COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 433 dof. 
Brussel, 26 november 1993 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
betreffende het in de Gemeenschap te ondernemene 
met betrekking tot de toegankelijkheid van het vervoer 
voor personen met beperkte mobiliteit 
_^t-
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
OVER HET TE ONDERNEMENE MET BETREK ING TOT DE TOnCANKELIJKHEID 
VAN HET VERVOER VOOR PERSONEN MET BEPERKTE MOBILITEIT 
1. INLEIDING 
1.1. In een op 16 december 1991^ aangenomen resolutie verzochten de Raad en 
de vertegenwoordigers van de Lid-Staten In het kader van de Raad bijeen de 
Commissie een communautair actieprogramma uit te werken - inclusief 
voorstellen voor concrete maatregelen ter verbetering van de 
toegankelijkheid tot alle takken van openbaar vervoer en tot de 
toegangspunten daarvan voor personen met beperkte mobiliteit. Dit 
actieprogramma is een van de prioriteiten die in het Witboek inzake de 
toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk vervoerbeleid^2^ worden 
genoemd. Maar ook enkele andere in het Witboek genoemde prioriteiten 
houden zich in zekere mate met de ontwikkeling van toegankelijk vervoer 
bezig. Deze zijn opgenomen in de bijlage bij dit verslag. 
1.2. De Commissie heeft in samenwerking met deskundigen uit de Lid-Staten 
(waaronder gehandicapten) en van internationale vervoerorganisaties de 
hierna volgende acties, die zijn onderverdeeld in maatregelen ter 
verbetering van de toegankelijkheid op korte, middellange en lange termijn, 
uitgewerkt. Enkele van deze maatregelen hebben betrekking op richtlijnen, 
andere op richtsnoeren of gedragscodes, weer andere op onderzoek. Voor 
sommige vervoeraspecten en het onderhoud van straten, bushaltes, enz. zijn 
de plaatselijke overheden verantwoordelijk, voor andere de regionale of 
nationale overheid. De Commissie heeft derhalve rekening gehouden met het 
subsidiariteitsbeginsel bij de opstelling van dit verslag en het 
veronderstelde verantwoordelijkheidsniveau wordt in deel 5 gegeven. 
1.3. Er wordt niet automatisch van uitgegaan dat met "verbeterde 
toegankelijkheid" toegankelijkheid voor rolstoelen wordt bedoeld. Wel is 
de Commissie van oordeel dat alle vervoertakken op lange termijn zo zouden 
moeten worden opgezet dat zij in principe toegankelijk zijn voor 
rolstoelgebruikers. Ook wees zij erop dat waar nieuwe vormen van vervoer, 
zoals bussen met een lage vloer en licht en snel vervoer, toegankelijk zijn 
voor rolstoelen, alle reizigers hiervan profiteren en hun aantal fors 
toeneemt. 
(1) Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der Lid-
Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 december 1991 betreffende 
een communautair actieprogramma inzake de deelname van personen met beperkte 
mobiliteit aan het verkeer, PB C 18 van 24.1.1992. 
(2) C0M(92)494 def. van 2.12.1992, punt 287 en punt 4 van bijlage III, 
prioriteiten voor het gemeenschappelijk vervoerbeleid - sociale bescherming, 
verbeterd vervoer voor personen met beperkte mobiliteit, 
toegankeI ijkheidseisen. 
*. -
1.4. De Commissie is er zich van bewust dat voor vele mensen met handicaps de 
(zo nodig aangepaste) auto de gemakkelijkste vorm van vervoer is; twee 
onderzoeksprojecten in haar tweede DRIVE-Programma hebben dan ook 
betrekking op de behoeften van gehandicapte en oudere bestuurders. In 
overeenstemming met de resolutie van de Raad van de Ministers van Vervoer 
van 16.12.1991 concentreert dit actieprogramma zich evenwel op het openbaar 
vervoer (uitgezonderd voor wat betreft verwijzingen naar het Europese Jaar 
van de Ouderen en de noodzaak van onderlinge erkenning van nationale 
kaarten voor gereserveerde parkeerruimten). 
2. WIE ZIJN "BEPERKT MOB IEL" 7 
2.1. Bij het ontbreken van een uniforme definitie op Europees niveau van 
gehandicapten en met inachtneming van het feit dat niet iedere gehandicapte 
een mobiliteitsprobleem heeft, is het onmogelijk het aantal mensen met 
beperkte mobiliteit in de Gemeenschap te kwantificeren. Voorts zullen veel 
meer mensen zich beperkt mobiel dan gehandicapt noemen. Uit een studie 
over 1981-1983 in de Bondsrepubliek Duitsland gemaakt blijkt evenwel dat op 
een geraamd totaal van 7.465.000 gehandicapten (12,1 % van de bevolking) 
5.290.000 "beperkt mobielen"*1) zijn. 
2.2. In de Europese Gemeenschap van vandaag zijn ongeveer 60 tot 80 miljoen 
mensen gehandicapt of bejaard en maken deel uit van de bevolking die 
beperkt mobiel is. Dit zijn bij voorbeeld de volgende passagiers (of 
potentiële passagiers) : 
- mensen die moeilijk lopen 
- mensen die zich moeilijk kunnen vastgrijpen (bij voorbeeld wegens 
arthrose) 
- mensen met kleine kinderen in kinder- of wandelwagens * 
- mensen met rolstoelen 
- mensen die blind, slechtziende of doof zijn of die spraakstoornissen of 
andere communicatieproblemen hebben 
- mensen die een gehandicapte begeleiden 
- mensen met een voorbijgaande handicap (bij voorbeeld in verband met een 
ongeval of een sport letsel) 
(1} Eurostat - Gehandicapten : Statistische gegevens, 1991, Vol. 1 
2.3. In het kader van dit verslag werd dan ook de volgende definitie gebruikt : 
- onder een persoon met beperkte mobiliteit wordt verstaan eenieder die 
specifieke moeilijkheden heeft bij gebruikmaking van het openbaar 
vervoer. Beperkt mobielen behoeven niet noodzakelijkerwijs aan enig 
gezondheidseuvel te lijden. 
3. ACHTERGROND - ACTIES VAN DE COMMISSIE EN HET EUROPESEPARLEMENI BETREFFENDE 
TOEGANKELIJK VERVOER EN EERDERE VOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE 
GEHANDICAPTEN 
3.1. Aan de betrokkenheid van de Commissie bij het bevorderen van toegankelijk 
vervoer werd grote bekendheid gegeven door de Europese studiebijeenkomst 
over mobiliteit en handicaps van Januari 1987 als gevolg waarvan 
vervoerfabrikanten en de autoriteiten haast maakten met de technologische 
ontwikkeling van soorten openbaar vervoer die meer toegankelijk zijn voor 
mensen met mobiI iteitshandicaps. 
3.2. Op 16 september 1987 nam het Europese Parlement een resolutie aan inzake 
vervoer voor gehandicapten en ouderen die was gebaseerd op het verslag van 
de heer Ramirez Heredias van 2 juli 1987*1). 
3.3. De Commissie doet nu al enkele jaren een aantal geslaagde vooorstellen (bij 
voorbeeld in HELIOS l*2) en HELIOS II*3) ter verbetering van het 
bestaan - en met name de werkgelegenheids- en opleidingsmogelijkheden - van 
gehandicapten. 
3.4. Het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad betreffende 
minimumvoorschriften ter verbetering van de mobiliteit en het veilig 
vervoer van werknemers met beperkte mobiliteit in het woon-werkverkeer*4), 
zoals gewijzigd*5), beoogt te verzekeren dat werknemers met beperkte 
mobiliteit veilig kunnen reizen, zodat zij gemakkelijker toegang hebben tot 
arbeid. In het voorstel voor een richtlijn wordt een werknemer met 
beperkte mobiliteit gedefinieerd als "een werknemer die specifieke 
moeilijkheden heeft bij de verplaatsing met het openbaar vervoer om naar 
zijn werk te gaan wegens een ernstige handicap als gevolg van lichamelijke 
of geestelijke stoornissen" (artikel 2, sub a). Deze richtlijn heeft niet 
ten doel alle vervoermiddelen aan te passen ten einde ze toegankelijk te 
maken voor werknemers met beperkte mobiliteit. Zij heeft een beperkter 
doel, namelijk dergelijke personen in staat te stellen veilig te reizen, 
(1) PB C 281 van 19.10.1987 
(2) PB L 104 van 23.4.1988 
(3) PB L 56 van 9.3.1993 
(4) COM(90)588 def. van 28.2.1991 
(5) COM(91)539 def. van 19.12.1991 
met het openbaar vervoer, dank zij speciale vervoerdiensten voor 
gehandicapten of door de werkgevers verzorgd vervoer of dank zij andere 
maatregelen, zoals subsidies voor taxi's, aanpassingen in personenwagens 
enz.. Aangezien dit voorstel een specifiek artikel omvat betreffende de 
uitsluiting van extra kosten voor een door een begeleider vergezelde 
persoon met beperkte mobiliteit komt dit belangrijke harmonisatie-aspect 
niet afzonderlijk aan de orde in het in deel 5 uiteengezette 
actieprogramma. Niettemin geldt het idee van geen extra financiële kosten 
voor gehandicapten die moeten worden begeleid door een andere persoon voor 
het gebruik van alle takken van openbaar vervoer. 
4- DE VOORDELEN VAN TOEGANKELIJK OPENBAAR VERVOER 
4.1. Toegankelijk openbaar vervoer maakt het ouderen mogelijk in hun eigen 
huizen te blijven wonen zonder gedwongen te zijn hun toevlucht te nemen tot 
een verzorgingstehuis. Dit dringt de uitgaven voor de sociale 
voorzieningen terug en verbetert tevens de kwaliteit van het bestaan. 
Voorts wijzen de demografische ontwikkelingen uit dat de vergrijzing in de 
komende jaren fors zal toenemen (een verhoging van 40 % in het Jaar 2020, 
op 1.1.1991 waren er 68.576.000 mensen van boven de zestig in de EG, 
waarvan er 11.936.000 80 jaar en ouder waren*1). 
4.2. Toegankelijk openbaar vervoer maakt het voor vele gehandicapten die thans 
een beroep moeten doen op speciale vervoerdiensten (STS) mogelijk over te 
stappen op het openbaar vervoer (mede omvattende door de lokale overheden 
gesubsidieerde taxi's). Dit maakt het de STS - waarvan de exploitatie zeer 
duur en moeizaam voor Iiefdadigheidsorganisaties en de lokale overheden 
is - weer mogelijk zich te concentreren op het verlenen van van deur tot 
deur toegankelijke ophaaldiensten met busjes - ziekenwagens voor die mensen 
die te zwak of te ernstig gehandicapt zijn om het openbaar vervoer te 
proberen. 
4.3. Toegankelijk openbaar vervoer zal een verbetering van dit vervoer 
betekenen, met name doordat het gebruikersvriendelijker wordt. Dit zal op 
zijn beurt verkeersopstoppingen, ongevallen op de weg en verontreiniging in 
stedelijke gebieden en het verval van het platteland helpen terugdringen. 
4.4. Toegankelijk openbaar vervoer zal een uitkomst betekenen voor de sociaal 
zwakkeren omdat het voor werkgelegenheid zorgt : het helpt mensen (vooral 
hen die te arm of gehandicapt zijn om auto te kunnen rijden) een baan te 
krijgen en te behouden, door verhoging van de vraag naar de produktie van 
nieuwe bussen, trams, treinen, elektronische apparatuur voor kruispunten, 
bushaltes, enz., door vergroting van de noodzaak van volledig bemande 
(1) Eurostat - Jaarboek demografische statistieken 
openbaar-vervoerdiensten (inclusief spoorwegstations). Het zal de positie 
van het vervoerpersoneel verbeteren, aangezien hun aanwerving en opleiding 
meer aandacht zullen krijgen. 
4.5. Toegankelijk openbaar vervoer zal een positieve uitwerking hebben op de 
toeristensector, aangezien vele gehandicapten afhankelijk zijn van niet-
gehandicapten, die dan weer geen gebruik maken van dit vervoer en deze 
toeristenvoorzieningen omdat deze voor gehandicapten ontoegankelijk zijn 
(zie punt 2.2. ). 
4.6. Toegankelijk openbaar vervoer zal het marktpotentieel voor reizigersvervoer 
fors uitbreiden, waardoor de markt voor alle mogelijkie nieuwe openbare 
vervoermiddelen en infrastructuur op haar beurt wordt uitgebreid. 
4.7. Toegankelijk openbaar vervoer zal de stoptijden bij haltes van openbare 
vervoermiddelen helpen inkorten. 
5. TE ONDERNEMEN ACTIES 
Om al deze redenen juichte de Commissie de resolutie van de Raad van 
16.12.1991 toe. De hierna volgende communautaire actie heeft betrekking op 
een uitgebreide reeks maatregelen en voorziet in een plan voor het openbaar 
vervoer in het algemeen, aangezien de uitvoering van de daarin vervatte 
maatregelen zal resulteren in een algehele verbetering van het openbaar 
vervoer (zo zullen bij voorbeeld alle reizigers gemakkelijker en sneller in 
bussen, treinen, enz. kunnen instappen : de reistijden, en dus de 
bedrijfskosten, dalen, terwijl het aantal reizigers toeneemt, beter en meer 
openbaar vervoer in de steden zal het lawaai en de verontreiniging in de 
steden doen dalen) in overeenstemming met het communautaire beleid op 
vervoergebied zoals dat wordt beschreven in het in punt 1.1 genoemde Witboek. 
Afgezien van de algemene richtlijn van de EG betreffende minimumvoorschriften 
voor toegankelijk vervoer voor gehandicapte werknemers en hun begeleiders die 
reeds bij de Raad in behandeling is, omvat de communautaire actie de in het 
hierna volgende uiteengezette initiatieven. 
Voor enkele van de voorgestelde acties, zoals richtlijnen en 
onderzoeksprojecten, neemt de Commissie het initiatief, terwijl de Raad 
dienaangaande besluiten neemt, voor andere evenwel zijn de nationale, 
regionale of lokale overheden verantwoordelijk. 
De in dit verslag uiteengezette communautaire acties zullen evenwel te zijner 
tijd door de Lid-Staten moeten worden uitgevoerd - in enkele landen op 
nationaal, in andere landen op regionaal niveau. In enkele Lid-Staten zijn 
de lokale overheden verantwoordelijk voor sommige vormen van vervoer en 
vervoersinfrastructuur, zoals bij voorbeeld : luchthavens, licht railvervoer, 
taxi's, bussen, enz. Daarom geeft dit verslag niet aan hoe de maatregelen 
moeten worden uitgevoerd, maar zegt de Commissie welke maatregelen nodig zijn 
en hoe snel. 
Voorts is de Commissie van mening dat voor haar zelf een belangrijke rol is 
weggelegd op het gebied van het aanmoedigen van modelprojecten, informatie­
uitwisseling en de financiering van initiatieven die beogen mensen met 
verminderde mobiliteit in staat te stellen gebruik te maken van het openbaar 
vervoer. 
-•6 -
5.1. Technische normen 
Om redenen verband houdende met de constructie van transportmiddelen en hun 
vrij verkeer in de Gemeenschap alsmede met de goede werking van de interne 
markt worden kaderbesluiten aangaande de typegoedkeuring en technische 
normen van transportmiddelen op communautair niveau genomen. Voor de 
tenuitvoerlegging hiervan zijn evenwel de Lid-Staten verantwoordelijk. 
Kor te-term i inmaatreaeien 
* a. EEG-richtIijn met betrekking tot bijzondere voorschriften voor bussen en 
touringcars die de EEG-goedkeuring van bussen en touringcars met 
toegankelijhkheidsvoorzieningen voor mensen met verminderde mobiliteit 
mogelijk zal maken. Deze richtlijn zal aspecten van toegankelijkheid tot 
en in bussen en touringcars van mensen met verminderde mobiliteit omvatten. 
* b. Type-goedkeuringsrichtlijn van de EG betreffende kabelwagens, enz. Deze 
zal een bijlage omvatten die betrekking heeft op de bijzondere behoeften 
van gehandicapte reizigers. 
* c. Type-goedkeuringsrichtlijn van de EG inzake de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen van de Lid-Staten op het gebied van de spoorwegen. Deze 
richtlijn wordt opgesteld overeenkomstig de "nieuwe aanpak" voor de grote 
markt en is gebaseerd op de ECMV/UIC-richtsnoeren voor verbeterde toegang 
tot treinen die werden opgesteld met het oog op de totstandbrenging in 
geheel Europa van compatibele normen voor de toegang tot treinen. In de 
richtlijnen zullen Iiftinstallaties voor treinen aan de orde komen alsmede 
compatibiliteit van de voelbare bekleding van de uiterste randen van 
perrons. Sommige maatregelen zijn snel en gemakkelijk uitvoerbaar, maar de 
Commissie ziet in dat voor de volledige uitvoering van andere maatregelen 
(zoals bij voorbeeld de verhoging van de perrons) verscheidene jaren nodig 
zijn. 
* » werkzaamheden reeds gestart 
5.2. Toegang tot en financiering van vervoersinfrastructuur 
De regels betreffende de toegankelijkheid van alle vervoer takken 
(luchthavens, luchthavenhaIlen, taxistandplaatsen op luchthaven-, spoorweg-
, touringcar-, bus- en veerbootterminals, passagiersveerboten, 
cruiseschepen, lijnboten en havens, de metro, bus- en tramhaltes, enz.) 
dienen voornamelijk door de Lid-Staten te worden vastgesteld en uitgevoerd. 
Enkele maatregelen, met name die waarbij de veiligheid van de gehandicapte 
reiziger is betrokken, kunnen evenwel beter in een communautair kader 
worden vastgesteld met als resultaat : de gemeenschappelijke toepassing van 
de beste ervaringen in de praktijk opgedaan. Voorts kan de Gemeenschap 
aanbevelingen doen voor financieringsmogelijkheden - aan de hand van 
ervaring en een welomlijnde procedure van overleg met nationale en 
regionale autoriteiten en NGO's van gehandicapten - met name in het geval 
van projecten die volledige toegankelijkheid inhouden (bij voorbeeld licht 
raiIvervoer). Deze procedure omvat : 
Korte-termi Jnmaatregelen 
a. De financiering (en kosten/baten-factoren) van toegankelijk vervoer en de 
desbetreffende infrastructuur. Hierin zal eveneens rekening worden 
gehouden met de voordelen als gevolg van de terugdringing van 
verkeersopstoppingen, ongevallen op de weg en verontreiniging in stedelijke 
gebieden. 
* b. Alle aspecten van toegankelijkheid tot en in luchthavens en vliegtuigen. 
Deze regels zullen worden gebaseerd op de recente aanbevelingen van de 
Europese Burgerluchtvaartconferentie (ECAC) en zullen eveneens betrekking 
hebben op de toegang tot luchthavens per spoor en op luchthavens (inclusief 
tussen aankomst-/vertrekhallen), luchthavenontwerp en dé harmonisatie van 
technische voorschriften voor toegankelijkheid. 
werkzaamheden reeds gestart 
-S 
c. De toegankelijkheid van taxi's, inclusief toegankelijkheid tot 
taxistandplaatsen op luchthavens, bij spoorweg-, touringcar-, bus- en 
veerbootstat ions. 
Maatregelen OP middellange termijn 
d. De toegankelijkheid tot en op veerboten, cruiseschepen, lijnboten en 
havens, mede omvattende ontruimingsmaatregelen in geval van nood. 
e. Overeengekomen gedragscodes betreffende trottoirs, bus- en tramhaltes, 
bestemmingsborden, enz., op bussen en trams, onderhoud van liften, 
roltrappen, enz. 
f. EG-richtlijn betreffende de toegankelijkheid tot alle takken van vervoer 
over land en de vervoersinfrastructuur, inclusief aanpassingen achteraf, 
waar mogelijk. 
Lange-termi Jnmaatreaelen 
g. De toegankelijkheid van metro's. 
5.3. Informat ie/tekens 
Om doelmatig te zijn kunnen bepaalde aspecten van (a) het verstrekken van 
informatie aan reizigers, voor en van reisbureaus, en aan de Lid-Staten en 
(b) tekens het best op communautair niveau worden geregeld hetzij door de 
Gemeenschap zelf of via nauwe samenwerking tussen de Lid-Staten. Dit geldt 
met name in het geval van internationale reizen en wanneer er uniforme 
informatie moet worden verstrekt (d.w.z. geluidssignalen voor blinden). De 
autoriteiten van de Lid-Staten verkeren in een betere positie om te 
beslissen over het verstrekken van informatie omdat zij rekening kunnen 
houden met specifieke plaatselijke en/of regionale realiteiten (bij 
voorbeeld bushaltes, voetgangerszones waardoor trams lopen). 
~^D -
Kor te-termi jnmaatregelen 
* a. Regels betreffende de toegankelijkheid tot en op luchthavens en tot en in 
vliegtuigen (zie punt 5.2.b) : harmonisatie van informatie, internationale 
tekens, passagiersvoorlichting voor en/of tijdens de vlucht. 
* b. Richtsnoeren inzake de informatieverstrekking aan gehandicapte reizigers 
(voor alle vervoertakken, van zowel plaatselijk als Iange-afstandsvervoer) 
ten einde gebruikmaking van ongeacht welk toegankelijk vervoer dat reeds 
beschikbaar is te optimaliseren. 
c. Samenwerking tussen de Lid-Staten op het gebied van de harmonisatie van 
hoorbare geluidssignalen bij zebrapaden. Dit moet het thans bestaande 
veiligheidsrisico als gevolg van de in de verschillende landen met elkaar 
in strijd zijnde betekenissen van dezelfde signalen opheffen. 
* d. Handboek voor gehandicapte reizigers waarin richtsnoeren worden gegeven 
voor voorlichting in de gehele Gemeenschap over toegankelijke toeristische 
voorzieningen (inclusief vervoer). 
5.4. Opleiding 
Opleidingscursussen om te wijzen op gehandicapt zijn en de noden van 
gehandicapten ten behoeve van het bedienend personeel in de vervoerssector 
en architecten, vervoersplanners, touroperators/reisbureaus, enz. kunnen 
profiteren van de op communautair niveau opgedane ervaring, maar moeten 
door nationale organen worden gepland en uitgevoerd - na overleg in (bij 
voorbeeld) het Raadgevend Comité inzake onderwijs en opleiding op 
architectuurgebied van de EG. 
Korte-termiInmaatreoelen 
* a. Regels betreffende de toegankelijkheid tot en op luchthavens en tot en in 
vliegtuigen (zie punt 5.2.b) : opleiding van luchthaven-, luchtvaart- en 
relsbureaupersoneel. 
Middellanoe-termi Jnmaatregelen 
b. Toevoeging van een specifieke opleidingscursus betreffende de problemen en 
noden van gehandicapten als component van de formele kwalificaties waaraan 
architecten, vervoersplanners, touroperators, enz. moeten voldoen. 
- werkzaamheden reeds gestart 
- ^0 
c. Gedragscode aan de hand waarvan aan al het vervoerpersoneel dat in contact 
staat met het publiek wordt geleerd hoe het moet omgaan met gehandicapten. 
5.5. Onderzoek en ontwikkeling 
De Gemeenschap kan de Lid-Staten helpen via onderzoeksprogramma's (COST 
322, TIDE en DRIVE, EURET II) en studies betreffende gemeenschappelijke 
problemen op het gebied van (on)toegankeliJkheld, de resultaten waarvan 
vervolgens meer in detail en gerichter door de Lid-Staten, 
vervoerondernemers, ontwerpers, enz. kunnen worden geëxploiteerd die zo 
profiteren van schaalvoordelen. 
Korte-termiInmaatreaelen 
* a. COST 322-onderzoeksproject aangaande bussen met lage vloer en geschikte 
haltes. Dit onlangs goedgekeurde project heeft betrekking op de 
veiligheidsaspecten van rolstoelvervoer, een overzicht van de ervaringen 
tot dusver, ontwerpen van bus- (en tram-) haltes, het veilig halt houden 
van bussen bij haltes. 
Middellange-termiInmaatregelen 
* b. TIDE-onderzoek inzake rolstoelen, met inbegrip van het. inladen daarvan in 
voertuigen en de toegang daarvan tot gebouwen. 
Lange-termi Jnmaatreoelen 
c. Het in de praktijk brengen van toekomstig vervoeronderzoek betreffende de 
toegankelijkheid tot stadsvervoer, lucht- en zeevervoer en vervoer over de 
binnenwateren, mede omvattende de ontruimingsvoorschriften in 
noodsituat ies. 
d. Het in praktijk brengen van de resultaten van de onderzoeksprojecten DRIVE 
en TIDE betreffende gehandicapten en ouderen. 
5.6. Verdere acties ten behoeve van gehandicapten 
Bij het Europese Jaar van de Ouderen, verordeningen ter terugdringing van 
het roken in alle vervoerruimten, de onderlinge erkenning van nationale 
kaarten die toegang geven tot gereserveerde parkeerruimten zijn zowel de 
Commissie als de nationale autoriteiten betrokken. 
werkzaamheden reeds gestart 
s Korte-termiInmaatregelen 
^ * a. Campagne in het kader van het Europees Jaar van de Ouderen en solidariteit 
tussen de generaties (1993) voor het niet parkeren bij bushaltes, op 
i zebrapaden, enz. 
Middellange-termiInmaatregelen 
r * b. Uitbreiding van het toepassingsgebied van verordeningen inzake een verbod 
f- op/terugdringing van het roken in alle vervoerruimten (inclusief 
vervoerruimten die de arbeidsplaats zijn) overeenkomstig Resolutie nr. 89/C 
f 189/01 van 18.7.1989 inzake het rookverbod in ruimten bestemd voor het 
:% ontvangen van publiek. 
• |. " . •:••••• 'f>-¥ry:iU~ 
M * c. De onderlinge erkenning van nationale kaarten die toegang geven tot /, 
11 gereserveerde parkeerruimten. V-v 
5 f; •• '-si 
) 'il'. .*^<fr-
werkzaamheden reeds gestart 
-A<L~ 
BIJLAGE 
Prioriteiten genoemd in het Witboek inzake de toekomstige ontwikkeling van het 
gemeenschappelijk vervoerbeleid - een brede aanpak voor de totstandbrenging van 
een communautair kader voor duurzame mobiliteit (C0M(92)494 def. van 2.12.1992) 
Enkele prioriteiten houden zich in zekere mate bezig met de ontwikkeling van 
toegankelijk vervoer (zie punt 1.1.1 van dit verslag betreffende het te 
ondernemene met betrekking tot de toegankelijkheid van vervoer voor personen met 
beperkte mobiliteit). Deze prioriteiten zijn de volgende : 
1.a. De vrijheid van het verrichten van internationale diensten in de taxisector 
l.b. De technische harmonisatie van wegvoertuigen 
i.e. De totstandbrenging van een coherente 0 & O-aanpak met betrekking tot het 
vervoer in het vierde kaderprogramma 
l.d. Richtsnoeren voor het conventionele spoorwegverkeer. 
Richtsnoeren voor een "burgernetwerk" van intermodale passagiersdiensten. 
3. De stimulering en bevordering van veilig openbaar vervoer en steun aan 
plaatselijke initiatieven ten behoeve van fietsers en voetgangers ten einde 
een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het stedelijk milieu. 
— '\0~ 
ISSN 0254-1513 
COM(93) 433 def. 
"^ DOCUMENTEN 
NL 05 07 
Catalogusnummer : CB-CO-93-478-NL-C 
ISBN 92-77-59349-0 
Bureau voor offîdale publikatîes der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg