MEDEDELING VAN DE COMMISSIE - EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS - (EOF) - Schatting van de bijdragen die nodig zijn voor het dekken van de uitgaven voor het begrotingsjaar 2002 en raming van de besluiten en betalingen voor 2003, 2004, 2005 en 2006

TEN GELEIDE

Volgens artikel 6 van de interne akkoorden inzake de financiering en het beheer van het 7e en het 8e EOF moet de Commissie :

- de Raad een overzicht voorleggen van de voor het volgende begrotingsjaar (2002) verwachte betalingen, alsook een tijdschema voor het afroepen van de bijdragen, daarbij rekening houdende met de ramingen van de EIB voor de door hem beheerde maatregelen;

- haar jaarlijkse schattingen van de bijdragen vergezeld doen gaan van ramingen van de uitgaven voor elk van de vier jaren die volgen op het jaar waarvoor de bijdragen worden afgeroepen (2003 tot 2006).

1. Inleiding

Overeenkomstig de bepalingen van de interne akkoorden voor het 7e en het 8e EOF stelt de Commissie, zoals ieder jaar, deze mededeling aan de Raad op om een overzicht te geven van de financiële situatie van de EOF voor het lopende jaar (2001) en een raming van de uitgaven voor het volgende jaar (2002). Deze raming is nodig om het te verwachten bedrag te bepalen van de af te roepen bijdragen van de lidstaten aan de EOF in 2002. Het document bevat eveneens ramingen voor de uitgaven in de vier volgende jaren (2003/2006).

2. Stand van de besluiten en betalingen van het EOF voor het begrotingsjaar 2001

2.1. Besluiten

De besluiten zonder Stabex bereikten op 30 september 2001 613 miljoen EUR. In de "Financiële gegevens over de Europese Ontwikkelingsfondsen" van juni jongstleden was een bedrag van 2.000 miljoen EUR voor het gehele jaar voorspeld. Volgens de in oktober 2001 herziene ramingen en op grond van een vergelijking van twee scenario's - het ene optimistisch en het andere pessimistisch - mag men per 31 december 2001 redelijkerwijs 1.600 miljoen EUR aan besluiten verwachten, dat is dus 400 miljoen EUR minder dan de aanvankelijke ramingen (voor 80 % gerealiseerd).

Voor dit verschil zijn verschillende oorzaken aan te wijzen :

- in de meeste van de best presterende landen zijn de middelen van het 8e EOF bijna uitgeput en de landen die nog over middelen beschikken worden vaak bij de uitwerking van projecten met moeilijkheden geconfronteerd;

- de programmeringsfase van het 9e EOF, waarbij de delegaties van de Commissie actief betrokken zijn, duurt langer dan voorzien;

- in tegenstelling tot de vorige jaren houden de in het onderhavige document opgenomen gegevens betreffende de uitvoering per 30 september 2001 (zowel wat de besluiten als de betalingen betreft) alleen rekening met de definitieve besluiten (en betalingen), met uitzondering van de besluiten (en betalingen) die nog in behandeling zijn (in de pijplijn, waarvan het niveau, op 30.9, wat de besluiten betreft, 563 miljoen EUR bedraagt);

- een traditioneel ongelijke verdeling van de besluiten over het jaar : in de laatste maanden van het jaar is er altijd sprake van een aanzienlijke toename van het aantal besluiten;

- de ervaring leert dat het aantal besluiten tijdens de programmeringsfase van een EOF sterk daalt, zoals op dit moment het geval is met het 9e EOF;

- de diensten van de Commissie werden herstructureert in het begin van het jaar (oprichting van Dienst voor samenwerking EuropeAid)

De duidelijke daling die is vastgesteld ten opzichte van de vorige jaren past in de cyclus van het verloop van de achtereenvolgende EOF, zoals blijkt uit de grafieken die in bijlage 1 zijn opgenomen. Met de inwerkingtreding van het 9e EOF zal er verandering komen in deze situatie.

2.2. Betalingen

De lopende uitgaven van het EOF (zonder Stabex) voor het jaar 2001 (ongeveer 891 miljoen EUR per 30 september 2001) stemmen overeen met de raming van juni 2001 in het document "Financiële gegevens over de EOF". Uit het uitvoeringspeil per 30 september 2001 kan men namelijk opmaken dat de lopende uitgaven in het begrotingsjaar 2001 vermoedelijk ongeveer 1.636 miljoen EUR zullen bereiken, een cijfer dat de herziene ramingen van juni benadert, waarbij als doel 1.683 miljoen EUR aan betalingen was vastgesteld; men loopt dus ongeveer 3 % achter. Een analyse per instrument brengt evenwel verschillen aan het licht tussen de programmeerbare en de niet-programmeerbare hulp. Terwijl de sector van de programmeerbare hulp in hoge mate is achtergebleven bij de raming, wordt deze achterstand ruimschoots gecompenseerd door betere prestaties dan verwacht bij alle instrumenten van de niet-programmeerbare hulp, in het kader waarvan voor het einde van het jaar omvangrijke uitbetalingen worden verricht.

2.3. STABEX

Met het einde van de Overeenkomst Lomé IV bis is er ook een eind gekomen aan het Stabex-instrument. Aangezien er uit hoofde van dit instrument sinds 1 januari 2001 geen enkel besluit meer kon worden genomen, is het aantal besluiten voor het jaar 2001 tot nul teruggebracht. Er worden thans nog wel betalingen uit hoofde van dit instrument verricht, om besluiten te dekken die voor de genoemde einddatum zijn genomen; het niveau van deze betalingen bereikte per 30 september 2001 278 miljoen EUR, d.w.z. een uitvoeringspercentage van 88 % van de raming (317 miljoen EUR). Vanwege dit resultaat in dit stadium van het jaar en de prognoses van omvangrijke uitbetalingen die voor het einde van het jaar worden verwacht, is de raming per 31 december 2001 opgetrokken tot 352 miljoen EUR. Deze opwaartse aanpassing van het Stabex-instrument bevestigt de goede resultaten die bij alle instrumenten van de niet-programmeerbare hulp worden verwacht (zie punt 2.2).

Schattingen voor het begrotingsjaar 2001

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3. Raming van de kasmiddelen per 31-12-2001

3.1. Raming van de kasmiddelen per 31-12-2001 : Lopende uitgaven (rekening lopende uitgaven EOF)

De stand van de kasmiddelen voor lopende verrichtingen zal per 31 december 2001 waarschijnlijk ongeveer 260,44 miljoen EUR bedragen. Om te zien hoe de beschikbare banksaldi in de loop der jaren geslonken zijn moet men dit geraamde saldo vergelijken met de eindejaarssaldi van de voorafgaande jaren :

- 473,00 miljoen EUR eind 1995, 297,81 miljoen EUR eind 1996, 330,55 miljoen EUR eind 1997, 306,57 miljoen EUR eind 1998, 140,84 miljoen EUR eind 1999, 783,51 miljoen EUR eind 2000.

Het abnormaal hoge niveau van het saldo van de kasmiddelen aan het eind van het jaar 2000 is te verklaren door :

- een lager niveau dan verwacht van de lopende uitgaven voor het begrotingsjaar 2000 in zijn geheel;

- het feit dat betalingen voor de structurele aanpassingsfaciliteit, ten bedrage van 130 miljoen EUR, die net voor de afsluiting van het begrotingsjaar 2000 moesten worden uitgevoerd, pas begin januari 2001 konden plaatsvinden; zij zijn derhalve op het begrotingsjaar 2001 afgeboekt;

- een transfer in de loop van 2000 van de Stabex-rekening naar de rekening lopende uitgaven van het EOF, ten bedrage van 350 miljoen EUR, voor de financiering van het HICP-schuldeninitiatief. Deze transfer is in augustus 2000 uitgevoerd op een ogenblik waarop het niveau van de kasmiddelen voor lopende uitgaven van het EOF bijzonder laag lag, om te voorkomen dat de financiering van het HIPC-schuldeninitiatief gevolgen zou hebben voor het niveau van de af te roepen bijdragen en met de bedoeling de verrichting later te regulariseren. Deze regularisering heeft inmiddels plaatsgevonden : de transfers van 221 miljoen EUR van Stabex naar de EOF-rekening, die voor de eerste twee kwartalen van 2001 waren gepland, zijn namelijk opgeschort. Deze beide bedragen zijn in de onderstaande tabel slechts ter herinnering opgenomen en worden niet in het totaalbedrag verdisconteerd. De 350 miljoen EUR completeren de 220 miljoen EUR die bij de laatste afroep van de bijdragen voor 2000 van de Stabex-rekening naar de rekening lopende uitgaven zijn getransfereerd.

Afgezien van het abnormaal hoge niveau van het saldo van de kasmiddelen per eind 2000, bevestigt het voor eind 2001 verwachte niveau de neerwaartse tendens die door de diensten van de Commissie wordt nagestreefd.

Raming van de kasmiddelen per 31 december 2001 : lopende uitgaven

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.2. Raming van de kasmiddelen : Uitgaven voor STABEX

Voor de analysering van het saldo van de Stabex-middelen kan men niet volgens dezelfde logica te werk gaan, aangezien de Stabex-rekening op een geheel andere wijze van middelen wordt voorzien (bedragen en termijnen vastgesteld in het Financieel Reglement dat van toepassing is op de 4e ACS-EG-Overeenkomst). In verband hiermee zij erop gewezen dat naar aanleiding van de inwerkingtreding van het 8e EOF, alle fondsen voor de eerste vijf toepassingsjaren van het systeem (1995/1999) zijn afgeroepen overeenkomstig de bepalingen en methoden zoals aangegeven in het Financieel Reglement, waarbij de laatste bijdrag in 2000 werd afgeroepen.

Met het einde van de Overeenkomst Lomé IV bis is er ook aan het Stabex-instrument een eind gekomen; in de nieuwe partnerschapsovereenkomst wordt het namelijk niet in zijn huidige vorm herhaald. Om die reden is er eind september 2000 een gezamenlijk ACS-EG-besluit genomen betreffende de aanleg van een reserve bestemd voor de financiering van besluiten uit hoofde van Stabex en Sysmin tijdens de periode van 2 augustus tot en met 31 december 2000; dit besluit voorzag eveneens in de overdracht van het restbedrag ten belope van 1.105.672.002 EUR, van de Stabex-rekening naar de rekening lopende uitgaven van het EOF. Deze overdracht wordt geleidelijk tot 31 december 2001 uitgevoerd. Vóór die datum moeten ook de door sommige lidstaten aangegane schulden zijn afbetaald. Zo werden in het jaar 2000 570 miljoen EUR van de Stabex-rekening naar de rekening lopende uitgaven van het EOF getransfereerd; deze transfer wordt in 2001 voortgezet, met 333 miljoen EUR die over het gehele jaar werd getransfereerd. Overeenkomstig de onderstaande tabel zou het geheel van deze bewegingen en uitgaven van het instrument het niveau van de kasmiddelen van de Stabex-rekening eind december 2001 op 619 miljoen EUR brengen. Dit bedrag zal aan het einde van het boekjaar 2001 naar de rekening lopende uitgaven van het EOF worden getransfereerd, na aftrek van 250 miljoen EUR die gereserveerd worden voor uitbetalingen ten gunste van landen waarmee de samenwerking is opgeschort (Soedan en Togo), namelijk 369 miljoen EUR.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. Ramingen voor 2002 (Besluiten en betalingen)

Aangezien het 6e EOF nog niet is afgesloten, worden de daarop betrekking hebbende bedragen afzonderlijk opgevoerd.

7e EOF : voor de besluiten hebben de ramingen alleen betrekking op de programmeerbare hulp (NIP en RIP) - voor een bedrag van 70 miljoen EUR - aangezien de middelen voor de andere instrumenten zijn uitgeput. De betalingen krachtens het 7e EOF zijn begroot op 350 miljoen EUR; deze worden ieder jaar minder en vertegenwoordigen nog maar 15 % van alle voor 2002 vastgestelde betalingen (2.345 miljoen EUR). Deze betalingen zullen hoofdzakelijk betrekking hebben op de uitgaven voor de indicatieve programma's.

De besluiten voor het 8e EOF zullen in 2002 naar verwachting 2.030 miljoen EUR bereiken aangezien dit cijfer de besluiten omvat over de middelen van de transfer van de algemene reserve van het 8e EOF naar het 9e EOF (1185 miljoen EUR, waarvan 415 miljoen EUR voor macro-economische steun).

Aan betalingen verwacht men 1.965 miljoen EUR, waarvan 600 miljoen EUR voor programmeerbare hulp en 400 miljoen EUR aan betalingen uit hoofde van de middelen van de transfer van de algemene reserve van het 8e EOF naar het 9e EOF (waarvan 300 miljoen EUR voor macro-economische steun)

Het Stabex-instrument is aan het einde van zijn bestaan gekomen. Er zijn dus geen besluiten en betalingen meer uit hoofde van dit instrument. Het in de reserve opgenomen bedrag van 250 miljoen EUR (zie punt 3.2. hierboven) zal waarschijnlijk in 2002 niet worden uitbetaald.

Het bedrag van de besluiten voor alle Fondsen bereikt in totaal 2.100 miljoen EUR; voor de betalingen verwacht men het volgend jaar een peil van ongeveer 2.345 miljoen EUR.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De ontwikkeling van de uitbetalingen sinds 1991 ziet er dus uit als volgt. Deze tabel doet duidelijk uitkomen dat het tempo van de betalingen sinds 1998 dankzij de inwerkingtreding van het 8e EOF weer op peil is; deze tendens zal zich waarschijnlijk voortzetten in 2002.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

5. afroep van bijdragen 2002 (bedragen afgerond)

Voor de lopende uitgaven van begrotingsjaar 2002 en om een redelijk niveau aan kasmiddelen te behouden zijn bijdragen nodig ter hoogte van 2.000 miljoen EUR (sleutel 7e EOF, sleutel 8e EOF); hieraan wordt een bedrag van 369 miljoen EUR toegevoegd dat gevormd is door de transfer van de restbedragen van Stabex aan het eind van begrotingsjaar 2001 (zie punt 3.2).

Op basis van een geraamde overboeking van kasmiddelen voor de uitgaven en rekening houdend met de wens van de lidstaten om de beschikbare, maar niettemin noodzakelijke financiële reserve te beperken, stelt de Commissie voor de lopende uitgaven vier tranches voor :

- 500 miljoen EUR per 20 januari 2002 (volledig ten laste van het 7e EOF);

- 500 miljoen EUR per 1 april 2002 (volledig ten laste van het 7e EOF) ;

- 500 miljoen EUR per 1 juli 2002 (281 miljoen EUR ten laste van het 7e EOF en 219 miljoen EUR ten laste van het 8e EOF)

- 500 miljoen EUR per 1 november 2002 (volledig ten laste van het 8e EOF);

Per 30 september 2001 moeten er bij de lidstaten nog bijdragen afgeroepen worden voor een bedrag van 1.281 miljoen EUR uit de begroting van het 7e EOF. Het laaste afroepen van de bijdragen voor 2001, dat voor 1 november 2001 is gepland, is tot nul teruggebracht; dit bedrag zal derhalve volledig afgeroepen worden ten laste van de drie eerste tranches van 2002, omdat het budget van het 8e EOF tijdens het derde afroepen van 2002 zal worden aangesproken.

Zoals gewoonlijk kunnen deze tranches elk kwartaal in het licht van de reële behoeften naar boven of naar beneden worden bijgesteld. Mocht de financiële uitvoering vlotter verlopen dan zou de Commissie een beroep doen op artikel 6 van het Intern Akkoord om de financiële middelen op de behoeften af te stemmen.

Raming van de stand van de kasmiddelen per 31/12/2002 Lopende uitgaven

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De tabel betreffende de afroep van bijdragen voor de lopende uitgaven (sleutels 7e EOF en 8e EOF) is bij punt 7 opgenomen.

6. Raming van de EOF-uitgaven van 2003 tot 2006

De ramingen betreffende de EOF-uitgaven voor de begrotingsjaren 2003 tot 2006 zijn slechts een grove schatting aan de hand van de bedragen van de afgelopen jaren.

Raming van de besluiten en betalingen voor het EOF

Jaren 2003 tot 2006

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage 1

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>