NL Publicatieblad van de Europese Unie C 264/12

Eindverslag van de Raadadviseur-auditeur in de zaken COMP/34.579 MasterCard, COMP/36.518 EuroCommerce, COMP/38.580 Commercial Cards; samen „MasterCard”

(Opgesteld overeenkomstig de artikelen 15 en 16 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures — PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21)

2009/C 264/05

De ontwerpbeschikking in deze zaak geeft aanleiding tot de volgende opmerkingen:

Deze zaak is het resultaat van onderzoeken uit hoofde van artikel 81 van het EG-Verdrag. De oorsprong ligt in een aanmelding van de rechtsvoorgangers van MasterCard Europe SPRL (COMP/34.579), een klacht die in 1997 door EuroCommerce bij de Commissie was ingediend (COMP/36.518) en een onderzoek ambtshalve naar de zogenoemde multilaterale afwikkelingsvergoedingen (MIF's) voor de commerciële kaarten van VISA en MasterCard (COMP/38.580), dat op 22 november 2002 werd ingeleid.

Mededeling van punten van bezwaar en antwoordtermijn

De eerste mededeling van punten van bezwaar in deze zaak werd op 24 september 2003 aan MasterCard Europe S.p.r.l., MasterCard Incorporated en MasterCard International Incorporated (hierna: „MasterCard”) (1) gezonden, nadat MasterCard de Commissie op 25 juli 2003 in kennis had gesteld van haar voornemen de procedure van artikel 232 van het EG-Verdrag in te leiden tenzij de Commissie een formeel standpunt innam ten aanzien van de afwikkelingsvergoedingen van MasterCard binnen de EER. In die fase antwoordden de partijen op 5 januari 2004 schriftelijk op de mededeling van punten van bezwaar en verzochten zij niet om een mondelinge hoorzitting. In de loop van de procedure liet ik op 23 oktober 2003 VISA International toe als derde partij met voldoende belang om te worden gehoord in de zin van artikel 9 of Verordening (EG) nr. 2842/98 van de Commissie betreffende het horen van belanghebbenden en derden in bepaalde procedures.

Aanvullende mededeling van punten van bezwaar en antwoordtermijn

Op 21 juni 2006 zond de Commissie een aanvullende mededeling van punten van bezwaar aan MasterCard Europe, waarin zij wederom de netwerkregels en besluiten van de vereniging inzake de afwikkelingsvergoedingen binnen Europa ter sprake bracht. Deze mededeling vormde een aanvulling op de eerdere mededeling van punten van bezwaar van 24 september 2003 met een meer diepgaande analyse van het mededingingsbeperkende effect van de afwikkelingsvergoedingen van MasterCard binnen de EER.

Hiermee werd vooral beoogd de analyse van de Commissie te presenteren van de resultaten van haar gedetailleerde empirische onderzoek van de multilaterale afwikkelingsvergoedingen van MasterCard binnen de EER en de verplichting om alle kaarten te honoreren (Honour all cards rule) (2) sinds 24 september 2003 en een beroep te doen op MasterCard om de MIF's af te schaffen en de werkingssfeer van de „Honour all cards rule” te beperken.

MasterCard beantwoordde de mededeling van punten van bezwaar op tijd, vóór 15 oktober 2006.

Toegang tot het dossier

Nadat de aanvullende mededeling van punten van bezwaar was uitgebracht, oefende MasterCard op 3 en 4 juli 2006 haar recht op toegang tot het dossier uit door de documenten op papier te kopiëren. Op 22 augustus 2006 kreeg MasterCard wederom toegang tot het dossier op verzoek van haar juridisch adviseurs, die op 3 en 4 juli enkele delen niet hadden gekopieerd.

MasterCard hield, tot de hoorzitting en ook tijdens deze, staande dat de Commissie niet onmiddellijk volledige toegang tot het dossier had verleend. Hoewel de briefwisseling van MasterCard met het caseteam soms ook als kopie aan mij werd gezonden, heeft MasterCard nooit rechtstreeks een verzoek om stappen betreffende problemen in verband met toegang tot het dossier aan de raadadviseur-auditeur gericht, hoewel de onderneming voldoende gelegenheid heeft gehad dit te doen.

Toelating van derden

Voor de hoorzitting zijn er vele verzoeken van derden ontvangen om tot de procedure te worden toegelaten.

Behalve VISA heb ik 14 entiteiten toegelaten als derden met een voldoende belang om te worden gehoord in de zin van artikel 13, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004: de Royal Bank of Scotland, Airplus, drie Spaanse betaalkaartsystemen (Servired S., Sistema 4B SA, Euro 6000 SA), het British Retail Consortium (BRT), een Belgische keten van detailhandelaren (Kappé International BV), British Petrolium (BP), de European Retail Roundtable (ERRT), Hotels, Restaurants and Cafés in Europe (HOTREC), een Oostenrijkse vereniging van hotels (ÖHV), de Internationale Luchtvervoersvereniging (IATA), Royal AHOLD, IKEA.

VISA, Airplus, ÖHV, HOTREC, IATA en de Royal Bank of Scotland dienden schriftelijke opmerkingen in.

Hoorzitting

De hoorzitting werd op 14 en 15 november 2006 gehouden en werd bijgewoond door MasterCard, de klager (EuroCommerce) en negen belanghebbenden.

Zes maanden na de hoorzitting, op 24 mei 2007, ontving ik een brief van MasterCard over de „ogenschijnlijk late en selectieve verzending” van het antwoord van MasterCard op de aanvullende mededeling van punten van bezwaar aan de vertegenwoordigers van de lidstaten voor de hoorzitting.

MasterCard wees erop dat haar antwoord op de aanvullende mededeling van punten van bezwaar op 15 oktober 2006 was verzonden, terwijl de Commissie het antwoord pas op vrijdag 10 november 2006, slechts enkele dagen vóór de hoorzitting, aan de autoriteiten van de lidstaten heeft doorgezonden. Volgens MasterCard hadden de vertegenwoordigers van de lidstaten door het late doorzenden niet de gelegenheid om vóór de hoorzitting een volledig inzicht te krijgen in de argumenten van MasterCard, hetgeen volgens MasterCard een inbreuk vormt op haar legitieme verwachtingen en recht om te worden gehoord.

Uitgaande van het beginsel dat samenwerking door de Commissie met de autoriteiten van de lidstaten a priori een strikt interne kwestie is, heb ik MasterCard niettemin laten weten dat geen enkele nationale autoriteit destijds of later heeft geklaagd dat zij geen volledige informatie hadden ontvangen. De vertegenwoordigers van de lidstaten hebben de hoorzitting bijgewoond en kregen de gelegenheid vragen te stellen. Niets wees erop dat er inbreuk is gemaakt op de verplichting van de Commissie om ervoor te zorgen dat het Raadgevend Comité dat voor de vaststelling van de eindbeschikking bijeenkomt, zijn advies over de zaak met kennis van alle feiten kan uitbrengen.

Naar mijn mening zijn de procedurele rechten van MasterCard in deze context, en met name het recht om door de Commissie te worden gehoord, niet geschonden.

Letter of facts

Op 23 maart 2007 zond de Commissie MasterCard een letter of facts waarin MasterCard toegang werd verleend tot documenten die waren verzameld sedert MasterCard in juli en augustus 2006 toegang tot het dossier had gehad en waarin mogelijke conclusies worden genoemd die de Commissie voornemens was in een beschikking uit de nieuwe feiten te trekken.

MasterCard schreef mij op 17 april 2007 en betoogde in die brief dat de Commissie in plaats van een letter of facts een nieuwe aanvullende mededeling van punten van bezwaar aan haar had moeten richten en hield staande dat de letter of facts nieuwe juridische argumenten en belangrijke feiten bevatte die niet in de aanvullende mededeling van punten van bezwaar van 20 juni 2006 waren genoemd. Ik antwoordde MasterCard op 4 mei 2007 dat de letter of facts weliswaar de gegevens aanvulde die eerder door de Commissie waren bijeengebracht over het feit dat MasterCard als een vereniging van ondernemingen moet worden aangemerkt, en een diepgaande evaluatie bevatte van de juridische gevolgen van de beursintroductie, maar mijns inziens de bewijzen voor de betwiste inbreuk niet in belangrijke mate veranderde.

MasterCard antwoordde op 16 en 22 mei 2007 op de letter of facts.

Vertrouwelijke informatie

Op 2 mei 2007 ontving ik een brief van de juridisch adviseurs van MasterCard, waarin zij advies vroegen over kwesties in verband met de bekendmaking van vertrouwelijke informatie en zakengeheimen.

Bij onderzoek bleek dat de Commissie bepaalde specifieke gegevens had bekendgemaakt die, in combinatie met andere elementen in het dossier en met informatie waarover MasterCard potentieel zelf beschikte, een duidelijk risico deden ontstaan dat vertrouwelijke informatie, die in antwoord op een verzoek om informatie door derden is verstrekt, in theorie door MasterCard kan worden benut.

Bij brief van 10 mei 2007 verzochten de diensten van de Commissie zowel aan MasterCard als aan haar juridisch adviseurs de nodige stappen te ondernemen om de situatie te verhelpen. De partijen die informatie hebben verschaft zijn hiervan op 30 november 2007 door Directoraat-generaal Concurrentie op de hoogte gebracht.

De ontwerp-beschikking

De ontwerp-beschikking gaat enkel in op bezwaren ten aanzien waarvan de partijen de gelegenheid hebben gekregen hun opmerkingen kenbaar te maken.

Ik ben van oordeel dat het recht van de partijen om te worden gehoord in deze zaak is gerespecteerd.

Brussel, 14 december 2007. Karen WILLIAMS

(1) Zie, voor een gedetailleerde beschrijving van de ondernemingsstructuur van MasterCard, voor en na de beursintroductie van mei 2006, de punten 40 tot en met 99 van de beschikking.

(2) Zie voor de werking van de verplichting alle kaarten te honoreren punt 195 van de beschikking.