MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE REKENKAMER

Jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds 2021

(2022/C 400/01)

INHOUDSOPGAVE

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN 2

UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN 3

DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN 8

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 10

FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN 52

FINANCIËLE STATEN 2021 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU 53

FINANCIËLE STATEN VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA 2021 60

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN 68

EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 73

JAARVERSLAG OVER DE UITVOERING — DE DOOR DE EUROPESE INVESTERINGSBANK BEHEERDE MIDDELEN 99

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN

De jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds voor het jaar 2021 is opgesteld volgens de bepalingen van titel X van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds en overeenkomstig de in de toelichting bij de financiële staten beschreven boekhoudbeginselen, -regels en -methoden.

Ik verklaar dat ik verantwoordelijk ben om ervoor te zorgen dat de jaarrekeningen van het Europees Ontwikkelingsfonds worden opgesteld en gepresenteerd overeenkomstig artikel 18 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds.

Ik heb van de ordonnateur en de EIB, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekeningen die een beeld van de activa en de passiva van het Europees Ontwikkelingsfonds en de uitvoering van de begroting geven.

Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekening te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekening in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de financiële positie van het Europees Ontwikkelingsfonds geeft.

Rosa ALDEA BUSQUETS Rekenplichtige

UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN

1. ACHTERGROND

De Europese Unie (hierna “EU” genoemd) werkt met een groot aantal ontwikkelingslanden samen. De belangrijkste doelstelling is hierbij het bevorderen van de economische, sociale en ecologische ontwikkeling, waarbij de aandacht in eerste instantie wordt toegespitst op het terugdringen en bestrijden van armoede op lange termijn door aan de begunstigde landen ontwikkelingshulp en technische bijstand te verstrekken. Hiertoe stelt de EU samen met de partnerlanden ontwikkelingsstrategieën op en besteedt zij financiële middelen om die strategieën ten uitvoer te leggen. De middelen die de EU voor ontwikkeling uittrekt, zijn afkomstig van drie bronnen:

— de begroting van de Europese Unie;

— het Europees Ontwikkelingsfonds;

— de Europese Investeringsbank.

Tot 2021 was het Europees Ontwikkelingsfonds (hierna “EOF” genoemd) het voornaamste instrument voor het verstrekken van steun in het kader van de ontwikkelingssamenwerking aan de staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (hierna “ACS-staten” genoemd) en de landen en gebieden overzee (hierna “LGO’s” genoemd).

Het EOF wordt niet gefinancierd met middelen uit de EU-begroting. Het EOF is opgericht krachtens een interne overeenkomst van de vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad bijeen en wordt beheerd door een eigen comité. De Europese Commissie (hierna “Commissie” genoemd) is verantwoordelijk voor de financiële uitvoering van de verrichtingen die met middelen van het EOF worden uitgevoerd. De Europese Investeringsbank (hierna “EIB” genoemd) beheert de investeringsfaciliteit.

Elk EOF wordt gesloten voor een periode van ongeveer vijf jaar en op elk EOF is een eigen Financieel Reglement van toepassing dat het opmaken van specifieke financiële staten verplicht stelt. Bovendien worden deze financiële staten gecumuleerd om een totaalbeeld te geven van de financiële situatie van de middelen waarvoor de Commissie verantwoordelijk is.

Het Intern Akkoord tot oprichting van het 11e EOF is in juni 2013 door de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, ondertekend (1) en is op 1 maart 2015 in werking getreden.

In 2018 heeft de Raad het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF vastgesteld (2). De vorige verordening werd bij deze nieuwe tekst ingetrokken. Het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF is ook van toepassing op de uit eerdere EOF’s gefinancierde verrichtingen, onverminderd de bestaande juridische verbintenissen. Deze verordening is niet van toepassing op de investeringsfaciliteit van voorgaande EOF’s.

In het kader van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst werd de investeringsfaciliteit opgericht, beheerd door de EIB, en gebruikt om de ontwikkeling van de particuliere sector in de ACS-staten te ondersteunen door hoofdzakelijk — maar niet uitsluitend — particuliere investeringen te financieren. De faciliteit is opgezet als een hernieuwbaar fonds, in die zin dat terugbetalingen opnieuw in andere verrichtingen kunnen worden geïnvesteerd, waardoor de faciliteit over hernieuwbare eigen middelen kan beschikken en financieel onafhankelijk is. Aangezien de investeringsfaciliteit niet door de Commissie wordt beheerd, wordt zij niet geconsolideerd in het eerste deel van de jaarrekening — de financiële staten van het EOF en het daarbij horende financiële uitvoeringsverslag. De financiële staten van de investeringsfaciliteit zijn opgenomen als een afzonderlijk onderdeel van de jaarrekening (deel II) om een volledig beeld te geven van de ontwikkelingshulp van het EOF.

2. HOE WORDT HET EOF GEFINANCIERD?

De Raad van 2 december 2013 heeft Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (3) vastgesteld. In dit kader is besloten dat de geografische samenwerking met de ACS-staten niet in de begroting van EU zou worden opgenomen, maar verder zou worden gefinancierd met de middelen uit het bestaande intergouvernementele EOF.

De EU-begroting wordt jaarlijks opgesteld en volgens het jaarperiodiciteitsbeginsel in begrotingszaken gelden de raming van en de machtiging voor de ontvangsten en uitgaven voor één jaar. In tegenstelling tot de EU-begroting heeft de werking van het EOF een meerjarig karakter. Voor elk EOF wordt een algemeen fonds opgericht voor de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking gedurende een periode van doorgaans vijf jaar. Aangezien de middelen op meerjarige basis worden toegekend, kunnen de toegewezen middelen tijdens de looptijd van het EOF worden benut. In de begrotingsverslaggeving, waar de budgettaire tenuitvoerlegging van de EOF wordt afgemeten aan de totale middelen, wordt gewezen op het ontbreken van de jaarperiodiciteit.

De EOF-middelen zijn ad-hocbijdragen van de EU-lidstaten. Ongeveer elke vijf jaar kwamen vertegenwoordigers van de lidstaten op intergouvernementeel niveau bijeen om het totale bedrag vast te stellen dat aan het fonds moest worden toegewezen en om toezicht te houden op de besteding ervan.

De middelen worden door de Commissie beheerd overeenkomstig het EU-ontwikkelingsbeleid. Naast het beleid dat op het niveau van de EU wordt gevoerd, hebben de lidstaten hun eigen ontwikkelingsbeleid en moeten zij met het oog op complementariteit hun eigen beleid met dat van de EU coördineren.

Naast de bovenvermelde bijdragen kunnen lidstaten ook cofinancieringsregelingen aangaan of kunnen zij op vrijwillige basis financieel bijdragen aan het EOF.

3. EOF-ACTIVITEITEN NA 31 DECEMBER 2020

Het 11e EOF heeft zijn laatste fase bereikt toen de vervalclausule op 31 december 2020 in werking trad. Deze clausule voorziet in een afsluitingsdatum voor vastleggingen, wat betekent dat vanaf 2021 geen verdere financieringsovereenkomsten kunnen worden gesloten in het kader van het 11e EOF. Specifieke contracten voor de bestaande financieringsovereenkomsten zullen echter nog tot en met 31 december 2023 worden ondertekend (en zelfs later voor controle en evaluatie). Bovendien zullen de lopende projecten, die in het kader van het Europees Ontwikkelingsfonds worden gefinancierd, verder worden uitgevoerd totdat zij zijn voltooid.

In het kader van het nieuwe meerjarig financieel kader 2021-2027 wordt de samenwerking tussen de EU en ACS-landen opgenomen in het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld. En de samenwerking met LGO valt nu onder het LGO-besluit. Dit betekent dat terwijl de EOF-programma’s tot 2021 met vrijwillige bijdragen van de EU-lidstaten werden gefinancierd, ontwikkelingsprogramma’s vanaf 2021 met middelen uit de EU-begroting zullen worden gefinancierd. Dit houdt ook in dat voor de financiering van ontwikkelingsprogramma’s de goedkeuring van het Europees Parlement vereist is en dat de transacties op dezelfde wijze aan de financiële regelgeving van de EU moeten voldoen als andere door de EU gefinancierde programma’s.

4. JAARRAPPORTAGE

4.1. JAARREKENING

Overeenkomstig artikel 18, lid 3, van het Financieel Reglement van het EOF heeft het EOF zijn financiële staten voorbereid op grond van boekhoudregels op transactiebasis die zelf zijn afgeleid van de internationale standaarden voor overheidsboekhouding (IPSAS). Deze door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels worden toegepast in alle instellingen en organen van de EU en moeten uitgroeien tot een uniform kader voor het opstellen en presenteren van de rekeningen om tot een geharmoniseerde financiële verslaglegging te komen. Die boekhoudregels van de EU worden toegepast op het EOF, rekening houdende met de specifieke aard van de activiteiten.

De voorbereiding van de jaarrekening van het EOF is toevertrouwd aan de rekenplichtige van de Commissie, die ook de rekenplichtige van het EOF is en ervoor zorgt dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de vermogenspositie van het EOF.

De jaarrekening is als volgt opgebouwd:

Deel I: De door de Commissie beheerde middelen

i) Financiële staten en toelichtingen van het EOF

ii) Financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen

iii) Geconsolideerde financiële staten van het EOF en EU-trustfondsen

iv) Verslag over de financiële uitvoering van het EOF

Deel II: Jaarverslag over de uitvoering — de door de EIB beheerde middelen

i) Financiële staten van de investeringsfaciliteit

In het onderdeel “Financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen” zijn de financiële staten opgenomen van de twee in het kader van het EOF opgerichte trustfondsen: Het EU-trustfonds Bêkou (zie afdeling “Financiële staten van het EU-trustfonds Bêkou”) en het EU-trustfonds voor Afrika (zie afdeling “Financiële staten van het EU-trustfonds voor Afrika”). De individuele financiële staten van de trustfondsen worden opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de rekenplichtige van de Commissie en worden aan een externe audit onderworpen die door een accountant uit de particuliere sector wordt uitgevoerd. De bedragen van de trustfondsen die in deze jaarrekeningen zijn opgenomen, zijn voorlopig.

De jaarrekening van het EOF moet uiterlijk op 31 juli van het jaar na de balansdatum door de Commissie worden goedgekeurd en ter kwijting aan het Europees Parlement en de Raad worden voorgelegd.

5. CONTROLE EN KWIJTING

5.1. CONTROLE

De jaarrekening van het EOF wordt gecontroleerd door de externe controleur van het fonds, zijnde de Europese Rekenkamer, die een jaarverslag opstelt voor het Europees Parlement en de Raad.

5.2. KWIJTING

De eindcontrole van de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar is de kwijting. Na de controle en de voltooiing van de jaarrekening dient de Raad een aanbeveling te doen en het Europees Parlement dient daarna te beslissen of het kwijting verleent aan de Commissie voor de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Deze beslissing is gebaseerd op een controle van de rekeningen, het jaarverslag van de Europese Rekenkamer (dat een officiële betrouwbaarheidsverklaring bevat) en de antwoorden van de Commissie op vragen en aanvullende verzoeken van de kwijtingsautoriteit om meer informatie.

BELANGRIJKSTE PUNTEN VAN DE FINANCIËLE UITVOERING IN 2021

Nettobedrag, alleen 10e & 11e EOF

Uitvoering van de begroting

Het jaar 2021 stond in het teken van twee gebeurtenissen. 2021 was het eerste jaar na de vervalclausule voor het 11e EOF, die op 31 december 2020 in werking is getreden. Derhalve waren er in 2021 geen verdere globale vastleggingen voor projecten in het kader van het 11e EOF. Bovendien ondervond de financiële uitvoering voor het 10e en het 11e EOF voor contracten (individuele vastleggingen: 2 118 miljoen EUR) en betalingen (3 393 miljoen EUR) in 2021 de gevolgen van de nog steeds voortdurende COVID-19-crisis.

Het totale bedrag van de brutobetalingen voor alle EOF’s (3 435 miljoen EUR) komt overeen met 91 % van het streefcijfer van 3 763 miljoen EUR dat aan de lidstaten is meegedeeld. Als gevolg van de lang aanhoudende COVID-situatie is voor 50 % van de delegaties in Sub-Saharaans Afrika de betalingsdoelstelling niet gehaald (90 %). Dit was het sterkst merkbaar in Madagaskar, dat zijn grenzen bijna volledig had gesloten, waardoor het zeer moeilijk werd om de uitvoering voort te zetten zoals oorspronkelijk was voorzien; Tsjaad en Gambia als gevolg van een opgeschorte of vertraagde uitvoering; Ethiopië, Guinee-Conakry, en Mali, waar politieke crises ernstige gevolgen hadden voor de verrichtingen, met een aanzienlijk effect op de geraamde betalingen voor begrotingssteun. In de Stille Oceaan en het Caribisch gebied waren de COVID-beperkingen ook van invloed op de uitvoering. In Fiji en Haïti hadden de negatieve bijeffecten van de verslechtering van de economische, sociale en politieke situatie desastreuze gevolgen voor infrastructuurprojecten.

Impact van de activiteiten op de financiële staten

In de financiële staten is de impact van de bovenvermelde activiteiten het meest zichtbaar bij:

— voorfinanciering (zie toelichting 2.2): een daling van 101 miljoen EUR, grotendeels doordat er minder voorschotten zijn uitbetaald als gevolg van de daling van het aantal contracten die zijn ondertekend (3 670 miljoen EUR in 2020 tegenover 2 118 miljoen EUR in 2021). Deze daling werd voornamelijk veroorzaakt door uitdagingen als gevolg van de aanhoudende COVID-19-pandemie en geopolitieke crises. Bijgevolg namen geldmiddelen en kasequivalenten toe met 266 miljoen EUR als gevolg van deze aanzienlijke afname van de voorfinanciering en andere betalingen (zie toelichting 2.5);

— het aanzienlijk lagere aantal lopende contracten aan het einde van 2021, veroorzaakt door zowel het afbouwen van het EOF als de negatieve gevolgen van aanhoudende COVID-19- en geopolitieke crises voor de ondertekening van nieuwe contracten, heeft geleid tot een aanzienlijke afname van toegerekende lasten met 519 miljoen EUR (zie toelichting 2.8);

— de uitgaven voor de steuninstrumenten (zie toelichting 3.3): een totale afname van de uitgaven voor de steuninstrumenten van 1 743 miljoen EUR is een gecombineerd gevolg. Enerzijds vormden de uitdagende omstandigheden in verband met de COVID-19-pandemie en de instabiele geopolitieke situatie in verscheidene landen een belemmering voor de uitvoering van EOF-activiteiten in 2021. Tegelijkertijd is de afname van de activiteiten in het kader van het 10e en eerdere EOF’s in overeenstemming met de afbouw van die EOF’s, hetgeen heeft geleid tot minder openstaande contracten in het kader van deze EOF’s.

Impact van de wijzigingen in de boekhoudregels van de Europese Unie 11 op de financiële staten

Als gevolg van de wijzigingen in de boekhoudregels van de Europese Unie 11 (zie toelichting 1 over grondslagen voor financiële verslaglegging) werden de financiële activa van het EOF op 1 januari 2021 heringedeeld van voor verkoop beschikbare financiële activa naar financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten (FVSD). In beide gevallen worden de financiële activa geboekt tegen de reële waarde: de boekwaarden zijn dus vergelijkbaar. Het overeenkomstige bedrag van de reëlewaardereserve is overgedragen naar het gecumuleerde overschot/tekort. Deze herclassificatie heeft geen gevolgen gehad voor de nettoactiva van het EOF (zie Mutatieoverzicht van de nettoactiva).

DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN

INHOUDSOPGAVE

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 10

EOF BALANS 11

EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 12

EOF KASSTROOMOVERZICHT 13

EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 14

BALANS — EOF 15

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN PER EOF 17

MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF 18

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 21

FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN 52

FINANCIËLE STATEN 2021 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU 53

BALANS 58

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 59

KASSTROOMOVERZICHT 59

FINANCIËLE STATEN VAN HET EU-TRUSTFONDS VOOR AFRIKA 2021 60

BALANS 66

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 67

KASSTROOMOVERZICHT 67

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN 68

GECONSOLIDEERDE BALANS 69

GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES 70

GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT 71

GECONSOLIDEERDE STAAT VAN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 72

EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 73

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF (4)

EOF BALANS

(in miljoen EUR) Toelichting 31.12.2021 31.12.2020 VASTE ACTIVA Financiële activa 2.1 39 33 Voorfinanciering 2.2 671 870 Bijdragen trustfonds 2.3 382 394 Wisselvorderingen 4 3 1 096 1 300 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.2 1 453 1 355 Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 2.4 35 140 Geldmiddelen en kasequivalenten 2.5 994 728 2 481 2 223 TOTAAL ACTIVA 3 577 3 523 LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN Financiële verplichtingen 2.6 (7) (2) (7) (2) KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN Schulden 2.7 (501) (615) Toegerekende lasten 2.8 (1 008 ) (1 527 ) (1 509 ) (2 143 ) TOTAAL PASSIVA (1 516 ) (2 145 ) NETTOACTIVA 2 061 1 379 MIDDELEN EN RESERVES Reëlewaardereserve 2.9 — (5) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s 2.10 62 643 58 986 Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s 2.10 2 252 2 252 Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (59 860 ) (55 111 ) Economisch resultaat over het jaar (2 974 ) (4 744 ) NETTOACTIVA 2 061 1 379





EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

(in miljoen EUR) Toelichting 2021 2020 ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 Terugvorderingen 27 92 27 92 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 Financiële ontvangsten (26) 6 Overige ontvangsten 74 37 48 43 Totaal ontvangsten 75 135 UITGAVEN Steuninstrumenten 3.3 (2 864 ) (4 607 ) Cofinancieringsuitgaven 3.4 (19) (53) Financieringskosten 3.5 (20) (21) Overige uitgaven 3.6 (145) (197) Totaal uitgaven (3 049 ) (4 878 ) ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (2 974 ) (4 744 )





EOF KASSTROOMOVERZICHT

(in miljoen EUR) Toelichting 2021 2020 Economisch resultaat over het jaar (2 974 ) (4 744 ) Operationele activiteiten Kapitaalverhoging — bijdragen (netto) 3 657 4 177 (Toename)/afname bijdragen trustfonds 12 (127) (Toename)/afname voorfinanciering 101 (29) (Toename)/afname wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 105 (17) Toename/(afname) financiële verplichtingen 5 (17) Toename/(afname) schulden (114) 99 Toename/(afname) in overlopende posten (519) 209 Overige non-cash mutaties — (3) Investeringsactiviteiten (Toename)/afname niet-afgeleide financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten (*1) (7) 2 NETTOKASSTROOM 266 (452) Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten 266 (451) Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar 2.5 728 1 179 Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar 2.5 994 728





EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA

(in miljoen EUR) Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Reële-waardereserve (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2019 73 264 18 455 54 809 (55 111 ) 2 252 (2) 1 948 Mutaties reële waarde (3) (3) Kapitaalverhoging — bijdragen (223) (4 400 ) 4 177 — — 4 177 Economisch resultaat over het jaar — — — (4 744 ) — (4 744 ) SALDO OP 31.12.2020 73 041 14 055 58 986 (59 854 ) 2 252 (5) 1 379 Impact van de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 (5) 5 — SALDO OP 1.1.2021 73 041 14 055 58 986 (59 860 ) 2 252 — 1 379 Kapitaalverhoging — bijdragen (43) (3 700 ) 3 657 — — 3 657 Economisch resultaat over het jaar — — — (2 974 ) — (2 974 ) SALDO OP 31.12.2021 72 998 10 355 62 643 (62 834 ) 2 252 — 2 061





BALANS — EOF

(in miljoen EUR) 31.12.2021 31.12.2020 Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF TOTAAL 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF TOTAAL VASTE ACTIVA Financiële activa 2.1 — — (2) 41 39 — — (2) 35 33 Voorfinanciering 2.2 — — 219 452 671 — 3 292 575 870 Bijdragen trustfonds 2.3 — 31 9 341 382 — 29 9 355 394 Wisselvorderingen — — — 4 4 — — — 3 3 — 31 226 839 1 096 — 33 299 969 1 300 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.2 — 14 353 1 085 1 453 0 9 341 1 005 1 355 Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 2.4 180 (314) 1 296 (1 127 ) 35 181 (177) 1 723 (1 586 ) 140 Rekeningen tussen EOF’s 181 (316) 1 279 (1 144 ) — 181 (246) 1 663 (1 598 ) — Geldmiddelen en kasequivalenten 2.5 — — — 994 994 — — — 728 728 361 (615) 2 928 (192) 2 481 362 (414) 3 726 (1 451 ) 2 223 TOTAAL ACTIVA 361 (584) 3 154 646 3 577 362 (381) 4 025 (483) 3 523 LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN Financiële verplichtingen 2.6 — — — (7) (7) — — — (2) (2) — — — (7) (7) — — — (2) (2) KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN Schulden 2.7 — (0) (27) (473) (501) — (1) (62) (554) (615) Toegerekende lasten 2.8 — (6) (110) (892) (1 008 ) — (67) (217) (1 244 ) (1 527 ) — (6) (138) (1 365 ) (1 509 ) — (67) (279) (1 798 ) (2 143 ) TOTAAL PASSIVA — (6) (138) (1 372 ) (1 516 ) — (67) (279) (1 800 ) (2 145 ) NETTOACTIVA 361 (591) 3 016 (725) 2 061 362 (448) 3 747 (2 282 ) 1 379 Reëlewaardereserve 2.9 — — — — — — — (2) (4) (5) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s 2.10 12 164 10 492 20 960 19 027 62 643 12 164 10 535 20 960 15 327 58 986 Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s 2.10 627 1 625 — — 2 252 627 1 625 — — 2 252 Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s 2.10 (2 512 ) 2 018 101 394 — (2 512 ) 2 041 188 283 — Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (10 098 ) (14 404 ) (19 065 ) (16 293 ) (59 860 ) (10 098 ) (14 440 ) (18 606 ) (11 966 ) (55 111 ) Economisch resultaat over het jaar (1) (6) (260) (2 708 ) (2 974 ) — 36 (457) (4 324 ) (4 744 ) NETTOACTIVA 180 (274) 1 737 419 2 061 181 (203) 2 084 (683) 1 379





STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN PER EOF

(in miljoen EUR) 2021 2020 Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF TOTAAL 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF TOTAAL ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 Terugvorderingen — — 1 26 27 (1) 5 69 19 92 — — 1 26 27 (1) 5 69 19 92 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 Financiële ontvangsten — 0 (22) (4) (26) — 5 1 1 6 Overige ontvangsten — 5 14 55 74 — 5 18 13 37 — 5 (8) 51 48 — 10 19 13 43 Totaal ontvangsten — 5 (7) 78 75 (1) 15 88 32 135 UITGAVEN Steuninstrumenten 3.3 — (7) (214) (2 644 ) (2 864 ) — 34 (462) (4 179 ) (4 607 ) Cofinancieringsuitgaven 3.4 — — — (19) (19) — — (41) (12) (53) Financieringskosten 3.5 — 7 (23) (3) (20) 1 (3) (16) (4) (21) Overige uitgaven 3.6 — (11) (16) (119) (145) — (9) (25) (162) (197) Totaal uitgaven — (12) (252) (2 785 ) (3 049 ) 1 21 (545) (4 356 ) (4 878 ) ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR — (8) (259) (2 708 ) (2 974 ) — 36 (457) (4 324 ) (4 744 )

MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF

(in miljoen EUR) 8e EOF Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2019 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 510 ) 183 Overdrachten naar en van het 10e EOF — (2) (2) SALDO OP 31.12.2020 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 512 ) 181 Overdrachten naar en van het 10e EOF — — — SALDO OP 31.12.2021 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 512 ) 181





(in miljoen EUR) 9e EOF Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2019 10 773 15 10 758 (14 440 ) 1 625 2 109 53 Overdrachten naar en van het 10e EOF — — — Overdrachten naar en van het 10e EOF — (69) (69) Restitutie aan de lidstaten (223) (223) (223) Economisch resultaat over het jaar — — SALDO OP 31.12.2020 10 550 15 10 535 (14 440 ) 1 625 2 041 (203) Kapitaalverhoging — bijdragen — — — Overdrachten naar en van het 10e EOF — (23) (23) Restitutie aan de lidstaten (43) (43) (43) Economisch resultaat over het jaar — (6) — (6) SALDO OP 31.12.2021 10 507 15 10 492 (14 410 ) 1 625 2 018 (274)





(in miljoen EUR) 10e EOF Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Reëlewaardereserve (G) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2019 20 960 — 20 960 (18 606 ) 265 2 618 Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF — 71 71 Overdrachten naar en van het 11e EOF — (147) (147) Economisch resultaat over het jaar — (457) (457) SALDO OP 31.12.2020 20 960 — 20 960 (19 063 ) 188 (2) 2 084 Impact van de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 (2) 2 — SALDO OP 1.1.2020 20 960 — 20 960 (19 065 ) 188 — 2 084 Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF — 23 23 Overdrachten naar en van het 11e EOF — (110) (110) Economisch resultaat over het jaar — (260) (260) SALDO OP 31.12.2021 20 960 — 20 960 (19 324 ) 101 — 1 737





(in miljoen EUR) 11e EOF Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F) Reëlewaardereserve (G) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F)+(G) SALDO OP 31.12.2019 29 367 18 440 10 927 (11 966 ) 136 (2) (905) Mutaties reële waarde — (2) (2) Kapitaalverhoging — bijdragen (4 400 ) 4 400 147 4 547 Economisch resultaat over het jaar — (4 324 ) — (4 324 ) SALDO OP 31.12.2020 29 367 14 040 15 327 (16 290 ) 283 (4) (683) Impact van de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 (4) 4 — SALDO OP 1.1.2020 29 367 14 040 15 327 (16 294 ) 283 — (683) Kapitaalverhoging — bijdragen (3 700 ) 3 700 110 3 810 Economisch resultaat over het jaar — (2 708 ) — (2 708 ) SALDO OP 31.12.2021 29 367 10 340 19 027 (19 002 ) 394 — 419

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF (5)

1. BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING

1.1. BOEKHOUDBEGINSELEN

Financiële staten zijn bedoeld om een breed scala aan belanghebbenden nuttige informatie te verschaffen over de vermogenspositie, de resultaten en de kasstromen van een entiteit.

De algemene overwegingen (of boekhoudbeginselen) die moeten worden gevolgd bij de opstelling van de financiële staten zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel nr. 1 “Financiële staten” en zijn dezelfde als die welke zijn beschreven in IPSAS 1, namelijk: juiste weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, materialiteit, hergroepering, verrekening en vergelijkende informatie. De kwalitatieve aspecten van financiële verslaglegging zijn relevantie, getrouwe weergave (betrouwbaarheid), begrijpelijkheid, tijdigheid, vergelijkbaarheid en controleerbaarheid.

1.2. OPSTELLINGSGRONDSLAG

1.2.1. Verslagperiode

De financiële staten worden jaarlijks opgemaakt. Het boekjaar start op 1 januari en eindigt op 31 december.

1.2.2. Munteenheid en omrekeningsbeginselen

De jaarrekeningen worden opgemaakt in miljoen euro, aangezien de euro de functionele valuta van de EU is. Verrichtingen in vreemde valuta worden omgerekend in euro tegen de op de transactiedatum geldende wisselkoers. Wisselkoersbaten en -verliezen die voortvloeien uit de afwikkeling van verrichtingen in vreemde valuta’s en uit de omrekening aan het einde van het jaar van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Er worden verschillende omrekeningsmethoden toegepast voor de materiële vaste activa en de immateriële activa, die hun waarde in euro behouden tegen de bij de aankoop geldende koers.

De saldi aan het einde van het jaar van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden omgerekend in euro tegen de op 31 december geldende wisselkoersen van de Europese Centrale Bank (ECB).

Wisselkoersen met de euro

Munteenheid 31.12.2021 31.12.2020 Munteenheid 31.12.2021 31.12.2020 BGN 1,9558 1,9558 PLN 4,5969 4,5597 CZK 26,8580 26,2420 RON 4,9490 4,8683 DKK 7,4364 7,4409 SEK 10,2503 10,0343 GBP 0,84028 0,8990 CHF 1,0331 1,0802 HRK 7,5156 7,5519 JPY 130,3800 126,4900 HUF 369,1900 363,8900 USD 1,1326 1,2271

1.2.3. Gebruik van ramingen

Overeenkomstig de IPSAS en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke ramingen betreffen onder andere, maar niet uitsluitend: de bedragen voor verplichtingen inzake personeelsbeloningen, financiële risico’s verbonden aan vorderingen en bedragen die in de toelichting over de financiële instrumenten zijn opgenomen, voorziening voor bijzondere waardevermindering voor financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en voor verplichtingen inzake financiëlegarantiecontracten, toegerekende baten en lasten, voorzieningen, waardeverminderingen van immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen, de realiseerbare nettowaarde van voorraden, voorwaardelijke activa en verplichtingen. De werkelijke bedragen kunnen van deze ramingen afwijken.

Redelijke schattingen zijn een essentieel onderdeel van het opstellen van financiële staten en ondergraven hun betrouwbaarheid niet. Een schatting moet mogelijk herzien worden als de omstandigheden waarop de schatting was gebaseerd, veranderen, of als men over nieuwe informatie of meer ervaring beschikt. Vanwege de aard van een schattingswijziging heeft een schattingswijziging geen betrekking op voorgaande perioden en houdt zij geen correctie van een fout in. Het effect van een schattingswijziging zal worden weergegeven in het overschot of tekort in de perioden waarin het bekend wordt.

1.2.4. Toepassing van nieuwe en gewijzigde boekhoudregels van de Europese Unie

Herziene boekhoudregels van de Europese Unie van kracht voor perioden die op of na 1 januari 2021 aanvangen

In 2020 heeft de rekenplichtige de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 “Financiële instrumenten” aangenomen, die verplicht moeten worden toegepast vanaf 1 januari 2021. De herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 zijn gebaseerd op de nieuwe IPSAS 41 “Financiële instrumenten”, de gewijzigde IPSAS 28 “Presentatie van financiële instrumenten” en de gewijzigde IPSAS 30 “Voorstelling van financiële instrumenten”, die in augustus 2018 zijn uitgegeven. Hierin worden de beginselen vastgelegd voor financiële verslaglegging over financiële activa en financiële verplichtingen. In overeenstemming met de overgangsbepalingen van de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 brengt de entiteit verslag uit over eventuele wijzigingen vanaf de initiële toepassing, op 1 januari 2021. De herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 vereisen geen aanpassing van voorgaande perioden. Bijgevolg zijn de financiële activa, financiële verplichtingen, wisselvorderingen en rentebaten/-lasten zoals die op 31 december 2020 in deze rekening waren opgenomen in de boekhouding opgenomen in overeenstemming met de grondslagen voor financiële verslaglegging zoals vermeld in de financiële staten voor 2020 van de entiteit.

Wijzigingen vanaf de toepassing van de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11

Nieuwe indelings- en waarderingsbeginselen voor financiële activa

In de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 wordt een op beginselen gebaseerde benadering voor de indeling van financiële activa geïntroduceerd, die gebaseerd is op twee criteria: het model van de entiteit voor het beheer van haar financiële activa en de contractuele kasstroomkenmerken van die activa. Afhankelijk van deze criteria worden de financiële activa ingedeeld in de volgende categorieën: “financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs” (AC), “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen” (FVNA), of “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten” (FVSD).

De toepassing van de nieuwe criteria heeft ertoe geleid dat alle investeringen in eigen vermogen en schuldbewijzen zijn heringedeeld van “voor verkoop beschikbaar” naar FVSD. De desbetreffende reëlewaardereserve werd — binnen Nettoactiva — heringedeeld naar gecumuleerd overschot of tekort.

Nieuw waardeverminderingsmodel

Daar waar het vorige waardeverminderingsmodel was gebaseerd op geleden verliezen, is in de herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 een toekomstgericht waardeverminderingsmodel geïntroduceerd op basis van verwachte kredietverliezen gedurende de looptijd van het financiële actief. Met de verwachte kredietverliezen wordt rekening gehouden met alle mogelijke gevallen van wanbetaling en met de ontwikkeling van de kredietkwaliteit van de financiële activa. Het nieuwe waardeverminderingsmodel is van toepassing op alle tegen AC of FVNA gewaardeerde financiële activa alsook op toegezegde leningen en financiëlegarantiecontracten.

Boekhoudkundige verwerking van financiële garanties

De herziene boekhoudregels van de Europese Unie 11 schrijven voor dat de boekhoudkundige vereisten inzake financiële garanties moeten worden toegepast op alle financiëlegarantiecontracten. De waardering van de financiële verplichting in verband met een garantie hangt af van de reële waarde van de garantie bij de eerste opname en de ontwikkeling van de verwachte kredietverliezen uit de portefeuille met gedekte vorderingen.

1.3. BALANS

1.3.1. Financiële activa

Indeling bij de eerste opname

De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname. Op basis van het beheersmodel en de contractuele kasstroomkenmerken van de activa kunnen de financiële activa in drie categorieën worden ingedeeld: “financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs” (AC), “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen” (FVNA), of “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten” (FVSD).

i) Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs zijn niet-afgeleide financiële activa die aan twee voorwaarden voldoen: 1) De entiteit houdt deze aan om de contractuele kasstromen te ontvangen. 2) Op bepaalde dagen zijn er contractuele kasstromen die uitsluitend aflossingen en rentebetalingen op het uitstaande hoofdsombedrag betreffen.

Deze categorie omvat:

— geldmiddelen en kasequivalenten;

— leningen (met inbegrip van termijndeposito’s waarvan de oorspronkelijke looptijd meer dan drie maanden bedraagt);

— wisselvorderingen.

Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs zijn opgenomen in de vlottende activa, behalve voor de activa met een looptijd van meer dan twaalf maanden vanaf de verslagleggingsdatum.

ii) Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen

Deze niet-afgeleide financiële activa hebben contractuele kasstromen die uitsluitend aflossingen en rentebetalingen op het uitstaande hoofdsombedrag betreffen. Bovendien heeft het beheersmodel tot doel de financiële activa aan te houden om contractuele kasstromen te ontvangen en om de financiële activa te verkopen.

Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat zij binnen de twaalf maanden na de verslagleggingsdatum zullen worden gerealiseerd.

De entiteit houdt dergelijke activa niet aan op 31 december 2021.

iii) Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

De entiteit deelt derivaten en investeringen in eigen vermogen in als FVSD aangezien de contractuele kasstromen niet uitsluitend de hoofdsom en rentebetalingen op de hoofdsom vertegenwoordigen.

Bovendien deelt de entiteit de schuldbewijzen die zij aanhoudt in als FVSD aangezien de portefeuilles van schuldbewijzen worden beheerd en geëvalueerd op basis van de reële waarde van de portefeuille.

Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat zij binnen de twaalf maanden na de verslagleggingsdatum zullen worden gerealiseerd.

Eerste opname en waardering

Aankopen van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden opgenomen op hun transactiedag, de dag waarop de entiteit tot de aankoop van het actief overgaat. Kasequivalenten en leningen worden opgenomen wanneer contanten bij een financiële instelling op een depositorekening worden geplaatst of aan kredietnemers worden uitgekeerd.

Financiële activa worden initieel gewaardeerd tegen reële waarde. In het geval van financiële activa die niet worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, worden bij de eerste opname transactiekosten toegevoegd aan de reële waarde. In het geval van financiële activa die worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden de transactiekosten onder de uitgaven opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

De reële waarde van een financieel actief bij de eerste opname is doorgaans de transactieprijs, tenzij de transactie niet zakelijk is, d.w.z. dat die transactie om redenen van overheidsbeleid tegen een niet- of nominale vergoeding wordt verstrekt. In dit geval is het verschil tussen de reële waarde van het financiële instrument en de transactieprijs een niet-wisselkoerscomponent die in de staat van de financiële resultaten als uitgave wordt opgenomen. In dit geval wordt de reële waarde van een financieel actief afgeleid van actuele marktverrichtingen voor een volledig gelijkwaardig instrument. Indien geen actieve markt voor het instrument bestaat, wordt de reële waarde afgeleid van een waarderingstechniek waarvoor gebruik wordt gemaakt van beschikbare gegevens van waarneembare markten.

Waardering na eerste opname

Financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs worden vervolgens tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerd op basis van de effectieverentemethode.

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde (met inbegrip van die welke afkomstig zijn van de omrekening van vreemde valuta en eventueel ontvangen rentebetalingen) worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen in de periode waarin zij zich voordoen.

Reële waarde bij waardering na eerste opname

De reële waarden van op actieve markten genoteerde beleggingen is gebaseerd op de actuele biedkoers. Indien de markt voor een financieel actief niet actief is (en voor niet-genoteerde effecten en OTC-derivaten), stelt de EU een reële waarde vast met gebruikmaking van waarderingstechnieken. Daarbij gaat het onder meer om het gebruik van recente, vergelijkbare zakelijke verrichtingen als vergelijkingsbasis, vergelijking met de actuele marktwaarde van een ander instrument dat in wezen hetzelfde is, contantewaardeberekeningen en optiewaarderingsmodellen en andere courant door marktdeelnemers gebruikte waarderingstechnieken.

Investeringen in durfkapitaalfondsen die geen genoteerde marktprijs op een actieve markt hebben, worden gewaardeerd tegen de toerekenbare intrinsieke waarde, die moet worden beschouwd als een equivalent van hun reële waarde.

Waardevermindering van financiële activa

De EU neemt een waardeverminderingsverlies op en waardeert deze voor verwachte kredietverliezen op financiële activa die worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de vorm van nettoactiva/eigen vermogen.

Het verwachte kredietverlies is de contante waarde van het verschil tussen de contractuele kasstromen en de kasstromen die de EU verwacht te zullen ontvangen. Het verwachte kredietverlies omvat redelijke en gefundeerde informatie die zonder ongerechtvaardigde kosten of inspanningen op de verslagleggingsdatum beschikbaar is.

Voor activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs wordt de boekwaarde van het actief verminderd met het bedrag van het waardeverminderingsverlies dat in de staat van de financiële resultaten wordt opgenomen. Indien in een volgende periode het bedrag van de waardeverminderingen afneemt, wordt de afboeking van het financieel actief teruggeboekt via de staat van de financiële resultaten.

a) Vorderingen

De entiteit waardeert het waardeverminderingsverlies tegen het bedrag van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen met behulp van praktische hulpmiddelen (bv. een voorzieningenmatrix).

b) Geldmiddelen en kasequivalenten

De entiteit houdt geldmiddelen en kasequivalenten aan op lopende rekeningen en termijndeposito’s van maximaal drie maanden. De geldmiddelen worden aangehouden bij banken met zeer hoge kredietratings, dus met zeer lage kansen op wanbetaling. Gezien de korte duur en de lage kansen op wanbetaling, zijn de verwachte kredietverliezen van geldmiddelen en kasequivalenten verwaarloosbaar. Bijgevolg wordt voor kasequivalenten geen voorziening voor bijzondere waardevermindering opgenomen.

c) Leningen

Het verwachte kredietverlies wordt gewaardeerd met behulp van een driestappenmodel waarbij rekening wordt gehouden met kansgewogen gevallen van wanbetaling gedurende de looptijd van het financieel actief en de ontwikkeling van het kredietrisico sinds de initiëring van het financieel actief. Voor leningen is de initiëring de datum van de onherroepelijk toegezegde lening.

Indien het kredietrisico sinds de initiëring niet aanzienlijk is toegenomen (“fase 1”), is het waardeverminderingsverlies het te verwachten kredietverlies door mogelijke gevallen van wanbetaling in de komende twaalf maanden na de verslagleggingsdatum (“binnen twaalf maanden te verwachten kredietverlies”). Indien het kredietrisico sinds de initiëring aanzienlijk is toegenomen (“fase 2”) of indien op objectieve wijze een kredietwaardigheidsvermindering kan worden aangetoond (“fase 3”), komt het waardeverminderingsverlies overeen met het te verwachten kredietverlies door mogelijke gevallen van wanbetaling gedurende de gehele looptijd van het financieel actief (“tijdens de looptijd te verwachten kredietverlies”)

Verwijdering uit de balans

Financiële instrumenten worden uitgeboekt wanneer de rechten op kasstromen uit de beleggingen zijn vervallen of de entiteit in wezen alle aan eigendom verbonden risico’s en voordelen aan een andere partij heeft overgedragen. Verkoop van financiële activa met verwerking van overschotten of tekorten worden opgenomen op hun transactiedatum.Voorfinanciering

1.3.2. Voorfinanciering

Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een kasvoorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in het contract, het besluit, de overeenkomst of de basishandeling in kwestie is vastgesteld. Het voorschot wordt hetzij gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt, hetzij terugbetaald. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, moet hij de voorfinanciering aan de entiteit terugbetalen. Aangezien de entiteit de controle over de voorfinanciering behoudt en recht heeft op terugbetaling van het niet-subsidiabele deel, wordt het bedrag geboekt als een actief.

Voorfinanciering wordt oorspronkelijk opgenomen op de balans wanneer de geldmiddelen aan de ontvanger worden overgemaakt. Voorfinanciering wordt gewaardeerd tegen het bedrag van de vergoeding. Voorfinanciering wordt in daaropvolgende perioden gewaardeerd tegen het initieel in de balans opgenomen bedrag, verminderd met tijdens de periode gedane subsidiabele uitgaven (inclusief in voorkomend geval geraamde bedragen).

1.3.3. Vorderingen en verhaalbare bedragen

De boekhoudregels van de EU vereisen dat wissel- en niet-wisseltransacties afzonderlijk worden weergegeven. Om een onderscheid te maken tussen beide categorieën, is de term “vordering” voorbehouden voor wisseltransacties, terwijl voor niet-wisseltransacties, d.w.z. waarbij de EU waarde van een andere entiteit ontvangt zonder onmiddellijk een gelijkwaardige tegenprestatie te leveren, de term “verhaalbare bedragen” wordt gebruikt (bv. op de lidstaten verhaalbare bedragen betreffende de eigen middelen).

Vorderingen uit wisseltransacties voldoen aan de definitie van financiële instrumenten. De entiteit beschouwt ze als financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en waardeert ze dienovereenkomstig.

Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties worden gewaardeerd tegen de reële waarde op de verwervingsdatum minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering geboekt wanneer er objectief bewijs bestaat dat de entiteit niet alle verschuldigde bedragen volgens de oorspronkelijke voorwaarden van de verhaalbare bedragen zal kunnen innen. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag. De waardevermindering wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

1.3.4. Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs en omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito’s, andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden.

1.3.5. Schulden

Opgenomen onder schulden zijn bedragen die betrekking hebben op zowel wisseltransacties zoals de aankoop van goederen en diensten als niet-wisseltransacties die bijvoorbeeld betrekking hebben op kostendeclaraties van begunstigden, subsidies of andere vormen van EU-financiering (zie toelichting 1.4.1).

Bij de verstrekking van subsidies en andere financiering aan begunstigden worden de kostendeclaraties geboekt als schulden voor het gevraagde bedrag op het ogenblik dat de kostendeclaratie wordt ontvangen. Na verificatie en aanvaarding van de subsidiabele kosten, worden de schulden gewaardeerd tegen het aanvaarde en subsidiabele bedrag.

Schulden die voortvloeien uit de aankoop van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag. De desbetreffende uitgaven worden in de boekhouding opgenomen wanneer de goederen of diensten worden geleverd en door de entiteit worden aanvaard.

1.3.6. Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen worden ingedeeld als financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, of als verplichtingen inzake financiëlegarantiecontracten.

Financiële verplichtingen tegen geamortiseerde kostprijs worden initieel opgenomen tegen reële waarde, met inbegrip van transactiekosten, en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs aan de hand van de effectieverentemethode. Zij worden alleen uit het overzicht van de financiële positie verwijderd als de verplichting is vervuld, komt te vervallen, is geannuleerd of verlopen.

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten omvatten derivaten wanneer de reële waarde negatief is. Wanneer het garantiecontract van de entiteit verlangt dat zij betalingen doet naar aanleiding van wijzigingen in de prijzen van financiële instrumenten of wisselkoersen, is het garantiecontract een derivaat. Zij worden boekhoudkundig op dezelfde manier verwerkt als financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten.

De entiteit neemt een verplichting inzake financiëlegarantiecontracten op wanneer zij een contract aangaat op grond waarvan zij verplicht is bepaalde betalingen te verrichten om de garantienemer te compenseren voor een door hem geleden verlies, omdat een bepaalde debiteur zijn betalingsverplichting uit hoofde van de oorspronkelijke of herziene voorwaarden van een schuldbewijs niet nakomt. Verplichtingen inzake financiëlegarantiecontracten worden initieel opgenomen tegen reële waarde.

De waardering na eerste opname hangt af van de ontwikkeling van de kredietrisicoblootstelling van de financiële garantie. Indien het kredietrisico niet aanzienlijk is toegenomen (“fase 1”), worden financiële verplichtingen in verband met garanties gewaardeerd tegen de binnen twaalf maanden te verwachten kredietverliezen en het oorspronkelijk opgenomen bedrag verminderd met, in voorkomend geval, de geaccumuleerde afschrijvingen. Indien het kredietrisico aanzienlijk is toegenomen (“fase 2”), worden financiële verplichtingen in verband met garanties gewaardeerd tegen de binnen de looptijd te verwachten kredietverliezen en het oorspronkelijk opgenomen bedrag verminderd met, in voorkomend geval, de geaccumuleerde afschrijvingen.

Financiële verplichtingen worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, tenzij de looptijd binnen de twaalf maanden na de balansdatum verstrijkt. Financiëlegarantiecontracten worden ingedeeld als kortlopende verplichtingen, behalve als de entiteit een onvoorwaardelijk recht heeft om de afwikkeling van de verplichting met ten minste twaalf maanden na de verslagleggingsdatum uit te stellen.

1.3.7. Overlopende posten

Transacties en gebeurtenissen worden in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer er aan het einde van het jaar geen factuur is opgesteld en de dienst is verstrekt of de goederen zijn geleverd door de entiteit of er een contractuele overeenkomst bestaat (bv. op grond van een contract) worden de aan de periode toerekenbare ontvangsten in de financiële staten opgenomen. Wanneer er bovendien aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de dienst nog niet is verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt.

Ook uitgaven worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het einde van de boekhoudkundige periode worden de toegerekende uitgaven opgenomen tegen het geraamde bedrag van de voor de periode verschuldigde overdracht. De berekening van toegerekende uitgaven gebeurt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn uitgegeven door de rekenplichtige en die tot doel hebben te waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven van de economische en andere bijzonderheden die zij willen weergeven. Evenzo wordt de uitgave uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt wanneer een vooruitbetaling plaatsvond voor diensten of goederen die nog niet zijn ontvangen.

1.4. STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

1.4.1. Ontvangsten

Ontvangsten omvatten uitsluitend de bruto-instroom van economische voordelen of door de entiteit ontvangen of te ontvangen dienstenpotentieel, die een toename van de nettoactiva vertegenwoordigt, zonder de toenames die verband houden met bijdragen van de eigenaars.

Afhankelijk van de aard van de onderliggende transacties in de staat van de financiële resultaten wordt een onderscheid gemaakt tussen:

Ontvangsten uit niet-wisseltransacties

Ontvangsten uit niet-wisseltransacties zijn belastingen en overdrachten, omdat de overdragende partij middelen ter beschikking stelt van de ontvangende partij zonder dat de ontvangende partij in ruil hiervoor rechtstreeks een ongeveer gelijke waarde verstrekt. Overdrachten zijn de instroom van toekomstige economische voordelen of dienstenpotentieel van niet-wisseltransacties, behalve belastingen. Voor de EU-entiteiten omvatten de overdrachten voornamelijk middelen die van de Commissie zijn ontvangen (bv. evenwichtssubsidie aan de traditionele agentschappen, exploitatiesubsidie voor de delegatieovereenkomsten).

De entiteit neemt een actief op met betrekking tot overdrachten wanneer de entiteit de middelen controleert als gevolg van een gebeurtenis in het verleden (de overdracht) en ervan uitgaat in de toekomst van deze middelen economische voordelen of dienstenpotentieel te ontvangen en wanneer de reële waarde op een betrouwbare wijze kan worden gemeten. Een instroom van middelen uit een niet-wisseltransactie die als een actief (d.i. cash) is opgenomen, wordt ook opgenomen als ontvangsten, tenzij de entiteit een bestaande verplichting heeft met betrekking tot deze overdracht (voorwaarde), waaraan moet worden voldaan voordat de ontvangsten kunnen worden geboekt. Tot aan de voorwaarde is voldaan, worden de ontvangsten uitgesteld en geboekt als een verplichting.

Ontvangsten uit wisseltransacties

Ontvangsten uit de verkoop van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de beduidende risico’s en voordelen verbonden aan de eigendom van de goederen op de koper zijn overgegaan. Ontvangsten uit een verrichting die de levering van diensten behelst, worden opgenomen in verhouding tot de mate van voltooiing van de verrichting op de verslagleggingsdatum.

a) Rentebaten en -lasten

Rentebaten en -lasten van financiële activa en financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen op basis van de effectieverentemethode. Dit is een methode om de geamortiseerde kostprijs van een financieel actief of een financiële verplichting te berekenen en om de rentebaten of -lasten toe te rekenen aan de periode waarop ze betrekking hebben.

b) Dividendinkomsten

Inkomsten uit dividenden worden opgenomen wanneer het recht om betaling te ontvangen is vastgesteld.

c) Ontvangsten en uitgaven van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

Dit heeft betrekking op de tegen reële waarde gewaardeerde winsten (ontvangsten) en tegen reële waarde gewaardeerde verliezen (uitgaven) van deze financiële activa, met inbegrip van die welke afkomstig zijn van de omrekening van vreemde valuta. Voor rentedragende financiële activa omvat dit tevens rente.

d) Ontvangsten uit financiëlegarantiecontracten

De ontvangsten uit financiëlegarantiecontracten (garantiepremie) worden opgenomen voor de tijd dat de entiteit klaar staat om de houder van het financiëlegarantiecontract te compenseren voor het kredietverlies dat hij zou kunnen lijden.

1.4.2. Uitgaven

Uitgaven zijn afgenomen economische baten of dienstenpotentieel tijdens de verslagperiode in de vorm van de uitstroom of het verbruik van activa of het aangaan van verplichtingen dat resulteert in de afname van de nettoactiva/vermogen. Zij omvatten zowel uitgaven die voortvloeien uit wisseltransacties als uitgaven die voortvloeien uit niet-wisseltransacties.

De kosten van wisseltransacties die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en door de entiteit zijn aanvaard. Zij worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke factuurbedrag. Voorts worden uitgaven die verband houden met de diensten die tijdens de desbetreffende periode zijn verstrekt en waarvoor nog geen factuur is ingediend of aanvaard, op de balansdatum opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

Uitgaven die voortvloeien uit niet-wisseltransacties hebben betrekking op overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en subsidies, bijdragen en giften. Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde heeft voldaan aan eventuele subsidiabiliteitscriteria en van het bedrag een redelijke raming kan worden gemaakt.

Betalingsverzoeken of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgaven opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Aan het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geraamd en geboekt als toegerekende uitgaven.

1.5. VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

1.5.1. Voorwaardelijke activa

Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft. Een voorwaardelijk actief wordt vermeld wanneer een instroom van economische voordelen of dienstenpotentieel waarschijnlijk is geworden.

1.5.2. Voorwaardelijke verplichtingen

Een voorwaardelijke verplichting is een mogelijke verplichting waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft, of een bestaande verplichting indien het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel inhouden, vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen.

Een voorwaardelijke verplichting ontstaat ook in de zeldzame omstandigheden waarin een bestaande verplichting bestaat maar niet met voldoende betrouwbaarheid kan worden gewaardeerd.

Voorwaardelijke verplichtingen worden niet in de rekeningen opgenomen. Zij worden vermeld tenzij een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen zeer onwaarschijnlijk is.

1.6. MIDDELEN VAN HET FONDS

De EOF-lidstaten leveren bijdragen aan het fonds voor de uitvoering van EOF-programma’s, zoals bepaald in het Intern Akkoord van elk EOF. Volgens de toepasselijke rechtsgrondslag wordt over de opvragingen van kapitaal, d.w.z. de verzoeken om financiering voor een bepaald jaar N, in het jaar N-1 een besluit van de Raad genomen, waarbij de te ontvangen middelen duidelijk worden toegewezen aan specifieke toekomstige perioden.

De bijdragen voldoen aan de criteria voor inbreng van eigenaars (boekhoudregels van de Europese Unie 1) en worden derhalve in de jaarrekening van het EOF als middelen van het fonds beschouwd. De middelen van het fonds vertegenwoordigen het totale bedrag van de bijdragen die van de EOF-lidstaten moeten worden ontvangen. Aangezien de niet-afgeroepen middelen van het fonds openlijk van de totale middelen van het fonds worden afgetrokken (zie Mutatieoverzicht van de nettoactiva), worden alleen de afgeroepen middelen van het fonds in de balans opgenomen.

Aangezien de overeengekomen bijdragen worden toegewezen aan bepaalde verslagperioden, waarbij de wettelijke vordering van het EOF op de EOF-lidstaten alleen in deze perioden ontstaat, worden alle vooraf ontvangen bedragen opgenomen als uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds in het kader van schulden en niet als opgevraagd kapitaal.

1.7. COFINANCIERING

De ontvangen cofinancieringsbijdragen worden als aan de lidstaten en niet-lidstaten en andere entiteiten te betalen bedragen geboekt, aangezien zij voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties. Het EOF moet de bijdragen gebruiken voor dienstverlening aan derden. Anders moet het EOF de activa (de ontvangen bijdragen) teruggeven. De openstaande schuld voor cofinancieringsovereenkomsten is de ontvangen cofinancieringsbijdrage verminderd met de uitgaven die met betrekking tot het project zijn gedaan. Dit heeft geen effect op de nettoactiva.

Uitgaven met betrekking tot cofinancieringsprojecten worden opgenomen wanneer zij zich voordoen. Het overeenkomstige bedrag van de bijdragen wordt geboekt als exploitatiebaten. Er is geen effect op het economisch resultaat van het jaar.

2. TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS

ACTIVA

2.1. FINANCIËLE ACTIVA

Een financieel actief is een actief dat:

a) een geldmiddel is;

b) een eigenvermogensinstrument van een andere entiteit is;

c) een contractueel recht is om: geldmiddelen of een ander financieel actief te ontvangen van een andere entiteit, of om financiële activa of financiële verplichtingen te ruilen met een andere entiteit onder voorwaarden die potentieel voordelig zijn voor de entiteit, dan wel

d) een contract is dat in de eigenvermogensinstrumenten van de entiteit zal of kan worden afgewikkeld.

De financiële activa worden geclassificeerd in de volgende categorieën: “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten”, “leningen en vorderingen”, “tot einde looptijd aangehouden beleggingen” en “voor verkoop beschikbare financiële activa”. De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname en op elke balansdatum herbekeken.

De financiële activa van het EOF bestaan uit financiële activa tegen FVSD en leningen en zijn:

(in miljoen EUR) 31.12.2021 31.12.2020 Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten (FVSD) 38 — Voor verkoop beschikbare financiële activa — 32 Leningen 1 1 TOTAAL 39 33

De 38 miljoen EUR van financiële activa tegen FVSD heeft betrekking op investeringen in eigen vermogen op twee belangrijke gebieden: hernieuwbare duurzame energie via Climate Investor One, ElectriFI en GEEREF, en de bevordering van inclusieve financiering van kleine en middelgrote landbouwbedrijven via het ABC FUND.

1 miljoen EUR heeft volledig betrekking op een lening die is verstrekt aan ElectriFI, een investeringsfaciliteit die kleine aanloopprojecten financiert die zijn gericht op de toegang tot en opwekking van elektriciteit uit duurzame energiebronnen in opkomende markten. De reikwijdte is mondiaal, met bijzondere aandacht voor Sub-Saharaans Afrika.

2.2. VOORFINANCIERING

Talrijke contracten voorzien in de betaling van voorschotten voor de aanvang van werken, de levering van voorraden of de verrichting van diensten. Soms wordt in de betalingsregeling van contracten bepaald dat de betalingen op basis van voortgangsverslagen zullen plaatsvinden. Voorfinanciering wordt normaal gesproken uitbetaald in de munteenheid van het land of gebied waar het project wordt uitgevoerd.

De termijn waarbinnen de voorfinanciering kan worden gebruikt, bepaalt of zij wordt opgenomen als kortlopende of langlopende voorfinanciering. Het gebruik is vastgelegd in de onderliggende overeenkomst van het project. Indien het gebruik binnen de twaalf maanden na de verslagleggingsdatum moet plaatsvinden, gaat het om een kortlopende voorfinanciering. Omdat uit het EOF veel langetermijnprojecten worden gefinancierd, moeten de desbetreffende voorfinancieringen langer dan een jaar beschikbaar zijn. Daarom worden sommige voorfinancieringen geboekt als vaste activa.

(in miljoen EUR) Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Niet-vlottende voorfinanciering 2.2.1 — — 219 452 671 870 Vlottende voorfinanciering 2.2.2 — 14 353 1 085 1 453 1 355 TOTAAL — 14 572 1 537 2 123 2 225

2021 was het eerste jaar na de vervalclausule van het 11e OEF. Dit betekende dat er vanaf 1 januari 2021 geen verdere globale vastleggingen konden worden gedaan. Bovendien werd de uitvoering voor diverse delegaties verder bemoeilijkt door de aanhoudende COVID-crisis, met name in Madagaskar, Tsjaad en Gambia. In combinatie met politieke crises in andere gebieden zoals Ethiopië, Guinee, Conakry en Mali, leidde dit tot een afname van het aantal ondertekende individuele vastleggingen en derhalve tot een daling van de voorfinanciering in het 11e OEF van 1 583 miljoen EUR in 2020 tot 1 537 miljoen EUR in 2021.

De daling van de voorfinanciering in het 10e EOF van 633 miljoen EUR in 2020 tot 572 miljoen EUR in 2021 is een gevolg van de normale levenscyclus van het EOF. Als gevolg van de uitfasering van het 10e EOF zijn veel contracten afgerond en afgesloten. Bijgevolg ging de daling van het niveau van de voorfinancieringen die aan de begunstigden worden betaald gepaard met een toename van de vereffening van voorfinanciering.

In 2020 viel onder de vlottende voorfinanciering een bedrag van 3 miljoen EUR dat nu wordt geclassificeerd als wisselvorderingen met betrekking tot financiële instrumenten.

2.2.1. Niet-vlottende voorfinanciering op basis van de beheersvorm

(in miljoen EUR) 31.12.2021 31.12.2020 Direct beheer Uitgevoerd door: Commissie 72 139 Uitvoerende agentschappen van de EU 8 8 EU-delegaties 15 25 95 171 Indirect beheer Uitgevoerd door: EIB en EIF 230 266 Internationale organisaties 278 343 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 12 28 Publiekrechtelijke organen 40 49 Derde landen 14 11 EU-organen en publiek-private partnerschappen 1 1 575 698 TOTAAL 671 870

2.2.2. Vlottende voorfinanciering

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Voorfinanciering (bruto) — 24 970 4 717 5 711 5 097 Afgewikkeld in het kader van afsluiting — (10) (617) (3 632 ) (4 258 ) (3 742 ) TOTAAL — 14 353 1 085 1 453 1 355

2.2.3. Vlottende voorfinanciering op basis van de beheersvorm

(in miljoen EUR) 31.12.2021 31.12.2020 Direct beheer Uitgevoerd door: Commissie 61 (40) Uitvoerende agentschappen van de EU 11 14 EU-delegaties 159 206 231 180 Indirect beheer Uitgevoerd door: EIB en EIF 160 224 Internationale organisaties 642 572 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 109 73 Publiekrechtelijke organen 119 146 Derde landen 190 155 EU-organen en publiek-private partnerschappen 1 4 1 221 1 175 TOTAAL 1 453 1 355

2.2.4. Garanties met betrekking tot voorfinanciering

Er worden waarborgen aangehouden om de voorfinancieringen te garanderen. Deze worden vrijgegeven wanneer de laatste kostendeclaratie voor een project is betaald.

(in miljoen EUR) 31.12.2021 31.12.2020 Garanties voor voorfinancieringen 44 49

De meeste voorfinanciering wordt uitbetaald in het kader van indirect beheer. In dit geval is de begunstigde van de waarborg niet het EOF maar wel de aanbestedende dienst. Zelfs indien het EOF niet de begunstigde is, worden de activa van het EOF door deze waarborgen gegarandeerd. In 2021 bedroegen deze garanties 764 miljoen EUR.

2.3. BIJDRAGEN TRUSTFONDS

Deze rubriek omvat het bedrag dat als bijdrage is betaald aan het EU-trustfonds voor Afrika en het EU-trustfonds Bêkou. Van de bijdragen zijn de kosten afgetrokken die het trustfonds heeft gemaakt en die door het EOF moeten worden gedragen.

De bijdragen uit het trustfonds worden onder direct beheer door het EOF uitgevoerd.

(in miljoen EUR) Nettobijdrage op 31.12.2020 In 2021 betaalde bijdragen Toewijzing netto-uitgaven trustfondsen 2021 Nettobijdrage op 31.12.2021 Afrika 385 627 (631) 381 Bêkou 9 7 (15) 1 TOTAAL 394 634 (646) 382

De verlaging van de bijdragen van 800 miljoen EUR in 2020 tot 634 miljoen in 2021 is het gevolg van de afname van de uitgaven voor trustfondsen vanwege de aanhoudende COVID-19-pandemie en de verslechterende veiligheidssituatie in diverse regio’s, die een belemmering vormden voor activiteiten van de trustfondsen in 2021.

2.4. WISSELVORDERINGEN EN VERHAALBARE NIET-HANDELSUITGAVEN

Wisseltransacties zijn transacties waarbij de entiteit activa of diensten ontvangt of haar verplichtingen worden afgelost en rechtstreeks een min of meer gelijke waarde in ruil verstrekt (voornamelijk in de vorm van goederen, diensten of gebruik van activa) aan de andere partij. Niet-wisseltransacties zijn transacties waarbij een entiteit waarde van een andere entiteit ontvangt zonder rechtstreeks een min of meer gelijke waarde in ruil te verstrekken of waarde geeft aan een andere entiteit zonder rechtstreeks een min of meer gelijke waarde in ruil te ontvangen.

(in miljoen EUR) Toelichting 31.12.2021 31.12.2020 Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties 2.4.1 26 48 Vorderingen uit wisseltransacties 2.4.2 9 92 TOTAAL 35 140

2.4.1. Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Lidstaten — — — — — — Klanten — 4 47 5 56 61 Overheidsinstanties — 7 17 2 25 27 Derde staten — 1 4 1 6 4 Afschrijving — (9) (51) (5) (66) (49) Rekeningen tussen ondernemingen met EU-instellingen — — — 5 5 4 TOTAAL — 2 16 8 26 48

2.4.2. Vorderingen uit wisseltransacties

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Toegerekende baten — — (1) — — 88 Rekeningen tussen EOF’s 181 (316) 1 279 (1 144 ) — — Overige — — — 9 9 4 TOTAAL 181 (316) 1 278 (1 136 ) 9 92

De daling van de toegerekende baten in 2021 is voornamelijk het gevolg van de beëindiging van het schuldverlichtingsproject met de Wereldbank waarvoor eind 2020 nog een bedrag van 62,6 miljoen EUR uitstond dat echter in 2021 werd geregulariseerd. Bovendien omvatte de opgelopen rente in 2020 tevens 18 miljoen EUR in verband met het Afrika-EU-project inzake infrastructuur. Na verdere analyse bleek dat de rente niet was verschuldigd aan het EOF en derhalve werd deze rente niet geïnd in 2021 (zie toelichting 3.2).

Om redenen van doelmatigheid is de enige kas voor alle EOF’s ondergebracht bij het 11e EOF; dit leidt tot wederzijdse verrichtingen tussen de verschillende EOF’s; deze worden gesaldeerd door middel van verbindingsrekeningen tussen de verschillende EOF-balansen.

Deze verbindingsrekeningen tussen EOF’s zijn alleen opgenomen in de afzonderlijke EOF’s. Het totaal van de verbindingsrekeningen tussen EOF’s is nul.

De rubriek “Overige” omvat twee vorderingen van financiële instrumenten: een vordering van 4 miljoen EUR van het Wereldfonds voor energie-efficiency en hernieuwbare energie (GEEREF) en nog een vordering van 4 miljoen EUR van Climate Investor One.

2.5. GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN (6)

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële instrumenten en omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito’s (zoals lopende rekeningen en spaarrekeningen), andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Speciale rekeningen Centrale banken — — — 795 795 693 — — — 795 795 693 Lopende rekeningen Commerciële banken — — — 165 165 8 Geldmiddelen van financiële instrumenten — — — 34 34 27 — — — 199 199 35 TOTAAL — — — 994 994 728

De toename van geldmiddelen en kasequivalenten met 266 miljoen EUR kan hoofdzakelijk worden verklaard door de daling van betalingen als gevolg van de extra uitdagingen die de aanhoudende COVID-19-pandemie en verschillende politieke crises met zich meebrengen. Dit is in overeenstemming met de afname van uitgaven (zie toelichting 3.3) en de daling van de voorfinanciering (zie toelichting 2.2). De nettobetalingen van het EOF bereikten 3 323 miljoen EUR in 2021 in vergelijking tot de recordhoogte van betalingen van 4 605 miljoen EUR in 2020.

Evenals in voorgaande jaren en om het tegenpartijrisico te beperken, worden meer liquide middelen bijgehouden op rekeningen bij centrale banken dan bij de commerciële banken (zie toelichting 5.1).

VERPLICHTINGEN

2.6. FINANCIËLE VERPLICHTINGEN

2.6.1. Financiële voorzieningen

Deze voorzieningen zijn de geraamde verliezen die zullen worden opgelopen in verband met de voor diverse financiële instrumenten verstrekte garanties, waarbij de met de uitvoering belaste entiteiten bevoegd zijn om in eigen naam, maar namens en voor rekening van de EU, garanties te verstrekken. Het financiële risico van het EOF in verband met de garanties is begrensd en er worden geleidelijk voorzieningen aangelegd om toekomstige garantieclaims af te dekken.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Financiële garantieverplichtingen gargarantieverplichtingen — — — 1 1 —

Het bedrag van 1 miljoen EUR staat voor het geraamde verlies met betrekking tot de garantie in het kader van het financiële instrument Euritz van 8 miljoen EUR (zie toelichting 3.2.1).

2.6.2. Cofinanciering — schulden

De cofinancieringsschulden zijn de middelen die het EOF heeft ontvangen in het kader van de cofinancieringsovereenkomsten. Het EOF is verplicht deze bijdragen te gebruiken om de overeengekomen diensten aan derden te leveren en de ongebruikte middelen aan de contribuanten terug te storten. De timing van het gebruik van de cofinancieringsbedragen bepaalt of zij als kortlopend of langlopende financiering worden opgenomen.

Aan het einde van het jaar worden alle cofinancieringsschulden geval per geval beoordeeld en worden alle bedragen die in de volgende twaalf maanden waarschijnlijk niet zullen worden gebruikt, als langlopend beschouwd. De huidige bedragen zijn opgenomen in toelichting 2.7.2.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Niet-vlottende cofinancieringsschulden — — — 6 6 2 Vlottende cofinancieringsschulden — — (3) 38 35 42 TOTAAL — — (3) 44 41 44

2.7. SCHULDEN

Schulden zijn verplichtingen om te betalen voor goederen of diensten die zijn ontvangen of geleverd en die — in tegenstelling tot toegerekende lasten — reeds zijn gefactureerd of formeel overeengekomen met de leverancier. Schulden kunnen betrekking hebben op zowel wisseltransacties (zoals de aankoop van goederen en diensten) als niet-wisseltransacties (bv. kostendeclaraties van begunstigden van subsidies, voorfinanciering of andere vormen van EU-financiering).

(in miljoen EUR) Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Kortlopende schulden 2.7.1 — — 33 230 263 345 Diverse schulden 2.7.2 — — (5) 243 238 270 TOTAAL — — 27 473 501 615

2.7.1. Kortlopende schulden

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Leveranciers — — 25 47 72 141 Lidstaten — — — 3 3 — Derde staten — — — 158 158 189 Overheidsinstanties — — (11) 61 51 100 Instellingen en agentschappen — — — 4 4 — Andere kortlopende schulden — — 18 (44) (25) (85) TOTAAL — — 33 230 263 345

Schulden omvatten grotendeels kostendeclaraties die door het EOF zijn ontvangen met betrekking tot aan de begunstigden verstrekte subsidies. Zij worden geboekt op het moment dat de kostendeclaratie wordt ontvangen en voor het volledige bedrag van de kostendeclaratie. Na een subsidiabiliteitscontrole worden alleen de subsidiabele bedragen aan de begunstigden betaald. Aan het einde van het jaar worden de uitstaande kostendeclaraties geanalyseerd en worden de geraamde subsidiabele bedragen in verband met die kostendeclaraties opgenomen in de staat van de financiële resultaten. De geraamde niet-subsidiabele bedragen worden opgenomen als andere kortlopende schulden.

Opgenomen onder schulden aan derde landen is een bedrag van 60 miljoen EUR begrotingssteun aan Ethiopië, die als gevolg van de situatie in het land sinds november 2020 is opgeschort.

De afname van de schulden, met name voor leveranciers en derde landen, is toe te schrijven aan een afname van het aantal facturen die vóór het einde van het jaar nog niet zijn gevalideerd en betaald.

2.7.2. Diverse schulden

(in miljoen EUR) Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Cofinanciering — schulden 2.6.2 — — (3) 38 35 42 Uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds 2.7.2.1 — — — 199 199 223 Overige diverse schulden — — (2) 6 4 5 TOTAAL — — (5) 243 238 270

2.7.2.1. Uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds

Een bedrag van 43 miljoen EUR aan uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds heeft betrekking op een restitutie aan de lidstaten van vrijgemaakte of ongebruikte middelen van projecten in het kader van het 8e en 9e EOF (zie toelichting 2.10.1). De lidstaten stemden ermee in de restitutie te verrekenen met de bijdragen van het 11e EOF tijdens de eerste afroeping van de bijdragen in 2022.

Naast de restitutie heeft een bedrag van 156 miljoen EUR betrekking op de eerste tranche van 2022 die door het Verenigd Koninkrijk vooruit wordt betaald. Overeenkomstig artikel 152 van het terugtrekkingsakkoord blijft het Verenigd Koninkrijk partij bij het EOF tot de afsluiting van het 11e EOF en alle voorgaande EOF’s die nog niet zijn afgesloten, en neemt het daarbij dezelfde verplichtingen in acht als de lidstaten (zie toelichting 2.10.1).

2.8. TOEGEREKENDE LASTEN

Toegerekende lasten zijn verplichtingen om te betalen voor goederen of diensten die zijn ontvangen of geleverd maar die — in tegenstelling tot schulden — nog niet zijn gefactureerd of formeel overeengekomen met de leverancier. Toegerekende lasten worden berekend op basis van het bedrag van vastleggingen in de begroting aan het einde van het jaar. Het deel geraamde toegerekende lasten dat betrekking heeft op de betaalde voorfinanciering is geboekt als een vermindering van de voorfinancieringsbedragen.

Transacties en gebeurtenissen worden in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer er aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de dienst nog niet is verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Toegerekende lasten — 6 110 891 1 007 1 526 Overige overlopende posten — — — 1 1 1 TOTAAL — 6 110 892 1 008 1 527

Toegerekende lasten omvatten geraamde exploitatiekosten voor lopende of beëindigde contracten zonder gevalideerde kostendeclaraties waarbij de subsidiabele uitgaven van de begunstigden werden geraamd door gebruik te maken van de best beschikbare informatie. Het deel geraamde toegerekende lasten dat betrekking heeft op de voorfinanciering is geboekt als een vermindering van de voorfinancieringsbedragen (zie toelichting 2.2 above).

De daling van de toegerekende lasten wordt voornamelijk veroorzaakt door de daling van de toegerekende lasten in het kader van het 11e OEF (2020: 1 244 miljoen EUR) en het 10e OEF (2019: 217 miljoen EUR). Dit is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en het onderliggende aantal lopende contracten: de uitvoering van het 11e EOF kende een piek in 2020 naar aanleiding van de aankomende vervalclausule op 31 december 2020. Als gevolg van de uitdagingen die de aanhoudende COVID-19-pandemie en politieke crises in verschillende gebieden met zich meebrengen, verliep de uitvoering van EOF-activiteiten moeizaam, hetgeen leidde tot een afname van het aantal ondertekende individuele contracten in 2021. Bijgevolg waren er aan het einde van 2021 aanzienlijk minder lopende contracten waarvoor de lasten moesten worden geraamd en toegerekend dan in 2020 (zie ook toelichting 2.2).

NETTOACTIVA

2.9. REËLEWAARDERESERVE

(in miljoen EUR) 31.12.2021 31.12.2020 Reëlewaardereserve — 5

Als gevolg van de herziening van de boekhoudregels van de Europese Unie 11 is de reëlewaardereserve overgedragen naar het gecumuleerde overschot/tekort (zie toelichting 2.1).

2.10. MIDDELEN VAN HET FONDS

De EOF-lidstaten leveren bijdragen aan het fonds voor de uitvoering van EOF-programma’s, zoals bepaald in het Intern Akkoord van elk EOF. Volgens de toepasselijke rechtsgrondslag wordt over de opvragingen van kapitaal, d.w.z. de verzoeken om financiering voor een bepaald jaar N, in het jaar N-1 een besluit van de Raad genomen, waarbij de te ontvangen middelen duidelijk worden toegewezen aan specifieke toekomstige perioden.

De bijdragen voldoen aan de criteria voor inbreng van eigenaars (boekhoudregels van de Europese Unie 1) en worden derhalve in de jaarrekening van het EOF als middelen van het fonds beschouwd. De middelen van het fonds vertegenwoordigen het totale bedrag van de bijdragen die van de EOF-lidstaten moeten worden ontvangen. Aangezien de niet-afgeroepen middelen van het fonds van de totale middelen van het fonds worden afgetrokken (zie Mutatieoverzicht van de nettoactiva), worden alleen de afgeroepen middelen van het fonds in de balans opgenomen.

Aangezien de overeengekomen bijdragen worden toegewezen aan bepaalde verslagperioden, waarbij de wettelijke vordering van het EOF op de EOF-lidstaten alleen in deze perioden ontstaat, worden alle vooraf ontvangen bedragen opgenomen als uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds in het kader van schulden en niet als opgevraagd kapitaal.

2.10.1. Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF TOTAAL Middelen van het fonds 12 164 10 550 20 960 29 367 73 041 Niet-afgeroepen middelen van het fonds — (15) — (14 040 ) (14 055 ) Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2020 12 164 10 535 20 960 15 327 58 986 Middelen van het fonds 12 164 10 507 20 960 29 367 72 998 Niet-afgeroepen middelen van het fonds — (15) — (10 340 ) (10 355 ) Afgeroepen middelen van het fonds op 31.12.2021 12 164 10 492 20 960 19 027 62 643

De niet-afgeroepen middelen vertegenwoordigen de bedragen die nog niet bij de lidstaten zijn opgevraagd. De afgeroepen middelen van het fonds zijn de bijdragen die door het EOF zijn afgeroepen en door de lidstaten worden overgemaakt naar de rekeningen van de kasmiddelen (zie toelichting 2.10.2).

Op grond van Besluit (EU) 2021/1941 van de Raad (7) werden de in de Interne Akkoorden van het 8e en 9e EOF vastgestelde bijdragen van de lidstaten dienovereenkomstig verminderd met een bedrag van 43 miljoen EUR voor de geannuleerde bedragen van het 8e en het 9e EOF. Aangezien de geannuleerde bedragen van het 8e EOF zijn overgedragen naar andere EOF’s, zijn de middelen van het 9e EOF met 43 miljoen EUR verminderd. Restituties die voortvloeien uit deze vermindering zijn gecompenseerd ten opzichte van het extra verzoek om bijdragen in het kader van het 11e EOF. In feite zal de restitutie worden gebruikt voor de eerste tranche van 2022, hetgeen de uitgestelde kapitaalinbreng van 43 miljoen EUR verklaart (zie toelichting 2.7.2.1).

Hoewel het Verenigd Koninkrijk partij blijft bij het EOF tot de afsluiting van alle programma’s, kan zijn aandeel van niet-vastgelegde en vrijgemaakte middelen van het 8e, 9e en 10e EOF overeenkomstig artikel 153 van het terugtrekkingsakkoord niet worden hergebruikt.

2.10.2. Afgeroepen en niet-afgeroepen middelen van het fonds per lidstaat en het VK

(in miljoen EUR) Bijdragen 11e EOF % Niet-afgeroepen middelen 31.12.2020 Afgeroepen middelen in 2021 Niet-afgeroepen middelen 31.12.2021 Oostenrijk 2,40 337 (89) 248 België 3,25 456 (120) 336 Bulgarije 0,22 31 (8) 23 Kroatië 0,23 32 (8) 23 Cyprus 0,11 16 (4) 12 Tsjechië 0,80 112 (30) 83 Denemarken 1,98 278 (73) 205 Estland 0,09 12 (3) 9 Finland 1,51 212 (56) 156 Frankrijk 17,81 2 501 (659) 1 842 Duitsland 20,58 2 889 (761) 2 128 Griekenland 1,51 212 (56) 156 Hongarije 0,61 86 (23) 64 Ierland 0,94 132 (35) 97 Italië 12,53 1 759 (464) 1 296 Letland 0,12 16 (4) 12 Litouwen 0,18 25 (7) 19 Luxemburg 0,26 36 (9) 26 Malta 0,04 5 (1) 4 Nederland 4,78 671 (177) 494 Polen 2,01 282 (74) 208 Portugal 1,20 168 (44) 124 Roemenië 0,72 101 (27) 74 Slowakije 0,38 53 (14) 39 Slovenië 0,22 32 (8) 23 Spanje 7,93 1 114 (294) 820 Zweden 2,94 413 (109) 304 Verenigd Koninkrijk 14,68 2 061 (543) 1 518 TOTAAL 100,00 14 040 (3 700 ) 10 340

Aangezien de middelen van het 8e, 9e en 10e EOF zijn opgevraagd en in vorige jaren volledig zijn ontvangen, is in 2021 een bedrag van 3 700 miljoen EUR afgeroepen, dat volledig betrekking heeft op het 11e EOF.

2.10.3. Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Overgedragen middelen van afgesloten EOF’s 627 1 625 — — 2 252 2 252

In deze rubriek zijn de middelen opgenomen die zijn overgedragen van afgesloten EOF’s naar het 8e en 9e EOF.

2.10.4. Overdrachten van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF TOTAAL Saldo op 31.12.2019 (2 510 ) 2 109 265 136 — Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 10e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s (2) (69) 71 — — Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 11e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s — — (147) 147 — Saldo op 31.12.2020 (2 512 ) 2 041 188 283 — Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 10e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s — (23) 23 — — Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 11e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s — — (110) 110 — Saldo op 31.12.2021 (2 512 ) 2 018 101 394 —

Deze rubriek omvat de middelen die zijn overgedragen tussen de actieve EOF’s.

Sinds de inwerkingtreding van de Overeenkomst van Cotonou worden alle onbestede middelen in de eerdere, actieve EOF’s na vrijmaking naar het meest recentelijk geopende EOF overgedragen. Door de overgedragen middelen van andere EOF’s nemen de kredieten van het ontvangende fonds toe en die van het overdragende fonds af. Middelen die zijn overgedragen naar de prestatiereserve van het 10e en 11e EOF, kunnen alleen onder de in de interne akkoorden opgenomen specifieke voorwaarden worden vastgelegd.

3. TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

ONTVANGSTEN

(in miljoen EUR) Toelichting 2021 2020 Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 27 92 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 48 43 TOTAAL 75 135

3.1. ONTVANGSTEN UIT NIET-WISSELTRANSACTIES

Ontvangsten uit niet-wisseltransacties zijn transacties waarbij de overdragende partij middelen ter beschikking stelt van de ontvangende partij zonder dat de ontvangende partij in ruil hiervoor rechtstreeks een ongeveer gelijke waarde verstrekt. De rubriek bevat voornamelijk bedragen die gedurende het jaar van de Commissie zijn ontvangen en teruggevorderde operationele uitgaven.

(in miljoen EUR) Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2021 2020 Teruggevorderde uitgaven — 1 — 7 8 39 Cofinanciering — ontvangsten 3.1.1 — — — 19 19 53 TOTAAL — 1 — 26 27 92

Na een aanzienlijke stijging in 2020 zijn de totale ontvangsten uit niet-wisseltransacties met 65 miljoen EUR afgenomen tot een normaal niveau (2019: 28 miljoen EUR). In 2020 vonden in het kader van het EOF meer activiteiten plaats naar aanleiding van de komende vervalclausule op 31 december 2020, hetgeen leidde tot een stijging van de cofinancieringsontvangsten.

De daling van de invordering van uitgaven kan grotendeels worden verklaard door het lagere aantal invorderingsopdrachten in 2021 vergeleken met 2020.

De ontvangsten uit niet-wisseltransacties kunnen op basis van de beheersvorm als volgt worden opgesplitst:

(in miljoen EUR) 2021 2020 Direct beheer Uitgevoerd door: Commissie 1 2 EU-delegaties 7 11 8 13 Indirect beheer Uitgevoerd door: Derde landen 27 42 Publiekrechtelijke organen (13) 13 Internationale organisaties 3 17 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 2 7 19 79 TOTAAL 27 92

3.1.1. Cofinanciering — ontvangsten

De ontvangen cofinancieringsbijdragen voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties en mogen als dusdanig bij ontvangst niet van invloed zijn op de staat van de financiële resultaten. De bijdragen blijven geboekt onder verplichtingen (zie toelichtingen 2.6.2 en 2.7.2) totdat aan de voorwaarden is voldaan die verbonden zijn aan de gedoneerde middelen, dat wil zeggen dat de subsidiabele uitgaven zijn verricht (zie toelichting 3.4). Het desbetreffende bedrag wordt vervolgens geboekt in de staat van de financiële resultaten als niet-handelsbaten uit cofinanciering. Bijgevolg is het effect op het economisch resultaat van het jaar nul.

3.2. ONTVANGSTEN UIT WISSELTRANSACTIES

De ontvangsten uit wisseltransacties en -gebeurtenissen hebben betrekking op de volgende soorten transacties: de verrichting van diensten; de verkoop van goederen; alsmede het gebruik door derden van activa van de entiteit die rente, royalty’s en dividenden opleveren.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2021 2020 Financiële ontvangsten — — (22) (4) (26) 6 Overige ontvangsten — 5 14 55 74 37 TOTAAL — 5 (8) 51 48 43

De financiële ontvangsten zijn negatief omdat de geraamde ontvangsten van vorig jaar hoger waren dan de geraamde bedragen van het lopende jaar. Deze daling van de ramingen is een gecombineerd effect. Allereerst werd na verdere analyse geconcludeerd dat rente uit het Afrika-EU-project inzake infrastructuur (18 miljoen EUR), vorig jaar opgenomen in de toegerekende financiële ontvangsten, deel uitmaakt van de bijdragen aan het trustfonds en niet aan het EOF is verschuldigd. Ten tweede is de opgelopen rente op laattijdige betalingen van invorderingsopdrachten met 8 miljoen EUR gedaald ten opzichte van vorig jaar.

Andere ontvangsten hebben grotendeels betrekking op wisselkoersbaten. De overeenkomstige wisselkoersverliezen worden geboekt onder overige uitgaven (zie toelichting 3.6).

UITGAVEN

In deze rubriek zijn uitgaven opgenomen die verband houden met operationele activiteiten.

3.3. STEUNINSTRUMENTEN

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2021 2020 Programmeerbare steun — (4) (19) 1 268 1 244 2 889 Macro-economische steun — 7 — — 7 (8) Sectoraal beleid — (2) — (2) (5) 3 Intra-ACS-projecten — — 228 724 951 1 019 Spoedhulp — 6 7 (6) 6 19 Overige steunprogramma’s — — — (1) (1) — Institutionele steun — — (1) 15 14 13 Bijdragen aan trustfondsen — — — 646 646 673 Totaal — 7 214 2 644 2 864 4 607

De operationele uitgaven van het EOF hebben betrekking op meerdere steuninstrumenten en nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd.

In 2021 zijn de operationele uitgaven aanzienlijk gedaald met 1 743 miljoen EUR, voornamelijk als gevolg van de daling van de uitgaven in het kader van het 11e EOF (van 4 179 miljoen EUR in 2020 tot 2 644 miljoen EUR in 2021) in combinatie met de daling in het kader van het 10e EOF (van 462 miljoen EUR in 2020 tot 214 miljoen EUR in 2021). Deze daling is een gecombineerd gevolg van de COVID-19-pandemie en politieke crises in verschillende gebieden die de uitvoering gedurende het jaar hebben vertraagd en belemmerd, met name bij de delegaties (zie toelichting 2.4). Bovendien waren de uitgaven in 2020 uitzonderlijk hoog voor het 11e EOF: de komende vervaldatum op 31 december 2021 heeft geleid tot een hoger aantal contracten en betalingen.

De wijzigingen in de uitgaven in het kader van het 10e EOF zijn in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en houden tevens verband met de ontwikkeling van het aantal lopende contracten. Veel contracten werden in het kader van het 10e EOF en vorige EOF’s afgerond en afgesloten in 2021, hetgeen heeft geresulteerd in een daling van de in het kader van deze EOF’s opgelopen uitgaven. Het aantal lopende contracten voor het 10e EOF was aan het einde van het jaar 33 % kleiner dan in 2020.

In het kader van het 11e EOF is de daling van de uitgaven voornamelijk het gevolg van de daling op drie gebieden:

1) programmeerbare steun (2 889 miljoen EUR in 2020 tegenover 1 244 miljoen EUR in 2021);

2) Intra-ACS-projecten (1 019 miljoen EUR in 2020 tegenover 951 miljoen EUR in 2021), en

3) de bijdragen aan de trustfondsen (673 miljoen EUR in 2020 tegenover 646 miljoen EUR in 2021).

3.4. COFINANCIERINGSUITGAVEN

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2021 2020 Cofinanciering — — — 19 19 53

Onder deze rubriek zijn de uitgaven opgenomen die werden gemaakt voor cofinancieringsprojecten in 2021. Er zij op gewezen dat de gedane uitgaven de geraamde bedragen met betrekking tot de afsluiting van het boekjaar bevatten (en bijgevolg terugboekingen van de geraamde bedragen met betrekking tot vorig jaar).

Zoals hierboven aangegeven was 2020 een uitzonderlijk jaar met het bereiken van de vervalclausule, wat leidde tot een hogere mate van uitvoering. De cofinanciering komt in 2021 meer overeen met het gebruikelijke niveau van cofinanciering (2019: 14 miljoen EUR) (zie toelichting 2.3).

Overeenkomstig de boekhoudregels voor cofinanciering hebben de bedragen geen invloed gehad op het resultaat van het jaar, omdat zij zowel in de cofinancieringsuitgaven als in de cofinancieringsontvangsten (toelichting 3.1.1) zijn opgenomen.

Steuninstrumenten en cofinancieringsuitgaven per beheersvorm

(in miljoen EUR) 2021 2020 Direct beheer Uitgevoerd door: Commissie 168 168 Uitvoerende agentschappen van de EU 4 14 Trustfondsen (515) 19 EU-delegaties 658 1 969 315 2 170 Indirect beheer Uitgevoerd door: EIB en EIF 113 (67) Internationale organisaties 1 053 1 268 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 204 243 Publiekrechtelijke organen 212 248 Derde landen 983 795 EU-organen en publiek-private partnerschappen 3 2 2 568 2 490 Totaal 2 883 4 660

3.5. FINANCIERINGSKOSTEN

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2021 2020 Nettowaardevermindering op leningen en voorschotten — — — 1 1 — Verliezen op financiële activa of verplichtingen tegen FVSD — — — 1 1 — Waardevermindering van verhaalbare bedragen — (7) 23 1 17 21 Totaal — (7) 23 3 20 21

Op 31 december 2021 bedroeg het netto niet-gerealiseerde waardeverminderingsverlies op leningen 1 miljoen EUR.

De 1 miljoen EUR aan financiële uitgaven voor financiële activa tegen FVSD heeft voornamelijk betrekking op wisselkoersverschillen, rente en wijzigingen van de reële waarde voor met name het ABC FUND.

Het negatieve bedrag in het kader van het 9e EOF voor de rubriek “Waardevermindering van verhaalbare bedragen” is voornamelijk toe te schrijven aan de terugboeking van afsluitboekingen van vorig jaar. In 2020 waren de geraamde uitgaven voor oninbare bedragen die het gevolg zijn van verouderende invorderingsopdrachten (meer dan twee jaar), faillissementen en ontheffingen hoger dan in 2021.

3.6. OVERIGE UITGAVEN

Deze rubriek omvat uitgaven van administratieve aard zoals externe diensten buiten de IT-sector, uitgaven voor operationele leasing, communicatie en publicaties, opleidingskosten enz.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2021 2020 Administratieve en IT-uitgaven — — 4 94 98 120 Gerealiseerde verliezen op handelsdebiteuren — 6 0 0 7 4 Wisselkoersverliezen — 5 11 25 41 72 Totaal — 11 16 119 145 197

De rubriek “Administratieve en IT-uitgaven” omvat bedragen die gebaseerd zijn op het Intern Akkoord van het EOF met de Commissie ter dekking van de administratieve uitgaven van zowel de centrale diensten als de delegaties in verband met het beheer van de EOF-programma’s. De zogenaamde “ondersteuningsuitgaven” hebben grotendeels betrekking op uitgaven voor de voorbereiding, follow-up, monitoring en evaluatie van projecten alsook uitgaven voor computernetwerken, technische bijstand, financieel beheer en prognoses.

De daling in deze rubriek is een gecombineerd effect van de daling van de administratieve en IT-uitgaven (2020: 120 miljoen EUR) en de daling van de uitgaven in verband met wisselkoersverliezen (2020: 72 miljoen EUR).

De aanzienlijke daling van wisselkoersverliezen is grotendeels toe te schrijven aan de daling in niet-gerealiseerde verliezen door de herwaardering van saldi in valuta op 31 december 2021.

4. VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN EN ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN

4.1. VOORWAARDELIJKE ACTIVA

Voorwaardelijke activa zijn mogelijke activa die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Voorfinancieringsgaranties — — 3 — 44 49 Uitvoeringsgaranties — 7 3 — 11 12 Inhoudingsgaranties — 5 3 — 9 9 Totaal — 13 6 — 20 21

Voorfinancieringsgaranties worden in bepaalde gevallen verlangd van andere begunstigden dan lidstaten, wanneer zij vooruitbetalingen doen.

Uitvoeringsgaranties worden verlangd om ervoor te zorgen dat de begunstigden van EOF-middelen voldoen aan de verplichtingen van hun contracten met het EOF.

Inhoudingsgaranties hebben alleen betrekking op contracten voor de uitvoering van werken. Meestal wordt 10 % van de tussentijdse betalingen aan begunstigden ingehouden om ervoor te zorgen dat de aannemers hun verplichtingen nakomen. Deze ingehouden bedragen worden als te betalen bedragen opgenomen. Met instemming van de opdrachtgever kan de aannemer de inhoudingen op de tussentijdse betalingen desgewenst vervangen door een inhoudingsgarantie. Deze verkregen garanties worden opgenomen als voorwaardelijke activa.

Bij contracten die in indirect beheer worden beheerd, vallen de waarborgen onder een andere aanbestedende dienst dan het EOF en worden zij derhalve door het EOF niet vermeld (zie toelichting 2.2.4).

4.2. VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN

Voorwaardelijke verplichtingen zijn ofwel mogelijke verplichtingen die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft, ofwel bestaande verplichtingen die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden waarbij de uitstroom van middelen niet waarschijnlijk is of het bedrag niet op betrouwbare wijze kan worden gewaardeerd.

4.2.1. Verstrekte garanties

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Verstrekte garanties — — — (7) (7) (3)

De bovenstaande tabel toont de omvang van de blootstelling van de EOF aan mogelijke toekomstige betalingen in verband met aan de EIB-groep of andere financiële instellingen gegeven garanties. De vermelde bedragen zijn zonder financiële voorzieningen of financiële verplichtingen geboekt voor de betrokken programma’s.

Het bedrag van 7 miljoen EUR heeft volledig betrekking op een garantie in het kader van het financiële instrument EURITZ.

4.3. ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN

4.3.1. Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten

Dit onderstaande bedrag bestaat uit de budgettaire RAL (“reste à liquider”) verminderd met de daarmee verband houdende bedragen die in de staat van de financiële resultaten zijn opgenomen als uitgaven. De budgettaire RAL is een bedrag dat de vastleggingen vertegenwoordigt waarvoor nog geen betalingen en/of vrijmakingen zijn gedaan. Dit is het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma’s.

(in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2021 31.12.2020 Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten — 21 408 5 926 6 355 7 224

De daling van de RAL wordt grotendeels veroorzaakt door de daling van de budgettaire RAL, die in totaal neerkwam op 7 993 miljoen EUR (2020: 9 286 miljoen EUR). Deze daling wordt grotendeels veroorzaakt door het lagere aantal individuele vastleggingen dat gedurende het jaar werd ondertekend als gevolg van nieuwe uitdagingen die een belemmering vormden voor de uitvoering, met na