A4-0189/98

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's: zorgen voor veiligheid van en vertrouwen in elektronische communicatie - naar een Europees kader voor digitale handtekeningen en encryptie (COM(97)0503 - C4-0648/97)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(97)0503 - C4-0648/97),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 september 1996 over de aanbeveling aan de Europese Raad "Europa en de wereldwijde informatiemaatschappij" en over de mededeling van de Commissie "Europa op weg naar de informatiemaatschappij: een actieplan" ((PB C 320 van 28.10.1996, blz. 164.)) en met name naar paragraaf 106 daarvan,

- onder verwijzing naar de resultaten van de Europese Conferentie van ministers "Global Information Networks: Realising the Potential", die van 6 t/m 8 juli 1997 in Bonn plaatsvond,

- gezien de STOA-interimstudie: "An appraisal of the technologies of political control", met name de alarmerende informatie over de ontwikkelingen op het gebied van de bewakingstechnologie voor netwerkcommunicatie,

- gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media (A4-0189/98),

A. overwegende dat de elektronische communicatie in het bijzonder drie problemen opwerpt: dat van de authenticiteit van een bericht, dat van de integriteit van het verzonden bericht en dat van de vertrouwelijkheid van het bericht,

B. overwegende dat de behoefte aan wettelijke regelingen betreffende de authenticiteit van berichten in alle lidstaten van de EU is onderkend en dat in acht lidstaten reeds wetten zijn goedgekeurd of worden voorbereid,

C. overwegende dat de elektronische handel en vele andere toepassingen in de informatiemaatschappij zich slechts dan verder zullen ontwikkelen wanneer op gebruikersvriendelijke en billijke wijze vertrouwelijkheid kan worden gegarandeerd; dat echter bij strafvervolgings- en veiligheidsautoriteiten de vrees bestaat dat door een uitgebreid gebruik van geëncrypteerde communicatie de misdaadbestrijding zou kunnen worden gehinderd,

1. deelt de mening van de Commissie dat de elektronische handel een van de drijvende krachten achter de ontwikkeling van de wereldwijde informatiemaatschappij zal worden; wijst er echter op dat de in de mededeling van de Commissie behandelde technieken naast hun gebruik in de handel ook voor het dagelijks leven van de burgers belangrijker zullen worden;

2. is van oordeel dat voor het probleem van de authenticiteit en de integriteit van de informatie, waarvoor het gebruik van digitale handtekeningen een oplossing zou kunnen vormen, een juridisch kader op Europees niveau moet worden geschapen dat wederzijds vertrouwen in digitale handtekeningen en de vertrouwelijkheid waarborgt en dat de ontwikkeling van een veelsoortig aanbod van certificaten ten behoeve van verschillende toepassingen bevordert met name voor de elektronische handel en de elektronische communicatie tussen overheidsinstanties en burger; dat dit juridisch kader in hoofdzaak gericht moet zijn op het wegnemen van de beperkingen die op nationaal niveau aan de certificeringsactiviteiten zijn opgelegd;

3. wenst dat de nodige stappen worden gezet om belemmeringen bij het gebruik van digitale handtekeningen in de rechtsstelsels, in de economie en het openbaar bestuur uit de weg te ruimen; dringt derhalve aan op juridische gelijkstelling van digitale en traditionele handtekeningen;

4. steunt de instellingen van de Europese Unie in hun voornemen om een voortrekkersrol te vervullen bij het gebruik van digitale handtekeningen in het onderling verkeer en bij het verkeer met derde landen, om aldus de aanvaarding en het vertrouwen van de bevolking in digitale handtekeningen en de elektronische communicatie als zodanig te vergroten;

5. gaat ervan uit dat het probleem van het garanderen van de integriteit van berichten in technisch opzicht samen met het probleem van de authenticiteit kan worden opgelost, zodat op dit punt op communautair niveau geen bijzondere maatregelen noodzakelijk zijn;

6. is van oordeel dat ten aanzien van het probleem van het garanderen van de vertrouwelijkheid momenteel de beschikbaarstelling van encryptietechnieken voor eenieder die aan elektronische communicatie deelneemt op de voorgrond moet staan, maar dat ook de gerechtvaardigde belangen van de strafvervolging bij de overwegingen moeten worden betrokken.

7. onderstreept echter de potentiële voordelen van de nieuwe communicatietechnologieën ter versterking van de Europese samenleving dankzij de ontwikkeling van een Europese en wereldomspannende publieke ruimte, en verzoekt de Commissie daarom het Parlement op de hoogte te stellen van eventuele constateringen in verband met misbruik van communicatiesystemen, met name door het onderscheppen van informatie, om op onwettige wijze toezicht te houden op burgers en individuen in de EU;

8. verzoekt de Commissie en de lidstaten in internationaal verband dialoog en overeenkomsten te stimuleren om door gemeenschappelijke technische normen en wederzijdse erkenning ook een wereldwijde virtuele economische ruimte te helpen creëren;

9. is van mening dat de bepalingen betreffende goederen voor tweeërlei gebruik met het oog op de interne markt in dier voege dienen te worden gewijzigd dat interne communautaire controles op encryptieproducten worden afgeschaft ten behoeve van het vrij verkeer van commerciële encryptieproducten;

10. verzoekt de lidstaten om bij de besprekingen over het Akkoord van Wassenaar en het komende voorstel tot wijziging van de bepalingen betreffende goederen voor tweeërlei gebruik ervoor te pleiten dat de lijst van encryptieproducten waarvoor exportrestricties gelden tot het strikte minimum wordt ingekort en dat geen nieuwe beperkingen meer worden ingevoerd;

11. beklemtoont het belang van internationale dialoog tussen de Europese Unie en diverse internationale organisaties zoals de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de Verenigde Naties (VN), de Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU), de Internationale Kamer van Koophandel (IKK) en de Wereldhandelsorganisatie (WTO) om te voorkomen dat de regelgeving een belemmering vormt voor de handel met belangrijke handelspartners, en benadrukt de noodzaak van wederkerigheid bij de behandeling van de Europese Unie door andere handelspartners;

12. is van mening dat voor de verdere ontwikkeling van de elektronische handel het noodzakelijk is om voldoende vertrouwen te wekken bij de gebruikers en dat er regels geformuleerd worden met betrekking tot de juridische betrouwbaarheid van onder meer identificatie, rechtsgeldigheid van contracten, integriteit en communicatie;

13. onderstreept dat er algemene regels geformuleerd moeten worden die enerzijds leiden tot een groter vertrouwen in de elektronische handel, maar anderzijds voldoende flexibel en open moeten zijn om nieuwe technologische ontwikkelingen mogelijk te maken, zoals bijvoorbeeld in de biometrie, een aanmoediging voor de ontwikkeling van de elektronische handel, waarna de normen en andere technische details door de industrie kunnen worden vastgelegd;

14. meent dat gestreefd dient te worden naar juridische erkenning van digitale handtekeningen, waarbij erkenning als bewijsmateriaal in juridische procedures en erkenning van gelijkwaardigheid met schriftelijke formulieren belangrijke uitgangspunten dienen te zijn;

15. onderstreept het belang van wederzijdse erkenning door de lidstaten van digitale handtekeningen en benadrukt daarom het belang van het opstellen van minimumeisen op Europees niveau voor digitale handtekeningen, waarbij het de lidstaten vrij staat hogere eisen te stellen, zolang deze aanvullende eisen proportioneel zijn en het de invoer van goederen en diensten uit andere lidstaten niet belemmert;

16. is van mening dat met het systeem van minimumeisen aan lidstaten enerzijds de mogelijkheid wordt geboden vertrouwen te wekken in de kwaliteit en betrouwbaarheid van de certificatenregeling in de lidstaten en dat anderzijds de lidstaten vrij blijven al dan niet met een vergunningensysteem op dit terrein te werken;

17. wenst dat in ieder geval in de richtlijn inzake de digitale handtekening wordt veilig gesteld dat zogenaamde grensoverschrijdende certificering plaats kan vinden, waarbij onder meer gedacht kan worden aan een instantie die op verzoek van derden uit een andere lidstaat garandeert dat certificering in de betreffende lidstaat heeft plaatsgevonden;

18. meent dat gemeenschappelijke voorwaarden moeten worden vastgesteld voor de oprichting en exploitatie van certificatie-instellingen, zoals een verplichting tot registratie en de eis van onafhankelijkheid ten opzichte van degene aan wie een certificaat geleverd wordt, waarbij het aanbeveling verdient dat in elke lidstaat minimaal één accrediterende instelling op objectieve, non-discriminatoire en transparante wijze toezicht houdt op de naleving van deze normen, aangezien dit het vertrouwen in de markt zal versterken, en ook het internationaal investeringsklimaat ten goede zal komen;

19. constateert dat de snelle technologische ontwikkeling op het terrein van elektronische handel en daarmee samenhangende de veelheid aan nieuwe diensten ertoe leiden dat er geen eenvormig patroon is waardoor certificeringsfuncties, zoals het verifiëren van de identiteit, het toekennen van certificaten, het annuleren van certificaten, het registreren van het tijdstip waarop de elektronische contractvorming plaatsvindt, in één of verschillende organisaties plaatsvinden, waardoor het thans gewenst is voorlopig het proces te laten uitkristalliseren;

20. onderstreept nadrukkelijk dat wettelijke toegangsregelingen voor sleutels niet ingevoerd dienen te worden, aangezien de maatregel niet evenredig is aan het verwachte resultaat, met name gelet op de verhoging van de kans dat sleutels worden ontvreemd, de aantasting van de persoonlijke levenssfeer, de kosten, en het gebrek aan doeltreffendheid;

21. is van mening dat in het vijfde kaderprogramma onderzoek en ontwikkeling van de Europese Unie voldoende middelen uitgetrokken moeten worden om de Europese industrie te stimuleren tot een grotere inspanning op het gebied van cryptografie, op het gebied van standaardisatie en producten die interoperabel zijn met Amerikaanse normen, c.q. een gemeenschappelijke interface daarmee hebben;

22. moedigt alle sectoren in de maatschappij, en met name de Europese industrie, aan tot het ontwikkelen van gemeenschappelijke normen op dit terrein, niet alleen op nationaal niveau, maar ook op internationaal niveau, waarbij van belang is dat deze normen voldoen aan de beste praktijken en de huidige stand van zaken;

23. is van mening dat de elektronische handel kan uitgroeien tot een van de drijvende krachten bij de ontwikkeling van de wereldwijde informatiemaatschappij; dat deze nieuwe "virtuele" economische ruimte met zijn groot werkgelegenheidscheppend potentieel echter wordt bedreigd door gebrek aan veiligheid van en vertrouwen in de openbare netwerken.

24. acht de actie van de Europese Unie van fundamenteel belang met het oog op gemeenschappelijke regelgeving die het vrij verkeer van goederen en diensten en de elektronische handel op Internet moet vereenvoudigen alsook de veiligheid van cryptografische technologieën en de erkenning van digitale handtekeningen en encryptie tussen de lidstaten moet bevorderen; is van oordeel dat deze erkenning dient ter ontwikkeling van het communautaire aanbod van diensten en van de juridische regelgeving in de Europese Unie betreffende de zogenoemde certificatieinstanties die via de controle die zij uitoefenen onder meer bijdragen tot de eerbiediging van de auteursrechten, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de totstandbrenging van een vertrouwenskader;

25. steunt het streven om te komen tot een Europees kader voor encryptie dat ondanks de controverse over illegaal gebruik van groot belang kan zijn voor de ontwikkeling van de elektronische handel en voor de waarborging van het fundamentele recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en de vertrouwelijkheid van communicatie zoals verankerd in de grondwetten van de lidstaten, artikel 12 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens en artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden;

26. herinnert eraan dat de elektronische communicatie zich niet beperkt tot het grondgebied van de Europese Unie en dat de vaststelling van een geharmoniseerd communautair systeem voor digitale handtekeningen en encryptie de Gemeenschap tevens in staat moet stellen het initiatief te nemen tijdens onderhandelingen en overleg met andere internationale organisaties zoals de OESO en de WTO;

27. steunt de door de Commissie geplande programma's, met name INFOSEC II en de onderzoekprojecten van het vijfde kaderprogramma (1998-2002) inzake elektronische handel en met name technieken ter verbetering van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en van persoonlijke gegevens;

28. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.