Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting van de associatie-overeenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds /* COM/2014/0149 final - 2014/0086 (NLE) */





TOELICHTING 1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL Bijgaand voorstel vormt het rechtsinstrument voor de goedkeuring van de sluiting van de associatie-overeenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (hierna "de overeenkomst" genoemd). Een besluit van de Commissie betreffende de sluiting van de associatie-overeenkomst namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie wordt afzonderlijk vastgesteld. De betrekkingen tussen de Europese Unie en Georgië zijn momenteel gebaseerd op de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die in juli 1999 in werking is getreden. Op 10 mei 2010 machtigde de Raad de Commissie onderhandelingen te openen voor een nieuwe uitgebreide en ambitieuze associatie-overeenkomst, met inbegrip van het onderdeel betreffende de diepe en brede vrijhandelsruimte. De onderhandelingen over deze uitgebreide en ambitieuze overeenkomst tussen de EU en Georgië gingen van start in juli 2010. De onderhandelingen betreffende het onderdeel van de overeenkomst inzake de diepe en brede vrijhandelsruimte werden in februari 2012 aangevat. Op 29 november 2013 werd de tekst van de overeenkomst geparafeerd door de Europese Unie en Georgië. Met de associatie-overeenkomst wordt gestreefd naar een snellere verdieping van de politieke en economische betrekkingen tussen Georgië en de EU en naar vooruitgang met de geleidelijke economische integratie van Georgië in de interne markt van de EU op specifieke gebieden, onder meer door de totstandbrenging van een diepe en brede vrijhandelsruimte. Overeenkomstig artikel 429 van de associatie-overeenkomst is het de bedoeling bepaalde delen van de overeenkomst voorlopig toe te passen. De voorlopige toepassing geschiedt met het oog op het behoud van het evenwicht tussen wederzijdse economische belangen en gedeelde waarden en de gezamenlijke wens van de EU en Georgië om vóór de sluiting van de overeenkomst te beginnen met de uitvoering en handhaving van de in aanmerking komende delen daarvan, om een vroegtijdig effect van de hervormingen op sectorspecifieke kwesties te bevorderen. 2. RESULTATEN VAN DE ONDERHANDELINGEN De Raad is in alle fasen van de onderhandelingen regelmatig geïnformeerd en geraadpleegd in de desbetreffende werkgroepen van de Raad, met name de Groep Oost-Europa en Centraal-Azië en het Comité handelspolitiek. De Commissie is van oordeel dat de door de Raad in zijn onderhandelingsrichtsnoeren vastgestelde doelstellingen zijn bereikt en dat het ontwerp van associatie-overeenkomst aanvaardbaar is voor de Unie. De uiteindelijke inhoud van de associatie-overeenkomst kan als volgt worden samengevat: De associatie-overeenkomst brengt een associatie tot stand tussen de Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds. Daarmee wordt een nieuwe fase ingeluid van de contractuele betrekkingen tussen de EU en Georgië, die zijn gericht op politieke associatie en economische integratie en waarmee verdere progressieve ontwikkelingen mogelijk blijven. De algemene doelstellingen van de associatie zijn het bevorderen van een geleidelijke toenadering tussen de partijen op basis van gedeelde waarden; het versterken van het kader voor meer politieke dialoog; het bevorderen, behouden en versterken van vrede en stabiliteit in zowel regionaal als internationaal verband; het bevorderen van de samenwerking voor een vreedzame beslechting van geschillen, het creëren van de voorwaarden voor sterkere economische banden en handelsrelaties met het oog op de geleidelijke integratie van Georgië in de interne markt van de EU op specifieke gebieden; het bevorderen van de samenwerking op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht, ter versterking van de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, en het scheppen van voorwaarden voor steeds nauwere samenwerking op andere gebieden van wederzijds belang. De associatie-overeenkomst voorziet ook in een breed spectrum van sectorale samenwerking, die zich richt op steun voor cruciale hervormingen, economisch herstel en economische groei, goed bestuur en sectorale samenwerking op 28 terreinen, waaronder: energie, transport, milieubescherming en -bevordering, industriële samenwerking en samenwerking tussen kleine en middelgrote ondernemingen, landbouw en plattelandsontwikkeling, sociaal beleid, justitie, samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, consumentenbeleid, hervorming van de overheid, onderwijs, opleiding en jeugd, culturele samenwerking. Op al deze terreinen start de versterkte samenwerking vanuit de huidige kaders, zowel bilateraal als multilateraal, en wordt gestreefd naar een meer systematische dialoog en de uitwisseling van informatie en goede werkwijzen. Centraal in de hoofdstukken inzake sectorale samenwerking staat een uitgebreid pakket voor aanpassing van de regelgeving aan de EU-normen, zoals beschreven in de bijlagen bij de overeenkomst. Specifieke tijdschema's voor de overname en uitvoering door Georgië van specifieke onderdelen van de EU-wetgeving geven richting aan de lopende samenwerking en vormen de kern van de agenda voor binnenlandse hervormingen en modernisering van Georgië. De overeenkomst omvat een geactualiseerd institutioneel kader dat fora voor samenwerking en dialoog omvat. Een specifieke rol in de besluitvorming is vastgelegd voor de Associatieraad, die taken aan het Associatiecomité kan delegeren. De Associatieraad kan in een specifieke samenstelling bijeenkomen voor de bespreking van handelsvraagstukken. Er worden ook fora opgericht voor de samenwerking op het niveau van de maatschappelijke organisaties en tussen de parlementen. De overeenkomst omvat ook bepalingen inzake toezicht, het nakomen van verplichtingen en geschillenbeslechting (met aparte bepalingen voor handelsgerelateerde vraagstukken). Nauwere economische integratie via de brede en diepe vrijhandelsruimte zal een krachtige stimulans opleveren voor de economische groei van Georgië. De aanpassing aan de wetgeving, normen en regels van de EU is de methode daarvoor. De brede en diepe vrijhandelsruimte is het centrale element van de associatie-overeenkomst en zal zowel in de EU als in Georgië zakelijke kansen creëren en de daadwerkelijke modernisering van de economie en geleidelijke integratie met de EU bevorderen. Dit proces moet uitmonden in strengere productnormen, betere dienstverlening aan de burgers, en vooral het vermogen van Georgië om daadwerkelijk concurrerend te zijn op de internationale markten. 3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL Voor de Unie vormt artikel 217 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, in combinatie met artikel 218, lid 6, onder a), artikel 218, lid 8, tweede alinea, alsmede artikel 218, lid 7, de juridische grondslag voor de sluiting van deze overeenkomst. Het voorstel in de bijlage vormt het rechtsinstrument voor de sluiting van de associatie-overeenkomst namens de Unie. Een afzonderlijk rechtsinstrument is van toepassing voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie. Gezien de hierboven beschreven resultaten van de onderhandelingen stelt de Europese Commissie voor dat de Raad, na goedkeuring door het Europees Parlement, de overeenkomst namens de Europese Unie sluit. Dat de Europese Commissie dit voorstel indient als een overeenkomst tussen de Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie haar lidstaten en Georgië, houdt verband met het feit dat de overeenkomst tot stand is gekomen volgens de Verdragsregels die golden vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon. 2014/0086 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting van de associatie-overeenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 217, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a), en artikel 218, lid 8, tweede alinea, alsmede artikel 218, lid 7, Gezien het voorstel van de Europese Commissie[1], Gezien de goedkeuring van het Europees Parlement[2], Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 10 mei 2010 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om onderhandelingen met Georgië te openen met het oog op de sluiting van een nieuwe overeenkomst tussen de Europese Unie en Georgië ter vervanging van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst.[3] (2) Deze onderhandelingen zijn met succes afgerond en de associatie-overeenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten en Georgië (hierna "de overeenkomst" genoemd) is op 29 november 2013 geparafeerd. (3) Overeenkomstig Besluit [...] van de Raad van […][4] is de overeenkomst op […] te [...] ondertekend, onder voorbehoud dat zij op een latere datum wordt gesloten. (4) Op grond van artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is het dienstig dat de Raad de Commissie machtigt om wijzigingen goed te keuren die worden aangenomen door het Subcomité geografische aanduidingen, krachtens artikel 179 van de overeenkomst. (5) De relevante procedures voor de bescherming van de geografische aanduidingen die ingevolge de overeenkomst worden beschermd, moeten worden vastgelegd. (6) De overeenkomst wordt niet aldus uitgelegd dat daaraan rechten kunnen worden ontleend of dat deze verplichtingen bevat waarop bij rechterlijke instanties van de Unie of de lidstaten rechtstreeks beroep kan worden gedaan. De overeenkomst dient te worden goedgekeurd namens de Europese Unie, HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD: Artikel 1 De associatie-overeenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds, wordt tezamen met de aangehechte bijlagen en protocollen namens de Unie goedgekeurd.[5] Artikel 2 De voorzitter van de Raad verricht namens de Unie de in artikel 429, lid 1, van de overeenkomst bedoelde kennisgeving, teneinde tot uitdrukking te brengen dat de Unie ermee instemt door de overeenkomst gebonden te zijn.[6] Artikel 3 Voor de toepassing van artikel 179 van de overeenkomst worden wijzigingen van de overeenkomst als gevolg van besluiten van het Subcomité geografische aanduidingen door de Commissie namens de Europese Unie goedgekeurd. Indien de belanghebbenden, nadat bezwaren in verband met een geografische aanduiding naar voren zijn gebracht, geen overeenstemming kunnen bereiken, stelt de Commissie een standpunt vast op basis van de procedure van artikel 57, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen[7]. Artikel 4 1. Een ingevolge onderafdeling 3 “Geografische aanduidingen” van hoofdstuk 9 van titel IV van de overeenkomst beschermde naam mag worden gebruikt door iedere marktdeelnemer die landbouwproducten, levensmiddelen, wijn, gearomatiseerde wijn of gedistilleerde dranken in de handel brengt die aan de desbetreffende specificatie voldoen. 2. Overeenkomstig artikel 175 van de overeenkomst handhaven de lidstaten en de instellingen van de Europese Unie de in de artikelen 170 tot en met 174 van de overeenkomst bedoelde bescherming, ook op verzoek van een belanghebbende. Artikel 5 De overeenkomst wordt niet aldus uitgelegd dat daaraan rechten kunnen worden ontleend of dat deze verplichtingen bevat waarop bij rechterlijke instanties van de Unie of de lidstaten rechtstreeks beroep kan worden gedaan. Artikel 6 Dit besluit treedt in werking op de dag na die van de vaststelling ervan. Gedaan te Brussel, Voor de Raad De voorzitter [1] PB L […] van […], blz. […]. [2] PB L […] van […], blz. […]. [3] PB L 205 van 4.8.1999, blz. 1-52. [4] PB L […] van […], blz. […]. [5] De tekst van de overeenkomst is gehecht aan het besluit van de Raad betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, en voorlopige toepassing van de associatie-overeenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (PB ...). [6] De datum van de inwerkingtreding van de overeenkomst zal door het secretariaat-generaal van de Raad in het Publicatieblad van de Europese Unie worden bekendgemaakt. [7] PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1. BIJLAGE XIV LIJST VAN VOORBEHOUDEN INZAKE VESTIGING; LIJST VAN VERBINTENISSEN INZAKE GRENSOVERSCHRIJDENDE DIENSTVERLENING; LIJST VAN VOORBEHOUDEN INZAKE STAFPERSONEEL, AFGESTUDEERDE STAGIAIRS EN HANDELSVERTEGENWOORDIGERS; LIJST VAN VOORBEHOUDEN INZAKE DIENSTVERLENERS OP CONTRACTBASIS EN BEOEFENAARS VAN EEN VRIJ BEROEP Unie 1. Lijst van voorbehouden inzake vestiging: bijlage XIV-A 2. Lijst van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening: bijlage XIV-B 3. Lijst van voorbehouden inzake stafpersoneel, afgestudeerde stagiairs en handelsvertegenwoordigers: bijlage XIV-C 4. Lijst van voorbehouden inzake dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep: bijlage XIV-D Georgië 5. Lijst van voorbehouden inzake vestiging: bijlage XIV-E 6. Lijst van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening: bijlage XIV-F 7. Lijst van voorbehouden inzake stafpersoneel, afgestudeerde stagiairs en handelsvertegenwoordigers: bijlage XIV-G 8. Lijst van voorbehouden inzake dienstverleners op contractbasis en beoefenaars van een vrij beroep: bijlage XIV-H In de bijlagen XIV-A, XIV-B, XIV-C en XIV-D worden de volgende afkortingen gebruikt: AT || Oostenrijk BE || België BG || Bulgarije CY || Cyprus CZ || Tsjechië DE || Duitsland DK || Denemarken EU || De Europese Unie, met inbegrip van al haar lidstaten ES || Spanje EE || Estland FI || Finland FR || Frankrijk EL || Griekenland HR || Kroatië HU || Hongarije IE || Ierland IT || Italië LV || Letland LT || Litouwen LU || Luxemburg MT || Malta NL || Nederland PL || Polen PT || Portugal RO || Roemenië SK || Slowakije SI || Slovenië SE || Zweden UK || Verenigd Koninkrijk In de bijlagen XIV-E, XIV-F, XIV-G en XIV-H wordt de volgende afkorting gebruikt: GE || Georgië ________________ BIJLAGE XIV-A LIJST VAN VOORBEHOUDEN INZAKE VESTIGING (UNIE) 1. In onderstaande lijst zijn de economische activiteiten opgenomen waarvoor voorbehouden van de Unie uit hoofde van artikel 79, lid 2, van deze overeenkomst ten aanzien van de nationale behandeling of de meestbegunstigingsbehandeling van toepassing zijn op vestigingen en ondernemers uit Georgië. De lijst bevat de volgende elementen: a) een lijst van horizontale voorbehouden die van toepassing zijn op alle sectoren en subsectoren; b) een lijst van sector- of subsectorspecifieke voorbehouden, met de voor de betrokken sector of subsector van toepassing zijnde voorbehouden. Een voorbehoud ten aanzien van een activiteit die niet geliberaliseerd (niet geconsolideerd) is, wordt als volgt tot uitdrukking gebracht: "Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling". Wanneer een voorbehoud onder a) of b) slechts lidstaatspecifieke voorbehouden bevat, gaan de niet‑vermelde lidstaten de in artikel 79, lid 2, van deze overeenkomst bedoelde verplichtingen in de betrokken sector zonder voorbehouden aan (het ontbreken van lidstaatspecifieke voorbehouden in een bepaalde sector doet geen afbreuk aan horizontale voorbehouden of aan eventuele voor de hele Unie geldende sectorspecifieke voorbehouden). 2. Overeenkomstig artikel 76, lid 3, van deze overeenkomst bevat onderstaande lijst geen maatregelen betreffende door de partijen toegekende subsidies. 3. De uit de onderstaande lijst voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er niet rechtstreeks rechten voor natuurlijke of rechtspersonen uit voortvloeien. 4. Overeenkomstig artikel 79 van deze overeenkomst zijn niet-discriminerende vereisten (bijvoorbeeld met betrekking tot de rechtsvorm of de verplichting om een vergunning te verkrijgen) die op alle op het grondgebied actieve dienstverleners van toepassing zijn ongeacht hun nationaliteit, vestigingsplaats of soortgelijke maatstaven, niet in deze bijlage opgenomen, aangezien de overeenkomst hen onverlet laat. 5. Waar een door de Unie gemaakt voorbehoud de voorwaarde stelt dat de dienstverlener voor het aanbieden van een dienst op haar grondgebied de nationaliteit ervan moet bezitten of er zijn vaste verblijfplaats of verblijfplaats moet hebben, geldt een voorbehoud uit bijlage XIV-C als voorbehoud ten aanzien van vestiging uit hoofde van deze bijlage, voor zover van toepassing. Horizontale voorbehouden Openbare nutsbedrijven EU: economische activiteiten die op nationaal of lokaal niveau als openbare nutsbedrijven worden beschouwd, kunnen voorbehouden zijn aan overheidsmonopolies; ook kunnen hiervoor exclusieve rechten aan particuliere exploitanten zijn verleend[1]. Soorten vestiging EU: de behandeling die wordt toegepast ten aanzien van dochterondernemingen (van Georgische vennootschappen) die overeenkomstig de wetgeving van de lidstaten zijn opgericht en die hun statutaire zetel, hoofdbestuur of hoofdvestiging binnen de Unie hebben, wordt niet uitgebreid tot filialen of agentschappen die door Georgische vennootschappen in de lidstaten zijn opgericht[2]. AT: algemeen directeuren van filialen van rechtspersonen moeten ingezetene van Oostenrijk zijn; natuurlijke personen die binnen een rechtspersoon of filiaal verantwoordelijk zijn voor de naleving van de Oostenrijkse handelswetgeving, moeten een verblijfplaats in Oostenrijk hebben. EE: minstens de helft van de leden van de raad van bestuur moet ingezeten zijn van de EU. FI: een buitenlander die als particulier een onderneming heeft, moet, evenals ten minste één van de partners van een commanditaire vennootschap of van de algemene partners van een vennootschap onder firma, permanent ingezetene van de Europese Economische Ruimte (EER) zijn. Voor alle sectoren is voor ten minste een van de gewone en een van de plaatsvervangende leden van de raad van bestuur alsook voor de algemeen directeur EER-ingezetenschap vereist. Voor bepaalde ondernemingen kunnen echter uitzonderingen worden gemaakt. Indien een Georgische organisatie een bedrijf of handelsonderneming wil beginnen door een filiaal in Finland op te richten, heeft zij een handelsvergunning nodig. HU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de aankoop van staatseigendom. IT: voor toegang tot industriële, commerciële en ambachtelijke activiteiten kan een verblijfsvergunning vereist zijn. PL: Georgische ondernemers mogen economische activiteiten alleen uitoefenen in de vorm van een commanditaire vennootschap, een commanditaire vennootschap op aandelen, een besloten vennootschap of een naamloze vennootschap (in het geval van juridische diensten uitsluitend in de vorm van een geregistreerde vennootschap of een commanditaire vennootschap). RO: de enige bestuurder of de voorzitter van de raad van bestuur en de helft van het totale aantal bestuurders van commerciële ondernemingen moeten Roemeens staatsburger zijn, tenzij anders is bepaald in het contract of de statuten van de onderneming. De meerderheid van de accountants en hun afgevaardigden moeten Roemeens staatsburger zijn. SE: een buitenlandse onderneming die geen rechtspersoon heeft gevestigd in Zweden of die zaken doet via een handelsagent, moet haar handelstransacties laten verlopen via een in Zweden geregistreerd filiaal met een onafhankelijke leiding en gescheiden rekeningen. De directeur van het filiaal en de vice-directeur (indien benoemd) moeten in de EER woonachtig zijn. Niet in de EER woonachtige natuurlijke personen die commerciële activiteiten in Zweden verrichten, moeten een ingezetene als vertegenwoordiger aanwijzen die verantwoordelijk is voor de activiteiten in Zweden, en deze laten registreren. Voor de activiteiten in Zweden moeten afzonderlijke rekeningen worden bijgehouden. In individuele gevallen kan de bevoegde autoriteit vrijstelling verlenen van de filiaal- en woonplaatsvereisten. Bouwprojecten met een duur van minder dan een jaar die worden verricht door een buiten de EER gevestigde onderneming of buiten de EER woonachtige natuurlijke persoon zijn vrijgesteld van de verplichting een filiaal op te richten of een in Zweden gevestigde vertegenwoordiger te aan te wijzen. Zweedse vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid mogen worden opgericht door binnen de EER woonachtige natuurlijke personen, Zweedse rechtspersonen of volgens het recht van een EER-land opgerichte rechtspersonen die hun statutaire zetel, hoofdkantoor of hoofdvestiging binnen de EER hebben. Partnerschappen kunnen eveneens oprichters zijn, onder voorwaarde dat alle eigenaren met onbeperkte persoonlijke aansprakelijkheid binnen de EER woonachtig zijn. Oprichters van buiten de EER kunnen de bevoegde autoriteit om toestemming vragen. Wat besloten vennootschappen en coöperatieve verenigingen betreft, moet ten minste 50 % van de leden van de raad van bestuur, ten minste 50 % van de plaatsvervangende bestuursleden, de directeur, de vice-directeur en ten minste een van de gevolmachtigde personen (voor zover van toepassing) in de EER woonachtig zijn. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling verlenen van dit vereiste. Indien geen van de vertegenwoordigers van het bedrijf/de vereniging in Zweden woonachtig is, moet de raad een ingezetene van Zweden aanwijzen die namens het bedrijf/de vereniging diensten mag ontvangen, en deze laten registeren. Voor de oprichting van alle andere soorten rechtspersonen gelden overeenkomstige voorwaarden. SK: Georgische natuurlijke personen van wie de naam in het handelsregister moet worden opgenomen als gemachtigde die namens de ondernemer mag optreden, moeten een verblijfsvergunning in Slowakije aanvragen. Investeringen ES: voor investeringen in Spanje door buitenlandse overheden en buitenlandse overheidsinstellingen (die doorgaans naast economische ook niet-economische belangen van de staat betreffen), direct of via ondernemingen of andere instellingen die direct of indirect onder zeggenschap van een buitenlandse overheid staan, dient de overheid vooraf toestemming te verlenen. BG: buitenlandse investeerders kunnen niet deelnemen aan privatisering. Buitenlandse investeerders en Bulgaarse rechtspersonen met een Georgisch meerderheidsbelang moeten toestemming hebben voor: a) prospectie, ontwikkeling of extractie van natuurlijke hulpbronnen uit de territoriale wateren, de bodem of de exclusieve economische zone; en b) het verwerven van een meerderheidsbelang in ondernemingen die bij één van de onder a) genoemde activiteiten betrokken zijn. FR: voor Georgische aankopen van meer dan 33,33 % van de aandelen in het kapitaal of het stemrecht in bestaande Franse ondernemingen, of 20 % in op de beurs genoteerde Franse bedrijven gelden de volgende voorschriften: - investeringen van minder dan 7,6 miljoen euro in ondernemingen met een omzet van niet meer dan 76 miljoen euro zijn vrij, na verloop van 15 dagen na de aanmelding, en nadat de bedragen in orde zijn bevonden; - nadat na de aanmelding één maand is verstreken, wordt stilzwijgend toestemming verleend voor nieuwe investeringen, tenzij de minister van Economische Zaken, in uitzonderlijke omstandigheden, zijn recht heeft uitgeoefend om de investeringen uit te stellen. Buitenlandse participatie in recentelijk geprivatiseerde ondernemingen kan door de Franse regering van geval tot geval worden beperkt tot een bepaald deel van de uitgegeven aandelen. Wanneer een vestiging betrekking heeft op bepaalde commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten, is bijzondere toestemming vereist wanneer de algemeen directeur geen permanente verblijfsvergunning heeft. HU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot Georgische deelname in recentelijk geprivatiseerde ondernemingen. IT: binnen ondernemingen die op het gebied van defensie en nationale veiligheid actief zijn kan de overheid bepaalde bijzondere bevoegdheden uitoefenen (deze betreffen alle rechtspersonen die op het gebied van defensie en nationale veiligheid van strategisch belang geachte activiteiten uitvoeren); dit geldt eveneens voor bepaalde activiteiten van strategisch belang op het gebied van energie, vervoer en communicatie. PL: voor de aankoop (direct of indirect) van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen is toestemming vereist. Niet geconsolideerd voor de verwerving van staatseigendom, d.w.z. de regelingen voor het privatiseringsproces. Onroerend goed Voor de verwerving van grond en onroerend goed gelden de volgende beperkingen[3]: AT: voor de verwerving, aankoop, huur of pacht van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen is toestemming nodig van de bevoegde regionale autoriteiten (Länder) die zullen beoordelen of al dan niet grote economische, sociale of culturele belangen in het geding zijn. BG: buitenlandse natuurlijke en rechtspersonen (met inbegrip van filialen) kunnen geen grond verwerven. Bulgaarse rechtspersonen met buitenlandse participatie kunnen geen landbouwgrond verwerven. Buitenlandse rechtspersonen en buitenlandse burgers die hun vaste verblijfplaats in het buitenland hebben, kunnen gebouwen en beperkte eigendomsrechten (gebruiksrecht, bouwrecht, recht van bovenbouw en erfdienstbaarheden) op onroerend goed verwerven. CZ: buitenlandse natuurlijke personen en als rechtspersonen gevestigde ondernemingen kunnen alleen landbouwgrond en bos verwerven wanneer zij permanent in Tsjechië gevestigd zijn. Voor landbouwgrond en bos in handen van de overheid gelden speciale regels. Landbouwgrond en bos in handen van de overheid kunnen uitsluitend door Tsjechische onderdanen, gemeenten of openbare universiteiten (voor opleiding en onderzoek) worden verworven. Rechtspersonen (ongeacht hun rechtsvorm of vestigingsplaats) kunnen uitsluitend landbouwgrond in handen van de overheid verwerven indien daarop een gebouw wordt gebouwd waarvan zij reeds de eigenaar zijn of indien die grond absoluut noodzakelijk is voor het gebruik van een dergelijk gebouw. Bos in handen van de overheid kan uitsluitend door gemeenten en openbare universiteiten worden verworven. CY: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling. DK: beperkingen met betrekking tot de aankoop van onroerend goed door niet-ingezeten natuurlijke en rechtspersonen. Beperkingen met betrekking tot de aankoop van landbouwbedrijven door buitenlandse natuurlijke en rechtspersonen. HU: behoudens uitzonderingen in de wetgeving inzake landbouwgrond mogen buitenlandse natuurlijke en rechtspersonen geen landbouwgrond verwerven. Voor de aankoop van onroerend goed moeten buitenlanders vergunning krijgen van de bevoegde overheidsdienst van de plaats waar het onroerend goed gelegen is. EL: volgens Wet nr. 1892/90 moet het ministerie van Defensie toestemming verlenen voor de aankoop van grond in grensgebieden. In de administratieve praktijk wordt gemakkelijk toestemming verleend voor directe investeringen. HR: niet geconsolideerd met betrekking tot de overname van onroerend goed door dienstverleners die niet gevestigd en opgericht zijn in Kroatië. De overname van onroerend goed zoals vereist voor de levering van diensten door ondernemingen die als rechtspersonen gevestigd en opgericht zijn in Kroatië, is toegestaan. Voor de overname van onroerend goed zoals vereist voor de levering van diensten door filialen is goedkeuring van het Ministerie van Justitie vereist. Buitenlandse natuurlijke en rechtspersonen kunnen geen landbouwgrond verwerven. IE: voor de verwerving van een belang in Ierse grond door interne of buitenlandse bedrijven of door onderdanen van een ander land is voorafgaande schriftelijke toestemming van de Land Commission vereist. Wanneer de grond voor industriële doeleinden bestemd is (behalve landbouw), geldt deze eis niet als de minister van Ondernemingen, Handel en Werkgelegenheid ontheffing verleent. Deze wet is niet van toepassing binnen de bebouwde kom van steden. IT: voor de aankoop van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen is wederkerigheid vereist. LT: het in eigendom verwerven van grond, binnenwateren en bos is toegestaan voor buitenlandse natuurlijke en rechtspersonen die aan de criteria voor Europese en trans-Atlantische integratie voldoen. De procedure en voorwaarden voor en de beperkingen op de verwerving van stukken grond moeten in de Grondwet worden vastgesteld. LV: beperkingen ten aanzien van de verwerving van grond in plattelandsgebieden, steden en stedelijke gebieden; pacht van grond voor maximaal 99 jaar is toegestaan. PL: voor de directe of indirecte verwerving van onroerend goed is een vergunning nodig. De vergunning wordt verleend bij administratief besluit van de minister van Binnenlandse Zaken, met instemming van de minister van Nationale Defensie, en, in het geval van een landbouwbedrijf, ook met instemming van de minister van Landbouw en Plattelandsontwikkeling. RO: natuurlijke personen die niet de Roemeense nationaliteit hebben en in Roemenië wonen en rechtspersonen die niet Roemeens zijn en hun hoofdkwartier in Roemenië hebben, kunnen geen grond verwerven via een akte inter vivos. SI: filialen die door buitenlanders in Slovenië zijn gevestigd, mogen uitsluitend onroerend goed (met uitzondering van grond) verwerven wanneer dat noodzakelijk is voor de uitoefening van de economische activiteiten waarvoor zij zijn opgericht. SK: buitenlandse natuurlijke en rechtspersonen kunnen geen landbouwgrond en bos verwerven. Voor bepaalde andere categorieën onroerend goed gelden speciale regels. Buitenlandse entiteiten kunnen onroerend goed verwerven door oprichting van een Slowaakse rechtspersoon of deelname in een joint venture. Voor de verwerving van grond door buitenlandse entiteiten is toestemming vereist (voor de wijzen van dienstverlening 3 en 4). Voorbehouden per sector A. Landbouw, jacht, bosbouw en de exploitatie van bossen FR: voor de vestiging van landbouwbedrijven door niet-EU-ondernemingen en de aankoop van wijngaarden door niet-EU-investeerders is toestemming vereist. AT, HU, MT, RO: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor landbouwactiviteiten. CY: een participatie van investeerders van ten hoogste 49 % is toegestaan. IE: voor de vestiging van graanmolens door ingezetenen van Georgië is toestemming vereist. BG: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor bosexploitatieactiviteiten. B: Visserij en aquacultuur EU: tenzij anders bepaald, zijn de toegang tot en het gebruik van biologische hulpbronnen en visserijgronden die zich bevinden in maritieme wateren die onder de soevereiniteit of de jurisdictie van lidstaten vallen, beperkt tot vissersvaartuigen die de vlag van een lidstaat van de EU voeren. SE: schepen worden als Zweeds beschouwd en mogen de Zweedse vlag voeren indien het schip voor meer dan de helft eigendom is van Zweedse onderdanen of Zweedse rechtspersonen. De overheid kan buitenlandse schepen toestemming verlenen om de Zweedse vlag te voeren als hun operaties onder Zweeds beheer vallen en de eigenaar permanent in Zweden is gevestigd. Schepen die voor 50 % eigendom zijn van EER-ingezetenen of EER-ondernemingen die hun statutaire zetel, hoofdkantoor of hoofdvestiging binnen de EER hebben, en vanuit Zweden worden beheerd, mogen eveneens in het Zweedse register worden ingeschreven. Een voor de beroepsvisserij benodigde professionele visvergunning wordt enkel afgegeven indien er een band bestaat tussen het vissen en de Zweedse visserijsector. Die band kan er bijvoorbeeld in bestaan dat de helft van de waarde van de vangst in een kalenderjaar plaatsvindt in Zweden, dat de helft van de visreizen vertrekt vanuit een Zweedse haven of dat de helft van de vissers in de vloot woonachtig is in Zweden. Voor vaartuigen van meer dan vijf meter is naast de visvergunning eveneens een scheepsvergunning vereist. Deze vergunning wordt afgegeven indien het vaartuig bijvoorbeeld in het nationale register ingeschreven staat en een concrete economische band met Zweden heeft. UK: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor wat betreft de aankoop van schepen onder de vlag van het Verenigd Koninkrijk, tenzij de investering voor ten minste 75% gedaan wordt door Britse staatsburgers en/of bedrijven die voor ten minste 75% in handen zijn van Britse staatsburgers, die in beide gevallen ingezetene moeten zijn van het Verenigd Koninkrijk. De schepen moeten beheerd, bestuurd en gecontroleerd worden vanuit het Verenigd Koninkrijk. C: Winning van delfstoffen EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen die worden gecontroleerd[4] door natuurlijke of rechtspersonen uit een niet-EU-land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van olie of aardgas. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de oprichting van rechtstreekse filialen (oprichting als vennootschap is vereist). D: Industrie EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen die worden gecontroleerd[5] door natuurlijke of rechtspersonen uit een niet-EU-land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van olie of aardgas. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de oprichting van rechtstreekse filialen (oprichting als vennootschap is vereist). HR: verplicht ingezetenschap voor uitgave, druk en reproductie van opgenomen media. IT: eigenaren van een uitgeverij of een drukkerij en uitgevers moeten onderdaan zijn van een lidstaat. Ondernemingen moeten hun hoofdkantoor in een lidstaat hebben. SE: eigenaren (natuurlijke personen) van in Zweden gedrukte en uitgegeven tijdschriften moeten in Zweden woonachtig zijn of EER-onderdanen zijn. Eigenaren (rechtspersonen) van dergelijke tijdschriften moeten in de EER gevestigd zijn. Voor tijdschriften die in Zweden worden gedrukt en uitgegeven en technische opnames moet een in Zweden woonachtige verantwoordelijke redacteur aangewezen. Productie, transmissie en distributie voor eigen rekening van elektriciteit, gas, stoom en warm water[6] (met uitzondering van de productie van elektriciteit met kernenergie). EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de productie van elektriciteit, de transmissie en distributie van elektriciteit voor eigen rekening, de productie van gas, en de distributie van gasvormige brandstoffen. Voor de productie, transmissie en distributie van stoom en warm water EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen die worden gecontroleerd[7] door natuurlijke of rechtspersonen uit een niet-EU-land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van olie, elektriciteit of aardgas. Niet geconsolideerd voor de oprichting van rechtstreekse filialen (oprichting als vennootschap is vereist). FI: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de productie, transmissie en distributie van stoom en warm water. 1. Zakelijke dienstverlening Professionele diensten EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor wat betreft rechtskundig advies, juridische documentatie en certificering die worden verstrekt door beoefenaars van juridische beroepen die met publieke functies zijn belast, zoals notarissen, gerechtsdeurwaarders of andere ambtenaren, en voor wat betreft diensten van deurwaarders die bij een officieel overheidsbesluit zijn benoemd. EU: voor de volledige toelating tot de balie, die vereist is voor de beoefening van het interne recht (EU-recht en nationaal recht), geldt een nationaliteitsvereiste en/of ingezetenschapsvereiste. AT: wat rechtskundige diensten betreft, mogen de participatie van buitenlandse advocaten (die in hun eigen land volledig gekwalificeerd moeten zijn) in het aandelenkapitaal van een advocatenkantoor en hun aandeel in het bedrijfsresultaat maximaal 25 % bedragen. Zij mogen in de besluitvorming geen beslissende invloed hebben. Voor buitenlandse minderheidsinvesteerders, of hun gekwalificeerde personeel, is het verlenen van rechtskundige diensten uitsluitend toegestaan met betrekking tot internationaal publiekrecht en het recht van de jurisdictie waar de investeerder of zijn personeel gekwalificeerd is als advocaat; voor het verlenen van rechtskundige diensten met betrekking tot intern recht (EU-recht en nationaal recht), met inbegrip van vertegenwoordiging voor rechtbanken, is volledige toelating tot de balie nodig, en hiervoor geldt een nationaliteitseis. Accountants, boekhouders, auditors en belastingconsulenten die op grond van buitenlandse wetgeving gerechtigd zijn hun beroep uit te oefenen, mogen voor maximaal 25 % in het aandelenkapitaal van een bedrijf participeren en mogen niet meer dan 25 % van de stemrechten hebben. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor artsen (behalve tandartsen, psychologen en psychotherapeuten) en dierenartsen. BG: wat rechtskundige diensten betreft, zijn sommige rechtsvormen ("advokatsko sadrujue" en "advokatsko drujestvo") voorbehouden aan advocaten die in Bulgarije ten volle tot de balie zijn toegelaten. Voor bemiddelingsdiensten is een vaste verblijfplaats in Bulgarije vereist. Voor belastingconsulenten is de nationaliteit van een EU-lidstaat vereist. Wat architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en ingenieurs (inclusief geïntegreerde diensten) betreft, kunnen buitenlandse natuurlijke en rechtspersonen die krachtens hun nationale wetgeving erkend zijn als ontwerper en hiervoor over een vergunning beschikken, alleen dan onafhankelijk werken ontwerpen en toezicht op de bouw ervan uitoefenen nadat zij een aanbestedingsprocedure hebben gewonnen en als contractant zijn geselecteerd onder de voorwaarden en volgens de procedure die is neergelegd in de wetgeving inzake overheidsopdrachten. voor projecten van nationaal of regionaal belang moeten Georgische ondernemers werken in partnerschap met of als onderaannemers van plaatselijke ondernemers. Voor stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten geldt een nationaliteitsvereiste. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel. DK: buitenlandse accountants kunnen na toestemming van het Deense agentschap voor handel en bedrijven (Danish Commerce and Companies Agency) partnerschappen met in Denemarken officieel erkende accountants aangaan. FI: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot openbaar of particulier gefinancierde gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening (dwz. artsen, met inbegrip van psychologen en tandartsen; verloskundigen; fysiotherapeuten en paramedisch personeel). FI: wat audits betreft, moet minstens één van de auditors van een Finse vennootschap Fins ingezetene zijn. FR: wat rechtskundige diensten betreft, zijn bepaalde rechtsvormen ("association d'avocats" en "société en participation d'avocat") voorbehouden aan advocaten die in Frankrijk ten volle tot de balie zijn toegelaten. Wat architecten, artsen, psychologen, tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel betreft, hebben buitenlandse investeerders uitsluitend toegang tot de rechtsvormen "société d'exercice liberal" (sociétés anonymes, sociétés à responsabilité limitée ou sociétés en commandite par actions) en "société civile professionnelle". Voor dierenartsen zijn een nationaliteitsvereiste en wederkerigheid van toepassing. EL: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot tandtechnici. EU-burgerschap vereist voor kwalificatie als wettelijk erkend auditor en voor dierenartsen. ES: EU burgerschap vereist voor wettelijk erkende auditors en industrieeleigendomsadvocaten. HR: niet geconsolideerd, behalve voor adviezen over het recht van het eigen land, buitenlands recht en internationaal recht. Vertegenwoordiging van partijen voor de rechtbank kan alleen worden verricht door leden van de Kroatische balie (in het Kroatisch: "odvjetnici"). Voor lidmaatschap van de balie is ingezetenschap verplicht. Bij gerechtelijke procedures die een internationaal element omvatten, kunnen de partijen wel worden vertegenwoordigd voor de arbitragerechtbank. Hierbij gaat het om–ad-hocrechtbanken door advocaten die in een ander land lid zijn van de balie. Om boekhoudkundige controles te verrichten is een vergunning vereist. Natuurlijke en rechtspersonen mogen bouwkundige en civieltechnische diensten leveren na goedkeuring door respectievelijk de Kroatische beroepsvereniging van architecten en de Kroatische beroepsvereniging van ingenieurs. HU: een vestiging moet de vorm aannemen van een partnerschap met een Hongaarse advocaat (ügyvéd), een Hongaars advocatenkantoor (ügyvédi iroda) of een vertegenwoordiging. Ingezetenschapsvereiste voor dierenartsen die geen EER-onderdaan zijn. LV: in een handelsonderneming van beëdigde auditors moet meer dan 50 % van de aandelen met stemrecht in handen zijn van beëdigde auditors of handelsondernemingen van beëdigde auditors uit de EU of de EER. LT: wat audits betreft, moet ten minste drie kwart van de aandelen van een auditonderneming toebehoren aan auditors of auditondernemingen uit de EU of de EER. PL: hoewel voor EU-advocaten andere soorten rechtsvormen beschikbaar zijn, hebben buitenlandse advocaten uitsluitend toegang tot de rechtsvormen geregistreerde vennootschap of commanditaire vennootschap. EU-burgerschap verreist voor dierenartsen. SK: ingezetenschap vereist voor architecten, ingenieurs en dierenartsen. SE: wat rechtskundige diensten betreft, is ingezetenschap vereist voor toelating tot de balie, die noodzakelijk is om de Zweedse titel "advokat" te mogen voeren. Ingezetenschapsvereiste voor curatoren. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling verlenen van dit vereiste. Er gelden EER-vereisten in verband met de benoeming van certificeerders van economische plannen. EER-ingezetenschap vereist voor auditors. Speur- en ontwikkelingswerk EU: voor door de overheid gefinancierd speur- en ontwikkelingswerk mogen exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan EU-onderdanen en aan EU-rechtspersonen die hun hoofdvestiging in de EU hebben. Verhuur/lease zonder bedieningspersoneel A. Schepen LT: schepen moeten eigendom zijn van Litouwse natuurlijke personen of in Litouwen gevestigde ondernemingen. SE: Georgische eigenaren mogen alleen onder Zweedse vlag varen wanneer het Zweedse belang aantoonbaar doorslaggevend is. B. Luchtvaartuigen EU: wat verhuur en lease van luchtvaartuigen betreft, moeten de luchtvaartuigen eigendom zijn van hetzij natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitsvoorwaarden voldoen, hetzij rechtspersonen die voldoen aan specifieke voorwaarden met betrekking tot kapitaalbezit en zeggenschap (waaronder nationaliteit van de directeurs), maar voor kortlopende leasecontracten kunnen ontheffingen worden verleend. Overige zakelijke diensten EU, behalve HU en SE: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor het leveren van huishoudelijke hulp, arbeiders voor handel en bedrijf, verpleegkundig en ander personeel. Ingezetenschap of commerciële aanwezigheid vereist; er kunnen nationaliteitsvereisten gelden. EU behalve BE, DK, EL, ES, FR, HU, IE, IT, LU, NL, SE en UK: nationaliteitsvereisten en ingezetenschapsvereiste voor arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening. EU, behalve AT en SE: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor opsporingsdiensten. Ingezetenschap of commerciële aanwezigheid vereist; er kunnen nationaliteitsvereisten gelden. AT: wat arbeidsbemiddeling en uitzendbureaus betreft, kan alleen vergunning worden verleend aan rechtspersonen die hun hoofdkantoor in de EER hebben en waarvan de leden van de raad van bestuur of de beherende vennoten/aandeelhouders die bevoegd zijn de rechtspersoon te vertegenwoordigen, EER-burger zijn en in de EER woonachtig zijn. BE: ondernemingen die hun hoofdkantoor buiten de EER hebben, moeten bewijzen dat zij in het land van herkomst arbeidsbemiddelingsdiensten aanbieden. Wat beveiligingsdiensten betreft, moeten de managers EU-burger zijn en in de EU woonachtig zijn. BG: nationaliteitsvereiste voor activiteiten op het gebied van luchtfotografie, geodesie, landmeten en cartografie. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening, en arbeidsbemiddeling; voorziening van kantoorpersoneel; opsporingsdiensten; beveiligingsdiensten; technische testen en toetsen; diensten op contractbasis met betrekking tot herstel en ontmanteling van uitrusting voor olie- en gasvelden. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor officiële vertalingen en vertolkingen. DE: nationaliteitsvereiste voor beëdigde tolken. DK: wat beveiligingsdiensten betreft, gelden een ingezetenschaps- en nationaliteitsvereiste voor de meerderheid van de leden van de raad van bestuur en voor directeuren. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de bewaking van vliegvelden. EE: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor beveiligingsdiensten. EU-burgerschap vereist voor beëdigde tolken. FI: EEA-ingezetenschap vereist voor erkende vertalers. FR: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor het verlenen van rechten op het gebied van de arbeidsbemiddeling. FR: buitenlandse investeerders hebben een specifieke vergunning nodig voor exploratie en voor prospectie voor wetenschappelijke en technische adviezen. HR: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor arbeidsbemiddeling; opsporing en beveiliging. IT: nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste (Italiaans of EU) voor de noodzakelijke vergunning voor beveiligings- en bewakingsdiensten. Eigenaren van een uitgeverij of een drukkerij en uitgevers moeten onderdaan zijn van een lidstaat. Ondernemingen moeten hun hoofdkantoor in een lidstaat hebben. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor incassobureaus en kredietrapportage. LV: wat opsporingsdiensten betreft, kunnen alleen detectivebureaus waarvan het hoofd en elke persoon die een functie in de administratie daarvan heeft, EU- of EER-onderdaan is, een vergunning krijgen. Wat beveiligingsdiensten betreft, kan alleen een vergunning worden verkregen wanneer ten minste de helft van het aandelenkapitaal in het bezit van natuurlijke of rechtspersonen uit de EU of de EER is. LT: beveiligingsdiensten mogen uitsluitend worden verleend door personen die onderdaan zijn van een lidstaat van de EER of de NAVO. PL: wat opsporingsdiensten betreft, kan de beroepsvergunning worden verleend aan een Pools onderdaan of aan een burger van een andere EU-lidstaat, EER-staat of Zwitserland. Wat beveiligingsdiensten betreft, kan de beroepsvergunning worden verleend aan een Pools onderdaan of aan een burger van een andere EU-lidstaat, EER-staat of Zwitserland. EU-burgerschap vereist voor beëdigde tolken. Poolse nationaliteit vereist voor luchtfotografie en voor hoofdredacteuren van kranten en tijdschriften. PT: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor opsporingsdiensten. EU-burgerschap vereist voor investeerders in incassobureaus en kredietrapportage. Nationaliteitsvereiste voor gespecialiseerd personeel van beveiligingsdiensten. SE: ingezetenschapsvereiste voor uitgevers en eigenaren van uitgeverijen en drukkerijen. Uitsluitend Sami mogen eigendomsrechten bezitten en uitoefenen in verband met de rendierhouderij. SK: wat opsporings- en beveiligingsdiensten betreft, kunnen uitsluitend vergunningen worden verleend wanneer er geen gevaar voor de veiligheid bestaat en alle managers onderdaan zijn van een EU-lidstaat, een EER-staat of Zwitserland. 4. Handel EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in wapens, munitie en explosieven. EU: in sommige landen gelden nationaliteits- en ingezetenschapsvereisten voor het vestigen van apotheken en voor tabakshandelaren. FR: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor het verlenen van exclusieve rechten op het gebied van de detailhandel in tabakswaren. FI: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in alcoholische dranken en farmaceutische producten. AT: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in farmaceutische producten. BG: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken, chemische producten, tabak en tabaksproducten, farmaceutische producten en medische en orthopedische goederen; wapens, munitie en militaire uitrusting; aardolie en aardolieproducten, gas, edele metalen en edelstenen. DE: alleen natuurlijke personen mogen retaildiensten op het gebied van farmaceutische producten en specifieke medische goederen aan het algemene publiek verstrekken. Voor een vergunning om zich als apotheker te vestigen en/of een apotheek te openen voor de detailhandel van voor het algemene publiek bestemde farmaceutische producten en bepaalde medische goederen is ingezetenschap vereist. Onderdanen van andere landen of personen die het Duitse apothekersexamen niet hebben afgelegd, kunnen enkel een vergunning verkrijgen voor de overname van een apotheek die in de voorgaande drie jaren reeds bestond. HR: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in tabaksproducten. 6. Milieudiensten EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling ten aanzien van de levering van diensten met betrekking tot de winning, zuivering en distributie van water voor huishoudens en industriële, commerciële en andere gebruikers, met inbegrip van de levering van drinkwater, en waterbeheer. 7. Financiële diensten[8] EU: alleen bedrijven met statutaire zetel in de EU kunnen als bewaarder van activa van beleggingsfondsen optreden. Voor het beheer van unit trusts en beleggingsfondsen moet een gespecialiseerde beheermaatschappij worden opgericht met hoofdkantoor en statutaire zetel in dezelfde lidstaat. AT: vergunningen voor filialen van buitenlandse verzekeringsmaatschappijen worden geweigerd indien de buitenlandse verzekeraar geen rechtsvorm heeft die overeenstemt met of vergelijkbaar is met die van een naamloze vennootschap of een onderlinge verzekeringsmaatschappij. Het beheer van een filiaal moet in handen zijn van twee natuurlijke personen die ingezetene van Oostenrijk zijn. BG: pensioenverzekeringen kunnen worden aangeboden via participatie in naar Bulgaars recht opgerichte verzekeringsmaatschappijen. De voorzitters van de raad van beheer en de raad van bestuur moeten hun vaste verblijfplaats in Bulgarije hebben. Om een filiaal of agentschap te kunnen oprichten met het oog op het aanbieden van bepaalde soorten verzekeringen, moet een buitenlandse verzekeringsmaatschappij in haar land van herkomst over een vergunning voor het aanbieden van dezelfde soorten verzekeringen beschikken. CY: alleen leden van de Cypriotische effectenbeurs (makelaars) mogen het effectenbedrijf op Cyprus uitoefenen. Een makelaarsbedrijf kan alleen als lid van de Cypriotische effectenbeurs worden geregistreerd als het is opgericht en in een register is ingeschreven overeenkomstig de bedrijvenwet van Cyprus (geen filialen). EL: het recht van vestiging strekt zich niet uit tot de oprichting van een vertegenwoordiging of een andere wijze van permanente aanwezigheid van verzekeringsmaatschappijen, behalve wanneer een dergelijk kantoor als agentschap, filiaal of hoofdkantoor wordt gevestigd. ES: om een filiaal of agentschap te kunnen oprichten met het oog op het aanbieden van bepaalde soorten verzekeringen, moet een buitenlandse verzekeringsmaatschappij in haar land van herkomst over een vergunning voor het aanbieden van dezelfde soorten verzekeringen beschikken. HU: voor filialen van buitenlandse instellingen is het niet toegestaan de activa van particuliere pensioenfondsen te beheren, noch aan beheer van risicokapitaal te doen. Minstens twee leden van de raad van bestuur van een financiële instelling moeten Hongaars onderdaan zijn, ingezeten zijn in de zin van de van toepassing zijnde deviezenregelgeving en sinds ten minste één jaar een vaste verblijfplaats in Hongarije hebben. IE: voor collectieve beleggingsfondsen die als unit trust of vennootschap met variabel kapitaal zijn opgezet (andere dan fondsen voor collectieve beleggingen in effecten, icbe's), moeten de trustee/bewaarder en de beheermaatschappij maatschappijen zijn die naar Iers recht of naar het recht van een andere lidstaat zijn opgericht (geen filialen). In het geval van een commanditaire beleggingsvennootschap moet minstens een algemene partner een naar Iers recht opgerichte onderneming zijn. Om lid te worden van een Ierse effectenbeurs moet een entiteit hetzij: a) een vergunning hebben verkregen in Ierland, hetgeen veronderstelt dat deze entiteit een naar Iers recht opgerichte onderneming is of een partnerschap is aangegaan en over een hoofdkantoor/maatschappelijke zetel in Ierland beschikt of b) in een andere lidstaat van de Europese Unie een vergunning hebben gekregen. PT: pensioenfondsen mogen uitsluitend worden beheerd door gespecialiseerde ondernemingen die met dat doel naar Portugees recht zijn opgericht, door verzekeringsondernemingen die in Portugal zijn gevestigd en gemachtigd zijn levensverzekeringen aan te bieden of door entiteiten die in andere lidstaten pensioenfondsen mogen beheren. Buitenlandse verzekeringsmaatschappijen die een filiaal in Portugal willen oprichten, moeten minstens vijf jaar praktijkervaring kunnen aantonen. De oprichting van rechtstreekse filialen is niet toegestaan voor verzekeringsintermediairs, maar is voorbehouden aan ondernemingen die overeenkomstig de wetgeving van een lidstaat zijn opgericht. FI: bij verzekeringsmaatschappijen die wettelijke pensioenverzekeringen aanbieden, moet ten minste de helft van de financiers en leden van de raad van bestuur en de raad van toezicht in de EU wonen, tenzij de bevoegde instantie ontheffing verleent. Voor andere verzekeringsmaatschappijen dan die welke wettelijke pensioenverzekeringen aanbieden, geldt het woonvereiste voor ten minste één van de leden van de raad van bestuur en de raad van toezicht, en voor de directeur. De algemeen agent van Georgische verzekeringsmaatschappijen moet een ingezetene zijn van Finland, tenzij de onderneming haar hoofdkantoor in de EU heeft. Buitenlandse verzekeraars kunnen in Finland geen vergunning verkrijgen voor de oprichting van een filiaal om wettelijke pensioenverzekeringen aan te bieden. Voor banken: ingezetenschapsvereiste voor ten minste een van de oprichters, een lid van de raad van bestuur en van de raad van toezicht, de directeur en de persoon die gemachtigd is namens de kredietinstelling te ondertekenen. IT: om met een vestiging in Italië het effectenafwikkelingssysteem te mogen beheren, moet een onderneming naar Italiaans recht zijn opgericht (geen filialen). Om met een vestiging in Italië centrale depositodiensten voor effecten te mogen beheren, moeten ondernemingen naar Italiaans recht zijn opgericht (geen filialen). Voor andere collectieve beleggingsfondsen dan overeenkomstig EU-wetgeving geharmoniseerde icbe’s, moeten de trustee/bewaarder in Italië geregistreerd zijn of een in een andere lidstaat geregistreerde onderneming zijn met een filiaal in Italië. Beheermaatschappijen van niet overeenkomstig wetgeving van de EU geharmoniseerde icbe's moeten eveneens naar Italiaans recht zijn opgericht (geen filialen). Alleen banken, verzekeringsmaatschappijen, investeringsmaatschappijen en ondernemingen die overeenkomstig wetgeving van de EU geharmoniseerde icbe's beheren en hun hoofdkantoor in de EU hebben, alsook naar Italiaans recht opgerichte icbe's, mogen de middelen van pensioenfondsen beheren. In geval van huis-aan-huis-verkoop moeten intermediairs gebruik maken van de diensten van erkende verkopers van financiële producten, die in het Italiaanse register zijn opgenomen. Vertegenwoordigingen van buitenlandse intermediairs mogen geen activiteiten in verband met beleggingsdiensten verrichten. LT: voor het beheer van activa moet een gespecialiseerde beheermaatschappij worden opgericht (geen filialen). Uitsluitend bedrijven met statutaire zetel of een filiaal in Litouwen kunnen als bewaarder voor pensioenfondsen optreden. Alleen banken met statutaire zetel of een filiaal in Litouwen en met een vergunning om beleggingsdiensten in een lidstaat of een EER-staat aan te bieden, kunnen als bewaarder van activa van beleggingsfondsen optreden. PL: Verzekeringsintermediairs moeten hun activiteiten verrichten via een lokale vennootschap (geen filialen). SK: buitenlanders mogen een verzekeringsmaatschappij in de vorm van een naamloze vennootschap oprichten of via een dochteronderneming met statutaire zetel in Slowakije verzekeringsactiviteiten verrichten (geen filialen). Investeringsdiensten kunnen worden verleend door banken, investeringsmaatschappijen, investeringsfondsen en effectenhandelaren met de rechtsvorm van een naamloze vennootschap met eigen vermogen (geen filialen). SE: niet in Zweden geregistreerde verzekeringsmakelaars mogen zich alleen via een filiaal vestigen. De oprichter van een spaarbank moet een in de EU ingezeten natuurlijke persoon zijn. 8. Gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en onderwijs EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en onderwijs dat door de overheid wordt gefinancierd. EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde gezondheidszorg. EU: voor particulier gefinancierd onderwijs kunnen nationaliteitseisen van toepassing zijn voor het merendeel van de leden van het bestuur. EU (behalve NL, SE en SK): geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierd ander onderwijs, d.w.z. anders dan ingedeeld onder basisonderwijs, voortgezet, hoger of volwassenenonderwijs. BE, CY, CZ, DK, FR, DE, EL, HU, IT, ES, PT en UK: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde maatschappelijke dienstverlening andere dan in verband met herstellingsoorden, verpleeghuizen en bejaardentehuizen. FI: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening. BG: buitenlandse universiteiten kunnen geen afdelingen op het grondgebied van Bulgarije openen. Zij kunnen alleen faculteiten, departementen, instituten en colleges in Bulgarije openen binnen de structuur van en in samenwerking met Bulgaarse universiteiten. EL: op het gebied van het hoger onderwijs geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de oprichting van onderwijsinstellingen die erkende staatsdiploma's afgeven. EU-burgerschap vereist voor eigenaren en de meerderheid van de bestuursleden en leraren op particulier gefinancierde scholen van het basis- en het voortgezet onderwijs. HR: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot basisonderwijs. SE: behoudt zich het recht voor maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot door de overheid erkende onderwijsdienstverleners. Dit voorbehoud geldt voor openbaar en particulier gefinancierde onderwijsdienstverleners die een of andere vorm van overheidssteun ontvangen, bijvoorbeeld door de staat erkende onderwijsdienstverleners, onderwijsdienstverleners onder staatstoezicht en onderwijs dat recht geeft op studie-ondersteuning. UK: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde ambulancediensten en particulier gefinancierde intramurale gezondheidszorg, andere dan verpleging in een ziekenhuis. 9. Toerisme en diensten in verband met reizen BG, CY, EL, ES en FR: nationaliteitsvereiste voor toeristengidsen. BG: voor hotels, restaurants en catering (behalve catering in de luchtvaart) is oprichting van een onderneming naar vereist (geen filialen). IT: toeristengidsen uit niet-EU-landen moeten een specifieke vergunning aanvragen. 10. Cultuur, sport en recreatie Nieuws- en persagentschappen FR: de participatie van buitenlanders in bestaande ondernemingen die publicaties in het Frans uitgeven, mag niet meer bedragen dan 20% van het kapitaal van of de stemrechten in de onderneming. Voor persagentschappen is de nationale behandeling met betrekking tot de vestiging van rechtspersonen gebaseerd op wederkerigheid. Sport en overige recreatie EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot loterijen en kansspelen. Met het oog op de rechtszekerheid wordt verduidelijkt dat geen markttoegang wordt verleend. AT: wat skischolen en berggidsen betreft, moeten de algemeen directeuren van rechtspersonen EER-burger zijn. Bibliotheken, archieven, musea en overige culturele diensten BE, FR, HR en IT: geen nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot bibliotheken, archieven, musea en andere culturele diensten. 11. Vervoer Zeevaart EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de oprichting van een geregistreerde onderneming om een vloot te laten varen onder de vlag van de staat waar de onderneming gevestigd wordt. FI: wat ondersteunende diensten voor zeevaart betreft, kunnen alleen schepen die onder Finse vlag varen dergelijke diensten verlenen. HR: wat ondersteunende diensten voor zeevaart betreft, wordt van buitenlandse rechtspersonen vereist dat zij een onderneming vestigen in Kroatië, waaraan op grond van een openbare aanbestedingsprocedure een concessie moet worden verleend door de havenautoriteit. Het aantal dienstverleners kan worden beperkt overeenkomstig de beperkingen van de havencapaciteit. Binnenvaart[9] EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot nationale cabotage. In maatregelen gebaseerd op bestaande of toekomstige overeenkomsten over de toegang tot binnenwateren (waaronder overeenkomsten inzake het Rijn-Main-Donau-kanaal) worden bepaalde verkeersrechten voorbehouden aan maatschappijen in de betrokken landen die voldoen aan de nationaliteitsvereisten voor eigenaren. Onderworpen aan regelingen voortvloeiende uit de Akte van Mannheim inzake de Rijnvaart. AT en HU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de oprichting van een geregistreerde onderneming om een vloot te laten varen onder de vlag van de staat waar de onderneming gevestigd wordt. AT: met betrekking tot de binnenwateren wordt er alleen een concessie verleend aan rechtspersonen uit de EER, terwijl meer dan 50 % van de kapitaalaandelen en de stemrechten en de meerderheid in de raad van bestuur aan EER-burgers moeten zijn voorbehouden. HR: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de binnenvaart. Luchtvaart EU: de voorwaarden voor wederzijdse markttoegang op luchtvaartgebied worden neergelegd in de overeenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten enerzijds en Georgië anderzijds betreffende de totstandbrenging van een gemeenschappelijke luchtvaartruimte. EU: luchtvaartuigen die door luchtvaartmaatschappijen uit de EU worden gebruikt, moeten zijn geregistreerd in de lidstaat die de maatschappij vergunning heeft verleend, of elders in de EU. Wat de verhuur van luchtvaartuigen met bemanning betreft, moeten de luchtvaartuigen eigendom zijn van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen, of van rechtspersonen die voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en zeggenschap. De luchtvaartuigen moeten worden geëxploiteerd door een luchtvaartmaatschappij die eigendom is van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen, of van rechtspersonen die voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en zeggenschap. EU: met betrekking tot geautomatiseerde boekingssystemen (CRS) geldt dat wanneer luchtvaartmaatschappijen uit de EU geen behandeling krijgen die gelijkwaardig[10] is aan die welke in de EU wordt gegeven door CRS-aanbieders van buiten de EU, dan wel wanneer CRS-aanbieders uit de EU geen behandeling krijgen die gelijkwaardig is aan die welke in de EU door luchtvaartmaatschappijen van buiten de EU wordt gegeven, er maatregelen kunnen worden genomen om ervoor te zorgen dat respectievelijk CRS-aanbieders uit de EU luchtvaartmaatschappijen van buiten de EU en luchtvaartmaatschappijen uit de EU CRS-aanbieders van buiten de EU een gelijkwaardige behandeling geven. Vervoer per spoor HR: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor personen- en goederenvervoer en trekken en opdrukken. Vervoer over de weg EU: oprichting als vennootschap (geen filialen) is vereist voor cabotagevervoer. Ingezetenschap is vereist voor de transportdirecteur. AT: voor personen- en vrachtvervoer kunnen exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan onderdanen van de lidstaten van de EU en aan rechtspersonen uit de EU die hun hoofdvestiging in de EU hebben. BG: voor personen- en vrachtvervoer kunnen exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan onderdanen van de lidstaten van de EU en aan rechtspersonen uit de EU die daar hun hoofdvestiging hebben. Oprichting van een onderneming verplicht. EU-burgerschap vereist voor natuurlijke personen. EL: Griekse vergunning vereist voor ondernemers die goederenvervoer over de weg willen aanbieden. Vergunningen worden op basis van non–discriminatoire criteria verleend. In Griekenland gevestigde vrachtvervoerondernemers mogen uitsluitend in Griekenland geregistreerde voertuigen gebruiken. FI: voor wegvervoersdiensten is een vergunning vereist; deze wordt niet verleend voor in het buitenland geregistreerde voertuigen. FR: buitenlandse ondernemers mogen geen intercitybusdiensten verlenen. LV: voor passagiers- en goederenvervoer is een vergunning vereist; deze wordt niet verleend voor in het buitenland geregistreerde voertuigen. Eenmaal gevestigd, moeten ondernemingen in Letland geregistreerde voertuigen gebruiken. RO: om een vergunning te verkrijgen, mogen vervoersondernemers voor goederen- en personenvervoer over de weg uitsluitend in Roemenië geregistreerde voertuigen gebruiken die eigendom vormen en gebruikt worden in overeenstemming met de toepasselijke overheidsbesluiten. SE: Zweedse vergunning vereist voor transporteurs die vervoer over de weg willen aanbieden. Voor een taxivergunning is onder meer vereist dat de onderneming een natuurlijk persoon moet hebben benoemd die als vervoersmanager optreedt (de facto een ingezetenschapsvereiste – zie het Zweedse voorbehoud ten aanzien van de typen van vestiging). Voor vergunningen voor andere wegvervoersaanbieders geldt onder andere dat de onderneming in de EU moet zijn gevestigd, dat de onderneming een vestiging in Zweden moet hebben en een natuurlijk persoon moet hebben benoemd die als vervoersmanager optreedt; die persoon moet in de EU woonachtig zijn. Vergunningen worden verleend op basis van niet-discriminerende voorwaarden, hoewel aanbieders van goederenvervoer en personenvervoer over de weg in de regel alleen voertuigen mogen gebruiken die in het nationale wegverkeersregister zijn ingeschreven. In het buitenland geregistreerde voertuigen van natuurlijke of rechtspersonen die hun hoofdwoonplaats/-vestiging in het buitenland hebben en voor tijdelijk gebruik naar Zweden worden gebracht, mogen tijdelijk worden gebruikt in Zweden. "Tijdelijk gebruik" wordt door het Zweedse agentschap voor vervoer in de regel gedefinieerd als niet meer dan een jaar. 14. Energiediensten EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen uit Georgië die worden gecontroleerd[11] door natuurlijke of rechtspersonen uit een land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van aardolie of aardgas[12], tenzij de EU aan natuurlijke of rechtspersonen uit dat land uitgebreid toegang tot deze sector verleent in het kader van een met dat land gesloten overeenkomst inzake economische integratie. EU: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de productie van elektriciteit met kernenergie en de verwerking van splijtstoffen. EU: certificering van een transmissiesysteembeheerder die wordt gecontroleerd door een of meer natuurlijke of rechtspersonen uit een of meer derde landen kan worden geweigerd tenzij de beheerder heeft aangetoond dat certificering geen gevaar oplevert voor de continuïteit van de energievoorziening in een lidstaat en/of de EU, in overeenstemming met artikel 11 van Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en artikel 11 van Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas. AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, IE, IT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE en UK: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met het vervoer van brandstoffen via pijpleidingen dan het verstrekken van adviezen. BE en LV: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met het vervoer van aardgas via pijpleidingen dan het verstrekken van adviezen. AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, IE, HU, IT, LU, LT, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SE en UK: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met de distributie van energie dan het verstrekken van adviezen. SI: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met de distributie van energie dan diensten in verband met de distributie van gas. CY: behoudt zich het recht voor wederkerigheid te vereisen voor het verlenen van een vergunning voor activiteiten op het gebied van prospectie, exploratie en exploitatie van koolwaterstoffen. 15. Overige diensten, niet elders ingedeeld PT: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de verkoop van apparatuur en de toekenning van octrooien. SE: geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot begrafenissen, crematie en lijkbezorging. ________________ BIJLAGE XIV-B LIJST VAN VERBINTENISSEN INZAKE GRENSOVERSCHRIJDENDE DIENSTEN (UNIE) 1. In onderstaande lijst van verbintenissen zijn de economische activiteiten opgenomen die overeenkomstig artikel 86 van deze overeenkomst door de Unie zijn geliberaliseerd, alsook, door middel van voorbehouden, de beperkingen inzake markttoegang en nationale behandeling die gelden voor diensten en dienstverleners uit Georgië in die activiteiten. De lijst bevat de volgende elementen: a) een eerste kolom, waarin de sector of subsector wordt vermeld waarin de partij de verbintenis is aangegaan, en het geliberaliseerde gebied waarop de voorbehouden van toepassing zijn; b) een tweede kolom, waarin de toepasselijke voorbehouden worden beschreven. Wanneer de in b) bedoelde kolom slechts lidstaatspecifieke voorbehouden bevat, gaan de niet-vermelde lidstaten in de betrokken sector verbintenissen zonder voorbehouden aan (het ontbreken van lidstaatspecifieke voorbehouden in een bepaalde sector doet geen afbreuk aan horizontale voorbehouden of aan eventuele voor de hele Unie geldende sectorspecifieke voorbehouden). Voor sectoren of subsectoren die niet in onderstaande lijst zijn vermeld, zijn geen verbintenissen aangegaan. 2. Voor de vaststelling van de individuele sectoren en subsectoren: a) wordt onder "CPC" de "Central Products Classification" verstaan, zoals vastgesteld in "Statistical Office of the United Nations, Statistical Papers, Series M, N° 77, CPC prov, 1991"; b) wordt onder "CPC ver. 1.0" verstaan de "Central Products Classification", zoals vastgesteld in "Statistical Office of the United Nations, Statistical Papers, Series M, N° 77, CPC ver. 1.0, 1998". 3. Onderstaande lijst bevat geen maatregelen met betrekking tot kwalificatievereisten en -procedures, technische normen, en vergunningsvereisten en -procedures die geen beperking ten aanzien van markttoegang of nationale behandeling in de zin van de artikelen 84 en 85 van deze overeenkomst vormen. Zelfs wanneer deze maatregelen (zoals een verplichte vergunning, een universeledienstverplichting, een verplichte erkenning van kwalificaties in gereglementeerde sectoren, een verplichting om specifieke examens (inclusief taalexamens) af te leggen, en een niet-discriminerende verplichting dat bepaalde activiteiten niet mogen worden uitgeoefend in beschermde milieugebieden of gebieden van bijzonder historisch en artistiek belang) niet in de lijst zijn opgenomen, zijn zij in elk geval van toepassing op ondernemers van de andere partij. 4. Onderstaande lijst doet geen afbreuk aan de haalbaarheid van vorm van dienstverlening 1 in bepaalde dienstensectoren en -subsectoren, noch aan overheidsmonopolies en exclusieve rechten als beschreven in de lijst van verbintenissen inzake vestiging. 5. Overeenkomstig artikel 76, lid 3, van deze overeenkomst bevat onderstaande lijst geen maatregelen betreffende door de partijen toegekende subsidies. 6. De uit deze lijst van verbintenissen voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er voor individuele natuurlijke of rechtspersonen niet rechtstreeks rechten uit voortvloeien. 7. Vormen van dienstverlening 1 en 2 verwijzen naar de dienstverlening als omschreven in artikel 77, lid 14, onder a) en b), van deze overeenkomst. Sector of subsector || Omschrijving van voorbehouden 1. ZAKELIJKE DIENSTVERLENING A. Vrije beroepen || a) Rechtskundige diensten || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 AT, CY, ES, EL, LT en MT: voor de volledige toelating tot de balie, die vereist is voor de beoefening van het interne recht (EU-recht en nationaal recht), geldt een nationaliteitsvereiste. (CPC 861)[13] (behalve rechtskundig advies, juridische documentatie en certificering die worden verstrekt door beoefenaars van juridische beroepen die met publieke functies zijn belast, zoals notarissen, gerechtsdeurwaarders of andere ambtenaren) || BE: voor de volledige toelating tot de balie, die vereist is voor rechtskundige vertegenwoordiging, gelden nationaliteits- en ingezetenschapsvereisten. Om in andere dan strafzaken voor het Hof van Cassatie te verschijnen, gelden quota. BG: buitenlandse advocaten mogen alleen onderdanen van hun eigen land wettelijk vertegenwoordigen, mits op basis van wederkerigheid en in samenwerking met een Bulgaarse advocaat. Voor rechtskundige bemiddeling is een vaste verblijfplaats in Bulgarije vereist. FR: voor de toegang van advocaten tot het beroep van "avocat auprès de la Cour de Cassation" en "avocat auprès du Conseil d’Etat" gelden quota en een nationaliteitsvereiste. HU: voor buitenlandse advocaten is rechtskundige dienstverlening beperkt tot het verstrekken van rechtskundig advies. LV: nationaliteitsvereiste voor beëdigde advocaten, aan wie rechtskundige vertegenwoordiging in strafzaken voorbehouden is. DK: alleen advocaten met een Deense vergunning en in Denemarken geregistreerde advocatenkantoren mogen rechtskundig advies verstrekken. Om een Deense vergunning te verkrijgen, moet een juridisch examen worden afgelegd. SE: voor toelating tot de balie, die noodzakelijk is om de Zweedse titel "advokat" te mogen voeren, is ingezetenschap vereist. Voor vorm van dienstverlening 1 HR: geen voor adviezen over buitenlands en internationaal recht. Niet geconsolideerd voor het beoefenen van de Kroatische rechtspraktijk. b) 1. Boekhouders || Voor vorm van dienstverlening 1 (CPC 86212 andere dan auditors, CPC 86213, CPC 86219 en CPC 86220) || FR, HU, IT, MT, RO en SI: niet geconsolideerd. AT: nationaliteitsvereiste voor vertegenwoordiging bij bevoegde autoriteiten. || Voor vorm van dienstverlening 2 || Alle lidstaten: geen. b) 2. Auditdiensten || Voor vorm van dienstverlening 1 (CPC 86211 en 86212 andere dan accountants) || BE, BG, CY, DE, ES, FI, FR, EL, HU, IE, IT, LU, MT, NL, PT, RO, SI en UK: niet geconsolideerd. || AT: nationaliteitsvereiste voor vertegenwoordiging bij bevoegde instanties en voor audits overeenkomstig specifieke Oostenrijkse wetgeving (bv. vennootschapswetgeving, beurswet, bankwetgeving enz.). HR: buitenlandse accountantskantoren mogen boekhoudkundige diensten verlenen op Kroatisch grondgebied indien zij daar een filiaal hebben gevestigd overeenkomstig de bepalingen van de vennootschapswet. || SE: alleen in Zweden erkende auditors mogen wettelijke audits uitvoeren binnen bepaalde rechtspersonen, zoals alle vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid en natuurlijke personen. Naast erkende auditfirma's mogen uitsluitend erkende auditors aandeelhouder zijn van of partner zijn in ondernemingen die erkende audits uitvoeren (voor officiële doeleinden). Ingezetenschap binnen de EER of Zwitserland vereist voor erkenning. De titels "erkende auditor" en "toegelaten auditor" mogen alleen worden gebruikt door auditors die zijn erkend of toegelaten in Zweden. Auditors van niet gecertificeerde en erkende coöperatieve verenigingen of bepaalde andere ondernemingen moeten binnen de EER woonachtig zijn; in afzonderlijke gevallen kan de overheid of een door de overheid aangewezen instantie anders bepalen. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. c) Belastingconsulenten || Voor vorm van dienstverlening 1 (CPC 863)[14] || AT: nationaliteitsvereiste voor vertegenwoordiging bij bevoegde autoriteiten. || CY: belastingconsulenten moeten een vergunning hebben van de minister van Financiën. Hiervoor wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd. De hierbij gebruikte criteria zijn dezelfde als die voor de toestemming voor buitenlandse investeringen (zie de horizontale afdeling), voor zover deze voor deze subsector gelden, waarbij telkens rekening wordt gehouden met de werkgelegenheidssituatie in de subsector. || BG, MT, RO en SI: niet geconsolideerd. || Voor vorm van dienstverlening 2 || geen. d) Architecten en e) Stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten (CPC 8671 en CPC 8674) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT: niet geconsolideerd behalve voor diensten die betrekking hebben op planning. BE, CY, EL, IT, MT, PL, PT en SI: niet geconsolideerd. DE: toepassing van de nationale regels inzake honoraria en emolumenten voor alle diensten die vanuit het buitenland worden verleend. HR: architecten: natuurlijke en rechtspersonen mogen deze diensten leveren na goedkeuring door de Kroatische beroepsvereniging van architecten. Een ontwerp of een uitgewerkt project in het buitenland moet worden erkend (bekrachtigd) door een bevoegde natuurlijke of rechtspersoon in Kroatië met het oog op naleving van het Kroatisch recht. Toestemming voor erkenning (bekrachtiging) wordt verleend door het Ministerie van Bouw en Stedenbouw. Stedenbouw: natuurlijke en rechtspersonen mogen deze diensten leveren na goedkeuring te hebben ontvangen van het Ministerie van Bouw en Stedenbouw. HU en RO: niet geconsolideerd voor landschapsarchitectuur. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. f) Ingenieurs en || Voor vorm van dienstverlening 1 g) Ingenieurs: geïntegreerde diensten || AT, SI: niet geconsolideerd behalve voor diensten die uitsluitend betrekking hebben op planning. (CPC 8672 en CPC 8673) || CY, EL, IT, MT en PT: niet geconsolideerd. HR: natuurlijke en rechtspersonen mogen deze diensten leveren na goedkeuring door de Kroatische beroepsvereniging van ingenieurs. Een ontwerp of een uitgewerkt project in het buitenland moet worden erkend (bekrachtigd) door een bevoegde natuurlijke of rechtspersoon in Kroatië met het oog op naleving van het Kroatisch recht. Autorisatie voor erkenning (bekrachtiging) wordt verleend door het Ministerie van Bouw en Stedenbouw. || Voor vorm van dienstverlening 2 || geen. h) Artsen (psychologen daaronder begrepen) en tandartsen (CPC 9312 en deel van CPC 85201) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, CY, DE, DK, EE, ES, FI, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PT, RO, SK en UK: niet geconsolideerd. HR: niet geconsolideerd, behalve voor telegeneeskunde, waarvoor: geen. SI: niet geconsolideerd voor sociale geneeskunde, hygiënische, epidemiologische en medisch-ecologische diensten, levering van bloed, bloedpreparaten en transplantaten en autopsie. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. i) Dierenartsen (CPC 932) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, ES, FR, EL, HU, IE, IT, LV, MT, NL, PT, RO, SI en SK: niet geconsolideerd. UK: niet geconsolideerd, behalve voor veterinaire laboratorium- en technische diensten voor dierenartsen, algemeen advies, begeleiding en informatie, bv. op het gebied van voeding, gedrag en verzorging van huisdieren. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. j) 1. Verloskundigen (deel van CPC 93191) j) 2. Verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel (deel van CPC 93191) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, ES, FR, EL, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, NL, PT, RO, SI, SK en UK: niet geconsolideerd. FI en PL: niet geconsolideerd, behalve voor verpleegkundigen. HR: niet geconsolideerd, behalve voor telegeneeskunde, waarvoor: geen. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. k) Detailhandel in farmaceutische producten en detailhandel in medische en orthopedische goederen (CPC 63211) en andere door apothekers verstrekte diensten[15] || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, CZ, DE, CY, DK, ES, FI, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SE, SI en UK: niet geconsolideerd. LV en LT: niet geconsolideerd, behalve voor postorders. HU: niet geconsolideerd, behalve voor CPC 63211. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. B. Diensten in verband met computers || (CPC 84) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 || geen. C. Speur- en ontwikkelingswerk || a) Speur- en ontwikkelingswerk op het gebied van de maatschappij- en geesteswetenschappen || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 EU: voor door de overheid gefinancierd speur- en ontwikkelingswerk kunnen exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan onderdanen van de lidstaten van de EU en aan rechtspersonen uit de EU die hun hoofdvestiging in de EU hebben. (CPC 852, behalve psychologen)[16] b) Speur- en ontwikkelingswerk op natuurwetenschappelijk gebied (CPC 851) c) Interdisciplinair onderzoek en ontwikkeling (CPC 853) D. Exploitatie van en handel in onroerend goed[17] || a) Van eigen of geleased onroerend goed || Voor vorm van dienstverlening 1 (CPC 821) || BG, CY, CZ, EE, HU, IE, LV, LT, MT, PL, RO, SK en SI: niet geconsolideerd. HR: commerciële aanwezigheid vereist. || Voor vorm van dienstverlening 2 || geen. b) Voor een vast bedrag of op contractbasis || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, CY, CZ, EE, HU, IE, LV, LT, MT, PL, RO, SK en SI: niet geconsolideerd. HR: commerciële aanwezigheid is vereist. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. (CPC 822) E. Verhuur/lease zonder bedieningspersoneel || a) Schepen || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, CY, DE, HU, MT en RO: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. (CPC 83103) b) Luchtvaartuigen || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, CY, CZ, HU, LV, MT, PL, RO en SK: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 BG, CY, CZ, LV, MT, PL, RO en SK: niet geconsolideerd. AT, BE, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HU, IE, IT, LT, LU, NL, PT, SI, SE en UK: luchtvaartuigen die door luchtvaartmaatschappijen uit de EU worden gebruikt, moeten zijn geregistreerd in de lidstaat die de luchtvaartmaatschappij vergunning heeft verleend, of elders in de EU. In uitzonderlijke omstandigheden of voor kortlopende leasecontracten kan ontheffing worden verleend. (CPC 83104) c) Andere transportmiddelen || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, CY, HU, LV, MT, PL, RO en SI: niet geconsolideerd. (CPC 83101, CPC 83102 en CPC 83105) || Voor vorm van dienstverlening 2 geen. d) Andere machines en werktuigen (CPC 83106, CPC 83107, CPC 83108 en CPC 83109) || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, CY, CZ, HU, MT, PL, RO en SK: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. e) Consumentenartikelen (CPC 832) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, EL, HU, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK en UK: niet geconsolideerd. f) Verhuur van telecommunicatieapparatuur (CPC 7541) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. F. Andere zakelijke diensten || a) Reclame (CPC 871) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. b) Markt- en opinieonderzoek (CPC 864) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. c) Advies op het gebied van bedrijfsbeheer (CPC 865) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. d) Diensten in verband met advies op het gebied van bedrijfsbeheer (CPC 866) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 HU: niet geconsolideerd voor arbitrage en bemiddeling (CPC 86602). e) Technische testen en toetsen (CPC 8676) || Voor vorm van dienstverlening 1 IT: niet geconsolideerd voor biologen en chemisch analisten. BG, CY, CZ, MT, PL, RO, SK en SE: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 CY, CZ, MT, PL, RO, SK en SE: niet geconsolideerd. f) Adviseurs en consulenten in verband met landbouw, jacht en bosbouw (deel van CPC 881) || Voor vorm van dienstverlening 1 IT: niet geconsolideerd voor activiteiten die voorbehouden zijn aan landbouwkundigen en "periti agrari". EE, MT, RO en SI: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. g) Adviseurs en consulenten in verband met visserij (deel van CPC 882) || Voor vorm van dienstverlening 1 LV, MT, RO en SI: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. h) Adviseurs en consulenten in verband met de industrie (deel van CPC 884 en deel van CPC 885) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 Geen. i) Arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening || i) 1. Werving en selectie van leidinggevend personeel (CPC 87201) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BG, CY, CZ, DE, EE, ES, FI, HR, IE, LV, LT, MT, PL, PT, RO, SK, SI en SE: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 AT, BG, CY, CZ, EE, FI, HR, LV, LT, MT, PL, RO, SK en SI: niet geconsolideerd i) 2. Arbeidsbemiddeling (CPC 87202) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, ES, EL, FI, FR, HR, IE, IT, LU, LV, LT, MT, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK en UK: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 AT, BG, CY, CZ, EE, FI, HR, LV, LT, MT, PL, RO, SI en SK: niet geconsolideerd i) 3. Voorziening van kantoorpersoneel (CPC 87203) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BG, CY, CZ, DE, EE, FI, FR, HR, IT, IE, LV, LT, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SK en SI: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 AT, BG, CY, CZ, EE, FI, HR, LV, LT, MT, PL, RO, SK en SI: niet geconsolideerd. i) 4. voorzien van huishoudelijke hulp, arbeiders voor handel en bedrijf, verpleegkundig en ander personeel (CPC 87204, CPC 87205, CPC 87206 en CPC 87209) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 Alle lidstaten behalve HU: niet geconsolideerd HU: Geen. j) 1. Opsporingsdiensten (CPC 87301) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI en UK: niet geconsolideerd. j) 2. Beveiligingsdiensten (CPC 87302, CPC 87303, CPC 87304 en CPC 87305) || Voor vorm van dienstverlening 1 HU: niet geconsolideerd voor CPC 87304, CPC 87305. BE, BG, CY, CZ, ES, EE, FI, FR, HR, IT, LV, LT, MT, PT, PL, RO, SI en SK: niet geconsolideerd Voor vorm van dienstverlening 2 HU: niet geconsolideerd voor CPC 87304, CPC 87305. BG, CY, CZ, EE, HR, LV, LT, MT, PL, RO, SI en SK: niet geconsolideerd k) Aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen (CPC 8675) || Voor vorm van dienstverlening 1 BE, BG, CY, DE, DK, ES, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SI en UK: niet geconsolideerd voor diensten in verband met exploratie. HR: geen, behalve dat diensten van elementair geologisch, geodetisch en mijnbouwonderzoek, evenals bijbehorende onderzoeksdiensten op het gebied van milieubescherming, op het grondgebied van Kroatië uitsluitend in samenwerking met en/of door binnenlandse rechtspersonen mogen worden verricht. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. l) 1. Onderhoud en reparatie van schepen (deel van CPC 8868) || Voor vorm van dienstverlening 1 Voor zeeschepen: BE, BG, DE, DK, EL, ES, FI, FR, HR, IE, IT, LU, NL, PT, SI en UK: niet geconsolideerd Voor binnenschepen: EU behalve EE, HU, LV en PL: niet geconsolideerd Voor vorm van dienstverlening 2 geen. l) 2. Onderhoud en reparatie van spoorwegmaterieel (deel van CPC 8868) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, DE, CY, CZ, DK, ES, FI, FR, EL, HR, IE, IT, LT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SI, SK en UK: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. l) 3. Onderhoud en reparatie van auto's, motorfietsen, sneeuwscooters en wegtransportmiddelen (CPC 6112, CPC 6122, deel van CPC 8867 en deel van CPC 8868) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. l) 4. Onderhoud en reparatie van luchtvaartuigen en delen daarvan (deel van CPC 8868) || Voor vorm van dienstverlening 1 BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, EL, HR, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PT, RO, SK, SI, SE en UK: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. l) 5. Onderhoud en reparatie van producten van metaal, machines (behalve kantoormachines), toestellen (behalve transportmiddelen en kantoortoestellen) en consumentenartikelen[18] (CPC 633, CPC 7545, CPC 8861, CPC 8862, CPC 8864, CPC 8865 en CPC 8866) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. m) Reiniging van gebouwen (CPC 874) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HR, IE, IT, LU, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK en UK: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 Geen. n) Fotografie (CPC 875) || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, EE, MT en PL: niet geconsolideerd voor luchtfotografie. HR, LV: niet geconsolideerd voor gespecialiseerde fotografie (CPC 87504) Voor vorm van dienstverlening 2 Geen. o) Verpakkingsdiensten (CPC 876) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. p) Drukkerijen en uitgeverijen (CPC 88442) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. q) Organisatie van congressen (deel van CPC 87909) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. r. Overig || r. 1). Vertalers en tolken (CPC 87905) || Voor vorm van dienstverlening 1 PL: niet geconsolideerd voor beëdigde vertalers en tolken. HU, SK: niet geconsolideerd voor officiële vertalingen en vertolkingen. HR: niet geconsolideerd voor officiële documenten. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. r. 2) Binnenhuisarchitecten en andere gespecialiseerde designers (CPC 87907) || Voor vorm van dienstverlening 1 DE: toepassing van de nationale regels inzake honoraria en emolumenten voor alle diensten die vanuit het buitenland worden verleend. HR: niet geconsolideerd Voor vorm van dienstverlening 2 geen. r) 3. Incassobureaus (CPC 87902) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE en UK: niet geconsolideerd. r) 4. Kredietrapportage (CPC 87901) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE en UK: niet geconsolideerd. r) 5. Vermenigvuldigen van teksten (CPC 87904)[19] || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK en UK: niet geconsolideerd. Voor vorm van dienstverlening 2 geen. r. 6). Advies inzake telecommunicatie (CPC 7544) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. r. 7). Telefoonbeantwoording (CPC 87903) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. 2. DIENSTEN IN VERBAND MET COMMUNICATIE A. Post- en koeriersdiensten (Diensten in verband met het verwerken[20] van postzendingen[21] volgens onderstaande lijst van subsectoren, naar interne en buitenlandse bestemmingen: || i) verwerking van op enigerlei fysieke drager aangebrachte schriftelijke geadresseerde mededelingen[22], waaronder hybride post en direct mail; ii) verwerking van geadresseerde pakjes en pakketten[23]; iii) verwerking van geadresseerd drukwerk[24]; iv) verwerking van onder i) tot en met iii) genoemde poststukken als aangetekende of verzekerde zendingen; || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen[25]. v) expresbesteldiensten[26] voor onder i) tot en met iii) bedoelde zendingen; vi) verwerking van niet-geadresseerde zendingen; vii) uitwisseling van documenten[27]. Subsectoren i), iv) en v) blijven buiten beschouwing wanneer zij onder diensten vallen die kunnen worden voorbehouden, d.w.z. brievenpost die vijf keer minder kost dan het publieke basistarief, mits de brieven minder dan 350 gram[28] wegen, en aangetekende zendingen bij gerechtelijke of administratieve procedures.) (deel van CPC 751, deel van CPC 71235[29] en deel van CPC 73210[30]) || B. Telecommunicatie (Het leveren van inhoud die via telecommunicatiediensten wordt verzonden, valt hier niet onder.) || a) Alle diensten die bestaan uit de transmissie en ontvangst van elektromagnetische signalen[31], met uitzondering van radio- en televisieomroep[32] || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. b) Transmissie van programma's via satelliet[33] || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 EU: geen, behalve dat dienstverleners in deze sector onderworpen kunnen zijn aan verplichtingen om de doelstellingen van algemeen belang te vrijwaren die verband houden met inhoud die via hun netwerk wordt getransfereerd, in overeenstemming met het EU-regelgevingskader voor elektronische communicatie. BE: niet geconsolideerd. 3. BOUWNIJVERHEID EN CIVIELTECHNISCHE DIENSTEN IN VERBAND DAARMEE Diensten in verband met de bouw en aanverwante civieltechnische werken (CPC 511, CPC 512, CPC 513, CPC 514, CPC 515, CPC 516, CPC 517 en CPC 518) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 geen. 4. HANDEL (behalve de handel in wapens, munitie, springstoffen en ander oorlogsmaterieel) A. Handelsbemiddeling a) Handelsbemiddeling in auto's, motorfietsen, skimotoren en delen en toebehoren daarvan (deel van CPC 61111, deel van CPC 6113 en deel van CPC 6121) b) Andere handelsbemiddeling (CPC 621) || Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 EU behalve AT, SI, SE en FI: niet geconsolideerd voor de handel in chemische producten, edele metalen (en edelstenen). AT: niet geconsolideerd voor de handel in pyrotechnische producten, ontvlambare producten, explosieven en giftige stoffen. B. Groothandel a) Groothandel in auto's, motorfietsen, skimotoren en delen en toebehoren daarvan (deel van CPC 61111, deel van CPC 6113 en deel van CPC 6121) b) Groothandel in telecommunicatieeindapparatuur (deel van CPC 7542) c) Andere groothandel (CPC 622 behalve groothandel in energieproducten[34]) || AT, BG: niet geconsolideerd voor de handel in producten voor medisch gebruik zoals medische en chirurgische instrumenten, geneeskundige stoffen en voorwerpen voor medisch gebruik. HR: Niet geconsolideerd voor de handel in tabaksproducten. Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BG, FR, PL en RO: niet geconsolideerd voor de handel in tabak en tabaksproducten. BG, FI, PL en RO: niet geconsolideerd voor de handel in alcoholhoudende dranken. SE: niet geconsolideerd voor de detailhandel in alcoholhoudende dranken. AT, BG, CZ, FI, RO, SK en SI: niet geconsolideerd voor de handel in geneesmiddelen. C. Detailhandel[35] Detailhandel in auto's, motorfietsen, skimotoren en delen en toebehoren daarvan (CPC 61112, deel van CPC 6113 en deel van CPC 6121 ) Detailhandel in telecommunicatieeindapparatuur (deel van CPC 7542) Detailhandel in voedingsmiddelen (CPC 631) Detailhandel in andere (niet-energie)goederen, behalve detailhandel in farmaceutische producten en medische en orthopedische goederen[36] (CPC 632, behalve CPC 63211 en 63297) D. Franchising (CPC 8929) || BG, HU en PL: niet geconsolideerd voor makelaars in grondstoffen. FR: wat handelsbemiddeling betreft, niet geconsolideerd voor handelaren en makelaars in verse voedingsmiddelen op 17 markten van nationaal belang. Niet geconsolideerd voor de groothandel in farmaceutische producten. MT: niet geconsolideerd voor handelsbemiddeling. BE, BG, CY, DE, DK, ES, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, SK en UK: niet geconsolideerd voor detailhandel, behalve voor postorders. 5. ONDERWIJS (alleen particulier gefinancierd) A. Basisonderwijs (CPC 921) || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, CY, FI, HR, MT, RO, SE en SI: niet geconsolideerd. FR: nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten kunnen buitenlanders evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven. IT: nationaliteitsvereiste voor dienstverleners om een vergunning te krijgen om erkende staatsdiploma's af te geven. Voor vorm van dienstverlening 2 CY, FI, HR, MT, RO, SE en SI: niet geconsolideerd. B. Voortgezet onderwijs (CPC 922) || Voor vorm van dienstverlening 1 BG, CY, FI, HR, MT, RO en SE: niet geconsolideerd. FR: nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten kunnen buitenlanders evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven. IT: nationaliteitsvereiste voor dienstverleners om een vergunning te krijgen om erkende staatsdiploma's af te geven. Voor vorm van dienstverlening 2 CY, FI, MT, RO en SE: niet geconsolideerd. Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 LV: niet geconsolideerd voor voortgezet technisch en beroepsonderwijs voor gehandicapte leerlingen (CPC 9224). C. Hoger onderwijs (CPC 923) || Voor vorm van dienstverlening 1 AT, BG, CY, FI, MT, RO en SE: niet geconsolideerd. FR: nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten kunnen buitenlanders evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven. IT: nationaliteitsvereiste voor dienstverleners om een vergunning te krijgen om erkende staatsdiploma's af te geven. Voor vorm van dienstverlening 2 AT, BG, CY, FI, MT, RO en SE: niet geconsolideerd. Voor vormen van dienstverlening 1 en 2 CZ en SK: niet geconsolideerd voor hoger onderwijs, behalve voor postsecundair technisch en beroepsonderwijs (CPC 92310). D. Volwasseneneducatie (CPC 924) || Voor vormen van dienstverlening 1