Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeldin artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33van de Commissie

(2021/C 168/06)

Deze mededeling wordt bekendgemaaktovereenkomstig artikel 17, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 (1) van de Commissie

MEDEDELING VAN EEN STANDAARDWIJZIGING VAN EEN ENIG DOCUMENT

“RIOJA”

PDO-ES-A0117-AM08

Datum van mededeling: 15 januari 2021

BESCHRIJVING VAN EN REDENEN VOOR DE GOEDGEKEURDE WIJZIGING

1. Afbakening van de kleinere geografische eenheden (punt 4 van het productdossier en punt 1.6 van het enig document)

Deze wijziging vloeit voort uit artikel 55 van Verordening (EU) 2019/33: “Wanneer wordt verwezen naar namen van geografische eenheden die kleiner zijn dan het gebied dat aan de oorsprongsbenaming of geografische aanduiding ten grondslag ligt, geeft de aanvrager in het productdossier en het enig document een goede omschrijving van het gebied van de betrokken geografische eenheid.” Aangezien de erkenning van de kleinere eenheden door middel van een ministerieel besluit in het Spaanse staatsblad openbaar wordt gemaakt, is het precies naar die bekendmaking dat moet worden verwezen.

2. Toevoeging van een verwijzing naar specifieke etiketteringsnormen (punt 8, onder b.9, van het productdossier en punt 1.9 van het enig document)

In artikel 94, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 is bepaald dat het productdossier de toepasselijke eisen bevat die zijn vastgesteld, indien daarin door de lidstaten is voorzien, door een organisatie die de beschermde oorsprongsbenaming beheert, met dien verstande dat die eisen objectief, niet-discriminerend en verenigbaar met het Unierecht moeten zijn.

In artikel 5, onder k), van Verordening (EU) 2019/33 is vastgesteld dat het enig document specifieke verpakkings- en etiketteringsregels moet bevatten.

ENIG DOCUMENT

1. Naam van het product

Rioja

2. Type geografische aanduiding

BOB – Beschermde oorsprongsbenaming

3. Categorieën wijnbouwproducten

1. Wijn

5. Mousserende kwaliteitswijn

4. Beschrijving van de wijn(en)

Witte en roséwijnen (droog en halfdroog)

Witte wijnen: strogeel met toetsen van limoen, zuiver en glinsterend. Aroma’s: kenmerkend voor het druivenras: groen fruit, bloemen en groenten. Gemiddelde zuurgraad met een frisse sensatie.

Roséwijnen: aardbeirood met een framboostint (zalmroze in het geval van “crianza”-wijnen), glinsterend, zuiver. Geur van rood fruit en florale toetsen. Balans tussen zuurgraad en fruitigheid in de mond, met een frisse sensatie.

In beide gevallen mengen de aroma’s zich tijdens het verouderingsproces met aroma’s van eikenhout (vanilletoetsen, geroosterde, rokerige toetsen) en wordt de zuurte geïntegreerd in de geroosterde toetsen die afkomstig zijn van het hout.

* Alcoholgehalte varieert naargelang van het deelgebied en de rijping.

* Bij wijnen van meer dan een jaar oud is de vluchtigheid groter.

* Maximale hoeveelheid SO2 is 180 mg/l als het suikergehalte lager is dan 5 g/l.

* Voor niet-genoemde limieten is de geldende wetgeving van toepassing.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 10,5 Minimale totale zuurgraad 3,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) 13,3 Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter) 240

Witte en roséwijnen (halfzoet en zoet)

Witte wijnen: strogeel met toetsen van limoen, zuiver en glinsterend. Aroma’s: kenmerkend voor het druivenras: groen fruit, bloemen en groenten. Gemiddelde zuurgraad, frisse en zoete sensatie in de mond, afhankelijk van het type.

Roséwijnen: aardbeirood met een framboostint (zalmroze in het geval van “crianza”-wijnen), glinsterend, zuiver. Geur van rood fruit en florale toetsen. Balans tussen zuurgraad en fruit, frisse en zoete sensatie in de mond, afhankelijk van het type.

In beide gevallen mengen de aroma’s zich tijdens het verouderingsproces met aroma’s van eikenhout (vanilletoetsen, geroosterde, rokerige toetsen) en wordt de zuurte geïntegreerd in de geroosterde toetsen die afkomstig zijn van het hout.

* Alcoholgehalte varieert naargelang van het deelgebied en de rijping.

* Bij wijnen van meer dan een jaar oud is de vluchtigheid groter.

* Maximale hoeveelheid SO2 is 180 mg/l als het suikergehalte lager is dan 5 g/l.

* Voor niet-genoemde limieten is de geldende wetgeving van toepassing.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 10,5 Minimale totale zuurgraad 3,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) 25 Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter) 240

Rode wijnen (droog en halfdroog)

De jonge wijnen zijn paars met tinten van violet; de “crianza”-wijnen donkerrood en kersenrood; de “reserva”-wijnen kersenrood met robijnrode tinten; en de “gran reserva”-wijnen robijnrood met roodbruine tinten. Geur: intens fruitig, kenmerkend voor het druivenras, florale aroma’s, die bij “crianza”-wijnen worden aangevuld met geroosterde toetsen die afkomstig zijn van het hout. De “reserva”- en “gran reserva”-wijnen zijn complexer, met kruidige aroma’s. Smaak: smaakvol, goede balans zuurte / alcoholgehalte / tanninegehalte. Met de veroudering worden de wijnen zachter op de tong en krijgen ze een lange afdronk.

* Alcoholgehalte varieert naargelang van de deelgebieden en de rijping.

* Gehalte aan vluchtige zuren: droge wijnen van meer dan een jaar oud: tot en met 10 % vol maximaal 1 g/l en voor iedere graad boven 10 % vol 0,06 g/l.

*SO2: ten hoogste 140 mg/l als het suikergehalte lager is dan 5 g/l.

* Voor niet-genoemde limieten is de geldende wetgeving van toepassing.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 11,5 Minimale totale zuurgraad 3,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) 13,3 Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter) 180

Mousserende kwaliteitswijnen (wit of rosé)

Wanneer de wijnen worden geserveerd voor consumptie, vormen zich permanent fijne kooldioxidebelletjes.

De mousserende kwaliteitswijn, evenals de cuvee na de eerste gisting, is zuiver, zonder zwevende deeltjes en heeft een gele of roze kleur.

Geur: fris en fruitig, complex (vooral bij de “reserva” en de “gran añada”) als gevolg van de aanwezigheid van resten van de gist tijdens de tweede gisting, vrij van gebreken, met name gebreken door oxidatie- en/of reductieprocessen.

* Voor niet-genoemde limieten is de geldende wetgeving van toepassing.

* Maximaal effectief alcoholgehalte: 13% vol.

Algemene analytische kenmerken Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) 11 Minimale totale zuurgraad 5,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) 10,83 Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter) 140

5. Wijnbereidingsprocedés

a. Specifieke oenologische procedés

Teeltwijze

De productie van wijngaarden wordt geacht te beginnen in de vierde vegetatiecyclus (of eerder, mits daar toestemming voor is).

Dichtheid: min. 2 850 - max. 10 000 wijnstokken/ha

Snoeiwijzen/geleidesystemen: gobeletsnoeien en varianten daarop, dubbele cordon, Guyot, enkele cordon, dubbele Guyot (enkel voor chardonnay, sauvignon blanc, verdejo, maturana blanca, tempranillo blanco en turruntés).

Maximaal draagvermogen: 12 ogen/wijnstok; 16 voor genoemde witte druivenrassen en 14 voor grenache. Uitzonderingen zijn mogelijk.

Irrigatie: toegestaan. Tussen 15 augustus en de oogst mag uitsluitend met behulp van gelokaliseerde systemen worden geïrrigeerd en moet 24 uur van tevoren een schriftelijke kennisgeving worden ingediend. Besproeiing na toestemming. Andere methoden zijn verboden.

Voor mousserende kwaliteitswijnen moeten de druiven met de hand worden geoogst (mechanisch oogsten is verboden).

Specifiek oenologisch procedé

Verhouding druivenrassen per soort wijn:

ROOD: minimaal 95 % blauwe rassen indien de druiven ontsteeld zijn en 85 % indien de druiven heel zijn.

WIT: 100 % witte druiven.

ROSÉ: minimaal 25 % blauwe druiven.

MOUSSERENDE KWALITEITSWIJNEN (WIT EN ROSÉ): witte en/of blauwe druiven. Roséwijnen moeten ten minste 25 % blauwe druiven bevatten.

Indien druiven van beide kleuren worden gemengd, moet dat na de levering gebeuren.

Kenmerken van de druiven: gezonde druiven met een minimaal alcoholgehalte van 11 % vol voor rode wijnen, 10,5 % vol voor witte wijnen en 9,5 % vol voor mousserende kwaliteitswijnen.

Maximale verwerkingsopbrengst:

— 70 liter/100 kg oogst voor wijnen. Dit kan in uitzonderlijke gevallen binnen bepaalde grenzen variëren.

— 62 liter/100 kg oogst voor mousserende kwaliteitswijnen. Dit kan in uitzonderlijke gevallen binnen bepaalde grenzen variëren.

— 65 liter/100 kg oogst voor wijnen met de kwalificatie “viñedo singular”. Geen variatie toegestaan.

Beperking met betrekking tot de vinificatie

Verboden:

— gebruik van hoeveelheden most of wijn die middels ontoereikende persing zijn verkregen, in beschermde wijnen;

— continupers, kneuzer met centrifugale werking, voorverhitting van druiven of verhitting van most of wijn met de draf om de extractie van kleurstof te forceren;

— gebruik van eikenhout bij de productie, veroudering en opslag;

— vermengen van verschillende soorten wijn om wijn te verkrijgen die verschilt van de gemengde wijnen.

Specifieke voorwaarden voor de wijnbereiding:

— gisting op vat: alleen voor witte en roséwijnen, die ten minste een maand in het vat moeten blijven;

— maceratie met kooldioxide: bij de productie van rode wijnen is ten hoogste 5 % witte druiven toegestaan voor afgeriste druiven en 15 % voor hele druiven;

— mousserende kwaliteitswijn: middels de traditionele methode. Ten minste 15 aaneengesloten maanden tussen tirage en degorgeren, in dezelfde fles. Het gehele productieproces, met inbegrip van etikettering, bij dezelfde wijnmakerij. Bij de tweede gisting mag het effectief alcoholgehalte met niet meer dan 1,5 % vol stijgen. De dosagelikeur mag het effectief alcoholgehalte met niet meer dan 0,5 % vol verhogen. Na het degorgeren is overheveling zonder filtratie naar glazen flessen met een capaciteit van minder dan 0,75 l of ten minste 3 l toegestaan. Aanzuring en ontkleuring zijn verboden.

b. Maximumopbrengsten

Blauwe druivenrassen:

6 500 kg druiven per hectare

Blauwe druivenrassen:

45,5 hectoliter per hectare

Witte druivenrassen:

9 000 kg druiven per hectare

Witte druivenrassen:

63 hectoliter per hectare

Blauwe druiven bestemd voor “viñedo singular”:

5 000 kg druiven per hectare

Blauwe druiven bestemd voor “viñedo singular”:

32,5 hectoliter per hectare

Witte druiven bestemd voor “viñedo singular”:

6 922 kg druiven per hectare

Witte druiven bestemd voor “viñedo singular”:

44,99 hectoliter per hectare

6. Afgebakend geografisch gebied

RIOJA ALTA

Autonome gemeenschap La Rioja

Ábalos

Alesanco

Alesón

Anguciana

Arenzana de Abajo

Arenzana de Arriba

Azofra

Badarán

Bañares

Baños de Río Tobía

Baños de Rioja

Berceo

Bezares

Bobadilla

Briñas

Briones

Camprovín

Canillas

Cañas

Cárdenas

Casalarreina

Castañares de Rioja

Cellórigo

Cenicero

Cidamón

Cihuri

Cirueña

Cordovín

Cuzcurrita de Río Tirón

Daroca de Rioja

Entrena

Estollo

Foncea

Fonzaleche

Fuenmayor

Galbárruli

Gimileo

Haro

Hervías

Herramélluri

Hormilla

Hormilleja

Hornos de Moncalvillo

Huércanos

Lardero

Leiva

Logroño

Manjarrés

Matute

Medrano

Nájera

Navarrete

Ochánduri

Ollauri

Rodezno

Sajazarra

San Asensio

San Millán de Yécora

San Torcuato

San Vicente de la Sonsierra

Santa Coloma

Sojuela

Sorzano

Sotés

Tirgo

Tormantos

Torrecilla sobre Alesanco

Torremontalbo

Treviana

Tricio

Uruñuela

Ventosa

Villalba de Rioja

Villar de Torre

Villarejo

Zarratón

Provincie Burgos (Miranda de Ebro): El Ternero (enclave)

RIOJA ORIENTAL

Autonome gemeenschap La Rioja

Agoncillo

Aguilar del Río Alhama

Albelda

Alberite

Alcanadre

Aldeanueva de Ebro

Alfaro

Arnedillo

Arnedo

Arrúbal

Ausejo

Autol

Bergasa

Bergasilla

Calahorra

Cervera del Río Alhama

Clavijo

Corera

Cornago

El Redal

El Villar de Arnedo

Galilea

Grávalos

Herce

Igea

Lagunilla de Jubera

Leza del Río Leza

Molinos de Ocón

Murillo de Río Leza

Muro de Aguas

Nalda

Ocón (La Villa)

Pradejón

Préjano

Quel

Ribafrecha

Rincón de Soto

Santa Engracia de Jubera (noordelijk deel)

Santa Eulalia Bajera

Tudelilla

Villamediana de Iregua

Villarroya

Autonome gemeenschap Navarra

Andosilla

Aras

Azagra

Bargota

Mendavia

San Adrián

Sartaguda

Viana

RIOJA ALAVESA

Provincie Álava

Baños de Ebro

Barriobusto

Cripán

Elciego

Elvillar de Álava

Labastida

Labraza

Laguardia

Lanciego

Lapuebla de La barca

Leza

Moreda de Álava

Navaridas

Oyón

Salinillas de Buradón

Samaniego

Villabuena de Álava

Yécora

Wijngaarden die zich in de gemeente Lodosa op de rechteroever van de Ebro bevinden en die per 29 april 1991 in het wijngaardregister van het regelgevingscomité zijn opgenomen, blijven geregistreerd zolang ze blijven bestaan.

Eventuele wijzigingen van de grenzen van de gemeenten in het productiegebied leiden niet tot schrapping van de geregistreerde wijngaarden in het register.

Tot het productiegebied behoren kleinere geografische entiteiten die worden aangeduid als “viñedo singular”. Deze zijn kleiner dan een gemeente en kunnen bestaan uit een enkel kadastraal perceel of uit verschillende percelen en omvatten een wijngaard van minstens 35 jaar oud.

De erkende “viñedos singulares” worden afgebakend in de bijlage bij Besluit APA/816/2019 van 28 juni 2019 (Spaans staatsblad 181 van 30 juli 2019) (https://www.boe.es/boe/dias/2019/07/30/pdfs/BOE-A-2019-11186.pdf) en in de bijlage bij Besluit APA/780/2020 van 3 augustus 2020 (BOE 214 van 8 augustus 2020) (https://www.boe.es/boe/dias/2020/08/08/pdfs/BOE-A-2020-9446.pdf).

7. Voornaamste wijndruivenras(sen)

ALARIJE - MALVASÍA RIOJANA

ALBILLO MAYOR - TURRUNTÉS

CHARDONNAY

GARNACHA BLANCA

GARNACHA TINTA

GRACIANO

MACABEO - VIURA

MATURANA BLANCA

MATURANA TINTA

MAZUELA

SAUVIGNON BLANC

TEMPRANILLO

TEMPRANILLO BLANCO

VERDEJO

8. Beschrijving van het (de) verband(en)

“WIJN”

De wijnen die zijn gemaakt van druiven uit Rioja Alta, worden gekenmerkt door de bijzondere invloed van het Atlantische klimaat, die resulteert in een gemiddeld alcoholgehalte, een krachtige body en een hoge zuurgraad. Bijgevolg zijn deze wijnen geschikt voor rijping in het vat. In dit gebied zijn er tijdens de groeicyclus minder uren daglicht dan in het zuidelijker gelegen gebied dat onder de oorsprongsbenaming valt. Ook valt er meer regen, wat rechtstreeks van invloed is op de zuurgraad. In combinatie met de bescherming die wordt geboden door de Sierra de Cantabria, versterken deze factoren de beschreven kenmerken van de wijnen (ook in assemblages met wijnen uit andere gebieden). De wijnen uit het gebied Rioja Alavesa hebben door de combinatie van een Atlantisch en een mediterraan klimaat een ietwat hoger gemiddeld alcoholgehalte dan de bovengenoemde wijnen. Ook hebben ze een lagere zuurgraad en zijn ze veelzijdiger, in die zin dat ze onmiddellijk gedronken kunnen worden, maar ook geschikt zijn voor veroudering. De bescherming die wordt geboden door de Sierra de Cantabria in het noorden is hier van nog groter belang. Het aantal uren daglicht is vergelijkbaar met dat in Rioja Alta, maar het regent minder. Door de veelzijdigheid ervan zijn de wijnen ook bij uitstek geschikt voor de productie van assemblagewijnen. Het zuidelijkste gebied, Rioja Oriental, kent een uitgesproken mediterraan klimaat met minder regenval en over het algemeen meer uren zonneschijn. De wijnen hier hebben een hoger alcoholgehalte en een sterker aroma en zijn uitstekend geschikt om te worden gemengd en er “crianza”-wijnen van te maken, maar kunnen ook jong worden gedronken.

Op grond van een bodemanalyse blijken er drie belangrijke bodemsoorten aanwezig te zijn. Ten eerste zijn er mergelbodems in het meest noordelijke deel van het gebied waarop de oorsprongsbenaming betrekking heeft. Deze vormen de basis voor de “crianza”-wijnen en bevinden zich in het grensgebied tussen Rioja Alavesa en Rioja Alta. Verder zijn er in dat laatstgenoemde gebied en in Rioja Oriental ook alluviale en ijzerrijke kleibodems, die wijnen voortbrengen met minder body dan de eerdergenoemde wijnen.

Economisch gezien is wijn goed voor 20 % van het bbp van de regio. Gezien de eeuwenoude wijnbouwpraktijk en het cruciale belang van wijn in deze regio is duurzaamheid een essentiële factor. Er wordt dan ook optimaal profijt getrokken van de beschreven natuurlijke omstandigheden. In het bijzonder heeft de specialisatie op het gebied van rijping van wijnen geleid tot een van de hoogste concentraties eikenhouten vaten ter wereld.

“MOUSSERENDE KWALITEITSWIJN”

Rioja staat voornamelijk bekend om de productie van niet-mousserende wijnen, maar een aantal wijnmakerijen produceert al sinds het midden van de negentiende eeuw ook mousserende kwaliteitswijnen op traditionele wijze, zodat zij over de nodige kennis en ervaring beschikken.

Frisheid en zuurgraad zijn twee cruciale elementen bij de productie van mousserende kwaliteitswijnen. Het BOB-gebied kent relatief lage temperaturen volgens de Winklerindex, met als gevolg korte groeicycli, die op hun beurt resulteren in de juiste fenolische rijpheid zonder dat een hoog alcoholgehalte wordt bereikt. Deze elementen vormen een ideale uitgangssituatie voor de productie van deze wijnen.

9. Andere essentiële voorwaarden (verpakking, etikettering, andere vereisten)

Rechtskader:

nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde:

verpakking in het afgebakende geografische gebied

Beschrijving van de voorwaarde:

Wijnen met de erkende oorsprongsbenaming “Rioja” mogen uitsluitend worden gebotteld in wijnmakerijen die geregistreerd staan bij het regelgevingscomité. Anders mag deze benaming niet voor de wijn worden gebruikt.

Deze vereiste is ingevoerd omdat de kwaliteit van de uiteindelijk aan de consument aangeboden wijn moeilijker te waarborgen is wanneer de wijn buiten het productiegebied wordt vervoerd en gebotteld dan wanneer dit binnen het gebied gebeurt. Deze vereiste moet de uitstekende reputatie van “Rioja”-wijn beschermen door de controle op de bijzondere kenmerken en kwaliteit ervan aan te scherpen. Op deze wijze wordt de erkende oorsprongsbenaming beschermd, wat alle betrokken producenten tot voordeel strekt. Dit besluit is bevestigd door een arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 16 mei 2000.

Rechtskader:

nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde:

aanvullende bepalingen betreffende etikettering

Beschrijving van de voorwaarde:

De naam “RIOJA” moet duidelijk zichtbaar zijn, en direct daaronder moeten de volgende elementen staan: de vermelding

“Denominación de Origen Calificada”; het zegel van het regelgevingscomité; het handelsmerk en de naam of bedrijfsnaam van een geregistreerde wijnmakerij of een handelsnaam.

De termen “vat” en “hout” mogen niet worden gebruikt in de promotie en op het etiket van wijnen indien het rijpingsproces niet is voltooid.

Het is toegestaan om de naam van een gebied of gemeente te gebruiken wanneer de druif daarvandaan komt en de wijn daar wordt geproduceerd, rijpt (indien van toepassing) en wordt gebotteld. Maximaal 15 % van de voor het maken van de wijn gebruikte druiven mag echter afkomstig zijn van geregistreerde wijngaarden in gemeenten die grenzen aan het gebied of de gemeente waar de exploitant is gevestigd. Ook moet bewijs worden geleverd dat deze 15 % van de druiven exclusief beschikbaar is voor een periode van ten minste tien aaneengesloten jaren.

Bij mousserende kwaliteitswijnen moet de uitdrukking “Método Tradicional” [traditionele methode] direct onder het suikergehalte worden geplaatst, in letters die niet groter zijn dan die van de naam “Rioja”.

Op het etiket met de verplichte informatie mag de lettergrootte van de tekst “Método Tradicional” niet kleiner zijn dan 0,3 cm.

De uitdrukking “viñedo singular” moet direct onder de als handelsmerk geregistreerde naam van de wijngaard in kwestie worden vermeld, in letters die niet groter, vetter of intenser van kleur mogen zijn dan die van de naam “Rioja”.

Rechtskader:

nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde:

aanvullende bepalingen betreffende etikettering

Beschrijving van de voorwaarde:

Onverminderd het bovenstaande zijn de minimumeisen inzake etikettering die worden vastgesteld overeenkomstig artikel 17, onder h), punt 4, van wet 6/2015 van 12 mei 2015 inzake beschermde oorsprongsbenamingen en geografische aanduidingen (waarvan de territoriale reikwijdte zich uitstrekt over meer dan een van Spanjes autonome gemeenschappen), bindend.

Link naar het productdossier

https://www.mapa.gob.es/es/alimentacion/temas/calidad-diferenciada/pliegodecondicionesdocarioja5denoviembrede2020_tcm30-552276.pdf

(1) PB L 9 van 11.1.2019, blz. 2.