ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (85) 258 
 
 
 
Vol. 1985/0 116 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COMC85) 258 def.  
Brussel, 29 Mei 1985
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD
inzake de invoering van een communautair systeem tot  
reglementering van de boekenprijs
C0MC85) 258 def.

COMMISSIE 
VAN DE
EUROPESE GEMEENSCHAPPENCOM(85)258 def.
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD  
INZAKE DE INVOERING VAN EEN COMMUNAUTAIR SYSTEEM TOT  
REGLEMENTERING VAN DE BOEKENPRIJS
1. In verschillende politieke milieus zijn standpunten ten beste gegeven  
die pleiten voor de invoering van maatregelen tot reglementering van de  
boekenprijzen ter wille van de bevordering van de cultuur.
Zo heeft het Europese Parlement op 13 februari 1981 een resolutie  
aangenomen inzake de vaste boekenprijzen (1). Hierin wordt de Commissie met  
name verzocht "de noodzakelijke voorstellen uit te werken met betrekking
tot de boekenprijzen _ ten einde erop toe te zien dat de Gemeenschap op
he
t gebied van het boek een beleid volgt dat overeenstemt met de bijzondere  
rol van dit instrument voor onderwijs en cultuur". Hier kan eveneens worden  
gewezen op Aanbeveling nr. 930 van de Parlementaire Vergadering van de Raad  
van Europa (2) volgens welke een systeem van verplichte boekenprijzen het beste  
middel is om te garanderen dat op de markt een grote hoeveelheid boeken wordt  
aangeboden en dat aldaar vele verkooppunten aanwezig zijn.
Ook de Raad, bijeen in het kader van de ministers die bevoegd zijn voor  
Culturele Zaken, heeft zich herhaaldelijk moeten bezighouden met problemen  
in verband met het beleid ten aanzien van het boek. Eén van de belangrijkste  
onderdelen van dit beleid is uiteraard de boekenprijs. In dit verband  
hebben de ministers tijdens hun bijeenkomst van 22 november 1984 "hun belang­
stelling uitgesproken (...) inzake de mogelijkheid om een prijsregeling in te  
stellen, waarbij onder meer een uniforme prijs voor boeken zou kunnen worden  
bepaald".
(1) PBEG nr. C 50 van 9.3.1981, blz. 103
(2) Zie het verslag over de boekenprijs van de heer Voogd, Parlementaire  
Vergadering van de Raad van Europa, Doe. 4786, 33e vergadering, 1.10.1981.

-  2 -
Het door het Hof van Justitie op 10 januari 1985 gewezen arrest in de  
zaak 229/83 (Association des centres distributeurs Edouard Leclerc) inzake  
de Franse reglementering van de boekenprijs, heeft deze kwestie opnieuw  
actueel gemaakt.
De Commissie heeft haarzijds in haar werkprogramma voor 1985 de in­
voering opgenomen van een prijsreglementering in de boekensector in de  
Gemeenschap.
2. Bij boeken doet zich een specifiek probleem voor omdat boeken tweeërlei  
karakter dragen. Het boek is namelijk
- een industrieprodukt en dus als zodanig het voorwerp van een economische  
activiteit,
- en tevens een cultuurprodukt :  instrument en drager van de letterkunde,  
van beschouwing en onderzoek, waardoor het boek behoort tot het culturele  
erfgoed van Europa en van belang is voor de ontwikkeling en de culturele  
identiteit van Europa, zodat de produktie en de verspreiding van boeken  
moeten worden bevorderd met het oog op een grotere uitwisseling van ideeën  
en ontplooiing van talenten
Uit deze gezichtshoek moeten de moeilijkheden in verband met de specifieke  
structuur van uitgave en distributie van boeken worden gezien, waarbij rekening  
moet worden gehouden met de verschillende daarbij betrokken belangen :
- belangen van de auteurs :  zij moeten redelijke kansen hebben om een uitgever  
voor hun werken te vinden. Zij die van hun pen willen leven, moeten uit  
hun scheppende activiteit passende inkomsten kunnen verwachten. Aan deze  
eisen kan uiteraard slechts worden voldaan indien een levensvatbaar systeem  
van uitgave en verspreiding van boeken kan worden behouden;
- belang van de uitgever :  de culturele vitaliteit wordt onder meer bepaald  
door de hoeveelheid en de verscheidenheid van werken die de uitgevers kunnen  
publiceren. Vele boeken, met name werken van letterkunde en boeken op het  
terrein van menswetenschappen of wetenschappelijke en technische boeken,  
worden langzaam of moeilijk verkocht. Meer dan op andere gebieden is het de  
vraag of de verkoop een succes wordt;

- 3 -
De uitgever zou compensatie moeten kunnen krijgen voor de  
risico's bij de uitgave van werken die waarschijnlijk minder  
goed gaan,, door voldoende winsten bij de verkoop van goed­
lopende boeken;
belang van de boekhandelaars :  de verspreiding van het boek  
is in elk land van de Gemeenschap afhankelijk van een net van  
goede boekhandels die als enige aan het publiek de verscheiden­
heid en de rijkdom kunnen bieden van de door de uitgeverijen  
voortgebrachte produktie doordat zij permanent een hoeveelheid  
boeken in voorraad hebben, omdat zij van advies kunnen dienen  
en omdat zij bibliografisch onderzoekwerk doen. Indien de lezer  
in staat wordt gesteld om gemakkelijk toegang tot het beschik­
bare assortiment te vinden, betekent dit ook dat hij zijn rol  
krijgt toebedeeld bij het succes dat de boeken hebben en dat  
niet wordt teruggevallen op enkele "toppers" die het al dan  
niet moeten maken. Ook de boekhandel is echter aan beperkingen  
gebonden; de boekhandel moet een zekere inkomensgarantie hebben.  
De boekhandel zou gevaar kunnen lopen door agressieve handels­
praktijken van enkele distributiepunten die een selectief beleid  
volgen ten aanzien van het soort boeken of de titels die zij te  
koop aanbieden;
belang van het publiek :  deze belangen hangen nauw samen met de  
aanwezigheid van een goed distributienet :  voor de potentiële  
Lezer is het van belang dat hij gemakkelijk en tegen redelijke  
prijzen kan beschikken over alle boeken die hij wenst te kopen.

- 4 -
3. Deze perikelen rond boeken worden thans uitsluitend op nationaal vlak  
opgelost. In de bijlage wordt een schematisch overzicht gegeven van de rege­
lingen die in de verschillende Lid-Staten gelden. Op grond daarvan kan het  
volgende worden geconstateerd :
- het specifieke karakter van het boek en de doeleinden van economische  
politiek en cultuurpolitiek, hierboven geschetst, worden in brede kring  
aanvaard. In de meeste Lid-Staten is op grond daarvan voorzien in een  
bepaalde ordening ten aanzien van de boekenprijzen;
- de vorm die aan deze ordening is gegeven verschilt echter, waar zij be­
staat, zeer sterk per Lid-Staat :
in één Lid-Staat, Frankrijk, is deze ordening in de wet vastgelegd. In de  
andere Lid-Staten geldt zij op grond van overeenkomsten tussen de uitgevers  
en de andere belanghebbenden;
In één Lid-Staat is de ordening verplichtend voor de uitgevers in deze zin  
dat zij gehouden zijn een boekenverkoopprijs voor de boekhandel vast te  
stellen ten aanzien van alle boeken die zij uitgeven. In andere Lid-Staten  
is deze regeling slechts facultatief. De uitgevers kunnen, al naar zij zulks  
wensen al dan niet een verplichte prijs opleggen;
Tenslotte moet worden erkend dat de omstandigheid dat in de Gemeenschap de  
boekenmarkt op zuiver nationaal vlak is geregeld, aanzienlijke bezwaren  
meebrengtf
De uiteenlopende regelingen in de verschillende Lid-Staten kunnen er de  
oorzaak van zijn dat de in andere Lid-Staten op het gebied van de prijzen  
geldende ordening onvoldoende wordt nageleefd, gezien de mogelijkheden  
van invoer en wederinvoer;
De Lid-Staten of de ondernemingen die dit tekort zouden willen opvangen  
door individuele maatregelen ten aanzien van de invoer of uitvoer, zouden  
dit vrijwel niet kunnen doen zonder schending van de krachtens het Verdrag  
op hen rustende verplichtingen, zoals bijvoorbeeld uit hoofde van de voor­
schriften inzake het vrije verkeer van goederen of de mededingingsvoor-  
schriften. Deze onclusie moet worden getrokken uit de jurisprudentie van

- 5 -
het Hof van Justitie zoals deze is neergelegd in de twee arresten  
die inzake de boekenprijzen zijn gewezen :
de Commissie had geweigerd om op grond van artikel 85, Lid 3, van het  
Verdrag, een ontheffing te verlenen voor de overeenkomst die gesloten  
was tussen de VBVB (Vereniging ter Bevordering van het Vlaamse Boekwezen)  
in België en de VBBB (Vereniging ter Bevordering van de Belangen des  
Boekhandels) in Nederland, waarin betreffende het handelsverkeer in  
Nederlandstalige boeken tussen Nederland en België de boekhandelaars in  
de ene Lid-Staat werden verplicht de prijzen in rekening te brengen die  
door de uitgevers van de andere Lid-Staat werden vastgesteld. In zijn  
arrest van 17 januari 1984 (gevoegde zaken 43/82 en 63/82, VBVB en VBBB  
tegen Commissie, nog niet gepubliceerd) heeft het Hof van Justitie het  
door de Commissie in haar beschikking ingenomen standpunt bekrachtigd.

