Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD betreffende een tijdelijk defensief mechanisme voor de scheepsbouw

(ingediend door de Commissie)

TOELICHTING

Achtergrond

1. In verband met de problemen op de mondiale scheepsbouwmarkt, met name overcapaciteit en gestaag afnemende prijzen, hebben de Europese Commissie en de Koreaanse regering, als twee van de belangrijkste partijen op de mondiale scheepsbouwmarkt, in maart 2000 besprekingen gevoerd ten einde stabiliteit en eerlijke concurrentie op deze markt te bevorderen.

2. Beide partijen ondertekenden op 22 juni 2000 het proces-verbaal van overeenstemming inzake de mondiale scheepsbouwmarkt (het "proces-verbaal van overeenstemming"). Het proces-verbaal van overeenstemming bevat onder meer toezeggingen om financieel niet-haalbare overinvesteringen en onderbieding te vermijden; de overeenstemming dat alle kostenfactoren in de scheepsprijzen tot uiting moeten komen; en regelmatig overleg tussen beide partijen. De Commissie is van mening dat Korea deze toezeggingen niet volledig is nagekomen en dat er nog steeds oneerlijke concurrentie bestaat op de internationale markt, en zij stelt vast dat de situatie in sommige marktsegmenten nog steeds problematisch is.

3. Vanwege deze moeilijkheden verklaarde de Commissie zich in november 2000 bereid om aan de Industrieraad van 5 december 2000 voor te stellen dat zij met Korea zou onderhandelen over een bevredigende overeenkomst, dat zij tegen 1 mei 2001 verslag zou uitbrengen aan de Raad over de stand van de onderhandelingen; en dat zij zou voorstellen om de zaak aan de WTO voor te leggen ten einde iets te ondernemen tegen de oneerlijke Koreaanse praktijken indien er geen oplossing zou worden gevonden via onderhandelingen. In dat laatste geval zou de Commissie voorts bereid zijn om een tijdelijk defensief mechanisme voor te stellen dat speciaal bedoeld zou zijn om de oneerlijke Koreaanse praktijken tegen te gaan voor de duur van de WTO-procedure. De Industrieraad nam in zijn conclusies van 4 december 2000 nota van het voorstel van de Commissie.

4. Het standpunt van de Commissie inzake de scheepsbouw van 8 mei 2001 werd op 14 en 15 mei 2001 aan de Raad voorgelegd. Ondanks de pogingen om met Korea te onderhandelen was er geen overeenkomst bereikt. De Raad verklaarde zich een sterk voorstander van het voornemen van de Commissie om een procedure bij de WTO te starten, indien er tegen 30 juni 2001 geen bevredigende oplossing met Korea zou worden overeengekomen. De Raad nam voorts nota van het voornemen van de Commissie om tegelijkertijd een tijdelijk defensief mechanisme in te voeren.

5. Aangezien de onderhandelingen met Korea geen oplossing hebben opgeleverd, acht de Commissie het thans zaak om de kwestie aan de WTO voor te leggen en een tijdelijk defensief mechanisme voor te stellen.

Het voorstel

6. De Commissie tekent bij dit voorstel aan dat bedrijfsteun geen doeltreffend middel is gebleken om de communautaire scheepswerven te beschermen tegen oneerlijke internationale concurrentie. Om die reden werd er, krachtens artikel 3 van de verordening van de Raad betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw [1], vanaf 2001 geen bedrijfssteun meer toegestaan.

[1] PB L 202 van 18.7.1998, blz. 1.

7. Overeenkomstig het standpunt van de Commissie inzake de scheepsbouw van 8 mei wordt een uitzonderlijke, tijdelijke maatregel voorgesteld die uitsluitend van toepassing zal zijn op die marktsegmenten waarvoor gebleken is dat de communautaire scheepsbouwindustrie aanzienlijk benadeeld is door de oneerlijke handelspraktijken van Korea. Het betreft hier de marktsegmenten containerschepen en producten- en chemicaliëntankers, waarvoor het voorstel onder bepaalde omstandigheden een maximale steunintensiteit van 14% van de contractwaarde vóór de steun voorziet.

8. Krachtens het voorstel moet ieder steunaanbod van meer dan 6% worden aangemeld bij en goedgekeurd door de Commissie. De Commissie zal dergelijke aanbiedingen alleen kunnen toestaan indien duidelijk is dat het bedrag van de steun beperkt is tot hetgeen strikt noodzakelijk is om het contract binnen de EU te houden. Om ervoor te zorgen dat de steun tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft en om de Commissie te helpen deze aanmeldingen efficiënt te beoordelen, wordt in het voorstel bepaald dat de Commissie, na ontvangst van een aanmelding, de informatie betreffende het scheepstype en de grootte, de partijen bij de overeenkomst en het steunbedrag zal doorgeven aan alle lidstaten, die dit ter beschikking dienen te stellen van alle scheepswerven op hun grondgebied die in staat zijn dat scheepstype te bouwen.

9. Overeenkomstig de conclusies van de Industrieraad van 5 december 2000 fungeert het voorgestelde tijdelijk defensieve mechanisme als flankerende maatregel bij de stappen die de Gemeenschap tegen Korea neemt in het kader van de WTO. Het mag pas van toepassing worden nadat de Gemeenschap de WTO-procedure heeft ingeleid door om overleg met Korea te verzoeken overeenkomstig het Memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen van de Wereldhandelsorganisatie, en dient slechts zolang te worden gehandhaafd totdat de WTO-procedure is afgesloten. Er wordt derhalve voorgesteld dat het mechanisme niet meer van toepassing zal zijn nadat de procedure bij de WTO is afgehandeld of opgeschort, en dat het hoe dan ook op 31 december 2002 zal aflopen.

2001/0153 (CNS)

Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD betreffende een tijdelijk defensief mechanisme voor de scheepsbouw

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 87, lid 3, onder e), en op artikel 89,

Gezien het voorstel van de Commissie [2],

[2] PB C [...], [...], blz. [...].

Gezien het advies van het Europees Parlement [3],

[3] PB C [...], [...], blz. [...].

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Europese Commissie en de regering van Korea hebben op 22 juni 2000 het proces-verbaal van overeenstemming inzake de mondiale scheepsbouw ("het proces-verbaal van overeenstemming") ondertekend met het doel om opnieuw eerlijke en doorzichtige concurrentievoorwaarden te scheppen. De verplichtingen die zijn aangegaan in het proces-verbaal van overeenstemming, met name de verplichting om voor een doeltreffend mechanisme voor het prijstoezicht te zorgen, zijn evenwel niet echt nagekomen en derhalve is er geen bevredigend resultaat bereikt;

(2) Bedrijfssteun is geen doeltreffend middel gebleken om te voorkomen dat de Europese scheepsbouwindustrie wordt geschaad door concurrentie op de scheepsbouwmarkt die niet aan de normale concurrentievoorwaarden voldoet. Overeenkomstig het bepaalde in artikel 3 van de verordening van de Raad betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw [4] ("de Scheepsbouwverordening van 1998"), mag er derhalve geen aan contracten gekoppelde bedrijfssteun aan de scheepsbouw worden verleend voor contracten die na 1 januari 2001 worden gesloten;

[4] PB L 202 van 18.7.1998, blz. 1.

(3) In afwijking van artikel 3 van de Scheepsbouwverordening van 1998 dient evenwel, bij wijze van uitzonderlijke en tijdelijke maatregel om communautaire scheepswerven te helpen in marktsegmenten die aanzienlijk zijn geschaad door oneerlijke Koreaanse concurrentie, het tijdelijk defensief mechanisme worden toegestaan voor beperkte marktsegmenten en alleen voor een beperkte periode tot het proces-verbaal van overeenstemming werkelijk ten uitvoer is gelegd;

(4) De situatie in de communautaire scheepsbouwindustrie is niet overal gelijk: volgens het vierde verslag van de Commissie over de situatie in de mondiale scheepsbouw gaat het bij ongeveer de helft van het gecompenseerde bruto tonnage ("GBT") dat door communautaire scheepswerven wordt geproduceerd, om marktsegmenten waarin de communautaire werven een sterke positie hebben op de internationale markt, maar voor andere marktsegmenten zijn er aanwijzingen dat de communautaire scheepswerven aanzienlijk worden benadeeld door oneerlijke Koreaanse concurrentie. Derhalve mag er in die marktsegmenten, te weten die van containerschepen en producten- en chemicaliëntankers, onder bepaalde omstandigheden aan contracten gekoppelde tijdelijke steun worden toegestaan;

(5) Steun ten belope van 6% van de contractwaarde vóór de steun kan worden toegestaan om de communautaire scheepswerven in staat te stellen doeltreffend het hoofd te bieden aan oneerlijke Koreaanse concurrentie. Steun ten belope van 14% van de contractwaarde vóór de steun kan in bepaalde omstandigheden noodzakelijk zijn;

(6) Het tijdelijke defensieve mechanisme mag niet tot concurrentievervalsing tussen werven in de Gemeenschap leiden. Steun van meer dan 6% mag alleen worden toegestaan indien deze beperkt blijft tot hetgeen strikt noodzakelijk is om een communautaire scheepswerf in staat te stellen op eerlijke voorwaarden naar een bepaald contract te dingen, en alleen indien aan de voorwaarden inzake transparantie is voldaan;

(7) Om ervoor te zorgen dat de steun beperkt is tot hetgeen strikt noodzakelijk is en dat de verstrekte informatie zo volledig mogelijk is, dienen alle scheepswerven in de Gemeenschap die in staat zijn tot de bouw van het scheepstype waarvoor een aanmelding is ontvangen, in kennis te worden gesteld van de aanmelding en in de gelegenheid te worden gesteld om hun opmerkingen over dergelijke aanmeldingen rechtstreeks aan de Commissie kenbaar te maken;

(8) Het tijdelijke defensieve mechanisme mag alleen worden toegestaan nadat de Gemeenschap de procedure ter beslechting van geschillen heeft ingeleid tegen Korea door om overleg met Korea te verzoeken overeenkomstig het Memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen van de Wereldhandelsorganisatie, en mag niet langer worden toegestaan indien deze geschillenbeslechtingsprocedure is afgesloten dan wel opgeschort omdat Korea en de Gemeenschap tot de consensus zijn gekomen dat het proces-verbaal van overeenstemming daadwerkelijk ten uitvoer is gelegd;

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

1. Op deze verordening zijn de definities van toepassing die worden opgesomd in artikel 1 van de Scheepsbouwverordening van 1998. Daarnaast zijn de volgende definities van toepassing:

a) "containerschepen": schepen gebouwd met een enkel dek en voorzien van laadruimten voor containers (al dan niet gestandaardiseerd; al dan niet met koelinstallatie), waarvan het ruim is uitgerust met geleidingen om het plaatsen van de containers te vergemakkelijken (dit kan ook het geval zijn voor de laadruimte op het dek). Schepen met vervoerscapaciteit voor zowel containers als andere vracht worden eveneens als containerschepen beschouwd indien het grootste deel van de vervoerscapaciteit bestemd is voor containers;

b) "chemicaliëntankers": schepen gebouwd met een enkel dek en voorzien van geïntegreerde en/of losstaande tanks die bestemd zijn voor het vervoer van chemische producten in vloeibare vorm. Kenmerkend voor chemicaliëntankers is dat zij tegelijkertijd verschillende stoffen kunnen vervoeren en afhandelen, en dat de tanks voorzien zijn van een bekleding waaruit de aard en het gevaarlijke karakter van de vervoerde vracht blijkt;

c) "productentankers": schepen gebouwd met een enkel dek en voorzien van geïntegreerde en/of losstaande tanks die bestemd zijn voor het vervoer van geraffineerde olieproducten in vloeibare vorm.

Artikel 2

1. Met inachtneming van de onderstaande paragrafen en in afwijking van artikel 3 van de Scheepsbouwverordening van 1998 kan rechtstreekse steun voor contracten inzake de bouw van containerschepen en producten- en chemicaliëntankers als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd indien er ook gedongen is naar het contract door een Koreaanse scheepswerf die een lagere prijs biedt.

2. Krachtens dit artikel kan steun voor scheepsbouwcontracten worden toegestaan tot een maximale steunintensiteit van 6% van de waarde van het contract vóór de steun.

3. De in lid 2 bedoelde steun kan worden verhoogd indien een lidstaat aantoont dat een hogere steunintensiteit noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat het onderhavige contract aan een communautair scheepswerf wordt verleend. Het voorgestelde steunbedrag moet beperkt zijn tot hetgeen strikt noodzakelijk is om dit doel te bereiken en mag in geen geval meer dan 14% van de waarde van het contract vóór de steun bedragen. De voorwaarden van artikel 3, lid 2, moeten in acht worden genomen.

4. Voor scheepsbouwcontracten met een contractwaarde vóór de steun van minder dan 10 miljoen EUR bedraagt het plafond de helft van de in de leden 2 en 3 bedoelde plafonds.

5. Deze verordening geldt niet voor schepen die meer dan drie jaar na de datum van ondertekening van het definitieve contract worden opgeleverd. De Commissie kan echter de termijn van drie jaar verlengen wanneer dit gerechtvaardigd is wegens het technisch ingewikkelde karakter van het betrokken scheepsbouwproject of wegens vertragingen als gevolg van onverwachte, aanzienlijke en aantoonbare verstoringen met betrekking tot het werkprogramma van een scheepswerf die te wijten zijn aan onvoorziene externe uitzonderlijke omstandigheden.

6. De Commissie oefent toezicht uit op de marktsegmenten die krachtens lid 1 in aanmerking komen voor steun ten einde duidelijke aanwijzingen te verkrijgen dat een bepaald marktsegment in de Gemeenschap rechtstreeks geschaad is door oneerlijke en ondoorzichtige concurrentievoorwaarden.

Artikel 3

1. Voor steun als bedoeld in artikel 2 gelden de bepalingen van artikel 88 van het Verdrag.

2. Iedere steun als bedoeld in artikel 2, lid 3, die al dan niet in het kader van een steunregeling wordt verleend, dient afzonderlijk te worden aangemeld en kan alleen als verenigbaar met deze verordening worden verklaard indien aan de volgende voorwaarden is voldaan:

a) Na ontvangst van een volledige aanmelding zal de Commissie onverwijld de volgende inlichtingen doorgeven aan alle lidstaten: naam en adres van de steunaanvragende scheepswerf en van de kandidaat-koper; scheepstype en grootte; en bedrag van de aangemelde steun;

b) Elke lidstaat geeft deze informatie onverwijld door aan alle scheepswerven op zijn grondgebied die in staat zijn het onderhavige scheepstype te bouwen en deelt deze werven mede dat zij binnen tien werkdagen hun opmerkingen over de aanmelding aan de Commissie kenbaar kunnen maken.

3. De Commissie verstrekt de lidstaten een standaardformulier met de in bovenstaand lid 2, onder a), bedoelde inlichtingen.

4. De Commissie geeft een beschikking overeenkomstig Verordening (EG) nr. 655/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 88 van het EG-Verdrag [5].

[5] PB L83/1 van 27 maart 1999.

Artikel 4

De verordening geldt voor definitieve contracten die vanaf de inwerkingtreding van deze verordening tot aan de vervaldatum ervan worden ondertekend met uitzondering van definitieve contracten die worden ondertekend vóór de Gemeenschap in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekend heeft gemaakt dat zij de procedure ter beslechting van geschillen heeft ingeleid tegen Korea door om overleg met Korea te verzoeken overeenkomstig het Memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen van de Wereldhandelsorganisatie en definitieve contracten die worden ondertekend een maand nadat de Commissie bekend heeft gemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen dat deze geschillenbeslechtingsprocedure is afgesloten dan wel opgeschort omdat Korea en de Gemeenschap tot de consensus zijn gekomen dat het proces-verbaal van overeenstemming daadwerkelijk ten uitvoer is gelegd.

Artikel 5

Deze verordening treedt in werking op de dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen, en loopt op 31 december 2002 af.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, op

Voor de Raad

De voorzitter