MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, DE EUROPESE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

SAMEN AAN DE SLAG VOOR DE JONGEREN IN EUROPA

EEN OPROEP TOT ACTIE TER BESTRIJDING VAN JEUGDWERKLOOSHEID

Jongeren zijn de sleutel voor het dynamisme en de welvaart van het Europa van morgen. Hun talenten, energie en creativiteit zullen ertoe bijdragen dat Europa groeit en concurrerender wordt wanneer wij de economische en financiële crisis achter ons laten. Jongeren werden door de crisis echter bijzonder hard getroffen. Momenteel telt Europa bijna 6 miljoen jongeren onder de 25 jaar die werkloos zijn en 7,5 miljoen die geen werk hebben en evenmin een opleiding of onderwijs volgen. Tijdens het eerste kwartaal van 2013 bedroeg de jeugdwerkloosheid in Europa 23,5 %. Dat is meer dan twee keer zoveel dan de reeds hoge werkloosheid onder de hele bevolking. In bepaalde landen is meer dan de helft van de jongeren die willen werken werkloos.

Europa kan het zich niet veroorloven dit gigantische onaangeboorde potentieel te verspillen en deze sociale crisis te laten voortduren. Jeugdwerkloosheid heeft zowel voor de jongeren zelf als voor de samenleving en de economie zware gevolgen. Tenzij de huidige trends snel worden omgekeerd, dreigt de huidige hoge jeugdwerkloosheid de uitzichten op werk van jongeren op langere termijn te beperken, wat ernstige gevolgen zou hebben voor de toekomstige groei en sociale cohesie. In het kader van de bredere EU-strategie om groei en banen te creëren, is het dan ook een topprioriteit van de Europese Unie om jongeren te helpen in te treden en zich te handhaven op de arbeidsmarkt en de vaardigheden te verwerven en te ontwikkelen om hun kansen op werk ook in de toekomst te verbeteren.

Zolang als de financiële crisis duurt, werkt de Commissie al samen met de lidstaten om de economische en sociale gevolgen van de hoge en nog stijgende werkloosheid aan te pakken. Bepaalde maatregelen zullen niet onmiddellijk hun vruchten afwerpen: er zijn diepgaande structurele hervormingen nodig om Europa concurrerender te maken, en dat kan niet van de ene dag op de andere. Essentiële hervormingen moeten dan ook gepaard gaan met snelwerkende maatregelen om de groei te stimuleren en jongeren te helpen een baan te vinden en essentiële vaardigheden te verwerven. Deze maatregelen zullen het vertrouwen versterken en jongeren tonen dat hen een rooskleurige toekomst wacht.

De Commissie heeft een aantal praktische en haalbare maatregelen voorgesteld die onmiddellijk resultaten kunnen opleveren: de recentste zijn het werkgelegenheidspakket voor jongeren van december 2012 en de voorstellen van maart 2013 om een bedrag van 6 miljard EUR uit te trekken voor het werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren. Een aantal van die voorstellen is op EU-niveau goedgekeurd en moet nu dringend in kansen voor jongeren worden omgezet. Andere maatregelen moeten nog worden goedgekeurd op EU-niveau, met name die welke verband houden met het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2014-2020.

Tegen deze achtergrond wordt in dit verslag uiteengezet welke stappen onverwijld moeten worden gezet om jongeren weer een baan, een opleiding of onderwijs te bieden. Deze stappen zijn:

- de implementatie van de jongerengarantie;

- investeringen in jongeren via het Europees Sociaal Fonds;

- de vervroegde uitvoering van het werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren;

- steun voor arbeidsmobiliteit binnen de EU met Eures;

- stappen om de overgang van onderwijs naar werk gemakkelijker te laten verlopen door het aanbod van leerlingplaatsen en stages van hoge kwaliteit te verhogen en tekorten aan bepaalde vaardigheden aan te pakken;

- een versnelling van de hervormingen om op langere termijn tot een echte Europese arbeidsmarkt te komen; en

- maatregelen om het onmiddellijk scheppen van banen, in het bijzonder door kmo's (kleine en middelgrote ondernemingen), te ondersteunen, en om bedrijven ertoe aan te zetten jongeren aan te werven.

Op veel gebieden is de basis al gelegd. Prioritair is nu dat de uitvoering wordt versneld en vervroegd. Het succes zal zowel afhangen van de politieke wil van de lidstaten als van de capaciteit van de privésector om kansen voor jongeren te creëren. De EU kan het werk niet voor de lidstaten doen, maar zij kan een katalysator zijn door in de landenspecifieke aanbevelingen de aandacht te vestigen op de meest cruciale hervormingen, door beste praktijkvoorbeelden te verspreiden, door investeringen uit de EU-begroting te kanaliseren en door jongeren te helpen ten volle voordeel te trekken van de Europese eengemaakte markt.

De Europese Commissie roept de Europese instellingen, de lidstaten, de sociale partners en de maatschappelijke organisaties ertoe op in een partnerschap samen te werken om de in dit verslag genoemde maatregelen uit te voeren; en zij verzoekt de Europese Raad van juni om zijn sterke politieke steun te geven aan deze stappen.

1. Van de jongerengarantie een realiteit maken

Als onderdeel van het werkgelegenheidspakket voor jongeren, dat in december 2012 werd ingediend, heeft de Commissie de lidstaten verzocht te garanderen dat alle jonge Europeanen binnen vier maanden nadat zij de school hebben verlaten of werkloos zijn geworden een deugdelijk aanbod krijgen voor werk, verdere opleiding, een leerlingplaats of een stage. Dat is de jongerengarantie.

De Raad heeft het voorstel van de Commissie in april 2013 goedgekeurd. Prioritair is nu de uitvoering. Dat komt tot uiting in de landenspecifieke aanbevelingen van de Commissie voor 2013. De Commissie heeft voor 19 lidstaten gewezen op dringende stappen om de jeugdwerkloosheid te bestrijden, onder meer door actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen, de versterking van de overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling en steun voor opleidingsregelingen en leercontracten. Al deze stappen zullen bijdragen tot de realisatie van de jongerengarantie (zie bijlage I voor een overzicht van de aanbevelingen in dit verband).

Om de jongerengarantie te implementeren, zullen op nationaal niveau langdurige investeringen nodig zijn. Uit ervaring, bijvoorbeeld in Oostenrijk en Finland, is evenwel gebleken dat deze investering de moeite loont en dat de economische en sociale kosten veel hoger liggen als er niets wordt ondernomen. Het zal tijd vergen alvorens de jongerengarantie volledig operationeel is. Bijgevolg is het van essentieel belang dat het proces nu wordt ingezet met een duidelijk implementatieplan voor elk land afzonderlijk, waarin exact wordt uiteengezet hoe de jongerengarantie in de praktijk zal worden gebracht, rekening houdend met de verschillende omvang en aard van de uitdagingen in de verschillende nationale contexten.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø de Raad om de voorgestelde landenspecifieke aanbevelingen met betrekking tot de jongerengarantie en meer in het algemeen de jeugdwerkgelegenheid goed te keuren en de lidstaten deze aanbevelingen snel te implementeren;

Ø de lidstaten waar de jeugdwerkloosheid in bepaalde regio's meer dan 25 % bedraagt om tussen nu en oktober 2013 een implementatieplan voor de jongerengarantie in te dienen. Deze plannen moeten uiteenzetten hoe de jongerengarantie op nationaal niveau zal worden geïmplementeerd, wat de respectieve rollen zullen zijn van overheidsinstanties en andere organisaties, hoe de jongerengarantie zal worden gefinancierd, hoe de vooruitgang zal worden gemonitord en wat het tijdschema is. Andere lidstaten worden ertoe aangemoedigd tussen nu en de lente van 2014 vergelijkbare plannen in te dienen.

2. Het Europees Sociaal Fonds inzetten voor jongeren

De structuurfondsen van de EU bewijzen reeds decennialang dat zij een belangrijke drijfkracht zijn voor nieuwe banen en sociale cohesie in Europa. De steun uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) bedraagt bijna 80 miljard EUR voor de periode 2007-2013. Het Fonds heeft op uitgebreide schaal steun verleend voor activiteiten in heel Europa om jonge mensen te helpen integreren op de arbeidsmarkt en menselijk kapitaal te ontwikkelen.

Tijdens de periode 2014-2020 zullen de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF's) een cruciale rol moeten spelen in de ondersteuning van jongeren en de implementatie van de jongerengarantie. Er moet dringend een akkoord worden bereikt over het volgende meerjarig financieel kader (MFK) en over de programma's die het implementeren, om te garanderen dat in januari 2014 onmiddellijk middelen uit het ESF en andere ESIF's ter beschikking kunnen worden gesteld. In dat akkoord moet tot uiting komen dat de EU prioritair jeugdwerkloosheid bestrijdt en voorkomt: minstens 25 % van de cohesiebeleidssteun voor het ESF zou helpen garanderen dat er minstens 80 miljard EUR beschikbaar blijft voor investeringen in de menselijke hulpbronnen van Europa.

Tegelijkertijd werken de lidstaten intensief met de Commissie samen aan de opstelling van de volgende generatie operationele programma's, die zullen bepalen hoe deze financiering wordt gebruikt. Dit is een gouden kans om de nieuwe programma's op de dringendste hervormingsprioriteiten voor groei en werkgelegenheid te richten, zoals is uiteengezet in de landenspecifieke aanbevelingen, en met name op de realisatie van de jongerengarantie.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø het Europees Parlement en de Raad snel een akkoord te bereiken over het meerjarig financieel kader en de nieuwe verordeningen betreffende de ESIF's, die moeten garanderen dat minstens 25 % van de cohesiebeleidssteun (minstens 80 miljard EUR) aan het Europees Sociaal Fonds wordt toegewezen. Lidstaten met een bijzonder hoge jeugdwerkloosheid dienen een vast deel te reserveren voor prioriteiten die met de bestrijding van de jeugdwerkloosheid verband houden;

Ø de lidstaten sneller met de Commissie door te werken aan de partnerschapsovereenkomsten en operationele programma's voor de ESIF's, en de jeugdwerkgelegenheid, investeringen in menselijk kapitaal en de aanpassing van onderwijs- en opleidingsstelsels aan de realiteit op de arbeidsmarkt heel centraal te blijven stellen.

3. Het werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren snel op gang brengen

Om de financiële steun nog meer te richten op de regio's en personen die te kampen hebben met jeugdwerkloosheid en -inactiviteit, heeft de Europese Raad in februari besloten om een speciaal werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren (Youth Employment Initiative – YEI) te creëren, dat 6 miljard EUR aan steun uit de EU-begroting zou ontvangen. Dat initiatief zal gericht zijn op individuele jongeren tussen 15 en 24 jaar die geen werk hebben en evenmin onderwijs of een opleiding volgen (NEET's – not in employment, education or training), en zal een aanvulling vormen op de steun die het ESF verleent voor de implementatie van de jongerengarantie.

De Commissie heeft voor de vereiste wetgevingsvoorstellen de versnelde procedure toegepast en heeft de voorstellen in maart 2013 aan het Europees Parlement en de Raad voorgelegd[1]. Prioritair is nu dat het Europees Parlement en de Raad deze voorstellen goedkeuren en deze financiering zo spoedig mogelijk ter beschikking stellen.

3.1 Het werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren (YEI) op de dringendste behoeften concentreren en vervroegd uitvoeren

De Commissie heeft voorgesteld om de steun van het YEI te concentreren op regio's met een jeugdwerkloosheid van meer dan 25 %, en binnen deze regio's op jongeren (NEET's) tussen 15 en 24 jaar.

Deze criteria moeten worden aangehouden: een verlaging van de drempel zou de fondsen te zeer spreiden, wat ten koste zou gaan van de regio's met de grootste noden[2].

Het is ook van vitaal belang dat het YEI vooral wordt gebruikt om de implementatie van de jongerengarantie te steunen. Andere doelgroepen zullen steun ontvangen uit andere financieringsbronnen van de ESIF's en met name van het ESF.

Om te garanderen dat het geld van het YEI na de goedkeuring van het wetgevingskader snel beschikbaar is, stelt de Commissie voor om het profiel van het volgende MFK aan te passen om het volledige bedrag van 6 miljard EUR in de eerste twee jaren van het volgende MFK in vastleggingen beschikbaar te stellen. Dat zal worden gerealiseerd door het implementatieprofiel van andere programma's te wijzigen om het totaal van de jaarlijkse vastleggingen ongewijzigd te laten.

De lidstaten zullen klaar moeten zijn om er stevig tegen aan te gaan met hun operationele programma's en een reeks projecten om jongeren aan deugdelijk werk, een deugdelijke leerlingplaats of deugdelijk onderwijs te helpen. Met de implementatie moet onmiddellijk van start worden gegaan, zelfs vóór de partnerschapsovereenkomsten zijn goedgekeurd en vóór de wettelijke bepalingen van kracht zijn geworden. Het zal ervan afhangen of de lidstaten hun programma's op tijd klaar hebben: de Commissie zal die snel verwerken.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø het Europees Parlement en de Raad om het werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren goed te keuren om de steun te richten op regio's waar de jeugdwerkloosheid meer dan 25 % bedraagt en op jongeren (NEET's) tussen 15 en 24 jaar, met een sterke nadruk op acties ter ondersteuning van de jongerengarantie;

Ø het Europees Parlement en de Raad de volledige 6 miljard EUR van het YEI in 2014 en 2015 vast te leggen door het vastleggingsprofiel van het volgende MFK bij te stellen en de verordeningen betreffende de ESIF's aan te passen zodat uitgaven in het kader van het YEI worden geacht voor financiering in aanmerking te komen vanaf de datum waarop de operationele programma's voor het YEI worden ingediend, zelfs vóór de partnerschapsovereenkomsten zijn goedgekeurd en vóór de wettelijke bepalingen van kracht zijn geworden

Ø de lidstaten de voorbereiding van de specifieke YEI-programma's te versnellen en deze programma's in de loop van 2013 voor onmiddellijke implementatie in te dienen.

3.2 De actieteams ter bevordering van de jeugdwerkgelegenheid nieuw leven inblazen

In 2012 heeft de Commissie met de lidstaten die te kampen hadden met een bijzonder hoge jeugdwerkloosheid gezamenlijke actieteams ter bevordering van de jeugdwerkgelegenheid opgericht. Die teams hielpen garanderen dat de structuurfondsen van de EU optimaal worden gebruikt om jongeren te steunen. Dankzij het werk van deze teams kwam reeds ongeveer 16 miljard EUR aan EU-financiering voor versnelde besteding of herbestemming in aanmerking. Dat komt uiteindelijk ten goede aan meer dan een miljoen jongeren en de resultaten zijn reeds in de praktijk zichtbaar (zie hieronder en bijlage II).

Voorbeelden van resultaten van het werk van de actieteams ter bevordering van de jeugdwerkgelegenheid

- In Portugal heeft het nationale initiatief "Impulso Jovem" geleid tot een grondige herprogrammering van de structuurfondsen van de EU. Het zal tegen eind 2015 90 000 jongeren ten goede komen en 4 500 kmo's steunen. Zo werd 143 miljoen EUR aan EU-middelen herbestemd ter financiering van maatregelen zoals stages in economische sleutelsectoren, en voor steun voor het sluiten van contracten met mensen in de leeftijd van 18 tot 30 jaar, door middel van terugbetaling van de socialezekerheidsbijdragen van de werkgevers.

- In Spanje is een bedrag van ruim 286 miljoen EUR aan ESF-financiering herbestemd in de richting van jeugdgerelateerde acties. De acties die tot nu toe werden uitgevoerd, zijn onder meer workshopscholen en werkgelegenheidsworkshops, waaraan ongeveer 9 500 jongeren hebben deelgenomen. Voor 142 000 jongeren werden subsidies toegekend in de vorm van verlagingen van de socialezekerheidsbijdragen voor ondernemingen die jongeren in dienst nemen. De nieuwe Strategie voor ondernemerschap en jeugdwerkgelegenheid omvat 100 extra maatregelen ter bestrijding van de jeugdwerkloosheid. Voor deze acties, waarvan er een aantal door het ESF zullen worden medegefinancierd, werd 3,485 miljard EUR gereserveerd. Uit het EFRO worden verscheidene specifieke maatregelen in regio's met de hoogste jeugdwerkloosheidscijfers gefinancierd.

- In Italië werd als onderdeel van het Actieplan voor cohesie 1,4 miljard EUR toegewezen voor acties voor jongeren, waaronder een jeugdwerkgelegenheidsplan in Sicilië voor een bedrag van 452 miljoen EUR, onderwijsactiviteiten voor 65 300 studenten uit de zuidelijke regio's en 13 000 nieuwe mobiliteitskansen. In een tweede fase werd een extra bedrag van 620 miljoen EUR bestemd voor nieuwe acties ter ondersteuning van jongeren en NEET's, waaronder kinderopvang, ondersteuning voor ondernemerschap en de bestrijding van schooluitval. Het ESF zorgt ook voor medefinanciering van acties ter ondersteuning van het leerlingstelsel (100 miljoen EUR) en voor de begeleiding en introductie op de arbeidsmarkt van leerlingen en jonge afgestudeerden (36 miljoen EUR).

Voortbouwend op deze positieve ervaring is de Commissie klaar om de actieteams nieuw leven in te blazen en uit te breiden om samen te werken met de lidstaten die voor financiële steun in het kader van het werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren in aanmerking komen. Op initiatief van de betrokken lidstaten zullen teams worden opgezet om de werkzaamheden in verband met de opstelling van de operationele programma's te ondersteunen en te versnellen en advies te verstrekken over de manier waarop EU-financiering uit het ESF en het YEI het best kan worden gebruikt om de jongerengarantie te implementeren.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø de lidstaten die voor het werkgelegenheidsinitiatief voor jongeren in aanmerking komen desgewenst met deskundigen van de Commissie samen te werken in speciale actieteams ter bevordering van de jeugdwerkgelegenheid, die hen zullen assisteren bij de implementatie van de jongerengarantieregeling en de terbeschikkingstelling van middelen daarvoor uit het ESF en het YEI. Om dit proces te ondersteunen en op verzoek van een lidstaat zal de Commissie de technische bijstand coördineren, bijvoorbeeld door jumelage van lidstaten.

4. Mobiliteit bevorderen met Eures en het ESF

De eengemaakte markt biedt de jongeren in Europa een rijkdom aan kansen op een baan, een leerlingplaats of een opleiding. Alles wijst erop dat jongeren deze kansen maar al te graag willen grijpen. Kansen in andere lidstaten in real time vinden en benutten kan de jongeren echter afschrikken. Daarom zet de Commission zich reeds sinds lange tijd in om mobiliteit gemakkelijker te maken, wat zowel de personen als de werkgevers en de hele Europese economie ten goede komt.

Het Eures-portaal geeft toegang tot meer dan 1,4 miljoen vacatures en bijna 31 000 geregistreerde werkgevers. Het volledige potentieel van het Eures-netwerk wordt echter nog niet benut. De Commissie heeft een aanvang gemaakt met een grote hervorming om het Eures-systeem beter te laten inspelen op de realiteiten van de arbeidsmarkt en om het beter te concentreren op de mobiliteit van jongeren door zowel banen als kansen om werk en leren te combineren, zoals leerlingplaatsen, aan te bieden. Het Eures-portaal wordt ook vernieuwd om het gebruikersvriendelijker te maken, en vóór het eind van het jaar zal een Eures-handvest worden gepresenteerd met gemeenschappelijke EU‑richtsnoeren voor nationale Eures-uitvoeringsmaatregelen. Bovendien werkt de Commissie aan nieuwe wetgeving om de Eures-diensten aan zowel werkgevers als werkzoekenden te verbeteren. Het doel bestaat erin meer vacatures aan te bieden en deze beter te koppelen aan de sollicitaties, en Eures tegelijkertijd beter in de nationale diensten voor arbeidsbemiddeling te integreren.

Kansen vinden om in het buitenland te werken of te leren is voor een jongere één ding; er gebruik van maken is nog heel wat anders. Momenteel test de Commissie een nieuw systeem uit om jongeren te helpen in te gaan op de vacatures op Eures, en kmo's te helpen jonge werkzoekenden uit heel Europa aan te werven. "Je eerste EURES-baan" helpt jongeren een baan te vinden in een andere lidstaat door financiële steun te verlenen voor taalcursussen en andere opleidingsbehoeften, reiskosten en integratieprogramma's wanneer de jongere door een kmo wordt aangeworven. In de testfase zal "Je eerste EURES-baan" in de zes deelnemende lidstaten helpen bij de aanwerving van ongeveer 5 000 mensen. In 2013 zal het tot het leerlingwezen en stages worden uitgebreid. De eerste resultaten waren zeer bemoedigend en een aantal lidstaten, bijvoorbeeld Duitsland, hebben hun eigen mobiliteitsregelingen op dit model gebaseerd.

In het volgende MFK zal het Europees Programma voor sociale verandering en innovatie jaarlijks ongeveer 5 miljoen EUR aan extra rechtstreekse financiering verstrekken om dit soort doelgerichte regeling te ondersteunen. Gezien de omvang van de uitdaging zal het echter aan de lidstaten – via hun overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling – en de werkgevers zijn om hun financiële steun voor werkgelegenheid door mobiliteit binnen de EU te verhogen, rekening houdend met de ervaring met "Je eerste EURES-baan". Het ESF is er om te helpen: vanaf 2014 zal er financiële steun beschikbaar zijn voor taalcursussen en loopbaanoriëntatie, reiskosten en integratie in het gastland.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø de lidstaten gebruik te maken van ESF-financieringsmogelijkheden en nationale financieringsbronnen om arbeidsmobiliteit binnen de EU te bevorderen, onder meer door gebruik te maken van Eures, en de capaciteit van de nationale diensten voor arbeidsbemiddeling in dit opzicht te vergroten;

Ø het Europees Parlement en de Raad het wetgevingsvoorstel van de Commissie om Eures te versterken, dat eind 2013 zal worden ingediend, zo snel mogelijk te behandelen.

5. De overgang van onderwijs naar werk vergemakkelijken

Jongeren helpen om zich op de arbeidsmarkt te integreren nadat zij de school of de universiteit hebben verlaten, is een onmisbaar onderdeel van de realisatie van de jongerengarantie. In de landenspecifieke aanbevelingen van dit jaar heeft de Commissie 16 lidstaten aanbevolen bijzondere aandacht te besteden aan de hervorming van beroepsonderwijs- en beroepsopleidingsprogramma's en deze belangrijker te maken voor de arbeidsmarkt door de component "leren op de werkplek" te versterken en de hervorming van het leerlingwezen te versnellen. De EU-begroting kan dit proces ondersteunen: de lidstaten kunnen gebruikmaken van het ESF, het YEI en het "Erasmus +"-programma om de kwaliteit en de doeltreffendheid van de onderwijs- en opleidingsstelsels te helpen verbeteren.

De overgang van onderwijs naar werk was een centraal thema van het werkgelegenheidspakket voor jongeren, dat twee specifieke initiatieven op de rails heeft gezet om deze overgang te vergemakkelijken: de Europese Alliantie voor leerlingplaatsen en het Kwaliteitskader voor stages.

5.1 De Europese Alliantie voor leerlingplaatsen implementeren

Uit ervaring is gebleken dat landen met sterke, aantrekkelijke beroepsonderwijs- en beroepsopleidingsstelsels en in het bijzonder landen met deugdelijke leerlingstelsels die bovendien sterk zijn op het vlak van leren op de werkplek, gewoonlijk beter presteren wat de overgang van school naar werk en een lage jeugdwerkloosheid betreft. Meer en betere leerlingplaatsen vormen dan ook een belangrijk onderdeel van de strategie inzake werkgelegenheid voor jongeren.

Zoals aangekondigd in het werkgelegenheidspakket voor jongeren zet de Commissie een Europese Alliantie voor leerlingplaatsen op om meer en betere leerlingplaatsen te helpen creëren en de opinies over leren op de werkplek te veranderen. De alliantie zal lidstaten, sociale partners, bedrijven, de Commissie en andere betrokkenen samenbrengen om kwalitatief hoogstaande opleidingen van het type leerlingwezen en uitmuntendheid in leren op de werkplek in beroepsonderwijs en -opleiding te ontwikkelen en nationale partnerschappen voor duaal leren te promoten.

De lancering van de alliantie op 2 juli 2013 is een kans om de privésector tot actie aan te sporen en een nieuw elan te geven aan het aanbod aan en de vraag naar leerlingplaatsen en leren op de werkplek van goede kwaliteit. Bedrijven hebben alles te winnen bij toegang tot een grote vijver met potentiële kandidaten voor leerlingplaatsen en bij het nu investeren in de hooggeschoolde arbeidskrachten van morgen.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø de lidstaten de voorgestelde landenspecifieke aanbevelingen inzake het leerlingwezen en beroepsonderwijs en –opleiding uit te voeren;

Ø de lidstaten een hervorming van het leerlingwezen in hun implementatieplan voor de jongerengarantie op te nemen en gebruik te maken van EU-financiering om deze doelstelling te steunen; alsook op nationaal niveau sterke partnerschappen voor duaal leren op te zetten met de autoriteiten die bevoegd zijn voor onderwijs en werkgelegenheid, de sociale partners, de kamers van koophandel, instellingen voor beroepsonderwijs en ‑opleiding, jeugd- en studentenorganisaties, diensten voor arbeidsbemiddeling en agentschappen die EU‑financiering beheren;

Ø de privésector de alliantie ten volle te steunen en zich ertoe te verbinden het aanbod aan leerlingplaatsen van goede kwaliteit te verhogen, voortbouwend op recente initiatieven van de bedrijfswereld.

5.2 Stages van hoge kwaliteit aanbieden

Ook voor stages is een belangrijke rol weggelegd in de vlotte overgang van onderwijs naar werk, in het bijzonder in de context van de crisis. Stages van hoge kwaliteit helpen de inzetbaarheid van jonge mensen op de arbeidsmarkt te vergroten en zijn een belangrijke springplank naar reguliere arbeid.

Ondanks de brede consensus over het belang van stages is er echter grote reden tot bezorgdheid wat de kwaliteit van de aangeboden stages en hun toegevoegde waarde betreft. Deze bezorgdheid betreft onvoldoende leerinhoud, onaangepaste arbeidsomstandigheden en elkaar opvolgende stages die in feite worden gebruikt ter vervanging van echte banen. Om iets aan deze punten van zorg te doen, heeft de Commissie als onderdeel van het werkgelegenheidspakket voor jongeren een nieuw Europees initiatief voor een Europees Kwaliteitskader voor stages aangekondigd. De Commissie heeft de sociale partners geraadpleegd en nu zal versneld aan dit kader worden gewerkt, met als doel tegen eind 2013 een voorstel in te dienen.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø de Raad om het aangekondigde voorstel van de Commissie over een Kwaliteitskader voor stages snel te behandelen, zodat het nieuwe kader begin 2014 kan worden ingesteld.

5.3 "Erasmus +": de mogelijkheden tot grensoverschrijdend onderwijs en grensoverschrijdende opleiding ontplooien

Specifieke EU-programma's leveren ook een belangrijke bijdrage tot de ontwikkeling van beroepsonderwijs en -opleiding en tot het helpen van jongeren om ten volle van de eengemaakte markt te profiteren. Meer mobiliteit bij studenten leidt tot meer mobiliteit op de arbeidsmarkt en draagt bij tot een meer geïntegreerde arbeidsmarkt. Dankzij het huidige programma Een leven lang leren bijvoorbeeld – en met name het "Leonardo Da Vinci"‑subprogramma voor beroepsonderwijs en -opleiding – konden reeds 500 000 leerlingen uit het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding en 225 000 studenten uit het hoger onderwijs profiteren van leren op de werkplek in een andere lidstaat, waardoor zij zowel de vaardigheden voor die baan als transversale vaardigheden die werkgevers zoeken, hebben kunnen ontwikkelen.

Voorbeelden van hoe Europese programma's voor mobiliteit in beroepsonderwijs en –opleiding jongeren hebben geholpen

- In 2012 heeft Lili uit Roemenië deelgenomen aan het mobiliteitsproject "Applying modern healthcare systems (moderne gezondheidszorgsystemen toepassen)" van het "Leonardo da Vinci"-programma. Vier weken lang ontwikkelde zij haar vaardigheden als verpleegkundige tijdens een opleiding in het Barmherzige Bruder Hospital in Wenen (Oostenrijk). Zo kreeg zij de kans om nieuwe kennis te verwerven op het gebied van verpleegtechnieken en moderne onderzoekstechnieken, en leerde zij ook Duits. Deze ervaring en het mobiliteitscertificaat Europass dat zij aan het eind van de stage heeft ontvangen, hebben haar geholpen om een nieuwe baan in het buitenland te vinden.

- Joanna, uit Polen, nam in 2008 deel aan een beroepsstage van een maand in Duitsland in het kader van het "Leonardo da Vinci"- programma. Zij werkte er voor een plaatselijk zaadbedrijf, Appels Wilde Samen. Dankzij de stage kon zij vaardigheden verwerven in het telen van verschillende soorten planten, en kon zij in een andere taal en culturele omgeving werken. Deze ervaring maakte het haar mogelijk om in Polen haar eigen landbouwbedrijf op te richten; zij onderhoudt nog sterke contacten met het gastbedrijf in Duitsland.

- Matthias, uit Duitsland, deed een eerste beroepsstage op de internationale luchthaven van München om zich in mechatronica te specialiseren. Vervolgens kon hij met het "Leonardo da Vinci"-programma drie weken werken op de luchthaven van Wenen om er buitenlandse ervaring op te doen. Dankzij deze buitenlandse stage verwierf hij nieuwe inzichten in verschillen in werkwijzen en arbeidscultuur en bekijkt hij de werkprocedures in het bedrijf in Duitsland vanuit een nieuw oogpunt.

In het kader van het nieuwe MFK zal, als onderdeel van het door de Commissie voorgestelde "Erasmus +"-programma, de steun voor mobiliteit aanzienlijk worden verhoogd. Deze steun zal ten goede komen aan in totaal bijna 5 miljoen jonge mensen en zal onder meer worden gebruikt voor 700 000 beroepsonderwijs- en beroepsopleidingsstages. De samenwerking tussen werkgevers en onderwijsinstellingen zal worden versterkt door strategische partnerschappen en allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden, teneinde programma's ter bevordering van de kwaliteit van het onderwijs en grensoverschrijdende mobiliteit te ondersteunen.

Het effect van deze samenwerking kan worden verhoogd door gebruik te maken van nationale en EU-middelen – met name van het ESF – om voor nog meer jongeren kansen te creëren. Het is duidelijk dat er veel vraag is naar grensoverschrijdende mobiliteit en dat het aantal stagemogelijkheden in het buitenland bijgevolg nog een aanzienlijk groeipotentieel heeft. Om dat potentieel te helpen benutten, zal de Commissie de implementatie van dit deel van het "Erasmus +"-programma versnellen, en zouden de lidstaten de hen toegewezen ESF-middelen voor dit doel moeten gebruiken.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø het Europees Parlement en de Raad snel overeenstemming te bereiken over het nieuwe "Erasmus +"-programma De Commissie zal de implementatie van het onderdeel beroepsonderwijs en -opleiding van dit programma versnellen zodra het in 2014 van start gaat;

Ø de lidstaten gebruik te maken van het ESF om mobiliteit in beroepsonderwijs en ‑opleiding te ontwikkelen en te steunen om jongeren te helpen de nodige vaardigheden te verwerven om hun plaats op de arbeidsmarkt te vinden.

5.4 Investeren in vaardigheden en discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden aanpakken

Het concurrentievermogen, de capaciteit tot innovatie en de productiviteit van Europa hangen rechtstreeks af van de beschikbaarheid van hooggeschoolde en goed opgeleide arbeidskrachten. De aanhoudende trend dat steeds meer vaardigheden worden gevraagd, houdt in dat jongeren die niet beschikken over de vaardigheden die de economie vereist, het steeds moeilijker zullen hebben om een baan te vinden. Om de jeugdwerkloosheid aan te pakken, moet dus iets worden gedaan aan de tekorten aan vaardigheden en aan de discrepanties tussen de gevraagde en de aangeboden vaardigheden.

Het verwerven van vaardigheden begint op school en gaat door tijdens het hele hoger onderwijs en het leren op de werkplek. De prestaties van veel onderwijsstelsels zijn tegenwoordig evenwel gebrekkig, aangezien de schooluitval onaanvaardbaar hoog is en veel onderwijsstelsels er niet in slagen de jongeren met essentiële vaardigheden uit te rusten. De onderwijsstelsels moeten bijgevolg dringend beter inspelen op huidige en toekomstige behoeften aan vaardigheden, zodat discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden en flessenhalzen kunnen worden voorkomen.

Er moet bijgevolg bijzondere prioriteit worden verleend aan het aanpakken van discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden in sectoren met een erkend potentieel om banen te scheppen, zoals de ICT-sector, de gezondheidszorg en de groene economie. In maart 2013 heeft de Commissie in de hele EU een partnerschap tussen meerdere belanghebbenden – de Grote Coalitie voor ICT-banen – opgezet om iets te ondernemen tegen het tekort aan ICT‑vaardigheden in de EU en om de naar schatting ettelijke honderdduizenden vacatures in te vullen waarvoor deze vaardigheden vereist zijn. Als onderdeel van haar actieplan voor EU-gezondheidswerkers heeft de Commissie in april 2013 het startschot gegeven voor een gemeenschappelijk optreden om de prognose en planning van de arbeidskrachten in de gezondheidszorg te verbeteren, waarbij zij de lidstaten en belanghebbenden heeft bijeengebracht voor het uitwisselen van beste praktijken. De Commissie voert in de verschillende landen tevens een overzichtsstudie uit over innovatieve aanwervingsstrategieën zoals het grbruik van de sociale media om jongeren ertoe over te halen voor een loopbaan in de gezondheidszorg te kiezen. De Commissie zal vergelijkbare coalities of bredere actieplannen in het leven roepen om het potentieel van de "groene economie" om banen te scheppen aan te boren.

Ook ondernemersvaardigheden zijn van groot belang voor jongeren die werk zoeken en hun eigen bedrijf oprichten. Praktische ondernemerservaring voor alle jongeren helpt de stap te zetten tussen onderwijs en de echte wereld, waardoor creatieve ideeën worden omgezet in ondernemen. Om de ommekeer in het hele onderwijsstelsel te ondersteunen, zal de Commissie gedetailleerdere beleidsrichtsnoeren inzake ondernemerschap in het onderwijs verstrekken. Samenwerking met de OESO voor het opstellen van Kaders met richtsnoeren voor onderwijs in ondernemerschap in scholen, in beroepsonderwijs en –opleiding en aan universiteiten, zal het onderrichten en leren van ondernemerschap aanmoedigen.

Eveneens om jongeren te helpen om een baan in het buitenland te vinden, werkt de Commissie in nauwe samenwerking met de lidstaten en de belanghebbenden aan de totstandbrenging van een Europese ruimte van vaardigheden en kwalificaties. Dat zal garanderen dat vaardigheden en kwalificaties over de grenzen heen gemakkelijk kunnen worden erkend, wat de arbeidsmobiliteit zal bevorderen.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø de lidstaten hun onderwijsstelsels te moderniseren en te verbeteren door iets te ondernemen tegen de tekorten in de basisvaardigheden, zich meer in te spannen om schooluitval te voorkomen, de verwerving van transversale vaardigheden zoals digitale, ondernemers- en taalvaardigheden te verbeteren en het gebruik van ICT-ondersteund leren meer ingang te doen vinden;

Ø alle belanghebbenden hun steun voor de Grote Coalitie voor ICT-banen te verhogen om het geschatte tekort aan 900 000 ICT-professionals in Europa tegen 2015 aan te pakken.

6. Een Europese arbeidsmarkt creëren voor de langere termijn

De meeste hierboven beschreven acties zullen onmiddellijk effect sorteren indien zij nu worden geïmplementeerd. Op middellange termijn moet echter veel meer worden ondernomen om de economie te hervormen en een echte Europese arbeidsmarkt te creëren waarin alle burgers, jong en oud, zich vrij kunnen verplaatsen om te werken, te studeren of een opleiding te volgen. Dat zal de Europese economie dynamischer en flexibeler maken en de nodige bescherming bieden voor wie gebruikmaakt van zijn recht om in het buitenland te wonen, te werken of te studeren.

Er liggen reeds veel voorstellen ter tafel die zullen bijdragen tot een doeltreffender eengemaakte markt, onder meer de voorgestelde amendementen op de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties, op de richtlijn betreffende de overdraagbaarheid van aanvullende pensioenrechten en op de richtlijn betreffende de handhaving van de rechten van mobiele werknemers. Er is ook dringend behoefte aan een betere uitvoering van het huidige EU-recht, met name wat banen en arbeidsomstandigheden betreft. Bovendien werkt de Commissie aan burgervriendelijker regels inzake coördinatie van de socialezekerheidsstelsels wat werkloosheidsuitkeringen betreft. Zij onderzoekt in dat verband de mogelijkheid om werkloosheidsuitkeringen voor een langere periode dan drie maanden, zoals thans het geval is, uit te betalen aan werknemers die in een andere lidstaat op zoek zijn naar werk.

Het recente voorstel van de Commissie om de samenwerking tussen overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling te moderniseren en te versterken zal eveneens bijdragen tot het goed functioneren van de arbeidsmarkten en de realisatie van arbeidsmarktprogramma's, en aldus jongeren helpen zich op de arbeidsmarkt te integreren. De Commissie zal voorstellen een netwerk van overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling in te stellen om een benchmarkingsysteem op te zetten. In die context zullen activiteiten om van elkaar te leren bijdragen aan de totstandbrenging van een Europese arbeidsmarkt en werkzoekenden en werkgevers uiteindelijk betere en doeltreffender diensten voor arbeidsbemiddeling bieden.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø het Europees Parlement en de Raad de werkzaamheden te intensiveren voor alle voorstellen die tot doel hebben de ontwikkeling van een echte Europese arbeidsmarkt te bevorderen die voor alle jongeren toegankelijk is.

7. Nieuwe banen scheppen: ondernemingen helpen jonge mensen aan te werven

De jeugdwerkloosheid zal pas op duurzame wijze dalen als de economie meer banen schept. Alles wat momenteel in Europa wordt ondernomen om de groei en het scheppen van nieuwe banen te stimuleren, zal dan ook het probleem van de jeugdwerkloosheid helpen aanpakken. De prioriteiten waarop op Europees niveau de aandacht werd gevestigd in de context van de jaarlijkse groeianalyse en op nationaal niveau in het kader van de landenspecifieke aanbevelingen zetten de koers uit. Tegen deze achtergrond moet een bijzondere inspanning worden geleverd om bedrijven en met name kmo's de goede stimulansen te geven om jongeren aan te werven en in dienst te houden.

Jongeren worden onevenredig hard door werkloosheid getroffen. Dat weerspiegelt bredere en diepere problemen wat de werking van de arbeidsmarkten betreft. In veel landen zijn jongeren bovendien oververtegenwoordigd bij de werknemers met tijdelijke contracten. Wanneer de kloof tussen de wetgeving inzake arbeidsbescherming voor tijdelijke en die voor vaste contracten wordt verkleind, zal dat de overgang voor nieuwkomers, waaronder jongeren, van instapbanen van korte duur naar stabielere banen met goede loopbaanvooruitzichten vergemakkelijken. Wanneer bovendien de kosten worden verminderd om jongeren in hun eerste baan aan te werven, bijvoorbeeld door gerichte subsidies en verlagingen van socialezekerheidsbijdragen voor laaggeschoold werk, kan dat in bepaalde omstandigheden een belangrijke bijdrage leveren.

Kmo's en met name micro-ondernemingen zijn een bijzonder belangrijke motor voor het scheppen van banen voor jongeren. Bijgevolg moet alles in het werk worden gesteld om hen toegang te helpen geven tot de financiële middelen die zij nodig hebben om te kunnen bloeien. In dit verband is een belangrijke rol weggelegd voor EU-instrumenten, met name voor het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, waaruit zowel rechtstreekse steun aan kmo's wordt verleend als een breed scala van financiële instrumenten wordt medegefinancierd. Ook de Europese Investeringsbank (EIB) heeft een cruciale rol te vervullen met betrrekking tot de toegang van kmo's tot financiering. Door de recente kapitaalverhoging van 10 miljard EUR zal naar verwachting jaarlijks 12,5 miljard EUR kunnen vrijkomen voor rechtstreekse financiële steun voor kmo's in de periode 2013-2015 en in totaal zo'n 37,5 miljard EUR ter beschikking kunnen worden gesteld in de vorm van leningen aan kmo's wanneer rekening wordt gehouden met andere soorten kredietverlening waarvan de kmo's indirect profiteren en met medefinanciering. Daarnaast werkt de Commissie momenteel samen met de EIB aan de ontwikkeling van gezamenlijke instrumenten om de kredietverlening aan kmo's te ondersteunen.

Daarom verzoekt de Commissie:

Ø de lidstaten de aan hen gerichte landenspecifieke aanbevelingen te implementeren, en onder meer de belastingdruk op arbeid te verlagen, de kloof tussen de arbeidsbescherming voor de verschillende soorten arbeidscontracten te verkleinen en gerichte maatregelen te overwegen om de aanwerving van jongeren te stimuleren;

Ø de EIB om de steun te verhogen voor kmo's die banen scheppen en leerlingplaatsen aanbieden aan jongeren onder 25 jaar, en de samenwerking met de Commissie om nieuwe mechanismen ter ondersteuning van kmo's te implementeren, te versnellen.

*** Bijlage 1 –Landenspecifieke aanbevelingen in verband met jeugdwerkgelegenheid

BE || De coherentie vereenvoudigen en versterken tussen prikkels om aan het werk te gaan, het activeringsbeleid, de afstemming van arbeidsvraag en –aanbod, onderwijs, een leven lang leren en beleidsmaatregelen op het gebied van beroepsopleiding voor ouderen en jongeren.

BG || De uitvoering versnellen van het nationale jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, bijvoorbeeld door een jongerengarantie. De wetgeving inzake schoolonderricht goedkeuren en de hervorming van het hoger onderwijs voortzetten, in het bijzonder door het onderwijsaanbod beter af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt en de samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfswereld te versterken.

DK || De kwaliteit van de beroepsopleiding verhogen om de uitvalpercentages te verminderen en het aantal leerlingplaatsen te verhogen.

EE || Verdere inspanningen leveren om de onderwijs- en opleidingsstelsels beter af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt, onder meer door de sociale partners hier sterker bij te betrekken en doelgerichte maatregelen tegen jeugdwerkloosheid ten uitvoer te leggen.

ES || De in de strategie inzake werkgelegenheid en ondernemerschap voor jongeren 2013-2016 vastgelegde maatregelen om jeugdwerkloosheid tegen te gaan uitvoeren, bijvoorbeeld door middel van een jeugdgarantieregeling, en nauwgezet toezien op de doeltreffendheid ervan. De inspanningen ter verbetering van de arbeidsmarktrelevantie van het onderwijs en de opleidingen verhogen, schooluitval bestrijden en een leven lang leren bevorderen, met name door de toepassing van duaal beroepsonderwijs na afloop van de huidige proeffase voort te zetten en door uiterlijk eind 2013 een alomvattend systeem ter beoordeling van de prestaties van leerlingen in te voeren.

FI || De lopende maatregelen ter verbetering van de arbeidsmarktpositie van jongeren en langdurig werklozen uitvoeren en nauwlettend volgen, met specifieke aandacht voor de ontwikkeling van jobgerichte vaardigheden.

FR || Verdere maatregelen nemen om de overgang van school naar werk te verbeteren middels bijvoorbeeld een jongerengarantie en de bevordering van het leerlingwezen.

HU || De jeugdwerkloosheid aanpakken, bijvoorbeeld door een zogenaamde jeugdgarantie. Een nationale strategie tegen voortijdig schoolverlaten ten uitvoer leggen en ervoor zorgen dat het onderwijssysteem alle jongeren toerust met op de arbeidsmarkt afgestemde vaardigheden, bekwaamheden en kwalificaties. … De overgang tussen verschillende fasen in het onderwijs en naar de arbeidsmarkt ondersteunen. Het hoger onderwijs zodanig hervormen dat meer studenten, met name uit kansarme groepen, dit niveau van onderwijs bereiken.

IT || Verdere maatregelen nemen om de arbeidsmarktparticipatie te stimuleren, met name bij vrouwen en jongeren, bijvoorbeeld via een jeugdgarantieregeling. De beroepsopleiding en het beroepsonderwijs versterken, zorgen voor doelmatigere overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling, en de begeleiding van hogeronderwijsstudenten bij hun loopbaan- en studiekeuze verbeteren. … De inspanningen opdrijven om schooluitval te voorkomen en om de kwaliteit van scholen en schoolresultaten te verbeteren, onder meer ook door een hervorming van de professionele ontwikkeling en loopbaanontwikkeling van leraren.

LT || De inzetbaarheid van jongeren verbeteren, bijvoorbeeld door middel van een jeugdgarantieregeling, de uitvoering en effectiviteit van leercontracten vergroten en aanhoudende discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden aanpakken.

LU || Inspanningen om de jeugdwerkeloosheid terug te dringen intensiveren door de inrichting van en het toezicht op het actieve-arbeidsmarktbeleid te verbeteren. Het algemene en het beroepsonderwijs versterken, om de vaardigheden van jongeren beter in overeenstemming te brengen met de vraag van de arbeidsmarkt, met name voor mensen met een migrantenachtergrond.

LV || Langdurige werkloosheid en jeugdwerkloosheid aanpakken door het toepassingsgebied en de effectiviteit van het actieve arbeidsmarktbeleid en gerichte sociale dienstverlening te vergroten. De inzetbaarheid van jongeren verbeteren, bijvoorbeeld door middel van een jeugdgarantieregeling, breed loopbaanadvies aanbieden, hervormingen doorvoeren op het gebied van beroepsonderwijs en beroepsopleiding, en de kwaliteit en toegankelijkheid van leercontracten vergroten.

MT || Doorgaan met beleidsinspanningen om vroegtijdig schoolverlaten terug te dringen, met name door het opzetten van een uitgebreid monitoringsysteem, en de arbeidsmarktrelevantie van onderwijs en opleiding vergroten om vaardigheidslacunes aan te pakken, onder meer door de aangekondigde hervorming van het leerlingenstelsel.

PL || De inspanningen opvoeren om de jeugdwerkloosheid terug te dringen, bijvoorbeeld door middel van een jeugdgarantie, de beschikbaarheid van het leerlingstelsel en leren op het werk verruimen, de samenwerking tussen scholen en werkgevers intensiveren en de kwaliteit van het onderwijs verbeteren.

RO || Om de jeugdwerkloosheid te bestrijden, onverwijld het nationale plan tot bestrijding van de jeugdwerkloosheid uitvoeren, bijvoorbeeld door middel van een jeugdgarantie. De hervormingen in het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding versnellen. Het hoger onderwijs verder afstemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt en de toegang voor mensen uit achtergestelde groepen verbeteren. Een nationale strategie inzake voortijdige schoolverlaters uitvoeren, met betere toegang, ook voor Roma-kinderen, tot kwalitatief hoogwaardige voorschoolse educatie.

SE || De inspanningen ter verhoging van de arbeidsmarktintegratie van laaggeschoolde jongeren en personen met een migrantenachtergrond opvoeren door middel van krachtiger en gerichter maatregelen om hun inzetbaarheid en de vraag naar deze groepen op de arbeidsmarkt te verhogen. De inspanningen ter versoepeling van de overgang van school naar werk intensiveren, onder meer door meer gebruik te maken van leren op de werkplek, leerovereenkomsten en andere vormen van contracten waarbij werk en onderwijs worden gecombineerd. De jeugdgarantie vervolledigen om jongeren die geen onderwijs of opleiding volgen beter te bereiken.

SI || Verdere maatregelen nemen voor het vergroten van de werkgelegenheid voor jonge afgestudeerden in het tertiair onderwijs, ouderen en laaggeschoolden door middelen te concentreren op op maat gesneden actieve arbeidsmarktbeleidsmaatregelen en daarbij de doeltreffendheid daarvan te verbeteren. De discrepantie tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden aanpakken door de relevante beroepsonderwijs- en beroepsopleidingsprogramma's aantrekkelijker te maken en door de samenwerking met de relevante belanghebbenden bij de beoordeling van de behoeften van de arbeidsmarkt verder te ontwikkelen.

SK || Meer inspanningen leveren om de hoge jeugdwerkeloosheid aan te pakken, bijvoorbeeld door middel van een jeugdgarantie. Maatregelen nemen om het beroep van leraar voor jonge mensen aantrekkelijk te maken en om de onderwijsresultaten te verbeteren. Op het gebied van beroepsonderwijs en ‑opleiding het aanbod van opleidingen op de werkplek in ondernemingen verbeteren. Binnen het hoger onderwijs meer loopbaangerichte bachelorprogramma's invoeren.

UK || Het Jongerencontract verder uitbouwen en de maatregelen ter bestrijding van de jeugdwerkloosheid uitbreiden, bijvoorbeeld via een jongerengarantie. De kwaliteit van het leerlingwezen verbeteren en de duur ervan verlengen, het stelsel van beroepskwalificaties vereenvoudigen en de betrokkenheid van werkgevers vergroten, met name wat het aanbod van hogere en gemiddelde technische vaardigheden betreft. Het aantal jongeren van 18-24 jaar die slechts over zeer beperkte vaardigheden beschikken, terugdringen, onder meer door het stageprogramma daadwerkelijk ten uitvoer te leggen.

Bijlage 2 – Hoe de actieteams ter bevordering van de jeugdwerkgelegenheid jongeren hebben geholpen

Ierland || - Het Labour Market Education & Training Fund (fonds onderwijs en opleiding voor de arbeidsmarkt), dat bekend is onder de naam Momentum en deel uitmaakt van het Ierse "Actieplan voor banen", werd in december 2012 opgericht om tot 6 500 langdurig werklozen vaardigheden bij te brengen. Het ESF zal 10 miljoen EUR bijdragen aan dit fonds, dat over een totaalbudget van 20 miljoen EUR beschikt. Een van de vier onderdelen van dit fonds is speciaal op jongeren onder 25 jaar gericht. Momenteel worden in het kader van dit specifieke onderdeel 816 jongeren ondersteund. Aangezien jongeren ook aan de andere drie onderdelen kunnen deelnemen, bedraagt het aantal jonge deelnemers aan Momentum 1 353. - 25 miljoen EUR is overgeheveld naar het geïntegreerde Youthreach-programma, dat onderwijs, opleiding en werkervaring biedt aan vroegtijdige schoolverlaters zonder kwalificaties of beroepsopleiding. Hierdoor zullen er tot eind 2013 3 700 opleidingsplaatsen behouden kunnen blijven.

Slowakije || - Na herbestemming binnen het ESF zijn in november 2012 twee nationale projecten (70 miljoen EUR) van start gegaan. Met deze projecten wordt beoogd in de regio's met de hoogste werkloosheid werkgelegenheid te scheppen voor jongeren onder 29 jaar, in de privé- en de zelfstandigensector (streefdoel: 13 000 nieuwe banen). Tot dusver verlopen deze projecten met succes. Vooral de micro-ondernemingen en de kleine en middelgrote ondernemingen bieden jongeren kansen op werk. In de periode tot medio mei 2013 werden al meer dan 6 200 nieuwe banen gecreëerd (33,1 miljoen EUR bij contract vastgelegd).

Litouwen || - In Litouwen worden momenteel alle geplande ESF-acties uitgevoerd. Eén project is zodanig aangepast dat het voorziet in beroepsopleidingsprogramma's voor ongeveer 6 000 jongeren. De begroting bedraagt ongeveer 6 miljoen EUR. Het project is van start gegaan in augustus 2012 en wordt afgerond in augustus 2013. Het aantal deelnemers bedraagt 4 851. - Het budget van een project dat jongeren in staat stelt een eerste werkervaring op te doen, werd met 6 miljoen EUR verhoogd, wat ongeveer 6 000 jongeren ten goede zal komen. Dit project loopt sinds juli 2011 en eindigt in november 2013. 4 382 jonge werklozen hebben reeds aan dit project deelgenomen. - Het Fonds ter bevordering van ondernemerschap (ESF 14,5 miljoen EUR) verstrekt momenteel leningen en opleidingsdiensten voor starters en zelfstandige arbeid, waarbij vooral de jeugd tot de geprioriteerde focusgroepen behoort. Een nieuwe maatregel (ten bedrage van 3 miljoen EUR) is goedgekeurd om dit leningprogramma voor starters en zelfstandige arbeid aantrekkelijker te maken. - Onlangs is nog een nieuwe ESF-maatregel (9,3 miljoen EUR) "Ondersteuning voor de eerste baan" goedgekeurd, waarbij de bestaande regeling voor vermindering van de socialezekerheidsbijdragen voor de eerste baan door loonsubsidies is vervangen. Het project is van start gegaan in augustus 2012 en wordt afgerond in september 2015. Het voorziene aantal deelnemers is ongeveer 20 000. Tot 18 april 2013 werden 4 858 aanvragen ontvangen. - Een nieuwe maatregel ter "bevordering van de jeugdwerkgelegenheid en de motivatie" voor een bedrag van 2,3 miljoen EUR is op 17 april 2013 goedgekeurd. Twee van de projecten zullen gericht zijn op vrijwilligerswerk en individuele ondersteuning van kwetsbare jongeren.

Letland || - 11 miljoen EUR werd toegewezen aan verschillende maatregelen om jongeren te helpen die geen beroepskwalificaties hebben en nieuwe, op de arbeidsmarkt afgestemde kwalificaties willen verwerven. Deze maatregelen zullen een forse stijging opleveren van het percentage jonge werklozen dat EU-steun ontvangt, namelijk van 24 tot 40 %, terwijl het aantal jongeren dat een beroepsopleiding volgt zou verdubbelen. - Het vijfjarenproject "Verwerving van programma's voor beroepsonderwijs, basisvaardigheden en basiscompetenties ter ondersteuning van onderwijs en loopbaanontwikkeling" heeft tot doel professionals uit het secundaire beroepsonderwijs en de secundaire beroepsopleiding voor te bereiden op de verwerving van beroepscompetenties en –vaardigheden met het oog op beroepsactiviteiten en vervolgonderwijs, alsook de integratie op de arbeidsmarkt te bevorderen. Het project wordt uitgevoerd in partnerschap met instellingen voor beroepsonderwijs en –opleiding, die aan minstens 4 000 jongeren onder de 25 jaar programma's met een duur van 12 tot 18 maanden zullen aanbieden om beroepskwalificaties van het secundaire en tertiaire niveau te verwerven. Eind mei 2013 hadden 1 372 leerlingen respectievelijk studenten een beroepskwalificatie van secundair en tertiair niveau verworven. - In 2013 wordt de door het ESF medegefinancierde maatregel "Jeugdworkshops" uitgevoerd met als doel tot 500 jongeren tussen 15 en 24 jaar die geen beroepsonderwijs hebben gevolgd te laten kennismaken met 3 beroepen, zodat zij goed geïnformeerd een beroepskeuze kunnen maken.

Portugal || - Een nationaal initiatief, "Impulso Jovem" genaamd, heeft geleid tot een grondige herprogrammering van de structuurmiddelen, die op het Portugese vasteland tegen eind 2015 90 000 jongeren ten goede zullen komen. 143 miljoen EUR aan ESF-middelen werd herbestemd ter financiering van maatregelen zoals stages in economische sleutelsectoren, en voor steun voor het sluiten van contracten met mensen in de leeftijd van 18 tot 30 jaar, door middel van terugbetaling van de socialezekerheidsbijdragen van de werkgevers. - In februari 2013 werd de werkingssfeer van het programma uitgebreid door de subsidiabiliteitscriteria te verruimen en het programma ook voor andere regio's open te stellen. Eind mei hadden 9 676 jongeren van het programma geprofiteerd. 10 miljoen EUR werd uit het operationele programma voor Madeira van het EFRO overgedragen naar het overeenkomstige operationele programma van het ESF voor de ondersteuning van werkgelegenheidsmaatregelen voor jongeren zoals stages en aanwervingsinitiatieven. Eind mei hadden daarvan nog eens 1 497 jongeren geprofiteerd.

Spanje || - In Spanje is in 2012 een bedrag van ruim 286 miljoen EUR aan ESF‑financiering herbestemd in de richting van jeugdgerelateerde acties. Daarvan ging 135 miljoen EUR naar de overheidsdienst voor arbeidsvoorziening om jongeren te helpen bij het vinden van werk. De jeugdgerelateerde acties die tot nu toe werden uitgevoerd, zijn workshopscholen en werkgelegenheidsworkshops, waaraan ongeveer 9 500 jongeren hebben deelgenomen. Dit zijn gemengde programma's voor werkgelegenheid en opleiding. Voorts werden voor in totaal ongeveer 142 000 jongeren subsidies toegekend in de vorm van verlagingen van de socialezekerheidsbijdragen voor ondernemingen die jongeren in dienst nemen. - Met de 50 miljoen EUR die het ESF in 2012 heeft herbestemd voor het Programma ter bestrijding van discriminatie worden onder meer maatregelen ter bestrijding van jeugdwerkloosheid gefinancierd die hoofdzakelijk bestaan uit activiteiten die verband houden met geïntegreerde trajecten naar de arbeidsmarkt die zijn aangepast aan de specifieke behoeften van verschillende groepen, zoals jongeren met een handicap, jonge Roma, jongeren met specifieke problemen en werkloze jongeren die maar matig inzetbaar zijn. - De Spaanse regering heeft op 12 maart 2013 de Strategie voor ondernemerschap en jeugdwerkgelegenheid 2013-2016 gepresenteerd. Dit initiatief omvat 100 individuele maatregelen ter bestrijding van de jeugdwerkloosheid. De acties zijn gericht op alle jongeren onder de 30 jaar, en in het bijzonder op de werklozen onder hen. Om de doelstellingen van de strategie te realiseren en de nieuwe maatregelen uit te voeren, moet 3,485 miljard EUR aan nieuwe middelen worden gereserveerd. Tijdens deze en volgende programmeringsperiodes zullen bepaalde acties ten dele door het ESF worden gefinancierd.

Italië || - Als onderdeel van de eerste fase van het Actieplan voor cohesie is 1,4 miljard EUR toegewezen voor acties om onderwijs en werkgelegenheid te stimuleren, waaronder een jeugdwerkgelegenheidsplan in Sicilië voor een bedrag van 452 miljoen EUR (dat naar verwachting aan ongeveer 50 000 jongeren ten goede zal komen), nieuwe onderwijsactiviteiten voor 65 300 studenten uit de zuidelijke regio's en 13 000 nieuwe mobiliteitskansen. In een tweede fase is een extra bedrag van 620 miljoen EUR bestemd voor acties ter ondersteuning van jongeren en NEET's, die onder meer ondersteuning voor ondernemerschap en de bestrijding van schooluitval omvatten. - Het ESF verleent ook 118 miljoen EUR aan medefinanciering voor het "AMVA-programma" ter ondersteuning van het leerlingstelsel en 36 miljoen EUR aan medefinanciering voor het "FIXO-programma" (bevordering van begeleiding en arbeidsmarktintroductie van jonge leerlingen).

Grieken-land || - Na een uitgebreide herprogrammering eind 2012 werd in januari 2013 een nationaal jeugdactieplan goedgekeurd, waarvoor 517 miljoen EUR aan EU-financiering is uitgetrokken. Het plan is bedoeld om werkgelegenheid voor jongeren, opleidingen en ondernemerschap te bevorderen en is gericht op bijna 350 000 jongeren. In het kader van de laatste herprogrammering is extra steun ten belope van 1,2 miljard EUR toegekend om aan de liquiditeitsbehoeften van kmo's tegemoet te komen. Volgens de jongste berichten van de Griekse autoriteiten hebben de nieuwe initiatieven die in het goedgekeurde jeugdactieplan zijn opgenomen en die reeds van start zijn gegaan (ongeveer 47 miljoen EUR) betrekking op onder meer de tijdelijke aanwerving van werkloze jongeren (tot 35 jaar) in werkprogramma's in de culturele sector, die in de plaatselijke gemeenschap zijn verankerd, evenals op de ondersteuning van maatschappelijke structuren ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting met het oog op de aanwerving van werkloze jongeren. - Daarnaast wordt een aanvang gemaakt met de uitvoering van de volgende regelingen van het actieplan (ongeveer 146 miljoen EUR): a) het "toegangsbewijs voor de arbeidsmarkt" combineert opleiding met een stage van vijf maanden in een onderneming en is gericht op 45 000 werkloze jongeren tot 29 jaar; b) opleiding waarin theorie en leren op de werkplek worden gecombineerd, voor 1 000 jonge werkloze matrozen tot dezelfde leeftijdsgrens.

[1] COM(2013) 144 final.

[2] Indien de drempel zou worden verlaagd tot regio's met meer dan 20 % werkloze jongeren en de steun zou worden uitgebreid tot de leeftijdsgroep van 25 tot 29 jaar, zou dat de steun per NEET meer dan halveren, namelijk van 1 360 tot 560 EUR, wat de doeltreffendheid van deze interventies sterk zou schaden.