8. 3. 78 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 59/19 
Advies  inzake  het gemeenschappelijk  beleid  op het gebied  van  wetenschap  en technologie 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in Publikatieblad  van 
de Europese  Gemeenschappen  nr. C 187  van 5 augustus  1977,  blz.  3. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 14 juli 1977  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeenkomstig 
de bepalingen  van artikel  198  van het Verdrag  tot oprichting  van de Europese  Economische 
Gemeenschap  over  bovengenoemd  onderwerp  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn op 23 en 24 november  1977  te Brussel  gehouden  153e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  de op 14 juli 1977  gedateerde  adviesaanvrage 
van de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen, 
Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap,  in het  bijzonder  artikel 
198, en het Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Gemeenschap  voor  Atoomenergie,  in het bijzonder  arti-
kel 170, 
Gezien  het  op 27 september  1977  door  zijn  Bureau 
genomen  besluit,  de Afdeling  voor  energie  en nucleaire 
vraagstukken  met  het opstellen  van  een  advies  en een 
rapport  inzake  dit onderwerp  te belasten, 
Gezien  de op 25 mei  1976  door  hem  vastgestelde  studie 
„Doelstellingen  en prioriteiten  voor  een gemeenschappe-
lijk onderzoeks-  en ontwikkelingsbeleid", 
Gezien  het advies  dat bovengenoemde  Afdeling  tijdens 
haar op 7 oktober  1977  gehouden  35e vergadering  heeft 
opgesteld, 
Gezien  het  rapport  dat  door  de rapporteur,  de heer 
Schlitt,  is voorgelegd, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  de op 23 en 24 
november  1977  gehouden  153e  zitting  (vergadering  van 
24 november), 
Overwegende  dat de Raad  met  zijn  resolutie  van  14 
januari  1974  het startsein  heeft  gegeven  voor  de op-
bouw  van  een  gemeenschappelijk  beleid  voor  weten-
schap  en technologie,  dat tot doel  zou  hebben,  het be-
leid van  de afzonderlijke  Lid-Sta  ten te coördineren  en 
activiteiten  van communautair  belang  te verrichten; Overwegende  dat  na verloop  van  drie  jaar  nu het 
moment  is aangebroken  om uitgaande  van  de met  de 
coördinerende  maatregelen  en de actieprogramma's  van 
de Commissie  opgedane  ervaring  de balans  van  het 
gemeenschappelijk  O Sc O-beleid  op te maken; 
Overwegende  dat de Commissie  in het licht  van  deze 
ervaring  moet  worden  aangespoord,  haar  inspanningen 
op dit gebied  de komende  vier  jaar  voort  te zetten;  dat 
hiertoe  het onderzoeksbeleid  van  de Lid-Staten  dient  te 
worden  gecoördineerd  en communautaire  onderzoeks-
programma's  verder  moeten  worden  uitgewerkt  dan wel 
moeten  worden  ontworpen, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  algemene  stemmen  (3 onthoudingen)  werd 
goedgekeurd. 
1. Opmerkingen  over  de „Ontwerp  resolutie  van  de 
Raad  met  betrekking  tot de leidende  beginselen  van 
het gemeenschappelijk  beleid  op het  gebied  van 
wetenschap  en technologie" 
1.1. Het  Comité  is ingenomen  met  de leidende  beginse-
len. Het  geeft  zijn steun  aan het in de leidende  beginse-
len neergelegde  voornemen  van  de Commissie,  op het 
gebied  van  wetenschap  en technologie,  ook  in de ko-
mende  vier  jaar  te streven  naar  coördinatie  van  het 
onderzoeksbeleid  der Lid-Staten  en naar  uitvoering  dan 
wel voortzetting  van  gemeenschappelijke  onderzoeks-
programma's. 
1.2. Het  Comité  is evenwel  van  mening  dat de Com-
missie  ondanks  haar  pogingen  nog  ver van  haar  doel 
verwijderd  is. De Gemeenschap  beschikt  over  een aan-
Nr. C 59/20 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 8. 3. 78 
zienlijk  onderzoeks-  en ontwikkelingspotentieel,  dat veel 
efficiënter  zou  kunnen  worden  ingeschakeld,  zoals  het 
Comité  in het verleden  al vaker  heeft  opgemerkt,  indien 
de Lid-Staten  meer  O & O-middelen  aan  de Gemeen-
schap  overdragen.  Het  Comité  beseft  dat een  geleide-
lijke  overdracht  van  middelen  en bevoegdheden  naar  de 
Gemeenschap  gekoppeld  is aan het algemene  integratie-
proces  in de Gemeenschap.  Dat  een  gemeenschappelijk 
O & O-beleid  maar  langzaam  van  de grond  komt,  is 
uiteindelijk  slechts  het resultaat  van  het feit dat het inte-
gratieproces  niet  vlot  genoeg  verloopt. 
