Advies van het Comité van de Regio's over het "Verslag van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's over de werkzaamheden van het Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat"

(2002/C 107/09)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het "Verslag van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's over de werkzaamheden van het Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat" (COM(2000) 625 def.);

gezien het besluit van de Europese Commissie van 6 oktober 2000 om het Comité van de Regio's overeenkomstig artikel 265, eerste alinea van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap over dit onderwerp te raadplegen;

gezien het besluit van zijn voorzitter van 7 februari 2001 om commissie 5 "Sociaal beleid, volksgezondheid, consumentenbescherming, onderzoek, toerisme" te belasten met de voorbereiding van het advies;

gezien zijn adviezen over de "Mededeling van de Commissie over bepaalde gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van discriminatie" (COM(1999) 564 def.), het "Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep" (COM(1999) 565 def. - 1999/0225 CNS), het "Voorstel voor een richtlijn van de Raad houdende tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming" (COM(1999) 566 def. - 1999/0253 CNS) en het "Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie 2001-2006" (COM(1999) 567 def. - 1999/0251 CNS) (CDR 513/99 fin)(1);

gezien zijn advies over het "Europees actieplan tegen racisme" (COM(98) 183 def.)(CDR 369/98 fin)(2);

gezien het op 16 juli 2001 door commissie 5 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 67/2001 rev.) (rapporteur: de heer Moore - VK/ELDR - gemeenteraadslid van Sheffield);

overwegende hetgeen volgt:

a) in het algemeen wordt de werkgelegenheidssituatie van etnische minderheden in de EU gekenmerkt door een relatief lage arbeidsparticipatie, een drastisch hogere werkloosheid en segregatie in die zin dat zij de slechtst betaalde banen krijgen;

b) als grootste werkgever in de overheidssector en als bestuurders die het dichtst bij de burgers staan, spelen de regionale en lokale overheden een belangrijke rol bij het uitvoeren en beoordelen van en het deelnemen aan projecten tegen racisme en bij het ontwikkelen van goede initiatieven;

c) ook strategieën op nationaal en EU-niveau moeten de steun van de lokale en regionale autoriteiten krijgen, willen zij door de bevolking in de lidstaat respectievelijk in de EU zoveel mogelijk gesteund en aanvaard worden;

d) voorbereiding op de uitbreiding is van belang, niet alleen om duidelijk inzicht te krijgen in de feitelijke situatie in de kandidaat-lidstaten, maar ook in verband met mogelijke gevolgen zoals meer angst voor migratie, werkloosheid, enz.;

e) het voornemen om de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat op nationaal en internationaal niveau voorrang te geven kan mede worden verwezenlijkt door het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat onverkort en ten volle te steunen;

f) het is een feit dat het onderzoek ook beschrijving van verschijnselen, gevolgen en uitvoering van maatregelen kan omvatten;

g) toezicht door het Waarnemingscentrum in de vorm van het verzamelen, vergelijken, analyseren en verspreiden van relevante gegevens zal de EU beter in staat stellen om na te gaan waar en wanneer racisme en vreemdelingenhaat optreden, strategieën en methoden ter verbetering van de vergelijkbaarheid, objectiviteit, samenhang en betrouwbaarheid van gegevens op communautair niveau uit te werken, en beter samen te werken met de universitaire onderzoekscentra in de lidstaten, ngo's en gespecialiseerde groepen/centra tegen racisme en vreemdelingenhaat;

h) via het RAXEN-informatienetwerk kan het Waarnemingscentrum zorgen voor verspreiding van goede ervaringen in Europa;

i) menselijke hulpbronnen zijn van essentieel belang voor uitbreiding van de activiteiten van het Waarnemingscentrum in verband met de door de Raad van bestuur vastgestelde prioriteiten,

heeft tijdens zijn 41e zitting van 14 en 15 november 2001 (vergadering van 14 november) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

Het Comité van de Regio's

1. acht het van belang dat een breder maatschappelijk front wordt gevormd in de strijd tegen racisme, dat veranderingen in de structuur van onze maatschappij en instellingen worden gestimuleerd, dat opvattingen, gewoonten en waarden worden veranderd, en de betekenis van de uitbreiding van de EU wordt erkend; is daarom ingenomen met de oprichting en de rol van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat;

2. meent dat de rol van het Waarnemingscentrum om mensen op een objectieve wijze meer bewust te maken van racisme en vreemdelingenhaat, essentieel is om vooruitgang in de EU te boeken en dus de volledige steun van Commissie, Raad, Europees Parlement en Comité van de Regio's verdient;

3. zou graag zien dat het Waarnemingscentrum gegevens uitwisselt met de regionale en lokale overheden, bijvoorbeeld op de volgende manieren:

i) via speciale contactpunten in de lidstaten;

ii) door vertegenwoordiging van het Comité van de Regio's in de Raad van bestuur;

iii) d.m.v. een jaarverslag van het Waarnemingscentrum aan het Comité van de Regio's om zo een impuls te geven aan een dialoog met de regionale en lokale overheden over activiteiten, uitwisseling van kennis en informatie, deelname aan onderzoek en gegevensverzameling;

4. zou graag zien dat de Raad van bestuur zijn werkzaamheden voortzet en daarbij streeft naar het volgende:

i) het Waarnemingscentrum moet een duidelijkere identiteit krijgen en zich meer concentreren op de vastgestelde prioriteiten;

ii) deze identiteit moet worden verbreid door een grotere rol te spelen bij het uitdenken van strategieën en het geven van leiding;

iii) er moeten regelmatig nieuwe rondetafelconferenties worden georganiseerd, waarbij deskundigen uit de lidstaten worden uitgenodigd en bijdragen van ngo's in de lidstaten in aanmerking worden genomen;

iv) taakontwikkeling door bijvoorbeeld een betere vertegenwoordiging van experts op wetenschappelijk/onderzoeksgebied, financieel/begrotingsgebied, enz;

v) de communicatie en samenwerking met nationale regeringen en EU-instellingen moet worden verbeterd;

vi) de samenwerking met internationale organen als de ECRI en met ngo-netwerken moet verbreed en uitgediept worden om de activiteiten te kunnen aanvullen en om agenda's/maatregelen zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen, zodat betere resultaten geboekt kunnen worden;

5. dringt erop aan dat het Waarnemingscentrum zich voldoende voorbereidt op de uitdagingen en mogelijkheden die gepaard zullen gaan met de uitbreiding van de EU en dat het zijn legitieme en belangrijke inspanningen in het streven naar een maatschappij zonder uitsluiting, voortzet en met de EU-instellingen blijft samenwerken op het gebied van bijvoorbeeld:

- het toezicht op de criteria van Kopenhagen, waaronder antiracisme;

- de bereidheid van kandidaat-lidstaten om met het Waarnemingscentrum samen te werken;

6. pleit ervoor dat vertegenwoordigers van het Comité van de Regio's worden opgenomen in de Raad van bestuur;

7. roept de lidstaten, de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad op om het belangrijke werk van het Waarnemingscentrum ten volle, ondubbelzinnig en openlijk te steunen;

8. vindt dat het Waarnemingscentrum alle steun moet krijgen om eigen onderzoek te doen naar gevolgen (voor organisaties, instellingen, civiele samenleving, ngo's, regeringen in de EU, bijvoorbeeld op het vlak van gezondheid, huisvesting, onderwijs) en uitvoering (toepassing van kennis bij de planning van toekomstige maatregelen en bijdrage tot het opzetten van "best practice"). Op deze manier zullen ngo's en activisten op lokaal niveau nog meer bij de werkzaamheden van het Waarnemingscentrum worden betrokken;

9. zou graag zien dat het volledig operationeel maken van RAXEN de hoogste prioriteit krijgt, aangezien de toezichthoudende taak van het Waarnemingscentrum de aandacht trekt - het is een feit dat systematische verzameling van gegevens en informatie van cruciaal belang is om het hoofd te bieden aan de volgende problemen met betrekking tot racisme en vreemdelingenhaat:

- om verschillende redenen worden incidenten nog steeds niet of te weinig gemeld;

- het is moeilijk na te gaan welke ontwikkelingen er op het vlak van discriminatie zijn en hoe efficiënt maatregelen ter bestrijding van discriminatie zijn;

10. pleit voor de volgende aanpassingen van de - overigens goede - website van het Waarnemingscentrum:

i) het Waarnemingscentrum moet een duidelijke identiteit krijgen;

ii) vorm en layout moeten gebruiksvriendelijker worden gemaakt;

iii) er moeten meer hyperlinks naar documentenbestanden komen;

iv) doelgroepen moeten beter op het bestaan van de website worden gewezen om zoveel mogelijk bezoekers te trekken;

v) er moet worden nagegaan hoe doelgroepen via de website hun commentaar op informatie, producten en diensten kunnen geven;

11. herhaalt de voorstellen in zijn advies van 11 maart 1999 over het Europees actieplan tegen racisme en dringt erop aan dat deze worden uitgevoerd zoals overeengekomen. Het gaat om:

i) oprichting van een interinstitutionele contactgroep om samen met het Waarnemingscentrum activiteiten op Europees vlak te coördineren en te bevorderen;

ii) meer mogelijkheden voor het Waarnemingscentrum via RAXEN en meer samenwerking tussen de EU-instellingen en het Comité van de Regio's;

iii) meer middelen ten behoeve van activiteiten en organisaties of netwerken tegen racisme in Europa;

12. meent dat de inspanningen van het Waarnemingscentrum om het Handvest van de politieke partijen voor een maatschappij zonder racisme (dat in februari 1998 tijdens de Conferentie van Utrecht werd gepresenteerd) te doen naleven en te versterken, aangemoedigd en gesteund moeten worden;

13. zou graag zien dat de huidige initiatieven die door het Waarnemingscentrum via rondetafelconferenties, pr-activiteiten en congressen worden gepromoot, worden uitgebreid tot de activiteiten van politieke partijen op lokaal en regionaal niveau;

14. roept de lidstaten op een gemeenschappelijke benadering van gegevens en definities met het Waarnemingscentrum uit te werken, om zo zinvolle vergelijkingen en analyses mogelijk te maken;

15. dringt erop aan dat spoed wordt gezet achter de huidige externe evaluatie, zodat het Dagelijks Bestuur van het Waarnemingscentrum een tussentijds evaluatieverslag kan worden voorgelegd; dit zou tijdig genoeg moeten gebeuren om het Waarnemingscentrum in staat te stellen de nodige veranderingen door te voeren om uitdagingen zoals de uitbreiding het hoofd te bieden. Aangezien de Commissie erkent dat drie jaar te kort is voor een uitputtende evaluatie van de activiteiten van het Waarnemingscentrum, zou in 2004 een grondige evaluatie moeten worden uitgevoerd om een eerlijkere en uitgebreidere analyse van de activiteiten van het Waarnemingscentrum mogelijk te maken;

16. beveelt aan dat het personeel wordt bijgeschoold en getraind op het gebied van communicatieve en contactuele vaardigheden, Commissieprocedures en betrekkingen met de media. Goede bijdragen en advisering van het bestuur zal eveneens helpen bijdragen tot realistische verwachtingen bij betrokkenen binnen en buiten het Waarnemingscentrum;

17. steunt de aanbeveling in het verslag van de Commissie om een interne Adviescommissie Aankopen en Contracten op te richten, een besluit dat nog door de Raad van bestuur moet worden bekrachtigd;

18. zou graag zien dat er erkende onafhankelijke deskundigen op het gebied van racismebestrijding en omgaan met diversiteit worden gekozen om informatie uit te wisselen, zodat het Waarnemingscentrum op die manier over een extra bron van betrouwbare en objectieve gegevens kan beschikken.

Brussel, 14 november 2001.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB C 226 van 8.8.2000, blz. 1.

(2) PB C 198 van 14.7.1999, blz. 48.