Er is een bedrag van 2 267 574 462 EUR vastgelegd, waarvan op 30 juni 2017 1 483 712 280 EUR was uitgekeerd aan de begunstigden. Betalingen worden alleen verricht als de begunstigden zich er door middel van een definitief investeringsbesluit toe verbinden het project uit te voeren.

In de gas- en elektriciteitsinfrastructuur is de toestand als volgt: vijf projecten zitten op schema en één wordt momenteel besproken. De meeste projecten zijn afgerond en de projectontwikkelaars moeten op het einde van dit jaar een verzoek tot betaling van het saldo indienen.

Eind juni 2017 waren 37 van de 59 projecten uitgevoerd en was in totaal 2 279 701 215 EUR betaald aan de begunstigden (na aftrek van terugvorderingen voor een bedrag van 159 202 466 EUR).

In dit verslag wordt, voor elk onderdeel van het EEPR, de voortgang beschreven bij de uitvoering van de projecten en het Europees Fonds voor energie-efficiëntie (EEEF). Dit verslag is een vervolg op dat van 2016 . Het bestrijkt de uitvoering van de projecten in de periode tussen 31 augustus 2016 en 30 juni 2017 en de betalingen die in die periode zijn gedaan.

In dat verband heeft het Europees energieprogramma voor herstel (EEPR) een belangrijke rol gespeeld bij de financiële ondersteuning van belangrijke infrastructuur die van gemeenschappelijk belang is voor de integratie van de elektriciteits- en gasmarkten en voor de versterking van de energievoorzieningszekerheid.

Voor het offshore windmolenpark van Aberdeen werd in juli 2016 een positief definitief investeringsbesluit (FID) genomen Het project heeft vertraging opgelopen door de moeilijkheden bij het verkrijgen van een vergunning voor zowel het offshore als onshore onderdeel, en geschat wordt nu dat de bouwwerkzaamheden in het vierde kwartaal van 2017 kunnen beginnen (met ingebruikname half 2019).

Naar verwachting worden drie van de vijf lopende projecten in 2017 voltooid en wordt één project in 2018 afgerond; het vijfde project wordt momenteel besproken.

Zo ligt de versterking van het Franse gasnetwerk op de as Afrika-Spanje-Frankrijk op schema. Het project is gericht op de ontwikkeling van het gasnetwerk in Frankrijk met het oog op de versterking van de as Afrika-Spanje-Frankrijk (Saint-Martin-de-Crau – Saint Avit en Lacal – Lussagnet). Het project zal in de regio zorgen voor een betere voorzieningszekerheid en meer concurrentie op de markt. Met behulp van EEPR-middelen kon het project, met name op de oostelijke as, worden ontwikkeld door de begunstigden aan te moedigen een investeringsbeslissing te nemen.

In de gassector zijn 25 van de 32 projecten voltooid; twee zitten op schema, één wordt momenteel besproken en vier andere zijn stopgezet. Alle projecten voor bidirectionele gaspijpleidingen en interconnecties in Midden- en Oost-Europa zijn voltooid, met uitzondering van één project voor bidirectionele pijpleidingen in Roemenië, dat in september 2014 door de Commissie is stopgezet.

Over het algemeen vorderen de twee resterende projecten, Kriegers Flak en Cobra Cable, als gepland. Wat Kriegers Flak betreft, werd de wijziging van de subsidieovereenkomst voor de nieuwe technische oplossing in september 2015 goedgekeurd door de Europese Commissie. De begunstigden 50Hertz en Energinet.dk hebben het definitieve besluit over de bouw (FCD) genomen.

De EU-aanbestedingsprocedure voor de belangrijkste voorzieningen van de infrastructuur is bijna afgerond. Zoals gepland hebben de begunstigden bijna alle contracten gegund en lopen de bouwwerkzaamheden. Het goedkeuringsproces voor Duitsland en Denemarken vordert zoals gepland. De offshore interconnector Kriegers Flak CGS zal naar verwachting eind 2018 worden opgeleverd.

Wat betreft Cobra Cable is in december 2015 het definitieve investeringsbesluit genomen en ligt het project grotendeels op schema, op twee te behalen resultaten na, te weten de productie en de test van de convertoren en de kabel. Daarom zal het contract met twaalf maanden moeten worden verlengd, zodat de activiteiten kunnen worden voltooid en de resultaten kunnen worden behaald binnen de looptijd van het contract. Het bouwen en testen van de interconnector is gepland voor 2018, zodat de activiteiten in 2019 van start kunnen gaan. De studie op hoog niveau is in uitvoering en is gericht op het in kaart brengen en beschrijven van belangrijke ontwerpgerelateerde kwesties waarmee rekening moet worden gehouden om de HVDC-link in de toekomst te kunnen exploiteren als onderdeel van een multiterminalnetwerk.

3. Koolstofafvang en -opslag

Het EEPR-subprogramma omvatte zes projecten, en er wordt 1 miljard EUR steun uitgekeerd voor projecten ter demonstratie van het volledige proces van koolstofafvang, -transport en -opslag.

Eén project met betrekking tot operationele proefinstallaties voor afvang, vervoer en opslag is afgerond. Drie projecten zijn voortijdig stopgezet omdat de projectontwikkelaar had besloten niet te investeren, één project werd vóór de voltooiing beëindigd en ROAD was het laatste resterende project. Voor de projecten is reeds 424 040 501 EUR uitbetaald.

Voortgang van de CCS-projecten

In november 2016 zijn de Commissie en de ontwikkelaars van het ROAD-project het eens geworden over een verlenging van de looptijd van de subsidieovereenkomst tot 31 december 2019, naar aanleiding van de vooruitgang bij de besprekingen over extra financieringsbronnen, de herstructurering van het project en de overschakeling naar een goedkopere opslaglocatie. In juni 2017 hebben de projectontwikkelaars de Commissie evenwel meegedeeld dat de joint-venturepartners Engie en Uniper hadden besloten het project niet langer financieel te ondersteunen en later hebben ze bevestigd het verzoek om een subsidieovereenkomst in te trekken. De subsidieovereenkomst wordt momenteel dan ook beëindigd. Momenteel wordt wel een nieuw project voorbereid onder leiding van de haven van Rotterdam, waarbij, indien het project succesvol blijkt, eventueel andere EU-middelen kunnen worden benut.

III. EUROPEES FONDS VOOR ENERGIE-EFFICIËNTIE (EEEF)

In december 2010 werd 146,3 miljoen EUR uit het Europees energieprogramma voor herstel (EEPR) toegewezen aan een financieringsregeling ter ondersteuning van duurzame-energieprojecten. De EU stelde 125 miljoen EUR ter beschikking van het Europees Fonds voor energie-efficiëntie (EEEF), opgericht in juli 2011 en met een totaal vermogen van 265 miljoen EUR , ondersteund door een faciliteit voor technische bijstand met een begroting van 20 miljoen EUR en een subsidiefaciliteit van 1,3 miljoen EUR voor voorlichtingsactiviteiten.

Het EEEF verstrekt financiering op maat (zowel schuld- als eigenvermogensinstrumenten) voor projecten op het gebied van energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en schoon stadsvervoer. De begunstigden zijn lokale of regionale overheden, of particuliere entiteiten die namens hen optreden.

Reeds geboekte vooruitgang

In 2016 werd een nieuwe transactie aan de portefeuille van het fonds toegevoegd. Een project van Ore Valley Housing Association (OVHA) ter waarde van 4,6 miljoen GBP met het EEEF is financieel afgesloten. Het geld zal worden gebruikt voor de ontwikkeling van windmolenparken in Fife in Schotland en voor een innovatieve financieringsregeling om 200 verwarmingssystemen voor OVHA-woningen te vervangen. Dit was de eerste gemeenschapsgerichte transactie van het EEEF binnen het Verenigd Koninkrijk en is het resultaat van een vierjarig samenwerkingsverband tussen het EEEF en OVHA.

Tussen de oprichting en 31 december 2016 heeft het EEEF voor een bedrag van 121 miljoen EUR contracten gesloten met elf projecten, die samen uiteindelijk een investering van 224 miljoen EUR vertegenwoordigen.

Volgens het raamwerk van het EEEF voor de beoordeling van en rapportering over de besparingen van primaire energie en CO2-equivalenten, was de CO2-uitstoot eind 2016 met bijna 249 000 ton verminderd en werd 308 802 MWh aan primaire energie bespaard dankzij de investeringen.

Faciliteit voor technische bijstand van de Europese Commissie

In 2016 zijn geen extra middelen toegewezen voor projectontwikkelingsactiviteiten.

In totaal wordt via de door de Commissie gefinancierde faciliteit voor technische bijstand 16 miljoen EUR geïnvesteerd in de structurering van 16 projecten (uit een begroting van 20 miljoen EUR). Verschillende factoren kunnen aan de basis liggen van de niet-toegewezen bedragen. Ten eerste waren de in de aanloopfase van het fonds geselecteerde projecten verder gevorderd en ontwikkeld en was er geen behoefte aan technische bijstand. Ervaring met de faciliteit voor technische bijstand heeft geleerd dat bij de financiering van projecten op het gebied van energie-efficiëntie talrijke problemen opdoemen, zoals het aantal aanvragen dat lager ligt dan de verwachtingen bij de oprichting van het EEEF (slechts een beperkt aantal verzoeken om technische bijstand waren klaar om te worden ingediend), wijzigingen aan projecten naar aanleiding van politieke verschuivingen in regeringen of noodzakelijke aanpassingen na de eerste haalbaarheidsstudies.