Bekendmaking van een aanvraag tot registratie van een naam overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2020/C 211/13)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) uiterlijk drie maanden na de datum van deze bekendmaking bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

“Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa”

EU-nr.: PGI-ES-02459 — 27.5.2019

BOB ()BGA (X)

1. Naam/namen

“Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa”

2. Lidstaat of Derde Land

Spanje

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.5. Oliën en vetten (boter, margarine, spijsolie enz.)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Extra olijfolie van eerste persing die uitsluitend langs mechanische weg wordt verkregen van de vrucht van de olijfboom (Olea europaea L.). Het is een groene, fruitige olie met een matige of sterke intensiteit. In de mond is de olie licht tot matig bitter en scherp.

“Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” wordt voor ten minste 90 % gemaakt van een van de olijvenvariëteiten arbequina, picual en koroneiki of een combinatie daarvan. De resterende 10 % kan afkomstig zijn van andere, in het register van commerciële variëteiten opgenomen variëteiten.

Fysisch-chemische kenmerken:

— zuurgraad (uitgedrukt in oliezuur): maximaal 0,5 %

— peroxidegetal: ≤ 12 meq O2/kg

— K232 ≤ 2,00

— K270 ≤ 0,16

— polyfenolen ≥ 200 mg/kg olijfolie

Organoleptische kenmerken:

Mediaaninterval Minimum Maximum Groene fruitigheid ≥ 3 ≤ 7 Bitterheid ≥ 1,5 ≤ 4 Scherpte ≥ 2 ≤ 5 Balans De mediaan van het kenmerk bitter en de mediaan van het kenmerk scherp liggen niet meer dan twee punten hoger dan de mediaan van het kenmerk fruitigheid

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Alle onderdelen van het productieproces van “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa”, van de teelt van de olijven tot de verwerking ervan, moeten plaatsvinden op het eiland Ibiza (Eivissa).

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

“Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” moet worden verkocht in donkere glazen flessen, of in recipiënten van bekleed metaal of een ander materiaal dat de olie afschermt van licht. De maximale capaciteit van de recipiënten is 5 liter.

Verpakking in het productiegebied is essentieel voor het behoud van de kenmerken van “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” en moet plaatsvinden in de bedrijven waar de olie wordt geproduceerd.

Ibiza is een eiland met veel zonuren, relatief hoge temperaturen en een hoge omgevingsvochtigheid, drie factoren die de kwaliteit van de olijfolie nadelig kunnen beïnvloeden. Om die reden, en op basis van de ervaring van de producenten, wordt “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” van oudsher verpakt in de bedrijven waar de olie wordt geproduceerd, en niet in bulk naar andere bedrijven vervoerd.

De producenten weten dat de manier waarop “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” wordt behandeld en verpakt, cruciaal is voor het garanderen van de kwaliteit van het eindproduct; als er geen restricties zijn of als de olie niet wordt behandeld en verpakt zoals het hoort, zal de aromatische kwaliteit van het eindproduct er zonder enige twijfel op achteruitgaan.

Ook mag niet worden vergeten dat Ibiza een eiland is op een behoorlijke afstand van het vasteland: het vervoer over zee kost dus veel tijd. Het vervoer van “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” in tankers houdt automatisch decanteren en meer contact met de lucht in, en verhoogt het risico dat de kenmerken ervan, met name het aroma en de smaak, nadelig worden beïnvloed. Daarom mag “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” niet in bulk worden vervoerd.

Ook verdeling in kleinere hoeveelheden en herverpakking is niet toegestaan.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

De beschermde geografische aanduiding “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” moet los van de andere informatie opvallend worden weergegeven in het hoofdgezichtsveld van het etiket. De woorden moeten de grootste zijn in dit gezichtsveld en er mogen geen andere woorden worden bijgezet. Op het etiket moeten de woorden “Indicación Geográfica Protegida” [beschermde geografische aanduiding] naast de naam “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” worden weergegeven.

Met het oog op de traceerbaarheid moet het etiket ook het productiejaar van de olie en een sequentiële alfanumerieke code bevatten.

Het is verboden om afgezien van de beschermde geografische aanduiding “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” andere termen te gebruiken die een bepaalde hoedanigheid of kwaliteit suggereren. Termen die wel toegestaan zijn, moeten waarheidsgetrouw en controleerbaar zijn. Olijvenvariëteiten mogen enkel worden vermeld als alle gebruikte olijven van de vermelde variëteit(en) zijn.

Ondernemingen, plantages en landgoederen mogen enkel worden vermeld als de olie uitsluitend is gemaakt van olijven die in hun eigen olijfgaarden zijn geoogst.

Facultatieve termen moeten op het etiket worden weergegeven in letters die maximaal half zo groot (d.w.z. hoog en breed) zijn als die van de naam van de beschermde geografische aanduiding.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied is het eiland Ibiza in de autonome gemeenschap Balearen.

Ibiza ligt tussen de coördinaten 38° 58′ 48″ N en 1° 25′ 48″ E in de Middellandse Zee, tussen Cap de la Nau (Alicante) en Mallorca.

5. Verband met het geografische gebied

Het verband met de omgeving is gebaseerd op het hoge polyfenolgehalte, de uitgesproken bitterheid en scherpte en de reputatie van het product.

Door de krijtbodem en het hoge aantal zonuren (meer dan 2 700 uur per jaar) bevat de olie veel aromatische bestanddelen. De ligging van de olijfgaarden op geringe hoogte — en soms zelfs op zeeniveau — verhoogt het polyfenolgehalte.

Ibiza’s mediterrane klimaat met veel zon is bij uitstek geschikt voor de olijventeelt, met name waar het gaat om de fotosynthese en biomassa-accumulatie in plantorganen. De milde temperaturen in het voorjaar (gemiddeld 19 °C) en het hoge aantal zonuren zijn goed voor de bloei en bestuiving. Dankzij de hoge temperaturen (gemiddeld 26 °C) en sterke zonneschijn in de zomer rijpen de olijven snel, zodat de oogst al in september kan beginnen, wat van Ibiza een van de vroegste oogstplekken in Europa maakt. Ook het feit dat het nooit vriest is bevorderlijk voor de productie van olijven van topkwaliteit, die perfecte, stabiele olie met een hoog polyfenolgehalte opleveren.

De warme en zonnige zomers met weinig regen (gemiddeld 34 mm) veroorzaken waterstress voor de olijfbomen, wat bijdraagt tot een hoge polyfenolconcentratie (gemiddelde waarde 292 mg/kg) en de kenmerken bitter en scherp versterkt. Het polyfenolgehalte van “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” is beduidend hoger dan dat van andere extra olijfoliën van eerste persing, waarvan de concentraties tussen 150 en 180 mg/kg liggen.

Het oogsten van de olijven terwijl ze nog groen zijn en nog amper van kleur zijn veranderd, geeft “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” onderscheidende kenmerken, met name het groen-fruitige aroma en het hoge polyfenolgehalte. Olijven oogsten wanneer ze nog groen zijn levert minder olie op, maar zorgt wel voor unieke kenmerken.

De korte afstand tussen de olijfgaarden en de oliemolens en het meteen persen van de groene olijven bij een lage temperatuur staan garant voor de productie van olie met een lage zuurgraad en een laag hydroxyperoxidegehalte, en daarmee voor lage peroxide- en K232-getallen.

Opslag onder de juiste omstandigheden, d.w.z. geen contact met de lucht en afgeschermd van licht, en verpakking in het afgebakende productiegebied zorgen voor een stabiele olie met een laag peroxidegetal en lage niveaus van geconjugeerde diënen en triënen.

De ervaring en kennis van de olijventelers en -persers is cruciaal voor het verkrijgen van olie met de chemische en organoleptische kenmerken van “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa”. Geleid door hun ervaring bepalen de telers de plantdichtheid op basis van de agronomische kenmerken van de betreffende percelen en beslissen zij over de teeltmethoden, met name wat betreft snoeien en geleiden. Voor het verkrijgen van olie met de onderscheidende kenmerken van “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa”, met name een hoog polyfenolgehalte en een hoge mate van groene fruitigheid, bitterheid en scherpte, is het moment van oogsten van doorslaggevend belang, waarbij de kennis en ervaring van de telers opnieuw een grote rol speelt: zij kiezen precies het juiste moment voor het oogsten van de olijven op elk perceel, en soms zelfs van elke boom.

Het zijn de meester-olijvenpersers die ervoor zorgen dat de onderscheidende kenmerken van de olijven terugkomen in “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa”. Op basis van hun ervaring en waarneming van de kenmerken van de olijven bepalen zij de extractietijd en -temperatuur van elke partij.

Historische geschriften getuigen van de uitstekende reputatie van “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa”. In Descripciones de las Islas Pithiusas y Baleares (1787) schreef José Vargas: “De oogst op Ibiza is nu […] een olie die tot de beste van Spanje behoort en zo rijk is dat hij verhandeld zou moeten worden”. In de Reales Ordinacions de la isla y real fuerza de Iviza (1751) wordt “Aceite de Ibiza” beschreven als preciosísimo (exquise) en vergeleken met de beste: “… de beste olijfolie komt uit Spanje, enkel die van Ibiza kan hiermee wedijveren”.

Deze historische reputatie heeft door de eeuwen heen niets van haar glans verloren en vandaag de dag geniet “Aceite de Ibiza”/“Oli d’Eivissa” meer dan ooit de hoge waardering van consumenten, experts, koks en restaurateurs.

Door de beperkingen die door de wetgeving van de Unie worden gesteld aan het gebruik van geografische termen bij het op de markt brengen van olijfolie, is het voor producenten lastig geworden om de namen “Aceite de Ibiza” en “Oli d’Eivissa” te gebruiken, omdat daar mogelijk boeten op staan. Desondanks verschijnen deze termen, en de kaart van Ibiza, nog altijd onverminderd op etiketten en webpagina’s en in handelsdocumenten en testverslagen.

Wat de reputatie van “Aceite de Ibiza” betreft zij opgemerkt dat alom bekende chefs, zoals Jean-Louis Neichel en María José San Román (2018), de kwaliteit van “Aceite de Ibiza” hebben erkend. Ook meerdere experts hebben gewezen op de kwaliteit en onderscheidende kenmerken van deze olijfolie. Zo merkte Ismael Diaz Yubero, lid van de Real Academia de Gastronomía en winnaar van een nationale gastronomieprijs in 2013, op dat “‘Aceite de Ibiza” het karakter heeft dat nodig is om de olie van andere te onderscheiden, en vanwege deze bijzondere kwaliteiten een hogere prijs verdient”.

De reputatie van “Oli d’Eivissa” blijkt ook uit tal van andere referenties. Het boek Conèixer i gaudir dels aliments de les Illes Balears (2002) schaart “Oli d’Eivissa” onder de meest traditionele levensmiddelen van de Balearen. In 2007 noemde de Universiteit van de Balearen “Oli d’Eivissa” in haar overzicht van traditionele levensmiddelen van de Balearen die typisch zijn voor het mediterrane dieet, en in 2018 nam de regering van de Balearen “Oli d’Eivissa” op in de catalogus van traditionele levensmiddelen van de Balearen.

Sinds 2014 worden op Ibiza de Ruta de l’Oli d’Eivissa (“Oli d’Eivissa”-route) en het culinaire evenement Eivissa-Sabor georganiseerd. Samen met andere traditionele producten van Ibiza neemt “Oli d’Eivissa” in het promotiemateriaal voor deze evenementen, in recepten en als onderscheidend lokaal product een prominente plek in. De olie wordt genoemd in reisgidsen, zoals ibizaspain.es, en de onderscheiding Mejor pa amb oli’Eivissa is het zoveelste bewijs van zijn excellente smaak.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

De geconsolideerde tekst van het productdossier kan worden geraadpleegd via de volgende link:

http://www.caib.es/sites/qualitatagroalimentaria/es/aceite_de_ibiza/

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.