1.Een nieuwe aanpak voor de Europese industrie

Europa heeft van oudsher een sterke industrie in huis. ÉEuropa loopt al eeuwenlang voorop waar het om industriële innovatie gaat en heeft de manier waarop mensen wereldwijd produceren, consumeren en zaken doen, vooruit gebracht. De Europese industrie heeft haar thuishaven in onze sterke eengemaakte markt en is al lang de motor van onze economie. Zij heeft miljoenen mensen van een stabiel inkomen voorzien en als het sociaal middelpunt van menige gemeenschap de samenleving mede vormgegeven.

In heel haar lange geschiedenis heeft de industrie bewezen bij veranderingen het voortouw te kunnen nemen. Nu Europa in de context van een voortdurend veranderende en steeds onvoorspelbaardere wereld de transitie naar klimaatneutraliteit en digitaal leiderschap in gang zet, moet zij dat opnieuw doen.

De digitale en de klimaattransitie zullen alle aspecten van onze economie, samenleving en industrie raken. Er zullen nieuwe technologieën nodig zijn, en daaraan gekoppeld de nodige investeringen en innovatie. Er zullen nieuwe producten, diensten, markten en bedrijfsmodellen tot stand komen. Er zullen nieuwe soorten banen worden gecreëerd die nu nog niet bestaan en die om vaardigheden vragen waarover wij nu nog niet beschikken. Daarbij zal een verschuiving van een lineaire naar een circulaire economie nodig zijn.

Deze transities vinden plaats tegen een achtergrond van geopolitieke verschuivingen en breuklijnen, met gevolgen voor de aard van concurrentie. Dat Europa zijn stem laat horen, zijn waarden handhaaft en strijdt voor een gelijk speelveld is belangrijker dan ooit. Het gaat hier om de Europese soevereiniteit.

De reikwijdte en de invloed, de schaal en de snelheid, de aard en de urgentie van de twee transities zijn ongekend. De politieke beleidslijnen van voorzitter Von der Leyen, de prioriteiten van het Europees Parlement en de strategische agenda van de Europese Raad voor 2019-2024 zijn er allemaal op afgestemd. De Europese Green Deal en de recente strategie De digitale toekomst van Europa vormgeven van de Commissie dicteren de koers, het tempo en de ambities voor de komende jaren.

Wij zijn toe aan een nieuwe aanpak voor de Europese industrie die aansluit op de ambities van vandaag en de realiteit van morgen. Centraal in dit verband staat het vermogen van de Europese industrie om de leiding te nemen bij de twee transities en ons concurrentievermogen te bevorderen. Zij kan het zich niet veroorloven zich enkel aan te passen — zij moet zelf zorgen voor verandering en innovatie aandrijven. Ons industriebeleid moet helpen deze ambitie waar te maken.

De Europese industriestrategie moet onze waarden en onze sociale markttradities weergeven. Wij zullen onze sterke punten als uitgangspunten nemen: onze diversiteit en ons talent, onze waarden en onze levenswijze, onze vernieuwers en onze makers. Wij hebben een Europees industriebeleid nodig dat is gestoeld op concurrentie, open markten, wereldwijd toonaangevende onderzoeksprestaties en technologieën en een sterke eengemaakte markt met minder belemmeringen en minder administratieve rompslomp. Wij mogen ons ook niet tot simplistische oplossingen als protectionisme of marktverstoringen laten verleiden, maar moeten tegelijk op onze hoede zijn voor oneerlijke concurrentie.

Deze strategie gaat uit van de kracht en de positie van de Europese Unie, voornamelijk in de rol van katalysator en regelgever. Om investeerders, innoveerders en de industrie de nodige zekerheid te bieden, moet een kader worden vastgesteld met de politieke lijnen en beleidsplannen.

Zowel wat de insteek als de uitvoering betreft, ademt de nieuwe industriestrategie ondernemingszin. De Commissie is bereid om samen met de industrie zelf, de sociale partners en alle andere belanghebbenden oplossingen te zoeken en vorm te geven. De nieuwe focus op industriële ecosystemen waarin aandacht is voor alle spelers in de waardeketen, is hier een onderbouwing voor. Dit is onze nieuwe aanpak, die is gebaseerd op de nieuwe ideeën en werkwijzen die nodig zullen zijn om in de twee transities een leidersrol te vervullen.

De strategie bepaalt de koers en beschrijft langs welke weg wij de doelstellingen zullen behalen. Ook de visie over wat wij tegen 2030 en daarna willen hebben bereikt en de fundamentele aspecten waarmee wij er zullen komen, zijn erin uiteengezet. Te midden van transities en ingrijpende verschuivingen voor onze Unie blijft een ding als een paal boven water staan: Europa blijft altijd een thuishaven voor de industrie. Met deze strategie kan de Europese Commissie al het nodige doen om dat zo te houden.

2.De Europese industrie: vandaag en morgen

De industrie is essentieel voor de vooruitgang en de toekomstige welvaart van Europa. Zij is goed voor meer dan 20 % van de economie van de EU en biedt werk aan ongeveer 35 miljoen mensen, waar indirect nog eens miljoenen banen in Europa en in de rest van de wereld bovenop komen. Zij is verantwoordelijk voor 80 % van de goederenuitvoer en is een belangrijke reden dat de positie van de EU, als een van de grootste bronnen en een van de populairste bestemmingen voor buitenlandse directe investeringen wereldwijd, zo sterk is. Meer dan 99 % van alle Europese bedrijven zijn kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), waarvan verreweg de meeste familiebedrijven zijn. Zij zijn onze economische en sociale ruggengraat.

De Europese industrie heeft een wereldwijd concurrentievoordeel waar het gaat om producten en diensten met een grote toegevoegde waarde. Zij geeft het goede voorbeeld met de naleving van de hoogste sociale, arbeids- en milieunormen, waarmee Europa zijn waarden kan uitdragen. Dankzij haar grote innovatievermogen is zij ook een wereldleider op het gebied van octrooien voor groene technologie en in andere hightechsectoren. Onze eengemaakte markt stelt Europese bedrijven ongeacht hun omvang in staat te innoveren, op te schalen en meer mensen in dienst te nemen. Deze sterke punten moeten worden ingezet om voorsprong te genereren waar de EU nu nog achterblijft, zoals op het gebied van cloudcomputing en datatoepassingen.

De Europese industrie ondergaat nu al een belangrijke transformatie. Er vindt een duidelijke verschuiving van producten naar diensten en van exclusieve naar gedeelde eigendom van producten en diensten plaats. De druk op de natuurlijke hulpbronnen leidt nu al tot een meer circulaire aanpak in de maakindustrie. Dankzij disruptieve technologieën als 3D-printen kan Europa ook van locatievrijheid aangrijpen als kans om in bepaalde sectoren meer industriële productie naar de EU terug te brengen.

Om onze ambities waar te maken, heeft Europa een industrie nodig die groener en digitaler wordt en toch op het wereldtoneel een sterke concurrentiepositie blijft innemen. Die elementen zullen in de hele EU bijdragen aan de groei of de omvorming van traditionele en nieuwe bedrijfstakken stimuleren, kleine en middelgrote ondernemingen ondersteunen en onze concurrerende duurzaamheid impulsen geven. Dit is zowel voor diensten als voor goederen zeer belangrijk.

Dankzij de sociale markteconomie gaat economische groei in Europa gepaard met betere sociale normen en levensstandaarden en goede arbeidsomstandigheden. De Europese pijler van sociale rechten zal daarbij als ons kompas blijven dienen en ervoor zorgen dat de twee transities op een sociaal rechtvaardige wijze verlopen.

Met zijn sterke, innovatieve en sterk geïntegreerde industriële basis is Europa goed geplaatst om het voortouw te nemen in de wereld.

2.1 Een wereldwijd concurrerende, toonaangevende industrie