Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken (1) (94/C 295/18)

De Raad heeft op 14 maart 1994 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 S, lid 1 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 3 mei 1994 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Pellarini.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 316e Zitting (vergadering van 2 juni 1994) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

1. Algemene opmerkingen

1.1. Het Comité kan zich vinden in het initiatief van de Commissie om een nieuw richtlijnvoorstel betreffende beheersing van gevaren van zware ongevallen op te stellen, waarbij de bepalingen en verplichtingen in de voorgaande Richtlijn 82/501/EEG (2) en de achtereenvolgende partiële wijzigingen hierop (87/216/EEG, 88/610/EEG en 91/692/EEG) worden aangepast en bijgewerkt.

1.2. Hoewel de "Seveso"-richtlijn van 1982 een eerste positieve poging was om maatregelen in EG-verband uit te vaardigen, dient deze aan de hand van de meer dan tienjarige ervaring met de uitvoering ervan te worden gewijzigd. De maatregelen ter voorkoming van zware ongelukken dienen namelijk steeds doeltreffender, strakker en functioneler te worden gemodelleerd en beter tussen de lid-staten te worden geharmoniseerd. Aldus kan ervoor worden gezorgd dat de communautaire wetsteksten correct worden uitgevoerd.

1.3. Het Comité constateert namelijk dat de lid-staten bij de uitvoering van Richtlijn 82/510/EEG - mede uit het oogpunt van fasering - niet gelijk zijn opgegaan. In de toekomst mogen zich dergelijke verschillen niet meer voordoen, omdat hierdoor de concurrentieverhoudingen worden scheefgetrokken en gezondheid en milieu in uiteenlopende mate worden beschermd.

1.4. In weerwil van de genomen maatregelen konden sedert de inwerkingtreding van de Richtlijn in de EG meer dan 130 zware ongevallen worden waargenomen, met somtijds zeer ernstige gevolgen voor milieu, gezondheid en veiligheid van werkenden en bevolking, alsook voor de economie van de betrokken gebieden.

1.5. Volgens het Comité kunnen ook op dit specifieke terrein de kwaliteit van het milieu en de gezondheid van werkenden en burgerbevolking en de economie het best met preventieve maatregelen worden beschermd. Dit is in overeenstemming met de gekozen rechtsgrondslag, art. 130 S, en met de tendens van het nieuwe programma inzake milieu en duurzame ontwikkeling, waarin er ook op wordt gewezen dat vanuit de invalshoek van een gedeelde verantwoordelijkheid alle geledingen van de samenleving bij de bescherming van het milieu dienen te worden betrokken.

1.6. Het Comité is van oordeel dat de aan te brengen wijzigingen en de te nemen nieuwe maatregelen op functionele wijze op het te bereiken doel dienen te worden afgestemd : zo moeten bureaucratische procedures en plichtplegingen worden vermeden, omdat deze een en ander ingewikkelder kunnen maken en kostprijsverhogend kunnen werken zonder dat hiermee de beperking van door zware ongelukken veroorzaakte schade werkelijk gediend is.

2. Algemene opmerkingen over de inhoud van het richtlijnvoorstel

2.1. Definities

2.1.1. Het Comité vindt het een goede zaak dat de in het voorstel en de bijlagen opgenomen definities nauwkeuriger en duidelijker worden geformuleerd; dit komt trouwens tegemoet aan hetgeen het destijds in par. 1.20 van zijn op 26 maart 1980 uitgebrachte advies (3) had gevraagd.

2.1.2. Voor de indeling in categorieën wordt naar de Richtlijnen 67/548/EEG, 88/379/EEG (bijlage 1) en 78/631/EEG verwezen, waardoor een duidelijk raamwerk ontstaat dat volgens de bestaande procedures steeds bij de vooruitgang van de techniek aansluit.

2.2. Toepassingsgebied - Algemeen

2.2.1. Het Comité stemt met de voorgestelde wijzigingen in, waardoor de bedoelde activiteiten duidelijker en nauwkeuriger worden afgebakend.

2.2.2. Zo komt het juist voor, het in de bijlagen II en III van Richtlijn 82/501/EEG gemaakte verschil tussen opslag en produktie op te heffen. Tal van opslaginstallaties zijn immers met produktie-activiteiten verbonden. Het gevolg was dat veel fabrikanten en bevoegde instanties met interpretatieproblemen zaten.

2.2.3. Tevens blijkt het juist, niet langer een afstand van 500 m aan te houden waarbinnen de fabrikant overeenkomstig art. 5.4 van Richtlijn 82/501/EEG de totale hoeveelheid gevaarlijke stoffen moet meedelen, ongeacht het risico van zware ongelukken.

2.2.4. Een goede zaak is ook art. 9.6, waarin wordt voorgesteld in het veiligheidsrapport geen of slechts een beperkt aantal gegevens te laten opnemen indien "naar genoegen van de bevoegde autoriteit" wordt aangetoond dat bepaalde stoffen geen risico van zware ongelukken opleveren.

2.2.5. Terecht wordt in bijlage 1 (deel 2) verwezen naar de in Richtlijn 67/548/EEG vastgestelde criteria, waardoor zowel de fabrikanten als de bevoegde autoriteiten precies weten hoe gevaarlijke stoffen moeten worden ingedeeld.

2.2.5.1. Wel vindt het Comité dat de in bijlage 1 (delen 1 en 2) aangegeven hoeveelheden gevaarlijke stoffen nader dienen te worden onderzocht; in sommige gevallen zijn deze wellicht te hoog vastgesteld.

2.3. Toepassingsgebied - Bijzonder

2.3.1. Het Comité acht het een redelijk voorstel om de bedoelde activiteiten - zoals in bijlage 1 gebeurt - in twee risicocategorieën in te delen, afhankelijk van de hoeveelheden gevaarlijke stoffen.

2.3.2. Ook wordt het juist geacht dat de uit te werken en vast te stellen preventieve maatregelen aan de bevoegde autoriteit moeten worden meegedeeld.

2.3.3. Het Comité wijst erop dat de fabrikanten al uit hoofde van Richtlijn 82/501/EEG en de achtereenvolgende wijzigingen hierop, de vigerende wetgevingen, de regels voor goede techniek en het gezond verstand verplicht zijn, de verschillende soorten van mogelijke gevaren te onderkennen en de nodige veiligheids- en preventiemaatregelen vast te stellen, en aansprakelijk zijn voor door nalatigheid of ontoereikendheid van de vastgestelde maatregelen veroorzaakte eventuele schade.

2.3.4. Het Comité vindt dat de nieuwigheid van het richtlijnvoorstel meer moet worden gezocht in een kwalitatieve homogenisering dan in een kwantitatieve uitbreiding van de te produceren en aan de bevoegde autoriteit mee te delen informatie.

2.3.5. Het Comité acht deze kwalitatieve homogenisering beslist noodzakelijk, wil men de bevoegde autoriteit de mogelijkheid geven degelijke besluiten te nemen op het terrein van ruimtelijke ordening en van externe rampenplannen buiten de bedrijven. Hierbij dient mede op mogelijke "domino-effecten" te worden gelet.

2.4. Uitgesloten activiteiten

2.4.1. Het Comité betreurt evenals in zijn advies van 1989 (par. 2.5) dat bepaalde activiteiten zijn uitgesloten.

2.4.2. Sommige activiteiten worden momenteel met vrij onduidelijke motieven uitgesloten. Daarom brengt het Comité in het navolgende enkele wijzigingsvoorstellen naar voren.

2.5. Bestemmingsplannen

2.5.1. Het Comité vindt het een goede zaak dat in art. 12.1 over het ruimtelijke-ordeningsbeleid wordt bepaald dat op lange termijn moet worden gezorgd voor voldoende afstand tussen de onder de richtlijn vallende bedrijven en woongebieden, voor het publiek toegankelijke terreinen en bijzonder belangrijke of kwetsbare natuurgebieden. De autoriteiten dienen bij de aanwijzing van nieuwe industriegebieden en woonwijken op verantwoorde wijze naar minimalisering van de risico`s te streven.

2.5.2. Niettemin vindt het Comité dat binnen de vestiging genomen technische maatregelen die een gelijkwaardig effect hebben als het scheppen van afstand tussen het bedrijf en b.v. woongebieden, een aanvaardbaar alternatief voor het scheppen van fysieke afstand is. Deze bepaling is met name voor bestaande bedrijven van belang.

2.6. Informatie aan werknemers en interne rampenplannen

2.6.1. Hoewel het Comité instemt met de gegevens over het in art. 6.1 beschreven beheerssysteem, stelt het met verontrusting vast dat de bepalingen over veiligheidsvoorlichting, -training en -uitrusting van eigen werknemers en andere die in een bedrijf werkzaamheden verrichten (art. 4 van Richtlijn 82/501/EEG) in het nieuwe richtlijnvoorstel niet meer voorkomen.

2.6.2. Het Comité dringt erop aan dat deze bepalingen opnieuw in het richtlijnvoorstel worden opgenomen. Het denkt dat dit geen doublure is van de verplichtingen die zijn opgenomen in Richtlijn 89/391/EEG betreffende veiligheid en gezondheid op de werkplek (1), omdat :

a) Richtlijn 89/391/EEG de werkgever verplicht informatie te verschaffen aan zijn werknemers en/of hun vertegenwoordigers, alsook aan de werkgevers van personen die tijdelijk bij zijn bedrijf werken (art. 10), en bijzondere maatregelen te nemen in geval van ernstig en onmiddellijk gevaar (art. 8.3);

b) in dit geval informatie, naast training en uitrusting, thans altijd al dient te worden verstrekt aan alle werknemers zelf (zonder de mogelijkheid zich tot hun vertegenwoordigers te beperken overeenkomstig Richtlijn 89/391/EEG);

c) voorlichting, training en uitrusting er in het bijzonder toe dienen risico`s te allen tijde blijvend te voorkomen, en niet alleen om te weten hoe men zich bij ernstig en onmiddellijk gevaar dient te gedragen;

d) de Gemeenschap voor specifieke werkzaamheden ook bijzondere richtlijnen naast Richtlijn 89/391/EEG heeft uitgevaardigd (b.v. kankerverwekkers no. 90/394/EEG, beeldschermapparatuur no. 90/270/EEG, hanteren van lasten no. 90/269/EEG, biologische agentia no. 90/679/EEG).

2.6.3. Het Comité wijst erop dat zware ongelukken vaak voorkomen tijdens of vóór feestdagen, `s nachts of in eetpauzes. Dit heeft psychologisch waarschijnlijk te maken met een subjectieve of objectieve verslapping van de aandacht voor preventie en veiligheid op momenten waarop het bedrijf niet op volle toeren draait en uitsluitend avond- en nachtploegen aan het werk zijn.

2.6.4. Daarom is het niet alleen nodig objectieve en subjectieve maatregelen voor veiligheid en preventie uit te werken, voor te bereiden en vast te stellen, maar ook via een beheerssysteem met de nodige procedures strikt op de uitvoering hiervan toe te zien.

2.6.5. Het Comité geeft een positief oordeel over de bepalingen inzake de voorbereiding van bedrijfsinterne rampenplannen. Wel vraagt het zich af waarom niet de verplichting is opgenomen om de wijze en de frequentie van rampsimulaties - vrijwel alle bedrijven doen dit soort oefeningen al - te bepalen en aan de bevoegde autoriteit mee te delen. Het Comité dringt erop aan dat de verplichting tot het verstrekken van deze informatie wordt opgenomen : hieraan zijn geen kosten verbonden en de bevoegde autoriteiten en de bevolking zelf krijgen hierdoor betere garanties.

2.7. Voorlichting van de bevolking en externe rampenplannen

2.7.1. Het Comité is zeer ingenomen met de betere voorlichting van de bevolking. Het heeft immers steeds onderstreept hoe belangrijk het is, aan risico`s blootstaande personen binnen het bedrijf en in de omgeving hiervan actief bij de problematiek te betrekken.

2.7.2. Het denkt dat in het voorstel een adequaat evenwicht wordt gevonden tussen informatie ten behoeve van de veiligheid en bescherming van het bedrijfsgeheim.

2.7.3. Om te zorgen voor uniforme informatie en om conflicten over omvang en kwaliteit van de vertrouwelijke kennisgevingen te vermijden, verzoekt het Comité de Commissie na te gaan of het wenselijk is een standaard informatieblad voor de burgers voor te bereiden dat in alle lid-staten zou kunnen worden gebruikt.

2.8. Drempelwaarden voor stoffen (bijlage 1)

2.8.1. Over het geheel genomen kan het Comité met de criteria voor het bepalen van de drempelwaarden instemmen.

2.8.2. Wel stelt het Comité vast dat slechts tien kankerverwekkende stoffen (excl. dioxine) een grenswaarde van 0,001 ton hebben; alle andere stoffen hebben een waarde die 5 000 maal (kankerverwekkend en zeer giftig) of zelfs 50 000 maal (giftig) hoger ligt.

2.8.3. Het Comité acht het zinvol, aan het slot van deel 1 van Bijlage 1 een andere categorie stoffen toe te voegen die zowel kankerverwekkend als zeer giftig of giftig zijn.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Titel van het richtlijnvoorstel

3.1.1. Gezien het voorgaande zou volgens het Comité de titel als volgt moeten luiden : "Voorstel .... betreffende de preventie en de beheersing van de gevaren ...".

3.2. Overwegingen

3.2.1. Voorgesteld wordt de volgende "overweging" toe te voegen :

"Overwegende dat het gewenst is te zorgen voor betere integratie tussen de eisen van deze richtlijn en de preventie van beroepsrisico`s en de bescherming van veiligheid en gezondheid van personen op de werkplek, zoals bepaald in Richtlijn 89/391/EEG; dat daarom de lid-staten zouden moeten nagaan hoe de werknemersvertegenwoordigers met een specifieke taak op het terrein van bescherming van veiligheid en gezondheid door middel van voorlichting en raadpleging kunnen bijdragen tot het nemen van de in de huidige richtlijn bedoelde maatregelen ter bescherming en ter verbetering van de beheersing van de risico`s van zware ongelukken,".

3.3. Artikel 4

3.3.1. Het Comité betreurt dat militaire installaties zijn uitgesloten. Het acht het zelfs zeer bevreemdend dat de categorieën onder c), d) en e) zijn uitgesloten.

3.3.2. Het onder c) bedoelde vervoer zou alleen kunnen worden uitgesloten tijdens het eigenlijke transport tussen twee opslagplaatsen. Dit zou bescherming bieden tegen fictieve opslag van gevaarlijke stoffen bij stations, havens en garages, d.w.z. plaatsen met hoog risico en met weinig of geen voorlichtings- en beveiligingsmaatregelen.

3.3.3. Voor het in d) bedoelde transport per pijpleiding dient een speciale EG-regeling te worden uitgevaardigd.

3.3.4. In e) dient de zinsnede "met inbegrip van de verwerking van de gewone delfstoffen voor de afzet ervan" te worden geschrapt. Deze zinsnede kwam in Richtlijn 82/501/EEG niet voor, is zeer dubbelzinnig en zou aanleiding kunnen geven tot geschillen over de - overigens onaanvaardbare - uitsluiting van activiteiten als raffinage of kraken (zie bijlage over booractiviteiten).

3.4. Artikel 5

3.4.1. Het Comité acht het zinvol, de verplichting om alle werknemers te informeren, te trainen en uit te rusten, expliciet op te nemen. Deze verplichting zou beter moeten worden uitgewerkt dan in Richtlijn 89/391/EEG het geval is. Daarom wordt voorgesteld, aan het slot van par. 5.1, na "te beperken" de volgende woorden toe te voegen : "... te beperken en het personeel ter plaatse uit het oogpunt van veiligheid voor te lichten, te trainen en uit te rusten".Deze formulering komt overeen met art. 4 van Richtlijn 82/501/EEG.

3.4.2. Ook dient te worden bepaald dat bij de te nemen maatregelen ingeval van risico`s van zware ongelukken de best beschikbare veiligheidstechniek dient te worden toegepast.

3.5. Artikel 6

3.5.1. Het Comité is van mening dat een beheerssysteem voor veiligheid met procedures ook de wijze en frequentie van voorlichting aan de werknemers en van de normale oefeningen met het rampenplan moet omvatten. Daarom wordt voorgesteld in art. 6.1 :

- aan de tekst van c) toe te voegen "incl. die welke uit onjuist gebruik voortvloeien";

- aan de tekst van d) toe te voegen "de wijze van scholing, training en uitrusting van de werknemers en van hen die een bedrijf voor hun werk betreden";

- aan de tekst van f) toe te voegen "de wijze en de frequentie van rampsimulatie-oefeningen".

3.5.2. Het Comité vindt het zeker noodzakelijk dat de fabrikanten wordt gevraagd zinvolle maatregelen op het gebied van preventie en veiligheid te nemen; hierbij dient onnodig dubbel werk te worden vermeden, dat kostenverhogend werkt en hinder veroorzaakt. Aangezien de in art. 6.3 bedoelde informatie niets anders behelst dan de samenvatting van het door de fabrikant al voorbereide verplichte "document" (art. 6.1), stelt het Comité voor, dit document als bijlage aan de kennisgeving toe te voegen om de fabrikant te vrijwaren van eventuele kritiek op de correcte uitvoering hiervan.

3.6. Artikel 8

3.6.1. Het Comité vindt het een goede zaak dat het richtlijnvoorstel in zoverre een novum introduceert dat bedrijven en de omgeving hiervan moeten worden getraceerd waar de waarschijnlijkheid van een zwaar ongeluk mogelijk is toegenomen.

3.6.2. In het richtlijnvoorstel wordt de bevoegde autoriteit terecht hiermee belast. Het Comité stemt met deze keuze in en zou het onjuist vinden als fabrikanten op dit punt medeverantwoordelijk zouden zijn. Zij hebben immers niet het recht informatie van andere naburige fabrikanten in te winnen, die misschien hun directe of indirecte concurrenten op de markt zijn.

3.6.3. Het Comité vindt het juist dat in art. 8.2b) naburige fabrikanten worden verplicht tot uitwisseling van informatie; wel kunnen zich hierbij moeilijkheden voordoen in verband met vertrouwelijkheid van technische gegevens. Daarom vraagt het de Commissie een formulering te vinden waardoor die moeilijkheden kunnen worden omzeild.

3.6.4. Volgens het Comité dienen de door de lid-staten vast te stellen criteria en voorwaarden als bedoeld in art. 8.3, tevoren bekend te worden gemaakt, zodat behalve de Commissie ook de fabrikanten en de bevolking hiervan op de hoogte zijn. Om andere redenen is zulks ook in art. 9.7 zo geregeld.

3.7. Artikel 9

3.7.1. Het Comité merkt op dat de onder dit artikel vallende bedrijven alleen in theorie een groter risico van zware ongelukken vormen. Nemen deze bedrijven namelijk uitgebreide geavanceerde preventie- en veiligheidsmaatregelen, dan zou de kans op ongelukken juist wel eens geringer kunnen zijn dan bij niet onder art. 9 vallende bedrijven.

3.7.2. Volgens het Comité dient deze gedachte verder te worden uitgewerkt, ook al om de bevolking van correcte informatie te voorzien en fabrikanten te belonen die maatregelen treffen welke verdergaan dan de minimumeisen van de richtlijn of de normen van goede techniek.

3.7.3. Met lid 1 kan worden ingestemd, zij het dat in d) dient te worden verwezen naar de rampenplannen.

3.7.4. Het Comité is het eens met de in lid 3 genoemde diverse termijnen voor toezending van het veiligheidsrapport. De achter het tweede gedachtenstreepje vermelde termijn voor bestaande bedrijven zou er evenwel toe leiden dat zij hun veiligheidsrapporten pas per 1 januari 1998 zouden moeten toezenden. Het Comité acht het doenlijk dat deze termijn wordt gehalveerd (van 2 tot 1 jaar), aangezien verreweg de meeste bedoelde bedrijven al onder Richtlijn 82/501/EEG vallen.

3.7.5. Het Comité is het ermee eens dat het veiligheidsrapport op gezette tijden wordt geëvalueerd. Dit zou niet ten minste om de 5, maar ten minste om de 3 jaar moeten gebeuren (art. 9.5, eerste gedachtenstreepje).

3.7.6. Volgens het Comité zou het tweede gedachtenstreepje van artikel 9.5 als volgt moeten worden gewijzigd : "telkens wanneer de bevoegde autoriteit daar uitdrukkelijk en met reden om verzoekt". Aldus wordt voorkomen dat overijverige autoriteiten zonder geldige reden om evaluaties vragen, en wordt het gemakkelijker om tegen een dergelijk verzoek bezwaar aan te tekenen.

3.7.7. Het Comité heeft veel waardering voor de in art. 9.6 geboden mogelijkheid van vereenvoudiging van het veiligheidsrapport ingeval kan worden aangetoond dat de aanwezige stoffen geen gevaar van een zwaar ongeluk kunnen opleveren. Dit is terecht een duidelijke stimulans om fabrikanten te belonen die uitvoerige veiligheidsmaatregelen nemen en daarmee de kans op ongelukken verminderen.

3.7.8. Ten einde mogelijke verwarring, met alle nadelige gevolgen vandien, te vermijden, adviseert het Comité, het derde streepje van artikel 9.5 te preciseren door aan het eind het volgende toe te voegen :

" ... gevaren te werwerken welke voor het bedrijf in kwestie relevant zijn en een aanzienlijke impact hebben op de preventie en de beheersing van risico`s van zware ongevallen."

3.8. Artikel 11

3.8.1. De voorbereiding en de volledige kennis en doeltreffendheid van de interne en externe rampenplannen zijn van doorslaggevend belang om zware ongelukken te kunnen voorkomen en in elk geval de gevolgen voor mens, milieu en economie van het betrokken gebied te kunnen beperken.

3.8.2. Het Comité stelt vast dat art. 11 alleen betrekking heeft op onder art. 9 vallende bedrijven en niet op alle bedrijven waarop de richtlijn van toepassing is. Het Comité is van oordeel dat alle bedrijven over interne rampenplannen dienen te beschikken. Dit vormt voor de fabrikanten geen extra uitgavenpost, omdat aldus weer kan worden bespaard op schadevergoedingen bij eventuele ongelukken : met goed werkende rampenplannen kan uiteraard de omvang van de veroorzaakte schade worden beperkt. Bij externe rampenplannen ziet de situatie er echter anders uit, ervan uitgaande dat alleen zware ongelukken in bedrijven die onder art. 9 vallen, gevolgen in de omgeving van deze bedrijven kunnen hebben.

3.8.3. Het Comité stelt daarom voor, art. 11.1.a op alle onder de richtlijn vallende bedrijven toe te passen en de leden 1b en 1c uitsluitend op de door art. 9 bestreken bedrijven te betrekken.

3.8.4. Het Comité hecht groot belang aan het betrekken van werknemers en burgers bij de voorbereiding van externe rampenplannen; hiermee wordt de kennis vergroot en kan de omvang van eventuele schade worden beperkt.

3.8.5. Het Comité vindt art. 11.6 een goede bepaling; wellicht is het mogelijk de bevolking van bedoelde conclusie op de hoogte te stellen om fabrikanten die zo strenge preventie- en beveiligingsmaatregelen hebben genomen dat het gevaar van zware ongelukken is weggenomen, een goede reputatie te geven.

3.9. Artikel 12

3.9.1. Het Comité onderschrijft ten volle het beginsel dat de preventie van zware ongelukken en het beperken van de gevolgen hiervan deel uitmaakt van het ruimtelijke-ordeningsbeleid. Daarbij is het de bedoeling dat op lange termijn voldoende afstand tussen de door de richtlijn bestreken bedrijven en woongebieden en beschermde of kwetsbare natuurgebieden wordt aangehouden.

3.10. Artikel 13

3.10.1. Het Comité is van oordeel dat voorlichting van de bevolking en doorzichtigheid twee stelregels zijn, omdat informatie op zich al preventie inhoudt. Geïnformeerde personen kunnen namelijk door hun gedrag schade bij een ongeluk beperken. Hierbij kan ook worden gedacht aan het tegengaan van paniekreacties en van foutieve of nog meer gevaar of schade opleverende handelingen.

3.10.2. Het Comité zou het een goede zaak vinden indien de in bijlage 4 genoemde minimumgegevens kunnen worden gegoten in de vorm van een "informatieformulier voor de burgers", dat eenvoudig te lezen is en gelijkluidend is in alle lid-staten.

3.11. Artikel 16

Gezien de verantwoordelijkheid van de bedrijfsleiding voor het plannen en organiseren van alle werkzaamheden binnen het bedrijf is het Comité van oordeel dat de woorden `planifiëring` en `organisatie` - waarmee bevoegde autoriteiten zouden worden belast - wel eens tot verwarring zou kunnen leiden. De Commissie wordt daarom verzocht, nog eens over de formulering na te denken.

3.12. Artikel 17

3.12.1. Het Comité is van mening dat de voorgestelde bepalingen nauwkeurig zijn, maar ook ingrijpend. Daarom is het gewenst nog eens na te gaan of hetzelfde resultaat niet kan worden bereikt met even doeltreffende maatregelen die het normaal verloop van het werk minder storen.

3.12.2. Het verbieden van bepaalde activiteiten is namelijk een maatregel die de fabrikant en indirect ook de werknemers en de economie treft. Daarom dient uitsluitend bij onmiddellijk gevaar van deze mogelijkheid gebruik te worden gemaakt.

3.12.3. Het Comité zou daarom de verplichting willen laten opnemen om tevoren steeds de fabrikant te horen, alsook de mogelijkheid om alternatieve maatregelen te treffen in de gevallen die door de beide gedachtenstreepjes van art. 17.1 worden bestreken. Met name wanneer de verlangde kennisgeving niet binnen de gestelde termijn wordt ingediend (eerste gedachtenstreepje), kan de vertraging aan diverse factoren te wijten zijn, die niet per definitie een onmiddellijk risico inhouden. Het individuele gedrag van de fabrikant zou eerder moeten worden bestraft dan de industriële activiteit in kwestie. Ook bij het niet-opstellen van een extern rampenplan (tweede gedachtenstreepje) is niet te begrijpen waarom een bedrijf zou worden bestraft terwijl de verantwoordelijkheid bij anderen (i.c. de bevoegde autoriteit) ligt ingeval de fabrikant wèl aan zijn verplichtingen heeft voldaan.

3.12.4. Daarom vindt het Comité dat in de laatste zin van art. 17.1 het woord "verlangen" moet worden vervangen door "krijgen". Zo wordt namelijk elke twijfel weggenomen over de vraag of de betrokkene recht heeft op compensatie.

3.13. Artikel 18

3.13.1. Het Comité stemt met het inspectiesysteem in, maar acht het wel gewenst dat de hiermee belaste personen ook bij de vertegenwoordigers van de werknemers hun licht opsteken.

3.14. Artikel 23

Aan het slot van art. 23 dient de onderstaande zin te worden toegevoegd :

"Tijdens de overgangsperiode tussen de intrekking van Richtlijn 82/501/EEG en de verplichting om voor bestaande bedrijven een nieuw veiligheidsrapport, rampenplan enz. in te dienen, blijven de bestaande veiligheidsrapporten, rampenplannen enz. gelden."

4. Bijlagen bij het richtlijnvoorstel

4.1. Het Comité bevestigt zijn positieve oordeel over bijlage I en over de opsplitsing in twee klassen afhankelijk van de hoeveelheid gevaarlijke stoffen (nl. de kolommen 2 en 3).

4.2. Wel vindt het Comité dat indien stoffen zowel in deel 1 als in deel 2 voorkomen (stofnamen resp. categorieën), de in deel 1 vermelde hoeveelheden in acht moeten worden genomen.

4.3. Het Comité stemt alleen met de precisering in als de in deel 1 aangegeven waarden lager zijn dan die in deel 2. De algemene stelregel is immers dat de grootst mogelijke voorzichtigheid in acht moet worden genomen.

4.4. Het Comité is van mening dat afzonderlijke indelingsafwijkingen alleen voor stoffen kunnen worden toegestaan waarvan op technisch-wetenschappelijk verantwoorde wijze kan worden aangetoond dat zij - hoewel zij generiek in een van de categorieën van deel 2 zijn ingedeeld - een gering risico van zware ongelukken opleveren.

4.5. Het Comité is tevens van mening dat een grenswaarde moet worden vastgelegd voor stoffen die zowel kankerverwekkend (of mutageen) als zeer giftig (of giftig) zijn. Zo is bij het ongeluk in Seveso een totale hoeveelheid dioxine van ca. 0,0004 à 0,0005 ton vrijgekomen. Dan is moeilijk te begrijpen waarom in het richtlijnvoorstel de hoeveelheid zowel kankerverwekkende als zeer giftige (of giftige) stoffen op 5 (50) ton is vastgelegd.

4.6. Het Comité stelt voor, in deel 1 van bijlage 1 de volgende stoffen op te nemen met afstemming van de grenswaarden in de kolommen 2 en 3 op het toegenomen risico :

- kankerverwekkende stoffen (R 45), eerste en tweede klasse en tegelijkertijd zeer giftige (T+) of giftige (T) stoffen;;

- kankerverwekkende (derde klasse) of mutagene (R40) en tegelijkertijd zeer giftige (T+) of giftige (T) stoffen.

4.7. Bovendien wordt voorgesteld, de aangegeven hoeveelheden voor LPG (incl. propaan en butaan) nog eens aan een nauwkeurig onderzoek te onderwerpen. Dit zijn uiterst brandbare stoffen in de zin van categorie 8 van deel 2, maar met deze stoffen gevulde reservoirs zijn in bedrijfsleven en techniek wijdverbreid. Een forse verlaging van de tot dusverre geldende grenswaarden zou grote gevolgen hebben. Aan de hand van ongevals- en schadestatistieken dient te worden nagegaan of een verlaging van de grenswaarden noodzakelijk en verantwoord lijkt.

4.8. Met betrekking tot bijlage 2, punt 5 b), is het Comité van oordeel dat voor eventuele wijziging van de naam van de verantwoordelijke persoon moet kunnen volstaan met een mededeling van deze informatie, zonder dat het in art. 9 bedoelde veiligheidsrapport behoeft te worden aangepast.

Gedaan te Brussel, 2 juni 1994.

De Voorzitter

van het Economischen Sociaal Comité

Susanne TIEMANN

(1) PB nr. C 106 van 14. 4. 1994, blz. 4.

(2) PB nr. L 230 van 5. 8. 1982, blz. 1.

(3) PB nr. C 182 van 21. 7. 1980, blz. 25.

(4) PB nr. L 183 van 29. 6. 1989, blz. 1.