Bekendmaking van een registratieaanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2081/92 inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

(2003/C 277/10)

Naar aanleiding van deze bekendmaking kan bezwaar worden aangetekend op grond van artikel 7 of artikel 12 quinquies van de genoemde verordening. Elk bezwaar tegen deze registratieaanvraag moet binnen zes maanden na deze bekendmaking worden ingediend via de bevoegde autoriteit van een lidstaat, van een staat die lid van de WTO is, of van een overeenkomstig artikel 12, lid 3, erkend derde land. Geoordeeld wordt dat de hiernavolgende gegevens, met name die in punt 4.6, de registratieaanvraag rechtvaardigen in de zin van Verordening (EEG) nr. 2081/92; zij zijn het motief voor deze bekendmaking.

VERORDENING (EEG) Nr. 2081/92 VAN DE RAAD

REGISTRATIEAANVRAAG: ARTIKEL 5

BOB (x) BGA ( )

Nationaal nummer van het dossier: -

1. Bevoegde dienst van de lidstaat Naam: Institut national des appellations d'origine

Adres: 138, avenue des Champs-Elysées - F-75008 Paris

Tel. (33-1) 53 89 80 00

Fax (33-1) 42 25 57 97

2. Aanvragende groepering 2.1. Naam: Syndicat de défense de la noix et du cerneau de noix du Périgord

2.2. Adres: Station de Creysse, BP 18, F-46600 Martel

Tel. (33) 05 65 32 22 22, Fax (33) 05 65 37 07 42

2.3. Samenstelling: Producenten van walnoten en/of notenpitten, producentenorganisaties, handelaars, afzetgroeperingen

3. Productcategorie: Groenten en fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt, Categorie 1.6

4. Overzicht van het productdossier (samenvatting van de in artikel 4, lid 2, voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam: Noix du Périgord

4.2. Beschrijving: De producten die in aanmerking komen voor de oorsprongsbenaming Noix du Périgord zijn de volgende: verse walnoten of primeurnoten, gedroogde noten en notenpitten.

Verse noten of primeurnoten en gedroogde noten hebben een minimumdiameter van 28 mm.

Verse noten of primeurnoten worden verkocht in de dop en moeten snel na het oogsten worden geconsumeerd. Deze vrucht moet worden gebroken en gedopt vóórdat ze kan worden gegeten. Het oogsttijdstip moet zo worden gekozen dat de pit stevig is en makkelijk kan worden gepeld. Bij de verpakking bedraagt de vochtigheidsgraad van de noot ten minste 30 %. De voor deze productie gebruikte rassen zijn marbot en franquette.

De gedroogde noten, die na het oogsten op zachte wijze zijn gedroogd, hebben bij verpakking een vochtigheidsgehalte van minder dan 12 %. Deze vrucht moet alleen nog worden gebroken voordat ze kan worden gegeten, de bitterheid is sterk verminderd. Voor deze productie worden de rassen marbot, franquette en corne gebruikt. De notenpit mag niet door een maas van 8 mm vallen. Kleine, lichtkleurige pitten zijn het meest gevraagd. Pitten die vooral licht van kleur zijn, worden in alle aanbiedingsvormen (heel of in deeltjes) geaccepteerd. Pitten die iets donkerder zijn, lichtbruin en/of citroenkleurig, worden enkel geaccepteerd in de vorm van halve noten. Slechts 5 % van de donkere pitten wordt geaccepteerd. Bij het verpakken bedraagt de vochtigheidsgraad van de pitten ten hoogste 5 %. Voor deze productie wordt gebruik gemaakt van de rassen corne, franquette en grandjean.

4.3. Geografisch gebied: Het geografisch gebied van de Noix du Périgord omvat 612 gemeenten in de departementen Aveyron, Charente, Corrèze, Dordogne, Lot en Lot-et-Garonne.

De notenproductie, het schonen (l'énoisage) en het verpakken vinden noodzakelijkerwijze plaats in het geografische gebied.

Voor de afbakening van dit gebied zijn twee criteria aangehouden:

- de productie- en verwerkingsmethoden: alleen gemeenten met notenboomgaarden of met geïsoleerde notenbomen, en gemeenten waar de noten geschoond, komen in aanmerking;

- geologische, pedologische en klimatologische criteria die overeenkomen met zo gunstig mogelijke omstandigheden voor de productie van kwaliteitsnoten. Op grond van deze criteria is een zone voor aanplant van notenbomen afgebakend en voor buiten deze zone aangeplante notenbomen kan nooit de oorsprongsbenaming worden toegekend.

4.4. Bewijs van oorsprong a) Geschiedenis

Uit de aanwezigheid van hout en gefossiliseerde doppen blijkt dat in de Dordogne reeds 8000 jaar voor onze tijdrekening notelaars stonden. Het eerste schriftelijke bewijs van de aanwezigheid van notelaars in de Périgord dateert uit de 13e eeuw en betreft de pachtgelden die de boeren betaalden aan de cisterciënzerabdij van Dalon. In de 18e eeuw hadden de notenbomen veel te lijden onder de oorlogen en de strenge winters, en het gebruik van andere oliën (koolzaad, rachide, maanzaad) betekende ernstige concurrentie voor de notenolie. De notenteelt blijft evenwel bestaan en de afzet betreft vooral noten in de dop en notenpitten. In 1924 wordt in Périgeux het eerste nationaal congres voor noten en notenpitten gehouden, en daar worden allerlei technische problemen besproken. In die periode had Sarlat een sterke reputatie opgebouwd op het gebied van het schonen ("l'énoisage") van noten met de hand, wat werk verschafte aan vele vrouwen. In 1956 zijn vele notenbomen bevroren, en de productie daalde dan ook van 10000 naar 6500 ton. In de jaren 80 is dat lagere peil gebleven. Toch zijn de laatste jaren in de Dordogne 25000 hectare aangeplant, waardoor de oorspronkelijke notenareaal kon worden gehandhaafd en de productie een nieuw elan heeft gekregen.

b) Traceerbaarheid

Gedroogde noten, verse noten en notenpitten uit de Périgord worden gecontroleerd tijdens het hele productieproces tot in het stadium van het eindproduct. De noten worden uitsluitend geoogst in notenboomgaarden of van individuele notenbomen in het afgebakende gebied, die zijn geïdentificeerd door de diensten van de INAO en door onafhankelijke deskundigen. De notenboomgaarden moeten aan diverse criteria voldoen die betrekking hebben op de ligging van de percelen en de productieomstandigheden. Alle notenboomgaarden die aan de normen voldoen, worden geregistreerd door de INAO.

Al wie betrokken is bij de productie, het doppen, de opslag of het verpakken van "noix du Périgord", vult een "déclaration d'aptitude" (bekwaamheidsverklaring) in die wordt geregistreerd door de diensten van de INAO, en houdt een register bij waarin alle aankopen en verkopen van "noix du Périgord" worden geregistreerd. Jaarlijks wordt ook een voorraadaangifte gedaan. De productie wordt ook gevolgd via de oogstaangiften, de aangiften inzake de productie van notenpitten, en de afzetaangiften die worden ingediend bij de INAO. Bovendien moeten alle partijen die aanspraak kunnen maken op de benaming, bij vervoer vergezeld gaan van een afhaalbon.

Voor het analytisch en organoleptisch onderzoek worden verpakte partijen bemonsterd. Een merkingssysteem, dat specifiek is voor de "noix du Périgord" en erkend is door de diensten van de INAO, identificeert alle verpakkingen waarin de "noix du Périgord" wordt verkocht.

Onverpakte noten in de dop of onverpakte notenpitten mogen niet buiten het geografische gebied worden verzonden. Zoals wijn is ook de noot in het algemeen een fungibel product, dat wil zeggen dat in eenzelfde verpakking noten van verschillende oorsprong en van verschillende rassen kunnen worden gemengd. Maar in tegenstelling tot andere gebieden in Frankrijk waar noten meestal gemengd worden verkocht, is het in de Périgord steeds gebruikelijk geweest noten te verkopen per ras, ten einde voor de beste rassen ook een hogere prijs te kunnen krijgen. De enige uitzondering op deze regel is het traditionele mengsel "corne-marbot", dat ervoor moet zorgen dat het ras "corne", dat kwalitatief zeer goed is, maar door de consument soms minder goed wordt geaccepteerd omdat de noot nogal hard is om te kraken, toch gemakkelijker afzet vindt. Deze traditionele verkoop per ras ligt aan de basis van het verzoek tot verpakking in het productiegebied, wat in de Périgord een normale zaak is. In het kader van het organoleptische onderzoek is de raszuiverheid van het monster overigens een van de elementen waarmee rekening wordt gehouden bij het visuele onderzoek van de noten (vers en gedroogd). Partijen waarin te veel verschillende rassen worden gevonden, komen niet in aanmerking voor de benaming. Voor gepelde noten is het onderscheid visueel moeilijk te maken, maar het wordt wel duidelijk bij de smaakproef.

Verpakking in het gebied zelf is bovendien een garantie voor de kwaliteit van het product.

Verse noten bevatten ten minste 30 % water en moeten worden gedroogd. Om kwaliteitsverlies te voorkomen, moeten de noten worden bewaard bij een temperatuur tussen 1 en 5 °C en relatieve luchtvochtigheid tussen 80 en 95 %, d.i. in een koelruimte. Daarom moet het verpakken in een niet-luchtdichte verpakking plaatsvinden zo kort mogelijk vóór de verkoop en dus op de plaats van opslag, ten einde erop toe te zien dat de kwaliteit, die mede te danken is aan de bijzondere opslagomstandigheden sedert de oogst, tot het laatste ogenblik gegarandeerd blijft. Bovendien is het product beperkt houdbaar (mag niet meer worden verzonden na 15 oktober van het oogstjaar) en mag het in geen geval worden verwerkt tot gedroogde noten.

Op de verpakking wordt ook vermeld dat de verse noten moeten worden bewaard in de groentela van de koelkast.

Ook voor droge noten zijn de bovenstaande technische aspecten van toepassing. Dat ook droge noten in het productiegebied zelf moeten worden verpakt, houdt geen verband met het watergehalte maar wel met de aanwezige lipiden (vetzuren) die bij een slechte bewaring kwaliteitsverlies veroorzaken (ranzigheid). Evenals voor verse noten, maar dan na 1 maart, gelden voor de bewaring bepaalde normen inzake temperatuur (tussen 2 en 8 °C) en luchtvochtigheid (tussen 60 en 75 %). Het product is beperkt houdbaar, namelijk tot 31 december van het jaar na het oogstjaar.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product: Voor de productie van de noix du Périgord mogen slechts vier rassen worden gebruikt. Voor verse noten zijn dat de rasen marbot en franquette, voor gedroogde noten de rassen marbot, franquette en corne, en voor notenpitten de rassen franquette, corne en grandjean. Binnen elke boomgaard mogen per hectare ten hoogste 8 bomen van bestuivende rassen worden aangeplant.

De noten moeten komen van geïdentificeerde boomgaarden.

Voor elke boom moet ten minste 80 m2 beschikbaar zijn vanaf het vijftiende jaar na de aanplanting, wat overeenkomt met ten hoogste 125 bomen per hectare. De afstand tussen de bomen bedraagt ten minste 7 meter. Tot en met het vijfde jaar na aanplanting zijn tussengewassen toegestaan, op voorwaarde dat zij zich op ten minste 2 meter van de stam bevinden.

Tijdens de vegetatieperiode van de notenboom is irrigatie toegestaan tot en met 10 september. Irrigatie door verstuiving is verboden, alsmede het gebruik van groeiregulatoren en rijpingshulpmiddelen. De gemiddelde opbrengst van de boomgaarden mag niet meer bedragen dan 4 ton per hectare. Gedroogde noten en verse noten of primeurnoten hebben een diameter van ten minste 28 mm. Noten in de dop mogen niet worden geweekt. Behandeling van noten in de dop met een hypochlorietoplossing is niet toegestaan, behalve in reeds bestaande installaties en uiterlijk tot en met 31 december 2006.

Verse noten of primeurnoten worden geoogst wanneer de pit hard is en gemakkelijk kan worden gepeld. Bij het verpakken bedraagt de vochtigheidsgraad van verse noten of primeurnoten ten minste 30 %. Gedroogde noten moeten op natuurlijke wijze worden gedroogd op droogbedden of door ventilatie met warme en droge lucht. In dat laatste geval mag de lucht, die volledig door de te drogen notenmassa heen moet kunnen, niet meer bedragen dan 30 °C.

De pitten zijn afkomstig van noten uit geïdentificeerde notenboomgaarden. Het breken gebeurt manueel of machinaal. Het schonen ("l'énoisage", d.i. afvallen van de dop scheiden van de pitten) gebeurt manueel. In het kader van het schonen en voordat wordt verpakt, mogen de noten of pitten niet in kartons worden vervoerd.

Bij de commerciële marktdeelnemers en vóór het verpakken dienen voor elk producttype bepaalde opslagvoorwaarden (hygrometrie, temperatuur) in acht te worden genomen om de kwaliteit te handhaven. Bij de verpakking worden met betrekking tot beschadiging van de dop en van het eetbare deel stringentere toleranties toegepast dan die welke zijn vastgesteld in de handelsnorm van Verordening (EG) nr. 175/2000 (gewijzigd). De bewaring van verse noten of primeurnoten in grote verpakkingen is verboden.

Verse noten of primeurnoten worden verpakt in verpakkingen van ten hoogste 5 kg. Gedroogde noten worden verpakt in verpakkingen van ten hoogste 25 kg. Notenpitten worden verpakt in verpakkingen van ten hoogste 15 kg. De verkoop, vóór verpakking, van verse noten of primeurnoten, van gedroogde noten en van notenpitten in pallox met een gewicht van ten hoogste 450 kg, is toegestaan binnen het productiegebied.

Om de kwaliteit van de verse noten of primeurnoten te handhaven, mogen zij niet meer worden verkocht na 15 oktober van het oogstjaar. Gedroogde noten en notenpitten mogen niet meer worden verkocht na 31 december van het jaar dat volgt op het oogstjaar.

4.6. Verband: De noix du Périgord wordt verkregen in een traditioneel productiegebied voor noten en notenpitten. De vakbekwaamheid van de producenten, die alles te maken heeft met de lokale omstandigheden, heeft bijgedragen tot het verkrijgen van een uitzonderlijk product.

De notenboomgaarden liggen vooral in Piémont (Massif Central), waar de zomers warm zijn en de regen overvloedig valt. Deze regenval leidt tot het ontstaan van waterreserves in de ondergrond, wat nodig is voor de notenteelt. Deze bijzondere klimatologische omstandigheden zijn zeer bevorderlijk voor de vruchtknopvorming en voor de kwaliteit van de pitten. Daarom komen notenbomen van oudsher in deze streek voor.

De bekendheid van de noix du Périgord, die gebaseerd is op de kwaliteit van het product, heeft zich in de loop van de eeuwen ontwikkeld. Ook in de gastronomie, zowel in Frankrijk als in de rest van Europa en in Amerika, is die kwaliteit algemeen erkend sedert de 19e eeuw. Binnen dit gebied zijn de producenten er steeds in geslaagd de beste omstandigheden te kiezen voor de productie van noten met een zeer hoge kwaliteit. Zo konden de geologische, pedologische en klimatologische omstandigheden worden bepaald die nodig zijn om die percelen te kiezen die het best geschikt zijn voor de productie van de noix du Périgord.

Voor de productie van de noix du Périgord zijn alleen die lokale traditionele rassen toegestaan die aangepast zijn aan de klimatologische en pedologische kenmerken van de streek: marbot, corne, grandjean (deze rassen komen uitsluitend in deze streek voor) en franquette, een ras dat aan de streek is aangepast.

Wegens het gebruik van zeer oude rassen en om de kwaliteit te handhaven, is de productie zeer extensief. Alles is erop gericht de specifieke kenmerken van de streel te handhaven, en die kenmerken (geringe dichtheid, beperkte irrigatie, geringe omvang, beperkte opbrengst) optimaal te benutten, ten einde de kenmerken van het product te handhaven.

Het schonen (l'énoisage) gebeurt nog steeds manueel. Dat schonen is het gevolg van een streekeigen gebruik en garandeert de integriteit van de pit (80 % hele pitten); tegelijk kunnen de beste producten worden geselecteerd, wat bijdraagt tot de handhaving van een traditionele activiteit.

4.7. Controlestructuur - INAO, 138, avenue des Champs-Elysées - F-75008 Paris

- DGCCRF, 59, Boulevard V. Auriol - F-75703 Paris Cedex 13

4.8. Etikettering: De etikettering op eenheidsverpakkingen van verse noten of primeurnoten, gedroogde noten en notenpitten, die in aanmerking komen voor de gecontroleerde oorsprongsbenaming Noix du Périgord, dient op de voorkant van de verpakking de volgende vermeldingen te bevatten: het merkingssyteem dat is erkend door de diensten van het Institut National des Appellations d'Origine en wordt verdeeld door het erkende organisme, de oorsprongsbenaming Noix du Périgord in letters die ten minste even groot zijn als de grootste letters op de verpakking, de vermelding Appellation d'Origine Contrôlée of AOC, onmiddellijk onder de oorsprongsbenaming en zonder enige andere vermelding daartussen, in tekens die ten minste twee derde bedragen van de grootste tekens op de voorkant van de verpakking en, naar gelang van het geval, de vermelding cerneaux de noix (notenpitten).

Voor notenpitten moet de etikettering worden aangevuld met het oogstjaar, eventueel op een andere zijde van de verpakking. Voor gedroogde noten moet de etikettering worden aangevuld met de naam van de rassen wanneer het gaat om een mengsel Corne-Marbot, eventueel op een andere zijde van de verpakking.

4.9. Nationale eisen: Décret relatif à l'appellation d'origine contrôlée Noix du Périgord.

EG-nummer: FR/00248/2002.05.03.

Datum van ontvangst van het volledige aanvraagdossier: 3 oktober 2003.