TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Op 29 maart 2017 heeft de regering van het Verenigd Koninkrijk (VK) de Europese Raad kennis gegeven van het voornemen van het VK om zich terug te trekken uit de Europese Unie (EU), waarvan het momenteel een lidstaat is.

De terugtrekking van het VK uit de EU heeft niet alleen gevolgen voor de bilaterale betrekkingen tussen de EU en het VK, maar in het bijzonder ook voor hun verbintenissen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Zowel de EU als het VK zijn oorspronkelijke leden van de WTO. Toen de Europese Gemeenschap in 1994 de WTO-Overeenkomst en de multilaterale handelsovereenkomsten aanvaardde, werd de aan de Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel 1994 (GATT 1994) gehechte lijst van concessies en verbintenissen van de Europese Gemeenschappen (de WTO-lijst van de EU) daardoor tegelijkertijd ook voor het VK aangehecht. De EU-lijst bevat dus verbintenissen die ook gelden voor het VK in zijn hoedanigheid van WTO-lid.

Wat de EU betreft, zullen haar in de lijst opgenomen verbintenissen voor goederen van toepassing blijven op haar grondgebied. De bestaande kwantitatieve verbintenissen van de EU, in het bijzonder de tariefcontingenten, zullen echter moeten worden aangepast om rekening te houden met de terugtrekking van het VK uit de EU. Aangezien de WTO-lijst voor de EU niet meer van toepassing zal zijn op het VK, dienen de bestaande WTO-tariefcontingenten voor de EU (voor landbouw, visserij- en industriële producten) te worden verdeeld over het VK en de EU en van kracht te worden op de datum waarop de WTO-lijst van de EU niet langer van toepassing is op het VK.

In overeenstemming met de bepalingen van artikel XXVIII van de GATT 1994 betreffende de wijziging van concessies dient de EU onderhandelingen te voeren betreffende de verdeling van de tariefcontingenten met de betrokken WTO-leden die desbetreffende markttoegangsrechten hebben in het kader van de afzonderlijke tariefcontingenten (met een zogenaamd belang als voornaamste leverancier, een aanmerkelijk belang als leverancier, of met een oorspronkelijk onderhandelingsrecht). De EU zal tevens overleg plegen met de WTO-leden die raadplegingsrechten hebben.

Die onderhandelingen moeten worden gevoerd in een krap tijdschema. Verwacht wordt dat het VK zich uit de EU zal terugtrekken op 30 maart 2019. Dit gezegd zijnde, wordt momenteel onderhandeld over een terugtrekkingsakkoord en de onderhandelaars van de EU en het VK hebben overeenstemming bereikt over de tekst voor een overgangsregeling waarbij, met ingang van de inwerkingtreding van het terugtrekkingsakkoord, het recht van de Unie, met inbegrip van de internationale overeenkomsten waarbij de Unie partij is, zoals de GATT 1994, van toepassing moet zijn op het VK vanaf de datum van terugtrekking tot en met 31 december 2020.

Er kan niet worden uitgesloten dat overeenkomsten met de betrokken WTO-leden in het kader van artikel XXVIII niet binnen de beschikbare tijd worden gesloten, althans niet voor alle betrokken tariefcontingenten.

Derhalve stelt de Commissie, gelijktijdig met deze aanbeveling, een basiswetgevingshandeling voor (volgens de gewone wetgevingsprocedure) om te waarborgen dat de EU bij gebrek aan dergelijke overeenkomsten in het kader van artikel XXVIII kan overgaan tot de unilaterale verdeling van de tariefcontingenten overeenkomstig artikel XXVIII en dat de Commissie de nodige bevoegdheden krijgt om de betrokken EU-bepalingen over vaststelling en toepassing van de relevante tariefcontingenten te wijzigen.

Deze aanbeveling heeft tot doel de Commissie machtiging te verlenen om onderhandelingen te openen op grond van artikel XXVIII van de GATT 1994 om de relevante concessies (met name WTO-tariefcontingenten) in de WTO-lijsten van de Europese Unie te wijzigen, met als doel ze te verdelen tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk.

Voorts moet het Verenigd Koninkrijk in de WTO de procedures inleiden om reeds vóór de datum waarop het niet langer een lidstaat van de Unie is zijn eigen lijst van concessies en verbintenissen vast te leggen. Derhalve is het nodig het Verenigd Koninkrijk te machtigen om hiertoe de nodige procedures op te starten, opdat het Verenigd Koninkrijk met andere WTO-leden overeenstemming kan bereiken over zijn aandeel van de tariefcontingenten die momenteel zijn opgenomen in de WTO-lijst van de Europese Unie.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Niet van toepassing.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Niet van toepassing.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

Artikel 207 en artikel 218, leden 3 en 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).