Gewijzigd voorstel voor een verordening (EG) van de Raad over de versterking van het toezicht op en de coördinatie van het begrotingsbeleid (1) (97/C 117/10) COM(97) 116 def. - 96/0247(SYN)

(Door de Commissie overeenkomstig artikel 189 A, lid 2, van het EG-Verdrag ingediend op 19 maart 1997)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 103, lid 5,

Gezien het voorstel van de Commissie,

In samenwerking met het Europees Parlement,

(1) Overwegende dat voor het soepel functioneren van de Economische en Monetaire Unie niet alleen moet zijn voldaan aan de convergentiecriteria, maar dat de economische en budgettaire ontwikkeling ook stabiel en duurzaam moet blijken; dat het behoud van gezonde begrotingssituaties in de lidstaten op middellange en lange termijn bijdraagt tot het scheppen van de juiste voorwaarden voor voortgezette groei van de productie en de werkgelegenheid; dat begrotingsdiscipline in de derde fase van de Economische en Monetaire Unie noodzakelijk is om de monetaire stabiliteit te garanderen;

(2) Overwegende dat nationaal een zodanig begrotingsbeleid moet worden vastgesteld dat speelruimte wordt geschapen voor aanpassing aan uitzonderlijke en conjuncturele verstorende factoren en dat buitensporige tekorten vermeden worden;

(3) Overwegende dat bij een gemeenschappelijke munteenheid het nauwer coördineren van het begrotingsbeleid en van het overige economische beleid meer belang krijgt;

(4) Overwegende dat de referentiewaarde voor het overheidstekort van 3 % van het BBP, die in artikel 1 van Protocol nr. 5 betreffende de procedure bij buitensporige tekorten bepaald is, moet worden beschouwd als een in normale omstandigheden geldend maximum; dat derhalve, naar behoren rekening houdend met uiteenlopende nationale omstandigheden, op middellange termijn in de overheidsbegrotingen gestreefd moet worden naar evenwicht of een overschot;

(5) Overwegende dat de procedure voor multilateraal toezicht die in artikel 103, leden 3 en 4, bepaald is, moet worden uitgebreid met een regeling voor vroegtijdige signalering van afwijkingen, in het kader waarvan de Raad een lidstaat wijst op de noodzaak corrigerende maatregelen te treffen om te voorkomen dat een overheidstekort buitensporig wordt; dat deze procedure voor multilateraal toezicht betrekking moet blijven hebben op alle economische ontwikkelingen in elke lidstaat afzonderlijk en in de Gemeenschap, alsmede op de consistentie van het economisch beleid met de in artikel 103, lid 2, bedoelde globale richtsnoeren;

(6) Overwegende dat deze verordening een onderdeel is van het pact voor stabiliteit en groei, dat de begrotingsdiscipline in de derde fase van de EMU moet garanderen; dat dit pact twee hoofdonderdelen heeft, te weten i) de versterking van het toezicht op en de coördinatie van het begrotingsbeleid en ii) de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten; dat in het tweede onderdeel termijnen worden bepaald voor de tenuitvoerlegging van de proceduren bij buitensporige tekorten, die voor alle lidstaten geldt, en een nadere uitwerking wordt gegeven van het opleggen van sancties, hetgeen uitsluitend van toepassing zal zijn op de lidstaten die de gemeenschappelijke munteenheid invoeren;

(7) Overwegende dat de regels voor het bespoedigen en verduidelijken van de procedure bij buitensporige tekorten zijn bepaald in Verordening (EG) nr. . . . van de Raad;

(8) Overwegende dat moet worden voortgebouwd op de nuttige ervaring die tijdens de twee eerste fasen van de Economische en Monetaire Unie is opgedaan met convergentieprogramma's als instrument voor het bepalen van doelstellingen en voor het verschaffen van een basis voor het toezicht;

(9) Overwegende dat overeenkomstig artikel 109 J met betrekking tot de lidstaten die de gemeenschappelijke munteenheid invoeren, moet zijn vastgesteld dat zij een hoge mate van duurzame convergentie en met name een houdbare situatie op het gebied van hun overheidsfinanciën bereikt hebben; dat het behoud van gezonde begrotingssituaties in deze lidstaten noodzakelijk is om de monetaire stabiliteit te garanderen en de juiste voorwaarden te scheppen voor voortgezette groei van de productie en de werkgelegenheid; dat deze lidstaten moeten worden aangeduid als de deelnemende lidstaten; dat het van belang is de deelnemende lidstaten ertoe te verplichten begrotingsprogramma's voor de middellange termijn (hierna aan te duiden als "stabiliteitsprogramma's") in te dienen en dat het noodzakelijk is de belangrijkste onderdelen van de inhoud van deze programma's te bepalen;

(10) Overwegende dat de lidstaten die de gemeenschappelijke munteenheid niet invoeren, desalniettemin overeenkomstig de beginselen die in artikel 3 A van het Verdrag bepaald zijn en met het oog op een mogelijke toekomstige invoering van de gemeenschappelijke munteenheid, een beleid moeten voeren dat op stabiele prijzen, gezonde overheidsfinanciën en monetaire omstandigheden en een houdbare betalingsbalans gericht is; dat deze lidstaten moeten worden aangeduid als de niet-deelnemende lidstaten; dat het van belang is de niet-deelnemende lidstaten ertoe te verplichten convergentieprogramma's in te dienen en dat het noodzakelijk is de belangrijkste onderdelen van de inhoud van deze programma's te bepalen;

(11) Overwegende dat het noodzakelijk is termijnen voor het indienen van stabiliteitsprogramma's en convergentieprogramma's en voor de actualisering daarvan vast te leggen;

(12) Overwegende dat, in het belang van de doorzichtigheid en een op kennis van zaken gebaseerde openbare discussie, de lidstaten moeten worden verplicht hun stabiliteitsprogramma's of convergentieprogramma's openbaar te maken;

(13) Overwegende dat regels moeten worden bepaald voor het onderzoeken van stabiliteitsprogramma's en convergentieprogramma's door de Raad;

(14) Overwegende dat het toezicht op stabiliteitsprogramma's en convergentieprogramma's moet worden uitgeoefend als onderdeel van het multilaterale toezicht in het kader van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid; dat bijzondere aandacht moet worden geschonken aan afwijkingen van in de programma's opgenomen streefcijfers voor het overschot/tekort van de totale overheid, welke het naar behoren functioneren van de Economische en Monetaire Unie in gevaar brengen; dat het ter voorkoming van een ernstige verslechtering van de tekortpositie van een lidstaat passend is dat de Raad de betrokken lidstaat aanbeveelt corrigerende maatregelen te treffen; dat bij voortdurende afwijkingen van de budgettaire streefcijfers de Raad het passend moet achten zijn aanbeveling aan te scherpen en openbaar te maken; dat in het geval niet-deelnemende lidstaten dergelijke aanbevelingen ook betrekking kunnen hebben op maatregelen om afwijkingen van andere doelstellingen op het gebied van de convergentie te voorkomen;

(15) Overwegende dat de verplichtingen die aan deelnemende lidstaten moeten worden opgelegd, en de regels voor het toezicht daarop weliswaar in veel opzichten vergelijkbaar zijn, maar toch van elkaar moeten worden onderscheiden, omdat niet-deelnemende lidstaten wellicht nog geen hoge mate van duurzame convergentie bereikt hebben; dat in deze verordening daarom aparte hoofdstukken zijn opgenomen, waarin eerst de deelnemende lidstaten en hun stabiliteitsprogramma's en vervolgens de niet-deelnemende lidstaten en hun convergentieprogramma's worden behandeld,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I Voorwerp en definities

Artikel 1

In deze verordening worden de regels bepaald die betrekking hebben op het indienen en onderzoeken van stabiliteitsprogramma's en convergentieprogramma's en het toezicht daarop, als onderdeel van het multilaterale toezicht dat de Raad uitoefent, teneinde in een vroegtijdig stadium te voorkomen dat buitensporige overheidstekorten ontstaan en om in het kader van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid te bevorderen.

Artikel 2

Voor de toepassing van deze verordening wordt onder "deelnemende lidstaten" verstaan de lidstaten die overeenkomstig het Verdrag de gemeenschappelijke munteenheid invoeren, en wordt onder "niet-deelnemende lidstaten" verstaan de lidstaten die de gemeenschappelijke munteenheid niet hebben ingevoerd.

HOOFDSTUK II Stabiliteitsprogramma's

AFDELING 1 Indiening en inhoud van stabiliteitsprogramma's

Artikel 3

1. Elke deelnemende lidstaat moet de Raad en de Commissie in de vorm van een "stabiliteitsprogramma" de gegevens verstrekken, die voor het regelmatige multilaterale toezicht op grond van artikel 103 noodzakelijk zijn.

2. In een stabiliteitsprogramma moet de volgende informatie zijn opgenomen:

a) vrijwel evenwicht of een overschot op de begroting als doelstelling op middellange termijn, alsmede het aanpassingstraject naar deze doelstelling voor het overschot/tekort van de totale overheid in verhouding tot het BBP en het verwachte beloop van de schuldquote van de totale overheid;

b) de belangrijkste veronderstellingen omtrent de verwachte economische ontwikkelingen en economische kerngegevens die voor de verwezenlijking van het stabiliteitsprogramma van belang zijn, zoals de reële groei van het BBP, de werkgelegenheid en de inflatie;

c) een beschrijving van de budgettaire en overige maatregelen van economisch beleid die worden genomen en/of voorgesteld om de doelstellingen van het programma te verwezenlijken, alsmede in het geval van de belangrijkste budgettaire maatregelen een beoordeling van de kwantitatieve effecten daarvan op de begroting;

d) een analyse van de invloed van veranderingen in de belangrijkste economische veronderstellingen op de begrotings- en schuldpositie;

e) de verbintenis aanvullende maatregelen te nemen, als dit nodig is om afwijkingen van de streefcijfers te voorkomen.

3. De gegevens over het traject voor de overschot-/tekortquote en de schuldquote van de totale overheid en de belangrijkste economische veronderstellingen als bedoeld in lid 2, onder a) en b), moeten gegevens op jaarbasis zijn en moeten betrekking hebben op het lopende jaar, het voorgaande jaar en de drie navolgende jaren.

Artikel 4

1. De stabiliteitsprogramma's moeten vóór 1 januari 1999 worden ingediend. Daarna moet elk jaar een geactualiseerd programma worden ingediend. Een lidstaat die in een later stadium de gemeenschappelijke munteenheid invoert, moet binnen zes maanden na het besluit van de Raad over zijn deelname aan de gemeenschappelijke munteenheid een stabiliteitsprogramma indienen.

2. De lidstaten maken hun stabiliteitsprogramma's en geactualiseerde programma's openbaar.

AFDELING 2 Toezicht op begrotingssituaties en regeling voor het vroegtijdig signaleren van afwijkingen

Artikel 5

1. Op basis van beoordelingen door de Commissie en het bij artikel 109 C ingestelde comité onderzoekt de Raad in het kader van het multilaterale toezicht op grond van artikel 103, rekening houdend met specifieke nationale omstandigheden in de deelnemende lidstaten, of de in het stabiliteitsprogramma opgenomen begrotingsdoelstelling voor de middellange termijn verenigbaar is met de veiligheidsmarge die noodzakelijk is om een buitensporig tekort te voorkomen, of de economische veronderstellingen waarop het programma gebaseerd is, realistisch zijn en of de genomen en/of voorgestelde maatregelen afdoende zijn om het nagestreefde aanpassingstraject naar de begrotingsdoelstelling voor de middellange termijn te verwezenlijken. De Raad onderzoekt of de inhoud van het stabiliteitsprogramma het nauwer coördineren van het economisch beleid gemakkelijker maakt en of het economisch beleid van de betrokken lidstaat consistent is met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

2. Het in lid 1 bedoelde stabiliteitsprogramma wordt uiterlijk twee maanden na de indiening van het programma door de Raad onderzocht. Op aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het bij artikel 109 C ingestelde comité, brengt de Raad in de regel advies uit over het programma. Indien de Raad van mening is dat doelstellingen en inhoud van het programma moeten worden aangescherpt, zal de Raad in de regel de aanbeveling, overeenkomstig artikel 103, lid 4, tot de betrokken lidstaat richten om zijn programma aan te passen.

3. Geactualiseerde stabiliteitsprogramma's worden op basis van een beoordeling door de Commissie onderzocht door het bij artikel 109 C ingestelde comité; indien noodzakelijk kunnen geactualiseerde programma's ook door de Raad worden onderzocht, overeenkomstig de procedures van de leden 1 en 2.

Artikel 6

1. Als onderdeel van het multilaterale toezicht overeenkomstig artikel 103, lid 3, ziet de Raad op basis van de door de deelnemende lidstaten verstrekte gegevens en de beoordelingen die door de Commissie en het bij artikel 109 C ingestelde comité worden opgesteld, toe op de tenuitvoerlegging van de stabiliteitsprogramma's, met name om vast te stellen of de feitelijke of verwachte begrotingspositie aanzienlijk afwijkt van de middellange-termijndoelstelling of het aanpassingstraject daarnaartoe die in het programma bepaald is voor het overschot/tekort van de totale overheid.

2. Indien wordt vastgesteld dat de begrotingspositie aanzienlijk afwijkt van de begrotingsdoelstelling voor de middellange termijn of het aanpassingstraject daarnaartoe, richt de Raad in de regel, teneinde zo nodig een vroegtijdige waarschuwing te geven om het ontstaan van een buitensporig tekort te voorkomen, overeenkomstig de bepalingen van artikel 103, lid 4, een aanbeveling tot de betrokken lidstaat om de noodzakelijke aanpassingsmaatregelen te treffen.

3. Indien in het navolgende toezicht wordt vastgesteld dat de begrotingspositie nog steeds of ernstiger afwijkt van de middellange-termijndoelstelling of het aanpassingstraject daarnaartoe, richt de Raad in de regel een aanbeveling tot de betrokken lidstaat om met spoed corrigerende maatregelen te treffen en kan hij overeenkomstig artikel 103, lid 4, zijn aanbeveling openbaar maken.

HOOFDSTUK III Convergentieprogramma's

AFDELING 3 Indiening en inhoud van convergentieprogramma's

Artikel 7

1. Elke niet-deelnemende lidstaat moet de Raad en de Commissie in de vorm van een "convergentieprogramma" de gegevens verstrekken, die voor het regelmatige multilaterale toezicht op grond van artikel 103 noodzakelijk zijn.

2. In een convergentieprogramma moet de navolgende informatie zijn opgenomen, met name over gegevens die met de convergentiecriteria verband houden:

a) vrijwel evenwicht of een overschot op de begroting als doelstelling op middellange termijn, alsmede het aanpassingstraject naar deze doelstelling voor het overschot/tekort van de totale overheid in verhouding tot het BBP; het verwachte beloop van de schuldquote van de totale overheid; de doelstellingen van het monetaire beleid voor de middellange termijn, met name op het gebied van de inflatie en de wisselkoers;

b) de belangrijkste veronderstellingen omtrent de verwachte economische ontwikkelingen en economische kerngegevens die voor de verwezenlijking van het stabiliteitsprogramma relevant zijn, zoals de reële groei van het BBP en de werkgelegenheid;

c) een beschrijving van de budgettaire en overige maatregelen van economisch beleid die worden genomen en/of voorgesteld om de doelstellingen van het programma te verwezenlijken, alsmede in het geval van de belangrijkste budgettaire maatregelen een beoordeling van de kwantitatieve effecten daarvan op de begroting;

d) een analyse van de invloed van veranderingen in de belangrijkste economische veronderstellingen op de begrotings- en schuldpositie;

e) de verbintenis aanvullende maatregelen te nemen, als dit nodig is om afwijkingen van de streefcijfers voor de begroting en andere middellange-termijndoelstellingen te voorkomen.

3. De gegevens over het traject voor de overschot-/tekortquote en de schuldquote van de totale overheid en de belangrijkste economische veronderstellingen als bedoeld in lid 2, onder a) en b), moeten gegevens op jaarbasis zijn en moeten betrekking hebben op het lopende jaar, het voorgaande jaar en de drie navolgende jaren.

Artikel 8

1. De convergentieprogramma's moeten vóór 1 januari 1999 worden ingediend. Daarna moet elk jaar een geactualiseerd programma worden ingediend.

2. De lidstaten maken hun convergentieprogramma's en geactualiseerde programma's openbaar.

AFDELING 4 Toezicht op begrotingssituaties en regeling voor het vroegtijdig signaleren van afwijkingen

Artikel 9

1. Op basis van beoordelingen door de Commissie en het bij artikel 109 C ingestelde comité onderzoekt de Raad in het kader van het multilaterale toezicht op grond van artikel 103, rekening houdend met specifieke nationale omstandigheden in de niet-deelnemende lidstaten, of de begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn verenigbaar zijn met de veiligheidsmarge die noodzakelijk is om een buitensporig tekort te voorkomen, of de economische veronderstellingen waarop het programma gebaseerd is, realistisch zijn en of de genomen en/of voorgestelde maatregelen afdoende zijn om het nagestreefde aanpassingstraject naar de begrotingsdoelstellingen voor de middellange termijn te verwezenlijken en duurzame convergentie te bewerkstelligen. De Raad onderzoekt of de inhoud van het convergentieprogramma het nauwer coördineren van het economisch beleid gemakkelijker maakt en of het economisch beleid van de betrokken lidstaat consistent is met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

2. Het in lid 1 bedoelde convergentieprogramma wordt uiterlijk twee maanden na de indiening van het programma door de Raad onderzocht. Op aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het bij artikel 109 C ingestelde comité, brengt de Raad in de regel advies uit over het programma. Indien de Raad van mening is dat doelstellingen en inhoud van het programma moeten worden aangescherpt, zal de Raad in de regel de aanbeveling, overeenkomstig artikel 103, lid 4, tot de betrokken lidstaat richten om zijn programma aan te passen.

3. Geactualiseerde convergentieprogramma's worden op basis van een beoordeling door de Commissie onderzocht door het bij artikel 109 C ingestelde comité; indien noodzakelijk kunnen geactualiseerde programma's ook door de Raad worden onderzocht, overeenkomstig de procedures van de leden 1 en 2.

Artikel 10

1. Als onderdeel van het multilaterale toezicht overeenkomstig artikel 103, lid 3, ziet de Raad op basis van de door de deelnemende lidstaten verstrekte gegevens en de beoordelingen die door de Commissie en het bij artikel 109 C ingestelde comité worden opgesteld, toe op de tenuitvoerlegging van de convergentieprogramma's, met name om vast te stellen of de feitelijke of verwachte begrotingspositie aanzienlijk afwijkt van de middellange-termijndoelstelling of het aanpassingstraject daarnaartoe die in het programma bepaald is voor het overschot/tekort van de totale overheid. Voorts ziet de Raad in het licht van de doelstellingen van het convergentieprogramma toe op de ontwikkeling van de inflatie en de wisselkoers.

2. Indien wordt vastgesteld dat de begrotingspositie aanzienlijk afwijkt van de begrotingsdoelstelling voor de middellange termijn of het aanpassingstraject daarnaartoe, richt de Raad in de regel, teneinde zo nodig een vroegtijdige waarschuwing te geven om het ontstaan van een buitensporig tekort te voorkomen, overeenkomstig de bepalingen van artikel 103, lid 4, een aanbeveling tot de betrokken lidstaat om de noodzakelijke aanpassingsmaatregelen te treffen.

3. Indien in het navolgende toezicht wordt vastgesteld dat de begrotingspositie nog steeds of ernstiger afwijkt van de middellange-termijndoelstelling of het aanpassingstraject daarnaartoe, richt de Raad in de regel een aanbeveling tot de betrokken lidstaat om met spoed corrigerende maatregelen te treffen en kan hij overeenkomstig artikel 103, lid 4, zijn aanbeveling openbaar maken.

HOOFDSTUK IV Gemeenschappelijke bepalingen

Artikel 11

Onverminderd de beoordeling van de begrotingsposities van de afzonderlijke lidstaten, beoordeelt de Raad als onderdeel van het multilaterale toezicht overeenkomstig artikel 103, lid 3, voorts de koers van het begrotingsbeleid, die uit de stabiliteits- en convergentieprogramma's en de geactualiseerde programma's voortvloeit voor het gebied van de gemeenschappelijke munteenheid en de Europese Gemeenschap als geheel.

Artikel 12

De voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie verwerken in hun verslagen aan het Europees Parlement overeenkomstig artikel 103, lid 4, tweede alinea, de resultaten van het toezicht dat in het kader van deze verordening wordt uitgeoefend.

Artikel 13

Deze verordening treedt in werking op 1 juli 1998.

(1) PB nr. C 368 van 6. 12. 1996, blz. 9.