NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 26.2.2009 
SEC(2009) 207 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
 
Begeleidend document bij het 
Voorstel voor een 
 
RICHTLIJN VAN HET EUROPEES  PARLEMENT EN DE RAAD 
 
tot wijziging van Richtlijn 78/660/EEG van de Raad betreffende de jaarrekening van 
bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft 
  
Samenvatting van de effectbeoordeling  
 
 
{COM(2009) 83} 
{SEC(2009) 206}  
 
NL 2   NL SAMENVATTING 
1. INLEIDING  
In deze effectbeoordeling worden de initiatieven van de Commissie gepresenteerd 
om het ondernemingsklimaat, en met na me de voorschriften voor financiële 
verslaglegging voor micro-entiteiten, te  vereenvoudigen. Dit document geeft een 
beschrijving van de problemen in verba nd met de huidige richtlijnen financiële 
verslaglegging1, stelt een aantal beleidsopties voor, analyseert de ha albaarheid en – 
voor zover van toepassing – de verwachte effecten ervan. 
1.1. Europees economisch herstelplan 
In overeenstemming met de doelstellinge n van de Lissabon-agenda heeft de 
Commissie zich ertoe verbonden het groeipot entieel van de kleine en middelgrote 
ondernemingen (kmo's) optimaal te benutte n door hun administratieve last te 
verminderen. 
Naar aanleiding van de financiële cris is heeft de Commissie een "Europees 
economisch herstelplan" uitgebracht om he t vertrouwen van de consument en het 
bedrijfsleven te herstellen. Het Europees economisch herstelplan beoogt de lasten 
voor kmo's en micro-entiteiten terug te  dringen. Zo hoeven micro-ondernemingen 
niet langer een jaarre kening te publiceren. 
1.2. Beleidscontext 
Het doel van de voorstellen van de Co mmissie die in dit document worden 
besproken, is administratieve verplichti ngen te verminderen en de aanpassing van 
rapportageverplichtingen aan de werkelijke be hoeften van gebruikers en opstellers te 
vergemakkelijken. 
1.3. Het EU-acquis op het gebied van  vennootschapsrecht, financiële 
verslaglegging en controle van jaarrekeningen 
Op het gebied van financiële versla glegging stelt de vierde richtlijn 
vennootschapsrecht minimumeisen voor de  jaarverslagen van ondernemingen met 
beperkte aansprakelijkheid vast. In de pe riode waarin de richtlijnen financiële 
verslaglegging werden opgesteld, was de overheersende opvatting dat kmo's niet 
wezenlijk verschillen van grote ond ernemingen en aan vergelijkbare 
verslagleggingsvoorschriften moeten vol doen. Deze opvatting is vervolgens 
veranderd met het inzicht da t kmo's andere behoeften he bben – bekend al s het "denk 
eerst klein"-beginsel. Het is van belang te  overwegen welke vereisten moeten worden 
ingetrokken of vervangen om de financiële  verslaglegging voor micro-entiteiten te 
vereenvoudigen2. 
                                                 
1 Vierde Richtlijn van de Raad van 25 juli 1978 (78/660/EEG); 
Zevende Richtlijn van de Raad van 13 juni 1983 (83/349/EEG). 
2 De zevende richtlijn vennootschapsrecht hoeft niet te worden gewijzigd aangezien de huidige tekst van 
die richtlijn de lidstaten de mogelijkheid biedt om ondernemingen die gezamenlijk de criteria van een 
middelgrote onderneming volgens de definitie van de vierde richtlijn vennootschapsrecht niet 
 
NL 3   NL 1.4. Definitie van micro-entiteiten 
De categorie "micro-entiteiten" van de Co mmissie wordt gedefini eerd als de kleinste 
ondernemingen met: 
– minder dan tien werknemers, – een balanstotaal van minder dan 500 000 EUR, en – een omzet van minder dan 1 000 000 EUR. 
1.5. Praktijken bij de belangrijkste handelspartners van de Europese Unie 
In andere economisch vergelijkbare recht sstelsels van belangrijke handelspartners 
van de Europese Unie zijn de voorsc hriften op het gebied van financiële 
verslaglegging voor kleine onderneminge n doorgaans minder veeleisend dan de 
voorschriften van de richtlijnen  financiële verslaglegging. 
In de VS is er bijvoorbeeld doorgaans geen wettelijke verp lichting voor niet-
beursgenoteerde ondernemingen om jaarrekeni ngen op te stellen of te publiceren. Er 
zijn geen aanwijzingen voor dat deze mi nder strenge voorschriften een belemmering 
voor ondernemingen in de VS vormen om externe financiering te verkrijgen. 
1.6. Advies van de Raad voor Effe ctbeoordeling van de Commissie 
In deze effectbeoordeling wordt rekeni ng gehouden met de opmerkingen van de 
Raad voor Effectbeoordeling van de  Commissie van 2 februari 2009. 
2. 
PROCEDURELE KWESTIES , RAADPLEGINGEN VAN BELANGHEBBENDEN EN 
SUBSIDIARITEIT  
De Commissie heeft reeds een aantal vereenvoudigingsin itiatieven genomen om de 
administratieve lasten voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) te verminderen. 
2.1. Mededeling van de Commissie van  10 juli 2007 en raadpleging van 
belanghebbende partijen 
In 2005 heeft de Commissie een programma opgezet om de administratieve kosten te 
meten en om te onderzoeken welke vereiste n de meeste lasten kunnen veroorzaken, 
teneinde de administratieve lasten voor de  ondernemingen in de EU te verminderen. 
De Commissie heeft in juli 2007 een mededeling gepubliceerd waarin mogelijke 
wijzigingen en veranderingen in de richtli jnen financiële verslaglegging aan bod 
kwamen. 
                                                                                                                                                        
 
overschrijden, vrij te stellen van de verplichting om een geconsolideerde jaarrekening op te stellen 
(artikel 6, lid 1, van de zevende richtlijn vennootschapsrecht). 
 
NL 4   NL In die mededeling stelde de Commissie de  invoering voor van een  nieuwe categorie 
van zogenaamde "micro-entiteiten" in de vierde richtlijn vennootschapsrecht die door lidstaten desgewenst van de werkingssfeer kunnen worden uitgesloten. 
In totaal hebben 18 regeringen van lidstat en, de regering van een EER-land en 110 
belanghebbenden, waaronder Europese instan ties en verenigingen, op de mededeling 
gereageerd. Deze bijdragen waren afkomstig van in totaal 23 landen, waaronder 22 
lidstaten. 
80% van alle belanghebbenden die op de openbare raadpleging hebben gereageerd, 
hebben hetzij een positief, hetzij een negati ef standpunt ten aanzie n van de maatregel 
ingenomen. De meerderheid was voorstande r van vrijstelling van micro-entiteiten 
van de voorschriften van de richtlijnen fi nanciële verslaglegging. De vrijstelling 
werd gesteund door de meerderheid van de ondernemingen, openbare instellingen, 
banken en verzekeringsmaatschappijen die aan de enquête deelnamen. De grootste 
tegenstand kwam van de accountants en de financieel controleurs. 
2.2. Meting van kosten en drempe ls voor micro-entiteiten 
In het kader van voornoemd vereenvoudig ingsinitiatief heeft het consortium 
Capgemini/Ramboll een studie verricht naar  de kosten die verbonden zijn aan de 
informatieverplichtingen in het bestaan de EU-vennootschapsrecht. In deze 
effectbeoordeling wordt naar  de relevante voorlopige resultaten van de meting 
verwezen. 
2.3. Groep op hoog niveau inzake  administratieve lasten 
In een verslag van de Groep van onafh ankelijke belanghebbe nden op hoog niveau 
inzake administratieve lasten, die de belangrijkste belemmeringen voor kleine 
bedrijven bestudeerde, wordt opgeroepen to t snelle invoering van de mogelijkheid 
voor lidstaten om micro-entiteiten vrij te stellen en tot een algemene herziening van 
de richtlijn financiële ve rslaglegging met he t “denk eerst klei n"-beginsel als 
belangrijkste leidraad. 
2.4. Europees Parlement 
De resolutie van het Europees Parlement van 18 december 2008 roept de Commissie 
op om een wetsvoorstel in te dienen dat lidstaten de mogelijkheid biedt om zeer 
kleine ondernemingen (micro-entiteite n) buiten de richtlijnen financiële 
verslaglegging te laten vallen. 
2.5. Andere met deze richtlijn samenhangende voorstellen van de Commissie 
Eind 2007 heeft de Commissie wetgevingsvoo rstellen voor „snelle maatregelen” 
ingediend om twee technische wijzigingen in de richtlijnen financ iële verslaglegging 
aan te brengen. Zij zullen naar ve rwachting begin 2009 worden goedgekeurd. 
2.6. Subsidiariteit 
Volgens het subsidiariteitsbeginsel moet worden nagegaan of harmonisatie op EU-
niveau voor micro-entiteiten werkelijk noodzak elijk is. De meeste verplichtingen die 
 
