Advies van het Comité van de Regio's over het "Voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een meerjarenprogramma voor acties op energiegebied: Programma 'Intelligente energie voor Europa'" (2003-2006)

(2003/C 73/11)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een meerjarenprogramma voor acties op energiegebied: Programma "Intelligente energie voor Europa" (2003-2006) (COM(2002) 162 def. - 2002/0082 (COD));

gezien het besluit van de Raad van 6 mei 2002 om, overeenkomstig artikel 175, lid 1, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Comité hierover te raadplegen;

gezien het besluit van het bureau van 12 maart 2002 om de commissie "Duurzame ontwikkeling" met het opstellen van een advies terzake te belasten;

gezien zijn advies van 15 november 2001 over het Groenboek van de Commissie "Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening" (CDR 38/2001 fin)(1);

gezien het ontwerpadvies van de commissie "Duurzame ontwikkeling", dat op 3 oktober 2002 met algemene stemmen werd goedgekeurd (CdR 187/2002 rev. - rapporteur: mevrouw Agnès Durdu, burgemeester van de gemeente Wincrange, L/ELDR),

heeft tijdens zijn 47e zitting van 20 en 21 november 2002 (vergadering van 20 november) met meerderheid van stemmen het volgende advies uitgebracht.

1. Opmerkingen en aanbevelingen van het Comité van de Regio's

1.1. Het Comité constateert met genoegen dat de Commissie het eerste kaderprogramma door onafhankelijke deskundigen heeft laten evalueren en dat hun conclusies, evenals de ervaring die met het eerste programma is opgedaan alsook de communautaire en internationale vereisten als uitgangspunt hebben gediend voor de nieuwe aanpak die in het tweede meerjarenprogramma wordt voorgesteld om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken.

1.2. Het Comité stelt tot zijn tevredenheid vast dat er meer lijn wordt gebracht in de diverse activiteiten door de communautaire actie tot vier specifieke gebieden te beperken:

- Save: rationeel gebruik van energie en beheersing van de vraag;

- Altener: nieuwe en duurzame energiebronnen;

- Steer: energieaspecten van het vervoer;

- Coopener: bevordering op internationaal niveau, met name in samenwerking met de ontwikkelingslanden, van duurzame energiebronnen en energie-efficiëntie.

1.3. Het Comité gaat ervan uit dat gerichte maatregelen op deze vier specifieke gebieden ertoe bij zullen dragen dat de Europese Unie en haar lidstaten de beoogde doelstellingen op het gebied van continue energievoorziening, concurrentievermogen, milieubescherming en afremming van het proces van klimaatverandering, gemakkelijker kunnen verwezenlijken.

1.4. Het Comité is verheugd over de financiële steun van de EU aan dit tweede meerjarenprogramma. Met een budget van 215 miljoen EUR (voorheen 175 miljoen) is de financiële armslag van de verschillende actoren immers een stuk groter.

1.5. Voeg hier nog aan toe dat sommige actiegebieden wellicht voor subsidie in aanmerking komen en het ligt, althans volgens het Comité, voor de hand dat een en ander een belangrijke en onmiskenbare bijdrage zal leveren aan een vermindering van de energiebehoefte en een toename van het gebruik van duurzame energiebronnen.

1.6. Het Comité stelt het op prijs dat de EU via het programma Coopener het gebruik van duurzame energiebronnen en de energie-efficiëntie in ontwikkelingslanden blijft bevorderen. Hieruit blijkt dat de Europese Gemeenschap haar internationale engagement serieus neemt. Het Comité hoopt dat de Europese Unie erin slaagt de ontwikkelingslanden effectief te begeleiden door hen te behoeden voor de fouten die in Europa zijn gemaakt.

1.7. De Commissie stelt in dit programma voor, eventueel gebruik te maken van een uitvoerend agentschap, waaraan bepaalde taken van het beheer van het programma zouden worden gedelegeerd. Zonder een dergelijk agentschap zou het aantal personeelsleden van de desbetreffende diensten van de Commissie immers flink moeten worden uitgebreid. Het Comité heeft niets tegen deze aanpak, mits de Commissie zelf verantwoordelijk blijft voor de taken die een vertaling van politieke keuzes behelzen, en erop toeziet dat de samenwerking tussen haar diensten, het agentschap en de regionale en plaatselijke actoren vlot, doeltreffend en soepel verloopt en het belang van de energiesector nimmer uit het oog wordt verloren.

1.8. In artikel 1 van het programma formuleert de Commissie drie algemene doelstellingen: continuïteit van de energievoorziening, concurrentievermogen en milieubescherming. In ditzelfde artikel wordt tevens gesteld dat het programma beoogt "bij te dragen tot een doeltreffende koppeling tussen deze maatregelen en de uit hoofde van andere communautaire beleidsmaatregelen uitgevoerde acties". De inspanningen om de particuliere verbruikers en de investeerders in het algemeen bewust te maken van het energiebeleid moeten worden voortgezet. Er moet voortdurend op worden gehamerd dat economisch nut en een voor het milieu noodzakelijk verstandig en intelligent beheer van alle energiebronnen niet los van elkaar kunnen worden gezien.

1.9. Dit programma moet aansluiten bij de rest van het communautair beleid. Het beoogde doel krijgt de steun van het Comité. De nadelige gevolgen van energieverbruik blijken o.a. uit de verontreiniging van het milieu in dichtbevolkte gebieden en regio's waar levensmiddelen worden geproduceerd. Daardoor lopen het welzijn en de gezondheid van de bewoners gevaar. Het zoeken van oplossingen voor milieuproblemen leidt tot nieuwe innovaties en technologische ontwikkelingen en is ook goed voor de werkgelegenheid. Dit is alleen maar gunstig voor zowel de bewoners als de gemeenten en regio's. Veel onderdelen van het communautair beleid, waaronder het programma "Intelligente energie voor Europa", dragen bij tot het streven van de EU naar duurzame ontwikkeling. Het Comité is voorstander van meer kruisverbanden tussen de diverse beleidsonderdelen. Zo zou het beleid ter bevordering van biobrandstoffen aan het Steer-programma moeten worden gekoppeld.

1.10. Het Comité is voorstander van de "kernactiviteiten" die in artikel 3 van het programma worden genoemd, waarin specifieke gebieden geïntegreerd kunnen zijn en/of gericht zijn op bepaalde communautaire prioriteiten, bijvoorbeeld in de afgelegen en perifere regio's. Het Comité verzoekt de Commissie in overweging te nemen of voor elk programma streefdoelen voor het verbruik van hernieuwbare energie moeten worden overeengekomen. Met behulp van streefdoelen kan goed worden nagegaan in hoeverre de programma's het doel van de EU om het totale energieverbruik tegen 2010 voor 15 % uit hernieuwbare energie te laten bestaan, helpen verwezenlijken. Streefdoelen zijn een belangrijk instrument om aan te tonen dat de EU er alles aan gelegen is om het gebruik van hernieuwbare energie te stimuleren, zeker nu men tijdens de Wereldtop niet tot een akkoord is kunnen komen over dergelijke streefdoelen.

1.11. Het Comité is van mening dat de lokale en regionale overheden een zeer belangrijke rol kunnen spelen in deze kernactiviteiten. Aangezien zij het dichtst bij de burger staan, kunnen zij het voortouw nemen bij de concrete uitvoering van de in het programma geformuleerde doelstellingen.

1.12. De Commissie verbindt zich ertoe het programma jaarlijks te evalueren. Het Comité juicht dit initiatief toe, omdat het de enige manier is om de tekortkomingen van het systeem aan het licht te brengen en de voor de verwezenlijking van de doelstellingen noodzakelijke maatregelen bij te sturen.

Brussel, 20 november 2002.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Albert Bore

(1) PB C 107 van 3.5.2002, blz. 13.