Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging en bijwerking van Richtlijn 64/432/EEG inzake veterinairrechtelijke vraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen en varkens (1) (94/C 133/10)

De Raad heeft op 1 februari 1994 besloten, overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 43 en 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité advies te vragen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor landbouw en visserij, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 3 februari 1994 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Proumens.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 23 en 24 februari 1994 gehouden 313e Zitting (vergadering van 23 februari 1994) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

Het Comité stemt in met het initiatief van de Commissie om Richtlijn 64/432/EEG te wijzigen en tot codificatie over te gaan van deze richtlijn en het veertigtal wijzigingen dat hierop sedert de publikatie ervan is aangebracht.

Tevens gaat het akkoord met de verbeteringen en vereenvoudigingen die als gevolg van deze codificatie in de teksten zijn aangebracht, maar wel onder voorbehoud van de volgende opmerkingen en suggesties.

1. Algemene opmerkingen

1.1. Het Comité heeft kennis genomen van het feit dat bepaalde controlemaatregelen, bepalingen inzake verblijfsduur van de dieren en een aantal tests zijn geschrapt.

Als gevolg van de voltooiing van de interne markt en in het licht van de opgedane ervaring, vooral wat de geschrapte tests betreft, kunnen de bepalingen in kwestie nl. weggelaten worden, hetzij omdat zij door het wegvallen van de grenzen achterhaald zijn, hetzij omdat de bedoelde tests, gezien de goede gezondheidstoestand van de veestapel in de Europese Unie, niet meer nodig zijn.

1.2. Tegen deze achtergrond adviseert het Comité de Commissie in het algemeen er bij de bevoegde instanties in de lid-staten op aan te dringen dat in het kader van het onderhavige voorstel voortbestaande controlemaatregelen zo doeltreffend mogelijk worden gemaakt, waarbij met name voor vakkundig personeel en een voldoende aantal inspecteurs en dierenartsen gezorgd moet worden.

1.3. Het Comité neemt er kennis van dat eventuele wijzigingen in de bijlagen via het Permanent veterinair comité zullen lopen. Daarbij plaatst het de volgende kanttekeningen.

Deze procedure, waarbij het in hoofdzaak om technische en diergeneeskundige bepalingen gaat, biedt enerzijds het voordeel dat specialisten zich hiermee bezighouden en anderzijds dat er op zeer korte termijn aanpassingen en wijzigingen doorgevoerd kunnen worden. Indien deze bepalingen in de tekst van de richtlijn zelf waren opgenomen, zou via de veel te lang durende klassieke procedure van een richtlijn van de Raad moeten worden gewerkt om wijzigingen aan te brengen.

1.4. Het Comité heeft geen reden om zich ongerust te maken over deze zuiver administratieve procedure, aangezien enerzijds de leden van het Permanent veterinair comité zeer deskundig zijn en anderzijds deze procedure niet nieuw is en, voor zover bekend, niet tot misbruiken of een ongecontroleerde beïnvloeding door de bevoegde overheidsdiensten heeft geleid.

2. Bijzondere opmerkingen

2.1. Met betrekking tot artikel 2, sub a) zou het Comité willen voorstellen dat het begrip "bedrijf" hier volledig wordt omschreven, onder verwijzing naar artikel 2 van Richtlijn 90/425/EEG, waaruit de definitie is overgenomen. Het onderhavige voorstel zou hierdoor gemakkelijker leesbaar worden.

2.2. Volgens het Comité beantwoordt artikel 2, sub b) niet altijd aan de werkelijkheid, b.v. in het geval waarin een dier niet op de markt verkocht wordt en naar het bedrijf terugkeert.

2.3. Naar het oordeel van het Comité zijn de woorden "in voorkomend geval" in artikel 3, lid 1, dubbelzinnig.

2.4. De in de eerste paragraaf van artikel 4 bedoelde bepalingen komen het Comité zeer theoretisch voor omdat er geen controlemogelijkheden zijn. Het verzegelen van het voertuig bij het vertrek zou een oplossing kunnen zijn, maar moet bij lange trajecten ondoenlijk worden geacht, als men met de voor het vervoer van dieren bestaande bepalingen rekening houdt (inzake voeding, drenking, rustplaatsen, parkeren, enz.).

2.5. Bij het opstellen van het in lid 1 van artikel 5 bedoelde certificaat (in de officiële taal of in een van de officiële talen van het land van bestemming) kunnen zich bepaalde problemen voordoen, maar deze lijken, gezien het bestaan van een gestandaardiseerd modelcertificaat en de competentie van de opstellers, niet van dien aard te zijn dat de koop nietig kan worden verklaard. Iedere andere oplossing zou dezelfde problemen opleveren.

2.6. De overige bepalingen van artikel 5 betreffende de diverse certificaten die tijdens de verschillende etappes van het vervoer moeten worden opgesteld, komen het Comité wel zeer ingewikkeld voor, maar deze zomaar achterwege laten kan waarschijnlijk niet, omdat de hieruit voortvloeiende laksheid in strijd zou zijn met de noodzaak de nodige voorzorgen te nemen.

3. Opmerkingen over de bijlagen

3.1. Bijlage A

3.1.1. Hoofdstuk I - par. 1: Een rundveehouderijbedrijf is vrij van tuberculose indien de saneringsmaatregelen goed ten uitvoer zijn gelegd.

Wanneer het bedrijf nog aan verdere en aanvullende vereisten (hoofdstuk I, par. 1) voldoet, dan kan het (door de EEG) officieel tuberculosevrij worden verklaard. Bij vervulling van de in hoofdstuk I, par. 2, genoemde voorwaarden kan deze status behouden blijven.

3.1.2. Hoofdstuk I - par. 1 a): Deze bepaling lijkt, gezien de in par. 1 b) en c) gestelde eisen, overbodig. Toch kan het gebeuren dat het organisme, als gevolg van een ernstige vermindering van de weerstand tegen infecties, een klinische tuberculose met duidelijke symptomen ontwikkelt, hoewel een tuberculinatie door anergie een negatief resultaat oplevert.

3.1.3. Hoofdstuk I - par. 1 c): Dit voorschrift lijkt een tegenstrijdigheid te bevatten. Een bedrijf is niet langer officieel tuberculosevrij indien een rund met een positieve reactie op een intradermale tuberculinatie het bedrijf is binnengekomen; dit kan het geval zijn indien deze tuberculinatie wordt toegepast binnen 30 dagen nadat het dier het bedrijf is binnengebracht, een door par. 1 c) geboden alternatief voor de tuberculinatie in de laatste 30 dagen vóór het binnenkomen van het dier.

Zou het nu niet beter zijn alleen de eerste mogelijkheid aan te houden, namelijk tuberculinatie bij de ontvanger, die meer vertrouwen zal hebben in wat er in zijn eigen bedrijf gebeurt en die de koop nietig kan laten verklaren en het dier door de verkoper kan laten terugnemen. Uiteraard zal laatstgenoemde in beide gevallen al het mogelijke doen om een gezond rund af te leveren, ten einde problemen met terugzending of, erger nog, slachting ter plaatse bij een positieve reactie te voorkomen.

Dit is slechts een hypothese; de andere oplossing is eveneens aanvaardbaar.

3.1.4. Hoofdstuk I - par. 2 b): Dit gaat verder dan par. 1 b). Het is normaal dat een bedrijf dat saneringsmaatregelen heeft genomen dezelfde voordelen op het punt van vernieuwing, verbetering en uitbreiding van de veestapel geniet als soortgelijke bedrijven die officieel tuberculosevrij zijn verklaard.

Hoofdstuk I - par. 2 c): De frequentie van de routinecontroles is afhankelijk van het percentage besmette bedrijven waar na sanering veel vaker gecontroleerd wordt.

3.1.5. Hoofdstuk I - par. 3 b): Hierin wordt aangegeven onder welke voorwaarden een einde kan worden gemaakt aan de schorsing van de status van officieel tuberculosevrij bedrijf als gevolg van een positieve of twijfelachtige tuberculinatiereactie of na vaststelling van tuberculose-lesies post mortem in het slachthuis of elders.

3.1.6. Hoofdstuk I - par. 4 a): Een lid-staat of een deel van diens grondgebied kan slechts officieel tuberculosevrij worden verklaard na een tien jaar durende bestrijding waarbij de beginsituatie al zeer gunstig was (99,9 % van de bedrijven tuberculosevrij), terwijl in het laatste stadium nog strengere eisen gelden (99,99 % tuberculosevrij gedurende de laatste zes jaar).

3.1.7. Hoofdstuk I - par. 4 c): Hierbij wordt er stilzwijgend van uitgegaan dat alle runderen in een slachthuis geslacht moeten worden en post mortem door een officiële dierenarts gekeurd worden.

3.1.8. Hoofdstuk I - par. 4 d): Dit lijkt tot enige terminologische verwarring aanleiding te geven. Wanneer het vermoeden bestaat dat dieren met tuberculose besmet zijn, wordt voor alle bedrijven van herkomst of van doorgang (deze begrippen worden nergens gedefinieerd, en in par. 1 b) is er sprake van het "bijeenbrengen" van dieren) voor de duur van het onderzoek de officiële status van tuberculosevrij bedrijf ingetrokken, terwijl par. 3 b) slechts in een schorsing van de officiële status in een ernstigere situatie voorziet: een positieve tuberculinatiereactie of een klinische tuberculose.

In beide gevallen lijkt het om een schorsing te gaan. Ook in par. 5 b) en c) doet zich deze verwarring met betrekking tot intrekking en schorsing voor.

Par. 6: In de Franse versie is er een typefout: laatste regel, par. 2, c) en niet d). (Geldt niet voor voor het Nederlands - vert.)

3.1.9. Hoofdstuk II - par. 4: Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen "brucellosevrij" en "officieel brucellosevrij" waarbij in het tweede geval geen vaccinatie heeft plaatsgevonden.

Krachtens par. 2 c) kan een rund van een brucellosevrij bedrijf in een officieel brucellosevrij bedrijf binnen worden gebracht (waardoor dit bedrijf gedurende twee jaar de officiële status verliest) op voorwaarde dat het binnengebrachte rund een titer van minder dan 30 internationale agglutinatie-eenheden vertoont; bij een hogere titer kan geen onderscheid meer worden gemaakt tussen een gevaccineerd en een besmet rund, daar de complementbindingsreactie dan in beide gevallen negatief wordt.

Wel wordt een reeks laboratoriumtests, die negatief moeten uitvallen, toegestaan om het resultaat van de verschillende in de nationale wetgevingen gekozen tests te kunnen harmoniseren.

3.1.10. Hoofdstuk II - par. 2 b): Hierbij rijst opnieuw het probleem van controle op het niet in contact komen tijdens het vervoer met runderen van een lagere status.

Verzegeling van het voertuig bij het vertrek zou een geschikte maatregel zijn, maar onderweg zal het voertuig opnieuw verzegeld moeten worden om te voldoen aan het bepaalde in de richtlijn betreffende de bescherming van dieren tijdens het vervoer; in deze richtlijn wordt voorgeschreven dat dieren niet langer dan een bepaalde tijd onderweg mogen zijn alvorens zij te eten, te drinken en de nodige rust krijgen, waarbij een en ander gecontroleerd zou moeten worden overeenkomstig het bepaalde in artikel 5 van de onderhavige ontwerp-richtlijn (waaronder de onderhavige bijlage A valt) die op officieel erkende verzamelplaatsen en markten betrekking heeft.

Door dit alles zou het vervoer ernstig bemoeilijkt worden.

Het zou in elk geval moeilijk zijn vast te stellen in hoeverre de vervoerder voor gezondheidsaspecten verantwoordelijk kan zijn.

3.1.11. Hoofdstuk II - par. 3 b): Hierin wordt duidelijk gesteld dat de status van officieel brucellosevrij bedrijf wordt geschorst indien het verdachte rund gedestrueerd of geïsoleerd wordt.

Er wordt echter niet bepaald (in de derde paragraaf) na afloop van welke termijn dergelijke runderen weer binnen gebracht mogen worden indien de laboratoriumtests negatief uitvallen.

3.1.12. Hoofdstuk II - par. 4: Accepteert vaccinatie voor brucellosevrije bedrijven, maar met strikte beperkingen t.a.v. de serologische gevolgen, alsmede voor

3.1.13. Par. 5: runderen die hier worden binnengebracht.

3.1.14. Par. 6: De status van brucellosevrij bedrijf wordt ingetrokken wanneer het bij het bedrijf binnengebrachte verdachte rund besmet blijkt te zijn.

Hoelang het dier geïsoleerd moet blijven om deze diagnose via laboratoriumtests of epidemiologisch onderzoek (ten opzichte van het oorspronkelijke bedrijf) te stellen, wordt evenwel niet (opnieuw) aangegeven.

3.1.15. Hoofdstuk II - par. 9: De lid-staten maken op voorstel van de Commissie de keuze tussen opschorting en een (weer te herroepen) intrekking van de officiële status van officieel brucellosevrij bedrijf.

Wie moet dit soort besluiten goedkeuren, uitvoeren of verwerpen ?

Dit wordt door de bevoegde nationale instanties gedaan, in een geest van wederzijds vertrouwen, hetgeen echter bij weigering tot verwarring kan leiden. In alle gevallen heeft het Permanent veterinair comité het laatste woord (artt. 12 en 13 van het richtlijnvoorstel).

Een daarop volgende weigering om de door de Commissie aangevraagde routinetests uit te voeren, lijkt in het kader van het intracommunautaire handelsverkeer echter moeilijk vol te houden.

3.2. Bijlage B

3.2.1. Par. 26: De persoon die een officieel gecontroleerde tuberculine gebruikt, heeft er alle belang bij dat de uiterste gebruiksdatum op de container staat aangegeven, en dus in de eerste lijst van par. 26 wordt opgenomen.

3.2.2. Par. 32 d): Stelt strengere eisen t.a.v. de interpretatie van de intradermale tuberculinatie: verdikking van de huidplooi niet meer dan 2 mm, met dien verstande dat 2 mm als twijfelachtig wordt beschouwd en dat in dat geval na 42 dagen een nieuwe tuberculinatie nodig is [par. 32 a)].

3.3. Bijlage D

3.3.1. Punt F, sub i): Het Comité stelt voor, in de vierde regel na "ouder zijn dan twee jaar" in te voegen: "(steekproefsgewijs gekozen)", ten einde ieder misverstand te voorkomen over de resterende 80 %, die eventueel buiten de controle gehouden zou kunnen worden.

3.3.2. Punt F, sub ii): In de Franse versie zou "lorsqu'aucun cas" moeten worden vervangen door "lorsqu'au maximum un cas/10 000, soit 0,1 %". (In de Nederlandse versie is de tekst al zo geformuleerd - vert.)

3.4. Bijlage E (II)

3.4.1. Deze lijst van besmettelijke ziekte is in de bijlage opgenomen en kan daardoor gemakkelijker worden gewijzigd.

Om de gezondheidstoestand nader te preciseren, zou wellicht in artikel 10 van de ontwerp-richtlijn, na "in bijlage E (II) genoemde ziekten" kunnen worden toegevoegd: "die niet vallen onder de bepalingen inzake de (officiële) ziektevrije status van een bedrijf, regio of lid-staat".

Gedaan te Brussel, 23 februari 1994.

De Voorzitter

van het Economischen Sociaal Comité

Susanne TIEMANN

(1) PB nr. C 33 van 2. 2. 1994, blz. 1.