Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijnen 90/387/EEG en 92/44/EEG van de Raad met het oog op de aanpassing aan een door concurrentie gekenmerkte context in de telecommunicatie" ()

(96/C 204/05)

De Raad heeft op 28 maart 1996 besloten, overeenkomstig artikel 100 A van het EG-Verdrag het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over voornoemd voorstel.

De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 10 april 1996 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Von Schwerin.

Het Comité heeft tijdens zijn 335e Zitting (vergadering van 25 april 1996) het volgende advies uitgebracht, dat met 99 stemmen vóór, 2 stemmen tegen, bij 13 onthoudingen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Uitgangspunt voor het Europese ONP-beleid (Open Network Provision) is het in artikel 7A van het EG-Verdrag bepaalde inzake het vrij verrichten van diensten.

1.2. De Commissie introduceerde in haar Groenboek van 30 juni 1987 over telecommunicatiediensten en -apparatuur een concept voor dit beleid.

1.3. Dit concept lag ten grondslag aan Richtlijn 90/387/EEG van de Raad van 28 juni 1990 betreffende de totstandbrenging van de interne markt voor telecommunicatiediensten door middel van de tenuitvoerlegging van Open Network Provision ().

1.4. ONP-Richtlijn 92/44/EEG van de Raad van 5 juni 1992 betreffende huurlijnen () en het voorstel voor een richtlijn betreffende spraaktelefonie () behelzen een regeling met minimumvoorwaarden voor een minimumaanbod voor alle gebruikers in de EU.

1.5. In ONP-Aanbeveling 92/382/EEG van 5 juni 1992 betreffende het geharmoniseerde aanbod van een minimumpakket van diensten op het gebied van pakketgeschakelde datadiensten () en in ONP-Aanbeveling 92/383/EEG van 5 juni 1992 betreffende het aanbod van geharmoniseerde ISDN-toegangsregelingen en een minimumpakket van ISDN-voorzieningen () worden de aanbevolen voorwaarden uitgewerkt.

1.6 Een op initiatief van commissaris Bangemann ingestelde groep vooraanstaande zakenlieden legde tijdens de Europese Top van Korfou van 24 en 25 juni 1994 het verslag "Europa en de wereldwijde industriële revolutie" voor. In dit document worden koppeling van netwerken, alsook interoperabiliteit van diensten en toepassingen als prioritair doel van de EU aangemerkt.

1.7. In de mededeling van de Commissie "Europa op weg naar de informatiemaatschappij - een actieplan" (doc. COM(94) 347 def.) wordt het belang van het ONP-beleid in samenhang met de liberalisering in de EU benadrukt.

2. Het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 90/387/EEG met het oog op de aanpassing aan een door concurrentie gekenmerkte context in de telecommunicatie

2.1. Algemene opmerkingen

2.1.1. Het Comité is zich bewust van het belang van ONP-regelingen en van de noodzaak, Richtlijn 90/387/EEG tegen de achtergrond van de veranderende mededingingsvoorwaarden aan te passen. Open toegang tot netwerken is van het allergrootste belang voor de toekomstige kwaliteit van vestigingsplaats Europa, de versterking van het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven, het behoud en de creatie van arbeidsplaatsen, alsmede voor een betere bescherming van de consumentenbelangen; zulks niet alleen in dicht- maar ook in dunbevolkte gebieden en op het platteland.

2.1.2. De Raad heeft besloten dat - een overgangstermijn voor bepaalde lid-staten daargelaten - alle telecommunicatienetwerken en -diensten uiterlijk op 1 januari 1998 moeten zijn geliberaliseerd. Daarom wil de Commissie met haar voorstel ONP-kaderrichtlijn 90/387/EEG actualiseren.

