¥*«%*»ftf 
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 22.07.1998 
COM(1998)474def. 
Mededeling van de Commissie 
aan de Raad, het Europees Parlement en de Europese Centrale Bank 
BESCHERMING VAN DE EURO 
BESTRIJDING VAN VALSEMUNTERIJ 

Inhoud 
biz. 
1. INLEIDING 3 
1.1. Doelstellingen en taken 3 
1.2. Verantwoordelijkheden van de ECB, Europol en de Commissie 5 
2. PRIORITAIRE ACTIETERREINEN 8 
3. OPLEIDING 9 
4. INFORMATIESYSTEEM 10 
5. SAMENWERKING 13 
6. STRAFRECHTELIJKE BESCHERMING/ONDERLINGE AFSTEMMING 
VAN DE WETGEVING VAN DE LIDSTATEN : INCRIMINATIE, 
SANCTIES, RECHTSHULP 14 
7. STEUN VAN BESTAANDE INSTRUMENTEN 16 
8. TERMIJNEN 16 
-2-

1. INLEIDING 
1.1. Doelstellingen en taken 
De invoering van de Europese munt, de euro, onder goede omstandigheden maakt deel 
uit van een onomkeerbaar proces dat de instelling vergt van een kader voor de 
bescherming van de euro tegen namaak, bestaande uit strategieën voor preventie, 
opleiding, samenwerking en strafvervolging. 
Volgens Verordening nr. 974/98 van de Raad van 3 mei 19981 zullen de bankbiljetten en 
muntstukken in euro op 1 januari 2002 in omloop worden gebracht in de lidstaten die aan 
de euro deelnemen2. Overeenkomstig de bepalingen van het EG-Verdrag (artikel 105A) 
is alleen de ECB gemachtigd de emissie van bankbiljetten in euro toe te staan. De 
lidstaten blijven verantwoordelijk voor het slaan van munten met goedkeuring van de 
ECB. Het Europees Monetair Instituut heeft belangrijke initiatieven genomen om een 
hoog niveau van technische bescherming van de biljetten te verzekeren en heeft daartoe 
veiligheidselementen vastgesteld die aan de meest recente technische ontwikkelingen 
voldoen. 
De Raad van gouverneurs van de Europese Centrale Bank heeft op 7 juli 1998 een aantal 
richtsnoeren gegeven voor de bescherming van de eurobiljetten. Een specifieke 
aanbeveling betreft de bestrijding van valsemunterij; daarin wordt aan de Raad, de 
lidstaten, Europol en de Commissie gevraagd de nodige maatregelen te treffen3. 
Het Europees Parlement van zijn kant heeft via zijn commissie begrotingscontrole de 
Commissie verzocht gerichte initiatieven op communautair niveau te ontwikkelen om de 
bescherming van de euro te verbeteren. Het Parlement steunt met name op de ervaring 
die is opgedaan op het gebied van de bescherming van de financiële belangen van de 
Gemeenschappen. 
Nu is het zaak, in aansluiting op de werkzaamheden van het EMI, de voornaamste 
richtsnoeren vast te stellen voor de bescherming van de euro. De bestrijding van 
valsemunterij is hier een kernelement van. 
De risico's houden voornamelijk verband met de aanzienlijke verspreiding van de euro, 
ook buiten de Gemeenschap. De euro zal geleidelijk in de gehele wereld een transactie-
en reservemunt worden4. 
1 PBL139vanll.5.1998,blz.2. 
2 Tijdens de overgangsfase, met name vóór en tijdens de periode van dubbele circulatie, kunnen daar 
nog andere vormen van criminaliteit bijkomen, in het bijzonder het witwassen van belangrijke 
tegoeden in nationale valuta. 
3 Deze aanbeveling zal door de Commissie nauwgezet worden onderzocht. 
4 Hetgeen betekent dat ook met de partnerlanden van de Gemeenschap een bijzondere vorm van 
samenwerking tot stand moet worden gebracht. 
S 
De beschermingsvoorwaarden zullen dus concreet afgestemd moeten zijn op die nieuwe 
dimensie. Het risico op namaak wordt altijd groter wanneer nieuwe biljetten of 
muntstukken worden uitgegeven. Dit geldt in nog hogere mate bij het in omloop brengen 
van de nieuwe Europese munt. Als internationale reservevaluta zal de euro een 
gemakkelijk converteerbare waarde zijn en aantrekkingskracht uitoefenen op alle soorten 
criminaliteit, met inbegrip van de georganiseerde misdaad. De risico's worden nog groter 
doordat de euro in omloop zal worden gebracht in een grondgebied dat slechts voor een 
deel onder de nationale jurisdictie valt en waar de nationale autoriteiten niet kunnen 
optreden, omdat hun interventiemogelijkheden beperkt zijn tot het nationale grondgebied. 
Dit geldt ook voor de technische vooruitgang (kleurenkopie, digitale offset), welke 
toegankelijk is voor de internationale georganiseerde misdaad, maar ook voor de 
"ambachtelijke" criminaliteit die beperkt is tot üen bepaalde lidstaat of een kleine groep 
individuen. 
Bij de bescherming van de euro zal ook rekening moeten worden gehouden met 
specifieke factoren zoals : 
- het feit dat de Europese burger niet vertrouwd is met de biljetten en muntstukken. 
Ondanks de bewustmakingscampagnes is het duidelijk dat de gebruiker een 
aanpassingsperiode nodig zal hebben om even vertrouwd te worden met de euro als 
met zijn eigen nationale munt5; 
- de zeer uiteenlopende ervaring van de bevoegde nationale diensten. Het is duidelijk 
dat de valsemunters rekening houden met de risico's, maar ook met de mogelijkheden 
tot afzet van het biljet of het muntstuk dat zij als mikpunt hebben genomen. Sommige 
nationale munten worden inderdaad zeer weinig nagemaakt; 
- het gebrek aan ervaring van bepaalde personeelsleden en het gebrek aan 
opsporingsmiddelen. Er is behoefte aan opgeleid personeel en controle- en 
opsporingsinstrumenten6, vooral bij bepaalde financiële instellingen waarvan de 
winstgevende activiteit grotendeels gebaseerd is op inzamelen, uitwisselen, vervoeren 
of in omloop brengen van deviezen; 
- het grote aantal plaatsen van productie en papieren of metalen dragers. De ECB heeft 
uniforme voorwaarden inzake technische beveiliging vastgesteld voor de biljetten en 
de nationale Schatkist of Munt heeft dit gedaan voor de muntstukken, maar de 
lidstaten zullen uiteenlopende fabricage-, druk- en muntprocédés kunnen toepassen; 
- de nationale zijde van de munten. De euromuntstukken zullen immers een 
gemeenschappelijke zijde en een nationale zijde hebben, waardoor het voor de 
5 Enkele lidstaten hebben de ervaring opgedaan dat de gebruikers in sommige regio's bij het verschijnen 
van nagemaakte muntstukken stelselmatig alle uitwisselingen of betalingen in deze muntstukken 
weigeren. 
De haalbaarheid van een eenvoudig en efficiënt systeem voor het opsporen van vervalsingen zal met 
de betrokken beroepskringen moeten worden onderzocht om tot extra beschermingsmaatregelen te 
komen voorafgaande aan het politieonderzoek. Eventueel zullen prikkels in deze zin moeten worden 
overwogen. 
gebruiker in andere landen, waar deze munten ook kunnen circuleren, moeilijker 
wordt ze te herkennen; 
- de aanzienlijke toename van de wisselverrichtingen (periode van dubbele circulatie)7. 
De houders van nationale biljetten en muntstukken (met inbegrip van de grote 
criminaliteit en de georganiseerde misdaad) zullen hun geld binnen korte termijnen 
moeten wisselen; 
- de circulatie van de euro buiten het grondgebied van de deelnemende lidstaten. De 
nieuwe munt zal niet alleen in de landen die aan de derde fase van de EMU deelnemen 
in omloop worden gebracht en worden gebruikt. Alle lidstaten van de Unie zullen 
ermee te maken krijgen en ook een groot aantal derde landen, in het bijzonder de 
aspirant-lidstaten8; 
- de grenzen van het territorialiteitsbeginsel. De verscheidenheid van de rechtsstelsels 
en het behoud van de strafrechtelijke grenzen vormen a priori een belemmering voor 
de continuïteit van repressief optreden en de homogene bescherming van de munt; 
- de mogelijkheden die door de technische vooruitgang worden geschapen. De 
ontwikkeling van de reproductietechnieken (laser, digitaal) is gemakkelijk 
toegankelijk voor de "ambachtelijke" namaak. 
Om deze factoren, die vooral bij de invoering van de biljetten en muntstukken in euro 
zullen optreden, te neutraliseren, moeten aan de Unie de nodige middelen en regelingen 
worden verschaft om op preventieve en repressieve wijze een gecoördineerde bestrijding 
van de valsemunterij te organiseren. 
De komende vervanging van de nationale munten door de Europese munteenheid en het 
bestaan van uiteenlopende benaderingen en structuren voor de preventie en de bestrijding 
van valsemunterij in de lidstaten moeten voor de Gemeenschap aanleiding zijn om de 
gepaste maatregelen te treffen voor een doelmatige coördinatie en samenwerking. 
Gestreefd moet worden naar een situatie waarbij het mogelijk is de Europese munt overal 
in de Unie een gelijke bescherming te bieden. 
De Europese Raad van Madrid en het Verdrag van Amsterdam hebben deze gelijke 
bescherming opgedragen aan de instellingen en de lidstaten wat betreft het geld van de 
Europese belastingbetaler dat via de communautaire begroting wordt besteed. De 
Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad van 3.5.1998 betreffende de invoering van de euro, PB 
L 139 van 11.5.1998, stelt deze duur vast op maximaal zes maanden. Ook moet er rekening mee 
worden gehouden dat tijdens perioden van migratiebewegingen en toeristisch verkeer een veel grotere 
vraag naar vreemd geld en betaling in contant geld optreden, en bovendien geconcentreerd op 
bepaalde punten (luchthavens, stations, havens, toeristische centra enz.). 
Dit zal ongetwijfeld gevolgen hebben wat betreft de bronnen van vervalsingen en namaak. Uit de 
bekende cijfers over de nagemaakte coupures, die gebaseerd zijn op de mededelingen aan Interpol, 
blijkt dat de namaak van bepaalde nationale munten een internationale dimensie heeft aangenomen en 
dat een groot deel afkomstig is uit landen waar de munten niet courant worden gebruikt. Het 
duidelijkste voorbeeld van de risico's waarmee de euro te maken zal hebben is waarschijnlijk dat van 
de internationale reservemunt de dollar. 
Europese burger heeft het recht om van de instellingen en de lidstaten te eisen dat zij zich 
op ditzelfde beginsel baseren om de Europese munt te beschermen. 
De noodzaak van gemeenschappelijke concepten en wederzijdse verplichtingen 
impliceert een gemeenschappelijke uitlegging en regeling van geschillen in zaken die 
voor de rechter worden gebracht. Voor de verwezenlijking van dit doel is het nodig 
gepaste instrumenten te creëren ter bescherming van de communautaire belangen die aan 
gerechtelijke controle onderworpen zijn. Voor zover het om instrumenten gaat die onder 
het EG-Verdrag vallen, is het Hof van Justitie bevoegd. Waar de communautaire regeling 
moet worden aangevuld met instrumenten die onder titel VI van het Verdrag betreffende 
de Europese Unie vallen, zal gebruik moeten worden gemaakt van de overeenkomsten of 
protocollen die de controle door het Hof van Justitie mogelijk maken. 
De preventie en bestrijding van namaak van de euro vereisen als hoogste prioriteit een 
intensieve voorbereiding van de invoering van de gemeenschappelijke munt. De 
preventiestrategieën moeten voldoende afradend werken om de potentiële valsemunters 
af te schrikken en de namaak moeilijk, gevaarlijk en duur te maken. De samenwerking 
zal voldoende doelmatig moeten zijn en de beteugeling homogeen. 
Dit algemene preventie- en bestrijdingsbeleid vergt de betrokkenheid van alle lidstaten, 
de instellingen en instanties van de Unie en de bevoegde internationale organisaties. Het 
juridische kader zal in de loop van het jaar 2000 moeten worden ingesteld, teneinde de 
effectieve invoering van de gepaste structuren ruim op tijd voor het in omloop brengen 
van de biljetten en muntstukken mogelijk te maken. 
1.2. Verantwoordelijkheden van de ECB, Europol en de Commissie 
De bescherming van de euro, het tastbare element van de EMU, is in hoofdzaak een 
aangelegenheid van communautair belang (EG-Verdrag), ook al zal uiteraard gebruik 
moeten worden gemaakt van de instrumenten van titel VI om de strafrechtelijke 
bescherming van de munt te verbeteren. 
De aanpak die de Commissie overweegt is van dezelfde aard als voor de bescherming 
van de financiële belangen van de Gemeenschappen. Hij omvat een aspect preventie, 
gebaseerd op uitwisseling van informatie en samenwerking tussen de bevoegde 
autoriteiten, waarvoor een communautair wettelijk kader nodig is, en daarnaast een 
aspect strafrechtelijke bescherming, gebaseerd op de instrumenten van titel VI van het 
VEU. Deze aanpak heeft betrekking op alle soorten bedreiging, of het gaat om 
georganiseerde misdaad dan wel om andere vormen van criminaliteit op het gebied van 
namaak die even schadelijk zijn. 
ECB 
Het EMI heeft belangrijke werkzaamheden verricht om de technische beveiliging van de 
biljetten en muntstukken te verzekeren en heeft besloten een technische gegevensbank te 
creëren in het kader van een centrum voor analyse van namaak van biljetten (CAC). De 
muntstukken vallen onder de bevoegdheid van de lidstaten, maar kunnen ook in de 
technische databank van de ECB worden opgenomen. 
Deze technische databank met informatie over de valse eurobiljetten zal worden beheerd 
onder toezicht van de ECB. De in te voeren technische gegevens zullen worden verstrekt 
door het CAC. 
De ECB en het ESCB zullen verantwoordelijk zijn voor de monetaire politiek en de 
emissie en het in omloop brengen van de biljetten. Daarom heeft het EMI al in juli 1996 
de wens geuit dat zijn werkzaamheden worden overgenomen en aangevuld door andere 
communautaire instanties. Gegevens met een persoonlijk en operationeel karakter zullen 
een bijzondere behandeling moeten krijgen, buiten de door het EMI ontworpen 
technische gegevensbank om. 
Europol 
De Europol-Overeenkomst, die thans door alle lidstaten is geratificeerd, biedt de 
mogelijkheid de opdracht van Europol met betrekking tot de georganiseerde 
internationale criminaliteit uit te breiden (artikel 2)9. Dit betekent dat Europol een 
operationele bijdrage kan leveren aan de bestrijding van de namaak van de euro. Een 
besluit daartoe moet door de Raad bij algemene stemmen worden genomen op basis van 
de procedures van titel VI van het VEU. 
Europol zal in het kader van zijn opdracht een informatiesysteem beheren dat op 
vrijwillige basis zal worden gevoed door de nationale diensten die de lidstaten 
vertegenwoordigen en door de verbindingsofficieren van de nationale eenheden. 
Rechtstreekse toegang van de nationale eenheden tot de gegevens (over inbreuken, ten 
laste gelegde feiten, data en plaatsen, gebruikte middelen, behandelende diensten en hun 
dossiernummers, vermoeden van lidmaatschap van een criminele organisatie enz.) wordt 
toegestaan op aanvraag, via de verbindingsofficieren, en voor de behoeften van een 
bepaald onderzoek (artikelen 7 en 8 van de overeenkomst). 
De mededeling van deze gegevens is onderworpen aan de bijzondere regels van elke 
lidstaat. Europol zal gegevens aan derde landen en instanties kunnen doorgeven, 
waaronder bepaalde gemeenschappelijke organisaties en Interpol (artikel 18 en artikel 10, 
lid 4), maar alleen in individuele gevallen en wanneer het nodig is voor de preventie of de 
bestrijding van inbreuken. Tenzij de overeenkomst wordt gewijzigd bepalen en beperken 
deze regels de continue en rechtstreekse samenwerking met de ECB en de Commissie. 
Commissie 
De rol van de Commissie vult die van de ECB aan en zij neemt de toegevoegde waarde 
van de activiteiten van Europol over. De Commissie stelt de oprichting voor van een 
databank en een communautair informatiesysteem (zie later), dat in reële tijd toegankelijk 
is voor de bevoegde autoriteiten en voor Europol, die erdoor in staat wordt gesteld de 
analyses in het kader van haar eigen opdracht te verrichten. 
Uittreksel uit artikel 2 van de overeenkomst : "voor zover er concrete aanwijzingen zijn voor het 
bestaan van een criminele structuur of organisatie en twee of meer lidstaten betrokken zijn bij de 
genoemde vormen van criminaliteit op een wijze die, gelet op de omvang, de ernst en de gevolgen van 
de strafbare feiten, een gemeenschappelijk optreden van de lidstaten noodzakelijk maakt". 
Het systeem voor de bescherming van de euro moet gebaseerd zijn op een geïntegreerde, 
globale aanpak en vereist een permanente, regelmatige voorstelling van de feiten en 
risico's. Voortdurend zal informatie uit diverse bronnen moeten worden samengebracht. 
Deze bronnen zijn voornamelijk de emissie-instellingen, de centrale banken, de 
handelsbanken, financiële instellingen of kredietinstellingen, alsmede douanediensten en 
de politie. De verwerking van dit geheel van gegevens door de Commissie zal leiden tot 
een doelmatigere preventie en opsporing van onregelmatige gedragingen. 
Daarom is de Commissie al in juli 1996 begonnen met beraadslagingen, in samenwerking 
met deskundigen van de lidstaten, over de evaluatie van de risico's en de behoefte aan 
communautaire voorzieningen om de namaak van de euro te voorkomen en te bestrijden. 
Na deze werkzaamheden werd door de diensten van de Commissie een tussentijds 
verslag opgesteld, op basis waarvan de Raad Ecofin op 19 mei bepaalde conclusies heeft 
bereikt. In deze conclusies wordt de nadruk gelegd op de hoogdringendheid van de 
invoering van een doeltreffende bescherming van de euro, dus vóór hij in omloop wordt 
gebracht. 
2. PRIORITAIRE ACTIETERREINEN 
Bij de werkzaamheden van de ad /ïoc-groep die de Commissie in het kader van het 
Raadgevend Comité fraudebestrijding heeft opgericht, wordt rekening gehouden met de 
ervaring van de Commissie, de deskundigen van de lidstaten, Europol, het EMI en 
Interpol om prioritaire krachtlijnen vast te stellen. 
De groep heeft zich geconcentreerd op bepaalde aspecten van de dragers (papier voor de 
biljetten en metaal voor de muntstukken). In hoofdzaak gaat het om de gegevens die 
nuttig zijn voor de uitwisseling van informatie, het samenvoegen van de gegevens en de 
samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten teneinde inbreuken te voorkomen en op te 
sporen en doeltreffend op te treden tegen alle vormen van illegale activiteiten die nadelig 
zijn voor de euro. Dit systeem zal functioneel moeten zijn voordat de biljetten en 
muntstukken in omloop worden-gebracht en gedurende een voldoende lange proefperiode 
om de risico's van gebrekkige werking te kunnen beoordelen. 
Op 1 januari 2002, wanneer de biljetten en muntstukken in alle deelnemende landen 
tegelijkertijd worden ingevoerd, zullen de vereiste regelingen en instrumenten 
operationeel moeten zijn. 
Het is dus van belang het beraad over de regelgeving voort te zetten die nodig is om de 
preventie te versterken, de nodige medewerking van de nationale autoriteiten te 
verkrijgen om de opsporingen te vergemakkelijken en de mededeling van de 
vaststellingen verplicht te maken. De regeling zal de respectieve verplichtingen van de 
deelnemende landen moeten omvatten, alsook die van de andere lidstaten van de Unie. 
Rekening zal moeten worden gehouden met de vereiste samenwerking met internationale 
instanties en derde landen. 
De bescherming moet ook een samenwerkingssysteem omvatten dat verder gaat dan de 
actiemiddelen van de klassieke internationale wederzijdse hulp, welke tot dusver slechts 
bedoeld was voor de samenwerking tussen de autoriteiten van soevereine nationale staten 
met het oog op de bescherming van hun munt. 
Dit betekent dat bij de diensten van de Commissie een communautaire structuur moet 
worden opgericht die als correspondent moet optreden met de Europese 
emissie-instellingen (de ECB voor de biljetten, de lidstaten voor de muntstukken) en 
andere partners in de Unie (Europol) en de wereld (ICPO Interpol). 
Om deze redenen moeten initiatieven worden genomen ter zake van : 
• opleiding10, 
• informatie- en communicatiesystemen en databanken11, 
• samenwerking, wederzijdse bijstand, technische en operationele bijstand bij de 
onderzoekingen12, 
• vaststelling van de namaakactiviteiten en van ontradende sancties. 
3. OPLEIDING 
De invoering van de euro vereist een nieuwe aanpak van de opleiding om de 
valsemunterij beter te voorkomen en te bestrijden. Daarom is de Commissie verzocht een 
discussiedocument over het beroepsopleidingsbeleid in de Gemeenschap op te stellen. 
Het beleid inzake beroepsopleiding zal gebaseerd moeten zijn op een evenwichtige en 
coherente verdeling van de inspanningen tussen de verschillende niveaus (lidstaten, 
Gemeenschap, Unie), met name in kostendoelmatigheidstermen, en met inachtneming 
van de principes subsidiariteit en evenredigheid. 
Uitgaande van de krachtlijnen van het vergaderdocument13 van de diensten van de 
Commissie dat werd opgesteld op verzoek van de groep "Politiesamenwerking" van de 
Raad, is de Commissie voornemens in 1999 een "proefactie" te beginnen met het oog op 
de vaststelling van een "meerjarig actieplan" inzake beroepsopleiding. 
Op douanegebied kan worden overwogen het toepassingsgebied van het communautaire 
opleidingsprogramma MATTHAEUS, dat het aspect opleiding als bedoeld in het besluit 
DOUANE 2000 betreft, uit te breiden tot de bestrijding van de namaak van de euro. 
10 Alle betrokken actoren, met inbegrip van de financiële instellingen en allen die in een zo vroeg 
mogelijk stadium de opsporing kunnen verbeteren, moeten bij deze acties worden betrokken. Gepaste 
systemen zijn nodig om de beschikbaarheid van de vereiste middelen en technieken te stimuleren 
(systeem van positieve prikkels b.v.). 
11 Toegangsvoorwaarden, vaststelling van een gemeenschappelijk rooster van politionele, strategische en 
operationele informatie, wijze van transmissie van de informatie (invoering van een geautomatiseerd 
mechanisme dat berust op normalisatie van de boodschappen, waarbij de systemen technisch 
compatibel zijn). 
12 Rekening houdend met de behoefte aan nauwere coördinatie op Europees vlak voor de bescherming 
van de euro en de noodzaak deze samenwerking met partners buiten de Gemeenschap uit te breiden, 
gelet op de internationale dimensie van de valsemunterij. 
13 Bij wijze van voorbereidend element is een vergaderdocument "Deskundigengroep namaak euro : 
aanpak inzake opleiding" voorgelegd aan de groep "Politiesamenwerking". 
De Commissie zal ook rekening houden met de eisen die verband houden met de 
uitbreiding van de Unie, teneinde de specifieke opleidingsacties voor de bescherming van 
de euro op te nemen in haar pretoetredingsstrategie. 
Binnen de perken van de beschikbare middelen kunnen ook de actoren uit de particuliere 
sector die een rol kunnen spelen bij de opsporing van vals geld bij bepaalde gerichte 
opleidingsacties worden betrokken. 
4. INFORMATIESYSTEEM 
De deskundigen hebben zich vooral gericht op de uitwisseling van informatie en de 
gemeenschappelijke normen daarvoor, teneinde te voorkomen dat de mededelingen 
betrekking zouden hebben op een waaier van te uiteenlopende gedragingen van land tot 
land die zich slecht lenen voor een steekhoudende analyse en een goed begrip van het 
verschijnsel op het niveau van de Unie. 
De mechanismen tot bescherming van de gemeenschappelijke munt tegen illegale 
activiteiten berusten voornamelijk op "inlichtingenwerk". Zij moeten dus worden 
gebaseerd op inzameling, verwerking en evaluatie van gegevens over valse biljetten en 
munten en op informatie over fabricage, bezit, vervoer en in omloop brengen van vals 
geld. 
Deze gegevens vallen uiteen in twee grote categorieën : 
- technische informatie over de verzameling van de gegevens, de fabricageprocédés en 
de technische bijzonderheden van het valse geld. Dit soort informatie zal worden 
behandeld door het centrum voor analyse van namaak (CAC) onder de 
verantwoordelijkheid van de ECB. Dezelfde aanpak wordt thans onderzocht voor de 
muntstukken; 
- administratieve, douane- en politionele informatie die wordt verzameld over de 
valsemunterij, zowel op strategisch als op operationeel vlak. 
Stelselmatige verwerking van de inlichtingen geeft een algemeen beeld en 
vergemakkelijkt de identificatie van de namaakcircuits en/of -netwerken. Alle details 
moeten worden verzameld en geordend vanaf onderzoek, inlichtingenwerk of aangifte tot 
afsluiting van het onderzoek, de rechtszaak en de toepassing van sancties. Dit zal een 
doelmatig preventiebeleid mogelijk maken dat berust op inlichtingen die voortdurend 
worden bijgewerkt. 
Er dienen gemeenschappelijke uitwisselingsnormen en regelmatige 
meldingsverplichtingen via een netwerk van boodschappendiensten te worden 
vastgesteld. De technologie van het netwerk AFIS Mail, die al ruim tien jaar met succes 
voor de applicatie SCENT (Secure Enforcement Network) wordt toegepast door de 
bevoegde autoriteiten van de lidstaten en de Commissie die met de bestrijding van fraude 
op het gebied van de douane en de landbouw belast zijn, vormt in dit verband een 
interessant middel voor een snelle uitwisseling van informatie. 
De databank moet gebruiksvriendelijk en rechtstreeks toegankelijk zijn om onmiddellijk 
gegevens te kunnen vergelijken met het oog op de operationele activiteit. 
10 
Het systeem moet, voor zover dat mogelijk is, compatibel zijn met de 
informatiesystemen die in de lidstaten bestaan en met het systeem van Europol. Het 
systeem van de Commissie moet ook aangepast zijn aan de technieken en werkmethoden 
van de nationale opsporingsdiensten. Er dienen toegangsregels te worden vastgesteld. Het 
systeem zal voortdurend worden gevoed en bijgewerkt en dienen voor technische, 
operationele en strategische doeleinden. Het zal de samenvoeging van de verschillende 
soorten informatie vergemakkelijken en daardoor een algemeen beeld geven. Aldus zal 
het, in reële tijd, doeltreffende en gecoördineerde interventies op communautair niveau 
mogelijk maken en wordt het risico voorkomen dat verschillende opsporingsdiensten met 
eenzelfde zaak bezig zijn zonder dat te weten. 
De organisatie van de verschillende onderdelen^van het informatiesysteem vereist, naast 
de nationale regelgeving, een gepast juridisch kader op communautair niveau. De 
behoeften zijn duidelijk vastgesteld door de deskundigengroep. Een communautaire 
regelgeving zal het vereiste juridische kader moeten verschaffen voor het verzamelen en 
uitwisselen van informatie tussen de autoriteiten die met de bescherming van de euro 
tegen namaak belast zijn. 
Het communautaire acquis inzake bescherming van de financiële belangen, dat een aantal 
regelingen omvat voor het bepalen van de concepten, de inzameling en de uitwisseling 
van informatie met het oog op samenwerking, is een nuttig referentiekader14. Voor alle 
gebieden van de begroting bestaat al een informatiesysteem. Het omvat enerzijds de 
communautaire databank IRENE met gevoelige gegevens over fraudes en 
onregelmatigheden die door de lidstaten zijn gemeld. Deze databank is nog niet 
toegankelijk voor de lidstaten. Op het gebied van de wederzijdse bijstand tussen de 
douaneautoriteiten van de lidstaten en de Commissie (Verordening (EG) nr. 515/97) 
bestaat anderzijds het DIS (douane-informatiesysteem), een gemakkelijk te gebruiken 
gegevensbank die voortdurend wordt bijgewerkt en toegankelijk is voor de lidstaten en 
de Commissie. Deze door de Commissie beheerde databank bevat ook gevoelige 
gegevens die onder de regels op de bescherming van dergelijke gegevens vallen. 
Voorts biedt titel V van Verordening (EG) nr. 515/97 van de Raad van 13 maart 1997 
betreffende de wederzijdse bijstand tussen de administratieve autoriteiten van de lidstaten 
en de samenwerking tussen deze autoriteiten en de Commissie met het oog op de goede 
toepassing van de voorschriften op douane- en landbouwgebied uiteraard de 
mogelijkheid om met het oog op preventie, opsporing en vervolging van 
onregelmatigheden op douanegebied, met inbegrip van de namaak van de euro, nuttige 
14 Bestaande verordeningen voor de verschillende budgettaire sectoren : Verordening (EEG, Euratom) 
nr. 1552/89 van de Raad (PB L 155 van 7.6.1989), gewijzigd bij Verordening (Euratom, EG) 
nr. 1355/96 van de Raad (PB L 175 van 13.7.1996) voor de eigen middelen; Verordening (EEG) nr. 
729/70 van de Raad (PB L 94 van 28.4.1970), Verordening (EEG) nr. 4045/89 van de Raad (PB L 388 
van 31.12.1989), Verordening (EEG) nr. 595/91 van de Raad (PB L67 van 14.3.1991) voor het 
EOGFL-Garantie; Verordening (EEG) nr. 4253/88 (PB L 374 van 31.12.1988), Verordeningen (EG) 
nrs. 1681/94 (Structuurfondsen, PB L 178 van 12.7.1994) en 1831/94 van de Commissie 
(Cohesiefonds, PB 191 van 27.7.1994); Verordening (CE) nr. 515/97 van de Raad (wederzijdse 
bijstand, PB L 82 van 22.3.1997, voorheen Verordening (EEG) nr. 1468/81 van de Raad (PB L 144 
van 2.6.1981). 
Het is ook mogelijk gebruik te maken van bepalingen die de financiële instellingen verplichten vals 
geld in te houden en in beslag te nemen, de politie te waarschuwen en eventueel ook de centrale bank. 
11 
informatie in te voeren in de centrale databank DIS (douane-informatiesysteem). Het DIS 
biedt bovendien het voordeel de elektronische beelden te kunnen opnemen die nodig zijn 
in het kader van de bestrijding van valsemunterij. 
Uitgaande van deze voorbeelden, die hun nut al hebben bewezen, zal de regelgeving het 
volgende moeten omvatten : 
- een definitie van alle activiteiten die met namaak van de munt gemoeid zijn15, om een 
overal gelijke uitwisseling van informatie mogelijk te maken; 
- de verplichting voor de lidstaten om de Commissie alle relevante informatie mede te 
delen over de namaak en vervalsing van de euro; 
- oprichting van een geautomatiseerd systeem met een "netwerk van 
boodschappendiensten" en een "centrale gegevensbank" die rechtstreeks toegankelijk 
is voor de nationale autoriteiten. Dit regelmatig bij te werken systeem heeft tot doel 
valsemunterij te voorkomen, op te sporen en te vervolgen en moet derhalve 
strategische gegevens, operationele gegevens en gerechtelijke gegevens bevatten. Het 
moet een interactief, hanteerbaar systeem zijn met rechtstreekse toegang voor de 
bevoegde instanties; 
- bepalingen over de wijze van uitwisseling van informatie (en de toegang tot de 
databanken) met de communautaire instanties of die van de Unie, internationale 
organisaties (Interpol) en derde landen. De toegangsvoorwaarden kunnen verschillend 
zijn naar gelang van de opdracht van de verschillende autoriteiten. Er moge aan 
worden herinnerd dat krachtens artikel 29, derde alinea, van Verordening (EG) 
nr. 515/97 van de Raad van 13 maart 1997 op voorstel van de Commissie kan worden 
besloten internationale of regionale organisaties (zoals Europol) toegang te verlenen 
tot de databank DIS, mits tegelijkertijd met die organisaties een protocol wordt 
gesloten; 
- bepalingen over de bescherming van persoonsgegevens naar het voorbeeld van 
hetgeen bepaald is in Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad16 voor de 
bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen 
fraude en andere onregelmatigheden. De bepalingen van het Verdrag van Amsterdam 
15 De noodzaak en het nut van deze stap zijn aangetoond voor de bescherming van de financiële 
belangen, waar het systeem van informatie, communicatie, administratieve samenwerking en 
wederzijdse bijstand berust op het begrip onregelmatigheid als omschreven in artikel 1 van 
Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad (PB L 312 van 23.12.1995)1 De lidstaten wijzen 
instanties aan die met de administratieve samenwerking en wederzijdse bijstand en het 
informatiesysteem worden belast. 
Zie ook Verordening (EG) nr. 3295/94 van de Raad tot vaststelling van maatregelen om het in het 
vrije verkeer brengen, de uitvoer, de wederuitvoer en de plaatsing onder een schorsingsregeling van 
nagemaakte of door piraterij verkregen goederen te verbieden (PB L 341 van 22.12.1994), waar een 
definitie wordt gegeven van nagemaakte of door piraterij verkregen goederen, onder meer om de 
uitwisseling van informatie en de samenwerking tussen de nationale douanediensten en de Commissie 
te vergemakkelijken. 
16 PB L 292 van 15.11.1996. Zie ook Verordening (EG) nr. 515/97 van de Raad. 
12 
(zie met name artikel 286 van het EG-Verdrag) bevestigen deze principes en de 
toepassing van de communautaire regels inzake bescherming van gegevens bij de 
Commissie; 
- de verplichting voor de handelsbanken en de financiële instellingen vervalsingen te 
melden aan de bevoegde autoriteiten, verplichting waarop eventueel een 
administratieve sanctie kan staan17. 
5. SAMENWERKING 
Voor de overgang van de bescherming van nationale belangen naar de bescherming van 
communautaire belangen zijn samenwerking en coördinatie tussen de nationale instanties 
met de hulp van de instellingen en instanties van de Unie nodig. 
Valsemunterij is steeds en in alle landen beschouwd als een criminele activiteit die de 
grondvesten van de staat aantast. Daarom is al in 1929 in het internationale verdrag tot 
beteugeling van de valsemunterij18 voorgesteld gespecialiseerde centrale structuren op te 
richten om deze illegale activiteit te voorkomen en te bestrijden. Deze gespecialiseerde 
diensten worden geacht rechtstreeks met elkaar in contact te staan en informatie uit te 
wisselen over zaken van valsemunterij. 
Voor het in omloop brengen van de euro is het nodig dat de bestaande netwerken worden 
gevaloriseerd en versterkt. Een essentieel element is de administratieve en operationele 
bijstand op het niveau van de Commissie. Een dergelijke communautaire structuur zou 
zorgen voor de communicatie en de samenwerking met de contactpunten van de lidstaten 
en de autoriteiten die de biljetten en muntstukken uitgeven, alsmede met Europol en de 
ICPO-Interpol. 
Dank zij deze samenwerking zal het analyseniveau worden verbeterd, zowel uit 
strategisch als uit operationeel oogpunt, en zullen de middelen ter bestrijding van namaak 
worden uitgebreid, met name in het kader van gemeenschappelijke strategieën. 
Wat het operationele aspect betreft, hangt de doeltreffendheid van de verrichtingen in het 
veld af van de betrouwbaarheid van de informatie, de snelheid van uitwisseling tussen de 
gemachtigde contactpunten en de kwaliteit van de samenwerking tussen de autoriteiten. 
De totstandbrenging van de voorwaarden voor de meest ruime samenwerking op basis 
van loyaliteit en vertrouwen van de diensten is een absolute noodzaak. 
De lidstaten beschikken al over de structuren. Rest nog een juridisch kader voor de 
nodige organisatorische aanpassingen op het niveau van de Unie en om de voorwaarden 
17 Verbetering van de acties op dit niveau is bevorderlijk voor een vroegtijdige opsporing van vals geld. 
Hoewel zij van preventieve aard zijn, maken dergelijke acties de repressie-doeltreffender, in zover zij 
nuttige instrumenten kunnen zijn voor een doeltreffende en snelle beteugeling en een snelle overdracht 
van informatie aan de bevoegde autoriteiten mogelijk maken, reeds vóór of zo spoedig mogelijk na het 
delict. Regelmatige terugkoppeling naar deze operatoren kan hen aanmoedigen het vroegtijdige 
waarschuwingssysteem te verbeteren en verder te ontwikkelen. 
18 Verdrag ondertekend te Genève op 20 april 1929, Volkenbond, Verdragen, deel CXII nr. 2623, 
blz. 371. 
13 
te scheppen voor een doelmatige, nauwe en regelmatige samenwerking tussen de 
verschillende nationale interventiediensten, alsmede tussen deze laatste en de instellingen 
en bevoegde instanties van de Unie. 
De regeling zal het volgende moeten omvatten : 
- de verplichting tot samenwerking en bijstand19 tussen de bevoegde nationale 
autoriteiten, de Commissie, Europol en de ECB; 
- bepalingen over de samenwerking en de wederzijdse administratieve bijstand tussen 
de Gemeenschap en derde landen (bijzondere clausules in associatie-, samenwerkings-
of partnerschapsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en die derde landen); 
- de oprichting van een gespecialiseerd forum om een doelmatig overleg tot stand te 
brengen tussen de nationale autoriteiten, de instellingen en de Europese instanties; 
- nadere omschrijving van de rol inzake operationele bijstand van de Commissie, 
uitgaande van artikel 7 van Protocol nr. 2 over de bescherming van de financiële 
belangen, alsmede van de rol van Interpol op basis van de nieuwe voorschriften van 
titel VI, artikel 30 e.a. van het Verdrag van Amsterdam. 
6. STRAFRECHTELIJKE BESCHERMING / ONDERLINGE 
AFSTEMMING VAN DE WETGEVING VAN DE LIDSTATEN : 
INCRIMINATIE, SANCTIES, RECHTSHULP 
Samen met de voorbereiding van het geheel van de regelgeving (omschrijving van 
concepten, inzameling van gegevens, uitwisseling van informatie, samenwerking) moet 
een strafrechtelijk luik inzake incriminaties, sancties20 en onderlinge rechtshulp worden 
uitgewerkt om overal in de Unie dezelfde bescherming tot stand te brengen. 
Het vraagstuk van de definitie en de rechten van het slachtoffer, alsmede de 
vertegenwoordiging bij strafrechtelijke vervolging, thans geregeld door het nationale 
recht, moet aan een onderzoek worden onderworpen om een oplossing te vinden die is 
afgestemd op de monetaire belangen van de EMU. 
Incriminaties 
De rechtsstelsels verschillen, met name op het gebied van het materiële strafrecht. In de 
eerste plaats moet dus worden gestreefd naar onderlinge afstemming van de incriminaties 
voor valsemunterij. 
Dit vraagstuk heeft zich al in dezelfde termen gesteld voor de definitie van witwassen bij 
de opstelling van de communautaire richtlijn21, de omschrijving van onregelmatigheid in 
19 Op basis van de bestaande verordeningen, zie voetnoten 15, 16 en 17. 
20 Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad betreffende de invoering van de euro bepaalt slechts dat de 
lidstaten gepaste sancties moeten nemen tegen valsemunterij. 
21 Richtlijn 91/308/EEG van de Raad van lOjuni 1991, PB L 166 van 28.6.1991; Verordening (EG) 
nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995, PB L 312 van 23.12.1995; overeenkomst van 
26 juli 1995, PB C 316 van 27.11.1995. 
14 
het kader van de verordening over de bescherming van de financiële belangen en ook bij 
het omschrijven van fraude in verband met de overeenkomst over de strafrechtelijke 
bescherming van de financiële belangen. 
Deze doelstelling is zo belangrijk omdat de lidstaten tegenover criminele activiteiten die 
de communautaire belangen schaden, afzonderlijk niet in staat zijn voor een 
gelijkwaardig beschermingsniveau overal in de Unie te zorgen. Gemeenschappelijke 
definities zullen het gebruik van de informatie, de internationale samenwerking op 
strafrechtelijk gebied en het opleggen van sancties vergemakkelijken. 
Het is nodig de nadruk te leggen op de nood aan een gemeenschappelijke definitie van 
strafrechtelijke inbreuken in verband met het geheel van activiteiten inzake namaak van 
biljetten en muntstukken. De feiten met betrekking tot de fabricage van vals geld, of die 
welke eraan voorafgaan, ermee samengaan of erop volgen, moeten op uniforme wijze 
worden bepaald, met inachtneming van de technische vooruitgang (fotokopie, digitale 
reproductie). Van de precieze identificatie van de elementen van de inbreuken zal de 
doeltreffendheid en homogeniteit afhangen van het beschermingssysteem dat overal in de 
Gemeenschap op hetzelfde peil moet staan. De definitie uit het Verdrag van Genève van 
20 april 1929 is hiervoor een interessant uitgangspunt. 
Ontradende sancties 
Uit de eerste stand van zaken als opgemaakt door het EMI blijkt dat de maximumstraffen 
sterk van land tot land verschillen. Dit strookt niet met het doel van een overal gelijke 
bescherming. Er moet dus worden nagedacht over middelen om te komen tot een 
homogene ontrading. 
Als referentiepunt kunnen de ervaringen en resultaten dienen die zijn opgedaan bij de 
bescherming van de financiële belangen. Een specifieke incriminatie van valsemunterij 
op basis van de gemeenschappelijke definitie van de namaak van de euro zoals boven 
werd besproken, kan in éérste-instantie op het niveau van de Unie worden aangevuld met 
de vaststelling van een minimale strafmaat, zodat de risico's kleiner worden die verband 
houden met het bestaan van zones waar de repressie geringer is. 
Onderlinge rechtshulp 
Onderlinge rechtshulp is nodig voor een doeltreffende en homogene repressie overal in 
de Unie. De krachtlijnen van het Verdrag van Genève inzake gerechtelijke samenwerking 
bij de bestrijding van valsemunterij kunnen ook hier als uitgangspunt voor verder beraad 
en de nodige initiatieven dienen22. 
De voorwaarden van de gerechtelijke samenwerking op het gebied van de bescherming 
van de euro moeten worden omschreven en verder gaan dan het ontwerp van 
overeenkomst betreffende de onderlinge rechtshulp dat thans in onderhandeling is, met 
name op de punten die betrekking hebben op het erkennen en in beslag nemen van 
bewijsmateriaal, de rol van de Commissie en de ECB in de bijstand van de nationale 
autoriteiten en de rechtstreekse gerechtelijke bijstand. 
22 Uitlevering (artikelen 8,9, 10 en 16), rechtreekse overdracht van rogatoire commissies tussen 
gerechtelijke autoriteiten (artikel 16). 
15 
7. STEUN VAN BESTAANDE INSTRUMENTEN 
De mogelijke synergieën en de complementariteit tussen het communautaire kader, de 
instellingen, de intergouvernementele instrumenten en de bestaande internationale 
organisaties moeten nauwkeurig worden geëvalueerd. Uit de werkzaamheden van de 
deskundigen is gebleken dat de reeds bestaande internationale samenwerkingsstructuren 
tegen valsemunterij een belangrijke rol kunnen spelen, in het bijzonder bij de 
betrekkingen met derde landen waar de Europese munt ook zal worden gebruikt of de rol 
van transactievaluta en internationale reservevaluta zal spelen. 
De uitwisseling van informatie over de namaak van de euro en de operationele 
samenwerking met alle landen in de wereld moeten derhalve worden opgevoerd, met 
name via de bevoegde internationale organisaties. Deze samenwerking zal worden 
aangevuld en nader omschreven in het kader van specifieke clausules in de 
samenwerkingsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en de derde landen (zie boven). 
De inwerkingtreding van de Europol-Overeenkomst is gepland voor oktober 199823. De 
Raad kan eventueel bij algemene stemmen besluiten de opdracht van Europol uit te 
breiden tot valsemunterij. Het is in dit verband dat hij een bijdrage kan leveren aan de 
bestrijding van de internationale georganiseerde misdaad, in samenwerking met de 
Commissie, de ECB en de lidstaten. 
Bij de bescherming van de euro zal ook gebruik moeten worden gemaakt van andere 
internationale instrumenten, zoals het Verdrag van Genève24, om de monetaire belangen 
van de Gemeenschap in alle derde landen buiten de Unie te beschermen25. 
De ICPO (Interpol) wordt van namaak met een internationaal karakter op de hoogte 
gehouden via een systeem van melding door de nationale afdelingen van Interpol. De 
organisatie stelt op basis hiervan jaarstatistieken op van het valse geld dat in andere 
landen circuleert. De EMU zal dus, evenals de lidstaten vóór de invoering van de euro, 
gebruik moeten kunnen maken van de steun van Interpol. Deze zal rekening houden met 
het bestaan van de EMU en zal de aan de euro deelnemende landen beschouwen als een 
enkele monetaire ruimte. 
8. TERMIJNEN 
De programmering van deze acties moet gelijk oplopen met de etappes van de EMU. 
23 PB C 316 van 27.11.1995. De Europol-Overeenkomst kan eerst van kracht worden als een aantal 
instrumenten voor de werking van deze dienst zijn ingesteld. Deze instrumenten worden bedoeld in 
artikel 45, lid 4, van de overeenkomst (reglement van orde, statuut van het personeel, financieel 
reglement, protocol over privileges en immuniteiten, enz.). Door de verscheidenheid van deze 
instrumenten is het moeilijk een juiste prognose te geven van de werkelijke inwerkingtreding van deze 
politiedienst. 
24 Zie voetnoten op blz. 13. 
25 Specifieke clausules om de samenwerking te intensiveren kunnen worden opgenomen in de 
overeenkomsten tussen de Gemeenschap en haar partnerlanden. 
16 
De ECB heeft een besluit genomen over de invoering van de technische databank. 
De Commissie zal, overeenkomstig haar aanpak en de conclusies van de Raad van 19 mei 
1998, de invoering van de middelen voor de bescherming van de euro voorbereiden, en 
wel voordat dat de biljetten en muntstukken op 1 januari 2002 in omloop worden 
gebracht. 
Daartoe zal de Commissie : 
• de evaluatie van de situatie en de behoeften aan informatie en samenwerking tussen de 
bevoegde autoriteiten met de deskundigen voorzetten; 
• wetgevende initiatieven nemen ter aanvulling van het optreden van de ECB. Deze 
initiatieven zullen leiden tot : 
- de invoering van een regeling ter vergemakkelijking van de uitwisseling van 
informatie en de organisatie van nauwe en regelmatige samenwerking met het oog 
op de voorkoming en de bestrijding van valsemunterij, 
- de noodzakelijke onderlinge afstemming van de normen en tot versterking van de 
onderlinge rechtshulp op strafrechtelijk gebied om een homogene repressie te 
verzekeren26; 
• de mogelijkheid onderzoeken om in de loop van het begrotingsjaar 1999 een 
proefactie uit te voeren op het gebied van de opleiding ten behoeve van allen die 
betrokken zijn bij het systeem van preventie, opsporing en repressie van 
valsemunterij, actie die een aanvulling zal zijn op het beroepsopleidingsbeleid van de 
lidstaten. Op basis van die actie zullen richtsnoeren worden gegeven voor een 
meerjarig opleidingsbeleid. 
De Commissie is van oordeel dat een voldoende lange proeftijd nodig is om de 
haalbaarheid van de in te voeren technische middelen en structuren te testen. Daarom 
stelt zij voor de wetgevende instrumenten uiterlijk in het jaar 2000 vast te stellen. De 
beschermingssystemen zullen dan met ingang van 1 januari 2001 kunnen worden 
ingevoerd en "ingereden". 
26 Voor ogen moet worden gehouden dat een wetgevende actie van de Commissie op basis van de derde 
pijler inzake gerechtelijke samenwerking afhankelijk is van het kracht worden van het Verdrag van 
Amsterdam, dat de Commissie initiatiefrecht geeft. » 
17 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 474 def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 10 01 06 
Catalogusnummer : CB-CO-98-492-NL-C 
ISBN 92-78-38609-X 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg