NL Publicatieblad van de Europese Unie C 162/28

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2018/C 162/07)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

„SCRUMBIE DE DUNĂRE AFUMATĂ”

EU-nr.: PGI-RO-02234 — 26.10.2016

BOB ( ) BGA ( X )

1. Naam/namen

„Scrumbie de Dunăre afumată” (RO)

2. Lidstaat of derde land

Roemenië

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.7. Verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren en producten op basis van verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

„Scrumbie de Dunăre afumată” is gerookte Zwarte-Zee-elft uit de Donaudelta. Die vis behoort tot de familie van de haringen (Clupeidae) — soort: Alosa pontica (Eichwald); ondersoort: Alosa pontica var. Danubii. Hij weegt minimaal 250 gram en maximaal 400 gram en is doorgaans tussen 25 cm en 30 cm lang. De vis wordt in zijn geheel verwerkt en wordt gezouten en koud gerookt volgens een oude methode die specifiek is voor het afgebakende geografische gebied. Door het rookproces heeft de gerookte vis een metaalachtige gouden kleur, die gelijkmatig over zijn hele oppervlak is verspreid, alsook een sappige textuur en een licht gezouten smaak van gerookte vis met een olieachtige consistentie.

Fysische en chemische kenmerken

Totaal vetgehalte: minimaal 11 %.

Organoleptische kenmerken:

Uiterlijk : Aan de buitenzijde ziet het product eruit als een gerookte vis, in zijn geheel, ontdaan van schubben en ingewanden, met een schoon en droog vel, zonder sporen van zout. De vis is glad, zonder barsten in het vel. Kleur van de buitenzijde : Goud met een gelijkmatige, metaalachtige glans. Kleur van de gesneden vis : Wit — geelachtig — rozeachtig Smaak en geur : Een consistente, licht gezouten smaak van gerookte vis. Door de verwerkingsmethode smaakt hij eerst zoet, gevolgd door zoute toetsen en een lichte aciditeit. Consistentie : Dicht, elastisch, romig. Textuur : Sappig.

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Grondstoffen

De Zwarte-Zee-elft is een in het wild levende vis uit de Zwarte Zee, die de Donau opzwemt om er te paaien. Tijdens die hele tocht eet hij niets. De soort kan niet in aquacultuurvoorzieningen worden gekweekt en wordt enkel gevangen tijdens zijn trektocht in de Donau. De Zwarte-Zee-elft is volgroeid en kan worden gegeten op de leeftijd van 2 tot 3 jaar, wanneer hij zo’n 25-30 cm lang is. „Scrumbie de Dunăre afumată” wordt uitsluitend gemaakt met Zwarte-Zee-elft (Alosa pontica var. Danubii).

De elft die als grondstof voor „Scrumbie de Dunăre afumată” wordt gebruikt, wordt op traditionele wijze en uitsluitend in de Donau gevangen, tussen de monding (op een dieptelijn van 20 m) en de meander die bekendstaat als Cotul Pisicii (zeemijl 75-75). Uit onderzoek van Zwarte-Zee-elften die buiten dat gebied werden gevangen, is gebleken dat dergelijke exemplaren niet alleen een lager vetgehalte hadden, wat nefast is voor de smaak, maar ook dat ze sterk door parasieten waren aangetast. Onmiddellijk nadat ze zijn gevangen, worden de elften in met scherfijs gekoelde tanks gelegd.

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Alle stappen van het productieproces voor „Scrumbie de Dunăre afumată” vinden plaats binnen het afgebakende geografische gebied. Het productieproces voor „Scrumbie de Dunăre afumată” omvat de volgende specifieke stappen: vangst, ontvangst van grondstoffen, ingrediënten en technische hulpstoffen; invriezen en opslag (eerste verwerking), ontdooien, verwijderen van schubben en ingewanden, bloed aflaten, zouten, ontzouten, uitlekken van de vis, roken (drogen, roken, koelen en rijpen).

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het gebied bestaat uit twee administratieve grondgebieden.

Het eerste administratieve grondgebied is het biosfeerreservaat „Donaudelta”, dat vanaf de Cotul Pisicii-meander (in Grindu, district Tulcea) tot de 20 meter-dieptelijn van de Donaumonding loopt, alleen langsheen de drie aanvoerkanalen van de Donau en dat gedeelte van de eigenlijke Donau.

Het tweede grondgebied omvat de gemeente Frecăței (dorp Cataloi) en is een voortzetting van het eerste grondgebied.

De twee administratieve grondgebieden vormen een aaneengesloten geheel binnen het district Tulcea.

5. Verband met het geografische gebied

De kenmerken van „Scrumbie de Dunăre afumată” zijn met het geografische productiegebied verbonden, zowel door de specifieke methode die in het gebied wordt gebruikt als door reputatie.

Wat het klimaat betreft, verschilt de Donaudelta van de rest van Roemenië. In dat gebied heerst een gematigd en droog continentaal klimaat, dat wordt beïnvloed door zowel de Middellandse Zee als de Zwarte Zee, in overeenstemming met zijn geografische ligging (45° noord), zijn geringe hoogte (0-12 m), het grote gebied bestaande uit water- en moerasvegetatie, natuurlijke oeverwallen en landtongen, en een brede opening naar het Zwarte-Zeebekken.

De Zwarte-Zee-elft die in de Donau voorkomt, leeft in het westelijke deel van de Zwarte Zee en dan vooral in het kustgebied. De elften dralen even in de monding van de Donau om aan het zoete water te wennen en wachten daar tot het water van de rivier de juiste temperatuur voor hen heeft. Ze beginnen de Donau doorgaans rond begin maart op te zwemmen, maar ze zijn nogal gevoelig voor de koude, waardoor ze terug naar de zee trekken wanneer het koude weer enkele dagen langer aanhoudt.

Nadat ze zich in de Donaumonding aan het aanwezige voedsel tegoed hebben gedaan, worden ze donkerder van kleur en nemen ook hun rugvinnen in grootte toe. Ze voeden zich met organisch materiaal uit de rivier, worden dikker en ontwikkelen grote vetafzettingen (de elft is immers de vetste vis ter wereld van zijn grootte), die het eindproduct zijn unieke smaak geven.

De volwassen vissen voeden zich voor 70-75 % met vissen uit de Zwarte Zee (Engraulis, Clupeonella, Sprattus) en de Donaumonding (Cyprinidae). Voor de rest bestaat hun voeding uit schaaldieren (Crangon, Upogebia, Idotea) en andere organismen naargelang van hun abundantie en beschikbaarheid.

De methoden voor het zouten en koud roken die worden gebruikt voor het conserveren van vis in de streek van de Donaudelta, kunnen worden toegepast dankzij de vaardigheden en de ervaring van de lokale bevolking, die van generatie op generatie worden doorgegeven, zoals in 1916 door Grigore Antipa werd vastgelegd.

In de instructies voor het proces van het koud roken die in 1942 door het Roemeense instituut voor visserijonderzoek werden opgesteld, wordt de Zwarte-Zee-elft die in de Donau wordt gevangen, vermeld als een uitermate geschikte en representatieve soort.

Het zouten gebeurt handmatig: de vis wordt bestrooid met steenzout, waarvan een deel wordt geabsorbeerd. Het zoutproces vindt plaats op locaties waar een temperatuur van ca. + 40 °C heerst en duurt maximaal vijf dagen.

„Scrumbie de Dunăre” wordt gezouten in bakken in hoeveelheden die variëren naargelang van het aantal vissen dat op één dag is gevangen; verschillende vangsten worden niet gemengd. Op de bodem van een tank wordt een dunne laag zout aangebracht, waarna de vissen er naast elkaar worden opgelegd, met hun rugvin naar beneden en hun koppen allemaal in dezelfde richting. Om de openingen tussen de vissen te vullen, wordt opnieuw een dunne laag zout aangebracht. Zo worden lagen vis en zout afgewisseld totdat de tank vol is, met als laatste een dikke laag zout erbovenop. De volgende dag wordt de pekel die zich heeft gevormd, aangevuld met verse pekel, waarna boven op het zout en de vissen een verzwaard rooster wordt gelegd om ervoor te zorgen dat de vissen steeds volledig in de pekel zijn ondergedompeld.

Na het zouten worden de vissen uit de tank gehaald om ze te laten uitlekken.

Ze worden onderworpen aan een organoleptische test en zodra een licht gezouten smaak wordt waargenomen, zijn de vissen klaar voor het rookproces.

Indien nodig wordt te sterk gezouten „Scrumbie de Dunăre” gedurende drie tot zestien uur ontzout in bakken met overvloedige hoeveelheden ijswater. Tijdens die periode wordt het water vervangen, in overeenstemming met de organoleptische test.

Het zouten en ontzouten mag alleen worden uitgevoerd door plaatselijke bewoners die met die traditionele processen vertrouwd zijn en ze van generatie op generatie overgeleverd hebben gekregen. Het ontzouten vindt alleen plaats wanneer dat nodig is.

Na het uitlekken krijgen de vissen een haak door het oog om aan staven te worden opgehangen. Tussen de vissen wordt een opening van 15 cm behouden zodat de rook vrij kan circuleren. De eerste rij en de volgende rijen worden geschrankt zodat er altijd ruimte is tussen de vissen.

Hoewel roken een vaak voorkomend proces is, wordt voor de productie van „Scrumbie de Dunăre afumată” traditioneel gekozen voor koud roken. Dat proces is typisch voor het geografische gebied, want de Zwarte-Zee-elft is een bijzonder vette vis en koud roken zorgt ervoor dat veel van dat vet in de vis behouden blijft. Het roken duurt minstens negen uur bij een maximale temperatuur van 35 graden Celsius, zodat er geen vet verloren gaat en zodat zowel de voedingswaarde als de sensorische kenmerken van de vis behouden blijven.

Koud roken bestaat uit vier stappen: drogen, roken, koelen en rijpen.

Het drogen vindt plaats in een open schuur of droogruimte met voldoende verluchting (’s nachts omdat het dan kouder is) en duurt ongeveer zes tot tien uur, tot het vel droog is en gaat glanzen.

De vissen worden gecontroleerd om te kijken of ze voldoende zijn gedroogd (stevige consistentie, er komt geen vloeistof meer uit wanneer erop wordt gedrukt, wat betekent dat ze voldoende water hebben verloren; de staarten moeten stevig aanvoelen). Zodra aan die criteria is voldaan, kunnen de vissen worden gerookt. Is dat niet zo, dan moet het droogproces worden voortgezet.

Voor het roken wordt gedroogd zaagsel van hardhout gebruikt.

De staven waaraan de vissen hangen, worden in de rokerij geplaatst. De rook ontstaat door het smeulen van het gedroogde zaagsel van hardhout. De temperatuur wordt met behulp van een thermometer gecontroleerd en wordt verminderd zodra die meer dan + 35 °C aangeeft. De duur van het roken is afhankelijk van de temperatuur en de vochtigheid van de omgeving en kan variëren van 2 tot 48 uur. Het rookproces wordt geacht te zijn voltooid zodra het vel van de vissen goudkleurig is en de vereiste organoleptische kenmerken worden vastgesteld.

Na het roken worden de staven met de gerookte vis uit de rokerij gehaald en op karren geplaatst om af te koelen.

Het rijpen van de vis gebeurt via koude opslag, inclusief luchtstromen, tot een zekere „elasticiteit” is bereikt.

De succesvolle uitvoering van die stappen is afhankelijk van de kunst om de organoleptische kenmerken van „Scrumbie de Dunăre” na elke stap te herkennen. Die kenmerken worden niet in het laboratorium bepaald (bv. het rookproces wordt gestopt zodra de vis een gouden kleur vertoont) maar zijn verkregen dankzij de knowhow die van generatie op generatie is overgedragen.

Het afgebakende geografische gebied heeft als voordeel dat daar voldoende vis kan worden gevonden die geschikt is om te worden gerookt. Voor een goed resultaat na het rookproces moet rekening worden gehouden met diverse variabelen die te maken hebben met de fysische en chemische eigenschappen van de vis, met het tijdstip en de manier waarop de vis is gevangen en met de gebruikte visuitrusting.

De personen in het afgebakende geografische gebied die de vis roken, kunnen een beroep doen op de ervaring van generaties, die hen in staat stelt om een product af te leveren dat steeds dezelfde hoge kwaliteit heeft, alleen al op basis van aanvoelen en uitzicht.

Zwarte-Zee-elften die in de Donau, maar buiten het afgebakende geografische gebied worden gevangen, mogen niet worden gebruikt voor de productie van „Scrumbie de Dunăre afumată”. Hun vetgehalte ligt immers lager door de inspanningen die ze moeten leveren om stroomopwaarts te zwemmen. Bovendien sterven de meeste volwassen vissen na het paaien door uitputting, terwijl diegenen die toch overleven, organoleptische kenmerken vertonen die veel minderwaardiger zijn dan bij de vissen die in het afgebakende gebied worden gevangen.

De visserij is de belangrijkste en ook oudste activiteit van de lokale bevolking in de streek van de Donaudelta. Vis is een belangrijke voedingsbron en de verwerking ervan zorgt voor extra inkomsten die bijdragen aan het levensonderhoud van de mensen.

Die activiteit is dan ook diep geworteld in de cultuur van de Donaudelta en aangezien het een typisch kenmerk van de streek is, zorgt ze voor een blijvende indruk op de vele toeristen die uit de hele wereld naar hier komen.

De reputatie van „Scrumbie de Dunăre afumată” en de verdere ontwikkeling van de productie ervan kunnen worden toegeschreven aan het feit dat dit een oud streekproduct is dat in heel Roemenië wordt erkend. Het recept voor dit product vloeit voort uit de plaatselijke expertise die van generatie op generatie wordt doorgegeven en hangt nauw samen met het afgebakende geografische gebied.

De vermelde kwaliteitskenmerken, samen met de lange reputatie van „Scrumbie de Dunăre afumată” in de keuken van het afgebakende geografische gebied, geven aan dat het een specialiteit is die door de consumenten wordt gewaardeerd en die een reputatie heeft die nauw verbonden is met het gebied. Meer dan 100 jaar productie en verkoop in het geografische gebied hebben bijgedragen tot de reputatie van het product.

De reputatie van de in het geografische gebied geproduceerde „Scrumbie de Dunăre afumată” werd beschreven door de wetenschapper Grigore Antipa, die in zijn werk van 1916 getiteld „Fishery and Fishing in Romania” (De visserij in Roemenië, in: Roemeense Academie, „Publicațiunile Fondului Vasile Adamachi”, vol. XIII, nr. XLVI) het volgende schreef: „[…] De Roemeense sector van de visconservering heeft de jongste jaren een gestage groei gekend. Naast de vissers die betrokken zijn bij de grootschalige productie van gezouten vis (de meest primitieve en meest voorkomende vorm van visconservering in Roemenië) en instaan voor het aanbod van hele vaten elft, kabeljauw en sterlet, gerookte harder enz., stellen we in de streek nu ook al enige tijd de opkomst vast van fabrieken en ateliers voor de conservering van vis, in de buurt van markten. Enerzijds zijn er de rokerijen waar gerookte kabeljauw, „Scrumbie de Dunăre” en allerlei soorten gerookte zeevis worden geproduceerd […]”.

In hetzelfde geografische gebied wordt in 1919 in brieven van de prefectuur van het district Tulcea over de ruil van vis voor granen melding gemaakt van de verkoop van „Scrumbie de Dunăre afumată” in ministerieel besluit nr. 740 van 20 mei 1919 en een „Tabel met maximumprijzen voor verse, gezouten en gerookte vis”.

In de instructies voor het proces van het koud roken die in 1942 door het Roemeense instituut voor visserijonderzoek werden opgesteld, wordt de Zwarte-Zee-elft die in de Donau wordt gevangen, vermeld als een uitermate geschikte en representatieve soort.

De productie en de verkoop van „Scrumbie de Dunăre afumată” zijn ook de daaropvolgende jaren, tijdens de socio-economische ontwikkeling van Roemenië, verder doorgegaan en worden in diverse documenten over productie vermeld. In 1958 werd „Scrumbie de Dunăre afumată” in heel Roemenië verkocht volgens de overzichtstabel van ontwikkelingsplannen van de Tulcea Fish Industrialization and Development Undertaking (IIDP). In 1965 werd de productie voortgezet en vermeld in het productieplan van de IIDP, opgeslagen onder nr. 69 in het nationale archief van Tulcea. De traditionele productie van „Scrumbie de Dunăre afumată” in het geografische gebied werd vanaf 2011 voortgezet door de leden van de RO-Pescador Association, de enige producenten in het geografische gebied.

Over „Scrumbie de Dunăre afumată” zijn heel wat artikelen gepubliceerd, zoals het artikel geschreven door Angelika Sontheimer met als titel „Regionale Produkte auch in Rumanien zunehmend beliebt — Geraucherter Hering aus dem Donaudelta” (Regionale producten worden ook populair in Roemenië — gerookte haring uit de Donaudelta), dat werd gepubliceerd in LZ Rheinland (Landwirtschaftliche Zeitschrift Rheinland), nr. 34/2017, een Duits tijdschrift over de landelijke en stedelijke omgeving langs de Rijn (link: https://www.lz-rheinland.de/), een artikel met als titel „Geraucherter Hering aus dem Donaudelta” in de onlinepublicatie „BWagrar” (Baden-Württemberg Agrar), nr. 43/2017, gepubliceerd door de Landesbauernverband Baden-Württemberg (link: https://www.bwagrar.de/) en een rapport met als titel „Pe urmele scrumbiei de Dunăre” (Op het spoor van de Donau-elft) in National Geographic Traveler, redactie Domnica Macri en illustraties van kunstfotograaf Ionut Macri, vol. 37, zomer 2017.

„Scrumbie de Dunăre afumată” wordt gewaardeerd op zowel nationale als internationale gespecialiseerde handelsbeurzen, waar zijn aanwezigheid het biosfeerreservaat „Donaudelta” promoot. Enkele voorbeelden: Seafood Expo Global/Seafood Processing Global (Brussel, België); Donaufest Ulm/Neu-Ulm (Duitsland); Polfish — International Fair of Seafood Processing and Products (Gdańsk, Polen); INDAGRA (Boekarest, Roemenië); FAO World Food Day (Parlementspaleis, Boekarest, Roemenië); Rural Fest (Boekarest, Roemenië); het vismarktfestival van de Donaudelta (Tulcea, Roemenië); het gastronomische en etnoculturele festival van de Donaudelta (Tulcea, Roemenië).

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

http://www.madr.ro/docs/ind-alimentara/documentatie-2016/Documentatie-caiet-de-sarcini-Scrumbie-afumata-de-Dunare-IGP.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.