Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vierentwintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (pentabroomdifenylether)

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

Inleiding en context

Pentabroomdifenylether (pentaBDE) is een broomhoudend brandvertragend middel dat bijna uitsluitend bij de productie van zacht polyurethaanschuim voor meubilair en stoffering wordt gebruikt. Het behoort tot een groep van tien stoffen, de zogeheten polybroomdifenylethers. Er zijn drie brandvertragers op basis van polybroomdifenylether op de markt verkrijgbaar. De overige twee, decaBDE en octaBDE worden in andere toepassingen dan polyurethaanschuim gebruikt. De voorgestelde richtlijn heeft ten doel geharmoniseerde bepalingen voor het op de markt brengen en het gebruik van pentaBDE in te voeren.

In het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad inzake de beoordeling en de beperking van de risico's van bestaande stoffen zijn de milieurisico's van pentaBDE onderzocht. Uit de risicobeoordeling bleek dat de milieurisico's van pentaBDE als gevolg van de productie en het gebruik van polyurethaanschuim op basis van pentaBDE moeten worden beperkt. Het Wetenschappelijk Comité voor toxiciteit, ecotoxiciteit en milieu (CSTEE) heeft in zijn advies van 4 februari 2000 de conclusies van de risicobeoordeling van pentaBDE bevestigd, namelijk dat de milieurisico's ervan moeten worden beperkt. Tevens deelt het CSTEE in zijn advies van 19 juni 2000 de bezorgdheid over het feit dat kinderen via borstvoeding aan pentaBDE worden blootgesteld en onderschrijft het de zienswijze dat de hogere concentratie pentaBDE in moedermelk het gevolg van een nog niet bekende toepassing zou kunnen zijn.

De Commissie heeft op xx.xx.2001 in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 een aanbeveling gedaan voor een strategie die is gericht op beperking van de milieurisico's die het gevolg zijn van de productie en het gebruik van polyurethaanschuim, en die derhalve voorwaarden oplegt voor het op de markt brengen en het gebruik van pentaBDE en van artikelen op basis hiervan. Tevens wordt aanbevolen om bij het nemen van maatregelen rekening te houden met de bezorgdheid over de blootstelling van zuigelingen hieraan via de moedermelk.

Op basis van de risicobeoordeling en de aanbevolen strategie ter beperking van de risico's die in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 zijn opgesteld, en gelet op het voorzorgsbeginsel (Mededeling van de Commissie over het voorzorgsbeginsel, COM/2000/0001) stelt de Commissie voor om aan het op de markt brengen en het gebruik van artikelen op basis van pentaBDE voorwaarden te verbinden.

De op de markt verkrijgbare difenylethers van technische kwaliteit zijn mengsels en bevatten moleculen met uiteenlopende aantallen broomatomen. PentaBDE zit ook in lage concentraties in octabroomdifenylether (octaBDE) van technische kwaliteit. De mogelijke risico's van octaBDE (van technische kwaliteit) wordt momenteel in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 beoordeeld en na de afronding van deze beoordeling worden eventueel waar nodig maatregelen ter beperking van het risico aanbevolen.

Er bestaan analytische technieken als GC-MS (gaschromatografie-massaspectrometrie) voor de kwantificering van pentaBDE, waarbij de technische kwaliteit van octaBDE en pentaBDE afzonderlijk kan worden bepaald.

motivering van het voorstel aan de hand van het subsidiariteitsbeginsel

Wat zijn de doelstellingen van het voorstel, gelet op de verplichtingen van de Gemeenschap- De doelstellingen van het voorstel zijn de instandhouding van de interne markt en de bescherming van de volksgezondheid en van het milieu door rekening te houden met de resultaten van de risicobeoordeling.

Welke middelen zijn er voor het voorstel van de Gemeenschap beschikbaar- Het enige beschikbare middel is een voorstel tot vierentwintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG.

Is een uniforme regelgeving noodzakelijk of kan worden volstaan met de formulering van richtsnoeren waarbij de uitvoering aan de lidstaten wordt overgelaten- In de voorgestelde vierentwintigste wijziging worden voor pentaBDE met het oog op de instandhouding van de interne markt uniforme voorschriften vastgesteld. Tevens wordt de bescherming van de volksgezondheid en van het milieu op een hoog niveau gewaarborgd. De voorgestelde vierentwintigste wijziging is de enige manier om deze doelstellingen te verwezenlijken. Algemene richtsnoeren zouden niet voldoende zijn.

Achtergrond van het voorstel

In de in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 verrichte risicobeoordeling wordt vastgesteld dat pentaBDE risico's oplevert, en wordt een strategie ter beperking van deze risico's bepaald. Door het voorstel van de Commissie wordt deze risicobeoordelingsstrategie in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 op geharmoniseerde wijze toegepast en wordt fragmentatie van de interne markt door unilaterale acties van lidstaten voorkomen.

Kosten en baten

Kosten De voorgestelde richtlijn zou voor de industrie of de handel slechts geringe problemen opleveren. Er zijn in technisch en economisch opzicht geschikte alternatieve brandvertragers beschikbaar. De eenmalige kosten voor de overschakeling op een ander product en de jaarlijkse kosten zijn in verhouding tot de omzet van de betrokken sectoren onbeduidend.

Baten De baten van het voorstel liggen in de instandhouding van de interne markt en in de bescherming van de volksgezondheid en het milieu. De brandrisico's of de milieurisico's zullen door het voorstel niet toenemen gezien de beschikbaarheid van alternatieve brandvertragers.

Evenredigheid

De vierentwintigste wijziging levert baten op voor de interne markt en voor de bescherming van de volksgezondheid en het milieu. Deze baten worden met geringe kosten verwezenlijkt.

Raadpleging bij de opstelling van het ontwerp voor de vierentwintigste wijziging

Met het oog op de raadpleging van de lidstaten en het bedrijfsleven, vertegenwoordigd door de CEFIC (de Europese raad van de verenigingen van de chemische industrie), zijn er verschillende vergaderingen met hun deskundigen gehouden.

Overeenstemming met het verdrag

Dit voorstel is bedoeld om de interne markt in stand te houden en de bescherming van de volksgezondheid en het milieu op een hoog niveau te waarborgen en is derhalve in overeenstemming met artikel 95, lid 3, van het Verdrag.

Raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité

Overeenkomstig artikel 95 van het Verdrag wordt de medebeslissingsprocedure met het Europees Parlement gevolgd. Het Economisch en Sociaal Comité moet worden geraadpleegd.

2001/0018 (COD)

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vierentwintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (pentabroomdifenylether)

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 95,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C .. van .., blz ..

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [2],

[2] PB C .. van .., blz ..

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [3],

[3] PB C .. van .., blz ..

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Krachtens artikel 14 van het Verdrag moet een ruimte zonder binnengrenzen tot stand te worden gebracht, waarin het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd.

(2) In het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad van 23 maart 1993 inzake de beoordeling en de beperking van de risico's van bestaande stoffen [4] zijn de risico's voor het milieu van pentabroomdifenylether (pentaBDE) onderzocht. Uit de risicobeoordeling bleek dat de risico's van pentaBDE voor het milieu moeten worden beperkt. Het Wetenschappelijk Comité voor toxiciteit, ecotoxiciteit en milieu (CSTEE) bevestigt in zijn advies van 4 februari 2000 de conclusies van de risicobeoordeling van pentaBDE, namelijk dat de milieurisico's ervan moeten worden beperkt. Tevens deelt het CSTEE in zijn advies van 19 juni 2000 de bezorgdheid over het feit dat kinderen via borstvoeding aan pentaBDE worden blootgesteld en onderschrijft het de zienswijze dat de hogere concentratie pentaBDE in moedermelk het gevolg van een nog niet bekende toepassing zou kunnen zijn.

[4] PB L 84 van 5.4.1993, blz. 1.

(3) De Commissie heeft in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 een aanbeveling [5] gedaan voor een strategie die is gericht op beperking van de risico's van pentaBDE voor het milieu en waarin voorwaarden worden verbonden aan het op de markt brengen en het gebruik ervan. Tevens wordt aanbevolen om bij het nemen van maatregelen rekening te houden met de bezorgdheid over de blootstelling van zuigelingen hieraan via de moedermelk.

[5] PB C .. van .., blz ..

(4) In het belang van de volksgezondheid en het milieu moet het op de markt brengen en het gebruik van pentaBDE en van artikelen die pentaBDE bevatten, worden verboden.

(5) De op de markt verkrijgbare difenylethers van technische kwaliteit zijn mengsels en bevatten moleculen met uiteenlopende aantallen broomatomen. Octabroomdifenylether (octaBDE) van technische kwaliteit bevat naast pentaBDE voornamelijk octaBDE en heptaBDE. Het risico van octaBDE wordt momenteel in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 beoordeeld. Deze risicobeoordeling is nog niet afgerond en hoewel er in de toekomst eventueel aanbevelingen voor maatregelen ter beperking van het risico zullen worden gedaan, heeft dit voorstel niet ten doel beperkingen op te leggen aan het gebruik van octaBDE van technische kwaliteit.

(6) De aanwezigheid van pentaBDE in hogere concentraties dan 0,1% kan worden vastgesteld door middel van analytische standaardtechnieken als GC-MS (gaschromatografie-massaspectrometrie). Bij deze technieken kan de technische kwaliteit van octaBDE en pentaBDE afzonderlijk worden bepaald.

(7) De bepalingen van deze richtlijn doen geen afbreuk aan de communautaire wetgeving waarbij minimumeisen worden vastgesteld inzake de bescherming van werknemers als vervat in Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk [6], en in afzonderlijke daarop gebaseerde richtlijnen, met name Richtlijn 90/394/EEG van de Raad van 28 juni 1990 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan carcinogene agentia op het werk (zesde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) [7], en Richtlijn 98/24/EG van de Raad inzake de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers tegen de risico's van chemische agentia op het werk,

[6] PB L 183 van 29.6.1989, blz. 1.

[7] PB L 196 van 26.7.1990, blz. 1.

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Bijlage I bij Richtlijn 76/769/EEG wordt overeenkomstig de bijlage bij deze richtlijn gewijzigd.

Artikel 2

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 2002 [een jaar na de datum van inwerkingtreding] aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Zij passen deze bepalingen toe vanaf 1 juli 2003 [achttien maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn].

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

Artikel 3

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 4

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, op

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitster De Voorzitter

BIJLAGE

Aan bijlage I bij Richtlijn 76/769/EEG wordt het volgende punt [XX] toegevoegd:

"[XX] difenylether, pentabroomderivaat

C12H5Br5O // 1. Mag niet op de markt worden gebracht of worden gebruikt als stof of als bestanddeel van preparaten in hogere concentraties dan 0,1 massaprocent.

2. Artikelen mogen niet op de markt worden gebracht indien zij, ofwel brandvertragende onderdelen daarvan, hogere concentraties dan 0,1 massaprocent van deze stoft bevatten.

3. In afwijking hiervan zijn deze bepalingen niet van toepassing op octabroomdifenylether van technische kwaliteit indien deze minder dan 5 massaprocent difenylether, pentabroomderivaat, bevat."