TOELICHTING

1.Onderwerp van het voorstel

Dit voorstel heeft betrekking op het besluit tot vaststelling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen tijdens de tweeënveertigste jaarlijkse vergadering van de Permanente Commissie van het Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa, van 29 november tot en met 2 december 2022 in Straatsburg (Frankrijk). Het standpunt heeft betrekking op de voorgenomen vaststelling door de Permanente Commissie van 1) een besluit tot wijziging van de aanhangsels II en III van het verdrag en 2) een besluit betreffende voorgestelde wijzigingen van het huishoudelijk reglement van de Permanente Commissie.

2.Achtergrond van het voorstel

2.1.Het Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa

Met het in 1979 gesloten Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa (Verdrag van Bern) (hierna “het verdrag” genoemd) wordt de instandhouding nagestreefd van de in Europa in het wild voorkomende dier- en plantensoorten en hun natuurlijke leefmilieus, met name van soorten waarvan de instandhouding samenwerking tussen verschillende staten vereist. Het betreft een intergouvernementeel verdrag dat tot stand is gekomen onder auspiciën van de Raad van Europa. Het verdrag is op 1 juni 1982 in werking getreden. De Europese Unie is sinds 1 september 1982 partij bij het verdrag. Momenteel zijn 51 landen partij bij het verdrag, waaronder alle lidstaten van de EU.

2.2.De Permanente Commissie

Als besluitvormingsorgaan van het verdrag heeft de Permanente Commissie de bevoegdheid om de staat van instandhouding van soorten te beoordelen en naar aanleiding daarvan hun vermelding in de aanhangsels van het verdrag te herzien. De taken van de Permanente Commissie zijn opgenomen in de artikelen 13 tot en met 15 van het verdrag. De Permanente Commissie vergadert ten minste eens per twee jaar en telkens wanneer een meerderheid van de partijen bij het verdrag daarom verzoekt. Het is gewoonte geworden dat de Permanente Commissie elk jaar vergadert.

Het standpunt van de Unie over wijzigingen van de aanhangsels en over de herziening van het huishoudelijk reglement van de Permanente Commissie wordt vastgesteld bij een besluit van de Raad op basis van een voorstel van de Europese Commissie.

2.3.De beoogde handelingen van de Permanente Commissie

Tijdens haar tweeënveertigste vergadering zal de Permanente Commissie naar verwachting twee besluiten met rechtsgevolgen voor de Europese Unie vaststellen. Het eerste betreft een wijziging van de aanhangsels II en III bij het verdrag en het tweede betreft wijzigingen van het huishoudelijk reglement van de Permanente Commissie.

2.3.1 Wijziging van de aanhangsels II en III

Overeenkomstig artikel 17 van het verdrag worden wijzigingen van de aanhangsels met een tweederdemeerderheid van de partijen bij het verdrag aangenomen. Wijzigingen treden drie maanden nadat de Permanente Commissie ze heeft aangenomen, voor alle partijen in werking, tenzij een derde van de partijen bij het verdrag officieel bezwaar heeft gemaakt. Wijzigingen treden automatisch in werking voor de partijen bij het verdrag die geen officieel bezwaar hebben gemaakt. De beoogde handeling heeft tot doel aanhangsel II en aanhangsel III van het verdrag te wijzigen overeenkomstig artikel 17 van het verdrag.

2.3.2 Wijziging van het huishoudelijk reglement van de Permanente Commissie

Overeenkomstig artikel 13, lid 6, van het verdrag heeft de Permanente Commissie haar huishoudelijk reglement opgesteld. Overeenkomstig regel 21 kan het huishoudelijk reglement worden gewijzigd met een tweederdemeerderheid van de door de partijen bij het verdrag uitgebrachte stemmen. De beoogde handeling heeft tot doel het huishoudelijk reglement te wijzigen.

3.Het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen

3.1.Wijziging van de aanhangsels II en III

Zwitserland heeft een wijziging van de aanhangsels van het verdrag voorgesteld. Het voorstel beoogt het verlagen van het beschermingsniveau voor de wolf (Canis lupus) door de soort over te hevelen van aanhangsel II (streng beschermde diersoorten) naar aanhangsel III (beschermde diersoorten - regelgeving is mogelijk). De opneming van diersoorten in aanhangsel II of III is gebaseerd op de ten tijde van de onderhandelingen over het verdrag beschikbare wetenschappelijke gegevens en de lijsten van in Europa bedreigde zoogdieren, vogels, amfibieën en reptielen, die zijn opgesteld door het Europees Comité voor natuurbehoud en natuurlijke hulpbronnen van de Raad van Europa. In het kader van het verdrag zijn geen criteria vastgesteld voor het op de lijst plaatsen of uit de lijst schrappen van soorten in de aanhangsels.

Reeds in 2018 heeft Zwitserland een soortgelijke wijziging voorgesteld om het beheer en de beheersing van het aantal wolven mogelijk te maken zonder afwijkingen uit hoofde van artikel 9 van het verdrag te hoeven vaststellen. Het belangrijkste argument ter ondersteuning van het voorstel was dat het aantal wolven in Europa sinds de inwerkingtreding van het verdrag aanzienlijk is toegenomen en dat een streng beschermingsniveau derhalve niet nodig is. Tijdens de 38e vergadering van de Permanente Commissie heeft de voorzitter besloten het voorstel niet ter stemming te brengen, na te hebben opgemerkt dat een groot aantal partijen niet in staat was om hierover een standpunt in te nemen. Zwitserland heeft aangekondigd het voorstel opnieuw te willen indienen zodra relevante verslagen die zijn opgesteld in het kader van het Verdrag van Bern (rapportage uit hoofde van Resolutie nr. 8 (2012) over de staat van instandhouding van soorten en habitats) en door de EU (rapportage uit hoofde van artikel 17 van de habitatrichtlijn) beschikbaar zouden worden.