Nr. C 75/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 3. 90 
Advies over het ontwerp voor een richtlijn van de Raad betreffende een communautaire 
procedure inzake de doorzichtigheid van de prijzen van aardgas en elektriciteit voor industriële 
eindverbruikers (*) 
(90/C 75/04) 
De Raad heeft op 28 september 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité advies te vragen over het bovengenoemd ontwerp. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 30 november 1989 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Proumens. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 273e zitting (vergadering van 31 januari 
1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
Het Comité stemt in met dit richtlijnvoorstel, maar 
wenst met betrekking tot de uitvoeringsbepalingen er­
van enkele aanbevelingen tot de Commissie te richten. 
1. Inleiding 
1.1. In een in juni 1988 gepubliceerd werkdocument 
„De interne energiemarkt" [COM(88) 238 def.] heeft 
de Commissie de gebrekkige of zelfs ontbrekende 
transparantie van de energieprijzen, in het bijzonder de 
gas- en elektriciteitstarieven die de industriële ver­
bruikers in rekening worden gebracht, genoemd als één 
van de vele belemmeringen die een uitbreiding van het 
handelsverkeer in energie alsook een betere integratie 
van de energiemarkt in de weg staan. 
1.2. Prijstransparantie is volgens de Commissie van 
essentieel belang voor de verwezenlijking en het func­
tioneren van de interne markt daar prijstransparantie 
bijdraagt tot het creëren van de voorwaarden die een 
evenwichtige concurrentie op de gemeenschappelijke 
markt garanderen. De Commissie heeft zich daarom 
op het standpunt gesteld dat op dit gebied prioritaire 
maatregelen moeten worden genomen zodat nieuwe 
vooruitgang kan worden geboekt. Dit is namelijk niet 
mogelijk met de bestaande rechtsinstrumenten omdat 
deze lacunes vertonen met betrekking tot de statistische 
registratie en omdat niet verplicht is voorgeschreven hoe 
de statistische informatie moet worden doorgegeven. 
1.3. In onderhavig richtlijnvoorstel, dat na overleg 
met deskundige vertegenwoordigers van de industriële 
verbruikers en de distributiemaatschappijen tot stand 
is gekomen, wordt concreet vorm gegeven aan dit voor­
nemen van de Commissie. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité stemt in met het aan dit richtlijn­
voorstel ten grondslag liggende beginsel alsook met de 
door de Commissie nagestreefde doelstellingen. Met dit 
voorstel, op grond waarvan de statistische registratie tot 
vrijwel alle categorieën industriële verbruikers wordt 
uigebreid, moet het volgens het Comité voor de betrok­
ken industriële verbruikers mogelijk worden om tot een 
C1) PB nr. C 257 van 10. 10. 1989, blz. 7. behoorlijke vergelijking tussen de diverse door de gas-
en elektriciteitsmaatschappijen gehanteerde tarieven te 
komen, waardoor in de praktijk mogelijkheden voor 
meer concurrentie tussen de leveranciers ontstaan. 
2.2. In dit verband moet erop worden gewezen dat 
de wetsvoorschriften en regelgeving waaraan de 
transport- en distributiemaatschappijen — met name 
in de elektriciteitssector — zich hebben te houden, van 
Lid-Staat tot Lid-Staat, sterk uiteen kunnen lopen; de 
betrokken ondernemingen kunnen staatsbedrijven (of 
hiermee gelijkgestelde regionale, provinciale, gemeente­
lijke of andere bedrijven) zijn die rechtens of in de 
praktijk een leveringsmonopolie hebben, of particuliere 
bedrijven die al dan niet over een monopolie be­
schikken. 
2.3. Wat de elektriciteitsproduktie betreft, is het bo­
vendien zo dat de prijzen van primaire brandstoffen 
(splijtstoffen, aardolie, steenkool, waterkracht, aard­
gas) rechtstreeks van invloed zijn op de produktiekosten 
en daarmee op de tarieven die de eindverbruiker in 
rekening worden gebracht. 
2.4. Voorts moet volgens het Comité aandacht wor­
den besteed aan de effecten die de huidige verschillen 
met betrekking tot de indirecte belastingen, de BTW en 
meer in het bijzonder de accijnzen op de energieprijzen 
kunnen hebben. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Het spreekt vanzelf dat zelfopwekkers alleen 
statistische gegevens behoeven door te geven wanneer 
een deel van hun produktie bestemd is voor andere 
derden dan distributiemaatschappijen. In dat geval wor­
den zij, net als de maatschappijen die hiervan uitsluitend 
hun bedrijf maken, beschouwd als producent-dis-
tribuant. Het verstrekken van de statistische gegevens 
mag echter niet te veel administratieve rompslomp met 
zich brengen, vooral niet wanneer het om verkoop van 
kleine hoeveelheden gaat. 
3.2. De Commissie dient volgens het Comité bij het 
analyseren van de energieprijzen rekening te houden 
met de kosten die voortvloeien uit de naleving van de 
26. 3. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 75/19 
nationale regelgeving, onder meer op milieugebied, en 
die van invloed kunnen zijn op de kostprijs van energie. 
3.3. Het staat wel vast dat de extra concurrentie die 
als gevolg van de grotere transparantie kan ontstaan, 
bij de gezinshuishoudingen tot ongerustheid aanleiding 
kan geven. De produktie- en distributiebedrijven zou­
den hun financiële inspanningen om in hun leveranties 
van gas en elektriciteit aan het bedrijfsleven concur­
rerend te zijn, namelijk wel eens op de gezinshuishou­
dingen kunnen afwentelen. Dit sluit echter niet uit dat 
prijstransparantie toch in het voordeel van de 
kleinverbruiker kan werken. 
3.3.1. Hoewel het het Comité ook bekend is dat de 
kleinverbruikerstarieven in de meeste lid-staten door de 
nationale overheid doorgaans nauw in het oog worden 
gehouden, wil het de aandacht van de Commissie toch 
nog eens op dit punt vestigen. 
3.3.2. _ Bovendien zullen de consumentenorganisaties 
dank zij de op deze wijze verstrekte statistische gegevens 
de ontwikkeling van de kleinverbruikerstarieven in het 
oog kunnen houden en eventueel kunnen ingrijpen. 
3.4. Ook de industriële verbruikers, met name groot­
verbruikers als de metaalnijverheid, de chemische in­
dustrie, de keramische industrie en de tuinbouw, heb­
ben bepaalde bezwaren geopperd tegen een volledige 
transparantie. De aan deze verbruikers toegestane prefe­
rentiële tarieven — voor zover het niet om in de Ver­
dragen verboden vormen van indirecte steunverlening 
gaat — zijn soms namelijk van doorslaggevende bete­
kenis voor de kostprijs van hun produkten. 
3.5. Het Comité verzoekt de Commissie zorgvuldig 
te onderzoeken, in hoeverre de in punt 3 van arti­
kel 1 voorgeschreven mededeling van gegevens over de 
onderverdeling van de verbruikers van de dienovereen­
komstige volumes per verbruikscategorie gevolgen kan 
hebben, met name op het stuk van de concurrentiever­
houdingen, zowel voor de leveranciers van gas en 
elektriciteit als voor de verschillende categorieën ver­
bruikers. 
3.6. Het Comité herhaalt hier dat het ingenomen is 
met dit voorstel van de Commissie, mits hierin met de 
hierboven uiteengezette overwegingen rekening wordt 
gehouden. Naar het oordeel van het Comité zal de 
prijstransparantie ook voordelen hebben voor kleine en 
middelgrote ondernemingen (KMO's), die dank zij een 
beter inzicht in de gehanteerde tarieven zo nodig bij 
hun bevoegde autoriteiten gewag kunnen maken van 
Gedaan te Brussel, 31 januari 1990. eventuele moeilijkheden met betrekking tot hun 
energievoorziening. 
3.7. Op de door het Comité geuite vrees dat een en 
ander wellicht tot een vergaand dirigisme zal leiden, 
heeft de Commissie geantwoord dat de invoering van 
nieuwe procedures voor het verstrekken van statistische 
informatie niet tot gevolg zal hebben dat een speciaal 
orgaan in het leven wordt geroepen; doordat met de 
nieuwe regeling een beter inzicht in de markt mogelijk 
wordt, kan de regelgeving c.q. het ingrijpen van de 
nationale overheid juist worden verminderd. Het 
Comité heeft hiervan akte genomen. 
4. Aanvullende opmerkingen 
4.1. De Commissie heeft in haar reeds genoemde 
werkdocument „De interne energiemarkt" aangekon­
digd dat zij „gedetailleerd en in overleg met de belang­
hebbende kringen, de kostenstructuren in de verschil­
lende energiesectoren (zal) bestuderen en (zal) overgaan 
tot een beoordeling van deze kostenstructuren ten einde 
hun verenigbaarheid met de beginselen inzake de door­
zichtigheid en echtheid van deze kosten te bepalen". 
4.2. Deze kwestie is ook tijdens de op 11 mei 1989 
gehouden „Energieraad" besproken; de voorzitter heeft 
toen opgemerkt dat onderzocht moet worden of het 
tegen de achtergrond van de tot stand te brengen interne 
energiemarkt al dan niet wenselijk is — zoals door de 
Commissie en bepaalde lid-staten wordt bepleit — om, 
met inachtneming van de voorschriften inzake ver­
trouwelijkheid en mededinging, ook een doorzich-
tigheidsregeling te laten gelden voor de structuur van de 
kosten en daarmee ook voor de prijs- en tariefvorming. 
4.3. Hoewel men zich op het standpunt kan stellen 
dat prijstransparantie ook inhoudt dat de 
kostenstructuur bekend moet zijn, heeft het Comité 
toch bezwaar tegen de toekomstige invoering van een 
transparantieregeling die ook zou gelden voor de tot­
standkoming van de prijzen en tarieven. Dat zou name­
lijk een precedent kunnen scheppen waarmee de Com­
missie eventueel ingrijpen in andere sectoren zou kun­
nen motiveren, hetgeen wenselijk noch gerechtvaardigd 
zou zijn. 
4.4. Tot slot spreekt het Comité er zijn tevredenheid 
over uit dat ieder jaar een verslag over de toepassing 
van deze richtlijn zal worden opgesteld, waardoor de 
ontwikkeling van de prijzen op de gas- en elektriciteits­
markt kan worden gevolgd, en dat het ook in het bezit 
van dit rapport zal worden gesteld. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE