NL Publicatieblad van de Europese Unie C 140/4

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2009/C 140/04

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

SAMENVATTING

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„PROVOLONE DEL MONACO”

EG-Nr: IT-PDO-0005-0466-20.05.2005

BOB ( X ) BGA ( )

Deze samenvatting bevat de belangrijkste gegevens uit het productdossier ter informatie.

1. Bevoegde dienst van de lidstaat:

Naam: Ministero delle Politiche Agricole e Forestali Adres: Via XX Settembre n. 20 00187 Roma ITALIA Tel. +39 0646655104 Fax +39 0646655306 E-mail: saco7@politicheagricole.gov.it

2. Groepering:

Naam: Comitato per la registrazione della denominazione d’origine del provolone del Monaco Adres: Via D. Caccioppoli, 25 80069 Vico Equense (NA) ITALIA Tel. +39 0818799290 Fax +39 0818015557 E-mail: vincenzo.peretti@unina.it Samenstelling: Producenten/verwerkers ( X ) Andere samenstelling ( )

3. Productcategorie:

Categorie 1.3 — Kazen van bijlage II — Provolone

4. Productdossier:

(samenvatting van de bij artikel 4, lid 2 van Verordening (EG) nr. 510/2006 voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam:

„Provolone del Monaco”

4.2. Beschrijving:

De „Provolone del Monaco” is een kaas met de volgende kenmerken: halfharde, gerijpte kaas met een geknede wrongel, die uitsluitend wordt vervaardigd van rauwe melk afkomstig van koeien gefokt in het gebied aangeduid onder punt 4.3. Op het ogenblik dat het product op de markt komt, moet het voldoen aan de volgende kenmerken: a) minstens 180 dagen gerijpt zijn (zes maanden), met een maximale opbrengst van 9 kg per hectoliter verwerkte melk; b) de vorm hebben van een tamelijk langwerpige meloen of van een peer zonder kop met een minimaal gewicht van 2,5 kg en een maximaal gewicht van 8 kg; hij heeft een dunne, vaalgele korst, met enkele iets donkerder tinten, die bijna glad is en kleine insnijdingen heeft in de lengte ter hoogte van de raffia touwen die gebruikt worden voor het per twee ophangen van de kazen, waardoor de Provolone eigenlijk minstens 6 kanten krijgt; c) de wrongel moet crèmekleurig zijn met vaalgele tinten, elastisch, compact en eenvormig zijn en niet afbrokkelen. Hij is zacht en heeft kenmerkende ogen (die patrijsogen worden genoemd) met een variabele diameter van max. 5 mm; soms komen er in het midden van de kaas sporadische ogen voor met een grotere diameter tot max. 12 mm; d) het vetgehalte van de droge stof bedraagt minimaal 40,5 %; e) de kaas moet een zachte en romige smaak hebben met een lichte en aangename pikante nasmaak.

Door de typische rijpingsplaatsen en de duur van de rijpingsperiode krijgt deze kaas zijn heerlijke smaak. Na 7-8 maanden wordt de Provolone wat geler en verdikt de korst. Hij wordt ook steeds pikanter en de structuur wordt vaster, ook al is hij nog tamelijk zacht en brokkelt hij niet af.

4.3. Geografisch gebied:

Het gebied waar de dieren worden gefokt en waar de BOB „Provolone del Monaco” geproduceerd en gerijpt wordt omvat het volledige grondgebied van de volgende gemeenten die allen tot de provincie Napels behoren: Agerola, Casola di Napoli, Castellammare di Stabia, Gragnano, Lettere, Massa Lubrense, Meta, Piano di Sorrento, Pimonte, Sant′Agnello, Sorrento, Santa Maria La Carità, Vico Equense.

4.4. Bewijs van de oorsprong:

Iedere fase van het productieproces moet worden bewaakt en voor iedere fase worden de input (de aangeboden producten) en de output (afgewerkte producten) gedocumenteerd. Op die manier, via de door het controleorganisme beheerde inschrijving op speciale lijsten van kwekers en producenten en via de tijdige aangifte bij het controleorgaan van de geproduceerde hoeveelheid, worden de traceerbaarheid en de opspoorbaarheid van het product gegarandeerd. Alle personen, zowel natuurlijke als rechtspersonen die op de verschillende lijsten staan, worden onderworpen aan de controle door de controleorganen, vermeld in punt 4.7, volgens de bepalingen van de controleregeling.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product:

Voor het verwerkingsproces wordt koemelk gebruikt van dieren die niet langer dan 230 dagen melk geven. De runderen moeten minstens voor 40 % gevoederd worden met gedroogd hooi en/of rijs. De hoeveelheid rijzen die mag gevoederd worden aan de runderen mag niet meer dan 15 kg bedragen om geen abnormale fermentatie te veroorzaken waardoor de organoleptische kwaliteiten van de kaas aangetast zouden kunnen worden. Rijs is het product dat wordt verkregen door het snoeien van bomen (citrusbomen, olijfbomen, enz.) en bossen van bladverliezende bomen (kastanjebomen, kreupelhout, enz.) en door het reinigen van de terrassen gelegen in het productiegebied aangeduid onder punt 4.3. Dit voedsel wordt aangevuld met voedsel afkomstig van zaaigranen (haver, gerst, tarwe) en/of hooi van stabiele natuurlijke weiden en van gras of voederklaver. Het voeder is slechts een aanvulling op het voedsel afkomstig van het gebied afgebakend onder punt 4.3, dat de kenmerkende eigenschappen aan de koemelk geeft. De melk die verwerkt wordt, moet afkomstig zijn van melkkliersecreties en mag niet aan een temperatuur van meer dan 40 °C worden blootgesteld. Het stremmen gebeurt gedurende 40-60 minuten door toevoeging van stremsel van geitenleb of natuurlijk vloeibaar stremsel van het kalf of een combinatie van beide, met minstens 50 % stremsel van geitenleb. Dit wordt dan tot 34-42 °C verwarmd. Als de wrongel stevig genoeg is, wordt hij gebroken tot er hele kleine stukjes overblijven ter grootte van een maïskorrel. Dit laat men 20 minuten rusten. Vervolgens wordt de wrongel verwarmd tot een kerntemperatuur van 48-52 °C en blijft hij maximaal 30 minuten liggen. Dan wordt de wrongel uit de wei gehaald en overgebracht in hennepdoeken of stalen manden met gaten om te rijpen. Wanneer door het kneden is gebleken dat de elasticiteit en stevigheid voldoende zijn, wordt de wrongel in linten van een variabele afmeting gesneden. Dan wordt de massa verder gekneed en gemodelleerd met water van 85-95 °C tot vormen die voldoen aan door het productiereglement voorgeschreven formaat. Daarna volgt de hardingsfase door onderdompeling in koud water en wordt de kaas gepekeld gedurende 8-12 uur/kg product. De aldus verkregen kazen worden per twee samengebonden en opgehangen aan speciaal hiervoor bestemde draagstellen. Daar kan hij rijpen. Gedurende de eerste zes maanden bedraagt de omgevingstemperatuur tussen 8 en 15 °C. Op het einde van de rijpingsperiode moeten de kazen minimaal 2,5 kg en maximaal 8 kg wegen. De „Provolone del Monaco” mag gedurende het hele jaar worden geproduceerd, maar enkel van de melkproductie van één melkbeurt wanneer er geen koeling is in de stal, of van de melkproductie van een hele dag met koeling in de stal. Het controleorgaan dat vermeld wordt in punt 4.7 controleert aan het einde van de productieperiode of het product voldoet aan de juiste kenmerken. Vervolgens worden alle kanten van de Provolone gemerkt en wordt er een etiket op het product geplakt.

4.6. Verband:

De specifieke kenmerken van de Provolone del Monaco zijn het resultaat van een geheel van factoren die kenmerkend zijn voor de streek Monti Lattari (het schiereiland van Sorrento), en in het bijzonder voor de organoleptische kenmerken van de melk die uitsluitend afkomstig is van runderen die op het grondgebied worden gefokt. Ook het verwerkingsproces waarbij de ambachtelijke tradities, die van generatie op generatie worden overgeleverd, in acht worden genomen, het bijzondere microklimaat van de omgeving waar de kaas wordt vervaardigd en waar hij rijpt, zijn doorslaggevend. De melk die wordt geproduceerd in de streek van de „Provolone del Monaco”, heeft een hoger vetgehalte en eiwitgehalte dan het nationale gemiddelde. Als men bovendien let op de calciumwaarden en de vetvrije droge stof in de onderstaande tabellen, worden de uitstekende voedingswaarde van het product en de hoge opbrengst bij de verwerking van de kaas bevestigd.

Gemiddelde organoleptische kenmerken van de koemelk van de Monti Lattari (schiereiland van Sorrento).

Vetten % Eiwitten % Ca As RSM (1) Specifiek gewicht 3,3 3,1 157 0,730 8,72 1,0308





Gemiddelde organoleptische kenmerken van koemelk van het Ageroleseras.

Vetten % Eiwitten % Ca As RSM (2) Specifiek gewicht 3,9 3,5 159,7 0,752 8,87 1,0314

Al deze eigenschappen en unieke parameters zorgen ervoor dat deze melk zeer geschikt is om te stremmen en vervolgens te „kneden” en dat het eindproduct bijzonder elastisch en stevig is.

Deze gegevens bevestigen impliciet de kenmerkende samenstelling van deze melk die het aroma en de smaak van de Provolone del Monaco positief beïnvloeden.

Vanaf de oudheid hangt de typische BOB nauw samen met het fokken van het autochtone Ageroleseras, dat de melk produceert waarvan de Provolone del Monaco gemaakt wordt. Dit ras dat in de loop der jaren geselecteerd werd in een „vijandige omgeving”, waar vaak geen weiden waren, heeft stand weten te houden. Het wordt gekenmerkt door zijn eenvoud en weerstand en slaagde er, ondanks de ontoereikende voeding in om een redelijke hoeveelheid melk te produceren, met uitstekende organoleptische kenmerken, die vooral diende voor de productie van de Provolone del Monaco.

Het fokken van de runderen in de Monti Lattari (schiereiland van Sorrento), gaat maar liefst terug tot 264 voor Christus, een tijdperk waarin de „Picentini”, de eerste bewoners van deze bergen, begonnen met het fokken van huisdieren, en met name melkvee op de grond die zij van bossen hadden omgevormd tot akkergrond. Van dit stamras werd, na heel wat kruisingen met rassen die in de loop van de volgende eeuwen werden geïntroduceerd, het ras geselecteerd dat sinds 1952 „Agerolese” heet. Het wordt gekenmerkt door specifieke morfogenetische en somatische kenmerken van de vacht, de romp, de ledematen en het skelet, en produceert melk met een hoog vetgehalte. In het begin van de twintigste eeuw beschreef dierenarts Enrico Mollo het rund dat op dit specifieke grondgebied werd gefokt als een „melkkoe… van een meter vijfendertig tot een meter veertig, met zelfs enkele grotere exemplaren, met een levend slachtgewicht tussen driehonderd vijftig en vierhonderd kilo. Deze koe heeft een donkere vacht met lichtere rugstrepen… Een goede melkkoe geeft zeventien tot achttien liter melk per dag… In het hoogseizoen, als er veel groenvoer is en het klimaat zacht wordt krijgt de melk meer smaak… De meest interessante kaasproductie zijn de provoloni”. Zelfs 20 % melk van het Ageroleseras volstaat om te zorgen voor de unieke smaak van de Provolone del Monaco BOB. Dat komt omdat de melk afkomstig van het Ageroleserund hogere vetgehalten en eiwitwaarden heeft dan de andere rassen gemiddeld. Als men bovendien let op de calciumwaarden en de vetvrije droge stof wordt de uitstekende voedingswaarde van het product en de hoge opbrengst bij de verwerking van de kaas bevestigd. Al die typische eigenschappen zorgen voor het unieke aroma en de kenmerkende smaak, eigen aan de provolone.

Hieronder staan de chemische eigenschappen van de kaas.

Chemische samenstelling van de kaas voor de natuurlijke stof

Natuurlijke stof Provolone del Monaco Kwaliteit Water % Vet % Proteïnestof % Tot. zout.% NaCl % 40,20 28,50 27,20 4,10 2,20





Chemische samenstelling van de kaas voor de droge stof

Per 100 droge stof Provolone del Monaco Kwaliteit Vet % Proteïnestof % Tot. zout % NaCl % Volle melk 47,65 45,48 6,85 3,67

Het grondgebied wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van vele brede valleien die diepe insnijdingen maken in de kust tot verscheidene kilometers diep in het binnenland. Typisch daarbij zijn de sterke hoogteverschillen waardoor inversie van de vegetatie ontstaat, en de aanwezigheid van veel rotsgebieden. Door de extreme onbestendigheid van het orohydrografische systeem ter plaatse en de intrinsieke morfologische diversificatie tussen de verschillende zones waaruit dit gebied bestaat, ontstaan er duidelijk afgebakende microklimaten die niet homogeen zijn. De aard van de vaak sterk geaccidenteerde gebieden leidt ook in aangrenzende gebieden tot een sterk gediversifieerde zonnestraling. Als gevolg daarvan en van de sterke hoogteverschillen ontstaan er duidelijke variaties van de plantensoorten die wij in het gebied vinden, ondanks de verzachtende invloed van de zee. De gemiddelde jaartemperatuur bedraagt tussen 16 °C en 20 °C langs de kust en tussen 12 °C en 16 °C aan de noordzijde, met minimumtemperaturen in de hoogste gebieden tussen 8 °C en 12 °C. Deze situatie genereert een verdeling van de isothermen die overeenstemt met de hoogtelijnen. Het neerslagpatroon wordt plaatselijk ook bepaald door de aanwezigheid van het kalkhoudende reliëf. Er valt gemiddeld 100 dagen per jaar neerslag en in de hoger gelegen zones regent het heviger. De zuidenwind overheerst, maar het is vaak ook windstil.

De typische naam „Provolone del Monaco” gaat terug tot de oudheid en hangt nauw samen met de manier waarop deze kaas in de oudheid vervoerd werd naar de Napolitaanse markt en met name tot het moment waarop de kaasboeren van het afgebakende gebied besloten om vooral gerijpte producten te produceren, omdat zij verplicht werden om hun handel over te brengen naar de nabijgelegen stad Napels. Door de onbegaanbare wegeninfrastructuur kon men Napels het best bereiken over zee: een lange en moeizame tocht die midden in de nacht begon. De provoloni werden op roeibootjes geladen en de boeren die zich hier ontpopten tot handelaars, hadden de gewoonte om een grote cape aan te trekken die vergelijkbaar was met de pij die door de monniken gedragen werd om zich zo te beschermen tegen de kilte van de zee en de nacht. Die vervoerders werden bij aankomst in Napels door de mensen die op de markt aan de haven werkten van lieverlee „monaco” (monnik) genoemd, vanwege de gelijkenis, en de kaas dus „Provolone del Monaco”. Sindsdien wordt deze kaas altijd „Provolone del Monaco” genoemd. Daarom beschikt deze kaas over de nodige traditionele elementen, bestaat er een band met het grondgebied en kan hij worden erkend op grond van artikel 2, paragraaf 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006.

4.7. Controlestructuur:

Naam: ISMECERT Adres: Centro Direzionale Isola G1 80143 Napoli ITALIA Tel. +39 0817879789 Fax +39 0816040176 E-mail: info@ismecert.it

De controlestructuur voldoet aan de voorwaarden voorzien in de EN45011 norm.

4.8. Etikettering:

Op het ogenblik dat de kaas op de markt komt, moet op iedere kant van de „Provolone del Monaco” een thermisch stempel in lijnen of puntjes staan, het zwarte teken met het opschrift „Provolone del Monaco” en de vermelding van het identificatienummer dat toegekend wordt aan iedere producent die aan het controlesysteem deelneemt. Op het etiket dat aangebracht moet worden op de kanten van de BOB „Provolone del Monaco” moeten de volgende elementen worden vermeld in duidelijke, onuitwisbare en duidelijk onderscheidbare letters die verschillen van alle andere letters op de verpakking: a) het hieronder afgebeelde grafische symbool, met de artistieke afbeelding van het specifieke en ondubbelzinnige logo dat altijd gecombineerd moet worden met de BOB; b) het communautaire symbool; c) de naam en voornaam, de firmanaam en het adres van de firma die de kaas verpakt en/of geproduceerd heeft; d) het identificatienummer dat toegekend wordt aan iedere producent die toegetreden is tot het controlesysteem; e) het gewicht van het product in overeenstemming met de van kracht zijnde normen; f) het minimale percentage gebruikte koemelk afkomstig van het autochtone genetische type Agerolese; g) de typologie van het gebruikte stremsel; h) de rijping als zij langer duurde dan zes maanden. De letters van die vermeldingen moeten kleiner zijn dan de letters van de vermelding „Provolone del Monaco D.O.P.”. Het logo van de BOB „Provolone del Monaco” bestaat uit een gestileerd beeld van de Provolone del Monaco met een raffiatouw, typisch voor het gebied van de Monti Lattari (schiereiland van Sorrento).

(1) Residuo Secco Magro (vetvrije droge stof).

(2) Residuo Secco Magro (vetvrije droge stof).