13. 9.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/75 
Voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad  betreffende  de onderlinge  aanpassing  van  de 
wetgevingen  der Lid-Staten  inzake  naadloze  gasflessen  van een aluminiumlegering 
(Door  de Commissie  bij de Raad  ingediend  op 18 juli 1974) 
DE RAAD  VAN  DE  EUROPESE  GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet  op het Verdrag  tot oprichting  van  de Europese. 
Economische  Gemeenschap,  inzonderheid  op artikel 
100, 
Gezien  het voorstel  van  de Commissie, 
Gezien  het advies  van het Europese  Parlement, 
Gezien  het  advies  van  het  Economische  en Sociaal 
Comité, 
Overwegende  dat  de constructie  en de keuring  van 
gasflessen  in de Lid-Staten  aan  dwingende  voorschrif-
ten zijn  onderworpen  die van  land  tot land  verschil-
len en daardoor  een  belemmering  vormen  voor  de 
handel  in deze  flessen;  dat  deze  voorschriften  dan 
ook moeten  worden  aangepast; 
Overwegende  dat  in de richtlijn  van  de Raad  van 
betreffende  de onderlinge  aanpassing  der wet-
gevingen  van  de Lid-Staten  inzake  gemeenschappe-
lijke  bepalingen  voor  hogedrukapparaten  en keu-
ringsmethoden  voor  deze  apparaten  met  name  de 
procedures  voor  de  E.E.G.-goedkeuring  en  de 
E.E.G.-keuring  van  deze  apparaten  is vastgelegd;  dat 
overeenkomstig  deze  richtlijn  de technische  voor-
schriften  moeten  worden  vastgesteld  waaraan  naad-
loze gasflessen  van  een  aluminiumlegering  van  het 
E.E.G.-type  van  0,2 tot 150  liter  moeten  voldoen  om 
vrij in het  verkeer  te mogen  worden  gebracht,  ver-
handeld  en gebruikt  na het ondergaan  der keuringen 
en te zijn  voorzien  van  de vastgestelde  merken  en 
tekens. 
HEEFT  DE  VOLGENDE  RICHTLIJN  VASTGESTELD: 
Artikel  1 
1. Deze  richtlijn  geldt  voor  van  een  aluminiumle-
gering  vervaardigde  mantels  van  naadloze  gasflessen, 
d.w.z.  uit één  stuk  bestaande  flessen,  die meerdere 
malen  gevuld  kunnen  worden  met  een  inhoud  van 
ten minste  0,2 liter  en ten hoogste  150  liter,  bestemd 
voor  het  opslaan  van  samengeperste,  vloeibare  of 
opgeloste  gassen  waarvan  de overdruk  bij een tempe-
ratuur  van  15°  C hoger  kan  zijn  dan  1 relatieve  bar. 
Deze  gasflessen  worden  hieronder  genoemd  „flessen". 
2. Uitgesloten  van  de onderhavige  richtlijn  zijn: 
— flessen  uitgevoerd  in een  aluminiumlegering  met 
een treksterkte  van meer  dan  500  N/mm2; — gasflessen  waaraan  metaal  wordt  toegevoegd  tij-
dens  het sluitingsproces  van  de bodem. 
Artikel  2 
Flessen  die voldoen  aan  de technische  voorschriften 
als vermeld  in de bijlage  bij deze  richtlijn  zijn  flessen 
van het E.E.G.-type. 
Artikel  3 
De Lid-Staten  mogen  het in de handel  brengen  en het 
in correcte  gebruik  nemen  van een fles van het E.E.G.-
type niet  weigeren,  verbieden  of beperken  om  rede-
nen die  verband  houden  met  de constructie  en de 
keuring  indien  die  fles  is voorzien  van  het  E.E.G.-
typegoedkeuringsteken  en het  E.E.G.-ijkmerk,  onder 
de voorwaarden  voorzien  in artikel  4 van  de onder-
havige  richtlijn. 
Artikel  4 
Flessen  van het E.E.G.-type  zijn  ohderworpen; 
a) aan  de E.E.G.-goedkeuring  wanneer  hun  hydrau-
lische  beproevingsdruk  ten  hoogste  225  bar  be-
draagt  en hun  inhoud  ten minste  0,2 liter  en ten 
hoogste  1 liter  bedraagt; 
b) aan  de E.E.G.-goedkeuring  en aan  E.E.G.-keuring: 
1. wanneer  hun  hydraulische  beproevingsdruk 
ten hoogste  225  bar en hun  inhoud  ten minste 
1 liter  en ten hoogste  150  liter  bedraagt; 
2. wanneer  hun  hydraulische  beproevingsdruk 
onafhankelijk  van  hun  inhoud  hoger  is dan 
225 bar. 
Artikel  5 
1. Binnen  achttien  maanden  na kennisgeving  van 
deze  richtlijn  voeren  de Lid-Staten  de nodige  wette-
lijke  en bestuursrechtelijke  bepalingen  in om te vol-
doen  aan  het gestelde  in déze  richtlijn  en stellen  zij de 
Commissie  onverwijld  hiervan  in kennis. 
2. De  Lid-Staten  zien  erop  toe dat de tekst  van  de 
bepalingen  van  intern  recht  die zij vaststellen  op het 
door  deze  richtlijn  bestreken  gebied  ter kennis  van  de 
Commissie  wordt  gebracht. 
Artikel  6 
Deze  richtlijn  is gericht  tot de Lid-Staten. 
Nr.C  104/76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 9.74 
BIJLAGE  I 
1. IN  DEZE  BIJLAGE  GEBRUIKTE  TERMEN  EN SYMBOLEN 
1.1. Elasticiteitsgrens 
Met de term  „elasticiteitsgrens"  wordt  bedoeld  de conventionele  elasticiteitsgrens  Rp 
0,2, d.w.z.  de waarde  van  de belasting  (<r) die een  niet-evenredige  rek  gelijk  aan 
0,2 % van  de lengte  tussen  centers  van het proefstuk  veroorzaakt. 
1.2. De  in deze  bijlage  gebruikte  symbolen  hebben  de volgende  betekenis: 
Ph = relatieve  hydraulische  beproevingsdruk  (ontwerpdruk),  in bar; 
Pr =  bij de breekproef  gemeten  relatieve  breukbelasting  van de fles,  in bar; 
Re = door  de fabrikant  van de fles gegarandeerde  minimumwaarde  van de elastici-
teitsgrens  in N/mm2  (Rp  0,2); 
Rm  = door  de fabrikant  van de fles gegarandeerde  minimumwaarde  van de treksterkte 
in N/mm2; 
a =  berekende  minimale  wanddikte  van het cilindrisch  gedeelte  van de fles in mm; 
D =  maximale  uitwendige  diameter  van de fles in mm; 
Rt = werkelijke  treksterkte  in N/mm2; 
d =  diameter  van de stempel  voor  de buigproeven. 
2. TECHNISCHE  VOORSCHRIFTEN 
2.1. Materialen 
2.1.1.  De  voor  de fabricage  van de flessen  gebruikte  materialen  moeten  aluminiumlegeringen 
zijn van  een  zodanige  aard  dat  zij na thermische  behandeling  van  de gerede  fles 
voldoende  bestand  zijn  tegen  door  klimaatsinvloeden  veroorzaakte  corrosie. 
2.1.2.  Voor  de uitvoering  der flessen  zijn  de in onderstaande  tabel  opgenomen  aluminium-
legeringen  met  daarbij  aangegeven  chemische  samenstelling  toegestaan: 
Type  legering Chemische  samenstelling 
Type  legering 
Cu Mg Si Fe Mn Zn Cr Ti+Zr 
a) 
Al-Mg  3 Mn min. 
max. O 
1 TH-1 O 2,4 
3,8 0,5 0,5 0,3 
1,0 0,2 0,25 0,2 
b) 
Al-Mg  4,5 Mn min. 
max. 0,10 4.0 
5.1 0,5 0,5 0,3 
1,0 0,2 0,25 0,2 
c) 
Al-Si  1 Mg min. 
max. 0,10 0,4 
1,4 0,6 
1,6 0,5 
H-* O O 4^ 0,2 0,35 0,2 
d) 
Al-Cu-Mg min. 
max. 5,2 
6,0 0,2 
0,4 0,2 0,3 0,15 
0,35 0,10 0,10 0,25 
Voor  de beoordeling  van de resultaten  der chemische  analyse  van deze  legeringen  wordt 
verwezen  naar  de ISO-aanbeveling  R209-1971,  blz. 4. 
13. 9. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/77 
2.1.3.  Iedere  andere  aluminiumlegering  kan worden  gebruikt  voor  de vervaardiging  der flessen, 
mits deze  tevoren  voldoen  aan de proeven  ten aanzien  van de weerstand  tegen  corrosie 
door  klimaatinvloeden  als omschreven  in bijlage  II van de onderhavige  richtlijn  of bij 
gebreke  daaraan,  aan  de specificaties  van  het  Comité  voor  de aanpassing  aan  de 
technische  vooruitgang,  bedoeld  in artikel  19 van de richtlijn  van de Raad  van 
betreffende  de onderlinge  aanpassing  van de wetgevingen  der Lid-Staten  inzake  gemeen-
schappelijke  bepalingen  voor  hogedrukapparatuur  en de controlemethoden  daarvan. 
2.1.4.  De  flessenfabrikant  moet  analysecertificaten  verkrijgen  en overleggen  van gietelingen 
der aluminiumlegeringen  die voor  de fabricage  van de flessen  zijn  geleverd. 
2.1.5.  De  keuringsinstantie  moet  onafhankelijk  analyses  kunnen  uitvoeren.  Deze  analyses 
moeten  worden  uitgevoerd  op tijdens  het gieten  ontleende  monsters  zoals  deze  door 
de fabrikant  aan de flessenfabrikarit  worden  geleverd,  dan  wel  op gerede  flessen. 
2.2. Thermische  en mechanische  behandelingen 
De constructeur  moet  het fabricagetype  aangeven:  koudharden,  type  warmtebehandeling 
(temperatuur  en duur),  alsmede  het type  koeling. 
2.3. Berekening  van de aan druk  blootgestelde  delen 
2.3.1.  De  wanddikte  op een  willekeurig  punt  van  de gasfles  mag  niet  lager  liggen  dan  de 
waarde  berekend  voor  het cilindrische  deel  volgens  onderstaande  formule: 
Ph -D a = 
De in bovenstaande  formule  ingevoerde  waarde  van Re  mag  in geen  geval  en ongeacht 
het toegepaste  type  van legering,  meer  bedragen  dan  0,85  Rm. 
2.3.2.  De  minimumwanddikte  mag  in geen  geval  minder  dan  1, 5, 2 en 3 mm  bedragen  al 
naargelang  de diameter  van de fles respectievelijk  ten hoogste  50 mm bedraagt,  begrepen 
is tussen  50 en 150  mm  of ten minste  150 mm  bedraagt. 
2.3.3.  De  dikte  en vorm  van  bodem  en top  moeten  zodanig  zijn  dat zij voldoen  aan  de 
proeven  voorgeschreven  onder  3.2 (breekproef)  en 3.3 (pulserende  drukproef)  van deze 
bijlage. 
2.3.4.  Om  een  gelijkwaardige  verdeling  van  de belasting  te verkrijgen  moet  de dikte  van 
de fleswand  progressief  toenemen  in het overgangsgebied  tussen  het cilindrische  deel  eri 
de bodem  en dient  de wand  vrij  te zijn  van materiaalfouten. 
2.4. Cionstrüctie  en uitvoering 
2.4.1.  Iedere  fles  moet  worden  onderzocht  op dikte  en op gebreken  aan  buiten-  en binnen-
oppervlak: 
— de wanddikte  mag  op geen  enkel  punt  geringer  zijn  dan  volgens  tekening  aange-
geven  ; 
— binnen-  en buitenoppervlak  van  de fles  mogen  geen  gebreken  vertonen  waardoor 
de bedrijfsveiligheid  van de fles in gevaar  kan  worden  gebracht. 
2.4.2.  Onrondheid  van  het cilindrisch  gedeelte:  het verschil  tussen  de grootste  en de kleinste 
buitendiameter  gemeten  in een  doorsnede  loodrecht  op de asrichting  mag  niet  meer 
bedragen  dan  2 % van  het gemiddelde  van deze  diameters. 
2.4.3.  Bij  aanwezigheid  van  eert  voetstuk  moet  dit voldoende  stevig  zijn  en vervaardigd 
van een materiaal  dat zich  goed  leent  voor  combinatie  met  dat van de fles.  Het voetstuk 
moet  bij voorkeur  cilindrisch  zijn  en de fles voldoende  stabiliteit  geven. 
Het mag  geen  vochtopzameling  in de hand  werken  en geen  binnendringen  van  vocht 
tussen  voetstuk  en fles  mogelijk  maken. 
Nr. C 104/78 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13.9.74 
3. PROEVEN 
3.1. Mechanische  proeven 
3.1.1.  Algemene  voorschriften 
Alle mechanische  proeven  ter controle  van  de hoedanigheid  van  de legering  der gas-
flessen  moeten  worden  verricht  op proefstukken  ontleend  aan gerede  flessen. 
3.1.2.  Soorten  proeven  en beoordeling  van  de resultaten 
Op iedere  onderzochte  fles moeten  worden  uitgevoerd  een trekproef  in lengterichting  en 
vier buigproeven  in omtrekrichting. 
3.1.2.1.  Trekproef 
3.1.2.1.1.  De trekproef  moet  worden  uitgevoerd  aan  een proefstuk  van  het type  als aangegeven 
in (fig.  1 van deze  bijlage)  en met  een meetlengte  tussen  centers  van  L0  = 5,65  ]/ F, 
waarbij  F dé doorsnede  van  het proefstuk  loodrecht  op de trekrichting  ;s. De beide 
langszijden  van het proefstuk  die overeenkomen  met  de binnenwand  en de buitenwand 
van de fles mogen  niet  zijn  bewerkt. 
3.1.2.1.2.  De rek uitgedrukt  in % mag  niet  minder  bedragen  ,dan: 
— 12%  voor  de legeringsgroepen  bedoeld  onder  a), b), c), van de tabel  voorkomend 
onder  punt  2.1.2  alsmede  voor  de legeringsgroepen  waarop  de onder  punt  2.1.3 
vermelde  bepalingen  betrekking  hebben; 
— 10%  voor  de legeringsgroepen  bedoeld  onder  punt  d) van  de tabel  voorkomend 
onder  punt  2.1.2. 
3.1.2.2.  Buigproef 
3.1.2.2.1.  De buigproef  moet  worden  uitgevoerd  op proefstukken  die zijn  verkregen  door  een 
ring ter breedte  van  „3a"  in twee  stukken  van  gelijke  lengte  te verdelen.  De breedte 
van het proefstuk  mag  in geen  geval  minder  bedragen  dan  25 mm.. 
De ringen  mogen  uitsluitend  aan  de kanten  zijn  bewerkt. 
3.1.2.2.2.  De buigproef  wordt  uitgevoerd  met  behulp  van  een  stempel  met  een  diameter  d en 
twee  cilinders  op een  afstand  van  d + 3a. Bij de proef  wordt  de binnenzijde  van  de 
ring tegen  de stempel  geplaatst. 
3.1.2.2.3.  Het  proefstuk  mag  geen  scheurvorming  vertonen  wanneer  het wordt  gebogen  om een 
stempel  totdat  de afstand  tussen  de binnenranden  ten hoogste  gelijk  is aan de diameter 
van de stempel. 
3.1.2.2.4.  De verhouding  (n) tussen  de stempeldiameter  en de dikte  van  het  proefstuk  moet 
overeenkomen  met  de in onderstaande  tabel  vermelde  waarden: 
Effectieve  treksterkte 
Rt in N/mm2 Waarde  van  n 
t/m 330 6 
meer  dan  330  t/m 400 7 
meer  dan  400  t/m 500 8 
3.2. Breekproef  bij blootstelling  van  de fles aan waterdruk 
3.2.1.  Omstandigheden  waaronder  de proef  wordt  verricht 
3.2.1.1.  De  breekproef  bij blootstelling  van de fles aan waterdruk  moet  worden  verricht  in twee 
opeenvolgende  fasen  met  behulp  van  een  installatie  waarbij  de druk  regelmatig  kan 
worden  opgevoerd  tot er scheuren  in de fles  ontstaan  en de drukvariatiecurve  in 
functie  van de tijd kan worden  geregistreerd. 
3.2.1.2.  Gedurende  de eerste  fase  moet  de snelheid  van  de drukverhoging  tot  aan  de 
drukwaarde  overeenkomend  met  het optreden  van  de plastische  vervorming  gelijk  zijn 
aan ongeveer  1 bar/s. 
13.9.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/79 
Vanaf  deze  drukwaarde  (tweede  fase)  moet  het pompdebiet  worden  gebracht  op vier-
maal  dat  van  de eerste  fase  en constant  worden  gehouden  tot aan  het  moment  dat 
de fles  barst. 
3.2.2.  Uitvoering  van  de proef 
De breekproef  bij blootstelling  van  de fles  aan  waterdruk  bestaat  uit: 
— onderzoek  van  de druk-tijdcurve  aan de hand  waarvan  de druk  waarbij  de plastische 
vervorming  van  de fles  begint,  de breukbelasting  en de vervorming  van  de fles 
gedurende  de proef  kunnen  worden  bepaald; 
— onderzoek  van  de breuk  en van  de vorm  van  de randen. 
3.2.3.  Goedkeuringsvoorwaarden  van  de proef 
3.2.3.1.  De  druk  die overeenkomt  met  het begin  van  de plastische  vervorming  moet  gelijk  zijn 
aan of hoger  zijn  dan  4/3  van  de hydraulische  beproevingsdruk. 
3.2.3.2.  De  gemeten  breukbelasting  (Pr)  mag  niet  lager  zijn  dan  5/3  van  de beproevingsdruk 
(Ph). 
3.2.3.3.  Bij  de breekproef  mogen  geen  stukken  van  de fles  afbreken. 
3.2.3.4.  De  belangrijkste  breuk  mag  geen  broos  karakter  hebben,  d.w.z.  de breukranden 
mogen  niet  radiaal  zijn,  zij moeten  schuin  staan  ten opzichte  van  een  diametraal  vlak 
en over  de gehele  breedte  een insnoering  vertonen. 
3.2.3.5.  De  breuk  mag  geen  karakteristieke  metaalfout  te zien  geven. 
3.2.3.6.  De  breuk  moet  ontstaan  en zich  ontwikkelen  in het  cilindrische  deel  en mag  zich 
niet uitbreiden  tot de bodem  of de top van  de fles. 
3.2.4.  Gegevens  voor  bet beoordelen  van  de proef 
3.2.4.1.  Meting  van  het watervolume  gebruikt  tussen  het begin  van  het opvoeren  van  de druk 
en het  barsten  vari  de fles  dat  een  aanwijzing  geeft  över  de toeneming  van  het 
volume  van  de fles. 
3.2.4.2.  Meting  van  de vergroting  van  de omtrek  van  de fles  in de breukzone. 
3.3. Pulserende  drukproef 
3.3.1.  De  pulserende  drukproef  vindt  door  middel  van  een  nietcorroderende  vloeistof  plaats 
op 2 flessen  waarvan  de fabrikant  waarborgt  dat  zij nagenoeg  de minimale  dikten 
weergeven  die in het ontwerp  zijn  voorgeschreven. 
3.3.2.  Bij  het  uitvoeren  van  deze  proef  gaat  men  over  tot een  waterdruktest  waarbij  de 
flessen  enkele  malen  achtereen  onder  druk  worden  geplaatst  vanaf  de begin-  of restdruk 
tot aan  de zogeheten  testdruk. 
De testparameters  moeten  voldoen  aan  één  der onderstaande  voorwaarden,  ter keuze 
van de Lid-Staat; 
1. — totaal  aantal  cycli:  80  000 
— testdruk:  a/s  Ph + restdruk 
— frequentie:  15  cycli/minuut 
2. — totaal  aantal  cycli:  15  000 
— testdruk:  Ph  + restdruk 
frequentie:  5  cycli-minuut. 
De restdruk  (die  overblijft  aan het einde  van  de decompressiefase  van de fles)  mag  niet 
meer  bedragen  dan  5 % van  de waarde  van  de testdruk. 
De op de buitenwand  van  de fles  gemeten  temperatuur  mag  tijdens  de proef  niet  hoger 
zijn dan  50 °C. 
3.3.3.  Gedurende  de proef  mag  geen  enkele  breuk  ontstaan. 
Nr. C 104/80 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 9. 74 
3.4. Water  drukproef 
3.4.1.  De  waarde  van  de hydraulische  beproevingsdruk  moet  gelijk  zijn aan de ontwerpdruk 
(Ph). 
3.4.2.  De  waterdruk  in de fles  moet  gelijkmatig  worden  opgevoerd  tot de vastgestelde 
beproevingsdruk  is bereikt. 
3.4.3.  De  beproevingsdruk  moet  net zolang  worden  gehandhaafd  totdat  met  voldoende  zeker-
heid vaststaat  dat deze  geen  neiging  tot dalen  vertoont  en de fles dus volkomen  dicht 
is. 
3.4.4.  Iedere  geteste  fles die niet  aan de proef  voldoet  moet  worden  afgekeurd. 
4. E.E.G.-TYPEGOEDKEURING 
4.1. Door  de aanvrager  moet  de nodige  documentatie  worden  overgelegd  aan  de hand 
waarvan  onderstaande  controles  kunnen  worden  verricht.  Tevens  moet  door  hem  een 
aantal  (niet  meer  dan  acht)  gasflessen  die volkomen  representatief  zijn  voor  de toe-
komstige  produktie  als prototype  ter beschikking  worden  gesteld  met  het oog  op de 
uitvoering  van  onderstaande  proeven,  alsmede  alle  aanvullende  inlichtingen  waarom 
de Lid-Staat  verzoekt. 
4.2. Bij  de keuring  verricht  de Lid-Staat  de volgende  controles  en proeven: 
— controle  op de juistheid  van de berekeningen  volgens  2.3; 
— controle  op de eisen  vermeld  in 2.1 en 2.2; 
— de volgende  proeven  op de als prototype  ter beschikking  gestelde  flessen: 
— de proeven  voorzien  in punt  3.1.2  behalve  wat betreft  het 
aantal"  trekproeven  waarvan  er drie  moeten  worden  verricht; 
— de proef  voorzien  in punt  3.2 op twee  flessen; 
— de proef  voorzien  in punt  3.3 op twee  flessen,  behalve  indien  slechts  de para-
meterslengte  van  de fles  afwijkt  en is gelegen  tussen  die van  de type  flessen 
waarvoor  reeds  een type-goedkeuring  is verleend; 
— geeft  het E.E.G.-goedkeuringscertificaat  af, overeenkomstig  het model  in bijlage  III 
bij deze  richtlijn. 
5. E.E.G.-KEURING 
5.1. Met  het oog op de E.E.G.-keuring  dient  de flessenfabrikant  zich  aan de volgende  voor-
schriften  te houden: 
5.1.1.  hij  dient  ter beschikking  van de keuringsinstantie  te houden: 
— de E.E.G.-typegoedkeuringsverklaring; 
— de rapporten  betreffende  de analyses  verricht  op de voor  de fabricage  van  de 
flessen  geleverde  aluminiumlegeringen;  evenals  de, indien  de fles  is vervaardigd 
van een  legering  als bedoeld  onder  d) van  de tabel  voorkomende  in punt  2.1.2, 
resultaten  van  de interkristallijne  corrosie-proeven  uitgevoerd  volgens  een van  de 
methoden  beschreven  in punt  1 van  bijlage  II van  de onderhavige  richtlijn  op 
proefstukken  van een fles van iedere  gietpartij; 
— de middelen  ter identificatie  van  de gietpartij  aluminium  waaruit  een  bepaalde 
fles afkomstig  is 
— de vereiste  documenten  die aantonen  dat de aan  de E.E,G.-keuring  onderworpen 
flessen  dezelfde  warmtebehandeling  hebben  ondergaan  als die welke  ter goedkeuring 
zijn aangeboden; 
— de lijst  der flessen  onder  vermelding  van  de in punt  6 voorgeschreven  nummers 
en aanduidingen. 
13.9.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/81 
5.2. Bij  de E.E.G.-keuring: 
5.2.1.  Verricht  de keuringsinstantie  de volgende  vaststellingen,  controles  en proeven: 
— vaststelling  dat de typegoedkeuring  werd  verkregen  en dat de flessen  daarmede  in 
overeenstemming  zijn; 
— controle  van de materiaalgegevens; 
— controle  aan de hand  van  de technische  voorschriften  als voorzien  in punt  2, met 
name  in een steekproef  op 5 4 10%  der flessen  van elke  partij,  door  middel  van 
een optische  controle  van  de buiten-  en binnenkant  van  de fles,  of de keuringen 
verricht  door  de fabrikant  conform  punt  2.4.1  voldoende  zijn; 
— aanwezigheid  bij de proeven  voorgeschreven  in de punten  3.1 en 3.2,  en controle 
van het resultaat  daarvan; 
— controle  van de door  de fabrikant  verstrekte  gegevens  in de lijst  als bedoeld  onder 
5.1.1,  vijfde  streepje.  5 a 10%  der flessen  van elke  partij  wordt  aan  deze  keuring 
onderworpen;  i 
— afgifte  van het E.E.G.-keuringscertificaat  overeenkomstig  het model  voorkomend  in 
bijlage  IV van de onderhavige  richtlijn. 
5.2.2.  Voor  de uitvoering  van de twee  soorten  proeven  die in de punten  3.1 en 3.2 worden 
genoemd,  worden  willekeurig  2 exemplaren  gekozen  van iedere  partij  van 402  flessen 
van dezelfde  gietpartij  die dezelfde  warmtebehandeling  ondergaan  hebben  alsmede 
van de hierna  resterende  hoeveelheid  van minder  dan  402 flessen. 
Eén van  deze  flessen  moet  worden  onderworpen  aan  de in punt  3.1  genoemde 
proeven  (mechanische  proeven)  en de andere  aan  de in punt  3.2 genoemde  proef 
(breekproef). 
Indien  één  van  de proeven,  zij het slechts  gedeeltelijk,  niet  voldoet,  moeten  uit 
dezelfde  partij  eveneens  willekeurig  2 nieuwe  flessen  worden  gekozen  en onderworpen 
aan het type  proef  waaraan  eerst  niet  was  voldaan. 
Indien  ongeacht  welke  fles  van  de 2 nieuwe  exemplaren  niet  voldoet,  moeten  alle 
flessen  van de overeenkomstige  partij  definitief  worden  geweigerd. 
5.2.3.  De  keuze  van de monsters  en de uitvoering  der proeven  vinden  plaats  in bijzijn  van 
een vertegenwoordiger  van de keuringsinstantie. 
5.2.4  Alle  flessen  van de partij  worden  in bijzijn  en onder  toezicht  van een vertegenwoordiger 
van de keuringsinstantie  aan  een  in punt  3.4 voorgeschreven  waterdrukproef  onder-
worpen. 
5.3. Vrijstelling  van de E.E.G.-keuring 
Voor  de flessen  bedoeld  in artikel  4, sub a), van de onderhavige  richtlijn  en overeen-
komstig  artikel  15, sub  a), van  de richtlijn  van  de Raad  van  betreffende  de 
onderlinge  aanpassing  der wetgevingen  van  de Lid-Staten  inzake  gemeenschappelijke 
bepalingen  voor  hogedrukapparaten  en keuringsmethoden  voor  deze  apparaten,  worden 
alle beproevings-  en keuringsoperaties  als bedoeld  in punt  5.2 uitgevoerd  door  de 
fabrikant  onder  zijn  verantwoordelijkheid. 
De fabrikant  dient  alle  bescheiden  alsmede  de verslagen  van proeven  en de keurings-
rapporten  ter beschikking  van de keuringsinstantie  te houden. 
De aanwezigheid  van  een vertegenwoordiger  van  de keuringsinstantie  als bedoeld  in 
punt  5.2.3  en 5.2.4  van deze  bijlage  is niet  vereist. 
6. MERKEN  EN OPSCHRIFTEN 
6.1. Wanneer  alle  voorgeschreven  keuringen  door  de keuringsinstantie  met  goed  resultaat 
zijn uitgevoerd,  wordt  door  deze  instantie  een verklaring  afgegeven  waarin  de verrichte 
keuringen  zijn  vermeld. 
6.2. De  opschriften  moeten  zijn  gegroepeerd  en op de mantel  van  de fles  mag  geen 
enkel  merk  worden  ingeslagen. 
Nr. C 104/82 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 9. 74 
6.3. Op  iedere  fles  wordt  in het metaal  van  de top  of in een  eventueel  identificatieplaatje 
met een  minimumdikte  van  3 mm  het  teken  bedoeld  in punt  5.3  van  bijlage  I 
van de richtlijn  van  de Raad  van  betreffende  de onderlinge  aanpassing  der wet-
gevingen  van de Lid-Staten  inzake  gemeenschappelijke  bepalingen  voor  hogedrukappara-
ten en keuringsmethoden  voor  deze  apparaten  ingeslagen  voor  de flessen  als bedoeld  in 
artikel  4, sub  a), van  de onderhavige  richtlijn,  alsmede  het  E.E.G.-goedkeurings-
teken  bedoeld  in punt  5.1  van  bijlage  I, gevolgd  door  het  E.E.G.-keurmerk 
„e" als bedoeld  in punt  3.1.1.1,  sub  a) van  bijlage  II bij b.g.  richtlijn,  voor  de flessen 
genoemd  in artikel  4, sub  b), van  de onderhavige  richtlijn. 
Deze  worden  door  de onderstaande  opschriften  gevolgd: 
6.4. Opschriften  met  betrekking  tot de constructie 
6.4.1.  t.a.v.  bet  metaal 
Een getal  ter aanduiding  van  de waarde  Re  in N/mm2  waarop  de berekening  is ge-
baseerd. 
6.4.2.  t.a.v.  de waterdrukproef 
De beproevingsdruk  in bar,  in cijfers  van  grotere  afmetingen  dan  de overige,  en daar-
boven  de datum  van  de eerste  waterdrukproef  (maand  en jaar). 
6.4.3.  t.a.v.  het  flestype 
Onder  het cijfer  met  betrekking  tot de beproevingsdruk,  het gewicht  van  de fles  in kg 
(zonder  kraan  of afsluiter)  en de door  de fabrikant  van  de fles  gegarandeerde  mini-
muminhoud  in liters. 
Gewicht  en inhoud  moeten  worden  uitgedrukt  in 3 cijfers  waarbij  het 3e cijfer  naar 
beneden  moet  worden  afgerond  voor  de inhoud  en naar  boven  voor  het gewicht. 
6.4.4.  t.a.v.  de oorsprong 
Fabrieksmerk  en fabricagenummer. 
6.4.5.  voorbeeld: 
04/72 
£ e 270  2 25 ...6,851 
10,4/40,5 
13. 9. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/83 
.00 O O > 
3 
Nr. C 104/84 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 9. 74 
BIJLAGE  II 
CORROSIEBEPROEVING 
I. PROEVEN  TER  BEOORDELING  VAN  DE VATBAARHEID  VOOR  INTERKRISTALLIJNE 
CORROSIE 
Bij de hieronder  beschreven  methode  worden  de monsters  die aan  de te beproeven  fles  zijn 
ontleend  in twee  verschillende  bijtende  oplossingen  gedompeld  en na een bepaalde  inwerkingstijd 
worden  deze  onderzocht,  ten einde  de eventuele  aanwezigheid  van  interkristallijne  corrosie  na te 
gaan,  alsmede  de aard  en de intensiteit  hiervan  te bepalen.  De  verspreiding  van  de inter-
kristatllijne  corrosie  wordt  metallografisch  bepaald  aan  gepolijste  oppervlakten  in dwarse  zin 
ten opzichte  van  het aangetaste  oppervlak. 
1.1. Monsterneming 
De monsters  worden  zowel  aan  de top,  de romp  als aan  de bodem  van  de fles  (fig.  1) 
ontleend  en wel  zodanig  dat de proeven  met  behulp  van  de onder  2.1.1  omschreven 
oplossing  A en de onder  2.1.2  omschreven  oplossing  B aan  het metaal  van  deze  drie 
delen  van  de fles  kunnen  worden  verricht. 
De monsters  moeten  in voldoende  aantal  worden  genomen  ten  einde  aan  de voor-
schriften  sub 2.2.1  en 2.2.2  te voldoen. 
Ieder  monster  moet  de algemene  vorm  en de afmetingen  hebben  die  in fig.  2 zijn 
aangegeven. 
De vlakken  al a2  a3 a4,  bl b2 b3 b4,  al a2 b2 bl, a4 a3 b3 b4 worden  alle 
met een  lintzaag  gezaagd  en vervolgens  zorgvuldig  met  een  zoetvijl  gladgemaakt.  De 
vlakken  al a4 b4 bl en a2 a3 b3 b2 die respectievelijk  overeenkomen  met  het binnen-
en buitenvlak  van  de fles  worden  in ruwe  staat  gelaten. 
1.2. Voorbereiding  van  het oppervlak  voor  de behandeling  met  bijtende  stof 
1.2.1.  Vereiste  produkten 
HN03  voor  analyse,  met  soortelijk  gewicht  1,33, 
HF voor  analyse,  met  soortelijk  gewicht  l,14;(bij  40%),  Gedesioniseerd  water. 
1.2.2.  Werkwijze 
In een pyrexbeker  van  1 liter  wordt  de volgende  oplossing  bereid: 
HN03:  63  cm3 
HF: 6  cm3 
HaO:  929  cm3 
De oplossing  wordt  op 95°C  gebracht. 
Ieder  monster  wordt  aan  een  aluminiumdraad  opgehangen  en gedurende  1 minuut  in 
deze  oplossing  behandeld. 
Het monster  wordt  vervolgens  mét  lopend  water  en daarna  met  gedesioniseerd  water 
gewassen. 
Het monster  wordt  bij omgevingstemperatuur  gedurende  1 minuut  in het sub  1.2.1 
omschreven  salpeterzuur  ondergedompeld,  ten einde  iedere  koperneerslag  die zich  zou 
hebben  kunnen  vormen  te verwijderen. 
Spoel  met  gedesioniseerd  water. 
Ten einde  iedere  oxydatie  van  de monsters  te voorkomen  moeten  deze,  zodra  hun 
voorbehandeling  is beëindigd,  in het bad  van  bijtende  stof  waarvoor  zij zijn  bestemd 
worden  gedompeld  (zie  onderstaand  punt  2.2). 
13. 9. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/85 
2. UITVOERING  VAN  DE PROEF 
2.1. Er  worden  twee  bijtende  oplossingen  gebruikt,  nl. een  met  57 g/1 natriumchloride  en 
3 g/1 zuurstofwater,  oplossing  A genoemd,  en een  andere  met  30 g/1  natriumchloride 
en 5 g/1 chloorwaterstofzuur,  oplossing  B genoemd. 
2.2. Bereiding  van  de bijtende  oplossingen 
2.2.1.  Oplossing  A 
2.2.1.1.  Vereiste  produkten 
NaCl  gekristalliseerd  voor  analyse 
H202  100  tot 110  volumen  — medicinaal  » 
KMn04  voor  analyse 
H2S04  voor  analyse,  met  soortelijk  gewicht  1,83.  Gedesioniseerd  water. 
2.2.1.2.  Bepaling  van  het  zuurstof  water 
Aangezien  zuurstofwater  een  weinig  stabiele  stof  is, dient  voor  ieder  gebruik  de titer 
hiervan  te worden  gecontroleerd. 
Neem  ten dien  einde  met  een  pipet  100  cm3  zuuirstofwater,  verdun  het tot 1 000 cm3 
(in een  maatfles)  met  gedesioniseerd  water,  men  verkrijgt  aldus  een  oplossing  van 
zuurstofwater  die C wordt  genoemd. 
Breng  met  een  pipet  in een  erlenmeyer: 
— 10 cm3  van  de zuurstofwateroplossing  C 
— ongeveer  2 cm3  zwavelzuur  met  soortelijk  gewicht  1,83. 
De bepaling  wordt  verricht  met  behulp  van  een  permanganaatoplossing  van  1,859  g/1. 
Het permanganaat  dient  zelf  als indicator. 
2.2.1.3.  Verklaring  van  de bepaling 
De reactie  van  het  permanganaat  met  het  zuurstof  water  in zwavelmilieu  wordt  als 
volgt  geschreven: 
2 KMn04  + 5 H202  + 3H2S04->  K2S04  + 2 MnS04  + 8H20  + 5 Oa  waaruit  deze 
equivalentie  volgt:  316  g KMn04  = 170  g H202. 
1 gram  zuiver  zuurstof  water  reageert  derhalve  met  1,859  g permanganaat,  waardoor 
het gebruik  van  een  permanganaatoplossing'van  1,859  g/1 wordt  verklaard,  waarmede 
telkens  1 g/1 zuurstofwater  wordt  verzadigd.  Aangezien  het zuurstofwater  vooraf  100 
maal  is verdund,  komen  de 10 cm3  van  het analysemonster  overeen  met  0,1 cm3  van 
het oorspronkelijke  zuurstofwater. 
Doofr  het aantal  kubieke  centimeters  van  de voor  de bepaling  gebruikte  permanganaat-
oplossing  met  10 te vermenigvuldigen  verkrijgt  men  de titer  T in g/1  van  het  oor-
spronkelijke  zuurstofwater. 
2.2.1.4.  Bereiding  van  de oplossing 
Werkwijze  voor  10 liter: 
570 g natriumcloride  worden  in gedesioniseerd  water  zodanig  opgelost  dat een  totaal 
volume  van  ongeveer  9 liter  wordt  verkregen.  Voeg  hierbij  de hieronder  berekende 
hoeveelheid  zuurstofwater.  Meng  en vul vervolgens  met  gedesioniseerd  water  het volume 
aan tot 10 liter. 
Berekening  van  het volume  zuurstofwater  dat  in de oplossing  moet  worden  gebracht 
Vereiste  hoeveelheid  zuiver  zuurstofwater:  30 g 
Als het zuurstofwater  T gram  H202  per  liter  bevat  is het  vereiste  volume  in kubieke 
centimeter: 
1000  x 30 
T 
Nr. C 104/86 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 9. 74 
2.2.2.  Oplossing  B 
2.2.2.1.  Vereiste  produkten: 
NaCl  gekristalliseerd  voor  analyse 
HC1  zuiver  geconcentreerd  37%  HCl 
Gedesioniseerd  water. 
2.2.2.2.  Bereiding  van  de oplossing: 
Bereidingsmethode  voor  10 1 oplossing: 
Los 300  g natriumchloride  en 50 g HCl  (50 g = 0,5 %) op in 9 1 gedesioniseerd  water 
en vul deze  oplossing,  na ze goed  te hebben  gemengd,  aan  tot 10 1. 
2.3. Inwerkingsvoorwaarden 
2.3.1.  Inwerking  in oplossing  A 
De bijtiende  oplossing  wordt  in een kristalliseervat  gebracht  (of eventueel  in een groot 
becherglas)  dat  zelf  in een  waterbad  wordt  geplaatst.  Dit  waterbad  wordt  met  een 
magnetische  agitator  geroerd  en de temperatuur  wordt  met  een  contactthermometer 
geregeld. 
Het monster  wordt  met  behulp  van  een  aluminiumdraad  in de bijtende  oplossing 
gehangen  of zodanig  in deze  oplossing  geplaatst  dat  het  alleen  op de hoeken  rust, 
waarbij  aan de tweede  methode  de voorkeur  wordt  gegeven.  De inwerkingstijd  is 6 uur 
en de temperatuur  wordt  vastgesteld  op 30 db 1°C.  Men  ziet  erop  toe dat de hoeveel-
heid reageermiddel  ten minste  overeenkomt  met  10 cm3  per cm2  oppervlak  van  het 
monster. 
Na de inwerking  wordt  het  monster  met  water  gewassen,  gedurende  ongeveer  30 
seconden  in half  verdund  salpeterzuur  gedompeld,  opnieuw  met  water  gespoeld  en 
vervolgens  met  perslucht  gedroogd. 
2.3.2.  Verschillende  monsters  kunnen  tegelijk  worden  behandeld  op voorwaarde  dat zij tot 
hetzelfde  type  van  legering  behoren  en dat zij elkaar  niet  raken.  De minimumhoeveel-
heid reageermiddel  per eenheid  van  oppervlak  van  het monster  moet  vanzelfsprekend 
in acht  worden  genomen. 
2.3.3.  Inwerking  in oplossing  B 
De bijtende  oplossing  wordt  in een  geschikte  glazen  houder  (b. v. een  becherglas) 
gegoten.  De proef  wordt  bij omgevingstempertuur  uitgevoerd.  Indien  schommelingen 
in de omgevingstemperatuur  tijdens  de proef  onmogelijk  kunnen  worden  voorkomen 
wordt  de proef  bij voorkeur  in een  waterbad  uitgevoerd  waarvan  de temperatuur 
door  middel  van  een thermostaat  op 23 °C wordt  ingesteld.  De inwerkingstijd  bedraagt 
72 uur. 
De monsters  worden  overeenkomstig  punt  2.3.1  in de bijtende  oplossing  aangebracht. 
Na de inwerking  worden  de monsters  zorgvuldig  met  gedesioniseerd  water  gespoeld  en 
met vetvrije  perslucht  gedroogd.  In ieder  geval  dient  erover  te worden  gewaakt  dat 
de verhouding  hoeveelheid  bijtende  oplossing/oppervlak  van  het  monster  in ml/cm2 
10:1  bedraagt  (zie  2.3.1). 
3. VOORBEREIDING  VAN  DE MONSTERS  VOOR  HET  ONDERZOEK 
3.1. Vereiste  produkten 
Gietbakjes  met  bijvoorbeeld  de volgende  afmetingen^ 
— buitencliameter:  40  mm 
— hoogte:  27  mm 
— wanddikte:  2,5  mm 
Araldiet  DCY  230 
of ieder  equivalent  produkt Verharder  HY  951  1  m  h 
13.9.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/87 
3.2. Werkwijze 
Ieder  monster  wordt  verticaal  in een  gietbakje  geplaatst  zodat  het op het vlak  al a2 a3 
a4 steunt.  Men  giet  rondom  een  mengsel  van  araldiet  DCY  230  en verharder  HX  951 
in een  verhouding  van  9 tot 1. 
De droogtijd  bedraagt  24 uur. 
Op het vlak  al a2 a3 a4 wordt  een  bepaalde  hoeveelheid  materie,  bij voorkeur  door 
draaien,  zódanig  verwijderd  dat de doorsnede  a'1 a'2 a'3 a'4 die onder  de microscoop 
wordt  onderzocht  geen  corrosie  kan  vertonen  die afkomstig  is van het vlak  al a2 a3 a4. 
De afstand  tussen  de vlakken  al a2 a3 a4 en a'1 a'2 a'3 a'4,  d.w.z.  de afgedraaide 
dikte,  moet  ten minste  2 millimeter  bedragen  (fig.  2 en 3). 
De te onderzoeken  doorsnede  wordt  mechanisch  gepolijst  met  aluinaarde  op papier 
en vervolgens  op vilt. 
4. MICROGRAFISCH  ONDERZOEK  VAN  DE MONSTERS 
Over  de gehele  omtrek  van  de doorsnede  wordt  de intensiteit  van  de interkristallijne 
corrosie  onderzocht.  Hierbij  wordt  rekening  gehouden  met  de eigenschappen  van  het 
metaal  zowel  op het buiten-  en binnenvlak  van  de fles  als in de diepte. 
De doorsnede  wordt  eerst  met  een  zwakke  vergroting  (x 40 bij voorbeeld)  onderzocht 
ten einde  de meest  aangetaste  zones  terug  te vinden  en vervolgens  met  een  zodanige 
vergroting,  over  het  algemeen  in de orde  van  x- 300,  dat  de aard  en de omvang 
van de corrosie  kunnen  worden  beoordeeld. 
5. BEOORDELING  VAN  HET  MICROGRAFISCH  ONDERZOEK 
Men  gaat  na of de interkristallijne  corrosie  oppervlakkig  is, d.w.z.  of de corrosie 
loodrecht  op het onderzochte  vlak  niet  dieper  dan  3 korrelgrootten  gaat.  Deze  waarden 
mogen  echter  plaatselijk  worden  overschreden  op voorwaarde  dat  zulks  zich  bij een 
vergroting  x 300  ten hoogste  in 4 onderzochte  velden  voordoet. 
.11. PROEVEN  TER  BEOORDELING  VAN  DE  VERMINDERING  VAN  DE  WANDDIKTE 
DOOR  DE WERKING  VAN  DOOR  KLIMAATSINVLOEDEN  VEROORZAAKTE  CORROSIE 
Het onderzoek  van het gedrag  bij corrosie  moet  worden  aangevuld  met  een proef  waarbij  afgewerkte 
flessen  en/of  monsters  die aan  afgewerkte  flessen  zijn  ontleend,  worden  blootgesteld  aan  de meest 
corrosieve  klimaatsinvloeden  die zich  tijdens  het gebruik  van  de flessen  kunnen  voordoen. 
Aan de hand  van  deze  proef  moet  de eventuele  verdunning  van  de wanddikte  voor  de gemiddelde 
levensduur  van  de fles  kunnen  worden  beoordeeld. 
De aldus  verkregen  vyaarde  mag  ten hoogste  0,2 mm  bedragen.  Een  vermindering  van  de dikte 
met meer  dan  0,2  mm  is echter  toegestaan  op voorwaarde  dat  een  equivalente  extra  dikte  in 
aanmerking  wordt  genomen  bij de berekening  van  de wanddikte  van  de mantel  van  de fles. 
Nr. £ 104/88 frublikatiebiad  van  de Ëuropese  Gemeenschappen 13. 9. 74 
Fig. 1 
r* 
13. 9. Ï4 t*ubiikatiet>laci  van  de Éuropese  Gemeenschappen Nr. C 104/89 
Fig. 2 
a3 a2 
a 3 a'2 Dikte  van  de fles 
Opening  0 = 3 mm 
b3 
b4 
20 mm 
Fig. 3 
Gietbakje 
a'2 a'3 
Monster  van de fles 
a'4 
Araldiet 
Nr. C 104/90 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 13. 9. 74 
BIJLAGE  111 
MODEL  VAN  E.E.G.-TYPEGOEDKEURINGSVERKLARING 
Keuringsinstantie Toepassing  van  richtlijn 
nr van 
Datum: Kennummer  E.E.G.-typegoedkeuring: 
Aanduiding  der apparaten: Inhoud: 
Naam  en woonplaats  van  de fabrikant: 
Ondergetekende  verklaart  dat hem  is gebleken  dat de in punt  4.2 van  bijlage  I bij de richtlijn  van 
de Raad  nr .  van  voorgeschreven  keuringen,  proeven 
en controles  een  bevredigend  resultaat  hebben  opgeleverd. 
— zijn 
De flessen  van het goedgekeurde  model  j aan  de E.E.G.-keuring  onderworpen. — zijn  niet 
Algemene  opmerkingen:  bij  dit formulier  is de tekening  gevoegd  waarvoor  goedkeuring  werd 
verleend. 
Opgemaakt  te op 
(handtekening  en functie) 
13. 9. 74 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 104/91 
BIJLAGE  IV 
E.E.G.-KEURINGSCERTIFICAAT 
Keuringsinstantie Toepassing  van  de richtlijn  van de Raad  nr. 
van 
Datum: Kennumer  E.E.G.-typegoedkeuring: 
Aanduiding  der apparaten: Kennummer  van  de E.E.G.-keuring: 
Inhoud: 
Nummer  van  de fabricagepartij:... 
Naam  en woonplaats  van  de fabrikant: 
Ondergetekende  verklaart  dat hem  is gebleken  dat de in punt  5.2 van  bijlage  I bij de richtlijn 
van de Raad  nr van  voorgeschreven  keuringen,  proeven  en 
controles  een bevredigend  resultaat  hebben  opgeleverd. 
Bijzondere  opmerkingen: 
Algemene  opmerkingen: 
Opgemaakt  te op 
(handtekening  en functie)