2.1.3. In het voorstel is uitdrukkelijk bepaald dat de nationale toezichthouders onafhankelijk zijn. Lid-staten die over bepaalde eigendoms- of een belangrijk deel van de zeggenschapsrechten in een telecommunicatieorganisatie beschikken, dienen te zorgen voor een scheiding tussen enerzijds de regelgevende functie en anderzijds de met eigendom of zeggenschap verband houdende activiteiten.

2.2. Bijzondere opmerkingen

2.2.1. Punt 1 - artikel 1

2.2.1.1. Het Comité is het eens met de uitbreiding van de doelstellingen van de kaderrichtlijn. Artikel 1, lid 3, tweede gedachtenstreepje, dient echter als volgt te worden geformuleerd:

"- garanderen een kwalitatief hoogwaardig aanbod van diensten tegen realistische prijzen,".

2.2.1.2. Prijzen en tariefstelling in verband met universele diensten spelen een uiterst belangrijke rol op weg naar de informatiemaatschappij. Daarom moet in de kaderrichtlijn rekening worden gehouden met sociale aspecten.

2.2.2. Punt 2 - artikel 2

2.2.2.1. Het Comité roept de Commissie ertoe op, de begrippen "openbaar" en "universele dienst" nog eens te analyseren en te preciseren.

2.2.2.2. De definitie van het woord "openbaar" is noodzakelijk voor de afbakening van "Closed User Groups" en "Corporate Networks". De Commissie heeft in haar mededeling aan het Europees Parlement en de Raad over de stand van zaken en de tenuitvoerlegging van Richtlijn 90/388/EEG betreffende de mededinging op de markten voor telecommunicatiediensten () de volgende omschrijving van de zinsnede "ten behoeve van het publiek" gegeven: "een dienst ten behoeve van het publiek is een dienst die onder dezelfde voorwaarden ter beschikking staat van alle leden van het publiek". Het Comité is het met deze omschrijving eens.

2.2.2.3. De universele dienst is volgens het Comité van doorslaggevend belang voor de toekomstige informatiemaatschappij. De concrete invulling van deze dienst is mede bepalend voor onze arbeids- en levensomstandigheden, aard en omvang van de werkgelegenheid, het innovatievermogen van de Europese ondernemingen en daarmee voor Europa als vestigingsplaats.

2.2.2.4. De consument verwacht een veelomvattende universele dienst, die met het oog op zijn behoeften verder wordt ontwikkeld, aansluit bij maatschappelijke trends in Europa en kwalitatief hoogwaardig is. Het is niet uitsluitend zaak, de inhoud van de actuele dienst op de huidige behoefte af te stemmen; ook moet het aanbod ervan aan de hand van een maatschappelijke dialoog verder gestalte krijgen. Op die manier kan de definitie van deze dienst in een later stadium worden bijgesteld.

2.2.3. Punt 6 - artikel 5 bis

2.2.3.1. Het Comité is het er volledig mee eens dat regelgeving en bedrijfsbeheer principieel worden gescheiden. De nationale regelgevende instanties hebben overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel een wezenlijke functie bij de uitvoering van het EG-liberaliseringsbeleid. Daarom moet de Commissie er bij de lid-staten op aandringen, deze instanties de noodzakelijke financiële, materiële en personele middelen te verschaffen, zodat zij zich naar behoren van hun taak kunnen kwijten.

3. Het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/44/EEG met het oog op de aanpassing aan een door concurrentie gekenmerkte context in de telecommunicatie

3.1. Algemene opmerkingen

3.1.1. Ook dit voorstel strekt ertoe, bestaande ONP-regelingen aan de vanaf 1998 geliberaliseerde context aan te passen. Het Comité stemt met deze koers in, in het bijzonder tegen de achtergrond van de Resolutie van de Raad van 18 september 1995 "betreffende de tenuitvoerlegging van het toekomstige wettelijke kader inzake telecommunicatie" ().

3.1.2. De Commissie stelt de regel voor dat alle gebruikers toegang hebben tot een minimumreeks huurlijnen van ten minste één exploitant. Verder wordt voorgesteld dat uitsluitend exploitanten met een "krachtige positie op de markt" verplichtingen kunnen worden opgelegd.

3.1.3. Bovendien worden de tariefgrondslagen gewijzigd: het beginsel van kostprijsgerichtheid wordt in het licht van meer mededinging bij het aanbod van huurlijnen versoepeld.

3.2. Bijzondere opmerkingen

3.2.1. De 10e "Overweging"

3.2.1.1. Volgens de Commissie levert een marktaandeel van 25 % het vermoeden op dat een organisatie een belangrijke positie inneemt op de markt van huurlijnen in de lid-staat waar zij actief is. Gegeven deze definitie zou het vermoeden echter voor niet afzienbare tijd voor de voormalige monopolisten opgaan. Dit uitgangspunt is in strijd met de mededingingsgeoriënteerde denkbeelden van de Commissie, en het begrip "vermoeden" is bovendien ongeschikt als uitgangspunt voor het maken van een onderscheid.

3.2.2. Punt 2 - artikel 1 (blz. 23)

3.2.2.1. De Commissie moet regelgeving voor een evenwichtig gespreid, efficiënt informatietransport tegen zo laag mogelijke kosten ontwikkelen en uitbouwen. Uitgangspunt daarbij zijn voorwaarden voor faire mededinging. In Groenboek II (doc. COM(94) 682 def.) stelde zij terecht dat ongehinderde toegang tot de installaties van aanbieders van openbare telecommunicatie-infrastructuur wezenlijk is voor een efficiënt, door mededinging gekenmerkt milieu voor telecommunicatieinfrastructuur en -diensten in de informatiemaatschappij.

3.2.2.2. Het Comité is van mening dat gelijke rechten en plichten voor alle aanbieders van telecommunicatie-infrastructuur, en in overeenstemming met hun activiteitengebied, onontbeerlijke voorwaarden voor faire mededinging zijn. Op grond van het gelijkheidsbeginsel dient deze richtlijn zich ook tot organisaties zonder krachtige marktpositie uit te strekken. Uitsluitend op die manier kan het mededingingsgeoriënteerde uitgangspunt van de Commissie geconcretiseerd worden.

3.2.2.3. Lid-staten die reeds geheel of gedeeltelijk tot liberalisering zijn overgegaan, hoeven de desbetreffende maatregelen niet in te trekken, mits deze in overeenstemming met de EU-regels zijn.

3.2.3. Punt 10 - artikel 10 (blz. 26)

3.2.3.1. Het Comité vindt dat het algemene beginsel van kostprijsgerichtheid flexibel moet worden toegepast. De Commissie zou kunnen overwegen voor bepaalde doeleinden of om sociale maatschappelijke redenen voor bepaalde groepen kortingsystemen of lagere tarieven in te voeren.

4. Conclusies

4.1. Het Comité beseft dat Richtlijnen 90/387/EEG en 92/44/EEG moeten worden gewijzigd en is het in grote lijnen met de voorstellen van de Commissie eens. Het zou echter graag zien dat de Commissie rekening houdt met de in dit advies neergelegde voorstellen en opmerkingen.

4.2. De ONP-regelingen moeten, ten einde de mededinging veilig te stellen en de integrale toepassing van de mededingingsregels te garanderen, voor alle aanbieders gelden. Dit is van belang om gelijke kansen en effectieve concurrentie te verwezenlijken.

Brussel, 25 april 1996.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

C. FERRER

() PB nr. C 62 van 1. 3. 1996, blz. 3.

() PB nr. C 275 van 20. 10. 1995, blz. 2.

() PB nr. L 192 van 24. 7. 1990.

() PB nr. L 165 van 19. 6. 1992.

() PB nr. C 122 van 18. 5. 1995.

() PB nr. L 200 van 18. 7. 1992.

() PB nr. C 258 van 3. 10. 1995, blz. 1.