Initiatief van Oostenrijk met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad tot vaststelling van de criteria voor het als veilig aanmerken van derde staten met het oog op de verantwoordelijkheid voor de behandeling van een asielverzoek dat door een onderdaan van een derde land in een lidstaat wordt ingediend, en tot vaststelling van een lijst van veilige derde staten in Europa

(2003/C 17/06)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 63, punt 1, onder d),

Gezien het initiatief van de Republiek Oostenrijk(1),

Gezien het advies van het Europees Parlement(2),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Tijdens zijn bijeenkomst in Tampere heeft de Europese Raad bevestigd dat de Unie en haar lidstaten belang hechten aan de absolute eerbiediging van het recht om asiel te zoeken. De Europese Raad is overeengekomen te werken aan de instelling van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel dat stoelt op de volledige en niet-restrictieve toepassing van het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen en dat aldus garandeert dat niemand wordt teruggestuurd naar het land van vervolging, dat wil zeggen dat het beginsel van non-refoulement wordt gehandhaafd.

(2) De Europese Raad van Laken heeft besloten om, op basis van de conclusies van Tampere, zo spoedig mogelijk een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid aan te nemen dat het noodzakelijke evenwicht bewaart tussen de bescherming van vluchtelingen volgens de beginselen van het Verdrag van Genève van 1951, het legitieme streven naar een beter leven en de opvangcapaciteit van de Unie en haar lidstaten.

(3) De Europese Raad van Sevilla heeft benadrukt dat de korte- en middellangetermijnmaatregelen voor een gezamenlijk beheer van de migratiestromen een goed evenwicht moeten bewaren tussen, enerzijds, een beleid gericht op de integratie van wettig gevestigde immigranten en een asielbeleid dat de internationale overeenkomsten, in de eerste plaats het Verdrag van Genève van 1951, naleeft en, anderzijds, een krachtige aanpak van de illegale immigratie en de mensenhandel. In dit verband is het van belang vluchtelingen snelle en effectieve bescherming te bieden en tegelijk regelingen te treffen om misbruik van het stelsel te voorkomen.

(4) Met het oog op de instelling van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel is het wenselijk criteria vast te stellen voor het als veilig aanmerken van derde staten en een lijst op te stellen van veilige derde staten in Europa, waarvan kan worden aangenomen dat zij vluchtelingen en asielzoekers een passende bescherming tegen refoulement naar hun land van oorsprong bieden, en die deze personen moeten opvangen.

(5) De in de bijlage genoemde derde staten komen de relevante internationale verplichtingen (Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen, Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden) na en hebben de betrokken bepalingen in nationaal recht omgezet. De screening van het acquis in het kader van de toetredingsonderhandelingen heeft reeds aangetoond dat de kandidaat-lidstaten zich aan het acquis van de Europese Unie op asielgebied hebben aangepast en daar uitvoering aan geven.

(6) De lijst van veilige derde staten zal op gezette tijden opnieuw worden bezien op basis van onderzoek en evaluatie van de criteria die voortvloeien uit de toepassing en inachtneming van de in het volkenrecht verankerde normen betreffende de bescherming van vluchtelingen en de volkenrechtelijke grondregels betreffende de mensenrechten.

(7) De Commissie ziet aan de hand van de informatie die zij verkrijgt van de lidstaten, het UNHCR, de Raad van Europa en andere relevante internationale organisaties toe op de naleving door de in de lijst opgenomen derde staten van de in het volkenrecht verankerde normen betreffende de bescherming van vluchtelingen en de volkenrechtelijke grondregels betreffende de mensenrechten.

(8) Zodra een in de lijst opgenomen staat lid wordt van de Europese Unie, wordt hij voor de toepassing van deze verordening niet langer als derde staat aangemerkt, omdat hij vanaf dat ogenblik onder de Dublinregeling valt.

(9) Overeenkomstig artikel 3 van het Protocol betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, hebben deze staten meegedeeld dat zij wensen deel te nemen aan de aanneming en toepassing van deze verordening.

(10) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het Protocol betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, neemt Denemarken niet deel aan de aanneming van deze verordening; deze verordening is derhalve niet bindend voor, noch van toepassing in Denemarken.

(11) Deze verordening betreft één aspect van de instelling van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel, en met name één aspect van de minimumnormen voor de procedures voor toekenning en intrekking van de vluchtelingenstatus in de lidstaten. Zodra de Raad de richtlijn heeft aangenomen waarin deze minimumnormen in het algemeen geregeld worden en waarvoor de Commissie in 2000 een voorstel heeft ingediend, kan deze verordening worden ingetrokken met het oog op een volledige toepassing van de bij de uitvoering van die richtlijn aangenomen bepalingen,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Definitie van veilige derde staat

1. In deze verordening wordt onder "veilige derde staat" verstaan een staat die overgegaan is tot bekrachtiging van het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen en het Protocol betreffende de status van vluchtelingen, alsmede

a) het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en ten minste de bijbehorende protocollen 6 en 11, of

b) het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966 en het (eerste) Facultatief Protocol behorend bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten.

2. Onder doeltreffende bescherming in een in lid 1 bedoelde staat wordt verstaan dat er voor asielzoekers doeltreffende procedures voor toekenning van de status van vluchteling overeenkomstig het Vluchtelingenverdrag van Genève openstaan, dat zij er in afwachting van de beslissing kunnen verblijven en er beschermd worden tegen onmenselijke behandeling ten gevolge van verwijdering, ook over het grondgebied van andere landen, naar hun land van oorsprong.

3. Onderdanen van derde staten die het grondgebied van een lidstaat zijn binnengekomen na doorreis door of vertrek uit een derde staat, welke staat voor de opvang of overname van deze personen verantwoordelijk kan worden gehouden, en die in de lidstaat asiel aanvragen, vallen voor de behandeling van hun asielverzoek onder de verantwoordelijkheid van de derde staat, indien deze een veilige derde staat is.

Artikel 2

Lijst van veilige derde staten in Europa

De in de lijst in de bijlage genoemde derde staten gelden als veilige derde staten in de zin van deze verordening.

Artikel 3

Toetreding tot de Europese Unie

Ten aanzien van in de lijst in de bijlage genoemde staten die toetreden tot de Europese Unie, vervalt deze verordening vanaf de datum van toetreding.

Artikel 4

Wijziging van de lijst

1. De Commissie ziet erop toe dat de in de lijst genoemde derde staten voldoen aan de criteria van artikel 1 en legt de Raad jaarlijks een verslag voor. De staten worden door de Commissie geëvalueerd aan de hand van de informatie die zij verkrijgt van de lidstaten, het UNHCR, de Raad van Europa en andere bevoegde internationale organisaties.

2. Wanneer de Commissie haar verslag voorlegt aan de Raad, kan zij alle aanbevelingen of voorstellen doen die zij passend acht.

Artikel 5

Reikwijdte

Deze verordening laat de bevoegdheid van de lidstaten voor het bepalen van hun procedures voor de behandeling van asielverzoeken onverlet.

Artikel 6

Inwerkingtreding

1. Deze verordening treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

2. Deze verordening is niet van toepassing op de in de bijlage met een asterisk aangegeven staten. Ten aanzien van die staten neemt de Raad, op basis van een verslag van de Commissie uit hoofde van artikel 4, te gelegener tijd een besluit volgens de procedure die van toepassing is op de aanneming van wijzigingen op deze verordening. De Commissie legt aan de Raad uiterlijk op 30 juni 2003 een eerste verslag voor.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap.

Gedaan te ...

Voor de Raad

De voorzitter

...

(1) PB C ...

(2) Advies van ...

BIJLAGE

Gemeenschappelijke lijst van veilige derde staten in Europa

Bulgarije *

Cyprus

Estland

Hongarije

IJsland

Letland

Litouwen

Malta

Noorwegen

Polen

Roemenië *

Slovenië

Slowakije

Tsjechië

Zwitserland