MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

Bekendmaking van het totale aantal emissierechten in omloop in 2019 voor de toepassing van de marktstabiliteitsreserve in het kader van de bij Richtlijn 2003/87/EG vastgestelde EU-regeling voor de emissiehandel

(2020/C 164/05)

1. Inleiding

In 2015 hebben de Raad en het Europees Parlement besloten een marktstabiliteitsreserve (MSR) in te stellen (1) in het kader van de bij Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parelement en de Raad (2) vastgestelde EU-regeling voor de emissiehandel (EU-ETS). De MSR is in januari 2019 van start gegaan. Zij heeft als doel te vermijden dat zich op de koolstofmarkt van de EU een groot structureel overschot aan emissierechten voordoet, met het risico dat de EU-ETS daardoor niet het noodzakelijke investeringssignaal afgeeft om de emissiereductiedoelstelling van de EU op een kostenefficiënte manier te bereiken. Het doel is tevens de EU-ETS schokbestendiger te maken tegen onevenwichtigheden tussen vraag en aanbod, met het oog op de goede werking van de EU-ETS-markt.

In het besluit is vastgesteld dat de Commissie vanaf 2017 uiterlijk op 15 mei van elk jaar het totale aantal emissierechten in omloop bekendmaakt. Aan de hand van dit cijfer wordt bepaald of een deel van de emissierechten die bestemd zijn om te worden geveild, in de reserve moet worden opgenomen dan wel uit de reserve moet worden vrijgegeven.

Op 14 mei 2019 heeft de Commissie bekendgemaakt dat er in 2018 in totaal ongeveer 1,65 miljard emissierechten in omloop waren (3). Overeenkomstig de MSR-regels werden na deze bekendmaking 397 178 358 emissierechten gedurende de periode van 1 september 2019 tot en met 31 augustus 2020 (4) in de reserve opgenomen, doordat een geringere hoeveelheid rechten werd geveild.

Dit is de vierde mededeling in het kader van de MSR en zij heeft betrekking op het jaar 2019. Zij bevat het totale aantal emissierechten in omloop en nadere bijzonderheden over de berekening van dit aantal. In deze mededeling wordt bepaald hoeveel emissierechten in de periode van september 2020 tot en met augustus 2021 in de reserve zullen worden opgenomen.

2. Werking van de marktstabiliteitsreserve

De MSR wordt automatisch in werking gesteld wanneer het totale aantal emissierechten in omloop buiten een vooraf bepaald bereik valt. Overschrijdt het totale aantal emissierechten in omloop de bovengrens van 833 miljoen emissierechten, dan worden er emissierechten in de reserve opgenomen. Daalt het totale aantal emissierechten in omloop onder de ondergrens van 400 miljoen emissierechten, dan worden er emissierechten uit de reserve vrijgegeven. In de praktijk worden emissierechten in de reserve opgenomen door er minder te veilen, en worden emissierechten uit de reserve vrijgegeven door er in de toekomst 100 miljoen meer te veilen.

De bekendmaking van het totale aantal emissierechten in omloop, op basis waarvan emissierechten zullen worden opgenomen in of vrijgegeven uit de reserve, is daarom een essentieel onderdeel van de werking van de reserve.

In het kader van de herziening van de EU-ETS (5) zijn belangrijke wijzigingen aangebracht in de werking van de MSR. In de periode 2019-2023 wordt het percentage van het totale aantal emissierechten in omloop op basis waarvan wordt bepaald hoeveel emissierechten in de reserve worden opgenomen indien de bovengrens van 833 miljoen emissierechten wordt overschreden, tijdelijk van 12 % tot 24 % verdubbeld. Daarbij komt dat vanaf 2023 de in de MSR opgenomen emissierechten die de in het voorgaande jaar geveilde hoeveelheid overschrijden, komen te vervallen.

Overeenkomstig de onderhavige mededeling wordt derhalve voor een periode van twaalf maanden beginnend op 1 september 2020 24 % (6) van het totale aantal emissierechten in omloop in de reserve opgenomen. De veilinghoeveelheden van de lidstaten en van het VK zullen dienovereenkomstig worden verlaagd, naargelang van hun respectieve te veilen aandeel. In dit verband wordt eraan herinnerd dat emissierechten die met het oog op solidariteit en groei binnen de Unie zijn herverdeeld, tot en met 31 december 2025 niet in aanmerking worden genomen voor het bepalen van het desbetreffende aandeel.

3. Totale aantal emissierechten in omloop

Overeenkomstig artikel 1, lid 4, van Besluit (EU) 2015/1814 is het totale aantal emissierechten in omloop “de som van het aantal in de periode vanaf 1 januari 2008 toegewezen emissierechten, met inbegrip van het aantal rechten dat in die periode overeenkomstig artikel 13, lid 2, van Richtlijn 2003/87/EG is toegewezen, en door installaties uitgeoefende rechten om internationale kredieten te gebruiken uit hoofde van het EU-ETS voor emissies voor 31 december van dat bepaalde jaar, minus het totaal aantal ton geverifieerde emissies van onder de EU-ETS vallende installaties tussen 1 januari 2008 en 31 december van datzelfde bepaalde jaar, de geannuleerde emissierechten overeenkomstig artikel 12, lid 4, van Richtlijn 2003/87/EG en het aantal emissierechten in de reserve”.

Kortom, het totale aantal emissierechten in omloop dat relevant is voor de opname in en de vrijgave uit de MSR, wordt aan de hand van de volgende formule berekend:

totale aantal emissierechten in omloop = aanbod — (vraag + emissierechten in de MSR)

Het totale aantal emissierechten in omloop wordt bepaald door drie verschillende factoren: ten eerste het aanbod van emissierechten sinds 1 januari 2008, ten tweede de vraag naar emissierechten (aantal ingeleverde en geannuleerde emissierechten) en ten derde de aangehouden reserve.

Overeenkomstig Besluit (EU) 2015/1814 worden luchtvaartemissierechten en geverifieerde luchtvaartemissies niet in deze berekening meegenomen.

3.1. Aanbod

Het aanbod van emissierechten op de markt wordt bepaald door vijf verschillende factoren:

— uit de periode 2008-2012 (“fase 2”) overgedragen emissierechten,

— in de periode 1 januari 2013-31 december 2019 (7) kosteloos toegewezen emissierechten, met inbegrip van uit de nieuwkomersreserve (NER) toegewezen emissierechten,

— voor veiling in de periode 1 januari 2013 (8)-31 december 2019 (9) toegewezen emissierechten, met inbegrip van de emissierechten die in de periode 2014-2016 op de veilinghoeveelheden in mindering zijn gebracht en de emissierechten die in 2019 op de veilinghoeveelheden in mindering zijn gebracht na de mededelingen van de Commissie van 15 mei 2018 en 14 mei 2019,

— emissierechten die ten behoeve van het NER300-programma door de Europese Investeringsbank (EIB) te gelde zijn gemaakt en

— tot en met 31 december 2019 door installaties uitgeoefende rechten om internationale kredieten te gebruiken voor emissies.

Uit fase 2 van de EU-ETS zijn 1 749 540 826 emissierechten overgedragen (10). Dit overdrachtstotaal komt overeen met het totale aantal in fase 2 van de EU-ETS toegewezen emissierechten die noch zijn ingeleverd ter dekking van geverifieerde emissies noch zijn geannuleerd. Voor de vaststelling van het totale aantal emissierechten in omloop komt dit overdrachtstotaal dus overeen met het aantal ETS-emissierechten in omloop bij de aanvang van de periode 2013-2020 (“fase 3”) op 1 januari 2013, en is het als dusdanig meegenomen in de berekening.

Het aantal tussen 1 januari 2013 en 31 december 2019 kosteloos toegewezen emissierechten, met inbegrip van de uit de NER toegewezen emissierechten, bedraagt 5 850 263 308 (11).

Volgens de verslagen van de veilingen op het gemeenschappelijke veilingplatform en op de relevante “opt-out”-platforms (12) bedraagt het aantal emissierechten die tussen 1 januari 2013 en 31 december 2019 zijn geveild, ook in het kader van de zogenoemde vooruitgeschoven veilingen, 5 229 748 000.

Overeenkomstig artikel 1, lid 2, van Besluit (EU) 2015/1814 is gedurende de periode 2014-2016 de hoeveelheid van 900 000 000 emissierechten op de veilinghoeveelheden in mindering gebracht.

Na de mededelingen van de Commissie van 15 mei 2018 en 14 mei 2019 is in 2019 de hoeveelheid van 264 731 936 respectievelijk 132 392 786 emissierechten op de veilinghoeveelheden in mindering gebracht.

De EIB heeft ten behoeve van het NER300-programma 300 000 000 emissierechten te gelde gemaakt (13).

De tot en met 31 december 2019 door installaties uitgeoefende rechten om internationale kredieten te gebruiken voor emissies, bedragen 450 221 816 (14).

3.2. Vraag

De vraag omvat de totale geverifieerde emissies van installaties van 1 januari 2013 (15) tot en met 31 december 2019, te weten 12 193 929 203 (16), en de in diezelfde periode geannuleerde emissierechten, te weten 348 581 emissierechten.

3.3. Aangehouden marktstabiliteitsreserve

Overeenkomstig artikel 1, lid 2, van Besluit (EU) 2015/1814 werd de hoeveelheid van 900 miljoen emissierechten die gedurende de periode 2014-2016 op de veilinghoeveelheden in mindering zijn gebracht, in de reserve opgenomen toen die op 1 januari 2019 van start ging.

Na de mededeling van de Commissie van 15 mei 2018 (17) werden in de periode van 1 januari 2019 tot en met 31 augustus 2019264 731 936 emissierechten in de reserve opgenomen.

Na de mededeling van de Commissie van 14 mei 2019 (18) werden in de periode van 1 september 2019 tot en met 31 december 2019132 392 786 emissierechten in de reserve opgenomen.

Voor de periode tot en met 31 december 2019 waren er dus 1 297 124 722 emissierechten in de reserve.

3.4. Totale aantal emissierechten in omloop

Gezien het bovenstaande bedraagt het totale aantal emissierechten in omloop 1 385 496 166.

4. Conclusie

Overeenkomstig de MSR-regels worden voor een periode van twaalf maanden — van 1 september 2020 tot en met 31 augustus 2021 — in totaal 332 519 080 emissierechten in de MSR opgenomen.

De volgende bekendmaking zal plaatsvinden in mei 2021, om te bepalen hoeveel emissierechten voor de periode van september 2021 tot en met augustus 2022 in de reserve worden opgenomen.

Overzicht

Aanbod a) Overdracht uit fase 2 1 749 540 826 b) Voor de periode van 1 januari 2013 tot en met 31 december 2019 kosteloos toegewezen emissierechten, ook uit de NER 5 850 263 308 c) Totale aantal in de periode van 1 januari 2013 tot en met 31 december 2019 geveilde emissierechten, ook in het kader van vooruitgeschoven veilingen 5 229 748 000 d) Gedurende de periode 2014-2016 op de veilinghoeveelheden in mindering gebrachte emissierechten 900 000 000 e) Na de mededelingen van de Commissie van 15 mei 2018 en 14 mei 2019 in 2019 op de veilinghoeveelheden in mindering gebrachte emissierechten 397 124 722 f) Aantal emissierechten die ten behoeve van het NER300-programma door de Europese Investeringsbank te gelde zijn gemaakt 300 000 000 g) Tot en met 31 december 2019 door installaties uitgeoefende rechten om internationale kredieten te gebruiken voor emissies 450 221 816 Totaal (aanbod) 14 876 898 672 Vraag a) Geverifieerde emissies van onder de EU-ETS vallende installaties tussen 1 januari 2013 en 31 december 2019 (in ton) 12 193 929 203 b) Overeenkomstig artikel 12, lid 4, van Richtlijn 2003/87/EG tot en met 31 december 2019 geannuleerde emissierechten 348 581 Totaal (vraag) 12 194 277 784 Aangehouden marktstabiliteitsreserve Aantal emissierechten in de reserve 1 297 124 722 Totale aantal emissierechten in omloop 1 385 496 166

(1) Besluit (EU) 2015/1814 van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 2015 betreffende de instelling en de werking van een marktstabiliteitsreserve voor de EU-regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten en tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG (PB L 264 van 9.10.2015, blz. 1).

(2) Richtlĳn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2003 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap en tot wĳziging van Richtlĳn 96/61/EG van de Raad (PB L 275 van 25.10.2003, blz. 32).

(3) Zie de mededeling van de Commissie C(2019) 3288 final, te vinden op https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52019XC0516(01)&from=NL

(4) De bijdragen van de lidstaten aan de marktstabiliteitsreserve voor de periode van 1 september tot en met 31 december 2019 en van 1 januari tot en met 31 augustus 2020 zijn bekendgemaakt in het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad — Verslag over de werking van de Europese koolstofmarkt (COM(2019) 557 final van 31 oktober 2019).

(5) Richtlijn (EU) 2018/410 van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 2018 tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG ter bevordering van kosteneffectieve emissiereducties en koolstofarme investeringen en van Besluit (EU) 2015/1814 (PB L 76 van 19.3.2018, blz. 3).

(6) Komt overeen met 2 % per maand.

(7) De kosteloze toewijzing door het VK werd met ingang van 1 januari 2019 opgeschort. De kosteloze toewijzing voor 2019 werd in februari 2020 vrijgegeven en wordt derhalve niet in aanmerking genomen voor de berekening van het aanbod van emissierechten tot en met 31 december 2019 (zie Besluit C(2018) 8707 van de Commissie van 17 december 2018 betreffende de instructie aan de centrale administrateur om de aanvaarding door het transactielogboek van de Europese Unie van relevante transacties in verband met de kosteloze toewijzing, de veiling en de ruil van internationale kredieten voor het Verenigd Koninkrijk, tijdelijk op te schorten). Die toewijzing zal in plaats daarvan worden meegenomen in de berekening van volgend jaar.

(8) Dit aantal omvat ook de zogenoemde “vooruitgeschoven veilingen”, dat wil zeggen voor de periode 2013-2020 geldige emissierechten die vóór 1 januari 2013 zijn geveild.

(9) De veiling van emissierechten door het VK werd eveneens opgeschort met ingang van 1 januari 2019. De veiling van emissierechten door het VK is in maart 2020 hervat en wordt derhalve evenmin in aanmerking genomen voor de berekening van het aanbod van emissierechten tot en met 31 december 2019. Die emissierechten zullen in plaats daarvan worden meegenomen in de berekening van volgend jaar.

(10) Zie het verslag over de koolstofmarkt 2015 (COM(2015) 576).

(11) Op basis van een uittreksel uit het EU-transactielogboek (EUTL) van 1 april 2020.

(12) Te vinden op http://www.eex.com/en/products/environmental-markets/emissions-auctions/archive en https://www.theice.com/marketdata/reports/148

(13) Een eerste tranche van 200 miljoen emissierechten, die in 2011 en 2012 zijn verkocht, en een tweede tranche van 100 miljoen emissierechten, die in 2013 en 2014 zijn verkocht; zie voor nadere bijzonderheden https://ec.europa.eu/clima/sites/clima/files/lowcarbon/ner300/docs/summary_report_ner300_monetisation_en.pdf

(14) Op basis van een uittreksel uit het EUTL van 1 april 2020.

(15) Zie voor de geverifieerde emissies in de periode 2008-2012 de toelichting bij het overdrachtstotaal (punt 3.1).

(16) De totale geverifieerde emissies zijn gebaseerd op een uittreksel uit het EUTL van 1 april 2020, om rekening te houden met de tot en met 31 maart 2020 gerapporteerde geverifieerde emissies. Na die datum gerapporteerde emissies zijn derhalve niet in dit totaal opgenomen.

(17) C(2018) 2801.

(18) C(2019) 3288.