NL 5   NL administratieve lasten met zich meebrenge n, zijn afkomstig van EU-richtlijnen. Voor 
de vermindering ervan zijn maatregelen op EU-niveau noodzakelijk. 
3. PROBLEEMOMSCHRIJVING  
De voorschriften van de rich tlijnen financiële verslaglegging gelden voor alle 
vennootschappen met beperkte aansprakelijk heid, ongeacht andere factoren (zoals 
grootte, financiering of type  activiteiten). Meestal zijn kleine ondernemingen aan 
dezelfde voorschriften onderworpen als gr otere ondernemingen. In veel situaties 
moet bepaalde informatie slechts wo rden verstrekt om aan de wettelijke 
verplichtingen te voldoen, zonder dat het bedrijfsleven er werkelijk behoefte aan 
heeft. In die gevallen is dus sprake van administratieve  lasten. Twee elementen van 
deze administratieve lasten kunnen nader worden geanalyseerd: 
• Administratieve kosten die niet gerelateerd zijn aan de grootte van de 
onderneming en die daarom onevenredig z ijn voor de kleinste ondernemingen in 
vergelijking met de grotere ondernemingen 
• Voorschriften van de richtlijnen die niet  zijn afgestemd op de  behoeften van de 
micro-entiteiten en de gebr uikers van hun jaarrekeningen 
3.1. Onevenredige administratieve (nalev ings)kosten als economische last 
Startende ondernemingen en kleine ondern emingen met beperkte middelen zijn 
kwetsbaar voor excessieve administra tieve verplichtingen, aanzien deze 
verplichtingen middelen aan hun zak elijke kernactiviteiten onttrekken. 
De meeste administratieve kosten zijn vaste kosten, en micro-entiteiten moeten 
relatief veel meer middelen aanwenden om aan een wettelijk voorschrift te voldoen 
dan grotere ondernemingen. Bovendien zijn de verplichte jaarrekeningen van micro-
entiteiten doorgaans van weinig waarde voor de belanghebbenden. 
3.2. Voorschriften van de richtlijnen financ iële verslaglegging die niet zijn 
afgestemd op de behoeften van de micro -entiteiten en de gebruikers van hun 
jaarrekeningen 
Doorgaans worden zeer kleine onderneminge n geleid door de eigenaar en zijn 
verplichte jaarrekeningen niet van si gnificant belang voor de beoordeling van de 
resultaten van de onderneming. Bovendien is het aantal invest eerders in micro-
entiteiten vaak beperkt, z ijn zij vaak rechtstreeks be trokken bij de leiding van de 
onderneming en hebben zij rechtreeks toegang tot/ inzage in de rekeningen van de onderneming. De financiering is niet afkoms tig van de aandelenbeurs maar uit eigen 
middelen, kredieten van banken en ander financiële instellingen. De belangrijkste gebruikers van de financiële informatie (banken en belastinga utoriteiten) hebben de 
mogelijkheid om informatie te vragen di e verder gaat dan die van de wettelijke 
verslagleggingsverplichtingen. De wettelijk voorgeschreven financiële informatie 
voorziet doorgaans niet in de behoefte va n de andere belanghebbenden. Hun relatie 
met de kleine ondernemingen is namelijk vaak meer gebaseerd op wederzijds vertrouwen dan op (toegang tot) financ iële informatie en door de huidige 
 
NL 6   NL complexiteit van jaarrekeningen zijn z ij voor veel belanghebbenden nutteloos of 
onbegrijpelijk. 
3.3. Wat is de omvang van het probleem? 
Ongeveer 7,2 miljoen vennootschappen in de EU zijn onderworpen aan de 
verslagleggingsvoorschriften binnen de werkin gssfeer van de rich tlijnen financiële 
verslaglegging. Ongeveer 5,4 miljoen (ofwel 75%) daarvan zijn micro-entiteiten. 
Uit een door Ramboll Management verricht e studie bleek dat de kosten om aan de 
voorschriften van de richtl ijn te voldoen gemiddeld 1558 euro per onderneming 
bedragen. Van dit bedrag is de administrati eve last (nl. het inzamelen en verwerken 
van informatie louter om aan de wetteli jke voorschriften te voldoen, zonder dat het 
bedrijfsleven er behoefte aan heeft) 1169 euro. 
Het bovenstaande leidt ertoe dat de totale  administratieve last op EU-niveau naar 
schatting 6,3 miljoen euro bedraagt. 
4. DOELSTELLINGEN  
Om het concurrentievermogen van de mi cro-entiteiten te verbeteren en hun 
groeipotentieel optimaal te benutten, moet en de administratieve lasten tot het 
minimum worden beperkt. De doelstellingen zijn: 
• Vermindering van de administratieve last en van bedrijven in de EU, met name 
voor kmo's en micro-entiteiten, met be houd van doeltreffende bescherming en 
informatie voor belanghebbenden 
• De afstemming van de verslagleggingsvoor schriften voor de micro-entiteiten op 
de werkelijke behoeften van gebrui kers en opstellers mogelijk maken 
5. BELEIDSOPTIES EN TE VERWACHTEN EFFECTEN  
5.1. Omschrijving van de beleidsopties 
De diensten van de Commissie overw egen de volgende beleidsopties: 
Optie 0. Ongewijzigde handhaving van de richtlijnen Optie 1. Aanmoediging van een volledig ge bruik van de bestaan de opties van de 
richtlijnen financiële verslaglegging 
Optie 2. Verplichte uitsluiting van micro- entiteiten van de werkingssfeer van de 
richtlijnen 
Optie 3. Mogelijkheid  voor lidstaten om micro-entit eiten van de werkingssfeer van 
de richtlijnen uit te sluiten 
Optie 4. Invoering van een vereenvoudigde verplichte verslagleggingsregeling voor 
micro-entiteiten 
 
NL 7   NL Optie 5. Wijzigingen van de richtlijnen financiële verslaglegging zonder invoering 
van de nieuwe categor ie micro-entiteiten. 
5.2. Optie 0. Ongewijzigde handh aving van de richtlijnen 
Het basisscenario houdt in dat er geen maatregelen worden genomen en dat de 
5,4 miljoen micro-ondernemingen de verslagl eggingsvoorschriften van de richtlijnen 
blijven naleven en jaarlijks ongeveer 6 miljard euro uitgeven om aan de 
informatieverplichtingen te voldoen. 
5.3. Optie 1. Aanmoediging van een volledig gebruik van de bestaande opties van 
de richtlijnen financiële verslaglegging 
Wanneer de wetgeving niet wordt gewijzi gd, kan de Commissie de lidstaten toch 
oproepen om alle beschikbare vereenvoudigi ngsmogelijkheden in de richtlijnen te 
benutten. 
De schatting van de potentiële bespari ng van het volledig gebruik van bestaande 
drempels en vrijstellingen bedraagt tot 1,8 miljard euro voor het microsegment. Het 
is echter onwaarschijnlijk dat dit bedrag zal worden bereikt. De huidige richtlijn is gebaseerd op algemene voorschriften met slech ts een mogelijkheid voor lidstaten om 
mondjesmaat vrijstelling van sommige van di e voorschriften te verlenen. Er is geen 
mogelijkheid om algemenere vrijstellingen te verlenen, wat de bruikbaarheid van 
deze mogelijkheden vermindert en deze in het algemeen minder aantrekkelijk voor 
lidstaten maakt. 
Bovendien zou deze optie de lastenverm indering niet vergemakkelijken in de 
lidstaten die deze mogelijkheden reeds gebruiken. Evenmin zou deze optie een oplossing bieden voor de disc repantie tussen de richtlijnen  financiële verslaglegging 
en de behoeften van de klei nste ondernemingen en voor de administratieve lasten die 
hieruit voortvloeien. 
5.4. Optie 2. Verplichte uitsluiting van micro -entiteiten van de werkingssfeer van 
de richtlijnen 
Door een verplichte uitslu iting van micro-entiteiten  zouden alle financiële-
verslagleggingsvoorschriften voor deze groep worden opgeheven – een geval van maximale harmonisatie. Het effect van deze optie is hetzelfde als het maximale effect van optie 3, die in het volgende punt wordt behandeld. 
Gezien de verschillen in boekhoudculturen en  verslagleggingsttadities binnen de EU 
is het echter zeer onwaarschij nlijk dat dit voorstel poli tiek aanvaardbaar zou zijn 
voor alle EU-lidstaten. 
5.5. Optie 3. Mogelijkheid voor lidstaten om micro-entiteiten uit te sluiten van de 
werkingssfeer van de richtlijnen 
De lidstaten zouden de mogelijkheid hebbe n om de meest relevante voorschriften 
vast te stellen waaraan de micro-en titeiten moeten voldoen en bijvoorbeeld 
verschillende verslagleggingsvoorschrif ten samenvoegen tot één voorschrift. 
 
NL 8   NL Naar verwachting zal uitsluiting van de mi cro-entiteiten van de werkingssfeer van de 
richtlijn financiële verslaglegging de volge nde gevolgen hebben: 
Vermindering van de administratieve lasten.  In het uiterste scenario waarin alle 
lidstaten de micro-ondernemingen vrijstelle n en geen extra voor schriften opleggen, 
bedragen de mogelijke besparingen als ge volg van het voorstel in het gunstigste 
geval 6,3 miljard euro (binnen een marge van 5, 9 miljard tot 6, 9 miljard euro). Het is echter waarschijnlijk dat veel lidstaten de micro-entiteiten, nadat zij deze van de 
voorschriften van de vierde richtlijn hebben uitgesloten, andere verslagleggingsvoorschriften opleggen, bij voorbeeld met het oog op de belastingen 
en de financiële verslaglegging. Deze al ternatieve voorschriften kunnen ten koste 
gaan van de lastenvermindering voor de onde rnemingen. Op dit tijdstip is het echter 
niet mogelijk het potentiële effect  op EU-niveau de kwantificeren. 
Relevantere en beter begrij pelijke informatie voor h oofdgebruikers, waaronder 
belastinginstanties en crediteure n, en voor de bedrijfsleiding.  De jaarrekeningen 
kunnen beter worden afgestemd op de behoeften van belanghebbenden en de 
bedrijfsleiding van micro-ondernemingen, waarbij rekening wordt gehouden met het 
begrijpelijkheidscriterium. 
Geen significante negatieve gevolgen voor de informatie aan de externe 
belanghebbenden en crediteurenbescherming.  De belangrijkste gebruikers van 
jaarverslagen van micro-ent iteiten zijn banken en belastinginstanties. Banken zijn 
doorgaans niet geïnteresseerd in de gedetaill eerde informatie in de jaarverslagen die 
op grond van de richtlijnen wo rden verschaft. In hun reac ties op de raadpleging van 
de Commissie van 2007 waren de banken en  de bedrijfstak in het algemeen vóór 
ontheffing van de micro-entiteiten van de voor schriften van de richtlijnen financiële 
verslaglegging. 
Gevolgen voor de interne markt en  gelijke concurrentievoorwaarden.  De 
gevolgen voor de interne mark t zijn naar verwachting niet significant, aangezien de 
behoeften aan financiële verslaglegging va n micro-entiteiten basaal zijn en de 
wettelijk verplichte jaarverslagen doorg aans geen belangrijke informatiebron 
vormen. Bovendien hebben slechts weinig micro-entiteiten gren soverschrijdende 
activiteiten. 
Enige negatieve effecten op de v erzameling van statistische gegevens  in een 
aantal lidstaten, waardoor wellicht de methodi ek van de verzameling van statistische 
gegevens moet worden gewijzigd. 
Geen negatieve effecten op de verzame ling van informatie voor de belastingen. 
De belastingautoriteiten zijn bevoegd om informatie volgens hun 
verslagleggingsvoorschriften op te vragen en om verificaties (controles) van de 
financiële informatie te verrichten. 
Minder werk voor de accountantsbranche  bij de voorbereiding en de controle van 
de wettelijk verplichte jaarverslagen. Di t wordt naar verwachting gedeeltelijk 
gecompenseerd door de inzet van prof essionele accountants voor andere 
werkzaamheden met meer toegevoegde waarde.  
 
NL 9   NL Sociale aspecten.  Iets minder openbare informatie voor werknemers van micro-
entiteiten. Gezien het rechtstreekse c ontact dat werknemers gewoonlijk met de 
bedrijfsleiding en de eigena ren van micro-entiteiten hebben , zijn openbaar gemaakte 
jaarrekeningen van minder belang om aan de informatiebehoefte te voldoen. De situatie is vergelij kbaar met die van vennoot schappen met onbeperkte 
aansprakelijkheid van dezelfde grootte. 
Milieuaspecten.  Gering positief effect als gevolg van de vermindering van de 
verslagleggings- en archiveringsactiviteiten. 
Publieksvoorlichting.  Iets minder openbare informatie  voor externe partijen. Het 
belang hiervan is in het algemeen echter zeer gering. 
5.6. Optie 4. Invoering van een vereenvoudigde verslagleggingsregeling voor 
micro-entiteiten 
Eén optie is het vast leggen van een op micro-entiteiten toegesneden 
verslagleggingsregeling in de richtlijnen financiële vers laglegging. In tegenstelling 
tot de "vrijstellingsoptie" zou voor een dergelijke nieuwe regeling een langere voorbereidings- en uitvoeringsperiode nodig zijn. Daarom is deze optie niet geschikt om binnen de gegeven tijdslimiet een snelle lastvermindering te bereiken. 
5.7. Optie 5. Wijzigingen van de huidige richtlijnen zonder invoering van de 
nieuwe categorie micro-entiteiten 
Het is mogelijk wat snelle veranderingen in de richtlijnen financiële verslaglegging 
aan te brengen. Deze zouden in een kort tijd sbestek tot beperkte lastverminderingen 
kunnen leiden. Zij vormen echter geen opl ossing voor het belang rijkste probleem, 
namelijk de discrepantie tussen de richtlijnen financiële verslaglegging en de gebruikersbehoeften. 
Daarom is deze optie niet geschikt om binnen de gegeven tijdslimiet een snelle 
lastenvermindering te bereiken. 
6. V
ERGELIJKING VAN OPTIES EN RECHTVAARDIGING VOOR HET VOORSTEL VAN DE 
COMMISSIE  
De optie die de sterkste lastenverminderi ng met zich meebrengt, is de optie om 
micro-entiteiten vrij te stellen. Deze op tie kan ook binnen het kortste tijdsbestek 
worden uitgevoerd. De Comm issie is van mening dat deze  optie daarom het meest 
geschikte alternatief is om de administ ratieve last van de kleine ondernemingen 
aanzienlijk te verminderen en de ve reisten op het gebied van financiële 
verslaglegging af te stemmen op de we rkelijke behoeften van gebruikers en 
opstellers. 
7. TOEZICHT EN EVALUATIE  
Dit voorstel is nauw verbonden met de al gemene modernisering en vereenvoudiging 
van de vierde en de zevende richtlijn fi nanciële verslaglegging. Gezien de nauwe 
samenhang tussen deze maatregelen zullen het toezicht en de evaluatie samen 
 
NL 10   NL worden uitgevoerd. In het kader van de algemene herziening van de richtlijnen 
financiële verslaglegging zal een gedetaill eerd toezichtsplan deel uitmaken van de 
algemene toezichtsstrategie. 
De beoordeling van de effecten en de  werking van de vrijstelling voor micro-
entiteiten zal een beoordeling met betrekking tot de kerndoelen omvatten, namelijk een betere afstemming op de behoeften van de gebruikers  en de opstellers van de 
financiële verslagen en een algemene ve rmindering van de ad ministratieve last. 
Bovendien zal aandacht worden besteed aan de kwaliteit en de toegankelijkheid van 
relevante financiële informatie voor belanghebbenden.