Nr. C 31/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 6. 2. 91 
Advies over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een specifiek 
programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van niet-nucleaire 
energiebronnen (1990-1994) (*) 
(91/C 31/05) 
De Raad heeft op 6 juni 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 Q, 
tweede alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
het Economisch en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 6 september 1990 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Flum. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 280e zitting (vergadering van 18 oktober 
1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Beschrijving van het onderzoeksprogramma 2. Algemene opmerkingen 
1.1. Het voorgestelde programma valt onder het ka­
derprogramma voor communautaire werkzaamheden 
op het gebied van onderzoek en technologische ontwik­
keling, dat vooral tot doel heeft, veilige en milieuvrien­
delijke energietechnologieën te ontwikkelen. 
1.2. In verband met de huidige politieke situatie in 
de wereld en de nog onvoorspelbare gevolgen hiervan 
voor de energievoorziening en de continuïteit van de 
energie-aanvoer nemen de energieprogramma's van de 
Gemeenschap vooral op dit ogenblik aan actualiteit en 
betekenis toe. Het Comité is daarom van mening dat de 
Gemeenschap moet laten zien dat zij op deze bijzondere 
situatie inspeelt door op alle gebieden een intensiever 
en gecoördineerd energiebeleid te voeren. 
1.3. Het onderzoeksprogramma inzake niet-nucleai­
re energiebronnen vormt het eerste onderdeel van een 
groot Europees actieprogramma. 
1.4. Dit nieuwe programma houdt tevens recht­
streeks verband met het onderzoeksprogramma JOU­
LE, het is in zekere zin een voortzetting hiervan. 
1.5. Het JOULE-programma werd door het Econo­
misch en Sociaal Comité op 23 november 1988 in 
principe goedgekeurd. Bekritiseerd werd evenwel het 
feit dat de middelen t.o.v. het eraan voorafgaande pro­
gramma werden gereduceerd. 
1.6. Het nieuwe programma omvat vier onderdelen: 
— analyse van strategieën en modellering, 
— energieproduktie uit fossiele bronnen, 
— duurzame energiebronnen, 
— energiegebruik en -besparing. 
1.7. De totale kosten van het over de jaren 1990-
1994 gespreide programma zullen volgens de plannen 
157 miljoen ecu belopen. 
f1) PB nr. C 174 van 16. 7. 1990, blz. 77. 2.1. Het Economisch en Sociaal Comité heeft in zijn 
visie op het energiebeleid steeds ten volle erkend dat er 
op het gebied van onderzoek en technologische ontwik­
keling m.b.t. niet-nucleaire energie bijzondere inspan­
ningen nodig zijn, en het heeft steeds aangedrongen op 
sterkere stimulansen door de Gemeenschap. 
2.2. Daarom is het Comité het in principe ook eens 
met dit nieuwe programma. Wel is het van mening 
dat een verhouding tussen het grote aantal belangrijke 
onderzoeksthema's en het daartoe volgens plan uit te 
trekken bedrag ver te zoeken is. 
2.3. Het Comité heeft dus gepoogd, de Commissie 
d.m.v. aanvullende suggesties en voorstellen steun te 
bieden, zodat het doel van het programma toch nog 
kan worden bereikt. 
3. Bijzondere opmerkingen over het onderzoekspro­
gramma 
3.1. Een onderzoeksprogramma van het onderhavige 
soort zou gerichter de leemten moeten opvullen die na 
analyse van het energiebeleid en de stimuleringspro­
gramma's van de lid-staten worden vastgesteld, en zou 
met name de resultaten van de lopende stimu­
leringsprogramma's van de EG in aanmerking moeten 
nemen. 
3.2. De Commissie zou een methode moeten ontwik­
kelen waarmee er bij voortschrijdende onderzoekspro­
gramma's voor kan worden gezorgd dat in nieuwe 
programma's voldoende rekening wordt gehouden met 
de resultaten van de voorafgaande programma's. 
3.3. Het Comité stelt vast dat de taken in het JOULE-
programma in het onderhavige programma helaas niet 
worden geconcretiseerd. 
3.4. Verder wijst het Comité erop dat uit het onder­
havige voorstel niet blijkt, op welke wijze het program­
ma bij de strategieën van de Commissie op 
energiegebied aansluit. 
6. 2. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 31/21 
3.5. Gezien het geringe bedrag dat volgens het voor­
stel voor dit programma ter beschikking zal worden 
gesteld, is het weinig zinvol om alle mogelijke 
energiestrategieën als basis voor het programma te be­
schouwen. 
3.6. Het Comité verwacht dat het in artikel 5 van 
het voorstel genoemde verslag over de evaluatie van het 
programma niet alleen aan de Raad en het Europese 
Parlement wordt voorgelegd, maar dat het resultaat van 
deze evaluatie en het eindverslag inzake het programma 
ook aan het Economisch en Sociaal Comité worden 
toegezonden. Het gaat ervan uit dat de Commissie niet 
voortdurend op dit vanzelfsprekende feit behoeft te 
worden gewezen. 
3.7. Het Comité zoekt in het programma tevergeefs 
naar een afbakening van de prioritaire werkgebieden. 
De algemene beschrijvingen en vaag geformuleerde 
doelstellingen van het programma maken het mogelijk, 
min of meer willekeurig gekozen onderzoeks- en ont­
wikkelingsprojecten op het gebied van niet-nucleaire 
energie onder het programma te laten vallen. 
3.8. Volgens het Comité dient ook in dit geval te 
worden bepaald op welke terreinen nog onderzoek no­
dig is en op welke gebieden het om de ontwikkeling tot 
marktrijpheid en om het op de markt brengen gaat. 
3.9. Volgens het Comité zijn de volgende punten in 
het programma nog niet voldoende duidelijk : 
a) De verdeling van de beschikbare middelen over de 
verschillende onderdelen is niet evenredig met de 
werkelijke betekenis van deze vier thema's. Gezien 
het grote belang van fossiele brandstoffen voor de 
energieproduktie — o.m. in de nabije toekomst — 
is het daarvoor geplande bedrag te gering. 
b) in het programma komen de betekenis van de aard­
oliesector en het gebruik van aardolie en aardolie-
produkten niet voldoende uit de verf. Er ontbreekt 
een overzicht van modellen en projecten waaruit 
blijkt welke alternatieve brandstoffen met name in 
de vervoersector in de toekomst van belang zouden 
kunnen zijn. 
c) De nadruk die in de analyse van strategieën wordt 
gelegd op de rol van CGyemissies, is te eenzijdig; 
met betrekking tot het milieu spelen ook andere 
„broeikas-gassen" een belangrijke rol. 
d) De verdere ontwikkeling van verbrandingsmotoren 
heeft in hoge mate de belangstelling van het Comité, 
Gedaan te Brussel, 18 oktober 1990. omdat hiermee ook in de toekomst de druk op 
het milieu kan worden verminderd. Het Comité 
verzoekt de Commissie evenwel na te gaan of er 
voor dit specifieke terrein geen andere steunmoge-
lijkheden bestaan. 
e) Een belangrijk onderdeel van een dergelijk program­
ma zou de analyse van zwakke plekken in de 
structuur van vraag en aanbod m.b.t. energie zijn. 
Het tijdsverschil tussen aanbod van en vraag naar 
energie en het overbruggen hiervan zouden evenals 
het gebruik van het potentiële aanbod van energie 
(b.v. afvalwarmte) en de daarbij op te lossen in­
frastructuurproblemen (b.v. opslag, stuur- en re­
gelmechanismen) nader moeten worden onderzocht. 
Volgens het Comité is dit een gebied waar slechts 
in geringe mate eigen activiteiten van de vraag- en 
de aanbodzijde in de energiesector te verwachten 
zijn. Daarom leent dit gebied zich bij uitstek voor 
communautaire activiteiten. 
f) De in het programma opgenomen beschrijving van 
SOFC-technologieën lijkt het Comité niet juist. Vol­
gens het Comité dient de SOFC-technologie voor 
de toepassing van methanol, maar niet voor de 
produktie ervan. 
g) Verbeterde isolatie van vensters beschouwt het 
Comité nog slechts ten dele als een voor onderzoek 
interessant gebied. Daarnaast moeten de voorwaar­
den voor invoering hiervan op grote schaal (b.v. het 
vaststellen van technische normen) worden ge­
creëerd. 
h) De door de Commissie geplande procedures voor 
de deelneming aan dit programma zijn onderver­
deeld in normale en buitengewone procedures. 
Er dient nog eens te worden overwogen of deze 
procedure optimale resultaten oplevert. 
Er dient ook nader te worden gepreciseerd welke 
criteria voor bijzondere gevallen gelden. 
Verder dient te worden beschreven op basis van 
welke kostenverdelingssleutel in de verschillende ge­
vallen subsidie wordt verleend. 
i) het voor de uitvoering van het programma op te 
richten „Comité", dat uit vertegenwoordigers van 
de Commissie en van de lid-staten bestaat, dient in 
de mogelijkheid te voorzien dat ook de vertegen­
woordigers van het bedrijfsleven, van de werk­
nemers en van de consumenten hun ideeën en sug­
gesties kunnen inbrengen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN