B4-0988 en 0989/98

Resolutie over Agenda 2000 - hervorming van het GLB

Het Europees Parlement,

- gelet op de artikelen 2, 39 en 130 A van het EG-Verdrag,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 juni 1998 over de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (Agenda 2000 - Deel 1, Hoofdstuk III) ((PB C 210 van 6.7.1998, blz. 180.)),

- gezien de voorstellen voor verordening van de Commissie van 18 maart 1998 (COM(98)0158) en haar verslag van 7 oktober 1998 over de werking van het stelsel van eigen middelen (COM(98)0560),

A. overwegende dat het landbouwbeleid van doorslaggevend belang is voor de ruimtelijke ordening, de werkgelegenheid en de handhaving van de sociale en economische samenhang in de plattelandsgebieden,

B. overwegende dat het hoofddoel van de hervorming van het GLB in het kader van Agenda 2000 bestaat in de versterking en consolidering van het Europese landbouwmodel; dat de Europese landbouw het hoofd moet kunnen bieden aan de uitdagingen die hem wachten, te weten de uitbreiding van de Unie met de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE), de pressie in de richting van verdergaande liberalisering van de internationale handel (Wereldhandelsorganisatie en vrijhandelsakkoorden) en de druk als gevolg van de snelle evolutie in de biotechnologie, en dat hij tevens moet voldoen aan de verwachtingen van de Europese bevolking op punten als kwaliteit en veiligheid van levensmiddelen, milieubescherming, werkgelegenheid, gebruik van de ruimte en ruimtelijke ontwikkeling, en welzijn van dieren,

C. overwegende dat het, om de mogelijkheden die het multifunctionele karakter van de Europese landbouw biedt optimaal te kunnen benutten, absoluut noodzakelijk is dat er een algehele toekomststrategie wordt uitgestippeld die zowel coherent als innoverend is en die aansluit bij de tien punten van de slotverklaring van de conferentie van Cork over een levend platteland, ten einde bij de nieuwe onderhandelingen binnen de Wereldhandelsorganisatie juridisch bindende akkoorden te kunnen bereiken inzake waarborgen voor de kwaliteit van levensmiddelen, bescherming van de biologische diversiteit en het milieu en werkgelegenheid in plattelandsgebieden,

D. overwegende dat noch de instrumenten noch de financiële middelen die in de voorstellen voor plattelandsontwikkeling worden genoemd, bevredigend zijn en dat zij in geen geval de negatieve gevolgen die de overige voorstellen met zich mee zullen brengen voor de maatschappij en de economie van het platteland zullen kunnen compenseren,

E. overwegende dat hervorming van het GLB van 1992 ingrijpende gevolgen heeft gehad voor de structuur van de Europese landbouw en dat de Commissie, haar toezeggingen ten spijt, geen verslag over de uitwerking ervan heeft voorgelegd,

F. overwegende dat de overheidssteun aan de landbouw van duurzame aard zal zijn, mits de belastingbetaler duidelijk inziet dat die subsidies juist zijn omdat zij beantwoorden aan de eisen die de maatschappij aan haar landbouw stelt en hij de positieve gevolgen voor de plattelandsontwikkeling, het behouden en scheppen van werkgelegenheid, de ruimtelijke ordening en de levensmiddelenkwaliteit duidelijk kan waarnemen,

G. overwegende dat de Commissie zich heeft beperkt tot sectoriële hervormingsvoorstellen,

H. overwegende dat het verslag van de Commissie over de eigen middelen van de begroting van de Unie in dit verband een aanleiding zou kunnen zijn om het gebrek aan evenwicht tussen de twee pijlers van het toekomstige landbouwbeleid opnieuw aan de orde te stellen en niet alleen maar een slim rekensommetje om uitsluitend het probleem van de netto-bijdragen van de lidstaten op te lossen,

I. overwegende dat gedeeltelijke terugbetaling van de rechtstreekse subsidies van het GLB één van de drie opties is die de Commissie in haar onlangs verschenen verslag over de eigen middelen voorstelt om het evenwicht in de bijdragen te herstellen;

J. overwegende dat de crisis in de wereldeconomie ernstige problemen zal veroorzaken op de landbouwmarkten waardoor de uitgaven voor de ordening van de markten zullen stijgen en de economische groei zal worden afgeremd; dat de voorstellen die in Agenda 2000 zijn gedaan, steunen op een marge in het landbouwrichtsnoer en uitgaan van een bepaalde economische groei in de lidstaten en in de kandidaatlanden; dat deze beide reeksen van veronderstellingen niet aansluiten op de werkelijkheid en dat zij de levensvatbaarheid van de gehele Agenda 2000 in gevaar brengen,

K. overwegende dat de Commissie de volgende WTO-onderhandelingen als een belangrijke grond voor een radicale verlaging van de landbouwprijzen aangeeft en daarbij met name refereert aan de VS als belangrijke handelspartner, dat echter juist de Amerikaanse landbouw zich in een crisis bevindt, die laat vermoeden dat de huidige Amerikaanse landbouwwet ("farm bill") niet in zijn huidige vorm zal blijven bestaan,

1. is verontrust over de gevolgen die de financiële crisis in de wereld zou kunnen hebben voor het in Agenda 2000 vermelde tijdschema voor de besluiten inzake de hervorming van het GLB, alsook over de repercussies daarvan op de landbouwmarkten; meent dat het tegenhouden of uitstellen van de besluiten over Agenda 2000 tot na het Duitse voorzitterschap tot ernstige teleurstelling bij de kandidaat-lidstaten zou kunnen leiden, zowel omdat deze zich ernstig zorgen maken over de crisis in Rusland als vanwege het feit dat hun aanzienlijke herstructureringsinspanningen van de afgelopen jaar zonder gevolg zouden blijven;

2. stelt vast dat de in het kader van Agenda 2000 ingediende voorstellen voor een hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zich te eenzijdig op een hervorming van de marktordeningsproducten, verlaging van de productieprijzen en de export van structurele overschotten vastleggen; dat met de ontkoppeling van productie en inkomen nog geen stabilisering van de landbouwmarkten wordt bereikt en dat de inkomens van de landbouwers gezien de onvolledigheid van de onvolledige compenserende betalingen niet zullen zijn verzekerd; dat daarentegen de voorstellen voor een geïntegreerde plattelandsontwikkeling, waarborging van de levensmiddelenkwaliteit, bevordering van de werkgelegenheid en de milieubescherming nog geen politiek en financieel grijpbare alternatieven voor het huidige landbouwbeleid te zien geven;

3. stelt vast dat het hoofddoel van de hervorming van het GLB in het kader van Agenda 2000 daarin moet bestaan dat het Europese landbouwmodel geconsolideerd wordt en wel enerzijds door de afstemming van de economische dimensie van de landbouw op haar functies in de sectoren milieu, maatschappij en ruimtelijke ordening en anderzijds door behoud van belangrijke regionale productietakken en door het streven naar productievormen die een hoge standaard van veiligheid van levensmiddelen waarborgen;

4. stelt vast dat het GLB, om dit doel te bereiken, sterker met de overige beleidssectoren van de Europese Unie die op de werkgelegenheid gericht zijn, moet worden verbonden, waarvoor vereist is dat het in staat is een fundamenteel evenwicht tussen productietakken, landbouwers en gebieden op basis van het concurrentievermogen en de multifunctionaliteit te waarborgen;

5. wijst erop dat er nog steeds een diepe kloof bestaat tussen de beginselverklaringen over de multifunctionele dimensie van de landbouw en de wijze waarop deze concreet tot uiting komen in de voorgestelde verordeningen, die gekenmerkt worden door de vrees om de huidige GLB-mechanismen ingrijpend te wijzigen;

6. constateert dat ondanks de belangrijke vernieuwingen die het juridische kader en de procedure voor de vaststelling van programma's aanzienlijk vereenvoudigen, de kredieten voor het beleid ten aanzien van het platteland en de landbouwstructuren nog steeds schril afsteken bij die voor het marktbeleid en dat eerstgenoemd beleid dus niet de plaats krijgt die het verdient, te weten die van een ware tweede pijler van het GLB;

7. acht het noodzakelijk het structuurbeleid in de landbouwsector in het kader van de plattelandsontwikkeling te versterken; meent dat deze maatregelen op het gehele Europese grondgebied op passende wijze moeten worden gebundeld in en gefinancierd uit het EOGFL-"oriëntatie";

8. verzoekt de Commissie en de Raad derhalve bij de aanstaande hervorming meer moed te tonen en ook het landbouwbeleid beter te doen beantwoorden aan de beginselen van billijkheid en cohesie, zodat de negatieve gevolgen die het GLB, zoals de Commissie in haar toelichting overigens zelf erkent, in de loop der jaren teweeg heeft gebracht, worden bijgestuurd;

9. verzoekt de Raad en de Commissie druk uit te oefenen om de communautaire voorschriften inzake voedselveiligheid en gezondheid van mens, dier en plant, op sociaal en milieugebied en met betrekking tot het welzijn van dieren, internationaal erkend te krijgen, opdat de consumenten in de Unie verzekerd zijn van veilige levensmiddelen en de producenten in de Unie niet in een nadelige concurrentiepositie worden gemanoeuvreerd;

10. is verontrust over het steeds ernstiger gebrek aan evenwicht tussen de steun voor continentale producten en de subsidies voor mediterrane producten, die steeds meer blootgesteld zijn aan de internationale concurrentie en aan de gevolgen van de handelsakkoorden die de Europese Unie met andere, niet-Europese partners sluit;

11. vindt echter de voorstellen van de Commissie inzake het bevorderen van landbouwpraktijken met het oog op het voortbrengen van kwaliteitsproducten, met inbegrip van de geïntegreerde en biologische productie, ontoereikend;

12. verlangt met betrekking tot de budgettaire aspecten dat de huidige berekeningsmethode van het landbouwrichtsnoer en het beginsel van financiële solidariteit worden gehandhaafd;

13. stelt vast dat een besluit inzake de landbouwhervorming pas dan kan plaatsvinden wanneer er duidelijkheid over de financiering van het GLB bestaat, en verwacht derhalve van de Raad dat definitieve besluiten inzake de landbouwhervorming slechts op een solide financiële basis worden genomen, d.w.z. pas na een besluit over de financiering van het GLB;

14. verzoekt de Commissie met klem het Europees Parlement en de Raad vóór eind 1998 een verslag voor te leggen over de gevolgen van de economische wereldcrisis voor de landbouwmarkten, de communautaire uitgaven en de vooruitzichten inzake de groei in de lidstaten en kandidaatlanden, alsook een verslag over de conformiteit van de maatregelen die de Verenigde Staten ingevolge de crisis op de landbouwmarkten hebben getroffen, met de regels van de WTO en een verslag over de gevolgen van Agenda 2000 voor het aantal en de structuur van de landbouwbedrijven en over de werkgelegenheid in de landbouw;

15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten en de parlementen van de lidstaten.