26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/13 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Gewijzigd voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende minimumvoorschriften inzake 
veiligheid en gezondheid voor het gebruik door werknemers van machines, apparaten en 
installaties (l) 
(Tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16 van Richtlijn . . .) 
COM(89) 85 def. — SYN 125 
(Door de Commissie ingediend krachtens artikel 149, lid 3, van het Verdrag op 22 maart 1989) 
(89/C 106/05) 
(') PB nr. C 114 van 30. 4. 1988, blz. 3 (COM(89) 86 en COM(89) 87 zullen worden gepubliceerd in 
PB nr. C 115 van 8. 5. 1989). 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
COM(88) 75 def. 
PB nr. C 114 van 30. 4. 1988 GEWIJZIGD VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
INGEVOLGE HET ADVIES VAN HET EUROPESE PARLEMENT 
VAN 16 NOVEMBER 1988 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
118 A, 
Gezien het voorstel van de Commissie, opgesteld na 
overleg met het Raadgevend Comité voor de veiligheid, 
de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de 
arbeidsplaats, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Overwegende dat in artikel 118 A van het EEG-Verdrag 
wordt bepaald dat de Raad door middel van richtlijnen 
minimumvoorschriften vaststelt om de verbetering van 
met name het arbeidsmilieu te bevorderen, ten einde de 
veiligheid en de gezondheid van de werknemers te be­
schermen; 
Overwegende dat in artikel 118 A eveneens wordt aanbe­
volen om geen administratieve, financiële en juridische 
verplichtingen op te leggen die de oprichting en ontwik­
keling van kleine en middelgrote ondernemingen zouden 
kunnen hinderen; DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Overwegende dat in artikel 118 A van het Verdrag 
wordt bepaald dat de Raad door middel van richtlijnen 
minimumvoorschriften vaststelt om de verbetering van 
met name het arbeidsmilieu te bevorderen, ten einde een 
hogere graad van bescherming van de veiligheid en de 
gezondheid van de werknemers te waarborgen; 
schrappen 
Nr. C 106/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
Overwegende dat de mededeling van de Commissie over 
haar programma inzake de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheid op het werk voorziet in de vaststelling van 
richtlijnen ter bescherming van de veiligheid en de 
gezondheid van de werknemers; Overwegende dat de mededeling van de Commissie over 
haar programma inzake de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheid op het werk voorziet in de vaststelling van 
een richtlijn betreffende het gebruik van arbeidsmiddelen 
op de arbeidsplaats; 
Overwegende dat in de Resolutie van de Raad van 
21 december 1987 betreffende de veiligheid, de hygiëne 
en de gezondheid op de arbeidsplaats kennis wordt ge­
nomen van het voornemen van de Commissie om op 
korte termijn aan de Raad minimumvoorschriften voor te 
leggen betreffende de veiligheid en de gezondheid van 
werknemers op de arbeidsplaats; Overwegende dat de Raad in zijn Resolutie van 21 de­
cember 1987 betreffende de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheid op de arbeidsplaats akte heeft genomen van 
het voornemen van de Commissie om op korte termijn 
bij de Raad minimumvoorschriften in te dienen betref­
fende de organisatie van de veiligheid en de gezondheid 
op de arbeidsplaats; 
Overwegende dat het de taak van de Lid-Staten is om op 
hun grondgebied zorg te dragen voor de veiligheid en de 
gezondheid van personen en in het bijzonder van werk­
nemers; schrappen 
Overwegende dat de voltooiing van de interne markt de 
vaststelling van op artikel 100 A gebaseerde richtlijnen 
behelst, overeenkomstig de nieuwe aanpak op het gebied 
van de harmonisatie en normalisatie, waarbij ten aanzien 
van het ontwerp, de vervaardiging of de constructie van 
produkten fundamentele veiligheidseisen worden vastge­
steld, waaraan moet worden voldaan om deze produkten 
binnen de Gemeenschap op de markt en in het vrije han­
delsverkeer te kunnen brengen, en dat onder deze pro­
dukten verscheidene arbeidsmiddelen, met name machi­
nes, vallen; ongewijzigd 
Overwegende dat de wetgeving op het gebied van de vei­
ligheid en de gezondheid op het werk van Lid-Staat tot 
Lid-Staat sterk verschilt en dat de nationale bepalingen 
ter zake, veelal aangevuld met technische specificaties 
en/of niet-bindende normen, op het gebied van veilig­
heid en gezondheid tot verschillende beschermings­
niveaus kunnen leiden en op het concurrentievermogen 
van invloed kunnen zijn; schrappen 
Overwegende dat de inachtneming van de minimum­
voorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het ge­
bruik van arbeidsmiddelen van essentieel belang is om de 
veiligheid en de gezondheid van de werknemers te waar­
borgen en dat deze voorschriften noodzakelijk zijn om 
tot evenwichtige concurrentieverhoudingen te komen; Overwegende dat de inachtneming van de minimum­
voorschriften die een garantie zijn voor een verbetering 
van de veiligheid en de gezondheid bij het gebruik van 
arbeidsmiddelen, van essentieel belang is om de veilig­
heid en de gezondheid van de werknemers te waarbor­
gen en dat deze voorschriften ook noodzakelijk zijn om 
tot evenwichtige concurrentieverhoudingen te komen; 
Overwegende dat het noodzakelijk is dat de in artikel 
100 A bedoelde richtlijnen, die uitsluitend betrekking 
hebben op voor het eerst binnen de Gemeenschap op de 
markt gebrachte produkten, worden aangevuld met mini­
mumvoorschriften inzake de veiligheid en de gezondheid 
bij het gebruik van alle arbeidsmiddelen; ongewijzigd 
Overwegende dat deze richtlijn een „sociale aanvulling" 
vormt op verschillende technische harmonisatierichtlij­
nen, gericht op de voltooiing van de interne markt voor 
arbeidsmiddelen; ongewijzigd 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/15 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
Overwegende dat in de onderhavige richtlijn een aantal 
onontbeerlijke minimumvoorschriften ter bescherming 
van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers 
wordt vastgesteld, daarbij de mogelijkheid om stringen­
tere maatregelen op het gebied van de bescherming van 
de arbeidsomstandigheden te treffen of te handhaven, 
voor elke Lid-Staat onverlet latend; 
Overwegende dat deze voorschriften in het geval van de 
arbeidsmiddelen waarvoor de bij het ontwerp en de con­
structie in acht te nemen veiligheids- en gezondheids­
aspecten in communautaire richtlijnen zijn vastgelegd, 
niet mogen leiden tot zodanige wijzigingen dat van het 
bepaalde in deze richtlijnen wordt afgeweken; 
Overwegende dat de Lid-Staten krachtens Richtlijn 
83/189/EEG van de Raad van 28 maart 1983 betref­
fende een informatieprocedure op het gebied van nor­
men en technische voorschriften (') de Commissie in 
kennis moeten stellen van al hun ontwerpen van techni­
sche voorschriften die op machines, apparaten en instal­
laties van toepassing zijn; 
Overwegende dat het zaak is de verplichtingen die 
krachtens de richtlijn inzake de tenuitvoerlegging van 
maatregelen om de verbetering van de veiligheid en de 
gezondheid van de werknemers op de arbeidsplaats te 
bevorderen, aan de werkgevers worden opgelegd, met 
specifieke maatregelen van de arbeidsmiddelen aan te 
vullen; 
Overwegende dat de sociale partners en met name de 
werknemersorganisaties bij de technische werkzaamhe­
den in het kader van de onderhavige richtlijn op pas­
sende wijze dienen te worden geraadpleegd; 
Overwegende dat het van belang is dat de sociale part­
ners zoveel mogelijk bij de besluitvorming en bij de ac­
ties op het gebied van de bescherming van de veiligheid 
en de gezondheid op de arbeidsplaats worden betrokken, 
zulks ook op het niveau van de onderneming; 
Overwegende dat er een comité moet zijn dat de Com­
missie bij de tenuitvoerlegging van de in deze richtlijn 
bedoelde aanvullende maatregelen bijstaat, 
(') PB nr. L 109 van 26. 4. 1983. GEWIJZIGD VOORSTEL 
Overwegende dat de onderhavige richtlijn een bijzon­
dere richtlijn is in de zin van artikel 16 van de richtlijn 
betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter be­
vordering van de verbetering van de veiligheid en de ge­
zondheid van de werknemers op het werk en dat het 
daarin bepaalde derhalve volledig van toepassing is op 
het gebruik van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats, on­
verminderd de stringentere en/of specifieke bepalingen 
die in de onderhavige richtlijn zijn vervat; 
schrappen 
Overwegende dat in de onderhavige richtlijn vervatte 
voorschriften in het geval van de arbeidsmiddelen waar­
voor de bij het ontwerp en de constructie in acht te ne­
men veiligheids- en gezondheidsaspecten in communau­
taire richtlijnen zijn vastgelegd, niet mogen leiden tot 
zodanige wijzigingen van deze arbeidsmiddelen dat van 
het bepaalde in deze richtlijnen wordt afgeweken; 
Overwegende dat de Lid-Staten krachtens Richtlijn 
83/189/EEG (') betreffende een informatieprocedure op 
het gebied van normen en technische voorschriften de 
Commissie in kennis moeten stellen van al hun ontwer­
pen van technische voorschriften die op machines, appa­
raten en installaties van toepassing zijn; 
schrappen 
schrappen 
schrappen 
schrappen 
(') PB nr. L 109 van 26. 4. 1983. 
Nr. C 106/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
Overwegende dat het Raadgevend Comité voor de vei­
ligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de 
arbeidsplaats krachtens Besluit 74/325/EEG (') door de 
Commissie wordt geraadpleegd bij de voorbereiding van 
voorstellen op dit gebied, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Doel Doel 
Artikel 1 
1. In deze richtlijn, die een specifieke richtlijn is in de 
zin van artikel 13 van Richtlijn . . ., worden minimum­
voorschriften vastgesteld inzake veiligheid en gezondheid 
bij het gebruik van arbeidsmiddelen, als gedefinieerd in 
artikel 2. Artikel 1 
1. In de onderhavige richtlijn, die een bijzondere 
richtlijn is in de zin van artikel 16 van de richtlijn betref­
fende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevorde­
ring van de verbetering van de veiligheid en de gezond­
heid van de werknemers op het werk, worden minimum­
voorschriften vastgesteld inzake de veiligheid en gezond­
heid bij het gebruik van arbeidsmiddelen, zoals gedefi­
nieerd in artikel 2. 
2. De onderhavige richtlijn laat voor elke Lid-Staat de 
mogelijkheid onverlet om stringentere maatregelen op 
het gebied van de bescherming van de arbeidsomstandig­
heden te treffen of te handhaven, voor zover deze in 
overeenstemming zijn met het Verdrag. schrappen 
2. De onderhavige richtlijn is van toepassing op de ar­
beidsmiddelen die op de arbeidsplaats worden gebruikt. 
Zij vormt een aanvulling op de richtlijnen van de Raad 
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van 
de Lid-Staten betreffende arbeidsmiddelen. 
3. De bepalingen van de in lid 1 bedoelde richtlijn zijn 
volledig van toepassing op het gebruik door werknemers 
van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats, onverminderd 
de stringentere en/of specifieke bepalingen die in de on­
derhavige richtlijn zijn vervat. 
Definities 
Artikel 2 
In de zin van deze richtlijn wordt verstaan onder: 
— „arbeidsplaats": alle voor werknemers toegankelijke 
ruimten en plaatsen in de onderneming en/of vesti­
ging; ongewijzigd 
schrappen Definities 
Artikel 2 
,,arbeidsmiddel": alle machines, apparaten of installa­
ties die een risico voor de veiligheid en de gezond­
heid van de werknemers kunnen opleveren; ongewijzigd 
(') PB nr. L 185 van 9. 7. 1974. 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/17 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
„onderneming en/of vestiging": een tot de over-
heids- of particuliere sector behorende eenheid die 
een industriële, agrarische, commerciële, administra­
tieve, dienstverlenende, educatieve of culturele activi­
teit uitoefent; GEWIJZIGD VOORSTEL 
schrappen 
„werknemer": alle personen die enigerlei arbeid ver- schrappen 
richten, met inbegrip van stagiaires en leerlingen. 
Artikel 3 
1. De Lid-Staten nemen alle dienstige maatregelen om 
te waarborgen dat de werkgever de in de onderhavige 
richtlijn vervatte verplichtingen bij het gebruik van 
arbeidsmiddelen in acht neemt. Artikel 3 
schrappen 
2. De Lid-Staten dragen zorg voor de uit hoofde van 
lid 1 noodzakelijke controles. De Lid-Staten dragen zorg voor een adequate controle 
en toezicht op de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. 
Artikel 4 
1. De bij de inwerkingtreding van de onderhavige 
richtlijn bestaande en in gebruik zijnde arbeidsmiddelen 
dienen uiterlijk vijf jaar na de inwerkingtreding van deze 
richtlijn te voldoen aan de desbetreffende, in bijlage I 
vermelde minimumeisen, zulks onverminderd de commu­
nautaire bepalingen inzake het ontwerp en de constructie 
van arbeidsmiddelen uit het oogpunt van veiligheid en 
gezondheid. 
2. De na inwerkingtreding van deze richtlijn opnieuw 
op de markt gebrachte arbeidsmiddelen dienen vanaf het 
tijdstip van inwerkingtreding van de in overeenstemming 
met deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen te 
voldoen aan de desbetreffende, in bijlage I vermelde 
minimumeisen, zulks onverminderd de communautaire 
bepalingen inzake het ontwerp en de constructie van 
arbeidsmiddelen uit het oogpunt van veiligheid en 
gezondheid. 
3. Bij de keuze van de arbeidsmiddelen die hij voor­
nemens is te gebruiken, dient de werkgever speciaal aan­
dacht te besteden aan de risico's die deze voor de veilig­
heid en de gezondheid van de werknemers opleveren, 
met name gelet op de specifieke kenmerken van de on­
derneming. ongewijzigd 
4. De werkgever dient zich te vergewissen van de 
veiligheid van de in lid 3 bedoelde arbeidsmiddelen, re­
kening houdend met de bijzondere gebruiksomstandig-
heden in de onderneming: 
a) bij de bestelling, 
b) bij de levering en ingebruikneming, 
Nr. C 106/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
c) tijdens het gebruik, 
d) bij onderhoud, reparatie of wijzigingen, voor zover 
deze op de veiligheid van invloed zijn of kunnen zijn. 
5. In bijlage II is een indicatieve, niet volledige lijst 
van aandachtspunten opgenomen met betrekking tot de 
in de leden 3 en 4 bedoelde voorschriften. 
Artikel 5 
1. De werknemers dienen te beschikken over de 
gebruiksaanwijzingen van alle arbeidsmiddelen die na de 
inwerkingtreding van de nationale bepalingen overeen­
komstig deze richtlijn in gebruik zijn genomen. Artikel 5 
1. De werknemers dienen te beschikken over de 
gebruiksaanwijzingen van alle arbeidsmiddelen die op 
het moment van de inwerkingtreding van de overeen­
komstig deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen 
reeds op hun werkplek aanwezig zijn dan wel na dit tijd­
stip werden geïnstalleerd. Voor oudere, op dat moment 
reeds in gebruik zijnde arbeidsmiddelen dient de werkge­
ver gebruiksaanwijzingen ter beschikking van de werkne­
mers te stellen, die gebaseerd zijn op de bij het gebruik 
van deze arbeidsmiddelen opgedane ervaring en op de 
oorspronkelijke informatie van de fabrikant. 
2. Voor de arbeidsmiddelen die bij de inwerkingtre­
ding van de nationale bepalingen overeenkomstig de on­
derhavige richtlijn reeds op de arbeidsplaats aanwezig 
zijn, dient de werknemer, voor zover mogelijk, gebruiks­
aanwijzingen ter beschikking te stellen van de betrokken 
werknemers. schrappen 
3. De gebruiksaanwijzingen dienen ten minste de uit 
het oogpunt van veiligheid en gezondheid benodigde 
informatie te bevatten betreffende: begin ongewijzigd, wordt lid 2 
— de normale gebruiksomstandigheden van de arbeids­
middelen, 
— de hantering, installatie, montage, afstelling en het 
onderhoud van arbeidsmiddelen. 
Deze gebruiksaanwijzingen dienen, voor zover mogelijk, 
in de taal van de betrokken werknemers beschikbaar te 
zijn. — voorzienbare abnormale situaties 
Deze gebruiksaanwijzingen moeten voor de werknemers 
gemakkelijk te begrijpen zijn. 
Artikel 6 
1. De werknemers of hun vertegenwoordigers dienen 
over de veiligheids- en gezondheidsaspecten te worden 
geraadpleegd op basis van: 
— bijlage I voor bestaande arbeidsmiddelen, 
— de bijlagen I en II voor opnieuw op de markt ge­
brachte arbeidsmiddelen, 
— bijlage II voor de aanschaf van nieuwe arbeidsmidde­
len. Artikel 6 
1. Ter zake van het gebruik van arbeidsmiddelen wor­
den de werknemers of hun vertegenwoordigers overeen­
komstig artikel 11 van de in artikel 1, lid 1, bedoelde 
richtlijn over de veiligheids- en gezondheidsaspecten ge­
raadpleegd op basis van: 
rest van lid 1 blijft ongewijzigd 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/19 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
2. Indien de door de werkgever genomen maatregelen 
om zich te vergewissen van de veiligheid van bestaande, 
in gebruik zijnde of in gebruik te nemen arbeidsmiddelen 
naar het oordeel van de werknemers of hun vertegen­
woordigers ontoereikend zijn, kunnen zij een inspectie 
door de ter zake van de veiligheid en de gezondheid op 
de arbeidsplaats bevoegde instanties aanvragen. ongewijzigd 
3. De ter zake van de veiligheid en de gezondheid op 
de arbeidsplaats bevoegde instantie neemt de nodige 
maatregelen ter bevordering van de tenuitvoerlegging 
en de toepassing in de onderneming van het bepaalde in 
lid 1. 
Aanpassing van de bijlagen Aanpassing van de bijlagen 
Artikel 7 
1. De Commissie past de bijlagen van de onderhavige 
richtlijn aan, rekening houdend met: 
— de vaststelling van richtlijnen inzake de technische 
harmonisatie en normalisatie op het gebied van het 
ontwerp, de vervaardiging of de constructie van ar­
beidsmiddelen, 
— de technische vooruitgang, de ontwikkeling van de 
internationale voorschriften alsmede van de kennis op 
dit gebied. Artikel 7 
Ten behoeve van de aanpassing van de bijlagen I en II, 
in verband met: 
— de vaststelling van richtlijnen inzake de technische 
harmonisatie en normalisatie op het gebied van ar­
beidsmiddelen, 
— de technische vooruitgang, de ontwikkeling van de 
internationale voorschriften of specificaties, en de 
vooruitgang van de kennis op het gebied van arbeids­
middelen, 
2. Ten behoeve van de aanpassing van de in lid 1 be­
doelde bijlagen wordt de Commissie bijgestaan door een 
comité overeenkomstig de in artikel 14 van richtlijn . . . 
bedoelde procedure. wordt de Commissie bijgestaan door het Comité en vol­
gens de procedure, als bedoeld in artikel 17 van de in 
artikel 1, lid 1, van deze richtlijn genoemde richtlijn. 
Slotbepalingen Slotbepalingen 
Artikel 8 
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en be­
stuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiter­
lijk op 1 januari 1991 aan deze richtlijn te voldoen. Zij 
stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van de 
bepalingen van intern recht mede, die zij op het onder 
deze richtlijn vallende gebied vaststellen. 
3. De Lid-Staten brengen om de twee jaar bij de 
Commissie verslag uit over de tenuitvoerlegging van de 
bepalingen van de onderhavige richtlijn betreffende ar­
beidsmiddelen, onder vermelding van het standpunt van 
de sociale partners. De Commissie informeert het 
Comité en het Tripartite Comité. Artikel 8 
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en be­
stuursrechtelijke bepalingen in werking treden om aan 
deze richtlijn te voldoen op de datum die is vastgesteld 
voor de inwerkingtreding van de richtlijn betreffende de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Sta­
ten inzake machines. Zij stellen de Commissie daarvan 
onverwijld in kennis. 
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van de 
bepalingen van intern recht mede, die zij op het onder 
deze richtlijn vallende gebied reeds hebben vastgesteld of 
vaststellen. 
3A De Lid-Staten brengen de Commissie om de vijf 
jaar verslag uit over de tenuitvoerlegging van de bepalin­
gen van de onderhavige richtlijn, onder vermelding van 
de standpunten van de sociale partners. De Raad, het 
Europese Parlement, het Economisch en Sociaal Comité, 
het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne 
en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats en 
het in artikel 17 van de in artikel 1, lid 1, genoemde 
richtlijn bedoelde Comité worden daarvan door de Com­
missie in kennis gesteld. 
Nr. C 106/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
(4) Indien de Lid-Staten voornemens zijn om op 
grond van de onderhavige richtlijn technische voorschrif­
ten uit te vaardigen, brengen zij het ontwerp daarvan ter 
kennis van de Commissie overeenkomstig de procedure, 
bedoeld in artikel 8 van Richtlijn 83/189/EEG van de 
Raad van 28 maart 1983 betreffende een informatiepro­
cedure op het gebied van normen en technische voor­
schriften. 
Artikel 9 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
BIJLAGE I 
MINIMUMVOORSCHRIFTEN ALS BEDOELD IN ARTI­
KEL 4, LID 1 
Op deze bijlage is de in de richtlijn betreffende het ontwerp, de 
bouw en het op de markt brengen van machines (COM(87) 564 
def. van 14 december 1987; PB nr. C 29 van 3. 2. 1988) opge­
nomen definitie van „machines" van toepassing. 
1. MACHINES 
— De bedieningsorganen dienen zich buiten gevarenzones te 
bevinden en zodanig te worden geplaatst dat de bedienings-
man een goed overzicht heeft over alle gevarenzones. 
— Het moet mogelijk zijn om vanaf elke werkplek bewegende 
machinedelen die op de veiligheid op die werkplek van in­
vloed zijn, tot stilstand te brengen. 
— Afhankelijk van de risico's en de normale uitschakeltijd, die­
nen machines met een noodstop te worden uitgerust. 
— Een machine mag alleen kunnen worden ingeschakeld of 
opnieuw aangezet door een doelbewuste bediening van een 
daartoe bestemd orgaan, tenzij er sprake is van een normale 
automatische werking van de machine. GEWIJZIGD VOORSTEL 
(4) De Commissie brengt de Raad, het Europese Par­
lement en het Economisch en Sociaal Comité periodiek 
verslag uit over de tenuitvoerlegging van de richtlijn, re­
kening houdend met het bepaalde in de leden 1 tot en 
met 3. 
Artikel 9 
BIJLAGE I 
titel ongewijzigd 
schrappen 
1. MACHINES 
Deel 1 van deze bijlage is van toepassing op machines, zoals 
deze zijn gedefinieerd in de richtlijn inzake de onderlinge aan­
passing van de wetgevingen der Lid-Staten betreffende machi­
nes (. . .). 
begin ongewijzigd 
— Automatische systemen en machines moeten eveneens wor­
den uitgerust met een voorziening om deze in geval van 
nood met de hand te kunnen stopzetten. 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/21 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
— Machines die risico's opleveren door vallende voorwerpen, 
wegslingerend materiaal of vrijkomende dampen, dienen 
met de overeenkomstige afzuig-, afvoer- en afschermings­
voorzieningen te zijn uitgerust. 
— Machines met een ontoereikende intrinsieke stabiliteit die­
nen te worden vastgezet of anderszins stabiel te worden ge­
maakt. 
— De bewegende delen van machines dienen, wanneer het 
werk dat toelaat, zodanig te worden afgeschermd dat de 
werknemers er niet mee in aanraking kunnen komen. 
— Op de werk- en onderhoudspunten van de machine dient de 
verlichting op de te verrichten werkzaamheden te zijn afge­
stemd. 
— Machinedelen met een hoge of zeer lage temperatuur dienen 
zodanig te worden afgeschermd dat de werknemers daar 
niet mee in aanraking kunnen komen. 
— De alarmsignalen van de machine moeten goed waarneem­
baar en ondubbelzinnig zijn. 
— Een machine mag niet worden gebruikt voor bewerkingen 
en onder omstandigheden waarvoor zij niet ontworpen en 
niet geschikt is. 
— Elke machine dient het voor de veiligheid noodzakelijke on­
derhoud te krijgen. De onderhoudswerkzaamheden dienen 
buiten de gevarenzones of na uitschakeling van de machine 
te worden uitgevoerd, voor zover dit technisch mogelijk is. 
Bij machines horende onderhoudsboekjes dienen consequent 
te worden bijgehouden. 
— Een machine moet van alle krachtbronnen losgekoppeld 
kunnen worden. 
— Machines dienen van alle voor de veiligheid noodzakelijke 
signaleringen te zijn voorzien. GEWIJZIGD VOORSTEL 
ongewijzigd 
ongewijzigd 
ongewijzigd 
— De voorzieningen ter afscherming van werknemers tegen be­
wegende machinedelen dienen zodanig te zijn geconstrueerd 
dat deze delen tot stilstand komen wanneer de afscherming 
wordt geopend of verwijderd. Bij normaal gebruik mogen de 
machinedelen niet opnieuw in beweging kunnen worden ge­
zet als de afscherming is weggenomen. 
ongewijzigd 
ongewijzigd 
ongewijzigd 
ongewijzigd 
— Elke machine dient het voor de veiligheid noodzakelijke on­
derhoud te krijgen. De onderhoudswerkzaamheden dienen 
buiten de gevarenzones of na uitschakeling van de machine 
te worden uitgevoerd, voor zover dit technisch mogelijk is. 
Bij machines horende onderhoudsboekjes dienen consequent 
te worden bijgehouden. De bedrijfsleiding is verplicht te 
zorgen voor schriftelijke aanwijzingen voor het veilig onder­
houd van alle machines. Deze aanwijzingen dienen ter be­
schikking te worden gesteld van de werknemers en hun ver­
tegenwoordigers. 
ongewijzigd 
ongewijzigd 
— Waarschuwingsborden moeten duidelijk zichtbaar worden 
aangebracht om alle gevaarlijke zones of delen in, op en 
rond machines aan te geven. 
Nr. C 106/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
2. MACHINES VOOR BEWERKING VAN HOUT EN 
SOORTGELIJKE MATERIALEN 
Deel 2 van deze bijlage is van toepassing op machines voor de 
bewerking van hout en soortgelijke materialen, zoals gedefi­
nieerd in de richtlijn inzake de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen der Lid-Staten betreffende machines [...]. 
De hierna volgende specifieke minimumvoorschriften zijn een 
aanvulling op deel 1 van de onderhavige richtlijn. 
— De werktafel waarop het werkstuk met de hand wordt vast­
gehouden, moet stabiel zijn en mag de verplaatsing van het 
werkstuk niet belemmeren; 
— gereedschap van niet volledig automatische machines dient 
zodanig te zijn ontworpen en geconstrueerd dat het gevaar 
voor ongevallen wordt uitgeschakeld of de ernst van onge­
vallen wordt beperkt, bij voorbeeld door het gebruik van 
ronde gereedschapshouders, door een beperking van de 
snedediepte enz. 
3. MOBIELE MACHINES 
BIJLAGE II BIJLAGE II 
INDICATIEVE, NIET VOLLEDIGE LIJST VAN AAN­
DACHTSPUNTEN, ALS BEDOELD IN ARTIKEL 4, LID 5 
(CHECKLIST) Titel ongewijzigd 
Op deze bijlage is de in de richtlijn betreffende het ontwerp, de 
bouw en het op de markt brengen van machines (COM(87) 564 
def. van 14 december 1987; PB nr. C 29 van 3. 2. 1988) opge­
nomen definitie van „machines" van toepassing. schrappen 
A. MACHINES A. MACHINES 
Deel A van deze bijlage is van toepassing op machines, zoals 
gedefinieerd in de richtlijn inzake de onderlinge aanpassing van 
de wetgevingen der Lid-Staten betreffende machines (. . .). 
1. Algemeen 
1.1. Identificatie 
— van de gevaarlijke delen en zones: in, op en rond de 
machine, 
— van de blootgestelde personen: bedienings- en ander 
personeel. ongewijzigd 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/23 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
1.2. Algemene beoordeling 
— normale bedrijfs- en gebruiksomstandigheden, 
— denkbare of voorziene abnormale situaties, 
— gevallen waarbij het gebruik wordt ontraden, 
— beschermingsmiddelen, 
— resterende risico's: persoonlijke bescherming, 
— veiligheidscertificatie. 
1.3. Materialen en produkten 
— risico's door de voor de bouw van de machine toege­
paste materialen en de door de machine gebruikte 
produkten: mechanisme, thermische en chemische ei­
genschappen, lasnaden en andere verbindingen, slijp­
en schuurwerking, materiaalmoeheid, 
— risico's door de gebruikte vloeistoffen en gassen: 
vullen, opvangen, afvoeren, 
— risico's door de vervaardigde produkten. 
1.4. Verlichting 
— werkzone: schaduwwerking, verblinding, strobosco-
pische effecten, 
— inspectie-, afstellings- en onderhoudswerkzaam­
heden. 
1.5. Hantering 
— risico's bij montage, demontage, verpakking en op­
slag, 
— door het gewicht en de vorm veroorzaakte proble­
men, 
— hef- en hijswerktuigen: 
— vaste of monteerbare hulpmiddelen voor aanvat­
ten, 
— geschikte hef- en hijsmiddelen. 
2. Bedieningsorganen 
2.1. Betrouwbaarheid van de werking 
— storingen, 
— met positieve werking, begin ongewijzigd 
gevolgen van logicafouten bij de bediening, 
— beveiliging tegen opzettelijke fouten. 
2.2. Vorm, plaatsing en werking 
— zichtbaar, herkenbaar, van aanduidingen voorzien, 
— overeenstemming tussen bedieningshandeling en be­
dieningseffect, schrappen 
ongewijzigd 
Nr. C 106/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
— buiten de gevarenzone, 
— risico's van de bedieningshandeling, 
— weergave van de bedieningshandeling indien met het 
bedieningsorgaan verschillende verrichtingen kunnen 
worden uitgevoerd, 
— vorm, plaatsing, gang en weerstand van het bedie­
ningsorgaan: 
— verenigbaar met de bedieningshandeling, 
— in overeenstemming met de ergonomische princi­
pes, 
— zichtbaarheid van de signalering en gevarenzones 
vanaf de bedieningspost; bij ontoereikende zicht­
baarheid dient het aanzetten telkens door een waar-
schuwingssignaal te worden voorafgegaan. 
2.3. Inschakelen ongewijzigd 
— het aanzetten of opnieuw aanzetten van de machine 
mag alleen door een doelbewuste handeling plaats 
kunnen vinden (tenzij de veiligheid bij automatische 
inschakeling volledig gewaarborgd is), 
— risico's voor de operators (wederzijds) bij aanwezig­
heid van verscheidene bedieningsorganen voor het 
aanzetten van de machine. 
2.4. Uitschakelen 
— normaal uitschakelen dient voorrang te hebben op 
het inschakelen, 
— noodstop: 
— indien het normaal afzetten te veel tijd vergt, 
— korte uitschakeltijd, zichtbaar, toegankelijk, be­
weging, 
— blokkering — opheffing van de blokkering zon­
der inwerkingstelling van de machine, 
— complexe installaties: normaal uitschakelen en nood­
stop voor de gehele installatie en de voor- en/of 
achtergeschakelde componenten. 
2.5. Keuzehefboom (selector) 
— vergrendeling in elke gekozen stand wanneer de 
machine verscheidene bedrijfs- of bedieningsstanden 
heeft, 
— overeenkomen van elke positie met een bedrijfs- of 
bedieningsstand, 
— bevoegd bedieningspersoneel, 
— indien de machine met uitgeschakelde beveiliging kan 
functioneren: 
— geen automatische bediening, 
— bediening door het ingeschakeld houden van het 
bedieningsorgaan, 
— beperking van de werking van bewegende delen. ongewijzigd 
begin ongewijzigd 
— activering van de inwendige sensoren en gevaarlijke 
bewegingen. 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/25 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
2.6. Energietoevoer, bedieningscircuit 
Risico's als gevolg van onderbreking, herstel, variaties en 
defecten. GEWIJZIGD VOORSTEL 
2.6. Energietoevoer 
ongewijzigd 
2.7. Stuurstroomketen 
Risico's als gevolg van een defect, beschadiging of 
brek aan de logische schakelingen. 
2.8. Apparatuur 
Gebruikersvriendelijk. 
3. Mechanische risico's 
3.1. Stabiliteit 
— intrinsieke stabiliteit: door de gekozen vorm, ge­
wichtsverdeling en ligging van het zwaartepunt; be­
veiliging tegen vallen, kantelen, verplaatsen, 
— toepassing van bevestigingsmiddelen bij het ontbre­
ken van intrinsieke stabiliteit, 
— val van de bedieningsman. ongewijzigd 
3.2. Breuk tijdens de werking 
— machinedelen, verbindingen tussen deze delen, ge­
reedschappen, leidingen: sterkte, bevestiging, mate­
riaalmoeheid, veroudering, corrosie, slijtage, 
— vervanging van onderdelen, 
bescherming tegen brokstukken. — aard en frequentie van inspectie en onderhoud, ver­
vanging van onderdelen, 
ongewijzigd 
3.3. Vallende ofwegslingerende voorwerpen 
— beschermingsmiddelen, 
— oorsprong: werkstukken, gebruikte materialen, ge­
reedschap. ongewijzigd 
3.3 bis. Gecombineerde machines waarbij bet werkstuk na elke be­
werking met de hand wordt weggenomen: 
— afzonderlijk uitschakelen van de gereedschappen of 
— afschermingen. 
3.3 ter. Variabele draaisnelheid van de gereedschappen 
Veilige en gemakkelijke selectie en instelling. 
3.4. Bewegende delen 
— veilige constructie, 
— of bescherming tegen aanraking. ongewijzigd 
Nr. C 106/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
3.5. Beveiliging van bewegende machinedelen 
A. Bewegende delen van overbrengingen 
— vaste afschermingen (zie 4.1), of 
— wegneembare afschermingen (zie 4.2). 3.5. Beveiliging van bewegende machinedelen 
A. Bewegende delen van overbrengingen 
— vaste afschermingen (zie 4.1 en 4.2.1), of 
— wegneembare afschermingen (zie 4.1 en 4.2.2.A). 
B. Bewegende delen waarmee het werk wordt verricht 
— vaste beschermingen (bij voorkeur) (zie 4.1), of 
— detectors, tweehandige bediening, enz. (zie 4.3). B. Bewegende delen waarmee het werk wordt verricht 
— vaste afschermingen (bij voorkeur) (zie 4.1 en 
4.2.1), of 
— wegneembare afschermingen (zie 4.1 en 4.2.2.B), 
of 
— beveiligingsinrichtingen (foto-elektrische cellen, 
bedieningsorganen voor tweehandige bediening, 
enz.) (zie 4.1 en 4.3). 
C. Bewegende delen die toegankelijk moeten blijven 
— vaste beschermingen (zie 4.1) die de niet voor het 
werk benodigde bewegende delen ontoegankelijk 
maken, en 
— verstelbare afschermingen (zie 4.4) die de toegang 
tot de voor het werk benodigde machinedelen be­
perken. C. Bewegende delen die toegankelijk moeten blijven 
— vaste afschermingen (zie 4.1 en 4.2.1) die de niet 
voor het werk benodigde bewegende delen ontoe­
gankelijk maken, en 
— verstelbare afschermingen (zie 4.1 en 4.2.3) die de 
toegang tot de voor het werk benodigde machine­
delen beperken. 
Afschermingen 4. Afschermingen en beveiligingsinrichtingen 
4.1. Algemeen 
— stevigheid, 
— geen bijkomende bron van gevaar, 
— gemakkelijk wegklapbaar of uit te schakelen, 
— op voldoende afstand van de gevarenzone, 
— gevolgen van het zicht op het werk, 
— gemakkelijke toegang voor onderhoud en vervanging 
van gereedschappen, bij voorkeur zonder demontage. 
4.1. Vaste afschermingen 
— stevigheid, 
— stevige bevestiging, 
— mogen alleen met behulp van gereedschap kunnen 
worden weggenomen. 4.2. Afschermingen 
4.2.1. Vaste afschermingen 
— stevige bevestiging, 
mogen alleen met behulp van gereedschap kunnen 
worden weggenomen. 
4.2. Wegneembare afschermingen 
— stevigheid, 
— in geopende stand met de machine verbonden, 
— bij het wegnemen van de afscherming: 
— kunnen de machinedelen niet meer in beweging 
worden gebracht, 4.2.2. Wegneembare afschermingen 
Type A 
— in geopende stand met de machine verbonden, 
— geopende stand: 
— de machinedelen kunnen niet meer in beweging 
worden gebracht, 
— dienen de machinedelen tot stilstand te komen. — de machinedelen komen tot stilstand. 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/27 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
4.3. In het bedieningssysteem opgenomen beveiligingen (senso­
ren, tweehandige bediening, enz.) GEWIJZIGD VOORSTEL 
Type B (in het bedieningssysteem opgenomen) 
— mobiele machinedelen mogen niet in beweging kun­
nen worden gebracht: 
— wanneer deze voor de bedieningsman toeganke­
lijk zijn, 
— wanneer de beveiligingsinrichting ontbreekt of 
defect is, 
— de afstand tussen de beveiligingsinrichting en de be­
wegende machinedelen moet groot genoeg zijn, zo­
dat de delen steeds tijdig tot stilstand kunnen komen, 
— regeling met behulp van gereedschap, 
— de beveiligingsinrichtingen mogen niet door wegslin-
gerende voorwerpen kunnen worden getroffen. rest ongewijzigd 
4.4. Verstelbare afschermingen 
— stevigheid, 
— aanbrenging (met de hand of automatisch), 
— gemakkelijk verstelbaar, zonder gereedschap, 
— gevaar voor wegslingerend en wegspattend materiaal, 
— door de beveiliging zelf veroorzaakte risico's, 
— gevolgen voor het zicht op het werk, 
— hoeft bij normale produktie- en onderhoudswerk­
zaamheden niet te worden verwijderd. wordt 4.2.3. 
Verstelbare afschermingen die de toegang beperken 
— aanbrenging (met de hand of automatisch), 
— gemakkelijk verstelbaar, zonder gereedschap, 
— gevaar voor wegslingerend en wegspattend materiaal. 
4.3. Beveiligingsinrichtingen 
— het mag niet mogelijk zijn om machinedelen in bewe­
ging te brengen: 
— wanneer de bedieningsman ermee in aanraking 
kan komen, 
— bij het ontbreken van of een defect aan een van 
de organen, 
— het mag voor de bedieningsman niet mogelijk zijn 
om met bewegende machinedelen in aanraking te ko­
men, 
— afstelling met behulp van gereedschap. 
5. Overige risico's 
5.1. Oppervlakken, randen, hoeken 
Afwezigheid van scherpe hoeken en kanten en ruwe 
oppervlakken. ongewijzigd 
Nr. C 106/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
5.2. Elektriciteit 
Aanrakingspunten; staat van de kabels, armaturen, ver­
bindingen, aansluitingen, stopcontacten, isolatie, smelt-
veiligheden, aarding, schakelaars, transformatoren. GEWIJZIGD VOORSTEL 
ongewijzigd 
5.3. Statische elektriciteit 
Afleiding. ongewijzigd 
5.3 bis.Montage/hermontage 
aanduidingen op te assembleren onderdelen wanneer 
verwarring mogelijk is, 
vermijden van foutieve aansluitingen (door middel 
van constructieve maatregelen of aanduidingen), 
zin van de beweging. 
5.4. Hydraulische, pneumatische en thermische energie 
Leidingen, circuits en vaten uit geschikte materialen. ongewijzigd 
5.5. Extreme temperaturen 
— onderdelen en materialen, 
— maatregelen: 
— ter voorkoming van aanraking, 
— voor het op afstand houden. ongewijzigd 
5.6. Brand 
— brandpreventiemaatregelen: machines, gassen, vloei­
stoffen, stof, dampen, andere gebruikte of geprodu­
ceerde stoffen en produkten, 
— brandbestrijdingsmiddelen. ongewijzigd 
5.7. Explosie 
— geschiktheid van de machine voor het gebruik in een 
explosieve atmosfeer, 
— in en rond de machine gevormde explosieve atmos­
feer: stof, gassen, dampen en afval, afkomstig van de 
machine, 
— eigenschappen van de elektrische onderdelen van de 
machine met betrekking tot het gebruik in een explo­
sieve atmosfeer. begin ongewijzigd 
— eigenschappen van de elektrische onderdelen van de 
machine met betrekking tot het gebruik in een explo­
sieve atmosfeer; het effect van eventuele ontploffin­
gen tot een minimum beperken. 
5.8. Lawaai 
— door de machine geproduceerd lawaai, 
— werkelijke omstandigheden op de arbeidsplaats. ongewijzigd 
5.9. Trillingen 
Haalbaar/toelaatbaar niveau. ongewijzigd 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/29 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE 
5.10. Straling 
— elektromagnetische, ioniserende en andere vormen 
van straling, 
— toelaatbaar/haalbaar niveau. 
5.11. Diverse emissies 
— gassen, vloeistoffen, stof, dampen en andere afval-
produkten, 
— opvanging of afzuiging zo dicht mogelijk bij de bron, 
— afvoer. 
6. Onderhoud 
6.1. Onderhoud 
— afstel-, smeer- en onderhoudspunten buiten de geva­
renzones, 
— bij stilstand van de machine of zonder risico uitvoer­
baar, 
— met het oog op een correcte montage en demontage 
dienen gevaarlijke onderdelen van de nodige aandui­
dingen te zijn voorzien, 
— voorkomen van verkeerde aansluitingen (stroomka­
bels en vloeistofleidingen) door constructieve maatre­
gelen of aanduidingen. 
6.2. Toegang tot de werkplek 
— bordessen, trappen, ladders, loopbruggen: afmetin­
gen, antislip-oppervlakken, 
— val van personen en voorwerpen: handgrepen, leunin­
gen, kantplanken. 
6.3. Ontkoppeling van de machine 
— de machine moet van alle krachtbronnen kunnen 
worden ontkoppeld, GEWIJZIGD VOORSTEL 
ongewijzigd 
5.10 bis. Straling van buitenaf 
— bedrijfsstoringen. 
5.10 ter. Laserapparatuur 
— beheersing van de straling, 
— voorzieningen voor veilige afstelling en waarne­
ming. 
ongewijzigd 
begin ongewijzigd 
schrappen 
schrappen 
— voor automatische machines: 
— diagnoseapparatuur, 
— bij frequente vervangingen: technische middelen 
en werkwijze. 
ongewijzigd 
begin ongewijzigd 
— duidelijke herkenbaarheid van de ontkoppelings­
voorzieningen, 
Nr. C 106/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
permanente ontkoppeling van de krachtbronnen: 
vergrendeling. 
— dissipatie van restenergie. 
6.4. Ingrijpen van de bedieningsman 
— frequentie, 
— op een gemakkelijke en veilige manier. 
7. Aanwijzingen 
7.1. Alarmvoorzieningen 
— eenduidig en gemakkelijk waar te nemen, 
— gewaarborgde en verifieerbare werking, 
— signaalkleuren en veiligheidssignalen. ongewijzigd 
7.2. Signalering van risico's 
— lokalisatie van de risico's, 
— blootgestelde personen, 
— noodzakelijke signaleringsmiddelen, 
— vormen — kleuren — symbolen — begrijpelijkheid. 
7.3. Aanduidingen 
— noodzakelijke markeringen betreffende werking en 
veiligheid, 
— leesbaar, onuitwisbaar. 
7.4. Gebruiksaanwijzing 
— begrijpelijkheid, 
— volledigheid. 
B. ERGONOMISCHE PRINCIPES VOOR MACHINES 
1. Informatiepresentatie 
— volledig overzicht van de bedieningsman over alle voor 
de veiligheid relevante informatie, 
— type display dat aangepast is aan de behoeften van de 
gebruiker, 
— duidelijk interpreteerbare visuele informatie, 
— uitsluitend voor onderhoud en proeven bedoelde instru­
menten: buiten het normale gezichtsveld, 
— essentiële instrumenten (gebruiksfrequentie — gevolgen 
van eventuele afleesfouten): binnen de optimale visualisa­
tiezone, 8. Ergonomische principes 
wordt 8.1. 
26. 4. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 106/31 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
— storingsmelder voor de essentiële informatie, 
— overeenstemming tussen de machineconfiguratie en de 
plaatsing van de beeldschermen bij meervoudig informa­
tieaanbod. 
2. Bedieningshandelingen wordt 8.2. 
— type bedieningsorgaan in overeenstemming met de func­
tie, 
— bewegingssnelheid en -nauwkeurigheid in relatie tot de 
vaardigheden van de gebruikers, 
— duidelijke markering van de functies van de bedienings­
organen, ten einde verwarring bij het gebruik te vermij­
den, 
— beveiliging tegen onbedoelde bediening van de voor de 
veiligheid essentiële organen, 
— mogelijkheid tot snelle correctie van een fout van het be­
dieningssysteem, 
— scheiding van de bedieningsorganen, aangepast aan de 
vaardigheid van de gebruikers en rekening houdend met 
de mogelijkheid dat de gebruikers persoonlijke bescher­
mingsmiddelen moeten dragen, 
— bedieningsorganen (afmetingen, plaats, mechanische 
weerstand en traagheid van de bedieningsorganen), aan­
gepast aan de lichamelijke eigenschappen van de gebrui­
kers; mogelijke invloed van persoonlijke beschermings­
middelen, 
— centrale positie van de bedieningsorganen onder de opti­
male visualisatiezone. 
3. Mentale belasting en vermoeidheid wordt 8.3. 
— mentale belasting, waakzaamheid, zintuiglijke deprivatie 
en isolement, veroorzaakt door de machine, 
— lawaai: 
— storend lawaai, 
— lawaai dat de spraak en waarschuwingssignalen mas­
keert, 
— trillingen: trillingsniveau en hinder van visuele of ma­
nuele aard. 
4. Lichamelijke vermoeidheid wordt 8.4. 
— werkruimte en te leveren posturale inspanningen, aange­
past aan de lichamelijke eigenschappen van het bedie­
ningspersoneel, 
— aan de fysiologische vermogens van de gebruikers aange­
past machinetempo. 
Nr. C 106/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 89 
VOORSTEL VAN DE COMMISSIE GEWIJZIGD VOORSTEL 
B. MACHINES VOOR DE BEWERKING VAN HOUT EN 
SOORTGELIJKE MATERIALEN 
Deel B van deze richtlijn is van toepassing op de machines 
voor de bewerking van hout en soortgelijke materialen, zoals 
gedefinieerd in de richtlijn inzake de onderlinge aanpassing 
van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende machines. 
De hierna volgende specifieke aandachtspunten zijn een aan­
vulling op deel A van deze bijlage. 
1. Het werkstuk wordt met de band op de werktafel vastgehou­
den 
— stabiliteit van de werktafel, 
— verplaatsing van het werkstuk. 
2. Gevaar voor wegslingerend bout 
— voorkoming, 
— bescherming. 
3. Niet gebruikt gereedschap 
— volledige afscherming, of 
— automatische remming met korte uitlooptijd. 
4. Snijgereedschappen 
— snedediepte, 
— gereedschapshouder. 
C. MOBIELE MACHINES