11. 5. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 114/35 
1.7. Het  wijst  er met klem  op dat de gebruiker  alle vrij-
heid moet  worden  gelaten  met  betrekking  tot de wijze 
waarop  de documenten  worden  ingevuld:  doorslagpa-
pier,  rechtstreekse  reproduktie,  gebruik  van een moeder-
blad of van maskers.  Zo kan  het op grond  van de organi-
satie  van de onderneming  of van de commerciële  behoef-
ten in sommige  gevallen  gebeuren  dat het uitvoer-  en het 
doorvoerformulier  afzonderlijk  in plaats  van tegelijkertijd 
worden  ingevuld. 
1.8. Er  moeten  vrij  lange  termijnen  worden  gesteld 
voor  de inwerkingtreding  van  de nieuwe  formulieren  en 
zodra  de datum  hiervan  vaststaat,  dienen  de Commissie 
en de Lid-Staten  al het nodige  te doen  om de gebruikers 
voor  te lichten.  Er worden  immers  miljoenen  exemplaren 
Gedaan  te Brussel,  30 maart  1977. douaneformulieren  in de Gemeenschap  gebruikt  en er 
moet  voor  worden  gezorgd  dat alle  gebruikers  over  de 
nieuwe  formulieren  kunnen  beschikken  en dat de soms 
grote  voorraden  van  de thans  in gebruik  zijnde  formulie-
ren worden  opgemaakt. 
1.9. Tot  slot  dringt  het Comité  erop  aan  dat de Com-
missie  en de Lid-Staten  werkelijk  pogingen  in het werk 
stellen  om te bereiken  dat het aantal  van de gebruiker  ge-
vraagde  inlichtingen  wordt  verminderd.  Hoewel  het Co-
mité  het nut van bij voorbeeld  statistische  gegevens  wel in-
ziet, constateert  het dat de regeringen  en de specialisten 
steeds  gedetailleerdere  gegevens  vragen,  hetgeen  ten laste 
van de gebruiker  komt. 
De Voorzitter 
van bet Economisch  en Sociaal  Comité 
Basil  de FERRANTI 
Advies  over  het onderwerp  „Hoe  de regionale  ontwikkeling  bijdraagt  tot de oplossing  van  de 
werkloosheids-  en inflatieproblemen  door  een evenwichtigere  spreiding  van de beroepsbevol-
king  te bewerkstelligen" 
Het advies  van  het Comité  heeft  niet  op een bepaald  document  betrekking. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Tijdens  zijn op 25 en 26 februari  1976  gehouden  137e  zitting  heeft  het Comité  op voorstel  van 
zijn Bureau  besloten,  uit eigen  beweging  een advies  inzake  voornoemd  onderwerp  op te stellen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn  op 30 en 31 maart  1977  te Brussel  gehouden  147e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het besluit  van zijn  Bureau  d.d.  24 februari  1976, 
de Afdeling  voor  regionale  ontwikkeling  te belasten  met 
de voorbereiding  van de werkzaamheden  in verband  met 
het opstellen  van  een initiatiefadvies,  overeenkomstig  ar-
tikel  20, vierde  alinea,  van zijn  Reglement  van Orde  over 
het onderwerp  „Hoe  de regionale  ontwikkeling  bijdraagt 
tot de oplossing  van de werkloosheids-  en inflatieproble-
men door  een evenwichtigere  spreiding  van de beroepsbe-
volking  te bewerkstelligen", Gezien  zijn  voorgaande  adviezen  en studies  inzake  de re-
gionale  ontwikkeling  (*), 
Gezien  het door  de Afdeling  voor  regionale  ontwikkeling 
uitgebrachte  advies  tijdens  haar  op 8 maart  1977  gehou-
den vergadering, 
Gezien  het door  de rapporteur,  de heer  Bornard,  voorge-
legde  rapport, 
(!) PB  nr. C 131  van  12. 6. 1976  en PB nr. C 56 van  7. 3. 1977. 
Nr. C 114/36 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 11. 5. 77 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn op 30 en 31 maart 
1977  gehouden  zitting,  vergadering  van 31 maart, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  algemene  stemmen  (bij  7 onthoudingen)  werd 
goedgekeurd. 
1. Algemene  inleiding 
1.1. Oriëntatie  van  de communautaire  Instellingen 
1.1.1.  Zowel  de Europese  Commissie  als de Raad  en 
het Europese  Parlement  zijn altijd  van mening  geweest  dat 
de totstandbrenging  van  een  beter  evenwicht  op de ar-
beidsmarkt  een der primaire  doelstellingen  van het regio-
naal beleid  was. 
1.1.2.  Van  zijn  kant  heeft  het Economisch  en Sociaal 
Comité  herhaalde  malen  verklaard  met  deze  opvatting 
van het regionaal  beleid  in te stemmen  en het heeft,  vanuit 
dit gezichtspunt,  een onderzoek  ingesteld  naar  een aantal 
ervaringen  die bij de regionale  ontwikkeling  zijn  opge-
daan. 
1.1.3.  In  het licht  van deze  ervaringen  is het van oor-
deel dat de criteria  ter beoordeling  van de werkgelegen-
heidssituatie  dienen  te worden  verbeterd  en dat de actie-
middelen  van  het regionaal  beleid  beter  moeten  worden 
aangewend  om aan de door  de werkgelegenheid  gestelde 
eisen  te kunnen  voldoen;  voorts  kan  volgens  hem,  afge-
zien van de werkgelegenheidsproblematiek,  door  de tot-
standkoming  van een beter  regionaal  evenwicht  een aan-
tal spanningen  worden  verminderd  en zodoende  een aan-
zienlijke  bijdrage  tot de bestrijding  van de inflatie  worden 
geleverd. 
1.2. Een  betere  beoordeling  van  de werkgelegenheids-
situatie 
1.2.1.  Voor  de beoordeling  van de werkgelegenheidssi-
tuatie  in een regio  zijn reeds  een aantal  criteria  vastgesteld, 
zoals: 
— een  aanzienlijke  en hardnekkige  werkloosheid; 
— een  snelle  daling  van het percentage  arbeidsplaatsen  in 
de landbouw; 
— een  hoog  percentage  arbeidsplaatsen  in de verouderde 
industrieën; 
— een  structureel  werkgelegenheidstekort. 
1.2.2.  Aan  deze  criteria  dienen  er nog enkele  te worden 
toegevoegd,  met  name: 
— de emigratie  en het migratie-saldo; 
— de bevolkingsgroei  en de vergrijzing; — het  gemiddeld  loon-  en inkomenspeil; 
— de staat  van  de infrastructurele  voorzieningen. 
1.2.3.  Om  te bereiken  dat het regionaal  beleid  nog be-
ter kan  beantwoorden  aan  de eisen  die de werkgelegen-
heidssituatie  - in al haar  vormen  - stelt,  dringt  het Eco-
nomisch  en Sociaal  Comité  er dus op aan: 
— dat  voor  beter  regionaal  en plaatselijk  statistisch  ma-
teriaal  wordt  gezorgd; 
— dat  er een gemeenschappelijke  maatstaf  wordt  vastge-
steld; 
— dat  het EFRO  meer  met  al deze  factoren  rekening 
houdt;  hierbij  dient  wel te worden  opgemerkt  dat de 
steunactiviteiten  van het EFRO  thans  in ruime  mate 
reeds  gericht  worden  op de streken  met  de grootste 
werkgelegenheidsproblemen. 
1.3. Een  doeltreffender  inzet  van de middelen  van  het re-
gionaal  beleid  ten behoeve  van  de werkgelegenheid 
1.3.1.  In  de loop  van de studie  is gebleken  dat de maat-
regelen  die zijn getroffen  in het kader  van het regionaal  be-
leid in vele  gevallen  — zonder  uitkomst  te bieden  in alle 
problemen  die een aanhoudende  inspanning  vergen  — in 
belangrijke  mate  hebben  bijgedragen  tot de oplossing  van 
de werkgelegenheidsproblemen. 
1.3.2.  Bij  de uitvoering  van het regionaal  beleid  wordt 
gebruik  gemaakt  van  zeer  verschillende  middelen: 
— nationale  systemen  van investeringshulp,  in het alge-
meen  afgestemd  op de specifieke  situatie  in de ver-
schillende  regio's; 
— aanvullende  regionale  maatregelen; 
— participaties  van regionale  instellingen; 
— steun  voor  de aanleg  of verbetering  van infrastructu-
rele voorzieningen;  . 
— belastingvoordelen; 
— steun  van  adviesorganen; 
— steunverlening  door  alle  communautaire  instanties. 
1.3.3.  Om  deze  middelen  doelmatiger  te kunnen  inzet-
ten, lijken  de volgende  regels  in acht  genomen  te moeten 
worden: 
— geen  van deze  steunvormen  is op zichzelf  toereikend, 
iedere  steunmaatregel  dient  deel  uit te maken  van een 
samenhangend  geheel  van maatregelen; 
— de steunmaatregelen  ter bevordering  van  de recht-
streekse  schepping  van arbeidsplaatsen,  moeten  ver-
der worden  ontwikkeld,  doch  zulks  naast  en ter aan-
vulling  van de steun  voor  infrastructurele  voorzienin-
gen, die noodzakelijk  blijft; 
11. 5. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 114/37 
— bij de keuze  van de te creëren  arbeidsplaatsen  dient 
men eenzijdige  activiteiten  te vermijden,  autonome 
bedrijven  te ontwikkelen,  bestaande  activiteiten  uit te 
breiden,  zonder  hierbij  echter  de voorzieningen  voor 
de beroepsopleiding  en eventuele  bosbouwmogelijk-
heden  uit het oog  te verliezen; 
— om  te verzekeren  dat de nieuwe  arbeidsplaatsen  zinvol 
en duurzaam  zijn,  dient  toezicht  op de projecten  te 
worden  uitgeoefend  en dienen  de obstakels  die de 
ontwikkeling  van een regio  in de weg  staan,  geleidelijk 
te worden  weggenomen  door  verbetering  van de in-
frastructurele  voorzieningen; 
— dit streven  om alle  regio's  gelijke  ontwikkelingskan-
sen te bieden  vormt  de beste  garantie  tegen  het optre-
den van  concurrentiedistorsies; 
— de communautaire  steunmaatregelen  moeten  beter 
worden  gecoördineerd. 
1.3.4.  Bovendien  zij gewezen  op een aantal  algemene 
voorwaarden  waarvan  de doeltreffendheid  van de bijzon-
dere maatregelen  voor  een groot  deel  afhankelijk  is: 
— een  gunstig  algemeen  ontwikkelingsklimaat; 
— een  algemeen  regionaal  beleid  dat stimulerende  en 
afremmende  maatregelen  combineert; 
— samenhang  tussen  het regionaal  beleid  en de overige 
communautaire  beleidsvormen; 
— verdieping  van  het door  de Gemeenschap  gevoerde 
regionaal  beleid  dat,  behalve  op de werkgelegenheid, 
ook gericht  moet  zijn  op de verwezenlijking  van ge-
lijke kansen  voor  alle  regio's  en een verbetering  van 
het leefmilieu; 
— de onvervangbare  aanwezigheid  van  regionale  „re-
layeringspunten"  voor  overleg  en actie; 
— een  betere  voorlichting  betreffende  de bestaande 
steunmogelijkheden. 
1.4. Een  bijdrage  tot de inflatiebestrijding 
1.4.1.  In  plaats  van de inflatie  in de hand  te werken,  le-
vert het regionaal  beleid  integendeel  juist  een bijdrage  tot 
de bestrijding  hiervan. 
1.4.2.  Mede  hierdoor  worden  nl. buitensporige  con-
centraties  vermeden,  die niet alleen  de noodzaak  van extra 
sociale  voorzieningen,  maar  bovendien  hogere  kosten 
voor  de collectiviteit  met  zich  meebrengen. 
1.4.3.  Voorts  draagt  dit beleid  ertoe  bij de produktivi-
teitsvoorwaarden  in de regio's  meer  met  elkaar  in over-
eenstemming  te brengen,  zodat  de spanningen  die zich, 
wegens  het streven  naar  gelijktrekking,  b.v. aan het loon-
front  kunnen  voordoen,  worden  verminderd.  Hetzelfde 
geldt  voor  de prijzen. 
1.4.4.  Door  de voorwaarden  voor  een beter  evenwicht 
tussen  de regio's  te scheppen,  schijnt  het regionaal  beleid dus, afgezien  van haar  moeilijk  te kwantificeren,  doch  on-
betwistbare  bijdrage  tot de verwezenlijking  van een men-
selijker  leefmilieu,  een positieve  rol bij de bestrijding  van 
de inflatie  te kunnen  spelen. 
1.4.5.  Aangezien  uit het merendeel  der genoemde  erva-
ringen  is gebleken  dat het regionaal  beleid  een onmisken-
baar heilzame  invloed  op de werkgelegenheidssituatie 
heeft  en een rol schijnt  te kunnen  spelen  bij de bestrijding 
van de inflatie,  is het van wezenlijk  belang  de aan dit be-
leid ten dienste  staande  middelen  verder  te versterken  om 
het hoofd  te kunnen  bieden  aan de twee  prioritaire  pro-
blemen  van het ogenblik,  de werkloosheid  en de inflatie. 
1.4.6.  Het  Economisch  en Sociaal  Comité  stelt  ook 
voor,  de ter plaatse  aanwezige  uitvoerders  van het regio-
naal beleid  de mogelijkheid  te geven,  onder  auspiciën  van 
de Commissie,  bijeen  te komen  om ervaringen  uit te wisse-
len en zich  een beter  beeld  te vormen  van de draagwijdte 
van de steun  die de Europese  Gemeenschappen  kunnen 
verlenen  en de vormen  die deze  kan  aannemen. 
2. Criteria  voor  de beoordeling  van de werkgelegenheids-
situatie  in een regio 
In een voorgaande  studie  heeft  het Economisch  en Sociaal 
Comité  reeds  een gehele  reeks  criteria  vastgesteld  om te 
kunnen  beoordelen  welke  regio's,  op grond  van  hun 
werkgelegenheidssituatie  bij voorrang  moeten  worden 
geholpen.  Deze  criteria,  die in het bovenstaande  kort  zijn 
opgesomd,  kunnen  aan de hand  van de in het rapport  op-
genomen  voorbeelden  weer  worden  teruggevonden  en 
blijken  op bijzonder  oordeelkundige  wijze  te zijn gekozen. 
2.1. Aanzienlijke  en jarenlang  aanhoudende  werkloos-
heid 
In het merendeel  der beschreven  gevallen  wordt  het natio-
nale gemiddelde  overtroffen  door  het werkloosheidscijfer 
in de in aanmerking  genomen  streek.  Hierbij  dient  te wor-
den aangetekend  dat de voor  elk land  afzonderlijk  ge-
noemde  werkloosheidspercentages  onderling  ook  ver-
schillen  vertonen. 
2.2. Snelle  daling  van  het aantal  arbeidsplaatsen  in de 
landbouw 
De in de landbouw  werkzame  bevolking  loopt  ieder  jaar 
terug  en deze  neerwaartse  lijn blijkt  zich  voort  te zetten, 
zelfs  al kan een zekere  vertraging  worden  vastgesteld.  Re-
gio's  die overwegend  op de landbouw  zijn  aangewezen 
worden  dus  geconfronteerd  met  ernstige  werkgelegen-
heidsproblemen  en dienen  bijzondere  aandacht  te krijgen; 
wil men  bereiken  dat in deze  regio's  een zeker  evenwicht  in 
de werkgelegenheid  wordt  behouden,  dan zal men  moeten 
uitzien  naar  vervangende  activiteiten. 
Nr. C 114/38 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 11. 5. 77 
2.3. Groot  percentage  arbeidsplaatsen  in verouderde  in-
dustrieën 
Hetzelfde  geldt  voor  regio's  waarin  het economisch  leven 
voornamelijk  berustte  op industrieën  als de steenkoolmij-
nen, de scheepsbouw  of de textielindustrie.  Uit de voor-
beelden  van Schotland,  Wales,  het graafschap  Cumbria, 
Liverpool,  de departementen  Nord  en Pas de Galais  of 
Alès blijkt  wel dat de achteruitgang  van deze  industrieën 
of althans  de daling  van  het aantal  in deze  industrieën 
werkzame  arbeidskrachten  een krachtig  optreden  nood-
zakelijk  maakt,  wil men  bereiken  dat er vervangende  acti-
viteiten  gevonden  worden  en vermijden  dat de regio  echt 
in verval  geraakt.  Deze  situaties  moeten  onverwijld  aan 
een onderzoek  onderworpen  worden,  opdat  tijdig  de no-
dige maatregelen  getroffen  kunnen  worden. 
2.4. Structureel  werkgelegenheidstekort 
De werkgelegenheidsproblemen  waarmee  een  regio  te 
kampen  heeft,  blijken  niet  alleen  uit het aantal  gere-
gistreerde  werklozen,  doch  ook  uit het feit  dat de be-
roepsbevolking  een geringer  percentage  van de totale  be-
volking  in de regio  uitmaakt.  Een van de elementen  van dit 
structureel  werkgelegenheidstekort  wordt  met  name  ge-
vormd  door  het aantal  vrouwen  dat een werkkring  zou 
willen  vinden. 
Ook met  andere  factoren  moet  rekening  worden  ge-
houden. 
2.5. Emigratie  en het migratieoverschot 
2.5.1.  In  bepaalde  streken  kan  de werkloosheid  be-
trekkelijk  gering  zijn  doordat  werkzoekenden  de streek 
verlaten  om elders  een betrekking  te zoeken.  Zo kan  aan 
de hand  van  het „migratieoverschot"  de dynamiek  van 
een streek  worden  beoordeeld,  evenals  haar  capaciteit  om 
ter plekke  een evenwicht  in de werkgelegenheidssituatie 
tot stand  te brengen. 
2.5.2.  Dit  „overschot"  zelf  is echter  slechts  één van 
vele maatstaven  en dient  nauwlettend  te worden  geanaly-
seerd.  Dit ogenschijnlijk  evenwicht  kan namelijk  bepaalde 
bevolkingsbewegingen  verhullen,  zoals  de repatriëring 
van werknemers  die met  pensioen  gaan  of tijdelijk  naar 
hun geboortegrond  terugkeren,  hetgeen  momenteel  het 
geval  schijnt  te zijn in b.v. het zuiden  van Italië,  als gevolg 
van conjuncturele  moeilijkheden  in de industriegebieden. 
2.6. Bevolkingsgroei  en vergrijzing 
Het tot nul terugbrengen  van het migratieoverschot  is des 
te belangrijker,  naarmate  de streek  een sterker  groeiende 
bevolking  heeft.  In gebieden  met  een hoog  geboortecijfer 
zal uiteraard  meer  moeite  moeten  worden  gedaan  om de 
volledige  werkgelegenheid  te handhaven.  Voorts  is de 
vergrijzing  van de bevolking  een andere  belangrijke  indi-
cator  voor  de situatie  in een streek. 2.7. Gemiddeld  loon-  en inkomenspeil 
Een ander  kenmerk  van  de werkgelegenheidssituatie  in 
een streek  is het loon-  en inkomenspeil.  Een laag  peil ver-
raadt  meestal  marginale  economische  activiteiten  met een 
geringe  produktiviteit  of de aanwezigheid  van  onderne-
mingen  die met bijzondere  handicaps  te kampen  hebben. 
2.8. Staat  van  de infrastructurele  voorzieningen 
2.8.1.  Hoewel  dit het beknopte  bestek  van een directe 
analyse  van  de werkgelegenheidssituatie  te buiten  gaat, 
dient  gewezen  te worden  op het feit dat de infrastructuren 
voor  een streek  van doorslaggevend  belang  zijn. 
2.8.2.  Uit  de bestudeerde  gevallen  blijkt  dat het voor 
een regio  een bijna  onoverkomelijke  handicap  is indien  zij 
ontoereikende  vervoerverbindingen  met andere  zones  van 
industriële  bedrijvigheid  heeft. 
2.8.3.  Indien  de regio  voorts  zelf geen  industriegebied 
heeft  of slechts  over  verouderde  installaties  beschikt,  staat 
het wel vast  dat zij voor  eventuele  kandidaten  voor  vesti-
ging weinig  aantrekkelijk  is. 
2.8.4.  Bovendien  vormen  het gebrek  aan of de ontoe-
reikendheid  van  scholen,  centra  voor  beroepsopleiding, 
huisvestingsmogelijkheden,  ziekenhuizen  e.d.,  culturele 
en administratieve  voorzieningen  en hotelaccomodatie 
even  zovele  belemmeringen  voor  de ontwikkeling  van een 
streek;  ook  dit aspect  dient  bij de beoordeling  van de re-
gionale  situatie  als criterium  te worden  aangemerkt,  en 
moet  vervolgens  het uitgangspunt  vormen  voor  het bepa-
len van de doeleinden  die bij het regionaal  herstel  moeten 
worden  nagestreefd. 
3. Opmerkingen  ten aanzien  van  de criteria  voor  de 
beoordeling  van  de werkgelegenheidssituatie 
Het lijkt  mogelijk  op verschillende  gebieden  acties  te on-
dernemen  om te bereiken  dat al deze  factoren  beter  in 
aanmerking  worden  genomen  en meer  in communautair 
verband  worden  benaderd. 
3.1. Betere  regionale  en plaatselijke  statistieken 
3.1.1.  Gebleken  is dat het beschikbare  statistische  ma-
teriaal  op vele  punten  gebreken  vertoonde  en in vele  geval-
len rechtstreeks  was  afgeleid  uit nationale  statistieken. 
3.1.2.  Het  is in de eerste  plaats  noodzakelijk  dat het 
materiaal  betreffende  de bovenstaande  gegevens  voor 
iedere  streek  op gezette  tijden  wordt  bijgewerkt. 
3.1.3.  Het  is noodzakelijk  dat de regionale  of plaatse-
lijke organen  door  de autoriteiten  worden  aangemoedigd 
om aanvullende  studies  te verrichten  over  de huidige  en in 
de komende  jaren  te verwachten  situatie  van  de streek, 
zodat  vroeg  genoeg  met het treffen  van de noodzakelijke 
regionale  maatregelen  kan  worden  begonnen. 
11. 5. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 114/39 
3.2. Vaststelling  van  een gemeenschappelijke  maatstaf 
3.2.1.  De  beoordeling  van de regionale  situatie  in een 
streek  aan de hand  van de werkgelegenheid  zal op grond 
van geharmoniseerde  criteria  moeten  gebeuren,  waarbij 
met bovengenoemde  factoren  rekening  dient  te worden 
gehouden. 
3.2.2.  De  jaarlijkse  gegevens,  waarvan  sprake  is in de 
EFRO-verordening,  zouden  reeds  een aantal  aanwijzin-
gen over  de regionale  situatie  moeten  verschaffen. 
3.2.3.  Het  Comité  voor  regionaal  beleid  ruimt  in zijn 
schema  van de programma's  voor  regionale  ontwikkeling 
zeer terecht  een plaats  in voor  de „sociaal-economische 
analyse  van de regio". 
3.2.4.  Aangezien  de aanvragen  om steunverlening  ech-
ter regio's  van zeer  uiteenlopende  afmetingen  betreffen  en 
ook de situaties  binnen  één en dezelfde  streek  sterk  kun-
nen verschillen,  zou het wenselijk  zijn  dat het EFRO  bij 
iedere  aanvraag  om steunverlening  de volgende  gegevens 
omtrent  het betrokken  gebied  ontvangt: 
Analyse  van de werkgelegenheidssituatie  in het betrokken 
gebied 
— Werkloosheidspercentage 
— ontwikkeling  in de loop  van de laatste  tien  jaar 
— vergelijking  met het landelijke  gemiddelde 
— vooruitzichten  op grond  van  de huidige  trend 
— Ontwikkeling  van  het aantal  arbeidsplaatsen  in de 
dominerende  activiteiten  tijdens  de voorafgaande  ja-
ren en zo mogelijk  vooruitzichten  voor  de komende 
jaren 
b.v. 
— landbouw 
— mijnwezen 
— scheepsbouw 
— textielindustrie,  enz. 
— De  beroepsbevolking  in % van  de totale  bevolking 
— vergelijking  met de nationale  situatie 
— Migratieoverschot 
— ontwikkeling  in de loop  van  de laatste  jaren 
— Bevolkingsaanwas  (of ontwikkeling  van de totale  be-
volking  in de loop  van de laatste  jaren) 
— Gemiddeld  loonpeil,  en eventueel  gemiddeld  inko-
menspeil 
— ten  opzichte  van de landelijke  gemiddelden. 
3.3. De mate  waarin  het EFRO  met  deze  factoren  reke-
ning houdt 3.3.1.  Het  EFRO  zal bij de vaststelling  van prioritaire 
steunprojecten  zoveel  mogelijk  met  deze  factoren  reke-
ning moeten  houden. 
3.3.2.  Hoewel  de huidige  situatie-analyses  en de be-
schikbare  statistieken  onvolkomenheden  vertonen,  is het 
interessant  te zien  dat de gebieden  waaraan  het Regionaal 
Fonds  steun  verleent  in vrij veel  gevallen  regio's  zijn  met 
enerzijds  een hoog  werkloosheidscijfer  en anderzijds  een 
hoog  emigratiecijfer. 
3.3.3.  Er  zij op gewezen  dat de werkloosheidsstatistie-
ken niet  homogeen  zijn.  De in de documenten  van de Ge-
meenschap  aangegeven  gemiddelde  werkloosheidscijfers 
hebben  betrekking  op gebieden  van zeer  verschillende  af-
metingen  (550  gebieden  voor  Duitsland,  95 voor  Frank-
rijk, 94 voor  Italië  en 11 voor  het Verenigd  Koninkrijk). 
3.3.4.  Hoe  groot  dit gebrek  van  homogeniteit  ook 
moge  zijn en al zal de werkgelegenheidssituatie  op grond 
van meer  volledige  indicatoren  dan  de werkloosheid  en 
het emigratiecijfer  moeten  worden  geanalyseerd,  uit ver-
gelijking  van deze  tabellen  blijkt  toch  dat, zelfs  indien  ver-
beteringen  mogelijk  zijn,  de steunverlening  van het EFRO 
wel degelijk  gericht  is op streken  waarin  zich  de meest 
knellende  werkgelegenheidsproblemen  voordoen. 
4. De middelen  van het regionaal  beleid  en de wijze 
waarop  de schepping  van arbeidsplaatsen  kan  worden 
bevorderd 
Uit het onderzoek  naar  de verschillende  voorbeelden  van 
regionale  steunverlening  blijkt  dat de vormen  waarin  deze 
steun  wordt  verleend  bijzonder  sterk  uiteenlopen  en een 
gecompliceerd  karakter  hebben;  het is moeilijk  de doel-
matigheid  van deze  verschillende  steunvormen  afzonder-
lijk te beoordelen,  te meer  daar  de situaties  waarop  deze 
van toepassing  zijn,  specifieke  maatregelen  schijnen  te 
vereisen. 
De steunverlening  kan de volgende  vormen  aannemen: 
4.1. Financiële  investeringshulp 
4.1.1.  In  de meeste  landen  bestaan  systemen  voor  in-
vesteringshulp,  waarvan  de omvang  in sommige  gevallen 
afhangt  van de ernst  van de in de verschillende  streken  ge-
constateerde  moeilijkheden  en bepaald  wordt  door  de fi-
nanciële  mogelijkheden  van de nationale  begrotingen. 
4.1.2.  Deze  steun  wordt  verleend  in de vorm  van lenin-
gen - in sommige  gevallen  tegen  zeer  lage  rente  - of van 
subsidies,  in het algemeen  ter hoogte  van 10 a 30 % van 
het investeringsbedrag. 
4.1.3.  Er  kan steun  worden  verleend  voor  de opzet  van 
volledig  nieuwe  activiteiten  dan  wel  soms  ook  voor  een 
uitbreiding  van bestaande  activiteiten,  met dien  verstande 
dat in dit laatste  geval  de hulp  in het algemeen  tegen  een 
lager  tarief  wordt  verleend. 
Nr. C 114/40 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 11. 5. 77 
4.1.4.  Het  komt  ook  voor  dat de investeringshulp  per 
nieuwe  arbeidsplaats  een bepaald  bedrag  niet  mag  over-
schrijden,  waarbij  de hoogte  van dit bedrag  afhankelijk  is 
van de ernst  van  de werkgelegenheidssituatie  in de be-
trokken  streken. 
4.1.5.  Behalve  in nationaal  wordt  vaak  ook  in regio-
naal verband  hulp  verleend.  De regionale  of plaatselijke 
overheden  verlenen  soms  aanvullende  financiële  steun  in 
de vorm  van  leningen  of subsidies;  hetzelfde  geldt  voor 
bepaalde  kredietinstellingen. 
4.1.6.  Tevens  kan worden  vastgesteld  dat sommige  re-
gionale  of zelfs  nationale  instellingen  die over  bepaalde 
kredieten  beschikken,  toestemming  hebben  gekregen  par-
ticipaties  in bedrijven  te nemen.  Deze  participaties  zijn 
vaak  aan een tijdslimiet  gebonden  zodat  de ondernemin-
gen wel van de grond  kunnen  worden  geholpen,  maar  de 
middelen  tevens  tussen  verschillende  ondernemingen  blij-
ven circuleren. 
4.2. Steun  voor  de aanleg  of verbetering  van infrastructu-
rele voorzieningen 
4.2.1.  Geheel  in het algemeen  blijft  de steun  niet  be-
perkt  tot investeringen  in bedrijven,  doch  wordt  zij ook 
verleend  voor  de aanleg  of modernisering  van infrastruc-
turele  voorzieningen. 
4.2.2.  Deze  stimulansen  schijnen  bij de onderzochte 
gevallen  in de eerste  plaats  het vervoerswezen  ten goede  te 
komen  (autowegen  of snelwegen  voor  de ontsluiting  van 
de regio's,  spoorwegen,  vliegvelden  of haveninstallaties). 
Er zijn gevallen  waarin  een weg  of een autoweg  niet  vol-
doende  waren  om de ontwikkeling  van een streek  op gang 
te brengen,  doch  andersom  zijn er weinig  streken  die, zon-
der verbindingen  met  andere  streken  te hebben,  een be-
vredigende  ontwikkeling  doormaken. 
4.2.3.  Verder  wordt  steun  verleend  voor  de inrichting 
van industriegebieden  met  de daarbij  behorende  installa-
ties. Ook  de telefoonverbindingen  nemen  een belangrijke 
plaats  op het ontwikkelingsprogramma  in. 
4.2.4.  De  steun  houdt  soms  zelfs  in dat in de industrie-
gebieden  gebouwen  worden  neergezet  die vervolgens  ver-
huurd  of verkocht  worden  aan ondernemingen  die deze  in 
gebruik  wensen  te nemen.  Deze  steunvorm  wordt  vrij 
dikwijls  in het Verenigd  Koninkrijk  toegepast,  waar  la-
gere overheden  gemachtigd  zijn  dergelijke  initiatieven  te 
nemen. 
4.2.5.  De  hulp  is soms  pok gericht  op het opzetten  van 
sociaal-culturele  diensten,  zoals  centra  voor  onderwijs  of 
beroepsopleiding. 
4.2.6.  Programma's  voor  de vernieuwing  van  be-
staande  woningen  en meer  in het algemeen  voor  milieu-
verbetering  werden  ook  vaak  aangemoedigd,  in het bij-
zonder  in oudere  industriegebieden,  waar  iedere  nieuwe 
investeerder  werd  afgeschrikt  door  de verouderde  structu-
ren. 4.3. Belastingvoordelen 
4.3.1.  - Bij  deze  steunmaatregelen  moet  nog  melding 
worden  gemaakt  van de belastingvoordelen  die soms  ge-
durende  enige  tijd door  de nationale  overheden  of ook 
door  de plaatselijke  overheden  worden  toegekend. 
4.3.2.  Een  extreem  voorbeeld  van deze  steunvorm  vin-
den wij te Shannon;  ondernemingen  die zich  daar  vestigen 
worden,  zoals  overigens  ook in andere  streken  in Ierland, 
geheel  vrijgesteld  van belastingen  in het nieuwe  industrie-
gebied  dat hierdoor  een echte  vrijhaven  is geworden;  dit is 
een zeer  doeltreffende  maatregel  gebleken. 
4.4. Steun  van  adviesorganen 
4.4.1.  Ten  slotte  dient  erop  te worden  gewezen  dat 
door  de organen  die in het leven  zijn  geroepen  om alle 
maatregelen  te stimuleren  en te coördineren  een  beslis-
sende  bijdrage  wordt  geleverd  tot de uitvoering  van maat-
regelen  gericht  op de regionale  ontwikkeling  en de schep-
ping van arbeidsplaatsen. 
4.4.2.  Het  betreft  hier meestal  een speciale  instantie  in 
een regio  of een  lokaliteit,  samengesteld  uit vertegen-
woordigers  van de lagere  overheden  en sociaal-economi-
sche promotors;  deze  vertegenwoordigers  zijn  bekleed 
met bepaalde  bevoegdheden  die hun  het recht  verlenen 
terreinen  op te kopen  en zelf bepaalde  nieuwe  initiatieven 
te nemen.  De rol van technisch  en administratief  adviseur 
is in verscheidene  gevallen,  met name  in het Verenigd  Ko-
ninkrijk,  van doorslaggevend  belang  gebleken. 
4.4.3.  Soms  kan  deze  rol worden  vervuld  door  het 
grootste  bedrijf  in een bepaalde  streek,  zoals  in verschei-
dene  mijnstreken  gedaan  is door  de Franse  kolenmijnen 
die hiertoe  samenwerken  met een aantal  speciale  organen 
welke  in deze  streken  gevestigd  zijn  om de omschakeling 
ervan  te bewerkstelligen. 
4.5. Steunverlening  door  communautaire  instanties 
Eind  1976  heeft  de Commissie  een  brochure  over  de 
communautaire  steunvormen  gepubliceerd.  Doel  van 
deze brochure  is informatie  te verschaffen  over  de finan-
ciële instrumenten  van de Gemeenschap  en de wijze  waar-
op daarvan  gebruik  kan  worden  gemaakt.  Behandeld 
worden  achtereenvolgens  de financiële  steunverlening 
door  de Europese  Gemeenschap  voor  Kolen  en Staal 
(EGKS),  leningen  van  de Europese  Investeringsbank 
(EIB),  het Europees  Fonds  voor  regionale  ontwikkeling, 
het Europees  Oriëntatie-  en Garantiefonds  voor  de land-
bouw  (EOGFL)  en het Europees  Sociaal  Fonds. 
De passages  die voor  het onderhavige  advies  bijzondere 
betekenis  hebben,  zijn  in het rapport  opgenomen. 
11. 5. 77 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 114/41 
5. Opmerkingen  over  de middelen  van het regionaal 
beleid 
Door  de veelheid  van steunvormen  van het regionaal  be-
leid en van  hulpmiddelen  om de schepping  van arbeids-
plaatsen  te bevorderen  worden  talrijke  problemen  opge-
worpen,  doch  uit de opgedane  ervaring  kan een zekere  le-
ring worden  getrokken  ten  aanzien  van  de volgende 
punten: 
5.1. De noodzaak  van  een  samenhangend  geheel  van 
maatregelen 
5.1.1.  Wanneer  een regio  zich  bewust  wordt  van haar 
moeilijkheden  en problemen  op het vlak  van de werkgele-
genheid  en hiervoor  een oplossing  tracht  te vinden,  wordt 
zeer dikwijls  in de eerste  plaats  gereageerd  met  het voor-
stel financiële  faciliteiten  te verlenen  of ondernemingen 
vrij te stellen  van bepaalde  lasten  om deze  aan te moedigen 
zich in de betrokken  streek  te vestigen. 
5.1.2.  Deze  financiële  voordelen  of compensaties  zou-
den, hoe  groot  en nodig  zij ook  mogen  zijn,  op zichzelf 
geen  werkelijk  regionaal  beleid  kunnen  vormen. 
5.1.3.  De  ervaring  leert  - en dit wordt  bevestigd  door 
de gevallen  welke  de studiegroep  heeft  onderzocht  - dat 
het welslagen  van een actie  op regionaal  gebied  afhangt 
van een geheel  van onderling  verschillende  maatregelen: 
— vanzelfsprekend  financiële  hulp,  die een tegenwicht 
moet  vormen  tegen  de handicaps  die de ondernemin-
gen ervan  afhouden  zich  te vestigen  waar  dat gewenst 
zou zijn; 
— doch  ook  een poging  om de infrastructurele  voorzie-
ningen  en bedrij  fsinstallaties  te verbeteren,  want  de 
ondernemers  blijven  in het algemeen  weg  wegens  on-
toereikende  verbindingen,  een geïsoleerde  ligging,  en 
de afwezigheid  of ontoereikendheid  van industriege-
bieden  of -installaties; 
— ten  slotte  — en misschien  vooral  — moet  er hier  op wor-
den gewezen  dat nieuwe  vestigingen  alleen  dan  tot 
stand  kunnen  komen  indien  men  zich  hier  bewust  en 
gedurende  langere  tijd voor  inzet,  waarbij  steun  moet 
worden  verleend  door  een regionale  instelling  die in 
staat  is de initiatieven  op gang  te brengen  en te coördi-
neren  en een permanente  verbinding  tot stand  te bren-
gen met de nationale  of internationale  overheden  die 
van buitenaf  de nodige  medewerking  zullen  verlenen. 
Het is van essentieel  belang  dat er een beroep  wordt 
gedaan  op de bestaande  organen  of dat er specifieke 
organen  in het leven  worden  geroepen. 
5.1.4.  Het  welslagen  van  de genomen  initiatieven 
hangt  in het algemeen  af van een goede  convergentie  van 
de maatregelen  op deze  drie terreinen.  In dit opzicht  is het 
schema  van de programma's  voor  regionale  ontwikkeling 
van het Comité  voor  regionaal  beleid  van groot  belang, 
aangezien  hierin  sprake  is van: — een  sociaal-economische  analyse  van de regio; 
— vastomlijnde  en onderling  samenhangende  ontwikke-
lingsdoelstellingen  ; 
— ontwikkelingsmaatregelen; 
— financiële  middelen; 
— personen  en instanties  die voor  de tenuitvoerlegging 
van deze  maatregelen  verantwoordelijk  zullen  zijn. 
5.2. Steunmaatregelen  ter bevordering  van  de infrastruc-
turen,  van  de investeringen  of van  de rechtstreekse 
schepping  van  arbeidsplaatsen 
5.2.1.  Het  blijkt  dat de globale  kosten  van  de steun-
maatregelen  per geval  en per land  bijzonder  sterk  uiteen-
lopen.  Wat  de steunverlening  door  het EFRO  gedurende 
1975  betreft,  verhielden  deze  kosten  zich  voor  Ierland  en 
Italië  per becreëerde  nieuwe  arbeidsplaats  als 1:5,  aange-
zien in laatstgenoemd  land  bij de steunverlening  door  het 
EFRO  het accent  gelegd  wordt  op grote  infrastructurele 
projecten.  Overigens  dient  hier  te worden  aangetekend 
dat het altijd  moeilijk  is de globale  kosten  van de schep-
ping van een arbeidsplaats  te ramen,  omdat  deze  het resul-
taat is van een geheel  van bijzonder  complexe  acties  en 
steunmaatregelen. 
5.2.2.  De  werkgelegenheidsproblemen  zijn  echter 
dermate  ernstig,  dat men  ertoe  komt  zich  af te vragen  of 
niet de voorkeur  zou moeten  worden  gegeven  aan het ver-
lenen  van rechtstreekse  steun  voor  de schepping  van ar-
beidsplaatsen,  terwijl  de steunmaatregelen  van het EFRO 
voor  70 a 80 % ten goede  komen  aan  infrastructurele 
voorzieningen  die op dit vlak  vooral  een indirecte  invloed 
hebben. 
5.2.3.  Het  is ontegenzeggelijk  een feit dat de schepping 
van arbeidsplaatsen  de eerste  doelstelling  moet  blijven  en 
dat het aantal  te verwachten  nieuwe  arbeidsplaatsen  altijd 
doorslaggevend  moet  blijven.  Uit dit oogpunt  gezien  moe-
ten vormen  van  investeringssteun,  waarbij  ook  melding 
wordt  gemaakt  van het aantal  te creëren  arbeidsplaatsen  — 
zoals  overigens  het geval  is bij de steunverlening  door  het 
EFRO  — worden  bevorderd.  Daarentegen  doet  men  er be-
ter aan zich  niet te beperken  tot investeringssteunmaatre-
gelen  waardoor  bij voorbeeld  ten minste  tien  arbeids-
plaatsen  worden  gecreëerd,  omdat  men  op deze  wijze  het 
risico  loopt  interessante  initiatieven,  met  name  in land-
bouwstreken,  ter zijde  te schuiven.  Om  te vermijden  dat 
de dossiers  zich  opstapelen  en het aantal  administratieve 
taken  nodeloos  oploopt,  kan  wellicht  steun  worden  ver-
leend  voor  in algemene  programma's  samengevoegde  pro-
jecten  voor  de creatie  van  nieuwe  arbeidsplaatsen,  zelfs 
indien  de projecten  afzonderlijk  minder  dan tien  arbeids-
plaatsen  zouden  opleveren. 
5.2.4.  Het  zou echter  stellig  gevaarlijk  zijn indien  men 
zich tot dergelijke  vormen  van  rechtstreekse  steunverle-
ning beperkte.  Men  heeft  namelijk  kunnen  vaststellen  dat 
één van de grote  oorzaken  van de achterstand  van een re-
gio gelegen  is in het feit dat zij geïsoleerd  is van andere 
Nr. C 114/42 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 11. 5. 77 
streken  waar  een  grotere  economische  bedrijvigheid 
heerst  of in een gebrek  aan basisinfrastructuren.  De ont-
sluiting  van  zo een regio,  de aanleg  van  industriegebie-
den - niet  alleen  voor  grote  ondernemingen,  maar  ook 
voor  kleine  en middelgrote  bedrijven  -, de ontwikkeling 
of de vernieuwing  van de infrastructurele  voorzieningen 
kunnen  dus absolute  voorwaarden  zijn  om de regio  eco-
nomisch  van  de grond  te helpen  en hiertoe  strekkende 
maatregelen  zouden  dan ook  ten sterkste  moeten  worden 
aangemoedigd. 
5.2.5.  Tevens  dient  bijzondere  aandacht  te worden  be-
steed  aan het huisvestingsvraagstuk.  Modernisering  van 
bestaande  woningen  of de bouw  van  nieuwe  woningen 
kunnen  belangrijke  regionale  ontwikkelingsmaatregelen 
vormen. 
5.2.6.  De  directe  steunmaatregelen  voor  de schepping 
van arbeidsplaatsen,  die zoveel  mogelijk  moeten  worden 
ontwikkeld,  en de steunverlening  voor  infrastructurele 
voorzieningen  waarmee  men,  nadat  de noodzaak  hiervan 
is vastgesteld,  moet  doorgaan,  zijn  dus niet  met elkaar  in 
strijd,  doch  vullen  elkaar  in alle opzichten  aan. 
5.3. De keuze  van  de te creëren  arbeidsplaatsen 
5.3.1.  Er  kan geen  sprake  van zijn vooraf  vast  te stellen 
van welke  aard  de in deze  of gene  te creëren  arbeidsplaat-
sen moeten  zijn,  zelfs  al zou de natuurlijke  gesteldheid  zich 
meer  voor  een bepaald  type  activiteit  kunnen  lenen,  of 
juist niet. 
5.3.2.  De  talrijke  voorbeelden  van  de kwetsbaarheid 
van streken  waarin  slechts  één enkele  activiteit  wordt  uit-
geoefend  of slechts  één tak van  industrie  bestaat,  zetten 
namelijk  aan tot een diversifiëring  van de activiteiten,  zo-
wel wat betreft  de beroepssector  als wat de verdeling  tus-
sen produktiesector  en dienstverlenende  sector  aangaat. 
5.3.3.  De  in de verschillende  landen  toegepaste  decen-
tralisering  heeft  het,  door  combinering  van  de afrem-
mingsmaatregelen  in de congestiegebieden  en de stimule-
rende  maatregelen  in de probleemgebieden,  mogelijk  ge-
maakt  dat zich  in deze  regio's  industriële  of dienstverle-
nende  bedrijven  vestigen  (banken,  verzekeringsmaat-
schappijen,  administratieve  diensten),  die in ruime  mate 
hebben  bijgedragen  tot een verbetering  van de werkgele-
genheidssituatie.  Deze  aanpak  dient  dus te worden  voort-
gezet. 
5.3.4.  Ook  is echter  gebleken  dat de grote  onderne-
mingen  in tijden  van recessie  vaak  de neiging  hadden  eer-
der hun oudere  vestigingen  in werking  te houden,  dan re-
centere  vestigingen  in randgebieden. 
5.3.5.  Het  is dus belangrijk  dat behalve  naar  decentra-
lisering  van  de ondernemingen  tegelijkertijd  ook  wordt 
gestreefd  naar  de vestiging  van  autonome  bedrijven  in 
deze streken. 5.3.6.  Ook  dient  alle aandacht  te worden  besteed  aan 
de uitbreiding  of de consolidering  van reeds  bestaande  ac-
tiviteiten;  hierdoor  kunnen  soms  tegen  betrekkelijk  ge-
ringe  kosten  arbeidsplaatsen  worden  behouden  of zelfs 
gecreëerd,  met  dien  verstande  dat deze  arbeidsplaatsen 
nuttig,  duurzaam  en werkelijk  produktief  moeten  zijn  en 
tegelijkertijd  beantwoorden  moeten  aan  de verlangens 
van de betrokkenen. 
5.3.7.  In  sommige  regio's  zou een onderzoek  moeten 
worden  ingesteld  naar  de mogelijkheden  van een verdere 
ontwikkeling  van de bosbouw.  Een  desbetreffende  richt-
lijn van de Commissie  is overigens  op ontoereikende  wijze 
ten uitvoer  gelegd.  Deze  sector  wordt  dikwijls  te zeer  ver-
waarloosd,  terwijl  de Gemeenschap  gebrek  heeft  aan bos-
areaal  en grote  hoeveelheden  hout  moet  invoeren.  De be-
bossing  van bepaalde  oppervlakten,  het onderhoud  van de 
bossen,  de bosexploitatie  en de activiteiten  in verband  met 
houtvervoer  en -bewerking  lijken  in belangrijke  mate  bij 
te kunnen  dragen  tot de oplossing  van  de werkgelegen-
heidsproblemen  die zich in verscheidene  regio's  voordoen. 
5.3.8.  Gewezen  dient  voorts  te worden  op het belang 
van goede  voorzieningen  voor  het algemeen  onderwijs  en 
de beroepsopleiding,  aangezien  de ter plekke  beschikbare 
arbeidsplaatsen  zich  op de nieuwe  gecreëerde  betrekkin-
gen moeten  kunnen  voorbereiden  en de vereiste  kwalifica-
ties moeten  verwerven;  een  onvoldoende  diversifiëring 
van de kwalificaties  voor  de beschikbare  betrekkingen  is 
even  ongunstig  voor  een regio  als een op slechts  één enkele 
activiteit  gebaseerde  economie. 
5.4. De voorwaarden  voor  een  duurzame  vestiging 
5.4.1.  De  ervaring  heeft  ook  geleerd  dat grote  aan-
dacht  moet  worden  besteed  aan  het duurzame  karakter 
van de nieuwe  arbeidsplaatsen. 
5.4.2.  Niet  alleen  is het namelijk  een betreurenswaar-
dige verspilling  indien  de activiteiten  van  een  onderne-
ming  waarvan  de vestiging  in het bijzonder  werd  aange-
moedigd,  worden  gestaakt,  doch  ook'wordt  hierdoor  de 
uitvoering  van andere  projecten  bemoeilijkt  en het moreel 
van de bevolking  in de betrokken  sector  aangetast. 
5.4.3.  Alvorens  er steun  wordt  verleend,  dient  er dus 
een nauwlettend  onderzoek  te worden  ingesteld  naar  de 
kansen  en de kwaliteiten  van de aanvragers  en vervolgens 
een nauwgezette  controle  te worden  uitgeoefend  op de 
wijze  waarop  van de ter beschikking  gestelde  fondsen  ge-
bruik  wordt  gemaakt;  hierbij  zou de verantwoordelijke 
regionale  instantie  betrokken  moeten  worden. 
5.4.4.  In  ieder  geval  is het belangrijk  dat de nieuwe  ac-
tiviteiten  zodanige  omstandigheden  worden  geboden,  dat 
zij op voet  van gelijkheid  kunnen  staan  met  vergelijkbare 
activiteiten  in andere  gebieden. 
5.4.5.  Hoewel  dus in het begin  subsidies  en faciliteiten 
stellig  noodzakelijk  zijn als tegenwicht  tegen  allerlei  han-
dicaps,  dienen  deze  handicaps  zelf zo spoedig  mogelijk  te 
11. 5. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 114/43 
worden  opgeheven,  en wel in het bijzonder  door  verbete-
ring van de infrastructurele  voorzieningen  en het milieu; 
op deze  wijze  krijgt  de betrokken  streek  dan de beschik-
king over  de middelen  om zelf voor  haar  verdere  ontwik-
keling  zorg  te dragen.  Dit is waarschijnlijk  de beste  me-
thode  om te bereiken  dat de nieuw  gecreëerde  arbeids-
plaatsen  van  duurzame  aard  zullen  zijn. 
5.4.6.  Dit  bevestigt  ook  hoe  belangrijk  het huidige 
streven  van de Commissie  is om de aanvragers  van steun-
verlening  door  het EFRO  ertoe  aan te sporen  hun verzoek 
te doen  in het kader  van  een programma  voor  regionale 
ontwikkeling. 
5.4.7.  Een  echt  regionaal  beleid  impliceert  namelijk 
dat er goed  doordachte  ontwikkelingsprogramma's  wor-
den opgesteld,  waardoor  iedere  regio  in staat  wordt  ge-
steld  een  eventuele  achterstand  in te lopen  en dezelfde 
kansen  krijgt  als andere  regio's. 
5.5. Het  gevaar  van  concurrentiedistorsies 
5.5.1.  Uit  dit oogpunt  gezien  lijkt  de steun  die wordt 
verleend  aan ondernemingen  welke  bereid  zijn zich  in een 
probleemregio  te vestigen,  geen  ernstig  risico  van concur-
rentiedistorsies  met  zich  mee  te zullen  brengen. 
5.5.2.  Afgezien  van de mogelijke  betekenis  van  deze 
vorm  van  steunverlening  voor  een betere  onderlinge  af-
stemming  van de activiteiten  in ieder  land  en de Gemeen-
schap,  waarop  later  zal worden  ingegaan,  vormen  deze 
steunvormen  een compensatie  voor  zekere  moeilijkheden, 
die tot dusverre  de ontwikkeling  van de regio  in de weg 
hebben  gestaan. 
5.5.3.  Uiteindelijk  zou de verwezenlijking  van gelijke 
kansen  voor  de verschillende  regio's  deze  steun  overbodig 
moeten  maken;  dit betekent  niet  dat zij alle dezelfde  mo-
gelijkheden  zullen  hebben,  doch  dat iedere  regio  bij deze 
ontwikkeling  haar  eigen  weg  moet  kunnen  gaan. 
5.5.4.  Anderzijds  vormen  de beperkingen  die de on-
dernemingen  worden  opgelegd  in het kader  van de decen-
tralisatie,  of in de vorm  van de verplichting  hun  investe-
ringen,  althans  gedeeltelijk,  op bepaalde  streken  te 
richten,  ontegenzeggelijk  een belemmering. 
5.5.5.  Deze  verplichtingen  gaan  echter  in het algemeen 
vergezeld  van compensaties  in de vorm  van aanvullende 
hulp  voor  investeringen  die aan  bovengenoemde  voor-
waarden  voldoen.  Het is uiteraard  belangrijk  erop  toe te 
zien dat er een zeker  evenwicht  tot stand  wordt  gebracht 
tussen  de belemmeringen  en de hiervoor  ontvangen  com-
pensaties,  opdat  de activiteiten  van  de ondernemingen 
zich vrijelijk  kunnen  ontplooien. 
5.5.6.  Het  spreekt  ook  vanzelf  dat de kosten  die met 
het herstel  van een evenwicht  tussen  de regio's  gemoeid 
zullen  zijn,  van land  totland  zullen  verschillen.  Het com-
munautair  regionaal  beleid  is, met  zijn  financieringsme-
thoden,  echter  één van de aangewezen  instrumenten  om een meer  reële  solidariteit  tussen  alle Lid-Staten  en regio's 
van de Gemeenschap  tot stand  te brengen.  Dit is een van 
de argumenten  die voor  versterking  ervan  pleiten. 
5.6. De coördinatie  van  de communautaire  steunmaat-
regelen 
5.6.1.  Ten  slotte  dient  te worden  beklemtoond  dat de 
communautaire  steunmaatregelen,  naar  het schijnt,  nog 
niet met  maximale  doeltreffendheid  ten uitvoer  worden 
gelegd. 
5.6.2.  Er  zijn  namelijk  vele  gevallen  waarin  steun  is 
verleend  door  het EFRO,  de EIB,  de EGKS,  het EOGFL  of 
het Sociaal  Fonds,  maar  het is zelden  tot een bundeling 
van de middelen  gekomen,  terwijl  in het kader  van  een 
werkelijk  regionaal  beleid  toch  gecoördineerde  acties 
hadden  kunnen  worden  gevoerd. 
5.6.3.  De  coördinatie  waarmee  de verschillende  dien-
sten van  de Commissie  die over  deze  middelen  beschik-
ken, een begin  maken,  belooft  veel  goeds  voor  de toe-
komst.  Wil men  echter  dat de betrokkenen  zelf beter  op de 
hoogte  zijn van deze  verschillende  communautaire  moge-
lijkheden  dan  dient  men  ook  zorg  te dragen  voor  een 
goede  voorlichting  in de regio's. 
6. Algemene  voorwaarden  voor  een doeltreffende  steun-
verlening 
Ongeacht  de middelen  die worden  gebruikt  om de schep-
ping van arbeidsplaatsen  en de regionale  ontwikkeling  te 
bevorderen,  moet  er ook  vooral  aan een aantal  algemene 
voorwaarden  zijn  voldaan,  willen  de steunmaatregelen 
het beoogde  effect  sorteren. 
6.1. Een  gunstig  algemeen  economisch  klimaat 
Hoewel  het altijd  moeilijk  is nieuwe  bedrijven  te vestigen 
in streken  waar  deze  niet spontaan  willen  aarden  of zelfs 
eerder  de neiging  hebben  de streek  te verlaten,  zijn  de 
moeilijkheden  nog groter  in een klimaat  van economische 
depressie,  waardoor  de investeringslust  niet  bepaald 
wordt  aangewakkerd  en de schepping  van arbeidsplaat-
sen niet  wordt  bevorderd.  Het is dus in ieder  geval  nood-
zakelijk  een bijzondere  inspanning  te verrichten  ten be-
hoeve  van de meest  benadeelde  gebieden,  maar  tegelijker-
tijd is het zaak  het regionaal  beleid  in te passen  in een al-
gemene  op expansie  gerichte  aanpak.  Het  is namelijk  ge-
makkelijker  nieuwe  arbeidsplaatsen  te creëren  dan  be-
staande  arbeidsplaatsen  naar  elders  over  te hevelen. 
6.2. Een  globaal  regionaal  beleid 
6.2.1.  Anderzijds  hebben  bovengenoemde  maatrege-
len des te meer  effect,  indien  zij in het kader  van een meer 
globaal  beleid  worden  genomen. 
Nr. C 114/44 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 11. 5. 77 
6.2.2.  Het  is belangrijk  regionale  stimuleringsmaatre-
gelen  te combineren  met  maatregelen  ter afremming  van 
nieuwe  vestigingen  in andere,  overvolle  gebieden,  om al-
dus tot een betere  verdeling  van de activiteiten  te komen. Even  zovele  vragen  die buiten  het bestek  van het on-
derhavige  advies  vallen,  doch  waaraan  zeker  meer 
aandacht  moet  worden  besteed. 
6.3. Samenhang  van  het regionaal  beleid  op de andere 
gebieden 
6.3.1.  Het  regional  beleid  kan  zich  bovendien  pas 
werkelijk  geheel  ontplooien  en op harmonieuze  wijze 
ontwikkelen,  indien  het wordt  gecoördineerd  met het be-
leid van de Gemeenschap  op de overige  gebieden  en er een 
hechtere  samenhang  tot stand  wordt  gebracht  tussen  dit 
beleid  en de politiek  van de Lid-Staten. 
6.3.2. Bij  het regionaal  beleid  dient  in het bijzonder  re-
kening  te worden  gehouden  met  het communautaire  be-
leid op de andere  gebieden;  anders  zouden  de in het kader 
ervan  genomen  initiatieven  door  de algemene  ontwikke-
ling van  de economie  weer  in gevaar  gebracht  kunnen 
worden.  Bovendien  dient  bij het beleid  van de Gemeen-
schap  op alle andere  gebieden  steeds  de noodzaak  voorop 
te staan,  de vooruitgang  van de minder  begunstigde  re-
gio's  niet te belemmeren;  de acties  van het regionaal  beleid 
zouden  er anders  nl. slechts  toe dienen  de negatieve  effec-
ten van  de overige  beleidsmaatregelen  van  de Gemeen-
schap  te ondervangen,  en ook  dat niet  eens  altijd  in af-
doende  mate. 
6.4. Een  communautair  regionaal  beleid 
Zonder  de verantwoordelijkheden  van  de Lid-Staten  in 
twijfel  te trekken,  zonder  het doel  van de oprichting  van 
het Europees  Regionaal  Fonds  - zoals  dit tijdens  de Top-
conferentie  van Parijs  in 1972  werd  vastgelegd  - te snel als 
te beperkt  te willen  beschouwen,  dient  men  het begrip 
„voornaamste  regionale  onevenwichtigheden"  zeker  be-
ter te analyseren,  om ten volle  te kunnen  beseffen  wat een 
communautair  regionaal  beleid  inhoudt. 
— De aan de regionale  onevenwichtigheden  ten grond-
slag liggende  problemen  mogen  zeker  niet uitsluitend 
uit het oogpunt  van de werkgelegenheid  worden  be-
schouwd. 
— Voor  een beoordeling  van de situatie  dient  men  uit te 
gaan  van alle ongelijkheden. 
— Het  Europees  regionaal  beleid  dient  - in samenhang 
met het communautaire  beleid  op andere  gebieden  -
opnieuw  te worden  geconcipieerd,  met als doel  een ge-
leidelijke  verbetering  van de werkgelegenheid  — doch 
ook van het leefmilieu-,  een meer  evenwichtige  verde-
ling van de bevolking  ten gunste  van de plattelandsge-
bieden  en de kleine  steden,  en de verbetering  van de 
overheidsdiensten  die het dagelijks  leven  kunnen  ver-
aangenamen. 
— Zou  het,  uitgaande  van deze  heroriëntering,  niet zelfs 
mogelijk  zijn de inflatie  te bestrijden? 6.5. Regionale  „relayeringspunten" 
Het Comité  wijst  er nogmaals  op dat het regionaal  beleid 
gericht  moet  zijn op steunverlening  en niet op ondersteu-
ning.  Hiervoor  dienen  regionale  „relayeringspunten" 
voorhanden  te zijn,  waardoor  de behoeften  van  iedere 
streek  naar  voren  worden  gebracht  en actief  aan de on-
dernomen  acties  wordt  deelgenomen.  De bevolkingen  van 
de regio's  dienen  hun lot in eigen  handen  te nemen,  initia-
tieven  te ontplooien,  zich  op allerlei  manieren  aaneen  te 
sluiten  om er rechtstreeks  zelf  toe bij te dragen  dat de 
plaatselijke  activiteiten  nieuw  leven  wordt  ingeblazen  en 
de regionale  activiteiten  worden  versterkt.  Dit is een abso-
lute voorwaarde  voor  een duurzame,  aangepaste  en suc-
cesvolle  actie.  Hiermee  wordt  het probleem  van de regio-
nale structuren,  hun bevoegdheden  en hun activiteiten  in 
zijn volle  omvang  gesteld. 
6.6. Een  betere  voorlichting 
6.6.1.  Ten  slotte  zij hier gewezen  op de noodzaak  van 
een aanzienlijke  verbetering  van  de voorlichting  betref-
fende  de communautaire  steunmogelijkheden,  met name 
ten behoeve  van  regionale  instanties  in de Lid-Staten. 
Deze  mogelijkheden  zijn namelijk  nog  vrijwel  onbekend 
en door  een betere  voorlichting  zou bereikt  kunnen  wor-
den dat hiervan  beter  gebruik  wordt  gemaakt. 
6.6.2.  Dit  is tevens  een voorwaarde  voor  een harmoni-
satie  van de standpunten,  die mede  tot stand  moet  komen 
doordat  de steunverlening  geleidelijk  wordt  ingepast  in 
het kader  van de schema's  voor  communautaire  ontwik-
keling.  Ten slotte  is het ook een middel  om de communau-
taire werkgelegenheid  concreet  gestalte  te geven. 
6.6.3.  Het  is tevens  bijzonder  belangrijk  dat de com-
munautaire  steunmaatregelen  grotere  bekendheid  krijgen 
en dat de voorlichting  op dit punt  dus aanzienlijk  wordt 
verbeterd. 
6.6.4.  In  dit verband  heeft  het Comité  met belangstel-
ling kennis  genomen  van  de eerste  informaties  die de 
Commissie  over  deze  steunmaatregelen  heeft  verstrekt  in 
het Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen, 
alsmede  van de voorbereiding  van een brochure  met  in-
formatie  ten behoeve  van  industriële  investeerders.  Te-
vens stelt  het met interesse  vast  dat er reclameborden  in de 
maak  zijn  waarmee  wordt  beoogd  de aandacht  van  het 
publiek  te vestigen  op de communautaire  bijdragen  tot de 
uitbreiding  of verbetering  van bij voorbeeld  het wegennet. 
Het verzoekt  de Commissie  op dit terrein  verdere  maatre-
gelen  te nemen. 
11. 5. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 114/45 
7. Het  regionaal  beleid  en de bestrijding  van de inflatie 
7.1. Er  werd  reeds  gewezen  op de noodzaak  het regio-
naal beleid  nauw  te laten  samenhangen  met  het commu-
nautaire  beleid  op andere  gebieden.  Nu de relatie  tussen 
het regionaal  beleid  en de werkgelegenheid  is geanaly-
seerd,  is het noodzakelijk  te trachten  meer  in het bijzonder 
een beeld  te krijgen  van het eventuele  verband  tussen  het 
regionaal  beleid  en de bestrijding  van de inflatie,  die, met 
de werkgelegenheid,  één van de grote  prioriteiten  van het 
ogenblik  vormt. 
7.2. Dit  is een bijzonder  complex  vraagstuk  bij de be-
handeling  waarvan  men  dan  ook  de nodige  bescheiden-
heid aan de dag dient  te leggen;  bij de bestudering  van de 
ervaringen  die op regionaal  niveau  zijn opgedaan,  hebben 
degenen  die de vragenlijsten  hebben  beantwoord  in het al-
gemeen  verklaard  dat zij onmogelijk  kunnen  beoordelen 
welke  invloed  hun acties  op de inflatie  hebben.  Of het nu 
door  een gebrek  aan bruikbaar  plaatselijk  statistisch  ma-
teriaal  komt  of door  het feit dat de inflatie  voornamelijk 
als een nationaal  en zelfs  internationaal  vraagstuk  wordt 
beschouwd,  zij zijn allen  geneigd  te denken  dat er weinig 
of geen  verband  bestaat  tussen  „regionaal  beleid"  en „in-
flatie". 
7.3. In  het algemeen  wordt  het regionaal  beleid  soms 
verweten  dat het de inflatie  in de hand  werkt,  omdat  hier-
door  rechtstreeks  financieel  wordt  bijgesprongen  in een si-
tuatie  waarin  eigenlijk  zuinigheid  geboden  is. Er kan in dit 
verband  echter  op gewezen  worden  dat de uit hoofde  van 
het regionaal  beleid,  op communautair  of nationaal  ni-
veau  uitgetrokken  bedragen  op zichzelf  te weinig  gewicht 
in de schaal  leggen  om als inflatiebevorderende  factor  te 
kunnen  worden  aangemerkt. 
7.4. Toch  is het van wezenlijk  belang  dat wordt  nage-
gaan  of het streven  naar  een vermindering  van de regio-
nale onevenwichtigheden,  en in het bijzonder  naar  een 
verbetering  van de werkgelegenheidssituatie  - het hoofd-
doel van het regionaal  beleid  -, eventueel  toch  geen  infla-
tie in de hand  werkt.  Het is namelijk  een erkend  feit dat de 
ontwikkeling  van  de werkgelegenheid  en de beheersing 
van de inflatie  ten nauwste  met  elkaar  samenhangen. 
7.5. In  de eerste  plaats  zij opgemerkt  dat de investerin-
gen voor  projecten  van allerlei  aard  in congestiegebieden 
bijzonder  omvangrijk  zijn,  en naarmate  de agglomeraties 
in omvang  toenemen,  steeds  kostbaarder  worden.  De be-
staande  infrastructuren  trekken  stellig  bedrijven  aan, 
doch  de onvermijdelijke  uitbreiding  hiervan  brengt  aan-
zienlijke  kosten  met  zich  mee,  die in het algemeen  eerder 
door  de plaatselijke  overheden  en de belastingbetalers 
worden  gedragen  dan door  de ondernemingen  zelf,  waar-
door  de uit deze  extra  kosten  voortvloeiende  belasting 
minder  in het oog  springt.  Studies  hebben  bij voorbeeld 
uitgewezen  dat de transportkosten  in de streek  rond  Parijs 
2,5 maal  zo hoog  waren  dan  in andere  streken.  Evenzo 
worden  in de woningbouw,  naar  gelang  van  de streek, 
voor  een zelfde  eenheid  verschillen  genoteerd  van  1 tot 
1,8. Hoe  het ook  zij, door  deze  infrastructuren  ontstaat 
een steeds  sterkere  prikkel  tot het scheppen  van  nieuwe arbeidsplaatsen,  waaruit  weer  behoefte  aan nieuwe  infra-
structurele  voorzieningen  voortvloeit;  deze  ontwikkeling 
vormt  de grondslag  van een concentratieproces  dat men 
op grote  schaal  heeft  kunnen  waarnemen.  Door  te trach-
ten overmatige  concentraties  te vermijden  en de activitei-
ten te verdelen  over  minder  volle  gebieden,  zou  dus 
schijnbaar  een beter  gebruik  van de beschikbare  middelen 
kunnen  worden  gemaakt. 
7.6. Anderzijds  is het een feit dat de lonen  vaak  hoger 
zijn in gebieden  met een grote  concentratie  van industrieën 
of zeer  dichte  bebouwing,  en de mening  wordt  soms  ver-
kondigd  dat de vaak  op nationaal  niveau  waargenomen 
tendens  om de lonen  in de probleemgebieden  op te trek-
ken tot het peil van de lonen  in de meest  begunstigde  ge-
bieden,  of zelfs  maar  het streven  hiertoe,  de inflatie  zou 
aanwakkeren,  omdat  de produktiviteit  in de probleem-
gebieden  lager  ligt. 
7.7. Door  anderen  wordt  betoogd  dat bij het prijsvor-
mingsproces  niet altijd  wordt  uitgegaan  van de meest  pro-
duktieve  ondernemingen  en soms  ruimschoots  rekening 
wordt  gehouden  met  de meest  marginale  bedrijven. 
7.8. Of  het nu lonen  of prijzen  betreft,  duidelijk  lijkt 
wel dat het regionaal  beleid,  dat bijdraagt  tot een vermin-
dering  van de buitensporige  onevenwichtigheden  en tot 
het verschaffen  van  minder  ongelijke  grondslagen  en 
voorwaarden  voor  de ontwikkeling  van de verschillende 
streken,  de oorzaken  van  spanning  en inflatie  tegelijker-
tijd vermindert  doordat  het een parallelle  ontwikkeling 
van de economische  en de loonpolitieken  mogelijk  maakt, 
en bovendien  een discrepantie  voorkomt  die de werkge-
legenheid  als zodanig  nadelig  beïnvloeden  zou.  Het regio-
naal beleid  schijnt  dus ook  op dit vlak  eerder  een positief 
dan een negatief  effect  te hebben. 
7.9. Op  den  duur  zullen  de ontwikkeling  van  infra-
structurele  voorzieningen  en het inzetten  van nieuwe  pro-
duktiecapaciteit  in onderontwikkelde  regio's  en regio's 
met onvoldoende  werkgelegenheid  moeten  bijdragen  tot 
een verbetering  van de totale  produktiviteit  van ieder  land 
en van de Gemeenschap  als geheel;  de produktiviteit  van 
een bedrijf  is immers  niet  alleen  afhankelijk  van interne 
factoren,  doch  ook  van  de omgeving  waarin  het bedrijf 
gevestigd  is. 
7.10.  Deze  verbetering  springt  bijzonder  duidelijk  in 
het oog wanneer  men  tracht  in het kader  van het regionaal 
beleid  - zoals  dikwijls  het geval  is - de industriële  her-
structurering  gemakkelijker  te laten  verlopen  en de ver-
nieuwing  van bepaalde  verouderde  structuren  mogelijk  te 
maken.  In plaats  van oude,  bedreigde  activiteiten  in stand 
te houden,  worden  om de continuïteit  van de werkgele-
genheid  te garanderen  gezonde  en dynamische  onderne-
mingen  gecreëerd;  zowel  de regio  als de gehele  collectivi-
teit hebben  hier  veel  meer  baat  bij. Een  actief  regionaal 
beleid  is één der vereisten  van een politiek  gericht  op de 
aanpassing  van  de economische  structuren  in sociaal 
aanvaardbare  omstandigheden. 
Nr. C 114/46 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 11. 5. 77 
7.11.  Naast  deze  overwegingen  die uitsluitend  betrek-
king  hebben  op de economische  produktiviteit,  is er nog 
een zeer  belangrijke  overweging  waaraan  wij niet  voorbij 
mogen  gaan,  nl. het enorme  belang  van de verwezenlijking 
van complexen  met  een menselijker  omvang,  waarin  pro-
blemen  in verband  met  woon-werkverkeer,  huisvesting, 
milieu  en verontreiniging  onder  véél  betere  omstandighe-
den kunnen  worden  aangepakt  en opgelost  dan  in buiten-
sporig  grote  agglomeraties.  Het  streven  naar  dit beter  so-
ciaal-economisch  evenwicht  is waarschijnlijk  één van  de 
belangrijkste  doelstellingen  van  het regionaal  beleid.  De 
Europese  Gemeenschap  behoort  met  dergelijke  overwe-
gingen  rekening  te houden. 
8. Conclusies:  de noodzaak  van  een  grotere  inzet 
8.1. Het  regionaal  beleid  blijkt  dus een wezenlijke  bij-
drage  te leveren  tot de verbetering  van  de werkgelegen-
heidssituatie. 
8.2. Zonder  te kunnen  pretenderen  dat dit beleid  uit-
komst  kan  bieden  in het algemene  vraagstuk  van  het her-
stel van  een bevredigend  werkgelegenheidspeil,  kan  men 
toch stellen  dat het definitieve  oplossingen  kan  brengen  in 
situaties  die de grootst  mogelijke  voorrang  dienen  te krij-
gen, met  name  in streken  die met  een chronisch  werkgele-
genheidstekort  te kampen  hebben  en streken  waar  het 
economisch  leven  onderhevig  is aan snelle  veranderingen. 
8.3. Voorts  kan  men  concluderen  dat het regionaal  be-
leid beslist  niet  in strijd  is met het andere  prioritaire  vraag-
stuk van deze  tijd,  de bestrijding  van de inflatie;  het tegen-
deel blijkt  waar  te zijn:  het regionaal  beleid  kan  buiten-
sporige  onevenwichtigheden  opvangen,  bijdragen  tot een 
vermindering  van de spanningen  en tegelijkertijd  de mid-
delen  verschaffen  voor  een  meer  harmonisch  verlopende ontwikkeling  in overeenstemming  met  de doelstellingen 
van de Gemeenschap  en de innigste  wensen  en verlangens 
van de bevolking. 
8.4. Ter  wille  van  de verbetering  van  de werkgelegen-
heid en de bestrijding  van de inflatie  schijnt  dus meer  aan-
dacht  te moeten  worden  geschonken  aan  en meer  midde-
len te moeten  worden  uitgetrokken  voor  het  regionaal 
beleid. 
9. Een  suggestie:  een communautaire  regionale 
conferentie 
9.1. Bij  de analyses  die zijn  gemaakt  van  de op regio-
naal niveau  opgedane  ervaringen,  is duidelijk  gebleken 
dat degenen  die zich  ondanks  aanzienlijke  moeilijkheden 
beijveren  om hun  regio's  uit de problemen  te helpen  en 
hinderpalen  van  allerlei  aard  te overwinnen,  slecht  op de 
hoogte  zijn  van  de communautaire  steunmogelijkheden 
en de pogingen  die op dit niveau  in het werk  worden  ge-
steld  om de regionale  steunverlening  tot volle  ontplooiing 
te laten  komen. 
9.2. Ongetwijfeld  vormen  de contacten  met  de Com-
missie  en de onderlinge  uitwisseling  van concrete  ervarin-
gen een belangrijke  stimulans  en een ontegenzeglijke  steun 
voor  de ter plekke  opererende  uitvoerders  van  het regio-
nale beleid. 
9.3. Het  Comité  stelt  de Commissie  dan  ook  voor,  het 
initiatief  te nemen  tot het houden  van  een  conferentie, 
waaraan  zal moeten  worden  deelgenomen  door  allen  die 
in de verschillende  Lid-Staten  het hunne  bijdragen  tot deze 
geweldige  inspanning  om een waarachtig  regionaal  beleid 
ten uitvoer  te leggen.  Stellig  zou dit voor  het communau-
taire  beleid  op dit gebied  een belangrijke  stap  voorwaarts 
betekenen. 
Gedaan  te Brussel,  31 maart  1977. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
Basil  de FERRANTI 
BIJLAGE 
bij het advies  van het Economisch  en Sociaal  Comité 
De volgende  passages  van  het advies  van  de Afdeling  zijn  gewijzigd  of geschrapt  ten gevolge  van  de goed-
keuring  van  de tijdens  de beraadslaging  ingediende  wijzigingsvoorstellen: 
Paragraaf  4.1.1 
„In de meeste  landen  bestaan  systemen  voor  investeringshulp,  waarvan  de betekenis  afhangt  van  de 
ernst  van  de in de verschillende  streken  geconstateerde  moeilijkheden.". 
11. 5. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen  Nr.  C 114/47 
Uitslag  van  de stemming: 
Algemene  stemmen  voor. 
Paragraaf  5.3.8 
„Gewezen  dient  voorts  te worden  op het belang  van  goede  voorzieningen  voor  de beroepsopleiding, 
aangezien  . . 
Uitslag  van  de stemming: 
Algemene  stemmen  voor. 
Paragraaf  6.3.2 
„Bij het regionaal  beleid  dient  in het bijzonder  rekening  te worden  gehouden  met  het industrieel  beleid, 
evenals  met  het landbouwbeleid  en de sociale  politiek.  Anders  zouden  de nieuw  gecreëerde  arbeids-
plaatsen  in gevaar  kunnen  worden  gebracht  door  de algemene  ontwikkeling  van  de economie.". 
Uitslag  van  de stemming: 
Algemene  stemmen  voor.