COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 26.11.1997 
COM(97) 582 def. 
97/0337 (CNS) 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, 
AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE 
EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S 
Actieplan ter bevordering van het veilige gebruik van Internet 
Voorstel voor een 
BESCHIKKING VAN DE RA AH 
tot vaststelling van een communautair meerjarenactieplan ter bevordering van het 
veilige gebruik van Internet 
(door de Commissie ingediend) 

Mededeling van de Commissie aan het Europees 
Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal 
Comité en het Comité van de regio's 
Actieplan ter bevordering van het veilige gebruik van Internet 
1. INLEIDING 
Door zijn razendsnelle groei brengt Internet momenteel een ware omwenteling in een 
aantal economische sectoren teweeg. Tegelijkertijd oefent Internet een sterke invloed uit 
op sociaal, educatief en cultureel gebied doordat het burgers en opvoeders meer 
mogelijkheden verschaft, de drempels voor het creëren en verspreiden van inhoud 
verlaagt en universele toegang tot steeds rijkere bronnen van digitale informatie biedt. 
In overeenstemming met deze mogelijkheden is de inhoud op Internet voor het overgrote 
deel bedoeld als informatie voor volledig legitiem zakelijk of particulier gebruik. Internet 
bevat echter ook een beperkte hoeveelheid potentieel schadelijke of illegale inhoud of 
kan als middel voor criminele activiteiten worden gebruikt. Ofschoon de voordelen van 
Internet ruimschoots tegen de mogelijke nadelen opwegen, kunnen deze aspecten niet 
over het hoofd worden gezien. Het betreft hier dringende kwesties van openbaar, politiek, 
commercieel en juridisch belang. Als daar geen aandacht aan wordt besteed, zouden ze 
aanleiding kunnen geven tot sterke weerstand tegen het gebruik van Internet, waardoor 
een ontwikkeling zou worden belemmerd die voor alle sectoren van de maatschappij in 
diverse opzichten grote voordelen kan opleveren. Vanwege deze bezorgdheid werd 
tijdens recente politieke besprekingen in de Europese Unie dan ook de nadruk gelegd op 
de behoefte aan maatregelen en concrete oplossingen. 
Het in deze mededeling voorgestelde actieplan is een belangrijk element in de strijd tegen 
illegale en schadelijke inhoud op Internet. Om het beoogde resultaat te bereiken, moet het 
nauw worden gecoördineerd met andere initiatieven op het gebied van illegale en 
schadelijke inhoud. Het slaat een brug naar de toenemende samenwerking tussen de 
politiële en justitiële autoriteiten in het kader van de derde pijler. Meer algemeen is het 
een aanvulling en versterking van de acties op de desbetreffende gebieden die in de 
lidstaten worden uitgevoerd of in voorbereiding zijn. 
Het plan heeft betrekking op illegale en schadelijke inhoud. Illegale inhoud wordt soms 
beschouwd als synoniem met kinderpornografie. Illegale inhoud omvat echter meer en 
houdt verband met uiteenlopende vraagstukken: 
• nationale veiligheid (instructies voor het maken van bommen, illegale productie van 
drugs, terroristische activiteiten); 
• bescherming van minderjarigen (onrechtmatige vormen van marketing, geweld, 
pornografie); 
• bescherming van de menselijke waardigheid (aansporing tot rassenhaat of 
rassendiscriminatie); 
economische veiligheid (fraude, instructies voor het illegaal kopiëren van 
kredietkaarten); 
informatiebeveiliging (kwaadwillig hacken); 
1 • 
• bescherming van de persoonlijke levenssfeer (ongeoorloofd verstrekken van 
persoonsgegevens, elektronische pesterijen); 
• bescherming van de goede naam (smaad, onrechtmatige vergelijkende reclame); 
• intellectuele eigendom (ongeoorloofde verspreiding van auteursrechtelijk beschermde 
werken, bv. software of muziek). 
Schadelijke inhoud slaat zowel op inhoud die is toegestaan, maar waarvan de 
verspreiding beperkt is (alleen voor volwassenen bijvoorbeeld), als op inhoud die voor 
bepaalde gebruikers aanstootgevend kan zijn, hoewel de publicatie ervan niet is beperkt 
vanwege het beginsel van de vrije meningsuiting. 
De intense activiteit van de Europese instellingen op dit gebied sinds 1996', de politieke 
richting die door het Europees Parlement2 en de Raad3 is aangegeven, de ministeriële 
verklaring als resultaat van de Conferentie in Bonn en de ontwikkelingen in de lidstaten 
tonen aan dat Europa in veel opzichten een voortrekkersrol heeft vervuld bij de 
behandeling van de problemen en het voorstellen van oplossingen op basis van 
zelfregulering door de industrie, filtratie en beoordeling, en het vergroten van het 
vertrouwen bij de gebruikers door bewustmaking. De Commissie is voornemens de 
uitdagingen op twee manieren te beantwoorden: door middel van een voorstel voor een 
aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke 
waardigheid en door middel van het onderhavige actieplan, dat het resultaat is van het 
intensieve overleg met alle betrokkenen dat in het kader van dit proces heeft 
plaatsgevonden. 
Ter bestrijding van illegale inhoud is de medewerking van de industrie vereist om de 
verspreiding te beperken, alsmede een volledig functionerend zelfreguleringssysteem dat 
een hoge mate van bescherming beoogt en dat hand in hand moet gaan met een 
doelmatige rechtshandhaving door de lidstaten en derde landen. Schadelijke inhoud moet 
op een andere manier worden aangepakt dan illegale inhoud, en ook hier heeft de 
industrie een leidende rol te spelen door ervoor te zorgen dat de gebruikers kunnen 
beschikken over en op de hoogte zijn van de nodige hulpmiddelen. 
De Commissie heeft aangegeven op welke gebieden concrete maatregelen noodzakelijk 
zijn en communautaire middelen beschikbaar moeten worden gesteld om een gunstige 
omgeving voor de ontwikkeling van de Internetindustrie te bevorderen: 
• bevordering van zelfregulering en totstandbrenging van regelingen voor 
inhoudcontrole, inclusief een Europees netwerk van hotlines4, om een hoge mate van 
Zie overzicht in bijlage 2. 
2 Resolutie van het Europees Parlement van 24 april 1997 over de Mededeling van de Commissie inzake 
illegale en schadelijke inhoud op het Internet, Resolutie van het Europees Parlement van 24 oktober 
1997 over het Groenboek van de Commissie over de bescherming van minderjarigen en de menselijke 
waardigheid in de context van de audiovisuele en informatiediensten (COM(96) 483). 
3 Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de 
Raad bijeen, PB nr. C 70 van 6.3.1997, blz. 1, http://www.echo.lu/legal/en/internet/resol.html 
4 Een hotline is een centrum dat de gebruikers de mogelijkheid biedt om inhoud te melden die zij tijdens 
het gebruik van Internet hebben aangetroffen en die volgens hen illegaal is. Er zullen maatregelen 
2 
bescherming te verwezenlijken (vooral ter bestrijding van inhoud zoals 
kinderpornografie, racisme of antisemitisme); 
• demonstratie en toepassing van doelmatige filtreervoorzieningen en compatibele 
beoordelingssystemen, waarbij met de culturele en taalkundige verscheidenheid 
rekening wordt gehouden; 
• bevordering van bewustmakingsacties gericht op de gebruikers, in het bijzonder 
kinderen, ouders en leerkrachten, zodat zij veilig en vol vertrouwen gebruik kunnen 
maken van de door de industrie aangeboden Internetvoorzieningen. 
Om het gewenste resultaat te bereiken, moeten deze maatregelen om de volgende redenen 
in het kader van een meerjarenactieplan worden uitgevoerd: 
• het geeft een duidelijk teken aan de industrie en de gebruikers in de EU dat zij, om het 
veilige gebruik van Internet te realiseren, met de steun van de overheid actief moeten 
samenwerken; 
• het brengt in geheel Europa een samenwerkings- en coördinatieproces op gang om 
deze problemen door middel van concrete acties en projecten aân te pakken; 
• het verschaft een stevige basis waarop zowel onmiddellijke acties kunnen worden 
gepland als acties die gedurende een langere tijd zullen doorlopen; 
• het houdt een zekere flexibiliteit in voor het beantwoorden van nieuwe uitdagingen die 
gezien de snelheid van de technologische vooruitgang en de marktontwikkelingen op 
Internet kunnen worden verwacht; 
• het garandeert de voortdurende betrokkenheid van de lidstaten bij en de raadpleging 
van het Europees Parlement over de voorgestelde maatregelen. 
2. DE POLITIEKE CONSENSUS VOOR ACTIE 
De afgelopen achttien maanden werden grote inspanningen geleverd, zowel op het niveau 
van de EU als in de lidstaten. Bovendien werd in diverse internationale fora over de 
gerezen problemen gedebatteerd en beraadslaagd. Een overzicht van deze 
werkzaamheden wordt in bijlage 2 gegeven. 
2.1. De te volgen aanpak 
De in de EU reeds uitgevoerde werkzaamheden, die zijn gebaseerd op de Mededeling 
over illegale en schadelijke inhoud en op het Groenboek over de bescherming van 
minderjarigen en de menselijke waardigheid, hebben geleid tot een brede consensus 
tussen het Europees Parlement, de Raad en de lidstaten over de te volgen aanpak. Er moet 
een onderscheid worden gemaakt tussen illegale inhoud en schadelijke inhoud. Voor deze 
twee categorieën moeten verschillende maatregelen worden getroffen. 
worden getroffen naar gelang van de gemelde feiten. De dienst kan alleen doeltreffend functioneren 
als het de gebruiker gemakkelijk wordt gemaakt om iets te melden bij een hotline. 
• Illegale inhoud moet aan de bron worden aangepakt door de rechtshandhavings-
instanties, wier activiteiten door de nationale rechtsregels en overeenkomsten inzake 
justitiële samenwerking worden geregeld. De industrie kan echter belangrijke hulp 
verlenen om de verspreiding van illegale inhoud (in het bijzonder inhoud zoals 
kinderpornografie, racisme en antisemitisme) te beperken door middel van behoorlijk 
functionerende systemen voor zelfregulering (zoals gedragscodes en de oprichting 
van hotlines) die in overeenstemming zijn met en worden gedragen door het 
rechtssysteem en door de consumenten worden gesteund. 
• Bij de aanpak van schadelijke inhoud moet aan de volgende acties voorrang worden 
gegeven: de gebruikers in staat stellen om zich tegen schadelijke inhoud te 
beschermen door de ontwikkeling van technologische oplossingen (filtreer- en 
inhoudbeoordelingssystemen), zorgen voor een sterkere bewustmaking van de 
ouders, en zelfregulering ontwikkelen, waardoor een geschikt kader tot stand kan 
komen, met name voor de bescherming van minderjarigen. 
2.2. Steun van het Europees Parlement, de Raad en de Europese regeringen 
Voor deze aanpak werd krachtige steun betuigd op het niveau van het Europees 
Parlement en van de Raad en de lidstaten, alsmede in de ruimere Europese context van de 
verklaring van Bonn, die de ministers van 29 Europese landen zijn overeengekomen. 
2.2.1. Zelfregulering 
Het Europees Parlement heeft erop gewezen, dat zelfregulering noodzakelijk is en heeft er 
bij de lidstaten en de Commissie op aangedrongen de samenwerking tussen de industrie 
(de aanbieders van toegang en diensten), de politieke besluitvormingsinstanties en de 
gebruikersorganisaties te bevorderen.5 
De Raad verzocht de lidstaten zelfregulerende systemen aan te moedigen en te 
vergemakkelijken, met inbegrip van vertegenwoordigende instanties voor 
Internetdienstverleners en -gebruikers, doeltreffende gedragscodes en voor het publiek 
beschikbare hotline-informatiekanalen. De Commissie werd verzocht de coördinatie op 
communautair niveau van de zelfregulerende en vertegenwoordigende instanties te 
stimuleren en de uitwisseling van informatie over de beste werkwijzen op dit gebied te 
bevorderen en te vergemakkelijken.6 
In de verklaring van Bonn beklemtoonden de ministers de rol die de particuliere sector 
kan spelen bij de bescherming van de belangen van de consumenten en bij de 
bevordering en de eerbiediging van ethische normen door middel van behoorlijk 
functionerende systemen voor zelfregulering die in overeenstemming zijn met en worden 
gesteund door het rechtssysteem. 
5 Resolutie van het Europees Parlement van 24 april 1997, overweging P, punt 23, 29 en 35. 
6 Resolutie van de Raad van 17 februari 1997. 
4 
2.2.2. Filtratie en beoordeling 
Het Parlement heeft de aanbeveling uitgesproken dat filter- en selectieapparatuur met 
actieve deelneming van de Europese Unie uitgebreid wordt onderzocht om vast te stellen 
hoe doelmatig, toegankelijk en duur deze is.7 
De Raad moedigde het aanbieden van filtreermechanismen aan de gebruikers en het 
invoeren van een classificatie aan en verzocht de Commissie technisch onderzoek te 
stimuleren, met name in verband met filtreren, classificeren, traceren en bescherming van 
de privacy, rekening houdend met culturele en taalkundige verscheidenheid in Europa. 
In de verklaring van Bonn moedigden de ministers de industrie aan om open, 
platformonafhankelijke systemen voor inhoudbeoordeling in te voeren en 
beoordelingsdiensten voor te stellen die aan de behoeften van de verschillende gebruikers 
voldoen en rekening houden met de culturele en taalkundige verscheidenheid van 
Europa. 
2.2.3. Bewustmaking 
Het Parlement heeft aangedrongen op de uitvoering van een Europese campagne en een 
programma van voorlichtings- en bewustmakingsacties, gefinancierd uit de begroting van 
de EU, teneinde ouders en alle personen die met kinderen te maken hebben in te lichten 
over de beste manier om minderjarigen tegen blootstelling aan schadelijke inhoud te 
beschermen.8 
De Internetwerkgroep, samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten, de industrie 
en de gebruikers, stelde dat bewustmakingsactiviteiten moeten worden gestimuleerd 
zodat de gebruikers zowel de mogelijkheden als de nadelen van Internet begrijpen. Met 
name ouders en opvoeders moeten voldoende worden voorgelicht zodat zij in staat zijn 
om optimaal gebruik te maken van programmatuur voor controle door ouders en van 
beoordelingssystemen. 
De industrie, zelfregulerende instanties en gebruikersgroepen kunnen samenwerken bij 
het leveren van geschikt materiaal, inclusief uitleg, illustraties en animatie. Dit moet 
beschikbaar worden gesteld op Internet en voor andere media, die moeten worden 
aangemoedigd om artikelen of programma's te produceren die gericht zijn op de 
doelgroepen ouders, opvoeders en jonge Internetgebruikers. 
2.3. Door de lidstaten genomen initiatieven 
Praktische maatregelen die onlangs door de afzonderlijke lidstaten op beide gebieden zijn 
genomen, worden in het tweede verslag van de werkgroep samengevat. Zij hebben onder 
meer betrekking op: wetgeving, zelfregulering, hotline-initiatieven en technische 
oplossingen. 
7 Resolutie van het EP van 24 oktober 1997, punt 17. 
8 Resolutie van het EP van 24 oktober 1997, punt 23. 
Uit dit verslag blijkt duidelijk dat maatregelen mogelijk zijn en dat verdere maatregelen 
vereist zijn, aangezien sommige lidstaten op de beschreven punten aanzienlijke 
vooruitgang hebben geboekt, andere in het stadium van besprekingen tussen de betrokken 
partijen verkeren, en nog andere nog moeten beginnen. 
Op de datum waarop het verslag werd afgesloten (30 juni 1997), waren reeds hotlines 
opgericht in België, Nederland, Oostenrijk en het VK. Sindsdien is ook in Duitsland een 
hotline opgericht. Er bestaan zelfregulerende instanties in België, Duitsland en het VK. 
De besprekingen zijn in een gevorderd stadium in Frankrijk, Griekenland en Italië, en er 
zijn werkgroepen opgericht in Denemarken, Finland, Ierland en Zweden. 
Voorts wordt in het verslag de situatie in de lidstaten vergeleken met die in de VS, waar 
nu een aanpak wordt gevolgd die vergelijkbaar is met die waarvoor de EU eerder reeds 
heeft gekozen. In overeenstemming met de uitspraak van het Hooggerechtshof over de 
desbetreffende delen van de Communications Decency Act hebben president Clinton en 
vice-president Gore in juli 1997 een bijeenkomst georganiseerd en bijgewoond waarop 
toonaangevende ondernemingen en brancheorganisaties hebben besloten maatregelen te 
nemen om filtreer- en beoordelingssystemen en bewustmakingsacties te bevorderen. De 
uitvoering van deze maatregelen zal op een belangrijke topbijeenkomst van de industrie 
begin december 1997 worden besproken. 
In het verslag staat verder dat de meeste lidstaten voorstander zijn van een actieve rol 
en een katalysatorfunctie van de Commissie vanwege het internationale karakter en de 
complexiteit van de op te lossen problemen. Deze actieve rol moet erop gericht zijn de 
coördinatie en de convergentie van de maatregelen van de lidstaten te verzekeren, 
bijvoorbeeld met betrekking tot de draagwijdte en de inhoud van de opgestelde 
gedragscodes, waarbij concurrentieverstoring en rechtsonzekerheid moeten worden 
vermeden en de samenwerking op een aantal gebieden moet worden bevorderd. 
In het verslag wordt ook beklemtoond dat de demonstratie en de toepassing van 
technische oplossingen zoals geavanceerde filtreer- en beoordelingssystemen actief 
moeten worden gesteund en dat opvoeders, ouders en andere gebruikers moeten worden 
geattendeerd op en ingelicht over de mogelijkheden ter bestrijding van schadelijke 
inhoud. 
Gezien de snelheid van de ontwikkelingen en de nieuwheid van de gerezen problemen 
wordt in het verslag ook het accent gelegd op de behoefte aan grensoverschrijdende 
samenwerking, de uitwisseling van ervaring en de ontwikkeling van optimale 
werkwijzen. 
Op het gebied van illegale inhoud wordt nauwere samenwerking tussen de industrie en de 
rechtshandhavingsinstanties aanbevolen. 
3. HET ACTIEPLAN 
Het voorgestelde actieplan is specifiek gericht op acties waarvoor financiële steun van de 
Gemeenschap is vereist. 
Het is gebaseerd op de politieke consensus die in de afgelopen achttien maanden tot stand 
is gekomen en op de bevindingen van de Internetwerkgroep. Het heeft tot doel: 
• 
• de actoren (industrie, gebruikers) ertoe aan te zetten adequate zelfreguleringssystemen 
te ontwikkelen en toe te passen; 
ontwikkelingen op gang te brengen door demonstraties te ondersteunen en de 
toepassing van technische oplossingen te stimuleren; 
ouders en leerkrachten alert te maken en voor te lichten, met name via hun relevante 
verenigingen; 
de samenwerking en de uitwisseling van ervaring en optimale werkwijzen te 
stimuleren; 
• de coördinatie in geheel Europa en tussen de betrokken actoren te bevorderen; 
• ervoor te zorgen dat de in Europa gevolgde aanpak verenigbaar is met die welke elders 
wordt gevolgd. 
De Commissie heeft onlangs ook haar goedkeuring gehecht aan een voorstel aan de Raad 
om een aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van minderjarigen en 
de menselijke waardigheid goed te keuren. Het is belangrijk te beklemtonen dat deze 
twee documenten, hoewel ze op zichzelf staan, volledig complementair zijn, aangezien 
de aanbeveling een juridisch karakter heeft en tot doel heeft gemeenschappelijke 
richtsnoeren voor de invoering op nationaal niveau van een kader voor zelfregulering ter 
bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid in de context van de 
audiovisuele en informatiediensten te bevorderen, en het actieplan door het verstrekken 
van financiële steun de toepassing ervan door de markt zal stimuleren. 
Het actieplan zal worden uitgevoerd in nauwe coördinatie met de voorgestelde 
aanbeveling van de Raad en de bevordering van gemeenschappelijke richtsnoeren voor 
de invoering op nationaal niveau van een kader voor zelfregulering ter bescherming van 
minderjarigen en de menselijke waardigheid in de context van de audiovisuele en online-
informatiediensten. 
Het actieplan is tevens een aanvulling op andere lopende acties. Er zal met name worden 
gezorgd voor coördinatie met het programma INFO 2000, waarvan de 
bewustmakingsacties gericht zijn op de industrie als inhoudaanbieder en als gebruiker 
van multimedia- en informatiediensten, inclusief maar niet beperkt tot het gebruik van 
Internet. Er zal zorg voor worden gedragen dat gebruik wordt gemaakt van de ervaring 
die is opgedaan in het kader van het actieplan "Leren in de informatiemaatschappij", dat 
specifiek gericht is op het gebruik van Internet als hulpmiddel bij het lesgeven. 
Het actieplan omvat vier actiepunten: 
3.1. Actiepunt 1 - Een veilige omgeving scheppen 
Het eerste actiepunt heeft tot doel de verspreiding van illegale en schadelijke inhoud te 
beperken en de ontwikkeling van zelfregulering door de industrie aan te moedigen, 
waarbij een hoge mate van bescherming wordt beoogd en aandacht wordt geschonken 
aan kwesties met betrekking tot opspoorbaarheid. 
Daartoe voorziet het in specifieke steun voor regelingen voor inhoudcontrole zoals een 
Europees netwerk van hotlines, de ontwikkeling van gemeenschappelijke benaderings-
wijzen in geheel Europa, en de uitwisseling en overdracht van expertise en optimale 
werkwijzen, met name naar de lidstaten waar de Internetontwikkelingen zich nog in het 
beginstadium bevinden. 
Om zelfregulering door de industrie en de ontwikkeling van gedragscodes aan te 
moedigen, een punt waarin ook de aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming 
van minderjarigen en de menselijke waardigheid voorziet, zullen gemeenschappelijke 
richtsnoeren worden vastgesteld en zal de toepassing ervan worden aangemoedigd. Er 
zullen, volledig in overleg met de nationale autoriteiten en vertegenwoordigers van de 
gebruikers en de consumenten, maatregelen worden genomen voor de uitwisseling van 
informatie, zowel langs elektronische weg als door regelmatige bijeenkomsten, tussen 
zelfregulerende instanties en de industrie over de toepassing van gedragscodes en 
optimale werkwijzen, waarbij zowel aan illegale als schadelijke inhoud aandacht wordt 
besteed. Er zullen maatregelen worden genomen om de voortgang nauwlettend te volgen. 
3.2. Actiepunt 2 - Filtreer- en beoordelingssystemen ontwikkelen 
Technische oplossingen om te voorkomen dat schadelijke inhoud terechtkomt bij 
personen voor wie hij niet geschikt is of die dergelijke inhoud niet willen ontvangen, 
zoals filtreer- en beoordelingssystemen, worden geleidelijk beschikbaar gesteld. Ze zijn 
echter nog niet erg verfijnd en ze zijn niet zeer geschikt om de culturele en taalkundige 
verscheidenheid in Europa tot haar recht te laten komen. Daarom worden ze nog steeds 
weinig gebruikt door de Europese inhoudaanbieders en -gebruikers. 
Om de mogelijkheden van deze systemen te demonstreren en de actieve betrokkenheid 
van de Europese inhoudaanbieders en -gebruikers aan te moedigen, zullen enkele 
gezamenlijke projecten worden gestart waarbij diverse spelers in de Internetindustrie 
(inhoudaanbieders, software-industrie, dienstenaanbieders), gebruikers zoals ouders en 
leerkrachten, en consumentenverenigingen worden bijeengebracht. De resultaten van 
deze projecten zullen op grote schaal worden verspreid en er zullen optimale werkwijzen 
voor de inhoudaanbieders en -gebruikers worden ontwikkeld. Deze projecten zullen ook 
een belangrijk onderdeel vormen van de bewustmakingsacties waarin actiepunt 3 
voorziet. 
Omdat Internet een wereldomspannend netwerk is, is het belangrijk dat de Europese 
oplossingen compatibel zijn met de elders toegepaste systemen. Er zal moeten worden 
gezorgd voor coördinatie met internationale initiatieven. 
3.3. Actiepunt 3 - Bewustmakingsacties aanmoedigen 
De geïnformeerdheid over de mogelijkheden van Internet en, met name voor bepaalde 
doelgroepen, de nadelen ervan, is in Europa nog steeds vrij beperkt. 
Bewustmakingsacties om het veilige gebruik van Internet te bevorderen, gericht op 
specifieke groepen zoals ouders, leerkrachten en kinderen, kunnen ertoe bijdragen om dit 
probleem te verhelpen, bijvoorbeeld door een beroep te doen op multiplicatororganisaties 
zoals consumentenorganisaties en andere relevante verenigingen. Bewustmaking is ook 
de noodzakelijke aanvulling op de actiepunten 1 en 2, aangezien de maatregelen van de 
industrie om zelfregulerings- en filtreer- en beoordelingssystemen in te voeren, alleen 
vruchten zullen afwerpen als de gebruikers en de potentiële gebruikers daarvan op de 
hoogte zijn. 
De bewustmakingsacties hebben tot doel het gebruik van door de industrie aangeboden 
Internetdiensten thuis en in scholen te stimuleren door de mogelijke reden tot 
bezorgdheid van ouders en leerkrachten over de beschikbaarheid van illegale en 
schadelijke inhoud te verminderen. In combinatie met de andere actiepunten zal dit de 
industrie in staat stellen om in een veilige omgeving te opereren. 
De bewustmakingsinitiatieven waarin dit actiepunt voorziet, zullen in twee fasen worden 
uitgevoerd. Tijdens de eerste fase zal het terrein worden voorbereid. Dit omvat de 
aanwijzing van de meest geschikte kanalen, de vervaardiging van het basismateriaal, de 
aanpassing aan specifieke taalkundige en culturele gegevenheden, enz. Tijdens de tweede 
fase zullen in geheel Europa grootschalige bewustmakingsacties worden uitgevoerd. De 
demonstratieprojecten in het kader van actiepunt 2.1 zullen een belangrijke bijdrage tot 
de inhoud van de bewustmakingsacties leveren. De communautaire actie dient om de 
aanzet te geven tot nationale maatregelen en te zorgen voor coördinatie en de uitwisseling 
van ervaring. 
De acties in het kader van dit actiepunt zullen worden uitgevoerd in coördinatie met 
vergelijkbare initiatieven die in sommige lidstaten genomen of gepland zijn. Waar nog 
geen initiatieven van de grond zijn gekomen, kunnen deze werkzaamheden door de 
overdracht van informatie en expertise helpen om acties te definiëren en op gang te 
brengen. 
3.4. Actiepunt 4 - Ondersteunende maatregelen 
In tegenstelling tot wat soms wordt beweerd, beweegt Internet zich niet in een juridisch 
vacuüm. Wegens de unieke kenmerken en vooral de wereldomspannende omvang van 
het netwerk rijzen echter vragen zoals de toepasselijke wetgeving en de aansprakelijkheid 
voor strafbare feiten. Over deze vraagstukken wordt in veel fora gediscussieerd en 
beraadslaagd. In veel landen komt momenteel jurisprudentie ter zake tot stand. Deze 
ontwikkelingen moeten op de voet worden gevolgd en voortdurend worden geëvalueerd. 
Tevens moet ervoor worden gezorgd dat de Europese initiatieven in het kader van dit 
actieplan op adequate wijze worden gecoördineerd met soortgelijke initiatieven die elders 
worden genomen. 
De in het kader van actiepunt 4 geplande maatregelen dienen om deze problemen aan te 
pakken, de samenhang van het plan in zijn geheel te garanderen en het effect van het plan 
te evalueren. 
4. CONCLUSIE 
De Internetindustrie en de beleidsmakers zijn het erover eens dat het veilige gebruik van 
Internet een voorwaarde is voor de volledige ontwikkeling van het potentieel van het 
netwerk. Het actieplan zal, samen met het voorstel voor een aanbeveling van de Raad 
betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid, dit veilige 
gebruik bevorderen door een gunstige omgeving voor de Internetindustrie in de hand te 
werken en deze industrie te helpen bij het nemen van de nodige praktische maatregelen 
om dit te bereiken. 
Het is bemoedigend te constateren dat de aanpak ter bevordering van het veilige gebruik 
van Internet, zoals die door de Europese Commissie in het afgelopen jaar werd 
voorgesteld en door de Raad en het Parlement werd gesteund, op andere plaatsen in de 
wereld grote belangstelling heeft gewekt en op internationaal niveau steeds meer wordt 
nagevolgd. 
Daarom legt de Commissie het bijgevoegde voorstel voor een beschikking van de Raad 
voor aan het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van 
de regio's. 
10 
OVERZICHT VAN DE ACTIEPUNTEN - ACTIEPLAN TER BEVORDERING VAN HET VEILIGE GEBRUIK VAN INTERNET Bijlage 1 
TITEL BESCHRIJVING MOTIVERING ACTOREN * 
1. Een veilige omgeving scheppen 
1.1 Een Europees 
netwerk van hotlines 
oprichten 
1.2 Zelfregulering en 
gedragscodes 
aanmoedigen Oproep tot het indienen van voorstellen met 
de bedoeling dat de deelnemende organisaties 
(20-25) 
• een Europees netwerk van hotlines 
oprichten en verbindingen tussen dit 
netwerk en hotlines in derde landen tot 
stand brengen 
• gemeenschappelijke benaderingswijzen 
ontwikkelen 
• de overdracht van knowhow en optimale 
werkwijzen stimuleren 
Aanbestedingen om zelfregulerende 
instanties te helpen 
• richtsnoeren op Europees niveau voor 
gedragscodes te ontwikkelen 
• een consensus over de toepassing ervan tot 
stand te brengen 
• de tenuitvoerlegging ervan te 
ondersteunen 
• de voortgang te volgen 
waarbij een hoge mate van bescherming 
wordt beoogd en aandacht wordt geschonken 
aan opspoorbaarheid de verspreiding van illegaal materiaal beperken 
de samenwerking tussen de industrie en de 
rechtshandhavingsinstanties verbeteren 
zorgen voor spreiding over en samenwerking in geheel 
Europa 
de doelmatigheid vergroten door de uitwisseling van 
informatie en ervaring 
aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van 
minderjarigen en de menselijke waardigheid a) industrie: 
aanbieders van 
toegang en diensten, 
telecommunicatie-
exploitanten, 
nationale hotline­
exploitanten 
b) nationale rechts­
handhavings­
instanties 
a) industrie: zelf­
regulerende 
instanties, aanbieders 
van toegang en 
diensten 
b) consumenten­
verenigingen 
c) overheid 
* a) actoren die de voornaamste rol zullen spelen bij het opzetten van de actie, b) en c) actoren die zullen worden geraadpleegd of bij de actie betrokken 
11 
OVERZICHT VAN DE ACTIEPUNTEN - ACTIEPLAN TER BEVORDERING VAN HET VEILIGE GEBRUIK VAN INTERNET Bijlage 1 
TITEL BESCHRIJVING MOTIVERING ACTOREN * 
2. Filtreer- en beoordelingssystemen ontwikkelen 
2.1 De mogelijkheden 
van filtreer- en 
beoordelings­
systemen 
demonstreren 
2.2 Internationale 
overeenstemming 
over beoordelings­
systemen 
vergemakkelijken • Oproep tot het indienen van voorstellen 
voor projecten voor het demonstreren van: 
- de validering van beoordelingssystemen 
met betrekking tot de Europese 
inhoudaanbieders 
- de integratie van beoordeling in het proces 
van het creëren van inhoud 
- de voordelen van deze technische 
oplossingen 
• Oproep tot het indienen van voorstellen 
voor het demonstreren van beoordelings­
systemen van derden 
• Aanbesteding voor de beoordeling van 
demonstratieprojecten en de verspreiding 
van resultaten 
• Overlegvergaderingen voor de toepassing van filtreer- en beoordelingssystemen 
zorgen en in de praktijk bruikbare opties aan gebruikers, 
ouders en leerkrachten aanbieden 
de praktische toepassing van filtreer- en 
beoordelingssystemen door de Europese inhoudaanbieders 
en -gebruikers heeft nog geen kritische massa bereikt 
het gebruik van beoordelingssystemen door de 
inhoudaanbeiders stimuleren 
noodzaak om te voldoen aan specifieke eisen van zakelijke, 
institutionele of educatieve gebruikers of van 
eindgebruikers 
vormt een aanvulling op zelfbeoordeling door 
inhoudaanbieders 
het effect van demonstratieprojecten beoordelen en zorgen 
voor de verspreiding van de resultaten in geheel Europa 
zorgen voor een gecoördineerde Europese inbreng in 
internationale overeenkomsten over protocollen en 
interoperabele labelsystemen 
ervoor zorgen dat in beoordelingssystemen rekening wordt 
gehouden met specifieke Europese gegevenheden a) softwarebedrijven, 
inhoudaanbieders, 
toegangsverschafîers 
b) specialisten op het 
gebied van kinder­
bescherming, 
consumenten­
vraagstukken, 
burgerlijke vrijheden 
c) WWW-
normalisatie-
instellingen 
* a) actoren die de voornaamste rol zullen spelen bij het opzetten van de actie, b) en c) actoren die zullen worden geraadpleegd of bij de actie betrokken 
12 
OVERZICHT VAN DE ACTIEPUNTEN - ACTIEPLAN TER BEVORDERING VAN HET VEILIGE GEBRUIK VAN INTERNET Bijlage 1 
TITEL BESCHRIJVING MOTIVERING ACTOREN * 
3. Bewustmakingsacties aanmoedigen 
3.1 Het terrein 
voorbereiden voor 
bewustmakingsacties 
3.2 De uitvoering van 
grootschalige 
bewustmakingsacties 
aanmoedigen • Oproep tot het indienen van voorstellen om 
geschikte organisaties te selecteren voor een 
voorbereidende actie waarbij 
- multiplicatororganisaties en de meest geschikte 
kanalen, media en inhoud worden aangewezen 
om het beoogde publiek te bereiken 
- basismateriaal wordt vervaardigd 
- dit materiaal wordt aangepast met het oog op 
specifieke taalkundige en culturele gegeven­
heden 
- rekening wordt gehouden met de resultaten 
van demonstratieprojecten** 
- het uitvoeringsplan wordt opgesteld 
• Oproep tot het indienen van voorstellen om 
multiplicatororganisaties te selecteren voor de 
vervolgactie in alle lidstaten 
- seminars en workshops organiseren en 
informatiepakketten voor leerkrachten 
verspreiden 
- helpen bij de uitvoering van grootschalige 
bewustmakingsacties (websites creëren, 
materiaal verspreiden, reclamecampagnes, 
informatiepakketten voor journalisten) 
- samenwerking en de uitwisseling van ervaring 
organiseren bewustmaking is de noodzakelijke aanvulling op de actiepunten 1 
en 2, aangezien de maatregelen van de industrie om 
zelfregulerings- en filtreer- en beoordelingssystemen in te voeren, 
alleen vruchten zullen afwerpen als de gebruikers en de potentiële 
gebruikers daarvan op de hoogte zijn 
de behoefte aan bewustmakingsacties werd met name door het 
Europees Parlement beklemtoond 
voorbereidende acties zijn nodig om ervoor te zorgen dat 
grootschalige acties gebaseerd zijn op een grondige kennis van de 
vereisten 
bewustmakingsacties dragen bij tot het vergroten van het 
vertrouwen van ouders en leerkrachten in het veilige gebruik van 
Internet door kinderen 
ouders, leerkrachten en kinderen moeten bewust worden gemaakt 
van de mogelijkheden en de nadelen van Internet 
kinderen vormen een belangrijke markt, zowel nu als in de 
toekomst 
door Europese actie zal een kader voor synergie met actie op het 
niveau van de lidstaten tot stand worden gebracht 
door Europese actie zullen de initiatieven in de lidstaten worden 
versterkt via de uitwisseling van informatie en ervaring a) doelgroep: ouders, 
leerkrachten 
b) industrie : aanbieders 
van Internetdiensten, 
inhoudaanbieders 
c) multiplicatoren, bv, 
consumenten­
verenigingen, onderwijs­
instellingen 
* a) actoren die de voornaamste rol zullen spelen bij het opzetten van de actie, b) en c) actoren die zullen worden geraadpleegd of bij de actie betrokken 
** demonstratieprojecten in het kader van actiepunt 2.1 zullen een belangrijke bijdrage tot de inhoud van bewustmakingsacties leveren 
13 
OVERZICHT VAN DE ACTIEPUNTEN - ACTIEPLAN TER BEVORDERING VAN HET VEILIGE GEBRUIK VAN INTERNET Bijlage 1 
TITEL I BESCHRIJVING I MOTIVERING 
4. Ondersteunende acties 
4.1 De juridische • Aanbesteding voor het beoordelen van juridische kwesties bestuderen die niet in het kader van 
implicaties juridische kwesties die in verband met de andere communautaire initiatieven worden behandeld, 
beoordelen inhoud of het gebruik van Internet zijn inclusief kwesties met betrekking tot het recht en de 
gerezen rechtspleging die moeten worden toegepast 
4.2 Soortgelijke • Overlegvergaderingen zorgen voor samenhang tussen de Europese actie en 
internationale soortgelijke initiatieven in andere delen van de wereld 
initiatieven • Internationale conferentie 
coördineren 
4.3 Het effect van de • Aanbesteding om het effect van het nagaan of de doelstellingen van het actieplan en de 
communautaire actieplan en de aanbeveling te evalueren aanbeveling zijn verwezenlijkt en, als dit niet het geval is, 
maatregelen mogelijke verdere maatregelen aangeven die door de 
evalueren industrie, de communautaire instellingen, de lidstaten of 
vertegenwoordigers van de consumenten kunnen worden 
genomen 
14 
Bijlage 2 
1. REEDS UITGEVOERDE EN LOPENDE WERKZAAMHEDEN IN DE EU 
1.1. Illegale en schadelijke inhoud op Internet 
1.1.1. Mededeling van de Commissie over illegale en schadelijke inhoud 
op het Internet 
De mededeling9 (COM(96) 487 def.) werd op 16 oktober 1996 goedgekeurd. Er is over 
beraadslaagd in het Europees Parlement en het Comité van de regio's, die een verslag ter 
zake hebben goedgekeurd. In de mededeling doet de Commissie voorstellen voor 
onmiddellijke maatregelen ter bestrijding van schadelijke en illegale inhoud. 
1.1.2. Werkgroep illegale en schadelijke inhoud op Internet 
De Telecommunicatieraad van 27 september 1996 kwam overeen de eerder opgerichte 
werkgroep uit te breiden met vertegenwoordigers van de ministers van telecommunicatie, 
alsmede van de aanbieders van toegang en diensten, de inhoudindustrieën en de 
gebruikers. De Raad verzocht de werkgroep concrete voorstellen voor eventuele 
maatregelen ter bestrijding van het illegaal gebruik van Internet of soortgelijke netwerken 
te presenteren. Het eerste verslag10 werd op 28 november 1996 aan de Raad voorgelegd. 
In het verslag worden de in de mededeling gedane voorstellen overgenomen en wordt 
nader ingegaan op een aantal vraagstukken zoals zelfregulering en aansprakelijkheid. 
In een tweede verslag11, dat op 27 juni 1997 aan de Raad werd voorgelegd, wordt de 
vooruitgang beschreven die in de lidstaten werd geboekt inzake maatregelen ter 
bestrijding van illegale en schadelijke inhoud, en worden de werkzaamheden samengevat 
die sindsdien in de EU-instellingen zijn uitgevoerd. 
1.1.3. Resolutie van de Raad betreffende illegale en schadelijke inhoud 
op Internet 
Deze resolutie12 werd op 17 februari 1997 goedgekeurd. De Raad en de 
vertegenwoordigers van de regeringen juichten het verslag van de Commissiewerkgroep 
illegale en schadelijke inhoud op Internet toe. Zij verzochten de lidstaten te beginnen met 
de volgende maatregelen: 
9 Mededeling aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het 
Comité van de regio's, COM(96) 487 def, http://www.echo.lu/legal/en/internet/communic.html 
10 http://www.echo.lu/legal/en/internet/wpen.html 
11 Tussentijds verslag over de in de EU-lidstaten genomen initiatieven ter bestrijding van illegale en 
schadelijke inhoud op Internet, http://www.echo.lu/legaI/en/internet/wp2en-toc.html 
12 Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de 
Raad bijeen, PB nr. C 70 van 6.3.1997, blz. 1, http://www.echo.lu/legal/en/internet/resol.html 
15 
- het aanmoedigen en vergemakkelijken van zelfregulerende systemen, met inbegrip 
van vertegenwoordigende instanties voor Internetdienstverleners en -gebruikers, 
doeltreffende gedragscodes en eventueel voor het publiek beschikbare hotline­
informatiekanalen; 
- het aanmoedigen van het aanbieden aan gebruikers van filtreerprogrammatuur, en de 
invoering van een classificatie, zoals het PICS (Platform for Internet Content 
Selection) dat door het World Wide Web Consortium met steun van de Gemeenschap 
werd ingevoerd; 
- actief deelnemen aan de door Duitsland te organiseren internationale ministeriële 
conferentie en aanmoedigen dat de vertegenwoordigers van de betrokken partijen die 
bijeenkomst bijwonen. 
Zij verzochten de Commissie om, voor zover het bevoegdheden van de Gemeenschap 
betreft: 
- zorg te dragen voor de follow-up en de samenhang van de werkzaamheden die 
betrekking hebben op de in het bovengenoemde verslag voorgestelde maatregelen, en 
daarbij rekening te houden met andere relevante werkzaamheden op dit gebied, en de 
. groep zo vaak als nodig opnieuw bijeen te roepen om de voortgang te evalueren en, zo 
nodig, nadere initiatieven te nemen; 
- te zorgen voor coördinatie op communautair niveau van de zelfregulerende en 
vertegenwoordigende instanties; 
- de uitwisseling van informatie over de beste werkwijzen op dit gebied te bevorderen 
en te vergemakkelijken; 
- technisch onderzoek te stimuleren, met name in verband met filtreren, classificeren, 
traceren en bescherming van de privacy, rekening houdend met culturele en 
taalkundige verscheidenheid in Europa; 
- zich verder te beraden op de kwestie van wettelijke aansprakelijkheid voor 
Internetinhoud. 
Zij deden de aanbeveling dat de Commissie, in het kader van de communautaire 
bevoegdheden, en de lidstaten de nodige maatregelen treffen om het effect van de in deze 
resolutie genoemde maatregelen te vergroten door internationale samenwerking op grond 
van de resultaten van de internationale ministeriële conferentie en de besprekingen in 
andere internationale fora. 
1.1.4. Resolutie van het Europees Parlement over illegale en schadelijke 
inhoud op Internet 
Op 24 april 1997 heeft het Europees Parlement een resolutie over de Mededeling van de 
Commissie inzake illegale en schadelijke inhoud op het Internet, die op een verslag13 van 
13 http://www.europarl.eu.int/dgl/a4/en/a4-97/a4-0098.htm 
16 
de heer Pierre Pradier is gebaseerd, goedgekeurd. De resolutie bevat een lijst van 
desiderata die is gericht tot de Raad, de Commissie en de lidstaten. 
Met betrekking tot illegale inhoud wordt er in de resolutie onder andere bij de lidstaten 
op aangedrongen bepaalde gemeenschappelijke minimumnormen in hun strafwetgeving 
vast te leggen en de samenwerking van overheden op basis van gemeenschappelijke 
richtsnoeren te versterken, en wordt de Commissie verzocht, na raadpleging van het 
Europees Parlement, een gemeenschappelijk kader voor zelfregulering op het niveau van 
de EU voor te stellen. 
Dit kader moet omvatten: 
I. de doelstellingen ten aanzien van de bescherming van minderjarigen en de 
menselijke waardigheid, 
II. de uitgangspunten met betrekking tot de vertegenwoordiging van de betrokken 
industrieën op Europees niveau en de besluitvormingsprocedures, 
III. het uitwerken van software voor het filtreren en blokkeren van boodschappen en 
de automatische terbeschikkingstelling hiervan aan abonnees door bedrijven en 
industrieën die betrokken zijn bij telecommunicatienetwerken, en 
IV. de nodige regelingen om ervoor te zorgen dat alle gevallen van kinderporno aan 
de politie worden gemeld en tegelijkertijd aan Europol en Interpol worden 
doorgegeven. 
Voorts wordt in de resolutie gewezen op de noodzaak van internationale samenwerking 
tussen de EU en haar belangrijkste externe partners op basis van verdragen of via de 
toepassing van nieuwe internationale juridische instrumenten, en wordt de Commissie 
verzocht voorstellen voor een gemeenschappelijke regeling inzake de aansprakelijkheid 
voor inhoud op Internet in te dienen. Tenslotte wordt er bij de lidstaten en de Commissie 
op aangedrongen de samenwerking tussen aanbieders van Internettoegang te stimuleren 
teneinde zelfregulering aan te moedigen. 
Met betrekking tot schadelijke inhoud worden de Commissie en de lidstaten in de 
resolutie verzocht de ontwikkeling van een gemeenschappelijk internationaal 
beoordelingssysteem aan te moedigen dat verenigbaar is met het PICS-protocol, dat 
voldoende flexibel inspeelt op culturele verschillen en waarvan zowel de gebruikers als 
de aanbieders profijt zullen hebben. 
1.1.5. Permanent actieprogramma voor de informatiemaatschappij 
In het in december 1996 goedgekeurde permanent actieprogramma voor de 
informatiemaatschappij wordt melding gemaakt van een actieplan inzake Internet. 
"De mededeling over illegale en schadelijke inhoud ... noemt een aantal beleidsopties om 
de verspreiding van dit soort informatie via het Internet tegen te gaan. Het actieplan zal... 
een reeks maatregelen noemen voor de concrete invulling van de beleidsopties, de 
middelen die daarvoor nodig zijn en de verantwoordelijke instanties. Er zal worden 
ingegaan op de maatregelen die nodig zijn om tot een samenhangend geheel van acties op 
17 
EU-niveau ... te komen en met name ook op de kwestie van de aansprakelijkheid van de 
access providers en dienstverleners." 
1.2. ANDERE WERKZAAMHEDEN VAN DE COMMISSIE 
In het actieplan wordt rekening gehouden met de volgende werkzaamheden die ook van 
belang zijn voor het vraagstuk van de illegale en schadelijke inhoud. 
