Voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau op cultuurgebied actief zijn

(ingediend door de Commissie)

TOELICHTING

Inleiding

Afgezien van het Verdrag, dat een Europees burgerschap instelt, is in verschillende recente verklaringen gewezen op de noodzaak een actief burgerschap te bevorderen, met name op cultuurgebied:

* Het witboek van de Commissie over governance pleit ervoor de burgers inspraak vanaf de beleidsvorming tot en met de uitvoering van het beleid te geven en het maatschappelijk middenveld en de organisaties waaruit het is samengesteld bij het beleid te betrekken.

* De als bijlage bij de conclusies van de Europese Raad van 14 en 15 december 2001 gevoegde verklaring van Laken stelt dat een van de fundamentele uitdagingen voor de Europese Unie erin bestaat een antwoord te vinden op de vraag "hoe de burgers, in de eerste plaats de jongeren, nader tot het Europese project en de Europese instellingen te brengen".

* De ministers van Cultuur hebben in een resolutie van de Raad van 14 november 1991 over de Europese culturele netwerken de belangrijke rol beklemtoond die netwerken van culturele organisaties bij de culturele samenwerking in Europa spelen. Bovendien zijn ze overeengekomen de culturele organisaties in hun landen te stimuleren actief deel te nemen aan niet-gouvernementele samenwerking op Europees vlak.

Achtergrond

Er wordt sinds een aantal jaren steun verleend aan activiteiten op cultuurgebied en aan organisaties die op Europees niveau op dit gebied actief zijn, met name uit hoofde van begrotingsonderdelen van deel A van de begroting:

* onderdeel A-3015 biedt medefinanciering voor de huishoudelijke uitgaven van het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en de centra van het informatie- en documentatienetwerk Mercator;

* onderdeel A-3035 draagt bij tot de Europese en internationale bescherming van nazi-concentratiekampen als historische monumenten;

* onderdeel A-3042 biedt medefinanciering voor de huishoudelijke uitgaven van organisaties van Europees cultureel belang;

Het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en de centra van het informatie- en documentatienetwerk Mercator zijn op de volgende gebieden actief:

* vertegenwoordiging en voorlichting van regionale en minoritaire taalgemeenschappen in de Europese Unie;

* onderzoek en verspreiding van informatie op het gebied van wetgeving, onderwijs en media.

De door de Europese Unie gesteunde organisaties van Europees cultureel belang zijn op de volgende gebieden actief:

* vertegenwoordiging van de betrokken partijen op communautair vlak;

* verspreiding van informatie over de communautaire actie;

* het opzetten van een Europees netwerk van organisaties die op cultuurgebied actief zijn.

De gesteunde acties ter bescherming van nazi-concentratiekampen als historische monumenten dragen bij tot het behoud van de belangrijkste door gedenktekens in de voormalige kampen gesymboliseerde plaatsen en archieven met betrekking tot de deportatie en tot het bewaren van de herinnering aan de slachtoffers in situ.

Al deze steun is toegekend zonder rechtsgrondslag uit hoofde van begrotingsonderdelen voor de huishoudelijke uitgaven van de Commissie.

Doelstellingen

De goedkeuring van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen [1] en het besluit om de begroting van de Commissie op Activity Based Budgeting te baseren impliceren dat basisbesluiten moeten worden vastgesteld voor een aantal subsidies die in het verleden werden gefinancierd op basis van kredieten in deel A (huishoudelijke kredieten) van het voor de Commissie bestemde gedeelte van de begroting (afdeling III).

[1] PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

Doel van dit besluit is dus een basisbesluit vast te stellen voor het verlenen van subsidies ter bevordering van op Europees niveau actieve organisaties en ter ondersteuning van gerichte activiteiten op cultuurgebied gedurende een periode van vijf jaar (2004-2008).

De Commissie heeft in een verklaring naar aanleiding van de goedkeuring van het nieuw Financieel Reglement aangekondigd te willen streven naar basisbesluiten voor subsidies die tot nu toe uit deel A gefinancierd werden. In deze verklaring "nemen het Europees Parlement en de Raad akte van het voornemen van de Commissie om een voorstel in te dienen voor een kaderverordening waarin de algemene criteria voor de keuze en de toekenning van subsidies voor huishoudelijke uitgaven aan de in artikel 108, lid 1, punt b), bedoelde organen nader kunnen worden omschreven".

Rechtsgrond

Het voorstel is gebaseerd op artikel 151 van het EG-Verdrag, dat bepaalt dat het optreden van de Gemeenschap erop gericht is bij te dragen tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen, maar tegelijk ook de nadruk leggend op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed. De procedure van artikel 251 van het EG-Verdrag moet worden gevolgd: het besluit moet op voorstel van de Commissie door het Europees Parlement en (unaniem) door de Raad worden goedgekeurd via de medebeslissingsprocedure.

Budgettaire gevolgen

Aangezien het voorstel vooral is ingegeven door de technische noodzaak een rechtsgrondslag te geven aan activiteiten die momenteel een dergelijke grondslag ontberen, zijn de geplande bedragen grotendeels gebaseerd op de toegewezen bedragen in het kader van de begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2003.

Er wordt in het totaal een bedrag van 30,920 miljoen euro voorgesteld.

Analyse van de artikelen

Artikel 1 beschrijft de doelstelling van het programma: steun voor op Europees niveau actieve organisaties en voor gerichte activiteiten op cultuurgebied.

Artikel 2 beschrijft de voorwaarden om voor het programma in aanmerking te komen en verwijst naar de bijlage waarin de drie onderdelen van het programma gedetailleerd worden beschreven:

* exploitatiesubsidie voor het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en de centra van het informatie- en documentatienetwerk Mercator;

* exploitatiesubsidies voor organisaties van Europees cultureel belang;

* subsidies voor acties ter bescherming van nazi-concentratiekampen als historische monumenten.

Artikel 3 verwijst naar de bijlage voor de selectie van begunstigden van het programma. Exploitatiesubsidies voor organisaties van Europees cultureel belang en subsidies voor acties ter bescherming van nazi-concentratiekampen als historische monumenten worden verleend op basis van jaarlijkse oproepen tot het indienen van voorstellen. Voor de eerstgenoemde subsidies kan de begrotingsautoriteit begunstigden eventueel ook met name specificeren.

Artikel 4 verwijst naar de bijlage voor de voorwaarden voor het verlenen van subsidies.

Artikel 5 bepaalt dat het programma tijdens de periode 2004-2008 over 30,920 miljoen euro kan beschikken.

Artikel 6 bepaalt hoe de tussentijdse en eindevaluaties van het programma en de programmaverlenging moeten worden uitgevoerd.

2003/0115 (COD)

Voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau op cultuurgebied actief zijn

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 151, lid 5,

Gezien het voorstel van de Commissie [2],

[2] PB C [...], [...], blz. [...].

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité [3],

[3] PB C [...], [...], blz. [...].

Gezien het advies van het Comité van de Regio's [4],

[4] PB C [...], [...], blz. [...].

Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [5],

[5] PB C [...], [...], blz. [...].

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Krachtens het Verdrag bestaat de opdracht van de Gemeenschap erin tussen de volkeren van Europa een steeds hechter verbond tot stand te brengen en bij te dragen tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen, maar tegelijk ook de nadruk leggend op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed.

(2) De als bijlage bij de conclusies van de Europese Raad van 14 en 15 december 2001 gevoegde verklaring van Laken stelt dat een van de fundamentele uitdagingen voor de Europese Unie erin bestaat de burgers nader tot het Europese project en de Europese instellingen te brengen.

(3) De ministers van Cultuur hebben in een resolutie van de Raad van 14 november 1991 over de Europese culturele netwerken [6] de belangrijke rol beklemtoond die netwerken van culturele organisaties bij de culturele samenwerking in Europa spelen. Bovendien zijn ze overeengekomen de culturele organisaties in hun landen te stimuleren actief deel te nemen aan niet-gouvernementele samenwerking op Europees vlak.

[6] PB C 314 van 5.12.1991, blz. 1.

(4) Begrotingsonderdeel A 3042 van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen in het begrotingsjaar 2003 en de voorgaande begrotingsjaren is bedoeld om organisaties van Europees cultureel belang te steunen.

(5) De Europese Unie heeft in het verlengde van de resoluties van het Europees Parlement over regionale talen en culturen een actie ontwikkeld ter bevordering en vrijwaring van de verscheidenheid aan talen in de Europese Unie om talen als onderdeel van het levend Europees cultureel erfgoed te beschermen.

(6) Op verzoek van het Europees Parlement steunt de Commissie sinds 1982 het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR), een organisatie zonder winstoogmerk die een netwerk vormt van in de lidstaten actieve nationale comités, en sinds 1987 het informatie- en documentatienetwerk Mercator. Deze organisaties streven een doelstelling van algemeen Europees belang na. Het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) vertegenwoordigt alle gemeenschappen in de Europese Unie met een regionale en minderheidstaal en zorgt voor de verspreiding van informatie over Europa binnen deze gemeenschappen. Het informatie- en documentatienetwerk Mercator verzamelt en verspreidt op Europees niveau informatie over drie aspecten die voor de bevordering van regionale en minderheidstalen essentieel zijn: onderwijs, wetgeving en media.

(7) Begrotingsonderdeel A-3015 van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen in het begrotingsjaar 2003 en de voorgaande begrotingsjaren is bedoeld om beide organisaties te steunen.

(8) Het Europees Parlement heeft op 11 februari 1993 een resolutie goedgekeurd over de Europese en internationale bescherming van nazi-concentratiekampen als historische monumenten [7].

[7] PB C 72 van 15.3.1993, blz. 118.

(9) Begrotingsonderdeel A-3035 van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen in het begrotingsjaar 2003 en de voorgaande begrotingsjaren is bedoeld om historische gedenktekens in voormalige nazi-concentratiekampen te onderhouden.

(10) Verordening (EG/Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen [8], hierna het "financieel reglement" genoemd, bepaalt dat voor de bestaande steunmaatregelen behoefte aan een basisbesluit is.

[8] PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

(11) Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie hebben zich er naar aanleiding van de goedkeuring van het Financieel Reglement toe verbonden ervoor te zorgen dat dit basisbesluit vanaf het begrotingsjaar 2004 in werking treedt.

(12) In het kader van het nieuwe financiële reglement moeten de stabiliteit en de continuïteit worden gewaarborgd van de financiering voor instellingen waaraan de Gemeenschap de afgelopen jaren financiële steun heeft verleend.

(13) Bij eventuele niet-communautaire medefinanciering uit middelen van individuele landen moeten de artikelen 87 en 88 van het Verdrag in acht worden genomen.

(14) Het besluit stelt voor de volledige duur van het programma financiële middelen vast die voor de begrotingsautoriteit als referentiepunt fungeren in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure [9].

[9] PB C 172 van 18.6.1999, blz. 1.

(15) Bij het verlenen van steun uit hoofde van dit besluit moeten het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel strikt worden nageleefd,

BESLUITEN:

Artikel 1 - [doelstelling van het programma]

1. Dit besluit stelt een communautair actieprogramma vast ter ondersteuning van organisaties die op Europees niveau op cultuurgebied actief zijn.

2. De algemene doelstelling van het programma bestaat erin de activiteiten van deze organisaties te steunen.

De door dit programma beoogde activiteiten vormen:

a) ofwel het doorlopend werkprogramma van een organisatie die een doelstelling van algemeen Europees belang op cultuurgebied nastreeft of een doelstelling die in het beleid van de Europese Unie op dit gebied past,

b) ofwel een gerichte actie op dit gebied.

Deze activiteiten moeten met name bijdragen - of in staat zijn bij te dragen - aan de ontwikkeling en de uitvoering van het beleid en de communautaire samenwerking op cultuurgebied.

3. Dit programma loopt van 1 januari 2004 tot en met 31 december 2008.

Artikel 2 - [toegang tot het programma]

Om voor een subsidie in aanmerking te komen moet een organisatie de bepalingen van de bijlage naleven en aan de volgende kenmerken voldoen:

(a) het moeten onafhankelijke rechtspersonen zonder winstoogmerk zijn die voornamelijk op cultuurgebied actief zijn en een doelstelling van algemeen belang nastreven;

(b) het moeten juridisch langer dan twee jaar opgerichte organisaties zijn waarvan de boekhouding van de laatste twee jaar door een erkende accountant is gecertificeerd;

(c) de activiteiten van de organisatie moeten stroken met de basisbeginselen van de communautaire actie op cultuurgebied en rekening houden met de in de bijlage vermelde prioriteiten.

Artikel 3 - [selectie van begunstigden]

1. Bij het verlenen van een exploitatiesubsidie uit hoofde van het doorlopend werkprogramma van een organisatie die een doelstelling van algemeen Europees belang op cultuurgebied nastreeft of een doelstelling die in het beleid van de Europese Unie op dit gebied past, worden de in de bijlage vermelde algemene criteria in acht genomen.

2. Bij het verlenen van een subsidie voor een actie van het programma worden de in de bijlage vermelde algemene criteria in acht genomen. De acties worden op basis van een oproep tot het indienen van voorstellen geselecteerd.

Artikel 4 - [verlenen van een subsidie]

Bij het verlenen van subsidies uit hoofde van de verschillende acties van het programma moeten de in het relevante deel van de bijlage beschreven bepalingen in acht worden genomen.

Artikel 5 - [financiering]

1. De financiële kredieten voor de uitvoering van het programma bedragen 30,920 miljoen euro voor de in artikel 1, lid 3, vermelde periode.

2. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.

Artikel 6 - [follow-up en evaluatie]

1. De Commissie dient uiterlijk 31 december 2007 bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma en doet eventueel aanpassingsvoorstellen met het oog op de mogelijke verlenging van het programma.

Het verslag is met name gebaseerd op een extern evaluatieverslag dat uiterlijk eind 2006 beschikbaar moet zijn en op zijn minst de algemene deugdelijkheid en samenhang van het programma, de efficiëntie van de uitvoering ervan (voorbereiding, selectie, uitvoering van acties) en de algemene en individuele efficiëntie van de verschillende acties (in termen van de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 1 en de bijlage) onderzoekt.

2. Het Europees Parlement en de Raad nemen overeenkomstig het verdrag een besluit over de voortzetting van het programma vanaf 1 januari 2009. Alvorens daartoe voorstellen in te dienen, zal de Commissie de externe evaluatie van het programma laten actualiseren en bij haar voorstellen met de resultaten van deze evaluatie rekening houden.

De Commissie dient uiterlijk 31 december 2009 bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma. Het verslag is met name gebaseerd op de resultaten van de externe evaluatie en onderzoekt de door de begunstigden behaalde resultaten, vooral uit het oogpunt van de efficiëntie en de doeltreffendheid van de door de begunstigden van het programma gevoerde acties (globaal en individueel genomen) bij het verwezenlijken van de doelstellingen van artikel 1 en de bijlage.

Artikel 7 - [inwerkingtreding]

Dit besluit treedt in werking op de dag volgende op die van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel, [...]

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De voorzitter De voorzitter

[...] [...]

BIJLAGE

1. GESTEUNDE ACTIVITEITEN

De algemene doelstelling (zie artikel 1) bestaat erin de communautaire actie op het gebied van cultuur te versterken en de doeltreffendheid van deze actie te vergroten. Daartoe worden organisaties gesteund die op Europees vlak op cultuurgebied actief zijn.

Er wordt steun verleend door middel van een van de volgende twee soorten subsidies:

- een exploitatiesubsidie om de kosten mede te financieren van het doorlopend werkprogramma van een organisatie die een doelstelling van algemeen Europees belang op cultuurgebied nastreeft of een doelstelling die in het beleid van de Europese Unie op dit gebied past (deel 1 en 2),

- of een subsidie om een gerichte actie op dit gebied mede te financieren (deel 3).

De volgende activiteiten van deze organisaties kunnen een bijdrage leveren aan de versterking en de doeltreffendheid van de communautaire actie op cultuurgebied:

- vertegenwoordiging van de betrokken partijen op communautair vlak;

- verspreiding van informatie over de communautaire actie;

- het opzetten van een Europees netwerk van organisaties die op cultuurgebied actief zijn;

- vertegenwoordiging en voorlichting van regionale en minoritaire taalgemeenschappen in de Europese Unie;

- onderzoek en verspreiding van informatie op het gebied van wetgeving, onderwijs en media;

- de bescherming van de belangrijkste door gedenktekens in de voormalige kampen gesymboliseerde plaatsen en archieven met betrekking tot de deportatie en het bewaren van de herinnering aan de slachtoffers in situ.

2. UITVOERING VAN DE GESTEUNDE ACTIVITEITEN

De activiteiten van organisaties die uit hoofde van het programma een communautaire subsidie kunnen krijgen, vallen onder een van de volgende rubrieken:

2.1. Deel 1: doorlopende activiteiten van de volgende organisaties die een doel van algemeen Europees belang op cultuurgebied nastreven:

- het Europees Bureau voor minderheidstalen;

- de centra van het Mercator-netwerk.

2.2 Deel 2: doorlopende activiteiten van andere organisaties die een doelstelling van algemeen Europees belang op cultuurgebied nastreven of een doelstelling die in het beleid van de Europese Unie op dit gebied past.

Er kan een jaarlijkse exploitatiesubsidie worden verleend ter ondersteuning van het doorlopend werkprogramma van organisaties of netwerken die de Europese cultuur en de samenwerking in de cultuursector bevorderen en een bijdrage aan de ontwikkeling van het cultuurleven en het cultuurbeheer leveren.

2.3 Deel 3: acties ter bescherming van de belangrijkste door gedenktekens in de voormalige nazi-concentratiekampen gesymboliseerde plaatsen en archieven met betrekking tot de deportatie en ter bewaring van de herinnering aan de slachtoffers in situ.

3. SELECTIE VAN DE BEGUNSTIGDEN

De subsidies uit hoofde van deel 1 van het programma worden rechtstreeks verleend aan het Europees Bureau voor minderheidstalen en de centra van het Mercator-netwerk.

De Commissie doet oproepen tot het indienen van voorstellen met het oog op de toekenning van subsidies uit hoofde van deel 2 van het programma. De Commissie kan deze subsidies echter zonder oproep tot het indienen van voorstellen verlenen, als een begunstigde expliciet in de begrotingsrubriek wordt genoemd. De Commissie kan op dezelfde manier te werk gaan wanneer de begunstigden en de aan elke begunstigde toegewezen bedragen in de begroting worden genoemd, als het totaalbedrag van het betreffende begrotingsonderdeel vooraf volledig door de begrotingsautoriteit is toegewezen. In beide gevallen gelden alle overige voorwaarden van het financieel reglement, de uitvoeringsvoorschriften ervan en het basisbesluit.

Uit hoofde van deel 3 gesubsidieerde acties worden geselecteerd op basis van oproepen tot het indienen van voorstellen.

4. PUNTEN WAAROP DE SUBSIDIEAANVRAGEN WORDEN GEËVALUEERD

De aanvragen voor exploitatiesubsidies worden geëvalueerd op grond van de volgende punten:

- de kwaliteit van de activiteiten;

- de Europese meerwaarde van de activiteiten;

- de duurzaamheid van de activiteiten;

- de zichtbaarheid van de activiteiten;

- de representativiteit van de organisaties.

Subsidies worden verleend op basis van een door de Europese Commissie goedgekeurd werkprogramma.

5. FINANCIERING EN SUBSIDIABELE UITGAVEN

5.1 Subsidiabele uitgaven van het Europees Bureau voor minderheidstalen en de centra van het Mercator-netwerk uit hoofde van deel 1 betreffen zowel de huishoudelijke kosten als de noodzakelijke uitgaven voor het uitvoeren van acties.

5.2 De aan het Europees Bureau voor minderheidstalen en de centra van het Mercator-netwerk toegekende subsidies mogen niet alle subsidiabele uitgaven van deze organisaties voor het betreffende kalenderjaar dekken: minstens 10% van hun begrotingen moet uit andere dan communautaire bronnen worden medegefinancierd.

5.3 Overeenkomstig artikel 113, lid 2, van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 en rekening houdend met het feit dat het Europees Bureau voor minderheidstalen en de centra van het Mercator-netwerk een doelstelling van algemeen Europees belang nastreven, wordt voor de exploitatiesubsidies ten behoeve van deze organisaties van het degressiviteitsbeginsel afgeweken.

5.4 Bij de vaststelling van exploitatiesubsidies uit hoofde van deel 2 wordt alleen rekening gehouden met kosten die noodzakelijk zijn voor het goede verloop van de normale activiteiten van de geselecteerde organisatie, met name personeelskosten, algemene kosten (huur, huisvesting, uitrusting, kantoorbenodigdheden, telecommunicatiemiddelen, portokosten, enz.), de kosten van interne vergaderingen en de kosten van publicaties, informatievoorziening en informatieverspreiding, evenals kosten die rechtstreeks met de activiteiten van de organisatie verband houden.

5.5 Een exploitatiesubsidie uit hoofde van deel 2 van de bijlage mag niet alle subsidiabele uitgaven van de organisatie dekken voor het kalenderjaar waarvoor de subsidie is toegekend. Minstens 20% van de begroting van de betrokken organisaties moet uit andere dan communautaire bronnen worden medegefinancierd. Deze medefinanciering kan gedeeltelijk in natura gebeuren, mits deze bijdrage niet hoger gevaloriseerd wordt dan hetzij de feitelijke en in de boekhouding vastgelegde kosten, hetzij de algemeen aanvaarde kosten op de betreffende markt.

5.6 Overeenkomstig artikel 113, lid 2, van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 hebben aldus verleende exploitatiesubsidies bij verlenging een degressief karakter. Deze degressiviteit wordt toegepast met ingang van het derde jaar en bedraagt 2,5% per jaar. Om deze regel te kunnen naleven - een regel die wordt toegepast onverminderd de bovenstaande medefinancieringsregel - bedraagt het percentage van de communautaire medefinanciering dat met de uit hoofde van een bepaald begrotingsjaar verleende subsidie overeenstemt, minstens 2,5 punten minder dan het percentage van de communautaire medefinanciering dat met de uit hoofde van het voorgaande begrotingsjaar verleende subsidie overeenstemt.

5.7 Een subsidie uit hoofde van deel 3 van de bijlage dekt maximum 75% van de subsidiabele kosten van de betrokken actie.

6. BEHEER VAN HET PROGRAMMA

De Commissie kan op basis van een kosten-batenanalyse besluiten om het beheer van het programma geheel of gedeeltelijk toe te vertrouwen aan een uitvoerend agentschap, met inachtneming van artikel 55 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. Zij kan ook een beroep doen op deskundigen of op andere vormen van technische of administratieve bijstand waarbij geen overheidstaken in het geding zijn. Deze bijstand kan worden verleend in het kader van specifieke dienstverleningscontracten. Bovendien kan de Commissie studies financieren en vergaderingen van deskundigen organiseren om de uitvoering van het programma te vergemakkelijken. Verder kan de Commissie acties op het punt van voorlichting, publicatie en informatieverspreiding op touw zetten die rechtstreeks met de doelstelling van het programma verband houden.

7. CONTROLES EN AUDITS

7.1 De begunstigde van een exploitatiesubsidie houdt alle bewijsstukken van uitgaven tijdens het jaar waarvoor de subsidie is verleend (en met name het geverifieerde financiële overzicht), gedurende vijf jaar na de laatste betaling ter beschikking van de Commissie. De begunstigde van een exploitatiesubsidie zorgt ervoor dat eventuele bewijsstukken in het bezit van partners of leden ter beschikking van de Commissie worden gesteld.

7.2 De Commissie heeft het recht om de aanwending van de subsidie aan een audit te onderwerpen via haar tussenpersonen of via een bevoegde externe organisatie naar keuze. Deze audits kunnen worden uitgevoerd tijdens de volledige looptijd van de overeenkomst, evenals tijdens een periode van vijf jaar vanaf de datum waarop het saldo van de subsidie is betaald. De auditresultaten kunnen er eventueel toe leiden dat de Commissie besluiten tot terugvordering neemt.

7.3 Het personeel van de Commissie en de door de Commissie gemachtigde externe personen hebben op passende wijze toegang tot met name de kantoren van de begunstigde, evenals tot alle noodzakelijke gegevens, ook in elektronische vorm, om deze audits tot een goed einde te brengen.

7.4 De Europese Rekenkamer en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) hebben dezelfde rechten als de Commissie, en met name het recht van toegang.

7.5 Om de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraude en andere onregelmatigheden te beschermen is de Commissie krachtens Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad [10] gemachtigd ter plaatse controles en verificaties in het kader van het programma uit te voeren. Eventueel voert het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) onderzoek uit overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad [11].

[10] PB L 292 VAN 15.11.1996, BLZ. 2.

[11] PB L 136 VAN 31.5.1999, BLZ. 1.

FINANCIEEL MEMORANDUM

Beleidsgebied: Onderwijs en cultuur

Activiteit: Cultuur

Benaming van de actie:

Communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau op cultuurgebied actief zijn

1. BEGROTINGSONDERDELEN + OMSCHRIJVING

15.04.01.01 (ex-A-3015) Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en Mercator-netwerk

15.04.01.02 (ex-A-3035) Behoud van nazi-concentratiekampen als historische gedenkplaatsen

15.04.01.03 (ex-A-3042) Subsidies voor organisaties van Europees cultureel belang

15.01.04.17 Subsidies voor organisaties van Europees cultureel belang - uitgaven voor huishoudelijke steun

2. ALGEMENE CIJFERS

2.1 Totale toewijzing voor de actie (deel B): 30,920 miljoen euro aan vastleggingskredieten

2.2 Duur:

2004-2008

2.3 Meerjarenraming van de uitgaven:

a) Tijdschema vastleggingskredieten/betalingskredieten (financiering uit de begroting)

(zie punt 6.1.1)

miljoen euro (tot op 3 decimalen nauwkeurig)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b) Technische en administratieve bijstand en ondersteuningsuitgaven (zie punt 6.1.2) [12]

[12] De middelen zijn geraamd in de veronderstelling dat er een uitvoerend agentschap wordt opgericht. Ze worden afgetrokken van de middelen die in het kader van de huishoudelijke uitgaven van de Commissie worden toegekend.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

c) Financiële gevolgen in verband met de personele middelen en andere huishoudelijke uitgaven (zie punten 7.2 en 7.3)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.4 Verenigbaarheid met de financiële programmering en de financiële vooruitzichten

|X| Het voorstel is verenigbaar met de financiële programmering

| | Het voorstel vereist een herprogrammering van de desbetreffende rubriek van de financiële vooruitzichten,

| | inclusief, zo nodig, een beroep op de bepalingen van het interinstitutioneel akkoord.

2.5 Financiële gevolgen voor de ontvangsten

|X| Geen enkele financiële implicatie (betreft technische aspecten in verband met de uitvoering van een maatregel)

| | Financiële gevolgen - Het effect op de inkomsten is als volgt:

3. BEGROTINGSKENMERKEN

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Opmerking: de actie is in deze vorm nieuw. De actie sluit echter aan bij al een aantal jaren in een andere vorm bestaande communautaire maatregelen en is er hoofdzakelijk op gericht deze maatregelen een rechtsgrondslag te verlenen. Het betreft de oude begrotingsonderdelen A-3015, A-3035 en A-3042.

4. RECHTSGRONDSLAG

Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en van de Raad, door de Commissie goedgekeurd op ...

5. OMSCHRIJVING EN MOTIVERING

5.1 Doel van het communautaire optreden

5.1.1 Doelstellingen

Krachtens het Verdrag bestaat de opdracht van de Europese Unie erin tussen de volkeren van Europa een steeds hechter verbond tot stand te brengen en bij te dragen tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen, maar tegelijk ook de nadruk leggend op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Het witboek over governance pleit er bovendien voor de burgers inspraak in het beleid vanaf de beleidsvorming tot de uitvoering te geven, het maatschappelijk middenveld en de organisaties waaruit het is samengesteld bij het beleid te betrekken en efficiënter en transparanter met de belanghebbende partijen te overleggen. Bovendien stelt de als bijlage bij de conclusies van de Europese Raad van 14 en 15 december 2001 gevoegde verklaring van Laken dat een van de fundamentele uitdagingen voor de Europese Unie erin bestaat de burgers nader tot het Europese project en de Europese instellingen te brengen. Inzake cultuur hebben de lidstaten in een resolutie van de Raad van 14 november 1991 over de Europese culturele netwerken de belangrijke rol beklemtoond die netwerken van culturele organisaties bij de culturele samenwerking in Europa spelen. Bovendien zijn ze overeengekomen de culturele organisaties in hun respectieve landen te stimuleren actief deel te nemen aan niet-gouvernementele samenwerking op Europees vlak.

In feite wordt reeds verschillende jaren uit hoofde van tal van begrotingsonderdelen van deel A van de begroting steun verleend aan organisaties die op Europees vlak op cultuurgebied actief zijn: begrotingsonderdeel A-3042 steunt organisaties van Europees cultureel belang. Bovendien heeft de Europese Unie in het verlengde van de resoluties van het Europees Parlement over regionale talen en culturen een actie ontwikkeld ter bevordering en vrijwaring van de verscheidenheid aan talen in de Europese Unie om talen als onderdeel van het levend Europees cultureel erfgoed te beschermen. Verder steunt de Europese Unie sinds 1982 uit hoofde van begrotingsonderdeel A-3015 het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR), een organisatie zonder winstoogmerk die een netwerk van in de lidstaten actieve nationale comités vormt, en sinds 1987 het informatie- en documentatienetwerk Mercator. Het Europees Parlement ten slotte heeft op 11 februari 1993 een resolutie goedgekeurd over de Europese en internationale bescherming van nazi-concentratiekampen als historische monumenten. Om de belangrijkste door gedenktekens in de voormalige kampen gesymboliseerde plaatsen en archieven met betrekking tot de deportatie te helpen beschermen en de herinnering aan de slachtoffers in situ te bewaren, worden subsidies uit hoofde van begrotingsonderdeel A-3035 verleend. Deze steun is toegekend zonder rechtsgrondslag uit hoofde van begrotingsonderdelen voor de huishoudelijke uitgaven van de Commissie. Door de invoering vanaf 2004 van een op de principes van ABB gebaseerde budgettaire nomenclatuur moeten deze maatregelen van een deugdelijke rechtsgrondslag worden voorzien, zoals het Europees Parlement, de Raad en de Commissie bij de goedkeuring van het nieuw Financieel Reglement overeengekomen zijn.

Dit voorstel, dat vooral door technische overwegingen is ingegeven, beoogt daarom een deugdelijke juridische basis te verschaffen voor toegekende exploitatiesubsidies aan:

- het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en het informatie- en documentatienetwerk Mercator;

- organisaties van Europees cultureel belang;

- en subsidies voor acties bestemd om de belangrijkste plaatsen en archieven met betrekking tot de deportatie te beschermen.

5.1.2 Genomen maatregelen in verband met de evaluatie vooraf

Dit voorstel beantwoordt vooral aan de technische noodzaak om een deugdelijke juridische basis te verschaffen voor exploitatiesubsidies die op dit gebied traditioneel uit deel A van de begroting worden bekostigd. Het voorstel geeft zo gevolg aan de gemeenschappelijke verklaring van de drie instellingen bij de goedkeuring van het nieuw Financieel Reglement.

De externe evaluatie van de communautaire steun uit hoofde van begrotingsonderdeel A-3042 aan organisaties van Europees cultureel belang - een evaluatie waaraan momenteel de laatste hand wordt gelegd - vermeldt dat de toegekende subsidies op dit gebied nuttig zijn geweest ter aanvulling van de uit hoofde van het programma Cultuur 2000 gefinancierde maatregelen op cultuurgebied.

5.2 Voorgenomen acties en wijze van financiering uit de begroting

Het voorstel helpt de huishoudelijke uitgaven dekken van op cultuurgebied actieve structuren: het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en het informatie- en documentatienetwerk Mercator enerzijds en organisaties van Europees cultureel belang anderzijds. Het voorstel vormt zo een aanvulling op de andere maatregelen in het kader van de activiteit cultuur en talen van het onderwijs- en cultuurbeleid (vooral de subsidies voor acties in het kader van het programma Cultuur of de programma's Socrates en Leonardo da Vinci).

Het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en het informatie- en documentatienetwerk Mercator beogen respectievelijk de vertegenwoordiging en de voorlichting van regionale en minoritaire taalgemeenschappen in de Europese Unie te waarborgen en onderzoek en verspreiding van informatie op het gebied van wetgeving, onderwijs en media te steunen.

De gesteunde organisaties van Europees cultureel belang zijn organisaties en netwerken die de Europese cultuur en de samenwerking in de cultuursector bevorderen en een bijdrage aan de ontwikkeling van het cultuurleven en het cultuurbeheer leveren.

Gezien hun specifieke karakter worden het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en het informatie- en documentatienetwerk Mercator beschouwd als organisaties die een doelstelling van algemeen Europees belang nastreven. Het degressieve karakter van exploitatiesubsidies geldt niet voor de jaarlijkse subsidies die aan deze organisaties worden verleend. Bij de andere uit hoofde van het programma verleende exploitatiesubsidies wordt het degressiviteitsbeginsel in acht genomen.

Het derde deel van het programma beoogt bij te dragen aan de bescherming van de belangrijkste door gedenktekens in de voormalige kampen gesymboliseerde plaatsen en archieven met betrekking tot de deportatie en aan het bewaren van de herinnering aan de slachtoffers in situ. Daartoe worden subsidies voor acties verleend.

5.3 Uitvoering

Er wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar de oprichting van een uitvoerend agentschap voor bijstand aan de Commissie op het gebied van onderwijs en cultuur. Als de Commissie op basis van een kosten-batenanalyse besluit een dergelijk agentschap op te richten, zou het agentschap een deel van de beheerstaken van dit programma kunnen overnemen, met inachtneming van artikel 55 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

Deze mogelijkheid wordt momenteel op algemeen politiek niveau bestudeerd. Op dit niveau zullen de gevolgen worden beoordeeld van een dergelijke aanpak voor de toewijzing van middelen voor het beheer van het programma binnen de Commissie. In dit stadium wordt uitgegaan van de voorlopige hypothese dat het programma de huishoudelijke uitgaven van het geplande uitvoerende agentschap zal helpen dekken (via het begrotingsonderdeel voor de huishoudelijke uitgaven van het programma).

6. FINANCIËLE GEVOLGEN

6.1 Totale financiële gevolgen voor deel B (voor de gehele programmeringsperiode)

6.1.1 Financiering

Vastleggingskredieten in miljoen euro (tot op 3 decimalen nauwkeurig)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

6.1.2 Technische en administratieve bijstand, ondersteuningsuitgaven en IT-uitgaven (vastleggingskredieten)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

6.2. Berekening van de kosten per overwogen maatregel in deel B (voor de hele programmeringsperiode)

VK in miljoen euro (tot op 3 decimalen nauwkeurig)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Dankzij het voorgestelde bedrag kunnen de subsidies voor het Europees Bureau voor minderheidstalen (BELMR) en het informatie- en documentatienetwerk Mercator jaarlijks met 2% worden verhoogd.

7. GEVOLGEN VOOR DE PERSONELE MIDDELEN EN DE HUISHOUDELIJKE UITGAVEN

De behoeften aan personele en huishoudelijke middelen worden gedekt uit de toewijzing aan het beherend DG in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure.

7.1. Gevolgen voor de personele middelen

Het betreft bestaande middelen.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7.2 Algemene financiële gevolgen in verband met de personele middelen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen komen overeen met de totale uitgaven gedurende 12 maanden zonder bijstand van een uitvoerend agentschap. Als een uitvoerend agentschap vanaf 2005 bijstand verleent, worden de interne middelen van de Commissie voor het beheer van de actie overeenkomstig verminderd (bij het onderstaande totaalbedrag wordt met deze hypothese rekening gehouden).

7.3 Andere huishoudelijke uitgaven die uit de actie voortvloeien

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen komen overeen met de totale uitgaven gedurende 12 maanden zonder bijstand van een uitvoerend agentschap. Als een uitvoerend agentschap vanaf 2005 bijstand verleent, worden de interne middelen van de Commissie voor het beheer van de actie overeenkomstig verminderd (bij het onderstaande totaalbedrag wordt met deze hypothese rekening gehouden).

(1) De aard van het comité vermelden, alsmede de groep waarvan het comité deel uitmaakt.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

8. TOEZICHT EN EVALUATIE

8.1 Follow-up

Artikel 7 van het besluit bepaalt hoe het programma geëvalueerd moet worden (tussentijdse evaluatie vóór een eventueel besluit tot verlenging van het programma; eindevaluatie).

8.2 Procedure en tijdschema van de voorgeschreven evaluatie

De Commissie dient uiterlijk 31 december 2007 bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma en doet eventueel aanpassingsvoorstellen met het oog op de mogelijke verlenging van het programma. Het verslag is met name gebaseerd op een extern evaluatieverslag dat uiterlijk eind 2006 beschikbaar moet zijn en op zijn minst de algemene deugdelijkheid en samenhang van het programma, de doeltreffendheid van de uitvoering ervan (voorbereiding, selectie, uitvoering van acties) en de algemene en individuele doeltreffendheid van de verschillende acties (in termen van de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 1 en de bijlage) onderzoekt.

Het Europees Parlement en de Raad nemen overeenkomstig het verdrag een besluit over de voortzetting van het programma vanaf 1 januari 2009. Alvorens daartoe voorstellen in te dienen, zal de Commissie de externe evaluatie van het programma laten actualiseren en bij haar voorstellen met de resultaten van deze evaluatie rekening houden.

De Commissie dient uiterlijk 31 december 2009 bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma. Het verslag is met name gebaseerd op de resultaten van de externe evaluatie en onderzoekt de door de begunstigden behaalde resultaten, vooral uit het oogpunt van de efficiëntie en de doeltreffendheid van de door de begunstigden van het programma gevoerde acties (globaal en individueel genomen) bij het verwezenlijken van de doelstellingen van artikel 1 en de bijlage.

9. FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN

Alle overeenkomsten, conventies en juridische verbintenissen tussen de Commissie en de begunstigden bieden de Commissie of de Rekenkamer de mogelijkheid om ter plaatse bij de directe begunstigde van de communautaire subsidie controles te doen, en om elk bewijsstuk van uitgaven in het kader van deze overeenkomsten, conventies en juridische verbintenissen op te eisen gedurende een periode van vijf jaar na afloop van de overeenkomst. De begunstigden van een subsidie moeten een verslag en een financiële afrekening indienen, die geëvalueerd zullen worden vanuit het oogpunt van de inhoud en de subsidiabiliteit van de uitgaven, overeenkomstig het doel van de communautaire steun en rekening houdend met de contractuele verplichtingen en de beginselen van zuinig en goed financieel beheer.

Bij de financiële overeenkomsten wordt informatie van administratieve en financiële aard gevoegd. Doel is de subsidiabele uitgaven uit hoofde van deze overeenkomsten nader te omschrijven. De communautaire bijdrage wordt eventueel tot een aantal reële, identificeerbare en in de boekhouding van de begunstigde verifieerbare kosten beperkt om de controle en de audit (evenals de evaluatie tijdens de selectie) van de gesubsidieerde projecten te vergemakkelijken.