ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(75)642
Vol.1975/0240

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSES VAN DEEUROEBSE ŒMEENSCHLAEEEN
COM(75)642 def.
Brus sel ,18december 1975
VERSLAG VAK DECOMMISSIE AAN DERAAD
VAN DEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN OVER HET EFFECT VAN DESTEUNVERLENING
AAN DEGEASSOCIEERDE STATEN ,LANDEN ENGEBIEDEN
1974
COM(75 )642def .

VIII/467/75-N
INHOUD
•.* ■;•>*•/■»....I ■.-;.,~^X.25^
A.INLEIDING " 1
B^RENDEMENTVANDBPROJECTEN 5
I,DEACTIVITEITEN •,5
1#Bezettingsgraad vandeziekenhuizen 5
2»Overigeactiviteiten $
3#Samenvatting 6
v•• "•>*".5
II.ONDERHOUD VANOEBOWEfENUITRUSTING 8
i1•Gebouwen 8
•2«Uitrusting 8
3»Programma'svooropleidingvanonderhoudspersoneel .9
III'!HETPERSONEELVANDEMEDISCHEINSTELLINGEN ''*11
1»Persoiieelssterkte ... ;1• 11»
2#Dehulpverlening vandebuitenlandsetechnischebijstand12
3»Hetpersoneelvandepreventievegeneeskunde "13
TVéDEVOORDEMEDISCHEINSTELLINGEN BESCHIKBARE KREDIETEN 14
1•Methodologische opraerkingen 14
2•Debegrotingenvoorfunctionering • 15
3#Deherkomstvandekredieten 17
-4#Hetfeitelijkevenwichtvandefunotioneringsbe-*'18
grotingen ••••■■ .
5«Functionenngsniveau 19
6,Structuurvandebegroting -, ^.
7»Deinkomstenvandeinstellingen •.-20
Vé.DEGENEESMIDDELEU . . •; 22
•••/•••

v -2- VIII/467/75-H
: Y Blzl
C.COHERENTIE VANDEALGEMENEOPZETVANDBPROJECTEN 24
I.PLAATSVANDEPROJECTENINDEONTTOCKELING VANDE
GEZONDHEIDSINFRASTRUCTUUR ''2A
1,Opzichzelfstaandeprojecten *'r"-'*'■"24'
2•Samenhangende maatregelen '2.7
3«Aanvullende voorwaarden • 30
4*Samenvatting „32
II.PERSONEELSSITUATIE OPNATIONAAL NIVEAU 33
1.Artsen "" '33
2*Paramedischpersoneelenniet-medisch personeel '•34
3*Hetprobleemvanhettekortaanmedischpersoneel 34
4*Enkelebeschouwingen pvermogelijkemaatregelen '''-2>6
5»Samenvatting f;'j>'?' 38
III.DEBEGROTINGEN VOORVOLKSGEZONDHEID OPNATIONAALNIVEAU...39
1•Methodologische opmerkingen 39
2«Karakteristieken vandebudgettairesituatie 39
3.Debuitenlandse hulpvoorfunctionering . „■-•43'
4»LessenwelkeuitdeErvaring'kunnenwordengetrokken 44
IV.DETECHNISCHE 0P2ET ,:'•48
1*Afstemming ;opplaatselijkesituaties -, 48
2»Eisenwaaraandetechnischeopzetmoetvoldoen 51
DEPROJECTEN VOORHULPBIJDEFtINCTIONERING 54
I.TECHNISCHE BIJSTAND *■"54
II•DETIJDELIJKEBEKOSTIGING VANDEFUNCTIONERING :,'.W■'iX*...55
E.SAMENVATTING ENALGMENECONCLUSIES
»'Λ»57

YllI/467/75-tf
BIJLAGENBiz .
'BIJLAGE I-DEPROJECTEN
Doelstellingen ,opzet »resultaten
1,Madagascar
2,Dahomey
3•Mauritanie
4èSomalie
5.Opper-Volta
6»Niger '
7•Kameroen1/1
"'3/1
1/5 .
1/7
1/11
I/14
i/n
1/20
BIJLAGE II-LIJST VANDEPROJECTEN WAARVAN HETRENDEMENT
IWDELAATSTE TIJD WERD BESTUDEERD' " 11/23

Vm/467/75-N
INLEIDING
Zoalsartikel21vanhetinternakkoordvan1969inzakedefinanciering
enhetbeheervandesteunvandeGemeenschapvoorschrijft ,bevatditverslag
tenbehoevevandeRaaddenodigegegevensbetreffende dewijfcewaaropvan
dedoorhetEuropeesOntwikkelingsfonds gefinancierde objectengebruikwordt
gemaakt(1)•
DeCommissiegingin1974verdermetdeevaluatievandedoordeGemeenschap
gefinancierde steunverlening »Hetnutvandeze,in1966begonnen,voortdurende
werkzaamheid ,dieinsamenwerking metdeoverheidvandeontvangende landenwordt
verricht,blijktvanjaartotjaarduidelijker.Opdeeersteplaatsmaaktdeze
evaluatiehetmogelijkeventuelelacunesindeprojeotenaantevullenenindo
tweedeplaatsuithetverledenlessentetrekkendieaanwijzingen kunnengeven
omtrentdekoerswelkebijdenieuwesteunmaatregelen moetwordengevolgd,
teneindezedoeltreffender inteschakeleninhe.tdoordeonderscheiden landen
gevoerdeontwikkelingsbeleid ,
In1973onderzoohtdeCommissieeeneerstereeksprojectentotontwikkeling
vandelandbouw(2),maarin1974besteeddezijvooralaandachtaandewijze
waaropgebruikwordtgemaaktvaneenaantalvoorzieningen ophetgebiedvande
gezondheidszorg .Immers,deontwikkeling vandesocialevoorzieningen iseen
vandevoornaamstedoelstellingen vandeGemeenschapshulp enwordtgenoemd
onderdeindetweedeovereenkomst vanJaoendeaangegevenprioriteiten.
VoortshaddendedienstenvandeCommissieinhetverledenopgemerktdat
bijdebenuttingvandegezondheidsvoorzieningen eenaantalvaakbelangrijke
problemenrijzen,dieafbreukdoenaanhundoeltreffendheid .Sommigeprojecten
voorgezondheidszorg wordenreedsbeschreveninvroegereverslagenvande
CommissieaandeRaadoverdewijzewaaropvandesteungebruikwordtgemaakt.(3)
(1)Debeschrijving vandewijzewaaropdesteunmaatregelen werdenuitgevoerd,
maaktd->oluitvanhetverslagvandeCommissieaandeAssociatieraad overhet
beheervun.definanoi'êlesamenwerking inhetbegrotingsjaar1974yopgesteld
overeen'.:,matigartikel29vandetweedeóvereenkomst vanJaoende
(doe.VL.iI/409/75)•Bovendienwerdomtrenteenaantalprojectenwaarvande
uitvoeringbijzonderemoeilijkheden deedrijzenindeloopvanhetjaarverslag
uitgebrachtinmededelingen vandedienstenvandeCommissieaanhetcomité
vanhotEOF.
(2)VerslagvandeCommissieaandeRaad,overheteffectvandesteunverlening
aandegeassocieerde staten,landenengebiedensedert1973(doe.C0K(75)13def
van22.1.1975).
(3)Dezeopeenvolgende projectenbetreffenhetzelfdeziekenhuisinSomalië
(AlgemeenziekenhuisvanMogadiscio).

-2- VIII/467/75-N
Thanskondieperwordeningegaanopdodaaruitvoortvloeiende partiëleen
beknopteconclusiesenookkonmeernuanceringwordenaangebracht
Kaargeblekeniskunnendeondervondenmoeilijkheden zeldenopéénenkele,
gemakkelijk dooreentechnischebeslissingtecorrigeren,factorwordenterug­
gevoerd.Hetscheenintegendeeldatzijmeestalderesultantevormdenvan
complexeverschijnselen endatzijinfeitedeweerspiegeling warenvande
invloedvantekortkomingen vaninstitutionele aardopnationaleschaal.Deze
waarnemingen toondenaanhoenuttighetis,nadevoltooiingvaneenvoldoend
aantalprojectenophetgebiedvandegezondheidszorg ,deresultatendaarvan
systematisch teevalueren e
Daaromwerdenbijdeonderzoekingen betrokken,enerzijdsdeafgewerkte
projectendiealsrepresentatief voordeverschillende soortenmaatregelen ophet
gebiedvandegezondheidszorg kondenwordenbeschouwdenanderzijds,delanden
waarvoordeEOF-hulpophetgebiedvandegezondheidbijzonderbelangrijkwas.
Inditrapportworden24afgewerktegezondheidsprojecten onderogen
genomen(l).16projectenbetreffendeinfrastructuur vandegezondheidszorg
(ziekenhuizen ,medischecentra,poliklinieken ,andereinstellingenvoorde
gezondheidszorg ,enz.)eninde8overigegevallenbetrofhettijdelijkehulp
voordefunctionering (technischebijstand,dekkingvandelopendekosten)(2).
Deinstellingen bevindenzichindevolgendelanden:Kameroen,Dahomey,
Ópper-Volta,Madagascar,Mauritanië,NigerenSomalië.Detotalekostenvandeze
projecten(30miljoenr.e.)maken30%uitvandetotalebetalingsverplichtingen
vandedriefondsensamenvoorprojectenophetgebiedvandegezondheidszorg
(101miljoenr.e.):
Financieringsbesluiten enuitgaven(inmiljoenenr.e.)'
Situatieper31.12.1974
Totaalvandebesluiten
(bet'alingsverpli chtingen)
waarvan:gezondheidszorg (3)
(betalingsverpli chtingen)
inditverslagbehandeldeprojecten
(uitgaven)E0F1E0F2E0F3Totaal
581713(4)8172.111
5028(4)23 101
1612 2....30.
•••/••J
(1)Referentiesvandeverslagen(1969:2767/VIIl/E0F/70j1970sVIIl/398/71-
EOF/1;1971:VIIl/258/72-E0F/C-3;1972:VIIl/702/73-C-5)
(2)ZielijstvandeprojecteninbijlageU/23-24.
(3)Inolusrefgezondhtjidsoaapa^neB cnfochni3cho'.'frjR^nwcr^in^.
(4'Situatii.ind1971»

-3- VIII/467/75-N
Dedoelstellingen ,deopzet endevoornaamste resultaten vandebestudeerde
projecten zijn samengevat inbijlage I(l).Inhetverslag zelf treft meneen
"beknopt overzicht aanvandeconcrete omstandigheden waaronder dedoor hetEOF
gefinancierde investeringsobjecten worden gebruikt (hoofdstuk B),Vervolgens
wordt aandacht gewijd aandealgemene opzet vandeprojecten insamenhang metde
nationale situatie lplaats vandeprojecten indeontwikkeling vandegezondheids -
infrastructuur ,personeelsproblemen ,gezondheidsbegrotingen opnationaal niveau
(hoofdstuk C).Eenafzonderlijk hoofdstuk betreft deprojecten voor hulp bijde
functionering (hoofdstuk D)#Deconclusies dieuitdeze analyse kunnen worden
getrokken worden uiteengezet aanheteind vandeparagrafen ;ineenlaatste
hoofdstuk (hoofdstuk E)vindt meneenresumé endealgemene conclusies vanalle
beschouwingen .
Deinhoud vanditrapport isvoornamelijk gebaseerd op :
-evaluatii o')ezoeken aajaSomalië ,Óppers-Volta enNiger in1974 -en .aan .Tsjaad
in1970 j
–evaluatierapporten diedegemachtigde controleurs vanhetEOF ifcoverleg
metdero^oringen vandebetrokken landen (Kameroen ,Dahomey ,Madagascar'
enMauritanië )opstelden » '
Tenaandien varideverkregen gegevens dienen bepaalde reserves van
methodolor' .;c?iyaard teworden gemaakt :
«
-dobasisstatistieken yaarop ditverslag moet steunen zijn vaak .onvolledig
ensoms selffe metelkaar integenspraak ;
-hetcijfermateriaal isniet altijd beschikbaar voor dezelfde jaren ;de
vergeli jkingen (bev»voor debegroting )betreffen danooksoms verschillende
jaren ;
-het .isniet altijd nauwkeurig tezeggen wathetvergeleken cijfermateriaal
precies inhoudt »(2)
•• 99
(1)Blz.3/1tot1/22
(2)Omdetvergelijkingen tevergemakke lijken ,werden deverschillende .
•munteenheden omgerekend inCFA .franken tegen dekoers vanhetjaar .

-4- VII1/467/75-N
Bijgevolgmoetaandecijfergegevens indicatieve envaaknietmeerdan
vergelijkende waardewordentoegekend.
Resumerende "blijktuitdegedetailleerde analysesdatdemeesteinveste­
ringenvanhetEOFindesectorgezondheidszorg volkomenverantwoordzijn.Alle
investeringen hebbeninverschillende matebijgedragentotdeontwikkeling van
degezondheidsinfrastructuur ,zoweldeprojoctenvanessentieelplaatselijk
belang(Dahomey,Madagascar),alsdealgemeneprojectendieharmonischinde
plannenvoorontwikkeling vandegezondheidszorg zijngeïntegreerd (Opper-Volta f
Niger),Uittechnisch,functioneelenoperationeel oogpuntkandeopzetvande
projectenindemeestegevallenalsafgestemdopdestructurelebehoeftenvan
hotbetrokkenlandwerdengekwalificeerd .Deeffectenvandeprojecten
blijkenruimschootspositief,maaroverhetalgemeenwordtvandegrote
ziekenhuizen intensergebruikgemaaktdanvandemedischevoorzieningen ot>.
secundairmlagerniveau.
HetrendementvansommigedoorhetEOFgefinancierde medischevoorzieningen
xtferdaangetastdoordeontoereikendheid vandevoordefunctionering
beschikbare middelen.Deproblemenvanpersoneelsschaarste evenwelwerdenin
deloopderjarenminderacuut.Tenaanzienvanhetonderhoudvande
voorzieningen blijkendeopinitiatiefvandeGemeenschapopgezetteendoor
haargefinancierde programma'svoordeopleidingvangespecialiseerd
personeeleenpraJctischeendoeltreffende bijdragetezijngeweestomde
desbetreffende problemenoptelossen.Hetcrucialeprobleemblijftdaaren­
tegendeontoereikendheid vandeeigenfinanciëlemiddelenvandeontvangende
landenomdegoedewerkingvandemedischevoorzieningen tekunnenwaarborgen.
Tenslottetonendeanalysesdathetnutenhetgebruikvandeinstellingen
ingevaarkomenindiennietaanbepaaldevoorwaardenisvoldaantenaanzien
vandeorganisatie vandegezondheidszorg entenaanzienvaneenaantal
maatregelen opaanvullende gebiedenzoals:voorschriften inzakedeafvoer
vanafvallen,opvoeding,watervoorziening ,enz.

-5- rai/467/75-N
B.RENDEMENT VANDEPROJECTEN
I.DEACTIVITEITEN
Bestudering vandeomstandigheden waaronderdedcorhetEOr.gefinancierde
objectenwordengebruiktleidttoteenaantalwaarnemingen vanalgemeneaard
metbetrekkingtotdebezettingvandeziekenhuizen endewerkzaamheid vande
imedischeinstellingen .
1,Bezettingsgraad vandeziekenhuizen
Overhetalgemeenzijngrote,algemene,metallemiddelenvoordiagnose
enbehandelinguitgerusteziekenhuizen beterbezetdandemiddelgrote zieken­
huizenenmedischecentra#Bijdealgemeneziekenhuizentreftmendevolgende
bezettingspercentages aan:
+90%teMajungü ,(Madagascar),Mogadiscio (Somalië)enNiamey(Niger)
+100%teNouakchott(Mauritanië),Zinder(Niger)(l).
Desecundaire ziekenhuizen enmedischecentravanhetintermediaire
enlagereechelonvandogezondheidszorg koneninhetalgemeenniethoger
dan40a70alzijndeverschillen vandeeneinstellingtotde'andere
binneneenzelfdelandsomszeergroot.InOpper-Voltazijndegezondheids-
centravanZiniareenvnnKongoussibjv.duidelijkonderbezet(30$),
terwijldatvanYakovolledigwordtgebruikt(100fo),
■,Degeringerebezettingsgraad inhetintermediaire echelongaatmeestal
gepaardmeteenkortegemiddeldeopeningsduur (circa10dagen)dienergens
de15dagenoverschrijdt ,terwijlhetverblijfvandeziekenindealgemene
ziekenhuizen gemiddeld20a25dagenduurt.Natuurlijkkaneenziekenhuisbij
•••/•••
(l)Tervergelijking :indenietdoorhetEOFgefinancierde ziekenhuizen
vanOuagadougouenBobo-Dioulasso (Opper-Volta)ishetpercentage
respectievelijk 80en100.

-6- ' 1 VIIl/467/75~N
overdreven toestroming 1vanzieken genoodzaakt zijn degemiddelde opnameduur
for3 téverminderen ,zoals hetgeval wasteNouakchott (Mauritanië )ente
Ouagadougou (Opper-Volta ),waar deze niet langer isdan10&12dagen ,
2«Overige activiteiten
Hetcijfermateriaal betreffende deoverige activiteiten (spreekuren ,
chirurgische ingrepen ,bevallingen ,enz,)isgeen geschikte basis voor het
afleiden vanalgemene tendenties ^Hetaantal spreekuurbezoeken lijkt vooral
afhankelijk vandefaam endemedische aantrekkingskracht vandeinstelling ,
d*w#Zé vandebekwaamheid endereputatie vanhétmedisch enparamedisch
personeel *Hetvoorbeeld vanOpper-Volta envanNiger toont aandatde
activiteit vandeminder belangrijke medisohe instellingen groter is
indien deze door eenarts enniei door eenverpleger worden geleid .
3.Scrtienvatting
Gaat mendeoorzaak navandeverschillen in.activiteit tussen de ;. .
instellingen ,danziet men weliswaar evidente doch fundament elêfeiten ,
bevestigd :hetrendement vaneengezondheidsinstelling hangt hoofdzakelijk
afvandevolgende punten :
-staat enonderhoud vanhetgebouw ,vandevaste inrichting snvande
medische uitrusting }
–aantal ,bekwaamheid ,initiatiefgeest endynamisme vanhetmedisch ,
paramedisch enhulpverlenend personeel } '
-financiële middelen dievoor defunctionering beschikbaar zijn }
–extra materiële middelen diedeinstelling kanverkrijgen igeneesmiddelen
kleine medische apparatuur ,enz»,,:
••♦/

-7-
«VVIIl/'>67/75-N
functiedieaaneeninstellingivordttoegewezenbinnendegezondheids-
organisatie , ,
vervullingvanbepaalde,vooreengoedewerkingonmisbare,aanvullende
voorwaarden (voorschriften inzakeafvalverwijdering ,situatieophetge­
biedvanwegen,aanwezigheid vanvervoermiddelen ,enz..).,
vestigingsplaats ,inverhoudingtotdebevolkingsdichtheid en-verdeling
enerzijdsentenopzichtevandeoverigeofficiëleofparticuliere gezond-
heidsinstellingen anderzijds ,
verzorgingscapaciteit tenopzichtevandedichtheidenVerdelingvande
betrokkenbevolking(waarbijderegionaleverdelingvangrotereinvloedis
dandegroottevandebevolking),
continuïteit enregelmatigheid vandeverleendediensten(hotvaaktoége–
pasteroulerenvanbuitenlands personeelbijvoorbeeld iseenzwakkebasis
voorhetontstaanvanvertrouwentussenartsenenpati&iten),
gelijktijdige enaanvullende werkzaamheden ophetgebiedvanpreventieve
geneeskunde enactiesvoorgezondheidsopvoeding ,hygiëne,bescherming van
degezondheid ,vanmoederenkind,enz»alsmedeintensiteit encontinuïteit
vandezeactiviteiten ,
belangstelling of.onverschilligheid vandeplaatselijkeautoriteiten ,
opkortetermijn,tijdsindeling vandeeconomischeactiviteitvande
bevolking(oogsten,eventueleseizoenarbeid indelandbouw,marktdagen,
enz.,inentingvanhetvee,enz.).

-8- VIII/467/75--N
OITPSRHOUD VANGEBOUWEN ENUITRUSTING .
Hetonderhoudvangebouwenenuitrustingiseenvandezwakste
puntenindebenuttingvanalleuitgevoerde objecten®
laDegebouwen
Overhetalgemeenkanmenzeggendatdegebouwenvandegrote
ziekenhuizen enmedischeinstellingen waarvandefunctionering dooreen
buitenlandse hulpinstantie wordtbekostigdnagenoegregelmatigenbehoorlijk
wordenonderhouden.Onvoldoendeofzelfsgeenonderhoudkomtvaakvoorbij
medischeinstellingen vanhetmiddelbare enhetlagereechelon»
Hetonderhoudvandebinnenafwerking (bepleistering ,schilderwerie ,ramen
endeuren,enz»)laatoverhetalgemeenmeertewensenoverdandatvandege­
bouwenzelfa
Alhebbenderegeringeningeziendathetonderhoudvandegebouvrennood­
zakelijkis,tochblijvendebeschikbarekredietennogvaakonvoldoende,terwi
zijsomsookwordengebruiktvoordeuitvoeringvanandere,alsbelangrijker o
urgenterbeschouwde gebouwen»Inde.meesteGASMzijnhetnamelijkdodiensten
vanhstministerievanOpenbarewerkendiebeslissenoverdeprioriteitenbij
onderhoudswerkzaamheden inallesectoren,maarzijgaandaarbijnietaltijdva
objectievecriteriauit#
2«Deuitrustin?
Inhetalgemeengesprokenlaat.hotonderhoudvandeuitrustingmeerte
tjensenovernaarmatedeinstallatiesingewikkelderzijn(koeliprichting ,elek­
trischeinstallatie,verwarmingsinrichting ,liften,geperfectioneerde medische
apparatuur,euz«).Hetvaaksnelleonklaarrakenvanhetmateriaalvindtmet
nameeenverklaringindevolgendeoorzaken:
–dekwantitatieve enkwalitatieve tekortkomingen vanhetonderhoudspersoneel ,
–deonverschilligheid vandegebruikers(medischenparamedischpersoneel,
kantoorpersoneel )dievaakslechtzijnvoorbereid ommateriaalvanEuropees
...modelte.gebruiken(gebrekaaninformatieenbegrip,gebrekaanmotivatie
eninitiatief),

-9- VHI/467/75-N
–dekrapheidvandemiddelendievooronderhoudbeschikbaar wordengesteld,
–hetontbrekenvannationalestructurenvoor-deadminist-ratie,detechnische
organisatie enhetbeheer,metnamehetontbrekenvanalger.enewerkplannen
envanwerk-encontrolebriof jesinhotziekenhuiswezen .
Hetergstzijndetekortkomingen ophetplatteland,maarindogrotezieken­
huizenishetonderhoudveelverbeterdalsgevolgvandeopnationaalniveauge­
nomenmaatregelen ondewerkzaamheid vanbuitenlandsehulpinstanties (BOF,
Wereldgezondheidsorganisatie ,bilateralehulpdiensten ,enz.).
Omlangdurigedefectentevermijdenzalbijdekeuzevanziekenhuisapparrvfcuur
meerrekeningmoetenwordengehóudenmetdeservice»Deleveranciers zoudenstrik­
terdan-voorheenaanhunserviceverplichtingen gehoudenkunnenworden*Zozoudenin
debestekkenvoorleveranties dovolgendeverplichtingen kunnenwordenopgelegdaan
deleveranciers :
–praktisohedemonstratie vandefunctionering vanbepaaldetoestellenaandege­
bruikers,
–nauwkeurigespecificatie vandefunctionering vandeservice,
–verstrekking vanzeereenvoudigehandleidingen voorhetonderhoud,diezoweldoor
degebruikersalsdoorhetonderhoudspersoneel gemakkelijk wordenbegrepen,
–leveringvaneencatalogusmethetoogopdeaanschaffing vanonderdelen,
3.Programma's'voor -opleidingvanonderhoudspersoneel
Wetendedateenbehoorlijkonderhoudabsoluutnodigisvoordegoedewerking
enhetvollerendementvaneenziekenhuis,heeftdeCommissieeigenerbeweging
verschillende programma'svoordeopleidingvanonderhotidspersoneel opstapelge­
zet(l)fzichdaarbijbaserendeopdeconclusiesvanhetonderzoekvandewijze
waaropbepaaldeziekenhuizen wordengeëxploiteerd# Dezeprogramma'shoudenhet
volgendein:
•••/•••
(l)Kameroen:Opleidingvanonderhouds–enreparatietechnici voordereizendebijstands–,toezichts-enonderhoudsploegen (ziebijlagel/21en
verslag1971overhetrendementvandesteun).
Mauritanië :Organisatievaneenonderhoudsdienst enopleidingvanhetperso–
', neeldathetmateriaalmoötgebruiken,'onderhouden enbeheren
(ziebijlage1/9)•
Tsjaad:Inuitvoering
Somalië:Instudie

-10- VIIl/467/75-N
bijscholing van.hetonderhoudspersoneel datindegezondheidsinstellingen
indienstisvoorhetlopendeonderhoud,
opleidingvanspecialisten diedefectenkunnenopsporeneningewikkelde
reparatieskunnenuitvoeren,
oprichtingvanpassendestructurenvoordeorganisatie vanhetonderhoud
inhetkadervanhetministerievanVolksgezondheid ,
oprichtingvanreizendeteamsop.nationaalniveau,
inwijdingvanhetmedischenparamedisch'personeelineenrationeelgebruik
vandeapparatuur, ' -
wekkenvanbegripbijhetadministratief personeelvooronderhoudsproblemen
envoordeorganisatie enhetbeheervaneenvoorraadonderdelen »
•»•/«•»

-11- VIII/467/75-N
III.HETPERSONEEL VAMDEMEDISCHEINSTELLINGEN
Uitdegegevensdiebeschikbaarzijnoverdesterktevanhetpersoneel
datin'deverschillende medischeinstellingen werkzaamiskunnenslechts
enkelezeeralgemenetendentieswordenafgeleid#Deplaatsingvanhetmedisch
enparamedisch personeelqpnationaalniveauwordtimmersdoorhetministerie
vanVolksgezondheid endebevoegdeondergeschikte dienstenverricht.Voorts
behoortdeplaatsingindeverschillende diensten(ziekenhuis,gezondheidscentrum ,
polikliniek ,reizendeteams,dienstenvoorpreventievegeneeskunde ,enz.)binnen
elkeadministratieve onderverdeling tothetressortvandebevoegdehoofdgenees–
heer.Daaromkandosterkteindeverschillende dienstenopalleechelonszeer
ongelijkverdeeldzijn»
1.Personeelssterkte
Uitonsonderzoekisgeblekendatdeverhoudingtussendetotalesterkte
enhetaantalartsenenerzijdsendecapaciteitanderzijdszeergunstigisvoor
dealgemeneziekenhuizen vanlïogadiscio (420»waaronder31artsen,voor600bedden;
envanNouakchott (200,waaronder10artsen,voor230bedden).Deverhoudingis
veelgeringervooralleanderebijonsonderzoekbetrokkendiensten ?erisechter
indemeestegevallengeenenkelverbandwaarneembaar tussendevandeenein­
stellingtotdeanderegeconstateerde verschillen enhetactiviteitsniveau van
elkeinstelling.
Overhetgeheelgenomenkomtdepersoneelssterkte invrijwelalleinstel­
lingenovereenmeteenzekerfeitelijkevenwichtdatvoortvloeituitdeplaatse­
lijkeomstandigheden waaronderdoinstellingwordtgee'xploiteerd enuitde
mogelijkheden vanhetland.Ditwilgeenszinszeggendatdezesterkte"normaal"
of"voldoende"zouzijn.Hetisimmersdevraagwelkenormenvoordebepaling
vandepersoneelsbehoeften moetenwordenaangelegd.Detechnischeeisenvande
aanwezigeinstallaties enapparatuur?Eenvantevorenvastgestelde verhouding
tussenpersoneelssterkte enbetroldeenbevolking,d.w.z.detheoretische
•••/«

-12- VHI/467/75-N
verzorgingsbehoeften ?Hetisgoedmogeiijicdatdesterkteineenbepaalde
instellingtelaagwordtgeacht,hetzijvolgensEuropesenormenofandere
vautevorenvolgenseenbepaaldeopvattingvastgestelde normen,hetzij
volgensdesubjectievebeoordeling vandeterplaatseondervraagde bevoegde
autoriteiten ,terwijldesterktedesondanksobjectiefvoldoendeisenaange­
pastaandespecifiekeomstandigheden inhetbetrokkenland.Hetisderhalve
devraagofdepersoneelssterkte onvoldoendeisindemeesteinstellingen
danwelinvergelijkingtegrootindehogergenoemde groteziekenhuizen#
Inwelkemategeeftdebestaandepérsoneelssterkte eënbeeldvandealgemene
klooftussendeoorspronlcelijkeopvattingendemogelijkheden van/hetland?
HetfeitdatSomaliëbijvoorbeeld inhetziekenhuisvanMógadiscionaar
praktischwaargenomenAfrikaansenormenoverdrevenveelhulppersoneel heeft
aangesteldjschijntveeleerhetgevolgvaneenpolitiekebeslissingdanvan
eenobjectievenoodzaak.Maarhetdirecteresultaathiervanopnationaal
niveauie..eenwanverhouding tenvoordelevanhetalgemeenziekenhuisenten
nadelevanalleoverigeinstellingen.Bovendienishetduidelijkdatde
sterkteopzichzelfweinigtebetekenenheeftindienmennietsvreetoverde
kwalificatiegraad ,waaroverevenweleenoordeelzondergrondigeronderzoek
onmogelijkis»
2.Dehulpverlening vandebuitenlandse technischebijstand
DemeestedoorhetEOFgefinancierde ziekenhuizen werkennetbuiten­
landseartsen .»Devervangingvanbuitenlanders dooreigenonderdanenisnog
nietvergevorderd,tenzijinhetalgemeenziekenhuis"Van-Mbgadiscio
(25Somali'drsop31artsen)enindeziekenhuizenvanMagagascar
(617Malgassi'érsopeentotaalvan667artsen)#
Indeoverigelandenzoudehuidigeactiviteitnietgehandhaafd kunnen
wordenzonderdetalrijkeartsenvandetechnischebijstand#Franseartsen
zijnwerkzaamindeziekenhuizen vanNouakchott(Mauritanië),Zinder(Niger),
VictoriaenGaroua(Kameroen),Duitseartsenindeziekenhuizen vanGaoua
(Opper–Volta)enTahoua(iTiger),enBelgischeartseninhetziekenhuisvan
Dosso(Niger)»

13- VI11/467/75~N
Voorhetparamedisch personeelisdenationalisatie invrijwelalle
landenveelverdergevorderd;tochzijnernogeenaantalEuropeseverplegers
enmedischeassistenten v/erkzaam,voornamelijk indedoordobuitenlandse
technischebijstandbeheerdeinstellingen .
3.Hetpersoneelvandepreventieve geneeskunde
Demeestepreventieve gezondheidsdiensten ,metnamedereizendeteams
(bijvoorbeeldinOpper-Volta enNiger)hebbennietgenoegpersoneeltenop­
zichtevandebehoeften »Hetpersoneelsgebrek bijdereizendeteamsvoor
opsporingenpreventieinNigerbijvoorbeeld (waarhetEOFdemiddelenver­
strektevoordeoprichtingvan6centraalsvastebasisvoordereizende
geneeskunde )(l)iseenernstigehinderpaalvoordeuitvoeringvandenodige
envoorgenomenmaatregelen ye*®reizendeteams'zijnnietinstaatomtezorgen
vooreenaanhoudende opsporingvansommigeziektenbijdevolledigebetrokken
bevolking,zodatdereizendeteamsveelvaleeralshulpverleners moetenop­
tredendanalsopsporingsploegen (2).mvrijwelalle
Europeseverplegers
dobuitenlandse
(l)EDHMM,Equipesd'hygièneetdemédecinemobile
(2)Indeverzorgingssector Oaoua(Opper-Volta)kandeenige,zevenman
sterkeopsporingsploeg degehelebevolkingvanhaarrayon(350*000per­
sonen)slechtsomde4a5jaarbereiken#

14- VI11/467/73-N
DEVOORDEMEDISCHEINSTELLINGEN BESCHIKBARE KREDIETEN
1«Methodologische oprnerkmgen
Omeenbeeldtekrijgenvanhetalgemeneftoctioneringsniveau worden
onderdenaam"begrotingen"vandeziekenhuizen hiernasamengevatallever­
richteuitgaven,ongeachtdeherkomstvandefinanciëlemiddelen»Deze
wordtlateronderdeloepgenomen»Personeelskosten wordenslechtsuit­
zonderlijkinaanmerkinggenomen,omdatdegroottedaarvan'afhangtvande
verhoudingtussenbinnenlands enbuitenlandspersoneel(financiering
doordeverschillende dienstenvoortechnischebijstand)»
De"lopendebegrotingen"(zonderpersoneelskosten )geveneenindicatie
vandebehoeftenvaneeninstellingenvandemiddelendiedaarvoorterbe­
schikkingwordengesteld»Enkelereservesvanmethodologische aardzijnhier
evenwélophunplaatsÏ
–deuitgavenvoorgeneesmiddelen verschillennaargelangzij
»rechtstreeksbijdeEuropeseleveranciers wordengekócht(algemeen
ziekenhuisvanMogadiscio)(l), -.
•dan-welwordengeleverddoorbemiddeling 'vaneeninvoerorganisatie
(bijvoorbeeld jOfficeNationaldesProduitsFharmaceutiques et
ChimiquesinNiger)zondervrijstelling vandouanerechten ,
•ofweltendelewordengekochtmetgeld,ontvangenvanhetbevoegde
ministerieofvananderehulporganisaties (Opper–Volta);
–dekostenvandevoeding'vande'ziekenverschillennaargelangdeze
voedingaldannietwordtverzorgddoordeinternationale voedselhulp
(Opper-Volta,Niger)j
–hetonderhoudvandegebouwenkomtinsommigegevallenvoorrekeningvan
deziekenhuisbegroting ,maarwordtinanderegevallendoorhet
ministerievanOpenbarewerkenopzijneigenbegrotinggeboekt;
" •••/•••
(l)DoorbemiddelingvanhetministerievanVolksgezondheid »Dezeaan­
kopenlopennietviaderijksdienst voordeproduktieendeinvoer
vangeneesmiddelen "ASPIMA.";dekostprijsbedraagtcirca."50i°vande
marktprijsinSomalië» .

-15- VIII/467/75-N
–eenindelingvandebegrotingen -{ende'kosten)volgensde-onderscheidéïi
activiteiten vandeziekenhuizen koningeenenkelgevalwordenvei>-
kregen;devoordebegrotingen berekendebedragenperbedenperver­
pleegdagzijndusnietmeerdanzeerruwebenaderingen enkunnenslechts
vergelijkendewaardehebben»; ■
2.Debegrotingen voorfunctionering
Dealgemenelijndieuitdebestudering vanverschillende doorhet
EOFgefinancierde projectenenuiteldersverkregeninformatienaarvoren
komttenaanzienvandebegrotingenvoorlopendeuitgaven(zonderpersoneel),
uitgedruktintermenvanexploitatiekosten perbedenper.jaar(l)kaninde
volgendepuntenwordensamengevat :
–dezekostenzijnrelatiefhoogvoordealgemeneziekenhuizen vanNouakchott
(230bedden),Niamey(700bedden)e^Mogadiscio (600bedden):180.000tot
320.000CFA-fr.;
–opmiddelhoogniveauliggende.kostenvoordealgemeneziekenhuizen van
Zinder(Niger,450bedden),Bobo-Dioulasso enOuagadougou (Opper-Volta ,
respectievelijk 700en730bedden)enMajunga(Madagaccar,550bedden):
van100.000tot160.000CFA-fr*;
–relatieflagecijferswordenverkregenvoorallegewestelijke ,departe­
mentaleenarrondissementele ziekenhuizeninKameroen(groottegaandevan
30tot300bedden):van30,000tot90»000CFA-fr.;
–laagzijndecijfersookvoordedepartementsziekenhuizen vanTahouaenMaradi
inNiger(respectievelijk 136en166bedden),alsmedevoorhetziekenhuisvan
Manakara(Madagascar,150bedden):80,000tot100.000CFA-fr.
Deeersteconclusieisdatdealgemeneziekenhuizen blijkbaaroverneer
kredietenb?schil±e .";dandeziekenhuise".vanhettweedeechelon(2);deze
conclusieblijftookgeldigalsneninaanmerkingneemtdatdebehoeftenvande
groteziekenhuizengroterzijn,gezienhunuitgebreidere apparatuur,huntalrijke
gespecialiseerde dienstenenhetfeitdatmethunfunotionering ambitieuzere doel­
eindenwordennagestreefd.
Erzijnevenweleenaantaluitzonderingen :inOpper-Voltabeschikkende
tweesecundaireziekenhuizen ,Gaou(120bedden)enFadaN'Gouma(130bedden)
*••/•••
(l)Referentiejaren :Nouakchott :1972,NiameyenZinder:1975»Mogadiscio :1973i
Bobo-Dioulasso enOuagadougou :1973»Majunga:1974»Kameroen:1970/71»
TahouaenMaradi:1974»Manalcara:1974»
(2)Deontoereikendheid vandekredietenvoorlopendeuitgaven,vooralinde
medischeinstellingen ophetplatteland,werdreedsvermeldinhetverslagover
heteffectvandesteunover1969(blz.49)»i*1he"':bijzondermetbetrekicingto"t
deCentraalafrikaanse Republiek.

-16- VIII/467/75-ÎT
over200.000a300.000CFA-fr.per"bed.(l).Inbeidegevallenhebbenwijtemaken
metgroteziekenhuizen waarvanpasheteerstedeelisgereedgekomen ,zodatde
functionering onevenredigkostbaariswegensderelatiefuitgebreideuit­
rustingdieopdeeindcapaciteit isafgesteld.Dezelfderédenenzoudende
zeerhogefunctioneringskosten perbedvanhetziekenhuisvanNouakchott
(330.000CPA-fr.)kunnenverklaren.Eenanderemogelijkeverklaringisdatde
beidesecundaireziekenhuizen vanOpper-Volta metbuitenlandse hulpKerken,
zulksopeent®hoogniveauinvergelijking metdemiddelendienormaalvoorde
functionering vanzulkemedischeinstellingen beschikbaar wordengesteld.
Defunctioneringskosten perverpleegdagvolgengrossomododelijnvan
debegrotingen voorfunctioneringsuitgaven perbed.Hierspeeltechterdege­
middeldeopnameduureenrolenzoliggendezekostentussen950en550CPA-fr.
voordeziekenhuizen vanNouakchott ,NiameyenMogadiscioen.tussen,450en
35ÓCPA-fr.voordeziekenhuizenvanZinder,OuagadougouenBobo-Dioulasso .
Eentweedeconclusie;eriBblijkbaargeencorrelatietussendebegro­
tingenvoorfunctioneringsuitgaven vandeziekenhuizen endeuitgavenvoor
gezondheidszorg perinwonerofdeuitgavenvoorfunctionering vande.gezond­
heidszorgperinwonerindebetrokkenlanden.InKameroenbrengendehoogte
vandeuitgavenvoorgezondheidperinwoner(650CPA-fr.)envandeuitgaven
voorfunctionering vandegezondheidszorg perinwoner(172CPA-fr.)geenszins
mededatdeziekenhuizen opeenbehoorlijkniveaufunctioneren :inOpper-Volta ;
daarentegenfunctioneren degroteziekenhuizen zeerbehoorlijkondanksde
krappebegrotingsmiddelen (respectievelijk 165eh22CPA-fr.perhoofd).
Deverklaringvanditverschijnselisdatdeziekenhuisbegrotingen meer
eenbeeldgevenvanhunbehoeftendan.vandefinanciëlemiddelenvanhet
land.Denodigemiddelenvandeziekenhuizen komennamelijkniet,altijd
alleenviadebegrotingvoorvolksgezondheid beschikbaar .Daarommoetde
herkomstvandekredietenwordennagegaan.
* 1 -1
(1)Dezebegrotingenvoorfunctioneringsuitgaven perbedliggentrouwens
hogerdanbijdetweealgemeneziekenhuizen vanditland.

-17- VIII/457/75-N
3«Herkomstvandokredieten
.( -
Desamenstelling vande""begrotingen"vendeziekenhuizenisvrij
uiteenlopend.Bijdragenvoordelopendeuitgavenkonenoverhotalgeneenvan:
-hetministerievanVolksgezondheid ,netnin.ofmeerregelnatigebedragen
voor •
•het"binnenlands medisch,paramedisch enadministratief personeel,
envoorhetgrootstedeelvanhethulppersoneel en^dearbeiders,
•defunctionering vandeinstellingen vandehogereenmiddelbare
echelons;
-deregionaleengemeentelijke besturen,netbedragendievariërerivolgens
dewerkelijkefiscaleinkomsten,voor
•eendeelvanhethulppersoneel endearbeiders,
•degeneesmiddelen ,dekleineapparatuur,debrandstof,enz.vandesecundaire
enlagereinstellingen ,metnamedemedischecentraophetplatteland ;
-debilateralefinanciëlesteunvoorfunctioneringskosten ,onderhouden
herstellingen 5
-deminofmeeronregelmatige multilaterale financiëlehulp,bijvoorbeeld
hetCheysson-forids voordeaankoopvangeneesmiddelen enmedischmateriaal,
deWereldgezondheidsorganisatie voorbepaaldecampagnestotbestrijding
vanvolksziekten ,enzfj
-deonregelmatige hulpvanparticuliereorganisaties (LyonsClub,CARITAS,
MISEREOR,DeutschesAussatzigen-Hilfswerk ,enz.).
VoordefUnotionering vandemedischeinstellingen komtdaarbijnog
hulpinnaturavanallerleiherkomst,zoals .
opnationaalniveau,bijvoorbeeld inOpper-Volta ,de"contribution
patriotique"ende"LoterieNationale"voordeaankoopvanziekenwagens ;
-opinternationaal niveau,dehulpindevormvangeneesniddeleh enmateriaal
vandezijdevanparticuliere ,filantropische ,godsdienstige ,enz.
organisaties endeverschillende soortenvoedselhulp.

-18- VIII/457/75-N
Insoranigelandenwordtdefunctionering vandemedischeinstellingen
slechtsvooreenuiterstkleindeel"bekostigduit■begrotingsmiddelen vanhet
landzelf("begrotingvoorvolksgezondheid enondergeschikte besturen)jeen
■behoorlijkeexploitatievandezeinstellingenisalleenmogelijkdankzij
debijkomendehulpingeldeninnatura.Omaldezeredenenzijndewerkelijke
begrotingenvandeinstellingensterkvariërend,onregelmatig envaak
moeilijktebepalen»
4«Hetfeitelijkeevenwichtvandefunctioneringsbegrotingen
Indemeestelandeniaeenzeerprecairevenwichtvandefunctionerings –
begrotingen vandemedischeinstellingentotstandgekomen.Ditevenwicht
wordtslechtsgehandhaafd doordebuitenlandse hulpverlening waardeuitde
begrotingvoorvolksgezondheid toegekendekredietenendebijdragenvande
ondergeschikte besturentekortschieten.Hetschijntdatderegeringen
geneigdzijnhunfinanciëlemiddeleneersttoetekennenaandegrotezieken­
huizen,daarnaaandeinstellingen vanmiddelbaarniveauenpasopdelaatste
plaatsaandeinstellingen vanheteersteechelon.Omgekeerdmoetendelagere
besturen ■eerstzorgenvoordefunctionering vandeinstellingen opinter­
mediair,niveauenpasdaarnavoordievandeeerste-lijn-voorzieningen,
ditwilmetnamezeggendepolikliniekjes .
Debuitenlandse hulpvultdiu-'denationalelacunesaanenismeestal
genoodzaaktaandachttebestedenaanhetplatteland# Maarhulpvooreen
instellingvanhethoogsteniveaukanookbegrotingsmiddelen voordolagere
echelonsvrijmaken.DeFransehulpvoordefunctionering bijvoorbeeld geeft
sedertjarenregelmatige envoortdurende bijstandaandegezondheidssector
inOpper-Volta.Indienzijzoubesluitendehelftvanhaarhulptebestemmen
voordetweealgemeneziekenhuizen vanOuagadougou enBobo-Dioulasso zouden
debegrotingsmiddelen vanhetministerievanVolksgezondheid daardoorkunnen
wordengebruiktvoordeandereinstellingen envoordevolksgeneeskunde .
Wijhebbenhiertemakenmeteensoortstelselvancommunicerende vaten,
,want,deverdelingvandebegrotingsmiddelen wordtenerzijdsbepaalddoor
devastgestelderangorde(bijvoorbeeldvoorrangvoordegroteziekenhuizen )
enanderzijdsdoordetoekenningsvoorwaarden vandebuitenlandse hulp»

-19 VIII/457/75-ïï
5«Rmctioneringsnivcau
Hotfeitdatdefunctioneringsbegro+ingen indepraktijki:ievenwicht
zijnbetekentgeenszinsdatzijvoldoenaandeeisenvandeopzet,Inheel
watinstellingen schietdefunctionering inditopzichttekort,Onde
periodiekweerkerendelastennauwkeurigtekunnenramenzoumenrekening
moetenkunnenhoudennetallefactoren,netnanedekarakteristieken van
detechnische en'bouwkundige opzetenvandetechnischeinstallaties en
medischeapparatuur,dewijzewaaropdeelektriciteit endewatervoorziening
functioneren ,dedienstenzoalskeuken,wasserij,enz.
Structuurvande"begroting
Opgrondvandevorkregengegevenskunnenslechtszeeralgemene
opmerkingen wordengenaaktoverdeverdelingvandebegrotingen.Voor
degroteziekenhuizen gaandefunctioneringsuitgaven :
voor50naargeneesniddelenenkleinmedischmateriaal(metschommelingen
van+20naargelangvandeinkoopr.ogelijkheden ),
voor25$naardevoedingvandezieken(netschommelingen van+40'!*
volgensdematewaarinvoedselhulpwordtontvangen)»
Dekostenvoorgeneesniddelonenkleinmedisch'materiaalkomenper
verpleegdagop200a,250CFA-fr.voordealgemeneziekenhuizen (l)van
Bobo-Dioulasso ,Ouagadougou enI-Iogadiscioenopmeerdan250CPA-fr,voor
dealgemeneziekenhuizen (2)vanJJiameyenZinder(lliamey:365CPA-fr»).
Voordoziekenhuizen vanmiddelbaarniveaukongeenvergelijkbaar
cijferwordenberekend.
•••/•••
(1)1973
(2)1975

20p VI11/457A5-N
7•Deinkomsten
In"bijnaallelandenzijndegroteziekenhuizenbetalend(Oppop-Volta,
ITiger)(l);ditgeldtzelfsvoordemeerderheidvanalleziekenhuizen
(voorbeeld:Madagascar).InSomaliëzijnsedert1972allemedische
dienstengratis.f
Detarievenbetreffengewoonlijkdeverpleegdagen (ennietdeoperaties)
zijverschillennaarcategorieenbereikenb«v.eenmaximumvan3.000CFA-fr.
perdaginMadagascarenvan2,400CFA-fr.perdaginOppeovVolta.Ambtenaren
zijngewoonlijkbevoorrecht }voorhengeldteenverlaagdtarief(bijvoorbeeld
inITiger):meestalbetalenzij+20$vanhettariefdoorinhoudingophun
'salaris,terwijl+80$doordestaatwordtbekostigd.
'Anderetarievenbetreffendespreekuurbezoelcen (500CFA-fr.inde
groteziekenhuizeninOpper-Volta),debevallingen (vastbedragvan
300CFA-fr.inOppexu-Volta)'ofzelfsdecursussérigezondheidsopvoeding
naargelangvanhetinitiatiefvansommigeartsen(2),
Dealdusvergaardeinkomstenzijnnietsteedsteveronachtzamen ;in
hetziekenhuisvanNouakchottbijvoorbeeld warenzijin1970evengrootals
hetbedragvandefunctioneringsuitgaven vanhetziekenhuisjinhetstreek-
ziekenhuisvanMajunga(lladagascar)bereiktenzij60^(1973)»maarinde
ziekenhuizenvanManakaraenFortDauphin(Madagascar)nauwelijks10%van
defunctioneringsbegroting .
»
(1)Voorbeelden :InOpper-VoltahetalgemeenziekenhuisvanOuagadougou
endatvanBobo-Dioulasso enhetsecundaireziekenhuisvanOuahigouya.
InNigerdealgemeneziekenhuizen vanÏTiameyenZinder.
(2)Voorbeeldïeen"prijs"van25CFA-fr.permaandwordtgevraagdvoor
dedeelnemingaandecursussen"gezondheidvanmoederenkind"inhet
gezondheidscentrum vanYako.Dpper-Volta.

-21-, VIII/457/75-^
InNigervormenalleontvangsten vandetweealgemeneziekenhuizen
samenslechts5f°vandebegrotingvoorlopendeuitgavenvoorgezondheids­
zorg,InOpper-Volta "bedraagthetovereenkomstig cijfervoordett-jee
algemeneziekenhuizen 20'fcdeontvangstenvanhetderdebetalendezieken­
huis(Ouahigouya)daarentegenzijnpraktischnihil.
Demoeilijkheid metditsysteemisdatdeziekenhuizen nietfinancieel
autonoomzijn;alleinkomstenmoetenindeSchatkistkomen.Ondanksdevrij
gunstige-indrukwelkedehogeraangehaaldecijfersnalaten,dreigtdeze
regelingelkemotivatietothoteisenvanbetalingvandepatiëntenweg
tenemen.Hotwareinteressant omtezienofdeontvangstennietomhoog
zoudengaanindiendeziekenhuizenfinanciëleautonomiezoudenkrijgen.
Maarookrijstdeprincipiëlevraagofheteisenvanbetalingde
gezondheidszorg nietpraktischonbereikbaar zoumakenvoordemeerderheid
vandebevolking.Infeitemaaktopïladagascar,ondanksdevrijhoge
tarieven,ongeyeer20^vandeziekengebruikvandebetalendevoorzieningen .
HetgevalvanhetziekenhuisvanFortDauphin(ïla.dagascar)heeftzelfs
aangetoonddatdebetalendepatiëntendevoorkeurgevenaanhetparticulier
ziekenhuisvanManaubara(op23kmafstand)ondanksdeduurderetarieven
aldaar(l).
(l)ZiebijlagoIM<

22- VIII/457/75-S"
V»DEGMEESHIDDELM .
Eenbesprekingvandetalrijkeproblenennetbetrekicingtotde
geneesmiddelenvoorziening en-distributievaltbuitenhetbestekvandit
verslag.Daaromwordenhiernaalleenenkeleinteressante aspectenbehandeld »
Hotvoorschrijven endeafgiftevandegeneesmiddelen ismeestal
gratisvoordeziekendieindeinstellingen wordenbehandeld;externe
patiëntenmoetenzeevenwelopéigenkostenkopenindeapotheek(voorbeeldï
Opper-Volta,Somalië).Indepraktijkwordendezeprincipesechternaarhet
schijntzeerflexibeltoegepast.Eenveelbelovende formulewordtthansin
NigergebruiktÏdaarwerdeennetvandorpsapotheken endorpshulpposten
ingerichtnadatmenhadopgemerktdat60fovanallewaargenomeninfecties
metvijfmedicamenten behandeldkanworden.Ditstelselmaaktdeeluitvan
eengrootscheeps actieprogramma voorpreventieve volksgeneeskunde !hetbeheer
iseconomischdoordatdezevijfgeneesmiddelen tegendeeenheidsprijs van
vijfCFA-fr»wordenverkochtenmetdebewustmaking vandebevolking .boekt
mensucces.
Bijdegeneesmiddelenvoorziening óntbreekthetdeparticuliere *
hulpinstanties somsaanefficiency.Mentreftindemedischeinstellingen
namelijkvrijdikwijlshoeveelheden ongebruikte enonbruikbare geneesmiddelen
aandiemetnamewerdentoegezonden doorparticuliere ,filantropische en
anderegroepen.Wilmendezehulpdoeltreffend makendandienthetvolgende
inhetoogtewordengehouden:
-zijmoetwordenafgestemdopdebijzondereAfrikaansebehoeften,
-hetaantalsoortenmoetwordenbeperkttoteenpraktischminimum,in
overeenstemming metdefarmaceutische kennisvanhetbinnenlandspara­
medischpersoneel é
••/•••

-23- VIII/457/75-ÏT
Deefficiency zouopgevoerd kunnen worden indien deze :"buitenlandse
particuliere organisatie ?rechtstreeks aandeartsen ,terplaatse zouden
vragen hunbijzondere behoeften ojptegeven .
Ookderegeringen hebben eralle belang bijhetaantal soorten
geneesmiddelen strikt tebeperken want ditisdeenige garantie voor
eenrationeel encLoelmatig gebruik vandegeïmporteerde medicamenten en
zodoende vandeuitgegeven begrotingsmiddelen .Hetware interessant deze
vraagstukken grondig tebestuderen ,vooral dewijze vanfunctionering .
vandecentrale apotheken endekwesties netbetrekking tothetnutende
rentabiliteit van deinverschillende Afrikaanse landen geproduceerde
farmaceutica .
Even interessant zouhetzijn nategaan .ofgeen traditionele
medicatie kanworden toegepast ,opbasis vanterplaatse aangetroffen ,'
goedkope grondstoffen »Deuitgaven voor geïmporteerde geneesmiddelen zouden
aldus kunnen worden vemindërdj maar vooraf zoueenwetenschappelijke
studie moeten worden gemaakt vanzulke medicamenten vanplaatselijke
oorsprong enhetmedisch personeel zouinhetgebruik ervan moeten worden
onderwezen , . ..
»»•/

-24- VIII/457/75-N
COHERENTIE VANDEALGEMENEOPZETVANDE'PROJECTEN
NatehebbenbezienhoededoorhetEOFgefinancierde objectenfunc­
tionerenmoetenwijnudezevoorzieningen situereninhetgeheelvande
nationalewerkzaamheid ophetgebiedvandevolksgezondheid endientde
doeltreffendheid ervantewordengemetentenopzichtevanhetdoordebevoegde
autoriteiten gevoerdebeleid.Daaromzullenwijdevolgendepuntenonder
ogennementplaatsenfunotievandeopgerichteinstellingen voorgezond­
heidszorg,bijdragevandezeinstellingen aandeontwikkeling vandein­
frastructuur ensamenhangvandezeinstellingen metdeontwikkelingeplannen
ophetgebiedvandevolksgezondheid .Uiteraardiszulkeenevaluatieon­
mogelijkzonderdevoordefunotionering beschikbaremiddelen(pÊCj&ffirsasX,
kredieten)inaanmerkingtènemen,wantdezezijnabsoluutbepalend ,voor
elkeefficiencyeninlaatsteinstantievoordekwaliteitvandeactiviteit
vanelkeinstellingvoorgezondheidszorg ,
PLAATSVANDEPROJECTENINDEON^WH-^LING VANDEaEZOIJDHEIDSINFR ASTRUCTUUR
1.Opzichzelfstaandeprojecten
a)Afzonderlijkeinstellingen (Dahomey.Madagascar)
« . <A
DedoorheteersteEOFbekostigdeprojecténiriDahómeyeninMadagascar
betroffendemodernisering enuitbreidingvanbestaandeziekenhuizen of
■medische ,instellingen .Het-gemeenschappelijk voornaamste ,doelwasver­
beteringvanlokalenen.materiaal omhetkwantitatieveenkwalitatieve
rendementvanhetpersoneel ,optevoerenende..verleendediensten'beteraf
testemmenopderegionaleenplaatselijke behoeften..ophetgebiedvan
medischeverzorging.
Totdezeopzichzelfstaandeprojectenwerdbeslotenopgrond-van.de
vermoedenoodwendigheden enprioriteiten,zonderintegratiein.een
ontwikkelingsplan ofineengezondheidsbeleid .Hetisnamelijkpasna
enigejarenonafhankelijkheid datdemeesteOASMhunbehoeftenophet
gebiedvandegezondheidszorg eystematisoher zijngaanformuleren.Wanneer

-25- VIIl/467/75-tf
dedoelstellingen e«..instrumentenvan.een.nationaalgezondheidsbeleid
vastgesteld waren,kondendelatereprojectenwordenopgezetinsamenhang
metdeontwikkelingsplannen#
Het;nutenhetrendementvandeindeeerstejarenvanhetbestaanvan
hetEOFuitgevoerde losseprojectenkunnendusalleenop"basisvan
criteriavanplaatselijkbelangwordenbeoordeeld.Blijkenzijqua
opzetgoedopdeplaatselijke karakteristieken afgestemd,,dangeldt
ditnognietnoodzakelijkerwijsinnationaalverband.Iederaldusbijna
toevalligerwijs opgezetopzichzelfstaandprojectzalimmerswaarschijn­
lijkpasoptimaalnutafwerpenindiendebestaandegezondheidsinfrastruc -
tuurwaarvanhetdeeluitmaakteencoherent,functioneelsysteemvormt
datvatbaarisvoorverbetering ,modernisering ,aanvulling,uitbreiding
enopvoeringvanhetinterneevenwicht.
Hetspreektvanzelfdatmenbijdebeschouwing vandebestaandeinfrastruc­
tuurdeparticuliere instellingen nietmagveronachtzamen !bijderecon­
structievanhetziekenhuisvanFortDauphin(Madagascar)b.v.isaan
ditaspectonmiskenbaarteweinigbelangtoegekendenditisdeoorzaak
vanhetvrijgeringe ,rendementvandatproject(l).
b)Denationaleziekenhuizen (Mauritanië,Somalië)
Debedoelingenwelkevoorzatenbijdeprojectenvoordebouwvannieuwe
algemeneziekenhuizenteMogadiscio(Somalië)enNouakchott(Mauritanië)
warengeheelverschillend :inSomaliëwildemenhetoudealgemene
ziekenhuis(DiMartino)vervangen }inMauritanië' ■moesteennieuwdgeneen
ziekenhuisineennieuwehoofdstadwordengebouwd.
Dedoeleindendiemetdezeprojectenwerdennagestreefdvloeidenniet
voortuiteenallesomvattende "gezondheidspolitiek ",wantdezebestond
niet,maaruiteenbijzonderefeitelijkesituatie*InSomaliëwasver­
vangingvanhetoudealgemeneziekenhuishetvoornaamste eninfeite
enigedoelvandeItaliaansetrustgebiedoverheidL InMauritaniëwerd
prioriteitgegevenaandebouwvaneenalgemeenziekenhuisinverband
methetvrijwelontbrekenvaneengezondheidsinfrastructuur enwegens
hetoverdrevengrootaantaloverplaatsingen vanernstigeziekennaar
SenegalenMali.Aangeziendezeprojectenontstondenuitfundamentele nood­
wendigheden vannationaleaardkanmenzenietmeeropzichzelfstaand noemen
.-– .M. •••/#•♦
(l)Ziebijlage1/4enverslagvan1971overhetrenclenentvandehulp
(blz.42-43).

-26- VIII/467/75-N
indehogergebruiktezin.Integendeel ,alwarenzijnietgeïntegreerd
ineenechthiërarchischgestructureerd engecoördineerd "systeem
vangezondheidszorg ",tochliepenzijvooruit ,opdedoelstellingen van
eentoekomstig"gezondheidsbeleid "(l).
Infeitevormenzijindebeidelandenechtenationale,hooggespeciali­
seerdeziekenhuizen,voorzienvanallenodigediagnose-enverzorgings-
middelen.TochvervulthetziekenhuisvanMogadisciodefunctievan
"top"vandemedische"piramide"meerincidenteel dansystematisch ,
namelijkwanneerpatiëntenuithetbinnenlandnaarhierwordenoverge­
bracht§hetdientzodoendebijnauitsluitendvoordebevolkingvande
hoofdstad.VoorNouakchottwasdezelokalefunctieeenintegrerend
onderdeelvandeopzetjmaardeexterneactiviteiten hebbenhetziekenhuis
zodanigoverspoelddatdegoedefunctionering vanhetgeheelerdoor
werdaangetast.
Menkanzichafvragenofhoofdzakelijk plaatselijke dienstverlening
vooreennationaalziekenhuisgeenverspillingisvandealdaaraanwezige
professionele capaciteiten enkostbareapparatuur ;omeenrationeel
gebruikvandemedischevoorzieningen' opelkniveautegaranderenenom
hetnationaalziekenhuistekunnenbewarenvoordebehandeling vanziekten
diespecialeonderzoekingen enzorgenvereisen,wareeeninstitutionele
barrièrenodig(evacuatiereglement )(2).
Inhetlichtvandezeconclusierijstdevraagofhetbesluittotde
bouwvaneennationaalziekenhuisindezebeidelandenverantwoord was.
InSpmalièwasiederebestuderingvanalternatieveoplossingen omde
aangegevenredenenaprioriuitgesloten ;nadenkenoverzulkemogelijlcheden
kandusalleennaarspeculatiefzijn,eenpogingtotreconstructie
aposteriorivanderedeneringmethetoogophettenemenbesluit.Met
ditvoorbehoudkanmendanstellendc.thetmogelijkwaregeweest,inplaats
vandenieuwbouwopterichten,hetoudealgemeneziekenhuisteherstellen,
■■■ •••/•••
(l)Ditbeleidwerdgeformuleerd,b.v.voorMauritanië,tergelegenheid
vandedoordeGemeenschap genomenbeslissingen overdeuitbreiding
vanhetalgemeneziekenhuisendeoprichtingvaneenpolikliniek
teNouakchott .
(2)Voormeerdetailszieparagraaf3,blz.30/31.

-27- VII1/467/75–M"
temoderniseren eneventueeluittebreiden,ondanksdeslechtestaat
waarinhetverkeerde.Ditisgeenvolkomenonrealistisch alternatief
l *
wanthetoude,voorde-sloop,bestemde ,ziekenhuisfunctioneert nogaltijd.
Hetisduszaak,wanneereenbestaandeinfrastructuur aleennationaal
ziekenhuisomvat,dekwestievande'vervangingzorgvuldigtebestuderen.
Menmoetdevolleaandachtbestedenaandekeuzetussenvolledigevej>-
vangingvandeoudeinstellingenstapsgewijze scheppingvannieuwe
capaciteitdieonmiddellijk indeplaatsvandevroegerewordtgesteld.
Elkegelijktijdige functionering vanbeideisschadelijk,tenzijhoogstens
bijeenstrikteensystematischtenuitvoergelegdeverdelingvande
respectievefunctiesenbevoegdheden omooncurrentiesituaties te
vermijden.
VoorMauritaniëzietelktheoretischalternatiefvoorhetopgerichte
nationaleziekenhuiseronrealistisch uit.Hetlandhadabsoluutbehoefte
aaneenziekenhuis metgespecialiseerde dienstenvoordiagnose
enbehandeling omdetotdusverrenaardebuurlandengeevacueerde
ernstigziekentekunnenopvangen.Devoorzichtigheid waarmedehetproject
werdopgezetalseerstetranchevaneengroterziekenhuislijkteenvan
deredenenvanzijn.opmerkelijksucces:doordebeperktecapaciteit
namelijkwasderegeringinstaatvooreenbehoorlijkefunctionering
tezorgenjvoortsbleekdeopzetvoldoendeflexibelomdeuitbreidingvan!
hospitaalzondermoeilijkhedenofonderbreking vendeactiviteitmogelijk
temaken.
2.S_ameïAafl/y_ndo^aatrefrslen(Opyr-Volta,ITj^er)
Hetdoelvandedoorhetleenhet2eEOFgefinancierde projecten
inOpper-Volta eninNigerkanalsvolgtwordenbeschreven t.
–verbeteringenmodernisering vandebestaandeinstellingen voormedisohe
verzorgingdiedeeluitmaaktenvaneengeografischgunstiggespreide '
gezondheidsinfrastructuur (iTiger)?

-28- vnI/467/75-N
-opheffing vandekwalitatieve .enkwantitatieve tekortkomingen ysndebestaande
ziekenhui sinfrastructuur (ïTiger enOpper^V'Dlta )f
verbetering vandearbeidsomstandigheden voor dereizende medische teams
(ïTiger )envoor hetbijdebestrijding vanendemische zieken werkzame
personeel (Óppers-Volta )•
Deze projecten betroffen nieuwbouw ,uitbreiding enverbouwing van
verschillende ziekenhuizen ^bijdeopzet wasgestreefd naar devorming
vanintegrerende delen vaneenhiërarchisch gestructureerd engecoördineerd
systeem ,waarbij alle instellingen voor gezondheidszorg ineenpiramide­
vormig geheel werden ingepast .
Uiteraard isdeuitvoering vanprojecten vandeze omvang afhankelijk
vanhetbestóan vaneenontwikkelingsplan voor devolksgezondheid ,hetzij
volgens eenstatisch schema (Opper-Volta )ófvolgens éendynamisch plan
(Niger ).
AlhadOpper-Volta in1961 noggeen welomschreven "gezondheidsbeleid ",
toch zette deregering alle krachten invoor deontwikkeling enverbetering
vandeziekenhui sinfrast ructuur óphetplatteland ,zulks destemeer omdat
indesteden eenmoderne infrastructuur totstand wasgebracht door de
Franse hulp (l).Alle maatregelen vloeiden voort uitdeineenalgemeen
toekomstplan neergelegde doelstellingen .Opgrond vanditplan konvoor de
EOF-pro jecten deomvang vandeeerste investeringstranche alsmede decapaciteit
endeplaats vandeinstellingen opdeverschillende niveaus vandemedische
infrastructuur opevenwichtige wijze worden vastgesteld .
Maar hetstatische karakter vanhetalgemene plan hield noodzakeli jkerwi js
hetrisioo invan'het ontstaan vanonevenwichtigheden ,omdat deverschillende
uitvoeringsstadia niet waren bepaald .Immers ,hoelogisch encoherent het
plan erookmoge uitzien ,destapsgewijze ofsectiegewi jzeuitvoering ervan
•••/ ••#
(l)"Nieuwbouw voor hetalgemeen ziekenhuis vanOuagadougou ,modernisering
enuitbreiding vanhetalgemeen ziekenhuis vanBobo-Dioulasso enhet
secundaire ziekenhuis vanOuahigouya .

-29-
'*:Yiuncifnr~.
isafhankelijk vandetijdigebeschikbaarheid vangekwalificeerd personeel
(artsenenparamedischpersoneel)eneigengeldmiddelen vanhetlandrrelve.
InOpper-Volta warendezebeidevoorgaardennietvolledigvervuld
bijdevoltooiingvandeinvesteringen ,metnamevoordetweesecundaire
ziekenhuizen vanGaouaenFadaN'Gourma.
InUijgerdaarentegensteldeeengespecialiseerde commissieeenneer
gedetailleerd reorganisatieprogramma opvoordeinfrastructuur vande
gezondheidszorg ;Deregeringsteldevooruitzichten voorhetdecennium
1965~1974opwaarinzijdeprioriteiten bepaaldevoorhaargezondheidsbeleid .
Daardoorkondendeinvesteringen wordengerichtvolgensbepaaldeleidénde
beginselen,waarvanwijnoemenjprioriteitvoorinvesteringen diehet
rendementvandedienstenkunnenverbeteren meteenminimumaannieuwe
periodiekweerkerendelasten,prioriteitvoorhetopnieuwingoedestaat
brengenvanverouderdeconstructies ,principegeennieuweinstellingente
bouwentenzijhetnodigegekwalificeerde personeelbeschikbaaris.Door
zijndynamischkarakterboodhetalgemeenplandevolgendevoordelen s
-degraduelekwantitatieve enkwalitatieve aanpassingen vandeinvesteringen
aandebijzondere enplaatselijke behoeftenaanverpleeginstellingen konden
opzeerflexibelewijze,plaatsvinden ;
-devoorgenomenuitbreidingen enmoderniseringen kondenopzeersoepele'
wijzewordengedoseerd; '
-desociaal-economische entechnischekarakteristieken vandeinvesteringen
kondenoptimaalwordenafgestemdopdecapaciteiten vanhetlandqua
personeelenfinanciëlemiddelen.
Deuitgevoerdeobjectenhebbenzichdanookinfeiteharmonischin
debestaandeinfrastructuur gevoegd;hetismogelijkgeweestindebijkomende
behoeftenaangeldenpersoneelgoeddeelsmetdemiddelenvanhetland
zelvetevoorzien.
Devooruitzichten voorhetdecennium1965–1974(hetdynamischetoekomst­
plan)bodennogeenanderessentieelvoordeelvoordeontwikkeling vende

-30- VIIl/467/75-If
gezondheidsinfrastructuur inNiger.Deregeringhaddebedoelinginhaar
gezondheidsbeleid prioriteittegevenaandevolksgeneeskunde (vooralles
duspreventiefendoormiddelvanreizendeteams)endegezondheidsopvoeding .
Daaromwerdendegezondheidsstructurenzodanigopgezetdatdecuratieveen
depreventieve geneeskundeadministratief enoperationeel geintegreerd
kondenworden.De"équipesdfhygièneetdemédecinemobile"(rondreizende
teamsvoorhygiëneenmedischeverzorging),wiernieuwegebouwendoorhet
EOFwerdengefinancierd enopdepartementsniveau ingericht,vervuldeneen
zowelcuratieve(doorhettoezichtopdeopleidingenvoorhetverstrekkenvan
zorgeninhetdepartement)alspreventieveenopsporendefunctievoorde
plattelandsbevolking .Hetschijntdatdezeintegratieveelmoeilijkerte
bereikenisindelandenwaardeinfrastructuur essentieelgebaseerdisop
dedoeleindenvandeziekenhuisgeneeskunde(Oppor-volta)t
BijhetinNigergerealiseerde projectdientnogeenandereinteres­
santeopmerkingtewordengemaakt:in1962hadderegeringvanNigeraan
hetEOFhetprojectvoordebouwvaneennieuwziekenhuisteNiameyvoor­
gelegd;uiteenalgemenestudievandeproblematiek bleekechterdatde
situatievandegezondheidsinfrastructuur vanhetlandveeleereenaantal
uitbreidingen enmoderniseringen vergde.Zokonwordenbeslotentoteen
alternatieve oplossing,diebijzonderdoeltreffend eneconomischisgebleken.
InSomaliëdaarentegenwaszulkeenalternatief omdegenoemderedenenuit­
gesloten;waarschijnlijk echterzoudendebouw,deverbouwingenmodernisering
vanverschillende instellingen buitendehoofdstadhetmogelijkhebben
gemaakttoteenbeterevenwichtvandeziekenhuiscapaciteit opnationale
schaaltekomen.Zoeenvergelijking vandebeidegelijksoortigeuitgangs-
situatiesmogelijkis,danlijktdedoorNigergevolgdekoersvoordeliger
voordealgemenesituatievandegezondheidszorg inhetland.
3.Aanvullende voorwaarden
Uitdevergelijking tussendeinOpper-Volta eninNigeruitgevoerde
projectenkomteenanderbelangrijkgegevennaarvoren.Ondanksdevoorzichtig­
heidwaarmedetewerkwerdgegaanbijhetbesluittenaanzienvanhetaan­
talendeomvangvandeinOpper-Voltauitgevoerdeziekenhuizen ,kunnen

VIIl/.^7/75--T
•j
bepaaldeonevenwichtigheden wordengeconstateerd tenopzichtevandedoel­
stellingenvanhettoekomstplan.' Degeringe "bezettingvan-detweesecundaire
ziekenhuizen (GaouaenFadaN'Gourma)zoutotdeconclusiekunnenleiden
dathun-capaciteitenmedischeuitrustingoverschatzijntenopzichtevan
de"behoeftenvandebetrokkenbevolking(l).Deverklaringligtveeleer
envoornamelijk inhetfeitdatdebedoeldefunctionelerelatietussen
deverschillende niveausvande"gezondheidspiramide "inwerkelijkheid
niettotstandisgekomen.Zijmoestenimmersdienenalsevacuatiehospitaal
vanhettweedeechelon,maardezeopzetwordtdoorkruistdoordetwee
algemeneziekenhuizen waarvandebetereuitrustingmeeraantrekkingskracht
bezit.
InNigerdaarentegen wordtdebestaandepiramidevormige infrastructuur
aangevulddooreenstringenteregeling,dieinhoudtdatgeenenkelepatiënt
inbeginselwordtopgenomenendatniemandopconsultkankomentenzij
hijeenverwijzingvaneenlagereinstellingkanvoorleggen.Opdiemanier
vormendetweealgemeneziekenhuizen werkelijkdetopvandepiramide,
uitsluitend bestemdvoordooreenlagerniveauverwezenernstigezieken.
Eeconclusiediemendaaruitkantrekkenisdatdevormingvaneen
samenhangende enlogischopgebouwdegezondheidspiramide opzichzelf
onvoldoendeisomookinwerkelijkheidtekomentotdevoorgeschreven
verwijzingen doordeverschillende niveaus.Dehiërarchischgestructureerde
engecoördineerde infrastructuur kanmaaroptimaalfunctionerenindiende
evacuatiesgeregeldzijnvolgenszodanigevoorschriften datdevoorgeschreven
volgordegegarandeerd inachtwordtgenomen.Waarzulkeenregelingontbreekt
moetwordengevreesdvooreenonevenwichtige benuttingvanhetverzorgings-
systeem.
*••Imi*
(1)Hetzounamelijk,ceterisparibus,hebbenvolstaaneengezondheidscentrum
vanhetuitgebreidetypeB(zoalsdeTenkodogo)tebouwen,metde
mogelijkheid voorchirurgische ingrepenen.eenadequateopnamecapaciteit ,
inplaatsvanelkvandebeideopgerichtesecundaireziekenhuizen .Als
bewijsmogehetvolgendevoorbeelddienen:hetgezondheidscentrum vanhet
typeBteYako(35bedden)verrichtmeer-werkdanGaouaenFadaN'Gourma
ondankszijnliggingop108Ionvanhetalgemeenziekenhuisvan
*Ouagcdougou.-31-
1

-32 VIII/467/75-N
Het"bestaanvaneenregeling "beletopzichzelfnatuurlijknietdat
deverwijzingenindepraktijkwordendoorkruistdoorallerleimoeilijk­
hedenzoalshetgebrekaanvervoermiddelen (voertuigen,"brandstof),perma­
nenteoftijdelijke(regenseizoenen )onbruikbaarheid vandewegen,heiont­
brekenofdeschaarstevangekwalificeerd personeel.
Bijhetopzettenvandeprojectenmoetdusdegrootsteaandacht
wordenbesteedaandevraagofdegenoemdeaanvullendevoorwaarden kunnen
wordenvervuld.
4.Samenvatting
Resumerende onthoudemendathetwelslagenvaneeninvesteringten
behoevevandegezondheidszorg afhangtvandeharmonische enfunctionele
integratievandevoorzieningineencoherenteeninternevenwichtige infra^-
structuur.Hetbestaanvaneen(dynamisch)ontwikkelingsplan voorde
gezondheidszorg ,waarindeverschillende uitvoeringsstadia zijnafgebakend,
maakthetmogelijkopalleniveausnauwkeurigdeomvangvandenodige
investeringen tebepalenendezeopsoepelewijzeaftestemmenopde
capaciteitvanhetlandophetgebiedvanpersoneelengeldmiddelen.Coherentie
enfunctionelelogicavandeinfrastructuur kunnenechtereenoptimaal
rendementopalleniveausslechtsgaranderenindienookdeonmisbareaan­
vullendevoorwaardenzijnvervuld.

VII.*..H^ï,
II.P5RS0NEELSSITUATIE OPNATIONAAL NIVEAU
1*Artsen' ■-•-■'v
Uitonsonderzoekisgeblekendatereenzekerpraktischevenwicht
bestaattussenhetaantalineenziekenhuiswerkzameartsenendecapa­
citeitvandeinstelling,alkomtincidenteeleentotaalontbrekenvan
geneesherenvoor(l).Nationaalgezienechterdienthetvolgendete
wordengezegd: ■■■"-"•*■ •'*'
–hetvermoedeevenwichtkanslechtsschijnbaarzijn;hetontbrekenvan
detheoretisch nodigeextraartsenkannamelijkmogelijkebelangrijke
activiteiten verhinderen ;
.-hetfeitelijkeevenwichtwordtindemeestelandenslechts ..bereiktdank
zijdeminOfmeermassalebuitenlandse technisphebijstand;ookishet
evenwichtzeerprecair.Deverhoudingtussenhetaantalbuitenlandse en
hettotaleaantalartsenverschiltsterkvanlandtotland:85%in
HigerenMauritanië,10.%inMadagascar. <
BovendienkomendéVolgendesituatiesopnationaalniveaüniettot
uitinginditschijnbarèévenwicht:
–indemeestevandebeschouwdelandenzijndeartsennogzeerdungezaaid
enhierinzijngroteverschillen :eris1artsperil.OOÖinwonersin
.Madagascar,per50*000inwonersinNigerenper66.OOÓinwonersin
Óppers-Volta ;hetschijnbareevenwichtkanduswerkelijkefundamentele
onevenwichtIghedenverbergen;
–deartsenzijnvaakgeconcentreerd indegrotestedenendealgemenezie­
kenhuizentennadelevandeplattelandsgebieden ;devolgendegegevens
overhetaantalinwonersperartszijninditopzichtinstructief :
Somalië NigerPpper-Volta
geheleland 19*000 50.00066.000
ίιοοΓάδΐεκΙ 3.300 2,8008.000(2)
restvanhetland 43.000 119.000(3)138.000
.(l)BijvoorbeeldinKameroenenTsjaadin1970
(2)GemiddeldevoorOuagadougouenBobo–Dioulassotezamen,uitsluitend
ziekenhuisartsen•
(3)buitenNiameyenZinder

-34~ VIII/467/75-N
–invrijwel alle landen constateert meneengrote wanverhouding tussen
hetaantal artsen indecuratieve endepreventieve geneeskunde .
2.Paramedisch personeel enniet-medisch personeel
Devoor deartsen gedane waarnemingen gelden meestal ookvoor de
verplegers endevroedvrouwen ,metdevolgende reserves :
–hetaantal "buitenlandse verplegers istoteenminimum geslonken ,als
gevolg van deversnelde opleiding vanbinnenlands paramedisch personeel ;
–deverschillen vanland totland zijn minder groot voor hetparamedisch
personeel danvoor daartsen ;decijfers vari'éren van 1verpleger per
2.800 inwoners (Dahomey )tot1verpleger per .6.100 inwoners (Somalië );
ookdeconcentratie vanparamedisch personeel indegrote steden is
veel minder geaccentueerd .
Destaten "beschikken nuwelover voldoende verplegers ,vroedvrouwen ,
endergelijk personeel maar desituatie isniet zogunstig voor hetgespe­
cialiseerd .paramedisch personeel (laboratoriumtechnici ,.anesthesisten ,
rSntgpnassistenten ,,tandtechnici ,enz.).Ookaanonderhoudspersoneel "be­
staat veelal kwantitatief enkwalitatief getrek .Aangezien elke staat
geen school voor elke specialiteit kanoprichten zounaar internationale
oplossingen moeten worden gestreefd .
3»Hetprobleem van hettekort aanmedisch personeel
Uithetvoorgaande kanmenafleiden datdemedische technische bij­
stand indemeeste landen nogvoorziet indekwantitatieve tekortkomingen
aanbinnenlands personeel ,metname aanartsen .Ditpersoneel vande
buitenlandse technische bijstand isinderegel volledig geïntegreerd in
deOverheidsdienst ,hetgeen inbeginsel zoumoeten inhouden datdetaken
juist zijn verdeeld tussen buitenlandse enbinnelandse artsen .Dewerke­
lijkheid ziet erechter anders uit :

–demeeste binnenlandse artsen werken inde ,ziekenhuizen vandegrote
steden ofinhet ,ministerie vanVolksgezondheid ; . .v .. < ,■
–demeeste buitenlandsejpjptsen werken indomedische instellingen ophet
platteland .(inMauritanië b.v.wordt maar eenvandenegen regionale
centra geleid door eenMauritanisch arts)*
Aandeze zorgwekkende situatie zijn verschillende factoren debet :
–indeeerste plaats ismeer dandehelft van destudenten indegenees­
kunde ,thans inEuropa verblijvend ,afkerig vanhetidee terug togaan
omeenambt teaanvaarden bijdeoverheid vanhunland vanoorsprong ,
want zijvinden desalariëring diehunwordt aangeboden telaag ,ze
zijn bevreesd voor depolitieke eneconomische wisselvalligheden inhun
land vanoorsprong envoor demateriële arbeidsomstandigheden diehun
tewachten staan endieniet metdieinEuropa tevergelijken zijn (l);
–deafgestudeerden dieterugkonen proberen indehoofdstad ofdegrote
steden teblijven enzien neer opdegeneeskunde ophetplatteland en
opdepreventieve geneeskunde ;deinEuropa ontvangen opleiding heeft
hunnamelijk dekloof tussen deze twee vormen vangeneeskunde doen zien ;
«•voorts willen deraeesten zich specialiseren endaartoe vinden zijalleen
indegrote ziekenhuizen geschikte werkmogeli jkheclen ,Menkanzich af~
vragen inhoeverre deze jonge ,inEuropa opgeleide Afrikaanse dokters
i
debet zijn aandealgemene neiging vanderegeringen om'grote ,"metgeavan­
ceerde voorzieningen uitgeruste ziekenhuizen tewillen bouwen ;
–indeeerste jaren onafhankelijkheid iszodoende eenzekere wanverhouding
onder debinnenlandse dokters ontstaan zodat ermeer specialisten en .
minder omnipractici zijn ,terwijl Afrika vooral omnipractici nodig heeft .
•••/••*
(l)Indien vrije particuliere artsenpraktijken mogelijk waren zouzulks
eenaansporing kunnen zijn omterug tegaan ;maar indemeeste landen
isde .koopkracht teklein omeengroter aantal rendabele (naar Europese
normen )particuliere praktijken mogelijk temaken .

-36- 7III/467/75-N
4.Enkelebeschouwingen overmogelijkemaatregelen .
Isdealdustotstandgekomenwerkverdeling tussendestatenzelf
endebuitenlandse hulpinwerkelijkheid welgezond?Voorzekerniet,
wantzijzouertoekunnenleidendatdestatensommigenochtansessentiële
takenzoudengaanverwaarlozen oaclatde"binnenlandse artsenweiniggeneigd
zijndezeopzichtenemen.V/elkeconclusieszijnuitdezesituatiete
trekken?Welkemaatregelen moetenwordengenomenofzijnalgenomenom
indezelacunestevoorzien?
a)Opleidingvandeartsen
DeartsenmoetenlieverinAfrikaansedaninEuropeseuniversiteiten
wordenopgeleidendestudieprogramma 'smoetenwordenafgestemdopde
specifiekeAfrikaanse "behoeftenophetgebiedvangezondheidszorg en
moetenmeerwordengerichtopdevormingvanonnipractici danopdie
vanspecialisten.Ookpsychologisch moetendedokterswordenvoorbe­
reidopdeomstandigheden waaronderzijzullenmoetenlevenenwerken.
Debekwaamsteafgestudeerde artsenkunnenzichdan,uitzonderlijk ,
specialiseren doormiddelvanstagesinEuropa,naafloopvanhunstudies
oflievernognaeenaantaljarenpraktijk.
Erisaleenbegingemaaktmetdezeuniversitaire opleidinginAfrika:
erbestaanalgeneeskundige faculteiteninIvoorkust,Madagascar,Senegal
enZaïreterwijlereldersinoprichtingzijn(Dahomey,Kameroen,Niger,
Somalië,Togo).Hetzouinteressantzijneenspecialestudietemaken
omnategaaninhoeverredezegeneeskundige faciliteiten beantwoorden
aandespecifiekeAfrikaansebehoeften,enwatermeezalgebeuren
wanneerdekwantitatieve behoeftenaanartsenoverenkelejarengedektzullen
kunnenworden(l)enhoedebegrotingenvoorvolksgezondheid dedaaruit
voortvloeiende bijkomendelandenzullenkunnenverwerken.:
Zouhetwellichtnietnuttigzijndatdebevoegdeinstantieshungedach­
tenlatengaanovereenverschillende opleidingvoortweesoortenAfri­
kaanseartsen,namelijkvoordeziekenhuisgeneeskunde envoordegenees­
kundeofdemedischebijstandophetplatteland.
•••/•••
(l)Voorbeeld:denieuwegeneeskundigefaculteitteMogadisciozaljaar­
lijkseenvijftigtalartsenmet4jaarstudieafleveren.Terverge­
lijking:ophetogenbliktelthetland153artsenwaaronder58bui­
tenlanders.

■izzz,:37/75-tf
b)Werkzaamheid vandeartsen ophetplatteland
het .ware interessant na .tegaan ofhet ,■mogelijk isdeafgestudeerde
artsen teverplichten eenbepaalde periode vanenkele jaren alsarts
ophetplatteland door tebrengen ,"bijvoorbeeld door zulks alsvoor–
.waarde testellen voor devergunning omtepraktiseren ,ofindevorm
vanburgerdienst .
Eensoortgelijke formule wordt ophetogenblik toegepast inSomalië ,
waar geen promotie ,plaatsing indeziekenhuizen vanMogadiscio ,toe­
kenning vanstudiebeurzen voor specialisatie ,enz»,kanworden ver­
kregen tenzij naverschillende jaren praktijk ophetplatteland .De
meeste landen aarzelen evenwel zulke maatregelen tenemen omdat de
jonge artsen vanhunland daardoor nogmeer zouden woeden afgeschrikt .
c)Verbetering vandearbeidsomstandigheden
Ongetwijfeld zóueenuitputtend onderzoek vanalle reele mogelijkheden
totverbetering vandeomstandigheden waaronder deartsen moeten werken ,
voornamelijk ophet'platteland ,nuttig zijn .Hierna enkele voorbeelden :
-sterkere stimulering vanhetwerk ophetplatteland ,hetzij door de
toekenning vanpremies ,hetbeschikbaar stellen vanauto 's,dever­
betering vandehuisvesting ,ena.,hetzij door hetcreëren vaneen
minimum aansociale enculturele infrastructuur (scholen ^enz.);
-hetbeschikbaar stellen vanvoldoend gekwalificeerd paramedisch
personeel ;
–garanties tenaanzien vanderegelmatige envoldoende voorziening
metgeneesmiddelen ,instrumenten ,enz.;
–garanties tenaanzien vanhetcourante onderhoud van -debestaande
installaties ,enz.

m33«* VIII/467/75-N
d)Vervangingvandebuitenlandse^art'sèn
Bijgebrekevanbinnenlandseartsenzouelke"medischeverrichting
waarvoornietabsoluuteengekwalificeerd geneesheernodigisdoor
semi-artsenofparamedischpersoneelmoetenwordenuitgevoerd.Het
voorbeeldvanNigerlijktinteressant ïhetministerievanVolksge­
zondheidheeftin1974alledoktersvanhetlandverdeeldoverde
departementshoofdplaatsen enhenbelastmetdetaakomvoorhetgehele
departementtezorgenvoordecontroleensupervisieopdecuratieve
geneeskunde ,alsmedevoordepreventie-enopsporingsacties vande
reizendegeneeskundige teans(l).
Allegezondheidscentra vandemedischedistrictenenallepolikliniekjas
wordenduszonderuitzondering doorverplegersgeleid.Ditrationele
gebruikvanhetpersoneelgaatgepaardmeteentoenemingvanhetbe­
schikbareparamedische personeel.
Opditgebiedwerdoverigensaanzienlijke vooruitgang gemaaktinvrij­
welalleGASM:overalwerdenéén"ofmeerschoieriomzulkpersoneel
opteleidengecreëerd.DebijdragevandeGemeenschaptotdezeont–
wikkelingisaanzienlijk :hetEOFheeftdebouwva.nverschillende
verplegersscholen gefinancierd (b.v.inKameroen,Dahomey,Mauritanië,
Somalië,enz.).
5.Samenvatting •,.
Resumerende kanmenstelléndathetrendementvande'doorhetEOF
gefinancierde verzorgingsinstellingen indeeerstejarenonafhankelijkheid
onvoldoende wasdoorhetgebrekaanpersoneelenaangeldmiddelen .Doorde
talrijkemaatregelen vanderegeringenendankzijdebuitenlandse hulp
ophetgebiedvandeopleidingzijndemoeilijkheden ophetgebiedvan
medischenparamedischpersoneelveelminderscherpgevrorden;moeilijlcheden
blijvenechterbestaanophetgebiedvandevoorfunctionering beschikbare
kredieten.
i
(l)Ditschemawerduiteengezetinhetrapportoverheteffectvande
steunvoor1970(blz.85).

BEBEGROTINGEN VOOR VOLKSGEZONDHEID OPNATIONAAL NIVEAU
1.Methodologische opnerkinsren
Bij devergelijking vandeuitgaven vandeverschillende landen
werden alleen degewone begrotingen voor gezondheidszorg inaanmerking
genomen enwerd geen rekening gehouden metdeinvesteringsbegrotingen
noch metdebegrotingen vandeondergeschikte besturen .Degewone be­
grotingen omvatten bijvoorbeeld niet :
–dekosten voor ziekenhui sverpleging vanambtenaren (bekostigd door de
betrokken ministeries ), -
–dekosten voor vervoer enziëkenhuisverpleging vanbehoeftigen (bekos­
tigd door deondergeschikte besturen ).
Omdat deprognoses endewerkelijk toegekende kredieten soms sterk
uiteenlopen werd voor zover mogelijk alleen metdewerkelijke uitgaven
rekening gehouden .
2.Karakteristieken van debudgettaire situr.tie
Nadeanalyse vandedoor deverschillende medische instellingen
uitgegeven kredieten (l)worden hierna debudgettaire structuren vande
sector volksgezondheid inzijn geheel onder deloep genomen .Uitdit
onderzoek konen devolgende karakteristieken naar voren :
a)Algemene beperktheid vandebegrotingen voor^volksgezondheid
Indemeeste staten isdegroei vandegezondheidsbegrotingen in
courante CFA-fr .sedert hetbegin vandezestiger jaren kleiner dan
degroei vandeopdenationale begroting opgevoerde kredieten .Bij­
gevolg ishetaandeel vandegezondheidsbegroting indetotale natio­
nale begroting vandielanden aanzienlijk verminderd ,bijvoorbeeld
inOppor-Volta van13,3 tot7»2 inKameroen van8,6tot5I4$en
inNiger ,minder geprononceerd ,van8,7totJ»8 fotinDahomey van
12,6 tot10,5 /&»Deenige uitzonderingen (2)zijn Kongo ,Ivoorkust en
Mali waar (althans totin1970 )degezondheidsbegrotingen sneller
groeiden dandetotale nationale begroting .
#•*/•••
(1)Ziehoofdstuk B,IV,bladzijde 14envolgende .
(2)Bron :SEDES ,studie vandeontwikkeling vandeuitgaven voor gezond­
heidszorg indeAfrikaanse staten enMadagascar -april 1972

-40- vm/467/75-N
Volgensdeaangehaaldestudie(ï)"blijkendegezondheidsbegrotingen ,
ongerekendinconstanteCFA-fr.testagnerenindemeestelanden
("bijvoorbeeld :Centraalafrilcaanse Republiek,Madagascar(2),Tsjaad)
ofzelfsachteruittegaan(bijvoorbeeld Oppea-Volta,Niger,Senegal,
Togo);deenigestatenmeteenvoldoendegroeivandebegrotingen
voorvolksgezondheid zijnKongo–Brazzaville ,IvoorkustenGabon.
Ondanksdetoenamevandegezondheidsbegrotingen (incouranteCFA–fr.)
gingendejaarlijkseuitgavenperhoofdvoorgezondheidszorg achteruit.
Ophetogenblikliggenzijvoor'debeschouwdestatentussen165CFA–fr.
('OppcT-Volta)en650CFA-fr.(Kameroen),bijeengemiddeldevan330a
450CFA-fr.(Madagascar (2),Somalië,Mauritanië,Dahomey),Geen
enkelecorrelatiewordtgevondentussenditgemiddelduitgavenniveau
enhetvanlandtotlandverschillende aandeelvandeTolkEgeaondhoid
indenationalebegroting:hetbedraagtbijvoorbeeldminderdan6%
inKaaeroenenMauritanië,6a8%inOpper-Volta,SomaliëenNiger,
enmeerdan10%inDahomey.Hetverdientvermeldingdatdekredieten
vooronderwijlineenaantallandengroterzijnensnellergroeiendan
dievoorvolksgezondheid (bijvoorbeeldinOppciN-Volta,Niger,Dahomey,
GabonenIvoorkust).
b)Wanverhoudingtussenjie£e£,s£n£e^sui^gaven_cn de_foneringguit£pven
Inallebestudeerdestatenishetpercentagepersoneelskosten vande
gezondheidsbegroting minofmeersterkmaanhetstijgensederthetbegin
vandezestigerjaren.Ophetogenblikbedraagthetcirca50%inNiger,
50a60%inMauritanië,MadagascarenSomalië,75in'Kaneroenen
Dahomeyen85%inOppea-Volta.
Daaruitvolgtdatbijnaevengrotebegrotingenvoorvolksgezondheid
(bijvoorbeelddievanNigerendievanOppor–Volta)aanzienlijkever­
schillenkunnenverbergenindebedragendiebeschikbaarzijnVoor
functionering ,wanneermendepersoneelskosten ervanaftrekt(viermaal
minderhooginQj>per-VoltadaninNiger)enindefunctioneringsuitgaven
voorgezondheidszorg perhoofd(vijfmaallagerinOppcrj-Voltadanin
Niger).
•••/•«•
(1)Zievoetnoot(2)bladzijde39»
(2)Alleencentralebegrotingvoorvolksgezondheid ,zonderrekeningte
houdenmetdeaanzienlijke kredietendiedeprovinciesvoorde
gezondheidszorg uittrekken.

ZoschijntNiger,dankzijdeverstandigeverdelingvanzijnbegroting
voorvolksgezondheid (ciroa.dehelftvoorfunctionering),beterinstaat
oianeteigenmiddelentezorgendat.zijnziekenhuiswezen behoorlijk
functioneert »InBppe»-Voltaechter.bestaaterdoorhetfeitdatzo
weinigmiddelenvoorfunctionering wordenbestend(15%)eenfundamentele
wanverhouding tussendeeigenmiddelenendefinanciëlebehoeftenvan
debestaandeziekenhuizen ,
"Ookopeenanderpuntkanmendebeidelandenvergelijken :hetaantal
inwonersperziekenhuisbed isinbeidelandentegroot:inNigeris
ereenbedper1.430inwonerseninOppea-Volta eenbedper2.210in?-
woners.InNigerisernietalleenneerevenwichttussendebestaande
ziekenhuisinfrastructuur endeeigenfinanciSlemiddelenvanhetland,
maarin.Oppo^-Voltaisdeziekenhuisdichtheid ,ofschoonopzichzelf
alzeerlaag,nogtegroottenopzichtevandevoordefunctionering
ervanuitgetrokken kredieten.
cf)Beperktheidvandekredietenvandeondergeschikte besturen
Inbijnaallestatendekkendeondergeschikte bestureneendeelvande
functioneringskoeten vandeverzorgingsinstellingen .Inhetalgeneen
zijndezefinanciëlebijdragenechteronregelmatig.IndemeesteFrans–
-talige'statenzijn-zij"bovendiengering.VoorDppea>-Voltabijvoorbeeld
kandetotaleomvangervanopcirca10%vandecentralebegrotingvoor
functionering vandegezondheidsinstellingen wordengeraamd.In
Madagascarechterbereikendebegrotingenvandeprovinciesindesector
gezondheidszorg eenbedragdatbijnaevengrootisalsdenationalebe­
grotingvoorvolksgezondheid (l),
, •••/•••
(l)In1972beschiktedevolksgezondheid over2.319miljoenCFA-fr.uit
derijksbegroting ,plus2.000miljoenCFA-fr.uitalleprovinciebe-
grotingensaiaen,intotaaldusover4.319miljoenCFiU-fr.■

-42- VIII/467/75-W
d)Wanverhouding tussen deuitgaven voor curatieve geneeskunde endie
voor preventieve genee skunde . .
Opditgebied beschikken tri.jover teweinig nauwkeurige gegevens ,
naar hetiseenfeit datinvrijwel alle landen zeer weinig kredieten
worden uitgetrokken voor preventieve geneeskunde .Bijvoorbeeld Ï
opdebegroting voor volksgezondheid 1974/75vanKameroen
(1.223 miljoen CFA-fr .)wasslechts 1,3$bestemd voor preventieve
geneeskunde en3%voor plattelandsgeneeskunde ,preventieve genees­
.kunde enepidemiebest rijding tezanen .Desituatie iszeker niet
gunstiger indeandere landen .Menkanstellen datdepreventieve
geneeskunde inwerkelijkheid over circa eenkwart van debegroting
zoumoeten beschikken ombehoorlijk tekunnen functioneren .Infeite
gaat hetleeuwedeel vandebegrotingsmiddelen naar decuratieve ge­
neeskunde ,inzonderheid naar sommige ziekenhuizen .
e)Ongelijkheid indetoekenning vankredieten aandegrote steden en3e~pTaTtêlan3sgeïiêdên~ ""~~ ––––-–- ~~
Deover debegrotingen voor volksgezondheid verkregen inlichtingen
leveren geen voldoende basis om,hetaandeel vandeaandehospitalen
vandegrote steden toegekende kredieten tebepalen .Maar deaande
. •• ' .? < .
steden toegekende voorrang blijkt uitdeconcentratie van dezieken –
' > •* '
huiscapaciteit indegrote stedén enuithetdeel vandebegrotingen
voor gezondheidszorg datnaar dealgemene ziekenhuizen gaat .
–Indemeeste gevallen iseengroot deel vandeziekenhuiscapaciteit
geconcentreerd indehoofdstad .In "Oppap-Volta bijvoorbeeld bevindt
56%vandeziekenhuiscapaciteit vanhetland zich teOuagadougou en
Bobo–Dioulasso ,metminder dan5%vandetotale bevolking .Deover­
eenkomstige gegevens zijnvoor Niger (Niamey enZinder ):39 4f°
envoor Somalië (Mogadiscio )50en10 ,

-43- VHI/467/75-U
-Deverhoudingtussendedoordealgemeneziekenhuizenuitgegeven (l)
functioneringskredieten (2)ende'begrotingenvoorgezondheidszorg (functio-
nering)weerspiegeltoverduidelijk dezeconcentratie ,alsmededemoeilijk­
hedendieeruitkunnenvoortvloeien voordefinanciering vandegezondheids-
infrastructuren vaneenland.
HetnationaalziekenhuisvanNouakchott (Mauritanië)ontvangt35dena­
tionaleziekenhuizen vanNiameyenvanZinder(Niger )meerdan40$£vandevoor
functionering beschikbarekredieten.InNigerontvangendetweeziekenhuizen
endevijfmedischecentravanhettweedeechelonsamen53^vandenationale
begrotingvoorfunctionering vandegezondheidszorg .InOpper-Voltaishet
totaalvandekredietenwelkemoetenwordenaangewendvoordealgemenezieken­
huizenvanOuagadougou enBobo-Dioulasso bijna40%groterdandetotalebe­
grotingvoorfunctionering vandegezondheidszorg .Dotweesecundairezieken­
huizenvanGaouaenFadaN'Gourmatezamenzoudenbijna50$ontvangenvan
debegrotingvoorfunctionering vandegezondheidszorg ,indienhunuitgaven
daaropwerdengeboekt(3)»
3.Debuitenlandse hulpvoorfunctionering
Almetalbestaaterindemeestelandeneenminofmeergeprononceerde wan­
verhoudingtussendeeigenfinanciëlemiddelenendewerkelijkebehoeften.Alleen
devaakomvangrijkebijdrageninspeciëneninnaturauithetbuitenlandmakenhet
mogelijkdatdeinstellingen voorgezondheidszorg behoorlijkblijvenfunctioneren
endattochnogenigedoelstellingen wordenverwezenlijktophetgebiedvande
preventieve geneeskunde .
-Hettotaalvandezehulpvoordefunctionering (4)isaanzienlijkvoor
Opper-Volta,Mauritanië,Niger,TsjaadenDahomey,vrijbelangrijkvoorKameroen,
SenegalenMaliengeringvoorTogoenIvoorkust.
__ *••/••*
(1)Werkelijkverrichteuitgaven,ongeachtdeherkomstvandekredieten(uitgaven
overeenkomstig dedefinitievanhoofdstukB,IV,1,blz.14.)
(2)Deverhoudingtussendebegrotingenvoorpersoneelskosten vandealgemene
ziekenhuizen endobegrotingvoorpersoneelvandevolksgezondheid isniet
significant ,wantdemeesteartsendieindieziekenhuizen werkenressorteren
onder,debuitenlandse technischehulp;debezoldiging vandisartsenwordt
dusnietopdiebegrotingen geboekt.
(3)ZijwordenvrijwelvolledigbekostigddoordeDuitsehulpen"Fr^resdesHommes".
(4)GegevensvandestudieSEDES

-44- VII1/467/?5-N
Deherkomstvandese.hulpiszeergevarieerd ;ziehierdevoornaamste
"bronnen: -
-deofficielebilaterale enmultilaterale hulpinstanties ,b.v.
•hulpverlening vanFrankrijk,Duitsland,België,enz,voorfunctionering (genees­
middelen,uitrusting,voertuigenenz.)envoor"campagnes"totuitroeiingof
"bestrijding vanendemischeziekten,enz»Dezehulpactiesvormenvaakde
"logistieke"steunvanhetterplaatsewerkzamepersoneelvandetechnische
bijstand;
•deAmerikaansehulp(USAID)voorregionaleofnationaleprogramma's,b.v.
I
totbeschermingvanmoederenkind,totuitroeiingvanpokkonenmazelen,
actiestotgezondheidsopvoeding enverbetering vandégezondheidsomstandig -
heden,voedselhulp ,enz.;
•hulpvandeWereldgezondheidsorganisatie envanUÏÏICEF,metnameindevorm
vancampagnesenspecifiekeprogramma's,b.v.bestrijding vanendemische
ziekten,saneringsacties ,enz.;
-departiculierehulpacties(l)vanfilantropische ,godsdienstige enandere
organisaties .
4»Lessenwelkeuitdeervaringkunnenwordengetrokken
Welkelessenmoetmentrekkenuitdeanalysevandebestaandesituaties?
Watzijnmetnamedecriteriavoordebeoordeling vandefinanciëleaspectenvan
eenproject?
Voordevoorbereiding endeopzetvannieuweprojectendienendevolgende
aspecteninoverwegingtewordengenomen:
a)Vooreerstmoetwordennagegaanoferevenwichtistussendeeigenfinanciële
middelenvanhetlandendekredietendienodigzijnvoordefunctionering
vandebestaandeinstellingen voorgezondheidszorg .Beoordelingselementen
'»J
hiervoorzijn: '*''
(1)ZieookhoofdstukB,IV,3,blz.17.••/•••

-45- VIII/467/75-N
-enerzijdsdebegrotingvoorvolksgezondheid ,deontwikkeling hiervaninhet
verleden,deverdelingervanoverdeverschillende activiteiten (curatieve
geneeskunde ,preventievegeneeskunde,enz.),deverdelingoverdeverschil­
lendeinstellingen voorgezondheidszorg enmetnamedeziekenhuizen opde
verschillende echelons,debegrotingenvandeondergeschikte besturen,
-anderzijdsdeuitgavenvandebestaandegezondheidsinstellingen (l),deont­
wikkelinghiervaninhetverleden,deherkomstvandezemiddelen,metname
debuitenlandse hulpinspeciëneninnatura.
b)Hoeprecairhetbereikteevenwichtiskanmenbeoordelenwanneermennagaathoe
detoestandisopgebiedvancontinuïteit enregelmatigheid vandebuitenlandse
hulpverlening envandebegrotingen vandeondergeschikte besturen.Wanneer
menbestudeertwelkebijkomendeperiodiekelastenverbondenzijnaaneenvoor­
genomeninvestering moetmenmetdezebestaandeofteverwachtenkwetsbaar­
heidrekeninghouden.
c)Hetrisicodatdeinvesteringnietoptimaalzalrenderenneemttoeineven­
redigheidmethetreëlegebrekaenevenwichtofmetde,kwetsbaarheid vanhet
bestaandeevenwicht.
d)Indienbijdeopzetvanhetprojectalkonwordenvoorziendathetontvangende
landdefunctionering meteigenmiddeleninhetgeheelofvooreendeelniet
zalkunnenbekostigenmoetmen: '
-ofwelhetprojectnietuitvoeren ;
-ofwelhetprojectbeperkenzodatdefunctionering ervanmetdeeigen
middelenvanhetlandkanwordenbekostigd ;misschienisspreidinginde
tijdvanhetcompleteprojectdandeaangewezenoplossing ;
-ofwelzorgendatderegeringpassendemaatregelen neemtomverbetering
tebrengenindeeigenfinanciëlevoorzieningen voordefunctionering ;
(l)Werkelijkgedaneuitgaven,ongeachtdeherkomstvandekredieten(uitgaven
volgensdedefinitievanhoofdstukB,IV,1,bla.14)

-46- VIII/467/Ï5-N
-ofwelzorgendatdefunctionering geheelofgedeeltelijk dooreenbuiten­
landsehulpinstantie wordt "bekostigd.
Deregeringkaninditopzichtnagaanwelkepassendemaatregelen opnationaal
plankannenwordengenomenomdeeigenmiddelenuittebreiden,bijvoorbeeld
-doorhetaandeelvandevolksgezondheid indenationalebegrotingte
vergroten;
-dooropdebegrotingvoorvolksgezondheid eengroterpercentagevoorfunc-
tioneringsuitgaven beschikbaartestellen(hetoptimumschijntbij50$
teliggen);
-doorteonderzoekenofhetmogelijkisdebevolkingeentoenemenddeelvan
deverzorgingskosten tedoendragen:verhogingvandeopnametarieven ,
eventueletoekenningtfanfinanciëleautonomieaandeziekenhuizen ,ver­
koopvangeneesmiddelen ,enz.
Deregeringkanookpogenhulpuithetbuitenlandtekrijgenindevormvan
personeelenvankredieten;hetvoorbeeldvanhetziekenhuisvanMogadiscio
(Somal£>)toontechterdatmenzichgoedmoetbezinnenopdewaardevanzulke
situatiesalsbasiswaaropdegeheleopzetisgefundeerd ;hetisvoorzichtig
voorzorgentenemenomtevermijdendathetgeheelofgedeeltelijk wegvallen
vandiebuitenlandse hulpeenbehoorlijkefunctionering onmogelijkmaakt.
Debuitenlandse hulpkantenslottezorgdragenvoordebekostiging,althans
gedurendeeenovergangsperiode ,vanhetopgangkomenenhetfunctioneren
vandeinstelling.
e)Voordearmstelanden,waardegezondheidszorg eenaanzienlijkeachterstand
vertoont,kunnendebuitenlandse hulpinstanties zelfsdemogelijkheid over­
wegenombepaaldeonderdelenvandedienstverlening vandecuratieveof
preventieve geneeskundetebekostigen.

VII1/467/75-îT
f)Uiteindelijk moetnogeenbeginselvraagwordenonderzocht:ishetbesluit
omteinvesterenineeninstellingvoorgezondheidszorg welverantwoord ?
Kanhetalternatiefbestaandeinverhogingvandefunctioneringskredieten
tenbehoevevandepreventieve geneeskundemisschienpositievere gevolgen
hebbenvoordegezondheidvandebevolking?

-48- VIII/467/75-ÎÏ
DETECHNISCHE OPZET
Inhetbestekvanditverslagmoetenwijonsbeperkentotenkelealgemene
beschouwingen overdetechnischeopzetenoverdelessendieuitdeervaring
dienaangaande kunnenwordengetrokken. .
1.Afstemming opplaatselijke situaties
a)Gebouwenenuitrusting
Ondankseenvaakontoereikend ofzelfsontbrekendonderhoudzijndegebouwen
zelvevandemeesteverzorgingsinstellingen inrelatiefgoedestaat.De
binnenafwerking ,zoalsbepleistering ,schilderwerk ,deurenenramen,enz.,
laatmeertewensenover*Inhetalgemeenkanwordengezegddatgebouwen
vaneenvoudige ,bescheidenenrobusteconstructie ,aangepastaandeplaat­
selijkeomstandigheden ,debesteresultatenhebbenopgeleverd.Ditgeldt
evenzeervoordetraditionele alsvoordegeprefabriceerde gebouwen»
Eenvooralleziekenhuizen opalleniveausgeldendeconstatering isdanweer
datdeva3teinrichtingsnelleraangetastofzelfsbuitengebruikraaktnaar­
matezijmeeringewikkeldengeperfectioneerd is(voorbeelden :elektrische
installaties ,koelinrichtingen ,telefooninstallaties ,verwarmingsinstallaties ,
liften,elektrischepompen,centraalgeregeldeklimatiseerinrichtingen ,enz,).
Soortgelijke opmerkingenzijn.geldigvoordemedischeapparatuur,dievaakte
gespecialiseerd enteweinigafgestemdophetterplaatseaanwezigemedische
personeelblijktendievaakhetzwakkepuntisintalvaninstellingen voor
gezondheidszorg .
b)Aanvullendeinvesteringen
ifedeervaringenvandeeerstejarenishetvaakriskantgeblekentehopendat
denationaleautoriteiten aanvullendeinvesteringen (wegen,water-enelektrici­
teitsvoorziening ,woningenvoorhetpersoneel,omheiningen ;-enz.)enmedische
voorzieningen zoudenfinancieren enuitvoerenzoalsvoorgeschreven indefinan-
cieringsovereenkomsten (l).DaaromisdeCommissievoordelatereprojectenerop
bedachtgeweestgedeeltelijke financieringen tevermijden,ditwilzeggendat
zijheeftvermedeneendeelvandeprojectendoordenationaleautoriteiten te
laten-bekostigen.
Tochzijnergevallenwaarindeplaatselijkeautoriteiten sommigeaanvullende
investeringen hebbengefinancierd enuitgevoerd omdatgeblekenwasdatde
m••j•«•
(l)Verschillende gevallenzijnvermeldindevroegereverslagenoverheteffect
vandesteun:Tsjaad(1969,blz.44-45),liali(1970,blz.82),Boeroendien
Daliomey(1971.hlz.38-39).

-49- VIII/467/75-N
oorspronkelijke opzetnietopdeplaatselijke behoeftennochopdezedenen
gebruikenvandebevolkingwasafgestemd »Devolgendegevallenkomenhet
meestvoor:
-Hetgebruikvanhetsanitair(wc,stortbad)wordtvlugmoeilijkofzelfs
onmogelijk omdatdeafvoerverstoptendeinstallatie onklaarraakt.De
bevoegdeinstantiesgaandanvaakovertotsluitingvandeindegebouwen
ondergebrachte installaties entotdeaanlegvandetraditionele voorzieningen
buitenhetgebouw(voorbeelden :secundaireziekenhuizen GaouaenPadaN'Gourm -:
inOpper-Volta)»Indealgemeneziekenhuizen komendezemoeilijkheden nauwe­
lijksvoor,destemeerechterindoinstellingen vandelagereechelonsen
ophetplatteland.Deervaringleertdatinveelgevallen'kanwordenvolstaan
meteenbeperktaantalvandezeinstellingen ,tenbehcavevanhetpersoneel
envandeenkelepatiëntendieeralmeevertrouwdzijn.
-Indeverzorgingsinstellingen ophetplattelandwordendekeukens(diemin
ofmeernormaalfunctionerenindemeestealgemeneziekenhuizen )vaakver­
vangendoordetraditionele stenenhaardenbuitendegebouwen »Deredenen
hiervanzijn:gebrekaankredietenvoorfunctionering (brandstof)enonder­
houd,afwijkendevoedingsgewoonten engebruikenvandebevolking(voedsel
wordtbijvoorkeurbereiddoordobegeleidende verwanten).
-Soortgelijke problemenrijzenvoordewasinrichtingen ,waardegeïnstalleerde
machinesvaakongebruiktblijvenbijgebrekaanwater,stroom,brandstofof
eenvoudigaankredietenvoorfunctionering .
-Devoordebegeleiders gebouwdeonderkomens wordensomsgebruiktvoorde
afzonderingvanbesmettelijke zieken(voorbeeld:Gaoua,Opper-Volta);
denationaleoverheidlietdaaromhuttenbouwenvolgensdegebruikelijke ,
beteropdeplaatselijke behoeftenafgestemdemethoden.Aandewoningen
voorhetpersoneelmoetdaarentegenbijzondereaandachtwordengewijd,met

-50- VIII/467/75-N
nameophetplatteland.Goedehuisvestingisnamelijkvan"belangomeenvan
deoorzekenvanpersoneelsinctabiliteit wegtenemen,omdeautoriteiten
deinvloedvanhetpersoneelteversterkenenzijheeftookeengunstige
invloedophetonderhoudvandegebouweneninstallaties vandemedische
instellingen .
e
)Samenvatting
...- •* F '
In"beginselmoetbijdeopzetvaneenprojectophetgebiedvandegezondheids­
zorgrekeningwordengehouden,enerzijdsmetdemedischedienstverlening waarin
moetwordenvoorzienen,'anderzijds,metdekostenvandeinvesteringenmetde
mogelijkheden voorexploitatie enonderhouduiteenoogpuntvantechniek,van
financiënenvanpersoneel,zowelvoordeinfrastructuur alsvoordeuitrusting
Menmoetblijkgevenvanfantasieomdegebouwenendeuitrustingaantepas­
senaandebeschikbarefinanciëlemiddelen»Kortom,menmoeteenantwoord
vindenopdevraag:hoevoorzietmenineenmoderneendoeltreffende medische
hulpverlening metbeperktemiddelen?
Eentweedenoodzaakisde,afstemmingvandetechnischeopzetophetbegrips-
niveauvandegebruikers,alsmedeaandewerkelijkebehoeftenendelevens­
,wijzevandeinhetbetrokkengebiedwonendegebruikers.Zonderzovertegaan
alsAlbertSchweitzerb.v.(voorwiedeziekeinhetziekenhuishetlevens-
kadervanzijneigendorpmoetterugvinden)zalmenvooriederafzonderlijk
gevaleencompromiskunnenvindenomdeopgenomenpatiëntnietineenalte
sterkvervreemdende omgevingteplaatsen.'
Vanbijzonderbelangisditstrevennaaraanpassingaandeplaatselijke om­
standigheden enaanhetniveauvandeplaatselijke bevolkingvoordeopzet
vandevasteinrichtingen endemedischeuitrusting,alsmedevoordeaan­
vullendeinvesteringen dienietabsoluutonmisbaarzijn(woningen,keuken,
wasserij,enz.).

-51- VI11/467A5-N
Hotkomtechtervaakvoordatdeverlangdeaanpassingaandeplaatselijke be­
hoefteninbotsingkomtmethetverlangenvandenationaleautoriteiten om
overgebouwennanrEuropeesmodelenoverdemodernsteuitrustingtebeschikken ,
Indatgevalvolstaathetnietpassende'maatregelentenemenomtegaranderen
datdeinrichtingen endeuitrustingbehoorlijkwordenonderhouden.Vaakiseen
algehelevereenvoudiging vandeopzetnoodzakelijk .
2.Eisenwaaraandetechnischeopzetmoetvoldoen
a)Flexibiliteit
Omdeontwikkeling tekunnenvolgenvanallefactorendievaninvloedkunnen
zijnopdeopzetvaneenmedischeinstelling(sociaal-economischeomstandigheden
vandebevolking,technischemethodenvanmedischebehandeling,enz.)is
flexibiliteit eenessentiëlenormvoordeopzet.Altegeavanceerde concepten
moetenwordenvermeden,maardevolgendepuntenzijnvangrootbelangvoorde
gewensteflexibiliteit :
-gemakkelijke uitbreiding ;inditopzichtverdienteenpaviljoensysteem aanbe­
veling;ditwerdaltoegepastinheelwatdoorhetEOFgefinancierde zieken­
huizenenhetverdientoveraldevoorkeur,alkunnennoodwendigheden vanin­
tegratieineenstadsdeeltotopzekerehoogteanderebouwkundige oplossingen
wettigen(voorbeeld:InstitutNationaldeSantéPubliqued'Abidjan);
-uitwisselbaarheid ;ditwordtbereiktdoortoepassing v?.ngeschiktebouw-
moduleswaardoorgebruikvoorverschillende doeleindenmogelijkwordt;
-wijzigingenmoetengemakkelijk aantebrengenzijn;alleleidingenb.v.
moetengemakkelijkbereikbaarzijnomwijzigingenindeaansluitingen moge­
lijktemaken.
b)Enkeleeisentenaanzienvandegebouwen
Uitdehiervorenvermeldenormenvloeienbepaaldeeisenvoorttenaanzienvan
degebouwen.Devoornaamste kunnenalsvol^twordensamengevat :
-Bijdekeuzevanhetbouwterrein moetrekeningwordengehoudenmettoekom­
stigeuitbreidingen ,metdebodemgesteldheid ,metdewater-enstroomvoor­
ziening,metdeafvoervanafvalwaters,metdebereikbaarheid voordebe­
volking,enz.

-52*- VIII/467/7
Bijdekeuzevande"bouwkundigeoplossingmoetwordengestreefdnaaraanpas­
singaandepsychologie vanhetmilieu,teneindetebereikendatdege­
bruikerszichverantwoordeli jkgaanvoelenvoor,hetingoedestaathoudenvan
degebouwen.
Bijdekeuzevanhetbouwsysteem moetrekening ;wordengehoudenmetdeeis
vanflexibiliteit ,metdefunctionele enklimatologische omstandigheden,
metdecapaciteitvandeplaatselijke marktenvandeplaatselijke onder­
nemingen,enz.Standaardisatie doormiddelvaneenprefabricatiesysteem
(Niger,Opper-Volta)isbijzondernuttig *
«bijprojectenvoorgrotecomplexenmeteenvoldoendeaantalgelijksoor­
tigegebouwen,
•wanneerdebouwduurkanwordenbekortdoorbetereorganisatie vanbouw­
plaatsenuitvoering,
•indieneenhogereuitvoeringskwaliteit kanwordengegarandeerd ,
•indiendeinvesteringskosten lagerofalthansniethogerzijndanbij
eentraditioneel bouwsysteem,
•wanneerlaterestructureleoffunctionelewijzigingen erdoorwordenver­
gemakkelijkt ,
.wanneerdelopendeonderhoudskosten lagerzijn.
Haardevoordelenvanstandaardisatie vandegebouwenkunnenalleenmaar
wordenbereiktopdevolgendevoorwaarden :
•detekeningenendeopzetvangebouwenenuitrustingmoetenvanafhetbegin
goedgeharmoniseerd engecoördineerd wordenomtegaranderendatgebouw
enuitrustingopelkaarzijnafgestemd,
•deuitvoeringstermijnen voorgebouwenleveringvandeuitrustingmoeten
gecoördineerd zijnzodatonderbrekingen indeuitvoeringwordenvermeden,
•hetmateriaalendegeprefabriceerde onderdelendiewordeningevoerd
moeteningoedestaatzijnenmogengeen.aanleidinggeventottijdver­
liesbijhetmonterenenbijhetindienstnemen.
Bijdekeuzevandematerialenmoetwordengeletop:
•hetklimaat,
•deeisdathetonderhoud,hetschoonmaken endevervanginggemakkelijk
moetenzijn,

-53- VIII/467/75-N
..deeventuelegevolgenvoordeplaatselijke economie(gebruikvanter
plaatsegefabriceerde bouwmaterialen).
–Bijdekeuzevandevasteinrichtingen envandeuitrustingmoet
-wordengelet,opt . ...
«hetniveauvandegebruikers(eenvoudigewerking),.
•deonderhoiidsfaciliteiteri (terplaatje,beschikbaremiddelen–
bijdeaanbesteding eventueelvoorkeurvoorterplaatsevertegen­
woordigdmerkjzeerstriktebestekseisen metbetrekkingtot
service)(l),
,defaciliteiten metbetrekkingtotdevoorziening 'metonderdelen,
#defunctioneringskosten(2)«
mm–mmmmmmmm–rnm '•••/•••
(1)ZieookhoofdstukB,II,2,bis,9»
(2)Zieookverslag1970overhet'effectvandesteun,blz,85-86.

-54- VIII/467/75-N
D.DEPROJECTEN VOORHULPBIJJEMJNCTIOITEUIIG ..... .............
Deonderstaande overwegingenzijnhetresultaatvandeevaluatievande
projectenvóórtijdelijkehulpinverhandmetdehouwvanhetziekenhuisvan
Mogadisoio(Somali'é)(l).Dezeprojectenvoorhulphijdefunctionering
kunnenzowelbekostigingvanpersoneelsuitgaven (technischebijstand)alsvan
functioneringsuitgaven (materielehulp)omvatten»,-
I.TECHNISCHE BIJSTAMD
BijhetziekenhuisvanMogadisciowarenenerzijdsdetijdnooden
anderzijdshetmultinationale karaktervandegecoördineerde actievanhet
EOFendebilateralehulpinstanties deoorzaakdathetmedischenparamedisch
personeelweinighomogeenwasendusweinigsamenhangvertoonde.De
verschilleninherkomstenberoepsopleiding warenevenwelnietdeenige
oorzakendiebeheers-ensamenwerkingsproblemen teweegbrachten }erzijn
immerstalvanAfrikaanseziekenhuizen waarmultinationale teamswerken(2).
Haar-teMogadiscioschijntbijdeselectievanhetpersoneelendebezetting
vandepostenbijgebrekaantijdopmedischgezienweiniggecoördineerde
wijzetewerktezijngegaan,
"Menmagdaaruitbesluitendatdetechnischesamenwerkingslechtssucces
kanhebbenvoorzoverdemedischeenparamedische teamshomogeen,coherent
eninternhiërarchisch opgebouwdzijn.Alleendezekenmerkenvoimeneen
garantievoordeonmisbaregeestvansamenwerking,hetwederzijdse
professionele respectenhet.gezagvandeleiders.Deselectieende
aanstellingvanhetpersoneelmogendusniptgebeurenzonderdeactieveen
beslissendedeelnemingvandehoofdgeneesheer .BeterzouZ9mogelijknogdetache­
ringvaneenvolledigmedischenadministratief teamvaneenEuropeeszieken­
huiszijn» .,.
(1)Ziebijlage1.11envolgendebli*.
(2)De27artsenvanhetziekenhuisvanNiameybijvoorbeeldbehorentot
..7verschillende nationaliteiten ;desamenwerking verlooptzonder
Problemen.

-55- vni/467/75-N
TIJDELUICE BEKOSTIGDE VANDERJMCTIONERINCr
Nazichtehebbenverbonden omeveneensdefunctionering vanhetzieken­
huisvanKogadisoiotebekostigenheefthetEOFzijnfinanciëlemiddelenaangepast
aandeoorspronkelijke opzetvanhetproject(hoogniveauvanmedischespeciali­
saties,zeermodernemedischeapparatuur,vasteinstallaties vanEuropeesmodel»
enz,)jnadegeleidelijkevervangingvandebuitenlandsebijstandkondithoge
functioneringsniveau nietwordengehandhaafd ideexploitatiebegroting voor1973
was35$lagerdandievan1966/67(l)«Hetspreektvanzelfdatdezevermindering
vttfidewerkelijkefunctioneringsuitgaven overhetalgemeenmoestleidentoteen
kwantitatieve vermindering vandedienstverlening oftoteenvermindering van
dekwaliteitvandoverleendediensten,Tochissedertenigejareneenredelijk
evenwichtbereikt,zijhetopietslagerniveauttussendeeisenvandeopzet
endefinanciëlemiddelenvanhetland.
Deervaringleerthetvolgendetenaanzienvandebekostiging van
functioneringsuitgaven :
–vanafhetbeginmoetzijwordenaangepastaandefinanciëlecapaciteit
opmiddellangetermijnvanhetland(zolfsopgevaarafdatinfeiteeen
lagerniveauwordtgehandhaafd danindeoorspronkelijke opzetvoorop­
gesteldindiendezenietrealistischblijkt)jookeonplotsebreukinhot
niveauvandedienstverlening enhetonderhoudwanneerdebuitenlandse
bijstandwordtvervangenmoetwordenvermeden,alsmedealtezwarelasten
tenkostevanandoreactiesophetgebiedvandevolksgezondheid ;
–desteunmoetdegressiefzijn(zoalsdievanhetEOP)omhetlandaante
•sporenzelfhetnodigetedoenomzospoodigmogelijkinvervangingte
voorzien(2),
Concluderende zijgezegddatprojectenvoortechnischebijstandentijdelijke
bekostiging vandefunctionering
–verantwoord kanzijnalsreddingsactie vanexceptionele aard,voorzoverhet
ontvangendelandzelfgeleidelijk voordefunctionering kanzorgenende
tijdelijkehulpkanovernemen:
•••/•
(1)PeriodevanbekostigingdoorhetEOFjbijdevergelijkingisrekening
gehoudenmetdestijgingvanhetalgemeenprijsniveau,
(2)Dezevoorwaardeisuitdrukkelijk opgenomenindetekstvandeovereenkomst
vanLomé(artikel58»lid2),

-56- ¥111/467/75-^
eengunstigeinvloedkanhebbenopdeontwikkeling vandegezondheidszorg
inhetlandenverantwoordalsaandeinvestering verbondentechnische
bijstanclvoorzoverhetbijdraagt
•totdestartvandeinstellingonderbeteretechnischeomstandigheden ,
•totdepraktischeopleidingvandebinnenlandseartsenenhetparamedisch
-personeel » •..
>.totdovoorbereiding vandevervangingvanhetbuitenlands personeel
onder'betereomstandigheden enbinnenkorteretijd}
evenwelvanbetwistbare waardezouzijnvoorzoverdebuitenlandse hulp
vanhst'ontvangende landdeverantwoording zouovernemen omintegraal ,
tezorgenvoorhetbeheervande.investeringen ;zulkszouhetgevaar
meebrengendatdebuitenlandse hulphetprobleemverschuiftzondertot
deoplospiagbijtedragen,. ...'

-57- VI11/467/75-N
E,SAMENVATTING ENALGEMENECONCLUSIES
1,De'onderdeloepgenomenprojectentonenaanc!atdeGemeenschapinhet
verledenhaarbijstandheeftgeconcentreerd opdevastegezondfreidsirfractructurcn
opalleniveausvandepiramidevandegezondheidszorg ,hetzijindevormvan
losseprojecten,hetzijindevormvangecoördineerde projecten,geïntogreerd
inprogramma'svoorontwikkeling vandevolksgezondheid »De"bijonzeevaluatie
betrokkenvoltooideprojectenbetroffendusalleendebouw,doinrichtingen
demodernisering vanmedischeinstellingen (ziekenhuizen ,gozondheidscent'ra ,
polikliniekjes»enz.)(l)eninêêngevalhulpbijdefunctionering vanoen
ziekenhuis(Mogadiscio,Somalië)#
2,Overhetalgemeenhebbendezeprojectenbijgedragentoteenaanmerkelijke
verbeteringvandegezondheidsinfra structuurvandeontvangende landen®De
meestegefinancierde instellingen wordengebruiktineenmatediealsbevredigend
kanwordenbeschouwd »Sommigeervanindemiddelbareenlagereechelonsvande
gezondher.dszorgpiramide hebbenevenwelnogniethetnormaalverwachterendement
bereikt«
Zelfsalblijvendeactiviteiten vanbepaaldeverzorgingsinstellingen
benedendaverwachtingen enbenedenhuncapaciteit,invrijwelallegevallen
ishunnutnietteminonbetwistbaarL.J-r-iers,allegefinancierde projecten
hebbenhetmogelijkgemaakthetrendementvanhetbeschikbare verzorgings-
personeelteverbeterenendezorgenbeterbereikbaartemakenvoordezieken.
Bijtelaagrendementevenwelwordendeinvesteringskosten tehoogtenopzichte
vandeverleendediensten.
Alssommigeverzorgingsinste ]lingenniethunvollerendementbereiken
ligtditvaakaanhetontbrekenvandenodigefunctioneringsmiddelen ,ofsoms
aanhetfeitdatbepaaldeaanvuülordevoorwaardennietvervuldzijnofnog,
maarditi3veelzeldzamer,aaneonverboordeopzetofeenvergissingbijde
keuzevandeplaatsvandeinstelliiv;»
3,Hetrendementvandeeerstuitgevoerdeprojectenwerdaangetastdoorde
ontoereikendheid vanzowelhetpersT.celalsvandekredietenvoorfunctionerin g
enonderhoud.DeregeringenvandeGASMendeCommissiehebbenalvlugdegevaren
ingezien -vaneenovercapaciteit indegezondheidszorg tenopzichtevandevoor
functionering beschikbaremiddelen:terwijlvanhet1eEOF9$v?-11betalings­
verplichtingen voorgezondheidsprojecten bestemdwasnamditpercentageaftot
4$voorhet2een3$voorhet3eEOF,
.. •••/#••
(l)EetEOFheeftoverigensmaarlênbelangrijkegezondheidscampagne gefinan­
cierd:deoncliocercosisbestri jdinginKali,Opper-Volta enIvoorkust,

-58- Vlll/467/75-N
Defunctioneringsproblemen zijnindeloopderjarenoverigensminder
scherpgeworden.DerecentestichtingvannieuwemedischefaculteiteninAfrika
zal"bijdragentotdeoplossingvandethansnogactueleproblemenvandeschaarste
aanbinnenlandseartsen,mitsevenwelhunsalariëringdoordebegrotingenvoor
volksgezondheid vandobetrokkenlandenkanwordengedragen.Nadateenaantal
scholenvoordeopleidingvanparamedischpersoneelwerdengeopend,kunnende
directebehoeftenaanpersoneelvandezecategoriewordengedektofzaldit
weldrahetgevalzijn.Verschillende programma'svoordeopleidingvanonderhouds­
personeel,opstapelgezetopaansporingvandeCommissieendoorhetEOF
gefinancierd ,kunnenwordenbeschouwdalseendoeltreffende enpraktische
oplossingvoordenijpendeproblemeninverbandmethetonderhoudvande
voorzieningen „Hetcrucialeprobleemevenwelblijftdealgemeneontoereikendheid
vandeeigenfinanciëlemiddelenvandelanden,metnamewatdefunctionerings-
kredietenbetreft;dezeontoereikendheid schaadtdeefficiencyvnnhetthans
terplaatsewerkzanepersoneel,zelfsalbeschikthetvoorzijnwerkover
betereinstellingen enbetermateriaal »
4.Alsalgemeneslotsomvandeevaluatievanhetrendementvandedoorhet
EOPgefinancierde voltooideprojectenlcanmenstellendateengrootziekenhuis
vanhoogniveauwaarschijnlijk beterwordtgeëxploiteerd enmeerlevenskansen
heeftdandeverzorgingsinstellingen vanhetmiddelbareenhetlagereechelon.
Deoorzaakhiervanishetfeitdatderegeringengeneigdzijnhuninspanningen
omgeld,personeelenmateriaalbeschikbaar'testellenteconcentreren opdeze
instellingen dieimmersvoldoenaanhunstrevennaarprestige.
Metvoldoendekredietenenpersoneel(aangevulddoordebuitenlandse hulp
wanneerdebinnenlandse mogelijkheden tekortschieten )kunnendezegrotezieken­
huizeninhetalgemeenbogenopeengoedrendement:90a100$vanhun
theoretischecapaciteitensomszelfsmeer.Deinstellingen vanhetmiddelbare
enhetlagereechelondaarentegenbereikenvaakniethetbeoogderendementomdat
zijbenadeeldwordendooreenonevenwichtige toewijzingvandekredietenvoor
functionering .Dewaargenomenfeitelijkebenuttingsgraad bedraagt40a70
voordesecundaireziekenhuizen endegezondheidscentra (l)«
(l)ZiehoofdstukB,I,1,blz,5«••/•••

-59- VTII/467/75-N
Inhetalgemeen zijn defunctioneringsomstandigheden vaneeninstelling
omgekeerd evenredig methaar functionele enstructurele afstand vanhet
centrale echelon :deverzorgingscentra ophetplatteland zijn vaak verstoken
vandemeest elementaire benodigdheden (geneesmiddelen ,enz,);soms blijven
zijzelfs gedurende lange perioden leeg omdat ergeen verpleger is.
5« •Eeninstelling kan onderbezet zijn zelfs wanneer alle interne voorwaarden
voor defunctionering behoorlijk vervuld zijn :wiloeninstelling dehaar
toegewezen functie indepiramide vandegezondheidszorg kunnen vervullen , .
danmoet nogaanbepaalde aanvullende voorw aarden worden voldaan :doeltreffende
regeling voor doverwijdering vanafvalstoffen ,goede wegverbindingen metde
bevolkingszones entussen instellingen vanverschillend niveau ,voldoende
verkeersmiddelen ,medewerking vandebevolking ,enz,(l).
Daarom moet bijdeopzet vanhetproject aandacht worden besteed ,
niet alleen aandeeigenlijke functionerings voorwaarden ,maar ookaande
aanvullende voorwaarden enaandemogelijkheden omopditstuk verbeteringen
totstand tebrengen ,b.v.:arbeids -en -levensomstandigheden vanhetmedisch
enparamedisch personeel ,opvoering vandegeldmiddelen dieaandegezondheids­
zorg worden besteed ,enz.Alleen wanneer aldeze voorwaarden behoorlijk zijn
vervuld kunnen demedische instellingen afzonderlijk engezamenlijk toteen
optimaal rendement komen ,uiteraard mits zijrationeel zijn opgezet .
6* Welke .criteria gelden voor derationele opzet vandeze investeringen ?
Voorwaarde voor eenrationele eneconomische functionering vandegezondheids -,
infrastructuur vaneenland isdatalle onderdelen ervan harmonisch zijn geïnte­
greerd ineencoherent enevenwichtig geheel .Daarvoor isvoornamelijk het
Volgende nodig :
-aanpassing vandeinstelling aandemogeli jkheden vanhetland op :hetgebied
van financien enpersoneel ï ''
1)•»•/«••
Ziehoofdstuk C,I,3»blz.30envolgende .

-60- VII1/467/75-N
-regionaleverdelingvandeziekenhuisinfrastructuur waarintegelijkrekening
wordtgehoudenmetdebehoeftenvandebevolkingenmetdemogelijkheden op
hotgebiedvanpersoneelenfinanciëlemiddelen;
4
–hiërarchische opbouwvanallemedischeinstellingen optechnischen
functioneelgebied,alsmedetenaanzienvandespecialisaties encapaciteiten »
Wordendezebeginselennietinachtgenomen,dankomtmentotdistorsies
ofwanverhoudingen opnationaalniveau:overbezetting vansommigeinstellingen
enonderbezetting vanandere;bevoorrechtesituatieophetgebiedvande
gezondheidszorg vansommigedelenvandebevolkingenachterstelling van
andere.
7.Deomvangvandebuitonlandso bijdrageningeld,materiaalenpersoneel y
invelegevallen/leenigegarantievooreenbehoorlijkefunctionering vande
medischeinstellingen ,geeftdeafstandaantussendefunctionelebehoeften
vandebestaandeinfrastructuur vandegezondheidszorg endeeigenmiddelen
vanhetland.Voorbeeld:debuitenlandse financiëlehulpbedraagtnaar
schattingmoerdan300$vandeeigenbegrotingvoorfunctionering vande
gezondheidszorg inOpper-Voltaen40$daarvaninNiger(l).Deartsenvan
debuitenlandsetechnischebijstandmaken85$uitvanhettotaalaantal
artseninNigerenMauritanië,70%inOpper-Vcltaen40%inSomaliëen
Kameroen(2),
Bijdeopzetvaneennieuwjjrojectmoetdusgrondigwordennagegaanof
defunctionering mogelijkis,meteigennationalemiddelenofmetgenoegzaam
betrouwbarebuitenlandse steun.Lijdebestudering vanhetprojecthoortook
eenbeoordeling vandedoordenationaleinstantiesgenomenofoverwogen
maatregelen omdeeigenmiddelendievoordefunctionering vandegezondheids­
zorgkunnenwordenbesteeduittebreiden(3)»Indienhotnietmogelijkis
vooreenbehoorlijkefunctionering tezorgen,danmoetmenofwelhetontwerp
"••*/éé'ë
(l)Geraamdbedragvandebuitenlandse stéUnvoorfunctionering (zonder
personeel)
Opper-Volta :+400miljoenCFA-frank
Niger :+200miljoenCFA-frank !
zievoortshoofdstuk C,III,3»blz.43»
(2)ZiehoofdstukC,II,1,blz,33enB,III,2,blz.12.
(3)ZiehoofdstukC,III,4,blz.46.

-61- VI11/467/75-N
"beperkentothetaandecapaciteitvanhetlandbeantwoordt ,ofwelpcjen
dezelfdedoeleinden ophetgebiedvandegezondheidszorg tebereikenmet.
passendemaatregelen vanpreventieve geneeskunde,
8»Eenillustratievandenoodzaakomallemogelijkevarianten(b»v,bouw
vaneenalgemeenziekenhuis ,ofvanverschillende medischeinstellingen buiten
dehoofdstad;nieuwbouwofmodernisering vaneenbestaandziekenhuis,enz.)
nategaanwanneermenzichbezighoudtmetdekeuzevandekarakteristieken
endeopvattingvaneennieuwgebouwbiedtonshetsuccesvanhetdoorhet
EOFinNigergefinancierde project(l).
Omstructurele enfunctionele wanverhoudingen opnationaleschaalte
vermijdenmoetmenbijdekeuzerekeninghoudenmethetvolgende:
-dekarakteristieken vandebestaandeinfrastructuur ,nietalleenvande
overheidssector fmaarookvandeparticuliere instellingen ;debouwvaneen
nationaalziekenhuisteNouakchottwasbijvoorbeeld volkomengewettigd,
maarvoorNiameywasditgeenszinshetgeval;.•
-decapaciteiten opmiddellangetermijnvanhetlandophetgebiedvan
financiënenpersoneel »
Devervangingvaneenverouderdziekenhuisisnietnoodzakelijkerwijs
debosteoplossing.Herstelling enmodernisering kunnenvoordeligerzijn,
voorzoverzulksdemogelijkheidscheptomdeperiodiekelastenende
behoeftenaanextrapersoneelbeterai"testemmenopdebeschikbaremiddelen
envoorzovererminderrisicobestaatomovercapaciteit tecreëren,
9•Detechnischeopzetweerspiegelt vaakdeambitieuzeaspiratiesvan
denationaleoverheid.Ombehoorlijke medischedienstentekunnenverlenen
metbeperktemiddelenenomdekanstevergrotenopeenvlottewerkingvan
•••
(l)ZiehoofdstukC,I,2,blz,27envolgende,alsmedebijlagel/l7~19*•

62- VIII/467/75-N
dezediensten,moethetconceptnietalleenopdeexploitatie-enonderhouds-
mogelijkheden ophetgebiedvantechniek,geldenpersoneelzijnafgestemd,
naarevenzeer -ophetbegripsnivean vandegebruikers,opdewerkelijkebehoeften
ophetgebiedvan.gezondheidszorg !opdeplaatselijke omstandigheden enop
hetlevenspeilvandebevolking, «.,; ■.
Detechnischeopzetmoetdusvoldoendeflexibelzijn,hetgeentegelijker­
tijdtotuitingmoetkomenindebouwkundigeoplossing,destructuurvande
gebouwen,dekeuzevandematerialen,devasteinstallatiesenhetmateriaal(l)ó
10»Rosiunerendekanmenstellendatwaareengeografisch goedgespreide
infrastructuur aanwezigisdekansenopwelslagenvaneennieuwprojecttoe­
nemenwanneer(zoalsinNigerhetgevalwas)hetmogelijkisdeverschillende
onderdelenvandeinfrastructuur vandegezondheidszorg geleidelijk aante
passendenditgowelinkwalitatiefalsinkwantitatief opzicht,aande
behoeftenvandebevolking#Hetbestaanvaneenontwikkelingsplan waarin
.. » •-
deverschillende uitvoeringsstadia zijnbepaald,werktzulkeenaanpassing
indehandenmaakthetmogelijkstructwreleen.financi'êledistorsies'en->
wanverhoudingen inpersoneelssterkte tevermijden.Geziendezeerbeperkte
middelen'vandemeestebetrokkenlandenmoetoveralprioriteitworden-->';-
gegevenaandeverbetering ,modernisering enopvoeringvandeefficienoy
vandereedsbestaandeinfrastructuren envoorzieningen voordegezondheids­
zorginplaatsvanaandebouwvannieuweinstellingen *■■■..
(l)ZiehoofdstukC,IV,.blz^48-53,•.

-63- VIII/467/75-N
11»Deonevenwichtige verdeling vangeld ,materiaal enpersoneel ten
behoeve vandegrote steden enten ,nadele vanhetplatteland ende'preven­
tieve geneeskunde tonen aanwelke koers indetoekomst devoorkeur verdient .
Deregeringen zijn zich bewust vandebedoelde wanverhoudingen »Maar ,ondanks
deinhungezondheidsbeleid vastgestelde theoretische prioriteiten ,zouden
depreventieve geneeskunde endevolksgeneeskunde indemeeste landen vrij­
wel dood zijn zonder desteun van debuitenlandse hulpinstanties#
Preventieve geneeskunde levert minder spectaculaire effecten op,maar
zij isveel doeltreffender aangezien zijdeoorzaken van deziekten zelf
t
bestrijdt#
Opnationaal niveau moet concreet enpraktisch verbetering worden
gebracht "indeverdeling vandemiddelen tussen decuratieve geneeskunde en
depreventieve geneeskunde ,degeconcentreerde geneeskunde endeverspreide
geneeskunde ,devaste geneeskunde endemobiele geneeskunde »
12# Intalvanlanden (b»v# :Opper-Volta ,Higer ,Tsjaad )wordt aan
volksgeneeskunde gedaan vanuit dogezondheidscentra enmetbehulp van
reizende teams# Deze reizende teams hebben devolgende ,gelijktijdig te
verrichten ,taken i .
-opsporing :zijmoeten demassa 'sbereiken methetoogop -eensystematische
opsporing vanziekten en-tekorten ,
-preventie :vandesamenkomsten gebruik maken omsystematische vaccinaties
teverrichten ,
-behandeling terplaatse vandeopgespoorde ziekten ,zonder opname ineen
ziekenhuis ,
-evacuatie vanpatiënten diezwaar ziek zijn ,
-gezondheidsopvoeding#
Deze volksgeneeskunde ,aliszijgefundeerd opzeer eenvoudige principes
dieweinig ,geld kosten ,kanevenwel slechts positieve resultaten opleveren
voor zover degehele bevolking opgezette tijden wordt bereikt ,Inwerkelijk­
heid bereikt zij ,ondanks vaak omvangrijke buitenlandse steun ,niet alhaar
doeleinden omdat ereenalgemeen gebrek isaanpersoneel ,vervoermiddelen ,
geneesmiddelen ,vaccins enz#
•••/•••

-64- VII1/467/75-N
13,Omeenvolksgeneeskunde ;totstandtebrengenmoetmenvoorafkomentot
operationele enadministratieve integratievandecuratieveendepreventieve
geneeskunde#
Operationele integratiekanwordenbereiktop.hetniveauvandegezond-
heidscentra wanneermenhetplattelands5iekenhuis ofhetverzorgingscentrum
ophetplattelandmetverplegingsdiensten enspreekurencombineertmetde
dienstenvandemobielegeneeskunde *Dedoelmatigste formulelijkteenuni­
verselegezondheidszorg waarbijineenbepaaldeeenheidverzorging,preventie,
gezondheidsopvoeding ,beschermingvanmoederenkind,hygiënischemaatregelen
enz»zijr.geïntegreerd »Daarbijmaaktzulkseenrationeelgebruikvanhet
medischp^soneelmogelijk:deartsenwordengegroepeerdindegezondheids-
centraenloinnenzorgdragenvoordesupervisievandeinstellingen vanhet
lagereechelon(plattelandscentra ,poliklinieken enz#)enopdemobiele
geneeskunde »
Onoperationele spanningen'oftegenstellingen tevermijdenisadmini­
stratieveintegratievandebevoegdheden ophethoogsteniveauonmisbaar,
d«w»s»inhetkadervaneendirectoraat vanhetministerievanVolksgezondheid .
Dezeintegratieisnodignethetoogopdeopzetvandemaatregëlen ophet
gebiedvangezondheidszorg ,deplanningvandetoegepastemethodenende
zorationeelmogelijkeverdelingvandefinanciëlemiddelenenvanhetper­
soneel.Voortsmoetendereferentie-ensupervisiesystemen striktworden
vastgesteld opnationaleschaal,wantanderabestaatergevaaraatdeinte­
gratievandemaatregelenzelvespaakloopt,afhankelijkvandeinitiatiévëh
vanelkeverantwoordelijke hoofdgeneesheer »
14»Eointegratievandocuratieveen.dopreventieve gezondheidsmaatregelen
ophetniveauvanhetgózoMhcidscentruminoeten wordenaangevulddoorgezond-
heidsopvoeding ;ermoetennamelijkmaatregelen wordenuitgevoerd omdebevol­
kingbegrippenbijtebrengenoverhygiëne,beschermingvanmoederenkind,
bestrijding vanverkeerdevoeding»
Degezondheidsopvoeding vormttegelijkdeaanvullingvandemaatregelen
vancuratieveenpreventieve geneeskunde endevoorwaardevoordedoelmatigheid
vandiemaatregelen »Elkeactieophetgebiedvangezondheidszorg kanmaarvol­
ledigdoeltreffendzijnwanneerdebevolkinghetermedeeensis,deoorzakenvan
deziekteeneenvoudigeenpraktischemiddelenomzetevermijdenleertkennen,
enwanneerdemateriëlelevensomstandigheden diedegezondheidstoestand bepalen
beterworden»
Daardoorkomthetdatdedoeltreffendheid vanprojectenophetgebiedvande
gezondheidszorg vooreendeelafhangtvanandereontwikkelingsmaatregelen ophet
gebiedvandelandbouw,dewatervoorziening ,deafvoervanafvalstoffen ,alsmedeva:i
deopleiding. /

VIIÏ/467/75-N
15»Concluderende stellen wijdatelkgezondheidsbeleid ,ieder plan tot
ontwikkeling vandegezondheidszorg ,iedere investering indegezondheids -
infrastructuur eniedere actie ophetgebied van degezondheid harmonisch
inhet sociaal-economische patroon vanhetland eninhetalgemene ontwikke­
lingsplan moeten worden geïntegreerd »'' ~ *
Deophetgebied vandevolksgezondheid tenemen beslissingen zouden op
devolgende actiebeginselen kunnen wordeji gefundeerd :
-Voor dehandhaving oftotstandbrenging vaneensamenhangende enevenwichtige
infrastructuur enomtevermijden datdistorsies ontstaan moeten debegin­
selen vanadequate regionale spreiding enhiërarchische opbouw worden nage­
leefd ;voorts moeten deinstallaties endeapparatuur worden afgestemd opde
mogelijkheden vanhetland ophetgebied vangeld enpersoneel ;deconse­
quente uitbreiding van aldiemiddelen moet opvrij lange termijn worden
geprogrammeerd ;bovendien moet deaanwending ervan opverstandige wijze
regionaal er.hiërarchisch worden opgezet .
-Alle gezondheidszorg (curatieve ,preventieve ,educatieve )moet geïntegreerd
worden ineencoherent ensysthematisch kader vanalle gezondheidsdiensten
w ^
van het land .
-Omtevermijden datdebestaande wanverhouding tenvoordele vandestedelijke
gebieden nogwordt verscherpt lijkt hetaangewezen datdebuitenlandse hulp
zich vooral inzet voor deversterking vanalle gezondheidsdiensten inde
plattelandsgebieder :
•hetzij door deoprichting ofverbetering vaninstellingen (plattelands -
centra )diealsbasis kunnen dienen voor geïntegreerde maatregelen van
gezondheidszorg ,
•hetzij door rechtstreekse bijstand tenbehoeve vangeïntegreerde maatrege­
lenvanvolksgeneeskunde (campagnes tegen ;endemische ziekten ,preventie -
enopsporingscampagnes enz»)#
Deeducatieve gezondheidsmaatregelen ,debestrijding vanverkeerde voeding ,
demaatregelen totbescherming vanmoeder enkind vormen 'deonmisbare aan­
vulling van deinvesteringen indegezondheidsinfrastructuur#
-Deprogramma 'svoor watervoorziening enafvoer vanafvalwateren zijn van
bijzonder belang voor zover zijbijdragen totdeverbetering vandealgecrene
gezondheidstoestand :eeninvestering ophetgebied vandeafvoer (afvoer
vanafvalwat eren enz# )kanmeer positieve gevolgen hebben voor degezond­
heid vandebevolking daneengezondheidszorimaatregel indeeigenlijke
zin#

-66- VHÏ/467/75-N
-Demaatregelen voor deopleiding vanhetpersoneel moeten worden uitgevoerd
inovereenstemming metdeontwikkeling vandeinfrastructuur endeverschil­
lende gezondheidsacties ,omtegewenster tijd tebeschikken over voldoende
medisch enparamedisch personeel enomdebekwaamheid vanhetpersoneel in
overeenstemming tebrengen metdespecifieke plaatselijke behoeften ,met
name debijzondere behoeften vandevolksgeneeskunde envandegezondheids­
maatregelen ophetplatteland »
-Eenbetere coördinatie vandedoor debuitenlandse hulp gefinancierde
gezondheidsmaatregelen (metmme deprogramma 'svoor gezondheidszorg )zou
nuttig zijn »Hetisdevraag ofdeontvangende staat alleen voor deze
coördinatie kanzorgen ;deinternationale organisatie ,sende ■bilaterale
.hulpinstanties zouden zelf eenbijdrage kunnen leveren voor eengrotere
•doelmatigheid vandeondernomen maatregelen »
Buitenlandse hulp voor devolksgezondheid iszonder enige twijfel een
plicht vanmenselijke solidariteit entevens eenpolitieke noodzaak »De
integratie vandebuitenlandse hulp indenationale inspanningen voor
economische ensociale ontwikkeling isdestenoodzakelijker »Deverbetering
va.ndelevensstandaard vandebevolking ,door eenevenwichtige economische
ontwikkeling ,zoueenoplossing vandeproblemen diedoor degezondshèids -
maatregclen alleen niét uitdewereld kunnen worden geholpen' veel naderbij
brengen . ;

BIJTACE1/1 VHI/467/75-N
«
DEPROTEOTEÎT
Doelstellingen .opzet,resultaten
1®Madagascar
OpïladagascarwerdenuitheteersteEOFdrieprtfjectengefinancierd
omeendeelvandebestaandeziekenhuizen ,dieverouderdwarenennietlanger
aanhundoelbeantwoordden ,tevervangen »Lezeprojectenzijndebouwvaneen
verplegingspavil joenteMajunga,vaneenni'euwziekenhuisteManakaraenvan
heteerstegedeeltevaneenziekenhuistePortDauphin»He-fcrendementvande
drieinstellingen werdin1974nagegaan.
a)Verplegingsnavil joenteMajunga ,
In1961werdbeslotentotdebouweninrichtingvaneenverplegingspavil joen
teMajunga(l)»Hetdoelwasverhangingvaneenverouderd'enonbruikbaar
gewordendeel(100bedden)'entegelijkertijd uitbreiding (100bedden)van
hetziekenhuis »Decapaciteitwerdaldusopgevoerdtot550bedden,hetgeen
beantwoordt aandenoodwendigheden vanditalgemeneziekenhuis,hethoofd-
ziekenhuisvandeprovincie »
'Debouwkundigeopzet(twe©verdiepingen )vanhetin1965indienstgenomen
gebouwblijktbijzondergeslaagd»Hetgebouwisgoedonderhouden envrijwel
detotaleinrichting,diegoedwerdverzorgd,isindienst»Debeschikbare
onderhoudskrediet «nwarentotdusvervoldoende omallenodigewerkzaamheden
tebekostigen.
Deactiviteiten vanhetziekenhuisbewijzendathetvolkomenbeantwoordt
aandebehoeftenvandebevolking.Hetaantalopnemingenenverpleegdagen
neemtonophoudelijk toe.Debezettingsgraad steegvan77i°in1968tot
911°in1973»Ketaantalspreekuurbezoeken daarentegen namafsedertde
openingendeverbeteringvandemedischeinstellingen (2)indestad
Majunga#Hetpersoneelis170mansterk,waaronder11artsenen52verplegers
enverpleegassistenten»Enkeleartsenenziekenzusters ressorteren onder
deFransetechnischebijstand.Desterktevanhetparamedischpersoneel
envanhethulppersoneel moetalsonvoldoende werdenbeschouvd »
. ••♦/•••
(1)Uitgaven:332#000r.e.
(2)Missie,semi-overheid ,particulier ,staat

viii/467/75-N
Devoordefunctionering "beschikbaremiddelen(zonderpersoneelskosten )
schijnennettoereikend;uitgedruktinfunctioneringskosten (l)perbed
(105.000Madagascar-fr »)enperverpleegdag (260Madagascar-fr.)
konenzijophetzelfdeniveaualsdequacapaciteitvergelijkbare zieken­
huizenvanOuagadougouenBobo-Dioulasso (ll6»000/l25»000CFA-fr»en
390/350CPA-fr»)enveellagerdandeziekenhuizenvanMogadiscio
(l85»000en5^5CPA-fr»)enZinder(157*000en450CPA-fr»)»Deinkomsten
vanhetziekenhuis,verkregenvan20%vandebetalendeopgenomenpatiënten,
moetenindeschatkistwordengestort»
ResumerendekanwordengestelddathetnutvandedoorhetEOPgedane
investeringonbetwistbaar is»Dehoudingvandebevolkingisvrijgoed;
hetrendementvanhetziekenhuiswordtslechts'beperktdooreenalgemene
schaarsteaangeneesmiddelen »
b)ZiekenhuisvanManakara
In1961werdbeslotentotdebouwendeinrichtingvaneennieuwziekenhuis
van100beddenteManakara,metmogelijkheid omdecapaciteittot150bedden
uittebreiden»Hetoudehospitaalwasin1930ondergebracht inalverouderde
lokalen,in1952uitgebreidmeteenmodernerpaviljoen,opmeerdan3kavan
deagglomeratie »Debedoelingvanditproject(2)washetziekenhuisnaar
destadovertebrengen;daaromwerddevoorkeurgegevenaannieuwbouwin
vollestadinplaatsvanhetoudeziekenhuistemoderniseren »
Hetziekenhuiswerdin19&7dienstgenomen»Hetgoedealgemoneaspect
getuigtvandebehoorlijkestaatvanalgemeenonderhoud »Hetonderhoudvan
demedischeapparatuurlevertevenwelproblemenop,wanteristeweinig
geschooldpersoneelenterplaatsekunnendefectennietwordengerepareerd »
Deactiviteitvanhetziekenhuisgafvroegervolkomenvoldoeningmaarsedert
eenoftweejaargaatzijachteruitomdatdereputatievanhetziekenhuis
bijdebevolkingafneemt»Debezettingsgraad namaldusafvan
' •••/•••
(1)Allecijfersopbasis1973tvoorZinder1975
(2)Uitgaven:437*000r.e»

.1/3 YIII/467/75-N
737°in1972 tot4170in1974 »ondanks eentoename .vanhetaantal
opgenomen patiënten net50 -
Alle personeelsleden (55twaarondér 5órtsen )«ijn'Kalgasaiërs ;desterkte
schijnt voldoende voor -ditziekenhuis met150bedden .Debegroting voor
functionering (exclusief personeel )blijft beneden debijdeopzet vanhet
project 'gemaakte ramingen ;zijisonvoldoende zodat allerlei be'zuinigings -
'"maatregelen -noodzakelijk zijn (beperking vandeverlichting ,vanhetge­
bruik vanvoertuigen enz.).
Resumerende kunnen deomstandigheden waaronder hetziekenhuis functioneert
relatief bevredigend worden genoemd ,ondanks degeringe -financiële middelen
diebeschikbaar zijn .Dedoeleinden van deinvestering kunnen alsbereikt
worden beschouwd .Hetzwakke punt ishetfeit dathetoude ziekenhuis niet
volledig gesloten is.Ondanks zijn staat van jammerlijk verval endearm­
zalige behuizing ishetoude paviljoen nogaltijd ingebruik (50bedden
voor besmettelijke enchronische zieken )•Administratief behoort 'hetbij
hetnieuwe ziekenhuis enhetwordt door hetzelfde personeel verzorgd ,maar
door zijn afgelegen ligging ontsnapt hetaan denormale controle vande
hoofdgeneesheer .
-c)Ziekenhuis vanFortDauphin
In1961 werd besloten totdebouw eninrichting vanheteerste deel van
eennieuw ziekenhuis tePort Dauphin ,met$6bedden eneenoperatie -
afdeling rtervervanging vaneendoor eentornado onbruikbaar >geworden
instelling .Inde opzet (l)wasvoorzien indemogalijkhcid vanlatere uit­
breiding vandecapaciteit tot 150bedden »Hetoude hospitaal wasinde
.Europese woonwijk gebouwd envoor hetnieuwe werd eenterrein nabij de
door deMalgassische bevolking bewoonde stadsdelen gekozen# ..,
Hetziekenhuis werd in19^7 ingebruik genomen .Nagenoeg ieder onderhoud
ontbreekt ,zodat hetthans ineengevorderde staat vanverval verkeert
(gebroken ruiten ,scheuren tussen kolommen ,balken enscheidswanden ,door
roest aangevreten hang-ensluitwerk enz»).Door hetgebrek aanbevoegd
technisch personeel enaanfinanciële middelen laten ookhetonderhoud
endestaat van devaste installaties envandemedische apparatuur veel
•••
(l)Uitgaven :483.000 r.e..

1/4 VIII/4o7A5-N
tewensenover#Sedertlangetijddefectzijn:12vande13klimatiseer *-
toestellen,deliftvanhetgebouwnetboyenverdieping ,dekoelinstallaties ,
hetelektrische noodaggregaat ,eendeelvandemedischeapparatuurenz»
Doordeslechtestaatvanhetziekenhuis,nogverergerddoorhetalgeneen
gebrekaanzindelijkheidenhygiëne,zijndegebruiksmogelijkheden vrij
•beperkt(kwantiteit,kwaliteiteningewikkeldheid vandebehandelingen).
Dezesituatiekomttotuitingindegegevensoverdeactiviteit bezet­
ting21in1973en39$in1974»gemiddeldeopnameduur5a7dagen.
Depersoneelssterkte (46,waarvan4artsen)isvoldoendevoordecapaciteit
van120bedden(torvergelijking :ziekenhuisvanGaoua,Opper-Volta ,telt
50personeelsleden ,waarvan3artsen)enlijktruimschootsvoldoendeten
opzichtevandeactiviteit (minderdan100interneenexterneconsulten
perdag).
Deoverdefunctioneringsbegroting (exclusiefpersoneel)beschikbarecijfers
zeggennietveel;dein1973/74toegekendekredietenwarenrelatiefhoog
omhettekortvandevorigejarenwegtewerken»Tochishetvrijverbazend
teziendatdebegrotingvanFortDauphin(l7?5miljoenKadagascar-fr .in
1974)var.dezelfdeordeisalsdievanManakara(l5»0niljoonCFA-fr»
in1974)alzijndecapaciteitendeactiviteitvanditlaatstegroter.
HetnutvandezeEOF-investering isvaakintwijfelgetrokken,wantte
Manambaraop23kmVanFortDauphin(overeenasfaltweg)bestaatersedert
1954eenziekenhuisvandeLuthersezending.Deervaringheeftaangetoond
dathetonrealistisch isineenbuitenlandsparticulier ziekenhuiseen
aantastingvanhetnationaleprestigetezien:deziekenzijnnietgevoelig
voorprestigederikbeelden .Hetonbetwistbare succesvanManambara(l)is
zoxfelhetgevolgalsdeoorzaakvanhetvervalvanhetziekenhuisvan
FortDauphin.Erkomtnogeentweedewaarnemingbij:debetalendepatiënten
gevendevoorkeuraanMananbara,alzijndetarievendaarhoger(2).Zelfs
ambtenaren ,diezulksinbeginselnietmogen,aarzelennietonzichin
,.Mananbaratelatenverzorgen.
A..
(1)Capaciteit:57bedden,bezettingsgraad :+100personeel:Amerikaanse
Luthersezendelingen ,begroting40miljoenMadagascar-fr.(1973),95%van
deactiviteit betalend
(2)Hethospitalisatietarief isgoedkoperdanteFortDauphin;dechirurgische
ingrepenmoetendaarentegen wordenbetaald»

1/5 VI11/467/75-N
2,Dahomey
InDahomeyfinancierde deGemeenschapshulp daverbouwing .vanhet-zieken­
huisvanFarakoutotsecundairziekenhuis ,deuitbreiding vaneenkleine
medischeinstellingteSavalouendebouwvaneenkraaminrichting teAthiómé,
Detotalekostenvandéze'drieobjectenwaartoein1960werdbeslotenendie
indejaren1964tot1966ingebruikwerdengenomenbedroegen643*000r#e«
(leEOF),
a)SecundairziekenhuisteParakou
Metdezeverbouwingtotsecundairziekenhuiswildeménvoorzieninde
ernstigetekortkomingen vandeoperatie-afdeling vanhetenigeziekenhuis
iriïToord-Dahomey datgespecialiseerde medischemogelijkheden bezaten
tegelijkertijd deregionalebehoeftenaanverzorgingdekkenendeevacuatie
vanernstigeziekennaardealtekleinehospitalenvanZuid-Dahomey ver-
minderen#
:Doorditproject(l)werddecapaciteitvan130tot190beddenopgevoerd;
het-behelsdemetnamedebouweninrichtingvannieuwegebouwenvoorde7
operatie-afdeling ,alsmededeuitbreiding ©ninrichtingvandekraamkliniek »
Ditziekenhuiswashetvoornaamstesteunpuntvandegezondheidsactie in
Uoord-Dahomey ,waarmeerdan500,000mensenwonen';deactiviteitvanhet
ziekenhuisgeeftvoldoeningalisdebezettingsgraad niethogerdan63
erzijnongeveer50operatiesen25bevallingenperweeken300spreekuur-
bezoekenperdag»Hetuiterlijkeaspectvandegebouwenlaattewensen
overalsgevolgvanhetontoereikende onderhoud.
(l)Uitgaven:51Ö.000r,e

1/6 VIII/467/75-N
"b)Ziekenhui scorapl exSavalou
Deuitbreiding vanhetgenees -enheelkundig centrum vanSavalou hadten
doel verbetering tebrengen indearbeidsomstandigheden ineenverplegings -
instellirg metnadisch-chirurgische uitrusting ,metbeperkte opnamemogelijk­
heid eneentekleine kraamafdeling#
Hetproject (l)behelsde debouw vaneenkraamafdeling van30bedden en
eenHH-centrum *Dealdus tot126bedden opgevoerde oapaciteit isvoldoende
voor debehoeften vande65«000inwoners vanhetdistrict# Het40man
...sterke personeel wordt geleid door eenarts endeverpleeginstelling .
..functioneert .opbevredigende wijzej degebouwen zijn sober ,stevig ,
praktisch engoed onderhouden enzijmaken eengoede indruk#
o)Kraamkliniek teLokossa -
Oorspronkelijk wilde -mendeze instelling teAthiémé oprichten ,maar uitein­
delijk viel dekeuze opLokossa *Debedoeling wasmodernisering van de?
bestaande instelling ,diewasondergebracht inverouderde entekleine
lokalen# '
Hetproject (2)behelsde debouw vaneenmoderne kraamkliniek met'36bedden
endeverbouwing vandebestaande kraaiüaf deling tötverpleegpaviljoen# De
bouwwerkzaamheden vierden voltooid inI96I maar dekliniek konpasin1966
ingebruik worden genomen nadat zijopdeplaatselijke waterleiding was
aangesloten#
Dekraaminrichting functioneert perfect endegebouwen worden goed onder -
houden#
. •••/••«
(1)Uitgaven s85#000 r#e#
(2)Uitgaven t40#000 r#e#

1/7 7III/4C7
3.Mauritanië :nationaalziekenhuis vanNouakchott
•InMauritaniëfinancierde .doGoneenschapshulp debouwvanhetnationale
ziekenhuisenvandeverplegersschool.Voortswerdnogbeslotentotfinan­
cieringvantweeaanvullendeprojectenin1973dehouw -vaneenpolikliniek
teNouakchottendetechnischehijstandvoordeorganisatie vaneenonder­
houdsdienst enin1974deuitbreiding vanhetnationaleziekenhuis.
*
Toenhetlandonafhankelijk werdenmenwerkteaandestudievaneen
projectvoordebouwendoinrichtingvaneenziekenhuiseneenverplegers-
schoolteNouakchottwasdesituatieinMauritaniëmoeilijkondevolgende
redenen:
-erbestondonzekerheid overdetoekomstvandenieuwehoofdstadwaarvoor
eenbevolkingvantenhoogste15a20.000inwonerswerdvoorzien;
–erwasvrijwelgeenparamedischpersoneel;
-erbestondgeenwaarachtigeinfrastructuur voordegezondheidszorg op
nationaleschaal:erwareninhetbinnenland(1)slechtsdrieverpleeg-
instellingen ,zonderuitgebreidetechnischemiddeleneneenpaarminder
„belangrijke medischecentra.Tweederdevandeernstigeziekennoesten
wordenovergebracht naarziekenhuizen indebuurlanden,netnamenaar
Gt.LouisenDakarinSenegalennaarKayesinMali.
In1961werddanooktotditproject(2)beslotenenhetwerdopde
volgendewijzeopgezet:
-eeneerstetranchemeteencapaciteitvan135beddenzouwordenuitgevoerd
netdebedoelinguiteindelijktoteenziekenhuisnet250beddentekoraen;
–erzouwordenbegonnenneteentendeleinhetziekenhuisgeïntegreerde
verplegersschoolonsnelhetniddelbaarverplegendpersoneeltekunnen
opleidfen;
–hetzoudeaanzetvornenvooreentoekonstignationaalziekenhuisdat
tegelijkzoudienenalsevacuatie-enobservatieziekenhuis voorhet
gehelelandenalsplaatselijkziekenhuisvoordehoofdstadnetongeving.
(l)Atar,Aioun,Kaedi
(2)Totalekosten2.5miljoenr.e.

1/8 VIII/467/75-^
Hettechnische concept moest zodanig zijn datuitbreiding inde
toekomst zonder moeilijkheden mogelijk was ,zonder wijziging indetech­
nische diensten enzonder verstoring van deexploitatie 5.daarom werd de
medische uitrusting tegroot genomen voor deaanvankelijke beddencapaciteit .
Zokonden vaiimeet afde "behoeften aanmedische verzorging opnationale
schaal worden gedekt . '
Uiteenoo.rpunt vanarchitectuur ishetcomplex ,eengroot modern
gebouw met drie etages datdoor zijn ligging degehele stad Nouakchott
beheerst ,ontegenzeglijk geslaagd tenoemen .Maar debouwkundige opzet
bleef niet zonder gevolgen voor defunctionering enoolcdetechnische opzet
van sommige voorzieningen bleek teingewikkeld voor eenland alsMauritanië .
Hetonderhoud vanhetziekenhuis leverde namelijk bijzonder grote moeilijk­
heden opwegens hetvolslagen gebrek aangeschoold personeel enookin
verband met deproblemen voor hettransport venreserve-onderdelen ».
Almetalbeantwoordde hetin19C6indienst genomen ziekenhuis goed
aandenagestreefde doeleinden .Deactiviteit ontwikkelde zich uitzonderlijk
snel :hetaantal opnamen steeg totmeer danhetdubbele van1967 tot1972 .
Hetaantal operaties nammetmeer dan100$toevan1969 tot1972 ende
bezettingsgraad heeft de100 fobereikt entijdelijk zelfs overschreden .
Doexterne spreekuurbezoeken tenslotte zijn zotalrijk geworden dat zijde
goede gang van dediensten verstoren . ^
Decapaciteit vanhetziekenhuis iszoalspoedig onvoldoende gebleken ,
zulks omtwee redenen :
–destad -Nouakchott kende een .onverwacht snelle groei toteenagglomeratie
van50a-70.000 inwoners ; ,t ...
–deverbetering vanhetwegennet envan devervoersvoorzieningen inhet
...binnenland werkten hettoestromen vanpatiënten naar hetnationale
ziekenhuis indehand . .
Omdeze toestand teverhelpen werden devolgende maatregelen genomen :
–defeitelijke capaciteit werd stapsgewijze opgevoerd van 135' 230bedden
door toevoeging vanextra bedden tennadele van deruimte perpatiënt f
(l)1974 '250bedden

1/9 Viu/í57/75–IT
-degemiddelde duur vanhetverblijf inhetziekenhuis werd ingekort ,
sons tot deveiligheidsgrens j
-tij deopname wordt eendrastische selectie verricht .
Inhetkader vanhetdoor deregering gevoerde oxpan rieteleidcni:a
hetvooruitzicht vandegeleidelijke totstandbrenging vaneengezondheids -
zorginfrastructuur intwee echelons werden devolgende prioriteiten vast­
gesteld :
-opvoering van decapaciteit ,door hetziekenhuis teontlasten van de
eenvoudigste vormen vanverzorging niddels deoprichting van eenstads -
polikliniek teÏTouakchott 3
-uitbreiding van hetziekenhuis zelve 5
-handhaving enverbetering van alle bestaande medisch –technische instal­
laties .
Omdese doeleinden teverwezenlijken nam dcgemeenschap In1973 en
1974 besluit entotfinanciering van devolgende maatregelen :
-bouw eninrichting vaneencentrum voor diagnose ,eerste verzorging en
selectie indestad ITouakchott ,alseerste operationele tranche van een
indetoekomst opterichten polikliniek 5
-technische bijstand van eendeskundige leerkracht gedurende twee jaar
voor deorganisatie van deonderhoudsdienst endeopleiding vanhet
-personeel 3 .. ■.
-uitbreiding vandecapaciteit tot A'jObedden (eindstadium )voor de
oprichting vanafdelingen voor nogniet bestaande specialiteiten en
vergroting vandeoverige zodat detaaie vannationaal -ziekenhuis werkelijk
kanworden vervuld ;
-uitbreiding van deverplegers school door debouw vannieuwe onderwij s-
lokalen »
I'egcns deintense activiteit lijkt hetthans aanwezige p^'soreel
(ca,200personen inhettotaal ,waaronder 11artsen )overtr " metwerk
enditgaat uiteraard tenkoste van dekwaliteit van dezor ,_;21.'-Janneer
mendevergelijking trekt metandere ziekenhuizen neteenzelfde activi­
teitsniveau dan lijkt eensterkte van 250a300personen meer aangewezen .

VIII/467/75-H'
Debe/rrotingvoorfunctionering (exclusiefpersoneel)isnietmetde
ontwikkeling vandeactiviteitmeegegroeid ;zijnamnamelijkmetslechts
10^toevan1967tot1972»Tochbeschikthetziekenhuisoverongeveer
evenveelgeldalsdeziekenhuizen vanZinder(Niger)eiiBobo-Dioulasso
(Opper-Volta)alzijndieveelgroter(l).Defunctioneringskosten (2)per
"bed(330.000CFA~fr,)enperverpleegdag (940CFA-fr.)zijnzeerhoogin
vergelijking metdesituatieinanderenationaleziekenhuizen waarvoor
gegevensbeschikbaarzijn(3).DeaanhetziekenhuisteNouakchotttoege­
kendekredietenkunnendusalsruimschoots voldoendewordenbeschouwd# Men
magechterniet'uithetoogverliezendatdeuitgebreide engespecialiseerde
medischeapparatuurvanditnationaleziekenhuismetallebijbehorende
voorzieningen (tweeoperatiekamers ,eenafdelingradiologie,eenlaboratorium ?
eenapotheek,enz.)berekendisvoor.,eengrotertoekomstigziekenhuis,
hetgeendelopendekostenzeerste?kbeïnvloedt.
Resumerende kanmenzeggendathetrendementvandeEOF-investering
teNouakchottaantoontdatdenagestreefde doeleindenvolkomenbereikt
werden;deGemeenschapshulp heeftdebelangrijkste basisvoorziening van
degezondheidsinfrastructuur vanhetlandgefinancierd enheeft,aange­
moedigddoorhetsucces,haarwerkzaamheid indezebijstandssectorvoort­
gezet.
(1)Nouakchott230bedden(1974'250bedden),Zinder450bedden,
Bobo-Dioulasso 700bedden • .:'
(2)Opbasisvandebegrotingenvoor1972
(3)MogadiscioI85.OOOCFA-fr./565CFA-fr..(1973)
Oua^adougou116.000CFA-fr,A/)0CFA-fr.(1973)
Nianey ■225.000CFA-fr./¿70CFA-fr.(1975)

I/ll Vin/467/75-iT
4»Somalië:algemeenziekenhuisvanIbgadiscio
Hetoorspronkelijke projectvoorde"bom;eninrichtingvaneennieuw
algemeenziekenhuisteMogadisciowerdaangevuldneteenaantalopeen­
volgendeprojectenvoortechnische "bijstandentijdelijkehulp"bijde
functionering .
Tothetaanvcnkelijkeproject(l)werdbeslotenin1959»Be"bedoeling
wasdebouweninrichtingvaneenalgemeenziekenhuisvanÉ00beddente
Mogadiscio,tervervangingvanhetbestaandealgemeneziekenhuis (BiMartino),
datalsonherstelbaar vervallenwerdbeschouwd,entotmodernisering en
verbeteringvandeziekenhuisverzorging inSomaliëenvooralinMogadiscio
omaandegroeiendebehoeftentekunnenvoldoen.
Beppzetvanhetproject,datmgvód>rdeonafhankelijkheid werd
opgesteld,ginguitvandriefundamentele premissen :
-formeletoezegging (2)vandeItaliaanseoverheiddattenminstetot1970
medischpersoneelbeschikbaar zouwordengestelddoordebuitenlandse
hulp3
-vervangingvanhetoudeBiHartino-zieleenliuisenoverplaatsing vanhet
personeelalsmedeoverdrachtvandekredietentenbehoevevanhetnieuwe
ziekenhuis ;
-bekostiging vandee::trafunctioneringrkostcn doordebegrotingvoor
volksgezondheid .
In1962,toenhetlandonafhankelijkwasgeworden,washetzieken­
huisvoltooidengedeeltelijk ingericht.AlsdanbleekdatdeSomalische
regeringnietinstaatwasdetoegezegdebuitenlandse hulpvoormedisch
personeelteverkrijgenomdatItaliëzijntechnischebijstandgeleidelijk
hadverminderd,nochdebezoldigingvandegeneesheren (uiteraardbuiten­
landerswantin1963beschikteSomaliënogmaarovertweebinnenlandse
artsen)envanhetnodigeparamedische personeeluithaareigenbegroting
tebekostigen,evenminalsdefunctionering vanhetziekenhuis.
(1)Totalekosten:2,8miljoenr.o.
(2)Gespecificeerd indefinancieringsovereenkomst diein195;tcl-usv<^r
de^afhankelijkheid .werdondertekend .

mI/467/75-tf
Voortswerd.hetoudeDiKartino-ziekenhuisnietgesloten.
Alsgevolgvaneenenanderwashetziekenhuisin1964.twee.jaarna
deafwerking,negnietmetzijnactiviteit "begonnen.Opverzoekvande
SomalischeregeringnamdeGemeenschap denodigemaatregelen,bijwijze
\ranuitzondering envooreen"beperkteduur,omdofunctionering vanhet
ziekenhuisopgangte"brengen»Tn1964"begonalduseenreeksmaatregelen
vantijdelijketechnische "bijstand(l)waarindeGemeenschapshulp samen­
werktemet"bepaaldebilateralehulpinstanties vandelid-staten.Hetbetrof
deaanstellingvan31artsen(1954-1970)»deindienstneming van70leden
vanhetparamedisch,administratief entechnischkaderpersoneel (1965-1970)
entenslottedebekostigingvandefunctioneringsuitgaven (1966-1972).
Inwerkelijkheid begonhetziekenhuispasbegin1966normaalte
functioneren .
ITadeopeningvanhetziekenhuisendefinanciering vandefunctio-
neringdoorhetEOFrezentalvanproblemeninverbandmethetbeheeren
deorganisatie..Dewerksfeerworddaardoorvergiftigdenerontstondeen
algemeengebrekaansamenwerking ,solidariteit enzelfsrespectvoorde
ambtsplichten .Tevenskwamdaardoordewaardevandetechnischebijstand
vandeGemeenschapineenongunstigdaglichttestaan.Bovendienwerdhet
ziekenhuishetobjectvanpolitiekerivaliteiten terontstondconcurrentie
methetoudeDiMartino-ziekenhuis,datnietgeslotenwerd,maarniet
zondersuccesgereorganiseerd enbeheerdmetRussischefinanciëlebijstand.
Hetstaatbuitenkijfdatdezesituatiemedeleiddetoteenalgemene
neigingominvelerleiopzichtenteoverdrijven,zelfsdermatedathet
ziekenhuisindeogenvanzowelEuropeanenalsSomaliërsdenaamvan
"dramavanMogadiscio"kreeg,terwijldeinstellinginwerkelijkheid
alvrijbehoorlijkfunctioneerde . ■
Ondanksaldezemoeilijkheden ,waarvoordeGemeenschapniet,
verantwoordelijk was,heefthetziekenhuisophetogenblikruimschoots
degesteldedoeleindenbereikt.Hetheeftbijgedragen omtevoorzienin
degroeiendebehoeftenaanverzorgingsvoorzieningen enhetisoverhet
algemeengoedaangepastgeblekenaandecapaciteiten vandestaatop
hetgebiedvangekwalificeerd personeelenfunctioneringskredieten .
. •••/•••
(l)Totalekostenvande8projecten:4»9miljoenr.e.,doorhetEOF
gefinancierd .

1/13 VII1/457/75-N
Uitdehuidigeactiviteitvanhetziekenhuisblijktontegenzeglijk
zijnnutenzijndoeltreffendheid .Motzijn600beddenhadheteenbe-
,zettingsgraad v?xi89^'in1973tegen79in1?67.Erzijnwekelijks
35operatiesen85bevallingen *DGexternespreekuurbezoeken stegen
sedert1967zeersnelinaantalenhebbenthanseengemiddeldevan
500perwerkdagbereikt.
Ophetogenblikwordtdefunctionering vanhetziekenhuisnormaal
waargenomen doorhetministerievanVolksgezondheid ,Erisvoldoende
personeel(420),zelfszeerveelinvergelijkingnetanderegretezieken­
huizeninAfrikaansehoofdsteden.DeAfrikaniseringvanhetmedischkorps
isvergevorderd :vande31inhetziekenhuiswerkzameartsenzijner25
vanSomalischenationaliteit .Hetparamedisch,administratief entechnisch
personeelisvolledigSomalischsedert1970.
Debegrotingvoorfunctionering (exclusiefpersoneel)kanals
voldoendewordenbeschouwd or.ieenactiviteitsnivoau vangemiddelde
kwaliteittehandhaven;zijistrouwensvolkomenvergelijkbaar metdie
inanderenationaleziekenhuizen .Maartochbereiktzijniethetniveau
waarindeGemeenschap voorzagindeovergangsperiode waarinzijde
functionering volledigbekostigde.
4
Hetmodernegebouwnet5etages,gebouwdvan1960tot1962,isnog
altijdingoedestaatdankzijenerzijdsdegoedaanhetvochtig!/arme
.klimaataangepastetechnischeopzetenanderzijdshetbehoorlijkverrichte
courante ,onderhoud.Devasteinrichtingen daarentegenzijntendele
beschadigdenzelfs,onbruikbaar ;demedischeapparatuurwerdgedeeltelijk
vervangenengemoderniseerd enisinbevredigende totvoldoendestaat.
Hetziekenhuiskamptmetheteeuwigeprobleemvandeonvoldoendegeschoold­
heidvanhetonderhoudspersoneel ,meerdsametgebrekaankredieten.
Daarombestuderen dedienstenvanhetEOF1ophetogenblikeenprogramma
voordeopleidingvanonderhoudspersoneel voorhetziekenhuis.

1/14 VIII/467/75-N
S.Opper-Volta
DedoorhetleEOFinOpper-Voltagefinancierde maatregelen waartoe
in1961werdbesloten,omvatten:
-de"bouweninrichtingvantweesecundaireziekenhuizen ,eenteGaoüa
(120bedden)eneenteFadaïï'Gourma(2)(l30bedden)envan10medische
centravanhettypeA(21bedden)envanhettypeB(35bedden)|
-debouwvan14-dienstgebouwen voordedienstvandegroteendemische
ziekten;
-demodernisering vanhetcentrunvoorbehandeling vanoogziektente
Ouagadougou . > '
Deinvesteringen waren,gefundeerd opeenalgemeenprogrammavoor
hetziekenhuiswezen inOpper-Volta.Zijwerdeningepastindebestaande,
geografischjuistgespreideinfrastructuur ,metdebedoelingeengeco­
ördineerd,hiërarchiesch opgebouwdziekenhuiswezen teformeren,te
moderniseren entevoltooien,zodanigdatalleverpiegingsinstellingen
deelgingenuitmakenvan.eengoedgeorganiseerd enfunctioneelgeheel(3)t
entegelijkdearbeidsomstandigheden teverbeterenbijdebestrijding van
degrotevolksziekten ,metnamedelepraendéslaapziekte# >'■
Eijdealgemeneopzetvanhetprojectwaseenzekerevoorzichtigheid
betracht 5voorlopigwerdslechtseeneerstetranchevanhetprogramma
uitgevoerd ombinnendeperkenteblijvenvandemogelijkheden vanhetland
ophetgebiedvanfinancienenpersoneelirideeerstkomende jaren#Het
projectbehelsdeslechtstweevandegeplandezessecundaireziekenhuizen
entienvande'geplande18plattelandsziokenhuizen .Ookdetweesecundaire
ziekenhuizen werdenslechtsgedeeltelijk uitgevoerd :vandeinstellingen
meteenvoorGaouaop230envoorFadaII'Gourmaop400beddenbegrote
eindcapaciteit werdenalseerstetrancheslechtsopcirca130bedden
berekendedelenuitgevoerd ;voortsbehelsdehetprojectdeoprichting
■1
(1)Totalekosten4»4miljoenr.e. -
(2)Dezestadwerdin1966gekozeninplaatsvanhetaanvankelijk aangeduide
Koudougou.
(3)Detopvandeziekenhuispiramide ,detweealgemeneziekenhuizen
Ouagadougou enBobo-Dioulasso ,alsmedehetenigebestaandesecundaire
^ziekenhuis(Ouahigouya),wasreedsmetmiddelenvandeFtansehulpuitgebreid,gereorganiseerd engemoderniseerd in196l/62.

1/15 vm/467/75-lT
van"verzorgingscentra "alskernvoorlatereplattelandsziekenhuizen .
Zijwerdennethetoogophetstrevennaargeleidelijkheid ,volgens
tweeërleiopzetuitgevoerd :
.gezondheidscentrum typeA(basisformule ,21bedden),te"beherendoor
eenverpleger 5
•gezondheidscentrum typeB(uitgebreideformule,35bedden),tebeheren
dooreenarts.
Voortszoudendeverouderde ,invoorlopigematerialenopgetrokken
behuizingen vandedienstvoorgroteendemischeziektendoornieuwe
wordenvervangen.
Hethoofdkenmerk vande.technischeopzeti3standaardisatie ,zowel
vandegebouwenstructuurindevormvaneenprefabricagesysteen(uitge­
zonderddebehuizingenvandedienstendemischeziekten),alsvaade
gebouwtypes ,eenpaviljoensysteem,datiederelatereuitbreiding mogelijk
naaktzonderverbouwingnochverstoringvandeactiviteit »Degeprefa-
briceerd.egebouwenblijkenfunctioneel engoedafgestemdopdebehoeften
vandegezondheidszorg .Ondankshetontbrekenvangeregeldonderhoud,
behalveindetweesecundaireziekenhuizen ,zijndegebouweninuitstekende
staat.
Dehuidigeactiviteitvandeinstellingenlijktoverhetalgemeen
bevredigend .Deopnamecapaciteit wordtnietaltijdvolledigbenut,maar
deexterneactiviteiten vandeinstellingen zijnaanzienlijk .De
bezettingsgraad vandetweesecundaireziekenhuizenligttussen50en60fot
maarerzijncirca400externespreekuurpatiënten perwerkdag.De
gezondheidscentra zijngemiddeldvoor50%bezetenerzijndagelijks
circa130spreekuurbezoeken .
Deeenhedenvandedienstendemischeziekten,bestemdvoordeaf­
zonderingvanmelaatsenenslaapzieken ,wordennietaltijdvolledig
benut.Deoudemethoden,waarbijdemelaatsengeïsoleerdwerden,zijn
nutteloosgewordendooreendoeltreffend geneesmiddel :hetbesmettelijke
stadiumvandelepraistotenigemaandenbeperkt.Deslaapziekte komt
veelminderveelvuldigvoor.

1/16 VIIl/467/75-îT
HetindedoorhetEOF.gefinancierde verzorgingsinstellingen
werkzamepersoneelisvoldoendetalrijken"beantwoordtaande"behoeften,
Indetweesecundaireziekenhuizen ,diemetenigtijdverliesindienst
werdengenomenomdatergeendokters "beschikbaar waren,.werktthans
"buitenlandsmedischpersoneel(l).Deverzorgingscentra vanhettypeA>
wordengeleiddooreenOppervoltaans verpleger,detype-B-centradoor
eenarts(meestaleen"buitenlander )»
Definanciëndievoordewerkingvandeverzorgingsinstellingen nodig
zijnkomenmaarvooreenkleingedeelteuitdeeigen"begrotingsmiddelen
vanhetlaad(ministerievanVolksgezondheid enondergeschikte "besturen).
Een"behoorlijkeexploitatieisalleenmogelijkdankzijde"bijkomende
financiëleenmateriëlehulpvandiverseheikomst(hulpvanfilantropische ,
religieuze,enandereparticuliereorganisaties).Defunctionering vande
tweesecundaireziekenhuizen wordtvoorhetgrootstedeel"bekostigddoorde
Duitsehulpendoor"leraresdesHonmes".Demiddelenkunnenalsruimvoldoende
worden "beschouwd!defunctioneringskosten (exclusiefpersoneel)por"beden
perverpleegdagzijnzelfshogerdenindealgemeneziekenhuizen van
Ouagadougou enBobo-Dioulasso ,De"begrotingen vandeverzorgingscentra daar­
entegenzijnontoereikend ^de"behoeftenwordenslechtsgedeeltelijk gedekt
doordeonregelmatig toegekendekredietenvanhetministerievanVolksgezond­
heidenvandegemeentebesturen .Zijfunctioneren alleenbehoorlijkdankzij
dedoorallerleiinstantiesverleendebijstand.
DedoordeGemeenschapshulp gefinancierde verplegingsinstellingen
hebbengoeddeelsdegesteldedoeleindenbereikt.Zijzijnafgestemdopde
capaciteiten .vanhetplaatselijke personeel.Zijzijnechternietaangepast
aandefinanciëlemogelijkheden vanhotland.Debegrotingvoorfunctionering
(exclusiefpersoneel)vanhetministerievanVolksgezondheid bedraagt
namelijkslechts14$vandetotalebegrotingvoorvolksgezondheid ^ditzou
nieteensvoldoendezijnomdefunctionering vandetweealgemenezieken­
huizenteOuagadougou enteBobo-Dioulasso tebekostigen.Defundamentele
wanverhouding tussendefinanciëlebehoeftenvandebestaandeverzorgings-
instellingen endeeigenmiddelenvanhetlandwordtalleendooreenmassale
,enpermanentebuitenlandse hulprechtgetrokken .Hetaldusbereiktefeitelijke
evenwichtisechteruiterstkwetsbaar :deonderbreking vanéénofmeer
buitenlandse hulpverleningen zoucatastrofale gevolgenhebbenvoordewerking
vandegezondheidszorg inOnper-Volta,
(1)Gefinancierd doordeDuitsehulpteGaouaendoor"StèresdesHommes"
(Franseverenigingopniet-winstgevende basisenzonderpolitiekeof
confessionele kleur)teFadaÏPGouraa.

1/17 VÏII/467/75-N
6.Niger
InNiger(l)financierdenhot1Qenhet2eEOPdovolgendeprojecten
-modernisering enuitbreiding vanhetziekenhuisvanNiamey,
-uitbreiding vanhetziekenhuisvanZinder,
-herstellingenmodernisering Van5departementsziekenhuizen (Maradi,
Dosso,Tahoua,AgadesenDiffa),
-oprichtingvan6centravoorgezondheidszorg enmobielegeneeskunde
(Zinder,Maradi,Dosso,Tahoua,AgadesenDiffa)s
-herstelling van3arrondissementsziekenhuizen ,
-bouwvan16polikliniekjes ophetplatteland,
-bouwvaneencentraalgeneesmiddelendepot .
In1962legdederegeringvanNigeraanhetEOPeenprojectvoor
debouwvaneennieuwziekenhuisteNiameyvoor.Uiteenalgemenestudie
bleekechterdatdesituatievandeinfrastructuur vandegezondheidszorg
inNigerveeleereenaantaluitbreidingen enmoderniseringen vereiste.
Hetopgesteldeinvesteringsprogramma (2)wasvoornamelijkgerichtophet
verhelpenvandekwalitatieve tekortkomingen vandebestaandeverpleeg-
instellingen ,metnameophetplatteland,enopverbetering vandealgehele
infrastructuur vandegezondheidszorg diebestondineengeheelvan
dienstenwelkegoedwarenafgestemdopdeverzorgingsbehoeften en
bijzondere omstandighedenindeverschillende gebiedenvanhetland.
Deal-gemeneopzetvanhetprojectpasteharmonischinditalgemene
plantotontwikkeling vandedienstenvanvolksgezondheid enstoelde
opdevastgestelde grondbeginselen :prioriteitvoordeplattelandsgebieden
prioriteitvoorinvesteringen diehet,rendementvandedienstenmeteen
minimumaannieuweperiodiekelastenkondenopvoeren,prioriteitvoorhet
opnieuwingoedestaatbrengenvan.verouderdeconstructies ,bouwenvaft
(l)Totalekosten5»7miljoenx.e.
(2)Prognosesvoorhetdecennium1965-1974voordeontwikkeling vande
gezondheidsdiensten ,vastgesteld doordeNigeraanseregering..

1/18 VIIl/467/75-N
nieuweinstellingen alleenwanneermenzekerheidhaddathetnodigege­
schooldepersoneelbeschikbaar zouzijn..
DetechnischeopzetiszoalsinOpper-Volta gefundeerd opstandaardisa ­
tievandestructurenengebouwtypes.Ondanksdezevooralvoornieuwe
constructies (polikliniekjes ,centravoorgezondheidszorg enmobiele
geneeskunde )geschiktetechnischekarakteristieken ,voegendeuitgevoerde
uitbreidingen zichharmonischinindeschikkingvandebestaandein­
stellingen.Dein1973indienstgenomennieuwegebouwenblijkenzeer
functioneeltezijn;allegebouwenenuitrustingzijninuitstekendestaat»
Deactiviteiten vandegemoderniseerde ,gereorganiseerde enuitge­
breideverplegingsinstellingen zijnoverhetalgemeenzeerbevredigend.
DenationaleziekenhuizenteNiameyenteZinderwordenvolledigbenut
(tot100fo).Ookdedepartementsziekenhuizenhebbeneenzeerhogebc-nuttings -
graaddienoggroterzalworden,tennadelevandeverzorgingscentra ,als
gevolgvanhetregeringsbesluit van1974omalleartsenindedeparte­
mentshoofdplaatsen tegroeperen.Ookdeverzorgingscentra enpolikliniekjes
lateneenvoldoendeactiviteitzien.Goedgebruikwordtoverhetalgemeen
ookgemaaktvandegebouwenvandedienstenvoorgezondheidszorg en
mobielegeneeskunde ;hunwerkinghangtinhoofdzaakafvandedoorde
bevoegdehoofdgeneesheer genomeninitiatieven.
Hetindeverplegingsinstellingen werkzamepersoneellijktvoldoende
talrijkenoverhetalgemeenbehoorlijkgeschoold.Demobieledienst
daarentegenschijntonvoldoende bemand.
Demiddelenvoordefunctionering wordenvrijregelmatigbeschikbaar
gesteld;debegrotingvoorvolksgezondheid enhetvoorfunctionering
bestemdedeelvandekredietenzijnvoldoendevooreenvrijhoogniveau
vandienstverlening inhethoogsteechelon(nationaleziekenhuizen ,
departementsziekenhuizen).Defunctionering vandedistrictscentraenvan
deplattelandspol Üdiniekjes wordtbekostigdmetkredietenvandeonder­
geschiktebesturen.Deenigeuitzondering vormendegeneesmiddelen diein
naturawordenuitgereiktaanallegezondheisdienstenindedepartementen .
Ookde.functionering vandeverzorgingscentra vanheteersteechelon

1/19 VIII/467/75-N
wordtvoorhetgrootstedeelbekostigduitdeeigen "begrotingsmiddelen van
hetland,maardewerkzaamheid vandemobielegeneeskunde (preventie,op­
sporing)wordenvooreengrootdeelmogelijkgemaaktdoordebuitenlandse
steuninspeci'éneninnatura.Resumerendedienttewordengezegddatde
eigenbegrotingsmiddelen vanhetlandonvoldoendezijnomtegelijkde
medischeverzorginginvastestructurenendemaatregelen voorvolksgenees-
kundetebekostigen »Daaromwordendeeigenmiddelenbijvoorrangerivoor
hetgrootstedeelaangewendvoordevasteverplegingsinstellingen ,terwijl
demaatregelèn vanvolksgeneeskunde voorhetgrootstedeelaandébuiten­
landsehulpinstantiëswordenovergelaten.
Hetnutendedoeltreffendheid vandeinNigerverrichteinveste­
ringenstaanvolkomenbuitenkijf.Hunharmonischeintegratieiride
bestaandeinfrastructuur blijktbijzondergrotevoordelentehebben:
destapsgewijze kwantitatieve enkwalitatieve aanpassingaan'despécifieke,
bijzondereenplaatselijke behoeftenophetgebiedvangezondheidszorg
heeftslechtsfinanci'élelastenenbehoeftenaannieuwpersoneeldoen
ontstaanwaarinhetlandgemakkelijk opeigenkrachtkonvoorzien.Het
projectisinelkopzichteensucces.

VIII/467/75-^
7.Kameroen
InKameroen financierden hetleenhet2eEOFvier projecten .Deze
behelsden debouw eninrichting van
-acht ziekenhuizen .
-dertien uitbreidingen vanziekenhuizen (waaronder "3opnamepaviljoenen ),
-21plattelandspoli-klinieken ,
-1school voor verplegers teBamenda ,
-eencentraal geneesmiddelendepot teVictoria ,
-19woningen voor dokters .
Deinstellingen werden indienst genomen van1962 tot1971 »in
Noord-Kameroen nl.van1967 tot1969 eninZuidoost -enWest-Kameroen
van1969 tot1971 •"■Detotale investeringskosten bedragen circa 8miljoen "r.
ofongeveer 20"]ovandehulp dieKameroen uitdeeerste twee fondsen
ontving . , .
Debedoeling vandeze maatregelen wasinhaling vandeachterstand
ineconomische envooral roei aleontwikkeling vanlïoord-Kameroen ten
opzichte vanZuid-Kameroen enverbetering vanhetevenwicht tussen het
Noorden enhet Zuiden van West -Kameroen .Intotaal werd deziekenhuis -
capaciteit vanhetland opgevoerd met1.360 bedden ;detotale capaciteit
vandeopenbare verpleeginstellingen ingeheel Kameroen bedraagt ophet
•ogenblik 15.750 bedden .
Inhetalgemeen werden denieuwe instellingen ingepast ineen
bestaande gezondheidsinfrastructuur dieeenhiërarchisch opgebouwd en
gecoördineerd stelsel vanalle verzorgingsinstellingen vormt .Behalve
voor depolikliniekjes bleven deprojecten beperkt tot deuitbreiding ;
deverbouwing ofde .vervanging vanbestaande instéllingën enzodoende
konden denieuwe periodieke lasten zolaag mogelijk worden gehouden .
\
Aldeinstellingen worden gebruikt overeenkomstig hunbestemming
enhet staat buiten kijf dat zijopbeslissende wijze hebben bijgedragen
totdekwantitatieve enkwalitatieve verbetering van degezondheidszorg ,
metname ophetplatteland .Decijfers betreffende deactiviteiten tonen
evenwel aandatdeinstellingen niet altijd hunvolle rendement opleveren .

1/21 VI11/467/75-^
• ' , J-. .i
•.y |
Ditwordt namelijk vaak 'belemmerd ,vooral door gebrek aanvoldcendo
medisch personeel enaanfunctioneringskredieten , *
Blijkens hetin1971 verrichte onderzoek over devijzowaarop da
instellingen worden benut wasertoen eenvrij geprononceerd tekort "aaji
artsen enparamedisch personeel .Ophetogenblik schijnt hierin echter
verbetering tezijn gekomen ,want volgens debeschikbare algemene cijfers
iserthans 1arts per26.500 inwoners en1verpleger per3*100 inwoners ,
hetgeen alsgunstig magworden bestempeld .
Dekredieten wQlke aandedoor hetEOPinKameroen gefinancierde
verzorgingsinstellingen worden toegekend lijken duidelijk lager danvoor
vergelijkbare instellingen indeoverige landen .Watishiervan dereden ?
Debegroting voor volksgezondheid istoch relatief hoog (3.952 miljoen CFA-fr »
in1973/74)»ondanks eenongunstige verdeling vandekredieten tussen
personeelsuitgaven (74i°)enfunctioneringsuitgaven (26fo)isdevoor
functionering beschikbare begroting (I.O46miljoen CPA-fr .)veel hoger '
danindeoverige bijditonderzoek betrokken landen .DGcijfers blijven
vergelijkenderwijs gunstig ,zelfs voor dejaarlijkse functioneringsuitgaven
perhoofd ,maar zijmoeten worden verdeeld ovur oönziekenimisinfrastructuur
diegroter endichter isdanindeoverige bestudeerde landen (15,750 bedden
intotaal :1bedper390inwoners ).Ditleidt totdeconclusie datde
gezondheidsinfrastructuur niet opdefinanciële mogelijkheden vanhetland
isafgestemd }anders gezegd :deontoereikendheid vandefunctionerings -
kredieten voor deinstellingen iserendirect gevolg vandeonaangepastheid
vandeziekenhuiscapaciteit .
Over hetalgemeen leden dedoor hetEOPgefinancierde objecten de
eerste jaren nahunindienstneming onder hetgebrek aancourante
onderhoudswerkzaamheden »Omdelacunes indescholing vanhetonderhouds­
personeel opteheffen financierde hetEOPvanaf 1972 eenover vier jaar
lopend project totopleiding vanonderhoudspersoneel voor deziekenhuizen »

1/22 VIII/467/75-N
Daarmedeweraendevolgendedoelemaennagestreefd ;
-hetonderhoudendereparatievandemedischeapparatuurindeverschillende
ziekenhuizen vanhetlandmogelijkmaken;
-aaninmobieleonderhouds-enreparatieteams gegroepeerde reparatie-
technicieenpraktischescholingverstrekken ;
-veelzijdiggekwalificeerde arbeidersopleidenvoordedienstinde
ziekenhuizen zelf.
Eeneerstemobielteamisinfunctieenbewijstzeergrotediensten
doorachtereenvolgens alleziekenhuizentebezoeken.
•••/•••

VIII/467/75-N
BIJLAGE11/23
KAMEROEN
DAHOMEY
OPPER-VOLTA
MADAGASCAR
îiAURITANIE
NIGER.LIJSTVANDEPROJECTEN WAARVANHETRENDEMENT
.INDELAATSTETIJDWERDBESTUDEERD
•Situatieper30,12.1974
Boeknummer Benamingvandeprojecten
11.22.201 Bouwvaneenverplegings-
paviljoenteMeiganga
11.22.202 Bouwvaneenverplegings-
paviljoenteN'Tui
11.22.204 Verplegingsinstellingen in
Noord-Kameroen
211,002.04 Verplegingsinstellingen m
Zuid-Kameroen
•• T•
11.21.602 ZiekenhuisSavalou
11.21.603 ZiekenhuisAthiémê .
11.21,604 ZiekenhuisParakou
11.21,706 Infrastructuurvoorzieningen
enmateriaalvoorgezond­
heidszorg
ll.24.lO6 Verplegingspaviljoen inhet
ziekenhuisvanMajunga
11.24.109 ZiekenhuisvanManakara
11.24.110 ZiekenhuisvanFort-Dauphin
11,21,203 LZiekenhuis ,vanNouakchott
211,013,10 Programmavoorgezondheids-
voorzieningen
211,013,14 Bouwvan16plattelands-
poliklinieken
2100,461.13,12 Materiaalvoor16poli­
kliniekenKostprijsvande
projecten
(in00Ö~r~.~.)
64
60
2,737
4.765(1)
85
40
518
4.401
382
"437
483
2,499
3,296(1)
352(1)
2,024
(l)Totaalbedrag vandeaanbestedingen
\

11/24 VIII/467/75-N
SOMiLLI 11♦31*001J..;.1,;.'.>KieuW'ziekenhuistsMogadiscio 2.820
11.31,.0Q3,4 _^Jéöhnische'bijstandvoorhet 895
ziekenhuisvanMogadiscio
ll;3'i.0O5""–^Tijdelijkehulpvoor'de*exploi-350
■*' tatievanhetziekenhuis van
Mogadiscio
212.016.17 •Tijdelijkehulpvoor':de'exploi-"1.328(l)
tatievanhetziekenhuis van
;...,Mogadiscio
212.ll6.19 Deskundigonderzoekoverde 4
,; mogelijkheden om-deexploitatie­
kostenvanhetziekenhuis van
Mogadiscioteverminderen
.... :•(technischebijstand),
212.016.29 Tijdelijkehulpvoordeexploi-357(l)
tatievanhetalgemeneziekenhuis
"■vanMogadiscio
212.016,34 •"*Tijdelijkehulpvoor^hetzieken-334(l)
huisvanMogadiscio
213.816.03 ExploitatieziekenhuisMogadiscio 653
2l6.0l6.09 Tijdelijkehulpvoordeexploi-..990
tatievanhetziekenhuis van
Mogadiscio
(l)Totaalbedrag vandeaanbestedingen