[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 23.6.2008

COM(2008) 379 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

Jaarverslag 2008 over het ontwikkelingsbeleid en het beleid inzake externe bijstand van de Europese Gemeenschap en de tenuitvoerlegging daarvan in 2007

{SEC(2008)2062}

(door de Commissie ingediend)

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

Jaarverslag 2008 over het ontwikkelingsbeleid en het beleid inzake externe bijstand van de Europese Gemeenschap en de tenuitvoerlegging daarvan in 2007

Met een aandeel van 60% in de totale officiële ontwikkelingshulp consolideert de EU verder haar positie als grootste donor in de wereld. In 2007 heeft de Commissie de doeltreffendheid van haar bijstand in snel tempo verbeterd na de grote beleids- en procedure- innovaties in de afgelopen twee jaar: goedkeuring van de Europese ontwikkelingsconsensus in december 2005, Europese consensus over humanitaire hulp in december 2007 en herziening van de instrumenten van de programma's voor externe bijstand.

Beleidscoherentie

Het eerste Verslag over de coherentie van het ontwikkelingsbeleid (september) wijst op de interactie en de complementariteit tussen het ontwikkelingsbeleid en twaalf andere EU-beleidslijnen die een impact op de ontwikkelingslanden hebben. Handel wordt beschouwd als een cruciaal element van iedere coherente ontwikkelingsstrategie. Toegang tot de EU-markt is dan ook in het algemeen gunstig voor de ontwikkelingslanden. In de landbouwsector is grote vooruitgang geboekt in verband met de uitvoersubsidies, die door de opeenvolgende hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid sterk verlaagd zijn. Een nieuwe generatie visserijovereenkomsten is meer gericht op steun voor de visserijsector van de partnerlanden. Migratie en onderzoek worden beschouwd als beleidsterreinen met een groot potentieel voor de ontwikkelingslanden. Op het gebied van de klimaatverandering wordt een maximale inspanning geleverd om ervoor te zorgen dat de maatregelen direct ten goede komen aan de armste en kwetsbaarste ontwikkelingslanden. De inspanningen voor de integratie van milieuaspecten zijn gericht op milieubescherming en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, zowel via specifieke maatregelen als door horizontale thema's, met inbegrip van het opstellen van ecologische landenprofielen en de toepassing van strategische milieu-evaluaties.

Gelijke kansen zijn een van de essentiële elementen van de externe bijstand. In een mededeling over gelijke kansen voor vrouwen en mannen en versterking van de positie van vrouwen binnen de ontwikkelingssamenwerking , die in maart is goedgekeurd, wordt voor het eerst een strategie op Europees niveau uitgewerkt. De daadwerkelijke gelijkstelling van vrouwen en mannen wordt doeltreffender gemaakt. De mededeling bevat ook voorstellen voor specifieke maatregelen op vijf gebieden en beschrijft de verschillende systemen voor het bevorderen van gelijke kansen door de nieuwe methoden voor steunverlening. Via een actieplan wordt de follow-up van het voorstel verzekerd. Bovendien moet, overeenkomstig de Europese consensus, bij maatregelen voor externe bijstand rekening worden gehouden met de rechten van kinderen. Deze aanpak begint vruchten op te leveren. Uit verschillende landenstrategieën die in 2007 zijn goedgekeurd, blijkt dat kinderrechten daadwerkelijk worden geïntegreerd in de opzet van activiteiten en de maatregelen voor doelgroepen. De Commissie en UNICEF hebben gezamenlijk een toolkit samengesteld om kinderrechten binnen de ontwikkelingssamenwerking en de externe betrekkingen van Europa op te nemen en te integreren. In mei is een mededeling over een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering goedgekeurd. Daarin wordt de rol van de cultuur in Europa en binnen de externe betrekkingen van de EU toegelicht en worden doelstellingen voor een nieuwe gemeenschappelijke EU-agenda voor cultuur voorgesteld.

Samenwerking

In antwoord op de oproep tot meer coördinatie en harmonisatie onder de EU-donoren worden in een nieuwe gedragscode voor de taakverdeling tussen de Commissie en de lidstaten specifieke beginselen ingevoerd die een richtsnoer kunnen vormen bij beslissingen over de beste aanwending van de collectieve capaciteiten en middelen van de EU ter ondersteuning van de partnerlanden. Deze innovaties zijn een mijlpaal voor de tenuitvoerlegging van de Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van de steun en voor de tenuitvoerlegging van de belofte van de EU om "meer, beter en sneller hulp" te verlenen. De tenuitvoerlegging vindt al plaats via overleg op het terrein tussen de delegaties van de Commissie, de lidstaten, de partnerlanden en andere donoren.

Er is thans cofinanciering met de lidstaten mogelijk, meer in het bijzonder op het gebied van middelenbeheer en gedelegeerde samenwerking. Bovendien werkt de Commissie aan een Compendium over goede praktijken bij de taakverdeling . Dat compendium zal gevallenstudies van goede praktijken bevatten, knelpunten en stimulansen voor de taakverdeling vaststellen en een aanzet geven tot het ontwikkelen van indicatoren. Een studie over de cofinanciering van de EU verstrekt informatie over "wie welke taken uitvoert, met wie en hoe", waarbij essentiële lessen worden getrokken uit de ervaring met cofinanciering in bilateraal, EG- en gedecentraliseerd verband. Er worden ook mogelijke toekomstige maatregelen vastgesteld voor het uitwerken van een alomvattende cofinancieringsstrategie van de EU.

De banden tussen de VN en de EU omvatten thans praktisch alle gebieden van de externe betrekkingen van de EU en bestrijken het volledige actieterrein van het VN-handvest. In 2007 was de periode voor de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen tegen 2015 voor de helft verstreken. De secretaris-generaal van de VN heeft de MDG-stuurgroep voor Afrika gestart, die tot taak heeft strategieën en maatregelen uit te werken om met name Afrika bezuiden de Sahara terug op de sporen te zetten om aan de millenniumdoelstellingen te voldoen. Voorzitter Barroso is lid van deze groep, waarin de Commissie haar ervaring en standpunten actief heeft gedeeld. Daarnaast was 2007 het eerste volledige werkingsjaar van de nieuwe VN-commissie vredesopbouw (PBC). Samen met andere EU-actoren heeft de Commissie deelgenomen aan de werkzaamheden voor vredesopbouw, zowel in verband met specifieke landen als over thematische kwesties. De commissie voor vredesopbouw heeft geïntegreerde vredesopbouwstrategieën voor Burundi en Sierra Leone goedgekeurd en diverse debatten over thematische kwesties gevoerd.

Betere strategieën

Na de goedkeuring eind 2006 van een reeks vereenvoudigde financieringsinstrumenten voor bijstand uit de EU-begroting is een brede reeks thematische en nationale/regionale strategieën voor de periode 2007-2013 vastgelegd.

De EU erkent de cruciale bijdrage van niet-overheidsactoren als strategische partners in de politieke, sociale en economische dialoog en als essentiële steunverstrekkers. De EU bevordert de constructieve dialoog met alle categorieën niet-overheidsactoren en plaatselijke autoriteiten. De strategie voor de periode 2007-2010 betreffende het nieuwe thematische programma - niet-overheidsactoren en plaatselijke autoriteiten voor ontwikkeling - is in juni goedgekeurd na overleg met het maatschappelijke middenveld en een dialoog met het Europees Parlement. De overkoepelende doelstelling van de strategie is armoedebestrijding in de context van duurzame ontwikkeling, met inbegrip van de millenniumdoelstellingen. De ontwikkeling van het beleid met betrekking tot een participatieve aanpak heeft geleid tot verschillende belangrijke vernieuwingen, onder meer de versoepeling van de subsidiabiliteitscriteria voor alle categorieën niet-overheidsactoren en plaatselijke autoriteiten en voor de actoren in de partnerlanden. Om te zorgen voor participatie van actoren uit de partnerlanden zullen de delegaties van de Commissie een grotere verantwoordelijkheid voor maatregelen op nationaal niveau op zich nemen, met inbegrip van het uitschrijven van plaatselijke oproepen tot het indienen van voorstellen.

In mei is een thematische strategie voor menselijke en sociale ontwikkeling goedgekeurd, Investeren in mensen . Uitgaande van het streven om de partnerlanden te helpen de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te bereiken is de strategie gericht op steun voor activiteiten in de volgende vier belangrijke sectoren: goede gezondheid voor iedereen, onderwijs, kennis en vaardigheden, gelijke kansen en andere aspecten van menselijke en sociale ontwikkeling. Het totale budget bedraagt 1,06 miljard euro voor de periode 2007-2013. In internationaal verband heeft de Commissie in toenemende mate een centrale en invloedrijke rol gespeeld op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg, waarbij zij heeft samengewerkt met de lidstaten en andere donoren en betrokkenen. In mei heeft de Commissie samen met de Wereldbank en de regering van het VK een onderwijsforum op hoog niveau georganiseerd, om politiek engagement te mobiliseren. Zoals in de voorgaande jaren heeft de Commissie in 2007 met een bijdrage van 100 miljoen euro een sleutelrol in het Wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, tuberculose en malaria gespeeld.

In de thematische strategie voor het milieu en het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen wordt de milieubescherming geïntegreerd in het ontwikkelingsbeleid en andere externe beleidslijnen. De thematische strategie zal ook bijdragen tot de bekendmaking van het milieu- en energiebeleid van de Europese Gemeenschap in het buitenland. Met de strategie worden problemen aangepakt die een diepgaand effect hebben op het leven van arme bevolkingsgroepen, in het bijzonder aantasting van de ecosystemen, klimaatverandering, slecht milieubeheer wereldwijd en onvoldoende toegang tot (en zekerheid van) de energievoorziening. De strategie wordt gekenmerkt door flexibiliteit bij de keuze van de uitvoeringspartners en omvat twee nieuwe initiatieven, het wereldwijde bondgenootschap tegen klimaatverandering en het Wereldfonds voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie. De effecten van de klimaatverandering zijn reëel en zullen in de loop van de tijd nog erger worden, zodat zij onze ontwikkelingsinspanningen kunnen ondermijnen. Aanpassingen aan de klimaatverandering zijn dus noodzakelijk voor duurzame ontwikkeling (zie thema-artikel voor nadere gegevens).

De oprichting van het stabiliteitsinstrument heeft de capaciteit van de Commissie voor crisismaatregelen aanzienlijk versterkt en daarnaast een toewijzing voor rampenparaatheid ingevoerd en de mogelijkheid gecreëerd om transregionale langetermijnbedreigingen voor de veiligheid aan te pakken. Het nieuwe instrument vertegenwoordigt een flinke uitbreiding van de financiële toewijzingen (gemiddeld 200 miljoen euro per jaar over de periode 2007-2013) en de duur van de programma's.

Het Europese instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR) vormt een aanvulling en versterking van de maatregelen voor mensenrechten en democratie uit hoofde van andere instrumenten (1,104 miljard euro over 2007-2013). Het instrument omvat directe maatregelen voor de verdediging van de mensenrechten, met bijzondere aandacht voor mensenrechtenactivisten, folteringen en mishandeling en democratische hervormingen en mensenrechten op plaatselijk niveau. Voor 2007-2010 heeft EIDHR tot doel de eerbiediging van de mensenrechten te verbeteren in landen en regio's waar die het meest bedreigd zijn, de rol van het maatschappelijke middenveld te versterken, steun te verlenen voor maatregelen op gebieden die door de EU-richtsnoeren worden bestreken (bijvoorbeeld de doodstraf, kinderen en gewapende conflicten), de internationale en regionale raamwerken voor de bescherming van de mensenrechten, justitie, de rechtsstaat en de bevordering van de democratie te versterken en de betrouwbaarheid en transparantie van verkiezingsprocessen te verhogen. In 2007 heeft de EU met succes tien missies voor verkiezingswaarneming uitgevoerd, waarbij in totaal circa 800 waarnemers ter plaatse werden ingezet. Deze missies hebben een sleutelrol gespeeld bij de evaluatie van het verkiezingsproces, vooral in landen waar de verkiezingen omstreden waren (bijvoorbeeld Nigeria en Kenia).

Voor de geografische programma's was dit het eerste jaar waarin via het Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument steun aan de buurlanden van de EU in het oosten en het zuiden werd verstrekt. Dit instrument vormt het kader voor de bijstand van de Europese Gemeenschap ter ondersteuning van de betrekkingen met zeventien landen en voor grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma's bij de buitengrenzen van de EU. De invoering van één enkel beleidsgestuurd instrument, dat wordt beheerd op basis van uniforme beginselen voor alle landen en waarvoor ruimere middelen zijn uitgetrokken, heeft de mogelijkheid geboden een ambitieuzer en coherenter beleid ten aanzien van de buurlanden van de EU te voeren. De ENPI-begroting voor 2007-2013 bedraagt 12 miljard euro, een reële stijging van 32% ten opzichte van de vorige begrotingsperiode. Alle landenstrategiedocumenten voor 2007-2013 alsook de strategiedocumenten voor regionale, interregionale en grensoverschrijdende samenwerking zijn goedgekeurd in maart. De Commissie heeft aanvullende financiële mechanismen vastgesteld om de doeltreffendheid van ENPI te verhogen. Een bestuursfaciliteit verstrekt extra steun aan landen die bijzondere vorderingen bij de uitvoering van hervormingen maken. Een investeringsfaciliteit voor de buurlanden bundelt de subsidies om een stimulans te geven aan investeringen van Europese ontwikkelings- en financieringsinstellingen in de partnerlanden.

De samenwerking met Azië, Latijns-Amerika en Zuid-Afrika wordt gefinancierd via het instrument voor ontwikkelingssamenwerking (totaalbedrag 16,897 miljard euro voor de periode 2007—2013). Deze bijstand moet de armoedebestrijding en het bereiken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling ondersteunen. Voor Azië heeft de Commissie voor de periode 2007-2013 achttien landenstrategieën en één regionale strategie goedgekeurd, met een totale begroting van circa 5,2 miljard euro, waarvan de tenuitvoerlegging aan de gang is. Hoewel Azië in het afgelopen jaar vorderingen heeft gemaakt voor het bereiken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, blijft armoede een belangrijk probleem: twee derde van de armen in de wereld woont in Azië. Daarentegen heeft Azië in 2007 NAFTA ingehaald als belangrijkste handelspartner van Europa, zodat het nu een derde van de totale handelsstromen van Europa voor zijn rekening neemt. De Europese directe investeringen in Azië vormen bovendien een derde van de Europese buitenlandse investeringen en gaan in stijgende lijn. Daarom financiert de EU voor sommige Aziatische landen steeds vaker programma's via het instrument voor industriële samenwerking, dat naast de traditionele ontwikkelde partners (bijvoorbeeld Japan) thans ook vijf andere landen en gebieden in de regio omvat. De strategie 2007-2013 van de Commissie voor Centraal-Azië, die in april is goedgekeurd, voorziet in een verdubbeling van de begrotingstoewijzingen tot 750 miljoen euro. 80% van de EG-bijstand gaat naar bilaterale samenwerking, rekening houdend met de beleidsagenda's van de Midden-Aziatische landen en hun diverse politieke en sociale omstandigheden, met de klemtoon op het bereiken van de millenniumdoelstellingen. 20% gaat naar regionale maatregelen zoals milieu- en waterbeheer, energie en vervoer, grensbeheer en bestrijding van de drugshandel. Door de prioriteiten in deze sectoren af te stemmen op de regionale ENPI-strategie kunnen de Midden-Aziatische partners deelnemen aan regionale ENPI-projecten. Wat Latijns-Amerika betreft, omvatten de belangrijkste doelstellingen steun voor sociale cohesie en regionale integratie, de versterking van goed bestuur en de overheidsinstellingen, een gemeenschappelijke Europees/Latijns-Amerikaanse ruimte voor hoger onderwijs en bevordering van duurzame ontwikkeling. In dit kader zijn verschillende strategische prioriteiten vastgesteld, onder meer de handhaving van het hoge niveau van de regionale en subregionale politieke dialoog. Voor Latijns-Amerika zijn 21 strategiedocumenten goedgekeurd voor de periode 2007-2013. De directe steun voor de basissectoren gezondheidszorg en onderwijs[1] vertegenwoordigde circa 17%[2] van de totale vastleggingen voor de desbetreffende geografische programma's uit hoofde van het instrument voor ontwikkelingssamenwerking (Azië, Latijns-Amerika en Zuid-Afrika), de algemene conditionele begrotingssteun voor deze sectoren niet meegerekend. De Commissie is dus goed op schema om tegen 2009 de doelstelling te bereiken die bij de goedkeuring van de verordening betreffende het instrument voor ontwikkelingssamenwerking was afgesproken, en die inhoudt dat 20% voor de bijstand aan deze sectoren in het kader van de nationale programma's van het instrument voor ontwikkelingssamenwerking wordt uitgetrokken

Voor sommige belangrijke landen is het gezien de omstandigheden nog te vroeg om een strategie uit te werken. De Commissie steunt sinds 2003 de wederopbouw van Irak, met bijzondere aandacht voor het bestrijden van de armoede door de problemen van de Iraakse bevolking te verlichten. Het programma omvat alle actieterreinen, gaande van basisdiensten tot steun voor het politieke proces, met een bijzondere klemtoon op de verkiezingen. Tot nog toe werd de meeste steun verstrekt via het Internationale Fonds voor de wederopbouw van Irak. Deze multilaterale aanpak vergemakkelijkte het verstrekken van EG-steun onder moeilijke omstandigheden waarbij directe maatregelen van de Commissie niet uitvoerbaar zouden geweest zijn. Er zijn ook inspanningen geleverd om bilaterale maatregelen met Irak op te zetten, zoals verkiezingswaarneming, steun voor mensenrechtenorganisaties en technische bijstand aan de regering. De Commissie blijft de grootste donor voor de Palestijnen, met de grootste schenking tot nog toe (550 miljoen euro). In juni heeft de EU normale betrekkingen met de Palestijnse Autoriteit hernomen, met inbegrip van financiële bijstand. Het tijdelijke internationale mechanisme is doorgegaan met directe essentiële bijstand aan de bevolking. De Commissie heeft ook verder maatregelen genomen in het licht van de moeilijke sociaal-economische situatie in Gaza, maar toegangsproblemen belemmeren daar de bijstand.

Na de goedkeuring in december 2005 van een gemeenschappelijke alomvattende EU-strategie voor Afrika hebben de EU en de Afrikaanse Unie in 2007 een volgende stap naar het partnerschap gezet door de voorbereiding van de tweede top EU-Afrika, die in december in Lissabon heeft plaatsgevonden. Gedurende twee dagen hebben de leiders gesproken over verschillende belangrijke politieke kwesties zoals veiligheid, handel, regionale integratie en klimaatverandering. De deelnemers hebben gewezen op de positieve ontwikkelingen in Afrika in de afgelopen jaren: meer groei, democratischer verkiezingen, groter vertrouwen in internationaal verband en de opkomst van de Afrikaanse Unie als een sterke en onafhankelijke internationale actor en een belangrijke partner voor de EU. De leiders hebben hun goedkeuring gehecht aan de Verklaring van Lissabon, een Euro-Afrikaanse consensus over waarden, gezamenlijke belangen en strategische doelstellingen. De belangrijkste goedgekeurde beleidsdocumenten waren de gezamenlijke strategie EU-Afrika en een eerste actieplan met prioritaire maatregelen in het kader van acht thematische partnerschappen voor 2008-2010. Op basis daarvan zullen de EU en Afrika geleidelijk de dialoog en de samenwerking tussen de EU en Afrika uitbreiden en "verder gaan dan de ontwikkeling" (waarbij zij nauwer zullen samenwerken in verband met kwesties zoals handel, vrede en veiligheid en het milieu), "verder gaan dan Afrika" (waarbij zij zich gezamenlijk buigen over kwesties zoals de hervorming van de VN, de situatie in de Balkan en de klimaatverandering) en "verder gaan dan de instellingen" (een grotere rol voor niet-overheidsactoren). De uitdaging bestaat er thans in tastbare resultaten voor te leggen. De programmering van de samenwerking met Zuid-Afrika voor 2007-2013 (980 miljoen euro) is afgerond met de goedkeuring van een landenstrategiedocument en een meerjarig indicatief programma. Dit is het eerste strategiedocument dat de Commissie, Zuid-Afrika en elf EU-lidstaten gezamenlijk hebben opgesteld.

Betere steunverlening

Wat de tenuitvoerlegging betreft, waren de cijfers voor officiële ontwikkelingshulp ook nu weer indrukwekkend: 9,949 miljard euro aan vastleggingen en 8,493 miljard euro aan betalingen. Het belangrijkste punt was dat het gelukt is alle resterende middelen (3,64 miljard euro) vast te leggen in de vroegere Europese ontwikkelingsfondsen alvorens het tiende fonds in werking treedt. Dit is nooit eerder gebeurd. De betalingen uit het EOF bedroegen 2,92 miljard euro en het bedrag zou hoger zijn geweest indien de middelen beschikbaar waren.

De externe bijstand van de Commissie wordt verstrekt volgens drie belangrijke procedures. De keuzes zijn afhankelijk van een gezamenlijk door de Commissie en de regering opgestelde analyse van het land en de sector. De projectbenadering wordt gebruikt voor de ondersteuning van niet-overheidsactoren, voor regionale programma's of wanneer de omstandigheden niet geschikt zijn voor de toepassing van overheidssystemen. De sectorale aanpak heeft tot doel een sectoraal beleid en een strategisch kader te ondersteunen aan de hand van prestatiecriteria en indicatoren. De Europese Gemeenschap bevordert ook via algemene begrotingssteun doelstellingen op nationaal of macroniveau die in de nationale beleids- en strategiedocumenten zijn vastgesteld, waarbij de middelen naar de staatskas van het begunstigde land worden overgemaakt. Sectorale aanpak en begrotingssteun zijn een van de steunvormen die in de Europese ontwikkelingsconsensus bij voorrang worden aangewezen.

Voorts heeft de Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van de steun een positieve stimulans gegeven aan deze vormen van steunverlening, die gezien hun specifieke kenmerken zijn afgestemd op de systemen van de landen, parallelle uitvoeringsstructuren vermijden en bij voorkeur gebruik maken van een gecoördineerde aanpak van capaciteitsontwikkeling, gezamenlijke missies op het terrein en gedeelde analyses. De invoering van de nieuwe financiële instrumenten vormde een belangrijke stap voor de harmonisatie van het gebruik van begrotingssteun in verschillende regio's. Dit jaar beliepen de vastleggingen voor begrotingssteun 1,79 miljard euro of 23% van het totaal. Deze substantiële verhoging vergeleken met 2006 kan worden verklaard door een stijging van de vastleggingen in Azië en de ENB-regio. Voor het EOF bleven de vastleggingen voor begrotingssteun grosso modo gelijk, waarbij de stijging van de algemene begrotingssteun werd tenietgedaan door een daling van de sectorale begrotingssteun.

De millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling zijn de belangrijkste ontwikkelingsresultaten die de EU samen met de betrokken landen en andere partners in de ontwikkelingsgemeenschap tussen nu en 2015 wil bereiken. De Commissie heeft samen met een groep experts van de lidstaten, het OESO-comité voor ontwikkelingsbijstand (DAC), UNDP en de Wereldbank gewerkt aan de ontwikkeling van een reeks van tien basisindicatoren overeenkomstig de millenniumdoelstellingen. Zes daarvan houden direct verband met het welzijn van kinderen en drie hebben specifiek betrekking op gelijke kansen. De Commissie werkt instrumenten uit om de kwantificeerbare effecten van haar activiteiten te meten met het oog op de rapportage over ontwikkelingsresultaten en het versterken van de verantwoordingsplicht tegenover het Europees Parlement en de lidstaten. In september heeft de Commissie een aanvang gemaakt met de proeffase van het systematisch gebruik van standaard-resultaatindicatoren in specifieke sectoren die van essentieel belang zijn voor de vorderingen in de richting van de millenniumdoelstellingen. Kwantificeerbare prestatie-indicatoren worden gebruikt om de doeltreffendheid van de externe steun te meten en tendensen over een bepaalde periode te evalueren. De toenemende steun van de Europese Commissie voor statistieken op hoog niveau draagt bij tot het beschikbaar stellen van relevante indicatoren.

De Commissie controleert haar projecten tijdens en na de tenuitvoerlegging en heeft ook een grondig evaluatiesysteem. Het resultaatgerichte controlesysteem biedt een overzicht van de vorderingen van het takenpakket en is gebaseerd op regelmatige evaluaties ter plaatse van lopende en voltooide projecten en programma's. Dit jaar omvatte het systeem 148 landen en 1 630 projecten voor een totaalbedrag van bijna 10 miljard euro. Tussen 2005 en 2007 zijn de cijfers gestabiliseerd. De relevantie van de projecten neemt toe aangezien de projecten door de overdracht van het steunbeheer beter aan de lokale behoeften beantwoorden. In sommige gevallen zijn de doelstellingen echter te hoog gegrepen. Zorgvuldige en doeltreffende vastlegging en uitwerking van een project zijn essentiële voorwaarden voor de duurzaamheid nadat de steun van de Gemeenschap is beëindigd. Er bestaat een sterke correlatie tussen de eigen verantwoordelijkheid en de daadwerkelijke participatie van de partners tijdens de uitwerkingsfase. Er zijn meer inspanningen voor de ontwikkeling van strategieën voor de geleidelijke stopzetting van de projecten nodig teneinde de duurzaamheid te verbeteren. Er moet ook meer aandacht worden besteed aan risicobeheer tijdens de uitvoering. Afgezien van de controle van 1 421 lopende projecten werden 198 voltooide projecten achteraf gecontroleerd. Het aantal projecten dat wordt ingedeeld bij de categorie goed/zeer goed en de categorie met problemen/grote problemen blijft stabiel voor lopende en voltooide projecten in de verschillende regio's. Het aantal projecten met uitstekende resultaten en het aantal projecten met bepaald slechte resultaten neemt evenwel toe wanneer metingen achteraf worden verricht. Goede projecten presteren meestal beter nadat de steun is beëindigd, terwijl slecht presterende projecten er meestal nog op achteruitgaan. Hoewel voor de meeste projecten gedetailleerde rapportagesystemen bestaan, worden slechts voor heel weinig projecten de positieve en negatieve ervaringen systematisch genoteerd, hoewel daaruit zou kunnen worden afgeleid welke lessen uit de ervaring kunnen worden getrokken. Uiteindelijk zijn beleidsondersteuning, eigen verantwoordelijkheid en financiële levensvatbaarheid de belangrijkste factoren voor duurzaamheid.

Het evaluatieprogramma omvat de evaluatie van strategieën en projecten. Volgens de strategische evaluaties van 2007 is de relevantie van de programmering en tenuitvoerlegging door de Commissie in het algemeen goed. De maatregelen van de Commissie spelen in op de behoeften van de partnerlanden en zijn coherent met de EU-doelstellingen. Er zijn verschillende belangrijke positieve effecten genoteerd, bijvoorbeeld betreffende de sociale sector in India, de economische stabiliteit in Jordanië en Mozambique, de watersector in Jordanië, de voedselzekerheid in Mozambique en de economische integratie in Midden-Amerika. Vertragingen bij de uitvoering, onvoldoende flexibiliteit en omslachtige procedures leiden evenwel tot herhaalde dalingen van de efficiency. Hoewel de hoge kwaliteit van de projecten in sommige sectoren (bijvoorbeeld plattelandsontwikkeling) wordt erkend, laat het effect op het sectorale beleid van de partnerlanden vaak te wensen over. Met haar steun voor regionale samenwerking tussen de partnerlanden biedt de Commissie een bijzondere toegevoegde waarde, maar het verband tussen nationale en regionale programma's is vaak ontoereikend.

IN 2007 WAREN DE EXTERNE MAATREGELEN VAN DE COMMISSIE TOEGESPITST OP DE VOLGENDE DOELSTELLINGEN: Een nieuwe EU-strategie voor markttoegang, rekening houdend met concurrentievermogen en sociale en milieuproblemen: in oktober, goedkeuring door de Raad van de EU-strategie inzake hulp voor handel; werkzaamheden van de Commissie en de lidstaten voor concrete follow-upactiviteiten; toewijzing van 16 miljoen euro voor verdere integratie van de ACS-staten in de WTO en voor verdere steun voor het versterkte geïntegreerde kader; uitwerking van de regionale programmering van het tiende EOF, met bijzondere aandacht voor handel en steun voor de economische partnerschapsovereenkomsten. Afronding van de onderhandelingen over de economische partnerschapsovereenkomsten: parafering van volledige economische partnerschapsovereenkomsten met alle lidstaten van CARICOM; ondertekening van een tussentijdse overeenkomst Pacific-ACS door Papoea-Nieuw Guinea en Fiji; interimovereenkomsten met zeven Afrikaanse landen, de Oost-Afrikaanse gemeenschap en de groep landen van oostelijk en zuidelijk Afrika; onderzoek door Gabon en Congo-Brazzaville van hun toetreding tot de interimovereenkomst; vaststelling van de agenda en het tijdschema voor de sluiting van een volledige economische partnerschapsovereenkomst in 2008. Versterking van het Europees nabuurschapsbeleid. Voorbereiding van nieuwe overeenkomsten met Oekraïne, Moldavië en Israël. Versterking van de aanwezigheid van de EU binnen de Zwarte-Zeesamenwerking: start van onderhandelingen over een nieuwe uitgebreide overeenkomst tussen de EU en Oekraïne in maart; bekendmaking van een regionaal samenwerkingsinitiatief in het kader van de Zwarte-Zeesynergie in april; eerste ENB-ministersconferentie met alle EU- en ENB-landen in september; publicatie van de mededeling Een sterk Europees nabuurschapsbeleid in december. Onderhandelingen over associatieovereenkomsten met partners in Azië en Latijns-Amerika. Vordering van de onderhandelingen met Rusland, China en Oekraïne: start van de onderhandelingen over associatieovereenkomsten met de Andesgemeenschap en Midden-Amerika; start van de onderhandelingen met Oekraïne en vordering van de onderhandelingen met Rusland (met inbegrip van twee topbijeenkomsten) en China (met inbegrip van een topbijeenkomst). Voortzetting van de Europese veiligheidsstrategie en stabilisatiemaatregelen in het Midden-Oosten en Zuid-Azië: steun voor de VN-plannen om de samenhang van het systeem te bevorderen, meer in het bijzonder start van de initiatieven voor gezamenlijke steunverlening in acht proeflanden; toewijzing van meer dan 550 miljoen euro aan de Palestijnse bevolking dit jaar; voortzetting van het tijdelijk internationaal mechanisme gedurende het hele jaar (met 350 miljoen euro financiële steun van de Gemeenschap); voortzetting van het programma partnerschap voor de vrede; voortzetting van de steun voor Afghanistan (EG-steun van iets minder dan 196 miljoen euro). AFGEZIEN VAN BOVENGENOEMDE DOELSTELLINGEN HEEFT DE COMMISSIE VORDERINGEN GEMAAKT OP DE VOLGENDE TERREINEN, WAARVOOR ZIJ IN 2007 STRATEGISCHE INITIATIEVEN HAD AANGEKONDIGD: Vaststelling van Erasmus Mundus II: in juli, goedkeuring van Erasmus Mundus II, met een toewijzing van 950 miljoen euro over vijf jaar. Mededeling over complementariteit, taakverdeling en versterking van de ontwikkelingshulp: goedkeuring op 15 mei van de EU-gedragscode inzake complementariteit en taakverdeling in het ontwikkelingsbeleid. Mededeling over een toetsing van de stand van zaken bij de betrekkingen EU-Afrika: goedkeuring van het partnerschap EU-Afrika op de top van Lissabon in december; mededeling over de tenuitvoerlegging van de gezamenlijke strategie EU-Afrika, waarvan de publicatie gepland is voor 2008. |

- [pic]

[pic]

[pic]

[1] OESO/DAC-sectorcodes 112 (basisonderwijs), 113 (middelbaar onderwijs) en 122 (eerstelijnsgezondheidszorg).

[2] Zie ook tabel 6.14.