COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 03.06.1998 
COM(1998)226def. 
98/0134 (COD) 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
over het Communautair Douanewetboek 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EG) VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad 
tot vaststelling van het Communautair Douanewetboek 
(door de Commissie ingediend) 

Verslag van de Commissie over het Communautair 
Douanewetboek 
SAMENVATTING 
Volgens Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het 
communautair douanewetboek dient de Commissie voor het einde van 1997 verslag uit te 
brengen over de wijzigingen die in dit wetboek dienen te worden aangebracht, met name 
om het beter aan de eengemaakte markt aan te passen. 
De Commissie legt hierbij het verslag voor over de ervaringen bij de toepassing van het 
wetboek in de afgelopen vier jaar. Dit verslag wordt gevolgd door een voorstel tot 
wijziging van het wetboek. 
Het communautair douanewetboek heeft duidelijk meer transparantie gebracht ten 
opzichte van de vroegere situatie. Verschillende derde landen in en buiten Europa hebben 
dit wetboek als voorbeeld genomen bij het opstellen van hun douanewetgeving. Het 
douanewetboek vormt de onderbouw voor verschillende communautaire beleidsterreinen 
en het kader voor een gemeenschappelijk optreden van de nationale 
douaneadministraties. 
De basisverordening schijnt haar doel, namelijk een kwalitatieve codificatie, te hebben 
bereikt. De uitvoeringsbepalingen dienen echter nog te worden verfijnd. Het 
referentiekader voor een modern douanewetboek is het actieprogramma 'Douane 2000' 
en het doel is een vereenvoudiging van de douaneprocedures. Het actieprogramma op het 
gebied van het communautaire douanevervoer en de Mededeling over het beheer van de 
preferentiële douanetariefregelingen zijn eveneens van invloed op de ontwikkelingen van 
het wetboek. 
De eerste wijzigingen van het wetboek vloeiden voort uit de noodzaak de resultaten van 
de Uruguay-Ronde in de communautaire wetgeving op te nemen. Het streven is thans 
voornamelijk gericht op een vereenvoudiging van de wetgeving, een grotere flexibiliteit 
van de basisverordening, een verbetering van de invorderingsprocedure en een grotere 
aanpassing van de bepalingen inzake de aanbieding bij de douane aan de eisen van een 
eengemaakte markt. 
I. Inleiding 
Het communautair douanewetboek werd vastgesteld bij Verordening (EEG) nr. 
2913/92 van de Raad van 12 oktober 19921. Volgens de slotbepalingen van deze 
verordening zal de Raad na een periode van vier jaar het wetboek in het licht van de 
opgedane ervaring opnieuw bezien. Deze periode van vier jaar loopt eind 1997 af. 
De douanewetgeving is op twee niveaus gecodificeerd. Er is een basisverordening -
het communautair douanewetboek zelf - dat de grondbeginselen bevat - en er zijn 
uitvoeringsbepalingen die zijn opgenomen in Verordening (EEG) nr. 2454/93 van 
de Commissie van 2 juli 19932 en waarin de beginselen van de basisverordening 
nader zijn uitgewerkt. De herziening van het wetboek dient zich logischerwijze niet 
tot de basisverordening te beperken, maar dient ook de uitvoeringsbepalingen te 
omvatten. Het voorstel tot wijziging van het wetboek dat bij deze mededeling is 
gevoegd heeft echter uitsluitend betrekking op de basisverordening. 
II. Het communautair douanewetboek - historisch overzicht en actualiteit 
Met de codificatie van de communautaire douanewetgeving heeft de Gemeenschap 
een drempel overschreden. 
Het wetboek, dat de neerslag vormt van de inspanningen van een kwart eeuw op 
het gebied van de harmonisering van de wetgeving, is een voorbeeld voor andere 
gebieden van het communautaire recht. Dit wetboek heeft een transparantie en 
vereenvoudiging tot stand gebracht die slechts ten volle gewaardeerd kunnen 
worden door degenen die - vóór 1994 - honderden voorschriften hebben moeten 
toepassen die over een gehele verzameling publicatiebladen waren verspreid. 
III. De uitstraling van het communautair douanewetboek buiten de Gemeenschap 
Hoewel dit geen doelstelling was, heeft het communautair douanewetboek ook 
buiten de Gemeenschap veel belangstelling opgewekt. Zelfs voordat het wetboek 
werd toegepast of vastgesteld hebben veel landen zich hierop geïnspireerd, vooral 
de voormalige landen met staatshandel die snel een operationele douanewetgeving 
moesten opstellen om aan de internationale handel te kunnen deelnemen. De 
belangstelling die de Oost- en Midden-Europese landen, de landen van de 
voormalige Sovjet-Unie en van het voormalige Joegoslavië en zelfs een groep als 
Mercosur voor het communautair douanewetboek aan de dag hebben gelegd, 
getuigt van een vertrouwen dat evenzeer gebaseerd is op het imago van de 
Europese Unie in het algemeen als op de kwaliteiten van het wetboek: het wetboek 
werd beschouwd als een evenwichtig compromis tussen verscheidene benaderingen 
en zienswijzen. 
Het spreek vanzelf dat het wetboek, net als elke wetgevingscodificatie - als 
compact normatief geheel - de werkzaamheden ter voorbereiding van de 
verschillende uitbreidingen van de Gemeenschap vereenvoudigt. Dit is gebleken bij 
1 PBnr.L 302 van 19.10.1992 
2 PBnr.L 253 van 11.10.1993 
de recente overgang van 12 naar 15 lidstaten en dit kan ook in de toekomst weer 
blijken. 
De bepalingen van het communautair douanewetboek worden ook veel gebruikt in 
het kader van de douane-unies die de Gemeenschap met Andorra, San Marino en 
Turkije heeft gesloten. 
IV. De invloed van het wetboek op andere beleidsterreinen 
Het belang van het douanewetboek voor de Gemeenschap is afhankelijk van de 
functies die de instrumenten van de douane-unie op diverse beleidsgebieden 
vervullen. 
Hoewel het procedures van het douanewetboek eveneens van toepassing zijn op in-
en uitvoerverboden en -beperkingen, is het eigenlijke toepassingsgebied van het 
wetboek de heffing of niet-hefïing van douanerechten. 
De douanerechten spelen een steeds minder belangrijke rol bij de bescherming van 
bedrijfstakken van de Gemeenschap. Als instrument van het handelsbeleid - de 
toekenning van preferentierechten - zijn ze echter nog steeds van belang. De 
Commissie heeft het belang van een correct beheer van de preferentiële 
douanetariefregelingen onlangs benadrukt in haar Mededeling van 23 juli 1997 
(COM(97)402). Industriële en commerciële belangen worden beschermd door anti­
dumpingrechten en compenserende rechten die volgens de voorschriften en 
procedures van het communautair douanewetboek worden toegepast. 
Bij de toepassing van de uitvoerrestituties van het landbouwbeleid wordt gebruik 
gemaakt van de procedures van het douanewetboek. Het douanewetboek blijft 
centraal staan bij de bescherming van de landbouwsector door maatregelen bij 
invoer - ook na de wijzigingen ten gevolge van de Uruguay-Ronde. In het nieuwe 
systeem zijn de heffingen door douanerechten vervangen en wordt uitgegaan van 
het basisbegrip "douanewaarde". Hoewel de soepele regels van het douanewetboek 
op dit gebied zijn vervangen door minder soepele landbouwmechanismen, blijft het 
douanewetboek het referentiepunt op dit gebied. 
Het communautair douanewetboek voorziet in het gebruik van een Europees 
douaneaangiftedocument - het zogenaamde 'enig document' - aan de hand waarvan 
de statistieken over de buitenlandse handel worden opgesteld. 
De invloed van de douanewetgeving op de indirecte belastingen is ook na de 
eenmaking van de markt 'belangrijk gebleven. Na deze eenmaking is het 
toepassingsgebied van schorsende douaneregelingen voor het verkeer binnen de 
Gemeenschap weliswaar aanzienlijk ingekrompen, maar bij de toepassing van de 
BTW op producten die uit derde landen worden ingevoerd is de band met de 
douaneprocedures van het douanewetboek echter sterker geworden. 
Naast het horizontale belang dat het douanewetboek voor al deze beleidsterreinen 
heeft, is het douanewetboek ook een bindingsfactor in verticale zin, daar het 
administratief apparaat dat met de uitvoering ervan is belast uit 15 nationale 
administraties bestaat. Het bewustzijn dat het douanewetboek een kader vormt 
waarbinnen ze gemeenschappelijke activiteiten uitoefenen is voor de integratie van 
deze nationale administraties even belangrijk als de verschillende acties in het 
kader van het Programma 'Douane 2Ô00'. 
Tenslotte heeft het douanewetboek bijgedragen tot de schepping van een 'Europese 
juridische ruimte' door de vastlegging van een aantal algemene 
administratiefrechtelijke begrippen (annulering, intrekking van een besluit, 
bescherming van het gewettigd vertrouwen in geval van een vergissing van de 
overheid). 
Het communautair douanewetboek is meer in het algemeen een van de 
belangrijkste rechtsinstrumenten om het bedrag van de verschuldigde rechten vast 
te stellen en vast te stellen wie deze rechten verschuldigd zijn. Het wetboek is de 
rechtsgrond voor de heffing van de rechten. Het is een van de voornaamste 
instrumenten voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap 
en voor de goede werking van het communautaire beleid op diverse gebieden. 
Het valt echter niet te ontkennen dat het sinds 1992 bij de geconstateerde gevallen 
van fraude en onregelmatigheden om steeds hogere bedragen gaat. Bovendien 
wordt het steeds moeilijker deze gevallen op te sporen omdat steeds geraffineerder 
methoden worden gebruikt. De georganiseerde misdaad is zich kennelijk steeds 
meer op douanefraude gaan toeleggen, omdat hiermee grote sommen zijn te 
verdienen zonder dat daar werkelijke risico's tegenover staan. 
Uit de jaarverslagen over de fraudebestrijding dat de Gemeenschap steeds grotere 
bedragen aan eigen middelen misloopt en dat het steeds moeilijker wordt deze 
bedragen in te vorderen en ter beschikking van de begroting te stellen. Zo zou het 
ontdoken bedrag in 1996 787 miljoen ecu hebben bedragen, ofwel 6% van de totale 
opbrengst van de douane aan rechten en landbouwheffingen, dat in dat jaar 13,7 
miljard ecu bedroeg. 
V. Kwalitatieve aspecten van de codificatie van de communautaire 
douanewetgeving 
Bij het stellen van de vraag of de codificatie van de douanewetgeving geslaagd is, 
is het nuttig te weten op welke wijze dit werk tot stand is gekomen. De samenhang 
en transparatie van een systeem van voorschriften - de voornaamste doelstellingen 
van een codificatie - zijn noch noodzakelijkerwijze het resultaat noch 
toevalligerwijze het gevolg van een dergelijke actie. De Raad heeft in de resolutie 
van 25 oktober 1996 over de vereenvoudiging en de rationalisering van de 
douanevoorschriften en -procedures van de Gemeenschap3 reeds gewezen op het 
belang dat de Gemeenschap aan deze beginselen hecht. 
Een codificatie in kwalitatieve zin is meer dan een simpele consolidatie of 
compilatie van voorschriften. Voor een dergelijke codificatie : 
PB nr.C 332 van 7.11.1996 
dient een onderscheid te worden gemaakt tussen bepalingen van algemene 
aard en bepalingen waarin de beginselen nader worden uitgewerkt, bijv. eisen 
inzake voor te leggen documenten, waarna de bepalingen van algemene aard 
in een basisverordening en de andere bepalingen in uitvoeringsverordening 
kunnen worden opgenomen; 
dient de materie volgens een strak gestructureerd schema te worden 
ingedeeld; 
dienen doublures te worden weggenomen; 
dienen de twee niveaus - basisverordening en uitvoeringsbepalingen - als een 
geheel te worden beschouwd, niet alleen in juridische zin, maar ook op het 
gebied van de presentatie. 
Beziet men de basisverordening in het licht van het voorgaande dan is de 
conclusie gerechtvaardigd dat deze, in het algemeen, aan de criteria van een 
kwalitatieve codificatie voldoet, wat echter niet betekent dat de codificatie geen 
ander resultaat kon hebben. De wetgever heeft een verdeling van de materie over 
twee niveaus mogelijk gemaakt door veel bevoegdheden aan de Commissie te 
delegeren. Tegelijk werd echter de comitéprocedure gehandhaafd, waardoor een 
grote plaats wordt ingeruimd voor de deelname van de lidstaten. 
Toegegeven moet worden dat bovenomschreven regels voor een goede codificatie 
bij de opstelling van de uitvoeringsbepalingen niet altijd de nodige aandacht 
hebben gekregen. Het opstellen van de uitvoeringsbepalingen vond in moeilijker 
omstandigheden plaats dan het opstellen van de basisverordening. Omdat deze 
werkzaamheden samenvielen met de laatste fase van de voorbereiding van de 
interne markt, hebben ze geen prioriteit gekregen. Gezien de omvang van het werk 
en de tijdsdruk werd besloten tot een samenvoeging van 'wetgevingsblokken' die 
door de verschillende afdelingen van het latere Comité Douanewetboek waren 
samengesteld zonder dat een algemene omwerking van de materie kon 
plaatsvinden. 
Dit leidt tot de conclusie dat thans actief moet worden verdergewerkt aan de 
verbetering van de kwalitatieve aspecten van de codificatie. De diensten van de 
Commissie hebben hiertoe de nodige coördinatiemaatregelen genomen. Er wordt 
thans gewerkt aan de herziening van de bepalingen op het gebied van het 
douanevervoer en de economische douaneregelingen en deze herziening vormt een 
gunstige gelegenheid om op de ingeslagen weg verder te gaan. 
VI. Referentiekader voor een modern communautair douanewetboek 
1. Nog belangrijker dan de kwalitatieve aspecten van de codificatie, is de vraag of het 
wetboek in staat is aan de huidige en toekomstige uitdagingen het hoofd te bieden. 
Een van de hoofddoelstellingen van het actieprogramma 'Douane 2000,4is dat 
ervoor moet worden gezorgd dat 'de toepassing van het Gemeenschapsrecht op elke 
plaats binnen het douanegebied van de Gemeenschap gelijkwaardige resultaten 
oplevert' (artikel 4). 
Besluit nr. 210/97/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 19.12.1996 - PB nr. L 33 
van 4.2.1997, blz. 24 
De situatie van het communautair douanewetboek ten aanzien van dit programma is 
van tweeërlei aard. Enerzijds maakt dit douanewetboek zelf deel uit van het 
Gemeenschapsrecht dat op gelijkwaardige wijze moet worden toegepast en staat 
dus - als voorwerp van dit programma - buiten de acties van het programma. 
Anderzijds staat het douanewetboek op zijn beurt ten dienste van en is een van de 
instrumenten voor de correcte toepassing van het Gemeenschapsrecht en wel op die 
gebieden die op de douane-unie steunen. De bijwerking en aanpassing van het 
douanewetboek maken dan ook deel uit van de maatregelen in het kader van het 
programma 'Douane 2000'. Zoals in dit programma is vermeld zijn de voornaamste 
doeleinden van het wetboek de gelijkvormige toepassing van de douaneprocedures 
en de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en van de 
bedrijven in de Gemeenschap. 
2. Een ander doel van de modernisering van het wetboek is vereenvoudiging. 
Vereenvoudiging van de wetgeving is een permanente uitdaging - zoals werd 
benadrukt in de verklaring van Stockholm van de Directeuren-generaal Douane van 
de lidstaten en van de Commissie van mei 1996, die werd gevolgd door de 
Resolutie van de Raad van 25 oktober 1996. De vereenvoudiging van douaneregels 
en -procedures wordt tevens vermeld in het Actieprogramma ten behoeve van de 
Eengemaakte Markt (CSE(97)1 van 4 juni 1997), waarin het een onderdeel vormt 
van het 'Eerste strategische doel: het doelmatiger maken van de wetgeving'. 
Gezien de grote bedragen aan eigen middelen die worden ontdoken moeten alle 
vereenvoudigingsmaatregelen echter gepaard gaan met controlemaatregelen die 
aangepast zijn aan de risico's die uit die vereenvoudigingsmaatregelen 
voortvloeien. 
3. De Gemeenschap treedt momenteel doortastend op op twee probleemgebieden die 
zijn gerezen in het kader van de douane-unie en op de beleidsterreinen die op 
douane-instrumenten zijn gebaseerd. Tegen een probleemgebied - de veelvuldige 
fraude in het kader van de regeling communautair douanevervoer - kon 
aanvankelijk niet doelmatig worden opgetreden, maar door wijzigingen van de 
uitvoeringsbepalingen werd deze regeling reeds minder fraudegevoelig gemaakt. Er 
zullen nog meer maatregelen volgen in het kader van het actieprogramma van de 
Commissie op dit gebied5. 
De preferentiële douanetariefregelingen vormen een tweede probleemgebied. 
Deze regelingen hebben te lijden onder een gebrekkig beheer, ook in derde landen, 
en de onregelmatigheden die zich in dit verband voordoen zijn verontrustend, zoals 
blijkt uit de recente Mededeling van de Commissie (COM(94)402 van 23.7.1997). 
Hierin heeft de Commissie er duidelijk op gewezen dat de legitieme problematiek 
van de 'goede trouw' van onze importeurs niet kan verhullen dat deze kwestie in 
het ruimere politieke kader van de preferentiële tariefregelingen behandeld moet 
worden. Het is evenwel duidelijk, zowel in dit geval als in het geval van het 
communautair douanevervoer, dat een oplossing niet alleen door middel van 
wetgeving kan worden bereikt, maar dat ook het beheer van deze regelingen 
aanzienlijk verbeterd moet worden. 
PB nr. C 176 van 10.6.1997, blz. 3 
De Commissie heeft daarom, in dit ruimere verband, een actieprogramma 
voorgesteld dat zowel op communautair niveau als ten opzichte van de derde 
landen van toepassing is. Zij streeft hiermee naar een betere toepassing van de 
bestaande bepalingen, maar het programma bevat ook een aantal operationele 
maatregelen ter verbetering of aanvulling van die bepalingen. Deze aanpak zou 
later consequenties kunnen hebben, ook voor bepaalde punten van het 
douanewetboek. 
4. Wetgeving en beheer vullen elkaar aan, maar ze dienen elk hun eigen rol te 
vervullen. Alle tekortkomingen in de werking van de douane-unie of op bepaalde 
beleidsterreinen kunnen niet aan het douanewetboek worden toegeschreven. Dit 
wetboek is niet het enige instrument om operationele problemen op te lossen. Op 
dezelfde wijze zijn de relaties tussen het wetboek en het programma 'Douane 2000' 
te bezien - het zijn instrumenten die elkaar aanvullen. 
In dit verband kunnen twee voorbeelden worden gegeven: 
De vereenvoudigde procedures worden in de lidstaten niet op gelijkvormige wijze 
toegepast en op het gebied van de automatisering zijn er grote verschillen, hetgeen 
zeker te betreuren is. Men dient zich er evenwel van bewust te zijn dat de 
organisatie en coördinatie die op deze gebieden nog moeten worden ondernomen 
niet werkelijk afhankelijk zijn van wijzigingen in de bestaande wetgeving. 
De werking van de invorderingsprocedure werd in het kader van de preferentiële 
douanetariefregelingen ook als een probleemgebied aangemerkt. Het feit dat de 
douaneautoriteiten van dé verschillende lidstaten op uiteenlopende wijze tewerk 
gaan bij het boeken van de verschuldigde rechten en het nemen van conservatoire 
maatregelen en dit dikwijls ook met vertraging doen, bewijst dat deze autoriteiten 
een grote beoordelingsvrijheid hebben behouden. 
Pogingen om de autonomie van deze autoriteiten door middel van wetgeving in te 
perken, schijnen het gewenste doel niet geheel te bereiken. De vaststelling van 
duidelijker criteria - die toch nog interpretatie zouden behoeven - is een nuttig 
middel om een algemeen gedrag te harmoniseren, niet om een gemeenschappelijke 
actie in een bepaalde situatie te ondersteunen. Zoals trouwens in artikel 7 van het 
besluit 'Douane 2000' wordt bevestigd, kan een oplossing eerder door middel van 
coördinatie worden gevonden en door de instelling van passende mechanismen in 
een klimaat van medewerking die quasi-hierarchische bestuurselerhenten kan 
bevatten. 
Deze beoordeling van een bijzonder probleem doet niet af van de noodzaak de 
wetgeving op het gebied van de invordering aan te passen; met name moet worden 
voorkomen dat de douaneschuld door het verstrijken van de verjaringstermijn niet 
meer kan worden ingevorderd. De daartoe strekkende bepalingen in het kader van 
het communautair douanewetboek zullen in het algemeen van invloed zijn op alle 
in te vorderen schulden, of dit nu op het kader van het douanevervoer is of in het 
kader van de preferentiële en niet-preferentiële invoer. 
VII. Reeds gerealiseerde en voorgenomen wijzigingen 
1. Het communautair douanewetboek is sinds de inwerkingtreding in 1994 twee maal 
gewijzigd. De eerste wijziging was het gevolg van de Toetredingsakte van 19956 en 
heeft betrekking op de daaruit voortvloeiende uitbreiding van het douanegebied van 
de Gemeenschap. 
De tweede wijziging - die werd vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 82/97 van het 
Europees Parlement en de Raad van 19 december 19967 - stond voornamelijk in 
het teken van de omzetting van de resultaten van de Uruguay-Ronde op 
landbouwgebied en het gebied van de oorsprongsregels. Op een aantal andere 
gebieden werden nog wijzigingen vastgesteld die als gemeenschappelijk kenmerk 
hadden dat het wetboek daardoor meer aan de behoeften van het bedrijfsleven werd 
aangepast: de voorschriften van het wetboek werden versoepeld of van die 
voorschriften kon door middel van meer gedifferentieerde uitvoeringsbepalingen 
worden afgeweken. 
2. Een versoepeling van de basisvoorschriften is zeker ook een van de voornaamste 
doelstellingen van de huidige herzieningswerkzaamheden waarvan de resultaten 
voor een deel in bijgaand voorstel tot wijziging van het wetboek zijn opgenomen. 
Andere wijzigingsvoorstellen - die betrekking hebben op de regeling communautair 
douanevervoer - liggen in dezelfde lijn. Doel ervan is de voorschriften flexibeler te 
maken of een reeds de facto bestaande flexibiliteit van de bepalingen op het gebied 
van het communautair douanevervoer transparanter te maken. 
Een onderwerp waarmee de wetgever regelmatig geconfronteerd wordt - en wel op 
de twee niveaus van de douanewetgeving - is dat van de douaneschuld en de 
voorwaarden waaronder deze ontstaat. Met een beroep op het 
evenredigheidsbeginsel wordt menigmaal gesteld dat de desbetreffende regels te 
rigide zijn. Reeds bij de voorgaande wijziging van de wetgeving werd ernaar 
gestreefd een evenwicht te vinden tussen de verschillende belangen die op het spel 
staan - een streven dat in het kader van het nieuwe voorstel van de Commissie is 
voortgezet. 
De bepalingen inzake de erkenning van een nieuw type vrije zone en vrij 
entrepot, met een bijzondere vorm van toezicht, zijn zo opgesteld dat de 
concurrentieverhoudingen tussen de bedrijven in de Gemeenschap hierdoor niet 
wordt aangetast. 
De herziening van de voorschriften voor de economische douaneregelingen en 
het douanevervoer met het doel deze te vereenvoudigen zal voornamelijk 
plaatsvinden door een wijziging van de uitvoeringsbepalingen. Omdat bepaalde 
wijzigingen van de uitvoeringsbepalingen niet mogelijk zijn zonder een wijziging 
van de basisverordening, doet de Commissie het voorstel enkele bepalingen van de 
basisverordening te wijzigen. 
PBnr.L 1 van 1.1.1995 
PB nr.L 17 van 21.1.1997 
10 
Om redenen van een vereenvoudiging van de douaneformaliteiten was bij de 
tweede wijziging van het wetboek reeds in de mogelijkheid voorzien dat bij 
wederuitvoer van de verplichting tot kennisgeving kon worden afgeweken. In het 
kader van de huidige herziening stelt de Commissie een versoepeling voor van de 
verplichting bepaalde documenten met de aangifte te overleggen, ten einde de 
automatisering van de douane-afhandeling niet in de weg te staan. Er wordt echter 
wel rekening gehouden met de noodzaak de financiële belangen zeker te stellen en 
met de bijzondere controlemaatregelen die in dat geval nodig zijn. 
3. De verbetering van de invorderingsprocedure is een tweede doelstelling die een 
aanpassing van het communautair douanewetboek vereist. Deze procedure levert 
niet alleen middelen op voor de Gemeenschapsbegroting, maar ze is ook van 
belang voor de geloofwaardigheid van de beleid op het gebied van de 
fraudebestrijding. In het kader van de tweede wijziging heeft de Raad een voorstel 
van de Commissie tot verlenging van de verjaringstermijn in geval van vermoedens 
van fraude die een verder onderzoek noodzakelijk maken niet aanvaard. Het 
Europees Parlement was ook van oordeel dat de kwestie van de bescherming van 
de 'goede trouw' ten aanzien van het documentaire bewijs van de preferentiële 
status van goederen uit derde landen nader moest worden onderzocht. 
Daar deze kwestie nader is uitgewerkt in haar mededeling van 23 juli 1997 
(COM(97)402), legt de Commissie dit voorstel opnieuw voor. Ze stelt tevens voor 
de band tussen de invordering en de mogelijkheid van beroep te herzien. Het 
beroep heeft ten doel de bedrijven tegen de invordering van niet-verschuldigde 
bedragen te beschermen, maar indien het beroep wordt afgewezen, moet de 
invordering op zulke wijze kunnen geschieden dat de bedrijven die geen beroep 
hebben ingesteld niet benadeeld worden. 
4. Het probleem van de ongelijke voorwaarden waarop de bedrijven in de 
verschillende lidstaten aan de buitenlandse handel deelnemen komt tot uiting in de 
wijze waarop sommige lidstaten de mogelijkheid om de douaneformaliteiten door 
tussenpersonen te laten vervullen hebben gereglementeerd. Artikel S van het 
wetboek bevat een 'voorbehoudsclausule' die een nadelige invloed heeft op de 
werking van de eengemaakte markt en die tot een ongerechtvaardigde 
concurrentievervalsing leidt. Een meer gedetailleerde beschrijving van de gevolgen 
van deze mechanismen bevindt zich in punt 1 van de toelichting bij het voorstel tot 
wijziging van genoemde verordening in deel II van dit document. Voorgesteld 
wordt deze voorbehoudsclausule met ingang van 1 januari 2002 te vervangen door 
de bepaling dat uitsluitend de indirecte vertegenwoordiging aan douane-expediteurs 
kan worden voorbehouden en dat nadere bepalingen over de douaneaangifte door 
tussenpersonen in de uitvoeringsbepalingen worden opgenomen. 
VIII. Consolidatie en hercodificatie van een wetgeving die voortdurend in 
ontwikkeling is 
Volgens de laatste overweging van Verordening (EG) nr. 82/97 is de Commissie 
bereid, om de praktische bruikbaarheid van het douanewetboek te handhaven, 
jaarlijks een bijgewerkte versie te doen verschijnen, vergezeld van de 
uitvoeringsbepalingen. 
11 
De Commissie zal zich aan deze belofte houden door een gegevensbank ter 
beschikking te stellen van alle gebruikers. Deze gegevensbank zal in de loop van 
1998 worden opgezet door het Bureau voor Officiële Publicaties van de Europese 
Gemeenschap dat erop zal toezien dat deze steeds de laatste versie bevat van de 
basisverordening en van de uitvoeringsbepalingen in alle talen van de 
Gemeenschap. 
Onafhankelijk hiervan zal worden onderzocht of uitvoeringsbepalingen die in één 
jaar meer dan éénmaal zijn gewijzigd, opnieuw gecodificeerd moeten worden. Dit 
werk kan echter pas worden uitgevoerd nadat de ingrijpende wijziging van de 
bepalingen op het gebied van de economische douaneregelingen en het 
communautair douanevervoer is voltooid. Dit zal dus na de opzet van de 
gegevensbank gebeuren die reeds de nodige transparantie op dit gebied van het 
communautaire recht zal zorgen. 
IX. Conclusies 
Het communautaire douanewetboek heeft reeds veel duidelijkheid verschaft ten 
opzichte van de vroegere situatie. Verschillende derde landen in en buiten Europa 
hebben dit wetboek als voorbeeld genomen bij het opstellen van hun 
douanewetgeving. Het douanewetboek vormt de onderbouw voor verschillende 
communautaire beleidsterreinen en het kader voor het gemeenschappelijke 
optreden van de nationale douaneadministraties. 
Tegen de achtergrond van het toenemende aantal fraudegevallen dient erop te 
worden toegezien dat het douanewetboek zijn rol optimaal kan vervullen. Indien 
niet ieder zijn best doet om te voorkomen dat het wetboek voor particuliere of zelfs 
onrechtmatige belangen wordt gebruikt, zullen de kansen op een toename van 
economische en/of politieke spanningen onnodig worden vergroot. 
De basisverordening schijnt haar doel, namelijk een kwalitatieve codificatie, te 
hebben bereikt. De uitvoeringsbepalingen dienen echter nog te worden -verfijnd. 
Het referentiekader voor een modern douanewetboek is het actieprogramma 
'Douane 2000' en het doel is een vereenvoudiging van de douaneprocedures. Het 
actieprogramma op het gebied van het communautaire douanevervoer en de 
Mededeling over het beheer van de preferentiële douanetariefregelingen zijn 
eveneens van invloed op de ontwikkelingen van het wetboek. 
De eerste wijzigingen van het wetboek vloeiden voort uit de noodzaak de resultaten 
van de Uruguay-Ronde in de communautaire wetgeving op te nemen. Het streven is 
thans voornamelijk gericht op een vereenvoudiging van de wetgeving, een grotere 
flexibiliteit van de basisverordening, een verbetering van de invorderingsprocedure 
en een grotere aanpassing van de bepalingen inzake de aanbieding bij de douane 
aan de eisen van een eengemaakte markt. 
Voorstellen tot wijziging van de basisverordening gaan hierbij. 
12 
II 
Voorstel voor een Verordening (EG) nr.... van het Europees 
Parlement en de Raad 
tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad 
tot vaststelling van het Communautair Douanewetboek 
13 
TOELICHTING 
Punt 1 (artikel 5) 
Importeurs en exporteurs schakelen vaak tussenpersonen in die voor hen de 
douaneformaliteiten vervullen. Sommige tussenpersonen zijn op de eerste plaats 
vervoerders die daarnaast ook de douaneformaliteiten vervullen. Andere tussenpersonen 
zijn gespecialiseerde bedrijven waarvan de activiteiten in sommige lidstaten aan allerlei 
voorschriften zijn onderworpen. 
Volgens de douanewetgeving kunnen de tussenpersonen op twee manieren optreden 
(artikel 5 van het wetboek): 
door middel van de directe vertegenwoordiging: de tussenpersoon handelt in naam 
en voor rekening van de opdrachtgever die voor de betaling van de douaneschuld 
aansprakelijk is; 
door middel van de indirecte vertegenwoordiging: de tussenpersoon handelt in 
eigen naam, maar voor rekening van de opdrachtgever. De tussenpersoon is op 
dezelfde wijze aansprakelijk voor de betaling van de douaneschuld als de 
opdrachtgever. 
De communautaire douanewetgeving dient in principe geen voorschriften te bevatten 
over de organisatie van de activiteiten van tussenpersonen op dit gebied, maar aan artikel 
5 werd door de Raad in 1992, bij wijze van 'compromis', een 'voorbehoudsclausule' 
toegevoegd op grond waarvan de lidstaten het recht om op hun grondgebied 
douaneaangiften te doen volgens de methode van de directe of indirecte 
vertegenwoordiging mogen voorbehouden aan douane^expediteurs die op dat 
grondgebied hun beroep uitoefenen. 
Hoewel het niet onlogisch is dat sommige lidstaten sommige bijzondere rechten voor een 
beroepscategorie wensen voor te behouden die meer risico loopt (bij de indirecte 
vertegenwoordiging), moet thans evenwel worden geconstateerd dat deze logica en dit 
evenwicht niet meer aanwezig zijn en dat het voorkeursrecht steeds meer van elke 
financiële aansprakelijkheid van de tussenpersoon wordt losgekoppeld (bijv. in Frankrijk 
en Italië), waardoor de voorbehoudsclausule slechts een instrument is geworden ter 
bepmerking van het aanbod zonder dat dit vanuit douane-oogpunt of financieel oogpunt 
gerechtvaardigd is. 
Dit is des te meer het geval daar in sommige lidstaten thans stappen worden ondernomen 
om de wetgeving in die zin te wijzigen dat een bepaalde categorie aangevers van de 
hoofdelijke aansprakelijkheid wordt vrijgesteld, terwijl andere dienstverleners die niet tot 
die categorie behoren, maar die dezelfde werkzaamheden verrichten wel hoofdelijk 
aansprakelijk zouden worden. Een dergelijke situatie is strijdig met de beginselen van de 
interne markt, want zij leidt tot een beperking van de vrije dienstverlening en 
concurrentievervalsing. 
Deze onevenwichtige situatie heeft ongunstige gevolgen voor het economisch klimaat 
waarin de buitenlandse handel zich moet ontwikkelen. Er moeten steeds meer 
douaneaangiften worden gedaan (gevolg van de groei van de buitenlandse handel van de 
Gemeenschap), maar de opdeling van de interne markt door middel van de 
14 
voorbehoudsclausule, en met name de mogelijkheid de directe vertegenwoordiging aan 
bepaalde categorieën voor te behouden, vormt een nodeloze rem op de economische 
activiteit. Het gevaar bestaat dat het concurrentievermogen wordt aangetast en dat de 
prijzen waartegen de dienst wordt aangeboden gaan stijgen, wat met name in het nadeel 
isvanhetMKB. 
Gezien het bovenstaande stelt de Commissie voor dat de mogelijkheid dat de lidstaten 
zelf kunnen bepalen welke methode van vertegenwoordiging zij aan bepaalde categorieën 
voorbehouden, wordt afgeschaft en dat de lidstaten voortaan alleen de indirecte 
vertegenwoordiging aan bepaalde categorieën kunnen voorbehouden. Zij wenst voorts in 
de uitvoeringsbepalingen communautaire criteria op te nemen voor alle dienstverleners 
die zich met douaneaangiften bezighouden om zodoende, in het licht van de ervaring, een 
nieuw evenwicht in het leven te roepen. Om de bedrijven die zich beroepshalve met de 
in- en uitklaring van goederen bezighouden en de andere betrokken economische milieus 
in staat te stellen zich op deze nieuwe situatie voor te bereiden, wordt voorgesteld dat 
deze wijziging eerst op 1 januari 2002 in werking treedt. 
Punt 2 (artikel 35) 
Er zijn geen probleem wat betreft de overeenstemming van het douanewetboek met 
Verordening (EG) nr. 1103/97 van 17 juni 1997 houdende enkele bepalingen betreffende 
de invoering van de euro8. Daar de bevoegdheden van de nationale bankautoriteiten nog 
niet definitief zijn vastgesteld, lijkt het aangewezen artikel 35 op een meer algemene 
manier te formuleren en te spreken van de 'ter zake bevoegde autoriteiten'. 
Punt 3 (artikel 49) 
Bepaald moet worden wie verantwoordelijk is voor de toekenning van een 
douanebestemming aan tijdelijk opgeslagen goederen om te weten wie de schuldenaar is 
wanneer een douaneschuld ontstaat op grond van artikel 203 of 204. De term 'houder' die 
in artikel 51 reeds in gebruikt, lijkt het meest aangewezen. 
Punt 4 (artikel 62) 
Het blijkt steeds meer noodzakelijk toe te staan dat bij de aangifte behorende documenten 
niet worden voorgelegd, met name wanneer de aangifte op elektronische wijze wordt 
ingediend. Daar de bestaande vereenvoudigde procedures voor dit probleem slechts 
gedeeltelijk een oplossing bieden, biedt bijgaand voorstel de mogelijkheid afwijkingen 
op de verplichting tot voorlegging van documenten toe te staan, doch in dit geval zal aan 
bepaalde voorwaarden betreffende de toegang tot en de bewaring van de documenten 
moeten worden voldaan, welke voorwaarden in de uitvoeringsbepalingen zullen worden 
omschreven. 
PB nr. L 162 van 19.6.1997, blz. 1 
15 
Punt 5 (Artikel 115, lid 4) 
Door de nieuwe formulering van lid 4 kunnen in de uitvoeringsbepalingen bepalingen 
worden opgenomen om de equivalentiemogelijkheden in het kader van de regeling 
actieve veredeling uit te breiden. De huidige tekst bevat slechts beperkingen en verboden. 
Punten 6 en 11 (artikel 117, onder c) en artikel 133, onder e)) 
In het kader van de modernisering van de actieve veredeling en de behandeling onder 
douanetoezicht, worden lijsten vastgesteld van gevallen waarin de economische 
voorwaarden als vervuld worden beschouwd. In die gevallen kunnen de termijnen voor 
de afgifte van de vergunning worden ingekort. Tevens worden de praktijken in de 
lidstaten op deze wijze geharmoniseerd. Deze wijziging maakt deel uit van de beoogde 
vereenvoudiging. 
Punt 7 (artikel 118) 
In het kader van de "modernisering" van de regeling actieve veredeling is het wenselijk 
gebleken bijzondere wederuitvoertermijnen te kunnen vaststellen voor alle transacties 
van een bepaald bedrijf. 
Punt 8 (artikel 124) 
Deze wijziging was nodig om het wetboek aan de ontwikkelingen op landbouwgebied 
aan te passen. Sommige landbouwproducten kunnen voortaan ook voor het 
terugbetalingssysteem in aanmerking komen op de voorwaarden die in de 
uitvoeringsbepalingen zullen worden omschreven. 
Punt 9 (artikel 128) 
Het is niet verantwoord ervan uit te gaan dat wanneer onder de regeling actieve 
veredeling, terugbetalingssysteem, geplaatste goederen onder de regeling douanevervoer 
worden geplaatst, dit gelijk staat met uitvoer en dat er dus een recht ontstaat op de 
terugbetaling of kwijtschelding van rechten. De voorgestelde wijziging maakt dus een 
einde aan de mogelijkheid van een terugbetaling of kwijtschelding van rechten wanneer 
de veredelingsproducten of de goederen in ongewijzigde staat onder de regeling 
douanevervoer worden geplaatst. 
Punt 10 (artikel 131) 
De tekst van dit artikel is op artikel 141 afgestemd om een grotere flexibiliteit te 
verkrijgen bij de vaststelling van de gevallen waarin en de voorwaarden waarop gebruik 
kan worden gemaakt van de regeling 'behandeling onder douanetoezicht'. 
16 
Punt 12 (artikel 142) 
Door deze formulering wordt artikel 142 aan artikel 141 aangepast om alle gevallen te 
kunnen dekken waarin niet aan de voorwaarden voor een volledige vrijstelling wordt 
voldaan (de huidige tekst is veel beperkender voor de gevallen van gedeeltelijke 
vrijstelling dan voor de gevallen van volledige vrijstelling. In alle gevallen wordt geëist 
dat de eigenaar van de goederen buiten het douanegebied van de Gemeenschap is 
gevestigd). Deze tekst geeft tevens een nadere omschrijving van de voorwaarden 
waaronder van de regeling gebruik kan worden gemaakt. 
Punt 13 (artikel 144) 
Door de schrapping van lid 1 van dit artikel is het mogelijk - door een beroep te doen op 
de algemene regel van artikel 214 - dat het regelmatig gebruik van onder de regeling 
tijdelijke invoer geplaatste goederen niet wordt belast. 
Het voormalige lid 2, dat nu enig lid is geworden, is om redenen van duidelijkheid 
gewijzigd. Voor goederen die onder de regeling tijdelijke invoer met gedeeltelijke 
vrijstelling van rechten zijn geplaatst, is een deel van de rechten reeds voldaan. Bij het in 
het vrije verkeer brengen, of wanneer om andere redenen een douaneschuld ontstaat, 
moet het verschil tussen het reeds voldane bedrag en het bedrag van de douaneschuld 
worden betaald. 
Punten 14 en 15 (artikelen 152 en 153) 
Door de nieuwe formulering van artikel 152 en de schrapping van artikel 153 wordt naar 
de uitvoeringsbepalingen verwezen om de gevallen te bepalen waarin een andere heffing 
dan de differentiële heffing volgens artikel 151 van toepassing is. De wetgeving wordt 
hierdoor vereenvoudigd en een flexibeler toepassing wordt mogelijk gemaakt. Tevens 
wordt hiermee de weg geëffend voor een eventuele invoering van een heffing op de 
meerwaarde die verder gaat dan die welke in artikel 153 is voorzien. 
Punten 16, 17 en 18 (Artikel 167, lid 3, artikel 168, lid 1, en artikel 168bis) 
Gebleken is dat het traditionele begrip 'vrije zone', zoals dat in het wetboek wordt 
gebruikt, niet aan de behoeften van de buitenlandse handel van sommige lidstaten 
voldoet. Voor die lidstaten dienen de controlemethodes van de schorsende regelingen op 
de vrije zones te worden toegepast, zonder dat de voordelen die aan de benaming 'vrije 
zone' verbonden zijn, verloren gaan. 
Het voorstel voorziet dus in de instelling van een tweede soort van controle in de vrije 
zones die bepaalde kenmerken van de controle in de traditionele vrije zone combineert 
met de formaliteiten en controlemethoden die op het stelsel douane-entrepôts van 
toepassing zijn. 
17 
Punt 19 (artikel 212bis) 
Bij de vorige wijziging van het wetboek werd artikel 212bis ingevoegd om een 
vrijstelling van rechten mogelijk te maken wanneer de douaneschuld niet door de 
aanvaarding van de aangifte voor het vrije verkeer ontstaat, maar door andere oorzaken. 
Het is wenselijk gebleken deze mogelijkheid - op dezelfde voorwaarden - uit te breiden 
tot de gevallen waarin een douaneschuld ontstaat voor goederen die vanwege hun aard of 
bijzondere bestemming voor een differentiële heffing in het kader van de passieve 
veredeling in aanmerking hadden kunnen komen indien ze voor het vrije verkeer waren 
aangegeven. 
Punt 20 (artikel 215, lid 5) 
Soms wordt in een lidstaat vastgesteld dat in een andere lidstaat een douaneschuld is 
ontstaan (gewoonlijk op grond van artikel 202). Indien het bedrag van die schuld niet 
opweegt tegen de administratiekosten die aan de samenwerkingsprocedure tussen de 
betrokken lidstaten zijn verbonden, moet het mogelijk zijn dat de lidstaat die de 
douaneschuld heeft vastgesteld en waar de schuldenaar zich gewoonlijk bevindt, deze 
schuld boekt en int. 
(artikel 215, lid 6) 
De vereenvoudigde procedures om goederen in het vrije verkeer te brengen moeten 
kunnen worden toegepast op goederen die in verschillende lidstaten worden aangeboden. 
Bij gebruik van de procedure van de vereenvoudigde aangifte ontstaat de douaneschuld 
in de lidstaat waar de vereenvoudigde aangifte (onvolledige aangifte of handels- of 
administratief document) wordt aanvaard. 
Het zou logischer zijn de plaats waar de douaneschuld ontstaat te laten samenvallen met 
de plaats waar de volledige aangifte wordt ingediend, zodat kan worden overgegaan tot 
de in artikel 218, lid 1, tweede alinea, bedoelde 'globale' boeking. De in dit artikel 
bedoelde zekerheid kan worden gesteld op de plaats waar de hoofdboekhouding van de 
betrokkene wordt bijgehouden en waar de vergunning is afgegeven. De voor deze plaats 
bevoegde douaneautoriteit zou aldus over alle middelen beschikken om zo doelmatig 
mogelijk te kunnen controleren. 
Daarnaast dient erop te worden gewezen dat de vereenvoudigingen die door dit voorstel 
in de douaneprocedures worden ingevoerd niet volledig doelmatig kunnen zijn wat de 
BTW bij invoer betreft vanwege de communautaire voorschriften inzake de 
belastingheffing op de plaats van bestemming, 
Een betere samenhang en een werkelijke vereenvoudiging van de douane- en 
belastingvoorschriften zijn slechts mogelijk indien een gemeenschappelijke BTW-
regeling tot stand wordt gebracht die van een enkele plaats van heffing uitgaat. 
18 
Punt 21 (artikel 220, lid 1) 
De Commissie had dit voorstel al opgenomen in haar eerste voorstel voor een 
substantiële wijziging van het Wetboek van 1995 (COM(95)335). Het huidige artikel 
220, lid 1, laat de boeking achteraf van de rechten o.a. afhangen van de vraag of de 
douaneautoriteiten in staat zijn het wettelijk verschuldigde bedrag te berekenen. 
De tijd die verstrijkt voordat dit bedrag met zekerheid kan worden berekend is vaak 
langer dan de verjaringstermijn (artikel 221, lid 3), met name indien de controles achteraf 
onderzoek in verschillende lidstaten en/of in derde landen impliceren met coördinatie van 
de verschillende acties op communautair niveau. Er zijn gevallen waarin de feitelijke 
situatie al is opgehelderd, maar daar de juridische beoordeling van de bekende feiten een 
zekere tijd in beslag neemt vanwege de discussies die op verschillende niveaus moeten 
plaatsvinden, belet de termijn van 3 jaar het welslagen van de actie ter bestrijding van de 
onregelmatigheden. Dit resultaat is moeilijk aanvaardbaar vanuit het oogpunt van een 
beleid dat gericht is op bestrijding van onregelmatigheden. Hoewel de actie ter 
bestrijding van onregelmatigheden, in geval van een strafrechtelijk vervolgbare 
handeling, nog kan worden voortgezet, wordt een homogene behandeling van de gevallen 
op communautair niveau toch enigszins onzeker vanwege verschillen in de nationale 
verjaringstermijnen (artikel 221, lid 3, tweede zin). 
De voorgestelde wijziging van artikel 220, lid 1, is erop gericht de douanediensten een 
duidelijker rechtsgrond te verschaffen, zodat deze de rechten kunnen boeken voordat het 
wettelijk verschuldigde bedrag met zekerheid kan worden vastgesteld. Op deze wijze zal 
de toepassing van de communautaire wetgeving doeltreffender kunnen worden. (Zie ook 
punt 23). 
Toen het voorstel van 1995 in de Raad werd besproken, waren de delegaties van oordeel 
dat de onzekerheid voor de betrokkene in de tijd beperkt moest worden. Bij het opstellen 
van de tweede alinea is met deze wens rekening gehouden. De termijn is beperkt tot drie 
jaar na de 'voorlopige boeking'. Tezelfdertijd is de normale verjaringstermijn tot twee 
jaar teruggebracht (zie punt 22). 
Punt 22 (artikel 221, lid 3) 
Voorgesteld wordt de termijn voor de boeking te beperken tot twee jaar na het ontstaan 
van de douaneschuld, ten einde een zeker evenwicht te bewaren tussen de rechtszekerheid 
voor de bedrijven en de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, 
mede gelet op de verlenging van de boekingstermijn met drie jaar in geval van gegronde 
twijfel (zie punt 21). 
Voorgesteld wordt de verjaringstermijn voor de boeking op te schorten wanneer de 
betrokkene een beroep instelt ten einde de financiële belangen van de Gemeenschap 
tegen langdurige rechtsprocessen te beschermen. 
19 
(Artikel 221, lid 4) 
Door de toevoeging van dit lid kunnen schulden worden ingevorderd waarvoor de 
verjaringstermijn nog niet verstreken is, maar die vervallen omdat ze zijn opgenomen in 
een bericht over een schuld die wel is vervallen. 
Volgens het nationale recht van sommige lidstaten kunnen deze berichten worden 
gesplitst, maar niet in alle lidstaten. (Zie de overwegingen 65 tot en met 71 van het arrest 
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van 14 mei 1996 in de 
gevoegde zaken C-153/94 en C-204/94, arrest 'Seafood'). 
Punt 23 (artikel 222, lid 2) 
Het is de bedoeling dat dit lid met een derde en vierde streepje wordt aangevuld. 
In het actieprogramma voor het douanevervoer wordt voorgesteld dat een zekere 
rangorde wordt ingesteld tussen de personen die de douaneautoriteiten kunnen 
aanspreken wanneer een douaneschuld ontstaat omdat onder de regeling douanevervoer 
geplaatste goederen aan het douanetoezicht worden onttrokken. In lid 3 van artikel 203 
worden de schuldenaars van deze douaneschuld vermeld. Het lijkt wenselijk te bepalen 
dat de achter het laatste streepje genoemde 'hoofdaansprakelijke' slechts gehouden zal 
zijn de douaneschuld te betalen wanneer het niet mogelijk is gebleken de verschuldigde 
bedragen bij de andere schuldenaars in te vorderen. 
De in het wetboek vastgestelde structuur van de invorderingsprocedure leidt tot een 
betalingsverplichting zodra de douaneschuld geboekt is en aan de schuldenaar 
medegedeeld. Om ervoor te zorgen dat de douaneautoriteiten eerst een invorderingsactie 
bij de andere schuldenaars kunnen instellen, moeten de uitvoeringsbepalingen de 
mogelijkheid bieden dat de verplichting tot betaling van de hoofdaansprakelijke kan 
worden uitgesteld. 
Het voorstel voor het bepaalde achter het vierde streepje houdt verband met punt 21: de 
boeking achteraf van de douaneschuld op grond van artikel 220, lid 1, tweede alinea, 
wordt als een conservatoire maatregel beschouwd. Het verschuldigde bedrag behoeft niet 
onmiddellijk te worden betaald. De verplichting tot betaling kan worden uitgesteld. 
