Nr. C 56/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7.3.90 
BIJLAGE 
(artikel 43, vierde aliena, van het Reglement van Orde) 
Bij de discussie tijdens de zitting is het volgende wijzigingsvoorstel verworpen: 
Na paragraaf 3.3 (hoofdstuk I, onder C) een nieuwe paragraaf in te voegen met dezelfde inhoud als paragraaf 
3.2.2. 
Motivering 
Het hier ter sprake gebrachte probleem doet zich zowel in het vervoer per spoor als in het vervoer over de 
weg voor. 
Uitslag van de stemming 
Vóór:21; tegen: 36; onthoudingen: 25. 
Advies over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het Kaderprogramma van 
communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling 
(1990-1994) f1) 
(90/C 56/11) 
De Raad heeft op 16 augustus 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 Q, 
lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het 
Economisch en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 3 november 1989 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer De Normann. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 271e zitting (vergadering van 15 
november 1989) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Samenvatting en algemeen commentaar 
1.1. Het Comité adviseert de Raad, het Commis­
sievoorstel betreffende het Kaderprogramma van com­
munautaire werkzaamheden op het gebied van onder­
zoek en technologische ontwikkeling (1990-1994), 
waarvoor een bedrag van 7,7 miljard ecu voor vijf jaar 
nodig wordt geacht, goed te keuren, met dien verstande 
dat voor de jaren 1993 en 1994 nog een institutionele 
overeenkomst dient te worden bereikt. 
1.2. Het Comité heeft bij zijn overwegingen ook 
gekeken naar de door de Commissie verstrekte achter­
gronddocumenten, die ten dele vóór en ten dele na het 
verschijnen van het ontwerp voor een derde ka­
derprogramma zijn verschenen. 
1.3. Het Comité steunt het idee van een „glijdend" 
O & TO-programma, waardoor de werkzaamheden 
op belangrijke en rendabele terreinen kunnen worden 
geconcentreerd, niet belangrijke of onrendabele werk­
zaamheden ingekrompen of stopgezet kunnen worden 
en, indien nodig, nieuwe activiteiten kunnen worden 
opgezet. 
(') PB nr. C 243 van 23. 9. 1989, blz. 4. 1.4. Het dringt erop aan dat deze „glijdende aanpak" 
ook voor toekomstige kaderprogramma's wordt ge­
volgd. Zo wordt de continuïteit van het werk niet 
verstoord, wat zeer belangrijk is, en wordt de tijd 
die nodig is om afzonderlijke programma's te kunnen 
goedkeuren en ten uitvoer te kunnen leggen, bekort. 
1.5. Het Comité vindt dat het bestaande systeem 
van kaderprogramma's voor een bepaalde periode om 
financiële redenen kunstmatige breukvlakken veroor­
zaakt, zodat onzekerheid ontstaat over de vraag of de 
financiering van waardevolle projecten wel zal worden 
voortgezet. 
1.6. Het gelooft dat het mogelijk is, bepaalde 
strategische aanpassingen en nieuwe concepten in een 
vroeger stadium in het glijdende kaderprogramma door 
te voeren. Het wordt een goede zaak geacht dat door 
de overlapping in de jaren 1990 tot en met 1992 het 
beschikbare kapitaal vanaf het begin van die periode 
kan worden verruimd. 
1.7. Het Comité wijst erop dat voor een succesvolle 
tenuitvoerlegging van een glijdend programma een strak 
management nodig is, waarbij programma's zowel 
stopgezet als gestart zullen moeten worden. 
7. 3. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 56/35 
1.8. Het beschouwt het totale voor 1990 tot en met 
1994 voorgestelde bedrag van 7,7 miljard ecu als een 
plafond. Het wijst in dit verband op artikel 1, lid 3, 
van het voorstel, waarin gesteld wordt dat de be­
grotingsautoriteit de voor ieder begrotingsjaar be­
schikbare kredieten vaststelt. Het merkt op dat in twee 
besluiten van de Raad, namelijk voor 1990-1992 en voor 
1993-1994, nog geregeld zal worden welk bedrag voor 
de tenuitvoerlegging van de afzonderlijke programma's 
nodig wordt geacht. 
1.9. Het Comité is niettemin van oordeel dat het 
voorstel om op de Gemeenschapsbegroting een totaal­
bedrag van 10,825 miljard ecu uit te trekken (naast de 
door de projectuitvoerders zelf op te brengen bedragen 
en de gezamenlijke activiteiten), in technologisch op­
zicht niet aansluit bij het beleid van de Gemeenschap 
in het algemeen. 
1.9.1. Het zou gaarne zien dat het O & TO-beleid 
en de uitvoeringsstrategie hiervan volledig deel uitma­
ken van het Gemeenschapsbeleid, met inbegrip van de 
verbetering van de kwaliteit van het bestaan, het streven 
naar samenhang en het subsidiariteitsbeginsel. 
1.9.2. De Raad zou de Commissie moeten vragen 
een door hem te benoemen kleinschalig strategisch or­
gaan op te richten dat het O & TO-beleid en de strategie 
dienaangaande in het licht van het algemeen beleid en 
de globale strategie van de Gemeenschap voor een 
periode van 10 a 15 jaar zou moeten bekijken. Dit 
strategisch orgaan zou door een vooraanstaande per­
soon zonder banden met de Commissie moeten worden 
voorgezeten. 
1.10. Het Comité beklemtoont de noodzaak van vol­
ledige, effectieve tussentijdse evaluaties, die overeen­
komstig het tweede en het ontwerp van derde ka­
derprogramma zijn voorgeschreven. 
1.11. Het vestigt de aandacht van de Raad ook op 
een aantal vereisten waarop het zal letten wanneer het 
overeenkomstig artikel 130 Q, lid 2, van het EEG-
Verdrag zijn advies over ontwerpen van specifieke pro­
gramma's zal moeten geven. 
1.11.1. In verband met sommige vereisten zal de 
Commissie al bij voorbaat actief moeten worden; hierbij 
moet voornamelijk worden gedacht aan een beleid voor 
derde landen, een beoordeling van de optimale relatie 
met Eureka, een herbezinning op de regeling voor intel­
lectuele eigendom, een formeel mechanisme voor de 
toepassing van resultaten en een nieuwe aanpak van 
technische communicatie in algemene zin. 
2. Tussentijdse evaluaties 
2.1. In artikel 4 van Besluit 87/516/Euratom, EEG 
van de Raad(!) is bepaald dat het tweede ka-
(!) PB nr. L 302 van 24. 10. 1987, blz. 1. derprogramma halverwege bekeken zal worden, op ba­
sis waarvan de Commissie voorstellen voor wijziging 
hiervan zal doen. 
Dit onderzoek heeft met name de volgende drie do­
cumenten opgeleverd: 
— het „Eerste rapport over de stand van wetenschap 
en technologie in Europa" (COM(88) 647 def. van 
29 november 1988); 
— het evaluatieverslag met betrekking tot het ka­
derprogramma van het panel van onafhankelijke 
deskundigen, dat de Commissie in juni 1989 is toege­
zonden; 
— de mededeling van de Commissie betreffende een 
kader voor communautaire O & TO-acties in de 
jaren negentig (SEC(89) 675 def. van 13 juni 1989). 
Op basis hiervan concludeerde de Commissie dat er 
strategische aanpassingen vereist zijn, waarvoor meer 
nodig is dan een simpele herziening van het lopende 
kaderprogramma, die alleen de jaren 1990 en 1991 zou 
bestrijken. 
2.2. Het Comité is het eens met de opvatting van het 
panel dat de Commissie reële vooruitgang heeft geboekt 
ten opzichte van de doelstellingen van het ka­
derprogramma 1987-1991 en dat het beheer en de bege­
leiding hiervan goed gefunctioneerd hebben. 
2.3. De Commissie heeft op dit verslag van het 
evaluatiepanel gereageerd en een aantal van diens aan­
bevelingen in haar huidige voorstel overgenomen. 
2.4. Niettemin is het Comité van mening dat de 
Commissie halverwege de tenuitvoerlegging van het 
kaderprogramma tot een volledige, diepgaande tus­
sentijdse evaluatie zou moeten overgaan, met onder 
andere een kosten-batenanalyse van elk programma, 
een schatting van de te verwachten resultaten van veel­
belovende programma's en een eindoordeel over pro­
gramma's die te weinig leken op te leveren en derhalve 
stopgezet zijn. 
2.5. Het Comité zou gaarne zien dat de Commissie 
met behulp van de hieruit voortkomende informatie 
een voor alle burgers in de Gemeenschap begrijpelijk 
eenvoudig overzicht van haar O & TO-activiteiten 
uitwerkt (zie punt 19). 
2.6. Het Comité wijst op de betekenis van de tus­
sentijdse evaluatie en de discipline die de voorbereiding 
hiervan vereist. Ook vestigt het in dit verband de aan­
dacht op artikel 5 van het onderhavige voorstel, waarin 
staat dat de Commissie in 1992 de gemaakte vorderin­
gen dient te onderzoeken. 
3. Betekenis van het kaderprogramma van O & TO-
werkzaamheden voor de beleidsstrategie en -doel­
stellingen van de Gemeenschap 
3.1. Volgens het Comité sluit het ontwerp voor een 
derde kaderprogramma in technologisch opzicht niet 
Nr. C 56/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7.3.90 
aan bij het algemeen beleid. Zo worden de O & TO-
voorstellen niet geplaatst in de context van de diverse 
behoeften op het gebied van verbetering van de kwaliteit 
van het bestaan en worden geen algemene projecten 
voorgesteld om te zoeken naar effectieve oplossingen, 
voor de uitvoering waarvan de Gemeenschap over de 
politieke bereidheid zal dienen te beschikken. 
