NL Publicatieblad van de Europese Unie C 264/1

DEFINITIEVE JAARREKENING VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

BEGROTINGSJAAR 2005

Deel I

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN EN GECONSOLIDEERDE VERSLAGEN OVER DE UITVOERING VAN DE BEGROTING

(2006/C 264/01)

INHOUD

Belangrijkste gebeurtenissen en vermeldenswaardige punten

Deel I: Geconsolideerde financiële staten van de Europese Gemeenschappen en toelichting daarbij:

A. Balans

B. Economische resultatenrekening (incl. gesegmenteerde informatie)

C. Kasstroomoverzicht

D. Mutatieoverzicht van de nettoactiva

E. Toelichting bij de jaarrekening

Deel II: Geconsolideerde verslagen over de uitvoering van de begroting van de Europese Gemeenschappen En toelichting daarbij

A. Geconsolideerde verslagen over de uitvoering van de begroting.

B. Toelichting bij de geconsolideerde verslagen over de uitvoering van de begroting

BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN EN VERMELDENSWAARDIGE PUNTEN

OVERGANG NAAR EEN TRANSACTIEBOEKHOUDING EN GEVOLGEN

Waarom veranderen?

De Europese Gemeenschappen hebben zich ertoe verbonden hun boekhouding te moderniseren en in overeenstemming te brengen met die van tal van staten, hetgeen door internationale instanties zoals de IFAC (1) en de OESO wordt toegejuicht. Dit heeft geleid tot de overschakeling van een boekhoudsysteem waarin begrotingsuitgaven en –ontvangsten op kasbasis worden geregistreerd naar een boekhoudsysteem op transactiebasis (of met periodetoerekening).

Hiermee wordt beoogd de informatieverstrekking aan het management met het oog op het nemen van beslissingen evenals de transparantie en de kwaliteit van de jaarlijkse boekhoudkundige informatie te verbeteren. Het nieuwe systeem moet zowel de gebruikers ervan binnen de Gemeenschappen als wie daarbuiten kennis neemt van de rekeningen de beschikking geven over betrouwbaardere en meer relevante informatie.

De verrichte arbeid

De werkzaamheden in dit verband zijn in 2003 begonnen met het project „modernisering van de boekhouding”, dat de Europese Gemeenschappen internationaal een toonaangevende positie moest bezorgen in de tendens tot modernisering van de overheidsboekhouding.

In januari 2005 is zoals gepland het nieuwe boekhoudsysteem in gebruik genomen, samen met een aantal nieuwe boekhoudregels en een nieuw rekeningstelsel. Dit zijn bijgevolg de eerste financiële staten die volgens de nieuwe boekhoudregels zijn opgesteld (de begrotingsrekeningen worden nog altijd op kasbasis, d.w.z. op basis van geldbewegingen, opgesteld). Deze nieuwe regels en methoden zijn gebaseerd op de internationaal aanvaarde normen voor de openbare sector, de IPSAS (internationally accepted standards for the public sector), en voor de boekhoudkundige gebeurtenissen waarvoor nog geen IPSAS is, uit de desbetreffende IAS (International Accounting Standards)/IFRS (International Financial Reporting Standards). Zij zijn door de rekenplichtige van de Commissie goedgekeurd na ontvangst van het standpunt van een raadgevende groep van deskundigen inzake boekhoudnormen, die onafhankelijk, deskundig advies heeft gegeven. De IT-architectuur is aangepast om ervoor te zorgen dat elke boekhoudkundige gebeurtenis, en niet alleen elke kasbeweging, volledig kan worden geregistreerd zodra zij zich voordoet. De IT-systemen zullen voortdurend worden verbeterd om de integratie van de systemen te bevorderen en te zorgen voor betere managementrapportage. Ten slotte is het consolidatiebereik in 2005 en omvat het voor het eerst de diverse communautaire agentschappen.

Het eindresultaat is een balans per 31.12.2004 die volgens de nieuwe boekhoudregels is opgesteld.

De belangrijkste gevolgen van de overgang

Een eerste te vermelden gevolg is dat de balans en de presentatie van de posten buiten de balanstelling verschillen ten opzichte van die welke in de jaarrekening over 2004 zijn gepresenteerd, vanwege de andere boekhoudregels. De Gemeenschappen zijn uitgegaan van de oorspronkelijke cijfers van 2004, opgesteld volgens de oude regels, en hebben de nodige aanpassingen aangebracht om ze in overeenstemming te brengen met de nieuwe regels.

De toepassing van de beginselen van de transactieboekhouding brengt in essentie met zich mee dat ontvangsten- en uitgavengebeurtenissen in de boeken worden geregistreerd wanneer zij zich voordoen en niet wanneer geld wordt ontvangen of uitgegeven. De vier belangrijkste gevolgen van de overgang voor de jaarrekening hadden betrekking op:

1. Voorfinanciering: Voorfinancieringen, zijnde aan begunstigden van subsidies betaalde voorschotten, worden nu als activa opgenomen in de balans van de Gemeenschappen. Het op de balans voorkomende bedrag is geld dat de begunstigde nog niet heeft gebruikt of waarvoor hij nog geen verslagen/declaraties heeft ingediend met een gedetailleerde beschrijving van de besteding. De totale voorfinancieringen bedroegen op 31.12.2004 28 miljard EUR, hetgeen een significante toevoeging aan de balans vertegenwoordigt (zie DEEL I, afdeling E, toelichtingen 3.5 en 3.9).

2. Kortlopende schulden: Bedragen worden thans in het boekhoudsysteem geregistreerd als kosten en schulden zodra zij door de diensten van de ordonnateur verschuldigd en conform worden bevonden. Als gevolg van de nieuwe regels en IT-instrumenten geeft de aangepaste balans op 31.12.2004 een bedrag van 9,4 miljard EUR aan kortlopende schulden te zien (zie DEEL I, afdeling E, toelichting 3.18.2).

3. Afsluiting („cut-off”): Een van de belangrijkste aspecten van het transactieboekhouden is het waarborgen dat ontvangsten en uitgaven worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben. De Europese Gemeenschappen hebben daarom grote inspanningen geleverd om de posten te ramen die aan het einde van het begrotingsjaar moesten worden geboekt voor een correcte uitsplitsing van ontvangsten en uitgaven over de twee jaren. Deze verrichtingen worden aangeduid met de term „cut-offs” of afsluitverrichtingen; een courant voorbeeld zijn de elektriciteitskosten van december 2004, die in de rekeningen van 2004 moeten worden opgenomen, ook al wordt de rekening pas in 2005 ontvangen en voldaan in 2005. Als gevolg hiervan werd op 31.12.2004 een bedrag van 64,2 miljard EUR aan toegerekende uitgaven geboekt (zie DEEL I, afdeling E, toelichting 3.18.4).

4. Pensioenvorderingen op lidstaten: In het kader van de nieuwe boekhoudregels is door de rekenplichtige van de Commissie, na overleg met de raadgevende groep van deskundigen inzake boekhoudkundige normen, beslist dat de door de lidstaten gegeven waarborg betreffende de betaling van de pensioenen niet beantwoordt aan de criteria om als vordering op de balans erkend te worden. Door het schrappen van deze post op de balans per 31.12.2004 zijn de totale activa met 26 miljard EUR verminderd (zie DEEL I, afdeling E, toelichting 3.12).

Een volledige toelichting bij de gevolgen van de overgang is te vinden in DEEL I, afdeling E2.

Bij lidstaten op te vragen bedragen:

Overeenkomstig de nieuwe regels moeten de Gemeenschappen in hun financiële staten de uitgaven opnemen en ramen die ten laste van de algemene begroting komen, maar die aan het einde van het begrotingsjaar nog niet zijn gedeclareerd. Zodoende worden heel wat uitgaven volgens de regels van het transactieboekhouden aan jaar N toegerekend, alhoewel zij maar effectief in jaar N+1 uit de begroting van jaar N+1 zullen worden betaald. De Gemeenschappen vragen niettemin maar bedragen bij de lidstaten op wanneer zij geld nodig hebben om een schuld te voldoen, teneinde de lidstaten in staat te stellen om hun openbare financiën zo flexibel mogelijk te beheren. De boeking van de betrokken uitgaven bij de passiva van de Gemeenschappen heeft, in combinatie met het feit dat de overeenkomstige bedragen pas aan daaropvolgende jaren worden toegerekend, tot gevolg dat de passiva aan het einde van het jaar veel groter zijn dan de activa.

Om deze situatie zo overzichtelijk mogelijk aan de lezer te presenteren, is een verticale balans opgenomen die eerst de activa van de Gemeenschappen en daarna de passiva te zien geeft. Het verschil bestaat hoofdzakelijk uit de bij de lidstaten op te vragen bedragen. De negatieve waarde van de netto-activa is niet meer dan het zichtbaar gemaakte verschil tussen een boekhouding op kasbasis en een boekhouding op transactiebasis voor een instelling die gefinancierd wordt volgens haar behoeften aan kasmiddelen. Daarbij is geen rekening gehouden met de op de lidstaten rustende verplichting om in de toekomst de nodige middelen te verstrekken wanneer de uitgaven verschuldigd zijn. Er zij aan herinnerd dat de Gemeenschappen alleen betalingen kunnen verrichten die in de begroting zijn voorzien en dat alle gebudgetteerde uitgaven gedekt zijn door gebudgetteerde ontvangsten van de lidstaten (zie DEEL I, afdeling E, toelichting 3.20).

Een nieuwe structuur

In tegenstelling tot de begrotingsverslaggeving, die geen gevolgen ondervindt van de overgang naar een transactieboekhouding, bevatten de nieuwe financiële staten (algemene rekeningen) veel meer informatie dan vroeger. De meest vermeldenswaardige daarvan zijn een nieuwe economische resultatenrekening, een kasstroomoverzicht en een mutatieoverzicht van de netto-activa, bovenop de anders ingerichte balans en het overzicht van de niet in de balanstelling opgenomen posten.

BELANGRIJKSTE TE VERMELDEN PUNTEN VAN DE JAARREKENING 2005

— Het begrotingsoverschot is andermaal verkleind, van 2,7 miljard EUR tot 2,4 miljard EUR

— Het economische resultaat (verlies) van het jaar bedroeg 7,8 miljard EUR

— De totale activa zijn toegenomen van 53,6 miljard EUR in 2004 tot 58,7 miljard EUR; de totale passiva van 105,2 miljard EUR tot 120,9 miljard EUR.

DEEL I

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN EN TOELICHTING DAARBIJ

INHOUD

A. Balans

B. Economische resultatenrekening (incl. gesegmenteerde informatie)

C. Kasstroomtabel

D. Mutatieoverzicht van de nettoactiva

E. Toelichting bij de jaarrekening

1. Grondslagen voor de financiële verslaggeving

2. Gevolgen van de overgang naar een transactieboekhouding

3. Toelichting bij de balans

4. Toelichting bij de economische resultatenrekening

5. Toelichting bij het kasstroomoverzicht

6. Toelichting bij de buitenbalansposten

7. Financieel risicobeheer

8. Informatieverschaffing over verbonden partijen

9. Gebeurtenissen na balansdatum

10. Geconsolideerde entiteiten

11. Niet-geconsolideerde entiteiten

A. BALANS

EUR Toelichting 31.12.2005 31.12.2004 Aangepast I. NIET-VLOTTENDE ACTIVA: 31 415 180 633,30 30 142 730 492,69 Immateriële vaste activa 3.1 26 676 624,50 17 137 089,53 Materiële vaste activa 3.2 4 141 220 250,32 4 084 425 922,70 Investeringen 3.3 1 874 420 306,00 2 150 177 300,19 Leningen 3.4 2 397 326 503,16 2 298 277 591,00 Voorfinancieringen op lange termijn 3.5 22 731 731 325,85 21 284 928 692,20 Vorderingen op lange termijn 3.6 243 805 623,47 307 783 897,07 II. VLOTTENDE ACTIVA: 27 291 395 093,09 23 450 507 504,46 Voorraden 3.7 126 470 335,92 63 255 048,68 Kortetermijnbeleggingen 3.8 1 439 652 311,41 1 442 821 890,84 Voorfinancieringen op korte termijn 3.9 6 633 481 985,52 6 727 929 511,29 Vorderingen op korte termijn 3.10 7 237 854 523,32 7 139 062 014,64 Kasmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen 3.11 11 853 935 936,92 8 077 439 039,01 Totaal Activa 58 706 575 726,39 53 593 237 997,15 III. NIET-VLOTTENDE PASSIVA: 38 025 870 323,61 30 556 735 482,10 Personeelsbeloningen 3.12 33 155 884 938,00 26 012 130 886,00 Voorzieningen voor risico's en lasten 3.13 1 096 842 934,71 1 013 020 111,03 Financiële schulden 3.14 1 920 492 514,34 1 688 032 288,29 Andere schulden op lange termijn 3.15 1 852 649 936,56 1 843 552 196,78 IV. VLOTTENDE PASSIVA: 82 825 446 775,06 74 633 599 508,87 Voorzieningen voor risico's en lasten 3.16 275 440 997,63 240 240 253,60 Financiële schulden 3.17 22 018 193,71 152 154 480,63 Crediteuren 3.18 82 527 987 583,72 74 241 204 774,64 Totaal Passiva 120 851 317 098,67 105 190 334 990,97 NETTO-ACTIVA (62 144 741 372,28) (51 597 096 993,82) Reserves 3.19 2 808 609 579,99 2 567 532 141,28 Van lidstaten op te vragen bedragen: 3.20 (64 953 350 952,27) (54 164 629 135,10) Ambtenarenpensioenen (lange termijn) (2) (33 155 884 938,00) (26 012 130 886,00) Andere bedragen (3) (31 797 466 014,27) (28 152 498 249,10) V. NETTO-ACTIVA (4) (62 144 741 372,28) (51 597 096 993,82)

B. ECONOMISCHE RESULTATENREKENING (incl. gesegmenteerde informatie)

EUR Note 2005 OPERATIONELE ONTVANGSTEN: 4.1 107 890 098 965,56 Eigen middelen en ontvangsten uit bijdragen: 103 964 129 385,85 BNI-middelen 70 861 050 698,58 BTW-middelen 16 018 121 497,86 Traditionele eigen middelen 14 264 712 942,61 Budgettaire aanpassingen 2 606 103 308,82 Bijdragen van derde landen (incl. EVA-landen) 214 140 937,98 Ontvangsten uit de beleidsvoering: 3 925 969 579,71 Boetes 719 616 062,54 Teruggevorderde uitgaven 1 385 693 507,89 Ontvangsten uit administratief beheer 895 083 199,67 Overige ontvangsten uit de beleidsvoering 925 576 809,61 OPERATIONELE UITGAVEN 107 597 505 955,88 Administratieve uitgaven: 4.2 6 127 531 024,91 Personeelsuitgaven 3 612 990 701,52 Uitgaven in verband met vaste activa 320 308 630,81 Andere administratieve uitgaven 2 194 231 692,58 Beleidsuitgaven: 4.3 101 469 974 930,97 Direct gecentraliseerd beheer 11 281 191 742,49 Indirect gecentraliseerd beheer 350 673 116,96 Gedecentraliseerd beheer 1 732 823 172,49 Gedeeld beheer 86 925 465 101,27 Gezamenlijk beheer 248 168 777,58 Overigebeleidsuitgaven 4.4 931 653 020,18 SURPLUS VAN DE OPERATIONELE ACTIVITEITEN 292 593 009,68 Ontvangsten uit financiële verrichtingen 4.5 399 088 528,72 Uitgaven voor financiële verrichtingen 4.6 (368 650 139,19) Toename van de pensioenverplichtingen 3.12 (8 044 529 533,33) (TEKORT) OP DE NIET-OPERATIONELE ACTIVITEITEN (8 014 091 143,80) NETTO AANDEEL (TEKORT) IN GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN EN JOINT VENTURES 4.7 (90 966 231,35) (TEKORT) OP DE GEWONE ACTIVITEITEN (7 812 464 365,47) ECONOMISCH RESULTAAT BEGROTINGSJAAR (7 812 464 365,47)

GESEGMENTEERDE INFORMATIE

In deze staat worden de ontvangsten uit de beleidsvoering en de beleidsuitgaven uitgesplitst naar beleidsterrein van de Commissie, volgens de structuur van de activiteitsgestuurde begroting. De beleidsterreinen kunnen worden gegroepeerd in drie grote categorieën: Activiteiten in de Europese Unie, Activiteiten buiten de Europese Unie en Diensten & overige.

„Activiteiten in de Europese Unie” is de grootste categorie en omvat de talrijke gebieden van beleid dat binnen de Europese Unie wordt uitgevoerd. „Activiteiten buiten de Europese Unie” betreft het beleid dat buiten de Unie wordt gevoerd, bijvoorbeeld op het gebeid van handel en ontwikkelingssamenwerking. „Diensten & overige” omvat de interne en horizontale activiteiten die voor het functioneren van de instellingen en organen van de Gemeenschappen noodzakelijk zijn.

De geconsolideerde agentschappen worden opgenomen onder hetzelfde beleidsterrein als dat van de activiteit van de Commissie waarvan zij het leeuwendeel van hun Gemeenschapsmiddelen ontvangen. Andere instellingen, behalve de Commissie, worden gegroepeerd in een specifiek beleidsterrein. De cijfers voor de verschillende beleidsterreinen zijn brutocijfers vóór consolidatie-uitsluitingen; deze uitsluitingen worden globaal opgenomen in één kolom („Buiten de consolidatie”).

Te vermelden is dat eigen middelen en bijdragen niet worden gesplitst voor de verschillende activiteiten omdat zij door centrale diensten van de Commissie worden berekend, geïnd en beheerd. Zij worden hier opgevoerd om een vergelijking met het nettoresultaat van de economische resultatenrekening mogelijk te maken.

GESEGMENTEERDE INFORMATIE — SAMENVATTING

EUR Activiteiten in de EU Activiteiten buiten de EU Diensten — Overige EGKS in liquidatie Andere instellingen Buiten de consolidatie TOTAAL ONTVANGSTEN UIT DE BELEIDSVOERING: Boetes 719 616 062,54 719 616 062,54 Teruggevorderde uitgaven 1 353 084 760,41 36 722 410,81 1 290 942,71 (5 404 606,04) 1 385 693 507,89 Ontvangsten uit administratief beheer 89 082 518,18 62 742 860,77 597 208 561,21 (53 875 000,00) 261 789 487,91 (61 865 228,40) 895 083 199,67 Overige ontvangsten uit de beleidsvoering 688 188 532,20 272 916 001,90 460 493 351,82 305 161,77 (496 326 238,08) 925 576 809,61 TOTAAL ONTVANGSTEN UIT BELEIDSVOERING 2 849 971 873,33 372 381 273,48 1 058 992 855,74 (53 875 000,00) 262 094 649,68 (563 596 072,52) 3 925 969 579,71 Administratieve uitgaven: 1 809 140 421,50 890 182 701,55 1 382 452 884,00 5 648,00 2 120 615 781,21 (74 866 411,35) 6 127 531 024,91 Personeelsuitgaven 1 344 955 579,32 620 812 260,57 617 749 601,28 1 036 675 272,43 (7 202 012,08) 3 612 990 701,52 Uitgaven in verband met vaste activa 59 471 934,18 52 618 748,62 98 316 368,04 5 648,00 109 895 931,97 320 308 630,81 Andere administratieve uitgaven 404 712 908,00 216 751 692,36 666 386 914,68 974 044 576,81 (67 664 399,27) 2 194 231 692,58 Beleidsuitgaven: 94 580 031 861,20 5 613 725 860,31 1 764 946 870,63 (488 729 661,17) 101 469 974 930,97 Direct gecentraliseerd beheer 6 548 039 671,23 3 479 353 565,16 1 493 894 876,89 (240 096 370,79) 11 281 191 742,49 Indirect gecentraliseerd beheer 293 199 308,89 298 361 244,31 1 886 514,00 (242 773 950,24) 350 673 116,96 Gedecentraliseerd beheer 378 103 058,75 1 354 720 113,74 1 732 823 172,49 Gedeeld beheer 86 925 465 101,27 86 925 465 101,27 Gezamenlijk beheer 21 703 755,76 226 465 021,82 248 168 777,58 Overigebeleidsuitgaven 413 520 965,30 254 825 915,28 269 165 479,74 (5 859 340,14) 931 653 020,18 TOTAAL BELEIDSUITGAVEN 96 389 172 282,70 6 503 908 561,86 3 147 399 754,63 5 648,00 2 120 615 781,21 (563 596 072,52) 107 597 505 955,88 NETTO-BELEIDSUITGAVEN (93 539 200 409,37) (6 131 527 288,38) (2 088 406 898,89) (53 880 648,00) (1 858 521 131,53) - (103 671 536 376,17) Eigen middelen en ontvangsten uit bijdragen 103 964 129 385,85 Surplus van de operationele activiteiten 292 593 009,68 Netto financiële ontvangsten 30 438 389,53 Toename van de pensioenverplichtingen (8 044 529 533,33) Aandeel in de resultaten van geassocieerde deelnemingen/joint ventures (90 966 231,35) Economisch resultaat van het begrotingsjaar (7 812 464 365,47)





GESEGMENTEERDE INFORMATIE — ACTIVITEITEN IN DE EU

EUR Economische & financiële zaken Ondernemingen Concurrentie Werkgelegenheid Landbouw Vervoer & energie Milieu Onderzoek Informatiemaatschappij ONTVANGSTEN UIT DE BELEIDSVOERING: Boetes 0,00 0,00 699 616 062,54 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Teruggevorderde uitgaven 268 064,24 1 411 811,20 0,00 69 163 331,89 1 095 501 773,52 2 827 282,13 204 297,96 (1 503 012,75) 3 613 410,74 Ontvangsten uit administratief beheer 0,00 3 137 099,27 0,00 373 252,58 0,00 318 726,24 30 420,36 53 874 389,18 0,00 Overige ontvangsten uit de beleidsvoering 943 047,15 106 245 197,98 6 125 594,59 34 792 023,86 21 463 750,70 48 081 050,89 37 864 063,91 214 975 609,38 7 744 634,28 TOTAAL ONTVANGSTEN UIT BELEIDSVOERING 1 211 111,39 110 794 108,45 705 741 657,13 104 328 608,33 1 116 965 524,22 51 227 059,26 38 098 782,23 267 346 985,81 11 358 045,02 Administratieve uitgaven: 46 199 829,19 153 298 881,17 64 600 631,78 92 340 382,46 104 677 605,13 126 763 660,30 85 759 340,45 192 972 695,88 111 446 861,32 Personeelsuitgaven 40 170 815,78 112 782 404,99 60 914 198,97 73 291 049,30 93 011 388,22 105 529 494,62 63 297 071,72 144 070 879,70 85 744 021,81 Uitgaven in verband met vaste activa 0,00 5 333 212,01 0,00 562 643,68 0,00 492 141,91 620 795,93 0,00 31 272,69 Andere administratieve uitgaven 6 029 013,41 35 183 264,17 3 686 432,81 18 486 689,48 11 666 216,91 20 742 023,77 21 841 472,80 48 901 816,18 25 671 566,82 Beleidsuitgaven: 59 307 959,45 195 709 789,69 452 045,97 10 986 548 855,98 54 319 611 969,20 1 079 402 884,03 226 522 697,46 2 573 004 377,31 848 420 984,23 Direct gecentraliseerd beheer 59 307 959,45 153 040 733,18 452 045,97 179 672 789,83 36 689 337,94 1 023 432 786,76 193 960 751,76 2 572 954 268,52 847 440 934,53 Indirect gecentraliseerd beheer 0,00 0,00 0,00 1 525 090,20 0,00 5 677 018,73 16 882 600,85 0,00 0,00 Gedecentraliseerd beheer 0,00 0,00 0,00 0,00 226 312 553,13 4 751 688,31 0,00 0,00 0,00 Gedeeld beheer 0,00 0,00 0,00 10 788 124 831,35 54 040 432 329,95 0,00 0,00 0,00 0,00 Gezamenlijk beheer 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 21 703 755,76 0,00 0,00 0,00 Overigebeleidsuitgaven 0,00 42 669 056,51 0,00 17 226 144,60 16 177 748,18 23 837 634,47 15 679 344,85 50 108,79 980 049,70 TOTAAL BELEIDSUITGAVEN 105 507 788,64 349 008 670,86 65 052 677,75 11 078 889 238,44 54 424 289 574,33 1 206 166 544,33 312 282 037,91 2 765 977 073,19 959 867 845,55 NETTO-BELEIDSUITGAVEN (104 296 677,25) (238 214 562,41) 640 688 979,38 (10 974 560 630,11) (53 307 324 050,11) (1 154 939 485,07) (274 183 255,68) (2 498 630 087,38) (948 509 800,53) Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek Visserij Interne markt Regionaal beleid Belastingen & douane Onderwijs & cultuur Gezondheid & Consumentenbescherming Justitie, vrijheid en veiligheid Totaal Activiteiten in de EU ONTVANGSTEN UIT DE BELEIDSVOERING: Boetes 0,00 20 000 000,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 719 616 062,54 Teruggevorderde uitgaven 197 689,90 (577 716,70) 0,00 123 765 779,64 214 784,18 57 757 136,14 99 895,16 140 233,16 1 353 084 760,41 Ontvangsten uit administratief beheer 26 916 536,65 0,00 0,00 0,00 3 706 530,65 674 748,67 0,00 50 814,58 89 082 518,18 Overige ontvangsten uit de beleidsvoering 12 811 935,20 776,79 7 153,49 2 432,19 461 868,81 131 777 307,45 34 783 584,53 30 108 501,00 688 188 532,20 TOTAAL ONTVANGSTEN UIT BELEIDSVOERING 39 926 161,75 19 423 060,09 7 153,49 123 768 211,83 4 383 183,64 190 209 192,26 34 883 479,69 30 299 548,74 2 849 971 873,33 Administratieve uitgaven: 324 372 209,78 32 051 379,81 44 690 462,16 57 972 095,34 47 405 108,82 156 840 485,76 115 039 261,94 52 709 530,21 1 809 140 421,50 Personeelsuitgaven 191 769 343,19 25 946 002,86 41 167 654,18 49 647 357,38 39 143 285,61 89 648 655,85 82 770 631,38 46 051 323,76 1 344 955 579,32 Uitgaven in verband met vaste activa 44 625 365,19 0,00 4 395,68 0,00 3 445 604,19 1 330 513,59 2 055 405,38 970 583,93 59 471 934,18 Andere administratieve uitgaven 87 977 501,40 6 105 376,95 3 518 412,30 8 324 737,96 4 816 219,02 65 861 316,32 30 213 225,18 5 687 622,52 404 712 908,00 Beleidsuitgaven: 60 714 249,27 697 841 194,30 4 552 640,19 21 526 122 538,25 31 530 486,25 1 211 876 717,33 307 247 898,55 451 164 573,74 94 580 031 861,20 Direct gecentraliseerd beheer (30 348 138,27) 215 276 482,20 4 552 640,19 94 989 892,49 31 530 486,25 791 695 562,00 283 223 089,90 90 168 048,53 6 548 039 671,23 Indirect gecentraliseerd beheer 0,00 0,00 0,00 (601 257,04) 0,00 269 715 856,15 0,00 0,00 293 199 308,89 Gedecentraliseerd beheer 0,00 0,00 0,00 147 021 849,64 0,00 16 967,67 0,00 0,00 378 103 058,75 Gedeeld beheer 0,00 470 531 514,01 0,00 21 272 810 053,16 0,00 (543 390,71) 0,00 354 109 763,51 86 925 465 101,27 Gezamenlijk beheer 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 21 703 755,76 Overigebeleidsuitgaven 91 062 387,54 12 033 198,09 0,00 11 902 000,00 0,00 150 991 722,22 24 024 808,65 6 886 761,70 413 520 965,30 TOTAAL BELEIDSUITGAVEN 385 086 459,05 729 892 574,11 49 243 102,35 21 584 094 633,59 78 935 595,07 1 368 717 203,09 422 287 160,49 503 874 103,95 96 389 172 282,70 NETTO-BELEIDSUITGAVEN (345 160 297,30) (710 469 514,02) (49 235 948,86) (21 460 326 421,76) (74 552 411,43) (1 178 508 010,83) (387 403 680,80) (473 574 555,21) (93 539 200 409,37)





GESEGMENTEERDE INFORMATIE — ACTIVITEITEN BUITEN DE EU

EUR Externe betrekkingen Handel Ontwikkeling Uitbreiding Humanitaire hulp Totaal Activiteiten buiten de EU ONTVANGSTEN UIT DE BELEIDSVOERING: Teruggevorderde uitgaven 8 350 389,23 (46 083,70) 19 226 652,13 9 131 176,72 60 276,43 36 722 410,81 Ontvangsten uit administratief beheer 60 781 919,99 0,00 (1 666,30) 1 962 607,08 0,00 62 742 860,77 Overige ontvangsten uit de beleidsvoering 6 204 915,71 12 110,81 1 301 147,76 265 258 510,04 139 317,58 272 916 001,90 TOTAAL ONTVANGSTEN UIT BELEIDSVOERING 75 337 224,93 (33 972,89) 20 526 133,59 276 352 293,84 199 594,01 372 381 273,48 Administratieve uitgaven: 626 640 536,51 47 074 129,27 131 434 686,78 67 097 824,88 17 935 524,11 890 182 701,55 Personeelsuitgaven 410 582 923,68 42 521 599,62 117 424 692,35 37 307 451,22 12 975 593,70 620 812 260,57 Uitgaven in verband met vaste activa 51 282 367,01 0,00 0,00 1 336 381,61 0,00 52 618 748,62 Andere administratieve uitgaven 164 775 245,82 4 552 529,65 14 009 994,43 28 453 992,05 4 959 930,41 216 751 692,36 Beleidsuitgaven: 2 082 953 186,40 10 013 446,62 780 048 497,43 2 205 715 297,71 534 995 432,15 5 613 725 860,31 Direct gecentraliseerd beheer 1 776 530 787,59 9 450 379,12 652 893 731,15 505 802 026,55 534 676 640,75 3 479 353 565,16 Indirect gecentraliseerd beheer 36 126 501,89 0,00 25 091 165,92 237 143 576,50 0,00 298 361 244,31 Gedecentraliseerd beheer 135 528 670,41 0,00 50 981 058,43 1 168 210 384,90 0,00 1 354 720 113,74 Gezamenlijk beheer 121 491 031,79 563 067,50 53 531 324,69 50 879 597,84 0,00 226 465 021,82 Overigebeleidsuitgaven 13 276 194,72 0,00 (2 448 782,76) 243 679 711,92 318 791,40 254 825 915,28 TOTAAL BELEIDSUITGAVEN 2 709 593 722,91 57 087 575,89 911 483 184,21 2 272 813 122,59 552 930 956,26 6 503 908 561,86 NETTO-BELEIDSUITGAVEN (2 634 256 497,98) (57 121 548,78) (890 957 050,62) (1 996 460 828,75) (552 731 362,25) (6 131 527 288,38)





GESEGMENTEERDE INFORMATIE — DIENSTEN & OVERIGE

Pers & communicatie Bureau voor Fraude-bestrijding Coördinatie Personeelszaken en administratie Eurostat Begroting Interne audit Overige Totaal Diensten — Overige ONTVANGSTEN UIT DE BELEIDSVOERING: Teruggevorderde uitgaven 254 215,17 11 015,16 1 863,82 1 059 619,16 (185 770,60) 150 000,00 0,00 0,00 1 290 942,71 Ontvangsten uit administratief beheer 95 190,18 3 523 760,83 1 322 227,41 557 920 364,69 352,24 34 346 665,86 0,00 0,00 597 208 561,21 Overige ontvangsten uit de beleidsvoering 862 671,22 18 764,17 403 925,30 31 078 188,31 868 179,59 10 585 303,45 19,09 416 676 300,69 460 493 351,82 TOTAAL ONTVANGSTEN UIT BELEIDSVOERING 1 212 076,57 3 553 540,16 1 728 016,53 590 058 172,16 682 761,23 45 081 969,31 19,09 416 676 300,69 1 058 992 855,74 Administratieve uitgaven: 89 419 856,47 40 610 680,45 150 294 222,02 1 011 508 432,30 58 596 845,23 48 657 820,36 7 447 379,66 (24 082 352,49) 1 382 452 884,00 Personeelsuitgaven 58 300 245,12 29 732 231,14 129 417 384,41 298 586 990,65 55 477 451,07 39 086 578,59 7 019 015,87 129 704,43 617 749 601,28 Uitgaven in verband met vaste activa 1 164 191,40 42 659,29 0,00 97 109 517,35 0,00 0,00 0,00 0,00 98 316 368,04 Andere administratieve uitgaven 29 955 419,95 10 835 790,02 20 876 837,61 615 811 924,30 3 119 394,16 9 571 241,77 428 363,79 (24 212 056,92) 666 386 914,68 Beleidsuitgaven: 59 553 544,34 5 863 831,35 551 345,73 51 155 987,10 70 448 743,57 1 352 046 593,25 15 995,00 225 310 830,29 1 764 946 870,63 Direct gecentraliseerd beheer 57 845 829,45 5 863 831,35 0,00 49 824 082,51 68 507 973,48 1 313 199 252,25 0,00 (1 346 092,15) 1 493 894 876,89 Indirect gecentraliseerd beheer 1 630 514,00 0,00 0,00 256 000,00 0,00 0,00 0,00 0,00 1 886 514,00 Overigebeleidsuitgaven 77 200,89 0,00 551 345,73 1 075 904,59 1 940 770,09 38 847 341,00 15 995,00 226 656 922,44 269 165 479,74 TOTAAL BELEIDSUITGAVEN 148 973 400,81 46 474 511,80 150 845 567,75 1 062 664 419,40 129 045 588,80 1 400 704 413,61 7 463 374,66 201 228 477,80 3 147 399 754,63 NETTO-BELEIDSUITGAVEN (147 761 324,24) (42 920 971,64) (149 117 551,22) (472 606 247,24) (128 362 827,57) (1 355 622 444,30) (7 463 355,57) 215 447 822,89 (2 088 406 898,89)

C. KASSTROOMTOVERZICHT

EUR Toelichting 2005 KASSTROOM UIT DE GEWONE ACTIVITEITEN Tekort op de gewone activiteiten: (7 812 464 365,47) Kasstroom uit operationele activiteiten: 5.2 Aflossingen 6 842 720,30 Afschrijvingen 277 733 537,93 Waardeverminderingen op beleggingen (11 983 099,95) (Toename)/afname beleggingen (62 602 039,59) (Toename)/afname leningen (99 048 912,16) (Toename)/afname voorfinancieringen op lange termijn (1 446 802 633,65) (Toename)/afname vorderingen op lange termijn 63 978 273,60 (Toename)/afname voorraden (63 215 287,24) (Toename)/afname voorfinancieringen op korte termijn 94 447 525,77 (Toename)/afname vorderingen op korte termijn (98 792 508,68) (Toename)/afname voorzieningen op lange termijn 83 822 823,68 (Toename)/afname verplichtingen op lange termijn 232 460 226,05 (Toename)/afname overige schulden op lange termijn 9 097 739,78 (Toename)/afname voorzieningen op korte termijn 35 200 744,03 (Toename)/afname kortlopende financiële verplichtingen (130 136 286,92) (Toename)/afname crediteuren 8 286 782 809,08 Begrotingsoverschot 2004 opgevoerd als non-cash ontvangsten in 2005 (2 736 707 563,42) Overige non-cash mutaties 1 527 550,43 Kasstroom uit investeringsactiviteiten: 5.3 (Toename)/afname immateriële en materiële vaste activa (350 910 120,82) (Toename)/afname investeringen 76 469 510,70 (Toename)/afname beleggingen van kasmiddelen 3 169 579,43 Personeelsbeloningen op lange termijn 3.12 7 143 754 052,00 NETTO-KASSTROOM UIT DE GEWONE ACTIVITEITEN 3 502 624 274,88 NETTOTOENAME/(-AFNAME) VAN KASMIDDELEN EN DAARMEE GELIJK TE STELLEN MIDDELEN 3 502 624 274,88 KASMIDDELEN EN DAARMEE GELIJK TE STELLEN MIDDELEN AAN HET BEGIN VAN HET BEGROTINGSJAAR (5) 3.11 8 667 335 685,27 KASMIDDELEN EN DAARMEE GELIJK TE STELLEN MIDDELEN AAN HET EINDE VAN HET BEGROTINGSJAAR (5) 3.11 12 169 959 960,15

D. MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA

EUR Reserves Gecumuleerd overschot/(tekort) Economisch resultaat van het begrotingsjaar Totaal Reëlewaardereserve Overige reserves BALANS PER 31 DECEMBER 2004 (6) 0,00 1 055 268 223,85 9 258 037 564,68 4 194 018 305,10 14 507 324 093,63 Wijzigingen in de grondslagen voor financiële verslaggeving (7) 88 457 197,90 1 423 806 719,53 (67 616 685 004,88) 0,00 (66 104 421 087,45) BALANS PER 31 DECEMBER 2004 (aangepast) 88 457 197,90 2 479 074 943,38 (58 358 647 440,20) 4 194 018 305,10 (51 597 096 993,82) Mutatie in reserve Garantiefonds 145 081 942,86 (145 081 942,86) 0,00 Mutaties reële waarde (7 094 661,12) (7 094 661,12) Overige (450 782,03) 9 072 993,58 8 622 211,55 Toewijzing economisch resultaat 2004 103 540 939,00 1 353 769 802,68 (1 457 310 741,68) 0,00 Begrotingsresultaat 2004 gestort aan lidstaten (2 736 707 563,42) (2 736 707 563,42) Economisch resultaat van het begrotingsjaar (7 812 464 365,47) (7 812 464 365,47) BALANS PER 31 DECEMBER 2005 81 362 536,78 2 727 247 043,21 (57 140 886 586,80) (7 812 464 365,47) (62 144 741 372,28)

E. TOELICHTING BIJ DE JAARREKENING

1. Grondslagen voor de financiële verslaggeving

2. Gevolgen van de overgang naar een transactieboekhouding

3. Toelichting bij de balans

4. Toelichting bij de economische resultatenrekening

5. Toelichting bij het kasstroomoverzicht

6. Toelichting bij de buitenbalansposten

7. Financieel risicobeheer

8. Informatieverschaffing over verbonden partijen

9. Gebeurtenissen na balansdatum

10. Geconsolideerde entiteiten

11. Niet-geconsolideerde entiteiten

1. GRONDSLAGEN VOOR DE FINANCIËLE VERSLAGGEVING

1.1 WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN EN HET FINANCIEEL REGLEMENT

De boekhouding wordt gevoerd overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 (PB L 248 van 16 september 2002, blz. 1; rectificatie in PB L 25 van 30 januari 2003, blz. 43) houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen en Verordening (EG, Euratom) nr. 2342/2002 van de Commissie van 23 december 2002 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften van dit Financieel Reglement.

