P9_TA(2021)0414

Bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen

Resolutie van het Europees Parlement van 7 oktober 2021 over de bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen (verzoekschriften nrs. 2582/2013, 2551/2014, 0074/2015, 0098/2015, 1140/2015, 1305/2015, 1394/2015, 0172/2016, 0857/2016, 1056/2016, 1147/2016, 0535/2017, 1077/2017, 0356/2018, 0367/2018, 0371/2018, 0530/2018, 0724/2018, 0808/2018, 0959/2018, 0756/2019, 0758/2019, 0954/2019, 1124/2019, 1170/2019, 1262/2019, 0294/2020, 0470/2020, 0527/2020, 0608/2020, 0768/2020, 0988/2020, 1052/2020, 1139/2020, 1205/2020, 1299/2020, 0103/2021 en andere) (2020/2209(INI))

(2022/C 132/11)

Het Europees Parlement,

— gezien de in de titel van deze resolutie vermelde verzoekschriften over kwesties in verband met handicaps, en gezien de eerdere beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften,

— gezien artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

— gezien de artikelen 19, 48, 67, lid 4, 153, 165, 168 en 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

— gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 3, 21, 24, 26, 34, 35, 41 en 47,

— gezien de Europese pijler voor sociale rechten, met name de beginselen 1, 3, 10 en 17,

— gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (het Gehandicaptenverdrag), dat op 21 januari 2011 in werking is getreden, volgens Besluit 2010/48/EG van de Raad van 26 november 2009 betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (1),

— gezien de algemene opmerkingen over het Gehandicaptenverdrag als gezaghebbende leidraad voor de tenuitvoerlegging ervan,

— gezien de gedragscode tussen de Raad, de lidstaten en de Commissie tot vaststelling van interne regelingen voor de uitvoering door en de vertegenwoordiging van de Europese Unie met betrekking tot het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (2),

— gezien de slotopmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap van 2 oktober 2015 over het initiële verslag van de Europese Unie,

— gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind,

— gezien het strategisch onderzoek van de Europese Ombudsman naar de wijze waarop de Commissie ervoor zorgt dat personen met een handicap toegang hebben tot haar websites,

— gezien de handeling van de Raad tot vaststelling van een herziene versie van het EU-kader dat is voorgeschreven door artikel 33, lid 2, van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap,

— gezien het strategisch onderzoek van de Europese Ombudsman naar de wijze waarop de Commissie toezicht houdt op EU-middelen die worden gebruikt voor de bevordering van het recht op zelfstandig wonen van personen met een handicap en ouderen,

— gezien het door het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten opgestelde verslag over de grondrechten 2020,

— gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 december 2019 getiteld “Vormgeving van de EU-agenda voor de rechten van gehandicapten 2020-2030”,

— gezien de index voor gendergelijkheid 2020 van het Europees instituut voor gendergelijkheid,

— gezien Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (3),

— gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (4),

— gezien Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties (5),

— gezien Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (6),

— gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad (7),

— gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (8),

— gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021 getiteld “Een Unie van gelijkheid: Strategie voor de rechten van personen met een beperking 2021-2030” (COM(2021)0101),

— gezien het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid (COM(2008)0426, “de antidiscriminatierichtlijn”), en het standpunt van het Parlement van 2 april 2009 hierover (9),

— gezien de aanbeveling van de Raad van 4 juni 1998 over een parkeerkaart voor personen met een handicap (10),

— gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot invoering van een Europese kindergarantie (11),

— gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 27 november 2020 over de beoordeling van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie 2010-2020 (SWD(2020)0291),

— gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (12),

— gezien zijn resolutie van 18 juni 2020 over de Europese strategie inzake handicaps post-2020 (13),

— gezien zijn resolutie van 8 juli 2020 over de rechten van personen met een verstandelijke handicap en hun familie tijdens de COVID-19-crisis (14),

— gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de Europese Green Deal (15),

— gezien zijn resolutie van 10 maart 2021 over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2000/78/EG tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep in het licht van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (16),

— gezien zijn resolutie van 29 november 2018 over de situatie van vrouwen met een handicap (17),

— gezien zijn studie van 3 november 2016 getiteld “European Structural and Investment Funds and people with disabilities in the European Union”,

— gezien zijn studie van 15 september 2017 getiteld “Inclusive education for learners with disabilities”,

— gezien zijn studie van 9 oktober 2015 getiteld “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities” en de geactualiseerde versies van 2016, 2017 en 2018,

— gezien zijn grondige analyse van 15 augustus 2016 getiteld “The European Accessibility Act”,

— gezien zijn studie van 8 mei 2018 getiteld “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility”,

— gezien zijn studie van 15 juli 2020 getiteld “The Post-2020 European disability strategy”,

— gezien artikel 54 en artikel 227, lid 3, van zijn Reglement,

— gezien de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken,

— gezien de brief van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid,

— gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften (A9-0261/2021),

A. overwegende dat circa 1 % van alle verzoekschriften die de Commissie verzoekschriften elk jaar ontvangt, betrekking heeft op diverse kwesties in verband met handicaps;

B. overwegende dat er in de EU naar schatting 87 miljoen personen met een handicap zijn (18);

C. overwegende dat 37 % van de mensen van 15 jaar en ouder in de EU (matige of ernstige) fysieke of zintuiglijke beperkingen heeft (19);

D. overwegende dat uit verzoekschriften over kwesties in verband met handicaps blijkt met welke problemen personen met een handicap worden geconfronteerd, en dat hieruit tevens blijkt dat zij in hun dagelijks leven met discriminatie en belemmeringen te maken krijgen en niet de in het Gehandicaptenverdrag verankerde fundamentele vrijheden en grondrechten genieten, zoals toegang tot het openbaar vervoer en de bebouwde omgeving, het gebruik van gebarentalen, en financiering van en gelijke toegang tot onderwijs en beroepsopleiding;

E. overwegende dat algemeen wordt erkend dat personen met een handicap in het dagelijks leven nog steeds te maken hebben met een veelvoud aan belemmeringen en discriminatie waardoor zij niet de fundamentele vrijheden en grondrechten genieten die zijn verankerd in de toepasselijke rechtskaders van de EU en de VN; overwegende dat hierbij onder meer moet worden gedacht aan de wederzijdse erkenning van de status van persoon met een handicap door de lidstaten (aangezien het vrije verkeer van personen met een handicap in de EU wordt belemmerd door een gebrek hieraan), toegang tot het openbaar vervoer, fysieke, zintuiglijke en cognitieve toegankelijkheid van de bebouwde omgeving, goederen, diensten en programma’s, het gebruik van gebarentalen en alle andere middelen en types van toegankelijke communicatie en informatie, financiering van en gelijke toegang tot onderwijs en beroepsopleiding, toegang tot de arbeidsmarkt, toegang tot individuele ondersteuning en opneming in de gemeenschap, en gelijke kansen en gelijke behandeling in arbeid en beroep;

F. overwegende dat alle personen met een handicap gelijke rechten op voet van gelijkheid met anderen hebben ten aanzien van alle aspecten van het leven, en dat er niet mag worden getornd aan hun waardigheid en hun recht op gelijke behandeling, zelfstandig wonen, autonomie en volledige deelname aan de samenleving, waarbij zij mogen verwachten dat hun bijdrage aan de sociale en economische vooruitgang van de EU wordt geëerbiedigd en naar waarde wordt geschat;

G. overwegende dat de verzoekschriften die door personen met een handicap of over kwesties in verband met handicaps bij het Parlement worden ingediend, als een bron van informatie dienen over de lacunes bij de uitvoering van het Gehandicaptenverdrag zowel op nationaal als EU-niveau, en ertoe kunnen bijdragen wetgeving op alle beleidsterreinen te formuleren;

H. overwegende dat de Commissie verzoekschriften een “beschermende rol” vervult door te zorgen voor de naleving door de EU van het Gehandicaptenverdrag in het kader van de beleidsvorming en wetgevende maatregelen op EU-niveau; overwegende dat de Raad op zijn 3513e bijeenkomst op 16 januari 2017 heeft besloten de Commissie verzoekschriften te vragen om samen met de Europese Ombudsman, het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten en het Europees Gehandicaptenforum een EU-kader op te stellen;

I. overwegende dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft onderstreept hoe belangrijk verzoekschriften over de rechten van personen met een handicap zijn in het licht van de rol en verantwoordelijkheden van het Parlement die zijn uiteengezet in het EU-kader voor het toezicht op de uitvoering van het Gehandicaptenverdrag;

J. overwegende dat de Commissie verzoekschriften gezien haar rol de speciale taak heeft om de rechten van personen met een handicap in de EU te beschermen, waarbij de uitoefening van hun fundamentele vrijheden en grondrechten wordt gewaarborgd door het EU-recht en het Gehandicaptenverdrag; overwegende dat de beschikbare informatie over deze rechten ontoereikend en onvoldoende toegankelijk is;

K. overwegende dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ten zeerste waardeert dat de Commissie verzoekschriften een essentiële rol vervult als brug tussen de mensen in de EU, het Parlement en de andere EU-instellingen, en als belangrijk instrument om burgers te betrekken bij de participatieve democratie; overwegende dat het recht op het indienen van een verzoekschrift bij het Parlement een van de grondrechten is van elk individu en elke organisatie die in de EU is gevestigd en tegelijkertijd een onmisbare directe bron van feitelijke informatie vormt;

L. overwegende dat het recht op het indienen van verzoekschriften en de verzoekschriftenprocedure zichtbaarder en toegankelijker moeten zijn voor alle mensen en organisaties in de EU, met inbegrip van personen met een handicap; overwegende dat de Commissie verzoekschriften in dit verband moet zorgen voor meer zichtbaarheid en voldoende informatie door middel van gerichte informatie- en bewustmakingscampagnes, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen, waaronder personen met een handicap; overwegende dat het Parlement nog geen index van de doeltreffendheid van zijn verzoekschriftensysteem heeft ontwikkeld en ook geen statistische gegevens heeft verzameld over de behandeling van verzoekschriften;

M. overwegende dat het Gehandicaptenverdrag het eerste internationale mensenrechtenverdrag is dat door de EU en al haar lidstaten is geratificeerd;

N. overwegende dat het Facultatief Protocol bij het Gehandicaptenverdrag niet is geratificeerd door de EU en vijf lidstaten;

O. overwegende dat een Unie van gelijkheid voor allen, in alle betekenissen van het woord, een van de prioriteiten in de politieke richtsnoeren van de huidige Commissie is;

P. overwegende dat in verzoekschriften herhaaldelijk is gewezen op de beperkingen die personen met een handicap ondervinden bij de toegang tot onderwijs, waardoor zij minder aan onderwijsactiviteiten deelnemen dan het gemiddelde van de bevolking, wat op zijn beurt het risico van sociale en economische uitsluiting met zich meebrengt; overwegende dat een op de vier personen met een handicap het onderwijssysteem voortijdig verlaat (20);

Q. overwegende dat de invoering van het ambt van commissaris voor Gelijkheid een belangrijke rol heeft gespeeld bij de vaststelling van de nieuwe strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 (Europese strategie inzake handicaps 2021-2030);

R. overwegende dat het Parlement in zijn resoluties regelmatig bij de lidstaten heeft aangedrongen op de uitvoering van passende beleidsmaatregelen om ervoor te zorgen dat personen met een handicap hun sociale, politieke en economische rechten volledig kunnen uitoefenen;

S. overwegende dat de lidstaten de verantwoordelijkheid hebben om ervoor te zorgen dat alle mensen in de EU recht hebben op een doeltreffende voorziening in rechte voor een onafhankelijke, onpartijdige en vooraf bij wet ingestelde rechtbank en dat zij zich kunnen laten adviseren, verdedigen en vertegenwoordigen;

T. overwegende dat 24 lidstaten uitgebreid verslag hebben uitgebracht over de gemaakte voortgang bij de uitvoering van het Gehandicaptenverdrag, waarbij toegankelijkheid een van de kernbeginselen van het Verdrag is, nadat de Commissie verzoekschriften de permanente vertegenwoordigingen van alle lidstaten om informatie had gevraagd over verzoekschrift nr. 0535/2017;

U. overwegende dat de voorgestelde antidiscriminatierichtlijn, die door een horizontale aanpak meer bescherming tegen alle soorten discriminatie zou bieden, nog steeds in de Raad geblokkeerd is en dat dit al meer dan tien jaar duurt;

V. overwegende dat toegankelijkheid een eerste vereiste is voor de uitoefening van alle andere in het Gehandicaptenverdrag verankerde rechten op voet van gelijkheid met anderen; overwegende dat de Commissie diverse maatregelen heeft voorgesteld voor het controleren van de uitvoering van de bestaande wetgeving inzake toegankelijkheid, alsmede nieuwe maatregelen om een Europa zonder belemmeringen tot stand te brengen;

W. overwegende dat initiatieven op EU-niveau zoals de toegankelijkheidsprijs “Acces City Award” een stimulans vormen om de openbare ruimte aan te passen aan de behoeften van ouderen en personen met een handicap; overwegende dat deze wedstrijd steden onderscheidt die beloven bij hun politieke besluitvorming een inclusieve aanpak ten aanzien van personen met een handicap te volgen, hun rechten te eerbiedigen, rekening te houden met hun behoeften, en een maatschappelijke dialoog aan te gaan met gehandicapten- en ouderenorganisaties; overwegende dat de aanpassing van de openbare ruimte niet alleen een bijdrage zal leveren aan de bestrijding van sociale uitsluiting, maar ook aan de bevordering van economische groei;

X. overwegende dat in verscheidene verzoekschriften de problemen worden geschetst die personen met een handicap ondervinden met de toegang tot de bebouwde omgeving, het vervoer, informatie- en communicatietechnologieën en -systemen (ICT) en andere voorzieningen en diensten die aan het publiek worden aangeboden, alsook de noodzaak om die toegang te verbeteren;

Y. overwegende dat het absoluut noodzakelijk is dat de EU- instellingen ervoor zorgen dat hun websites over de nodige technische specificaties beschikken om toegankelijk te zijn voor personen met een handicap, zodat zij rechtstreeks correcte informatie kunnen krijgen over alle onderwerpen die hen als burgers aangaan, en zodat documenten, video’s en websites toegankelijker worden en alternatieve manieren van communicatie worden bevorderd;

Z. overwegende dat bij het Parlement een interdepartementale werkgroep voor gebarentaal is opgericht om maatregelen te nemen om gevolg te geven aan het verzoek in verzoekschrift nr. 1056/2016 om het mogelijk te maken verzoekschriften in te dienen in de nationale gebarentalen die in de Europese Unie worden gebruikt;

AA. overwegende dat de maatregelen die regeringen tijdens de uitzonderlijk grote gezondheidscrisis ten gevolge van de COVID-19-pandemie nemen, te allen tijde de grondrechten en fundamentele vrijheden van de burgers moeten eerbiedigen en niet discriminerend mogen zijn ten aanzien van personen met een handicap;

AB. overwegende dat uit verscheidene verzoekschriften blijkt dat de COVID-19-pandemie de situatie van personen met een handicap heeft verergerd en dat zelfs de meest fundamentele mensenrechten van personen met een handicap zijn geschonden, zoals de toegang tot gezondheidszorg, tot maatregelen ter bescherming tegen de verspreiding van de ziekte en tot onderwijs;

AC. overwegende dat het Parlement moet waarborgen dat de COVID-19-maatregelen in overeenstemming zijn met het Handvest en het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap;

AD. overwegende dat instellingen voor personen met een handicap en ouderen, zoals dagcentra of scholen, door de moeilijke situatie tijdens de COVID-19-crisis soms tijdelijk zijn gesloten; overwegende dat de zorg voor personen met een verstandelijke beperking tijdens deze noodsituatie is afgewenteld op hun familieleden; overwegende dat personen met een handicap die verbleven in instellingen die open bleven, tijdens de pandemie zwaar zijn getroffen door hun afhankelijkheid van fysiek contact met verzorgers en ondersteunend personeel, een gebrek aan personeel, een gebrek aan persoonlijke beschermingsmiddelen en ontsmettingsmiddelen, met hoge ziektecijfers en een toename van het aantal sterfgevallen als gevolg;

AE. overwegende dat de lockdownmaatregelen bijzonder negatieve gevolgen hebben gehad voor personen met een handicap;

AF. overwegende dat in verzoekschriften herhaaldelijk is gewezen op het feit dat de arbeidsmogelijkheden van personen met een handicap beperkt zijn; overwegende dat de gemiddelde kloof tussen de arbeidsparticipatie van mensen met en zonder handicap in de EU 25 % bedraagt (21);

AG. overwegende dat de arbeidsparticipatie van personen met een handicap laag is, namelijk 50,6 %, ten opzichte van 74,8 % bij personen zonder handicap; overwegende dat de ongelijkheid tussen personen met en zonder handicap is toegenomen door de pandemie en de sociale en economische crisis;

AH. overwegende dat werk in gesegregeerde instellingen niet bevorderlijk is voor de integratie van personen met een handicap op de arbeidsmarkt;

AI. overwegende dat bijna een op de vier ondervraagde EU-burgers enige mate van functiebeperking als gevolg van gezondheidsproblemen heeft gemeld (22);

AJ. overwegende dat het recht op sociale bescherming en arbeid, het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen met inachtneming van de EU-verordeningen en het Gehandicaptenverdrag, alsook andere kwesties die onder de bevoegdheid van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken vallen, behoren tot de meest voorkomende zorgpunten in verband met de gelijke behandeling van personen met een handicap die in de door het Parlement ontvangen verzoekschriften tot uiting komen;

AK. overwegende dat de Commissie verzoekschriften veel verzoekschriften met betrekking tot Richtlijn 2000/78/EG van de Raad ontvangt over de niet-toepassing van het beginsel van gelijke behandeling op het gebied van inclusief onderwijs, werkgelegenheid, beroepsopleiding, bevordering en arbeidsvoorwaarden van personen met een handicap; overwegende dat de lidstaten en de EU het Gehandicaptenverdrag hebben geratificeerd en dat artikel 24 daarvan bepaalt dat de ondertekenaars ervoor moeten zorgen dat personen met een handicap toegang hebben tot een leven lang leren, volwassenenonderwijs, beroepsopleiding, algemeen tertiair en secundair onderwijs en gratis en verplicht basisonderwijs;

AL. overwegende dat toegang tot hoogwaardige banen, onderwijs en opleiding, gezondheidszorg, sociale bescherming, ook over de grenzen heen, passende huisvesting, steun voor zelfstandig wonen en gelijke kansen voor deelname aan vrijetijdsactiviteiten en het gemeenschapsleven, essentieel zijn voor de levenskwaliteit van personen met een handicap;

AM. overwegende dat de onlangs gepresenteerde Europese strategie inzake handicaps 2021-2030 een welkome stap is in de richting van het verhelpen van de problemen waar personen met een handicap mee te maken hebben, maar dat zij nog steeds worden geconfronteerd met belemmeringen en discriminatie; overwegende dat in 2019 28,4 % van alle personen met een handicap (van 16 jaar en ouder) in de EU risico liep op armoede of sociale uitsluiting (23); overwegende dat de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030 daar iets aan zal moeten doen;

AN. overwegende dat in beginsel 17 van de Europese pijler van sociale rechten het volgende wordt gesteld: “personen met een handicap hebben recht op inkomenssteun waarmee een waardig leven wordt gewaarborgd, op diensten die hen in staat stellen om op de arbeidsmarkt en in de samenleving actief te zijn en op een werkomgeving die aan hun behoeften is aangepast”;

AO. overwegende dat beschutte werkplaatsen gericht moeten zijn op inclusie, re-integratie en overgang naar de open arbeidsmarkt, maar vaak een gesegregeerde omgeving zijn waarin werkenden met een handicap niet de status van werknemer hebben en geen arbeidsrechten genieten, wat duidelijk in strijd is met het Gehandicaptenverdrag; overwegende dat inclusieve modellen van ondersteunde werkgelegenheid, indien zij op rechten zijn gebaseerd en als werkgelegenheid worden erkend, kunnen bijdragen tot de eerbiediging van de rechten van personen met een handicap en tot inclusie in en overgang naar de open arbeidsmarkt;

AP. overwegende dat de door de COVID-19-pandemie ontstane economische crisis een ernstige bedreiging vormt voor de Europese economieën en het behoud van banen; overwegende dat personen uit kansarme groepen, met name personen met een handicap, bijzonder hard door de pandemie zijn getroffen; overwegende dat de COVID-19-preventiemaatregelen voor personen met een handicap zowel kansen als uitdagingen vormden wat de toegankelijkheid en inclusiviteit van de arbeidsmarkt betreft;

AQ. overwegende dat de EU via het tijdelijke herstelinstrument NextGenerationEU respons en herstel in verband met COVID-19 moet ondersteunen waarbij rekening wordt gehouden met personen met een handicap; overwegende dat het essentiële belang en de veerkracht van het maatschappelijk middenveld en vrijwilligersorganisaties die werkzaam zijn in de gehandicaptensector tijdens de COVID-19-crisis andermaal zijn aangetoond;

AR. overwegende dat de COVID-19-preventiemaatregelen nieuwe belemmeringen hebben opgeworpen voor personen met een handicap en de bestaande uitsluiting op alle gebieden van het arbeidsleven hebben verergerd; overwegende dat personen met een handicap meer risico lopen om hun werk te verliezen en moeite hebben om opnieuw werk te vinden; overwegende dat COVID-19 een negatief effect heeft gehad op de toegankelijkheid en inclusiviteit van de arbeidsorganisatie en de arbeidsregelingen, alsook op de arbeidsparticipatie en de arbeidsomstandigheden van personen met een handicap, en veel personen met een handicap heeft blootgesteld aan de negatieve gevolgen van telewerken;

AS. overwegende dat in 2019 bijna 18 miljoen kinderen in de EU (22,2 % van de kinderpopulatie) leefden in huishoudens met een risico op armoede of sociale uitsluiting; overwegende dat kinderen met een handicap specifieke nadelen ondervinden, die ze bijzonder kwetsbaar maken; overwegende dat hieruit andermaal blijkt hoe belangrijk het is om kinderen in nood gratis en daadwerkelijke toegang te waarborgen tot hoogwaardige voorschoolse educatie en opvang, onderwijs- en schoolactiviteiten, minstens één gezonde maaltijd per schooldag en gezondheidszorg, alsook daadwerkelijke toegang tot gezonde voeding en adequate huisvesting, zoals bepaald in de aanbeveling van de Raad tot instelling van een Europese kindergarantie;

AT. overwegende dat alle EU-lidstaten het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind hebben geratificeerd, waardoor het voor hen bindend is, en overwegende dat in artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie de doelstelling van de EU is vastgesteld om erop toe te zien dat de rechten van het kind worden beschermd; overwegende dat het Handvest de bescherming van de rechten van het kind door de EU-instellingen en door de lidstaten garandeert wanneer zij het EU-recht toepassen; overwegende dat het Parlement zijn resolutie over de Europese kindergarantie met een grote meerderheid heeft aangenomen, en dat daarin met klem wordt gevraagd ervoor te zorgen dat alle kinderen van de vroege kinderjaren tot de adolescentie toegang hebben tot inclusief onderwijs, ook Romanikinderen, kinderen met een handicap, staatloze en migrantenkinderen en kinderen die leven in humanitaire noodsituaties;

AU. overwegende dat werkgerelateerde discriminatie van personen met een handicap verband houdt met een gebrek aan inclusief onderwijs en inclusieve beroepsopleiding, evenals met de segregatie en discriminatie op het gebied van huisvesting, gezondheidszorg en het gebrek aan toegang tot vervoer en andere diensten en producten;

AV. overwegende dat het Parlement in zijn resolutie over gelijke behandeling in arbeid en beroep in het licht van het Gehandicaptenverdrag de tekortkomingen van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad aan het licht heeft gebracht;

AW. overwegende dat Richtlijn (EU) 2019/1158 vereist dat de lidstaten beoordelen of de voorwaarden voor toegang tot en de gedetailleerde regelingen voor ouderschaps-, zorg- en arbeidsverlof moeten worden aangepast aan de specifieke behoeften van ouders in bijzonder kansarme situaties, zoals ouders met een handicap, alleenstaande, gescheiden of adoptieouders van kinderen met een handicap of een langdurige ziekte, of ouders in moeilijke omstandigheden;

AX. overwegende dat personen met een handicap in hun dagelijks leven met tal van obstakels worden geconfronteerd, onder meer wanneer ze proberen persoonlijke bijstand te krijgen, deel uit te maken van de maatschappij, adequate en betaalbare toegankelijke huisvesting te vinden en betaalbare zorg en op de persoon toegesneden sociale opvang en gezondheidszorg te krijgen;

AY. overwegende dat werkloosheid en een gebrek aan hoogwaardige en duurzame banen voor personen met een handicap de belangrijkste factoren zijn die bijdragen tot een hoog risico op armoede, sociale uitsluiting en dakloosheid onder personen met een handicap;

AZ. overwegende dat in 2017 een derde van de volwassenen met een handicap in de EU in een huishouden woonde waarvan de financiële middelen niet toereikend waren om de gebruikelijke noodzakelijke uitgaven te dekken; overwegende dat in 2019 bijna twee derde van de EU-bevolking met een arbeidsbeperking zonder sociale uitkeringen, toeslagen of pensioen het risico zou hebben gelopen in armoede te vervallen (24);

BA. overwegende dat personen met een handicap een diverse groep vormen en dat zij vaak te maken krijgen met intersectionele discriminatie, en dat de cumulatieve effecten daarvan merkbare gevolgen hebben voor de werkgelegenheid;

BB. overwegende dat de vorderingen op het gebied van de-institutionalisering verschillen van lidstaat tot lidstaat en dat er, hoewel er op dit vlak in de EU beleid is ingevoerd en aanzienlijke middelen zijn uitgetrokken, nog steeds een miljoen mensen in instellingen verblijven; overwegende dat er verscheidene verzoekschriften zijn ingediend over misbruik van EU-gelden voor de de-institutionalisering van personen met een handicap; overwegende dat de Europese Ombudsman in februari 2021 op eigen initiatief een onderzoek heeft ingesteld naar de rol van de Commissie, die erop moet toezien dat de lidstaten de EU-middelen gebruiken om van verzorgingstehuizen over te schakelen op het bevorderen van zelfstandig wonen van personen met een handicap en ouderen; overwegende dat de lidstaten het proces van de-institutionalisering moeten versnellen en dat de Commissie hun voortgang nauwlettend moet volgen;

BC. overwegende dat bij het verzamelen van EU-statistieken over de bevolking geen rekening wordt gehouden met de aard van de handicap van een persoon en het aantal personen met een handicap dat in verzorgingstehuizen woont, waardoor de naleving van artikel 31 van het Gehandicaptenverdrag wordt belemmerd;

BD. overwegende dat de lijst van uitkeringen en rechten die uit de gehandicaptenstatus voortvloeien, alsook de instanties die deze rechten vaststellen en erkennen, verschillen van lidstaat tot lidstaat;

BE. overwegende dat het aantal personen met een handicap en personen die zorg en langdurige zorg nodig hebben in de EU naar verwachting drastisch zal toenemen, onder meer als gevolg van demografische uitdagingen en de toename van chronische gezondheidsproblemen; overwegende dat de meeste langdurige zorg momenteel wordt verleend door meestal onbetaalde en overwegend vrouwelijke mantelzorgers; overwegende dat beleidsmaatregelen om demografische uitdagingen aan te pakken en te reageren op groeiende zorg- en langetermijnbehoeften zo moeten worden ontworpen dat ze niet leiden tot een grotere druk op mantelzorgers;

BF. overwegende dat een handicap vaak het gevolg is van arbeidsongevallen of wordt verworven door een chronische aandoening die verband houdt met beroepsziekten en blootstelling aan gevaren voor de gezondheid;

BG. overwegende dat het streven naar een betere integratie en de bescherming van de rechten van personen met een handicap op alle beleidsterreinen tot uiting moet komen, ook in het proces van het Europees Semester;

BH. overwegende dat de EU en de lidstaten alle nodige maatregelen moeten nemen om de in het Gehandicaptenverdrag verankerde rechten ten uitvoer te leggen, en bestaande maatregelen die discriminatie van personen met een handicap inhouden, moeten aanpassen of intrekken; overwegende dat de EU en de lidstaten de grondrechten van personen met een handicap op alle beleidsgebieden en in alle programma’s moeten beschermen en bevorderen;

BI. overwegende dat 46 miljoen vrouwen en meisjes in de Europese Unie leven met een handicap (25);

BJ. overwegende dat vrouwen en meisjes met een handicap te maken hebben met meervoudige intersectionele discriminatie en uitdagingen als gevolg van het snijvlak van gender en handicap met seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie, geslachtskenmerken, land van herkomst, klasse, migratiestatus, leeftijd, of ras of etnische afkomst; overwegende dat vrouwen met een handicap uit minderheidsgroepen vaker te maken krijgen met drievoudige discriminatie wegens hun kwetsbare situatie; overwegende dat discriminatie belemmeringen opwerpt voor hun deelname aan alle aspecten van het leven, onder meer sociaal-economische nadelen, sociale uitsluiting, gendergerelateerd geweld, gedwongen sterilisatie en abortus, gebrek aan toegang tot gemeenschapsdiensten, cultuur, sport en vrijetijdsbesteding, slechte huisvesting, institutionalisering en ontoereikende gezondheidszorg; overwegende dat deze belemmeringen hun kans verkleinen om ten volle deel te nemen en actief mee te werken aan de samenleving, onder meer in het onderwijs en op de arbeidsmarkt;

BK. overwegende dat in de Europese Unie 20,6 % van de vrouwen met een handicap voltijds werkt, ten opzichte van 28,5 % van de mannen met een handicap (26); overwegende dat uit cijfers blijkt dat gemiddeld 29,5 % van de vrouwen met een handicap in de EU risico loopt op armoede en sociale uitsluiting, ten opzichte van 27,5 % van de mannen met een handicap (27);

BL. overwegende dat in het Gehandicaptenverdrag wordt opgemerkt dat vrouwen en meisjes met een handicap een groter risico lopen op geweld, zowel binnen de huiselijke kring als daarbuiten; overwegende dat sommige lidstaten het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (het Verdrag van Istanbul) nog niet hebben geratificeerd; overwegende dat de uitbreiding van de vormen van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, van het VWEU tot specifieke vormen van gendergerelateerd geweld meer bescherming zal bieden aan vrouwen en meisjes met een handicap;

Governance en tenuitvoerlegging

1. onderstreept dat op alle niveaus aan bewustmaking over de in het Gehandicaptenverdrag verankerde rechten van personen met een handicap moet worden gedaan teneinde hun rechten en waardigheid te beschermen en een vruchtbare samenwerking en uitwisseling van good practices tussen de lidstaten te bevorderen; wijst op de noodzaak van algemeen aanvaarde definities van handicap, de-institutionalisering, leven in de gemeenschap, zelfstandig wonen en inclusief onderwijs; moedigt de lidstaten aan om de coördinatiemechanismen te versterken;

2. benadrukt dat de lidstaten zich meer moeten inspannen om personen met een handicap ondersteuning te bieden op de volgende prioritaire gebieden: gezondheid, onderwijs, toegankelijkheid, werkgelegenheid en arbeidsomstandigheden, zelfstandig wonen, coördinatie, levensomstandigheden, sociale bescherming en bewustmaking;

3. vraagt de lidstaten die het Facultatief Protocol bij het Gehandicaptenverdrag nog niet hebben geratificeerd, dat onverwijld te doen, en vraagt de EU het volledig te ratificeren; vraagt de Raad het nodige te doen opdat de EU tot het Facultatief Protocol toetreedt;

4. is van oordeel dat het Facultatief Protocol een onscheidbaar onderdeel van het Gehandicaptenverdrag vormt; wijst erop dat het Facultatief Protocol burgers een forum biedt om te communiceren over vermeende schendingen van de bepalingen van het Verdrag door een staat die partij is bij het Verdrag, en het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap in staat stelt vertrouwelijk onderzoek te verrichten wanneer het informatie krijgt die wijst op een ernstige of systematische schending door een staat die partij is bij het Verdrag;

5. verzoekt de Commissie met het oog op de volledige naleving van het Gehandicaptenverdrag een uitgebreide en transversale evaluatie van de wetgeving en de financieringsprogramma’s van de EU te verrichten en gehandicaptenorganisaties en de leden van het EU-kader voor het toezicht op de uitvoering van het Gehandicaptenverdrag daar op constructieve wijze bij te betrekken;

6. verzoekt de Commissie en de lidstaten bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid en maatregelen rekening te houden met de diversiteit en de heterogeniteit van personen met een handicap;

7. neemt nota van de vooruitgang die de lidstaten hebben geboekt met de effectieve tenuitvoerlegging en monitoring van het Gehandicaptenverdrag en met de aanpassing van de toegankelijkheidsmaatregelen aan de normen van het Gehandicaptenverdrag; verzoekt de lidstaten onverwijld bevoegde instanties aan te wijzen om als contactpunten te dienen, en coördinatiesystemen op alle bestuursniveaus in te voeren, overeenkomstig artikel 33 van het Gehandicaptenverdrag, teneinde dit ten uitvoer te leggen en te monitoren; benadrukt dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat een significant aantal personen met een handicap bij de werkzaamheden van deze instanties worden betrokken;

8. steunt het voorstel van de Commissie om een gehandicaptenplatform op te richten om het beheer van de samenwerking op EU-niveau ter zake en van de uitvoering van de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030 en de nationale strategieën inzake handicaps te versterken;

9. herinnert eraan dat een nieuw gehandicaptenplatform van de EU moet stroken met de richtsnoeren die zijn vastgesteld in de Europese pijler voor sociale rechten;

10. verzoekt de lidstaten meer bekendheid te geven aan het Gehandicaptenverdrag en de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030 door nationale bewustmakingscampagnes over handicaps te organiseren die voor iedereen toegankelijk zijn en waarbij personen met een handicap alsook de familieleden en organisaties die hen vertegenwoordigen, betrokken worden; verzoekt de lidstaten ambitieuze tijdschema’s voor de uitvoering van de strategie vast te stellen; verzoekt de Commissie in het kader van de komende gedelegeerde handeling betreffende het herziene sociale scorebord een reeks gedetailleerde indicatoren te ontwikkelen om de voortgang bij de verwezenlijking van de doelen en doelstellingen van de strategie te meten, en om ervoor te zorgen dat de verbintenissen in deze documenten door alle betrokkenen worden nagekomen;

