Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de "Mededeling van de Commissie betreffende de actualisering van de communautaire strategie voor het afvalbeheer"

(97/C 89/02)

De Commissie heeft op 2 augustus 1996 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de voornoemde mededeling.

De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 januari 1997 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Colombo.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 342e Zitting (vergadering van 29 januari 1997) het volgende advies uitgebracht, dat met 80 stemmen vóór, 1 stem tegen, bij 3 onthoudingen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Het Comité acht het een goede zaak dat de Commissie de communautaire strategie voor het afvalstoffenbeleid opnieuw onder de loep neemt, teneinde de bereikte resultaten op een rijtje te zetten en na te gaan wat de meest aangewezen instrumenten zijn om vertragingen in te lopen en leemtes op te vullen. Het staat derhalve positief tegenover het initiatief van de Commissie om een brede discussie op gang te brengen over deze herziening en spreekt zijn voldoening uit over het feit dat de Raad reeds op 9 december jongstleden een resolutie ter zake heeft goedgekeurd.

1.2. Het Comité was één van de voorstanders van een alomvattende aanpak, waarbij duidelijke prioriteiten worden gesteld (met afvalpreventie als belangrijkste doel) en een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen recycling, terugwinning van materialen en terugwinning van energie uit afval. Tegen die achtergrond heeft het de in de loop van de jaren door de Commissie geformuleerde voorstellen bestudeerd. In zijn adviezen onderstreepte het Comité dat alle actoren in kwestie bij het afvalbeleid moeten worden betrokken, en drong het er verder op aan de regelgeving met marktinstrumenten kracht bij te zetten, te bepalen wie op welk niveau verantwoordelijk is en snel een databank met geharmoniseerde gegevens inzake het afvalbeleid op te zetten.

1.3. In het licht van zijn eerder ingenomen standpunten () heeft het Comité ook het onderhavige Commissiedocument onder de loep genomen; het hoopt zo een bijdrage te leveren aan het uitwerken van de toekomstige strategie.

1.4. Het Comité is van oordeel dat de resolutie van de Raad slechts een eerste aanzet is om de communautaire strategie nieuw leven in te blazen, door ervoor te zorgen dat de lid-staten hun verplichtingen, die voortvloeien uit de uitgebreide wetgeving op dit gebied, daadwerkelijk nakomen. Er is niet alleen behoefte aan nieuwe regelgeving op die terreinen waar het wettelijk kader nog ontoereikend is (b.v. regels voor het storten van afval, voor de aanpak van de verschillende afvalstromen, enz.), maar ook en vooral aan een juiste uitvoering van de bestaande regels. Regels die tekortschieten of niet goed werken kunnen bijvoorbeeld worden bijgesteld, en in combinatie hiermee kan voor de hele afvalketen, dus van afvalproductie tot -beheer, een reeks flankerende maatregelen worden getroffen.

1.5. De beoogde strategie dient helder van opzet te zijn, met kwantitatieve doelstellingen en precieze tijdschema's - die tussentijds getoetst kunnen worden -, en met duidelijke afspraken over wie waarvoor verantwoordelijk is.

1.6. Die verantwoordelijkheid ligt immers niet alleen op Europees of nationaal niveau, maar ook bij de regionale en lokale overheden, die beschikken over directe bevoegdheden inzake afvalbeheer, en dichter bij de burgers en de verschillende sociaal-economische actoren staan. Vooral zij dienen een op afvalpreventie gericht beleid uit te voeren.

2. Algemene opmerkingen

2.1. De Mededeling van de Commissie bevat een uitvoerige analyse van alle problemen in de Gemeenschap inzake het beleid op het gebied van afvalbeheer. Behoudens de in de volgende paragrafen geformuleerde meer gedetailleerde kanttekeningen, onderschrijft het Comité de in de Mededeling neergelegde algemene beginselen en volgorde van prioriteiten, waarmee het ook al eerder zijn instemming heeft betuigd.

2.2. Het document bevat daarentegen niet voldoende informatie over, noch een evaluatie van de bereikte resultaten van het communautaire en nationale beleid inzake afvalbeheer. De Commissie wijst er dan ook zelf op dat er niet voldoende vergelijkbare statistische gegevens zijn om een betrouwbaar beeld te kunnen schetsen, en hekelt de vertraging die bij de uitvoering van communautaire maatregelen is opgelopen. Het Comité kan een dergelijk gebrek aan gegevens alleen maar betreuren, vooral omdat het hierop in vorige adviezen al herhaaldelijk heeft gewezen.

2.3. Los van de specifieke opmerkingen over de afzonderlijke thema's en problemen die in de Mededeling aan de orde worden gesteld, rijst uit het Commissiedocument een in het algemeen negatief beeld op van de resultaten van het afvalbeheer binnen de hele EU. De tot dusver gevolgde aanpak in de lid-staten is vaak inefficiënt gebleken, ecologisch niet verantwoord en economisch niet haalbaar (constante stijging van de gemiddelde afvalproductie, voorkeur voor afvalverwijdering d.m.v. storten, zeer beperkte terugwinning van afval, enz.). Het blijkt zelfs onmogelijk dit oordeel met argumenten te staven, of anders gezegd, een duidelijk inzicht te krijgen in de hele problematiek door na te gaan waardoor de tot nu toe gevolgde aanpak precies heeft gefaald. De Commissie geeft enerzijds wel uiting aan haar ongenoegen over de situatie, maar kan anderzijds over het "hoeveel", het "hoe" en het "waarom" geen duidelijke uitspraken doen. Hierdoor is de Commissie niet in staat haar maatregelen en activiteiten op dit gebied bij te stellen.

2.4. Een en ander komt in de Mededeling m.n. tot uiting in het deel waar de Commissie een reeks voornemens aankondigt, zonder deze echter te koppelen aan ideeën voor de uitvoering ervan of te plaatsen binnen een precies kader van maatregelen en kwantificeerbare en in de tijd afgebakende doelstellingen, ter concretisering van het beleid.

2.5. In de Mededeling komen drie kernproblemen aan de orde:

a) het ontbreken van kwantificeerbare gegevens en het inefficiënte systeem voor het inzamelen en doorgeven van vergelijkbare gegevens door de lid-staten, alsmede de noodzaak doeltreffende methodes en systemen te ontwikkelen, waarbij duidelijke prioriteiten worden gesteld en overal dezelfde definities worden gehanteerd;

b) de nalatigheid van de lid-staten bij de omzetting van communautaire richtlijnen en verordeningen in nationale wetgeving;

c) de EU heeft zich er niet voldoende en te laat op toegelegd om meer geavanceerde milieubeleidsinstrumenten te ontwikkelen en goed te keuren, zoals economische instrumenten, vrijwillige overeenkomsten, en elke andere maatregel die gebaseerd is op het beginsel van ruimere verantwoordelijkheid - van met name producenten en consumenten - op het gebied van afvalbeheer.

2.6. Het moge duidelijk zijn dat het hier om wezenlijke politieke knelpunten gaat. Zowel op Europees als op nationaal niveau zijn dan ook een buitengewone inspanning en vastberadenheid vereist om Europese burgers, economische actoren en bestuurlijke en besluitvormende instanties te betrekken bij een debat over duurzaamheid, de relatie tussen milieubescherming en een individuele en collectieve gedragsverandering, de onderlinge afstemming van economische en milieudoelstellingen, enz.

2.7. Het Comité stelt vast dat met de resolutie van de Raad een eerste aanzet is gegeven om de problemen aan te pakken en een breed debat op gang te brengen, waarbij praktijken die op lokaal en regionaal niveau hun waarde hebben bewezen een bredere toepassing krijgen, structuren voor coördinatie en uitwisseling van ervaringen worden versterkt en precies wordt aangegeven waar de - in kwantitatieve doelstellingen om te zetten - prioriteiten liggen, zonder daarbij afbreuk te doen aan het subsidiariteitsbeginsel.

2.8. Het Comité zou nogmaals willen benadrukken dat de mogelijkheid die de afzonderlijke lid-staten uit hoofde van artikel 130 T wordt geboden om op het gebied van milieu verdergaande beschermingsmaatregelen te treffen, in dynamische zin dient te worden opgevat, in het vooruitzicht van een steeds ruimere toepassing, en dat het derde lid van artikel 100 A betreffende de werking van de interne markt voorziet in een hoog niveau van milieubescherming.

2.9. Om deze reden acht het Comité het niet zinvol de interne markt en de bescherming van het milieu in een vruchteloos debat opnieuw tegenover elkaar te zetten. Dit zou alleen maar leiden tot een juridische discussie over de meest aangewezen rechtsgrondslag voor maatregelen in de afvalsector, een kwestie die al vaker bij het Hof van Justitie aanhangig is gemaakt als gevolg van een geschil over het precieze onderscheid tussen goederen en afvalstoffen.

2.10. Er dient nogmaals te worden gehamerd op de noodzaak van een geïntegreerd afvalbeheer, met een hoge prioriteit voor preventie aan de bron, en dus vanaf het ontwerp van het product dat uiteindelijk op de afvalberg terechtkomt. Een interne markt met een hoog niveau van milieubescherming is slechts realiseerbaar d.m.v. een industrie- en productbeleid dat de milieudimensie integreert in de productiecycli en in het consumptiepatroon zelf. Zo kan de duurzame groei tot stand komen waartoe de EU zich verbonden heeft op de Milieuconferentie in Rio, en dat als beginsel is verankerd in artikel 2 van het EG-Verdrag.

2.11. Het Comité wijst er tot slot op dat de Commissie een tamelijk negatief beeld schetst van de toepassing van het communautair recht op milieugebied (), en daarbij wijst op het beperkte effect van de sanctiemaatregelen in geval van nalatigheid van de lid-staten. Het behoeft geen betoog dat een beleid inzake milieubescherming vraagt om overbrugging van cultuurverschillen, om voorlichting en onderwijs, teneinde alle geledingen van de maatschappij van hun verantwoordelijkheid te doordringen.

2.12. Deze gedeelde verantwoordelijkheid mag echter geen alibi vormen om verantwoordelijkheid af te schuiven. Een duidelijke afbakening ervan is derhalve noodzakelijk: het beginsel "de vervuiler betaalt" en dat van de aansprakelijkheid voor milieuschade dienen op de meest adequate wijze te worden toegepast.

2.13. De idee van verantwoordelijkheid van de producent die in de Mededeling wordt besproken, is een heikele kwestie, gelet op de groeiende complexiteit van producten, hun grote aantallen en de aangebrachte veranderingen tijdens levenscycli van veel van deze producten. Dit concept vraagt derhalve om verdere uitleg en een precieze prioritering. Het Comité verwijst in dit verband naar zijn adviezen over wettelijke aansprakelijkheid op het gebied van afvalstoffen en over het Groenboek over schadeloosstelling van milieuschade (), waarin het concrete voorstellen heeft geformuleerd. Verder acht het Comité het met name van belang dat een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen wettelijke aansprakelijkheid voor milieuschade en verantwoordelijkheid van de producent. Op het gebied van afvalbeheer krijgt de verantwoordelijkheid van de producent extra gewicht, aangezien de producent meer dan anderen invloed kan uitoefenen op de soort en de hoeveelheid afval die aan het einde van de levenscyclus van zijn producten overblijft. Het voorbeeld van de reeds goedgekeurde Verpakkingsrichtlijn toont aan hoe het beginsel van de verantwoordelijkheid van de producent in de praktijk kan worden toegepast.

2.14. Het Comité pleit voor toepassing van deze aanpak op grotere schaal, m.n. voor andere soorten goederen en afvalstoffen. Het is hierbij zaak te bekijken wat de prioritaire afvalstromen zijn en ook gebruik te maken van niet-bindende instrumenten zoals het eco-label en milieu-audit, die een prikkel vormen voor de producent om verantwoordelijkheid op zich te nemen. Bovendien kunnen alle andere betrokken actoren via voorlichting bij het afvalbeheer worden betrokken.

3. Specifieke opmerkingen

3.1. Hiërarchie

3.1.1. Hoewel in de Mededeling (3.1.1, 3.2.1 en 3.2.2) een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen terugwinning van materialen en terugwinning van energie uit afvalstoffen, wordt het belang en de functie van hergebruik of recycling van goederen onderbelicht. In enkele paragrafen (3.1.1) wordt hergebruik - terecht - gelijkgesteld met maatregelen en strategieën voor afvalpreventie, in andere (b.v. 3.2.1 en 3.2.2) wordt het gezien als een vorm van terugwinning. Deze kwestie is met name van belang m.b.t. verpakkingsafval, meervoudige verpakkingen, enz. Verder onderzoek naar dit thema, in de vorm van een milieubalansstudie, is derhalve geboden, teneinde een beeld te krijgen van wat de directe en indirecte effecten van hergebruik op het milieu zijn.

3.1.2. Vasthoudend aan de standpunten die het Comité in voorgaande adviezen ter zake formuleerde, onderschrijft het wederom de door de Commissie voorgestelde hiërarchie van de beginselen. Hoogste prioriteit verdient afvalpreventie in de productiecyclus en in het consumptiegedrag, m.a.w. hergebruik en terugwinning van materialen als ecologisch meest verantwoorde vorm ten opzichte van andere vormen van terugwinning en verwijdering, volgens het voorzorgsbeginsel, in afwachting van de verdere ontwikkeling van wetenschappelijke en technische kennis en van analysemethodes van de levenscycli van producten. Verder acht het Comité het een goede zaak dat de Commissie de voorkeur geeft aan terugwinning van energie de voorkeur geeft boven vormen van definitieve verwijdering zoals verbranding zonder terugwinning van energie en storten van afval. Deze laatste oplossing moet in de toekomst alleen aanvaard worden wanneer het de verwijdering van ongevaarlijke of via behandeling ongevaarlijk gemaakte afvalfracties betreft.

3.1.3. Elke verwarring tussen terugwinning van warmte-energie en verbranding (= verwijdering) moet worden uitgesloten. Het Comité stelt tot zijn tevredenheid vast dat de Raad in de reeds genoemde resolutie, de Commissie in punt 17.5 oproept na te gaan of de EG-wetgeving inzake verbranding van afvalstoffen niet kan worden aangepast om dit onderscheid beter uit de verf te laten komen. Het Comité wil er in dit verband op wijzen dat alleen over terugwinning van energie uit afvalstoffen kan worden gesproken als wordt voldaan aan de volgende strenge kwaliteitscriteria met betrekking tot:

- de verbrandingswaarde van de afvalstoffen;

- het rendement van de installatie;

- de energiewinst.

3.1.4. Er zou in het EG-recht een uitdrukkelijk verbod op afvallozing in zee moeten worden opgenomen, als aanvulling op de internationale overeenkomsten ter zake.

3.2. Nabijheids- en zelfverzorgingsbeginsel

3.2.1. Het Comité is het ermee eens dat in het geval van voor verwijdering bestemde afvalstoffen, de beginselen van geografische nabijheid - zolang het binnen de grenzen van het nationale grondgebied is - en zelfverzorging zwaarder moeten en kunnen wegen dan het principe van vrij verkeer, dat op zijn beurt voorrang verdient wanneer terugwinning van afvalstoffen wordt beoogd. Wel dient in dit verband te worden voorkomen dat er zich situaties voordoen (zoals reeds het geval is geweest), waarin lid-staten die geen nationale industrie voor recycling of terugwinning willen of kunnen opzetten, door hun export van afvalmateriaal de importerende lid-staten beperken in hun mogelijkheden om gescheiden in te zamelen en afvalstoffen van hun eigen producten terug te winnen. Het principe van vrij verkeer van terug te winnen afvalstoffen kan alleen overeind blijven als alle lid-staten zorgen voor goed werkende installaties en normen inzake recycling, en daarnaast vermijden de werking van de markt te verstoren door - op directe of indirecte wijze - unilaterale steun- of ontmoedigingsmaatregelen te treffen.

3.2.2. Wanneer terugwinning van gevaarlijke afvalstoffen mogelijk is, vormt dat volgens Verordening (EEG) nr. 259/93 weliswaar afdoende reden om vrij verhandeld en over lange afstand vervoerd te worden; dit neemt echter niet weg dat het risico van giftige stoffen niet alleen afhangt van het soort gif en zijn concentratie, maar ook van de afstand waarover zij vervoerd worden, omdat het gebied en het aantal personen dat aan het risico van verontreiniging wordt blootgesteld zo immers toeneemt. Het nabijheids- en zelfverzorgingsbeginsel dient daarom, ook in het licht van de aan preventie gehechte prioriteit, waar mogelijk te prevaleren.

3.3. Vrijwillige en fiscale maatregelen

3.3.1. De Commissie pleit er in haar Mededeling voor, het accent te verschuiven van regelgeving naar vrijwillige overeenkomsten en economische instrumenten. Deze omslag verdient aanmoediging, temeer daar van dit soort maatregelen van de tweede generatie (vrijwillige overeenkomsten, belastingmaatregelen, enz.) wordt verwacht dat ze meer en op grotere schaal effect zullen sorteren. Wel dient er scherp op te worden toegezien dat het instrumentarium voor de aanpak van deze problematiek niet wordt afgezwakt. Alle overheden die hebben meegewerkt aan het sluiten van milieuconvenanten, delen de ervaring dat dergelijke akkoorden makkelijker bereikt en ondertekend worden als de betrokken ondernemers zich ervan bewust zijn dat de overheid beperkende wettelijke maatregelen kan invoeren indien er geen samenhangende afspraken over het streven naar een hoog niveau van milieubescherming worden bereikt, of als bij wijze van garantie toch al minimumwaarden en -normen voor economische gedragingen worden vastgesteld.

3.3.2. In bepaalde gevallen, zoals bij zware metalen en andere giftige stoffen, mag het gebruik van innoverende marktinstrumenten geen belemmering vormen voor de invoering van nieuwe regels om het gebruik van deze stoffen in het productieproces en in de producten terug te dringen of, waar mogelijk, uit te bannen. Een verantwoorde combinatie van regelgeving met marktinstrumenten vormt in de huidige situatie het meest aangewezen instrumentarium voor uitvoering van het milieubeleid en voor het afvalbeleid in het bijzonder, indien het tweeledige doel van een hoog beschermingsniveau en een verregaande integratie van het milieubeleid in de overige beleidssectoren wordt nagestreefd.

3.4. Databanken en voorlichting van het grote publiek

3.4.1. Om ervoor te zorgen dat de onderhavige Mededeling het publiek bewust maakt van de ernst van de afvalbeheerproblematiek en aanzet tot een brede discussie ter zake, moet deze worden aangevuld met een minimum aan cijfermateriaal, vergelijkbaar met de informatie die momenteel beschikbaar is bij het Europees Milieuagentschap, Eurostat en bij de Commissie zelf.

3.4.2. Het Comité dringt aan op intensivering van de activiteiten van het Europees Milieuagentschap, dat pas in 1996 een thematisch netwerk inzake afvalbeheer heeft opgezet, met het doel de voornaamste componenten van de nationale informatienetwerken aan elkaar te koppelen en op grond van de opgedane ervaringen prioriteiten te stellen. Voorkomen moet worden dat de activiteiten van het Europees Milieuagentschap de informatieverzameling van EUROSTAT en de discussies over harmonisatie van de terminologie en over de definiëring van het begrip "afval" in OESO-verband overlappen. Conform artikel 2 van de Verordening inzake de oprichting van het Europees Milieuagentschap (), is het de taak van het Milieuagentschap om ter voorbereiding van milieuactieprogramma's en -wetgeving, "objectieve informatie te vergaren die noodzakelijk is voor het bepalen en uitvoeren van een oordeelkundig en doeltreffend milieubeleid". De informatie-inzameling van het Europees Milieuagentschap moet derhalve met die taakstelling en de vastgestelde politieke prioriteiten in overeenstemming zijn.

3.4.3. Verder is het zaak dat de leesbaarheid van de onderhavige Mededeling wordt verbeterd en zo tot een voor het grote publiek bruikbaar instrument wordt omgevormd, omdat deze momenteel bol staat van vakjargon, dat alleen begrijpelijk is voor ingewijden. Gezien de aard van het probleem en de noodzaak om alle belanghebbenden, in navolging van het in de Mededeling zelf aangehaalde beginsel van gedeelde verantwoordelijkheid, bij de oplossing daarvan te betrekken, moeten vorm en inhoud de belangstelling ook kunnen wekken en een zo breed mogelijke discussie mogelijk maken.

3.5. Kanttekeningen bij de resolutie van de Raad

3.5.1. Hoewel de de Commissie met deze Mededeling in de hele EU de aanzet wil geven tot een grondige bezinning over de strategie voor afvalbeheer, neemt dit niet weg dat de resolutie van de Raad voorstellen en verklaringen bevat die als uitgangspunt zullen dienen voor toekomstig beleid op het gebied van afvalbeheer. In dit verband hoopt het Comité dat de verschillende verantwoordelijke instanties op grond van deze resolutie enkele specifieke toezeggingen zullen doen, waaronder:

- het goedkeuren van duidelijke en in de tijd afgebakende doelstellingen inzake terugdringing van de afvalproductie en uniforme hergebruik- en recyclingpercentages van materialen;

- het definiëren van duidelijke en in de tijd afgebakende doelstellingen inzake de beperking of, waar noodzakelijk, stopzetting van het gebruik van giftige stoffen in producten en productiecycli;

- het spoedig indienen van een voorstel voor een nieuwe richtlijn inzake het storten van afval, die waarborgen biedt voor een hoog niveau van milieubescherming middels invoering van het systeem van internalisering van de milieukosten die deze vorm van verwijdering met zich brengt, en die, indien ze niet betaald worden, de indruk wekken dat het financieel interessanter zou zijn materialen noch energie terug te winnen;

- het treffen van maatregelen t.b.v. harmonisering van de milieu-eisen voor afvalverwerkingsinstallaties en voor hergebruik van afval op het hele EU-grondgebied, zodat voorkomen wordt dat concurrentieverstoringen tussen de lid-staten de handel in en het vervoer van afvalstoffen op een verraderlijke manier aanmoedigen;

- het vaststellen van uniforme normen inzake de verwerking van afval in bedrijfsinstallaties en in specifieke afvalverwerkingsinstallaties, met preventie als belangrijkste richtsnoer. Uitgaande van een geïntegreerde aanpak dienen dus niet alleen emissiegrenswaarden voor bedrijven die energie uit afvalverbranding gebruiken te worden vastgesteld, maar ook kwaliteits- en veiligheidscriteria voor de productieprocessen en geproduceerde goederen, om te voorkomen dat verontreinigende of niet-hoogwaardige technieken en producten worden toegepast, gebruikt of verspreid;

- het opschroeven van de middelen ter ondersteuning van zowel het onderzoek naar preventie en recycling als de opzet van een geïntegreerd afvalbeheersysteem. Hierbij is het zaak de beschikbare middelen, zoals die uit het Vierde Kaderprogramma voor O& TO, het programma LIFE voor proefprojecten en die uit de structuur- en cohesiefondsen, op een verantwoorde wijze bijeen te brengen in een raamwerk waarbinnen het werkgelegenheidspotentieel dat besloten ligt in de ontwikkeling van een modern industrieel afvalbeheersysteem dat is gebaseerd op preventie, recycling van materiaal, terugwinning van energie, en van de veilige verwijdering van niet terug te winnen afvalfracties, benut kan worden;

- het stimuleren van de afzet van gerecycleerde producten via op de sleutelsectoren gerichte initiatieven;

- het actualiseren en verspreiden van kennis en informatie over praktijken die hun waarde op lokaal niveau hebben bewezen, en daartoe de rol van de lokale en regionale overheden bij het bereiken van strategische doelstellingen op te waarderen en informatie-uitwisseling inzake succesvolle methoden op het gebied van organisatie en beheer, alsmede samenwerkingsverbanden tussen de bevoegde overheden te bevorderen;

- het opzetten van campagnes voor bewustmaking en milieu-educatie van de consumenten, daarin gesteund door de ter zake kundige verenigingen en organisaties;

- het verrichten van studie en onderzoek naar de knelpunten in deze problematiek - met een specifieke taak voor het Europees Milieuagentschap -, zolang er op Europees niveau nog niet voldoende milieugegevens zijn verzameld en verwerkt om betrouwbare informatie te verschaffen;

- een strenger en doeltreffender toezicht van de Commissie op de uitvoering van de EG-regelgeving in de lid-staten, waar nodig onderbouwd door specifieke programma's voor onderzoek en studie;

- betere benutting door zowel de EG-instellingen als de lid-staten van het werkgelegenheidspotentieel dat besloten ligt in het afvalbeheerbeleid, uitgaande van de aanwijzigingen in het Witboek groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, die in de resolutie van de Raad onder punt 20.1 terecht opnieuw onder de aandacht worden gebracht.

Brussel, 29 januari 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() Zie m.n. de adviezen in PB nr. C 318 van 12. 12. 1988 (verbranding van stedelijk afval); PB nr. C 112 van 7. 5. 1990 (burgerlijke aansprakelijkheid afval); PB nr. C 40 van 17. 2. 1992 (storten van afval); PB nr. C 332 van 16. 12. 1992 (verbranding); PB nr. C 129 van 10. 5. 1993 (verpakking); PB nr. C 34 van 2. 2. 1994 (gevaarlijke afvalstoffen); PB nr. C 18 van 2. 1. 1996 (controle overbrenging afvalstoffen).

() Mededeling van de Commissie: doc. COM(96) 500 def.

() PB nr. C 112 van 7. 5. 1990 en PB nr. C 133 van 16. 5. 1994.

() PB nr. L 120 van 11. 5. 1990.