13. 11. 78 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 269/15 
1.14.  Onafhankelijk  van de vraag  wie de kosten  moet 
dragen,  is het Comité  van  oordeel  dat de verantwoorde-
lijkheid  en bevoegdheid  voor  definitieve  of tijdelijke  op-
slag voor  langere  tijd alleen  maar  bij de staat  respectieve-
lijk de overheid  kan berusten.  De met de opslag  voor  lange 
periodes  verbonden  risico's  zijn  weliswaar  in eerste  in-
stantie  theoretisch,  maar  toch  van  dien  aard  dat zij niet 
door  particuliere  ondernemingen  of organisaties  kunnen 
worden  gedragen. 
1.15.  Het  Comité  is er bovendien  zeer  mee  ingenomen 
dat de Commissie  de verwezenlijking  van een communau-
tair net van opslagplaatsen  voor  radioactieve  afvalstoffen 
aan de orde  heeft  gesteld.  Het Comité  acht  het gewenst  dat 
de radioactieve  afvalstoffen  daar  waar  zij ontstaan  ook 
worden  verwijderd  respectievelijk  voorlopig  of definitief 
Gedaan  te Brussel,  27 april  1978. opgeborgen.  Het  Comité  geeft  daarom  zijn  steun  aan  het 
voornemen  van  de Commissie,  overeenkomstig  het voor-
gestelde  actieplan  te streven  naar  selectie  van  een  gering 
aantal  geschikte  plaatsen  voor  tijdelijke  en definitieve  op-
slag van radioactieve  afvalstoffen,  zo mogelijk  gecombi-
neerd  met  opwerkingsinstallaties. 
1.16.  Tot  slot  geeft  het Comité  zijn  steun  aan het voor-
stel, voor  de gehele  looptijd  van het actieplan  een advies-
comité  van deskundigen  op hoog  niveau  in te stellen,  dat 
de Commissie  moet  bijstaan  bij de uitvoering  van  de op 
Gemeenschapsniveau  geplande  maatregelen  op het gebied 
van de radioactieve  afvalstoffen.  Het  zou  het  Comité 
evenwel  tot tevredenheid  stemmen  indien  de Lid-Staten  in 
het kader  van  dit besluit  de verplichting  op zich  zouden 
nemen,  de Commissie  alle op het gebied  van radioactieve 
afvalstoffen  beschikbare  gegevens  te doen  toekomen. 
De Voorzitter 
van bet Economisch  en  Sociaal  Comité 
Basil  de FERRANTI 
bij het advies  van het Economisch  en Sociaal  Comité 
De volgende  passage  (begin  van  paragraaf  1.11)  is vervangen  door  een  met  34 tegen  14 stemmen  goed-
gekeurd  wijzigingsvoorstel  (22  onthoudingen): 
,,De Afdeling  is op grond  van  de verschillende  procédés  die thans  worden  ontwikkeld  of beproefd  en 
van de door  de deskundigen  verstrekte  inlichtingen  de mening  toegedaan  dat  betrouwbare  procédés 
voor  de verharding  van  hoogactieve  afvalstoffen  uiterlijk  in 1980  ook  volledig  operationeel  zullen  wor-
den in de industrie.  Zij heeft  de indruk  gekregen  dat voornoemde  doelstellingen  eventueel  zelfs  nog  snel-
ler kunnen  worden  verwezenlijkt  indien  de werkzaamheden  beter  worden  georganiseerd  en geïntensi-
veerd.". 
