ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 701 
 
 
 
Vol. 1984/0 255 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
CO M (84) 701 def .
B ru sse l, 3 december 1984
EUROPESE UNIE -  JAARLIJKS VERSLAG VAN D E  COMMISSIE 1984
( M ededeling van de Commissie aan de Europese Raad 
van 3-4 december 1984)
COM(84) 701 def .

EUROPESE UNIE -  JAARLIJKS VERSLAG VAN DE COMMISSIE 1984
I .  INLEIDING
1. D it j a a r l i j k s  v e rs la g  w o rd t s in d s  1976 op v e rz o e k  van de Europese Raad 
u it g e b r a c h t .  Het is  te v e n s  de b ijd r a g e  van de Commissie
aan h e t v e r s la g  d a t de Europese Raad aan h e t P a rle m e n t moet vo o rle g g e n  o ve r 
de v o o r u itg a n g  n a a r de Europese U nie o v e re e n k o m s tig  de p le c h tig e  v e r k la r in g  
o v e r de Europese U nie d ie  in  ju n i 1983 in  S t u t t g a r t  werd goedgekeurd.
2 . D it v e r s la g  is  op z ic h z e lf  d u i d e l i j k  genoeg. De v e r w e z e n lijk in g  van 
de Europese U nie v e rg t c o n s t it u t io n e le  v e ra n d e rin g e n , w e lke  mede g evo lg en  
hebben v o o r h e t w erk van de in s t e llin g e n  en de u it b r e id in g  van hun bevoegdheden. 
D it t r a d  re e ds d u i d e l i j k  aan h e t l i c h t  in  h e t v e rs la g  d a t de Commissie in
1975 o v e r de E uropese U nie u it b r a c h t .  Het is  ook een u itg a n g s p u n t in  het 
Ont w erp— v e rd ra g  van de Unie, d a t in  fe b r u a r i van d i t  ja a r  door h e t P arlem en t 
werd g o e d g e ke u rd . Het s tre v e n  n aa r deze k w a lit a t ie v e  v e ra n d e rin g  d o e t e c h te r 
n ie t s  a f aan h e t b e la n g  van de c o n s o lid a tie  en o n tw ik k e lin g  van de bestaande 
G em eenschapen kan een v o o r b e r e id in g  b e te ke n e n  v o o r de om standigheden 
w a a rin  een Europese U n ie  t o t  s ta n d  kan komen.
3 . Het w erk aan c o n s o lid a tie  en o n tw ik k e lin g  van de a fg e lo p e n  
tw a a lf maanden was g r o te r  dan in  v o r ig e  ja r e n . Een a a n ta l b e la n g r ijk e  be­
s lu it e n  en i n i t i a t i e v e n  z i j n  genomen. Met name de b e s lu ite n  d ie  b e tre k k in g  
hebben op de h e rv o rm in g  van het la n d b o u w b e le id  en de b e g ro tin g s a fs p ra k e n  van 
F o n ta in e b le a u , g eve n de  Gemeenschap w e llic h t  de g e le g e n h e id  te  b re ken  met een 
v e rle d e n  d a t werd gekenm erkt d oo r o n d e r lin g  g e k ib b e l.
4. De Com m issie w il in  h a a r s ta n d p u n t o v e r h e t b e r e ik te  z e e r d u i d e l i j k  z i j n .  
Er is  een b e g in  gem aakt met h e rv o rm in g e n , maar deze z u lle n  -  z o a ls  b i j  de 
landbouw  -  g e c o n s o lid e e rd  o f -  z o a ls  h e t g e v a l is  met de b e g ro tin g s m a a tre g e le n  -  
op k o r te  t e r m ijn  h e rz ie n  moeten w orden. W e llic h t  geven de b e s lu ite n  van d i t  ja a r

-  2 -
ons een adempauze, d ie  kan worden g e b ru ik t voor meer fundam entele hervorm ingen 
d ie  kunnen le id en  to t  het to t stand brengen van een Europese 
Unie. Deze b e s lu ite n  kunnen e ch te r ook het begin z ijn  van een nieuwe 
periode van onoprecht g epraat.
5. In d i t  v e rs la g  z u lle n  enkele kanttekeningen worden gegeven b ij nieuwe 
in it ia t ie v e n  d ie  kunnen le id e n  to t een Europese U nie, en op b e s lu ite n  d ie  b e tre k k in g  
hebben op de b e g ro tin g  en de c o n s o lid a tie  en o n tw ik k e lin g  van de bestaande 
Gemeenschap in  1984.
II. DE EUROPESE UNIE
6. In 1984 was de goedkeuring van een o n tw e rp -te k s t voor een Verdrag to t 
in s t e ll in g  van een Europese Unie door het Parlem ent een van de b e la n g r ijk s te  gebeur­
te n is s e n . Deze te k s t was de form ele n eerslag van de p o litie k e  fo rm u le rin g  van
de in  september van v o rig  ja a r goedgekeurde r e s o lu tie . D e te k s t werd goedgekeurd 
met een overw eldigende m eerderheid van 237 stemmen vôôrj t e r w i j l  31 parlem entsleden 
tegen stemden en 43 zich  van stemming o n th ie ld e n . Een o p m e rk e lijk  f e i t  was 
dat de m eerderheid van de leden van het Europese Parlem ent van a lle  landen 
met u itz o n d e rin g  van Denemarken, de te k s t goedkeurde.
7. Het ontw erp-V erdrag is  voorgelegd aan de n a tio n a le  a u to r ite ite n , zodat 
z i j  een goedkeuringsprocedure overeenkom stig hun eigen c o n s titu tio n e le  vo or­
s c h r if t  kunnen in le id e n . D e fungerende v o o r z itte r  van de Europese Raad, de 
heer François M itte ra n d , s te ld e  in  z ijn  rede voor het Europese Parlement op 
24 mei 1984 voor om ; voorbereidende besprekingen te  openen d ie  zouden kunnen 
uitmonden in een c o n fe re n tie  van de betrokken L id -S ta te n . B ij de d esb e tre ffe n d e  
werkzaamheden zouden het ontwerp van een Europese Unie en de P le c h tig e  V e rk la rin g  
van S tu ttg a rt dan a ls basis dienen.
8. Enkele weken la te r  besloot, de Europese Raad te  S tu ttg a rt t o t  het 
in s te lle n  van een ad hoc-com ité'bestaande u it  p e rs o o n lijk e  vertegenw oordigers 
van staatshoofden en re g e rin g s le id e rs , "öit co m ité , dat onder v o o r z it t e r ­
schap van de heer Dooge s ta a t, h e e ft to t opdracht om v o o rs te lle n  te doen voor 
het b e te r fu n c tio n e re n  van een Europese samenwerking in  communautair verband, 
in  het kader van de p o litie k e  samenwerking o f a n d e rszin s. Een v e rs la g  van 
het com ité is  voorgelegd aan de Europese Raad in D u b lin . D e Commissie

-  3 -
hoopt dat de Europese Raad d u id e lijk  b l i j k  zal geven van
z ijn  in te n tie  om  k w a lita tie v e  vooruitgang te  maken b ij het streven naar een 
Europese Unie door aan het ad hoc-com ité op te  dragen vo ort te gaan met z ijn  
werkzaamheden om v o o rs te lle n  te doen to t concrete stappen in  deze r ic h tin g .
9. In Fontainebleau werd een tweede ad hoc-com ité onder de naam "het 
Europa van de b urgers" in g e s te ld . Het slotcommuniqué over d it  punt luidde :
"de Europese Raad acht het o n o n tb e e rlijk  dat de Gemeenschap in s p e e lt op de 
verw achtingen van de Europese volkeren door het tr e ffe n  van de maatregelen 
d ie  nodig z ijn  om  de id e n t it e it  en het beeld van Europa b ij z ijn  burgers en 
in  de w ereld te  v e rd u id e lijk e n  en u it  te  dragen".
10. Het e ffe c t van het optreden van de Gemeenschap is  voor de 
in d iv id u e le  burger n ie t a l t i j d  d u id e lijk  z ic h tb a a r. D it komt voor een deel 
doordat zoveel dat de la a ts te  d e r tig  ja a r is  b e re ik t a ls vanzelfsprekend 
wordt gezien. Datgene wat nog n ie t b e re ik t is  wordt geweten aan fa le n  van de 
Gemeenschap. Bovendien h e e ft het f e i t  dat de meeste in fo rm a tie  over de 
Gemeenschap s te rk  n a tio n a a l gekleurd is  to t  gevolg dat het b ijzo n d e r m o e ilijk  
is  om  o b je c tie v e  in fo rm a tie  te vinden over de oorzaken van d it  fa le n . D e  
k ijk  d ie  de burger op de Gemeenschap heeft kon wel eens ste rk  vertekend z ijn .  
D it behoort to t e rn s tig e  v e ro n tru s tin g  a a n le id in g  te  geven.
11. Een teken aan de wand waren ook de tweede re ch tstre e kse  verkiezingen 
van het Europese Parlement in  ju n i, w aarbij het gemiddelde deelnem ingsper­
centage twee punten lager lag dan in  1979. D e boodschap van de kie ze r was dat 
h ij er w einig p r i j s  op s t e lt  z ijn  stem voor de derde maal u it  te  brengen, 
te n z ij hem d u id e lijk  gemaakt kan worden dat de Gemeenschap en het Parlement 
z ijn  d a g e lijk s  leven raken. Toch is  h e t, gezien de geringe middelen waarover 
het Parlement besch ikt om  bekendheid te  geven aan z ijn  werk en z ijn  beperkte 
bevoegdheden, een a a n z ie n lijk  re s u lta a t dat het d rie  van elke v f j f  Europeanen 
de weg naar de stembus h ee ft doen vinden. Nu bestaat meer dan o o it 
behoefte aan concrete stappen naar een Europese Unie^, w aarbij de burgers 
re c h ts tre e k s  betrokken z ijn .

- 4 -
III. DE DRAAGWIJDTE VAN DE BEGROTINGSBESLUITEN
12. De voornaamste in 1984 getroffen maatregelen betreffen de begroting.
Het begrotingspakket leent zich goed voor een beschouwing uit het oogpunt  
van de verwikkelingen van de Europese Unie. De draagwijdte daarvan is  
derhalve duidelijk.
13. De Gemeenschap behoeft een steeds ruimer wordende beleidsbasis wil de  
kracht van de integratie worden gehandhaafd en de kritische activiteitsomvang  
worden bereikt waardoor de Europese Unie mogelijk wordt. Het bestaande beleids­
pakket is ontoereikend en wegens de enorme uitgaven ter financiering van een  
van de beleidsterreinen, namelijk landbouw, budgettair gezien niet evenwichtig.  
Toch is financiering van een gemeenschappelijk landbouwbeleid op Europees  
niveau zinvol. Het huidige communautaire beleid is goedkoper voor de consument  
en de belastingbetaler dan afzonderlijke vormen van nationaal beleid die  
nationaal worden gefinancierd. De onevenwichtigheid kan derhalve niet worden  
overwonnen door een simpele vermindering van de landbouwuitgaven op Europees  
niveau, doch wel door die uitgaven over te brengen van nationaal naar  
Europees niveau die van betekenis zijn voor de Europese Unie. Uiteraard moet  
duidelijk worden gesteld dat niet alle nieuw beleid consequenties heeft voor
de begroting.
14. Bij de besprekingen inzake de eigen middelen heeft de Commissie aanvankelijk  
voorgesteld de beslissingsbevoegdheid omtrent het maximale BTW-percentage
te verleggen van nationale naar communautaire instellingen. Dit zou de  
Gemeenschap hebben voorzien van een autonome inkomstenverhogende bevoegdheid.
Het plafond zou steeds worden gewijzigd door de Raad met eenparigheid van  
stemmen en het Parlement met een bijzondere meerderheid. Deze wijziging werd  
door de Lid-Staten verworpen evenals het latere voorstel van de Commissie  
voor een plafond van 2 %. Uiteindelijk besloot de Europese Raad tot 1,4 %.
15. Thans is het reeds duidelijk door de uitgaven ter voldoening aan de  
bestaande wettelijke verplichtingen, de consequenties van de uitbreiding  
en het effect van het compensatiemechanisme de Gemeenschap spoedig na

- 5 -
de inwerkingtreding daarvan dicht tegen de bovengrens zal aanzitten. Er is  
derhalve geen speelruimte voor ontwikkeling van communautair beleid. Het is  
moeilijk deze stand van zaken te verenigen met het vaste streven van de Lid-Staten  
naar een Europese Unie.
16. Met deze opmerkingen suggereert de Commissie niet dat de Europese Unie  
betekent dat de lasten voor de belastingbetaler worden verhoogd. Het punt
is dat overdracht van bevoegdheden naar het niveau van de Gemeenschap en later  
van dat van de Unie moet leiden tot overdracht van uitgaven. Op een groot aantal  
terreinen zouden dergelijke uitgaven zeer zeker lager zijn dan bij voortzetting van  
het eigen nationaal beleid door de individuele Lid-Staten. De Europese Unie zou  
een verlaging van de belastingdruk moeten betekenen.
17. Te Fontainebleau werd uiteindelijk overeenstemming bereikt over een  
mechanisme tot oplossing van het conflict over de begrotingsbijdrage van het  
Verenigd Koninkrijk, dat verscheidene jaren heeft geduurd. Door de noodzaak  
van een correctie in dit specifieke geval te accepteren is de Commissie van  
mening dat in het kader van de Europese Unie en een ruimere begroting een alge­
menere methode noodzakelijk zou zijn ter verdeling van de begrotingslasten.  
Desalniettemin moet worden erkend dat het akkoord tijdelijk een einde heeft  
gemaakt aan de meningsverschillen die de Gemeenschap verlamden.
18. Het akkoord ten aanzien van de financiële discipline kan eveneens  
worden beschouwd uit oogpunt van de betekenis daarvan voor de Europese Unie.
De Commissie streeft ernaar, evenals iedere verantwoordelijke overheids­
instelling, dat het geld van de belastingbetalers effectief en efficiënt  
wordt besteed. De Raad heeft zich verplicht tot stringente procedures betref­
fende de begrotingsdiscipline. De Commissie betreurt dat haar voorstellen op  
dit terrein niet werden goedgekeurd. De beide takken van de begrotingsauto-  
riteit, de Raad en het Parlement, zouden worden ingeschakeld bij de vaststelling  
van bestedingsgrenzen. De Raad, die dergelijke grenzen zelf wil vaststellen,  
zou nu een onnodige institutionele strijd kunnen veroorzaken. Het klimaat van

-  6 -
conflict zal niet leiden tot begrotingsdiscipline. Door te vergeten dat  
gezamenlijk besluiten betekent gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen  
zal de Raad de discipline die hij wenst te bevorderen juist verzwakken.
19. Vertragingen bij het bereiken van een besluit over de eigen middelen  
betekenen dat in 1984 en 1985 aanvullende begrotingen-zu l  len moeten worden  
gefinancierd buiten de communautaire standaardbegrotingsprocedure om. Een  
deel van de begroting zal de facto worden gefinancierd bij besluit van
de Lid-Staten alleen. Dergelijke besluiten zouden uitzonderingen moeten  
vormen en niet de weg moeten effenen voor verdere intergouvernementalisatie  
van de verrichtingen van de Gemeenschap.
20. Terwijl elk element van het begrotingsbeleid als een ad hoc-maatregel  
kan zijn gewettigd op grond van zijn eigen merites is derhalve het geheel  
onbevredigend en verschaft op zijn best tijd voor bezinning. Dit waren  
niet de begrotingsbes lui ten van een potentiële Europese Unie. De tekenen  
van een wil voort te gaan op de weg naar de Europese Unie werden
elders aangetroffen, namelijk in het werk van het Parlement en de oprichting  
van het Dooge-Comité.
IV. CONSOLIDATIE EN ONTWIKKELING VAN HET BESTAANDE BELEID
21. Het is een gelukkige omstandigheid dat dit jaar inderdaad een  
aantal akkoorden werden bereikt die een rechtstreekse invloed hebben op  
de burger en zijn rechten. Meer in het algemeen werden een aantal voor­
stellen die in behandeling waren en die om een of andere reden waren  
geblokkeerd rijp voor besluitvorming. Hervormingen werden aangebracht  
en nieuwe programma's gelanceerd. Evenals met de begrotingsbesluiten  
getuigen zij van een doorbraak, doch zijn niet voldoende voor de kwalitatieve  
sprong naar een Europese Unie.

- 7 -
Hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid
22. De doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid werden naar ge­
noegen bereikt doch dit heeft geleid tot een produktiegroei die voor een aantal  
produkten de vraag overtrof. De hervorming begon met de voorschrijving van  
garantiedrempels als kritisch punt voor het produktieniveau waarop de garantie wordt  
of zou moeten worden beperkt. Dit jaar werd overeenstemming bereikt over een  
bijzonder stringent stelsel voor de zuivelsector door de invoering van een quota­
stelsel.'De prijsbesluiten voor het verkoopjaar 1984/1985 waren meer dan vroeger
in overeenstemming met de marktrealiteit. De Commissie is ervan overtuigd dat  
een dergelijk realisme essentieel is voor het behoud van het 6LB en de ontwikke­
ling van de Europese landbouw.
Structuurfondsen
23. Het Regionaal Fonds is van bijzondere betekenis voor de Europese Unie,  
zowel als uiting van solidariteit als als instrument tot bevordering van de  
economische convergentie. In juni heeft de Raad een nieuwe verordening tot  
hervorming van het Fonds aangenomen. Na de toepassing daarvan in 1985 zal de  
doeltreffendheid van het regionaal beleid aanzienlijk groter zijn geworden, in  
het bijzonder met betrekking tot de "communautaire" aspecten daarvan.
24. Het Sociaal Fonds werd in 1983 reeds herzien. Het derde structuurfonds
- Landbouw Oriëntatiefonds - werd onlangs herzien. De Commissie streeft ernaar  
dat de actie van de drie fondsen meer dan in het verleden zal worden gecoördineerd.  
Dit kan geschieden door acties te combineren in het kader van de specifieke  
taak van elk Fonds in een geïntegreerd programma. Thans worden verschillende  
geïntegreerde programma's ontwikkeld. In Fontainebleau werd het politieke besluit  
genomen geïntegreerde Middellandse-Zeeprogramma's te lanceren. Deze hebben  
betrekking op de landelijke gebieden van het Middellandse-Zeegebied, in het  
bijzonder die welke worden getroffen door de derde uitbreiding.

-  8 -
Economische onvergentie
25. Het Europees Monetair Stelsel trad zijn zesde jaar in en bleef zijn rol  
vervullen als kader voor de convergentie van het monetair en economisch beleid.  
Het EMS opereerde in een zeer stabiel klimaat en er waren geen pariteitswijzi-  
gingen noodzakelijk. De samenstelling van de Ecu werd in september gewijzigd  
door opneming van de drachme en een algemene herziening van de gewichten van  
alle deelnemende valuta's. De Commissie heeft de Raad mededelingen gezonden be­
treffende de lering die uit de werking van het EMS kan worden getrokken en
heeft een aantal verbeteringen voorgesteld in de mechanismen daarvan, de instrumen  
ten tot ondersteuning van de betalingsbalansen en de rol van de Ecu bij de opgang-  
brenging van het proces van financiële integratie in de Gemeenschap.
26. Gedurende deze tijd heeft de Commissie haar eigen deelneming in de parti­
culiere Ecu-markt ontwikkeld ten einde de spontane ontwikkelinc^. die thans het  
meestbelovende teken is van de tendens tot bevestiging van een Europese monetaire  
identiteit, te steunen en aan te moedigen.
27. Het EMS was een krachtige stuwkracht voor de convergentie van het economisch  
beleid. In het jongste verslag van de Commissie over de economische toestand
werd opgemerkt dat de start van de economische groei zeer bevredigend was. Desal­
niettemin was de Commissie verplicht de regeringen erop te wijzen dat er in de  
komende jaren zonder beleidswijziging geen ommekeer van de tendens op de arbeids­
markt - er zijn thans bijna 13 miljoen werklozen - kan worden verwacht.
Interne markt
28. Er werd vooruitgang geboekt bij de ontwikkeling van procedures voor de  
opheffing van de technische belemmeringen voor het vrij verkeer van goederen.
Dit kwam in het bijzonder tot uiting in de verplichting van een gemeenschappelijk  
douanedocument en de ontwikkeling van een besluitvormingscapaciteit op Europees

- 9 -
niveau inzake normen. Een andere belangrijke stap vooruit werd in oktober gezet  
toen de voorstellen van de Commissie inzake openbare inschrijving voor tele-  
communicatieapparatuur werden vastgesteld.
Onderzoek en ontwikkeling van nieuwe technologieën
29. Na veel aarzelingen, hoofdzakelijk om budgettaire redenen, stelde de Raad in  
februari het ESPRIT-programma vast. Hieruit bleek hoezeer de Gemeenschap bereid  
is zich toe te leggen op de ontwikkeling van de nieuwe technologieën. De voor  
ESPRIT aangehouden benaderingswijze zal nu ook bij andere programma's kunnen worden  
toegepast. Een eerste besluit inzake een telecommunicatieprogramma werd in  
oktober genomen. De Commissie hoopt dat een besluit inzake het vierjarenprogramma  
voor onderzoek en ontwikkeling voor het eind van het jaar kan worden afgewikkeld.
De inhoud van het programma werd reeds door de Raad goedgekeurd.
Europa zonder grenzen
30. De Commissie had een reeks voorstellen ingediend over het versoepelen van  
de controle aan de grenzen die in juni slechts voor een gedeelte door de Raad  
werden overgenomen. De vergadering van de Europese Raad te Fontainebleau hechtte  
zijn goedkeuring aan de oorspronkelijke benaderingswijze van de Commissie en eiste  
een spoedige voortzetting der werkzaamheden en "het wegvallen van alle politie-
en douaneformaliteiten aan intracommunautaire grenzen voor het personenverkeer".
31. Het feit dat de Raad niet in staat bleek een vervoersbeleid uit te stippelen  
hoewel het \ferdrag hierin voorziet,heeft het Parlement ertoe gebracht de zaak  
tegen de Raad voor het Hof aanhangig te maken. De uitspraak van het Hof wordt voor  
januari verwacht. Inmiddels werd een eerste politiek besluit genomen inzake het  
vervoersbeleid dat n aar verwachting tegen eind van het jaar wordt bevestigd.
Voor de eerste maal werden bedragen in de begroting opgenomen voor het financieren  
van bepaalde investeringen in het wegennet die van belang zijn voor de goede  
werking van de Gemeenschappelijke Markt.

-  10  -
V. UITBREIDING
32. De onderhandelingen inzake de uitbreiding van de Gemeenschap  
werden in 1984 voortgezet. De overeenkomst van Fontainebleau over de  
eigen middelen opende opnieuw de weg naar een geslaagde afsluiting van  
de onderhandelingen. Eind oktober verklaarden de Gemeenschap, Spanje en  
Portugal officieel dat de voor 1 januari 1986 geplande uitbreiding onher­
roepelijk was. Er blijven echter nog vele moeilijkheden te overwinnen.
VI. EUROPA IN DE WERELD
33. Hoewel de interne ontwikkeling van de Gemeenschap en de uitbreiding  
ervan aanzienlijke moeilijkheden ondervonden, bleven haar reputatie en  
prestige in de wereld toenemen. De traditionele richtlijnen werden aange­
houden en de Gemeenschap trad in het bijzonder op als verdedigster van een  
open wereldhandelssysteem en wist beter dan de meesten het hoofd te bieden  
aan protectionistische druk.
34. Ondanks belangenverschillen met onze voornaamste industriële  
partners, in het bijzonder de Verenigde Staten en Japan, hebben wij onze  
betrekkingen kunnen ontwikkelen en verrijken zonder ernstige conflicten.
35. De betrekkingen met de EVA-landen zijn versterkt. Het doel is het  
scheppen van een Europese "industriële zone" en een belangrijke stap in  
die richting werd in april gemaakt tijdens een fc>i jeenkomst op ministerieel  
niveau.
36. De onderhandelingen over een derde Overeenkomst van Lomé zijn met 
goed resultaat afgesloten. De nieuwe Overeenkomst bevestigt opnieuw de  
betrokkenheid van de Gemeenschap bij de landen van Afrika beneden de  
Sahara - ook Angola en Mozambique zullen deze Overeenkomst ondertekenen -,  
de landen in het Caralbische gebied en in de Stille Oceaan.

-  11 -
37. De Gemeeenschap heeft bijzondere aandacht besteed aan onze  
betrekkingen met Latijns-Amerika. Deze pogingen werden bekroond  
met de recente ministersconferentie in San José (Costa Rica),  
waarbij'de Lid-Staten hebben toegezegd hun steun aan de Landen  
van Centraalamerika op te voeren.