Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD inzake de opzet van Europese partnerschappen in het kader van het stabilisatie- en associatieproces

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

De Europese Raad van Feira heeft tijdens zijn bijeenkomst in juni 2000 verklaard dat de Unie streeft naar een zo volledig mogelijke integratie van de landen van de westelijke Balkan in het politiek en economisch kader van Europa, en heeft tevens erkend dat deze landen potentiële kandidaten zijn voor EU-lidmaatschap. Deze visie is opnieuw bevestigd op de Europese Raad van Kopenhagen in december 2002, en tijdens de Europese Raad van Brussel in maart 2003 is geconcludeerd dat de toekomst van de westelijke Balkan in de EU ligt.

De Europese Raad van Thessaloniki op 19 en 20 juni 2003 heeft herhaald zijn volledige en daadwerkelijke steun te willen verlenen aan het Europese perspectief van de landen van de Westelijke Balkan, die integraal deel zullen gaan uitmaken van de Europese Unie zodra zij voldoen aan de vastgestelde criteria. Hij onderschreef de conclusies van de Raad van 16 juni 2003 over de Westelijke Balkan, met inbegrip van de bijlage "De agenda van Thessaloniki voor de Westelijke Balkan: op weg naar Europese integratie", die ten doel heeft de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Westelijke Balkan te intensiveren, mede op basis van de ervaring met de uitbreiding, o.a. door de invoering van Europese partnerschappen.

Geïnspireerd door de toetredingspartnerschappen met de kandidaat-lidstaten worden Europese partnerschappen opgezet voor de landen die aan het stabilisatie- en associatieproces deelnemen: Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Servië en Montenegro, met inbegrip van Kosovo, overeenkomstig resolutie 1244 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 10 juni 1999. De prioriteiten van de Europese partnerschappen worden vastgesteld aan de hand van de politieke, economische en strategische prioriteiten van de Commissie in het licht van de beoordeling in de jaarverslagen, waarbij naar behoren rekening wordt gehouden met de door de Europese Raad vastgestelde criteria en met de specifieke kenmerken van de westelijke Balkan. De Europese partnerschappen bepalen prioriteiten voor maatregelen in het kader waarvan het streven om dichter bij de Europese Unie te komen, wordt gesteund, en dienen als maatstaf voor het beoordelen van de geboekte vooruitgang. Zij weerspiegelen de verschillende stadia in de ontwikkeling van elk land, worden op de specifieke behoeften afgestemd en worden na overleg met de betrokken landen vastgesteld. De Commissie is gevraagd de eerste reeks Europese partnerschappen samen met de volgende jaarverslagen inzake het stabilisatie- en associatieproces (eind maart 2004) ter goedkeuring aan de Raad voor te leggen, overeenkomstig de procedure die voor de toetredingspartnerschappen is vastgesteld.

Van de betrokken landen wordt verwacht dat zij plannen opstellen en uitvoeren, met een tijdschema en met details over de manier waarop zij de prioritaire doelstellingen van het Europese partnerschap uit het oogpunt van financiële en personele middelen denken te verwezenlijken. De voortgang met het ten uitvoer leggen van de prioriteiten wordt regelmatig door de Commissie gevolgd, in jaarlijkse verslagen en via de in het kader van het stabilisatie- en associatieproces opgezette structuren.

Met dit voorstel wordt de rechtsgrond geschapen voor het opzetten van Europese partnerschappen voor de landen van de westelijke Balkan, die door de Raad met gekwalificeerde meerderheid moeten worden goedgekeurd. Ook de prioriteiten van de Europese partnerschappen worden door de Raad met gekwalificeerde meerderheid goedgekeurd. De voorgestelde kaderverordening heeft geen financiële implicaties. Communautaire bijstand wordt ook verder verleend in het kader van het/de bestaande financiële instrument(en), in het bijzonder van Verordening (EG) nr. 2666/2000 van de Raad van 5 december 2000 (CARDS).

2003/0267 (CNS)

Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD inzake de opzet van Europese partnerschappen in het kader van het stabilisatie- en associatieproces

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en in het bijzonder de eerste zin van Artikel 181a (2),

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C van , blz. .

Gezien het advies van het Europees Parlement [2],

[2] PB C van , blz. .

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Europese Raad van Feira op 19 en 20 juni 2000 heeft bevestigd dat de Unie streeft naar een zo volledig mogelijke integratie van de landen van de westelijke Balkan in het politiek en economisch kader van Europa, en heeft erkend dat deze landen potentiële kandidaten zijn voor EU-lidmaatschap.

(2) De verklaring van de top van Zagreb op 24 november 2000 van de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en de landen die aan het stabilisatie- en associatieproces deelnemen, heeft erkend dat het vooruitzicht van toetreding berust op het vervullen van de tijdens de Europese Raad van Kopenhagen in juni 1993 vastgestelde criteria en op de vooruitgang met de tenuitvoerlegging van de Stabilisatie- en Associatieovereenkomsten, in het bijzonder die betreffende regionale samenwerking.

(3) De Europese Raad van Thessaloniki van 19 en 20 juni 2003 heeft herhaald zijn volledige en daadwerkelijke steun te willen verlenen aan het Europese perspectief van de landen van de Westelijke Balkan. Hij heeft de conclusies van de Raad van 16 juni 2003, met inbegrip van de bijlage "De agenda van Thessaloniki voor de Westelijke Balkan: op weg naar Europese integratie", bevestigd. In de "Agenda van Thessaloniki" wordt aangegeven hoe en waarmee het stabilisatie- en associatieproces, met inbegrip van het opzetten van Europese partnerschappen, kan worden geïntensiveerd.

(4) Overeenkomstig de verklaring van de topbijeenkomst EU-westelijke Balkan van 21 juni 2003 wordt de "Agenda van Thessaloniki" beschouwd als een gezamenlijke agenda van de Europese Unie en de westelijke Balkan welke zij toezeggen te zullen uitvoeren.

(5) De Europese partnerschappen voor de landen van de westelijke Balkan bepalen prioriteiten voor maatregelen in het kader waarvan het streven om dichter bij de Europese Unie te komen, wordt gesteund, en dienen tevens als maatstaf voor het beoordelen van de geboekte vooruitgang. Zij worden afgestemd op de specifieke behoeften en op het voorbereidingsstadium van de verschillende landen alsmede aan de specifieke kenmerken van het stabilisatie- en associatieproces, met inbegrip van regionale samenwerking. Het stabilisatie- en associatieproces blijft het algemene oriënteringskader voor de landen van de westelijke Balkan tot hun toetreding.

(6) De - waar nodig aangepaste - Europese partnerschappen zijn noodzakelijk om de landen van de westelijke Balkan te helpen zich binnen een coherent kader op het EU-lidmaatschap voor te bereiden en gedetailleerde plannen op te stellen met tijdschema's en met details over de manier waarop zij de voorwaarden voor verdere integratie in de Europese Unie denken te gaan vervullen.

(7) De communautaire bijstand zou moeten worden geconcentreerd op de uitdagingen die moeten worden vastgesteld binnen het kader van de Europese partnerschappen, waarbij een oriëntatie voor financiële bijstand wordt gegeven en vastgelegde principes, prioriteiten en voorwaarden in acht worden genomen.

(8) De communautaire bijstand in het kader van het stabilisatie- en associatieproces aan de landen van de westelijke Balkan wordt verstrekt via de relevante financiële instrumenten, in het bijzonder via Verordening (EG) nr. 2666/2000 van de Raad [3]; deze verordening zal dus geen financiële implicaties hebben.

[3] PB L 306 van 7.12.2000, blz. 1.

(9) De programmering van de financiële middelen voor de communautaire bijstand moet op de prioriteiten van de Europese partnerschappen zijn gebaseerd en overeenkomstig de in de relevante financiële instrumenten vastgelegde procedures worden vastgesteld.

(10) Herziening van de prioriteiten van de Europese partnerschappen kan een aanzienlijk politiek effect op de betrekkingen met de landen van de westelijke Balkan hebben. Derhalve moet de Raad de principes, prioriteiten en voorwaarden die voor de verschillende Europese partnerschappen gelden, goedkeuren.

(11) De jaarlijkse verslagen over het stabilisatie- en associatieproces en de rol van de andere mechanismen die in het kader van het stabilisatie- en associatieproces zijn vastgesteld, zijn van centrale betekenis voor een juiste tenuitvoerlegging van deze Europese partnerschappen.

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Er worden Europese partnerschappen opgezet voor de Republiek Albanië, Bosnië en Herzegovina, de Republiek Kroatië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Servië en Montenegro met inbegrip van Kosovo, als vastgesteld bij de resolutie 1244 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 10 juni 1999 (hierna "de partnerlanden" genoemd). De Europese partnerschappen bieden een kader voor de aan de hand van een analyse van de situatie in elk van de partnerlanden vastgestelde prioriteiten, waarop de voorbereidingen voor verdere integratie in de Europese Unie in het licht van de door de Europese Raad vastgestelde criteria moeten worden geconcentreerd, alsmede voor de vooruitgang met de tenuitvoerlegging van het stabilisatie- en associatieproces, eventueel met inbegrip van de Stabilisatie- en Associatieovereenkomsten, en in het bijzonder regionale samenwerking.

Artikel 2

De Raad neemt met gekwalificeerde meerderheid een besluit over het voorstel van de Commissie, over de in de Europese partnerschappen op te nemen principes, prioriteiten en voorwaarden en over eventuele latere aanpassingen.

Artikel 3

Deze verordening treedt in werking op de derde dag na die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter