige bevoegdheden in het Verdrag voor de goedkeuring van een verordening als de onderhavige zijn die van artikel 308, dat bijgevolg de rechtsgrondslag voor het voorstel is.

Subsidiariteit en proportionaliteit

In sommige gevallen moet het beheer van een communautair programma (of bepaalde onderdelen ervan) op het niveau van de Gemeenschap plaatsvinden, hetzij vanwege de aard van het programma, hetzij omdat het nationale niveau ontoereikend of onvoldoende doeltreffend is om de gestelde doelen te bereiken. Het instrument waarbij het statuut van de agentschappen wordt vastgesteld, heeft een communautaire dimensie en moet de algemene en bindende vorm hebben van de verordening, zonder verder te gaan dan hetgeen voor het bereiken van de doelstellingen noodzakelijk is.

Artikelsgewijze behandeling

In artikel 1 wordt het hoofddoel van het voorstel omschreven, namelijk het statuut van het uitvoerend agentschap vast te stellen.

Artikel 2 bevat een definitie van twee sleutelbegrippen van het voorstel, zijnde "uitvoerend agentschap" en "communautair programma".

Bij artikel 3 wordt de bevoegdheid om tot oprichting of opheffing van uitvoerende agentschappen te besluiten gedelegeerd aan de Commissie, die wordt bijgestaan door een regelgevend comité. Er wordt uitdrukkelijk bepaald dat elk agentschap moet worden opgericht in overeenstemming met het statuut waarop dit voorstel betrekking heeft. Voorts wordt voorzien in de mogelijkheid om in het besluit tot oprichting van een uitvoerend agentschap een bepaalde levensduur vast te stellen, en wordt bepaald dat in het eventuele opheffingsbesluit de voorwaarden voor de afwikkeling moeten worden vastgesteld.

Bij artikel 4 wordt aan het uitvoerend agentschap de status van communautair lichaam met de taak van openbare dienst toegekend en worden de rechtspersoonlijkheid en de juridische bevoegdheden geregeld.

In artikel 5 wordt voorgesteld dat elk uitvoerend agentschap gevestigd zou zijn op een van de plaatsen waar de bevoegde diensten van de Commissie hun standplaats hebben, dit om de vereiste nauwe en permanente samenwerking tussen het agentschap en deze diensten mogelijk te maken. Daarnaast wordt voorzien in de mogelijkheid om in andere landen bijkantoren van het agentschap op te richten wanneer zulks de uitvoering van de aan het agentschap gedelegeerde taken ten goede komt.

In artikel 6 wordt bepaald welke taken voor het beheer van communautaire programma's aan een uitvoerend agentschap kunnen worden gedelegeerd. Taken waar het maken van afwegingen inzake de uitvoering van politieke keuzes mee gemoeid is, komen per definitie niet in aanmerking. Daarentegen kan het uitvoerend agentschap wel worden belast met het verzamelen, analyseren en aan de Commissie verstrekken van gegevens die kunnen worden gebruikt om de uitvoering van de betrokken programma's te sturen; met het doen van aanbevelingen aan de Commissie in verband met de uitvoering van de programma's; met het beheer van de verschillende fasen van afzonderlijke projecten binnen een programma, hetgeen kan impliceren dat de Commissie de corresponderende beslissingsbevoegdheden delegeert, en ten slotte met het verrichten van handelingen voor de budgettaire uitvoering en aanverwante handelingen voor de realisatie van afzonderlijke projecten. Er wordt uitdrukkelijk bepaald dat voor het toevertrouwen van de taken aan het uitvoerend agentschap een delegatiebesluit van de Commissie vereist is. In dit besluit worden de voorwaarden, criteria, parameters en werkmethoden bepaald die het uitvoerend agentschap bij de vervulling van de taken in acht moet nemen, evenals de voorwaarden voor de controles die de bevoegde diensten van de Commissie verrichten om zich van het deugdelijk functioneren van het uitvoerend agentschap te vergewissen.

Artikel 7 bepaalt dat het agentschap wordt bestuurd door een directiecomité en een directeur, en dat het personeel onder gezag van de directeur staat.

Artikel 8 heeft betrekking op de aanstelling van de leden van het directiecomité en de duur van hun mandaat, alsmede op de benoeming van de voorzitter van het comité, de bijeenroeping van vergaderingen en de wijze waarop wordt gestemd.

In artikel 9 worden de taken van het directiecomité opgesomd. Te vermelden zijn, het goedkeuren van het jaarlijks werkprogramma van het uitvoerend agentschap, dat moet sporen met de door de Commissie vastgestelde programmering, het goedkeuren van de huishoudelijke begroting van het agentschap en het nemen van alle andere beslissingen in verband met de algemene organisatie van en het toezicht op het agentschap.

Artikel 10 heeft betrekking op de aanstelling van de directeur en de duur van zijn mandaat. Er wordt bepaald dat de directeur die de Commissie kiest, een ambtenaar moet zijn in de zin van de verordeningen en andere bepalingen die van toepassing zijn op de ambtenaren en andere functionarissen van de Europese Gemeenschappen.

In artikel 11 worden de taken van de directeur opgesomd. Te vermelden zijn, het vertegenwoordigen van het uitvoerend agentschap, het deelnemen - zonder stemrecht - aan de vergaderingen van het directiecomité en het voorbereiden van de door dit comité te nemen besluiten, het uitvoeren van het jaarlijks werkprogramma van het agentschap en de effectieve uitvoering van de aan het agentschap gedelegeerde beheerstaken in het kader van de communautaire programma's, het opstellen en uitvoeren van de huishoudelijke begroting van het agentschap en de zorg voor alle personeelsaangelegenheden.

In artikel 12 worden de voor de huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap geldende beginselen vastgesteld, wordt de financiering uit de algemene begroting van de Europese Unie geregeld en worden bepalingen vastgesteld inzake de personeelsbezetting en het tijdelijke karakter van de dienstverbanden.

Artikel 13 stelt de procedure voor de huishoudelijke begroting vast: de directeur stelt een ontwerp op; het ontwerp wordt na goedkeuring door het directiecomité bij de Commissie ingediend; de overeenstemming met de jaarprogrammering wordt gecontroleerd en de Commissie neemt een toelagevoorstel in het voorontwerp van begroting op; de begrotingsautoriteit keurt de toelage goed; het directiecomité stelt de huishoudelijke begroting definitief vast, rekening houdende met de uiteindelijke toelage die door de begrotingsautoriteit is goedgekeurd. Het voorstel van de Commissie is, om de jaarlijkse toelage vast te stellen op een bepaald percentage van de jaarlijkse financiële toewijzing voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het agentschap deelneemt.

Volgens artikel 14 berust de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de huishoudelijke begroting bij de directeur van het agentschap, die verantwoording voor het beheer aflegt aan het Europees Parlement, aan de Commissie en aan het directiecomité. Kwijting voor de uitvoering van de begroting wordt aan het uitvoerend agentschap verleend door het Parlement, ten laatste twee jaar nadat het begrotingsjaar waarop de kwijting betrekking heeft, is afgesloten.

Overeenkomstig artikel 15 stelt de Commissie, bijgestaan door een regelgevend comité en na raadpleging van de Rekenkamer, het financieel reglement vast dat de uitvoerende agentschappen bij de uitvoering van de huishoudelijke begroting in acht moeten nemen. Voor dit financieel reglement zal het financieel reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen zo veel mogelijk model staan.

Artikel 16 bepaalt dat de beleidskredieten voor de programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt, deel blijven uitmaken van de algemene begroting van de Europese Unie en dus buiten de huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap worden gehouden, zelfs wanneer de Commissie taken in verband met de begrotingsuitvoering aan het agentschap delegeert. In dit laatste geval treedt de directeur namens het agentschap op als gedelegeerd ordonnateur voor wie de verplichtingen gelden van het financieel reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

Het onderhavige voorstel is volgens artikel 17 ook van toepassing op de delegatie van taken aan een uitvoerend agentschap voor het beheer van programma's die uit een andere bron dan de algemene begroting van de Europese Unie worden gefinancierd. In dat geval dient rekening te worden gehouden met het specifieke juridische kader dat voor de betrokken programma's is vastgesteld, in het bijzonder voor wat betreft de opstelling van de huishoudelijke begroting van het agentschap en het financieel reglement dat van toepassing is op de beleidskredieten die zij te beheren heeft gekregen.

Artikel 18 heeft betrekking op het personeel van het uitvoerend agentschap, en bepaalt dat het is samengesteld uit gedetacheerde ambtenaren van de instellingen van de Gemeenschap en door het agentschap zelf aangeworven tijdelijke functionarissen. De op het personeel toepasselijke regelgeving is het statuut en de andere bepalingen die van toepassing zijn op de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen. De uitvoeringsbepalingen daarvan worden door het directiecomité in overleg met de Commissie vastgesteld. Het protocol inzake de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen is van toepassing op het agentschap zowel als op het personeel.

Artikel 19 bepaalt op welke wijze de uitvoerende agentschappen zullen worden gecontroleerd: door de interne controleur van de Commissie, die zowel aan de Commissie als aan het agentschap zelf rapporteert; door OLAF, op basis van het interinstitutioneel akkoord inzake de interne onderzoekingen door OLAF, en door de Rekenkamer, overeenkomstig artikel 248 van het Verdrag.

In artikel 20 wordt de concractuele en extra-contractuele aansprakelijkheid van het agentschap geregeld. Voorts wordt bepaald dat het Hof van Justitie bevoegd is om uitspraak te doen over geschillen betreffende de extra-contractuele aansprakelijkheid.

Bij artikel 21 wordt de wettigheidstoetsing van de handelingen van de Commissie, die op grond van artikel 230 van het Verdrag door het Hof van Justitie wordt verricht, uitgebreid tot de handelingen van uitvoerende agentschappen welke rechtsgevolgen voor derden hebben.

Artikel 22 regelt de toegang tot documenten van uitvoerende agentschappen en refereert daarbij aan de regelgeving die zal worden aangenomen om artikel 255 van het Verdrag ten uitvoer te leggen. Het directiecomité zal daartoe in het eerste jaar van het uitvoerend agentschap de nodige maatregelen nemen in de vorm van uitvoeringsbepalingen. Voorts wordt bij dit artikel de plicht ingesteld om gegevens die onder het beroepsgeheim vallen, geheim te houden. Deze geheimhoudingsplicht geldt voor de leden van het directiecomité, de directeur, het personeel van het uitvoerend agentschap en alle andere personen die bij de werkzaamheden van het agentschap betrokken zijn.

Bij artikel 23 wordt een « comité voor de uitvoerende agentschappen » ingesteld. Het betreft hier het regelgevend comité dat de Commissie bijstaat om de uitvoeringsbepalingen voor dit voorstel vast te stellen. Wat betreft de te volgen procedure wordt verwezen naar artikel 5 van Besluit 1999/468/EG.

Artikel 24 bevat de gebruikelijke bepaling betreffende de inwerkingtreding van de verordening, welke in dit geval plaatsvindt op de derde dag volgende op de datum van bekendmaking.

2000/0337 (CNS)

Voorstel voor een

VERORDENING VAN DE RAAD

tot vaststelling van het statuut van de uitvoerende agentschappen waaraan bepaalde taken voor het beheer van de communautaire programma's worden gedelegeerd

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 308,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C

Gezien het advies van het Europees Parlement [2],

[2] PB C

Overwegende hetgeen volgt:

(1) In het kader van het optreden als bedoeld in artikel 3 van het Verdrag worden door de wetgever ten behoeve van diverse doelgroepen steeds meer op zeer uiteenlopende gebieden betrekking hebbende programma's (de "communautaire programma's") vastgesteld. De Commissie wordt er gewoonlijk mee belast de uitvoeringsmaatregelen voor deze programma's vast te stellen.

(2) De uitvoering van de betrokken communautaire programma's wordt minstens gedeeltelijk gefinancierd uit kredieten die van de algemene begroting van de Europese Unie afkomstig zijn. Overeenkomstig artikel 274 van het Verdrag is de Commissie verantwoordelijk voor de uitvoering van deze begroting.

(3) De Commissie kan zich alleen ten volle van haar verantwoordelijkheid ten aanzien van de overige instellingen en de burgers kwijten als zij bij voorrang haar institutionele taken vervult. Daarom moet zij de uitvoering van sommige beheerstaken in het kader van communautaire programma's aan derde lichamen kunnen delegeren. Het externaliseren van sommige beheerstaken kan daarnaast ook een middel zijn om de doelstellingen van de betrokken programma's op een doeltreffender en doelmatiger wijze te bereiken.

(4) Het externaliseren van beheerstaken moet geschieden met inachtneming van de beperkingen die het institutioneel kader van het Verdrag daaraan stelt. Dit brengt mee dat taken die bij het Verdrag aan de instellingen zijn opgedragen en waarbij een beoordelingsmarge inzake het maken van politieke keuzes wordt gelaten, niet voor externalisering in aanmerking komen.

(5) Elk besluit tot externalisering moet worden gebaseerd op een analyse van diverse factoren (baten en kosten - kosten van controle en coördinatie daaronder begrepen, doeltreffendheid en flexibiliteit, vereenvoudiging van procedures en methoden, verkleining van de afstand tot de eindbegunstigden van de actie, zichtbaarheid van de Gemeenschap als initiatiefneemster van het betrokken programma, behoud van een adequaat kennis- en ervaringsniveau binnen de diensten van de Commissie).

(6) Een mogelijke vorm van externalisering is het inschakelen van naar het recht van de Gemeenschap opgerichte lichamen met rechtspersoonlijkheid (uitvoerende agentschappen).

(7) Om de institutionele homogeniteit van deze uitvoerende agentschappen te garanderen, is het noodzakelijk het statuut, in het bijzonder sommige cruciale aspecten zoals de organisatie, de taken, de werkwijze, de begroting, het controlestelsel en de aansprakelijkheid, in de wetgeving neer te leggen.

(8) Als instelling met bevoegdheid voor de tenuitvoerlegging van de verschillende communautaire programma's is de Commissie in staat om te beoordelen of en in hoeverre beheerstaken in het kader van een of meer communautaire programma's aan een uitvoerend agentschap moeten worden toevertrouwd. De inschakeling van een uitvoerend agentschap ontslaat de Commissie niet van haar verantwoordelijkheden krachtens het Verdrag, en met name artikel 274. Bijgevolg moet zij het actieterrein van het uitvoerend agentschap nauwkeurig kunnen afbakenen en een effectieve controle over het functioneren ervan, in het bijzonder over de bestuursorganen, behouden.

(9) Dit veronderstelt dat de Commissie over de bevoegdheid beschikt om over te gaan tot de oprichting (en eventueel de opheffing) van een uitvoerend agentschap overeenkomstig het statuut dat door de wetgever is vastgesteld. Aangezien een besluit tot oprichting van een uitvoerend agentschap een maatregel van algemene strekking is in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [3], moet een dergelijk besluit worden genomen volgens de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG.

[3] PB L 184 van 17.7.1999, blz.23.

(10) De Commissie moet eveneens over de bevoegdheid beschikken om zowel de leden van het directiecomité als de directeur van het uitvoerend agentschap te benoemen, zodat zij onder haar verantwoordelijkheid vallende taken aan het uitvoerend agentschap kan delegeren zonder de controle erover prijs te geven.

(11) Ten slotte moet de actie van het uitvoerend agentschap ook volstrekt sporen met de programmering die de Commissie vaststelt voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het agentschap deelneemt. Daarom moet het jaarlijks werkprogramma van het uitvoerend agentschap ter goedkeuring aan de Commissie worden voorgelegd.

(12) Om de externalisering doeltreffend te maken en het deskundig potentieel van het uitvoerend agentschap ten volle te benutten, moet de Commissie in staat worden gesteld om de uitvoerende taken in het kader van een of meer communautaire programma's, met uitzondering van taken die een beoordelingsmarge voor het maken van politieke keuzes omvatten, geheel of gedeeltelijk aan het agentschap te delegeren. Tot de taken die voor delegatie in aanmerking komen, behoren het beheer van alle of een aantal fasen van een projectcyclus, het verrichten van de nodige handelingen ter uitvoering van de begroting, het verzamelen en verwerken van aan de Commissie te verstrekken gegevens en het formuleren van aanbevelingen en adviezen voor de Commissie.

(13) De begrotingsmiddelen van het uitvoerend agentschap zullen uitsluitend dienen om de huishoudelijke uitgaven te dekken. In het licht daarvan is het passend dat de belangrijkste inkomstenbron bestaat uit een door de begrotingsautoriteit bepaald percentage van de financiële toewijzing voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt.

(14) Om geen afbreuk te doen aan de strekking van artikel 274 van het Verdrag, moeten de beleidskredieten voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt op de algemene begroting van de Europese Unie geboekt blijven en moet de uitvoering ervan direct ten laste van de algemene begroting worden gebracht. Dit houdt in dat de financiële verrichtingen met betrekking tot deze kredieten moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met de bepalingen van het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Unie.

(15) Aan het uitvoerend agentschap moeten uitvoerende taken kunnen worden gedelegeerd voor het beheer van programma's die worden gefinancierd uit andere bronnen dan de algemene begroting van de Europese Unie. In dergelijke gevallen dienen de bepalingen van deze verordening van toepassing te zijn, daarbij echter rekening houdende met de bijzondere bepalingen van de juridische instrumenten waarbij de betrokken programma's zijn vastgesteld.

(16) Om de doorzichtigheid en de deugdelijkheid van het door het uitvoerend agentschap gevoerde beheer te waarborgen, moet in interne en externe controle op het functioneren ervan worden voorzien, moet het agentschap aansprakelijk te zijn voor zijn daden en moet het publiek onder voorwaarden en met inachtneming van beperkingen zoals die bedoeld in artikel 255 van het Verdrag toegang hebben tot de documenten.

(17) Het uitvoerend agentschap moet permanent nauw samenwerken met de diensten van de Commissie die verantwoordelijk zijn voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt. Om deze samenwerking zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, is het dienstig te bepalen dat het uitvoerend agentschap zijn zetel heeft waar de diensten van de Commissie gevestigd zijn.

(18) Het Verdrag voorziet voor de vaststelling van deze verordening in geen andere bevoegdheden dan die van artikel 308,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Doel

Deze verordening heeft tot doel het statuut vast te stellen van de uitvoerende agentschappen waaraan de Commissie, onder haar verantwoordelijkheid en controle, bepaalde taken voor het beheer van de communautaire programma's kan delegeren.

Artikel 2

Definities

In het kader van deze verordening wordt verstaan onder:

a) « uitvoerend agentschap » : een juridisch lichaam dat overeenkomstig het bepaalde in deze verordening is opgericht;

b) « communautair programma » : actie, geheel van acties of initiatief die/dat op grond van een juridisch instrument door de Commissie ten gunste van een of meer bepaalde doelgroepen ten uitvoer moet worden gelegd en waarvoor uitgaven op de begroting worden vastgelegd.

Artikel 3

Oprichting en opheffing

1. De Commissie kan besluiten een uitvoerend agentschap op te richten teneinde daaraan bepaalde taken voor het beheer van een of meer communautaire programma's te delegeren. In het besluit kan worden bepaald voor welke duur het agentschap wordt opgericht.

2. Indien de Commissie vindt dat inschakeling van een uitvoerend agentschap dat zij heeft opgericht, niet langer nodig is, kan zij tot opheffing ervan besluiten. Zij stelt in dat geval twee liquidateurs aan. In hetzelfde besluit stelt de Commissie de voorwaarden vast waaronder de liquidatie van het uitvoerend agentschap moet worden afgewikkeld. Het netto liquidatieresultaat wordt naar de algemene begroting van de Europese Unie overgemaakt.

3. De Commissie stelt de in lid 1 en lid 2 hierboven bedoelde besluiten vast volgens de procedure van artikel 23, lid 2.

4. Elk op grond van lid 1 opgericht uitvoerend agentschap moet aan het bepaalde in deze verordening voldoen.

Artikel 4

Rechtspositie

1. Het uitvoerend agentschap is een communautair lichaam met een openbare dienstverleningsopdracht.

2. Het uitvoerend agentschap heeft rechtspersoonlijkheid. Het geniet in alle lidstaten de ruimste handelingsbevoegdheid die de wetgeving van die staten aan rechtspersonen toekent. Het kan met name roerende en onroerende goederen verwerven en verkopen en in rechte optreden.

Artikel 5

Zetel

Het uitvoerend agentschap heeft zijn zetel in een van de plaatsen waar de diensten van de Commissie gevestigd zijn. Het agentschap kan besluiten op of buiten het grondgebied van de lidstaten operationele bijkantoren op te richten wanneer zulks voor een betere uitvoering van het beheer van de betrokken communautaire programma's noodzakelijk is.

Artikel 6

Taken

Ter verwezenlijking van het in artikel 3, lid 1, gestelde doel kan de Commissie aan het agentschap eender welke taak in het kader van de uitvoering van een communautair programma delegeren, met uitzondering van taken die een beoordelingsmarge inzake het maken van politieke keuzes behelzen.

Taken die aan het uitvoerend agentschap kunnen worden gedelegeerd, zijn onder meer:

a) het ten behoeve van de Commissie formuleren van aanbevelingen met betrekking tot de uitvoering van een communautair programma;

b) het beheren van de verschillende projectcyclusfasen, of delen daarvan, van afzonderlijke projecten die binnen het kader van de uitvoering van een communautair programma worden gerealiseerd en het verrichten van de nodige controles, evenals het nemen van de daarvoor vereiste beslissingen in overeenstemming met de door de Commissie verleende delegatie;

c) het verrichten van de budgettaire handelingen, zowel aan de ontvangsten- als aan de uitgavenzijde, die voor de uitvoering van het communautaire programma vereist zijn, alsmede van alle andere aanverwante handelingen, in overeenstemming met de door de Commissie verleende delegatie;

d) het verzamelen, analyseren en aan de Commissie verstrekken van gegevens die kunnen worden gebruikt om de uitvoering van de betrokken programma's te sturen.

De voorwaarden, criteria, parameters en werkmethoden die het uitvoerend agentschap bij de vervulling van de bovenbedoelde taken in acht moet nemen, evenals de bepalingen inzake controle door de diensten van de Commissie die bevoegd zijn voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt, worden door de Commissie in het delegatiebesluit vastgesteld.

Artikel 7

Structuur

1. Het uitvoerend agentschap wordt bestuurd door een directiecomité en een directeur.

2. Het personeel van het uitvoerend agentschap staat onder gezag van de directeur.

Artikel 8

Het directiecomité

1. Het directiecomité bestaat uit vijf leden, die door de Commissie worden aangewezen.

2. De leden van het directiecomité worden benoemd voor een termijn van ten minste twee jaar, die kan worden verlengd. Wanneer hun mandaat afloopt of zij ontslag nemen, blijven de leden in functie totdat in de verlenging van hun mandaat of in hun vervanging is voorzien.

3. Het directiecomité kiest uit zijn leden een voorzitter en een vice-voorzitter.

4. Het directiecomité komt op uitnodiging van de voorzitter ten minste twee keer per jaar bijeen. Het kan eveneens worden bijeengeroepen op verzoek van minstens een gewone meerderheid van de leden of op verzoek van de directeur.

5. In geval van verhindering kan elk lid van het directiecomité aan een ander lid een bijzondere machtiging verlenen om hem/haar op een vergadering te vertegenwoordigen. Elk lid kan slechts één ander lid vertegenwoordigen. Indien de voorzitter verhinderd is, leidt de vice-voorzitter de vergadering van het directiecomité.

6. De besluiten van het directiecomité worden genomen met een gewone meerderheid van de leden die hun stem uitbrengen. Bij staking van stemmen is de stem van de voorzitter beslissend.

Artikel 9

Taken van het directiecomité

1. Het directiecomité stelt zijn reglement van orde vast.

2. Op basis van een ontwerp dat de directeur voorlegt en dat door de Commissie is goedgekeurd, stelt het directiecomité ten laatste aan het begin van elk jaar het werkprogramma van het uitvoerend agentschap voor het betrokken jaar vast. Dit programma moet overeenstemmen met de programmering die door de Commissie is vastgelegd overeenkomstig de besluiten tot vaststelling van de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt.

Het jaarlijks werkprogramma kan in de loop van het jaar waarop het betrekking heeft volgens dezelfde procedure worden aangepast om rekening te houden, onder meer, met de besluiten die de Commissie voor de betrokken communautaire programma's neemt. Bij de in het werkprogramma opgenomen acties wordt een raming verstrekt van de daarvoor noodzakelijke uitgaven.

3. Het directiecomité stelt de huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap vast volgens de procedure van artikel 13.

4. Het directiecomité beslist, nadat de Commissie hiermee heeft ingestemd, over de aanvaarding van alle subsidies, giften en legaten uit andere bronnen van de Gemeenschap.

5. Het directiecomité beslist over de oprichting van operationele bijkantoren van het uitvoerend agentschap als bedoeld in artikel 5.

6. Het directiecomité stelt de bijzondere bepalingen vast voor de uitoefening van het recht van toegang tot de documenten van het uitvoerend agentschap overeenkomstig het bepaalde in artikel 22, lid 1.

7. Het directiecomité stelt, uiterlijk 31 maart van elk jaar, het jaarverslag vast over de werkzaamheden van het uitvoerend agentschap in het voorbije jaar en de financiering ervan, en dient dit verslag bij de Commissie in.

8. Het directiecomité voert alle andere bij deze verordening opgedragen taken uit.

Artikel 10

De directeur

1. De directeur van het uitvoerend agentschap wordt door de Commissie aangesteld en is een ambtenaar in de zin van de verordeningen en regelingen die van toepassing zijn op de ambtenaren en andere personeelsleden van de Europese Gemeenschappen.

2. De directeur wordt aangesteld voor een termijn van vier jaar, die kan worden verlengd. Op advies van het directiecomité kan de Commissie het mandaat van de directeur voortijdig beëindigen.

Artikel 11

Taken van de directeur

1. De directeur vertegenwoordigt het uitvoerend agentschap. Hij is belast met het beheer ervan.

2. De directeur bereidt de werkzaamheden van het directiecomité voor en stelt met name het ontwerp van het jaarlijks werkprogramma op. Hij neemt deel aan de beraadslagingen van het directiecomité, maar is niet stemgerechtigd.

3. De directeur zorgt ervoor dat het jaarlijks werkprogramma van het uitvoerend agentschap ten uitvoer wordt gelegd. Hij is met name verantwoordelijk voor de uitvoering van de in artikel 6 bedoelde taken en neemt in die hoedanigheid de nodige besluiten. Hij treedt op als gedelegeerd ordonnateur van het uitvoerend agentschap voor de uitvoering van de beleidskredieten die zijn toegewezen voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt en waarvoor die uitvoering door de Commissie aan het agentschap is gedelegeerd.

4. De directeur stelt de ontvangsten- en uitgavenraming op en zorgt als ordonnateur voor de uitvoering van de huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap in overeenstemming met het in artikel 15 bedoelde financieel reglement.

5. De directeur is verantwoordelijk voor het opstellen en publiceren van de verslagen die het uitvoerend agentschap aan de Commissie moet verstrekken. Het betreft met name het bij artikel 9, lid 7, voorgeschreven jaarverslag over de werkzaamheden van het uitvoerend agentschap, alsmede alle andere algemene of specifieke verslagen waarom de Commissie het uitvoerend agentschap verzoekt.

6. De directeur oefent ten aanzien van het personeel van het uitvoerend agentschap de bevoegdheden uit die volgens de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden, aan het tot het aanstellen van de personeelsleden bevoegde gezagsorgaan toekomen. Hij is tevens bevoegd voor alle andere aangelegenheden betreffende het personeel van het uitvoerend agentschap.

Artikel 12

Huishoudelijke begroting

1. Het begrotingsjaar van het uitvoerend agentschap valt samen met het kalenderjaar. Voor elke begrotingsjaar wordt een raming van de ontvangsten en de uitgaven opgesteld. Alle ontvangsten en uitgaven worden ingeschreven in de aan de begrotingsautoriteit voor te leggen huishoudelijke begroting, die een opgave van de personeelsformatie bevat. Deze personeelsformatie betreft uitsluitend de tijdelijke dienstverbanden en omvat het aantal, de rang en de categorie van de medewerkers van het uitvoerend agentschap tijdens het betrokken begrotingsjaar.

2. De huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap dient sluitend te zijn.

3. De ontvangsten van het uitvoerend agentschap omvatten, onder andere, een toelage uit de algemene begroting van de Europese Unie.

Artikel 13

Opstelling van de huishoudelijke begroting

1. De directeur stelt elk jaar een ontwerp van huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap op, betreffende de huishoudelijke uitgaven in het volgende begrotingsjaar. Hij legt dit ontwerp voor aan het directiecomité.

2. Het directiecomité stelt dit ontwerp van huishoudelijke begroting voor het volgende begrotingsjaar uiterlijk op 1 maart van elk jaar vast en legt het voor aan de Commissie.

3. Op basis van dit ontwerp en van de programmering die zij heeft vastgelegd voor de communautaire programma's aan het beheer waarvan het uitvoerend agentschap deelneemt, stelt de Commissie in het kader van de begrotingsprocedure voor om de jaarlijkse toelage voor de huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap vast te stellen op een bepaald percentage van de kredieten die voor het betrokken jaar aan de programma's zijn toegewezen.

4. Op basis van de aldus door de bevoegde begrotingsautoriteit bepaalde jaarlijkse toelage stelt het directiecomité aan het begin van elk begrotingsjaar de huishoudelijke begroting en het werkprogramma van het uitvoerend agentschap vast, rekening houdende met de diverse bijdragen die het uitvoerend agentschap ontvangt en met de middelen afkomstig uit andere financieringsbronnen.

Artikel 14

Uitvoering van de huishoudelijke begroting en kwijting

1. De directeur voert de huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap uit.

2. Uiterlijk 31 maart van elk jaar legt de directeur aan het Europees Parlement, aan de Rekenkamer, aan de Commissie en aan het directiecomité de gedetailleerde ontvangsten- en uitgavenrekening van het voorbije begrotingsjaar voor.

3. Het Europees Parlement verleent vóór 30 april van het jaar n+2 aan het uitvoerend agentschap kwijting voor de uitvoering van de huishoudelijke begroting.

Artikel 15

Financieel Reglement van toepassing op de huishoudelijke begroting

Het Financieel Reglement dat van toepassing is op de huishoudelijke begroting van het uitvoerend agentschap wordt door de Commissie na advies van de Rekenkamer vastgesteld volgens de procedure van artikel 23, lid 2, en met inachtneming van artikel 142 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen [4].

[4] PB L 356 van 31.12.1977, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG, EGKS, Euratom) nr. 2673/1999 van de Raad.

Artikel 16

Financieel reglement van toepassing op de beleidskredieten

1. Wanneer de Commissie op grond van artikel 6, onder c), sommige taken in het kader van de budgettaire uitvoering van beleidskredieten voor communautaire programma's aan het uitvoerend agentschap delegeert, blijven de betrokken kredieten geboekt op de algemene begroting van de Europese Unie en wordt de uitvoering ervan direct ten laste van deze algemene begroting gebracht.

2. De directeur is gedelegeerd ordonnateur van het uitvoerend agentschap voor de uitvoering van deze beleidskredieten en als zodanig gelden voor hem de verplichtingen die voortvloeien uit het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Unie.

Artikel 17

Uit andere bronnen dan de algemene begroting gefinancierde programma's

Het bepaalde in de artikelen 13 en 16 geldt onverminderd de bijzondere bepalingen van de juridische instrumenten waarbij de uit andere bronnen dan de algemene begroting van de Europese Unie gefinancierde programma's worden vastgesteld.

Artikel 18

Personeel

1. Het personeel van het uitvoerend agentschap valt onder de verordeningen en regelingen van toepassing op de ambtenaren en andere personeelsleden van de Europese Gemeenschappen. Het directiecomité stelt in overleg met de Commissie de nodige uitvoeringsbepalingen vast.

2. Het personeel van het uitvoerend agentschap bestaat uit ambtenaren van de Gemeenschappen die door de instellingen worden gedetacheerd en als tijdelijke functionarissen van het uitvoerend agentschap worden aangesteld, enerzijds, en functionarissen die door het uitvoerend agentschap in dienst worden genomen, anderzijds.

3. Het protocol inzake de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen is van toepassing op het uitvoerend agentschap en op het in lid 2 bedoelde personeel.

Artikel 19

Controle

1. De interne controleur en de financieel controleur van de Commissie hebben ten aanzien van het uitvoerend agentschap dezelfde bevoegdheden en taken als ten aanzien van de diensten van de Commissie.

De controleur brengt over zijn bevindingen en aanbevelingen verslag uit aan de Commissie en aan het uitvoerend agentschap. Deze zorgen er binnen hun respectieve bevoegdheden voor dat de aanbevelingen worden opgevolgd.

2. Het uitvoerend agentschap treedt vanaf zijn oprichting toe tot het Interinstitutioneel akkoord betreffende de interne onderzoeken verricht door het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) [5]. Het directiecomité vervult de formaliteiten voor toetreding en neemt de nodige maatregelen om het verrichten van interne onderzoeken door OLAF te vergemakkelijken.

[5] PB L 136 van 31.5.1999, blz. 15.

3. De Rekenkamer onderzoekt de rekeningen van het uitvoerend agentschap overeenkomstig artikel 248 van het Verdrag.

4. Alle akten, en met name alle besluiten en contracten, van het uitvoerend agentschap bepalen uitdrukkelijk dat de interne controleur van de Commissie, OLAF en de Rekenkamer administratieve controles en zo nodig controles ter plaatse kunnen verrichten, ook bij de eindbegunstigden van de financiële middelen en, in voorkomend geval, bij de tussenpersonen die voor de uitbetaling ervan zorgen.

Artikel 20

Aansprakelijkheid

1. De contractuele aansprakelijkheid van het uitvoerend agentschap wordt beheerst door het recht dat op het betrokken contract van toepassing is.

2. Inzake extra-contractuele aansprakelijkheid geldt dat het uitvoerend agentschap, overeenkomstig de algemene beginselen die de rechtsstelsels van de lidstaten gemeen hebben, gehouden is tot vergoeding van alle door het agentschap of zijn personeelsleden bij de uitoefening van hun taken veroorzaakte schade. Het Hof van Justitie is bevoegd om uitspraak te doen over geschillen inzake schadevergoeding.

Artikel 21

Wettigheidstoetsing

Het Hof van Justitie toetst de wettigheid van de handelingen van uitvoerende agentschappen welke bindende rechtsgevolgen hebben, onder dezelfde voorwaarden en volgens dezelfde regels als die waarin artikel 230 van het Verdrag voorziet voor de toetsing van de wettigheid van de handelingen van de Commissie.

Artikel 22

Toegang tot de documenten en geheimhoudingsplicht

1. Iedere burger van de Unie of iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon met verblijfplaats of met een statutaire zetel in een lidstaat heeft het recht op toegang tot de documenten van het uitvoerend agentschap, onder voorwaarden en met inachtneming van beperkingen van de aard als voorzien bij Verordening nr. --/200- van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot de documenten, van -- ------ 200- [6].

[6] Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en van de Raad betreffende de toegang van het publiek tot de documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (COM(2000)30 def/2 van 21.2.2000).

De bijzondere bepalingen welke voor de uitoefening van dit recht noodzakelijk zijn, worden vastgesteld door het directiecomité, ten laatste in de loop van het eerste jaar volgend op de oprichting van het uitvoerend agentschap.

2. De leden van het directiecomité, de directeur en de leden van het personeel, ook nadat hun respectieve taken zijn beëindigd, alsmede alle andere personen die bij de werkzaamheden van het uitvoerend agentschap betrokken zijn, hebben de plicht om gegevens die vanwege hun aard onder het beroepsgeheim vallen, geheim te houden.

Artikel 23

Procedure van het comité

1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, « comité voor de uitvoerende agentschappen » genoemd, dat bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten en wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

2. In de gevallen waarin naar deze bepaling wordt verwezen, is de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van toepassing met inachtneming van het bepaalde in artikel 7 van dat besluit.

3. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden.

Artikel 24

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, op

Voor de Raad

De Voorzitter