A4-0381/97

Resolutie over het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de acties ter bevordering van de rechten van de mens en de democratisering (voor het jaar 1995) (COM(96)0672 - C4-0095/97)

Het Europees Parlement,

- gezien het verslag van de Commissie (COM(96)0672 - C4-0095/97),

- gelet op de artikelen C en J.1, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en de artikelen 130 U, 228 en 238 van het EG-Verdrag,

- gezien zijn vroegere resoluties, met name de resolutie van 12 december 1996 over de mensenrechten in de wereld in 1995-1996 en het beleid van de Unie inzake de mensenrechten ((PB C 20 van 20.1.1997, blz. 161.)),

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken en de Begrotingscommissie (A4-0381/97),

A. overwegende dat het Parlement, de Commissie en de Raad de doelstelling delen van een voortdurende verbetering van de doeltreffendheid van de externe activiteiten en beleidsvormen van de EU ter bevordering van de mensenrechten en de democratisering, die waar mogelijk positieve maatregelen dienen te zijn,

B. overwegende dat de Europese Unie een van de belangrijkste internationale bronnen voor de financiering van dergelijke initiatieven is,

C. overwegende dat het Europees Parlement een specifiek hoofdstuk voor democratisering en mensenrechten in de begroting heeft doen opnemen, waarbij het oogmerk was tot grotere doelmatigheid, doeltreffendheid en doorzichtigheid van de activiteiten van de EU op dit terrein te komen; overwegende dat dit begrotingshoofdstuk in de procedure voor de begroting voor 1998 is geherformuleerd om te zorgen voor een coherentere en consistentere aanpak in het EU-beleid, alsook om de transparantie in de tenuitvoerlegging van dit beleid te verhogen,

D. overwegende dat nauwgezet parlementair onderzoek van en controle op de uitgaven voor de mensenrechten van essentieel belang is,

E. overwegende dat zo nauw mogelijke samenwerking en coördinatie tussen Parlement, Raad en Commissie een kernpunt voor succes bij de inspanningen ten behoeve van de mensenrechten vormt,

Institutionele samenwerking ter bevordering van de mensenrechten

1. verwelkomt het verslag van de Commissie als een nieuwe bijdrage aan het onophoudelijke streven naar grotere doeltreffendheid en doorzichtigheid van de EU-activiteiten ten behoeve van de mensenrechten en de democratisering;

2. erkent het belangrijke werk van de "Inter-Service Group" bij de coördinatie van de activiteiten voor de mensenrechten bij de verschillende DG's van de Commissie, en pleit voor nog meer pogingen op dit gebied om de negatieve gevolgen van de geografische compartimentering binnen de Commissie teniet te doen;

3. stelt vast dat er met betrekking tot de procedure voor de begroting voor 1998 een interinstitutionele werkgroep democratie en bescherming van de mensenrechten is ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van het Parlement en de Commissie; herinnert eraan dat deze werkgroep advies zal uitbrengen over het lopende jaarlijkse werkprogramma;

4. pleit voor versterking van de desbetreffende diensten in de Commissie via hergroepering, grondiger personeelsopleiding en, in het kader van de begrotingsbesluiten, personeelsuitbreiding, wanneer daarvoor een duidelijke rechtvaardiging aanwezig is;

5. stelt met klem dat er meer mogelijkheden moeten worden geschapen om in crisissituaties prioriteiten snel bij te stellen;

6. verzoekt de Commissie duidelijke richtsnoeren vast te stellen en te doen uitvoeren voor de erkenning en publicatie van subsidies van de Europese Unie op dit gebied, teneinde de steun van de Unie aan de bevordering van de mensenrechten duidelijker zichtbaar te maken;

7. verzoekt de Commissie het Parlement onverwijld verslag uit te brengen over alle gevallen waarin de regeringen van derde landen gekant zijn tegen projecten voor de mensenrechten of de democratisering, dan wel deze blokkeren, en verzoekt haar tevens voorstellen in te dienen hoe in dergelijke negatieve situaties te handelen, opdat de belemmeringen die onwillige regeringen tegen de financiering van een project voor de mensenrechten kunnen opwerpen, uit de weg kunnen worden geruimd;

8. verzoekt de Commissie de gelegenheid aan te grijpen die de nieuwe elektronische media bieden om informatie over de mensenrechten over de gehele wereld te verspreiden, en er zorg voor te dragen dat materiaal van studiebijeenkomsten die door de Unie worden gefinancierd, via elektronische weg beschikbaar komt, zodat verspreiding op grotere schaal daarvan wordt aangemoedigd en aan soortgelijke studiebijeenkomsten in de toekomst richting kan worden gegeven;

9. verzoekt de Commissie jaarlijks een mededeling te publiceren over de naleving door derde landen waarmee de Gemeenschap overeenkomsten heeft gesloten van de in deze overeenkomsten opgenomen clausules met betrekking tot de rechten van de mens en democratisering;

10. verzoekt de Commissie zich bij de opstelling van haar verslagen over de eerbiediging van de rechten van de mens te baseren op de informatie van internationale organisaties en/of instellingen die zijn belast met het toezicht op de naleving van de mensenrechten;

Steun bij en toezicht op verkiezingen

11. herinnert eraan dat het Europees Parlement in de procedure voor de begroting voor 1998 heeft besloten dat de financiële tenuitvoerlegging van steun aan en toezicht op verkiezingsprocessen (begrotingslijn B7-709) afhankelijk zal zijn van de voorafgaande goedkeuring door de drie instellingen van gemeenschappelijke regels en procedures voor hun vertegenwoordiging in de speciale missies voor waarneming bij verkiezingen en/of post-electorale maatregelen; merkt op dat de consolidering van de begrotingsmiddelen die worden aangewend voor de financiering van activiteiten in verband met verkiezingen in derde landen afhankelijk zullen zijn van deze harmonisatie, en dat besluiten daarover zullen worden genomen in de jaarlijkse begrotingsprocedure;

12. verzoekt de Commissie een mededeling op te stellen waarin een evaluatie wordt gegeven van de deelname van de Unie aan delegaties die in de afgelopen jaren toezicht op verkiezingen hebben uitgeoefend, opdat de mogelijkheden van de Unie om de democratie via steun bij verkiezingen succesvol te bevorderen, worden vergroot;

13. merkt op dat, wanneer er extra ad hoc-financiering voor waarneming en steun bij verkiezingen nodig is, de Commissie, in overeenstemming met het Financieel Reglement, de daarmee samenhangende overdracht uit andere begrotingslijnen, indien noodzakelijk uit de lijnen voor de betrokken landen, naar begrotingslijn B7-709 tijdig aan de begrotingsautoriteit dient voor te stellen;

14. onderstreept dat voor waarneming en steun bij verkiezingen een aparte begrotingslijn moet wordt gecreëerd, naast de specifieke begrotingslijnen voor de mensenrechten en de democratisering;

Toekomstige verslagen over de uitgaven voor mensenrechten

15. verzoekt de Commissie er zorg voor te dragen dat in toekomstige verslagen een beoordeling wordt opgenomen van de doeltreffendheid van de gefinancierde projecten, en de beoordelingen die door externe experts zijn uitgevoerd, ter beschikking van het Europees Parlement te stellen;

16. verzoekt de Commissie de respectieve functies te verduidelijken van genoemde mededeling en de verslagen die zijn aangenomen in aansluiting op de resolutie van de Raad van november 1991 betreffende de mensenrechten, democratie en ontwikkeling;

17. verzoekt de Commissie haar criteria op te stellen en te publiceren voor de beoordeling van het welslagen of het mislukken van gefinancierde projecten;

18. pleit ervoor dat bij studies van experts over de gevolgen van ontwikkelingshulpprojecten ook wordt nagegaan in hoeverre deze hebben bijgedragen tot de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen, zulks met het oog op de eis in het Verdrag betreffende de Europese Unie dat bevordering van de mensenrechten een der doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking is;

19. verzoekt de Commissie bij toekomstige verslagen de volgende punten aan de orde te stellen:

- de doeltreffendheid van de activiteiten die zijn ondernomen door organisaties welke specifiek in de begrotingslijnen betreffende de mensenrechten worden genoemd;

- de verhouding tussen de administratieve en de operationele uitgaven bij de kredieten krachtens hoofdstuk B7-70;

- de mate waarin projecten uit andere bronnen werden medegefinancierd, teneinde een nauwgezetter onderzoek naar de voordelen en tekortkomingen van samenwerking met andere donors mogelijk te maken;

- uitsplitsing van de verleende kredieten tussen officiële of regeringsactiviteiten, semi-overheidsactiviteiten en niet- gouvernementele initiatieven, waarbij moet worden gestreefd naar een juist evenwicht tussen door de regeringen gesteunde en niet- gouvernementele projecten;

- vergelijkende lijsten met cijfers over de uitgaven voor democratisering die zijn gedaan door de lidstaten van de EU, andere landen zoals de VS en internationale organisaties;

Procedures

20. verzoekt de Commissie maatregelen te nemen om buitensporige vertraging bij de uitbetaling van kredieten te verminderen, met name gezien de verontrustende berichten over buitensporige vertraging bij de toewijzing van kredieten, hetgeen kennelijk het gevolg van bureaucratische starheid is;

21. pleit ervoor informatie over kredieten eenvoudig toegankelijk te maken, ook voor kleine organisaties en organisaties die niet in Brussel of in de Unie gevestigd zijn, bijvoorbeeld door dergelijke informatie op Internet te plaatsen; pleit er tevens voor dat gegevens over de stand van zaken van een aanvraag regelmatig aan de indieners worden verstrekt;

22. wijst er nogmaals op dat opneming van de democratische clausule in economische samenwerkingsovereenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen van wezenlijk belang is voor de bevordering van de mensenrechten en de democratisering;

23. beveelt aan in de gevallen waarin de Europese Unie de officiële betrekkingen met derde landen wegens ernstige tekortkomingen op het gebied van de mensenrechten heeft bevroren, de rechtstreekse steun aan de krachten binnen de "civil society" die naar democratisering van het land streven, voort te zetten, en daarbij met name aandacht te besteden aan bijzondere, op de problemen in kwestie toegesneden oplossingen;

Conclusies

24. herhaalt zijn verzoek dat er een gedegen beoordeling wordt uitgevoerd van de gevolgen van de activiteiten ten behoeve van de mensenrechten op politiek niveau, en dat het Parlement regelmatig verslag wordt gedaan over de situatie van de mensenrechten in derde landen;

25. is van oordeel dat er jaarlijks een grote evaluatieconferentie kan worden gehouden over de democratiseringsprogramma's van de Unie in de gehele wereld, naar het voorbeeld van de conferentie die in oktober 1997 over het democratieprogramma in het kader van PHARE en TACIS werd gehouden;

26. staat in beginsel achter de gedachte om meer kredieten ter bevordering van de mensenrechten ter beschikking te stellen, mits er in kader van de Unie een beter systeem van verslaggeving over mensenrechten wordt ingesteld, waarbij o.a. iedere delegatie van de Commissie jaarverslagen indient waarin wordt aangegeven of de situatie betreffende de mensenrechten en de democratie in ieder partnerland is verbeterd;

27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten.