Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot ondertekening en voorlopige toepassing van de economische partnerschapsovereenkomst (EPO) tussen de West-Afrikaanse Staten, de Ecowas en Waemu, enerzijds, en de Europese Unie en haar lidstaten, anderzijds /* COM/2014/0576 final - 2014/0265 (NLE) */





TOELICHTING 1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL Bijgaand voorstel voor een besluit van de Raad vormt het rechtsinstrument voor de ondertekening en de voorlopige toepassing van de economische partnerschapsovereenkomst (EPO) tussen de West-Afrikaanse Staten[1], de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) en de West-Afrikaanse Economische en Monetaire Unie (Waemu), enerzijds, en de Europese Unie en haar lidstaten, anderzijds. De EPO met de gehele West-Afrikaanse regio is onderhandeld in overeenstemming met de doelstellingen die zijn vastgesteld in de op 23 juni 2000 in Cotonou ondertekende ACS-EU-partnerschapsovereenkomst ("de Overeenkomst van Cotonou"), die op 25 juni 2005 in Luxemburg en op 22 juni 2010 in Ouagadougou is gewijzigd, en met de onderhandelingsrichtsnoeren die de Raad op 12 juni 2002 voor EPO's met ACS-staten heeft vastgesteld. De onderhandelingen zijn op 6 februari 2014 in Brussel op het niveau van de hoofdonderhandelaars afgerond. De overeenkomst is op 30 juni 2014 in Ouagadougou (Burkina Faso) geparafeerd. Bij haar inwerkingtreding vervangt deze overeenkomst de twee huidige tussentijdse economische partnerschapsovereenkomsten in de regio, namelijk de interim-overeenkomst met Ivoorkust, die op 7 december 2007 is geparafeerd, op 26 november 2008 is ondertekend en op 25 maart 2009 door het Europees Parlement is goedgekeurd, en de interim-overeenkomst met Ghana, die op 13 december 2007 is geparafeerd. Kaapverdië valt momenteel onder de bijzondere stimuleringsregeling voor duurzame ontwikkeling en goed bestuur van het schema van algemene tariefpreferenties (SAP+) en Nigeria onder de algemene regeling van het schema van algemene tariefpreferenties (SAP). Bij haar inwerkingtreding neemt de overeenkomst deze regelingen over. De andere landen in de regio vallen momenteel onder het "alles behalve wapens"-initiatief, omdat zij bij de minst ontwikkelde landen zijn ingedeeld. Na de inwerkingtreding van de overeenkomst zal tussen de Europese Unie en de regio West-Afrika een geharmoniseerde handelsregeling gelden waardoor de regionale integratie en de toepassing van het gemeenschappelijke buitentarief van de Ecowas wordt ondersteund. 2. AARD EN TOEPASSINGSGEBIED VAN DE OVEREENKOMST De EPO bevat bepalingen over het goederenverkeer, douane en handelsbevordering, technische handelsbelemmeringen, sanitaire en fytosanitaire maatregelen, en landbouw en visserij. Daarnaast zijn met het oog op de uitvoering van de ontwikkelingsdimensie in de bepalingen inzake ontwikkelingssamenwerking de prioritaire actiegebieden voor de tenuitvoerlegging van de EPO vastgesteld; deze zijn verder uitgewerkt in het ontwikkelingsprogramma van de EPO (PAPED), waarvan de financieringsvoorwaarden in de overeenkomst worden omschreven. De verklaringen van de Raad van 10 mei 2010 en 17 mei 2014 bevestigen de toezegging van de Europese Unie en haar lidstaten om de ontwikkeling van West-Afrika financieel te ondersteunen. De overeenkomst bevat toezeggingen op het gebied van regionale integratie, waarbij de West-Afrikaanse staten zich ertoe verbinden de preferentiële behandeling die zij in het kader van deze overeenkomst aan de EU geven, ten opzichte van elkaar toe te passen. Daarnaast wordt in de overeenkomst eveneens vastgelegd dat de onderhandelingen op regionaal niveau over investeringen, diensten, intellectueel eigendom en innovatie, lopende betalingen en kapitaalverkeer, bescherming van persoonsgegevens, mededinging, consumentenbescherming, duurzame ontwikkeling en overheidsopdrachten worden voortgezet. De institutionele bepalingen betreffen onder meer een Gezamenlijke Raad voor de EPO West-Afrika – Europese Unie, die toezicht moet houden op de uitvoering van de EPO. De Gezamenlijke Raad bestaat uit leden van het ministerieel toezichtcomité voor de EPO uit West-Afrika en leden van de Raad van de Europese Unie en van de Europese Commissie. Hij wordt bijgestaan door een Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO. In het Parlementair comité West-Afrika – Europese Unie kunnen leden van het Europees Parlement en van de regionale parlementen van de Ecowas en de Waemu met elkaar in discussie treden. De Gezamenlijke Raad wordt voorts bijgestaan door een Gemengd raadgevend comité West-Afrika – EU, dat de dialoog en samenwerking tussen vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector moet bevorderen. Er wordt tevens voorzien in een uitgebreid systeem voor toezicht op het effect van de EPO, alsook in een vijfjaarlijkse evaluatie. 3. PROCEDURES In de EPO is een voorlopig toepassingsmechanisme opgenomen dat in afwachting van haar inwerkingtreding zal worden toegepast. Deze voorlopige toepassing is noodzakelijk, zodat de partijen bij de overeenkomst die niet tot de minst ontwikkelde landen behoren, zo spoedig mogelijk van de vrije toegang tot de Europese markt gebruik kunnen maken en de minst ontwikkelde landen zo spoedig mogelijk gunstigere oorsprongsregels kunnen toepassen. De Commissie acht de resultaten van de onderhandelingen bevredigend en in overeenstemming met de onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad en verzoekt hem derhalve: – machtiging te verlenen voor de ondertekening van de regionale EPO met West-Afrika namens de Europese Unie; – in afwachting van de inwerkingtreding van de EPO de voorlopige toepassing ervan goed te keuren. 2014/0265 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot ondertekening en voorlopige toepassing van de economische partnerschapsovereenkomst (EPO) tussen de West-Afrikaanse Staten, de Ecowas en Waemu, enerzijds, en de Europese Unie en haar lidstaten, anderzijds DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, leden 3 en 4, en artikel 208, in samenhang met artikel 218, lid 5, Gezien het voorstel van de Europese Commissie[2], Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 12 juni 2002 heeft de Raad de Commissie gemachtigd onderhandelingen over economische partnerschapsovereenkomsten met de ACS-landen te openen. (2) De onderhandelingen zijn beëindigd en de economische partnerschapsovereenkomst tussen de West-Afrikaanse staten (de Republiek Benin, Burkina Faso, de Republiek Gambia, de Republiek Ghana, de Republiek Guinee, de Republiek Guinee-Bissau, de Republiek Ivoorkust, de Republiek Kaapverdië, de Republiek Liberia, de Republiek Mali, de Islamitische Republiek Mauritanië, de Republiek Niger, de Federale Republiek Nigeria, de Republiek Senegal, de Republiek Sierra Leone en de Republiek Togo), de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) en de West-Afrikaanse Economische en Monetaire Unie (Waemu), enerzijds, en de Europese Unie en haar lidstaten, anderzijds, (hierna "de EPO" genoemd) is op 30 juni 2014 geparafeerd. (3) De economische partnerschapsovereenkomsten met de ACS-landen zijn nodig voor de uitvoering van de handelspolitiek en de ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie met de ACS-landen. (4) In artikel 107, lid 3, van de EPO is bepaald dat deze in afwachting van haar inwerkingtreding voorlopig wordt toegepast. (5) De EPO moet namens de Europese Unie worden ondertekend en onder voorbehoud van haar sluiting op een latere datum voorlopig worden toegepast, HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD: Artikel 1 De ondertekening van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de West-Afrikaanse Staten, de Ecowas en de Waemu, enerzijds, en de Europese Unie en haar lidstaten, anderzijds, wordt hierbij namens de Europese Unie en onder voorbehoud van het besluit van de Raad tot sluiting van die overeenkomst goedgekeurd. De tekst van de overeenkomst is aan dit besluit gehecht. Artikel 2 Het secretariaat-generaal van de Raad stelt het volmachtinstrument op dat de persoon (personen) die daartoe door de onderhandelaar is (zijn) aangewezen, machtiging verleent de overeenkomst, onder voorbehoud van de sluiting ervan, namens de Europese Unie te ondertekenen. Artikel 3 Ten aanzien van onderwerpen die onder de bevoegdheid van de Unie vallen, wordt de overeenkomst, ingevolge artikel 107, lid 3, voorlopig toegepast in afwachting van de voltooiing van de voor de sluiting ervan noodzakelijke procedures. De Commissie zal een bericht bekendmaken met informatie over de datum van voorlopige toepassing. Artikel 4 Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld. Gedaan te Brussel, Voor de Raad De voorzitter FINANCIEEL MEMORANDUM VOOR VOORSTELLEN DIE UITSLUITEND GEVOLGEN HEBBEN VOOR DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE BEGROTING 1. BENAMING VAN HET VOORSTEL BESLUIT VAN DE RAAD tot ondertekening en voorlopige toepassing van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de West-Afrikaanse Staten, de Ecowas en Waemu, enerzijds, en de Europese Unie en haar lidstaten, anderzijds 2. BEGROTINGSONDERDELEN Hoofdstuk en artikel: hoofdstuk 12, artikel 120 Begroot bedrag voor 2014: 16 185 600 000 EUR 3. FINANCIËLE GEVOLGEN ¨ Het voorstel heeft geen financiële gevolgen x Het voorstel heeft geen financiële gevolgen voor de uitgaven maar wel voor de ontvangsten, namelijk: (in miljoen EUR, tot op 1 decimaal) || || Begrotings-onderdeel || Ontvangsten[3] || Periode van 12 maanden vanaf dd/mm/jjjj || [Jaar n] Artikel 120 || Gevolgen voor de eigen middelen || || 4,3 Situatie na de actie || [n + 1] || [n + 2] || [n + 3] || [n + 4] || [n + 5] Artikel 120 || 4,3 || 4,3 || 4,3 || 4,3 || 4,3 4. FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN Ter bescherming van de eigen middelen van de Europese Unie bevat de overeenkomst bepalingen die tot doel hebben te waarborgen dat het partnerland de voorwaarden voor de toepassing van handelsconcessies ingevolge punt 3, "Financiële gevolgen", met name die van het protocol betreffende de regels van oorsprong (bijlage A bij de overeenkomst) en het protocol betreffende de wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken (bijlage E bij de overeenkomst), juist toepast. Deze bepalingen vormen een aanvulling op de EU-douanewetgeving die van toepassing is op alle ingevoerde goederen (met name het EU-douanewetboek en de uitvoeringsbepalingen daarvan), alsmede de wetgeving die geldt voor de verantwoordelijkheden van de lidstaten op het gebied van het toezicht op de eigen middelen (in het bijzonder Verordening nr. 1150/2000 van de Raad). 5. ANDERE OPMERKINGEN Deze schatting is gebaseerd op de omvang van de invoer in 2012. Afgezien van een zeer beperkt aantal producten dat wordt ingevoerd uit landen die niet tot de minst ontwikkelde landen behoren en waarmee geen tussentijdse economische partnerschapsovereenkomsten zijn gesloten, wordt vrijwel de totale invoer uit West-Afrika reeds vrij van douanerechten in de Europese Unie ingevoerd. [1] Benin, Burkina Faso, Gambia, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkust, Kaapverdië, Liberia, Mali, Mauritanië, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone en Togo. [2] PB C […] van […], blz. […]. [3] Voor traditionele eigen middelen (landbouwrechten, suikerheffingen en douanerechten) moeten de nettobedragen worden vermeld, d.w.z. na aftrek van 25 % aan inningskosten. BIJLAGE ECONOMISCHE PARTNERSCHAPSOVEREENKOMST (EPO) TUSSEN DE WEST-AFRIKAANSE STATEN, DE ECOWAS EN WAEMU, ENERZIJDS, EN DE EUROPESE UNIE EN HAAR LIDSTATEN, ANDERZIJDS Inhoud Lijst van de bij de overeenkomst betrokken partijen: Preambule DEEL I: ECONOMISCH EN HANDELSPARTNERSCHAP MET HET OOG OP DUURZAME ONTWIKKELING DEEL II: HANDELSBELEID EN HANDELSGERELATEERDE VRAAGSTUKKEN Hoofdstuk 1: Douanerechten Hoofdstuk 2: Handelsbeschermingsinstrumenten Hoofdstuk 3: Technische handelsbelemmeringen en sanitaire en fytosanitaire maatregelen Hoofdstuk 4: Overige niet-tarifaire belemmeringen Hoofdstuk 5: Handelsbevordering, douanesamenwerking en wederzijdse administratieve bijstand Hoofdstuk 6: Landbouw, visserij en voedselzekerheid DEEL III: SAMENWERKING MET HET OOG OP DE TENUITVOERLEGGING VAN DE DIMENSIE ONTWIKKELING EN DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN DE EPO DEEL IV: VERMIJDEN EN BESLECHTEN VAN GESCHILLEN Hoofdstuk 1: Doel, toepassingsgebied en partijen Hoofdstuk 2: Vermijden van geschillen: overleg en bemiddeling Hoofdstuk 3: Procedures voor de beslechting van geschillen Hoofdstuk 4: Algemene bepalingen DEEL V: ALGEMENE UITZONDERINGEN DEEL VI: INSTITUTIONELE BEPALINGEN DEEL VII: SLOTBEPALINGEN BIJLAGEN De Republiek Benin, Burkina Faso, De Republiek Kaapverdië, De Republiek Ivoorkust, De Republiek Gambia, De Republiek Ghana, De Republiek Guinee, De Republiek Guinee-Bissau, De Republiek Liberia, De Islamitische Republiek Mauritanië, De Republiek Mali, De Republiek Niger, De Federale Republiek Nigeria, De Republiek Senegal, De Republiek Sierra Leone, De Republiek Togo, en DE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP VAN WEST-AFRIKAANSE STATEN (ECOWAS), en DE WEST-AFRIKAANSE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE (WAEMU), enerzijds, en HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REPUBLIEK ESTLAND, IERLAND, DE HELLEENSE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK SPANJE, DE FRANSE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK KROATIË, DE ITALIAANSE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK CYPRUS, DE REPUBLIEK LETLAND, DE REPUBLIEK LITOUWEN, HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG, HONGARIJE, DE REPUBLIEK MALTA, HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN, DE REPUBLIEK OOSTENRIJK, DE REPUBLIEK POLEN, DE PORTUGESE REPUBLIEK, ROEMENIË, DE REPUBLIEK SLOVENIË, DE SLOWAAKSE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK FINLAND, HET KONINKRIJK ZWEDEN, HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND, en DE EUROPESE UNIE, anderzijds, GEZIEN de Overeenkomst van Georgetown tot oprichting van de groep van Staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS), de verdragen tot oprichting van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) en de West-Afrikaanse Economische en Monetaire Unie (Waemu), enerzijds, en het Verdrag betreffende de Europese Unie (EU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, anderzijds; GEZIEN de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst die op 23 juni 2000 te Cotonou is ondertekend en op 25 juni 2005 te Luxemburg en op 22 juni 2010 te Ouagadougou is herzien, hierna de "Overeenkomst van Cotonou" genoemd; GEZIEN het belang van enerzijds de bestaande banden tussen de Europese Unie, haar lidstaten en de regio West-Afrika (WA) en anderzijds hun gedeelde waarden; OVERWEGENDE dat de Europese Unie, haar lidstaten en de regio West-Afrika hun nauwe banden willen versterken en duurzame relaties willen aangaan die zijn gebaseerd op partnerschap, ontwikkeling en solidariteit; OVERTUIGD van de noodzaak de economische en sociale vooruitgang van de bevolking te bevorderen, rekening houdend met het beginsel van duurzame ontwikkeling en milieubescherming; GEZIEN het belang dat de partijen hechten aan de inachtneming van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en, in het bijzonder, de eerbiediging van de rechten van de mens; GEZIEN het belang dat de partijen hechten aan de beginselen en regels van de internationale handel, en met name die welke zijn opgenomen in de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO); GEZIEN de noodzaak de integratie tussen de West-Afrikaanse staten onderling en de Europees-Afrikaanse betrekkingen te versterken; ERAAN HERINNEREND dat de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) en de West-Afrikaanse Economische en Monetaire Unie (Waemu) als doel hebben de regionale samenwerking en integratie te bevorderen in het licht van een economische unie van West-Afrika om de levensstandaard van de bevolking te verhogen, de economische stabiliteit in stand te houden en te vergroten, de betrekkingen tussen de lidstaten te versterken en bij te dragen aan de vooruitgang en de ontwikkeling van het Afrikaanse continent; OPNIEUW UITDRUKKING GEVEND AAN hun streven samen te werken om de doelstellingen van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst zoals omschreven in de Overeenkomst van Cotonou te verwezenlijken, te weten het terugdringen en uiteindelijk uitroeien van armoede, een duurzame ontwikkeling en een geslaagde en harmonieuze integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie; OVERWEGENDE dat de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, zoals die zijn vastgelegd in de Millenniumverklaring die de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2000 heeft vastgesteld, met name de uitroeiing van extreme armoede en honger, alsmede de ontwikkelingsdoelen en -beginselen die zijn overeengekomen op de conferenties van de Verenigde Naties, een duidelijke visie bieden en aan het partnerschap tussen de regio West-Afrika en de Europese Unie en haar lidstaten in het kader van deze overeenkomst ten grondslag moeten liggen; REKENING HOUDEND met het voornemen van de Europese Unie en haar lidstaten om West-Afrika aanzienlijke steun te verlenen bij zijn streven naar hervorming en aanpassing op het vlak van economie en sociale ontwikkeling, en met hun verbintenis om de gezamenlijke strategie Europese Unie-Afrika uit te voeren; REKENING HOUDEND met het verschil in economische en sociale ontwikkeling tussen de regio West-Afrika enerzijds en de Europese Unie en haar lidstaten anderzijds, alsmede met de noodzaak om het proces van integratie en economische ontwikkeling van de regio West-Afrika te versterken; in het bijzonder REKENING HOUDEND met het feit dat een groot aantal minst ontwikkelde landen (MOL) tot de regio West-Afrika behoort en dat de regio derhalve met ernstige moeilijkheden kampt vanwege zijn bijzondere economische situatie en zijn specifieke behoeften op het gebied van ontwikkeling, handelsbevordering en financiën; EROP WIJZEND dat de economische partnerschapsovereenkomst (EPO) hoofdzakelijk is gebaseerd op de geleidelijke, asymmetrische liberalisering van de handel in goederen en diensten ten gunste van de West-Afrikaanse staten; OPNIEUW BEVESTIGEND dat de EPO een ontwikkelingsinstrument moet zijn dat in het bijzonder een duurzame groei bevordert, de productie- en de exportcapaciteit van de West-Afrikaanse staten verhoogt, de structurele hervorming van de West-Afrikaanse economieën, alsmede hun diversificatie en concurrentievermogen ondersteunt, tot de ontwikkeling van de handel, de technologie en de werkgelegenheid in de West-Afrikaanse staten leidt en investeringen in deze staten aantrekt; OPNIEUW BEVESTIGEND dat stabiliteit en een duurzame vrede cruciaal zijn voor het welslagen van een daadwerkelijke regionale integratie in West-Afrika, waartoe de EPO moet bijdragen; UITING GEVEND aan hun streven om gezamenlijk de voornoemde doelstellingen te verwezenlijken, met behoud van het acquis van de Overeenkomst van Cotonou en daartoe geleid door de wens om een EPO te sluiten die voor beide partijen voordelen oplevert en daadwerkelijk tot ontwikkeling zal leiden, ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN: DEEL I ECONOMISCH EN HANDELSPARTNERSCHAP MET HET OOG OP DUURZAME ONTWIKKELING Artikel 1 Doelstellingen 1. De doelstellingen van deze overeenkomst zijn: a) het aangaan van een economisch en handelspartnerschap met het oog op de verwezenlijking van een snelle en duurzame, werkgelegenheid creërende economische groei, het terugdringen en vervolgens uitroeien van de armoede, het verhogen van de levensstandaard, het creëren van volledige werkgelegenheid, het diversifiëren van de economieën en het verhogen van het reële inkomen en de productie op een wijze die in overeenstemming is met de behoeften van de regio West-Afrika en rekening houdt met het verschil in economische ontwikkeling tussen de partijen; b) de bevordering van regionale integratie, economische samenwerking en goed economisch bestuur in de regio West-Afrika; c) de uitbreiding van de intraregionale handel en de bevordering van de totstandkoming van een eengemaakte en efficiënte regionale markt in West-Afrika; d) het bijdragen aan de harmonische en geleidelijke integratie van de regio West-Afrika in de wereldeconomie, in overeenstemming met zijn politieke keuzes, prioriteiten en ontwikkelingsstrategieën; e) het versterken van de economische en handelsbetrekkingen tussen de partijen op basis van solidariteit en wederzijdse belangen, in overeenstemming met de WTO-verplichtingen en rekening houdend met het grote verschil in concurrentievermogen tussen beide regio's. 2. Teneinde de in lid 1 omschreven doelstellingen te verwezenlijken, verbinden de partijen zich ertoe: a) de verbetering van de voorzieningscapaciteit en het concurrentievermogen van de productiesectoren in de regio West-Afrika te bevorderen; b) de capaciteit van de regio West-Afrika op het gebied van handelsbeleid en handelsgerelateerde voorschriften te versterken; c) bij te dragen aan de daadwerkelijke uitvoering van de door de partijen in internationale organisaties aangegane verplichtingen op het gebied van duurzame ontwikkeling, ontwikkelingsfinanciering, versterking van het handelsaspect binnen de ontwikkeling, uitbreiding van de omvang en doeltreffendheid van de hulp; d) een doeltreffend, voorspelbaar en transparant regionaal regelgevend kader in de regio West-Afrika te creëren en uit te voeren, ter bevordering van de investeringen, de ontwikkeling van de particuliere sector in West-Afrika, de dialoog tussen particuliere sector en overheid en het partnerschap tussen de particuliere sectoren in West-Afrika en de Europese Unie; e) een doeltreffend, voorspelbaar en transparant kader voor samenwerkingsmaatregelen te creëren om de doelstellingen van deze overeenkomst te bevorderen, met inbegrip van het ontwikkelingsprogramma van de EPO (Paped) en de bepalingen inzake de tenuitvoerlegging ervan; f) tot een geleidelijke, asymmetrische liberalisering van de handel tussen hen over te gaan en de samenwerking op het gebied van de handel in goederen en diensten te versterken. Artikel 2 Beginselen 1. De EPO heeft als grondslag de beginselen en essentiële elementen van de Overeenkomst van Cotonou, zoals vermeld in de artikelen 2, 9, 19 en 35 van die overeenkomst. De EPO is gebaseerd op het acquis van de Overeenkomst van Cotonou en de oudere ACS-EU-overeenkomsten op het gebied van financiële samenwerking, regionale integratie en economische en handelssamenwerking. 2. De EPO wordt uitgevoerd in aanvulling op het acquis van de Overeenkomst van Cotonou en kan alleen slagen als beide partijen hun verplichtingen daadwerkelijk nakomen, met inbegrip van de verplichtingen van de Europese Unie op het gebied van samenwerking voor ontwikkelingsfinanciering en in het kader van de hulp voor handel. 3. De partijen komen hun verplichtingen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking gedurende de gehele looptijd van de EPO na en verbinden zich ertoe de nodige mechanismen op te zetten om de samenhang in de tijd te verzekeren tussen de begeleidingsbehoeften van de EPO, zoals vervat in het ontwikkelingsprogramma van de EPO in deel III van deze overeenkomst, en de ontwikkelingssamenwerking. 4. De handelsbetrekkingen tussen de beide regio’s zijn gebaseerd op reciprociteit en houden rekening met het verschil in ontwikkeling. De uit hoofde van deze overeenkomst aangegane verplichtingen zijn daartoe in overeenstemming met artikel 34 van de Overeenkomst van Cotonou, waarin wordt voorzien in een speciale, gedifferentieerde behandeling van de verplichtingen tussen beide partijen. De partijen nemen in het bijzonder de kwetsbaarheid van de economieën van de regio West-Afrika in acht, en laten de liberalisering van de handel op een geleidelijke, flexibele en asymmetrische wijze ten gunste van de regio West-Afrika verlopen. 5. Overeenkomstig de uit hoofde van deze overeenkomst aangegane handelsverplichtingen, werpen de partijen geen belemmeringen op voor de tenuitvoerlegging van het beleid op het gebied van landbouw en voedselzekerheid, volksgezondheid en onderwijs en van ander economisch en sociaal beleid dat door de regio West-Afrika wordt aangenomen in het kader van zijn strategie voor duurzame ontwikkeling. 6. De EPO kan slechts slagen als een veeleisend partnerschap wordt aangegaan, waarin beide partijen verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging ervan. Zij verbinden zich bijgevolg ertoe zich in te zetten voor het welslagen ervan. 7. De partijen bevestigen opnieuw hun verbintenis in het kader van de Doha-ontwikkelingsronde om mogelijk handelsverstorende maatregelen terug te dringen en te voorkomen en hun steun ten gunste van een ambitieus resultaat dienaangaande. 8. Teneinde de overeenkomst efficiënt uit te voeren, richten de partijen gemeenschappelijke instellingen op en stellen zij een permanent mechanisme voor beheer, follow-up en evaluatie in, aan de hand waarvan indien nodig de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst kan worden bijgesteld. Artikel 3 Economische groei en duurzame ontwikkeling 1. De partijen bevestigen opnieuw dat de doelstelling van duurzame ontwikkeling op elk niveau van hun economisch partnerschap moet worden toegepast en geïntegreerd, zodat wordt voldaan aan hun verplichtingen omschreven in de artikelen 1, 2, 9, 19, 21, 22, 23, 28 en 29 van de Overeenkomst van Cotonou, en met name de algemene verplichting de economie te ontwikkelen en de armoede terug te dringen en uiteindelijk uit te roeien, in overeenstemming met de doelstellingen van duurzame ontwikkeling. 2. In het kader van deze overeenkomst vatten de partijen de doelstelling van duurzame ontwikkeling op als een verplichting om ten volle rekening te houden met de belangen van hun respectieve bevolking en van toekomstige generaties op menselijk, cultureel, economisch, sociaal, gezondheids- en milieugebied. 3. De partijen bevestigen opnieuw hun verbintenissen in het kader van de strijd tegen armoede om programma's op te opstellen en uit te voeren die het macro-economisch kader kunnen versterken, een snelle en duurzame economische groei kunnen bevorderen en de infrastructuur kunnen verwezenlijken die noodzakelijk is voor de ontwikkeling van de intraregionale en internationale handel van de regio West-Afrika. Daartoe steunen de partijen de institutionele hervormingen om de nationale en regionale instanties voor te bereiden op de eisen van de handelsliberalisering en de capaciteit van de productiesectoren in de regio West-Afrika te versterken. 4. De partijen steunen de inspanningen van de regio West-Afrika op het gebied van duurzaam bosbeheer, duurzame visserij en de ontwikkeling van moderne landbouw. Daartoe nemen zij het initiatief tot innovatieve handelsvormen die gunstig zijn voor het behoud van de natuurlijke hulpbronnen en leggen zij deze ten uitvoer. 5. De partijen streven naar een versterking van de capaciteiten en de technische vaardigheden van de actoren, teneinde de creatie van werkgelegenheid te bevorderen en aanpassingen te voorzien met het oog op de sociale gevolgen van de EPO. Artikel 4 Regionale integratie 1. De partijen erkennen dat de regionale integratie een essentieel onderdeel van hun partnerschap vormt en een krachtig instrument is om de doelstellingen van deze overeenkomst te realiseren; zij komen overeen de regionale integratie krachtig te ondersteunen. 2. Met het oog op de in lid 1 bedoelde doelstellingen draagt de Europese Unie, overeenkomstig het bepaalde in deel III, door middel van technische en financiële bijstand bij aan de inspanningen van de regio op het gebied van integratie, met name de verwezenlijking van de douane-unie en de gemeenschappelijke markt, de uitvoering van het macro-economisch toezicht en het toezicht op de handel, alsmede het opstellen van regionale voorschriften om het ondernemingsklimaat in de regio West-Afrika aantrekkelijker te maken. DEEL II HANDELSBELEID EN HANDELSGERELATEERDE VRAAGSTUKKEN HOOFDSTUK 1 DOUANERECHTEN Artikel 5 Toepassingsgebied De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op de handel in goederen tussen de partijen. Artikel 6 Oorsprongsregels 1. Voor de toepassing van dit hoofdstuk worden als "van oorsprong" beschouwd goederen die voldoen aan de oorsprongsregels van bijlage A van het protocol betreffende de definitie van het begrip "producten van oorsprong" en methoden voor administratieve samenwerking. 2. Uiterlijk vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst stellen de partijen nieuwe oorsprongsregels op om de voor de vaststelling van de oorsprong gebruikte begrippen en methoden in het licht van de ontwikkelingsdoelstellingen van de regio West-Afrika en het integratieproces van de Afrikaanse Unie te vereenvoudigen. Daarbij houden de partijen rekening met de technologische ontwikkeling, de productieprocessen en alle andere relevante factoren waarvoor wijzigingen van het protocol betreffende oorsprongsregels nodig kunnen zijn. 3. De Gezamenlijke Raad voor de EPO besluit over elke wijziging of herziening van de oorsprongsregels als bedoeld in lid 1. Artikel 7 Douanerechten 1. Onder douanerechten worden verstaan alle rechten of heffingen, met inbegrip van alle aanvullende heffingen of belastingen, die worden opgelegd bij of in verband met de invoer of uitvoer van goederen; douanerechten omvatten niet: a) interne belastingen of andere interne heffingen die worden opgelegd in overeenstemming met artikel 35; b) antidumpingmaatregelen, compenserende maatregelen en vrijwaringsmaatregelen die worden opgelegd in overeenstemming met hoofdstuk 2; c) vergoedingen en andere heffingen die worden opgelegd in overeenstemming met artikel 8 inzake vergoedingen en andere heffingen. 2. Voor elk product is het basisdouanerecht waarop de opeenvolgende verlagingen bedoeld in de overeenkomst moeten worden toegepast, het recht dat daadwerkelijk van toepassing is op de datum van inwerkingtreding van de overeenkomst. Artikel 8 Vergoedingen en andere heffingen Op de in artikel 7 bedoelde vergoedingen en andere heffingen zijn specifieke tarieven van toepassing die overeenkomen met de daadwerkelijke waarde van de verleende diensten; deze vergoedingen en andere heffingen mogen geen indirecte bescherming van binnenlandse producten of een belasting op de invoer of de uitvoer voor fiscale doeleinden beogen. Artikel 9 Status-quo 1. Voor de producten die onder de liberalisering tussen de partijen vallen, worden vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst geen nieuwe invoerrechten ingevoerd, noch al bestaande invoerrechten verhoogd. 2. In afwijking van lid 1 mag de regio West-Afrika in het kader van de laatste fase van de instelling van het gemeenschappelijk buitentarief van de Ecowas tot 31 december 2014 zijn basisdouanerechten voor goederen van oorsprong uit de Europese Unie herzien voor zover het algemene effect van deze rechten niet groter is dan dat van de in bijlage C vermelde rechten. De Gezamenlijke Raad voor de EPO wijzigt bijlage C dienovereenkomstig. Artikel 10 Afschaffing van douanerechten bij invoer 1. Producten van oorsprong uit West-Afrika worden vrij van de douanerechten zoals gedefinieerd in artikel 7 in de Europese Unie ingevoerd; dit geldt niet voor de in bijlage B opgenomen producten onder de daar genoemde voorwaarden. 2. De regio West-Afrika zal de douanerechten zoals gedefinieerd in artikel 7 die van toepassing zijn op producten van oorsprong uit de Europese Unie, geleidelijk verlagen en afschaffen volgens het tijdschema in bijlage C. Artikel 11 Eigen middelen van de regionale economische gemeenschappen van West-Afrika In het kader van deze overeenkomst komen de partijen overeen dat het autonome financieringsmechanisme van de West-Afrikaanse organisaties die belast zijn met de regionale integratie (Ecowas en Waemu), wordt gehandhaafd tot een nieuwe financieringswijze is ingevoerd. Artikel 12 Wijziging van tariefverbintenissen van West-Afrika en gemeenschappelijk sectoraal beleid van de regio West-Afrika 1. Onverminderd de bepalingen van artikel 10 betreffende de afschaffing van douanerechten van de regio West-Afrika kan West-Afrika – gelet op de speciale ontwikkelingsbehoeften van de regio, met name de noodzaak om het gemeenschappelijk sectoraal beleid te steunen – op basis van onderlinge overeenstemming in de Gezamenlijke Raad voor de EPO besluiten de hoogte te wijzigen van de in bijlage C vastgestelde douanerechten die worden toegepast op een of meer goederen van oorsprong uit de Europese Unie wanneer deze worden ingevoerd in West-Afrika. De Gezamenlijke Raad voor de EPO neemt daartoe binnen zes (6) maanden na voorlegging aan de Europese Unie een besluit. 2. De partijen zien erop toe dat een dergelijke wijziging niet in strijd is met artikel XXIV van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel (GATT) 1994. 3. Wijzigingen van tariefverbintenissen worden slechts zolang gehandhaafd als nodig is om te voldoen aan de specifieke behoeften op het gebied van ontwikkeling van West-Afrika. Artikel 13 Uitvoerrechten en -heffingen 1. In de handel tussen de partijen worden vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst geen nieuwe uitvoerrechten en -heffingen of heffingen van gelijke werking ingevoerd, noch al bestaande verhoogd. 2. Uitvoerrechten en –heffingen of heffingen van gelijke werking mogen niet hoger zijn dan dezelfde rechten en heffingen op soortgelijke goederen die worden uitgevoerd naar alle andere landen die geen partij bij deze overeenkomst zijn. 3. In uitzonderlijke omstandigheden kan West-Afrika, indien het specifieke behoeften inzake ontvangsten, bescherming van een opkomende industrie of bescherming van het milieu kan aantonen, tijdelijk, na overleg met de Europese Unie, op een beperkt aantal extra goederen uitvoerrechten en –heffingen of heffingen van gelijke werking invoeren of bestaande rechten verhogen. 4. De partijen komen overeen dit artikel binnen de Gezamenlijke Raad voor de EPO conform de herzieningsclausule van deze overeenkomst te herzien en daarbij ten volle rekening te houden met het effect ervan op de ontwikkeling en diversificatie van de economie van West-Afrika. Artikel 14 Goederenverkeer 1. Op goederen van oorsprong uit een van de partijen worden op het grondgebied van de andere partij slechts eenmaal douanerechten geheven. Zij kunnen vrij op het grondgebied van de andere partij verkeren, zonder dat aanvullende douanerechten moeten worden betaald. 2. Voor de toepassing van lid 1 krijgt de regio West-Afrika een overgangsperiode van vijf (5) jaar, te rekenen vanaf de inwerkingtreding van de overeenkomst, om het vrije verkeer van goederen in te stellen. Deze termijn kan worden herzien naar aanleiding van de resultaten van de fiscale overgangshervormingen die de regio West-Afrika in samenwerking met de Europese Unie moet doorvoeren. Daartoe houden de partijen regelmatig een evaluatie van het verloop van deze hervormingen. 3. De partijen werken samen om het goederenverkeer te vergemakkelijken en de douaneprocedures te vereenvoudigen, overeenkomstig de bepalingen van hoofdstuk 5 inzake handelsbevordering. Artikel 15 Indeling van goederen Goederen die onder deze overeenkomst vallen, worden ingedeeld volgens de respectieve douanenomenclatuur van elke partij, in overeenstemming met het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen (GS). Artikel 16 MFN-clausule 1. De partijen bevestigen opnieuw hun verbintenis ten aanzien van de machtigingsclausule. 2. De Europese Unie verleent West-Afrika elke gunstigere tariefbehandeling die aan een derde wordt toegekend indien de Europese Unie na ondertekening van deze overeenkomst partij wordt bij een preferentiële overeenkomst met deze derde. 3. West-Afrika verleent de Europese Unie elke gunstigere tariefbehandeling die na ondertekening van deze overeenkomst wordt toegekend aan een andere handelspartner dan de Afrikaanse landen en de ACS-staten, die zowel een aandeel van meer dan 1,5 procent in de wereldhandel heeft als een industrialisatiegraad, gemeten als de verhouding tussen toegevoegde waarde van de productie en het bbp, van meer dan 10 procent in het jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding van de in dit lid bedoelde preferentiële overeenkomst. Indien de preferentiële overeenkomst wordt aangegaan met een groep landen die individueel, collectief of via een vrijhandelsovereenkomst handelt, dan bedraagt de drempel voor het aandeel in de wereldeconomie 2 procent. Voor deze berekening wordt gebruikgemaakt van de officiële WTO-gegevens over leidende exporteurs van goederen in de wereldhandel (met uitzondering van de intra-EU-handel) en van de officiële gegevens van de Organisatie van de Verenigde Naties voor industriële ontwikkeling (Unido) voor de toegevoegde waarde van de productie. 4. Indien West-Afrika van de in lid 3 bedoelde handelspartner een aanzienlijk gunstiger behandeling verkrijgt dan die welke door de Europese Unie wordt verleend, besluiten de partijen in onderling overleg over de toepassing van lid 3. 5. De partijen komen overeen elk geschil over de uitlegging en de toepassing van dit artikel op te lossen door te goeder trouw overleg te plegen om tot een voor beide partijen bevredigende oplossing te komen. 6. De bepalingen van dit hoofdstuk worden niet aldus uitgelegd dat de partijen verplicht zijn elkaar een preferentiële behandeling toe te kennen omdat een van hen op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst partij is bij een preferentiële overeenkomst met een derde. Artikel 17 Speciale bepaling over administratieve samenwerking 1. De partijen zijn het erover eens dat administratieve samenwerking van essentieel belang is voor de tenuitvoerlegging van en de controle op de preferentiële behandeling die op grond van dit hoofdstuk wordt verleend, en verbinden zich ertoe om onregelmatigheden en fraude op het gebied van douane- en aanverwante aangelegenheden te bestrijden. 2. Wanneer een partij bewijs op basis van onderbouwde informatie verkrijgt dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat zich onregelmatigheden of fraude hebben voorgedaan, kan deze partij de preferentiële behandeling van het betrokken product of de betrokken producten in overeenstemming met dit artikel tijdelijk schorsen. 3. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder het niet verlenen van administratieve medewerking onder meer verstaan: a) het herhaaldelijk niet nakomen van de verplichting om de oorsprong van het betrokken product of de betrokken producten te controleren; b) het herhaaldelijk weigeren een controle achteraf van het bewijs van oorsprong uit te voeren en/of de resultaten daarvan mee te delen, of onredelijke vertraging daarbij; c) het herhaaldelijk weigeren van toestemming voor missies in het kader van de administratieve samenwerking ter controle van de echtheid van documenten of de juistheid van gegevens die van belang zijn voor het verlenen van de desbetreffende preferentiële behandeling, of onredelijke vertraging daarbij. 4. Voor een tijdelijke schorsing moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan: a) De partij die op basis van onderbouwde informatie bewijs verkrijgt dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat zich onregelmatigheden of fraude hebben voorgedaan, stelt het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO onverwijld daarvan in kennis, en treedt met dat comité in overleg om een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden, op basis van alle relevante informatie en objectieve bewijzen. b) Wanneer de partijen zoals hierboven bepaald met het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO in overleg zijn getreden en niet binnen drie (3) maanden na de kennisgeving overeenstemming over een aanvaardbare oplossing hebben bereikt, kan de betrokken partij de preferentiële behandeling voor het betrokken product of de betrokken producten tijdelijk schorsen. Het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO wordt onverwijld in kennis gesteld van een tijdelijke schorsing. c) Tijdelijke schorsingen op grond van dit artikel blijven beperkt tot wat nodig is om de financiële belangen van de betrokken partij te beschermen. Zij duren niet langer dan zes (6) maanden, waarna verlenging mogelijk is. Tijdelijke schorsingen worden onmiddellijk na goedkeuring ervan ter kennis gebracht van het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO. Binnen het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO vindt hierover periodiek overleg plaats, met name met het oog op opheffing van de schorsingen zodra de omstandigheden die aanleiding gaven tot toepassing ervan, niet meer gelden. 5. Tegelijk met de kennisgeving aan het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO overeenkomstig lid 4, onder a), van dit artikel publiceert de betrokken partij in haar officiële publicatieblad een bericht aan de importeurs. In dit bericht wordt aangegeven dat voor het betrokken product op basis van onderbouwde informatie bewijs is verkregen dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat er sprake is van onregelmatigheden of fraude. Artikel 18 Handelwijze bij administratieve fouten Indien de bevoegde autoriteiten bij het beheer van de preferentiële uitvoerregelingen een fout hebben gemaakt, met name bij de toepassing van het protocol betreffende de definitie van het begrip "producten van oorsprong" en methoden voor administratieve samenwerking van bijlage A, en deze fout gevolgen heeft voor de invoerrechten, kan de partij die met deze gevolgen wordt geconfronteerd, het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO verzoeken passende maatregelen te bestuderen en goed te keuren om de situatie te herstellen. HOOFDSTUK 2 HANDELSBESCHERMINGSINSTRUMENTEN Artikel 19 Doelstellingen 1. Dit hoofdstuk heeft tot doel de voorwaarden te bepalen waaronder beide partijen, terwijl zij zich inspannen om het onderlinge goederenverkeer te ontwikkelen, handelsbeschermingsmaatregelen kunnen nemen in afwijking van de artikelen 9, 10 en 34 van deze overeenkomst. 2. De partijen zien erop toe dat de op grond van dit hoofdstuk genomen maatregelen niet verder gaan dan nodig is om de hierin beschreven situaties te voorkomen of te herstellen. Artikel 20 Antidumpingmaatregelen en compenserende maatregelen 1. Geen enkele bepaling in deze overeenkomst vormt voor de Europese Unie of de West-Afrikaanse staten, individueel of collectief, een beletsel om antidumpingmaatregelen of compenserende maatregelen in te stellen in overeenstemming met de desbetreffende WTO-overeenkomsten, met name de WTO-overeenkomst betreffende de toepassing van artikel VI van de GATT en de WTO-overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen. 2. Voor de toepassing van dit artikel wordt de oorsprong vastgesteld in overeenstemming met de niet-preferentiële oorsprongsregels van de partijen op basis van de bepalingen van de WTO-overeenkomst over oorsprongsregels. 3. Wanneer antidumpingmaatregelen of compenserende maatregelen worden overwogen, wordt daarbij rekening gehouden met de bijzondere situatie van de ontwikkelingslanden van de regio West-Afrika. Alvorens definitieve antidumpingmaatregelen of compenserende maatregelen in te stellen, overwegen de partijen de mogelijkheid van constructieve oplossingen als bedoeld in de desbetreffende WTO-overeenkomsten. De met het onderzoek belaste autoriteiten kunnen hiertoe overleg voeren. 4. De antidumpingrechten of de compenserende maatregelen blijven slechts van kracht zolang en voor zover als nodig is om de dumping of subsidies die schade veroorzaken te compenseren. 5. Voor geen van de producten van oorsprong uit een partij die worden ingevoerd op het grondgebied van de andere partij worden zowel antidumpingrechten als compenserende rechten geheven om het hoofd te bieden aan een en dezelfde situatie die door dumping of subsidiëring bij uitvoer ontstaat. De partijen garanderen dat voor hetzelfde product niet gelijktijdig antidumpingmaatregelen of compenserende maatregelen kunnen worden toegepast op enerzijds nationaal niveau en anderzijds regionaal of subregionaal niveau. 6. De partijen komen, ieder wat haar betreft, overeen één instantie voor de rechterlijke toetsing, met inbegrip van een hogere voorziening, in te stellen. De arresten van deze instantie zijn van kracht in alle landen waar de betwiste maatregel van toepassing is. 7. Dit artikel is van toepassing op alle onderzoeken die na de inwerkingtreding van deze overeenkomst worden geopend. 8. De bepalingen in deze overeenkomst over geschillenbeslechting zijn niet van toepassing op dit artikel. Artikel 21 Multilaterale vrijwaringsmaatregelen 1. Onverminderd dit artikel vormt geen enkele bepaling in deze overeenkomst voor een van de partijen een beletsel om buitengewone maatregelen van beperkte duur vast te stellen in overeenstemming met artikel XIX van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel (GATT) 1994, de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen en artikel 5 van de WTO-Overeenkomst inzake de landbouw. 2. Voor de toepassing van dit artikel wordt de oorsprong vastgesteld in overeenstemming met de niet-preferentiële oorsprongsregels van de partijen op basis van de bepalingen van de WTO-overeenkomst over oorsprongsregels. 3. Onverminderd lid 1 en gezien de algemene ontwikkelingsdoelstellingen van deze overeenkomst en de kleine omvang van de economieën van de West-Afrikaanse staten, sluit de Europese Unie de invoer uit de West-Afrikaanse staten uit van maatregelen die zij neemt uit hoofde van artikel XIX van de GATT 1994, de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen en artikel 5 van de WTO-Overeenkomst inzake de landbouw. 4. Lid 3 geldt voor een periode van vijf (5) jaar, te rekenen vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst. Uiterlijk honderdtwintig (120) dagen voor het eind van deze periode onderzoekt de Gezamenlijke Raad voor de EPO de uitvoering van deze bepalingen in het licht van de ontwikkelingsbehoeften van de staten van de regio West-Afrika, teneinde vast te stellen of de toepassing ervan moet worden verlengd. 5. De bepalingen in deze overeenkomst over geschillenbeslechting zijn niet van toepassing op dit artikel. Artikel 22 Bilaterale vrijwaringsmaatregelen 1. Onverminderd dit artikel kan een van de partijen vrijwaringsmaatregelen van beperkte duur vaststellen die afwijken van de artikelen 9 en 10. 2. De in lid 1 bedoelde vrijwaringsmaatregelen kunnen worden genomen wanneer een product van oorsprong uit een partij in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden op het grondgebied van de andere partij wordt ingevoerd dat deze invoer: a) op het grondgebied van de partij van invoer ernstige schade veroorzaakt of dreigt te veroorzaken voor binnenlandse producenten van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten; b) leidt tot of dreigt te leiden tot verstoring van een economische sector, met name wanneer hierdoor grote sociale problemen of moeilijkheden ontstaan die een ernstige verslechtering van de economische situatie van de partij van invoer tot gevolg kunnen hebben; of c) verstoring van de markten voor soortgelijke of rechtstreeks concurrerende landbouwproducten[1] of van de mechanismen tot regeling van die markten veroorzaakt of dreigt te veroorzaken. 3. De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen gaan niet verder dan wat strikt noodzakelijk is om de in de leden 2, 4 en 5 bedoelde ernstige schade of verstoringen te verhelpen of te voorkomen. Deze vrijwaringsmaatregelen van de partij van invoer kunnen uitsluitend bestaan uit een of meer van de volgende maatregelen: a) opschorting van de verdere verlaging van het douanerecht bij invoer op het betrokken product zoals voorzien in deze overeenkomst; b) verhoging van het douanerecht op het betrokken product tot een niveau dat het voor andere WTO-leden geldende recht niet overschrijdt; en c) invoering van tariefcontingenten voor het betrokken product. 4. Onverminderd de leden 1 tot en met 3 van dit artikel kan de Europese Unie, wanneer een product van oorsprong uit een of meer West-Afrikaanse staten in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden wordt ingevoerd dat hierdoor in een of meer ultraperifere gebieden van de Europese Unie een van de in lid 2, onder a), b) of c), beschreven situaties ontstaat of dreigt te ontstaan, volgens de in de leden 6 tot en met 11 van dit artikel neergelegde procedures toezichts- of vrijwaringsmaatregelen nemen die beperkt zijn tot dat gebied of die gebieden. 5. Onverminderd de leden 1 tot en met 3 van dit artikel kunnen een of meer landen van de regio West-Afrika, wanneer een product van oorsprong uit een of meer landen van de Europese Unie in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden wordt ingevoerd dat hierdoor in een of meer landen van de regio West-Afrika een van de in lid 2, onder a), b) of c), beschreven situaties ontstaat of dreigt te ontstaan, volgens de in de leden 6 tot en met 11 van dit artikel neergelegde procedures toezichts- of vrijwaringsmaatregelen nemen die beperkt zijn tot het grondgebied van dat land of die landen. 6. De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen worden slechts zolang gehandhaafd als nodig is om ernstige schade of verstoringen als bedoeld in de leden 2, 4 en 5 te voorkomen of te verhelpen. 7. De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen worden niet langer dan vier (4) jaar toegepast. Wanneer de omstandigheden die de instelling van vrijwaringsmaatregelen rechtvaardigden, blijven bestaan, kunnen deze maatregelen worden verlengd voor nog eens vier (4) jaar. 8. De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen die voor meer dan één (1) jaar gelden, zijn gekoppeld aan een duidelijk tijdschema voor de geleidelijke afschaffing ervan, uiterlijk aan het eind van de vastgestelde periode. 9. Behalve in uitzonderlijke omstandigheden die ter beoordeling aan het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO worden voorgelegd, mogen ten aanzien van een product waarop al eerder vrijwaringsmaatregelen van toepassing waren, gedurende een periode van ten minste één (1) jaar na het verstrijken van die maatregelen niet opnieuw vrijwaringsmaatregelen als bedoeld in dit artikel worden genomen. 10. Voor de tenuitvoerlegging van bovenstaande leden gelden de volgende bepalingen: a) wanneer een partij van oordeel is dat een van de in de leden 2, 4 en 5 bedoelde omstandigheden zich voordoet, verwijst zij de aangelegenheid onmiddellijk naar het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO; b) het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO kan elke aanbeveling doen die nodig is om in de gerezen omstandigheden uitkomst te bieden. Indien het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO geen aanbevelingen heeft gedaan, of indien er binnen dertig (30) dagen nadat de aangelegenheid aan het comité werd voorgelegd, geen bevredigende oplossing is bereikt, kan de partij van invoer overeenkomstig dit artikel passende maatregelen vaststellen om de problemen op te lossen; c) alvorens een van de in dit artikel bedoelde maatregelen te nemen, of, in de in lid 11 van dit artikel bedoelde gevallen, zo spoedig mogelijk, verstrekt de betrokken partij het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO alle informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie, teneinde een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden; d) bij de keuze van vrijwaringsmaatregelen moet voorrang worden gegeven aan maatregelen die het gerezen probleem doeltreffend en snel oplossen en die tegelijk de goede werking van deze overeenkomst zo min mogelijk verstoren; e) alle krachtens dit artikel genomen vrijwaringsmaatregelen worden onmiddellijk ter kennis van het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO gebracht en in dat comité periodiek aan een onderzoek onderworpen, in het bijzonder om een tijdschema vast te stellen voor de afschaffing van de maatregelen zodra de omstandigheden dat toelaten. 11. Wanneer wegens uitzonderlijke omstandigheden onmiddellijk maatregelen moeten worden genomen, kan de betrokken partij van invoer, of dit nu de Europese Unie of West-Afrika is, voorlopig de in de leden 3, 4 en 5 bedoelde maatregelen nemen zonder aan de eisen van lid 10 te voldoen. Deze voorlopige maatregelen hebben een maximale duur van honderdtachtig (180) dagen wanneer ze door de Europese Unie worden genomen en van tweehonderdveertig (240) dagen wanneer ze door West-Afrika worden genomen of wanneer ze door de Europese Unie worden genomen en beperkt zijn tot een of meer van haar ultraperifere gebieden. De duur van een voorlopige maatregel wordt meegerekend als deel van de initiële periode en van eventuele verlengingen als bedoeld in de leden 7 en 8 van dit artikel. Wanneer voorlopige maatregelen worden genomen, wordt rekening gehouden met de belangen van alle betrokken partijen. De betrokken partij van invoer stelt de andere partij in kennis en verwijst de aangelegenheid onmiddellijk voor onderzoek naar het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO. 12. Indien een partij van invoer de invoer van een product onderwerpt aan een administratieve procedure die ten doel heeft snel informatie te verschaffen over de ontwikkeling van handelsstromen die tot de in dit artikel bedoelde problemen kunnen leiden, stelt zij het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO daarvan onverwijld in kennis. 13. Er kan geen beroep op de WTO-overeenkomsten worden gedaan om een partij te beletten vrijwaringsmaatregelen overeenkomstig dit artikel te nemen. Artikel 23 Clausule inzake opkomende industrieën 1. West-Afrika kan de verlaging van het douanerecht tijdelijk opschorten of het douanerecht verhogen tot een niveau dat het voor de andere WTO-leden geldende recht niet overschrijdt, wanneer een product van oorsprong uit de Europese Unie, naar aanleiding van een verlaging van het douanerecht, in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden op zijn grondgebied wordt ingevoerd dat dit een bedreiging vormt voor de totstandkoming van een opkomende industrie of dat voor een opkomende industrie die soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten vervaardigt, verstoringen ontstaan of dreigen te ontstaan. 2. a) Wanneer West-Afrika van oordeel is dat de in lid 1 bedoelde omstandigheden zich voordoen, verwijst het de aangelegenheid onmiddellijk voor onderzoek naar het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO. b) Het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO kan elke aanbeveling doen die nodig is om in de gerezen omstandigheden uitkomst te bieden. Indien het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO geen aanbevelingen heeft gedaan, of indien er binnen dertig (30) dagen nadat de aangelegenheid aan het comité werd voorgelegd, geen bevredigende oplossing is bereikt, kan West-Afrika overeenkomstig dit artikel passende maatregelen vaststellen om de problemen op te lossen. c) Alvorens een in dit artikel bedoelde maatregel te nemen, verstrekt West-Afrika het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO alle informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie, teneinde een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden. d) Bij de keuze van maatregelen die in overeenstemming met dit artikel worden genomen, wordt voorrang gegeven aan maatregelen die de goede werking van deze overeenkomst zo min mogelijk verstoren. e) Alle krachtens dit artikel genomen maatregelen worden onmiddellijk ter kennis van het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO gebracht en in dat comité periodiek aan een onderzoek onderworpen. f) In kritieke omstandigheden waarin uitstel moeilijk te herstellen schade zou veroorzaken, kan West-Afrika voorlopig de in lid 1 bedoelde maatregelen nemen zonder aan de eisen onder a) tot en met e) te voldoen. Deze voorlopige maatregelen hebben een maximale duur van tweehonderd (200) dagen. De duur van een voorlopige maatregel wordt meegerekend als deel van de in lid 3 van dit artikel bedoelde periode. West-Afrika stelt de Europese Unie in kennis en verwijst de aangelegenheid onmiddellijk voor onderzoek naar het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO. 3. Deze maatregelen kunnen voor een periode van maximaal acht (8) jaar worden toegepast. De toepassing van de maatregelen kan worden verlengd bij besluit van de Gezamenlijke Raad voor de EPO. Artikel 24 Samenwerking 1. De partijen erkennen het belang van samenwerking op het gebied van handelsbeschermingsinstrumenten om een eerlijke en transparante onderlinge handel te waarborgen. 2. De partijen komen overeen overeenkomstig deel III samen te werken, onder meer door de steunmaatregelen te bevorderen, met name op de volgende gebieden: a) ontwikkeling van regelgeving en instellingen ter bescherming van de handel; b) ontwikkeling van de capaciteit van met name de bevoegde overheidsinstellingen van de West-Afrikaanse staten voor een beter beheer en gebruik van de in deze overeenkomst neergelegde handelsbeschermingsinstrumenten. HOOFDSTUK 3 TECHNISCHE HANDELSBELEMMERINGEN EN SANITAIRE EN FYTOSANITAIRE MAATREGELEN Artikel 25 Doelstellingen 1. Dit hoofdstuk heeft tot doel de handel in goederen tussen de partijen te vergemakkelijken en tegelijkertijd de capaciteit van de partijen om onnodige handelsbelemmeringen als gevolg van door hen gehanteerde technische voorschriften, normen of conformiteitsbeoordelingsprocedures te signaleren, te voorkomen en weg te nemen, te verbeteren, en de capaciteit van de partijen om planten, dieren en de volksgezondheid te beschermen, te vrijwaren. 2. In het kader van de uitvoering van dit hoofdstuk zorgt elke partij ervoor dat ingevoerde producten die afkomstig zijn uit het grondgebied van de andere partij niet anders worden behandeld dan soortgelijke producten van binnenlandse oorsprong en soortgelijke producten uit derde landen. 3. Overeenkomstig de leden 2 en 3 van artikel 2 van de WTO-overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen (SPS-overeenkomst) zorgt elke partij er bovendien voor dat de sanitaire en fytosanitaire maatregelen die zijn genomen om de gezondheid en veiligheid van mensen, het leven en de gezondheid van dieren, planten en het milieu te beschermen, niet tot doel of gevolg hebben dat onnodige belemmeringen voor de handel tussen beide partijen worden gecreëerd. Daartoe houden deze maatregelen niet meer beperkingen voor het handelsverkeer in dan strikt nodig is. Artikel 26 Toepassingsgebied en definities 1. De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op de in de WTO-overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (TBT) omschreven technische voorschriften en normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures en op de sanitaire en fytosanitaire maatregelen van de WTO (hierna "SPS-maatregelen" genoemd), voor zover zij van invloed zijn op de handel tussen de partijen. 2. Voor de toepassing van dit hoofdstuk en behoudens andersluidende bepalingen gelden de definities in de TBT- en SPS-overeenkomsten van de WTO, in de relevante normen en teksten van de Commissie van de Codex Alimentarius, in het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (IPCC), alsmede de definities van de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE); dat geldt ook voor alle verwijzingen naar producten in dit hoofdstuk. Artikel 27 Bevoegde instanties 1. De instanties van beide partijen die bevoegd zijn om de in dit hoofdstuk bedoelde maatregelen uit te voeren, zijn vermeld in aanhangsel II van bijlage D bij deze overeenkomst. 2. In overeenstemming met artikel 31 stellen de partijen elkaar tijdig in kennis van alle belangrijke wijzigingen ten aanzien van de in aanhangsel II van bijlage D vermelde bevoegde instanties. Wijzigingen van aanhangsel II van bijlage D bij deze overeenkomst worden door het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO goedgekeurd. Artikel 28 Wederzijdse verplichtingen 1. De partijen bevestigen opnieuw hun rechten en verplichtingen ingevolge de toepasselijke overeenkomsten van de WTO en in het bijzonder de SPS- en de TBT-overeenkomst. De partijen bevestigen ook opnieuw hun rechten en verplichtingen uit hoofde van de toepasselijke normen en teksten die zijn aangenomen door het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (IPCC), de Commissie van de Codex Alimentarius en de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE). Staten die geen lid van de WTO zijn, bevestigen eveneens dat zij ernaar streven de in de SPS- en de TBT-overeenkomst opgenomen verplichtingen op alle gebieden die op de handelsbetrekkingen tussen de partijen van invloed zijn, uit te voeren. 2. De partijen bevestigen opnieuw hun verbintenis om de volksgezondheid op hun respectieve grondgebied te verbeteren, met name door opbouw van de capaciteit voor het opsporen van niet-conforme producten. 3. In het kader van hun wederzijdse handel is het de partijen verboden producten uit te voeren of te heruitvoeren die niet voldoen aan de wetgeving van de partij van uitvoer. Desondanks mogen producten waarop SPS-maatregelen van toepassing zijn worden uitgevoerd of heruitgevoerd indien dat uitdrukkelijk is toegestaan door de autoriteiten van de partij van invoer. De uitvoer van andere producten is toegestaan, tenzij de wetgeving van de partij van invoer dit verbiedt. 4. Deze verbintenissen, rechten en verplichtingen vormen het kader voor de activiteiten van de partijen uit hoofde van dit hoofdstuk. Artikel 29 Gelijkwaardigheid 1. De partijen aanvaarden de sanitaire en fytosanitaire maatregelen van de andere partij als gelijkwaardig, zelfs als deze afwijken van hun eigen maatregelen of van de maatregelen die gehanteerd worden door derde landen die hetzelfde product in de handel brengen, mits de partij van uitvoer aan de partij van invoer objectief kan aantonen dat met haar binnenlandse maatregelen het op het grondgebied van de partij van invoer geldende sanitaire of fytosanitaire beschermingsniveau wordt gewaarborgd. Hiertoe wordt aan de partij van invoer desgevraagd redelijke toegang verleend voor inspectie, proeven en andere relevante procedures. 2. De partijen plegen op verzoek en met wederzijdse instemming overleg om in voorkomend geval bi- en multilaterale overeenkomsten te sluiten over de erkenning van de gelijkwaardigheid van gespecificeerde sanitaire en fytosanitaire maatregelen. Artikel 30 Sanitaire en fytosanitaire gebiedsindeling Bij de vaststelling van de voorwaarden voor invoer kunnen de partijen per geval en onder verwijzing naar artikel 6 van de SPS-overeenkomst gebieden met een specifieke sanitaire of fytosanitaire status voorstellen en aanwijzen. De partijen zorgen met name ervoor dat hun sanitaire en fytosanitaire maatregelen aangepast zijn aan de sanitaire en fytosanitaire kenmerken van het gebied, hetzij een land of een gedeelte van een land, hetzij enkele landen of gedeelten van enkele landen, waaruit het product afkomstig is en waarvoor het product is bestemd. Artikel 31 Transparantie van de handelsvoorwaarden en gegevensuitwisseling 1. Teneinde de conformiteit met hun regelgeving te waarborgen, stellen de partijen elkaar in kennis van elke wijziging van hun wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften voor producten, in overeenstemming met de kennisgevingsprocedures van de SPS- en de TBT-overeenkomst. 2. De partijen komen overeen elkaar indien nodig schriftelijk in kennis te stellen van maatregelen die zijn genomen om de invoer van goederen wegens een probleem in verband met de gezondheid (volks-, dier- en plantgezondheid), risicopreventie en het milieu te verbieden; overeenkomstig de aanbevelingen in de SPS-overeenkomst doen zij dit zo spoedig mogelijk. 3. De partijen komen overeen gegevens uit te wisselen met het doel door middel van samenwerking te bewerkstelligen dat hun producten voldoen aan de technische voorschriften en normen die voor de toegang tot hun respectieve markten gelden. 4. De partijen wisselen indien nodig ook rechtstreeks informatie uit over andere onderwerpen waarvan de partijen in onderling overleg hebben vastgesteld dat zij mogelijk van belang zijn voor hun handelsbetrekkingen, met inbegrip van kwesties betreffende de voedselveiligheid, uitbraken van dier- en plantenziekten, wetenschappelijke adviezen en andere belangrijke gebeurtenissen op het gebied van de productveiligheid. 5. De partijen komen overeen indien nodig informatie uit te wisselen over de epidemiologische surveillance van dierziekten. Wat de fytosanitaire bescherming betreft, wisselen de partijen desgevraagd eveneens informatie uit over het voorkomen van schadelijke organismen waarvan bekend is dat zij een onmiddellijk risico voor de andere partij opleveren. 6. De partijen komen overeen samen te werken om elkaar snel in te lichten over nieuwe regionale voorschriften die gevolgen kunnen hebben voor hun onderlinge handel, in overeenstemming met de kennisgevingsprocedures van de SPS- en de TBT-overeenkomst. Artikel 32 Regionale integratie 1. Teneinde hun onderlinge handel te vergemakkelijken, verbinden de partijen zich ertoe op regionaal niveau de normen, maatregelen en voorwaarden voor invoer voor zover mogelijk te harmoniseren. 2. Indien er bij de inwerkingtreding van deze overeenkomst al voorwaarden voor invoer bestaan, passen de landen van de regio West-Afrika en de Europese Unie deze in afwachting van de invoering van geharmoniseerde voorwaarden toe volgens het beginsel dat een product van oorsprong uit een van de partijen dat rechtmatig in de handel wordt gebracht in een land van de andere partij, ook rechtmatig en zonder verdere beperkingen of administratieve eisen in elk land van de laatstgenoemde partij in de handel kan worden gebracht. 3. Wat betreft de maatregelen in dit hoofdstuk, zien de West-Afrikaanse staten erop toe dat zij producten van oorsprong uit West-Afrika niet minder gunstig behandelen dan zij vergelijkbare producten van oorsprong uit de Europese Unie behandelen die de regio West-Afrika binnenkomen. Artikel 33 Samenwerking 1. De partijen erkennen het belang van samenwerking op het gebied van technische voorschriften, sanitaire en fytosanitaire maatregelen, conformiteitsbeoordeling en traceerbaarheid om de doelstellingen van dit hoofdstuk te verwezenlijken. 2. De partijen komen overeen overeenkomstig deel III samen te werken teneinde de kwaliteit en het concurrentievermogen van voor de landen van de regio West-Afrika prioritaire producten als opgenomen in aanhangsel I van bijlage D bij deze overeenkomst en de toegang tot de markt van de Europese Unie te verbeteren, onder meer door middel van financiële bijstand, op de volgende gebieden: a) de instelling van een passend kader voor de uitwisseling van informatie en expertise tussen de partijen; b) samenwerking met de internationale instellingen voor normalisatie, metrologie en accreditatie, onder meer bevordering van de deelname van vertegenwoordigers van West-Afrika aan de vergaderingen van deze instellingen; c) de goedkeuring van geharmoniseerde technische normen en voorschriften, conformiteitsbeoordelingsprocedures en sanitaire en fytosanitaire maatregelen op regionaal niveau, op basis van de toepasselijke internationale normen; d) de opbouw van de capaciteit van openbare en particuliere actoren, onder meer op het gebied van informatie en opleiding, teneinde te voldoen aan de fytosanitaire normen, voorschriften en maatregelen van de Europese Unie, en deel te nemen aan internationale normalisatie-instellingen; e) de ontwikkeling van nationale capaciteit voor de aanpassing aan de normen, de conformiteitsbeoordeling, de traceerbaarheid van producten en de toegang tot de markt van de Europese Unie. HOOFDSTUK 4 OVERIGE NIET-TARIFAIRE BELEMMERINGEN Artikel 34 Verbod op kwantitatieve beperkingen Vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst worden alle invoer- of uitvoerverboden of -beperkingen ten aanzien van de handel tussen beide partijen, afgezien van douanerechten, belastingen en de in artikelen 7 en 8 van deze overeenkomst inzake douanerechten bedoelde vergoedingen en andere heffingen, afgeschaft, ongeacht of zij de vorm hebben van contingenten, in- of uitvoervergunningen of andere maatregelen. Er worden geen nieuwe maatregelen van dien aard ingevoerd. Dit artikel doet geen afbreuk aan de bepalingen omtrent de handelsbeschermingsinstrumenten als bedoeld in hoofdstuk 2 en die welke verband houden met de betalingsbalans als bedoeld in artikel 89 van deze overeenkomst. Artikel 35 Nationale behandeling op het gebied van interne belastingen en regelgeving 1. Ingevoerde producten van oorsprong uit een partij mogen noch direct, noch indirect aan hogere interne belastingen of andere interne heffingen worden onderworpen dan die welke direct of indirect op soortgelijke producten van de andere partij van toepassing zijn. De partijen passen ook anderszins geen interne belastingen of andere interne heffingen toe om de binnenlandse productie te beschermen. 2. Ingevoerde producten van oorsprong uit een partij worden, wat betreft de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en vereisten met betrekking tot hun verkoop, aanbieding tot verkoop, aankoop, vervoer, distributie of gebruik op de binnenlandse markt, niet minder gunstig behandeld dan soortgelijke producten van de andere partij. Dit lid vormt geen beletsel voor de toepassing van differentiële interne vervoertarieven die uitsluitend berusten op de economische exploitatie van het vervoermiddel en niet op de oorsprong van het product. 3. De partijen voeren geen interne regeling inzake menging, be- of verwerking of gebruik van producten in specifieke hoeveelheden of percentages in die direct of indirect vereist dat een specifieke hoeveelheid of een specifiek percentage van een onder de regeling vallend product uit nationale bron afkomstig moet zijn; evenmin handhaven zij dergelijke regelingen. Bovendien passen de partijen ook anderszins geen interne kwantitatieve regeling toe om de eigen productie te beschermen. 4. Dit artikel vormt geen beletsel voor de toekenning van subsidies aan uitsluitend nationale producenten, met inbegrip van betalingen uit de opbrengsten van interne belastingen of heffingen die overeenkomstig dit artikel worden geheven en van subsidies in de vorm van aankopen van nationale producten door de overheid. 5. Dit artikel is niet van toepassing op wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, procedures of praktijken inzake overheidsopdrachten. 6. Dit artikel doet geen afbreuk aan de bepalingen in deze overeenkomst met betrekking tot handelsbeschermingsinstrumenten. HOOFDSTUK 5 HANDELSBEVORDERING, DOUANESAMENWERKING EN WEDERZIJDSE ADMINISTRATIEVE BIJSTAND Artikel 36 Doelstellingen 1. De partijen erkennen het belang van douanesamenwerking en van handelsbevordering bij de ontwikkeling van het mondiale handelsstelsel. De partijen komen overeen op dit gebied nauwer samen te werken om ervoor te zorgen dat de wetgeving en procedures ter zake, alsook de bestuurlijke capaciteit van de desbetreffende diensten, voldoen aan de doelstellingen van een effectieve controle en de bevordering van de handel, en dragen bij aan de ontwikkeling en de regionale integratie van de landen die de EPO-overeenkomst hebben ondertekend. 2. De partijen erkennen dat de legitieme doelstellingen van openbaar beleid, met inbegrip van die met betrekking tot de veiligheid en de fraudebestrijding, op generlei wijze in het gedrang komen. 3. De partijen verbinden zich ertoe het vrije verkeer van de onder deze overeenkomst vallende goederen op hun grondgebied te garanderen. Artikel 37 Douanesamenwerking en wederzijdse administratieve bijstand 1. Met het oog op de naleving van dit hoofdstuk en om doeltreffend in te spelen op de in artikel 36 genoemde doelstellingen, nemen de partijen de volgende maatregelen: a) zij wisselen informatie uit over douanewetgeving en -procedures; b) zij ontwikkelen gemeenschappelijke initiatieven op het gebied van de procedures bij invoer, uitvoer en doorvoer, alsmede initiatieven om de zakenwereld een efficiënte dienstverlening aan te bieden; c) zij werken samen op het gebied van de automatisering van douane- en andere handelsprocedures en bij de vaststelling van gemeenschappelijke normen voor de uitwisseling van gegevens; d) zij stellen, voor zover mogelijk, gemeenschappelijke standpunten vast in internationale organisaties op douanegebied, zoals de WTO, de Werelddouaneorganisatie (WDO), de Verenigde Naties (VN) en de Conferentie van de Verenigde Naties voor handel en ontwikkeling (Unctad); e) zij werken samen bij de planning en verlening van technische bijstand, met name om hervormingen op douane- en handelsbevorderingsgebied conform deze overeenkomst te bevorderen; en f) zij bevorderen de samenwerking tussen alle betrokken instanties, organisaties en andere instellingen, zowel in het binnenland als grensoverschrijdend. 2. Onverminderd lid 1 verlenen de diensten van de partijen elkaar administratieve bijstand in douaneaangelegenheden in overeenstemming met het protocol betreffende wederzijdse bijstand in douanezaken in bijlage E. Artikel 38 Douanewetgeving en -procedures 1. De partijen zorgen ervoor dat hun respectieve handels- en douanewetgevingen, hun bepalingen en hun procedures gebaseerd zijn op: a) geldende internationale instrumenten en normen op douane- en handelsgebied, met inbegrip van de materiële elementen van de Internationale Overeenkomst inzake de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures (herziene Overeenkomst van Kyoto), het "Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade" van de WDO, het gegevensmodel van de WDO en het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen (GS); b) het gebruik van een enkel administratief document of een elektronisch equivalent daarvan voor de aangifte van producten bij invoer en bij uitvoer; c) bestuursrechtelijke bepalingen die het de marktdeelnemers verhinderen onnodige en discriminerende maatregelen te treffen, een garantie bieden tegen fraude en marktdeelnemers extra faciliteiten verlenen die nauw overeenstemmen met de douanewetgeving; d) de toepassing van moderne douanetechnieken, zoals risicobeoordeling, vereenvoudigde procedures voor de binnenkomst en de vrijgave van goederen, controles na de vrijgave van goederen en bedrijfsauditmethoden; e) de geleidelijke ontwikkeling van systemen, met inbegrip van die welke op informatietechnologie zijn gebaseerd, om de elektronische gegevensuitwisseling tussen marktdeelnemers, douanediensten en andere betrokken instanties te bevorderen; f) een systeem van bindende inlichtingen op douanegebied, met name over de tariefindeling en de oorsprongsregels, in overeenstemming met de wettelijke voorschriften van elke partij, mits de douanediensten over alle inlichtingen beschikken die zij noodzakelijk achten; g) regels inzake sancties op overtredingen van de douaneregelgeving of van procedurele eisen die evenredig en niet-discriminerend zijn en waarvan de toepassing niet tot nodeloze vertragingen leidt; h) transparante, niet-discriminerende en evenredige regels met betrekking tot de erkenning van douane-expediteurs. De partijen erkennen het belang om op termijn af te stappen van de verplichting gebruik te maken van douane-expediteurs. De partijen brengen deze kwestie ter sprake in het Speciaal comité voor douane en handelsbevordering; i) de inachtneming van de WTO-overeenkomst met betrekking tot inspecties vóór verzending. De partijen erkennen het belang om op termijn af te stappen van alle voorgeschreven inspecties die voorafgaand aan de verzending van goederen of op de plaats van bestemming moeten plaatsvinden. De partijen brengen deze kwestie ter sprake in het Speciaal comité voor douane en handelsbevordering. 2. Om hun werkmethoden te verbeteren en ervoor te zorgen dat hun optreden niet-discriminerend, transparant en doeltreffend is, streven de partijen ernaar: a) de nodige maatregelen te nemen om de door de douanediensten en andere instanties verlangde gegevens en documentatie te verminderen, te vereenvoudigen en te standaardiseren; b) waar mogelijk de eisen en formaliteiten op douanegebied te vereenvoudigen, zodat goederen snel worden vrijgegeven en ingeklaard; c) te zorgen voor doeltreffende, snelle, niet-discriminerende en voor de betrokkenen toegankelijke procedures die de uitoefening van het recht van beroep tegen administratieve maatregelen en andere besluiten van de douane betreffende de in-, uit- en doorvoer van goederen mogelijk maken; d) toe te zien op de handhaving van ethische normen door middel van maatregelen die gebaseerd zijn op de beginselen van de internationale overeenkomsten en instrumenten ter zake, met name de herziene Verklaring van Arusha van 2003. Artikel 39 Vergemakkelijking van doorvoer 1. De partijen waarborgen de vrije doorvoer van goederen over hun grondgebied volgens de route die daarvoor het meest geschikt is. Daartoe moeten eventuele beperkingen, controles of eisen gebaseerd zijn op een objectief openbaar beleid, niet-discriminerend en evenredig zijn en overal op dezelfde wijze worden toegepast. 2. Onverminderd de uitvoering van rechtmatige douanecontroles behandelen de partijen goederen in doorvoer die afkomstig zijn uit het grondgebied van de andere partij niet minder gunstig dan zij goederen uit het binnenland behandelen, bij de uitvoer, invoer en het verkeer van die goederen. 3. De partijen voeren regelingen voor douanevervoer in om het verkeer van goederen, behoudens een passende zekerheidsstelling, zonder betaling van douanerechten en andere heffingen mogelijk te maken. 4. De partijen streven ernaar regionale regelingen voor doorvoer met het oog op de vermindering van handelsbelemmeringen te bevorderen en ten uitvoer te leggen. 5. De partijen passen de internationale normen en instrumenten betreffende de doorvoer van goederen toe. 6. De partijen zien erop toe dat alle betrokken instanties op hun grondgebied gecoördineerd samenwerken om de doorvoer te vergemakkelijken en de grensoverschrijdende samenwerking te bevorderen. Artikel 40 Relaties met het bedrijfsleven De partijen komen overeen: a) erop toe te zien dat alle wetgeving, procedures, vergoedingen en heffingen algemeen bekend worden gemaakt door passende middelen, voor zover mogelijk langs elektronische weg; b) de samenwerking tussen de marktdeelnemers en de betrokken diensten te stimuleren door toepassing van niet-arbitraire, openbaar toegankelijke procedures, zoals memoranda van overeenstemming op basis van die welke door de WDO zijn uitgevaardigd; c) erop toe te zien dat hun respectieve eisen op douanegebied en aanverwante gebieden, alsmede de gerelateerde voorschriften en procedures, blijven aansluiten op de behoeften van het bedrijfsleven, dat hierbij goede praktijken worden gevolgd en dat de handel hierdoor zo min mogelijk wordt beperkt; d) dat tijdig en regelmatig met vertegenwoordigers van de handel wordt overlegd over wetsvoorstellen en procedures met betrekking tot douane- en handelsaangelegenheden. Hiertoe worden door elke partij passende mechanismen voor regelmatig overleg tussen de diensten en het bedrijfsleven opgericht; e) dat er voldoende tijd moet liggen tussen de bekendmaking en de inwerkingtreding van nieuwe of gewijzigde wetgeving, procedures, rechten of heffingen. De partijen publiceren administratieve berichten, met name over de eisen inzake douane-expediteurs, procedures bij binnenkomst van de goederen, openingstijden en werkwijzen van douanekantoren in havens en bij grensposten en adressen voor het inwinnen van informatie. Artikel 41 Douanewaarde De WTO-overeenkomst inzake de toepassing van artikel VII van de GATT 1994 is van toepassing op de voorschriften inzake de douanewaarde in de handel tussen de partijen. De partijen werken samen aan een gemeenschappelijke aanpak van problemen met betrekking tot de douanewaarde. Artikel 42 Regionale integratie in de regio West-Afrika 1. De partijen komen overeen vorderingen te maken bij de douanehervormingen, met name de harmonisatie van procedures en voorschriften, teneinde de handel in de regio West-Afrika te bevorderen. 2. Daartoe brengen de partijen een nauwe samenwerking tot stand van alle diensten die betrokken zijn bij de uitvoering van de toepasselijke internationale normen op douanegebied. Artikel 43 Samenwerking 1. De partijen erkennen het belang van samenwerking op douanegebied en van handelsbevordering voor de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst. 2. Overeenkomstig lid 6 van bijlage D bij het Besluit van de Algemene Raad van de WTO van 1 augustus 2004 en onverminderd het bepaalde in deel III, komen de partijen overeen passende programma's voor technische en financiële bijstand op te zetten voor de uitvoering van dit hoofdstuk, met name wat betreft: a) de opstelling van passende, vereenvoudigde wet- en regelgeving; b) voorlichting en bewustmaking van de marktdeelnemers, met inbegrip van opleiding van het betrokken personeel; c) capaciteitsopbouw, modernisering en interconnectie van de douanediensten en verwante diensten. Artikel 44 Overgangsmaatregelen 1. De partijen erkennen de noodzaak van overgangsregelingen om de soepele uitvoering van dit hoofdstuk te waarborgen. 2. Onverminderd zijn WTO-verplichtingen, krijgt West-Afrika een overgangsperiode van vijf (5) jaar, te rekenen vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst, om de verplichtingen uit hoofde van artikel 38, lid 1, onder b) en d), na te komen. Deze termijn kan worden herzien naar aanleiding van de resultaten van de hervormingen die de regio West-Afrika in samenwerking met de Europese Unie moet doorvoeren. Artikel 45 Speciaal Comité voor douane en handelsbevordering 1. De partijen stellen een Speciaal Comité voor douane en handelsbevordering in, dat bestaat uit vertegenwoordigers van de partijen. 2. Het Speciaal Comité voor douane en handelsbevordering heeft de volgende taken: a) het zorgt voor het toezicht op de uitvoering en het beheer van dit hoofdstuk, het protocol betreffende de oorsprongsregels en het protocol betreffende wederzijdse administratieve bijstand; b) het dient als overleg- en discussieplatform voor alle vragen op douanegebied, met name wat betreft douaneregelingen en in- en uitklaringsprocedures, oorsprongsregels, douanewaarde, tariefindeling, douanesamenwerking en wederzijdse administratieve bijstand; c) het organiseert de samenwerking voor de opstelling, de tenuitvoerlegging en de controle op de toepassing van douaneregelingen en in- en uitklaringsprocedures, oorsprongsregels en wederzijdse administratieve bijstand. 3. Het Speciaal Comité voor douane en handelsbevordering komt één keer per jaar bijeen; de datum en de agenda van deze vergadering worden vooraf door de partijen vastgesteld. De partijen kunnen indien nodig besluiten ad-hocvergaderingen van het comité te beleggen. 4. De partijen nemen afwisselend het voorzitterschap van het Speciaal Comité voor douane en handelsbevordering waar. 5. Het Speciaal Comité voor douane en handelsbevordering brengt verslag uit aan het Gemengd comité voor de tenuitvoerlegging van de EPO. HOOFDSTUK 6 LANDBOUW, VISSERIJ EN VOEDSELZEKERHEID Artikel 46 Doelstellingen 1. De partijen erkennen dat in de regio West-Afrika de sectoren landbouw, inclusief de veehouderij, en visserij een belangrijk deel van het bbp vormen, een essentiële rol spelen in de strijd tegen de voedselonzekerheid en zorgen voor een inkomen en werkgelegenheid voor het merendeel van de beroepsbevolking. 2. Deze overeenkomst beoogt door de economische en commerciële gevolgen ervan en de acties in het kader van het ontwikkelingsprogramma van de EPO een bijdrage te leveren aan een verhoging van de productiviteit, het concurrentievermogen en de diversificatie van de productie in de sectoren landbouw en visserij. Daarnaast beoogt de overeenkomst ook de ontwikkeling van de verwerkende sector en de groei van de handel in landbouwproducten, voedingsmiddelen en visserijproducten tussen de partijen te bevorderen, met als uitgangspunt een duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen. 3. De partijen erkennen de nog niet ontgonnen mogelijkheden op landbouwgebied in de regio West-Afrika en de noodzaak de tenuitvoerlegging van het nationale en regionale landbouwbeleid in deze regio te ondersteunen in het kader van de samenwerking van beide partijen overeenkomstig deel III van deze overeenkomst. 4. De partijen erkennen dat de visbestanden en de biologische en maritieme rijkdommen van groot belang zijn voor de Europese Unie en de regio West-Afrika en dat zij zich gelet op het reële risico van uitputting van de bestanden, met name door de industriële visserij, genoodzaakt zien een duurzaam beheer van de visbestanden en de aquatische hulpbronnen te bevorderen. 5. De partijen erkennen bovendien dat de visserij en de mariene ecosystemen van de West-Afrikaanse staten een rijke biologische diversiteit hebben, maar complex en fragiel zijn, en dat daarmee bij de exploitatie ervan rekening moet worden gehouden door een duurzame en doeltreffende instandhouding en een duurzaam en doeltreffend beheer van de visbestanden en de daarmee verbonden ecosystemen, op basis van wetenschappelijk advies en van het voorzorgsbeginsel zoals gedefinieerd in de Gedragscode voor een verantwoorde visserij van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO). 6. De partijen erkennen tevens het economische en sociale belang van activiteiten die verband houden met de visserij en het gebruik van de levende maritieme rijkdommen van de West-Afrikaanse staten, en de noodzaak die voordelen zoveel mogelijk te benutten ten behoeve van de voedselzekerheid, werkgelegenheid, armoedebestrijding, verhoging van de inkomsten en sociale stabiliteit van de visserijgemeenschappen. 7. De partijen erkennen dat het waarborgen van de voedselzekerheid van de bevolking en het bieden van meer bestaansmiddelen op het platteland, van essentieel belang zijn voor de armoedebestrijding als onderdeel van het ruime kader van duurzame ontwikkeling en de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. Zij komen derhalve overeen gezamenlijk alles in het werk te stellen om verstoringen op de markten voor landbouwproducten en voedingsmiddelen in West-Afrika te voorkomen. 8. In het kader van haar beleid, inclusief haar visserijbeleid, verbindt de Europese Unie zich ertoe de West-Afrikaanse staten te ondersteunen bij de ontwikkeling van een doeltreffend toezichts-, controle- en bewakingssysteem voor de visserij. 9. De partijen komen bovendien overeen dat het voor de regio van belang is beleid in te voeren dat gericht is op een verhoging van de voordelen van de visserij ten gunste van de bevolking van de regio West-Afrika. 10. Voor de verwezenlijking van de in dit artikel genoemde doelstellingen houden de partijen ten volle rekening met de diversiteit van de economische, sociale en milieugerelateerde kenmerken en behoeften en met de ontwikkelingsstrategieën van West-Afrika. Artikel 47 Voedselzekerheid Wanneer de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst voor West-Afrika of een van de landen van de regio West-Afrika tot gevolg heeft of tot gevolg dreigt te hebben dat problemen ontstaan met de beschikbaarheid van of de toegang tot producten die noodzakelijk zijn om de voedselzekerheid te waarborgen, dan kan West-Afrika of het betreffende land passende maatregelen nemen in overeenstemming met de in artikel 22 beschreven procedures. Artikel 48 Samenwerking op het gebied van landbouw en voedselzekerheid 1. De samenwerking op het gebied van landbouw en voedselzekerheid past in het kader van de artikelen 53 en 69 van de Overeenkomst van Cotonou. De partijen komen overeen dat de bepalingen van de Overeenkomst van Cotonou die betrekking hebben op dit hoofdstuk en deze overeenkomst, worden toegepast op basis van complementariteit en wederzijdse versterking. 2. Om de landen van de regio West-Afrika in staat te stellen voor hun bevolking de voedselzekerheid te waarborgen en een levensvatbare en duurzame landbouw te bevorderen, onderzoeken beide partijen overeenkomstig deel III alle samenwerkingsmaatregelen, met name om: a) de uitvoering van programma's op het gebied van irrigatie en waterbeheer te bevorderen; b) technische vooruitgang, innovatie en diversificatie in de landbouwsector te bevorderen; c) het gebruik van milieuvriendelijke productiemiddelen voor de landbouw te verspreiden; d) het onderzoek te ontwikkelen met het oog op de productie van betere zaadsoorten en het gebruik ervan door landbouwers; e) een geïntegreerd landbouw- en veehouderijsysteem te ontwikkelen; f) de opslag en de bewaring van landbouwproducten te verbeteren; g) de ondersteunende en adviserende rol van de overheid ten opzichte van particuliere actoren te versterken; h) de landbouwketens te versterken; i) onverharde en verharde wegen aan te leggen ter ontsluiting van het platteland, om de verzameling en het vervoer van landbouwproducten te verbeteren; j) bij te dragen aan de verbetering van waarschuwingssystemen om crisissen te voorkomen; k) bij te dragen aan de ontwikkeling van regionale beurzen voor een betere centralisatie van informatie over de regionale beschikbaarheid van voedingsproducten; l) de contractlandbouw met partners uit de Europese Unie te bevorderen, bijvoorbeeld wat betreft het aanbod van biologische producten; m) nieuwe kansen in kaart te brengen voor de ontwikkeling en de uitvoer van producten waar internationaal een grote vraag naar is; n) hervormingen van het grondrecht te bevorderen ter verbetering van de rechtszekerheid van landbouwers en zo de ontwikkeling van een efficiënte landbouw en het vrijkomen van kredieten voor particuliere investeringen in de landbouwsector te stimuleren. 3. De partijen zijn het erover eens dat in specifieke gevallen van voedselschaarste specifieke, plaatselijke voedselhulpprogramma's vereist kunnen zijn voor landen die met deze situatie te maken hebben. Deze programma's mogen echter op geen enkele wijze het voedselzekerheidsbeleid in gevaar brengen dat van toepassing is in de landen die van deze hulp gebruikmaken. 4. Om eventuele nadelige gevolgen van de invoer van voedselhulp in de regio West-Afrika te beperken, verbinden beide partijen zich ertoe voor voedselhulp de voorkeur te geven aan driehoeksmechanismen die gunstig zijn voor de verhandeling van lokale landbouwproducten. 5. De partijen benadrukken het belang van de landbouwsector voor de economie en de voedselzekerheid in West-Afrika en, in het bijzonder, de gevoeligheid van de sectoren die afhankelijk zijn van de internationale markten. Elke partij zorgt voor transparantie bij haar beleid en interne steunmaatregelen. Daartoe doet de Europese Unie West-Afrika periodiek, op elke daartoe geschikte wijze, een verslag toekomen omtrent deze maatregelen, met daarin in het bijzonder de rechtsgrondslag, de vorm van de maatregelen en de betrokken bedragen De partijen kunnen op verzoek van een partij informatie uitwisselen over alle beleidsmaatregelen op landbouwgebied. 6. De Europese Unie verbindt zich ertoe geen gebruik te maken van uitvoersubsidies voor landbouwproducten die naar West-Afrika worden uitgevoerd. 7. Voor de tenuitvoerlegging van de samenwerking op het gebied van landbouw en voedselzekerheid stellen de partijen een mechanisme van permanente dialoog over alle gebieden die in dit artikel worden genoemd in. De nadere bijzonderheden van deze dialoog worden in onderling overleg tussen de partijen vastgelegd. Artikel 49 Samenwerking op het gebied van de visserij 1. Voor de ontwikkeling en bevordering van de samenwerking op visserijgebied overeenkomstig deel III verbinden de partijen zich tot het volgende: a) samen te werken voor een duurzaam beheer van de visbestanden van de regio West-Afrika en het voorzorgsbeginsel toe te passen bij de vaststelling van duurzame vangstquota en de vaststelling van de voorwaarden voor de toegang tot visbestanden, teneinde overbevissing en negatieve gevolgen voor het milieu en het ecosysteem te voorkomen; b) de verbetering van de voorzieningscapaciteit en het concurrentievermogen van visserijproducten te bevorderen. Daartoe verbindt de Europese Unie zich ertoe de lidstaten van de regio te ondersteunen bij het voldoen aan de eisen die voortvloeien uit sanitaire en fytosanitaire maatregelen (SPS) en bij de ontwikkeling van de regionale markt voor visserijproducten; c) investeringen en de toegang tot financiering te bevorderen om de productiviteit van de visserijondernemingen uit de regio te vergroten; d) mee te werken aan een duurzaam beheer van de ambachtelijke visserij en aan de tenuitvoerlegging van een ontwikkelingsbeleid voor aquacultuur in West-Afrika; e) minimummaatregelen voor schepen te ontwikkelen en voor te stellen met het oog op een beter toezicht, een betere controle en een betere bewaking van hun activiteiten; f) gecoördineerde inspanningen te leveren met het oog op betere middelen om illegale, ongemelde of ongereglementeerde visserij (IOO) te beletten, te ontmoedigen en uit te bannen en met het oog op passende maatregelen dienaangaande. In dit verband verbinden de partijen zich ertoe alle nodige maatregelen te nemen om een eind te maken aan de illegale visserij en de voortzetting ervan te voorkomen, onverminderd alle overige acties die zij nodig achten; g) een scheepscontrolesysteem (VMS) voor geheel West-Afrika op te zetten, waarbij alle West-Afrikaanse staten gebruik maken van een compatibel VMS; h) naast een verplicht compatibel VMS-systeem, verbindt geheel West-Afrika zich, samen met de Europese Unie, ertoe andere mechanismen te ontwikkelen die een efficiënt beleid op het gebied van toezicht en controle waarborgen; i) de procedures en voorwaarden voor traceerbaarheid en certificering van visserijproducten die vanuit de regio naar de Europese Unie worden uitgevoerd, te vereenvoudigen; j) de mechanismen en regelingen voor de controle van, de bewaking van en het toezicht op de visserij met het oog op de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij te verbeteren en te versterken, met inbegrip van de vaststelling van door schepen in acht te nemen minimummaatregelen om het toezicht, de controle en de bewaking van hun activiteiten mogelijk te maken; k) toestemming te verlenen voor de vaststelling van passende beschermingsmaatregelen op basis van wetenschappelijke aanbevelingen en na overleg met de verschillende belanghebbenden, inclusief de Europese Unie, wanneer het duurzame beheer van de visbestanden en de aquatische hulpbronnen van de regio in gevaar dreigen te worden gebracht; l) het wetenschappelijk onderzoek naar de toestand van de visbestanden van de regio West-Afrika te versterken; m) het systeem voor informatie en statistiek voor de visserij, met name in verband met trekkende soorten, te verbeteren en te versterken; n) de samenwerking op alle gebieden van gemeenschappelijk belang op het gebied van visserij te versterken. Artikel 50 Regionale integratie 1. De partijen erkennen dat een sterkere integratie van de markten en sectoren voor landbouw en voedingsmiddelen tussen de West-Afrikaanse staten door de geleidelijke opheffing van overgebleven belemmeringen en de vaststelling van een passend regelgevend kader, bijdraagt aan een verdieping van het regionale integratieproces en aan de verwezenlijking van de doelstellingen van dit hoofdstuk. 2. Zij streven overeenkomstig deel III en het ontwikkelingsprogramma van de EPO naar de vaststelling en tenuitvoerlegging van regionaal sectoraal beleid inzake landbouw en visserij en verbeteren de doeltreffendheid van de regionale landbouw- en visserijmarkten. Artikel 51 Informatie-uitwisseling en overleg over landbouw- en visserijaangelegenheden 1. De partijen komen overeen ervaringen, informatie en goede praktijken uit te wisselen en overleg te plegen over alle onderwerpen die verband houden met de doelstellingen van dit hoofdstuk en van belang zijn voor de handel tussen de partijen. 2. De partijen zijn het erover eens dat deze dialoog bijzonder nuttig is op met name de volgende gebieden: a) de uitwisseling van informatie over de productie en de consumptie van en de handel in landbouwproducten en over de marktontwikkelingen voor landbouw- en visserijproducten; b) de uitwisseling van informatie over het beleid en de wet- en regelgeving op het gebied van landbouw, plattelandsontwikkeling en visserij; c) de discussie over de institutionele en beleidsveranderingen die nodig zijn voor de hervorming van de landbouw- en de visserijsector en de opstelling en tenuitvoerlegging van regionaal beleid op het gebied van landbouw, voeding, plattelandsontwikkeling en visserij met het oog op de regionale integratie; d) de uitwisseling van standpunten over nieuwe technologieën en over beleid en maatregelen inzake kwaliteitscontrole; e) de uitwisseling van standpunten voor een beter inzicht in en toezicht op de in de Europese Unie geldende particuliere normen. DEEL III SAMENWERKING MET HET OOG OP DE TENUITVOERLEGGING VAN DE DIMENSIE ONTWIKKELING EN DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN DE EPO Artikel 52 Doelstellingen 1. De partijen verbinden zich er in het kader van deze overeenkomst toe hun samenwerking te versterken en gezamenlijk te streven naar de tenuitvoerlegging van de EPO en de verwezenlijking van de doelstellingen ervan. De Europese Unie verbindt zich ertoe West-Afrika bij de tenuitvoerlegging van een EPO die tot ontwikkeling zal leiden. 2. De gezamenlijke verbintenis van de partijen past in een visie van ontwikkeling van de regio West-Afrika en draagt bij tot de verwezenlijking van de in deel I van deze overeenkomst vastgestelde prioriteiten. Daartoe erkennen zij dat een verbeterde toegang tot de markt van de Europese Unie ontoereikend is voor een nuttige integratie van de regio West-Afrika in de wereldhandel. Ook verbinden zij zich ertoe doeltreffende maatregelen uit te voeren die in de regio West-Afrika een bijdrage beogen te leveren aan de totstandkoming van een sterke, concurrerende en gediversifieerde economische basis, aan de verdieping van de economische integratie van de regio en aan de aanpassing ervan aan de nieuwe context die deze overeenkomst creëert, teneinde profijt te trekken uit het economische partnerschap. Artikel 53 Beginselen 1. De partijen komen overeen een samenwerking aan te gaan die erop gericht is West-Afrika op financieel en technisch gebied steun te bieden bij zijn inspanningen bij het uitvoeren van de verplichtingen die het in het kader van deze overeenkomst is aangegaan. Daarnaast beoogt deze samenwerking de regio West-Afrika te helpen bij het wegnemen van beperkingen die de diversificatie en de verhoging van zijn productie in de weg staan, om de intraregionale handel uit te breiden en profijt te trekken uit de openstelling van de Europese markt. Zij verbinden zich ertoe het ontwikkelingsprogramma van de EPO (Paped) ten uitvoer te leggen om de doelstellingen van deze overeenkomst te verwezenlijken. Daartoe worden de bepalingen van de Overeenkomst van Cotonou betreffende regionale economische samenwerking en integratie zodanig ten uitvoer gelegd dat de voordelen van de onderhavige overeenkomst zo groot mogelijk zijn. 2. De partijen komen overeen een samenhang tot stand te brengen tussen de ontwikkelingssamenwerking en de internationale verplichtingen van de partijen op het gebied van duurzame ontwikkeling en regionale ontwikkelingsstrategieën. 3. De door deze overeenkomst vastgestelde nieuwe handelsregeling en de verplichtingen uit hoofde van de ontwikkelingssamenwerking vullen elkaar aan en dragen samen bij aan de ontwikkelingsdimensie van de overeenkomst. De nieuwe handelsregeling berust overeenkomstig artikel 2, lid 4, van deze overeenkomst op reciprociteit, houdt rekening met het verschil in ontwikkeling en biedt een speciale, gedifferentieerde behandeling en een geleidelijke, asymmetrische liberalisering voor West-Afrika. 4. Verder komen de partijen overeen dat de bepalingen van dit deel niet aldus worden uitgelegd dat West-Afrika wordt verhinderd zijn groei- en ontwikkelingsdoelstellingen na te streven, zijn beleid uit te voeren en zijn regionale integratie tot stand te brengen. Artikel 54 Nadere financieringsbepalingen 1. De Europese Unie verbindt zich ertoe de acties en projecten die verband houden met de ontwikkelingsdimensie van de overeenkomst te ondersteunen. De financiering van de Europese Unie[2] met betrekking tot de ontwikkelingssamenwerking tussen West-Afrika en de Europese Unie ter on