Advies  inzake  de mededeling  van de Commissie  aan  de Raad  „De  snelle  kweekreactor  als keu-
zemogelijkheid  voor  de Gemeenschap  - motivering,  stand  der werkzaamheden,  problemen  en 
vooruitzichten" 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is nog niet  bekendgemaakt  in het Publika-
tieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 22 augustus  1977  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeenkom-
stig de bepalingen  van artikel  170  van het Verdrag  tot oprichting  van de Europese  Gemeenschap 
voor  Atoomenergie  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
Nr. C 269/16 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 11. 78 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn  op 26 en 27 april  1978  te Brussel  gehouden  158e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  artikel  170  van  het Verdrag  tot oprichting  van de 
Europese  Gemeenschap  voor  Atoomenergie, 
Gezien  de op 26 augustus  1977  gedateerde  adviesaan-
vrage  van  de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen, 
Gezien  het op 27 september  1977  door  zijn  Bureau  geno-
men besluit,  de Afdeling  voor  energie  en nucleaire  vraag-
stukken  met  het opstellen  van  een  advies  en een rapport 
inzake  deze  mededeling  te belasten, 
Gezien  het advies  dat genoemde  Afdeling  tijdens  haar  op 
lOmaart  1978  gehouden  38e vergadering  heeft  opgesteld, 
Gezien  het mondelinge  verslag  van de rapporteur,  de heer 
Friedrichs, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  de op 26 en 27 april 
1978  gehouden  158e  zitting  (vergadering  van  27 april), 
Overwegende  dat het Comité  ook  is verzocht  advies  uit te 
brengen  inzake  de mededelingen  van  de Commissie  be-
treffende  hoofdpunten  van  een communautair  beleid  in-
zake  opwerking  van bestraalde  kernsplijtstoffen  (x) en een 
communautair  actieplan  inzake  radioactieve  afvalstof-
fen (2); 
Overwegende  dat deze  drie  documenten  nauw  met  elkaar 
samenhangende  vraagstukken  behandelen  die  centraal 
in de discussie  over  de toekomst  van  kernenergie  in de 
Gemeenschap  staan; 
Overwegende  dat de relatieve  plaats  van  kernenergie  ten 
opzichte  van de andere  energiebronnen  in de verschillende 
alternatieve  modellen  in de Gemeenschap  in een  vroeg 
stadium  dient  te worden  vastgesteld; 
Overwegende  dat  de Gemeenschap  de huidige  onder-
zoeks-  en demonstratieprojecten  bij voorrang  dient  voort 
te zetten  betreffende  alle aspecten  van de technologie  en de 
nucleaire  veiligheid  en dat bovendien  dezelfde  betekenis 
moet  worden  toegekend  aan een rationeel  energiegebruik 
en aan  de voortzetting  en de ontwikkeling  van  de pro-
gramma's  betreffende  alternatieve  energiebronnen; 
Overwegende  de noodzaak,  een nucleaire  veiligheidscode 
voor  de Gemeenschap  toe  te passen,  waarbij  „veilig-
heidsmotieven  een  van  levensbelang  zijnde  voorrang 
(moeten)  hebben  op enigerlei  overweging  van  economi-
sche,  industriële  of politieke  aard";  dat  experimenten 
moeten  „bijdragen  tot een  optimale  beperking  van  de 
resterende  risico's", 
(!) PB  nr. C 199  van  20.  8. 1977,  blz.  2. 
(2) PB  nr. C 249  van  18.  10.  1977,  blz.  8. BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  69 stemmen  voor,  10 stemmen  tegen,  bij 1 ont-
houding  werd  goedgekeurd. 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. De  Gemeenschap  is voor  haar  energievoorziening 
in grote  mate  op invoer  aangewezen  en voor  de toekomst 
moet  met  een  toenemende  internationale  schaarste  van 
koolwaterstoffen  rekening  worden  gehouden.  Het  Co-
mité  acht  het  daarom  onontbeerlijk,  het  streven  naar 
energiebesparing  voort  te zetten  en te intensiveren,  maar 
ook optimaal  te werken  aan  de ontwikkeling  van  alle 
alternatieve  energiebronnen. 
1.2. Van  de alternatieve  energiebronnen  is de kern-
energie  nu zo ver ontwikkeld  dat mag  worden  aangeno-
men dat kernenergie  binnen  afzienbare  tijd een  belang-
rijke  bijdrage  tot de energievoorziening  van  de Gemeen-
schap  zal leveren.  Wel  dient  te worden  beseft  dat de Ge-
meenschap  ook  voor  haar  uraniumvoorziening  in sterke 
mate  op invoer  aangewezen  is. Het  Comité  acht  het daar-
om gewenst,  grote  spoed  te zetten  achter  de uraniumpro-
spectie  in de Gemeenschap,  terwijl  zijns  inziens  ook  grote 
aandacht  dient  te worden  besteed  aan een betere  exploita-
tie van  uranium. 
1.3. Bij  de huidige  stand  van  de technische  kennis  zijn 
de mogelijkheden  tot opvoering  van  het  rendement  bij 
thermische  reactoren  relatief  beperkt.  Meer  mogelijkhe-
den worden  geboden  door  opwerking  van  bestraalde 
splijtstoffen  en uiteindelijk  door  toepassing  van  snelle 
kweekreactoren.  De  succesvolle  ontwikkeling  van  de 
snelle  kweekreactor  zou er bij het huidige  uraniumaanbod 
zelfs  toe kunnen  leiden  dat de Gemeenschap  voor  haar 
splijtstofvoorziening  zeer  onafhankelijk  zou worden.  Dit 
perspectief  is volgens  het Comité  een overtuigend  motief 
om de snelle  kweekreactor  voor  de Gemeenschap  als keu-
zemogelijkheid  open  te houden. 
2. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Het  Comité  merkt  op dat snelle  kweekreactoren  in 
die zin van  fundamentele  betekenis  zouden  kunnen  zijn 
dat het  gevaar  van  proliferatie  van  nucleair  materiaal 
wordt  verminderd  en ook  een belangrijke  bijdrage  tot de 
energievoorziening  wordt  geleverd.  Ervan  uitgaande  dat 
het achterwege  blijven  van  opwerking  mede  uit het oog-
punt  van  veiligheid  geen  aanvaardbaar  alternatief  is, kan 
men door  toepassing  van snelle  kweekreactoren  het bij de 
opwerking  vrijkomende  plutonium  splijten  en aldus  voor 
een gesloten  splijtstofcyclus  zorgen. 
13. 11.  78 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 269/17 
2.2. Bij  de technische  ontwikkeling  van  de  snelle 
kweekreactor  heeft  de Gemeenschap  in de wereld  een  lei-
dende  positie.  Dit  feit  mag  voor  het  standpunt  van  het 
Comité  dan  niet  van doorslaggevende  betekenis  zijn,  maar 
vormt  zijns  inziens  toch  een  van  de motieven  om de snelle 
kweekreactor  als keuzemogelijkheid  te handhaven. 
2.3. Snelle  kweekreactoren  kunnen  op korte  termijn 
slechts  in combinatie  met  thermische  reactoren  worden 
toegepast:  de toepassingsmogelijkheden  zijn  in hoge  mate 
afhankelijk  van  de vraag,  hoeveel  plutonium  uit thermi-
sche  reactoren  en op lange  termijn  uit kweekreactoren  zelf 
vrijkomt.  Deze  samenhang  in de tijd  vormt  volgens  het 
Comité  ook  een  argument,  de ontwikkeling  van  de snelle 
kweekreactor  niet  op te houden,  omdat  anders  de energie-
voorziening  van  de Gemeenschap  op een  bepaald  ogen-
blik door  toenemende  uraniumschaarste  in het  gedrang 
zou kunnen  komen. 
2.4. Wel  wil het  Comité  erop  wijzen  dat  in de nabije 
toekomst  de tijd  nog  niet  rijp  is voor  de commerciële  toe-
passing  van  de snelle  kweekreactor.  Ook  de Commissie  is 
van mening  dat de snelle  kweekreactor  op zijn  vroegst  pas 
in het  begin  van  de jaren  '90  marktrijp  zal zijn.  Door 
handhaving  van  de snelle  kweekreactor  als keuzemoge-
lijkheid  kan  volgens  het Comité  de technische  ontwikke-
ling van  dit reactortype  worden  voortgezet  en het techni-
sche  en commerciële  peil  worden  bereikt  waarbij  dit reac-
tortype  op de markt  kan  worden  gebracht.  Het  Comité 
acht  het daarbij  vanzelfsprekend  dat aan  de veiligheids-
aspecten  absolute  voorrang  wordt  gegeven. 
3. De  voorstellen  van  de Commissie 
3.1. Uitgaande  van  zijn  algemene  en bijzondere  op-
merkingen  stemt  het Comité  in met  de voorstellen  van  de 
Commissie,  waarin  de moeilijkheden  en de vereiste  maat-
regelen  met  betrekking  tot de overgang  op en de toepas-
sing van  snelle  kweekreactoren  worden  behandeld.  Het 
wijst  in het bijzonder  op: 
— de  noodzaak,  in de Gemeenschap  nu reeds  de maatre-
gelen  te bespreken  waarmee  het  vreedzaam  gebruik 
van splijtstoffen  en vooral  plutonium  ook  bij toepas-
sing van  snelle  kweekreactoren  op grotere  schaal  kan 
Gedaan  te Brussel,  27 april  1978. worden  gegarandeerd;  het Comité  dringt  erop  aan  dat 
de Commissie  spoedig  concrete  maatregelen  in dit 
verband  voorstelt; 
— het  voornemen  van  de Commissie,  in 1978  voorstellen 
voor  te leggen  om de activiteiten  van  de Gemeenschap 
inzake  onderzoek  en ontwikkeling  op veiligheidsge-
bied  en op het  gebied  van  normen  en standaarden 
voor  snelle  kweekreactoren  op te voeren; 
— de  wenselijkheid,  bijzondere  aandacht  te besteden  aan 
de specifieke  technische  problemen  die zich  voordoen 
bij de opwerking  van  uit snelle  kweekreactoren  af-
komstige  splijtstoffen; 
— de  motieven  van  de Commissie  om de Gemeenschap 
een bijdrage  tot de financiering  van demonstratiepro-
jecten  voor  snelle  kweekreactoren  te laten  leveren. 
4. Conclusies 
4.1. Het  Comité  stemt  eveneens  in met  de conclusies 
van de Commissie,  waarin  wordt  aanbevolen: 
— de  snelle  kweekreactor  als  keuzemogelijkheid  te 
handhaven; 
— de  demonstratieprojecten  voort  te zetten,  waarbij  ook 
dan meer  aandacht  moet  worden  besteed  aan  veilig-
heid,  stralingsbescherming  en milieu-aspecten; 
— de  Gemeenschap  bij de oplossing  van  deze  problema-
tiek een  stimulerende  rol te laten  vervullen. 
4.2. Het  Comité  is met  de Commissie  van  oordeel  dat 
het met  betrekking  tot de toepassing  van  snelle  kweekre-
actoren  op grotere  schaal  „verkeerd  (zou)  zijn  de talrijke 
en moeilijke  problemen  te onderschatten  die nog  moeten 
worden  opgelost  voordat  tot  toepassing  (van  snelle 
kweekreactoren)  kan  worden  overgegaan". 
4.3. Om  deze  problemen  op bevredigende  wijze  op te 
lossen,  moet  de overgang  naar  het stadium  van  industriële 
toepassing  van snelle  kweekreactoren  beslist  met  optimale 
omzichtigheid  en geleidelijk  geschieden,  zodat  voldoende 
ervaring  kan  worden  opgedaan  om in iedere  fase  de abso-
luut noodzakelijke  veiligheid  van  werknemers  en bevol-
king  te kunnen  garanderen. 
De Voorzitter 
van bet Economisch  en  Sociaal  Comité 
Basil  de FERRANTI