11. is ingenomen met de oproep van de Commissie aan alle instellingen, organen, agentschappen en delegaties van de EU om “coördinatoren op het gebied van handicaps” aan te wijzen; herhaalt zijn verzoek om contactpunten in te richten in alle instellingen en agentschappen van de EU, met inbegrip van het Parlement en de Raad, met een centraal contactpunt bij het secretariaat-generaal van de Commissie, die worden ondersteund door een passend interinstitutioneel mechanisme; verzoekt de EU-instellingen bij de benoeming van de coördinatoren op het gebied van handicaps voorrang te geven aan personen met een handicap;

12. is ingenomen met de plannen van de Commissie om de werking van het EU-kader voor het toezicht op de uitvoering van het Gehandicaptenverdrag in 2022 te onderzoeken en op basis daarvan maatregelen voor te stellen; verzoekt de Commissie het EU-kader en de onafhankelijkheid ervan te versterken, vooral door te zorgen voor meer betrokkenheid en participatie van deskundigen, niet-gouvernementele organisaties, de sociale partners en in het bijzonder personen met een handicap, zonder discriminatie op grond van het soort handicap of andere persoonlijke omstandigheden; onderstreept dat het EU-kader gebaseerd moet zijn op gedetailleerde, actuele, hoogwaardige en naar soort handicap uitgesplitste gegevens, voortbouwend op de werkzaamheden van de Washingtongroep inzake handicapstatistieken;

13. verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten opnieuw te bevestigen dat zij zich inzetten voor de verwezenlijking van inclusieve gelijkheid voor personen met een handicap, en het Gehandicaptenverdrag, met inbegrip van artikel 27 betreffende arbeid en werkgelegenheid, volledig uit te voeren;

14. vraagt de Commissie en de lidstaten duidelijke doelen te stellen ter verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden van personen met een handicap, met eerbiediging van de beginselen van toegankelijkheid en non-discriminatie, en te investeren in gelijke kansen en de participatie van personen met een handicap op alle gebieden van het leven;

15. wijst erop dat de Commissie verzoekschriften een specifieke rol vervult bij het waarborgen dat de EU het Gehandicaptenverdrag eerbiedigt bij de beleidsvorming en de vaststelling van wetgevingsmaatregelen; stelt vast dat de commissie in het kader van die verantwoordelijkheid een aantal verzoekschriften behandelt over kwesties in verband met handicaps, debatten, thematische workshops en openbare hoorzittingen over het onderwerp organiseert, resoluties en verslagen opstelt en bezoeken ter plaatse brengt;

16. benadrukt dat personen met een handicap toegang moeten hebben tot de nodige ondersteuning en bijstand bij het opstellen en indienen van verzoekschriften die aan de ontvankelijkheidscriteria voldoen teneinde via verzoekschriften aan het Parlement effectieve toegang tot de rechter te krijgen; dringt aan op een betere zichtbaarheid van het verzoekschriftenmechanisme door meer bewustmaking en betrokkenheid en deelname van personen met een handicap of hun vertegenwoordigers bij de behandeling van verzoekschriften;

17. dringt er bij de lidstaten op aan nationale actieplannen te ontwikkelen om iets te doen aan de tekortkomingen in de toegang tot informatie over openbare veiligheid, afstandsonderwijs en online leren, persoonlijke bijstand, zorg en ondersteunende diensten voor personen met een handicap;

18. verzoekt de Commissie verzoekschriften statistische gegevens over de behandeling van verzoekschriften te verzamelen en verschaffen, en benadrukt dat de commissie — net als alle commissies van het Parlement — ervoor moet zorgen dat zij in vertolking in gebarentaal kan voorzien om toegang tot informatie en participatie te waarborgen;

19. vraagt de Commissie en de lidstaten het belang van toegankelijke en hoogwaardige ondersteunende diensten en systemen voor zelfstandig wonen beter te erkennen; benadrukt de noodzaak om strategieën en normen te bevorderen voor gepersonaliseerde en kwalitatief hoogwaardige ondersteuning voor afhankelijke personen met een handicap en hun verzorgers, met inbegrip van betere sociale bescherming en verschillende vormen van ondersteuning voor mantelzorgers; vraagt de Commissie een strategische EU-zorgagenda te presenteren als een verdere stap voorwaarts in de kwalitatieve empowering van de gezondheidszorgsector in de EU, met inbegrip van verleners van persoonlijke en huishouddiensten; herhaalt dat de zorgagenda ook rekening moet houden met de situatie van de 100 miljoen mantelzorgers in de EU, die 80 % van de langdurige zorg verstrekken, maar wier werk meestal geen erkenning krijgt;

20. beveelt aan dat de Commissie verzoekschriften jaarlijks een verslag opstelt over de problemen die in verzoekschriften met betrekking tot personen met een handicap aan de orde worden gesteld en daarin aanbevelingen doet;

21. verzoekt de Commissie de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030 structureel te integreren in het proces van het Europees Semester, aangezien dat dient te worden gebruikt als bron van inspiratie voor de beleidsmaatregelen en -aanpak van de lidstaten, om de samenleving inclusiever te maken en om de arbeidsintegratie en sociale bescherming van mensen met een handicap te ondersteunen; verzoekt de Commissie een jaarlijkse evaluatie uit te voeren van de mainstreaming van handicaps in het Europees Semester;

22. verzoekt de Commissie en de lidstaten een gemeenschappelijke definitie van handicap vast te stellen, in overeenstemming met de in 2015 aangenomen slotopmerkingen van het Comité voor de rechten van personen met een handicap over het initiële verslag van de Europese Unie, en ervoor te zorgen dat de status van gehandicapte door alle lidstaten wederzijds wordt erkend, zodat het vrije verkeer van personen met een handicap en de uitoefening en erkenning van hun aan het EU-burgerschap verbonden rechten worden gewaarborgd;

23. vraagt de Commissie ervoor te zorgen dat de EU en de lidstaten volledig voldoen aan alle relevante EU- en VN-verplichtingen inzake de rechten van personen met een handicap, met name het Gehandicaptenverdrag en de algemene toelichtingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap op het Gehandicaptenverdrag, alsook aan de relevante maatregelen en financieringsregels van de EU, en vraagt de Commissie personen met een handicap en hun families en verzorgers te ondersteunen en de uitwisseling van best practices op dit gebied mogelijk te maken;

24. benadrukt dat personeel bij justitie en politie meer en regelmatige bewustmakingsopleidingen moeten krijgen over crisisinterventie en -beheer en de-escalatie van conflicten bij interactie met personen met specifieke handicaps;

Gegevensbescherming

25. vraagt de Commissie erop toe te zien dat de lidstaten Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming — AVG) ( 28 ) correct ten uitvoer leggen en de nodige maatregelen te nemen om de gevoelige gegevens van personen met een handicap te beschermen;

26. benadrukt dat de verwerking van persoonsgegevens volledig in overeenstemming moet zijn met de AVG; onderstreept dat de verwerking van genetische of biometrische gegevens met het oog op de unieke identificatie van een natuurlijke persoon en van gegevens over de gezondheid (gevoelige persoonsgegevens) uit hoofde van de AVG verboden is, tenzij deze uitdrukkelijk is toegestaan bij de AVG;

Participatie

27. onderstreept dat organisaties van personen met een handicap moeten worden geraadpleegd en actief moeten worden betrokken bij alle fasen van de planning, vaststelling, uitvoering en monitoring van alle soorten maatregelen, opdat deze maatregelen bijdragen aan de bevordering van hun grondrechten; is ingenomen met de toezegging van de Commissie om organisaties van personen met een handicap op passende wijze te betrekken bij alle fasen van de uitvoering van de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030;

28. wijst andermaal op het belang van de raadpleging en participatie van personen met een handicap en hun belangenorganisaties bij de vaststelling van maatregelen in verband met de COVID-19-pandemie, zoals herstel- en vaccinatieplannen, en bij elke mogelijke toekomstige crisis;

29. benadrukt dat de volledige en effectieve participatie van personen met een handicap in alle facetten van het dagelijks leven en de samenleving van cruciaal belang is voor de uitoefening van hun grondrechten;

30. herinnert eraan dat veel personen met een handicap nog steeds buiten het gemeenschapsleven staan en geen controle over hun dagelijks leven hebben, met name degenen die in verzorgingshuizen wonen, zoals ook is gebleken tijdens de COVID-19-pandemie, die de uitdagingen voor personen in instellingen aan het licht heeft gebracht en heeft verergerd; dringt er bij de lidstaten op aan om ondersteunende diensten in alle beleidsmaatregelen te mainstreamen opdat personen met een handicap het gelijke recht genieten om zelfstandig te wonen en deel uit te maken van de gemeenschap;

31. dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat personen met een handicap zonder enige beperking bij het besluitvormingsproces worden betrokken; merkt op dat het Gehandicaptenverdrag volwaardige politieke participatie vereist, wat betekent dat personen met een handicap op gelijke voet met anderen moeten kunnen deelnemen aan verkiezingen en besluitvormingsprocessen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de lidstaten in ondersteunde naturalisatieprocedures of specifieke ontheffingen van naturalisatietoetsen voor personen met een handicap voorzien om hun toegang tot burgerschap te waarborgen;

32. herinnert aan het grote aantal Europese burgers dat hun kiesrechten niet heeft kunnen uitoefenen, onder meer tijdens de verkiezingen voor het Europees Parlement, wegens hun handicap of geestelijkegezondheidsproblemen; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom ervoor te zorgen dat het stemrecht van personen met een handicap bij Europese verkiezingen daadwerkelijk wordt gewaarborgd;

Vrij verkeer

33. is ingenomen met het voornemen van de Commissie om uiterlijk eind 2023 een voorstel in te dienen voor de invoering van een EU-gehandicaptenkaart die in alle lidstaten wordt erkend, waarmee de proefprojecten inzake de EU-gehandicaptenkaart en de EU-parkeerkaart voor personen met een handicap worden uitgebreid; is van oordeel dat een EU-gehandicaptenkaart, die in alle lidstaten verplicht dient te zijn, een belangrijk instrument zal zijn om personen met een handicap te helpen hun recht op vrij verkeer uit te oefenen in een Europa zonder belemmeringen;

34. verzoekt de Commissie en de lidstaten ambitieus te zijn wat betreft de reikwijdte van de rechten die gebruikers van de kaart zullen hebben, en ervoor te zorgen dat de kaart in alle lidstaten op correcte wijze wordt ingevoerd, zo nodig door middel van bindende EU-wetgeving;

35. merkt op dat er in sommige EU-landen waar al een gehandicaptenkaart is ingevoerd, misbruik is gemeld, hetgeen soms negatieve gevolgen heeft voor personen die daadwerkelijk in aanmerking komen; benadrukt daarom dat op alle niveaus aan bewustmaking moet worden gedaan en dat er maatregelen moeten worden genomen om misbruik van de nieuwe EU-gehandicaptenkaart te voorkomen;

36. verzoekt de Commissie om personen met een handicap en hun familie en helpers in heel Europa vrij te stellen van tolheffing om hun bewegingsvrijheid te bevorderen, met name wanneer er meerdere trajecten nodig zijn om hun medische verzorging en welzijn te garanderen;

37. verzoekt de Commissie het wetgevingskader inzake de deelname van personen met een handicap aan toerisme verder te versterken; merkt op dat 25 % van de kiezers in de EU stelt enige mate van beperking of handicap te hebben ( 29 ) en dat de totale omzet van toegankelijk toerisme voor personen met een handicap en personen met beperkte mobiliteit in de EU in 2012 ongeveer 786 miljard EUR bedroeg ( 30 )

