EUROPESE COMMISSIE Brussel, 19.9.2022 COM(2022) 459 final 2022/0278(COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een noodinstrument voor de eengemaakte markt en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2679/98 van de Raad (Voor de EER relevante tekst) {SEC(2022) 323 final} - {SWD(2022) 288 final} - {SWD(2022) 289 final} - {SWD(2022) 290 final}



TOELICHTING 1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL •Motivering en doel van het voorstel De eengemaakte markt is een van de grootste troeven van de EU en vormt de ruggengraat van de economische groei en het welzijn van de EU. Recente crises, zoals de COVID-19-pandemie of de Russische invasie in Oekraïne, hebben aangetoond hoe kwetsbaar de eengemaakte markt en de toeleveringsketens ervan zijn bij onvoorziene verstoringen en hoe sterk de Europese economie en al haar belanghebbenden afhankelijk zijn van een goed functionerende eengemaakte markt. In de toekomst kunnen naast geopolitieke instabiliteit ook klimaatverandering en daaruit voortvloeiende natuurrampen, biodiversiteitsverlies en wereldwijde economische instabiliteit andere, nieuwe noodsituaties teweegbrengen. Daarom moet de werking van de eengemaakte markt in tijden van nood worden gewaarborgd. Een crisis kan een tweeledig effect hebben op de eengemaakte markt. Enerzijds kan een crisis resulteren in belemmeringen voor het vrije verkeer binnen de eengemaakte markt, waardoor de werking ervan wordt verstoord. Anderzijds kunnen de tekorten aan crisisrelevante goederen en diensten tijdens een crisis worden verergerd als de eengemaakte markt versnipperd is en niet functioneert. Daardoor kunnen de toeleveringsketens snel onderbroken raken en ondervinden bedrijven moeilijkheden bij het inkopen, leveren of verkopen van goederen en diensten. De toegang van consumenten tot belangrijke producten en diensten wordt verstoord. Een gebrek aan informatie en juridische duidelijkheid verergert het effect van die verstoringen nog. Naast de directe maatschappelijke risico’s die de crisis veroorzaakt, ondervinden burgers, en met name kwetsbare groepen, sterke negatieve economische gevolgen. Het voorstel beoogt derhalve twee afzonderlijke, maar onderling verbonden problemen aan te pakken: belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen, diensten en personen in tijden van crisis, en tekorten aan crisisrelevante goederen en diensten. In nauwe samenwerking met alle lidstaten en de andere bestaande EU-crisisinstrumenten zal het noodinstrument voor de eengemaakte markt een sterke flexibele governancestructuur en een gericht instrumentarium bieden om de soepele werking van de eengemaakte markt tijdens toekomstige crises van welke aard dan ook te waarborgen. Het is onwaarschijnlijk dat de in dit voorstel opgenomen instrumenten allemaal tegelijkertijd nodig zullen zijn. Het doel is veeleer de EU op de toekomst voor te bereiden en haar uit te rusten met wat zij nodig kan hebben in een bepaalde crisissituatie die de eengemaakte markt ernstig belemmert. De Europese Raad heeft in zijn conclusies van 1 en 2 oktober 2020 verklaard dat de EU lering zal trekken uit de COVID-19-pandemie en de resterende versnippering, belemmeringen en zwaktes van de eengemaakte markt in noodsituaties zal aanpakken. In de mededeling over de actualisering van de nieuwe industriestrategie heeft de Commissie een instrument aangekondigd om het vrije verkeer van personen, goederen en diensten te waarborgen en te zorgen voor meer transparantie en coördinatie in tijden van crisis. Dit initiatief maakt deel uit van het werkprogramma van de Commissie voor 2022. Het Europees Parlement was verheugd over het voorstel van de Commissie om een noodinstrument voor de eengemaakte markt in te voeren en heeft de Commissie verzocht dit te ontwikkelen als wettelijk bindend structureel instrument voor het waarborgen van het vrije verkeer van personen, goederen en diensten in het geval van toekomstige crises. •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein In verschillende EU-rechtsinstrumenten zijn bepalingen opgenomen die relevant zijn voor crisisbeheersing in algemene zin. Anderzijds bevatten bepaalde EU-kaders en onlangs goedgekeurde voorstellen van de Commissie gerichtere maatregelen die betrekking hebben op bepaalde aspecten van crisisbeheersing of zijn toegesneden op specifieke sectoren. Het noodinstrument voor de eengemaakte markt zal van toepassing zijn onverminderd de bepalingen van deze gerichte crisisbeheersingsinstrumenten, die als lex specialis moeten worden beschouwd. Financiële diensten, geneesmiddelen, medische hulpmiddelen of andere medische tegenmaatregelen en voedselveiligheidsproducten in het bijzonder zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van het initiatief aangezien er op deze gebieden een specifiek crisisrelevant kader bestaat. Wisselwerking met horizontale crisisresponsmechanismen De geïntegreerde EU-regeling politieke crisisrespons (IPCR) is een van de horizontale crisisresponsmechanismen. Het voorzitterschap van de Raad van de EU gebruikt de IPCR om de informatie-uitwisseling en de politieke coördinatie tussen de lidstaten in reactie op complexe crises te vergemakkelijken. In oktober 2015 is de vluchtelingen- en migratiecrisis voor het eerst onderzocht in het kader van de IPCR, die voorts een belangrijke rol heeft gespeeld bij de monitoring en ondersteuning van de crisisrespons, waarbij verslag is uitgebracht aan het Coreper, de Raad en de Europese Raad. Via de IPCR kan de Unie reageren op grote crises als gevolg van cyberaanvallen, natuurrampen of hybride dreigingen. Meer recent is de IPCR ook toegepast na de uitbraak van de COVID-19-pandemie en de meedogenloze aanval van Rusland in Oekraïne. Een ander algemeen crisisresponsmechanisme van de EU is het Uniemechanisme voor civiele bescherming en het bijbehorende Coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties (ERCC). Het ERCC is het centrale operationele centrum van de Commissie dat zich 24/7 bezighoudt met de eerste respons op noodsituaties, de aanleg van strategische voorraden op EU-niveau voor respons op noodsituaties (“rescEU”), rampenrisicobeoordelingen, de opstelling van scenario’s, doelstellingen inzake rampbestendigheid, een EU-breed overzicht van risico’s op natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen, en andere preventie- en paraatheidsmaatregelen, zoals opleidingen en oefeningen. Wisselwerking met horizontale mechanismen van de eengemaakte markt Waar passend en noodzakelijk moet worden gezorgd voor coördinatie tussen het noodinstrument voor de eengemaakte markt en de activiteiten van de taskforce voor de handhaving van de eengemaakte markt. De Commissie legt gemelde belemmeringen die het vrije verkeer van strategische goederen en diensten aanzienlijk verstoren, ter bespreking/evaluatie voor aan de taskforce voor de handhaving van de eengemaakte markt. •Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie Wisselwerking met maatregelen gericht op specifieke aspecten van crisisbeheersing De bovengenoemde horizontale crisisresponsmechanismen worden aangevuld met gerichtere maatregelen met betrekking tot specifieke aspecten van de eengemaakte markt, zoals het vrije verkeer van goederen, gemeenschappelijke uitvoerregels of overheidsopdrachten. Een dergelijk kader is Verordening (EG) nr. 2679/98 (“de aardbeienverordening”), waarbij een responsmechanisme is ingesteld om aan een lidstaat toe te schrijven belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen die ernstige verstoringen veroorzaken en onmiddellijk optreden vereisen, aan te pakken. Die verordening voorziet in een kennisgevingsmechanisme en in een systeem voor de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten en de Commissie. (Zie de punten 8.1 en 8.2 voor meer informatie.) Op grond van de verordening betreffende de gemeenschappelijke regeling voor de uitvoer kan de Commissie bepaalde categorieën producten bij uitvoer buiten de EU onderwerpen aan uitvoertoezicht of een uitvoervergunning. De Commissie onderwerpt bepaalde vaccins en werkzame stoffen die voor de vervaardiging van dergelijke vaccins worden gebruikt, op deze basis aan uitvoertoezicht.

Andere economische maatregelen zijn onder meer de onderhandelingsprocedure en occasionele gezamenlijke aanbestedingen door de Commissie namens de lidstaten. Wisselwerking met sectorspecifieke crisismaatregelen Bepaalde EU-kaders omvatten gerichtere maatregelen die uitsluitend betrekking hebben op specifieke aspecten van crisisbeheersing of specifieke sectoren. In de mededeling van de Commissie “Noodplan voor het waarborgen van de voedselvoorziening en voedselzekerheid in tijden van crisis” worden lessen getrokken uit de COVID-19-pandemie en eerdere crises, teneinde de coördinatie en crisisbeheersing, waaronder de paraatheid, te verbeteren. Daartoe worden in het noodplan de kernbeginselen uiteengezet die moeten worden gevolgd om de voedselvoorziening en de voedselzekerheid te waarborgen tijdens eventuele toekomstige crises. Om de uitvoering van het noodplan en de kernbeginselen ervan te waarborgen, heeft de Commissie tegelijkertijd het Europees mechanisme voor paraatheid en respons bij voedselzekerheidscrises (EFSCM) ingesteld, een groep bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en derde landen en belanghebbenden uit de voedselvoorzieningsketen, onder voorzitterschap van de Commissie, om de coördinatie te versterken en gegevens en praktijken uit te wisselen. Het EFSCM werd in maart 2022 voor het eerst bijeengeroepen om de gevolgen van de stijgende energie- en inputprijzen en van de Russische invasie in Oekraïne voor de voedselzekerheid en -voorziening te bespreken. De marktwaarnemingsposten en de groepen voor de dialoog met het maatschappelijk middenveld zijn andere fora die zorgen voor transparantie en de uitwisseling van informatie in de levensmiddelensector. De mededeling van de Commissie “Een noodplan voor vervoer” heeft tot doel de crisisparaatheid en de bedrijfscontinuïteit in de vervoerssector te waarborgen. Het plan omvat een “crisishandboek” met tien maatregelen om in geval van een crisis de negatieve gevolgen voor de vervoerssector, de passagiers en de interne markt te verzachten. De maatregelen zijn onder meer bedoeld om de EU-vervoerswetgeving geschikt te maken voor crisissituaties, adequate steun te bieden aan de vervoerssector, te zorgen voor ononderbroken vrij verkeer van personen, goederen en diensten, vervoersinformatie uit te wisselen, noodsituaties voor het vervoer in levensechte situaties te testen, enz. Verordening (EU) nr. 1308/2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten (de GMO-verordening) en de aanverwante GMO-verordening voor de visserij vormen de rechtsgrondslag voor de verzameling van relevante informatie bij de lidstaten om de markt transparanter te maken. Verordening (EU) 2021/1139 tot oprichting van het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur (de EFMZVA-verordening) vormt de rechtsgrondslag voor de ondersteuning van de visserij- en aquacultuursector bij uitzonderlijke gebeurtenissen die een aanzienlijke verstoring van de markten tot gevolg hebben. Verordening (EU) 2021/953 betreffende het digitaal EU-COVID-certificaat omvat een gemeenschappelijk kader voor de afgifte, verificatie en aanvaarding van interoperabele COVID-19-vaccinatie-, -test- en -herstelcertificaten teneinde het vrije verkeer van EU-burgers en hun familieleden tijdens de COVID-19-pandemie te faciliteren. Voorts heeft de Raad op basis van voorstellen van de Commissie specifieke aanbevelingen vastgesteld over de gecoördineerde aanpak van de beperking van het vrije verkeer in reactie op de COVID-19-pandemie. In het verslag over het EU-burgerschap 2020 kondigde de Commissie ook aan dat zij van plan was de richtsnoeren betreffende het vrije verkeer van 2009 te herzien om de rechtszekerheid voor EU-burgers die hun rechten op vrij verkeer uitoefenen te verbeteren, en om een meer doeltreffende en uniforme toepassing van de wetgeving betreffende het vrije verkeer in de hele EU te verzekeren. De herziene richtsnoeren moeten onder meer de toepassing van beperkende maatregelen betreffende het vrije verkeer aanpakken, meer bepaald de maatregelen die zijn genomen uit bezorgdheid over de volksgezondheid. Verordening (EU) 2022/123 betreffende een grotere rol van het Europees Geneesmiddelenbureau inzake crisisparaatheid en -beheersing op het gebied van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen biedt een kader voor het monitoren en beperken van potentiële en daadwerkelijke tekorten aan centraal en nationaal toegelaten geneesmiddelen voor menselijk gebruik die als kritiek worden beschouwd voor de aanpak van een bepaalde “noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid” of een “ingrijpende gebeurtenis”. Tot slot is bij besluit van de Commissie van 16 september 2021 de Autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied opgericht, die moet zorgen voor een gecoördineerd optreden op het niveau van de Unie om te reageren op noodsituaties op gezondheidsgebied, onder meer op het gebied van monitoring van de behoeften, snelle ontwikkeling, productie, aankoop en billijke verdeling van medische tegenmaatregelen. Wisselwerking met lopende initiatieven Tegelijkertijd hebben verschillende onlangs voorgestelde initiatieven die momenteel worden besproken betrekking op aspecten die relevant zijn voor crisisrespons en -paraatheid. Deze initiatieven hebben echter een beperkte reikwijdte; ze bestrijken crisisscenario’s van een specifiek type en zijn niet bedoeld om een algemeen horizontaal crisisbeheersingskader op te zetten. Voor zover deze initiatieven een sectoraal kader voor crisisrespons en -paraatheid omvatten, heeft dat kader voorrang boven het noodinstrument voor de eengemaakte markt als lex specialis. Het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en houdende intrekking van Besluit nr. 1082/2013/EU (het “besluit grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid”) heeft tot doel het EU-kader voor gezondheidsbeveiliging alsook de rol van belangrijke EU-agentschappen op het gebied van crisisparaatheid en -respons in geval van ernstige grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid te versterken. Eenmaal vastgesteld zal het de paraatheids- en responsplanning en de epidemiologische surveillance en monitoring versterken, de gegevensrapportage verbeteren en de EU-interventies versterken. Het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 851/2004 voorziet in de oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding. Het voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad betreffende een kader van maatregelen ter waarborging van de levering van in een crisissituatie relevante medische tegenmaatregelen in geval van een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid op EU‑niveau voorziet in crisisresponsmechanismen zoals gezamenlijke aanbesteding, informatieverzoeken met antwoordplicht voor bedrijven over hun productiecapaciteit, en herbestemming van productielijnen in geval van een volksgezondheidscrisis zodra een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid wordt afgekondigd. De afkondiging van een noodsituatie in de EU leidt tot meer coördinatie en maakt de ontwikkeling, opslag en aankoop van crisisrelevante producten mogelijk. Het voorstel heeft betrekking op medische tegenmaatregelen die worden gedefinieerd als geneesmiddelen voor menselijk gebruik, medische hulpmiddelen en andere goederen of diensten die van belang zijn voor paraatheid voor en respons op een ernstige grensoverschrijdende bedreiging van de gezondheid. Het voorstel van de Commissie voor de Europese chipverordening heeft tot doel het Europese ecosysteem voor halfgeleiders te versterken. Een belangrijke pijler van deze strategie is het opzetten van een mechanisme voor gecoördineerde monitoring van en respons op tekorten aan halfgeleiders, teneinde te anticiperen en snel te reageren op toekomstige verstoringen van de toeleveringsketen, door middel van een speciaal instrumentarium voor noodsituaties, in samenwerking met de lidstaten en internationale partners. Het beoogde mechanisme is specifiek gericht op mogelijke halfgeleidercrises en zal uitsluitend van toepassing zijn als de crisismodus wordt geactiveerd. Het voorstel van de Commissie voor een dataverordening zal overheidsinstanties in staat stellen toegang te krijgen tot gegevens in bezit van de particuliere sector die in uitzonderlijke omstandigheden nodig zijn, met name om een wettelijk mandaat uit te voeren indien de gegevens niet anderszins beschikbaar zijn of in geval van een algemene noodsituatie (d.w.z. een uitzonderlijke situatie die negatieve gevolgen heeft voor de EU-bevolking, een lidstaat of een deel daarvan, met een risico op ernstige en blijvende gevolgen voor de levensomstandigheden of de economische stabiliteit, of een aanzienlijke verslechtering van de economische activa in de EU of in de betrokken lidstaat of lidstaten). Het voorstel van de Commissie tot wijziging van de Schengengrenscode heeft tot doel een gemeenschappelijk antwoord te bieden aan de binnengrenzen in situaties waarin een meerderheid van de lidstaten wordt bedreigd. De voorgestelde wijziging voorziet ook in procedurele waarborgen bij eenzijdige herinvoering van binnengrenstoezicht en in de toepassing van verzachtende maatregelen en bijzondere waarborgen voor grensregio’s bij herinvoering van binnengrenstoezicht. Dergelijke controles hebben met name gevolgen voor mensen die op dagelijkse basis de grens oversteken (voor werk, onderwijs, gezondheidszorg, familiebezoeken), zoals is gebleken tijdens de COVID-19-pandemie. Het voorstel bevordert een intensiever gebruik van doeltreffende alternatieve maatregelen tegen de geconstateerde bedreigingen voor de binnenlandse veiligheid of de openbare orde in plaats van binnengrenstoezicht, zoals meer controles door de politie of andere autoriteiten in grensregio’s, met inachtneming van bepaalde voorwaarden. Het voorstel biedt de Raad voorts de mogelijkheid om snel bindende regels vast te stellen die voorzien in tijdelijke reisbeperkingen voor onderdanen van derde landen aan de buitengrenzen in geval van een bedreiging voor de volksgezondheid. Ook wordt verduidelijkt welke maatregelen de lidstaten kunnen nemen om de buitengrenzen van de EU doeltreffend te beheren in gevallen waarin migranten door derde landen worden geïnstrumentaliseerd voor politieke doeleinden. Het in december 2020 door de Commissie aangenomen voorstel voor een richtlijn betreffende de veerkracht van kritieke entiteiten heeft tot doel de veerkracht te vergroten van entiteiten die diensten verlenen die van essentieel belang zijn voor het verrichten van vitale maatschappelijke functies of belangrijke economische activiteiten in de EU. Met dit initiatief wordt beoogd een alomvattend kader te creëren ter ondersteuning van de lidstaten om ervoor te zorgen dat kritieke entiteiten die essentiële diensten verlenen, in staat zijn ernstige verstorende incidenten zoals natuurrampen, ongevallen of terrorisme te voorkomen, zich ertegen te beschermen, erop te reageren, ze te weerstaan, te beperken of op te vangen, of zich eraan aan te passen en ervan te herstellen. De richtlijn zal betrekking hebben op elf belangrijke sectoren, waaronder energie, vervoer, bankwezen en volksgezondheid. In de gezamenlijke mededeling van 18 mei 2022 over de analyse van de lacunes op het gebied van defensie-investeringen en de te volgen koers worden verschillende kwesties aan de orde gesteld, waaronder het vermogen van de technologische en industriële defensiebasis van de EU (en de mondiale technologische en industriële defensiebasis) om te voorzien in de toekomstige aankoopbehoeften van de lidstaten op defensiegebied, en worden verschillende maatregelen voorgesteld.

In het kader van de herziening van Richtlijn 2001/95/EG inzake algemene productveiligheid is de Commissie voornemens te onderzoeken of en in hoeverre, of op welke wijze, de in de omnibusregels aan de orde gestelde productieproblemen ten aanzien van goederen die onder verschillende geharmoniseerde regelingen vallen, kunnen worden aangepakt in de specifieke context van niet-geharmoniseerde goederen. Samenhang met het externe optreden van de EU De Europese Dienst voor extern optreden zal de hoge vertegenwoordiger ondersteunen bij zijn/haar taak om als vicevoorzitter van de Commissie het externe optreden van de Unie binnen de Commissie te coördineren. De delegaties van de Unie zullen onder het gezag van de hoge vertegenwoordiger hun taken als externe vertegenwoordigers van de Unie vervullen en, in voorkomend geval, bijstand verlenen bij externe dialogen. Wisselwerking met andere instrumenten De Commissie kan de lidstaten via het instrument voor technische ondersteuning ondersteunen bij het ontwerpen en uitvoeren van hervormingen om te anticiperen, zich voor te bereiden en te reageren op de gevolgen van natuurlijke of door de mens veroorzaakte crises op de eengemaakte markt. 2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID •Rechtsgrondslag Het voorstel is gebaseerd op de artikelen 114, 21 en 45 VWEU. De eengemaakte markt kan effecten ondervinden van een crisis, zowel door de specifieke verstoringen en tekorten die inherent zijn aan die crisis als door de mogelijke beperkingen van het vrije verkeer van goederen, diensten en personen binnen de EU, die kunnen worden vastgesteld ter bestrijding van de crisis. Het algemene doel van het initiatief is de mechanismen en procedures vast te stellen ter voorbereiding op en ter bestrijding van potentiële crises en verstoringen van de goede werking van de eengemaakte markt. Die maatregelen zijn ook bedoeld om de belemmeringen voor het vrije verkeer binnen de EU in tijden van crisis tot een minimum te beperken. Terwijl de maatregelen betreffende het vrije verkeer van goederen en de vrije dienstverrichting onder de rechtsgrondslag van de interne markt vallen, moeten voor de bepalingen van de verordening inzake het vrije verkeer van personen ook de artikelen 21 en 45 VWEU worden ingeroepen. In het geval van een crisis die gevolgen heeft voor de toeleveringsketens van de eengemaakte markt moeten maatregelen worden genomen om vastgestelde tekorten aan te pakken en te waarborgen dat in het kader van een crisis kritieke goederen en diensten overal in de EU voorhanden zijn. Een aantal maatregelen in dit voorstel wijkt af van of vormt een aanvulling op de bestaande EU-harmonisatiewetgeving, op basis van de algemene rechtsgrondslag van de interne markt. Maatregelen zoals bevordering van een opgeschaalde productiecapaciteit van crisisrelevante goederen en diensten, versnelling van de vergunningsprocedures, prioritering van bestellingen en het opbouwen en verdelen van strategische reserves zijn van uitzonderlijke aard en moeten een coherente respons op toekomstige crises waarborgen en versnippering van de eengemaakte markt voorkomen. Wanneer er aanzienlijke risico’s bestaan voor de werking van de eengemaakte markt of in geval van ernstige tekorten of een uitzonderlijk grote vraag naar goederen van strategisch belang, kunnen EU-maatregelen om de beschikbaarheid van crisisrelevante producten te waarborgen, zoals strategische reserves of als prioritair aangemerkte bestellingen, onmisbaar blijken voor het herstel van de normale werking van de eengemaakte markt. Dergelijke maatregelen hebben een geleidelijke, stapsgewijze aanpak, waarbij verdergaande maatregelen worden toegepast wanneer marktdeelnemers geen maatregelen nemen om de betreffende crisis te bestrijden. •Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid) De economische activiteiten op de eengemaakte markt zijn in hoge mate geïntegreerd. Er vindt steeds meer interactie plaats tussen bedrijven, dienstverleners, klanten, consumenten en werknemers in verschillende lidstaten die gebruikmaken van hun recht van vrij verkeer. Eerdere crises hebben uitgewezen dat de productiecapaciteit in de EU vaak ongelijk verdeeld is. Tegelijkertijd kan de vraag naar crisisrelevante goederen of diensten op het grondgebied van de EU in tijden van crisis ongelijk zijn, aangezien sommige EU-regio’s onevenredig kwetsbaar zijn en blootstaan aan verstoringen van de toeleveringsketen, met name de ultraperifere gebieden van de EU die zich op duizenden kilometers van het Europese vasteland bevinden. De beoogde soepele en onverstoorde werking van de eengemaakte markt kan niet worden verwezenlijkt met eenzijdige nationale maatregelen. Bovendien zouden door de afzonderlijke lidstaten vastgestelde maatregelen, die de tekortkomingen als gevolg van een crisis op nationaal niveau weliswaar tot op zekere hoogte zouden kunnen verhelpen, de crisis in de hele EU waarschijnlijk verder verergeren door verdere belemmeringen voor het vrije verkeer op te werpen en/of reeds door tekorten geplaagde producten verder onder druk te zetten. De invoering van regels inzake de werking van de eengemaakte markt is een gedeelde bevoegdheid van de EU en de lidstaten. Er bestaan reeds tal van EU-kaders met betrekking tot verschillende aspecten ervan, die bijdragen tot de goede werking van de eengemaakte markt door coherente regels vast te stellen die op het gehele grondgebied van de lidstaten van toepassing zijn. De bestaande EU-kaders omvatten gewoonlijk evenwel regels voor de dagelijkse werking van de eengemaakte markt met een algemene strekking en hebben geen betrekking op specifieke crisisscenario’s. Er bestaan momenteel geen horizontale regels en mechanismen voor aspecten zoals noodplanning, anticipatie op en monitoring van crises en crisisresponsmaatregelen, die op coherente wijze van toepassing zijn in alle economische sectoren en op de gehele eengemaakte markt. Het noodinstrument heeft tot doel te zorgen voor een gecoördineerde aanpak van de anticipatie, voorbereiding en reactie op crises die aanzienlijke gevolgen over de grenzen heen en/of specifiek in grensregio’s hebben, die de werking van de eengemaakte markt bedreigen en waarvoor nog geen EU-instrument bestaat of waarvoor de bestaande instrumenten geen crisisrelevante bepalingen omvatten. De invoering van nood- en waakzaamheidsmaatregelen op de hele eengemaakte markt kan de coördinatie van de responsmaatregelen in geval van een crisis vergemakkelijken. Bovendien kunnen deze maatregelen worden aangevuld met doeltreffende en efficiënte coördinatie en samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten tijdens de crisis om te waarborgen dat de meest passende maatregelen ter bestrijding van de crisis worden genomen. Het noodinstrument voor de eengemaakte markt is niet bedoeld om een reeks gedetailleerde EU-bepalingen vast te stellen die in geval van een crisis als enige moeten worden gevolgd. Het instrument is in plaats daarvan bedoeld om mogelijke combinaties van EU-bepalingen vast te stellen en de coherente toepassing ervan te waarborgen, samen met regels inzake de coördinatie van de op lidstaatniveau genomen maatregelen. In dit verband zouden de EU-maatregelen die op basis van het noodinstrument voor de eengemaakte markt genomen kunnen worden, met de responsmaatregelen van de lidstaten worden gecoördineerd, en zouden zij die aanvullen. Om die coördinatie en complementariteit mogelijk te maken, worden in het noodinstrument voor de eengemaakte markt specifieke maatregelen geïdentificeerd die de lidstaten niet mogen opleggen zodra de noodfase voor de eengemaakte markt is geactiveerd op EU-niveau. In dit verband zou de toegevoegde waarde van dit instrument voor de EU bestaan in de vaststelling van mechanismen voor een snelle en gestructureerde communicatie tussen de Commissie en de lidstaten, coördinatie en informatie-uitwisseling wanneer de eengemaakte markt onder druk komt te staan, en in de mogelijkheid om op transparante en inclusieve wijze de nodige maatregelen te nemen — waarbij de bestaande mechanismen worden versneld en nieuwe gerichte instrumenten voor crisissituaties worden toegevoegd. Het instrument zorgt ook voor transparantie op de interne markt, waarbij bedrijven en burgers die hun recht van vrij verkeer uitoefenen op passende wijze worden voorgelicht over de toepasselijke maatregelen in alle lidstaten. Zo wordt de rechtszekerheid vergroot en kunnen de lidstaten met kennis van zaken beslissingen nemen. Actie op dit gebied zou verder als voordeel hebben dat de EU wordt uitgerust met de veerkrachtinstrumenten die nodig zijn om het concurrentievermogen van de EU-industrie in stand te houden in een geopolitieke context waarin onze internationale partners en concurrenten reeds beschikken over juridische instrumenten die hen in staat stellen verstoringen van toeleveringsketens gestructureerd te monitoren en mogelijke responsmaatregelen vast te stellen, zoals strategische reserves. •Evenredigheid De maatregelen in deze verordening zijn zodanig opgezet dat zij niet verder gaan dan wat nodig is voor de verwezenlijking van de doelstelling ervan, namelijk het waarborgen van de soepele en onverstoorde werking van de eengemaakte markt. De maatregelen vormen een aanvulling op het optreden van de lidstaten daar waar de doelstellingen van de verordening niet door eenzijdig optreden van de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt. De maatregelen zijn bedoeld om de marktdeelnemers in staat te stellen de normale bedrijfsrisico’s te beheersen, over eigen noodplannen te beschikken en met initiatieven te komen om problemen in de toeleveringsketen op te lossen. Dit komt met name tot uiting in de verplichting van de Commissie om de marktdeelnemers te raadplegen alvorens verplichte noodmaatregelen voor de eengemaakte markt in te zetten, zoals informatieverzoeken met antwoordplicht en als prioritair aangemerkte bestellingen. •Keuze van het instrument

Het initiatief voor een noodinstrument voor de eengemaakte markt is vervat in een voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad. Aangezien de lidstaten de bepalingen van een verordening niet in hun respectieve interne recht hoeven om te zetten, maakt dit specifieke rechtsinstrument een consistente toepassing van de bepalingen mogelijk. Bij het voorstel voor een verordening worden procedures ingevoerd die een aanvulling vormen op de richtlijn transparantie op de eengemaakte markt of de dienstenrichtlijn en die in de noodfase moeten worden toegepast. De verordening verduidelijkt het verband tussen de desbetreffende rechtskaders zonder evenwel die kaders te wijzigen. 3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING •Evaluatie van bestaande wetgeving en controle van de resultaatgerichtheid ervan Verordening (EG) nr. 2679/98 (“de aardbeienverordening”), waarbij een responsmechanisme is ingesteld om aan een lidstaat toe te schrijven belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen die ernstige verstoringen veroorzaken en onmiddellijk optreden vereisen, aan te pakken, wordt ingetrokken. Volgens de in oktober 2019 afgeronde evaluatie ervan, en zoals bevestigd in een externe studie, wordt dit mechanisme zelden gebruikt en is het systeem voor informatie-uitwisseling ontoereikend omdat het te traag en verouderd is. •Raadpleging van belanghebbenden Zoals uiteengezet in bijlage 2 bij de effectbeoordeling bij dit voorstel, zijn de belanghebbenden tussen oktober 2021 en mei 2022 geraadpleegd. De raadplegingsactiviteiten omvatten onder meer: een verzoek om input op het portaal “Geef uw mening”, waarbij tussen 13 april en 11 mei 2022 input kon worden ingediend, een openbare raadpleging door middel van een vragenlijst die in diezelfde periode op dat portaal stond, een workshop voor belanghebbenden op 6 mei 2022, een enquête onder de lidstaten in mei 2022 en gerichte raadplegingen via bijeenkomsten met de lidstaten en specifieke belanghebbenden. De meeste belanghebbenden vinden het nodig om tijdens crises het vrije verkeer te waarborgen en te zorgen voor meer transparantie en coördinatie. De meeste ervaringen die de belanghebbenden aanhaalden, hielden verband met de COVID-19-crisis. Wat betreft het waarborgen van de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen hebben de lidstaten hun steun uitgesproken voor maatregelen zoals coördinatie van overheidsopdrachten, versnelde conformiteitsbeoordelingen en beter markttoezicht. Verschillende lidstaten hebben hun bezorgdheid geuit over de opneming van brede crisisparaatheidsmaatregelen wanneer er geen crisis dreigt, zonder daarbij gerichte toeleveringsketens te specificeren. Hoewel sommige belanghebbenden uit het bedrijfsleven hun bezorgdheid hebben geuit over verplichte maatregelen voor marktdeelnemers, hebben anderen hun steun uitgesproken voor meer coördinatie en transparantie, maatregelen om het vrije verkeer van werknemers te waarborgen, versnelde kennisgevingen van nationale maatregelen, versnelde procedures voor de ontwikkeling en bekendmaking van Europese normen, centrale informatiepunten op EU- en nationaal niveau en simulaties van noodsituaties voor deskundigen. •Bijeenbrengen en gebruik van expertise Voor de opstelling van de effectbeoordeling zijn onder meer de volgende bewijsstukken en gegevens gebruikt: –de in opdracht van de Commissie IMCO van het Europees Parlement verrichte studie “The impact of COVID-19 on the Internal Market”; –de evaluatie van “aardbeienverordening” (EG) nr. 2679/98 en de ondersteunende externe studie daarbij; –de evaluatie van het nieuwe wetgevingskader; –desbetreffende informatie en/of bewijsstukken die zijn verzameld bij de voorbereiding van bestaande of voorgestelde EU-crisisresponsinitiatieven en -mechanismen, onder meer door middel van raadplegingsactiviteiten of effectbeoordelingen (bv. de dataverordening, het informatie-instrument voor de eengemaakte markt, het EU-kader voor gezondheidsbeveiliging, de Schengengrenscode, het noodplan voor het waarborgen van de voedselvoorziening en voedselzekerheid, de geïntegreerde EU-regeling politieke crisisrespons, het noodplan voor vervoer, de verordening betreffende het digitaal EU-COVID-certificaat en Aanbeveling (EU) 2020/1475 van de Raad betreffende een gecoördineerde aanpak van de beperking van het vrije verkeer in reactie op de COVID-19-pandemie en de aanpassingen daarvan); –wetenschappelijke studies en literatuur over het effect van eerdere crises op de werking van de eengemaakte markt, alsook door belanghebbenden opgestelde standpuntnota’s en andere documenten; –krantenartikelen en persmateriaal. De effectbeoordeling was verder gebaseerd op de bij raadplegingsactiviteiten verzamelde informatie, zoals beschreven in de samenvatting in bijlage 2 bij de effectbeoordeling. De empirische onderbouwing van het verslag is sterk beperkt als gevolg van het relatief geringe aantal reacties op het verzoek om input en de openbare raadpleging en het ontbreken van een ondersteunende studie. In reactie hierop heeft de Commissie op 6 mei 2022 een — drukbezochte — workshop voor belanghebbenden georganiseerd en een aantal gerichte raadplegingen gehouden, met name met de lidstaten en belanghebbenden. •Effectbeoordeling In overeenstemming met haar beleid inzake betere regelgeving heeft de Commissie een effectbeoordeling uitgevoerd. Daarin werden drie beleidsopties geëvalueerd voor de oprichting van een governanceorgaan en een kader voor de noodplannings-, de waakzaamheids- en de noodfase. Zowel de waakzaamheids- als de noodfase voor de eengemaakte markt wordt geactiveerd op basis van specifieke criteria en activeringsmechanismen. Op bepaalde maatregelen in het instrumentarium zijn aanvullende activeringsmechanismen van toepassing.

Op basis van een analyse van de probleemfactoren en de lacunes in de desbetreffende sectorspecifieke wetgeving zijn acht bouwblokken van maatregelen gedefinieerd, waarbij de maatregelen zijn ingedeeld in blokken die op verschillende momenten van toepassing zijn (te allen tijde, in de waakzaamheidsfase en in de noodfase). Voor elk bouwblok zijn drie beleidsaanpakken geanalyseerd, gaande van niet-wetgevingsmaatregelen (aanpak 1) tot een hybride aanpak (aanpak 2) en een meer uitgebreid wetgevingskader (aanpak 3). Op basis van deze analyse zijn per bouwblok verschillende of alle aanpakken gekozen, en zijn die gecombineerd tot drie realistische beleidsopties die elk een weerspiegeling zijn van een andere mate van politieke ambitie en van steun van belanghebbenden: Fase Bouwblokken Beleidsoptie 1 TRANSPARANTIE Beleidsoptie 2 SAMENWERKING Beleidsoptie 3 SOLIDARITEIT Te allen tijde 1. Governance, coördinatie en samenwerking Aanpak 2 Formele adviesgroep als technisch forum, en verplichting van de lidstaten om binnen de groep informatie te delen vooruitlopend op en tijdens de crisis Te allen tijde 2. Noodplanning voor crisissituaties Aanpak 2 Aanbeveling aan de lidstaten inzake risicobeoordeling, opleiding en oefeningen en een compendium van crisisresponsmaatregelen Aanpak 3 – Aanbeveling aan de lidstaten inzake risicobeoordeling en een compendium van crisisresponsmaatregelen – Verplichting van de Commissie om een risicobeoordeling op Unieniveau te verrichten – Verplichting van de lidstaten om hun bij crisisbeheersing betrokken personeel regelmatig bij te scholen Waakzaamheid 3. Waakzaamheid op de eengemaakte markt Aanpak 2 – Aanbeveling aan de lidstaten inzake het verzamelen van informatie over toeleveringsketens die als strategisch zijn aangemerkt – Aanbevelingen aan de lidstaten inzake het aanleggen van strategische reserves van goederen van strategisch belang Aanpak 3 – Verplichting van de lidstaten om informatie te verzamelen over toeleveringsketens die als strategisch zijn aangemerkt – Verplichting van de Commissie om een lijst met streefcijfers voor strategische reserves op te stellen en regelmatig bij te werken – Verplichtingen van de lidstaten om strategische reserves van geselecteerde goederen van strategisch belang aan te leggen indien de strategische reserves van de lidstaten aanzienlijk achterblijven bij de streefcijfers Noodfase 4. Kernbeginselen en ondersteunende maatregelen om het vrije verkeer in noodsituaties te vergemakkelijken Aanpak 2 Versterking van de kernbeginselen van het vrije verkeer van crisisrelevante goederen en diensten door bindende regels vast te stellen waar die nodig zijn voor een doeltreffende crisisbeheersing Noodfase 5. Transparantie en administratieve bijstand tijdens noodsituaties Aanpak 3 Een volwaardig bindend mechanisme voor versnelde kennisgeving, ultrasnelle collegiale toetsing en de mogelijkheid de aangemelde maatregelen onverenigbaar te verklaren met het EU-recht; contactpunten en een elektronisch platform Noodfase 6. Versnelling van het in de handel brengen van crisisrelevante producten in noodsituaties Aanpak 2 Gerichte wijzigingen van de bestaande wetgeving ter harmonisering van de eengemaakte markt: sneller in de handel brengen van crisisrelevante producten; de Commissie kan technische specificaties vaststellen; de lidstaten geven bij markttoezicht voorrang aan crisisrelevante producten Noodfase 7. Overheidsopdrachten tijdens noodsituaties Aanpak 2 Nieuwe bepaling inzake gezamenlijke aanbesteding / gemeenschappelijke aankoop door de Commissie voor een aantal of alle lidstaten Noodfase 8. Maatregelen die van invloed zijn op crisisrelevante toeleveringsketens tijdens een noodsituatie Aanpak 1 Richtsnoeren voor het opschalen van de productiecapaciteit; versnelling van vergunningsprocedures; aanvaarding en verlening van voorrang aan bestellingen van crisisrelevante goederen Aanbevelingen aan bedrijven om crisisrelevante informatie te delen Aanpak 2 Aanbevelingen aan de lidstaten inzake de distributie van producten waarvan reserves zijn aangelegd; versnelling van vergunningsprocedures; aanmoediging van marktdeelnemers om bepaalde bestellingen te aanvaarden en voorrang te geven De lidstaten de bevoegdheid geven om marktdeelnemers te verplichten hun productiecapaciteit op te schalen en hen informatieverzoeken met antwoordplicht te sturen Aanpak 3 Verplichtingen van de lidstaten om producten waarvan reeds reserves zijn aangelegd, te distribueren; versnelling van vergunningsprocedures Verplichtingen van bedrijven om bepaalde bestellingen te aanvaarden en voorrang te geven; opschaling van de productiecapaciteit en verstrekking van crisisrelevante informatie In de effectbeoordeling werd geen voorkeursoptie aangegeven, maar werd de keuze aan de politieke besluitvorming overgelaten. De in het wetgevingsvoorstel gekozen maatregelen komen voor alle bouwblokken behalve blok 8 overeen met beleidsoptie 3. Voor bouwblok 8 is geopteerd voor een combinatie van de beleidsopties 1 (opschaling van de productie), 2 (distributie van producten waarvan reserves zijn aangelegd en versnelling van de vergunningsprocedures) en 3 (verplichtingen van bedrijven om bepaalde bestellingen te aanvaarden en voorrang te geven, en crisisrelevante informatie te verstrekken). Op 15 juni 2022 heeft de Commissie de effectbeoordeling ingediend bij de Raad voor regelgevingstoetsing. De Raad voor regelgevingstoetsing heeft een negatief advies uitgebracht en wees daarbij met name op 1) de noodzaak om duidelijke en gedetailleerde informatie te verstrekken over noodsituaties voor de eengemaakte markt, met inbegrip van een definitie, de criteria en besluitvormingsmechanismen voor de vaststelling en beëindiging van de noodfase en de maatregelen die in die fase zouden worden uitgevoerd; 2) de noodzaak om de beleidsopties aan een grondige effectbeoordeling te onderwerpen; en 3) de noodzaak om naast de beleidsaanpakken alternatieve combinaties van relevante beleidsopties voor te stellen en de vergelijking te koppelen aan de effectbeoordeling. Om aan deze bevindingen tegemoet te komen, heeft de Commissie een duidelijke definitie van een noodsituatie voor de eengemaakte markt gegeven, de criteria en besluitvormingsmechanismen gespecificeerd, de drie werkwijzen van het noodinstrument voor de eengemaakte markt toegelicht en aangegeven welke bouwblok van het noodinstrument zou worden geactiveerd in welke fase. Zij heeft de effectbeoordeling nader uitgewerkt en uitgebreid met meer soorten effecten, d.w.z. de economische gevolgen voor de voornaamste belanghebbenden (bedrijven, lidstaten en de Commissie), de effecten op kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), op het concurrentievermogen, de mededinging en de internationale handel, en een onderscheid gemaakt tussen de onmiddellijke gevolgen en de verwachte gevolgen in de waakzaamheids- en de noodfase. In de effectbeoordeling werden voorts drie alternatieve beleidsopties vastgesteld door verschillende aanpakken van bepaalde bouwblokken te combineren, werden de effecten van die opties beoordeeld en werden de opties ook vergeleken in termen van evenredigheid en subsidiariteit. Op 29 juli 2022 heeft de Commissie de herziene effectbeoordeling ingediend bij de Raad voor regelgevingstoetsing. De Raad voor regelgevingstoetsing heeft vervolgens een positief advies met opmerkingen uitgebracht. Deze opmerkingen hadden betrekking op de noodzaak om nader onderzoek te doen naar de verschillende typen crises die de werking van de eengemaakte markt kunnen beïnvloeden, de wisselwerking met mogelijke maatregelen op grond van artikel 4, lid 2, VWEU duidelijker te omschrijven en bepaalde voorgestelde maatregelen naar behoren te rechtvaardigen vanuit het oogpunt van subsidiariteit en evenredigheid. Naar aanleiding van deze opmerkingen heeft de Commissie aanwijzingen over mogelijke toekomstige crises toegevoegd, de wisselwerking met mogelijke maatregelen op grond van artikel 4, lid 2, VWEU beter toegelicht en nadere informatie toegevoegd over de uit hoofde van de noodfase voorziene verplichte maatregelen. Voor nadere informatie over de wijze waarop de aanbevelingen van de Raad voor regelgevingstoetsing in de effectbeoordeling zijn verwerkt, wordt verwezen naar bijlage I, punt 3, bij de effectbeoordeling. •Resultaatgerichtheid en vereenvoudiging Volgens het programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving van de Commissie (Refit) moeten alle initiatieven die tot doel hebben bestaande EU-wetgeving te wijzigen, erop gericht zijn genoemde beleidsdoelen te vereenvoudigen en doelmatiger te verwezenlijken (en dus onnodige regelgevingskosten terug te dringen). Het voorstel voorziet in een instrumentarium van maatregelen om een noodsituatie voor de eengemaakte markt aan te pakken, met maatregelen die te allen tijde van toepassing zijn en maatregelen die alleen gelden tijdens de waakzaamheids- of de noodfase en die afzonderlijk moeten worden geactiveerd. Het voorstel brengt noch onmiddellijk, noch tijdens de normale werking van de eengemaakte markt administratieve kosten met zich mee voor bedrijven en burgers. De Commissie zal de gevolgen en evenredigheid van maatregelen die waarschijnlijk grote gevolgen en potentiële kosten met zich zullen meebrengen voor kmo’s, zoals met name informatieverzoeken met antwoordplicht, verzoeken om de productie op te schalen en als prioritair aangemerkte bestellingen te aanvaarden, bij de aanvullende activering ervan analyseren en beoordelen, met bijzondere aandacht voor de gevolgen voor kmo’s. Deze beoordeling zal deel uitmaken van de aanvullende activering van deze specifieke maatregelen door middel van een uitvoeringshandeling van de Commissie (in aanvulling op de algemene activering van de noodfase). Afhankelijk van de aard van de crisis en de betrokken strategische toeleveringsketens en crisisrelevante producten zullen specifieke regelingen worden getroffen voor kmo’s. Hoewel het niet mogelijk is micro-ondernemingen volledig uit te sluiten van het toepassingsgebied van maatregelen zoals informatieverzoeken met antwoordplicht, aangezien zij in een crisis mogelijk over specifieke unieke kennis of octrooien van cruciaal belang beschikken, zullen er specifieke regelingen voor hen gelden, waaronder eenvoudiger opgezette enquêtes, minder strenge rapportagevereisten en langere antwoordtermijnen, voor zover dat mogelijk is gelet op de urgentie in de context van een bepaalde crisis. Verordening (EG) nr. 2679/98, waarbij een responsmechanisme is ingesteld om aan een lidstaat toe te schrijven belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen die ernstige verstoringen veroorzaken en onmiddellijk optreden vereisen, aan te pakken (“de aardbeienverordening”), wordt ingetrokken. Hierdoor zal het rechtskader worden vereenvoudigd. •Grondrechten Deze verordening, en met name de als prioritair aangemerkte bestellingen en de maatregelen om de herbestemming van productielijnen te vergemakkelijken, alsook de maatregelen om de uitbreiding van de productiecapaciteit te bevorderen, zijn van invloed op de vrijheid van ondernemerschap als bedoeld in artikel 16 van het Handvest van de grondrechten van de EU van de marktdeelnemers die tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt actief zijn op de eengemaakte markt. Dergelijke beperkingen zijn zorgvuldig afgestemd en worden afgewogen tegen de vitale belangen van de samenleving. De bepalingen inzake als prioritair aangemerkte bestellingen voorzien in een aantal waarborgen voor de bij dergelijke bestellingen betrokken marktdeelnemers om de mate van beperking in evenwicht te brengen. De informatieverzoeken met antwoordplicht voor marktdeelnemers kunnen ook gevolgen hebben voor de bescherming van bedrijfsgeheimen en andere gevoelige informatie van marktdeelnemers. Aangezien de verordening evenwel voorziet in waarborgen en garanties dat zulke informatieverzoeken alleen worden gedaan indien de gevraagde informatie onmisbaar is om de noodsituatie voor de eengemaakte markt te verhelpen en niet op vrijwillige basis of uit openbaar toegankelijke bronnen beschikbaar is, en de verkregen informatie zorgvuldig wordt behandeld, de geheimhouding en niet-openbaarmaking van gevoelige bedrijfsinformatie wordt gewaarborgd, zijn dergelijke beperkingen evenredig en gerechtvaardigd. Ten slotte vormen de sancties voor inbreuken op de informatieverzoeken met antwoordplicht voor marktdeelnemers en de als prioritair aangemerkte bestellingen beperkingen van het recht op eigendom als bedoeld in artikel 17 van het Handvest van de grondrechten van de EU. Aangezien de bedragen van de geldboeten op voldoende afschrikkende, maar niet buitensporig hoge niveaus zijn vastgesteld, de toepassing ervan in de tijd beperkt is, en de mogelijkheid bestaat om ze voor het Hof van Justitie van de Europese Unie (“het Hof”) aan te vechten, vormen zij evenredige en gerechtvaardigde beperkingen van het recht op eigendom. De verordening eerbiedigt het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht zoals neergelegd in artikel 47 van het Handvest. In de verordening wordt nog eens gewezen op het recht van marktdeelnemers met verplichtingen ten aanzien van informatieverzoeken en als prioritair aangemerkte bestellingen om hun rechten voor het Hof van Justitie van de Europese Unie te verdedigen, en wordt voorzien in mogelijkheden om dergelijke verzoeken van de Commissie aan te vechten door middel van administratieve procedures bij dit Hof. 4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING De voorstellen hebben budgettaire gevolgen voor drie uitgavencategorieën. De doorlopende personeelskosten binnen de Commissie worden in beginsel gedekt door de rubriek “Administratieve uitgaven”, terwijl de kosten voor de voorziene opleidingsactiviteiten en de nodige uitbreiding van het IT-instrument dat voor het kennisgevingssysteem wordt gebruikt, worden gedekt door het programma voor de eengemaakte markt. In de huidige opzet komen de kosten in verband met de noodfase, namelijk voor het aanleggen van strategische reserves, de veiligstelling van de voorziening, bijvoorbeeld in verband met de aankoop van goederen en diensten van strategisch belang en crisisrelevante goederen, of met als prioritair aangemerkte bestellingen, uitsluitend voor rekening van de lidstaten en zijn er geen gevolgen voor de middelen van de Unie. De van nature onvoorspelbare extra beheerskosten die de Commissie maakt in verband met een crisis worden in beginsel gedekt door interne herschikking van Uniemiddelen in rubriek 1 “Eengemaakte markt, innovatie en digitaal beleid” en/of rubriek 7 “Administratieve uitgaven”. 5.OVERIGE ELEMENTEN •Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

De Commissie zal de doeltreffendheid, efficiëntie, samenhang, relevantie en toegevoegde waarde voor de EU van dit wetgevingsinitiatief evalueren en vijf jaar na de datum van toepassing van de wetgevingshandelingen een verslag over de belangrijkste bevindingen indienen bij het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s. De Commissie kan op basis van het evaluatieverslag voorstellen doen om het noodinstrument voor de eengemaakte markt te verbeteren. Het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) wordt geraadpleegd over alle contracten en financieringsovereenkomsten die op grond van deze verordening worden gesloten, om de integratie van passende fraudebestrijdingsclausules te waarborgen. •Artikelsgewijze toelichting Het noodinstrument voor de eengemaakte markt heeft tot doel een alomvattende structuur voor paraatheid en crisisrespons tot stand te brengen met de volgende hoofdcomponenten: –een adviesgroep; –een kader voor noodplanning; –een kader voor waakzaamheid voor de eengemaakte markt; en –een kader voor noodsituaties voor de eengemaakte markt. 1.Adviesgroep Deze groep heeft tot taak de Commissie te adviseren over passende maatregelen om de gevolgen van de crisis voor de eengemaakte markt te voorkomen of aan te pakken. De groep kan worden betrokken bij de activering en het bepalen van de reikwijdte van de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt en kan de desbetreffende informatie analyseren die op vrijwillige of verplichte basis is verzameld, onder meer van de marktdeelnemers. Dit centrale orgaan zal bestaan uit één vertegenwoordiger per lidstaat met expertise op het gebied van de eengemaakte markt als permanente leden, en waarnemers die andere crisisrelevante organen vertegenwoordigen, zoals de groep van de Raad inzake de geïntegreerde politieke crisisrespons, de Raad voor gezondheidscrises, het Gezondheidsbeveiligingscomité, de Europese Raad voor halfgeleiders, de deskundigengroep inzake het Europees mechanisme voor paraatheid en respons bij voedselzekerheidscrises, enz. De Commissie zal de vergaderingen organiseren en voorzitten. 2.Kader voor noodplanning In normale tijden, waarin zich geen plotselinge gebeurtenissen voordoen die de eengemaakte markt waarschijnlijk ernstig zullen verstoren or reeds ernstig verstoren, wordt de werking van het bedrijfsleven en de eengemaakte markt geregeld door marktkrachten. Het kader voor noodplanning vereist geen activeringsstap en omvat: a)Regelingen voor crisisprotocollen en crisiscommunicatie en -opleiding en noodsimulaties met het oog op tijdige samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de Commissie, de lidstaten en de betrokken organen op Unieniveau, en op de organisatie van opleidingen over en oefeningen met mogelijke scenario’s van noodsituaties voor de eengemaakte markt. b)Een systeem van vroegtijdige ad-hocwaarschuwingen voor incidenten die de werking van de eengemaakte markt en de toeleveringsketens van goederen en diensten aanzienlijk/ernstig verstoren of kunnen verstoren. Bij het bepalen van de relevantie of ernst van de verstoring wordt rekening gehouden met vooraf bepaalde parameters, zoals het aantal getroffen marktdeelnemers, het geografisch gebied of de duur van de verstoring. 3.Kader voor bewaking van de eengemaakte markt Dit kader zal betrekking hebben op de gevolgen van significante incidenten die nog niet zijn uitgegroeid tot een daadwerkelijke noodsituatie voor de eengemaakte markt. Het moet worden geactiveerd wanneer een incident zich voordoet dat de toeleveringsketens van goederen en diensten van strategisch belang die afhankelijk zijn van niet-diversifieerbare en niet-vervangbare inputs aanzienlijk zou kunnen verstoren, of dat leidt tot de eerste tekenen van ernstige tekorten aan dergelijke goederen en diensten. Dit kader omvat maatregelen zoals: a)Monitoring van de toeleveringsketens van goederen en diensten van strategisch belang die zijn aangewezen in de risicobeoordeling op Unieniveau als bedoeld in het kader voor noodplanning, en waarvan de levering aanzienlijk zou kunnen worden verstoord als gevolg van een incident. De lidstaten zullen die monitoring uitvoeren op basis van informatieverzoeken zonder antwoordplicht over factoren die van invloed zijn op de beschikbaarheid van de geselecteerde goederen en diensten van strategisch belang (zoals productiecapaciteit, voorraden, beperkingen bij leveranciers, mogelijkheden voor diversificatie en vervanging, vraagomstandigheden, knelpunten) voor alle actoren in de desbetreffende toeleveringsketen van goederen en diensten van strategisch belang en andere relevante belanghebbenden die op het nationale grondgebied van de lidstaten zijn gevestigd. b)De opbouw van strategische reserves, een maatregel dat een aanvullende activering bij uitvoeringshandeling van de Commissie vereist. De Commissie kan lijsten met afzonderlijke, niet-bindende streefcijfers opstellen voor de door de lidstaten aan te houden strategische reserves. De lidstaten moeten — gezamenlijk handelend in een geest van solidariteit — alles in het werk stellen om strategische reserves aan te leggen van goederen die zijn aangemerkt als van strategisch belang. De Commissie kan in uitzonderlijke omstandigheden, op eigen initiatief of op verzoek van 14 lidstaten, beoordelen of er verdere maatregelen nodig zijn voor het aanleggen van strategische reserves van dergelijke goederen. Na een dergelijke beoordeling op basis van objectieve gegevens kan de Commissie een uitvoeringshandeling vaststellen om het individuele streefcijfer voor een of meer lidstaten verplicht te stellen. c)Overheidsopdrachten: i) de aanbestedingen van goederen en diensten van strategisch belang door de Commissie namens de lidstaten en ii) de aanbesteding van goederen en diensten van strategisch belang door de lidstaten. 4.Kader voor noodsituaties voor de eengemaakte markt

Bij de activering van de noodfase voor de eengemaakte markt worden onmiddellijk verschillende noodmaatregelen van toepassing, waaronder: a)maatregelen ter verbetering van de transparantie: de verplichtingen van de lidstaten om melding te doen van ontwerpmaatregelen met betrekking tot crisisrelevante goederen en diensten en goederen en diensten van strategisch belang, alsook crisisrelevante beperkingen van het vrije verkeer van personen, samen met de redenen voor die maatregelen; b)acties om het vrije verkeer te herstellen en te vergemakkelijken: algemene vereisten voor beperkingen van het vrije verkeer tijdens een noodsituatie voor de eengemaakte markt (lijst van kernbeginselen) en bepalingen inzake verboden beperkingen; c)een verbod op beperkingen van het recht van vrij verkeer tijdens een noodsituatie voor de eengemaakte markt, waarbij de lidstaten bijvoorbeeld de uitvoer van crisisrelevante goederen of diensten binnen de EU niet mogen verbieden, noch uitvoerbeperkingen voor producten of diensten mogen opleggen die: –het vrije verkeer ervan belemmeren; –de toeleveringsketens ervan verstoren; en –tekorten op de eengemaakte markt creëren of vergroten; d)overheidsopdrachten: i) aankoop van crisisrelevante goederen door de Commissie namens de lidstaten en ii) aankoop van crisisrelevante goederen door de lidstaten; e)acties om de beschikbaarheid en levering van crisisrelevante goederen te waarborgen: –vergemakkelijken van de uitbreiding of herbestemming van de bestaande productiecapaciteit of totstandbrenging van nieuwe productiecapaciteit voor crisisrelevante goederen; –vergemakkelijken van de uitbreiding van bestaande of totstandbrenging van nieuwe capaciteiten in verband met activiteiten; –invoeren van maatregelen ter waarborging van flexibiliteit in de regelgeving, waaronder de vergunningsregels, om de productie en het in de handel brengen van crisisrelevante goederen te vergemakkelijken; f)gerichte en gecoördineerde verdeling van strategische reserves: de Commissie kan de lidstaten aanbevelen de strategische reserves van de Unie en, indien die niet of onvoldoende voorhanden zijn, de strategische reserves van de lidstaten doelgericht te verdelen wanneer er concrete en betrouwbare aanwijzingen zijn voor ernstige verstoringen in de toeleveringsketen van crisisrelevante goederen die leiden tot ernstige tekorten aan goederen van strategisch belang, ook in geografische gebieden die bijzonder kwetsbaar zijn voor dergelijke verstoringen, zoals de ultraperifere gebieden van de EU; g)noodmaatregelen van uitzonderlijke aard waarop aanvullende activeringsmechanismen van toepassing zijn: –informatieverzoeken aan marktdeelnemers: de Commissie verzoekt, indien nodig in geval van ernstige tekorten aan crisisrelevante goederen of diensten of bij een onmiddellijke dreiging daarvan en na raadpleging van de aangewezen adviesgroep, vertegenwoordigende organisaties van marktdeelnemers of, indien nodig, individuele marktdeelnemers in crisisrelevante toeleveringsketens, om gerichte informatie aan de Commissie te verstrekken met betrekking tot hun productiecapaciteit en de op dat moment heersende verstoringen van de toeleveringsketen. De Commissie verstrekt de aangewezen adviesgroep geaggregeerde informatie op basis van gerichte informatieverzoeken aan marktdeelnemers of vertegenwoordigende organisaties van marktdeelnemers; –als prioritair aangemerkte bestellingen: in eerste instantie kan de Commissie marktdeelnemers verzoeken een bestelling voor inputs voor de productie van crisisrelevante goederen of voor de productie of levering van crisisrelevante goederen als eindproduct, te aanvaarden en voorrang te geven.

In tweede instantie kan de Commissie in uitzonderlijke omstandigheden, op eigen initiatief of op verzoek van 14 lidstaten, beoordelen of het nodig en evenredig is dergelijke goederen in te kopen via als prioritair aangemerkte bestellingen, rekening houdend met de positie van de marktdeelnemer en de mogelijke betrokken partijen. Na die beoordeling kan de Commissie een aan een marktdeelnemer gerichte uitvoeringshandeling vaststellen op grond waarvan hij wordt verplicht bestellingen van inputs voor de productie of levering van crisisrelevante goederen of bestellingen van crisisrelevante goederen als eindproducten te aanvaarden en voorrang te geven. Marktdeelnemers mogen een dergelijke verplichting binnen tien werkdagen afwijzen, en de redenen daarvoor naar behoren motiveren. De Commissie kan de gemotiveerde toelichting of delen daarvan openbaar maken. Indien de marktdeelnemer de verplichting aanvaardt, heeft die verplichting voorrang op iedere privaat- of publiekrechtelijke prestatieverplichting; –de Commissie houdt rekening met de omstandigheden van het geval, met inbegrip van het noodzakelijkheids- en het evenredigheidsbeginsel. De als prioritair aangemerkte bestelling wordt tegen een billijke en redelijke prijs geplaatst; gerichte wijzigingen van de geharmoniseerde productwetgeving. h)Deze maatregel zal het mogelijk maken de geïdentificeerde crisisrelevante goederen sneller in de handel te brengen door de invoering van noodprocedures voor conformiteitsbeoordeling, vaststelling van gemeenschappelijke technische specificaties en markttoezicht in het kader van een noodsituatie voor de eengemaakte markt. 2022/0278 (COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een noodinstrument voor de eengemaakte markt en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2679/98 van de Raad (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 114, 21 en 45, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, Gezien het advies van het Comité van de Regio’s, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1)Eerdere crises, met name de beginperiode van de COVID-19-pandemie, hebben aangetoond dat de interne markt (ook wel de eengemaakte markt genoemd) en de toeleveringsketens ervan zwaar kunnen worden getroffen door dergelijke crises, en dat passende crisisbeheersingsinstrumenten en coördinatiemechanismen ontbreken, niet alle aspecten van de eengemaakte markt bestrijken of geen tijdige respons op de gevolgen mogelijk maken. (2)De Unie was met name aan het begin van de COVID-19-pandemie onvoldoende voorbereid om een efficiënte productie, aankoop en distributie van crisisrelevante niet-medische goederen te verzekeren, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen, en de ad-hocmaatregelen die de Commissie nam om de werking van de eengemaakte markt te herstellen en de beschikbaarheid van crisisrelevante niet-medische goederen tijdens de pandemie te waarborgen, waren dan ook per definitie reactief van aard. De pandemie maakte ook duidelijk dat het ontbrak aan een goed overzicht van de productiecapaciteit in de Unie en van de zwakke plekken van de mondiale toeleveringsketens. (3)De acties van de Commissie liepen enkele weken vertraging op wegens het ontbreken van Uniebrede noodplanningsmaatregelen en omdat niet duidelijk was welk onderdeel van de nationale overheid zij moest contacteren voor een snelle aanpak van de gevolgen van de crisis voor de eengemaakte markt. Bovendien werd duidelijk dat ongecoördineerde beperkende maatregelen van de lidstaten de gevolgen van de crisis voor de eengemaakte markt nog zouden verergeren. Er bleek behoefte te bestaan aan afspraken tussen de autoriteiten van de lidstaten en de Unie wat betreft noodplanning, technische coördinatie en samenwerking en informatie-uitwisseling. (4)Vertegenwoordigende organisaties van marktdeelnemers hebben opgemerkt dat marktdeelnemers onvoldoende op de hoogte waren van de crisisresponsmaatregelen van de lidstaten tijdens de pandemie, deels omdat zij niet wisten waar zij dergelijke informatie konden verkrijgen, deels als gevolg van taalbarrières en de administratieve lasten die gepaard gaan met het in elke lidstaat opnieuw navraag moeten doen, met name in een voortdurend veranderende regelgevingsomgeving. Hierdoor konden zij niet met kennis van zaken besluiten nemen over de mate waarin zij tijdens een crisis kunnen vertrouwen op hun recht van vrij verkeer of hun grensoverschrijdende bedrijfsactiviteiten kunnen voortzetten. De beschikbaarheid van informatie over crisisresponsmaatregelen op nationaal en Unieniveau moet worden verbeterd.

(5)De recente gebeurtenissen hebben ook duidelijk gemaakt dat de Unie beter voorbereid moet zijn op mogelijke toekomstige crises, met name gelet op de aanhoudende gevolgen van de klimaatverandering en de daaruit voortvloeiende natuurrampen en op de mondiale economische en geopolitieke instabiliteit. Aangezien we niet weten hoe toekomstige crises met ernstige gevolgen voor de eengemaakte markt en de toeleveringsketens eruit zullen zien, moet een instrument worden opgezet dat van toepassing is op de gevolgen van uiteenlopende crises voor de eengemaakte markt. (6)Een crisis kan een tweeledig effect hebben op de eengemaakte markt. Enerzijds kan het vrije verkeer binnen de eengemaakte markt worden belemmerd, waardoor de normale werking ervan wordt verstoord. Anderzijds kan een crisis de tekorten aan crisisrelevante goederen en diensten op de eengemaakte markt doen verergeren. De verordening moet betrekking hebben op beide soorten gevolgen voor de eengemaakte markt. (7)Aangezien het moeilijk te voorspellen is hoe toekomstige crises met gevolgen voor de eengemaakte markt en de toeleveringsketens ervan er precies uit zullen zien, moet deze verordening voorzien in een algemeen kader voor de anticipatie en voorbereiding op, het verzachten en tot een minimum beperken van de negatieve gevolgen die een crisis kan hebben voor die markt en toeleveringsketens. (8)Het uit hoofde van deze verordening vastgestelde kader van maatregelen moet op coherente, transparante, efficiënte, evenredige en tijdige wijze worden ingezet, terdege rekening houdend met de noodzaak vitale maatschappelijke functies in stand te houden, waaronder de handhaving van de openbare veiligheid, de staatsveiligheid, de openbare orde of de volksgezondheid, de verantwoordelijkheid van de lidstaten om de nationale veiligheid te waarborgen en hun bevoegdheid om andere essentiële staatsfuncties te waarborgen, waaronder de territoriale integriteit van de staat en het handhaven van de openbare orde. (9)Daartoe voorziet deze verordening in het volgende: –de nodige middelen om ervoor te zorgen dat de eengemaakte markt, de daarop actieve bedrijven en de bijbehorende strategische toeleveringsketens blijven functioneren, met inbegrip van het vrije verkeer van goederen, diensten en personen tijdens crises en de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen en diensten voor burgers, bedrijven en overheidsinstanties tijdens crises; –een forum dat moet zorgen voor adequate coördinatie, samenwerking en informatie-uitwisseling; en –de middelen om de informatie die nodig is voor een gerichte reactie en adequaat marktgedrag van bedrijven en burgers tijdens een crisis, tijdig toegankelijk te maken en beschikbaar te stellen. (10)Waar mogelijk moet deze verordening het mogelijk maken te anticiperen op gebeurtenissen en crises, door voort te bouwen op de continue analyse van gebieden die van strategisch belang zijn voor de economie van de eengemaakte markt en de voortdurende prognosewerkzaamheden van de Unie. (11)Deze verordening mag niet overlappen met het bestaande kader voor geneesmiddelen, medische hulpmiddelen of andere medische tegenmaatregelen uit hoofde van het EU-kader voor gezondheidsbeveiliging, met inbegrip van Verordening (EU) …/… inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid [(COM(2020) 727)], Verordening (EU) …/… van de Raad betreffende een kader van maatregelen ter waarborging van de levering van in een crisissituatie relevante medische tegenmaatregelen [noodkaderverordening (COM(2021) 577)], Verordening (EU) …/… tot wijziging van Verordening (EG) nr. 851/2004 tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding [(COM(2020) 726)] en Verordening (EU) 2022/123 betreffende een grotere rol van het Europees Geneesmiddelenbureau [EMA-verordening]. Daarom zijn geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en andere medische tegenmaatregelen die op de lijst van artikel 6, lid 1, van de noodkaderverordening voorkomen, uitgesloten van het toepassingsgebied van deze verordening, behalve wat betreft de bepalingen inzake het vrije verkeer tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt, en met name die welke bedoeld zijn om het vrije verkeer te herstellen en te vergemakkelijken, alsook het kennisgevingsmechanisme. (12)Deze verordening moet een aanvulling vormen op de geïntegreerde EU-regeling politieke crisisrespons die de Raad uit hoofde van zijn Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1993 beheert wat betreft zijn werkzaamheden inzake de effecten op de eengemaakte markt van sectoroverschrijdende crises die politieke besluitvorming vereisen. (13)Deze verordening laat het Uniemechanisme voor civiele bescherming onverlet. Deze verordening moet complementair zijn met het Uniemechanisme voor civiele bescherming en moet het, waar nodig, ondersteunen wat betreft de beschikbaarheid van kritieke goederen en het vrije verkeer van civielebeschermingswerkers, met inbegrip van hun uitrusting, bij crises die binnen het toepassingsgebied van dat mechanisme vallen. (14)Deze verordening laat de artikelen 55 tot en met 57 van Verordening (EG) nr. 178/2002, inzake het algemeen plan voor crisismanagement op het gebied van levensmiddelen en diervoeders, zoals uitgevoerd bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2019/300 van de Commissie, onverlet. (15)De verordening laat het Europees mechanisme voor paraatheid en respons bij voedselzekerheidscrises onverlet. Niettemin moeten de bepalingen van deze verordening van toepassing zijn op levensmiddelen, met inbegrip van de bepalingen betreffende het kennisgevingsmechanisme en betreffende beperkingen van het recht van vrij verkeer. De krachtens deze verordening aangemelde maatregelen betreffende levensmiddelen kunnen ook worden getoetst op hun overeenstemming met andere desbetreffende bepalingen van het EU-recht. (16)Om rekening te houden met de uitzonderlijke aard en de mogelijke verreikende gevolgen van een noodsituatie voor de eengemaakte markt voor de fundamentele werking van die markt, moeten overeenkomstig artikel 281, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bij wijze van uitzondering aan de Raad uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om de noodfase voor de eengemaakte markt te activeren. (17)Artikel 21 VWEU bepaalt dat iedere burger van de Unie het recht heeft vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven, onder voorbehoud van de beperkingen en voorwaarden die bij de Verdragen en de bepalingen ter uitvoering daarvan zijn vastgesteld. De uitvoerige voorwaarden en beperkingen zijn opgenomen in Richtlijn 2004/38/EG. In deze richtlijn worden de algemene beginselen vastgesteld die op deze beperkingen van toepassing zijn en de redenen die kunnen worden aangevoerd om dergelijke maatregelen te rechtvaardigen. Het betreft redenen van openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid. In dit verband kunnen beperkingen van het vrije verkeer gerechtvaardigd zijn indien zij evenredig en niet-discriminerend zijn. Deze verordening heeft niet als doel aanvullende gronden ter beperking van het recht van vrij verkeer van personen vast te stellen naast die van hoofdstuk VI van Richtlijn 2004/38/EG. (18)De maatregelen voor het herstel en de vergemakkelijking van het vrije verkeer van personen en alle andere maatregelen die van invloed zijn op het vrije verkeer van personen waarin deze verordening voorziet, zijn gebaseerd op artikel 21 VWEU en vormen een aanvulling op Richtlijn 2004/38/EG, zonder afbreuk te doen aan de toepassing daarvan tijdens noodsituaties voor de eengemaakte markt. Die maatregelen mogen niet leiden tot het toestaan of rechtvaardigen van beperkingen van het vrije verkeer die in strijd zijn met de Verdragen of met andere Unierechtelijke bepalingen. (19)In artikel 45 VWEU is het recht op vrij verkeer van werknemers neergelegd, met inachtneming van de beperkingen en voorwaarden die bij de Verdragen en de bepalingen ter uitvoering daarvan zijn vastgesteld. Deze verordening omvat bepalingen die een aanvulling vormen op de bestaande maatregelen om het vrije verkeer van personen te versterken, de transparantie te vergroten en administratieve bijstand te verlenen tijdens noodsituaties voor de eengemaakte markt. Die maatregelen behelzen het opzetten en beschikbaar stellen van de centrale contactpunten voor werknemers en hun vertegenwoordigers in de lidstaten en op Unieniveau tijdens de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt als bedoeld in deze verordening. (20)Indien de lidstaten ter voorbereiding op en tijdens noodsituaties voor de eengemaakte markt maatregelen nemen die van invloed zijn op het vrije verkeer van goederen of personen of op de vrije dienstverrichting, moeten zij die maatregelen beperken tot wat nodig is en moeten zij die opheffen zodra de situatie dat toelaat. Die maatregelen moeten in overeenstemming zijn met de beginselen van evenredigheid en non-discriminatie en moeten rekening houden met de specifieke situatie van grensregio’s. (21)Bij de activering van de noodfase voor de eengemaakte markt moeten de lidstaten worden verplicht crisisrelevante beperkingen van het vrije verkeer te melden.

(22)Wanneer de Commissie onderzoekt of aangemelde ontwerpmaatregelen of vastgestelde maatregelen verenigbaar zijn met het evenredigheidsbeginsel, moet zij terdege rekening houden met de zich ontwikkelende crisissituatie en met de vaak beperkte informatie waarover de lidstaten beschikken wanneer zij de opkomende risico’s in de context van de crisis trachten te verminderen. Indien dat gezien de omstandigheden gerechtvaardigd en noodzakelijk is, kan de Commissie op basis van alle beschikbare informatie, waaronder specialistische of wetenschappelijke informatie, onderzoeken of de argumenten van de lidstaten die het voorzorgsbeginsel aanvoeren als reden om beperkingen van het vrije verkeer van personen vast te stellen, gegrond zijn. De Commissie moet ervoor zorgen dat dergelijke maatregelen in overeenstemming zijn met het Unierecht en geen ongerechtvaardigde belemmeringen voor de werking van de eengemaakte markt opwerpen. De Commissie moet zo snel mogelijk reageren op de kennisgevingen van de lidstaten, rekening houdend met de omstandigheden van de specifieke crisis, doch uiterlijk binnen de in deze verordening vastgestelde termijnen. (23)Om ervoor te zorgen dat de specifieke noodmaatregelen voor de eengemaakte markt waarin deze verordening voorziet, alleen worden gebruikt wanneer zij onontbeerlijk zijn voor de reactie op een specifieke noodsituatie voor de eengemaakte markt, moet voor die maatregelen afzonderlijke activering door middel van uitvoeringshandelingen van de Commissie vereist zijn, onder vermelding van de redenen voor de activering en van de crisisrelevante goederen of diensten waarop de maatregelen betrekking hebben. (24)Om er bovendien voor te zorgen dat de uitvoeringshandelingen evenredig zijn en dat de rol van de marktdeelnemers in het kader van crisisbeheersing wordt geëerbiedigd, zou de Commissie de noodfase voor de eengemaakte markt uitsluitend moeten activeren wanneer marktdeelnemers niet in staat zijn binnen een redelijke termijn op vrijwillige basis een oplossing te bieden. De redenen daarvoor moeten in alle uitvoeringshandelingen ten aanzien van alle specifieke aspecten van de crisis worden vermeld. (25)De Commissie mag de informatieverzoeken met antwoordplicht voor marktdeelnemers alleen inzetten wanneer de informatie die nodig is om adequaat te reageren op de noodsituatie voor de eengemaakte markt — zoals informatie die nodig is voor de aankoop van goederen door de Commissie namens de lidstaten of voor het ramen van de productiecapaciteit van fabrikanten van crisisrelevante goederen waarvan de toeleveringsketens zijn verstoord — niet uit openbare bronnen of op vrijwillige basis kan worden verkregen. (26)Indien nodig moeten met de activering van de noodfase voor de eengemaakte markt ook bepaalde crisisresponsprocedures in gang worden gezet die voorzien in aanpassingen van de regels inzake het ontwerp, de productie, de conformiteitsbeoordeling en het in de handel brengen van goederen die zijn onderworpen aan geharmoniseerde voorschriften van de Unie. Deze crisisresponsprocedures moeten het mogelijk maken als crisisrelevant aangemerkte producten snel in de handel te brengen in een noodsituatie. De conformiteitsbeoordelingsinstanties moeten de conformiteitsbeoordeling van crisisrelevante goederen voorrang geven boven alle andere lopende aanvragen voor andere producten. Anderzijds moeten de nationale bevoegde autoriteiten, indien de conformiteitsbeoordelingsprocedures onnodig vertraagd zijn, vergunningen kunnen afgeven om producten die niet de toepasselijke conformiteitsbeoordelingsprocedures hebben doorlopen, op hun markt in de handel te brengen, mits zij aan de toepasselijke veiligheidseisen voldoen. Dergelijke vergunningen zijn alleen geldig op het grondgebied van de lidstaat van afgifte en de looptijd ervan is beperkt tot de duur van de noodfase voor de eengemaakte markt. Bovendien moet het mechanisme van het vermoeden van conformiteit op bepaalde punten worden versoepeld om het makkelijker te maken het aanbod van crisisrelevante producten te vergroten. In de context van een noodsituatie voor de eengemaakte markt moeten de fabrikanten van crisisrelevante goederen ook kunnen vertrouwen op nationale en internationale normen, die een beschermingsniveau bieden dat gelijkwaardig is aan dat van de geharmoniseerde Europese normen. In gevallen waarin er geen geharmoniseerde Europese normen bestaan of de naleving ervan ernstig wordt bemoeilijkt door de verstoringen van de eengemaakte markt, moet de Commissie de mogelijkheid hebben om vrijwillige of verplichte gemeenschappelijke technische specificaties op te stellen om de fabrikanten gebruiksklare technische oplossingen te bieden. (27)Het doorvoeren van deze crisisrelevante aanpassingen van de desbetreffende sectorale geharmoniseerde regels van de Unie vereist gerichte aanpassingen van de volgende 19 sectorale kaders: Richtlijn 2000/14/EG, Richtlijn 2006/42/EG, Richtlijn 2010/35/EU, Richtlijn 2013/29/EU, Richtlijn 2014/28/EU, Richtlijn 2014/29/EU, Richtlijn 2014/30/EU, Richtlijn 2014/31/EU, Richtlijn 2014/32/EU, Richtlijn 2014/33/EU, Richtlijn 2014/34/EU, Richtlijn 2014/35/EU, Richtlijn 2014/53/EU, Richtlijn 2014/68/EU, Verordening (EU) 2016/424, Verordening (EU) 2016/425, Verordening (EU) 2016/426, Verordening (EU) 2019/1009 en Verordening (EU) nr. 305/2011. De activering van de noodprocedures moet afhankelijk worden gesteld van de activering van de noodfase voor de eengemaakte markt en moet beperkt blijven tot de als crisisrelevant aangemerkte producten. (28)In geval van aanzienlijke risico’s voor de werking van de eengemaakte markt, ernstige tekorten aan of een uitzonderlijk grote vraag naar goederen van strategisch belang, kunnen Uniemaatregelen om de beschikbaarheid van crisisrelevante producten te waarborgen, zoals als prioritair aangemerkte bestellingen, onmisbaar blijken voor het herstel van de normale werking van de eengemaakte markt. (29)Om de koopkracht en de onderhandelingspositie van de Commissie tijdens de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt optimaal te benutten, moeten de lidstaten de Commissie kunnen verzoeken namens hen in te kopen. (30)Wanneer er tijdens een noodsituatie voor de eengemaakte markt een ernstig tekort aan crisisrelevante producten of diensten op de eengemaakte markt bestaat en het duidelijk is dat de op die markt actieve marktdeelnemers geen van die goederen produceren, maar in beginsel in staat zijn hun productielijnen te herbestemmen of onvoldoende capaciteit zouden kunnen hebben om de benodigde goederen of diensten te leveren, moet de Commissie de lidstaten in laatste instantie kunnen aanbevelen maatregelen te nemen om de opschaling of herbestemming van de productiecapaciteit van fabrikanten of van de capaciteit van de dienstverleners om crisisrelevante diensten te verlenen, te vergemakkelijken of te eisen. Daarbij informeert de Commissie de lidstaten over de ernst van het tekort en de soorten crisisrelevante goederen of diensten die nodig zijn, en verleent zij ondersteuning en advies met betrekking tot de flexibiliteit die het EU-acquis biedt voor dergelijke doeleinden. (31)De maatregelen die voor flexibiliteit in de regelgeving zorgen, bieden de Commissie de mogelijkheid de lidstaten aan te bevelen de vergunningsverleningsprocedures te versnellen voor de vergunningen die nodig zijn om de capaciteit voor de productie van crisisrelevante goederen of voor de verlening van crisisrelevante diensten, te vergroten. (32)Om ervoor te zorgen dat crisisrelevante goederen beschikbaar zijn tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt, kan de Commissie bovendien de marktdeelnemers die actief zijn in crisisrelevante toeleveringsketens verzoeken voorrang te geven aan bestellingen van inputs die nodig zijn voor de productie van crisisrelevante eindproducten of aan bestellingen van dergelijke eindproducten zelf. Indien een marktdeelnemer weigert dergelijke bestellingen te aanvaarden en voorrang te geven, kan de Commissie op basis van objectief bewijs waaruit blijkt dat de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen onontbeerlijk is, besluiten de betrokken marktdeelnemers te verzoeken bepaalde bestellingen te aanvaarden en voorrang te geven, waarbij de uitvoering van die bestellingen voorrang krijgt boven andere privaat- of publiekrechtelijke verplichtingen. Indien de marktdeelnemer de bestelling niet aanvaardt, moet hij legitieme redenen aanvoeren voor de afwijzing van het verzoek. De Commissie kan die gemotiveerde toelichting of delen ervan openbaar maken, met inachtneming van de vertrouwelijkheid van bedrijfsinformatie. (33)Voorts kan de Commissie, om de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt te waarborgen, de lidstaten aanbevelen strategische reserves te verdelen, met inachtneming van de beginselen van solidariteit, noodzakelijkheid en evenredigheid. (34)Wanneer de krachtens deze verordening uit te voeren activiteiten gepaard gaan met de verwerking van persoonsgegevens, moet die verwerking in overeenstemming zijn met de desbetreffende Uniewetgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens, namelijk Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad. (35)Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze verordening te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden verleend ten aanzien van de mogelijkheid ondersteunende maatregelen vast te stellen om het vrije verkeer van personen te vergemakkelijken en een lijst op te stellen met individuele streefcijfers (hoeveelheden en termijnen) voor de strategische reserves die de lidstaten moeten aanhouden, zodat de doelstellingen van het initiatief worden verwezenlijkt. Voorts moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden verleend voor de activering van de waakzaamheidsfase en van waakzaamheidsmaatregelen om de strategische toeleveringsketens zorgvuldig te monitoren en het aanleggen van strategische reserves van goederen van strategisch belang te coördineren. Bovendien moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden verleend wat betreft de activering van specifieke noodmaatregelen tijdens een noodsituatie voor de eengemaakte markt, om een snelle en gecoördineerde respons mogelijk te maken. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad. (36)Deze verordening is in overeenstemming met de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“het Handvest”) worden erkend. De verordening eerbiedigt met name het recht op eerbiediging van het privéleven van de marktdeelnemers zoals neergelegd in artikel 7 van het Handvest, het recht op de bescherming van persoonsgegevens als bedoeld in artikel 8 van het Handvest, de bij artikel 16 van het Handvest beschermde vrijheid van ondernemerschap en contractvrijheid, het bij artikel 17 van het Handvest beschermde recht op eigendom, het bij artikel 26 van het Handvest beschermde recht op collectieve onderhandelingen en op collectieve actie, en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht als bedoeld in artikel 47 van het Handvest. Daar de doelstelling van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken. De verordening mag geen afbreuk doen aan de bij het VWEU erkende autonomie van de sociale partners. (37)De Unie blijft zich ten volle inzetten voor internationale solidariteit en staat volledig achter het beginsel dat alle noodzakelijk geachte maatregelen die uit hoofde van deze verordening worden genomen, waaronder die welke nodig zijn om kritieke tekorten te voorkomen of te verhelpen, op doelgerichte, transparante, evenredige wijze en op tijdelijke basis worden uitgevoerd en in overeenstemming zijn met de WTO-verplichtingen. (38)Het Uniekader omvat interregionale elementen om samenhangende, multisectorale, grensoverschrijdende waakzaamheids- en noodmaatregelen voor de eengemaakte markt vast te stellen, met name rekening houdend met de middelen, capaciteiten en kwetsbaarheden in naburige regio’s, in het bijzonder grensregio’s. (39)In voorkomend geval overlegt de Commissie namens de Unie of werkt zij namens de Unie samen met betrokken derde landen, in het bijzonder ontwikkelingslanden, teneinde coöperatieve oplossingen te vinden voor verstoringen van de toeleveringsketens, in overeenstemming met de internationale verplichtingen. In voorkomend geval vindt hiervoor coördinatie plaats in de desbetreffende internationale fora. (40)Met het oog op de vaststelling van een kader van crisisprotocollen moet aan de Commissie de bevoegdheid worden verleend om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen in aanvulling op het regelgevingskader van deze verordening door nadere invulling te geven aan de modaliteiten voor samenwerking tussen de lidstaten en de autoriteiten van de Unie tijdens de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt, veilige informatie-uitwisseling en risico- en crisiscommunicatie. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven. Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen. (41)Verordening (EG) nr. 2679/98 van de Raad, die voorziet in een mechanisme voor bilateraal overleg over belemmeringen voor de werking van de eengemaakte markt, is zelden gebruikt en is achterhaald. De evaluatie heeft uitgewezen dat de oplossingen waarin die verordening voorziet, niet aansluiten op de praktijk van complexe crises, die niet beperkt blijven tot incidenten aan de grens van twee naburige lidstaten. Dientengevolge moet die verordening worden ingetrokken.

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Deel I

ALGEMENE BEPALINGEN Titel I

Toepassingsgebied Artikel 1

Onderwerp 1.Bij deze verordening wordt een kader vastgesteld met maatregelen om te anticiperen, zich voor te bereiden en te reageren op de gevolgen van crises voor de eengemaakte markt, teneinde het vrije verkeer van goederen, diensten en personen en de beschikbaarheid van goederen en diensten van strategisch belang en crisisrelevante goederen en diensten op de eengemaakte markt te waarborgen. 2.De in lid 1 bedoelde maatregelen omvatten: a)een adviesgroep die de Commissie adviseert over passende maatregelen om te anticiperen op de gevolgen van een crisis voor de eengemaakte markt of om die gevolgen te voorkomen of erop te reageren; b)maatregelen voor het verkrijgen, delen en uitwisselen van de relevante informatie; c)noodmaatregelen gericht op anticipatie en planning; d)maatregelen om de gevolgen voor de eengemaakte markt aan te pakken van significante incidenten die nog niet tot activering van de noodfase voor de eengemaakte markt hebben geleid (de waakzaamheidsfase), met inbegrip van een reeks waakzaamheidsmaatregelen; en e)maatregelen om noodsituaties voor de eengemaakte markt aan te pakken, met inbegrip van een reeks noodmaatregelen. 3.De lidstaten wisselen onderling en met de Commissie regelmatig informatie uit over alle aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. 4.De Commissie kan alle gespecialiseerde en/of wetenschappelijke kennis verkrijgen die nodig is voor de toepassing van deze verordening. Artikel 2

Toepassingsgebied 1.De in deze verordening vervatte maatregelen zijn van toepassing met betrekking tot de aanzienlijke gevolgen van een crisis voor de werking van de eengemaakte markt en de toeleveringsketens ervan. 2.Deze verordening is niet van toepassing op: a)geneesmiddelen als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, van Richtlijn 2001/83/EG; b) medische hulpmiddelen als gedefinieerd in artikel 2, punt e), van Verordening (EU) 2022/123 van het Europees Parlement en de Raad; c) andere medische tegenmaatregelen als gedefinieerd in artikel 3, punt 8, van Verordening (EU) …/… van de Raad inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en zoals opgenomen in de lijst die is opgesteld overeenkomstig artikel 6, lid 1, van [het voorstel voor] Verordening (EU) …/… van de Raad betreffende een kader van maatregelen ter waarborging van de levering van in een crisissituatie relevante medische tegenmaatregelen; d)halfgeleiders als gedefinieerd in artikel 2, punt 1, van Verordening (EU) …/… van de Raad en het Europees Parlement tot vaststelling van een kader voor maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders (de chipverordening);

e)energieproducten als gedefinieerd in artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2003/96/EG, elektriciteit als gedefinieerd in artikel 2, lid 2, van die richtlijn en de andere producten als bedoeld in artikel 2, lid 3, van die richtlijn; f)financiële diensten, zoals bankdiensten, kredietverstrekking, verzekering en herverzekering, individuele en bedrijfspensioenen, effecten, beleggingsfondsen, betalingen en beleggingsadviezen, met inbegrip van de diensten die zijn opgenomen in bijlage I bij Richtlijn 2010/36/EU, alsmede afwikkelings- en clearingactiviteiten en advies-, bemiddelings- en andere ondersteunende financiële diensten. 3.In afwijking van lid 2, punten a), b) en c), zijn de artikelen 16 tot en met 20 en artikel 41 van deze verordening van toepassing op de in die punten bedoelde producten. 4.Deze verordening laat het bij Besluit nr. 1313/2013/EU vastgestelde Uniemechanisme voor civiele bescherming en het algemene plan voor crisismanagement op het gebied van de veiligheid van levensmiddelen en diervoeders overeenkomstig Verordening (EG) nr. 178/2002 onverlet. 5.Deze verordening laat de mededingingsregels van de Unie (artikelen 101 tot en met 109 VWEU en de uitvoeringsverordeningen), met inbegrip van de regels inzake antitrust, fusies en staatssteun, onverlet. 6.Deze verordening laat onverlet dat de Commissie: a)namens de Unie kan overleggen of samenwerken met derde landen, in het bijzonder ontwikkelingslanden, teneinde coöperatieve oplossingen te vinden om verstoringen van de toeleveringsketens te vermijden, in overeenstemming met de internationale verplichtingen. In voorkomend geval kan hiervoor coördinatie in de desbetreffende internationale fora nodig zijn; of b)kan beoordelen of het passend is beperkingen op de uitvoer van goederen op te leggen in overeenstemming met de internationale rechten en verplichtingen van de Unie uit hoofde van Verordening (EU) 2015/479 van het Europees Parlement en de Raad. 7.Alle maatregelen uit hoofde van deze verordening moeten in overeenstemming zijn met de internationaalrechtelijke verplichtingen van de Unie. 8.Deze verordening laat de verantwoordelijkheid van de lidstaten om de nationale veiligheid te waarborgen en hun bevoegdheid om essentiële staatsfuncties te waarborgen onverlet, met inbegrip van het waarborgen van de territoriale integriteit van de staat en het handhaven van de openbare orde. Artikel 3

Definities Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: 1.“crisis”: een uitzonderlijke onverwachte en plotselinge, natuurlijke of door de mens veroorzaakte gebeurtenis van buitengewone aard en omvang die binnen of buiten de Unie plaatsvindt; 2.“waakzaamheidsfase voor de eengemaakte markt”: een kader voor het aanpakken van een dreigende aanzienlijke verstoring van de levering van goederen en diensten van strategisch belang, die binnen zes maanden kan escaleren tot een noodsituatie voor de eengemaakte markt; 3.“noodsituatie voor de eengemaakte markt”: een crisis op de eengemaakte markt met verstrekkende gevolgen die het vrije verkeer op de eengemaakte markt of de werking van de toeleveringsketens die onontbeerlijk zijn voor de instandhouding van vitale maatschappelijke of economische functies van de eengemaakte markt, ernstig verstoort; 4.“gebieden van strategisch belang”: gebieden die van cruciaal belang zijn voor de Unie en haar lidstaten, in die zin dat zij van systemisch en vitaal belang zijn voor de openbare veiligheid, de staatsveiligheid, de openbare orde of de volksgezondheid, en waarvan de verstoring, het falen, het verlies of de vernietiging aanzienlijke gevolgen zou hebben voor de werking van de eengemaakte markt; 5.“goederen en diensten van strategisch belang”: goederen en diensten die onmisbaar zijn om de werking van de eengemaakte markt op gebieden van strategisch belang te waarborgen en die niet kunnen worden vervangen of gediversifieerd; 6.“crisisrelevante goederen en diensten”: goederen en diensten die onontbeerlijk zijn in respons op crises of om de gevolgen van crises voor de eengemaakte markt aan te pakken tijdens een noodsituatie voor de eengemaakte markt; 7.“strategische reserves”: een voorraad goederen van strategisch belang waarvan in voorbereiding op een noodsituatie voor de eengemaakte markt mogelijk een reserve moet worden aangelegd onder toezicht van een lidstaat. Titel II

Governance

Artikel 4

Adviesgroep 1.Er wordt een adviesgroep opgericht. 2.De adviesgroep bestaat uit één vertegenwoordiger per lidstaat. Iedere lidstaat wijst een vertegenwoordiger en een plaatsvervanger aan. 3.De Commissie zit de adviesgroep voor en verzorgt het secretariaat ervan. De Commissie kan een vertegenwoordiger van het Europees Parlement, vertegenwoordigers van de EVA-staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, vertegenwoordigers van marktdeelnemers, organisaties van belanghebbenden, sociale partners en deskundigen uitnodigen om de vergaderingen van de adviesgroep als waarnemers bij te wonen. Zij nodigt de vertegenwoordigers van andere crisisrelevante organen op Unieniveau als waarnemers uit voor de desbetreffende vergaderingen van de adviesgroep. 4.Voor de toepassing van de noodplanning uit hoofde van de artikelen 6 tot en met 8 verleent de adviesgroep de Commissie bijstand en advies met betrekking tot het: a)voorstellen van regelingen voor administratieve samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten ten tijde van de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt, die in de crisisprotocollen worden opgenomen; b)beoordelen van significante incidenten waarvoor de lidstaten de Commissie hebben gewaarschuwd. 5.Voor de toepassing van de in artikel 9 bedoelde waakzaamheidsfase voor de eengemaakte markt verleent de adviesgroep de Commissie bijstand bij het: a)vaststellen of de in artikel 3, lid 2, bedoelde dreiging aanwezig is, en vaststellen van de omvang van die dreiging; b)verzamelen van prognoses, gegevensanalyses en marktinformatie; c)raadplegen van vertegenwoordigers van marktdeelnemers, met inbegrip van kmo’s, en van het bedrijfsleven om marktinformatie te verzamelen; d)analyseren van geaggregeerde gegevens die van andere crisisrelevante organen op Unie- en internationaal niveau zijn ontvangen; e)faciliteren van het uitwisselen en delen van informatie, onder meer met andere relevante organen en andere crisisrelevante organen op Unieniveau, alsook in voorkomend geval derde landen, in het bijzonder ontwikkelingslanden, en internationale organisaties; f)bijhouden van een register van crisismaatregelen op nationaal en Unieniveau die zijn toegepast tijdens eerdere crises die gevolgen hebben gehad voor de eengemaakte markt en de toeleveringsketens ervan. 6.Voor de toepassing van de in artikel 14 bedoelde noodfase voor de eengemaakte markt verleent de adviesgroep de Commissie bijstand bij het: a)analyseren van door de lidstaten of de Commissie verzamelde crisisrelevante informatie; b)vaststellen of aan de criteria voor activering of deactivering van de noodfase is voldaan; c)adviseren over de uitvoering van de maatregelen die zijn gekozen om op Unieniveau te reageren op een noodsituatie voor de eengemaakte markt; d)evalueren van nationale crisismaatregelen; e)faciliteren van het uitwisselen en delen van informatie, onder meer met andere crisisrelevante organen op Unieniveau, alsook in voorkomend geval derde landen, in het bijzonder ontwikkelingslanden, en internationale organisaties.

7.De Commissie zorgt ervoor dat alle voor de betreffende crisis relevante organen op Unieniveau deelnemen. In voorkomend geval werkt de adviesgroep nauw samen en coördineert haar werkzaamheden nauw met andere relevante crisisgerelateerde organen op Unieniveau. De Commissie zorgt voor coördinatie met de maatregelen die via andere mechanismen van de Unie worden uitgevoerd, zoals het Uniemechanisme voor civiele bescherming of het EU-kader voor gezondheidsbeveiliging. De adviesgroep zorgt voor informatie-uitwisseling met het Coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties in het kader van het Uniemechanisme voor civiele bescherming. 8.De adviesgroep komt ten minste driemaal per jaar bijeen. Tijdens haar eerste vergadering stelt de adviesgroep, op voorstel van en in overleg met de Commissie, haar reglement van orde vast. 9.De adviesgroep kan in het kader van haar in de leden 4 tot en met 6 omschreven taken adviezen, aanbevelingen of verslagen aannemen. Artikel 5

Centrale verbindingsbureaus 1.De lidstaten wijzen centrale verbindingsbureaus aan die verantwoordelijk zijn voor het onderhouden van contacten, de coördinatie en de informatie-uitwisseling met de centrale verbindingsbureaus van de andere lidstaten en met het in deze verordening bedoelde centrale verbind