ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (85) 358 
 
 
 
Vol. 1985/0142 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE  
VAN DE
EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
Secretori aot-generaolC O M (85) 358 def.
B m s s e l, 22 juli 1985
IN T E R N  D O C U M E N T
^ V E R S L A G  VAN D E  C O M M IS S IE  A A N  D E  R A A D
inzake de betrekkingen van de Republiek San Man
m et de Europese Gemeenschap
op 4 maart 1985 goedgekeurd door de 
Dienstenwerkgroep San Marino
C O M (8 5 ) 358 def.

T O E L IC H T IN G
D e  autoriteiten van de Republiek San Marino hebben op 28 september 1983 
bij de Commissie een m em orandum  ingediend waarin zij mededelen dat zij 
op korte termijn onderhanden'.neen m et de bevoegde autoriteiten van de 
Gemeenschap zouden willen openen.
E r is een diensten groep ingesteld o m  de vraagstukken in verband m et dit 
m em orandum  te onderzoeken en o m  een ontwerp-verslag van de Commissie aan 
de Raad op te stellen. Dit ontwerp-verslag is door de diensten groep 
o p 4  maart 1985 goedgekeurd.
In dit verslag beveelt de Commissie de R aad aan haar te machtigen tot 
het openen van onderhandelingen m et de Republiek San Marino m et het oog 
o p het sluiten van een overeenkomst en de onderhandelingstrichtlijnen 
vast te stellen die in het verslag zijn opgenomen.

INHOUDBiz.
I.
II.
III.
IV.
V.
VI.
VII.
vin
IX.Inleiding
Positie van San Marino ten opzichte van het EEG-Verdrag
Positie van San Marino ten opzichte van Italië
Evaluatie van de sub II en III omschreven posities
Algemene overwegingen m et betrekking tot de verzoeken van 
San Marino
Juridische qrondslag van de tussen de Gemeenschap en San MaHno 
in te stellen betrekkingen
Financiële beschouwingen
Standpunt van de Commissie ten aanzien van de verzoeken 
van San Marino
a) Algemeen
b) Douanevraagstukken
c) L andbouw
- juridische situatie
- feitelijke situatie
- voorstellen
d) Buitenlandse handel
- juridische situatie
- feitelijke situatie
- voorstellen
e) Financiering
- juridische situatie
- feitelijke situatie
- voorstellen
f) Vervoer
- juridische situatie
- voorstellen
g) Sociale zekerheid
- juridische situatie
- feitelijke situatie
- voorstellen
Conelus i  e
B i jlage I
B i jlage II
Bij lage III
B i j  lage I VM em orandum  van de Republiek van San Marino
Bijlage III Brief van de Missie van San Marino van 17.12.19843
4
4
5
8
8
9
9
9
1 0  
1 0  
1 2  
1 2  
1 3  
1 3  
1 3
1 3
1 4
1 5
1 5
1 5
1 5
1 6
1 6
1 6
16
1 7
1 8
San Marino

-  1 -
I. In.leiding
1.  D e  Republiek San Marino is in m e i 1983 diplomatieke betrekkingen
aangegaan m et de Gemeenschap. O p  deze nieuwe mijlpaal in de betrekkingen 
van het land m et de Gemeenschap volgde, o p 1 8 september 1983, een officieel 
bezoek van Voorzitter Thorn aan San Marino, waarbij de autoriteiten van de 
Republiek hun voornemen te kennen hebben gegeven o m  de Commissie een M em o ran d u m  
door te leggen betreffende de geleidelijke ontwikkeling van hun betrekkingen 
m et de Gemeenschap.
2.  D e  autoriteiten van de Republiek S an  Marino hebben op 28 september 1983
dit M em orandum  (bijlage 1 ) aan de Com missie voorgelegd. Zij formuleren daarin 
hun w ens o m  op korte termijn onderhandelingen m et de bevoegde instanties van 
de Gemeenschap aan te vangen ten einde het statuut van de Republiek ten 
opzichte van de E E G  vast te stellen en de wederzijdse betrekkingen op passende 
wijze in regels vast te leggen, m eer in het bijzonder m et het oog op het 
regelen van vraagstukken die zich voordoen in de diverse sectoren van bedrijvig 
heid welke onder de bevoc~d^eid van d° Gemeenschap vallen. D e  Missie van 
San Marino heeft op 5  m e i 1984 een addendum  op dit M em o ran d u m  ingediend 
m et daarin nieuwe elementen o p het gebied van de handelsbetrekkingen m et derde 
Landen (bijlage II).
3.  D e  Commissie heeft bij Nota van 7  december 1983 de ontvangst
van het M em orandum  van de regering van S an Marino bevestigd.
Uit de diensten van de Commissie is een werkgroep samengesteld 
ter bestudering van de vraagstukken die in dit Memorandum aan de orde worden 
aesteld, en ter voorbereiding van een ontwerp-vers lag van de Commissie aan 
de Raad.
Tijdens het bezoek op 1 9  juli 1984, van een delegatie van San.Marino 
aan de Commissie onder leiding van de heer Giordano Bruno REFFI, staatssecre­
taris van buitenlandse en politieke zaken van S an Marino, werd de tekst van dit 
M em orandum  toegelicht.
Bij bezoeken van de diensten van de Commissie aan San Marino 
en R o m e  konden enkele vraagstukken worden opgehelderd; de autoriteiten 
van San Marino dienden daarna bij brief van 1 7  december 1984 (bijlage III) 
m eer preciese gegevens en verzoeken in.
5_  jan Marino is van mening dat in de juridische en economische
betrekkingen tussen de E E G  en San Marino een anomalie bestaat en w el hoofd­
zakelijk o m  twee redenen :  enerzijds is S an  Marino krachtens een autonoom 
besluit van de Gemeenschap opgenom en in het douanegebied van de Gemeenschap, 
en anderzijds, is S an Marino een derde land dat geen deel uitmaakt van de 
Gemeenschap, hetgeen de Gemeenschap_ heeft erkend door te aanvaarden dat bij 
haar een diplomatieke vertegenwoordiging werd ingesteld.
San Marino heeft enkele voorbeelden aangehaald van de moeilijk­
heden die uit ceze anomalie van haar situatie ten opzichte van de Gemeenschap
voortvloeien :

-  2 -
a) L andbouw
San Marino profiteert niet van de compenserende bedragen , premies 
en teruggaven bij produktie of bij uitvoer. Zijn landbouwprodukten, vooral 
wijn, nem en niet deel aan het vrije verkeer tussen de Lid-Staten en kunnen 
slechts moeilijk naar derde landen worden uitgevoerd.
b) Buitenlandse handel
San Marino lijdt onder de kwantitatieve invoerbeperkingen van de 
Gemeenschap en kan niet profiteren van autonome contingenten voor derde 
landen. V oor de produkten van San Marino gelden geen preferenties zoals die 
door de derde landen aan de produkten van oorsprong uit de Gemeenschap 
zijn verleend terwijl de produkten uit de genoemde landen, aangezien ?ij in 
doorvoer door Italië gaan, wel in aanmerking kom en voor de door de Gemeenschap 
verleende preferentie.
c) Financiering
San Marino profvce^rt noch van de overdrachten van financiële 
middelen uit de begroting van de E E G , noch van de financieringen van de E IB .
d) Vervoer
D e  vervoersdiensten van San marino kom en niet in aanmerking voor 
het vrije verkeer tussen de Lid-Staten, dit geldt alleen voor hen in Italië. 
D eze sector kan bovendien niet profiteren van de faciliteiten die in de 
TIR-overeenkomst zijn vastgelegd.
e) Sociale zekerheid
San Marino zou gaarne zijn bilaterale betrekkingen m et Italië,
België en Frankrijk belichamen in een multilaterale communautaire overeen­
kom st zodat, op basis van volledige wederkerigheid, de inwoners van 
San Marino in aanmerking kom en voor de sociale regelingen. Dit verzoek 
geldt evenwel niet voor het vrije verkeer van werknemers.
6.  T en aanzien van de om vang en aard van de economie van San Marino,
zullen de anomalieën van economische aard voor de Gemeenschap geen werke­
lijke moeilijkheden opleveren. Daarentegen zijn er w at betreft de rechts­
kundige en politieke aspecten van het statuut van S an Marino ten opzichte 
van de Gemeenschap gevolgen van algemene aard, zowel voor de betrekkingen 
van de Gemeenschap m et andere mini-staten in Europa die evenmin deel u it­
m aken van de Gemeenschap als voor de betrekkingen van de Gemeenschap m et de 
Republiek San Marino.
In dit verslag worden enerzijds de positie van San Marino ten 
opzichte van de Gemeenschap en de daaruit voortvloeiende moeilijkheden 
nagegaan, en anderzijds voorstellen gedaan, waarbij zowel m et deze speci­
fieke vraagstukken als m et aangelegenheden van algemene aard rekening wordt 
gehouden.

- 3  -
I I .PO SIT IE  V A N  S A N  M A R I N O  T E N  O P Z IC H T E  V A N  H E T  E E G - V E R D R A G
7. Uit de bewoordingen van artikel 227 EEG-Verdrag blijkt dat de
bepalingen van dit Verdrag en van het afgeleide reent niet van toepassing 
zi3n  op San Marino. San Marino m aakt geen deel uit van de Italiaanse 
Republiek (artikel 227, lid 1 ) en is evenmin een Europees grondgebied wiens 
buitenlandse betrekkingen door een Lid-Staat (Italië) worden behartigd 
(artikel 227, lid 4).
Dit alles wordt door S an  Marino niet betwist ; het is dus ten 
opzichte van de E E G  een derde land.
8- Als derde land is S an M arino evenwel opgenom en in het douanegebied
van de Gemeenschap, en w el krachtens een autonoom besluit van d e . Gemeenschap (1).
H et feit dat S an M arino een derde land is gebleven belette niet 
dat de vorming van de tE G  :.ijn belangen negatief kon beïnvloeden. M eer nog, 
het EEG-Verdrag en het afgeleide recht konden in strijd k o m en  m et de rechten 
die S an Marino kan doen gelden uit de overeenkomsten die vóór de inwerking­
treding van het EEG-Verdrag m et Italië waren gesloten.
T en aanzien van dergelijke rechtsgeschillen bepaalt artikel 234 
van het EEG-Verdrag dat dergelijke rechten niet door het Verdrag worden aan­
getast; het sluit evenwel de mogelijkheid van geschillen niet uit ; er is 
bijgevolgd vastgesteld dat ingeval genoem de overeenkomsten en het Verdrag 
onderling niet verenigbaar zijn, de betreffende Lid-Staat deze onverenig­
baarheden dient op te heffen. Dit kan zelfs tot opzegging van de genoemde 
overeenkomsten door de betrokken Lid-Staat leiden.
9. In het geval van S an Marino is bij de overeenkomst van 1939
inderdaad een douane-unie m et Italië ingesteld. Anders gezegd, dit is de 
enige overeenkomst die m et Italië vóór het Verdrag is gesloten, waaraan 
San Marino een recht kan ontlenen tegen de gevolgen die het land van de 
E E G  ondervindt.
T en einde te vermijden dat zich onverenigbaarheid voor doet 
tussen enerzijds deze overeenkomst waarbij een Douane-Unie m et Italië 
is ingesteld, en anderzijds het Verdrag tot instelling van de Douane-Unie 
en ten einde de rechten die voor S an Marino uit zijn douane-unie m et 
Italië voortvloeien te vrijwaren, heeft de Gemeenschap San Marino in haar 
douanegebied opgenomen (2).
./...
(DArtikel 2  van Verordening (E E G ) nr. 1496/68 inzake de definitie van het douanegebied 
van de Gemeenschap (P B  L  238 van 28.9.1968, blz. 1 ) luidt :  "Gezien de daarop 
van toepassing zijnde overeenkomsten en verdragen worden de in de bijlage vermelde 
gebieden die buiten het grondgebied van de Lid-Staten zijn gelegen, beschouwd 
als deel uitmakende van het douanegebied van de Gemeenschap". Bijlage - "Italië :  
het grondgebied van de Republiek San M arino zoals dit is omschreven in de Overeen­
kom st van 3 1  maart 1939". D eze tekst is woordelijk overgenomen in artikel 2  en in 
de bijlage van Verordening nr. 2151/84 (P.B. L  197, blz. 1), waarbij Verordening 
nr. 1496/68 werd ingetrokken.
(2)Gezien het bestaan van andere overeenkomsten zijn andere kleine grondgebieten 
(Jungholz en Mittelberg - Duitsland ; M o n aco  - Frankrijk) opgenomen in het 
douanegebied van de Gemeenschap of daarvan uitgesloten (Büsingen - Duitsland; 
Livigno, Campione d 'Italia, deel van het M eer van Lugano - Italië).

-  4 -
IX1. POSITIE VAN SAN MARINO TEN OPZICHTE VAN ITALIË
10. ·  D e  betrekkingen tussen San Marino en Italië zijn geregeld bij de 
Overeenkomst van 1939, alsmede bij talrijke overeenkomsten en briefwisselingen 
waarbij een aantal bepalingen wordt toegevoegd, gewijzigd of ingetrokken.
San Marino heeft aangegeven een nieuw onderzoek te willen van de 
volgende artikelen van de Overeenkomst van 1939.
- Artikelen 42 en 43 (verbintenis tot het verhinderen van inbreuken op de  
wetten van de andere staat inzake industriële, wetenschappelijke, enz. eigen­
d o m ) ,
- Artikel 4 4 (het afstand doen van San Marino op het recht van vrije doorvoer, 
behalve voor een beperkt aantal voor de regering bestemde goederen ),
- Artikel 46 (het recht op alle Italiaanse vrijstellingen en faciliteiten 
op het gebied van douanerechten en fabricageheffingen voor de regering en 
de ingezetenen van San Marino),
- Artikel 5 1  (vrij verkeer van goederen tussen de staten, behalve monopolies).
In het M em orancum  van San Marino wordt vermeld dat deze staat in 
verband hiermede de Italiaanse regering reeds in kennis heeft gesteld van zijn 
voornemen o m  officiële onderhandelingen te openen over een bilaterale overeen­
komst m et de Gemeenschap.
IV . E V A L U A T I E  V A N  D E  S U B  II E N  III O M S C H R E V E N  PO SITIES
11. D e  uiteenzetting van de toestand die voortvloeit uit de opneming 
van San Marino in het douanegebied van de Gemeenschap, zoals deze in het M e m o ­
randum  van San Marino wordt gegeven, is onvolledig. D eze opneming heeft tot 
gevolg dat het bedrijfsleven van San Marino in feite wordt onderworpen aan
de communautaire voorschriften in verband m et het douanegebied. D e  toepassing 
ten opzichte van de derde landen door Italië van het gemeenschappelijk douane­
tarief en van de regelingen van de gemeenschappelijke handelspolitiek, (die 
in het M em orandum  aan de orde wordt gesteld - 2  sub a), alsmede de toepas­
sing door Italië van de regeling voor het vrije verkeer als neergelegd in 
het Verdrag, ten opzichte van andere Lid-Staten, hebben evenzeer betrekking 
op de produkten die voor verbruik in S an  Marino zijn bestemd (1). T w ee op­
m e n  ingcr. hierbij ;  ten eerste vindt de opneming van San Marino in het douane­
gebied van de E E G  haar oorsprong in de overeenkomst inzake een douane-unie 
tussen Italië en San Marino, welke San Marino had kunnen opzeggen. Vervolgens 
heeft San Marino, na te hebben gekozen voor handhaving van zijn douane-unie 
m et Italië, zodat het deel van het douanegebied van de Gemeenschap is geworden, 
aLthans in de praktijk, de mogelijkheid verkregen zijn produkten naar de gehele 
gemeenschappelijke markt uit te voeren onder dezelfde douaneregeling als die 
welke voor de Italiaanse produkten geldt.
(15 T och wordt een totale toepassing van de communautaire regeling niet verzekerd 
m et nam e wanneer de toekenning van vrijstellingen of faciliteiten vergunningen 
of een controle ter plaatse vereist die de Italiaanse douanediensten niet kunnen 
verwezenlijken. D eze situatie heeft geen aanLeiding tot klachten van San Marino 
gegeven.

- 5  -
12. Artikel 44 volgens welke San M arino afziet van het recht op vrije
doorvoer (behalve voor bepaalde goederen) (1), artikel 46 volgens welke 
voor de regering en de ingezetenen van S an  M arino op het gebied van douane­
rechten alle verminderingen van het Italiaanse recht gelden en artikel 5 1  
vorm en geen problemen voor de Gemeenschap, voor zover de communautaire wet­
geving overeenstemt m et de bepalingen of w el volledig uitgevoerd kan worden.
13. T w e e  andere bepalingen van de Overeenkomst van 1939 die eveneens
in overweging moeten worden genomen, geven aanleiding tot de volgende opmer­
kingen :
- artikel 4 2 :  de autoriteiten van San M arino preciseerden dat zij naar deze 
bepaling hebben verwezen om dat zij m et betrekking tot de invoering in S an 
Marino van wetten ter bescherming van de industriële eigendom van mening 
zijn dat Italië verplicht zal zijn deze in acht te nem en en zij zouden 
willen weten of alle andere Lid-Staten zouden moeten worden verzocht zulks 
ook te doen. Volgens de regels van het Verdrag is dit niet het geval en 
het lijkt erg ingewikkeld r > m  besprekingen te openen over de mogelijkheid 
o m  de regels betreffende het communautair octrooi uit te breiden tot S an 
Marino ;
- artikel 5 2  betreffende de door Italië te verrichten betalingen aan S an  
Marino ter vergoeding van datgene waarvan San Marino afstand heeft gedaan
V .  A L G E M E N E  O V E R W E G I N G E N  M E T  B E T R E K K I N G  T O T  D E  V E R Z O E K E N  V A N  S A N  M A R I N O
14. Alvorens de ten opzichte van de verzoeken van San Marino te volgen
benaderingswijze vast te stellen, dient m e n  deze verzoeken te vergelijken 
m et de huidige betrekkingen van de Gemeenschap m et andere soortgelijke grond­
gebieden en een zekere voorzichtigheid te betrachten o m  te voorkomen dat 
dit een precedent schept dat moeilijkheden zou kunnen veroorzaken ten opzichte 
van andere mini-Staten.
(1) E r wordt op gewezen dat het communautaire douanerecht strookt m et 
de bepalingen van artikel 44, tweede alinea, behalve w at betreft 
bepaalde goederen waarvoor rechten zijn vastgesteld die tussen 2,7 %  
en 1 2  %  variëren.

-  6 -
15. E r zijn enkele grondgebieten (voornamelijk in Europa) die deel 
uitmaken van of speciale betrekkingen hebben m et bepaalde Lid-Staten, doch 
waarop het Verdrag niet in zijn geheel van toepassing is (onder voorbehoud 
van bijzondere voorschriften) (1) ;
-Gibraltar, waarvoor krachtens artikel 227, lid 4, de bepalingen van het 
Verdrag gelden, is evenwel niet onderworpen aan de landbouwregelingen, 
noch aan de harmonisatie van de omzetbelastingen en is uitgesloten van 
het gemeenschappelijk douanegebied ;
-onverminderd het beginsel van artikel 227, lid 4, zijn de Kanaaleilanden 
en het Eiland M a n  krachtens artikel 227, lid 5, in feite slechts onderworpen 
aan de bepalingen van het Verdrag voor zover dit nodig is o m  de voor deze 
eilanden in de Toetredingsakte van 1972 vastgestelde regeling toe te 'passen. 
Protocol nr. 3  van 1972 neemt hen op in het douanegebied, maar voorziet niet 
in de toepassing van enig belastingvoorschrift.  V oor de landbouwprodukten 
zijn alleen de heffingen en de andere maatregelen bij invoer van toepassing, 
alsmede bepaalde voorschriften voor vrij verkeer en mededinging; overigens 
zijn de bedragen die op . . .  2, eilanden worden geïnd uit hoofde van douane­
rechten, heffingen enz., niet bestemd voor de begroting van de Gemeenschap; 
de communautaire voorschriften voor de uitvoer zijn er niet van toepassing, 
doch de communautaire bedragen dienen als m ax im u m  voor de steun die de 
eilanden m ogen verlenen (2). H et vrije verkeer van personen en diensten wordt 
uitgesloten, onder voorbehoud van het beginsel van non-discriminatie.
16. Daarentegen zijn er enkele Europese grondgebieden die geen deel 
uitmaken van de Lid-Staten, noch speciale betrekkingen m et hen onderhouden, 
doch die zoals San Marino door verdragen die zij m et Lid-Staten vóór het 
Verdrag van R o m e  hebben gesloten, een douane-unie m et een lid-Staat hebben 
ingesteld, zoals m et n am e M onaco m et Frankrijk (3) en Mittelberg en Jungholz 
(Oostenrijk) m et Duitsland (4).
V oor het vorstendom Andorra kan na de inwerkingtreding van de toetre­
dingsakte van Spanje een regeling betreffende de handelsbetrekkingen tussen 
de Gemeenschap en Andorra worden ingesteld ter vervanging van de thans van 
kracht zijnde nationale regelingen.
(1) V oor de Franse overzeese departementen ( D O M )  geldt artikel 227, lid 2  
van het Verdrag, terwijl het Gemeenschapsrecht er thans in zijn geheel 
van toepassing is.
E r zijn speciale bepalingen van toepassing op de Faeroëreilanden in 
Groenland.
(2) Verordening 706/73, P B  L  68 van 15.3.1973, blz.1
(3) Douaneovereenkosmt van 1 8 m ei 1963
(4) Verdrag van 1890

- 7-
VI. JU R ID IS C H E  G R O N D S L A G  V A N  D E  T U S S E N  D E  G E M E E N S C H A P  E N  S A N  M A R I N O  
IN  T E  S T E L L E N  B E T R E K K I N G E N  ~ '   - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
17
. Het M em orandum  van S an  M arino voorziet in het sluiten van een 
eventuele bilaterale overeenkomst op basis van de artikelen 113 en 238 van 
het EEG-Verdrag.
Artikel 113 betreft de handelspolitiek (m et inbegrip van de land­
bouwvraagstukken), m et nam e de tariefwijzigingen, het sluiten van tarief- 
en handelsovereenkomsten, het eenvormig m aken van liberalisatiemaatregelen, 
het uivoerbeleid, beschermende maatregelen tegen dumping, enz. (1).
Als de overeenkomst duidelijk verder gaat dan dit beleid, en 
kan worden omschreven als een "overeenkomst waardoor een associatie tot stand 
wordt gebracht, welke door wederzijdse rechten en verplichtingen, gemeenschap­
pelijk optreden en bijzondere procedures wordt gekenmerkt", is artikel 238 
van toepassing.
Laatstgenoemd artikel bepaalt dat de overeenkomst dan m et eenparig­
heid van stemmen door de R aad m oet worden gesloten na raadpleging van de Ver­
gadering. Artikel 113 stipuleert dat de Commissie m et betrekking tot de overeen­
komst onderhandelingen voert en dat de R aad m et gekwalificeerde meerderheid 
van stem m en de overeenkomst sluit.
18. D e  mogelijkheid o m  autonome regelingen vast te stellen ter aanvul­
ling van een handelsovereenkomst krachtens artikel 113 en ter vermijding van 
een ingewikkelde associatie-overeenkomst, dient niet te worden uitgesloten.
M e n  kan eveneens andere artikelen van het Verdrag overwegen voor 
sectoren die niet onder artikel 113 vallen, vooral indien wederzijdse v ei—  
plichtingen worden aangegaan.
19. Gesteld dat een overeenkomst wordt gesloten gebaseerd op artikel 113, 
dan kan een vereenvoudigd soort overeenkomst (briefwisseling m et bijlagen) worden 
overwogen. E en dergelijke formule kan o ok worden overwogen indien vraagstuk­
ken buiten het gebied van de handelspolitiek geregeld moeten worden, en m e n
de omslachtige formule van artikel 238 wenst te vermijden.
20. Afgezien van de juridische grondslag van een eventuele overeen­
komst wordt niet overwogen gemeenschappelijke organen in te stellen. Derge­
lijke organen zijn trouwens o^k niet M ussen Italië en San Marino ingesteld.
E r worden vergaderingen ad hoe bijeengeroepen wanneer beide partijen zulks 
nuttig achten.
Hetzelfde stelsel zou kunnen worden vastgesteld voor de betrek­
kingen van San Marino m et de Gemeenschap. D e  autoriteiten van San Marino 
hebben geen bezwaar tegen een dergelijke benadering.
(1 ) alsmede, althans naar opvatting van de Commissie, de dienstensector.

-  8 -
VII. F IN A N C IË L E  B E S C H O U W I N G E N
21. Overeenkomstig artikel 5 2  van het Verdrag van 1949 betaalt Italië
thans aan San Marino een "canone doganale"' van 9.000.000.000 L IT per jaar 
als vergoeding voor het afstand doen door San Marino van bepaalde financiële 
rechten (artikel 47) en de vrije doorvoer (artikel 44, lid 1). D e  douanerechten 
die Italië heft op voor San Marino bestemde goederen, niet in vrije doorvoer, 
zijn thans gestort aan de Gemeenschap (1) .  Bovendien ver­
koopt Italië aan San Marino bepaalde hoeveelheden tabak; zout, alcohol en 
aardolie, waarvan San Marino belastingvoordelen heeft (artikelen 48, 49 en 50).
22. San Marino stelt een "eenfasebelasting" in op alle invoer. In 
1984 bedroegen de netto-inkomsten van deze belasting bijna 2 5  miljard L IT  
(45 miljard op de invoer m in 2 0 miljard op de wederuitvoer). H et gemiddelde 
tarief van deze belasting bedraagt +  1 2  %  en dit geeft dus een waarde van 
ongeveer 200 miljard L IT  voor de definitief belaste invoer. D e  opbrengst
van deze belasting geeft dus een staatsinkomen van +  2 0 % .
23. D e  autoriteitc .  van San Marino hebben gepreciseerd·dat er
inderdaad geen enkele belasting op de binnenlandse produktie of op de diensten 
van S an Marino is. D e  plaatselijke economische bedrijvigheid van San Marino 
om vat de diensten (hotels, toerisme), landbouw en industrie (hoofdzakelijk
de verwerking van ingevoerde produkten die later weer worden uitgevoerd).
T e  zijner tijd m oet bekeken worden of deze "eenfasebelasting" 
vergelijkbaar is m et een eventuele overeenkomst m et de Gemeenschap.
VIII. S T A N D P U N T  V A N  D E  C O M M IS S I E  T E N  A A N Z I E N  V A N  D E  V E R Z O E K E N  V A N  S A N  M A R I N O
a) A lgem een
24. In het M em o ran d u m  van San Marino is sprake van een anomalie in
de juridische en economische betrekkingen tussen de E E G  en San Marino (blz. 2, 
tweede alinea). In werkelijkheid zijn de juridische betrekkingen qua inhoud 
vergelijkbaar m et betrekkingen tussen de partijen van een douane-unie; m et 
andere woorden :  de huidige situatie is eigenlijk al vergelijkbaar m et de 
situatie die zou ontstaan wanneer een overeenkomst tot oprichting van een 
eenvoudige douane-unie tussen de E E G  en San Marino zou worden gesloten.
Vanuit institutioneel oogpunt bezien - hetgeen evenwel in het M e ­
m orandum  niet het geval is - is de situatie niet gewoon. Normaal gesproken 
wordt im m ers een onafhankelijk land dat een douane-unie vormt m et andere lan­
den op zijn minst in principe betrokken bij de besluiten van het douaneta­
rief en in voorkomend geval, ever de invoerregeling van de douane-unie. S an  
Marino echter wordt niet als zodanig betrokken bij de besluiten van de G e­
meenschap op dit gebied. Overigens werd San Marino, volgens de Overeenkomst 
van 1939, nooit door Italië betrokken bij de besluiten inzake het douane­
tarief en de invoerregeling van Italië welke op San Marino van toepassing 
w a  ren.
------ ./...
(1
) D e  Italiaanse regering vraagt thans aan de Commissie de terugbetaling,
vanaf 1979, van de douanerechten geïnd op de voor San Marino bestemde goederen.

- 9  -
25. Volgens het M em o ran d u m  (blz. 2 ) kunnen voor de economische sub­
jecten van San Marino niet de bepalingen en voordelen gelden van de c o m m u ­
nautaire verordeningen o m  de gevolgen van de bepalingen op het gebied van 
douanerechten en -tarieven te compenseren, aangezien dit recht uitsluitend 
is voorbehouden voor de economische subjecten van de Lid-Staten.
Ongetwijfeld wil San Marino o ok laten horen dat het op onrecht­
vaardige wijze van deze maatregelen is uitgesloten. Dit uitgangspunt blijkt 
echter niet juist te zijn. D e  takken van gemeenschappelijk beleid waarnaar 
wordt verwezen vormen geen onderdeel van de door het E E G — Verdrag ingestelde 
douane-unie, hetgeen ook blijkt uit het EEG-Verdrag dat zelf een duidelijk 
onderscheid maakt tussen de douane-unie en de takken van gemeenschappelijk 
beleid, zelfs wanneer deze takken van beleid, zoals het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid, hoofdzakelijk via de mechanismen van de douane-unie ten uit­
voer worden gelegd. H et zijn juist die takken van gemeenschappelijk beleid 
die de Europese Gemeenschap haar specifieke karakter verlenen.
Verder vorm en de gevolgen van de douane-unie niet alleen een last 
voor San Marino, doch zij >  ev  eren, zoals hierboven reeds werd uiteengezet, 
het land ook bepaalde voordelen op, m et n a m e  de mogelijkheid zijn produkten 
volgens dezelfde douaneregeling als die van Italië naar de gehele E E G  uit 
te voeren.
b) Douanevraagstuk ken
26. San Marino heeft bij brief van 1 7  december 1984 verzocht o m  een 
nieuw onderzoek, in het kader van onderhandelingen tussen de Gemeenschap en 
S an Marino, van de artikelen 42, 43, 44, 46 en 5 1  van het Verdrag van 1939.
Aangezien in feite de uit deze artikelen voortvloeiende douane-unie 
van San Marino m et Italië geen bijzonder grote moeilijkheden meebrengt en niet 
in strijd is m et het Verdrag, is er geen aanleiding o m  Italië voor te stellen 
dat de Gemeenschap deze artikelen overneemt. Bovendien kan m et artikel 46, 
lid 2, elk praktisch vraagstuk dat zich in de toekomst tussen Italië en 
San Marino zou kunnen voordoen, worden opgelost. D aar k o m t nog bij dat zelfs 
indien de bepalingen tot oprichting van een Douane-unie nadrukkelijk in de 
overeenkomst tussen de Gemeenschap en Italië waren opgenomen deze in de 
praktijk toch door de Italiaanse douanediensten zouden worden ten uitvoer 
geleed, gecontroleerd, enz. M e n  kan in de overeenkomst volstaan m et te ver­
melden dat de Gemeenschap in rechte Italië heeft opgevolgd in deze Douane-unie.
c) Landbouw
J  uri dischesituatie
27. In zijn M em o ran d u m  noem t S an  Marino de landbouwsector een v o o i—  
beeld van de problemen en moeilijkheden welke uit de anomalie van zijn posi­
tie ten opzichte van de Gemeenschap voortvloeien.
Volgens San Marino profiteren zijn landbouwers niet van de v o o i—  
delen (compenserende bedragen, steunmaatregelen, restituties) welke door de 
communautaire regeling worden toegekend aan de landbouwers in de Lid-Sta­
ten. D e  landbouwprodukten van San Marino, en m et n am e wijn, vallen niet 
onder het vrije verkeer binnen de Gemeenschap en kunnen slechts moeilijk 
naar dere landen worden uitgevoerd.

-  10  -
2 8.  W a t tensLotte de rundvleessector betreft, wenst San Marino van
rechtswege een aandeel te hebben in de verdeling van de GATT-contingenten 
welke jaarlijks aan de Lid-Staten worden toegekend, of geheel vrij d.w.z. 
m et vrijstelling van alle rechten en m et alle garanties ten aanzien van 
niet-wederuitvoer, een contingent dat in overeenstemming is m et zijn eigen 
behoeften in te voeren.
Feitelijke situatie
2 9.  D e  landbouwproduktie van San Marino is zeer beperkt. Zij bestaat
voornamelijk uit wijndruiven (ongeveer 2.000 ton in 1983), graan (3.400 ton 
in 1983), m elk (1.613.000 liter in 1983), vlees (ongeveer 250 ton in 1983) 
en olijfolie (ongeveer 30.000 k g  per jaar) Vrij grote hoeveelheden graan, 
olijven, vlees en m elk worden m et nam e uit Italië ingevoerd, en na verwer­
king gedeeltelijk opnieuw naar Italië uitgevoerd.
3 0.  W egens de situatie van San Marino zijn de prijzen van de landbouw-
produkten bijna op een li. gebracht .v.et de communautaire prijzen >  daartoe 
werden door de autoriteiten van S an Marino een aantal steunmaatregelen getrof­
fen (bijvoorbeeld voor granen en olijfolie). D e  gezondheidswetgeving en de 
kwaliteitsnormen van San Marino volgen doorgaans de communautaire wetgeving, 
zonder dat er evenwel sprake is van echte harmonisatie.
3 1.  W a t de handel m et derde landen betreft zijn, zodra San Marino
deel uitmaakt van het douanegebied van de Gemeenschap, op de invoer van 
landbouwprodukten in de Gemeenschap de heffingen of douanerechten van toepas­
sing. D e  tariefmaatregelen van de Gemeenschap - inclusief de concessies - 
gelden eveneens voor San Marino. In feite vallen de bedragen van de hef­
fingen en douanerechten thans onder de eigen middelen,want Italië maakte tot 
n u  toe geen onderscheid tussen de handel van de Gemeenschap en die van S an M arino.
Voorstel len
3 2.  O o k  al is het o m  verschillende redenen moeilijk in te gaan op het
verzoek van San Marino o m  uitbreiding van de communautaire prijsgaranties 
(m et financiering van het E 0 G F L ) tot de produkten van dat land, is ten 
aanzien van het handelsverkeer m et derde landen de eenvoudigste oplossing 
waarbij bilateraal een regeling wordt getroffen uitgaande van de bestaande 
situatie - de communautaire behandeling ook toe te passen op de produkten 
welke voor San Marino zijn bestemd of door San Marino worden uitgevoerd.
Aldus zouden over alle in de Gemeenschap ingevoerde produkten 
heffingen of douanerechten worden ge’ ind mits deze blijven deel uitmaken 
van de eigen middelen. D e  Gemeenschap zou kunnen bezien of uitvoerrestituties 
voor produkten van oorsprong uit San Marino moeten worden toegekend volgens 
dezelfde voorwaarden als voor produkten van de Gemeenschap. Hierbij dient 
rekening te worden gehouden m et het evenwicht tussen wederzijdse voordelen 
en lasten , m et nam e op financieël gebied.

-  11  -
at het handelsverkeer tussen de Gem eenschap en San Marino betreft 
20U in de overeenkomst moeten worden voorzien dat S an  Marino de verbintenis 
aangaat de communautaire regelingen op veterinair en fytosanitair gebied 
de communautaire kwaliteitsvoorschriften e.d. op de produkten welke naar
de Gemeenschap worden uitgevoerd toe te passen (1). E r zou een nauw e sam en­
werking tussen San Marino en de Gem eenschap tot stand moeten worden gebracht 
m et het oog op de controle ter plaatse o p de toepassing van de communautaire 
voorschriften, waarbij de Gemeenschap haar controlebevoegdheid aan een Lid­
staat, bijvoorbeeld Ita lie ,zou kunnen overdragen.
33. E en  bijzonder probleem doet zich voor m et betrekking tot het
verkeer van sanmarinese wijn in de Gem eenschap (2). Daar specifieke invoer­
formaliteiten ontbreken zou het probleem snel kunnen worden opgelost, zelfs 
nog vóór de sluiting van een eventuele overeenkomst, door een eenvoudige 
briefwisseling tussen de Gem eenschap en S an Marino. In dit kader zou San Marino
zich ertoe verbinden niet in te stem m en m et oenoLogische procédés en behan­
delingen welke niet ccr.'^rm de in o~,jlage III van Verordening (E E G ) nr.
337/79 genoemde procédés en behandelingen zijn, en toe te zien op de nale­
ving van de communautaire voorschriften op dit gebied >
bereid zijn tot zeer nauw e samenwerking van zijn diensten voor fraude­
bestrijding m et de diensten van de Lid-Staten en in het bijzonder m et de 
Italiaanse diensten ;
- ermee instemmen dat, voor de verzending van niet-gebotteIde wijn, het 
gebruikte ge leidedocument zal worden opgesteld door de daartoe bevoegde 
Italiaanse dienst of de expediteur van S an  Marino die daartoe door de 
bevoegde Italiaanse autoriteiten zou zijn gemachtigd ; in het laatste 
geval zouden de Italiaanse diensten m et medewerking van de autoriteiten 
van S an Marino periodieke controles bij deze expediteur moeten verrichten.
D e  diensten van de Commissie hebben overigens ontwerp-maatregelen opgesteld 
die in de desbetreffende communautaire verordening moeten worden opgenomen.
3é. W a t vlees betreft dient er allereerst op te worden gewezen dat
San Marino in feite al profiteert van het in het kader van het GATT-contingent 
aan Italië toegekende quotum, daar douanecontroles aan de grens tussen 
Italië en San Marino vrijwel niet bestaan.
Voorts zou gezien de situatie o p de gemeenschappelijke markt 
iedere verhoging van het contingent moeilijk aanvaardbaar zijn (zie document 
C O M  (83)500 van 28 juli 1983).
Tenslotte zij erop gewezen dat bij invoering van een specifiek 
contingent voor S an Marino aan de Ita l  iaans-Sanmarinese grens controles zouden 
moeten worden uitgevoerd, hetgeen gezien de om vang van het probleem over­
dreven zou zijn.
O m  die redenen, is het moeilijk op het verzoek van San Marino
in te gaan.
(1 ) net verwachte effect is dat San Marino zich bij de toepassing van de veterinaire 
wetgeving en dergelijke aan Italië zal aanpassen.
(2 ) V oor de uitvoer van Sanmarinese wijn naar de Gem eenschap is een oplossing gevonden 
in het kader van communautaire verordeningen (zie Verordening 997/81).

-  1 2  -
35. W a t  tenslotte die olijfoliesector betreft z o u  S a n  M arino, aange­
zien .bepaalde hoeveelheden in Italië geoogste olijven in S a n  M arino w o rd en  
geperst, erm ee m oeten instem m en dat d e  Italiaanse diensten d e  kwaliteit 
ervan controleren. O p  deze voorw aarde k a n  com m unautaire steun w o rd en  toe­
gekend.
d ) Buitenlandse handel 
Juridische situatie
36. T e n  aanzien van d e  klachten over het ontbreken v an  autonom e invoer­
contingenten, het ontbreken v an  uitvoerfaciliteiten e n  -voordelen, e n  d e  
onmogelijkheid o m  d e uitvoer v an  S a n  M arin o  een nationale dimensie te .verle­
n en  ( 1)  zij het volgende opgem erkt.
37. D e  toepassing o p  S a n  M arino v an  d e  door d e  G em een sch ap  besloten of 
toegestane invoerbeperkingen o p  produkten v an  oorsprong uit derde landen
(2  a  van het M ém orandum ^ e  voortvloeien uit d e  huidige situatie, lijkt 
inherent te zijn aan d e  o p nem ing v an  S a n  M arino in het douanegebied v an  d e  
G em eenschap. Hetzelfde z o u  gelden w anneer S a n  M arino m e t d e  G em een sch ap  
een overeenkom st z o u  hebben gesloten inzake d e  totstandbrenging van een douane- 
unie tussen beide partijen e n  in deze overeenkom st geen bijzondere bepalingen 
zouden zijn opgenom en. M e e r aandacht voor d e  belangen van S a n  M arino bij 
d e  besluiten van d e  G em een sch ap  is een elem ent w a a rm ee  bij d e  huidige stand 
v an  zaken o p  het vlak van d e  betrekkingen tussen Italië e n  S a n  M arino rekening 
m o e t w o rd en  gehouden.
38. B ehalve voor d e  landbouw produkten zijn er in feite geen "faciliteiten 
e n  voordelen die door d e  G em een sch ap  w o rd en  verleend o m  d e  o p  d e  uitvoer 
gerichte bedrijfstakken te steunen" (2  b  v an  het M e m o ra n d u m ). H o e w e l zij
aan een zekere com m unautaire discipline zijn onderw orpen, w orden de export­
kredieten n o g  door d e  verschillende Lid-Staten toegekend.
39. W a t  d e  preferentiële akkoorden m e t d e derde landen betreft hangt 
d e  situatie v an  S a n  M arino af v an  d e  door elk land gestelde voorw aarden.
D ö ó r  O c Z c  Ô N N Û O f ócri'i t r C f i L c i V a a k  U fc r L  f 0 K k 1 f 1 y  h c i ü ij 0n  O p  p r o d u k l ê f l  V 3H "C O fH “
munautaire oorsprong" e n  toegepast w o rd en  o p  d e  grondgebieden w aar d e  verdra­
g e n  v an  toepassing zijn, z o u  S a n  M arino hiervan juridisch gesproken niet pro­
fiteren. D a a r d e  invoer in S a n  M arino evenw el via Italië geschiedt, heeft 
S a n  M arino in het verleden al k u n n en  profiteren v an  d e  tariefconcessies o p  
i  nvoergebi ed.
M e t  betrekking tot d e  uitvoer v an  sanmarinese goederen is m e n  in h et 
verleden reeds gestuit o p  weigeringen v a n  derde landen o m  voor d e  door S a n  
M arin o  uitgevoerde produkten het preferentievoordeel toe te kennen in verband 
m e t het ontbreken v an  certificaten E U R  1 , die d e  Italiaanse douanediensten 
niet k u n n en  afgeven. T e n  aanzien v an  d e  uitvoer van sanmarinese goederen 
naar niet-preferentiëIe landen lijkt Verordening 802/68 betreffende het 
gemeenschappelijk begrip v a n  oorsprong niet v an  toepassing o p  S a n  M arino.
In  elk geval geven n o ch  d e  K a m e rs v an  K oophandel, n o ch  d e  Italiaanse douane­
diensten deze certificaten af voor d e produkten v an  S a n  M arino.
(1 ) Z ie blz. 2  v a n  het ad d e n d u m  bij het M e m o ra n d u m  van m e i 1984, bijlage 2

- 1 3  -
FeiteLijke situatie
40. D e  situatie inzake d e  uitvoer v an  S a n  M arino, die vanuit juridisch
oogpunt v o lk o m en  in orde is, veroorzaakt een  theoretische ongelijkheid o p  
econom isch vlak ten nadele v an  S a n  M arino, terwijl in d e  praktijk d e  landen 
die voor preferenties in aanm erking k o m e n  uiteindelijk hebben ingestem d m e t 
d e  toepassing van het stelsel v an  tariefpreferenties o p  d e  proukten v an  o o i—  
sprong uit S a n  M arino. E r  zij o o k  o p  g e w e z e n  dat v an  d e  tanden die voor pre­
ferenties in aanm erking k o m e n  alleen d e  E V A -L a n d e n , Spanje, Portugal, Turkije, 
Cyprus, M alta e n  Israël een  tariefpreferentie toekennen voor produkten uit d e  
G em eenschap. D e  uitvoer v a n  S a n  M arin o  naar deze preferentiële landen die 
een tariefpreferentie aan d e  com m unautaire produkten toekennen vertegenw ooi—  
digt ongeveer 5  %  v an  zijn totale handel.
Voorstel len
4 1 . D e  autoriteiten v an  S a n  M arin o  zijn niet tevreden over d e  huidige 
situatie daar zij "d e oorsprong v a n  d e  uitgevoerde produkten zoveel m ogelijk 
w en sen  te benadrukken e n  h u n  volledige onderhandelingsbevoegdheid m e t andere 
derde landen o p  het gebied v a n  buitenlandse handel willen behouden
W a t  het probleem  v an  d e  oorsprong betreft e n  teneinde in te g aan  
o p  het verzoek van S a n  M arin o  dienen er besprekingen te w o rd en  gevoerd over 
het vaststellen van een a d d e n d u m  bij d e  preferentiële overeenkom sten m e t 
het o o g m erk  d e  produkten v a n  oorsprong uit S a n  M arin o  gelijk te stelten m e t 
d e  produkten v an  oorsprong uit d e  G em een sch ap .
S a n  M arino heeft zich bereid verklaard d e  G em een sch ap  te m achtigen 
in zijn n a a m  o p  te treden. H e t aantal landen w a a rm ed e  m o e t w o rd en  onderhandeld 
is overigens zeer beperkt.
42. W a t  het uitreiken v an  certificaten E U R  1  door d e  bevoegde autoritei­
ten v an  d e  Republiek S a n  M arin o  betreft w o rd t ervan uitgegaan dat er in dat 
land een douaneadministratie bestaat. E e n  n a u w e  sam enw erking tussen S a n  M arin o  
e n  d e  douanediensten v an  een  andere Lid-Staat (Italië) die d e  certificaten
E U R  1  zouden afgeven, z o u  echter een  oplossing voor dit probleem  k u n n en  zijn. 
E e n  dergelijke oplossing doet o o k  het probleem  rijzen v an  d e  deelnem ing v a n  
S a n  M arino in d e  administratieve sam en w erk in g  w elke in d e  overeenkom sten is 
voorzien. S a n  M arino heeft voorgesteld w aarn em er te w orden. D e  C o m m issie  
heeft reeds m edegedeeld dat dit statuut niet bestaat e n  niet k a n  w o rd e n  
toegekend.
e ) Financiering
J  u  r  i  d  i  s  c  h e  situatie
43.  W a n n e e r het gaat o m  toegang tot d e  com m unautaire begrotingsmid­
delen of d e  com m unautaire financieringsinstrumenten e n  betere coördinatie 
m e t het com m unautaire banksysteem  z o u  er v a n  w o rd e n  uitgegaan dat S a n  M arin o  
lid w ordt v a n  d e  G em een sch ap  o f bij overeenkom st een vrij n a u w e  b an d  m e t d e  
G em een sch ap  tot stand brengt, aangezien deze fondsen in verband staan m e t 
beleidsmaatregelen die verder g aan  d an  d e  D ouane-unie.

- 1 4  -
FeiteLijke situatie
44. T e n  aanzien v an  d e  m ogelijkheden voor derde landen, die g een
lid zijn v a n  d e  G em eenschap, deel te h ebben in d e  com m unautaire fondsen 
e n  leningen zij het volgende opgem erkt :
a ) d e  fondsen van d e G em een sch ap  - het Regionaal Fonds, het Sociaal F o n d s - 
zijn bedoeld als m iddel o m  in gevallen v an  gebrek aan evenw icht in d e  
G em een sch ap  correcties aan te brengen. Juridisch gezien k unnen deze c o m ­
m unautaire instrumenten niet voor derde landen w o rd en  aangew end.
b )  v an  d e  financieringsinstrumenten - N C I, E G K S , E u rato m  e n  E IB  - k a n  het 
N C I  niet wettelijk buiten d e G em een sch ap  w o rd en  gebruikt. T o t o p  h eden 
hebben d e  E G K S  e n  E u rato m  een niet noem ensw aardig aantal maatregelen 
buiten d e  G em een sch ap  getroffen. D e  E I B  heeft in dit verband w e l een 
belangrijke rol gespeeld, h o ew el deze toch een betrekkelijk klein aandeel 
v an  haar totale activiteiten vertegenwoordigde (tussen 1 9 7 9  e n  1 9 8 3  
ongeveer 1 2 %  per jaar'.
In  het kader v an  d e  overeenkom sten m e t d e  kandidaat-Lid-Staten, 
het M iddellandse-Zeebekken en  d e  A C S -landen kent d e  E I B  uit hoofde v an  finan­
ciële protocollen e n  overeenkom sten leningen toe uit haar eigen m iddelen 
(enkele leningen m e t rentesubsidies uit d e  begrotingsmiddelen v an  d e  G e m e e n ­
schap) die zij als gevolmachtigde van d e  G em een sch ap  beheert.
V oorts beschikt d e  R a a d  van G ouverneurs v an  d e  B a n k  over speciale 
bevoegdheden o m  bij wijze van uitzondering per geval toestem m ing te verlenen 
voor toekenning v an  leningen buiten d e  G em een sch ap  (artikel 1 8  v an  d e  statu­
ten v an  d e  E IB ) voor d e  financiering v a n  bepaalde investeringen die voor d e  
G em een sch ap  v an  bijzonder belang zijn. Indien d e  E I B  echter dergelijke 
leningen toekent, k o m e n  deze leningen ten taste v an  d e  eigen m iddelen v an  
d e  B a n k  e n  d e  bepalingen daarvan (rentevoet, looptijd) w orden aangepast 
aan d e  o p  d e  m arkt geldende voorw aarden.
Tenslotte, kent d e  G em een sch ap  in het kader van financiële proto­
collen e n  a d  h o e  overeenkom sten o o k  L eningen tegen speciale voorw aarden 
of risicodragend kapitaal toe ten laste v an  d e begrotingsmiddelen v an  d e  
G em eenschap. E r zij o p  gew ezen dat S a n  M arino niet heeft verzocht o m  een 
overeenkom st die dergelijke geprivilegieerde betrekkingen o p  financieel 
gebied beoogt.

- 1 5  -
Voorstellen
4 - 5 .  D a a r S a n  M arin o  een derde lan d  is, is steunverlening door fondsen
v a n  d e  G em een sch ap  uitgesloten. V o o r d e  R epubliek blijft slechts d e  mogelijk­
heid een lening v an  d e  E I B  krachtens artikel 1 8  v a n  d e  statuten te ver­
krijgen. E r dient echter o p  g e w e z en  te w o rd e n  dat zelfs indien d e  E I B  
ingaat o p  een  dergelijk financieringsverzoek v an  S a n  M arino, dit land niet 
in aanm erking k o m t voor een preferentieel recht.
f) V ervoer
Juridische situatie
^6.  In  zijn M e m o ra n d u m  verklaart S a n  m arino te betreuren dat zijn
vervoerbedrijven niet k u n n en  profiteren v a n  het vrije verkeer v an  w egver­
voerders in d e  Lid-Staten, behalve in Italië.
O p  het gebied v an  het vervoer is d e  voornaam ste regeling binnen 
d e  G em een sch ap  een systeem  v an  bilaterale quota w elke door d e Lid-Staten 
zijn vastgesteld. B ehalve d e  bilaterale quota zijn er n o g  een aantal 
multilaterale quota, inclusief d e  com m unautaire quota. D e z e  multilaterale 
quota echter vertegenwoordigen een  m in ie m  percentage v an  d e totale tonnage 
die door d e  wegvervoerbedrijven tussen d e  Lid-Staten w ordt vervoerd.
Verordening ( E E G )  nr. 3164/76 v an  d e  R a a d  v an  1 6  d ecem ber 1 9 7 6  
betreffende het com m unautair contingent voor het goederenvervoer over d e  
w e g  tussen d e  Lid-Staten - gewijzigde versie - is uitsluitend v a n  toepassing 
o p  vervoerders o p  het grondgebied v an  d e  verschillende Lid-Staten.
4 7 . V olgens S a n  M arin o  w e rd  d e  hierboven geschetste situatie aanzien­
lijk verergerd door d e  uitsluiting v an  iedere mogelijkheid o m  in aanm erking 
te k o m e n  voor d e  faciliteiten v a n  d e  TIR -O vereenkom st.  D e z e  overeenkom st 
w erd  gesloten in het kader v an  d e  Organisatie v an  d e  V erenigde Naties, w aarvan 
S a n  M arino geen lid is.
F eitelijke s i  tuatie
4 8 . D e  com m unautaire w etgeving e n  b o v en g en o em d e overeenkom st v an  d e
V erenigde Naties m a k e n  het S a n  M arin o  niet m ogelijk volledig te genieten 
v a n  het vrije verkeer voor goederenvervoer over d e  w e g  binnen d e  G em eenschap, 
hetgeen ongetwijfeld nadelig t s v oor d e  vervoerders e n  voor d e  econom ie 
v an  S a n  M arino.
E r  blijken echter slechts zes vervoerbedrijven, m e t 1 7  w erkne­
m ers, in S a n  M arino te zijn die zich m e t goederenvervoer over d e  w e g  bezig­
houden.

- 1 6  -
Voorstel len
4 9 . O n d er deze om standigheden .  z o u  aan d e  behoeften van sanm arinese 
vervoerders m oeten w o rd en  voldaan door het afgeven van bilaterale vergunnin­
gen, w aarover o p  nationaal niveau door S a n  M arino e n  zijn voornaam ste handels­
partners k a n  w o rd en  onderhandeld, daar er geen belangrijk driehoeksvervoer 
tussen S a n  M arino e n  zijn handelspartners plaatsvindt.
5 0 . W ijziging v an  d e  com m unautaire w etgeving inzake d e com m unautaire 
multilaterale vergunningen o m  derde landen als S a n  M arino tevreden te stel­
len is n o ch  o p  praktisch n och o p  politiek vlak gewenst. D e  C o m m issie z o u  
S a n  M arino evenw el k u n n en  helpen bij het leggen v an  contacten m e t d e  adminis­
tratieve diensten v an  d e  Lid-Staten w aardoor S a n  M arino d e  nodige vergunnin­
g e n  voor d e  wegvervoerders z o u  ku n n en  krijgen. W a t  d e  T IR -O vereenkom st be­
treft, dient S a n  M arino door d e  U N O  te w o rd en  verzocht hiertoe toe te treden.
g ) Sociale zekerheid 
Juridische situatie
5 1 . S a n  M arino verzoekt o m  een overeenkom st m e t d e  G em een sch ap  w aar­
door d e  verordeningen inzake d e sociale zekerheid v an  d e migranten tot zijn 
onderdanen k u n n en  w o rd en  uitgebreid.
D e z e  verordeningen voorzien in d e  coördinatie van d e  stelsels 
v a n  sociale zekerheid ten gunste van w erknem ers die zich binnen d e  G e m e e n sc h a p  
verplaatsen, m e t n a m e  d e  gelijkheid van behandeling, d e  sam envoeging v an  d e  
verzekeringsperioden in d e  Lid-Staten e n  d e  uitvoer v an  prestaties naar d e  
Lid-Staten. D e z e  verordeningen w erden vastgesteld in het kader v an  het vrije 
verkeer v an  w erknem ers.
Dezelfde w aarborgen w orden gegeven door d e  bilaterale overeen­
kom sten tussen enerzijds S a n  M arino e n  anderzijds respectievelijk Frankrijk, 
Italië e n  België.
Praktische situatie
5 2 . A angezien S a n  M arino niet verzoekt o m  vrij verkeer van zijn 
w erknem ers binnen d e  G em een sch ap  en  d e  aanw erving v an  w erknem ers uit derde 
landen in d e  G em een sch ap  nagenoeg is stopgezet, blijft d e  uitbreiding v a n
d e  com m unautaire verordeningen (in d e  veronderstelling dat zulks m ogelijk is) 
praktisch zonder effect voor d e  in d e  G em een sch ap  w e rk z a m e  Sanm arinese w erk­
nem ers.
D e  door S a n  M arino verstrekte statistieken geven het volgende 
beeld te zien :
a) Sanm arinese w erknem ers w erk zaam  of w erkz a a m  gew eest in een Lid-Staat w a a r m e e  
gee n  bilaterale overeenkom st is gesloten
Duitsland 8 0  
L u x em b u rg  2 5  
N ederland 5  
V erenigd Koninkrijk 2 0  
Griekenland 2  
Ierland 2
1 3 4

- 1 7  -
b ) O nderdanen v an  Lid-Staten w a a rm e e  g een  overeenkom st is gesloten w e rk z a a m  
of w erk z a am  gew eest in"San M arin o
Duitsland 1 5
N ederland 3
V erenigd Koninkrijk 1 0  
Griekenland 2
Ierland 3
Totaal :  3 3
c)  Sanm arinese w erknem ers w e rk z a am  of w e rk z a a m  gew eest in m e e r d an  een Lid­
staat '  '
Frankrijk/BeIgië 1 5  
Italië/Frankrijk 2 0  
A n d ere 5 0
Totaal :  8 5
H e t totale aantal Sanm arinese w erk n em ers dat w erk zaam  is in Lid- 
Staten die niet m e t S a n  M arin o  door een bilaterale overeenkom st zijn verbonden 
bedraagt 134, het totale aantal co m m unautaire w erknem ers w erk zaam  in S a n  M a ­
rino 3 3 .
5 3 . D e  uitbreiding v an  d e  com m unautaire verordeningen z o u  trouw ens 
niet betekenen dat prestaties buiten d e  Lid-Staten w o rd e n  uitgevoerd, m a a r zou, 
als enig aanvullend voordeel o p  d e  bilaterale overeenkom sten, leiden tot d e  
sam envoeging van d e  perioden w aarin d e  w erk n em ers in d e  G em een sch ap  w e rk z a am  
w aren; het gaat hier slechts o m  8 5  personen.
D it is o o k  het geval bij d e  associatie- e n  sam enw erkingsovereen­
k o m sten  die d e  G em een sch ap  m e t bepaalde derde landen (Turkije, Algerije, M a ­
rokko, Tunesië, Portugal, Joegoslavië) heeft gesloten.
D e z e  overeenkom sten voorzien niet in d e  uitbreiding v an  d e  c o m m u ­
nautaire verordeningen, m a a r voeren e en  beperkter stelsel in dat alleen v a n  
toepassing is o p  w erknem ers uit deze landen die zich binnen d e  G e m e en sch a p  
verplaatsen.
Voorstellen
5 4 . In  afwachting v a n  d e  tenuitvoerlegging v an  d e  in het verslag v an  
d e  C o m m issie over d e  richtlijn voor het gem eenschappelijk beleid inzake m igra­
tie (1 ) voorgestelde maatregelen w o rd t voorgesteld d e  in een m e t S a n  M arin o
te sluiten overeenkom st o p  te n e m e n  bepalingen inzake sociale zekerheid te 
beperken tot d e  bevestiging v an  het beginsel v an  gelijke behandeling v oor in 
d e  G e m een sch ap  tewerkgestelde Sanm arinese w erknem ers e n  com m unautaire w erk­
nem ers, e n  voor in S a n  M arin o  tewerkgestelde com m unautaire w erknem ers e n  
Sanm arinese w erknem ers.
D e  onderstaande tekst k a n  w o rd e n  voorgesteld :
"1. D e  loontrekkenden e n  zelfsstandigen, v a n  Sanm arinese nationaliteit, e n  
d e  m e t h e n  sa m en w o n e n d e  gezinsleden vallen ten aanzien v an  d e  sociale 
zekerheidswetgeving onder een  regeling die w o rd t gekenm erkt d oor d e  af­
w ezigheid v an  iedere discriminatie o p  grond v an  nationaliteit ten op­
zichte v an  d e  onderdanen v an  d e  Lid-Staten w aarin zij w e rk z a am  zijn ;
2 . S a n  M arin o  staat aan  d e  loontrekkenden e n  zelfstandigen uit d e  verschillende 
Lid-Staten die o p  zijn grondgebied w e rk z a am  zijn, alsm ede aan  h u n  gezins­
leden , een zelfde regeling toe als bedoeld in lid 1".
C O M  (8 5 ) 48, punt 4 0

- 1 8  -
IX . C O N C L U S I E
5 5 . Eigenlijk leveren d e  door S a n  M arino ingediende verzoeken o p  econom isch 
vlak slechts geringe moeilijkheden op. D e  G em een sch ap  m a g  echter, w anneer 
zij een standpunt inneem t ten aanzien v an  het statuut van S a n  M arino, niet 
uit het o o g  verliezen dat een overeenkom st een precedent schept voor andere 
derde mini-staten v an  E uropa.
G ezien deze achtergrond z o u  d e  volgende reactie o p  d e verzoeken v an  S a n  
M arino, eventueel sa m e n  m e t reconventionele eisen , aanvaardbaar k u n n en  
*  zijn.
L a n d b o u w
- restituties bij d e  uitvoer v an  produkten v an  oorsprong v an  S a n  M arino ;
- het verkeer v an  landbouw produkten, m e t n a m e  Sanm arinese wijnen, in d e  
G em een sch ap  >
- toekenning v an  com m unautaire steun voor het persen in S a n  M arino v an  be­
paalde hoeveelheden in Italië geoogste olijven.
Buitenlandse handel
- valorisatie v an  d e  oorsprong v an  Sanm arinese produkten
-com m unautaire behandeling v an  d e  uitvoer v an  S a n  M arin o  m e t betrekking tot 
d e  handelsovereenkomsten v an  derde landen m e t d e  G em eenschap.
V ervoer
- eventuele mogelijkheid o m  S a n  M arino te helpen bij zijn inspanningen o m  
bilaterale vergunningen voor d e  wegvervoerders v an  S a n  M arino te verkrijgen.
Sociale Zekerheid
- gelijke behandeling v an  d e  in d e  G em een sch ap  tewerkgestelde Sanm arinese 
w erknem ers e n  d e  com m unautaire w erknem ers.
56. V olgens d e  C o m m issie z o u  een dergelijke overeenkom st, zo w el in juri­
disch als in praktisch opzicht, d e  tussen d e  G em een sch ap  en  S a n  M arino bestaande 
anom alieën k unnen regelen.
W a t  d e  v o rm  e n  d e  modaliteiten v a n  een dergelijke overeenkom st betreft, 
k a n  een o p  artikel 1 1 3  e n  eventueel andere artikelen gebaseerde vereenvoudigde 
form ule (briefwisseling m e t bijlagen) in overw eging w orden g en o m en . D o o r 
een dergelijke benadering, waarbij d e  veelom vattende form ule v an  artikel 2 3 8  
w ordt verm eden, zouden d e  hierboven g e n o e m d e  problem en snel k u n n en  w o rd e n  
opgelost e n  zo u  aan d e  w en sen  v an  d e  Sanm arinese regering w o rd en  teg e m o e tg e k o m e n .

- 1 9  -
57.  O m  d e  voorstellen tot oplossing v a n  d e  door S a n  M arino verm elde 
vraagstukken te formaliseren beveelt d e  C o m m issie  d e  R a a d  aan :
- haar te m achtigen onderhandelingen m e t d e  R epubliek S a n  M arino te openen 
m e t het o o g  o p  het sluiten v an  e e n  overeenkom st j
- voor deze onderhandelingen d e  in bijlage I V  o p g e n o m e n  richtlijnen vast te stellen.
D e  goedkeuring v an  deze richtlijnen zal d e  C o m m issie  in staat stellen 
d e  onderhandelingen in 1 9 8 5  te openen.

B I J L A G E  I
Republiek v an  S a n  M a rin o  
Perm anente M issie bij d e  
Europese G em eenschappen 
B rugm anlaan 44, b u s 8  
1 0 6 0  Brussel
M E M O R A N D U M
Zoals reeds tijdens het onderhoud v a n  1 8  septem ber 1 9 8 3  tussen voor­
zitter T horn e n  Staatssecretaris Reffi bij h et officiële bezoek a a r . S a n  M a rin o  
v a n  d e  voorzitter v a n  d e  C o m m issie v a n  d e  Europese G em enschappen w e rd  o n d e i—  
streept, is d e  regering v a n  S a n  M arin o  voornem ens o m  o p  korte termijn onder­
handel ingen te openen m e t d e  bevoegde autoriteiten v a n  d e  G em een sch ap  ten einde 
het statuut v an  d e  Republiek ten opzichte v a n  d e  E E G  te deficiëren d e  verschillende 
sectoren en  aspecten v a n  het <r;-omisch, com m ercieel, financieel en  sociaal verkeer 
op passende wijze te reglementeren voor w a t betreft d e  n o rm en  e n  procedures.
H o e w e l reeds m e e r d an  2 5  jaar sinds d e  ondertekening v a n  d e  V erdragen v a n  R o m e  
zijn verstreken, is d e  rechtspositie v a n  d e  Republiek v a n  S a n  M arin o  ten opzichte 
v a n  d e  E E G , m e t n a m e  v oor w a t betreft d e  juridische e n  econom ische aspecten v a n  
d e  bilaterale betrekkingen, n  ogonduidelijk e n  niet precies om schreven; dit 
levert d e  regering evenals d e  econom ische subjecten· heel w a t problem en e n  
moeilijkheden o p  e n  is bepalend v o o r een situatie die afbreuk doet a an  h u n  
belangen en  legitieme rechten.
V orts verklaart dit w a a ro m  d e  opheffing v a n  elke anom alie in d e  bilaterale 
betrekkingen één v a n  d e  prioritairedoeIste 11ingen v a n  het buiten landse beleid 
v a n  d e  nieuw e regering v a n  S a n  M a rin o  is; zij heeft reeds een zeer belangrijke 
stap in d eze richting gedaan d a n k  zij d e  recente voltooiing v a n  d e  formaliteiten 
w aardoor officiële betrekkingen tussen d e  Republiek en  d e  Europese G em een sch ap p en  
k onden w o rd en  ingesteld e n  vervolgens een  M issie v a n  S a n  M arin o  te Brussel k o n  
w o rd en  geopend.
O o k  al zijn d e  com m unautaire organen tot dusver niet officieel over het 
vraagstuk geraadpleegd, toch twijfelt niem and a a n  het bestaan v a n  tw ee n a u w  
om schreven reële situaties :
1 ) Krachtens artikel 2  v an  V erordening v a n  d e  R aad  ( E E G )  nr. 1496/68 m a a k t
het grondgebied v a n  d e  Republiek S a n  M arin o  in alle opzichte integraal 
onderdeel uit v a n  het douanegebied v a n  d e  E E G . D it is niet, zoals m e n  
logischerwijze z o u  verwachten, toe te schrijven a a n  een tussen d e  betrokken 
partijen n a  een a d  hoc-onderhandeling gesloten overeenkomst, d o ch  veeleer 
aan  een unilateraal bes L ui: gebaseerd o p  d e  veronderstelling dat d e  douane- 
unie die in feite door d e  O vereenkom st Italië/San M arin o  v a n  3 1  m aart 1 9 3 9  
w erd  gesanctioneerd, noodzakelijkerwijs zoum oeten leiden tot d e  aanpassing 
e n  eenpassing e n  eenm aking, w a t douane-zaken betreft, v a n  d e  grondgebieden 
v an  d e  beide Lid-Staten binnen d e  E E G ;

-  2 -
2. D e  Republiek S a n  M a rin o  is geen Lid— Staat v a n  d e  E E G , d o c h  een land
dat in alle opzichten als e en  derde land w o rd t beschouw d, zulks d es 
te m e e r aangezien geen enkele bepaling v a n  het V erdrag tot oprichting 
v a n  d e  E E G  voorziet in  d e  m o g elijk h eid  d at of d e  onderdanen v a n  S a n  M a rin o  
d e  com m unautaire w etgeving e n  h et G em eenschapsrecht w o rd e n  toegepast. In  
geen enkel geval zal m e n  o p  S a n  M a rin o  het bepaalde in  artikel 227, lid 4  
v an  het E E G -V e rd ra g  v a n  toepassing k u n n en  brengen, w aarin d e  to e  passing v a n  
d e  bepalingen v a n  V erd rag  w o rd t uitgebreid tot "d e E uropese grondgebieden 
w elker buitenlandse betrekkingen d o o r een Lid-Staat w o rd e n  behartigd".
D e  absolute geldigheid v a n  d eze stelling is overigers reeds bevestigd e n  
erkend d o o r d e  C o m m issie  v a n  d e  E uropese G em een sch ap p en  die het verzoek v a n  
S a n  M arin o  o m  instelling v a n  officiële betrekkingen anders niet zo u  h eb b en  
geaccepteerd.
H e t gecom bineerde gevolg v a n  d eze beide reële situaties is d e  reeds in  d e  
juridische e n  econom ische verslagen g e n o e m d e  abnorm ale verhouding tussen d e  E E G  
e n  d e  Republiek S a n  M arino.
Enerzijds impliceert c e  o p n e m in g  v a n  het grondgebied v a n  S a n  M arin o  in  
het douanegebied v a n  d e  G e m e en sch a p  nam elijk d e  gebondenheid v an  d e  econom ische 
subjecten v a n  S a n  M a rin o  a a n  alle verplichtengen e n  lasten als neergelegd in  d e  
douanew etgeving die v a n  toepassing is o p  h et verkeer v a n  goederen e n  diensten o p  
het douanegebied v a n  d e  G em een sch ap , zoals dit is om schreven in b o v en g en o em d e 
V erordening nr. 1496/68.
Anderzijds k u n n en  d eze zelfde subjecten in  geen enkel geval profiteren v a n  
d e  bepalingen e n  voordelen als neergelegd in  d e  com m unautaire verordeningen, zulks 
als com pensatie v o o r d e  gevolgen v a n  d e  bepalingen o p  h et gebied v a n  douanerechten 
e n  tarieven, aan  gezien dit recht uitsluitend is voorbehouden a a n  d e  econom ische 
subjectq-) v an  de Lid-Staten.
G ezien het bovenstaande lijkt het d an  o o k  ten volle gerechtvaardigd dat d e  
regering w e rd  m edegedeeld, o m  officieel m e t d e  C o m m issie  v an  d e  Europese G e m e e n ­
schappen onderhandelingen te openen ten einde via een  bilaterale a d  hoc-overec^kom st, 
zoals overigens voorzien in d e  artikelen 1 1 3  e n  2 3 8  v an  het V erdrag tot oprichting 
v an  d e E E G , d e rechtspositie v an  d e  R epubliek S a n  M arin o  ten opzichte v an  d e  E E G  
te regelen e n  d e  voorw aarden e n  procedures voor het bilateraal verkeer in alle, 
onder d e  G em een sch ap  ressorterende bedrijfstakken vast te stellen.
T er vergemakkelijking v a n  het zoeken, door d e  deskundigen v an  beide partijen, 
naar d e  in wettelijk e n  procedureel opzicht m eest gepaste oplossingen e n  naar d e  
m eest praktische, rationelste e n  snelste form ule voor een  overeenkom st, leek het 
nuttig en  gew enst o m  in beknopte v o rm  enkele voorbeelden te geven v an  d e  m eest 
frappante problem en e n  moeilijkheden die d e  Staat,de onderdanen e n  d e  econom ische 
subjecten van S a n  M arino ten onrechte in  een  m inderw aardige situatie plaatsen 
binnffihet douanegebied v an  d e  G e m e e n sc h a p  w aarin zij in navolging v an  d e  Lid­
staten zijn o p g en o m en .
1 . L A N D B O U W
a ) V oordelen als voorzien door het E O G F L
D e  prijzen v an  d e  landbouw produkten v an  S a n  M arino (m elk, boter, olijfolie, 
enz.) m oeten vanzelfsprekend ten volle w o rd e n  afgestem d o p  d e  prijzen die 
door d e  com m unautaire autoriteiten zijn vastgesteld.

- 3  -
D e  L an d b o u w ers van S a n  M arino k o m e n  evenw el o p  generlei wijze in anm erking 
voor d e voordelen die aan h u n  collega's van d e Lid-Staten w o rd en  toegekend 
(com penserende bedragen, integratie van prijzen, prem ies e n  terugbetalingen 
bij produktie e n  uitvoer, enz.), zulks zonder enige andere tegenprestatie o f 
schadeloosstelling.
b ) V lees
Terwijl d e veeteelt van S a n  M arino o m  d e reeds in bovenstaande paragraaf 
aangegeven redenen ernstig w ordt benadeeld door d e vigerende w etgeving v an  
d e G em eenschap, bevindtde staat zelf zich in een bijzonder moeilijke 
situatie w e g e n s d e steeds sterkere druk v an  d e  econom ische subjecten e n  
d e sociale partners.
H e t is namelijk uit juridisch en  ethisch oogpunt niet te rechtwaardigen dat 
het voor een zoevereine staat als S a n  M arino onm ogelijk blijft o m  als een 
volwaardig partner gebruik te m a k e n  van het recht in aanm erking te k o m e n  
voor d e jaarlijks door d e E E G  aan d e Lid-Staten toegekende G A TT -contingenten 
voor vlees of, o m  onder vrijstelling v an  com m unautaire rechten e n  uiteraard 
m e t alle nodige garanties voor w a t betreft d e niet-wederuitvoer, een vast 
contingent vlees, o v e i .  zoomende m e t d e eigen behoeften, alsm ede voor d e  
lan d b o u w  v an  S a n  M arino bestem de meststoffen en  veevoeders in te voeren.
c ) Uitvoer v an  landbouw produkten
N iet alleen is het verkeer v an  landbouw produkten v an  S a n  M arino, m e t n a m e  
v an  w ijn niet geheel vrij in het douanegebied van d e G em eenschap, m aar daar 
k o m t n o g  bij dat deze produkten naar derde landen moeilijk k unnen w o rd en  
uitgevoerd w e g e n s grote complicaties o p  douane- e n  technisch gebied.
In tegenstelling tot h u n  collega's van d e Lid-Staten ku n n en  d e landbouw ers 
v an  S a n  M arino niet ter plaatse d e verschillende formulieren e n  benodigde 
vergunningen die door d e  bevoegde autoriteiten van d e Lid-Staten w o rd en  
afgegeven, bem achtigen e n  zijn zij daardoor genoodzaakt zich te verlaten 
o p  d e landbouwstructuren van d e aangrenzende Italiaanse gebieden zonder 
evenw el ervan verzekerd te k u n n e n  zijn dat zij telkens d e nodige bereid­
heid e n  sam enw erking vinden; in elk geval kunnen zij ervan verzekerd zijn 
dat dit altijd gepaard gaat m e t extra kosten en  evidente nadelen voor w a t 
betreft im a g e  e n  geloofwaardigheid.
Terzelfder tijd w ordt geconstateerd dat d e reeds gesignaleerde discriminatie 
ten opzichte v an  d e landbouw ers v an  S a n  M arino die niet in aanm erking k o m e n  
voor prem ies e n  steun bij uitvoer e n  bij produktie, zulks inttegenstelling 
tot h u n  concurrenten v an  d e Lid-Staten v an  d e  E E G , blijft voortbestaan.
2 . B U I T E N L A N D S E  H A N D E L
a) Invoerbeperkingen
D e  ontwikkelingsmogelijkheden van d e econom ie v an  S a n  M arino w o rd en  ernstig 
in gevaar gebracht door het feit dat o p  d e  invoer, zonder enige tegenprestatie,

- 4  -
alle com m unautaire bepalingen inzake kwantitatieve beperkingen bij invoer 
w o rd en  toegepast. H e t feit dat het land niet k a n  profiteren v an  au tonom e 
contingenten voor produkten uit derde landen beperkt in aanzienlijke m ate 
het concurrentievermogen v an  d e  industrie v an  S a n  M arino: deze is voornam e­
lijk gericht o p  d e  verw erking v an  halffabrikaten (textiel, porselein, 
metalLnijverheid, werktuigkunde, enz.) die v aak  tegen betere voorw aarden 
verkrijgbaar zijn in d e derde wereld, e n  in d e aziatische e n  oosteuropese 
L an d en .
b ) Prem ies e n  restituties bij uitvoer
O o k  o p  dit punten w o rd en  voor d e  landbouw sector d e  reeds g e n o e m d e  criteria 
toegepast: d e  exporteurs v an  S a n  M arin o  k u n n en  o p  generlei wijze in a a n m e i—  
king k o m e n  voor d e  faciliteiten e n  voordelen die eventueel door d e G e m e e n ­
schap w o rd en  verleend o m  d e  o p  d e  uitvoer gerichte bedrijfstakken te steunen. 
Hierdoor w o rd en  d e om standigheden w aaronder d e  industriële v an  S a n  M arin o  
w erken n o g  slechter aangezien zij w e l dezelfde verplichtingen en  lasten 
hebben als h u n  collega's v an  d e  G em een sch ap .
3. K R E D I E T
D e  w etgeving v an  d e G em e en sch a p  voorziet in een  gehele reeks steunmaat­
regelen e n  financiële faciliteiten o m  het gebrek aan  evenw icht tussen d e  econom ieën 
v a n  d e  Lid-Staten e n  tussen de verschillende gebieden van d e  Lid-Staten zelf te 
verminderen. D e z e  voordelen w o rd en  geboden hetzij door m iddel v an  d e  overdracht 
v an  financiële m iddelen uit d e  EG -begroting naar d e  begroting v an  d e  verschillende 
Lid-Staten voor d e tenuitvoerlegging v an  specifieke program m a's (beroepsopleiding, 
ontwikkeling v an  infrastructuren e n  v an  d e industrie, uitvoerkredieten enz.) hetzij 
door m iddel van d e toelating tot d e  door d e  E I B  toegekende speciale financieringen 
tegen een gunstig tarief.
H e t spreekt vanzelf dat d e  uitslu.iting v an  d e  R epuo-iek v an  d e  mogelijkheid 
o m  in einigerlei v o rm  tegen gunstige voorw aarden voor een com m unautaire financiering 
o f krediet in aanm erking te k o m e n  een  handicap v o rm t voor d e  ontwikkeling v an  het 
concurrentievermogen van d e econom ie v an  S a n  M arino, w e lk  land bovendien ernstig 
benadeeld w ordt door d e  negatieve repercussies v an  d e  veelvuldige crises v an  het 
Europees M onetair Stelsel e n  het ontbreken v an  coördinatie tussen het bankstel^el 
v a n  d e  G em een sch ap  e n  dat v an  S a n  M arino.
4 . V E R V O E R
In d e  internationale vervoerssector bevinden d e  vervoersdiensten v an  S a n  
M arino zich reeds geruim e tijd in moeilijkheden. A l w o rd t het vrije verkeer o p  het 
Italiaanse grondgebied w e g e n s d e  vigerende, o p  een  overeenkom st gebaseerde bepalingen 
tussen beide landen o p  geen enkele wijze belem m erd, dat betekent n o g  niet dat er 
in d e  andere Lid-Staten v an  d e  E G  eveneens vrijheid v an  verkeer voor d e  sanm arinese 
produkten bestaat.
D e  negatieve situatie v an  deze sector is overigens n o g  aanzienlijk ver­
slechterd door d e  uitsluiting v an  d e  mogelijkheid o m  gebruik te m a k e n  v an  d e  
faciliteiten die in d e  T IR + overeenkom st zijn vastgelegd.

D it Leidt tot een absurde situatie waarin d e exporteurs uf importeurs v an  
S a n  M arino zich g ed w o n g en  zien buitenlandse vrachtrijders in dienst te n e m e n  ten 
einde moeilijkheden e n  tegenslagen die veel geld k u n n en  kosten, te vermijden.
O o k  in dit geval is het derhalve absoluut noodzakelijk o m  tot een overeen­
k o m st te k o m e n  waarbij elke discriminatie w ordt vastgesteld voor een vrije e n  
rendabele uitoefening - o p  basis van volledige e n  daadwerkelijke gelijkheid e n  
wederkerigheid - v an  een bedrijfsbezigheid die uit oogpunt van werkgelegenheid 
interessante afzetgebieden zo u  kunnen verschaffen.
5 . S O C I A L E  Z E K E R H E I D
D a n k  zij d e  Italiaans-Sanmarinese O vereenkom st inzake sociale zekerheid v a n  
1 0  juli 1 9 7 4  zijn d e nodige grondslagen gelegd voor verbetering van d e  anachronis­
tische situatie waarin d e w erknem ers v an  S a n  M arino die naar verschillende E G -  
landen zijn geëmigreerd, zich bevinden.
G ezien d e  reeds o p  bilateraal plan gesanctioneerde gelijkheid van behandeli 
tussen Italiaanse, Belgische, Franse e n  Sanm arinese w erknem ers alsm ede d e geringe 
betekenis v an  d e m igratiebew n''·’n g  van Stn M arino, die overigens sinds geruim e tijd 
praktisch nihil is, z o u  het n.et moeilijk m oeten zijn, o m  tot een multilaterale 
overeenkom st te k o m e n  waarbij d e  onderdanen van S a n  M arino, o p  basis v an  volledige 
wederkerigheid, onder d e sociale verordeningen v an  d e G em een sch ap  zouden vallen 
m e t uitzondering uiteraard v an  de bepalingen betreffende het vrij verkeer v an  
w erknem ers.
N B . D e  in dit m e m o ra n d u m  aan d e  orde gestelde vraagstukken zouden zelfs o p  korte 
termijn nader k unnen w o rd en  uitgewerkt tijdens ad-hoc-vergaderingen v an  
'technische aard. In ieder geval k an  een m eer gedetailleerde uiteenzetting 
v an  het door d e regering van S a n  M arino overw ogen politieke beleid ten aan­
zien v an  haar betrekkingen m e t d e G em een sch ap  w o rd en  verstrekt tijdens e e r , 
officieel bezoek aan Brussel van d e staatssecretaris van buitenlandse e n  
potitieke zaken v an  d e Republiek; d e datum  van dit bezoek k an  z o  spoedig 
m ogelijk in gemeenschappelijk overleg w o rd en  vastgesteld uiteraard m e t 
inachtnem ing van de verplichtingen van d e  heer T horn en  van d e andere 
leden van d e C o m m issie die hierin eventueel geïnteresseerd zijn.

b ijl a g e  I
Republiek v an  S a n  M a rin o  
Perm anente M issie bij d e  
Europese G em eenschappen 
B rugm anlaan 44, b u s 8  
1 0 6 0  Brussel
M E  M O R A N D U M
Zoals reeds tijdens h et onderhoud v a n  1 8  septem ber 1 9 8 3  tussen voor­
zitter T horn e n  Staatssecretaris Reffi bij h e t officiële bezoek a a n  S a n  M a rin o  
v a n  d e  voorzitter v a n  d e  C o m m issie  v a n  d e  E uropese G em en sch ap p en  w e rd  onder­
streept, y s  d e  regering v a n  S a n  M a rin o  v o o rn em en s o m  o p  korte termijn onder­
handel ingen te openen m e t d e  bevoegde autoriteiten v a n  d e  G em e en sch a p  ten einde 
het statuut v an  d e  Republiek ten opzichte v a n  d e  E E G  te deficiëren d e  verschillende 
sectoren e n  aspect^ v a n  het c  „ c .'.o m is c h , com m ercieel, financieel e n  sociaal verkeer 
o p  passende wijze te reglementeren voor w a t betreft d e  n o rm en  e n  procedures.
H o e w e l reeds m e e r d an  2 5  jaar sinds d e  ondertekening v a n  d e  V erdragen v a n  R o m e  
zijn verstreken, is d e  rechtspositie v a n  d e  R epubliek v a n  S a n  M a rin o  ten opzichte 
v a n  d e  E E G , m e t n a m e  v o o r w a t betreft d e  juridische e n  econom ische aspecten v a n  
d e  bilaterale betrekkingen, n  ogonduidelijk e n  niet precies om schreven; dit 
levert d e  regering evenal's d e  econom ische subjecten· heel w a t problem en e n  
moeilijkheden o p  e n  is bepalend v o o r een  situatie die afbreuk doet a a n  h u n  
belangen en  legitieme rechten.
V orts verklaart dit w a a ro m  d e  opheffing v a n  elke anom alie in d e  bilaterale 
betrekkingen één v a n  d e  prioritairedoelstellingen v a n  het buiten landse beleid 
v a n  d e  nieuw e regering v a n  S a n  M a rin o  is; zij heeft reeds een zeer bet^ngrijl*e 
stap in d eze richting gedaan d a n k  zij d e  recente voltooiing v a n  d e  formalité^ten .  
w a a rd o o r, officiële betrekkingen tussen d e  R epubliek e n  d e  Europese G em een sch ap p en  
k o n d en  w o rd en  ingesteld e n  vervolgens een  M issie v a n  S a n  M arin o  te Brussel k o n  
w o rd en  geopend.
O o k  al zijn d e  com m unautaire organen tot dusver niet officieel over h et 
vraagstuk geraadpleegd, toch twijfelt n iem an d  a a n  het bestaan v a n  tw ee n a u w  
om schreven reële situaties :
1 ) Krachtens artikel 2  v a n  V erordening v a n  d e  R a ad  ( E E G )  nr. 1496/68 m a a k t
het grondgebied v a n  d e  R epubliek S a n  M a rin o  in  alle opzichte integraal 
onderdeel uit v a n  h et douanegebied v a n  d e  E E G . D it is niet, zoals m e n  
logischerwijze z o u  verw achten, toe te schrijven a a n  een tussen d e  betrokken 
partijen n a  een  a d  hoc-onderhandeling gesloten overeenkom st, d o c h  veeleer 
a an  een unilateraal besluit gebaseerd o p  d e  veronderstelling dat d e  douane- 
unie die in  feite d o o r c a  O v ereen k o m st Italië/San M a rin o  v a n  3 1  m aart 1 9 3 9  
w erd  gesanctioneerd, noodzakelijkerwijs z o u  m o eten  leiden tot d e  aanpassing 
en  eenpassing e n  eenm aking, w a t douane-zaken betreft, v a n  d e  grondgebieden 
v a n  d e  beide Lid-Staten binnen d e  E E G ;

-  2 -
2. D e  Republiek S a n  M arin o  is geen Lid-Staat v an  d e  E E G , d o ch  een land ,
dat in alle opzichten als een derde land w o rd t beschouw d, zulks d es 
te m e e r aangezien geen enkele bepaling v a n  het V erdrag tot oprichting 
v a n  d e  E E G  voorziet in d e  m ogelijkheid dat of d e  onderdanen v a n  S a n  M a rin o  
,  d e  com m unautaire w etgeving e n  het G em eenschapsrecht w o rd en  toegepast. In
geen enkel geval zal m e n  o p  S a n  M arin o  het bepaalde in artikel 227, lid 4  
v a n  het E E G -V erd rag  v a n  toepassing k unnen brengen, waarin d e  toe.passing v a n  
d e  bepalingen v a n  V erdrag w o rd t uitgebreid tot "d e Europese grondgebieden 
w elker buitenlandse betrekkingen door een Lid-Staat w o rd en  behartigd".
D e  absolute geldigheid v a n  deze stelling is overigers reeds bevestigd e n  
erkend d o o r d e  C o m m issie v a n  d e  Europese G em eenschappen die het verzoek v a n  
S a n  M arin o  o m  instelling v a n  officiële betrekkingen anders niet zo u  h eb b en  
geaccepteerd.
H « t 'gecom bineerde gevolg v a n  deze beide reële situaties is d e  reeds in  d e  
juridische e n  econom ische verslagen g en o em d e abnorm ale verhouding tussen d e  E E G  
e n  d e  Republiek S a n  M arino.
Enerzijds impliceert a e  o p n em in g  v a n  het grondgebied v an  S a n  M arin o  in  
het douanegebied v a n  d e  G em een sch ap  namelijk d e  gebondenheid v a n  d e  econom ische 
subjecten v a n  S a n  M arin o  a a n  alle verplichtengen e n  lasten als neergelegd in  d e  
douanew etgeving die v a n  toepassing is o p  het verkeer v an  goederen e n  diensten o p  
het douanegebied v a n  d e  G em eenschap, zoals dit is om schreven in b o v en g en o em d e 
Verordening nr. 1496/68. ‘
Anderzijds k u n n en  deze zelfde subjecten in geen enkel geval profiteren v a n  
d e  bepalingen e n  voordelen als neergelegd in  d e  com m unautaire verordeningen, zulks 
als com pensatie voor d e  gevolgen v a n  d e  bepalingen o p  het gebied v a n  douanerechten 
e n  tarieven, aan gezien dit recht uitsluitend is voorbehouden a a n  d e  econom ische 
subject^ v an  de Lid-Staten.
G ezien het bovenstaande lijkt het dan o o k  ten volle gerechtvaardigd dat d e  
regering w e rd  m edegedeeld, o m  officieel m e t d e  C o m m issie van d e Europese G e m e e n ­
schappen onderhandelingen te openen ten einde via een bilaterale a d  hoc-overeenkom st, 
zoals overigens voorzien in d e artikelen 1 1 3  e n  2 3 8  v an  het V erdrag tot oprichting 
v an  d e E E G , d e  rechtspositie v an  d e  Republiek S a n  M arino ten opzichte v an  d e  E E G  
te regelen e n  d e  voorw aarden e n  procedures voor het bilateraal verkeer in alle, 
onder d e  G em een sch ap  ressorterende bedrijfstakken vast te stellen.
T er vergemakkelijking v an  het zoeken, door d e  deskundigen van beide partijen, 
naar d e  in wettelijk e n  procedureel opzicht m eest gepaste oplossingen e n  naar d e  
m eest praktische, rationelste e n  snelste form ule voor een overeenkom st, leek het 
nuttig e n  gew enst o m  in beknopte v o rm  enkele voorbeelden te geven van d e  m eest 
frappante problem en e n  moeilijkheden die d e  Staat,de onderdanen en  d e  econom ische 
subjecten van S a n  M arino ten onechte in een m inderwaardige situatie plaatsen 
binnii het douanegebied van d e  G em een sch ap  waarin zij in navolging van ^e L i d * » * -  
Staten zijn op g en o m en . _ _  °
1 . L A N D B O U W*
a) V oordelen als voorzien door het· E O G F L
D e  prijzen v an  d e  landbouw produkten v an  S a n  M a rin o · (m elk, boter, olijfolie, 
enz.) m oeten vanzelfsprekend ten volle w o rd en  afgestem d o p  d e  prijzen die 
door d e  com m unautaire autoriteiten zijn vastgesteld.
I

- 3  -
D e  L an d b o u w ers v an  S a n  M arino k o m e n  ev en w el o p  generlei wijze in anm erking 
voor d e  voordelen die aan h u n  collega's v an  d e  Lid-Staten w o rd en  toegekend, 
(com penserende bedragen, integratie v an  prijzen, prem ies e n  terugbetalingen 
bij produktie e n  uitvoer, enz.), zulks zonder enige andere tegenprestatie o f 
schadeloosstelling.
b ) V lees
Terwijl d e veeteelt v an  S a n  M arin o  o m  d e  reeds in bovenstaande paragraaf 
aangegeven redenen ernstig w o rd t benadeeld door d e  vigerende w etgeving v a n  
d e  G em eenschap, bevindtde staat zelf zich in een  bijzonder moeilijke 
situatie w eg en s d e  steeds sterkere druk v an  d e  econom ische subjecten e n  
d e sociale partners.
H e t is namelijk uit juridisch e n  ethisch oogpunt niet te rechtwaardigen dat 
het voor een zoevereine staat als S a n  M arin o  onm ogelijk blijft o m  als een  
volwaardig partner gebruik te m a k e n  v an  het recht in aanm erking te k o m e n  
vcfG r d e jaarlijks door d e  E E G  aan d e  Lid-Staten toegekende G A T T -contingenten 
voor vlees of, o m  onder vrijstelling v an  com m unautaire rechten e n  uiteraard 
m e t alle nodige garanties voor w a t betreft d e  niet-wederuitvoer, een vast 
contingent vlees, o v e : e ,,k o m e n d e  m e t d e  eigen behoeften, alsm ede voor d e  
lan d b o u w  van S a n  M arino bestem de meststoffen e n  veevoeders in te voeren.
c ) Uitvoer v an  landbouw produkten
Niet alleen is het verkeer v an  landbouw produkten v an  S a n  M arino, m e t n a m e  
van w ijn niet geheel vrij in het douanegebied v an  d e  G em eenschap, m a a r daar 
k o m t n o g  bij dat deze produkten naar derde landen moeilijk k u n n en  w o rd e n  
uitgevoerd w e g e n s grote complicaties o p  douane- e n  technisch gebied.
In  tegenstelling tot h u n  collega's v an  d e  Lid-Staten k u n n en  d e  landbouw ers 
van S a n  M arino niet ter plaatse d e  verschillende formulieren e n  benodigde 
vergunningen die door d e  bevoegde autoriteiten v an  d e  Lid-Staten w o rd e n  
afgegeven, bem achtigen e n  zijn zij daardoor genoodzaakt zich te verlaten 
o p  d e  landbouwstructuren v an  d e  aangrenzende Italiaanse gebieden zonder 
evenw el ervan verzekerd te k u n n e n  zijn dat zij telkens d e  nodige bereid 
heid e n  sam enw erking vinden; in elk geval k u n n en  zij ervan verzekerd zijn 
dat dit altijd gepaard gaat m e t extra kosten e n  evidente nadelen voor w a t 
betreft im a g e  e n  geloofwaardigheid.< s
Terzelfder tijd w o rd t geconstateerd dat d e  reeds gesignaleerde discriminatie 
ten opzichte v an  d e  landbouw ers v an  S a n  M arin o  die niet in aanm erking k o m e n  
voor prem ies e n  steun bij uitvoer e n  bij produktie, zulks in'.tegenstel ling 
tot h u n  concurrenten v an  d e  Lid-Staten v a n  d e  E E G , blijft voortbestaan.
B U I T E N L A N D S E  H A N D E L
a ) Invoerbeperkingen
D e  ontwikkelingsmogelijkheden v an  d e  econom ie v a .n  S a n  M arin o  w o rd e n  ernstig 
in gevaar gebracht door het feit dat o p  d e  invoer, zonder enige tegenprestati-
•  •mi · · ·

- 4  -
alle com m unautaire bepalingen inzake kwantitatieve beperkingen bij invoer 
w o rd en  toegepast. H e t feit dat het land niet k an  profiteren v an  auto n o m e 
contingenten voor produkten uit derde landen beperkt in aanzienlijke m ate 
het concurrentievermogen v an  d e  industrie van S a n  M arino: deze is v oornam e­
lijk gericht o p  d e  verwerking van halffabrikaten (textiel, porselein, 
metalInijverheid, werktuigkunde, enz.) die vaak tegen betere voorw aarden 
verkrijgbaar zijn in d e  derde wereld, en  in d e aziatische e n  oosteuropese 
'  landen.
b ) Prem ies en  restituties bij uitvoer
O o k  o p  dit punten w o rd en  voor d e  landbouwsector d e reeds g en o em d e criteria 
toegepast: d e  exporteurs van S a n  M arino ku n n en  o p  generlei wijze in aanm er­
king k o m e n  voor d e  faciliteiten en  voordelen die eventueel door d e  G e m e e n ­
schap w o rd en  verleend o m  d e o p  d e  uitvoer gerichte bedrijfstakken te steunen. 
H ierdoor w o rd en  de om standigheden w aaronder d e  industriële v an  S a n  M arino 
w erken n o g  slechter aangezien zij w e l dezelfde verplichtingen e n  lasten 
h e jc b e n  als h u n  collega's v an  d e G em eenschap.
3. K R E D I E T  (
D e  w etgeving v an  d e  v  .-m e e n sc h a p  voorziet in  een gehele reeks steunmaat­
regelen e n  financiële faciliteiten o m  het gebrek aan evenw icht tussen d e  eco n o m ieën  
v an  d e Lid-Staten e n  tussen de verschillende gebieden van d e Lid-Staten zelf te 
verminderen. D e z e  voordelen w o rd en  geboden hetzij door m iddel van d e  overdracht 
van financiële m iddelen uit d e  EG-begroting naar d e begroting van d e verschillende 
Lid-Staten voor d e  tenuitvoerlegging van specifieke program m a's (beroepsopleiding, 
ontwikkeling van infrastructuren e n  van d e industrie, uitvoerkredieten enz.) hetzij 
door m iddel van d e  toelating tot d e  door d e  E I B  toegekende speciale financieringen 
tegen een  gunstig'tarief.
H e t spreekt vanzelf dat d e u i ts l u . i t  ing v an  d e Republiek van d e mogelijkheid 
o m  in einigerlei 'v o rm  tegen gunstige voorw aarden voor een com m unautaire financiering 
of krediet in aanm erking te k o m e n  een handicap vorm t voor d e  ontwikkeldng vao^het 
concurrentievermogen v an  d e  econom ie van S a n  M arino, w elk  land bovendien erastig 
benadeeld w ordt door d e  negatieve repercussies van d e  veelvuldige crises v an  het 
Europees M onetair Stelsel e n  het ontbreken van coördinatie tussen het bankstelsel 
van d e G em een sch ap  e n  dat van S a n  M arino.
4. V E R V O E R
In de internationale vervoerssector bevinden d e  vervoersdiensten v an  S a n  
M arino zich reeds geruim e tijd in moeilijkheden. A l w ordt het vrije verkeer o p  h e t 
Italiaanse grondgebied w eg en s d e  vigerende, o p  een overeenkom st gebaseerde bepalinge 
tussen beide landen o p  geen enkele wijze belem m erd, dat betekent n o g  niet dat er 
in d e  andere Lid-Staten van d e  E G  eveneens vrijheid van verkeer voor d e  sanm arinest 
produkten bestaat.
D e  negatieve situatie v an  deze sector is overigens n o g  aanzienlijk v e i—  
slechterd door d e uitsluiting van d e mogelijkheid o m  gebruik te m a k e n  v an  d e  
faciliteiten die in de T IR +overeenkom st zijn vastgelegd.

"" 5 —  a  .#*.
O it Leidt tot een absurde situatie w aarin d e  exporteurs of importeurs v a n  
S a n  M arino zich g e d w o n g en  zien buitenlandse vrachtrijders in dienst te n e m e n  ten 
einde moeilijkheden e n  tegenslagen die veel geld k u n n en  kosten, te vermijden.
O o k  in dit geval is het derhalve absoluut noodzakelijk o m  tot een overeen­
k o m st te k o m e n  waarbij elke discriminatie w o rd t vastgesteld voor een  vrije e n  
rendabele uitoefening - o p  basis v an  volledige e n  daadwerkelijke gelijkheid e n  
wederkerigheid - v an  een bedrijfsbezigheid die uit oogpunt van w erkgelegenheid 
interessante afzetgebieden z o u  k u n n en  verschaffen.
5 . S O C I A L E  Z E K E R H E I D
D a n k  zij d e  Italiaans-Sanmarinese O vereenkom st inzake sociale zekerheid v an  
1 0  juli 1 9 7 4  zijn d e  nodige grondslagen gelegd voor verbetering v an  d e  anachronis­
tische situatie w aarin d e  w erk n em ers v an  S a n  M arin o  die naar verschillende E G -  
L a n d e n  zijn geëmigreerd, zich bevinden.
G ezien d e  reeds o p  bilateraal plan gesanctioneerde gelijkheid v an  behandeling 
tussen Italiaanse, Belgische, Franse e n  Sanm arinese w erknem ers alsm ede d e  geringe 
betekenis v an  d e migratiebeweging v an  S a n  M arino, die overigens sinds geruim e tijd 
praktisch nihil is, z o u  het n.  o t moeilijk m oeten zijn, o m  tot een multilaterale 
overeenkom st te k o m e n  w aarbij d e  onderdanen v an  S a n  M arino, o p  basis v an  volledige 
wederkerigheid, onder d e  sociale verordeningen v an  d e  G em een sch ap  zouden vallen 
m e t uitzondering uiteraard v an  d e bepalingen betreffende het vrij verkeer v a n  
w erknem ers.
N B . D e  in dit m e m o ra n d u m  aan  d e  orde gestelde vraagstukken zouden zelfs o p  korte 
termijn nader k u n n en  w o rd e n  uitgewerkt tijdens ad-hoc-vergaderingen v a n  
'technische aard. In ieder geval k a n  een m eer gedetailleerde uiteenzetting 
v an  het door d e  regering v an  S a n  M arin o  overw ogen politieke beleid ten aan­
zien v an  haar betrekkingen m e t d e  G em e en sch a p  w o rd en  verstrekt tijdens een  
officieel bezoek aan Brussel v an  d e  staatssecretaris van buitenlandse e n  
potitieke zaken van d e  Republiek; d e  d atu m  van dit bezoek k an  z o  spoedig 
m ogelijk in gem eenschappelijk overleg w o rd en  vastgesteld uiteraard m e t 
inachtnem ing v an  d e  verplichtingen v an  d e  heer T h o rn  e n  v an  d e  andere 
leden van d e C o m m issie die hierin eventueel geïnteresseerd zijn.
a

Republiek S a n  M arin o  Bijlage 2
Perm anente M issie bij d e  E u rc p e s e  G em eenschappen 
B rugm anlaan 4 4  
1 0 6 0  Brussel
D e  P erm anent M issie v a n  d e  Republiek S a n  M arin o  bij d e  E uropese 
G em eenschappen biedt het directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen 
v a n  d e  C o m m issie v a n  d e  Europese G em eenschappen haar com plim enten a a n  e n  
heeft d e  eer te verwijzen naar d e  briefwisseling e n  d e  besprekingen naar 
aanleiding v a n  d e  officiële toezending a a n  d e  C o m m issie v a n  een M e m o r a n d u m  
betreffende d e  regeling v a n  d e  betrekkingen tussen d e  Republiek S a n  
M arin o  en.de E uropese G em eenschappen.
N a  d a  inforrr ^1 "  contact ' 0 m e t d e  verschillende bij d e  onderhandelinge 
betrokken diensten .  a n  d e  C o m m issie e n  gezien d e  n ieu w e aspecten e n  
elem enten die naar voren zijn gebracht, m e e r in het bijzonder o p  h et 
gebied v a n  d e  handelsbetrekkingen m e t derde lande, bleek een aanvulling 
o p  b o v en g en o em d  M e m o r a n d u m  wenselijk.
D a a ro m  legt d e  M issie a a n  het Directoraat-generaal Buitenlandse 
Betrekkingen bijgaand a d d e n d u m  voor, waarbij zij zich zonder enig voor­
behoud bereid verklaart alle aanvullende inlichtingen te verstrekken die 
d e  .verschillende m e t d e  bestudering v an  het dossier belaste diensten 
eventueel nodig zullen hebben, n o g  afgezien v a n  d e  mogelijkheid hiertoe 
een werkvergadering te organiseren. s
In afw achting v a n  het d oor d e  C o m m issie a a n  dit dossier te g even 
gevolg, m a a k t d e  Perm anente M issie v a n  d e  Republiek S a n  M arin o  bij d e  
Europese G em een sch ap p en  v an  deze gelegenheid gebruik o m  het directoraat- 
generaal Buitenlandse Betrekkingen opnieuw  haar bijzondere hoogachting 
te betuigen.
Brussel, 5  m e i ,1 9 8 4
C o m m issie v a n  d e  Europese G em eenschappen 
Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen 
W etstraat 2 0 0  
1 0 4 9  Brussel

-  2 - (bijlage 2)
Republiek S a n  M a rin o '
Perm anente M issie B ij d e  
Europese G em een sch ap p en  
B rugm anlaan 4 4  
1 0 6 0  Brussel
1
A D D E N D U M
T er aanvulling v a n  het o p  27.9.1983 a a n  d e  C o m m issie  v a n  d e  Europese 
G em eenschappen voorgelegde m e m o ra n d u m  is h et noodzaketijk gebleken d e  aandacht 
te vestigen o p .  andere problem en e n  aangelegenheden die in het kader v a n  een  
algem ene of sectoriële bilaterale overeenkom st m o eten  w o rd en  geregeld.
H e t betreft hier m e t n a m e  vraagstukken in  verband m e t d e  buitenlandse 
handel, die w elisw aar pas onlangs officieel aan  d e  orde zijn gesteld d o o r be^f^lde 
derde landen, m a a r die w o rd en  veroorzaakt d o o r het ontbreken v a n  duidelijke '  ·  
bepalingei^ e n  geconsolideerde procedures m e t betrekking tot d e  invoer e n  vooral 
d e  uitvoer v a n  goederen v a n  oorsprong uit S a n  M a rin o  in het kader v a n  d e  c o m ­
munautaire douane-unie.
H e t ernstigste aspect v a n  deze situatie is, dat elk derde land v a n  h et 
ene ogenblik o p  h et andere k a n  w eigeren - één  land heeft dit reeds gedaan, e n  
andere derde tandeti zouden dit voorbeeld w eldra ku n n en  yolgen - d e  bij d e  ,  
preferentiële overeenkom sten m e t  d e  E E G  ingestelde handelfaciliteiten toe te 
passen o p  uit S a n  M arin o  .ingevoerde goederen, zelfs indien het duidelijk is dat 
deze goederen afkom stig zijn uit het douanegebied v a n  d e  G em eenschap.
In d e  praktijk heb b en  d e  derde landen tot o p  h ed en  uiteindelijk altijd, 
so m s zuiver o p  basis v a n  vrijwilligheid, ingestem d m e t het beginsel o p  d e  produkten 
v a n  oorsprong uit S a n  M a rin o  d e  tariefregeling toe te passen die v oor com m unautaire 
goederen geldt krachtens bilaterale of muitilater a ie  overeenkom sten m e t d e  E E G , 
waarin S a n  M arin o  nooit w o rd t verm eld (terecht, bij ontstentenis v a n  enig hiertoe 
strekkend pact, protocol of akkoord tussen beide partijen)*
H e t valt echter ndet te ontkennen dat er in Juridisch opzicht lacunes
bestaan die m o eten  w o rd en  aangevuld, indien m e n  d e  derde landen in kwestie - een  
lijst v an  d e  tanden w a a rm e e  S a n  M a rin o  h et frequentst handelsbetrekkingen onderhoudt, 
is in  d e  bijlage o p g e n o m e n  - w il verhinderen zich te beroepen o p  het ontbreken 
v a n  einge réglem entai r e  bepaling of officiële akte o m  te w eigeren d e  v o o r goederen 
en  produkten uit d e  Lid-Staten geldende douane- of handelsregeling uit te breiden 
tot een soeverein land als S a n  M arino, dat officieel w o rd t besch o u w d  als een  derde 
land voor d e  E E G .

- 3  - (bijlage 2)
H e t feit/ dat het grondgebied v a n  S a n  M arin o  een integrerend deel v o rm t 
v an  het douanegebied v a n  d e  E E G  e n  dat v oor d e  uitvoer v a n  derde landen naar .
S a n  M arin o  d e  douaneverordeningen v a n  d e  G em een sch ap  volledig gelden e n  d eze 
uitvoer bijgevolg in aanm erking k o m t v oor d e  gunstige bepaling die eventueel 
zijn o p g en o m en  in het steeds grotere aantal d oor d e  E E G  gesloten preferentiële 
handelsovereenkomsten, die in principe gelden v oor het gehele douanegebied v a n · 
d e  G em eenschap, schijnt o p  zich geen juridisch geldig e n  afdoend arg u m en t te 
v o rm en  o m  een gelijke behandeling v a n  goederen v an  oorsprong uit S a n  M arin o  e n  
goederen afkom stig uit d e  Lid-Staten volledig te rechtvaardigen.
H e t is duidelijk dat in d e  praktijk altijd een oplossing zo u  k u n n en  
w o rd en  gevonden. Hiertoe z o u  het volstaan o m  goederen v a n  oorsprong uit S a n  
M arin o  e n  bestem d voor d e  uitvoer over te dragen a a n  tussenpersonen die h u n  w erk­
zaam heden uitoefenen o p  het grondgebied v a n  d e  E E G , m a a r het is al even duidelijk 
dat een dergelijke noodoplossing nooit zo u  k u n n en  w o rd en  aanvaard d o n r d e  regering 
v an  S a n  M arino, die juist d e  oorsprong v an  d e  uitgevoerde produkten zoveel m ogelijk 
w enst te benadrukken e n  h a a r- vol' «^ige onderhandelingsbevoegdheid m e t andere 
derde landen o p  h et gebied v a n  d < _  buitenlandse handel w il behouden.
D it onderscheid v a n  d e  oorsprong v a n  d e  produkten stelt een ander probleem , 
w aarvan d e  oplossing m ogelijk en  wenselijk lijkt in  het kader v a n  dezelfde bilateral 
overeenkomst, die onverwijld dient te w o rd en  gestoten o m  d e  betrekkingen tussen 
S a n  M arin o  e n  d e  E E G  een duidelijke en  definitieve rechtsgrondslag te geven e n  
eventuele geschillen en'bezwaren v a n  derde landen te v o o rk o m en  :  er m o e t overeen­
stem m in g  w o rd en  bereikt over criteria e n  procedures die wederzijds d e  grootst 
mogelijke garantie bieden v o o r d e  toekenning e n  d e  officiële erkenning v a n  d e  d o o r 
d e  bevoegde autoriteiten v a n  d e  Republiek S a n  M arin o  afgegeven eert i  f " ·  v a n
oorsprong e n  daarm ee gelijkgestelde docum enten.
a
<E>
/

Republiek S a n  M a rin o  Bijlage 2
Perm anente M issie bij d e  E u rc p e s e  G em een sch ap p en  
B rugm anlaan 4 4  
1 0 6 0  Brussel
D e  P erm anent M issie v a n  d e  R epubliek S a n  M arin o  bij d e  E uropese 
G em eenschappen biedt het directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen 
v a n  d e  C o m m issie v a n  d e  E uropese G em een sch ap p en  haar com plim enten a a n  e n  
heeft d e  eer te verwijzen naar d e  briefwisseling e n  d e  bQ sprekingen naar 
aanleiding v a n  d e  officiële toezending a a n  d e  C o m m issie v a n  een M e m o r a n d u m  
betreffende d e  regeling v a n  d e  betrekkingen tussen d e  R epubliek S a n  
M arin o  e n  d e  E uropese G em een sch ap p en .
N a  d a  in fo rrr. contacten m e t  d e  verschillende bij d e  onder handel ingen 
betrokken diensten v a n  d e  C o m m issie  e n  gezien d e  n ieu w e aspecten e n  
elem enten die naar voren zijn gebracht, m e e r in  het bijzonder o p  h et 
gebied v a n  d e  handelsbetrekkingen m e t  derde lande, bleek een aanvulling 
o p  b o v en g en o em d  M e m o r a n d u m  wenselijk.
D a a ro m  legt d e  M issie a a n  het Directoraat-generaal Buitenlandse 
Betrekkingen bijgaand a d d e n d u m  voor, w aarbij zij zich zonder enig v o o i—  
behoud bereid verklaart alle aanvullende inlichtingen te verstrekken die 
d e  verschillende m e t d e  bestudering v an  het dossier belaste diensten 
eventueel nodig zullen hebben, n o g  afgezien v a n  d e  mogelijkheid hiertoe 
een w erkvergadering te organiseren.
In  afw achting v a n  het d o o r d e  C o m m issie  a a n  dit dossier te geven 
gevolg, m a a k t d e  Perm anente M issie v a n  d e  Republiek S a n  M arin o  bij d e  
Europese G em een sch ap p en  v a n  deze gelegenheid gebruik o m  het directoraat- 
generaal Buitenlandse Betrekkingen opnieuw  haar bijzondere hoogachting 
te betuigen.
Brussel, 5  m e i 1 9 8 4
C o m m issie v a n  d e  E uropese G em een sch ap p en  
Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen 
W etstraat 2 0 0  
1 0 4 9  Brussel

-  2 - (bijlage 2)
Republiek S a n  M arin o  
Perm anente M issie B ij d e  
Europese G em een sch ap p en  
B rugm anlaan 4 4  
1 0 6 0  Brussel
A D D E N D U M
T er aanvulling v a n  het o p  27.9.1983 aan  d e  C o m m issie v a n  d e  Europese 
G em eenschappen voorgelegde m e m o ra n d u m  is het noodzakelijk gebleken d e  aandacht 
te vestigen o p  andere problem en e n  aangelegenheden die in het kader v a n  een  
algem ene of sectoriële bilaterale overeenkom st m o eten  w o rd en  geregeld.
H e t betreft hier m e t n a m e  vraagstukken in verband m e t d e  buitenlandse 
handel, die weliswaar pas onlangs officieel aan  d e  orde zijn gesteld d oor bepaalde 
derde landen, m a a r die w o rd en  veroorzaakt d oor het ontbreken v a n  duidelijke 
bepalingen en  geconsolideerde procedures m e t betrekking tot d e  invoer e n  vooral 
d e  uitvoer v a n  goederen v a n  oorsprong uit S a n  M arin o  in het kader v a n  d e  c o m ­
munautaire douane-unie.
H e t ernstigste aspect v a n  deze situatie is, dat elk derde land v a n  het 
ene ogenblik o p  het andere k a n  w eigeren - één land heeft dit reeds gedaan, e n  
andere derde landen zouden dit voorbeeld w eldra kunnen volgen - d e  bij d e  
preferentiële overeenkom sten m e t d e  E E G  ingestelde handelfaciliteiten toe te 
passen o p  uit S a n  M arin o  ingevoerde goederen, zelfs indien het duidelijk is dat 
deze goederen afkom stig zijn uit het douanegebied v a n  d e  G em eenschap.
In  d e  praktijk h ebben d e  derde landen tot o p  h eden uiteindelijk altijd, 
so m s zuiver o p  basis v a n  vrijwilligheid, ingestem d m e t het beginsel, o p  d e  produkten 
v a n  oorsprong uit S a n  M arin o  d e  tariefregeling toe te passen die v oor com m unautaire 
goederen geldt krachtens bilaterale of muitilater a ie  overeenkom sten m e t d e  E E G , 
waarin S a n  M arin o  nooit w o rd t verm eld (terecht, bij ontstentenis v an  enig hiertoe 
strekkend pact, protocol of akkoord tussen beide partijen).
H e t valt echter ndet te ontkennen dat er in juridisch opzicht lacunes 
bestaan die m o eten  w o rd e n  aangevuld, indien m e n  d e  derde landen in kwestie - een  
lijst v an  d e  landen w a a rm e e  S a n  M arin o  het frequentst handelsbetrekkingen onderhoudt, 
is in  d e  bijlage o p g e n o m e n  - w il verhinderen zich te beroepen o p  het ontbreken 
v a n  einge réglem entai r e  bepaling of officiële akte o m  te weigeren d e  v oor goederen 
en  prooukten uit d e  Lid-Staten geldende douane- of handelsregeling uit te breiden 
tot een soeverein land als S a n  M arino, dat officieel w o rd t beschouw d als een derde 
land voor d e  E E G .

- 3  - (bijlage 2)
H e t feit dat het grondgebied v a n  S a n  M a rin o  een  integrerend deel v o rm t 
v a n  het douanegebied v a n  d e  E E G  e n  dat v o o r d e  uitvoer v a n  derde landen naar 
S a n  M arin o  d e  douaneverordeningen v a n  d e  G e m e en sch a p  volledig gelden e n  deze 
uitvoer bijgevolg in aanm erking k o m t v o o r d e  gunstige bepaling die eventueel 
zijn o p g en o m en  in  het steeds grotere aantal d o o r d e  E E G  gesloten preferentiële 
handelsovereenkomsten, die in  principe gelden v o o r het gehele douanegebied v a n  
d e  G em eenschap, schijnt o p  zich geen juridisch geldig e n  afdoend arg u m en t te 
v o rm en  o m  een gelijke behandeling v a n  goederen v a n  oorsprong uit S a n  M a rin o  e n  
goederen afkom stig uit d e  Lid-Staten volledig te rechtvaardigen.
H e t is duidelijk dat in d e  praktijk altijd een oplossing z o u  k u n n en  
w o rd en  gevonden. Hiertoe z o u  h et volstaan o m  goederen v a n  oorsprong uit S a n  
M arin o  e n  bestem d v oor d e  uitvoer over te dragen a a n  tussenpersonen die h u n  w erk ­
zaam heden uitoefenen o p  h et grondgebied v a n  d e  E E G , m a a r het is al even duidelijk 
dat een dergelijke noodoplossing nooit z o u  k u n n en  w o rd e n  aanvaard d o o r d e  regering 
v an  S a n  M arino, die juist d e  oorsprong v a n  d e  uitgevoerde produkten zoveel m ogelijk 
w enst te benadrukken e n  haar volledige onderhandelingsbevoegdheid m e t andere 
derde landen o p  het gebied v a n  d e  buitenlandse handel w il behouden.
D it onderscheid v a n  d e  oorsprong v a n  d e  produkten stelt een ander probleem , 
w aarvan d e  oplossing m ogelijk e n  wenselijk lijkt in  het kader v a n  dezelfde bilaterale 
overeenkomst, die onverwijld dient te w o rd e n  gesloten o m  d e  betrekkingen tussen 
S a n  M arin o  e n  d e  E E G  een  duidelijke e n  definitieve rechtsgrondslag te geven e n  
eventuele geschillen e n  bezw aren v a n  derde landen te v o o rk o m en  :  er m o e t overeen­
stem m in g  w o rd en  bereikt over criteria e n  procedures die wederzijds d e  grootst 
mogelijke garantie bieden v o o r d e  toekenning e n  d e  officiële erkenning v a n  d e  d o o r 
d e  bevoegde autoriteiten v a n  d e  R epubliek S a n  M a rin o  afgegeven eertificaten v a n  
oorsprong e n  daarm ee gelijkgestelde docum enten.

B I J L A G E  III
R E P U B L I E K  S A N  M A R I N O
P E R M A N E N T E  M IS S IE  B IJ D E  E U R O P E S E  
G E M E E N S C H A P
R ef. nr. 0702/84
D e  perm anente M issie van d e  Republiek S a n  M arino bij d e  E uropese^ 
G em een sch ap p en  biedt haar com plem enten aan aan d e  C o m m issie van d e  E uropese 
G em een sch ap p en  - Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen - e n  heeft 
d e  eer in bijlage d e  volgende inlichtingen e n  gegevens te d oen toek o m en  
w a a ro m  d e  dienstengroep n a  d e  werkvergadering v an  2 2  nov em b er jl. in S a n  
M arin o  heeft verzocht :
- W etgeving v an  d e  RepubU ek S a n  M arino o p  landbouw gebied (van kracht zijnde 
wetten e n  ontwerp-wetten in studie)
- Overzicht v an  d e  ondernem ingen in S a n  M arino die internationaal vervoer 
v an  goederen of personen verzorgen >
- Statistieken 1 9 8 3  v a n  d e  buitenlandse handel >
- Overzicht v an  d e  te verw achten belanghebbenden bij een eventuele uitbreiding 
v an  d e  toepassing v an  d e  com m unautaire sociale verordeningen tot d e  R epubliek 
S a n  m arino ;
- Lijst v an  d e  bepalingen van d e  overeenkom st tussen Italië e n  S a n  M arino v a n  
3 1  m aart 1 9 3 9  die in het kader v an  d e  onderhandelingen m e t d e  E E G  o pnieuw  
onderzocht m oeten w orden.
D e  perm anente M issie v an  d e  Republiek S a n  M arino bij d e  Europese G e m e e n  
schappen m aak t v an  deze gelegenheid gebruik het Directoraat-generaal Buiten­
landse Betrekkingen opnieuw  te verzekeren v an  haar gevoelens van bijzondere 
hoogachting.
Brussel, 1 7  decem ber 1 9 8 4
B i  jlage
C o m m issie v an  d e  Europese G em eenschappen
Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen
B R U S S E L

R epubliek S a n  M arin o
D epartem ent Produktiesectoren e n  
A rbeid
B ureau v an  Industrie, A m b a c h t e n  
H a n d e  LS a n  M arino, 1 4  d ecem ber 1 9 8 4 / 
1 6 8 4  d.F.R.
A U T O V E R V O E R D E R S  D I E  I N T E R N A T I O N A A L  V E R V O E R  V A N  S A N  M A R I N O  
N A A R  O F  I N  D O O R V O E R  I N  D E  L A N D E N  V A N  D E  E U R O P E S E  G E M E E N S C H A P
V E R Z O R G E N
M U S C I  R O B E R T O  d i P o m p e o K antoor : :  B o rg o  M .-Scala Martelli (am b ach tsm an )
E R C O L A N I  E rm a n n o K antoor : :  D o u a n e (industrieel)
E R C O L A N I  Pierina K antoor : :  D o u a n e (industrieel)
K R E U Z E R  K arin in Bonelli K antoor : :  R im in i (industrieel) reisbus
B E N D I N E L L I  Franca K antoor : :  B o rg o M . Str. S . M ichele (industrieel)
S .A . S.A .T. A U T O T R A N S P O R T I  
T I T A N OK antoor : :  D o u a n e (N aam lo ze vennootschap)
B E N E D E T T I N I  F O R T U N A T O K antoor :  B o rg o  M .  (industrieel) reisbus
Gepreciseerd w ordt dat d e  b o v en g e n o em d e  firma's in totaal 1 7  w erknem ers hebben; 
in elk geval zijn d e  bij het internationaal vervoer betrokken m iddelen beperkt 
tot 4  of 5  eenheden.

R A M I N G  V A N  D E  G E V A L L E N  W A A R I N  E E N  E V E N T U E L E  O V E R E E N K O M S T  E E G - R E P U B L I E K  S A N  M A R I N O  
I N Z A K E  S O C I A L E  Z E K E R H E I D  V A N  T O E P A S S I N G  Z A L  Z IJ N
1 )  O nderdanen v an  S a n  M arino die in een Lid-Staat v an  d e  E E G  w a a rm ed e  g een  
Laterale overeenkom st is gesloten w erk zaam  zijn of zijn geweest.
L a n d  G eschat aantal
- Bondsrepubliek Duitsland 8 0
- N ederland 5
- L u x e m b u rg 2 5
- V erenigd Koninkrijk 2 0
- Griekenland 2
- Ierland2
2 )  O nderdanen v an  d e  Republiek S a n  M arino die in een of m ee r Lid-Staten v a n  
d e  E E G  w erk zaam  zijn of zijn geweest, zonder mogelijkheid van sam envoeging 
v an  d e  verzekeringsperiode
L a n d  G eschat aantal
- Frankri jk-België-Republiek S a n  M arino 1 5
- Italië-Frankrijk-Republiek S a n  M arino 2 0
- A n d ere 5 0
3 ) O nderdanen v an  E E G -L a n d e n  w aa rm ed e  geen bilaterale overeenkom st is gesloten 
die in S a n  M arino w erk zaam  zijn of zijn gew eest
l _ a n c j  G eschat aantal
- Bondsrepubliek Duitsland 1 5
- V erenigd Koninkrijk 1 0
- N ederland 5
- Griekenland 2
- Ierland 3

R E P U B L I E K  S A N  M A R I N O______ »  -
Pe
rm anente M issie bij d e  E uropese 
G em een sch ap p en
B R U S S E L
L IJS T  V A N  I N  H E T  K A D E R  V A N  D E  O N D E R H A N D E L I N G E N  M E T  D E  E E G  O P N I E U W  T E  
O N D E R Z O E K E N  B E P A L I N G E N  V A N  H E T  V E R D R A G  T U S S E N  IT A L I E  E N  S A N  M A R I N O  V A N  
3 1  M A A R T  1 9 8 3  ( E N  D A A R O P  V O L G E N D E  W I J Z I G I N G E N )
- Artikelen 42-43 :  bescherm ing v an  d e  intellectuele e n  industriële
eig en d o m
- Artikel 4 4  :  douane-unie e n  buitenlandse handel
- Artikel 4 6  :  be-^gJe faciliteiten e n  vrijstellingen o p  douane­
gebied
- Artikel 5 1  :  vrij verkeer van goederen

Bijlage I V
O N T W E R P - R I C H T L I J N E N  V O O R  O N D E R H A N D E L I N G E N  
M E T  S A N  M A R I N O
D e  overeenkom st tussen d e  G em een sch ap  e n  S a n  M arino heeft tot doel :
.  een  oplossing te vinden voor bepaalde vraagstukken van juridische en  econo­
m ische aard tussen d e  E E G  e n  san M arino, m e t n a m e  o p  d e  volgende gebieden :
L a n d b o u w
- restitutie bij uitvoer van produkten v an  oorsprong v an  S a n  M arino;
- verkeer v an  landbouw goederen, m e t n a m e  Sanm arinese wijn, in de G em eenschap;
- toekenning v an  com m unautaire steun voor het persen in S a n  M arino v an  bepaalde 
hoeveelheden in Italië geoogste olijven.
Buitenlandse handel e n  douanevraagstukken
- valorisatie v an  d e  oorsprong van d e  Sanm arinese produkten door d e c o m m u n a u ­
taire behandeling v an  d e  door d e  G em een sch ap  gesloten bilaterale preferen­
tiële overeenkom sten tot S a n  M arino uit te breiden;
- onderzoek v an  d e  verenigbaarheid van d e  eenfasebelasting m e t d e  regel v an  
vrije doorvoer van goederen.
V ervoer
- eventuele mogelijkheid o m  te spreken over vergunningen voor d e wegvervoer­
ders v an  S a n  M arino.
Sociale zekerheid
- gelijkheid v an  behandeling voor Sanm arinese w erknem ers tewerkgesteld in d e  
G em een sch ap  e n  com m unautaire w erknem ers e n  tussen com m unautaire w erknem ers 
tewerkgesteld in S a n  M arino e n  Sanm arinese w erknem ers.
V o o r d e  v o rm  e n  d e  bijzonderheden v a n  een dergelijke overeenkom st k a n  
w o rd en  gedacht aan een vereenvoudgde form ule (briefwisseling m e t bijlage) 
gebaseerd o p  artikel 1 1 3  e r:  eventueel o p  andéhe artikelen. E e n  benadering o p  
deze grondslag, w aardoor d e  zw aardere form ule v an  artikel 2 3 8  k a n  w o rd en  v e i—  
m ed en , z o u  het m ogelijk m oeten m a k e n  een snelle oplossing voor d e  b o v en g en o em d e 
vraagstukken te vinden e n  in te gaan o p  d e  w en sen  v an  d e  regering v an  S a n  M arin o .
E r  w o rd en  geen form ele gemeenschappelijke organen overw ogen. W a n n e e r 
zich problem en zouden voordoen, is d e  te volgen procedure :  het bijeenroepen 
v an  vergaderingen a d  hoe. S a n  M arino heeft geen bezw aren tegen deze benadering.