Advies van het Economisch en Sociaal Comité over:

- het "Voorstel van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad", en

- het "Voorstel van het Europees Parlement en de Raad inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG"

(2002/C 94/06)

Op 12 september 2001 heeft de Raad overeenkomstig artikel 152 van het EG-verdrag besloten het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de voornoemde voorstellen.

De afdeling "Landbouw, plattelandsontwikkeling, milieu", die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 29 januari 2002 goedgekeurd. Rapporteur was mevrouw Davison.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 20 en 21 februari 2002 gehouden 388e zitting (vergadering van 20 februari 2002) het volgende advies uitgebracht, dat met 85 stemmen vóór en 1 stem tegen, bij 7 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Zoönoses zijn ziekten of infecties die van dieren op de mens kunnen worden overgedragen. Infectie doet zich doorgaans voor door het eten van dierlijke producten. Salmonellose is de meest geconstateerde zoönotische ziekte in Europa. Salmonella omvat meer dan 150 serotypes en komt voor in diverse levensmiddelen, zoals rauwe eieren, pluimvee, varkens- en rundvlees, andere soorten vlees- en zuivelproducten. De gebruikelijke symptomen (diarree, koorts, hoofdpijn en overgeven) en de mate waarin deze zich manifesteren variëren overeenkomstig de serotypes. Salmonellose is echter een ernstige ziekte, die de dood tot gevolg kan hebben. Hoewel complicaties iedereen kunnen treffen, lopen met name baby's, ouderen en zwangere vrouwen een groter risico.

1.2. Salmonella is maar één zoönoseverwekker. De tweede grootste zoönoseverwekker bij de mens is de Campylobacter. Het belangrijkste symptoom is diarree, maar infectie met Campylobacter kan zenuwaandoeningen en in zeldzame gevallen zelfs verlamming tot gevolg hebben. De bacterie wordt vooral in kippenvlees aangetroffen

1.3. Listeria en bepaalde stammen van E.coli veroorzaken eveneens twee veelvuldig voorkomende zoönotische infecties(1).

2. Gevolgen van zoönoses voor de gezondheid

2.1. Er is geen betrouwbaar en vergelijkend cijfermateriaal betreffende het aantal gevallen van ziekte of overlijden ten gevolge van zoönoses in de EU. De nationale meldsystemen verschillen onderling en slechts een klein deel van de ziektegevallen wordt aangemeld. Naar schatting is Campylobacter verantwoordelijk voor 127000 van in 1999 aangemelde gevallen van via voedsel overgedragen ziekte(2). Volgens gegevens van het Internationale Bureau voor Epizoötie (OIE) werden in 2000(3) meer dan 219141 gevallen van salmonellabesmetting bij mensen aangemeld in de EU-lidstaten. Ook de Europese Commissie verzamelt gegevens, die jaarlijks worden gepubliceerd in een rapport inzake salmonellose(4). Volgens hierin opgenomen ramingen is er voor 1999 sprake van in totaal 165569 gevallen van salmonellabesmetting bij mensen. Uit de grote en onverklaarbare verschillen tussen de gegevens van lidstaten blijkt echter dat bewaking en coördinatie lang niet optimaal zijn.

2.2. Zoönoses leiden niet alleen tot veel ongemak en voortijdig overlijden, maar ook tot grote uitgaven voor de behandeling van patiënten en verlies van arbeidsdagen. Volgens de WHO(5) variëren de geraamde kosten per aangemeld geval van salmonellabesmetting bij de mens in Europa ongeveer van 1100 tot 1500 EUR. De Britse Food and Drink Federation heeft berekend dat de behandeling van aandoeningen veroorzaakt door Salmonella en Campylobacter de gezondheidszorg van Engeland en Wales in 1999 27,8 miljoen GBP heeft gekost.

2.3. Het Comité beveelt derhalve een veel ingrijpendere en snellere benadering aan dan de door de Commissie voorgestelde.

3. Samenvatting van de voorstellen van de Commissie

3.1. Op 1 augustus 2001 heeft de Commissie twee voorstellen goedgekeurd om de huidige wetgeving te herzien en zowel de bescherming tegen als de bestrijding van zoönoses te verbeteren: een voorstel voor een richtlijn inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad, alsmede een voorstel voor een verordening inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers, houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG. Beide voorstellen maken deel uit van de follow-up van het Witboek over voedselveiligheid(6).

3.2. De voorgestelde richtlijn verplicht lidstaten ertoe aangepaste en beter gecoördineerde bewakingssystemen op te zetten. Zij bevat een systeem om bepaalde zoönoseverwekkers gedurende alle stadia van de voedselketen van mens en dier te bewaken. Bovendien dienen lidstaten deel te nemen aan gecoördineerde bewakingsprogramma's om beginwaarden vast te stellen voor de belangrijkste zoönoses per lidstaat. Deze programma's zullen gedeeltelijk met EU-middelen worden gefinancierd. De nieuwe bewakingsvoorschriften omvatten tevens de verplichting om relevante gegevens te verzamelen over het vóórkomen van zoönoses bij mensen, door voedsel overgedragen uitbraken van ziektes en de bewaking van antimicrobiële resistentie in bepaalde zoönoseverwekkers.

3.3. De voorgestelde verordening stelt een algemeen kader op voor het verminderen van pathogenen door communautaire doelstellingen vast te leggen inzake zoönoseverwekkers bij bepaalde dierpopulaties en zonodig ook in andere stadia van de voedselketen. De doelstellingen voor dit verminderingsbeleid moeten aan de hand van het voortschrijdende wetenschappelijke inzicht in een tijdsschema worden vastgelegd. De bestrijding van salmonella is als belangrijkste inzet aangemerkt, met name bij pluimveeproducten en eieren.

3.4. De doelstellingen gelden met ingang van 2005 voor vermeerderingskoppels kippen, vanaf 2006 voor legkippen, vanaf 2007 voor slachtkuikens en vanaf 2008 voor kalkoenen en beslagen fokvarkens. Na een overgangsperiode zullen consumptie-eieren uit koppels waarvan wordt vermoed of is bewezen dat zij bepaalde soorten salmonella hebben, aan verkoopbeperkingen worden onderworpen (met ingang van 2008). Ook pluimveevlees zal met ingang van 2009 moeten voldoen aan een pakket microbiologische criteria. Tevens is er een procedure uitgewerkt om doelstellingen vast te stellen voor andere dierpopulaties of andere zoönosverwekkers dan salmonella.

3.5. Om de doelstellingen te verwezenlijken, zullen de lidstaten nationale bestrijdingsprogramma's moeten goedkeuren en de particuliere sector tot samenwerking dienen aan te sporen. Voor de handel tussen lidstaten in de betrokken dieren en broedeieren zal overeenkomstig het genoemde tijdsschema een salmonellaverklaring worden verplicht. Voor invoer uit derde landen zullen gelijkwaardige certificaten verplicht worden gesteld volgens hetzelfde schema. Met dit voorstel krijgt de Commissie de mogelijkheid bepaalde methodes ter bestrijding van zoönoses uit te sluiten, zoals het toedienen van antibiotica of vaccins aan dierpopulaties, dan wel hier voorwaarden aan te stellen.

4. Huidige communautaire wetgeving

4.1. Richtlijn 92/117/EEG van de Raad heeft ten doel een betrouwbaar rapportagesysteem in te stellen met betrekking tot het vóórkomen van zoönoses in het algemeen en de nodige regelingen te treffen op het gebied van de bewaking, bestrijding en uiteindelijk uitroeiing van een aantal invasieve serotypes van salmonella bij fokpluimvee. Ook wordt voorzien in de uitwerking van bestrijdingsmaatregelen voor andere zoönoseverwekkers dan salmonella.

4.2. Momenteel gelden de bestrijdingsmaatregelen alleen voor twee soorten salmonella bij fokpluimvee.

4.3. De Richtlijnen 90/667/EEG en 92/118/EEG van de Raad en de bijbehorende beschikkingen van de Commissie hebben betrekking op de controle op zoönoseverwekkers bij de verwerking van dierlijke afvallen en de productie van diervoeders.

4.4. Voorschriften inzake de bestrijding van bepaalde zoönoses op het landbouwbedrijf zijn vastgelegd in diverse richtlijnen met betrekking tot veterinairrechtelijke voorschriften voor het handelsverkeer van levende dieren; in Richtlijn 64/432/EEG zijn bijvoorbeeld voorschriften opgenomen inzake rundertuberculose en runderbrucellose. Voorts bevatten enkele hygiënerichtlijnen ook voorschriften voor de bestrijding van zoönoses op het landbouwbedrijf, bijvoorbeel Richtlijn 92/46/EEG betreffende melkveebeslagen. Maatregelen inzake de bestrijding van zoönoseverwekkers bij de verwerking en de distributie van levensmiddelen van dierlijke oorsprong zijn vervat in de overeenkomstige hygiënerichtlijnen. De communautaire wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne wordt momenteel omgewerkt en herzien om te komen tot een samenhangend geheel van hygiënevoorschriften, gebaseerd op een geïntegreerde aanpak die van toepassing is op elke fase van de voedselketen (Advies over levensmiddelenhygiëne)(7).

4.5. De communautaire regelgeving op het gebied van de bewaking en bestrijding van zoönoses is geleidelijk tot stand gekomen. Ervaring wijst echter uit dat niet alle lidstaten de bij de zoönoserichtlijn ingevoerde regeling volledig ten uitvoer konden leggen. Er zijn dan ook slechts zeven lidstaten (DK, IRL, FIN, S, A, F, NL) waarvoor officieel vastgesteld is dat zij de bepalingen inzake de bestrijding van salmonella bij vermeerderingskoppels ten uitvoer gelegd hebben. De Commissie merkt op dat de autoriteiten in alle lidstaten, op eigen houtje of in samenwerking met particuliere bedrijven, maatregelen hebben getroffen om salmonella en andere zoönoseverwekkers te bestrijden. Het Comité betreurt dat deze maatregelen niet nader worden beschreven in het rapport van de Commissie.

5. Aanbevelingen

Algemene aanbevelingen

5.1. In april 1999 keurde het ESC een advies inzake zoönoses goed(8). Het Comité onderschrijft alle in 1999 goedgekeurde punten, waarvan een groot aantal in de huidige situatie nog steeds relevant is. Het Comité pleit met name voor meer aandacht voor de volksgezondheid, betreurt de vertraging bij de tenuitvoerlegging van communautaire regelgeving en stelt voor alle actoren uit te nodigen voor een grote conferentie om politieke wil en economische voorwaarden te genereren.

5.2. De voorstellen van de Europese Commissie worden toegejuicht. Zoönosepreventie draagt in hoge mate bij aan voedselveiligheid. Zoals reeds is opgemerkt, leiden zoönoses bovendien tot veel ongemak en voortijdig overlijden, alsook tot grote uitgaven voor de behandeling van patiënten en het verlies van arbeidsdagen. Het Comité is ervan overtuigd dat het voorkómen van zoönoses de hoogste prioriteit van de EU en haar lidstaten moet genieten en dat voor dit doel de nodige middelen moeten worden uitgetrokken.

5.3. Het Comité hanteert als uitgangspunt dat voedsel voor consumenten veilig dient te zijn. Recente gevallen van voedselalarm hebben geleid tot een verlies aan vertrouwen bij de consument, en dus tot lagere afzet van de betrokken producten. Het Comité vindt dat de overheid onvoldoende heeft toegezien op de feitelijke tenuitvoerlegging, bewaking en handhaving van wetgeving en certificatie.

5.4. Het Comité is dan ook van oordeel dat de tenuitvoerlegging en naleving van hoge veiligheidsnormen voor de hele voedselketen zowel in het belang is van alle actoren in de voedselketen, als in dat van de overheid. Dit zal ook ten goede komen aan het internationale concurrentievermogen van de Europese landbouw, die moet blijven staan voor hoge kwaliteitsnormen en hoogwaardige productiemethodes.

5.5. De verantwoordelijkheid voor het opzetten van nationale bewakingsprogramma's en het toezicht op de toepassing hiervan zal grotendeels bij de lidstaten liggen. Uit rapporten blijkt duidelijk dat de lidstaten Richtlijn 92/117/EEG slechts zeer ten dele ten uitvoer hebben gelegd. De in Richtlijn 92/117/EEG vastgelegde termijnen zijn niet nageleefd en het Comité meent dat de Commissie terzake veel eerder had moeten optreden. Het ESC heeft deze situatie en de negatieve gevolgen ervan voor voedselveiligheid, consumentenbescherming en EU-handel scherp bekritiseerd in zijn advies inzake zoönoses uit 1999. Het Comité maakt zich dan ook zorgen over de tenuitvoerlegging van de onlangs voorgestelde verordening, waarin de lidstaten nieuwe taken worden opgelegd, terwijl Richtlijn 92/117/EEG nog niet eens volledig is uitgevoerd. Er kan mee worden ingestemd dat de lidstaten hoofdverantwoordelijkheid dragen voor de tenuitvoerlegging van de voorgestelde verordening, maar de Commissie zou wel middelen moeten uittrekken voor regelmatige EU-controle op de nationale programma's, met name via het Voedsel- en Veterinair Bureau (VVB), om meer druk uit te oefenen op de lidstaten. Onlangs heeft dit VVB nog op verschillende plaatsen onderzoek gedaan naar salmonella bij de bereiding van kippenvlees. Aan het rapport wordt echter nog gewerkt. Het aanmoedigen van de Commissie om gebruik te maken van de inbreukprocedure, die nog nooit is toegepast op het gebied van zoönosewetgeving, dient prioriteit te genieten van het VVB.

5.6. Het is een goede zaak dat in de voorstellen van de Europese Commissie ook de kwestie van resistentie tegen antibiotica aan de orde komt. Het voorkómen van zoönoses en van resistentie tegen antibiotica hangt nauw samen. Bij zoönoses in de veehouderij wordt in toenemende mate van antibiotica gebruik gemaakt, hetgeen - zoals bekend - een van de voornaamste oorzaken is van de ontwikkeling van bacteria die resistent zijn tegen antibiotica. Het voorkómen van zoönoses past derhalve uitstekend in een brede strategie voor het voorkómen van resistentie tegen antibiotica. Het Comité is zich ervan bewust dat bij het resistentieprobleem de zorg voor de volksgezondheid, diergeneeskunde en veehouderij moeten worden benaderd als onderdeel van een enkel ecosysteem(9). De bestrijding van resistentie heeft alleen kans van slagen als er uitvoerige beleidsmaatregelen worden genomen ten aanzien van onder meer het toepassing van antibiotica bij mens en dier, toezicht op het gebruik van antibiotica, bewaking van resistentie tegen antibiotica en onderzoek.

6. Bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers

6.1. De voorgestelde richtlijn inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers verplicht lidstaten ertoe zoönoseverwekkers in het algemeen te bewaken en zorg te dragen voor een betere coördinatie van de bewaking en bekendmaking van gegevens. Zoals is opgemerkt door de Europese Commissie is het verzamelen van gegevens over het voorkomen van zoönotische ziekten bij mensen van cruciaal belang om de regelgeving inzake voedselveiligheid op wetenschappelijk advies te kunnen baseren en feedback te krijgen over de effectiviteit van de bewaking.

6.2. De aanbeveling van het Wetenschappelijk Comité voor veterinaire maatregelen in verband met de volksgezondheid (WCVMV)(10) om een uitgebreide groep zoönoses en zoönoseverwekkers te bewaken, valt in goede aarde bij het Comité. Gelet op het belang van het onderwerp dienen alle actoren in de voedselketen, met inbegrip van de voederproducenten, te worden betrokken bij het bewaken van zoönoses.

6.3. Het Comité merkt op dat in het voorstel niet is aangegeven welke diersoorten zouden moeten worden bewaakt. De "nieuwe" richtlijn moet duidelijk stellen dat bewaking betrekking heeft op alle soorten dierpopulaties, aangezien beoogd wordt voldoende kennis te verzamelen voor het opzetten van specifieke preventieprogramma's. Ook het probleem van multiresistente bacteria dient in het voorstel te worden behandeld.

6.4. De Commissie benadrukt het belang van betrouwbare en doeltreffende bewaking van zoönoses. Er ontwikkelen zich nieuwe zoönoses als gevolg van vele factoren, zoals toegenomen en vrijer verkeer van personen en dieren, mondiale klimaatsverandering en orgaan- en weefseltransplantatie. De EU dient in staat te zijn om deze nieuwe zoönoses te herkennen, te voorkómen en het hoofd te bieden.

6.5. Alle lidstaten dienen jaarlijks een verslag over zoönotische ontwikkelingen en bronnen in te dienen bij de Commissie en de op te richten Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EAV). Op grond hiervan zal de EAV een overzichtsrapport samenstellen. Het is van belang dat zowel de nationale als de communautaire verslagen openbaar worden gemaakt. Het verzamelen van de nationale verslagen en de samenstelling van de overzichtsrapporten dient prioriteit te genieten van de EAV, evenals het verzamelen en verspreiden van informatie over zoönoses. Het Comité dringt aan op volledige doorzichtigheid van verslagprocedures. De door de lidstaten verstrekte informatie dient zonder meer toegankelijk te zijn voor consumenten en belanghebbende partijen. Dit is een belangrijk onderdeel van de voorlichting en van bewaking van op nationaal niveau genomen maatregelen.

6.6. Tenslotte stemt het Comité er volledig mee in dat de richtlijn tevens het bewaken van resistentie tegen antibiotica in zoönotische organismen beoogt. Zoals het Comité in 1998 in zijn advies inzake antibiotica reeds heeft opgemerkt(11), vormt resistentie bij mens en dier een steeds groter gezondheidsprobleem dat krachtig moet worden bestreden.

7. Bewaking van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers

7.1. Met genoegen wordt vastgesteld dat de voorgestelde verordening inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers een kader biedt voor een beleid ter vermindering van pathogenen. Wel wordt een groot aantal kanttekeningen gemaakt bij de praktische tenuitvoerlegging van het voorstel.

7.1.1. Het voorstel geldt in beginsel voor alle zoönoses. De specifieke bewakingsvoorschriften hebben echter slechts betrekking op bepaalde soorten salmonella, in het bijzonder in pluimveevleesproducten en eieren. Er worden vraagtekens geplaatst bij het beperkte toepassingsgebied van de verordening, dat een grotere groep pathogenen en dierpopulaties zou moeten omvatten. Zo is aangetoond dat vleesproducten, met name varkensvlees, een belangrijke salmonellabron zijn en bacteriën als Campylobacter en E.coli allerlei ziektes bij de mens verwekken.

7.1.2. Communautaire streefcijfers voor het terugdringen van geselecteerde zoönoseverwekkers zullen voor geselecteerde populaties vee volgens een vastgesteld tijdschema worden bepaald. Het Comité steunt het voorstel van de Commissie en de gekozen benadering, maar meent dat de voorgestelde termijnen voor nieuwe maatregelen veel te ruim zijn. Het vreest dat de eerste doelstellingen voor het terugdringen(12) van alle voor de volksgezondheid relevante soorten salmonella in vermeerderingskoppels pas eind 2003 zullen worden opgesteld, en dat dit voor varkensfokkerijen tot eind 2006 zou kunnen duren. Testen en handelscertificaten zullen niet vóór 2005 verplicht worden ten aanzien van salmonella in vermeerderingskoppels, en niet vóór 2008 ten aanzien van varkensfokkerijen. Het Comité vindt dit onaanvaardbaar. Zoönoses vormen een zeer ernstig probleem, dat dringend een breed pakket maatregelen vereist. Het verminderen van zoönoses is in het belang van alle actoren in de voedselketen, van boer tot consument.

7.1.3. Optreden is dringend gewenst, onder meer om het probleem van de handel binnen de Unie op te lossen. De zoönoseprofielen van de lidstaten wijken onderling af, hetgeen tot concurrentieverstoringen leidt. Lidstaten met een strenger beleid inzake zoönoses eisen waarborgen ten aanzien van invoer uit andere lidstaten. Dit moet worden opgelost om goed functioneren van de interne markt en handhaving van de hoogste veiligheidsnormen te verzekeren.

7.2. De invoering van een salmonellacertificaat binnen de EU wordt toegejuicht. Ten aanzien van de invoer uit derde landen wordt sterk aangedrongen op streng toezicht op de toepassing van gelijkwaardige maatregelen. Dit systeem is voornamelijk gebaseerd op evaluatie van nationale controleprogramma's door de diensten van de Commissie, of op door derde landen afgegeven verklaringen. Ook dient de VVB grondige controles ter plaatse uit te voeren. Uit derde landen ingevoerde producten moeten beslist aan dezelfde normen voldoen als in de Unie geproduceerde producten. Dit is in het belang van zowel producenten als consumenten, en kan niet worden gewaarborgd door verklaringen van uitvoerende landen alléén. Er dient een bewakingssysteem te worden opgezet dat voldoet aan de regels voor internationale handel.

7.3. In de voorgestelde verordening wordt verwezen naar de communautaire regelgeving inzake voedselhygiëne(13). Het Comité heeft benadrukt dat de tenuitvoerlegging van de beginselen van het HACCP-systeem(14) en toepassing ervan op elke fase van de voedselketen van fundamenteel belang zijn bij de bewaking van zoönoses. Het HACCP-systeem schrijft alle actoren in het productieproces een aantal logische stappen voor, waarna - door middel van een risicoanalyse - de punten kunnen worden vastgesteld waar bewaking met het oog op voedselveiligheid geboden is.

7.4. De doelstellingen van de door de Commissie voorgestelde verordening kunnen alleen worden gerealiseerd als de HACCP-beginselen in de hele voedselketen ten uitvoer worden gelegd. Het Comité heeft verklaard dat op alle schakels van de voedselketen - van de primaire productie tot aan de consument - dezelfde hygiënevoorschriften en controlemethoden van toepassing moeten zijn, en dat in elke schakel van de voedselketen elke exploitant verantwoordelijk is voor de veiligheid van zijn producten(15).

7.5. Wat betreft hygiëne en goede praktijken zij er nogmaals op gewezen dat actie ter voorkoming van zoönoses in elke fase van de voedselketen moet worden ondernomen, dat wil zeggen inclusief het primaire productieniveau, diervoeder- en voedselproductie, slacht, handel en distributie. Op redelijk korte termijn zou met name vooruitgang kunnen worden geboekt door te zorgen voor strengere hygiënische omstandigheden in slachthuizen, waar besmetting dikwijls plaatsheeft doordat salmonella zich bij besmette dieren van keel en ingewanden naar het vlees verspreidt. Ook consumenten dragen een deel van de verantwoordelijkheid: hygiëne bij de voedselbereiding is zeer belangrijk. De consumentenvoorlichting moet worden opgevoerd en op Europees niveau worden gecoördineerd. Dit kan onder meer worden aangemoedigd door aan te sluiten bij de Europese campagnes voor voedselveiligheid en de jaarlijks door de Europese Commissie georganiseerde Jonge-Consumentenwedstrijd.

7.6. In het voorstel van de Commissie betreffende de communautaire regelgeving inzake voedselhygiëne(16) worden ontsmettingsmethodes genoemd. Het Comité maakt zich zorgen over de toepassing van dit soort methodes, die niet moeten worden gebruikt om de veiligheid van een onder gebrekkige hygiënische omstandigheden geproduceerd product te herstellen. Het gebruik van ontsmettingsmethodes moet streng worden bewaakt en in elk geval duidelijk worden vermeld op het eindproduct, ook bij ingevoerde waren.

7.7. Sinds 1996 heeft het Comité de Commissie en andere belanghebbende partijen tweemaal opgeroepen een conferentie te houden om actiebereidheid ten aanzien van zoönoses te creëren. Het Comité houdt zich actief bezig met activiteiten die erop zijn gericht meer bekendheid te geven aan het onderwerp zoönoses, de omvang van het probleem en de noodzaak van onmiddellijk optreden. Indien de actoren in de voedselketen de handen ineen zouden slaan, zou het vóórkomen van zoönoses behoorlijk snel kunnen worden verminderd.

7.8. In een alomvattend beleid inzake zoönosebewaking moet ook aandacht zijn voor het bevorderen van goede landbouwpraktijken over de hele linie. Goede kwaliteitsbeheersing op boerderijen zal in hoge mate bijdragen aan de vermindering van zoönoses. Oogmerk van het GLB moet zijn meer bekendheid te geven aan het onderwerp, alsmede opleiding en steun te verschaffen aan landbouwers die hun productiemethodes willen verbeteren teneinde de wensen van de consument verder tegemoet te komen en bij te dragen aan voedselveiligheid van het hoogste niveau.

Brussel, 20 februari 2002.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) Listeria monocytogenes, Escherichia coli (Bron: overweging (10), Voorstel voor een richtlijn inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers).

(2) Bron: Verslag aan het Europees Parlement en de Raad over de met het oog op de bestrijding en depreventie van zoönoses ten uitvoer te leggen maatregelen, COM(2001) 452 def.

(3) Bron: OIE, Handistatus/OIE, website: www.OIE.int.

(4) Volgens de Commissie dient dit rapport (COM(2001) 452 def.) zorgvuldig te worden geïnterpreteerd. Voor bepaalde zoönoseverwekkers worden in de Europese Unie geen vergelijkbare of gelijkvormige bewakingsplannen ten uitvoer gelegd. Gegevens worden niet noodzakelijkerwijs ontleend aan nationale plannen met specifiek en statistisch opgezette metingen. (Verslag COM(2001) 452 def.)

(5) WHO Fact Sheet nr. 139, januari 1997.

(6) COM(1999) 719 def.

(7) PB C 155 van 29.5.2001, blz. 39-46.

(8) Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/117/EEG inzake maatregelen voor de bescherming tegen bepaalde zoönoses en bepaalde zoönoseverwekkers bij dieren en in producten van dierlijke oorsprong ten einde door voedsel overgedragen infecties en vergiftigingen te voorkomen" van 28 april 1999, PB C 169 van 16.6.1999.

(9) Advies van het ESC over "Antibioticaresistentie, een gevaar voor de volksgezondheid", PB C 407 van 28.12.1998.

(10) Advies inzake door voedsel overgedragen zoönoses, 12 april 2000.

(11) Advies van het ESC over "Antibioticaresistentie, een gevaar voor de volksgezondheid", PB C 407 van 28.12.1998.

(12) Zie Bijlage 1 van de voorgestelde verordening inzake de bewaking van zoönoses.

(13) COM(2000) 438 def., PB C 365 van 19.12.2000, blz. 132.

(14) HACCP: Hazard Analysis Critical Control Points ("cruciale controlepunten bij risicoanalyse").

(15) Advies over 5 voorstellen van de Commissie inzake hygiënevoorschriften, PB C 155 van 29.5.2001, blz. 39-46.

(16) COM(2000) 438 def., PB C 365 van 19.12.2000, blz. 132.