COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 13.12.1996 
COM(96) 653 def. 
JAARVERSLAG VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN HET COMITE VAN DE REGIO'S 
HET FINANCIEEL MECHANISME 
VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE 

HET FINANCIEEL MECHANISME 
Met het oog op stimulering van de economische cohesie binnen de Europese 
Economische Ruimte (EER) en de ontwikkeling in Haar regio's is op 1 januari 1994 een 
Financieel Mechanisme ingesteld ter ondersteuning van ontwikkelingsprojecten in 
Griekenland, Ierland, Noord-Ierland, Portugal en delen van Spanje (de regio's van 
doelstelling 1 als vastgesteld in 1988) (artikelen 115 en 116 en Protocol 38 van de 
EER-Overeenkomst). 
Het Financieel Mechanisme verleent gedurende de geplande vijfjarenperiode, die op 
31 december 1998 afloopt, financiële bijstand aan de begunstigde regio's. Daarbij gaat 
het om bijstand voor een bedrag van 500 miljoen ecu en renteverlagingen van 2 % op 
jaarbasis (beschikbaar voor tien jaar met een aflossingsvrije periode van twee jaar) voor 
leningen van de Europese Investeringsbank (EIB) voor in totaal 1 500 miljoen ecu. 
Voorrang wordt gegeven aan projecten waarbij in het bijzonder de nadruk wordt 
gelegd op milieu (met inbegrip van stedelijke ontwikkeling), vervoer (en de daarvoor 
bestemde infrastructuur) of opleiding en scholing. Met betrekking tot door particuliere 
ondernemingen ingediende projecten wordt bijzondere aandacht geschonken aan kleine 
en middelgrote ondernemingen. 
Het mechanisme wordt door de EIB beheerd. De EIB beoordeelt ieder project aan de 
hand van financiële, economische en technische criteria en gaat na of het verenigbaar is 
met de EU-doelstellingen, het beleid in de diverse sectoren en de milieuvoorschriften 
en-normen. 
Vervolgens legt de EIB voorstellen voor aan het door de deelnemende EVA-landen en 
de Commissie ingestelde Comité voor het Financieel Mechanisme, dat beslist over de 
verdeling van de beschikbare financiële middelen. 
Het mechanisme werd oorspronkelijk gefinancierd door de deelnemende EVA-
landen. De rol van de Commissie bestond erin een standpunt over de voorstellen te 
formuleren voordat deze door het Comité voor het Financieel Mechanisme van de 
EVA werden goedgekeurd. 
Na de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk 
Zweden tot de Europese Unie is in de artikelen 83,111 en 136 van de Akte betreffende 
de toetredingsvoorwaarden en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese 
Unie is gegrond, bepaald dat het aandeel van de drie toetredende landen in de 
financiering van het Financieel Mechanisme bedoeld in artikel 116 van de 
Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, ten laste komt van de 
algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. 
. Daardoor is de Commissie medeverantwoordelijk voor het mechanisme 
overeenkomstig artikel 205 van het Verdrag, waarin is bepaald dat de Commissi a de 
begroting uitvoert. In de mededeling van de Commissie van 30 maart 1995 (C(95)753) 
zijn de operationele aspecten van de toepassing van het Financieel Mechanisme binnen 
de Commissie geregeld 
Sinds de inwerkingtreding van de EER-Overeenkomst voor het Vorstendom 
Liechtenstein, op 1 mei 1995, neemt het Vorstendom volledig deel aan hét 
mechanisme. 
BL HET TWEEDE JAAR VERSLAG 
Het eerste jaar verslag, dat in juni 1995 door de Commissie bij de Raad werd 
ingediend, had betrekking op de werking van het mechanisme in de periode Î. 1.1994 « 
31.5.1995. 
In dit tweede jaar verslag wordt de werking van het mechanisme in de periode 
1.1.1995 - 30.6.1996 besproken. 
1. Werkzaamheden van het mechanisme tot en met 30.6.1996 
Sinds de datum van instelling van het mechanisme tot en met 30.6.1996 heeft het 
Comité voor het Financieel Mechanisme aanvragen om bijstand voor in totaal 
148,2 miljoen ecu en rentesubsidies voor leningen van in totaal 548,9 miljoen ecu 
goedgekeurd. 
GOEDGEKEURDE GOEDGE-KEURDE 
BIJSTAND LENINGEN 
Griekenland 22,6 42,9 
Ierland __2 : 
Noord-Ierland JM) -__ 
Portugal 25,5 127,7 I 
Spanje 92,1 378,3 ~~ 1 
TOTAAL 148,2 548,9 8 
Goedgekeurde schenkingen (in min ecu). 
Vervoer 
Milieu 
Onderwijs 
Andere Griekenland 
12,1 
8,3 
U 
1,1 
22,6 Ierland Noord-Ierland 
8,0 
8,0 Portugal 
25,5 
25,5 Spanje 
46,7 
45,4 
92,1 Totaal 
45,6 
55,0 
46,5 
1,1 
148,2 
Goedgekeurde leningen (in min ecu) 
Vervoer 
Milieu 
Onderwijs Griekenland 
42,9 
42,9 Ierland Noord-Ierland Portugal 
127,7 
127,7 Spanje 
164,1 
214,2 
378,3 Totaal 
334,7 
214,2 
548,9 
Werkzaamheden in 1995 
In 1995 werden de volgende bijstandsaanvragen voor in totaal 68,07 miljoen ecu 
goedgekeurd : 
De kloosters van Athos in Griekenland : Bijdrage voor restauratie en uitbreiding van 
kloostergebouwen van het Iviron-klooster (3,684 miljoen ecu) en het Simonos Petras-
klooster (0,89 miljoen ecu); ontwikkeling van een diagnosecentrum voor de analyse 
van Byzantijnse en post-Byzantijnse religieuze schilderijen en wederopbouw van twee 
binnenplaatsen van het Ormylia-klooster (1,745 miljoen ecu); stabilisering van de 
rotsfundamenten van het Stavronikita-klooster (1,833 miljoen ecu). De uitvoering van 
de projecten vormt een bijdrage aan de instandhouding van een uniek 
cultuurmonument, en zal de ontwikkeling van het toeristisch potentieel van het gebied 
en de diversificatie in de richting van een marktgeoriënteerd cultuurtoerisme mogelijk 
maken. 
Installatie voor afvalwaterbehandeling in Santorini, Griekenland: Bijdrage van 
50 000 ecu voor het uitwerken van een gewijzigd en minder kostbaar 
investeringsvoorstel. Verwacht wordt dat dit economische voordelen zal opleveren in 
de vorm van een verbetering van de milieusituatie waardoor het gebied veel 
aantrekkelijker wordt voor toeristen. 
Waterkrachtcentrale Tsivlos, Griekenland : Bijdrage van 1,071 miljoen ecu voor de 
bouw van een waterkrachtcentrale van 2,5 MW op de Peloponnesos. Het project 
draagt bij tot de ontwikkeling van een plaatselijke energiebron, waardoor Griekenland 
minder afhankelijk wordt van externe energieleveringen. 
Haven Piraeus, Griekenland : Bijdrage van 12,1 miljoen ecu voor de uitrusting van de 
Ikonion II-containerterminal. Het project draagt bij tot een verhoging van de efficiency 
in de havens, hetgeen economische voordelen oplevert voor Griekenland, dat 
momenteel voor meer dan 90% van zijn internationale handel gebruik maakt van 
zeevervoer. 
Puertos-project voor mariene bewaking, Spanje : Bijdrage van 4,7 miljoen ecu voor de 
uitbreiding van een netwerk voor maritieme bewaking in de Spaanse wateren langs de 
kusten van Asturië, Galicië, Andalusië en de Canarische Eilanden. De belangrijkste 
economische voordelen zijn: verkleining van het ongevallenrisico op de grote 
scheepvaartroutes, vermindering van het effect van olievervuiling, en verbetering van 
de bescherming van de kustgebieden om eventuele hinder voor het toerisme en voor de 
visserij te vermijden. 
Stadsvernieuwingsproject Vigo, Spanje : Bijdrage van 19,5 miljoen ecu voor de 
aanpassing van het aan de zeekust gelegen stadsgedeelte. Het project vormt de tweede 
fase van een groots opgezet programma voor stadssanering in Vigo, om de kwaliteit 
van het leven van de burgers te verbeteren en, meer in het algemeen, de stad 
aantrekkelijker te maken. 
Stadsvernieuwingsproject Gambia, Spanje : Bijdrage van 22,5 miljoen ecu voor de 
sanering van het aan de zeekust gelegen stadsgedeelte en het historische centrum. Doel 
van het project is de stedelijke en natuurlijke toeristische aspecten van de stad te 
verbeteren. 
In 1995 werden de volgende rentesubsidie-aanvragen voor een totaal leningbedrag 
van 302,4 miljoen ecu goedgekeurd : 
Wegeninfrastructuur in Galicië, Spanje : Rentesubsidie voor een lening van 
19,5 miljoen ecu voor de aanleg van twee autowegvakken en de verbetering van 
regionale-wegvakken; en tolwegen in Galicië, Spanje : rentesubsidie voor een lening 
van 32 miljoen ecu voor de aanleg van drie tolwegvakken. 
Beide projecten zullen bijdragen tot een verbetering van de verkeerssituatie in Galicië, 
een gebied dat niet over de nodige autowegeninfrastructuur beschikt. 
Herbebossing in Andalusië, Spanje : Rentesubsidie voor een lening van 32 miljoen ecu 
voor een herbebossingsproject, en in het kader daarvan voor boomkwekerijen, herstel 
van beschadigde bospercelen, aanleg en herstel van boswegen, werkzaamheden ter 
vermindering van de erosie, en verbetering van de voorzieningen voor de bestrijding 
van bosbranden. Dit project draagt duidelijk bij tot de bescherming van het milieu. 
ICO-project voor globale leningen op het gebied van het milieu, Spanje : 
Rentesubsidie voor een globale lening van 64 miljoen ecu voor de Spaanse krediet- en 
ontwikkelingsbank Institute de Credito Oficial voor de financiering van kleinschalige 
en middelgrote milieuprojecten (van de particuliere en de overheidssector) in de voor 
bijstand in aanmerking komende Spaanse regio's; en 
het BCL-project voor globale leningen op milieugebied in Spanje : rentesubsidie voor 
een globale lening van 32 miljoen ecu van de EEB aan de Spaanse Banco de Credito 
Local voor de financiering van milieuprojecten in de voor bijstand in aanmerking 
komende gebieden van Spanje. 
Beide projecten zullen bijdragen tot de bescherming van het milieu en de vermindering 
van de verontreiniging in Spanje. 
RENFE-spoorwegproject in Spanje : Rentesubsidie voor een lening van 60 miljoen ecu 
voor de gedeeltelijke financiering van investeringen in rollend materieel en op het 
gebied van de verbetering van de infrastructuur voor het pendel- en het intercity-
treinverkeer in Spanje. Het project komt ten goede aan de huidige gebruikers en zal 
ook nieuwe klanten aantrekken, hetgeen zal bijdragen aan de bestrijding van 
verkeerscongestie, en daardoor een gunstig effect zal hebben op het milieu. 
Verbetering van het wegennet en drinkwatervoorziening in Extremadura, Spanje : 
Rentesubsidie voor een lening van 20 miljoen ecu voor de financiering van 
15 watervoorzieningssystemen in de provincies Badajoz en Câceres, en 17 kleinere 
wegverbeteringsprojecten. Verwacht wordt dat de verbeteringen op het gebied van de 
watervoorzieningsinfrastructuur een gunstig effect zullen hebben op het milieu (betere 
kwaliteit van het geleverde water), terwijl de investeringen in het basiswegennetwerk 
de ontwikkelingsperspectieven voor het gebied Extremadura zouden moeten 
verruimen. 
De haven van Piraeus, Griekenland : Rentesubsidie voor een lening van 42,9 miljoen 
voor de aanleg en uitrusting van de Ikonion II-containerterminal. Dank zij het project 
zou in de haven efficiënter kunnen worden gewerkt, hetgeen economische voordelen 
oplevert voor Griekenland, waar momenteel ruim 90 % van de internationale handel 
via zeevervoer plaatsvindt. 
Werkzaamheden in 1996 (tot en met 30.6.1996) 
Er werd slechts één bijstandsaanvraag goedgekeurd, namelijk voor een bedrag van 
8 miljoen ecu ten behoeve van de havens van Ballycastle/Rathlin Island (Noord-
Ierland). In het kader van het project worden ook de ontsluiting van het gebied en de 
ontwikkeling van het toerisme in Noord-Ierland verbeterd. 
De volgende rentesubsidie-aanvragen voor een totaal leningbedrag van 
68,5 miljoen ecu werden goedgekeurd : 
ENA'project voor twee tolwegen in Galicië : Rentesubsidie voor een lening van 
32 miljoen ecu voor de aanleg en inbedrijfstelling van twee tolwegvakken in de 
provincies La Coruna en Pontevedra. Het project zal bijdragen tot een verbetering van 
de verkeerssituatie in Galicië, een gebied dat niet over een adequate 
autowegeninfrastructuur beschikt. 
Watervoorziening en bosbouw in de regio Castilla y Léon : Rentesubsidie voor een 
lening van 20 miljoen ecu als bijdrage in de financiering van een 
investeringsprogramma in watervoorzieningsinfrastructuur en bosbouw. Het project 
zal bijdragen tot een regelmatige en betrouwbare drinkwatervoorziening in de steden 
en tot ondersteuning van de economische bedrijvigheid. De bosbouwprojecten zullen 
bijdragen tot het behoud en de uitbreiding van de bossen van de regio. 
Afvalwaterbehandeling en wegen in Murcia : Rentesubsidie voor een lening van 
16,5 miljoen ecu als bijdrage in de financiering van investeringen voor 
afValwaterbehandelings- en wegeninfrastructuur. Het project draagt bij tot de 
uitbreiding en verbetering van de voorzieningen voor afvalwaterbehandeling in de regio 
Murcia volgens hedendaagse, met de EG-richtlijnen strokende normen, en voldoet aan 
de eisen in verband met de sterk milieubelastende toeristische sector. 
2. De bijdrage van de Gemeenschap 
In de Akte van toetreding (artikelen 83, 111, 136) is bepaald dat het aandeel van de 
nieuwe Lid-Staten in de financiering van het mechanisme ten laste komt van de 
algemene begroting van de Gemeenschappen. Op voorstel van de Commissie 
(COM(94)398) zijn de financiële vooruitzichten al dienovereenkomstig aangepast en is 
een nieuw hoofdstuk over structurele acties toegevoegd. De begrotingen 1995 en 1996 
bevatten een begrotingslijn met bijbehorende toelichting (B2-401). Voor ieder jaar gaat 
het om een bedrag van 108 miljoen ecu. 
Wat de effectieve betalingen betreft betekent een overname van de aandelen van de 
nieuwe Lid-Staten dat de bepalingen van artikel 4A van de 
Samenwerkingsovereenkomst tussen de EVA-landen en de EIB van 30 juni 1992, als 
gewijzigd bij het wijzigingsprotocol van 18 juni 1993, moeten worden toegepast. 
Volgens deze procedures werden op 19.12.1994 en op 20.12.1995 de bijdragen voor 
1995 en 1996 en de verdeling tussen de deelnemende EVA-landen en de Commissie 
door het Comité van het Financieel Mechanisme vastgesteld. Deze bijdragen werden 
berekend met inachtneming van het bruto nationaal produkt tegen marktprijzen, 
waarbij gegevens over de laatste drie kalenderjaren werden gebruikt en werd uitgegaan 
van een totale jaarlijkse bijdrage van de Gemeenschap en de EVA-landen van 
110 miljoen ecu. 
Derhalve bedraagt het door de Commissie uit de Gemeenschapsbegroting betaalde 
bedrag 89 793 000 in 1995 en 87 076 000 ecu in 1996. Deze bedragen liggen 
aanzienlijk lager dan de 108 miljoen ecu die ieder kalenderjaar op de 
Gemeenschapsbegroting werden opgevoerd. Het bedrag dat niet uit de communautaire 
begroting naar de rekening van de EIB is overgedragen kan niet op een later tijdstip 
worden overgedragen. 
Het saldo op de rekening van het mechanisme bij de EIB dat nog niet is gebruikt in 
verband met het trage verloop van de werkzaamheden in het kader van het 
mechanisme, brengt iedere maand rente op. Ook al zijn niet alle bijdragen gebruikt, 
toch is het belangrijk ieder jaar een redelijke bijdrage op de rekening van het 
mechanisme te houden om de toekomstige definitieve verplichtingen eind 1998 te 
kunnen nakomen. 
Aandeel in de kosten van de initiële financiering en daaropvolgende aanvulling van de 
middelen van het Financieel Mechanisme : 
üü 
pffiffiffwjijj.'ifi 1,078 
(0,98 %) 18,436 
(16,76 %) 0,187 
(0,17%) (x 1 min ecu) 
29,348 
(26,68 %) 20,526 
(18,66%) 40.425 
(36.75 %) 
Totaal: (82,09 %) 110 
|i;i'i'i*i*i*jff!i¥m*M'M"i'i' 1,111 
(1.01%) 19,063 
(17,33 %) 0,198 
(0,18%) 89,628' 
(81.48%) 110 
KKfflOMOOtaMtfflffl 1,122 
(1.02 %) 21,604 
(19,64 %) 0,198 
(0,18%) 87,076 
(79,16 %) 110 
•••iÊiWÉÜ-:-3,311 59,103 0,583 267,003 330 
3. Rekening van het mechanisme bii de EIB 
Op 31 december 1995 bedroeg het saldo op de rekening van het Financieel 
Mechanisme 212 923 519 ecu. De verrichtingen op deze rekening in 1995 kunnen 
als volgt worden samengevat : 
Saldo op 31 december 1994 113 665 937 
Creditering 
Tweede betaling in 1995 
Interest 1995 
Terugbetaling Liechtenstein2 
Debitering 
Rentesubsidie 
Betaling bijstand3 
Overdracht betaling Liechtenstein4 110000 000 
10 842 555 
405 236 
- 7 964 055 
13 789 898 
- 236 256 
Saldo op 31 december 1995 212 923 519 
De Commissie heeft geen overdracht van de terugbetaling door Liechtenstein in augustus 1995 
gevraagd. Dit bedrag is dan ook afgetrokken van de derde betaling in 1996. 
Naar aanleiding van de inwerkingtreding van de EER-Overeenkomst voor Liechtenstein op 1 mei 1995 
betaalde het Vorstendom aan Oostenrijk, Finland, IJsland, Noorwegen, Zweden en de Commissie de 
bedragen terug die zij hadden voorgeschoten om het aandeel van Liechtenstein in het mechanisme in 
1994/1995 te dekken, d.i. 405 236 ecu. 
Voor Oostenrijk, Finland, Noorwegen en Zweden werden de betrokken bedragen (in totaal 236 256 ecu) 
overgedragen, terwijl dè aandelen van de Commissie en van IJsland op de rekening van het Financieel 
Mechanisme zijn gebleven en van de derde betaling voor 1996 moeten worden afgetrokken. 
Het bedrag van de bijstand omvat de eigenlijke bijstand, verhoogd met 0,5 % voor administratiekosten van 
de EIB. 
Voor Oostenrijk, Finland, Noorwegen en Zweden werden de betrokken bedragen (236 256 ecu) 
overgedragen, terwijl het aandeel van de Commissie en van IJsland op de rekening van het Financieel 
Mechanisme is gebleven en van de derde betaling voor 1996 moet worden afgetrokken. 
Op 30 juni 1996 bedroeg het saldo op de rekening van het Financieel Mechanisme 
302 326 080 ecu. De verrichtingen op de rekening tot en met 30.6.1996 kunnen als 
volgt worden samengevat : 
Saldo op 31 december 1995 212 923 519 
Creditering 
Derde betaling 19965 
Interest tot en met 30.6.19% 
Debitering 
Rentesubsidie 
Betaling bijstand 110 000 000 
-4 183 
6 203 935 
-9 286 183 
-17 511007 
Saldo op 30 juni 1996 302 326 080 
4. Coördinatie en complementariteit met andere financiële instrumenten van de 
Europese Unie. 
In het kader van het partnerschap coördineert de Commissie de projecten in het 
kader van het Financieel Mechanisme enerzijds en de maatregelen van de 
Structuurfondsen, het Cohesiefonds, de Europese Investeringsbank en de andere 
financiële instrumenten van de Europese Unie anderzijds, en ziet zij toe op de 
onderlinge samenhang. 
In dat verband zijn over de voorschriften inzake combinatie en overlapping van 
steun in het kader van het Financieel Mechanisme met andere vormen van 
communautaire steunverlening, op 9 maart 1994 door de Commissie en de 
Europese Investeringsbank duidelijke afspraken gemaakt. 
IJsland heeft geen overdracht van de terugbetaling van Liechtenstein in 1995 gevraagd. IJsland heeft dan 
ook 4 183 ecu van zijn betaling afgetrokken. 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 653 def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 10 13 
Catalogusnummer : CB-CO-96-665-NL-C 
ISBN 92-78-13246-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg