Nr. C 332/94 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
3.16.2. Een van de beste manieren om de consument 
te beschermen, is normen voor kwaliteitsfabricage 
(Good Manufacturing Practice, GMP) toe te passen, 
die gebaseerd zijn op een risico-analyse van kritische 
controlepunten {Hazard Analysis of Critical Control 
Points, HACCP). Deze aanpak vereist wel dat mi­
crobiologische criteria bestaan aan de hand waarvan 
de fabrikant kan nagaan of deze kwaliteitsnormen zijn 
toegepast. 
3.16.3. Slechts de cijfers voor pathogene kiemen en 
voor fecale coliformen (44 °C) vormen echte gezond-
heidsnormen die strikt nageleefd moeten worden. In het 
voorstel moet dit onderscheid duidelijker aangegeven 
worden en moet worden vermeld dat de tabel dienover­
eenkomstig moet worden geïnterpreteerd. 
3.16.4. Bovendien moet de tabel als volgt gewijzigd 
worden: 
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. 
1. Inleiding 
1.1. Het onderhavige voorstel heeft betrekking op de 
gezondheidsvoorschriften voor vlees dat een bepaalde 
behandeling heeft ondergaan, zoals b.v. ham, salami en 
andere worstsoorten, gezouten rundvlees, enz. 
(!) PB nr. C 84 van 2. 4. 1990, blz. 89. a) Niet alle pathogene kiemen zijn relevant voor alle 
produkten; listeria is b.v. niet relevant bij melk­
poeder. 
b) Het begrip „andere pathogene agentia" is te vaag 
en moet gedifferentieerd worden aan de hand van 
het betrokken produkt en het soort pathogene kiem; 
yersinia enterocolitica is b.v. relevant voor ge­
pasteuriseerde melk maar niet voor UHT-melk. 
3.17. Hoofdstuk IV. 1 b) 
3.17.1. Organoleptische proeven zijn kwaliteitsnor­
men, geen gezondheidsnormen. 
3.18. Hoofdstuk V 
3.18.1. In de Engelse versie dient overal „inspection" 
veranderd te worden in „control", zodat deze tekst 
in overeenstemming is met de oorspronkelijke Franse 
versie. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
1.2. Het Comité stemt in beginsel in met het voorstel, 
maar zou gaarne zien dat onderstaande wijzigingen 
hierin worden aangebracht. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Dit is andermaal een voorstel waarin noch in de 
consideransen, noch in de tekst zelf wordt verwezen — Advies over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot vaststelling van 
gezondheidsvoorschriften voor de produktie en het in de handel brengen van vlees-
produkten(1) 
(90/C 332/28) 
De Raad heeft op 21 februari 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor landbouw en visserij, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 12 juli 1990 opgesteld. Rapporteur was de 
heer Gardner. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 279e zitting (vergadering van 
19 september 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met 68 stemmen vóór en 0 stemmen 
tegen, bij 2 onthoudingen, is goedgekeurd. 
31.12.^ Publicatieblad van de Europese gemeenschappen l^r.C^332^5 
zoals zou moeten — naar de nchtlnn inzake algemene 
hvgienevoorschn^ten die momenteel dooreen andere 
dienst van de commissie wordt opgesteld. Dit ondanks 
het teit dat in artikel l^lid^van document C^C^^i^ 
^2det. ^voorstelhoudendealgemenegezondheidsvoor 
schriften voor bepaaldeprodukten van dierlijke oor 
sprong^ duidelijk is gesteld dat ^de bepalingen van deze 
verordening van toepassing zim onverminderd toekom 
stige horizontale gezondheidsvoorschriften voor levens 
middelend. 
2.2. Het is van essentieel belang dat het onderhavige 
voorstel met deze nchtlim in overeenstemming is^ met 
name ten aanzienvan de inrichtingen waarvoor atwi^ 
kingen kunnen gelden.Alhoewel vnjstellingvanbepaaP 
de detailbepalmgen aanvaardbaar is^ zouden de betrok 
ken inrichtingendan nietaan andere communautaire 
voorschriften zimonderworpen^ zodat zij een gevaar 
voor de volksgezondheid zouden kunnen vormen. 
2.3. Volksgezondheid is niet deelbaars en kleinere 
inrichtingen zouden alleen maar minder mensen in geD 
vaar brengen. Derhalve dienen alle inrichtingen aan 
adequate gezondheidsvoorschriften te worden onder 
werpende o^t^ds ervan moeten worden aangepast aan 
de aard en de grootte van de inrichting. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. ^r^^^ 
3.1.1. omelet op de algemeneopmerkingen zou een 
nieuwe considerans moeten worden opgenomen^ 
Overwegende dat de toekenning van vrijstelling 
van speciheke communautaire gezondheidsvoor^ 
schntten aan bepaalde inrichtingen niets atdoet aan 
de verplichting^ Richtlnn ...A.. van ... betredende 
debescherming van devolksgezondheid door toe 
zicht op de kwaliteit van de levensmiddelen^ alsmede 
de basisregels inzake hvgienebijproduktie^behan 
deling en verkoop in acht te nemen.^ 
32 Ar^^ 
3.2.1. Het toepassingsgebied van het voorstel dient 
overeenkomstig artikel ^3 van het Verdrag omschreven 
te worden. Derhalve zou het volgende toegevoegd moe^ 
ten wordend 
^... van vleesprodukten die zim opgenomen in bijla 
ge H van het Verdrag en het in de handel bren 
gen..B. 
33 Arrm^n^2 
3.3.1. Ter bescherming van de consument dienen de 
vrijgestelde detailhandelszaken Gebedrijven toch onder 
een regeling te vallend ot onder de algemene hv 
gienenchtlim^ ot onder een aparte regeling. Er zou 
derhalve een nieuwe zin moeten worden toegevoegde 
^De bepalingen van de onderhavige verordening^ 
incl.de hiennvastgelegde afwijkingen^ zim slechts in zoverre van toepassing als zij in overeenstemming 
zimmet Rachtlnn ...A.. van ... betredende debe 
scherming van de volksgezondheid door toezicht 
op dekwaliteit van de levensmiddelen en met de 
basisregelsmzakehvgienebnproduktie^behande 
ling en verkoop.^ 
3.^ Arr^^2^^r^ 
3.^.1. Als vierde gedachtenstreepje de volgende tekst 
in te voegend 
^— Richtlim...A.. van ...^betre^ende de bescherm 
ming van de volksgezondheid door toezicht op de 
kwaliteit van de levensmiddelen en inachtneming 
van de basisregels inzake hvgiene bij produktie^ 
behandeling en verkoopt 
3.5. Arr^^^^^r2 
3.5.1. De vereisten voor vervoer en opslag behoeven 
niet per se overeen te stemmen. De bewoording zou 
derhalve als volgt gewijzigd moeten wordend 
^... de temperatuur waaronder het produkt moet 
worden vervoerd en de temperatuur waaronder het 
moet worden opgeslagen ..B5 
3.5.2. Voorts zou hier en in de gehele Engelse versie 
het woord ^inspection^door^control^ moeten worden 
vervangend ten einde deze te laten sporen met de Eranse 
versie. 
3.6. Arr^5^^ 
3.6.1. De lijst van erkendeinnchtingen zou in het 
^^^r^^^^^^E^ro^^^^^^c^^danwel 
in een andere in de gehele gemeenschap toegankelijke 
pubhkatie bekend moeten worden gemaakt. In een der 
gelijke pubhkatie zouden ook afwijkingen overeenkom 
stigartikel^moeten worden vermeld. 
3.B5 Arr^^5^^2^r^B^^^^^ 
3.^.1. Als volgt te wijzigend 
^De bevoegde autoriteit moet te allen tnaie vrije 
toegang hebbentot alle delen vandemnchtingen 
die met de produktie in verband staand ...^ 
3.B^.2. óGezondheidsvoorschntten voorkantoren^ la 
boratona^ proet^tabneken^ enz. vallen niet onder dit 
voorstel. 
3.BÜ3. Ideteindevandelaatstezmals volgt te wnD 
zigen^ 
^... de nodige maatregelen ten einde ervoor te zor^ 
gen dat de producent deze situatie verhelpt.C^nder 
deze maatregelen valt ook het verbod om ondeugde 
lijke installaties te gebruiken.^ 
Nr. C 332/96 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
3.8. Artikel 6, lid 1 
3.8.1. Aan het slot van de eerste alinea toe te voegen: 
„Ook de producenten worden hiervan in kennis 
gesteld en worden ingelicht over eventueel vereiste 
maatregelen." 
3.9. Artikel 7 
3.9.1. In dit artikel lijken permanente afwijkingen te 
worden toegestaan. Het artikel is slechts dan aanvaard­
baar als alternatieve gezondheidsvoorschriften voor 
deze inrichtingen worden vastgesteld. Wordt hierin 
voorzien in de voorgestelde algemene richtlijn inzake 
gezondheidsvoorschriften, dan dient daarnaar te wor­
den verwezen. Is dit niet het geval, dan dient er een 
apart juridisch instrument te komen. Regels die volgens 
de procedure van het Permanent Veterinair Comité 
worden opgesteld, zijn niet adequaat. Het Comité stelt 
dan ook een nieuw lid voor. 
3.10. Artikel 7, lid 4 (nieuw) 
„Deze afwijkingen zijn slechts in zoverre van toe­
passing als zij sporen met de bepalingen van Richt­
lijn .../... van ... betreffende de bescherming van de 
volksgezondheid door toezicht op de kwaliteit van 
de levensmiddelen en de inachtneming van de ba­
sisregels inzake hygiëne bij produktie, behandeling 
en verkoop." 
3.11. Artikel 11 
3.11.1. Het Comité is het er niet mee eens dat maatre­
gelen i.v.m. het toestaan van belangrijke afwijkingen 
die van invloed zijn op de volksgezondheid, worden 
getroffen volgens de procedure van het Permanent Ve­
terinair Comité, zonder dat de bevolking hierbij op 
enigerlei wijze wordt betrokken. Een mogelijke oplos­
sing zou kunnen zijn het Comité over belangrijke afwij­
kingen onmiddellijk te informeren, zodat dit zo nodig 
hierover advies kan uitbrengen. 
3.12. Artikel 14 
3.12.1. Gezien de termijnen die over het algemeen 
voor de vaststelling van communautaire juridische in­
strumenten noodzakelijk zijn, lijkt het voorgestelde 
tijdschema problematisch. De Commissie heeft het 
Comité er evenwel van op de hoogte gesteld dat reeds 
op de dertiende dag na publikatie van de verordening 
met de voorbereiding van de tenuitvoerlegging hiervan 
mag worden begonnen. 
3.13. BIJLAGE A 
3.13.1. Hoofdstuk I — Algemene voorwaarden voor 
de erkenning van inrichtingen 
3.13.1.1. Punt 1 a), vierde regel 
Toe te voegen: 
„Dergelijke roosters, stankafsluiters, afvoerputjes 
en hiermee verbonden leidingen die rechtstreeks in contact staan met de produktieruimten, dienen ge­
makkelijk schoon te worden gehouden en hy­
giënisch ontworpen te zijn ten einde de kans op 
verontreiniging van de produkten zo gering mogelijk 
te houden." 
Motivering 
Er moet voorkomen worden dat het afvoersysteem een 
bron van verontreiniging in produktieruimten vormt. 
Er is vastgesteld dat in de afvoersystemen vaak Listeria-
bacteriën aanwezig zijn. Deze bepaling is derhalve bij­
zonder belangrijk voor ruimten waarin kant-en-klaar-
gerechten worden bereid. 
3.13.1.2. Punt 1 b) 
Toe te voegen: 
„Hoeken en de verbinding met vloer en plafond 
moeten afgerond zijn, zodat geen vuil kan achter­
blijven." 
3.13.1.3. Punt 1 e) 
Als volgt te wijzigen: 
„Voorzieningen die zorgen voor voldoende lucht­
verversing en, zo nodig, een goede afvoer van damp 
ten einde condensatie zoveel mogelijk tegen te 
gaan." 
Motivering 
Het is bekend dat in permanent vochtige bedrijven de 
groei van bacteriën — zoals bijvoorbeeld listeria — 
wordt bevorderd. 
3.13.1.4. Punt 1 g) 
Te vervangen door : 
„schone en gemakkelijk te reinigen voorzieningen 
boven de produktieruimten, zoals plafonds, lei­
dingen en installaties, alsmede een dakbedekking 
waarvan het binnenoppervlak aan deze voorwaar­
den voldoet". 
Motivering 
De aan plafonds aangebrachte installaties vormen eer­
der een bron van verontreiniging dan het plafond zelf. 
3.13.1.5. Punt la) 
Aan het slot als volgt te wijzigen: 
„Voldoende voorzieningen voor het wassen en ont­
smetten van de handen en voldoende aparte voorzie­
ningen voor het reinigen van het materiaal met 
warm water. De installaties voor het wassen van de 
handen moeten voorzien zijn van koud en warm 
stromend water of van vooraf door menging op de 
juiste temperatuur gebracht water, van reinigings-
en ontsmettingsmiddelen voor de handen die de 
huid bij herhaald gebruik niet aantasten, en van 
handdoeken die slechts één maal gebruikt kunnen 
worden dan wel van heteluchtdrogers." 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/97 
Motivering 
Gescheiden voorzieningen voor het wassen van handen 
en van het materiaal zijn belangrijk om ervoor te zorgen 
dat deze beschikbaar zijn wanneer dit noodzakelijk is. 
Aangezien de werknemers hun handen herhaaldelijk 
wassen, moet erop toe worden gezien dat de gebruikte 
produkten niet schadelijk zijn voor de handen. Het 
gebruik van heteluchtdrogers is een doeltreffende me­
thode voor het drogen van de handen die het mogelijk 
maakt voor een behoorlijke algemene hygiënepeil in 
wasruimten te zorgen. 
3.13.1.6. Punt 2 b) 
Als volgt te wijzigen: 
„voorzieningen voor het ontsmetten van het gereed­
schap; wordt hiervoor water gebruikt, dan moet 
dit een temperatuur van ten minste 82 °C hebben. 
Dergelijke voorzieningen voor het reinigen en ont­
smetten van materiaal zijn niet vereist als het rei­
nigen volledig machinaal in een van de arbeidsplaat­
sen gescheiden ruimte plaatsvindt". 
3.13.1.7. Punt 4 d) 
„Deksel" door „klep" te vervangen. 
3.13.1.8. Punt 5, tweede alinea 
Als volgt te wijzigen: 
„Delen van de koelinstallatie die direct of indirect 
in aanraking komen met produkten moeten gemak­
kelijk te reinigen zijn en schoon gehouden worden, 
en moeten tevens een hygiënisch afvoersysteem om­
vatten waardoor condensatiewater weg kan lopen 
zonder dat besmetting van de omgeving dan wel van 
vlees, gehakt, vleesprodukten of vleesbereidingen 
mogelijk is." 
3.13.2. Hoofdstuk II — Hygiëne van het personeel, de 
ruimten, het materiaal en de werktuigen in de 
inrichtingen 
3.13.2.1. Punt 1 a) 
Als volgt te wijzigen: 
„Het personeel dient in het bijzonder schone werk­
kleding en een schoon hoofddeksel en, zo nodig, een 
nekbeschermer te dragen. Het werk en het omkleden 
dient zo te geschieden dat onderlinge verontreini­
ging van grondstoffen en verwerkte produkten zo­
veel mogelijk wordt voorkomen. Het bij het bewer­
ken of de goederenbehandeling m.b.t. vers vlees, 
gehakt, vleesprodukten en vleesbereidingen dan wel 
bij de verpakking hiervan betrokken personeel moet 
na ieder bezoek aan het toilet en verscheidene malen 
tijdens de werktijd en telkens voordat het werk 
wordt hervat, zijn handen wassen en ontsmetten. 
Personen die met besmet vlees in aanraking zijn 
gekomen, dienen hun handen en armen onmiddellijk 
zorgvuldig met warm water te wassen en daarna te 
ontsmetten. Op plaatsen of in ruimtes waar produk-
tie of verpakking plaatsvindt, is roken verboden." Motivering 
Hygiëne van handen en kleding is van groot belang om 
te voorkomen dat ziekteverwekkers van vers vlees op 
de eindprodukten worden overgedragen. 
3.13.2.2. Punt 1 c) 
Als volgt te wijzigen: 
„Werktuigen en materiaal die bij de bewerking van 
vers vlees, gehakt, vleesprodukten en vleesberei­
dingen worden gebruikt, dienen aan de hygiëne-
eisen te voldoen en moeten schoon zijn en goed 
onderhouden worden. 
Zij moeten zo nodig verscheidene malen per werk­
periode zorgvuldig worden gereinigd en ontsmet 
ten einde te voorkomen dat het produkt wordt 
verontreinigd. In ieder geval dienen zij bij het einde 
van de werkperiode en alvorens opnieuw te worden 
gebruikt nadat zij zijn verontreinigd of een lange 
periode buiten gebruik zijn geweest, te worden ge­
reinigd." 
3.13.2.3. Laatste alinea 
Als volgt te wijzigen: 
„Wanneer machines continu in werking zijn of wan­
neer de afzonderlijke produktiestadia in een continu 
proces met elkaar zijn verbonden, dient reiniging 
plaats te vinden als het gevaar aanwezig is dat 
de machines of hierin achterblijvend materiaal het 
produkt verontreinigen. Dergelijke machines dienen 
bij de beëindiging van het werk of bij langere 
stilstand te worden gereinigd." 
3.13.2.4. Punt 3, laatste zin 
Als volgt te wijzigen: 
„Er dient voor te worden gezorgd dat de 
grondstoffen in geen geval met de eindprodukten in 
aanraking komen, en dat geen verontreiniging van 
grondstoffen door gekookte produkten en omge­
keerd via het personeel kan plaatsvinden." 
3.13.2.5. Punt 6 
Als volgt te wijzigen: 
„Reinigingsmiddelen, ontsmettingsmiddelen en 
soortgelijke produkten moeten zo worden gebruikt 
dat de voorzieningen en de instrumenten schoon 
worden gehouden en dat hierdoor noch de voorzie­
ningen noch het verse vlees, het gehakt, de vlees­
produkten of de vleesbereidingen worden aangetast. 
Na gebruik van die produkten moeten de voorzie­
ningen en de instrumenten grondig met drinkwater 
worden schoongespoeld, tenzij de gebruikte ont­
smettingsmiddelen met levensmiddelen in aanraking 
mogen komen. Produkten voor onderhoud en rei­
niging dienen op een afzonderlijke, afgesloten plaats 
te worden opgeslagen zodat het gevaar van veront­
reiniging van voedsel tot een minimum wordt be­
perkt." 
Nr. C 332/98 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12.90 
Motivering 
Met sommige ontsmettingsmiddelen, zoals b.v. alcohol, 
worden de voorzieningen droog ontsmet ten einde de 
ontwikkeling van microben te voorkomen. Dit effect 
zou door afspoelen met water teniet worden gedaan. 
3.13.2.6. Punt 8 
De laatste zin van de eerste alinea als volgt aan te 
vullen : 
„ ..., dient door middel van een geneeskundige ver­
klaring of controle te worden aangetoond dat er 
geen bezwaar tegen bestaat dat zij bij deze werk­
zaamheden worden betrokken". 
3.13.2.7. Punt 10 
Het slot van de eerste alinea als volgt te wijzigen: 
„ ... ten einde de temperatuur te regelen en conden­
satie zoveel mogelijk tegen te gaan. In produktie-
ruimten zou de luchtstroom, afgezien van bui­
tengewone omstandigheden, in tegengestelde rich­
ting van de produktiebaan moeten verlopen zodat 
verontreiniging wordt voorkomen." 
Motivering 
Door koeling van de produktieruimten ontstaat tijdens 
de produktie en tijdens het schoonmaken condensatie. 
Deze vochtige en koude omstandigheden bevorderen de 
ontwikkeling van ziekteverwekkers. 
3.13.3. Hoofdstuk III — Controle op de produktie 
3.13.3.1. Punt 3 
Als volgt te wijzigen: 
„De uitslagen van de diverse controles die de produ­
cent dient te verrichten, moeten worden bewaard 
totdat de maximale opslag- en houdbaarheidsperio-
de voor verkoop van het produkt is verstreken, 
ten einde op verzoek van de bevoegde autoriteit te 
worden overgelegd." 
Motivering 
Wanneer produkten slechts enkele dagen houdbaar zijn, 
behoeven de documenten niet per se twee jaar te worden 
bewaard, terwijl dit voor conserven en diepvries-
produkten van groot belang is. De documenten dienen 
te worden bewaard tot de houdbaarheidstermijn is ver­
streken. 
3.13.4. Hoofdstuk IV — Onmiddellijke verpakking en 
verpakking van vleesprodukten 
3.13.4.1. Puntl 
Als volgt te wijzigen: 
„Het inwikkelen en verpakken moet plaatsvinden 
in de daarvoor ingerichte ruimten of op speciaal 
daartoe bestemde aparte plaatsen, en onder uit hy­
giënisch oogpunt bevredigende omstandigheden." Motivering 
Hygiëne kan vaak beter in acht worden genomen wan­
neer de produktieruimtes open zijn zodat een logische 
opeenvolging van de produktiestadia mogelijk is. 
3.13.4.2. Punt 4 a) 
Als volgt te wijzigen: 
„de ruimte moet voldoende groot zijn en zo ontwor­
pen dat onderlinge verontreiniging vermeden wordt 
en de hygiëne van het personeel en de bewerkingen 
wordt verzekerd;". 
3.13.4.3. Punt 4 e) 
Als volgt aan te vullen: 
„de verpakkingen worden op hygiënisch verant­
woorde wijze in de werkruimte binnengebracht en 
onverwijld gebruikt. Zij mogen niet worden gehan­
teerd door personeel dat betrokken is bij de goe­
derenbehandeling m.b.t. vlees, gehakt, vleesberei­
dingen en vleesprodukten zonder onmiddellijke ver­
pakking, tenzij het gevaar van onderlinge verontrei­
niging door de toegepaste hygiënemaatregelen 
wordt voorkomen". 
Motivering 
Wanneer slechts weinig personeel beschikbaar is, is 
het niet doenlijk dit alleen specifieke taken te laten 
uitvoeren. Het gaat erom dat geen in de levensmiddelen 
voorkomende ziekteverwekkers op het verpakkings­
materiaal worden overgedragen. 
3.13.4.4. Nieuw punt 4 f) 
„De produktiemethoden en hygiënemaatregelen 
moeten het gevaar van onderlinge verontreiniging 
met ziekteverwekkers van produkten of produkt-
soorten die op verschillende manier zijn geprodu­
ceerd maar in dezelfde verpakkingsruimte behan­
deld worden, tot een minimum beperken." 
Motivering 
Ham en andere verwerkte vleesprodukten zijn, op het 
ogenblik dat zij gesneden worden, vrij van ziektever­
wekkers, terwijl dit bij salami en andere rauwe vlees­
produkten eventueel niet het geval is. Er moet derhalve 
voor gezorgd worden dat tijdens de behandeling — b.v. 
bij het snijden en het verpakken — geen onderlinge 
besmetting kan plaatsvinden. 
3.13.4.5. Het bestaande punt 4 f) wordt punt 4 g). 
3.13.5. Hoofdstuk VI — Opslag en vervoer 
3.13.5.1. Punt 1, tweede alinea 
Als volgt te wijzigen: 
„Vleesprodukten die bij omgevingstemperatuur 
kunnen worden bewaard, mogen evenwel worden 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/99 
opgeslagen in door de bevoegde autoriteit erkende 
opslagruimten; deze ruimte moeten gemakkelijk te 
reinigen en te ontsmetten zijn en vrij zijn van onge­
dierte. De ruimte dienen zodanig gebouwd en ont­
worpen te zijn dat de verpakking van de produkten 
hierdoor niet beschadigd of aangetast kan worden." 
Motivering 
De opslagruimten moeten zodanig zijn dat de verpak­
king onbeschadigd blijft en besmetting met bacteriën 
kan weren, aangezien dit de belangrijkste voorwaarde is 
voor instandhouding van de kwaliteit van het produkt. 
3.14. BIJLAGE B 
3.14.1. Hoofdstuk I — Bijzondere voorwaarden voor 
de erkenning van inrichtingen 
3.14.1.1. Als volgt te wijzigen: 
Punt 1 b) 
„een of meer voldoende grote ruimten of plaatsen 
voor vervaardiging en onmiddellijke verpakking;". 
Punt 1 c) 
„een afzonderlijke ruimte voor de opslag van be­
paalde ingrediënten, zoals levensmiddelenadditie­
ven;". 
Punt 1 d) 
„een ruimte of plaats voor verpakking, tenzij aan 
de ter zake geldende voorwaarden van bijlage A, 
hoofdstuk IV, punt 4, is voldaan, en een ruimte 
voor verzending;". 
Motivering 
De ruimte voor verzending dient rechtstreeks in contact 
te staan met de omgeving buiten het gebouw en er zal 
een lagere temperatuur heersen. 
Punt 1 f) 
„Een ruimte of plaats met goede ventilatie voor 
het reinigen van de verplaatsbare uitrusting en een 
afsluitbare ruimte of kast voor het opbergen van de 
reinigings- en onderhoudsprodukten en materieel." 
Punt 2 d) 
Als volgt te wijzigen: 
„een ruimte of— indien er geen gevaar voor veront­
reiniging van warmtebehandelde produkten bestaat 
— een plaats voor het vullen van de recipiënten 
alvorens deze de hittebehandeling ondergaan;". 
Punt 2 e) 
„een ruimte of plaats waarin zich de installaties 
bevinden: 
— voor het verhitten; de voor de hittebehandeling 
bestemde toestellen moeten voorzien zijn van een 
thermograaf of een telethermograaf, — voor autoclaafbehandeling; de autoclaven moe­
ten voorzien zijn van een thermograaf; een referen-
tie-thermograaf met rechtstreekse aflezing moet te­
vens uitgerust zijn met een manometer en een nauw­
keurige tijdmeter;". 
Punt 2 p) 
Toe te voegen: 
„Wanneer gebruik wordt gemaakt van plastic-re-
cipiënten dient een methode te worden toegepast 
om erop toe te zien dat deze schoon en onbeschadigd 
zijn vóór het vullen;" 
Punt 2 q) 
„Een ruimte, plaats of geschikte installatie voor het 
koelen van de recipiënten na de hittebehandeling 
onder hygiënische omstandigheden." 
Punt 2 r) 
„geschikte procédés en voorzieningen, alsmede ge­
schoold personeel, voor het opsporen van verontrei­
nigde of niet voldoende verwerkte produkten, b.v. 
door een kweek met monsters of door controle van 
de produktieverslagen;". 
Nieuw punt 2 t) 
„Adequate controle-installaties en -procédés waar­
door de producent kan aantonen dat iedere produk-
tie-eenheid het verhittingsproces naar behoren heeft 
ondergaan." 
Nieuw punt 2 u) 
„De punten n) en o) zijn niet van toepassing op 
plastic zakken, schalen of bussen." 
Motivering 
Het is van groot belang dat de producent ervan op aan 
kan dat de gehele hittebehandeling veilig verlopen is. 
Kweek en steekproeven bieden hiervoor geen voldoende 
garantie. 
Bladzijde 29, laatste alinea 
„De werkzaamheden die worden uitgevoerd in de 
onder c), d), e), g) en m) bedoelde ruimten, mogen 
in de in punt 1, onder b), genoemde ruimte worden 
verricht, op voorwaarde dat de installaties één en­
kele continue produktiecyclus zonder onderbreking 
van de werkzaamheden dan wel een ononderbroken 
keten van afzonderlijke werkzaamheden zonder tus­
sentijdse opslag vormen en de naleving van de an­
dere voorschriften van deze verordening garande­
ren, en dat er geen gevaar is voor verontreiniging 
van het vlees, het gehakt, de vleesbereidingen of de 
vleesprodukten door in een eerder stadium van het 
produktieproces gebruikt materiaal." 
Motivering 
Deze verduidelijking is nodig aangezien in steeds grotere 
mate gebruik wordt gemaakt van automatische produk-
tielijnen die één geheel vormen en derhalve niet in 
gescheiden ruimten geplaatst kunnen worden. 
Nr. C 332/100 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
3.14.2. Hoofdstuk II — Specifieke eisen voor herme­
tisch gesloten recipiënten 
3.14.2.1. Punt 1 a) 
De laatste zin als volgt te wijzigen: 
„De exploitant, de eigenaar van de inrichting of 
diens gemachtigde zien er door middel van een 
steekproefcontrole of door het opstellen van 
adequate produktieverslagen op toe:" 
Motivering 
Aan de hand van produktieverslagen kan de produk-
tieveiligheid veel beter gecontroleerd worden dan door 
enkele steekproeven. 
3.14.2.2. Punt 1 a), zesde gedachtenstreepje 
Als volgt te wijzigen: 
„Dat de nodige controles worden uitgevoerd om 
te waarborgen dat het koelwater na gebruik een 
restgehalte vrij chloor bevat en lang genoeg met 
chloor in aanraking is geweest om ontsmetting vóór 
gebruik te waarborgen," 
3.14.2.3. Een als volgt luidend zevende gedach­
tenstreepje in te voegen: 
„de producent moet adequate verslagen bijhouden 
ten einde te kunnen aantonen dat iedere produktie-
eenheid een passende hittebehandeling heeft onder­
gaan". 
3.14.2.4. Punt 1 b) 
Toe te voegen: 
„Voor koeling bestemde produkten in hermetisch 
gesloten recipiënten dienen of in het verhittings-
toestel of op een speciale plaats snel te worden 
gekoeld. De verpakking dient onder hygiënische 
omstandigheden te worden gedroogd en mag voor­
dien niet met de handen worden aangeraakt. 
Behandeling van gekoelde en niet-gekoelde produk­
ten na de hittebehandeling dient onder hygiënische 
omstandigheden te gebeuren en er moet op worden 
toegezien dat het gevaar van verontreiniging van 
de recipiënten met onverwerkte produkten tot een 
minimum wordt beperkt." 
Motivering 
Steeds meer gekoelde produkten worden in hermetisch 
gesloten recipiënten bereid. Het is belangrijk dat deze 
onder de onderhavige verordening vallen. 
3.14.2.5. Punt 1 c) 
Toe te voegen: 
„— partijen met blikken die anomalieën vertonen, 
moeten verder onderzocht worden voordat zij in het 
handelsverkeer worden gebracht; hiertoe moeten 
ook de produktieverslagen worden bekeken". 3.14.2.6. Punt 1 d) 
Als volgt te wijzigen: 
„de thermometers, manometers en tijdmeters be­
stemd voor controle moeten regelmatig en vaak aan 
geijkte referentie-instrumenten worden getoetst". 
3.14.2.7. Punt 2 
Recipiënten moeten: 
Eerste gedachtenstreepje als volgt te wijzigen: 
„— worden uitgesorteerd indien twijfels bestaan 
omtrent de vraag of zij in staat zijn bacteriën te 
weren of omtrent hun geschiktheid, dan wel indien 
zij beschadigd zijn,". 
Tweede gedachtenstreepje: 
„Verpakkingen of recipiënten moeten schoon zijn 
voordat zij worden gevuld. Is dit niet zeker, dan 
dienen de recipiënten onmiddellijk vóór het vullen 
met behulp van reinigingsvoorzieningen of -in­
stallaties doeltreffend te worden gereinigd. Het ge­
bruik van stilstaand water is niet toegestaan." 
Vijfde gedachtenstreepje als volgt te wijzigen: 
„— na verhitting worden gekoeld in water of lucht 
die voldoen aan de eisen van punt 1, onder a), zesde 
streepje, dan wel op een andere manier,". 
3.14.2.8. Punt 4 
Als volgt te wijzigen: 
„De lid-staten kunnen toestaan dat gerecycleerd 
water wordt gebruikt voor de koeling van recipiën­
ten die een hittebehandeling hebben ondergaan. Dit 
water moet worden gefiltreerd ten einde vaste stof­
fen in suspensie te verwijderen en doeltreffend met 
chloor worden behandeld, dan wel een volgens de 
procedure van artikel 11 goedgekeurde andere be­
handeling ondergaan om de microbiologische zui­
verheid hiervan te waarborgen." 
Tweede alinea : 
„Het gerecycleerde water moet in een gesloten lei­
dingnet circuleren en mag niet rechtstreeks in ver­
binding staan met de drinkwatervoorziening, zodat 
het niet voor andere doeleinden kan worden aange­
wend. Er moeten doeltreffende hygiënemaatregelen 
worden getroffen om te voorkomen dat het gesloten 
leidingnet zelf een bron van verontreiniging vormt." 
3.14.3. Hoofdstuk III — Bijzondere voorschriften voor 
de vervaardiging van kant-en-klaargerechten 
3.14.3.1. Punt 1 a) 
De verwijzing naar hoofdstuk I, punt 1 c), lijkt niet juist 
te zijn. De tekst dient als volgt te worden gewijzigd: 
„moet de inrichting, wanneer de produktie van 
kant-en-klaargerechten niet kan plaatsvinden in de 
in bijlage B, hoofdstuk I, genoemde geschikte ruim­
ten of op de daarin vermelde plaatsen, een afzonder-
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/101 
lijke plaats voor de produktie van kant-en-klaar-
gerechten bestemmen. Deze plaats moet zo zijn ont­
worpen dat het gevaar van verontreiniging van het 
eindprodukt tijdens de produktie tot een minimum 
wordt beperkt." 
3.14.3.2. Punt 2 a) 
Als volgt te wijzigen : 
„moet de exploitant, de eigenaar van de inrichting 
of diens gemachtigde de kritieke controlepunten in 
de inrichting vaststellen en aan toezicht onderwer­
pen. Hij ziet erop toe dat de nodige controles vol­
doende regelmatig plaatsvinden. Er moet met name 
worden gelet op de algemene hygiëne bij de produk­
tie in de inrichting en wel hoofdzakelijk door middel 
van microbiologisch onderzoek, visuele inspectie en 
controle van de produktieverslagen. 
Deze controles moeten gereedschap, leidingen, in­
stallaties, machines, personeel, grondstoffen en de 
produkten betreffen, met de nadruk op de produk-
tiestadia waarin een groot gevaar voor micro­
biologische verontreiniging bestaat". 
3.14.3.3. Punt 3 
Als volgt te wijzigen: 
„gelden voor kant-en-klaargerechten die alleen vol­
ledig gekookte ingrediënten bevatten (voldoende ge-
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. kookt om de ingrediënten van vrij van ziekteverwer­
kers te maken) bovendien de volgende regels: 
— zij moeten vóór het koken van een verpakking 
worden voorzien, dan wel met gekookte ingrediën­
ten worden bereid die onder zodanige omstandighe­
den zijn gekoeld, samengesteld of verpakt dat geen 
verontreiniging door ziekteverwekkers kan plaats­
vinden, 
— zij moeten snel genoeg worden afgekoeld om 
de groei van organismen die de hittebehandeling 
hebben doorstaan of van besmet materiaal dat hier­
in na verhitting terecht is gekomen, te doen stoppen. 
De inwendige temperatuur van het gerecht mag vier 
uur na beëindiging van het kookproces niet meer 
dan 10 °C bedragen, en de tijd waarin de tempera­
tuur tussen 15 °C en 55 °C ligt zou tot een minimum 
moeten worden beperkt, 
— zij moeten, indien nodig, zo snel mogelijk na 
koeling ingevroren of diepgevroren worden, 
— zij moeten worden verpakt in materiaal dat mi­
crobiologische verontreiniging van het produkt 
voorkomt, 
— wanneer de produkten om microbiologische re­
denen koel moeten worden bewaard, dient de ex­
ploitant of de eigenaar erop toe te zien dat de opslag, 
de behandeling en de verspreiding hiervan bij tem­
peraturen plaatsvinden die de microbiologische zui­
verheid van de produkten niet in het gedrang 
brengt". 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE