COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(91) 429 def. 
Brussel, 4 november 1991 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende het sluiten van een overeenkomst in de vorm 
van een briefwisseling tussen 
de Europese Economische Gemeenschap 
en de Republiek San Marino 
(door de Commissie ingediend) 
'^JKFÈM 
V^wÊ: 
IÉI 

TOELICHT INQ 
1. Op 18 december 1990 heeft de Raad richtsnoeren goedgekeurd waarbij de 
Commissie werd gemachtigd om met de Republiek San Marino onderhandelingen 
aan te knopen betreffende het sluiten van een overeenkomst in de vorm van 
een br iefwisseling. 
Op basis van deze richtsnoeren hebben op 14 februari 1991 en 4 Juli 1991 
twee onderhandelingsbijeenkomsten te Brussel plaatsgevonden. 
2. Na afloop van de tweede onderhandelingsbijeenkomst is op 4 Juli 1991 te 
Brussel een ontwerp van overeenkomst in de vorm van een briefwisseling 
geparafeerd. 
Bij deze overeenkomst wordt een douane-unie ingesteld tussen beide 
partijen^1) voor alle produkten die vallen onder de hoofdstukken 1 tot en 
met 97 van het GDT, met uitzondering van de in het EGKS-Verdrag bedoelde 
produkten. Deze unie omvat op klassieke wijze de vrijstelling van alle 
rechten bij in- en uitvoer tussen de overeenkomstsluitende partijen, 
behoudens speciale bepalingen wat betreft een momenteel door San Marino 
toegepaste invoerbe last ing. De overeenkomst omvat tevens het verbod op 
iedere kwantitatieve beperking of maatregel van gelijke werking in het 
handelsverkeer tussen San Marino en de Gemeenschap. Ten opzichte van 
landen die geen lid van de Gemeenschap zijn zal San Marino het 
gemeenschappelijk douanetarief toepassen, de bepalingen die nodig zijn 
voor de goede werking van de douane-unie, de bepalingen van het 
gemeenschappelijk handelsbeleid van de Gemeenschap alsmede de 
landbouwregelingen (met uitzondering van de restituties en bij uitvoer 
toegekende compenserende bedragen). 
Naast deze handelsbepalingen wordt bij de overeenkomst een samenwerking 
tot stand gebracht tussen de Gemeenschap en San Marino die verschillende 
sectoren omvat onder meer industrie, diensten, milieu, toerisme, cultuur. 
In een sociaal gedeelte is onder de in de overeenkomst bepaalde 
voorwaarden het principe van de gelijke behandeling opgenomen van 
werknemers uit San Marino en werknemers uit de Gemeenschap wat de arbeids-
en salarisvoorwaarden betreft en op het gebied van de sociale zekerheid. 
Verschillende aan de overeenkomst gehechte verklaringen hebben betrekking 
op gebieden zoals het vervoer, de uitwisseling van studenten en docenten, 
de dienstverlening, de intellectuele, industriële en commerciële eigendom, 
de getuigschriften van opleiding en onderwijs, de technische 
voorschr i ften. 
Er wordt een comité voor samenwerking opgericht dat belast is met het 
beheer van de overeenkomst. 
(1) Het douanegebied van San Marino maakt momenteel deel uit van het 
douanegebied van de Gemeenschap. 
De overeenkomst die in principe op 1 juli 1992 in werking treedt, wordt 
gesloten voor onbeperkte duur, maar is voor herziening vatbaar. 
3. De Commissie is van mening dat de ontwerp-overeenkomst, in overeenstemming 
met de onderhandelingsrichtIiJnen van de Raad, de mogelijkheid biedt om de 
betrekkingen tussen de Gemeenschap en de Republiek San Marino een 
coherente grondslag te verlenen en de belangen en het specifieke karakter 
van deze Staat eerbiedigt. 
4. De Commissie verzoekt bijgevolg de Raad onderhavige overeenkomst goed te 
keuren en de procedure ten uitvoer te leggen die nodig is voor de 
ondertekening en de sluiting ervan. 
Bijgevolg legt de Commissie de volgende voorstellen aan de Raad voor : 
- een voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de 
overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek San Marino; 
- de ontwerp-overeenkomst die voortvloeit uit de geparafeerde tekst 
alsmede de bijlage daarbij; 
- de aan de ontwerp-overeenkomst gehechte verklaringen. 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende het sluiten van een overeenkomst in de vorm 
van een briefwisseling tussen 
de Europese Economische Gemeenschap 
en de Republiek San Marino 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid op de artikelen 113 en 235, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Overwegende dat de Gemeenschap met het oog op de verwezenlijking van haar 
doelstellingen op het gebied van de buitenlandse economische betrekkingen en 
gelet op de bijzondere situatie van San Marino, de overeenkomst in de vorm 
van een briefwisseling dient goed te keuren tussen de Europese Economische 
Gemeenschap en de Republiek San Marino, 
BESLUIT : 
Artikel 1 
De overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek San Marino, met inbegrip van de 
overeenkomst en de verklaringen die daarvan deel uitmaken, wordt namens de 
Gemeenschap goedgekeurd. 
De teksten van de in de eerste alinea bedoelde besluiten zijn bij dit besluit 
gevoegd. 
Artikel 2 
De voorzitter van de Raad verricht namens de Gemeenschap de in artikel 30 van 
de overeenkomstC) bedoelde kennisgeving. 
Gedaan te Brussel, Voor de Raad 
De Voorzitter 
(1) De datum van inwerkingtreding van de overeenkomst zal door het 
Secretariaat-generaal van de Raad in het Pub Iikatieb lad van de Europese 
Gemeenschappen worden bekendgemaakt. 
G 
4 Juli 1991 
OVEREENKOMST 
IN DE VORM VAN EEN BRIEFWISSELING 
TUSSEN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP 
EN DE REPUBLIEK SAN MARINO 
} 
A. Brief van de Republiek San Marino 
Mi Jne Heren, 
Ik heb de eer U hierbij de tekst te doen toekomen van de Overeenkomst 
tussen de Republiek San Marino en de Europese Economische Gemeenschap en te 
bevestigen dat deze door de Regering van San Marino wordt aanvaard. 
Ik zou U erkentelijk zijn indien U zoudt willen bevestigen dat de 
overeenkomst door de Europese Economische Gemeenschap wordt aanvaard. De 
Overeenkomst tussen de Republiek San Marino en de Europese Economische 
Gemeenschap, zoals deze is neergelegd in de bijgevoegde tekst, zal hiermede 
gesloten zijn. 
Gelieve, Mijne Heren, de verzekering van mijn zeer bijzondere hoogachting 
te aanvaarden. 
Voor de Regering van San Marino 
8 
B. Brief van de Gemeenschap 
Mi Jne Heren, 
Ik bevestig de ontvangst van Uw brief waarmede u de Overeenkomst tussen de 
Republiek San Marino en de Europese Economische Gemeenschap aanvaardt. 
Deze brief luidt als volgt : 
"Ik heb de eer U hierbij de tekst te doen toekomen van de Overeenkomst 
tussen de Republiek San Marino en de Europese Economische Gemeenschap en te 
bevestigen dat deze door de Regering van San Marino wordt aanvaard. 
Ik zou U erkentelijk zijn indien U zoudt willen bevestigen dat de 
overeenkomst door de Europese Economische Gemeenschap wordt aanvaard. De 
Overeenkomst tussen de Republiek San Marino en de Europese Economische 
Gemeenschap, zoals deze is neergelegd in de bijgevoegde tekst, zal hiermede 
gesloten zijn.". 
Ik heb de eer U te bevestigen dat de Gemeenschap instemt met de tekst van 
de Overeenkomst tussen de Republiek San Marino en de Europese Economische 
Gemeenschap. De aanvaarding van deze overeenkomst door de Gemeenschap 
vindt plaats na voltooiing van de daartoe vereiste interne procedures en 
zou U overeenkomstig artikel 24 van de overeenkomst worden medegedeeld. 
Gelieve, Mijne Heren, de verzekering van mijn bijzondere hoogachting te 
aanvaarden. 
Namens de 
Raad van de Europese Gemeenschappen 
3 
4 Juli 1991 
OVEREENKOMST TOT INSTELLING VAN EEN 
DOUANE-UNIE EN SAMENWERKING TUSSEN DE 
EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP EN DE REPUBLIEK SAN MARINO 
DE REPUBLIEK SAN MARINO 
en 
DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP, 
Vastbesloten de reeds nauwe betrekkingen tussen de Europese Economische 
Gemeenschap en de Republiek San Marino te versterken en uit te breiden, 
Overwegende dat het vanwege de situatie van San Marino en zijn huidige 
integratie in het douanegebied van de Gemeenschap, noodzakelijk is een 
douane-unie tot stand te brengen tussen de Republiek San Marino en de 
Europese Economische Gemeenschap, 
Overwegende dat het wenselijk is de banden tussen beide partijen met name 
op commercieel, economisch, sociaal en cultureel gebied te versterken door 
een samenwerkingsverband in te stellen tussen de Republiek San Marino en de 
Europese Economische Gemeenschap voor alle kwesties van gemeenschappelijk 
belang, 
KOMEN HET VOLGENDE OVEREEN : -7o 
Artikel 1 
Krachtens deze Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en 
de Republiek San Marino wordt een douane-unie tussen beide partijen tot 
stand gebracht. De overeenkomst heeft tot doel een algemene samenwerking 
tussen deze partijen te bevorderen ten einde bij te dragen tot de 
economische en sociale ontwikkeling van de Republiek San Marino en de 
versteviging van hun betrekkingen aan te moedigen. 
TITEL I 
DOUANE-UNIE 
Artikel 2 
Tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek San Marino wordt 
voor de onder de hoofdstukken 1 tot en met 97 van het gemeenschappelijk 
douanetarief vallende produkten een douane-unie tot stand gebracht, met 
uitzondering van de produkten die onder het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal vallen. 
ii 
Artikel 3 
1. De bepalingen van deze titel zijn van toepassing : 
a) op in de Gemeenschap of in de Republiek San Marino voortgebrachte 
goederen, met inbegrip van die welke gehee! of gedeeltelijk zijn 
vervaardigd met gebruikmaking van produkten uit derde landen die zich 
in de Gemeenschap of in de Republiek San Marino in het vrije verkeer 
bev i nden; 
b) op goederen uit derde landen die zich in de Gemeenschap of in de 
Republiek San Marino in het vrije verkeer bevinden, 
2. Als zich in de Gemeenschap of in de Republiek San Marino in het vrije 
verkeer bevindend worden beschouwd, produkten uit derde ianden waarvoor 
invoerformaliteiten zijn vervuid en de verschuldigde douanerechten en 
heffingen van gelijke werking zijn geïnd en waarvoor geen gehele of 
gedeeltelijke teruggave van deze rechten of heffingen heeft 
plaatsgevonden. 
Artikel 4 
De bepalingen van deze titel zijn eveneens van toepassing op in de 
Gemeenschap of in de Republiek San Marino vervaardigde goederen waarin 
produkten uit derde landen zijn verwerkt, die zich noch in de Gemeenschap 
noch in de Republiek San Marino in het vrije verkeer bevonden. De 
toepassing van deze bepalingen op bedoelde goederen is echter afhankelijk 
van de inning, door de overeenkomstsluitende partij van uitvoer, van de in 
de Gemeenschap geldende douanerechten op de in die goederen verwerkte 
produkten uit derde landen. 
Artikel 5 
1. De overeenkomstsluitende partijen onthouden zich ervan onderling nieuwe 
in- en uitvoerrechten en heffingen van gelijke werking in te stellen. 
2. Onverminderd de verbintenissen tussen de Republiek San Marino en Italië 
op grond van de briefwisseling van 21 december 1972, verbindt de 
Republiek San Marino zich er verder toe de in lid 1 genoemde rechten die 
op 1 Januari 1991 van toepassing waren op de invoer uit de Gemeenschap, 
niet te wi Jzigen. 
Artikel 6 
1. Behoudens de bepalingen van de leden 2 en 3 vindt het handelsverkeer 
tussen de Gemeenschap en de Republiek San Marino plaats met vrijdom van 
in- en uitvoerrechten en heffingen van gelijke werking. 
^ 
2. Met het oog op de afschaffing per 1 Januari 1996 van de heffingen van 
gelijke werking die op het ogenblik van toepassing zijn op de invoer uit 
de Gemeenschap, verbindt de Republiek San Marino zich ertoe om binnen 
een termijn van zes maanden na de inwerkingtreding van deze 
overeenkomst, een belasting in te stellen ter aanvulling van die welke 
op het ogenblik voor ingevoerde waren geldt en die van toepassing is op 
nationale produkten voor intern verbruik. Deze belasting zal volledig 
van toepassing zijn op bovengenoemde datum. De aanvullende belasting die 
bij wijze van compensatie wordt toegepast, wordt berekend over de 
toegevoegde waarde van nationale produkten met percentages die gelijk 
zijn aan die welke gelden voor soortgelijke ingevoerde waren. 
3. a) Vanaf de inwerkingtreding van de overeenkomst laat de Gemeenschap, 
met uitzondering van het Koninkrijk Spanje en de Portugese Republiek, 
de invoer uit de Republiek San Marino met vrijdom van invoerrechten 
toe. 
b) Vanaf de inwerkingtreding van de overeenkomst passen het Koninkrijk 
Spanje en de Portugese Republiek ten opzichte van de Republiek San 
Marino dezelfde invoerrechten toe als die welke zij toepassen ten 
opzichte van de Gemeenschap in haar samenstelling op 
31 december 1985. 
4. Ten aanzien van de handel in landbouwprodukten tussen de Gemeenschap en 
San Marino, verbindt de Republiek San Marino zich ertoe om de 
communautaire regeling over te nemen op veterinair en fytosanitair 
gebied en met betrekking tot de kwaliteit, voor zover die nodig is voor 
de goede werking van de overeenkomst. 
Artikel 7 
1. De Republiek San Marino past vanaf de inwerkingtreding van de 
overeenkomst ten opzichte van de landen die niet tot de Gemeenschap 
behoren het volgende toe : 
- het douanetarief van de Gemeenschap; 
- de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die in de Gemeenschap 
op douanegebied van toepassing zijn en die nodig zijn voor de goede 
werking van de douane-unie; 
- de bepalingen van de gemeenschappelijke handelspolitiek van de 
Gemeenschap; 
- de communautaire regeling inzake de handel in landbouwprodukten van 
bijlage II van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap met uitzondering van de bij de uitvoer toegekende 
restituties en compenserende bedragen-, 
- de communautaire regeling op veterinair en fytosanitair gebied en met 
betrekking tot de kwaliteit, voor zover die nodig is voor de goede 
werking van de overeenkomst. 
43 
Voor de in dit lid bedoelde bepalingen geldt de versie die telkens in de 
Gemeenschap van toepassing is. 
2. De in lid 1, streepje 2 t/m 5 bedoelde bepalingen worden door het 
Samenwerkingscomité vasgesteld. 
3. In afwijking van de bepalingen onder I id 1, eerste streepje, zijn aan de 
Regering van de Republiek San Marino aangeboden publikaties, 
kunstvoorwerpen, wetenschappelijk of didactisch materiaal, 
geneesmiddelen of sanitair alsmede insignes en medailles, zegels, 
drukwerken en andere voor het gebruik van de regering bestemde 
soortgelijke waardevolle voorwerpen, van douanerechten vrijgesteld. 
Artikel 8 
1. a) Voor een periode van vijf jaar vanaf de inwerkingtreding van de 
overeenkomst of langer indien krachtens het bepaalde onder b) geen 
overeenkomst kan worden bereikt, machtigt de Republiek San Marino de 
Europese Economische Gemeenschap in haar naam en voor haar rekening 
de inklaringsformaliteiten te vervuilen en met name goederen uit 
derde landen bestemd voor de Republiek San Marino in het vrije 
verkeer te brengen. Deze formaliteiten zullen worden vervuld bij de 
communautaire douanekantoren. 
b) Na afloop van deze periode en gezien het bepaalde in artikel 26, 
houdt de Republiek San Marino zich het recht voor de 
inklaringsformaliteiten te vervullen, na overeenstemming tussen de 
overeenkomstsluitende partijen. 
2. De krachtens lid 1 op goederen geheven invoerrechten worden voor 
rekening van de Republiek San Marino geïnd. Behoudens de bepalingen van 
lid 4, verbindt de Republiek San Marino zich ertoe de geïnde bedragen 
niet direct of indirect aan de belanghebbenden terug te betalen. 
3. Het Samenwerk ingscomi té bepaalt -. 
a) de eventuele wijziging van de lijst van communautaire douanekantoren 
die bevoegd zijn voor de inklaring van de in lid 1 bedoelde goederen 
en de procedure bij het doorzenden van deze goederen naar de 
Republiek San Marino-, 
b) de wijze waarop de krachtens lid 2 geïnde bedragen ter beschikking 
van de Schatkist van de Republiek San Marino worden gesteld waarbij 
wordt uitgegaan van het percentage dat de Europese Economische 
Gemeenschap daarop uit hoofde van administratiekosten mag inhouden 
overeenkomstig de ter zake in de Gemeenschap geldende voorschriften; 
c) alle andere regels die voor de goede werking van de bepalingen van 
dit artikel noodzakelijk blijken. 
ly 
De rechten en heffingen bij invoer van landbouwprodukten kunnen door de 
Republiek San Marino worden gebruikt ter ondersteuning van de produktie 
of de uitvoer. De Republiek San Marino verbindt zich er echter toe geen 
restituties bij uitvoer of compenserende bedragen toe te staan die hoger 
zijn dan die welke de Europese Economische Gemeenschap bij uitvoer naar 
derde landen verleent. 
Artikel 9 
Kwantitatieve in- en uitvoerbeperkingen alsmede alle maatregelen van 
gelijke werking tussen de Gemeenschap en de Republiek San Marino zijn vanaf 
de inwerkingtreding van de overeenkomst verboden. 
Artikel 10 
Deze overeenkomst vormt geen beletsel voor verboden of beperkingen van 
invoer, uitvoer of doorvoer die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de 
bescherming van de openbare zedelijkheid, de openbare orde, de openbare 
veiligheid, de gezondheid en het leven van personen en dieren of het behoud 
van planten, de bescherming van het nationaal artistiek, historisch en 
archeologisch bezit of uit hoofde van de bescherming van de intellectuele, 
industriële en commerciële eigendom, noch voor voorschriften op het gebied 
van goud en zilver. Deze verboden of beperkingen mogen echter geen middel 
tot willekeurige discriminatie noch een verkapte beperking van de handel 
tussen de overeenkomstsluitende partijen vormen. 
Artikel 11 
De overeenkomstsluitende partijen onthouden zich van iedere maatregel of 
gedraging van interne fiscale aard die al dan niet rechtstreeks leidt tot 
discriminatie tussen de produkten van een overeenkomstsluitende partij en 
gelijksoortige produkten van oorsprong uit de andere partij. 
Voor produkten die naar het grondgebied van een van de 
overeenkomstsluitende partijen worden verzonden, mag geen hogere teruggave 
van binnenlandse belastingen plaatsvinden dan de direct of indirect daarop 
geheven belastingen. 
Artikel 12 <U 
1. In geval van ernstige verstoringen in een sector van het bedrijfsleven 
van een van de partijen bij de overeenkomst, kan de betrokken partij bij 
de overeenkomst de nodige vriJwaringsmaatregelen treffen overeenkomstig 
de voorwaarden en procedures zoals hieronder uiteengezet. 
2. In het in I id 1 genoemde geval verstrekt de betrokken partij bij de 
overeenkomst, alvorens de daarin bedoelde maatregelen te treffen of zo 
spoedig mogelijk in de in lid 3 genoemde gevallen, aan het 
Samenwerkingscomité alle nodige gegevens voor een diepgaand onderzoek 
van de situatie, ten einde een aanvaardbare oplossing voor de partijen 
bij de overeenkomst te vinden. Alvorens de betrokken partij de nodige 
maatregelen treft, zal in het Samenwerkingscomité overleg plaatsvinden, 
indien de andere partij bij de overeenkomst hierom verzoekt. 
3. Indien uitzonderlijke omstandigheden een onmiddellijk ingrijpen vereisen 
dat een voorafgaand onderzoek uitsluit, kan de betrokken partij bij de 
overeenkomst onverwijld de strikt noodzakelijke conservatoire 
maatregelen treffen om de situatie te verhelpen. 
4. Bij voorrang moeten die maatregeien worden genomen die de werking van de 
overeenkomst het minst verstoren. Deze maatregelen mogen niet verder 
reiken dan strikt noodzakelijk is om de opgetreden moeilijkheden te 
verhelpen. 
De vriJwaringsmaatregelen worden onverwijld ter kennis gebracht van het 
Samenwerkingscomité dat hierover periodiek overleg pleegt, vooral met 
het oog op de opheffing ervan zodra de omstandigheden dit toelaten. 
Artikel 13 
1. Ter aanvulling van de in artikel 23, lid 8, bedoelde samenwerking staan 
de bestuursorganen die door de overeenkomstsluitende partijen met de 
uitvoering van de bepalingen van deze overeenkomst zijn belast, elkaar 
in alle andere gevallen bij ten einde de naleving van deze bepalingen te 
waarborgen. 
2. Het Samenwerkingscomité stelt de bepalingen ter toepassing van lid 1 
vast. 
Il TITEL II 
SAMENWERK ING 
Artikel 14 
Tussen de Gemeenschap en de Republiek San Marino wordt een samenwerking tot stand 
gebracht ten einde de onderlinge banden te verstevigen op een zo ruim mogelijke 
basis in het wederzijdse belang van beide partijen en met inachtneming van de 
bevoegdheden die hun eigen zijn. Deze samenwerking heeft vooral betrekking op de 
in de artikelen 15 tot en met 18 van deze titel bedoelde prioritaire gebieden. 
Artikel 15 
De overeenkomstsluitende partijen komen overeen de groei en de diversifiëring van 
de economie van San Marino in de industrie en de dienstensector te bevorderen 
door hun samenwerkingsacties met name te richten op kleine en middelgrote 
bedrijven. 
Artikel 16 
De overeenkomstsluitende partijen verbinden zich ertoe samen te werken op het 
gebied van de milieubescherming en -verbetering ten einde de problemen op te 
lossen die veroorzaakt worden door de water-, grond- en luchtvervuiling, de 
erosie en de ontbossing; zij zullen bijzondere aandacht besteden aan de problemen 
in verband met de vervuiling van de Adriatische Zee. 
Artikel 17 
De overeenkomstsluitende partijen zullen overeenkomstig hun respectieve wetgeving 
de samenwerking In het toerisme bevorderen door acties zoals de uitwisseling van 
functionarissen en deskundigen in het toerisme, de uitwisseling van informatie en 
statistieken over het toerisme, opleidingen in hotelbeheer en -administratie; de 
overeenkomstsluitende partijen zullen in verband hiermee bijzondere aandacht 
besteden aan de bevordering van het toerisme buiten het seizoen in San Marino. 
Artikel 18 
De overeenkomstsluitende partijen zijn overeengekomen gemeenschappelijke acties 
te ondernemen op het gebied van communicatie, voorlichting en cultuur, ten einde 
de onderlinge culturele banden te verstevigen. 
1=) 
Deze acties kunnen uit het volgende bestaan : 
- uitwisseling van informatie over onderwerpen van wederzijds belang op het 
gebied van cultuur en voorlichting; 
- organisatie van culturele manifestaties; 
- culturele uitwisselingen-, 
- academische uitwisselingen. 
Artikel 19 
De overeenkomstsluitende partijen kunnen deze overeenkomst met onderlinge 
goedkeuring uitbreiden ten einde de samenwerkingsgebieden aan te vullen met 
overeenkomsten die betrekking hebben op specifieke sectoren of activiteiten. 
TITEL III 
BEPALINGEN OP SOCIAAL VLAK 
Artikel 20 
Elke Lid-Staat past op de werknemers van Sanmarinese nationaliteit die op zijn 
grondgebied werkzaam zijn, een regeling toe die wordt gekenmerkt door het 
ontbreken van iedere discriminatie op grond van nationaliteit tussen deze 
werknemers en zijn eigen onderdanen, voor wat betreft de arbeidsvoorwaarden en de 
lonen. 
De Republiek San Marino past dezelfde regeling toe op de op haar grondgebied 
werkzame werknemers die onderdaan zijn van de Lid-Staten. 
Artikel 21 
1. Behoudens het bepaalde in de onderstaande leden vallen de werknemers van 
Sanmarinese nationaliteit en de bij hen woonachtige gezinsleden op het gebied 
van de sociale zekerheid onder een regeling die wordt gekenmerkt door het 
ontbreken van elke discriminatie op grond van nationaliteit tussen deze 
werknemers en de eigen onderdanen van de Lid-Staten waar zij werkzaam zijn. 
2. Deze werknemers komen in aanmerking voor samentelling van de tijdvakken van 
verzekering, van arbeid of van woonplaats die zij in de verschillende Lid-
Staten vervuld hebben, voor wat betreft de ouderdoms-, overlevings- en 
invaliditeitspensioenen en -renten alsmede de gezondheidszorg voor de 
werknemer en zijn binnen de Gemeenschap woonachtig gezin. 
H 
3. Deze werknemers komen in aanmerking voor gezinsbijslagen voor de leden van hun 
gezin die binnen de Gemeenschap woonachtig zijn. 
4. Deze werknemers mogen invaliditeitspensioenen en -renten, ouderdoms- en 
overlevingspensioenen en -renten, pensioenen en renten wegens 
arbeidsongevallen of beroepsziekten vrij overmaken naar San Marino tegen de 
koers die geldt krachtens de wetgeving van de Lid-Staat of de Lid-Staten die 
de desbetreffende bedragen moeten betalen. 
5. De Republiek San Marino past een soortgelijke regeling als vermeld in de 
leden 1, 3 en 4 toe op de op haar grondgebied werkzame werknemers die 
onderdaan zijn van de Lid-Staten en op hun gezinsleden. 
Artikel 22 
1. Voor het einde van het eerste Jaar na de inwerkingtreding van deze 
overeenkomst, stelt het Samenwerkingscomité de nodige bepalingen vast met het 
oog op de toepassing van de in artikel 21 vervatte beginselen. 
2. Het Samenwerkingscomité stelt de regels vast voor een administratieve 
samenwerking die de nodige waarborgen inzake beheer en controle biedt voor de 
toepassing van het bepaalde in lid 1. 
3. De door het Samenwerkingscomité vastgestelde bepalingen doen geen afbreuk aan 
de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit de bilaterale overeenkomsten 
tussen de Republiek San Marino en de Lid-Staten van de Gemeenschap, voor zover 
deze voor de Sanmarinese onderdanen of de onderdanen van de Lid-Staten van de 
Gemeenschap een gunstiger regeling inhouden. 
TITEL IV 
ALGEMENE EN SLOTBEPALINGEN 
Artikel 23 
1. Er wordt een Samenwerkingscomité ingesteld dat belast is met het beheer van 
deze overeenkomst en toeziet op de juiste uitvoering ervan. Het comité doet 
hiertoe aanbevelingen. Het neemt besluiten in de gevallen bedoeld in deze 
overeenkomst. Deze besluiten worden door de overeenkomstsluitende partijen 
volgens hun eigen voorschriften uitgevoerd. 
2. Met het oog op de juiste uitvoering van de overeenkomst wisselen de 
overeenkomstsluitende partijen gegevens uit en plegen zij, indien een hunner 
daarom verzoekt, overleg in het Samenwerkingscomité. 
3. Het Samenwerkingscomité stelt zijn reglement van orde vast. 
13 
4. Het Samenwerkingscomité bestaat uit vertegenwoordigers van de Commissie ter 
zijde gestaan door de afgevaardigden van de Lid-Staten van de Gemeenschap, 
enerzijds, en vertegenwoordigers van de Republiek San Marino, anderzijds. 
5. Het Samenwerkingscomité spreekt zich uit in onderlinge overeenstemming. 
6. Het voorzitterschap van het Samenwerkingscomité wordt beurtelings door de 
overeenkomstsluitende partijen waargenomen, volgens In het reglement van orde 
vast te leggen regels. 
7. Het Samenwerkingscomité komt op verzoek van een van de overeenkomstsluitende 
partijen bijeen, welk verzoek ten minste een maand voor de datum van de 
geplande bijeenkomst wordt ingediend. Indien een van de in artikel 12 
bedoelde gevallen aanleiding geeft tot het bijeenroepen van het comité, komt 
dit binnen een termijn van acht werkdagen na het verzoek bijeen. 
8. Het Samenwerkingscomité bepaalt, volgens de in lid 1 bedoelde procedure en 
naar voorbeeld van de door de Gemeenschap ten aanzien van het goederenverkeer 
tussen de Lid-Staten vastgestelde methoden, de methoden van administratieve 
samenwerking met het oog op de toepassing van de artikelen 3 en 4. 
Artikel 24 
1. Geschillen betreffende de uitlegging van de overeenkomst tussen de 
overeenkomstsluitende partijen worden aan het Samenwerkingscomité voorgelegd. 
2. Indien het Samenwerkingscomité er niet in slaagt het geschil tijdens de 
eerstvolgende bijeenkomst te regelen, kan elk van de beide partijen de andere 
in kennis stellen van de aanwijzing van een scheidsrechter. De andere partij 
is dan gehouden binnen een termijn van twee maanden een tweede scheidsrechter 
aan te wi jzen. 
Het Samenwerkingscomité wijst een derde scheidsrechter aan. 
De besluiten van de scheidsrechters worden bij meerderheid van stemmen 
genomen. 
Elke partij bij het geschil is gehouden de nodige maatregelen te treffen om 
ervoor te zorgen dat de besluiten van de scheidsrechter worden uitgevoerd. 
Artikel 25 
Op het gebied van het handelsverkeer dat onder deze overeenkomst valt : 
- mag de regeling die de Republiek San Marino ten aanzien van de Gemeenschap 
toepast geen aanleiding geven tot discriminatie tussen de Lid-Staten, hun 
onderdanen of hun vennootschappen-, 
- mag de regeling die de Gemeenschap ten aanzien van de Republiek San Marino 
toepast geen aanleiding geven tot discriminatie tussen de onderdanen of 
vennootschappen van San Marino. 
Artikel 26 
Deze overeenkomst wordt voor onbeperkte tijd gesloten. Ten laatste vijf jaar na 
de inwerkingtreding ervan treden de twee partijen met elkaar in overleg om de 
resultaten van de toepassing van de overeenkomst te onderzoeken, en zo nodig, 
onderhandelingen aan te gaan voor het wijzigen van de overeenkomst in het licht 
van dit onderzoek. 
Artikel 27 
Elke overeenkomstsluitende partij kan deze overeenkomst door schriftelijke 
kennisgeving aan de andere overeenkomstsluitende partij opzeggen. In dat geval 
houdt de overeenkomst zes maanden na die kennisgeving op van kracht te zijn. 
Artikel 28 
De bepalingen van deze overeenkomst treden in de plaats van de bepalingen van de 
tussen de Lid-Staten van de Gemeenschap en de Republiek San Marino gesloten 
verdragen die onverenigbaar zijn met eerstgenoemde bepalingen of eraan gelijk 
zi Jn. 
ARtikel 29 
Deze overeenkomst is van toepassing, enerzijds, op de gebieden waar het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap van toepassing is en onder 
de in dat Verdrag neergelegde voorwaarden, en anderzijds op het grondgebied van 
de Republiek San Marino. 
Artikel 30 
1. Deze overeenkomst treedt op 1 Juli 1992 in werking, mits de 
overeenkomstsluitende partijen elkaar voor die datum ervan in kennis hebben 
gesteld dat de daartoe vereiste procedures zijn voltooid. 
2. Na de in lid 1 genoemde datum treedt de overeenkomst in werking op de eerste 
dag van het halve Jaar volgende op de kennisgeving. 
Artikel 31 
De bijlage vormt een integrerend deel van de overeenkomst. 
Artikel 32 
Deze overeenkomst is opgesteld in twee exemplaren in de Deense, de Duitse, de 
Engelse, de Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese en de 
Spaanse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek. 
BIJLAGE 
De in artikel 8. lid 1. punt a) bedoelde douanekantoren 
LIVORNO 
RAVENNA 
RIMINI 
TRIEST 
VERKLARING VAN DE GEMEENSCHAP 
De Gemeenschap is bereid namens en voor rekening van de Republiek San Marino 
onderhandelingen te voeren, voor zover de omvang van het handelsverkeer dit 
rechtvaardigt, met het oog op erkenning in gepaste vorm door de landen waarmee de 
Gemeenschap preferentiële overeenkomsten heeft gesloten, van de gelijkstelling 
tussen produkten van oorsprong uit San Marino en produkten van oorsprong uit de 
Gemeenschap. 
VERKLARING VAN DE GEMEENSCHAP MET BETREKKING TOT HET VERVOER 
De Gemeenschap zal te zijner tijd met name in het licht van de geboekte 
vooruitgang bij het opstellen van het communautair beleid op dit gebied, de 
kwesties bestuderen met betrekking tot de toegang van San Marino tot de markt van 
het internationaal vervoer van reizigers en goederen over de weg. 
VERKLARING VAN DE GEMEENSCHAP MET BETREKKING TOT HET ERASMUS-PROGRAMMA 
De Gemeenschap zal positief ingaan op de wens van de Republiek San Marino om te 
zijner tijd in aanmerking te kunnen komen voor de bepalingen van het ERASMUS-
Programma op het gebied van de uitwisseling van studenten en docenten. 
IQ 
VERKLARING VAN DE GEMEENSCHAP MET BETREKKING TOT 
BEPAALDE PUNTEN DIE IN HET SAMENWERK INGSCOMITE TER SPRAKE KUNNEN WORDEN 
GEBRACHT 
De Gemeenschap is bereid om in het Samenwerkingscomité in het kader van haar 
bevoegdheden de problemen te bestuderen die eventueel ter sprake zijn gekomen 
de betrekkingen tussen San Marino en de Gemeenschap op de volgende gebieden : 
- uitwisseling van diensten; 
- intellectuele, industriële en commerciële eigendom; 
- erkenning van opleidingsdiploma's; 
- beoordeling of de produkten In overeenstemming zijn met de technische 
voorschr iften. in 
2=r 
VERKLARING VAN DE LID-STATEN IN DE NOTULEN VAN DE 
ONDERHANDEL INGEN 
De Lid-Staten zullen positief ingaan op de aanvragen van de Republiek San Marino 
voor wat betreft de vergunningen voor het vervoer van reizigers of goederen over 
de weg. 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING 
Indien de in artikel 30, lid 1, genoemde datum van 1 juli 1992 niet zou worden 
aangehouden, zouden de in artikel 6, lid 2, vastgestelde data worden aangepast 
overeenkomstig de bepalingen van artikel 30, lid 2. 
^5> 
FINANCIER NQT)T1E 
De ontwerp-overeenkomst met San Marino heeft geen gevolgen voor de begroting 
van de Gemeenschap. 
In artikel 8 van de overeenkomst is weliswaar bepaald dat de Gemeenschap in 
naam en voor rekening van San Marino de rechten bij invoer heft op produkten 
van oorsprong uit derde landen, deze vervolgens ter beschikking van de 
schatkist van San Marino stelt, na aftrek van een percentage dat met de 
administratiekosten overeenkomt, maar deze terbeschikkingstelling houdt voor 
de communautaire begroting geen nieuwe last in, aangezien de betrokken 
bedragen Juridisch aan de Republiek San Marino verschuldigd zijn. 
2o 
NOTITIE KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN 
Op het commerciële vlak zal de instelling van een douane-unie met de 
Republiek San Marino geen invloed hebben op de kleine en middelgrote 
ondernemingen van de Gemeenschap, aangezien San Marino reeds deel uitmaakt 
van het douanegebied van de Gemeenschap. 
De overige bepalingen van de overeenkomst hebben tot doel een betere 
integratie van San Marino in de communautaire ruimte te verzekeren en zullen 
niet van invloed zijn op de situatie van de KMO van de Gemeenschap. 
! ^ 
ISSN 0254-1513 
COM(91)429def. 
DOCUMENTEN 
NL 11 
Catalogusnummer : CB-CO-91-471-NL-C 
ISBN 92-77-76827-4 
Bureau voor officiële pùblikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg