EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 6.10.2011 
SEC(2011) 1131 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING 
bij 
het voorstel voor een VERORDENING VA N HET EUROPEES PARLEMENT EN DE 
RAAD 
betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) 
nr. 1081/2006 
{COM(2011) 607 definitief} 
{SEC(2011) 1130 definitief}  
    {COM(2011) 608 final} 
     {COM(2011) 609 final} 
 
          
 
NL 2   NL SAMENVATTING  VAN  DE EFFECTBEOORDELING 
PROCEDURELE ASPECTEN EN RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN  
Het Europees Sociaal Fonds valt onder het ge meenschappelijk strategisc h kader, tezamen met 
het Europees Fonds voor regionale ontwi kkeling, het Cohesiefonds, het Europees 
Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en he t Europees Fonds voor maritieme zaken 
en visserij. Deze financiële instrumenten worden geregeld in een verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Euro pees Fonds voor regionale ontwikkeling, het 
Europees Sociaal Fonds, het Cohesi efonds, het Europees Landbouwfonds voor 
plattelandsontwikkeling en he t Europees Fonds voor maritiem e zaken en visserij, die onder 
het gemeenschappelijk strategisch kader valle n, en houdende algemene bepalingen inzake het 
Europees Fonds voor regionale ontwikkeli ng, het Europees Sociaal Fonds en het 
Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 10 83/2006 (verordening algemene 
bepalingen). Er zijn effectbeoordelingen uitg evoerd voor de verordening houdende algemene 
bepalingen, waarbij de Europese meerwaarde, de pres taties en de resultaten  van het beleid zijn 
besproken, alsook voor de specifieke verordenin gen. De effectbeoordeling van het ESF heeft 
hoofdzakelijk betrekking op de to ekomstige reikwijdte van het instrument en op één specifiek 
vereenvoudigingsaspect, namelijk de vorm van de kostenberekening. Andere aspecten worden 
behandeld in de effectbeoor deling voor de verordening houdende algemene bepalingen. 
De effectbeoordeling van het ESF bespreek t ook het verband tussen de financiële 
instrumenten die ter beschikking staan van di rectoraat-generaal We rkgelegenheid, sociale 
zaken en inclusie van de Commissie, met na me het ESF zelf, het Europees Fonds voor 
aanpassing aan de globalisering, het Progress-programma, Eures en de 
microfinancieringsfaciliteit van Progress.  
1.1. Raadpleging en deskundigheid 
Er zijn omvangrijke openbare raadplegingen ge houden over het cohesiebeleid in zijn geheel
1 
en ook specifiek over het ESF. Er is door de  ad-hocgroep van het ESF-comité deskundig 
advies verstrekt over de toekomst van het Eur opees Sociaal Fonds. Deze informele groep van 
deskundigen uit de lidstaten en de sociale pa rtners is tussen december 2009 en maart 2011 
zeven keer bijeengeweest. Bovendien is door permanent werkoverleg met de 
beheersautoriteiten en andere belanghebbenden (bijvoorbeeld via de toezichtcomités voor de 
ESF-programma's of de technische werkgr oep van het ESF) kennis opgedaan over de 
dagelijkse moeilijkheden en problem en tijdens het uitvoeringsproces.  
De conferentie "Shaping the future of the ESF — ESF & Europe 2020" in Brussel op 23 en 
24 juni 2010 heeft meer dan 450 vertegenwoordi gers van hoog niveau van overheden, sociale 
partners en maatschappelijke organisaties op EU- en nationaal niveau en uit derde landen 
samengebracht2. De ngo's en de sociale partners zijn in december 2010 specifiek 
geraadpleegd over de toekomst van het ESF. 
                                                 
1 Zie effectbeoordeling verordening algemene bepalingen. 
2 Het verslag van de conferentie is te vinden op: http://ec.europa.eu/employment_social/esf/docs/100907-
conference-report-final_en.pdf . 
 
NL 3   NL Op 7 oktober 2010 heeft het Europees Parlemen t resoluties over de toekomst van het 
cohesiebeleid3 en het ESF4 goedgekeurd. Zowel het Economisch en Sociaal Comité (op 
15 maart 20115) als het Comité van de Regio's (op 30 maart 20116) hebben op verzoek van de 
Commissie verkennende adviezen uitgebra cht. Bovendien hebben zowel het EMCO7 als het 
SPC8 alsook het ESF-comité in juni 2010 en maart 2011 adviezen uitgebracht9. 
Er zijn op 25 en 26 januari 2011 en op 8 m aart 2011 twee conferenties van belanghebbenden10 
georganiseerd om de toekomst van het EFG te  bespreken. Er is in augustus en oktober 2010 
en in februari 2011 advies van deskundigen via vragenlijsten verkregen. Vergaderingen van 
deskundigen zijn in september 2010 en in maart 2011 gehouden. In september 2010 heeft het 
Europees Parlement een resolutie11 over de werking en de financiering van het EFG 
goedgekeurd. 
Als onderdeel van de herziening van het huidi ge Progress-programma  heeft de Commissie 
een tweestapsraadpleging georganiseerd: een werkgroep bestaande ui t vertegenwoordigers 
van de voornaamste belanghebbenden van het programma12 en een publieke 
onlineraadpleging, uitgevoerd in april en me i 2011. Tijdens de vergaderingen van de Eures-
werkgroep en de hoofden van de openbare di ensten voor arbeidsvoorziening (ODA's) in 2011 
zijn specifieke discussies over de toekomst van Eures gehouden. 
PROBLEEMSTELLING  
De samenleving in Europa wordt geconfr onteerd met verscheidene uitdagingen die 
veroorzaakt worden door de toegenomen mondia le concurrentie, het snelle tempo van de 
technologische vooruitgang, demografisch e trends en de klimaatverandering13. Deze 
uitdagingen zijn nog verscherpt door de recente economische en  financiële crisis die in 
sommige lidstaten heeft geleid tot een recordwe rkloosheid, vooral onder  de meest kwetsbare 
groepen en jongeren. Tegelijkertijd blijven  tekorten aan vaardigheden en een lage 
arbeidsmobiliteit bestaan. 
                                                 
3 http://www.europarl.europa.eu/sides/ge tDoc.do?type=TA&re ference=P7-TA-2010-
0356&language=NL&ring=B7-2010-0539 . 
4 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc .do?pubRef=-//EP// TEXT+TA+P7-TA-2010-
0357+0+DOC+XML+V0//NL . 
5 http://www.toad.eesc.europa.eu/AgendaDocuments.aspx?  
pmi=ha5jDW%2bOWSEKS2CtbtA2nl2VJruX4mnzBdsQyM7Dy60  %3d. 
6 http://www.cor.europa. eu/pages/PressTemplate.aspx?view= detail&id=b0a92bb4-7fbd-4cea-aade-
1cf0a26429aa . 
7 http://ec.europa.eu/social/m ain.jsp?catId=115&langId=en . 
8 http://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/empl/dv/empl_spc_on_esf_/  
empl_spc_on_esf_en.pdf . 
9 http://ec.europa.eu/esf/main.jsp?catId=445&langId=en. 
10 http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=326&langId=en&eventsId=320&furtherEvents=yes . 
11 http://www.europarl.europa.eu/sides/getD oc.do?type=REPORT&reference=A7-2010-
0236&language=NL. 
12 Nationale autoriteiten, sociale partners en netw erken van maatschappelijke organisaties op EU-niveau. 
De groep is twee keer bijeengekomen, in januari en februari 2011. 
13 COM(2010) 2020. 
 
NL 4   NL Veel lidstaten en regio's hebben te kampen met moeilijkheden bij de overgang naar meer 
concurrerende activiteiten en er bestaan nog aanzienlijke verschillen op het gebied van 
werkgelegenheid, sociale inclusie, gezondhe idsniveaus en de beschikbaarheid en 
toegankelijkheid van onderwijs. 
De crisis heeft ook de nauwe banden en de sp ill-overeffecten tussen de economieën van de 
EU 27, met name in de eurozone, aan het licht  gebracht, wat betekent dat hervormingen, of 
het gebrek daaraan, in één land de prestaties  van de andere landen beïnvloeden. Europese 
financiële steun kan helpen bij de coördinatie  van de inspanningen om beleidsmaatregelen ter 
bevordering van een actieve arbeidsmarkt, doe ltreffende maatregelen voor een leven lang 
leren, instrumenten ter bevordering van de arbeidsmobiliteit en passende socialezekerheidsstelsels te ontwikkelen en in te voeren. Er is actie op Europees niveau nodig, 
temeer daar een gebrek aan economische, territoriale en sociale samenhang de verdere ontwikkeling van de Europese Unie zou belemmere n en haar legitimiteit in de ogen van haar 
burgers zou ondermijnen. 
Om te zorgen voor een gelijke bescherming van de Europese burgers op de werkplek, met 
name in risicosectoren en voor categorieën  van werknemers die het kwetsbaarst zijn 
(jongeren, werknemers met contracten voor be paalde tijd, laaggeschoolde werknemers, 
migranten enz.) moet de EU-wetgeving worden versterkt.  
Belanghebbenden, evaluaties en st udies zijn het er over het algemeen over eens dat de 
verschillende instrumenten positieve bijdragen leveren aan de werkgelegenheid en de sociale 
inclusie. Hoewel het moeilijk is om de Eur opese meerwaarde van de Europese steun te 
kwantificeren, levert een  kwalitatieve analyse overtuigend bewijs op dat het ESF een verschil 
heeft gemaakt, niet alleen in termen van de kwaliteit van het actieve arbeidsmarktbeleid, met 
name in veel landen en regio's die achter op hinken, maar ook in termen van kwaliteit. 
Maar wat de implementatie betreft, is het be eld nog verdeeld. In de huidige periode zijn de 
ESF-programma's laat gestart en de feitelijk e betalingspercentages liggen onder die van de 
vorige programmeringsperiode rond dezelfde tijd. De foutenpercentages zijn afgenomen maar 
liggen nog boven de door de Euro pese Rekenkamer vastgestelde  materialiteitsdrempel, wat 
erop wijst dat er nog ruimte is voor vereenvoud iging en stroomlijning. Wat het EFG betreft, 
zij erop gewezen dat het is opgezet als een noodinstrument en, hoewel de regelingen daarvan zeer flexibel zijn voor het verlenen van hulp aan werknemers die door een herstructurering 
zijn getroffen, moet de gemiddelde afwikkelings termijn van 11 maanden worden verkort. De 
verschillende instrumenten voor direct beheer li jden onder het feit dat zij los van elkaar en los 
van het ESF worden ingezet, hoewel belanghe bbenden en deskundigen bevestigen dat veel 
van de doelstellingen die zij nastreven zeer relevant zijn.  
De EU-actie  is gerechtvaardigd op grond van het subs idiariteitsbeginsel, de doelstellingen 
van artikel 174 van het Verdrag betreffende de  werking van de Europese Unie (VWEU), 
artikel 175 VWEU, dat de EU uitdrukkelijk  oproept om deze doelstellingen via de 
structuurfondsen na te streven, en de doelei nden van het Europees Sociaal Fonds (ESF), als 
omschreven in artikel  162 VWEU. De rechtsgrondslag voo r het EFG is artikel 175, derde 
alinea, VWEU, dat voorziet in andere specif ieke acties buiten de structuurfondsen. De 
rechtsgrondslag voor het Progess -programma  wordt gevormd door de artikelen 149 en 153 
 
NL 5   NL VWEU, die voorzien in de coördinatie van het werkgelegenheids- en sociaal beleid14. De 
huidige rechtsgrondslag voor de Progress-minifinanciering  is artikel 175, derde alinea, 
VWEU. Eures  is gebaseerd op artikel 45 VWEU, dat tot doel heeft het vrij verkeer van 
werknemers te waarborgen, een van de vier in het VWEU verankerde vrijheden. 
DOELSTELLINGEN  
De algemene doelstelling van de financiële in strumenten ter bevorderi ng van de arbeidsmarkt 
en de sociale inclusie is de onderste uning van de EU bij de ontwikkeling van een slimme, 
duurzame en inclusieve economie die hoge niveaus van werkgelegenheid, productiviteit en 
sociale samenhang bereikt om volledig bij te dragen aan  de Europa 2020-strategie 
overeenkomstig het besluit interne markt van april 2011.15  
1.2. Specifieke doelstellingen 
Naast de overkoepelende specifi eke doelstelling die erin best aat te zorgen voor de nodige 
samenhang tussen de verschillende instrumenten, heeft elk instrument zijn eigen specifieke 
doelstellingen. 
Voor het ESF zijn deze de bevordering van i) werkgelegenheid en mobiliteit, ii) 
onderwijs/opleidingsvaardigheden, i ii) sociale inclusie, en iv) institutionele capaciteit. Ter 
beoordeling van de resultaten zal gebruik word en gemaakt van de vier EU 2020-indicatoren 
en streefcijfers die direct relevant zijn voor de instrumenten in verband met de 
arbeidsmarkt/sociale inclusie. Er kunnen g een streefcijfers voor het ESF op EU-niveau 
worden vastgesteld, aangezien de implementatie  geschiedt volgens nationale en regionale 
operationele programma's. Het ESF en het EFG dragen ook indirect bij aan andere 
beleidsdoelstellingen zoals de overgang naar een koolstofarme en klimaatbestendige 
economie en de digitale agenda.  
De specifieke doelstelling voor het EFG is de verlening van steun aan werknemers die als 
gevolg van grote stru cturele veranderingen worden ontslagen. 
Voor de instrumenten onder direct beheer zijn  de specifieke doelstell ingen afgeleid van de 
rechtsgrondslagen die de EU-acties rechtvaardigen  en zullen zij in de wetgevingsvoorstellen 
worden weerspiegeld. Voor deze effectbeoor deling is de meest relevante specifieke 
doelstelling de verbeterde samenhang en doelm atigheid van het beleid via transversale 
activiteiten op de vers chillende actiegebieden, alsook de  complementariteit met andere 
financiële instrumenten van de EU, met name het ESF.  
1.3. Operationele doelstellingen 
De operationele doelstelling voor het ESF is  de vereenvoudiging van de implementatie 
daarvan. De volgende indicatoren  zijn gekozen als maatstav en voor de vereenvoudiging: 
i) absorptie (streefcijfer: 100% of geen au tomatische annulering), ii) foutenpercentage 
(streefcijfer: minder dan 2%) en iii) gebruik van de vereenvoudi gde kostenopties (streefcijfer: 
                                                 
14 Feitelijk heeft het huidige Progress-programa een drievoudige rechtsgrondslag. Op grond van artikel 19 
VWEU uitgevoerde acties vallen echter onder de bevoegdheid van DG JUST en zullen deel uitmaken 
van zijn toekomstige programma's na 2013. 
15 http://ec.europa.eu/internal_market/smact/index_en.htm. 
 
NL 6   NL ten minste 75% van de totale kosten van de subsidies). In de operationele programma's 
moeten operationele doelstellingen op het niveau van de inhoud worden vastgesteld. 
De operationele doelstellingen voor het EFG zijn  als volgt: sneller verlenen van steun aan 
ontslagen werknemers (< 8 maanden) en er naar streven dat ten minste 50% van de 
werknemers aan wie bijstand wordt verleend, binn en 12 maanden een nieuwe en stabiele baan 
vindt.  
Er worden ook operationele doelstellingen vast gesteld voor de inst rumenten voor direct 
beheer.  
BELEIDSOPTIES  
De in aanmerking genomen opties hebben betr ekking op de volgende dimensies: i) de 
werkingssfeer van het ESF, ii) de mogelijkhe den om de kostenberekening van het ESF te 
vereenvoudigen, iii) de status van het EFG en de band met het ESF, iv) de relatie tussen de 
instrumenten voor direct beheer en de band met he t ESF. Voor elke dimensie is het aantal in 
aanmerking genomen opties bepaald in overleg  met de belanghebbenden en op grond van de 
aanbevelingen van onderzoek op het betreffende gebied. 
De opties voor de werkingssfeer van he t ESF variëren van een nauwe focus op 
werkgelegenheid en mobiliteit tot een veel bredere werkingssfeer die 
inkomenssteunmaatregelen omvat. Het belangrijkste verschil tussen de vereenvoudigingsopties is de mate waarin ve rschillende vereenvoudigd e terugbetalingsopties 
kunnen of moeten worden ingevoerd, waarbij de  vraag kan worden gesteld of deze aan de 
resultaten kunnen worden gekoppeld. Dit weerspiege lt een discussie bij de effectbeoordeling 
van de verordening houdende algemene bepali ngen voor het Europees Fonds voor regionale 
ontwikkeling (EFRO), het Cohesiefonds (CF)  en het Europees Sociaal Fonds (ESF). 
De voor het EFG
16 in aanmerking genomen opties variëren  van een voortzetting van de status 
quo tot de beschikking over een eigen begroting, hetzij als onderdeel van het ESF, hetzij als 
zelfstandig instrument.  
De voor de instrumenten voor direct beheer in aanmerking genomen opties zijn de 
voortzetting van de status quo, één geïntegr eerd programma voor direct beheer en de 
integratie van de instrumenten voor  direct beheer in het ESF.  
De beleidsoptie waarbij geen financiering wordt toegekend, werd in een vroeg stadium 
afgewezen. Zij zou neerkomen op een stopzetting van de Europese  financiële steun voor een 
actief arbeidsmarktbeleid, doeltreffende maatre gelen voor een leven lang leren, bevordering 
van arbeidsmobiliteit en modernisering van de socialezekerheidsstelsels. Dit zou miljoenen 
burgers per jaar direct treffen, een einde make n aan de meest tastbare uitdrukking van de EU-
solidariteit en het vermogen om de EU-doelste llingen van het werkgelegenheids- en sociaal 
beleid te bevorderen ernstig aantasten. 
                                                 
16 Het onlangs goedgekeurde voorstel voor het MFK 2014-2020 heeft de werkingssfeer van het EFG 
uitgebreid tot bijstand aan boeren wier bronnen van levensonderhoud door de globalisering kunnen 
worden aangetast. Dit bean twoordde aan de noodzaak om de door internationale 
handelsovereenkomsten vereiste aanpassingen te vergemakkelijken. 
 
NL 7   NL ANALYSE EN VERGELIJKING VAN DE OPTIES  
Deze analyse is hoofdzakelijk kwalitatief en is gericht op de sociale en economische effecten. 
Over het algemeen worden alle instrumenten verondersteld veranderinge n in de economische 
structuren, waaronder de werkge legenheidsstucturen, te vergem akkelijken of de gevolgen 
daarvan te beperken. Zoals vermeld in het punt  over de doelstellingen hangen deze effecten, 
hoewel verwacht wordt dat het werkgelegenheids - en sociaal beleid de overgang naar een 
koolstofarme economie zal vergemakkelijken, af van hun concrete implementatie en niet 
direct van wettelijke bepalingen.  
1.4. Werkingssfeer van het ESF 
In economische termen zal een ESF dat nauw is  gericht op beleidsmaatregelen en acties die 
rechtstreeks leiden tot meer werkgelegenheid  (waaronder steun voor onderwijs, maar alleen 
tertiair onderwijs en  beroepsonderwijs) er a priori voo r zorgen dat het ESF zich op 
economisch relevante taken concentreert. Een fo cus op de arbeidsmarkt impliceert echter ook 
een focus op de individuele personen, aangezi en de barrières voor de werkgelegenheid 
bijvoorbeeld in het gezin kunnen liggen. Ee n exclusieve focus van het ESF op 
arbeidsmarktintegratie en opleiding is waarschijnlijk te beperkt. 
Aan het andere eind van het spectrum vindt een  verbreding van de werkingssfeer van het ESF 
tot inkomenssteun weinig instemming. De uitg aven van de lidstaten en de regionale 
autoriteiten voor passieve  maatregelen is van een volledig andere orde van grootte dan de 
fondsen die ter beschikking van het ESF kunnen worden gesteld17. Verder is het verstrekken 
van inkomenssteun in de eers te plaats een nationale of  regionale verplichting. De 
ondersteuning van passieve maatregelen zou het karakter van het ESF veranderen en kan zelfs 
de bepalingen van het Verdrag schenden. Bovendi en is geld dat voor passieve maatregelen 
wordt uitgegeven, niet beschikbaar voor andere  activiteiten die een Europese meerwaarde 
kunnen hebben. 
De verschillende opties voor de werkingssfee r worden ook geanalyseerd op grond van de 
bijdrage die zij leveren tot de specifieke doe lstellingen van het ESF. De feitelijke bijdragen 
hangen af van de financieringsbesluiten voor de toekenning van middelen voor een bepaald 
beleidsgebied. Deze zullen alleen worden geno men in de context van onderhandelingen met 
de lidstaten over de operationele programma 's. De beoordeling is daarom kwalitatief en 
gebaseerd op een hiërarchie van doelstellingen. 
Een brede werkingssfeer voor het ESF, die echte r geen inkomenssteunm aatregelen omvat, is 
de optie waarnaar de voorkeur uitgaat. Deze zal  waarschijnlijk de doelmatigheid bevorderen, 
aangezien meer actoren bij de uitvoering betr okken kunnen worden en de programma's meer 
kunnen worden toegesneden op de lokale behoeften en bestaande toepassingssystemen. 
                                                 
17 Tijdens de programmeringsperiode 2007-2013 bedroeg de begroting voor het ESF bijna 76 miljard 
euro. Volgens het MFK zal het ESF ten mins te 84 miljard euro voor de zevenjarige 
programmeringsperiode 2014-2020 ontvangen. 
 
NL 8   NL Tabel 1. Vergelijking van de opties voor de werkingssfeer 
 Specifieke doelstellingen  
Opties  Werkgelegenheid  Onderwijs  Inclusie  Opbouw van 
institutionele 
capaciteit  Alternatieve 
kosten  
1.1 – Geen beleidswijziging
 0 0 0 0 0 
1.2 – Focus op werkgelegenheid
 + -- -- -- + 
1.3 – Brede werkingssfeer
 = = + ++ - 
1.4 – Brede werkingssfeer, 
inclusief passieve 
maatregelen
 -- - - + - 
Legenda: + betekent een verhoogd effect (of verhoogde alternative kosten) in vergelijking met "geen 
beleidswijziging"; - betekent een verlaagd effect (of verlaagde alternatieve kosten)  
1.5. Vereenvoudiging 
De opties maken een onderscheid wat betref t de mate waarin gestandaardiseerde 
kostenberekenings- en terugbetalingsregelingen word en ingevoerd en de vraag of deze al dan 
niet aan de prestaties kunnen worden gekoppel d. In het kader van "geen beleidswijziging", 
met het vrijwillige gebruik van dergelijke regelingen, zullen de beheersautoriteiten 
waarschijnlijk traag beginnen met meer gebruik te maken van deze mogelijkheden. Bij optie 3 
zouden alle betalingen aan vooraf overeenge komen prestatieniveaus worden gekoppeld. 
Hoewel dit de uitvoering van de programma 's kan vereenvoudigen, zal het de opstelling 
daarvan waarschijnlijk complexer maken. De noodzaak om overeenstemming te bereiken over 
prestatieniveaus kan leiden tot "afroom"-eff ecten en meer innovatieve acties ontmoedigen. 
Optie 2 houdt een grotere flexibiliteit in (in ve rgelijking met de opties 1 en 3) en biedt de 
beheersautoriteiten de meeste mogelijkheden om  de vereenvoudigingen in te voeren waarmee 
zij zich vertrouwd voelen en di e aan hun behoeften zijn aangepa st. Het is de optie waarvan 
verwacht wordt dat zij het meest zal bijdragen aan de verwezenlijking van de operationele 
doelstelling en daarom gaat de voorkeur daarnaar uit. 
Tabel 2. Vergelijking van de vereenvoudigingsopties  
 2.1 - Geen 
beleidswijziging  2.2 - Proportionele 
aanpak  2.3 - Prescriptieve 
aanpak  
Doelmatigheid  0 ++ + 
Flexibiliteit  0 + - 
Administratieve last  0 + - 
Legenda: + betekent beter in vergelijking met "geen beleidswijziging"; - betekent slechter.  
 
NL 9   NL 1.6. Relatie tussen het EFG en het ESF 
De integratie van het EFG in het ESF of het maken van het EFG tot een zelfstandig 
instrument met een eigen begroting zal waarschijn lijk tot snellere resultaten leiden dan thans 
mogelijk is. Dit zou echter het karakter en he t profiel van de steunverlening veranderen, wat 
uitzonderlijk moet blijven. Het zou ook gepaard g aan met een grotere rigiditeit in termen van 
begrotingsgebruik, aangezien de feitelijke behoeften uiteraard zeer onvoorspelbaar zijn. De 
optie "geen beleidswijziging" biedt de grootste flexibiliteit en sluit geen verdere 
hervormingen uit om het besluit vormingsproces te versnellen.  
Tabel 3. Vergelijking van de EFG-opties  
 3.1 — Geen 
beleidswijziging  3.2 — Integratie van 
het EFG in het ESF  3.3 — Zelfstandig fonds met 
eigen begrotingsonderdeel  
Uitvoeringssnelheid  0 + + 
Doelmatigheid  0 - - 
Doeltreffendheid  0 0 0 
 
1.7. Banden tussen het ESF en de instrumenten voor direct beheer 
De resultaten van Progress worden gebruikt voo r beleidsinitiatieven die,  zo nodig, door eigen 
effectbeoordelingen worden onderbouwd. De be oordeling van de sociale, economische en 
milieu-effecten moet plaatsvinden op het niveau van deze beleidsinitiatieven. De analyse van de opties en de latere vergel ijking daarvan wordt daarom bepe rkt tot de volgende criteria: 
doeltreffendheid, doelmatigheid en samenhang. 
In het kader van de optie "geen beleidswijziging"  blijven Progress, Eu res en de Europese 
microfinancieringsfaciliteit bestaan als afzonder lijke instrumenten naast het ESF. Er bestaat 
geen mogelijkheid om de samenhang van het be leid te vergroten do or Progress te koppelen 
aan de door de microfinancierin gsfaciliteit verleende steun voor zelfstandige arbeid en 
ondernemerschap en de door Eures bevorderde m obiliteit van de werknemers in de EU. Er 
zijn geen efficiencyvoorde len als gevolg van de rationa lisering van de financiële 
instrumenten. Om al deze redenen wordt optie 4.1  afgewezen.  
De voorkeur gaat uit naar optie 4.2 . Zij betreft een nieuw ge ïntegreerd programma voor 
werkgelegenheid, sociaal beleid en in clusie, dat Progress, Eures en de 
microfinancieringsfaciliteit sa menbrengt. Deze optie stelt de Commissie in staat de 
samenhang van het beleid en het effect van haar instrumenten voor het nastreven van 
gemeenschappelijke beleidsdoelstellingen te vergroten. Zij maakt ook in vergelijking met 
optie 4.1  efficiencyvoordelen mogelijk door een  aanzienlijke rationalisering van de 
instrumenten voor direct beheer, een stroomlij ning van de beheersregels en -procedures en 
een flexibilisering door de toew ijzing van middelen voor verande rende beleidsprioriteiten. De 
nadruk wordt gelegd op innovatieve wijzen om allang bestaande social e uitdagingen aan te 
pakken (wederzijds leren, partnerschappen tussen  actoren uit de publie ke, particuliere en 
derde sector, investeringen in sociale ondernemi ngen). Synergie en complementariteit met het 
ESF kunnen beter worden bereikt door een passe nde coördinatie door de  Commissie dan door 
het samenvoegen van deze instrumenten met het ESF, zoals onder optie 4.3  wordt overwogen. 
 
NL 10   NL Het grootste verschil tussen optie 4.2  en optie 4.3  is dat de laatste voorstelt dat alle drie 
instrumenten worden gegroepeerd als een ESF- component voor direct beheer. Een dergelijk 
instrument zou zeker de coherentie van de st eunverlening uit de EU-b egroting versterken, het 
volume (met het ESF-aandeel) vergroten en de consistentie bij de uitvoering verbeteren. 
Daarentegen zou het het risico van verminde rde efficiency als gevolg van de grotere 
complexiteit vergroten. Een enkel instrume nt zou echter twee belangrijke componenten 
vereisen, toegepast overeenkomstig volledig ve rschillende beheersregels (d.w.z. gedeeld, 
direct en gezamenlijk beheer). Bovendien behels t deze optie politieke en institutionele risico's 
die inherent zijn aan de vaststelling van een uiterst ingewikkelde E SF-verordening. Daarom 
moet optie 4.3 worden afgewezen. 
Tabel 4. Vergelijking van de opties voor de instrumenten voor direct beheer  
 4.1 – Geen 
beleidswijziging  4.2 — Geïntegreerd 
programma voor direct 
beheer  4.3 — Integratie in het 
ESF als een onderdeel 
voor direct beheer  
Doelmatigheid  0 + - 
Kritische massa  0 + + 
Coherentie en 
doeltreffendheid  0 ++ + 
Politieke en 
institutionele risico's  0 + - 
Legenda: + betekent beter in vergelijking met "geen beleidswijziging"; - betekent slechter.  
MONITORING EN EVALUATIE  
1.8. ESF 
Krachtens de bestaande verordeningen betreffe nde de structuurfondsen vallen monitoring en 
evaluatie in de eerste plaats onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Hun 
beheersautoriteiten moeten een monitoringsysteem opzetten en jaarverslagen en een definitief 
uitvoeringsverslag verstrekken. De algemene toewijzing van de  verantwoordelijkheden zal 
ongewijzigd blijven. Er zijn echter enkele zw akke punten in de huidige monitoring- en 
evaluatiesystemen van het ESF: de kwaliteit van de gegevens  is ongelijk, de methoden voor 
de gegevensverzameling verschille n sterk van lidstaat tot lidstaat en er wordt geen informatie 
verstrekt over de intensiteit van de steun voor individuele personen. Dit maakt het moeilijk 
om de resultaten op EU-niveau te aggregeren of  de effecten van de steunverlening uit het ESF 
op individuele deelnemers en op de economieën en  systemen van de lidst aten in het algemeen 
op de langere termijn te beoordelen. 
Tegen deze achtergrond moet het toekomstige monitoring- en evaluati esysteem vooral zijn 
gericht op de vaststelling van minimale kwa liteitsnormen en de invoering van een reeks 
verplichte gemeenschappelijke indicatoren. D it moet ervoor zorgen dat de monitoring 
deugdelijke en betrouwbare gegevens oplevert en dat de evaluatie wordt gericht op de 
beoordeling van de doeltreffendheid en  het effect van de ESF-steun. 
 
NL 11   NL 1.1. Het EFG 
Monitoring en evaluatie vallen in de eerste plaats onder de verantwoordelijkheid van de 
lidstaten. In de toekomst zullen de lidstaten worden verplicht om de verwezenlijking van de 
operationele doelstellingen specifiek te mon itoren in termen van op de arbeidsmarkt 
gereïntegreerde personen gedur ende 12 en 24 maanden na implementatie van het fonds. Een 
tussentijdse evaluatie ter beoor deling van de doeltreffendheid en de duurzaamheid van de 
resultaten zal door de Commissie worden uitgevoerd en worden gevolgd door een ex-
postevaluatie. 
1.9. Het geïntegreerde programma voor werkgelegenheid, sociaal beleid en inclusie 
(Sociale ontwikkelingsagenda) 
Het geïntegreerde programma voor werkgelegenhe id, sociaal beleid en  inclusie zal eerder 
gericht blijven op resultaten en prestaties da n op middelen en activiteiten. Daartoe zal het 
geïntegreerde programma op jaarbasis gemonitord  worden om de geboekte vooruitgang bij de 
verwezenlijking van de specifieke en operationele doelstellingen daarvan te beoordelen op grond van duidelijke indicatoren
18 en ook om de nodige aanpassingen in de beleids- en 
financieringsprioriteiten mogelijk te maken. Het geïntegreerde programma zal ook aan een 
tussentijdse en ex-postevalu atie worden onderworpen. De mogelijkheid om de drie 
instrumenten bijeen te brengen zal de Commissi e ook in staat stellen de evaluatieregelingen te 
stroomlijnen en de kosten daarvan te verminderen. 
                                                 
18 De indicatoren zullen worden ontwikkeld in de ex -ante-evaluatie voor het geïntegreerde programma.