NL    NL  
 EUROPESE  
COMMISSIE 
Brussel, 31.1.2013  
COM(2013) 36 final 
  
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE 
RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN HET COMITE 
VAN DE REGIO'S  
EEN EUROPEES ACTIEPLAN INZAKE DETAILHANDEL 
(Voor de EER relevante tekst) 
 
 
2 
 INHOUDSTAFEL 
1. INLEIDING ................................................................................................................. 2 
2. EEN EENGEMAAKTE MARKT VOOR  DE DETAILHANDEL TOT STAND 
BRENGEN................................................................................................................... 4 
2.1 Veranderingen in de detailhandelssector ..................................................................... 4 2.2 De detailhandelssector staat voor  verscheidene uitdagingen....................................... 4 
2.3 Een eengemaakte markt voor detailhandel in  het belang van alle betrokken partijen. 5 
3. VIJF BELANGRIJKE AANJAGERS VOOR CONCURRERENDERE EN 
DUURZAMERE DETAILHANDELSDIENSTEN .................................................... 6 
3.1 Consumenten mondig maken....................................................................................... 6 3.1.1 Consumentenvoorlichting ............................................................................................ 7 3.1.2 Duurzamere keuzes van de consument ........................................................................ 8 3.2 Toegang tot concurrerender e detailhandelsdiensten .................................................... 8 
3.2.1 Commerciële vestiging ................................................................................................ 9 3.2.2 Elektronische handel .................................................................................................. 10 3.3 Een evenwichtigere food- en non-food to eleveringsketen tussen ondernemingen 
ontwikkelen................................................................................................................ 11 
3.3.1 Bestrijden van oneerlijke handelspraktijken .............................................................. 12 
3.4 Een duurzamere toeleveringsketen voor de detailhandel ontwikkelen...................... 13 
3.4.1 Duurzamere productie en consumptie........................................................................ 13 3.4.2 Levensmiddelenafval beperken.................................................................................. 13 3.5 Innovatievere oplossingen ontwikkelen..................................................................... 14 3.5.1 Productetikettering ..................................................................................................... 1 5 
3.5.2 Elektronische betalingen ............................................................................................ 16 3.6 Een betere werkomgeving creëren............................................................................. 18 3.6.1 Gebrek aan afstemming van vaardigheden op behoeften .......................................... 18 3.6.2 Informele economie ................................................................................................... 20 3.7 Internationale dimensie .............................................................................................. 20 4. CONCLUSIE: VOORTDURENDE DIALOOG MET DE 
DETAILHANDELSSECTOR ................................................................................... 21 
 
3 
  1. INLEIDING 
Detailhandels- en groothandeldiensten, ook dist ributiehandel genoemd, zijn goed voor 11 % 
van het BBP van de EU en voor 15 % van de totale werkgelegenheid in de EU. Meer dan 6 miljoen ondernemingen of 29% van alle EU-ondernemingen zijn in deze sector actief. De detailhandel wordt gekenmerkt door een zeer hoog percentage kmo's, vooral micro-
ondernemingen (meer dan 95%)
1. Detail- en groothandel zijn nauw verbonden met elkaar en 
met andere economische sectoren zoals land bouw, verwerkende industrie, IT-diensten, 
energie, logistiek en vervoer2. Deze sectoren zijn steeds meer geïntegreerd en het onderscheid 
daartussen wordt steeds vager aangezien sommig e detailhandelaren nu als groothandelaren, of 
zelfs als producenten actief zijn. 
De sectoren detail- en grootha ndel hebben een essentiële ro l te spelen wat betreft het 
stimuleren van groei en werkgelegenheid in het kader van de Europa 2020-strategie: zij 
maken deel uit van de belang rijkste sectoren die kunnen help en bij de overgang naar een 
duurzamere economie en duurzamere consumptiepa tronen. Doeltreffendheid in deze sector 
heeft gevolgen voor de mededinging, innovatie,  prijsverloop en concurrentievermogen. 
Detailhandelaren spelen een belangrijke rol b ij het tot stand brengen van de eengemaakte 
markt voor EU-consumenten. In de detailhandel blijven echter belemmeringen bestaan voor 
de totstandbrenging van een efficiënte en c oncurrerende eengemaakte markt. Volgens het 
Scorebord consumentenvoorwaarden van mei 2012 is de eengemaakte markt voor de 
detailhandel in de EU nog la ng niet volledig geïntegreerd3. Er zijn ook verscheidene 
belemmeringen voor processen al s grensoverschrijdende aankoop of de toegang tot de markt 
van detailhandelaren. Belemmeringen voor de on twikkeling van de eengemaakte markt in de 
detailhandel werden vastgesteld in de Monitoringactie van de hande ls- en distributiemarkt  
van de Commissie4, in het verslag van het Europees Parlement " Een efficiëntere en eerlijkere 
handels- en distributiemarkt "5 en in de door de Commissie tijdens de voorbereiding van het 
actieplan georganiseerde workshops6. Terwijl in de dienstenrichtlijn7 en de follow-
upmaatregelen ervan8 een algemene strategie op het gebied  van diensten word t vastgesteld, is 
dit actieplan specifiek gericht op de detail- en groothandel. Het bevat ee n routekaart naar een 
eengemaakte markt in de detailhandel. 
                                                                 
1 Bron : Eurostat SBS (2010). 
2 Dit actieplan heeft betrekking op alle distributiehandel (Sectie G van de NACE Rev 2 nomenclatuur: 
NACE), met inbegrip van de automobielhandel en de groot- en detailhandel. Derhalve heeft het 
"Actieplan inzake detailhandel" een ruimer toepassingsgebied dan "detailhandel" stricto sensu . 
3  http://ec.europa.eu/consumers/consumer_resear ch/editions/docs/7th_edition_scoreboard_en.pdf   
4 Monitoringactie van de handels- en distributiemarkt "Naar een efficiëntere en eerlijkere interne handels- 
en distributiemarkt tegen 2020" (COM(2010) 355, definitief, van 5 juli 2010). 
5 Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2011 over een efficiëntere en eerlijkere handels- en 
distributiemarkt (2010/2109(INI)). 
6 Georganiseerd tijdens het eerste kwartaal van 2 012 met vertegenwoordigers van de belangrijkste 
belanghebbenden in de toeleveringsketen van de detailhandel (beknopte verslagen van de 
bijeenkomsten zijn beschikbaar op http://ec.europa.eu/internal_market/retail/index_en.htm ). 
7 Richtlijn 2006/123/EG van het Eur opees Parlement en de Raad va n 12 december 2006 betreffende 
diensten op de interne markt (PB L 376 van 27 december 2006, blz. 36). 
8 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de tenuitvoerlegging van de dienstenrichtlijn: “ Een 
partnerschap voor nieuwe groei in diensten 2012-2015” (COM(2012) 261 final van 8 juni 2012); en 
werkdocumenten van de diensten van de Commissie (2012)146 final, 147 final en 148 final van 8 juni 2012. 
 
4 
 De in de detailhandel vastgestelde knelpunten - die vaak door verscheidene beleidsgebieden 
heen lopen - moeten worden aangepakt met een coherent plan om de economische, sociale en 
ecologische prestaties van de sector te verbet eren en om ervoor te zorgen dat hij ten volle 
bijdraagt aan de doelstellingen van de Europa 2020-strategie. Zoals reeds werd vastgesteld in het kader van de landenspecifieke aanbeveli ngen van de Raad van juli 2012, staat de 
detailhandelssector in de EU voor twee grote ui tdagingen: (i) beperkingen van de vrijheid van 
vestiging; en meer algemeen, (ii) het gebrek aan concurre ntievermogen in de 
detailhandelssector, met name in sommige lidstaten, en de noodzaak belemmeringen te verkleinen en operationele beperkingen te verminderen. 
Dit actieplan heeft als doel de bovengenoe mde voornaamste belemmeringen voor de 
totstandbrenging van de eengemaakte markt voor  de detailhandel aan te pakken door een 
strategie op te zetten om het concurrentievermog en van de detailhandels sector te verbeteren 
en de economische, ecologische en sociale pr estaties van de sector te versterken. De 
strategische doelstellingen va n het actieplan kunnen echter niet worden bereikt door top-
downmaatregelen alleen, maar  zullen actieve medewerki ng en initiatief van de 
detailhandelssector zelf ve reisen. De verantwoordelijk heid voor investeringen in 
vaardigheden zal bijvoorbeeld moeten worden ge deeld en de detailhandelssector moet hierin 
een belangrijke rol sp elen, samen met overheden, partic ulieren en de onderwijssector. 
De Europese detailhandelssdiensten laten een gevarieerd en complex beeld zien. Er bestaat 
derhalve geen pasklare oplossing voor of aan pak van de uitdagingen waarvoor zij staan. De 
verschillen in de detailhandelssector he bben onder meer betrekking op de soort 
dienstverrichters (kmo's of grotere ondern emingen), de organisatie (groepen van 
onafhankelijke detailhandelaren, coöperatieven, co rporaties, enz.), de omvang en de vorm van 
de verkooppunten, de productlijnen, de betrokke n toeleveringsketens, de locaties, de 
bedrijfsmodellen, het niveau van verticale in tegratie, de eigendomsstructuren en de omvang 
van de verrichtingen. 
De productiviteitsniveaus in de sector van de distributiehandel in Europa moeten worden 
verhoogd en tegelijk moeten de kwa liteit van de banen en de huidige 
werkgelegenheidsniveaus worden behouden. Micr o-ondernemingen en kmo's zijn goed voor 
een relatief groot aandeel in de  toegevoegde waarde in de EU  en daarom zijn maatregelen 
nodig om hun productiviteit nog te verhogen zodat in de  EU voor meer groei en 
werkgelegenheid wordt gezorgd. Sommige van de  in dit actieplan voorgestelde maatregelen 
(bv. de maatregel over etikettering) zullen onder nemingen helpen middelen te realloceren aan 
activiteiten die echte groei me t zich brengen en op die ma nier hun productiv iteit verhogen. 
Dat geldt vooral voor kmo's, die dikwijls een groot deel van hun personele en financiële 
middelen moeten besteden aan het verzamelen van informatie, met name over de in andere 
lidstaten toepasselijke regels. Sommige andere  maatregelen die in dit actieplan worden 
voorgesteld (bv. de maatregel in zake elektronische betalingen), zullen verkoop op afstand via 
het internet aanmoedigen en op die manier, met name voor kmo's, mogelijkheden creëren om 
hun consumentenbasis uit te breiden, eventueel  buiten de nationale grenzen. Zij zullen ook 
bijdragen aan het bereiken van de doelstellinge n die zijn vastgesteld in de mededeling "Een 
digitale agenda voor Europa"
9 en het actieplan voor  elektronische handel"10. 
                                                                 
9  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "Een digitale agenda voor Europa" (COM(2010) 245 def. 
van 26 augustus 2010). 
10  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "Een coherent kader voor een groter vertrouwen in de 
 
 
5 
  2. EEN  EENGEMAAKTE  MARKT  VOOR  DE DETAILHANDEL  TOT  
STAND  BRENGEN 
De laatste decennia heeft de s ector van de detailhandel in de EU drastische wijzigingen 
ondergaan en thans staat hij voor een aantal uitdaginge n die een nadelige invloed hebben op 
zijn bekwaamheid om ten volle bij te dragen  tot de Europa 2020-doelstellingen groei en 
werkgelegenheid te creëren. 
Daarom is het van essentieel belang een stra tegie voor te stellen om een goed werkende 
eengemaakte markt voor de detailhandel tot stand te brengen, en op die manier bij te dragen 
aan de territoriale en sociale cohesie van de EU, door een be tere toegang tot duurzamere en 
concurrerendere detailhandelssdiensten. Een dergel ijke strategie zou een aanzienlijke bijdrage 
leveren aan de economische groei en detail handelaren in staat stellen de Europese 
consumenten nog een grotere meerwaarde te bieden. 
 2.1 Veranderingen in de detailhandelssector 
In de laatste twee decennia h eeft de modernisering van de economie geleid tot heel wat 
veranderingen in de detailhandel. Er z ijn netwerken van verkooppunten ontstaan die 
veelvoudige productlijnen verkope n. Door verticale integratie hebben detailhandelaren 
kunnen profiteren van efficiëntere  distributie en logistiek. Gr ote detailhandelaren kunnen nu 
aanzienlijke schaalvoordelen in het aankoopproces realiser en, waardoor hun 
onderhandelingspositie tegenover leveranciers is  verbeterd. Gecentraliseerde aankoop heeft 
geleid tot een geleidelijke inte rnationalisering van de toeleveri ng, zowel in de EU als bij het 
kopen van derde landen. Er zijn inkoopalliantie s en groepen van onafhankelijke kmo's uit de 
detailhandel opgericht om hun deskundigheid sa men te brengen en schaalvoordelen te 
behalen. Ten slotte heeft het streven van de de tailhandelaren om beter aan de vraag van de 
consument te voldoen, ertoe ge leid dat zij hun controle op de toeleveringsketen hebben 
vergroot (bv. via eigen merken)11. 
Deze veranderingen hebben samen geleid tot een  toename van het aantal en de soorten 
verkooppunten en van de product lijnen, en een relatieve dalin g van de prijzen voor de 
eindverbruikers. Door de toegenomen concurre ntie en de druk op de marges werden echter 
ook veel kleine onafhankelijke winkels en kleine  en middelgrote producenten/leveranciers uit 
de markt geconcurreerd. De toegenomen dr uk op de arbeidsomstandigheden heeft niet 
noodzakelijk uitsluitend voordelen voor de consumenten opgeleverd en heeft soms zelfs de 
ecologische voetafdruk van de EU doen toenemen. 
 2.2 De detailhandelssector staat  voor verscheidene uitdagingen 
Afhankelijk van hun omvang en van de sectoren  waarin zij actief  zijn, worden de 
detailhandelaren thans met uiteenlopende prob lemen geconfronteerd. Ook de ontwikkeling 
van de elektronische handel zet  de detailhandel onder druk om  zijn bedrijfsmodellen opnieuw 
uit te vinden. Bovendien impliceert de vervagi ng van de scheidingslijn tussen sectoren (de 
reikwijdte van de detailhandelsdiensten blijft  groeien doordat er steeds nieuwe producten en 
diensten bijkomen, zoals financiële diensten, diensten op het gebied van telecommunicatie en 
reisverkeer, nutsvoorzieninge n, enz.) dat bedrijfsmodellen st eeds veelzijdiger worden. 
                                                                                                                                                                                                        
digitale eengemaakte markt voor elektronische handel en onlinediensten"  (COM(2011) 942 final van 11 
januari 2012, ook het actieplan voor elektronische handel genoemd). 
11 Het werkdocument van de diensten van de Commissie bij de Monitoringactie van de handels- en 
distributiemarkt (SEC(2010) 807), blz. 11. 
 
6 
 Globale fenomenen zoals de gevolgen van de  financiële crisis voor de koopkracht van 
consumenten, de stijging van de grondstofpri jzen, demografische te ndenzen, met name de 
vergrijzing van de EU-bevolking en de focus op duurzaamheid, stellen de bestaande bedrijfsmodellen en -processen uit de detailhandel op de proef.  
Zoals hierboven uiteengezet kunnen de problemen in de detailhandel verschillen voor 
verschillende soorten detailhandelaren en kunnen zij ook verschillen tussen lidstaten door 
verschillen tussen nationale markten. Er komen  bijvoorbeeld nieuwe technologieën op om te 
betalen via smartphones (mobiele be talingen). Dit vereist echter dat de infrastructuur wordt 
opgezet die nodig is om deze betalingen op het verkooppunt te ontvangen. Voor grote 
detailhandelaren die in meer dan een lidstaat ac tief zijn, is een van de  grootste problemen in 
dat verband het ontbreken van pan-Europe se normen voor het ontvangen van mobiele 
betalingen. Kleinere detailhandela ren beschikken niet steeds ove r de nodige vaardigheden om 
met nieuwe technologieën om te gaan. 
 2.3 Een eengemaakte markt voor detailhandel in het belang van alle 
betrokken partijen  
Het aanpakken van de belangrijkste knelpunten bij de totstandbrenging van de eengemaakte 
markt voor detailhandel heeft po tentieel voordelen voor alle betrokken partijen en voor het 
milieu: 
− Consumenten
: door een betere to egang tot kwalitei tsvolle detailhandelsdiensten en -
producten, concurrerendere prijzen en betere informatie over kwaliteit en prijs, alsook 
over de ecologische kenmerke n van producten, zou de co nsument een betere keuze 
kunnen maken, zowel in de traditionele verkoop als bij vormen van elektronische detailhandel. 
− Ondernemingen
: detailhandelaren en hun leveranc iers, met name kmo's, zouden 
concrete voordelen halen uit de eengemaakte  markt door de ontwikkeling van een meer 
voorspelbaar rechtskader waardoor zij in de hele toeleveringskete n nog meer waarde 
zouden kunnen creëren. Zo ook zouden door het bestrijden van oneer lijkheid in de 
toeleveringsketen speler s upstream en downstream duurzamere betrekkingen kunnen 
onderhouden en worden aangemoedigd om meer te investeren en aan innovatie te doen. 
De detailhandelaren zullen voordeel halen u it de verdere ontwikkeling van elektronische 
handel omdat dit hun meer mogelijkheden zal bieden om nieuwe markten te vinden.  
− Werknemers : de detailhandelssector moet over meer  gekwalificeerd pe rsoneel en betere 
arbeidsomstandigheden beschikken, wat tot meer arbeidssatisfactie zal leiden. Ook 
betere personeelsopleiding zou betere ar beidsmogelijkheden opleveren, vooral voor 
jongeren en lager geschoolden.  
Deze uiteenlopende kwesties kunnen niet afz onderlijk worden aangepakt. De voorgestelde 
beleidsmaatregelen moeten een juist evenwich t nastreven tussen econo mische vrijheden en 
doelstellingen van algemeen belang. Om deze doelstellingen te bere iken, wordt in deze 
mededeling een Europees actieplan inzake deta ilhandel voorgesteld op basis van 11 concrete 
maatregelen die een coherente en ho listische Europese strategie vormen12.  
                                                                 
12  De voorgestelde aanpak is in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgesteld in de mededeling 
van de Commissie aan het Europees Parlement, de R aad, het Europees Economis ch en Sociaal Comité 
en het Comité van de Regio's “ Gezonde EU-regelgeving ” (COM (2012) 746 final van 12 december 
2012). In deze context heeft de Commissie het vaste voornemen om de bestaande wetgeving inzake de 
 
 
7 
 Bovendien zal de Commissie een permanente groep voor het concurrentievermogen van de 
detailhandel  oprichten waarbij de lidstaten en alle  belanghebbenden, met name kmo's, zullen 
worden betrokken, in het bijzonder om een "detailhandelsreflex"  aan te wakkeren in de 
politieke agenda, waardoor het bewustzijn  over kwesties en bekommernissen inzake 
detailhandel zal worden vergroot. Deze groep zal nadere specifieke doelstellingen helpen 
ontwikkelen voor de vastgestelde gebied en, toezien op de ge boekte vooruitgang, 
aanbevelingen formuleren om ervoor te zorgen da t de maatregelen in di t plan volledig worden 
uitgevoerd en zo nodig de Commissie advise ren over aanvullende nieuwe maatregelen die 
zouden kunnen worden voorgesteld. 
 3. VIJF BELANGRIJKE AANJAGER S VOOR CONCURRERENDERE 
EN DUURZAMERE DETA ILHANDELSDIENSTEN 
De Commissie heeft de volgende vijf belangrijke prioriteiten  vastgesteld: 
(1) consumenten mondig maken - onder meer door transparantere, meer 
betrouwbare en meer direct vergelijkbare informatie over de prijs en de kwaliteit van producten. 
(2) betere toegang tot duurzamere en c oncurrerendere detailhandelssdiensten  - 
zowel de traditionele verkoop als de elektronische detailhandel kunnen baat 
hebben bij een betere toegang tot de ma rkt, met name door duidelijkere en 
transparantere vestigingsregels. 
(3) eerlijkere en duurzamere handelsbetrekkingen in de hele toeleveringketen van 
de detailhandel  - de belanghebbenden zouden profiteren van een kader dat 
oneerlijke handelspraktijken daadwerkelijke aanpakt. 
(4) innovatievere oplossingen - belanghebbenden zouden er baat bij hebben 
wanneer onderzoeksresultaten sneller naar de markt worden gebracht. 
(5) betere werkomgeving  - zowel werkgevers als werknemers zullen profiteren van 
betere arbeidsomstandigheden en het be ter afstemmen van de  beschikbare op 
de vereiste vaardigheden. 
 3.1 Consumenten mondig maken 
In de Europese consumentenagenda
13 werd beklemtoond dat het mondig maken van 
consumenten in een geïntegreerde eengemaakte markt een reeks gedegen beginselen en instrumenten vereist. Een dergelijk ka der waarborgt een correcte handhaving van 
consumentenrechten, alsook toegang tot doeltr effende rechtsmiddelen, betrouwbare en 
zinvolle informatie en be tere consumentenvoorlichting. 
Mondige consumenten kunnen betere aankoopbes lissingen nemen. Zij gaan op zoek naar 
informatie en maken er gebruik van. Zij kennen en gebruiken ook hun rechten. Beter 
geïnformeerde en betrokken consumenten zijn ni et alleen beter in st aat om de economisch 
                                                                                                                                                                                                        
detailhandelssector te evalueren om het potentieel inzake vereenvoudiging van regels en verlaging van 
uit regelgeving voortvloeiende kosten voor ondernemingen en burgers na te gaan zonder de openbare beleidsdoelstellingen in gevaar te brengen. 
13 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "Een Europese consumentenagenda - Vertrouwen en 
groei stimuleren" (COM(2012) 225 final van 22 mei 2012). 
 
8 
 beste keuze te maken, maar ook meer geïnteressee rd in duurzame en ethische consumptie. De 
keuzes en voorkeuren van consumenten behor en tot de voornaamste factoren die de 
ontwikkeling van de detailhande lssector sturen. Detailhandela ren zijn goed geplaatst om 
aankoopbeslissingen van consumenten positief te be ïnvloeden: door de da gelijkse contacten 
met hun klanten en de invloed die zij hebben op andere actoren in de toeleveringsketen, 
kunnen detailhandelaren consumenten informeren  over producten die kw alitatief beter zijn, 
ethisch geproduceerd zijn of zich onderschei den door betere ecologische en/of sociale 
prestaties. 
Door de transparantie voor cons umenten te vergroten, beschikt de detailhandel ssector over het 
potentieel om een echte eengemaakte markt voor  detailhandel tot sta nd te brengen. Door 
consumenten gemakkelijker toegang te bieden tot betrouwbare, relevante en zinvolle informatie over het uiteenlopende aanbod in de  hele EU, zullen zij de voordelen van de 
eengemaakte markt ten volle kunnen benu tten. De vergelijking van aanbiedingen 
gemakkelijker maken, zou consumenten helpen de producten en diensten te kiezen die het best bij hun behoeften passen en derhalve bi jdragen aan gezonde c oncurrentie. Samen met 
andere maatregelen om de aanhoudende gevallen van versnippering van de EU-markt aan te 
pakken, zou dit moeten bijdragen aan een prijsconv ergentie in de hele EU. Maatregelen om de 
transparantie en betrouwbaarhe id van informatie voor consum enten te verbeteren, zouden 
vooral voordelig zijn wanneer zij op EU-niveau ten uitvoer worden gelegd, gelet op het feit 
dat met strikt nationale maatregelen, ook al zijn zij goed opgezet, de voordelen van een echt 
geïntegreerde eengemaakte markt niet  zouden kunnen worden gerealiseerd. 
 3.1.1 Consumentenvoorlichting 
Volgens bestaand onderzoek gebruikt de meerde rheid van de Europeanen het internet om 
informatie op te zoeken ter verg elijking van prijs of kwaliteit alvorens on- of offline goederen 
te kopen. Geconfronteerd met een overvloed aa n informatie, wenden zij zich dikwijls tot 
bemiddelaars, zoals online vergelijkingsinst rumenten die hen kunnen helpen de beste 
beschikbare aanbiedingen te vi nden. Dit soort websites kan c onsumenten weliswaar helpen 
aanbiedingen te vergelijken, maar de pr aktijken van dergelijke intermediaire 
informatieverstrekkers vertone n ook aanzienlijke tekortkomingen
14. Om de consumenten echt 
ten goede te komen, moeten ve rgelijkingsinstrumenten rele vant zijn voor hun behoeften, 
alsook transparant, betrouwb aar, allesomvattend en gemakke lijk toegankelijk. Om de 
consumenten ten volle te laten profiteren van de  eengemaakte markt, is het belangrijk dat ook 
grensoverschrijdende aanbiedingen op verg elijkende websites worden opgenomen. 
Bovendien heeft betere consumentenvoorlichting ni et alleen tot gevolg  dat de consumenten 
bewuster worden gemaakt van de mogelijkhede n om hun rechten te doen gelden, maar ook 
dat ondernemingen bewuster worden gemaakt van hun verplichtingen die voortvloeien uit de consumentenwetgeving die in de hele eengemaakte markt van toepassing is. 
Zoals aangegeven in de Europese consumente nagenda en het actieplan voor elektronische 
handel zal de Commissie met bemiddelaars en  handelaars samenwerken voor de ontwikkeling 
van gedragscodes, richtsnoeren voo r goede praktijken en /of andere instrument en om prijzen te 
vergelijken, afhankelijk van wat het meest geschikt is. 
                                                                 
14 Consumer market study on the functioning of e-commerce and internet market and selling techniques in 
the retail of goods, CIVIC consulting, 2011: http://ec.europa.eu/consumers/consumer_resear ch/editions/docs/7th_edition_scoreboard_en.pdf
  
 
9 
 Daarnaast werd als onderdeel van de digitale agenda een code van in de EU geldende online 
rechten opgesteld waarin de wettelijke consumentenrechten uit de EU-wetgeving die betrekking hebben op de digitale omgeving, op een transparante en begrijpelijke manier zijn 
samengebracht. Deze code is een  belangrijk instrument om cons umenten vertrouwen te geven 
en draagt bij aan een frequenter gebruik van online diensten
15. 
 3.1.2 Duurzamere keuzes van de consument 
De milieuprestaties van organisa ties en producten worden thans gemeten en meegedeeld via 
een waaier van kanalen en in uiteenlopende vor men, in het kader van ve rschillende private en 
publieke initiatieven, met verschillende am bitieniveaus, en me t gebruikmaking van 
verschillende beoordelingsmethoden. Dat leidt tot een gevarieerd landschap van labels, claims 
en rapportagesystemen. De invoering van geha rmoniseerde Europese methoden zal meer 
transparantie voor de consumenten oplevere n. Bij de ontwikkeling van dergelijke methoden 
zal de Commissie ervoor zorgen dat er gel ijke voorwaarden gelden voor ondernemingen en 
dat de kosten tot een minimum word en beperkt, vooral voor kmo's. 
Maatregelen:  
(1) In dialoog met belanghebbenden zal de Commissie richtsnoeren voor goede 
praktijken en/of gedragscodes opstellen om de toegang tot transparante en 
betrouwbare informatie voor consumenten te verbeteren, waardoor het 
gemakkelijker wordt om prijs, kwaliteit en  duurzaamheid van goederen en diensten 
te vergelijken.  
(2) De Commissie zal Europese methoden voorstellen voor het meten van en 
communiceren over de algemene milieu effecten van producten en organisaties.  
 3.2 Toegang tot concurrerendere detailhandelsdiensten 
In de voorbije jaren is de toegankelijkheid va n detailhandelsdiensten aanzienlijk toegenomen, 
zowel wat locatie als wat beschikbaarheid betr eft. De ontwikkeling va n elektronische handel 
is een integrerend deel gewo rden van de bedrijfsmodellen va n detailhandelaren, waardoor het 
gamma van beschikbare producten en diensten  is uitgebreid en prijsvergelijking 
gemakkelijker is geworden. Niettemin moet nog een aantal kwesties worden aangepakt om de concurrentie in de detailha ndelsdiensten te stimuleren. 
De noodzaak om een einde te maken aan de be staande belemmeringen voor  de vestiging, en 
meer algemeen om de concurrentie in de deta ilhandelssector te versterken, was een van de 
belangrijkste landenspecifieke aanbevelingen di e voortvloeien uit het Europees semester 
2012, dat als doel had de groe i en werkgelegenheid in Europa te stimuleren. 
Concurrentiebevorderende maatregelen, met na me die met betrekking tot elektronische 
handel, zouden de eengemaakte markt helpen  versterken, vooral v oor kmo's. Bovendien 
zouden de economische gevolgen van de dienstenrichtlijn volgens sommige recente ramingen
16 kunnen leiden tot een stijging tot 2,6%  van het BBP van de EU wanneer die 
richtlijn volledig wordt uitgevoerd. Gelet op he t feit dat de sectoren  van de detail- en 
groothandel een vierde vertegenwoordigen van de  toegevoegde waarde van alle sectoren die 
onder de dienstenrichtlijn vallen, zou het wegw erken van de resteren de belemmeringen in 
deze sectoren een aanzienlijk effect hebben. 
                                                                 
15  https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/code-eu-online-rights 
16 http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/economic_paper/2012/ecp456_en.htm   
 
10 
  3.2.1 Commerciële vestiging 
De concurrentie tussen detailhandelaren kan worden gestimuleerd door de toegang tot de 
markt te vergemakkelijken. Het kiezen van de juiste locatie voor de ontwikkeling van detailhandel en de tijdige start van de activiteiten zijn doorslaggevend voor het welslagen van een onderneming. Het welslagen hangt niet alleen  af van de beschikb aarheid van geschikt 
onroerend goed maar ook van het bestaan van re gels en procedures inzake commerciële en 
ruimtelijke planning die de concurrentie niet onnodig belemmeren. 
De verantwoordelijkheid om te zorgen voor een evenwichtige en  duurzame territoriale 
ontwikkeling, ligt in de eerste plaats bij de  lidstaten. Hun maatregelen kunnen leiden tot 
beperkingen wat betreft de locatie of het gamma van producten of diensten die 
detailhandelaren kunnen aanbieden. Dergelijke beperkingen hebben een belangrijk effect op: 
(i) de territoriale organisatie ( bv. verkeers- en vervoersinfrastr uctuur); (ii) de kansen die 
ondernemingen krijgen om winkels te openen en uit te baten; (iii) de  soorten verkooppunten 
van detailhandelaren, en (iv) de keuze van de consument. Zoals erkend door het Hof van 
Justitie van de Europese Unie kunnen bepe rkingen van de vrijheid van vestiging hun 
rechtvaardiging vinden in dwingende redenen va n algemeen belang, zoals milieubescherming, 
ruimtelijke ordening en consumentenbescherming, op voorwaarde dat zij geschikt zijn om de 
verwezenlijking van het nagestreefde doel te  waarborgen en niet verder gaan dan 
noodzakelijk is om dat doel te bereiken
17. 
Derhalve is het van belang om er voor te zorgen dat enerzijds de  vrijheid van vestiging in acht 
wordt genomen en concurrentievervalsing word t voorkomen en anderzijds andere relevante 
doelstellingen en belangen van het algemene beleid  van de EU in acht worden genomen. Er is 
behoefte aan een evenwichtige aanpak waarbi j rekening wordt gehouden met onder meer de 
planning voor duurzame ontwikkelin g, voor territoriale cohesie en  voor een leven in de stad 
en op het platteland van hoge kwal iteit, en waarbij de milieueff ecten tot een minimum worden 
beperkt18. 
De dienstenrichtlijn, die op dit gebied van to epassing is, bevat ook een  aantal ondubbelzinnige 
verplichtingen voor de lidstaten . Een ervan is de verplichting om door de dienstenrichtlijn 
verboden vereisten op te heffen, zoals economisc he criteria waarbij de  verlening van de 
vergunning om een dienst te verlenen, afhankeli jk wordt gesteld van he t bewijs dat er een 
economische behoefte of marktvraag bestaat, va n een beoordeling van de mogelijke of actuele 
economische gevolgen van de activ iteit of van een beoordeling va n de geschiktheid van de 
activiteit in relatie  tot de door de bevoegde instantie vastgestelde doelen van economische 
planning. In de mededeling over de tenui tvoerlegging van de dienstenrichtlijn19 heeft de 
Commissie een beleid van “nultolerantie” aange kondigd om de resterende gevallen van niet-
naleving van ondubbelzinnige verp lichtingen weg te werken, zoals de verplichting tot 
opheffing van economische criteria die nog in so mmige lidstaten gelden, ondanks het verbod 
                                                                 
17 Arrest van het HJEU in zaak C-400/08, Commissie tegen Spanje , van 24 maart 2011. 
18 Om te beoordelen of milieumaatregelen geschikt zijn, zullen verscheidene instrumenten worden 
gebruikt, onder meer de richtlijn strategische milieueffectbeoordeling (Richtlijn 2001/42/EG). 
Bovendien moet voor concrete projecten, zoals de bouw van winkelcentra en parkeergargages een "screening" plaatsvinden in het kader van artikel 4, lid 2, van de richtlijn milieueffectbeoordeling 
(Richtijn 2011/92/EU) op grond waarvan zal worden besloten of een volledige 
milieueffectbeoordelingspr ocedure noodzakelijk is.  
19 COM(2012) 261 final. 
 
11 
 van de dienstenrichtlijn. Het nultolerantiebeleid heeft echter geen betrekking op de vereisten 
in verband met ruimtelijke ordening die dw ingende redenen van algemeen belang dienen20. 
Daarom moeten, rekening houdend met bepaal de belangrijke EU-doelstellingen, zoals 
territoriale cohesie en milieubescherming, inspanningen worden geleverd om goede 
praktijken op het gebied van commerciële pla nning vast te stellen en te verspreiden, die 
kunnen zorgen voor het succesvolle samengaan van een concurrerende detailhandelssector 
met een eerlijke en duurzame ontwikkeling van st eden, dorpen en plattelandsgebieden in de 
hele Europese Unie. 
 3.2.2 Elektronische handel 
De ruime verspreiding van elektronische handel  heeft geleid tot meer concurrentie tussen 
traditionele detailhandelaren en online distributiekanalen, en biedt nieuwe kansen om een aanzienlijk groeipotentieel te benutten. Elektr onische handel vertegenwoordigt thans echter 
slechts 5% van de totale de tailhandelsverkopen in de EU
21, en slechts 10% va n de EU-burgers 
hebben online gewinkeld in een andere lidstaat, terwijl 39% dat wel in de eigen lidstaat doet22. 
Uit deze cijfers blijkt het enorme onbenutte potentieel van de digitale economie. Zich 
aanpassen aan deze nieuwe omstandigheden door  strategieën voor vers cheidene kanalen te 
ontwikkelen, zou de weg effenen voor kmo's om  het groeipotentieel aan te boren dat het 
online kanaal biedt. Kmo's die frequent ge bruikmaken van internettechnologieën, groeien 
dubbel zo snel en exporteren dubbel zoveel als andere. Zij cr eëren ook dubbel zoveel banen23. 
Bijvoorbeeld: 97% van de "bedrijfsmatig handelende verkopers" op eBay, waaronder 94% 
van de kleinste 10% van "bedrijfsmatig hande lende verkopers", verkoopt goederen in het 
buitenland24. Daaruit blijkt dat kmo's met beperkte  investeringen een online platform kunnen 
gebruiken om buitenlandse markten te bereiken en potentieel aanzienlijke 
grensoverschrijdende activiteite n te ontwikkelen. In deze veranderende omgeving zal de 
Commissie nauw toezien op de ontwikkeli ngen op zowel de online als de offline 
detailhandelsmarkten, hun respectieve rollen in de moderne detailhandel onderzoeken en haar 
eventuele maatregelen vormgeven om positief op deze dynamiek te reageren. 
In deze context is het belangrijk na te gaan of nieuwe wetgevingsvoorstellen geen nadelige 
gevolgen zouden hebben voor de traditionele of elektronische handel, vooral wat de 
grensoverschrijdende verkoop betreft. Daar om is zorgvuldig beraad geboden bij het 
overwegen van een nieuw wetgevingsvoorstel. De Commissie zal deze kwesties proactief 
onderzoeken tijdens de voorbereidende werkzaamh eden van al dergelijke nieuwe voorstellen. 
Maatregelen : 
(3) De lidstaten moeten alle resterende  gevallen van niet-naleving van de 
ondubbelzinnige verplichtingen in het kader va n de dienstenrichtlijn betreffende de 
toegang tot en de uitoefening van deta ilhandelsactiviteiten wegwerken, waaronder 
de onderzoeken naar economische behoefte in  de zin van artikel 14, lid 5, van de 
dienstenrichtlijn. De Commissie zal waar  nodig een beleid van nultolerantie 
                                                                 
20 Het werkdocument van de diensten van de Commissi e bij de mededeling over de tenuitvoerlegging van 
de dienstenrichtlijn (SWD(2012) 148 final van 8 juni 2012). 
21 Bron : Eurostat, ICT usage and e-commerce in ente rprises, 2011. 
22 Bron : Eurostat, ICT usage in households and by individuals, 2011. 
23 Internet Matters, the net's sweeping impact on growth, jobs, and prosperity, McKinsey Global institute, 
mei 2011. 
24 Bron : Ebay-studie, "Enabling traders to enter and grow on the global stage", juni 2012. 
 
