Vu» ' 
.» f-COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 20.02.1996 
COM(96) 51 def. 
't • 
t /.; 
I, •' » .11 -
k. • 
I * DE INTERNE MARKT IN 1995 
Verslag van de Commissie aan de Raad en het 
Europees Parlement -
m. 
a»?* 

OPMERKING 
Verwijzingen in de tekst van het verslag naar wetgeving van de Raad..of van de 
Commissie en naar artikelen van het Verdrag worden gevolgd door een asterisk* zonder 
voetnoot. De volledige titels van wetgeving, de bijbehorende verwijzingen en de tekst 
van de verdragsartikelen zijn in Bijlage 2 van het verslag opgenomen. 

Inhoudsopgave 
Inleiding 1 
Hoofdstuk 1 - Algemene beoordeling van de werking van de interne markt . . 2 
§1 - De regelgeving betreffende de interne markt voltooien en 
stroomlijnen 3 
§2 - De interne markt in de praktijk laten functioneren 4 
§3 - De interne markt consolideren als hoeksteen van de 
Economische en Monetaire Unie 5 
§4 - De interne markt voor de burgers tot werkelijkheid maken 6 
§5 - De interne markt aanpassen aan technologische en andere 
veranderingen 7 
§6 - De interne markt voorbereiden op uitbreiding 8 
§7 - Conclusie 8 
Hoofdstuk 2 - Beheer van de interne markt 10 
§1 - Tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht: omzetting in 
nationaal recht 10 
§2 - Handhaving van het Gemeenschapsrecht 16 
A. Samenwerking bij de handhaving van de regelgeving inzake 
de interne markt : .* 16 
B. ' Bestraffing van inbreuken op het Gemeenschapsrecht ... 18 
§3 - Toegang tot de rechter en rechtshulp 19 
A. Opleiding en voorlichting voor de beoefenaren van 
juridische beroepen op het gebied van het 
Gemeenschapsrecht 19 
B. Toegang van de consument tot de rechter 20 
" C. Vrij verkeer van vonnissen - '*. .' 20 
§4 - Evaluatie van de doeltreffendheid van de wetgeving 21 
§5 - Statistische gegevens 21 
§6 - Beleid inzake regelgeving en vereenvoudiging 22 
A. Beleid inzake regelgeving en vereenvoudiging van de 
wetgeving 22 
B. Constitutieve en declaratoire codificatie 23 
§7- Beleid inzake communicatie en voorlichting 23 
Hoofdstuk 3 - Vrij verkeer van personen 25 
§1 - Afschaffing van de controles aan de binnengrenzen 25 
§2 - Vrij verkeer van personen in de Gemeenschap 26 
A. Verblijfsrecht 26 
B. Erkenning van beroepsopleidingen 26 
C. Arbeidsbemiddeling in grensgebieden ; 27 
Hoofdstuk 4 - Vrij verkeer van goederen 28 
w. 
Instrumenten waarin het Gemeenschapsrecht voorziet om het vrije verkeer 
van goederen te garanderen 28 
§1 - Artikelen 30 tot en met 36* van het EG-Verdrag ......... 28 
A. Inleiding 28 
B. De voornaamste terreinen waarop de Commissie in 1995 is 
opgetreden met liet oog op het afschaffen van 
handelsbelemmeringen 28 
a) Motorvoertuigen 29 
b) Levensmiddelen 30 
c) Chemische produkten 30 
d) Farmaceutische en medische produkten 31 
e) Andere soorten beperkingen 31 
C. Optreden van het Hof van Justitie -. . . 31 
§2 - Technische harmonisatie en normalisatie 33 
A. Vaststelling en toepassing van wetgeving in de 
verschillende sectoren 33 
a) Landbouwprodukten 33 
Veterinaire en zoötechnische wetgeving 33 
Plantenziekten en andere wetgeving inzake plantaardige 
produkten en diervoeding 33 
Kwekersrechten 34 
Klachten 34 
b) Kapitaalgoederen 35 
c) Levensmiddelen 35 
d) Farmaceutische produkten 36 
e) - Chemische produkten 36 
f) Motorvoertuigen 36 
B. Bijzondere regelingen inzake vrij verkeer 37 
a) Goederen voor tweeërlei gebruik 37 
• b) Landbouwprodukten •. • 37 
C. Normalisatiebeleid ' 38 
D. Hei beleid inzake kwaliteit, certificering, en het 
conformiteitsmerk 38 
§3 - Preventie- en controleprocedures 39 
A. Hei voorkomen van nieuwe belemmeringen - procedure 
83/189/EEG* : . . . 39 
B. Toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning . . 40 
Hoofdstuk 5 - Vrijheid van dienstverrichting en vrije vestiging 41 
§1 - Dienstverlening in het algemeen 41 
§2 - Financiële diensten 41 
A. Kredietinstellingen 41 
a) Derivaten 41 
b) Interpretatieve mededeling over de bepaling inzake 
het algemeen belang . 42 
B. Verzekeringen 43 
C. Grensoverschrijdende creditoverschnjvingen 45 
ife-
Hoofdstuk 6 - Vrij verkeer van kapitaal 47 
Hoofdstuk 7 - Belastingen 49 
§1 - Indirecte belastingen . . . 49 
§2 - Directe belastingen 51 
Hoofdstuk 8 - Bedrijfsleven 54 
§1 - Intellectuele en industriële eigendom 54 
A. Intellectuele eigendom 54 
B. Industriële eigendom 54 
§2 - Vennootschapsrecht en financiële informatie 55 
§3 - Zakelijke communicatie 57 
§4 - Media 57 
A. Eigendom van de media 57 
B.' Rechtsbescherming van gecodeerde diensten 58 
C. Audiovisueel beleid 58 
§5 - Bescherming van persoonsgegevens 59 
§6 - Diensten van de informatiemaatschappij 60 
Hoofdstuk 9 - Overheidsopdrachten 61 
§1 - Toepassing van de communautaire rechtsregels 61 
A. Optreden van de Commissie 62 
B. Arresten van het Hof van Justitie 62 
§2 - Ontwikkeling van de communautaire regelgeving 63 
§3 - Andere werkzaamheden 64 
A. Het SlMAP-'project 64 
B. Vergroting van de deelname van het M KB aan 
overheidsopdrachten . 64 
C. Defensieopdrachten . . . '. 65 
Hoofdstuk 10 - Vervoer, energie en telecommunicatie 66 
§1 - Vervoer 66 
A. Luchtvervoer 66 
B. Wegvervoer 67 
C. Binnenvaart 67 
D. Zeevervoer 68 
E. Spoorwegen 68 
§2 - Energie 68 
A. Nieuwe wetgeving inzake de interne energiemarkt 68 
B. Vrij verkeer van goederen 69 
C. Omzetting 69 
D. Normalisatie 70 
§3 - Telecommunicatie 70 
§4 - Transenropese netwerken 71 
Hoofdstuk 11 - De interne markt en overig communautair beleid 73 
§1 - Mededingingsbeleid 73 
\ O-
§2 - De sociale dimensie van de interne markt 75 
§3 - Consumentenbeleid 76 
A. Consumentengedrag - grensoverschrijdende aankopen ... 76 
B. Prioriteiten voor het consumentenbeleid 1996-1998 77 
§4 - Milieubeleid 78 
A. Integratie van het milieubeleid en het beleid inzake de 
interne markt 78 
B. De onderlinge aanpassing van de wetgeving en andere 
communautaire voorschriften op het gebied van het 
milieu 79 
§5 - Kleine en middelgrote ondernemingen 80 
§6 - Onderwijs en opleiding 82 
§7 - Onderzoek 83 
Bijlagen .' 84 
1 - Afkortingen en letterwoorden 84 
2 - In de tekst genoemde communautaire bepalingen 84 
- EG-Verdrag 84 
- Publikatieblad - referenties -. 84 
3 - Geciteerde arresten van het Hof van Justitie 84 
4 - Recente verslagen, studies en overzichten met betrekking tot de 
interne markt 84 
<a 
Inleiding 
Dit is het derde Verslag van de Commissie over de werking van de interne markt. 
Overeenkomstig een verzoek van de Europese Raad van Brussel in 1993 om steeds aan 
het einde van het jaar een verslag aan de Europese Raad voor te leggen, werd een kort 
verslag over de Interne Markt in 1995 aan de Europese Raad van Madrid van 15 en 
16 december aangeboden. Het is als hoofdstuk 1 in dit verslag opgenomen. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 1 <a_ 

Hoofdstuk 1 - Algemene beoordeling van de werking van de interne markt * 
1. De voltooiing van de interne markt is voor de Unie van primair belang gezien de 
stimulans die ervan kan uitgaan voor groei en werkgelegenheid in Europa. In 1995 is het 
bewustzijn gegroeid, dat de interne markt essentieel is voor de totstandkoming van de 
Economische en Monetaire Unie, de verbetering van de concurrentiepositie van het 
Europese bedrijfsleven en de bevordering van de economische groei op basis van 
duurzame ontwikkeling. De adviesgroep concurrentievermogen, voorgezeten door de heer 
Ciampi, drong er zelfs op aan meer spoed te zetten achter dit proces. Volledige 
verwezenlijking van de interne markt is nodig om de welvaart van de Europese burger 
te waarborgen en de kwaliteit van zijn bestaan te verbeteren. 
2. Zelfs indien de interne markt globaal gezien functioneert, bestaan er in een aantal 
sectoren nog problemen. In 1995 zijn gestage vorderingen gemaakt met de voltooiing van 
de interne markt. Uit allerlei reacties is gebleken, dat de meeste ondernemingen de 
interne markt als een positief gegeven beschouwen. Niettemin bestaan er nog steeds een 
aantal knelpunten: hiertoe behoren het voortbestaan van technische 
handelsbelemmeringen, onvolledige wetgeving op essentiële terreinen zoals belastingen 
en vennootschapsrecht, ongelijke of te bureaucratische toepassing van de wetgeving, de 
behoefte aan een krachtiger mededingingsbeleid, met name ten aanzien van 
overheidssteun en liberalisering van openbare diensten en aanvragen voor compenserende 
maatregelen naar aanleiding van monetaire onrust. Nog belangrijker is, dat de interne 
markt nog steeds niet voldoende gericht is op de behoeften van de burgers, die vaak niet 
goed weten welke mogelijkheden de interne markt hun biedt. 
3. De Commissie heeft haar beleid in 1995 geconcentreerd op zes hoofdpunten om 
een nieuwe impuls aan de interne marktte geven: 
(i) de regelgeving betreffende de interne markt voltooien en stroomlijnen; 
(ii) de interne markt in de praktijk laten functioneren; 
(iii) de interne markt consolideren als hoeksteen van de Economische en Monetaire 
Unie; 
(iv) de interne markt voor de burgers tot werkelijkheid maken; 
(v) de interne markt aanpassen aan technologische en andere veranderingen; 
(vi) de interne markt voorbereiden op uitbreiding. 
4. In dit verslag wordt aangegeven welke vorderingen in 1995 op elk van 
bovengenoemde terreinen zijn gemaakt. Het verslag blijft beperkt tot de voornaamste 
ontwikkelingen of problemen. 
1 Dit hoofdstuk vormt de tekst van het verslag over de interne markt in 1995 dat aan de Europese 
Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995 werd voorgelegd. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 2 
§1 - De regelgeving betreffende de interne markt voltooien en stroomlijnen 
5. In de eerste plaats moet verder worden gewerkt aan de voltooiing van de 
regelgeving voor de interne markt. Dit geldt onder andere voor de kernvoorstellen van 
het Witboek van 1985 en voor de liberalisering van sectoren die er niet in genoemd 
worden. In dit verband kunnen een aantal voorbeelden worden aangehaald. Het Europese 
bedrijfsleven kan nog steeds niet profiteren van het statuut van de Europese vennootschap 
en dit kost volgens de berekeningen in het verslag Ciampi jaarlijks 30 miljard Ecu. Ook 
klagen bedrijven en grensarbeiders steeds vaker over dubbele belasting. De voorstellen 
van de Commissie blijven echter geblokkeerd, hoewel de Europese Raad herhaaldelijk 
heeft beklemtoond hoe belangrijk het is dat het fiscale en juridische klimaat voor het 
bedrijfsleven en met name voor het MKB verbeterd wordt. Voorts wordt financiële 
dienstverlening over de grenzen heen belemmerd door sterk uiteenlopende fiscale 
regelingen, waardoor de burgers verstoken blijven van nieuwe produkten en scherpere 
tarieven. De verwerping van de ontwerp-richtlijn inzake de bescherming van 
biotechnologische uitvindingen2 door het Parlement in maart 1995 betekent voor de 
Europese industrie een aanzienlijk concurrentienadeel. De Commissie heeft een nieuw 
initiatief voor deze sleutelsector voorgelegd3. 
6. Hoewel de overgangsregeling voor de BTW functioneert, kunnen de resterende 
problemen waarvan de handel melding heeft gemaakt, slechts worden opgelost door de 
invoering van een definitieve regeling. Hiervoor zijn fundamentele wijzigingen nodig, 
zodat verkopen binnen de Gemeenschap op dezelfde wijze kunnen worden behandeld als 
verkopen binnen de nationale grenzen zonder dat de BTW-inkomsten van de Lid-Staten 
hierdoor beïnvloed worden. 
7. In 1995 bleven er problemen bestaan met de controle op personen aan de 
binnengrenzen, maar op het vlak van het vrije verkeer van personen zijn belangrijke 
stappen genomen. In juli heeft de Commissie drie voorstellen ingediend betreffende de 
afschaffing van dergelijke controles4 op de duidelijke voorwaarde dat deze pas in werking 
mogen treden wanneer de vereiste veiligheidsmaatregelen ten uitvoer zijn gelegd. Voorts 
heeft de Raad twee verordeningen betreffende het vrije verkeer van personen 
aangenomen: de eerste (Verordening (EG) nr. 1683/95)* betreft de invoering van een 
uniform visummodel en de tweede (Verordening (EG) nr. 2317/95)* de invoering van 
een lijst van derde landen waarvan de onderdanen een visum nodig hebben om het 
grondgebied van de Gemeenschap te betreden. 
COM(95)661 def., nog niet gepubliceerd. 
Zie voetnoot (92) van het Verslag 1994. 
COM(95)346, gepubliceerd in PB C 306;COM(95)347, gepubliceerd in PB C 289;COM(95)348, 
gepubliceerd in PB C 307. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 
8. In sommige sleutelsectoren is het mededingingsbeleid van grote betekenis om alle 
mogelijkheden die de interne markt biedt, te kunnen benutten. In de 
telecommunicatiesector blijft 1998 de uiterste termijn voor volledige liberalisering, 
terwijl het gebruik van alternatieve infrastructuur voor geliberaliseerde diensten al twee 
jaar eerder wordt toegestaan. In 1995 was sprake van een welkome versnelling van het 
tempo van liberalisering en concurrentie in de telecommunicatiesector, die daardoor zijn 
spilfunctie bij de totstandkoming van de Europese informatiemaatschappij kon vervullen. 
Verdere vorderingen zijn nodig in de sector gas- en electriciteitsvoorziening en in de 
vervoerssector, waar de basiswetgeving voor de interne markt inmiddels aanwezig is, 
maar nog verdere maatregelen moeten worden genomen, met name ten aanzien van 
luchthavengronddiensten, spoorwegvervoer en binnenwateren. De Commissie heeft in de 
loop van 1995 voorstellen dienaangaande gepresenteerd. 
9. Met de voltooiing van het wettelijk kader is het verhaal echter niet af. Steeds 
meer wordt duidelijk dat de wetgever op nationaal en Gemeenschapsniveau voor betere 
en eenvoudigere wetten moet zorgen. De Commissie heeft voor de Europese Raad een 
rapport voorbereid over verbetering van de wetgeving. De Raad en het Parlement hadden 
eind 1995 codificatievoorstellen in behandeling waarmee de intrekking van ongeveer 350 
wetsinstrumenten gemoeid is. De Groep Molitor heeft eveneens voorstellen gedaan ter 
vereenvoudiging van wetgeving en administratie. Het is essentieel dat deze principes 
binnen de interne markt worden toegepast, omdat de wetgeving op het vlak van de 
interne markt juist ten doel heeft, juridische belemmeringen voor het vrije verkeer weg 
te nemen. Daarom is het belangrijk, dat de inspanningen die op Gemeenschapsniveau 
worden gedaan, op nationaal niveau worden overgenomen. In dirt verband is het 
zorgwekkend, dat in 1995 438 voorstellen voor technische wetgeving op nationaal niveau 
bij de Commissie zijn aangemeld. 
§2 - De interne markt in de praktijk laten functioneren 
10. Burgers en bedrijfsleven moeten volop gebruik kunnen maken van de rechten die 
de interne-marktwetgeving heeft gecreëerd. Daarom spaart de Commissie krachten noch 
moeite om erop toe te zien dat de vastgestelde wetgeving inderdaad wordt omgezet en 
dat zij volledig en correct wordt toegepast. 
11. Om problemen die ontstaan, snel en efficiënt op te lossen is een intensievere 
samenwerking tussen nationale overheidsdiensten één van de beste methodes. Een 
netwerk van contactpunten voor prioritaire sectoren is inmiddels grotendeels aanwezig; 
dit zou in toenemende mate moeten bijdragen tot het oplossen van administratieve en 
andere problemen in verband met de interne markt. 
12. Tot de ontwikkelingen van 1995 behoort het voorstel van de Commissie voor het 
actieprogramma Douane 20005 dat ten doel heeft de douane-administratie te moderniseren 
5 COM(95)119 def., PB C 301 van 13.11.1995 zoals gewijzigd bij COM(95)451 def., PB C 327 
DE INTERNE MARKT IN 1995 4 
en onderlinge samenwerking te bevorderen. De Raad heeft positief gereageerd op het 
verzoek van de Commissie om schending van de interne-marktwetgeving met passende 
sancties te bestraffen. Ook heeft de Raad onlangs ingestemd met een nieuw 
aanmeldingssysteem voor nationale steunmaatregelen, dat in 1997 in werking moet 
treden. Hiermee worden de mogelijkheden vergroot om op te treden tegen ongeoorloofde 
beperkingen van het vrije verkeer van goederen over de grenzen en te waarborgen dat 
het beginsel van wederzijdse erkenning wordt gerespecteerd. Dat hieraan behoefte bestaat 
is duidelijk: het aantal klachten steeg van 202 in 1994 tot 259 in 1995. De 
voortschrijdende Europese normalisatie is bevorderlijk geweest voor het vrije verkeer 
van goederen, dat in de pharmaceutische sector bovendien nog heeft geprofiteerd van de 
opening van het Europese Bureau voor de beoordeling van geneesmiddelen. 
13. De omzetting van Gemeenschapsrichtlijnen in nationale wetgeving in de 15 
Lid-Staten is in 1995 voortgezet. In december 1995 hadden de Lid-Staten over het geheel 
genomen 93,2% van de nationale maatregelen vastgesteld die nodig zijn voor de 
uitvoering van de interne-marktwetgeving van de Gemeenschap. De omzettingsgraad 
varieert sterk van land tot land: Denemarken, Luxemburg, Nederland en Portugal liggen 
duidelijk boven het Gemeenschapsgemiddelde van 93,2%; Griekenland, Duitsland en 
Oostenrijk blijven er een stuk onder. In een aantal sleutelsectoren laat de toepassing van 
vastgestelde Gemeenschapswetgeving evenals vorig jaar helaas nog veel te wensen over 
(met name openbare aanbestedingen, intellecmele eigendom, vennootschapsrecht en 
verzekeringen). Dit wordt zorgwekkender naarmate de Lid-Staten langer in gebreke 
blijven. 
De Commissie heeft in 1995 veel meer aandacht besteed aan de kwaliteit van de 
omzetting. Dit betekent dat zij, hoewel zij blijft trachten problemen in nauwe 
samenwerking met de Lid-Staten op te lossen, niet zal aarzelen om inbreukprocedures 
in te leiden in geval van onvolledige of onjuiste omzetting. In 1995 is het aantal 
procedures met betrekking tot maatregelen in het kader van het Witboek van 1985 dan 
ook aanzienlijk toegenomen. 
14. De Commissie streeft er voorts naar, snel te reageren op klachten van 
particulieren en bedrijven en onverwijld maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat 
de rechten die zij op grond van de Gemeenschapswetgeving bezitten, gerespecteerd 
worden. 
§3 - De interne markt consolideren als hoeksteen van de Economische en 
Monetaire Unie 
15. Een Economische en Monetaire Unie betekent een interne markt waarin één 
munteenheid gebruikt wordt en zolang dit niet het geval is, kan niet ten volle van de 
van 7.12.1995 zoals gewijzigd bij COM(95)576 def., nog niet gepubliceerd. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 5, 
interne markt geprofiteerd worden. Het Groenboek van de Commissie over de 
gemeenschappelijke munt6 heeft de discussie over het scenario voor de invoering ervan 
aangewakkerd. 
Financiële instellingen en markten hebben met commentaar en voorstellen gereageerd op 
de verschillende aspecten van het referentiescenario voor de overschakeling op een 
gemeenschappelijke munt dat in het Groenboek wordt voorgesteld. Alle betrokken 
partijen, ook de consumenten, werden in het najaar uitgenodigd om deze kwestie 
uitvoerig te bespreken en kwamen met nuttige suggesties. 
16. In de periode die voorafgaat aan de totstandkoming van de EMU, zouden 
belangrijke wisselkoersschommelingen zoals die in de afgelopen jaren hebben 
plaatsgevonden, het goed functioneren van de interne markt kunnen schaden. In oktober 
1995 heeft de Commissie verzoeken om toestemming voor compenserende maatregelen, 
die weer tot nieuwe handelsbelemmeringen zouden hebben geleid, met kracht afgewezen. 
De enige juiste methode is naar haar mening versterking van de begrotingsdiscipline en 
van de economische convergentie, precies de voorwaarden die nodig zijn om deel uit te 
maken van de gemeenschappelijke munt. 
§4 - De interne markt voor de burgers tot werkelijkheid maken 
17. Vaak verkeren de burgers van de Unie in de waan dat de interne markt hen 
slechts indirecte voordelen biedt, zoals lagere prijzen en een grotere keuze aan goederen 
en diensten. Er moet meer aan worden gedaan om de burger ervan te overtuigen dat hij 
een centrale plaats inneemt in de interne markt. Het uiteindelijke doel waar deze 
Commissie naar streeft, is een interne markt waarvan de burger optimaal profiteert. 
Naast afschaffing van controles aan de grenzen en andere belemmeringen van het vrij 
verkeer betekent dit ook een hoger niveau van consumentenbescherming, betere toegang 
tot de rechtspraak en de regeling van consumentengeschillen in de interne markt, meer 
aandacht voor het milieu en versterking van de sociale dimensie van de interne markt. 
In 1995 hebben verschillende ontwikkelingen hiertoe bijgedragen. Nieuwe regels voor 
grensoverschrijdende creditoverschrijvingen7 betalingsverkeer zullen de dienstverlening 
aan particulieren en het MKB verbeteren en in geval van verliezen compensatie bieden. 
Het EURES-netwerk zorgt voor betere samenwerking tussen arbeidsbureaus en 
vergemakkelijkt daardoor het vrije verkeer van werknemers. De jurisprudentie van het 
Hof van Justitie heeft bevestigd, dat degenen die in een Lid-Staat wonen, maar in een 
andere het grootste deel van hun inkomen verwerven, daar als ingezetenen belast moeten 
worden8. Maar voor burgers die optimaal van de arbeidskansen van de interne markt 
COM(95)333 def. van 31.5.1995. 
Gemeenschappelijk standpunt SEC(95)1976 def. 
Zaak Wielockx - zie punt 135. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 
willen profiteren, is de wederzijdse erkenning van diploma's minstens even belangrijk. 
Ondanks het feit dat ieder jaar duizenden hun diploma's laten erkennen op grond van 
Gemeenschapsrichtlijnen, nam het aantal klachten dat de Commissie in 1995 ontving, 
toe. Daarom zal zij binnenkort met een voorstel tot vereenvoudiging van de ter zake 
bestaande wetgeving komen. 
18. De Unie moet ook zorgen voor betere communicatie met de bevolking om een 
ieder duidelijk te maken wat Europa te bieden heeft. In 1995 is hard gewerkt aan de 
voorbereiding van een in 1996 te lanceren initiatief om burgers over de voordelen en 
mogelijkheden van de interne markt te informeren. In nauwe samenwerking met de 
Lid-Staten en het Europees Parlement worden tien gidsen voor het grote publiek 
voorbereid. Elk van deze gidsen bevat nuttige algemene informatie over een bepaald 
onderwerp zoals het recht om in een andere Lid-Staat te wonen en te werken, aanspraak 
op gezondheidszorg en gelijke kansen, reizen in de Europese Unie en goederen en 
diensten kopen over de grens. Momenteel worden ook brochures voorbereid die meer 
gedetailleerde informatie bevatten over de rechten van de burgers en de wijze waarop zij 
deze kunnen uitoefenen. 
§5 - De interne markt aanpassen aan technologische en andere veranderingen 
19. De interne markt staat niet stil, maar is voortdurend in beweging en daarom 
moeten de wetgeving en de administratieve procedures meegroeien. Het is in dit verband 
bijzonder belangrijk, dat de wetgeving steeds weer op tijd wordt aangepast aan de 
technologische vooruitgang: nieuwe diensten en nieuwe manieren om deze aan te bieden 
plaatsen de Gemeenschap voor nieuwe uitdagingen. 
20. Een goede regelgeving is essentieel voor de informatiemaatschappij; dit geeft de 
markt het vertrouwen dat nodig is om in de opbouw van de nodige netwerken te 
investeren, terwijl de diensten die gebruik maken van deze netwerken (bijv. teleshopping, 
thuisbankieren en afstandsonderwijs) volop kunnen profiteren van de mogelijkheden van 
de interne markt. In de loop van 1995 werden belangrijke onderdelen van de wetgeving 
aangenomen. In juli keurden de Raad en het Europees Parlement een richtlijn goed 
inzake de bescherming van particulieren bij de verwerking van persoonsgegevens en het 
vrije verkeer van dergelijke gegevens (Richtlijn 95/46/EG)*. Tevens kwam de Raad tot 
een gemeenschappelijk standpunt over het voorstel voor een richtlijn inzake de juridische 
bescherming van databases9. Er zijn op dit gebied echter nog talrijke andere kwesties die 
moeten worden geregeld en daarom heeft de Commissie dit jaar Groenboeken uitgebracht 
9 COM(92)24 def., PB C 156 van 23.6.1992 zoals gewijzigd bij COM(93)464 def., PB C 308 van 
15.11.1993 - Gemeenschappelijk standpunt nr. 20/95, PB C 288 van 30.10.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 7 
en overleg gevoerd over kwesties als auteursrechten en aanverwante rechten in de 
informatiemaatschappij10 alsmede de bescherming van het pluralisme in de media11. 
21. Een verder vereiste om het potentieel van de interne markt optimaal te kunnen 
benutten, is de totstandkoming van de Transeuropese Netwerken, zo mogelijk met een 
grotere deelneming van particuliere investeerders. De Commissie heeft hierover een 
afzonderlijk verslag aan de Europese Raad voorgelegd12. Deze netwerken kunnen echter 
slechts optimaal functioneren, indien de diensten die via de netwerken worden 
aangeboden, openstaan voor concurrentie en niet in handen van monopolies blijven. 
§6 - De interne markt voorbereiden op uitbreiding 
22. Het is belangrijk dat de integratie van de geassocieerde landen uit Midden- en 
Oost-Europa in de interne markt goed wordt voorbereid. De beleidskoers die hierbij 
wordt aangehouden, wordt bepaald door het Witboek over de interne markt13, dat de 
Commissie aan de Europese Raad van Cannes heeft voorgelegd. Dit Witboek vormt voor 
de geassocieerde landen een leidraad die hen kan helpen om hun wetgeving en 
administratieve structuren aan te passen aan die van de Unie. In Brussel is inmiddels een 
Bureau voor de uitwisseling van informatie over technische bijstand opgericht, dat 
praktische hulp en adviezen moet verstrekken. 
Voorts blijft de Unie Malta en Cyprus bijstaan bij het overnemen van de communautaire 
verworvenheden, de fase die voorafgaat aan de toetredingsonderhandelingen. 
23. De Europese Unie maakt zich ook sterk voor de toepassing over de huidige en 
toekomstige grenzen heen van het beginsel van vrije markttoegang, waarop de interne 
markt gebaseerd is. In de sector financiële dienstverlening is in juli 1995 op initiatief 
van de Unie een belangrijke stap vooruit gedaan met de voorlopige WTO-overeenkomst 
over de liberalisering van financiële diensten. 
§7 - Conclusie 
24. In 1995 heeft de Commissie voor de interne markt zes beleidsdoelstellingen 
geformuleerd. Op alle punten zijn vorderingen gemaakt, maar vele zaken vragen nog om 
verdere behandeling. 
10 COM(95)382 def. van 19.7.1995. 
11 COM(92)480 def. van 16.12.1992. 
12 CSE(95)571. 
13 COM(95)310 def. van 14.6.1985. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 
In 1996 zal de Commissie een uitvoeriger verslag opstellen over de invloed en het succes 
van de interne markt vanaf de oorsprong om aan de hand daarvan de toekomstige agenda 
bij te stellen en verder uit te werken. 
25. Niettemin is duidelijk waar de prioriteiten liggen: voltooiing van de interne markt 
voor de burgers, vergroting van het nut van de interne markt voor het bedrijfsleven en 
in het bijzonder voor het midden- en kleinbedrijf, volledige liberalisering van de markten 
voor gas- en electriciteitsvoorziening en telecommunicatie, de Unie klaarmaken voor de 
informatiemaatschappij, de totstandkoming van de transeuropese netwerken bespoedigen, 
Midden- en Oost-Europa helpen bij de aanpassing aan de vereisten van de interne markt 
en een gelijke toepassing van de Gemeenschapswetgeving waarborgen. 
Aan deze lijst moeten inmiddels worden toegevoegd het stroomlijnen van de 
wetsvoorschriften waaraan bedrijven en particulieren moeten voldoen, zodat inderdaad 
sprake kan zijn van een economische en juridische ruimte zonder binnengrenzen. Er 
moeten minder, maar betere regels komen op alle niveaus: lokaal, regionaal en nationaal, 
maar ook op Gemeenschapsniveau. 
26. Wij moeten allen onze inspanningen opvoeren. De Commissie heeft dit in 1995 
gedaan en verwacht nu van de Raad en het Parlement besluiten over de voorstellen die 
hun zijn gepresenteerd, van de Lid-Staten correcte toepassing van de 
interne-marktwetgeving en van alle betrokkenen voortdurende steun en inzet bij het 
streven naar volledige verwezenlijking van de interne markt. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 
Hoofdstuk 2 - Beheer van de interne markt 
§1 - Tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht: omzetting in nationaal recht 
27. De Commissie heeft voor de Raad Interne markt van 20 november 1995 haar 
laatste verslag aangeboden over de stand van zaken met betrekking tot de omzetting in 
nationaal recht van de in het Witboek vermelde maatregelen en de andere maatregelen 
die voor de werking van de interne markt14 noodzakelijk zijn. 
Dit verslag bevat voor de eerste keer een volledig overzicht met betrekking tot de nieuwe 
Lid-Staten, met inbegrip van Oostenrijk. 
28. De omzetting van communautaire richtlijnen in nationaal recht is in alle 15 
Lid-Staten gestaag gevorderd. Over het geheel genomen hadden de Lid-Staten in 
december 1995 93,4% van de nationale maatregelen vastgesteld die nodig zijn om de 
interne-marktwetgeving ten uitvoer te leggen. Het per Lid-Staat bereikte 
omzettingspercentage loopt sterk uiteen: in Denemarken, Nederland, Spanje en Zweden 
ligt het niveau ruim boven het gemiddelde van 93,4%; in Griekenland, Duitsland en 
Oostenrijk ligt het er ver onder. Helaas is de omzetting van overeengekomen 
Gemeenschapswetgeving, evenals vorig jaar, in sommige sleutelsectoren ernstig 
achtergebleven (met name overheidsopdrachten, intellectuele eigendom en 
verzekeringen). Het niet-nakomen van hun verplichtingen door de Lid-Staten is des te 
zorgwekkender naarmate dit langer duurt (zie tabel I). 
Zoals in de voorgaande jaren betreffen de meeste inbreuken de niet-mededeling van 
nationale omzettingsmaatregelen voor de tenuitvoerlegging van de interne markt. De 
Lid-Staten houden zich niet altijd aan de voorgeschreven omzettingstermijn. Vaak is de 
vertraging te wijten aan de technische complexiteit van de wetgevende teksten of aan 
procedurele problemen in verband met de eigen besluitvorming in de verschillende 
Lid-Staten. De vertragingen bij de nieuwe Lid-Staten worden vaak geweten aan het feit 
dat hun nationale overheid een bepaalde periode nodig heeft om vast te stellen wat de 
14 Zoals in eerdere verslagen heeft de Commissie een andere grondslag genomen 
voor de statistische berekening van de mate waarin de Witboek-maatregelen in 
nationaal recht zijn omgezet. Er hebben zich in de loop van de jaren met 
betrekking tot de oorspronkelijke 282 Witboek-maatregelen namelijk wijzigingen 
voorgedaan. Sommige van deze maatregelen zijn overbodig geworden en zijn 
weggelaten of door andere vervangen. Bovendien leidde niet elk voorstel voor 
een maatregel noodzakelijkerwijs tot de vaststelling van één wetgevende tekst. In 
bepaalde gevallen vereiste de verwezenlijking van één Witboek-maatregel de 
aanneming van verschillende wetgevende teksten, terwijl omgekeerd in andere 
gevallen één wetgevende tekst volstond om tegelijkertijd verschillende Witboek-
maatregelen tot stand te brengen. Het totale aantal wetgevende teksten die op het 
Witboek-programma betrekking hebben, bedraagt nu 276. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 10 
meest geschikte aanpak is. Zodra een richtlijn van kracht is geworden, volgt de 
Commissie het verloop van de omzetting ervan in nationaal recht op de voet. Voorts 
beoordeelt zij steeds vaker de nationale wetgeving die haar ter kennis wordt gebracht om 
de kwaliteit van de omzetting te verbeteren. Dit kan er toe leiden dat de Commissie 
overleg pleegt met de Lid-Staten die niet volledig aan hun verplichtingen hebben voldaan 
en, indien nodig, inbreukprocedures inleidt. 
29. Wat de nieuwe Lid-Staten betreft maakte een groot deel van de richtlijnen met 
betrekking tot de interne markt reeds deel uit van de Overeenkomst betreffende de 
Europese Economische Ruimte en van het daaropvolgende Besluit nr. 7/94 van het 
Gemengd Comité van de EER, tot wijziging van Protocol 47 en sommige bijlagen bij de 
EER-Overeenkomst15. De maatregelen tot omzetting van deze maatregelen moesten ter 
kennis worden gebracht van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA, die indien 
nodig formele inbreukprocedures inleidde. Deze procedures zijn onder de bevoegdheid 
van de Commissie gebracht (artikel 172, lid 2, van het Toetredingsverdrag). 
Voor de communautaire maatregelen die niet in de overeenkomst zijn opgenomen zal de 
Commissie per geval beoordelen of zij inbreukprocedures zal inleiden. 
15 Besluit van het Gemengd Comité van de EER nr. 7/94 van 21 maart 1994 tot 
wijziging van Protocol 47 en sommige bijlagen bij de EER-Overeenkomst 
(PB L 160 van 28.6.1994) 
DE INTERNE MARKT IN 1995 H 
TABEL I 
Omzetting van de Witboek-maatregelen 
276 teksten van kracht / 222 die nationale uitvoeringsmaatregelen vereisen 
Stand van zaken per Lid-Staat # 
(31 december 1995) 
DK 
NL 
E 
S 
L 
P 
UK 
F 
FIN 
B 
1 
IRL 
EL 
D 
A Maatregelen 
meegedeeld 
217 
214 
211 
203 
207 
207 
210 
209 
193 
200 
198 
198 
193 
194 
184 Niet van 
toepassing 
3 
2 
1 
4 
6 
3 
2 
1 
6 
2 
4 
4 
3 
3 
3 Afwijkingen 
0 
0 
2 
7 
0 
3 
0 
0 
4 
0 
0 
0 
3 
0 
7 Geen 
maatregelen 
moegodoplrl 
5 
4 
7 
9 
7 
3 
7 
10 
11 
15 
16 
21 
11 
18 Gedeeltelijk 
maatregelen 
mpPfjpHppIrt 
0 
1 
1 
0 
0 
4 
3 
9 
2 
2 
2 
1 
4 
10 Inbreukprocedure 
wegens non-conformiteit 
0 
1 
3 
0 
0 
2 
3 
2 
0 
7 
3 
2 
1 
10 
0 
* De situatie ten aanzien van de omzetting in de nieuwe Lid-Staten wordt begin 1996 in het kader van bilaterale bijeenkomsten opnieux 
onderzocht. 
O Afwijkingen 
• Niet van toepassing 
O Maatregelen meegedeeld 
DK 
NL 
E 
S 
L 
P 
UK 99.1% 
97.3% 
96.4% 
96.4% 
95.9% 
95.9% 
95.5% 
94.6% 
0EU 93.4% FIN 91.4% 
B 91.0% 
I 91.0% 
IRL 91.0% 
EL 89.6% 220 
200 
180 
160 m M J H fflSS a 
3 
o m. t si PUI f F ! in ci o *. 
30 
Olnbreukpioccdurc wegens non 
conformiteit 
• Gedeeltelijk maatregelen meegedeeld 
O Geen maatregelen meegedeeld 25 
20 •' 
15 
10 
5': fl ï œ 
1 a 
OK NI E S l P UK r FI IR EL O * EU 
DE INTERNE MARKT IN 1995 12 
30. Het niveau van de omzetting in nationaal recht verschilt sterk per sector (zie 
tabel II). In sommige sectoren is de achterstand bij de omzetting erg groot. Hiertoe 
behoren: 
• verzekeringen: de ernstige achterstand doet zich niet in de nieuwe Lid-Staten 
voor, die de omzetting in nationaal recht op min of meer bevredigende wijze tot 
stand hebben gebracht. Toch is er sprake van een zekere vooruitgang in de 
omzetting van de richtlijnen van de derde generatie waarmee de interne markt 
voor verzekeringen tot stand wordt gebracht (richtlijn schadeverzekering 
(92/49/EEG*) en richtlijn levensverzekering (92/96/EEG*)). Op dit moment heeft 
alleen Griekenland nog geen maatregelen aangemeld voor de omzetting in 
nationaal recht van de desbetreffende richtlijnen. Dit wil echter niet zeggen dat 
de omzetting elders altijd volledig of tot volle tevredenheid is geschied. Er 
hebben zich in een aantal gevallen onvolledige aanmeldingen en incorrecte 
omzettingen voorgedaan, en de Commissie heeft reeds enkele inbreukprocedures 
ingeleid ten aanzien van de betrokken Lid-Staten. 
Bovendien dient vermeld te worden dat Griekenland door het Hof van Justitie 
veroordeeld is voor het niet omzetten van Richtlijn 90/618/EEG* (richtlijn 
motorrijtuigen - vrij verrichten van diensten), Richtlijn 88/357/EEG* (tweede 
richtlijn schadeverzekering) en Richtlijn 90/619/EEG* (tweede richtlijn 
levensverzekering)16. 
• Overheidsopdrachten: bijna geen enkele Lid-Staat houdt zich aan de 
omzettingstermijnen, terwijl in enkele gevallen de omzetting incorrect was. De 
nationale omzettingsmaatregelen worden regelmatig met een vertraging van enkele 
maanden of meer meegedeeld. Tot op heden zijn nog 15 richtlijnen niet omgezet 
in nationaal recht, hoewel de omzettingstermijn reeds lang, in sommige gevallen 
al jaren, is verstreken. Dit geldt met name voor de richtlijn dienstverlening 
(92/50/EEG*), de nieuwe richtlijn leveringen (93/36/EEG*) en de nieuwe 
richtlijn uitgesloten sectoren (93/38/EEG*), die door respectievelijk vijf, vijf en 
vier Lid-Staten niet zijn omgezet in nationale wetgeving. In 1995 zijn 26 
inbreukprocedures ingeleid wegens niet-mededeling van nationale 
omzettingsmaatregelen met het oog op de tenuitvoerlegging van de richtlijnen. De 
beoordeling van de meegedeelde maatregelen heeft bovendien tot 14 nieuwe 
inbreuken wegens incorrecte omzetting geleid, waarmee het totaal van de in 
behandeling zijnde zaken op dertig komt. Sommige van deze zaken zijn zo 
fundamenteel dat zij de openbaarheid reeds in de betrokken Lid-Staten gegunde 
opdrachten in twijfel trekken. 
• Nieuwe technologieën en diensten: de desbetreffende richtlijnen zijn met 
aanzienlijke vertragingen omgezet in nationaal recht en vaak eerst nadat 
16 Gevoegde zaken C-109/94, C-209/94 en C-225/94; arrest van 29 juni 1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 13 
inbreukprocedures waren ingeleid. De interpretatie van sommige richtlijnen is 
werkelijk een probleem. Zo heeft een aantal Lid-Staten Richtlijn 90/387/EEG* 
lange tijd beschouwd als een kaderrichtlijn die niet omgezet hoefde te worden. 
Verschillende Lid-Staten die op dit moment bezig zijn om hun algemene 
regelgevende kader voor de telecommunicatiesector te herzien, zetten bovendien 
de complexe Richtlijnen (91/263/EEG* en 92/44/EEG*) bij stukjes en beetjes 
om. Deze aanpak leidt tot onduidelijkheden vanwege het gebrek aan samenhang 
tussen de verschillende nationale maatregelen waarmee één en dezelfde richtlijn 
in nationaal recht wordt omgezet. Over het algemeen is de 
telecommunicatiewetgeving niet naar behoren ten uitvoer gelegd, waardoor 
vertragingen zijn ontstaan bij de verwezenlijking van de algemene doelstellingen 
van het Europese telecommunicatiebeleid. De Commissie heeft verschillende 
maatregelen genomen om de stand van de tenuitvoerlegging te verbeteren en om 
te zorgen voor een correctere en effectievere toepassing door de Lid-Staten. 
Hiertoe behoren een strengere toepassing van interne procedures en de 
versterking van de noodzakelijke bilaterale contacten, evenals pogingen om (via 
speciale workshops) de Lid-Staten meer bewust te maken van de noodzaak van 
een volledige tenuitvoerlegging van de telecommunicatiewetgeving alsook om in 
dit verband het belang te benadrukken van het beginsel van de rechtstreekse 
werking als middel tegen zowel het niet ten uitvoer leggen als tegen de incorrecte 
tenuitvoerlegging van communautaire, telecommunicatierichtlijnen. 
Intellectuele en industriële eigendom: er zijn betrekkelijk grote vertragingen bij 
de omzetting, welke dikwijls eerst na de inleiding van inbreukprocedures 
plaatsvindt. Met name de vertraging bij de omzetting van Richtlijn 89/104/EEG* 
inzake het merkenrecht werd beïnvloed door de goedkeuring van de verordening 
inzake het Gemeenschapsmerk. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 14 
TABEL II 
Omzetting van de Witboek-maatregelen 
Stand van zaken per sector 
(31 <1i:ciMtil),:i 199'J) 
DE INTERNE MARKT IN 1995 15 
§2 - Handhaving van het Gemeenschapsrecht 
A. Samenwerking bij de handhaving van de regelgeving inzake de interne markt 
31. Een in de hele Unie homogene handhaving van de Gemeenschapswetgeving inzake 
de interne markt had ook in 1995 hoge prioriteit voor de Commissie. Het voornaamste 
instrument om dit te bereiken was bevordering van het onderlinge vertrouwen tussen de 
nationale handhavingsorganen door hen te helpen als partners met elkaar en met de 
Commissie samen te werken. 
32. In verband met de resolutie van de Raad van 16 juni 1994 over de ontwikkeling 
van de administratieve samenwerking bij de tenuitvoerlegging en de handhaving van de 
Gemeenschapswetgeving in de interne markt17 is de Commissie gevraagd om de concrete 
organisatie van de samenwerking tussen de ter zake bevoegde diensten van de Lid-Staten 
en de Commissie op zich te nemen. De Lid-Staten werd op hun beurt gevraagd om tegen 
het einde van 1994 aan de Commissie opgave te doen van contactpunten en van 
elementaire gegevens betreffende hun bestuursstructuur (met het oog op de 
rechtshandhaving). Er is een beroep op de Lid-Staten en de Commissie gedaan om hun 
overlegprogramma actief voort te zetten ten einde per sector de behoeften op te sporen 
en werkmethoden vast te stellen. 
Aanvankelijk ging het hier om achttien prioriteitsgebieden. In de loop van 1995 hebben 
de Lid-Staten voor het overgrote deel ervan contactpunten aangemeld. Er is echter zeer 
weinig informatie over de structuur van de rechtshandhaving verschaft. De Commissie 
heeft de gegevens in een databank verwerkt en de vertegenwoordigers van de Lid-Staten 
in de desbetreffende comit's en werkgroepen de lijsten voor de verschillende 
wetgevingsgebieden verschaft. 
Het discussieprogramma is voortgezet. In sectoren waar de samenwerking al goed van 
de grond is gekomen, zoals veterinaire inspectie, de controle op levensmiddelen, douane 
en belastingen, is onderzoek gedaan naar de gevolgde werkwijze om te bepalen of 
onderdelen ervan in andere sectoren kunnen worden overgenomen. Met name is de 
invoering van computernetwerken, met inbegrip van het gebruik van elektronische 
berichten, meer ingeburgerd geraakt. Een nieuwe impuls op dit gebied ging uit van de 
overeenstemming in de Raad over een besluit tot instelling van een communautaire 
meerjarige actie betreffende de totstandbrenging van transeuropese telematicanetwerken 
ten behoeve van de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten (IDA) 
(Besluit 95/468/EG*). Dit besluit, dat begin november 1995 zou worden vastgesteld, 
voorziet in de financiering van een aantal netwerken voor rechtshandhaving, waaronder 
het SHIFT-systeem voor veterinaire inspecties aan de buitengrenzen. 
17 PB C 179 van 1.7.1994, blz. 1 
DE INTERNE MARKT IN 1995 16 
De diensten van de Commissie hebben een voortgangsverslag opgesteld18 dat de 
Commissie naar verwachting begin 1996 zal goedkeuren. Het verslag bespreekt de 
volgende zaken: 
• zo spoedig mogelijke afronding van de aanmelding van contactpunten en 
bestuursstructuren, welke gegevens vervolgens regelmatig moeten worden 
bijgewerkt; 
• onderzoek naar het gebruik van on-line-versies van de lijsten (met passende 
beveiliging) en toezicht op het gebruik van de contactpunten voor samenwerking 
bij de rechtshandhaving; 
• oprichting door de Lid-Staten van contactbureaus voor algemene voorlichting, 
vooral ten behoeve van het MKB (overeenkomstig de Resolutie van de Raad van 
10 oktober 1994)19, zodat het stelsel van contactpunten tussen de verschillende 
ambtelijke diensten zo veel mogelijk kan worden benut; 
• vaststelling van nadere ondersteunende maatregelen voor samenwerking, 
waaronder studiedagen en uitwisselingen tussen met de rechtshandhaving belaste 
ambtenaren, zoals reeds voorzien in de programma's Karolus en Matthaeus. 
33. De sectoren douane, indirecte belastingen en veeartsenij kennen reeds 
uitwisselingsprogramma's voor de met rechtshandhaving belaste ambtenaren op hun 
gebied (Matthaeus, Matthaeus-Tax en het veterinaire uitwisselingsprogramma). Het 
Karolus-programma is voor andere onderdelen van de interne-marktwetgeving bestemd, 
waarvoor jaarlijks bij besluit de prioriteiten worden vastgesteld. 
Over dit programma zijn achtereenvolgens twee verslagen ontvangen van het European 
Institute for Public Administration in Maastricht, dat het programma op contractbasis 
beheert. Beide verslagen geven aan dat de deelnemers er veel baat bij hebben gehad, 
waarbij het leggen van contacten in de overheidsdiensten van de gastlanden in het 
bijzonder werd vermeld. 
In december 1995 hadden, sinds de aanvang van het programma in 1993, 
193 uitwisselingen plaatsgevonden, waarvan het grootste deel ambtenaren betrof die met 
het toezicht op de toekenning van overheidsopdrachten en de controle op levensmiddelen 
waren belast. Het waren er minder dan voorzien, om welke reden in oktober 1995 
besprekingen met het Karolus-Comité en andere belanghebbenden zijn gehouden om te 
bepalen of het doel van het programma, de bevordering van meer gelijkheid in de 
rechtshandhaving, ermee gediend zou zijn als de regels werden aangepast. Meer in het 
bijzonder werd het gebruik van Karolus-middelen voor opleidingsactiviteiten zoals 
studiedagen aan de orde gesteld. 
18 COM(96)20 van 29.1.1996. 
19 Resolutie van de Raad van 10 oktober 1994 betreffende de vrije ontwikkeling van de 
dynamiek en het innoverend vermogen van het midden- en kleinbedrijf, met inbegrip 
van de ambachtelijke sector, in een concurrerende economie, PB C 294 van 
22.10.1994, laatste streepje van deel III, blz. 7 
DE INTERNE MARKT IN 1995 17 
34. Op het gebied van de douane diende de Commissie in april 1995 een voorstel in 
voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake een actieprogramma voor 
de douane van dé Gemeenschap ("Douane 2000")20. Doel van het programma is om een 
kader vast te stellen voor de ontwikkeling en modernisering van douane-administraties 
over een periode van vijfjaar. Het programma ondersteunt de maatregelen van de 
Lid-Staten om de noodzakelijke samenwerking tussen hun douane-administraties en tussen 
henzelf en de Commissie te versterken ten einde een gelijke toepassing van het 
Gemeenschapsrecht op elke douanepost van de buitengrenzen te bewerkstelligen. De 
Raad stelde op 21 december 1995 een gemeenschappelijk standpunt vast. 
B. Bestraffing van inbreuken op het Gemeenschapsrecht 
35. Met de goedkeuring, op 3 mei 1995, van een mededeling betreffende de rol van 
sancties voor de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving op het gebied van 
de interne markt21, heeft de Commissie de Raad en het Europees Parlement verzocht om 
ondersteuning van de werkzaamheden ter verbetering van de doorzichtigheid en ter 
verzekering van de effectiviteit en de doelmatigheid van de sancties die in geval van 
schending van de gemeenschappelijke regels van toepassing zijn. 
De Raad heeft dit verzoek op 29 juni 1995 overtuigend ingewilligd met zijn resolutie 
over de eenvormige en doeltreffende toepassing van het Gemeenschapsrecht en over 
sancties op overtredingen daarvan op het gebied van de interne markt22. 
De mededeling van de Commissie behelst in essentie het volgende. Zonder uit te sluiten 
dat er, indien nodig, gemeenschappelijke sancties vastgesteld kunnen worden, bevestigt 
de Commissie dat niet getornd wordt aan het beginsel van verwijzing naar het nationale 
stelsel van sancties. De Raad heeft namelijk benadrukt dat niet zonder meer is aan te 
nemen dat straffen die een Lid-Staat vaststelt met betrekking tot de toepasselijke 
voorschriften, hetzij voorschriften van communautaire oorsprong, hetzij nationale 
voorschriften, niet doelmatig, evenredig en afschrikkend zouden zijn. Het is immers in 
het belang van deze Lid-Staat als rechtsstaat om ervoor te zorgen dat de op zijn 
grondgebied geldende regels doeltreffend worden toegepast, zowel met het oog op het 
vertrouwen van zijn eigen onderdanen als met het oog op dat van de andere Lid-Staten 
van de Unie. 
36. Gezien de soms aanzienlijke verschillen die de Commissie bij het onderzoek naar 
de omzetting in nationaal recht en de tenuitvoerlegging van de communautaire 
voorschriften - in het bijzonder in de sector overheidsopdrachten - heeft geconstateerd, 
heeft zij echter benadrukt dat het van belang is te zorgen voor een zekere mate van 
20 
21 
22 COM(95)119 def., PB C 301 van 13.11.1995 zoals gewijzigd bij COM(95)451 def.; PB C 327 
van 7.12.1995 zoals gewijzigd bij COM(95)576 def., nog niet gepubliceerd. 
COM(95)162 def. van 30.5.1995. 
PB G 188 van 22.7.1995, blz. 1. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 18 
doorzichtigheid van de nationale stelsels van sancties om te kunnen bevestigen dat deze 
doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. Met dit doel stelt de mededeling in het 
bijzonder dat de Commissie van plan is om in toekomstige voorstellen voor 
verordeningen en richtlijnen een bepaling op te nemen die de Lid-Staten uitdrukkelijk de 
verplichting oplegt om haar hun stelsel van sancties wegens inbreuken op de 
voorschriften betreffende de interne markt ter kennis te brengen. 
Met deze mededeling heeft de Commissie de Raad en het Parlement verzocht om 
• kennis te nemen van haar eerste richtsnoeren inzake sancties op het gebied van 
de interne markt; 
• de noodzaak te erkennen van doorzichtigheid van de nationale stelsels van 
sancties op dit gebied; 
• zich sterk te maken voor de ondersteuning van de werkzaamheden met betrekking 
tot de sancties, in het bijzonder in de sectoren overheidsopdrachten en 
douanewetgeving; 
• zich te verbinden om onbevooroordeeld en op constructieve wijze de sectoriële 
voorstellen te bespreken die de Commissie in de komende maanden zal indienen 
om ervoor te zorgen dat de sancties wegens schending van de interne-marktregels 
doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. 
Met zijn resolutie van 29 juni 1995 heeft de Raad positief gereageerd op deze verzoeken. 
37. De diensten van de Commissie hebben hun werkzaamheden inzake sancties op 
douanegebied voortgezet op basis van het mandaat dat zij hadden ontvangen, en dat het 
onderzoek behelst naar de verscheidenheid, de aard en de ernst van de schendingen van 
de douanewetgeving, rekening houdende met de bepalingen van het communautair 
douanewetboek. 
§3 - Toegang tot de rechter en rechtshulp 
A. Opleiding en voorlichting voor de beoefenaren van juridische beroepen op het 
gebied van het Gemeenschapsrecht 
38. In het kader van het Strategisch Programma "Een optimale benutting van de door 
de interne markt geboden kansen"23 heeft de Commissie in maart en oktober 1995 twee 
bijeenkomsten met deskundigen (rechters, advocaten en deskundigen uit de universitaire 
wereld uit alle Lid-Staten) belegd om mogelijke initiatieven ter verbetering van de 
opleiding van en de voorlichting aan alle beoefenaren van een juridisch beroep te 
bespreken. Doel is verbetering van de toepassing van het Gemeenschapsrecht binnen de 
nationale rechtsstelsels. 
23 COM(93)632 def. van 22.12.1993. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 19 
Een rechtstreeks gevolg van deze bijeenkomsten is dat de Commissie momenteel een 
nieuw, gericht actieplan opstelt, de "Robert Schuman-Actie" genaamd, om te bevorderen 
dat het Gemeenschapsrecht wordt onderwezen in onderwijsinstellingen waar leden van 
de magistratuur en advocaten hun opleiding of nascholing ontvangen. Dit actieplan 
beoogt tevens alle voorlichtingskanalen over het Gemeenschapsrecht tot ontwikkeling te 
brengen op plaatsen waar de juridische beroepsgroepen actief zijn (rechtbanken, orden 
van advocaten, beroepsopleidingen enz.). 
B. Toegang van de consument tot de rechter 
39. De Commissie heeft, met betrekking tot de toegang van de consument tot de 
rechter en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt, als vervolg op 
het op 16 november 1993 gepubliceerde Groenboek een evenwichtige aanpak 
ontwikkeld24. 
40. De beoogde initiatieven richten zich voornamelijk op zelfregulering en 
grensoverschrijdende samenwerking en gaan vergezeld van voorstellen voor wetgeving 
over enkele specifieke problemen die met inbreuken op het Gemeenschapsrecht 
samenhangen. 
De initiatieven dienen om de beslechting van grensoverschrijdende particuliere geschillen 
te vergemakkelijken door te bevorderen dat er procedures voor minnelijke schikking in 
het leven worden geroepen en door een betere samenwerking tussen de bestaande 
instanties op dit gebied. 
41. Verder wordt gedacht aan bepaalde wettelijk verbindende maatregelen om te 
zorgen dat er in de hele Europese Unie snelle en doeltreffende verhaalsmogelijkheden 
komen tegen bepaalde onwettige grensoverschrijdende praktijken die schadelijk zijn voor 
de belangen van de consument en de werking van de interne markt. 
C. Vrij verkeer van vonnissen 
42. Er is opnieuw vooruitgang geboekt inzake de aanneming van twee verdragen 
betreffende de rechtspraak, de erkenning en de tenuitvoerlegging van vonnissen op het 
gebied van faillissementen en op het gebied van echtscheiding, vernietiging van het 
huwelijk en scheiding van tafel en bed. Deze twee onderwerpen waren uitgesloten van 
de werkingssfeer van het Verdrag van Brussel van 1968. Op 25 september 1995 is het 
Insolventieverdrag door alle Lid-Staten geparafeerd en op 23 november door twaalf 
daarvan ondertekend. De overige Lid-Staten, Ierland, Nederland en het Verenigd 
Koninkrijk zullen het Verdrag op 23 mei 1996 ratificeren. Ten aanzien van het 
familierecht hebben de werkgroepen verder gewerkt aan de ontwerptekst van een 
verdrag. 
24 COM(93)576 def. van 16.11.1993. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 20 
43. Er zijn onderhandelingen aan de gang over de tekst van een verdrag over de 
vereenvoudiging van de overzending van gerechtelijke smkken en andere documenten van 
juridische aard. Het doel van het verdrag is te bewerkstelligen dat dergelijke documenten 
rechtstreeks van de ene naar de andere Lid-Staat kunnen worden verzonden. 
§4 - Evaluatie van de doeltreffendheid van de wetgeving 
44. Zoals reeds in 1992 door de Raad is verzocht en zoals in het Strategische 
Programma voor de Interne Markt van 1993 is voorzien, is de Commissie bezig met een 
grootschalig onderzoek naar het effect en de doeltreffendheid van de interne-
marktwetgeving. In 1995 zijn meer dan veertig onafhankelijke smdies opgezet, die de 
basis zullen vormen voor een verslag in 1996. Deze analyse zal de Commissie in staat 
stellen om de richting te bepalen van haar strategie voor de interne markt in de laatste 
jaren van deze eeuw en het wettelijke kader daarop af te stemmen. Het onderzoek omvat: 
• een overzichtsenquête onder 12.000 bedrijven in de EU; 
• een overzichtsenquête onder vertegenwoordigers van Europese verenigingen van 
produktiebedrijven en dienstverleners; 
• een reeks onderzoeken naar handelsbelemmeringen (technische belemmeringen, 
overheidsopdrachten, douane- en belastingformaliteiten, bescherming van de 
industriële eigendom); 
• onderzoeken naar handel en investeringen (stromen van internationale 
rechtstreekse investeringen, financieringsstromen binnen en tussen bedrijfstakken, 
concurrentievermogen/ontstaan en verlegging van handel, toegang tot externe 
markten); 
• onderzoeken naar mededinging en schaalvoordelen (pan-Europese markten, 
mededinging in de interne markt, schaalvoordelen, immateriële investeringen); 
• onderzoek naar de gevolgen van het regionale beleid, het sociale beleid en het 
werkgelegenheidsbeleid, de openstelling van de kapitaalmarkt, multi-valutabeheer 
en de opzet van macro-economische modellen; 
• sectorstudies (levensmiddelen, alcohol en tabak, farmaceutische produkten, 
kleding en textiel, bouwterreinmaterieel, chemische produkten, motorvoertuigen, 
be- en verwerkte levensmiddelen, telecommunicatieapparatuur, verzekeringen, 
banken, luchtvervoer, distributie, vrachtvervoer over de weg, geliberaliseerde 
telecommunicatiediensten, reclame, audiovisuele diensten, informatiediensten, 
energie en de kosten van een inadequate vervoersinfrastructuur). 
Naar verwachting zullen de onderzoeksresultaten in het laatste kwartaal van 1996 worden 
gepubliceerd. 
§5 - Statistische gegevens 
45. De behoefte aan betrouwbare statistische gegevens over de interne markt heeft 
invloed op het werk van Eurostat, zowel op de lange als op de korte termijn. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 21 
46. De doelstelling voor de korte termijn betreft de noodzaak om neutrale en 
betrouwbare gegevens te verschaffen voor het te publiceren overzicht over 1996. Tussen 
januari en oktober 1995 is zowel rechtstreeks bij Eurostat als bij de Lid-Staten 
kwantitatieve en kwalitatieve informatie verzameld uit bestaande databanken van Eurostat 
en in de Lid-Staten en uit een longitudinaal onderzoek op ondernemingsniveau in de 
landen die reeds vóór 1995 lid waren. 
47. Op de lange termijn is het doel de huidige wijze van gegevensverzameling te 
verbeteren. Hierbij gaat het vooral om een aantal dienstverlenende bedrijfstakken. 
Preciezere informatie zou van nut zijn voor overheidsinstanties en marktdeelnemers om 
de ontwikkeling van de interne markt te beoordelen en doelmatig gebruik van deze markt 
te maken. 
§6 - Beleid inzake regelgeving en vereenvoudiging 
A. Beleid inzake regelgeving en vereenvoudiging van de wetgeving 
48. In geheel 1995 bestond er kennelijk toenemende belangstelling bij bedrijfsleven 
en overheidsdiensten en de instellingen van de Commissie om te zorgen voor betere en 
eenvoudiger regelgeving, zowel bij het opstellen van nieuwe voorschriften als bij het 
evalueren van de geschiktheid van bestaande wetgeving. 
49. De Commissie heeft algemene richtsnoeren voor het regelgevingsbeleid 
opgesteld23 die aan alle diensten van de Commissie zijn toegezonden. Hierin wordt de 
noodzaak benadrukt van voldoende overleg, effect-beoordeling, het waarborgen van 
samenhang tussen de verschillende doelstellingen van het Gemeenschapsbeleid en het 
toetsen van voorstellen aan het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel. 
50. Het verslag van de Werkgroep vereenvoudiging van wettelijke én administratieve 
regelingen26, onder voorzitterschap van de heer Bernhard Molitor, heeft tal van 
specifieke aanbevelingen voor mogelijke vereenvoudiging van de gemeenschapswetgeving 
gedaan. In haar commentaar op het verslag van november27 heeft de Commissie de 
globale aanbevelingen van dit verslag grotendeels aanvaard. Het verslag spreekt een 
voorkeur uit voor een soortgelijke benadering van nieuwe wetgeving als die welke de 
Commissie in haar ontwerp van Algemene Richtsnoeren voorstaat, onderstreept de 
noodzaak van tijdige en juiste omzetting van richtlijnen door de Lid-Staten en bepleit 
grotere inspanningen om het Gemeenschapsrecht te consolideren. De Commissie 
verklaarde evenwel dat zij het op prijs zou hebben gesteld indien de groep zich meer had 
toegelegd op een analyse en beoordeling van het effect van nationale wetgeving. Het 
25 
26 
27 SEC(95)2255 van 17.1.1996. 
COM(95)288 def/2 van 21.6.1995. 
SEC(95)2121 van 29.11.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 22 
door de UNICE uitgebrachte verslag inzake de wet- en regelgeving28, dat met financiële 
steun van de Commissie is geschreven, bevestigt dat de voorschriften voor het 
bedrijfsleven grotendeels tot de verantwoordelijkheid van de Lid-Staten en niet van de 
Gemeenschap behoren. 
51. Het verslag van de Commissie aan de Europese Raad "Betere wetgeving"29, 
bespreekt de ontwikkelingen in 1995 en de prioriteiten voor 1996 inzake de toepassing 
van de beginselen van subsidiariteit, evenredigheid, vereenvoudiging en consolidatie. Het 
comité ter verbetering en vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat zal eveneens 
worden betrokken bij de follow-up van sommige aanbevelingen van het Verslag-Molitor 
in zoverre deze van invloed zijn op het midden- en kleinbedrijf. 
B. Constitutieve en declaratoire codificatie 
52. Technische vooruitgang en een nieuwe versnelde werkmethode, die in de 
interinstitutionele overeenkomst van 20 december 1994 is vastgesteld, dragen bij tot de 
vorderingen inzake constitutieve en declaratoire codificatie. In 1995 werden circa tien 
voorstellen voor formele codificatie door de Commissie goedgekeurd, met inbegrip van 
gebieden als telecommunicatie, diergeneeskunde, diervoeders en zaai- en plantgoed. De 
werkzaamheden met betrekking tot andere voorstellen, waaronder voorstellen inzake 
banken, levens- en niet-levensverzekeringen en beurzen en effecten zijn goed gevorderd; 
de desbetreffende voorstellen zullen in 1996 worden ingediend. 
53. Dank zij intensievere werkzaamheden op het gebied van informele codificatie zijn 
circa 140 wetgevingsteksten geconsolideerd waarbij bijna 1.500 oorspronkelijke 
instrumenten zijn gecombineerd. Deze teksten zullen via het Bureau voor Officiële 
Publikaties en zijn netwerk begin 1996 verkrijgbaar zijn. 
» 
§7 - Beleid inzake communicatie en voorlichting 
54. Voor een doeltreffende werking van de interne markt zijn adequate 
informatiestromen tussen de instellingen van de Gemeenschap, de Lid-Staten en de 
deelnemers aan de interne markt vereist. In 1995 heeft de Commissie acties uitgevoerd 
om zowel het inzicht in de mogelijkheden van de interne markt bij particulieren en 
bedrijven te vergroten als kennis te nemen van hun opvattingen en bevindingen. 
55. Na het succes van de "interne-marktweken" die in 1994 in de toenmalige twaalf 
Lid-Staten zijn gehouden, zijn in 1995 soortgelijke acties op touw gezet in de drie 
nieuwe Lid-Staten. Deze evenementen stelden ambtenaren van de Lid-Staten, 
vertegenwoordigers van de nationale overheden en deelnemers aan de interne markt in 
28 "Releasing Europe's Potential through targeted Regultory Reform" - Brussel, 1995. 
29 Doc. CSE(95)580. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 23 
de gelegenheid om van mening te wisselen over de situatie met betrekking tot de interne 
markt in de verschillende landen. 
56. De Commissie heeft de publikatie van een aantal periodieken betreffende de 
interne markt voortgezet, met name het DG XV News, dat nu in een grotere oplaag en 
in nieuwe opzet wordt uitgebracht als Single Market News. 
57. Naar de ervaringen van het MKB op de interne markt is weer een enquête 
gehouden30 met behulp van het netwerk van Euro-Info Centres. 
58. De Commissie heeft in toenemende mate de mogelijkheden van de elektronische 
media verleend. Zij heeft een eerste CD-Rom over de interne markt uitgebracht31 op 
basis van de 350 vragen en antwoorden over de interne markt die in de databank Info 92 
zijn opgenomen. De mogelijkheid van het uitbrengen van een uitgebreidere CD-Rom 
wordt bestudeerd. Als eerste stap om informatie over de interne markt op Internet 
beschikbaar te stellen heeft de Commissie een venster hierover op de Europa-server 
gezet32. 
59. In zijn toespraak tot het Europees Parlement in januari 1995 heeft voorzitter 
Santer het idee geopperd om de voordelen en kansen van de interne markt - tot dusverre 
de grootste prestatie van de communautaire integratie - voor de individuele burger 
zichtbaar te maken; vandaar de titel van het initiatief "Burgers eerst!". 
Er is in 1995 veel voorbereidend werk verricht om dit initiatief volgend jaar te kunnen 
lanceren. Er zullen enkele handleidingen worden geproduceerd om mensen meer bewust 
te maken van hun rechten op de interne markt, hoe zij die rechten in elke Lid-Staat 
kunnen uitoefenen en op welke wijze zij genoegdoening kunnen krijgen indien hun die 
rechten worden ontzegd. 
30 Kan worden aangevraagd bij DG XV. 
31 "The Internal Market - Everybody's business!". Deze kan worden aangevraagd bij DG XV, 
Afdeling Al. 
32 WWW address: http:/www.cec.lu/ 
DE INTERNE MARKT IN 1995 24 

Hoofdstuk 3 - Vrij verkeer van personen 
§1 - Afschaffing van de controles aan de binnengrenzen 
60. Er bestaan nog steeds lacunes in de algehele tenuitvoerlegging van een wezenlijk 
doel van het Verdrag, namelijk het vrije verkeer van personen. De Commissie heeft 
echter besloten om de laatste voorstellen bij de Raad en het Europees Parlement in te 
dienen, waarmee hetgeen al bij de Raad ter tafel ligt wordt gecompleteerd. Indien de 
lacunes niet worden gedicht, kunnen ze de politieke geloofwaardigheid van de Europese 
Unie aantasten. 
61. Hoewel er nog veel problemen blijven bestaan met betrekking tot de 
personencontroles aan de grenzen, heeft de Commissie zekere vorderingen ingevolge de 
Schengen-0vereenkomsten geconstateerd. Zeven Lid-Staten van de Unie (Duitsland, 
België, Spanje, Frankrijk, Luxemburg, Nederland en Portugal) passen onderling met 
ingang van 1 juli 1995 onherroepelijk het Verdrag van Schengen toe dat de afschaffing 
beoogt van elke vorm van controle van personen die hun gemeenschappelijke grenzen 
overschrijden33. De tenuitvoerlegging van dit Verdrag betekent een belangrijke stap in 
de richting van de verwezenlijking van de doelstelling van artikel 7 A* van het 
EG-Verdrag. 
62. Daarnaast heeft de Commissie op 12 juli 1995 drie voorstellen voor richtlijnen 
goedgekeurd met het oog op de afschaffing van de controle van personen bij de 
overschrijding van de binnengrenzen in de gehele Europese Unie. Naar de mening van 
de Commissie moeten de omstandigheden waaronder de interne markt functioneert 
dezelfde zijn als bij een nationale markt, zodat reizen binnen de Gemeenschap hetzelfde 
moet verlopen als reizen tussen regio's en provincies van een Lid-Staat. Totdat de 
controles aan de binnengrenzen zijn afgeschaft zal de interne markt voor de Europese 
burger echter geen realiteit zijn. Uiteraard mag de afschaffing van de 
binnengrenscontrole beslist niet tot verminderde veiligheid van de Europese burger 
leiden. In de voorstellen wordt juist specifiek bepaald dat de afschaffing van de controle 
niet van kracht wordt voordat de noodzakelijke begeleidende maatregelen die nodig zijn 
om een hoog veiligheidsniveau in de ruimte zonder grenzen te handhaven definitief zijn 
vastgesteld en naar behoren ten uitvoer zijn gelegd. Al deze maatregelen liggen bij de 
Raad ter tafel. 
Het eerste nieuwe voorstel geeft een concrete uitwerking van de afschaffing van de 
controles en verheldert de werkingssfeer van het verbod om aan de binnengrenzen 
controles uit te voeren en formaliteiten op te leggen34. Het voorstel stelt dat de 
afschaffing van de controle aan de binnengrenzen geldt voor alle personen, ongeacht hun 
33 Frankrijk past evenwel de vrijwaringsclausule toe waardoor het tijdelijk grenscontroles kan 
herinvoeren om redenen van openbare orde en volksgezondheid. 
34 COM(95)346 def., PB C 306 van 17.11.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 25 
nationaliteit. Een "veiligheidsclausule" is voorzien voor het geval de openbare orde of 
de veiligheid van een Lid-Staat daadwerkelijk wordt bedreigd. 
Het tweede voorstel voor een richtlijn beoogt de secundaire wetgeving inzake het vrije 
verkeer van personen in die zin te wijzigen dat hieruit alle bepalingen worden geschrapt 
op grond waarvan de controle van personen bij overschrijding van een binnengrens 
mogelijk is35. 
Tenslotte is er een derde voorstel dat beoogt aan personen met de nationaliteit van een 
derde land die wettig in een Lid-Staat verblijven het recht te verlenen om korte bezoeken 
op het grondgebied van andere Lid-Staten af te leggen indien zij zijn voorzien van een 
voor alle Lid-Staten van de Unie geldige verblijfsvergunning of visum36. Dif is ook een 
onontbeerlijke aanvulling op de door de Commissie in december 1993 ingediende 
voorstellen betreffende de overschrijding van de buitengrenzen37, doordat hiermee niet 
alleen de gelijkwaardigheid van door de Lid-Staat afgegeven verblijfsvergunningen en 
visa wordt beoogd, maar ook de wederzijdse erkenning van visa. Met deze maatregel 
worden enkele miljoenen buitenlandse ingezetenen in staat gesteld om verschillende 
landen van de Unie te bezoeken zonder dat zij worden gedwongen om zich vooraf van 
een visum te voorzien, wat bevorderlijk zal zijn voor het toerisme en de aanschaf van 
goederen en diensten over de grenzen. 
63. De Raad heeft dit jaar twee verordeningen vastgesteld, één op 29 mei 1995 
betreffende een uniform visummodel (Verordening (EG) nr. 1683/95*) en één op 
29 september 1995 waarin een lijst van derde landen is opgenomen waarvan de 
onderdanen een visum moeten bezitten om het grondgebied van de Gemeenschap te 
kunnen betreden (Verordening (EG) nr. 2317/95*). 
§2 - Vrij verkeer van personen in de Gemeenschap 
A. Verblijfsrecht 
64. Aan negen Lid-Staten is formeel mededeling gedaan van hun geheel of 
gedeeltelijk incorrecte omzetting van de drie richtlijnen over het verblijfsrecht. 
B. Erkenning van beroepsopleidingen 
65. Tussen 1991 en eind 1994 hebben bijna 10.000 Europese burgers de erkenning 
van hun diploma verkregen op grond van Richtlijn 89/48/EEG*, terwijl nog eens zo'n 
5.000 personen per jaar profiteren van de sectorrichtlijnen (voor artsen, tandartsen, 
dierenartsen, algemeen verpleegkundigen, verloskundigen, apothekers en architecten). 
35 
36 
37 COM(95)347 def., PB C 289 van 31.10.1995. 
COM(95)348 def., PB C 307 van 18.11.1995. 
COM(93)684 def., PB C 11 van 15.1.1994. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 26 
66. 1995 gaf echter een opvallende toename te zien van het aantal door de Commissie 
geregistreerde klachten van migranten die bij het verkrijgen van erkenning van hun 
diploma's moeilijkheden hadden ondervonden. Of deze toename een werkelijke 
verslechtering ten opzichte van eerdere jaren weerspiegelt of is veroorzaakt doordat de 
migranten in spe zich beter bewust zijn van hun rechten op grond van het 
Gemeenschapsrecht valt onmogelijk te beoordelen. 
De meerderheid van de klachten betreft het algemene stelsel van erkenning van diploma's 
en beroepsopleidingen zoals dat in de Richtlijnen 89/48/EEG* en 92/5l/EEG* van de 
Raad is neergelegd. In enkele gevallen zijn de moeilijkheden toe te schrijven aan het 
ontbreken van uitvoeringswetgeving, vooral wat de laatstgenoemde richtlijn betreft die 
op 18 juni 1994 omgezet had moeten zijn, maar die pas in zeven Lid-Staten volledig in 
werking is. Ten aanzien van Richtlijn 89/48/EEG* is er één Lid-Staat, namelijk België, 
die bijna vijfjaar na de uiterste termijn voor tenuitvoerlegging nog steeds geen enkele 
effectieve maatregel voor omzetting in het nationale recht heeft getroffen. Andere 
problemen vloeien voort uit interpretatieproblemen met de in de richtlijnen gehanteerde 
basisbegrippen (zoals "diploma", "hoger onderwijs", "gereglementeerd beroep") en de 
toepassing van het erkenningsmechanisme zelf. 
67. Om de situatie te verbeteren zal de Commissie trachten degenen die met 
toepassing van de richtlijnen zijn belast tot een beter begrip ervan te brengen en degenen 
die van het algemene stelsel gebruik willen maken een goed inzicht in hun rechten te 
geven. 
68. Ter verduidelijking en vereenvoudiging van het Gemeenschapsrecht zal de 
Commissie binnenkort een voorstel voor een richtlijn indienen, die de voornaamste 
bepalingen van 35 bestaande richtlijnen betreffende beroepsactiviteiten consolideert en 
een stelsel van diploma-erkenning creëert voor activiteiten die niet onder de andere 
richtlijnen vallen. 
C. Arbeidsbemiddeling in grensgebieden 
69. 1995 was het eerste jaar waarin het EURES-netwerk volledig operationeel was. 
Dit netwerk werd in november 1994 opgericht met het doel het vrij verkeer van 
werknemers in de Europese Economische Ruimte te vergemakkelijken. EURES is een 
partnerschapsnetwerk van de Commissie, openbare diensten op het gebied van de 
arbeidsbemiddeling en vertegenwoordigers van de sociale partners in grensgebieden. Het 
heeft in de loop van het jaar de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken tussen 
leden van het netwerk vergemakkelijkt. De samenwerking tussen arbeidsbureaus begint 
reeds grotere vormen aan te nemen dan oorspronkelijk was voorzien. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 27 

Hoofdstuk 4 - Vrij verkeer van goederen 
Instrumenten waarin het Gemeenschapsrecht voorziet om het vrije verkeer van 
goederen te garanderen 
§1 - Artikelen 30 tot en met 36* van het EG-Verdrag 
A. Inleiding 
70. Volgens artikel 30 en volgende* van het EG-Verdrag zijn kwantitatieve 
beperkingen en maatregelen van gelijke werking bij in- en uitvoer verboden. Waar de 
Commissie optreedt om de naleving door de Lid-Staten van deze artikelen te controleren, 
gebeurt dit om handelsbelemmeringen op te heffen, in het bijzonder door middel van een 
dialoog met de Lid-Staten. 
71. In 1995 heeft de Commissie kennis genomen van 258 nieuwe gevallen, die ofwel 
tijdens de werkzaamheden van de Commissie ofwel als gevolg van klachten van 
economische subjecten of beroepsorganisaties werden ontdekt. De toename ten opzichte 
van 1994 is grotendeels te verklaren uit de toetreding van Finland, Oostenrijk en 
Zweden. 
In dezelfde periode zijn 238 zaken afgehandeld. Opgemerkt moet worden dat in slechts 
twee van deze gevallen verwijzing naar het Hof van Justitie plaats vond, waaruit blijkt 
dat de samenwerking die de Commissie voorstaat om aan haar voorgelegde gevallen in 
der minne te kunnen oplossen inderdaad vruchten afwerpt. Dit jaar zijn bijeenkomsten 
belegd in Spanje, Frankrijk, Italië, Nederland, Duitsland, Griekenland, en voor het eerst 
ook in België. Deze gang van zaken zal ook de nieuwe Lid-Staten, Oostenrijk, Finland 
en Zweden, gaan bestrijken. Deze "pakket-vergaderingen" vormen in het kader dat nodig 
is voor een diepgravende dialoog tussen de Commissie en de diensten van de Lid-Staat 
en hebben het mogelijk gemaakt voor 60 zaken een oplossing te vinden. 
B. De voornaamste terreinen waarop de Commissie in 1995 is opgetreden met 
het oog op het afschaffen van handelsbelemmeringen 
72. Zoals blijkt uit de cijfers in Tabel III, die uit de 258 nieuwe dossiers zijn 
overgenomen, zijn het vooral de volgende gebieden waarop overheidsmaatregelen ten 
doel of tot gevolg hebben dat het handelsverkeer binnen de Gemeenschap wordt beperkt: 
motorvoertuigen, levensmiddelen, chemische, farmaceutische en medische produkten. 
Evenals in 1994 deden zich de grootste problemen voor in de sectoren levensmiddelen 
en motorvoertuigen. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 28 
TABEL III - IN 1995 GEREGISTREERDE KLACHTEN OVER HANDELSBELEMMERINGEN (ARTIKEL 30 E.V.) 
Lid-Staat 
B 
DK 
D 
EL 
E 
F 
IRL 
1 
L 
NL 
A 
P 
FIN 
S 
VK 
TOTAAL Motor­
voertuigen 
6 
2 
4 
2 
4 
23 
0 
10 
3 
1 
1 
2 
2 
7 
4 
71 Levens­
middelen 
6 
0 
21 
3 
7 
10 
0 
5 
0 
3 
1 
1 
1 
8 
0 
66 Chemi­
sche 
produkten 
1 
1 
4 
1 
1 
1 
0 
1 
0 
0 
2 
0 
0 
3 
0 
15 Farmaceu­
tische & 
medische 
produkten 
1 
1 
0 
2 
1 
0 
0 
3 
0 
0 
1 
0 
0 
0 
1 
10 Telecommu­
nicatie 
0 
0 
2 
1 
0 
1 
0 
3 
0 
2 
0 
0 
0 
0 
0 
9 Bouw 
1 
0 
2 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
2 
0 
1 
0 
0 
6 Overige 
2 
1 
21 
0 
13 
13 
0 
10 
0 
9 
3 
2 
1 
1 
5 
81 TOTAAL 
17 
5 
54 
9 
26 
48 
0 
32 
3 
15 
10 
5 
5 
19 
10 
258 
73. Klachten komen in alle Lid-Staten behalve Ierland voor. Het is in dit verband 
veelzeggend dat de omstandigheden in de nieuwe Lid-Staten, Oostenrijk, Finland en 
Zweden, overeenkomen met de omstandigheden in de andere Lid-Staten. Het merendeel 
van de klachten over deze drie landen heeft ook betrekking op regels voor de registratie 
van voertuigen, de verkoop van levensmiddelen en de verkoop van farmaceutische 
produkten. De aard van de hindernissen die marktdeelnemers op hun weg vinden en de 
door de Lid-Staten nagestreefde doelen verschillen van sector tot sector, maar wijken 
weinig af van de belemmeringen die de Commissie in eerdere verslagen signaleerde. 
a) Motorvoertuigen 
74. Dit jaar registreerde de Commissie de meeste gevallen in de sector 
motorvoertuigen. De moeilijkheden, die hoofdzakelijk betrekking hebben op voertuigen 
die eerder in een andere Lid-Staat waren geregistreerd, worden, net als in 1994, 
voornamelijk veroorzaakt doordat het beginsel van wederzijdse erkenning niet wordt 
nageleefd door de inspecties van motorvoertuigen, door nationale technische normen en 
doordat in andere Lid-Staten afgegeven documenten niet worden erkend, ook al bevatten 
ze de nodige gegevens. De Commissie besteedt dan ook bijzondere aandacht aan deze 
situatie, die in veel gevallen strijdig is met een recht dat de burger van de Gemeenschap 
binnen de interne markt toekomt. Voorbeelden van de resultaten die zijn behaald na 
optreden van de Commissie zijn de grotere soepelheid die door Frankrijk wordt betracht 
DE INTERNE MARKT IN 1995 29 
bij de registratie van tweedehands voertuigen en door Spanje in de regels voor de 
individuele goedkeuring van auto's met het stuur aan de rechterkant. 
Om de nationale autoriteiten bewust te maken van hun verplichtingen inzake de 
registratie van voertuigen en ten einde het grote publiek te informeren over de rechten 
en waarborgen die hun volgens het Gemeenschapsrecht ten deel vallen, heeft de 
Commissie op 20 december 1995 een interpretatieve mededeling goedgekeurd met 
betrekking tot de procedures voor de typegoedkeuring en registratie van eerder in een 
andere Lid-Staat geregistreerde voertuigen38. Het voornaamste doel van deze nieuwe 
mededeling is om de beginselen en procedures te verduidelijken die de nationale 
autoriteiten moeten volgen zodat motorvoertuigen die aanvankelijk in een andere 
Lid-Staat waren geregistreerd op eenvoudige en efficiënte wijze in de nieuwe Lid-Staat 
kunnen worden geregistreerd. De mededeling bevat een duidelijke uiteenzetting van de 
praktische consequenties, voor de nationale autoriteiten en particulieren, van zowel de 
invoering van de EG-typegoedkeuring voor voertuigen als van de arresten van het Hof. 
b) Levensmiddelen 
75. De Commissie heeft geconstateerd dat in 1995, evenals in 1994, de voornaamste 
belemmeringen zijn te vinden bij de nationale procedures <lie voorafgaande 
vergunningverlening verplicht stellen om te zorgen dat levensmiddelen worden 
gecontroleerd op hun samenstelling en met name op de aanwezigheid van 
voedingssupplementen (voedingsstoffen, vitaminen) en/of -additieven. In dit verband en 
om naleving van de Gemeenschapsvoorschriften ter zake beter te kunnen waarborgen, 
heeft de Commissie de overheidsdiensten van de Lid-Staten verzocht haar bijzonderheden 
over de nationale procedures die op dit moment van kracht zijn te verschaffen. 
De Commissie legt er de nadruk op dat de strikte eis dat de consument wordt beschermd 
niet inhoudt dat produkten op grond van overwegingen van nationale "kwaliteit" kunnen 
worden geweerd. Zo hebben bij voorbeeld de Griekse instanties na interventie van de 
Commissie de geldende regeling gewijzigd, zodat de verkoop van bepaalde dranken die 
een geringe hoeveelheid vruchtensap bevatten mogelijk is geworden, mits het etiket het 
vruchtensapgehalte vermeldt. 
c) Chemische produkten 
76. Sommige van de belemmeringen waarover 15 klachten werden ontvangen vloeien 
voort uit het verbod op de invoer of het gebruik van produkten die de Lid-Staten als een 
risico voor de volksgezondheid en voor de consument beschouwen. Maar de meeste 
houden verband met de vergunningsprocedures voor het in de handel brengen en, in het 
geval van parallelinvoer, met de procedures waarbij wordt nagegaan of het ingevoerde 
38 SEC(95)2262, nog niet gepubliceerd. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 30 
produkt identiek is met de produkten voor het in de handel brengen waarvan reeds een 
vergunning is verleend. 
d) Farmaceutische en medische produkten 
11. De belemmeringen voor het vrij verkeer van farmaceutische produkten hebben 
voornamelijk betrekking op de vergunningsprocedures voor het in de handel brengen en 
moeilijkheden met betrekking tot parallelinvoer. De Commissie is veelvuldig opgetreden 
om de parallelinvoer van produkten die in een andere Lid-Staat zijn vervaardigd en reeds 
op de markt zijn gebracht, of van geneesmiddelen met dezelfde therapeutische 
eigenschappen als reeds op de markt bestaande geneesmiddelen, te vergemakkelijken39. 
e) Andere soorten beperkingen 
78. De Commissie heeft in 1995 wat de commerciële regelgeving betreft een opleving 
geconstateerd van regelingen die het gebruik van de nationale taal verplicht stellen voor 
bepaalde informatie op de etiketten van produkten. In dit verband verklaarde de 
Commissie bij voorbeeld dat de verplichting om op flessen de aanduiding "geen 
statiegeld" in het Nederlands te vermelden alsmede een logo om aan te geven dat deze 
flessen apart worden ingezameld, een onevenredig zware verplichting is in verhouding 
tot wat de consument moet weten. 
79. De Commissie moest ook bepaalde regelingen onderzoeken met betrekking tot de 
aanduiding van het land van herkomst als een belemmering voor het handelsverkeer. Als 
voorbeeld kan de klacht worden vermeld die werd ingediend tegen de in de Deense 
wetgeving opgenomen eis dat bij kleding die op naam van een Deense onderneming of 
onder een Deens merk wordt geïmporteerd uit de etikettering moet blijken dat deze is 
geïmporteerd of wat het land van herkomst is. De Commissie kwam tot de slotsom dat 
deze vereisten ten aanzien van de etikettering van geïmporteerde kleding gelijk stonden 
met een beperking van het handelsverkeer tussen Lid-Staten, in strijd met de regels van 
het EG-Verdrag (artikel 30*). 
C. Optreden van het Hof van Justitie 
80. De jurisprudentie van het Hof van Justitie is een belangrijk instrument voor de 
uniforme en daadwerkelijke toepassing van de communautaire regels op het gebied van 
artikel 30 en volgende* van het EG-Verdrag, aangezien het begrip "maatregelen van 
gelijke werking als een kwantitatieve beperking" door het Verdrag niet wordt 
gedefinieerd. 
39 Mededeling inzake parallelinvoer in de sector farmaceutische specialiteiten, PB C 115 van 
6.5.1982 
DE INTERNE MARKT IN 1995 31 
81. De belangrijkste arresten van het Hof van Justitie in 1995 waren: 
• Televisiereclame ten behoeve van de distributiesector40 
Artikel 30* van het Verdrag is niet van toepassing op gevallen waarin een 
Lid-Staat met wetgeving of voorschriften de verspreiding van 
reclameboodschappen verbiedt ten behoeve van de distributiesector van de 
economie. Een dergelijke maatregel is niet bedoeld om het handelsverkeer tussen 
de Lid-Staten te reguleren doch heeft betrekking op verkoopmethoden, en is van 
toepassing op alle marktdeelnemers zonder onderscheid tussen produkten en heeft 
geen invloed op de verkoop van produkten uit andere Lid-Staten ten opzichte van 
in het betrokken land zelf vervaardigde produkten. 
• De vaststelling van maximumgehalten aan residuen van bestrijdingsmiddelen41 
Richtlijn 90/642/EEG* van de Raad van 27 november 1990 tot vaststelling van 
maximumgehalten aan residuen van bestrijdingsmiddelen in en op bepaalde 
produkten van plantaardige oorsprong betekent niet dat in nationale voorschriften 
geen maximumgehalten kunnen worden vastgesteld voor residuen van 
chloorprofam en profam alsmede methoden om de naleving van deze maxima te 
controleren. Het Hof maakte niettemin duidelijk dat dergelijke voorschriften de 
bepalingen van de artikelen 30 en 36* van het Verdrag in acht moeten nemen. 
40 
41 
42 
43 42 • Invoer van een verdovend middel (diamorfine) 
Een verbod op invoer kan niet worden toegestaan op basis van artikel 36* indien 
dit wordt gerechtvaardigd op grond van de noodzaak om het voortbestaan van een 
bedrijf te waarborgen. Anderzijds kan de uitzondering van artikel 36* op een 
dergelijke invoer van toepassing zijn wanneer de bescherming van de gezondheid 
en het leven van personen in het geding is en dit doel niet op even doeltreffende 
wijze kan worden bereikt door maatregelen die het intracommunautaire 
handelsverkeer in mindere mate belemmeren. 
• Verpakking van een produkt die kan leiden tot beperking van de vrijheid om 
wederverkoopprijzen vast te stellen, en tot misleiding van de consument43 
Een verbod op het in het verkeer brengen in een Lid-Staat van produkten met 
dezelfde reclamevermeldingen als in andere Lid-Staten worden gebruikt, is van 
dien aard, dat de intracommunautaire handel erdoor wordt belemmerd. De 
importeur kan zich daardoor immers genoodzaakt zien, de aanbiedingsvorm van 
Zaak C-412/93; arrest van 9 februari 1995. 
Gevoegde zaken C-54/94 en C-74/94; arrest van 23 februari 1995. 
Zaak C-324/93; arrest van 23 maart 1995. 
Zaak C-470/93; arrest van 6 juli 1995 (nog niet gepubliceerd). 
DE INTERNE MARKT IN 1995 32 
zijn produkten voor elke plaats waar hij deze in de handel brengt, te wijzigen, 
waardoor hij voor extra verpakkings- en reclamekosten komt te staan. 
§2 - Technische harmonisatie en normalisatie 
A. Vaststelling en toepassing van wetgeving in de verschillende sectoren 
a) Landbouwprodukten 
Veterinaire en zoötechnische wetgeving 
82. Op het gebied van de veterinaire en zoötechnische wetgeving werden in 1995 
belangrijke besluiten vastgesteld. Deze omvatten Richtlijn 95/29/EG* betreffende de 
bescherming van dieren gedurende het vervoer, drie beschikkingen over 
salmonellaproeven voor bepaalde dieren en dierlijke produkten bestemd voor Finland en 
Zweden (Beschikkingen 95/409/EG*, 95/410/EG* en 95/411/EG*) en 
wijzigingsrichtlijnen betreffende de handel in vers vlees en de handel in runderen en 
varkens (Richtlijnen 95/23/EG* en 95/25/EG*). 
83. De Commissie heeft tevens voorstellen bij de Raad ingediend over een aantal 
vraagstukken, waaronder produkten op basis van vlees en beschermende maatregelen 
tegen bepaalde dierziekten. 
84. De Commissie heeft een aantal uitvoeringsmaatregelen goedgekeurd met 
betrekking tot de maatregelen die zijn vastgesteld ten behoeve van de voltooiing van de 
interne markt. Zij heeft tevens besluiten vastgesteld om de voorwaarden te harmoniseren 
inzake de invoer van visprodukten en levende tweekleppige weekdieren 
(Richtlijn 95/22/EG* van de Raad), de verstrekking van communautaire middelen voor 
de bestrijding van dierziekten en het remmen van de ontwikkeling van dergelijke ziekten, 
met name met betrekking tot de klassieke varkenspest in Duitsland en voet- en klauwzeer 
in Griekenland44. Er werden vrijwaringsclausules ten uitvoer gelegd om de invoering van 
ziekten in de Gemeenschap te voorkomen, met name met het oog op het voorkomen van 
voet- en klauwzeer in Rusland en dourine in Mexico. 
85. De Commissie heeft begin december een grote conferentie georganiseerd om de 
wetenschappelijke bewijsstukken te onderzoeken en de huidige stand van de wetenschap 
te beoordelen met betrekking tot het gebruik van groeistimulerende middelen bij de 
vleesproduktie. 
Plantenziekten en andere wetgeving inzake plantaardige produkten en diervoeding 
44 Nog niet gepubliceerd. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 33 
86. Dit zijn terreinen waar de geharmoniseerde wetgeving al jaren van kracht is en 
waar een hoog niveau van administratieve samenwerking tussen de Lid-Staten en de 
Commissie is bereikt. Er zijn in 1995 geen ernstige moeilijkheden gesignaleerd. 
• Plantenziekten: bij Richtlijn 95/40/EG* van de Commissie is erkend dat enkele 
"beschermde gebieden" in het bijzonder blootstaan aan plantenziekterisico's; zij 
hebben een bijzondere beschermde status verkregen. Richtlijn 95/44/EG van de 
Commissie heeft specifieke bepalingen geeft voor ontheffing van de toepassing 
van het communautaire fytosanitaire stelsel ten behoeve van proefnemingen, 
wetenschappelijk werk en soortselectie. Het is de bedoeling dat Richtlijn 
77/93/EEG* van de Raad in 1996 volledig zal zijn geconsolideerd. 
• Zaai- en plantgoed: de Raad heeft het voorstel om de zeven basisrichtlijnen 
inzake zaaigoed45 zodanig bij te werken dat zij geheel verenigbaar zijn met de 
interne markt nog niet vastgesteld, terwijl het advies van het Europees Parlement 
nog wordt afgewacht. Het is onwaarschijnlijk dat het voorstel vóór midden-1996 
wordt aangenomen. Ook de consolidatie van deze zeven basisrichtlijnen zal naar 
verwachting in 1996 gereed komen. 
• Residuen van bestijdingsmiddelen: de Raad heeft twee nieuwe richtlijnen 
aangenomen (95/38/EG* en 95/61/EG*) die voorzien in de vaststelling van de 
maximaal toelaatbare niveaus van bestrijdingsmiddelenresiduen in een groot aantal 
verschillende landbouwprodukten ten aanzien van zeven bestrijdingsmiddelen die 
voorheen niet onder de Gemeenschapswetgeving vielen. 
Kwekersrechten 
87. Het communautair Bureau voor Plantenrassen begon zijn werkzaamheden op een 
voorlopig adres in Brussel, bij gebrek aan overeenstemming over een vaste 
vestigingsplaats. De Commissie heeft drie uitvoeringsmaatregelen goedgekeurd inzake 
kwekersrechten ingevolge de basisverordening (EG)2100/94*46. 
Klachten 
88. De belemmeringen voor het vrije verkeer van landbouwprodukten die in 1995 ter 
kennis van de Commissie zijn gebracht, betroffen voornamelijk technische beperkingen, 
zoals het vaststellen door de Italiaanse autoriteiten van een maximumgehalte aan residuen 
van bestrijdingsmiddelen in citroenen of het verscherpen van de veterinaire controles om 
salmonellabacterieën op te sporen in uit andere Lid-Staten afkomstig vers vlees dat 
specifiek bestemd is voor Italië. 
45 
46 COM(93)598 def., gepubliceerd in PB C 39 van 31.1.1994. 
Drie uitvoeringsmaatregelen zijn gepubliceerd in PB L 121 van 1.6.1995, blz. 31 en 37, en L 173 
van 25.7.1995, blz. 14. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 34 
Opgemerkt dient te worden dat de bij de Commissie aangemelde problemen in het 
handelsverkeer betrekking hebben op gebieden waarvoor de communautaire regelgeving 
nog niet compleet is en waarvoor de harmonisatierichtlijn nog niet in werking is 
getreden. 
b) Kapitaalgoederen 
89. Op het gebied van kapitaalgoederen heeft de Commissie haar werkzaamheden 
inzake de vaststelling en toepassing van een wettelijk kader voor de verschillende 
sectoren voortgezet. De overgangsperiode voor 92 richtlijnen in sectoren als 
machinebouw en elektrotechniek, persoonlijke beschermingsmiddelen, gastoestellen, 
drukapparaten, métrologie en medische hulpmiddelen loopt vóór 31 december 1995 af. 
Van deze richtlijnen zijn die van de "nieuwe aanpak" van bijzonder belang, zowel vanuit 
juridisch als vanuit economisch oogpunt. De omzettingsgraad is goed, gezien de feitelijke 
complexiteit van de omzetting van de richtlijnen op dit gebied. Aangezien de Lid-Staten 
reeds over gedetailleerde wetgeving beschikken op de gebieden waarop de richtlijnen 
betrekking hebben, dikwijls in samenhang met andere doelstellingen (bij voorbeeld 
installatievoorschriften, sociale zekerheid) kan de integratie van beginselen van de 
"nieuwe aanpak" in de nationale stelsels ingewikkeld blijken, en kan hiervoor een 
wisselwerking tussen de communautaire bepalingen en de nationale stelsels noodzakelijk 
zijn. 
c) Levensmiddelen 
90. In de sector levensmiddelen voltooit de goedkeuring op 20 januari 1995 door het 
Europese Parlement en de Raad, van Richtlijn 92/5/EG* betreffende 
levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen de 
harmonisatie van de basisvoorschriften inzake additieven in de Gemeenschap. De 
tenuitvoerlegging van de nieuwe voorschriften zal een belangrijke bijdrage leveren tot 
de werking van de interne markt in deze sector. Bovendien heeft de Commissie twee 
richtlijnen goedgekeurd tot vaststelling van de zuiverheidscriteria voor kleurstoffen 
(Richtlijn 95/45/EG*) en zoetstoffen (Richtlijn 95/31/EG*). Verder werd aanzienlijke 
vooruitgang geboekt met de vaststelling door de Raad van vier gemeenschappelijke 
standpunten betreffende de etikettering van levensmiddelen, nieuwe levensmiddelen, 
smaakstoffen en natuurlijk mineraalwater. De Commissie heeft drie nieuwe voorstellen 
bij de Raad ingediend inzake additieven, waarvan twee betrekking hebben op de 
technische bijwerking van de bestaande wetgeving, terwijl in het derde voorstel een lijst 
van traditionele voedingsmiddelen wordt opgesteld ten aanzien waarvan de Lid-Staten het 
gebruik van goedgekeurde additieven mogen beperken47. Bovendien brachten de diensten 
van de Commissie de eerste controlebezoeken aan Lid-Staten in het kader van 
Richtlijn 93/99/EEG* betreffende aanvullende maatregelen voor de officiële controle van 
levensmiddelen, terwijl het aantal werkzaamheden dat in het kader van de 
47 COM(95)126 def., PB C 134 van 1.6.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 35 
wetenschappelijke samenwerking tussen de Commissie en de Lid-Staten plaatsvindt, 
toenam. 
d) Farmaceutische produkten 
91. In de sector farmaceutische produkten vonden in 1995 belangrijke ontwikkelingen 
plaats. Het nieuwe communautaire stelsel voor de goedkeuring van geneesmiddelen voor 
menselijk en dierlijk gebruik trad op 1 januari 1995 in werking. Dit stelsel voert twee 
nieuwe procedures in, een gecentraliseerde procedure op grond waarvan een vergunning 
voor het in de handel brengen die voor het gehele grondgebied van de Gemeenschap 
geldt, wordt afgegeven, en een gedecentraliseerde procedure, gebaseerd op het beginsel 
van de wederzijdse erkenning, met communautaire arbitrage in het geval van geschillen. 
De aanvragen voor de gecentraliseerde vergunning en voor arbitrage worden onderzocht 
door het Europees bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling, dat begin 1995 met zijn 
werkzaamheden is begonnen, en tot de oprichting waarvan de Commissie op basis van 
een comitologieprocedure had besloten. Tot dusverre zijn drie vergunningen voor het in 
de handel brengen toegekend voor zeer innoverende farmaceutische produkten. 
e) Chemische produkten 
92. De interne markt voor chemische produkten functioneert betrekkelijk goed. Het 
in de handel brengen en het gebruik van gevaarlijke stoffen is evenwel de voornaamste 
sector ten aanzien waarvan de Lid-Staten om afwijkingen verzoeken ingevolge 
artikel 100A, lid 4*, van het EG-Verdrag, ten einde strengere interne maatregelen te 
kunnen toepassen met het oog op de milieubescherming en de volksgezondheid. In 1995 
ontving de Commissie verzoeken van Nederland, Duitsland en Denemarken, met 
betrekking tot creosoot, een stof die valt onder Richtlijn 94/60/EG* (14e wijziging van 
Richtlijn 76/769/EEG* inzake de beperking van het op de markt brengen en van het 
gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten). 
f) Motorvoertuigen 
93. De interne markt in de sector motorvoertuigen is gebaseerd op een aantal 
richtlijnen die de nationale technische voorschriften inzake de bouw en werking van 
motorvoertuigen moeten vervangen. Deze communautaire technische harmonisatie, die 
berust op veiligheids- en milieu-overwegingen, bestaat uit een aantal afzonderlijke 
richtlijnen die betrekking hebben op de verschillende onderdelen van motorvoertuigen 
en de motorvoertuigen als geheel, evenals een kaderrichtlijn waarbij een algemene 
typegoedkeuringsprocedure wordt ingesteld (Richtlijn 70/156/EEG*) ter vervanging van 
alle nationale procedures. Dank zij dit systeem kan een voertuig dat voorzien is van een 
geldig communautair typegoedkeuringscertificaat in elke andere Lid-Staat worden 
verkocht en geregistreerd zonder verdere formaliteiten van technische aard. Dit systeem, 
dat tot nu toe facultatief was voor autoproducenten, zal voor personenauto's met ingang 
van 1 januari 1996 verplicht worden. Hetzelfde geldt voor andere categorieën voertuigen 
DE INTERNE MARKT IN 1995 36 
vanaf de damm van vaststelling van de laatste afzonderlijke richtlijnen die hierop van 
toepassing zijn. 
94. Opgemerkt zij dat dit systeem niet alleen is bedoeld om het op de markt brengen 
en de registratie van nieuwe voertuigen te vergemakkelijken, maar ook in het algemeen 
om het vrij verkeer van voertuigen in de Unie te vereenvoudigen. Elk voertuig dat een 
typegoedkeuring heeft ontvangen en in een andere Lid-Staat is geregistreerd moet 
automatisch een typegoedkeuring en registratie in een andere Lid-Staat kunnen krijgen 
op basis van het communautaire typegoedkeuringscertificaat. 
95. Afgezien van de vooruitgang op het gebied van technische harmonisatie is het 
duidelijk dat de werking van de interne markt voor motorvoertuigen verdere maatregelen 
vereist, met name wat de belastingaspecten betreft, die wellicht aanzienlijke verstoringen 
van de normale werking van de interne markt zullen veroorzaken. De Commissie 
onderzoekt thans de mogelijkheid om een begin van harmonisatie tot stand te brengen op 
het gebied van registratie en wegenbelasting. 
B. Bijzondere regelingen inzake vrij verkeer 
a) Goederen voor tweeërlei gebruik 
96. Het geïntegreerde stelsel van uitvoercontroles van goederen voor tweeledig 
gebruik (Verordening (EG) nr. 3381/94* van de Raad), dat op 19 december 1994 door 
de Raad is aangenomen, is op 1 juli 1994 in werking getreden. De kern van het stelsel 
is dat voor het allergrootste deel van de goederen voor tweeledig gebruik in de 
Gemeenschap vrij verkeer is geregeld door de harmonisatie van de eisen en de 
vaststelling van een gemeenschappelijke vergunningsprocedure voor uitvoer uit de 
Gemeenschap. Hoewel een uiterst beperkt aantal bijzonder gevoelige artikelen bij 
verplaatsing binnen de Gemeenschap nog aan controle onderworpen zal worden, zal dit 
zonder toepassing van grenscontroles gebeuren. Artikel 5 laat de mogelijkheid van 
nationaal optreden open. Op deze wijze is het beginsel van vrij verkeer in de 
Gemeenschap nu ook gevestigd voor een sector die tot dusverre een uitzondering op de 
regels van de interne markt was gebleven, hoewel er nog veel werk moet worden verzet 
om deze regels aan te vullen en te voltooien. 
b) Landbouwprodukten 
97. De voorstellen voor nieuwe gemeenschappelijke marktordeningen voor 
aardappelen48 evenals het voorstel om bepaalde landbouwprodukten van geringe betekenis 
(honing, chicorei, ananas, koffie, azijn met uitzondering van wijnazijn, kurk) binnen de 
werkingssfeer te brengen van Verordening (EEG) nr. 827/68* van de Raad houdende een 
48 COM(92)185 def., PB C 333 van 17.12.1992. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 37 
gemeenschappelijke ordening der markten voor bepaalde in bijlage II van het Verdrag49 
vermelde produkten ("pakket"-verordening), zijn nog bij de Raad in behandeling. 
C. Normalisatiebeleid 
98. Zoals aangekondigd tijdens de bijeenkomst van de Industrieraad in 
november 1995 heeft de Commissie een verslag over de vooruitgang van de Europese 
normalisatie voorbereid50. Dit verslag onthult een aantal belangwekkende gegevens en 
bevestigt de indruk dat op het gebied van de nieuwe aanpak en de overheidsopdrachten 
aanzienlijke vooruitgang is geboekt, hoewel er nog veel moet worden gedaan. 
99. Op beide terreinen worden nog steeds opdrachten voor nieuwe werkzaamheden 
gegeven, hoewel voor de Europese normalisatie op deze gebieden in zekere zin een 
periode van consolidatie is aangebroken. Opgemerkt kan worden dat de Europese 
normalisatie, met de ontwikkeling van de interne markt, een kritische massa begint te 
bereiken ten opzichte van nationale en internationale normalisatie. Hoewel aanzienlijke 
vooruitgang is geboekt wat de efficiëntie betreft, en de produktie indrukwekkend is, kan 
niet worden ontkend dat de vaststelling van normen nog te traag verloopt en dat verdere 
verbetering nodig is. 
100. De Commissie onderwerpt het beleid op het gebied van Europese normalisatie 
thans aan een onderzoek. Van bijzonder belang is de sector informatietechnologie en 
telecommunicatie waar reeds een uitvoerige herziening van de activiteiten plaatsvindt 
naar aanleiding van het Verslag-Bangemann over de wereldwijde informatiemaatschappij 
en de resultaten van de conferentie in Genval, België, in november 1994. Aangezien de 
economie in deze sector op wereldniveau is geïntegreerd erkennen zowel de Commissie 
als de industrie dat internationale normen voorrang moeten krijgen. 
D. Het beleid inzake kwaliteit, certificering, en het conformiteitsmerk 
101. De Commissie zet haar werkzaamheden met het oog op de tenuitvoerlegging van 
haar beleid inzake kwaliteit voort; de diensten van de Commissie hebben de elementen 
verzameld voor de opstelling van een mededeling aan de Raad en het Europese Parlement 
over een Europees beleid inzake kwaliteitsbevordering. De Raad "Industrie" van 
6 november heeft blijk gegeven van zijn belangstelling voor dit initiatief. 
In 1995 werd de richtlijn betreffende het Gemeenschapsmerk van kracht 
(Richtlijn 93/68/EG* van de Raad); sinds 1 januari moeten de Lid-Staten elk produkt op 
hun grondgebied aanvaarden dat voldoet aan de nieuwe geharmoniseerde regels. 
49 COM(91)328 def., PB C 263 van 9.10.1991, blz. 5. 
50 SEC(95)2104 van 28.11.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 38 
102. De werkzaamheden met betrekking tot de consolidatie van het interne systeem zijn 
gepaard gegaan met het openen van onderhandelingen over eventueel te sluiten 
overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning met zes andere landen (VS, Canada, 
Australië, Nieuw-Zeeland, Japan en Zwitserland). Krachtens dergelijke overeenkomsten 
worden proeven en conformiteitscertificaten die zijn afgegeven door erkende instellingen 
in die landen en die voldoen aan de eisen van de communautaire richtlijnen, in de 
Gemeenschap erkend. Evenzo worden conformiteitsbeoordelingen door communautaire 
instellingen met het oog op de eisen van derde landen door het betrokken land erkend. 
Deze regelingen zullen een groot deel van de dubbele werkzaamheden en vertragingen 
in verband met het testen en certificeren van verhandelde produkten wegnemen. 
103. De Commissie heeft de voorstellen van de Lid-Staten bestudeerd Inzake een 
Europese bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen die door 
de Lid-Staten waren erkend vóór de inwerkingtreding van dit beschermingssysteem 
(Verordening (EG) nr. 2081/92*), in samenwerking met het ad hoc wetenschappelijk 
comité, en heeft een lijst van dergelijke aanduidingen en benamingen opgesteld als basis 
voor de door het ad hoc reglementeringscomité vast te stellen registratiebesluit. 
§3 - Preventie- en controleprocedures 
A. Het voorkomen van nieuwe belemmeringen - procedure 83/189/EEG* 
104. De bij Verordening 83/189/EEG* ingestelde informatieprocedure, met name wat 
de aanmelding door de Lid-Staten van hun ontwerp-wetgeving op technisch gebied 
betreft, blijkt nog altijd een onmisbaar middel te zijn om nieuwe belemmeringen voor 
het handelsverkeer te voorkomen. Ondanks de voltooiing van de interne markt per 
eind 1992 stellen de Lid-Staten nog steeds een groot aantal technische voorschriften voor 
produkten vast. 
Jaar 
1992 
1993 
1994 
1995i2 Aanmeldingen31 
362 
385 
389 
438 Opmerkingen 
LS 
184 
134 
161 
102 COM 
165 
139 
222 
114 Met redenen 
omkleed advies 
LS 
66 
75 
85 
60 COM 
121 
137 
99 
57 Voorgenomen 
Richtlijn 
43 
10 
9 
6 
51 
52 Gegevens voor 1992, 1993 en 1994 hebben betrekking op twaalf Lid-Staten. Indien Oostenrijk, 
Finland en Zweden worden toegevoegd, worden de cijfers 466 in 1992, 438 in 1993 en 442 in 
1994. De gegevens voor 1995 betreffen de 15 Lid-Staten. 
De cijfers voorde reacties op de aanmeldingen hebben betrekking op de aanmeldingen die uiterlijk 
op 8 januari moesten worden ingediend; de uiterste datum voor de beantwoording va 95 
aanmeldingen is 31 maart 1996.. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 39 
De analyse van deze nationale voorschriften werpt vragen op over de gevolgen ervan 
voor de interne markt. Zij dreigen immers het behoud van deze markt en de integriteit 
van de voordelen die deze voor marktdeelnemers oplevert, in gevaar te brengen. 
105. In de landbouwsector werden 61 ontwerp-technische voorschriften door Lid-Staten 
en EVA-Staten aangemeld. Na onderzoek van de aangemelde ontwerp-wetgeving 
verzocht de Commissie in de meeste gevallen om wijzigingen om te waarborgen dat geen 
nieuwe belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen zouden ontstaan. 
B. Toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning 
106. Het voorstel voor een beschikking (EG) van het Europees Parlement en van de 
Raad inzake de vaststelling van een procedure voor uitwisseling van informatie over 
nationale maatregelen waarbij wordt afgeweken van het beginsel van het vrije verkeer 
van goederen in de Gemeenschap (Beschikking 95/3052/EG* van de Raad), is door de 
Raad tijdens de Raad interne markt van 23 november 1995 goedgekeurd. 
Deze beschikking houdt in hoofdzaak in dat vanaf 1 januari 1997 een procedure wordt 
toegepast waarmee de Lid-Staten de Commissie in kennis stellen van elke maatregel die 
een belemmering vormt voor het vrije verkeer van een bepaald model of een bepaald 
type produkt dat in een andere Lid-Staat op legale wijze vervaardigd of in de handel 
gebracht wordt, zodra deze maatregel direct of indirect een algemeen verbod, het 
onthouden van toestemming om het produkt in de handel te brengen, een wijziging, of 
het uit de handel nemen van dit model of type produkt tot gevolg heeft. 
Dank zij deze doorzichtigheid kunnen problemen inzake het vrije verkeer van goederen, 
hetzij door een aanpassing van de nationale bepalingen, hetzij zo nodig door wijziging 
van de bestaande communautaire wetgeving, sneller worden opgelost. 
Door middel van deze kennisgeving draagt de tussen de Lid-Staten ingestelde 
samenwerking, met steun van de Commissie, er ook toe bij dat het optreden van de 
Gemeenschap niet verder gaat dan noodzakelijk is om het gestelde doel, het vrije 
verkeer, te bereiken. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 40 

Hoofdstuk 5 - Vrijheid van dienstverrichting en vrije vestiging 
§1 - Dienstverlening in het algemeen 
107. Op de door het EG-Verdrag erkende beginselen van de vrijheid van vestiging en 
het vrije verkeer van diensten binnen de Europese Unie, zoals deze door het Hof van 
Justitie uitgelegd zijn, kunnen de marktdeelnemers rechtstreeks een beroep doen. Het 
grote aantal rechtstreeks bij de Europese Commissie ingediende vragen, verzoeken om 
informatie en vooral klachten zijn dus een onvolledige maar duidelijke graadmeter voor 
de wijze waarop de interne markt op bepaalde gebieden werkt. 
108. Zo heeft de Commissie in 1995 een groeiend aantal klachten moeten behandelen 
van ondernemingen die zich, op het moment dat zij in een andere Lid-Staat een dienst 
zouden verrichten, geplaatst zagen tegenover belemmeringen met betrekking tot de 
detachering van personeelsleden die ingezetenen van derde landen waren, maar die zij 
desalniettemin volgens de voorschriften in dienst hadden. 
109. De sector beurzen en tentoonstellingen is voorts aan een specifieke toetsing ten 
aanzien van het vrije verkeer van goederen en diensten en het recht van vrije vestiging 
onderworpen, waarvan de resultaten in een volgende interpretatieve mededeling bekend 
gemaakt worden. 
§2 - Financiële diensten 
A. Kredietinstellingen 
a) Derivaten 
110. Derivaten zijn financiële contracten waarvan de waarde afhankelijk is van een of 
meer onderliggende waarden tegen een referentiekoers of een index. Hoewel deze al 
twintig jaar in zwang zijn om risico's af te dekken (hedging) en als speculatieve 
belegging is door recente gebeurtenissen als het geval van de Britse bank Barings Pic, 
de aandacht op derivaten en derivaatmarkten gevestigd. 
Het verslag van de Board of Banking Supervision van de Bank of England over de zaak-
Barings53 bevat geen voorstel voor aanvullende regelgeving. Toch heeft Commissaris 
Monti met het oog op het algemeen belang en het publieke debat zijn collega's een 
bericht over derivaten en kapitaalbewegingen gezonden dat op 12 april 1995 is 
gepubliceerd. 
De bestaande Gemeenschapswetgeving bestrijkt reeds een groot aantal problemen en 
kwesties die met het toezicht op derivaten samenhangen. In het bijzonder de 
53 HMSO - gepubliceerd Londen 18.7.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 41 
solvabiliteitsratiorichtlijn (Richtlijn 89/647/EEG* van de Raad), die al sinds 1991 van 
kracht is, en de richtlijn betreffende de kapitaaltoereikendheid (Richtlijn 93/6/EEG*) die 
op 1 januari 1996 wordt ingevoerd leggen banken en beleggingsinstellingen de 
verplichting op om eigen vermogen aan te houden ter dekking van de aan het werken met 
derivaten inherente kredietrisico's en marktrisico's. 
Bovendien eist laatstgenoemde richtlijn, samen met de richtlijn beleggingsdiensten 
(Richtlijn 93/22/EG*) die eveneens op 1 januari 1996 in werking zal treden, van de 
instellingen dat zij zorgen voor een behoorlijk systeem van risicobewaking. 
111. De wetgeving moet echter gelijke tred houden met de ontwikkeling van de 
markten. Daarom staat er, in antwoord op behoeften die in het verslag van het Europees 
Parlement van 12 september 1995 over financiële derivaten nogmaals zijn belicht, 
verdere verfijning van de wetgeving inzake de behandeling van derivaten op stapel: 
• de Raad heeft in september 1995 een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld ten 
aanzien van een ontwerp-richtlijn op grond waarvan een Lid-Staat over kan gaan 
tot erkenning van zogenoemde bilaterale vereveningsovereenkomsten54 waardoor 
het kredietrisico op derivaten die buiten de erkende beurzen om worden 
verhandeld (de "over the counter "-derivaten) sterk gereduceerd wordt; 
• de Commissie is op dit moment bezig een ontwerp-richtlijn op te stellen met als 
doel, de eigen-vermogenvereisten voor kredietrisico's zodanig uit te breiden dat 
alle vormen van derivaten die buiten de beurzen om worden verhandeld eronder 
vallen en bepaalde soorten van dergelijke derivaten met betrekkelijk hoog risico 
geheel worden verboden voor instellingen die geen behoorlijk risicobeheer 
kennen; 
• in overleg met de Lid-Staten onderzoekt de Commissie ook de nationale 
administratieve normen voor de activiteiten die financiële instellingen met 
derivaten ontplooien. 
b) Interpretatieve mededeling over de bepaling inzake het algemeen belang 
112. Tijdens haar dialoog met de marktdeelnemers heeft de Commissie kunnen 
vaststellen dat door de nog steeds bestaande interpretatieverschillen en onduidelijkheden 
met name over het begrip dienstverrichting en over de reikwijdte van het begrip 
"algemeen belang" in de tweede bankrichtlijn (89/646/EEG*), het vrije verkeer van 
bankdiensten in gevaar wordt gebracht. 
54 Gemeenschappelijk standpunt nr. EG 21/95. Aangenomen door het Parlement op 
4 december 1995: Besluit van het Parlement nr. A4-0309. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 42 
113. De Commissie heeft een ontwerp-mededeling over deze twee onderwerpen 
opgesteld die in het Publikatieblad55 als discussiesmk is gepubliceerd ten einde 
opheldering te geven over de resterende onduidelijkheid. 
• Grensoverschrijdende dienstverlening: de ontwerp-mededeling bakent met name 
nauwkeurig af wat de werkingssfeer is van artikel 20 van de richtlijn dat 
betrekking heeft op de verplichting van kredietinstellingen die 
grensoverschrijdend diensten willen verlenen om bij de instanties in eigen land 
opgaaf te doen van de diensten die zij in andere Lid-Staten voor de eerste maal 
willen gaan aanbieden. Het verschil tussen het verrichten van diensten en 
vestiging wordt erin opgehelderd en er wordt een aantal situaties beschreven 
waarin de twee begrippen moeilijk te onderscheiden zijn. Vervolgens komen de 
opvattingen van de Commissie aan bod over de aard van de in artikel 20 
vastgestelde kennisgevingsprocedure en over de rechtsgevolgen van niet-nakoming 
van de procedure. Tenslotte verschaft het ontwerp duidelijkheid over het 
standpunt van de Commissie dat een kredietinstelling zodra zij de instanties in 
eigen land heeft verwittigd van haar voornemen om diensten te verrichten, kan 
aanvangen met de bedrijfsuitoefening op grond van de vrijheid van 
dienstverrichting, zonder te wachten op bericht van ontvangst van de 
kennisgeving door de instanties in eigen land. 
• Het algemeen belang: de ontwerp-mededeling geeft een analyse van het begrip 
"algemeen belang" vanuit twee invalshoeken. Ten eerste is de Commissie van 
oordeel dat een Lid-Staat zijn regels met betrekking tot het "algemeen belang" 
niet aan een kredietinstelling die een bijkantoor op zijn grondgebied wil vestigen 
hoeft mede te delen. Verder analyseert deze tekst, in het licht van de 
jurisprudentie van het Hof van Justitie, in hoeverre de regels die de Lid-Staten 
ten behoeve van het "algemeen belang" hebben ingevoerd van toepassing zijn op 
kredietinstellingen uit de Gemeenschap die binnen hun grenzen bankzaken doen 
die onder de wederzijdse erkenning vallen. Ten aanzien van dit onderwerp wordt 
in de ontwerp-mededeling opgemerkt dat toepassing van het beginsel van 
wederzijdse erkenning moet plaats vinden zowel wanneer kredietinstellingen op 
basis van de vrije dienstverrichting werken als via een bijkantoor. 
Daarnaast beschrijft de ontwerp-mededeling het wettelijk kader waarbinnen de 
regelgeving ten aanzien van het "algemeen belang" van het ontvangende land nog tegen 
een kredietinstelling uit de Gemeenschap kan worden ingeroepen. 
B. Verzekeringen 
114. De derde generatie verzekeringsrichtlijnen (levens- en schadeverzekering) (Leven 
92/96/EEG* en niet-leven 92/49/EEG*) hebben tot doel om de keuze aan produkten te 
55 PB C 291 van 4.11.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 43 
vergroten, de consumentenprijzen te verlagen en de concurrentie tussen de 
verzekeringsbedrijven en verzekeringsmarkten in Europa te versterken. De interne 
verzekeringsmarkt is intussen ruim een jaar in werking en de gevolgen ervan zijn 
inderdaad reeds op de markt waarneembaar. 
In Duitsland bij voorbeeld profiteren de consumenten van de versterkte concurrentie 
tussen verzekeraars die auto-verzekeringen aanbieden. De deregulering van prijzen en 
produkten heeft ertoe geleid dat de keuze aan auto-verzekeringen veel groter is dan een 
jaar geleden terwijl de premies lager zijn. 
In België zijn nu vermogensvormende levensverzekeringen te koop die door Franse 
verzekeraars worden aangeboden. Omdat het Belgische verzekeraars altijd bij wet 
verboden is geweest deze produkten te verkopen, heeft de Belgische consument dit type 
verzekering vroeger nooit kunnen afsluiten. Op grond van de derde-generatie richtlijnen 
is er nu één Europese vergunning waardoor er tussen de verzekeringsmarkten van Europa 
gezonde concurrentie is ontstaan. 
115. Op het terrein van de verzekering van zware bedrijfs- en ondernemingsrisico's 
was de interne markt al eerder een feit (1 januari 1990). Hier zijn concrete aanwijzingen 
voor versterkte concurrentie. Het komt voor dat risico's die van oudsher slechts bij een 
verzekeringsmaatschappij van eigen bodem zouden zijn ondergebracht nu bij een 
buitenlandse verzekeraar worden geplaatst, eenvoudigweg omdat de buitenlandse 
verzekeraar betere voorwaarden biedt. Op sommige markten merken de 
verzekeringsbemiddelaars dat klanten mondiger zijn geworden bij het onderhandelen met 
de verzekeraar over de contractvoorwaarden en de premie. 
Wanneer verzekeringsmaatschappijen in het buitenland mogelijkheden op de langere 
termijn ontdekken, beginnen zij zich ook geleidelijk op de markt in andere Lid-Staten 
van de EU te richten. Een Duits bedrijf heeft een ziektekostenverzekeraar in Nederland 
gekocht. Een Britse verzekeraar heeft het voornemen aangekondigd auto-verzekeringen 
rechtstreeks per telefoon te gaan verkopen in Italië. Uit deze, tot voor kort ondenkbare 
voorbeelden blijkt wel dat de van oudsher gesloten Europese verzekeringsmarkten 
langzaam maar zeker aan het veranderen zijn. 
116. Er is genoeg reden voor deze bemoedigende waarnemingen, ook al zijn er 
omzettingsproblemen, zoals in hoofdstuk 2 is uiteengezet. Zelfs wat de derde-
generatierichtlijnen betreft, waarvan de omzetting door alle Lid-Staten behalve 
Griekenland is voltooid, is de omzetting niet altijd volledig en goed. Het aantal aan de 
Commissie gerichte klachten en het aantal door de Commissie opgespoorde gevallen is 
op het vlak van de verzekeringen aanmerkelijk toegenomen. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 44 
117. In oktober 1995 heeft de Commissie een voorstel voor een richtlijn over het 
toezicht op verzekeringsmaatschappijen die deel uitmaken van een groep, goedgekeurd56. 
Het voorstel beoogt de dubbele boeking van de eigen middelen van een groep te 
voorkomen, de transacties die binnen een groep plaatsvinden te controleren en de toegang 
van bevoegde instanties tot de informatie betreffende verzekeringsmaatschappijen te 
verbeteren. Volgens het voorstel dienen de bepalingen per 1 januari 1997 te zijn omgezet 
en per 1 juli 1997 ten uitvoer te worden gelegd. 
C. Grensoverschrijdende creditoverschrijvingen 
118. In december 1995 heeft de Raad een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld 
over de voorgestelde richtlijn inzake grensoverschrijdende creditoverschrijvingen57. De 
richtlijn stelt regels over de doorzichtigheid en de uitvoering van grensoverschrijdende 
overmakingen ten einde bepaalde gebreken te verhelpen. Zowel door het bedrijfsleven 
als door consumenten was de Gemeenschap gevraagd iets te ondernemen. De Raad heeft 
besloten dat de richtlijn van toepassing is op grensoverschrijdende creditoverschrijvingen 
in de valuta's van de Lid-Staten en in ecu bij bedragen van minder dan 25.000 ecu. 
Twee jaar na de datum voor invoering door de Lid-Staten zal de richtlijn ook van 
toepassing worden op bedragen tot 30.000 ecu. 
De richtlijn eist dat een instelling haar klanten schriftelijk bevattelijke informatie 
verschaft over de tijd die nodig zal zijn voor de overmaking, de wijze waarop de tarieven 
en kosten worden berekend, een indicatie van de eventuele valutadatum en informatie 
over de klachtenregeling. De klanten hebben na afloop van de transactie ook recht op een 
specificatie. 
De instellingen zullen een creditoverschrijving binnen de met de klant afgesproken 
tijdspanne moeten verrichten. Bij gebreke van een dergelijke afspraak dienen de gelden 
uiterlijk vijf openstellingsdagen (van de banken) na acceptatie van de opdracht aan de 
instelling van de begunstigde te worden gecrediteerd en uiterlijk één openstellingsdag 
later aan de begunstigde ter beschikking te worden gesteld. Aan de klant is rente 
verschuldigd indien de overdracht niet tijdig plaats vindt. Kosten die de opdrachtgever 
niet heeft goedgekeurd mogen niet in rekening worden gebracht; gebeurt dit toch, dan 
is een vergoeding verschuldigd. Indien een overmaking niet bij de bank van de 
begunstigde aankomt, ontvangt de opdrachtgever een schadeloosstelling tot een maximum 
van 10.000 ecu te vermeerderen met rente, kosten en commissie. 
De Lid-Staten zijn verplicht te zorgen voor behoorlijke en doeltreffende procedures om 
klachten van klanten af te handelen. 
56 
57 COM(95)406 def., PB C 343 van 21.12.1995. 
Gemeenschappelijk standpunt bereikt op 4.12.1995, opgenomen in een Mededeling van de 
Commissie aan het Parlement: SEC(95)1976 def. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 45 
Inwerkingtreding van de richtlijn is gepland voor uiterlijk dertig maanden na de 
definitieve goedkeuring, die naar de Commissie hoopt medio 1996 zal plaatsvinden na 
de tweede lezing door het Parlement. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 46 
Hoofdstuk 6 - Vrij verkeer van kapitaal 
119. De Commissie houdt toezicht op het kapitaalverkeer en de vrijheid van betalingen 
binnen de Unie. De situatie op dit punt blijkt over het algemeen bevredigend te zijn. De 
Lid-Staten hebben het Gemeenschapsrecht omgezet in nationaal recht en de 
overgangsregelingen zijn verlopen. 
120. Er bestaan echter nog een aantal belemmeringen voor het vrije kapitaalverkeer. 
Weliswaar nemen deze meestal niet de vorm van daadwerkelijke beperkingen aan, maar 
de uitwerking op het feitelijke kapitaalverkeer en de financiële integratie kan desondanks 
groot zijn. Deze belemmeringen kunnen zich voordoen als voorwaarden voor de toelating 
van buitenlandse effecten tot de eigen kapitaalmarkt die niet aan binnenlandse effecten 
worden gesteld, bepalingen in privatiseringswetgeving bedoeld om zeggenschap over de 
geprivatiseerde bedrijven te behouden, beperkingen ten aanzien van buitenlandse 
beleggingen door institutionele beleggers die niet door prudentiële overwegingen worden 
gerechtvaardigd, belastingvoorschriften die investeringen in binnenlandse financiële 
instrumenten begunstigen en beperkingen inzake de fysieke overdracht van middelen. De 
Commissie heeft stappen genomen om deze obstakels te slechten. In sommige gevallen 
is de situatie hierdoor al verbeterd, terwijl de procedures in andere gevallen in een 
vergevorderd stadium verkeren. 
121. De beschikbare gegevens tonen aan dat de kapitaalstromen binnen de EU en naar 
en van de rest van de wereld de afgelopen jaren aanzienlijk zijn toegenomen. Met name 
was er een forse toename in beleggingskapitaal, zowel rechtstreeks als in portefeuilles, 
een teken dat zowel particuliere als bedrijfsmatige beleggers baat hebben bij de kansen 
die het vrije kapitaalverkeer en de interne markt bieden. De groei van het 
portefeuillekapitaal is een maatstaf voor de integratie van de financiële markten. Het is 
ook een weerspiegeling van de toenemende graad van ontwikkeling en aantrekkelijkheid 
van de nationale markten in aandelen en obligaties, vooral de markt in 
overheidsobligaties. Het aandeel staatspapier dat in handen was van niet-ingezetenen 
steeg tussen 1987 en 1993 in Frankrijk van 3 tot 31%, in Duitsland van 21 tot 34 %, in 
Denemarken van 36 tot 51 %, in Nederland van 9 tot 16% en in Italië van 2 tot 4%. De 
noodzaak om buitenlandse markten aan te boren heeft een gunstige invloed gehad op de 
binnenlandse financiële markten: er zijn grote hervormingen doorgevoerd en de 
liquiditeit, doorzichtigheid en doelmatigheid van de markten is verbeterd. 
122. De sterk fluctuerende markten in buitenlandse valuta's heeft de aandacht op 
enkele minder gewenste bijwerkingen van kapitaalbewegingen gevestigd, die vaak met 
de handel in derivaten worden geassocieerd. In verschillende kring is een discussie 
gevoerd over de juiste beleidsreactie. De meest opmerkelijke voorstellen die naar voren 
werden gebracht zijn i) belastingheffing op internationale kapitaalbewegingen en ii) eisen 
stellen ten aanzien van de reserves. De Commissie was in de gelegenheid om haar 
mening over dit onderwerp in het openbaar tijdens zittingen van Parlementscommissies 
naar buiten te brengen, evenals door middel van een mededeling van de betrokken 
commissaris. Hierin staat dat het vrij verkeer van kapitaal bij het Verdrag wordt 
DE INTERNE MARKT IN 1995 47 
gewaarborgd en dat daarom maatregelen die aan het kapitaalverkeer beperkingen 
opleggen welke niet in het Verdrag zijn voorzien, niet zijn toegestaan. Tevens wordt 
verklaard dat een gezond economisch en financieel beleid de beste manier is om 
destabiliserende kapitaalstromen in te dammen. Het is zinloos technische maatregelen te 
treffen als deze de fundamentele problemen die aan de wortel van de valuta-instabiliteit 
liggen niet verhelpen. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 48 
Hoofdstuk 7 - Belastingen 
§1 - Indirecte belastingen 
123. Het is op dit gebied, zoals elders, de doelstelling van de Commissie om de interne 
markt te consolideren overeenkomstig de regels van het Verdrag door fiscale neutraliteit 
ten opzichte van de handel te garanderen en daardoor een waarachtig geïntegreerde markt 
te creëren. Haar beoordeling van de inmiddels drie jaar oude werking van de nieuwe 
indirecte-belastingregelingen is positief wat de opzet en de tenuitvoerlegging van de 
nieuwe regels betreft. 
124. Wel is bij ondervinding gebleken dat de handel op het punt van de belasting op 
de toegevoegde waarde (BTW) vaak niet kan profiteren van alle voordelen die een 
geïntegreerde markt biedt doordat het soms lastig is te voldoen aan de eisen van het 
belastingstelsel. Voorbeelden zijn het onderscheid dat gemaakt moet worden tussen 
binnenlandse en intracommunautaire omzet, de moeilijk te verifiëren status van afnemers 
in andere Lid-Staten, het probleem dat vervoer naar een andere Lid-Staat moet worden 
aangetoond, de verschillende aangiften en formaliteiten die in iedere Lid-Staat waarin de 
handelaar een belastbare handeling verricht, moeten worden verricht ten behoeve van de 
fiscus en de statistiek. Deze moeilijkheden worden nog groter doordat de instanties van 
de Lid-Staten het Gemeenschapsrecht op verschillende wijze in nationale wetgeving 
hebben omgezet, vooral wanneer het Gemeenschapsrecht hen in staat stelt om bij de 
tenuitvoerlegging van de regels uit verschillende mogelijkheden te kiezen. 
125. In dit verband is uit een onderzoek onder 182 ondernemingen in 15 Lid-Staten, 
uitgevoerd door de Euro Info Centres in 1995, gebleken dat 85% van de ondervraagde 
ondernemingen tevreden was met de werking van de overgangsregeling voor de BTW 
ofschoon enkele problemen nog een oplossing behoeven ten einde hun 
concurrentievermogen te vergroten. Als belangrijkste voordelen noemde de respondenten 
de besparing van tijd en geld, gemakkelijker en snel verkeer van goederen en betere 
toegankelijkheid van nieuwe markten. Als terreinen waarop ondernemingen nog 
moeilijkheden ondervinden, werden genoemd INTRASTAT, fiscale vertegenwoordiging, 
terugontvanging en terugvordering van BTW, verkrijging van goedkeuring van een 
BTW-nummer en driehoekstransacties. 
126. De echte problemen die aan deze moeilijkheden ten grondslag liggen komen 
echter voort uit de strucmrele gebreken van de BTW zelf. De Commissie heeft deze 
gebreken geanalyseerd en is tot de conclusie gekomen dat deze niet binnen het kader van 
het huidige BTW-stelsel zijn op te lossen. Zij heeft dan ook getracht bij haar 
voorbereidingen voor de invoering van het definitieve BTW-stelsel rekening te houden 
met deze problemen. Zij concludeerde dat welke poging om deze problemen te verhelpen 
dan ook, fundamentele veranderingen van het huidige BTW-stelsel in zijn geheel vereist 
ten einde handelaren en bedrijven de mogelijkheid te geven binnenlandse en 
intracommunautaire verkopen voor BTW-doeleinden op dezelfde wijze te behandelen en 
DE INTERNE MARKT IN 1995 49 
er tegelijkertijd voor te zorgen dat de inkomsten van de Lid-Staten uit de BTW op hun 
huidige niveau gehandhaafd blijven. 
Als onderdeel van deze voorbereidingen heeft de Commissie in december 1995 een 
voorstel aangenomen om, voor de periode 1 januari 1997 tot en met 31 december 1998, 
het minimum- en maximumniveau van het standaardtarief van de BTW vast te stellen op 
respectievelijk 15% en 25%. Dit betekent niet dat de Lid-Staten hun bestaande tarieven 
moeten aanpassen, maar voorkomt dat de verschillen groter worden en vergemakkelijkt 
de strenge onderlinge aanpassing van de tarieven die bij de nieuwe definitieve regeling 
vereist is. 
127. Aan de positieve kant is te melden dat door de afschaffing van 
belastingformaliteiten bij een grensovergang binnen de Gemeenschap de Lid-Staten steeds 
meer gebruik maken van de mogelijkheden die zijn gecreëerd door de communautaire 
regelingen voor administratieve samenwerking en wederzijdse bijstand voor de controle 
van de BTW, met inbegrip van de BTW op intracommunautaire handel. De uitwisseling 
van informatie en andere onderlinge hulp tussen de bevoegde instanties van de Lid-Staten 
zijn een geïntegreerd onderdeel van de BTW-controlestrategie van de Lid-Staten 
geworden en hebben een sleutelrol gespeeld bij de soepele toepassing van de BTW op 
handelstransacties binnen de interne markt. De Commissie en de Lid-Staten blijven nauw 
samenwerken in het Permanent Comité voor administratieve samenwerking om de 
effectiviteit van deze regelingen te controleren en te vergroten. Onder andere door het 
gemeenschappelijk opleidingsprogramma voor ambtenaren van de indirecte belastingen, 
bekend als Matthaeus-Tax, is samenwerking meer een gewoonte geworden. 
128. Op het terrein van de accijnzen heeft de Commissie voor het eerst de 
tweejaarlijkse beoordeling verricht van de minimumtarieven die op 1 januari 1993 van 
kracht zijn geworden. De resultaten van het onderzoek zijn op 13 september 1995 in een 
verslag aan de Raad en het Europees Parlement aangeboden. 
Het onderzoek betrof de werking van de interne markt, de reële waarde van de 
accijnstarieven en de bredere doelstellingen van het Verdrag. Een aantal potentiële 
probleemgebieden is gesignaleerd, waarvan de voornaamste (uit het oogpunt van de 
interne markt) te maken hebben met produkten waarop invoerrechten worden geheven 
terwijl ze concurreren met produkten waarop geen invoerrechten worden geheven. De 
Commissie merkt tevens op dat zelfs betrekkelijk geringe wijzigingen van het stelsel 
aanzienlijke gevolgen voor andere beleidsterreinen zouden kunnen hebben. 
129. Afgezien van de in het verslag gesignaleerde problemen is het duidelijk dat op een 
algemener niveau uiteenlopende opvattingen bestaan over de betekenis van het stelsel van 
accijnzen dat op 1 januari 1993 is ingevoerd. Voor sommigen betekent het dat de interne 
markt voor aan invoerrechten onderhevige goederen ten volle functioneert, terwijl 
anderen verklaren dat het slechts een eerste stap is op weg naar een markt die meer op 
een nationale markt lijkt. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 50 
130. Gezien de omstandigheden heeft de Commissie besloten in haar verslag geen 
voorstellen tot wijziging op te nemen. De mening overheerst dat een breed overleg met 
de nationale overheidsdiensten, beroepsorganisaties en andere belangengroepen 
noodzakelijk is voordat initiatieven tot wetgeving kunnen worden genomen. Dit overleg 
moet alle betrokkenen in de gelegenheid stellen hun mening kenbaar te maken na twee 
jaar ervaring met de interne markt, alsmede te reageren op de beschrijving van de 
situatie in het verslag van de Commissie. Bovendien zou het overleg kunnen bijdragen 
tot een verdere analyse van de interactie tussen de accijnzen en andere beleidsterreinen, 
zoals de gezondheidszorg, landbouw, milieu, energie en vervoer. 
De Commissie begon in het laatste kwartaal van 1995 met de overlegprocedure. Centraal 
hierbij stond een conferentie in Lissabon op 13, 14 en 15 november, die werd 
bijgewoond door ruim 300 vertegenwoordigers van nationale overheidsdiensten, de 
industrie, consumentenorganisaties en andere belangengroepen. Tijdens de conferentie 
werd elke produktsector in een reeks workshops besproken vanuit het oogpunt van de 
interne markt, de rol van accijnzen als een bron van inkomsten en de interactie met 
andere beleidsterreinen. Als follow-up van de conferentie, en een ander zwaartepunt van 
de procedure, werden alle belanghebbenden uitgenodigd uitgebreide schriftelijke 
bijdragen te leveren. 
De standpunten die op de conferentie van Lissabon naar voren werden gebracht zullen, 
net als de schriftelijke bijdragen, in aanmerking worden genomen door de Commissie bij 
haar werkzaamheden in verband met accijnzen in 1996, in het bijzonder de voorbereiding 
van de tweede herziening van de accijnstarieven die vóór 31 december 1996 moet 
plaatsvinden. 
Naar aanleiding van de discussies in Lissabon is inmiddels al besloten begin 1996 een 
bijzonder seminar te organiseren over de sector minerale oliën, dat zal worden 
bijgewoond door specialisten uit het bedrijfsleven en nationale overheidsdiensten. Tijdens 
dit seminar zal de aandacht uitgaan naar manieren om de controle op en het verkeer van 
minerale oliën in de interne markt te verbeteren, alsmede manieren om 
fraudemogelijkheden te beperken. 
§2 - Directe belastingen 
131. Naarmate andere wettelijke en economische barrières geslecht worden, beginnen 
de uiteenlopende nationale belastingvoorschriften een steeds grotere hindernis te worden 
voor het soepel functioneren van de interne markt. De blijvende belemmeringen voor het 
vrije verkeer van diensten, arbeid en kapitaal en de vrijheid van vestiging die uit de 
huidige distorsies ontstaan, geven algemeen reden tot bezorgdheid, aan de burgers 
evenzeer als aan kleine en middelgrote ondernemingen en multinationale ondernemingen. 
Voorbeelden zijn: 
• niet-ingezetenen ondervinden vaak discriminatie; 
• de keuze voor de lokatie van spaartegoeden en beleggingen is verstoord; 
• grensoverschrijdende dienstverlening wordt tegengewerkt; 
DE INTERNE MARKT IN 1995 51 
• grensoverschrijdende inkomsten worden getroffen door dubbele belastingheffing 
en/of liquiditeitsverliezen. 
132. Het jaar 1995 geeft op dit gebied weinig verbetering te zien. 
Commissievoorstellen worden nog steeds in de Raad tegengehouden doordat het heel 
moeilijk is overeenstemming te bereiken met eenparigheid van stemmen. De 
besprekingen in de Raad over de belasting van spaartegoeden en de invoering van een 
gemeenschappelijke bronbelasting door de Lid-Staten hebben nog niet tot 
overeenstemming geleid. De Commissie blijft voorstandster van een algemene 
bronbelasting tegen een laag tarief voor niet-ingezetenen binnen de Unie omdat dit 
technisch de eenvoudigste oplossing is en bovendien het gemakkelijkst door andere 
OESO-landen is over te nemen. Het enige succes op het niveau van de Raad was de 
ondertekening, eind december, van een overeenkomst betreffende de toetreding van 
Oostenrijk, Finland en Zweden tot het Verdrag ter afschaffing van dubbele belasting in 
geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen, waarbij bindende arbitrage 
wordt vastgesteld in geval van geschillen tussen de Lid-Staten58. De 
toetredingsovereenkomst zal, zoals tussen de Lid-Staten die haar hebben geratificeerd, 
in werking treden na ratificatie door Oostenrijk, Finland en Zweden en een andere 
Lid-Staat. Zij zal van kracht worden voor elke Staat die de overeenkomst vervolgens 
ondertekent. 
133. Concurrentie op het gebied van belastingen, inzake bedrijfsactiviteiten of kapitaal, 
blijft het internationale belastingstelsel en de belastingontvangsten van de Lid-Staten 
bedreigen. De Commissie heeft zich ertoe verbonden de mededingingsregels van het 
Verdrag op het gebied van belastingen consequent toe te passen. Een voorbeeld van de 
ernst waarmee de Commissie de gevaren van fiscale afkalving die van bepaalde 
regelingen uitgaat opneemt, blijkt uit haar beschikking van 12 april betreffende de 
regeling voor Triest59 inzake belastingvoordelen voor investeringen in Oost-Europa via 
Triest. De goedkeuring van deze regeling door de Commissie is afhankelijk van 
voorwaarden op vijf belangrijke gebieden: een tijdslimiet van vijfjaar; de regeling is ook 
toegankelijk voor Italiaanse ingezetenen; er wordt een maximum gesteld aan het bedrag 
aan leningen of investeringen waarop de gunstige fiscale behandeling van toepassing is; 
er wordt een maximum gesteld aan het bedrag van belastingvoordelen, gedefinieerd als 
het verschil tussen de betaalde belasting en de belasting die op grond van de normale 
Italiaanse regels zou moeten worden voldaan; en de Italiaanse autoriteiten stellen 
controleprocedures in om te waarborgen dat middelen niet rechtstreeks of indirect 
opnieuw buiten Oost-Europa worden geïnvesteerd. De laatste drie voorwaarden zijn alle 
nieuwe elementen in de behandeling van fiscale overheidssteun. 
58 
59 Verdrag ter afschaffing van dubbele belasting in geval van winstcorrecties tussen verbonden 
ondernemingen, PB L 225 van 20.8.1990, blz. 19. 
Beschikking van de Commissie van 12 april 1995 betreffende steunmaatregelen in de vorm van 
belastingvoordelen voor ondernemingen die hun bedrijf uitoefenen in het "Centro di Servizi 
Finanziari ed Assicurativi" van Triest, uit hoofde van de Italiaanse wet nr. 19 van 9 januari 1991, 
artikel 3, PB L 264 van 7.11.1995, blz. 30. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 52 
134. Zelfs op terreinen waar de Commissie ernaar streeft een gemeenschappelijke 
benadering te stimuleren door middel van vrijwillige samenwerking tussen de nationale 
belastingautoriteiten verloopt de vooruitgang traag. Zo is er weliswaar overeenstemming 
over het beginsel dat op rente rechtstreeks een lager bronbelastingtarief60 zal worden 
toegepast (in tegenstelling tot teruggaaf achteraf), maar over de praktische invulling van 
dit beginsel, met inbegrip van een gemeenschappelijke benadering van de certificering 
van woonplaats, zijn nog geen afspraken gemaakt. 
135. Aangezien de Raad er niet in slaagt overeenstemming te bereiken over 
wetgevende maatregelen, leggen steeds meer belastingbetalers hun problemen in verband 
met grensoverschrijdende belastingproblemen voor aan het Hof van Justitie. In 1995 deed 
het Hof van Justitie twee belangrijke uitspraken in verband met de belastingheffing 
inzake grensarbeiders in februari 1995 in de zaak Schumacker (C-279/93),61 en in 
augustus in de zaak Wielockx (C-80/94). Het Hof oordeelde dat een belastingbetaler die 
geen ingezetene is - werkzaam in loondienst of als vrij beroepsbeoefenaar - en die zijn 
inkomen geheel of nagenoeg geheel verwerft in de Lid-Staat waar hij werkzaam is, zich 
objectief gezien wat de inkomstenbelasting betreft in dezelfde simatie bevindt als een 
ingezetene van die Staat die aldaar dezelfde werkzaamheden verricht. Indien een 
belastingbetaler die geen ingezetene is wat de aftrek van zijn belastbaar inkomen als 
ingezetene betreft niet op dezelfde wijze wordt behandeld als ingezetenen, wordt diens 
persoonlijke simatie noch in aanmerking genomen door de belastingdienst van de Staat 
waar hij werkt - aangezien hij geen ingezetene is - noch door de Staat waar hij 
woonachtig is - aangezien hij daar geen inkomsten heeft. Zijn totale belastingdruk komt 
daarmee relatief hoger uit, waardoor hij zich in een nadelige simatie bevindt ten opzichte 
van een ingezetene. Deze arresten bekrachtigen de uitgangspunten die de Commissie in 
Aanbeveling 94/79/EG* van december 1993 had vastgelegd. De noodzakelijke 
wijzigingen in de belastingwetgeving van de Lid-Staten worden met de hoofden van de 
nationale belastingdiensten besproken om tot een gecoördineerde benadering in alle 
Lid-Staten te komen. Sommige hebben naar aanleiding daarvan besloten hun wetgeving 
aan te passen. 
60 Zie het Verslag 1994, punt 235. 
61 Zie het Verslag 1994, punt 238. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 53 
Hoofdstuk 8 - Bedrijfsleven 
§1 - Intellectuele en industriële eigendom 
136. De communautaire werkzaamheden met betrekking tot de intellectuele en 
industriële eigendom zijn velerlei: het vrije verkeer van door intellectuele en industriële 
eigendomsrechten beschermde goederen en diensten waarborgen, voorwaarden scheppen 
voor eerlijke mededinging en zorgen voor een hoog beschermingsniveau in de interne 
markt. Verschillende communautaire initiatieven worden nog steeds bij de Raad en het 
Parlement besproken en nieuwe initiatieven zijn ontwikkeld, in het bijzonder om ervoor 
te zorgen dat het wettelijk kader telkens wanneer dit nodig is wordt aangepast aan de 
technische vooruitgang, zoals de informatiemaatschappij. 
A. Intellectuele eigendom 
137. In juli 1995 heeft de Raad over het voorstel voor een richtlijn inzake de 
rechtsbescherming van databanken een gemeenschappelijk standpunt62 ingenomen. 
Hiermee wordt de harmonisatie van het op databankstmcmren in welke vorm dan ook 
toepasselijke auteursrecht. Ook invoering van een nieuw economisch recht is voorzien, 
ter bescherming van de aanzienlijke investeringen van de makers van databanken. 
Dergelijke voorzieningen zijn van belang, in aanmerking genomen dat met het maken van 
een databank grote investeringen van menselijke, technische en financiële middelen zijn 
gemoeid. Als dit voorstel wordt aangenomen betekent het een belangrijke stap voorwaarts 
voor de houders van intellectuele eigendomsrechten in de informatiemaatschappij. 
138. Er doen zich echter tal van andere kwesties voor op dit terrein. Daarom heeft de 
Commissie in juli 1995 een "Groenboek over het auteursrecht en naburige rechten in de 
informatiemaatschappij"63 uitgebracht. In dit Groenboek wordt een breed scala van 
kwesties besproken die zich naar aanleiding van de nieuwe technologieën en de 
informatiemaatschappij voordoen betreffende het auteursrecht en verwante rechten, 
vooral wat betreft de gevolgen die maatregelen ter zake kunnen hebben voor het vrije 
verkeer van de diensten van de informatiemaatschappij. Naar aanleiding van dit 
Groenboek zal een brede discussie met alle betrokkenen worden gehouden, op basis 
waarvan de Commissie haar werkprogramma voor de toekomst kan vaststellen. Door de 
voornaamste kwesties te beschrijven geeft het Groenboek de uitgangspunten voor 
gedachtenvorming over de betreffende kwesties zowel binnen de Europese Unie als 
daarbuiten. 
B. Industriële eigendom 
62 
63 COM(92)24 def., PB C 156 van 23.6.1992, zoals gewijzigd bij COM(93)464 def., PB C 308 van 
15.11.1993 - Gemeenschappelijk standpunt nr. 20/95, PB C 288 van 30.10.1995. 
COM(95)382 def. van 19.7.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 54 
139. Met de goedkeuring van de uitvoeringsmaatregelen voor de Verordening inzake 
het gemeenschapsmerk van 1994 is de opening van het Bureau voor Harmonisatie binnen 
de interne markt (merken, tekeningen en modellen) in Alicante (Spanje) een grote stap 
dichterbij gekomen. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om het Bureau in staat te stellen 
begin 1996 met zijn werk te beginnen. Dan zal het Bureau de bevoegde instantie zijn 
voor behandeling van aanvragen van het Gemeenschapsmerk dat in de hele Gemeenschap 
van kracht is.64 
140. In juli 1995 heeft de Commissie een Groenboek over gebruiksmodellen65 
goedgekeurd waarin wordt opgeroepen tot breed overleg met alle betrokkenen over deze 
specifieke, voor technische uitvindingen bestemde vorm van bescherming van industriële 
eigendom. Het gebruiksmodel krijgt een lager niveau van bescherming dan het octrooi 
en wordt vaak toegepast als een betrekkelijk goedkope en snelle manier om technische 
uitvindingen die niet bijzonder innovatief zijn te beschermen (bij voorbeeld mechanismen 
en instrumenten). De innovatieve activiteiten van de Gemeenschap kunnen hiermee 
gediend zijn. Vooral het MKB wordt gevraagd zijn visie op dit document te geven. 
141. Aan het eind van het jaar heeft de Commissie een nieuw voorstel voor een 
richtlijn inzake de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen66 aangenomen, 
nadat het eerste voorstel in maart door het Europese Parlement was verworpen. Het 
belangrijke besluit om een nieuw voorstel in te dienen is genomen nadat diepgaand was 
geanalyseerd welke gevolgen het ontbreken van een wettelijk kader voor deze 
uitvindingen in de Europese Unie zou hebben. Met alle bezwaren die tijdens de 
besprekingen over het eerste voorstel naar voren zijn gebracht is bij het opstellen van het 
nieuwe voorstel zorgvuldig rekening gehouden. 
142. Dit jaar is het Verenigd Koninkrijk ertoe overgegaan het 
Gemeenschapsoctrooiverdrag67 uit 1989 te ratificeren, waarmee het aantal Lid-Staten dat 
deze formaliteit heeft vervuld op acht is gekomen. Het Gemeenschapsoctrooi is een 
belangrijk element bij de voltooiing van de interne markt. Op de Lid-Staten die het 
Verdrag nog niet geratificeerd hebben wordt enige druk uitgeoefend om onverwijld de 
interne ratificatieprocedure in gang te zetten zodat het Gemeenschapsoctrooi zo spoedig 
mogelijk beschikbaar komt. 
§2 - Vennootschapsrecht en financiële informatie 
143. Het Statuut van de Europese naamloze vennootschap, waarvoor de Raad nog geen 
goedkeuring heeft verleend, zou een voornaam instrument voor de voltooiing van de 
interne markt kunnen zijn, doordat het ondernemingen uit verschillende Lid-Staten de 
64 
65 
66 Zie het Verslag 1994, punt 210. 
COM(95)370 def. van 19.7.1995. 
COM(95)661 def., nog niet gepubliceerd. 
67 PB L401 van 31.12.1989. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 55 
kans biedt om hun bedrijf te herstructureren en mobiliteit binnen de Europese 
Gemeenschap in het vooruitzicht stelt, wat met de nationale wetgevingen geen van beide 
mogelijk is. Vanuit het bedrijfsleven wordt nog steeds aanzienlijke druk ten gunste van 
invoering van deze verordening uitgeoefend. De Adviesgroep concurrentievermogen 
onder voorzitterschap van de heer Ciampi verklaart in haar verslag aan de Europese 
Raad van Cannes: 
"Goedkeuring van de Europese naamloze vennootschap zou een grote vooruitgang 
betekenen, niet alleen vanwege de mogelijke besparingen maar vooral omdat de 
integratie enorm zou worden gestimuleerd wanneer grote en kleine bedrijven over 
heel Europa op eenvoudige wijze kunnen uitbreiden. De interne markt is niet 
voltooid zolang Europese vennootschappen niet soepeler en doelmatiger in de hele 
Unie kunnen werken. " 
De Raad heeft over de voorgestelde verordening inzake het Statuut van de Europese 
naamloze vennootschap nog geen gemeenschappelijk standpunt ingenomen, voornamelijk 
door aanhoudende meningsverschillen over de rol van de werknemers van zo'n 
vennootschap. De Commissie hoopt echter dat Richtlijn 94/45/EG*, die voorziet in de 
oprichting van een Europese ondernemingsraad of de instelling van een procedure in 
ondernemingen en concerns met een communautaire dimensie, de basis kan vormen voor 
een oplossing van deze kwestie en ertoe zal leiden dat de verordening binnenkort wordt 
aangenomen. 
Hopelijk zal het vinden van een oplossing voor de problemen die goedkeuring van het 
Statuut van de Europese naamloze vennootschap in de weg staan ook tot snelle 
goedkeuring van de tiende richtlijn vennootschapsrecht betreffende grensoverschrijdende 
fusies van naamloze vennootschappen68 leiden. 
144. De Commissie overweegt een voorstel voor een richtlijn op te stellen om de 
verplaatsing van het hoofdkantoor van een onderneming van de ene naar de andere 
Lid-Staat te regelen. Hierdoor wordt een dergelijke verplaatsing mogelijk zonder de 
huidige kostbare en ingewikkelde formaliteiten met betrekking tot de liquidatie in het 
land van oorspronkelijke vestiging en heroprichting in het land waar zij zich als nieuwe 
rechtspersoon wil vestigen. Deze richtlijn zou een belangrijke bijdrage aan het vrije 
verkeer van ondernemingen binnen de interne markt leveren. 
145. Daarnaast volgt de Commissie de huidige gedachtenwisseling over de meer 
algemene kwesties van de regelgeving voor ondernemingen van zeer nabij. De discussie 
vindt plaats binnen het bedrijfsleven op Europees en internationaal niveau. De Commissie 
blijft gespitst op mogelijkheden tot vereenvoudiging op dit terrein. Volgens het 
subsidiariteitsbeginsel kunnen veel kwesties in dit verband echter het best op nationaal 
niveau worden geregeld. 
68 COM(84)727. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 56 
146. Grote Europese bedrijven met een internationale missie activiteiten, de 
zogenoemde global players, hebben het probleem dat de jaarrekening die zij volgens hun 
nationale wetgeving op basis van de jaarrekeningenrichtlijnen opstellen onvoldoende 
wordt geacht wanneer zij op de internatinonale markt kapitaal aan willen trekken. 
Daardoor moeten deze ondernemingen twee jaarrekeningen opstellen, één die aan de 
nationale eisen voldoet en één die aan de eisen van de internationale kapitaalmarkt 
voldoet. 
De Commissie zoekt een oplossing voor dit probleem, dat nadelig is voor het Europese 
concurrentievermogen. Na uitvoerig overleg met de Lid-Staten en de betrokkenen heeft 
zij in november 1995 een mededeling aan de Raad uitgebracht met een aantal voorstellen 
voor een nieuwe jaarrekeningenstrategie69, die volledig strookt met de beginselen van 
subsidiariteit en evenredigheid. 
In plaats van aanpassing van de bestaande richtlijnen stelt de Commissie voor om de 
simatie te verbeteren door de EU aansluiting te laten zoeken bij de International 
Accounting Standards Committee en de IOSCO, de Internationale Organisatie van 
Effectentoezichthouders, die pogingen doen om tot internationale harmonisatie van 
verslagleggingsnormen te komen. Tegelijk wordt voorgesteld om de werkzaamheden van 
de verschillende instanties die zich in de Lid-Staten met normalisatie van de 
verslaglegging bezig houden beter te gaan coördineren. Dit zou de EU in staat stellen om 
inzake verslagleggingskwesties standpunten in te nemen die ertoe kunnen leiden dat de 
vergelijkbaarheid van de financiële verslaglegging binnen de Unie verder verbetert, en 
haar standpunten internationaal te verdedigen. 
Als eerste stap heeft de Commissie besloten om samen met de Lid-Staten een werkgroep 
in te stellen die zal bestuderen in hoeverre de internationale normen voor administratieve 
verslaglegging en de jaarrrekeningenrichtlijnen verenigbaar zijn. 
§3 - Zakelijke communicatie 
147. In 1995 zijn de werkzaamheden voortgezet aan een Groenboek dat alle vormen 
van afzetbevorderende communicatie zal bestrijken, van reclame, direct marketing en 
sponsoring tot verkoopbevordering en public relations. Op basis van een grootscheepse 
raadpleging die de Commissie eind 1994 en begin 1995 heeft gehouden zal het 
Groenboek, dat naar verwachting begin 1996 gepubliceerd wordt, een analyse geven van 
de huidige toestand van de interne markt op dit terrein en suggesties bevatten voor het 
Gemeenschapsbeleid op dit gebied in de toekomst. 
§4 - Media 
A. Eigendom van de media 
69 COM(95)508 def. van 14.11.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 57 
148. In de eerste helft van 1995 zijn de Europese instellingen, de Lid-Staten en 
betrokkenen door de Commissie geraadpleegd over een mogelijk initiatief inzake de 
eigendom van de media. De resultaten van deze raadpleging duiden op een verschuiving 
in de meningen ten gunste van een communautair initiatief. Het is mogelijk dat de 
Commissie in het licht van het resultaat van deze raadpleging in de eerste maanden van 
1996 een voorstel zal indienen voor een richtlijn inzake eigendom van de media. Deze 
zou het pluralisme in de hele Gemeenschap een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden 
door bepaalde specifieke nationale regels over toegang tot media-eigendom te 
harmoniseren. 
B. Rechtsbescherming van gecodeerde diensten 
149. Zoals in de Mededeling "Europa op weg naar de informatiemaatschappij, een 
actieplan"70 van juli 1994 is vermeld, is de Commissie momenteel doende een Groenboek 
over de rechtsbescherming van gecodeerde uitzendingen op de interne markt op te 
stellen. Vanuit de invalshoek van de informatiemaatschappij wordt in het Groenboek 
onderzocht in hoeverre de werking van de interne markt, meer in het bijzonder het vrije 
verkeer van goederen en diensten, wordt gehinderd door ongelijkheid in de nationale 
benadering van de regelgeving ten aanzien van de rechtsbescherming van gecodeerde 
uitzendingen tegen ongeoorloofde ontvangst. In 1995 is grootschalig overleg met de 
betrokkenen gepleegd. Op basis van het overleg zal in het Groenboek, dat mogelijk begin 
1996 zal uitkomen, worden besproken welke maatregelen de Gemeenschap kan nemen. 
C. Audiovisueel beleid 
150. De Commissie heeft op 22 maart 1995 een voorstel voor een richtlijn aangenomen 
tot wijziging van Richtlijn 89/552/EEG* "Televisie zonder grenzen".71 Het doel ervan 
is om een deugdelijk rechtskader tot stand te brengen ter bevordering van de 
ontwikkeling van de activiteiten op het gebied van radio- en televisieuitzendingen in de 
Unie. Dit voorstel maakt duidelijk welke rechtsregels toepasselijk zijn op 
omroepmaatschappijen, op de bescherming van minderjarigen en de stimulering van 
Europese werken en houdt rekening met de nieuwe economische werkelijkheid in deze 
sector. De richtlijn heeft geen betrekking op bepaalde nieuwe zogenaamde "point-to-
point"-diensten zoals video-op-verzoek, die zullen worden behandeld in een "Groenboek 
inzake de nieuwe audiovisuele diensten" dat de Commissie eind 1995 hoopt op te 
stellen. 
151. De Commissie heeft in februari 1995 een Mededeling aangenomen die bedoeld 
is om een gunstig klimaat te scheppen voor een dynamische groei van de ondernemingen 
van de Europese programma-industrie72. Deze mededeling bevat twee voorstellen voor 
70 
71 
72 COM(94)347 def. van 19.7.1994. 
COM(95)86 def., PB C 301 van 13.11.1995. 
COM(94)523 def van 8.2.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 53 
besluiten van de Raad betreffende een opleidingsprogramma voor vakmensen in de 
Europese industrie voor audiovisuele programma's en een stimuleringsprogramma voor 
de ontwikkeling en de distributie van Europese audiovisuele werken. Beide programma's 
hebben een looptijd van 5 jaar te rekenen vanaf 1 januari 1996. In juli 1995 heeft de 
Raad het besluit betreffende het onderdeel "ontwikkeling en distributie" goedgekeurd, 
waarvoor een budget van 265 miljoen ecu over een periode van 5 jaar ter beschikking 
staat. In het kader van de medebeslissingsprocedure heeft de Raad zijn 
gemeenschappelijke standpunt over het onderdeel "opleiding" van het programma, 
waarvan het budget is vastgesteld op 45 miljoen ecu, goedgekeurd en aan het Parlement 
gezonden. 
152. Met betrekking tot de technologische aspecten heeft de Commissie in juni 1995 
het eerste jaarverslag73 goedgekeurd over de tenuitvoerlegging van het Actieplan voor 
de invoering van geavanceerde televisiediensten in Europa74 dat tot doel heeft om de 
opkomst te stimuleren van een aantal geavanceerde televisiediensten in het formaat 16/9 
en van een voldoende groot programma-aanbod dat technisch van goede kwaliteit is in 
het formaat 16/9. 
§5 - Bescherming van persoonsgegevens 
153. De Raad en het Parlement hebben Richtlijn 95/46/EG* van 24 oktober 1995 
aangenomen betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de 
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens. 
Deze richtlijn draagt bij tot de goede werking van de interne markt die bijzonder 
belangrijk is nu telematicadiensten als teleshopping, bank- of verzekeringsdiensten aan 
huis, schriftelijke studie en interactieve video- eri audiodiensten zich in het kader van de 
informatiemaatschappij ontwikkelen. 
154. Verschillen in nationale wetgeving op dit gebied kunnen belemmeringen voor het 
vrije verkeer van gegevens veroorzaken in die zin dat een Lid-Staat zich met recht tegen 
het vrije verkeer van gegevens zou kunnen verzetten door een beroep te doen op het 
ontbreken van (voldoende) bescherming in de Lid-Staat waar de gegevens vandaan 
komen of waar ze naar toe gaan. 
Dergelijke belemmeringen zouden een buitengewoon schadelijk zijn voor de werking van 
de interne markt, terwijl de verwezenlijking van de interne markt juist een stroom van 
persoonlijke gegevens op gang zou moeten brengen. Door aanpassing van de nationale 
wetgeving aan de tekst van de richtlijn, kan er in de gehele Gemeenschap een gelijk 
niveau van bescherming van persoonsgegevens worden geschapen en wordt het de 
73 COM(95)263 def. van 16.6.1995. 
74 PB L 196 van 5.8.1993, blz. 48. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 59 
Lid-Staten tegelijkertijd verboden om belemmeringen op te werpen voor het vrije verkeer 
van gegevens. 
155. De Lid-Staten hebben voor de omzetting in nationaal recht driejaar de tijd, vanaf 
de datum waarop de richtlijn is aangenomen. Voorts wordt de Commissie verzocht om 
periodiek een verslag over de toepassing ervan op te stellen. 
Dit verslag zou vergezeld kunnen gaan van voorstellen inzake verdere harmonisatie. De 
richtlijn zou, als kaderinstrument dat de Lid-Staten een zekere mate van vrijheid laat, de 
werking van de interne markt in aanmerking genomen, aanleiding kunnen geven tot 
wetgeving in specifieke sectoren. 
§6 - Diensten van de informatiemaatschappij 
156. Zoals in een mededeling aan de Commissie van de heren Bangemann, Monti en 
Oreja van 22 maart 1995 is uiteengezet, dient het wettelijk kader voor diensten van de 
informatiemaatschappij verankerd te worden in de beproefde beginselen van de interne 
markt. Het is weliswaar belangrijk om overdreven regulering op Gemeenschapsniveau 
te vermijden, maar het is ook hoogst noodzakelijk om te voorkomen dat de interne markt 
door afwijkende nationale regelgeving in de toekomst versnipperd raakt. In dit verband 
is een begin gemaakt met de totstandbrenging van een mechanisme voor doorzichtigheid 
in de regelgeving. Dit zou moeten waarborgen dat toekomstige nationale wetgeving geen 
nieuwe belemmeringen opwerpt voor het vrij verlenen van dergelijke diensten. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 60 
Hoofdstuk 9 - Overheidsopdrachten 
157. In de loop van 1995 is aanzienlijke verbetering opgetreden in de toepassing van 
de regels voor overheidsopdrachten, omdat er een hoger percentage omzettingen van 
communautaire teksten in de verschillende nationale wetten plaatsvond en omdat 
potentiële klagers beter begrepen wat hun rechten zijn. Er is een belangrijke stap gezet 
in de richting van de verwezenlijking van de interne markt op het gebied van de 
overheidsopdrachten. 
De Commissie heeft bovendien voorstellen gedaan om de richtlijnen overheidsopdrachten 
te wijzigen naar aanleiding van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten. 
§1 - Toepassing van de communautaire rechtsregels 
158. De Commissie gaat door met het inleiden van inbreukprocedures wegens niet-
mededeling van omzettingsmaatregelen en onjuiste omzetting (zie hoofdstuk 2.1) en heeft 
tevens haar controle op de toepassing van de bepalingen door de verschillende 
aanbestedende diensten en organen in elke Lid-Staat geïntensiveerd. 
159. De Commissie heeft klachten en ambtshalve aan het licht gekomen gevallen 
behandeld waarbij er sprake is van inbreuken ter zake van de toepassing van het 
Gemeenschapsrecht op het gebied van overheidsopdrachten (richtlijnen en artikelen van 
het Verdrag). Er zijn op dit moment 214 gevallen waarvoor een inbreukprocedure 
wegens onjuiste toepassing van de richtlijnen is ingeleid (zie onderstaande tabel). 
TABEL IV - AANTAL INBREUKEN WEGENS ONJUISTE TOEPASSING VAN DE RICHTLIJNEN 
OVERHEIDSOPDRACHTEN: 214 
m UJ T 
o ê m 
DE INTERNE MARKT IN 1995 61 
A. Optreden van de Commissie 
160. In 38 van de 244 gedurende de eerste zes maanden van 1995 behandelde zaken 
(waaronder 92 nieuw ingeleide procedures), heeft de Commissie gedurende deze periode 
van 1995 een regeling getroffen zonder dat de inbreukprocedure tot het einde toe 
behoefde te worden voortgezet. Hiertoe werd een dialoog- en overlegprocedure ingesteld 
(vooral door middel van "pakket-vergaderingen") om de Lid-Staten de nodige juridische 
en technische bijstand te verlenen en in de lopende geschillen in onderling overleg 
oplossingen conform het Gemeenschapsrecht te zoeken. 
161. Een aantal voorbeelden zijn in dit verband vermeldenswaardig. 
• Twee gemeenten in Nederland hadden in hun aanbesteding betreffende het 
opzetten van gespecialiseerde vervoersystemen, enerzijds vermeld dat de 
dienstverleners lid moesten zijn van de Nederlandse organisatie voor het vervoer 
en anderzijds dat de werknemers van de dienstverleners een opleiding gevolgd 
moesten hebben in overeenstemming met de door deze organisatie voorgeschreven 
eisen. Deze twee eisen zijn in strijd met de communautaire voorschriften, en zijn 
op verzoek van de Commissie geschrapt. 
• Een Italiaanse wet75 bevatte een voorschrift dat contractanten verplichtte om 
tijdens de looptijd van het contract genoegen te nemen met een vermindering van 
hun vergoeding, omdat zij anders van andere opdrachten zouden worden 
uitgesloten of ontbinding van het contract opgelegd kregen. Deze wet bepaalde 
bovendien dat de vergoeding voor alle volgende overheidsopdrachten gebaseerd 
moest zijn op maximale referentieprijzen. Als gevolg van de tussenkomst van de 
Commissie zijn deze voorschriften, die inbreuk maken op de algemene beginselen 
van evenredigheid, gewettigd vertrouwen en niet-discriminatie en op verschillende 
voorschriften van de richtlijnen overheidsopdrachten, ingetrokken en vervangen 
door een nieuw systeem conform het Gemeenschapsrecht. 
• Een openbaar ziekenhuis in Griekenland had een aanbesteding uitgeschreven 
voor de levering van olie. Toen in de loop van de procedure de opdracht moest 
worden toegewezen, verwierp dit ziekenhuis de offerte van een leverancier omdat 
deze geen verklaringen zou hebben overgelegd betreffende de fabrikanten die zijn 
toeleveranciers zijn. Naar aanleiding van het contact dat de Commissie met de 
Griekse autoriteiten heeft opgenomen, hebben deze maatregelen van algemene 
aard genomen om te voorkomen dat dit soort in Griekenland betrekkelijk vaak 
voorkomende problemen zich nogmaals voordoet. 
B. Arresten van het Hof van Justitie 
75 Wet nr. 537/93, art. 6. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 62 
162. De volgende uitspraken van het Hof van Justitie zijn vermeldenswaardig: 
• Het Hof heeft zich ten aanzien van de ontvankelijkheid van het beroep voor het 
eerst uitgesproken in zijn arrest van 24 januari 199576 (Commissie tegen 
Koninkrijk der Nederlanden) over de mogelijke gevolgen van de in artikel 3 van 
Richtlijn 89/665/EEG* "beroepsprocedures" genoemde procedure voor de in 
artikel 169* van het Verdrag genoemde procedure. Het Hof heeft in dit verband 
geoordeeld dat deze procedure een preventieve maatregel is die noch in afwijking 
van, noch in de plaats van de bevoegdheden van de Commissie krachtens artikel 
169* van het Verdrag kan gelden. Deze laatste bepaling geeft de Commissie 
derhalve de bevoegdheid om te beoordelen of zij zich tot het Hof wil wenden 
indien zij van mening is dat de desbetreffende Lid-Staat zich niet houdt aan het 
met redenen omkleed advies van de Commissie. Het Hof heeft dit beginsel in zijn 
arrest van 4 mei 199577 (kaderovereenkomst voor de levering van 
verbandmateriaal (Commissie tegen Griekse Republiek)) bevestigd. 
• Niet-omzetting van Richtlijnen 89/440/EEG* en 88/295/EEG*: voor het 
verstrijken van de termijn die in het met redenen omkleed advies was opgelegd, 
waren de Richtlijnen 89/440/EEG* en 88/295/EEG* in Duitsland nog slechts als 
administratieve instructies omgezet. Het Hof heeft zijn jurisprudentie met 
betrekking tot de omzetting van richtlijnen bevestigd: een richtlijn dient 
voldoende duidelijk, precies en volledig te worden toegepast, opdat in die 
gevallen waarin de richtlijn rechten schept voor particulieren de begunstigden 
volledig op de hoogte kunnen zijn van hun rechten en deze indien nodig ten 
overstaan van de nationale rechter kunnen doen gelden. 
§2 - Ontwikkeling van de communautaire regelgeving 
163. De nieuwe overeenkomst inzake overheidsopdrachten in het kader van de 
Wereldhandelsorganisatie maakt kleine wijzigingen noodzakelijk in de communautaire 
richtlijnen inzake overheidsopdrachten om discriminatie achteraf ten koste van Europese 
bedrijven en marktdeelnemers te voorkomen en om de toepassing van de richtlijnen na 
het afsluiten van de overeenkomst te vergemakkelijken. 
Met betrekking tot deze wijzigingen zijn thans twee voorstellen voor richtlijnen van het 
Europees Parlement en de Raad ingediend: het ene voorstel dient tot wijziging van de 
Richtlijnen 92/50/EEG*, 93/36/EEG* en 93/37/EEG*, en het andere tot wijziging van 
Richtlijn 93/38/EEG*78. Deze voorstellen zijn op 29 maart 1995 door de Commissie 
goedgekeurd en zijn op dit moment in behandeling bij het Europees Parlement en de 
Raad. 
76 
77 
78 Zaak C-359/93; uitspraak gedaan op 24 januari 1995. 
Zaak C-79/94; uitspraak gedaan op 4 mei 1995. 
COM(95)107/1 & 12 def., PB C 138 van 3.6.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 63 
§3 - Andere werkzaamheden 
A. Het SEMAP-project 
164. Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van de overheidsopdrachten was in 
1995 de lancering van twee proefprojecten in het kader van SIMAP (Système 
d'Information pour les Marchés Publics - Informatiesystemen voor overheidsopdrachten). 
Het eerste project behelst een proef met 75 door de Lid-Staten aangewezen 
aanbestedende diensten die met behulp van elektronische datacommunicatie 
aankondigingen van aanbestedingen en gegunde opdrachten ter publikatie aan het 
Publikatieblad van de EG en de on-line versie TED (Tenders Electronic Daily) zullen 
aanbieden. 
Het tweede proefproject beoogt instrumenten te verschaffen waarmee leveranciers 
eenvoudiger on-line toegang tot informatie kunnen verkrijgen over de mogelijkheden om 
deel te nemen aan aanbestedingen en gegunde opdrachten en tot andere reeds in de 
Lid-Staten voorhanden informatie, zodat het hun gemakkelijker wordt gemaakt om vanuit 
een meer volwaardige concurrentiepositie aan overheidsaanbestedingen deel te nemen. 
Voorbeelden van dergelijke informatie zijn aanbestedingen met een lagere waarde dan 
die in EU-wetgeving wordt gespecificeerd, milieuzaken, informatie over plaatselijke 
voorwaarden en gebruiken, prijsniveaus, ondersteuning van het bedrijfsleven bij het 
zoeken naar plaatselijke partners wanneer zij opdrachten in andere Lid-Staten trachten 
te verwerven, hulp bij het vertalen van aankondigingen van aanbestedingen, normen en 
catalogi van elektronische produkten. 
De Lid-Staten nemen met uitzondering van België en Italië alle deel aan het eerste van 
de twee proefprojecten. Ook Noorwegen en IJsland, beide EER-lid, doen mee terwijl 
Zwitserland eveneens belangstelling heeft getoond. 
De Commissie is teleurgesteld door de geringe deelname aan het tweede proefproject 
waarvoor slechts drie Lid-Staten deelnemers hebben voorgesteld. De Commissie 
onderstreept het belang van het project: leveranciers klagen vaak over de gebrekkige 
aanbestedings-informatie waarover zij beschikken. Dit proefproject is nu juist bedoeld 
om verschillende mameren waarop betere en betrouwbaardere gegevens kunnen worden 
verschaft te ontwikkelen en uit te proberen, wat tot doelmatiger overheidsbestedingen zal 
bijdragen. 
B. Vergroting van de deelname van het MKB aan overheidsopdrachten 
165. Na afronding van een uitgebreide analyse van de acties ter ondersteuning van 
kleine en middelgrote bedrijven zal de Commissie binnenkort in staat zijn om een 
Mededeling in te dienen waarin een serie praktische maatregelen die het overwegen 
waard zijn, wordt beschreven. Er is geen eenvoudige oplossing om te zorgen dat het 
MKB ten volle profiteert van de openstelling van de overheidsopdrachten. Het is 
DE INTERNE MARKT IN 1995 64 
daarentegen raadzaam om het optreden tot een aantal gebieden te beperken ten behoeve 
van de kleine en middelgrote bedrijven die de nodige dynamiek bezitten zodat zij hun 
voordeel kunnen doen met de kansen die worden geboden. Dit houdt in dat alle 
betrokken marktdeelnemers, waaronder de Commissie, de Lid-Staten, de aanbestedende 
diensten en de ondernemingen zelf, hun aanpak op elkaar af moeten stemmen. 
C. Defensieopdrachten 
166. Als reactie op de internationale ontwikkelingen van de afgelopen jaren hebben alle 
Lid-Staten besloten om hun defensiebegroting in te krimpen. Dit leidde tot een 
hernieuwde belangstelling voor een goede werkwijze bij aanbestedingen, ook van 
defensieopdrachten, ten einde de verkleinde budgetten zo goed mogelijk te benutten. 
167. In juni 1995 heeft een informele studiegroep van vertegenwoordigers van de 
Westeuropese Unie (WEU), het Western European Armaments Agency en de Europese 
Commissie een eindverslag uitgebracht waarin aanbevelingen om de Europese 
defensiemarkten voor concurrentie open te stellen zijn opgenomen en waarin wordt 
voorgesteld daartoe de voorschriften van de EU op het gebied van overheidsopdrachten 
over te nemen. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 65 
Hoofdstuk 10 - Vervoer, energie en telecommunicatie 
§1 - Vervoer 
168. Het algemeen wettelijk kader voor de interne vervoermarkt is gereed en de regels 
worden momenteel in de nationale wetgeving verwerkt. Een aantal van de belangrijkste 
maatregelen wordt echter zeer geleidelijk ingevoerd. Dit geldt in het bijzonder voor de 
cabotage. De cabotage in het luchtvervoer zal pas op 1 april 1997 volledig geliberaliseerd 
zijn en de cabotage in het wegvervoer op 1 juli 1998. De cabotage over zee kent nogal 
wat overgangsbepalingen, zoals de liberalisatie van een zeer aanzienlijk deel van het 
Griekse binnenlandse vervoer, die pas op 1 januari 2004 plaatsvindt. 
169. Enkele kwesties van ondergeschikt belang waren niet in het prioriteitenprogramma 
van 1992 opgenomen of waren niet voorzien. Deze moeten nu worden geregeld, terwijl 
bepaalde bestaande maatregelen een vervolg vereisen. Dit geldt vooral op het gebied van 
de spoorwegen, waar de eerste stap naar liberalisering wordt gevolgd door de technische 
en andere maatregelen die nodig zijn om de ontwikkeling van spoorlijnen binnen de 
interne markt te bevorderen. 
170. Ook al is enige vooruitgang geboekt ten aanzien van de externe dimensie van 
vervoerdiensten, de bij de Lid-Staten wijdverbreide terughoudendheid maakt toch dat de 
voortgang over het geheel niet bevredigend verloopt. Veel werk en politieke wil zullen 
nodig zijn om te zorgen dat de tot nu toe onbevredigende tenuitvoerlegging van de 
externe dimensie niet achterblijft bij de interne verworvenheden. 
A. Luchtvervoer 
171. Het derde pakket liberaliseringsmaatregelen79 is door de Lid-Staten en de 
luchtvaartmaatschappijen goed ontvangen. Sinds januari 1993 wordt hiermee de vrijheid 
van dienstverrichting in het luchtvervoer ten uitvoer gelegd. In 1995 heeft de Commissie 
weinig klachten ontvangen. Het opmerkelijkste geval betrof nogmaals de 
toelatingsregeling op Orly. In maart 1995 heeft de Commissie besloten dat de nieuwe 
regels verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht, met uitzondering van enkele 
onevenredig strenge bepalingen80. 
172. De vooruitgang van de interne markt in het luchtvervoer wordt diepgaand 
geanalyseerd in het laatste verslag van de Britse Civil Aviation Authority (CAA) 
genaamd "The Single European Aviation Market: Progress So Far" van september 
199581. Uit het onderzoek blijkt dat sinds 1993 belangrijke ontwikkelingen in de 
mededinging hebben plaatsgevonden. Er zijn nog steeds mogelijkheden voor meer 
79 PB L 240 van 24.8.1992. 
80 PB L 162 van 13.7.1995. 
81 CAP 654. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 66 
concurrentie, maar de conclusie is toch dat er gezien het praktische succes dat bij de 
invoering van de liberalisatie door middel van het derde pakket is geboekt voldoende 
grond is voor optimisme over de toekomst van de concurrentie in de Europese luchtvaart, 
in het bijzonder na 1997 wanneer de binnenlandse cabotage volledig is geliberaliseerd. 
In het bijzonder erkent de CAA-studie dat de door de Commissie ondernomen actie om 
de wetgeving inzake de interne markt te doen toepassen effect heeft gesorteerd. 
De Raad en het Parlement bespreken momenteel het Commissie-voorstel van december 
1994 over de liberalisering van de gronddiensten op de luchthavens inde Gemeenschap82, 
waarvoor de nationale luchtvaartmaatschappij of de luchthavenautoriteit vaak het 
monopolie heeft. 
B. Wegvervoer 
173. Wat het vervoer over de weg betreft hebben verschillende Lid-Staten maatregelen 
genomen om een betere naleving van de gemeenschappelijke regels te bevorderen. Deze 
maatregelen zorgen voor een betere werking van de interne markt, een grotere 
verkeersveiligheid en een meer gelijkwaardige concurrentieverhoudingen, in het bijzonder 
dankzij intensievere controles. 
De Commissie heeft in overleg met regeringsdeskundigen bovendien een actie in gang 
gezet om de regels betreffende de toegang tot het beroep van wegvervoerder te 
verbeteren. Naar aanleiding van deze actie zou er een voorstel voor wetgeving moeten 
komen met als voornaamste doel de verbetering van de kwaliteit van de verrichte 
vervoersdiensten. 
C. Binnenvaart 
174. De Raad is in september 1995 begonnen met voorbereidende besprekingen over 
het voorstel voor een verordening waarmee communautaire regels gesteld worden aan 
de toegang tot het vervoer mssen Lid-Staten83, die de toepassing van de beginselen van 
het vrij verrichten van diensten in de vervoersector kunnen waarborgen. Uit het overleg 
bleek dat de reacties op dit voorstel overwegend positief waren. 
De Commissie heeft de Raad op 23 mei 1995 uitvoerige voorstellen voorgelegd over het 
vervoer over de binnenwateren, vooral met het oog op een geleidelijke liberalisering van 
de markt tegen het jaar 2000 alsmede een strucmrele sanering ten einde de bestaande 
strucmrele overcapaciteit in deze sector te verminderen. Ten einde het vervoer over de 
binnenwateren te bevorderen diende de Commissie bovendien een voorstel in op grond 
waarvan Lid-Staten kunnen deelnemen aan investeringen in terminals en in vaste of 
mobiele apparamur voor de overslag mssen de binnenschepen en andere wijzen van 
82 COM(94)590 def., PB C 142 van 8.6.1995. 
83 COM(95)167 def., PB C 164 van 30.6.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 67 
vervoer. De Raad verklaarde zich op 7 december 1995 in beginsel akkoord met de 
benadering van de Commissie. 
D. Zeevervoer 
175. Het eerste verslag over de toepassing van de regels van de interne markt op 
cabotage in het zeevervoer (Verordening (EEG) nr. 3577/92*) is in september 1995 door 
de Commissie goedgekeurd. Hieruit blijkt dat de economische gevolgen van de 
liberalisering tot dusverre niet duidelijk zijn. Slechts 6% van de 22 miljoen ton vracht 
die onder de liberalisering viel is met schepen die onder een andere dan de nationale vlag 
varen, vervoerd. Dit volume vormt slechts 1% van het totale cabotageaanbod van de 
zuidelijke Lid-Staten. Desondanks zal het, naarmate deze sector verder wordt 
geliberaliseerd, beter mogelijk worden om de doelmatigheid te verbeteren en de 
toekomstige rol van de kustvaart in Europa te vergroten. 
176. De inbreukprocedures tegen verschillende Lid-Staten wegens schending van 
Verordening (EEG) nr. 4055/86* zijn voortgezet; deze schendingen betroffen 
voornamelijk bilaterale vrachtverdelingsovereenkomsten met derde landen. 
E. Spoorwegen 
177. De voortschrijdende toepassing van het beginsel van vrijheid van dienstverrichting 
in de spoorwegsector op grond van Richtlijn 91/440/EEG* heeft toegangsrechten 
gecreëerd waardoor nieuwe ondernemingen zich op de markt kunnen begeven en 
verschillende ondernemingen dezelfde mfrastrucmur kunnen gebruiken. De Gemeenschap 
heeft het daarom nodig geoordeeld om de algemene voorwaarden die voor toepassing van 
de toegangsrechten gelden te omschrijven en heeft in juni 1995 twee aanvullende 
richtlijnen goedgekeurd. De eerste betreft het vergunningstelsel voor 
spoorwegondernemingen en de tweede de toewijzing vanspooiwegmfrastnictuurcapaciteit 
en de heffing van gebruiksrechten voor de infrastructuur (respectievelijk Richtlijn 
95/18/EG* en 95/19/EG*). 
178. De Commissie is nu van mening dat het tijd is om een tweede stap naar een 
geïntegreerde markt te zetten, daarbij volledig rekening houdend met het eigen karakter 
van de spoorwegen. In een in juli goedgekeurde mededeling aan de Raad heeft zij 
voorgesteld om de toegangsrechten uit te breiden tot internationaal reizigersvervoer en 
al het vrachtvervoer, binnen- en buitenlands. Zij verwacht dat deze uitbreiding het 
concurrentievermogen van het vervoer per spoor zal bevorderen, vooral op 
Gemeenschapsniveau, doordat nieuw kapitaal en nieuwe ondernemingen in de sector 
worden aangetrokken. 
§2 - Energie 
A. Nieuwe wetgeving inzake de interne energiemarkt 
DE INTERNE MARKT IN 1995 68 
179. Al sinds begin 1994 is het gewijzigde voorstel voor de interne markt voor 
elektriciteit84 voorwerp van bespreking in de Raad. In november 1994 verzocht de Raad 
de Commissie om te onderzoeken of het "single buyer"-systeem en het andere systeem 
(het door de Commissie voorgestane "toegang van derden op basis van 
onderhandelingen" of TPA-systeem), naast elkaar kunnen bestaan en elkaar wederzijds 
kunnen aanvullen. De Commissie heeft een werkdocument over de organisatie van de 
interne markt voor elektriciteit opgesteld dat op 22 maart 1995 is goedgekeurd85. De 
conclusie was dat wederkerigheid tussen de twee systemen onmogelijk is tenzij na forse 
ingrepen in het SB-model. 
180. De Commissie heeft eveneens op verzoek van de Raad een werkdocument 
betreffende kleine en zeer kleine elektriciteitssystemen in de interne elektriciteitsmarkt 
opgesteld, dat op 10 mei 1995 is goedgekeurd.86 Hierin werd geconcludeerd dat kleine 
systemen geen bijzondere behandeling vereisen op grond van hun omvang. 
De Raad van ministers van energie van I juni 1995 heeft de conclusies van het 
werkdocument van de Commissie overgenomen in die zin dat ook volgens de Raad het 
TPA-systeem en het SB-systeem niet zijn te combineren tenzij het SB-systeem wordt 
gewijzigd. 
Onder Spaans voorzitterschap heeft de Raad de besprekingen geïntensiveerd en, hoewel 
het niet mogelijk was om op de Raad-"Energie" van 20 december 1995 tot een 
gemeenschappelijk standpunt te komen, werd er toch aanzienlijke vooruitgang geboekt. 
De besprekingen over de richtlijn hebben de laatste fase bereikt waarbij het hoofdpunt 
dat nog moet worden opgelost de opneming van distributeurs als in aanmerking temende 
afnemers is. Gehoopt wordt dat voldoende vorderingen worden gemaakt zodat onder het 
Italiaanse voorzitterschap in 1996 een gemeenschappelijk standpunt kan worden 
vastgesteld. 
B. Vrij verkeer van goederen 
181. De Commissie heeft de Verdragsregels rechtstreeks toegepast naast de 
wetgevingsbenadenng. Zo zijn op het gebied van het vrije verkeer van goederen de 
inbreukprocedures tegen vijf Lid-Staten wegens monopolies voor de in- en uitvoer van 
gas en elektriciteit op grond van de artikelen 30*. 34* en 37* van het Verdrag 
betreffende de Europese Unie nog in behandeling bij het Hof van Justitie. 
C. Omzetting 
84 
85 
«6 COM(91)548 def.. PB C 65 van 14.3.1992 zoals gewijzigd bij COM(93)643 def., PB C 195 van 
18.7.1994. 
Doe. SEC (95) 464 del. 
Doe. SEC (95) 685 del. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 69 
182. In vergelijking met een jaar eerder is de mate waarin richtlijnen in de 
energiesector in nationale wetgeving zijn omgezet verbeterd. Het omzettingsniveau is tot 
89% gestegen. ' 
Een van de belangrijkste vraagstukken in 1995 was de omzetting van de richtlijn 
koolwaterstoffen, die tot dusverre in zes Lid-Staten is voltooid. In het kader van deze 
richtlijn hebben een aantal Lid-Staten voorschriften bekend gemaakt over 
ontginningsgebieden en administratieve procedures. 
D. Normalisatie 
183. De Commissie heeft een mededeling over het breder gebruik van normalisatie in 
het Gemeenschapsbeleid goedgekeurd. Inzake het energiebeleid stelt deze mededeling dat 
doelmatig gebruik van energie in het kader van de richtlijnen van de nieuwe aanpak een 
eerste vereiste zou worden. Dit zou de Commissie in staat stellen om de nieuwe 
Europese normalisatie-instituten te mandateren om normen vast te stellen voor beperkter 
energieverbruik en doelmatiger energiegebruik van elektrische apparaten. Doel is te 
voorkomen dat nationale regelingen het vrije verkeer van goederen op de interne markt 
belemmeren. 
§3 - Telecommunicatie 
184. Met de publikatie begin dit jaar van het Groenboek inzake de liberalisering van 
telecommunicatie-infrastructuur en kabeltelevisienetwerken*7 is"een belangrijke bijdrage 
geleverd aan de totstandkoming van het regelgevend kader voor telecommunicatitrtjat op 
1 januari 1998 gereed moet zijn. 
De opvattingen die in het daarop volgende overleg naar voren kwamen hebben ertoe 
geleid dat de liberalisering van de infrastructuur versneld plaatsvindt. Op grond van een 
door de Commissie goedgekeurde richtlijn is het toegestaan om vanaf 1 januari 1996 vrij 
telecommunicatiediensten te verrichten met behulp van de kabeltelevisie-infrastructuur. 
Daarnaast heeft zij, voor advies, een voorstel voor een richtlijn ter liberalisering van de 
mobiele netwerken ingediend88 waardoor vanaf 1996 de infrastructuur voor mobiele 
netwerken wordt geliberaliseerd, evenals een voorstel inzake de volledige openstelling 
van telecommunicatiediensten en -infrastructuur per 1998, met inbegrip van de 
liberalisering van alternatieve infrastructuren voor geliberaliseerde dienstverlening vanaf 
1996, als onderdeel van de algehele herziening van de richtlijn telecommunicatiediensten 
uit 1990 met het oog op 1998. 
87 
n COM(94)440 def'. van 24.10. 1994. 
Voorstel vwreen richtlijn van 24.6.1995 lot wijziging van Richtlijn 90/388/EEG, bekendgemaakt 
m PB C 197 van 1.8. 1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 70 
185. De Commissie heeft in 1995 een nieuw voorstel voor een richtlijn voor ONP 
(open network provision) bij spraaktelefonie voorgelegd*9; het voorgaande voorstel was 
vorig jaar door het Parlement in het kader van de mêdebeslissingsprocedure afgewezen. 
Dit voorstel is de eerste stap naar de schepping van een kader voor interconnectie en 
brengt tevens een consensus tot stand over de basiselementen van universele 
dienstverlening in de Unie. Het Parlement heeft een amendement ingediend op basis 
waarvan de nationale regelgevende instanties verplicht zijn een vergoeding uit te keren 
wanneer niet aan de in de contracten vermelde kwaliteitscriteria is voldaan. 
186. In juli .1995 heeft de Commissie een voorstel gedaan voor een richtlijn inzake de 
interconnectie op telecom municatiegebied*' waarmee universele dienstverlening en de. 
interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van ONP wordt beoogd. De 
voorwaarden voor en de kosten van interconnectie zullen het voornaamste commerciële 
vraagstuk zijn waarover de nationale regelgevende instanties zich in de komende jaren 
moeten buigen. 
187. De Commissie heeft een voorstel voor een gemeenschappelijk kader voor 
algemene machtigingen en individuele vergunningen op het gebied van 
telecommunicatiediensten opgesteld4". Met dit voorstel zal de regelgevende taak van 
exploitanten en dienstverlenende instanties en het bedrijfsleven in het algemeen worden 
verlicht doordat een algemene toelating de norm zou worden terwijl afzonderlijke 
vergunningen slechts in uitzonderlijke omstandigheden nodig zouden zijn. 
188. Met het nieuwe voorstel van de Commissie voor een besluit over maatregelen op 
Unie-niveau op het gebied van de persoonlijke communicatiediensten per satelliet^wordt 
een belangrijke stap naar een werkelijk wereldwijde informatiestructuur gezet. 
189. Het toekomstige rechtskader moet tot doel hebben, de concurrentie uit te breiden 
tot de gehele telecommunicatiesector op basis van daartoe bevorderlijke economische 
omstandigheden en daarnaast binnen de Unie universele dienstverlening te verzorgen en 
ontwikkelen en interconnect ie voorschriften vast te stellen. Hen hoorzitting over 
universele dienstverlening is in oktober door de Commissie gehouden en een mededeling 
ter zake is in voorbereiding voor publikatie begin 1996. 
§4 - Transeuropese netwerken9' 
190. De interconnectie en interoperabiliteit van transeuropese netwerken is van cruciaal 
belang voor het verbeteren van de werking van de interne markt en voor het bevorderen 
89 
90 
91 
92 
93 Gemeenschappelijk standpunt nr. 17/95 van 12.7.1995. 
COM(95)379 def., PB C 313 van 24.1 1.1995. 
COM(95)545 def., nog niet gepubliceerd. 
COM(95)529 def'., nog mot gepubliceerd. 
Zie verslag hierover aan de Europese Raad: CSE(95)57I 
DE INTERNE MARKT IN 1995 71 
van het concurrentievermogen, hei scheppen van banen en de samenhang in de Europese 
Unie. 
191. Transeuropese netwerken zijn van vitale betekenis voor het 
concurrentievermogen, de werkgelegenheid en de samenhang in de Europese Unie. Sinds 
de Europese Raad van Essen is vooruitgang geboekt, maar er zijn nog omvangrijke 
problemen in verband met het verlenen van prioriteit voor TEN-projecten en de 
financiering ervan, die een grotere inspanning vereisen. De werkzaamheden van de 
Commissie hebben aangetoond" dal de Lid-Staten de voordelen van TEN-projecten 
onderschatten op basis van de huidige kosien/baien-methoden. De voordelen voor alle 
Lid-Staten rechtvaardiger juist een grotere prioriteit voor TEN-projecten in de nationale 
planning. Verdere vorderingen op het gebied van milieuprojecten zullen afhangen van 
de politieke wil van de Lid-Staten om de EU bij dergelijke projecten te betrekken. 
192. Wat de financiering van de projecten betreft dienen er meer inspanningen te 
worden verricht om partnerschappen tussen particuliere en overheidsbedrijven in te 
voeren voor de uitvoering van TEN-projecten, welke partnerschappen van groot belang 
zijn voor een eventuele versnelde uitvoering van de projecten. De Commissie heeft 
maatregelen genomen, waaronder hei op/enen van een One Slop Help Desk. met het oog 
op de toepassing van de Hl-regels op hei gebied van mededinging en 
overheidsopdrachten. Zij doei tevens een beroep op de Lid-Staten om een verandering 
van de opvattingen up dit gebied bij de openbare en de particuliere sector aan te 
moedigen. Wat de begrotingsmiddelen van de Gemeenschap voor de vervoernetwerken 
betreft gaan de aanvragen de beschikbare middelen ver te boven en kampen een aantal 
prioritaire projecten met financiële tekorten. Met deze factoren moet ndoor de 
desbetreffende autoriteiten rekening worden gehouden wanneer zij de nodige besluiten 
nemen, waarop in Essen is aangedrongen, om de thans voor de TEN beschikbare fondsen 
uit te breiden. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 72 
Hoofdstuk 11 - De interne markt en overig communautair beleid 
§1 - Mededingingsbeleid 
193. De ervaringen met de toepassing van het mededingingsbeleid wijzen uit dat de 
nationale markt op veel terreinen nog de overhand heeft. In sommige gevallen ligt dit aan 
een nationale, in culturele verschillen gewortelde voorkeur of aan de kosten van vervoer, 
en worden derhalve niet veroorzaakt door onvolkomenheden van het kader voor de 
interne markt. Maar bij een aantal sectoren gelden andere redenen voor het gebrek aan 
concurrentie op natiionale markten: enerzijds de traag verlopende liberalisering van de 
nationale regelgeving in een aantal sectoren (telecommunicatie, energie, posterijen) en 
anderzijds de tijd die bedrijven nodig hebben om zich in te stellen op de nieuwe 
mogelijkheden die, op gebieden waar de de interne-marktwetgeving is afgerond, zijn 
ontstaan door de opheffing van de nationale belemmeringen. Het komt voor dat 
ondernemingen dit proces trachten af te remmen door concurrentieverstorend gedrag. De 
meesten proberen echter om hun voordeel te doen op een wijze die de mededinging 
bevordert, maar hebben tijd nodig om geschikte buitenlandse partners en afzetkanalen 
te vinden. 
194. De volgende recente ontwikkelingen en besluiten op het vlak van het 
mededingingsbeleid zijn van bijzonder belang voor de voltooiing van de interne markt 
en zijn daarom afzonderlijke vermelding waard. 
• Beverkende overeehkoms ten (artikel 85/86*). De Commissie heeft een nieuwe 
groepsvrijstelling voor bepaalde categorieën distributie- en service-
overeenkomsten voor motorvoertuigen goedgekeurd. Het doel van de verordening 
is de concurrentie in de distributiefase te versterken door de dealers meer 
commerciële onafhankelijkheid ten opzichte van de fabrikanten te geven, de 
toegang voor onafhankelijke fabrikanten van onderdelen en distributeurs te 
vergemakkelijken en de positie van de consument te versterken in 
overeenstemming met de beginselen van de interne markt. De nieuwe verordening 
is op 1 oktober 1995 van kracht geworden, maar voor bestaande contracten blijft 
de oude regeling gelden tot 1 oktober 1996. 
De Commissie heeft talrijke klachten van individuele burgers van de EU 
ontvangen, voornamelijk uit Oostenrijk, Duitsland en Frankrijk, die het 
onmogelijk was gemaakt om in Spanje of Italië, waar de prijzen relatief laag zijn, 
een auto te kopen. Een beleid dat het de consumenten moeilijk of onmogelijk 
maakt om op de plaats die zij het voordeligst vinden te kopen, dreigt 
onverenigbaar te zijn met de groepsvrijstelling en kan ertoe leiden dat de 
voordelen van de vrijstelling verloren gaan. 
De Commissie heeft richtsnoeren voor de toepassing van de mededingingsregels 
op grensoverschrijdende creditoverschrijvingen goedgekeurd. Deze richtsnoeren 
zijn een hulpmiddel voor de banken bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn 
DE INTERNE MARKT IN 1995 73 
• 
94 
95 
96 
97 
98 inzake grensoverschrijdende creditoverschrijvingen94. Het oogmerk is om 
doelmatiger verwerking van grensoverschrijdende creditoverschrijvingen toe te 
staan zonder de mededinging onnodig te beperken. 
Monopolies (artikel 90*). De liberalisering van van oudsher gemonopoliseerde 
markten, zoals die van de nutsbedrijven, is een onvermijdelijke stap naar de 
verwezenlijking van de interne markt.95 De Commissie heeft haar inspanningen 
om deze markten voor concurrentie en intra-communautaire handel open te stellen 
voortgezet en tegelijk gezorgd dat de voorgestelde en goedgekeurde maatregelen 
het behoud van universele dienstverlening niet in de weg staan. 
Er is vooruitgang te bespeuren in de telecomunicatiesector door de goedkeuring 
van de richtlijnen en ontwerp-richtlijnen die de liberalisering van het gebruik van 
kabeltelevisienetwerken voor telecommunicatiediensten beogen, evenals de 
liberalisering van mobiele communicatie en de volledige liberalisering van de 
telecommunicatie-infrastructuur en -diensten (inclusief de spraaktelefonie) per 1 
januari 1998. Deze initiatieven zijn fundamentele stappen op weg naar de 
informatiemaatschappij. De Commissie heeft ook een ontwerp-richtlijn aan de 
Raad en het Parlement voorgelegd en een ontwerp-bekendmaking van de 
Commissie goedgekeurd, die beide een stapsgewijze liberalisering van de 
posterijen beogen96. 
In de energiesector is de simatie minder gunstig. Er is in de Raad geen 
overeenstemming bereikt over de door de Commissie ingediende ontwerp­
richtlijnen voor de interne markt voor elektriciteit en gas97, in weerwil van het 
feit dat de Commissie haar oorspronkelijke voorstellen al heeft gewijzigd om aan 
de door sommige Lid-Staten naar voren gebrachte bezwaren tegemoet te komen. 
Fusies. Zoals hierboven al is beschreven stimuleert de interne markt bedrijven om 
grensoverschrijdende samenwerking en fusies tot stand te brengen. In dit verband 
is de Commissie begonnen aan een studie naar een mogelijke verlaging van de 
in de concentratieverordening vastgestelde aanmeldingsdrempel, waarover thans 
een Groenboek is opgesteld98. 
In een aantal gevallen is de Commissie tot de conclusie gekomen dat de 
onderzochte markten, gezien de voorkeuren voor het eigen produkt en de 
uiteenlopende technische normen en (veiligheids-)regelingen enz., nog een 
Zie punt 118. 
Zie ook hoofdstuk 10. 
COM(95)227 def., PB C 322 van 2.12.1995. 
COM(91)548 def., PB C 65 van 14.3.1992 zoals gewijzigd bij COM(93)643 def., PB C 195 van 
18.7.1994. 
COM(96)19 van 31.1.1996. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 74 
nationaal karakter hadden. Voorbeelden zijn de Duitse markt voor bussen 
(Mercedes-Benz/Kâssbohrer) (Beschikking 95/354/EG*) en spoormaterieel 
(ABB/Daimler-Benz)99. 
• Steunmaatregelen. De door het Verdrag aan de Lid-Staten opgelegde verplichting 
om steunprojecten aan te melden en het verbod om steun te verlenen voordat de 
Commissie hiervoor toestemming heeft verleend moeten voorkomen dat met de 
interne markt onverenigbare hulp wordt verleend. In een mededeling aan de 
Lid-Staten van 10 mei 199510° heeft de Commissie benadrukt dat zij voornemens 
is om alle bevoegdheden die zij op grond van het Verdrag heeft te gebruiken om 
de Lid-Staten tot naleving van deze verplichtingen te dwingen. De. nationale 
rechter heeft een gewichtige taak in de bescherming van de rechten van 
concurrenten van de ontvangers van ten onrechte verleende steun. De Commissie 
heeft op 31 oktober 1995 een bekendmaking101 aangenomen waarin wordt 
uiteengezet hoe de nationale rechter de regel moet toepassen dat een Lid-Staat 
geen staatssteun mag toestaan voordat deze is aangemeld en goedgekeurd. De 
bekendmaking biedt ook hulp aan nationale rechters die dergelijke gevallen 
beoordelen. De rechter kan in gevallen die daarvoor in aanmerking komen de 
Lid-Staat opdragen een derde die door de onwettige steun is benadeeld, een 
schadevergoeding te betalen. 
§2 - De sociale dimensie van de interne markt 
195. Het sociaal beleid blijft een integraal onderdeel van de voltooiing van de interne 
markt. De geleidelijke economische integratie van de Unie en de voltooiing van de 
interne markt werpen een breed scala van sociale vraagstukken op, met name wat de 
gevolgen ervan voor de levens- en arbeidsomstandigheden van de burgers betreft. Er is 
vooruitgang geboekt met betrekking tot deze vraagstukken en in april heeft de Commissie 
een Sociaal actieprogramma voor de middellange termijn vastgesteld waarin haar 
werkprogramma op sociaal gebied voor de periode 1995-1997 in bijzonderheden is 
aangegeven102. De Commissie betreurt het echter dat in 1995 een aantal voorstellen bij 
de Raad geblokkeerd is gebleven, en dat de mededeling door de Lid-Staten van nationale 
maatregelen tot uitvoering van gezondheids- en veiligheidswetgeving van de EU (75% 
in oktober 1995) achterblijft bij de omzetting van andere wetgeving. 
196. Gelijkheid. In het Vierde communautaire actieprogramma inzake gelijke kansen 
voor vrouwen en mannen103 worden de algemene beleidslijnen op dit fundamentele terrein 
voor de periode 1996-2000 aangegeven. In februari 1995 is de Commissie krachtens de 
99 
100 
101 
102 
103 Nog niet gepubliceerd. 
PB C 156 van 20 juni 1995. 
C(95) 2436 def. 
COM(95)134 van 12.4.1995. 
COM(96)381 van 19.7.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 75 
Overeenkomst betreffende de sociale politiek overleg met de sociale partners begonnen 
over de mogelijkheid een overeenkomst aan te gaan over het samengaan van beroep en 
gezinsleven. Het doel zou zijn om gelijke kansen te creëren en nieuwe flexibeler 
modellen in te voeren die beter aansluiten bij de veranderende behoeften van de Europese 
samenleving. Op 6 november 1995 kondigden de sociale partners een voorlopige 
overeenkomst aan waarin deze benadering wordt gesteund. 
De Commissie is ook in overleg getreden met de sociale partners over eventuele 
maatregelen inzake de bewijslast in gevallen van mogelijke discriminatie. Naar aanleiding 
van dit overleg, dat plaats vindt in het kader van de Overeenkomst betreffende de sociale 
politiek, zal de Commissie stappen ondernemen om de zaak conform artikel 3. van deze 
Overeenkomst voort te zetten. 
Gelijke behandeling in sociale-zekerheidsregelingen voor werkenden is het onderwerp 
van een op 16 mei 1995 door de Commissie ingediend voorstel voor een richtlijn104 van 
de Raad tot wijziging van Richtlijn 86/378/EEG*. Deze richtlijn zou daarmee in 
overeenstemming worden gebracht met artikel 119* van het Verdrag zoals dit in het 
arrest van het Hof van Justitie in de zaak-Barber van 17 mei 1990105 en latere zaken is 
uitgelegd. Dit zou verwarring bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht voorkomen. 
De Commissie heeft voorts een aantal technische studies opgezet om de belastingstelsels 
te toetsen op de gelijke behandeling van vrouwen. Nadere technische studies over de 
kosten en gevolgen, voor verschillende stelsels van sociale zekerheid en uitkeringen, 
evenals studies inzake de gevolgen voor deeltijd- en voltijdwerk van de behandeling van 
partners als individuen veeleer dan van het paar als eenheid zullen volgen. Er zullen 
tevens studies worden gewijd aan de implicaties hiervan voor deeltijd- en voltijdwerk. 
197. Arbeidsrecht. De Commissie is in het kader van de Overeenkomst betreffende de 
sociale politiek overleg begonnen ten aanzien van de flexibilisering van werktijden en 
arbeidszekerheid om de mening van de sociale partners te peilen over de wenselijkheid 
van maatregelen ten gunste van de gelijke behandeling van full-time, part-time en 
tijdelijke werknemers. Tevens heeft de Commissie het Vierde actieprogramma106 op het 
gebied van veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk (1996-2000) 
gepresenteerd waarin een stel maatregelen ter bevordering van een veilig arbeidsmilieu 
zijn opgenomen. 
§3 - Consumentenbeleid 
A. Consumentengedrag - grensoverschrijdende aankopen 
104 
105 
106 COM(95)l86 def'. van 16.5.1995. 
Zaak C-262/88; arrest van 17 mei 1990. 
COM(95)282 van 12.7.1996. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 76 
198. De bereidheid van de consument om over de grens in een andere Lid-Staat 
inkopen te doen was het onderwerp van een Eurobarometer-enquête in de lente van 1995. 
Het aantal consumenten dat op deze wijze over de grens inkopen doet is nu 24%. 
199. De goederen en diensten die de consument over de grens heeft gekocht kunnen 
als volgt worden uitgesplitst: 
• 12,3% van de Europese volwassenen kocht kleding, schoenen e.d.; 
• 11% van de Europese volwassenen kocht reizen en verwante diensten; 
• 5,5% van de Europese volwassenen kocht financiële diensten; 
• 3,8% van de Europese volwassenen kocht duurzame goederen (TV, auto, 
wasmachine enz.); 
• 0,6% van de Europese volwassenen kocht vastgoed; 
• 7,1% van de Europese volwassenen kocht iets anders (voeding, drank enz.). 
200. Onderstaande tabel laat zien welk percentage consumenten per Lid-Staat in het 
jaar voorafgaand aan april 1995 over de grens aankopen had gedaan. 
L 
69.4 
% NL 
44.4 
% D 
37.5 
% B 
35.6 
% S 
33.7 
% OK 
31,6 
% A 
29.6 
% UK 
27.2 
% FIN 
22.7 
% IRL 
18.8 
% F 
17.5 
% 1 
11.4 
% P 
10.1 
% E 
8.8% EL 
8.9% EU 
24.0 
% 
Hieruit blijkt inzicht in de mogelijkheden van de interne markt en vertrouwen in de door 
de EU vastgestelde regelingen ter bescherming van de consument en het geeft aan dat 
de consumentenvraag in aanleg mobiel is. 
B. Prioriteiten voor het consumentenbeleid 1996-1998 
201. In oktober heeft de Commissie een mededeling goedgekeurd over de prioriteiten 
voor het consumentenbeleid 1996-1998107. Doel van deze mededeling is om dè koers van 
het consumentenbeleid voor de komende driejaar uit te stippelen. 
202. Er zijn tien prioriteiten voor actie vastgesteld: 
• een belangrijke inspanning om de educatie van en de voorlichting aan de 
consumenten te verbeteren; 
• het kader dat nodig is om te waarborgen dat in de interne markt volledig rekening 
wordt gehouden met de belangen van de consumenten vervolmaken, herzien en 
up-to-date houden; 
• de consumentenaspecten van financiële dienstverlening; 
• bescherming van de belangen van de consument bij de verlening van de 
belangrijkste diensten van openbaar nut; 
• maatregelen om de consumenten te laten profiteren van de mogelijkheden van de 
informatiemaatschappij ; 
107 COM(95)519 def van 31.10.1995 
DE INTERNE MARKT IN 1995 77 
• maatregelen ter verbetering van het vertrouwen van de consument in 
voedingswaren; 
• bevordering van een praktische benadering van duurzame consumptie; 
• versterking en uitbreiding van de vertegenwoordiging van consumenten; 
• bijstand aan Midden- en Oosteuropese landen bij het ontwikkelen van haar 
consumentenbeleid ; 
• aandacht voor consumentenbeleid in ontwikkelingslanden. 
§4 - Milieubeleid 
203. Het milieubeleid vormt een wezenlijk onderdeel van de totstandbrenging van de 
interne markt. Een geïntegreerde aanpak om een duurzame sociale en economische 
ontwikkeling mogelijk te maken, is niet alleen van vitaal belang voor het milieu zelf 
maar ook voor het welslagen van de interne markt op de lange termijn. Het succes hangt 
af van de duurzaamheid van het beleid op gebieden als industrie, energie, vervoer, 
landbouw en toerisme, dat rekening moet houden met het vermogen van het milieu om 
dit beleid te doorstaan. Bovendien kan een doeltreffende milieubescherming, die de 
nationale grenzen overschrijdt, uitsluitend worden bereikt in het kader van een goed 
functionerende interne markt en gemeenschappelijke milieuvoorschriften. 
A. Integratie van het milieubeleid en het beleid inzake de interne markt 
204. In het kader van de follow-up van het strategische programma en het Witboek 
inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid heeft de Commissie een ontwerp 
van algemene richtsnoeren voor regelgeving vastgesteld108. Deze richtsnoeren beogen een 
breed overleg over en behoorlijke evaluatie van de kosten en baten, ook met het oog op 
het milieu, en bevorderen de samenhang tussen verschillende beleidsdoelstellingen, met 
inbegrip van het beleid inzake de interne markt en het milieubeleid. 
205. Voorbeelden van inspanningen om in het interne-marktbeleid met de 
milieudimensie rekening te houden kunnen worden gevonden op het gebied van de 
verzekeringen. Om de integratie van milieu-overwegingen in het beleid op het gebied van 
verzekeringen te stimuleren heeft de Commissie in 1994 het Comité voor het 
Verzekeringswezen voorgesteld om, gezien de ontwikkeling van de markt, een 
afzonderlijke risicocategorie op te nemen in de bijlage van de eerste richtlijn 
niet-levensverzekeringen, ten gunste van ondernemingen die de risico's van milieuschade 
willen verzekeren. Hoewel het voorstel gunstig werd ontvangen hangt de 
tenuitvoerlegging van deze maatregel af van een fundamentele hervorming van de 
indeling van risico's. 
108 Doe. SEC(95)2255. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 78 
B. De onderlinge aanpassing van de wetgeving en andere communautaire 
voorschriften op het gebied van het milieu 
206. Er is een aanzienlijk aantal produktgerelateerde harmonisatiemaatregelen 
vastgesteld om een doelstelling óp milieugebied te bereiken. Zij zijn gebaseerd op 
artikel 100a* of artikel 130s*. De positieve invloed op de voltooiing van de interne 
markt is duidelijk, omdat de noodzaak voor de Lid-Staten om unilateraal milieunormen 
vast te stellen die belemmeringen voor het handelverkeer zouden kunnen veroorzaken, 
minder groot is. 
207. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen wordt geregeld bij Richtlijn 91/414/EEG*, 
waarvan de bijlagen in 1995 werden gewijzigd. Het voorstel voor een richtlijn van de 
Raad betreffende biociden109 heeft ten doel een interne markt voor biociden tot stand te 
brengen (biociden omvatten een breed gamma van produkten die noodzakelijk zijn voor 
de controle van organismen die schadelijk zijn voor de gezondheid van mens en dier). 
Verordening (EEG) nr. 793/93* van de Raad van 23 maart 1993 betreft de beoordeling 
en de beperking van de risico's van bestaande stoffen. Met betrekking tot 
Richtlijn 67/548/EEG* betreffende de indeling, de verpakking en het kenmerken van 
gevaarlijke stoffen zijn de werkzaamheden met het oog op de bijwerking van de indeling 
gedurende 1995 voortgezet. 
208. Richtlijn 94/62/EEG* betreffende verpakkingen en verpakkingsafval beoogt de 
nationale maatregelen op het gebied van het beheer van verpakkingen en 
verpakkingsafval te harmoniseren ten einde enerzijds te voorkomen dat het milieu van 
alle Lid-Staten hiervan schade ondervindt en dus een hoog beschermingsniveau te 
verschaffen, en anderzijds om de werking van de interne markt te verzekeren en 
belemmeringen voor het handelsverkeer en mededingingsvervalsing en -beperking in de 
Gemeenschap te voorkomen. De richtlijn dient vóór juni 1996 door de Lid-Staten ten 
uitvoer te worden gelegd. 
209. In juni 1995 werd politieke overeenstemming bereikt over het voorstel om de 
handel in wilde dieren te reguleren. Indien dit voorstel wordt goedgekeurd zou het op 
1.1.1997 in werking kunnen treden. 
210. Het milieukeurmerk, dat wordt toegekend aan milieusparende produkten, werd 
in 1995 uitgebreid tot wasmiddelen. Dank zij deze milieukeur kunnen de consumenten 
milieuvriendelijke produkten in geheel Europa herkennen, ongeacht het land van 
herkomst. 
211. Om ervoor te zorgen dat de interne markt wordt voltooid in het kader van een 
duurzaam vervoerbeleid worden in de communautaire wetgeving grenswaarden 
109 COM(93)35l def., PB C 239 van 3.9.1993 zoals gewijzigd bij COM(95)387 def'., PB C 261 van 
6.10.1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 79 
vastgesteld voor verontreinigende emissies zoals, koolwaterstoffen (HC), koolmonoxyde 
(CO), stikstofoxyden (NOx), benzeen (Bz) en VOC's, veroorzaakt door het vervoer en 
de opslag van aardolie. De laatste richtlijn betreffende uitlaatgassen van auto's is 
Richtlijn 94/12/EG* waarbij verschillende emissienormen voor benzine- en dieselauto's 
worden vastgesteld die voor alle nieuwe auto's in 1997 van toepassing zullen zijn. De 
Commissie heeft een voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende de beoordeling en 
het beheer van de luchtkwaliteit'iü. Wat de kooldioxide-emissies betreft heeft de 
Commissie zich ertoe verbonden om, overeenkomstig het kaderverdrag van de Verenigde 
Naties inzake klimaatverandering, deze emissies in het jaar 2000 te stabiliseren op het 
niveau van 1990. Er zijn bijzondere redenen voor ongerustheid omdat de C02-emissies 
van het verkeer aanzienlijk toenemen door de toename van het verkeer, waardoor het 
C02-stabilisatiedoel van de Gemeenschap in gevaar komt. 
212. Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad betreffende toezicht en controle op 
de overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap is in 
1994 van kracht geworden. In 1995 is de werking van het systeem dat bij deze 
verordening wordt vastgesteld en dat voorziet in uitvoerige vergunnings- en 
controleprocedures voor de overbrenging van afvalstoffen verbeterd en meer operationeel 
geworden. Dit was voornamelijk te danken aan het feit dat sinds 1 februari 1995 alle 
voorgenomen overbrenging van afval moet worden aangemeld met een 
standaardvrachtbrief, die bestaat uit een aanmeldingsformulier en een 
vervoer/verzendformulier. De problemen met betrekking tot de tenuitvoerlegging werden 
door een groep van vertegenwoordigers van de Commissie en de Lid-Staten besproken, 
die tweemaal per jaar bijeenkomt. 
213. De Commissie is voornemens om in 1996 een mededeling te publiceren waarin 
een kader wordt voorgesteld voor de toepassing van milieuheffingen en -belastingen in 
de Lid-Staten. Doel van de mededeling is om te verduidelijken hoe dergelijke heffingen 
en belastingen door de Lid-Staten doelmatig kunnen worden gebruikt, waarbij de 
wetgeving inzake de interne markt en andere relevante EU-wetgeving wordt nageleefd. 
214. Oostenrijk, Finland en Zweden beschikken over een overgangsperiode van vier 
jaar vanaf hun toetreding gedurende welke zij strengere nationale bepalingen inzake 
milieunormen kunnen blijven toepassen. De bereikte overeenkomst beoogt de eisen 
inzake het vrij verkeer van goederen te verzoenen met het rechtmatige streven van de 
nieuwe Lid-Staten om een versoepeling van hun milieunormen te voorkomen. 
§5 - Kleine en middelgrote ondernemingen 
;ii COM(94) 109 Jet.. PB C 216 van 6.8.1994 zoals gewijzigd bij COM(95)3 12, PB C 238 van 
13.9.1995. 
I)F: INTERNE MARKT IN 1995 80 
215. Met het geïntegreerde programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke 
sector111 legt de Commissie de nodige maatregelen ten uitvoer voor de verwezenlijking 
van de doelstellingen van het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid van de Commissie.112 Hierin werd de noodzaak belicht om een zo 
gunstig mogelijk ondernemingsklimaat te scheppen, vooral voor het MKB, waarbij tevens 
de cruciale bijdrage werd erkend die deze bedrijven leveren aan economische groei en 
werkgelegenheidsschepping. Het geïntegreerde programma versterkt de coördinatie van 
nationale/regionale en communautaire beleidsmaatregelen die een positieve invloed op 
het MKB zouden kunnen hebben. Er is reeds gemeenschappelijke actie van start gegaan 
met zowel de Lid-Staten als het bedrijfsleven. 
216. In juni 1995 is in Parijs een forum georganiseerd onder auspiciën van het Comité 
voor de vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat, om de wettelijke en 
administratieve hindernissen die ondernemers bij het opzetten van een bedrijf en in de 
eerste jaren van hun bestaan op hun weg tegenkomen. Als vervolg hierop worden 
workshops georganiseerd waarin één en ander grondiger kan worden bestudeerd zodat 
uiteindelijk een besluit kan worden genomen over wat de beste werkwijze is die de 
Lid-Staten kunnen volgen. 
217. Een tweede gemeenschappelijke actie waaraan autoriteiten van de Lid-Staten en 
Europese bedrijfsorganisaties deelnamen werd op 16 en 17 november 1995 in Madrid 
gehouden; hierbij werden standpunten en ideeën uitgewisseld over de beste werkwijze 
met betrekking tot ondersteunende maatregelen voor nieuwe bedrijven en bedrijven in 
de eerste jaren van hun ontwikkeling. Opnieuw is het de bedoeling om de beste praktijk 
als maatstaf te hanteren en na te gaan hoe deze door andere Lid-Staten kan worden 
toegepast. 
218. Kleine en middelgrote bedrijven die willen groeien en hun voordeel willen doen 
met de kansen die de interne markt biedt worden door de Gemeenschap gesteund met een 
grote verscheidenheid aan middelen in het kader van het overkoepelende 
meerjarenprogramma voor het MKB 1993-1996, waaronder het netwerk voor 
bedrijfsinformatie (de Euro-Info-Centres) en de transnationale samenwerkingsverbanden 
en -programma's (BC-Net, Europartnerschap en Interprise). 
219. In 1995 is het netwerk van Euro-Info Centres tot de nieuwe Lid-Staten uitgebreid, 
terwijl in sommige Midden- en Oosteuropese landen en in het gebied rond de 
Middellandse Zee "Correspondence Centres" zijn geopend. 
"Europartnerschappen" zijn in Dortmund en Lissabon georganiseerd om de contacten en 
samenwerking tussen bedrijven uit minder ontwikkelde regio's en regio's met 
m 
Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid van de Commissie, december COM (94) 207 def. van 3.6.1994. 
Witb< 
1993. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 g 
teruglopende industriële activiteit met bedrijven in andere Lid-Staten en van buiten de 
Gemeenschap aan te moedigen. In 1995 zullen uiteindelijk meer dan 40 kleinere 
"Interprise"-manifestaties hebben plaatsgevonden. 
Op verzoek van de Europese Raad die in juni in Cannes is gehouden heeft de Commissie 
een verslag over het MKB113 als dynamische bron van werkgelegenheid, groei en 
concurrentievermogen in de EU opgesteld dat in de decemberzitting in Madrid aan de 
Europese Raad zal worden aangeboden. De onderwerpen die het bestrijkt zijn onder 
andere voorstellen over het fiscale en administratieve klimaat van het MKB, het 
arbeidsrecht, betere toegang tot financiering, nieuwe technologieën en opleidingen. De 
bijdrage van de Gemeenschap aan de schepping en ontwikkeling van het MKB zal 
worden versterkt door een nieuw meerjarenprogramma voor het MKB en de 
ambachtelijke sector (1997/2000) dat de Commissie in 1996 zal indienen, door het 
opnieuw in ogenschouw nemen van de prioriteiten in het bestaande beleid en door 
aanvullende maatregelen voor te stellen, met name om het MKB te helpen de 
mogelijkheden die de interne markt biedt te benutten en zijn concurrentiepositie op 
internationale markten te versterken. 
§6 - Onderwijs en opleiding 
220. De activiteiten van de Commissie op het gebied van onderwijs en opleiding was 
dit jaar gericht op de follow-up van de conclusies van de Europese Raad van Essen, 
volgens welke kwalificaties en toegang tot opleiding gedurende het gehele leven van 
wezenlijk belang zijn voor het beheersen van de technologische ontwikkeling en voor het 
individuele werkgelegenheidspotentieel. 
221. In het Witboek inzake onderwijs en opleiding114 worden de initiatieven vastgesteld 
die voor het einde van de eeuw ten uitvoer moeten worden gelegd: 
• het toepassen van nieuwe methoden om deskundigheid te herkennen, of deze nu 
is verworven tijdens een met een diploma afgesloten opleiding of in de loop van 
het beroepsleven; 
• de school dichter bij het bedrijfsleven brengen, met name door de ontwikkeling 
van het leerlingschap op Europees niveau; 
• het bestrijden van uitsluiting door jongeren die in het traditionele onderwijs 
hebben gefaald een tweede kans op onderwijs te geven; 
113 
114 CSE(95)2087. 
COM(95)590 def., nog niet gepubliceerd. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 82 
• de beheersing van drie Europese talen te bevorderen, welke wordt gestimuleerd 
door een kwaliteitsmerk voor "Europese lessen"; 
• gelijke behandeling van materiële investeringen en investeringen in opleiding. 
De voorbereiding van het Europees jaar voor onderwijs en opleiding tijdens de gehele 
loop van het leven (1996) vormt eveneens een belangrijk initiatief op dit gebied. 
222. Tenslotte zijn de werkzaamheden inzake de tenuitvoerlegging van de drie onlangs 
goedgekeurde programma's, SOCRATES, LEONARDO en JEUGD VOOR EUROPA 
III, voortgezet. SOCRATES beoogt de Europese dimensie op alle onderwijsniveaus te 
verdiepen, bij voorbeeld door de bevordering van het talenonderwijs en de mobiliteit van 
leerkrachten en studenten. Het doel van LEONARDO is een grotere mate van 
convergentie van de doelstellingen van de beroepsopleiding in de Lid-Staten in de 
richting van het kader dat voor de Unie is vastgesteld en de verbetering van de 
opleidingsstructuren. JEUGD VOOR EUROPA III steunt de deelname, het initiatief en 
de solidariteit onder jongeren door hen, en in het bijzonder de kansarme jongeren, te 
betrekken bij het proces van Europese opbouw. 
§7 - Onderzoek 
223. 1995 werd gekenmerkt door de snelle tenuitvoerlegging van de bijzondere 
programma's inzake onderzoek en technologische ontwikkeling (OTO) van het vierde 
kaderprogramma dat in 1994 was goedgekeurd. De verzoeken om voorstellen voor 
communautaire onderzoekprojecten waren een aanzienlijk succes onder de 
marktdeelnemers, met een algemene toename van het aantal voorstellen, en verbetering 
van de kwaliteit ervan en een grotere deelname van het bedrijfsleven. De nieuwe nadruk 
die in de bijzondere programma's wordt gelegd op de behoeften van de gebruikers en de 
markt, op deelname van het MKB en op de benutting en overdracht van resultaten heeft 
het effect op en het belang van deze programma's voor het bedrijfsleven, de burgers en 
de openbare gebruikers aanzienlijk vergroot. 
224. De opzet van operationele "Task Forces", zoals in maart bij de Raad 
aangekondigd, is bedoeld om de doeltreffendheid van OTO-acties te vergroten door de 
inspanningen te richten op gemeenschappelijke projecten van industrieel en openbaar 
belang. De Task Forces houden zich bezig met onderwerpen die voor de Unie van 
algemeen belang zijn, zoals "vaccins en virale ziekten". De Task Forces betreffende "de 
auto van de toekomst", "intermodaal vervoer", "mariene systemen van de toekomst", "de 
nieuwe generatie vliegtuigen", "de trein van de toekomst en spoorwegstelsels" zullen 
ertoe bijdragen om tegemoet te komen aan de mobiliteitseisen van de Europese burgers. 
De Task Force "multimedia-programmatuur voor het onderwijs" zal de communicatie en 
de toegang van de burgers tot de nieuwe informatietechnologieën vergemakkelijken. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 83 
Bijlagen 
1 - Afkortingen en letterwoorden 
2 - In de tekst genoemde communautaire bepalingen 
- EG-Verdrag 
- Publikatieblad - referenties 
3 - Geciteerde arresten van het Hof van Justitie 
4 - Recente verslagen, studies en overzichten met betrekking tot de interne markt 
DE INTERNE MARKT IN 1995 84 
Bijlage 1 - Afkortingen en letterwoorden 
B 
BC-net 
BSO 
BTW Business Cooperation Network 
Bureau voor samenwerking mssen ondernemingen 
Belasting over de toegevoegde waarde 
ECU 
EEG 
EER 
EIC 
Eurostat 
EVA 
GATS 
GATT 
IDA 
KMO 
Matthaeus Tax 
MKB 
NAVO Europese valutaeenheid 
Europese Economische Gemeenschap 
Europese Economische Ruimte 
Euro-info-Centre 
Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen 
Europese Vrijhandelsassociatie 
G 
General Agreement on Trade in Services 
(Algemene overeenkomst inzake de handel in diensten) 
General Agreement on Tariffs and Trade 
(Algemene overeenkomst inzake tarieven en handel) 
I 
Interchange of Data between Administrations 
K 
Kleine en middelgrote ondernemingen 
M 
Programma voor de uitwisseling van ambtenaren uit de indirecte 
belastingdiensten 
Midden- en kleinbedrijf 
N 
Noordatlantische Verdragsorganisatie 
O 
DE INTERNE MARKT IN 1995 85 
OESO 
ONP Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling 
Open network provision 
PB(EG) 
SHIFT 
SIMAP Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
S 
Systeem voor keuringen en controles aan grenscontroleposten bij 
invoer uit derde landen 
Informatiesysteem inzake overheidsopdrachten 
TED 
TEN 
TPA 
UNICE Tenders Electronic Daily (Database inzake aanbestedingen) 
Transeuropese netwerken 
Third Party Access 
U 
Union des Confédérations de l'Industrie et des Employeurs 
d'Europe 
(Unie van industriefederaties van de Europese Gemeenschap) 
VOD 
WEU Video-on-demand 
W 
Westeuropese Unie 
DE INTERNE MARKT IN 1995 86 
Bijlage 2 - In de tekst genoemde communautaire bepaling­
en 
A. EG-Verdrag o> 
BEGINSELEN 
Artikel 2 
De Gemeenschap heeft tot taak, door het instellen van een gemeenschappelijke markt en een 
economische en monetaire unie en door de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk beleid of de 
gemeenschappelijke activiteiten, bedoeld in de artikelen 3 en 3 A, het bevorderen van een harmonische 
en evenwichtige ontwikkeling van de economische activiteit binnen de gehele Gemeenschap, een 
duurzame en niet-inflatoire groei met inachtneming van het milieu, een hoge graad van convergentie van 
de economische prestaties, een hoog niveau van werkgelegenheid en van sociale bescherming, een 
verbetering van de levensstandaard en van de kwaliteit van het bestaan, de economische en sociale 
samenhang en de solidariteit tussen de Lid-Staten. 
Artikel 7A 
De Gemeenschap stelt de maatregelen vast die ertoe bestemd zijn de interne markt geleidelijk tot stand 
te brengen in de loop van een periode die eindigt op 31 december 1992, overeenkomstig de bepalingen 
van het onderhavige artikel en van de artikelen 7 B, 7 C en 28, artikel 57, lid 2, artikel 59, artikel 70, lid 1, 
de artikelen 84, 99, 100 A en 100 B, onverminderd de andere bepalingen van dit Verdrag. 
De interne markt omvat een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen, 
personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd volgens de bepalingen van dit Verdrag. 
BELEID VAN DE GEMEENSCHAP - VRIJ VERKEER VAN GOEDEREN -
AFSCHAFFING VAN DE KWANTITATIEVE BEPERKINGEN TUSSEN DE LID-STATEN 
Artikel 30 
Kwantitatieve invoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke werking zijn, onverminderd de volgende 
bepalingen, tussen de Lid-Staten verboden. 
Artikel 34 
1. Kwantitatieve uitvoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke werking zijn tussen de 
Lid-Staten verboden. 
2. De Lid-Staten heffen uiterlijk aan het einde van de eerste etappe de kwantitatieve uitvoerbeper­
kingen en alle maatregelen van gelijke werking op, welke bij de inwerkingtreding van dit Verdrag bestaan. 
Artikel 36 
De bepalingen van de artikelen 30 tot en met 34 vormen geen beletsel voor verboden of beperkingen van 
invoer, uitvoer of doorvoer, welke gerechtvaardigd zijn uit hoofde van bescherming van de openbare 
zedelijkheid, de openbare orde, de openbare veiligheid, de gezondheid en het leven van personen, dieren 
en planten, het nationaal artistiek historisch en archeologisch bezit of uit hoofde van bescherming van de 
(1 ) Zoals gewijzigd bij het Verdrag betreffende de Europese Unie. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 &1 
BIJLAGE 2 
industriële en commerciële eigendom. Deze verboden of beperkingen mogen echter geen middel tot 
willekeurige discriminatie noch een verkapte beperking van de handel tussen de Lid-Staten vormen. 
Artikel 37 
1. De Lid-Staten passen hun nationale monopolies van commerciële aard geleidelijk aan in dier 
voege dat aan het einde van de overgangsperiode elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-
Staten wat de voorwaarden van de voorziening en afzet betreft is uitgesloten. De bepalingen van dit 
artikel zijn van toepassing op elk lichaam waardoor een Lid-Staat de invoer of de uitvoer tussen de Lid-
Staten in rechte of in feite rechtstreeks of zijdelings beheerst, leidt of aanmerkelijk beïnvloedt. Deze 
bepalingen zijn eveneens van toepassing op de door een Staat gedelegeerde monopolies. 
2. De Lid-Staten onthouden zich ervan enige nieuwe maatregel te treffen welke tegen de in lid 1 
vermelde beginselen indruist of de draagwijdte van de artikelen inzake de afschaffing der douanerechten 
en der kwantitatieve beperkingen tussen de Lid-Staten beperkt. 
3. Het ritme van de in lid 1 beoogde maatregelen moet worden aangepast aan de in de artikelen 30 
tot en met 34 bedoelde afschaffing der kwantitatieve beperkingen voor dezelfde produkten. Ingeval een 
produkt slechts in een of in enkele Lid-Staten aan een nationaal monopolie van commerciële aard is 
onderworpen, kan de Commissie de overige Lid-Staten machtigen, zolang vrijwaringsmaatregelen toe te 
passen, als de in lid 1 genoemde aanpassing niet is verwezenlijkt; de Commissie stelt de voorwaarden 
en de wijze van toepassing van deze vrijwaringsmaatregelen vast. 
4. Wanneer er een monopolie van commerciële aard bestaat, dat een regeling ter vergemakkelijking 
van de afzet of van de valorisatie van landbouwprodukten omvat, dienen bij de toepassing van de 
bepalingen van dit artikel gelijkwaardige waarborgen te worden gegeven voor de werkgelegenheid en de 
levensstandaard van de betrokken producenten, gelet op het ritme van de mogelijke aanpassing en van 
de noodzakelijke specialisatie. 
5. De verplichtingen van de Lid-Staten gelden slechts voor zover zij verenigbaar zijn met de 
bestaande internationale akkoorden. 
6. De Commissie doet van de eerste etappe af aanbevelingen met betrekking tot de wijze waarop en 
het ritme waarin de in dit artikel voorgeschreven aanpassing moet worden verwezenlijkt. 
BELEID VAN DE GEMEENSCHAP - GEMEENSCHAPPELIJKE REGELS BETREFFENDE DE 
MEDEDINGING, DE BELASTINGEN EN DE ONDERLINGE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN -
REGELS VOOR DE ONDERNEMINGEN 
Artikel 85 
1. Onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden zijn alle overeenkomsten tussen 
ondernemingen, alle besluiten van ondernemersverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke 
gedragingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken of ten 
gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd, beperkt of 
vervalst en met name die welke bestaan in: 
(a) het rechtstreeks of zijdelings bepalen van de aan- of verkoopprijzen of van andere contractuele 
voorwaarden, 
(b) het beperken of controleren van de produktie, de afzet, de technische ontwikkeling of de 
investeringen, 
(c) het verdelen van de markten of van de voorzieningsbronnen, 
(d) het ten opzichte van handelspartners toepassen van ongelijke voorwaarden bij gelijkwaardige 
prestaties, hun daarmede nadeel berokkenend bij de mededinging, 
(e) het afhankelijk stellen van het sluiten van overeenkomsten van de aanvaarding door de 
handelspartners van bijkomende prestaties welke naar hun aard of volgens het handelsgebruik 
geen verband houden met het onderwerp van deze overeenkomsten. 
2. De krachtens dit artikel verboden overeenkomsten of besluiten zijn van rechtswege nietig. 
3 De bepalingen van lid 1 van dit artikel kunnen echter buiten toepassing worden verklaard 
- voor elke overeenkomst of groep van overeenkomsten tussen ondernemingen, 
- voor elk besluit of groep van besluiten van ondernemersverenigingen, en 
^ DE INTERNE MARKT IN 1995 
BIJLAGE 2 
- voor elke onderling afgestemde feitelijke gedraging of groep van gedragingen 
die bijdragen tot verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten of tot verbetering van de 
technische of economische vooruitgang, mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen 
de gebruikers ten goede komt, en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen 
(a) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn, 
(b) de mogelijkheid te geven, voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit 
te schakelen. 
Artikel 86 
Onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden, voor zover de handel tussen Lid-Staten 
daardoor ongunstig kan worden beïnvloed, is het, dat een of meer ondernemingen misbruik maken van 
een machtspositie op de gemeenschappelijke markt of op een wezenlijk deel daarvan. 
Dit misbruik kan met name bestaan in: 
(a) het rechtstreeks of zijdelings opleggen van onbillijke aan- of verkoopprijzen of van andere 
onbillijke contractuele voorwaarden, 
(b) het beperken van de produktie, de afzet of de technische ontwikkeling ten nadele van de 
verbruikers, 
(c) het toepassen ten opzichte van handelspartners van ongelijke voorwaarden bij gelijkwaardige 
prestaties, hun daarmede nadeel berokkenend bij de mededinging, 
(d) het feit dat het sluiten van overeenkomsten afhankelijk wordt gesteld van het aanvaarden door de 
handelspartners van bijkomende prestaties, welke naar hun aard of volgens het handelsgebruik 
geen verband houden met het onderwerp van deze overeenkomsten. 
Artikel 90 
1. De Lid-Staten nemen of handhaven met betrekking tot de openbare bedrijven en de 
ondernemingen waaraan zij bijzondere of uitsluitende rechten verlenen, geen enkele maatregel welke in 
strijd is met de regels van dit Verdrag, met name die bedoeld in de artikelen 7 en 85 tot en met 94. 
2. De ondernemingen belast met het beheer van diensten van algemeen economisch belang of die 
het karakter dragen van een fiscaal monopolie, vallen onder die regels van dit Verdrag, met name onder 
de mededingingsregels, voor zover de toepassing daarvan de vervulling, in feite of in rechte, van de hun 
toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert. De ontwikkeling van het handelsverkeer mag niet worden 
beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang van de Gemeenschap. 
3. De Commissie waakt voor de toepassing van dit artikel en richt, voor zover nodig, passende 
richtlijnen of beschikkingen tot de Lid-Staten. 
BELEID VAN DE GEMEENSCHAP - GEMEENSCHAPPELIJKE REGELS BETREFFENDE DE 
MEDEDINGING, DE BELASTINGEN EN DE ONDERLINGE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN -
AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN 
Artikel 100A 
1. In afwijking van artikel 100 en tenzij in dit Verdrag anders is bepaald, zijn de volgende bepalingen 
van toepassing voor de 'verwezenlijking van de doeleinden van artikel 7 A. De Raad stelt volgens de 
procedure van artikel 189 B en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité de maatregelen 
vast inzake de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de 
Lid-Staten die de instelling en de werking van de interne markt betreffen. 
2. Lid 1 is niet van toepassing op de fiscale bepalingen, op de bepalingen inzake het vrije verkeer 
van personen en op de bepalingen inzake de rechten en belangen van werknemers. 
3. De Commissie zal bij haar in lid 1 bedoelde voorstellen op het gebied van de volksgezondheid, de 
veiligheid, de milieubescherming en de consumentenbescherming uitgaan van een hoog 
beschermingsniveau. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 8*l 
BIJLAGE 2 
4. Wanneer een Lid-Staat, nadat de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een 
harmonisatiemaatregel heeft genomen, het noodzakelijk acht nationale bepalingen toe te passen die hun 
rechtvaardiging vinden in gewichtige eisen als bedoeld in artikel 36 of verband houdend met de 
bescherming van het arbeidsmilieu of het milieu, geeft hij daarvan kennis aan de Commissie. 
De Commissie bevestigt de betrokken bepalingen nadat zij heeft nagegaan dat zij geen middel tot 
willekeurige discriminatie noch een verkapte beperking van de handel tussen de Lid-Staten vormen. 
In afwijking van de procedure van de artikelen 169 en 170 kan de Commissie of een Lid-Staat zich 
rechtstreeks tot het Hof van Justitie wenden indien zij/hij meent dat een andere Lid-Staat misbruik maakt 
van de in dit artikel bedoelde bevoegdheden. 
5. Bovenbedoelde harmonisatiemaatregelen omvatten, in passende gevallen, een vrijwarings­
clausule die de Lid-Staten machtigt om, op grond van een of meer van de in artikel 36 bedoelde niet-
economische redenen, voorlopige maatregelen te treffen die aan een communautaire toetsingsprocedure 
worden onderworpen. 
BELEID VAN DE GEMEENSCHAP - SOCIALE POLITIEK ONDERWIJS 
BEROEPSOPLEIDING EN JEUGD HOOFDSTUK - SOCIALE BEPALINGEN 
Artikel 119 
ledere Lid-Staat verzekert gedurende de eerste etappe en handhaaft vervolgens de toepassing van het 
beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en vrouwelijke werknemers voor gelijke arbeid. 
Onder beloning in de zin van dit artikel dient te worden verstaan het gewone basis- of minimumloon of -
salaris, en alle overige voordelen in geld of in natura die de werkgever direct of indirect aan de 
werknemer uit hoofde van zijn dienstbetrekking betaalt. 
Gelijkheid van beloning zonder onderscheid naar kunne houdt in: 
(a) dat de beloning voor gelijke arbeid in stukloon wordt vastgesteld op basis van een zelfde 
maatstaf, 
(b) dat de beloning voor arbeid in tijdloon dezelfde is voor een zelfde functie. 
BELEID VAN DE GEMEENSCHAP - MILIEU 
Artikel 130R(2) 
De Gemeenschap steeft in haar milieubeleid naar een hoog niveau van bescherming, rekening houdend 
met de uiteenlopende situaties in de verschillende regio's van de Gemeenschap. Haar beleid berust op 
het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij 
voorrang aan de bron dienen te worden bestreden, en het beginsel dat de vervuiler betaalt. De eisen ter 
zake van milieubescherming moeten in het bepalen en uitvoeren van Gemeenschapsbeleid op andere 
gebieden worden geïntegreerd. In dit verband omvatten de aan deze eisen beantwoordende 
harmonisatiemaatregelen, in de gevallen die daarvoor in aanmerking komen, een vrijwaringsclausule op 
grond waarvan de Lid-Staten om niet-economische milieuredenen voorlopige maatregelen kunnen 
nemen die aan een communautaire controleprocedure onderworpen zijn. 
Artikel 130S 
1. De Raad stelt volgens de procedure van artikel 189 C en na raadpleging van het Economisch en 
Sociaal Comité de activiteiten vast die de Gemeenschap moet ondernemen om de doelstellingen van 
artikel 130 R te verwezenlijken. 
2. In afwijking van de in lid 1 bedoelde besluitvormingsprocedure en onverminderd het bepaalde in 
artikel 100 A neemt de Raad, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees 
Parlement en van het Economisch en Sociaal Comité met eenparigheid van stemmen een besluit over 
bepalingen van in hoofdzaak fiscale aard; 
"xo DE INTERNE MARKT IN 1995 
BIJLAGE 2 
maatregelen betreffende ruimtelijke ordening, bodembestemming met uitzondering van 
afvalstoffenbeheer en maatregelen van algemene aard, en kwantitatief waterbeheer; 
maatregelen die van aanzienlijke invloed zijn op de keuze van een Lid-Staat tussen verschillende 
energiebronnen en op de algemene structuur van zijn energievoorziening. 
De Raad kan onder de in de eerste alinea bedoelde voorwaarden bepalen over welke van de in dit lid 
bedoelde aangelegenheden met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen moet worden besloten. 
3. Op andere gebieden stelt de Raad volgens de procedure van artikel 189 B en na raadpleging van 
het Economisch en Sociaal Comité algemene actieprogramma's vast waarin de te verwezenlijken 
prioritaire doelstellingen worden vastgelegd. 
De Raad stelt, naar gelang van het geval onder de voorwaarden van lid 1 of lid 2, de maatregelen vast 
die noodzakelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van deze programma's. 
4. Onverminderd bepaalde maatregelen met een communautair karakter, dragen de Lid-Staten zorg 
voor de financiering en de uitvoering van het milieubeleid. 
5. Onverminderd het beginsel dat de vervuiler betaalt, treft de Raad, ingeval een op grond an lid 1 
vastgestelde maatregel voor de overheid van een Lid-Staat onevenredig hoge kosten met zich 
meebrengt, in het besluit betreffende de aanneming van die maatregel passende voorzieningen in de 
vorm van: 
ontheffingen van tijdelijke aard en/of 
financiële steun uit het Cohesiefonds dat overeenkomstig artikel 130 D uiterlijk op 31 december 
1993 wordt opgericht. 
INSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP - BEPALINGEN INZAKE DE INSTELLINGEN -
INSTELLINGEN - HOF VAN JUSTITIE 
Artikel 169 
Indien de Commissie van oordeel is dat een Lid-Staat een van de krachtens dit Verdrag op hem rustende 
verplichtingen niet is nagekomen, brengt zij dienaangaande een met redenen omkleed advies uit, na 
deze staat in de gelegenheid te hebben gesteld zijn opmerkingen te maken. 
Indien de betrokken staat dit advies niet binnen de door de Commissie vastge-stelde termijn opvolgt, kan 
de Commissie de zaak aanhangig maken bij het Hof van Justitie. 
B. Publikatieblad - Referenties (2) 
mm 
Richtlijn 67/548/EEG van de Raad van 27 juni 1967 betreffende de aanpassing van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke 
stoffen (PB L 196 van 16/08/67) 
1968 
Verordening (EEG) nr. 827/68 van de Raad van 28 juni 1968 houdende een gemeenschappelijke 
ordening der markten voor bepaalde in bijlage II van het Verdrag vermelde produkten (PB L 151 van 
30/06/68) 
(2) Omwille van de duidelijkheid zijn de referenties in chronologische volgorde weergegeven; waarbij de "andere 
bepalingen" aan de verordeningen voorafgaan. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 _ 
BIJLAGE 2 
iiijifi 
Richtlijn 70/156/EEG van de Raad van 6 februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetge­
vingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan 
(PB L 42 van 23/02/70) 
mm 
Richtlijn 76/769/EEG van de Raad van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wette­
lijke en bestuursrechtelijke bepalingen der Lid-Staten inzake de beperking van het op de markt brengen 
en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (PB L 262 van 27/09/76) 
wm 
Richtlijn 77/93/EEG van de Raad van 21 december 1976 betreffende de beschermende maatregelen 
tegen het binnenbrengen op het grondgebied van de Lid-Staten van voor planten of voor plantaardige 
produkten schadelijke organismen (PB L 26 van 31/01/77) 
mm 
Richtlijn 83/189/EEG van de Raad van 28 maart 1983 betreffende een informatieprocedure op het 
gebied van normen en technische voorschriften (PB L 109 van 26/04/83) 
f986 
Richtlijn 86/378/EEG van de Raad van 24 juli 1986 betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel 
van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in ondernemings- en sectoriële regelingen inzake 
sociale zekerheid (PB L 225 van 12/08/86) 
Verordening (EEG) nr. 3842/86 van de Raad van 1 december 1986 tot vaststelling van maatregelen om 
het in het vrije verkeer brengen van namaakartikelen te verbieden (PB L 357 van 18/12/86) 
Verordening (EEG) nr. 4055/86 van de Raad van 22 december 1986 houdende toepassing van het 
beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer tussen de Lid-Staten onderling en tussen 
de Lid-Staten en derde landen (PB L 378 van 31/12/86) 
1988 
Richtlijn 88/295/EEG van de Raad van 22 maart 1988 tot wijziging van Richtlijn 77/62/EEG betreffende 
de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, almede tot 
intrekking van sommige bepalingen van Richtlijn 80/767/EEG (PB L 127 van 20/05/88) 
Richtlijn 88/357/EEG: Tweede richtlijn van de Raad van 22 juni 1988 tot coördinatie van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de 
levensverzekeringsbranche, tot vaststelling van bepalingen ter bevordering van de daadwerkelijke 
uitoefening van het vrij verrichten van diensten en houdende wijziging van Richtlijn 73/239/EEG (PB L 
172 van 04/07/88) 
1989 
Richtlijn 89/48/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende een algemeen stelsel van 
erkenning van hoger-onderwijsdiploma's waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden 
afgesloten (PB L 19 van 24/01/89) 
Eerste richtlijn 89/104/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende de aanpassing van het 
merkenrecht der Lid-Staten (PB L 40 van 11/02/89) 
Richtlijn 89/440/EEG van de Raad van 18 juli 1989 tot wijziging van Richtlijn 71/305/EEG betreffende 
de cooerdinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor de uitvoering van 
werken (PB L 210 van 21/07/89) 
Richtlijn 89/552/EEG van de Raad van 3 oktober 1989 betreffende de coördinatie van bepaalde wette­
lijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de Lid-Staten inzake de uitoefening van televisie-omroep­
activiteiten (PB L 298 van 17/10/89) 
Richtlijn 89/646/EEG: Tweede richtlijn van de Raad van 15 december 1989 tot coördinatie van de 
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de 
werkzaamheden van kredietinstellingen, alsmede tot wijziging van Richtlijn 77/780/EEG (PB L 386 van 
30/12/89) 
*^2_ DE INTERNE MARKT IN 1995 
BIJLAGE 2 
Richtlijn 89/647/EEG van de Raad van 18 december 1989 betreffende een solvabiliteitsratio voor 
kredietinstellingen (PB L 386 van 30/12/89) 
Richtlijn 89/665/EEG van de Raad van 21 december 1989 houdende de cooerdinatie van de wettelijke 
en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de beroepsprocedures inzake het 
plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen en voor de uitvoering van werken (PB L 395 van 
30/12/89) 
mm 
Derde Richtlijn 90/232/EEG van de Raad van 14 mei 1990 inzake de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe 
deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven (PB L 129 van 19/05/90) 
Richtlijn 90/387/EEG van de Raad van 28 juni 1990 betreffende de totstandbrenging van de interne 
markt voor telecommunicatiediensten door middel van de tenuitvoerlegging van open network provision 
(PB L 192 van 24/07/90) 
Richtlijn 90/618/EEG van de Raad van 8 november 1990 tot wijziging, met name wat de wettelijke 
aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen betreft, van Richtlijn 73/239/EEG en Richtlijn 88/357/EEG 
tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekerings­
bedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche (PB L 330 van 29/11/90) 
Richtlijn 90/619/EEG van de Raad van 8 november 1990 tot coördinatie van de wettelijke en bestuurs­
rechtelijke bepalingen betreffende het directe levensverzekeringsbedrijf, tot vaststelling van de bepalingen 
ter bevordering van de daadwerkelijke uitoefening van het vrij verrichten van diensten en houdende 
wijziging van Richtlijn 79/267/EEG (PB L 330 van 29/11/90) 
Richtlijn 90/642/EEG van de Raad van 27 november 1990 tot vaststelling van maximumgehalten aan 
residuen van bestrijdingsmiddelen in en op bepaalde produkten van plantaardige oorsprong, met inbegrip 
van groenten en fruit (PB L 350 van 14/12/90) 
•mm 
Richtlijn 91/263/EEG van de Raad van 29 april 1991 inzake de onderlinge aanpassing van de wetge­
vingen der Lid-Staten betreffende eindapparatuur voor telecommunicatie en de onderlinge erkenning van 
de conformiteit van de apparatuur (PB L 128 van 23/05/91) 
Richtlijn 91/414/EEG van de Raad van 15 juli 1991 betreffende het op de markt brengen van gewas­
beschermingsmiddelen (PB L 230 van 19/08/91) 
Richtlijn 91/440/EEG van de Raad van 29 juli 1991 betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in 
de Gemeenschap (PB L 237 van 24/08/91) 
1992 
Richtlijn 92/44/EEG van de Raad van 5 juni 1992 betreffende de toepassing van Open Network 
Provision (ONP) op huurlijnen (PB L 165 van 19/06/92) 
Richtlijn 92/49/EEG van de Raad van 18 juni 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechte­
lijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekerings­
branche, en houdende wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG (derde richtlijn schade­
verzekering) (PB L 228 van 11/08/92) 
Richtlijn 92/50/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende de coördinatie van de procedures voor 
het plaatsen van overheidsopdrachten voor dienstverlening (PB L 209 van 24/07/92) 
Richtlijn 92/51/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende een tweede algemeen stelsel van 
erkenning van beroepsopleidingen, ter aanvulling van Richtlijn 89/48/EEG (PB L 209 van 24/07/92) 
Richtlijn 92/96/EEG van de Raad van 10 november 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuurs­
rechtelijke bepalingen betreffende het directe levensverzekeringsbedrijf en tot wijziging van de Richtlijnen 
79/267/EEG en 90/619/EEG (Derde levensverzekeringsrichtlijn) (PB L 360 van 09/12/92) 
Verordening (EEG) nr. 2081/92 van de Raad van 14 juli 1992 inzake de bescherming van geografische 
aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwprodukten en levensmiddelen (PB L 208 van 
24/07/92) 
Verordening (EEG) nr. 3577/92 van de Raad van 7 december 1992 houdende toepassing van het 
beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer binnen de Lid-Staten (cabotage in het 
zeevervoer) (PB L 364 van 12/12/92) 
DE INTERNE MARKT IN 1995 *\ \ 
BIJLAGE 2 
Mm 
Richtlijn 93/6/EEG van de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggings­
ondernemingen en kredietinstellingen (PB L 141 van 11/06/93) 
Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het 
gebied van beleggingen in effecten (PB L 141 van 11/06/93) 
Richtlijn 93/36/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende de coördinatie van de procedures voor 
het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen (PB L 199 van 09/08/93) 
Richtlijn 93/37/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende de coördinatie van de procedures voor 
het plaatsen van overheidsopdrachten voor de uitvoering van werken (PB L 199 van 09/08/93) 
Richtlijn 93/38/EEG van de Raad van 14 juni 1993 houdende coördinatie van de procedures voor het 
plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie (PB L 
199 van 09/08/93) 
Richtlijn 93/68/EEG van de Raad van 22 juli 1993 tot wijziging van de Richtlijnen 87/404/EEG (druk­
vaten van eenvoudige vorm), 88/378/EEG (veiligheid van speelgoed), 89/106/EEG (voor de bouw 
bestemde produkten), 89/336/EEG (elektromagnetische compatibiliteit), 89/392/EEG (machines), 
89/686/EEG (persoonlijke beschermingsmiddelen), 90/384/EEG (niet-automatische weegwerktuigen), 
90/385/EEG (actieve implanteerbare medische hulpmiddelen), 90/396/EEG (gastoestellen), 91/263/EEG 
(eindapparatuur voor telecommunicatie), 92/42/EEG (nieuwe olie- en gasgestookte centrale-verwar-
mingsketels) en 73/23/EEG (elektrisch materiaal bestemd voor gebruik binnen bepaalde spannings-
grenzen) (PB L 220 van 31/08/93) 
Richtlijn 93/99/EEG van de Raad van 29 oktober 1993 betreffende aanvullende maatregelen inzake de 
officiële controle op levensmiddelen (PB L 290 van 24/11/93) 
Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad van 23 maart 1993 inzake de beoordeling en de beperking 
van de risico' s van bestaande stoffen (PB L 84 van 05/04/93) 
4994 
Richtlijn 94/45/EG van de Raad van 22 september 1994 inzake de instelling van een Europese onder­
nemingsraad of van een procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire dimensie ter 
informatie en raadpleging van de werknemers (PB L 254 van 30/09/94) 
Richtlijn 94/60/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 20 december 1994 tot veertiende 
wijziging van Richtlijn 76/769/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuurs­
rechtelijke bepalingen der Lid-Staten inzake de beperking van het op de markt brengen en van het 
gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (PB L 365 van 31/12/94) 
Richtlijn 94/62/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 20 december 1994 betreffende 
verpakking en verpakkingsafval (PB L 365 van 31/12/94) 
Aanbeveling 94/79/EG van de Commissie van 21 december 1993 betreffende belastingen op bepaalde 
inkomsten die door niet-ingezetenen verworven zijn in een andere Lid-Staat dan die waarvan zij inge­
zetene zijn (PB L 39 van 10/02/94) 
Verordening (EG) nr. 2100/94 van de Raad van 27 juli 1994 inzake het communautaire kwekersrecht 
(PB L 227 van 01/09/94) 
Verordening (EG) nr. 3381/94 van de Raad van 19 december 1994 tot instelling van een communau­
taire regeling voor exportcontrole op goederen voor tweeërlei gebruik (PB L 367 van 31.12.94) 
wm 
Richtlijn 95/2/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 20 februari 1995 betreffende 
levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen (PB L 61 van 18/03/95) 
Richtlijn 95/18/EG van de Raad van 19 juni 1995 betreffende de verlening van vergunningen aan spoor­
wegondernemingen (PB L 143 van 27/06/95) 
Richtlijn 95/19/EG van de Raad van 19 juni 1995 inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuur­
capaciteit en de heffing van gebruiksrechten voor de infrastructuur (PB L 143 van 27/06/95) 
Richtlijn 95/22/EG van de Raad van 22 juni 1995 houdende wijziging van Richtlijn 91/67/EEG inzake 
veterinairrechtelijke voorschriften voor het in de handel brengen van aquicultuurdieren en aquicultuur-
produkten (PB L 243 van 11/10/95) 
Richtlijn 95/23/EG van de Raad van 22 juni 1995 tot wijziging van Richtlijn 64/433/EEG betreffende de 
gezondheidsvoorschriften voor de produktie en het in de handel brengen van vers vlees (PB L 243 van 
11/10/95) 
% DE INTERNE MARKT IN 1995 
BIJLAGE 2 
Richtlijn 95/25/EG van de Raad van 22 juni 1995 tot wijziging van Richtlijn 64/432/EEG inzake 
veterinairrechtelijke vraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen 
en varkens (PB L 243 van 11/10/95) 
Richtlijn 95/29/EG van de Raad van 29 juni 1995 tot wijziging van Richtlijn 91/628/EEG inzake de 
bescherming van dieren tijdens het vervoer (PB L 148 van 30/06/95) 
Richtlijn 95/31/EG van de Commissie van 5 juli 1995 tot vaststelling van specifieke zuiverheidseisen 
voor zoetstoffen die in levensmiddelen mogen worden gebruikt (PB L 178 van 28/07/95) 
Richtlijn 95/38/EG van de Raad van 17 juli 1995 houdende wijziging van de bijlagen I en II bij Richtlijn 
90/642/EEG tot vaststelling van maximumgehalten aan residuen van bestrijdingsmiddelen in en op 
bepaalde produkten van plantaardige oorsprong, met inbegrip van groenten en fruit, en houdende 
vaststelling van een lijst van maximumgehalten (PB L 197 van 22/08/95) 
Richtlijn 95/40/EG van de Commissie van 19 juli 1995 houdende wijziging van Richtlijn 92/76/EEG tot 
erkenning van beschermde gebieden in de Gemeenschap waar bijzondere planteziekterisico' s bestaan 
(PB L 182 van 02/08/95) 
Richtlijn 95/44/EG van de Commissie van 26 juli 1995 tot vaststelling van de voorwaarden waaronder 
bepaalde in de bijlagen I tot en met V bij Richtlijn 77/93/EEG van de Raad vermelde schadelijke 
organismen, planten, plantaardige produkten en andere materialen voor proefnemingen of wetenschap­
pelijke doeleinden en voor selectiewerkzaamheden in de Gemeenschap of in bepaalde beschermde 
gebieden daarvan mogen worden binnengebracht of naar een andere plaats overgebracht (PB L 184 van 
03/08/95) 
Richtlijn 95/45/EG van de Commissie van 26 juli 1995 houdende vaststelling van bijzondere zuiver­
heidseisen voor kleurstoffen die in levensmiddelen mogen worden gebruikt (PB L 226 van 22/09/95) 
Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlament en van de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de 
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en 
betreffende het vrije verkeer van die gegevens (PB L 281 van 23/11/95) 
Richtlijn 95/61/EG van de Raad van 29 november 1995 houdende wijziging van bijlage II bij Richtlijn 
90/642/EEG tot vaststelling van maximumgehalten aan residuen van bestrijdingsmiddelen in en op 
bepaalde produkten van plantaardige oorsprong, met inbegrip van groenten en fruit (PB L 292 van 
07/12/95) 
Beschikking 95/354/EG van de Commissie van 14 februari 1995 inzake een procedure op grond van 
Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad (Zaak nr. IV/M.477 - Mercedes-Benz/Kâssbohrer) (Slechts 
de tekst in de Duitse taal is authentiek) (PB L 211 van 06/09/95) 
Beschikking 95/409/EG van de Raad van 22 juni 1995 tot vaststelling, met betrekking tot salmonella, 
van de voorschriften voor de steekproefsgewijze microbiologische test van vers rund- en varkensvlees 
met als bestemming Finland en Zweden (PB L 243 van 11/10/95) 
Beschikking 95/410/EG van de Raad van 22 juni 1995 tot vaststelling van de voorschriften voor de 
steekproefsgewijze microbiologische test in de inrichting van oorsprong van slachtpluimvee met als 
bestemming Finland en Zweden (PB L 243 van 11/10/95) 
Beschikking 95/411/EG van de Raad van 22 juni 1995 tot vaststelling, met betrekking tot salmonella, 
van de voorschriften voor de steekproefsgewijze microbiologische test van vers vlees van pluimvee met 
als bestemming Finland en Zweden (PB L 243 van 11/10/95) 
Besluit 95/468/EG van de Raad van 6 november 1995 betreffende de communautaire bijdrage aan 
telematische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten in de Gemeenschap (IDA) (PB L 269 van 
11/11/95) 
Beschikking 95/3052/EG van het Europees Parlament en van de Raad van 13 december 1995 tot 
vaststelling van een procedure voor uitwisseling van informatie over nationale maatregelen waarbij wordt 
afgeweken van het beginsel van het vrije verkeer van goederen binnen de Gemeenschap (PB L 321 van 
30/12/95) 
Verordening (EG) nr. 1683/95 van de Raad van 29 mei 1995 betreffende de invoering van een uniform 
visummodel (PB L 164 van 14/07/95) 
Verordening (EG) nr. 2317/95 van de Raad van 25 september 1995 ter bepaling van de derde Staten 
waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen van de Lid-Staten in het bezit moeten 
zijn van een visum (PB L 234 van 03/10/95) 
DE INTERNE MARKT IN 1995 *=( <^ 
Bijlage 3 - Geciteerde arresten van het Hof van Justitie 
Arrest van het Hof van 29 juni 1995 § 30 
Gevoegde zaken C-109/94, C-207/94 en C-225/94 
Jurispr. 1995 blz. 1-1791 
Commissie van de Europese Gemeenschappen tegen Heleense Republiek 
Niet-nakoming 
Richtlijnen 90/618/EEG, 88/357/EEG en 90/619/EEG - Niet-omzetting - Verzekeringen. 
Arrest van het Hof van 9 februari 1995 § 81 
Zaak C-412/93 
Jurispr. 1995 blz. 1-0179 
Société d'importation Edouard Leclerc-SIPLEC tegen TF1 Publicité SA en M6 Publicité SA 
Verzoek om een prejudiciële beslissing: Tribunal de commerce de Paris - Frankrijk 
Televisiereclame - Vrij verkeer van goederen en diensten. 
Arrest van het Hof van 23 februari 1995 § 81 
Gevoegde zaken C-54/94 en C-74/94 
Jurispr. 1995 blz. 1-0391 
Strafzaken tegen Ulderico Cachiarelli en Gino Stanghellini 
Verzoek om een prejudiciële beslissing: Pretura circondariale di Macerata - Italië 
Richtlijnen 76/895/EEG en 90/642/EEG van de Raad - Maximumgehalten aan residuen van 
bestrijdingsmiddelen in en op aardappelen. 
Arrest van het Hof van 28 maart 1995 § 81 
Zaak C-324/93 
Jurispr. 1995 blz. I-0563 
The Queen tegen Secretary of State for Home Department, ex parte Evans Medical Ltd en Mac-
Farlan Smith Ltd 
Verzoek om een prejudiciële beslissing: High Court of Justice, Queen's Bench Division - Verenigd 
Koninkrijk 
Vrij verkeer van goederen - Invoer van verdovend middel (diacetylmorfine). 
Arrest van het Hof van 6 juli 1995 § 81 
Zaak C-470/93 
Jurispr. 1995 blz. I-0000 
Verein gegen Unwesen in Handel und Gewerbe Köln e.V. tegen Mars GmbH 
Verzoek om een prejudiciële beslissing: Langericht Köln - Duitsland 
Vrij verkeer van goederen - Maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen -
Verpakking die kan leiden tot beperking van vrijheid om wederverkoopprijzen vast te stellen, en tot 
misleiding van consument. 
Arrest van het Hof van 14 februari 1995 §135 
Zaak C-279/93 
Jurispr. 1995 blz. I-0225 
Finanzamt Köln Altstadt tegen Roland Schumacker 
Verzoek om een prejudiciële beslissing: Bundesfmanzhof - Duitsland 
Artikel 48 EEG-Verdrag - Verplichting tot gelijke behandeling - Belastingsheffing op het inkomen 
van niet-ingezetenen. 
Arrest van het Hof van 11 augustus 1995 § 135 
Zaak C-80/94 
Jurispr. 1995 blz. I-0000 
G.H.E. J. Wielockx tegen Inspecteur der directe belastingen 
Verzoek om een prejudiciële beslissing: Gerechtshof s-Hertogenbosch - Nederland 
Artikel 52 EG-Verdrag - Verplichting tot gelijke behandeling - Belastingsheffing op het inkomen 
van niet-ingezetenen. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 %> 
BIJLAGE 3 
Arrest van het Hof van 24 januari 1995 § 162 
Zaak C-359/93 
Jurispr. 1995 blz. 1-0157 
Commissie van de Europese Gemeenschappen tegen Koninkrijk der Nederlanden 
Aankondiging van overheidsopdrachten voor leveringen 
Beroepsprocedure - Kennisgeving - Technische specificaties 
Arrest van het Hof van 4 mei 1995 §162 
Zaak C-79/94 
Jurispr. 1995 blz. 1-1071 
Commissie van de Europese Gemeenschappen tegen Heleense Republiek 
Niet-nakoming 
Richtlijn 77/62/EWG - Kaderovereenkomst voor de exclusieve levering van verbandmateriaal ten 
behoeve van griekse ziekenhuizen en het griekse leger. 
Arrest van het Hof van 17 mei 1990 § 196 
Zaak 262/88 
Jurispr. 1990 blz. 1-1889 
Douglas Harvey Barber tegen Guardian Royal Exchange Assurance Group 
Verzoek om een prejudiciële beslissing: Court of Appeal - Verenigd Koninkrijk 
Sociale politiek - Gelijke beloning voor mannen en vrouwen - Ontslag om economische redenen -
Vervroegde betaling van rustpensioen. 
*t ^ DE INTERNE MARKT IN 1995 
Bijlage 4 - Recente verslagen, studies en overzichten met 
betrekking tot de interne markt 
(De volgende lijst is niet uitputtend. Het gaat om een selectie uit de publikaties in verband met 
de praktische werking van de interne markt in het algemeen, die in de loop van 1995 onder de 
aandacht van de Commissie werden gebracht. De talrijke academische werken die op dit 
gebied regelmatig worden gepubliEEGrd zijn hierin niet begrepen.) 
Reports of the Competitiveness Advisory Group (Ciampi Group), June and December 1995. 
Report of The Group of Independent Experts on Legislative and Administrative Simplification. (The 
"Molitor" Report). Office for Official Publications of the European Communities, 21.06.95; COM (95) 
288/2 final. 
Opinion on the Single Market in 1994. The Economic and Social Committee of the European 
Communities. 23.11.95; CES (95) 1310. 
The European Observatory for SMEs. Comments of the Commission on the third Annual Report. 
Office of Publications of the European Communities; COM (95) 526 final. 
Releasing Europe's Potential though Targeted Regulatory Reform. Union of Industrial and 
Employers' Confederations of Europe. October 1995. 
A Europe that Works. The Confederation of British Industry, June 1995. 
Barriers to Trade in Chemicals in the Single Market. The UK Department of Trade and Industry, July 
1995. 
Single Market Implementation Monitoring Report. The UK Simpler Trade Procedures Board, June 
1995. 
Ireland, The European Union and Economic Integration: A Business Perspective. IBEC, May 1995. 
Generic Study on Standards, Testing and Certification Barriers in Non-Harmonised Areas of the 
Single Market. The UK Department of Trade and Industry, 1995. 
DE INTERNE MARKT IN 1995 °[% 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 51 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 
Catalogusnummer : CB-CO-96-063-NL-C 
ISBN 92-78-00503-7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg