ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(77)614
Vol.1977/0199

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(77)614def.
f
Brussel,24november1977*
MEMORANDUM VASTDECOMISSIE
financiëlesteunuithoofdevanpunt2Cvanartikel55van
hetEGKS-Verdrag,terbestudering vandecausalefaktorenvandoor
contactvangesmoltenmetaalmetwaterveroorzaakte explosies
C011(77)614def.

MEMORANDUM
financiële steun uithoofde vanpunt 2Cvanartikel 55
van het EGKS-Verdrag ,ter bestudering van decausale faktoren van door
contact van gesmolten metaal metwater veroorzaakte explosies .
01.Aanvraag ingediend door
Dr. F.M. PAGE ,Professor ofChemistry ,University ofAston
Gosta Green ,Birmingham B47ET .
Deaanvraag wordt gesteund door British Steel Corporation ,Cor-
porate Engineering Laboratory ,141Batterseau Park Road ,London
SW11 4LZ .
02.Inleiding
Met opspattende metaaldruppels gepaard gaande explosies die zich
voordoen wanneer gesmolten metaal ofslak opwater ofopvochtige
oppervlakken wordt uitgegoten ,zijn verschijnselen waarmee de
ijzer -enstaalproducenten goed bekend zijn ;inalle ondernemingen
worden daarom talloze preventieve maatregelen genomen omsoortgelijke
verschijnselen tevoorkomen .Zijkomen niettemin nog altijd voor en
veroorzaken zeer vaak talrijke ernstige brandwonden ,soms met dode­
lijke afloop .Als kenmerkend voorbeeld kan hier het geval worden aan­
gehaald van een ongeval datheeft plaatsgehad ineen staalfabriek
toen een met behulp van eenbrugkraan getransporteerde pan met vloei­
baar staal per ongeluk werd uitgegoten boven eenkoelwaterbassin .
Toen destaalmassa inaanraking kwam met het water ,ontstond een zeer
hevige explosie .Ophet zelfde ogenblik bevonden erzich bezoekers
opeen speciaal voor rondleidingen aangebrachte loopbrug .Zeventien
mensen werden door deopspattende metaaldruppels geraakt .Dekraan­
drijver van debrugkraan waarmee destaal panwerd getransporteerd ,
kwam bij dit ongeval omhet leven .
Het beproeien van gesmolten mètaal ofslak met water wordt daaren­
tegen als ongevaarlijk beschouwd opvoorwaarde dat het waterdebiet
zeer klein wordt gehouden .Dit procédé wordt trouwens systematisch
toegepast met name terafkoeling van machinaal ofinzand gegoten
'ruwi jzerbroden .

-2-
Erkan zich eohter nog eenderde situatie voordoen ,namelijk de
aanwezigheid van water opvloeibaar metaal ineenklein volume .Hierdoor
werd op4november 1975 trouwens een zeer zwaar ongeval veroorzaakt in
defabriek van deBritish Steel Corporation teScunthorpe .
Destop van eenblaasvormkast van eenhoogoven was als "gevolg van een
elektrolytische corrosie losgeraakt enonder invloed van dewaterdruk
weggesprongen .
Ongelukkigerwi jsgebeurde het incident juist tijdens deaftap toen
eenrijdende menger reeds met ruwijzer was gevuld enmenbezig was met
hetvullen van eenandere .Bezwarend was dat het juist omdestop ging
van deblaasvormkast naast het aftapgat enzich tegelijkertijd eenandere
technische storing isopgetreden ;deblaasvorm naast dekast waarvan de
stpp was weggesprongen ,had vuur gevat enmen wasbezig deze blaasvorm
aanhet bespuiten omdegevolgen van debrand tebeperken .Het open
aftapgat enhet uitstromende ruwijzer enerzijds endebrandende blaas -
vorm anderzijds maakten deontstopte blaasvormkast onbereikbaar ,zodat
eronophoudelijk water uitstroomde zonder dathet mogelijk was dewater­
stroom tekunnen onderbreken aangezien deafsluiter zich precies naast
dekast bevond .Hierdoor kwam naar schatting 1800 liter water opde
vloer van dehal terecht .Het water bereikte uiteindelijk deaftapgoot
enbelandde vervolgens indemetruwijzer gevulde menger die stond te
wachten ophet einde van deaftap .
Toen men zag dat het water indemenger terecht kwam ,werd ereen
locomotief bijgehaald die aan demenger werd gekoppeld omdeze van de
-waterbron teverwijderen .
Erwordt verondersteld dat debovenste laag van het indetorpedo -
wagen aanwezige ruwijzer door hetwater werd afgekoeld waardoor ereen
harde korst werd gevormd welke door debij hetaankoppelen van deloco­
motief ofhetwegstrekken van dewagen veroorzaakte schokken werd ge­
broken ,zodat hetwater uiteindelijk ingesloten geraakte indevloei­
bare ruwi jzermassa .

-3-
Ervolgde eenhevige explosie waarbij 90tonvloeibaar ruwijzer
eneen deel van devuurvaste bemetseling uit detorpedowagen werden
weggeslingerd waardoor verscheidene zeer ernstige ongevallen enopver­
schillende plaatsen eenbegin vanbrand werden veroorzaakt .Elfmensen
verloren bijditongeval het leven enacht anderen liepen zeer ernstige
brandwonden op.Deschade -aan deinstallaties wasaanzienlijk .
Deoorzaken van dit ongeval kunnen niet als zeer zeldzaam worden
beschouwd aangezien indeijzer -enstaalindustrie terafkoeling van
metaal ofslak grote hoeveelheden water worden gebruikt endit gesmolten
metaal enslak opvele plaatsen opzettelijk oftoevallig inaanraking
,komen met water .
Het rapport dat nadit ongeval van Scunthorpe werd opgesteld ,kwam
tot deconclusie dat eronderzoekingen moesten worden uitgevoerd omeen
beter inzicht tekrijgen indemechanismen van dergelijke explosies .
j
03.Huidige stand van deonderzoekingen
Tot nog toe isergeen enkel systematisch onderzoek verricht over
deoorzaken van explosies diewerden teweeggebracht door contacten
tussen ijzerhoudend metaal enwater .Ten gevolge van een zeer hevige
explosie ineenaluminiumgieteri jindeVerenigde Staten (welke naar
schatting overeenkwam meteenexplosie van250tonTNT )werden door
ALCOA 3.000 proefnemingen verricht welke hebben;geleid tot devast­
stelling vanveiligheidscriteria voor het continu gieten van aluminium .
Vanaf 1973 werd bovendien door deUniversity ofAston ,Birmingham ,
opverzoek vande"Health andSafety Executive "(overkoepelend orgaan
van alle officiële inspektiediensten met als taak alle inhet Verenigd
Koninkrijk bestaande reglementen ophetgebied vanveiligheid enhygiëne )
teharmoniseren ,eenonderzoekprogramma uitgevoerd dataanvankelijk
alleen betrekking had opaluminium maar vervolgens werd uitgebreid
totalle non-ferro metalen .Deproefnemingen werden zowel inhet labo­
ratorium als indeproefinstallatie verricht enhebben ondermeer tot
deconclusie geleid dathetrisico koper /water ,integenstelling tot
alle verwachtingen ,aanzienlijk was ;zijhebben ook deopstelling
mogelijk gemaakt van nieuwe veiligheidscriteria voor ditmetaal .

-4-
Het feit dat zich explosies voordoen "bijhet smelten van omhet
even welk metaal -tin ,lood ,messing ,aluminium ,koper -heeft de
Universiteit van Aston ertoe aangezet ook proefnemingen met andere
metalen uit tevoeren .-Erwerd een explosie "bereikt toen 5kggesmolten
ijzer in15cmkoud water ,werd uitgegoten .Door deexplosie werd een
stalen wand (6cmdikmetlasverbindingen )vandewatertak afgerukt
en30mver weggeslingerd .
Deze proefneming enook het ongeval van Scunthorpe hebben uitge­
wezen dathetnodig isdekennis over deze door contact van ijzer­
houdend materiaal met water veroorzaakte explosies tevergroten .
04.Door deUniversiteit van Aston teverrichten onderzoek
Deteverrichten proefnemingen over deoorzaken van dedoor contact
van ijzerhoudend metaal met water teweeggebrachte explosies zullen
bestaan uit twee delen :enerzijds proefnemingen inhet laboratorium
enanderzijds indeproefinstallatie .
Inhet laboratorium zullen devolgende werkzaamheden worden verricht :
-meting van dewarmteoverdracht van het gesmolten metaal aan het
koelmiddel
-bepaling van deoppervlaktespanning envan decontacthoek van
dedruppels met verschillende oppervlakken van dewaterrecipiënten
enempirische klassif icatie vandeze oppervlakken (geconstateerd
werd dat deaard van debekleding van deze oppervlakken eeninvloed
hadopdekarakteristieken vandeexplosies )
-bestudering van dekinematica van devalvanwarme lichamen door­
heen dekoelmiddelen .
-bestudering van deomgekeerde effecten wanneer eendruppel vanhet
koelmiddel inhetgesmolten metaal wordt ingebracht encorrelatie
van deze effecten met deandere resultaten .
Deproefnemingen indeproefinstallatie zullen worden verricht inde
installatie van Summerfield welke door "Imperial Metal Industries "voor
rekening vanhetministerie vanDefensie wordt beheerd .Deinstallatie
zalechter moeten worden aangepast voor gesmolten materiaal methogere
temperaturen (van1.200 tot1.700°C ).

-5-
Doel van deteverrichten proefnemingen :
-verrichten van een onderzoek naar aldan niet voorkomen van explo­
sies inverhouding totdiverse industriële variabelen (temperatuur
van metaal enkoelmiddel ,valhoogte van metaal enkoelmiddel ,vorm
enafmetingen van het recipiënt ,staat van het oppervlak ervan ,
massa vanmetaal enkoelmiddel )
-bestudering van deval van het metaal door het koelmiddel heen en
van dedaarmee gepaard gaande interacties
-uitwerking engebruik vanmethodes voor deregistratie van kort­
stondige drukken welke tijdens deinteractiesystemen worden ont­
wikkeld .
Voornaamste teverwachten voordelen van dit onderzoek :
-het leveren van eenbijdrage tot detheorie derwisselwerkingen
tussen gesmolten metaal /water alsgrondslag voor devoorzorgs­
maatregelen die moeten worden genomen wanneer deze twee elementen
ineikaars nabijheid ofgelijktijdig worden gebezigd .
-uitwerking van aanbevelingen voor detenemen voorzorgsmaatregelen
enverbetering van dearbeidsomstandigheden indeijzer -enstaal -
industrie .
-verbetering van decriteria voor debouw van installaties waar
water systematisch incontact wordt gebracht met ruwijzer ,staal
ofmessing (gieten vandesmelt inzand ofmachinaal gegoten
gietelingen ,continu gieten van staal ,granulatie ofblussen van
slak ,blussen enfragmentatie vandeferro-legeringen )
-verduidelijking vanwat wel ènniet gevaarlijk istijdens ver­
richtingen waarbij water toevallig ofgewild boven het gesmolten
metaal wordt gebracht .
-verbetering van dekennis over demogelijkheden omhet explosie­
gevaar teverminderen door behandeling van het water .
05.Nut van het onderzoek voor deGemeenschap
Ditonderzoek isvanbelang voor alle ijzer -enstaalondernemingen
van deGemeenschap waar ruwijzer enstaal worden geproduceerd ongeacht
hetgebruikte oventype aangezien hetgevaar datgesmolten metaal en
water met elkaar perongeluk inaanraking komen ,overal aanwezig is.

-6-
Decriteria voor eenbetere arbeidsveiligheid welke uit dit onder­
zoek kunnen worden afgeleid ,zullen gelden voor alle ondernemingen .
06.Duur enkosten van dewerkzaamheden -gevraagde financiële steun
Duur vanhet onderzoek : 3jaar
Aanvangsdatum vanhet . 3maanden naakkoordbevinding door
onderzoek : < deCommissie vandeEuropese Gemeenschap
Totale kosten vanhet 377*703,10 E.R .E.
onderzoek ï
Voorgestelde financiële 226.680 E.R.E.
steun 60io:
Conclusie
Hethierboven beschreven project valt onder artikel 55»licL 2c,van
hetE.G.K.S. -Verdrag .
Gelet ophetgunstig advies van debetrokken beroepsinstanties ,wordt -
aandeCommissie overweegt eenfinanciële steun toetekennen gelijk
aan60%vandetotale kostprijs vanhetonderzoek toteenbedrag van
maximaal 226.680 E.RJS .,vermeerderd tot233*480 E.R.E. (+3ditis
6.800 E.R.E. terdekking vanpublikatiekosten endiverse kosten )en
toestemming teverlenen omditbedrag ineenvoorzieningsfonds optenemen .
Deze uitgave strookt metdevoorlopige betalingsverplichtingen dievoor
deoperationele begroting vandeE.G.K.S. over het jaar 1977 zijn opgesteld .
Φ