-  6 -
Overigens heeft het Hof in zijn arrest van 10 januari 1985 (zaak 229/83,  
Association des centres distributeurs Edouard Ledere, nog niet gepubliceerd)  
voorschriften betreffende de invoer en de wederinvoer van boeken van het  
type als neergelegd in de Franse wet nr. 81766 van 10 augustus 1981, strijdig  
verklaard met artikel 30 van het Verdrag.
4. De Gemeenschap dient bijgevolg haar standpunt te bepalen over het  
probleem van de boekenprijs in het algemeen. Zij staat hierbij voor het vol­
gende alternatief :
a) besloten wordt ter zake gemeenschappelijke regels vast te stellen, en dan  
kan men twee kanten uit :
- ofwel acht de Gemeenschap een volstrekte vrijheid op het stuk van prijzen  
noodzakelijk. De gemeenschappelijke regels zouden er dan in bestaan dat  
de Lid-Staten worden verzocht de bestaande prijsregelingen op te heffen  
dan wel ervoor te zorgen dat ze worden opgeheven, niet alleen ten aanzien  
van de handel in boeken tussen de Lid-Staten onderling, maar ook wat de  
verkoop op de interne markt van op hun eigen grondgebied uitgegeven boeken  
betreft;
- ofwel maakt de Gemeenschap daarentegen de doelstellingen die aan de  
nationale prijsregelingen ten grondslag liggen tot de hare. De vast  
te stellen gemeenschappelijke regels zouden er dan op gericht zijn de  
noodzakelijke prijsbinding uit te breiden tot de gehele Gemeenschap, hetzij  
door de bestaande nationale stelsels te vervangen door een gemeenschap­
pelijke regeling, hetzij door deze stelsels gewoon door middel van een  
richtlijn in een communautaire reglementering op te nemen;

- 7 -
b) geen enkel initiatief wordt genomen om op Gemeenschapsniveau een ordening  
te treffen met betrekking tot de boekenprijs.
De Commissie zou in dat geval echter evenzeer verplicht zijn spoedig  
op te treden om de grensoverschrijdende aspecten die aan de huidige  
nationale regelingen wellicht vastzitten, te veroordelen, voor zover zij  
strijdig zijn met artikel 30 e.v. van het Verdrag, inzake het vrije ver­
keer van goederen, dan wel met de mededingingsvoorschriften van artikel 85 e.v.  
De louter nationale aspecten - ofschoon moeilijk van de eerste te scheiden -  
vallen niet onder de toepassing van de genoemde bepalingen, aangezien zij geen  
betrekking hebben op de handel tussen de Lid-Staten.
Alvorens zich definitief uit te spreken voor een communautaire reglementering  
van de boekenprijzen acht de Commissie het van belang dat de diverse aspecten  
van de boekenmarkt in de gehele Gemeenschap nader worden onderzocht, ten einde  
zo nauwkeurig en zo volledig mogelijk de aard en de omvang van alle af te  
wegen belangen te kunnen beoordelen. Daartoe is het van bijzonder groot belang  
dat alle - beroepshalve of anderszins - belanghebbende groepen uitgebreid  
worden geraadpleegd. Overigens zijn deze raadplegingen en dit onderzoek niet  
mogelijk zonder dat men zich reeds een idee heeft gevormd van de vorm van de  
voorgenomen communautaire reglementering.
5. Voor de toepassing van een dergelijke reglementering dient aan een aantal  
voorwaarden te zijn voldaan :
a) allereerst zijn er een aantal politieke voorwaarden :  het gekozen systeem  
dient zo min mogelijk ingrijpende wijzigingen te brengen in de nationale  
regelingen die in de diverse Lid-Staten reeds bestaan;

-  8 -
b) daarnaast zijn er voorwaarden van juridische aard :  ook in een commu­
nautaire reglementering van de boekenprijzen moeten de bepalingen van  
het Verdrag in acht worden genomen, zowel inzake het vrije verkeer van goe­
deren (gevallen van invoer en wederinvoer van boeken, zoals bedoeld  
in de arresten van het Hof) als wat de mededinging betreft. Zo zou  
in een communautair besluit nooit toestemming kunnen worden verleend  
voor een nationale maatregel die als een met artikel 3 van het Verdrag  
strijdige hinderpaal voor de invoer moeten worden veroordeeld (1). Even­
zeer moet worden aangenomen dat gedragingen van ondernemingen die een  
inbreuk vormen op artikel 85 van het Verdrag en waarvoor op grond van  
datzelfde artikel geen uitzondering kan worden gemaakt, niet door  
communautaire bepalingen kunnen worden gedekt of gewettigd.
Bij de beoordeling van de wijze waarop dé voorschriften van het Verdrag  
inzake vrij verkeer van goederen en vrije mededinging moeten worden toe­
gepast op de boekenmarkt dient overigens rekening te worden gehouden  
met de bijzondere kenmerken van deze markt :
- in de eerste plaats speelt de mededinging tussen boeken hoofdzake­
lijk tussen dezelfde titels, behalve voor sommige soorten van boeken  
(bijvoorbeeld praktische boeken, woordenboeken, kunstboeken). Wegens  
zijn culturele inhoud heeft een bepaald boek eigenlijk geen andere  
concurrent dan zichzelfJ
(1) Zie het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen  
van 20.4.1978, in de gevoegde zaken 80 en 81/77, Commissionnaires  
réunis en Les fils d'Henri Ramel tegen Ontvanger der douane, Jurispr.  
1978, blz. 927, waarin artikel 31, lid 2, van Verordening nr. 816/70  
onverenigbaar met de artikelen 13 en 38 tot 46 EEG-Verdrag, en bijge­
volg niet rechtsgeldig wordt verklaard, voor zover het de Lid-Staten  
toestaat in het intracommunautaire handelsverkeer heffingen van ge­
lijke werking als douanerechten toe te passen.

- 9 -
in de tweede plaats wordt de potentiële markt voor een boek in  
hoge mate bepaald door de culturele context waaruit het voortkomt  
en de taal waarin het is geschreven. Zo is er, behalve voor Frans  
en Engels - en Duits wanneer het wetenschappelijke werken betreft -,  
ongeacht de prijs, nauwelijs enige concurrentie denkbaar tussen  
twee werken die in een verschillende taal zijn geschreven. Buiten  
de genoemde uitzonderingen kan er voor een bepaald boek dus eigen­
lijk geen sprake zijn van een markt die zich uitstrekt over de gehele  
Gemeenschap :  de markt voor een boek valt samen met dat gebied van de  
Gemeenschap waar de taal wordt gesproken waarin het is geschreven -  
en waarvan de grenzen niet samenvallen met de landgrenzen.
Er zij op gewezen dat de moeilijkheden inzake verenigbaarheid met het  
Verdrag waartoe de toepassing van de nationale regelingen aanleiding  
kan geven, in hoofdzaak het gevolg zijn van de verscheidenheid van  
deze regelingen.

-  10  -
Om aan de hierboven genoemde juridische vereisten te voldoen mag  
een communautaire reglementering van de boekenprijs er in geen geval  
mee volstaan de bestaande nationale maatregelen en gebruiken zonder  
meer te bekrachtigen. Daardoor zou immers, in strijd met het doel 
van ieder optreden van de Gemeenschap, de verscheidenheid van de na­
tionale regelingen worden bestendigd en zouden zelfs de eventuele in-  
breukmakende aspecten van deze regelingen worden gewettigd, wat uiter­
aard ondenkbaar is.
Waar het op aan komt is niet de nationale markten af te sluiten,  
maar het vrije verkeer van boeken te garanderen. De prijsbinding, waar­
aan boeken met het oog op de verwezenlijking van de hierboven genoemde  
doelstellingen worden onderworpen, moet worden ontdaan van het louter  
nationale karakter dat zij thans heeft en worden uitgebreid tot het ge­
hele grondgebied van de Gemeenschap. Dit moet ertoe leiden dat ener­
zijds de eventueel bestaande artificiële handelscircuits ieder belang  
en bijgevolg ook hun bestaansreden verliezen, en anderzijds dat handels­
belemmeringen uit de weg worden geruimd doordat de genomen maatregelen  
zonder onderscheid in iedere Lid-Staat van toepassing zijn op zowel ter  
plaatse uitgegeven als ingevoerde (of wederingevoerde) boeken.
6. Wat de inhoud van de voorgenomen communautaire reglementering van  
de boekenprijs betreft, kan men volgens de Commissie twee kanten uit,  
zonder dat daarbij overigens een derde mogelijkheid of tussenoplossingen  
worden uitgesloten.
De prijsbinding kan namelijk worden georganiseerd
- ofwel met betrekking tot de kleinhandelsprijs van boeken;
- ofwel met betrekking tot de prijs die de uitgever aan zijn rechtstreekse
kopers aanrekent.
A. OPLOSSING I
7. De eerste mogelijkheid bestaat erin de kleinhandelsprijzen voor  
boeken te reglementeren. In de richtlijn zou dan het volgende moeten  
worden bepaald :

-  11  -
- vaststelling door de uitgever van een voor de gehele Gemeenschap geldende  
prijs voor de verkoop van boeken door de boekhandelaren;
- handhaving, ten behoeve van de boekhandelaren, van voldoende soepelheid :  
de door de uitgever vastgestelde prijs kan hetzij een minimumprijs zijn  
die zodanig wordt berekend dat een voldoende marge is gewaarborgd voor de  
detaillisten, waarbij deze vrij blijven hogere prijzen in rekening te  
brengen, hetzij een verplichte prijs, waarbij de detaillisten evenwel de  
mogelijkheid hebben om niet onaanzienlijke kortingen toe te staan;
- een strikte beperking van de tijdsduur voor de toepassing van de prijzen.
De tijdsduur waarvoor de uitgever een voor de gehele Gemeenschap geldende  
kleinhandelsprijs vaststelt moet namelijk worden gezien als een maximum­
termijn, dat wil zeggen een termijn na afloop waarvan weer prijsvrijheid
moet heersen, en niet, zoals in sommige nationale stelsels (Verenigd Koninkrijk),  
als een minimumtermijn na afloop waarvan de uitgever naar goeddunken kan toe­
stemmen in een terugkeer naar de vrijheid dan wel de vastgestelde prijzen kan
Vï
verlengen. *I
Dat het prijsstelsel in deze opzet gemeenschappelijk moet zijn, betekent  
nog niet dat het geheel star dient te zijn en dat de uitgever elke mogelijkheid  
wordt ontnomen om verschil aan te brengen in de kleinhandelsprijzen die hij voor  
de verschillende Lid-Staten vaststelt. Deze speelruimte kan echter slechts  
binnen nauwe grenzen worden toegestaan en uitsluitend om rekening te houden met  
objectieve verschillen in de marktsituatie en -structuur in de verschillende  
betrokken Lid-Staten (vervoerkosten of andere speciale vereisten waaraan moet  
worden voldaan). I
8. De communautaire reglementering van de boekenprijsstelsels die op de hier­
boven uiteengezette grondslagen kan worden overwogen, sluit geenszins beperkingen  
van de werkingssfeer daarvan uit, telkens wanneer de feitelijke marktsituatie  
hiertoe aanleiding geeft.
- In de eerste plaats is het geenszins uitgesloten dat, naar analogie van bij de  
toepassing van de thans geldende nationale stelsels vrij vaak voorkomende  
praktijken, aan bepaalde bijzondere distributiekanalen van boeken vrijstelling  
wordt verleend van de verplichting om zich aan de communautaire ordening op  
prijsgebied te houden. Op deze grondslagen zouden dergelijke vrijstellingen

-  12  -
met name kunnen worden verleend met betrekking tot :
- pocketboeken,
- boeken van boekenclubs,
- de levering van boeken aan openbare bibliotheken,
- schoolboeken.
- Tevens moet onder ogen worden gezien dat de vereisten van een communautaire  
ordening zich niet noodzakelijkerwijs voor alle in de Gemeenschap uitgegeven  
boeken op dezelfde wijze doen gevoelen. Met name kunnen de in de verschillende  
Lid-Staten uitgegeven boeken,naar gelang van het cultuur- of taalgebied waartoe  
zij behoren, een potentieel verspreidingsgebied hebben dat is beperkt tot de  
staat waar zij zijn geproduceerd, dan wel een potentiële lezersmarkt in de overige  
Lid-Staten of een aantal daarvan hebben. Zo zijn er gevallen denkbaar dat de  
vaststelling van één enkele prijs voor de gehele Gemeenschap geen nut heeft.
Niets in het Gemeenschapsrecht verzet zich ertegen dat in bepaalde gevallen  
afwijkingen van de communautaire ordening of versoepelingen kunnen worden toe­
gestaan, mits deze afwijkingen of versoepelingen door objectieve overwegingen  
worden gewettigd. Aldus gerechtvaardigde beperkte uitzonderingen kunnen naar hun  
aard immers de eenheid van de Gemeenschappelijke Markt niet in gevaar brengen.
In dergelijke gevallen moeten de betrokken boeken uiteraard zonder prijsregeling  
in de Gemeenschap kunnen circuleren.
9. Ten gunste van een dergelijk stelsel pleit :
- dat het naar zijn aard kan bijdragen aan de verwezenlijking van de beoogde  
doelstellingen ten aanzien van de prijszekerheid die moet worden gewaarborgd  
op de twee noodzakelijk geachte niveaus, namelijk van de uitgevers en de boek­
handel;
- dat het,door in de gehele Gemeenschap één enkele kleinhandelsprijs tot stand te  
brengen, de mogelijkheid biedt de naleving van de verdragsbepalingen op het  
gebied van het vrije goederenverkeer te waarborgen;
- dat do·"r :  aan de boekhandel gelaten soepelheid bij het toepassen van de door
de uit / ?  vastgesteLde prijs en de strikte beperking naar tijdsduur van deze
pp-j  - j  ■  ■.achtnem ing van de beginselen van de mededinging kan worden gewaarborgd.

- 13 -
10. Thans moet nog worden ingegaan op de vraag of bij het in te voeren
stelsel de vaststelling van een kleinhandelsprijs door de uitgever als  
verplicht dan wel als facultatief moet worden gezien :
- in het eerste geval is iedere uitgever verplicht voor elk uitgegeven  
boek een kleinhandelsverkoopprijs vast te stellen;
- in het tweede geval heeft de reglementerende richtlijn enkel ten doel de  
Lid-Staten te vragen de op hun grondgebied gevestigde uitgevers toe te  
staan desgewenst het bedoelde systeem toe te passen.
De eerste oplossing biedt de mogelijkheid een werkelijk gemeen­
schappelijk stelsel zonder zwakke plekken in te voeren daar de betrokkenen  
zich hieraan niet kunnen onttrekken.
De tweede oplossing behoeft daarentegen, gezien haar soepele aard,  
tot slechts weinig veranderingen in de thans bestaande stelsels te leiden;  
zij geeft voorts de concurrentie vrijer spel.
OPLOSSING II l
11. De tweede oplossing leidt ertoe dat de interventie van de Gemeenschap
op het gebied van de boekenprijzen slechts van beperkte omvang is en zij  
is tevens verenigbaar met de door de Commissie en het Hof vastgestelde  
beginselen op het gebied van de vrije mededinging van de handel in boeken,  
daar zij uitsluitend betrekking heeft op de prijzen waarvoor de uitgever  
de boeken aan de rechtstreekse kopers verkoopt.
In dit geval zou de richtlijn de verplichting voor de uitgever  
moeten bevatten om het boek in beginsel aan al zijn cliënten voor dezelfde  
prijs te verkopen. Hij zou derhalve het boek niet voor een lagere prijs  
kunnen verkopen aan bijvoorbeeld boekenclubs of groothandelaren in andere  
Lid-Staten.
Ten gunste van dit stelsel pleit
- dat hierdoor het uitgeven van boeken met een culturele strekking wordt  
aangemoedigd, daar het de mogelijkheid biedt de lage rentabiliteit van  
"moeilijke" boeken te compenseren door grotere marges op boeken met een  
grote oplage,*

- 14 -
- dat het de nationale systemen van vaststelling van de boekenprijzen
in stand laat. Bijgevolg blijft op zuiver nationaal niveau een eventuele  
vaststelling van de kleinhandelsprijs van het boek mogelijk om de boek­
handel te beschermen; slechts in het intracommunautaire handelsverkeer  
ligt dit anders;
- een vrijheid van kleinhandelsprijzen in het intracommunautaire handels­
verkeer heeft slechts te verwaarlozen consequenties voor zuiver nationale  
systemen daar :
- de concurrentie tussen boeken zich hoofdzakelijk afspeelt tussen  
dezelfde titels en waarschijnlijk slechts in zeer geringe mate tussen  
goedkope buitenlandse boeken en boeken uit eigen land;
- de ervaring in Nederland sedert 1979 heeft geleerd dat de handhaving  
van het zuiver nationale systeem aldaar nooit in gevaar is gebracht door  
het feit dat het systeem niet meer werd toegepast op invoer en wederinvoer;
- de verplichting voor de uitgever om dezelfde prijs in rekening te  
brengen aan zijn verschillende kopers in de gehele Gemeenschap leidt  
tot een aanzienlijke vermindering van het economisch belang om boeken  
te reïmporteren;
- een stelsel met een dergelijke opzet vermijdt het risico dat het als  
precedent dient voor een stelsel van verplichte kleinhandelsprijzen
in andere sectoren (bijvoorbeeld farmaceutische produkten en verzekeringen),  
welk risico tot elke prijs moet worden vermeden;
- de tenuitvoerlegging van het stelsel kan nauwelijks tot praktische  
moeilijkheden leiden, daar alleen maar behoeft te worden geregeld  
dat de uitgevers geen discriminatie kunnen toepassen ten aanzien van  
hun kopers door aan hen verschillende prijzen in rekening te brengen.  
Controle op de naleving van deze bepalingen behoeft slechts in het land  
van de uitgever te worden uitgeoefend (bijvoorbeeld door een verificatie  
van zijn rekeningen).
12. Conclusies
Op L-cio :  .  van de in deze mededeling uiteengezette overwegingen  
zal d u  u u m ii.ia , it zo spoedig mogelijk overgaan tot een grondige raadpleging  
var de betrof 1  en  kringen, zoals zij reeds heeft aangekondigd.

-  1 5 -
Voorts hoopt zij dat deze mededeling de Raad aanleiding geeft  
tot een oriënterend debat over het vraagstuk van de boekenprijs. Harer­
zijds gaat zij actief door met de studies en analyses.
Zij behoudt zich het recht voor om aan de hand van de resultaten  
van deze raadplegingen, debatten, studies en analyses aan de Raad de  
voorstellen voor te leggen die zij passend acht.

BIJLAGE
Situatie in de Lid-Staten met betrekking tot het opleggen van verplichte  
verkoopprijzen voor boeken
1. Lid-Staten waar de verplichte verkoopprijs bij de wet wordt opgelegd  
Frankri j  k
Op grond van de wet van 10 augustus 1981 (Loi Lang) zijn de uit­
gevers en de importeurs verplicht voor de boeken die zij uitgeven of in­
voeren verkoopprijzen vast te stellen.
Met betrekking tot de ingevoerde boeken moet een onderscheid worden  
gemaakt tussen in Frankrijk gepubliceerde en wederingevoerde boeken ener­
zijds en in andere landen gepubliceerde boeken anderzijds.
Voor de in Frankrijk gepubliceerde en wederingevoerde boeken moet de  
door de importeur vast te stellen verkoopprijs ten minste gelijk zijn aan  
de door de Franse uitgever vastgestelde prijs.
Een wetswijziging is in voorbereiding om rekeningte houden met de ge­
volgen van het arrest van het Hof van Justitie in de zaak Leclerc, waarin  
het Hof besliste dat de regeling met betrekking tot de verkoopprijs niet  
mag worden toegepast op wederingevoerde boeken wanneer de uitvoer en de  
wederinvoer niet ten doel hadden deze regeling te ontduiken. De wet werd  
onlangs door de Assemblee Nationale aangenomen. Het is evenwel nog niet  
duidelijk welke de consequenties hiervan zijn.
Voor in het buitenland gepubliceerde boeken moet een onderscheid  
worden gemaakt tussen de in de overige Lid-Staten en de in derde landen  
gepubliceerde boeken.
Met betrekking tot de in de overige Lid-Staten gepubliceerde boeken  
wordt in het decreet van 28 februari 1985 (dat werd uitgevaardigd om 
rekening te houden met het arrest in de zaak Leclerc) bepaald dat de door  
de importeur vast te stellen verkoopprijs niet lager mag zijn dan de door  
de buitenlandse uitgever voor Frankrijk opgelegde of aanbevolen prijs of,  
indien een dergelijke prijs niet werd vastgesteld of aanbevolen, dan de  
verkoopprijs die door de buitenlandse uitgever in het land van publikatie  
wordt opgelegd of aanbevolen.

-  2 - Bi jlage
Met betrekking tot de in derde Landen gepubliceerde boeken staat het  
aan de importeur - die verplicht is het boek aan de Nationale Bibliotheek  
over te leggen (wettelijk depot) - de verkoopprijs vast te stellen (deze  
prijs moet worden geëerbiedigd los van de vraag of de boeken na invoer  
uit een andere Lid-Staat al dan niet reeds in het vrije verkeer zijn ge­
bracht) .
De detailhandelaren zijn verplicht prijzen toe te passen die niet met  
meer dan 5 % afwijken van de door de uitgever of importeur vastgestelde  
prijs, tenzij de laatste uitgave van de boeken meer dan twee jaar geleden  
heeff plaatsgehad of werd ingevoerd.
2. Lid-Staten waar de verplichte verkoopprijs wordt opgelegd in het kader  
van bijzondere overeenkomsten die niet vallen onder het toepassings­
gebied of zijn vrijgesteld van een volledig of gedeeltelijk juridisch  
verbod van overeenkomsten betreffende verplichte verkoopprijzen
Denemarken
Algemeen verbod overeenkomsten met betrekking tot verplichte verkoop­
prijzen toe te passen, behalve voor boeken (te zamen met andere produkten)  
(vrijstelling verleend door de met het toezicht op de monopolies belaste  
autoriteiten). Op grond van de overeenkomst met betrekking tot de verplichte  
verkoopprijzen voor boeken worden de prijzen door de uitgever of voor de  
buitenlandse boeken door de belangrijkste importeur of de alleenimporteur  
vastgesteld. Van de totale omzet die het Deense boek vertegenwoordigt valt  
85 % onder de overeenkomst met betrekking tot de verplichte verkoopprijzen.  
(De ingevoerde boeken vertegenwoordigen ongeveer 10%van de totale omzet.)
Bondsrepubliek Duitsland
Algemeen verbod van overeenkomsten met betrekking tot verplichte verkoop­
prijzen, behalve voor verticale overeenkomsten met betrekking tot verplichte  
verkoopprijzen voor publikaties waarvan de verkoopprijs door de uitgever  
wordt vastgesteld.

- 3 - Bi jlage
De meeste uitgevers hebben met hun wederverkopers dergelijke verticale  
overeenkomsten gestoten; deze zijn verplicht de vastgestelde prijzen in acht  
te nemen. Deze overeenkomsten lijken de inachtneming van deze prijzen voor  
in Duitsland wederingevoerde boeken algemeen te verzekeren.
De Commissie beschikt niet over inlichtingen volgens welke de buitenlandse  
uitgevers de prijzen voor hun in Duitsland ingevoerde boeken hebben vastgesteld.  
De periode gedurende welke de verkoopprijs door de uitgevers wordt vastge­
steld lijkt te variëren.
De uitvoer vertegenwoordigt ongeveer 13-14 % (waarvan meer dan 50 % bestemd  
voor Oostenrijk en Zwitserland) van de nationale omzet, terwijl de invoer naar  
het lijkt slechts ongeveer de helft vertegenwoordigt van de waarde van de uitvoer  
(voor meer dan 40 % afkomstig uit Oostenrijk en Zwitserland).
Luxemburg
Algemeen verbod van verplichte verkoopprijzen met uitzondering van de  
prijzen voor boeken. Overeenkomsten met betrekking tot de verplichte verkoop­
prijzen zijn evenwel niet van toepassing op ingevoerde boeken die het belang­
rijkste deel van de totale verkoop van boeken in Luxemburg vertegenwoordigen.
Nederland
l
Verbod van collectieve overeenkomst met betrekking tot verplichte verkoop  
prijzen en van bijzondere overeenkomsten met betrekking tot verplichte ver­
koopprijzen voor bepaalde produkten (zoals beeld- en geluiddragers en grammofoon­
platen). Krachtens een ministeriële'beschikking werd evenwel een collectieve overeen­
komst met betrekking tot verplichte verkoopprijzen van het verbod vrijge­
steld. Op grond van deze overeenkomst zijn de uitgevers en importeurs die partij  
zijn bij deze overeenkomst verplicht gedurende ten minste twee jaar de verkoop­
prijzen voor boeken vast te stellen. Volgens de jurisprudentie van de  
Nederlandse Hoge Raad sedert 1979 is de overeenkomst evenwel niet van  
toepassing op de invoer en de gewone wederinvoer.
De aan de overeenkomst deelnemende Nederlandse uitgevers vertegenwoordigen  
ongeveer 70 % van de totale verkoop van boeken in Nederland.

- 4 - Bij lage
Verenigd Koninkrijk
Algemeen verbod van overeenkomsten met betrekking tot verplichte ver­
koopprijzen. Een uitzondering werd gemaakt voor de "Net Book Agreement"  
door de "Restrictive Practices Court", krachtens welke de uitgevers en  
importeurs die partij zijn bij de overeenkomst de verkoopprijzen voor hun  
boeken kunnen vaststellen (te dien einde kunnen zij een selectie toepassen).  
De meeste uitgevers zijn partij bij deze overeenkomst en passen deze toe.
De vastgestelde verkoopprijzen hebben ook betrekking op de uitvoer  
naar Ierland en de wederinvoer. Ongeveer 35 tot 40 % van de produktie van  
het Verenigd Koninkrijk is bestemd voor uitvoer, waarvan ongeveer 20 % naar  
de andere landen van de Gemeenschap. De waarde van de invoer vertegenwoordigt  
50 % van de uitvoer. Een niet de verwaarlozen gedeelte van de invoer is  
uit andere Lid-Staten afkomstig.
3. Lid-Staten die geen wettelijke regeling voor de verplichte verkoopprijs  
van boeken kennen maar waar de verplichte verkoopprijs voor boeken  
slechts in het kader van bijzondere overeenkomst bestaat
België
Er bestaat slechts voor het Nederlandstalige landsdeel een overeen­
komst betreffende verplichte verkoopprijzen. De uitgevers en importeurs die  
Lid zijn van de betrokken organisaties zijn verplicht gedurende ten minste  
twee jaar de verkoopprijs voor Nederlandse boeken vast te stellen.
Meer dan 75 / van deze boeken komt uit Nederland. Er bestaat in het  
Franstalige landsdeel geen overeenkomst met betrekking tot verplichte  
verkoopri j  zen.
Ierland
Voor wat de uit het Verenigd Koninkrijk ingevoerde boeken betreft  
is de "British Net Book Agreement" van toepassing.
Meer dan 80 % van de in Ierland verkochte boeken betreft ingevoerde  
boeken, waarvan meer dan 80 % afkomstig is uit het Verenigd Koninkrijk,  
zulks meestal in het kader van de "BNBA".  Het is evenwel nogal moeilijk  
de schommelingen van de wisselkoers in het kader van dit akkoord in  
Ierland te beoordelen.

- 5 - Bij lage
Italië
Volgens de inlichtingen die de Commissie van de Vereniging  
van Italiaanse boekhandelaren heeft verkregen bestaat er geen  
overeenkomst met betrekking tot de verplichte verkoopprijzen behalve  
voor schoolboeken.
Wel dient melding te worden gemaakt van een overeenkomst die  
regels bevat voor de berekening van de prijs voor ingevoerde boeken,  
waarbij fictieve wisselkoersen worden toegepast. Deze overeenkomst  
lijkt echter geen systeem voor verplichte prijzen in de eigenlijke  
zin van het woord te vormen.
4. Lid-Staten waar verplichte verkoopprijzen verboden zijn en waar
geen bijzondere overeenkomst bestaat die van dit verbod is vrijgesteld
Griekenland
Verplichte verkoopprijzen zijn in Griekenland verboden. Hierop  
bestaat geen uitzondering, ook niet voor boeken.
5. Slotopmerking
In het algemeen kan worden vastgesteld dat in de Lid-Staten  
waarin verplichte verkoopprijzen voor boeken worden toegepast ver­
schillende uitzonderingen daarop bestaan. In deze gevallen wordt geen  
enkele prijs opgelegd of zijn in meer of minder ruime mate kortingen  
mogelijk. Dit is bijvoorbeeld het geval met de verkoop van boeken aan  
bibliotheken, van schoolboeken en van boeken aan boekenclubs. Deze  
verkopen moeten tot de verkopen worden gerekend waarop geen ver­
plichte verkoopprijzen van toepassing zijn aangezien de betrokken  
uitgevers of importeurs geen verkoopprijs opleggen. Al deze verkopen  
vertegenwoordigen een aanzienlijk aandeel in het totaal der verkochte  
boeken, ofschoon dit van Lid-Staat tot Lid-Staat uiteenloopt.