ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(77)363
Vol.1977/0120

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(77)363 def.
Brussel-9augustus1977
VERSLAG OVERZETMEELPRODUKTIE INDEGEMEENSCHAP
ENDERESTITUTIE BIJDEPRODUKTIE VANZETMEEL
COM(77)363def.

Verslag over zetmeelproduktie indeGemeenschap ende
restitutie bij deproduktie van zetmeel
Zetmeelproduktie indeGemeenschap enderestitutie bijde
produktie vanzetmeel blz .1-19
Bijlage A-Dezetmeelindustrie
-bondige beschrijving
Bijlage B-Hoeveelheden waarvoor in1975 /76restituties
bijdeproduktie werden uitgekeerd . blz.24
Bijlage C-Tabel I-Ontwikkeling vandeaanschaffings -
prijzen restituties bijdeproduktie
r
vanzetmeel ,drempelprij zenen
wereldmarktpri jzen voor mais
(1967 /68-1976 /77) blz .25
Tabel II-Ontwikkeling van deaanschaffings -
prijzen ,restituties bijdeproduk -
tievanzetmeel ,drempelprij zenen
wereldmarktprijzen voor tarwe
(1967 /68-1976 /77) blz .26
Tabel III-Ontwikkeling van deaanschaffings -
prijzen ,restituties bijdeproduk -
tievanzetmeel ,drempelprij zenen
wereldmarktprijzen voor debreukrijst
(1967 /68-1976 /77) blz .27
Bijlage D-EOGFL ,afdeling Garantie
Uitgaven indesectoren granen enrijst blz.28
Bijlage E-Produktie vanaardappelzetmeel blz.

ïttl ï
DEZETMEELPRODUKTIE INDEGEMEENSCHAP ENDERESTITUTIE BIJDEPRODUKTIE
VAN ZETMEEL
1.Dezetmeelindustrie indeGemeenschap krijgt steun uit hetEOGFL sedert
1962 ,toen eenstelsel vanrestituties bijdeproduktie werd ingevoerd (1).
Ditstelsel kwam indeplaats vandenationale steunregelingen die inde
meeste lid-staten bestonden vóór degemeenschappelijke marktordening ,
voor granen werd ingesteld .
2.Doel van derestituties was dezetmeelindustrie instaat testellen het
hoofd tebieden aan demomenteel nog steeds bestaande ,sterke concurren­
tie vansynthetische produkten door haar demogelijkheid tebieden haar
basisgrondstoffen aantekopen tegen prijzen ,die lager liggen dan het
prijspeil datzouvoortvloeien uit detoepassing vaneenstelsel van in-
voerheffingen (m.a.w .,beneden dedrempelprijzen enongeveer tegen wereld -
marktprijzen ),deteler vanfabrieksaardappelen eenredelijke levensstan­
daard verzekeren enhetevenwicht bewaren tussen deverschillende zetmeel -,
industrieën ,metname tussen desector maïszetmeel endesector aardappel -
zetmeel .
3.Tot1967 wasdeverlening vanrestituties niet verplicht ,maar inaugustus
van dat jaar kregen derestituties eenmeer permanente basis doordat ze
verplicht werden gesteld .Derestituties werden toegekend voor maïs ,tarwe
enbreukrijst voor dezetmeelproduktie voor maïs voor devervaardiging
vangries engriesmeel voor debrouwerij voor breukrijst bestemd voor de
brouwerij envoor tarwe enmaïs bestemd voor devervaardiging van "quellmehl "
voor menselijke consumptie (2).
■4.Bepaald werd datderestituties bijdeproduktie gelijk waren aanhetver­
schil tussen dédrempelprijs voor debetrokken graansoort eneenvoor deze
graansoort vastgestelde aanschaffingsprijs .Voor aardappelzetmeel werd de
restitutie vastgesteld ophetzelfde peil alsvoor maïszetmeel (d.w.z .de
restitutie voor maïs ,vermenigvuldigd met 1,61 ).Van1967 tot 1974 bleef
deaanschaffingsprijs absoluut onveranderd (voor maïs entarwe 68RE/ton
envoor breukrijst 83RE/ton).Doordat dedrempelprijzen regelmatig werden
opgetrokken stegen derestituties inovereenkomstige mate .Tussen 1967 en
1974 vond bijna eenverdubbeling plaats vanderestitutie voor maïs ,demeest
gebruikte grondstof (van20,28 RE/tontot39,45 RE/ton).
I
(1)Verordening No.55vandeRaad PBNo.54van2.7.1962 ,blz.1583 /62
(2)Verordening No.120/67/EEGvandeRaad ,PBNo.117van19.6.1967 ,blz.2269 /67

Vooraardappelzetmeel steegderestitutieindezelfdemate,terwijldie
voortarweindezelfdeperiode'van36>38tot55,50RE/tonopliep.Zoals
inparagraaf27wordtuiteengezet haddezetmeelindustrie tenopzichte
vanandereverwerkende industrieën indeGemeenschap hetgroteenunieke
voordeelvanvasteaankoopprijzen voorhaargrondstoffen,ongeachtdeont­
wikkelingvandevastgestelde communautaire prijzenofdemarktprijzen,
behalvewanneerdemarktprijzen zeerhoogwaren.
5.In1972/73bijvoorbeeld steegdewereldmarktprijs voormaïstotbovende
vastgestelde aanschaffingsprijs van68RE/tonenomstreeksjuli1973lag
hijbijna30RE/tonhoger,maarnogsteedsbenedendedrempelprijs vande
Gemeenschap .Daardoorhaddendefabrikanten vanmaïszetmeel hetextra
voordeelhungrondstoffen tekunneninkopentegenprijzen,dienietalleen
lagerwarendandedrempelprijs ,maarookaanzienlijk benedendewereld-
marktprijzen lagen.Zelfstoendewereldmarktprijzen bovendedrempelprij-
zenlagenzoalsin1973/74gedurende eenvrijlangeperiodehetgevalwasen
ookgedurendehetgrootstegedeeltevan1974/75,kondezetmeelindustrie
inkopentegenprijzen,dieeenstukonderdewereldmarktprijzen lagen,
maarwelhogerwarendandeaanschaffingsprijzen .
6.Bijdetoetreding vandenieuwelid-staten kregenookdezetmeelindustrieën
indezelandenderestitutie,maardezerestitutie wasoverhetalgemeen
lagerdoordatopdegebruiktebasisgrondstoffen (bijvoorbeeld maïs,tarwe)
compenserende bedragen"toetreding"moestenwordentoegepast,waardoordeze
grondstoffen beschikbaar warentegenprijzen,dielagerwarendandieinde
"zes".
7.Inaugustus1974werdentegendeachtergrond vandeprijsstijging opde
wereldmarkt enopdemarktvandeGemeenschap,deaanschaffingsprijzen voor
maïsentarwevan68RE/tontot82RE/tonverhoogdenvoorbreukrijst van
83RE/tontot102RE/ton(3).Ditresulteerde automatisch ineendalingvan
derestitutiebijdeproduktievanmaïstot24,60RE/ton,maardeaanschaf-
fingsprijsbleefnietteminruimschoots benédendewereldmarktprijs .Tege­
lijkertijd werdenrestituties ingesteldvoorgriesengriesmeel vanmaïs
gebruiktvoordevervaardiging vanglucoseviarechtstreekse hydrolyse en
werdenderestituties voor"quellmehl"afgeschaft (4).
Geblekenwas,dathetvervaardigde "quellmehl"inbepaalcfelid-staten,in
strijdmetdebedoelingen vandeRaadgrotendeels voorvoederdoeleinden
werdgebruikt,waardoordeniet-gesubsidieerde voedergranen oneerlijke con­
currentie werdaangedaan..
(3)Verordening (EEG)No.1132/74vandeRaad,PBNo.L128van10.5.1974,blz.24
(4)Verordening (EEG)No.1125/74vandeRaad,PBNo.L128van10.5.1974,blz.12

-3-
8.Omdeproduktierestitutie ophetsedert augustus 1974 geldende peil te
houden (24,60 RE/tonvoor maïs b.v.)werd inverband met eenalgemene
verhoging van decommunautaire prijzen inoktober 1974 voor deaanschaffings -
prijs voor maïs entarwe verhoogd tot87,45 RE/tonenvoor breukrijst tot »
109,07 RE/ton (5).
ι
9.Hethoge prijspeil opdewereldmarkt handhaafde zich inhetnajaar van
1974 -inoktober lagdewereldmarktprijs voor maïs 20RE/tonhoger dan
dedrempelprijs en45RE/tonhoger dandevastgestelde aanschaffingsprijs .
Men kwam tot deconclusie ,dat hettoenmalige hoge restitutieniveau ,ge­
zien degrote financiële consequenties voor hetEOGFL ,economisch niet
langer verantwoord was.Besloten werd derestituties teverlangen overeen­
komstig Verordening 1132 /74vandeRaad ,waarin isbepaald dat deresti­
tuties kunnen worden gewijzigd bijaanzienlijke enaanhoudende stijging
van dewereldmarktprijzen .Derestitutie werd metongeveer 50%verlaagd
door deaanschaffingsprijs teverhogen (voor maïs entarwe van87,45 RE/t
tot 103/10RE/t,ter 1april 1975 (6).
10.Omdeuitgaven van hetEOGFL nogverder tedrukken haddeCommissie reeds
infebruari 1975 voorgesteld aan hetbegin van hetvolgende verkoopseizoen
(1975 /1976 )desteun verder teverlagen ,hetstelsel vanaanschaffings -
prijzen opteheffen enhettevervangen door eenstelsel vanforfaitaire
restituties .Inditverband stelde deRaad op1augustus 1975 eenuniforme
restitutie vast van 10RE/tvoor maïs ,16,30 RE/tvoor tarwe en12,30 RE/t
voor breukrijst (7).Voorts werden derestituties volledig afgeschaft voor
gries engriesmeel vanmaïs enbreukrijst bestemd voor debrouwerij .Men
ging ervan uit,dat hetniet debedoeling konzijn middelen van hetEOGFL
tebesteden aansubsidiering vangrondstoffen voor produkten ,waarop in
een later stadium door delid-staten tenbate van huneigen schatkist be­
lasting kanworden geheven .Bovendien werden derestituties vopr graan -en
aardappelzetmeel inplaats vanverplicht opnieuw facultatief gesteld ,daar
hetniet langer wenselijk leek altijd automatisch eenrestitutie toe te
kennen .(8).
(5)Verordening (EEG)No.2518 /74vandeRaad ,PBNo.L270van 5.10.1974,blz.1
(6)Verordening (EEG)No.3113 /74vandeRaad ,PBNo.L332van12.12.1974,blz.1
(7)Verordening (EEG)No.1955 /75vandeRaad ,PBNo.L200van31.7.1975,blz.1
(8)Verordening .(EEG)No.665/75vandeRaad ,PBNo.L72van20.3.1975,blz.1

w4m'''-v
11.Desterkeverlagingen vanderestituties,gekoppeldaanverhogingen
vandedrempelpHjs,warenweliswaarverantwoord inhetLichtvande
prijsstijgingen opdewereldmarkt,maarhaddenbijvoorbeeld totgevolg
datzichdeaanschaffingsprijs voormaïsvan68RE/tin1973/74opliep
totgemiddeld121RE/tin1975/76.Dezeaanzienlijke verhogingvande
inkoopprijs overeenperiodevantweejaarvondplaatsineenalgemeen
klimaatvaneconomische recessie,gepaardgaandemeteendalendevraagvan
devoornaamste afnemersvandezetmeelindustrie (bijvoorbeeld depapier-,
textiel-ensuikerwerkindustrie )enterwijldebrandstofprijzen snelop­
liepen.
Dezesamenloopvanomstandigheden leiddetoteenproduktiedaling .Zowerd
bijvoorbeeld in1975slechts3,0miljoenmaïsverwerkt,tegen3,4miljoen
tonin1974(-13%).Eenaantalbedrijvengeraakteinfinanciële moei­
lijkheden,dieinsommigegevallengedeeltelijk werdengecompenseerd doorde
alsgevolgvandehogesuikerprijzen betereafzetmogelijkheden voor
glucose. .'
12.In1976/1977werdenderestitutiesbijdeproduktie danookopkorte
termijnverhoogd,nl.voormaïsvan10tot14RE/t,voortarwevan16,30
tot20RE/tenvoorbreukrijst van12,30tot17,20RE/t(9),maarde
Raadwerdtevensverzochtnategaanofhetwenselijk wasin2jaar
tijdalleproduktierestituties geleidelijk afteschaffen,entebegin­
nenmeteenverlagingvan50Xper1augustus1977.Ditverzoekaan
deRaadhaddezelfdestrekkingalshetadviesvanhetParlement,n.l.
dathetzowelmogelijkalswenselijk wasderestitutiesbijdeproduktie
vanzetmeelgeleidelijk afteschaffen.Ditadvieswaseenonderdeelvan
hetadviesoverdeprijsvoorstellen vandeCommissievoor1976/77
(12februari 1976).
13.DeRaadheeftinzijnvergadering van19-20juli1976overdezegeleide­
lijkeafschaffing geenbesluitgenomen,maarwanneeropnieuwwordtbe­
kekenofeendergelijkeafschaffing perslotvanrekeninginhetbelang
vandeGemeenschap zouzijn,enaandedoeleinden vanhetgemeenschappe­
lijklandbouwbeleid zoubeantwoorden,zoumetdeindeelIIbesproken
factorenrekeningmoetenwordengehouden.
(9)Verordening (EEG)nr.1862/76vandeRaad,PBnr.L206,blz.3

DEEL II
14.Uitgaven van hetEOGFL
Sinds 1970 werden aanrestituties bijdeproduktie vanzetmeel de
volgende bedragen uitgegeven ;
miljoen rekeneenheden
Sinds hetbegin vandezestiger jaren ,toen deproduktierestituties werden
ingesteld ,isdusaandeze restituties meer dan 1miljard rekeneenheden
uitgegeven .Tervergelijking volgen hieronder detotale uitgaven inde
sectoren granen enrijst voor deafgelopen vijf jaar :
EOGFL -Afdeling Garantie-Jaarlijkse uitgaven .
ψmilioen rekeneenheden
(debovenstaande uitgaven zijn uitgesplitst inbijlage D).
Erdient teworden gewezen datdeuitgavenstijging in1973 en1974 niet
uitsluitend istoeteschrijven aandehoogte vanderestituties ,maar
ookverband houdt metdetoetreding vandedrie nieuwe lid-staten .
15.Opgemerkt moet ookworden ,datwanneer deproduktierestituties volledig
werden afgeschaft ,hetEOGFL daarom nogniet evenveel netto zoubesparen
alsnuaandeze steun wordt besteed .Deuitgaven voor uitvoerrestituties
voor zetmeelprodukten zouden danhoger uitvallen aangezien nubijdeuit-
voerrestitutie rekening wordt gehouden metderestitutie bijdeproduktie .
Uiteraard zouden ookdeheffingen bijinvoer vanzetmeel enzetmeelproduk -
tenhoger komen teliggen ,maar door desterke bescherming tegen invoer uit
dederde landen isdeimport vandeze produkten betrekkelijk gering .(Voorts

wordensommigebijprodukten vandezetmeelindustrie ,bijvoorbeeld
maïsolieenmaïsglutenvoeder indeGemeenschap ingevoerdzonderheffing
ofmeteenzeergeringeheffing-zieparagraaf 20).Bovendienishet
mogelijkdatdezetmeelfabrikanten i.v.m.detoenemendeconcurrentie op
deinternemarktzoudenprobereneenuitvoermarkt optebouwen.Thans
wordtperjaarongeveer200000tonzetmeelenzetmeelprodukten geëxpor­
teerd.
Nietteminzouafschaffing vanderestitutiebijdeproduktieongetwijfeld
perslotvanrekeningeenzeergrotebesparingopleveren.
16.Metbetrekkingtotdetotalenettokosten vanhetstelselvanproduktie-
restituties voordebegrotingvandeGemeenschap,moetevenwelookrekening
wordengehoudenmetdeinkomstenuitinvoerheffingen opdegrondstoffen
diewordenverwerkt.Deinkomstenuitheffingen optarwe,breukrijst en
aardappelen dievoordevervaardiging "vanzetmeelwordengebruikt,zijnzeer
gering,maardieuitinvoerheffingen opmaïszijnaanzienlijk .Gemiddeld
wordtvandeongeveer3miljoentonmaïsdiejaarlijksvoordevervaardiging
vanzetmeelwordtgebruikt,2miljoentoningevoerduitderdelanden.
Hierondervolgtvoordeafgelopenvijfjaareenoverzicht vandegeschatte
ontvangstenuitinvoerheffingen opmaïsvoordezetmeelproduktie ,gebaseerd
opeengemiddeldeheffingvoorelkverkoopseizoen .
Ontvangstenuitheffingenbijinvoervanmaïsvoordezetmeelindustrie
Gemiddelde invoer-Geschatteontvangsten
heffingopmaïs uitheffingen op
re/t 2,3miljoentonmaïs
miljoenrekeneenheden
1972/73 30,86 71
1973/74 3,15 7
1974/75 12,82 29
1975/76 28,53 65
1976/77 47,15* 108
*Gemiddeldeinvoerheffing vanaugustus1976totenmetapril1977.
17.Hetisduidelijkdatinhettijdvak1972/73tot1974/75metjaarlijkse ge­
middeldeproduktierestituties voormaïsvanrespectievelijk 35,23re/t,
36,33re/ten23,51re/t,hetstelseleenzwarelastbetekend?voordebe­
grotingvandeGemeenschap.Toenin1975/76derestitutiebijdeproduktie
vanmaïsbijvoorbeeld to10re/twerdverlaagd,begonhetstelseldeGe­
meenschapmeeroptebrengendanhetkostteondanksdekostenvoorderesti­
tutiesbijdeproduktievantarwe/aardappelen enbreukrijst.

7
Indepraktijkzijndeinkomstenuitheffingenechternietdeelbaarenis
hetnietmogelijkinkomstenuitheffingenoverafzonderlijke sectoren
teverdelen.
18.Gevolgenvoordeomvangvanindustrie enwerkgelegenheid
Uitdeonderstaande tabelblijktdatterwijldemaiszetmeelindustrie ,de
grootstevandezetmeelindustrieën ,zichontwikkelde indeperiodevan
1967tot1974,toenstabieleaanschaffingsprijzen golden,deproduktie aan­
merkelijkterugliepindemoeilijkesituatieindejaren1974/75en1975/76
(o.a.algemeneeconomische recessie,gestegenbrandstofprijzen ,lagere
restitutiesbijdeproduktie.Indeanderesectorenvandezetmeelindustrie
(tarwe,rijstenaardappelen )ontwikkelde deactiviteit zichongeveerge­
lijklopend.Hetisuiteraardmoeilijkdezealgemeneproduktiedaling en
haargevolgenaaneenbepaaldefactortoeteschrijven.Dezetmeelindustrie
heefteenwerknemersbestand van25000tot30000hoewelindeaardappel-
zetmeelfabrieken meestalslechtssëizoenmatig wordtgewerktendegevol-
*
gendievoordewerkgelegenheid ,voorhetgeïnvesteerde kapitaalenvoor
detelersvanfabrieksaardappelen aaneenverderteruglopen vandepro-
duktiealsgevolgvooreenverlagingofafschaffing vandeproduktieresti-
tutieverbondenkunnenzijn,zijnnietteoverzien:
miljoentonverwerkte maïs
Decijfersm.b.tdeaardappelzetmeelproduktie wordenafzonderlijk opge­
geveninbijlage.
19.Gevolgenvoordeconsument
Hetlaatgeentwijfeldatafschaffing vandeproduktierestitutie derege­
ringenvandelid-statennietzalhelpeninflatoire drukopeengrootaan­
talproduktentegentehouden.Voorsommigeproduktenechterzoudenwanneer
derestitutievolledigzouwordenafgeschaft,degevolgenvoordeprijs
vanheteindprodukt voordeverbruiker eerdergeringzijn,aangezien de
restitutieslechtseenbetrekkelijk kleingedeeltevandekostenvanhet
eindprodukt dekt.

20.Invoer vangrondstoffen voor verwerking
Derestitutie voor maïs vbor devervaardiging vanzetmeel maakt naar
schatting ongeveer 70%uitvandetotale uitgaven voor produktieresti -
ties vanhetEOGFL uit (ongeveer 3,4miljoen tonperjaar ).Degemeen­
schap heeft eenmalstekort enmoet elkjaar _+15miljoen toninvoeren ,
waarvoor 14%naar dezetmeelproduktie gaat .Bijna dehelft vandetotale
uitgaven voor restituties heeft betrekking opmaisinvoer .Ongetwijfeld
betekent dit een voordeel voor deAmerikaanse maistelers .Derest van
deuitgaven heeft betrekking opindeGemeenschap geteelde tarwe ,maïs
enaardappelen enopbreukrijst .
21.Concurrentie van invoer uit derde landen
Deindustrie istegen invoer vanzetmeel englucose uitderde landen goed
beschermd door invoerheffingen ,bestaande uiteenvariabel eneenvast
element ,waarbij het laatste element wordt toegepast ongeacht desituatie
van dewereldmarkt ,doch dit isniet hetgeval voor eenaantal industrie -
produkten opbasis vanzetmeel (bijvoorbeeld :exGDT39.06 B.
T
-andere hoge polymeren ,metinbegrip vanesters enethers vanzetmeel ,
29,16 A.V. -gluconzuur engluconaat ).Voor deze produkten geldt niet
hetheffingenstelsel van desector granen maar bestaan welbetrekkelijk
lage advalorem douanerechten .Daar vele vandeze industrieprodukten
derivaten zijn vanmaïszetmeel enverwerkers inderde landen demaïs door­
gaans kunnen inkopen tegen prijzen die 50re/tofmeer lager liggen dande
indeGemeenschap betaalde ,zouden deze produkten uitderde landen een
bedreiging kunnen vormen voor produkten uitdeGemeenschap .Welmoet men
rekening houden met het feit dat degrondstof fenkosten voor deze produkten
meestal slechts een relatief klein deel vormen van detotale produktiekosten .
22.Deindustrie wordt evenwel bijna niet beschermd tegen deinvoer uitderde
landen vanbijprodukten vandezetmeelindustrie ,overeenkomende met 30%
vandetotale grondstof fenaanvoer ,(bijvoorbeeld maisglutenvoeder ,olie­
koeken ,maïsolie )waarvoor dekosten vandegrondstoffen belangrijker
zijn .Zoals reeds indevoorgaande alinea werd gezegd ,kunnen zetmeelfabr i-
kanten inderde landen hunmaïs gewoonlijk tegen veel lagere prijzen inkopen
dan defabrikanten indeGemeenschap moeten betalen .Hethoeft danookgeen
verwondering tebaren datdeinvoer vanmaisg lutenvoeder bijvoorbeeld (GDT-
post No.23.03 AII),eenvandebelangrijkste bijprodukten vandeindustrie ,
dat inhetkader van hetGATT vrij vanrechten enheffingen kanworden in­
gevoerd ,van734000tonin1972 tot1,32 miljoen tonin1976 isgestegen .
Dejaarlijkse produktie vandeGemeenschap bedraagt ongeveer 600000ton.

-9-
maar neemt afalsgevolg van dedalende zetmeelproduktie .Bij deinvoer
vanoliekoeken (GDT-post 23.04 B)eenander bijprodukt ),worden evenmin
rechten ofheffingen toegepast envoor maïsolie (GDT-post 15.07 DII)
wordt slechts eeninvoerrecht van 10%geheven .
Zonder restitutie bijdeproduktie ofmeteen sterk gereduceerde restitu­
tie zou het voor dezetmeelfabri kanten van deGemeenschap steeds moeilijker
kunnen worden omaandeconcurrentie opdeze twee fronten hethoofd te
bieden .
23.Verder zaler,wanneer hethuidige stelsel vaninvoerheffingen niet wordt
gawijzigd steeds meer gevaar bestaan voor invoer vanzetmeel en/ofzetmeel -
derivaten (bijvoorbeeld glucose )uitACP/LGO-landen ,metbetrekkelijk be­
scheiden invoerheffingen ,naarmate deindustrialisatie indeze landen
voortschrijdt .Terwijl bijinvoer vanzetmeel uitandere derde landen dan
ACP/LGO-landen eenhoog vast element wordt geheven (maïszetmeel :17.00
re/t;glucose :80.00 re/tof55.00 reAt ,geldt voor invoer uitACP/LGO
landen geen vast element ,maar alleen eenvariabel element .Verwacht mag
worden datzetmeelfabri kanten indeze landen deplaatselijke malstelers
veel lagere prijzen betalen dandiewelke inEuropa ofzelfs indeVer­
enigde Staten acceptabel zouden zijn .Veelbetekend isinditverband het
feit datuitrapporten blijkt dat inKameroen eenAmerikaanse maiszetmeel -
fabriek wordt opgericht .
24.Tenaanzien vandeconcurrentie dieuitgaat vanontwikkelingslanden moet
ookworden opgemerkt ,dat bijinvoer vanmaniokwortel eenrijke zetmeelbron
diegemakkelijk kandienen tervervanging vanaardappelen bijdevervaar­
diging vanaardappelzetmeel slechts zeer lage heffingen worden opgelegd .
(Deze magniet hoger zijn dan 6%advalorem zoals vastgesteld indeGATT ).
Indrie jaar tijds isdeinvoer vandeGemeenschap vanmaniokwortel ver­
dubbeld enin1976 bedroeg deze 3miljoen ton.Hetgebruik vanmaniok voor
zetmeel zoudusaantrekkelijker kunnen worden alsergeen restituties meer
worden toegekend .Eentendens indeze richting isreeds geconstateerd ,maar
deze kanvoor eengroot deel worden toegeschreven aandetwee droge teelt -
jaren voor aardappelen endehieruit voor dezetmeelfabrikanten voortvloei­
ende voornemingsmoei lijkheden .Niettemin kanmaniok eenalternatieve grond­
stof voor devervaardiging vanzetmeel worden .
\

.' *".10:"
25.Produktie vanglucosestroop methoog fruc /tosegehalte (isogt-ucose )
Eenvandeoorzaken vanhetverschijnen vanisoglucose opde:communau­
taire zoetstof fenmarkt vormen economische moei lijkheden waarmee de
zetmeelindustrie onlangs werd geconfronteerd .Deze moeilijkheden ,die
reeds elders zijn beschreven (economische recessie ,verschillende be­
langrijke verlagingen vandeproduktierestitutie entoenemende con­
currentie van synthetische produkten )hebben dezetmeelindustrie ertoe
' - ι
gebracht naar research teintensiveren enandere mogelijkheden tezoeken
voor haar overtallige produktieeapaciteit .
Deproduktie vandeze uit zetmeel vervaardigde zoetstof bedraagt inde
Gemeenschap thans ongeveer 70.000 ton (per jaar ),opeentotale produk -
tiecapaciteit vanongeveer 150000 ton .Indevergadering van juli 1976
besloot deRaad ommet ingang van 1augustus 1977 deproduktierestitutie
afteschaffen voor produkten dieworden gebruikt voor devervaardiging
van isoglucose enindevergadering van april 1977 werden door deRaad
verdere beperkende maatregelen vastgesteld .Wanneer derestituties bij
deproduktie vanzetmeel algemeen zouden worden verlaagd en/ofafge­
schaft ,zouditnatuurlijk totgevolg hebben dat deconcurrentiepositie
van isoglucose nogverder zouworden aangetast . .
26.Concurrentie van synthetische produkten
Een van devoornaamste redenen waarom restituties bij deproduktie werden
ingesteld wasenisnogsteeds ervoor tezorgen datdenatuurlijke zetmeel -
produkten kunnen concurreren metsynthetische produkten ,door debasis -
grondstoffen ongeveer tegen wereldmarktprijzen terbeschikking testellen .
27.Naar schatting wordt ongeveer 50%vandeproduktie vandegehele indus­
trie afgezet indetechnische endeindustriële sector (bijvoorbeeld
plakmiddelen ,harsen ,enz.).Vooral voor aardappelzetmeel enookvoor
tarwezetmeel isditaandeel veel hoger .Juist indeze bijzondere sector
ondervindt dezetmeelindustrie sterke concurrentie .Zoals reexis isver­
meld inparagraaf 4,isdezetmeelindustrie indeGemeenschap deenige
graanverwerkende industrie dieheeft kunnen profiteren vaneenstabiele
aanvoerpri js,maar iszijtegelijkertijd deenige graanverwerkende indus­
trie dierechtstreeks moet concurreren meteenindustrie buiten deland-
bouwsector ,diedusniet onder deinvloed vandemarktordeningen valt .
Deprijzen diedezetmeelindustrie voor haar grondstoffen betaalt ,vloeien

-11-
rechtstreeks ofindirect voort uitdetoepassing vandrempelpr ijzen ,
invoerheffingen enz.,terwijl depetrochemische industrie deze beper­
kingen niet kent enhaar grondstoffen vrij kaninkopen tegen wereld -
marktprijzen .Alsgevolg vanwijzigingen indemarktregelingen van
deGemeenschap zijn deaanschaffingsprijzen voor demaïszetmeelindus -
trie bijvoorbeeld inslechts twee jaar tijd bijna verdubbeld (zie
bijlage C,tabel I)enineenpoging omdeindustriële afzetmogelijk­
heden tebehouden heeft degehele industrie deze grote stijgingen niet
doorberekend .Aandeandere kant zijn door deaanzienlijke stijgingen
van deaardoliepri jzen indelaatste jaren dekostprijzen vansynthe­
tische produkten duidelijk toegenomen waardoor deconcurrentiepositie
vandeze produkten isverzwakt .
Momenteel isdesituatie dus niet meer helemaal dezelfde als inhet
begin enhetmidden vandejaren zestig ,toen deaardoliepri jzen slechts
eenfractie vandehuidige prijzen bedroegen welke situatie eenvande
belangrijkste redenen wasvoor deinstelling vanproduktierestituties .
Niettemin betaalt deindustrie vansynthetische produkten nog steeds
dewereldmarktprijzen endemogelijkheid omeenflexibel verkoopprijs -
beeld tevoeren heeft haar instaat gesteld voordeel tetrekken van
'de positie vandezetmeelindustrie .Wanneer wordt onderzocht of,en
inwelke mate degraan -enaardappelzetmeelindustrie moeten worden
ondersteund omdeconcurrentie van depetrochemische industrie het
hoofd tebieden ,moet ookworden gedacht aanhetvraagstuk vandeslin-
kende olievoorraden endenoodzaak omdebrandstofreserves oppeil te
houden .
28.Watdeafzetmogelijkheden indesector vandemenselijke consumptie
endeveevoeding betreft ,doet zich eenandere situatie voor ,daar
bijna alle concurrerende produkten inzekere mate deinvloed ondervin­
denvan demarktregelingen voor debetrokken grondstoffen .
29.Evenwicht tussen maïszetmeel /aardappelzetmeel enuitbetalingen aan
aardappeltelers
Eenander belangrijk doel vanhethuidige stelsel vanrestituties
bijzetmeelproduktie bestaat erin hetevenwicht tussen maïs-en
aardappelzetmeel instand tehouden endetelers vanfabrieksaardap­
pelen eenredelijke levensstandaard tewaarborgen .

12-
Ditevenwicht wordt thans gehandhaafd d<?or vaststellingen vaneenminimum­
prijs (afgeleid vandedrempelprijs voor maïs ),diedeaardappelzetmeel -
fabrikant aartdeaardappelteler moet betalen omvoor derestitutie bij
deproduktie inaanmerking tekomen .Zonder eendergelijke verplichting
zoudeaardappelzetmeelindustrie vrij zijn omzelf eenprijs tebedingen ,
dit integenstelling totdemaiszetmeelindustrie ,diealtijd afhankelijk
zalzijn i/andeinvloed vandedrempelpri jzen,enz.Eenvrije marktsituatie
voor fabrieksaardappelen zou ookkunnen ontstaan wanneer derestitutie
inverhouding totdeminimumprijs zogering zouworden ,datdeaardappel -
zetmeelfabrikant derestitutie telaten vallen enzouproberen eenprijs
beneden deminimumprijs tebedingen .Hetontbreken vaneenrestitutie bij
deproduktie ofvaneenvoldoende aantrekkelijke restitutie heeft evenwel
niet noodzakelijkerwijs tebetekenen datgeen minimumprijs meer zougelden
ofeenhiermee overeenkomende prijs .Het zouniet altemoeilijk zijn een
even efficiënte methode uit tewerken omnaleving vandeminimumprijs
aftedwingen .Inieder geval zou ineensituatie zonder restituties
deaanschaffingsprijs voor ma'is voor dezetmeelindustrie zeker stijgen
endeverwerker zouproberen deze stijging opdemarkt teverhalen door
deverkoopprijzen vandeeindprodukten teverhogen voor zover zulks op
grond vanprijsvoorschriften enmarktomstandigheden mogelijk zouzijn .
Deze stijging vandeverkoopprijs vanmaiszetmeelprodukten zoudeaardap -
pelzetmeelfabrikant instaat stellen omookzijn verkoopprijzen van
concurrerende produkten teverhogen ,zodat deinkomsten vandeaardappel -
zetmeelindustrie enbijgevolg ookdievandeaardappeltelers eveneens
zouden kunnen toenemen .
30.Ditzouevenwel gemakkelijker tebereiken zijn voor afzetgebieden waar­
opaardappelzetmeel ofderivaten ervan zouden moeten concurreren met
mals-ofander graanzetmeel (d.w.z .indevoedingssector )dan insitua­
ties ,waar devoornaamste concurrentie komt vanpetrochemische /synthetische
produkten .Volgens deramingen gaat _+80%vandeproduktie vandeaar-
dappelzetmeelindustrie naar detechnische sector ,zodat deze industrie
inditopzicht bijzonder kwetsbaar is.Demogelijkheden omhaar activiteit
indevoedingssector optevoeren ,zijn vanzelfsprekend enigszins beperkt
door demaatregelen dieonlangs zijn genomen voor isoglucose .

-13-
31.Bijdebestudering vanhetprobleemvandehandhaving vanhetevenwicht
tussenaardappelzetmeel enmaïszetmeel entussendezeindustrieën ende
chemischesynthetische produkten,mogenookanderevoordeaardappelsector
ongunstige factoren,nietuithetoogwordenverloren.Integenstelling
totdemaïszetmeel-(entarwezetmeel-enrijstzetmeel-)industrie,die
hetvoordeelvanflexibiliteit heeftenhaargrondstoffen opelkmoment
vanhetjaarkanaankopen,sluitendeaardappelzetmeelfabrikanten ,die
slechtsdriemaandenperjaarproduceren,gewoonlijk vóórhetbeginvande
verwerking voorhungeheleseizoenaanvoer contracten metdetelers.Door
ditbeperkteproduktieseizoen hebbendevastekostenvandeaardappelzet-
meelindustrie betrekking opeenveelkortereperiodedanvoordegraan-
zetmeelindustrie hetgevalis.Defabriekenzijndikwijlseigendomvan
landbouwcoöperaties ,diefinancieelineenongunstiger positieverkeren
dandieinanderesectoren.Daardezefabrikanten voorgrondstoffen bo­
vendienbijnageheelafhankelijk zijnvanproduktieindeGemeenschap,
hebbenzijmeerhindervanoogstschommelingen .Ditwasvooralmerkbaar
inhetnajaarvan1976,toenalsgevolg*vanhetbuitengewoon drogeweer
deaardappeloogst bijzondersterktegenviel endeindustrienietinstaat
wasvoldoendegrondstoffen aantekopen,zodatzijveronderhaarcapa­
citeitmoestwerken.
Deaardappelzetmeelindustrie moetookhogekostendrageninverbandmet
milieubeschermende maatregelen enisookgevoeliger voormarktfluctuaties
dandetarwezetmeel-ofmaiszetmeelindustrie ,waarondankshetfeitdat.
tegenwereldmarktprijzen moetwordengeconcurreerd ,hetassortiment ren­
dabelebijprodukten eenstabiliserende rolspeelt.
Tenslottemoetnogwordengewezenopdenuttigebufferfunctie diede
industrie opdeaardappelmarkt vandeGemeenschap vervultdoordatzijin
tijdenvanovervloed deovertollige voorraden opneemtenwanneerer
schaarsteheerstdeproduktiebeperkt,waardoordevoorzienings-metcon-
sumptie-aardappelen oppeilblijft.
32.Wanneermendeinkomenssituatie vandetelersvandeaardappelen voorde
zetmeelindustrie bekijkt,moetmenookrekeninghoudenmethetfeitdat
sindshetbeginvandejaren60,toenhetstelselvanrestituties werd
ingevoerd,hettotaleaardappelareaal indeGemeenschap geleidelijk is
ingekrompen .Omstreeks1974bijvoorbeeld bedroeghettotaleareaalslechts
50%vandatin1961/65.Hoeweleengrotereopbrengstdezetrendenigszins
heeftgeneutraliseerd ,isinhetzelfdetijdvakdeaardappelproduktie ook

roetongeveer 25%gedaald .Deze produkt iedaling heeft deverkooppositie
vandeaardappelteler verstevigd .Indehuidige situatie werd Ookdever­
bouw vanaardappelen voor menselijke consumptie aantrekkelijker .Mocht
hetechter bijzonder rendabel worden consumptie-aardappelen teverbouwen ,
danzou hetkunnen gebeuren dathetareaal vanzetmeelaardappelen zosterk
wordt ingekrompen dat deindustrie min ofmeer permanent indeónmogelijk -
heid zouverkeren o"iopdemarkt vandeGemeenschap inhaar grondstoffen -
behoeften tevoorzien .
33.Afschaffing van restituties bij deproduktie vangries engriesmeel van
maïs enbreukrijst voor debrouwerij
Zoals eerder gezegd (inparagraaf 8)werden derestituties voor gries en
griesmeel vanmaïs enbreukrijst bestemd voor debrouwerij aan hetbegin
van hetverkoopseizoen 1975 /76afgeschaft .Daar gries engriesmeel van
maïs inhetbrouwerijproces met slechts eenkleine technische wijziging
kunnen worden vervangen door maïszetmeel endaar voor maïszetmeel nog
steeds restituties worden betaald -ongeacht hetdoel waarvoor het uit­
eindelijk wordt gebruikt -zoueenaantal brouwers dienormaal gries en
griesmeel gebruiken hetvoordelig kunnen vinden omondanks deminder ge­
makkelijke verwerking endenoodzakelijke technische wijzigingen inhet
brouwproces opzetmeel over teschakelen .Ondanks voorstellen vande
Commissie aan deRaad isdeze steun niet opnieuw ingevoerd .HetEuropese
Parlement heeft ooktweemaal geweigerd voorstellen indezelfde zinte
accepteren .Hetbleek ookonmogelijk eenniet alteduur efficiënt con­
trolesysteem intevoeren omtevoorkomen datrestituties worden betaald
voor zetmeel ,datvoor debrouwerij wordt gebruikt .Erzouderhalve enige
distorsie kunnen blijven bestaan tussen debetrokken produkten .
34.Concurrentiepositie qlucose /vloeibare suiker
Opdemeeste gebieden staan glucosestroop ,eenuitzetmeel vervaardigd
produkt ,envloeibare biet-ofrietsuiker niet indirecte concurrentie
metelkaar .Daar glucose minder zoetkracht bezit danvloeibare suiker ,
zullen deze twee produkten elkaar eerder aanvullen danbeconcurreren .
Ineen situatie zonder restituties ishetevenwel mogelijk ,datvoor
sommige toepassingen glucosestroop hetveld zoumoeten ruimen voor vloei­
bare suiker .Ditzalniet voor gebruiksmogelijkheden hetgeval zijn ,daar
glucosestroop eenaantal technische voordelen biedt bijdevervaardiging
vansuikerwerk ,jams ,enz.Waar dittechnisch voordeel slechts gering is
ishetechter mogelijk datdegebruikers bijaankoop deprijsfactor

-15-
zwaarder laten wegen .Het isheel goed mogelijk dathetgebruik vanmeng­
sels vantwee produkten envanisoglucose toenemen .
35.Kostpri jsconcurrentie tussen degebruikte grondstoffen
Zoals indebeschrijvende bijlage meer uitgebreid wordt uiteengezet pro­
fiteert demaïszetmeelindustrie verreweg hetmeest vandesteun bijde
produktie .Hals isdemeest gebruikte grondstof .Ditkangrotendeels aan
drie belangrijke factoren worden toegeschreven .Indeeerste plaats is
maïs invergelijking met tarwe over hetalgemeen betrekkelijk goedkoop ,
indetweede plaats -endeze factor houdt verband met deeerste heeft
maïs een hoger zetmeel rendement C1tonmaïs levert normaal ongeveer
620kgzetmeel op,1tontarwe slechts 450 kg)eninderde plaats ,levert
maïs eengroter assortiment bijprodukten ,diebovendien rendabeler zijn .
36.Bijvergelijking vandekosten vandetwee gra.ansoort.en die indeGemeen­
schap door dezetmeelindustrie worden gebruikt moet rekening worden ge­
houden met het feit ,dat demaïszetmeelindustrie twee derde van haar
*
grondstoffen invoert enaldus ingrote mate blootgesteld isaan het di­
recte effect vandedrempelpr ijs,terwijl detarwezetmeelindustrie zich
geheel opdeinterne markt bevoorrraadt tegen prijzen welke inhetalge-
gemeen beneden dedrempelprijs liggen .Gaat menervan uitdat inhetver-
koopseizoen 1976 /1977 detarweprijzen opdeinterne markt gemiddeld onge­
veer 10RE/tbeneden dedrempelprijs blijven dankanmenderespectieve aan-
schaffingsprijzen van detwee produkten alsvolgt ramen .
Geschatte gemiddelde aanschaffingsprijs van ma'is entarwe 1976 /77
*gemiddelde drempelprijs min 10RE/t
Bijgevolg iserzelfs ineenperiode vanbetrekkelijk hoge prijzen opde
interne tarwemarkt vandeGemeenschap weinig verschil tussen degemiddel­
deaanschaffingsprijs voor tarwe enmaïs .Toen indejaren '60deresti­
tuties bijdeproduktie werden ingesteld ,waren deze prijzen gelijk .Wan­
neer eralsprake zouzijn vaneenverschil ,zoutarwe enigszins inhet
voordeel zijn .Alstegenargument zoukunnen worden aangevoerd ^datde
tarwezetmeelindustrie omtarwezetmeel tevervaardigen iets betere tarwe
nodig heeft dandegemiddelde kwaliteit endus iets meer dandegemiddeldeGemiddelde drempel /marktprijs
Restitutie bij deproduktiemais
143 RE/t
14RE/t147 ftE/t
20 RE/ttarwe
129 RE/t 127 RE/t

-16-
pMjsenbetaalt.VerderIshetdanwaarseMjnU jkweerzodatdever­
lagingvandedrempelprijs met10RE/tomtekomentoteengeschatte
internemarktprijswaarschijnlijk tegeringis.Vanzelfsprekend iser,
zoalsaltijdhetgevalisgeweest,eenverschiltussendekostenvan
dehoeveelheden dievanelkproduktnodigzijnvoordeproduktievan
1tonzetmeel,daarzoalsreedseerderwerdgezegd,meertarwedan
maïsnodigisom1tonzetmeeltemakel.Bijdevergelijking magook
nietdewaardevantarwegluten alsbijprodukt vandezetmeelproduktie
uithetoogwordenverloren.
37.Ofdepositievanheteneprodukttenopzichtevanhetanderebijafschaf­
fingvanderestituties zouveranderen,isinhogemateafhankelijk van
detoekomstige prijsbesluiten vandeGemeenschap voorbeideprodukten en
vandedaaruitvoortvloeiende wijzigingen indeverhoudingen tussende
tweeprodukten.Hetzouookafhangenvandematewaarindetarwezetmeel-
fabrikanten instaatzijntarwemeteenlagereiwitgehalte voordever­
vaardiging vanzetmeeltegebruiken »Iniedergevalmoetersteedsvoor
wordengezorgddatheteigenproduktnietwordtbenadeeld.Erismisschien
ietsvoortezeggenhetgebruikvantarwevoordevervaardiging vanzet­
meeltestimuleren,daarbijeennormalemarktontwikkeling restituties
bijdeproduktie eengoedkopere methodezijnomdetarwevandeGemeen­
schapaftezettendanuitvoerrestituties .Voortssteltdeproduktie van
gluten,alsonderdeelvanhetzetmeelvervaardigingsproces ,demaalderijen
indeGemeenschap instaatminderNoordamerikaanse hardetarwetegebrui­
keninhettarwemengsel voordebroodbakkerij .
Methetoogopdewerkgelegenheid enhetgeïnvesteerde kapitaalmoeter
echterookvoorwordengewaaktdatbestaandeproduktievanmaïszetmeel
nietalteveelmoeilijkheden indewegwordengelegd.HoeweldeGemeen­
schapeenmaïstekortheeftendezetmeelindustrie daardoorjaarlijks 2
tot21/2miljoentonmoetinvoeren,zoueendalingvandeinvoervan
maïsvoordevervaardiging vanzetmeelvoordetotalebalansvande
Gemeenschapnietnoodzakelijkerwijs eennettovoordeelopleveren.Bij
hetopstellenvandezebalanszourekeningmoetenwordengehoudenmetde
bijprodukten vandezetmeelfabri cage(o.a.maïsolie,maïsgluten,oliekoek),
diealleindeeenofandereengrotendeels zonderheffingzoudenmoeten
wórdengeïmporteerd,wanneerdeinvoervanmaïs,voordezetmeelfabri cage
zoudelen.

38.Gevolgenveerhetgemeenschappelijk Landbouwbeleid
Tenslottemoethetprobleemvandeproduktierestituties wordenbekeken
inhetkadervanhetgemeenschappelijk landbouwbeleid alsgeheelenniet
uitsluitend vanuithetoogpuntvandezetmeelsector .
Daarbijvaltindeeersteplaatsopdatdezetmeelindustrie veelsterker
verbondenismetdeverwerkende industrie danmetdelandbouwsector in
hetalgemeen.Eenbelangrijke factorinditopzichtisdehogegraadvan
technischeverfijning vandezetmeelindustrie eninhetbijzonder demaïs-
zetmeelindustrie ,dieverderontwikkeldisdandeanderegraanverwerkende
industrieën zoalsdemaalderijen endemouterijen enzelfsverderdande
suikerraffinaderijen .
Bovendienis,integenstelling metdebovengenoemde industrieën,dezet-
meelindustrie ,metuitzondering vandeaardappelzetmeelindustrie ,nietde
enigeofvoornaamste afzetmogelijkheid voordelandbouwers indeGemeen­
schapdiedebetrokkengrondstofprodukten telen.Vandetotaletarweoogst
vandeGemeenschap (ongeveer35miljoenton)wordtbijvoorbeeld slechts
»
160.000ton(+0,5%)totzetmeelverwerkt.
Hetaandeelindema'isproduktie isgroter,maarbedraagttochslechtsonge­
veer7%nl._+1miljoenton.Nietteminbiedtdezetmeelindustrie een
vrijwaardevolle afzetmogelijkheid voordemaïstelersinZuid-West-Frankrijk
DaardeGemeenschap evenweleenmaïstekort heeftennormaalongeveer50%
vanhaarbehoefteinvoertzouvoordemaïsgemakkelijk eenanderafzetmo-
gelijkheid wordengevonden.Hetiswaarschijnlijk datwanneerdezetmeel-
produktie zoudalendoorhetontbrekenvanrestituties ofdooreeningrij­
pendeverlaginghiervan,datheteffectvoordelandbouwvandeGemeenschap
behalvemisschienvoordeaardappeltelers -nauwelijks merkbaarzouzijn.
Ditzouniethetgevalzijnwanneerbijvoorbeeld demouterijen vande
Gemeenschap mindergerstzoudengaangebruiken.Voordetelersvanzet-
meelaardappe lenzou,zoalsreedsgezegdinparagraaf 29,deafschaffing
vanderestitutienietnoodzakelijkerwijs tegendebelangenvandetelers
ingaan,omdatdezezoudenkunnenprofiteren vandesamenmetdeprijsvan
maïszetmeel,stijgendeprijsvooraardappelzetmeel ,maarditgeldtalleen
voorniet-technische afzetgebieden .Detelerszoudenbovendienindemeeste
produktiegebieden kunnenoverschakelen opdeverbouwenconsumptie aardappe­
lenofandereteelten.Wanneerdezebewegingechtertesterkzoudoorzet­
ten,zoudekansbestaandathelemaalgeenaardappelen meerwordengeteeld
voordevervaardiging vanzetmeel.Hétzouinhetbelangvandezetmeel-
fabrikanten zijnomzoveelmogelijktevoorkomendatditgebeurt.Welzou

-18-
hunvermogenomdittedoennietonbeperktzijn,doorhetbestaanvan
synthetische vervangingsprodukten .Hetzieterdusnaaruitdatdebij­
dragevanhetstelselvanrestituties voordezetmeelproduktie voorde
verwezenlijking vandedoeleinden vanart.39vanhetverdrag,indemaïs
tarwe-(enookdebreukrijst )sectorvrijgeringis,maardathetstelsel
weleenbelangrijke bijdragelevertindeaardappelsector .Afgezienvan
deaardappelzetmeelsector ,kanmenderhalvestellendatdemoeilijkheden
diezichzoudenkunnenvoordoenbijverlagingofafschaffing vandeproduk-
tierestitutie eerderinhetindustriële en/ofsocialevlakliggendanop
landbouwgebied .Ditmaaktdeproblemenechternietminderernstigenhet
ontslaatdeGemeenschap nietvanhaarverplichting omeenoplossingte
zoeken.

DEELIII '
39.Conclusies
Hetisduidelijkdatdeontwikkelingen vandeafgelopenjareneensi­
tuatiehebbengeschapen,waarineenaantalvandevoornaamste redenen
voordeinstelling vanproduktierestituties nietmeerindezelfdemate
gelden.Hetstaatookvastdatdetoekenning vanrestituties-voorname­
lijkvooringevoerdegrondstoffen -eenzwarebelastingbetekentvoor
hetEOGFL.HetParlementheeftzichdaaromophetstandpuntgesteld,
dat,wanneerdemarktsituatie ditmogelijkmaakt,,deuitkeringvan
restituties moetwordenbeëindigd.Hetistwijfelachtig ofdeafschaf­
fingvanderestitutie eenbelangrijkinflatoireffectzouhebbenopde
consumentenprijzen voorlevensmiddelen indelid-staten.Bovendienisge­
blekendathetstelselvanrestitutiesbijdeproduktie,behalvemisschien
vooraardappelzetmeel ,geenzeerbelangrijke bijdragelevertaanhet
creërenvanafzetmogelijkheden voordeproduktievandeGemeenschap .
Erzijnduseenaantalfacorendietotdeconclusieleidendathand­
havingvanhethuidigestelseloplangetermijnnietmeereconomisch
verantwoord is.
40.Anderzijdsisgedeeltelijk doorhetbestaanvanhetstelselendeverwach­
tingdatdeproduktierestituties zoudenwordengehandhaafd,veelkapitaal
geïnvesteerd ineenindustrie,diethansrechtstreeks ongeveer30.000
werknemersindienstheeftenwaaraan20000aardappeltelers hunoogst
kwijtkunnen.Bovendienisdezetmeelindustrie deenigeverwerkende indus­
triedieaanderegelingen vandegemeenschappelijke marktisonderworpen
endieterzelfderti jdmoetconcurreren meteenindustriebuitendeland-
bouwsector,welkedushaargrondstoffen tegenwereldmarktprijzen kan
aankopen.Aandeanderekantondervindtzijindesectorenmenselijke
consumptie endiervoeding ookconcurrentie vanandereverwerkende in­
dustrieënindelandbouwsector ,dievoorhetmerendeeleveneensbeïnvloed
wordendoorderegelingen vandegemeenschappelijke markt.Terwijlde
afschaffing vanderestitutiewaarschijnlijk niettotgevolgzouhebben
datde.industriehaarpositieindesectorenmenselijke consumptie
endiervoedingnietzoukunnenhandhavenzijnernamelijkgeenduidelijke
aanwijzigingendatdebelangrijke verlagingen vanderestitutie indit
opzichtgrotemoeilijkheden hebbenveroorzaakt (metuitzondering van
verhoogdeinvoervanprodukten metgeringeheffingenofzonderheffing)-
zouditniethetgevalzijnvoordeafzetmogelijkheden inandersectoren
(d.w.z.detechnische sector).;

-20-
Wanneer deindustrie ,alleen door derecente stijgingen vandeafschaf -
fingspri jzen,deze markten zouverliezen ,diezijineenaantal gevallen
1nweerwil vansterke concurrentie vanpetrochemische produkten heeft be­
houden zouden dewerkgelegenheid (zowel indezetmeelindustrie als inde
landbout ?)endeinvesteringen ernstig ingevaar komen ,enzoueensitua­
tieontstaan ,waarin alleen degrote ondernemingen ,dievaak opinterna­
tionale basis zijn georganiseerd hethoofd boven water kunnen houden .
Zelfs wanneer hetdoenlijk zouzijn deverkoopprijzen indeze sector te
verhogen ,watniet hetgeval is,zoudeafschaffing vanderestitutie
waarschijnlijk devestiging ofuitbreiding vanverwerkende industrieën
indeGemeenschap tegengaan ,daar deze hetsteeds moeilijker zouden krij­
gen omteconcurreren metsoortgelijke inderde landen gevestigde indu­
strieën .Het isookwaarschijnlijk datalsdeafzetmogelijkheden ende
steun teruglopen ,deindustrie genoodzaakt ishaar onderzoekprogramma 's
drastisch intekrimpen ,zodat technische vernieuwing envooruitgang
zouden worden overgelaten aan landen buiten deGemeenschap .Terwijl er
e
dus economisch gezien geen redenen zijn omhetstelsel inzijn huidige
vorm onverkort tehandhaven ,zijn ersterke argumenten omdetechnische
produkten vandezetmeelindustrie instaat testellen teconcurreren
met dievan deprochemische industrie .Daardoor zoueenbijdrage kunnen
worden geleverd aandeinstandhouding vandereserves aanaardolie ,zouden
degrondstoffen uitdeGemmenschap eenvoordeel hebben opingevoerde
grondstoffen enzouden belangrijke besparingen mogelijk zijn voor het
EOGFL .(Ongeveer 30miljoen RËbijdethans geldende restitutiebedragen ).
'41.Selectieve toekenning vaneenrestitutie ofvan watvoor steun danook
zou inhetbegin zeker enige administratieve problemen opleveren ,maar
deze zullen misschien niet zoingewikkeld zijn als het lijkt ,aangezien
isgebleken dat inbepaalde lid-staten reeds eendergelijk onderscheid
wordt gemaakt voor deBTWenuiteraard opkleinere schaol reeds een
onderscheid wordt gemaakt tussen zetmeel voor devervaardiging van iso-
glucose enander zetmeel .
Daarom wordt voorgesteld derestitutie bijdeproduktie tehandhaven
voor zetmeel datgebruikt wordt inde"non-food "sectoren endesteun af
teschaffen voor zetmeel dat indesectoren menselijke consumptie en
diervoeding wordt gebruikt .

21
42.Menmagechternietuithetoogverliezendatalsdirectgevolgvan
dewetgevingvandeGemeenschap,ennietdoorwijzigingen indemarkt­
situatiedeprijzenvoordebasisgrondstoffen vandezetmeelindustrie
sedert1974voormaïsmetbijna90%zijngestegenenvoortarwemetiets
leerdan100%.Dezestijgingen werdenveroorzaakt doorzowelhogere
drempelprijzenalslagererestitutiesbijdeproduktie.Hetisvoor
iedereindustrieonmogelijk omdermategrotestijgingen vandeproduktie-
kostenineenzokortetijdspanne doorteberekenen en/ofoptevangen.
.(Bovendienishetinbepaaldelid-staten doordenationalewetgevingin­
zakeprijscontrole voordeindustriebuitengewoon moeilijk omdeze
extralastenaandeconsumentdoorteberekenen).Derhalveisvolledige
enonmiddellijke afschaffing vandezesteunindelevensmiddelen -en
voedersector alevenmoeilijkteverantwoorden (alshandhaving ervan
oplangetermijn)enhetlaatgeentwijfeldaternstigeschadezoukun­
nenwordenberokkend aandebetrokkenondernemingen .Bovendienmoeten
besluitenoverinvesteringen enanderefinanciële enbeheersvraagstukken
*vrijlangvantevorenwordengenomen.Hetzouookmoeilijkzijnhet
voorgestelde selectieve,metdedaarvoornoodzakelijke administratieve
controlereeds,aanhetbeginvanhetvolgendeverkoopseizoen ,op1
augustus1977,intevoeren.
43.Derhalvewordtvoorgesteld derestitutie voorindustrieel zetmeelte
handhaven opeentegelegenerti jdvasttestellenniveau,maardesteun
voorzetmeelvoorniet-industriêle doeleinden overeenperiodevandrie
jaar,ingaandeinaugustus1978,geleidelijk afteschaffen,enwelals
volgt:
1977/78 statusquo
1978/79
1979/80
1980/81
1981/82 0
DeCommissiezalhetverloopvandesituatieindezetmeelindustrie
evenwelaandachtigblijvenvolgenenomstreeks 31december1979bij
deRaadeenrapportindienenoverdegeleidelijke afschaffing vande
restitutie eneventueleproblemendiedaaruitzoudenkunnenvoortvloei­
en;opbasisvanditrapportzaldeCommissie danzonodigaanvullende
voorstellen !indienen.7s'%van1977/78
£0%van1977/78
%S%van1977/78

-22-
BIJLAGE A
Dezetmeelindustrie indeGemeenschap
1.Inditverslag worden metde"zetmeelindustrie indeGemeenschap "bedoeld
defabrikanten indenegen lid-staten diedevolgende produkten vervaardi­
gen :
Maïszetmeel
Tarwezetmeel
Rijstzetmeel
Aardappelzetmeel
Deze industrieën produceren tezamen ongeveer 3miljoen tonzetmeel perjaar
ofongeveer 20%vandewereldproduktie aanzetmeel .
2.Derestituties bijdeproduktie gelden slechts voor devervaardiging vande
bovengenoemde soorten zetmeel ,maar zetmeel kannatuurlijk uiteenveel gro­
teraantal produkten worden vervaardigd .Zetmeel iseenpolysaccharide ,die
aanwezig isindemeeste planten maar vooral ingranen enknolgewassen .Het
komt b.v .ookvoor inerwten enbonen ,enzelfs inhout .Zowel indeGemeen­
schap alsvoor dewereld alsgeheel isdevoornaamste grondstof evenwel
maïs .Niet alleen indeGemeenschap ismaïs debelangrijkste grondstof maar
ook indeVerenigde Staten ,Japan enCanada ,bijvoorbeeld .Tarwe neemt
deeerste plaats inAustralië enNieuw-Zeeland enmaniokwortel inThaïland .
'3.Deessentiële factoren diebepalend zijn voor dekeuze vandegrondstof
zijn indeeerste plaats debeschikbaarheid ervan endeprijs eninde
tweede plaats ,maar ineven grote mate ,dewaarde vandeteproduceren
bijprodukten .
4.Indit laatste opzicht biedt maïs ,meteengroot assortiment vanwaarde volle
bijprodukten ,waaronder maïsolie ,maïsgluten enmaïsglutenvoeder grote voor­
delen (*). Bijdeproduktie vantarwezetmeel onstaat slechts éénbelangrijk
bijprodukt eengrotere marktwaarde danhetzetmeel zelf .Debijprodukten van
devervaardiging vanrijst -enaardappelzetmeel hebben eenbetrekkelijk
lage waarde .
5.Demethoden ,die indeverschillende sectoren worden toegepast omzetmeel
teproduceren lopen zeer uiteen ,maar zijhebben alle hetzelfde doel -het
zetmeel aftescheiden vandeandere iridegrondstof aanwezige bestanddelen .
.De .verschillen inmethoden kunnen indeeerste plaats worden toegeschreven
(*)gemiddeld kanuit 1tonmaïs worden vervaardigd :
621kgzetmeel ,27kgmaïsolie ,200kgmaïsglutenvoerder ,40kgoliekoek
50kgmaïsgluten en22kgandere produkten (verliezen /vocht 40kg).

-23-
aandehoeveelheden zetmeel die 1nelke grondstof aanwezig zijn enopde
tweede plaats aanhetgemak waarmee hetkanworden afgescheiden .
6.Maïszetmeel
Demaïszetmeelindustrie iszeer geconcentreerd ;deproduktie blijft be­
perkt totongeveer 15tot 20fabrieken iszeslid-staten .Gezien de
omvang endewaarde vandegeproduceerde produkten (zetmeel enopbasis
vanzetmeel verwerkte produkten ),iszijverreweg hetbelangrijkse sector
van degehele zetmeelindustrie indeGemeenschap .
7.Hetfabricageproces voor hetextraheren vanmaïszetmeel isbetrekkelijk
omslachtig enomvat verschillende stadia beginnend met hetgedurende onge­
veer 40uur inmetzwaveldioxyde zuurgemaakt water weken ofonderdompelen
van dekorrels omdeze zacht temaken .Involgende stadia van hetproces
worden debijprodukten afgescheiden ,toteenzetmeelbrij wordt verkregen ,,
diehetzij wordt gedroogd omdroog zetmeel teproduceren ,hetzij direct
overgebracht naar deinstallaties voor deproduktie vanglucose ofgemodi -
fieerd zetmeel .
8.Hoewel juist deverwerking vanmaïs totzetmeel recht geeft opderestitutie ,
gaat hetproduktieproces invele gevallen verder danditstadium .
Demaïszetmeelindustrie produceert eengroot assortiment produkten enbij-
produkten waaronder glucose ,isoglucose ,dextrose ,lijm ,papenglansstof -
fenvoor papier entextiel ,gluten enmaïsolie .Deindustrie heeft derhalve
alsafnemers eengroot aantal industriën :papier ,farmaceutische produkten ,
brouwerijen ,metaalgieterijen ,plastics ,textiel ,voedingsmiddelen (jam'sen
conserven ,soep ,babyvoeding enz.)suikerwerk ,frisdranken ,biscuits en
diervoeder .Deverdeling van detotale produktie vandemaïszetmeelindustrie
over desectoren wordt alsvolgt geraamd :60%voor voeding .
40%non food .
Bijdeze raming werden farmaceutische produkten endiervoeder niet onder
voeding gerekend .Eenaantal firma 'svervaardigen ookkruidenierswaren op
basis van zetmeel .
9.Tarwezetmeel
Vergeleken metdemaïszetmeelindustrie vandeGemeenschap ,isdetarwezet -
meelsector betrekkelijk klein ;hijproduceert slechts ongeveer 100000ton
zetmeel per jaar uitongeveer 200000tontarwe .Inalle lid-staten ,behalve
Denemarken enLuxemburg ,zijn tarwezetmeelfabrieken .

-24-
10.Demethode,omzetmeeluittarwetevervaardigenverschiltaanzienlijk
vandemethodevoordémalszetmeelproduktie .Voordevervaardiging van
zetmeelishetendospermhetmeestbelangrijkedeelvandetarwekorrel.
Daarbijhetmalenvantarwetotmeelhetendospermvanhetkafjeende
kiemwordtgescheiden,gebruikendetarwezetmeelfabrikanten lievertarwe­
bloemdandeheletarwekorrel.Daarevenwelbloemenverwerktproduktis,
waaruitdezemelenenz.reedszijnverwijderd,ishetenigebijprodukt
datgewoonlijkbijdevervaardiging vantarwezetmeel (uitbloem)wordtver­
kregen,tarwegluten.Tarwegluten kanwordenvervaardigd inactieveofneu­
tralevorm.Actievetarwegluten wordtdoordrogenvervaardigduitbak-
waardigetarwebloemenwordtgewoonlijktoegevoegdaanbloemmeteenlaag
eiwitgehalte omdebakkwaliteit hiervanteverbeteren.Hetwordtgebruikt
in"breakfastcereals",deegwarenenhuisdierenvoeder enkanvaakworden
verkochttegenprijzendiehogerzijndandeprijsdievoordezetmeelzelf
wordtbetaald.Hetgebruikhiervanin"texturisedvegetableprotein"(kunst-
vlees)T.V.P.neemtsteedsmeertoe.
Heteigenlijkeprocesvoorhetvervaardigen vanzetmeelbegintgewoonlijk
metdebloemtevermengenmetwateromeendeegtevormen.Naeenrustpauze
wordthetzetmeelafgescheiden doorwassenineenextractor.Inhetzelfde
stadiumwordtookhetglutenafgescheiden .Zetmeelenglutenwordenvervol­
gensafzonderlijk gedroogd.
11.Tarwezetmeel enderivatenhiervanwordenevenalsmaïszetmeel optalrijke
gebiedengebruiktzowelindevoedings-alsindeindustriëlesector,maar
voornamelijk indelaatste.
12.Aardappelzetmeel
Deaardappelzetmeelindustrie vandeGemeenschapisnogmeergeconcentreed
dandemaTszetmeelindustrie ,maarheefteenveelkleinerrendement,onge­
veer0,5-0,9miljoentonzetmeeluitongeveer3-5miljoentoninde
Gemeenschapgeteeldeaardappelen,terwijldemaiszetmeelprodutie ongeveer
2miljoentonbedraagt.Aardappelzetmeel wordtslechtsin4lid-statenge­
produceerd :Nederland(ongeveer65%vandeproduktievandeGemeenschap),
Frankrijk,DuitslandenDenemarken.Defabriekenhebbendikwijlseencoöpe-
ratievegrondslag.
13.Erbestondreedssteunvooraardappelzetmeelfabrikanten en/oftelersvan
fabrieksaardappelen vóórdeinstellingvanhetgemeenschappelijk landbouw­
beleid.Eenvandevoornaamste redenenhiervoorwasdenoodzaakomdeaard-
appeltelersinbepaaldegebiedeneenredelijkelevensstandaard teverzekeren.

-25-
DitwasinhetbijzonderhetgevalinNederland,waardebodemingrote
gebiedenvanNoordoost-Nederland vanzodanigesamenstelling is,dater
nietveelandersdanzetmeelaardappelen kanwordengeteeld.Erzijnin
deGemeenschap ongeveer20000telersvanzetmeelaardappelen .
14.Derestitutiebijdeproduktiewordtuitgekeerd aandezetmeelfabrikant
enintegenstelling metwatgeldtvooranderesoortenzetmeel,voorhet
zetmeelzelfennietvoordegrondstof,maaralleenwanneeraandetelers
eenminimumprijsisbetaald.Detotaleopbrengstperhectarevoorde
telermetinbegripvanderestitutiebijdeproduktie,kan,ingebieden
waarandereteeltenmogelijkzijnvaninvloedzijnopderespectieve
arealenvanaardappelen (voorzetmeelenvoormenselijke consumptie),
suikerbieten engranen.
15.Hetproceswaarmeezetmeeluitaardappelen wordtverkregenisinvergelij­
kingmetdatvoormaïszetmeel of.zelfsdatvoortarwezetmeel betrekkelijk
eenvoudig.Nahetwassenwordendeaardappelen dooreenbrekertoteenbrij
gemaakt.Debrijwordtvermengdmetwaterenvervolgens doorzevenensepa­
ratorengevoerd,waarnahetzetmeelwordtgedroogd.Hetbijprodukt vandit
procesheefteenbetrekkelijk lagewaardeenwordtvoornamelijk gebruikt
vooreiwitinveevoederofalsmeststof.Hetproceszelfvergtzeergrote
hoeveelheden waterenhierdoorontstaanernstigeproblemeninverbandmet
afvalwater .
16.Vooraardappelzetmeel liggendeafzetmogelijkheden bijnageheelindeindus­
triëlesector,
17.Rijstzetmeel
Dezesectorisverrewegdeminstbelangrijk meteenproduktie vanslechts
ongeveer7.000tonzetmeeluitietsmeerdan10.000tonbreukrijst,gecon­
centreerdinvierlid-staten (België,Italië,Duitsland enNederland).
Rijstzetmeelwordtuitsluitend indesectormenselijke consumptiegebruikt
(vooralinbabyvoeding).

BIJLAGE B
Restituties bijdeproduktievanzetmeel1975/1976~Hoeveelheden waarvoor
restituties werdenuitgekeerd
x1.000tor
Restitutiebedraqen :1975/1976
Mals:10RE/t
Tarwe:16,30RE/t
Aardappelzetmeel :16,10RE/t(restitutiemaïsx1,61
Breukriist :12,30RE/t

BIJLAGE C
TABELI
Ontwikkeling vandeaanschaffingsprijzen ,restitutiesbijdeproduktie
vanzetmeel,drempelprijzenenwereldmarktprijzen voorMAIS(1967/68-1976/7)
J
RE/t
Aanschaffingsprijs Wereldmarktprijs Drempelprijs Restitutie

-28-
TABELII
Ontwikkeling vandeaanschaffingsprijzen ,restitutiesbijdeproduktie
vanzetmeel,drempelprijzenenwereldmarktprijzen voorTARWE(1967/68-
1976/77)
RE/ton
Aanschaffingsprijs Wereldmarktprijs Drempelprijs Restitutiebij
deproduktie

TABELIII
Ontwikkeling vandeaanschaffingsprijzen ,restitutiesbijdeproduktie
vanzetmeel,drempelprijzenenwereldmarktprijzen voorBREUKRIJST
(1967/68-1976/77)
RE/ton
AanschaffingsprijsWereldmarktpri jsDrempelprijs Restitutiebij
deproduktie

-BIJLAGE D
EOGFL,afdelingGarantie
Uitgavenindesectorengranenenriist
mmiLj.RE
1973 1974 1975 1976 1977

-31-
BIJLAGE E
Produktie vanaardappelzetmeel indeGemeenschap indeperiode1967-1976.
(x1000ton)
Uitditoverzichtblijktdatdeproduktieindeeerstejarenvandit
decenniumforssteegenin1976terugvieltothetpeildatin1967was
r
bereikt.Achterdeopgegevencijfersgaanechterzeergroteverschillen
vanlandtotlandschuil.InNederlandbijvoorbeeld steegdeproduktie
vanca.350000tonin1967tot_+640000tonin1972enliepzijdaarna
terugtotongeveer360000ton.InFrankrijkdaarentegen bedroegde
produktiein1976slechts+60%vandiein1967.