I SS IE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(93) 578 def. - SYN 295 
Brussel, 16 november 1993 
Opnieuw behandeld voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN DE RAAD 
betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd 
(door de Commissie krachtens artikel 189c, lid d, 
van het EG-Verdrag ingediend) 
TOELICHTING 3 
Inleiding 
Het oorspronkelijke voorstel voor deze richtlijn werd door de Commissie op 20 
september 1990 ingediend*. Daarin worden fundamentele voorschriften voorgesteld 
betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd. 
Het Europese Parlement (in eerste lezing) en het Economisch en Sociaal comité 
hebben op 20 februari 1991, respectievelijk 18 december 1990 hun adviezen 
uitgebracht. 
De Commissie heeft op 23 april 1991 bij de Raad een gewijzigd voorstel 
ingediend.2 
op 30 juni 1993 heeft de Raad een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd, 
rekening houdend met de wijzigingen in het gewijzigde voorstel van de Commissie 
en, bijgevolg, een aantal door het Europese Parlement in eerste lezing 
voorgestelde wijzigingen. Het gemeenschappelijk standpunt bevat een belangrijk 
aantal andere wijzigingen ten opzichte van het gewijzigde voorstel. 
Het Europese Parlement heeft op 27 oktober 1993 het gemeenschappelijk standpunt 
behandeld en het, behoudens 19 voorgestelde amendementen, goedgekeurd. 
Overgenomen amendementen 
In het opnieuw behandelde voorstel van de Commissie zijn 9 van de 19 
amendementen geheel of gedeeltelijk overgenomen. Dit zijn: 
overweging 8A (nieuw) 
Amendementen nrs. 1 en 20 
De door de Commissie voorgestelde nieuwe overweging vestigt de aandacht op de 
noodzaak de beginselen van de internationale arbeidsorganisatie te respecteren, 
met name met betrekking tot nachtarbeid. 
Negende overweging 
Amendement nr. 2 
Dit amendement verduidelijkt de overweging betreffende de noodzaak naar behoren 
rekening te houden met uiteenlopende culturele, etnische, religieuze en andere 
factoren bij de beslissing of de zondag in de wekelijkse rusttijd begrepen dient 
te zijn. 
Overweging 14A (nieuw) 
Amendement nr. 3 
In dit amendement wordt voorgesteld 'artsen in opleiding' te schrappen bij de 
sectoren die niet onder de richtlijn vallen, en een verplichting toe te voegen, 
dat de Raad binnen een periode van drie jaar richtlijnen betreffende de 
uitgesloten sectoren moet aannemen. 
In de door de Commissie voorgestelde nieuwe overweging wordt de uitsluiting van 
bepaalde sectoren en activiteiten van de richtlijn goedgekeurd, maar wordt ook 
expliciet vermeld dat de Commissie initiatieven zal nemen om de toepassing van 
de beginselen van deze richtlijn op de uitgesloten sectoren en activiteiten te 
waarborgen. 
1 COM(90) 317 def 
2 COM(91) 130 def. SL 
3 Artikel 16 
Amendement nr. 9 
In het eerste deel van het amendement wordt voorgesteld de referentieperiode 
voor de berekening van het gemiddelde van 4 8 uur per week, van vier naar drie 
maanden terug te brengen. Dit is niet overgenomen omdat het een wezenlijk aspect 
is van het systeem van de Raad waarmee de invoering van een gemiddelde maximale 
wekelijkse arbeidstijd van 48 uur mogelijk wordt gemaakt - zie ook amendement 14 
hieronder. 
De wijziging van artikel 16 door de Commissie (op basis van het tweede deel van 
het amendement van het Parlement) verduidelijkt dat de jaarlijkse vakantie- en 
ziekteperiodes van de berekening van dit gemiddelde worden uitgesloten. 
Artikel 17, lid 2, sub a) 
Amendement nr. 11 
Dit vormt een verbetering van de ontwerpversie inzake de afwijking met 
betrekking tot werkzaamheden waarbij de reguliere werkplek van de werknemer op 
een grote afstand ligt van zijn beroepsbezigheden. 
Artikel 17, lid 2, punt 2.1, sub c), sub iii) 
Amendement nr. 12 
Hierin wordt duidelijk dat filmproduktie deel uitmaakt van de lijst van 
mogelijkheden voor afwijkingen onder de noemer "werkzaamheden waarbij de 
continuïteit van de dienst of de produktie moet worden gewaarborgd". 
Artikel 18, lid 2A (nieuw) 
Amendement nr. 2 7 
De Commissie wenst de aandacht van de Raad te vestigen op het belang dat het 
Europese Parlement hecht aan de invoering van een "non-regressie-clausule" in 
een artikel van de richtlijn. De Commissie is van mening dat de voorgestelde 
nieuwe tekst een redelijk compromis is tussen het amendement van het Parlement 
en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. 
Artikel 18, lid 4 
Amendement nr. 22 
Dit heeft betrekking op verslagen die de Commissie om de drie jaar over de 
uitvoering van deze richtlijn moet maken (artikel 18, Lid ') ). De Commissie is 
het ermee eens dat de frequentie van deze verslagen nader moet worden aangeduid, 
maar stelt een periode van 5 jaar voor, overeenkomstig de frequentie waarmee de 
Lid-staten de Commissie een verslag moeten voorleggen. 
Niet overgenomen amendementen 
De Commissie weigerde 10 amendementen over te nemen, te weten de nummers 5, 7, 
8, 13, 14, 15, 16, 17, 18 en 19. 
De Commissie wenst de volgende toelichting te geven ten aanzien van de verworpen 
amendementen : 
Amendement nr. 5 
Schrappen van de verwijzing naar de mogelijkheid van een wekelijkse rusttijd van 
24 uur (in plaats van 35) indien objectieve, technische of 
arbeidsorganisatorische omstandigheden dit rechtvaardigen (artikel 5) 
Toelichting 
Deze mogelijkheid werd in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen om tegemoet 
te komen aan het probleem van werknemers in ploegendienst die op zaterdag late 
dienst hebben en op maandag vroege dienst. 
Amendement nr. 7 
In artikel 9, lid 1, sub b), betreffende het aanbieden van dagwerk aan 
nachtarbeiders wanneer deze niet in staat zijn 's nachts te werken, dienden de 
woorden "waar mogelijk" te worden vervangen door "zo spoedig mogelijk". 
Toelichting 
De Commissie is het eens met het standpunt van de Raad dat er in bepaalde 
gevallen omstandigheden kunnen zijn waarin de overplaatsing naar dagwerk niet 
mogelijk is. 
Amendement nr. 8 
Heropneming van het gewijzigde voorstel van de commissie betreffende raadpleging 
van en overleg met de werknemers overeenkomstig artikel 11 van Richtlijn 
89/391/EEG; schrappen van de woorden "op hun verzoek" (artikel 11). 
Toelichting 
De Commissie stemt in met het standpunt van de Raad dat deze passage overbodig 
is, gezien artikel 1, lid 4, van het gemeenschappelijk standpunt waarin staat 
dat het bepaalde in Richtlijn 89/391/EEG ten volle van toepassing is; de woorden 
"op hun verzoek" werden ingevoegd om onnodige bureaucratische procedures te 
vermijden. 
Amendement nr. 13 
Toevoeging van de verwijzing in artikel 17, lid 3, tweede alinea (afwijkingen), 
naar raadpleging van de twee partijen in het bedrijfsleven op nationaal of 
regionaal niveau. 
Toelichting 
De formulering in het gemeenschappelijk standpunt is een weergave van de 
gangbare praktijk met betrekking tot overeenkomsten tussen werkgevers en 
werknemers in een aantal Lid-Staten. Het amendement zou veranderingen in de 
systemen van hun arbeidsverhoudingen vereisen. 
Amendement nr. 14 
Beperking van de mogelijkheid van verlenging van de referentieperiode voor de 
berekening van het gemiddelde van 48 uur per week van 6 naar 4 maanden (artikel 
17, lid 4). 
Toelichting 
Dit was een wezenlijk aspect van het stelsel van de Raad waarmee de invoering 
van de bepaling voor een maximum van een gemiddelde werkweek van 48 uur mogelijk 
werd. De Commissie blijft dit systeem steunen. 
Amendement nr. 15 
Invoering van een adequaat inspectiesysteem (nieuw artikel 17A) . 
Toelichting 
Er bestaat een algemene verplichting van de Lid-Staten om te zorgen voor een 
correcte toepassing van de richtlijnen. De Commissie heeft een soortgelijk 
amendement in de eerste lezing verworpen. 
Amendement nr. 16 
Reductie van de periode van inwerkingtreding van 3 jaar na aanneming tot twee 
jaar (artikel 18). 
Toelichting 
Deze complexe richtlijn vereist in een aantal Lid-Staten grote veranderingen in 
de wetgeving. 
Amendementen nrs. 17 en 19 
De mogelijkheid om artikel 6 (maximum van 48 uur per week) onder bepaalde 
voorwaarden niet toe te passen, loopt automatisch af na vijf jaar, zonder de 
mogelijkheid van verlenging. 
Toelichting 
Zie toelichting bij amendement nr. 14. 1 
Amendement nr. 18 
Instemming met het verrichten van vrijwillig overwerk door de werknemers of hun 
vertegenwoordigers op ondernemingsniveau. 
Toelichting 
Hoewel de Commissie een wijziging van de tekst afwijst, wenst zij de Raad 
duidelijk te maken dat zij van mening is dat, wanneer een Lid-staat gebruik 
maakt van de in artikel 18, lid 1, punt b), sub i), beschreven optie, de 
werknemersvertegenwoordigers, indien aanwezig, dienen te worden geraadpleegd, 
voordat wordt overeengekomen dat een werknemer gemiddeld meer dan 48 uur per 
week werkt; zij vindt bovendien dat een dergelijke Lid-staat moet waarborgen dat 
elke persoon die van mening is dat hij nadeel heeft ondervonden omdat hij niet 
bereid was dergelijke arbeid te verrichten, schadeloos kan worden gesteld via de 
in die Lid-Staat geldende rechtsprocedure met betrekking tot de rechten van de 
werknemers. 
opnieuwbehandeld voorstel voor een tt/ 
RICHTLIJN VAN DE RAAD 
betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd 
OORSPRONKELIJKE TEKST GEWIJZIGDE TEKST 
Aanhalingen en overwegingen 1 tot 8 
Overweging 9 
overwegende dat, wat de wekelijkse 
ruststijd betreft, naar behoren 
rekening moet worden gehouden met de 
uiteenlopende culturele, etnische, 
religieuze en andere factoren die in de 
Lid-Staten een rol spelen; dat het met 
name tenslotte een zaak is van de Lid­
staat te beslissen of, en zo ja, in 
welke mate de zondag in de wekelijkse 
rusttijd begrepen dient te zijn; Ongewijzigd 
Overweging 8A (nieuw) 
overwegende dat het terecht is dat de 
Lid-Staten volledig rekening houden 
met de beginselen van de 
internationale arbeidsorganisatie wat 
betreft de organisatie van de 
arbeidstijd, met inbegrip van die met 
betrekking tot nachtarbeid: 
overwegende dat, wat de wekelijkse 
rusttijd betreft, naar behoren 
rekening moet worden gehouden met de 
uiteenlopende culturele, etnische, 
religieuze en andere factoren die in 
de Lid-Staten bestaan; dat het met 
name tenslotte een zaak is van de 
Lid-Staat te beslissen of, en zo ja, 
in welke mate de zondag in de 
wekelijkse rusttijd begrepen dient te 
zijn; 
Overwegingen 10 tot 14 
Ongewijzigd 
Overweging 14A (nieuw) 
overwegende dat, gelet op do 
specifieke aard van het werk, in een 
aantal activiteitensectoren speciale? 
maatregelen moeten worden getroffen 
met betrekking tot de organisatie van 
de arbeidstijd; overwegende dat de 
Commissie initiatieven zal nemen met 
betrekking tot alle van deze 
richtlijn uitgesloten sectoren en 
activiteiten; 
Overwegingen 15 tot 17 
Artikelen 1 tot 15 
Artikel 16 
Referentieperiodes 
De Lid-Staten mogen een 
referentieperiode vaststellen die: 
1) voor de toepassing van artikel 5 
(wekelijkse rusttijd), niet langer 
is dan veertien dagen; 
2) voor de toepassing van artikel 6 
(maximale wekelijkse arbeidstijd), 
niet langer is dan vier maanden; Ongewijzigd 
Ongewijzigd ? 
Ongewijzigd 
2) voor de toepassing van artikel 6 
(maximale wekelijkse arbeidstijd), 
niet langer is dan vier maanden; 
de jaarlijkse vakantieperiode met 
behoud van loon overeenkomstig 
artikel 7 alsmede ziekteperiodes 
worden bij de berekening van het 
gemiddelde buiten beschouwing 
gelaten: 
3) voor de toepassing van artikel 8 
(duur van de nachtarbeid) , is 
vastgesteld na raadpleging van de 
sociale partners of in collectieve 
overeenkomsten of bedrijfsakkoorden 
op nationaal of regionaal niveau 
tussen de sociale partners. 
Indien de bij artikel 5 vereiste 
wekelijkse minimumrusttijd van 
vierentwintig uren in de 
referentieperiode valt, wordt 
daarmee geen rekening gehouden voor 
de berekening van het gemiddelde. 
Artikel 17 Ongewijzigd 
Afwijkingen 
Lid 1) Ongewijzigd 
Lid 2) u 
Mits de betrokken werknemers 
gelijkwaardige compenserende 
russttijden worden geboden of, in de 
uitzonderlijke gevallen waarin dit op 
objectieve gronden niet mogelijk is, 
een passende bescherming, kan bij 
wettelijke of bestuursrechtelijke 
bepaling, bij collectieve overeenkomst 
of bedrijfsakkoord tussen de sociale 
partners worden afgeweken: Ongewijzigd 
2.1 van de artikelen 3, 4, 5, 8 en 16: 2.1 van de artikelen 3, 4, 5, 8 en 
16: 
a) voor werkzaamheden waarbij de 
werkplek en de woonplaats van de 
werknemer ver van elkaar verwijderd 
zijn; a) voor werkzaamheden waarbij er een 
aanzienlijke afstand bestaat 
tussen de reguliere werkplek van 
de werknemer en zijn 
beroepsbezigheden, of, indien de 
werknemer geen reguliere werkplek 
heeft, tussen de verschillende 
werkplekken; 
b) voor bewakings-, surveillance- en 
wachtdiensten die verband houden met 
de noodzakelijke bescherming van 
goederen en personen, met name 
wanneer het gaat om bewakers, 
conciërges of bewakingsfirma's; Ongewijzigd 
c) voor werkzaamheden waarbij de 
continuïteit van de dienst of de 
produktie moet worden gewaarborgd, 
met name in geval van: Ongewijzigd 
i) opvang, behandeling en/of 
verzorging in ziekenhuizen of 
soortgelijke instellingen, 
tehuizen en gevangenissen; Ongewijzigd 
ii) haven- en luchthavenpersoneel; Ongewijzigd 
iii) pers, radio, televisie, post en 
telecommunicatie, diensten van 
ambulances, brandweer en 
civiele bescherming; iii) pers, radio, relevisie, 
filmproduktie, post en 
telecommunicatie, diensten van 
ambulances, brandweer en civiele 
bescherming; 
iv) gas-, water- en 
elektriciteitsproduktie en 
-voorziening, 
huisvuilophaaldiensten of 
verbrandingsinstallaties ; 
v) bedrijven waarbij het 
arbeidsproces om technische 
redenen niet kan worden 
onderbroken; 
vi) onderzoek- en 
ontwikkelingswerkzaamheden; 
vii) landbouw; 
d) in geval van te verwachten toename 
van het werk, inzonderheid 
i) in de landbouw; 
ii) in het toerisme; 
iii) bij de posterijen; 
Leden 2.2, 2.3, 3 en 4 
Artikel 18 
Slotbepalingen 
Leden 1 en 2 Ongewijzigd ^ 
Ongewijzigd 
Ongewijzigd 
Ongewijzigd 
Ongewijzigd 
Ongewijzigd 
Ongewijzigd 
Ongewijzigd 
Ongewijzigd 
Lid 2A (nieuw) 
Onverminderd de rechten van de Lid­
staten om verschillende wettelijke 
overeenkomsten en bedrijfsakkoorden 
inzake de arbeidstijd te ontwikkelen 
in het licht van veranderende 
de omstandigheden, 
minimumvoorschriften mits 
deze 
richtlijn in acht worden genomen, 
vormt deze richtlijn in geen geval 
een geldige rechtvaardiging voor een 
vermindering van het niveau van 
algemene bescherming van de 
werknemers 
Leden 3 en 4 
Ongewijzigd 
Lid 5 
Met inachtneming van de leden 1, 2, 3 Met inachtneming van de leden 1, 2, 
en 4, legt de Commissie OP gezette 2A, 3 en 4, legt de Commissie om de 
t i iden aan het Europees Parlement, de v i if iaar aan het Europees Parlement, 
Raad en het Economisch en Sociaal de Raad en het Economisch en Sociaal 
Comité een verslag voor over de Comité een verslag voor over de 
uitvoering van deze richtlijn. uitvoering van deze richtlijn. 
Artikel 19 Ongewijzigd 
M 
ISSN 0254-1513 
COM (93) 578 def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 
Catalogusnummer : CB-CO-93-611-NL-C 
ISBN 92-77-61452-8 
I Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
f L-2985 Luxemburg 
ï