Initiatief van het Koninkrijk Denemarken met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad betreffende het gezamenlijk gebruik van verbindingsofficieren die gedetacheerd zijn door de rechtshandhavende autoriteiten van de lidstaten

(2002/C 176/05)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name artikel 30, lid 1, onder a), b) en c), artikel 30, lid 2, onder c), en artikel 34, lid 2, onder c),

Gezien het initiatief van het Koninkrijk Denemarken(1),

Gezien het advies van het Europees Parlement(2),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Europese Raad van Wenen van 11 en 12 december 1998 heeft aangedrongen op een versterking van het optreden tegen de georganiseerde criminaliteit in het licht van de nieuwe mogelijkheden die door het Verdrag van Amsterdam zijn ontstaan, onder meer samenwerking en gemeenschappelijke initiatieven voor de uitwisseling en detachering van verbindingsofficieren binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam op 1 mei 1999.

(2) De Europese Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999 heeft de Raad en de Commissie verzocht om, in nauwe samenwerking met het Europees Parlement, de volledige en onmiddellijke uitvoering van het Verdrag van Amsterdam te bevorderen op basis van het door de Europese Raad van Wenen van 11 en 12 december 1998 goedgekeurde actieplan en de politieke beleidslijnen en concrete doelstellingen die in Tampere zijn overeengekomen.

(3) De Europese Raad van Helsinki van 10 en 11 december 1999 heeft de Europese Unie verzocht om zich er op internationaal niveau voor te beijveren de samenwerking met derde landen op het gebied van terugdringing van vraag en aanbod en op het gebied van justitie en binnenlandse zaken te intensiveren. De Europese Raad wees er in die context tevens op dat gecombineerde inspanningen van alle terzake bevoegde autoriteiten daartoe noodzakelijk zullen zijn en dat voor Europol in dezen een bijzondere rol is weggelegd.

(4) De Europese Raad van Laken van 14 en 15 december 2001 heeft het belang van de in Tampere vastgestelde beleidslijnen en doelstellingen bevestigd en merkte daarbij tevens op dat er nieuwe impulsen en richtsnoeren nodig zijn om de achterstand op sommige gebieden in te halen.

(5) De Raad heeft op 14 oktober 1996 Gemeenschappelijk Optreden 96/602/JBZ houdende een gemeenschappelijk beleidskader voor de initiatieven van de lidstaten betreffende verbindingsofficieren aangenomen(3).

(6) Gezien de ervaringen die zijn opgedaan bij de uitvoering van het gemeenschappelijk optreden en gelet op de in het Verdrag van Amsterdam opgenomen bepalingen inzake de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, is het noodzakelijk de samenwerking op het gebied van de detachering van verbindingsofficieren in derde landen en bij internationale organisaties te versterken en verder te ontwikkelen.

(7) Europol kan samenwerkingsbetrekkingen met derde landen en externe organisaties aangaan en onderhouden, voorzover dat dienstig is voor de uitvoering van de in de Europol-overeenkomst(4) vastgestelde taken.

(8) Met een groot aantal derde landen en externe organisaties zijn of zullen door Europol samenwerkingsbetrekkingen worden aangegaan en worden onderhouden.

(9) Het is noodzakelijk Europol de nodige steun en mogelijkheden te geven om daadwerkelijk een spilfunctie te vervullen binnen de Europese politiële samenwerking. De Europese Raad heeft benadrukt dat Europol een centrale rol speelt bij de samenwerking tussen de autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de opsporing van grensoverschrijdende criminaliteit, vanwege de steun die Europol verleent bij de preventie, de analyse en de opsporing van criminaliteit op het niveau van de Europese Unie.

(10) Het is noodzakelijk Europol de mogelijkheid te geven om, tot op zekere hoogte, gebruik te maken van de verbindingsofficieren van de lidstaten in derde landen, teneinde op die manier de operationele steunfunctie van Europol ten behoeve van de nationale politiediensten te versterken.

(11) De lidstaten erkennen dat er tussen de door de lidstaten in derde landen of bij externe organisaties gedetacheerde verbindingsofficieren al uitgebreid wordt samengewerkt. Niettemin dient de samenwerking tussen de verbindingsofficieren van de lidstaten in derde landen en bij internationale organisaties op bepaalde punten te worden versterkt, teneinde de middelen van de lidstaten optimaal te benutten.

(12) De samenwerking tussen de lidstaten dient op dit gebied te worden versterkt om de uitwisseling van gegevens met het oog op de bestrijding van zware grensoverschrijdende criminaliteit te vergemakkelijken.

(13) De lidstaten hechten bijzonder veel belang aan samenwerking bij de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, omdat zij van oordeel zijn dat intensievere samenwerking op het gebied van gegevensuitwisseling de nationale autoriteiten beter in staat zal stellen om de criminaliteit op doeltreffende wijze te bestrijden. De lidstaten zijn in dit verband van mening dat voor Europol een centrale rol is weggelegd.

(14) Dit besluit beoogt een regeling vast te stellen voor aangelegenheden die te maken hebben met de bestrijding van zware grensoverschrijdende criminaliteit. Het besluit heeft echter geen betrekking op aangelegenheden op het gebied van asiel en immigratie.

(15) De bepalingen inzake gezamenlijk gebruik van verbindingsofficieren als vervat in de Overeenkomst ter uitvoering van het Schengenakkoord van 14 juni 1985 betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen(5) ("de overeenkomst ter uitvoering van het Schengenakkoord"), dienen verder te worden ontwikkeld om de samenwerking tussen de lidstaten bij de bestrijding van de grensoverschrijdende criminaliteit te versterken.

(16) Wat IJsland en Noorwegen betreft is dit besluit, met uitzondering van artikel 9, te beschouwen als een verdere ontwikkeling van de bepalingen van het Schengenacquis, in overeenstemming met de door de Raad van de Europese Unie met de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen gesloten overeenkomst inzake de wijze waarop deze twee staten worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis(6), vallend onder artikel 1, letter H, van Besluit 1999/437/EG van de Raad van 17 mei 1999 inzake bepaalde toepassingsbepalingen van die overeenkomst(7).

(17) Het Verenigd Koninkrijk neemt aan dit besluit deel in overeenstemming met artikel 5 van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte protocol tot opneming van het Schengenacquis in het kader van de Europese Unie, en artikel 8, lid 2, van Besluit 2000/365/EG van de Raad van 29 mei 2000 betreffende het verzoek van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland deel te mogen nemen aan enkele bepalingen van het Schengenacquis(8).

(18) Ierland neemt aan dit besluit deel in overeenstemming met artikel 5 van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte protocol tot opneming van het Schengenacquis in het kader van de Europese Unie, en artikel 6, lid 2, van Besluit 2002/192/EG van de Raad van 28 februari 2002 betreffende het verzoek van Ierland deel te mogen nemen aan bepalingen van het Schengenacquis(9),

BESLUIT:

Artikel 1

Definitie

1. In dit besluit wordt onder "verbindingsofficier" verstaan: een vertegenwoordiger van een van de lidstaten die in een of meer derde landen of bij een of meer internationale organisaties wordt gedetacheerd om in de betreffende landen of bij de betreffende internationale organisaties contacten met de autoriteiten te leggen of te onderhouden, met het doel strafbare feiten te voorkomen of aan het licht te brengen.

2. Dit besluit geldt onverminderd de voorwaarde dat de taken van de verbindingsofficieren van de lidstaten het kader van hun bevoegdheden niet te buiten mogen gaan en dat het nationaal recht en eventuele overeenkomsten met het gastland of de internationale organisatie in acht moeten worden genomen.

Artikel 2

Taken van de verbindingsofficieren

1. De lidstaten zien erop toe dat hun verbindingsofficieren rechtstreeks contact met de bevoegde autoriteiten in het gastland of bij de internationale organisatie leggen of onderhouden, teneinde de inzameling en uitwisseling van gegevens te bevorderen en te bespoedigen.

2. De verbindingsofficier van elke lidstaat levert voorts een bijdrage aan de inzameling en uitwisseling van gegevens, met name van strategische aard, die van nut kunnen zijn bij de bestrijding van zware grensoverschrijdende criminaliteit, met inbegrip van gegevens waardoor een beter inzicht wordt verkregen in de rechtssystemen en de operationele methoden die in de betreffende landen of internationale organisaties toegepast kunnen worden.

Artikel 3

Informatie over de detachering van verbindingsofficieren

1. De lidstaten verstrekken het secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Unie ieder jaar informatie over de detachering van verbindingsofficieren, onder meer over hun bevoegdheden en over eventuele samenwerkingsovereenkomsten tussen de lidstaten in verband met de detachering van verbindingsofficieren.

2. Het secretariaat-generaal van de Raad stelt jaarlijks een overzicht op over de detachering van verbindingsofficieren door de lidstaten, onder meer over hun bevoegdheden. Dit overzicht wordt toegezonden aan de lidstaten en aan Europol.

Artikel 4

Netwerk van verbindingsofficieren in derde landen

1. De lidstaten zien erop toe dat de verbindingsofficieren van de lidstaten die in dezelfde derde landen of bij dezelfde internationale organisaties zijn gedetacheerd, regelmatig bijeenkomen, alsook wanneer er nuttige informatie valt uit te wisselen. De lidstaat die het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie bekleedt, ziet erop toe dat zijn verbindingsofficier het initiatief neemt voor het beleggen van dergelijke vergaderingen. Indien de lidstaat die het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie bekleedt, in het betreffende derde land of de betreffende internationale organisatie niet vertegenwoordigd is, belast de vertegenwoordiger van de lidstaat die in dat verband wordt aangewezen, zich ermee om het initiatief voor de vergadering te nemen. De Commissie en Europol worden van dergelijke vergaderingen op de hoogte gesteld en kunnen worden uitgenodigd om eraan deel te nemen, wanneer dat nuttig wordt geacht.

2. De lidstaten zien erop toe dat hun verbindingsofficieren die in dezelfde derde landen of bij dezelfde internationale organisaties zijn gedetacheerd, elkaar bijstand verlenen bij het leggen en onderhouden van contacten met de autoriteiten van het gastland. Wanneer dat zinvol is, kunnen de lidstaten overeenkomen dat hun verbindingsofficieren de taken onderling verdelen.

3. De lidstaten kunnen op bilateraal of multilateraal niveau overeenkomen dat de door een lidstaat in een derde land of bij een internationale organisatie gedetacheerde verbindingsofficieren ook de belangen van een of meer andere lidstaten behartigen.

Artikel 5

Samenwerking tussen de lidstaten bij de uitwisseling van gegevens via verbindingsofficieren in derde landen

1. De lidstaten zien erop toe dat hun in derde landen en bij internationale organisaties gedetacheerde verbindingsofficieren, met inachtneming van het nationale recht en de toepasselijke internationale instrumenten, aan hun respectieve nationale autoriteiten informatie doen toekomen over ernstige criminele bedreiging van andere lidstaten die niet door eigen verbindingsofficieren in het betreffende derde land of de betreffende internationale organisatie vertegenwoordigd worden. De nationale autoriteiten stellen de betrokken lidstaten van deze informatie in kennis.

2. De in derde landen en bij internationale organisaties gedetacheerde verbindingsofficieren van de lidstaten kunnen, met inachtneming van het nationaal recht en de toepasselijke internationale instrumenten, informatie over criminele bedreigingen ten aanzien van een andere lidstaat rechtstreeks aan de verbindingsofficieren van de betreffende lidstaat zelf meedelen wanneer die lidstaat in het betreffende derde land of bij de betreffende internationale organisatie vertegenwoordigd is.

3. Met inachtneming van het nationale recht en van de toepasselijke internationale instrumenten, kunnen lidstaten die geen verbindingsofficieren in een derde land of bij een internationale organisatie gedetacheerd hebben, zich met het oog op de uitwisseling van relevante informatie tot een andere lidstaat richten die wel verbindingsofficieren in het betreffende derde land of bij de betreffende internationale organisatie heeft gedetacheerd.

4. De lidstaten behandelen informatieverzoeken als bedoeld in lid 3 met inachtneming van het nationale recht en de toepasselijke internationale instrumenten, en delen zo spoedig mogelijk mede of op een dergelijk verzoek kan worden ingegaan.

5. De lidstaten kunnen ermee instemmen dat eventuele informatie rechtstreeks wordt uitgewisseld tussen de in derde landen en bij internationale organisaties gedetacheerde verbindingsofficieren en de autoriteiten van andere lidstaten.

Artikel 6

Gemeenschappelijke studiebijeenkomsten voor verbindingsofficieren

1. Om de samenwerking tussen de verbindingsofficieren in een of meer derde landen of internationale organisaties te verbeteren, kunnen de lidstaten, als er een specifieke noodzaak is om kennis over de betrokken derde landen of internationale organisaties te vergaren of om aldaar op te treden, gemeenschappelijke studiebijeenkomsten organiseren over de ontwikkeling van de criminaliteit en de meest doeltreffende methoden om zware grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden.

2. Deelneming aan de in lid 1 bedoelde studiebijeenkomsten mag de taakvervulling van de verbindingsofficieren niet in het gedrang brengen.

Artikel 7

Samenwerking tussen verbindingsofficieren van verschillende diensten van een lidstaat

1. De lidstaten zorgen er voor dat er dienstige vormen van samenwerking worden ingevoerd tussen hun verbindingsofficieren die van verschillende diensten afkomstig zijn, daarbij rekening houdend met de beleidsterreinen van hun respectieve autoriteiten.

2. Met het oog daarop bevorderen de lidstaten:

a) de betrekkingen tussen de autoriteiten die deze verbindingsofficieren detacheren en administratief beheren;

b) een passende coördinatie van de informatie over detachering van deze verbindingsofficieren;

c) de contacten tussen de verbindingsofficieren in de landen waar zij worden gedetacheerd.

Artikel 8

Nationale contactpunten

1. De lidstaten stellen een nationaal contactpunt in of wijzen zo'n contactpunt aan om de uitvoering van de in dit besluit bedoelde taken te vergemakkelijken.

2. De lidstaten verstrekken het secretariaat-generaal van de Raad schriftelijke informatie over hun nationale contactpunt, alsmede over latere wijzigingen op grond van dit besluit. Het secretariaat-generaal maakt deze gegevens bekend in het Publicatieblad.

3. De lidstaten zien erop toe dat het nationale contactpunt in staat is zijn taken doeltreffend en snel uit te voeren.

4. Dit besluit laat de bestaande nationale bepalingen, en met name de verdeling van de bevoegdheden tussen de verschillende autoriteiten en diensten in de betrokken lidstaten, onverlet.

Artikel 9

Europol

1. De lidstaten zorgen ervoor dat Europol, met inachtneming van het nationale recht en van de Europol-overeenkomst, informatie kan vragen aan de verbindingsofficieren van de lidstaten in derde landen of bij internationale organisaties, waar Europol niet vertegenwoordigd is.

2. De informatieverzoeken van Europol worden gericht aan de nationale eenheden van de lidstaten, die daarover beslissen met inachtneming van het nationale recht en van de Europol-overeenkomst. De informatie van de in derde landen of bij internationale organisaties gedetacheerde verbindingsofficieren van de lidstaten wordt aan Europol verstrekt met inachtneming van het nationale recht en van de Europol-overeenkomst.

3. Bij de vaststelling van de taken van de verbindingsofficieren van de lidstaten houden de lidstaten, wanneer dat nuttig wordt geacht, rekening met de taken die in het kader van de Europol-overeenkomst door Europol worden uitgevoerd.

Artikel 10

Intrekking

1. Gemeenschappelijk Optreden 96/602/JBZ wordt bij deze ingetrokken.

2. Artikel 47, lid 4, van de Overeenkomst ter uitvoering van het Schengenakkoord wordt bij deze ingetrokken.

Artikel 11

Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking 14 dagen na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad.

Gedaan te ...

Voor de Raad

De voorzitter

...

(1) PB ...

(2) PB ...

(3) PB L 268 van 19.10.1996, blz. 2.

(4) PB C 316 van 27.11.1995, blz. 2.

(5) PB L 239 van 22.9.2000, blz. 19.

(6) PB L 176 van 10.7.1999, blz. 36.

(7) PB L 176 van 10.7.1999, blz. 31.

(8) PB L 131 van 1.6.2000, blz. 43.

(9) PB L 64 van 7.3.2002, blz. 20.