1.3. In de leidende  beginselen  wordt  voor  de komende 
jaren  voor  een pragmatische  aanpak  gepleit.  Het  Comité 
stemt  met  deze  aanpak  in, vooral  omdat  dit mogelijk 
het enige  alternatief  zal zijn  om langs  wegen  der geleide-
lijkheid  een  gemeenschappelijk  O & O-beleid  op te 
bouwen.  Om  deze  reden  acht  het Comité  de indirecte 
acties  en de coördinerende  maatregelen  bijzonder  ge-
schikte  en efficiënte  instrumenten  om geleidelijk  tot een 
gemeenschappelijk  beleid  op het terrein  van  wetenschap 
en techniek  te komen. 
1.4. Of deze  werkwijze  tot resultaten  leidt,  is volgens 
het Comité  in hoge  mate  afhankelijk  van de vraag  of de 
Commissie  erin  slaagt,  haar  activiteiten  in de eerste 
plaats  te concentreren  op werkzaamheden  die wegens  de 
belangen,  de urgentie  en de kosten  in bijzondere  mate 
voor  communautaire  maatregelen  in aanmerking  ko-
men.  Het  Comité  acht  het gezien  het grote  aantal  voor 
communautaire  maatregelen  in aanmerking  komende  O 
en O-activiteiten  en de zeer  beperkte  middelen  van  de 
Gemeenschap  volstrekt  noodzakelijk,  de communau-
taire  O en O-activiteit  zorgvuldig  te selecteren. 
1.5. Volgens  het Comité  bestaat  behoefte  aan  commu-
nautaire  activiteiten  indien  de werkzaamheden  in het 
belang  van  alle  Lid-Staten  zijn,  de voor  de werkzaam-
heden  vereiste  middelen  de draagkracht  van  de afzon-
derlijke  Lid-Staten  te boven  gaan,  en de werkzaamheden 
in de Lid-Staten  door  communautair  optreden  zeer  veel 
efficiënter  kunnen  worden  verricht.  De Gemeenschap 
behoeft  echter  niet  zelf  actief  te worden,  indien  interna-
tionale  organisaties  een voldoende  mate  van  samenwer-
king  tot stand  hebben  gebracht. 
1.6. Het  Comité  acht  de in de leidende  beginselen  door 
de Commissie  genoemde  belangrijkste  taakgebieden 
bijzonder  geschikt  voor  communautaire  activiteiten.  Het 
heeft  er in dit verband  op gewezen  dat de O en O-werk-
zaamheden  van  de Gemeenschap  via  communautaire 
maatregelen  aan  de algemene  economische  en sociale 
doelstellingen  op lange  termijn  dienen  te worden  ge-
koppeld.  Het  heeft  er in zijn  studie  verder  op gewezen 
welke  betekenis  de inspanningen  van  het  CREST  tot 
coördinatie  van  het  O en O-beleid  van  de Lid-Staten 
hebben  voor  de totstandkoming  van  een  gemeenschap-
pelijk  O en O-beleid.  Het  Comité  wil deze  uitspraak  in 
dit advies  inzake  de leidende  beginselen  herhalen  en 
beklemtonen.  Wel  moet  het  Comité  helaas  vaststellen 
dat de Lid-Staten  er nog  onvoldoende  toe zijn  overge-
gaan,  hun  eigen  O en O-programma's  reeds  vóór  de vaststelling  hiervan  met  elkaar  te vergelijken,  te analyse-
ren en onderling  af te stemmen,  hetgeen  blijkens  de 
resolutie  van  de Raad  van  14 januari  1974  wel  de 
bedoeling  was. 
1.7. Het  Comité  vraagt  zich  af of het op grond  van  dit 
besluit  van  de Raad  niet  mogelijk  zou  moeten  zijn, 
althans  op de voor  de Gemeenschap  meest  belangrijke 
gebieden  spoedig  een  gemeenschappelijk  O en O-rap-
port van  de negen  Lid-Staten  uit te brengen.  Aldus  kan 
een grote  groep  politici,  wetenschappelijke  onderzoekers 
en economen  in alle  Lid-Staten  een totaalbeeld  van  de O 
en O-strategie  en het O en O-potentieel  van  de Negen 
worden  verstrekt. 
1.8. Het  Comité  is bovendien  van  mening  dat de bud-
gettaire  moeilijkheden  van  alle  Lid-Staten  tot een  ster-
kere samenwerking  op O en O-gebied  in communautair 
verband  noopt,  in het bijzonder  om de belangrijkste  en 
de meest  prioritaire  onderzoeks-  en ontwikkelingspro-
jecten  te kunnen  blijven  financieren. 
1.9. Het  Comité  heeft  in het  verleden  al vaker  zijn 
standpunt  inzake  onderzoeks-  en ontwikkelingsprojec-
ten van  de Gemeenschap  en in het  bijzonder  inzake 
meerjarenprogramma's  voor  onderzoek  bepaald.  De 
meeste  van  deze  projecten  en programma's  hadden  bij 
voorrang  betrekking  op energievraagstukken.  Zo wordt 
thans  alleen  al 64 % van  de communautaire  O en 
O-middelen  aan  energieprojecten  besteed,  gevolgd  door 
gezondheid  met  15 a 16 % en industrie  met  12 a 14 %. 
De doelstellingen  ten aanzien  van  landbouw,  menselijke 
samenleving  en natuurlijk  milieu  hebben  elk  ca. 2 % 
van de totale  uitgaven  van  de Gemeenschap  toegewezen 
gekregen.  Het  Comité  heeft  grosso  modo  met  de projec-
ten en programma's  van  de Gemeenschap  ingestemd  en 
daarmee  ook  de prioritaire  betekenis  van  de O en 
O-werkzaamheden  op  energiegebied  erkend  en zijn 
steun  gegeven  aan  de initiatieven  van  de Commissie  op 
dit terrein.  Voor  het  gewicht  en de prioriteit  van  de 
afzonderlijke  O en O-werkzaamheden  is volgens  het 
Comité  niet  slechts  het percentage  van  de totale  uitga-
ven doorslaggevend,  maar  ook  de betekenis  van  de 
werkzaamheden  en het mogelijk  effect  van de resultaten 
op het beleid  van  de Gemeenschap.  Zo kunnen  afzon-
derlijke  O en O-werkzaamheden  ondanks  beperkte 
middelen  veel  meer  gewicht  hebben  dan  in het percen-
tage van  de totale  uitgaven  voor  O en O tot  uiting 
komt.  Het  Comité  is daarom  van  mening  dat  vooral 
gezien  de uiteenlopende  kostenintensiteit  van  de afzon-
derlijke  O en O-projecten  de beschikbare  middelen  van 
de Gemeenschap  tot  dusverre  op evenwichtige  wijze 
over  de ook  door  haar  erkende  zwaartepunten  zijn 
verdeeld,  maar  dit niet  betekent  dat de verdeling  van  de 
O en O-middelen  in de toekomst  steeds  zo moet  blijven. 
1.9.1.  In dit verband  is het  Comité  van  mening  dat 
besluiten  ten  aanzien  van  O en O-projecten  van  de 
Gemeenschap  in de toekomst  niet  meer  alleen  tegen  de 
achtergrond  van  de overeenkomstige  O en O-uitgaven 
van de afzonderlijke  Lid-Staten  mogen  worden  geno-
men,  maar  dat  hiervoor  ook  moet  worden  nagegaan 
8. 3. 78 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 59/21 
welke  uitgaven  in de Gemeenschap  door  particulieren 
aan O en O worden  gedaan. 
1.10.  Volgens  het Comité  dient  de Commissie  evenwel 
nog voor  het  aflopen  van  het  huidige  meerjarenpro-
gramma  een  langere-termijnopzet  voor  het  GCO  te 
ontwikkelen  en in het bijzonder  aan te geven  of de O en 
O-capaciteit  van  het GCO  op het huidige  peil  dient  te 
worden  gehandhaafd  of dat  zij — hetgeen  door  het 
Comité  zou worden  toegejuicht  — naar  uitbreiding  van 
de directe  acties  in GCO-verband  wil  streven.  Een 
gemeenschappelijk  O en O-beleid  en de hiervoor  nood-
zakelijke  gemeenschappelijke  O en O-activiteiten  moe-
ten op langere  termijn  gezien  ook  op dynamische  en 
wetenschappelijk  erkende  eigen  onderzoekscentra  kun-
nen berusten.  Gezien  het grote  aantal  voor  de Gemeen-
schap  belangrijke  taken  betekent  dit noodzakelijkerwijs 
een uitbreiding  van  de directe  acties.  Een  dergelijke, 
eventueel  slechts  stapsgewijze  uit te voeren  uitbreiding 
dient  evenwel  na zorgvuldige  selectie  van  de nieuwe 
onderzoekstaken  plaats  te vinden;  deze  taken  dienen 
niet slechts  van  belang  voor  de Gemeenschap  te zijn, 
maar  ook  de  wetenschappelijke  belangstelling  van 
gekwalificeerde  medewerkers  kunnen  opwekken.  Daar-
bij moet  ook  beslist  worden  nagegaan  of onderzoeksin-
stellingen  van  de Gemeenschap  zelf  ook  open  moeten 
staan  voor  wetenschappelijke  onderzoekers  van  buiten 
de Gemeenschap.  Het  Comité  zou dit toejuichen  indien 
hierdoor  een  bijdrage  tot de internationale  samenwer-
king,  in het bijzonder  met  de ontwikkelingslanden,  zou 
kunnen  worden  geleverd. 
1.10.1.  Vóór  uitbreiding  van  de capaciteit  van  het 
GCO  dient  de Commissie  volgens  het Comité  na te 
gaan,  of en in welke  mate  werkzaamheden  van  het 
GCO  niet  beter  en voordeliger  voor  rekening  van  het 
GCO  door  bestaande  nationale  onderzoeksinstanties 
kunnen  worden  uitgevoerd,  waarbij  de mogelijkheid 
van integratie  van nationale  onderzoeksinstanties  in het 
GCO  niet  mag  worden  uitgesloten. 
1.11.  Het  Comité  is van oordeel  dat de door  de Com-
missie  ontworpen  en in de leidende  beginselen  voorge-
stelde  kernprogramma's  juist  zijn  uitgekozen.  Zij zijn 
grosso  modo  opgesteld  volgens  de criteria  die ook  vol-
gens het Comité  voor  gemeenschappelijke  acties  gehan-
teerd  dienen  te worden.  Het  is daarbij  van mening  dat 
de kerngebieden  energie,  grondstoffen  en milieu  voor  de 
Gemeenschap  van bijzondere  betekenis  en urgentie  zijn. 
Van bijzondere  betekenis  is zijns  inziens  ook  het kern-
thema  „maatschappelijk  leven",  dat is opgesplitst  in de 
programma's  „sociaal  beleid",  „stedebouw  en ruimte-
lijke ordening",  „geneeskunde",  „stralingsbescherming" 
en „toegepaste  moleculaire  en cellulaire  biologie".  Het 
is de bedoeling  dat het  onderzoek  op laatstgenoemd 
terrein  een  aanvulling  vormt  op de projecten  van  de 
Europese  Stichting  voor  wetenschappen  en de Europese 
Organisatie  voor  moleculaire  biologie  (EMBO). 
1.12.  Het  Comité  geeft  echter  toe  dat  de bestaande 
contacten  tussen  de communautaire  organen  en de zelf-
standige  Europese  organisaties  als b.v.  de Europese 
ruimtevaartorganisatie  (ESA),  de Europese  Organisatie voor  moleculaire  biologie  (EMBO)  of de Europese 
Stichting  voor  wetenschappen  thans  wel  voldoende 
lijken  te zijn.  Het dringt  er evenwel  bij de Commissie  op 
aan, deze  contacten  waar  nodig  te intensiveren  ten einde 
het streven  van de Gemeenschap  meer  tot uiting  te doen 
komen  in de door  deze  instanties  verrichte  O en O-acti-
viteiten. 
1.13.  De in de leidende  beginselen  onder  het hoofdstuk 
„Industrieel  onderzoek"  voorgestelde  maatregelen,  in 
het bijzonder  de maatregelen  die in de komende  vier 
jaar ten uitvoer  moeten  worden  gelegd,  zijn  qua  opzet 
volgens  het Comité  goed  gekozen.  Het  is verheugd  over 
de in eerste  instantie  te nemen  maatregel,  namelijk  de 
ontwikkeling  van een communautair  concept  ter bevor-
dering  van innovatie.  Het  heeft  ingestemd  met  de bij de 
gunning  van  dergelijke  O en O-werkzaamheden  van 
industriële  aard  te hanteren  maatstaven  en criteria.  Ook 
bij verdere  O en O-projecten  op industrieel  gebied,  zelfs 
buiten  het midden-  en kleinbedrijf,  acht  het Comité  de 
door  de Commissie  in het kader  van  voornoemd  voor-
stel voor  een besluit  gedefinieerde  maatstaven  en criteria 
juist en geschikt.  Het  verwacht  dat  deze  eerste  pro-
gramma's  aan  de hand  van  de opgedane  ervaringen 
zullen  worden  uitgebreid.  Daarbij  dienen  de stimule-
rende  maatregelen,  zoals  voorgesteld  door  de Commis-
sie, eventueel  ook  bepaalde  bedrijfstakken  ten goede  te 
komen.  In die gevallen  dienen  de gelden  zo mogelijk  aan 
model-  of demonstratieprojecten  te worden  besteed;  de 
gegevens  hierover  staan  dan  ter beschikking  van  de 
gehele  bedrijfstak  waar  het om gaat.  Het programma  ter 
bevordering  van onderzoek  voor  industriële  doeleinden 
kan volgens  het Comité  echter  alleen  effectief  en met 
succes  worden  uitgevoerd  wanneer  hiervoor  ook  de 
benodigde  gelden  aanwezig  zijn.  De thans  voorgestelde 
middelen  zijn  hooguit  voldoende  om met  enkele  uitge-
kozen  projecten  ervaring  op te doen  voor  een eventueel 
uitgebreider  onderzoeksprogramma. 
1.14.  Wat  de modaliteiten  en de financiering,  alsmede 
het functioneren  van  het gemeenschappelijk  beleid  op 
het gebied  van  wetenschap  en technologie  aangaat,  zijn 
volgens  het Comité  de directe  acties,  maar  na een voor-
lopige  eerste  indruk  ook  de indirecte  acties  doeltreffend 
gebleken.  Het  acht  het van belang  dat de Gemeenschap 
bij deze  acties,  waarbij  zij tot 50 % van  de O en O-
werkzaamheden  financiert,  een invloed  van doorslagge-
vende  betekenis  kan uitoefenen  op de uitvoering  van de 
werkzaamheden.  Het  geeft  niet alleen  zijn  steun  aan de 
vorm  en de omvang  van de financiële  deelneming  in de 
afzonderlijke  projecten  waarmee  tot nog  toe een  aan-
vang  is gemaakt,  doch  acht  de globale  verdeling  van de 
middelen  in de verhouding  40 tot 60 voor  respectieve-
lijk directe  en indirecte  acties  bovendien  evenwichtig  en 
tendentieel  juist.  Het Comité  vraagt  zich  echter  af of het 
niet mogelijk  of zelfs  noodzakelijk  zou zijn,  een gegeven 
indirecte  actie  voor  meer  dan  50 % te financieren 
wanneer  het gaat  om model-  of demonstratieprojecten 
met een  hoge  risicofactor,  die van  bijzonder  groot  be-
lang voor  de Gemeenschap  zijn. 
1.15.  De onlangs  door  de Commissie  ingevoerde  „ge-
zamenlijke  actie"  is volgens  het Comité  een  veelbelo-
Nr. C 59/22 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 8. 3. 78 
vend  instrument  om op pragmatische  wijze  nationale  O 
en O-werkzaamheden  te coördineren.  In verband  met  de 
geringe  gelden  die  de Gemeenschapsinstellingen  voor 
deze  coördinatietaak  nodig  hebben,  dient  van  dit in-
strument  op grote  schaal  gebruik  te worden  gemaakt, 
althans  op alle  gebieden  waar  volgens  de Gemeenschap 
indirecte  acties  nodig  zijn,  die wegens  gebrek  aan  vol-
doende  financiële  middelen  evenwel  niet  kunnen  wor-
den uitgevoerd.  Zo dienen  gezamenlijke  acties  langza-
merhand  overal  te worden  uitgevoerd  waarop  voor  de 
Gemeenschap  prioritaire  en belangrijke  gebieden  als 
energie,  grondstoffen  en milieu  de Lid-Staten  nog  af-
zonderlijke  nationale  O en O-programma's  ten uitvoer 
leggen.  In hoeverre  de gezamenlijke  acties  succes  zullen 
hebben,  hangt  volgens  het Comité  in sterke  mate  af van 
de medewerking  van  de onlangs  ingestelde  „directieco-
mités".  De Gemeenschapsinstellingen  dienen  zich  dan 
ook zoveel  mogelijk  in te zetten  voor  ondersteuning  van 
de directiecomités  ten einde  een  werkelijke  coördinatie 
op Gemeenschapsniveau  te verwezenlijken. 
1.16.  Het  grote  aantal  adviesinstanties  inzake  O en O 
op Gemeenschapsniveau  heeft  herhaaldelijk  kritiek  uit-
gelokt.  Het  Comité  acht  het  weliswaar  onvermijdelijk 
dat de Commissie  zich  over  onderzoek  en ontwikkeling 
laat adviseren,  maar  is ook  van  mening  dat  eerst  het 
aantal  instanties,  de leden  hiervan  en de taakstelling  aan 
een nader  onderzoek  dienen  te worden  onderworpen. 
Aan de hand  van  de verkregen  informatie  zou  het Co-
mité  nog  eens  specifiek  en uitvoerig  op deze  kwestie 
willen  ingaan. 
1.17.  Het  Comité  acht  het  noodzakelijk  dat  de Ge-
meenschap  wordt  ingeschakeld  bij  de internationale 
samenwerking  op het gebied  van  O en O. De betrekkin-
gen op dit gebied  tussen  Lid-Staten  en derde  landen 
dienen  — wanneer  het om  O en O-programma's  gaat 
die voor  de Gemeenschap  van  belang  zijn  — steeds 
meer  via de Gemeenschap  te lopen,  zonder  dat hierdoor 
afbreuk  wordt  gedaan  aan  de rechtstreekse  betrekkin-
gen van  de partners  in de afzonderlijke  Lid-Staten  met 
de partners  in de derde  landen.  Het  Comité  is er in dit 
verband  verheugd  over  dat de Commissie  deelneemt  aan 
de te Londen  met  instemming  van  president  Carter  van 
de Verenigde  Staten  te organiseren  evaluatie  van  de 
splijtstofcyclus  in internationaal  verband. 
1.18.  Er bestaat  volgens  het  Comité  nog  aanzienlijke 
ruimte  voor  verbetering  van  de verspreiding  en de toe-
passing  van  kennis  op het gebied  van  O en O. Het  lijkt 
ongetwijfeld  een  moeilijke  opgave,  voor  alle  program-
ma's  een soortgelijk  systeem  voor  verspreiding  en toepas-
sing in te voeren.  De ervaringen  die de Lid-Staten  heb-
ben opgedaan  met  de door  hen  toegepaste  methodes  en 
de door  hen  gevolgde  wegen  voor  de verspreiding  van 
gegevens  dienen  grondig  te worden  onderzocht  en even-
tueel  ten nutte  te worden  gemaakt.  Een  in het kader  van 
het CREST  in te stellen  adviescomité,  zoals  in de lei-
dende  beginselen  wordt,voorgesteld,  zou  in dit verband 
een waardevolle  bijdrage  kunnen  leveren. 
1.19.  Het  is van  groot  belang,  alle  O en O-activiteiten 
op systematische  wijze  en op gezette  tijden  kritisch  te beoordelen;  op dit punt  is het Comité  het volledig  eens 
met wat  hierover  in de leidende  beginselen  wordt  ver-
klaard.  O en O-activiteiten  die niet  tot resultaten  leiden 
of waarvan  geen  bruikbare  resultaten  meer  mogen 
worden  verwacht,  dienen  te worden  stopgezet.  De 
steeds  kostbaarder  wordende  O en O-activiteiten,  als-
mede  de beperkte  omvang  van  de beschikbare  middelen 
maken  een  regelmatige  controle  op de resultaten  nood-
zakelijk.  Van  doorslaggevend  belang  zou  echter  kunnen 
zijn dat de resultaten  ook  daadwerkelijk  worden  beoor-
deeld  door  onafhankelijke  deskundige  adviseurs  of 
organisaties.  Het  Comité  is er dan  ook  verheugd  over 
dat de Commissie  bijzondere  aandacht  aan  dit vraag-
stuk wil besteden. 
2. Opmerkingen  over  het  ontwerp  voor  een  besluit 
strekkende  tot bevordering  van  onderzoekprojecten 
van industrieel  belang 
2.1. Het  Comité  stemt  in met  het  voorstel  van  de 
Commissie,  doch  wenst  daarbij  de volgende  kantteke-
ningen  te plaatsen. 
2.2. Het  Comité  is ingenomen  met  dit  initiatief  tot 
bevordering  van  onderzoekprojecten  van  industrieel 
belang.  Het  zou  het  voorts  op prijs  stellen  indien  de 
middelen  voornamelijk  ten  goede  zouden  komen  aan 
kleine  en middelgrote  ondernemingen,  aangezien  het 
behoud  en de versterking  hiervan  één van  de doelstellin-
gen van  de Gemeenschap  vormt.  Deze  algemene  doel-
stellingen  vormen  ook  een  motief  voor  de Gemeenschap 
om deze  bedrijfscategorie  te stimuleren  middels  speci-
fieke  gerichte  maatregelen  ter bevordering  van  O en O. 
Het Comité  acht  de voor  de komende  drie  jaar  voorge-
stelde  middelen  (in totaal  13 min.  RE)  in verband  met 
de talrijke  mogelijkheden  voor  bevordering  in de negen 
Lid-Staten  in feite  onvoldoende.  Daar  dit een  eerste  in-
itiatief  van  de Commissie  op het gebied  van  de bevor-
dering  van  industrieel  onderzoek  is en met  dit pro-
gramma  eerst  ervaring  moet  worden  opgedaan,  steunt 
het Comité  het voorstel  van  de Commissie  ondanks  het 
betrekkelijk  geringe  bedrag  dat voor  dit programma  zou 
worden  uitgetrokken.  Het  steunt  het  voorstel  van  de 
Commissie  voorts  omdat  het  de voorgestelde  stimule-
ringsmaatregelen  —  voor  zover  deze  voornamelijk  het 
midden-  en kleinbedrijf  ten goede  komen  als een aanvul-
ling op de algemene  maatregelen  ter versterking  van 
deze  ondernemingsgroep  ziet.  Het  Comité  beschouwt 
het voorstel  van  de Commissie  bovendien  als een eerste 
aanzet  tot  een  ruimer  op te zetten  stimuleringspro-
gramma,  waarvoor  echter  nog  een duidelijke  visie  moet 
worden  uitgewerkt. 
2.3. Sommige  door  de Commissie  opgestelde  criteria 
voor  de toewijzing  van  middelen  hebben  in het Comité 
twijfel  doen  ontstaan  omtrent  de vraag  of deze  juist 
voor  kleine  en middelgrote  ondernemingen  wel  doeltref-
fend  kunnen  zijn.  Zo staat  in artikel  1 van  het voorstel 
voor  een  besluit  dat alleen  financiële  bijdragen  kunnen 
worden  verleend  aan  ondernemingen  in de Gemeen-
schap  wanneer  deze  streven  naar  een  samenwerking 
over  de grenzen  in Gemeenschapsverband  of reeds  een 
8. 3. 78 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 59/23 
dergelijke  samenwerking  tot  stand  hebben  gebracht. 
Nog afgezien  van  het feit  dat sommige  teksten  (Frans, 
Engels  en Italiaans)  hier  minder  nauwkeurig  zijn  dan 
andere  (Duits,  Nederlands  en Deens),  is het Comité  van 
oordeel  dat deze  voorwaarden  juist  bij de te stimuleren 
kleine  en middelgrote  ondernemingen  maar  in weinig 
gevallen  aanwezig  zullen  zijn,  zodat  de bevordering  van 
juist deze  ondernemingen  hierdoor  misschien  sterk  zal 
worden  beperkt  Ten  einde  bij de toekenning  van  mid-
delen  niet  met  onnodige  beperkingen  te hoeven  te wer-
ken, wat  ook  aan  het  experimentele  karakter  van  dit 
voorstel  zou  afdoen,  dient  de  Commissie  bij  de 
toewijzing  van  middelen  minder  gewicht  te leggen  op 
het „grensoverschrijdende"  karakter  van  de samenwer-
king,  maar  veel  meer  op het feit  dat de resultaten  van 
de onderzoekprojecten  onder  bepaalde  voorwaarden 
alle ondernemingen  van  de Gemeenschap  ten  goede 
komen.  Op deze  wijze  zou het communautaire  karakter 
van deze  stimulerende  maatregelen  niet  alleen  worden 
behouden,  maar  zelfs  nog  worden  versterkt. 
2.4. Van  de in artikel  2 opgenomen  criteria  voor  de 
toewijzing  van  middelen  acht  het Comité  het criterium 
„verbetering  van  het  economisch  evenwicht  tussen  de 
regio's"  weinig  realistisch.  Het  is onwaarschijnlijk  dat 
de geringe  middelen,  die waarschijnlijk  over  een  groot 
aantal  kleine  en middelgrote  ondernemingen  zullen 
worden  verdeeld,  het evenwicht  tussen  de afzonderlijke 
regio's  kunnen  beïnvloeden.  Voor  het  overige  zijn  de 
criteria  voor  toewijzing  van  middelen  zeer  ruim.  Zulks 
lijkt het Comité  voor  dit programma  wel  doelmatig, 
aangezien  hiermee  ervaring  moet  worden  opgedaan. 
Voldoende  flexibiliteit  van  de kant  van  de Commissie 
bij de uitvoering*  van  dit  programma  lijkt  dan  ook 
noodzakelijk.  Het  is er voldaan  over  dat bij het hante-
ren van  de criteria  tegelijkertijd  ook  gestreefd  moet 
worden  naar  de verwezenlijking  van  bepaalde  doelstel-
lingen  van  de Gemeenschap  op het gebied  van  O en O. 
Het Comité  is dan  ook  van  oordeel  dat in die gevallen 
waarin  grote  ondernemingen  onderzoeksvoorstellen 
voorleggen  — die  in het kader  van  genoemde  criteria 
voor  de Gemeenschappen  van  bijzonder  belang  zijn  — 
deze  ondernemingen  bij het besluit  over  de toewijzing 
niet a priori  mogen  worden  benadeeld  op grond  van 
hun grootte. 
2.5. Het  Comité  wijst  er in dit verband  tevens  op dat er 
geen  vastomlijnde  criteria  zijn  voor  het  indelen  van 
ondernemingen  in kleine,  middelgrote  en grote  onder-
nemingen  naar  gelang  van  het land,  de regio  of de be-
drijfstak.  Het  Comité  zou  het op prijs  stellen  indien  de 
Commissie  zich  op dit punt  flexibel  zou tonen. 
Gedaan  te Brussel,  24 november  1977. 2.6. Bij het kiezen  van  projecten  dient  er volgens  het 
Comité  bijzondere  aandacht  aan  te worden  besteed  dat 
alleen  gelden  worden  toegekend  aan  ondernemingen 
wanneer  hun  produktiviteit  en positie  op de Gemeen-
schapsmarkt  of de internationale  markten  door  deze 
stimulerende  maatregelen  kunnen  worden  verbeterd. 
2.7. De Raad  dient  volgens  het Comité  in zijn  besluit 
ook te vermelden,  tot welk  percentage  hij eventueel  een 
project  wenst  te financieren.  Indien  er een  duidelijke 
financiële  regeling  is, zullen  de betrokkenen  beter  kun-
nen beoordelen  of voor  te leggen  projecten  voor  steun  in 
aanmerking  kunnen  komen  en zullen  zij alleen  projecten 
voorleggen  die enige  kans  op succes  bieden. 
3. Opmerkingen  over  het „Voorstel  voor  een  besluit 
van de Raad  inzake  een onderzoekprogramma  voor 
prognose  en beoordeling  op het gebied  van  weten-
schap  en technologie" 
3.1. Het  Comité  stemt  in met  het  voorstel  van  de 
Commissie.  Het  is met  de Commissie  van  oordeel  dat 
het nog  te vroeg  is, overeenkomstig  de aanbevelingen  in 
de studie  „Europa  + 30"  nu al een instituut  in te stellen 
voor  lange-termijnprognose  en evaluatie  van  de techno-
logie. 
3.2. Bij het opstellen  van  zijn  advies  heeft  het Comité 
kennisgenomen  van  het document  waarin  de Commissie 
op de aanbevelingen  van de studie  „Europa  + 30"  heeft 
gereageerd.  Het  is het wezenlijk  eens  met  de beoordeling 
van de Commissie.  Het  is in de allereerste  plaats  van 
mening  dat de Commissie  voor  haar  gemeenschappelijk 
beleid,  in het bijzonder  op het gebied  van  O & O, be-
hoefte  heeft  aan  een  instituut  voor  lange-
termijnprognose  en evaluatie  van  de technologie;  de 
instelling  van  een  dergelijk  instituut  mag  echter  pas 
worden  overwogen  wanneer  dit niet  tot overlappingen 
in de Gemeenschap  leidt.  Met  de toenemende  integratie 
is het dan  ook  niet  meer  dan  logisch  dat de op dit ge-
bied aangevangen  onderzoeks-  en evaluatiewerkzaam-
heden  steeds  meer  naar  de Gemeenschap  worden  ver-
legd. 
3.3. De door  de Commissie  voorgestelde  middelen  voor 
de voorafgaande  experimentele  fase  acht  het  Comité 
voldoende.  Dezelfde  opmerking  is van toepassing  op het 
extra  personeel  dat hiervoor  bij de Commissie  zal moe-
ten worden  aangesteld. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
B. de FERRANTI 
Nr. C 59/24 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 8. 3. 78 
BIJLAGE 
bij het advies  van het Economisch  en Sociaal  Comité 
Het volgende  wijzigingsvoorstel  werd  tijdens  de beraadslagingen  verworpen: 
Par. 1.2 
In de vijfde  regel  na „indien"  de alinea  als volgt  te lezen: 
„ ..indien  de Gemeenschap  de beschikking  over  meer  financiële  middelen  zou krijgen.  In dit ver-
band  kan  niet  worden  volstaan  met  een overdracht  van  een deel  van de nationale  middelen  voor 
onderzoek  en ontwikkeling  naar  de Gemeenschap,  in het bijzonder  omdat  niet  alle  Lid-Staten  tot 
dusverre  voldoende  geld  voor  dit doel  hebben  uitgegeven.  De Afdeling  stelt  de Commissie  daarom 
voor,  te zoeken  naar  andere  nieuwe  financieringsmogelijkheden,  in het bijzonder  in de vorm  van 
belastingen  en/of  heffingen  voor  dit doel  en eventueel  door  leningen  op de kapitaalmarkt,  hetgeen 
op grond  van artikel  49 van het EGKS-Verdrag  en van artikel  235  van het EEG-Verdrag  mogelijk 
is." 
Uitslag  van de stemming: 
Stemmen  voor:  17, stemmen  tegen:  57, onthoudingen:  5. 
Toelichting 
Nadat  in het advies  wordt  erkend  dat het huidige  tekort  aan financiële  middelen  de Gemeenschap  noopt 
tot onvolledige  gebruikmaking  van haar  eigen  O & O-potentieel,  wordt  hierin  vervolgens  voorgesteld 
dat de enige  oplossing  voor  dit probleem  hieruit  bestaat  dat een gedeelte  van de middelen  die de Lid-Sta-
ten voor  O & O hebben  uitgetrokken  aan de Gemeenschap  wordt  overgedragen. 
Deze  „oplossing"  is gebaseerd  op de onjuiste  veronderstelling  dat de gelden  die door  de nationale  over-
heden  thans  voor  deze  sector  worden  uitgetrokken  in hun  totaliteit  voldoende  zijn;  het enige  probleem 
zou verder  zijn dat de verdeling  van de middelen  tussen  Lid-Sta  ten en Gemeenschap  op* een andere  wijze 
dient  te geschieden. 
De Gemeenschap  dient  integendeel  juist  over  méér  financiële  middelen  voor  O & O te beschikken,  zon-
der dat de uitgaven  van  de Lid-Staten  voor  dit doel  mogen  worden  teruggeschroefd.  Alleen  op deze 
wijze  zal het mogelijk  zijn,  de O 8c O-activiteiten  van de Gemeenschap  zover  tot ontwikkeling  te bren-
gen als vereist  is in verband  met o.m.  de energieproblemen,  de milieuproblematiek  en de noodzaak,  voor 
nieuwe  arbeidsplaatsen  te zorgen  in de technologisch  geavanceerde  sectoren. 
De Commissie  dient  daarom  te worden  verzocht  een onderzoek  naar  nieuwe  financieringsbronnen  in te 
stellen,  zodat  een oplossing  voor  deze  problematiek  althans  in het vooruitzicht  kan worden  gesteld.