26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/13 
Lid 3 van artikel 14 zou dus dienovereenkomstig moeten 
worden gewijzigd; een uitvinder die geen kweker is 
kan zijn uitvinding commercieel toepassen indien die 
toepassing alleen in de vorm van een variëteit mogelijk 
is door gebruik te maken van een licentie. 
3.7. Artikel 15, lid 3 b) ii) 
Het volgende zou moeten worden toegevoegd: 
„Alsmede het recht geoctrooieerde uitvindingen toe 
te passen om op de markt voldoende aanbod tegen 
redelijke voorwaarden te verkrijgen." 
3.8. Artikel 17 
Het Comité is niet overtuigd van de noodzaak met de 
invoering van de omkering van de bewijslast inbreuk 
te maken op het gemene recht. 
Omkering van de bewijslast zou niet alleen de juridische 
gewoonten in talrijke lid-staten wijzigen, maar bo­
vendien de kweker van een ras waarin een biotechnolo-
Gedaan te Brussel, 26 april 1989. 
I. ALGEMENE OPMERKINGEN 
1. Het Economisch en Sociaal Comité is zich terdege 
0) PB nr. C 60 van 9. 3. 1989, blz. 11. gische uitvinding zou zijn verwerkt in een moeilijke 
positie brengen, vooral met de mogelijkheden voor 
uitbreiding van de rechten die elders in de richtlijn 
worden geboden. 
Ten slotte lijkt de wil te bestaan het octrooirecht te 
bevoordelen ten opzichte van het kwekersrecht, te oor­
delen naar hetgeen in lid 4 van artikel 14 met betrekking 
tot de rechterlijke instantie wordt gezegd. 
Het feit dat de nationale rechterlijke instanties ge­
schillen moeten beslechten tussen octrooihouders en 
houders van kwekersrechten over zaken als de vraag of 
er sprake is van wezenlijke technische vooruitgang, 
of de hoogte van de vergoeding, biedt trouwens een 
onverklaarbare mogelijkheid tot concurrentieverval­
sing. 
3.9. Artikel 19 a) 
In landbouwkringen staat men gereserveerd tegenover 
eetbare paddestoelen, cellen en algen in verband met 
de gevolgen ervan voor de kwekersrechten. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
ervan bewust dat armoede op grote schaal en in vele 
complexe vormen in de Gemeenschap voorkomt. In het 
informatief rapport dat door de Afdeling voor sociale 
aangelegenheden, gezinsvraagstukken, onderwijs en 
cultuur is opgesteld, heeft het Comité op deze ernstige 
feiten gewezen, maar teneinde zo doeltreffend mogelijk Advies over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een communautair 
actieprogramma op middellange termijn voor economische en maatschappelijke integratie 
van groepen van kansarmen (!) 
(89/C 159/06) 
De Raad heeft op 16 januari 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor sociale aangelegenheden, gezinsvraagstukken, onderwijs en cultuur, die 
met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies 
op 13 april 1989 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Burnel. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 265e zitting (vergadering van 26 april 
1989) het volgende advies uitgebracht, dat met vrijwel algemene stemmen (1 onthouding) is 
goedgekeurd. 
Nr. C 159/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 6. 89 
te werk te gaan, heeft het zich in zijn overwegingen en 
voorstellen tot de volgende drie hoofdpunten beperkt: 
— het recht op onderwijs en opleiding, 
— het recht op communicatie en informatie, 
— het gegarandeerde minimuminkomen als steun bij 
reïntegratie in het beroepsleven en in de maat­
schappij. 
Er dient tevens op te worden gewezen dat het volgens 
het informatief rapport over armoede van essentieel 
belang is, de oorzaken van armoede krachtig te bestrij­
den teneinde de gevolgen ervan te voorkomen, met 
name d.m.v. prioritaire en doelmatige maatregelen ter 
verbetering van de werkgelegenheid. Ook is gezegd dat 
er maatregelen dienen te komen op het gebied van 
huisvesting en bestrijding van analfabetisme. 
Naast maatregelen van algemene aard zijn er op plaatse­
lijk niveau zo veel mogelijk individueel toegesneden 
maatregelen nodig, b.v. voor de meest kwetsbare bevol­
kingsgroepen zoals gehandicapten (J). 
Het Comité wijst erop dat het altijd sterk de nadruk 
heeft gelegd op sociale en gezondheidsbescherming van 
personen en gezinnen, met name d.m.v. een op solidari­
teit berustend stelsel van sociale zekerheid. 
Er zijn dus op nationaal en communautair niveau po­
litieke maatregelen nodig. Het door de Commissie voor­
gestelde programma is te zien als een aanvulling op de 
op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau te nemen 
maatregelen. 
2. Het Comité heeft er al eerder op gewezen dat er 
grote bedragen nodig zijn om een behoorlijk resultaat 
te bereiken en om dit kwaad, dat in onze samenleving 
woekert, terug te dringen. 
3. Ook al zijn voor het ontwerp voor een „commu­
nautair actieprogramma op middellange termijn voor 
economische en maatschappelijke integratie van 
groepen van kansarmen", waarover het Comité advies 
dient uit te brengen, aanzienlijk meer middelen uitge­
trokken dan voor eerdere programma's, toch blijft het 
bedrag in verhouding tot de omvang en de urgentie van 
de te bestrijden problemen te gering. Het onderhavige 
programma is van experimentele aard, daar het hoofd­
zakelijk om 30 zogenoemde modelprojecten gaat. Deze 
moeten als voorbeeld kunnen dienen voor maatregelen 
van de lid-staten en de instellingen van de Gemeen­
schap. 
4. Bij de beoordeling van de sterke en zwakke punten 
van het voorstel mag dus niet worden vergeten dat het 
programma van beperkte aard is, maar ook dat het 
uitwisselen van ervaringen verrassende inzichten kan 
opleveren. 
5. Het Comité betreurt in de eerste plaats dat bij het 
ontwerp niet in sterkere mate gebruik is gemaakt van 
de bij eerdere programma's opgedane ervaring om vast 
te leggen aan welk soort modelprojecten steun zal wor-
(') Zie advies van het ESC over gehandicapten (PB nr. C 347 van 
22. 12. 1987 en PB nr. C 189 van 28. 7. 1986). den verleend. Het voorgestelde ontwerp zou minder op 
een verzoek om toestemming voor het doen van uitga­
ven hebben geleken als het mogelijk was geweest de 
maatregelen in te delen in een aantal grote categorieën, 
zoals het uitproberen van een in een bepaald land 
geslaagd experiment in een ander land en in een andere 
maatschappelijke context, de analyse van de oorzaken 
voor het mislukken van een in het kader van een vorig 
programma uitgevoerd experiment, het opstarten van 
experimenten op een nieuwe basis, enz. 
5.1. Het Comité dringt er sterk op aan dat de uit te 
voeren modelprojecten als voorbeeld kunnen dienen, 
zodat alle betrokkenen op nationaal, regionaal en plaat­
selijk niveau hieruit lering kunnen trekken voor hun 
eigen maatregelen ter bestrijding van armoede. Alleen 
op deze wijze kan worden voorkomen dat er in de 
twaalf landen van de Gemeenschap een wedloop naar 
communautaire steun ontstaat. 
5.2. Aangezien met behulp van het communautaire 
actieprogramma slechts 30 modelprojecten kunnen 
worden gefinancierd en hooguit circa 100 000 armen 
kunnen worden geholpen, is het van essentieel belang 
dat de projecten worden uitgekozen op basis van hun 
voorbeeldfunctie, en dat er dus niet al te veel projecten 
worden opgezet en geen voorrang wordt gegeven aan de 
aanvragen die toevallig het eerst zijn binnengekomen. 
53. Het Comité heeft er bij herhaling op gewezen 
dat bij de bestrijding van armoede preventieve maatre­
gelen, net als maatregelen ter bestrijding van de dieplig­
gende (maatschappelijke en structurele) oorzaken van 
armoede, van essentieel belang zijn. Het Comité wenst 
dus dat de projecten betrekking hebben op het voorko­
men van armoede in gebieden waar sprake is van achter­
uitgang of een ontwikkelingsachterstand en in regio's 
die door de voltooiing van de interne markt in een 
kwetsbare positie terecht dreigen te komen. 
5.4. Door het actieprogramma voor de bestrijding 
van armoede te koppelen aan steun uit de struc­
tuurfondsen zou het mogelijk moeten zijn, de commu­
nautaire maatregelen voldoende gewicht te verlenen 
om de regeringen van de lid-staten en de regionale en 
plaatselijke overheden ertoe aan te zetten financieel aan 
ambitieuze projecten deel te nemen. Bovendien moet de 
Commissie erop toezien dat de regeringen en de regiona­
le en plaatselijke overheden in de praktijk samenwer­
ken, zoals is bepaald in het door de Raad vastgestelde 
besluit over de controle op het gebruik van de 
structuurfondsen en de desbetreffende uitvoeringsbepa­
lingen. 
5.5. Wat de tenuitvoerlegging van het programma 
betreft, stelt het Comité voor, alle aspecten van armoede 
gezamenlijk te behandelen en een geïntegreerde econo­
mische en sociale strategie ter bestrijding van de ar­
moede te ontwikkelen. 
6. De tweede algemene opmerking heeft betrekking 
op de al te grote plaats die in de ontwerp-begroting 
26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/15 
wordt ingenomen door de post „technische bijstand en 
follow-up van het programma" (9 miljoen Ecu op een 
begroting van 70 miljoen). Zonder de waarde van het 
uitwisselen van ervaringen m.b.t. dit actieprogramma 
en het belang van technische bijstand te willen bagatel­
liseren, vraagt het Comité zich af of het niet mogelijk 
is de follow-up van het programma zo te organiseren 
dat deze minder geld kost en toch doeltreffend blijft. 
Dit zou betekenen dat de Commissie van haar eigen 
diensten gebruik maakt, maar zo nodig wel een beroep 
doet op externe deskundigen. 
7. De derde algemene opmerking betreft het ver­
groten van de kennis omtrent het verschijnsel armoede. 
Het Comité is het er volkomen mee eens dat de ar­
moedegrens nauwkeuriger moet worden vastgesteld en 
dat er een programma dient te komen dat het mogelijk 
maakt, vergelijkingen tussen de lid-staten op te stellen. 
Bij het uitwerken van bovengenoemd informatief rap­
port heeft het ESC namelijk zelf de nadelen ondervon­
den van het feit dat betrouwbare informatie ontbreekt. 
7.1. Het Comité is in feite van mening dat het bijeen­
brengen van meer gegevens over armoede in de eerste 
plaats een zaak is van het Bureau voor de Statistiek 
van de Europese Gemeenschappen en van de nationale 
bureaus voor statistiek, en dat hiermee ook rekening 
zou moeten worden gehouden bij hun begroting. Het 
Comité beseft evenwel dat ergens een begin moet wor­
den gemaakt en gaat ermee akkoord dat er in het kader 
van dit communautaire actieprogramma bepaalde mid­
delen worden besteed aan de verbetering van de kennis 
omtrent het verschijnsel armoede. 
7.2. Ook acht het Comité het van essentieel belang 
dat de analyses van de follow-up van het programma 
korter op elkaar volgen en dat het de resultaten van 
deze werkzaamheden onder ogen krijgt. 
8. Het Comité wijst er met nadruk op dat er meer 
samenwerking dient te komen met internationale or-
Gedaan te Brussel, 26 april 1989. ganisaties, met name met de UNESCO en het Inter­
nationaal Arbeidsbureau (IAB), evenals met grote niet-
gouvernementele organisaties die de armoedeproblema­
tiek tot hun taakgebied rekenen. 
II. BIJZONDERE OPMERKINGEN 
Artikel 2 
Het Comité wijst nog eens op de opmerkingen in zijn 
informatief rapport over de moeilijkheid om een defini­
tie van armoede op te stellen die voor alle vormen en 
alle gevallen van armoede, voor elke plaats en elke tijd 
geldt. Bovendien acht het Comité de keuze van de 
uitdrukking „kansarmen" niet de meest gelukkige. 
Artikel 3 
Het Comité is van mening dat er prioriteiten dienen te 
worden gesteld, met name door lering te trekken uit 
eerdere ervaringen. 
Artikel 5 
De rol van de Commissie en van het team van adviseurs 
dient nader te worden omschreven. 
Artikel 9 
Het Raadgevend Comité dient te worden uitgebreid 
met niet-gouvernementele deskundigen die beschikken 
over jarenlange werkervaring op het gebied van de 
bestrijding van armoede in al haar vormen. 
Artikel 12 
De verslagen over de tenuitvoerlegging en de resultaten 
van het programma dienen eveneens aan het Comité te 
worden toegezonden. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE