VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Bulgarije



Verslag opgesteld in overeenstemming met artikel 126, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

1. Inleiding

Op 20 maart 2020 heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de activering van de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact. De clausule, als vervat in artikel 5, lid 1, artikel 6, lid 3, artikel 9, lid 1, en artikel 10, lid 3, van Verordening (EG) 1466/97 en artikel 3, lid 5, en artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) 1467/97, vergemakkelijkt de coördinatie van het begrotingsbeleid in tijden van ernstige economische neergang. In haar mededeling deelde de Commissie met de Raad haar standpunt dat, gezien de verwachte ernstige economische neergang als gevolg van de COVID-19-uitbraak, de huidige omstandigheden de activering van de clausule toelaten. Op 23 maart 2020 hebben de ministers van Financiën van de lidstaten ingestemd met de beoordeling van de Commissie. De activering van de algemene ontsnappingsclausule maakt het mogelijk tijdelijk af te wijken van het aanpassingstraject naar de middellangetermijndoelstelling voor de begroting, op voorwaarde dat de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn daardoor niet in gevaar komt. Voor het correctief deel kan de Raad, op aanbeveling van de Commissie, ook besluiten een herzien begrotingstraject vast te stellen. De algemene ontsnappingsclausule schort de procedures van het stabiliteits- en groeipact niet op. Ze stelt de lidstaten in staat om af te wijken van de begrotingsvereisten die normaal gesproken van toepassing zouden zijn, en stelt de Commissie en de Raad in staat om de nodige beleidscoördinatiemaatregelen te nemen in het kader van het pact.

Uit gegevens die de Bulgaarse autoriteiten op 31 maart 2020 hebben meegedeeld en die vervolgens door Eurostat zijn gevalideerd blijkt dat het overheidsoverschot in Bulgarije in 2019 2,1% van het bbp bedroeg, de bruto overheidsschuld 20,4% van het bbp. Volgens het convergentieprogramma 2020 voorziet Bulgarije in 2020 een tekort van 3,1% van het bbp en een schuld van 28,5% van het bbp.

Het voor 2020 voorziene tekort wijst op het eerste gezicht op het bestaan van een buitensporig tekort in de zin van het stabiliteits- en groeipact.

Tegen deze achtergrond heeft de Commissie daarom dit verslag opgesteld, waarin wordt geanalyseerd of Bulgarije voldoet aan het tekortcriterium van het Verdrag. Aan het schuldcriterium kan worden geacht te zijn voldaan, aangezien de schuldquote onder de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 60% van het bbp ligt. In het verslag wordt rekening gehouden met alle relevante factoren en de nodige aandacht besteed aan de grote economische schok in verband met de COVID-19-pandemie.

Tabel 1. Overheidstekort en -schuld (% van het bbp)

2016 2017 2018 2019 2020 COM 2021 COM Tekortcriterium Overheidssaldo +0.1 +1.1 +2.0 +2.1 -2.8 -1.8 Schuldcriterium Bruto-overheidsschuld 29.3 25.3 22.3 20.4 25.5 25.4

Bron: Eurostat, voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie.

2.Tekortcriterium

Op basis van het convergentieprogramma 2020 wordt verwacht dat het Bulgaarse overheidstekort in 2020 3,1% van het bbp zal bedragen en daarmee de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3% van het bbp zal overschrijden. Hoewel het overheidstekort boven de 3 % van het bbp ligt, zal het naar verwachting dicht bij de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde blijven. Op basis van de voorjaarsprognoses van de Commissie wordt verwacht dat het overheidstekort in 2020 2,8% van het bbp zal bedragen, wat iets onder de referentiewaarde van 3% van het bbp is.

De overschrijding van de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde in 2020 is uitzonderlijk, aangezien deze het gevolg is van een ernstige economische neergang. Rekening houdend met het effect van de COVID-19-pandemie op de Bulgaarse economie, voorspelt de Commissie in haar voorjaarsprognoses dat het reële bbp in 2020 met 7,2% zal krimpen.

De overschrijding van de in het convergentieprogramma vastgestelde referentiewaarde van het Verdrag is tijdelijk in de zin van het Verdrag en het stabiliteits- en groeipact. Volgens de voorjaarsprognoses 2020 van de Commissie zal het tekort in 2021 met name tot onder de referentiewaarde dalen.

Kortom, het voor 2020 voorziene tekort ligt boven maar dicht bij de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp. De overschrijding wordt beschouwd als uitzonderlijk en tijdelijk in de zin van het Verdrag en het stabiliteits- en groeipact. De analyse wijst er dus op dat aan het tekortcriterium zoals omschreven bij het Verdrag en Verordening (EG) nr. 1467/97 is voldaan.

3. Relevante factoren

In artikel 126, lid 3, van het Verdrag is bepaald dat indien een lidstaat niet voldoet aan deze of aan een van deze criteria, de Commissie een verslag dient op te stellen. In dat verslag moet "er tevens rekening mee [worden] gehouden of het overheidstekort groter is dan de investeringsuitgaven van de overheid en worden alle andere relevante factoren in aanmerking genomen, met inbegrip van de economische en budgettaire situatie van de lidstaat op middellange termijn".

Die factoren worden nader omschreven in artikel 2, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1467/97, dat ook bepaalt dat terdege rekening moet worden gehouden met "alle andere factoren die naar het oordeel van de betrokken lidstaat relevant zijn om de naleving van de tekort- en schuldcriteria uitvoerig te kunnen beoordelen, welke factoren die lidstaat aan de Raad en de Commissie kenbaar heeft gemaakt".