12 
 voeren door middel van inbreukprocedures.  
(4) De Commissie zal: 
a) een prestatietest in de detailhandelssector invoeren om na te gaan hoe regels 
inzake commerciële en ru imtelijke planning en planne n in de praktijk door 
de bevoegde instanties worden toegepast wanneer een potentiële 
dienstverlener een klein, middelgroot  of groot verkooppunt wil oprichten. 
b) via de uitwisseling van beste praktijken  voor meer duidelijkheid zorgen wat 
betreft het juiste evenwicht tu ssen de vrijheid van vestiging, 
ruimtelijke/commerciële planning, en  milieubescherming en sociale 
bescherming.  
 3.3 Een evenwichtigere food- en non-food toeleveringsketen tussen 
ondernemingen ontwikkelen  
Oneerlijke handelspraktijken z ijn praktijken en voorwaarden die sterk afwijken van de 
normale handelspraktijken en die in strijd met de goede trouw en een eerlijke behandeling zijn in betrekkingen tussen ondernemingen. De food- en non-foodtoeleveringsketen tussen 
ondernemingen is de keten van transacties tu ssen ondernemingen of tussen ondernemingen en 
overheidsinstanties die tot de levering van goe deren leidt die hoofdzake lijk zijn bestemd voor 
het algemene publiek voor persoonlijke of huishoudelijke consumptie of voor persoonlijk of huishoudelijk gebruik. De toeleverings keten bestaat uit een aantal actoren 
(producenten/verwerkers/dis tributeurs). Een goed functionerende food- en non-
foodtoeleveringsketen tussen ondernemingen is cruciaal om het economisch potentieel van 
deze subsectoren maximaal te realiseren. Oneerl ijke handelspraktijken worden bij uitstek in 
een situatie van onevenwichtigheid door een st erkere partij opgelegd aan een zwakkere partij. 
Eerlijkheid in betrekkingen tussen ondernemi ngen garandeert de goede werking van de food- 
en non-foodtoeleveringsketen tussen ondern emingen. Oneerlijke ha ndelspraktijken kunnen 
naar wordt verklaard een negatief effect hebben op het vermogen van ondernemingen, en 
vooral van kmo's, om te inve steren en te innoveren. Ee n voorbeeld van een oneerlijke 
handelspraktijk is de praktijk waarbij deta ilhandelaren een deel van het risico van de 
detailhandel terug kunnen overdragen op hun leveranciers. Deze praktijk kan worden 
toegepast in het geval van lage verkoop, prijsreducties, ei ndeseizoensinventaris, enz. Een 
ander voorbeeld van een oneerli jke handelspraktijk is het geval waarin door sommige 
multinationale leveranciers opgelegde territo riale verkoopsbeperkingen detailhandelaren 
verhinderen over de grens identieke goederen aan te schaffen op een centrale locatie van 
waaruit deze naar andere lidstaten zouden kunnen worden verdeeld. Dergelijke beperkingen 
veroorzaken een segmentering van de markt mogelijk en kunnen leiden tot aanzienlijke 
verschillen tussen de groothandelsprijzen in de verschillende landen. Het aanpakken van deze 
problemen zou dergelijke verschillen beperken en detailhandelaren helpen de voordelen van 
de eengemaakte markt tot bij de consumenten te brengen. 
Op nationaal niveau bestaan er verschillende benaderingen om oneerlijke handelspraktijken te 
bestrijden. Daar waar oneerlijk e handelspraktijken worden best reden, verschillen de nationale 
(regulerende of zelfregulerende) regels doorgaans van lidstaat to t lidstaat. In lid staten waar 
geen specifieke kaders inzake oneerlijke handelspraktijken bestaan, wordt gewoonlijk aangevoerd dat het algemene mededingingsrecht voldoende effectief is om het probleem aan 
te pakken of dat er een bepaalde terughoudendheid is  om in de contractvrijheid van partijen te 
treden, met name wanneer er geen sprake is van een inbreuk op mededingingsregels. 
 
13 
 In de voedingsmiddelensector vormden de werkzaamheden van het forum op hoog niveau 
over een beter functionerende voedselvoorzieningsketen een gezamenlijke inspanning van belanghebbenden om een zelfregulerende oplossi ng voor het probleem naar voren te brengen. 
Het deskundigenplatform inzake contractuele  praktijken tussen ondernemingen heeft een 
reeks beginselen inzake eerlijke praktijk en in verticale relaties binnen de 
voedselvoorzieningsketen gegeven, welke we rden ondertekend door elf organisaties die 
verschillende belangen in de Europese voedselvoorzieningskete n vertegenwoordigen
25 en 
heeft gewerkt aan de totstandkoming van een handhavingsmechanisme. Ondanks de 
gemeenschappelijke inspanningen kreeg het voor gestelde kader niet  de steun van de 
vertegenwoordigers van de hele voorzieningsketen en leidde het niet tot de vaststelling van 
doeltreffende rechtsmiddelen in geval van niet-n aleving. Er wordt thans aan de hand van deze 
sectorspecifieke benadering aan een compromis gewerkt en de Commissie zal blijven toezien 
op de specifieke ontwikkelingen in de  voorzieningsketen van levensmiddelen. 
Om ervoor te zorgen dat doeltreffende oplossingen kunnen worden gevonden, moet het 
probleem van de oneerlijke handelspraktijken in betrekkingen in de hele toeleveringsketen 
tussen ondernemingen vanuit een breder perspect ief worden benaderd. De evolutie in de 
detailhandelssector, en met name de "geme ngde" vormen, brengt met zich dat oneerlijke 
handelspraktijken ook in andere  sectoren van de food- en non-foodtoeleveringsketen tussen 
ondernemingen kunnen plaatsvinden. 
 3.3.1 Bestrijden van oneer lijke handelspraktijken 
De Commissie neemt als een onderdeel van di t actieplan tegelijker tijd ook een groenboek 
over oneerlijke handelspraktijken in de f ood- en non-foodtoeleveringsketen tussen 
ondernemingen aan. Het groenboek zal een raa dpleging over dit onderw erp starten en de 
resultaten daarvan zullen naar verwachting in het late voorjaar van 2013 beschikbaar zijn. Op 
grond van de resultaten van de raadpleging zal de Commissie in  2013 nagaan wat de juiste 
vervolgstappen zijn. 
Maatregel:  
(5) De Commissie zal een groenboek aannemen waarin de gemeenschappelijke 
kenmerken van oneerlijke handelspr aktijken in de food- en non-
foodtoeleveringsketen tussen ondernemingen nader worden beschreven en een 
raadpleging wordt gestart waarvan de re sultaten in het late voorjaar van 2013 
beschikbaar zullen zijn. De resultaten v an de raadpleging zullen bijdragen aan een 
effectbeoordeling van de verschillende opties die zijn vastgesteld om de kwestie op 
EU-niveau aan te pakken.  
 3.4 Een duurzamere toeleveringsketen voor de detailhandel ontwikkelen  
De milieuprestaties van de detail- en groot handel in de EU optimaliseren (door bv. 
levensmiddelenafval en onnodige verpakkinge n te verminderen en  door duurzame aankopen 
te bevorderen) zou kunnen leiden tot een betere levensstandaard en een betere levenskwaliteit 
in de EU, terwijl tege lijk hulpbronnen zouden worden gespaard en innovatieve kmo's zouden 
worden ondersteund die milieuvriendelijke activiteiten bevorderen. 
                                                                 
25 AIM, CEJA, CELCAA, CLITRAVI, Copa Cogeca, ERRT, EuroCo mmerce, EuroCoop, 
FoodDrinkEurope, UEAPME en UGAL. 
 
14 
  3.4.1 Duurzamere productie en consumptie 
Detailhandelaren bevinden zich in een central e positie om duurzamere consumptiepatronen te 
bevorderen, niet alleen door hun dagelijkse co ntact met miljoenen Europese consumenten, 
maar ook door hun eigen activiteiten en hun partnerschappen met leveranciers. Uit 
onderzoeksresultaten26 blijkt dat het van wezenlijk belang is dat detailhandelaren ernaar 
streven productgamma's aan te bieden die duurzamer en milieuvriendelijker zijn en op die manier leiden tot groe nere toeleveringsketens
27. Sommige detailhandelaren hebben reeds 
dergelijke strategieën ontwikkeld en hebben deze met succes uitgevoerd als onderdeel van 
hun dagelijkse bedrijfspraktijken. 
Detailhandelaren hebben een belangrijke rol in het begeleiden van consumenten om 
duurzamere keuzes te maken en in het aanpakken  van de verwarring die wordt gecreëerd door 
een veelvoud aan groene labels en claims, door  een duidelijke en vergelijkbare ecologische 
voetafdruk van producten te bevorderen28 alsook de bewustwording over de EU-milieukeur. 
Een andere belangrijke kwestie is het probl eem van energiebesparing. Het potentieel voor 
detailhandelaren in de foodsector om hun energie- efficiëntie te verbeter en, is bijzonder groot. 
De belangrijkste maatregelen zouden zijn: het bedekken van toonbanken, het herwinnen van 
afvalwarmte van koelsystemen om die te ge bruiken voor ruimteverwarming, alsook het 
gebruik van natuurlijke koelmiddelen29. 
 3.4.2 Levensmiddelenafval beperken 
Het bewustmaken van consumenten en hen helpen verspilling van levensmiddelen te 
bestrijden, zijn essentieel om duurzame patr onen in de consumentenkeuzes tot stand te 
brengen. Dergelijk afval komt voor al voort uit: (i) ondoelmatighede n in de toeleveringsketen; 
(ii) ondoelmatigheden in het voorraadbeheer ; (iii) marketingstrategieën, en (iv) 
marketingnormen (afwijzen van producten door  verpakkingskwesties, waarbij noch de 
kwaliteit, noch de veiligheid van de levensmiddelen is aangetast). Om deze dringende kwestie aan te pakken, gaat de Commissie na hoe  levensmiddelenafval in de hele 
foodtoeleveringsketen kan worden beperkt met het doel tegen 2020 de in  het stappenplan voor 
efficiënt hulpbronnengebruik vastgestelde  mijlpaal te bereiken, namelijk het 
levensmiddelenafval met de helft terug te dringen. 
De rol van detailhandelaren als bemiddelaars is  cruciaal om het levensmiddelenafval te 
beperken. Het detailhande lsforum inzake duurzaamheid
30 is een multi-stakeholderplatform dat 
is opgericht om goede praktijken inzake duurzaam heid in de detailhandelssector van de EU 
                                                                 
26 Bv., het EU EMAS sectoraal referentiedocument over goede praktijken inzake milieubeheer in de 
detailhandelssector. 
27 JRC/IPTS Pilot Reference Document on Best Envi ronmental Management Practice in the Retail Trade 
Sector (2011), http://susproc.jrc.ec.europa.eu/activities/ emas/documents/RetailTradeSector.pdf  en 
JRC/IPTS (Styles et al), Environmental Improvement of Product Supply Chains: A Review of European Retailer' Performance, Resources, Conservation and Recycling 65 (2012) 57-78, en, Environmental 
Improvement of Product Supply Chains: Proposed Best Practice Techniques, Quantitative Indicators 
and Benchmarks of Excellence for Retailers, Journal of Environmental Management 110 (2012) 135-150. 
28  Zoals aangekondigd in de Single Market Act, zal de Commissie in 2013 een mededeling over de 
eengemaakte markt voor groene producten aanneme n, die onder meer geharmoniseerde criteria en 
methoden zal bevatten om de ecologische voetafdruk van bepaalde productcategorieën te bepalen. 
29 JRC/IPTS Pilot Reference Document on Best Envi ronmental Management Practice in the Retail Trade 
Sector for a description of techniques to explore the Retail Sector's significant energy-saving potential. 
30 http://ec.europa.eu/environment/industry/retail/index_en.htm   
 
15 
 uit te wisselen en mogelijkheden en belemmeri ngen op te sporen die de  totstandbrenging van 
een duurzame consumptie en prod uctie respectie velijk kunnen bevorderen of hinderen. Het 
forum werd opgericht naar aan leiding van het actieplan in zake duurzame consumptie en 
productie en een duurzaam industriebeleid31 en het behandelt reeds belangrijke 
milieukwesties, zoals levensmiddelenafval, via gemeenschappelijke vrijwillige activiteiten32. 
 
Maatregelen:  
(6) In de context van bestaande EU-platfo rms zal de Commissie detailhandelaren 
steunen om maatregelen uit te voeren ter beperking van he t levensmiddelenafval 
zonder dat de voedselveilighe id daarbij in gevaar word t gebracht (bewustmaking, 
communicatie, vergemakkelijken van herverdeling aan voedselbanken, enz.) bv. 
via de detailhandelsovereenkomst inzake afval, en werken aan de ontwikkeling van 
een langetermijnbeleid inzake levensmidde lenafval, met onder andere een in 2013 
aan te nemen mededeling over duurzame levensmiddelen.  
(7) In dialoog met belanghebbenden zal de Commi ssie goede praktijken definiëren om 
toeleveringsketens milieuvriendelijker en duurzamer te maken en het 
energieverbruik van detailhandelsverkooppunten  tot een minimum te beperken. De 
Commissie zal detailhandelaren in het k ader van bestaande fora aanmoedigen om 
deze goede praktijken toe te passen.  
 3.5 Innovatievere oplossingen ontwikkelen 
Innovatie is een van de belangrijkste fact oren om economische groei te waarborgen. 
Detailhandelaren zijn belangrijke aanjagers  van innovatie. Zij volgen van nabij de 
consumententrends, die zij ook mee helpen be palen, en geven deze informatie door aan 
leveranciers. Zij treden op als " innovatieversterkers " die snel nieuwe technologieën aannemen 
en inzetten in de hele toeleveringsketen. Deta ilhandelaren zijn "early  adopters" van nieuwe 
technologieën, die innovatie en to egevoegde waarde naar de hele  detailhandelske ten brengen. 
In de sector van de logistiek bijvoorbeeld ma ken intelligente pakhuizen van detailhandelaren 
het mogelijk zware lasten zonder moeite en sneller, en dus ook efficiënter, te verplaatsen dan wanneer dat manueel zou gebeur en, waardoor de kans op arbe idsongevallen verkleint en de 
productiviteit groter wordt. Sommige deta ilhandelaren hebben ook sp ecifieke faciliteiten 
ontwikkeld waarmee online bestelde goederen kunne n worden afgehaald en geleverd, hetgeen 
bijdraagt aan een duurzame re toeleveringsketen. 
Veel EU-detailhandelaren hebben zichzelf ech ter niet snel genoeg opnieuw uitgevonden om 
van het volledige potentieel van nieuwe technol ogieën te profiteren. Dit kan deels te wijten 
zijn aan de specifieke kenmerken van detailh andelsdiensten (bv., ge makkelijke te kopiëren, 
altijd klantgestuurd, dikwijls niet-technologisc h en op dienstverlening gericht). Niettemin 
                                                                 
31 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's " over het actieplan inzake duurzame consumptie en 
productie en een duurzaam industriebeleid"  (COM(2008) 397 def. van 16 juli 2008). 
32  In oktober 2012 werd op de jaarlijkse bijeenkomst van het detailhandelsforum de 
detailhandelsovereenkomst inzake afval ondertekend 
(http://ec.europa.eu/environment/industry/retail/event_2012/pdf/retail-agreement-on-waste.pdf) door 19 
detailhandelsondernemingen en -verenigingen die zich ertoe verbonden om tegen midden 2014 ten minste twee bewustmakingsinitiatieven ov er afvalbeperking uit te voeren. 
 
16 
 hebben, in een internationale context, de m eeste spelers in de Verenigde Staten zwaar 
geïnvesteerd in innovatie van de detailhandel. 
Daarom moeten adequate mechanismen word en opgezet om detailhandelaren beter te 
betrekken bij het kerninitia tief Innovatie-Unie dat voorzi et in een allesomvattende 
innovatiestrategie van onde rzoek tot detailhandel33. Er moeten innovatieve technologische 
oplossingen worden gezocht om de door de uiteenlopende reguleri ng in de lidstaten 
veroorzaakte versnippering van de markten te he lpen tegengaan en om de omslachtige en dure 
dwingende regels af te zwakken. Sneller onde rzoeksresultaten en ideeën naar de markt 
brengen via een grotere betrokkenh eid van de detailhandelaren bij dit proces, zou ook helpen 
om de productiviteitsniveaus in de detailhandelssector te verhogen. 
Gelijke voorwaarden creëren voor alle actoren op het gebied van innovatie kan helpen de 
eengemaakte markt nog verder te integreren en tegelijk de goede praktijken bevorderen die 
van innoverende kmo's komen. De meeste km o's hebben een grote capaciteit voo r innovatie 
ongeacht of het om jonge hightech-ondernemingen gaat of om traditionele ambachtelijke ondernemingen, ongeacht of zij hoofdzakelijk actie f zijn op lokale markten of wereldwijd 
klanten hebben. Meer dan een  kwart (27%) van de kmo' s die innovatieve activiteiten 
nastreven in de EU, hebben in 2008 alleen ni euwe of verbeterde producten op de markt 
gebracht
34. 
In de detailhandelssector spelen kmo's een zeer belangrijke rol bij het waarborgen van de 
beschikbaarheid (op het gebied van ruimte, ti jd en gamma) van producten en diensten voor 
consumenten. Aangezien detailhandel een consumen tgerichte sector is, biedt de diepgaande 
marktkennis van de kmo's hun de mogelijkheid om snel vast te stellen waar nieuwe 
technologieën aan de vraag van de consumen t kunnen helpen voldoen. Bovendien zijn kmo's 
door hun organisatorische flexibil iteit in staat om gemakkelijk nieuwe producten en diensten 
te ontwikkelen of bestaande te wijzigen om op die manier het best aan de behoeften van de 
consument te voldoen. 
 3.5.1 Productetikettering  
Verschillende dwingend e etiketteringsvereisten kunnen actor en hinderen vrij aan te kopen in 
de EU wanneer zij op zoek zijn naar een beter prijs. De bestaande EU -regelgeving inzake de 
etikettering van levensmiddelen35 harmoniseert de verplichte voe dselinformatie. Zij biedt 
echter ook de mogelijkheid om op bepaalde specifieke gronden aanvullende dwingende etiketteringsvereisten in  te voeren op nationaal niveau. Dus ook al zijn de in de lidstaten 
toegepaste regels gelijkaardig, in sommig e gevallen vereist de  productmarketing een 
conformiteitsbeoordeling per land. De daaruit voortvloeiende juridische complexiteit kan de 
grensoverschrijdende toelevering belemmeren en het moeilijk maken van schaalvoordelen te profiteren. 
Meer transparentie op dit gebied zou alle belangehebbenden ten goede komen. Er zal een 
haalbaarheidsstudie worden opgestart voor een pr oefdatabank waarin zowel de EU- als de 
                                                                 
33 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's " Europa 2020-kerninitiatief Innovatie-Unie" (COM(2010) 
546 def. van 6 oktober 2010). 
34 Verslag over het concurrentievermogen van de Innovatie-Unie 2011; 
http://ec.europa.eu/research/innovation-union/index_en.cfm?section=competitiveness-
report&year=2011   
35 Bij Richtlijn 2000/13/EG worden algemene bepalingen inzake de etikettering levensmiddelen onderling 
aangepast; te vervangen door Verordenin g 1169/2011 vanaf 13 december 2014. 
 
17 
 nationale etiketteringsvereisten voor de voedingssector zullen worden samengebracht, 
teneinde de informatie over etiketteringsrege ls algemeen beschikbaar te maken. Er kan 
worden gezocht naar innovatieve tec hnologische oplossinge n (bv. gebruik van 
streepjescodelezers in winkels om  de vereiste informatie te verstrekken in plaats van de 
traditionele etiketten) die kosteneffectieve en consumentgerichte oplossingen kunnen bieden. 
 3.5.2 Elektronische betalingen 
Volgens een recente, door de Europese Centrale Bank gepubliceerde studie36 zijn de kosten 
voor de maatschappij om te voorzien in betali ngsdiensten voor de detailhandel aanzienlijk. 
Gemiddeld bedragen zij tot 1% van het BBP, of ongeveer 130 miljard EUR voor 2009. 
Ongeveer de helft van deze sociale kosten wordt gedrag en door banken en 
betalingsinfrastructuren, terwijl 46% wordt ge dragen door detailhandelaren. Onder sociale 
kosten vallen niet de aan andere marktactoren  in de transactieketen van betalingsdiensten 
betaalde vergoedingen. Als deze vergoedingen word en meegerekend, zijn de totale kosten van 
betalingen voor detailhandelaren zelfs hoger dan die van banken en infrastructuren. 
Betalingen vormen dus een belangrijk onderdee l van de kosten van ondernemen voor EU-
handelaren. 
Elektronische betalingen bieden belangrijke mogelijkheden op dit gebied. De markt voor 
detailhandelsbetalingen is dynamisch en heef t belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt met 
het opkomen van de elektronische handel. Bank - en betaalkaartsystemen zijn weliswaar nog 
overheersend in detailhandelsbe talingen, maar er zijn andere  betaalmethoden bijgekomen, 
zoals internetbetalingen zonder kaart en mobiel e betalingen, als gevolg  van de toenemende 
penetratie van smartphones, en deze hebbe n een sterk toekomstig groeipotentieel37. 
Het groenboek van de Commissie over kaar t-, internet- en mobiele betalingen38 heeft als doel 
een geïntegreerde Europese markt op deze gebieden te bevorderen die de consumenten en handelaren ten goede komt. De voordelen va n meer integratie zijn onder meer: 
− meer concurrentie tussen betalingsdiens taanbieders en gelijke voorwaarden voor 
gevestigde ondernemingen en nieuwe spelers. 
− meer keuze en transparantie in betalings diensten voor consumenten en handelaren. 
− meer innovatie in betalingsdiensten en meer beveiliging te r ondersteuning van de 
ontwikkeling van elektronische handel. 
In het groenboek en de daaruit voortvloeiende  raadplegingen van belanghebbenden zijn een 
aantal mogelijke hindernissen va stgesteld voor de integratie  van de markt voor kaart-, 
internet- en mobiele betali ngen. Het gaat onder meer om: 
− beperkte markttoegang voor nieuwe aanbieder s van betalingsdiensten, met of zonder 
kaart; (bv. toegang tot informatie over be taalrekeningen door derden-aanbieders of 
toegang tot clearing- en af wikkelingssystemen voor nieuwe  betalingsdienstaanbieders). 
                                                                 
36 "The social and private costs of retail payment in struments: a European perspective", Occasional Paper 
Series, ECB, No. 137, Frankfurt, september 2012. 
37 Report of the Working Group on Innovations in Retail Payments — Bank voor Internationale 
Betalingen, mei 2012. 
38 Groenboek "Naar een geïntegreerde Europese markt voor kaart-, internet- en mobiele betalingen", 
(COM(2011) 941 definitief van 11 januari 2011). 
 
18 
 − (tussen de lidstaten) sterk uiteenlopende en mogelijk buitensporig hoge multilaterale 
afwikkelingsvergoedingen voor kaartb etalingen. Dergelij ke vergoedingen 
vertegenwoordigen het grootst e deel van de vergoeding en die door wervers aan 
handelaren worden aangerekend voor  het aannemen van betaalkaarten. 
− belemmeringen die handelaren beletten te profiteren van grensoverschrijdende of 
gecentraliseerde aanvaarding van kaartbetalingen. 
− leemtes op het gebied van normalisatie en interoperabiliteit voor het aanbieden van 
kaart-, internet- en mobiele betaaldienste n, en de daauit voortvloeiende ontmoediging 
voor handelaren om te investeren in de noodzakelijke infr astructuur, zoals 
betaalterminals. 
Sommige maatregelen om deze problemen aan te pakken, zouden kunnen worden 
geïntroduceerd via de herziening va n de richtlijn betalingsdiensten39 en de invoering van een 
beter governancemodel voor detailhandelbetali ngen in de EU. De Commissie heeft ook een 
wetgevingsvoorstel over multilaterale af wikkelingsvergoedingen aangekondigd in haar 
mededeling over de Akte voor de interne markt II40. 
 
Maatregelen:  
(8) De Commissie zal in 2013 een innovatie-i nitiatief inzake detailhandel starten 
waarbij de Commissie met de hulp van deskundige n op hoog niveau zal nagaan 
hoe ervoor kan worden gezorgd dat de detailhandelssector kan bijdragen aan en 
profiteren van innovatieve producten, dienst en en technologieë n. Op die basis zal 
de Commissie concrete maatregelen ontwerp en die gericht zijn  op het stimuleren 
van het concurrentievermogen van de detail handel, zoals het sneller naar de markt 
brengen van onderzoeksresultaten, het integreren van elektronische en traditionele 
handel, nieuwe manieren om consumente n te informeren over producten, de 
ontwikkeling van innovatievriendeli jke regelgeving en normen, enz.  
(9) De Commissie zal onderzoeken of het haalbaar  is om een speciale databank op te 
zetten met alle etiketteringsregels inzake levensmidden van de EU en de lidstaten, 
waarmee op een eenvoudige manier de e tiketteringsvereisten per product kunnen 
worden teruggevonden. 
(10) De Commissie zal maatregelen nemen om een  betere integratie van de markt voor 
kaart-, internet- en mobiele betalingen te garanderen door: 
a) de herziening van de rich tlijn betalingsdiensten; 
b) een beter governancemodel voor  detailhandelsbetalingen, en  
c) een wetgevingsvoorstel over mul tilaterale afwikke lingsvergoedingen 
voor kaartbetalingen.  
                                                                 
39 Richtlijn 2007/64/EG van 13 november 2007 betreffende betalingsdiensten in de interne markt tot 
wijziging van de Richtlijnen 97/7/EG, 2002/65/EG, 2005/60/EG en 2006/48/EG, en tot intrekking van Richtlijn 97/5/EG (PB L 319 va n 5 december 2007, blz. 1). 
40 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "Akte voor de interne markt II - Samen voor nieuwe 
groei" (COM(2012) 573 final van 3 oktober 2012). 
 
19 
  3.6 Een betere werkomgeving creëren 
De fluïditeit van de arbeidsmarkt is extr eem belangrijk om de detailhandelssector de 
mogelijkheid te bieden banen toegankelijk  te maken voor j onge, ongeschoolde en/of 
seizoenswerknemers (32  % van alle werknemers in de  detailhandel is ongeschoold of 
laagopgeleid, tegenover een gemiddelde van 27  % van alle werknemers in het algemeen). 
Detailhandelsdiensten zijn vaak een startpunt voor werknemers die de arbeidsmarkt voor het 
eerst betreden of opnieuw betreden (15  % van alle werknemers in de detailhandelssector is 
jonger dan 24 jaar, tegenove r een gemiddelde van 9  %; 30  % van de werknemers in de 
detailhandelssector werkt deeltijds, tegenover een gemiddelde van 20%)41. 
Gelet op het grote aantal arbeidskrachten dat in de detailhandelssector is tewerkgesteld, moet 
de sector ten volle kunnen profiteren van een  gemakkelijkere mobiliteit van werknemers 
zodat vaardigheden kunnen worden ge bruikt waar zij het meest rele vant zijn. Dat is essentieel 
om de bijdrage van de sector aan de groei in de EU zo groot mogelijk te maken. De 
voorgestelde maatregelen zullen helpen om beter gebruik te maken van beschikbare 
vaardigheden, vooral voor kmo' s, gelet op het grote aandeel zelfstandigen in de sector. 
 3.6.1 Gebrek aan afstemming van vaardigheden op behoeften 
Het huidige gebrek aan afstem ming tussen de vaardigheden va n de arbeidskrachten en de 
behoeften van de detailhandelssector is een groot probleem voor de optimale werking van de 
sector. Om deze tekortkoming aan te pakken, moeten de huidige en toekomstige arbeidskrachten over het juiste pakket vaardighe den beschikken, hetgeen een accurate analyse 
vooraf van de vaardigheidsbehoeft en vereist. Het vaststellen va n de vaardigheidsbehoeften en 
van het gebrek aan afstemming zijn van bijzo nder belang om de inzetbaarheid te vergroten 
van jongeren die de arbeidsmar kt betreden, van langdurig we rklozen, oudere werknemers, 
immigranten en personen met een handicap. Bove ndien zou de aan de gang zijnde innovatie 
en de daaruit voortvloeiende toenemende automa tisering in de detailha ndelssector vereisen 
dat werknemers hun pakket vaardigheden frequent bijwerken om deze aan te passen aan het veranderende werk en de veranderende taken.  
Om deze doelstellingen te bereiken, volstaa n alleen overheidsinvesteringen niet. De 
verantwoordelijkheid voor investeringen in va ardigheden zal moeten worden gedeeld en de 
detailhandelssector moet hierin een grotere ro l spelen, samen met overheden, particulieren en 
de onderwijssector. Zelfs in de huidige situatie , waarin de klemtoon ligt op het onder controle 
houden van begrotingsuitgaven, mag het verlagen  van de investeringen in onderwijs en 
opleiding geen optie zijn. Inte gendeel, substantiële en s limme investeringen in de 
ontwikkeling van vaardigheden zal niet alleen de economisch beste keuze zijn, maar zal ook 
helpen de vruchten te plukken van het potentieel  van de werknemers. Zoals werd onderstreept 
in de mededeling “Een a ndere kijk op onderwijs”
42, zullen de inspanningen om onderwijs en 
opleidingssystemen te modernis eren, moeten worden vermenigvuldigd om te zorgen voor 
adequaat en naar behoren geschoolde arbeidskrachten. Ondernemingen uit de 
detailhandelssector moeten een belangrijke rol spelen bij het vormgeven van nieuwe studies 
en het ontwikkelen van opleidings- en stagep rogramma's, moeten nauw samenwerken met 
                                                                 
41 Structural features of distributiv e trades and their impact on prices in the euro area, ECB, Occasional 
Paper, nr. 128, september 2011. 
42  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "Een andere kijk op onderwijs: investeren in 
vaardigheden voor betere sociaal-economische resultaten" (COM(2012) 669 final van 20 november 
2012). 
 
20 
 onderwijssystemen om de gebieden  vast te stellen waarop de kl emtoon moet komen te liggen, 
zoals meer ecologische vaardigheden van wer knemers of het tot stan d brengen van betere 
betrekkingen met leveranciers. Betere partne rschappen tussen scho len en ondernemingen, 
waaronder tweeledige opleidingssystemen voor stagiairs met de steun van het Europees 
Verbond voor leerplaatsen43, en het invoeren van verschillend e vormen van stages en beurzen, 
kunnen voor beide partijen nuttig zijn: onderneminge n in de detailhandel ssector kunnen er op 
die manier voor zorgen dat zi j toegang krijgen tot goed opgele ide arbeidskrachten met de 
juiste vaardigheden, terwijl scholen meer st udenten kunnen aantrekken wanneer hun studies 
naar een diploma leiden dat meer waard is op de arbeidsmarkt. Bovendien werden recentelijk op EU-niveau sectorspecifieke instrumenten ontwikkeld en getest ter ondersteuning van 
sterkere en meer gestructureerde part nerschappen tussen scholingsaanbieders en 
ondernemingen. Een ervan, de allianties voor  bedrijfstakspecifieke vaardigheden
44 , werd 
voorgesteld in het kader van het nieuwe  programma "Erasmus voor iedereen"45, en kan 
bijzonder geschikt zijn om in de specifieke be hoeften van de detailha ndelssector te voorzien. 
Regeneratieprojecten zijn goede voorbeelde n van hoe detailhandelaren kunnen samenwerken 
met lokale overheden om de langdur ige werkloosheid aan te pakken. 
Niet-afgestemde vaardigheden vari ëren sterk tussen sectoren en in de hele EU, en ook de duur 
ervan verschilt. Om de scholingskloof waarmee ondernemers en werkzoekenden worden 
geconfronteerd, te verkleinen, moeten a lle belanghebbenden, waaronder ondernemingen en 
sociale partners uit de detailhandelssector, betrokken worden bij het definiëren van de 
kwalitatieve en kwantitatieve vaardigheidsbehoeften van de sector op korte, middellange en lange termijn.  
De Europese raad voor sector ale vaardigheden voor de handel ssector – waaronder detail- en 
groothandel vallen –, die in 2012 van start ging, zal  naar verwachting een cruciale rol spelen 
bij het bijeenbrengen van info rmatie over sectorale vaardigheden samen met de raden voor 
vaardigheden op nationaal ni veau. Het invoeren van het werk van deze raden voor 
vaardigheden in het recentelijk opgestarte EU-vaardighedenpanorama
46 zal ertoe bijdragen dat 
kloven en gebrek aan afstemming worden voorzien en voorkomen door de belanghebbenden informatie te geven over de evolutie van de vaardigheidsbehoeften en  de werkgelegenheid. 
Door beter te anticiperen, zullen lidstat en, ondernemingen en particulieren beter 
geïnformeerde keuzes kunnen maken en investeringen doen. 
 3.6.2 Informele economie 
Zwartwerk is een belangrijk pr obleem in de detailhandelssector. Werknemers in de informele 
economie
47 kunnen geen beroep doen op de bestaande  ziektekostenverzek ering en op sociale 
voordelen. Dit brengt voor die we rknemers hoge sociale risico's  met zich als ook een laag 
inkomen en weinig sociale bescherming. Bove ndien leidt het bestaan  van een informele 
economie tot minder inkomsten voor de staat aangezien minder belastingen en 
                                                                 
43  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "Jongeren aan het werk helpen" (COM(2012) 727 final 
van 5 december 2012). 
44  http://ec.europa.eu/education/news/20120425_en.htm 
45  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "ERASMUS VOOR IEDEREEN: Het EU-programma 
voor onderwijs, opleiding, jongeren en sport" (COM(2011) 787 definitief van 23 november 2011). 
46  http://euskillspanorama.ec.europa.eu/ 
47 Activiteiten en inkomsten die geheel of gedeeltelijk buiten overheidsregulering en belastingen vallen. 
 
21 
 socialezekerheidsbijdragen worden betaal d. Daardoor verhoogt de belastingsdruk voor 
geregistreerde arbeid en wo rdt het concurrentievermogen van de lidstaten aangetast. 
De Commissie zal alle belanghebbenden betrek ken bij een dialoog om na te gaan welke 
effecten de informele economie heeft voor de  arbeidsomstandigheden en om een EU-aanpak 
vast te stellen ter bestrijding ervan48. 
De diensten van de Commissie zullen samenwer ken om ervoor te zorgen dat rekening wordt 
gehouden met de bijzondere kenmerken van de deta ilhandelssector bij de uitvoering van alle 
maatregelen ter bestrijding va n de informele economie.  
Maatregel:  
(11) De Commissie zal de samenwerking met sociale partners versterken om 
voorwaarden te creëren waardoor het moge lijk wordt vaardigheden af te stemmen 
op de behoeften van de arbeidsmarkt in de detailhandelssector, met name door via 
een EU-raad voor sectorale vaardigheden v aardigheidsbehoeften vast te stellen en 
daarop te anticiperen en door het beleid v an de detailhandelaren voor opleiding en 
herscholing te verbeteren.  
 3.7 Internationale dimensie 
Internationale handelsbelemmeringen op het ge bied van detailhandel (voor vestiging en 
andere vormen van aanbod, zoals beperkingen in zake franchising en elektronische handel) 
vormen een belangrijke beperking voor het creër en van groei en werkgelegenheid. Thans 
hangen in de EU niet minder dan 36 miljoen bane n direct of indirect af van handel. Toegang 
krijgen tot de markten van derde landen opent voor Europese actoren, en vooral voor kmo's, 
belangrijke kanalen waarlangs zij de groei in  die markten kunnen aanboren. De toegang voor 
de detailhandel tot de markten van derde lande n heeft een aanzienlijk potentieel om de groei 
van de EU-economie te versterken. Europese  detailhandelaren kunnen een belangrijke rol 
spelen als aanjagers van de export door in de  EU vervaardigde producten aan derde landen te 
verkopen, en zo de weg te effenen voor de toegang van kmo's tot niet-EU-markten. Dienovereenkomstig wordt voorgesteld om in na uw overleg met de de tailhandelssector een 
EU-strategie op te zetten om de internati onale handel vrij te maken en de bestaande 
belemmeringen weg te werken, met name door: 
− beter informatie te verzamelen over de handelsbelemmeringen va n derde landen op het 
gebied van detailhandel, zodat de betrokke n diensten van de Commissie beter kunnen 
toezien op de uitvoering van de bestaande  vrijhandelsovereenkomsten en toekomstige 
onderhandelingen voorbereiden, en 
− de MKB-Helpdesk
49, de Export-heldesk en de da tabanken inzake markttoegang te 
verbeteren om hun respectieve werking ssferen uit te breiden tot diensten.  
                                                                 
48 In het werkprogramma van de Commissie 2013 wordt met name de oprichting van een "Europees 
platform ter bestrijding van zwartwerk" vermeld. Dat platform zal als doel hebben alle belangrijke gebieden te bestrijken waarop zwartwerk een invloed heeft en een doeltreffendere bestrijding van 
zwartwerk te ondersteunen door een betere samenwerking, het delen van beste praktijken en het 
vaststellen van gemeenschappelijke beginselen. Dit initiatief werd aangekondigd in de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad , het Europees Economisch en Sociaal Comité en 
het Comité van de Regio's " Naar een banenrijk herstel " (COM(2012)173 final van 18 april 2012, ook 
het werkgelegenheidspakket genoemd). 
 
 
22 
  4. CONCLUSIE:  VOORTDURENDE  DIALOOG  MET  DE 
DETAILHANDELSSECTOR 
Gelet op het potentieel van detailhandelsdienst en inzake groei en werkgelegenheid voor de 
EU-economie in haar geheel, is een coherente en holistische strategi e nodig om de knelpunten 
aan te pakken die thans de volle dige ontwikkeling ervan belemmeren. 
Mede door concurrerender en duurzamere detail handelsdiensten toega nkelijk te maken, 
consumenten mondig te maken zodat zij beter geïnformeerde keuzes kunnen maken inzake de 
producten die zij willen kopen, een evenwichtigere toeleveringske ten voor de de tailhandel te 
ontwikkelen, innovatieve oplossingen te onders teunen, onderzoeksresultaten sneller naar de 
markt te brengen en een betere werkomgeving te creëren in de detailhandel, zal dit doel 
worden bereikt. 
De 11 concrete maatregelen50 die in dit actieplan worden uiteengezet, moeten tegen 2014 zijn 
uitgevoerd om een eengemaakte markt in de detailhandel tot stand te  brengen. Het is van 
wezenlijk belang dat dit actieplan samen met ande re initiatieven wordt uitgevoerd, met name 
die betreffende de volledige te nuitvoerlegging van de dienst enrichtlijn, het actieplan voor 
elektronische handel en de  lopende initiatieven op het gebied van betalingen. 
De Commissie zal toezien op de  ontwikkelingen en verslag uitb rengen over de vooruitgang in 
de uitvoering van dit actieplan door in 2015 een verslag te presenteren. Dat toezicht zal 
plaatsvinden op basis van het lopende overleg met de EU-instellingen, de lidstaten, en 
vertegenwoordigers van de detailhandelssector  en andere belanghebbenden via de groep voor 
het concurrentievermogen van de detailhandel. 
 
     
                                                                                                                                                                                                        
49 Een door de Commissie beheerde dienst, specifiek om de bekommernissen en vragen van handelaren te 
behandelen, door haar op kmo's gerichte aanpak te verbeteren. 
50 Alle maatregelen die door de Commissie in dit document worden voorgesteld, zijn in overeenstemming 
en verenigbaar met het huidige meerjarig financieel kader 2007-2013 en met het voorstel voor het nieuwe meerjarig financieel kader 2014-2020.