Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake de typegoedkeuring van spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht en van voertuigen met deze voorzieningen, tot wijziging van Richtlijn 70/156/EEG

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

1. Doel van het voorstel

Dit voorstel beoogt de veiligheid van verkeersdeelnemers te vergroten door aanpassing van de constructievoorschriften voor bepaalde onderdelen en door invoering van nieuwe technologieën ter vergroting van het indirecte gezichtsveld van bestuurders van motorvoertuigen van de categorieën M (voor het vervoer van personen bestemde voertuigen) en N (voor het vervoer van goederen bestemde voertuigen) en ter beperking van de dode hoeken in de directe nabijheid van voertuigen.

2. Rechtsgrond

De maatregelen worden voorgesteld op basis van artikel 95 van het EG-Verdrag. Zij maken deel uit van het Europese typegoedkeuringsstelsel en moeten worden toegepast voor nieuwe goedkeuringen die na een bepaalde overgangsperiode door de nationale autoriteiten worden verleend.

De tekst is relevant voor de EER-overeenkomst.

3. Achtergrond

Er hebben zich een aantal ongelukken voorgedaan doordat bestuurders van voertuigen niet wisten dat zich in de directe nabijheid van hun voertuig verkeersdeelnemers bevonden. Deze ongelukken hielden veelal verband met het afslaan bij kruispunten, splitsingen of rotondes, waarbij bestuurders andere verkeersdeelnemers, die zich in de dode hoek in de directe nabijheid van hun voertuig bevonden, niet hadden waargenomen. Indien hierbij grote voertuigen, zoals vrachtauto's of bussen, betrokken waren, liepen kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals voetgangers, fietsers of bestuurders van kleinere motorvoertuigen op twee wielen, vaak ernstig letsel op of kwamen zij zelfs om het leven.

4. Raadpleging van belanghebbende partijen

De Commissie heeft met de lidstaten, het bedrijfsleven en andere belanghebbende partijen de mogelijkheden besproken om de montage van achteruitkijkspiegels of alternatieve systemen met specifieke voorzieningen om de dode hoeken rond voertuigen te verkleinen, verplicht te stellen en zo het risico te verkleinen.

Nadat in de werkgroep motorvoertuigen algemene overeenstemming was bereikt, hebben de diensten van de Commissie een ad-hocgroep van deskundigen ingesteld om het rechtskader ten aanzien van achteruitkijkspiegels te verbeteren. Tijdens drie bijeenkomsten in mei, juli en september 2001 heeft deze groep een document opgesteld waarin aanzienlijke verbeteringen van de bestaande situatie worden voorgesteld en waarin rekening wordt gehouden met de technische ontwikkelingen sinds de laatste wijziging van Richtlijn 71/127/EEG betreffende achteruitkijkspiegels. De meerderheid van de deskundigen steunt dit voorstel.

5. Grondslag en inhoud van het voorstel

Hoewel de structuur van de oorspronkelijke Richtlijn 71/127/EEG zo veel mogelijk is gehandhaafd, wordt de inhoud aanzienlijk gewijzigd. Daarom wordt voorgesteld Richtlijn 71/127/EEG en de wijzigingen ervan in te trekken en door de nieuwe richtlijn te vervangen. Dit is in overeenstemming met het "Interinstitutioneel Akkoord betreffende de gemeenschappelijke richtsnoeren voor de redactionele kwaliteit van de communautaire wetgeving", waarin is bepaald dat besluiten en bepalingen die zijn komen te vervallen, uitdrukkelijk worden ingetrokken.

Met name wordt voorgesteld Richtlijn 71/127/EEG als volgt te wijzigen:

- de richtlijn wordt verplicht voor alle voertuigcategorieën en is binnen het typegoedkeuringsstelsel niet meer facultatief voor lichte en zware bedrijfsvoertuigen. Met deze maatregel wordt getracht de voorschriften in de Gemeenschap te harmoniseren en uiteenlopende nationale oplossingen te vermijden;

- op bepaalde voertuigen moeten aanvullende spiegels worden gemonteerd (vooruitkijkspiegels op vrachtauto's, buitenspiegels aan de passagierszijde van personenauto's, asferische spiegels op voertuigen van de categorieën M1 en N1) om het indirecte gezichtsveld te vergroten;

- bepaalde kenmerken van spiegels worden aangepast aan de technische vooruitgang teneinde het indirecte gezichtsveld te vergroten (zo wordt de kromtestraal van het oppervlak van hoofdspiegels gewijzigd van 1 800 in 1 200 mm);

- bepaalde spiegels kunnen worden vervangen door andere systemen voor indirect zicht, zoals camera-beeldschermsystemen;

- de bepalingen betreffende de procedures voor de typegoedkeuring en de overeenstemming van de productie die oorspronkelijk deel uitmaakten van Richtlijn 71/127/EEG, zijn nu overgenomen in Richtlijn 70/156/EEG zoals laatstelijk gewijzigd en zijn daarom niet meer in deze richtlijn opgenomen.

6. Conclusies

Dit voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreft de invoering van verplichte geharmoniseerde voorschriften voor de typegoedkeuring van spiegels en systemen voor indirect zicht voor motorvoertuigen van de categorieën M (voor het vervoer van personen bestemde voertuigen) en N (voor het vervoer van goederen bestemde voertuigen) in de EU.

2001/0317 (COD)

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake de typegoedkeuring van spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht en van voertuigen met deze voorzieningen, tot wijziging van Richtlijn 70/156/EEG

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 95,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB ...

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [2],

[2] PB ...

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [3],

[3] PB ...

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Richtlijn 71/127/EEG van de Raad van 1 maart 1971 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende achteruitkijkspiegels van motorvoertuigen [4] is goedgekeurd als een van de bijzondere richtlijnen van de typegoedkeuringsprocedure die is vastgesteld bij Richtlijn 70/156/EEG van de Raad van 6 februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan [5]. De bepalingen van Richtlijn 70/156/EEG inzake voertuigsystemen, onderdelen en technische eenheden zijn derhalve op Richtlijn 71/127/EEG van toepassing.

[4] PB L°68 van 22.3.1971, blz. 1. Richtlijn zoals laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 88/321/EEG van de Commissie (PB L 147 van 14.6.1988, blz. 77).

[5] PB L 42 van 23.2.1970, blz. 1. Richtlijn zoals laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2001/92/EG van de Commissie (PB L 291 van 8.11.2001, blz. 24).

(2) De huidige voorschriften, in het bijzonder die voor de categorieën N2 en N3, zijn ontoereikend gebleken ten aanzien van het zijdelingse gezichtsveld aan de buitenzijde, zowel naar de zijkant als naar de achterzijde van het voertuig. Om dit bezwaar te ondervangen moet een uitbreiding van het gezichtsveld worden voorgeschreven.

(3) De huidige voorschriften voor de categorieën N2 en N3 zijn bovendien ontoereikend gebleken ten aanzien van het gezichtsveld naar de voorzijde van het voertuig. Daarom moet worden voorgeschreven dat voorzieningen worden aangebracht die het mogelijk maken het gebied aan de voorzijde van het voertuig waar te nemen.

(4) Gezien de opgedane ervaring en de huidige stand van de techniek kunnen bepaalde voorschriften van Richtlijn 71/127/EEG nu worden uitgebreid om de verkeersveiligheid te vergroten en toe te staan dat naast spiegels andere technologieën worden gebruikt.

(5) Omdat de huidige bepalingen op vele punten ingrijpend moeten worden gewijzigd, is het raadzaam Richtlijn 71/127/EEG door deze richtlijn te vervangen. Aangezien de procedures met betrekking tot de typegoedkeuring en de overeenstemming van de productie nu in Richtlijn 70/156/EEG zijn opgenomen, is opname in deze richtlijn overbodig.

(6) De bijlagen bij Richtlijn 70/156/EEG van de Raad moeten dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

In deze richtlijn wordt onder "voertuig" verstaan ieder motorvoertuig zoals gedefinieerd in deel A van bijlage II bij Richtlijn 70/156/EEG.

Artikel 2

1. Met ingang van [18 maanden na goedkeuring] mogen de lidstaten niet, om met spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht verband houdende redenen:

- weigeren een EG-typegoedkeuring of een nationale typegoedkeuring voor een voertuig, een spiegel of een aanvullend systeem voor indirect zicht te verlenen, of

- de registratie, de verkoop of het voor de eerste maal in het verkeer brengen van voertuigen, spiegels of aanvullende systemen voor indirect zicht verbieden

indien deze voertuigen, spiegels of aanvullende systemen voor indirect zicht aan de voorschriften van deze richtlijn voldoen.

2. Met ingang van [6 maanden later] moeten de lidstaten, om met spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht verband houdende redenen, weigeren een EG-typegoedkeuring of een nationale typegoedkeuring te verlenen voor ieder nieuw type voertuig, spiegel of aanvullend systeem voor indirect zicht indien niet aan de voorschriften van deze richtlijn wordt voldaan.

3. Met ingang van [12 maanden later] moeten de lidstaten, om met spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht verband houdende redenen, de verkoop, de registratie of het voor de eerste maal in het verkeer brengen van voertuigen, spiegels of aanvullende systemen voor indirect zicht verbieden indien deze niet aan de voorschriften van deze richtlijn voldoen.

4. Onverminderd de leden 2 en 3 moeten de lidstaten voor onderdelen de EG-typegoedkeuring blijven verlenen en de verkoop en het voor de eerste maal in het verkeer brengen van onderdelen of technische eenheden die bedoeld zijn om te worden gebruikt in voertuigtypen die voor (24 maanden na goedkeuring) krachtens Richtlijn 71/127/EEG zijn goedgekeurd en eventuele daaropvolgende uitbreidingen van deze goedkeuringen, blijven toestaan.

Artikel 3

Binnen vier jaar na de in artikel 2, lid 3, bedoelde datum voert de Commissie een uitvoerige studie uit om na te gaan of de bij deze richtlijn ingevoerde wijzigingen een positief effect hebben gehad op de verkeersveiligheid en in het bijzonder op de veiligheid van voetgangers, fietsers en andere kwetsbare verkeersdeelnemers. Op grond van de bevindingen stelt de Commissie zo nodig aanvullende wettelijke maatregelen voor om het indirecte gezichtsveld verder te verbeteren.

Artikel 4

Richtlijn 70/156/EEG wordt als volgt gewijzigd:

1) Aan bijlage I worden de volgende punten toegevoegd:

9.9.8. Systemen voor indirect zicht

9.9.8.1. Type en kenmerken (zoals een volledige beschrijving van het systeem, de waarnemingshoek (°), de waarnemingsafstand (mm), het contrast, het luminantiebereik, de correctie voor invallend licht, de beeldschermprestaties (zwart-wit/kleur), de beeldvernieuwingsfrequentie en het luminantiebereik van het beeldscherm)

9.9.8.2. Voldoende gedetailleerde tekeningen die een overzicht geven van het volledige systeem, met inbegrip van de montagevoorschriften; op de tekeningen moet de plaats voor het EG-typegoedkeuringsmerk zijn aangegeven.

2) Aan bijlage III worden de volgende punten toegevoegd:

9.9.8. Systemen voor indirect zicht

9.9.8.1. Type en kenmerken (zoals een volledige beschrijving van het systeem, de waarnemingshoek (°), de waarnemingsafstand (mm), het contrast, het luminantiebereik, de correctie voor invallend licht, de beeldschermprestaties (zwart-wit/kleur), de beeldvernieuwingsfrequentie en het luminantiebereik van het beeldscherm)

9.9.8.2. Voldoende gedetailleerde tekeningen die een overzicht geven van het volledige systeem, met inbegrip van de montagevoorschriften; op de tekeningen moet de plaats voor het EG-typegoedkeuringsmerk zijn aangegeven.

3) In bijlage IV, deel I, punt 8, wordt "Achteruitkijkspiegels" vervangen door "Spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht".

4) In bijlage IV, deel II, punt 8, wordt "Achteruitkijkspiegels" vervangen door "Spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht".

5) In punt 8 van de aanhangsels 1 en 2 van bijlage XI wordt "Achteruitkijkspiegels" vervangen door "Spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht".

Artikel 5

1. De lidstaten doen de nodige bepalingen in werking treden om uiterlijk op [9 maanden na goedkeuring] aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

2. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

3. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijke bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 6

Richtlijn 71/127/EEG wordt met ingang van [24 maanden na goedkeuring] ingetrokken.

Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn moeten als verwijzingen naar deze richtlijn worden beschouwd en overeenkomstig de in bijlage IV opgenomen concordantietabel worden geïnterpreteerd.

Artikel 7

Deze richtlijn treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 8

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitter De Voorzitter

BIJLAGEN

BIJLAGE I DEFINITIES

1. Onder "systeem voor indirect zicht" wordt verstaan een voorziening om het aan het voertuig grenzende gebied waar te nemen dat niet rechtstreeks kan worden waargenomen. Dit kan een gewone spiegel zijn, maar ook een aanvullend systeem dat de bestuurder informatie over het indirecte gezichtsveld geeft.

2. Onder "type systeem voor indirect zicht" worden verstaan voorzieningen die wat de onderstaande essentiële kenmerken betreft onderling niet verschillen:

- ontwerp, vorm of materialen van het systeem, met inbegrip van de bevestiging aan de carrosserie;

- in geval van spiegels: afmetingen en kromtestraal van het spiegeloppervlak;

- in geval van aanvullende systemen: de waarnemingsafstand en het waargenomen bereik.

3. Onder "spiegelsysteem voor indirect zicht" wordt verstaan een systeem als omschreven in punt 1, waarbij het gezichtsveld wordt verkregen door middel van een spiegel als omschreven in punt 6.

4. Onder "camera-beeldschermsysteem voor indirect zicht" wordt verstaan een systeem als omschreven in punt 1, waarbij het gezichtsveld wordt verkregen door middel van een combinatie van een camera en een beeldscherm als omschreven in de punten 23 en 24.

5. Onder "alternatief systeem voor indirect zicht" wordt verstaan een systeem als omschreven in punt 1, waarbij het gezichtsveld niet wordt verkregen door middel van een spiegelsysteem voor indirect zicht of een camera-beeldschermsysteem voor indirect zicht.

6. Onder "spiegel" wordt verstaan een voorziening die tot doel heeft om binnen de in punt 5 van bijlage III voorgeschreven gezichtsvelden een duidelijk zicht achterwaarts en terzijde van het voertuig te verschaffen, met uitzondering van complexe optische systemen zoals periscopen.

7. Onder "binnenspiegel" wordt verstaan een voorziening als omschreven in punt 1 die bestemd is om in de binnenruimte van een voertuig te worden gemonteerd.

8. Onder "buitenspiegel" wordt verstaan een voorziening als omschreven in punt 1 die bestemd is om op een gedeelte van het buitenoppervlak van een voertuig te worden gemonteerd.

9. Onder "hulpspiegel" wordt verstaan een andere dan de in punt 6 omschreven spiegel, die bestemd is om in de binnenruimte of op het buitenoppervlak van een voertuig te worden gemonteerd en die andere dan de in punt 5 van bijlage III voorgeschreven gezichtsvelden moet verschaffen.

10. Onder "klasse spiegel" worden alle voorzieningen verstaan die een of meer kenmerken of functies gemeen hebben. Zij worden als volgt ingedeeld:

- klasse I: "binnenspiegels", waarmee het in punt 5.1 van bijlage III voorgeschreven gezichtsveld wordt verkregen;

- klassen II en III: "buitenspiegels, zogenoemde hoofdspiegels", waarmee de in de punten 5.2 en 5.3 van bijlage III voorgeschreven gezichtsvelden worden verkregen;

- klasse IV: "buitenspiegels, zogenoemde breedtespiegels", waarmee het in punt 5.4 van bijlage III voorgeschreven gezichtsveld wordt verkregen;

- klasse V: "buitenspiegels, zogenoemde trottoirspiegels", waarmee het in punt 5.5 van bijlage III voorgeschreven gezichtsveld wordt verkregen;

- klasse VI: "vooruitkijkspiegels", waarmee het in punt 5.6 van bijlage III voorgeschreven gezichtsveld wordt verkregen.

11. Onder "r" wordt verstaan het gemiddelde van de kromtestralen gemeten over het spiegeloppervlak volgens de in punt 2 van aanhangsel 1 van deze bijlage beschreven methode.

12. Onder "hoofdkromtestralen op een punt van het spiegeloppervlak (ri)" worden de met behulp van de in aanhangsel 1 beschreven apparatuur verkregen waarden verstaan, gemeten op de boog van het spiegeloppervlak, gaande door het midden van dit oppervlak en evenwijdig aan lijnstuk b, zoals omschreven in punt 2.2.1 van bijlage II en op de boog loodrecht op dit lijnstuk.

13. Onder "kromtestraal op een punt van het spiegeloppervlak (rp)" wordt verstaan het rekenkundig gemiddelde van de hoofdkromtestralen ri en r'i, namelijk:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

14. Onder "sferisch oppervlak" wordt verstaan een oppervlak dat in alle richtingen een constante en gelijke straal heeft.

15. Onder "asferisch oppervlak" wordt verstaan een oppervlak dat slechts in een vlak een constante straal heeft.

16. Onder "asferische spiegel" wordt verstaan een spiegel bestaande uit een sferisch en een asferisch deel, waarbij de overgang van het spiegeloppervlak van het sferische in het asferische deel moet worden aangegeven. De kromming van de hoofdas van de spiegel wordt als volgt gedefinieerd in het x/y-coördinatensysteem van het sferische primaire segment:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

R: nominale straal in het sferische deel

k: constante voor de verandering van de kromming

a: constante voor de sferische omvang van het sferische primaire segment

17. Onder "midden van het spiegeloppervlak" wordt verstaan het midden van het zichtbare gebied van het spiegeloppervlak.

18. Onder "afrondingsstraal van de samenstellende delen van de spiegel" wordt verstaan de straal "c" van de cirkelboog die het meest overeenkomt met de afgeronde vorm van het betrokken deel.

19. Onder "oogpunten van de bestuurder" worden twee 65 mm van elkaar liggende punten verstaan die zich 635 mm verticaal boven het punt R van de bestuurderszitplaats bevinden, zoals omschreven in aanhangsel 2 van deze bijlage. De rechte lijn door deze punten staat loodrecht op het verticale vlak door de lengteas van het voertuig. Het midden van het lijnstuk dat de oogpunten verbindt, ligt in het verticale vlak in de lengterichting door het midden van de door de fabrikant aangegeven bestuurderszitplaats.

20. Onder "ambinoculair gezichtsveld" wordt verstaan het totale gezichtsveld dat wordt verkregen door overlapping van de monoculaire gezichtsvelden van het linker- en rechteroog (zie de onderstaande figuur 1).

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

21. Onder "type voertuig wat de spiegels betreft" worden motorvoertuigen verstaan die, wat onderstaande essentiële kenmerken betreft, onderling geen verschillen vertonen:

21.1 de kenmerken van de carrosserie die het gezichtsveld beperken;

21.2 de coördinaten van punt R;

21.3 de voorgeschreven plaatsen en typen van de verplichte (en indien gemonteerd de facultatieve) spiegels.

22. Onder "voertuigen van de categorieën M1, M2, M3, N1, N2, N3" worden de voertuigen verstaan zoals omschreven in bijlage II, deel A, van Richtlijn 70/156/EEG.

23. Onder "camera" wordt verstaan een toestel dat door een lens een beeld van de buitenwereld op een lichtgevoelige elektronische detector weergeeft en dit beeld vervolgens in een genormaliseerd videosignaal omzet.

24. Onder "beeldscherm" wordt verstaan een toestel dat een genormaliseerd videosignaal omzet in beelden, die in het zichtbare spectrum worden weergegeven.

25. Onder "waarneming" wordt verstaan het vermogen op een bepaalde afstand een object van de achtergrond of omgeving ervan te onderscheiden.

26. Onder "contrast" wordt verstaan het verschil in helderheid tussen een object en de directe achtergrond of omgeving ervan, waardoor het object van de achtergrond of omgeving kan worden onderscheiden.

27. Onder "scheidend vermogen" wordt verstaan het kleinste detail dat met een waarnemingssysteem kan worden onderscheiden, dat wil zeggen afzonderlijk van een groter geheel kan worden waargenomen. Het scheidend vermogen van het menselijk oog wordt omschreven als "gezichtsscherpte".

28. Onder "kritisch object" wordt verstaan een rond object met een diameter D0 = 0,8 m [6]

[6] Een systeem voor indirect zicht is bedoeld om relevante verkeersdeelnemers waar te nemen. De relevantie van een verkeersdeelnemer is afhankelijk van zijn of haar positie en (mogelijke) snelheid. Van de reeks voetganger, fietser, bromfietser is de omvang min of meer evenredig met de snelheid. Wat de waarneming betreft is een bromfietser (D = 0,8) op 40 m afstand gelijk aan een voetganger (D = 0,5) op 25 m afstand. Vanwege de snelheid wordt een bromfietser als criterium voor de waarnemingsomvang genomen; daarom wordt een object met een omvang van 0,8 m gebruikt om de waarnemingsprestaties vast te stellen.

29. Onder "kritische waarneming" wordt verstaan het waarnemingsniveau dat het menselijk oog onder uiteenlopende omstandigheden over het algemeen bereikt. In het verkeer bedraagt de grenswaarde voor kritische waarneming 8 boogminuten van de gezichtshoek.

30. Onder "gezichtsveld" wordt verstaan het deel van de driedimensionale ruimte waarin een kritisch object door het systeem voor indirect zicht zodanig kan worden waargenomen dat het kan worden weergegeven. Dit is gebaseerd op het zicht op grondniveau dat een systeem biedt en kan mogelijk worden beperkt op basis van de toepasselijke maximale waarnemingsafstand van het systeem.

31. Onder "waarnemingsafstand" wordt verstaan de op grondniveau gemeten afstand van de projectie van het oogreferentiepunt tot het uiterste punt waarop een kritisch object nog juist kan worden waargenomen (net binnen de grenswaarde voor kritische waarneming).

32. Onder "kritisch gezichtsveld" wordt verstaan het gebied waarin een kritisch object door een systeem voor indirect zicht moet worden waargenomen en dat wordt gedefinieerd door een hoek en een of meer waarnemingsafstanden.

33. Onder "oogreferentiepunt" wordt verstaan het punt ten opzichte van het voertuig waaraan het voorgeschreven gezichtsveld is gerelateerd. Dit is een punt op grondniveau dat is gedefinieerd als het snijpunt van de projectie van de lijn door de oogpunten van de bestuurder en een 20 cm buiten het voertuig aan de passagierszijde lopende lijn evenwijdig aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig.

34. Onder "zichtbaar spectrum" wordt verstaan het licht waarvan de golflengte binnen de voor het menselijk oog waarneembare grenzen valt: 380-780 nm.

35. Onder "niet-interpretatieve weergave" wordt verstaan het weergeven van een beeld in het zichtbare spectrum van het gezichtsveld (d.w.z. een afbeelding) zonder dat uit dit beeld conclusies worden getrokken door een systeem voor gegevensverwerking.

Aanhangsel 1 van bijlage I METHODE VOOR HET BEPALEN VAN DE KROMTESTRAAL "r" VAN HET SPIEGELOPPERVLAK

1. METING

1.1. Toestel

Er wordt gebruikgemaakt van een "sferometer", zoals beschreven in figuur 2, met de aangegeven afstanden tussen de voeler van de meetklok en de vaste poten.

1.2. Meetpunten

1.2.1. De meting van de hoofdkromtestralen moet worden uitgevoerd op drie punten die zo dicht mogelijk gelegen zijn op een derde, een half en twee derde van de boog van het spiegeloppervlak gaande door het midden van dit oppervlak en evenwijdig aan lijnstuk b, of van de boog gaande door het midden van het spiegeloppervlak loodrecht daarop, indien deze laatste de langste is.

1.2.2. Indien het echter door de afmetingen van het spiegeloppervlak onmogelijk is metingen te verrichten in de richtingen zoals omschreven in punt 12 van deze bijlage, mogen de met de proeven belaste technische diensten metingen op dit punt verrichten in twee loodrecht op elkaar staande richtingen die de hierboven voorgeschreven richtingen zo dicht mogelijk benaderen.

2. BEREKENING VAN DE KROMTESTRAAL "r"

"r", uitgedrukt in mm, wordt berekend aan de hand van onderstaande formule:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

rp1 = de kromtestraal op het eerste meetpunt,

rp2 = de kromtestraal op het tweede meetpunt,

rp3 = de kromtestraal op het derde meetpunt.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

//

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 2: sferometer

Aanhangsel 2 van bijlage I

METHODE VOOR DE BEPALING VAN PUNT H EN VERIFICATIE VAN DE PUNTEN R EN H TEN OPZICHTE VAN ELKAAR

Van toepassing zijn de relevante gedeelten van bijlage III bij Richtlijn 77/649/EEG.

BIJLAGE II ONTWERPVOORSCHRIFTEN EN PROEVEN VOOR DE EG-ONDERDEELTYPEGOEDKEURING VAN SPIEGELS EN AANVULLENDE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT

A SPIEGELS

1. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN

1.1. Alle spiegels moeten verstelbaar zijn.

1.2. De rand van het spiegeloppervlak moet gevat zijn in een beschermende behuizing (houder enz.) waarbij de waarde van "c" over de gehele omtreklijn op ieder punt en in alle richtingen ten minste 2,5 mm moet bedragen. Indien het spiegeloppervlak buiten de beschermende behuizing uitsteekt, moet de afrondingsstraal "c" aan de rand die buiten de behuizing uitsteekt, ten minste 2,5 mm bedragen en moet het spiegeloppervlak, wanneer op het ten opzichte van de behuizing meest uitstekende punt in horizontale richting en nagenoeg evenwijdig aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig een kracht van 50 N wordt uitgeoefend, in de behuizing terugtreden.

1.3. Bij een op een vlak oppervlak gemonteerde spiegel moeten, ongeacht de stand van de spiegel, alle delen ervan, inclusief de delen die na de proef vermeld in punt 4.2 aan de steun bevestigd blijven, die onder statische omstandigheden kunnen worden geraakt door een bolvormig lichaam met een diameter van 165 mm bij binnenspiegels, of met een diameter van 100 mm bij buitenspiegels, een afrondingsstraal "c" van ten minste 2,5 mm hebben.

1.3.1. Randen van bevestigingsgaten of uitsparingen met een diameter of grootste diagonaal van minder dan 12 mm behoeven niet aan de eisen van punt 1.3 te voldoen op voorwaarde dat zij afgerond zijn.

1.4. De inrichting waarmee de spiegel aan het voertuig is bevestigd moet zodanig zijn ontworpen dat een cilinder met een straal van 70 mm, waarvan de as wordt gevormd door de draaiingsas of een van de draaiingsassen c.q. scharnieringsassen bij het wegklappen van de spiegel in de beschouwde richting als gevolg van een stoot, althans gedeeltelijk het oppervlak snijdt waarop de spiegel is bevestigd.

1.5. De delen van buitenspiegels bedoeld in de punten 1.2 en 1.3 die zijn vervaardigd van een materiaal met een Shore A-hardheid van ten hoogste 60, behoeven niet aan de desbetreffende voorschriften te voldoen.

1.6. Ingeval op een stijve steun delen van binnenspiegels zijn gemonteerd die vervaardigd zijn van een materiaal met een Shore A-hardheid van minder dan 50, gelden de voorschriften van de punten 1.2 en 1.3 alleen voor deze steun.

2. AFMETINGEN

2.1. Binnenspiegels (klasse I)

Het spiegeloppervlak moet van zodanige afmetingen zijn dat hierin een rechthoek past waarvan een zijde gelijk is aan 40 mm en de andere aan "a" mm, waarbij:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

(r = de kromtestraal).

2.2. Buitenspiegels, zogenoemde hoofdspiegels (klassen II en III)

2.2.1. Het spiegeloppervlak moet van zodanige afmetingen zijn dat hierin:

- een rechthoek past met een hoogte van 40 mm en met een basis die, gemeten in mm, de waarde "a" heeft,

- een lijnstuk past, evenwijdig aan de hoogte van de rechthoek, waarvan de lengte, uitgedrukt in mm, de waarde "b" heeft.

2.2.2. De minimumwaarden van "a" en "b" zijn in onderstaande tabel aangegeven:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.3. Buitenspiegels, zogenoemde breedtespiegels (klasse IV)

De omtrek van het spiegeloppervlak moet een eenvoudige geometrische vorm hebben en de afmetingen ervan moeten zodanig zijn dat, zo nodig in combinatie met een buitenspiegel van klasse II, het in punt 5.4 van bijlage III voorgeschreven gezichtsveld wordt verkregen.

2.4. Buitenspiegels, zogenoemde trottoirspiegels (klasse V)

De omtrek van het spiegeloppervlak moet een eenvoudige geometrische vorm hebben en de afmetingen ervan moeten zodanig zijn dat het in punt 5.5 van bijlage III voorgeschreven gezichtsveld wordt verkregen.

2.5. Vooruitkijkspiegels (klasse VI)

De omtrek van het spiegeloppervlak moet een eenvoudige geometrische vorm hebben en de afmetingen ervan moeten zodanig zijn dat het in punt 5.6 van bijlage III voorgeschreven gezichtsveld wordt verkregen.

3. SPIEGELOPPERVLAK EN REFLECTIECOËFFICIËNTEN

3.1 Het spiegeloppervlak moet vlak of sferisch-convex zijn. Hoofdspiegels (klassen II en III) van voertuigen van de categorieën M1 en N1 moeten zijn uitgerust met een aanvullend asferisch deel. Bij alle overige categorieën voertuigen mag aan de hoofdspiegels een asferisch deel worden toegevoegd.

3.2. Verschillen tussen de kromtestralen van spiegels

3.2.1. Het verschil tussen ri of r'i en rp mag op elk referentiepunt niet meer dan 0,15 r bedragen.

3.2.2. Het verschil tussen elk van de kromtestralen (rp1, rp2, en rp3) en r mag niet meer dan 0,15 r bedragen.

3.2.3. Indien r ten minste 3 000 mm bedraagt, wordt de in de punten 3.2.1 en 3.2.2 vermelde waarde 0,15 r vervangen door 0,25 r.

3.3. Voorschriften voor de asferische delen van spiegels

3.3.1. Asferische spiegels moeten een zodanige omvang en vorm hebben dat zij de bestuurder nuttige informatie kunnen verschaffen. Gewoonlijk betekent dit dat de breedte op ieder punt minimaal 30 mm moet bedragen. De maximumbreedte mag niet groter zijn dan een derde van de breedte van het spiegeloppervlak.

3.3.2 Bij voertuigen die niet tot de categorieën M1 of N1 behoren mogen asferische delen worden toegevoegd op voorwaarde dat de hoofdspiegel aan de voorschriften voor het indirecte gezichtsveld voldoet.

3.3.3. Aan de voorschriften voor het gezichtsveld moet worden voldaan zonder dat enig asferisch spiegeloppervlak in aanmerking wordt genomen.

3.3.4. De kromtestraal ri van het asferische deel mag niet minder dan 150 mm bedragen.

3.3.5. De punten 3.2.1 tot en met 3.2.3 en de punten 3.4.1 tot en met 3.4.3 gelden uitsluitend voor het sferische deel van spiegels.

3.4. De waarde van "r" mag:

3.4.1. bij binnenspiegels (klasse I) niet minder bedragen dan 1 200 mm;

3.4.2. bij hoofdspiegels (klassen II en III) niet minder bedragen dan 1 200 mm;

3.4.3. bij breedtespiegels (klasse IV) en trottoirspiegels (klasse V) niet minder bedragen dan 300 mm;

3.4.4 bij vooruitkijkspiegels (klasse VI) niet minder bedragen dan 200 mm.

3.5. De normale reflectiecoëfficiënt, gemeten volgens de methode van aanhangsel 1 van deze bijlage, mag niet minder dan 40 % bedragen.

Indien de reflectiegraad van het spiegeloppervlak kan worden gewijzigd, moet het in de dagstand mogelijk zijn de kleuren van de in het wegverkeer gebruikelijke tekens te onderkennen. De normale reflectiecoëfficiënt in de nachtstand mag niet minder dan 4 % bedragen.

3.6. Het spiegeloppervlak moet bij normaal gebruik ook na langdurig aan ongunstige weersinvloeden te zijn blootgesteld, de in punt 3.5 voorgeschreven eigenschappen behouden.

4. PROEVEN

4.1 De spiegels worden aan de in de punt 4.2 beschreven proeven onderworpen.

4.1.1 De in punt 4.2 beschreven proef is niet vereist voor buitenspiegels waarvan, ongeacht de gekozen stand, geen enkel deel zich op minder dan 2 m van de grond bevindt indien het voertuig tot zijn maximum toelaatbare massa is belast.

Bovenstaande uitzondering geldt eveneens wanneer de bevestigingsdelen van de spiegels (bevestigingsplaten, armen, scharnieren enz.) zich op minder dan 2 m van de grond bevinden en niet buiten de totale breedte van het voertuig uitsteken. Deze breedte wordt gemeten in het verticale dwarsvlak door de laagst geplaatste bevestigingsdelen van de spiegel of door een ander punt dat vóór dit vlak is gelegen, wanneer dit een grotere totale breedte geeft.

In deze gevallen moet de fabrikant een beschrijving verstrekken waarin wordt vermeld dat de spiegel zodanig moet worden gemonteerd dat de plaatsing van de bevestigingsdelen op het voertuig voldoet aan hetgeen hierboven is voorgeschreven.

Indien van deze uitzonderingsclausule gebruik wordt gemaakt, moet het volgende symbool onuitwisbaar op de spiegelarm worden aangebracht:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

en moet dit tevens op het typegoedkeuringsformulier worden vermeld.

De in punt 4.2 beschreven proef hoeft niet te worden uitgevoerd voor systemen die in de bovenbouw van het voertuig zijn opgenomen en aan de voorzijde een afketsend gedeelte hebben dat een hoek van niet meer dan 45° met het verticale vlak door de lengteas van het voertuig maakt en voor systemen die volgens de definitie van Richtlijn 74/483/EEG niet meer dan 100 mm buiten de bovenbouw van het voertuig uitsteken.

4.2. Slagproef

4.2.1. Beschrijving van de beproevingsinrichting

4.2.1.1. De beproevingsinrichting bestaat uit een slinger die om twee loodrecht op elkaar staande horizontale assen kan slingeren, waarvan één loodrecht staat op het vlak waarin de aanvangsbaan van de slinger ligt.

Het uiteinde omvat een hamerkop bestaande uit een harde bol met een diameter van 165 ± 1 mm, bekleed met een 5 mm dikke laag rubber met een Shore A-hardheid 50.

Er is een inrichting aangebracht met behulp waarvan de maximumhoek kan worden gemeten die door de arm in het vlak van de aanvangsbaan van de slingerbeweging wordt beschreven.

De spiegelmonsters worden met een stevig met het frame van de slingerinrichting verbonden steun vastgezet, overeenkomstig de in punt 4.2.2.6 beschreven beproevingsomstandigheden.

In onderstaande figuur 3 zijn de maten van de beproevingsinrichting en bijzonderheden van de constructie aangegeven:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

4.2.1.2. Het middelpunt van percussie van de slinger ligt in het midden van de bol die als hamer dient. Het bevindt zich op een afstand "l", die gelijk is aan 1 m ± 5 mm, van de slingeras in het vlak van de aanvangsbaan. De gereduceerde massa van de slinger is mo = 6,8 ± 0,05 kg. De verhouding tussen "mo", de totale massa "m" van de slinger en de afstand "d" tussen het zwaartepunt van de slinger en de rotatieas daarvan, moet aan de volgende formule voldoen:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

4.2.2. Beschrijving van de proef

4.2.2.1. De spiegel wordt op de door de fabrikant van de spiegel dan wel, indien van toepassing, door de fabrikant van het voertuig aanbevolen wijze op de steun bevestigd.

4.2.2.2. Plaatsing van de spiegel voor de proef

4.2.2.2.1. De spiegels worden zodanig op de beproevingsinrichting geplaatst dat de horizontale en verticale assen zich praktisch in dezelfde positie bevinden als bij een overeenkomstig de door de aanvrager verstrekte voorschriften op een voertuig gemonteerde spiegel.

4.2.2.2.2. Indien een spiegel ten opzichte van de bevestigingssteun verstelbaar is, moet de proef, binnen de grenzen van de door de aanvrager mogelijk gemaakte instellingen, worden uitgevoerd in de voor het wegklappen meest ongunstige stand.

4.2.2.2.3. Indien de afstand van de spiegel tot de steun verstelbaar is, moet de spiegel zodanig worden ingesteld dat de afstand tussen de behuizing en de steun zo klein mogelijk is.

4.2.2.2.4. Indien het spiegeloppervlak in de behuizing kan bewegen, moet de instelling zodanig zijn dat de verst van het voertuig verwijderde bovenhoek zich ten opzichte van de behuizing in de meest uitstekende positie bevindt.

4.2.2.3. Met uitzondering van proef 2 voor binnenspiegels (zie punt 4.2.2.6.1) moeten, indien de slinger zich in de verticale stand bevindt, het horizontale vlak en het verticale vlak in de lengterichting door het middelpunt van de hamerkop, tevens lopen door het midden van het spiegeloppervlak, zoals omschreven in punt 17 van bijlage I. De lengterichting van de slingerbeweging moet evenwijdig zijn aan het vlak door de lengteas van het voertuig.

4.2.2.4. Indien bij een instelling zoals bedoeld in de punten 4.2.2.1 en 4.2.2.2 bepaalde delen van de spiegel de opwaartse beweging van de hamer belemmeren, wordt het trefpunt verschoven in een richting die loodrecht staat op de beschouwde draaiings- of scharnieras.

Deze verplaatsing moet tot het strikt voor de proef noodzakelijke worden beperkt, en wel zodanig dat:

- hetzij de bol die de hamerkop begrenst ten minste de in punt 1.4 beschreven cilinder blijft raken;

- hetzij het eerste punt waar de hamer de spiegel raakt zich op een afstand van ten minste 10 mm van de omtrek van het spiegeloppervlak bevindt.

4.2.2.5. Bij de beproeving laat men de hamer vallen van een hoogte die overeenkomt met een hoek van 60° van de slinger met de verticaal, en wel zodanig dat de hamer de spiegel treft op het ogenblik waarop de slinger zijn verticale stand bereikt.

4.2.2.6. De spiegels worden onder de verschillende hieronder aangegeven omstandigheden beproefd:

4.2.2.6.1. Binnenspiegels

- Proef 1: het trefpunt moet overeenkomen met het bepaalde in punt 4.2.2.3. De slagproef wordt zodanig uitgevoerd dat de hamer de spiegel op het spiegeloppervlak treft.

- Proef 2: aan de rand van de beschermende behuizing en wel zodanig dat de spiegel getroffen wordt onder een hoek van 45° ten opzichte van het spiegeloppervlak in een horizontaal vlak door het midden van het spiegeloppervlak. De slag is gericht op het spiegeloppervlak.

4.2.2.6.2. Buitenspiegels

- Proef 1: het trefpunt moet overeenkomen met het bepaalde in punt 4.2.2.3 of 4.2.2.4. De slagproef wordt zodanig uitgevoerd dat de hamer de spiegel op het spiegeloppervlak treft.

- Proef 2: het trefpunt moet overeenkomen met het bepaalde in punt 4.2.2.3 of 4.2.2.4. De slagproef wordt zodanig uitgevoerd dat de hamer de spiegel aan de andere zijde dan het spiegeloppervlak treft.

Bij achteruitkijkspiegels van klasse II of III die op een gemeenschappelijke steun zijn gemonteerd met spiegels van klasse IV, worden de hierboven omschreven proeven op de onderste spiegel uitgevoerd. De met de proeven belaste technische dienst mag echter een of meer van deze proeven tevens op de bovenste spiegel uitvoeren indien deze zich op minder dan 2 m van de grond bevindt.

5. RESULTATEN VAN DE PROEVEN

5.1. Bij de in punt 4.2 beschreven proeven moet de slinger na de slag zodanig opwaarts bewegen dat de projectie van de door de arm op de aanvangsbaan van de slinger ingenomen stand een hoek van ten minste 20° met de verticaal maakt. De hoek moet worden gemeten met een nauwkeurigheid van ± 1°.

5.1.1. Dit voorschrift is niet van toepassing op spiegels die op de voorruit worden gekleefd; hierop moet, na de proef, het in punt 5.2 vastgestelde voorschrift worden toegepast.

5.1.2. Bij alle spiegels van klasse II en IV, en bij achteruitkijkspiegels van klasse III die op een gemeenschappelijke arm met spiegels van klasse IV zijn gemonteerd, wordt de hoek ten opzichte van de verticaal verminderd van 20° tot 10°.

5.2. In geval van breuk van de steun van de spiegel tijdens de in punt 4.2 beschreven proeven met spiegels die op de voorruit zijn gekleefd, mag het overblijvende gedeelte niet meer dan 10 mm buiten de voet uitsteken en moet de na de proef overblijvende vorm aan de voorwaarden van punt 1.3 voldoen.

5.3. Tijdens de in punt 4.2 genoemde proeven mag het spiegeloppervlak niet breken. Breuk van het spiegeloppervlak is echter toegestaan indien aan een van onderstaande voorwaarden wordt voldaan:

5.3.1. de stukken glas blijven aan de achterkant van de behuizing of aan een daarmee vast verbonden oppervlak vastzitten; een gedeeltelijk loskomen van glas van de achterkant is echter toelaatbaar op voorwaarde dat hierbij 2,5 mm aan weerszijden van het breukvlak niet wordt overschreden. Op het trefpunt mogen kleine splinters van het spiegeloppervlak loskomen;

5.3.2 het spiegeloppervlak is van veiligheidsglas.

B AANVULLENDE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT

1. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN

1.1 Indien het systeem voor indirect zicht door de gebruiker moet worden versteld, moet dit zonder gereedschap mogelijk zijn.

1.2 Indien een systeem voor indirect zicht uitsluitend het totale voorgeschreven gezichtsveld kan weergeven door het gezichtsveld te scannen, mag het totale proces van scannen, weergeven en in de oorspronkelijke positie terugbrengen niet langer dan 2 seconden duren.

2. AANVULLENDE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT DIE SPIEGELS BEVATTEN

Op aanvullende systemen die een spiegel bevatten zijn de voorschriften van deel A van deze bijlage van toepassing.

3. CAMERA-BEELDSCHERMSYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT

3.1 Algemene voorschriften

3.1.1 Bij een op een vlak oppervlak gemonteerd camera-beeldschermsysteem voor indirect zicht moeten, ongeacht de stand van het systeem, alle delen ervan die onder statische omstandigheden kunnen worden geraakt door een bolvormig lichaam met een diameter van 165 mm bij beeldschermen, of met een diameter van 100 mm bij camera's, een afrondingsstraal "c" van ten minste 2,5 mm hebben.

3.1.2 Randen van bevestigingsgaten of uitsparingen met een diameter of grootste diagonaal van minder dan 12 mm behoeven niet aan de eisen van punt 3.1.1 te voldoen op voorwaarde dat zij afgerond zijn.

3.1.3 Ingeval op een stijve steun delen van de camera en het beeldscherm zijn gemonteerd die vervaardigd zijn van een materiaal met een Shore A-hardheid van minder dan 60, gelden de voorschriften van punt 3.1.1 alleen voor deze steun.

3.2 Functionele voorschriften

3.2.1 De camera moet onder de volgende omstandigheden een contrast van > 0,33 bieden:

- bij daglicht (verlichtingssterkte > 10 lx) en

- bij laagstaande zon buiten het deel van het beeld waar de lichtbron wordt weergegeven (omstandigheden als vastgelegd in EN 12368; de lichtbron moet een verlichtingssterkte van 40 000 lx hebben en het gebied verlichten dat onder een hoek van 10° moet worden waargenomen).

3.2.2 Het beeldscherm moet een contrast van > 0,33 weergeven wanneer een intensieve lichtbron op het beeldscherm schijnt.

3.2.3 De gemiddelde luminantie van het beeldscherm moet handmatig of automatisch aan de omgevingsomstandigheden kunnen worden aangepast.

3.2.4 De contrastmetingen moeten volgens aanhangsel 2 van deze bijlage worden uitgevoerd.

4. ALTERNATIEVE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT

Aangetoond moet worden dat het systeem aan de volgende voorschriften voldoet:

4.1 Het systeem moet het zichtbare spectrum waarnemen en dit beeld altijd in het zichtbare spectrum weergeven zonder dat interpretatie nodig is.

4.2 De werkzaamheid moet gewaarborgd zijn in de gebruiksomstandigheden waarin het systeem in het verkeer wordt gebracht. Afhankelijk van de technologie die wordt gebruikt om beelden te verkrijgen en weer te geven, is punt 3.2 geheel of gedeeltelijk van toepassing. In andere gevallen kan dit worden bereikt door analoog aan punt 3.2 vast te stellen en aan te tonen dat een systeemgevoeligheid wordt gewaarborgd die vergelijkbaar is met of beter is dan hetgeen vereist is en door aan te tonen dat een werkzaamheid wordt gewaarborgd die vergelijkbaar is met of beter is dan hetgeen voor spiegel- of camera-beeldschermsystemen voor indirect zicht vereist is.

Aanhangsel 1 van bijlage II BEPROEVINGSMETHODE OM DE REFLECTIECOËFFICIËNT TE BEPALEN

1. DEFINITIES

1.1. Standaardlichtsoort A van de CIE : colorimetrische lichtsoort, zwarte straler met T68 = 2 855,6 K.

1.2. Standaardlichtbron A van de CIE : met gas gevulde wolfraamlamp met een kleurtemperatuur van T68 = 2 855,6 K.

1.3. Colorimetrische standaardwaarnemer van de CIE 1931 [7]: stralingsontvanger waarvan de colorimetrische kenmerken overeenstemmen met de spectrale trichromatische componenten

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

[7] Definities overgenomen uit CIE-publicatie 50 (45), International Electronical Vocabulary, Group 45: Lighting.

(zie tabel).

1.4. Spectrale trichromatische componenten van de CIE : trichromatische componenten in het CIE-stelsel (XYZ) van de monochromatische elementen van een equi-energiespectrum.

1.5. Fotopisch zien : gezichtsvermogen van een normaal oog dat zich heeft aangepast aan luminantieniveaus van ten minste enkele candela per vierkante meter.

2. APPARATUUR

2.1. Algemeen

De apparatuur moet een lichtbron, een steun voor het proefstuk, een ontvanger met foto-elektrische cel en een meetinstrument omvatten (zie figuur 4), alsmede de middelen die nodig zijn om het effect van niet van de lichtbron afkomstig licht uit te schakelen.

De ontvanger kan een bol van Ulbricht omvatten om de meting van de reflectiecoëfficiënt van niet-vlakke (convexe) spiegels te vergemakkelijken (zie figuur 5).

2.2. Spectrumkenmerken van lichtbron en ontvanger

De lichtbron moet bestaan uit een standaardlichtbron A van de CIE verbonden met een optisch systeem waarmee een bundel nagenoeg evenwijdige lichtstralen kan worden verkregen. Aanbevolen wordt een spanningsstabilisator aan te brengen om zo lang het apparaat in werking is een vaste spanning aan de lamp te handhaven.

De ontvanger moet zijn uitgerust met een foto-elektrische cel waarvan de spectrale gevoeligheid evenredig is aan de functie voor de fotopische helderheid van de colorimetrische standaardwaarnemer van de CIE (1931) (zie tabel). Men kan ook een willekeurige andere combinatie van lichtbron-filter-ontvanger gebruiken die globaal een equivalent oplevert van de standaardlichtsoort A van de CIE en fotopisch zien. Indien de ontvanger een bol van Ulbricht omvat, moet het binnenvlak van de bol zijn voorzien van een laag niet-selectieve en (diffunderende) matte witte verf.

2.3. Opstelling en maten

De bundel invallende stralen moet bij voorkeur een hoek (

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

) van 0,44 ± 0,09 rad (25° ± 5°) vormen met de loodlijn op het beproevingsoppervlak; deze hoek mag de tolerantiegrens naar boven, d.w.z. 0,53 rad of 30°, niet overschrijden. De as van de ontvanger moet met deze loodlijn een hoek (

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

) vormen die gelijk is aan die van de bundel invallende stralen met de loodlijn (zie figuur 4). De invallende bundel moet bij het bereiken van het beproevingsoppervlak een diameter van ten minste 13 mm hebben. De weerkaatste bundel mag niet breder zijn dan het gevoelige oppervlak van de foto-elektrische cel, mag niet minder dan 50 % van dit oppervlak bestrijken en moet, indien mogelijk, hetzelfde gedeelte van het oppervlak bestrijken als de voor het kalibreren van het instrument gebruikte bundel.

Indien de ontvanger een bol van Ulbricht omvat, moet de diameter van deze bol ten minste 127 mm bedragen. De openingen die in de wand van de bol zijn aangebracht voor het proefstuk en de invallende bundel moeten groot genoeg zijn om de invallende en weerkaatste lichtbundel volledig door te laten. De foto-elektrische cel moet zodanig zijn aangebracht dat deze niet rechtstreeks is blootgesteld aan het licht van de invallende of van de weerkaatste bundel.

2.4. Elektrische kenmerken van de combinatie cel-meetinstrument

Het op het meetinstrument afgelezen vermogen van de foto-elektrische cel moet een lineaire functie zijn van de lichtsterkte van het lichtgevoelige oppervlak. Er moeten (elektrische en/of optische) middelen voor de nulstelling en de kalibrering zijn. Deze middelen mogen niet van invloed zijn op de lineariteit of de spectrumkenmerken van het instrument. De nauwkeurigheid van de combinatie ontvanger-meetinstrument moet, naargelang van wat de kleinste waarde vertegenwoordigt, ± 2 % van de volledige schaal of ± 10 % van de gemeten waarde bedragen.

2.5. Steun van het proefstuk

Het moet mogelijk zijn het proefstuk zodanig te plaatsen dat de as van de arm van de lichtbron en die van de arm van de ontvanger elkaar ter hoogte van het spiegeloppervlak kruisen. Dit spiegeloppervlak kan zich binnen de proefspiegel bevinden of aan weerszijden hiervan, naargelang het een spiegel met één of twee vlakken of een prismatische spiegel van het "flip"-type betreft.

3. METHODE

3.1. Methode voor directe kalibrering

Bij de methode voor directe kalibrering wordt de lucht als referentienorm gebruikt. Deze methode is van toepassing op instrumenten die zodanig zijn vervaardigd dat een kalibrering tot 100 % van de schaal mogelijk is, waarbij de ontvanger rechtstreeks in de as van de lichtbron wordt geplaatst (zie figuur 4).

In bepaalde gevallen (bv. om oppervlakken met geringe reflectiecoëfficiënt te meten) kan het wenselijk zijn bij deze methode uit te gaan van een tussenliggend kalibreringspunt (tussen 0 en 100 % van de schaal). Dan moet in de optische baan een filter met neutrale dichtheid en bekende doorlatingsfactor worden geplaatst en moet het kalibreringssysteem zodanig worden ingesteld dat het meetinstrument het doorlatingspercentage aanwijst dat overeenkomst met de filter met neutrale dichtheid. Deze filter moet worden verwijderd alvorens tot de metingen van de reflectiecoëfficiënt over te gaan.

3.2. Methode voor indirecte kalibrering

Deze kalibreringsmethode is van toepassing op instrumenten waarvan lichtbron en ontvanger een vaste geometrische vorm hebben. Hiervoor is een deugdelijk gekalibreerde en onderhouden reflectienorm vereist. Deze norm is bij voorkeur een vlakke achteruitkijkspiegel waarvan de reflectiecoëfficiënt zo dicht mogelijk die van de proefstukken benadert.

3.3. Meting bij een vlakke spiegel

De reflectiecoëfficiënt van proefstukken van een vlakke spiegel kan worden gemeten met behulp van instrumenten die gebruikmaken van de directe of indirecte kalibreringsmethode. De waarde van de reflectiecoëfficiënt wordt rechtstreeks op de wijzerplaat van het meetinstrument afgelezen.

3.4. Meting bij een niet-vlakke (convexe) spiegel

Voor meting van de reflectiecoëfficiënt van niet-vlakke (convexe) spiegels moeten instrumenten worden gebruikt waarvan de ontvanger is uitgerust met een bol van Ulbricht (zie figuur 5). Indien het afleesinstrument van de bol met een standaardspiegel met reflectiefactor E % ne eenheden oplevert, zullen bij een onbekende spiegel nx eenheden overeenstemmen met een reflectiecoëfficiënt van X %, die wordt verkregen met behulp van onderstaande formule:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 4: Algemeen schema van de proefopstelling voor meting van de reflectiecoëfficiënt met beide kalibreringsmethoden

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 5: Algemeen schema van de proefopstelling voor meting van de reflectiecoëfficiënt met bol van Ulbricht in de ontvanger

Spectrale trichromatische componenten van de colorimetrische standaardwaarnemer van de CIE 1931 [8] Deze tabel is overgenomen uit CIE-publicatie 50 (45) (1970)

[8] Verkorte tabel. De waarden van zijn afgerond tot vier cijfers na de komma.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Aanhangsel 2 van bijlage II VASTSTELLING VAN DE MINIMALE EN MAXIMALE LUMINANTIE VAN HET BEELDSCHERM

1. De minimale contrastverhouding van het beeldscherm moet worden vastgesteld volgens de ontwerp-norm ISO/DIS 15008, volgens welke het contrast moet worden vastgesteld onder invloed van een storingsbron onder een hoek van 0 tot 90° met de loodlijn op het beeldscherm.

Van het weergegeven beeld van een zwart en een wit oppervlak moet de luminantie L (lx) worden gemeten. Deze meting wordt uitgevoerd met een luminantiemeter met een nauwkeurigheid van ± 5 %. Het contrast moet met de volgende formule worden vastgesteld:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

2. Het contrast mag, ook onder invloed van de storingsbron met een luminantie van 40 000 lx, niet minder dan 0,33 bedragen.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 6: Meetopstelling

3. Om de prestaties van het beeldscherm vast te stellen moet het contrast met intervallen van 15° worden gemeten, dus bij 0°, 15°, 30°, 45°, 60°, 75° en 90°. De resultaten moeten in een diagram worden weergegeven.

Aanhangsel 3 van bijlage II VOORWAARDEN VOOR DE EG-ONDERDEELTYPEGOEDKEURING EN DE MARKERING VAN SPIEGELS EN VAN AANVULLENDE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT

1. AANVRAAG VOOR EG-ONDERDEELTYPEGOEDKEURING

1.1. Aanvragen voor de EG-onderdeeltypegoedkeuring van een type spiegel of een type aanvullend systeem voor indirect zicht moeten door de fabrikant worden ingediend.

1.2. Aanvragen voor alle typen spiegels gaan vergezeld van:

1.2.1. een technische beschrijving waarin in het bijzonder is aangegeven voor welk(e) type(n) voertuig(en) de spiegel of het aanvullende systeem voor indirect zicht bestemd is;

1.2.2. voldoende gedetailleerde tekeningen om identificatie van de spiegel mogelijk te maken, alsmede montagevoorschriften; op de tekeningen moet de plaats voor het typegoedkeuringsnummer en het bijbehorende symbool ten opzichte van de rechthoek voor het EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk zijn aangegeven;

1.2.3. vier spiegels: drie voor beproevingsdoeleinden en een extra exemplaar dat door het laboratorium voor eventueel later onderzoek wordt bewaard. Op verzoek van het laboratorium kunnen nog meer exemplaren worden verlangd.

1.3. Aanvragen voor alle typen aanvullende systemen voor indirect zicht gaan vergezeld van:

1.3.1. een technische beschrijving van het systeem, inclusief de waarnemingshoek en de waarnemingsafstand;

1.3.2. in het geval van een camera-beeldschermsysteem tevens:

- het contrast en het luminantiebereik;

- de correctie voor invallend licht;

- de beeldschermprestaties;

- de beeldvernieuwingsfrequentie;

- het luminantiebereik van het beeldscherm;

1.3.3. voldoende gedetailleerde tekeningen om identificatie van het systeem mogelijk te maken, alsmede montagevoorschriften; op de tekeningen moet de plaats voor het EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk zijn aangegeven;

1.3.4. vier exemplaren in geval van een type aanvullend systeem voor indirect zicht dat een of meer spiegels bevat of een exemplaar van alle delen in geval van andere systemen. Op verzoek van het laboratorium kunnen nog meer exemplaren worden verlangd.

2. OPSCHRIFTEN

Op de exemplaren van een type spiegel of aanvullend systeem voor indirect zicht die voor EG-onderdeeltypegoedkeuring worden aangeboden moet duidelijk en onuitwisbaar het fabrieks- of handelsmerk van de aanvrager zijn aangebracht en moet voldoende plaats zijn voor het EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk; deze plaats moet op de in punt 1.2.2 of punt 1.3.3 genoemde tekeningen worden aangegeven.

3. EG-ONDERDEELTYPEGOEDKEURING

3.1. Indien een overeenkomstig punt 1 aangeboden type spiegel of aanvullend systeem voor indirect zicht aan de voorschriften van bijlage II voldoet, wordt de EG-onderdeeltypegoedkeuring verleend en wordt een onderdeeltypegoedkeuringsnummer toegekend.

3.2. Dit nummer wordt aan geen enkel ander type spiegel of aanvullend systeem voor indirect zicht toegekend.

4. MARKERING

4.1. Alle achteruitkijkspiegels of aanvullende systemen voor indirect zicht die overeenkomen met een type waarvoor krachtens deze richtlijn een onderdeeltypegoedkeuring is verleend, moeten van een EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk zijn voorzien.

4.2. Het EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk bestaat uit een rechthoek met daarin een kleine letter "e", gevolgd door het nummer of de letters van de lidstaat die de onderdeeltypegoedkeuring heeft verleend: 1 voor Duitsland, 2 voor Frankrijk, 3 voor Italië, 4 voor Nederland, 5 voor Zweden, 6 voor België, 9 voor Spanje, 11 voor het Verenigd Koninkrijk, 12 voor Oostenrijk, 13 voor Luxemburg, 16 voor Noorwegen, 18 voor Denemarken, 21 voor Portugal, 23 voor Griekenland en 24 voor Ierland. Ook omvat dit merk het EG-onderdeeltypegoedkeuringsnummer, dat in de nabijheid van de rechthoek moet zijn aangebracht. Dit nummer wordt gevormd door het onderdeeltypegoedkeuringsnummer dat voorkomt op het voor het type ingevulde goedkeuringsformulier (zie aanhangsel 3), voorafgegaan door twee cijfers die het volgnummer aangeven van de meest recente wijziging van deze richtlijn op de datum waarop de EG-onderdeeltypegoedkeuring is verleend. Het volgnummer en het onderdeeltypegoedkeuringsnummer worden gescheiden door een sterretje.

4.3. Het EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk wordt aangevuld met het symbool I, II, III, IV, V of VI ter specificatie van de klasse van de spiegel, of met het symbool S indien het een aanvullend systeem voor indirect zicht betreft. Dit aanvullende symbool moet worden aangebracht op een geschikte plaats in de nabijheid van de rechthoek waarin de letter "e" is geplaatst.

4.4. Het EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk en het aanvullende symbool moeten onuitwisbaar op een hoofdbestanddeel van de spiegel of van het aanvullende systeem voor indirect zicht worden aangebracht en moeten ook duidelijk zichtbaar zijn wanneer de spiegel of het aanvullende systeem voor indirect zicht op het voertuig is gemonteerd.

4.5. Hieronder zijn vier voorbeelden gegeven van EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerken met het aanvullende symbool.

Voorbeelden van EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerken met het aanvullende symbool

Voorbeeld 1

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

De spiegel met bovenstaand EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk behoort tot klasse I (binnenspiegels) en is in Frankrijk (e2) goedgekeurd onder nummer 00*35.

Voorbeeld 2

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

De spiegel met bovenstaand EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk behoort tot klasse II (buitenspiegels, zogenoemde hoofdspiegels) en is in Nederland (e4) goedgekeurd onder nummer 00*187.

Voorbeeld 3

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

De spiegel met bovenstaand EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk behoort tot klasse V (buitenspiegels, zogenoemde trottoirspiegels) en is in Griekenland (e23) goedgekeurd onder nummer 00*39.

Voorbeeld 4

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

a>= 6 mm

De spiegel met bovenstaand EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk behoort tot klasse IV (buitenspiegels, zogenoemde breedtespiegels) en is in Italië (e3) goedgekeurd onder nummer 00*1248.

Voorbeeld 5

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Uitleg:

Het systeem voor indirect zicht met bovenstaand EG-onderdeeltypegoedkeuringsmerk is een aanvullend systeem voor indirect zicht (S) en is in Nederland (e4) goedgekeurd onder nummer 00*30.

Aanhangsel 4 van bijlage II MODEL EG-ONDERDEELTYPEGOEDKEURINGSFORMULIER VOOR EEN SPIEGEL OF EEN AANVULLEND SYSTEEM VOOR INDIRECT ZICHT

Kennisgeving betreffende het verlenen, weigeren, intrekken of uitbreiden van een EG-onderdeeltypegoedkeuring voor een type spiegel of aanvullend systeem voor indirect zicht // Naam van de bevoegde instantie

EG-onderdeeltypegoedkeuringsnummer:

1. Fabrieks- of handelsmerk:

2. Klasse (I, II, III, IV, V, VI, S) [9]

[9] Doorhalen wat niet van toepassing is.

3. Naam en adres van de fabrikant:

4. Naam en adres van de eventuele gevolmachtigde van de fabrikant:

5. Symbool

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

zoals bedoeld in punt 4.1.1 van deel A van bijlage II: ja/nee (1)

6. Voor typegoedkeuring aangeboden op:

7. Keuringslaboratorium:

8. Datum en nummer van het laboratoriumrapport:

9. Datum waarop de EG-onderdeeltypegoedkeuring wordt verleend/geweigerd/ingetrokken/uitgebreid (1):

10. Plaats:

11. Datum:

12. Bij dit formulier gevoegde documenten waarop bovenvermeld onderdeeltypegoedkeuringsnummer is aangebracht:

(beschrijvingen, tekeningen, schema's en diagrammen)

Deze documenten worden op uitdrukkelijk verzoek aan de bevoegde autoriteiten van de overige lidstaten verstrekt.

Eventuele opmerkingen, in het bijzonder betreffende gebruiksbeperkingen en/of montagevoorwaarden:

(handtekening)

BIJLAGE III VOORSCHRIFTEN VOOR DE MONTAGE VAN SPIEGELS EN AANVULLENDE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT OP VOERTUIGEN

ALGEMEEN

1.1. Spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht moeten zodanig zijn gemonteerd dat voorkomen wordt dat zij zozeer kunnen bewegen dat het gemeten gezichtsveld significant verandert of zozeer kunnen trillen dat de bestuurder het waargenomen beeld verkeerd zou kunnen interpreteren.

1.2. Aan de voorwaarden van punt 1.1 moet ook worden voldaan indien het voertuig rijdt met snelheden tot 80 % van de door de constructie bepaalde maximumsnelheid zonder hierbij echter 150 km/h te overschrijden.

1.3. De hieronder omschreven gezichtsvelden moeten worden vastgesteld bij ambinoculaire waarneming, waarbij de ogen worden geacht samen te vallen met de "oogpunten van de bestuurder", zoals gedefinieerd in bijlage I, punt 19. Bij de vaststelling van de gezichtsvelden moet het voertuig in rijklare toestand zijn, zoals gedefinieerd in Richtlijn 97/27/EG, bijlage I, punt 2.5. De gezichtsvelden moeten worden verkregen via ruiten met een totale lichtdoorlatingsfactor van ten minste 70 % gemeten loodrecht op het glasoppervlak.

SPIEGELS

2. Aantal

2.1. Minimumaantal spiegels dat verplicht is

2.1.1. De in punt 5 voorgeschreven gezichtsvelden moeten worden verkregen met behulp van het minimumaantal spiegels dat volgens onderstaande tabel verplicht is:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.1.2. Indien het in punt 5.6 voorgeschreven gezichtsveld van een vooruitkijkspiegel met een overeenkomstig bijlage II, deel B, goedgekeurd en overeenkomstig deze bijlage geïnstalleerd aanvullend systeem voor indirect zicht kan worden verkregen, mag dit systeem in plaats van een vooruitkijkspiegel worden gebruikt.

Indien een camera-beeldschermsysteem wordt gebruikt, moet het beeldscherm uitsluitend het in punt 5.6 voorgeschreven gezichtsveld tonen wanneer het voertuig vooruitrijdt met een snelheid van maximaal 30 km/h. Indien het voertuig een hogere snelheid heeft of achteruitrijdt, mag op het beeldscherm het gezichtsveld van andere op het voertuig gemonteerde camera's worden weergegeven.

2.2 De voorschriften van deze richtlijn zijn niet van toepassing op hulpspiegels, zoals gedefinieerd in punt 9 van bijlage I. Deze spiegels moeten echter wel op een hoogte van ten minste 2 meter van de grond zijn gemonteerd, gemeten wanneer het voertuig tot de maximale technisch toelaatbare massa is belast.

3. Plaatsing

3.1 De spiegels moeten zodanig zijn geplaatst dat de bestuurder, in normale houding achter het stuur, de situatie achter en ter zijde van het voertuig duidelijk kan overzien.

3.2. De buitenspiegels moeten zichtbaar zijn door de zijruiten of door het gedeelte van de voorruit dat door de ruitenwisser wordt bestreken. Op grond van technische redenen kan deze bepaling echter niet van toepassing zijn op:

- buitenspiegels aan de passagierszijde van bestaande typen voertuigen van de categorieën M2 en M3;

- spiegels van klasse VI die gemonteerd zijn op voertuigen van de categorieën N2 en N3.

3.3. Bij alle voertuigen waarbij het gezichtsveld wordt gemeten in de uitvoering chassis/cabine, moet de minimale en maximale carrosseriebreedte door de fabrikant worden opgegeven, en eventueel door middel van losse schotten worden gesimuleerd. Op het EG-typegoedkeuringsformulier van een voertuig met betrekking tot de montage van spiegels moeten alle tijdens de proeven in aanmerking genomen voertuigen en spiegelconfiguraties worden vermeld (zie aanhangsel 2 van bijlage III).

3.4. De voor de bestuurderszijde voorgeschreven buitenspiegel moet zodanig zijn gemonteerd dat de hoek tussen het verticale vlak door de lengteas van het voertuig en het verticale vlak door het midden van de spiegel en door het midden van het 65 mm lange lijnstuk dat de oogpunten van de bestuurder verbindt, niet groter is dan 55°.

3.5. De spiegels mogen niet aanzienlijk verder buiten de externe carrosserie van het voertuig uitsteken dan noodzakelijk is om de in punt 5 voorgeschreven gezichtsvelden te verkrijgen.

3.6. Indien de onderrand van een buitenspiegel zich bij een voertuig, waarvan de belasting overeenkomt met de maximale technisch toelaatbare massa, op minder dan 2 m boven de grond bevindt, mag deze spiegel niet verder dan 250 mm uitsteken buiten de uiterste breedte van het voertuig gemeten zonder spiegels.

3.7. Spiegels van klasse V moeten zodanig op de voertuigen zijn gemonteerd dat in elke stand geen enkel punt van deze spiegels of van de steunen waarop zij zijn gemonteerd zich op een hoogte van minder dan 2 m boven de grond bevindt bij een belasting die overeenkomt met de maximale technisch toelaatbare massa.

Deze spiegels zijn echter verboden op voertuigen met een zodanige cabinehoogte dat aan dit voorschrift niet kan worden voldaan.

3.8. Onder de in de punten 3.5, 3.6 en 3.7 vermelde omstandigheden mogen de maximaal toegestane breedten van de voertuigen door de spiegels worden overschreden.

4. Verstelbaarheid

4.1 De binnenspiegel moet door de bestuurder in rijpositie kunnen worden versteld.

4.2 De buitenspiegel aan de bestuurderszijde moet van binnenuit met gesloten portier kunnen worden versteld, terwijl het raam geopend mag zijn. De vergrendeling in een bepaalde stand mag echter van buitenaf geschieden.

4.3 De voorschriften van punt 4.2 gelden niet voor buitenspiegels die, na door een duw te zijn omgeklapt, zonder verstelling in de oorspronkelijke stand kunnen worden teruggebracht.

5. Gezichtsvelden

5.1. Binnenspiegels (klasse I)

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte met een breedte van 20 m kan overzien waarvan het midden in het verticale vlak door de lengteas van het voertuig ligt, en wel vanaf een afstand van 60 m achter de oogpunten van de bestuurder tot de horizon (figuur 7).

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 7: Gezichtsveld van een spiegel van klasse I

5.2. Buitenspiegels, zogenoemde hoofdspiegels van klasse II

5.2.1 Buitenspiegel aan de bestuurderszijde

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte met een breedte van 5 m kan overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig aan de bestuurderszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig, en wel vanaf een afstand van 30 m achter de oogpunten van de bestuurder tot de horizon.

Bovendien moet de bestuurder vanaf een afstand van 4 m achter het verticale vlak door zijn oogpunten, het weggedeelte met een breedte van 1 m kunnen overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig (zie figuur 8).

5.2.2. Buitenspiegel aan de passagierszijde

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte met een breedte van 5 m kan overzien dat aan de passagierszijde wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig aan de passagierszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig, en wel vanaf een afstand van 30 m achter de oogpunten van de bestuurder tot de horizon.

Bovendien moet de bestuurder vanaf een afstand van 4 m achter het verticale vlak door zijn oogpunten, het weggedeelte met een breedte van 1 m kunnen overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig (zie figuur 8).

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 8: Gezichtsveld van een spiegel van klasse II

5.3. Buitenspiegels, zogenoemde hoofdspiegels van klasse III

5.3.1 Buitenspiegel aan de bestuurderszijde

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte met een breedte van 4 m kan overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig aan de bestuurderszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig, en wel vanaf een afstand van 20 m achter de oogpunten van de bestuurder tot de horizon (zie figuur 9).

Bovendien moet de bestuurder vanaf een afstand van 4 m achter het verticale vlak door zijn oogpunten, het weggedeelte met een breedte van 1 m kunnen overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig.

5.3.2. Buitenspiegel aan de passagierszijde

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte met een breedte van 4 m kan overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig aan de passagierszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig, en wel vanaf een afstand van 20 m achter de oogpunten van de bestuurder tot de horizon (zie figuur 9).

Bovendien moet de bestuurder vanaf een afstand van 4 m achter het verticale vlak door zijn oogpunten, het weggedeelte met een breedte van 1 m kunnen overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 9: Gezichtsveld van een spiegel van klasse III

5.4. Buitenspiegels, zogenoemde breedtespiegels (klasse IV)

5.4.1. Breedtespiegel aan de bestuurderszijde

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte met een breedte van 15 m kan overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig aan de bestuurderszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig, en wel ten minste van 10 tot 25 m achter de oogpunten van de bestuurder.

Bovendien moet de bestuurder vanaf een afstand van 1,5 m achter het verticale vlak door zijn oogpunten, het weggedeelte met een breedte van 4,5 m kunnen overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig (zie figuur 10).

5.4.2. Breedtespiegel aan de passagierszijde

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte met een breedte van 15 m kan overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig aan de passagierszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig, en wel ten minste van 10 tot 25 m achter de oogpunten van de bestuurder.

Bovendien moet de bestuurder vanaf een afstand van 1,5 m achter het verticale vlak door zijn oogpunten, het weggedeelte met een breedte van 4,5 m kunnen overzien dat wordt begrensd door het vlak dat door het buitenste punt van het voertuig loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig (zie figuur 10).

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 10: Gezichtsveld van een spiegel van klasse IV

5.5. Buitenspiegels, zogenoemde trottoirspiegels (klasse V)

Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ter zijde van het voertuig een vlak en horizontaal weggedeelte kan overzien dat wordt begrensd door de volgende verticale vlakken (zie de figuren 11a en 11b):

5.5.1. het vlak dat door het buitenste punt van de cabine van het voertuig aan de passagierszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig;

5.5.2. het 2 m naar buiten gelegen vlak evenwijdig aan het in punt 5.5.1 genoemde vlak;

5.5.3. aan de achterzijde: het 1,75 m naar achteren gelegen vlak evenwijdig aan het verticale vlak door de oogpunten van de bestuurder;

5.5.4. aan de voorzijde: het 1 m naar voren gelegen vlak evenwijdig aan het verticale vlak door de oogpunten van de bestuurder. Indien het verticale dwarsvlak door het voorste punt van de bumper minder dan 1 m voor het verticale vlak door de oogpunten van de bestuurder ligt, blijft het gezichtsveld tot dit vlak beperkt.

5.5.5. Indien het in figuur 11 beschreven gezichtsveld kan worden waargenomen door de combinatie van het gezichtsveld van een breedtespiegel (klasse IV) en een vooruitkijkspiegel (klasse VI), is de montage van een trottoirspiegel (klasse V) niet verplicht.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuren 11a en 11b: Gezichtsveld van een spiegel van klasse V

5.6 Vooruitkijkspiegels (klasse VI)

5.6.1. Het gezichtsveld moet zodanig zijn dat de bestuurder ten minste een vlak en horizontaal weggedeelte kan overzien dat wordt begrensd door:

- het verticale dwarsvlak door het voorste punt van de cabine van het voertuig;

- het verticale dwarsvlak gelegen 2 000 mm voor het voertuig;

- het verticale vlak in de lengterichting dat door het buitenste punt van het voertuig aan de bestuurderszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig;

- het verticale vlak in de lengterichting dat door het punt 2 000 mm buiten het buitenste punt van het voertuig aan de passagierszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig.

De voorzijde van dit gezichtsveld mag aan de passagierszijde worden afgerond met een straal van 2 000 mm (zie figuur 12).

De bepalingen voor vooruitkijkspiegels zijn verplicht voor voertuigen van de categorieën N2 en N3 met bediening voorin (zoals gedefinieerd in Richtlijn 70/156/EEG, bijlage I(a), voetnoot (Z)).

Indien voertuigen van deze categorieën waarvan de motorkapconstructie andere kenmerken heeft, met behulp van een vooruitkijkspiegel niet aan de voorschriften kunnen voldoen, moet een camera-beeldschermsysteem worden gebruikt. Indien geen van deze mogelijkheden het vereiste gezichtsveld biedt, moet een ander waarnemingssysteem worden gebruikt. Dit systeem moet binnen het in figuur 12 beschreven gezichtsveld een object van 50 cm hoogte en met een diameter van 30 cm kunnen waarnemen.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Figuur 12: Gezichtsveld van een spiegel van klasse VI

5.6.2. Als de bestuurder echter, rekening houdend met de belemmeringen van de A-stijlen, een recht lijnstuk kan overzien dat 300 mm voor het voertuig op een hoogte van 1 200 mm boven het wegoppervlak loopt tussen een verticaal vlak in de lengterichting dat door het buitenste punt van het voertuig aan de bestuurderszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig en een verticaal vlak in de lengterichting dat door het punt 900 mm buiten het buitenste punt van het voertuig aan de passagierszijde loopt en evenwijdig is aan het verticale vlak door de lengteas van het voertuig, is een vooruitkijkspiegel van klasse VI niet verplicht.

5.7. Bij spiegels bestaande uit verschillende spiegeloppervlakken met uiteenlopende kromtestralen of die niet in hetzelfde vlak liggen, moet met ten minste een van de spiegeloppervlakken het gezichtsveld worden verkregen en aan de afmetingen worden voldaan (zie punt 2.2.2 van bijlage II) die voor de desbetreffende klasse zijn voorgeschreven.

5.8. Belemmeringen

5.8.1. Binnenspiegels (klasse I)

Het gezichtsveld mag worden beperkt door de aanwezigheid van hoofdsteunen en voorzieningen zoals, met name, zonnekleppen, ruitenwissers op de achterruit, verwarmingselementen en een remlicht van de categorie S3 of door onderdelen van de carrosserie, zoals raamstijlen in geval van twee achterdeuren, mits al deze voorzieningen samen niet meer dan 15 % van het voorgeschreven gezichtsveld beslaan indien zij worden geprojecteerd op een verticaal vlak loodrecht op het verticale vlak door de lengteas van het voertuig. De mate van belemmering wordt gemeten met de hoofdsteunen in de laagste stand en met de zonnekleppen in weggeklapte positie.

5.8.2. Buitenspiegels (klassen II, III, IV, V en VI)

Bij de hierboven omschreven gezichtsvelden wordt met belemmeringen door de carrosserie en bepaalde delen hiervan, zoals andere spiegels, portiergrepen, markeringslichten, richtingaanwijzers en achterbumpers, alsmede delen voor reiniging van de spiegeloppervlakken geen rekening gehouden indien deze belemmeringen samen minder dan 10 % van het gezichtsveld afschermen.

5.9. Beproevingsmethode

Bij het bepalen van het gezichtsveld worden krachtige lichtbronnen in de oogpunten geplaatst en wordt het op een controlescherm weerkaatste licht gemeten. Ook andere, gelijkwaardige methoden kunnen worden toegepast.

AANVULLENDE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT

6. Systemen voor indirect zicht moeten zodanige prestaties leveren dat het kritische object in het beschreven gezichtsveld met inachtneming van de kritische waarneming kan worden waargenomen.

7. Het rechtstreekse zicht van de bestuurder moet door de montage van een systeem voor indirect zicht zo min mogelijk worden belemmerd.

8. Voor de vaststelling in geval van een spiegelsysteem of een camera-beeldschermsysteem voor indirect zicht moet de methode van aanhangsel 1 van deze bijlage worden toegepast.

9. Montagevoorschriften voor het beeldscherm

De kijkrichting voor het beeldscherm moet ongeveer overeenkomen met die voor de hoofdspiegel.

Aanhangsel 1 van bijlage III BEREKENING VAN DE WAARNEMINGSAFSTAND

1. SPIEGELSYSTEMEN

De waarnemingsafstand van een spiegel is afhankelijk van de omvang van het gedefinieerde kritische object, het scheidend vermogen van het oog tijdens het gebruik (vermenigvuldigd met een bepaalde factor) en de vergroting die het systeem biedt.

1.1. Vergroting

1.1.1. De gemiddelde dwarsvergroting Vbl van een spiegelsysteem voor indirect zicht kan als volgt worden gedefinieerd:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

R = kromtestraal gemeten over het spiegeloppervlak (mm); wordt bepaald overeenkomstig aanhangsel 1 van bijlage I;

w = breedte van de spiegel (mm); de breedte van de rechthoek met een hoogte van 4 cm die precies binnen het spiegeloppervlak valt;

(m = gezichtshoek door de spiegel (°);

Vbl = benadering van de vergroting voor grote afstand (m/m);

( = gezichtshoek van de ogen van de waarnemer (°);

x = afstand van de oogpunten van de waarnemer tot de spiegel (mm); aan de technische dienst moet een tekening worden verstrekt van de door de fabrikant voorgeschreven montagepositie.

1.1.2. Vervorming van spiegelsystemen voor indirect zicht

1.1.2.1 De hoek ( tussen de lijn van het middelpunt van het spiegeloppervlak naar het midden van de oogpunten en de normaalvector van de spiegel vanuit het middelpunt van het spiegeloppervlak wordt aan de verstrekte tekening ontleend.

1.1.2.2 De feitelijke vergroting van de spiegel bij het middelpunt wordt beschreven door:

Vw = Vbl.cos(()

waarin:

Vw = feitelijke vergroting voor grote afstand (m/m);

Vbl = vergroting voor grote afstand voor de loodlijn (m/m);

( = hoek tussen de kijkrichting en de loodlijn op de spiegel (°).

1.1.2.3 De minimale vergroting van de spiegel moet worden bepaald door de halve openingshoek van de spiegel (sh bij ( op te tellen.

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

(sh = halve openingshoek van de spiegel (°);

w = breedte van de spiegel (mm); de breedte van de rechthoek met een hoogte van 4 cm die precies binnen het spiegeloppervlak valt;

R = kromtestraal gemeten over het spiegeloppervlak (mm); wordt bepaald overeenkomstig aanhangsel 1 van bijlage I.

1.1.2.4 De minimale vergroting van het spiegelsysteem wordt als volgt bepaald:

Vw,min = Vbl.cos((+(sh)

waarin:

Vw,min = feitelijke minimale vergroting (m/m);

Vbl = vergroting voor grote afstand voor de loodlijn (m/m);

( = hoek tussen de kijkrichting en de loodlijn op de spiegel (°).

1.2. Bepaling van de waarnemingsafstand

De waarnemingsafstand van een beeld in het middelpunt van een spiegel is als volgt gedefinieerd:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

rdm = waarnemingsafstand van het middelpunt van de spiegel (m);

Do = omvang van het kritische object: 0,8 (m);

Vw = feitelijke vergroting voor grote afstand (m/m);

(eye = scheidend vermogen van de waarnemer (boogminuten).

Een van de elementen in deze formule is de vergroting bij het middelpunt van het spiegeloppervlak van het systeem. De vergroting is kleiner voor beeldpunten die verder van de bestuurder verwijderd zijn. De waarnemingsafstand aan de voorste rand van het gezichtsveld is voor convexe spiegels gedefinieerd door Vw te vervangen door Vw, min:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

rd = waarnemingsafstand (m);

Do = omvang van het kritische object: 0,8 (m);

Vw,min = feitelijke vergroting voor grote afstand (m/m);

(eye = onderscheidingsvermogen van de waarnemer (boogminuten).

2. CAMERA-BEELDSCHERMSYSTEMEN

2.1. Scheidend vermogen van een camera

Het scheidend vermogen van een camera is als volgt gedefinieerd:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

(c = scheidend vermogen van de camera (boogminuten).

(c = gezichtshoek van de camera (°);

Nc = aantal beeldlijnen van de camera (

).

De fabrikant moet de waarden van (c en Nc opgeven.

2.2. Bepaling van de kritische kijkafstand van het beeldscherm

Voor een beeldscherm van een bepaalde omvang en met bepaalde kenmerken kan een afstand tot het beeldscherm worden berekend waarbinnen de waarnemingsafstand uitsluitend van de prestaties van de camera afhangt. Deze kritische kijkafstand rm,c is als volgt gedefinieerd:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

rm,c = kritische kijkafstand (m);

Hm = hoogte van het beeld van het beeldscherm (m);

Nm = aantal beeldlijnen van het beeldscherm (-);

(eye = scheidend vermogen van de waarnemer (boogminuten);

Het getal 60 betreft de omrekening van boogminuten naar booggraden.

De fabrikant moet de waarden van Hm, Nm en Dm opgeven.

(eye = 8.

2.3. Bepaling van de waarnemingsafstand

2.3.1. Maximale waarnemingsafstand binnen de kritische kijkafstand. Indien het systeem zodanig is gemonteerd dat de afstand oog-beeldscherm kleiner is dan de kritische kijkafstand, is de maximale waarnemingsafstand als volgt gedefinieerd:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

rd = waarnemingsafstand (m);

Do = diameter van het object (m);

¢ = vermenigvuldigingsfactor;

(c , (c en Nc overeenkomstig punt 2.1; D0 = 0,8 m; ¢ = 8.

2.3.2. Waarnemingsafstand groter dan de kritische kijkafstand. Indien het systeem zodanig is gemonteerd dat de afstand oog-beeldscherm groter is dan de kritische kijkafstand, is de maximale waarnemingsafstand als volgt gedefinieerd:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

waarin:

rm = kijkafstand tot het beeldscherm (m);

Dm = diagonaal van het beeldscherm (inches);

Nm = aantal beeldlijnen van het beeldscherm (-);

(c en Nc overeenkomstig punt 2.1; Nm en (eye overeenkomstig punt 2.2.

3. SECUNDAIRE FUNCTIONELE VOORSCHRIFTEN

Op basis van de montageomstandigheden moet worden beoordeeld of het volledige systeem nog aan de functionele voorschriften van bijlage II voldoet, in het bijzonder wat de correctie voor invallend licht en de maximale en minimale luminantie van het beeldscherm betreft. Ook moet worden beoordeeld in hoeverre correctie voor invallend licht plaatsvindt en onder welke hoek het zonlicht op een beeldscherm kan vallen; de uitkomsten moeten worden vergeleken met de resultaten van de metingen die op het systeem zijn uitgevoerd.

Dit kan gebeuren op basis van een CAD-model, een hoekbepaling van het licht bij een op het desbetreffende voertuig gemonteerd systeem, of door metingen aan het desbetreffende voertuig, zoals beschreven in bijlage II, deel B, punt 3.2.

Aanhangsel 2 van bijlage III BIJLAGE BIJ HET EG-TYPEGOEDKEURINGSFORMULIER VOOR EEN VOERTUIG MET BETREKKING TOT DE MONTAGE VAN SPIEGELS EN AANVULLENDE SYSTEMEN VOOR INDIRECT ZICHT

Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 70/156/EEG van de Raad van 6 februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan // Naam van de bevoegde instantie

EG-typegoedkeuringsnummer:

Uitbreiding [10]

[10] Eventueel aangeven of dit de eerste, tweede enz. uitbreiding van de oorspronkelijke EG-typegoedkeuring is.

1. Fabrieks- of handelsmerk van het voertuig:

2. Voertuigtype:

3. Voertuigcategorie (M1, M2, M3, N1 <= 2 t, N1, N2, N3) [11]

[11] Doorhalen wat niet van toepassing is.

3.1. Indien het een voertuig van categorie N3 betreft: vrachtwagen/trekker/oplegger

4. Naam en adres van de fabrikant van het voertuig:

5. Naam en adres van de eventuele gevolmachtigde:

6. Fabrieks- of handelsmerk van de spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht en onderdeeltypegoedkeuringsnummer:

7. Klasse(n) van de spiegels en systemen voor indirect zicht: (I, II, III, IV, V, VI, S)

8. Uitbreiding van de EG-typegoedkeuring van het voertuig tot spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht van het volgende type:

9. Gegevens voor de vaststelling van het punt R van de bestuurderszitplaats:

10. Maximale en minimale carrosseriebreedte waarvoor de spiegel of het aanvullende systeem voor indirect zicht is goedgekeurd (alleen van toepassing op de chassis/cabine-uitvoering bedoeld in punt 3.3 van bijlage III):

11. Voertuig voor EG-typegoedkeuring aangeboden op:

12. Technische dienst belast met de conformiteitscontrole voor de EG-typegoedkeuring:

13. Datum van het rapport van deze dienst:

14. Nummer van het rapport van deze dienst:

15. De EG-typegoedkeuring met betrekking tot de montage van de spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht is verleend/geweigerd [12]

[12] Doorhalen wat niet van toepassing is.

16. Een uitbreiding van de EG-typegoedkeuring met betrekking tot de montage van de spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht is verleend/geweigerd [12]

17. Plaats:

18. Datum:

19. Handtekening:

20. Bij dit formulier gevoegde documenten waarop bovenvermeld goedkeuringsnummer is aangebracht:

- tekeningen van de montage van de spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht;

- tekeningen en schema's van de montageposities en kenmerken van het deel van de carrosserie waar de spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht worden gemonteerd;

- algemene tekening van de voorzijde, de achterzijde en de passagiersruimte waarop de gemonteerde spiegels en aanvullende systemen voor indirect zicht zijn aangegeven.

Deze documenten worden op uitdrukkelijk verzoek aan de bevoegde autoriteiten van de overige lidstaten verstrekt.

BIJLAGE IV

CONCORDANTIETABEL ZOALS BEDOELD IN ARTIKEL 6

Richtlijn 71/127/EEG

zoals gewijzigd // Deze richtlijn

-

-

Artikel 1

Artikel 2

Artikel 3

Artikel 4

Artikel 5

Artikel 6

Artikel 7

Artikel 8

-

Artikel 9

Artikel 10

-

-

Artikel 11

Bijlage I

Aanhangsel 1 van bijlage I

Aanhangsel 2 van bijlage I

Bijlage II

- // Artikel 1

Artikel 2

-

Artikel 3

-

Artikel 4

-

Artikel 5

Artikel 6

Artikel 7

Artikel 8

Bijlage I

Aanhangsel 1 van bijlage I

Aanhangsel 2 van bijlage I

Bijlage II, deel A

Bijlage II, deel B

Aanhangsel 1 van bijlage II

-

Aanhangsel 2 van bijlage II

Aanhangsel 3 van bijlage II

Bijlage III

-

Aanhangsel van bijlage III

- // Aanhangsel 1 van bijlage II

Aanhangsel 2 van bijlage II

Aanhangsel 3 van bijlage II

Aanhangsel 4 van bijlage II

Bijlage III

Aanhangsel 1 van bijlage III

Aanhangsel 2 van bijlage III

Bijlage IV