Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong"

(COM(2002) 377 def. - 2002/0141 (COD))

(2003/C 95/06)

Op 24 juli 2002 heeft de Raad, overeenkomstig artikel 152, lid 4, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling "Landbouw, plattelandsontwikkeling, milieu", die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 februari 2003 goedgekeurd; rapporteur was de heer Donnelly.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 397e zitting van 26 en 27 februari 2003 (vergadering van 26 februari) met 108 stemmen vóór en 2 stemmen tegen, bij 4 onthoudingen, het volgende advies goedgekeurd.

1. Inhoud van het Commissievoorstel

1.1. Bedoeling van de Commissie is een hele reeks producten van dierlijke oorsprong, gaande van vers vlees tot melk, te onderwerpen aan strengere officiële controles. Zo heeft zij in juli een ontwerpverordening betreffende deze controles goedgekeurd, die deel uitmaakt van de in het Witboek van januari 2000 uiteengezette strategie voor voedselveiligheid.

1.2. Dit voorstel is onderdeel van het "gezondheidspakket", waarmee de bestaande communautaire wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne en veterinaire voorschriften, die op dit moment is vastgelegd in 17 verschillende richtlijnen, wordt omgewerkt. Het Comité is bijzonder ingenomen met de pogingen van de Commissie om de wetgeving te vereenvoudigen en aan te scherpen. Ook kan het zich vinden in haar besluit om niet voor richtlijnen maar voor verordeningen te kiezen, zodat de tenuitvoerlegging van de bepalingen in de lidstaten vlotter en coherenter verloopt.

1.3. Het voorstel is gebaseerd op de meest recente adviezen van het Wetenschappelijk Comité voor veterinaire maatregelen in verband met de volksgezondheid en is bedoeld om de wetgeving inzake de controle op de veiligheid van vlees meer af te stemmen op de nieuwe EU-voorschriften aangaande hygiëne, zoönoses, door voedsel overgebrachte ziektes en officiële voedsel- en levensmiddelencontroles. Het Comité gaat ermee akkoord dat de bijlagen kunnen worden aangepast overeenkomstig de in artikel 6 vastgelegde procedure. Op die manier kunnen snel veranderingen worden aangebracht die vanzelfsprekend wel moeten stroken met de inzichten van het Wetenschappelijk Comité voor veterinaire maatregelen in verband met de volksgezondheid.

1.4. De nieuwe regels gelden voor vleesbedrijven en uitsnijderijen. Voor levende tweekleppige weekdieren zoals oesters, slijkgapers en mosselen wordt een controleprogramma voor verzamelgebieden opgezet, zodat de graad van besmetting kan worden gemeten. Het eten van giftige schelpdieren kan immers ernstige ziekten veroorzaken; de symptomen kunnen variëren van braken tot coma.

1.5. Voorts wil de Commissie vermijden dat besmette melk de boerderij verlaat en bij de zuivelproducent terechtkomt. De maatregelen voor pluimvee tenslotte blijven ongewijzigd.

2. Algemene opmerkingen

2.1. De specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong waren inderdaad aan een herziening toe.

2.2. De Commissie vindt dat de controles van boer tot bord moeten worden toegepast; het Comité sluit zich hier volledig bij aan.

2.3. De invoering van een communautair kader zou ertoe moeten leiden dat de nationale controleregelingen beter op elkaar worden afgestemd zodat de kwaliteit van de controle verbetert.

2.4. Ook is het Comité ingenomen met het voorstel om een controleprogramma voor verzamelgebieden van levende tweekleppige weekdieren op te zetten. Teneinde de communicatie te versnellen en de transparantie te verbeteren zou bij het doorgeven van de resultaten van deze controles van verzamelgebieden gebruik kunnen worden gemaakt van moderne technologieën.

2.5. Ten slotte kan het Comité zich vinden in het voorstel om de officiële controles van melk en melkproducten o.m. te richten op de producerende bedrijven, rauwe melk bij de inzameling en verwerkte melkproducten.

2.6. Daarnaast is het Comité zeer te spreken over de in het Witboek over voedselveiligheid opgenomen doelstelling om een communautair kader voor nationale controlesystemen vast te stellen. Het Comité onderstreept het belang van de kleine verwerkende bedrijven voor de vervaardiging van kwaliteitsproducten op lokaal niveau. Meer in het algemeen mag ook hun rol op het gebied van voedselveiligheid en de gezondheid en het welzijn van dieren niet worden onderschat.

2.7. Een verordening betreffende officiële controles moet weliswaar ondubbelzinnige voorschriften inzake kwaliteiten en hygiëne bevatten, maar mag in geen geval het voortbestaan van kleine slachterijen en uitsnijderijen van vers vlees in gevaar brengen.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Belangrijk is dat bij officiële controles wordt uitgegaan van potentiële risico's en wetenschappelijke gegevens.

3.2. Bij de audits en de controles dient ook rekening te worden gehouden met voedselveiligheid en de gezondheid en het welzijn van de dieren.

3.3. De nieuwe voorschriften voor de officiële controles zouden volgens het Comité moeten gelden voor alle sectoren in alle fases van de voedselketen, van boer tot bord.

3.4. Ook tijdens de productie, de verwerking en het op de markt brengen is het van belang dat de HACCP-beginselen (Hazard Analysis Critical Control Points, of cruciale controlepunten bij risicoanalyse) worden toegepast.

3.5. De officiële controles impliceren dat in alle sectoren audits worden uitgevoerd en dat wordt gekeken of de basisregels op het gebied van hygiëne (GHP) en de HACCP-programma's worden toegepast; het Comité wil er in dit verband op wijzen dat algemene richtsnoeren zouden moeten worden opgesteld.

3.6. Het wetenschappelijk advies van de Europese Autoriteit voor de voedselveiligheid over pathogenen in vlees biedt een wetenschappelijke basis voor besluiten betreffende een eventuele hittebehandeling.

3.7. De Commissie moet ervoor zorgen dat de overdracht van informatie vlot en doeltreffend verloopt.

3.7.1. Indien bv. rauwe melk niet voldoet aan de bestaande criteria dient dat te worden doorgegeven. Zowel de privé-dierenarts van het bedrijf van herkomst als de autoriteit die verantwoordelijk is voor de controle van het bedrijf dienen hiervan op de hoogte te worden gebracht.

3.7.2. De Commissie moet erop toezien dat de lidstaten, met het oog op de communicatie met alle betrokkenen, over een goed gedocumenteerd informatie- en beheerssysteem beschikken. Dit is met name van belang wanneer de officiële controles aanleiding geven tot maatregelen die van invloed zijn op de sector, en bij noodsituaties.

3.8. Tevens beklemtoont het Comité nog dat de officiële dierenarts een belangrijker rol gaat spelen: hij voert niet alleen audits en keuringen uit, maar moet er ook voor zorgen dat de landbouwers zelf op de hoogte worden gebracht van de resultaten daarvan.

3.9. Om de traceerbaarheid en de controle van boer tot bord nog te versterken moet de Commissie erop toezien dat producten uit derde landen dezelfde controles ondergaan als EU-producten.

4. Conclusies

4.1. Het Comité kan zich volledig vinden in het Commissievoorstel.

4.2. Meer in het bijzonder sluit het zich aan bij het standpunt van de Commissie dat audits en keuringen moeten worden uitgevoerd tijdens alle productiefases, dus "van boer tot bord".

4.3. Om het vertrouwen van de consument te winnen zijn transparantie en vlotte en doeltreffende overdracht van informatie van vitaal belang.

Brussel, 26 februari 2003.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

R. Briesch