1.2.1. Groenboek over de bescherming van minderjarigen 
Het Groenboek over de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid in 
de context van de audiovisuele en informatiediensten14 (COM(96) 483 def.) werd op 16 
oktober 1996 door de Europese Commissie goedgekeurd, tegelijk met de Mededeling 
over illegale en schadelijke inhoud op het Internet. Met het groenboek werd aan al 
degenen die betrokken zijn bij de audiovisuele en de informatiesector in Europa en 
daarbuiten een basis voor reflectie en discussie verschaft. Het handelt over. de 
hoognodige aanpassing van regelgevingskaders en houdingen in het kader van de 
opkomst van nieuwe audiovisuele en informatiediensten in het gehele spectrum van 
televisie tot Internet, met specifieke nadruk op "de bescherming van minderjarigen en de 
menselijke waardigheid". De mededeling daarentegen is specifiek op Internet gericht, 
maar is breder van opzet wat het aanpakken van "illegale en schadelijke inhoud" betreft. 
Zo vullen beide instrumenten elkaar aan doordat zij een aantal kwesties op verschillende 
manieren benaderen. 
De Raad juichte op 16 december 1996 het groenboek toe en verzocht de Commissie de 
desbetreffende werkzaamheden te bevorderen. De resultaten van de raadpleging werden 
op de zitting van de Raad "Audiovisuele sector/Cultuur" op 30 juni 1997 gepresenteerd. 
Het groenboek werd besproken door de andere instellingen van de Unie (het Europees 
Parlement, het Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's). Het door de 
heer Philip Whitehead opgestelde verslag werd op 24 oktober 1997 door het Europees 
Parlement goedgekeurd. 
De resultaten van de raadpleging15 over het groenboek, waaruit bleek dat de aanpak 
van de Commissie in brede kring instemming vond, werden op 30 juni 1997 aan de Raad 
gepresenteerd. Dit leidde tot een mededeling16 van de Commissie betreffende de follow-
up van het groenboek, vergezeld van een voorstel voor een aanbeveling van de Raad. De 
ontwerp-aanbeveling omvat de coördinatie van nationale initiatieven via de goedkeuring 
van gemeenschappelijke gedragsbeginselen, richtsnoeren en doelstellingen voor 
maatregelen door de lidstaten en de betrokken bedrijfstakken en partijen. 
1.2.2. Internationale ministerconferentie, Bonn 
De internationale ministerconferentie onder de titel "Global Information Networks: 
Realising the Potential" heeft op 6-8 juli 1997 in Bonn plaatsgevonden. De 
14 COM(96) 483, http://europa.eu.int/en/record/green/gp9610/protec.htm 
15 http://www2.echo.lu/legal/en/internet/gpconsult.html 
16 COM(97) 570 def. van 18.11.1997. 
18 
Bondsrepubliek Duitsland trad op als gastheer voor de conferentie, die in samenwerking 
met de Europese Commissie werd georganiseerd. Er werd aan de conferentie 
deelgenomen door ministers uit 29 Europese landen (Europese Unie, EVA, landen van 
Midden- en Oost-Europa en Cyprus), alsmede door regeringsvertegenwoordigers uit de 
VS, Canada, Japan en Rusland als gasten, ondernemingen die mondiale spelers zijn 
(inhoudaanbieders, aanbieders van toegang en diensten, netwerkaanbieders, fabrikanten 
van apparatuur), vertegenwoordigers van gebruikers, en als waarnemers 
vertegenwoordigers van instellingen en organen van de Europese Unie en van andere 
Europese en internationale organisaties. 
De conferentie werd besloten met drie verklaringen: van de Europese ministers, van de 
industrie en van de gebruikers.17 
In de ministeriële verklaring beklemtoonden de ministers de rol die de particuliere sector 
kan spelen bij de bescherming van de belangen van de consumenten en bij de 
bevordering en de eerbiediging van ethische normen door middel van behoorlijk 
functionerende systemen voor zelfregulering die in overeenstemming zijn met en worden 
gesteund door het rechtssysteem. 
De ministers moedigden de industrie aan om open, platformonafhankelijke systemen 
voor inhoudbeoordeling in te voeren en beoordelingsdiensten voor te stellen die aan de 
behoeften van de verschillende gebruikers voldoen en rekening houden met de culturele 
en taalkundige verscheidenheid van Europa. Zij wezen erop dat een dergelijke aanpak 
krachtig wordt gesteund door de resolutie van de Raad van de EU van 17 februari 1997 
betreffende illegale en schadelijke inhoud op Internet. 
1.2.3. Werkzaamheden op het gebied van justitie en binnenlandse zaken 
In het kader van de structuren van de Raad 'Justitie en Binnenlandse Zaken' wordt 
momenteel nagedacht over het Internetvraagstuk. Doel hiervan is een praktische 
samenwerking tussen de rechtshandhavingsinstanties betreffende aan Internet 
gerelateerde activiteiten te ontwikkelen. Specifieke werkgroepen buigen zich met name 
over de kwestie van het legaal aftappen van Internettelecommunicatie. Daarom worden 
momenteel inspanningen gedaan om alle maatregelen te bestuderen die in overweging 
kunnen worden genomen in het kader van samenwerking op het gebied van justitie en 
binnenlandse zaken, die zowel de politie omvat als de wederzijdse rechtshulp in 
strafzaken die met het gebruik van Internet verband houden. 
De Groep van Lyon, een in het kader van de P-8 opgerichte groep van hoge ambtenaren 
op het gebied van transnationale georganiseerde misdaad, is begonnen met de 
ontwikkeling van juridische en technische mechanismen die de internationale 
politiediensten in staat moeten stellen tijdig te reageren op gevallen van 
computercriminaliteit door meer mogelijkheden te bieden om criminelen te lokaliseren, 
te identificeren en te vervolgen; samen te werken en elkaar bij te staan bij de verzameling 
van bewijsmateriaal; en middelen ter beschikking te stellen voor opleiding van de 
politiediensten in de bestrijding van hightech- en computercriminaliteit. 
17 http://www2.echo.lu/bonn/final.html 
19 
De Commissie is betrokken bij de uitvoering van het door de Europese Raad van 
Amsterdam18 goedgekeurde Actieplan inzake georganiseerde criminaliteit, dat een 
aanbeveling bevat ter bestrijding van het criminele gebruik van nieuwe technologieën en 
communicatiemiddelen, en een aanbeveling waarin de Commissie en de Raad worden 
verzocht het probleem van fraude en vervalsing met betrekking tot alle betaalmiddelen, 
inclusief elektronische betaalmiddelen, aan te pakken. 
Voorts neemt de Commissie deel aan lopende werkzaamheden in het bij de Raad van 
Europa ingestelde Comité van deskundigen inzake criminaliteit in cyberspace, dat de 
opdracht heeft gekregen de problemen inzake strafprocesrecht met betrekking tot de 
informatietechnologie te bestuderen en na te gaan welke mogelijkheden er bestaan om 
een bindend rechtsinstrument op te stellen waarin met name de nadruk wordt gelegd op 
vraagstukken inzake internationale samenwerking bij het onderzoek naar strafbare feiten 
in cyberspace. 
1.2.4. Werkzaamheden op het gebied van onderwijs 
De Commissie heeft op 2 oktober 1996 het actieplan "Leren in de 
informatiemaatschappij, 1996-1998" goedgekeurd. Het plan heeft ten doel een nieuwe 
impuls te geven aan de activiteiten op nationaal en lokaal niveau om scholen op 
communicatienetwerken aan te sluiten, onderwijsgevenden op te leiden en producten te 
ontwikkelen die aan de pedagogische behoeften voldoen. Het draagt ertoe bij een groot 
aantal gebruikers sneller te mobiliseren, de Europese dimensie in het onderwijs te 
versterken en een echte Europese markt voor educatieve multimediaproducten tot stand te 
brengen. 
De diensten van de Commissie nemen tevens deel aan de deskundigengroep inzake 
"Misbruik van internationale gegevensnetwerken", die in 1996 door de ministers en 
adviseurs van Wetenschappen van de G7-landen en Rusland (Carnegie-groep) werd 
opgericht. De opdracht van de deskundigengroep bestaat erin aanbevelingen op 
internationaal niveau voor te stellen, vooral op het gebied van onderwijs en onderzoek, 
teneinde illegale en schadelijke activiteiten op Internet te bestrijden. 
1.2.5. Studie op het gebied van aansprakelijkheid 
De Europese Commissie heeft een aanbesteding uitgeschreven voor een studie op het 
gebied van de systemen inzake juridische aansprakelijkheid in de lidstaten met 
betrekking tot de diensten van de informatiemaatschappij. De studie moet een inventaris 
opleveren van wetten, voorschriften, bestuursrechtelijke praktijken en vormen van 
zelfregulering die in de lidstaten bestaan of in voorbereiding zijn en die vormen van 
juridische aansprakelijkheid vastleggen dié van toepassing zijn op de exploitanten en de 
gebruikers van de diensten van de informatiemaatschappij, inclusief auteursrecht en 
naburige rechten. De eerste resultaten worden begin 1998 verwacht. 
18 http://ue.eu.int/amsterdam/en/conclusions/freedom/main.htm 
20 
/. 2.6. Digitale handtekeningen en encryptie 
Op 8 oktober 1997 heeft de Commissie een mededeling "Zorgen voor veiligheid van en 
vertrouwen in elektronische communicatie - Naar een Europees kader voor digitale 
handtekeningen en encryptie"19 goedgekeurd. 
Om goed gebruik te maken van de commerciële mogelijkheden van elektronische 
communicatie over open netwerken, moet een beter beveiligde omgeving tot stand 
worden gebracht. Cryptografische technologieën worden in brede kring erkend als 
wezenlijke hulpmiddelen voor beveiliging en vertrouwen in open netwerken. Twee 
belangrijke toepassingen van cryptografie zijn digitale handtekeningen en encryptie. 
Hoofddoel van deze mededeling is het ontwikkelen van een Europees beleid dat er met 
name op is gericht een gemeenschappelijk kader voor digitale handtekeningen tot stand te 
brengen, de interne markt voor cryptografische diensten en producten goed te laten 
functioneren, een Europese industrie voor cryptografische diensten en producten te 
stimuleren, en de gebruikers in alle economische sectoren in staat te stellen te profiteren 
van de door de wereldwijde informatiemaatschappij geboden mogelijkheden. 
2. INTERNATIONALE ACTIVITEITEN 
2.1. OESO 
Tijdens zijn 31e vergadering op 27-28 februari 1997 heeft het ICCP-comité ermee 
ingestemd om, op basis van voorstellen van de Franse en de Belgische delegatie, een 
studie te verrichten met het doel de bestaande wetgeving en praktijken in de lidstaten 
betreffende Internet te evalueren en de meningen van de verschillende betrokken actoren 
te verzamelen. Het verslag van het secretariaat waarin de resultaten van de studie worden 
beschreven, zal op de 32e vergadering van het comité in oktober 1997 worden 
voorgelegd. Op 1-2 juli 1997 werd een ad hoc vergadering gehouden om een eerste 
ontwerp van het verslag te bespreken. Een tweede ad hoc vergadering wordt op 22 
oktober 1997 gehouden. In het verslag zal het accent liggen op inhoudvraagstukken 
betreffende Internet. Het zal worden gepresenteerd als een op feitenmateriaal gerichte 
studie waarin een inventaris van nationale benaderingswijzen, particuliere initiatieven en 
andere internationale inspanningen op dit gebied wordt opgemaakt, waarbij de nadruk 
ligt op het definiëren en beschrijven van terminologie en belangrijke begrippen. Een 
beknopt aanvullend document over "vraagstukken en opties voor toekomstige 
werkzaamheden" zal aan het ICCP-comité worden voorgelegd met het oog op de 
bespreking van follow-up werkzaamheden op dit gebied. 
2.2. Verenigde Staten 
In juni 1997 verwierp het Amerikaanse Hooggerechtshof bepalingen van de 
Communications Decency Act die de verspreiding van indecente inhoud waartoe een 
minderjarige toegang zou kunnen krijgen, strafbaar stelden, aangezien dit een schending 
zou zijn van het grondwettelijk beschermde recht van vrije meningsuiting, hoewel de 
19 COM(97) 503, Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, aan de Raad, aan het 
Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's, 
http://www.ispo.cec.be/eif/policy/97503exec.html 
21 
bepalingen betreffende obscene inhoud werden gehandhaafd20. Op 16 juli kondigden 
president Clinton en vice-president Gore een strategie aan om Internet 
"gezinsvriendelijk" te maken21. Deze strategie is bedoeld om ouders en leerkrachten de 
nodige hulpmiddelen te verschaffen om te voorkomen dat kinderen toegang krijgen tot 
ongeschikt materiaal op Internet en om hen de weg te wijzen naar hoogwaardige 
educatieve hulpbronnen. Toonaangevende ondernemingen en brancheorganisaties hebben 
besloten maatregelen te nemen om filtreer- en beoordelingssystemen en 
bewustmakingsacties te bevorderen. 
20 http://www.aclu.org/court/renovacludec.html 
21 http://www.whitehouse.gov/WH/New/Ratings/ 
22 
VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD 
van 
tot vaststelling van een communautair meerjarenactieplan ter bevordering van het 
veilige gebruik van Internet 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op 
artikel 130, lid 3, 
Gezien het voorstel van de Commissie22, 
Gezien het advies van het Europees Parlement23, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité24, 
Gezien het advies van het Comité van de regio's25, 
(1) Overwegende dat Internet, door zich te ontwikkelen tot een industrie die diensten aan 
het grote publiek aanbiedt, voordelen inhoudt, met name in het onderwijs, doordat het de 
burgers mogelijkheden biedt, de drempels verlaagt naar het scheppen en verspreiden van 
inhoud en brede toegang tot steeds rijkere bronnen van digitale informatie verschaft, 
zoals op 17 februari 1997 door de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van 
de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, werd erkend;26 
(2) Overwegende echter dat de hoeveelheid schadelijke en illegale inhoud die via Internet 
wordt overgebracht, ook al is ze beperkt, de ontwikkeling van de opkomende 
Internetindustrie ernstig kan belemmeren en aldus een nadelige invloed kan hebben op de 
22 
23 
24 
25 
26 PB nr. C 70 van 6.3.1997, blz. 1. 
23 
totstandbrenging van de gunstige omgeving die nodig is voor de succesvolle 
ontwikkeling van initiatieven en ondernemingen; 
(3) Overwegende dat het, om het volledige potentieel van de Internetindustrie te 
realiseren, essentieel is een veilige omgeving voor het gebruik van Internet te creëren 
door het illegale gebruik van de technische mogelijkheden ervan, met name voor 
misdrijven tegen kinderen, te bestrijden;27 
(4) Overwegende dat de bevordering van zelfregulering door de industrie en van 
regelingen voor inhoudcontrole, de ontwikkeling van door de industrie aangeboden 
filtreerhulpmiddelen en beoordelingsmechanismen, en een sterkere bewustmaking ten 
aanzien van de door de industrie aangeboden diensten alsmede een intensere 
internationale samenwerking tussen alle betrokken partijen een cruciale rol zullen spelen 
bij het consolideren van deze veilige omgeving en zullen bijdragen tot de verwijdering 
van hinderpalen voor de ontwikkeling en het concurrentievermogen van de 
desbetreffende industrie; 
(5) Overwegende dat de Raad van Ministers de Commissie op 24 april 1996 heeft 
verzocht een overzicht op te stellen van de problemen die voortvloeien uit de snelle 
ontwikkeling van Internet, en met name na te gaan of communautaire of internationale 
regelgeving wenselijk is; 
(6) Overwegende dat de Raad een werkgroep, samengesteld uit alle betrokken partijen 
(ministers van Telecommunicatie, aanbieders van toegang en diensten, inhoudindustrieën 
en gebruikers), heeft verzocht concrete voorstellen voor mogelijke maatregelen ter 
bestrijding van het illegale gebruik van Internet of soortgelijke netwerken voor te leggen; 
(7) Overwegende dat deze werkgroep op 28 november 1996 zijn eerste verslag bij de 
Raad heeft ingediend; dat in een tweede verslag, dat op 27 juni 1997 bij de Raad werd 
ingediend, de vooruitgang wordt beschreven die in de lidstaten werd geboekt inzake 
maatregelen ter bestrijding van illegale en schadelijke inhoud, en de sindsdien in de EU-
instellingen uitgevoerde werkzaamheden worden samengevat; 
27 Ibid. 
24 
(8) Overwegende dat de Raad en de ministers van Onderwijs, in het kader van de Raad 
bijeen, tijdens hun vergadering van 20 december 1996 een verklaring over de 
bescherming van kinderen en de bestrijding van pedofilie hebben aangenomen; 
(9) Overwegende dat de Commissie de Europese Raad van Dublin in december 1996 een 
bijgewerkte versie van "Europa op weg naar de informatiemaatschappij: een actieplan" 
heeft voorgelegd, teneinde meer duidelijkheid te scheppen met betrekking tot de 
samenhang van de verschillende ondernomen stappen; 
(10) Overwegende dat de Commissie op 23 oktober 199628 aan het Europees Parlement, 
de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's een 
mededeling betreffende illegale en schadelijke inhoud op het Internet heeft voorgelegd, 
alsmede een Groenboek over de bescherming van minderjarigen en de menselijke 
waardigheid in de context van de audiovisuele en informatiediensten29; 
(11) Overwegende dat de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de 
lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, in hun resolutie van 17 februari 1997 het 
verslag van de Commissiewerkgroep illegale en schadelijke inhoud op Internet 
toejuichten en de lidstaten en de Commissie verzochten een aantal acties te ondernemen; 
(12) Overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 24 april 1997 er bij de 
lidstaten op heeft aangedrongen bepaalde gemeenschappelijke minimumnormen in hun 
strafwetgeving vast te leggen en de samenwerking van overheden op basis van 
gemeenschappelijke richtsnoeren te versterken, en de Commissie heeft verzocht, na 
raadpleging van het Europees Parlement, een gemeenschappelijk kader voor 
zelfregulering op het niveau van de EU voor te stellen en voorstellen voor een 
gemeenschappelijke regeling inzake de aansprakelijkheid voor inhoud op Internet in te 
dienen; 
(13) Overwegende dat in de ministeriële verklaring die werd goedgekeurd tijdens de 
internationale ministerconferentie onder de titel "Global Information Networks: Realising 
the Potential", die op 6-8 juli 1997 op initiatief van de Duitse regering in Bonn werd 
28 COM(96) 487 def. 
29 COM(96) 483 def. 
25 
gehouden, de ministers de rol beklemtoonden die de particuliere sector kan spelen bij de 
bescherming van de belangen van de consumenten en bij de bevordering en de 
eerbiediging van ethische normen door middel van behoorlijk functionerende systemen 
voor zelfregulering die in overeenstemming zijn met en worden gesteund door het 
rechtssysteem; dat zij de industrie aanmoedigden om open, platformonafhankelijke 
systemen voor inhoudbeoordeling in te voeren en beoordelingsdiensten voor te stellen die 
aan de behoeften van de verschillende gebruikers voldoen en rekening houden met de 
culturele en taalkundige verscheidenheid van Europa; dat de ministers voorts erkenden 
dat het van cruciaal belang is vertrouwen in de wereldwijde informatienetwerken op te 
bouwen door ervoor te zorgen dat de fundamentele rechten van de mens worden 
geëerbiedigd en door de belangen van de maatschappij in het algemeen, inclusief die van 
producenten en consumenten, te vrijwaren; 
(14) Overwegende dat de Raad op een aanbeveling betreffende de bescherming van 
minderjarigen en de menselijke waardigheid in de context van de audiovisuele en 
informatiediensten heeft goedgekeurd; dat dit actieplan in nauwe coördinatie met de 
aanbeveling van de Raad zal worden uitgevoerd; 
(15) Overwegende dat de Commissie en de lidstaten verder speciale aandacht moeten 
besteden aan de coördinatie van de inspanningen van werkgroepen op alle relevante 
gebieden; 
(16) Overwegende dat de medewerking van de industrie en een volledig functionerend 
zelfreguleringssysteem essentieel zijn om de stroom van illegale inhoud op Internet te 
beperken; 
(17) Overwegende dat daartoe systemen voor zelfregulering door de industrie waarbij 
representatieve organisaties van Internetdienstenaanbieders, consumenten en gebruikers 
betrokken zijn, en doelmatige gedragscodes moeten worden aangemoedigd en zo 
mogelijk meldingsmechanismen via hotlines moeten worden ingesteld die voor het 
publiek beschikbaar zijn; dat de Europese coördinatie van representatieve en 
zelfregulerende organisaties essentieel is voor de doelmatigheid van dergelijke systemen 
in geheel Europa; 
26 
(18) Overwegende dat het belangrijk is de verantwoordelijkheidsketen nauwkeurig vast 
te stellen om degenen die illegale inhoud creëren voor deze inhoud aansprakelijk te 
stellen; dat daartoe ten minste gemeenschappelijke Europese, zo niet mondiale normen 
noodzakelijk zijn, aangezien Internet een transnationaal karakter heeft, zoals in de op de 
conferentie in Bonn goedgekeurde ministeriële verklaring wordt onderstreept (punt 41 
e.v.); 
(19) Overwegende dat, zoals in de verklaring van Bonn (punt 55 e.v.) wordt 
beklemtoond, het aanbod van filtreermechanismen aan de gebruikers en de ontwikkeling 
van beoordelingssystemen, bijvoorbeeld de PICS-standaard (Platform for Internet 
Content Selection) die door het World Wide Web Consortium met steun van de 
Gemeenschap werd ingevoerd, op Europees niveau moeten worden bevorderd; 
(20) Overwegende dat bewustmakingsactiviteiten moeten worden gestimuleerd, zodat de 
gebruikers zowel de mogelijkheden als de nadelen van Internet begrijpen, teneinde het 
gebruik van de door de industrie aangeboden diensten te vergroten; dat met name ouders, 
opvoeders en consumenten voldoende moeten worden voorgelicht, zodat zij in staat zijn 
om optimaal gebruik te maken van programmatuur voor controle door ouders en van 
beoordelingssystemen; 
(21 ) Overwegende dat het, gezien het mondiale karakter van de met Internet verband 
houdende problemen, die mondiale oplossingen vereisen, essentieel is internationale 
activiteiten in samenwerking met internationale organisaties en derde landen aan te 
vatten, teneinde dit actieplan uit te voeren en de draagwijdte ervan tot buiten de Europese 
Unie te vergroten; 
(22) Overwegende dat de ondersteuning van de totstandbrenging van mechanismen voor 
zelfregulering door de industrie, van het aanbod van filtreermechanismen aan de 
gebruikers en van de ontwikkeling van beoordelingssystemen bevorderlijk is voor het 
scheppen van een gunstige omgeving voor het nemen van initiatieven en de ontwikkeling 
van ondernemingen in de gehele Gemeenschap stimuleert; dat een sterkere 
bewustmaking van de gebruikers bevorderlijk is voor een betere exploitatie van het 
industriële potentieel van beleidsmaatregelen op het gebied van innovatie, onderzoek en 
27 
technologische ontwikkeling met betrekking tot Internet en soortgelijke mondiale 
netwerken; 
(23) Overwegende dat acties inzake het inhoudbeleid een aanvulling moeten zijn op 
andere lopende nationale en communautaire initiatieven, zoals met name in het actieplan 
van de Commissie "Europa op weg naar de informatiemaatschappij: een actieplan" wordt 
beschreven, en in synergie met andere communautaire werkzaamheden op dat gebied 
zoals het programma INFO 200030, met communautaire onderzoekprogramma's 
(programma's betreffende geavanceerde technologie, technologie, geavanceerde 
communicatiediensten en telematica), met communautaire acties en initiatieven op het 
gebied van onderwijs, opleiding, cultuur en MKB, en met de structuurfondsen moeten 
worden uitgevoerd; 
(24) Overwegende dat bij de activiteiten in het kader van dit actieplan rekening wordt 
gehouden met de op het gebied van justitie en binnenlandse zaken uitgevoerde 
werkzaamheden; 
(25) Overwegende dat het op 2 oktober 1996 door de Commissie goedgekeurde actieplan 
"Leren in de informatiemaatschappij"31 tot doel heeft het algemene gebruik van 
elektronische netwerken in scholen te bevorderen; 
(26) Overwegende dat de voortgang van dit actieplan voortdurend en systematisch moet 
worden gevolgd teneinde het, waar nodig, aan te passen aan de ontwikkelingen op de 
markt voor audiovisuele en multimedia-inhoud; dat te zijner tijd een onafhankelijke 
evaluatie van de voortgang van het actieplan dient te worden verricht, teneinde de nodige 
achtergrondinformatie te verkrijgen om de doelstellingen van latere acties inzake het 
inhoudbeleid te bepalen; dat aan het eind van dit actieplan een evaluatie van de verkregen 
resultaten dient te worden verricht in het licht van de in deze beschikking uiteengezette 
doelstellingen; 
30 Beschikking van de Raad van 20 mei 1996 tot vaststelling van een meerjarenprogramma ter bevordering 
van de ontwikkeling van een Europese multimedia-inhoudindustrie en ter aanmoediging van het 
gebruik van multimedia-inhoud in de opkomende informatiemaatschappij, PB nr. L 129 van 
30.5.1996, blz. 24. 
31COM(96)47l 
28 
(27) Overwegende dat, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel zoals dit in 
artikel 3 B van het Verdrag is geformuleerd, de doelstellingen van de beoogde acties 
vanwege het transnationale karakter van de op te lossen problemen niet in voldoende 
mate door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en daarom, met het oog op de 
pan-Europese effecten van de actie, beter door de Gemeenschap kunnen worden 
verwezenlijkt; 
(28) Overwegende dat de duur van het actieplan moet worden vastgesteld, 
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
1. Het communautaire meerjarenactieplan ter bevordering van het veilige gebruik van 
Internet ("het actieplan"), zoals beschreven in bijlage I bij deze beschikking, wordt 
vastgesteld. 
2 Het actieplan bestrijkt een periode van vier jaar vanaf 1 januari 1998 tot 31 december 
2001. 
Artikel 2 
Het actieplan heeft tot doel de totstandbrenging van een gunstige omgeving voor de 
ontwikkeling van de Internetindustrie aan te moedigen door het veilige gebruik van 
Internet te bevorderen. 
Artikel 3 
Teneinde de in artikel 2 vermelde doelstelling te verwezenlijken, worden onder leiding 
van de Commissie en in overeenstemming met de in bijlage I uiteengezette actiepunten 
en de in bijlage III beschreven wijze van tenuitvoerlegging van het actieplan de volgende 
acties ondernomen: 
• zelfregulering door de industrie en regelingen voor inhoudcontrole (vooral ter 
bestrijding van inhoud zoals kinderpornografie, racisme en antisemitisme) bevorderen; 
• de industrie aanmoedigen om filtreerhulpmiddelen en beoordelingsmechanismen aan 
te bieden waardoor ouders of leerkrachten in staat worden gesteld om voor de 
kinderen onder hun hoede geschikte inhoud te selecteren, terwijl het aan volwassenen 
29 
wordt overgelaten om te beslissen welke legale inhoud zij wensen te raadplegen, en 
waardoor rekening wordt gehouden met de taalkundige en culturele verscheidenheid; 
• de gebruikers, met name ouders, leerkrachten en kinderen, sterker bewust maken van 
de door de industrie aangeboden diensten, zodat zij de mogelijkheden van Internet 
beter begrijpen en er meer profijt van kunnen trekken; 
• ondersteunende acties zoals het beoordelen van de juridische implicaties; 
• activiteiten ter stimulering van de internationale samenwerking op de bovenvermelde 
gebieden; 
• andere acties waardoor de in artikel 2 vermelde doelstelling wordt bevorderd. 
Artikel 4 
1. De Commissie is belast met de tenuitvoerlegging van het actieplan. 
2. De in artikel 5 vastgestelde procedure is van toepassing op: 
- het werkprogramma; 
- de verdeling van de begrotingsuitgaven; 
- de criteria en de inhoud van de oproepen tot het indienen van voorstellen; 
- de maatregelen betreffende de evaluatie van het programma; 
- afwijkingen van de in bijlage III opgenomen bepalingen; 
- deelneming aan projecten door rechtspersonen uit derde landen en internationale 
organisaties. 
Artikel 5 
1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité van raadgevende aard, bestaande 
uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger 
van de Commissie. 
2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te 
nemen maatregelen. Het comité brengt binnen een termijn die de Voorzitter kan 
vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit ontwerp, zo 
nodig door middel van een stemming. 
30 
3. Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere lidstaat het recht te 
verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
4. De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte 
advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft 
gehouden met zijn advies. 
Artikel 6 
1. Om te waarborgen dat de communautaire steun doeltreffend wordt aangewend, zorgt 
de Commissie ervoor dat de acties uit hoofde van deze beschikking onderworpen 
worden aan een doelmatige beoordeling vooraf, controle en daaropvolgende 
evaluatie. 
2. Tijdens de tenuitvoerlegging van de projecten en na hun voltooiing evalueert de 
Commissie de wijze waarop ze zijn uitgevoerd en het effect van hun 
tenuitvoerlegging om na te gaan of de oorspronkelijke doelstellingen zijn bereikt. 
3. De geselecteerde begunstigden leggen jaarlijks een verslag voor aan de Commissie. 
4. Na twee jaar en aan het eind van de looptijd van het actieplan dient de Commissie, 
na bestudering door het in artikel 5 bedoelde comité, bij het Europees Parlement, de 
Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's een 
evaluatierapport in over de resultaten van de tenuitvoerlegging van de in artikel 2 
bedoelde actiepunten. De Commissie kan op basis van deze resultaten voorstellen 
doen om het actieplan bij te sturen. 
Artikel 7 
Deelneming aan dit actieplan kan overeenkomstig de procedure van artikel 5 worden 
toegestaan aan rechtspersonen die zijn gevestigd in de EVA-landen die lid zijn van de 
EER, en aan Europese internationale organisaties. Deelneming kan overeenkomstig de 
procedure van artikel 5 en in het algemeen zonder financiële steun van de Gemeenschap 
uit hoofde van dit actieplan worden toegestaan aan in derde landen buiten de EER 
gevestigde rechtspersonen en aan niet-Europese internationale organisaties, op 
31 
voorwaarde dat deze deelneming op doeltreffende wijze bijdraagt tot de 
tenuitvoerlegging van het actieplan en het beginsel van het wederzijdse voordeel in acht 
wordt genomen. 
Artikel 8 
Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. 
Gedaan te , 
Voor de Raad 
De Voorzitter 
32 
BIJLAGE I: ACTIEPUNTEN - ACTIEPLAN TER BEVORDERING VAN HET 
VEILIGE GEBRUIK VAN INTERNET 
De actiepunten zijn, in combinatie met het voorstel voor een aanbeveling van de Raad 
betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid, een middel 
om een Europese aanpak voor het veilige gebruik van Internet, die is gebaseerd op 
zelfregulering door de industrie, filtratie en beoordeling en bewustmaking, in praktijk te 
brengen. Voor deze aanpak werd krachtige steun betuigd op het niveau van het Europees 
Parlement en van de Raad en de lidstaten, alsmede in de ruimere Europese context van de 
verklaring van Bonn, die de ministers van 29 Europese landen zijn overeengekomen. 
De actiepunten hebben de volgende doelstellingen: 
• de actoren (industrie, gebruikers) ertoe aanzetten adequate zelfreguleringssystemen te 
ontwikkelen en toe te passen; 
• ontwikkelingen op gang brengen door demonstraties te ondersteunen en de toepassing 
van technische oplossingen te stimuleren; 
• ouders en leerkrachten alert maken en voorlichten, met name via hun relevante 
verenigingen; 
• de samenwerking en de uitwisseling van ervaring en optimale werkwijzen stimuleren; 
• de coördinatie in geheel Europa en tussen de betrokken actoren bevorderen; 
• ervoor zorgen dat de in Europa gevolgde aanpak verenigbaar is met die welke elders 
wordt gevolgd. 
1. EEN VEILIGE OMGEVING SCHEPPEN 
De medewerking van de industrie en een volledig functionerend zelfreguleringssysteem 
zijn essentiële elementen om de stroom illegale inhoud op Internet in te dammen. 
1.1 Oprichting van een Europees netwerk van hotlines 
Een doeltreffende methode om de verspreiding van illegaal materiaal te beperken, is de 
oprichting van een Europees netwerk van centra (bekend als hotlines) die de gebruikers 
de mogelijkheid bieden om inhoud te melden die zij tijdens het gebruik van Internet 
hebben aangetroffen en die volgens hen illegaal is. De verantwoordelijkheid voor de 
vervolging en bestraffing van degenen die voor de illegale inhoud verantwoordelijk zijn, 
blijft bij de nationale rechtshandhavingsinstanties, terwijl de hotline tot doel heeft de 
verspreiding van illegaal materiaal te beperken. Er moet ook rekening worden gehouden 
met verschillen tussen de nationale rechtsstelsels en culturen. 
Tot dusver beschikt slechts een beperkt aantal lidstaten over hotlines. De oprichting van 
hotlines moet worden gestimuleerd, zodat ze de gehele EU bestrijken, zowel in 
geografisch als taalkundig opzicht. Er moet worden voorzien in mechanismen voor de 
uitwisseling van informatie tussen de nationale hotlines en tussen het Europese netwerk 
en hotlines in derde landen. 
33 
Om het volledige potentieel van dit netwerk tot ontplooiing te laten komen, is het nodig 
de samenwerking tussen de industrie en de rechtshandhavingsinstanties te verbeteren, te 
zorgen voor pan-Europese spreiding en samenwerking, en de doelmatigheid te vergroten 
door de uitwisseling van informatie en ervaring. 
Deze actie zal worden uitgevoerd via een oproep tot het indienen van voorstellen met de 
bedoeling dat de deelnemende organisaties (20-25) een Europees netwerk van hotlines en 
verbindingen tussen dit netwerk en hotlines in derde landen tot stand brengen, 
gemeenschappelijke benaderingswijzen ontwikkelen en de overdracht van knowhow en 
optimale werkwijzen stimuleren. 
De deelnemende organisaties zullen worden gesteund door actoren uit de gehele industrie 
(aanbieders van toegang en diensten, telecommunicatie-exploitanten, nationale hotline­
exploitanten). Zij zullen moeten aantonen dat hun aanpak toekomstgericht en innoverend 
is, met name in hun relatie met de nationale rechtshandhavingsinstanties. 
1.2 Zelfregulering en gedragscodes aanmoedigen 
Wil de industrie op doelmatige wijze kunnen bijdragen tot de beperking van de stroom 
illegale en schadelijke inhoud, dan is het ook belangrijk dat ondernemingen worden 
aangemoedigd om een zelfreguleringskader te ontwikkelen door samenwerking met de 
overige betrokken partijen. Het zelfreguleringsmechanisme moet een hoge mate van 
bescherming bieden en aandacht schenken aan kwesties met betrekking tot 
opspoorbaarheid. 
Gezien het transnationale karakter van communicatienetwerken zal de doelmatigheid van 
zelfreguleringsmaatregelen op Europees niveau worden vergroot door coördinatie van de 
nationale initiatieven en van de organisaties die voor de uitvoering ervan 
verantwoordelijk zijn. 
Het is de bedoeling dat in het kader van dit actiepunt op Europees niveau richtsnoeren 
voor gedragscodes worden ontwikkeld, een consensus voor de toepassing ervan tot stand 
wordt gebracht, en de tenuitvoerlegging ervan wordt ondersteund. Deze actie zal worden 
uitgevoerd via een aanbesteding voor het selecteren van organisaties die zelfregulerende 
instanties kunnen helpen om gedragscodes te ontwikkelen en ten uitvoer te leggen. Er 
zullen maatregelen worden genomen om de voortgang nauwlettend te volgen. Dit zal 
gebeuren in nauwe coördinatie met de bevordering van gemeenschappelijke richtsnoeren 
voor de tenuitvoerlegging op nationaal niveau van een zelfreguleringskader, zoals dit 
wordt bepleit in de aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van 
minderjarigen en de menselijke waardigheid. 
2. FILTREER- EN BEOORDELINGSSYSTEMEN ONTWIKKELEN 
Om het veilige gebruik van Internet te bevorderen, is het belangrijk ervoor te zorgen dat 
inhoud gemakkelijker te identificeren is. Dit is te realiseren door middel van een 
beoordelingssysteem, waarin de inhoud wordt beschreven volgens een algemeen erkende 
classificatie (waarbij bijvoorbeeld categorieën zoals sex of geweld op een schaal worden 
ingedeeld), en filtreersystemen die de gebruiker in staat stellen om de inhoud te 
selecteren die hij/zij wil ontvangen. De beoordelingen kunnen door de inhoudaanbieder 
worden aangebracht of door een als derde optredende beoordelingsdienst worden 
toegekend. Er zijn reeds enkele filtreer- en beoordelingssystemen die kunnen worden 
34 
toegepast. Ze zijn echter nog niet erg verfijnd en voor geen enkel ervan werd de 
"kritische massa" bereikt die de gebruikers de zekerheid verschaft dat de inhoud 
waarvoor zij belangstelling hebben en de inhoud die zij willen vermijden, naar behoren 
wordt beoordeeld, en dat volkomen onschadelijke inhoud niet wordt geblokkeerd. 
Beoordelingssystemen worden nog steeds weinig gebruikt door de Europese 
inhoudaanbieders en -gebruikers. 
De maatregelen in het kader van dit actiepunt zullen gericht zijn op het demonstreren 
van de mogelijkheden en de beperkingen van filtreer- en beoordelingssystemen in een 
reële omgeving met het doel het vaststellen van Europese systemen aan te moedigen en 
de gebruikers vertrouwd te maken met het gebruik ervan. De filtreer- en 
beoordelingssystemen moeten internationaal compatibel en interoperabel zijn en met de 
volledige medewerking van vertegenwoordigers van de industrie, de consumenten en de 
gebruikers worden ontwikkeld. 
2.1 De voordelen van filtratie en beoordeling demonstreren 
Er zullen beoordelingssystemen worden gestimuleerd die aan de Europese behoeften 
beantwoorden en die garanderen dat filtratie en beoordeling op zodanige wijze worden 
toegepast dat de gebruikers, ouders en leerkrachten de beschikking krijgen over in de 
praktijk bruikbare opties. Om een kritische massa op te bouwen, moet een groot aantal 
sites worden bereikt. Daarom zullen maatregelen worden genomen om de toepassing van 
beoordelingen door de inhoudaanbieders te stimuleren. Beoordeling door onafhankelijke 
derden biedt de garantie dat de inhoudbeoordeling op gestandaardiseerde wijze geschiedt, 
en biedt een oplossing voor gevallen waarin de inhoudaanbieder nalaat inhoud naar 
behoren te beoordelen. Er moet worden voldaan aan specifieke behoeften van zakelijke, 
institutionele of educatieve gebruikers, alsmede aan die van de eindgebruikers waarin 
niet wordt voorzien door het beoordelingssysteem van de inhoudaanbieder. 
Na een oproep tot het indienen van voorstellen zullen projecten worden geselecteerd om 
beoordelingssystemen met betrekking tot Europese inhoud te valideren, de integratie van 
beoordeling in het proces van het creëren van inhoud aan te moedigen en de voordelen 
van deze technische oplossingen te demonstreren. Het accent zal worden gelegd op het 
nut en de bruikbaarheid in "reële" situaties waarbij een grote representatieve groep 
typische gebruikers betrokken is. 
Een tweede oproep tot het indienen van voorstellen zal specifiek gericht zijn op het 
valideren en demonstreren van beoordelingssystemen van derden. 
Het is de bedoeling zoveel mogelijk profijt van de demonstratieprojecten te trekken en 
daarom moet het effect ervan worden geëvalueerd en moet worden gezorgd voor de 
verspreiding van de resultaten in geheel Europa. Voor de evaluatie van de 
demonstratieprojecten en de verspreiding van de resultaten ervan zal een aanbesteding 
worden uitgeschreven. 
De demonstratieprojecten in het kader van dit actiepunt kunnen een belangrijke bijdrage 
leveren tot de bewustmakingsacties die in het kader van actiepunt 3 moeten worden 
uitgevoerd. 
Bij de demonstratieprojecten zullen worden betrokken instanties voor zelfregulering door 
de industrie, de industrie (aanbieders van toegang en diensten, inhoudaanbieders, 
35 
netwerkexploitanten, softwarebedrijven), gebruikers-, consumenten- en burgerrechten­
organisaties, en overheidsorganen die betrokken zijn bij regelgeving voor de industrie en 
rechtshandhaving. 
2.2 Internationale overeenstemming over beoordelingssystemen 
vergemakkelijken 
Internationale samenwerking tussen exploitanten en andere betrokken partijen in de 
Europese Unie en hun partners in andere regio's van de wereld is vooral noodzakelijk op 
het gebied van beoordeling, teneinde de interoperabiliteit te garanderen. 
Er zijn reeds werkzaamheden aan de gang in een aantal organisaties die zich bezighouden 
met protocols en met het ontwerp van een beoordelingssysteem dat aan de verschillende 
eisen beantwoordt. Het is essentieel dat Europa in internationale discussies zijn stem laat 
horen, en er zullen overlegvergaderingen worden georganiseerd om daarvoor te zorgen. 
3. BEWUSTMAKINGSACTIES AANMOEDIGEN 
Het publiek maakt steeds meer gebruik van Internet en trekt zo profijt van de voordelen 
van de nieuwe diensten. Tegelijkertijd bestaat er enige onzekerheid over de manier 
waarop de verschillende aspecten van netwerkcommunicatie onder controle te houden 
zijn; ouders, leerkrachten en kinderen moeten bewust worden gemaakt van de 
mogelijkheden en de nadelen van Internet en beschikken niet altijd over voldoende 
kennis van de middelen om kinderen tegen ongewenste inhoud te beschermen. 
Bewustmakingsacties dragen bij tot het vergroten van het vertrouwen van ouders en 
leerkrachten in het veilige gebruik van Internet door kinderen. 
Bewustmaking is ook de noodzakelijke aanvulling op de actiepunten 1 en 2, aangezien de 
maatregelen van de industrie om zelfregulerings- en filtreer- en beoordelingssystemen in 
te voeren, alleen vruchten zullen afwerpen als de gebruikers en de potentiële gebruikers 
daarvan op de hoogte zijn. 
Het Europees Parlement heeft aangedrongen op de uitvoering van een Europese 
campagne en een programma van voorlichtings- en bewustmakingsacties, gefinancierd 
uit de begroting van de EU, teneinde ouders en alle personen die met kinderen te maken 
hebben (leraren, maatschappelijk werkers, enz.) in te lichten over de beste manier 
(inclusief technische aspecten) om minderjarigen te beschermen tegen blootstelling aan 
inhouden die schadelijk zouden kunnen zijn voor hun ontwikkeling, en zo hun welzijn te 
beschermen. 
Door Europese actie zal een kader voor synergie met actie op het niveau van de lidstaten 
worden gecreëerd en zullen initiatieven in de lidstaten worden versterkt via de 
uitwisseling van informatie en ervaring. In het kader van het actieplan zullen 
bewustmakingsacties op gang worden gebracht die op de verspreiding van informatie van 
de toegangsverschaffers naar de klanten zullen gebaseerd zijn, en zal materiaal voor 
gebruik in onderwijsinstellingen worden ontwikkeld. 
De elektronische verspreiding van materiaal moet worden aangevuld met op ruimere 
schaal verspreide traditionele pakketten die in scholen en bibliotheken kunnen worden 
gebruikt. Voor de bewustmakingsinitiatieven zal profijt worden getrokken van de 
36 
bewustmakingsacties die worden uitgevoerd in het kader van andere programma's, met 
name MIDAS-NET dat in het kader van INFO 2000 is opgericht. 
Deze actie zal in twee fasen worden uitgevoerd. In de eerste fase zullen de beste 
middelen voor de verwezenlijking van de doelstellingen worden aangewezen en in de 
tweede fase zal aan multiplicatororganisaties in de lidstaten - zoals consumenten­
organisaties en andere relevante verenigingen - bijstand worden verleend om op nationaal 
niveau acties uit te voeren. 
3.1 Het terrein voorbereiden voor bewustmakingsacties 
In de eerste fase zal een oproep tot het indienen van voorstellen voor een voorbereidende 
actie worden gedaan die tot doel heeft de multiplicatororganisaties en de meest geschikte 
kanalen, media en inhoud aan te wijzen om het beoogde publiek te bereiken, het 
basismateriaal te vervaardigen, het met het oog op specifieke taalkundige en culturele 
gegevenheden aan te passen en rekening te houden met de resultaten van de in het kader 
van actiepunt 2.1 uitgevoerde demonstratieprojecten, die een belangrijke bijdrage tot de 
inhoud van de bewustmakingsacties zullen leveren. Er zal een uitvoeringsplan worden 
opgesteld. 
De doelgroep wordt gevormd door ouders en leerkrachten, en bij de actie zullen de 
industrie (aanbieders van Internetdiensten, inhoudaanbieders) en multiplicatoren, bv. 
consumentenverenigingen en onderwijsinstellingen, worden betrokken. 
3.2 De uitvoering van grootschalige bewustmakingsacties aanmoedigen 
Door middel van een tweede oproep tot het indienen van voorstellen zullen initiatieven 
worden geselecteerd die in aanmerking komen voor communautaire steun voor het 
uitvoeren van een vervolgactie in alle lidstaten, waarbij gebruik wordt gemaakt van de 
multiplicatororganisaties en de kanalen, media en inhoud die tijdens de voorbereidende 
actie zijn aangewezen. Het doel van de actie is volwassenen (ouders en leerkrachten) 
bewust te maken van de mogelijkheden en de nadelen van Internet, en van de middelen 
om nuttige inhoud te identificeren en schadelijke inhoud te blokkeren. 
De acties zullen afgestemd zijn op de behoeften van de lidstaten en kunnen verschillen 
naar gelang van de grootte van de lidstaat, de bevolking, de graad van Internetgebruik, 
enz. Er zullen twee soorten acties worden uitgevoerd: acties gericht op leerkrachten en 
onderwijsinstellingen, en breder opgezette acties gericht op het grote publiek (ouders en 
kinderen). 
De acties gericht op leerkrachten zullen seminars en workshops omvatten, alsmede de 
opstelling en beschikbaarstelling van specifiek gedrukt en multimediamateriaal aan een 
grote representatieve groep leden van de beroepsgroep. Er zullen speciale netdagen - een 
reeks speciale evenementen gericht op een sterkere bewustmaking van de gebruikers -
worden georganiseerd in samenwerking met het actieplan "Leren in de 
informatiemaatschappij", dat de brede steun van de industrie heeft gekregen. Tot de 
typische acties gericht op het grote publiek behoren: het creëren van websites, de 
verspreiding van informatiemateriaal in scholen, via toegangsverschaffers en winkels en 
andere plaatsen waar computers worden verkocht, en de verspreiding van cd-rom's over 
computertijdschriften. Specifiekere informatie zou worden verstrekt wanneer de 
doelgroep bestaat uit gezinnen die reeds een computer bezitten. De traditionele media 
37 
(pers, televisie) zouden ook worden gebruikt om de bewustmaking te stimuleren door 
middel van reclamecampagnes en informatiepakketten voor journalisten. Met behulp van 
het platform van het Europees netwerk van scholen, dat momenteel met de steun van de 
ministers van Onderwijs van de lidstaten wordt opgericht, zullen speciale webpagina's 
worden gecreëerd en onderhouden. 
Het doel van de communautaire steun is grootschalige bewustmakingsacties op gang te 
brengen en te zorgen voor algemene coördinatie en de uitwisseling van ervaring, zodat 
permanent lering kan worden getrokken uit de resultaten van de actie (bijvoorbeeld door 
aanpassing van het verspreide materiaal). De financiële steun van de Gemeenschap zal in 
het algemeen maximaal een derde van de in aanmerking komende kosten bedragen. Door 
het gebruik van bestaande netwerken kunnen kosten worden bespaard, maar er is 
aanvullende financiering nodig om de relevante inhoud te produceren. 
4. ONDERSTEUNENDE ACTIES 
4.1 De juridische implicaties beoordelen 
Internet functioneert op mondiale basis. Wetgeving functioneert op territoriale basis -
nationaal of, in het geval van de Gemeenschapswetgeving, voor de Europese Unie. De 
doelmatigheid van de andere actiepunten zal worden vergroot door aandacht te besteden 
aan juridische kwesties die niet in het kader van andere communautaire initiatieven 
worden behandeld, zoals met name kwesties met betrekking tot het recht en de 
rechtspleging die moeten worden toegepast. 
Er zal een aanbesteding worden uitgeschreven voor het beoordelen van de juridische 
kwesties die in verband met de inhoud of het gebruik van Internet zijn gerezen. 
4.2 Coördineren met soortgelijke internationale initiatieven 
In de aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van minderjarigen en de 
menselijke waardigheid in de context van de audiovisuele en informatiediensten wordt de 
Commissie verzocht de internationale samenwerking te bevorderen op de verschillende 
gebieden waarop deze aanbeveling betrekking heeft, in het bijzonder door de uitwisseling 
van ervaring en goede werkwijzen tussen exploitanten en andere betrokken partijen in de 
Europese Unie en hun partners in andere regio's van de wereld. Daarom is het 
noodzakelijk te zorgen voor samenhang tussen de Europese actie en soortgelijke 
initiatieven in andere delen van de wereld. Met regelmatige overlegvergaderingen kan 
daartoe worden bijgedragen. 
Een internationale conferentie zal het mogelijk maken om de met het actieplan opgedane 
ervaring door te geven aan de betrokken actoren, zowel in Europa als daarbuiten. Op deze 
conferentie zouden alle door het actieplan behandelde thema's worden besproken en zij 
zou een ontmoetingsplaats vormen voor de industrie (aanbieders van toegang en diensten, 
inhoudaanbieders, netwerkexploitanten, softwarebedrijven), de gebruikers, consumenten­
en burgerrechtenorganisaties, en overheidsorganen die betrokken zijn bij regelgeving 
voor de industrie en rechtshandhaving. Een dergelijke conferentie kan er ook toe 
bijdragen om de resultaten van het actieplan te verspreiden. 
4.3 Het effect van de communautaire maatregelen evalueren 
38 
Het is uiteraard belangrijk een grondige evaluatie te verrichten om na te gaan of de 
doelstellingen van het actieplan en de aanbeveling zijn verwezenlijkt. Zo kunnen ook 
mogelijke verdere maatregelen worden aangegeven die door de industrie, de 
communautaire instellingen, de lidstaten of vertegenwoordigers van de consumenten 
moeten worden genomen. De geplande evaluatie, waarvoor een aanbesteding zal worden 
uitgeschreven, zal worden uitgevoerd in verbinding met de evaluatie van de maatregelen 
die zijn genomen om minderjarigen en de menselijke waardigheid te beschermen, waarin 
wordt voorzien door de aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van 
minderjarigen en de menselijke waardigheid in de context van de audiovisuele en 
informatiediensten. 
39 
BIJLAGE II: INDICATIEVE VERDELING VAN DE UITGAVEN 
1. Een veilige omgeving scheppen 14-18°/ 
2. Filtreer- en beoordelingssystemen ontwikkelen 
37-43 % 
3. Bewustmakingsacties aanmoedigen 
4. Ondersteunende acties J5-41 % 
Totaal: 5.7 o/o 
BIJLAGE III: WIJZE VAN TENUITVOERLEGGING VAN HET ACTIEPLAN 
1. De Commissie legt het actieplan ten uitvoer in overeenstemming met de in bijlage I 
verstrekte technische informatie. 
2. Het actieplan wordt uitgevoerd door middel van werkzaamheden onder contract en 
waar mogelijk voor gezamenlijke rekening. 
3. De selectie van projecten voor gezamenlijke rekening geschiedt normaliter via de 
gebruikelijke procedure van oproepen tot het indienen van voorstellen, die in het 
Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen worden gepubliceerd. De inhoud 
van deze oproepen wordt vastgesteld in nauw overleg met deskundigen ter zake en 
overeenkomstig de procedures als bedoeld in de beschikking. Het voornaamste 
criterium voor het verlenen van steun voor projecten via oproepen tot het indienen 
van voorstellen is hun potentiële bijdrage tot de verwezenlijking van de 
doelstellingen van het actieplan. 
4. De aanvragen om communautaire steun moeten, waar nodig, vergezeld gaan van een 
financieel plan waarin al de onderdelen van de financiering van de projecten worden 
vermeld, inclusief de van de Gemeenschap verlangde financiële steun en alle andere 
verzoeken om of toekenningen van steun uit andere bronnen. 
5. De Commissie kan ook een financieringsregeling toepassen die flexibeler is dan de 
oproep tot het indienen van voorstellen, teneinde de totstandbrenging van 
samenwerkingsverbanden, vooral die waarbij kmo's en organisaties in minder 
ontwikkelde regio's betrokken zijn, en het nemen van langetermijnmaatregelen tegen 
illegale en schadelijke inhoud op Internet te stimuleren. Deze regeling zou 
permanent kunnen worden toegepast. 
6. De Commissie zorgt ervoor dat in uitzonderlijke gevallen ook ongevraagde 
voorstellen voor projecten in overweging worden genomen, indien deze betrekking 
hebben op een bijzonder dringende maatregel na technologische veranderingen die 
het bijsturen van de actie noodzakelijk maken. 
7. De uitvoerige regelingen voor de in de punten 5 en 6 bedoelde procedures worden 
volgens de procedure van het raadgevend comité (type I) en in overeenstemming met 
het Financieel Reglement van de Commissie uitgevoerd. Zij worden in het 
Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen gepubliceerd. 
40 
8. Projecten die in het kader van studie- en dienstverleningscontracten volledig door de 
Commissie worden gefinancierd, worden in overeenstemming met de geldende 
financiële bepalingen aanbesteed. Ter wille van de transparantie worden externe 
groepen deskundigen (de Internetwerkgroep en het Juridisch Adviescomité) 
geraadpleegd en wordt met betrekking tot de bewustmakingsmaatregelen actief 
gebruik gemaakt van de informatiediensten van de Commissie. 
9. Tijdens de uitvoering van het actieplan onderneemt de Commissie ook 
voorbereidende, begeleidende en ondersteunende activiteiten ter verwezenlijking van 
de algemene doelstellingen van het actieplan en van de specifieke doelstellingen van 
elk actiepunt. Dit omvat activiteiten zoals: studies ter ondersteuning van de algemene 
doelstellingen van het actieplan; acties ter voorbereiding van toekomstige 
activiteiten; maatregelen om de deelneming aan maatregelen in het kader van het 
actieplan en de toegang tot de uit de initiatieven van het actieplan voortvloeiende 
resultaten te vergemakkelijken. 
10. Bij alle projecten waarvoor financiële steun wordt verleend, moet worden vermeld 
dat steun werd ontvangen. 
41 
Financieel memorandum 
Artikel B5-336 : Communautair meerjarenactieplan ter bevordering van het veilige 
gebruik van Internet 
1. TITEL VAN DE MAATREGEL 
Communautair meerjarenactieplan ter bevordering van het veilige gebruik van 
Internet 
2. BEGROTINGSONDERDEEL 
Artikel B5-336 : Communautair meerjarenactieplan ter bevordering van het veilige 
gebruik van Internet 
3. RECHTSGRONDSLAG 
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid artikel 130, 
lid 3 
4. BESCHRIJVING VAN DE MAATREGEL 
4.1 Algemene doelstellingen van de maatregel 
Teneinde het veilige gebruik van Internet te bevorderen, worden met het actieplan de 
volgende doelstellingen nagestreefd: 
• bevordering van zelfregulering en regelingen voor inhoudcontrole, inclusief de 
oprichting van een Europees netwerk van hotlines, om een hoge mate van 
bescherming te verwezenlijken (vooral ter bestrijding van inhoud zoals 
kinderpornografie of racisme); 
• toepassing van doelmatige filtreervoorzieningen en compatibele beoordelings­
systemen, waarbij met de culturele en taalkundige verscheidenheid rekening wordt 
gehouden; 
• bewustmaking van de consumenten en de gebruikers, in het bijzonder kinderen, 
ouders en leerkrachten, zodat zij veilig en vol vertrouwen gebruik kunnen maken 
van de Internetvoorzieningen; 
• aanmoediging van de internationale samenwerking op de bovenvermelde gebieden. 
4.2 Looptijd van de maatregel en bepalingen inzake de verlenging daarvan 
Het actieplan wordt uitgevoerd in de periode 1998 - 2001. 
5. INDELING VAN DE UITGAVEN/ONTVANGSTEN 
Niet-verplichte uitgaven 
Gesplitste kredieten 
De ontvangsten uit bijdragen van derden aan de activiteiten van het actieplan zullen, 
in voorkomend geval, opnieuw worden aangewend overeenkomstig artikel 27, lid 2, 
van het Financieel Reglement van 21 december 1977, gewijzigd bij Verordening nr. 
610/90 van 13 maart 1990. 
HL 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
6. AARD VAN DE UITGAVEN/ONTVANGSTEN 
Bij aanbestedingen overeenkomstig de financiële regelingen van de Commissie 
wordt in het algemeen een financiering voor 100% toegekend voor activiteiten zoals 
studies, workshops, seminars, bewustmakings-, bevorderings- en projectonder­
steunende acties. 
Bij oproepen tot het indienen van voorstellen wordt voorzien in acties voor 
gezamenlijke rekening. 
7. FINANCIËLE GEVOLGEN 
7.1 Wijze van berekening van de kosten van de maatregel voor 1998 - 2001 
De vier actiepunten hebben betrekking op gebieden waar een actie op Europees 
niveau een toegevoegde waarde kan opleveren en de Europese positie kan 
versterken. Zij dienen om acties op langere termijn op nationaal niveau op gang te 
brengen. 
ACTIEPUNT 1 : EEN VEILIGE OMGEVING SCHEPPEN 
1.1 Oprichting van een Europees netwerk van hotlines 
De communautaire bijdrage van 5,0 miljoen ecu zal worden gebruikt voor een oproep tot 
het indienen van voorstellen voor de deelneming van organisaties aan de oprichting van 
een Europees netwerk van hotlines en de totstandbrenging van verbindingen tussen dit 
netwerk en hotlines in derde landen, teneinde de verspreiding van illegale inhoud te 
beperken, de samenwerking tussen de industrie en de rechtshandhavingsinstanties te 
verbeteren, en te zorgen voor spreiding over geheel Europa. 
1.2 Zelfregulering en gedragscodes aanmoedigen 
Er zal een aanbesteding worden uitgeschreven voor de selectie van organisaties die als 
taak zullen hebben zelfregulerende instanties te helpen om op Europees niveau 
richtsnoeren voor gedragscodes te ontwikkelen, de nodige consensus voor de toepassing 
ervan tot stand te brengen en de tenuitvoerlegging ervan te ondersteunen. De 
gedragscodes zullen een hoge mate van bescherming bieden en aandacht schenken aan 
het probleem van de opspoorbaarheid. De voortgang van de werkzaamheden zal worden 
gevolgd. Het bedrag voor deze actie, waarmee ook de tenuitvoerlegging van de 
aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke 
waardigheid zal worden ondersteund, wordt op 0,6 miljoen ecu geraamd. 
ACTIEPUNT 2 : FILTREER- EN BEOORDELINGSSYSTEMEN ONTWIKKELEN 
2.1 De voordelen van filtratie en beoordeling demonstreren 
Om ervoor te zorgen dat filtreer- en beoordelingssystemen worden toegepast en aan de 
gebruikers, ouders en leerkrachten in de praktijk bruikbare oplossingen worden 
aangeboden, en omdat de praktische toepassing van filtratie en beoordeling door de 
2 t*3 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
Europese inhoudaanbieders nog niet de kritische massa heeft bereikt, zal een oproep tot 
het indienen van voorstellen worden gedaan voor de selectie van projecten waardoor 
beoordelingssystemen met betrekking tot de Europese inhoudaanbieders worden 
gevalideerd, teneinde de integratie van beoordeling in het proces van het creëren van 
inhoud aan te moedigen en de mogelijkheden van deze technische oplossingen te 
demonstreren. 
Er zal een tweede oproep tot het indienen van voorstellen worden gepubliceerd voor de 
validering en de demonstratie van beoordelingssystemen van derden om te voldoen aan 
specifieke eisen van zakelijke, institutionele of educatieve gebruikers of als optionele 
dienst die door de toegangsverschaffers aan de eindgebruikers wordt aangeboden, en om 
te voorzien in een aanvulling op de door de inhoudaanbieders toegepaste zelfbeoordeling. 
Voor de evaluatie van de demonstratieprojecten en de verspreiding van de resultaten zal 
een aanbesteding worden uitgeschreven. 
Voor deze oproepen en de aanbesteding is een communautaire bijdrage van 12,7 miljoen 
ecu vereist. 
2.2 Internationale overeenstemming over beoordelingssystemen 
vergemakkelijken 
Er zullen overlegvergaderingen worden georganiseerd om te zorgen voor een 
gecoördineerde Europese inbreng in internationale overeenkomsten over protocollen en 
labelsystemen en om ervoor te zorgen dat in beoordelingssystemen rekening wordt 
gehouden met specifieke Europese gegevenheden. Hiervoor wordt een bedrag van 0,3 
miljoen ecu uitgetrokken. 
ACTIEPUNT 3 : BEWUSTMAKINGSACTIES AANMOEDIGEN 
3.1 Het terrein voorbereiden voor bewustmakingsacties 
In de eerste fase zal een oproep tot het indienen van voorstellen voor een voorbereidende 
actie worden gedaan waarbij multiplicatororganisaties en de meest geschikte kanalen, 
media en inhoud worden aangewezen om het beoogde publiek te bereiken, het 
basismateriaal wordt vervaardigd, dit materiaal met het oog op specifieke taalkundige en 
culturele gegevenheden wordt aangepast, rekening wordt gehouden met de resultaten van 
de demonstratieprojecten, en een uitvoeringsplan wordt opgesteld. De kosten van deze 
actie worden op 2 miljoen ecu geraamd. 
3.2 De uitvoering van grootschalige bewustmakingsacties 
aanmoedigen 
Er zal vervolgens een oproep tot het indienen van voorstellen worden gedaan voor een 
vervolgactie in alle 15 lidstaten, waarbij rekening wordt gehouden met de bij de 
voorbereidende actie opgedane ervaring. De geselecteerde multiplicatororganisaties 
zullen als taak hebben seminars en workshops te organiseren, informatiepakketten voor 
leerkrachten te verspreiden, te helpen bij de uitvoering van grootschalige 
m 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
bewustmakingsacties (websites creëren, materiaal verspreiden, reclamecampagnes, 
informatiepakketten voor journalisten), en de samenwerking en de uitwisseling van 
ervaring te organiseren. 
Er zullen twee soorten acties worden uitgevoerd: acties gericht op leerkrachten en acties 
gericht op het grote publiek. In het eerste geval zullen seminars en workshops worden 
georganiseerd en zal specifiek materiaal worden verspreid. Voor het grote publiek zullen 
websites worden gecreëerd, zal informatiemateriaal worden verspreid in scholen, via 
toegangsverschaffers, in computerwinkels en op cd-rom's in computertijdschriften. De 
traditionele media zullen worden gebruikt voor reclamecampagnes en er zal een 
informatiepakket worden verspreid onder journalisten. Er zal worden voorzien in 
coördinatie en informatie-uitwisseling op Europees niveau. Voor de verschillende acties 
is een bedrag van 7,4 miljoen ecu nodig. 
ACTIEPUNT 4 : ONDERSTEUNENDE MAATREGELEN 
4.1 De juridische implicaties beoordelen 
Er zal een aanbesteding worden uitgeschreven voor het beoordelen van de juridische 
kwesties die in verband met de inhoud of het gebruik van Internet zijn gerezen. Hiervoor 
is een bedrag van 1,0 miljoen ecu nodig. 
4.2 Coördineren met soortgelijke internationale initiatieven 
Een bedrag van 0,4 miljoen ecu is vastgesteld voor overlegvergaderingen en de 
organisatie van een internationale conferentie, die nodig zijn om te zorgen voor 
samenhang tussen de Europese actie en acties in andere delen van de wereld en om de 
opgedane ervaring uit te wisselen. 
4.3 Het effect van de communautaire maatregelen evalueren 
De kosten van twee evaluaties worden op 0,6 miljoen ecu geraamd. 
7.2 In acht te nemen tijdschema voor meerjarenacties 
Voor een volledig doeltreffende tenuitvoerlegging van het communautaire actieplan 
is het nodig dat de financiële middelen voor de gehele looptijd worden gepland. 
Het is immers belangrijk dat de Unie de beschikking krijgt over de nodige middelen 
voor de verwezenlijking van haar politieke prioriteiten op het gebied van de 
informatiemaatschappij en dat nu reeds met het oog op de volgende financiële 
vooruitzichten bepaalde verhogingen in overweging worden genomen. 
Er zij op gewezen dat deze inspanning en de daarvoor vereiste verhoging van de 
middelen passen in de logica van het financiële kader dat door de Commissie in 
haar mededeling "Agenda 2000" is vastgesteld en dat voorziet in de ontwikkeling 
van een aantal programma's die als prioritair worden beschouwd wegens de 
meerwaarde van een optreden op communautair niveau, vooral uit het oogpunt van 
groei en werkgelegenheid en de ontwikkeling en verspreiding van nieuwe 
*r 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
technologieën, zodat de toewijzingen voor deze programma's sneller moeten 
toenemen dan het BNP. 
Rekening houdend met de sleutelrol die het gebruik van Internet kan spelen ter 
bevordering van de Trans-Europese netwerken, onderzoek en innovatie, 
onderwijs/opleiding en het MKB, is het van cruciaal belang dat voor deze actie een 
aanzienlijke inspanning wordt geleverd. 
De actie omvat vier actiepunten: 
1. Een veilige omgeving scheppen 
2. Filtreer- en beoordelingssystemen ontwikkelen 
3. Bewustmakingsacties aanmoedigen 
4. Ondersteunende acties 
Miljoen ecu 
TOTAAL 1998 
7 1999 
7 2000 
8 2001 
8 TOTAAL 
30 
De onderstaande verdeling wordt slechts ter indicatie gegeven 
Actiepunt 
1. Een veilige omgeving 
scheppen 
2 Filtreer- en 
beoordelingssystemen 
ontwikkelen 
3. Bewustmakingsacties 
aanmoedigen 
4. Ondersteunende acties 
TOTAAL Miljoen ecu 
1998 
1,5 
3,0 
2,0 
0,5 
7,0 1999 
1,5 
4,0 
1,0 
0,5 
7,0 2000 
1,3 
3,2 
3,0 
0,5 
8,0 2001 
1,3 
2,8 
3,4 
0,5 
8,0 TOTAAL 
5,6 
13,0 
9,4 
2,0 
30,0 
8. VOORGENOMEN FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN (EN RESUL­
TATEN VAN DE TOEPASSING ERVAN) 
Het algemene toezicht wordt uitgeoefend door een comité dat uit afgevaardigden 
van de lidstaten is samengesteld. Ambtenaren van de Commissie, waar nodig 
bijgestaan door onafhankelijke deskundigen, controleren vóór betaling of de 
projecten en de studies naar behoren zijn uitgevoerd, daarbij rekening houdend met 
de contractuele verplichtingen en de beginselen van goed beheer. De administratieve 
controle wordt verricht door de administratieve diensten van DG XIII en door 
DG XIX en DG XX. De Rekenkamer verricht in overeenstemming met het Verdrag 
5 We 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
de controle van de rekeningen. Na twee jaar en aan het eind van het programma 
wordt door onafhankelijke deskundigen een evaluatierapport opgesteld over de 
resultaten die bij de uitvoering van de acties werden verkregen. 
9. ELEMENTEN VOOR ANALYSE VAN DE KOSTENEFFECTIVITEIT 
Vooraf zij erop gewezen dat het actieplan aan een duidelijk te kennen gegeven wens 
van de communautaire politieke instanties beantwoordt en niet in de eerste plaats 
een economisch doel beoogt. 
Daarom kan de efficiëntie niet in economische termen zoals het aantal nieuwe 
arbeidsplaatsen worden uitgedrukt. Er kunnen echter wel efficiëntie-indicatoren 
worden vastgesteld (zie punt 9.1 ). 
Voorts mag niet worden vergeten dat het actieplan zal bijdragen tot de ontwikkeling 
van de informatiemaatschappij, vooral door het gebruik ervan aan te moedigen bij 
kinderen, die zich op die manier beter vertrouwd kunnen maken met dit hulpmiddel 
dat hoe langer hoe onmisbaarder wordt. 
De communautaire actie zal de noodzakelijke coördinatie op communautair niveau 
bevorderen, teneinde zuiver nationale oplossingen te voorkomen, waardoor de 
interne markt zal worden versterkt. 
Tenslotte zal het actieplan, door de internationale coördinatie te bevorderen, Europa 
in staat stellen zijn rol van stuwende kracht op dit gebied te behouden. 
9.1 Kwantificeerbare specifieke doelstellingen, doelgroep 
9.1.1 Een veilige omgeving scheppen 
In het werkprogramma zouden doelstellingen kunnen worden geformuleerd die 
betrekking hebben op: 
• het percentage toegangsverschaffers dat lid is van een zelfregulerende instantie, 
en 
• het aantal en de geografische en taalkundige dekking van de hotlines die 
opgericht en operationeel zijn. 
Doelgroep 
• Diensten waar inhoud is ondergebracht die aan derden toebehoort, 
inhoudaanbieders, toegangsverschaffers. 
9.1.2 Filtreer- en beoordelingssystemen ontwikkelen 
De becijferde doelstellingen zouden betrekking kunnen hebben op: 
• het aandeel van de in de Europese Unie verspreide inhoud waarvoor de 
aanbieders gebruik maken van een beoordelingssysteem; 
W 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
• het aandeel van de in de Europese Unie verspreide inhoud waarvoor de 
aanbieders gebruik maken van een beoordelingssysteem dat op de behoeften van 
de Europese gebruikers is afgestemd; 
• het aantal door derden aangeboden beoordelingssystemen waarvan de gebruikers 
naar keuze gebruik kunnen maken, en de inhoud die zij bestrijken in vergelijking 
met de behoeften van de Europese gebruikers. 
Doelgroep 
Verenigingen of groeperingen die beoordelingssystemen voorstellen, software­
producenten, diensten waar inhoud is ondergebracht die aan derden toebehoort, 
inhoudaanbieders, toegangsverschaffers, gebruikers. 
9.1.3 Bewustmakingsacties aanmoedigen 
De becijferde doelstellingen zouden betrekking kunnen hebben op: 
• het bestaan voor elke lidstaat van bewustmakingsmiddelen die gericht zijn op de 
doelgroepen ouders, leerkrachten en kinderen; 
• het percentage van de ouders die een computer bezitten en van de leerkrachten 
die bij het lesgeven een computer gebruiken dat de gelegenheid heeft gekregen 
om er kennis van te nemen. 
Doelgroep 
• Gebruikers, vooral ouders, leerkrachten en kinderen 
9.1.4 Ondersteunende acties 
Aangezien het type ondersteunende actie kan verschillen naar gelang van de 
omstandigheden en het desbetreffende hoofdactiepunt, is het niet aangewezen 
specifiek voor dit actiepunt doelstellingen te bepalen. 
9.2 Motivering van de maatregel 
De in de EU reeds uitgevoerde werkzaamheden, die zijn gebaseerd op het werk van 
de Commissie in het kader van de Internetwerkgroep en op het Groenboek over de 
bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid in de context van de 
audiovisuele en informatiediensten, hebben geleid tot een brede consensus tussen 
het Europees Parlement, de Raad en de lidstaten over de te volgen aanpak. 
Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen illegale inhoud en schadelijke 
inhoud. Voor deze twee categorieën moeten verschillende maatregelen worden 
getroffen. 
Illegale inhoud moet aan de bron worden aangepakt door de rechtshandhavings­
instanties, wier activiteiten door andere instrumenten worden geregeld. De industrie 
kan echter belangrijke hulp verlenen om de verspreiding van illegale inhoud (in het 
bijzonder inhoud zoals kinderpornografie, racisme en antisemitisme) te beperken 
H? 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
door middel van behoorlijk functionerende systemen voor zelfregulering (zoals 
gedragscodes en de oprichting van hotlines) die in overeenstemming zijn met en 
worden gesteund door het rechtssysteem. 
Bij de aanpak van schadelijke inhoud moet aan de volgende acties voorrang 
worden gegeven: 
de gebruikers in staat stellen om zich tegen schadelijke inhoud te beschermen door 
de ontwikkeling van technologische oplossingen (filtreer- en inhoudbeoordelings-
systemen); 
zorgen voor een sterkere bewustmaking van de ouders; 
zelfregulering ontwikkelen, waardoor een geschikt kader tot stand kan komen, met 
name voor de bescherming van minderjarigen. De uitwisseling van informatie 
tussen zelfregulerende instanties en de industrie zal ook zelfregulerings-
werkzaamheden ter bescherming tegen schadelijke inhoud omvatten. 
De praktische maatregelen die onlangs door de lidstaten op beide gebieden zijn 
genomen, worden in het tweede verslag van de werkgroep samengevat. Uit dit 
verslag blijkt duidelijk dat maatregelen mogelijk zijn en dat verdere maatregelen 
vereist zijn, aangezien sommige lidstaten op de beschreven punten aanzienlijke 
vooruitgang hebben geboekt, andere in het stadium van besprekingen tussen de 
betrokken partijen verkeren, en nog andere nog moeten beginnen. 
In het verslag staat dat de meeste lidstaten voorstander zijn van een actieve rol en 
een katalysatorfunctie van de Commissie vanwege het internationale karakter en de 
complexiteit van de op te lossen problemen. Deze actieve rol moet erop gericht zijn 
de coördinatie en de convergentie van de maatregelen van de lidstaten te verzekeren, 
bijvoorbeeld met betrekking tot de draagwijdte en de inhoud van de opgestelde 
gedragscodes, waarbij concurrentieverstoring en rechtsonzekerheid moeten worden 
vermeden en de samenwerking op een aantal gebieden moet worden bevorderd. 
9.3 Volgen en evalueren van de maatregel 
Na twee jaar en aan het eind van het programma zal een evaluatierapport worden 
opgesteld over de resultaten die bij de uitvoering van de acties werden verkregen. 
Behalve het meten van de ontwikkeling van de uitgangspositie en het effect van de 
programma-acties op deze ontwikkeling zullen voor elk van de vermelde activiteiten 
preciezere prestatie-indicatoren worden geobserveerd. 
^ 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
10. ADMINISTRATIEVE UITGAVEN (DEEL A VAN AFDELING III VAN DE 
ALGEMENE BEGROTING) 
De noodzakelijke huishoudelijke middelen worden bij toewijzingsbesluit van de 
Commissie beschikbaar gesteld; hiertoe behoren de extra personele en financiële 
middelen die door de begrotingsautoriteit zijn goedgekeurd. 
10.1 Gevolgen voor het aantal posten 
Soorten posten 
Ambtenaren 
of tijdelijke 
functionarissen A 
B 
C 
Andere middelen 
Totaal Aantal personeelsleden voor 
het beheer van de maatregel 
Yâsî 
2 
0 
1 
3 tijdelijk waarvan 
door 
gebruikmaking 
van bestaande 
middelen 
binnen de 
betrokken DG's 
of diensten 
2 
0 
1 
3 door 
gebruikmaking 
van extra 
middelen duur 
4 jaar 
4 jaar 
4 jaar 
4 jaar 
5b 
Actieplan Internet - Financieel memorandum 
10.2 Verhoging van andere huishoudelijke uitgaven in verband met de 
maatregel 
ecu 
Begrotingslijn 
(nr. en titel) Bedragen Berekeningswijze 
A-250 Vergaderingen 
van deskundigen 576.000 
A-2510 Vergaderingen 
van het comité 180.000 
A-130 Dienstreizen 160.000 
Totaal 916.000 = 4*12*12.000. Een totale toewijzing van 12 
vergaderingen met een gemiddeld ko sten­
bedrag van 12 000 ecu is vereist om de 
werking van de vergaderingen van 
deskundigen te financieren, met name die van 
de op verzoek van de Raad opgerichte 
Internetwerkgroep, waarvan ±50 personen 
deel uitmaken die de industrie, de gebruikers 
en de overheid vertegenwoordigen. 
= 4*3*15.000. Het comité van het actieplan 
zal gemiddeld 3 vergaderingen per jaar 
houden met een gemiddeld kostenbedrag van 
15 000 ecu, waarbij rekening wordt gehouden 
met de synergie die met het oog op een 
optimale samenhang en efficiëntie tot stand 
zal worden gebracht met het gecombineerde 
comité INFOCOM-MLIS, dat in het kader 
van de programma's INFO 2000 en MLIS is 
opgericht. 
= 4*5*20*400. De totale kosten van de 
dienstreizen voor het personeel van de 
Commissie en de gedetacheerde nationale 
deskundigen worden geraamd op 160 000 
ecu, waarbij wordt uitgegaan van gemiddeld 
één dienstreis om de twee weken met een 
gemiddeld kostenbedrag van 400 
ecu/dienstreis voor 5 personen. 
10 f/ 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 582 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 15 16 
Catalogusnummer : CB-CO-97-686-NL-C 
ISBN 92-78-28712-1 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
tt-