GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 34/97 door de Raad vastgesteld op 22 juli 1997 met het oog op de aanneming van Richtlijn 97/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 89/398/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen (97/C 297/01)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3),

Overwegende dat in artikel 4 van Richtlijn 89/398/EEG (4) wordt bepaald dat de bijzondere bepalingen betreffende de in bijlage I opgenomen groepen levensmiddelen, bij bijzondere richtlijnen dienen te worden vastgesteld;

Overwegende dat tot op heden bijzondere richtlijnen zijn vastgesteld voor volledige zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding (5), voor bewerkte voedingsmiddelen op basis van granen en babyvoeding voor zuigelingen en peuters (6), en voor voedingsmiddelen die bestemd zijn om in energiebeperkte diëten te worden genuttigd voor gewichtsvermindering (7); dat er met het oog op de volksgezondheid redenen zijn om overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 89/398/EEG bijzondere bepalingen vast te stellen voor dieetvoeding voor medische doeleinden en voor voeding die is afgestemd op grote spierinspanning, vooral voor sportbeoefenaars, zoals bedoeld in bijlage I van die richtlijn;

Overwegende dat voor de groep natriumarme levensmiddelen, met inbegrip van natriumarm of natriumvrij dieetzout, en de groep glutenvrije levensmiddelen, de verkoop van en een doeltreffende officiële controle op deze producten afdoende kunnen worden geregeld via de algemene bepalingen van Richtlijn 89/398/EEG, mits de voorwaarden voor het gebruik van bepaalde termen ter aanduiding van de bijzondere voedingseigenschappen van de producten omschreven worden;

Overwegende dat schrapping van deze groepen uit bijlage I van Richtlijn 89/398/EEG in overeenstemming is met het streven om onnodig gedetailleerde wetgeving te vermijden;

Overwegende dat het niet duidelijk is of er voldoende onderbouwing bestaat om bijzondere bepalingen vast te stellen voor de in punt 9 van bijlage I van Richtlijn 89/398/EEG genoemde groep, te weten de groep voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici);

Overwegende dat derhalve advies moet worden ingewonnen bij onder andere het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding, alvorens een definitief besluit over dit vraagstuk wordt genomen;

Overwegende dat het mogelijk blijft om op communautair niveau de voorschriften te harmoniseren voor andere groepen voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen, zulks in het belang van de consumentenbescherming en het vrije verkeer van die levensmiddelen,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Richtlijn 89/398/EEG wordt als volgt gewijzigd:

1. De onderstaande artikelen worden ingevoegd:

"Artikel 4 bis

De voorwaarden voor het gebruik van de termen betreffende:

- de verlaging van het natrium- of zoutgehalte of het ontbreken van natrium of zout (natriumchloride, tafelzout); en

- het ontbreken van gluten,

om de in artikel 1 bedoelde producten te beschrijven, worden vastgesteld overeenkomstig de procedure van artikel 13.

Artikel 4 ter

Uiterlijk op . . . (*) brengt de Commissie, na raadpleging van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding, verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad over de wenselijkheid van bijzondere bepalingen betreffende voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici).

In het licht van de conclusies van dit verslag stelt de Commissie ofwel overeenkomstig de procedure van artikel 13 de desbetreffende bijzondere bepalingen op, ofwel dient zij overeenkomstig de procedure van artikel 100 A van het Verdrag passende voorstellen voor de wijziging van deze richtlijn in.

(*) Drie jaar na de datum van bekendmaking van deze richtlijn in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.".

2. Artikel 9, punt 5, wordt als volgt gelezen:

"5. Uiterlijk op . . . (*) en vervolgens om de drie jaar doet de Commissie, het Europees Parlement en de Raad een verslag toekomen over de toepassing van dit artikel.

(*) Drie maanden na de datum van bekendmaking van deze richtlijn in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.".

3. Bijlage I wordt vervangen door:

"BIJLAGE I

- Voor bijzondere voeding bestemde groepen levensmiddelen waarvoor bij een bijzondere richtlijn bijzondere bepalingen worden vastgesteld (1):

1. Volledige zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding

2. Bewerkte voedingsmiddelen op basis van granen en babyvoeding voor zuigelingen en peuters

3. Voeding gebruikt in energiebeperkte diëten voor gewichtsvermindering

4. Dieetvoeding voor bijzondere medische doeleinden

5. Voeding die is afgestemd op grote spierinspanning, vooral voor sportbeoefenaars

- Voor bijzondere voeding bestemde groepen levensmiddelen waarvoor bij een bijzondere richtlijn (1) bijzondere bepalingen worden vastgesteld, afhankelijk van het resultaat van de in artikel 4 ter beschreven procedure:

6. Voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici).

(1) Deze richtlijn heeft geen consequenties voor producten die reeds in de handel zijn op het moment waarop de richtlijn wordt vastgesteld.".

Artikel 2

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op . . . (8**) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Deze bepalingen worden zodanig toegepast dat:

- de handel in producten die aan deze richtlijn voldoen, uiterlijk op . . . (9**) wordt toegestaan;

- de handel in producten die niet aan deze richtlijn voldoen, uiterlijk op . . . (10***) wordt verboden.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

Artikel 3

Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 4

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te . . .

Voor het Europees Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 108 van 16. 4. 1994, blz. 17 en PB C 35 van 8. 2. 1996, blz. 17.

(2) PB C 388 van 31. 12. 1994, blz. 1.

(3) Advies van het Europees Parlement van 11 oktober 1995 (PB C 287 van 30. 10. 1995, blz. 108), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 22 juli 1997 en besluit van het Europees Parlement van . . . (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).

(4) PB L 186 van 30. 6. 1989, blz. 27. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 96/84/EG (PB L 48 van 19. 2. 1997, blz. 20).

(5) Richtlijn 91/321/EEG van de Commissie van 14 mei 1991 inzake volledige zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding (PB L 175 van 4. 7. 1991, blz. 35). Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 96/4/EG (PB L 49 van 28. 2. 1996, blz. 12).

(6) Richtlijn 96/5/EG van de Commissie van 16 februari 1996 inzake voedingsmiddelen op basis van granen en babyvoeding voor zuigelingen en peuters (PB L 49 van 28. 2. 1996, blz. 17).

(7) Richtlijn 96/8/EG van de Commissie van 26 februari 1996 inzake voedingsmiddelen die zijn bestemd om in energiebeperkte diëten te worden genuttigd voor gewichtsvermindering (PB L 55 van 6. 3. 1996, blz. 22).

(8**) Twaalf maanden na de datum van bekendmaking van deze richtlijn in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

(9***) Achttien maanden na de datum van bekendmaking van deze richtlijn in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. Op 6 april 1994 (1) heeft de Commissie een op artikel 100 A van het EG-Verdrag gebaseerd voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen.

2. Het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité hebben hun adviezen respectievelijk uitgebracht op 11 oktober 1995 (2) en 6 juli 1994 (3).

3. Op 29 januari 1996 (4) heeft de Commissie de Raad haar gewijzigd voorstel doen toekomen.

4. Op 22 juli 1997 heeft de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld volgens artikel 189 B van het Verdrag.

II. DOELSTELLING

Gelet op het feit dat het voorzitterschap naar aanleiding van de Europees Raad van 11 en 12 december 1992 in Edinburgh heeft geconcludeerd dat bepaalde, te gedetailleerd geachte richtlijnen dienen te worden vereenvoudigd, heeft de Commissie, rekening houdend met de sedert de aanneming van de richtlijn opgedane ervaring, in haar gewijzigd voorstel met name geopperd om slechts vijf groepen levensmiddelen vast te stellen waarvoor specifieke richtlijnen inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen moeten worden aangenomen; voorts heeft zij de voorwaarden vastgesteld voor het gebruik van bepaalde termen om aan te geven dat de levensmiddelen een bijzondere voedingseigenschap bezitten.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

1. De Raad heeft dit voorstel een drietal jaren behandeld; algemeen gesproken mag worden gesteld dat hij de tekst in de loop van zijn werkzaamheden aanzienlijk heeft gewijzigd.

De Raad is bij de vaststelling van zijn gemeenschappelijk standpunt afgeweken van het standpunt van de Commissie; op verscheidene punten heeft hij daarbij rekening gehouden met de voorstellen en wensen van het Europees Parlement.

2. Zo heeft de Raad amendement 4 (nieuwe overweging) overgenomen; daarin wordt gestipuleerd dat de harmonisatie van de nationale bepalingen geschiedt in het belang van de bescherming van de consument enerzijds en het vrije verkeer van de betrokken levensmiddelen anderzijds (dit amendement was ook overgenomen door de Commissie).

3. Wat de amendementen 15 en 16 (bijlage I) betreft, heeft de Raad maar vier groepen levensmiddelen aangehouden, te weten:

- volledige zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding;

- voedingsmiddelen op basis van granen en babyvoeding;

- voeding voor gewichtsvermindering; en

- dieetvoeding voor bijzondere medische doeleinden.

4. De Raad heeft amendement 18 (ten dele overgenomen door de Commissie) en het amendement zonder nummer (niet aanvaard door de Commissie) betreffende de volgende twee groepen levensmiddelen dan ook niet over kunnen nemen:

- voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling verstoord is (diabetici); en

- glutenvrije levensmiddelen.

Wat de voeding voor diabetici betreft (amendement dat door de Commissie was aanvaard), is de Raad voor een groot deel aan de wensen van het Europees Parlement tegemoetgekomen door de Commissie te verzoeken om, na raadpleging van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding, verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de Raad over de wenselijkheid van bijzondere bepalingen betreffende de voeding voor diabetici.

In het licht van de conclusies van bedoeld verslag kan de Commissie ofwel aan het Europees Parlement en de Raad voorstellen om deze groep uit de bijlage te schrappen, ofwel overeenkomstig een regelgevingsprocedure een bijzondere richtlijn vaststellen.

De groep glutenvrije levensmiddelen heeft de Raad, in het streven naar een vereenvoudiging van de communautaire wetgeving, in zijn gemeenschappelijk standpunt niet overgenomen (de Commissie had dit in haar gewijzigd voorstel ook niet gedaan). De Raad heeft echter deels rekening gehouden met de wensen van het Europees Parlement door te voorzien in specifieke etiketteringsvoorschriften (artikel 4 bis) voor glutenvrije en natriumarme levensmiddelen (amendement 17, in principe door de Commissie, en in principe voor een deel door de Raad aanvaard).

5. In verband met de consumentenbescherming heeft de Raad echter een groep levensmiddelen toegevoegd, te weten voeding die is afgestemd op grote spierinspanning, vooral voor sportbeoefenaars.

6. De Raad heeft zich in principe kunnen verenigen met de inhoud van de amendementen die betrekking hebben op levensmiddelen voor jonge kinderen die geen schadelijke stoffen bevatten (amendementen 9, 10 en 15/16 voor een deel). Aangezien er voor residuen van bestrijdingsmiddelen al specifieke bepalingen zijn vastgesteld, heeft de Raad het niet wenselijk geacht dergelijke verwijzingen in deze richtlijn op te nemen (deze amendementen waren niet overgenomen door de Commissie).

7. Het amendement betreffende de "modus vivendi" met betrekking tot de uitvoeringsmaatregelen van besluiten die volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag worden vastgesteld (amendement 1) wordt weliswaar in beginsel door de Raad onderschreven, maar hij heeft het overbodig geacht dit amendement in de tekst op te nemen (de Commissie had dit amendement aanvaard).

8. Wat het nieuwe artikel 4 betreft, waarin wordt bepaald dat bijlage I met andere groepen bijzondere voeding kan worden uitgebreid (amendement 5), merkt de Raad op dat hij dit amendement niet relevant acht aangezien de Commissie al over de bedoelde mogelijkheid beschikt. Overigens zij erop gewezen dat de toevoeging van nieuwe groepen levensmiddelen niet zou stroken met het oogmerk van de Europese Raad de wetgeving op dit gebied te vereenvoudigen (de Commissie had dit amendement niet overgenomen).

9. Wat betreft de toevoeging van een nieuwe bijlage I bis betreffende speciale eisen die aan dieetvoeding kunnen worden gesteld (amendement 6), is de Raad van oordeel dat zulks in voorkomend geval in een meer geëigend wetsinstrument moet worden geregeld (dit amendement was niet overgenomen door de Commissie).

10. Aangezien de Raad verscheidene amendementen heeft overgenomen en anderszins ook aan een aantal wensen van het Europees Parlement tegemoetgekomen is, meent hij over het geheel genomen een evenwichtige oplossing te hebben gevonden.

(1) PB C 108 van 16. 4. 1994, blz. 17.

(2) PB C 287 van 30. 10. 1995, blz. 104.

(3) PB C 388 van 31. 12. 1994, blz. 1.

(4) PB C 35 van 8. 2. 1996, blz. 17.