De Commissie kan instemmen met bepalingen over de toewijzing van cohesiemiddelen waarin de data worden vastgelegd totdat bepaalde drempels van toepassing zullen zijn: 1) voor lidstaten waarvan het bruto nationaal inkomen (bni) per inwoner, gemeten in koopkrachtstandaarden en berekend op basis van de cijfers van de Unie voor de periode 2015-2017, minder dan 60 % van het gemiddelde bni per inwoner van de EU-27 bedraagt, wordt 70 % van 70 % van het bedrag dat zij naar de CEF hebben overgedragen gegarandeerd tot en met 31 december 2024; 2) tot en met 31 december 2025 mag het totale bedrag dat aan acties in een cohesielidstaat wordt toegewezen, niet meer bedragen dan 170 % van het aandeel van die lidstaat in het totale bedrag dat uit het Cohesiefonds is overgedragen.

Het standpunt van de Raad in eerste lezing, dat op 14 juni 2021 is vastgesteld, steunt de hoofddoelstellingen van het voorstel van de Commissie. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het voorstel van de Commissie zijn:

Wat vervoer betreft, wil de CEF bijdragen tot de voltooiing van het trans-Europees kernnetwerk tegen 2030 en het uitgebreide netwerk tegen 2050. De CEF ondersteunt ook de modernisering van het TEN-T-netwerk, met name de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen en de digitalisering van het vervoer. Daarnaast worden via de CEF civiel-militaire vervoersprojecten voor tweeërlei gebruik gerealiseerd.

De Connecting Europe Facility (CEF) is een van de financieringsinstrumenten van het meerjarig financieel kader 2021-2027. De algemene doelstelling van de CEF is de ontwikkeling en modernisering van de trans-Europese netwerken voor vervoer, energie en digitalisering, en het vereenvoudigen van grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie.

Voor de vervoerssector werden de volgende wijzigingen van de medefinancieringspercentages opgenomen: voor de algemene middelen zijn acties ter ondersteuning van de binnenvaart en de spoorweginteroperabiliteit en acties voor de aanpassing van de vervoersinfrastructuur met het oog op controles aan de buitengrenzen van de Unie opgenomen met de mogelijkheid om een hoger medefinancieringspercentage van 50 % te ontvangen. Voor acties voor de voltooiing van ontbrekende belangrijke grensoverschrijdende spoorwegverbindingen tussen de cohesielidstaten bedraagt het maximale medefinancieringspercentage 85 %. Het medefinancieringspercentage voor civiel-militaire projecten voor tweeërlei gebruik is vastgesteld op 50 %. Het maximale medefinancieringspercentage voor de cohesiemiddelen mag niet meer dan 85 % bedragen Voor zowel algemene als cohesiemiddelen kan het medefinancieringspercentage met 5 % worden verhoogd voor projecten die worden uitgevoerd door geïntegreerde beheerstructuren, waaronder joint ventures. Voor acties in de ultraperifere gebieden is het maximale medefinancieringspercentage tot 70 % opgetrokken voor de sectoren vervoer, energie en digitalisering, en voor de acties in het kader van de werkprogramma’s voor synergie kan het medefinancieringspercentage met 10 % worden verhoogd. De Commissie kan deze wijzigingen aanvaarden.

Subsidiabiliteit

In de vervoerssector werd de subsidiabiliteit van acties uitgebreid. Verbindingen met luchthavens werden opgenomen in het TEN-T-kernnetwerk. In het uitgebreide TEN-T-netwerk zijn zee- en binnenhavens opgenomen, evenals onderdelen van het uitgebreide netwerk in lidstaten die geen landgrens met een andere lidstaat hebben. De Commissie kan deze wijzigingen aanvaarden.

Er is een nieuw artikel opgenomen over de aanpassing van het TEN-T-netwerk aan tweeërlei civiel-militair gebruik, waarin de subsidiabiliteitseisen zijn vastgesteld voor acties die bijdragen tot de ontwikkeling van infrastructuur voor tweeërlei gebruik; het artikel bevat een uitvoeringshandeling waarin de eisen inzake infrastructuur voor tweeërlei gebruik worden vastgesteld. Er is een bepaling opgenomen op grond waarvan de Commissie kan verzoeken om een overdracht van de middelen voor militaire mobiliteit naar de algemene middelen in het geval van niet-vastgelegde middelen. De Commissie kan deze wijzigingen aanvaarden.

De indicatieve lijsten van kernnetwerkcorridors en grensoverschrijdende verbindingen op het uitgebreide vervoersnetwerk zijn gewijzigd. De Commissie kan deze wijzigingen aanvaarden.

Er is een bepaling opgenomen waarbij de kosten in verband met de aankoop van grond alleen voor cohesiemiddelen in aanmerking komen in overeenstemming met de verordening gemeenschappelijke bepalingen. De Commissie kan deze wijziging aanvaarden.

Er is een nieuwe bepaling opgenomen over een mogelijkheid tot medefinanciering van het financieringsmechanisme van de Unie voor hernieuwbare energie. De Commissie kan deze wijziging aanvaarden.

Voor de digitale sector is een nieuwe cyberbeveiligingsbepaling ingevoerd. Daarin is bepaald dat voor alle of een aantal van de acties in het kader van de specifieke doelstellingen die voor de digitale sector zijn vastgesteld, oproepen tot het indienen van voorstellen en aanbestedingen om naar behoren gemotiveerde veiligheidsredenen kunnen worden beperkt tot entiteiten die zijn gevestigd of geacht worden te zijn gevestigd in de lidstaten en die onder directe of indirecte zeggenschap van de lidstaten of van onderdanen van de lidstaten staan. De Commissie kan deze wijziging steunen.

Programmering, subsidies, beheer van subsidieovereenkomsten

Er is een nieuwe bepaling over werkprogramma’s opgenomen waarin is vastgelegd dat in de eerste werkprogramma’s de oproepen, de onderwerpen en de indicatieve begroting voor de eerste drie jaar aan bod zullen komen, alsook een toekomstig kader voor de resterende periode. De Commissie kan deze wijziging aanvaarden.

Voor de energiesector is een bepaling opgenomen met betrekking tot projecten van gemeenschappelijk belang en specifieke doelstellingen voor interconnectie en synchronisatie van elektriciteitssystemen met de EU-netwerken. De Commissie kan deze wijziging aanvaarden.

De bepaling over de instemming van de lidstaten met de indiening van de voorstellen is verder uitgewerkt. Er is een nieuwe bepaling opgenomen waardoor het mogelijk wordt de selectieprocedure voor projecten in twee fasen uit te voeren. De lijst van gunningscriteria waarmee de Commissie, voor zover van toepassing, rekening moet houden, is uitgebreid. Er is een nieuw artikel opgenomen over de toekenning van financiële bijstand van de Unie, waarin is bepaald dat de selectiebesluiten door middel van uitvoeringshandelingen worden vastgesteld en waarin verdere verplichtingen voor de uitvoering van de subsidieovereenkomsten zijn vastgesteld. De Commissie kan deze wijzigingen aanvaarden.

Een bepaling op grond waarvan medefinanciering uit het Cohesiefonds kan worden verleend voor acties die het excellentiekeurmerk hebben gekregen, werd gehandhaafd. De Commissie kan deze bepaling aanvaarden.

4.Conclusie

In het algemeen wordt in het bereikte akkoord vastgehouden aan de doelstellingen van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie; er wordt eenzelfde mate van ambitie aan de dag gelegd, maar er wordt in de nodige flexibiliteit voorzien om de CEF uit te voeren. De Commissie gaat akkoord met het standpunt van de Raad.

Er is overeenstemming bereikt over een gezamenlijke verklaring van de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie over de uitvoering van de Connecting Europe Facility 2021-2027 (zie bijlage).

Bijlage:

“Gezamenlijke verklaring van de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie over de uitvoering van de Connecting Europe Facility 2021-2027.

Overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van 21 juli 2020 herinneren de Raad en de Commissie eraan dat bij de uitvoering van de Connecting Europe Facility 2021-2027, uit het in artikel 4, lid 2, punt a), i), van de CEF-verordening genoemde bedrag een bedrag van 1 384 000 000 EUR (in prijzen van 2018) zal worden gebruikt voor de voltooiing van ontbrekende belangrijke grensoverschrijdende spoorwegverbindingen tussen lidstaten die in aanmerking komen voor financiering uit het Cohesiefonds.”