betreffende de machtiging tot de ondertekening namens de Europese Unie van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en het agentschap voor luchtvaartveiligheid in Afrika en Madagaskar (ASECNA) inzake de ontwikkeling van satellietnavigatie en de verlening van bijbehorende diensten ten behoeve van de burgerluchtvaart in het bevoegdheidsgebied van het ASECNA

TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Dit voorstel voor een besluit van de Raad heeft als doel overeenkomstig artikel 218, lid 5, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) machtiging te verlenen voor de ondertekening namens de Europese Unie van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie enerzijds, en het agentschap voor luchtvaartveiligheid in Afrika en Madagaskar (Agence pour la Sécurité de la Navigation Aérienne en Afrique et à Madagascar/ASECNA) anderzijds, betreffende de ontwikkeling van satellietnavigatie en de verlening van bijbehorende diensten ten behoeve van de burgerluchtvaart in het bevoegdheidsgebied van het ASECNA. Het voorstel strookt met Verordening (EU) nr. 1285/2013, die de basishandeling vormt voor de Europese satellietnavigatieprogramma's en waarin bij artikel 29 is vastgesteld dat de Unie in het kader van de Galileo- en Egnos-programma's overeenkomsten kan sluiten met derde landen en internationale organisaties.

De Europese Unie en Afrika werken samen op het gebied van satellietnavigatie sinds de goedkeuring van het actieplan 2011-2013 voor de tenuitvoerlegging van het strategisch partnerschap Afrika-EU in november 2010 tijdens de derde top Afrika-EU in Tripoli. De behoefte aan samenwerking op dit gebied is opnieuw bevestigd in de "routekaart 2014-2017" die is aangenomen in april 2014 tijdens de top Afrika-EU.

Uit onderzoek zijn belangrijke socio-economische voordelen voor het Afrikaanse continent naar voren gekomen. De samenwerking zal ook ten goede komen aan de Europese ruimtevaartindustrie die zal kunnen profiteren van een ruimere markt in Afrika voor de ontwikkeling van haar technologie, de uitrol van een nieuwe infrastructuur en het gebruik van diensten in verband met satellietnavigatie.

Op 25 september 2014 heeft de Raad Concurrentievermogen, op grond van Aanbeveling (COM(2014) 260) van de Commissie, de Commissie gemachtigd namens de Unie te onderhandelen over een internationale overeenkomst met het ASECNA waarin de voorwaarden worden vastgesteld voor de verlening van diensten op het gebied van satellietaugmentatie (SBAS) in Afrika op grond van het Europees satellietnavigatieprogramma Egnos. De onderhandelingen zijn begonnen in maart 2015. In april 2016 hebben zij geleid tot een ontwerpovereenkomst waarin het samenwerkingskader wordt bepaald dat nodig is voor de installatie en het gebruik van een SBAS-systeem dat autonoom is maar toch gebaseerd op het Europese Egnos-systeem, in het gebied waar het ASECNA bevoegd is. Overeenkomstig het mandaat dat de Raad heeft gegeven, betreft de overeenkomst de financiering en de governance en omvat zij eveneens een technische pijler.

•Verenigbaarheid met de bestaande bepalingen op het beleidsterrein en met andere beleidsterreinen van de Unie

De Europese satellietnavigatieprogramma's vormen een belangrijk element van het EU-beleid inzake vervoer, met name inzake de luchtvaart. Zij dragen bij aan de verbetering van de veiligheid en de continuïteit van de luchtvaartnavigatiediensten en houden tegelijkertijd een verbetering daarvan in op economisch en milieugebied. Op internationaal niveau zijn de programma's met name bevorderd door samenwerkingsovereenkomsten met landen als de Verenigde Staten van Amerika, China, Zuid-Korea en Israël.

Aangezien de ontwikkeling van diensten voor satellietnavigatie op het Afrikaanse continent gemeenschappelijke voordelen voor Europa en Afrika inhoudt, worden al verscheidene jaren talrijke politieke initiatieven genomen om te komen tot een actieve samenwerking in die zin tussen de Europese Unie en Afrika, waaronder:

de verklaring van de referentiegroep over de infrastructuren van het strategisch partnerschap Afrika-EU voor de vergadering van de Europese Commissie en de Commissie van de Afrikaanse Unie (Addis-Abeba, 25-26 februari 2016);

de routekaart (2014-2017) die is aangenomen tijdens de vierde top Afrika-EU (Brussel, 2 en 3 april 2014);

de gezamenlijke verklaring van de ondernemingen op het "vijfde Handelsforum EU-Afrika" (Brussel, 1 april 2014);

het gemeenschappelijk standpunt dat werd ingenomen tijdens de ministeriële conferentie over vervoer van de Unie voor het Middellandse Zeegebied (Brussel, 14 november 2013);

de gezamenlijke mededeling aan de Europese Raad, het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 8 maart 2011, "Een partnerschap voor democratie en gedeelde welvaart met het zuidelijke Middellandse Zeegebied" (COM(2011) 200 definitief);

de mededeling van de Commissie "Actieplan inzake toepassingen van het wereldwijd satellietnavigatiesysteem (GNSS)" (COM(2010) 308 definitief van 14 juni 2010);

de conclusies van de bijeenkomst op hoog niveau over het thema "De ruimtevaart voor de Afrikaanse burger", georganiseerd door het Belgische EU-voorzitterschap op 16 september 2010;

de resolutie van de zevende Ruimteraad "Mondiale uitdagingen: volledig benutten van de Europese ruimtesystemen" (Brussel, 25 november 2010);

het actieplan 2011-2013 voor de tenuitvoerlegging van het strategisch partnerschap Afrika-EU dat werd aangenomen tijdens de derde top Afrika-EU (Tripoli, 29 en 30 november 2010);