MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN AAN DE RAAD - HET WETGEVINGS- EN WERKPROGRAMMA VAN DE COMMISSIE VOOR 2004

INHOUDSOPGAVE

Inleiding

1. Dialoog met het Europees Parlement en de Raad

2. Vooruitzichten en uitdagingen voor 2004

3. Prioriteiten van de Commissie voor 2004

3.1. Toetreding van tien nieuwe lidstaten

3.2. Stabiliteit

3.3. Duurzame groei

4. uitvoerige effectbeoordeling van de geselecteerde voorstellen

5. Conclusies

Bijlagen

1. Lijst van nieuwe wetgevingsvoorstellen en andere besluiten voor 2004

2. Lijst van voorstellen waarvan het effect vóór de goedkeuring uitvoerig zal worden beoordeeld

3. Voorlopige voortgangsevaluatie van de strategische doelstellingen van de Commissie-Prodi

4. Voorstellen van de Commissie die op behandeling door de wetgevende autoriteit in 2004 wachten

5. Vereenvoudiging en codificatie van communautaire wetgeving

Inleiding

Dit is het laatste wetgevings- en werkprogramma van de Commissie-Prodi. Het heeft betrekking op een jaar waarin zich grote veranderingen in de Europese Unie zullen voltrekken.

* Op 1 mei 2004 treden tien nieuwe lidstaten toe tot de Europese Unie. Kort daarna ondertekenen de staatshoofden en regeringsleiders van de uitgebreide Unie een nieuw constitutioneel verdrag.

* In juni 2004 nemen burgers van alle landen van de Europese Unie deel aan de verkiezingen voor het Europees Parlement.

* Op 1 november 2004 treedt de nieuwe Commissie aan.

Het is dan ook duidelijk dat 2004 allesbehalve een gewoon jaar zal zijn voor de programmering van de EU-instellingen. Om deze reden en zoals het een Commissie die het einde van haar ambtstermijn nadert, betaamt, is het wetgevings- en werkprogramma voor 2004 bewust veel strakker opgezet dan de voorgaande jaren. De Commissie wil dat het programma zo realistisch mogelijk is, rekening houdend met wat zowel zijzelf als andere EU-instellingen aankunnen.

De Commissie heeft in dit licht de voornaamste maatregelen die zij in de beleidsstrategie heeft gepresenteerd beoordeeld en alleen de meest noodzakelijke en haalbare voor 2004 gehandhaafd.

Het wetgevings- en werkprogramma is vooral gericht op de prioriteiten van de Commissie: de belangrijkste nieuwe voorstellen van de Commissie voor 2004 worden aangekondigd, daarnaast wordt een beperkt aantal belangrijke voorstellen uit 2003 overgedragen (bijlage 1) en wordt een selectie gemaakt van de voorstellen waarvoor een uitvoerige effectbeoordeling vereist is (bijlage 2). Bovendien omvat het een voorlopige evaluatie van de vorderingen die tot dusver zijn gemaakt met de verwezenlijking van de strategische doelstellingen van de Commissie-Prodi (bijlage 3), benadrukt het dat reeds door de Commissie ingediende voorstellen een follow-up in de vorm van wetgeving van de Raad en het Europees Parlement moeten krijgen (bijlage 4) en doet het verslag van verdere activiteiten voor de vereenvoudiging en codificatie van het acquis (bijlage 5).

1. Dialoog met het Europees Parlement en de Raad

Op 5 maart 2003 keurde de Commissie haar beleidsstrategie voor 2004 [1] goed, waarin de toetreding van tien nieuwe lidstaten als belangrijkste prioriteit voor 2004 werd vastgesteld, ondersteund door twee hiermee samenhangende prioriteiten, nl. stabiliteit en duurzame groei.

[1] COM(2003) 83 van 5 maart 2003.

De Commissie heeft haar beleidsstrategie voor 2003 in maart aan het Europees Parlement en de Raad voorgelegd. In de hierop volgende maanden vond met beide instellingen een gestructureerde dialoog over de prioriteiten en voornaamste maatregelen voor 2004 plaats. Beide instellingen reageerden positief op de politieke prioriteiten die de Commissie had geformuleerd en gaven nuttige feedback op de voornaamste maatregelen die voor 2004 werden voorgesteld. Op 23 september 2003 presenteerde vice-voorzitter De Palacio het document van de Commissie dat de follow-up voor haar beleidsstrategie voor 2004 inventariseert [2] aan de conferentie van commissievoorzitters van het Europees Parlement. Het document werd tegelijkertijd voorgelegd aan de Raad. De andere instellingen hebben positief gereageerd op de prioriteiten van de Commissie en een aantal suggesties voor sectorale initiatieven is in het wetgevings- en werkprogramma opgenomen.

[2] SP(2003)3092/3 van 17 september 2003.

Dit jaar had de interinstitutionele dialoog een sterk meerjarig element. Overeenkomstig de door de Europese Raad van Sevilla afgesproken hervormingen zal de Raad aanbevelen dat de Europese Raad in december 2003 een strategisch meerjarenprogramma voor 2004-2006 steunt. Dit programma wordt in overleg met de Commissie voorbereid en het Europees Parlement zal over de doelstelling en de inhoud worden geïnformeerd.

2. Vooruitzichten en uitdagingen voor 2004

Politieke vooruitzichten

De Europese Unie staat in 2004 voor drie grote uitdagingen:

- Vormgeven aan de toekomstige Unie

Op 1 mei 2004 zullen tien nieuwe lidstaten tot de Europese Unie toetreden. Deze historische uitbreiding zal het potentieel van de EU sterk vergroten, maar ook een zware uitdaging zijn voor de Unie. In 2004 moet de Unie beginnen met het voorbereiden van het volgende politieke en financiële kader, aangezien de huidige financiële vooruitzichten voor de middellange termijn (Agenda 2000) eind 2006 aflopen.

De strategie voor toekomstige uitbreidingen moet ook worden voortgezet. De onderhandelingen met Bulgarije en Roemenië gaan in 2004 verder en de Commissie zal een formeel standpunt voorbereiden over het verzoek om toetreding van Kroatië. In december 2004 zal de Europese Raad, op basis van een verslag van de Commissie, beslissen of Turkije voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen, zodat eventueel toetredingsonderhandelingen kunnen worden geopend.

- Prioritering van de beleidsagenda

2004 is een belangrijk jaar om vooruitgang te boeken met de belangrijkste punten op de politieke agenda van de Unie, met name duurzame groei en stabiliteit.

In de volgende financiële vooruitzichten van de Unie (vanaf 2007) zal duurzame ontwikkeling het politieke zwaartepunt zijn. In 2004 zal de Unie een evaluatie maken van de strategische doelstellingen die in maart 2000 door de Europese Raad van Lissabon zijn afgesproken, en van de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling waarover in Göteborg overeenstemming is bereikt. Het groei-initiatief, waarvoor de Europese Raad in oktober 2003 zijn steun uitsprak, moet ervoor zorgen dat er in 2004 meer wordt geïnvesteerd in netwerken en kennis, zodat het vertrouwen in het economische potentieel van de Unie groeit en de economische groei wordt geconsolideerd.

De stappen om van de Unie een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te maken moeten worden geconsolideerd vóór mei 2004, de deadline voor voltooiing van de eerste fase van het programma dat in oktober 1999 door de Europese Raad van Tampere is goedgekeurd.

- Ontwikkeling van het buitenlandse optreden van de Unie

De internationale situatie is nog steeds meer gespannen en onstabiel dan dat deze in jaren is geweest. Dit betekent dat de Europese Unie eensgezinder moet optreden als het gaat om het bevorderen van stabiliteit, het ondersteunen van effectieve multilaterale reacties op crises en het aanpakken van wezenlijke problemen voor de mondiale ontwikkeling. De ontwerp-veiligheidsstrategie die door de hoge vertegenwoordiger van het GBVB is gepresenteerd, analyseert deze en andere dreigingen. De Commissie neemt actief deel aan de uitwerking van deze strategie, die naar verwachting in december 2003 door de Europese Raad zal worden goedgekeurd. Naast de goedkeuring zal de Commissie ook betrokken blijven bij de instrumenten die bedoeld zijn om de risico's van mogelijke crises te verminderen.

De uitbreiding zorgt ervoor dat de Unie een grotere rol zal spelen op het internationale toneel, hetgeen betekent dat zij haar verantwoordelijkheid in haar omgeving aandachtig zal moeten analyseren, en het voortouw zal moeten nemen voor het ontwikkelen van een goed, ondersteunend partnerschap met haar naaste buren in het Oosten en het Middellandse-Zeegebied.

Een belangrijke uitdaging in 2004 zal zijn dat de Unie de juiste conclusies moet trekken uit de mislukte Ministeriële Conferentie van de WTO in Cancún en moet doorgaan met handelsbesprekingen met haar partners, die leiden tot meer economische groei en ontwikkelingsvoordelen.

Economische vooruitzichten voor de EU in 2004

De zwakke economische prestaties die eind 2002 al in de eurozone en de economieën van de EU-lidstaten werden waargenomen, hielden ook in de eerste helft van 2003 aan. Daardoor zal er waarschijnlijk, voor het derde achtereenvolgende jaar, sprake zijn van tegenvallende groei: voor 2003 wordt slechts een gemiddelde groei verwacht van ¾% in de EU en ½% in de eurozone. Dankzij de gunstige macro-economische beleidsvoorwaarden, de eveneens gunstige financiële voorwaarden, de voortdurend teruglopende inflatie, de vorderingen op het gebied van structurele hervormingen en de afgenomen geopolitieke onzekerheid keert het vertrouwen van de economische actoren evenwel terug en verbetert het internationale klimaat.

Tegen deze achtergrond wordt verwacht dat het herstel in de tweede helft van 2003 weer op gang zal komen en in 2004 verder zal aantrekken. Voor volgend jaar wordt een terugkeer naar een gemiddeld groeitempo van 2% in de EU verwacht. Deze prognoses zijn gebaseerd op een herstel van de consumptieve bestedingen, geschraagd door een stijging van de externe vraag en een aanhoudend herstel van de investeringen. Ondanks dit verwachte herstel heeft de langdurige periode van trage groei haar stempel gedrukt op de ontwikkeling van de arbeidsmarkt, waardoor slechts een geringe toename van de werkgelegenheid wordt verwacht.

De gevolgen voor de vooruitzichten lijken minder bedreigend dan eerder dit jaar. In de eerste plaats wijzen veel factoren op een groeiend optimisme over de ontwikkeling van de economische groei in de VS op de korte termijn, wat een stimulans voor de groei in de EU zou moeten zijn. Als het herstel in de VS echter uitblijft, komt ook het verwachte groeiherstel in de EU mogelijk in gevaar. In de tweede plaats heeft de sterke euro door de afnemende export het herstel onder druk gezet. Dit wordt echter gecompenseerd door de positieve impuls voor de consumptie dankzij een betere ruilvoet. Tot slot zijn de financiële voorwaarden voor het bedrijfsleven gunstig en zijn de bedrijfswinsten in de loop van het jaar enigszins toegenomen. Voortdurende balansaanpassingen in het bedrijfsleven kunnen echter een rem voor investeringen in de EU betekenen.

3. Prioriteiten van de Commissie voor 2004

In dit verband bevestigt de Commissie de beleidsprioriteiten die zij in haar beleidstrategie voor 2004 heeft vastgesteld:

- toetreding van tien nieuwe lidstaten,

- stabiliteit, en

- duurzame groei

De Commissie verzoekt de andere instellingen van de EU bij hun programmering voor 2004 rekening te houden met deze prioriteiten, belangrijke initiatieven, en wetgevingsvoorstellen en niet-wetgevende maatregelen. De Commissie bevestigt haar bereidheid om met de andere EU-instellingen samen te werken om deze prioriteiten via een gezamenlijke planning uit te voeren.

Zoals in de inleiding is uitgelegd, heeft de Commissie de belangrijke initiatieven die zij in haar beleidsstrategie heeft gepresenteerd, nog eens overwogen en alleen de meest noodzakelijke en haalbare voor 2004 gehandhaafd.

De bijbehorende wetgevingsvoorstellen en niet-wetgevende maatregelen staan in Lijst 1.

3.1. Toetreding van tien nieuwe lidstaten

De Commissie heeft drie hoofddoelstellingen voor 2004 vastgesteld:

* Zorg dragen voor de succesvolle afronding van de toetredingsonderhandelingen met de tien landen die op 1 mei 2004 lid zullen worden van de Europese Unie. Dit betekent onder andere dat de Europese Unie en de nieuwe lidstaten vanaf de eerste dag van de toetreding moeten voldoen aan hun wettelijke verplichtingen ten aanzien van het acquis communautaire. De belangrijkste prioriteiten zijn de tenuitvoerlegging van wetgeving, de uitbreiding van de bestaande programma's, instrumenten en procedures naar de nieuwe lidstaten, de verdere ontwikkeling van de bestuurscapaciteit en de ontwikkeling van een strategie ter bevordering van de economische convergentie;

* Onderhandelingen voeren met de overige kandidaat-lidstaten (Bulgarije en Roemenië), nagaan of het mogelijk is toetredingsonderhandelingen met Turkije te starten en hierover een aanbeveling opstellen en een standpunt bepalen over het verzoek van Kroatië om lid van de EU te worden;

* Een nieuwe koers uitzetten voor de uitgebreide Europese Unie en de hervorming van de instellingen en de regelgeving consolideren.

Belangrijke initiatieven

- De toetredingen van 2004 afronden

1. De bestaande programma's aanpassen aan het lidmaatschap van de nieuwe landen.

2. De communautaire wetgeving in de nieuwe lidstaten toepassen en volgen, waaronder:

* handhaving van het acquis, met name op het gebied van voedselveiligheid, landbouw, milieu, de douane-unie, interne markt, justitie en binnenlandse zaken en maritieme veiligheid;

* toepassing van de Schengen-faciliteit en controle op de uitvoering van het desbetreffende acquis bij de controle aan de buitengrenzen van de nieuwe lidstaten;

* waarborgen dat de niveaus van nucleaire veiligheid in de nieuwe lidstaten even hoog zijn als in de huidige lidstaten.

- Lopende toetredingsonderhandelingen en strategie voor mogelijke nieuwe toetredingen

3. De toetredingsonderhandelingen met Bulgarije en Roemenië voortzetten.

4. Analyseren in hoeverre Turkije voldoet aan de toetredingscriteria, zoals besloten door de Europese Raad van Kopenhagen.

5. Het verzoek om toetreding van Kroatië bestuderen.

- Aanpassing van het kader van de uitgebreide Europese Unie

6. Een follow-up geven aan de resultaten van de intergouvernementele conferentie over een constitutioneel verdrag voor de Europese Unie.

7. De financiële vooruitzichten van de EU voor de periode na 2006 voorbereiden, met inbegrip van:

* financiële en wetgevingsvoorstellen voor grote uitgavenprogramma's na 2006, een voorstel betreffende het stelsel van eigen middelen en een ontwerp voor een interinstitutionele overeenkomst.

8. Het acquis communautaire actualiseren, codificeren en vereenvoudigen conform het initiatief "Vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving" (zie bijlage 5).

9. De hervormingen afronden die de Commissie in haar Witboek van maart 2000 heeft aangekondigd en ervoor zorgen dat alle nodige administratieve voorbereidingen voor toetreding zijn getroffen.

3.2. Stabiliteit

De Commissie heeft voor 2004 twee hoofddoelstellingen vastgesteld:

* Een stabiel en allesomvattend politiek kader voor samenwerking met de buurlanden ontwikkelen, teneinde een ruimte van vrede, stabiliteit en welvaart te creëren en te voorkomen dat er in Europa na de uitbreiding van de EU opnieuw scheidslijnen zullen ontstaan.

* Intern EU-beleid ontwikkelen dat de stabiliteit en veiligheid ten goede komt, met name door de maatregelen voor het creëren van een ruimte van vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid te consolideren (voltooiing van de agenda van Tampere) en dit beleid effectief te integreren in een samenhangend buitenlands optreden van de EU. Bijzondere aandacht zal uitgaan naar het effectieve beheer van de gemeenschappelijke grenzen, het combineren van hard optreden tegen illegale immigratie met maatregelen voor een eerlijke behandeling en integratie van legale immigranten, en nieuwe maatregelen in de strijd tegen de criminaliteit en terrorisme.

Belangrijke initiatieven

- Europees beleid ten aanzien van de buurlanden / het grotere Europa

1. Verwezenlijking van een ruimte van vrede, stabiliteit en welvaart, dat ook de oostelijke en zuidelijke buurlanden van de uitgebreide EU bestrijkt, op basis van gezamenlijke waarden, gemeenschappelijke belangen en diepergaande integratie. Hierin wordt vooruitgang die blijk geeft van het bestaan van gemeenschappelijke waarden en een daadwerkelijke uitvoering van de politieke, economische en institutionele hervormingen, gecombineerd met het vooruitzicht van nauwere economische en politieke banden met de EU, zoals een aandeel in de interne markt en betere grensoverschrijdende en regionale/transnationale samenwerking aan de buitengrenzen van de EU.

* Een reeks actieplannen uitwerken, te beginnen met maximaal acht landen in Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied;

* Een kader voor buurlanden ontwikkelen, met het vooruitzicht een aandeel in de interne markt te verwerven, met name op het gebied van vervoers-, energie- en telecommunicatienetwerken, waarbij de nodige aandacht uitgaat naar de milieuaspecten van deze activiteiten;

* Een grotere politieke betrokkenheid van de EU bij conflict- en crisispreventie bevorderen;

* Meer culturele samenwerking en inspanning om het wederzijds begrip te vergroten.

- Rusland en de Oost-Europese landen

2. Het besluit van de top tussen de EU en Rusland van mei 2003 in Sint-Petersburg uitvoeren, namelijk de ontwikkeling van vier "gemeenschappelijke ruimtes" (economie, justitie en binnenlandse zaken, veiligheid, onderzoek/cultuur). De uitvoering van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met Rusland en Oekraïne verbeteren, onder ander op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, op basis van het actieplan ter bestrijding van de georganiseerde misdaad met Rusland en het actieplan inzake justitie en binnenlandse zaken met Oekraïne.

- De Balkan

3. De in Thessaloniki met de Balkanlanden afgesproken agenda uitvoeren, voorbereidingen treffen voor een partnerschapsovereenkomst, en haalbaarheidsstudies over Bosnië-Herzegovina en Servië-Montenegro uitvoeren met het oog op de Europese Raad in het voorjaar van 2004.

- EU-beleid ter bevordering van de stabiliteit en veiligheid ontwikkelen

4. De vorderingen bij de uitvoering van het programma van Tampere evalueren, waarbij met de Raad zal worden samengewerkt om de goedkeuring van een zo groot mogelijk aantal voorstellen te bewerkstelligen om voor de deadline van 1 mei 2004 een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te realiseren.

* De slotevaluatie van de uitvoering en de effecten van de agenda van Tampere indienen en richtsnoeren geven voor de volgende fase in de ontwikkeling van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

* Een agentschap oprichten om de controle van de buitengrenzen te beheren.

* Een rechtskader creëren voor het Schengen-informatiesysteem van de tweede generatie (SiS II) en het visuminformatiesysteem.

5. Nieuwe samenwerkingsprogramma's met derde landen op het gebied van migratie uitvoeren en een evenwichtige benadering van de immigratie ontwikkelen, die een hoog niveau van werkgelegenheid en productiviteit garandeert en tegelijk een betere integratie en een eerlijke behandeling van legale migranten in de Europese maatschappij bevordert.

6. Een veiligheidsbeleid voor communicatienetwerken en informatie ontwikkelen.

7. De bestrijding van het internationale terrorisme en het bioterrorisme voortzetten en de Europese veiligheidsmaatregelen ter ondersteuning van de Petersberg-taken, onder andere op het gebied van onderzoek, versterken.

3.3. Duurzame groei

Duurzame groei is een brede prioriteit, die betrekking heeft op de acties voor de bevordering en ontwikkeling van het Europese economische en sociale model (welvaart, economische convergentie, sociale samenhang, milieubescherming en een hogere levenskwaliteit). De Commissie wil in 2004 extra aandacht besteden aan bepaalde aspecten van deze prioriteit. Haar doelstellingen zijn:

* bijdragen tot een doeltreffende uitvoering van de strategische beleidsdoelstellingen die al voor de uitgebreide Europese Unie zijn vastgesteld;

* de nadruk leggen op een aantal concrete acties die bijdragen tot duurzame groei en die de levenskwaliteit van Europese burgers helpen verbeteren;

* het economisch en begrotingsbeleid van de lidstaten beter op elkaar af te stemmen voor een soepele werking van de EMU, en

* doorgaan met de armoedebestrijding en het stimuleren van duurzame groei in de wereld.

Belangrijke initiatieven

- Transversale aspecten van duurzame groei

1. De uitvoering van de doelstellingen van de strategie van Lissabon bespoedigen, met bijzondere nadruk op het evalueren van de strategie en de maatregelen voor het stimuleren van de groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid, bijvoorbeeld door te investeren in netwerken en kennis, in een duurzaam kader:

* het voorjaarsverslag aan de Europese Raad waarin de geboekte vooruitgang wordt beoordeeld en wordt aangegeven welke problemen met spoed moeten worden aangepakt;

2. de volgende stappen in de strategie voor duurzame ontwikkeling van de EU voorbereiden, waaronder:

* herziening van de interne en externe beleidsaspecten van de strategie voor duurzame ontwikkeling van de EU, die in juni 2001 door de Europese Raad van Göteborg zijn goedgekeurd, en follow-up van de wereldtop over duurzame ontwikkeling van Johannesburg;

* de uitvoering van de in Johannesburg aangekondigde water- en energie-initiatieven van de EU.

- Sectorale bijdragen aan duurzame groei

3. Investeren in netwerken en kennis:

* Europese vervoers-, energie- en andere infrastructurele netwerken ontwikkelen om de interconnectiviteit en duurzaamheid van de economie van de uitgebreide Europese Unie te vergroten;

* de Europese onderzoeksruimte tot stand brengen en het actieplan uitvoeren om investeringen in onderzoek en ontwikkeling overeenkomstig de doelstelling van 3% van het BNP te bevorderen en adequaat menselijk kapitaal met het oog op onderzoek aantrekken;

* innovatieve, duurzame en energiebesparende technologieën bevorderen en inspanningen met het oog op de beschikbaarheid op lange termijn van geschikte energiebronnen en -dragers ondersteunen;

* steun verlenen aan de voorbereidingen voor de Galileo-satelliet, die de mogelijkheid biedt het verkeer beter te beheren, het aantal verkeersopstoppingen te verminderen en de energie-infrastructuur te verbeteren;

* het initiatief eEurope 2005 evalueren en aanpassen, vooral met het oog op de ontwikkeling en het gebruik van een veilige Europese breedbandinfrastructuur, en het internationale beheer van internet verbeteren.

4. Integratie van duurzaamheidsoverwegingen in het beleid van de Europese Unie, door:

* een mededeling over het gebruik van economische instrumenten voor de bescherming van het milieu in te dienen;

* thematische milieustrategieën in te dienen (bodem, pesticiden, afvalpreventie en recycling) in het kader van het zesde milieuactieprogramma, de Gemeenschapsstrategie op het gebied van klimaatverandering uit te voeren en een actieplan voor milieu en gezondheid 2004-2010 op te stellen;

* uitvoering van de tweede helft van de in juni 2003 herziene agenda voor het sociaal beleid.

- Externe dimensie van duurzame groei

5. Deelnemen aan WTO-onderhandelingen en beginnen of doorgaan met regionale of bilaterale handelsbesprekingen met partners zoals Mercosur, Canada, de landen van de Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten en de ACS-landen in het kader van de onderhandelingen over de regionale economische samenwerkingsovereenkomsten.

6. De tussentijdse evaluatie van de overeenkomst van Cotonou voorbereiden, nadenken over de herziening daarvan en de opvolger van het negende Europees Ontwikkelingsfonds voorbereiden. Toezien op de uitvoering van het schuldeninitiatief, het Wereldgezondheidsfonds opzetten en het actieplan inzake overdraagbare ziekten en reproductieve gezondheid uitvoeren.

4. uitvoerige effectbeoordeling van de geselecteerde voorstellen

De mededeling van de Commissie van 5 juni 2002 over effectbeoordeling [3] introduceerde een nieuwe geïntegreerde methode voor effectbeoordeling voor alle belangrijke initiatieven die in de beleidsstrategie of het jaarlijkse wetgevings- en werkprogramma worden gepresenteerd. Met de nieuwe procedure wordt beoogd de kwaliteit en de samenhang van het beleidsontwikkelingsproces te verbeteren en de communicatie met de Europese burgers over het verwachte effect van Europese initiatieven en wetgeving transparanter te maken en te verruimen. De nieuwe methode bundelt, stroomlijnt en vervangt alle bestaande effectbeoordelingen voor het analyseren van voorstellen van de Commissie.

[3] COM(2002) 276 van 5 juni 2002.

De selectie van voorstellen voor een uitvoerige effectbeoordeling maakt deel uit van de plannings- en programmeringsronde van de Commissie. Op basis van een voorafgaand effectbeoordelingsverslag beslist de Commissie in de jaarlijkse beleidsstrategie, of uiterlijk in haar wetgevings- en werkprogramma voor het komende jaar, voor welke voorstellen een uitgebreide effectbeoordeling nodig is. Hierbij worden de volgende vragen gesteld:

- Heeft het voorstel substantiële economische, sociale en/of milieueffecten voor een specifieke sector of voor diverse sectoren?

- Heeft het voorstel substantiële effecten voor de belangrijkste belanghebbende partijen?

- Leidt het voorstel tot een belangrijke beleidshervorming in een of meer sectoren?

Voor selectie komen in aanmerking: a) voorstellen die betrekking hebben op het vroege stadium van strategische besluitvorming over keuzemogelijkheden, zoals mededelingen waarin een beleid, strategie of speciale maatregel wordt uiteengezet, en b) wetgevingsvoorstellen.

De uitvoerige effectbeoordeling is gericht op de economische, sociale en milieueffecten van een voorstel, maar ook op het effect op de regelgeving. Zij omvat ook een analyse van de subsidiariteit en evenredigheid. Daarnaast wordt bij een uitvoerige effectbeoordeling meestal overleg gevoerd met de betrokken partijen en met deskundigen, overeenkomstig de minimumvoorschriften van de Commissie voor overleg.

2004 is het eerste jaar waarin de nieuwe effectbeoordelingsprocedure volledig zal worden toegepast. Op de oorspronkelijke JBS-lijst stond een aantal voorstellen die geschikt waren voor een uitvoerige effectbeoordeling in 2004. Nadat de meeste hiervan zijn bevestigd en er nog een aantal voorstellen is toegevoegd, is de definitieve lijst van voor een uitvoerige effectbeoordeling geselecteerde voorstellen opgesteld, die in dit werkprogramma is opgenomen. De voorstellen betreffen initiatieven uit uiteenlopende sectoren en hebben betrekking op de drie prioriteiten voor 2004.

Met het oog op de transparantie worden de voorlopige effectbeoordelingen voor de belangrijkste nieuwe voorstellen openbaar gemaakt bij de goedkeuring van dit wetgevings- en werkprogramma [4], terwijl de verslagen van de uitvoerige effectbeoordelingen aan andere instellingen en aan het publiek beschikbaar zullen worden gesteld als de Commissie de betreffende voorstellen goedkeurt.

[4] Dit wetgevings- en werkprogramma en de voorlopige effectbeoordelingen zijn te vinden op de website van de Commissie: http://europa.eu.int/comm/off/ work_programme/index_nl.htm

5. Conclusies

2004 wordt een belangrijk jaar voor de Europese Unie. De essentiële taak in 2004 wordt de voltooiing van de succesvolle integratie van tien nieuwe lidstaten in de Europese Unie en de Unie een nieuwe vorm te geven. Tegelijkertijd moet de Europese Unie doorgaan met de uitvoering van haar beleidsagenda, zodat de 453 miljoen EU-burgers goede vooruitzichten op stabiliteit en duurzame groei hebben.

De Commissie wil zich volledig voor deze opgaven inzetten en zal het komende jaar gebruiken om het programma van strategische doelstellingen dat zij aan het begin van haar ambtstermijn aankondigde, af te ronden.

BIJLAGE 1

HET WETGEVINGS- EN WERKPROGRAMMA VAN DE COMMISSIE VOOR 2004

Lijst van wetgevingsvoorstellen en andere besluiten

Lijst 1: Wetgevingsvoorstellen en andere besluiten overeenkomstig de politieke prioriteiten voor 2004

Lijst 2: Andere wetgevingsvoorstellen en niet-wetgevingsbesluiten die waarschijnlijk in 2004 zullen worden voorgelegd Verklarende aantekeningen

(1) Lijst 1 bevat specifieke voorstellen en andere besluiten overeenkomstig de prioriteiten en de uit 2003 overgedragen voorstellen die de Commissie in 2004 wil verwezenlijken.

(2) Lijst 2 is een indicatieve lijst van andere voorstellen en besluiten die de Commissie in 2004 zou kunnen goedkeuren.

(3) De lijst bestaat alleen in de oorspronkelijke taal (Engels of Frans).

(4) De Commissie stelt elke maand haar planning bij en doet de andere instellingen een kwartaalprogrammering toekomen zodat zij hun werk kunnen organiseren [5].

[5] In het belang van de transparantie kan dit programma ook door het publiek worden bekeken op de homepage van de Commissie http://europa.eu.int/comm/ index_nl.htm ("De Commissie tot uw dienst", "Werkprogramma", "Driemaandelijks glijdend programma").

(5) De eerste lijst is ingedeeld naar beleidsprioriteit en die is weer onderverdeeld naar beleidsgebied (bijv. "Landbouw" of "Interne markt") terwijl de tweede lijst is ingedeeld naar beleidsgebied. De lijst bevat de volgende informatie:

- Nummer: bijv. 2004/ADMIN/001.

- Verantwoordelijke DG('s) van de Commissie

- verwachte goedkeuringsdatum

- wetgevingsvoorstel of ander besluit

- voorlopige opgave van de waarschijnlijke rechtsgrond en de bijbehorende interinstitutionele procedure (bijv. medebeslissingsprocedure)

- aard van de raadpleging van het Comité van de Regio's (CoR) en/of van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC): verplicht of facultatief

- korte beschrijving, politieke motivering van het voorstel en vermelding of het al dan niet uitvoerig zal worden geëvalueerd

- een "beleidsmotiveringscode" op grond waarvan de voorstellen kunnen worden ingedeeld naar beleidsprioriteit: toetreding, stabiliteit, duurzame groei.

BIJLAGE 2

Voorstellen waarvan het effect vóór de goedkeuring uitvoerig zal worden beoordeeld

N.B. Gezien de specifieke omstandigheden in 2004 (zie de inleiding) zijn er een aantal belangrijke voorstellen waarvoor de Commissie niet kan garanderen dat de timing wordt gerespecteerd, maar waarvoor ze een effectbeoordeling zal uitvoeren. Deze voorstellen zijn in de tabel van een asterisk voorzien.

Op de lijst van het werkprogramma staat naast deze voorstellen de afkorting "EXT" in de kolom effectbeoordeling

ISG = Interdienstenstuurgroep

Alvorens op sociaal gebied een voorstel in te dienen, moet de Commissie de sociale partners raadplegen over de vorm en de inhoud van het voorstel (overeenkomstig artikel 138 van het Verdrag). Deze raadpleging maakt onlosmakelijk deel uit van het effectbeoordelingsproces.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 3

Voorlopige voortgangsevaluatie van de strategische doelstellingen van de Commissie-Prodi

Inleiding

1. De Commissie-Prodi heeft aan het begin van haar ambtstermijn vier strategische doelstellingen vastgesteld [6]: bevordering van nieuwe vormen van Europees bestuur, een stabiel Europa met een krachtiger stem in de wereld, een nieuwe economische en sociale agenda en een betere levenskwaliteit. Uit een evaluatie van de vooruitgang voor deze drie strategische doelstellingen blijkt dat de Commissie-Prodi voor haar opvolgers een aanzienlijk legaat opbouwt. De Commissie-Prodi zal een Europese Unie met vijfentwintig lidstaten achterlaten met een hervormd Verdrag, een hervormde Commissie en een hervormd beleid.

[6] De strategische doelstellingen van de Commissie voor 2000-2005, "De vorm van het nieuwe Europa"; COM(2000) 154 van 9 februari 2000.

I. Bevordering van nieuwe vormen van Europees bestuur

Herzien Verdrag

2. De Commissie heeft haar bijdrage geleverd tot de intergouvernementele conferentie, die in het Verdrag van Nice is geresulteerd. De Commissie heeft de tenuitvoerlegging van dat Verdrag gesteund. Het Verdrag van Nice voerde de aanpassingen door die nodig zijn voor de toetreding van de tien nieuwe lidstaten, en dat was een belangrijke stap.

3. De Commissie is evenwel samen met andere betrokkenen van mening dat het Verdrag van Nice voor verbetering vatbaar is. De Commissie steunde de oprichting van de Conventie die zich over de institutionele structuur van een Europese Unie met 25 lidstaten moest buigen. De delegatie van de Commissie, onder de leiding van de commissieleden Barnier en Vitorino, nam actief aan de Conventie deel. Volgens de Commissie is de Conventie een aanzienlijke verbetering in vergelijking met de voorafgaande onderhandelingen over het Verdrag. De Commissie meent echter ook dat de ontwerptekst in de intergouvernementele conferentie kan worden verbeterd.

Interne hervormingen van de Commissie

4. Bij haar aantreden heeft de Commissie-Prodi zich verbonden tot de verwezenlijking van een veelomvattend programma van interne hervormingen. De drie hoofdpijlers zijn personeelshervorming, strategische planning en programmering en financieel beheer. Als belangrijkste verwezenlijkingen kunnen worden genoemd:

* De overeenstemming met de Raad over het herziene personeelsstatuut, zodat nieuwe loon- en pensioenstructuren kunnen worden ingevoerd. Er is een nieuwe regeling voor de beoordeling van de prestaties en voor de bevorderingen ingevoerd.

* De invoering van een nieuwe cyclus van strategische planning en programmering, die van nut is geweest bij de voorbereidingen door de Commissie van de uitbreiding. Er is grotere verantwoordelijkheid door een nieuwe regeling van jaarlijkse activiteitenverslagen voor elke Commissiedienst.

* Overeenstemming over een nieuw financieel reglement voor het beheer van de middelen van de Gemeenschap.

* De invoering van nieuwe procedures voor de toegang van het publiek tot documenten van de Commissie en van een gedragscode voor de ambtenaren van de Commissie.

5. Gezien de omvang van het hervormingsprogramma zullen niet alle voordelen onmiddellijk duidelijk worden, maar over de volgende jaren toenemen. Het vergt tijd om nieuwe procedures volledig in te voeren en een aantal procedures, zoals de boekhoudingsprocedures, zijn nog niet volledig operationeel. De administratie van de Commissie blijft met problemen kampen, zoals blijkt uit de recente beschuldigingen betreffende Eurostat. De Commissie blijft vastbesloten om deze problemen aan te pakken.

Beter bestuur

6. De Commissie heeft een aantal initiatieven uitgevoerd om het Europees bestuur te verbeteren. Het witboek over governance van juli 2001 bevatte een aantal voorstellen. Dat heeft rechtstreeks geleid tot het pakket over betere regelgeving van juni 2002. De maatregelen betroffen onder meer een nieuwe effectbeoordelingsprocedure bij het opstellen van belangrijke voorstellen en minimumnormen voor raadpleging. Daarnaast werkt de Commissie aan een omvangrijk programma ter vereenvoudiging van de Europese wetgeving. De voordelen van deze initiatieven zullen binnenkort helemaal duidelijk worden.

II. Stabilisering van ons continent en versterking van onze stem in de wereld

Uitbreiding

7. De Commissie-Prodi steunde de succesvolle afsluiting van het uitbreidingsproces. Tijdens de Europese Raad van Kopenhagen van december 2002 stemden de lidstaten in met de aanbeveling van de Commissie betreffende de toetreding tot de Europese Unie van Cyprus, de Tsjechische Republiek, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovakije en Slovenië. Alle negen daarop volgende referenda wezen op een sterke steun van de bevolking in deze landen voor de toetreding tot de Europese Unie.

8. De Commissie heeft de voorbereidingen van de toetredingslanden om lid te worden van de Europese Unie gesteund. De Commissie heeft eveneens interne voorbereidingen getroffen om ervoor te zorgen dat de programma's en het beleid rekening houden met de nieuwe lidstaten. De toetreding op 1 mei 2004 is een beslissende stap in de geschiedenis van het Europees continent. De Commissie steunde eveneens de voorbereidingen van Bulgarije en Roemenië voor hun beoogde toetreding tot de Europese Unie in 2007. De Commissie steunt de inspanningen die Turkije heeft geleverd om aan de politieke criteria van Kopenhagen te beantwoorden zodat de toetredingsonderhandelingen met de Unie kunnen worden geopend. Ze bereidt tevens haar advies voor over het verzoek van Kroatië om tot de Unie toe te treden.

Stabiliteit

9. De Commissie heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de stabiliteit buiten de grenzen van de uitgebreide Europese Unie. De agenda voor het grotere Europa zal in de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid worden voortgezet. Een duidelijk succes tot nu toe is het stabiliseringsprogramma voor de Balkan. In deze landen is aanzienlijke vooruitgang geboekt. Een vredeshandhavingsmacht van de Europese Unie is ingezet in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië op uitdrukkelijk verzoek van de regering van dat land.

10. De Commissie heeft ook haar contacten met Rusland en de andere landen van Oost-Europa, de Kaukasus en Centraal-Azië versterkt.

De grotere Europese nabuurschap

11. In een mededeling over de grotere Europese nabuurschap van maart 2003 presenteerde de Commissie een ambitieuze visie: de totstandbrenging van een uitgebreide ruimte van vrede, stabiliteit en welvaart die de buurlanden in het oosten en het zuiden omvatten die op dit ogenblik geen vooruitzicht op lidmaatschap van de EU hebben, op basis van gemeenschappelijke waarden en belangen en een verregaande integratie. Deze visie combineert concrete vooruitgang die blijk geeft van het bestaan van gemeenschappelijke waarden en een daadwerkelijke uitvoering van de politieke, economische en institutionele hervormingen met het vooruitzicht van nauwere economische en politieke betrekkingen met de EU, zoals een aandeel in de interne markt en betere regionale/transnationale samenwerking aan de buitengrenzen van de Unie.

12. Daarnaast heeft de Commissie het proces van Barcelona vooruit geholpen ten gunste van een Euro-Mediterrane vrijhandelszone. De vooruitgang is belemmerd door de crisis in Israël en Palestina. De Commissie heeft alle vredesinspanningen gesteund, en met name het draaiboek-initiatief. De Europese Unie heeft een associatieovereenkomst met Egypte gesloten en de onderhandelingen over associatieovereenkomsten met Algerije en Libanon beëindigd.

Actie in de wereld

13. De Commissie-Prodi heeft een leidende rol gespeeld in de inspanningen om een nieuwe multilaterale mondiale governance tot stand te brengen. De Commissie vervulde een leidende rol in het streven naar de bekrachtiging van het protocol van Kyoto over de klimaatverandering, voor een succesvolle afsluiting van de wereldtop inzake duurzame ontwikkeling in 2002 en bij de lancering van de nieuwe multilaterale handelsbesprekingen in Doha. De Commissie blijft ervan overtuigd dat een multilaterale dialoog de beste oplossing is nu de landen te maken hebben met de gevolgen van de globalisering. De Commissie blijft ook de verwezenlijking nastreven van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling van de Verenigde Naties. In deze context voltooide de Commissie de onderhandelingen over de overeenkomst van Cotonou en werkte ze een nieuw communautair ontwikkelingsbeleid uit. De instelling heeft de ontwikkelingsprogramma's beter toegespitst en de uitvoering ervan verbeterd om zodoende haar bijdrage te maximaliseren.

III. Een nieuwe economische en sociale agenda

Lissabon en duurzame ontwikkeling

14. Op basis van de bijdrage van de Commissie heeft de Europese Raad van Lissabon in maart 2000 een strategisch doel voor de Europese Unie vastgelegd: tegen 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang. Zoals voorgesteld door de Commissie heeft de Europese Raad van Göteborg in juni 2001 de milieudimensie in de strategie van Lissabon geïntegreerd en een strategie voor duurzame ontwikkeling opgesteld. De Commissie heeft vastberaden gewerkt aan de verwezenlijking van de agenda van Lissabon inzake economische hervormingen. Tot de realisaties behoren de liberalisering van de energiemarkten en de telecommunicatiediensten, de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en voorstellen om het spoor- en luchtvervoer te liberaliseren. Een essentiële factor die zal bepalen of de Europese Unie uiteindelijk de doelstelling van Lissabon haalt, zal de mate van engagement van de lidstaten zijn.

15. De sociale agenda van Nice vult de strategie van Lissabon aan en maakt er deel van uit. Deze agenda is in juni 2003 herzien teneinde rekening te houden met de ontwikkeling van de arbeidsmarkt en van de samenleving. De Commissie heeft de open coördinatiemethode ingevoerd op de gebieden sociale integratie en pensioenen, en ze heeft de Europese werkgelegenheidsstrategie hernieuwd en het Europees Jaar van personen met een handicap gecoördineerd. Wat de arbeidsverhoudingen betreft, steunde ze de sociale dialoog en lanceerde ze waar nodig specifieke wetgevingsvoorstellen, bijvoorbeeld inzake gezondheid en veiligheid op het werk en inzake uitzendarbeid.

De interne markt en de invoering van de euro

16. De euro-bankbiljetten en -munten zijn in 12 lidstaten met succes ingevoerd. De euro is gebaseerd op de verbintenis om een gezond macro-economisch beleid te voeren en draagt bij tot de groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid. De invoering van de euro vestigt evenwel ook de aandacht op verdere veranderingen die nog moeten worden doorgevoerd opdat Europa alle voordeel zou kunnen halen uit de interne markt. Gezien het succes van de fysieke invoering van de euro is de economische en monetaire unie ongetwijfeld één van de mijlpalen van de Europese integratie, naast andere vroegere verwezenlijkingen zoals de douane-unie in 1968 en de interne markt in 1992.

Landbouw en visserij

17. De agenda van de Commissie voor de hervormingen is voortgezet in het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid. Op 26 juni 2003 keurden de ministers van Landbouw van de EU een fundamentele hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) goed. Het nieuwe GLB zal in de richting van duurzame landbouw worden gestuurd, terwijl de boeren in de EU de vrijheid wordt gelaten om te produceren wat de markt vraagt. In de toekomst zal de grote meerderheid van de subsidies worden betaald onafhankelijk van het geproduceerde volume.

18. In december 2002 stemden de ministers van Visserij van de EU in met een hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid om de visbestanden beter te bewaren, het mariene milieu te beschermen, de economische haalbaarheid van de visserij- en aquacultuursector te verzekeren en de consument levensmiddelen van goede kwaliteit te verstrekken.

IV. Betere levenskwaliteit

Justitie en binnenlandse zaken

19. De Commissie heeft vorderingen geboekt met maatregelen om een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te creëren, zoals haar was opgedragen tijdens de Europese Raad van Tampere van oktober 1999. Dankzij haar groeiende deskundigheid op dit gebied kon de Commissie prompt reageren op de gebeurtenissen van 11 september 2001. De Raad heeft ingestemd met een aantal voorstellen, waaronder een Europees arrestatiebevel en de bestrijding van illegale immigratie. Niettemin moet nog verdere vooruitgang worden geboekt om te beantwoorden aan de vraag van de burgers en aan de beleidsdoelstellingen van de Europese Raad.

Volksgezondheid, milieu, vervoer en energie

20. De Europese Commissie werkt samen met de lidstaten aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese Unie inzake de reductie van de uitstoot van koolstof die tijdens de milieuconferentie van Kyoto is afgesproken. De klimaatverandering is één van de belangrijkste thema's van het zesde milieu-actieprogramma van de Europese Unie, dat tegen 2012 moet zijn voltooid, samen met de bescherming van de natuur en de biodiversiteit, het bijdragen tot de kwaliteit van het leven en het sociale welzijn van de burgers, een doeltreffender gebruik van de hulpbronnen en een beter beheer van hulpmiddelen en afval. De Commissie beheert een nieuw actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid voor de periode 2003-2008. De Commissie heeft een Autoriteit voor voedselveiligheid en een Agentschap voor maritieme veiligheid opgericht en stelt voor ook een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding op te richten.

21. De Commissie heeft tevens een tienjarig vervoersprogramma ontworpen, dat tot 2010 loopt en tot doel heeft het Europees vervoersbeleid opnieuw af te stellen op de vraag en de behoeften van de burgers. De Commissie heeft ook een langetermijnstrategie ontwikkeld om de continuïteit van de energievoorziening in Europa te verzekeren. De Commissie heeft de tenuitvoerlegging van het trans-Europees vervoersnetwerk actief gestimuleerd door spoornetwerken voor concurrentie open te stellen en de veiligheid van het vervoer (met name de maritieme veiligheid) te verbeteren. De Commissie heeft ook actief de toegang tot kwalitatief goede diensten van algemeen belang bevorderd.

22. Tot slot heeft de Commissie een solidariteitsfonds ingesteld teneinde de Europese Unie de mogelijkheid te bieden om lidstaten en toetredingslanden na een natuurramp te helpen. Het solidariteitsfonds is reeds aangesproken na de overstromingen in Centraal-Europa tijdens de zomer van 2002 en de bosbranden in Zuid-Europa tijdens de zomer van 2003.

BIJLAGE 4

Voorstellen van de Commissie die op behandeling door de wetgevende autoriteit in 2004 wachten

Algemene zaken en buitenlandse betrekkingen

- Voorstel voor een verordening betreffende gedecentraliseerde samenwerking (2003/0156/COD)

- Voorstel voor een verordening betreffende de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking (2003/0176/COD)

Belastingen / Douane-unie

- Voorstel voor een verordening betreffende de voorkoming van het witwassen van geld door douanesamenwerking (2002/0132/COD)

- Voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG wat betreft de BTW op postale dienstverlening (2003/0091/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn houdende wijziging van Richtlijn 92/81/EEG en Richtlijn 92/82/EEG tot vaststelling van een bijzondere belastingregeling voor als motorbrandstof voor commerciële doeleinden gebruikte gasolie en tot geleidelijke onderlinge aanpassing van de accijnzen op benzine en op gasolie (2002/0191/CNS en COM(2002) 410)

Justitie en binnenlandse zaken

Gemeenschappelijk asielbeleid:

- Voorstel voor een richtlijn betreffende minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de toekenning of intrekking van de vluchtelingenstatus (2000/0238/CNS)

Gemeenschappelijk immigratiebeleid en bestrijding van illegale immigratie:

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op studie, beroepsopleiding of vrijwilligerswerk (2002/0242/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de verblijfstitel met een korte geldigheidsduur die wordt afgegeven aan de slachtoffers van hulp bij illegale immigratie of mensenhandel die met de bevoegde autoriteiten samenwerken (2002/0043/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de voorwaarden inzake toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op arbeid in loondienst en economische activiteiten als zelfstandige (2001/0154/CNS)

Binnen- en buitengrenzen, gemeenschappelijk visumbeleid:

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de voorwaarden waaronder onderdanen van derde landen gedurende een periode van ten hoogste drie maanden vrij kunnen reizen op het grondgebied van de lidstaten, alsmede tot invoering van een specifieke reisvergunning en tot vaststelling van de voorwaarden voor toegang met het oog op een bezoek van ten hoogste zes maanden (2001/0155/CNS)

- Voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1683/95 betreffende de invoering van een uniform visummodel; en voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1030/2002 betreffende de invoering van een uniform model voor verblijfstitels voor onderdanen van derde landen (2003/0217/CNS en 2003/0218/CNS)

Een Europese rechtsruimte in privaatrechtelijke kwesties:

- Voorstel voor een verordening tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen (2002/0090/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven (COM(2002) 562)

Bestrijding van misdaad en terrorisme en een rechtsruimte in strafzaken:

- Voorstel voor een kaderbesluit voor de Raad betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat (2001/0270/CNS)

- Voorstel voor een kaderbesluit van de Raad betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot straffen op het gebied van de illegale drugshandel (2001/0114/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn inzake milieubescherming door het strafrecht (2001/0076/COD)

- Voorstel voor een richtlijn inzake verontreiniging vanaf schepen en invoering van sancties, inclusief strafrechtelijke sancties, voor milieumisdrijven (2003/0037/COD)

- Voorstel voor een kaderbesluit tot versterking van het strafrechtelijk kader voor de bestrijding van verontreiniging vanaf schepen (2003/0088/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap (2001/0115/COD)

- Voorstel voor een kaderbesluit van de Raad ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie (2001/0025/CNS)

- Voorstel voor een besluit tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van acties op het gebied van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap (2003/0152/COD)

- Voorstel voor een besluit betreffende de analyse van en de samenwerking inzake valse euromunten (2003/0158/CNS)

Werkgelegenheid, sociaal beleid, gezondheid en consumentenbescherming

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten (2002/0072/COD)

- Voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1612/68 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap (1998/0229/COD) en voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 68/360/EEG inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van de werknemers der lidstaten en van hun familie binnen de Gemeenschap (1998/0230/COD)

- Voorstel voor een verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentbescherming (2003/0162/COD)

- Voorstel voor een verordening tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (2003/0174/COD)

- Sociale zekerheid: coördinatie van socialezekerheidsstelsels met het oog op het vrije verkeer van personen (1998/0360/COD)

- Voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden die zich binnen de Gemeenschap verplaatsten (2003/0138/COD)

- Voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat (2003/0185/CNS)

Concurrentie (interne markt, bedrijfsleven en onderzoek)

Interne markt:

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (2002/0061/COD)

- Voorstel voor een verordening betreffende de verkoopbevordering in de interne markt (2001/0227/COD)

- Voorstel voor een verordening betreffende het Gemeenschapsoctrooi (2000/0177/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen (2002/0047/COD)

- Voorstel voor een verordening tot wijziging van de verordening inzake het Gemeenschapsmerk (2002/0308/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (2003/0024/COD)

- Voorstel voor een richtlijn houdende wijziging van de richtlijnen 72/166/EEG, 84/5/EEG, 88/357/EEG, 90/232/EEG en Richtlijn 2000/26/EG betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven (2002/0124/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende het openbaar overnamebod (2002/0240/COD)

- Voorstel voor een richtlijn tot harmonisatie van de transparantievereisten die gelden voor informatie over uitgevende instellingen waarvan effecten tot de handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten en tot wijziging van Richtlijn 2001/34/EG (2003/0045/COD)

Consumentenbeleid:

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake consumentenkrediet (2002/0222/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken (2003/0134/COD)

Ondernemingen:

- Voorstel voor een besluit betreffende de interoperabele levering van pan-Europese e-overheidsdiensten aan overheidsdiensten, ondernemingen en burgers (IDABC) (2003/0147/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan en van systemen, onderdelen en technische eenheden die voor dergelijke voertuigen zijn bestemd (herschikte versie) (2003/0153/COD)

Concurrentie:

- Voorstel voor een verordening betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (2002/0296/CNS) - indien niet in 2003 goedgekeurd

Vervoer, telecommunicatiemiddelen en energie

- Voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (Euratom) nr. 2587/1999 tot vaststelling van de investeringsprojecten die krachtens artikel 41 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie aan de Commissie moeten worden meegedeeld (COM(2003) 370)

- Voorstel voor richtlijnen betreffende coördinatie van de maatregelen met betrekking tot de continuïteit van de voorziening met energieproducten (2002/0219/COD, 2002/0220/COD) en 2002/0221/CNS)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten en tot wijziging van Richtlijn 92/42/EG (2003/0172/COD)

- Voorstel voor een verordening tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (2001/0241/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende een transparant stelsel van geharmoniseerde voorschriften voor rijbeperkingen op voor internationaal vervoer op aangewezen wegen gebruikte zware vrachtauto's (rijverbod tijdens het weekend) (1998/0096/COD)

- Voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 1999/62/EG betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen ("Eurovignet") (2003/0175/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de algemene invoering en de interoperabiliteit van elektronische tolheffingssystemen voor het wegverkeer in de Gemeenschap (2003/0081/COD)

- Gewijzigd voorstel voor een verordening betreffende het optreden van de lidstaten ten aanzien van openbare-diensteisen en de gunning van openbare-dienstcontracten op het gebied van het personenvervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren (2000/0212/COD)

- Voorstel voor een verordening inzake onderhandelingen over en de tenuitvoerlegging van overeenkomsten inzake luchtdiensten tussen de lidstaten en derde landen (2003/0044/COD)

- Voorstel voor een richtlijn inzake veiligheidseisen voor cabinepersoneel (COM(1997) 382)

- Voorstel voor een verordening houdende wijziging van Verordening 3922/91 tot vaststelling van gemeenschappelijk voorschriften voor de commerciële exploitatie van vliegtuigen (2000/0069/COD)

- Voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1406/2002 tot oprichting van een Europees Agentschap voor maritieme veiligheid (2003/0159/COD)

- Voorstel voor een richtlijn inzake verontreiniging vanaf schepen en invoering van sancties, inclusief strafrechtelijke sancties, voor milieumisdrijven (2003/0037/COD)

- Voorstel voor een verordening betreffende de verbetering van de beveiliging van schepen en havenfaciliteiten (2003/0089/COD)

- Nucleaire veiligheid in het kader van de Europese Unie - Voorstellen voor richtlijnen (COM(2002) 605)

- Gewijzigd voorstel voor een verordening houdende wijziging van het gewijzigde voorstel voor een verordening houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2236/95 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese netwerken (COM(2003)561 2001/0226/COD)

- Voorstel voor een beschikking ter vervanging van Beschikking nr. 1692/96/EG betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet - TEN-richtsnoeren (COM(2003) 564)

Landbouw en visserij

- Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake officiële controles van diervoeders en levensmiddelen (2003/0030/COD)

- Voorstel voor een verordening tot vaststelling van maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen in producten van plantaardige en van dierlijke oorsprong (2003/0052/COD)

- Voorstel voor een verordening tot vaststelling van voorschriften voor diervoederhygiëne (2003/0071/COD)

- Voorstel voor een verordening van de Raad inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten en tot wijziging van de richtlijnen 64/432/EEG en 93/119/EG (2003/0171/CNS)

- Een reeks voorstellen die verband houden met de tenuitvoerlegging of de follow-up van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, zoals het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van herstelmaatregelen voor bepaalde kabeljauwbestanden (COM(2003) 237) en het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van herstelmaatregelen voor het noordelijke heekbestand (COM(2003) 374) - indien niet in 2003 goedgekeurd

Onderwijs, jeugd en cultuur

- Voorstel voor een besluit tot wijziging van Besluit 2000/821/EG van de Raad van 20 december 2000 betreffende de tenuitvoerlegging van een programma ter bevordering van de ontwikkeling, de distributie en de promotie van Europese audiovisuele werken (Media Plus - Ontwikkeling, distributie en promotie) (2003/0067/COD)

- Voorstel voor een besluit tot wijziging van Besluit nr. 163/2001/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 januari 2001 betreffende de uitvoering van een opleidingsprogramma voor vakmensen van de Europese audiovisuele programma-industrie (Media-Opleiding) (2001-2005) (2003/0064/COD)

- Voorstel voor een besluit tot wijziging van Besluit nr. 508/2000/EG van 14 februari 2000 tot oprichting van het programma "Cultuur 2000" (2003/0076/COD)

- Voorstel voor een besluit tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau actief zijn op het terrein van jeugdzaken (2003/0113/COD)

- Voorstel voor een besluit tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van op Europees niveau actieve organisaties en ter ondersteuning van gerichte activiteiten op het gebied van onderwijs en opleidingen (2003/0114/COD)

- Voorstel voor een besluit tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau op cultuurgebied actief zijn (2003/0115/COD)

- Voorstel voor een besluit tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap (civic participation) (2003/0116/CNS)

- Ontwerp voor een besluit van de Raad tot vaststelling van het statuut van het Raadgevend Comité voor de beroepsopleiding (RCB) (COM(2003) 394)

Milieu

- Voorstel voor een richtlijn betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade (2002/0021/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de kwaliteit van het zwemwater (2002/0254/COD)

- Voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 1999/32/EG betreffende het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen (2002/0259/COD)

- Voorstel voor een richtlijn inzake de beperking van emissies van vluchtige organische stoffen ten gevolge van het gebruik van organische oplosmiddelen in decoratieve verven en vernissen en producten voor het overspuiten van voertuigen, en tot wijziging van Richtlijn 1999/13/EG (2002/0301/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende het beheer van afval van de winningsindustrieën (2003/0107/COD)

- Voorstel voor een verordening betreffende persistente organische verontreinigende stoffen en tot wijziging van de richtlijnen 79/117/EEG en 96/59/EG (2003/0119/COD)

- Voorstel voor een verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen (2003/0139/COD)

- Voorstel voor een verordening houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1655/2000 betreffende het financieringsinstrument voor het milieu (LIFE) (2003/0148/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende arseen, cadmium, kwik, nikkel en polycyclische aromatische koolwaterstoffen in de lucht (2003/0164/COD)

- Voorstel voor een richtlijn houdende wijziging van de richtlijn tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, met betrekking tot de projectmechanismen van het Protocol van Kyoto (2003/0173/COD)

- Voorstel voor een verordening inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen (2003/0189/COD)

- Voorstel voor een richtlijn betreffende de bescherming van het grondwater tegen verontreiniging (2003/0210/COD)

- Het REACH-voorstel (2002/ENV+/015), goedgekeurd door de Commissie op 29 oktober 2003

- Voorstel voor een richtlijn betreffende toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (2003/0246/COD) en voor een verordening betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus op de Gemeenschap (2003/0242/COD)

BIJLAGE 5

Vereenvoudiging en codificatie van communautaire wetgeving

Prioriteiten vereenvoudiging 2004

In februari 2003 heeft de Commissie een kader gelanceerd voor maatregelen voor de modernisering en vereenvoudiging van de communautaire wetgeving [7]. Een belangrijke maatregel van dit initiatief beoogt de vereenvoudiging van de wetgeving [8] door middel van een versterkte beleidsaandacht en een nieuwe methodologie die op de volgende stappen gebaseerd is:

[7] COM(2003) 71 def.

[8] In de mededeling van februari heeft de Commissie de vereenvoudiging uitvoerig gedefinieerd. Enerzijds kan vereenvoudiging betekenen dat een wettekst wordt gewijzigd zonder dat het beleid dat eraan ten grondslag ligt, substantieel wordt gewijzigd. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer efficiëntere of meer evenredige wetgevingsinstrumenten en -technieken beschikbaar zijn dan degene die momenteel worden gebruikt. Anderzijds kan vereenvoudiging ook betekenen dat de substantie van het beleid wordt vereenvoudigd door de wetgevingsmethode aan te passen of volledig te herzien.

* het opstellen van prioriteitsindicatoren om de Commissie de sectoren te helpen selecteren waar vereenvoudiging bijzonder belangrijk blijkt te zijn;

* de Commissie selecteert beleidssectoren en onderzoekt die op mogelijke vereenvoudigingen. Dat onderzoek kan resulteren in de selectie van specifieke wetteksten die voor vereenvoudiging in aanmerking komen;

* wetteksten waarvan wordt vastgesteld dat ze in aanmerking komen voor een mogelijke vereenvoudiging worden in detail onderzocht en er worden concrete vereenvoudigingsvoorstellen uitgewerkt, die gebruik maken van optimale praktijken inzake methodologie en procedures, en die als voorstellen van de Commissie worden goedgekeurd.

De belangrijkste vernieuwing in deze methodologie is het opstellen van prioriteitsindicatoren en, op deze basis, de doorvoering van een systematischer en ruimer onderzoek van de communautaire beleidssectoren door de diensten van de Commissie om de mogelijke vereenvoudigingen vast te stellen. Het actiekader wordt in drie fasen ten uitvoer gelegd. Aan het einde van elke fase (oktober 2003, april 2004 en eind 2004) brengt de Commissie verslag uit over de verwezenlijkingen tijdens de voorafgaande fase en plant ze haar werkzaamheden voor de volgende fase.

In oktober 2003 heeft de Commissie het eerste verslag gepresenteerd over de tenuitvoerlegging van het actiekader met betrekking tot fase I (februari - september 2003) [9]. Uit dit verslag blijkt dat de diensten van de Commissie momenteel aanzienlijke inspanningen leveren om de wetgeving te vereenvoudigen op heel wat beleidsgebieden. In de komende jaren zal dat werk worden voltooid in de vorm van definitieve voorstellen van de Commissie. Het programmerings- en vereenvoudigingswerk van de Commissie volgt de driefasige tenuitvoerlegging van het initiatief van februari 2003, in het bijzonder het onderzoek van de beleidssectoren. Specifieke wetgeving waarvan is bevestigd dat ze voor vereenvoudiging in aanmerking komt, is geprogrammeerd in de context van de gewone programmeringscyclus.

[9] COM (2003) 592 en het bijgaande werkdocument van de Commissie SEC(2003) 1085

Prioriteiten vereenvoudiging voor 2004

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Codificatie van EU-wetgeving

De Commissie werkt aan de verwezenlijking van haar doelstelling om het codificatieprogramma tegen eind 2005 te voltooien. Voor 2004 zijn ongeveer 60 codificatievoorstellen gepland. De Commissie verzoekt het Europees Parlement en de Raad om de voorstellen van de Commissie in het kader van het codificatieprogramma dringend te behandelen zodat alle voorstellen uiterlijk eind 2006 kunnen worden goedgekeurd.