Verslag over de follow-up van de verzoeken in de kwijtingsresoluties van het Europees Parlement en in de aanbeveling tot kwijting van de Raad voor begrotingsjaar 2015

0.Inleiding

Op 27 april 2017 heeft het Europees Parlement - op aanbeveling van de Raad - kwijting verleend aan de Commissie voor het begrotingsjaar 2015. Kwijting is het proces waarbij het Europees Parlement en de Raad de tenuitvoerlegging van de EU-begroting controleren en de Commissie ter verantwoording kunnen roepen voor haar financieel beheer. Het jaarverslag en de speciale verslagen van de Europese Rekenkamer vormen de belangrijkste input voor dit verslag, samen met de eigen verslagen van de Commissie over de EU-rekeningen, het beheer van de EU-begroting en de begrotingsprestaties.

Gedurende de volledige kwijtingsprocedure voor het begrotingsjaar 2015 vond een vruchtbare interinstitutionele gedachtenwisseling plaats over de wijze waarop het beheer van de EU-fondsen kan worden verbeterd, zodat de EU-burgers daar baat bij hebben. Tijdens het slotdebat in het Europees Parlement, in april 2017, toonden de belangrijkste leden van het Europees Parlement en de Raad zich voorstander van een sterkere focus op resultaten; zij bevestigden dat het even belangrijk is resultaten te bereiken met de EU-begroting als te garanderen dat de formele regels worden nageleefd. Dit ligt volledig in de lijn van het initiatief van de Commissie "Een resultaatgerichte EU-begroting", dat tot doel heeft de systematische focus op prestaties en resultaten te versterken en het voor burgers en belanghebbenden gemakkelijker te maken om de doelstellingen en gevolgen van de EU-begroting te begrijpen. De Europese Rekenkamer heeft ook beloofd haar jaarverslag te blijven ontwikkelen en sterker de nadruk te leggen op prestatieaspecten.

Kwijting is een continu proces dat de gelegenheid biedt om te leren uit het verleden zodat de EU-uitgaven in de toekomst kunnen worden verbeterd. Tijdens de plenaire vergadering heeft dhr. Zeller, rapporteur voor de kwijting van de Commissie, de wens uitgedrukt dat passende follow-up zou worden gegeven aan de kwijtingsresolutie. Om sneller feedback te geven over de belangrijkste prioriteiten van het Europees Parlement en de Raad, heeft de Commissie dit jaar besloten om dit follow-upverslag al in juli op te stellen.

In dit verslag, dat deel uitmaakt van het geïntegreerd pakket van 2016 inzake financiële verslaglegging over de EU-begroting, wordt dieper ingegaan op de belangrijkste verzoeken die tijdens de kwijting zijn gedaan door het Europees Parlement en de Raad. Daarbij ligt de nadruk vooral op: 1) de toekomst van de EU-financiën, 2) begrotings- en financieel beheer, 3) resultaten behalen met de EU-begroting, en 4) het beheer van de Vredesfaciliteit voor Afrika.

De gedetailleerde antwoorden op de specifieke kwijtingsverzoeken van het Europees Parlement en de Raad, met inbegrip van verzoeken met betrekking tot speciale verslagen van de Europese Rekenkamer die eveneens onder de kwijtingsprocedure voor 2015 vallen, zullen in een latere fase worden gepubliceerd.

1.Belangrijkste verzoeken met betrekking tot de toekomst van de EU-financiën

De rapporteur, dhr. Zeller, merkte op dat de EU-begroting in 2015 politieke doelstellingen op langere termijn moest ondersteunen, zoals de politieke prioriteiten van de Commissie en de Europa 2020-strategie, en tegelijk een antwoord moest bieden op crisissituaties op verscheidene beleidsdomeinen, waaronder migratie. In deze context stelde hij de vraag hoe in de toekomst een beter evenwicht kan worden bereikt tussen politieke prioriteiten en begrotingsmiddelen en hoe de parlementaire controle kan worden gegarandeerd met betrekking tot alle begrotingsmiddelen die verband houden met EU-strategieën.

Dhr. Zeller toonde zich ook bezorgd over het gebruik van financiële mechanismen "die niet rechtstreeks uit de EU-begroting worden gefinancierd of niet worden opgenomen in de balans van de Unie", en de mogelijke risico's die verband houden met een toegenomen gebruik van financiële instrumenten.

Deze punten werden uitgebreid besproken tijdens de kwijtingsprocedure en zullen deel uitmaken van de algemene denkoefening ter voorbereiding van het volgende meerjarige financiële kader (MFK). Het Witboek van de Commissie over de toekomst van Europa, dat in maart 2017 is gepubliceerd, bracht het algemene debat over Europa in 2025 op gang, met inbegrip van de financiële vooruitzichten voor Europa, welke in detail zijn uiteengezet in de discussienota over de toekomst van de EU-financiën van 28 juni 2017.

Het politieke proces zal worden aangevuld met een toetsing van de doeltreffendheid en doelmatigheid van de uitgavenprogramma's en de meerwaarde van de EU. Dit zal de voorbereiding van de volgende generatie fondsen en de modernisering van de EU-begroting ondersteunen.

Bovendien werkt de Commissie continu aan de verbetering van haar verslaglegging over de prestaties, in het kader van haar strategie "Een resultaatgerichte EU-begroting". In de ontwerpbegroting voor 2018 zijn programmaverklaringen opgenomen die tot doel hebben aan te geven welke resultaten tot nu toe met de programma's zijn geboekt en wat van deze programma's wordt verwacht in termen van resultaten, vooruitgang en toekomstige uitdagingen. Dit ondersteunt een op prestaties gebaseerde benadering van de begroting.

In de punten 1.1 en 1.2 wordt dieper ingegaan op de twee belangrijkste opmerkingen van het Europees Parlement.

1.1. Er moet een nieuw evenwicht worden bereikt tussen de vaststelling van de politieke agenda, de tenuitvoerlegging van het beleid en de financiële kaders (punten 9-17):

Het Europees Parlement (EP) onderschrijft het standpunt van de Rekenkamer, zoals uiteengezet in haar briefingdocument van 28 oktober 2016 over de tussentijdse evaluatie van het meerjarig financieel kader, namelijk dat het tijd is dat de Commissie andere opties onderzoekt, bijvoorbeeld:

- een doorlopend begrotingsprogramma met een planningstermijn van vijf jaar, herzieningsclausules voor de afzonderlijke doelstellingen en beleidsonderdelen en een doorlopend evaluatieprogramma;

- de looptijd van programma's en regelingen vaststellen op basis van beleidsbehoeften in plaats van de duur van de financiële planningsperiode; en vereisen dat de lidstaten en de Commissie a) de behoefte aan EU-financiering naar behoren onderbouwen en b) de te verwezenlijken resultaten formuleren, voordat de uitgaven worden vastgesteld;"

De Commissie zal inderdaad nagaan wat de meest geschikte duur van het volgende MFK is, om het juiste evenwicht te vinden tussen de duur van de respectieve ambtstermijnen van de leden van het EP en de Commissie en de behoefte aan stabiele programmeringscycli en voorspelbare investeringen.