26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/67 
geving van de lid-staat, hun recht ook kunnen doen 
gelden. 
3.3. Volgens het Comité zou het in de praktijk wel 
eens lastig kunnen zijn voor een EG-burger die wil 
beginnen te werken of werk wil gaan zoeken in een 
andere lid-staat om uit te vinden waar hij/zij de beno­
digde „verblijfskaart" moet aanvragen. Ten einde de 
procedures te vereenvoudigen en taalproblemen te hel­
pen oplossen, zouden de lid-staten ervoor moeten zor­
gen dat nadere informatie daaromtrent beschikbaar 
is op geschikte plaatsen, zoals de afdelingen van het 
bevolkingsregister, de uitvoeringsorganen van de so­
ciale verzekeringen en arbeidsbureaus, en dat er bekwa­
me personeelsleden ter beschikking staan om adviezen 
te geven. De vereiste formulieren zouden wellicht óf in 
het gastland óf in het land van oorsprong kunnen 
worden ingevuld. 
3.4. Het spijt het Comité dat personen die zich bin­
nen de Gemeenschap verplaatsen en die de sociale uitke­
ringen aanvragen waarop zij recht hebben, nog steeds 
lang moeten wachten op de administratieve afwikke-
Gedaan te Brussel, 27 april 1989. 
1. Inleiding 
1.1. Het Economisch en Sociaal Comité constateert 
f1) PB nr. C 179 van 17. 7. 1986, blz. 4. 
(2) PB nr. C 232 van 31. 8. 1987, blz. 29. 
(3) Doe. nr. 5858/89 van 10 april 1989 alsmede doe. nr. 5858/89 
add. 1 ref. 1 van 13 april 1989. ling. Het Comité zou er bij de Commissie ten zeerste 
op willen aandringen dat zij erop toeziet dat de lid­
staten de hun opgelegde verplichting om snel te zorgen 
voor de berekening en uitbetaling, met opmaking van 
het totaal, van pro-rata pensioenen, werkloosheids-, 
ziekte- en invaliditeitsuitkeringen, ook werkelijk na­
komen. 
4. Krachtens artikel 43, lid 2, van Verordening (EEG) 
nr. 1612/68 moeten de lid-staten de Commissie ter 
informatie de tekst meedelen van de tussen hen gesloten 
akkoorden, verdragen of overeenkomsten op het gebied 
van de tewerkstelling. Ten einde een volledig beeld te 
krijgen van de huidige situatie en van de maatregelen 
die nog moeten worden getroffen om echt vrij verkeer 
van personen in de Gemeenschap te verwezenlijken, 
zou het Comité gaarne binnen niet al te lange tijd een 
volledig, up-to-date rapport ter zake ontvangen van de 
Commissie. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
dat de Raad er via dit „Gemeenschappelijk standpunt" 
in is geslaagd een bijdrage te leveren tot versterking 
van de capaciteit van de Gemeenschap op audiovisueel 
gebied, ongeacht of het nu het vrije verkeer van pro­
gramma's betreft dan wel een beleid ter stimulering van 
de creativiteit, produktie en verspreiding van pro­
gramma's in overeenstemming met de door de Raad 
van Europa opgestelde overeenkomst. Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de coördinatie van bepaalde 
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lid-staten inzake de uitoefening van omroep­
activiteiten (*) 
(89/C 159/27) 
Het Bureau van het Economisch en Sociaal Comité heeft op 22 november 1988 besloten, 
overeenkomstig de bepalingen van artikel 20, derde alinea, van het reglement van orde, een 
vervolgadvies te laten opstellen over het bovengenoemde voorstel. 
Doel hiervan is, het door het Comité op 1 juli 1987 uitgebrachte advies (2) bij te werken. 
De Raad heeft op 13 april 1989 (3) zijn gemeenschappelijk standpunt bepaald in verband met 
de door hem vast te stellen richtlijn inzake de coördinatie van bepaalde wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen in de lid-staten inzake de uitoefening van televisie-omroep­
activiteiten. 
Het Bureau van het Comité heeft tijdens zijn vergadering van 25 april 1989 de heer Ramaekers 
als algemeen rapporteur aangewezen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 265e zitting (vergadering van 27 april 
1989) het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen (1 stem tegen, bij 
4 onthoudingen) is goedgekeurd. 
Nr. C 159/68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 6. 89 
Het is namelijk zo dat vooral omwille van de culturele 
aspecten een meer dan alleen het gebied van de Gemeen­
schap omvattende Europese samenwerking gewenst en 
noodzakelijk is. 
1.2. In dit verband vestigt het Economisch en Sociaal 
Comité tevens de aandacht op de samenhang tussen 
een groter geworden Europees cultuurlandschap op het 
gebied van de produktie van films en tv-programma's 
en het vaststellen van een wereldnorm voor hoge-defini-
tietelevisie op basis van het EUREKA 95-project(1). 
2. Algemene opmerkingen over de in het „Gemeen­
schappelijk standpunt" vervatte bepalingen 
2.1. Het Comité constateert dat de vast te stellen 
richtlijn alleen nog maar betrekking heeft op televisie­
omroepactiviteiten en niet langer op radio-uitzen­
dingen. 
2.1.1. Het Comité kan weliswaar met deze nieuwe 
aanpak akkoord gaan, doch wijst er in dit verband op 
dat identieke of soortgelijke normen, vooral waar het 
de reclame betreft, alsmede criteria waardoor plura­
lisme en kwaliteit van de informatie zijn gewaarborgd, 
niet mogen ontbreken bij datgene wat men ten aanzien 
van de radio-omroepactiviteiten wil bereiken, met in­
achtneming van het bijzondere karakter van dit me­
dium. 
2.2. Het vrij verrichten van diensten in de vorm van 
het overnemen van televisieprogramma's is voortaan 
gewaarborgd, zij het dat hiervoor een beschermings­
clausule geldt op grond waarvan het overnemen van tv-
uitzendingen die niet in overeenstemming zijn met de 
EG-bepalingen voorlopig kan worden stopgezet. 
2.3. In verband met het functioneren van de binnen­
markt is het vrije verkeer van programma's een concrete 
vorm van één van de in het Verdrag neergelegde 
grondrechten, nl. het vrij verrichten van diensten. 
2.3.1. Het Comité constateert in dit verband dat de 
Commissie verklaard heeft te hopen dat deze vrijheid 
niet door bepaalde handelingen in het gedrang komt en 
dat door deze handelingen niet het ontstaan van een 
machtspositie in de hand wordt gewerkt, waardoor 
het pluralisme en de vrijheid van informatie worden 
beperkt. Derhalve zal de Commissie haar waakzaam­
heid op dit vlak moeten verscherpen middels toepassing 
van de bepalingen van de artikelen 85 en 86 van het 
Verdrag. 
2.3.2. Daarom zou het Comité gaarne zien dat in de 
krachtens artikel 26 van de richtlijn om de twee jaar 
op te stellen verslagen tevens wordt ingegaan op de 
stand van zaken met betrekking tot de ontwikkeling 
van de verscheidenheid en het pluralisme op cultureel 
vlak. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Het Comité constateert dat het „Gemeenschap­
pelijk standpunt" van de Raad grotendeels overeen-
t1) Zie het advies van het Economisch en Sociaal Comité over 
het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende hoge-
definitietelevisie (HDTV) (zie in dit PB, blz. 34). komt met de strekking van zijn voorgaand advies, aan­
gezien de bevordering van Europese programma's niet 
langer middels voorgeschreven uniforme quota is gere­
geld, maar hierin nu de specifieke situatie in de afzon­
derlijke lid-staten in aanmerking is genomen en in de 
plaats van de voorgeschreven uniforme quota een flexi­
bel en voor aanpassingen vatbaar systeem is gekomen. 
Het doel, met behulp van deze regeling te komen tot 
het bevorderen van de produktie van tv-programma, 
kan echter alleen maar worden bereikt, indien alle 
omroeporganisaties het grootste gedeelte van hun zend­
tijd voor Europese produkties reserveren. Het Comité 
betwijfelt evenwel of zulks met de om de twee jaar 
voor te leggen verslagen daadwerkelijk kan worden 
verwezenlijkt. 
3.2. Krachtens de nieuwe bepalingen mag een aantal 
lid-staten — waarop het Comité in zijn voorgaand 
advies had aangedrongen — rekening houden met de 
betrekkingen die zij op het gebied van taal en cultuur 
met bepaalde niet-lid-staten onderhouden. 
3.3. Het Comité constateert tot zijn voldoening dat 
in het „Gemeenschappelijk standpunt" van de Raad 
thans ook een hoofdstuk is opgenomen waarin is gere­
geld dat alle natuurlijke en rechtspersonen wier wettige 
belangen zijn aangetast door een onjuiste feitelijke be­
wering tijdens een tv-uitzending, het recht van we­
derwoord hebben. Het Comité merkt op dat het in zijn 
voorgaande adviezen inzake deze materie had aange­
drongen op invoering van dit recht, dat oorspronkelijk 
in het richtlijnvoorstel van de Commissie ontbrak. 
3.4. Tevens wijst het Comité er met nadruk op dat 
het „Gemeenschappelijk standpunt" niet langer bepa­
lingen aangaande het auteursrecht bevat. Het Comité 
wijst er nog eens op dat het in zijn voorgaand advies 
over dit onderwerp een gedeeltelijke en beperkte oplos­
sing als onbevredigend had verworpen en een in een 
afzonderlijke en algemeen toepasselijke EG-richtlijn op 
te nemen volledige reglementering inzake de auteurs­
rechten had bepleit. Een dergelijke richtlijn, die tevens 
van toepassing zou dienen te zijn op tv-omroepactivi-
teiten per satelliet en waarin het beginsel van op vrijwil­
lige basis te voeren collectieve onderhandelingen zou 
dienen te worden verankerd, dient zo spoedig mogelijk 
te worden vastgesteld. 
Met een dergelijke richtlijn dient het voorts uitgesloten 
te zijn dat men zijn toevlucht neemt tot een systeem 
van bij de wet voorgeschreven licenties, en deze richtlijn 
dient in samenhang met de richtlijn „tv-omroepactivi-
teiten" van kracht te worden. 
3.5. In elk geval dient er met spoed een oplossing 
voor dit probleem te worden gevonden. Elke vertraging 
op dit vlak doet afbreuk aan de wettige belangen van 
de auteurs, vooral doordat videobanden worden ge-
copieerd (2). 
4. Bijzondere opmerkingen over tv-reclame 
4.1. Het Comité stelt tot zijn voldoening vast dat in 
(2) Zie in dit verband het advies van het Comité over het Groen­
boek „Auteursrechten" (PB nr. C 71 van 20. 3. 1989, blz. 9). 
26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/69 
de richtlijn het begrip „sluikreclame" is opgenomen en 
hierin tevens het begrip „sponsoring" is gedefinieerd. 
4.1.2. Het Comité vraagt zich evenwel af, wat de 
consequenties zijn van het feit dat ten aanzien van de 
definitie van „televisiereclame" in de richtlijn is bepaald 
dat „de rechtstreekse aanbieding aan het publiek" (van 
produkten of diensten tegen vergoeding) niet hieronder 
valt. 
4.1.3. Het Comité vraagt zich af of het niet beter zou 
zijn, op deze „rechtstreekse aanbiedingen" de artikelen 
12 t/m 16 van deze richtlijn toe te passen en zou omwille 
van de rechtszekerheid gaarne zien dat in de nabije 
toekomst wettelijke voorschriften met betrekking tot 
deze nieuwe verkooptechnieken worden vastgesteld. 
4.2. Het Comité constateert dat het de lid-staten vrij 
staat, strengere of meer gedetailleerde voorschriften op 
de onder de onderhavige richtlijn vallende gebieden vast 
te stellen. 
4.2.1. Wel vraagt het Comité zich af, wat er, gezien 
de concurrentie waardoor het gevaar bestaat dat de 
normen lager komen te liggen, in de praktijk van deze 
mogelijkheid terecht zal komen. 
4.3. Ten aanzien van de bescherming van kinderen 
en minderjarigen wordt in het „Gemeenschappelijk 
standpunt" van de Raad inhoudelijk de door het Comité 
gedane suggestie overgenomen om het onderbreken van 
voor kinderen bestemde uitzendingen voor re­
clamespots niet toe te staan. Tevens bevat het „Gemeen­
schappelijk standpunt" van de Raad een verbod, waar­
op het Comité trouwens had aangedrongen, van het 
maken van reclame waarin minderjarigen rechtstreeks 
worden aangezet tot de aankoop van een bepaald pro-
dukt of dienst door te profiteren van hun onervarenheid 
of goedgelovigheid. 
4.3.1. Het Comité spreekt er zijn voldoening over 
uit dat bij deze richtlijn uitdrukkelijk is verboden om 
gebruik te maken van subliminale technieken. 
4.4. Het Comité constateert dat zijn advies in het 
„Gemeenschappelijk standpunt" in aanmerking is ge­
nomen, aangezien hierin een verbod is opgenomen om 
reclame te maken voor tabaksfabrikaten, receptgenees-
middelen en uitsluitend door een arts voor te schrijven 
medische behandelingen. 
4.4.1. Wat de zonder recept verkrijgbare genees­
middelen betreft, vraagt het Comité zich af of het niet 
Gedaan te Brussel, 27 april 1989. gewenst zou zijn, er bij de adverteerders op aan te 
dringen om in de reclame het advies te verstrekken bij 
langdurig gebruik van dergelijke geneesmiddelen, een 
arts of een apotheker te raadplegen. 
4.4.2. Het Comité spreekt er zijn voldoening over uit 
dat in het „Gemeenschappelijk standpunt" is bepaald 
dat in televisiereclame niet mag worden gediscrimineerd 
naar nationaliteit en niet mag worden aangespoord tot 
gedrag dat schadelijk is voor het milieu. 
4.5. Met betrekking tot de in het „Gemeenschappe­
lijk standpunt" vastgestelde maximum-percentages re­
clamezendtijd betreurt het Comité zeer dat de Raad 
verder is gegaan dan het door het Comité in zijn voor­
gaand advies bepleite maximum van 10%. 
4.5.1. Tevens zou het Comité gaarne zien dat levens­
beschouwelijke en politieke uitzendingen op dezelfde 
wijze worden behandeld als uitzendingen met een gods­
dienstige inslag en dit soort uitzendingen dus niet voor 
reclame mag worden onderbroken. 
5. Conclusies 
5.1. Het Comité beklemtoont opnieuw, hoezeer het 
van belang is dat de Gemeenschap maatregelen neemt, 
ten einde het produceren van Europese programma's te 
steunen. 
5.2. Het Comité betreurt weliswaar dat de Commis­
sie niet zijn suggestie heeft overgenomen (*) om over te 
gaan tot instelling tot een internationale klach­
tencommissie die mogelijke gevallen van misbruik in 
het bijzonder op reclamevlak zou moeten behandelen, 
doch het behoudt zich de mogelijkheid voor om op­
nieuw advies uit te brengen, zodra aan de hand van de 
uitkomsten van het onder auspiciën van de Commissie 
uit te oefenen toezicht kan worden vastgesteld, wat het 
effect van de richtlijn is geweest op het produceren van 
Europese audiovisuele programma's en op het concur­
rentievermogen van de Europese programma-industrie. 
(!) Advies van het Comité (PB nr. C 232 van 31. 8. 1987, blz. 31). 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE