30. 11. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 287/11 
dement  van  de verschillende  op de markt  aangeboden 
regelsystemen. 
2.3. Ontwerp-aanbeveling  van  de Raad  betreffende 
het rationeel  gebruik  van  energie  in industriebe-
drijven 
2.3.1.  Het  Comité  is ingenomen  met  het  voorstel, 
in de afzonderlijke  Lid-Staten  organen  op te richten 
voor  de bevordering  van  een  spaarzaam  energiege-
bruik,  in het  bijzonder  indien  deze  kunnen  rekenen 
op de steun  van  communautaire  diensten. 
2.3.2.  Het  Comité  acht  de aanbeveling  betreffende 
de oprichting  van  bedrijfsinterne  organisaties  voor 
het opstellen  en uitvoeren  van  een  energiebesparings-
programma  met  inbegrip  van  de hiermee  verbonden 
verplichting  tot  rapportering  over  energieverbruik 
en -besparingen  — en in het bijzonder  de aanstelling 
van een  energie-manager  in de afzonderlijke  bedrij-
ven met  meer  dan  100  werknemers  — noch  een  ge-
schikte,  noch  een  noodzakelijke  maatregel  om  tot 
verdere  belangrijke  energiebesparingen  te komen. 
Volgens  het  Comité  zou  er daarentegen  mee  kunnen 
worden  volstaan  dat  deze  ondernemingen  op  vrij-
willige  basis  aan  de verantwoordelijke  autoriteiten 
van de Lid-Staten  doorgeven  wie  bij  hen  contact-
persoon  voor  energiebesparingen  is. 
Gedaan  te Brussel,  29 september  1977. 2.3.3.  Volgens  het Comité  dient  men  een  te sterke 
uitbreiding  van  de diensten  die  zich  in de Lid-Staten 
bezighouden  met  het rationeel  gebruik  van  energie,  te 
voorkomen. 
2.4. Ontwerp-aanbeveling  van  de Raad  betreffende 
bet instellen  van  consultatieve  organen  in de Lid-
Staten  met  het  oog  op het bevorderen  van  de ge-
combineerde  opwekking  van  warmte  en  kracht-
in de industriële  sector,  alsmede  voor  de verwar-
ming  van  woonblokken 
2.4.1.  De  werkzaamheden  ter bevordering  van  de 
gecombineerde  opwekking  van  warmte  en kracht  in 
de industrie,  alsmede  voor  de verwarming  van  woon-
blokken  zouden  kunnen  worden  uitgevoerd  onder 
toezicht  van  de diensten  in de Lid-Staten  die  alge-
meen  verantwoordelijk  zijn  voor  het  rationeel  ge-
bruik  van  energie. 
2.4.2.  Volgens  het  Comité  kan  de Gemeenschap 
op dit gebied,  waarop  misschien  belangrijke  energie-
besparingen  mogelijk  zijn,  een  nuttige  coördinatie-
functie  vervullen  en  een  stimulans  zijn;  daartoe 
dienen  echter  nog  zeer  grote  inspanningen  te worden 
geleverd. 
De Voorzitter 
van het  Economisch  en  Sociaal  Comité 
B. de FERRANTI 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad  betreffende  de onderlinge 
aanpassing  van  de wettelijke  en bestuursrechtelijke  bepalingen  van  de Lid-Staten  inzake 
de bescherming  van  de gezondheid  van  werknemers  die  beroepsmatig  aan  monomeer-
vinylchoride  zijn  blootgesteld 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in Publikatieblad 
van de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 291  van  6 december  1976,  blz.  5. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 1 december  1976  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  artikel  100  van  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 28 en 29 september  1977  te Brussel  gehouden  151e 
zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
Nr. C 287/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3b. 11.77 
HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap,  in het  bijzonder  artikel 
100, 
Gezien  het  op 1 december  1976  gedateerde  verzoek 
van de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen  om 
advies, 
Gezien  de wijzigingen  die de Commissie  van  de Euro-
pese  Gemeenschappen  overeenkomstig  artikel  149, 
tweede  alinea,  van  het  EEG-Verdrag  in voornoemd 
voorstel  heeft  aangebracht  (*), 
Gezien  het  op 14 december  1976  door  zijn  Bureau 
genomen  besluit,  de Afdeling  voor  sociale  vraag-
stukken  met  het opstellen  van  een  advies  en een  rap-
port inzake  dit voorstel  te belasten, 
Gezien  het advies  dat deze  Afdeling  tijdens  haar  ver-
gadering  d.d.  15 september  1977  heeft  opgesteld, 
Gezien  het  door  de rapporteur,  de heer  Van  Rens, 
voorgelegde  rapport, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  151e  zitting 
d.d. 28 en 29 september  1977  (vergadering  van  29 
september  1977), 
Overwegende  dat  het  een  taak  van  de Europese  Ge-
meenschap  is, de verbetering  van  de arbeidsvoor-
waarden  en de verhoging  van  de levensstandaard  van 
de werknemers  en hun  gezinnen,  alsmede  de preven-
tie en de beheersing  van  beroepsziekten  te bevorde-
ren; 
Overwegende  dat het  Economisch  en Sociaal  Comité 
in reeds  uitgebrachte  adviezen  en rapporten  heeft  ge-
wezen  op de noodzaak  van  kwantitatieve  en kwalita-
tieve  verbetering  van  het welzijn  en op het belang  van 
bescherming  van  de gezondheid  van  de werknemer  en 
diens  gezin; 
Overwegende  dat  de Internationale  Arbeidsorganisa-
tie inzake  beroepskanker  een  conventie  (Conventie 
nr. 139  betreffende  de preventie  van  en de controle 
op de beroepsrisico's  als gevolg  van  kankerverwek-
kende  stoffen  en agentia)  en een  aanbeveling  (Aanbe-
veling  nr. 147  betreffende  de preventie  van  en de con-
trole  op de beroepsrisico's  als gevolg  van  kankerver-
wekkende  stoffen  en agentia)  heeft  goedgekeurd; 
Overwegende  dat uit recente  studies  over  beroepsma-
tige blootstelling  en uit wetenschappelijke  onderzoe-
kingen  duidelijk  is gebleken  dat  vinylchloride  een  bij 
(') PB nr. C 219 van 14. 9. 1977. de mens  kankerverwekkende  stof  is, die  angiosar-
coma  van  de lever  en wellicht  ook  kankergezwellen 
in vele  andere  organen  kan  veroorzaken; 
Overwegende  dat geen  enkel  niveau  van  blootstelling 
aan een  kankerverwekkende  stof  als  toxicologisch 
onbetekenend  voor  de mens  mag  worden  beschouwd; 
Overwegende  dat  het Economisch  en Sociaal  Comité 
zijn steun  geeft  aan  zinvolle  en uitvoerbare  wetstek-
sten zoals  het onderhavige  voorstel  voor  een  richtlijn, 
die een  gezonder  en veiliger  werkmilieu  zal garande-
ren, 
BRENGT  HET  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  algemene  stemmen  is goedgekeurd. 
Het Comité  stemt  met  het  richtlijnvoorstel  in onder 
voorbehoud  van  de volgende  opmerkingen: 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. Aangezien  het  Comité  steeds  de grootste  be-
langstelling  voor  de bescherming  en de veiligheid  van 
de werknemers  in hun  werkomgeving  heeft  getoond 
en de onderhavige  richtlijn  de eerste  in haar  soort  is, 
heeft  het enige  gedachten  opgetekend  die verder  gaan 
dan het  eigenlijke  door  de richtlijn  bestréken  gebied. 
Het Comité  wil  hiermee  ook  zijn  betrokkenheid  bij 
de vraagstukken  van  menselijke  gezondheid,  welzijn 
en veiligheid  tonen  en zijn  instemming  betuigen  met 
de nog  komende  werkzaamheden  op dit gebied. 
1.2. Het  Comité  verzoekt  de Commissie,  initiatie-
ven te nemen  voor  de opstelling  van  een  Europees 
programma  voor  bescherming  van  de gezondheid  en 
voor  arbeidsveiligheid  met  duidelijke  prioriteiten.  Het 
opsporen  en voorkomen  van  beroepsziekten  dient  één 
van de prioriteiten  te zijn.  Het  Comité  heeft  zich 
reeds  vele  malen  uitgesproken  voor  het  voorkomen 
van beroepsziekten.  Het  acht  de preventie  en de ken-
nis op dit gebied  nog  steeds  onvoldoende.  Het  werk 
van de Europese  Stichting  ter  verbetering  van  de 
arbeids-  en levensomstandigheden  te Dublin  kan  en 
moet  bij de voorbereiding  worden  betrokken.  Aller-
eerst  zou  eens  duidelijk  op een  rij gezet  moeten  wor-
den wat  er tot nog  toe gebeurd  is in de Gemeenschap. 
Voorts  dienen  de  benodigde  gelden  (zo  spoedig 
mogelijk)  beschikbaar  te komen  om  medisch  onder-
zoek  naar  de gevolgen  van  gevaarlijke  stoffen  te kun-
nen verrichten  en coördineren.  De Europese  Gemeen-
schap  voor  Kolen  en Staal  heeft  een  prijzenswaardig 
initiatief  genomen  door  een  gemeenschappelijk 
onderzoekfonds  op te richten  ter  bestudering  van 
ziektes  en kwalen  in de kolen-  en staalindustrie.  Het 
Comité  verzoekt  de Commissie  te bezien  hoe  de 
nodige  gelden  verzameld  moeten  worden.  Zo moge-
30. 11. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 287/13 
lijk kan  dit geschieden  via een  heffing  op de produk-
tie of toegevoegde  waarden  van  de chemische  indu-
strie.  In dit verband  zou  het  Comité  in overweging 
willen  geven,  een  Europees  agentschap  op te richten 
dat onderzoek  doet  naar  gevaren  van  industriële  stof-
fen, voordat  deze  worden  geïntroduceerd,  alsmede 
een databank  beheert  om de gevolgen  van  gevaarlijke 
stoffen  te registeren. 
1.3. Bij  de huidige  stand  van  de wetenschap  mag 
geen  enkel  niveau  van  blootstelling  aan  een  kanker-
verwekkende  chemische  stof  als toxicologisch  onbete-
kenend  voor  de mens  worden  beschouwd.  Het  is niet 
mogelijk  door  toepassing  in de praktijk  een  beslist 
veilig  niveau  van  blootstelling  aan  kankerverwek-
kende  stoffen  vast  te stellen. 
1.4. Het  Comité  beveelt  aan  dat  de Lid-Staten  van 
de Gemeenschap  zo snel  mogelijk  Conventie  nr. 139 
ratificeren  en uitvoering  geven  aan  Aanbeveling  nr. 
147 van  de IAO,  alsmede  aan  de aanbeveling  die de 
Commissie  in het  verleden  inzake  beroepsziekten 
heeft  gedaan.  Indien  laatstgenoemde  aanbeveling 
onvoldoende  juridische  kracht  mocht  hebben,  beveelt 
het Comité  meer  bindende  instrumenten  ter zake  aan. 
1.5. Voorts  acht  het  Comité  het  wenselijk,  de 
werkzaamheden  op dit totale  gebied  binnen  de dien-
sten van  de Commissie  op één  punt  bij  elkaar  te 
brengen,  dan  wel  ten minste  een goedlopende  coördi-
natie  te verzekeren. 
1.6. Het  Comité  adviseert  een  geëigend  systeem 
voor  de registratie  van  de blootstelling  aan  gevaar-
lijke.stoffen  en van  de gezondheidstoestand  van  hier-
mee in aanraking  komende  personen  tot  stand  te 
brengen.  Dit  systeem  zou  op  eenvoudige  wijze 
kunnen  worden  gekoppeld  aan  de nationale  bevol-
kingsstatistieken,  in het  bijzonder  het  overlijdens-
register  of liever  de geregistreerde  kankergevallen. 
Deze  koppeling  aan  de nationale  statistieken  is van 
essentieel  belang  voor  het  opsporen  van  vroegere 
werknemers,  zelfs  wanneer  zij niet  langer  in loon-
dienst  zijn. 
1.7. Op  de Europese  Gemeenschap  en de nationale 
overheden  rust  de plicht,  informatie  over  industrieel 
gebruikte  gevaarlijke  stoffen  en daaraan  verbonden 
gevaren,  in betaalbare  en begrijpelijke  vorm,  alge-
meen  verkrijgbaar  te stellen.  Aanvullend  dient  op de 
werkgevers  de verplichting  te rusten,  hun  werknemers 
te informeren  over  de aard  en de gevaren  van  de in 
hun onderneming  vervaardigde  en gebruikte  gevaar-
lijke  chemische  stoffen,  alsmede  over  de bescher-
mingsmaatregelen  die  ten  behoeve  van  de werkne-
mers  getroffen  zijn.  Het  auteursrecht  op gegevens 
over  de gevaren  van  chemische  stoffen  en de aard  van deze  gevaren  dient  te worden  opgeheven/  Indien 
code-  en merknamen  voor  chemische  stoffen  en ver-
bindingen  gebruikt  worden,  dient  absoluut  tevens  de 
chemische  samenstelling  van  de produkten  aangege-
ven te worden. 
1,8. Indien  medische  bevindingen  daartoe  duidelijk 
aanleiding  géven,  moeten  de Gemeenschap  en de Lid-
staten  niet  alleen  actief  de bevolking  op de hoogte 
brengen  van  de bestaande  gevaren,  maar  moeten  in 
ieder  geval  wettelijke  maatregelen  genomen  worden 
om een  passende  bescherming  tegen  en controle  op 
gevaarlijke  stoffen  te verzekeren.  Economische  en 
concurrentievoordelen  mogen  nooit  tot stand  komen 
ten koste  van  de werknemers  door  hun  leven  en ge-
zondheid  met  opzet  in gevaar  te brengen. 
1.9. De  overal  in de wereld  als gevolg  van  chemi-
sche  stoffen  aanwezige  gevaren  voor  de gezondheid 
van de mens  op de arbeidsplaats  veroorzaken  ook  an-
dere  beroepsziekten  en ernstige  stoornissen  dan  kan-
ker, zodat  hieraan  terdege  aandacht  moet  worden  ge-
schonken.  Het  vóórkomen  van  sommige  soorten  kan-
ker kan  ook  in verband  worden  gebracht  met  andere 
pathologische  verschijnselen  in dezelfde  weefsels  of 
organen.  Er is nog  niet  voldoende  onderzoek  verricht 
naar  chronisch  of herhaald  letsel  aan  dezelfde  weef-
sels om  nu al stellige  conclusies  te trekken.  Bij  het 
zoeken  naar  eventuele  relaties  tussen  kanker  en inter-
currente  ziektes  moet  ook  gelet  worden  op vele  an-
dere factoren  waarvan  bekend  is dat zij mede  kanker-
verwekkend  zijn.  De problemen  worden  nog  verder 
gecompliceerd  doordat  het  moeilijk  is, snel  en accu-
raat vast  te stellen  of er sprake  is van  kanker  en/of 
een andere  ziekte,  en onderscheid  te maken  tussen  de 
gevolgen  van  kanker  en die  van  een  andere  ziekte 
(cirrose,  primaire  niet-carcinogene  leverstoornissen). 
1.10.  Aangezien  de meerderheid  van  de kankerge-
vallen  aan  milieufactoren  kan  worden  toegeschreven, 
is kanker  geen  onvermijdelijke  ziekte,  met  uitzonde-
ring van  een  gering  aantal  gevallen.  De technologi-
sche  vooruitgang  mag  niet  leiden  tot meer  kanker  en 
meer  beroepsziekten  in het  algemeen,  maar  moet 
vooral  dienen  om een  scherpe  en snelle  vermindering 
van de beroepsziekten  en van  kanker  als gevolg  van 
het werken  met  gevaarlijke  stoffen  te bewerkstelligen. 
2. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Het  Comité  gaat  niet  op gedetailleerde  wijze 
in op het  voorstel  van  de Commissie,  vooral  van-
wege  het zeer  technische  karakter  hiervan.  Het  Comi-
té meent  echter  dat uit de onderstaande  opmerkingen 
Nr. C 287/14 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 30. 11. 77 
toch  de nodige  bijzonderheden  kunnen  worden  afge-
leid voor  het richtlijnvoorstel. 
2.2. Met  het  richtlijnvoorstel  wordt  beoogd,  de 
wettelijke  en bestuursrechtelijke  bepalingen  ter  be-
scherming  van  werknemers  die in hun  werkkring  aan 
monomeervinylchloride  (MVC)  zijn  blootgesteld, 
onderling  aan  te passen.  Het  voorstel  heeft  betrek-
king  op bedrijven  waar  monomeervinylchloride  wordt 
vervaardigd,  teruggewonnen,  opgeslagen,  afgevuld, 
vervoerd  of anderszins  gebruikt,  alsmede  op bedrij-
ven waar  MVC  wordt  omgezet  in vormloze  vinyl-
chloridepolymeren  (PVC). 
2.3. De  bedoeling  van  het  richtlijnvoorstel  is te 
zorgen  voor  bescherming  van  de werknemer  door 
vaststelling  van: 
— grenswaarden  voor  de concentratie  van  MVC  in 
de atmosfeer  op de arbeidsplaats; 
— de daartoe  noodzakelijke  meet-  en controletech-
nieken,  alsmede  andere  preventieve  maatregelen; 
— instructies  voor  medische  controle. 
2.4. Het  richtlijnvoorstel  gaat  niet  slechts  uit van 
het doorgaans  geneeslijke  MVC-syndroom,  dat  te 
boek  staat  als  „beroepsacroösteolyse",  maar  houdt 
ook rekening  met  meer  recente  bevindingen  van  epi-
demologische  studies  en dierexperimenten,  die  erop 
wijzen  dat  langdurige  en/of  herhaalde  blootstelling 
aan hoge  MVC-concentraties  in de lucht  tevens  huid-
ziekten  en leverstoornissen  kan  veroorzaken. 
2.5. Verder  dient  MVC  blijkens  het richtlijnvoor-
stel ook  te worden  beschouwd  als  kankerverwek-
kende  stof  die  angiosarcoma  kan  veroorzaken,  een 
zeldzame,  kwaadaardige  tumor,  die in zeer  zeldzame 
gevallen  ook  zonder  aanwijsbare  oorzaak  kan  optre-
den. 
2.6. Vinylchloride  kwam  in 1974  in de publieke 
belangstelling,  toen  verscheidene  werknemers  die 
lange  tijd  met  deze  stof  hadden  gewerkt,  een  angio-
sarcoma  begonnen  te vertonen,  een  zeldzame  vorm 
van leverkanker  die altijd  een  dodelijke  afloop  heeft. 
Zonder  zich  over  de consequenties  uit te spreken  of 
een eindoordeel  te geven,  wil het Comité  erop  wijzen 
dat bij aan  hoge  concentraties  vinylchloride  blootge-
stelde  werknemers  later  een  significant  hogere  fre-
quentie  van  angiosarcoma  van  de lever,  maar  ook 
van» kanker  van  andere  organen,  zoals  van  het adem-
halingsstelsel,  de hersenen  en het  lymfvatenstelsel  is 
geconstateerd. 
2.7. Sommige  recente  onderzoekingen  wijzen  erop 
dat blootstelling  aan  MVC  ook  kanker  in andere organen  dan  de lever  kan  veroorzaken  en dat  er 
mogelijk  teratogene  effecten  zijn.  Deze  vermoedens 
zijn evenwel  nog  niet  bevestigd  en zelfs  tegengespro-
ken. Tot  dusverre  konden  geen  mutagene  effecten  in 
geslachtscellen  van  aan  zelfs  zeer  hoge  MVC-doses 
blootgestelde  dieren  worden  vastgesteld,  alhoewel  in 
bloedcellen  wel  chromosoomveranderingen  zijn  aan-
getoond.  Gezien  de op deze  zeer  belangrijke  gebieden 
heersende  onzekerheid  benadrukt  het Comité  de drin-
gende  noodzaak  van  verdere  research  dienaangaande. 
Meer  onderzoek  naar  de hierboven  genoemde  uit-
werkingen  acht  het Comité  dringend  gewenst.  Indien 
uit medische  onderzoekingen  blijkt  dat  voor  muta-
gene  of teratogene  effecten  moet  worden  gevreesd, 
zou het  Comité  gaarne  zien  dat  maatregelen  worden 
overwogen  voor  medisch  toezicht  op de gezinnen  van 
de betrokken  werknemers.  Indien  duidelijke  gevaren 
bestaan  voor  teratogene  effecten,  zullen  vrouwelijke 
werknemers  in de vruchtbare  leeftijd  niet  tewerkge-
steld  mogen  worden  bij de produktie  van,  respectie-
velijk  worden  blootgesteld  aan  de uitwerking  van 
teratogene  stoffen. 
2.8. Volgens  het Comité  dient  het  totaal  gecumu-
leerd  effect  van  de chemische  omgeving  op de werk-
nemers  en hun  gezinnen,  in het bijzonder  in de geïn-
dustrialiseerde  delen  van  Europa,  in aanmerking  te 
worden  genomen.  Thans  is het werkmilieu  nog  steeds 
een zeer  belangrijk  laboratorium  waar  de kankerver-
wekkende  eigenschappen  van  gepaalde  stoffen  voor 
mensen  voor  het  eerst  aan  het  licht  komen.  Het 
Comité  wijst  erop  dat blootstelling  aan  een  bepaalde 
stof op zich  vrij  onschuldig  kan  zijn,  maar  een  kan-
kerverwekkende  co-factor  kan  worden  door  de wer-
king  van  andere  katalysatoren  of kankerbevorderende 
factoren  (b.v.  het roken  van  sigaretten)  of een  combi-
natie  van  meerdere  stoffen  (koolwaterstoffen).  De 
Commissie  dient  aandacht  te besteden  aan  de gecu-
muleerde  effecten  van  kankerbevorderende  stoffen  en 
katalysatoren.  De kwestie  van  de „cumulatieve  effec-
ten" mag  niet  worden  gebruikt  als motief  of veront-
schuldiging  om  dit probleem  te laten  rusten  of om 
andere  stoffen  of combinaties  van  stoffen  niet  te 
onderzoeken. 
2.9. Het  Comité  dringt  erop  aan  dat de latentietijd 
van met  MVC  samenhangende  ziektes  zorgvuldig 
wordt  nagegaan  en in aanmerking  wordt  genomen. 
Aangezien  de latentietijd  wel  25 jaar  kan  zijn,  staat 
het wel  vast  dat in de populatie  van  aan  MVC  bloot-
gestelde  werknemers  meer  gevallen  van  angiosarcoma 
en andere  tumoren  met  dodelijke  afloop  zullen  wor-
den ontdekt.  De reden  hiervoor  is dat er nog  steeds 
veel werknemers  zijn  die vóór  1974  blootgesteld  ge-
weest  zijn  aan  zeer  hoge  concentraties  van  mono-
meervinylchloride.  Als  gevolg  van  de lange  tijd  die 
dikwijls  verloopt  tussen  de blootstelling  aan  en de 
ontwikkeling  van  kanker,  zijn  vele  groepsvergelijkin-
gen en de interpretatie  hiervan  gecompliceerd,  vooral 
ook door  verschillen  in medische  verzorging  en facili-
30. 11.77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 287/15 
teiten  en door  het  onvermogen,  de ziekte  te herken-
nen en vast  te stellen. 
2.10  Volgens  het Comité  kan  moeilijk  worden  aan-
genomen  dat  de  individuele  werknemer  slechts  in 
één bedrijfsafdeling  werkzaam  is. Er dient  meer  aan-
dacht  te worden  besteed  aan  de mobiliteit  van  de per-
manent  dan  wel  incidenteel  in  MVC-f  abrieken 
tewerkgestelde  werknemers  en hun  latere  werkzaam-
heden  bij andere  afdelingen  van  het  bedrijf  of in an-
dere  bedrijven. 
2.11.  Evenals  bij vele  andere  beroepsziekten  kun-
nen sommige  ziekten,  die  veroorzaakt  kunnen  wor-
den door  blootstelling  aan  MVC,  ook  aan  een  andere 
oorzaak  worden  toegeschreven;  hierdoor  ontstaat  een 
schadevergoedingsprobleem.  Leveraandoeningen  bij 
voorbeeld  kunnen  verschillende  oorzaken  hebben,  en 
in het  geval  van  werknemers  in MVC-f  abrieken  die 
een andere  baan  nemen  zal het  dikwijls  moeilijk  zijn 
vast te stellen  in welke  mate  de blootstelling  aan 
MVC  heeft  bijgedragen  tot de ziekte,  speciaal  indien 
enige  tijd  verlopen  is tussen  de baan  in de MVC-
fabriek  en de ontwikkeling  van  de ziekte. 
2.12.  In  de  richtlijn  wordt  uitgegaan  van  een 
nieuwe,  statistisch  gedefinieerde  grootheid:  de techni-
sche  grenswaarde  voor  lange  tijd,  die als een  jaarge-
middelde  moet  worden  beschouwd.  De grenswaarden 
voor  kortere  tijdvakken  steunen  op gegevens  die  in 
het bijzonder  tot stand  gekomen  zijn  uit een  groot-
aantal  metingen  van  MVC-concentraties  in de polyvi-
nylchloride-industrie.  Deze  resultaten  stemmen  over-
een met  waarnemingen  die  zowel  voor  andere  scha-
delijke  stoffen  als in andere  bedrijfstakken  werden 
gedaan.  Er is gemiddeld  een  relatie  verkregen  tussen 
de grenswaarden  voor  kortere  tijdvakken  en de tech-
nische  grenswaarde  voor  lange  tijd.  De waarden  zijn 
in bijlage  I van  het richtlijnvoorstel  aangegeven. 
2.13.  Het  Comité  heeft  waardering  voor  de voort-
varendheid  van  de Commissie  om  met  deze  nieuwe 
grootheid  (de  technische  grenswaarde  voor  lange  tijd) 
te willen  gaan  werken.  Blijkens  toelichting  van  de 
vertegenwoordigers  van  de Commissie  ligt  het  in de 
bedoeling  om deze  methode  in de toekomst  voor  alle 
toxische  stoffen  te gaan  gebruiken.  Daar  het  voor 
niet-technici  moeilijk  is, de betekenis  van  het door  de 
Commissie  voorgestelde  systeem  geheel  te bevatten 
en voor  de werknemers  in de MVC-industrie  begrij-
pelijk  en hanteerbaar  te maken,  zijn  in het  Comité 
enige  aarzelingen,  deels  van  psychologische  aard,  tot 
uiting  gebracht.  Bovendien  kunnen  met  de  TLV-
methode  niet  alle  biologische  en epidemologische  ge-
varen  worden  onderkend. 
2.14.  Het  Comité  verzoekt  de Commissie  dan  ook 
om de methode  van  technische  grenswaarde  voor 
lange  tijd  indien  noodzakelijk  nogmaals  goed  op haar 
waarde  te beoordelen  en zo nodig  aan  te passen  dan wel te trachten  een  beter  begrip  van  deze  methode 
mogelijk  te maken  voor  hen  die  bij de toepassing  er-
van betrokken  zijn.  In ieder  geval  moeten  de werkne-
mers  schriftelijk  in kennis  worden  gesteld  van  de ge-
registreerde  waarden  voor  korte  tijd,  zodat  zij zich 
daarover  een  oordeel  kunnen  vormen. 
2.15.  Het  Comité  merkt  op dat  de voorgestelde 
richtlijn  uitsluitend  van  toepassing  is op de vervaardi-
ging  van  het  monomeer  en het  polymeer,  maar  niet 
op de verwerking  van  het  polymeer,  terwijl  er ook 
vaak  een  hoeveelheid  monomeer  achter  blijft,  na po-
lymerisatie.  Het  Comité  dringt  er bij de Commissie 
op aan,  tevens  een  richtlijnvoorstel  voor  te bereiden 
inzake  de verwerking  van  het  polymeer,  het opslaan, 
het hanteren  en het gebruik  van  VC  en PVC,  alsmede 
het verpakken  en herverpakken  van  de produkten  die 
thans  niet  vallen  onder  het  „Voorstel  voor  een  richt-
lijn van  de Raad  betreffende  de onderlinge  aanpas-
sing van  de wetgevingen  der  Lid-Staten  inzake  mate-
rialen  en voorwerpen  die vinylchloride-monomeer  be-
vatten  en bestemd  zijn  om  met  levensmiddelen  in 
aanraking  te komen"  (d.w.z.  kosmethische  en farma-
ceutische  produkten,  waterleidingbuizen). 
2.16.  Het  Comité  zou  de aandacht  van  de Com-
missie  voorts  speciaal  willen  vestigen  op de gevolgen 
van vinylchloride  voor  het milieu.  Ook  bestaat  veront-
rusting  in verband  met  mogelijke  gevaren  voor  de 
volksgezondheid.  Volgens  het  Comité  doet  de aan-
dacht  die aan  het  milieu  besteed  wordt  (art.  3, lid 4) 
wat vreemd  aan  en past  deze  als zodanig  niet  in de 
richtlijn.  Het  Comité  begrijpt  dat de bedoeling  achter 
dit lid is dat de verbeteringen  in de hygiëne  binnen  de 
PVC-f  abrieken  niet  bereikt  mogen  worden  door  de 
hoeveelheid  MVC  die  geloosd  werd  naar  de buiten-
wereld,  te vergroten.  Het  Comité  wenst  dat  de Com-
missie  zo mogelijk  binnen  een  jaar  een  richtlijnvoor-
stel doet  betreffende  de milieu-aspecten. 
2.17.  Het  Comité  stemt  in met  het  uiteindelijke 
doel van  deze  richtlijn,  nl. de blootstelling  aan  vinyl-
chloride  zo dicht  mogelijk  tot het  nulniveau  terug  te 
brengen  als  technisch  haalbaar  is. Dit  betekent  dat 
normen  moeten  worden  ontwikkeld  om  de blootstel-
ling aan  kankerverwekkende  chemische  stoffen  tot 
het laagste  niveau  terug  te brengen  bij toepassing  van 
de best  mogelijke  technologische  mogelijkheden.  Dit 
toekomstdoel  kan  sneller  worden  verwezenlijkt  in-
dien de richtlijn  zo frequent  mogelijk  aan  de techni-
sche  en wetenschappelijke  kennis  en ontwikkeling 
aangepast  wordt.  Het  Comité  acht  het  nodig  dat  de 
richtlijn  niet  alleen  elke  twee  jaar,  maar  zo vaak  als 
dit technisch  mogelijk  is of als ingrijpende  ontwikke-
lingen  dit wenselijk  maken,  wordt  herzien. 
2.18.  Het  Comité  stelt  voor,  voor  te schrijven  dat 
de norm  voor  bestaande  installaties,  waarvan  het 
emissieniveau  veelal  reeds  veel  lager  is dan  het  in het 
voorstel  aangegeven  niveau  (3 ppm),  na een  aanpas-
singsperiode  van  enkele  jaren  het  uiteindelijke  doel 
Nr. C 287/16 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 30. 11. 77 
van de richtlijn,  nl. een  zo dicht  mogelijk  bij nul lig-
gend  niveau  als technisch  haalbaar  is benadert.  Deze 
aanpassingsperiode  dient  uiterlijk  op 1 januari  1980 
af te lopen. 
2.19.  Hoewel  het Comité  op zich  verheugd  is over 
de door  de Commissie  voorgestelde  wijziging,  de 
maximumconcentratie  voor  oude  en nieuwe  bedrijven 
te verlagen  tot 3 ppm,  merkt  het op dat  talrijke  be-
staande  installaties  al lagere  concentraties  hebben  en 
dat het  benaderen  van  de nulwaarde  technisch  haal-
baar  is. Het  Comité  stelt  daarom  voor,  in het  richt-
lijnvoorstel  voor  nieuwe  firma's  zo dicht  mogelijk  bij 
nul liggende  waarden  voor  de schrijven.  Het  Comité 
acht het echter  aanvaardbaar  dat  gedurende  een  zeer 
korte  overgangsfase  voor  nieuwe  bedrijven  een 
niveau  van  1 ppm  geldt. 
2.20.  Het  Comité  is er verheugd  over  dat de Com-
missie  de alarmdrempel  tot 15 ppm  heeft  verlaagd. 
2.21.  Het  Comité  wijst  erop  dat  het  voor  kleine 
bedrijven  van  oudsher  zeer  moeilijk  is, een  bedrijfge-
neeskundige  dienst  in te stellen  en te doen  functione-
ren. Nagegaan  zou  moeten  worden  in hoeverre  hier 
voorzieningen  kunnen  worden  getroffen  voor  meer 
adequate  geneeskundige  voorzieningen. 
2.22.  Wanneer  een  grenswaarde  wordt  vastgesteld 
voor  de concentratie  in de atmosfeer  van  een  arbeids-
zone,  dan  moet  daarbij  zorgvuldig  worden  aangege-
ven hoe  de metingen  moeten  worden  uitgevoerd  en 
welke  methoden  voor  de verwerking  van  de aldus 
verkregen  meetwaarden  gevolgd  moeten  worden. 
Volgens  het Comité  moet  de richtlijn  uitgebreider  en 
duidelijk  continue  meetmethoden  voorschrijven.  In 
ieder  geval  moet  de voor  te schrijven  methode  in de 
Lid-Staten  hetzelfde  resultaat  opleveren  en moet  een 
maximumconcentratie  voor  15 minuten  worden  vast-
gesteld,  via een  vaste  meetapparatuur  die  op tiental-
len punten  is opgesteld  en verbonden  is met  een  cen-
traal  paneel  en met  een  paneel  in elke  fabrieksafde-
ling.  Automatisch  kan  dan  gewaarschuwd  worden  in-
dien de toelaatbare  concentratie  wordt  overschreden. 
Er zal  terdege  zorg  moeten  worden  gedragen  voor 
uniforme  toepassing  van  de meetmethoden,  zodat  de 
bedrijven  de verplichtingen  van  de richtlijn  en de vei-
ligheid  van  de werknemers  niet  kunnen  omzeilen.  In-
dien met  persoonlijke  meetapparaten  wordt  gewerkt, 
kunnen  deze  slechts  aanvullend  vergelijkingsmateriaal 
verschaffen. 
2.23.  Het  Comité  is verheugd  over  de toevoeging 
van lid 2 in artikel  9, hetgeen  er in ieder  geval  toe zal 
moeten  leiden  dat  de werknemers  en hun  vertegen-
woordigers  op regelmatige  tijden  geïnformeerd  wor-
den over  de gedane  metingen  en dat hun  mogelijkhe-
den gegeven  moeten  worden  om  te bekijken  hoe  de 
metingen  worden  verricht. 2.24.  Gezien  de noodzaak  om  minstens  een  maxi-
mumconcentratie  voor  15 minuten  vast  te stellen, 
waarbij  aanzienlijke  pieken  mogelijk  zijn,  en de wens 
om de  maximumconcentratie  zo laag  mogelijk  te 
stellen,  dient  naar  de mening  van  het  Comité  vooral 
onderzoek  te worden  gedaan  naar  de mogelijke  uit-
werking  van  pieken  en vooral  naar  de gevolgen  van 
langdurige  blootstelling  aan  lage  concentraties. 
2.25.  Het  Comité  stelt  voor  dat de medische  gege-
vens  over  de werknemers  in MVC/PVC-fabrieken 
hun gehele  leven  lang  dienen  te worden  bewaard, 
zodat  rekening  kan  worden  gehouden  met  de laten-
tietijd  en met  de veranderingen  van  werkkring. 
2.26.  Het  Comité  spreekt  de hoop  uit dat de natio-
nale autoriteiten  er ten strengste  op zullen  toezien  dat 
de bedrijfsartsen  over  de nodige  kwalificaties  en erva-
ring beschikken  om beroepsziekten  te kunnen  opspo-
ren en behandelen.  Aan  de in bijlage  2 gegeven  aan-
wijzingen  voor  het geneeskundig  toezicht  moet  overi-
gens  nog  de vraag  naar  chromosomenafwijkingen 
worden  toegevoegd,  aangezien  de in de aanwijzingen 
gegeven  lijsten  slechts  een  leidraadfunctie  vervullen 
en niet  mogen  worden  beschouwd  als een  reeks  ver-
plichte  tests  die in ieder  geval  moeten  worden  uitge-
voerd. 
2.27.  In  verband  met  het eventuele  gevaar  van  fre-
quente  röntgènologische  onderzoeken  plaatst  het 
Comité  een  vraagteken  bij de in de instructies  voor 
het medisch  toezicht  gestelde  minimumeis  dat  de 
handbeenderen  elke  twee  jaar  moeten  worden  door-
gelicht. 
2.28.  Alle  medische  gegevens  over  de gezondheids-
toestand  van  de werknemer  moeten  ook  aan  diens 
huisarts  worden  verstrekt,  met  instemming  van  de 
werknemer.  Tevens  moeten  deze  gegevens  centraal 
beschikbaar  zijn,  hetgeen  met  zich  meebrengt  dat aan 
bepaalde  kwaliteitseisen  en standaardnormen  voldaan 
wordt. 
2.29.  Het  Comité  heeft  waardering  voor  de grote 
inspanningen  die een  aantal  bedrijven  in en buiten  de 
Gemeenschap  zich  in samenwerking  met  de werkne-
mers  en de vakbondsvertegenwoordigers  hebben  ge-
troost  om het blootstellingsniveau  sterk  terug  te bren-
gen en de gevaren  voor  de werknemers  te verminde-
ren. De bereidheid  van  deze  bedrijven  tot publikatie 
en uitwisseling  van  de gegevens  die door  hun  eigen  en 
door  hen  gefinancierde  onderzoekers  zijn  verzameld, 
heeft  positieve  resultaten  opgeleverd  en dient  dan  ook 
aanwezig  te blijven.  In dit verband  zou  het  Comité 
gaarne  zien  dat  de Gemeenschap  veel  meer  werk-
zaamheden  op dit gebied  verricht,  zoals  ook  in dit 
30.11.  77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 287/17 
advies,  in het  bijzonder  in paragraaf  1.2,  wordt  ge-
steld. 
2.30.  Hoewel  het Comité  zich  realiseert  dat  de in-
stelling  van  een  comité  (zoals  bedoeld  in artikel  11) 
niet geheel  ongebruikelijk  is, zou  het  toch  willen waarschuwen  tegen  te veel  versnippering  en ontpoliti-
sering  van  de werkzaamheden.  Te meer  daar  dit ont-
werp  in zekere  zin  model  staat  voor  toekomstige 
richtlijnen,  moet  verzekerd  zijn  dat  er een  goede 
coördinatie  is en dat  werkgevers-  en werknemersver-
tegenwoordigers  bij de herziening  betrokken  worden. 
Gedaan  te Brussel,  29 september  1977. 
De Voorzitter 
van het  Economisch  en  Sociaal  Comité 
B. de FERRANTI