EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 23.11.2011 
SEC(2011) 1400 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELINGEN 
bij 
VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
tot vaststelling van een kaderprogramma "Creatief Europa"  
{COM(2011) 785 definitief} 
{SEC(2011) 1399 definitief}  
 
NL 2   NL 1. INLEIDING 
Dit document vergezelt drie aparte effectbeoor delingen waarin de opties inzake toekomstige 
EU-financiering voor de culturele en creatieve  sectoren onderzocht worden. Het geeft de 
voornaamste conclusies van de drie effectbeoor delingen weer en beschrijft de optie die de 
voorkeur geniet, alsmede de mechanismen voor u itvoering en toezicht. De details zijn te 
vinden in de afzonderlijke effectbeoordelinge n. Deze effectbeoordelingen komen tot de 
conclusie dat de optie van het nastreven van synergieën tussen de audiovisuele sector (de 
huidige programma's MEDIA en MEDIA Mundus) en  de culturele en creatieve sectoren (het 
huidige programma Cultuur) bi nnen een kaderprogramma "Cr eatief Europa" voordelen zou 
hebben in vergelijking met alle andere overwogen opties. Zoals voorgesteld in het meerjarige 
financiële kader van de Comm issie zal voor dit programma in  zeven jaar een budget van 
1,6 miljard euro (constante prijzen) worden toegewezen,. 
De effectbeoordelingsverslagen zi jn het resultaat van een voorbe reidingsproces van twee jaar 
dat begon met de tussentijdse evaluatie van de huidige programma's. Rekening houdende met 
de noodzaak de uitvoering te verbeteren en te vereenvoudigen, werd als onderdeel van dit 
proces ook de mogelijkheid onderzocht om door samenvoeging va n programma's meer 
synergie tussen deze verschillende terreinen te bereiken. De effectbeoordelingen zijn in 
belangrijke mate gebaseerd op de bevindingen van de tussentijdse evaluaties van de 
programma's Cultuur en MEDIA, en de onlin eraadplegingen en openb are hoorzittingen over 
toekomstige financiering voor de culturele en creatieve sectore n. Daarnaast houden deze 
verslagen ook rekening met de feedback op het groenboek van de Commissie "Het potentieel 
van culturele en creatieve  industrieën vrijmaken"1, met verschillende onafhankelijke studies 
die de afgelopen jaren in opdracht van de Comm issie zijn verricht, met de aanbevelingen van 
deskundigen in de context van de open coördi natiemethode (OCM) voor cultuur, en met de 
gestructureerde dialoog met de sector in de periode 2008-2010. Bij de effectbeoordelingen is 
ook gebruik gemaakt van externe deskundigheid voor het vaststellen van de aard van de 
problemen, het formuleren van de doelstellingen, en de analyse en vergelijking van de opties. De ontwerp-werkdocumenten van de dienst en van de Commissie betreffende de 
effectbeoordelingen zijn bespr oken in de interdienstengroepen voor Cultuur en MEDIA. 
Momenteel wordt de EU-steun voor deze s ectoren verleend door middel van aparte 
programma's, namelijk Cultuur, MEDIA (dat  sinds het einde van 2010 ook het MEDIA-
productiegarantiefonds omvat), en MEDIA Mundus . Er zijn aparte effectbeoordelingen 
voorbereid betreffende een passende follow-up  voor EU-financiering voor de culturele en 
creatieve sectoren na 2013. Gezi en de vergelijkbare doelstell ingen en actielijnen worden 
MEDIA en MEDIA Mundus in dezelfde e ffectbeoordeling besproken. Het MEDIA-
productiegarantiefonds wordt apart besproken, aangezien de complexiteit van het onderwerp 
en de grotere reikwijdte een ap arte effectbeoordeling verdienen.  
2. MOTIVERING VAN HET OP TREDEN VAN DE EU 
Interventie van de EU op deze terreinen is gerechtvaardigd op grond van de rechtsgrondslag 
en de te verwachten toegevoegde waarde. 
                                                
 
1 Groenboek "Het potentieel van culturele en creatieve industrieën vrijmaken", COM(2010) 183; 
werkdocument van de diensten van de Commissie: Analyse van de raadpleging in vervolg op het 
Groenboek, SEC(2011) 399 definitief van 24.3.2011. 
 
NL 3   NL Rechtsgrondslag 
Het optreden van de EU op het te rrein van de culturele en crea tieve sectoren zal gebaseerd 
zijn op artikel 167 (Cultuur) en artikel 173 (Industrie) van het Verdrag betreffende de werking 
van de Europese Unie. Het recht van de EU om in deze op te treden wordt ook vermeld in artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Eu ropese Unie, dat erkent dat de interne markt 
en economische groei vergezeld moeten gaan va n eerbiediging van de rijke verscheidenheid 
van cultuur en taal van de EU, en artikel 22 va n het Handvest van de gr ondrechten van de EU, 
dat bepaalt dat de Unie de verscheidenheid van cultuur en taal eerbiedigt. Het mandaat van de 
Unie op dit gebied wordt ook erkend in het inte rnationale recht, name lijk in het Unesco-
verdrag betreffende de bescherming en de bevo rdering van de diversiteit van cultuuruitingen, 
dat deel uitmaakt van het communautaire acquis . 
Toegevoegde waarde van de EU 
Het optreden van de EU dient gericht te zijn  op systemische effecten en ondersteuning van 
beleidsontwikkeling. In dit opzicht  bestaat de Europese toege voegde waarde van het nieuwe 
EU-instrument ter ondersteuning van de cu lturele en creatieve sectoren uit: 
• het transnationale karakter van zijn activite iten en de impact van de outputs die het 
zal helpen ontwikkelen, in tegenstelling tot nationale financieringsregelingen die 
gewoonlijk alleen op nationale  activiteiten gericht zijn; 
• de manier waarop het nationale, internat ionale en andere EU-programma's zal 
aanvullen; 
• de schaalvoordelen en de kritische massa  die EU-steun kan bevorderen, bijvoorbeeld 
door transnationale samenwerkingsprojecten en een gemeenschappelijke financiële 
faciliteit voor de culturele en creatieve s ectoren, in tegenstelli ng tot gefragmenteerde 
nationale regelingen die niet het hele terrein bestrijken; 
• het hefboomeffect, waardoor aanvullende financiering gegenereerd kan worden; 
• de manier waarop het de aanzet kan geven to t systemische langetermijneffecten in de 
sector en die kan stimuleren, waardoor die sneller op uitdagingen op wereldschaal 
kan reageren. 
3. RESULTATEN VAN DE HUIDIGE PROGRAMMA'S  
De evaluatie van de huidige EU programma's  voor de culturele en creatieve sectoren
2 toont 
aan dat die geholpen hebben de se ctor te versterken en de ci rculatie van professionals en 
kunstwerken te bevorderen, en daardoor een be langrijke bijdrage aan de culturele en 
taalkundige diversiteit geleverd hebben.  
In het geval van het Programma  Cultuur , met een bescheiden jaarlijks budget van 
57 miljoen euro – een bedrag dat vergelijkbaar is met het jaarlijkse budge t van veel nationale 
                                                 
2 http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm 
 
NL 4   NL opera's/operagezelschappen3 – zijn de bestedingen van de  EU hoogst kosteneffectief. Het 
evaluatieverslag concludeert da t dit duizenden kunstenaars en cu lturele professionals – naar 
schatting 20 000 ieder jaar – helpt inte rnationale carrières op te bouwen, door hun 
vaardigheden en knowhow te ontwikkelen door mi ddel van informele "peer learning", en door 
het creëren van nieuwe professi onele trajecten. Het heeft duize nden culturele organisaties – 
ieder jaar meer dan 1 000 – de mogelijkheid  geboden grensoverschrijd end samen te werken 
en te leren van goede praktijken door partnersch appen met actoren in an dere landen. Het heeft 
actoren in staat gesteld c oproducties tot stand te  brengen, te netwerken en nieuwe 
professionele mogelijkheden te ontdekken, en hun werk en perspectief internationaler te 
maken. Dit heeft een positief en  structurerend effect gehad op de sector en het vermogen 
daarvan op grotere markten te opereren. Het heeft de ontwikkeling van sectoren en 
kunstvormen ondersteund, alsmede de totstandkomi ng van nieuwe werken en uitvoeringen, en 
heeft toegang en deelname, onderzoek en o nderwijs op dit terrein bevorderd, alsmede 
informatie, advies en praktische steun.  
Duizenden werken konden verspreid worden, waaronder ongeveer 500 vertaalde literaire 
werken per jaar. Steun van het programma wordt gezien als een kwalitei tslabel voor culturele 
projecten. Door de activiteiten van de projecte n werden vele miljoenen burgers direct en 
indirect bereikt en hebben zij van culturele  werken uit andere la nden kunnen genieten. Het 
programma heeft ook bijgedragen tot de ontwikke ling van een betere basis voor beleid, door 
onderzoeken waarmee ook rekening is gehouden bij de werkzaamheden in het kader van de OCM. Aangezien de projecten medege financierd worden, meestal voor een 
maximumpercentage van 50%, heeft het progra mma een aanzienlijk bedrag aan aanvullende 
publieke en particuliere i nvesteringen losgekregen. 
De Europese Culturele Hoofdsteden, die een EU-titel en financiering van het programma 
ontvangen (1,5 miljoen euro per Culturele H oofdstad), hebben in sommige gevallen een 
hefboomeffect van acht maal dat bedrag op de  gegenereerde inkomsten gehad, hebben tussen 
15 en 100 miljoen euro aan investeringen in hun operationele programma's gegenereerd, en 
hebben als katalysator voor aanvullende kapita alinvesteringen gediend. Deze evenementen 
hebben miljoenen mensen bereikt, honderden vrijwilligers gemobiliseerd, en de betrokken 
steden voordelen op lange te rmijn opgeleverd in termen van verhoogde vaardigheden, 
culturele capaciteit en dynamie k, infrastructuur en image.  
Wat de MEDIA-programma's  betreft, die een relatief ge ring jaarlijks budget van ongeveer 
100 miljoen euro hebben, bevestigt de evaluatie dat MEDIA significante resultaten heeft opgeleverd dankzij gerichte acties om de koste n-batenverhouding en de hefboomwerking van 
het programma te optimaliseren. De acties waren met name gericht op activiteiten met een positief effect op het concurrentievermogen van de EU en op behoeften waarin op nationaal 
niveau niet wordt voorzien, zoals transnationale  distributie. Het was in ieder geval mede aan 
MEDIA-steun te danken dat het aandeel van de Europese film s onder alle premières in 
Europese bioscopen gestegen is van 36% in 1989 tot 54% in 2009. He t netwerk Europa 
Cinema, dat meer dan 2 000  bioscoopschermen in hoofdzakelijk onafhankelijke bioscopen in 
32 landen omvat, die 20% van alle "premièresch ermen" in Europa vertegenwoordigen, biedt 
een ruim en divers aanbod van films, en bevor dert daarmee de cultu rele diversiteit in 
475 steden. Deze kwaliteitsprogrammering heeft 59 miljoen bezoekers  aangetrokken (tegen 
                                                
 
3 Om dit in het juiste perspectief te plaatsen: dit be drag van 57 miljoen euro ligt ook ver onder het niveau 
van de nationale overheidsfinanciering van kunst en cultuur in het VK, Frankrijk en Duitsland 
(respectievelijk 590 miljoen pond, 7,5 miljard euro en 1,1 miljard euro).  
 
NL 5   NL 30 miljoen in 2000), ofwel 5,6% van alle bioscoopbezoekers in Europa (2,8% in 2000).  Het 
aandeel van de inkomsten uit vertoning van ni et-nationale Europese films in het netwerk 
bedraagt 36%, tegen een Europees gemiddelde van 7-8%. Europese films vertegenwoordigen 
57% van het bioscoopbezoek van Europa Ci nema, tegen een Europees gemiddelde van 
27,7%. 
Volgens de evaluatie versterkt MEDIA het conc urrentievermogen van de sector door steun 
voor capaciteitsopbouw, bijvoorbeeld door opleidi ngen en ontwikkeling, waardoor de sector 
professioneler wordt en de kwaliteit van werk en verbetert. Elk jaar volgen ongeveer 1 800 
professionals (producenten, dist ributeurs, scriptwriters) ople idingen, waardoor zij relevante 
kwalificaties en vaardigheden kunnen verw erven en kunnen profiteren van mogelijkheden 
voor grensoverschrijdende ne twerkactiviteiten. Door  steun voor ontwikkeling kunnen ieder 
jaar 400 Europese projecten van hoge kwaliteit op de markt gebracht worden. Steun voor een 
portefeuille van projecten ("sl ate funding"), als tegengestel d tot steun voor slechts één 
specifiek project, biedt financiële zeker heid en een langerete rmijnperspectief voor 
productiemaatschappijen (vaak kleine onderg ekapitaliseerde KMO's) , wat een belangrijk 
structurerend effect heeft op de bedrijfstak. 
Steun aan onafhankelijke producenten voor he t produceren van specifieke genres van 
audiovisuele werken zoals documentaires en anim atiefilms voor internati onale TV-distributie 
is van vitaal belang gebleken, gezien de sp ecifieke behoeften die bij deze genres zijn 
geconstateerd. Netwerkactiviteiten zoals coproductieforums en internationale marketing- en opleidingsinitiatieven hebben geleid tot een significante toename van transnationale 
coproducties (van 26% van de Europese f ilms in 1989 tot 34% in 2009). Deze films hebben 
een circulatiepotentieel dat 2,3 maal hoger is dan dat van nationale films
4. Netwerken als 
EAVE, ACE en Cartoon, die met steun van MEDI A tot stand zijn gebracht, vormen nu de 
ruggengraat van de Europese filmsector. 
Er is nog geen evaluatie verricht  van het MEDIA-productiegarantiefonds5, aangezien dit 
fonds pas in 2010 is opgericht. Het fonds neem t sinds mei 2011 aanvragen in behandeling, en 
is positief ontvangen door de fi lmindustrie en de banken, zodat meer dan een doz ijn garanties 
voor een totale waarde van ongeveer 15 miljoen euro afgegeven konden worden, in een tiental 
verschillende lidstaten. 
4. BESCHRIJVING VAN PROBLEMEN 
De effectbeoordelingen verwijzen naar het Ve rslag over het Europese Concurrentievermogen 
van 20106 en erkennen het groeiende belang van de bijdrage van de culturele en creatieve 
sectoren voor de economische groei, het creëren van banen en het versterken van sociale samenhang en integratie. Naar schatting vertegenw oordigen de culturele en  creatieve sectoren 
                                                
 
4 Bron: Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector, 2008. 
5 Het MEDIA-productiegarantiefonds vergemakkelijkt de  toegang tot particuliere financieringsbronnen 
voor filmproducenten, via een garantiemechanisme dat banken aanmoedigt om kredieten te verlenen 
doordat het een deel van het risico voor zijn rekening neemt. Het garantiemechanisme heeft een budget 
van in totaal 8 miljoen euro voor een duur van vier jaar en zal naar verwachting door zijn hefboomeffect bankkredieten van meer dan 100 miljoen euro mogelijk maken. 
6 Verslag over het Europese concurrentievermogen 2010, werkdocument van de diensten van de 
Commissie, COM(2010) 614 definitief. 
 
NL 6   NL 4,5% van het bbp van de Unie in 2008 en bieden  zij werk aan 3,8% van het arbeidspotentieel7. 
Naast hun rechtstreekse bijdrage  aan het bbp hebben deze sectoren ook een positief effect op 
andere economische en sociale terreinen zoals toerisme, ICT, onderwijs, sociale integratie en 
sociale vernieuwing. Hoewel deze sectoren de afgelopen jaren in veel landen een meer dan 
gemiddelde groei hebben vertoond, worden zij met diverse gemeenschappelijke problemen 
geconfronteerd. Dat neemt niet weg dat er mogelijkheden zijn voor verdere groei in de toekomst, mits er een coherente strategisc he aanpak wordt gehant eerd en de juiste 
instrumenten beschikbaar worden gesteld op EU-, nationaal en regionaal niveau.  
Hoewel de programma's Cultuur en MEDIA al veel bereikt hebben, moet er nog meer gedaan 
worden om het volledige potentieel van deze sectoren, die met vergelijkbare problemen 
geconfronteerd worden, te ontsluiten. 
In het kader van de effectbeoordelingen va n de programma’s Cultuur en MEDIA zijn vier 
gemeenschappelijke problemen  in kaart gebracht waarmee de culturele en creatieve 
sectoren worden geconfronteerd en die op EU-niveau aangepakt moeten worden om de gewenste effecten te bewerkstelligen. Het eerste probleem is de gefragmenteerde 
marktsituatie  als gevolg van de culture le en taalkundige diversitei t in Europa, waardoor de 
betrokken sectoren in wezen langs nationale en  taalkundige lijnen gefragmenteerd zijn en 
over onvoldoende kritische massa beschikke n. Dat resulteert in een suboptimale 
transnationale circulatie van werken, een  te geringe mobiliteit  van kunstenaars en 
professionals, en geografische onevenwich tigheden. Tevens worden hierdoor de 
keuzemogelijkheden voor consumenten en de toega nkelijkheid van Europese culturele werken 
beperkt. Het tweede probleem houdt verband met de noodzaak voor deze sectoren om zich 
aan te passen aan de gevolgen van de mondialisering en de digitale omwenteling . Door de 
globalisering is een tendens ontstaan van een sterkere concentratie van het aanbod bij een 
beperkt aantal grote marktdeelnemers, hetgee n een bedreiging vormt v oor de culturele en 
taalkundige diversiteit. De digitale verschuivi ng heeft een zeer grote invloed op de wijze 
waarop culturele goederen worden geproduceerd, be heerd en verspreid, toegankelijk zijn, en 
geconsumeerd en te gelde gemaakt worden, wa t zowel tot nieuwe mogelijkheden als tot 
uitdagingen leidt, en de sector  zou profiteren van transnationale  benaderingen en oplossingen. 
Het derde probleem is het tekort aan vergelijkbare gegevens  over de culturele sector op 
Europees en nationaal niveau. Dat heeft conse quenties voor de Europese beleidscoördinatie, 
die een nuttige motor voor nationale beleid sontwikkelingen en systeemveranderingen zou 
kunnen zijn, tegen lage kosten voo r de EU-begroting en met een volledige eerbiediging van 
het subsidiariteitsbeginsel. Het vierde probleem heeft te maken met de moeilijkheden 
waarmee culturele en creatieve KMO's worden  geconfronteerd bij het verkrijgen van 
financiering . Dit is een gevolg van de immateriël e aard van veel van hun activa, zoals 
auteursrechten, die meestal niet in de boe khouding zijn opgenomen (in tegenstelling tot 
octrooien). Het is ook een gevolg van het feit dat culturele werken in tegenstelling tot andere 
industriële projecten door gaans geen massaproductie kennen, omdat boeken, opera’s, 
toneelstukken, films en videogames eigenlijk  allemaal unieke prototypes zijn en 
ondernemingen in deze sectoren over he t algemeen op projectbasis werken. 
                                                
 
7 Building a Digital Economy: the importance of saving jobs in the EU's creative industries, TERA 
Consultants, maart 2010.  
 
NL 7   NL 5. DOELSTELLINGEN VAN HET TOEKOMSTIGE PROGRAMMA 
Naar aanleiding van de in deel 3 vastgestelde  problemen geven de effectbeoordelingen aan in 
welke behoeften op EU-niveau voorzien zou moeten worden, en voor welke behoeften 
identieke algemene en specifieke doelstellinge n een oplossing zouden kunnen bieden. Wat de 
algemene doelstellingen  betreft, is er behoefte aan bevordering van het behoeden en 
bevorderen van de Europese culturele en taalku ndige diversiteit, en aan versterking van het 
concurrentievermogen van de culturele en crea tieve sectoren, teneinde slimme, duurzame en 
inclusieve groei te bevorderen, overeenkom stig de Europa 2020-strategie. Wat de specifieke 
doelstellingen  betreft, is er behoefte aan versterking van het vermogen van de culturele en 
creatieve sectoren om transnationaal te opere ren; aan bevordering van de transnationale 
circulatie van culturele en creat ieve werken en actoren zodat die een nieuw publiek in Europa 
en daarbuiten kunnen bereiken; aan versterking van de financiële capaciteit van de culturele 
en creatieve sectoren; en aan versterking van transnationale beleidssamenwerking teneinde 
beleidsontwikkeling, innovatie, publieksopbouw en  nieuwe bedrijfsmodellen te stimuleren.  
De prioriteiten  van de onderdelen MEDIA en Cultuur en van de financiële faciliteit voor de 
culturele en creatieve sector worden in de respectieve e ffectbeoordelingen uiteengezet. 
6. OPTIES 
Alle door betrokken partijen, externe deskundige n, instellingen enz. voorgestelde opties met 
betrekking tot de programma's Cultuur, ME DIA en MEDIA Mundus zijn verzameld en 
gescreend. De optie ''samenvoeging van de  programma's Cultuur, MEDIA en MEDIA 
Mundus" in één enkel transversaal programma da t de culturele en creatieve sectoren als 
geheel bestrijkt, met gemeen schappelijke oproepen tot het indienen van voorstellen, werd 
verworpen, op grond van de overweging dat hoewel de verschillende culturele sectoren veel 
overeenkomsten vertonen, ook wat betreft de problemen waarmee zij te maken hebben, de 
waardeketens en de behoeften van de be gunstigden toch te heterogeen zijn voor 
geharmoniseerde oproepen en instrumenten. 
In de effectbeoordelingen van Cultuur en  MEDIA/MEDIA Mundus worden verschillende 
opties voor het bereiken van de doelstellingen geanalyseerd, waaronder het stopzetten van de 
programma's, het handhaven va n de huidige programma's (d e "baseline"), ingrijpende 
wijzigingen van de programma's, en een same nvoeging om een kaderpr ogramma te creëren, 
met differentiatie tussen de cu ltuur- en de audiovisuele sect oren, waardoor beter aan de 
behoeften van de verschillende subsectoren beantwoord kan worden dan door een volledige 
fusie. 
De vaststelling van opties voor een financiële  faciliteit voor KMO's in de culturele en 
creatieve sectoren omvatte een  onderzoek van de uitvoerbaar heid van verschillende typen 
mechanismen, aangezien de vraag wat de meest geëigende vorm van financiering voor 
KMO's is, afhangt van een aantal factoren, zo als het type KMO, de beschikbaarheid van 
financiering (eigen of vreemd vermogen), de kosten van kapitaal en  de bereidheid de 
onderneming te delen met andere investeerder s. Bij dit overleg wa ren ook verschillende 
belanghebbenden, deskundigen, professionals en financiële instellingen betrokken.  
Op basis van uitgebreide raadpl egingen en de analyse werden de opties van een  "stand alone" 
financiële faciliteit, een financiële faciliteit op vermogensbasis en een faciliteit voor microfinanciering en micro-ondernemingen verw orpen. Het werd als passender en effectiever 
beschouwd om uit te gaan van een schuldin strument in het kader van een breder 
 
NL 8   NL beleidsoverkoepelend instrument en een stimuleringsprogramma voor particuliere 
investeerders en professionals in de culturele en creatieve sector, dat door het EIF en/of de 
Commissie zelf beheerd zou moeten worden. 
De effectbeoordeling van deze financiële faciliteit gaat uit van drie opties, namelijk "geen 
verandering" (de baseline), "geen actie" (de optie "geen financieel instrument"), en de optie 
"oprichting van een garantiefacil iteit voor de culturele  en creatieve sector ". Deze derde optie 
wordt gesplitst in twee suboptie s: a) een garantie -instrument met een maximum of b) een 
garantie-instrument zonder maximum. In de  effectbeoordeling worden deze subopties 
geanalyseerd en vergeleken en de conclusie is dat suboptie a) beter werkbaar en efficiënter 
zou zijn. Verder wordt geconcludeerd dat op voorwaarde dat aan bepaalde criteria wordt 
voldaan, suboptie a) deel zou moeten uitmak en van een grotere financiële faciliteit 
(waarschijnlijk be heerd door hetzij DG RTD of DG ENTR). 
7. ANALYSE VAN DE EFFECTEN 
De afzonderlijke effectbeoordelingen geven een gedetailleerd overzicht van de overwogen 
opties en een vergelijking daarvan. Wat de ec onomische, sociale en milieueffecten betreft, 
komen de effectbeoordelingen va n de onderdelen MEDIA en Cu ltuur tot de conclusie dat 
stopzetting en de baseline-optie niet wenselijk zijn, aangezien di e opties niet zouden bijdragen 
tot voldoende aandacht voor het aanpakken va n de problemen waarmee de sectoren 
momenteel geconfronteerd worden, noch tot ve rwezenlijking van de doe lstellingen van de 
Europa 2020-strategie. De CC SFI-effectbeoordeling komt tot de conclusie dat een maximaal 
effect kan worden bereikt door de optie "oprich ting van een garantiefaci liteit voor de culturele 
en creatieve sector".  
Wat de economische effecten  betreft, komen de beoordeli ngen tot de conclusie dat het 
programma "Creatief Europa" gericht zal zijn op verbeter ing van het vermogen van de 
sectoren zich aan te passen aan  de globalisering en de digita le omwenteling, onder andere 
door te helpen bij de ontwikkeling van pu blieksopbouw, nieuwe bedrijfsmodellen en 
inkomstenstromen, en dat het de transnationale ci rculatie van culturele werken (met inbegrip 
van audiovisuele werken) zal stimuleren, en het vermogen van de sectoren om internationaal 
te opereren zal verbeteren, en daarmee zal bijdragen tot economische groei en 
werkgelegenheid en het concurrentiepotentieel van deze sectoren in het algemeen. De economische effecten van het herziene programma  en die van de fusie-optie zouden niet 
wezenlijk van elkaar verschillen.  
Wat de sociale effecten  betreft, wordt in de beoordeli ngen geconcludeerd dat het programma 
de werkgelegenheid zal stimuleren, door verste rking van de capaciteit van de sectoren en 
ondersteuning van KMO's en de aanpassing d aarvan aan de digitale omwenteling. Een 
sterkere nadruk op maatregelen om een groter  publiek te bereiken in de opties voor een 
herzien programma en de fusie-optie zal naar  verwachting leiden tot een toename van de 
vraag van consumenten. Dit zal ni et alleen van invloed zijn op het vermogen van de sectoren 
inkomsten te genereren, het za l ook educatieve voordelen oplev eren en social e uitsluiting 
helpen doorbreken. Deze effecten zouden sterker zijn onder de fusie-optie (optie 4) dan onder 
de optie herziening van het programma (optie 3). 
Wat de milieueffecten  betreft, wordt erkend dat het progr amma bepaalde effecten kan hebben 
in verband met mobiliteit, vervoer en productiep rocessen. Deze effecten z ijn echter relatief 
gering en zouden niet groter zijn dan nu al het geval is . Ook zouden deze effecten 
 
NL 9   NL gecompenseerd kunnen worden door de nadruk di e het programma zou leggen op de digitale 
omwenteling, waardoor een groter publiek bereik t kan worden zonder dat iemand zich fysiek 
hoeft te verplaatsen. Ook op dit punt zou he t samengevoegde programma de meest positieve 
effecten opleveren.  
Wat de grondrechten  betreft, betekent de expliciete na druk in de algemene doelstelling op 
het stimuleren van het behoeden en bevorderen van culturele en taalkundige diversiteit dat het 
programma een rechtstreeks e bijdrage zal leveren. 
8. VERGELIJKING VAN DE OPTIES 
8.1 Vergelijking van de opties De vergelijking van de in de effectbeoordeli ngen gepresenteerde optie s is gebaseerd op een 
analyse aan de hand van meerdere criteria, waaronder: doelmatigheid in termen van het 
verwezenlijken van de doelstellingen, efficiën tie, kosteneffectiviteit (resultaat per bestede 
euro) en coherentie. Wat dit laatste criterium betr eft, zijn zowel de coherentie tussen de optie 
en de te verwezenlijken doelstellingen (intern) als de coherentie met en de relevantie ten 
opzichte van het algemene beleid en de st rategieën van de EU (extern) beoordeeld. 
Wat de kosteneffectiviteit betreft, valt aan te nemen dat een kaderprogramma 
kosteneffectiever zou zijn omdat de verschillend e onderdelen en de fina nciële faciliteit voor 
de culturele en creatieve sect or duidelijker en meer op speci fieke resultaten  gericht zouden 
zijn, hetgeen zou leiden tot sterkere system ische en structurerende  effecten, mede door 
rationalisering van instrumente n, waardoor de administratieve kosten per bestede euro zouden 
dalen. 
8.2 De voorkeursoptie 
Uit verdere analyse met betrekking tot efficiën tie en doelmatigheid bleek duidelijk dat een 
samengevoegd kaderprogramma belangrijk e voordelen zou kunnen opleveren. De 
effectbeoordelingen komen dan ook tot de conclusie dat één enkel kaderprogramma  een 
aantal voordelen zou bieden in vergelijking met a lle andere opties. Om te beginnen zou het 
grotere beleidssynergieën  opleveren, aangezien de verschillende culturele sectoren meestal 
collectief beschouwd worden in de context van br edere beleidsdiscussies over de culturele en 
creatieve sectoren, ook als het gaat over hun bijdrage aan de Europa 2020-strategie. In de 
tweede plaats zou één enkel progr amma het eenvoudiger maken de overdracht van kennis 
en de kruisbestuiving  tussen sectoren te verwezenlijken. Het derde voordeel is dat het kan 
bijdragen tot vereenvoudiging van het beheer  van deze programma's. Zo zou het 
bijvoorbeeld mogelijk zijn gecombineerde info rmatie- en toegangspunten in te richten, 
waardoor de zichtbaarheid en de toegang van burgers tot informatie over EU-financiering 
verbeterd zouden worden, en de  actoren een optimale service geboden zou kunnen worden. In 
de vierde plaats zouden deze vereenvoudigingen  ook een zekere verlichting van de 
administratieve belasting  mogelijk maken, zowel voor de Co mmissie als voor de lidstaten. 
De uitvoeringsmechanismen zullen vereenvoudigd worden door een ruimer gebruik van vaste 
percentages, subsidiebesluiten en kaderp artnerschapsovereenkomsten, elektronische 
toepassingen en verslaglegging, en  een elektronisch po rtaal om de papieren administratie voor 
aanvragers en begunstigden te reduceren. Ook het transversale on derdeel zou enkele 
besparingen door schaalvoordelen  op overlappende terreinen m ogelijk maken. In de vijfde 
plaats zou in dit samengevoegde programma een transversale Financiële Faciliteit
 voor de  
 
NL 10   NL Culturele en Creatieve Sectoren opgenomen kunnen worden, om de toegang tot 
(particuliere) financie ring te verbeteren. 
9. BESCHRIJVING VAN DE VOORKEURSOPTIE 
In de effectbeoordelingen voor Cultuur en MEDIA wordt voorgesteld de EU-financiering 
voor de culturele en creatieve sectoren voort te zetten; geconcludeerd wordt echter ook dat 
EU-steun voor de culturele sector en effectiever zou zijn als di e gereorganiseerd werd door de 
verschillende programma's samen te voegen in één enkel kaderprogramma genaamd "Creatief 
Europa". 
Deze voorkeursoptie zou de meest coherente en kosteneffectieve zijn en aansluiten bij het 
groeiende bewustzijn op EU-niveau van het be lang van de culturele en creatieve sectoren. 
Vergeleken met de andere overwogen opties zou deze optie de beste basis bieden voor een 
gemeenschappelijke EU-strategie om de aand acht te vestigen op de uitdagingen waarmee 
deze sectoren momenteel geconfronteerd worden  en de EU-steun te concentreren op die 
maatregelen die een Europese toegevoegde waar de bieden door de sectoren te helpen hun 
potentieel inzake economische groei, nieuwe bane n en sociale integratie te optimaliseren.  
Het kaderprogramma "Creatief Europa" zou du idelijk gekoppeld zijn  aan de Europa 2020-
strategie en zou trachten de bijdrage van de culturele en  creatieve sectoren aan de 
verwezenlijking van de doelstelli ngen van die strategie te optima liseren. Het voorstel sluit aan 
bij de mededeling van de Commissie over het Meerjarig Financieel Kader van 29 juni 2011 
("Een begroting voor Europa 2020"), w aarin aangekondigd werd dat bij de 
cultuurgerelateerde programma's van de Europe se Unie naar meer synergie gestreefd zal 
worden en dat de EU-financiering geconcentreer d zou moeten worden op terreinen waar die 
een hoge Europese toegevoegde waarde oplever t. In deze mededeling wordt voorgesteld een 
bedrag van 1,6 miljard toe te wijzen voor de looptijd van het programma, namelijk zeven jaar. 
Het programma zou bestaan uit drie onderdelen, waarvan een onderdeel een nieuwe financiële 
faciliteit zou omvatten. Twee van de onderdelen  zouden de opvolgers zijn van de bestaande 
programma's Cultuur en MEDIA/MEDIA Mundus; het laatstgenoemde programma is gericht 
op de audiovisuele sector en het onderdeel Cu ltuur op alle andere  culturele sectoren. 
Daarnaast zou er een se ctoroverschrijdend onderd eel zijn ter ondersteun ing van transversale 
elementen zoals beleidsontwikkeling, sturing, culturele en mediageletterdheid, en de 
informatiepunten. Dit punt komt ook aan de orde in de effectbeoorde lingen voor Cultuur en 
MEDIA. De nieuwe financiële faciliteit zou de toegang van culturele en creatieve KMO's tot 
financiering vergemakkelijken door kredietr isicobescherming te bieden voor financiële 
tussenpersonen die portefeuilles van leni ngen opbouwen, en hen ook de noodzakelijke 
capaciteit/deskundigheid helpen ve rwerven om de risico's co rrect te kunnen analyseren. 
De grote meerderheid van de subsidies op gr ond van de onderdelen Cultuur en MEDIA zullen 
ook verder beheerd worden door het Uitvoere nd Agentschap voor onderwijs, audiovisuele 
middelen en cultuur (EACEA), op basis van jaarlijkse oproepen tot het indienen van 
voorstellen, die in een stab iele programmagids gepublicee rd zullen worden. Zoals door 
verschillende evaluaties bevestigd is, is d it de meest kosteneffectieve beheersmethode 
gebleken voor grensoverschrijd ende projecten. Een netwerk va n informatiepunten (de huidige 
culture contactpunten en MEDIA-de sks) zullen informatie en a dvies blijven verstrekken over 
het indienen van aanvragen in het kader van het programma. Zij zullen geen middelen ter 
beschikking stellen. Zoals hierboven vermeld, zullen volgens het voorstel enige besparingen 
 
NL 11   NL gerealiseerd worden door samenvoeging van de  informatiepunten voor het hele programma. 
Deze informatiepunten zullen verder door de EU  medegefinancierd worden tot maximaal 
50%; de lidstaten zullen de overige kosten dragen. De vers chillende vereenvoudigingen die 
onder de huidige programma's zijn ingevoerd, zu llen worden voortgezet en er zal naar verdere 
vereenvoudiging worden gestreefd. 
Het beheer van de financiële faciliteit voor de culturele en creatieve sector zal worden 
opgedragen aan een derde partij (financiële instelling), waarschijnlijk het Europese 
Investeringsfonds (EIF), gezien de aard van de deskundigheid die voo r het beheer van een 
dergelijk instrument vereist is, terwijl het behe er aan de kant van de Commissie waarschijnlijk 
in handen zou zijn van het directoraat-gene raal Onderwijs en Cultuur, maar in nauwe 
samenwerking met andere diensten van de Co mmissie, waaronder het di rectoraat-generaal 
Economische en Financiële Zaken.  
10. TOEZICHT EN EVALUATIE 
Toezicht en evaluatie zal een centraal element  zijn van een toekomstig programma, dat grote 
nadruk zal leggen op de toegevoegde waarde va n de actie van de EU en op resultaten. De 
Commissie zal daarom regelmatig de prestaties en  resultaten controleren en evalueren in het 
licht van de doelstellingen. 
Een ander aspect van het toezicht zal de pu blicatie van een jaarlijks verslag over de 
activiteiten zijn, met zowel statistieken als een kwalitatieve beoordeling. 
Naast het continue toezicht zal de Commissie regelmatig onafhankelijke externe evaluaties 
van de programmaonderdelen en de financiële faciliteit laten verrichten teneinde de 
doelmatigheid en efficiëntie van het program ma te beoordelen. De evaluaties zullen ook 
bijdragen tot de beoordeling van de Europese toegevoegde waarde van het programma en de 
bijdrage ervan aan de verwezenlijking van de  algemene en specifieke doelstellingen.  
Het is de bedoeling van de Co mmissie één enkele tussentijdse evaluatie te verrichten, die 
tegelijkertijd zou dienen als afsluitende ev aluatie van het vooraf gaande programma. Deze 
tussentijdse evaluatie zou voor het einde van 2017 verric ht moeten worden, zodat de 
resultaten meegewogen kunnen worden bij besl issingen over het voortzetten, aanpassen of 
stopzetten van het opvolgende programma. 
Alle externe evaluaties dienen verricht te worden door onafhankelijke, onpartijdige organen. 
De methodologische aanpak van ev aluaties zou te zijner tijd bepaald moeten worden, in het 
licht van de gebruikelijke pr aktijk van de Commissie.  
De indicatieve prestatie-i ndicatoren met betrekking tot de algemene en specifieke 
doelstellingen zijn te vinden in de effectbeoor delingsverslagen betreffende de verschillende 
componenten van het programma "Creatief Europa".