3.2. Volgens het Comité dient de Gemeenschap er 
nu over te gaan nadenken hoe naar een uniforme 
W & T-ruimte kan worden toegewerkt. De bonte 
schakering van nationale structuren in de Gemeenschap 
heeft tot gevolg dat ten opzichte van de Verenigde 
Staten en Japan met de O & TO-uitgaven geen optimale 
resultaten kunnen worden bereikt. Het feit dat niet 
wordt beschikt over een met volledige kennis van het 
nationaal en het regionaal beleid dienaangaande ver­
vaardigd uniform programma, doet meer af aan de 
belangen van de Gemeenschap dan de verschillen qua 
subsidiebeleid. 
3.3. Het Comité is van oordeel dat het lopende en 
het voorgestelde kaderprogramma grotendeels berusten 
op voorstellen die langs de omgekeerde weg tot stand 
zijn gekomen. Het zou gaarne zien dat daarnaast ook 
„andersom" wordt gewerkt, door eerst aan de hand 
van overeengekomen criteria een O & TO-beleid en 
-strategie van de Gemeenschap te formuleren, vervol­
gens na te gaan welke werkzaamheden, tegen de achter­
grond van reeds lopende en geplande programma's in 
de Lid-Staten op Gemeenschapsniveau zouden moeten 
plaatsvinden, daarna prioriteiten te stellen en tenslotte 
pas de benodigde financiën te schatten. 
3.4. Bepaalde O 8c TO-gebieden die van invloed zijn 
op de kwaliteit van het bestaan, zoals milieuproblemen 
in meteorologie, klimatologie en oceaanwetenschap, 
lenen zich het best voor een aanpak op wereldschaal. 
3.5. In het voorstel lijkt een algemeen project voor 
een effectief mechanisme voor verspreiding van reeds 
voorhanden en tijdens de lopende en toekomstige pro­
gramma's te ontwikkelen technologische kennis te ont­
breken. 
3.6. Artikel 2 van het EEG-Verdrag luidt als volgt: 
„De Gemeenschap heeft tot taak, door het instellen van 
een gemeenschappelijke markt en door het geleidelijk 
nader tot elkaar brengen van het economisch beleid van 
de Lid-Staten te bevorderen de harmonische ontwikke­
ling van de economische activiteit binnen de gehele 
Gemeenschap, een gestadige en evenwichtige expansie, 
een grotere stabiliteit, een toenemende verbetering van 
de levensstandaard en nauwere betrekkingen tussen de 
in de Gemeenschap verenigde Staten". 
3.7. Volgens het Comité maken deze vijf doelstellin­
gen deel uit van één centrale doelstelling, namelijk 
verbetering van de kwaliteit van het bestaan voor alle 
burgers in de Gemeenschap. Binnen deze centrale doel­stelling ziet het Comité een reeks secundaire doelstellin­
gen, waarvan sommige met elkaar in conflict komen en 
die derhalve met elkaar gerijmd moeten worden om de 
centrale doelstelling te kunnen verwezenlijken. 
3.8. In haar mededeling getiteld „Een kader voor 
communautaire O & TO-acties in de jaren '90" noemt 
de Commissie twee doelstellingen die zij als „uitda­
gingen van 1992" betitelt. 
3.9. De eerste doelstelling is verankerd in 
artikel 130 F van het Verdrag: „De Gemeenschap stelt 
zich ten doel de wetenschappelijke en technologische 
basis van de Europese industrie te versterken en de 
ontwikkeling van haar internationale concurrentieposi­
tie te bevorderen". 
3.10. Voor zover de verwezenlijking van deze doel­
stelling de werkgelegenheid en de levensstandaard ten 
goede zal komen en de economische basis van de Ge­
meenschap zal versterken, betekent dit een actieve bij­
drage tot het materiële welzijn en daarmee ook tot de 
kwaliteit van het bestaan voor alle burgers. Volgens het 
Comité is dit een doel waarmee, dank zij de gecreërde 
extra welvaart, een rechtstreekse verbetering kan wor­
den bewerkstelligd. 
3.11. Het tweede doel, verbetering van de kwaliteit 
van het bestaan, zal op „onrechtstreekse" wijze worden 
verwezenlijkt, namelijk door voor een schoner en vei­
liger milieu, betere gezondheidszorg, onderwijs, en op­
leiding, efficiëntere en veiligere produktie- en 
transportsystemen, alsook gezondere voeding te zorgen. 
3.12. Soms en op bepaalde gebieden zullen deze twee 
doelstellingen met elkaar conflicteren. De eerste doel­
stelling zal in belangrijke mate in de particuliere sector 
ten uitvoer worden gelegd. De tweede doelstelling, voor 
de tenuitvoerlegging waarvan een deel van de ontstane 
welvaart zal moeten worden aangewend, zal hoofdzake­
lijk worden uitgevoerd in de overheidssector of onder 
nationaal of regionaal toezicht in de particuliere sector. 
Wil men tot verbetering van de kwaliteit van het bestaan 
komen, dan is het absoluut noodzakelijk dat een even­
wicht tot stand wordt gebracht tussen de verschillende 
doelstellingen, die immers niet altijd convergeren. 
3.13. Het Comité vindt dat de Commissie zich in 
haar voorstel voor een derde kaderprogramma niet 
heeft gecommiteerd aan de kwaliteit van het bestaan 
als algemeen doel waarvan het derde kaderprogramma 
is doordrongen, ondanks de nadruk die de Commissie 
hierop in haar mededeling „Een kader voor communau­
taire O & TO-acties in de jaren '90" heeft gelegd, en 
ondanks het grote aantal adviezen van het Comité. 
3.14. In deze adviezen wordt de Commissie gevraagd 
de koers van O & TO te richten op de bevordering van 
de kwaliteit van het bestaan, met het aanvullende doel 
nieuwe produkten voor de markt te creëren. 
B.ó.^ Publikatiehlad van de europese Gemeenschappen ^r.Có^A3B 
3.15. Het Gomité schaart zich achter de bevindingen 
in het door onafhankelijke deskundigen opgestelde 
evaluatieverslag, waarin staat dat het kaderprogramma 
in het ideale geval gebaseerd zou moeten zijn op een 
r^eks nauwkeurigomschreven strategische langeter^ 
mijndoelstellingen voor hetEuropes^ onderzoek. Toit 
impliceert weer dat overeenstemming wordt bereikt 
over een algemene ^uropes^ strategie die stoelt op een 
reekssociaaleconomisch^, politieke, wetenschappelijke 
^n bredere culturele doelstellingen. 
3.1^. Het Comité stelt voor, bij ied^r voorstel voor 
uitgaven in verband met onderzoek en technologische 
ontwikkeling in het kaderprogramma een effectevalua^ 
ti^ op te stellen, zodat de gevolgen ervan voor de 
kwaliteit van het bestaan kunnen worden beoordeeld. 
L^e Commissie zou adequate adviesprocedures moeten 
toepassen t^n einde ev^ntu^el nog rijdende problemen 
te kunnen oplossend 
^. Behoefte aan sociaal onderzoek 
^.1. Het Comité onderstreept dat er al overeenstem 
ming bestaat over het f^it dat menselijke en maatschap^ 
pelijke factoren kritischzijnbij onderzoek, innovatie 
en versterking van de concurrentiepositie Het is zijns 
inziens ook duidelijk dat beleidsbeslissingen op een 
groot aantal niveaus bepalen of de gebruikte technoloD 
gieken positieve danwei een negatieve invloed op de 
kwaliteitvan het bestaan he^ft.Evenzo vloeien menselij 
ke interactie en beleidsbeslissingen tot op zekere hoogte 
voort uit sociale en culturele factoren waarinonvoL 
doende inzicht bestaat en waarnaar onvoldoendeonderD 
^oek wordt verricht 
^. In het belang van de welvaart moet de industrie 
van de Gemeenschap een sterke concurrentiepositie op^ 
bouwen, moeten nieuwe behoeften met nieuwe produkD 
t^n worden bevredigd, en moeten de negatieve gevolgen 
voor w^rkg^leg^nh^id en milieu ^n de gevolgen van 
een minder grote cohesie tussen de Lidstaten tot een 
minimum worden beperkt. 
^.3. Bijden herzieningvan het kaderprogrammazou 
den volgens het Comité al deze factoren evenveel aan^ 
dacht moeten krijgend met nam^ wordt hier gedoeld op 
technische haalbaarheid, economische wenselijkheid en 
socialeaanvaardbaarh^id. l^iet in allcLid^taten ^al 
een ^clfdecvenwicht kunnen worden bereikt. In het 
kaderprogramma moet hiermee rekening wordengc 
houden en moet sociale cohesie binnen de Gemeenschap 
als een belangrijke doelstelling worden aangegeven. 
^,^ löit alles vestigt de aandacht op het f^it dat in 
het programma een belangrijke plaats voor het sociaal 
onderzoek moet worden ingeruimd. 
^.5. sociaal onderzoek ^al als onderzoekgebied en 
als belangrijke stimulans van de efficiencv van onder 
^oek naar h^t oordeel van het Comité een plaats moeten 
krijgen naast 
— wetenschappelijk en technologisch onderzoek, 
— medisch en gezondheidsonderzoek, 
— landbouwonderzoek, — milieuonderzoeken 
— research naar de werkomstandigheden en do ge 
zondheid van werknemers. 
^. Het mag niet zo zijn dat sociaal onderzoek pas 
in het laatste stadium van het onderzoek naar de wetend 
schappelijke vooruitgang een rol gaat spelen. Er moet 
al in eon vroeg stadium een begin mee wordon gemaakt, 
wanneer de prioriteiten voor programmals worden 
vastgesteld. 
5. löeg^ondgeb^ede^ „subsidiariteit^ en ^samenhang^ 
5.1. Volgens het Comité rusten een EG-beleid on de 
uitvoeringsstrategie opeen aantal hoekstenen, onder 
meer subsidiariteit en samenhang. 
5.^. Het Comité stomtin met het beginsel van sa-
menhang,dat met het beleiden dostrategie vande 
Gemeenschap moet worden verwezenlijkt. 
5.3. ledere Lidstaat heeft weer andere technologie 
sche behoeften en beschiktweer over andere technologie 
scho middelen om hieraan te voldoen, terwijl ook het 
wetenschappelijk on technologisch ontwikkelingspeil 
van Lidstaat tot Lidstaat verschilt. L^e technologische 
afstand tussen de Lidstaten neemt zelfs nog toe. 
5.^. Go^TG kan in belangrijke mate helpen deze 
onevenwichtigheid te corrigeren, on weh 
— door in alleLid^taten Go^PG ophoog niveau 
gemakkolijkertoegankolijk te makend het onderzoek 
mag alleen van de hoogste kwaliteit zijn^ daarom 
moetenerkwaliteitscriteriavoorGoLTG worden 
vastgestelde 
— met doelgerichte inspanningen om een Europa van 
de onderzoekers te creëren, met optimale voorwaard 
den voor menselijke onwetenschappelijke ontwikt 
kelingsmogelijkheden, die op mobiliteit, hechte sa­
menwerking tussen laboratoria en goodeoploidings-
mogelijkheden gebaseerd ^ijn^ 
— doordoovordrachtvan resultaten van technologisch 
onderzoek to bevorderend 
— met behulp van programmals om de problemen 
van regio^s met een ontwikkelingsachterstand en 
gebieden met een kwijnende industrie op te lossen. 
5.5. Het Comité benadrukt ook hoe de in sommige 
specifieke onderzoekprogramma^ opgenomen oploi-
dingsactiviteiten direct en doeltreffend tot de sociaal-
economische samenhang binnen de Gemeenschap bij­
dragen.^let behulp van dezo activiteiten kunnen Lid 
staten die qua research infrastructuur on wetenschap­
pelijk personeel minder goed bedeeld zijn, intensiever 
aan onderzoekprogramma^sdeelnomon.^ij vormen al-
duseen belangrijk instrumentomde ontwikkelings­
afstand tussen de Lidstaten te overbruggen. 
Nr. C 56/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 90 
5.6. Het Comité realiseert zich dat de Lid-Staten 
beschikken over een aantal elitecentra en dat er een 
tendens zou kunnen zijn om deze ertoe te stimuleren 
een steeds grotere hoeveelheid werk aan te nemen. 
Dit zou ertoe leiden dat steeds meer van de meest 
competente onderzoekers hierdoor worden aange­
trokken en hun installaties navenant groeien. 
5.7. Het Comité zou de Commissie aanraden, het 
evenwicht te herstellen door bewust nieuwe elitecentra 
te creëren die over alle Lid-Staten zouden zijn gespreid. 
Hiervoor zou een specifiek programma kunnen worden 
opgezet om centra in embryonale vorm op te sporen 
waarvan dan de groei zou worden gestimuleerd. 
5.8. Het Comité stelt de Raad voor, de Commissie 
om een ontwerp-programma voor dit doel te verzoeken. 
5.9. Het subsidiariteitsbeginsel vereist dat de Ge­
meenschapsinstellingen zich geen functies toeëigenen 
die doeltreffend op nationaal, regionaal of plaatselijk 
niveau kunnen worden uitgeoefend. 
5.10. Het Comité beschouwt dit als een grondbegin­
sel dat overal in de Gemeenschap moet worden toege­
past en niet in het minst op O & TO-activiteiten. De 
Gemeenschap dient activiteiten aan lagere niveaus over 
te laten die deze efficiënt kunnen uitvoeren en die haar 
anders in grote mate van haar eigenlijke taken zouden 
afleiden. Deze werkwijze biedt de Gemeenschap meer 
bewegingsvrijheid, zodat zij haar eigen taken met meer 
energie en met meer kans van slagen kan vervullen 
in overeenstemming met haar eigen behoeften en de 
behoeften van de Lid-Staten. 
5.11. Volgens het Comité is het zaak dat de Commis­
sie duidelijk bepaalt wat met het subsidiariteitsbeginsel 
wordt bedoeld, en dat zij een reeks criteria formuleert 
aan de hand waarvan de programmavoorstellen zullen 
worden beoordeeld. 
6. Financiële overwegingen 
6.1. Het tweede kaderprogramma voor O & TO 
heeft nog twee jaar voor de boeg (1990 en 1991). Voor 
het tijdvak 1990 tot en met 1992 is 3,125 miljard ecu 
beschikbaar. 
6.2. Het Comité is het met het standpunt van de 
Commissie eens dat dit programma normaal moet wor­
den afgerond, waarbij het op de gebruikelijke wijze 
geëvalueerd zal worden. 
6.3. Uit hoofde van het derde kaderprogramma voor 
O & TO zou voor dit tijdvak nog een maximumbedrag 
van 2,7 miljard ecu moeten worden uitgetrokken, mits 
de voorgelegde programma's worden goedgekeurd. 
6.4. De beide kaderprogramma's wijzen dus tegelij­
kertijd geld toe voor de periode 1990 tot en met 1992. 6.5. Het Comité stemt in met deze stijging van 3,125 
miljard ecu tot een totaal van 5,825 miljard ecu, mits 
de feitelijk vastgestelde stijgingen het resultaat zijn van 
gezonde, op doelmatige evaluatie berustende program­
mavoorstellen. 
6.6. Het Comité verzoekt de Commissie criteria vast 
te stellen voor het rendement van mankracht en fi­
nanciën en alleen programma's te financieren die aan 
deze criteria voldoen. 
6.7. Volgens het Comité dient de situatie zo te zijn 
dat geld voor billijke en noodzakelijke O & TO-voor-
stellen wordt gevraagd, en niet dat voorstellen worden 
geformuleerd die bij de beschikbare middelen aan­
sluiten. 
6.8. Het Comité is het eens met het principe dat voor 
de feitelijke kosten moet worden gekeken naar het 
belang en de kwaliteit van gedetailleerde voorstellen 
voor werkzaamheden, die de Raad ter definitieve goed­
keuring zullen worden voorgelegd in de vorm van speci­
fieke programma's voor de perioden 1990-1992 en 1993-
1994 (artikel 2.3 van het Commissievoorstel). 
6.9. Het Comité stelt vast dat het voor de periode 
1990 tot en met 1992 uit te trekken maximumbedrag 
strookt met de interinstitutionele overeenkomst voor 
die periode (*). 
6.10. In het derde kaderprogramma wordt voorge­
steld, voor de jaren 1993 en 1994 bedragen van res­
pectievelijk 2,4 miljard en 2,6 miljard ecu uit te trekken, 
waarbij de Raad een besluit over elk specifiek program­
ma dient te nemen. 
6.11. Het Comité stelt vast dat deze bedragen hoger 
uitvallen dan de voor de voorgaande jaren toegewezen 
bedragen. Het beschouwt deze cijfers als indicatief en 
denkt dat hierover nog een interinstitutionele overeen­
komst moet worden bereikt. 
6.12. Het voorgestelde bedrag van 7,7 miljard ecu 
heeft betrekking op de financiële middelen van de Ge­
meenschap. Een groot deel van de programma's zal 
echter worden uitgevoerd voor gezamenlijke rekening 
(waarbij de Commissie minder dan 100 % bijdraagt) of 
als gezamenlijke activiteit (waarbij de bijdrage van de 
Commissie marginaal is). 
6.13. De Commissie zou er goed aan doen, het totale 
bedrag voor het voorgestelde kaderprogramma voor de 
periode 1990-1994 wellicht eens per jaar te taxeren en 
uit te drukken: 
— als percentage van de totale EG-uitgaven; 
(*) In de interinstitutionele samenwerkingsovereenkomst van 
29 juni 1988 zijn de financiële perspectieven voor de jaren 
1990 tot en met 1992 uiteengezet (PB nr. L 185 van 
15. 7. 1988). Overeengekomen werd, 2.4 miljard ecu méér 
voor O &c TO-activiteiten uit te trekken, waarop de Commis­
sie een inflatiecorrectie van 3,5 % heeft toegepast, zodat het 
totale bedrag 2,7 miljard ecu beloopt. 
7. 3. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 56/39 
— als geschat percentage van de totale O & TO-uitga-
ven van de Lid-Staten. 
6.14. Volgens het Comité zou het zinvol zijn, voor 
de periode tot het jaar 2000 te zorgen voor een indicatief 
maximum met betrekking tot de O & TO-uitgaven van 
de Commissie. Het is te hopen dat dit bedrag met de 
volgende interinstitutionele overeenkomst ter beschik­
king komt. 
7. De voorgestelde werkzaamheden 
7.1. Het tweede kaderprogramma wordt uitgevoerd 
door middel van 37 specifieke programma's waarvoor 
de nodige middelen op de begroting zijn toegewezen. 
Dit vormt een financieel keurslijf voor een flexibel 
beleid en beperkt de Commissie in haar mogelijkheden 
om op de uitkomsten van de programmaevaluatie te 
reageren door de middelen op te voeren dan wel in te 
krimpen, of zelfs perspectiefïoze programma's geheel 
stop te zetten. 
7.2. In het derde kaderprogramma wordt het aantal 
programmaonderdelen beperkt tot zes zeer ruim geko­
zen onderzoekgebieden, die in 29 groepen worden 
onderverdeeld. 
7.3. Het Comité gaat ervan uit dat over elk van de 
zes onderdelen een specifiek voorstel voor de jaren 1990 
tot en met 1992 en de periode 1993 en 1994 aan de 
Raad zal worden voorgelegd. derprogramma door te voeren. Het vindt het een goede 
zaak dat door de overlapping in de jaren 1990 en 1991 
het beschikbare kapitaal vanaf het begin van die periode 
kan worden verruimd. 
7.9. In het kaderprogramma worden zes zogenaamde 
actiegebieden voorgesteld: 
Informatie- en communicatie­
technologie 
Industrie- en materiaaltechnologie 
Milieu 
Biowetenschappen en biotechnologie 
Energie 
„Menselijk kapitaal" en mobiliteit Miljoen 
ecu 
3000 
1200 
700 
1000 
1 100 
700 °/ 
39 
15,6 
9 
13 
14,4 
9 
Totaal 7 700 100 
7.10. Het Comité vindt dat de Commissie in haar 
voorstel en het bijbehorende werkdocument te weinig 
gegevens heeft verschaft om uitvoerig te kunnen ingaan 
op de werkzaamheden met betrekking tot ieder aan­
dachtsgebied, de financiering hiervan of het financiële 
evenwicht tussen de zes voorgestelde gebieden. Het 
schort een advies over de inhoud van de afzonderlijke 
aandachtsgebieden op tot de Commissie op basis van 
artikel 2.3 van het nieuwe kaderprogrammavoorstel 
concrete voorstellen heeft uitgewerkt. 
7.4. Het Comité voorziet moeilijkheden in de periode 
1990 tot en met 1992, waarin het strakke tweede ka­
derprogramma en het ruimer omlijnde derde kader­
programma samenvallen. 
7.5. De Raad zou de Commissie moeten vragen een 
tussenweg te vinden waarbij niet zozeer de omvang van 
elk onderdeel zou worden gewijzigd, maar veeleer naar 
een flexibele vorm van financiering wordt gestreefd. 
Het Comité heeft in eerdere adviezen de aandacht al 
op deze noodzaak gevestigd. 
7.6. Het Comité wijst de Raad erop dat de Commis­
sie bij een soepele overgang van het tweede naar het 
derde kaderprogramma aanzienlijke problemen zal 
ondervinden met betrekking tot het beheer en de organi­
satie van de hierbij betrokken adviescomités. Het stemt 
in met de gedachte dat de Commissie eventueel de hulp 
van externe managementadviseurs zal inroepen. 
7.7. Het dringt er bij de Commissie op aan deze kans 
te benutten om de banden met de Lid-Staten aan te 
halen en zodoende dichter bij het doel van één „weten­
schappelijke en technologische ruimte" te komen. 
7.8. Het Comité vindt dit een goede gelegenheid om 
bepaalde strategische aanpassingen en nieuwe concep­
ten in een vroeger stadium in het glijdende ka-7.11. Het Comité is echter wel van mening dat de 
Commissie enige duidelijkheid in de zaak zou kunnen 
brengen door in elk aandachtsgebied, uitgesplitst naar 
activiteit, op jaarbasis aan te geven hoeveel geld hier­
voor in het tweede en derde kaderprogramma be­
schikbaar wordt gesteld. Voorts zou de Commissie 
zijns inziens moeten aangeven welke bedragen (naar 
verwachting) door deelnemers aan projecten op basis 
van kostendeling worden ingebracht. 
7.12. Voor een objectieve beoordeling van het voor­
stel dient volgens het Comité te worden nagegaan hoe­
veel geld er tot nog toe in elk aandachtsgebied c.q. 
activiteit is gestoken, hoe de verwachte resultaten ge­
bruikt kunnen worden en wat naar verwachting het 
rendement hiervan zal zijn. 
7.13. Informatie- en communicatietechnologieën 
7.13.1. Het Comité is van mening dat dit gebied 
nagenoeg alles omvat. Het heeft onvoldoende informa­
tie om te kunnen beoordelen of de Commissie zich, in 
een „O & TO-inhaalstrategie", op sectoren wil gaan 
toeleggen die elders (Verenigde Staten, Japan) al ont­
gonnen zijn of om na te gaan of een succesvol resultaat 
van de projecten Europa een leidende positie zou kun­
nen verschaffen. 
Nr. C 56/40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7.3.90 
7.13.2. Volgens het Comité lijkt het er haast op dat 
de werkzaamheden die in het derde kaderprogramma 
worden voorgesteld, een geheel nieuwe generatie van 
deze bedrijfstak moeten opzetten. Daarom zou het 
Comité graag een overzicht willen hebben van de di­
verse toepassingsmogelijkheden van deze werkzaamhe­
den, welke het zou willen vergelijken met aanverwante 
programma's buiten het derde kaderprogramma. Het 
zou willen dat hierbij beter gebruik wordt gemaakt van 
Eureka-programma's zoals Jessi. 
7.13.3. Volgens het Comité is het zaak dat er een 
doelmatige en snelle normaliseringsprocedure op dit 
gebied wordt ingesteld; het dringt erop aan dat daarbij 
ten volle gebruik wordt gemaakt van de faciliteiten 
van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek 
(GCO) en van de Europese normalisatieorganisaties. 
7.14. Industriële en materiaaltechnologie 
7.14.1. Het Comité stemt in met het doel dat met de 
voorgestelde werkzaamheden op het gebied van in­
dustriële en materiaaltechnologie wordt beoogd, name­
lijk een „wederopleving van de Europese verwerkende 
industrie" en een versterking van de concurrentiepositie 
hiervan. Wel vraagt het zich af of er qua aandacht een 
evenwicht bestaat tussen informatietechnologie en de 
andere sectoren van geavanceerde technologie, die nu en 
in de toekomst het draagvlak voor tal van traditionele 
takken van de verwerkende nijverheid en voor de land­
bouw vormen. Het is benieuwd hoe de evaluatie van 
de programma's Brite/Euram^), Flair (2) en Bridge (3) 
uitvalt. 
7.14.2. Het Comité wijst op het belang van nieuwe 
gebieden van materiaaltechnologie, zoals supergeleiding 
en geavanceerde materialen, die snel aan betekenis kun­
nen winnen, in het bijzonder in raakvlakken tussen 
technologieën. Het verwacht van de Commissie dat zij 
een zekere flexibiliteit in deze programma's inbouwt, 
zodat vlot kan worden gereageerd op tendensen die uit 
het fundamenteel onderzoek voortkomen. 
7.14.3. Bij het in het voorstel van de Commissie 
genoemde voorbeeld van de „schone auto" gaat het 
ervan uit dat de Commissie doelt op de talrijke tech­
nieken die moeten worden ontwikkeld en geïntegreerd 
om de concurrentiepositie van de auto-industrie in de 
Gemeenschap te handhaven. 
7.14.4. Het Comité stelt vast welke visie inmiddels 
in Japan in ontstaan ten opzichte van het concurrentie­
vermogen van de industrie: deze houdt in dat een 
permanente reeks van op elkaar aansluitende kleine 
stappen voorwaarts leidt tot een gestadige ontwikkeling 
van kwalitatief betere produkten tegen lagere prijzen. 
Dit soort strategieën dient te worden geanalyseerd en, 
voor zover veelbelovend, te worden toegepast. 
7.15. Milieu 
7.15.1. De Commissie stelt voor, 9% van de mid­
delen aan milieuwerkzaamheden uit te geven. Op het 
eerste gezicht lijkt dit te weinig, maar het Comité stelt 
(!) PB nr. L 98 van 11. 4. 1989, blz. 18. 
(2) PB nr. L 200 van 13. 7. 1989, blz. 18. 
(3) PB nr. C 70 van 20. 3. 1989, blz. 1. vast dat een deel van de researchwerkzaamheden onder 
het hoofdstuk „Energie" betrekking zal hebben op 
schone technologieën, evenals sommige van de werk­
zaamheden op het gebied van industriële en materiaal­
technologie. 
7.15.2. De Commissie dient volgens het Comité be­
slist naar een algemene strategie voor de Gemeenschap 
toe te werken waarin rekening wordt gehouden met 
alle in de Lid-Staten zelf verrichte werkzaamheden. Dit 
is alleen mogelijk door samenwerking en coördinatie in 
de besluitvorming en zal een herbezinning op de huidige 
structuur van adviescomités vereisen. 
7.16. Biowetenschappen en biotechnologie 
7.16.1. Wat dit werkterrein betreft, vestigt het 
Comité de aandacht op zijn commentaar op de kwaliteit 
van het bestaan als algemeen doel. Het dringt er bij de 
Commissie op aan bijzondere aandacht te besteden aan 
de behoeften van gehandicapten, zieken en bejaarden, 
alsook aan de behoefte aan fundamenteel biotechnolo-
gisch en aan landbouwkundig en agro-industrieel, bio­
medisch en gezondheidsonderzoek, zowel in de in­
dustriële als in de openbare sfeer. 
7.16.2. Het is ook zaak dat de Commissie let op de 
noodzaak van een duidelijk beleid om een evenwicht 
aan te brengen tussen onderzoek naar de oorzaak van 
ziekten en gezondheidsonderzoek om het gezondheids-
niveau in de Gemeenschap en de economische gevolgen 
van de te nemen maatregelen te verbeteren. 
7.16.3. Het Comité stemt ermee in dat werkzaamhe­
den op het terrein van biowetenschappen en biotech­
nologie ten behoeve van ontwikkelingslanden in het 
voorstel zijn opgenomen. 
7.16.4. Het Comité wijst op de uitermate grote bete­
kenis van informatie en communicatie op dit terrein en 
dringt erop aan dat eenheden bij de Commissie zoals 
CUBE (4) de beschikking krijgen over voldoende mid­
delen om hun doelstellingen te bereiken. 
7.16.5. Het Comité vestigt de aandacht op de ethi­
sche facetten van enkele programmavoorstellen op dit 
taakgebied en verwijst naar de door hem uitgebrachte 
adviezen over dit onderwerp (5) (6). 
7.17. Energie 
7.17.1. Het Comité neemt kennis van de voorgestelde 
uitbreiding van de activiteiten op energiegebied, maar 
acht het geboden de werkzaamheden naar categorie 
van energieopwekking (fossiele brandstoffen, duurzame 
energiebronnen en -vormen en kernenergie) en inno­
vatieve processen (waterstoftechnologie en andere 
vloeibare brandstoffen, brandstofcellen en fotovol-
taïsche omzetting) uit te splitsen. 
(4) CUBE: overlegeenheid voor biotechnologie in Europa. 
(5) PB nr. C 56 van 6. 3. 1989, blz. 47. 
(6) PB nr. C 159 van 26. 6. 1989, blz. 26. 
7.3.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 56/41 
7.17.2. Uit dit overzicht moet ook blijken welke 
werkzaamheden lopen en zijn voorgesteld met betrek­
king tot de verschillende aspecten van veiligheid, en 
welke werkzaamheden met het milieu verband houden 
(energieproduktie met nulemissie). 
7.17.3. Het Comité dringt er bij de Raad op aan de 
veiligheidswerkzaamheden van de Commissie tot alle 
typen kerncentrales uit te breiden. Zijns inziens is het 
een specifieke opgave van de Commissie te zorgen voor 
internationale bewustwording en inzichten met betrek­
king tot toegepaste methoden om de veiligheid van 
nucleaire installaties te garanderen en te controleren, 
en ook om de technologische vooruitgang in al zijn 
vormen de nucleaire veiligheid ten goede te laten ko­
men. Hiertoe dient de Commissie een vooraanstaande 
positie in te nemen bij alle discussies op Europees en 
op internationaal niveau. 
7.17.4. Het Comité plaatst een vraagteken bij de 
organisatorische banden tussen de directoratengeneraal 
die zich met onderzoek, ontwikkeling, demonstratie en 
beleid op energiegebied bezighouden. Het zou gaarne 
zien dat de voorstellen in hun totaliteit worden ge­
presenteerd en niet opgesplitst naar directoraat-gene­
raal. In het bijzonder zou dit de continuïteit tussen de 
O & TO-fase en de demonstratiefase ten goede komen. 
7.17.5. Volgens het Comité wordt in het ka­
derprogramma onvoldoende aandacht besteed aan 
werkzaamheden die samenhangen met de 
energieproblemen van de minder ontwikkelde landen. 
7.17.6. Het Comité zou zekerheid willen hebben over 
de nauwe samenhang met het Thermie-programma (700 
miljoen ecu) voor 1990-1994, waarmee het heeft inge­
stemd. In dit opzicht zou een gedetailleerdere uitsplit­
sing van Thermie in koolwaterstoffen, steenkool, duur­
zame energie en energie-efficiëntie een algemene herzie­
ning van de Commissievoorstellen gemakkelijker doen 
verlopen (1). 
7.18. Beheer van intellectuele hulpbronnen — Mense­
lijk kapitaal en mobiliteit 
7.18.1. De Commissie wijst erop dat zowel absoluut 
als relatief gezien een forse stijging kan worden gecon­
stateerd in het bedrag voor het beheer van intellectuele 
hulpbronnen (ten opzichte van het tweede ka­
derprogramma). Het is de bedoeling een belangrijk 
programma voor mobiliteit en onderzoekopleiding van 
jonge postdoctorale onderzoekers op te nemen. 
7.18.2. Het Comité heeft het belang van het criterium 
van een uniforme W & T-ruimte in de Gemeenschap 
al vaker onderstreept, in het bijzonder in twee infor­
matieve rapporten over „Betekenis van technologisch 
O & O voor het midden- en kleinbedrijf en „Opleiding 
en aanbod van onderzoekers op het gebied van weten­
schap en technologie in de Gemeenschap". 
7.18.3. Hoewel dit een bevredigende bevinding is, 
vormt deze volgens het Comité nog geen reden tot 
zelfgenoegzaamheid. De mobiliteitsbepalende factoren zijn onder meer de stand van de wetenschap in de 
Gemeenschap en elders en de relatieve kwaliteit van het 
bestaan voor onderzoekers. De Commissie verwacht 
voor de jaren '90 een tekort aan jonge onderzoekers. 
7.18.4. Het Comité zal zijn standpunt over de afzon­
derlijke voorstellen bepalen zodra zij worden voorge­
legd, maar ziet toch enkele problemen waarop zou 
moeten worden ingegaan wanneer het eigenlijke pro­
gramma ter goedkeuring aan de Raad wordt voorge­
legd: 
— de elitecentra zijn thans geconcentreerd in de 
noordelijke Lid-Staten, terwijl zij in tal van de Mid-
delandse-Zeelanden nog in de kinderschoenen 
staan. In de onmiddellijke toekomst zullen daarom 
onderzoekers in deze noordelijke instellingen wor­
den geconcentreerd ten koste van sommige Lid-
Staten; 
— sommige Lid-Staten en met name het Verenigd Ko­
ninkrijk zullen wellicht flink te lijden hebben van 
het potentieel wegstromen van onderzoekers naar 
de Verenigde Staten, indien onderzoekers uit andere 
Lid-Staten van de Gemeenschap binnenkomen; 
— de Gemeenschap lijkt met eigen activiteiten en eigen 
financiering enigszins te overdrijven. Houdt zij vast 
aan het subsidiariteitsbeginsel, dan moet zij trachten 
de wetenschappelijke gemeenschap in de Lid-Staten 
te beïnvloeden en te stimuleren, maar zichzelf daar­
bij tot een minimum aan centrale activiteiten be­
perken. 
7.18.5. Volgens het Comité zou bij de door de Com­
missie te ondernemen werkzaamheden kunnen worden 
nagegaan of zij worden georganiseerd op basis van 
gezamenlijke activiteiten of hooguit op basis van kosten 
voor gezamenlijke rekening. 
8. Wetenschappelijke diensten en beheer van de mid­
delen van de Commissie 
8.1. Het Comité is van oordeel dat aan het nieuwe 
kaderprogramma een zevende werkgebied zou moeten 
worden toegevoegd met de naam „Wetenschappelijke 
diensten en beheer van de middelen van de Commissie". 
8.2. Dit werkgebied zou de volgende uiterst belang­
rijke taken omvatten: 
— het formuleren van een EG-strategie en -plan voor 
het O & TO-beleid in samenwerking met de twaalf 
Lid-Staten, het uitvoeren en het permanent aanpas­
sen hiervan aan de hand van beschikbare informatie; 
— coördinatie van doelstellingen op strategische gebie­
den in de gehele Gemeenschap; 
— vervaardiging van prognoses en het houden van 
toezicht op de werkzaamheden, hetgeen thans in het 
kader van het Monitor-programma (2) gebeurt; 
(!) PB nr. C 10 van 22. 4. 1989. (2) PB nr. L 200 van 13. 7. 1989, blz. 38. 
Nr. C 56/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 90 
— het functioneren van een sociale eenheid die 
O & TO op het gebied van de sociale wetenschap­
pen uitvoert en de voorbereiding van de analyse van 
de sociale gevolgen moet coördineren; 
— een evaluatie-eenheid, die zich permanent met 
evaluatiewerkzaamheden moet bezighouden; 
— evaluatie van de O & TO-strategieën van andere 
handelsblokken en -naties. 
8.3. Deze algemene taken moeten los staan van de 
andere zes werkgebieden en de financiering hiervan mag 
niet ten koste van deze werkgebieden gaan, hoewel het 
benodigde bedrag in het kader van het algemene voor­
stel moet worden gevonden. Dit zevende werkgebied 
zou horizontaal zijn en dit zou ook de enige plaats 
zijn waar de algemene O &c TO-activiteiten van de 
Gemeenschap en van de twaalf Lid-Staten als een een­
heid zouden worden beschouwd. 
9. Beginselen die aan O & TO-voorstellen van de 
Commissie ten grondslag moeten liggen 
9.1. Het Comité vindt dat de Commissie de begin­
selen die bij het selecteren van voorstellen voor 
O & TO-werkzaamheden moeten worden toegepast, 
dient uit te werken en duidelijk dient te formuleren. 
9.2. Bij het opstellen van een aantal adviezen over 
O & TO-voorstellen heeft het Comité de volgende 
vijftien beginselen aangeduid: 
9.3. Subsidiariteit moet niet slechts gelden met be­
trekking tot het onderscheid tussen het EG-niveau en 
het niveau van de Lid-Staten, maar ook bij de verdeling 
van werk tussen de Lid-Staten naar gelang van hun 
sterke punten. 
9.4. De Commissie dient de functies van informatie, 
analyse, prognose, katalysator en stimulering te vervul­
len en pas in laatste instantie subsidies te verstrekken 
voor programma's om de met de Lid-Staten overeen­
gekomen doelstellingen te bereiken. 
9.5. De Commissie dient de samenhang binnen de 
Gemeenschap te bevorderen als tegenwicht tegen de 
politieke opsplitsing in Lid-Staten met verschillende 
economische niveaus en derhalve met uiteenlopende 
O & TO-structuren. Hiertoe dient zij de totstand­
koming van nieuwe kenniscentra in de Lid-Staten te 
bevorderen die zullen helpen bij scholing en regionale 
samenwerking. 
9.6. De Commissie dient een „top-down" aanpak 
voortvloeiend uit de resultaten van een gezamenlijke 
analyse en strategie van Lid-Staten en Commissie te 
combineren met een „bottom-up" aanpak die uit de 
werkzaamheden van de adviescomités voortkomt. Bij 
het formuleren van de voorstellen moet volledig inzicht 
in de omvang van de in de Lid-Staten verrichte werk­
zaamheden bestaan. 9.7. De Commissie dient behalve met de we­
tenschapskringen in de Gemeenschap ook systematisch 
contact met bedrijfsleven, werkenden en consumenten 
te zoeken om hen naar hun standpunt te vragen. 
9.8. De Commissie moet bijdragen tot het creëren 
van een driedimensionale W & T-ruimte in de Gemeen­
schap met dwarsverbindingen tussen Lid-Staten (en hun 
regionale activiteiten), tussen O & TO-instellingen (be­
drijfsleven, hoger onderwijs, researchlaboratoria) en 
tussen wetenschappers. 
9.9. De Commissie moet nagaan hoe de financiering 
flexibel op de programmabeoordeling kan worden afge­
stemd, terwijl het contractonderzoek en de gezamenlij­
ke activiteiten toch voldoende zekerheid wordt gebo­
den. Het is uitermate belangrijk dat succesvolle pro­
gramma's kunnen worden versterkt en tegenvallende 
projecten kunnen worden ingekrompen of stopgezet. 
9.10. Er is behoefte aan selectie en concentratie om 
uit te komen bij een gering aantal programma's van 
voldoende omvang, die aan de meest efficiënt werkende 
kenniscentra in de Lid-Staten worden toegewezen, dui­
delijk omschreven doelstellingen hebben (waarvan later 
kan worden nagegaan in hoeverre zij zijn bereikt) en 
een gunstige kosten/batenverhouding te zien geven. Bij 
de selectie dient te worden uitgegaan van prioriteit en 
betekenis en moet worden geïnformeerd en gekeken 
naar O & TO-programma's die in de Lid-Staten worden 
uitgevoerd. 
9.11. De Commissie dient haar budget te gebruiken 
als hefboom ter versterking van de effecten van de 
nationale uitgaven. 
9.12. De werkzaamheden dienen door de Commissie 
weer aan nationale, regionale of interregionale „pro­
jecteigenaren" te worden overgedragen zodra dit haal­
baar en financieel interessant is. 
9.13. Alle programma's moeten worden geëvalueerd. 
Deze evaluaties dienen op ieder programma afzonder­
lijk te worden toegesneden. Er mag niet te veel weten­
schappelijk werk bijeengenomen worden voor een 
evaluatie binnen de eigen groep. De Commissie dient 
hiertoe een pakket van eenvoudige en effectieve evalua­
tierichtsnoeren vast te stellen. 
9.14. Er mogen geen programma's worden goed­
gekeurd zonder dat tevoren overwogen is wat er met 
eventuele succesvolle resultaten hiervan moet worden 
gedaan. 
9.15. De voor te stellen programma's dienen zo nodig 
vergezeld te gaan van een evaluatie van de gevolgen 
voor de kwaliteit van het bestaan. 
9.16. De programma's dienen te berusten op een 
nieuwe aanpak met betrekking tot „precompetitiviteit" 
BÓ5^ Publicatieblad van de europese Gemeenschappen ^r.C^B^ 
en de verdere ontwikkeling van succesvolle resultaten 
moet in het li^ht van ^ureloaprojecten en andere moge^ 
lijkheden worden gezien. 
^,1^. In de speciheloeprogramma^sdient een bevredig 
genderegeling voor problemen in verband met intel 
lectueleeigendomsrechten te worden geboden^ 
^BiD. r^et comité wijst erop dat overleg met de 
sociale partners, het bedrijfsleven en werknemers in 
ieder stadium van de CO OLlCOprogramma^svan groot 
belang is^ 
Iu5 I^e^müe van aan het marktstadium voorafgaande 
werkzaamheden 
l^.L r^et comité wijst op een kennelijk verschil in 
interpretatie van de „precompetitiviteitseis^tussen de 
diverse aandachtsgebieden, ^let neemt aan dat dit 
voortkomt uit een wijziging inde toepassing vanhet 
kostendelingsprincipe ^OA^, waarop de contracten 
voor gezamenlijke rekeningen gebaseerde de financiële 
steun van de commissie neemt af^ naarmate het project 
de markttase nadert ^regressieve hnancieringP L^it 
principe wordt alleen toegepast wanneer de resultaten 
van een project voor winstdoeleinden worden gebruikt, 
lO^Pi, P^ C^omitédringt er bij deR.aadopaan 
van de commissie een duidelijke verklaring over de^e 
gewijzigde aanpak met betrekking tot exploitatie vóór 
de markttase te vragen, hierbij dient rekening te wor 
den gehoudenmet het t^eitdatde Gemeenschap moet 
kunnen blijven concurreren met andere blokken, ^oals 
deVerenigde staten en de Aziansche industrielanden, 
10BL Plet comité wijst op de belangrijke rol die 
eureka kan spelen, en vraagt de commissie na te gaan 
welkemogelijkheden eureka biedtomsamenwerking 
te bevorderen, 
10,^, Idet comité vraagt de R.aad tevoren na te gaan 
op welke gebieden CO o^TC^ is gericht op het stuk van 
hnanciële steun, belastingen, douanerechten, normen 
enverordeningen vanC^emeenschapenLid^taten.Er 
bullen voorbereidende werk^aamhedennodigzijnom 
het pad voor de markt van innoverende produkten en 
technologieën te ebenen, gebeurt dit niet op het juiste 
tijdstip, dan loopt men het risico dat een groot deel van 
de voorsprong als gevolg een succesvol CO ceTCOwerk 
verloren gaat ot dat concurrenten hun relatieve achtera 
stand inmiddels grotendeels inlopen. 
11, PoepassmgvandeC^o^PC^resuhaten 
11,1 Plet Comité is van mening dat de commissie 
altijdonvoldoendeaandachtaande verspreiding van 
technologische kennis heert besteed en dat ^ij^ichdaarD 
om op haar inspanningen moet beginnen en deze dient 
te versterken. 11,^, l^et comité is het eens met de preambule van 
het voorstel, waarin staat dat de verspreidingen de 
exploitatie van de CO o^TCOresultaten een onmisbaar 
onderdeel van het innovatieproces vormen, met name 
voor het midden en kleinbedrijf endat het daarom 
wenselijkiseenalgemeeninitiatietteontplooiendat 
alle werkzaamheden op CO ÖLpGgebied bestrijkt. 
11.^, In artikel ^ van het voorstel wordt bepaald 
dat voordehnancieringvande werkzaamheden met 
betrekking tot de toepassing van de resultaten van 
specifieke programmas^org^al worden gedragen door 
herschikking van de voor deze activiteiten toegewezen 
bedragen volgens een voor elk specihek programma 
vast te stellen percentage. 
11,^. IdetC^omitéis niet van mening datartikel^ 
vooreen adequaat toepassingsmechanisme zorgt. L^e 
commissie zoudaarom moeten wordengevraagd de 
beboetten te herzien en een „alomvattend initiatief^ 
voor te stellen. 
11.^, Er mag geen CO OL TCOprogramma worden 
uitgevoerd zonder een coherent en gelootwaardigtoe^ 
passingsprogramma dat in werking moet treden indien 
resultaten worden gevonden die aan de doelstellingen 
van het programma beantwoorden. 
11,^, In een dergelijk toepassingsprogramma moeten 
de tijden dekosten wordengeschat van elk van de 
duidelijkomschreven stappen die ertoe moeten leiden 
datde resultaten het marktstadium bereiken dan wel 
voor algemeen gebruik beschikbaar komen. 
1L^, L^e optimale aanpak voor de bescherming van 
de intellectuele eigendom, inclusiet een kostenoverzicht 
en een tijdschema, dient te worden geschetst. 
11,^, Elk G OL TGprogramma dient vergezeld te 
gaan van een beoordeling van de gevolgen voor de 
kwaliteit van het bestaan, In het bijzonder dienen even 
tuele ethische overwegmgenduidelijktewordenomD 
lijnd, 
11.^, Idetprogrammadient vergezeld tegaan van 
een analvse van de betekenis van succesvolle resultaten 
voor het Ail^B en aan te geven hoe ervoor kan worden 
geborgd dat de^e optimaal door het ^tl^B worden geëx 
ploiteerd, 
11.1^, r^et comité wil niet ingaan op de vraag hoe 
de commissie ^ichhet best kanorganiserenomdeze 
doelstellingen te bereiken, ^èl wil het suggereren dat 
toepassingen doorgaans het meeste succes hebben wan 
neer de lijn tussen onderzoek en praktische toepassing 
niet wordt onderbroken.COvergangen tussen directora^ 
tengeneraal, tussen programmals o^ tussen bud^ 
getpostendienen,waar mogelijk, te worden vermeden. 
Nr. C 56/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7.3.90 
12. Eureka 
12.1. Het Comité stemt in met de bijdrage van de 
Commissie aan en haar medewerking bij de Eureka-
werkzaamheden. Deze activiteiten moeten in de lijn van 
de O & TO-strategie van de Gemeenschap liggen. De 
Commissie stelt voor, haar band met Eureka te ver­
sterken als instrument dat minimale beperkingen oplegt 
aan in de strategische lijn liggende werkzaamheden op 
gebieden die dicht bij de marktfase zijn aangekomen. 
12.2. Het Comité stelt vast dat de Commissie op 
grond van artikel 130 M van het EEG-Verdrag kan 
deelnemen aan de O & TO-activiteiten die door ver­
scheidene Lid-Staten zijn opgezet, met inbegrip van 
deelneming aan de voor de uitvoering van die pro­
gramma's tot stand gebrachte structuren. Het adviseert 
de Commissie dan ook deel te nemen aan relevante 
Eureka-projecten, zoals het Jessi-programma inzake mi-
cro-elektronica en het programma voor HDTV. 
12.3. Het Comité stelt de Commissie voor, een over­
zicht van haar verbindingen met Eureka en van de 
hierdoor geboden mogelijkheden via toepassingsvoor-
stellen uit te brengen. In het aan de programmavoorstel-
len toe te voegen toepassingsplan zou vaker aan aan­
sluiting bij Eureka kunnen worden gedacht. 
13. Internationaal beleid 
13.1. Volgens het Comité is er behoefte aan een 
duidelijke uitspraak van de Commissie over internatio­
naal O & TO-beleid en de toekomstige rol van derde 
landen. Een dergelijk beleid is van belang voor het 
bedrijfsleven en is niet alleen van invloed op diens 
concurrentievermogen, maar ook op zijn buitenlandse 
investeringen en de lokatie en de strategie van zijn 
O&TO. 
13.2. Het Comité stemt ermee in dat EG-pro-
gramma's voor EVA-landen openstaan wanneer in af­
wachting van de Europese economische ruimte van 
achttien landen duidelijke wederzijdse voordelen kun­
nen worden verwacht van de harmonisering van nor­
men door de Europese normalisatie-instituten. 
13.3. De Commissie dient na te denken over bilate­
rale samenwerkingsovereenkomsten op O & TO-ge-
bied met bepaalde landen in Oost-Europa om deze 
landen, wanneer de tijd rijp is, bij COST-projecten te 
betrekken. 
13.4. Het Comité is het eens met de benadering van 
de Commissie met betrekking tot de problematiek van 
de landen met een ontwikkelingsachterstand. 13.5. In de O & TO-strategie dient aandacht te wor­
den besteed aan de positie van de belangrijkste concur­
renten van de Gemeenschap, namelijk de Verenigde 
Staten en Japan, met name waar het gaat om de vraag 
of hun activiteiten in de Gemeenschap voor subsidie in 
aanmerking komen en welk gebruik wordt gemaakt van 
uit EG-subsidie voortvloeiende intellectuele eigendom. 
13.6. Het Comité steunt de Commissie in haar po­
gingen haar werkzaamheden doorzichtiger te maken, 
maar vindt dat tegelijkertijd de informatie in verband 
met prognoses en evaluatie van resultaten enigszins 
dient te worden beschermd. 
14. De rol van het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek (GCO) 
14.1. Het Comité stemt in met het voorstel van de 
Commissie om het GCO in te schakelen voor het ver­
krijgen van een onpartijdige en onafhankelijke des­
kundige zienswijze. Dit zal alle beleidsonderdelen van 
de Gemeenschap ten goede komen. Het GCO zou vol­
gens de Commissie gedurende al haar activiteiten een 
soort „technisch geweten" moeten vormen. Het dient 
technische gegevens te verschaffen die alle hierbij be­
trokken directoraten-generaal van de Commissie nodig 
zullen hebben als uitgangspunt voor hun regelgeving 
en beleidsvorming. Deze hulp zal Commissie en de 
nationale regeringen van pas komen wanneer zij moeten 
trachten de bescherming van gezondheid en veiligheid 
van burgers (en van dieren) en de bescherming van het 
milieu op één noemer te brengen met de behoefte aan 
deregulering en een minimum aan bureaucratie. 
14.2. Het Comité merkt op dat het niet in de bedoe­
ling van de Commissie ligt, in het nieuwe kaderpro­
gramma een omvangrijk programma voor door het 
GCO te verrichten verkennend (zuiver theoretisch of 
fundamenteel) onderzoek voor te stellen. Dit besluit 
komt overeen met het subsidiariteitsbeginsel, op grond 
waarvan dergelijke werkzaamheden bij voorkeur door 
universiteiten worden verricht. 
14.3. Het Comité heeft kennis genomen van het 
voorstel om het GCO werk te laten verrichten voor 
particuliere of openbare derden, dat kan worden be­
schouwd als overgangsoplossing voor huidige proble­
men. Wel vindt het Comité dat de hoeveelheid werk op 
dit gebied geleidelijk zou moeten worden teruggebracht 
naarmate andere taken in omvang toenemen. Het denkt 
dat deze aanpak geen goede zaak is en ongeschikt is 
voor een laboratorium van de Commissie zodra de 
noodzakelijke herindeling en reorganisatie van het per­
soneel zullen zijn voltooid. 
14.4. Het Comité is van mening dat het GCO in 
plaats daarvan zijn werkzaamheden dient te concentre­
ren op een beperkt aantal onderwerpen die het best op 
EG-niveau kunnen worden behandeld. 
B.ó.^u Publicatieblad van de europese Gemeenschappen ^r.C^B^ 
r^Bó. r^etGCCO dient permanent te werken aan nu-
cleaire veiligheid en zou daartoe een soort informatief 
centrum en forum moeten vormen waar Lidstaten die 
aankemenergie vasthouden, Lid-^tatenkunnen ont­
moeten die hiervan hebben afgezien, en informatie moe-
ten verstrekken over stralingsbescherming, radioactief 
afval en anderezaken diedegezondheid en de veiligheid 
van alle burgers aangaan. 
^.^. r^et GCG zou een soortgelijk informatie-
centrum en forum moeten zijn voor industriële veilig­
heid, waarbij moetworden gedacht aan grote industries 
leongelukken als uit de handgelopen reacties,e^-
plosies, het wegstromenvan stoffen in de lucht, enz. 
Deze informatie zal voor de Lidstaten een onafhanke 
lijke wetenschappelijke grondslag vormen voor re-
gelgevingdie berust op wetenschappelijke inzichten, 
^en dergelijke methode ^ou voor bedrijfsleven en werk-
nemers een goede zaak fijnen zou eventuele bezorgd­
heid bij de burgers wegnemen. 
1^. r^et GCG zou voor technische begeleiding 
moeten zorgen in de vorm van gemeenschappelijke test­
en meetmethoden en de interpretatie hiervan voor het 
Europees ^ilieubureau, en dient te worden beschouwd 
als de spil van een regionale bijdrage van de Gemeen­
schap tot een wereldomvattend programma van globale 
veranderingen. 
r^. r^etGCCo^ zou moeten fungeren als knooppunt 
in een reeks laboratoriumnetwerken die zich bezig­
houden met een grote hoeveelheid normvoorbereidende 
werkzaamheden, milieubescherming,gezondheid,nu-
cleaireen industriële veiligheid, levensmiddelenhygiëne, 
testen van geneesmiddelen en achtergrondwerkzaamhe-
denin verband met testen voor de ^ogenaamdefun 
damentele vereisten van de richtlijnen inzakede nieuwe 
Aanpak, r^et Comité stemt in dit verband in met het 
GGCo^-initiatief op het terrein van structurele mechanis­
men, dat zou moeten worden uitgebreid tot andere 
gebieden van onderzoek in de bouw, met name 
structurele stabiliteit, testen van brandveiligheid en 
warmte-en geluidsisolatie. 
r4.^. r^et comité zou het een goede zaak vinden als 
het GCCO op grond van zijn ervaringhet voortouw 
neemt bij en deelneemt aan projecten voor gezamenlijke 
rekeningengezamenlijkeactiviteiten voor ^over zijn 
middelen dit toelaten. 
1^.1^. ^el dient volgens het Comité zorgvuldig te 
worden gekeken naar de wijze waarop dê^kosten van 
het GCCo^ in het kaderprogramma zijn begroot, daarin 
rijntaken immerseen horizontaledimensie^it.^ventue-
le remmende effecten op de toewijzing van taken waar 
voor het GCCO debesteinfrastructuur in huis heeft, 
moeten namelijk worden afgezwakt. 
i^E ^enormvoorbereidende dimensie 
l^.L 1-let Comité stemt in met het toevoegen van de 
normvoorbereidende dimensie aan de CO o^PCO-activi 
teiten van de gemeenschap ten einde voor het weten­
schappelijke en technische draagvlak te zorgen dat no dig is voor het vaststellen van adequate normen en 
standaarden. Alduskan de verwezenlijkingvan de interD 
ne markt vlotter verlopen en kan beter op de toegeno-
menverantwoordelijkhedenvandeGemeenschanom 
milieu, gezondheids en veiligheidsgebied worden inge­
speeld.Volgens het Comité ^alditvoornemen bijdragen 
tot de in algemene zin nagestreefde verwezenlijking van 
de kwaliteit van het bestaan. 
L^. ^r bestaat behoefte aan een op wetenschappe­
lijke kennis gebaseerd pakket ^G-maatregelen.IÓit is 
ongetwijfeld te verkiezen boven in de afzonderlijke Lid­
staten vastgestelde verordeningen,waarvoor niet altijd 
van de jongste wetenschappelijke bevindingen is uitge­
gaan. 
lóE^. Vanuit het oogpunt van de industrie is het 
zinvol dat erin de Gemeenschap één serie vereisten 
voor de veiligheid en keuring van geneesmiddelen, ge-
zondheidsprodukten en levensmiddelen, alsmede ter be 
scherming van de consument en het publiek in het 
algemeen wordt gehanteerd. C^p deze manier beschikt 
de industrie over een grotere zekerheid en kandij goed­
koper en sneller nieuwe produkten op de markt 
brengen. fOit aspect wordt des te belangrijker naarmate 
de kosten vanGo^TG voor nieuwe produkten stijgen 
enomdatdevoorhet testen vaneen nieuwprodukt 
noodzakelijke tijd afgaat van de periode van octrooibe­
scherming. 
loE^. ^én enkele reeks door de Commissie voor de 
gehele Gemeenschap vastgestelde vereisten zou als een 
onafhankelijke en neutrale norm worden beschouwd. 
ióEóE L^eGoePG-inspanningen van de Commissie 
moeten ook een rol bij de vaststelling van de normen 
en standaarden voorde grote^G-markt spelen, l^et 
moet worden uitgesloten dat de duizenden in de Lid­
staten gehanteerde normen vóór 1^ tot europese 
normen kunnen worden geharmoniseerd, r^eel wat ja­
ren galmen het nog moeten doen met de erkenning van 
eikaars certificatie-en keuringsprocedures en metho­
den, waarbij, in kritische sectoren, dient te worden 
uitgegaan van de basisvereisten voor gewondheid en 
veiligheid welkeindeuitdel^ieuwe Aanpak voort­
vloeiende richtlijnen zijn neergelegd. 
ió.^. ^at het milieu betreft kan de Commissie, met 
eencoördinatie vandecommunautairestrategie,een 
belangrijke stap zetten op de weg naar een wereldwijde 
aanpak van de milieuproblemen. Gm tot effectieve ver­
ordeningen ter bescherming van het milieu te kunnen 
komen, is een goed ontwikkelde wetenschappelijke 
onderbouw op het terrein van C^o^PCO onontbeerlijk, 
hierbij is het van het grootste belang dat meer inlicht 
wordt verkregen in natuurlijke verschijnselen die ^ich 
op het land, in de oceanen en in de biosfeer voordoen. 
L^e Lidstaten gouden hun krachten in het ka 
derprogramma van de gemeenschap moeten bundelen. 
1ÓEB5 Gok met betrekking tot een veilig gebruik van 
kernenergie is een gemeenschappelijke aanpak geboden. 
1^. Gp een aantal terreinen ^al coördinatie met 
activiteitenbuitendeC^emeenschannodigzijnenzal 
met andere organisaties in europa, Amerika en landen 
in de stille Gceaan moeten worden samengewerkt. L^it 
Nr. C 56/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 90 
geldt in het bijzonder voor nucleaire veiligheid en ecolo­
gische vraagstukken. 
15.9. Normen zijn weinig doeltreffend zolang er geen 
methode is om te controleren of aan de normvereisten 
is voldaan. Of er nu met geharmoniseerde Europese 
normen wordt gewerkt of niet, het komt er op aan dat 
er door alle partijen aanvaarde testmethodes worden 
gebruikt om produkten van een keurmerk te kunnen 
voorzien. 
15.10. Met de haar ter beschikking staande facili­
teiten kan de Commissie in samenwerking met de in 
de Lid-Staten aanwezige voorzieningen een snelle en 
effectieve bijdrage hiertoe leveren, door een overzicht 
van de in de Lid-Staten gebruikte keuringsmethodes 
op te stellen, referentiemonsters vast te stellen en de 
testresultaten van de Lid-Staten aan de gemeenschappe­
lijke referentie te toetsen. 
16. Intellectuele eigendom 
16.1. Het Comité vraagt de Commissie het ontwerp 
van kaderprogramma te steunen op een frisse kijk op 
de effecten van de regeling inzake intellectuele eigendom 
op de doeltreffendheid van O & TO. 
16.2. Met name aan twee gebieden dient met spoed 
aandacht te worden besteed: 
16.2.1. Bij de toepassing van O & TO-resultaten is 
het voorschrift uitsluitend niet-exclusieve licenties te 
verstrekken onrealistisch en een remmende factor. 
16.2.2. In de gehele Gemeenschap dienen test­
methoden en toelatingscriteria te worden geharmoni­
seerd om de tijd en de kosten die nodig zijn voor 
commerciële ontwikkeling van nieuwe produkten terug 
te brengen. 
17. Europese samenwerking 
17.1. Volgens het Comité dienen Europese sa­
menwerkingsvormen als het Europees Ruimtevaart­
agentschap (ESA) en het Europees laboratorium voor 
deeltjesfysica (CERN) in de O & TO-strategie van de 
Gemeenschap een belangrijke rol te spelen. 
17.2. De Commissie dient een algemeen overzicht 
van de behoeften van de Gemeenschap op door deze 
organisaties bestreken specifieke gebieden uit te werken 
en een algemene strategie voor de Gemeenschap te 
plannen, waarbij zij van de activiteiten van de afzonder­
lijke Lid-Staten dient uit te gaan. 
17.3. Artikel 130 M van het EEG-Verdrag biedt deze 
mogelijkheid en het Comité is van mening dat de Com­
missie hiervan volledig gebruik dient van te maken. 18. Midden- en kleinbedrijf 
18.1. Het Comité stelt vast dat behalve in de pream­
bule van het voorstel niet wordt gewezen op het belang 
om het MKB bij O & TO-werkzaamheden te betrekken 
en informatie hierover aan deze bedrijfscategorie door 
te geven. 
18.2. Het vestigt de aandacht van de Commissie 
op het door zijn Afdeling voor energie en nucleaire 
vraagstukken opgestelde informatief rapport over de 
betekenis van O &c TO voor het MKB. Het dringt 
er bij de Commissie op aan een mededeling over dit 
onderwerp voor te bereiden ten einde de betrokkenen 
op de hoogte te stellen van de meest recente zienswijze 
van de Commissie en de discussie te stimuleren. 
18.3. In het bijzonder vestigt het Comité de aandacht 
van de Commissie (zoals in het verleden al is gebeurd) 
op het Small Business Innovation Research Programme 
(SBIR) van de Verenigde Staten als aanpak van door 
de overheid gefinancierde O & O-werkzaamheden. Een 
nauwkeurige bestudering van dit initiatief uit de Ver­
enigde Staten door de Commissie zou kunnen leiden 
tot een voorstel voor een vergelijkbaar netwerk voor 
dergelijke activiteiten in de Gemeenschap. 
18.4. Het strategisch programma voor innovatie en 
overdracht van technologie (Sprint) (*) werd goed­
gekeurd met een budget van 90 miljoen ecu voor de 
periode 1989-1993 (ten opzichte van 18,6 miljoen ecu 
voor de vier jaar daarvóór). Het valt buiten het ka­
derprogramma. Doel van het programma is het midden-
en kleinbedrijf te helpen om sneller toegang te krijgen 
tot nieuwe technologieën uit andere Lid-Staten door 
middel van subsidies voor joint ventures om tegemoet 
te komen in de internationale advieskosten. 
18.5. De Commissie zou moeten nagaan in hoeverre 
de programma's Value (2) en Sprint elkaar overlappen 
en of zij in het kaderprogramma gezamenlijk zouden 
moeten worden beheerd. 
19. Bewustwording door communicatie 
19.1. Het Comité vestigt de aandacht van de Com­
missie op de noodzaak haar communicatietechnieken 
te verbeteren om een voorlichtingsniveau op alle ni­
veaus te bereiken dat voor het welslagen van haar 
O & TO-activiteiten van levensbelang is. 
19.2. Wat de technische kant van de zaak aangaat, 
kan het Comité zich vinden in de opmerking van het 
evaluatiepanel dat een dienst voor informatie-uitwisse­
ling nodig is om de ontwikkeling in de O & TO-Ge-
(!) PB nr. L 112 van 25. 4. 1989, blz. 12. 
(2) PB nr. L 200 van 13. 7. 1989, blz. 23. 
7.3.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 56/47 
meenschap in een hogere versnelling te brengen en de 
kosten terug te dringen. 
19.3. Op alle niveaus bestaat behoefte aan een een­
voudig en meer gespreid onderzoek naar de O & TO-
activiteiten om na te gaan waaraan het geld is besteed 
en welke resultaten zijn bereikt. Dit zal bijdragen tot het ontstaan van inzicht in de deskundigheid van de 
Commissie en de prioriteiten. 
19.4. De Raad zou de Commissie moeten vragen een 
adequaat en uit kostenoogpunt efficiënt voorstel in te 
dienen dat spoedig zou kunnen worden uitgevoerd. 
Gedaan te Brussel, 15 november 1989. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
Advies over: 
— het voorstel voor een beschikking van de Raad inzake de verwezenlijking van een 
geleidelijke convergentie van de economische ontwikkeling gedurende de eerste fase van 
de Economische en Monetaire Unie en de 
— de aanbeveling voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 64/300/EEG 
betreffende de samenwerking tussen de centrale banken van de Lid-Staten der Europese 
Economische Gemeenschap (') 
(90/C 56/12) 
De Raad heeft op 22 oktober 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het Economisch 
en Sociaal Comité om advies te vragen over de bovengenoemde voorstellen. 
De Afdeling voor economische, financiële en monetaire vraagstukken, die met de voorberei­
ding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 november 
1989 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Meyer-Horn, co-rapporteur de heer Drago. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 271e zitting (vergadering van 
16 november 1989) het volgende advies uitgebracht, dat zonder stemmen tegen, bij twee 
onthoudingen is goedgekeurd. 
I. VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN 
DE RAAD INZAKE DE VERWEZENLIJKING 
VAN EEN GELEIDELIJKE CONVERGENTIE 
VAN DE ECONOMISCHE ONTWIKKELING 
GEDURENDE DE EERSTE FASE VAN DE 
ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE 
(COM(89) 466 DEF. VAN 13. 10. 1989) 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Economisch en Sociaal Comité staat positief 
tegenover het voorstel voor een beschikking van de 
Raad tot verwezenlijking van een geleidelijke conver­
gentie van de economische ontwikkeling in de eerste 
fase van de Economische en Monetaire Unie. 1.2. Het Comité heeft zich op diverse plaatsen (2) al 
uitgesproken voor een herziening van de beschikking 
van de Raad van 18 februari 1974 betreffende de verwe­
zenlijking van een hoge mate van convergentie van de 
economische politiek, omdat deze tekst in de praktijk 
nauwelijks werd toegepast. 
1.3. Een hogere mate van convergentie van de econo­
mische ontwikkeling en een sterkere coördinatie van de 
economische politiek lijken meer dan ooit noodzakelijk 
nu de interne markt met rasse schreden nadert en op 
1 juli 1990 de eerste fase van de Economische en Mo­
netaire Unie moet worden ingeluid. 
(') PB nr. C 283 van 9. 11. 1989, blz. 6. (2) Met name in het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité over het Economische Jaarverslag 1988/1989 van de 
Commissie (PB nr. C 23 van 23. 1 1989).