TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De belastingheffing van energieproducten en elektriciteit in de Unie is geregeld bij Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (hierna “de energiebelastingrichtlijn” of “de richtlijn” genoemd).

Behalve op grond van met name de artikelen 5, 15 en 17 kan de Raad ook uit hoofde van artikel 19, lid 1, van de richtlijn op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen besluiten dat een lidstaat uit specifieke beleidsoverwegingen wordt gemachtigd om verdere belastingvrijstellingen of -verlagingen in te voeren.

Italië heeft verzocht om voor een periode van zes jaar een verlaagd tarief te mogen toepassen voor de levering van walstroom aan schepen die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven die is uitgerust met elektrische installaties met een nominaal geïnstalleerd vermogen van meer dan 35 kW. Dit voorstel strekt ertoe deze machtiging te verlenen door middel van een derogatie die, zoals gevraagd, met ingang van 18 oktober gedurende zes jaar geldig is.

Bij brief van 14 september 2020 hebben de Italiaanse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen om deze maatregel toe te passen. Op 12 mei 2021 werd aanvullende informatie verstrekt.

Italië verzoekt een machtiging om een verlaagd belastingtarief van 0,50 EUR per MWh toe te passen, gelijk aan het in de richtlijn vastgestelde minimumbelastingtarief voor elektriciteit voor zakelijk gebruik, voor walstroomvoorziening aan schepen die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven die is uitgerust met elektrische installaties met een nominaal geïnstalleerd vermogen van meer dan 35 kW.

De gevraagde geldigheidsduur is zes jaar, wat binnen de in artikel 19 van de energiebelastingrichtlijn vastgestelde maximumtermijn valt.

Met de gevraagde maatregel wil Italië een impuls geven aan het gebruik van walstroom, dat wordt beschouwd als een minder vervuilend alternatief voor de opwekking van elektriciteit aan boord van schepen die op een ligplaats in een haven zijn afgemeerd. Zoals in het verzoek is aangegeven, zal het verlaagde tarief voor de begunstigden 0,50 EUR per MWh bedragen. Dat is het minimumtarief voor elektriciteit zoals bepaald in artikel 10, lid 1, en tabel C van bijlage I bij de richtlijn. Door de degressieve structuur van de energiebelasting zal het relatieve voordeel hoger zijn voor exploitanten (en gebruikers) van walstroomvoorzieningen met een relatief laag verbruik.

Anderzijds moeten de lidstaten overeenkomstig artikel 14, lid 1, punt c), van de energiebelastingrichtlijn vrijstelling verlenen voor energieproducten die worden gebruikt om elektriciteit op te wekken - alsook voor de opgewekte elektriciteit - aan boord van schepen die op een ligplaats in een haven zijn afgemeerd. De vrijstelling kan ook worden toegepast op energieproducten die worden gebruikt om elektriciteit op te wekken - alsook op de opgewekte elektriciteit - aan boord van schepen voor de binnenwateren overeenkomstig artikel 15, lid 1, punt f), van de richtlijn. Italië heeft de omzetting van deze laatste optionele vrijstelling bevestigd.

Zoals in het verzoek is aangegeven, is de elektrificatie van havenkades momenteel niet wijdverbreid in Italië en de uitvoering van de belastingverlaging zou derhalve geen financiële gevolgen op korte termijn hebben. De Italiaanse autoriteiten konden het aantal begunstigden van de maatregel niet vooraf inschatten en dus geen jaarlijkse kosten voor de begroting verstrekken.

Volgens de Italiaanse autoriteiten geldt de belastingverlaging voor alle schepen die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven die is uitgerust met elektrische installaties met een nominaal geïnstalleerd vermogen van meer dan 35 kW, met uitzondering van particuliere pleziervaartuigen; dat wil zeggen dat alle schepen in de commerciële vaart, ongeacht hun omvang of de vlag die zij voeren, voor de belastingverlaging in aanmerking kunnen komen.

De reden waarom de werkingssfeer van de betreffende maatregel beperkt is tot schepen die zijn uitgerust met elektrische systemen met een nominaal geïnstalleerd vermogen van meer dan 35 kilowatt, houdt nauw verband met de nagestreefde milieudoelstelling. De Italiaanse autoriteiten gaan ervan uit dat schepen met een laag nominaal elektrisch systeem tijdens hun ligtijd in de haven doorgaans een beroep zouden doen op stroom die rechtstreeks door grondinstallaties wordt geleverd aan schepen die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven (“walstroom”), en niet op zelfstandige elektrische generatoren via hun eigen verbrandingsmotoren. Schepen met een nominaal vermogen van minder dan 35 kW die op een ligplaats in een haven liggen, dragen derhalve niet bij tot de verontreiniging. De belastingmaatregel in kwestie is gericht op schepen met grotere elektrische systemen die normaal gesproken hun eigen, op fossiele brandstoffen aangedreven elektrische generatoren in bedrijf houden, zodat zij inderdaad worden aangemoedigd om tijdens hun ligplaats gebruik te maken van de elektriciteit die wordt geleverd door installaties aan de wal.