Eindverslag van de raadadviseur-auditeur in zaak COMP/M.2283 - Schneider/Legrand

(opgesteld overeenkomstig artikel 15 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures (PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21))

(2004/C 86/10)

(Voor de EER relevante tekst)

Deze zaak heeft aanleiding gegeven tot twee vragen die de juridische adviseurs van Schneider bij brieven van 19 en 21 december 2001 aan de raadadviseur-auditeur hebben gesteld.

De eerste vraag betrof de ontheffingsbeschikking van 24 december 2001 die de Commissie op grond van artikel 7, lid 4, van Verordening (EEG) nr. 4064/89 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen heeft gegeven. De tweede vraag had betrekking op de toegang tot het dossier in het kader van de voorbereiding van de beschikking van de Commissie op grond van artikel 8, lid 4, van diezelfde verordening, teneinde de voorwaarden vast te stellen waarop de ontbundeling van Schneider en Legrand plaats diende te vinden.

De ontheffingsbeschikking op grond van artikel 7, lid 4

De Commissie heeft Schneider Electric een ontheffing verleend (een zogenaamde ontheffingsbeschikking op grond van artikel 7, lid 4) waardoor zij de stemrechten kon uitoefenen die waren verbonden aan haar Legrand-belang in het kader van een opdracht voor een door een Schneider goedgekeurde trustee (Salustro Reydel Management).

De trustee heeft deze opdracht aanvaard op de door de partijen overeengekomen voorwaarden.

In deze voorwaarden was, met name in artikel 2, lid 1, bepaald dat de trustee namens en voor rekening van Schneider Electric voor de duur van zijn mandaat de stemrechten verbonden aan de door Legrand uitgegeven prioritaire aandelen en aandelen met prioritair dividend die in handen van Schneider Electric waren, zou uitoefenen, en wel op alle gewone, buitengewone en bijzondere algemene vergaderingen waaraan Schneider Electric in zijn hoedanigheid van aandeelhouder zou deelnemen.

Schneider Electric wilde evenwel zijn trustee vergezellen op de algemene vergadering van 19 december 2001 omdat het door zijn fysieke aanwezigheid op hetzelfde tijdstip als de journalisten en de overige Legrand-aandeelhouders op de hoogte wilde zijn van de discussies tijdens deze algemene vergadering. Schneider Electric heeft haar verzoek ingediend de dag voor de algemene vergadering die vier weken vóór 19 december 2001 was bijeengeroepen.

Dit verzoek werd diezelfde dag nog, via een e-mailbericht, door het directoraat-generaal Concurrentie afgewezen, nadat de trustee contact had opgenomen.

Met een brief die ik op 19 december 2001 - terwijl de algemene vergadering bezig was - heb ontvangen, verzocht Schneider Electric mij, na het standpunt van de Commissie te hebben betwist, het definitieve standpunt van de Commissie ten aanzien van dit punt te bevestigen.

Op 20 december 2001 heb ik geantwoord en aangegeven dat het niet de taak is van de raadadviseur-auditeur om in de plaats van het directoraat-generaal te treden en zelf een eigen onderzoek naar de grond van de zaak te voeren. Zijn taak bestaat er vooral in te waarborgen dat het recht van de partijen te worden gehoord voordat een beschikking ten aanzien van hen wordt gegeven, daadwerkelijk wordt nageleefd, omdat het een basisrecht van de verdediging betreft.

Voorts heb ik aangegeven dat ik, op het eerste gezicht, niet inzag waarin de rechten van verdediging van Schneider zouden zijn geschonden wanneer zij niet op de algemene vergadering van de Legrand-aandeelhouders aanwezig zou zijn, maar wel vertegenwoordigd was door haar trustee. Ik heb verklaard dat ik bereid was het debat over de grond van de zaak verder te voeren op basis van door Schneider aan te dragen argumenten.

In haar antwoord van 21 december 2001 heeft Schneider Electric gevraagd dat ik mij zou uitspreken wat betreft de vraag of de voorwaarden waaronder de diensten van de Commissie zich ertegen verzet hadden dat haar cliënt fysiek aan de algemene vergadering van Legrand zou deelnemen, een schending van haar rechten van verdediging waren.

Mijn mening, die ik bij brief van 15 januari 2002 ter kennis van Schneider Electric heb gebracht, is het dat in deze kwestie tussen het formele en het inhoudelijke aspect dient te worden onderscheiden.

Formeel gezien, heb ik de juridische adviseurs van Schneider Electric meegedeeld dat zij, door zo laattijdig te handelen, zichzelf in een lastig parket hebben gebracht wat betreft de uitoefening van hun recht te worden gehoord. Zodoende werd een noodsituatie gecreëerd die buiten het normale verloop van de professionele contacten tussen het directoraat-generaal Concurrentie en de ondernemingen valt. Degelijk normaal verloop veronderstelt dat verzoeken schriftelijk met redenen worden omkleed, dat zij op het bevoegde niveau worden ingediend en dat de betrokken diensten een redelijke termijn krijgen om het verzoek te onderzoeken. In onderhavige omstandigheden ben ik van oordeel dat het niet redelijk zou zijn het directoraat-generaal te verwijten dat het het verzoek van Schneider verkeerd heeft behandeld. Daarbij dient trouwens te worden aangetekend dat diezelfde avond nog Schneider het standpunt van het betrokken eenheidshoofd via e-mail kreeg meegedeeld, standpunt dat, op verzoek van de advocaat van Schneider, de volgende ochtend werd bevestigd.

Wat de grond van de zaak betreft, komt het er op aan zich af te vragen of het feit dat Schneider belet werd haar trustee op de algemene vergadering te vergezellen een schending is van haar rechten van verdediging. Ik denk dat dit a priori niet het geval is.

De inhoud van de opdracht hebben de partijen in vrije onderhandelingen vastgesteld, waarbij zij verder zijn gegaan dan de wettelijke bepalingen inzake de betrekkingen tussen lasthebbers en lastgevers.

In de taakomschrijving van de trustee is, hetgeen voor zich spreekt, uitdrukkelijk voorzien in de verdediging door de trustee van de vermogensbelangen van Schneider, waarbij "het vermogen betreffende kwesties" zorgvuldig zijn gedefinieerd. Dit betekent a priori dat de rechten van verdediging van Schneider niet zijn geschonden wanneer de onderneming door haar trustee op de algemene vergadering is vertegenwoordigd.

Niettemin heb ik herhaald dat ik bereid was, indien Schneider Electric zulks dienstig achtte, het debat verder te voeren op basis van de redenering over de grond van de zaak zoals ik die in mijn brief van 19 december 2001 had geschetst; dergelijk debat had namelijk nog niet plaatsgevonden.

Het antwoord van de juridische adviseurs van Schneider Electric van 17 januari 2002 bevat evenmin de gevraagde argumenten over de grond van de zaak.

De beschikking op grond van artikel 8, lid 4, van de concentratieverordening

Schneider Electric had zich in haar brief van 21 december zorgen gemaakt over de wijze waarop haar toegangsrecht tot het dossier in de praktijk verliep. Mij is gevraagd er op toe te zien dat Schneider haar standpunt op passende wijze kan kenbaar maken ten aanzien van de standpunten van Legrand.

In dat verband heeft Schneider op 10 januari 2002 toegang tot het dossier gekregen, zodra de niet-vertrouwelijke versie van de laatste door Legrand verschafte elementen aan de Commissie waren meegedeeld. Op diezelfde voorwaarden zou de onderneming nog een laatste maal toegang tot het dossier krijgen op het tijdstip dat dit verslag werd opgesteld.

Daarnaast heeft Schneider Electric over de mededeling van punten van bezwaar een hoorzitting gevraagd die op 26 november 2001 heeft plaatsgevonden. Deze hoorzitting heeft geen aanleiding gegeven tot betwistingen ten aanzien van de uitoefening van de rechten van verdediging.

Het ontwerp van eindbeschikking betreffende de ontbundeling van Schneider en Legrand op grond van artikel 8, lid 4, van de concentratieverordening bevat geen andere punten van bezwaar dan die welke de onderneming in de mededeling van punten van bezwaar van 24 oktober 2001 ter kennis zijn gebracht.

Ik ben van oordeel dat tijdens de hele procedure, op al deze punten, de rechten van verdediging van Schneider Electric zijn gerespecteerd.

Serge Durande