38. is bijzonder verheugd over de vaststelling van betere rechten voor treinreizigers met een handicap en beperkte mobiliteit, en met name over de geleidelijke afschaffing van de huidige vrijstellingen voor de lidstaten en de verkorting van de termijn waarbinnen personen met een handicap of beperkte mobiliteit vooraf om bijstand moeten verzoeken; vraagt de lidstaten om zo spoedig mogelijk te zorgen voor kortere kennisgevingstermijnen voor personen met een handicap die bij reizen bijstand nodig hebben, teneinde hen in staat te stellen hun recht op vrij verkeer gemakkelijker uit te oefenen, en om termijnen voor toegankelijkheid vast te stellen; vraagt dat de regels die bij de herschikking van Verordening (EG) nr. 1371/2007 zijn vastgesteld, in alle lidstaten snel ten uitvoer worden gelegd; verzoekt de Commissie te overwegen een voorstel in te dienen over de rechten van reizigers met een handicap in het vervoer in de stad en op het platteland, teneinde de nog bestaande lacunes weg te werken; vraagt dat er voor het vervoer over zee een even doeltreffend pakket wordt vastgesteld;

39. verzoekt de Commissie de lidstaten te ondersteunen om op lokaal, regionaal en nationaal niveau de nodige voorwaarden te scheppen om personen met een handicap in staat te stellen op voet van gelijkheid met anderen gebruik te maken van hun recht op vrij verkeer, zelfbeschikking en persoonlijke keuzes, zelfstandig te leven en in de maatschappij te participeren, zoals vastgesteld in artikel 19 van het Gehandicaptenverdrag; vraagt de lidstaten de informatie die door overheidsdiensten wordt verstrekt, beter toegankelijk te maken door open en toegankelijke formaten te gebruiken;

Toegankelijkheid

40. neemt nota van het voorstel van de Commissie voor de oprichting van het centrum voor hulpbronnen “AccessibleEU” tegen 2022; verzoekt de Commissie een EU-agentschap voor toegankelijkheid (“Europese Toegangsraad”) op te richten dat tot taak zou hebben technische specificaties voor toegankelijkheid te ontwikkelen ter ondersteuning van specifieke EU-beleidsmaatregelen en -wetgeving, te overleggen met rechthebbenden, belanghebbenden en niet-gouvernementele organisaties, de lidstaten en de EU-instellingen te helpen om op geharmoniseerde wijze voor toegankelijkheid te zorgen ten bate van de interne markt, en aan bewustmaking te doen over het belang van toegankelijkheid voor gelijke samenlevingen;

41. verzoekt de Commissie en de lidstaten zorgt te dragen voor de cognitieve, zintuiglijke en fysieke toegankelijkheid van EU-initiatieven voor de digitalisering van de arbeidsmarkt;

42. betreurt dat toegang tot de bebouwde omgeving en fysieke toegankelijkheid niet zijn opgenomen in het toepassingsgebied van de Europese toegankelijkheidswet; verzoekt de Commissie de Europese toegankelijkheidswet als uitgangspunt te nemen bij het vaststellen van een degelijk EU-kader voor een toegankelijke en inclusieve omgeving met volledig toegankelijke openbare ruimten, diensten, met inbegrip van openbaar vervoer, communicatie en financiële diensten, en de bebouwde omgeving; is ingenomen met het initiatief “Access City Award van de Commissie”;

43. is verheugd over de resultaten van de “European Access City”-wedstrijd; verzoekt de lidstaten soortgelijke wedstrijden op nationaal niveau in te voeren;

44. herinnert eraan dat de meest voorkomende zorgen van indieners van verzoekschriften over de gelijke behandeling van personen met een handicap betrekking hebben op toegankelijkheid en sociale bescherming, alsook op arbeidsrechten en het recht op zelfstandig wonen in de gemeenschap; verzoekt de lidstaten daarom alle wetgeving op het gebied van toegankelijkheid, met inbegrip van Richtlijn (EU) 2019/882 (de Europese toegankelijkheidswet), volledig ten uitvoer te leggen en voortdurend te monitoren, teneinde belemmeringen voor werknemers met een handicap op effectief en definitief weg te nemen en ervoor te zorgen dat er toegankelijke diensten beschikbaar zijn en dat ze onder de juiste voorwaarden worden verleend; vraagt de lidstaten in dit verband om bij de omzetting van de Europese toegankelijkheidswet in nationale wetgeving rekening te houden met de onderlinge samenhang tussen de toegankelijkheid van diensten en de toegankelijkheid van de gebouwde omgeving;

45. benadrukt dat volledige toegankelijkheid moet worden gewaarborgd op alle openbare plaatsen in Europa; betreurt dat de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030 momenteel in veel opzichten wordt veronachtzaamd, en met name dat er te veel openbare gebouwen met architecturale belemmeringen zijn, hetgeen een ergerlijke vorm van discriminatie vormt; verzoekt de Commissie toegankelijkheid in alle beleidsgebieden te integreren en verzoekt de lidstaten de bestaande wetgeving volledig ten uitvoer te leggen;

46. betreurt dat in sommige lidstaten ontoegankelijke noodnummers ertoe hebben geleid dat sommige personen met een handicap niet in staat waren met essentiële hulpdiensten te communiceren; dringt er daarom bij de lidstaten op aan om Richtlijn (EU) 2018/1972 tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie zorgvuldig ten uitvoer te leggen;

47. verzoekt de lidstaten zorg te dragen voor een snelle uitvoering op alle niveaus van Richtlijn (EU) 2016/2102 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties, zodat personen met een handicap in een toegankelijk formaat, met inbegrip van de nationale gebarentalen, toegang krijgen tot alle informatie die zij nodig hebben; is verheugd dat de Commissie het initiatief heeft genomen tot een actieplan voor webtoegankelijkheid voor alle instellingen, organen en agentschappen van de EU om ervoor te zorgen dat EU-websites en de op deze websites en onlineplatformen gepubliceerde documenten voldoen aan de Europese normen inzake toegankelijkheid, die moeten worden uitgebreid; verzoekt alle instellingen, organen en agentschappen van de EU uiterlijk in 2022 de Europese normen inzake toegankelijkheid na te leven;

48. dringt er bij de lidstaten op aan om de richtlijn audiovisuele mediadiensten, die veel vertraging heeft opgelopen, in nationaal recht om te zetten en, overeenkomstig artikel 7 daarvan, toegankelijke audiovisuele mediadiensten aan te bieden aan personen met een handicap;

49. dringt er bij de EU-instellingen op aan om het niveau en de kwaliteit van de toegankelijkheidsvoorzieningen in al hun gebouwen te verhogen en de bestaande belemmeringen voor de toegankelijkheid van hun websites, debatten en documentatie weg te nemen, d.w.z. de geproduceerde informatie toegankelijk te maken, bijvoorbeeld door te zorgen voor vertaling in de gebarentalen van de verschillende lidstaten en door documenten in braille en in gemakkelijk leesbare taal te produceren;

50. benadrukt hoe belangrijk het is om in alle relevante beleidslijnen en instrumenten snel aandacht te besteden aan toegankelijkheidsvraagstukken, ook wat betreft de regels voor overheidsopdrachten en de toegankelijkheid van verzoekschriften aan het Parlement;

51. verzoekt de betrokken diensten van het Parlement hun inspanningen voort te zetten en het project inzake de interdepartementale werkgroep voor gebarentaal zo snel mogelijk af te ronden teneinde te voldoen aan de verzoeken van verzoekschrift nr. 1056/2016 om het mogelijk te maken verzoekschriften in te dienen in de nationale gebarentalen die in de EU worden gebruikt, opdat het grondrecht om verzoekschriften in te dienen, toegankelijker wordt voor gebruikers van gebarentalen;

52. wijst erop dat er bij commissievergaderingen, plenaire zittingen en alle andere vergaderingen van het Europees Parlement in vertolking in gebarentaal en vertalingen in gemakkelijk leesbare taal moet worden voorzien zodat ze toegankelijk zijn voor personen met een handicap;

Bestrijding van discriminatie

53. merkt op dat er geen wederzijdse erkenning van de gehandicaptenstatus tussen de lidstaten bestaat; verzoekt de lidstaten in een geest van wederzijds vertrouwen samen te werken om de in een andere lidstaat toegekende status te erkennen; wijst op de doelstelling van de Commissie om met de lidstaten samen te werken om de reikwijdte van de wederzijdse erkenning van de gehandicaptenstatus uit te breiden op gebieden zoals arbeidsmobiliteit en de voordelen die aan de dienstverleningsvoorwaarden verbonden zijn; benadrukt dat de voordelen van de EU-gehandicaptenkaart moeten worden uitgebreid zodat het ook mogelijk wordt om gebruik te maken van wederzijds erkende voordelen met betrekking tot de toegang tot gezondheidszorg; onderstreept in dit verband het belang van snelle maatregelen ter uitvoering van de Europese gehandicaptenkaart; wijst nogmaals op de noodzaak van een wederzijds begrip van de-institutionalisering en de toepassing daarvan, alsook van zelfstandig leven in de gemeenschap, teneinde de strategieën van de lidstaten en de EU-fondsen beter af te stemmen op het Gehandicaptenverdrag;

54. erkent dat de Europese gehandicaptenkaart op vele gebieden zou kunnen worden toegepast, zowel wat betreft de toegang tot tal van diensten zonder discriminatie als wat betreft veiligheid in gevaarlijke situaties of in noodgevallen; wijst erop dat de kaart ervoor zou zorgen dat een persoon met een handicap onmiddellijk wordt herkend door de betrokken ordediensten;

55. betreurt dat kinderen en volwassenen met een handicap volgens de WHO meer risico lopen om het slachtoffer van geweld te worden dan kinderen en volwassenen zonder handicap; wijst erop dat met name kinderen met een handicap in vergelijking met kinderen zonder handicap 3,7 keer meer kans maken om het slachtoffer te worden van enige vorm van geweld, 3,6 keer meer kans maken om slachtoffer te worden van fysiek geweld en 2,9 keer meer kans maken om slachtoffer te worden van seksueel geweld; onderstreept dat kinderen met geestelijke of verstandelijke beperkingen een van de meest kwetsbare groepen vormen en 4,6 keer meer kans maken om het slachtoffer te worden van seksueel geweld dan kinderen zonder handicap; vraagt daarom dat er een Europees kader wordt gecreëerd voor de bescherming van personen met een handicap tegen alle vormen van geweld;

56. benadrukt dat er dringend EU-wetgeving moet komen om burgers in de EU te beschermen tegen alle vormen van discriminatie, en acht dit van wezenlijk belang voor de correcte uitvoering van het beleid in het kader van het Gehandicaptenverdrag; dringt er bij de lidstaten op aan om de horizontale antidiscriminatierichtlijn van de EU, die de Commissie in 2008 heeft voorgelegd, aan te nemen; verzoekt de Commissie met een alternatieve oplossing te komen om zo spoedig mogelijk voortuitgang te boeken bij het tegengaan van discriminatie in de hele EU, op alle gebieden van het leven;

57. veroordeelt alle vormen van medische discriminatie jegens personen met een handicap ten stelligste; wijst erop dat de maatregelen die de lidstaten in dit verband vaststellen, moeten stroken met het Gehandicaptenverdrag, en gelijke en niet-discriminerende toegang tot de gezondheidszorg en sociale diensten moeten waarborgen; benadrukt dat bij de respons op toekomstige gezondheidscrises (van paraatheid tot behandeling) moet worden gewaarborgd dat personen met een handicap niet in de steek worden gelaten; verzoekt de betrokken autoriteiten in dit verband met klem om personen met een handicap dezelfde medische behandeling te verlenen als alle andere personen, met inbegrip van intensieve medische zorg, ook tijdens gezondheidscrises zoals de COVID-19-pandemie; wijst erop dat het belangrijk is dat de gezondheidszorg altijd een centrale rol speelt bij de bescherming van personen met een handicap;

58. vraagt de Commissie nogmaals samen met het Hof van Justitie van de Europese Unie werk te maken van strategieën inzake communicatie en toegankelijkheid om ervoor te zorgen dat personen met een handicap zonder enige vorm van discriminatie toegang hebben tot het rechtsstelsel van de EU; verzoekt de Commissie en de lidstaten door te gaan met empowermentprogramma’s voor personen met een handicap die hen in staat stellen gevallen van discriminatie te herkennen en te melden;

59. veroordeelt elke vorm van discriminatie van personen met een handicap op de werkplek; verzoekt de lidstaten en de Commissie beleidsmaatregelen te nemen om pesterijen op grond van handicap op de werkplek te voorkomen; vraagt de lidstaten ook om, in samenwerking met de werkgevers, beleidsmaatregelen te nemen om te voorkomen dat mensen met een handicap op de werkplek worden gecyberpest;

60. benadrukt dat moet worden voorkomen dat personen wier handicap onverenigbaar is met detentie, in de gevangenis terechtkomen, en dat in alternatieven voor gevangenisstraf moet worden voorzien; vraagt de lidstaten ervoor te zorgen dat de grondbeginselen van gelijke behandeling, non-discriminatie, redelijke aanpassingen en toegankelijkheid worden geëerbiedigd ten aanzien van gedetineerden met een handicap;

61. vraagt de lidstaten informatie en good practices uit te wisselen, met name met betrekking tot de overgang van institutionele zorg naar zelfstandig wonen, de verstrekking van toegankelijke en betaalbare huisvesting voor personen met een handicap en integratie in de samenleving;

62. benadrukt dat redelijke huisvesting, toegankelijkheid en universeel ontwerp van cruciaal belang zijn voor de bestrijding van discriminatie ten aanzien van personen met een handicap; onderstreept dat effectieve niet-discriminerende toegang gepaard moet gaan met het in kaart brengen en verwijderen van obstakels en belemmeringen voor de toegang van personen met een handicap tot goederen, diensten en voorzieningen die voor het grote publiek beschikbaar zijn; benadrukt dat effectieve, niet-discriminerende toegang voor personen met een handicap waar mogelijk moet worden geboden onder dezelfde voorwaarden als voor personen zonder handicap, en dat het gebruik van hulpmiddelen door personen met een handicap moet worden vergemakkelijkt, zo nodig met inbegrip van hulpmiddelen voor mobiliteit en toegang, zoals erkende geleidehonden en andere assistentiehonden ( 31 ) ; herinnert eraan dat toegankelijkheidsnormen moeten worden vastgesteld in overleg met personen met een handicap en hun vertegenwoordigende organisaties, aangezien hun deskundigheid van essentieel belang is voor het in kaart brengen van belemmeringen voor de toegankelijkheid; benadrukt dat redelijke huisvesting, toegankelijkheid en universeel ontwerp van cruciaal belang zijn voor de bestrijding van discriminatie ten aanzien van personen met een handicap;

63. wijst op de cruciale rol van familieleden die bijstand verlenen aan personen met een handicap en vaak in al hun zorg- en hulpbehoeften voorzien; benadrukt in dit verband dat het beleid en de strategieën op EU- en nationaal niveau familieleden en mantelzorgers stevig moeten ondersteunen; acht het van essentieel belang dat hun rol als mantelzorgers op Europees niveau wederzijds wordt erkend;

64. wijst op het belang van het recht van personen met een handicap om hun grondrechten op voet van gelijkheid uit te oefenen; benadrukt dat moet worden erkend dat personen met een handicap in alle aspecten van het leven op voet van gelijkheid met anderen handelingsbekwaam zijn, overeenkomstig artikel 12 van het Gehandicaptenverdrag; verzoekt de lidstaten tijdig passende maatregelen te nemen om personen met wat voor handicap dan ook in alle fasen van de procedure effectieve, eerlijke en inclusieve toegang tot justitie en rechtshandhaving te bieden; benadrukt dat voorzieningen en diensten toegankelijk moeten zijn om gelijke toegang tot de rechter en de hele gerechtelijke procedure te waarborgen, zonder discriminatie;

65. benadrukt dat er financiële steun nodig is opdat personen met een handicap helpers kunnen inhuren of in dienst kunnen nemen of familieleden financieel kunnen ondersteunen, omdat hun zorgdiensten tijd en geld kosten en omdat dit absoluut noodzakelijk is ter ondersteuning van personen met een handicap en hun mantelzorgers;

66. wijst erop dat personen met een handicap sociaal gemarginaliseerd worden en worden uitgesloten van de arbeidsmarkt en het economisch en maatschappelijk leven; betreurt dat personen met een handicap, met name degenen met een grote zorgbehoefte, een groot risico lopen om in een instelling te belanden, aangezien de huidige financiële steun van de lidstaten niet toereikend is, met name om vanuit de gemeenschap verzorgde, mensgerichte ondersteuning te bieden waarmee de rechten van personen met een handicap kunnen worden beschermd ( 32 )

67. benadrukt dat artikel 19 van het Gehandicaptenverdrag voorziet in het recht om zelfstandig te wonen en deel uit te maken van de gemeenschap; vraagt de lidstaten een proces in gang te zetten dat leidt tot een verschuiving van de woonsituatie van personen met een handicap van institutionele settings naar een systeem dat deelname aan de maatschappij mogelijk maakt en waarin gemeenschapsdiensten worden geleverd op basis van individuele wensen en voorkeuren; verzoekt de lidstaten specifieke streefcijfers met duidelijke tijdschema’s in hun de-institutionaliseringsstrategieën op te nemen en voldoende middelen uit te trekken voor de uitvoering van deze strategieën;

68. betreurt dat personen met een handicap en hun ondersteunende netwerk in de vaccinatiestrategie van de EU zijn uitgesloten van de prioritaire groepen; roept de lidstaten ertoe op personen met een handicap en hun ondersteunende netwerk prioritaire toegang tot vaccinatie te bieden; benadrukt in dit verband dat vaccinatie tegen COVID-19 gebaseerd moet zijn op de vrijwillige en geïnformeerde toestemming van personen met een handicap en dat de autonomie en handelingsbekwaamheid van alle personen met een handicap, met inbegrip van personen met een verstandelijke handicap, personen met psychosociale handicaps en autistische personen, niet mogen worden ondermijnd door maatregelen die geacht worden in het algemeen belang of het belang van de persoon te zijn;

69. vraagt dat de EU en de lidstaten een onderzoek instellen naar de onevenredig hoge COVID-19-infectie- en -sterftecijfers in verpleeg- en verzorgingshuizen, woonvoorzieningen voor ouderen en personen met een handicap en andere sociale diensten, om inzicht te krijgen in de oorzaken, vast te stellen wie hiervoor verantwoordelijk was en de nodige maatregelen te nemen om dergelijke gevallen in de toekomst te voorkomen;

70. vraagt dat de locaties waar wordt gevaccineerd, fysiek toegankelijk zijn en dat ter plaatse begeleiding en hulp wordt geboden aan wie die daar behoefte aan heeft; vraagt dat er waar in nodig gratis of goedkope gerichte programma’s voor toegankelijk vervoer wordt voorzien;

Werkgelegenheid en sociale zaken

71. is bezorgd over de hoge werkloosheid onder personen met een handicap, met name onder vrouwen met een handicap, vergeleken met andere groepen in de EU; verzoekt de lidstaten een wetgevings- en beleidskader te bevorderen en te waarborgen voor de deelname van personen, en met name vrouwen, met een handicap aan de arbeidsmarkt, met inbegrip van personen met onzichtbare beperkingen, chronische aandoeningen en leerstoornissen;

72. vraagt de lidstaten een intersectionele benadering te volgen, met name in hun beleid en maatregelen voor het creëren van inclusieve werkgelegenheid; betreurt dat meervoudige en intersectionele discriminatie onvoldoende aan bod komen in de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030; verzoekt de Commissie daarom bij de uitvoering van de strategie bijzondere nadruk te leggen op intersectionaliteit en duidelijke, meetbare en ambitieuze doelen voor diversiteit op de werkplek vast te stellen, die rekening houden met de heterogeniteit van personen met een handicap, om meervoudige en intersectionele discriminatie aan te pakken; benadrukt dat het belangrijk is om de efficiëntie van de strategie te monitoren met betrokkenheid van personen met een handicap en de organisaties die hen vertegenwoordigen;

73. verzoekt de Commissie en de lidstaten sociale ondernemingen die vooral werk bieden aan personen met een handicap, te bevorderen en te steunen, aangezien zij een hefboom zijn om het scheppen van fatsoenlijke banen te stimuleren;

74. moedigt de lidstaten aan om personen met aanzienlijke en ernstige handicaps vroegtijdige toegang tot openbare pensioenregelingen te verlenen om het risico op armoede en sociale uitsluiting op hogere leeftijd tegen te gaan;

75. verzoekt de lidstaten de onderontwikkeling en onderfinanciering van de openbare diensten voor arbeidsvoorziening aan te pakken om de arbeidsparticipatie van personen met een handicap te verbeteren; dringt er bij de lidstaten op aan de banden tussen openbare diensten voor arbeidsvoorziening en wervingsbureaus te versterken;

76. wijst erop dat beschutte werkplekken die conform het Gehandicaptenverdrag werken, een positieve rol spelen bij de overgang van personen met een handicap naar de open arbeidsmarkt;

77. dringt er bij de lidstaten op aan om steun te verlenen voor op rechten gebaseerde, inclusieve en fatsoenlijke modellen voor individuele plaatsing en ondersteuning (“ondersteunde werkgelegenheid”) als middel voor personen met een handicap om, waar mogelijk, over te stappen naar de open arbeidsmarkt;

78. verzoekt de Commissie zo snel mogelijk te beginnen met de herziening van de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep en deze volledig te harmoniseren met de bepalingen van het Gehandicaptenverdrag, en een participatieve procedure te volgen om rechtstreekse en volledige betrokkenheid van organisaties die personen met een handicap vertegenwoordigen te waarborgen;

79. wijst erop dat steunregelingen voor aanwerving niet mogen leiden tot lagere lonen voor personen met een handicap, vooral niet wanneer er sprake is van medefinanciering door de overheid; wijst erop dat de aanwerving van personen met een handicap wat loon en arbeidstijd betreft, gebaseerd moet zijn op het arbeidskader dat voor andere werknemers geldt, waarbij dat kader op hun behoeften wordt afgestemd; is van mening dat personen met een handicap niet op de open arbeidsmarkt kunnen worden opgenomen zonder algemeen kader van arbeidswetgeving en bevordering van zowel loon- als collectieve onderhandelingen;

80. wijst erop dat financiële bijstand nodig is opdat personen met een handicap gekwalificeerde helpers kunnen inhuren of in dienst kunnen nemen;

81. dringt er bij de lidstaten op aan te zorgen voor een passende coördinatie van de sociale zekerheid voor personen met een handicap, mede door ervoor te zorgen dat zij invaliditeitssteun blijven ontvangen om de aan hun handicap gerelateerde extra kosten te dekken, zelfs wanneer zij de arbeidsmarkt betreden of een bepaald inkomensniveau overschrijden, om hun integratie op de arbeidsmarkt te ondersteunen en hun waardigheid en gelijkheid te helpen waarborgen; is van mening dat dit moet gebeuren door een wijziging van Verordening (EG) nr. 883/2004 en door raadpleging van organisaties die personen met een handicap vertegenwoordigen;

82. vraagt de lidstaten informatie en good practices uit te wisselen, met name met betrekking tot de overgang van institutionele zorg naar zelfstandig wonen, de verstrekking van toegankelijke en betaalbare huisvesting voor personen met een handicap en integratie in de samenleving;

83. verzoekt de Commissie en de lidstaten hun inspanningen op te voeren om de aanhoudende arbeidsparticipatiekloof tussen mensen met en zonder handicap te dichten en de toegang van personen met een handicap tot hoogwaardige en duurzame banen te bevorderen; is in dit verband verheugd dat de Commissie in het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten voorstelt om die arbeidsparticipatiekloof op te nemen in het herziene sociale scorebord;

84. verzoekt de lidstaten Richtlijn 2000/78/EG van de Raad volledig ten uitvoer te leggen; dringt er bij de lidstaten op aan om personen met een handicap meer kansen op een baan te bieden door de richtlijn, en met name artikel 5 betreffende redelijke aanpassingen, beter ten uitvoer te leggen en door EU-middelen en financiering uit hoofde van de herstel- en veerkrachtfaciliteit te investeren in opleidingen en banencreatie voor personen met een handicap;

85. benadrukt dat afstemming van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, beroepsprofilering, gelijktijdig werken en leren, steun voor inwerken en opleiding, en mogelijkheden voor loopbaanontwikkeling een belangrijke rol spelen om personen met een handicap te helpen betaald werk te krijgen en behouden;

86. vraagt de lidstaten ervoor te zorgen dat de arbeidsmarkt en werkomgevingen open, inclusief en toegankelijk zijn voor personen met een handicap, arbeidsbemiddelingsdiensten te ondersteunen en aan bewustmaking te doen over inclusieve arbeidsmethoden, passende stimulansen te geven en ondersteunende maatregelen te nemen voor bedrijven, in het bijzonder micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, die personen met een handicap aanwerven en opleiden, en ervoor te zorgen dat algemene regelingen voor zelfstandigen toegankelijk zijn voor en ondersteuning bieden aan personen met een handicap;

87. vraagt de lidstaten aanpassingen op de werkplek aan te moedigen en maatregelen te nemen om de gezondheid en veiligheid op het werk te verbeteren; verzoekt de Commissie in het komende strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk speciale aandacht te besteden aan werknemers met een handicap en ambitieuze doelen te stellen;

88. vraagt de EU-instellingen en de lidstaten een quotaregeling voor personen met een handicap in te voeren om inclusieve werkplekken te bevorderen;

Overheidsopdrachten en EU-middelen

89. herinnert eraan dat de aanbestedingsprocedures in de lidstaten moeten worden toegepast en afgerond op een wijze die de grondrechten van de begunstigden, met inbegrip van personen met een handicap, volledig eerbiedigt; wijst erop dat de lidstaten bij het toepassen van de wetgeving inzake overheidsopdrachten volledig moeten voldoen aan het Gehandicaptenverdrag, met name wat betreft de keuze van de communicatiemiddelen, de technische specificaties, de gunningscriteria en de voorwaarden voor de uitvoering van de opdracht;

90. herinnert eraan dat goede openbare voorzieningen, met name op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs, essentieel zijn om de gelijke behandeling van personen met een handicap te waarborgen, ongeacht hun economische situatie; verzoekt de lidstaten de EU-middelen te gebruiken om deze voorzieningen en de bijbehorende infrastructuur te verbeteren, overeenkomstig de geest van de initiatieven React-EU en NextGenerationEU;

91. vraagt de Commissie en de lidstaten in de definitieve tekst van de partnerschapsovereenkomsten met betrekking tot de Europese structuur- en investeringsfondsen en in de programma’s van deze fondsen doelstellingen en benaderingen op te nemen om de levensomstandigheden van personen met een handicap te verbeteren, met inachtneming van de beginselen van toegankelijkheid en non-discriminatie, en te investeren in gelijke kansen en de participatie van personen met een handicap op alle gebieden van het leven, met inbegrip van steun voor de overgang van leven in een instelling naar leven in de gemeenschap; verzoekt de Commissie het gebruik van EU-middelen overeenkomstig het Gehandicaptenverdrag nauwlettend te monitoren; benadrukt dat de definities van toegankelijkheid, participatie en leven in de gemeenschap geleidelijk moeten worden geharmoniseerd om de samenhang tussen de lidstaten te versterken;

92. verzoekt de lidstaten gebruik te maken van de kansen die betreffende EU-fondsen bieden voor het scheppen van banen en opleidingen voor personen met een handicap, om ervoor te helpen zorgen dat openbare ruimten en infrastructuur volledig toegankelijk zijn en dat door de EU gefinancierde maatregelen ten goede komen aan personen met een handicap; betreurt dat de EU-middelen in een aantal lidstaten nog steeds worden gebruikt om nieuwe, gescheiden omgevingen voor personen met een handicap te bouwen;

93. onderstreept dat de hulpmiddelen die personen met een handicap nodig hebben, adequaat moeten worden gefinancierd zodat zij in hun dagelijks leven, voor hun werk en bij hun maatschappelijke participatie kunnen beschikken over de beste beschikbare technologie en hulpmiddelen;

94. benadrukt dat EU-middelen nooit mogen worden gebruikt voor de financiering van ontoegankelijke producten, diensten of infrastructuur;

95. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat programma’s en strategieën voor plattelandsontwikkeling specifieke maatregelen omvatten om personen met een handicap die op het platteland wonen, te bereiken en hen te betrekken bij de opstelling en de uitvoering van die programma’s en strategieën;

Digitalisering

96. verzoekt de lidstaten de mogelijkheden en het potentieel van digitalisering en digitale oplossingen te onderzoeken en de waarde van ondersteunende en adaptieve technologieën voor personen met een handicap te erkennen, met inachtneming van de bescherming van persoonsgegevens en ethische overwegingen; herinnert eraan dat het potentieel van het gebruik van digitale hulpmiddelen en ondersteunende technologieën afhankelijk is van de mogelijkheden van personen met een handicap om hun digitale vaardigheden te ontwikkelen; benadrukt dat de ontwikkeling van de nodige digitale vaardigheden en kennis van AI kwetsbare groepen, zoals personen met een handicap, de kans op toegang tot de arbeidsmarkt kan geven;

97. wijst erop dat de COVID-19-pandemie heeft laten zien dat de digitale transformatie ten goede moet komen aan de hele bevolking, zonder enige vorm van discriminatie of uitsluiting; benadrukt het belang van informatie- en communicatietechnologie (ICT) voor mobiliteit, communicatie en de toegang tot openbare diensten; verzoekt de lidstaten daarom de participatie van personen met een handicap actief te bevorderen door hun de nodige middelen ter beschikking te stellen om hun toegang tot online overheidsdiensten te waarborgen;

98. vraagt de EU-instellingen de hoogste toegankelijkheidsnormen te hanteren voor hun infrastructuur, diensten en digitale diensten, alles in het werk te stellen om hun documenten over wetgevingsprocedures op een gebruiksvriendelijke en toegankelijke manier te verspreiden en ervoor te zorgen dat personen met een handicap naar behoren en volledig toegang hebben tot hun websites en contactformulieren; moedigt de lidstaten aan om programma’s te ontwikkelen voor de inclusie van personen met een handicap in de samenleving door middel van sport, kunst, cultuur en vrijetijdsactiviteiten, en ter bevordering van hun deelname aan het politieke proces zonder enige beperking;

Onderzoek

99. verzoekt de Commissie verder onderzoek te verrichten naar de impact en de gezondheidsgerelateerde effecten van nieuwe technologieën op personen met een handicap, zoals het effect van ledverlichting op lichtgevoelige personen;

100. wijst erop dat voor de ontwikkeling van passend en doeltreffend beleid dat beoogt een toegankelijke samenleving voor alle personen met een handicap in de EU te creëren, vergelijkbare en betrouwbare EU-gegevens nodig zijn; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom meer werk te maken van een gemeenschappelijk kader van Europese statistieken over personen en huishoudens, teneinde betrouwbare statistieken en gegevens te verzamelen over de deelname van personen met een handicap aan de verschillende onderwijsniveaus en -types en aan arbeid en sociale activiteiten;

101. benadrukt dat er moet worden geïnvesteerd in innovatie en onderzoek met betrekking tot de arbeidsparticipatie en ondernemerschap van personen met een handicap, teneinde hun financiële zelfredzaamheid en hun deelname aan het economisch en maatschappelijk leven te ondersteunen;

102. benadrukt de behoefte aan meer onderzoek en innovatie op het gebied van toegankelijke technologie om de inclusiviteit van de arbeidsmarkten voor personen met een handicap te vergroten; benadrukt het belang van informatie- en communicatietechnologie voor personen met een handicap wat mobiliteit, communicatie en de toegang tot overheidsdiensten betreft;

Onderwijs

103. is verheugd dat de lidstaten bereid zijn een inclusief onderwijsbeleid te voeren; verzoekt de lidstaten de capaciteit van hun onderwijsstelsels om alle lerenden kwalitatief hoogwaardig en toegankelijk onderwijs te bieden, verder te vergroten door specifieke maatregelen en gepersonaliseerde ondersteuning te bevorderen, zoals toegankelijke en op maat gesneden leerplannen en leermiddelen, toegankelijke ICT en passend digitaal onderwijs; verzoekt de Commissie de kindergarantie een grotere rol toe te bedelen bij het waarborgen van de gelijke behandeling van kinderen met een handicap, en een prijs voor toegankelijke scholen in overweging te nemen; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom te investeren in cursussen voor onderwijspersoneel over de behoeften van personen met een handicap; wijst er andermaal op dat de uitvoering en toewijzing van de betreffende financieringsprogramma’s van de EU moeten bijdragen aan de transitie naar inclusief onderwijs; benadrukt dat de toegang van personen met een handicap tot onderwijs moet worden gewaarborgd, ook tijdens crises zoals de COVID-19-pandemie, en dat de lidstaten alle vormen van discriminatie en uitsluiting op dit gebied moeten tegengaan; benadrukt dat de deelname van jongeren met een handicap aan opleidingen moet worden vergroot en dat daarbij rekening moet worden gehouden met de behoeften van deze jongeren, zodat zij een betere toegang tot de arbeidsmarkt krijgen; wijst erop dat kinderen uit taalminderheden en kinderen met speciale onderwijsbehoeften er baat bij hebben om gedurende de eerste jaren onderwijs te krijgen in hun moedertaal als zij moeite hebben met taalgebruik en communicatie; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat kinderen met speciale onderwijsbehoeften toegang hebben tot onderwijs in minderheidstalen;

104. wijst erop dat inclusief onderwijs en inclusieve beroepsopleidingsprogramma’s twee van de belangrijkste voorwaarden zijn voor een meer inclusieve arbeidsmarkt; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de komende EU-aanpak van microcredentials voor levenslang leren en inzetbaarheid toegankelijk en inclusief is, en dat daarbij wordt nagedacht over manieren om de uitoefening van het recht van personen met een handicap op arbeid te verbeteren; verzoekt de lidstaten gebruik te maken van de kansen die de verbeterde jongerengarantie biedt voor werkgelegenheid, onderwijs, stages of leerlingplaatsen voor jongeren met een handicap, en te zorgen voor gelijke toegang voor personen met een handicap en beleid op maat;

105. benadrukt het belang van vroegtijdige, geïndividualiseerde en uitgebreide ondersteuning van kinderen met een handicap, hun ouders en hun verzorgers; verzoekt de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan kinderen met een handicap en speciale onderwijsbehoeften;

106. vestigt de aandacht op het belang van vroegtijdige interventie en op het feit dat kinderen met een handicap vanaf de eerste levensfasen moeten deelnemen aan en worden betrokken bij de samenleving; wijst erop dat de financieringsmogelijkheden voor inclusief onderwijs, voor zover dit mogelijk en raadzaam is, moeten worden verruimd, zowel voor de bevordering van de invloed van inclusief onderwijs op kinderen met of zonder handicap als voor de financiering van onderzoek naar inclusief onderwijs; is van mening dat het gebruik van nieuwe technologieën moet worden aangemoedigd, met inbegrip van ICT, mobiliteits- en andere hulpmiddelen en technologieën die geschikt zijn voor personen met een handicap; benadrukt dat onderwijs van cruciaal belang is voor de individuele ontwikkeling en dat toegankelijke leeromgevingen voor personen met een handicap hun de mogelijkheid bieden een volwaardige bijdrage te leveren aan alle facetten van de samenleving;

107. benadrukt dat personen met een handicap volledig moeten worden geïntegreerd op de arbeidsmarkt door het bevorderen van inclusief onderwijs en vormen van flexibele arbeid die aan hun behoeften kunnen tegemoetkomen (zoals telewerken of slim werken), en door gehandicaptenorganisaties volledig te betrekken bij de ontwikkeling van inclusieve strategieën;

108. wijst erop dat personen met een handicap vaak vaardigheden en kwalificaties van een hoog niveau hebben die niet worden benut, waardoor zij zich niet kunnen ontplooien en de sociale en economische waarde van hun inclusie in de maatschappij onbenut blijft;

109. is ervan overtuigd dat de lidstaten kinderen met een handicap passende ondersteuning moeten bieden om het openbaar onderwijs in staat te stellen de ruggengraat te worden van individuele leertrajecten;

110. erkent het cruciale belang van onderwijs en sport bij het opgroeien en de ontwikkeling van kinderen met een handicap, in het bijzonder kinderen met autisme; betreurt dat die essentiële activiteiten hun zijn ontnomen door het afstandsonderwijs tijdens de pandemie; hoopt dat het onderwijs voor die kinderen prioriteit krijgt in het heropeningsbeleid van de lidstaten;

111. stelt voor om projecten op te zetten om aan bewustmaking te doen over de behoeften van personen met een handicap en daarbij op positieve wijze gebruik te maken van culturele tools, bijvoorbeeld door culturele evenementen te bevorderen, in het kader van een bredere educatieve strategie om de rechten van personen met een handicap te bevorderen en te beschermen;

112. verzoekt de lidstaten de richtsnoeren na te leven die de Commissie in haar mededeling “De Europese onderwijsruimte tegen 2025 tot stand brengen” heeft geformuleerd met betrekking tot de verplichting van regeringen om inclusief onderwijs in alle onderwijs- en opleidingssectoren te bevorderen overeenkomstig de toezeggingen uit hoofde van het Gehandicaptenverdrag; vraagt dat in het nationale, Europese en regionale onderwijsbeleid een inclusief systeem wordt opgenomen dat het mogelijk maakt leerlingen met een handicap in het formeel onderwijs te integreren teneinde iedere vorm van discriminatie te vermijden;

Bescherming van de rechten van vrouwen met een handicap

113. is ingenomen met de Europese strategie inzake handicaps 2021-2030 en de verwijzingen daarin naar de specifieke uitdagingen waarmee vrouwen en meisjes met een handicap worden geconfronteerd; vraagt dat de intersectie van gender en handicap wordt geïntegreerd in alle beleidsmaatregelen, programma’s en initiatieven van de EU en in de nationale actieplannen van de lidstaten; dringt aan op een optimaal gebruik van de bestaande en toekomstige financieringsinstrumenten van de EU om toegankelijkheid en non-discriminatie te bevorderen;

114. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat vrouwen met een handicap zich volledig kunnen ontplooien, vooruit kunnen komen en hun lot in eigen handen kunnen nemen, en hun deelname aan de openbare besluitvorming te bevorderen; wijst erop dat passende maatregelen moeten worden genomen om ervoor te zorgen dat ten volle rekening wordt gehouden met hun standpunten en dat, naast specifieke adviesorganen inzake handicaps, de participatie van organisaties die vrouwen met een handicap vertegenwoordigen wordt bevorderd;

115. verzoekt de Commissie en de lidstaten het gendergerelateerd geweld waarmee vrouwen en meisjes met een handicap worden geconfronteerd, dringend aan te pakken via het Verdrag van Istanbul en door de vormen van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, van het VWEU uit te breiden tot specifieke vormen van gendergerelateerd geweld; verzoekt de Commissie dit als rechtsgrondslag te gebruiken om bindende maatregelen en een holistische EU-kaderrichtlijn voor te stellen om alle vormen van gendergerelateerd geweld te voorkomen en te bestrijden; verzoekt de Commissie er via de strategie voor gendergelijkheid en de strategie voor de rechten van slachtoffers voor te zorgen dat de behoeften van vrouwen met een handicap in aanmerking worden genomen in initiatieven die ondersteuning bieden aan slachtoffers, en ervoor te zorgen dat slachtoffersteun wordt opgezet in overeenstemming met het beginsel van toegankelijkheid;

116. betreurt de discriminatie op grond van geslacht die vrouwen en meisjes met fysieke of cognitieve handicaps ervaren in de medische sector; is van mening dat vrouwen en meisjes met een handicap volledige en gelijke toegang moeten hebben tot medische behandelingen die aan hun specifieke behoeften tegemoetkomen, via handicapspecifieke gezondheidszorg- en algemene diensten; verzoekt de lidstaten medisch personeel te laten bijscholen over de specifieke behoeften van vrouwen en meisjes met een handicap, en ervoor te zorgen dat vrouwen en meisjes met een handicap alle passende informatie krijgen om hen in staat te stellen vrijelijk beslissingen te nemen over hun gezondheid;

117. dringt aan op universele eerbiediging van en toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten; betreurt dat de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen in sommige landen worden aangevallen, hetgeen bijzonder schadelijk is voor vrouwen en meisjes met een handicap, die met bijkomende belemmeringen worden geconfronteerd bij de toegang tot gezondheidszorg; benadrukt dat de lidstaten alle nodige maatregelen moeten nemen om gedwongen sterilisatie te bestrijden; dringt er bij de lidstaten op aan te zorgen voor overheidsinvesteringen om volledige toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor vrouwen en meisjes met een handicap te waarborgen; betreurt dat meisjes met een handicap vaak geen seksuele voorlichting krijgen; dringt er bij de lidstaten op aan uitgebreide en inclusieve voorlichting over seksualiteit en relaties te verzekeren;

118. vraagt de lidstaten te zorgen voor een toegankelijk en niet-stereotiep onderwijssysteem, met inclusieve maatregelen op het gebied van onderwijs die vrouwen en meisjes met een handicap voorbereiden op de arbeidsmarkt, met bijzondere aandacht voor digitale vaardigheden en een leven lang leren, en de vrije studiekeuze van meisjes en vrouwen met een handicap te garanderen, zodat zij een baan kunnen kiezen die aan hun wensen tegemoetkomt en waarin zij zich volledig kunnen ontplooien, en waar zij niet worden beperkt door ontoegankelijkheid, vooroordelen en stereotypen; erkent het verband tussen onderwijs en latere werkgelegenheid; benadrukt de noodzaak van volledige toegang tot onderwijs om de werkgelegenheidskloof te dichten;

119. verzoekt de Commissie en de lidstaten iets te doen aan de arbeidsparticipatiekloof waarmee vrouwen met een handicap worden geconfronteerd, met name door genderstereotypen aan te pakken, hun deelname aan de digitale economie te versterken, hun vertegenwoordiging in onderwijs, opleiding en banen in STEM-vakken en -beroepen te vergroten en belemmeringen voor de arbeidsparticipatie zoals seksuele intimidatie te bestrijden; verzoekt de Commissie en de lidstaten concrete maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat vrouwen met een handicap deelnemen aan de besluitvorming en gelijke beloning voor gelijk werk ontvangen via bindende loontransparantiemaatregelen, om hun hoge risico op armoede onder werkenden te beperken en om arbeidsregelingen zoals flexibele werkregelingen en ouderschapsverlof aan te passen aan hun specifieke behoeften; verzoekt de Commissie en de lidstaten om via het actieplan voor de sociale economie bedrijfsmodellen en initiatieven voor de sociale economie te ondersteunen die erop gericht zijn de sociale en arbeidsintegratie van vrouwen met een handicap te verbeteren;

120. merkt op dat het verzamelen van meer gegevens en informatie van cruciaal belang is om inzicht te krijgen in de situatie van vrouwen en meisjes met een handicap; dringt aan op relevante, nauwkeurige en uitgesplitste gegevens waarin rekening wordt gehouden met gender en handicaps, om inzicht te krijgen in de uitdagingen waarmee vrouwen met een handicap, met name op de arbeidsmarkt, worden geconfronteerd;

o

o o

121. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen en parlementen van de lidstaten, het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, het Comité van de Regio’s, het Europees Economisch en Sociaal Comité en de Verenigde Naties.

(1) PB L 23 van 27.1.2010, blz. 35.

(2) PB C 340 van 15.12.2010, blz. 11.

(3) PB L 315 van 3.12.2007, blz. 14.

(4) PB L 151 van 7.6.2019, blz. 70.

(5) PB L 327 van 2.12.2016, blz. 1.

(6) PB L 321 van 17.12.2018, blz. 36.

(7) PB L 188 van 12.7.2019, blz. 79.

(8) PB L 303 van 2.12.2000, blz. 16.

(9) PB C 137 E van 27.5.2010, blz. 68.

(10) PB L 167 van 12.6.1998, blz. 25.

(11) PB L 223 van 22.6.2021, blz. 14.

(12) PB C 316 van 6.8.2021, blz. 2.

(13) PB C 362 van 8.9.2021, blz. 8.

(14) PB C 371 van 15.9.2021, blz. 6.

(15) Aangenomen teksten, P9_TA(2021)0161.

(16) Aangenomen teksten, P9_TA(2021)0075.

(17) PB C 363 van 28.10.2020, blz. 164.

(18) Inleidende opmerkingen van commissaris Dali van 3 maart 2021 over de strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030.

(19) Eurostat, “Functional and activity limitations statistics”, gegevens geraadpleegd in december 2020.

(20) Eurostat, “Archive: Disability statistics — access to education and training”, geraadpleegd op 29 juli 2021.

(21) Bijlagen van 17 december 2019 bij het voorstel voor een gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid van de Commissie en de Raad bij de mededeling van de Commissie over de jaarlijkse strategie voor duurzame groei 2020 (COM(2019)0653), blz. 89.

(22) Eurostat, “Functional and activity limitations statistics”, geraadpleegd op 6 juli 2021.

(23) Eurostat, “Disability: higher risk of poverty or social exclusion”, geraadpleegd op 6 juli 2021.

(24) Eurostat, “European Union Statistics on Income and Living Conditions”, geraadpleegd op 2 juli 2021.

(25) Resolutie van het Europees Parlement over de situatie van vrouwen met een handicap.

(26) Gendergelijkheidsindex 2020.

(27) Resolutie van het Europees Parlement over de EU-strategie inzake handicaps post-2020.

(28) PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1.

(29) Studie in opdracht van het Parlement van 1 oktober 2018 getiteld “2018 Update of the study on the protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities”.

(30) Presentatie van de Commissie van 10 januari 2014 getiteld “Economic impact and travel patterns of accessible tourism in Europe: Presentation of the key study findings”.

(31) Verzoekschriften nrs. 1140/2015, 0857/2016, 0535/2017, 1140/2015 en 0988/2020.

(32) https://www.edf-feph.org/independent-living-and-de-institutionalisation-policy/