P6_TA(2006)0457

Uitvoer van giftig afval naar Afrika

Resolutie van het Europees Parlement over de uitvoer van giftig afval naar Afrika

Het Europees Parlement,

- gelet op het verdrag inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan (Verdrag van Bazel), aangenomen op 22 maart 1989 en namens de Gemeenschap gesloten bij Besluit 93/98/EEG van de Raad [1] en het hieruit volgende verbod op de uitvoer van alle gevaarlijke afvalstoffen van OESO-landen naar niet-OESO-landen,

- gelet op de Gemeenschapswetgeving inzake het vervoer van afvalstoffen per schip, in het bijzonder Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad van 1 februari 1993 betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap [2] en Verordening (EG) nr. 1013/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2006 betreffende de overbrenging van afvalstoffen [3], die Verordening (EEG) nr. 259/93 vanaf 12 juli 2007 intrekt.

- gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement,

A. overwegende dat 500 ton chemisch afval op diverse plaatsen is gedumpt in de omgeving van Abidjan, de hoofdstad van Ivoorkust, waar 5 miljoen mensen wonen,

B. overwegende dat tot nu toe 8 personen zijn overleden en dat 85000 mensen in het ziekenhuis moesten worden behandeld voor neusbloedingen, diarree, misselijkheid, geïrriteerde ogen en ademhalingsmoeilijkheden, en dat dit toxisch afval nog verder reikende gevolgen kan hebben, zoals bodemvervuiling en oppervlakte- en grondwaterverontreiniging,

C. overwegende dat met name een groot aantal kinderen in ernstige mate door deze vergiftiging zijn getroffen: naar schatting van Unicef hebben tussen de 9000 en 23000 kinderen behoefte aan medische bijstand en gezondheidszorg, en andere maatregelen om hun woonomgeving weer schoon te maken, zijn noodzakelijk,

D. overwegende dat het giftige afval werd gedumpt door een onder Panamese vlag varend schip van een Griekse reder, dat was geleasd door het in Nederland gevestigde Trafigura Beheer B.V.; overwegende dat een dergelijke verstrengeling van aansprakelijkheden stelselmatig voorkomt en een onaanvaardbaar obstakel vormt voor de naleving van de Gemeenschapswetgeving,

E. overwegende dat verwijdering van gevaarlijk afval als gevolg van de milieuwetgeving in noordelijke landen duur is,

F. overwegende dat de Amsterdamse havenautoriteiten bij het lossen hadden vastgesteld dat het om gevaarlijk afval ging en een hogere vergoeding eisten om de lading volledig te lossen, maar dat de kapitein het afval vervolgens in het schip liet terugpompen; dat de Nederlandse autoriteiten het schip toestemming hebben verleend om hun grondgebied te verlaten, hoewel zij op de hoogte waren van de gevaarlijke aard van de lading en van het feit dat de kapitein niet bereid was om de hoge milieukosten voor verwijdering van het afval in Nederland te betalen,

G. overwegende dat de maatschappij de mogelijkheid had om het afval legaal en veilig te verwijderen in Europa, maar het goedkopere alternatief in Ivoorkust verkoos,

H. overwegende dat Afrika regelmatig gebruikt wordt voor het dumpen van allerlei soorten gevaarlijk afval, dat Greenpeace 80 plaatsen heeft geïdentificeerd waar gevaarlijk afval uit ontwikkelde landen is gestort, zoals oude computers in Nigeria, radioactieve reservoirs in Somalië, chloor in Kameroen, enz.,

I. overwegende dat de meeste Afrikaanse landen geen strenge wetgeving hebben om het milieu en de leefomgeving van de bevolking te beschermen tegen gevaarlijk afval,

J. overwegende dat alle uitvoer van afval uit de EU sinds mei 1994 verboden is krachtens Verordening (EEG) nr. 259/93; dat op grond van diezelfde verordening de uitvoer van gevaarlijk afval uit de EU naar niet-OESO-landen voor nuttige toepassing sinds januari 1997 verboden is,

K. overwegende dat het dumpen van gevaarlijk afval in Ivoorkust slechts het topje van de ijsberg is als het gaat om het overbrengen van gevaarlijk afval uit de EU naar niet-OESO-landen; dat grote hoeveelheden elektrisch en elektronisch afval in niet-OESO-landen worden gedumpt onder het voorwendsel dat het daar hergebruikt zal worden; dat een aanzienlijk aantal oude schepen uit de EU met toxische stoffen en materialen aan boord in Azië worden verschroot onder omstandigheden die uiterst schadelijk zijn voor de betrokken arbeiders en voor het milieu,

L. overwegende dat het EP op 9 april 2002 in eerste lezing zijn verslag over de ontwerprichtlijn "milieubescherming door het strafrecht" [4] aangenomen heeft, maar dat de Raad nooit tot een politie vergelijk over dit voorstel is kunnen komen en in plaats daarvan de voorkeur heeft gegeven aan een kaderbesluit volgens de derde pijler over hetzelfde onderwerp (Kaderbesluit 2003/80/JBZ van 27 januari 2003 [5]); overwegende dat het Europees Hof van Justitie dat kaderbesluit in zijn arrest van 13 september 2005 (Zaak C-176/03) heeft vernietigd,

1. verzoekt de Commissie, Nederland en Ivoorkust om een volledig onderzoek naar deze zaak in te stellen, de aansprakelijkheden op alle niveaus vast te stellen, de personen die voor dit milieumisdrijf verantwoordelijk zijn te berechten en te zorgen voor volledig herstel van de milieuschade en voor schadeloosstelling van de slachtoffers;

2. vraagt de Europese Instellingen en de lidstaten om alle nodige maatregelen te nemen om de getroffen bevolking, vooral de kinderen, elke vorm van bijstand te bieden met gebruikmaking van alle middelen tot steunverlening, samenwerking en bescherming van de bevolking;

3. is van oordeel dat in het geval van de uitvoer van gevaarlijke afvalstoffen naar Abidjan duidelijk sprake is van schending van zowel Gemeenschapswetgeving als internationale verdragen en dringt er daarom bij de Commissie en de lidstaten op aan alle nodige maatregelen te nemen om volledige naleving van de bestaande wetgeving inzake de overbrenging van afval te waarborgen;

4. verzoekt de Commissie en de betrokken lidstaten openheid te verschaffen omtrent alle bilaterale overeenkomsten die zij met niet-OESO-landen hebben gesloten over het vervoeren van afvalstoffen;

5. verzoekt de Commissie met wetgevingsvoorstellen te komen om de mazen in de huidige wetgeving inzake gevaarlijk afval te dichten, zodat er een einde komt aan de overbrenging van elektrisch en elektronisch afval naar niet-OESO-landen en het dumpen aldaar van afgedankte schepen;

6. verzoekt de Commissie informatie te verzamelen over de illegale handel in en het dumpen van dergelijke afvalstoffen en producten in Afrikaanse en andere ontwikkelingslanden, voorstellen voor te leggen voor maatregelen voor het beheersen, reduceren en elimineren van deze illegale handel in, het overbrengen van en het dumpen van dergelijke producten in Afrikaanse en andere ontwikkelingslanden, en elk jaar een lijst op te stellen van landen en multinationals die betrokken zijn bij het illegaal dumpen van toxische afvalstoffen en producten in Afrikaanse en andere ontwikkelingslanden;

7. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de regering van Ivoorkust en het secretariaat van het Verdrag van Bazel.

[1] PB L 39 van 16.2.1993, blz. 1.

[2] PB L 30 van 6.2.1993, blz. 1.

[3] PB L 190 van 12.7.2006, blz. 1.

[4] PB C 127 E van 29.5.2003, blz. 119.

[5] PB L 29 van 5.2.2003, blz. 55.

--------------------------------------------------