ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (68)100
V ol.1968/0017

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE, Euratom) n°354/83 duConseil du1erfévrier 1983
concernant l'ouverture aupublic des archives historiques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergie atomique (JO L43du15.2.1983,
p.1),telque modifié parlerèglement (CE, Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JO L243du27.9.2003, p.1),cedossier estouvert aupublic. Lecaséchéant, lesdocuments
classifiés présents dans cedossier ontétédéclassifiés conformément àl'article 5dudit
règlement.
Inaccordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No354/83 of 1February 1983
concerning theopening tothepublic ofthehistorical archives oftheEuropean Economic
Community and theEuropean Atomic Energy Community (OJ L43, 15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC, Euratom) No1700/2003 of22September 2003 (OJ L243,
27.9.2003, p.1),this fileisopen tothepublic. Where necessary, classified documents inthis
filehave been declassified inconformity with Article 5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG, Euratom) Nr.354/83 des Rates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI. L43vom 15.2.1983,
S.1),geändert durch dieVerordnung (EG, Euratom) Nr.1700/2003 vom 22.September 2003
(ABI. L243 vom 27.9.2003, S.1),istdiese Datei derÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden dieVerschlusssachen indieser Datei inÜbereinstimmung mitArtikel 5
dergenannten Verordnung freigegeben.

\
COMMISSIE V AN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ^
COM(68 )100def.
Brussel ,29februari 1968 .
.VOORSTEL VOOR EEN AANBEVELING
van deRaad aan delid-staten "betreffende detoepassing van de
gemeenschappelijke lijst ^voor deonderlinge aanpassing van de
opleidingsniveaus voor de -werkzaamheden van een univsrseel -
freser van gemiddeld niveau
(door deCommissie "bijdeRaad ingediend )
C0M(68 )100def.

Motivering
Hetachtste vandealgemene beginselen voor detoepassing vaneen .gemeen­
schappelijk beleid metbetrekking totdeberoepsopleiding bepaalt datdit
gemeenschappelijke beleid gericht moet worden opeengeleidelijke' ;onder­
linge aanpassing van .deverschillende opleidingsniveaus .Om .dit tebereiken
ishetgewenst voor dediverse beroepen ,waarvoor eenbepaalde opleiding is
vereist ,eengeharmoniseerde beschrijving optestellen vandebasiseisen
voor toelating totdeverschillende opleidingsniveaus .Bij dekeuze der
beroepen ,waarvoor zulke geharmoniseerde besphri jvingen moeten worden op­
gesteld ,heeft deCommissie zich inhoofdzaak door onderstaande 'criteria
laten leiden :
Deberoepen moeten
-door eengroot aantal werknemers worden uitgeoefend ;
-wegens hunbetekenis voor degehele Gemeenschap een zorationeel
mogelijke opleiding vereisen waardoor dehoogste bekwaamheid ,die
*voor debehoeften noodzakeli jkis,kan wordjen :verkregen ?,
-voor hetvrije verkeer' vanwerknemers vanbelang zijn .""..1.ici-;
Daaruit volgt dat slechts eenbeperkt aantal beroepen *voornamelijk die .in
dem&taalsector endebouwnijverheid ,voor deze werkzaamheden inaanmerking
komen ,welke hoofdzakelijk tendoel hebben deopteleiden personen in .
alle lid-staten eengelijkwaardige opleiding tegeven .Hiermede wordt een
tweeledig doel bereikt :enerzijds wordt denoodzaak erkend hetopleidings­
niveau ophoger peil tebrengen ,teneinde tevoldoen aandeeisen van de
moderne produktie ,anderzijds zullen debetrokkenen aanheteind vanhun
opleiding beter instaat zijn inelkland vandeGemeenschap hunwerkzaam­
heden inovereenstemming 'met debehoeften derbedri jvén uit te'oefehen .

-2-
2.DeCommissie heeft eerst ,samen meteenopvoorstel vanhetRaadgevend
Comité voor deberoepsopleiding gevormde groep deskundigen uit dezeslid­
staten ,opelkaar afgestemde beschrijvingen van debasiseisen voor dewerk­
zaamheden vandraaier ,universeelfreser enuniverseelsli jper opgesteld .
Deze drie werkzaamheden behoren totdezelfde beroepscategorie van dever­
spanende materiaalbewerking ,zodat volledig rekening konworden gehouden met
het polyvalente aspect daarvan .Bij hetuitwerken van deafzonderlijke ken­
nis envaardigheden isdeCommissie voor elkdergenoemde beroepen ervan
uitgegaan dat dekennis envaardigheden indehoofdstukken betreffende de
"basisvaardigheden ",het'"technisch tekenen 1',de"technologie "ende"al­
gemene vorming "zoveel mogelijk moesten overeenstemmen ,zodat slechts de
bijzondere kenmerken van eenberoep ,namelijk het "werken aan demachine "
van alkaar afwijken .Het gaat hier danookgeenszins omeennauwkeurig
vastleggen van dekenmerken derwerkzaamheden doch veeleer omeenvoorstel
omtekomen tot eenberoepsopleiding met eenpolyvalent karakter .
3.Degemeenschappelijke lijst voor dewerkzaamheden van eenuniverseelfreser
bevat diekennis envaardigheden dietijdens eennormale ,uiteraard lang­
durige ,opleiding van jeugdigen moeten worden verkregen .Wanneer daaren­
boven eenlid-staat vanmening isdat extra ofdiepergaande kennis ofvaar­
digheden van eenofander deelgebied van degemeenschappelijke lijst in
zijn nationaal beroepsbeeld moeten worden ingepast ,dankan deze .lid-staat
ditnaar eigen inzichten doen .Ook ishetmogelijk bepaalde beroepsken -
merken ,dievoortvloeien uit deaard van denormalerwijs gebruikte materialen
ofuit arbeidsmethoden dievoor eenbedrijfstak ofeengebied typisch zijn ,
opnationaal vlak nader vast teleggen .
Deindegemeenschappelijke lijst voor universeelfreser genoemde kennis en
vaardigheden betreffen deminimumeisen waaraan iemand naopleiding in

-3-
principe moet voldoen wanneer hijzijn werk alsuniverseelfreser aanvangt .
Hierbij zijn slechts diekennis envaardigheden inaanmerking genomen die
voor eenuÜiverseelfreser vangemiddeld niveau ,dusniet voor eenhoog ge­
kwalificeerde universeelfreser ,aijiKVSreist .
Alle kennis envaardigheden die indegemeenschappelijke lijst zijn vastge­
legd mogen slechts gelden voor eenbepaalde periode van deopleiding tot
universeelfreser .Aangezien door deontwikkeling vaneconomie entechniek
eenvoortdurende aanpassing vandeberoepsopleiding aannieuwe eisen nood­
zakelijk ismoet delijst periodiek worden bijge\irerkt .
4*Degemeenschappelijke lijst voor dewerkzaamheden vaneenuniverseelfreser
vangemiddeld niveau vormt ookeengeschikte basis terverwezenlijking van
hettweede deralgemene beginselen ,daar bijtoepassing vandelijst eenop
grondslag vanhetalgemeen vormend onderwijs zodanig ruim opgezette beroeps­
opleiding wordt gegeven datdeze deharmonische ontwikkeling van depersoon­
lijkheid bevordert ",endatwordt voldaan aan deuit detechnische ,economische
ensociale vooruitgang voortvloeiende eisen .Deberoepsopleiding kanniet
volstaan metdevakopleiding !veeleer isdeontwikkeling vandegehele mens in
hetmaatschappelijke enberoepsmilieu noodzakelijk .
5.HetRaadgevend comité voor deberoepsopleiding heeft op13juli 1967 een
advies uitgebracht over hetontwerp vaneengemeenschappelijke lijst voor
deonderlinge aanpassing vandeopleidingsniveaus voor dewerkzaamheden van
eenuniverseelfreser vangemiddeld niveau .Inditadvies wijst het Comité
opdebetekenis vandegemeenschappelijke lijst voor deonderlinge aan­
passing deropleidingsniveaus engeeft het alszijn mening tekennen dat
deze lijst eenbruikbaar instrument vormt door deverwezenlijking vanhet
achtste beginsel .Verder stelt hetzich ophet standpunt datdeaanpassing

vandeopleidingsniveaus zosnel mogelijk totstand moet worden gebracht ,
omtotdeeveneens inhetachtste beginsel verlangde wederzijdse erkenning
van dediploma 'senandere opnationaal vlak erkende getuigschriften die
terafsluiting van deberoepsopleiding worden uitgereikt tekomen .
Deopstelling dergemeenschappelijke lijst heeft tendoel datdeze lijst in
alle lid-staten van deGemeenschap alsgrondslag dient voor deopleiding
totuniverseelfreser .Dehierna volgende aanbeveling beoogt derhalve alle
lid-staten aan tesporen denodige maatregelen tetreffen teneinde dein
degemeenschappelijke lijst genoemde kennis envaardigheden indenationale
opleidingsprogramma' soptenemen alsminimumeisen voor eengemiddeld op­
leidingsniveau .

-5 -
Voorstel voor eenaanbeveling
vandeRaad aandelid-staten betreffende detoepassing vande
gemeenschappelijke lijst voor deonderlinge aanpassing vande
opleidingsniveaus voor dewerkzaamheden van eenuniverseel -
freser vangemiddeld niveau
(door deCommissie bijdeRaad ingediend )
Gelet opdebepalingen vanhetVerdrag totdeoprichting van deEuropese
Economische Gemeenschap en -inzonderheid opartikel 128hiervan ;
gelet opzijn Besluit van 2april 1963 »houdende vaststelling vande
algemene beginselen voor detoepassing vaneengemeenschappelijk beleid met
betrekking totdeberoepsopleiding ,
beveelt deRaad opvoorstel van deCommissie delid-staten aan :
-deberoepsopleiding voor universeelfreser inelkder lid-staten tebaseren
opbijgaande gemeenschappelijke lijst endenodige maatregelen tenemen om
tebereiken ,dat deindeze lijst vermelde kennis envaardigheden indena­
tionale opleidingsprogramma 'svoor dekwalificatie vanuniverseelfreser
worden beschouwd alsminimumeisen voor eengemiddeld beroepsniveau 5
-deze aanbeveling terkennis tebrengen vanalle overheidsinstellingen ,
semi-overheids -enparticuliere instellingen ,metinbegrip van dewerk­
gevers -enwerknemersorganisaties ;
1
•••/•••

-6-
-deCommissie regelmatig opdehoogte tehouden van devoorgenomen maat­
regelen verband houdende metdeze aanbeveling ,alsmede over deuitvoering
van deze maatregelen endedaarbij ondervonden moeilijkheden .
voor deRaad
Gedaan teBrussel , DeVoorzitter

Bi.il âge
Gemeenschappelijke lijst
voor deonderlinge aanpassing van deopleidingsniveaus
voor dewerkzaamheden van een universeelfreser
vangemiddeld niveau

Bij deopstelling van degemeenschappelijke lijst vóór de
linge aanpassing van deopleidingsniveaus voor dewerkzaamheden van een
universeelfreser van gemiddeld niveau isrekening gehouden met denood-.' "
zakelijkheid van een ,opdegrondslag van het algemeen .vormend onderwijs ,
zodanig ruim opzetten van de "beroepsopleiding ,dat deharmonische ontwik­
keling van depersoonlijkheid wordt bevorderd entevens wordt voldaan
aan deeisen dievoortvloeien uit detechnische vooruitgang ,devernieuwin­
gen indeproduktieorganisatie endesociale eneconomische ontwikkeling .
Eenuniverseelfreser van gemiddeld niveau iseenfreser ,die aan het einde
van zijn opleiding instaat isopeenuniverseel freesmachine werkstukken
met normale precisie tevervaardigen uit -ferro -,nonferro-metalen en
kunststoffen ennaar werktekening ,diealle noodzakelijke aanwijzingen'
bevat • .. '
KENNIS EN V AARDIGHEDEN
DIE GEDURENDE DEOPLEIDING WORDEN GELEERD (1)
1.BASISV AARDIGHEDEN
1.00Meten
het gebruik van
1.00.00 haarlineaal
1.00.01 waterpas
1.00.02 cirkelpasser ,blokhaak ,meetlat ,meetrol , ;
passer (binnen enbuiten )
1.00.03 vlakplaat enV-blokken
1.00.04 schuif maat
– ______ •••/•••
(1)Dehieronder volgende opsomming sluit niet uitdat -naar gelang van .;
hetnationale opleidingssysteem meer kennis wordt bijgebracht ,die
ookbetrekking kan hebben opberoepen uitdezelfde groep (polyvalentie )

-2-
1.00.05 diepteschuifmaat
1.00.06 schroefmaten
1.00.07 "bek-enringkalibers ,cylindrische enconische penkalibers
1.00.08 voelera
1.00.09 radiuskalibers ,radiusmallen
1.00.10 draadkalibers
1.00.11 meetklokken eneindmaten
1.00.12 universeelhoekmeter
1.01 Aftekenen encenteren
1.01.00 gebruik vanwinkelhaak ,lineaal (rei),steekpasser ,kraspcn ,
krasblok ,centerpons enaftekenmiddel
1.01.01 bepalen van het midden van werkstukken ,assen enboringen
1.01.02 aftekenen ineen plat vlak
1.01.03 aftekenen van eenvoudige werkstukken met meer dan éénvlak
1.02Zagen
1.02.00 met dehand volgens afgetekende lijnen
1.03 Pasvirjlen
1.03.00 vijlen van vlakke oppervlakken met een nauwkeurigheid volgens
IT 10
1.03.01 vervaardigen van eenvoudige mallen
1.04Boren
door middel van kolom -enhandboormachines
1.04.00 keuze enhet klemmen van boorgereedschappen
1.04.01 koeling van degereedschappen
1.04.02 smering enhet onderhouden van demachine
1.04.03 spannen van dewerkstukken
1.04.04 kiezen van detoerentallen
1.04.05 boren van doorgaande enblinde gaten

1.05 Verzinken
1.05.00 cylindrische gaten
1.05.01 conische gaten
1.06 Inwendig schroefdraadsni jden met dehand
1.06.00 indoorgaande gaten
1.06.01 in "blinde gaten
1.07 Uitwendig schroefdraadsnijden met dehand
y
1.08 Scherpslijpen .
1.0Ö.00 van "beitels
1.08.01 vandraai -enschaafbeitels (uigezonderd hardmetalen )
1.08.02 wetten van eenvoudige gereedschappen met eenwetsteen
2.HET WERKEN AAN "DE MACHINE
2.00 Prezen
2.00.00 algemeen
00 "bedienen van defreesmachine
01smeren enonderhouden van demachines
02kiezen ,stellen enspannen van defreesgereedschappen
03monteren eninstellen van~freesger eedschappen
04smeren enkoelen van defreesgereedschappen
05kiezen van het toerental ,snij snelheid envoeding
2.00.01 spannen van werkstukken opdemachine
00opdetafel met "behulp van schroeven ,kikkerplaten en
andere inrichtingen -.-v».-.. .
01door middel van een machineklem
02door middel van een hoekplaat
03door middel van een draaitafel •' '.
04door middel van een verdeelkop,' univèrsèel .verdeelkop
(tussen centers ,klauwplaat enmeeneemplaat )

-4-
2.00.02 monteren van freesgereedschap opdemachine
00door middel van freesdoorns
01door middel van een spil
02door middel van spantangen enspantanghouder
03door middel van kotterkop
2.00.03 Pteestewerkingen
00vlakfrezen met :
00mantelfrees
01mante lkopfrc es
02kopfrees
03hoekfrees
01gleuven frezen mets
00schijffrees
01spiehanenfrees
02vingerfrees
03vingerfrees voor T-sleuven
04zwaluwstaartfrees
02rondfrezen mets
00vingerfrees
01mantelfrees
03profielfrezen mets
00profielschijffrees
01profielvirgerfrees
04lijnenfrezen met :
00schijffrees
01vingerfrees
05draadfrezen entandwielsnijden met:(l )
00profielschi jffrees
01profielmantelfrees
02profielvingerfrees
03tandfrees
04moduulfrees
(1)V oor hetuitvoeren van draadsnijden enhelicoïdaal snijden dienen
denodige technische instructies teworden gegeven .

-5-
.06aanbrengen van boringen mots
00spiraalboren
01opboorgereedschap
02ruimgereedschap
07vervaardigen van smalle sleuven enafzagen met :
00schijffrees
01zaagfrees
2.00.04 kwaliteitseisen
00maatvoering
00frezen met een nauwkeurigheid van IT8
01oppervlakte kwaliteit
00frezen met een oppervlaktekwaliteit W
2.01 Zeer wenselijk zijn eenvoudige vaardigheden indraaien ,schaven en
slijpen ; "beoogd wordt een progressieve polyvalente vorming "
3.TECHNISCH TEKENEN • : :"
3.00 Kennis der elementen van het technisch tekenen ,met inbegrip van .
detckennormen ..
3.C1 Lezen van werktekeningen eneenvoudige samenstellingstekeningen ..
3.02 Vervaardigen van eenvoudige technische tekeningen enhandschetsen
3.03 Kennis van passingen entoleranties envan deindeindustrie
gebruikelijke normen *
 "
4.TECHNOLOGIE .. .
4.00Noodzakelijke speciale vakkennis ;;
4.00.00 Bewerken van materialen •v .
00verspanende vormgeving' 'J . «- ' . 1
00bij defreesbewerkingen volgens punt 2.00.03 toegepaste
snijgereedsohappen met inbegrip van boor-,ruim-endraad -
snijgereedsc happen ,hun vorm ,vervaardigingsplan toepassing
01geometrie der verspanende gereedschappen
02hoofdfactoren die deverspaancapaciteit bepalen
03eenvoudige berekeningen voor desnijsnelheid ,aanzet en
bewerkingstijden
04slijpen van degereedschappen in'talgemeen ,van frezen
inhet bijzonder

4.00.01 meten encontroleren
00beschrijving ,toepassing enonderhoud van demeet -encontrole -
gereedschappen zoals die zijn vermeld onder punt 1.00
01meetfouten -oorzaken encorrecties
02grondbeginselen voor decontrole tijdens ennadeuitvoering
van de "bewerkingen
03meten van tandwielen
4.00.02 machine -onwerktuigenkennis
Hierin is . ■..vp-tt .aldekennis van deverschillende freesmachines ,
hun corj.^t /Mi'^entoepassing ,met inbegrip van debijbehorende
hulpmiddelen ,alsmede dokennis die nodig isvoor het verrichten
van docr.der punt 2.00 genoemde werkzaamheden
4.01 Noodzakelijke algemene vakkennis
4.01.00 dematerialen ,hun samenstelling ,toepassing enbewerkings -
mogelijkheden
00ijzer ,staal engietijzersoorten
01nonferro-metalen enhun legeringen
02kunststoffen
03amero gebruikeli jke materialen
04bijzondere materialen voor het vervaardigen van gereedschappen
(gereoc' i.ohapsstaal ,hardmetalen ,diamant ,osydkeramische ma­terialen )
4.01.01 aftekenen
00aftekenmethoden
00aftekenen ±ieen plat vlak
01aftekenen van eenvoudige werkstukken met meer dan één vlak
02symetrieassen en-vlakken
03doorsni jdingsli jnen en-vlakken
01beschrijving ,toepassing enonderhoud van deaftekengereed -
schappen
02aftekenmiddelen

4^01.02 transport -enhefwerktuigen
00gebruik van hefbomen ,dommekrachten ,takels enlieren
01preventieve veiligheidsmaatregelen
02aanslaan van lasten
4.02 Wenselijke vakkennis (1)
4.02.00 mechanische eigenschappen van metaal '
4.02.01 corrosiebescherming van metalen
4.02.02 verwerking van materialen . .
00grondbeginselen van despaanloze vormgeving ,het lassen en
autogeensnijden \
4.02.03 slijpen
00slijpen van werkstukken
01slijpmiddelen
4.02.04 losneembare verbindingen
•4.02.05 niet -losneembare verbindingen
4.02.06 bewerkingen aan debankschroef ■ ' ::
00beschrijving ,toepassing enhet onderhoud van dehandgereedschappen
4.02.07 boren
00beschrijving vanverschillende type boormachines
4.02.08 schaven •
00horizontale enverticale schaafmachines ,.r.
01gereedschappen ....
02voornaamste bewerkingen opdeverticale enhorizontale schaaf­
machine
■ •••/••»
(1)Dehier genoemde kennis dient teworden begrepen ,zonder datsprake
isvan een verdieping van kennis indezin van beheersen .

-8-
4.02.09 draaien
C0draaimachines (conterdraaimachines )
01draaisnijgereedschappen ,hungebruik ,hetstellen enregelen
02voornaamste "bewerkingen opdraaimachines
4.02.10 deverschillende warmte -en thermochemische "behandelingen
van materialen
4.02.11 smeer -enkoelmiddelen
4.02.12 aandri jforganen
4.02.13 tandwielen enhun "bijzondere kenmerken
4.02.14 voor "bereiding van deopeenvolgende produktiebehandelingen
00methodisch "bepalen van dejuiste werkvolgorde voor frees­
werk voor stuk-enseriefabricage met inbegrip van dekeuze
van degereedschappen enhulpmiddelen
5.ALGEMME V0RMBÏG
5.00 Demoedertaal
5.00.00 voor het opstellen van eenvoudige teksten envakrapporten
"beheersen van demoedertaal inwoord engeschrift (wenselijk
isjhet deelnemen aangesprekken endiscussies )
5.00.01 gebruik van technische enhandboeken
5.01 Wiskunde
5.01.00 devier hoofdbewerkingen van het rekenen
5.01.01 oefenen inhet snel hoofdrekenen ,vooral voor het benaderen
enafronden van uitkomsten
5.01.02 eigenschappen van deelbaarheid
5.01.03 rekenen met gewone endecimaalbreuken
5.01.04 verhoudingen ,evenredigheden ,schalen enregel van drie
5.01.05 procent-rekenen
•••/0•«

-9-
5.01.06 maohtsve^ie£ren enworteltrekken
00gebruik van rekentabellen
5.01.07 maatstelsel (metriek stelsel ),lengte -,oppervlakte -en
inhoudsmaten ,gewicht ,soortelijk gewicht
5.01.08 rekenen met hoekgraden ,"booglengten ,tijdseenheden ,maat-
eenheden (complexe gevallen )
5.01.09 omzetten ,vereenvoudigen enoplossen van eenvoudige letter -
formules (letterrekenen )
5.01.10 lezen enbegrijpen van eenvoudige grafische voorstellingen
5.01.11 elementen van demeetkunde (punt ,lijn ,hoek )
5.01.12 hoofdfiguren van devlakke meetkunde (driehoek ,vierhoek ,regel­
matige veelhoek ,cirkel ),hunconstructie enhunstellingen ,hun
omtrek enhun oppervlakte
5.01.13 meétkundige lichamen (prisma ,pyramide ,cylinder ,kegel ,bol),
hun constructie enhun stellingen ,hun oppervlakten enhun
inhoud »
5.01.14 eenvoudige hoekberekeningen voor rechthoekige driehoeken met
behulp van trigonometrische tabellen
5.01.15 berekenen van deconisiteit enstijging ... •.:
5.02 Natuurkunde •
Dehierna opgesomde natuurkundige kennis zalalsbasis moeten dienen
voor het begrijpen van technische vragen die zich ophet wèrkgebied
van devakman voordoen endoor detechnische ontwikkelirg latenstellen (1)
•5.02.00 mechanica van vaste lichamen , ■ .
00..krachten endruk ,koppels enmomenten ,'evenwicht •'"
01rechtli jnige sencirkelvormige bewegingen,' het overbrengen
enomzetten van bewegingen
(1)Bijhetopstellen van deze tekst waren dedeskundigen van' mening dat
niet indelaatste plaats inverband met detoekomstige eisen ,aan
deze uitwerking devolgende interpretatie moet worden gegeven : ! .
-van bijzondere betekenis zijn denatuurkundige wetten ,eenheden
enmeetmethoden (meetfouten ) ' '
-bij de .behandeling van deverschillende gebieden enindesamen­
vattingen zal men degelegenheid tebaat moeten nemen het over­
dragen enomzetten van energie teonderstrepen .

-10-
02massa enmassatraagheid
03arbeid enenergie (impuls )
04vermogen
05wrijving
06 "basiskennis van devaste stoffen
5.02.01 mechanica vanvloeibare engasvormige lichamen
00wetten van Pascal enArchimedes ,toepassingen
01atmosferische druk s "barometer
02druk van vloeistoffen engassen :manometer
03wetten van Boyle enMariotte
5.02.02 warmte
00warmtegeleiding
01uitzetting van vaste ,vloeibare engasvormige lichamen
02meten van temperatuurveranderingen ,eenvoudige temperatuur ,
meetapparaten
03teestondsver ander ing .van lichamen
04basiskennis van warmtekrachtmachines
5.02.03 baiskennis van deelektriciteitsleer
00spanning ,stroom ,weerstand
01wet van Ohm ,spannirg sverlies ,aarding
02elektrische stroomkring ,zekeringen eneenvoudige schakel­
apparaten
03basiskennis van demeetinstrumenten
04gelijkstroom ,wisselstroom ,draaistroom
05effecten van deelektrische stroom ,elektrische warmte ,magnetisme
06basiskennis van elektrische machines ,omvormers enstuurorganen
5.03 Dearbeidsverhouding
5.03.00 "bedrijfsveiligheid
00directe enindirecte oorzaken van *bedrijfsongevallen
01middelen ter voorkoming van directe enindirecte oorzaken van
ongevallen
•••I•••

-11-
02kennis van dedesbetreffende veiligheidsvoorschriften
C3streven naar veiligheid enhet zich daarnaar gedragen
04gevolgen vaneenongeval voor dewerknemer ,dewerkgever J
deonderneming endegemeenschap
5.03.01 hygiëne indewerkplaats
5.03.02 sociaal recht
00grondbeginselen van het arbeids -ensociaal recht
01plichten enrechten van dewerknemer opgrond van persoonlijke
encollectieve overeenkomsten (o.a.loon enwerktijd )
Desnello ontwikkeling van deeconomie endetechniek maakt
een voortdurende aanpassing van deberoepsopleiding aan denieuwe eisen
noodzakeli jkf derhalve moet ook doinhoud van degemeenschappelijke lijst
met gewisse tussenpozen worden nagegaan .