A4-0104/95

Resolutie over de evaluatie van het derde communautaire actieprogramma betreffende gelijke kansen en voorstellen voor het vierde communautaire actieprogramma

Het Europees Parlement,

- gezien het Witboek van de Commissie "Europees Sociaal Beleid - Toekomstige acties voor de Unie" (COM(94)0333),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 januari 1995 over het Witboek betreffende het Europees sociaal beleid ((PB C 43 van 20.2.1995, blz. 63.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 juli 1991 over het derde communautaire actieprogramma op middellange termijn ter bevordering van gelijke kansen voor vrouwen en mannen ((PB C 240 van 16.9.1991, blz. 247.)),

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw (A4-0104/95),

A. overwegende dat de vooruitgang die is geboekt in het kader van de drie vorige actieprogramma's ter bevordering van gelijke kansen voor vrouwen en mannen moet worden gecontinueerd en dat met name wegen moeten worden gezocht om de problemen die het bereiken van alle doelstellingen van deze programma's in de weg staan op te lossen,

B. overwegende dat de Commissie in haar Witboek betreffende het sociaal beleid het met elkaar in overeenstemming brengen van betaald en onbetaald werk, het beëindigen van de segregatie op de arbeidsmarkt en een grotere deelneming van vrouwen aan het besluitvormingsproces als de drie belangrijkste doelstellingen ziet voor toekomstige activiteiten ter bevordering van gelijke kansen en dat deze doelstellingen, samen met het begrip burgerschap, de basis zullen vormen van het vierde actieprogramma,

C. overwegende dat het in het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde begrip burgerschap zodanig moet worden ontwikkeld, dat vrouwen zich niet alleen herkennen als Europese burgers, maar ook volledig kunnen functioneren als burgers,

D. overwegende dat de participatie van de vrouwen op de arbeidsmarkt de afgelopen jaren duidelijk is toegenomen, zelfs in sectoren die voorheen door mannen werden gedomineerd,

E. overwegende echter dat de vervrouwelijking van de armoede in de Europese Unie voortduurt in die zin dat te veel vrouwen onzeker, slecht betaald werk verrichten of lijden onder de gevolgen van langdurige werkloosheid,

F. eveneens vaststellend dat demografische veranderingen leiden tot een vergrijzende bevolking in de Europese Unie en dat veel oudere vrouwen ook tot armoede vervallen,

G. vaststellend dat het beeld van de rol van de vrouw in de samenleving is veranderd in die zin dat meer waardering wordt getoond voor het potentieel en de vaardigheden die de vrouwen voor de samenleving meebrengen welke de kwaliteit van het leven verbeteren,

H. vaststellend dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen een positieve rol speelde bij het bevorderen van gelijke kansen door middel van artikel 119 van het Verdrag,

I. overwegende dat er weinig vooruitgang is geboekt met betrekking tot de voorgestelde richtlijnen inzake a-typisch werk, het met elkaar in overeenstemming brengen van het arbeids- en het gezinsleven en de omkering van de bewijslast en overwegende dat tot dusver geen herziening is voorgesteld van de richtlijn betreffende gelijke behandeling van mannen en vrouwen die een onafhankelijk beroep uitoefenen, initiatieven die de situatie voor de vrouwen op de arbeidsmarkt en in de samenleving in het algemeen enorm zouden kunnen verbeteren,

J. overwegende dat de actieprogramma's betreffende gelijke kansen een belangrijk middel zijn om de agenda voor de komende vijf jaar in de lid-staten vast te stellen,

K. overwegende dat het begrip partnerschap tussen Commissie, lid-staten en sociale partners, dat in het derde actieprogramma werd geïntroduceerd, niet altijd resultaat heeft opgeleverd,

L. in het bijzonder overwegende dat de voorlichtingscampagne van de Commissie in het kader van het derde actieprogramma niet altijd rechtstreeks relevant was voor de op lokaal, regionaal en nationaal niveau ondernomen specifieke activiteiten,

1. benadrukt het belang van een bindende procedure voor de uitvoering van het programma en het reserveren van voldoende financiële middelen om alle in het programma voorgestelde activiteiten ter hand te nemen;

2. betreurt dat in het derde actieprogramma criteria om het succes van het programma af te meten ontbreken, en verzoekt om opneming in het vierde programma van duidelijke criteria waaraan het succes van het programma kan worden afgemeten;

3. is van mening dat het in het derde actieprogramma geïntroduceerde begrip mainstreaming, oftewel facetbeleid, moet worden gehandhaafd en via een emancipatie-effectrapportage moet worden gecontroleerd en dat de bevoegde leden van de Commissie daaraan ook consequenties op beleids- en budgettair vlak moeten verbinden;

4. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de op de top van Korfoe genomen besluiten ten uitvoer worden gelegd zodat in de structuurfondsen en de ontwikkelingsfondsen ook een man/vrouw-dimensie wordt ingebouwd en hieraan een wettelijke grondslag te geven;

5. is verheugd over het reeds door de Commissie geopperde idee van een jaarlijks verslag over gelijke kansen voor vrouwen en mannen;

6. is verheugd over het voornemen van de Commissie een systeem in te voeren van toezicht op de tenuitvoerlegging van gelijke kansen in alle beleidssectoren van de EU;

7. is van mening dat het voor een goed toezicht op de tenuitvoerlegging van gelijke kansen in alle beleidssectoren van de EU noodzakelijk is dat hiertoe onderzoek wordt verricht door een samenwerkingsverband tussen vakgroepen vrouwenstudies aan Europese universiteiten;

8. is van mening dat het vierde actieprogramma gedetailleerder en op minder terreinen dient te worden geconcentreerd en dat de dertien thema's in het derde actieprogramma ertoe leiden dat de middelen te karig over een te breed gebied worden gespreid;

9. is van mening dat het begrip partnerschap tussen Commissie, lid-staten en sociale partners moet worden ontwikkeld om het een praktische betekenis te geven;

10. is van mening dat de Commissie weliswaar een strategische rol kan spelen bij het definiëren van de algemene beginselen op Europees niveau, maar dat regeringen en organisaties in de lid-staten beter in staat zijn om in het veld zwaartepunt en prioriteit van de projecten vast te stellen;

11. verlangt dat er meer middelen worden bestemd voor de praktische details van de programma's die in de lid-staten worden uitgevoerd, en dat verspreiding van informatie en bewustmakingscampagnes meer worden afgestemd op de behoeften van de specifieke nationale programma's en worden gesystematiseerd teneinde kennis en begrip van de communautaire verworvenheden, ook oude, te verbeteren;

12. verlangt een grondige analyse van opzet en uitvoering van de in 1994 in het kader van het derde actieprogramma geïntroduceerde nationale programma's en verzoekt dat het verslag van de Commissie hierover aan het Europees Parlement wordt voorgelegd;

13. verzoekt de Commissie te ijveren voor de invoering van een informatieplicht van de lid-staten jegens haar op het gebied van de gelijke kansen en op ondernemingen in de Unie druk uit te oefenen om per sekse gedetailleerde informatie te verstrekken over het door hen gevoerde beloningsbeleid;

14. acht het noodzakelijk dat de op het gebied van de gelijke kansen reeds bestaande wetgeving deugdelijk en naar letter en geest van de jurisprudentie van het Hof van Justitie ter zake wordt toegepast en dat door de Commissie sancties worden opgelegd aan de lid-staten die deze wetgeving niet nakomen;

15. benadrukt het belang van een verandering in de houding tegenover de vrouw en is ervan overtuigd dat de actieve betrokkenheid van vrouwen in het besluitvormingsproces in alle geledingen van zowel politieke partijen als beroepsverenigingen en sociaal-overlegorganen één van de meest doeltreffende manieren kan zijn om dit te bewerkstelligen, maar dat ook het onderwijssysteem, dat vaak een doorslaggevende rol speelt bij het ontstaan van vooroordelen, even belangrijk is; ook voorlichtingscampagnes en workshops zijn van vitaal belang voor het verhogen van het algemene bewustzijn over de manieren om gelijke kansen te stimuleren;

16. is van mening dat het begrip "volledig burgerschap", zoals besproken op de VN-conferenties in Caïro en Wenen, voor de EU alsook voor het vierde actieprogramma slechts nuttig is indien het ook betrekking heeft op onderdanen van derde landen die in de Europese Unie verblijven en dat er bovendien ook economische, politieke, sociale en culturele rechten en activiteiten onder moeten vallen, en meent dat hierdoor de weg kan worden vrijgemaakt voor gelijke kansen in het kader van artikel 235 alsmede artikel 119 van het Verdrag;

17. is van mening dat een eerlijke verdeling van de verantwoordelijkheden van zowel de overheid als de particuliere sector een conditio sine qua non is voor het realiseren van een volledig burgerschap voor zowel vrouwen als mannen;

18. verzoekt de Commissie te komen met innovatieve ideeën over het met elkaar in overeenstemming brengen van het gezins- en het arbeidsleven en deze activiteiten te bevorderen in het kader van het vierde actieprogramma;

19. verzoekt de Commissie maatregelen en initiatieven te bevorderen die tot doel hebben de sociale partners, de werknemers- en werkgeversorganisaties aan te zetten om binnen hun organisaties en de bedrijven van de openbare en de private sector positieve initiatieven te nemen ten einde de toegang van vrouwelijke kandidaten tot openstaande posten waar vrouwen ondervertegenwoordigd zijn, te verzekeren;

20. acht het noodzakelijk dat in het vierde actieprogramma de nadruk prioritair komt te liggen op maatregelen en acties die beantwoorden aan de noden van risicogroepen zoals éénoudergezinnen en vrouwen die een dubbele last te dragen hebben, zoals oudere vrouwen, vluchtelingen en migrerende vrouwen en hun kinderen;

21. verzoekt alle Europese instellingen met betrekking tot hun eigen personeel een beleid van positieve actie te introduceren en voor te stellen;

22. stelt voor dat de arbeidsinspecteurs zich specialiseren in gelijkheidsvraagstukken;

23. is van mening dat voor de uitvoering van het vierde actieprogramma de verantwoordelijkheid moet liggen bij de werkgroep die door de Commissie in het leven is geroepen om gelijke kansen voor mannen en vrouwen te stimuleren en verzoekt de voorzitter van de Commissie publiek het vierde actieprogramma voor te stellen teneinde het horizontale karakter van dat programma te benadrukken;

24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen en de parlementen van de lid-staten.