GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 24/98 door de Raad vastgesteld op 17 maart 1998 met het oog op de aanneming van Verordening (EG) nr. . . ./98 van de Raad van . . . betreffende de toekenning van communautaire financiële bijstand voor maatregelen ten behoeve van het gecombineerd vervoer (98/C 161/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 75, lid 1,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3),

Volgens de procedure van artikel 189 C van het Verdrag (4),

(1) Overwegende dat de huidige situatie en de verwachte ontwikkelingen op vervoergebied in de Gemeenschap vereisen dat de middelen van de Gemeenschap op dat gebied optimaal worden beheerd; dat dit met zich brengt dat het gecombineerd vervoer moet worden bevorderd;

(2) Overwegende dat bij Besluit 93/45/EEG van de Commissie van 22 december 1992 betreffende de toekenning van financiële steun voor modelprojecten ten behoeve van het gecombineerd vervoer (5) in 1992 het startsein is gegeven voor een vijf jaar bestrijkende experimentele actie betreffende de toekenning van financiële steun voor modelprojecten ten behoeve van het gecombineerd vervoer; dat deze actie op 31 december 1996 is verstreken;

(3) Overwegende dat het nut van een gemeenschappelijke actie op dit gebied is aangetoond; dat deze experimentele actie dient te worden omgezet in een daadwerkelijk kader voor communautaire maatregelen op het gebied van het gecombineerd vervoer, waarbij op de sedert 1992 verkregen ervaring wordt voortgebouwd;

(4) Overwegende dat de communautaire maatregelen op het gebied van het gecombineerd vervoer voornamelijk ten doel hebben het concurrentievermogen van deze vervoerwijze te verbeteren, zodat de gebruiker aanvaardbare alternatieven voor het wegvervoer kunnen worden aangereikt; dat de financiële bijstand voor op grond van deze verordening in aanmerking komende projecten bijgevolg uitsluitend rechtstreeks kan worden toegekend aan de lidstaten en aan in de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of rechtspersonen, en alleen voor op het grondgebied van de Gemeenschap gemaakte uitgaven en kosten;

(5) Overwegende dat alleen de lidstaten en in de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of rechtspersonen een gecombineerdvervoerproject moeten kunnen indienen; dat derde landen en buiten de Gemeenschap gevestigde personen die rechtstreeks bij een project betrokken zijn, dat project evenwel mede kunnen indienen;

(6) Overwegende dat de gecombineerdvervoerprojecten de commerciële diensten met betrekking tot deze vervoerwijze moeten omvatten; dat de communautaire financiële bijstand bijgevolg wordt toegekend voor innoverende operationele maatregelen en voor haalbaarheidsstudies die daarop betrekking hebben; dat projecten voor infrastructuurnetwerken en voor onderzoek en technologische ontwikkeling derhalve buiten het toepassingsgebied van deze verordening vallen;

(7) Overwegende dat de in deze verordening bedoelde communautaire financiële bijstand van beperkte duur moet zijn;

(8) Overwegende dat de indieners de mogelijkheid moet worden gelaten projecten in te dienen die zo goed mogelijk inspelen op de huidige behoeften van de markt; dat de vernieuwing bijgevolg niet mag worden afgeremd door een al te stringente definitie van de innoverende projecten;

(9) Overwegende dat er bij de selectie van de projecten evenwel op toe moet worden gezien dat een geselecteerd project daadwerkelijk bijdraagt aan het gemeenschappelijk vervoerbeleid en niet tot onaanvaardbare concurrentieverstoringen leidt;

(10) Overwegende dat in deze verordening, voor de volledige duur van de beoogde maatregelen, een financieel referentiebedrag moet worden opgenomen in de zin van punt 2 van de verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 maart 1995 (6), waarbij de in het Verdrag vastgelegde bevoegdheden van de begrotingsautoriteit onverlet worden gelaten;

(11) Overwegende dat de Commissie het verloop van de projecten moet volgen, teneinde het beoogde resultaat te bereiken; dat de respectieve bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de lidstaten en van de Commissie op het gebied van de financiële controle duidelijk moeten worden omschreven;

(12) Overwegende dat de Commissie moet nagaan hoe de maatregelen op het gebied van het gecombineerd vervoer worden uitgevoerd, teneinde te beoordelen of de oorspronkelijke doelstellingen bereikt zijn of kunnen worden;

(13) Overwegende dat de toepassing van deze verordening op een regelmatige grondslag dient te worden gevolgd; dat de Commissie daartoe twee jaar na de inwerkingtreding van deze verordening verslag dient uit te brengen aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's;

(14) Overwegende dat het van belang is dat voor passende informatie, publiciteit en transparantie in verband met de gefinancierde activiteiten wordt gezorgd;

(15) Overwegende dat de doelstelling van de in deze verordening bedoelde maatregelen erin bestaat het gecombineerd vervoer in de aanvangsfase te steunen; dat deze verordening derhalve van beperkte duur dient te zijn,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1 Doelstelling

Deze verordening behelst de voorwaarden, voorschriften en procedures voor het verlenen van communautaire financiële steun aan innoverende projecten die ertoe bijdragen het gebruik van het gecombineerd vervoer te vergroten en de verlegging van het wegvervoer naar milieuvriendelijkere vervoerswijzen aan te moedigen door:

a) verbetering van het concurrentievermogen van het gecombineerd vervoer ten opzichte van het wegvervoer van begin tot eindpunt, of

b) bevordering van het gebruik van geavanceerde technologie bij het gecombineerd vervoer, of

c) betere mogelijkheden voor het aanbieden van gecombineerdvervoerdiensten.

Artikel 2 Definities en toepassingsgebied

1. In deze richtlijn wordt verstaan onder:

- "gecombineerd vervoer": het goederenvervoer tussen lidstaten waarbij de vrachtwagen, de aanhangwagen, de oplegger met of zonder trekker, de wissellaadbak of de container van 20 voet en meer gebruik maken van de weg voor het eerste of het laatste gedeelte in het traject, en voor het andere gedeelte van het spoor of de binnenwateren, of van een zeetraject, met dien verstande dat het traject over de weg zo kort mogelijk is;

- "gecombineerdvervoeractie": elke overeenkomstig artikel 7 geselecteerde actie van innoverende aard om de doelstellingen van artikel 1 te verwezenlijken.

2. Gecombineerdvervoeracties op het grondgebied van de Gemeenschap moeten bij voorrang passen in het kader van Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 1996 betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet (7).

3. De gecombineerdvervoeracties kunnen echter eveneens betrekking hebben op trajecten buiten het grondgebied van de Gemeenschap, wanneer aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

- de actie moet in het belang zijn van het gemeenschappelijk vervoerbeleid, zoals ook geldt voor projecten betreffende derde doorvoerlanden in het kader van intracommunautair vervoer;

- de actie moet betrekking hebben op het grondgebied van ten minste één lidstaat.

Artikel 3 In aanmerking komende projecten

In aanmerking komen innoverende projecten die:

a) innoverende operationele maatregelen omvatten;

b) haalbaarheidsstudies omvatten die betrekking hebben op en voorbereiden op operationele innoverende maatregelen.

Artikel 4 Indieners van de projecten

1. Elke lidstaat en elke binnen de Gemeenschap gevestigde publiekrechtelijke of privaatrechtelijke natuurlijke of rechtspersoon kan bij de Commissie een project indienen.

Onverminderd artikel 2, lid 3, moet het project in het algemeen door twee of meer publiekrechtelijke of privaatrechtelijke natuurlijke of rechtspersonen die onderdaan van ten minste twee lidstaten zijn, worden ingediend.

In het geval van de indiening van een project overeenkomstig de eerste alinea kunnen elk derde land en elke publiekrechtelijke of privaatrechtelijke natuurlijke of rechtspersoon, gevestigd buiten de Gemeenschap, die daarbij rechtstreeks betrokken zijn, het bewuste project mede-indienen, met dien verstande dat zij geen communautaire bijstand krachtens deze verordening ontvangen.

2. Indien het project betrekking heeft op de uitoefening van de rechten tot de spoorweginfrastructuur zoals bedoeld in artikel 10 van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad van 29 juli 1991 betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (8), wordt de communautaire financiële bijstand slechts verstrekt aan een spoorwegonderneming die een vergunning bezit in de zin van artikel 2 van Richtlijn 95/18/EG van de Raad van 19 juni 1995 betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen (9).

Artikel 5 In aanmerking komende uitgaven en kosten

1. De communautaire financiële bijstand voor uitgaven en kosten van innoverende operationele maatregelen bedraagt ten hoogste 30 %. De in aanmerking komende uitgaven en kosten kunnen onder andere het volgende omvatten:

a) de kosten voor het huren, leasen of afschrijven van de vervoerseenheden - vrachtwagens, aanhangwagens, opleggers met of zonder trekker, wissellaadbakken of containers van 20 voet en meer;

b) de kosten van het huren, leasen of afschrijven en de noodzakelijke aanpassing voor de verwezenlijking van de overwogen actie, voor wat betreft het rollend materieel (met inbegrip van locomotieven) alsmede navigatieschepen voor de binnenvaart en de zeevaart, behoudens, voor wat betreft de navigatieschepen voor de binnenvaart, naleving van de specifieke voorschriften inzake structurele sanering van de binnenvaart;

c) investeringsuitgaven en kosten voor het huren, leasen, of afschrijven van materieel voor de overslag tussen spoorwegen, waterwegen, zeeverbindingen en het wegennet;

d) de kosten voor het gebruik van de infrastructuur voor het vervoer per spoor, over de binnenwateren en het zeevervoer, met uitzondering van havenrechten en overslagkosten;

e) uitgaven in verband met de commerciële exploitatie van technieken, technologieën of materiaal dat vooraf is uitgetest en gevalideerd, met name vervoersinformatietechnologie;

f) de kosten in verband met de maatregelen voor de opleiding van het personeel en de verspreiding van de resultaten van het project, alsmede de kosten voor voorlichting en mededelingen om de betrokken vervoersindustrie te informeren over de nieuwe gecombineerdvervoerdiensten.

De uitgaven en/of kosten als bedoeld onder a), b), c) en e) komen in aanmerking mits de begunstigde of begunstigden van de bijstand zich ertoe verbinden het materiaal dat voorwerp is van de bijstand gedurende de duur van het contract op het betrokken traject te behouden.

2. De communautaire financiële steun voor uitvoerbaarheidsstudies bedraagt ten hoogste 50 %.

3. De in deze verordening bedoelde communautaire financiële bijstand komt rechtstreeks ten goede aan de lidstaten en personen als bedoeld in artikel 4, lid 1, eerste alinea, voor de uitgaven en kosten op het grondgebied van de Gemeenschap.

Deze steun wordt toegekend voor een periode van ten hoogste drie begrotingsjaren.

4. Bij de behandeling van een uit hoofde van deze verordening ingediend project dat het grondgebied van de Gemeenschap overschrijdt, overweegt de Commissie de mogelijke financiering van het gedeelte van het project buiten de Gemeenschap met andere communautaire begrotingsinstrumenten, met het oog op een doeltreffend gebruik van de communautaire middelen.

Artikel 6 Indiening van de projecten

1. Gecombineerdvervoerprojecten worden ingediend bij de Commissie. De indiening moet alle nodige gegevens bevatten om de Commissie in staat te stellen haar selectie overeenkomstig artikel 7 te verrichten.

2. Bij de indiening van een project voor innoverende operationele maatregelen wordt een beschrijving van het project gegeven, waarbij rekening wordt gehouden met de volgende gegevens:

a) identificatie van het project en de indieners, algemene doelstellingen en gevraagde financiële steun;

b) doelstellingen van het project:

- potentiële cliënten voor het gecombineerd vervoer;

- prijzen en prestaties van de dienst (toegankelijkheid, betrouwbaarheid, tijdwinst) ten opzichte van andere concurrerende vervoerdiensten, in het bijzonder wegvervoerdiensten (ten tijde van de indiening en na de tenuitvoerlegging van het project);

- verwachte inkomsten;

- kostenfactoren (met name elementen ter beoordeling van de marginale kosten van toegang tot de infrastructuur, in het bijzonder spoorwegen, voor de onder het proefproject vallende diensten, alsook alle verdere informatie aan de hand waarvan kan worden beoordeeld of steun voor de kosten van de toegang tot de infrastructuur verantwoord is);

- tijdschema voor het bereiken van levensvatbaarheid;

- compatibiliteit en interoperabiliteit;

c) bijdrage van het project aan het gemeenschappelijk vervoerbeleid:

- voordelen uit het oogpunt van milieubescherming en veiligheid in vergelijking met de huidige situatie, met name wat betreft de verdeling over de verschillende vervoerswijzen met het oog op onder andere de ontwikkeling van het spoorwegvervoer over lange afstand;

- gevolgen voor concurrerende andere vervoerdiensten op de betrokken markt en mogelijke nieuwe marktdeelnemers;

- belang van de projectresultaten voor andere natuurlijke of rechtspersonen, andere trajecten, andere deelnemers;

- bijdrage van het project aan de ontwikkeling en het gebruik van de Europese vervoersnetwerken;

d) kenmerken van het project:

- identificatie van de wijzen van vervoer, betrokken natuurlijke of rechtspersonen en overwogen samenwerking;

- reden voor het geplande project (wensen van de clientèle, congestie, marktpotentieel, afgelegenheid van het gebied enz.);

- innovatieve aspecten vergeleken met de huidige situatie;

- duur van het project;

- noodzaak van de steun en informatie omtrent de andere financieringsbronnen die voor het gehele project worden voorzien;

- marktvoorwaarden, met inbegrip van bestaande diensten of technologieën, ook wat andere wijzen van vervoer betreft;

e) financiële bijlage waarin alle kosten gedetailleerd in ECU worden vermeld, evenals het bedrag in ECU van de aangevraagde steun voor elke in aanmerking komende post.

3. Bij de indiening van een project voor een uitvoerbaarheidsstudie wordt een beschrijving van het project gegeven, met de volgende gegevens:

- beschikbare informatie over de inhoud van de punten a) tot en met e) van lid 2;

- taakverdeling, fases en tijdschema voor de uitvoering;

- grote lijnen en samenvatting van het studieproject.

4. De Commissie legt aan het in artikel 8 bedoelde comité de lijst voor van de ingediende projecten, vergezeld van een samenvatting van de in aanmerking komende projecten.

Artikel 7 Selectie van de projecten - Toekenning van de financiële bijstand

De Commissie besluit over de toekenning van financiële bijstand uit hoofde van deze verordening; bij de selectie van het project houdt zij rekening met de in artikel 1 genoemde doelstellingen alsmede met de in artikel 6, leden 2 en 3, bedoelde gegevens, naargelang het geval, volgens de procedure van artikel 8.

Zij deelt haar besluit rechtstreeks mee aan alle betrokken begunstigden en lidstaten.

Artikel 8 Comité

1. Wanneer verwezen wordt naar de procedure van dit artikel, wordt de Commissie bijgestaan door een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

3. a) De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het comité.

b) Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeenstemming zijn met het advies van het comité of indien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Indien de Raad, na verloop van een termijn van drie maanden na de indiening van het voorstel bij de Raad, geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld.

Artikel 9 Financiële bepalingen

1. Uitgaven in verband met de uitvoering van acties door de begunstigden of door derden aan wie de uitvoering van de gecombineerdvervoeracties wordt opgedragen, komen voor financiële bijstand in aanmerking.

2. Uitgaven die zijn gedaan vóór het tijdstip waarop de Commissie het verzoek om financiële bijstand heeft ontvangen, komen niet voor financiële bijstand in aanmerking.

3. Verplichtingen en betalingen worden uitgedrukt, respectievelijk verricht in ECU.

4. In het algemeen geschieden de betalingen in de vorm van voorschotten en een eindbetaling. Het eerste voorschot wordt betaald nadat de aanvraag voor financiële bijstand is goedgekeurd. De daaropvolgende betalingen worden verricht op grond van betalingsverzoeken, waarbij rekening wordt gehouden met de voortgang van het project.

5. De Commissie verricht de eindbetaling na goedkeuring van een door de begunstigde ingediend verslag over de studie of de andere maatregelen, waarin een overzicht van alle daadwerkelijk verrichte uitgaven is opgenomen.

6. De Commissie stelt de lidstaten in kennis van de verrichte betalingen alsmede van de aanvaarde activiteitenverslagen.

Artikel 10 Financieel referentiebedrag

Het financiële referentiebedrag voor de uitvoering van de in deze verordening bedoelde acties voor het tijdvak van 1 januari 1997 tot en met 31 december 2001 bedraagt 35 miljoen ECU.

De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.

Artikel 11 Financiële controle

1. Onverminderd de controles door de lidstaten overeenkomstig de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en onverminderd artikel 188 A van het Verdrag en de controles op grond van artikel 209, onder c), van het Verdrag, mogen ambtenaren of andere personeelsleden van de Commissie de gefinancierde acties voor gecombineerd vervoer ter plaatse, met name steekproefsgewijs, controleren.

2. Indien de uitvoering van een gecombineerdvervoeractie niet geheel of gedeeltelijk lijkt overeen te komen met het goedgekeurde project en/of de doelstellingen daarvan, verricht de Commissie een passend onderzoek.

3. Op grond van het in lid 2 bedoelde onderzoek kan de Commissie de financiële bijstand voor de betrokken gecombineerdvervoeractie verminderen, schorsen of intrekken indien het onderzoek bevestigt dat een onregelmatigheid is begaan of niet voldaan is aan één van de in de beschikking tot verlening van financiële steun vermelde voorwaarden, met name indien een belangrijke wijziging de aard of de uitvoeringsvoorwaarden van de gecombineerdvervoeractie verandert en indien de begunstigden daarvoor niet de voorafgaande goedkeuring van de Commissie hadden verkregen.

Artikel 12 Toezicht en evaluatie

1. De Commissie is belast met de financiële uitvoering en de tenuitvoerlegging van deze verordening. Om te waarborgen dat de financiële steun op doeltreffende wijze wordt aangewend, ziet de Commissie toe op en evalueert zij de tenuitvoerlegging van de gecombineerdvervoeracties gedurende en na de uitvoering daarvan. Na beëindiging van een gecombineerdvervoeractie en vóór de eindbetaling, evalueert de Commissie deze actie op grond van een verslag dat wordt ingediend door de begunstigde en waarin wordt aangegeven op welke wijze de fondsen gebruikt zijn en in welke mate de verwachtingen op het gebied van het vervoer zijn gerealiseerd.

2. Ten hoogste 1 % van het in deze verordening bedoelde budget wordt gereserveerd voor onafhankelijk toezicht en evaluatie.

3. De nadere bepalingen voor toezicht en evaluatie, zoals bedoeld in dit artikel, worden omschreven in de contracten die gebaseerd zijn op de besluiten, vastgesteld overeenkomstig artikel 7, lid 1.

Artikel 13 Verslag

Twee jaar na de inwerkingtreding van deze verordening brengt de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's over de in het kader van deze verordening verrichte werkzaamheden verslag uit. De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met de door de andere instellingen en organen over het verslag gemaakte opmerkingen.

Het verslag gaat zo nodig vergezeld van passende voorstellen tot aanpassing van de oriëntatie van de in deze verordening bedoelde acties.

De toepassing van deze verordening wordt geëvalueerd overeenkomstig de beoordelingsbeginselen van de Commissie. De resultaten van deze evaluatie moeten vóór 1 oktober 2001 beschikbaar zijn.

Artikel 14 Publiciteit

De begunstigden van de communautaire bijstand dragen er zorg voor dat aan de bijstand uit hoofde van deze verordening voldoende bekendheid wordt gegeven, teneinde het publiek bewust te maken van de rol die de Gemeenschap bij de tenuitvoerlegging van de gecombineerdvervoerprojecten vervult. Zij raadplegen de Commissie over de wijze waarop dit dient te geschieden.

Artikel 15 Duur

De toekenning van financiële bijstand voor gecombineerd vervoer uit hoofde van deze verordening wordt toegestaan van 1 januari 1997 tot en met 31 december 2001.

Artikel 16 Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te . . .

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 343 van 15.11.1996, blz. 4, en PB C 364 van 2.12.1997, blz. 5.

(2) PB C 89 van 19.3.1997, blz. 18.

(3) PB C 379 van 15.12.1997, blz. 47.

(4) Advies van het Europees Parlement van 12 juni 1997 (PB C 200 van 30.6.1997, blz. 137), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 17 maart 1998 en besluit van het Europees Parlement van . . . (nog niet verschenen in het Publicatieblad).

(5) PB L 16 van 25.1.1993, blz. 55.

(6) PB C 293 van 8.11.1995, blz. 4.

(7) PB L 228 van 9.9.1996, blz. 1.

(8) PB L 237 van 24.8.1991, blz. 25.

(9) PB L 143 van 27.6.1995, blz. 70.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

Op 9 oktober 1996 heeft de Commissie bij de Raad een op artikel 75, lid 1, van het EG-Verdrag gebaseerd voorstel ingediend voor een verordening betreffende de toekenning van communautaire financiële bijstand voor maatregelen ten behoeve van het gecombineerd goederenvervoer (1).

Het Europees Parlement heeft op 12 juni 1997 advies uitgebracht over dit voorstel (2), het Economisch en Sociaal Comité op 29 januari 1997 (3), en het Comité van de Regio's op 17 september 1997 (4).

In het licht van het advies van het Europees Parlement heeft de Commissie op 31 oktober 1997 een gewijzigd voorstel ingediend (5).

Op 17 maart 1998 heeft de Raad volgens artikel 189 C van het EG-Verdrag zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld.

II. DOEL VAN HET VOORSTEL

Het gewijzigd voorstel van de Commissie, waarin drie amendementen van het Europees Parlement geheel of gedeeltelijk zijn overgenomen, heeft tot doel een op een verordening gebaseerde specifieke regeling in te voeren voor communautaire financiële bijstand ten behoeve van het gecombineerd vervoer, om de huidige of potentiële vervoersstromen te verleggen van het vervoer over de weg naar een meer milieuvriendelijke vervoerwijze.

Met haar verordeningsvoorstel beoogt de Commissie de experimentele actie waarmee in juni 1992 is begonnen in het kader van het PACT-programma ter bevordering van het gecombineerd vervoer (Pilot Actions for Combined Transport) om te zetten in een meer duurzame regeling (6).

Op 22 december 1992 heeft de Commissie in het kader van genoemd programma Besluit 93/45/EEG (7) aangenomen met het oog op de toekenning van financiële steun, gespreid over een periode van vijf jaar (1992-1996) voor het opstarten van nieuwe diensten voor gecombineerd vervoer.

Het verordeningsvoorstel loopt net zoals het PACT-programma over een periode van vijf jaar (1997-2001).

Zoals het geval was bij het PACT-programma, betreft het verordeningsvoorstel bij voorrang gecombineerdvervoerdiensten voor trajecten op het grondgebied van de Gemeenschap, maar het heeft onder bepaalde voorwaarden ook betrekking op gecombineerdvervoertrajecten die gedeeltelijk buiten de Gemeenschap zijn gelegen.

Terwijl het PACT-programma uitsluitend het zeevervoer in aanmerking nam wanneer dat voor een regio van de Gemeenschap de enige mogelijke toegangsweg tot de rest van de Gemeenschap vormde, omvat het nieuwe programma onder de in aanmerking komende actiecategorieën ook die betreffende de kustvaart.

Van het toepassingsgebied van het voorstel zijn uitgesloten de maatregelen voor de aanleg en aanpassing van het vervoerinfrastructuurnet alsmede de technologischonderzoeksprojecten. Het voorstel heeft namelijk betrekking op de medefinanciering van kortetermijnprojecten ter verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening van het gecombineerd vervoer.

Het verordeningsvoorstel heeft met name betrekking op:

- gedurende een periode tot drie jaar:

- toekenning van communautaire financiële steun tot 50 % van de totale kosten voor haalbaarheidsstudies inzake een bepaald innoverend project;

- medefinanciering tot 30 % van de totale kosten van innoverende acties. Er is voorzien in een grote mate van souplesse voor wat het gebruik betreft;

- verbetering van de procedures voor indiening, selectie, opvolging en evaluatie van de projecten;

- verlening door de Commissie van financiële bijstand volgens de procedure van artikel 2, deel II, onder a), van het comitologiebesluit van de Raad (8);

- financiële controle van de projecten;

- de verspreiding van de resultaten van elk project.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT VAN DE RAAD

Het door de Raad vastgestelde gemeenschappelijk standpunt stemt in zeer ruime mate overeen met het Commissievoorstel, zij het met de volgende wijzigingen:

1. Toepassingsgebied van de projecten op het gebied van gecombineerd vervoer

a) Onder de actie voor het gecombineerd vervoer vallend grondgebied

In artikel 2, lid 3, wordt bepaald dat een gecombineerdvervoerproject onder bepaalde voorwaarden betrekking kan hebben op trajecten die het grondgebied van de Gemeenschap overschrijden, zoals de Commissie heeft voorgesteld in haar artikel 2, lid 2.

Maar terwijl de Commissie de acties in kwestie koppelt aan de omvang van het vervoer van of naar de Gemeenschap, is in het gemeenschappelijk standpunt de voorwaarde opgenomen dat de actie in het belang moet zijn van het gemeenschappelijk vervoerbeleid en betrekking moet hebben op het grondgebied van ten minste één lidstaat.

b) Indieners van gecombineerdvervoerprojecten

In artikel 4, lid 1, eerste alinea, wordt bepaald dat elke lidstaat en elke in de Gemeenschap gevestigde openbare of particuliere natuurlijke of rechtspersoon bij de Commissie een gecombineerdvervoerproject kan indienen.

In artikel 4, lid 1, derde alinea, wordt bepaald dat derde landen en buiten de Gemeenschap gevestigde openbare of particuliere natuurlijke of rechtspersonen, die daarbij rechtstreeks betrokken zijn, zich bij de bovengenoemde in de Gemeenschap gevestigde indieners van projecten kunnen aansluiten.

In artikel 5, lid 1, van het gewijzigd voorstel van de Commissie staat evenwel dat ook bedrijven van buiten de Gemeenschap projecten kunnen indienen.

c) Begunstigden van de financiële steun uit hoofde van de verordening

Artikel 5, lid 3, bepaalt dat de in deze verordening bedoelde communautaire financiële bijstand ten goede komt aan de lidstaten en aan elke binnen de Gemeenschap gevestigde publiekrechtelijke of privaatrechtelijke natuurlijke of rechtspersoon voor de uitgaven en kosten op het grondgebied van de Gemeenschap.

Voor wat betreft projecten die betrekking hebben op trajecten die gedeeltelijk buiten het grondgebied van de Gemeenschap gelegen zijn, blijft de communautaire financiële bijstand uit hoofde van deze verordening beperkt tot het gedeelte van het traject op het grondgebied van de Gemeenschap.

De Raad wil de mogelijkheid om met andere communautaire instrumenten financiële steun te verlenen aan bepaalde gecombineerdvervoerprojecten niet in het geding brengen, maar is van mening dat de onderhavige ontwerpverordening uitsluitend ten doel heeft financiële steun te verlenen voor het gedeelte van het traject op het grondgebied van de Gemeenschap. De Raad legde tevens de nadruk op de problemen in verband met de uitvoering van plaatselijke controles in derde landen in het kader van de onderhavige verordening.

Zoals aangegeven in punt 1, onder b), hierboven mogen volgens artikel 5, lid 1, van het gewijzigd voorstel van de Commissie bedrijven van buiten de Gemeenschap projecten aan de Commissie voorleggen. Aangezien het voorstel niet uitdrukkelijk aangeeft wie er in aanmerking komen voor financiële steun van de Gemeenschap en dat hierin evenmin wordt bepaald:

- dat derde landen en buiten het grondgebied van de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of rechtspersonen uitgesloten zijn van deze steun,

- dat deze steun niet wordt verleend voor de uitgaven en kosten die op het niet-communautaire gedeelte van het traject zijn ontstaan,

blijkt dat de Commissie de toekenning van deze steun niet heeft willen beperken.

2. Wijziging van het type comité dat de Commissie moet bijstaan bij de toekenning van financiële bijstand

Terwijl het Commissievoorstel voorziet in een comité van type IIa, is in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (artikel 8) sprake van een comité van type IIIa.

3. Financieel referentiebedrag

Artikel 10 van het gemeenschappelijk standpunt voert in de verordening een nieuw artikel in waarbij een financieel referentiebedrag wordt vastgesteld voor het tijdvak van 1 januari 1997 tot en met 31 december 2001, namelijk 35 miljoen ECU.

IV. AMENDEMENTEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT

1. Amendementen van het Europees Parlement die door de Raad zijn overgenomen

De Raad heeft het Commissievoorstel in zoverre gevolgd dat de volgende amendementen van het Europees Parlement zijn overgenomen:

- amendement nr. 2, eerste deel, waarmee terecht wordt beoogd in artikel 4, lid 1, onder b), te verduidelijken dat de innoverende maatregelen die uit hoofde van deze verordening worden genomen, bestaan uit investeringen in specifieke operationele acties.

Artikel 3, onder a), van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bepaalt namelijk dat specifieke operationele maatregelen onder de in aanmerking komende projecten vallen;

- amendement nr. 3, dat tot doel heeft in artikel 6, lid 3, onder d), de mogelijkheid toe te voegen bijstand te verlenen voor de toegang tot de infrastructuur in de binnenvaart.

Teneinde alle discriminatie tussen andere vervoerwijzen dan het wegvervoer te vermijden, heeft de Raad aan de in aanmerking komende kosten en uitgaven het volgende toegevoegd:

- de kosten van het huren, leasen of afschrijven en de noodzakelijke aanpassing voor de verwezenlijking van de overwogen actie, voor wat betreft niet alleen de binnenschepen, behoudens naleving van de specifieke voorschriften inzake structurele sanering van de binnenvaart, maar ook de zeeschepen (artikel 5, lid 1, onder b), van het gemeenschappelijk standpunt);

- de kosten voor het gebruik van de infrastructuur voor het vervoer over de binnenwateren en het zeevervoer, met uitzondering van havenrechten en overslagkosten (artikel 5, lid 1, onder d), van het gemeenschappelijk standpunt);

- amendement nr. 4, eerste deel, waarmee wordt beoogd om artikel 6, lid 4, punt a), te vervangen door een bepaling waarbij onder de belangrijkste indicatoren waarmee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van een project, de integratie wordt opgenomen met de grote assen van de trans-Europese netwerken, respectievelijk de "goederenfreeways".

De Raad heeft in artikel 6, lid 2, onder c), van het gemeenschappelijk standpunt rekening gehouden met het gedeelte van het amendement betreffende het belang van het project voor de ontwikkeling en het gebruik van de trans-Europese netwerken.

2. Amendementen van het Europees Parlement die door de Raad niet zijn overgenomen

- Amendement nr. 1 en amendement nr. 7, tweede deel

- amendement nr. 1, dat tot doel heeft aan artikel 3 een nieuw lid 4 bis toe te voegen om duidelijk te stellen dat met name acties die in de LMOE's aan Phare-projecten en in de Cohesielanden aan Cohesiefondsprojecten kunnen worden gekoppeld, ook voor steun in aanmerking komen;

- amendement nr. 7, tweede deel, waarmee wordt beoogd ervoor te zorgen dat de Commissie er in het kader van de besluiten die zij met bijstand van het comité neemt, op let dat voldoende aandacht wordt besteed aan projecten waarmee verbindingen met de LMOE's tot stand worden gebracht en waarbij synergie-effecten bestaan met het Phare-programma.

Artikel 5, lid 3, van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bepaalt dat de communautaire financiële bijstand slechts wordt verleend voor de uitgaven en kosten die op het grondgebied van de Gemeenschap worden veroorzaakt door een project dat gedeeltelijk buiten het grondgebied van de Gemeenschap valt.

Artikel 5, lid 4, van het gemeenschappelijk standpunt stipuleert evenwel dat de Commissie bij de behandeling van een project dat het grondgebied van de Gemeenschap overschrijdt, nagaat of het gedeelte van het project buiten de Gemeenschap niet eventueel met andere communautaire begrotingsinstrumenten kan worden gefinancierd, met het oog op een doeltreffend gebruik van de communautaire middelen;

- amendement nr. 2, tweede deel, dat ertoe strekt artikel 4, lid 2, van het gewijzigd voorstel te wijzigen door de communautaire financiële bijstand voor de innoverende maatregelen te verhogen van 30 naar 50 %, en de bijstand voor uitvoerbaarheidsstudies te verlagen van 50 naar 30 %.

Met artikel 5, leden 1 en 2, van het gemeenschappelijk standpunt, heeft de Raad het evenwel wenselijk geacht het percentage van de financiering van operaties te verlagen en het percentage voor studies te verhogen, zulks om te vermijden dat de communautaire bijstand de markt sterk beïnvloedt en leidt tot concurrentieverstoring;

- amendement nr. 4, tweede deel, waarmee wordt beoogd in artikel 6, lid 4, onder a), te verwijzen naar het belangrijke feit dat het project met name het vermogen heeft te zorgen voor een doeltreffende verbinding in gevallen waarin het gecombineerd vervoer reeds functioneert.

De Raad achtte dit amendement overbodig;

- amendement nr. 9, dat ertoe strekt in artikel 6 een nieuw lid 1 bis in te voegen dat bepaalt dat de Commissie bij de selectie van de projecten op evenwichtige wijze rekening houdt met de regio's en de lidstaten en er zorg voor draagt dat door haar besluiten geen concurrentieverstoringen ontstaan tussen de regio's, respectievelijk de lidstaten.

De Raad was van mening dat het niet wenselijk is criteria op te nemen die kunnen leiden tot discriminatie tussen de verschillende regio's;

- amendement nr. 5, dat ertoe strekt artikel 6, lid 5, onder d), zo te wijzigen (zie artikel 4, lid 2, van het gemeenschappelijk standpunt) dat spoorwegondernemingen kunnen deelnemen aan een project zelfs wanneer zij nog niet beschikken over een vergunning in de zin van Richtlijn 95/18/EG (9), maar daartoe gewoon een aanvraag hebben ingediend.

De Raad vond het niet wenselijk de voorwaarden waaraan de spoorwegondernemingen moeten voldoen, onnodig te versoepelen. Bovendien memoreerde hij dat krachtens artikel 15 van Richtlijn 95/18/EG de voor de afgifte van de vergunning bevoegde autoriteit uiterlijk drie maanden na de datum waarop de noodzakelijke informatie is ingediend, een besluit neemt over een vergunningsaanvraag.

De Raad heeft amendement nr. 5 om redenen van rechtszekerheid dus niet overgenomen;

- amendement nr. 6, dat tot doel heeft aan artikel 6 een nieuw lid 7 bis toe te voegen dat bepaalt dat 10 % van het budget van het programma in eerste instantie moet worden gereserveerd voor projecten waarmee innovatieve onderzoeksresultaten rechtstreeks worden toegepast.

De Raad was van oordeel dat het niet wenselijk is bepaalde types projecten te bevoordelen ten opzichte van andere;

- amendement nr. 7, eerste deel, waarin staat dat de Commissie wordt bijgestaan door een comité van raadgevende aard.

Artikel 8 van het gemeenschappelijk standpunt bepaalt evenwel dat de Commissie wordt bijgestaan door een comité van type IIIa, zodat de lidstaten, en in voorkomend geval de Raad, kunnen ingrijpen in het besluitvormingsproces;

- amendement nr. 8, dat ertoe strekt aan artikel 13 een nieuwe alinea toe te voegen die bepaalt dat in 1999 in het kader van de uitbreiding van de Unie naar het oosten zou moeten worden onderhandeld over een verhoging van het budget van het programma (met 4 miljoen ECU per jaar).

De Raad memoreerde dat krachtens het gemeenschappelijk standpunt geen bijstand wordt verleend voor projecten in derde landen en dat het amendement niet verenigbaar is met de financiële vooruitzichten van de Gemeenschap.

(1) PB C 343 van 15.11.1996, blz. 4.

(2) PB C 200 van 30.6.1997, blz. 137.

(3) PB C 89 van 19.3.1997, blz. 18.

(4) PB C 379 van 15.12.1997, blz. 47.

(5) PB C 364 van 2.12.1997, blz. 5.

(6) COM(92) 230 def. van 11 juni 1992.

(7) Besluit 93/45/EEG van de Commissie van 22 december 1992 betreffende de toekenning van financiële steun voor modelprojecten ten behoeve van het gecombineerd vervoer (PB L 16 van 25.1.1993, blz. 55).

(8) Besluit 87/373/EEG van de Raad van 13 juli 1987 tot vaststelling van de voorwaarden die gelden voor de uitoefening van aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (PB L 197 van 18.7.1987, blz. 33).

(9) Richtlijn 95/18/EG van de Raad van 19 juni 1995 betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen (PB L 143 van 27.6.1995, blz. 70).