Nr. C 97/40 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 16. 8. 74 
verlichting  van  de medische  en sociale  lasten  die 
door  de Gemeenschap  moeten  worden  gedragen, 
heeft  door  zijn  terugkeer  in het  bedrijfsleven  een 
aandeel  in de produktie  en is hierdoor  in staat  zich 
beter  te ontplooien.  Het  Comité  wijst  er met  nadruk 
op dat  het economische  aspect  slechts  één  kant  be-
licht van  een  ingewikkeld  vraagstuk  dat tevens  psy-
chologische,  emotionele,  menselijke  en sociale  aspec-
ten vertoont. 
10. Het  Comité  meent  dat de Commissie  terecht 
bijzondere  nadruk  legt  op de economische  proble-
men die  uit  de tewerkstelling  van  gehandicapten 
voortvloeien,  maar  dat  daarnaast  bij de uitwerking 
van een  beleid  op dit gebied  evenveel  aandacht  zou 
moeten  worden  geschonken  aan  de gevolgen  welke 
lichamelijke  of geestelijke  invaliditeit  voor  een  per-
soon  hebben  doordat  de volledige  ontplooiing  van 
de persoonlijkheid  hierdoor  wordt  belemmerd. 
II. BIJZONDERE  OPMERKINGEN 
11. Het  Comité  wijst  erop  dat  het  programma 
reeds  in 1973  van  start  had  moeten  gaan  en het des-
betreffende  tijdsschema  daarom  in zijn  geheel  aange-
past moet  worden. 
12. In  verband  met  de nog  te bestuderen  definitie 
van de benaming  „centra"  en het feit  dat men  zich 
beperkt  tot de opleiding  van  instructeurs  merkt  het 
Comité  op,  dat  in sommige  landen  alle  functies  in 
verband  met  de revalidatie  en plaatsing  van  gehandi-
capten  binnen  het  kader  van  geïntegreerde  centra 
worden  uitgeoefend. 
13. In  andere  landen  kunnen  diagnose  en beoor-
deling,  medische  revalidatie,  beroepsrevalidatie  (zo 
nodig  de omscholing  inbegrepen)  en de uiteindelijke 
tewerkstelling  echter  worden  verricht  door,  welis-
waar  met  elkaar  in contact  staande,  maar  verschil-
lende  autoriteiten  of door  andere  organen. 
14. Het  Comité  acht  het van  belang  dat aan  het 
programma  een  voldoende  brede  basis  wordt  gege-
ven om de met  de beste  methoden  in de verschillen-
de fasen  van  het revalidatieproces  opgedane  ervaring 
te omvatten  en te kunnen  benutten. 15. De  Commissie  legt  er terecht  de nadruk  op 
dat de operationele  doeltreffendheid  van  elk project 
geleidelijk  aan  zou  moeten  worden  nagegaan.  Het 
Comité  betwijfelt  echter  of de kritische  beoordeling 
door  de leiders  van  de proefcentra  zelf,  zoals  in het 
document  wordt  voorgesteld,  werkelijk  voldoende  is. 
Waaraan  werkelijk  behoefte  bestaat  is een  kleine 
commissie  van  onafhankelijke  deskundigen  (b.v.  één 
van elk van  de negen  Lid-Staten)  die  geleidelijk  in 
staat  zou  zijn  elk programma  te controleren  en uit-
eindelijk  te beoordelen  of het  al dan  niet  doeltref-
fend is. Het  gelooft  niet  dat er werkelijk  behoefte  is 
aan het soort  comité  dat door  de Commissie  wordt 
aanbevolen  en dat  in ieder  geval  te groot  zou  zijn 
om efficiënt  te kunnen  werken.  Hoewel  een dergelijk 
op brede  basis  opgezet  orgaan  in de toekomst  van 
nut zou  kunnen  blijken,  is het de vaste  overtuiging 
van het Comité  dat de oprichting  ervan  in het begin-
stadium  van het programma  voorbarig  zou zijn. 
16. Het  bedoelde  comité  van  kleiner  formaat  dan 
het door  de Commissie  vorgestelde,  zou  moeten  be-
staan  uit deskundigen  die  ervaring  hebben  op het 
terrein  van  het verlenen  van  hulp  aan  gehandicapten, 
niet alleen  bij praktische  problemen  maar  ook  bij 
psychologische  moeilijkheden,  die vaak  zeer  belang-
rijk zijn. 
17. De  meeste  leden  van  het Comité  menen  dat de 
wijze  waarop  dit  probleem  door  de Commissie 
wordt  aangepakt  niet  voldoende  ruimte  voor  soepele 
aanpassingen  laat.  Voor  de opleiding  van revalidatie-
personeel  en de uitvoering  van  onderzoekprogram-
ma's  zou  niet  zonder  meer  bij voorbaat  een  periode 
van elk drie  jaar  moeten  worden  vastgesteld,  aange-
zien hiervoor  wellicht  meer  of minder  tijd  nodig  zal 
blijken  te zijn  en vooral  gezien  de noodzaak  een  en 
ander  zo snel  mogelijk  te verwezenlijken. 
Gedaan  te Brussel,  28 maart  1974. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
A. LAPPAS 
RAADPLEGING  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
inzake  de voorstellen  van  de Commissie  aan  de Raad  op het gebied  van  de scheeps-
bouw,  waaronder  een ontwerp-richtlijn  van  de Raad  betreffende  de steunverlening  aan 
de scheepsbouw,  alsmede  een  mededeling  van  de Commissie  aan  de Raad  over  de 
wijze  waarop  maatregelen  kunnen  worden  getroffen  op het gebied  van  de scheepsbouw 
A. VERZOEK  OM  ADVIES 
Op 23 november  1973  heeft  de Raad  besloten,  vrijwillig  het Economisch  en Sociaal 
Comité  te raadplegen  aangaande  bovenbedoelde  voorstellen. 
Met een brief  d.d.  29 november  1973  heeft  de Voorzitter  van  de Raad  het verzoek  om 
advies  aan  de Voorzitter  van  het Economisch  en Sociaal  Comité  gezonden. 
16. 8. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 97/41 
B. TEKST  WAAROVER  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
IS GERAADPLEEGD 
De tekst  van  de ontwerp-richtlijn  waarover  het Economisch  en Sociaal  Comité  is geraad-
pleegd,  is bekendgemaakt  in het  Publikatieblad  van  de  Europese  Gemeenschappen 
nr. 114  van  Tl december  1973,  bladzijde  23. De tekst  van  de mededeling  is niet  bekend-
gemaakt  in het  Publihatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
C. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Tijdens  zijn  op 27 en 28 maart  1974  te Brussel  gehouden  119e  zitting  heeft  het  Comité 
zijn advies  over  de sub  B genomen  tekst  vastgesteld  met  meerderheid  van  stemmen  van 
de aanwezige  of vertegenwoordigde  leden;  5 leden  stemden  tegen  en 4 leden  onthielden 
zich van  stemmen. 
De tekst  van  dit advies  'luidt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  verzoek  om  advies  van  de Voorzitter  van 
de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen  van  29 
november  1973,  met  betrekking  tot  de „Voorstellen 
van de  Commissie  aan  de  Raad  inzake  scheeps-
bouw", 
Gezien  artikel  198  van  het  E.E.G.-Verdrag, 
Gezien  het  door  zijn  Bureau  op 28 november  1973 
genomen  besluit,  de Afdeling  voor  industrie,  handel, 
ambacht  en dienstverlening  met  het  opstellen  van 
een advies  en een  rapport  inzake  dit  onderwerp  te 
belasten, 
Gezien  het  door  de Afdeling  voor  industrie,  handel, 
ambacht  en dienstverlening  tijdens  haar  vergadering 
van 5 en 6 maart  1974  opgestelde  advies, 
Gezien  het door  de heer  Arena  voorgelegde  rapport, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  op 27 en 28 
maart  1974  gehouden  119e  zitting,  vergadering  van 
27 maart, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT: 
Het Economisch  en  Sociaal  Comité  verklaart  in 
principe  akkoord  te gaan  met  de voorstellen  van  de 
Commissie  aan  de Raad  inzake  scheepsbouw,  onder 
het voorbehoud  van  de volgende  opmerkingen: 
I. ALGEMENE  OPMERKINGEN 
Het stemt  het  Comité  tot  voldoening  dat  de Com-
missie,  na een  algemene  strategie  inzake  een  indus-
triebeleid  te hebben  uitgestippeld,  thans  haar  aan-
dacht  wijdt  aan  de behandeling  van  concrete  vraag-
stukken  in sectoren  als  de scheepsbouw,  waarvoor 
bijzondere  maatregelen  noodzakelijk  zijn. 
Dientengevolge  beantwoordt  het  initiatief  van  de 
Commissie  aan  een  herhaaldelijk  door  het  Comité 
genoemde  eis,  waarop  het  opnieuw  heeft  gewezen  in zijn recent  advies  inzake  de voorstellen  van  de Com-
missie  voor  een  Programma  voor  industrieel  en tech-
nologisch  beleid;  hierin  werd  o.m.  de  nadruk  ge-
legd  op de negatieve  gevolgen  welke  de vaak  uiteen-
lopende  voorschriften  die  thans  op nationaal  niveau 
in het  kader  van  een  sectorieel  beleid  worden  toege-
past  voor  de concurrentie  hebben. 
Al kan  de inhoud  van  de voorstellen  slechts  worden 
beschouwd  als een  eerste  poging  om  een  communau-
tair beleid  in deze  sector  vast  te leggen,  toch  blijkt 
het initiatief  van  de Commissie  uiterst  gewenst  we-
gens  het  belang  dat  de scheepsbouw  voor  de com-
munautaire  economie  vertegenwoordigt. 
Het Comité  stemt  ermede  in dat  een  beleid  met  het 
oog op  de  herstructurering  en rationalisering  van 
deze  sector  dringend  noodzakelijk  is en bevestigt  te-
vens  dat  door  de Gemeenschap  om  zeer  specifieke 
redenen  van  economische  en sociale  aard  onmogelijk 
van deze  activiteiten  afstand  kan  worden  gedaan. 
Een schip  is een  hoogwaardig  produkt,  dat  buiten  de 
douanegrenzen  gebouwd  en in de handel  wordt  ge-
bracht,  en vormt  een  uitvoerartikel  van  het  hoogste 
belang.  Hieruit  vloeit  voort  dat  het  concurrentiever-
mogen  van  deze  sector  niet  alleen  afhangt  van  de ra-
tionalisering  van  het  systeem  voor  de montage  van 
de schepen,  maar  tevens  van  het  concurrentievermo-
gen van  het  produktieapparaat  dat  de onderdelen 
voor  de bouw  van  schepen  levert.  Een  gemeenschap-
pelijk  beleid  in de scheepsbouwsector  moet  daarom 
worden  gecoördineerd  met  de andere  beleidsvormen 
van de Gemeenschap,  in het  bijzonder  met  de poli-
tiek op  industrieel,  regionaal,  sociaal,  handels-  en 
onderzoekgebied. 
Voorts  is het  Comité  van  oordeel  dat  een  scheep  s-
bouwbeleid  beslist  niet  los  kan  worden  gezien  van 
een meer  globale  aanpak  van  de „zeevaars-proble-
matiek  waarbij  alle  betrokkenen  in deze  sector  in 
aanmerking  worden  genomen  ten  einde,  althans  wat 
de vervoertak  betreft,  de onafhankelijkheid  en zeker-
heid  van  de voorzieningen  te waarborgen. 
Nr. C 97/42 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 16. 8. 74 
Zoals  elk beleid  van  de Gemeenschap  moet  ook  het 
beleid  met  betrekking  tot de scheepsbouw  de resul-
tante  zijn  van  een  uitvoerig  overleg  tussen  alle  be-
trokken  partijen:  scheepsbouwers,  gebruikers,  leveran-
ciers  en vertegenwoordigers  van  de arbeidskrachten, 
waalrvoor  de Commissie  terecht  voornemens  is 
zowel  de rol van  promotor  als van tolk  te vervullen. 
Het Comité  onderstreept  nogmaals  dat een  gemeen-
schappelijk  beleid  in deze  sector  geen  inbreuk  mag 
maken  op de onafhankelijke  besluitvorming  van  de 
ondernemingen,  maar  een steeds  nauwere  samenwer-
king tussen  de Europese  producenten  zowel  in het 
overlegstadium  als op het  operatieve  vlak  dient  te 
bevorderen. 
II. SITUATIE  EN TENDENS  VAN  DE 
SCHEEPSBOUW  IN DE  GEMEENSCHAP 
Over  het geheel  genomen  gaat  het Comité  akkoord 
met de door  de Commissie  voorgelegde  tabel  be-
treffende  de situatie  van  de scheepsbouw  in de Ge-
meenschap  die — hoewel  de gunstige  conjunctuur 
van de laatste  tijd  in deze  sector  een  positieve  in-
druk  wekt  — om vele  redenen  in de komende  jaren 
met ernstige  moeilijkheden  te kampen  kan krijgen. 
Het Comité  onderschat  geenszins  de moeilijkheden 
welke  men  zal ondervinden  om een prognose  van de 
markttendensen  op middellange  en lange  termijn  uit 
te werken;  het is het niettemin  eens  met  de Commis-
sie dat,  tenzij  iets uitzonderlijks  gebeurt,  op de hui-
dige gunstige  periode  —die  in het bijzonder  te dan-
ken is aan het feit dat wegens  conjuncturele  omstan-
digheden  een aantal  orders  vooruit  werden  geplaatst 
— in de komende  drie  of vier  jaar  onvermijdelijk 
een periode  zal volgen  waarin  minder  vraag  is naar 
nieuwe  vaartuigen  en de kloof  tussen  de voortdu-
rend toenemende  produktiecapaciteit  en de vraag 
dus groter  zal worden. 
Bovendien  moet  in aanmerking  worden  genomen  dat 
de huidige  energiecrisis  zijn  weerslag  zou  kunnen 
hebben  op de ontwikkeling  en de kenmerken  van  de 
wereldscheepsbouw,  die  overigens  momenteel  niet 
nauwkeurig  kunnen  worden  bepaald  omdat  een 
grondige  analyse  van  omvang  en gevolgen  van  deze 
crisis  ontbreekt. 
Het is duidelijk  dat momenteel  wat  de concurrentie 
betreft  bijzondere  aandacht  moet  worden  besteed 
aan de grootste  concurrent  van  de communautaire 
scheepsbouwindustrie,  nl. Japan.  De Commissie  is 
echter  niet  op alle  aspecten  van  dit vraagstuk  inge-
gaan.  Het  is immers  duidelijk  dat de „gap"  van  de 
Europese  scheepswerven  ten opzichte  van de Japanse 
concurrentie  niet  alleen  moet  worden  geweten  aan 
de geringere  capaciteit  van de werven,  maar  ook  aan 
een reeks  andere  factoren  van  economische,  indus-
triële,  commerciële  en sociale  aard  die het uiteenlo-pende  karakter  van  de sociaal-economische  structu-
ren van beide  produktiegebieden  kenmerken. 
Evenmin  mag  het feit worden  onderschat  dat Japan 
duidelijk  gekozen  heeft  voor  een  industriepolitiek 
waarbij  de scheepsbouw  als een  zwaartepunt  van 
zijn handelsbeleid  wordt  beschouwd  en op grond 
hiervan  een  indrukwekkend  investeringsprogramma 
op stapel  heeft  staan  waardoor  de produktiecapaci-
teit van  zijn  scheepsbouw  aanzienlijk  zal worden 
verhoogd. 
Daarom  is het Comité  van  mening  dat een  commu-
nautaire  politiek,  en in het  bijzonder  een  politiek 
voor  steun  aan  de investeringen,  weliswaar  op zich-
zelf niet  voldoende  is óm de Gemeenschap  concurren-
tieel te brengen,  maar  toch  noodzakelijk  is ten einde 
rentieel  op gelijke  voet  met  de Japanse  scheepswer-
ven te brengen,  maar  toch  noodzakelijk  is ten einde 
de communautaire  scheepswerven  ertoe  in staat  te 
stellen  op doeltreffende  wijze  gelijke  tred  te houden 
met de technologische  ontwikkeling  van  de sector 
op wereldniveau  en aldus  niet  alleen  te vermijden 
dat de reeds  bestaande  „gap"  in de toekomst  nog  wij-
der wordt  maar  ook  te trachten  deze  kleiner  te ma-
ken. 
Bij een  grondige  analyse  van  de situatie  van  de 
scheepsbouwindustrie  en de huidige  ontwikkelings-
tendensen  ervan,  moet  er ten slotte  beslist  rekening 
mee worden  gehouden  dat het ontstaan  van  scheeps-
bouwindustrieën  in de ontwikkelingslanden  reper-
cussies  op de markt  zal hebben  en dat een ongecon-
troleerde  verhoging  van  de produktiecapaciteit  op 
wereldniveau  ernstige  gevaren  met  zich  mee  kan 
brengen. 
III. BELEIDSKEUZE 
Het Comité  is het met  de Commissie  eens  dat een 
gemeenschappelijk  beleid  in deze  sector  er voorna-
melijk  op gericht  moet  zijn  voor  de communautaire 
scheepsbouw  een  concurrentiepositie  op mundiaal 
niveau  te verwerven,  zodat  zij zich  kan  handhaven 
zonder  nog  stelselmatig  steun  nodig  te hebben.  An-
derzijds  erkent  het dat het nodig  is een op commu-
nautair  niveau  gecoördineerd  beleid  met  het oog  op 
de herstructurering  en modernisering  van  de bedrij-
ven te voeren. 
Daarom  gaat  het Comité  in principe  akkoord  met  de 
geleidelijke  vervanging  van  de steun  aan  de bedrijfs-
voering  door  maatregelen  ter stimulering  van  de in-
vesteringen.  Het  meent  evenwel  dat  voor  de over-
gang  van  een systeem  naar  een ander  meer  tijd  no-
dig is dan  door  de Commissie  hiervoor  wordt  uitge-
trokken.  Voor  de investeringsbesluiten,  de verwezen-
lijking  ervan  en de tijd  die ermee  gemoeid  is om 
deze volledig  operatief  te maken  is namelijk  zeker 
méér  dan  vier  jaar  nodig.  Bovendien  zou  de ver-
wachte  verslechtering  van  de marktsituatie  op mid-
dellange  termijn  reeds  intreden  vóórdat  de investe-
ringen  volledig  produktief  zijn  geworden. 
16. 8. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 97/43 
Om deze  reden  zal het noodzakelijk  zijn  de situatie 
eind 1975  opnieuw  te bezien;  in dat jaar  zal nl. het 
in het  kader  van  de OESO  gesloten  algemeen  ak-
koord  in werking  moeten  treden,  waarbij  alle  vor-
men van  steun  volledig  worden  afgeschaft. 
Een door  de Gemeenschap  gefinancierd  onderzoek-  en 
ontwikkelingsprogramma  zou  zeker  gewenst  zijn  en 
in eerste  instantie  geconcentreerd  moeten  worden 
op projecten  die  rechtstreeks  door  een  bedrijf  of 
door  verschillende  bedrijven  te zamen  moeten  wor-
den uitgevoerd.  Dit  programma  zou  onder  het  toe-
zicht  van  alle  betrokken  bedrijven  verwezenlijkt 
moeten  worden  door  reeds  bestaande  — en door 
deze  bedrijven  gekozen  — onderzoekinstellingen  dus 
zonder  nieuwe  gemeenschappelijke  onderzoekinstel-
lingen  op te richten;  wanneer  de financiering  met 
communautaire  middelen  geschiedt  zal voor  een  ge-
schikte  vorm  van  controle  moeten  worden  gezorgd. 
Ook het  Comité  acht  een  behoorlijke  informatie 
over de ontwikkeling  van  de markt  gewenst  en be-
veelt  de Commissie  aan  een  methode  uit te werken 
waardoor  de bedrijven  een betere  verwerking  van  de 
gegevens  met  het oog  op een  betere  marktpenetratie 
mogelijk  wordt  gemaakt. 
IV. DE  INVESTERINGSSTEUN 
De investeringssteun  moet  naar  de mening  van  het 
Comité  hoofdzakelijk  gezien  worden  als een  instru-
ment  dat  de ondernemingen  ter beschikking  staat 
om de uitvoering  te vergemakkelijken  van  die  mo-
derniserings-  en  rationaliseringsplannen  waarvan 
vaststaat  dat zij beantwoorden  aan  de communautai-
re belangen  in deze  sector,  die  zijn  omschreven  in 
een indicatief  programma  dat door  de Commissie  in 
overleg  met  alle  betrokken  partijen  moet  worden  op-
gesteld;  de uiteindelijke  beslissing,  of de investeringen 
voor  de plannen  in het kader  van  dat programma  al 
dan niet  zullen  worden  gedaan  blijft  echter  bij de 
ondernemingen  berusten. 
Het Comité  zou  gaarne  zien  dat onder  de investerin-
gen die  voor  steun  in aanmerking  komen  ook  de 
„sociale"  investeringen  worden  begrepen,  d.i. niet  al-
leen die welke  erop  gericht  zijn  de arbeidsvoorwaar-
den in de bedrijven  te verbeteren  maar  ook  de inves-
teringen  die  bestemd  zijn  voor  de totstandbrenging 
van sociale  infrastructuren  (bv.  woningen).  Hierdoor 
zou het  o.m.  mogelijk  zijn  nieuwe  geschoolde  ar-
beidskrachten  in de scheepsbouwsector  aan  te trek-
ken en zou  een  te snel  verloop  van  de aanwezige  ar-
beidskrachten  vermeden  worden. 
Het Comité  is van  oordeel  dat adequate  vormen  van 
overheidscontrole  op communautair  niveau  gevon-
den moeten  worden  voor  de met  communautaire 
middelen  te financieren  investeringssteun.  Alle  bij de 
scheepsbouwindustrie  betrokken  partijen  zullen  aan 
deze  controle  mee  moeten  werken. Bovendien  zullen  de aan  de Commissie  voorgelegde 
investeringsplannen  aan  een  zorgvuldig  onderzoek 
moeten  worden  onderworpen  ten einde  te vermijden 
dat hierdoor  een  aanzienlijke  verhoging  van  de pro-
duktiecapaciteit  wordt  veroorzaakt  en de voorwaar-
den van  het handelsverkeer  op den  duur  — in tegen-
stelling  overigens  tot wat  door  de Commissie  zelf  is 
verklaard  — in een  tegen  het gemeenschappelijk  be-
lang ingaande  zin  veranderen.  Wel  zullen  echter 
nauwkeuriger  de criteria  moeten  worden  vastgesteld 
aan de hand  waarvan  de Commissie  zal beoordelen 
of de investeringen  waarvan  zij op de hoogte  wordt 
gesteld  voor  de bedoelde  steun  in aanmerking  ko-
men;  ook  de criteria  voor  de modaliteiten  van  de in-
vesteringssteun  van  de verschillende  Lid-Staten  moe-
ten nader  omschreven  worden. 
V. TE  TREFFEN  MAATREGELEN 
Het Comité  deelt  het  standpunt  van  de Commissie 
— voor  zover  dit uitvoerbaar  is — dat  een  perma-
nent informatie-  en oriëntatiemechanisme  in het  le-
ven moet  worden  geroepen  waardoor  de ontwikke-
ling van  vraag  en aanbod  op de communautaire  en 
de mundiale  markt  kan  worden  gevolgd,  met  regel-
matige  tussenpozen  indicatieve  programma's  kunnen 
worden  opgesteld  betreffende  de produktievooruit-
zichten  van  de scheepsbouw,  de ontwikkeling  van  de 
werkgelegenheid  kan  worden  bestudeerd  en geregeld 
algemene  doelstellingen  kunnen  worden  omschreven 
betreffende  de modernisering  van  de produktietech-
nieken  en de ontwikkeling  van  de produktiecapaci-
teit. In het  bijzonder  is het  Comité  verheugd  over 
het voornemen  van  de Commissie  om aan  dè Raad 
een systeem  voor  te stellen  voor  het vergaren  van  in-
lichtingen  betreffende  de produktiecapaciteit  en de 
investeringsplannen  van  de bedrijven,  indien  zulks  in 
de praktijk  noodzakelijk  zou blijken. 
Het Comité  wijst  echter  met  nadruk  op de nood-
zaak  dat  de Commissie  hem,  in het  kader  van  dit 
optreden,  telkens  tegelijk  met  alle  betrokken  partijen 
de verschillende  instellingen  raadpleegt. 
Bovendien  is het Comité  van  oordeel  dat bij het ge-
meenschappelijk  regionaal  beleid,  dat het ten snelste 
verwezenlijkt  zou  willen  zien,  in het  bijzonder  zo-
danig  rekening  moet  worden  gehouden  met  de inves-
teringsplannen  van  de scheepsbouwsector  dat  van 
de communautaire  middelen  een  zo goed  mogelijk 
gebruik  wordt  gemaakt. 
Anderzijds  heeft  het Comité  in zijn  advies  inzake  de 
Mededeling  van  de Commissie  betreffende  het pro-
gramma  voor  industrieel  en technologisch  beleid  dui-
delijk  gesteld  dat  bij  de uitvoering  van  de secto-
riële acties  rekening  moet  worden  gehouden  met  de 
nauwe  banden  die tussen  het regionaal  en het indus-
trieel  beleid  bestaan. 
Wat de sociale  aspecten  van  een  communautair  be-
leid m.b.t.  de scheepswerven  en de mogelijkheden 
tot het verkrijgen  van  bijstand  van  het Europees  So-
Nr. C 97/44 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 16. 8. 74 
ciaal  Fonds  betreft  maakt  de Commissie  zich  terecht 
zorgen  over  de gevolgen  welke  een  dergelijk  beleid 
voor  de werkgelegenheid  kan  hebben,  en heeft  zij 
derhalve,  overeenkomstig  de voorgeschreven  proce-
dure,  een ontwerp  voorgesteld  voor  een speciaal  be-
sluit van  de Raad  met  betrekking  tot de interventie 
van het  Fonds  ten gunste  van  in de scheepsbouw 
werkzame  personen,  in het kader  van de reeks  acties 
bedoeld  in artikel  4 van het besluit  van de Raad  van 
1 februari  1971  betreffende  de hervorming  van  dit 
Sociaal  Fonds. 
Het Comité  wijst  met  nadruk  op de noodzaak  de 
grootst  mogelijke  aandacht  te besteden  aan  de po-
sitieve  en negatieve  sociale  gevolgen  van  een  beleid 
voor  de herstructurering  van  de scheepsbouw,  ten 
einde  tijdig  voor  de herscholing  en bijscholing  van 
de bij deze  acties  betrokken  werknemers  zorg  te dra-
gen. 
VI. HET  VOORSTEL  VOOR  EEN  RICHTLIJN 
INZAKE  DE  STEUNVERLENING 
Het Comité  hecht  zijn  goedkeuring  aan het ontwerp 
voor  een  derde  richtlijn,  onder  het voorbehoud  xlat 
de hierin  bedoelde  maatregelen  eventueel  herzien 
kunnen  worden  wanneer  de concurrentiepositie  van 
de Europese  scheepswerven  door  een snelle  verslech-
tering  van  de markttendensen  en de concurrentie 
van de derde  landen  aanzienlijk  mocht  verzwakken. 
Voorts  meent  het Comité  dat het mogelijk  zou moe-
ten zijp  de bijstand  van  het Sociaal  Fonds  voor  de 
omschakeling  dan  wel  voor  de herstructurering  van 
een scheepswerf  en andere  vormen  van  communau-
taire steun  te cumuleren. 
Met betrekking  tot de artikelen  stelt  het Comité  de 
volgende  wijzigingen  voor: 
Artikel  3, sub b) 
Dit punt  als volgt  te wijzigen: 
,,b) voor  de verbouwing  van zeeschepen  met  me-
talen  casco  met  een tonnage  van 2 000 regis-
terton.. 
Punt  c) te schrappen. Artikel  4 
In de eerste  regel  het woord  „verkoop"  te schrappen. 
Artikel  6 
De tweede  alinea  als volgt  te wijzigen: 
„Deze  mededeling  moet  de nodige  gegevens  be-
vatten  om  de Commissie  in staat  te stellen  te 
beoordelen  of de voor  de voorgestelde  investerin-
gen aangevraagde  steunmaatregelen  in overeen-
stemming  zijn  met  het Verdrag  en met  de voor-
schriften  welke  door  de Gemeenschap  met  be-
trekking  tot het  scheepsbouwbeleid  zullen  wor-
den vastgelegd". 
De derde  alinea  als volgt  aan te vullen: 
„... de Lid-Staten.  Wanneer  door  de Commissie 
niet binnen  drie  maanden  een besluit  is genomen, 
worden  de ontwerpen  van  steunmaatregelen  ten 
behoeve  van de voorgestelde  investeringen  geacht 
te zijn goedgekeurd". 
Artikel  7 
Ah volgt  te wijzigen: 
„Dringende  maatregelen  van  tijdelijke  aard  in de 
vorm  van  steun  of interventies  welke  ten doel 
hebben  een  onderneming,  de werkgelegenheid 
en/of  het produktieapparaat  te redden  mogen  om 
ernstige  sociale  redenen  ten uitvoer  worden  ge-
legd.  De Commissie  besluit  binnen  één maand". 
Artikel  8 
De tweede  alinea  als volgt  aan te vullen: 
„... de in artikelen  3, 4, 5 en 6 gestelde  voor-
waarden  is voldaan". 
Gedaan  te Brussel,  27 maart  1974. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
A. LAPPAS 
BIJLAGE 
bij het advies  van het Economisch  en Sociaal  Comité 
De volgende,  overeenkomstig  het  Reglement  van  Orde  ingediende  wijzigingsvoorstellen  zijn 
door  het  Comité  "tijdens  zijn  beraadslagingen  verworpen: 
Algemene  overwegingen 
De 6e alinea  zónder  meer  te schrappen. 
16. 8. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 97/45 
Motivering 
Een gemeenschappelijk  beleid  t.a.v.  de scheepsbouw  is uitsluitend  mogelijk  wanneer  dit met 
ingrijpen  in de zelfstandige  besluitvorming  van  de ondernemingen  gepaard  gaat.  Bovendien  is 
de tweede  alinea  in strijd  met  de eerste  alinea,  waarin  wordt  erkend  dat het gemeenschappelijk 
scheepsbouwbeleid  de resultante  is van een uitvoerig  overleg  tussen  alle  betrokken  partijen. 
Uitslag  van  de stemming 
Stemmen  vóór:  32 
Stemmen  tegen:  45 
Onthoudingen:  7. 
Hoofdstuk  UI:  Beleidskeuze 
Na de eerste  alinea  de volgende  tekst  in te voegen: 
„Het  Comité  erkent  bovendien  dat het noodzakelijk  is: 
— voor  een  coördinatie  van  het  scheepsbouwbeleid  van  de Lid-Staten  te zorgen  welke 
gericht  is op de verdere  ontwikkeling  van deze  sector, 
— de scheepsbouw  in staat  te stellen  zich  volledig  te ontplooien  zodat  ook  de ont-
wikkeling  van de nationale  en communautaire  handelsvloot  er wel bij vaart, 
— haar  in staat  te stellen  tot de ontwikkeling  van  andere  vloten  bij te dragen  door  op 
wederzijds  voordeel  gebaseerde  betrekkingen  aan  te knopen  met  de landen  die zulks 
wensen, 
— dientengevolge  een sociale  politiek  te voeren  die is afgestemd  op de plaats  welke  de 
scheepsbouw  in elk land  en op communautair  niveau  zou  moeten  innemen." 
Uitslag  van  de stemming 
Stemmen  vóór:  5 
Stemmen  tegen:  59 
Onthoudingen:  24. 
Hoofdstuk  IV:  De Investeringssteun 
In de eerste  paragraaf,  te lezen  „de moderniserings-  en rationaliseringsplannen"  de rest  van  de 
zin te schrappen  en de volgende,  nieuwe  zin in te lassen: 
„Voor  zover  deze  steun  door  Lid-Staten  wordt  verleend  zou  hij zoveel  mogelijk  in 
overeenstemming  moeten  zijn  met  de communautaire  belangen  in de scheepsbouwsector, 
welke  belangen  door  de Commissie  in overleg  met  alle  betrokken  partijen  zouden  moeten 
worden  vastgelegd". 
Zolang  de communautaire  financiële  middelen  die de Commissie  ter beschikking  staan  beperkt 
blijven,  zou  iedere  suggestie  om deze  als enige  bron  van  communautaire  investeringssteun  te 
beschouwen  van  de hand  moeten  worden  gewezen. 
Uitslag  van  de stemming 
Hoofdstuk  IV 
De voorlaatste  alinea  van het hoofdstuk  schrappen  en vervangen  door  de volgende  tekst: 
„Het  Comité  acht  de controle  op  zowel  communautaire  als  nationale  overheids-
investeringen  noodzakelijk.  In deze  geest  beveelt  het aan: 
— dat een vertegenwoordiger  van  de overheidsinstanties  die hun  deel  in de investeringen 
bijdragen  zitting  heeft  in de Raad  van  bestuur  van  de scheepsbouwmaatschappijen; Motivering 
Stemmen  vóór: 
Stemmen  tegen: 
Onthoudingen: 24 
49 
23. 
Nr. C 97/46 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 16. 8. 74 
— dat op nationaal  en communautair  niveau  tripartite  commissies  voor  de controle  op 
de investeringen  worden  opgezet  waarin  o.m.  de afgevaardigden  van  de werknemers-
organisaties  van  de scheepswerven  en van  de gebruikers  vertegenwoordigd  zijn". 
Uitslag  van  de stemming 
Hoofdstuk  IV 
De voorlaatste  alinea  schrappen  en vervangen  door  de volgende  tekst: 
„Het  is wenselijk  dat  de door  Lid-Staten  gefinancierde  investeringssteun  steeds  kracht 
wordt  bijgezet  door  met  communautaire  middelen  gefinancierde  steun.  Uiteraard  zou  deze 
steun  aan een controle  op communautair  niveau  onderworpen  moeten  zijn  en zouden  alle 
bij de scheepsbouwindustrie  betrokken  partijen  hieraan  wel moeten  werken". 
In deze  paragraaf  wordt  geïmpliceerd  dat er „met  communautaire  middelen  te financieren  in-
vesteringssteun"  zal worden  gegeven  waarop  deze  alinea  van  toepassing  zou  zijn.  Een  derge-
lijke steun  zou  waardevol  kunnen  zijn  en het „Linking  Committee"  van  de E.E.G.  scheeps-
bouwers  heeft  voorgesteld  welke  vorm  hieraan  zou  moeten  worden  gegeven. 
Uitslag  van  de stemming 
Stemmen  vóór:  17 
Stemmen  tegen:  35 
Onthoudingen:  32. 
Hoofdstuk  V: Te treffen  maatregelen 
De laatste  twee  alineas  schrappen  en vervangen  door  de volgende  tekst: 
„Het  Comité  is zich  bewust  van  de gevolgen  welke  herstructureringen  van  de scheeps-
bouw  reeds  in het verleden  op het sociale  vlak  hebben  gehad  en wijst  met  nadruk  op de 
noodzaak  dat: 
— de sociale  gevolgen  die met  de nieuwe  etappe  van  de herstructurering  van de scheeps-
bouw  gepaard  kunnen  gaan  worden  voorkomen,  waarbij  het recht  wordt  toegekend, 
een ontslag  op te schorten,  voor  zover  ter plaatse  of in de betreffende  regio  niet  voor 
nieuwe  gelijkwaardige  arbeidsplaatsen  is gezorgd; 
— wordt  overgegaan  tot de herscholing  en bijscholing  van  de betrokken  werknemers, 
zonder  inkomensderving  hunnerzijds. 
Wat de sociale  aspecten  van  een  communautair  beleid  m.b.t.  de scheepswerven  en de 
mogelijkheden  tot het verkrijgen  van  bijstand  van  het Europees  Sociaal  Fonds  betreft  maakt 
de Commissie  zich  terecht  zorgen  over  de gevolgen  welke  een  dergelijk  beleid  voor  de 
werksgelegenheid  kan  hebben,  en heeft  zij derhalve,  overeenkomstig  de voorgeschreven 
procedure,  een ontwerp  voorgesteld  voor  een speciaal  besluit  van  de Raad  met  betrekking 
tot de interventie  van  het Fonds  ten gunste  van  in de scheepsbouw  werkzame  personen, 
in het kader  van  de reeks  acties  bedoeld  in artikel  4 van  het besluit  van  de Raad  van 
1 februari  1971  betreffende  de hervorming  van  dit Sociaal  Fonds. 
Kortom,  het Comité  wijst  met  nadruk  op de noodzaak  de grootst  mogelijke  aandacht  te 
besteden  aan  de positieve  en negatieve  sociale  gevolgen  van  een  beleid  voor  de herstruc-
turering  van  de scheepsbouw. 
Uitslag  van  de stemming 
Stemmen  vóór:  29 
Stemmen  tegen:  46 
Onthoudingen:  16. Stemmen  vóór: 
Stemmen  tegen: 
Onthoudingen: 7 
58 
21. 
Motivering 
16. 8. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 97/47 
Hoofdstuk  VI 
Na de aantekening  bij artikel  4 wordt  voorgesteld,  het  volgende  toe  te voegen: 
„Artikel  4, lid 1 
Het Comité  acht  wijzigingen  in het  artikel  van  de richtlijn  van  de Raad  van  20 juli  1972 
niet noodzakelijk". 
Artikel  3, lid 1, van  de richtlijn  van  de Raad  van  20 juli  1972  is in overeenstemming  met  het 
OESO-akkóord  betreffende  subsidies  bij de financiering  van  het  bouwen  van  schepen.  Het  voor-
gestelde  artikel  4, lid 1, houdt  een  nieuwe  concurrentiedistorsie  in ten  nadele  van  sommige 
Lid-Staten,  waaronder  Denemarken.  Dit  is te wijten  aan  de in de regeling  zuiver  willekeurig 
getrokken  grenzen  en vastgestelde  berekeningsmethoden.  De voorgestelde  methode  van  bereke-
ning  is niet  logisch  en niet  noodzakelijk  op grond  van  het OES  O-akkoord  dat  de landen  hebben 
gesloten  en dat  geldt  voor  onze  concurrenten,  o.a.  Japan  en de grootste  Westeuropese  scheeps-
bouwenden,  Zweden  en Spanje. 
Uitslag  van  de stemming 
Stemmen  vóór:  7 
Stemmen  tegen:  63 
Onthoudingen:  20. 
RAADPLEGING  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
inzake  een  voorlopig  programma  van  de Gemeenschap  inzake  voorlichting  en 
bescherming  van  de consument 
Op 21 december  1973  heeft  de Raad  besloten,  vrijwillig  het Economisch  en Sociaal 
Comité  te raadplegen  aangaande  bovenbedoeld  programma. 
Met een brief  d.d.  21 december  1973  heeft  de Voorzitter  van  de Raad  het verzoek  om 
advies  aan de Voorzitter  van het Economisch  en Sociaal  Comité  gezonden. 
B. TEKST  WAAROVER  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
IS GERAADPLEEGD 
Die tekst  waarover  het Economisch  en Sociaal  Comité  is geraadpleegd,  is niet  bekend-
gemaakt  in het Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
C. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
. Tijdens  zijn  op 27 en 28 maart  1974  te Brussel  gehouden  119e  zitting  heeft  het Comité 
zijn advies  over  de sub B opgenomen  tekst  vastgesteld  met  meerderheid  van  stemmen 
van de aanwezige  of vertegenwoordigde  leden;  2 leden  stemden  tegen  en 2 leden  ont-
hielden  zich  van stemming. 
De tekst  van  dit advies  luidt-Motivering 
A. VERZOEK  OM  ADVIES 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, Gezien  het besluit  van  zijn  Voorzitter  d.d.  7 januari 
1974,  bekrachtigd  door  het Bureau  van  het Comité 
op 29 januari  1974,  de Afdeling  voor  milieu,  volks-
gezondheid  en consumptie  overeenkomstig  artikel  22 
van het Reglement  van  Orde  met  de voorbereiding 
van een advies  inzake  dit onderwerp  te belasten, Gezien  het verzoek  om advies  van  de Raad  van  de 
Europese  Gemeenschappen  d.d.  21 december  1973,