NL    NL NL 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 10.1.2011 
SEC(2010) 1632 definitief  
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
van 10.1.2011 
over het door de Europese Unie in het Gemengd Comité van de EER  
in te nemen standpunt inzake een wijzigin g van bijlage XX (Milieu) en Protocol 37 
bij de EER-Overeenkomst 
NL 2   NL TOELICHTING  
Opname in de EER-Overeenkomst van Richtlijn 2008/101/EG tot wijziging van 
Richtlijn 2003/87/EG teneinde ook  luchtvaartactiviteiten op te  nemen in de regeling voor 
de handel in broeikasgasemissierechten 
Besluit 
Richtlijn 2008/101/EG van het Europees Parl ement en de Raad van 19 november 2008 tot 
wijziging van Richtlijn 2003/87/EG  teneinde ook luchtvaartactiviteiten op te nemen in de 
regeling voor de handel in broeikasga semissierechten binnen de Gemeenschap1. 
Relevante bepalingen 
Artikel 3 quater, lid 4, artikel 3 quinquies, lid 4, artikel 3 sexies, lid 2, artikel 3 septies, lid 4, 
artikel 3 sexies, lid 3, artikel 3 septies, lid 5, ar tikel 16, artikel 18 bis, lid 1, artikel 18 bis, lid 
3, onder b), en artikel 18 ter.  
Algemene opmerkingen 
Met het ontwerpbesluit van het Gemengd Comité van de EER wordt voorgesteld 
Richtlijn 2008/101/EG op te nemen in de EER-O vereenkomst om de regeling voor de handel 
in emissierechten voor de luchtvaart uit te  breiden tot de hele EER, waarbij de 
tweepijlerstructuur van de overeenkomst z oveel mogelijk wordt geëerbiedigd. Om de 
historische luchtvaartemissies, het totale aan tal emissierechten en het aantal te veilen 
emissierechten in de hele EER te kunnen vastst ellen, moeten de normale procedures van de 
EER-Overeenkomst worden gevolgd. 
De besluiten van de Commissie moeten de benchmarks voor de hele EER omvatten, die 
moeten worden bepaald in nauwe samenwerki ng met de Toezichthoudende Autoriteit van de 
EVA. De emissierechten die op grond van deze  benchmarks worden toegekend aan door de 
EVA-staten geadministreerde v liegtuigexploitanten, worden be rekend en gepubliceerd nadat 
de besluiten van de Commissie in de EER-Overeenkomst zijn opgenomen. 
Dit betekent dat de Commissie, de Toezichth oudende Autoriteit van de EVA en de EER-
EVA-staten nauw moeten samenwerken tijd ens de besluitvorming. Daartoe moeten de 
overeenkomstsluitende partijen bijzondere clausules opnemen in  hun besluiten inzake de 
toepassing van Richtlijn 2008/101/EG en verwijzen  naar de desbetreffende besluiten van de 
andere overeenkomstsluitende partijen, zodat he t systeem voor de handel in emissierechten 
voor alle betrokken vliegtuigexploitanten in de EER transparant is. 
i) Artikel 3 quater, lid 4 
De Commissie neemt voor de 27 EU-lidstat en een besluit over de historische 
luchtvaartemissies (A) zoals beschreven in de  richtlijn, dat wil zeggen voor vluchten binnen 
de EU, tussen EU-lidstaten en derde landen en tussen EU-lidstaten en EER-EVA-staten.  
                                                 
1 PB L 8 van 13.1.2009, blz. 3.  
NL 3   NL De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA vers trekt op basis van gegevens van Eurocontrol 
de historische luchtvaartemissies op basis va n vluchten binnen het EER-EVA-grondgebied en 
tussen EER-EVA-staten en derde landen (B). 
Het Gemengd Comité van de EER  stelt de historische luchtv aartemissies voor de hele EER 
vast door een besluit goed te keuren waar bij het besluit van de Commissie in de EER-
Overeenkomst wordt opgenomen en daarbij de ge gevens van de EER-EVA-staten op te tellen, 
dus door (A) en (B) op te tellen. 
In een aanpassing wordt vermeld dat de norma le procedures van de EER-Overeenkomst 
gelden en dat de gegevens van de EER-EVA- staten worden opgeteld bij besluit van het 
Gemengd Comité van de EER, op basis van door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA 
in samenwerking met Eurocont rol opgestelde cijfers. 
ii) Artikel 3 sexies, lid 3 
Op basis van (A) neemt de Commissie een be sluit over het aantal emissierechten dat aan 
exploitanten wordt toegekend voor vluchten binnen de oorspronkelijk e reikwijdte van de 
regeling (dat wil zeggen de EU): 
– het totale aantal emissierechten; 
– het aantal te veilen emissierechten; 
– het aantal emissierechten voor de bijzondere reserve (voor de pe riode die begint op 
1 januari 2013 en de volgende perioden); 
– het aantal kosteloze emissierechten. 
Op basis van (B) stelt de Toezichthoudende Auto riteit van de EVA, in  nauwe samenwerking 
met Eurocontrol, vast met hoeveel de hieronder vermelde categorieën emissierechten moeten 
worden verhoogd vanwege de vluchten die aan  de regeling zijn toegevoegd doordat de 
regeling is uitgebreid tot de EER-EVA-staten: 
– het totale aantal emissierechten; 
– het aantal te veilen emissierechten; 
– het aantal emissierechten voor de bijzondere reserve (voor de pe riode die begint op 
1 januari 2013 en de volgende perioden); 
– het aantal kosteloze emissierechten. 
Het Gemengd Comité van de EER bepaalt voor de hieronder vermelde categorieën het aantal 
emissierechten dat wordt toegekend aan de door de EER-30 geadministreerde 
vliegtuigexploitanten door de EER-EVA-cijfers op te tellen bij de EU -cijfers wanneer het 
besluit van de Commissie in de EER-Overeenkomst wordt opgenomen: 
– het totale aantal emissi erechten voor de hele EER; 
– het aantal te veilen emissier echten voor de hele EER; 
NL 4   NL – het aantal emissierechten voor de bijzondere rese rve voor de hele EER (voor de periode die 
begint op 1 januari 2013 en de volgende perioden); 
– het aantal kosteloze emissierecht en voor de hele EER (C). 
De Commissie neemt een besluit over de benchmarks voor de EER-30 (ook voor 
artikel 3 septies, lid 5) en werkt voorafgaa nd daaraan nauw samen met de Toezichthoudende 
Autoriteit van de EVA. De emissierechte n die op grond van deze benchmarks worden 
toegekend aan door de EVA-staten geadministr eerde vliegtuigexploitant en, worden berekend 
en gepubliceerd nadat de besluiten van de Commissie in de EER-Overeenkomst zijn 
opgenomen. 
Het ontwerpbesluit van het Gemengd Comité van de EER omvat een gemeenschappelijke 
verklaring waarin wordt herhaald dat de over eenkomstsluitende partijen streven naar snelle 
goedkeuring en inwerkingtreding van het be sluit van het Gemengd Comité van de EER 
waarbij de besluiten van de Commissie over de  benchmarks worden opgenomen in de EER-
Overeenkomst. 
iii) Artikel 3 quinquies, lid 3 
Het aantal emissierechten dat elk van de EER-3 0 mag veilen, wordt berekend naar rato van 
het aandeel in het totale aantal toegeke nde emissierechten voor de EER-30 in 2010. 
Motivering en voorgestelde oplossing voor aanpassingen 
Geen relevante luchtvaartactiviteiten in Liechtenstein.  
In Liechtenstein vinden momenteel geen luchtvaar tactiviteiten plaats zoals gedefinieerd in de 
richtlijn. Daarom wordt voorgesteld een aanpassi ng op te nemen waarin dit wordt vermeld en 
waarin staat dat Liechtenstein aan de richtlijn  zal voldoen wanneer er luchtvaartactiviteiten op 
zijn grondgebied plaatsvinden. 
Artikel 3 quinquies, lid 4 – gebruik van opbrengsten  
Begrotingsvraagstukken, en daarmee ook het bepa len van de bestemming van de opbrengsten, 
vallen buiten het toepassingsgebied van de EE R-Overeenkomst. De EER-EVA-staten zijn 
echter, uitsluitend voor de toepassi ng van Richtlijn 2008/1 01/EG, bereid om 
artikel 3 quinquies, lid 4, toe te  passen om te zorgen voor uniforme toepassing van de regeling 
voor de handel in luchtvaartemissierechten, die ook geldt voor exploitant en uit derde landen. 
Overeenkomstig het artikel bepalen de lidstat en hoe de opbrengsten van de veiling van 
emissierechten worden gebruikt. Zoals beschrev en in het artikel, zouden de opbrengsten 
moeten worden besteed aan de aanpak van de klimaatverandering. Er wordt vanuit gegaan dat 
voldaan is aan deze verplichting als de begrot ingstoewijzing voor deze doeleinden groter is 
dan de veilingopbrengsten. Het ontwerpbeslui t van het Gemengd Comité van de EER bevat 
een aanpassing waarin wordt ui teengezet dat hiervoor geen verslagleggingsverplichtingen 
gelden en een gemeenschappelijke verklaring dat de opname van deze bepaling in de EER-
Overeenkomst geen afbreuk doet aan het toepassingsgebied van deze overeenkomst. 
Artikel 3 sexies, lid 2, en artikel 3 septies, lid 4  
NL 5   NL Om de tweepijlerstructuur z oveel mogelijk te eerbiedigen, moeten de EER-EVA-staten de 
aanvragen via de Toezichthoudende Autoriteit  van de EVA bij de Commissie indienen. 
Daartoe wordt een aanpassing opgenomen. 
Artikel 16 – exploitatieverbod  
De EER-EVA-staten stellen voor eenzelfde aanpak te  hanteren als voor de "zwarte lijst" met 
betrekking tot de veiligheid van de burgerluc htvaart. Dat wil zeggen dat de Commissie een 
verbod instelt voor het grondgebied van de EU -27, dat wordt uitgebreid tot de EER-EVA-
staten bij besluit van het Gemengd Comité van de EER waarbij het besluit van de Commissie 
wordt opgenomen in de EER-Overeenkomst. Gezi en de urgentie van een verbod vanwege de 
veiligheid van de burgerluchtvaart passen de  EER-EVA-staten in afwachting van de opname 
van het besluit van de Commissie in de EER-O vereenkomst het verbod evenwel tegelijkertijd 
met de EU-lidstaten toe.  
Bij artikel 16 is geen sprake va n urgentie en is een dergelijke voorlopige toepassing dus niet 
noodzakelijk. Daarom moeten de normale proce dures voor opname gelde n, dat wil zeggen dat 
de Commissie een verbod instelt voor het gr ondgebied van de EU-27, dat pas geldt voor de 
EER-30 ingevolge het besluit van het Gemengd Comité van de EER waarbij het besluit van 
de Commissie wordt opgenomen in de EER-Ove reenkomst. Er hoeft geen aanpassing te 
worden opgenomen aangezien het besluit van de  Commissie daarvóór ni et van toepassing is 
voor de EER-EVA-staten, want dit is een algemeen beginsel dat volgt uit de 
tweepijlerstructuur.  
Wat betreft verzoeken van de EER-EVA-staten  overeenkomstig artikel 16, leden 5 en 10, 
wordt een aanpassing voorgesteld op grond waarvan dergelijke verzoeken via de 
Toezichthoudende Autoriteit van de E VA aan de Commissie worden gezonden. 
Artikel 18 bis, lid 1  
Deze aanpassing is voorgesteld door de Commissie en betreft enkele regels voor de nieuwe 
toewijzing van vliegtuigexploi tanten aan de EVA-staten. 
Artikel 18 bis, lid 3, onder b)  
Er wordt een aanpassing voorgesteld om ervoor  te zorgen dat de Commissie een lijst 
publiceert van alle exploitanten die onder de regeling vallen, dat wil zeggen exploitanten uit 
de hele EER. 
Artikel 18 ter – bijstand van Eurocontro l of een andere bevoegde organisatie  
De EER-EVA-staten en de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA moeten voor de 
toepassing van Richtlijn 2008/101/EG kunnen ve rtrouwen op een deskundige organisatie, 
bijvoorbeeld de Commissie. Daartoe wordt een  aanpassing voorgesteld op grond waarvan de 
Toezichthoudende Autoriteit van de EVA Eurocont rol of een andere bevoegde organisatie om 
bijstand kan verzoeken. 
NL 6   NL Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
van 10.1.2011 
over het door de Europese Unie in het Gemengd Comité van de EER 
in te nemen standpunt inzake een wijziging van bijlage XX (Milieu) 
bij de EER-Overeenkomst 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 192, 
lid 1, en artikel 218, lid 9, 
Gezien Verordening (EG) nr. 2894/94 van de Raad van 28 november 1994 houdende 
bepaalde wijzen van toepassing van de Overeen komst betreffende de Europese Economische 
Ruimte2, en met name artikel 1, lid 3, 
Gezien het voorstel van de Europese Commissie, 
Overwegende hetgeen volgt: Bijlage XX bij de Overeenkomst betreffende de  Europese Economische Ruimte (hierna "de 
Overeenkomst" genoemd) bevat specifieke bepalingen en regelingen inzake milieu. 
(1) Het is wenselijk om Richtlijn 2008/101/EG van het Europees Parlement en de Raad 
van 19 november 2008 tot wijziging va n Richtlijn 2003/87/EG teneinde ook 
luchtvaartactiviteiten op te nemen in  de regeling voor de handel in 
broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap
3op te nemen in de Overeenkomst. 
                                                 
2 PB L 305 van 30.11.1994, blz. 6.  
3 PB L 8 van 13.1.2009, blz. 3.  
NL 7   NL  
(2) Bijlage XX bij de Overeenkomst moet derhalve dienovereenkomstig worden 
gewijzigd, 
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD: 
Enig artikel 
Het door de Europese Unie in het Gemengd Co mité van de EER in te nemen standpunt met 
betrekking tot de voorgenomen wijziging van bijl age XX bij de Overeenkomst is in de bijlage 
bij dit besluit opgenomen. 
Gedaan te Brussel, op 10.1.2011 
 Voor de Raad 
 De voorzitter 
NL 8   NL BĲLAGE  
Ontwerp  
BESLUIT VAN HET GEMENGD COMITÉ VAN DE EER  
nr. […]  
van […] 
tot wijziging van bijlage XX (Milieu) bij de EER-Overeenkomst 
HET GEMENGD COMITÉ VAN DE EER, 
Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, gewijzigd bij het Protocol tot 
aanpassing van de Overeenkomst betreffende de  Europese Economische Ruimte, hierna "de 
Overeenkomst" genoemd, en met name artikel 98, 
Overwegende hetgeen volgt: (1) Bijlage XX bij de Overeenkomst werd gewijzig d bij Besluit nr. .../... van het Gemengd Comité 
van de EER van …
4. 
(2) Richtlijn 2008/101/EG van het Europees Pa rlement en de Raad van 19 november 2008 tot 
wijziging van Richtlijn 2003/87/EG  teneinde ook luchtvaartactiviteiten op te nemen in de 
regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap5moet in de 
Overeenkomst worden opgenomen. 
(3) Bij de besluitvorming zal nauw worden sa mengewerkt met de Europese Commissie, de 
Toezichthoudende Autoriteit van de EVA en de EVA-staten. 
(4) De overeenkomstsluitende partijen hebbe n een gemeenschappelijke verklaring opgesteld, 
waarin zij onder andere benadr ukken dat zij zullen streven naar snelle goedkeuring en 
inwerkingtreding van het besluit van het Gemeng d Comité van de EER waarbij een besluit van 
de Commissie wordt opgenomen in de Overeenkomst, 
BESLUIT: 
Artikel 1 
In bijlage XX bij de Overeenkomst wordt punt 21al (Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement 
en de Raad) als volgt gewijzigd: 
1. Het volgende streepje wordt toegevoegd: 
‘- 32008 L 0101 : Richtlijn 2008/101/EG van het Europ ees Parlement en de Raad van 19 
november 2008 (PB L 8 van 13.1.2009, blz. 3).’ 
                                                 
4 PB L …  
5 PB L 8 van 13.1.2009, blz. 3.  
NL 9   NL 2. Na aanpassing b) wordt het volgende ingevoegd: 
‘b bis) Op het moment dat deze richtlijn in de Overeenkomst wordt opgenomen, vinden 
er op het grondgebied van Liechtenstein geen  luchtvaartactiviteiten plaats zoals 
gedefinieerd in de richtlij n. Liechtenstein zal voldoen aan  de richtlijn zodra er op 
zijn grondgebied dergelijke luchtv aartactiviteiten plaatsvinden. 
b ter) Aan artikel 3 quater, lid 4, wo rdt de volgende alinea toegevoegd:  
 “Volgens de procedures van de Over eenkomst en op basis van de door de 
Toezichthoudende Autoriteit van de E VA in samenwerking met Eurocontrol 
verstrekte cijfers stelt het Gemengd Comité van de EER de historische 
luchtvaartemissies voor de hele EER vast door de cijfers over de vluchten binnen 
en tussen EVA-staten en de vluchten tu ssen EVA-staten en derde landen op te 
tellen bij de cijfers van het besluit va n de Commissie, op het moment dat dit 
besluit wordt opgenomen in de Overeenkomst.” 
b quater) In artikel 3 quinquies, lid 4, wordt de tweede alinea geschrapt. 
b quinquies) Aan artikel 3 sexies, lid 2, en aan artikel 3 septies, lid 4, wordt de 
volgende alinea toegevoegd:  “Op dezelfde datum dienen de EVA-staten de ontvangen aanvragen in bij de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA, die deze onmiddellijk doorstuurt aan de Commissie.” 
b sexies) Aan artikel 3 sexi es, lid 3, worden de volgende  alinea’s toegevoegd:  
 “Volgens de procedures van de Over eenkomst en op basis van de door de 
Toezichthoudende Autoriteit van de E VA in samenwerking met Eurocontrol 
verstrekte cijfers stelt het Gemengd Com ité van de EER voor de hele EER het 
totale aantal emissierechten, het aantal te veilen emissierechten, het aantal emissierechten voor de bijzondere reserve en het aantal kostel oze emissierechten 
vast door de cijfers over de vluchten binne n en tussen EVA-staten en de vluchten 
tussen EVA-staten en derde landen op te tell en bij de cijfers van het besluit van de 
Commissie, op het moment dat dit besl uit wordt opgenomen in de Overeenkomst.”
  De Commissie stelt de benchmark voor de  hele EER vast. Bij de besluitvorming 
werkt de Commissie nauw samen met de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA. De EVA-staten berekenen en public eren de emissierechten overeenkomstig 
artikel 3 sexies, lid 4, nadat het besluit van de Commissie in de Overeenkomst is 
opgenomen.” 
b septies) Aan artikel 3 se pties, lid 5, wordt de vol gende alinea toegevoegd:  
 “De Commissie stelt de benchmark voor de hele EER vast. Bij de besluitvorming 
werkt de Commissie nauw samen met de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA. De EVA-staten berekenen en public eren de emissierechten overeenkomstig 
artikel 3 septies, lid 7, nadat het besluit van de Commissie in de Overeenkomst is 
opgenomen.” 
NL 10   NL 3. Na aanpassing i) wordt het volgende ingevoegd: 
‘i bis)In artikel 16 wordt na lid 12 het volgende lid ingevoegd: 
“(13) De EVA-staten dienen de aanvragen  als bedoeld in artikel 16, leden 5 en 10, 
in bij de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA, die deze onmiddellijk 
doorstuurt aan de Commissie.” 
i ter) Aan artikel 18 bis,  lid 1, wordt de volgende alinea toegevoegd:  
 “In de loop van 2011 moeten de vl iegtuigexploitanten opnieuw worden 
toegewezen aan een EVA-staat, wanneer de exploitant aan zijn verplichtingen 
voor 2010 heeft voldaan. De aanvankelijk ad ministrerende lidsta at kan besluiten 
een ander tijdschema te hanteren voor de  toewijzing van vliegtuigexploitanten die 
aanvankelijk op basis van de criteria onder b) aan een lidstaat waren toegewezen, 
wanneer de exploitant binnen zes maanden na de goedkeuring van de lijst van exploitanten voor de hele EER als bedoeld in artikel 18 bis, lid 3, onder b) daartoe 
een verzoek indient. In da t geval vindt de nieuwe toewijzing uiterlijk in 2020 
plaats voor de handelsperi ode die in 2021 begint.” 
i quater) In artikel 18 bis,  lid 3, onder b), worden na “vliegtuigexploitanten” de 
woorden “voor de hele EER” ingevoegd. 
i quinquies) Aan artikel 18 ter wordt de volgende alinea toegevoegd: 
“Voor de uitvoering van hun verplichtingen kr achtens de richtlijn kunnen de EVA-staten 
en de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA Eurocontrol of een andere 
bevoegde organisatie om bijstand verzoeke n en daartoe met deze organisaties de 
nodige overeenkomsten sluiten.”’ 
Artikel 2 
De in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie bekend te maken teksten in de 
IJslandse en de Noorse taal van Richtlijn 2008/101/EG zijn authentiek. 
Artikel 3 
Dit besluit treedt in werking op de  dag volgende op die va n de laatste kennisgeving aan het Gemengd 
Comité van de EER, zoals bedoeld in artikel 103, lid 1, van de Overeenkomst
∗. 
Artikel 4 
Dit besluit wordt bekendgemaakt in het EER -deel van en in het EER-supplement bij het Publicatieblad 
van de Europese Unie . 
Gedaan te Brussel,  Voor het Gemengd Comité van de EER  
                                                
 
∗ [Geen grondwettelijke vereisten aangegeve n.] [Grondwettelijke vereisten aangegeven.] 
NL 11   NL De voorzitter  
  
 De secretarissen  
van het Gemengd Comité van de EER  
NL 12   NL Gemeenschappelijke verklaring van de overeenkomstsluitende partijen 
bij Besluit nr. […] waarbij Richtlijn 2008/10 1/EG in de Overeenkomst wordt opgenomen 
[ter goedkeuring met het besluit en voor publicatie in het PB] 
‘Richtlijn 2008/101/EG bevat bepalingen inzake het ge bruik van de opbrengsten van geveilde rechten. 
De toepassing van deze bepaling door de EVA-staten doet geen afbreuk aan het toepassingsgebied van de Overeenkomst. 
Wat betreft de benchmarks zoals bedoeld in artikel  3 sexies, lid 3, en arti kel 3 septies, lid 5, van 
Richtlijn 2003/87/EG, als gewijz igd bij Richtlijn 2008/101/EG, st reven de overeenkomstsluitende 
partijen naar snelle goedkeuring en inwerkingtredi ng van het besluit van het Gemengd Comité van de 
EER waarbij een besluit van de Commissie wordt opge nomen. Om de homogeniteit van de EER en het 
gemeenschappelijke systeem voor de handel in  emissierechten te waarborgen, wordt een 
gemeenschappelijk parallel proces  tussen de overeenkomstsluitende pa rtijen gevolgd voor de besluiten 
van de Europese Commissie die in de Over eenkomst worden opgenomen, eventueel via een 
schriftelijke procedure. 
Met het oog op de transparantie van het systeem voor de handel in emissierecht en voor alle betrokken 
vliegtuigexploitanten voorziet de Commissie in b ijzondere clausules in haar  besluiten tot uitvoering 
van Richtlijn 2008/101/EG, waarin wordt verwezen naar  de uitbreiding van de besluiten tot de EER-
EVA-staten bij besluit van he t Gemengd Comité van de EER.’