20 
Voorstel voor een 
Verordening (EG) nr.... van het Europees Parlement en de Raad 
van... 
tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van 
het Communautair Douanewetboek 
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op de 
artikelen 28,100Aenll3, 
Gezien het voorstel van de Commissie9, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité10, 
Gelet op de in artikel 189B van het Verdrag omschreven procedure", 
(1) Overwegende dat in artikel 253 van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad 
van 12 oktober 1992 tot vaststelling van het communautair douanewetboek12, 
laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 82/97 van het Europees Parlement en 
de Raad13, is voorzien dat de Raad, vóór 1 januari 1998, op grond van een verslag 
van de Commissie, het douanewetboek opnieuw zal onderzoeken om daarin de 
wijzigingen aan te brengen die, met name ten gevolge van de eenmaking van de 
markt, nodig zullen blijken; dat de Commissie een voorstel tot wijziging van het 
douanewetboek bij haar verslag kan voegen; 
(2) Overwegende dat het nodig is een einde te maken aan de opdeling van de interne 
markt die het gevolg is van de mogelijkheid de directe vertegenwoordiging bij de 
douane aan bepaalde beroepsgroepen voor te behouden die op het grondgebied van 
de betrokken lidstaat zijn gevestigd; dat het dienstig lijkt de inwerkingtreding van 
deze wijziging tot 1 januari 2002 uit te stellen, zodat het bedrijfsleven zich op deze 
nieuwe situatie kan voorbereiden; 
(3) Overwegende dat de bevoegdheden van de verschillende autoriteiten op het gebied 
van de bepaling van de wisselkoersen na de invoering van de euro nog niet zijn 
vastgesteld; 
(4) Overwegende dat een nadere omschrijving moet worden gegeven van de persoon 
die ervoor verantwoordelijk is de bij de douane aangeboden goederen een 
douanebestemming te geven; 
9 PB nr... 
10 PB nr... 
11 PBnr. 
12 PB nr. L 302 van 19.10.1992, biz. 
11 PBnr. L 17 van 21.01.1997, biz. 1 
21 
(5) Overwegende dat het wenselijk is in de mogelijkheid te voorzien dat de 
douaneaangifte niet van bepaalde documenten vergezeld gaat; 
(6) Overwegende dat de voorschriften voor het gebruik van de regelingen actieve 
veredeling, behandeling onder douanetoezicht en tijdelijke invoer versoepeld 
dienen te worden zodat het gemakkelijker zal zijn van deze regelingen gebruik te 
maken; 
(7) Overwegende dat het de voorkeur verdient dat alternatieve manieren om de in het 
kader van de regeling passieve veredeling toepasselijke heffing te berekenen, 
volgens de procedure van het Comité worden vastgesteld; 
(8) Overwegende dat, al naar gelang de economische behoefte, dient te worden 
toegestaan dat in bepaalde vrije zones de formaliteiten voor het stelsel douane-
entrepôts worden vervuld en dat de douaneautoriteiten de controles overeenkomstig 
dit stelsel verrichten; 
(9) Overwegende dat de gunstige tariefbehandeling vanwege de aard of de bijzondere 
bestemming van goederen en de differentiële heffing op grond van de regeling 
passieve veredeling eveneens dienen te worden toegepast wanneer de douaneschuld 
om andere redenen dan het in het vrije verkeer brengen ontstaat; 
(10) Overwegende dat bijzondere bepalingen over de plaats waar de douaneschuld 
ontstaat moeten worden vastgesteld voor de gevallen waarin de douaneschuld lager 
is dan een bepaald bedrag en voor de gevallen waarin de goederen volgens 
vereenvoudigde procedures in het vrije verkeer mogen worden gebracht; dat 
hiervoor nader bepalingen moeten worden vastgesteld volgens de procedure van het 
Comité waarbij met name rekening moet worden gehouden met het feit dat de 
plaats waar de douaneschuld ontstaat en de plaats waar de BTW bij invoer ontstaat 
niet dezelfde kunnen zijn; 
(11) Overwegende dat in die gevallen waarin het wettelijk verschuldigde bedrag niet 
precies berekend kan worden de verjaringstermijn van drie jaar te kort kan zijn om 
de navorderingsprocedure te kunnen voltooien; dat het in die gevallen mogelijk 
moet zijn dat het waarschijnlijk verschuldigde bedrag tijdig wordt geboekt; dat de 
periode gedurende welke de belanghebbende zich in onzekerheid bevindt echter in 
geen geval meer dan vijf jaar mag bedragen ; 
(12) Overwegende dat dat in een uitstel van de betalingsverplichting moet worden 
voorzien in de gevallen waarin de douaneschuld ontstaat omdat de goederen aan het 
douanetoezicht zijn onttrokken en waarin er meer dan een schuldenaar is, om de 
douaneautoriteiten in staat te stellen de invorderingsprocedure bij voorrang bij een 
bepaalde schuldenaar in te stellen; 
(13) Overwegende dat de financiële belangen van de Gemeenschap beschermd dienen te 
worden tegen langdurige rechtsprocessen en tegen de algehele ongeldigheid van 
een mededeling omdat een deel van de medegedeelde schuld is verjaard; 
(14) Overwegende dat Verordening (EEG) nr. 2913/92 derhalve gewijzigd dient te 
worden; 
22 
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Verordening (EEG) nr. 2913/92 wordt als volgt gewijzigd: 
1. De tweede alinea van artikel 5, lid 2, wordt als volgt gelezen: 
"De lidstaten kunnen het recht om op hun grondgebied volgens de methode van de 
indirecte vertegenwoordiging douaneaangiften te doen aan douane-expediteurs 
voorbehouden. 
Volgens de procedure van het Comité kunnen uitvoeringsbepalingen worden 
vastgesteld, met name om ervoor te zorgen dat de voorwaarden voor de toegang tot 
de beide methoden van vertegenwoordiging billijk zijn." 
2. De eerste alinea van artikel 35 wordt als volgt gelezen: 
"Wanneer de elementen aan de hand waarvan de douanewaarde van goederen 
wordt vastgesteld, in een andere valuta zijn uitgedrukt dan in die van de lidstaat 
waar deze waarde wordt bepaald, wordt de wisselkoers toegepast die de ter zake 
bevoegde autoriteiten hebben bekendgemaakt." 
3. Artikel 49, lid 1, wordt als volgt gelezen: 
"1. De houder van de goederen waarvoor een summiere aangifte is ingediend 
moet de douaneformaliteiten om de goederen een douanebestemming te geven 
binnen de volgende termijnen vervullen: 
4. Aan artikel 62 wordt het volgende lid 3 toegevoegd: 
"3. Uitzonderingen op de bij lid 2 vastgestelde verplichting kunnen volgens de 
procedure van het Comité worden toegestaan, met name indien de aangifte op 
elektronische wijze wordt ingediend. 
De nationale autoriteiten of, in voorkomend geval, de communautaire autoriteiten, 
moeten echter zonder voorafgaande kennisgeving toegang kunnen verkrijgen tot 
deze bescheiden die het bedrijf gedurende een bepaalde termijn dient te bewaren. 
De wijze waarop deze bepaling ten uitvoer wordt gelegd wordt volgens de 
procedure van het Comité vastgesteld." 
5. Artikel 115, lid 4,komt als volgt te luiden: 
"4. Bijzondere bepalingen over de toepassing van lid 1 kunnen volgens de 
procedure van het Comité worden vastgesteld." 
6. Aan punt c) van artikel 117 wordt de volgende tweede zin toegevoegd: 
"Volgens de procedure van het Comité kunnen de gevallen worden vastgesteld 
waarin beschouwd wordt dat aan de economische voorwaarden is voldaan." 
23 
8. Lid 4 van artikel 118 komt als volgt te luiden: 
"4. Volgens de procedure van het Comité kunnen bijzondere termijnen worden 
vastgesteld." 
9. Artikel 124 komt als volgt te luiden: 
"Artikel 124 
1. Het terugbetalingssysteem kan voor alle goederen worden gebruikt, behalve 
voor goederen die op het tijdstip van de aanvaarding van de aangifte voor het vrije 
verkeer aan kwantitatieve invoerbeperkingen zijn onderworpen of waarvoor een 
invoer- of uitvoercertificaat moet worden overlegd. 
2. Van het terugbetalingssysteem mag slechts gebruik worden gemaakt indien 
op het tijdstip waarop de aangifte voor het vrije verkeer van de invoergoederen 
wordt aanvaard, geen uitvoerrestitutie voor de veredelingsproducten is vastgesteld. 
3. Gebruik van het terugbetalingssysteem is slechts toegestaan indien op het 
tijdstip waarop de aangifte ten uitvoer van de veredelingsproducten wordt 
aanvaard, geen uitvoerrestitutie of uitvoerhefïing voor de veredelingsproducten is 
vastgesteld. 
4. Uitzonderingen op het bepaalde in de leden 1, 2 en 3 kunnen volgens de 
procedure van het Comité worden vastgesteld. 
9. De tekst achter het tweede streepje van artikel 128, lid 1, komt als volgt te 
luiden: 
'hetzij, met het oog op de latere wederuitvoer, onder het stelsel douane-entrepôts, 
de regeling tijdelijke invoer, de regeling actieve veredeling - schorsingssysteem -
of in een vrije zone of een vrij entrepot zijn geplaatst," 
10. Artikel 131 komt als volgt te luiden: 
'Artikel 131 
De gevallen waarin en de voorwaarden waaronder gebruik kan worden gemaakt 
van de regeling behandeling onder douanetoezicht worden volgens de procedure 
van het Comité vastgesteld.' 
« 
11. Aan punt e) van artikel 133 wordt de volgende tweede zin toegevoegd: 
"De gevallen waarin geacht wordt dat aan de economische voorwaarden is voldaan 
worden volgens de procedure van het Comité vastgesteld." 
24 
12. Artikel 142 komt als volgt te luiden: 
"Artikel 142 
"1. Gebruikmaking van de regeling tijdelijke invoer met gedeeltelijke vrijstelling 
van de rechten bij invoer wordt toegestaan voor goederen die niet in de 
overeenkomstig artikel 141 vastgestelde bepalingen zijn genoemd of die daarin wel 
zijn genoemd, doch niet voldoen aan alle daarin genoemde voorwaarden voor een 
tijdelijke invoer met volledige vrijstelling van rechten. 
2. De lijst van goederen die niet onder de regeling tijdelijke invoer met 
gedeeltelijke vrijstelling van de rechten bij invoer kunnen worden geplaatst, 
alsmede de voorwaarden waaronder goederen wel onder deze regeling kunnen 
worden geplaatst worden volgens de procedure van het Comité vastgesteld." 
13. Artikel 144 komt als volgt te luiden: 
"Artikel 144 
Wanneer op grond van artikel 201, lid 1, onder a), artikel 203 of artikel 204 een 
douaneschuld ontstaat voor goederen die onder de regeling tijdelijke invoer zijn 
geplaatst met gedeeltelijke vrijstelling van de rechten bij invoer, is het bedrag van 
deze schuld gelijk aan het verschil tussen het overeenkomstig artikel 214 en het 
overeenkomstig artikel 143 vastgestelde bedrag." 
14. Artikel 152 komt als volgt te luiden: 
'Artikel 152 
In afwijking van artikel 151 kunnen volgens de procedure van het Comité worden 
vastgesteld de bijzondere gevallen waarin en de bijzondere voorwaarden waaronder 
goederen na passieve veredeling in het vrije verkeer kunnen worden gebracht, 
hetzij met gehele vrijstelling van rechten, hetzij door de kosten van de 
veredelingswerkzaamheden als heffingsgrondslag te nemen voor de toepassing van 
het gemeenschappelijk douanetarief.' 
15. Artikel 153 wordt geschrapt. 
16. Artikel 167 wordt als volgt gewijzigd: 
a) In de leden 1, 2 en 3 wordt de term 'Lid-Staten' vervangen door 
' douaneautoriteiten'. 
b) Lid 3, eerste zin komt als volgt te luiden: 
* 3. Onverminderd artikel 168bis zijn vrije zones afgesloten.' 
25 
17. Artikel 168, lid 1, komt als volgt te luiden: 
'1. Wanneer vrije zones afgesloten zijn, staan de begrenzingen en de in- en 
uitgangen van de vrije zone en de vrije entrepots onder toezicht van de 
douaneautoriteiten.' 
18. Het volgende artikel 168 bis wordt toegevoegd, tussen artikel 168 en Punt B. 
Binnenkomst van goederen in vrije zones en vrije entrepots: 
'Artikel 168bis 
1. De douaneautoriteiten kunnen vrije zones aanwijzen waarbinnen de 
douanecontroles en -formaliteiten op de voor het stelsel douane-entrepôts geldende 
voorwaarden worden verricht en de bepalingen inzake de douaneschuld 
overeenkomstig de bepalingen inzake het stelsel douane-entrepôts worden 
toegepast. 
De artikelen 170,176 en 180 zijn niet van toepassing. 
2. De lid 1 bedoelde vrije zones worden niet als vrije zones in de zin van de 
artikelen 37, 38 en 205 beschouwd. 
De verwijzingen naar vrije zones op andere wetgevingsgebieden worden niet 
geacht naar de in dit artikel bedoelde vrije zones te verwijzen. ' 
20. Artikel 212bis komt als volgt te luiden: 
'Artikel 212bis 
* Indien de douanewetgeving in een gunstige tarief behandeling voorziet vanwege de 
aard of de bijzondere bestemming van bepaalde goederen of in een gehele of 
gedeeltelijke vrijstelling van de in- of uitvoerrechten krachtens de artikelen 21. 145 
of 184 tot en met 187, dan is deze gunstige tariefbehandeling of vrijstelling 
eveneens van toepassing in de gevallen waarin de douaneschuld uit hoofde van de 
artikelen 202 tot en met 205,210 of 211 ontstaat, indien de betrokkene geen fraude 
of duidelijk nalatigheid kan worden verweten en hij aantoont dat aan de overige 
voorwaarden voor de toekenning van de gunstige tariefbehandeling of de 
vrijstelling is voldaan.' 
22. Aan artikel 215 worden de volgende leden 5 en 6 toegevoegd: 
'5. Indien een douaneautoriteit vaststelt dat op grond van artikel 202 in een 
andere lidstaat een douaneschuld is ontstaan, wordt deze geacht te zijn ontstaan in 
de lidstaat waarin deze werd vastgesteld indien het bedrag ervan lager is dan 5.000 
ecu." 
"6. Wanneer een douaneschuld ontstaat ten gevolge van de aanvaarding van een 
in artikel 76, lid 1, onder b), bedoelde vereenvoudigde aangifte of een ander 
document voor het vrije verkeer, en wanneer artikel 218, lid 1, tweede alinea, van 
toepassing is, wordt deze douaneschuld geacht te zijn ontstaan in de lidstaat waar 
de aanvullende aangifte overeenkomstig artikel 76, lid 2, is ingediend." 
26 
21. Aan artikel 220, lid 1, worden de volgende tweede en derde alinea toegevoegd: 
"Wanneer de door de douaneautoriteiten uit te voeren controles tot een 
douaneschuld of tot een hoger bedrag aan rechten kunnen leiden dan het reeds 
geboekte bedrag en deze autoriteiten niet in staat zijn het wettelijk verschuldigde 
bedrag nauwkeurig te berekenen, boeken zij het bedrag dat uiteindelijk voor deze 
goederen verschuldigd kan zijn, binnen een zodanige termijn dat dit voorlopige 
bedrag vóór het verstrijken van de in artikel 221, lid 3, bedoelde termijn aan de 
schuldenaar kan worden medegedeeld. 
Het bedrag dat voor de goederen verschuldigd kan zijn, wordt echter geacht niet te 
zijn geboekt indien de douaneautoriteiten binnen drie jaar nadat het in de tweede 
alinea bedoelde voorlopige bedrag aan de schuldenaar is medegedeeld het wettelijk 
verschuldigde bedrag niet met zekerheid kunnen vaststellen." 
22. Artikel 221 wordt als volgt gewijzigd: 
a) Lid 3 komt als volgt te luiden: 
'3. De mededeling aan de schuldenaar moet plaatsvinden binnen twee jaar nadat 
de douaneschuld is ontstaan. Deze termijn wordt opgeschort vanaf het tijdstip dat 
een beroep in de zin van artikel 243 wordt ingesteld, voor de duur van de procedure 
van beroep. 
b) De volgende leden 4 en 5 worden toegevoegd: 
'4. Indien wordt vastgesteld dat de in lid 3 genoemde termijn voor een deel van 
de douaneschulden is verstreken, blijft de mededeling aan de schuldenaar geldig 
voor de rest van het bedrag van de rechten waarop ze betrekking heeft. 
5. Wanneer de douaneautoriteiten het juiste bedrag van de wettelijk 
verschuldigde rechten niet hebben kunnen vaststellen ten gevolge van een 
handeling die op het tijdstip dat ze werd verricht strafrechtelijk vervolgbaar was, 
kan de mededeling aan de schuldenaar, op de daarvoor vastgestelde voorwaarden, 
na het verstrijken van de in lid 3 genoemde termijn.' 
23. Het tweede lid van artikel 222 komt als volgt te luiden: 
2. De gevallen waarin en de voorwaarden waarop de verplichting van de 
schuldenaar tot betaling van de rechten kan worden opgeschort kunnen volgens de 
procedure van het Comité worden vastgesteld : 
wanneer een verzoek tot kwijtschelding van rechten wordt ingediend 
overeenkomstig de artikelen 236,238 of 239; 
of 
wanneer goederen in beslag worden genomen met het oog op een latere 
verbeurdverklaring overeenkomstig artikel 233, onder c), tweede streepje, 
of 
27 
wanneer de douaneschuld op grond van artikel 203 is ontstaan en er meer dan 
een schuldenaar is; 
of 
in de in artikel 220, lid 1, tweede alinea, bedoelde gevallen.' 
Artikel 2 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1999. 
Punt 1 van artikel 1 is van toepassing met ingang van 1 januari 2002. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in 
elke lidstaat. 
Gedaan te Brussel, 
Voor het Europees Parlement Voor de Raad, 
De Voorzitter De Voorzitter 
28 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 226 def. 
DOCUMENTEN 
NL 02 10 
Catalogusnummer : CB-CO-98-239-NL-C 
ISBN 92-78-33166-X 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
29-