1.1.De PIC-verordening

Verordening (EU) nr. 649/2012 (hierna de “PIC-verordening” genoemd) geeft uitvoering aan het Verdrag van Rotterdam inzake de procedure met betrekking tot voorafgaande geïnformeerde toestemming (PIC) ten aanzien van bepaalde gevaarlijke chemische stoffen en pesticiden in de internationale handel. De verordening heeft als doel gedeelde verantwoordelijkheid en samenwerking bij de internationale activiteiten met gevaarlijke chemische stoffen te bevorderen en de gezondheid van de mens en het milieu tegen mogelijke schade te beschermen door de uitwisseling van informatie over de kenmerken van gevaarlijke chemische stoffen te vergemakkelijken, door een besluitvormingsproces binnen de Unie voor de in- en uitvoer vast te stellen en door de genomen beslissingen onder de partijen en andere landen te verspreiden.

De PIC-verordening is van toepassing op de in bijlage III bij het Verdrag van Rotterdam opgenomen chemische stoffen en op industriële chemische stoffen (bestemd voor gebruik door consumenten en professionele gebruikers) en bestrijdingsmiddelen (inclusief biociden) waarvan het gebruik krachtens de wetgeving van de Unie verboden of aan strenge beperkingen onderworpen is ter bescherming van de gezondheid van de mens of het milieu. De PIC-verordening gaat verder dan de eisen van het verdrag, aangezien zij van toepassing is op uitvoer naar alle landen en de toestemming van het invoerende land vereist voor veel meer chemische stoffen dan die welke in het verdrag zijn opgenomen. Bovendien zijn de eisen voor uitvoer ook van toepassing op bepaalde mengsels die opgenomen chemische stoffen bevatten.

Krachtens de PIC-verordening is de uitvoer van chemische stoffen onderworpen aan verschillende eisen, afhankelijk van in welk deel van bijlage I de chemische stoffen zijn opgenomen: de in deel 1 van bijlage I opgenomen chemische stoffen zijn onderworpen aan kennisgeving van uitvoer aan het invoerende land; de in de delen 2 en 3 van bijlage I opgenomen chemische stoffen zijn onderworpen aan kennisgeving van uitvoer aan en de uitdrukkelijke toestemming van het invoerende land, tenzij zij onder de PIC-procedure uit hoofde van het verdrag vallen en worden uitgevoerd naar een partij die een positieve reactie inzake invoer heeft afgegeven. Deze verplichtingen zijn ook van toepassing op mengsels die in bijlage I bij de verordening opgenomen stoffen bevatten in een concentratie die aanleiding geeft tot verplichtingen inzake etikettering uit hoofde van Verordening (EG) nr. 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels (de CLP-verordening), en op bepaalde artikelen.

De PIC-verordening legt ook verplichtingen op aan de Commissie, die het secretariaat van het verdrag op de hoogte moet stellen van definitieve regelgeving inzake chemische stoffen die binnen de Unie in één gebruikscategorie uit het verdrag (industriële chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen) verboden of aan strenge beperkingen onderworpen zijn en die zijn opgenomen in deel 2 van bijlage I bij de PIC-verordening. Dit proces wordt de kennisgeving van definitieve regelgeving genoemd en vormt de basis voor het opnemen van chemische stoffen in bijlage III bij het verdrag.

Voor chemische stoffen die zijn opgenomen in deel 3 van bijlage I (overeenkomend met bijlage III bij het verdrag) stelt de Commissie, namens de Unie en op basis van de bevoegdheidsverlening in de PIC-verordening, een invoerbesluit vast, waarin wordt uiteengezet of, en onder welke voorwaarden, de chemische stof in de Unie kan worden ingevoerd. Dit besluit wordt aan het secretariaat van het verdrag toegezonden.

1.2.De verslaglegging

Op grond van artikel 22 van de PIC-verordening moet de Commissie om de drie jaar verslag uitbrengen over haar activiteiten uit hoofde van de verordening en een samenvattend verslag opstellen over de uitvoering van de PIC-verordening, met daarin:

·de door de lidstaten overeenkomstig artikel 22, lid 1, ingediende informatie over de werking van de krachtens deze verordening ingevoerde procedures, met inbegrip van informatie over douanetoezicht, inbreuken, sancties en herstelmaatregelen;

·de door het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) overeenkomstig artikel 22, lid 1, ingediende informatie over de werking van de procedures van de PIC-verordening.

Dit verslag is het tweede krachtens de PIC-verordening en heeft betrekking op de periode 2017-2019. De onlinevragenlijst voor de verslaglegging was vanaf 9 juni 2021 beschikbaar voor de lidstaten en de uiterste datum voor het invullen ervan was 27 augustus 2021. Alle verslagen werden medio november 2021 ingediend. Het ECHA publiceerde zijn verslag over de werking van de PIC-verordening voor de periode 2017-2019 in augustus 2020. Het onderhavige verslag is de samenvatting van het samenvattende verslag en biedt een overzicht van de uitvoering van de PIC-verordening in de periode 2017-2019.

2.Beheer van de PIC-verordening

2.1.De Commissie, het ECHA en de ANI’s vinden de coördinatie van hun activiteiten bij de uitvoering van de PIC-verordening doeltreffend

Op nationaal niveau wijst elke lidstaat een nationale instantie (ANI) aan die de bij de PIC-verordening voorziene administratieve taken moet vervullen. Net als in de vorige verslagperiode zijn de lidstaten tevreden over de coördinatie tussen de ANI’s en de Commissie en tussen de ANI’s en het ECHA. Verschillende ANI’s waardeerden de bijstand van de Commissie en het ECHA vanwege de snelheid en de kwaliteit ervan. Ook het ECHA vindt de samenwerking met de ANI’s doeltreffend. Dit geldt tevens voor het oplossen van geschillen. De Commissie vindt de samenwerking met de ANI’s eveneens doeltreffend, met name door het overleg bij de PIC-vergaderingen met de ANI’s, die twee keer per jaar plaatsvinden.

Het ECHA is tevreden over de samenwerking met de Commissie, maar noemt een aantal verbeterpunten. De Commissie is eveneens tevreden over de samenwerking met het ECHA en legt daarbij de nadruk op de regelmatige uitwisselingen met betrekking tot wetenschappelijke, technische en juridische vraagstukken die zich bij de uitvoering voordoen en de praktische uitvoering ervan.

2.2.De voortdurende toename van het aantal PIC-activiteiten brengt uitdagingen met zich mee voor de handhaving van een adequaat niveau van middelen

De middelen die door de Europese Commissie en het ECHA worden uitgetrokken voor de uitvoering van de PIC-verordening bleven vrij stabiel vergeleken met de vorige verslagperiode, hoewel beide instanties melding maakten van een lichte stijging. De werklast van het ECHA in de verslagperiode kwam overeen met de verwachte werklast. Het aantal verwerkte kennisgevingen van uitvoer is blijven stijgen overeenkomstig de voorspelde jaarlijkse stijging van 10 %.

De toename van het aantal kennisgevingen van uitvoer heeft geleid tot een toename van de door het ECHA uit te voeren verwerkingstaken en van de ondersteuning van belanghebbenden. De ondersteuning van de Commissie en ANI’s uit EU- en niet-EU-landen door het ECHA heeft in de verslagperiode ongeveer 30-40 % van de werktijd van het personeel in beslag genomen. Aangezien de hoeveelheid middelen niet evenredig met de werklast toeneemt, benadrukt het ECHA in zijn verslag dat er moet worden gezorgd voor voldoende personele en financiële middelen om de PIC-verordening uit te voeren en om de uitvoeringspraktijken, -processen en -instrumenten verder te verbeteren.

Volgens de rapportage van de ANI’s varieert het personeel dat zich met de uitvoering van de PIC-verordening bezighoudt van 0,1 tot 2 vte’s. Voor zover een vergelijking mogelijk is, zijn de middelen bij veel ANI’s vrij stabiel gebleven, waarbij zo’n acht ANI’s een afname meldden. Tegelijkertijd is de werklast in verband met de verwerking van kennisgevingen van uitvoer in veel lidstaten groter geworden (zie punt 4.2). Minder lidstaten dan in de vorige verslagperiode gaven aan dat zij over voldoende middelen voor handhaving beschikken (15 in plaats van 18).