Artikel 133 van het Financieel Reglement bepaalt dat de rekenplichtige van de Commissie de boekhoudmethoden en –regels vaststelt die door alle instellingen en organen moeten worden toegepast. De rekenplichtige heeft de nieuwe gemeenschappelijke boekhoudregels vastgesteld op 28 december 2004. De nieuwe regels voor de transactieboekhouding zijn gebaseerd op de internationaal aanvaarde normen voor de openbare sector, de IPSAS, en waar deze ontbreken, op de internationale normen voor de financiële verslaggeving, de IFRS, respectievelijk uitgevaardigd door de International Public Sector Accounting Standard Board (IPSASB) en de International Accounting Standard Board (IASB). Zij zijn door de rekenplichtige van de Commissie goedgekeurd na ontvangst van het standpunt van een raadgevende groep van deskundigen inzake boekhoudnormen, die onafhankelijk, deskundig advies heeft gegeven.

De door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde waarderings- en boekingsregels worden toegepast in alle Europese instellingen en organen die momenteel binnen het consolidatiebereik vallen en moeten uitgroeien tot een uniform kader voor het opstellen en presenteren van de rekeningen en uiteindelijk tot een geharmoniseerde financiële verslaggeving en consolidatie.

De rekenplichtige van de Commissie moet de voorlopige geconsolideerde rekeningen tegen 31 maart van het volgende jaar bij de Europese Rekenkamer indienen. Op 31 juli keurt de Commissie de definitieve geconsolideerde rekeningen goed, die vervolgens uiterlijk op 31 oktober in het Publicatieblad worden gepubliceerd samen met de betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer.

Zowel de voorlopige als de definitieve jaarrekeningen over 2005 worden als volgt samengesteld: Deel I bevat de geconsolideerde rekeningen en Deel II de rekeningen van de Commissie.

1.2 BOEKHOUDBEGINSELEN

Financiële staten zijn bedoeld om een breed scala van gebruikers nuttige informatie te verschaffen over de vermogenspositie, resultaten en kasstromen van een bepaalde organisatie. Voor een organisatie in de openbare sector, zoals de Europese Gemeenschappen, moeten deze staten meer in het bijzonder informatie verschaffen die nuttig is voor de besluitvorming en getuigen van de controleerbaarheid van de organisatie met betrekking tot de middelen die aan haar zijn toevertrouwd.

Om een getrouw beeld te geven, moeten de financiële staten niet alleen relevante informatie verschaffen over de aard van de verschillende activiteiten van een instelling, verklaren hoe die instelling wordt gefinancierd en definitieve informatie over de transacties ervan verstrekken, maar dit alles ook op een duidelijke en begrijpelijke manier doen die vergelijking met andere begrotingsjaren mogelijk maakt. Het spreekt vanzelf dat dit document in deze geest is opgesteld.

De boekhouding van de Europese instellingen bestaat uit een algemene boekhouding en een begrotingsboekhouding. Deze boekhoudingen worden per kalenderjaar en in euro gevoerd. Aan de hand van de begrotingsboekhouding kan de uitvoering van de begroting nauwkeurig worden gevolgd. De begrotingsboekhouding wordt gevoerd volgens het gewijzigde-kasbeginsel (8). In de algemene boekhouding, die het mogelijk maakt de jaarrekening op te stellen, worden alle baten en lasten voor het begrotingsjaar geboekt, teneinde in de vorm van een balans per 31 december de vermogenspositie vast te stellen.

Artikel 124 van het Financieel Reglement vermeldt de boekhoudbeginselen aan de hand waarvan de financiële staten moeten worden opgemaakt:

— continuïteit van de activiteiten,

— voorzichtigheid,

— bestendigheid van de boekhoudmethoden,

— vergelijkbaarheid van de informatie,

— relatief belang,

— niet-compensatie,

— voorrang van werkelijkheid boven schijn,

— periodetoerekening per begrotingsjaar.

Aangezien de jaarrekening 2005 overeenkomstig de boekhoudregels van de Gemeenschappen op een andere wijze dan de jaarrekening 2004 is opgesteld, namelijk volledig op basis van het periodetoerekeningsbeginsel, is de balans per 31 december 2004 aangepast om te komen tot de openingsbalans per 31 december 2004 op basis van het periodetoerekeningsbeginsel (bijvoorbeeld door opneming van voorfinancieringen). Deze aanpassingen worden nader toegelicht in toelichting E2.

1.3 CONSOLIDATIE

Het consolidatiebereik van de Europese Gemeenschappen omvat 26 entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend, één geassocieerde deelneming en één joint venture. De volledige lijst van geconsolideerde entiteiten is te vinden in toelichting E10. In vergelijking met 2004 is het consolidatiebereik uitgebreid met 16 entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend om te voldoen aan de nieuwe boekhoudregels van de Europese Gemeenschappen.

Entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend

Entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend, zijn entiteiten waarin de Europese Gemeenschappen de macht hebben om het financiële en operationele beleid te sturen teneinde voordelen uit hun activiteiten te verwerven. Deze macht moet actueel uitoefenbaar zijn. De meest gebruikelijke indicator van zeggenschap — de meerderheid van de stemmen — is in de meeste gevallen niet toepasselijk voor de Europese Gemeenschappen aangezien er gewoonlijk geen financiële afhankelijkheidsrelatie tussen de entiteiten bestaat.

De binnen het consolidatiebereik vallende Europese instellingen zijn opgericht bij verdrag. Zij vormen het grondvlak van de organisatiestructuur van de Europese Gemeenschappen en dragen ontegensprekelijk bij aan de verwezenlijking van hun doelstellingen. Daarom kan worden aangenomen dat zij volledig onder zeggenschap van de Europese Gemeenschappen staan.

Vanuit dezelfde optiek kunnen alle agentschappen van de Gemeenschappen die bij een op de verdragen gebaseerd wetgevingsbesluit zijn opgericht, worden beschouwd als onder volledige zeggenschap van de Europese Gemeenschappen staande entiteiten; daarom worden zij, voor het eerst, binnen het consolidatiebereik opgenomen. Ook de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in liquidatie wordt beschouwd als een entiteit waarover zeggenschap wordt uitgeoefend. Het Bureau voor Harmonisatie binnen de Interne Markt (Alicante) en het Communautaire Bureau voor Plantenrassen (Angers), die geen toelagen uit de algemene begroting van de Gemeenschappen ontvangen, worden daarentegen niet in de jaarrekening over 2005 geconsolideerd.

Entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend, worden integraal geconsolideerd. Alle verrichtingen en posities tussen entiteiten waarover door de Europese Gemeenschappen zeggenschap wordt uitgeoefend, zijn buiten beschouwing gelaten. Niet-gerealiseerde baten en verliezen op verrichtingen tussen entiteiten zijn niet materieel en zijn daarom niet buiten beschouwing gelaten.

Geassocieerde deelnemingen

Geassocieerde deelnemingen zijn entiteiten waarin de Europese Gemeenschap betekenisvolle invloed maar geen zeggenschap hebben, die voortvloeit uit een deelneming met 20 tot 50 % van de stemmen. Investeringen in geassocieerde deelnemingen worden geboekt volgens de vermogensmutatiemethode en oorspronkelijk tegen kostprijs.

Het aandeel van de Europese Gemeenschappen in winst en verlies van de geassocieerde deelnemingen na de verwerving wordt opgenomen in de economische resultatenrekening en hun aandeel in mutaties van de reserves in de reserves. De gecumuleerde mutaties na de verwerving worden verwerkt in de boekwaarde van de investering. Uitkeringen die van een deelneming worden ontvangen, verlagen de boekwaarde van de investering.

Niet-gerealiseerde baten en verliezen op transacties tussen de Europese Gemeenschap en hun geassocieerde deelneming zijn niet materieel en zijn daarom niet buiten beschouwing gelaten.

De boekhoudregels van de geassocieerde deelnemingen kunnen met betrekking tot gelijksoortige transacties en gebeurtenissen onder gelijke omstandigheden verschillen van die van de Europese Gemeenschappen. Om praktische redenen zijn in de bij toepassing van de vermogensmutatiemethode gebruikte financiële staten van de geassocieerde deelneming geen aanpassingen aangebracht.

De Europese Gemeenschappen streven er bij deelnemingen van 20 % of meer in een durfkapitaalfonds niet naar om betekenisvolle invloed uit te oefenen. Dergelijke fondsen worden daarom als voor verkoop beschikbare activa behandeld en de vermogensmutatiemethode wordt niet toegepast.

Joint ventures

Een joint venture is een contractuele afspraak waarbij de Europese Gemeenschappen en een of meer partijen een economische activiteit aangaan waarover zij gezamenlijke zeggenschap hebben. Gezamenlijke zeggenschap is het contractueel afgesproken delen van de zeggenschap over een economische activiteit. Investeringen in gemeenschappelijke ondernemingen worden geboekt volgens de vermogensmutatiemethode en oorspronkelijk tegen kostprijs.

Het aandeel van de Europese Gemeenschappen in winst en verlies van de gemeenschappelijke ondernemingen wordt opgenomen in de economische resultatenrekening en hun aandeel in mutaties van de reserves in de reserves. De gecumuleerde mutaties worden verwerkt in de boekwaarde van de investering.

Niet-gerealiseerde baten en verliezen op transacties tussen de Europese Gemeenschap en hun gemeenschappelijke onderneming zijn niet materieel en zijn daarom niet buiten beschouwing gelaten.

De boekhoudregels van de gemeenschappelijke ondernemingen kunnen met betrekking tot gelijksoortige transacties en gebeurtenissen onder gelijke omstandigheden verschillen van die van de Europese Gemeenschappen. Om praktische redenen zijn in de bij toepassing van de vermogensmutatiemethode gebruikte financiële staten van de gemeenschappelijke onderneming geen aanpassingen aangebracht.

Niet-geconsolideerde entiteiten

De fondsen die door de Commissie worden beheerd namens het ziektekostenstelsel voor personeelsleden van de Europese Gemeenschappen en het Europees Ontwikkelingsfonds zijn niet opgenomen in de rekeningen van de Europese Gemeenschappen. Op 31.12.2005 bedroegen de activa respectievelijk 260 miljoen en 3,5 miljard EUR; zie toelichting E11.

1.4 MUNTEENHEID EN OMREKENINGSBEGINSELEN

Functionele en rapporteringsvaluta

De geconsolideerde financiële staten worden opgesteld in euro, de functionele en rapporteringsvaluta van de Europese Gemeenschappen.

Transacties en saldi

Transacties in vreemde valuta worden omgerekend in euro tegen de op de transactiedatum geldende wisselkoers.

Wisselkoersbaten en -verliezen die voortvloeien uit de afwikkeling van transacties in vreemde valuta en uit de omrekening op het einde van het jaar van in vreemde valuta luidende monetaire activa en passiva worden in de economische resultatenrekening opgenomen.

De saldi, aan het einde van het jaar, van in vreemde valuta luidende monetaire activa en passiva worden omgerekend in euro tegen de op 31 december 2005 geldende wisselkoersen. Koers van de euro op 31 december 2005

CYP 0,5735 0,5735 29,0000 29,0000 7,4605 7,4605 15,6466 15,6466 0,6853 0,6853 252,8700 252,8700 0,6962 0,6962 3,4528 3,4528 0,4293 0,4293 3,8600 3,8600 37,8800 37,8800 239,5000 239,5000 9,3885 9,3885 1,1797 1,1797

Voor de volgende rubrieken gelden aparte omrekeningsmethoden:

— de materiële en immateriële vaste activa, die hun waarde in euro behouden tegen de bij de aankoop geldende koers; en een

— de voorfinancieringen in het kader van het EOGFL-Garantie, die worden omgerekend volgens de koers van de tiende van de maand die volgt op de maand waarin zij zijn toegekend.

Bij veranderingen in de reële waarde van monetaire, in vreemde valuta luidende effecten die als beschikbaar voor verkoop staan aangemerkt, wordt een onderscheid gemaakt in omrekeningsverschillen voortvloeiende uit veranderingen in de geamortiseerde kostprijs van het effect en andere veranderingen in de boekwaarde van het effect. Omrekeningsverschillen worden opgenomen in de economische resultatenrekening en andere veranderingen in de boekwaarde in de reëlewaardereserve. Omrekeningsverschillen betreffende niet-monetaire financiële activa en verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening, worden opgenomen in de economische resultatenrekening. Omrekeningsverschillen betreffende niet-monetaire financiële activa die geclassificeerd zijn als aangehouden voor handelsdoeleinden, worden opgenomen in de fair value reserve.

1.5 BALANS

1.5.1 Immateriële vaste activa

Aangekochte computersoftwarelicenties worden geboekt tegen de kosten die zijn gedaan om de software aan te schaffen en te gebruiken. De kosten worden afgeschreven over de geschatte levensduur (4 jaar). Intern geproduceerde immateriële activa worden thans in de economische resultatenrekening onder de uitgaven opgenomen.

De kosten voor ontwikkeling en onderhoud van computersoftware worden als uitgaven geboekt wanneer zij worden gedaan.

1.5.2 Materiële vaste activa

Vaste bedrijfsmiddelen

Alle vaste bedrijfsmiddelen worden geboekt tegen historische kostprijs minus afschrijvingen (exclusief terreinen, kunstwerken en activa in aanbouw) en waardeverminderingen. De historische kostprijs omvat uitgaven die direct aan de aanschaf van de middelen kunnen worden toegerekend.

De daarna gedane kosten worden, naargelang van het geval, slechts in de boekwaarde van het actief opgenomen of als afzonderlijk actief geboekt wanneer het waarschijnlijk is dat de daaruit in de toekomst voortkomende economische baten aan de Europese Gemeenschappen zullen toevloeien en de kosten op betrouwbare wijze kunnen worden gemeten. Alle andere herstel- en onderhoudskosten worden in de economische resultatenrekening geboekt tijdens de periode waarin zij zich voordoen.

Op terreinen, kunstwerken en activa in aanbouw worden geen afschrijvingen toegepast. De afschrijvingen op andere activa worden voor de toerekening van de kosten aan de restwaarde over de geschatte levensduur als volgt berekend volgens de linaire methode:

Afschrijvingspercentages Soort goed Lineair afschrijvingspercentage Immateriële activa 25 % Gebouwen 4 % Installaties, machines en werktuigen 10 % — 25 % Meubilair 10 % — 25 % Accessoires 10 % — 33 % Voertuigen 25 % Informaticamaterieel 25 % Overige vaste activa 10 % to 33 %

De restwaarde en levensduur van de activa worden telkens op de balansdatum herbeoordeeld en zo nodig aangepast. De boekwaarde van de activa wordt onmiddellijk verminderd tot de realiseerbare waarde indien de boekwaarde groter is dan de geschatte realiseerbare waarde.

Baten en verliezen van vervreemdingen worden bepaald door vergelijking van de opbrengsten met de boekwaarde. Zij worden in de economische resultatenrekening opgenomen.

Huur

Leases van materiële activa, waarbij de Europese Gemeenschappen in wezen alle risico's en voordelen verbonden aan eigendom hebben, worden geclassificeerd als financiële leases. Financiële leases worden gekapitaliseerd bij het begin van de leaseovereenkomst tegen de reële waarde van het geleasde actief of de huidige waarde van de minimale leasebetalingen, afhankelijk van wat de laagste waarde is. Elke leasebetaling wordt zo over de financierings- en andere lasten verdeeld dat een constante spreiding van het uitstaande financieringssaldo wordt verkregen. De huurverplichtingen, zonder financieringslasten, worden opgenomen onder andere (lang- en kortlopende) verplichtingen. Het rentebestanddeel van de financieringslasten wordt gespreid over de leaseperiode in de economische resultatenrekening opgenomen, zo dat voor elke periode een constante periodieke rente over het resterende saldo van de verplichting wordt verkregen. De via financiële lease verkregen activa worden afgeschreven over de levensduur van het actief of de leaseperiode, afhankelijk van welke periode het kortst is.

Leases waarbij de leasegever een significant deel van de risico's en voordelen verbonden aan eigendom houdt, worden als operationele leases geclassificeerd. Betalingen in verband met operationele leases worden lineair over de leaseperiode aan de economische resultatenrekening toegerekend.

1.5.3 Waardevermindering van niet-financiële activa

Op activa zonder beperkte levensduur worden geen afschrijvingen toegepast; zij worden jaarlijks op waardevermindering beoordeeld. Acitiva waarop afschrijvingen worden toegepast, worden op waardevermindering gecontroleerd telkens als er op grond van gebeurtenissen of veranderde omstandigheden aanleiding is om te veronderstellen dat de boekwaarde niet realiseerbaar is. Een waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde van een actief zijn realiseerbare waarde overtreft. De realiseerbare waarde is de reële waarde van een actief minus verkoopkosten of de gebruikswaarde, afhankelijk van wat het hoogste is.

1.5.4 Investeringen

Investeringen in geassocieerde deelnemingen en belangen in joint ventures

Investeringen in geassocieerde deelnemingen en belangen in joint ventures worden in de boeken opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode.

Investeringen in risicokapitaalfondsen

Classificatie en waardering

Investeringen in risicokapitaalfondsen worden geclassificeerd als voor verkoop beschikbare activa en dienen bijgevolg te worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van in de reëlewaardereserve tot uiting komende waardeveranderingen (inclusief omrekeningsverschillen) in de winst- en verliesrekening.

Overwegingen betreffende de reële waarde

Omdat zij geen marktnotering op een actieve markt hebben en er geen betrouwbare waarderingstechniek bestaat, worden de investeringen in risicokapitaalfondsen post voor post gewaardeerd tegen kostprijs of toerekenbare intrinsieke waarde, afhankelijk van wat het laagst is, waardoor iedere eventuele toerekenbare niet-gerealiseerde winst in de portefeuille wordt uitgesloten. Investeringen in risicokapitaalfondsen die minder dan twee jaar bestaan op de balansdatum worden op basis van dezelfde beginselen gewaardeerd, behalve bij niet-gerealiseerde verliezen die te wijten zijn aan administratieve uitgaven en die vanwege de geringe leeftijd van de onderliggende portefeuille niet in aanmerking worden genomen.

Te vermelden is dat het Europees Investeringsfonds onlangs een op de reële waarde gebaseerde methode die voldoet aan IAS 39 heeft ontwikkeld. Deze methode kan echter slechts op de investeringen van de Europese Gemeenschappen in risicokapitaalfondsen per eind 2005 worden toegepast. Op basis van de in 2004 verzamelde gegevens is het immers niet mogelijk om de waarde van de investeringen in risicokapitaalfondsen aan het einde van het vorige jaar bij te werken. Bijgevolg is de huidige, hierboven beschreven waarderingsmethode omwille van de vergelijkbaarheid consequent toegepast voor dat jaar. De reële waarde die het resultaat is van de toepassing van de nieuwe methode, wordt in toelichting E.3.3.3.1 slechts ter informatie meegedeeld. De overschakeling op de op de reële waarde gebaseerde methode wordt effectief op 1 januari 2006; de overeenkomstige aanpassing zal worden opgenomen in de reëlewaardereserve.

Onder de nieuwe methode wordt de reële waarde van investeringen in risicokapitaalfondsen verkregen aan de hand van de geaggregeerde intrinsieke waarde (Net Asset Value (NAV)), waarbij ervan wordt uitgegaan dat wanneer de NAV's van de fondsen mogen worden geacht in overeenstemming met IAS 39 te zijn, de aggregatie van de NAV's van alle fondsen ook in overeenstemming met IAS 39 zal zijn.

Bij deze methode worden de fondsen in drie categorieën ingedeeld:

— Categorie I — fondsen die aan de IAS 39-voorschriften inzake reële waarde voldoen.

— Categorie II — fondsen die hebben gekozen voor andere waarderingsregels (b.v. AFIC, BVCA & EVCA) of –normen die kunnen worden geacht in overeenstemming met IAS 39 te zijn.

— Categorie III — fondsen die de IAS 39-voorschriften inzake reële waarde of andere daarmee in overeenstemming zijnde regels niet toepassen.

Voor de categorieën I en II worden niet-gerealiseerde baten van de waardering van de reële waarde opgenomen in de reserves en niet-gerealiseerde verliezen getoetst op waardevermindering, teneinde te bepalen of zij als herwaarderingsverliezen worden opgenomen in de economische resultatenrekening of als veranderingen in de fair value reserve.

De toerekenbare intrinsieke waarde wordt bepaald aan de hand van hetzij het percentage van het fonds dat de Europese Gemeenschappen in handen hebben, zoals vastgesteld in het laatste rapport, hetzij, voorzover deze gegevens beschikbaar zijn, de waarde per aandeel op dezelfde datum, zoals meegedeeld door de desbetreffende fondsbeheerder.

Investeringen van categorie III worden gewaardeerd tegen kostprijs minus waardevermindering.

Overige investeringen

Classificatie

De Europese Gemeenschappen delen hun investeringen in de volgende categorieën in: financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening; leningen en vorderingen; tot einde looptijd aangehouden beleggingen; voor verkoop beschikbare financiële activa. De indeling van de investeringen wordt bepaald bij de eerste opname en op elke balansdatum herbekeken.

i) Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening

Deze categorie valt uiteen in twee subcategorieën: voor handelsdoeleinden aangehouden financiële activa en activa die vanaf het begin zijn aangewezen als financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening. Financiële activa worden in deze categorie ingedeeld als zij hoofdzakelijk zijn verworven om op korte termijn te worden verkocht of als zij als zodanig door de Europese Gemeenschappen zijn aangewezen. Derivaten worden ook aangemerkt als zijnde „voor handelsdoeleinden”, tenzij zij als afdekkingsinstrument in aanmerking komen. Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat ze binnen twaalf maanden na de balansdatum zullen worden gerealiseerd;

ii) Leningen en vorderingen

Leningen en vorderingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of voorzienbare betalingen die niet aan een actieve markt zijn genoteerd. Zij ontstaan wanneer de Gemeenschappen rechtstreeks aan een debiteur geld, goederen of diensten verstrekken zonder de bedoeling de vordering te verhandelen. Zij worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, behalve voor vervaldagen minder dan 12 maanden na de balansdatum.

iii) Tot einde looptijd aangehouden beleggingen

Tot einde looptijd aangehouden beleggingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of voorzienbare betalingen en vaste vervaldagen, die de Europese Gemeenschappen voornemens en bij machte zijn om tot het einde van de looptijd aan te houden. De Europese Gemeenschappen hadden in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie.

iv) Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa zijn niet-afgeleide instrumenten die in deze categorie zijn ondergebracht of niet elders zijn ingedeeld. Zij worden opgenomen onder de niet-vlottende activa, tenzij de Gemeenschappen voornemens zijn om de belegging binnen 12 maanden tot de balansdatum van de hand te doen.

Eerste opname en waardering

Aan- en verkopen van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening, tot einde looptijd aangehouden beleggingen en voor verkoop beschikbare financiële activa worden opgenomen op de transactiedag, de dag waarop de Europese Gemeenschappen tot de aankoop of de verkoop van het actief overgaan. Leningen worden opgenomen wanneer geld wordt uitbetaald aan de leningnemer.

Beleggingen worden voor het eerst opgenomen tegen reële waarde plus transactiekosten in het geval van financiële activa die niet worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening. Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening worden voor het eerst opgenomen tegen de reële waarde en de transactiekosten worden onder de uitgaven opgenomen in de economische resultatenrekening. De reële waarde van een financieel actief bij de eerste opname is gewoonlijk de transactieprijs (d.i. de reële waarden van de ontvangen vergoeding). Wanneer echter een langetermijnlening wordt verstrekt zonder rente of met een rente beneden de marktcondities, kan de reële waarde worden geraamd als de contante waarde van alle toekomstige ontvangsten van kasmiddelen gedisconteerd met de geldende marktrentevoet voor een vergelijkbaar instrument met een vergelijkbare kredietrating.

In het geval van leningen van de EGKS in liquidatie aan ambtenaren wordt de transactieprijs gebruikt als de reële waarde bij aanvang, ongeacht of er een preferentieel rentetarief is toegestaan, om praktische en materialiteitsoverwegingen.

Investeringen worden uitgeboekt wanneer de rechten op kasstromen uit de beleggingen zijn vervallen of zijn overgedragen en de Europese Gemeenschappen in wezen alle risico's en voordelen verbonden aan de eigendom hebben overgedragen.

Waardering na de eerste opname

Voor verkoop beschikbare financiële activa en financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening worden gewaardeerd tegen de reële waarde.

Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarden van activa in de categorie „Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening” worden opgenomen in de economische resultatenrekening van de periode waarin zij zich voordoen.

Bij veranderingen in de reële waarde van monetaire, in vreemde valuta luidende effecten die als beschikbaar voor verkoop staan aangemerkt, wordt een onderscheid gemaakt in omrekeningsverschillen voortvloeiende uit veranderingen in de geamortiseerde kostprijs van het effect en andere veranderingen in de boekwaarde van het effect. Omrekeningsverschillen worden opgenomen in de economische resultatenrekening en andere veranderingen in de boekwaarde in de fair value reserve. Veranderingen in de reële waarde van niet-monetaire financiële activa van de categorie „Voor verkoop beschikbare financiële activa” worden opgenomen in de reëlewaardereserve.

Wanneer financiële activa die voor verkoop beschikbaar zijn, worden verkocht of in waarde verminderd, moeten de voordien in de reëlewaardereserve opgenomen gecumuleerde waardeaanpassingen, worden opgenomen in de economische resultatenrekening.

Rente over voor verkoop beschikbare financiële activa berekend volgens de effectieve-rentemethode wordt opgenomen in de economische resultatenrekening. Dividenden op voor verkoop beschibare vermogensinstrumenten worden opgenomen wanneer het recht van de Europese Gemeenschappen om de betaling te ontvangen is vastgesteld.

De reële waarde van aan actieve markten genoteerde beleggingen is gebaseerd op de actuele biedkoers. Indien de markt voor een financieel instrument niet actief is (en voor niet genoteerde effecten), stellen de Europese Gemeenschappen een reële waarde vast met gebruikmaking van waarderingstechnieken. Daarbij kan worden gedacht aan het gebruik van recente, vergelijkbare zakelijke transacties als vergelijkingsbasis, vergelijking met de actuele marktwaarde van een ander instrument dat in wezen hetzelfde is, contante-waardeberekeningen en optiewaarderingsmodellen en andere courant door marktdeelnemers gebruikte waarderingstechnieken.

Wanneer de reële waarde van beleggingen in vermogensinstrumenten zonder marktnotering aan een actieve markt niet op betrouwbare wijze kan worden vastgesteld, worden de betrokken beleggingen tegen kostprijs minus waardeverminderingen gewaardeerd.

Leningen en vorderingen en tot einde looptijd aangehouden beleggingen worden opgenomen tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve-rentemethode. In het geval van leningen die verstrekt worden uit geleende middelen, mag de effectieve-rentemethode om materialiteitsoverwegingen niet afzonderlijk voor opgenomen en verstrekte leningen worden toegepast. De transactiekosten van de Europese Gemeenschappen die worden doorgerekend aan de leningontvanger worden direct in de economische resultatenrekening opgenomen.

Waardevermindering van niet-financiële activa

De Europese Gemeenschappen gaan op elke balansdatum na of er objectieve elementen om te besluiten dat de waarde van een financieel actief verminderd is. De waarde van een financieel actief is verminderd en er worden waardeverminderingsverliezen geleden als, en alleen dan, als er objectief bewijs is van een waardevermindering als gevolg van gebeurtenissen na de eerste opname van het actief en als die gebeurtenissen een weerslag hebben op de op betrouwbare wijze geraamde toekomstige kasstromen van dat financieel actief.

(i) Activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Indien er objectieve aanwijzingen zijn dat een waardeverminderingsverlies is geleden op leningen, vorderingen of tot einde looptijd aangehouden beleggingen die tegen geamortiseerde kostprijs zijn gewaardeerd, is het bedrag van dat verlies het verschil tussen de boekwaarde van het actief en de contante waarde van verwachte toekomstige kasstromen (exclusief toekomstige kredietverliezen), gedisconteerd aan de hand van de oorspronkelijke effectieve rente van het financiële instrument (realiseerbare waarde). De boekwaarde van het actief wordt verlaagd en het bedrag van het verlies wordt opgenomen in de economische resultatenrekening. Indien een lening, vordering of tot einde looptijd aangehouden belegging een variabele rente draagt, is de disconteringsvoet voor het bepalen van de realiseerbare waarde de actuele effectieve rente bepaald op basis van het contract.

De berekening van de contante waarde van de geschatte toekomstige kasstromen van een actief dat gewaarborgd is door zakelijke zekerheid, weerspiegelt de kasstromen die uit executie kunnen voortkomen minus de kosten voor het verkrijgen en realiseren van de zekerheid, ongeacht of executie waarschijnlijk is of niet.

Indien in een volgende periode het bedrag van de bijzondere waardeverminderingen afneemt en de daling objectief in verband kan worden gebracht met een gebeurtenis die plaatsvond na de afboeking, dient de afboeking van het financieel actief te worden teruggeboekt via de economische resultatenrekening.

ii) Activa gewaardeerd tegen reële waarde

In het geval van als beschikbaar voor verkoop aangemerkte eigen-vermogensinstrumenten wordt rekening gehouden met een significante of aanhoudende daling van de reële waarde van het instrument beneden de kostprijs om te bepalen of er sprake is van een waardevermindering. Indien dergelijk bewijs aanwezig is met betrekking tot voor verkoop beschikbare financiële activa wordt het gecumuleerde verlies — gemeten als het verschil tussen de verkrijgingsprijs en de actuele reële waarde minus eventuele eerder in de economische resultatenrekening opgenomen waardeverminderingsverliezen op die activa — uit de reserves verwijderd en in de economische resultatenrekening opgenomen. In de economische resultatenrekening opgenomen waardeverminderingsverliezen op eigen-vermogensinstrumenten worden niet teruggeboekt via de economische resultatenrekening. Indien in een latere periode de reële waarde van een schuldinstrument dat als voor verkoop beschikbaar is aangemerkt, toeneemt en de toename objectief in verband kan worden gebracht met een gebeurtenis die plaatsvond na opname van het verlies, dient het verlies te worden teruggeboekt via de economische resultatenrekening.

1.5.5 Voorraden

Voorraden moeten worden gewaardeerd tegen de laagste waarde van de kostprijs of de realiseerbare nettowaarde. De kostprijs wordt bepaald aan de hand van de FIFO-methode (first in, first out). In uitzonderlijke gevallen kan de gewogen gemiddelde kostprijs (WAC-formule) worden toegepast. De kosten van afgewerkte goederen en werk in uitvoering omvatten de ontwerpkosten, grondstoffen, directe arbeidskosten, andere directe kosten en gerelateerde indirecte productiekosten (gebaseerd op de normale bedrijfscapaciteit). De realiseerbare nettowaarde is de geschatte verkoopprijs in het gewone zakelijke verkeer, minus de afwerkings- en verkoopkosten.

Wanneer voorraden worden aangehouden voor distributie zonder kosten of tegen een nominaal bedrag, worden zij gewaardeerd tegen kostprijs of tegen de actuele vervangingswaarde. De actuele vervangingswaarde is wat de Europese Gemeenschappen zouden moeten betalen om het actief op de verslagdatum aan te schaffen.

1.5.6 Voorfinanciering

Een voorfinanciering is een aan begunstigden van subsidies betaald voorschot. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in de desbetreffende voorfinancieringsovereenkomst is vastgesteld. Het voorschot kan worden terugbetaald of gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, dient hij het voorschot aan de Europese Gemeenschappen terug te storten. Het voorfinancieringsbedrag wordt (geheel of gedeeltelijk) verminderd naarmate subsidiabele kosten worden geaccepteerd of bedragen worden teruggestort.

Op het einde van het jaar uitstaande voorfinancieringsbedragen worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijk uitbetaalde bedrag minus: teruggestorte bedragen, afgewikkelde subsidiabele bedragen, geraamde subsidiabele bedragen die op het einde van het jaar nog niet zijn afgewikkeld, en waardeverminderingen.

Rente op voorfinancieringen wordt opgenomen wanneer zij verworven is volgens de bepalingen van de overeenkomst. Een raming van de aan de periode toerekenbare rentebaten, gebaseerd op de meest betrouwbare informatie, wordt op het einde van het jaar gemaakt en in de balans opgenomen. Garanties in verband met voorfinancieringen worden als voorwaardelijke activa buiten de balanstelling opgenomen.

1.5.7 Vorderingen

Vorderingen worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke bedrag minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering op vorderingen geboekt wanneer er objectief bewijs bestaat dat de Europese Gemeenschappen niet alle volgens de oorspronkelijke voorwaarden verschuldigde bedragen zullen kunnen innen. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag, zijnde de contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen, gedisconteerd met de marktrente die aan vergelijkbare leningnemers in rekening wordt gebracht. De waardevermindering wordt opgenomen in de economische resultatenrekening. Daarnaast wordt een algemene waardevermindering van 20 % per jaar opgenomen voor uitstaande invorderingsopdrachten waarvoor nog geen specifieke waardevermindering is toegepast.

Zie eveneens toelichting 1.5.13 hierna betreffende de behandeling van aan het einde van het jaar op te nemen, aan de periode toerekenbare ontvangsten.

1.5.8 Kasmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen

Kasmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen worden gedefinieerd als kortlopende activa. Zij omvatten liquide middelen, bij banken opvraagbare deposito's, andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maand en bankvoorschotten in rekening-courant. Bankvoorschotten in rekening-courant worden op de balans vermeld als financiële schulden onder de vlottende passiva.

1.5.9 Personeelsbeloningen

Pensioenverplichtingen

Bij de Europese Gemeenschappen worden toegezegd-penisoenregelingen gebruikt. Een toegezegd-pensioenregeling is een pensioenregeling waarbij het bedrag dat een werknemer bij zijn uitdiensttreding zal ontvangen, is vastgelegd, gewoonlijk op basis van verschillend factoren zoals leeftijd, aantal dienstjaren en compensatie.

De in de balans opgenomen verplichting in verband met de toegezegd-pensioenregeling is de contante waarde van de toegezegde pensioenen op de balansdatum minus de reële waarde van de activa van de regeling. De pensioenverplichtingen worden berekend door onafhankelijke actuarissen volgens de methode op basis van opgebouwde rechten (projected unit credit method). De contante waarde van de pensioenverplichtingen wordt bepaald door verrekening van de geraamde toekomstige betalingen met de rente op bedrijfsobligaties van hoge kwaliteit luidend in de valuta waarin het pensioen zal worden uitbetaald en met een looptijd die vergelijkbaar is met die van de overeenkomstige pensioenverplichting.

Actuariële winsten en verliezen uit ervaringsaanpassingen en veranderingen in de actuariële veronderstellingen worden onmiddellijk in de economische resultatenrekening opgenomen.

Kosten na pensionering worden onmiddellijk bij de inkomsten opgenomen, tenzij werknemers gedurende een bepaalde periode (de wachtperiode) in dienst moeten blijven voordat veranderingen in de pensioenregeling effectief worden. In dat geval worden de kosten na pensionering lineair afgeschreven gedurende de wachtperiode.

1.5.10 Voorzieningen voor risico's en lasten

Voorzieningen voor risico's en lasten worden opgenomen wanneer de Europese Gemeenschappen een bestaande in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting hebben als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verplichting af te wikkelen en het bedrag betrouwbaar kan worden geschat. Voor toekomstige exploitatieverliezen moeten geen voorzieningen worden opgenomen.

The amount of the provision is the best estimate of the expenditures expected to be required to settle the present obligation at the reporting date. Indien de te waarderen voorziening een groot aantal posten omvat, wordt de verplichting geschat door alle mogelijke resultaten af te wegen volgens de waarschijnlijkheid dat ze zich zullen voordoen.

Indien het effect van de tijdswaarde van geld materieel is, is het bedrag van een voorziening de contante waarde van de uitgaven die naar verwachting vereist zullen zijn om de verplichting af te wikkelen. De gebruikte disconteringsvoet is er een die rekening houdt met de huidige marktbeoordelingen van de tijdwaarde van geld en de specifieke risico's van de verplichting, maar niet met de risico's waarvoor schattingen van de toekomstige kasstromen zijn aangepast.

1.5.11 Financiële schulden

Financiële schulden omvatten opgenomen leningen en voor handelsdoeleinden aangehouden schulden.

Opgenomen leningen omvatten leningen van kredietinstellingen en in een waardepapier belichaamde schulden. Opgenomen leningen worden oorspronkelijk opgenomen tegen reële waarde, zijnde de opbrengsten van de emissie (reële waarde van de ontvangen vergoeding), min de transactiekosten, en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs aan de hand van de effectieverentemethode. verschillen tussen de opbrengsten min transactiekosten en de aflossingswaarde worden gedurende de looptijd van de leningen opgenomen in de economische resultatenrekening met gebruikmaking van de effectieverentemethode. Zij worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, behalve voor vervaldagen minder dan 12 maanden na de balansdatum.

In het geval van leningen die verstrekt worden uit geleende middelen, mag de effectieve-rentemethode om materialiteitsoverwegingen niet afzonderlijk voor opgenomen en verstrekte leningen worden toegepast. De transactiekosten van de Europese Gemeenschappen die worden doorgerekend aan de leningontvanger worden direct in de economische resultatenrekening opgenomen.

Voor handelsdoeleinden aangehouden schulden omvatten derivaten die niet in aanmerking komen voor administratieve verwerking als afdekkingsinstrument wanneer hun reële waarde negatief is. Zij worden administratief verwerkt zoals voor handelsdoeleinden aangehouden activa; zie toelichting 1.5.4.

1.5.12 Te betalen posten

Een aanzienlijk bedrag van de te betalen posten van de Gemeenschappen heeft geen betrekking op de aanschaf van goederen of diensten; het betreft daarentegen onbetaalde kostendeclaraties van begunstigden van subsidies of van andere vormen van Gemeenschapsfinanciering. Zij worden als te betalen posten voor het gevraagde bedrag geregistreerd wanneer de kostendeclaratie wordt ontvangen en, na verificatie, door de bevoegde financiële functionarissen subsidiabel wordt bevonden. In dat stadium worden zij gewaardeerd tegen het subsidiabel bevonden bedrag.

Te betalen posten die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag en de overeenkomstige uitgaven worden in de boeken opgenomen wanneer de goederen en diensten worden geleverd en door de Europese Gemeenschappen worden aanvaard.

1.5.13 Toerekening aan de juiste boekhoudkundige periode — toegerekende en uitgestelde baten en lasten

Een belangrijk aspect van de overgang naar een transactieboekhouding is het waarborgen dat gedurende het jaar gedane transacties worden geregistreerd in de juiste boekhoudkundige periode; daartoe dient een cut-off of afsluiting te worden verricht opdat transacties worden opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben.

In het bijzonder dient een raming te worden gemaakt van de subsidiabele uitgaven die door begunstigden van fondsen van de Gemeenschappen zijn gedaan, maar nog niet bij de Gemeenschappen zijn gedeclareerd (toegerekende lasten). Er worden afhankelijk van het type activiteit en de beschikbare informatie verschillende methoden gebruikt om tot de beste schatting van de betrokken bedragen te komen. Omgekeerd worden sommige uitgaven in de lopende periode geregistreerd alhoewel zij betrekking hebben op volgende periodes (uitgestelde lasten); die uitgaven dienen geïdentificeerd te worden en opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben.

Ook baten moeten worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Op het einde van het jaar, wanneer geen factuur is verzonden en de dienst is verstrekt of de goederen zijn geleverd of er een contractuele overeenkomst bestaat (b.v. op grond van een verdrag) moet het bedrag worden geraamd en in de jaarrekening opgenomen als toegerekende bate.

Wanneer op het einde van het jaar een factuur wordt verzonden alhoewel deze geen betrekking heeft op de verslagperiode, moet het bedrag worden uitgesteld en opgenomen als een afname van de baten. Het is de bedoeling de baten te verlagen met het uitgestelde bedrag.

Aangezien dit het eerste jaar is waarin dit gebeurt en de activiteiten van de Gemeenschappen een bijzonder karakter vertonen, zijn er geen ijkmethoden waarmee deze ramingsmethoden kunnen worden vergeleken.

1.6 ECONOMISCHE RESULTATENREKENING

1.6.1 Ontvangsten

Handelsbaten

Baten uit de verkoop van goederen worden opgenomen wanneer de risico's en voordelen verbonden aan de eigendom van de goederen op de koper zijn overgegaan.

Baten uit een transactie die de levering van diensten behelst, worden opgenomen in verhouding tot de mate van voltooiing van de transactie op de verslagdatum.

Niet-handelsbaten

Deze maken de overgrote meerderheid van de ontvangsten van de Gemeenschappen uit en omvatten hoofdzakelijk directe en indirecte belastingen en eigen middelen. Naast belastingen en heffingen ontvangen de Europese Gemeenschappen ook betalingen van andere partijen, zoals douanerechten, boetes en giften.

BNI—en BTW-middelen

Vorderingen en de daarmee samenhangende baten worden opgenomen wanneer de Europese Gemeenschappen de door de lidstaten bij te dragen bedragen opvragen. Zij worden gewaardeerd tegen het opgevraagde bedrag. Omdat de BTW- en BNI-middelen op ramingen gebaseerd zijn, zijn zij totdat de lidstaten de definitieve gegevens verstrekken voor herziening vatbaar naarmate veranderingen optreden. Het effect van een verandering in de raming wordt opgenomen wanneer het nettosurplus of –tekort voor de periode waarin de verandering is opgetreden, wordt bepaald.

Traditionele eigen middelen

Vorderingen en de daarmee samenhangende baten worden opgenomen wanneer de Europese Gemeenschappen de desbetreffende maandelijkse A-boekhouding (met de geïnde rechten en verschuldigde bedragen die gewaarborgd en niet betwist zijn) van de lidstaten ontvangen. Op de verslagdatum worden de voor de periode door de lidstaten geïnde ontvangsten die nog niet aan de Europese Gemeenschappen zijn gestort, geraamd en opgenomen als toegerekende baten. De driemaandelijkse B-boekhouding (met de rechten die niet geïnd noch gewaarborgd zijn, en de gewaarborgde bedragen die door de schuldenaar worden betwist) die van de lidstaten zijn ontvangen, worden opgenomen als ontvangsten minus inningskosten (25 %). Bovendien wordt in de economische resultatenrekening een waardevermindering opgenomen ten bedrage van het geraamde oninbare gedeelte.

Boetes

Vorderingen en de daarmee samenhangende baten worden opgenomen wanneer het besluit van de Gemeenschappen om een boete op te leggen is genomen en officieel ter kennis is gegeven aan de betrokkene. Wanneer er twijfel bestaat omtrent de solvabiliteit van de onderneming, moet een waardevermindering op het recht worden opgenomen.

De debiteur heeft 2 maanden na de kennisgeving van het besluit waarbij een boete is opgelegd, de tijd om:

— hetzij het besluit te aanvaarden, waarna hij de boete binnen de gestelde termijn moet betalen en het bedrag definitief wordt geïnd door de Commissie;

— hetzij het besluit niet te aanvaarden, hetgeen betekent dat hij beroep instelt op grond van de Gemeenschapswetgeving.

Niettemin moet de hoofdsom van de boete binnen de gestelde termijn worden betaald, want het beroep heeft geen schorsende werking (artikel 242 van het EG-Verdrag). De debiteur heeft de keuze: hij geeft een bankgarantie of hij betaalt voorlopig de boete.

Indien de onderneming in beroep gaat tegen de beslissing en de boete al voorlopig heeft betaald, wordt het bedrag als een voorwaardelijke verplichting geboekt. Aangezien beroep tegen een besluit van de Gemeenschappen geen schorsende werking heeft, wordt het ontvangen geld gebruikt om de vordering af te wikkelen. Indien in de plaats van geld een garantie wordt ontvangen, wordt deze als een voorwaardelijk actief geboekt.

Indien het risico bestaat dat het Gerecht van eerste aanleg zich ten nadele van de Gemeenschappen uitspreekt, wordt een voorziening ter dekking van het risico opgenomen wanneer al een voorlopige betaling is ontvangen. Indien een garantie was verstrekt, dient de uitstaande vordering te worden afgeschreven. De gecumuleerde rente die de Europese Gemeenschappen ontvangen op de bankrekeningen waarop de ontvangen betalingen worden gestort, wordt opgenomen als bate en eventuele voorwaardelijke verplichtingen worden evenredig verhoogd.

Rentebaten en -lasten

Rentebaten en –lasten worden in de economische resultatenrekeningen opgenomen volgens de effectieverentemethode. Dit is een methode om de geamortiseerde kostprijs van een financieel actief of een financiële verplichting te berekenen en om de rentebaten of –lasten toe te rekenen aan de periode waarop zij betrekking hebben. De effectieve rente is de rentevoet waarmee de geschatte toekomstige te betalen of te ontvangen kassstromen gedurende de verwachte levensduur van een financieel instrument (of, naargelang van het geval, een kortere periode) precies wordt verdisconteerd tot de netto-boekwaarde van het financieel actief of de financiële verplichting. Bij de berekening van de effectieve rente schatten de Europese Gemeenschappen de kasstromen rekening houdende met alle contractvoorwaarden van het financieel instrument (b.v. vooruitbetalingsopties), maar laten zij toekomstige kredietverliezen buiten beschouwing. Alle vergoedingen betaald of ontvangen door de partijen bij het contract die een integrerend deel van de effectieve rente uitmaken, transactiekosten en alle andere premies of kortingen worden in de berekening opgenomen.

In het geval van leningen die verstrekt worden uit geleende middelen, mag de effectieverentemethode om materialiteitsoverwegingen niet afzonderlijk voor opgenomen en verstrekte leningen worden toegepast. De transactiekosten van de Europese Gemeenschappen die worden doorgerekend aan de leningontvanger worden direct in de economische resultatenrekening opgenomen.

Wanneer de boekwaarde van een financieel actief of een groep verwante financiële activa is verlaagd als gevolg van een waardeverminderingsverlies, wordt een rentebate opgenomen, vastgesteld aan de hand van de rentevoet waarmee de toekomstige kasstromen zijn verdisconteerd om het waardeverminderingsverlies te bepalen.

Baten uit dividenden

Baten uit dividenden worden opgenomen wanneer het recht om de betaling te ontvangen is vastgesteld.

1.6.2 Uitgaven

Handelsuitgaven die voortvloeien uit de aanschaf van goederen worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en door de Europese Gemeenschappen zijn aanvaard. Zij worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijk factuurbedrag.

Niet-handelsuitgaven zijn typisch voor de Europese Gemeenschappen en maken het merendeel van de uitgaven uit. Het gaat om overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en subsidies, bijdragen en giften.

Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit (Financieel Reglement, Personeelsstatuut of ander besluit) is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde aan alle voorwaarden voldoet en een redelijke schatting van het bedrag kan worden gemaakt.

Verzoeken om betaling of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgave opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Op het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geschat en geboekt als toegerekende uitgaven.

1.7 VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

Voorwaardelijke activa

Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de Europese Gemeenschappen niet de volledige controle hebben. Een voorwaardelijk actief wordt opgenomen wanneer een instroom van economische voordelen of dienstenpotentieel waarschijnlijk is geworden.

Voorwaardelijke activa worden voortdurend beoordeeld om te garanderen dat ontwikkelingen correct in de jaarrekening tot uitdrukking worden gebracht. If it has become virtually certain that an inflow of economic benefits or service potential will arise and the asset's value can be measured reliably, the asset and the related revenue are recognised in the financial statements of the period in which the change occurs.

Voorwaardelijke verplichtingen

Een voorwaardelijke verplichting is een mogelijke verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de Europese Gemeenschappen niet de volledige controle hebben, of een bestaande verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar niet is opgenomen omdat: het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen of, in uiterst zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verplichting onvoldoende betrouwbaar kan worden bepaald.

Een voorwaardelijke verplichting wordt opgenomen tenzij een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen zeer onwaarschijnlijk is.

Voorwaardelijke verplichtingen worden voortdurend beoordeeld om te bepalen of een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen waarschijnlijk is geworden. Indien het waarschijnlijk wordt dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn voor een post die voorheen werd behandeld als een voorwaardelijke verplichting, wordt een voorziening opgenomen in de jaarrekening van de verslagperiode waarin de wijziging in de waarschijnlijkheid zich voordoet.

Vastleggingen voor toekomstige financieringen

Een vastlegging voor toekomstige financieringen is een juridische of constructieve, gewoonlijk contractuele, verbintenis die door de Europese Gemeenschappen is aangegaan en waarvoor in de toekomst een uitstroom van middelen vereist kan zijn.

Garanties

Garanties zijn potentiële activa of verplichtingen die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van het voorwerp van de garantie. Garanties kunnen bijgevolg als voorwaardelijke activa of verplichtingen worden aangemerkt. Een garantie is afgewikkeld wanneer het voorwerp van de garantie niet langer bestaat. De garantie wordt reëel wanneer de voorwaarden zijn vervuld om betaling te vragen aan de garant.

1.8 GEBRUIK VAN SCHATTINGEN

Overeenkomstig algemeen aanvaarde boekhoudkundige beginselen bevat de jaarrekening onvermijdelijk bedragen die steunen op schattingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke schattingen betreffen onder andere de pensioenbedragen, de voorzieningen voor toekomstige lasten, de waardering van publicatievoorraden, financiële risico's verbonden aan inventarissen en vorderingen, toegerekende baten en lasten, voorwaardelijke activa en verplichtingen, en waardeverminderingen van vaste activa. Deze schattingen kunnen van de werkelijke bedragen en waarden afwijken. Veranderingen in schattingen worden weergegeven in de periode waarin zij bekend worden.

2. GEVOLGEN VAN DE OVERGANG NAAR EEN TRANSACTIEBOEKHOUDING

2.1 OPSTELLINGSGRONDSLAG

De openingsbalans van de Gemeenschappen is opgesteld in overeenstemming met de nieuwe, op 28 december 2004 goedgekeurde boekhoudregels, die voor het eerst van toepassing zijn voor het begrotingsjaar 2005.

2.2 PRESENTATIE VAN DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

De jaarrekening bestaat uit de volgende financiële staten: de balans, de economische resultatenrekening, een mutatieoverzicht van de netto-activa en een kasstroomoverzicht.

2.3 VERMOGENSOVERZICHT

OPENINGSBALANS

EUR Toe-lichting 31.12.2004 aangepast Aanpassingen 31.12.2004 I. NIET-VLOTTENDE ACTIVA 30 142 730 492,69 (4 143 923 005,85) 34 286 653 498 54 Immateriële vaste activa 17 137 089,53 10 795 517,23 6 341 572,30 Materiële vaste activa 2.3.1 4 084 425 922,70 257 822 280,52 3 826 603 642,18 Investeringen 2.3.2 2 150 177 300,19 123 900 459,79 2 026 276 840,40 Leningen 2.3.3 2 298 277 591,00 (30 831 701,00) 2 329 109 292,00 Voorfinancieringen op lange termijn 2.3.4 21 284 928 692,20 21 284 928 692,20 0,00 Vorderingen op lange termijn 2.3.5 307 783 897,07 (25 790 538 254,59) 26 098 322 151,66 II. VLOTTENDE ACTIVA 23 450 507 504,46 7 700 336 944,33 15 750 170 560,13 Voorraden 63 255 048,68 (5 972 804,31) 69 227 852,99 Kortetermijnbeleggingen 2.3.2 1 442 821 890,84 46 841 216,60 1 395 980 674,24 Voorfinancieringen op lange termijn 2.3.4 6 727 929 511,29 6 727 929 511,29 0,00 Vorderingen op korte termijn 2.3.5 7 139 062 014,64 263 155 996,45 6 875 906 018,19 Kasmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen 2.3.6 8 077 439 039,01 668 383 024,30 7 409 056 014,71 Totaal Activa 53 593 237 997,15 3 556 413 938,48 50 036 824 058,67 III. NIET-VLOTTENDE PASSIVA 30 556 735 482,10 (1 143 539 962,90) 31 700 275 445,00 Personeelsbeloningen 26 012 130 886,00 3 744 986,00 26 008 385 900,00 Voorzieningen voor risico's en lasten 2.3.7 1 013 020 111,03 (1 254 230 501,43) 2 267 250 612,46 Financiële schulden 2.3.8 1 688 032 288,29 109 698 482,45 1 578 333 805,84 Andere schulden op lange termijn 1 843 552 196,78 (2 752 929,92) 1 846 305 126,70 IV. VLOTTENDE PASSIVA: 74 633 599 508,87 70 804 374 988,83 3 829 224 520,04 Voorzieningen voor risico's en lasten 2.3.7 240 240 253,60 240 240 253,60 0,00 Financiële schulden 2.3.8 152 154 480,63 (74 095 519,37) 226 250 000,00 Crediteuren 2.3.9 74 241 204 774,64 70 638 230 254,60 3 602 974 520,04 Totaal Passiva 105 190 334 990,97 69 660 835 025,93 35 529 499 965,04 NETTO-ACTIVA (51 597 096 993,82) (66 104 421 087,45) 14 507 324 093,63 Reserves 2.3.10 2 567 532 141,28 1 512 263 917,43 1 055 268 223,85 Van lidstaten op te vragen bedragen: 2.3.10 (54 164 629 135,10) (67 616 685 004,88) 13 452 055 869,78 Ambtenarenpensioenen (lange termijn) (26 012 130 886,00) 0,00 (26 012 130 886,00) Overige (28 152 498 249,10) (67 616 685 004,88) 39 464 186 755,78 V. NETTO-ACTIVA (51 597 096 993,82) (66 104 421 087,45) 14 507 324 093,63

In de bovenstaande tabel zijn de gevolgen van de wijzigingen opgenomen die zijn uitgevoerd met het oog op de aanpassing van de balans per 31 december 2004 in het kader van de nieuwe boekhoudregels.

De presentatie van de balans per 31 december 2004 (vóór aanpassing) wijkt enigszins af van die welke in de financiële staten 2004 werd gepubliceerd. Dit is het gevolg van de nieuwe indeling van bepaalde saldi op de balans, die noodzakelijk was met het oog op een relevante vergelijking met de aangepaste cijfers. Het oorspronkelijke cijfer per 31 december 2004 voor de netto-activa van 14,5 miljard EUR (de toenmalige rubriek „Eigen kapitaal”) stemt overeen met het gepubliceerde cijfer.

In de rekeningen van de Commissie komen bijna de volledige gevolgen tot uiting. In veel mindere mate geldt dit ook voor die van de EGKS in liquidatie. Het feit dat de agentschappen voor de eerste maal in het consolidatiebereik werden opgenomen, had beperkte gevolgen voor de geconsolideerde rekeningen. Het belangrijkste gevolg was een toename van de kassaldo's.

2.3.1 Materiële vaste activa

De belangrijkste wijziging op het gebied van financiële verslaggeving voor materiële vaste activa heeft betrekking op de afschrijvingsmethode. In het kader van de vorige regels werden nieuw verworven activa in het jaar van aankoop voor een volledige periode van twaalf maanden afgeschreven (ongeacht de datum van verwerving). Overeenkomstig de nieuwe regels wordt de afschrijving van de maand van verwerving toegepast. In het verleden werden activa derhalve te snel afgeschreven. Deze en andere wijzigingen op het gebied van financiële verslaggeving hebben geleid tot een stijging van de nettowaarde van de materiële vaste activa, met 69 miljoen EUR in het geval van de Commissie en met 137 miljoen EUR bij het Parlement. De saldo van de stijging heeft hoodzakelijk betrekking op de opname van de agentschappen voor de eerste maal.

2.3.2 Investeringen

De investeringsportefeuille van het Garantiefonds en van de EGKS in liquidatie, die uit titels van schuldvordering is samengesteld, werd voorheen tegen de laagste waarde van de kostprijs geboekt (of in geval van agio's/disagio's, aanschaffingsprijs minus het totaal van de afschrijvingen, waarbij van de lineaire methode werd gebruik gemaakt) of tegen marktwaarde. Deze effecten worden thans ingedeeld als voor verkoop beschikbare activa en derhalve tegen hun reële waarde geboekt. De gevolgen van de waardering tegen reële waarde werd bij de reëlewaardereserve geboekt en bedroeg 88 miljoen EUR.

In het Garantiefonds waren per 31 december 2004 drie door de Europese Gemeenschappen uitgegeven obligaties met variabele rente opgenomen voor een bedrag van 21 miljoen EUR, inclusief opgelopen rente. Deze titels van schuldvorderingen en de overeenstemmende schuld die blijkt uit de certificaten die door het programma voor macrofinanciële bijstand (MFB) zijn uitgegeven, zijn buiten beschouwing gelaten (zie toelichting 2.3.8).

De titels van schuldvorderingen, ten belope van 38 miljoen EUR, die werden aangehouden in het kader van de begrotingsinstrumenten die namens de Europese Commissie door trustees werden beheerd, werden opgenomen in de nettoactivaberekening van deze instrumenten en in die hoedanigheid ingedeeld als vorderingen op korte termijn per 31 december 2004. In het kader van de nieuwe boekhoudregels zijn de onderdelen van de begrotingsinstrumenten thans ingedeeld in de relevante rubrieken van de jaarrekening overeenkomstig hun aard en in voorkomend geval resterende looptijd.

Afgeleide financiële instrumenten met een positieve reële waarde inclusief opgelopen rente (33 miljoen EUR) worden aangemerkt als activa voor handelsdoeleinden, terwijl deze voorheen slechts als niet-balanselementen werden opgenomen. Het saldo van de beweging (33 miljoen EUR) heeft betrekking op andere nieuwe indelingen, herwaarderingen en de opname in deze rubriek van de opgelopen rente.

2.3.3 Leningen

Leningen tegen speciale voorwaarden werden voorheen geboekt tegen kostprijs minus voorzieningen voor waardevermindering. Overeenkomstig de nieuwe boekhoudregels worden deze leningen tegen preferentiële tarieven oorspronkelijk geboekt tegen reële waarde, hetgeen in het geval van leningen met een rente beneden de marktcondities, overeenstemt met de actuele waarde van de verwachte kasstromen, verdisconteerd met de gemiddelde geldende leenrentevoet van de EIB voor ontleners in de respectieve landen, vervolgens gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. De voorzieningen voor waardevermindering zijn in voorkomend geval gebaseerd op de provisionele of definitieve afschrijvingen die in de respectieve financieringsovereenkomst zijn opgenomen. De gecombineerde effecten van de waardering van deze leningen tegen hun geamortiseerde kostprijs (-152 miljoen EUR), enerzijds, en van hun volledige opname als niet-vlottende activa, aangezien zij eindvervaldagen hebben van meer dan één jaar na de balansdatum (20 miljoen EUR), anderzijds, werden verwerkt in gecumuleerde tekortrekening en bedragen -132 miljoen EUR.

Woningbouwleningen van de EGKS in liquidatie tegen preferentiële tarieven werden voorheen geboekt tegen hun uitstaande nominaal bedrag minus voorzieningen voor waardevermindering. Overeenkomstig de nieuwe boekhoudregels worden deze leningen oorspronkelijk geboekt tegen reële waarde, hetgeen overeenstemt met de actuele nettowaarde van de verwachte kasstromen, verdisconteerd met de geldende marktrente voor obligaties met soortgelijke looptijden die worden uitgegeven door de lidstaten waar de ontleners zijn gevestigd, vervolgens gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. De voorzieningen voor waardevermindering zijn in voorkomend geval gebaseerd op de provisionele of definitieve afschrijvingen die in de respectieve financieringsovereenkomsten zijn opgenomen. De gevolgen van de waardering van deze leningen tegen geamortiseerde kostprijs bedraagt -21 miljoen EUR.

Uit opgenomen leningen verstrekte leningen zijn ook ingedeeld als niet-vlottende activa indien hun eindvervaldag meer dan één jaar na de balansdatum lag, hetgeen heeft geleid tot een stijging van het saldo van langetermijnleningen met 123 miljoen EUR en een daling van het saldo van de vorderingen op korte termijn met hetzelfde bedrag (zie toelichting 2.3.5).

2.3.4 Voorfinanciering

In de financiële staten van de Europese Gemeenschappen die voor 2005 zijn gepubliceerd, waren bij de vorderingen op korte termijn een beperkt aantal bedragen opgenomen die betrekking hadden op voorfinancieringen voor specifieke projecten (financiële intermediairs). In de loop van 2004 hebben alle instellingen en organen een inventaris opgesteld van alle openstaande voorfinancieringen die tot 31 december 2004 waren betaald.

Het saldo van de voorfinancieringen per 31 december 2004 is evenwel dit totale bij de begunstigden op deze datum uitstaande bedrag minus opgelopen lasten. Deze opgelopen lasten vormen de raming van het daadwerkelijke gebruik door de begunstigden van de voorfinanciering op dit ogenblik, waarvoor de Europese Gemeenschappen nog geen kostenstaten hebben ontvangen.

Aangezien talrijke projecten die door het Structuurfonds van de Europese Gemeenschappen worden gefinancierd, acties op lange termijn zijn, zijn de desbetreffende voorschotten gedurende meer dan één jaar beschikbaar. Derhalve is deze voorfinanciering opgenomen in de rubrieken voor activa op lange en korte termijn.

2.3.5 Vorderingen

De vorderingen op lange termijn zijn sterk gedaald aangezien de garantie van de lidstaten met betrekking tot de pensioenverplichtingen van de Commissie voor haar personeel niet voldoet aan boekhoudcriteria die in de nieuwe boekhoudregels zijn bepaald, hetgeen noodzakelijk is om als activa te worden erkend. Oorspronkelijk bedroeg dit per 31 december 2004 26 miljard EUR.

Vorderingen op korte termijn zijn toegenomen als gevolg van de opname van opgelopen eigen middelen inkomsten ten belope van 2,3 miljard EUR per 31 december 2004. De totale mutatie op de balans wordt evenwel geneutraliseerd door de overdracht van voorheen opgenomen voorfinanciering, netto-activa van de begrotingsinstrumenten die namens de Europese Gemeenschappen door trustees worden beheerd en onderdelen van leningen waarvan de vervaldatum meer dan één jaar na de balansdatum ligt en opgelopen rente naar afzonderlijke rubrieken.

2.3.6 Geldmiddelen en kasequivalenten

Het grootste effect was de opname van de agentschappen in deze rubriek, hetgeen neerkwam op 339 miljoen EUR.

Lopende rekeningen en kortetermijndeposito's, ten belope van 323 miljoen EUR, die werden aangehouden in het kader van de begrotingsinstrumenten die namens de Europese Gemeenschappen door trustees werden beheerd, werden opgenomen in de nettoactivaberekening van deze instrumenten en in die hoedanigheid ingedeeld als vorderingen op korte termijn per 31 december 2004. In het kader van de nieuwe boekhoudregels zijn de onderdelen van de begrotingsinstrumenten thans ingedeeld in de relevante rubrieken van de jaarrekening overeenkomstig hun aard en in voorkomend geval resterende looptijd.

2.3.7 Voorzieningen

Het saldo van de voorzieningen is opgetrokken door de toepassing van een nauwkeuriger disconteringsvoet voor de ontmantelingsprovisie voor het GCO (59 miljoen EUR). Naar aanleiding van een gedetailleerde doorlichting van lopende rechtszaken zijn de specifieke voorzieningen voor de desbetreffende rechtszaken ook verhoogd.

De belangrijkste wijziging is dat de voorzieningen die voorheen werden opgevoerd in verband met het Garantiefonds (1,086 miljard EUR) en de EGKS in liquidatie (328 miljoen EUR) niet langer voldoen aan de vereisten om in het kader van de nieuwe regels als provisie te worden ingedeeld en derhalve uit deze rubriek zijn geschrapt. Reserves voor dezelfde bedragen zijn daarentegen opgenomen.

Aanvullende financiële provisies (239 miljoen EUR) zijn opgenomen in het kader van de begrotingsinstrumenten terwijl deze voorheen slechts als niet-balanselementen werden opgenomen. Ten slotte werden voorzieningen met betrekking tot rechtszaken van 81 miljoen EUR en voorzieningen van 21 miljoen EUR van andere instellingen en agentschappen voor de eerste maal opgenomen (zie toelichting 3.13).

2.3.8 Financiële verplichtingen

Zoals het geval is bij toegekende leningen, zijn ontleningen waarvan de eindvervaldag meer dan één jaar na de balansdatum lag, ingedeeld als niet-vlottende passiva, waardoor het saldo van de ontleningen op lange termijn met 109 miljoen EUR is toegenomen en het saldo van de ontleningen op korte termijn met hetzelfde bedrag is gedaald.

Voorts heeft het Garantiefonds ingeschreven op schuld die blijkt uit certificaten die zijn door het programma voor macrofinanciële bijstand (MFB) zijn uitgegeven en als ontleningen op lange termijn zijn geboekt. Deze schulden en de overeenstemmende activa die door het Garantiefonds worden aangehouden, zijn buiten beschouwing gelaten.

Afgeleide financiële instrumenten met een negatieve reële waarde (19 miljoen EUR) worden aangemerkt als activa voor handelsdoeleinden, terwijl deze voorheen slechts als niet-balanselementen werden opgenomen.

2.3.9 Crediteuren

De grootste impact (70,6 miljard EUR) op de balans betreft deze rubriek en is in hoofdzaak teweeggebracht door twee nieuwigheden van de modernisering: de registratie van facturen en van toegerekende lasten:

— Overeenkomstig het Financieel Reglement worden betalingskredieten die naar het volgende jaar worden overgedragen, opgevoerd als begrotingsu