NL Publicatieblad van de Europese Unie C 24/63

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB)

(COM(2011) 121 definitief — 2011/0058 (CNS))

2012/C 24/12

Rapporteur: de heer WUERMELING

De Raad van de Europese Unie besloot op 6 april 2011 overeenkomstig artikel 115 van het VWEU het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het

Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB)

COM(2011) 121 definitief — 2011/0058 (CNS).

De afdeling „Economische en Monetaire Unie — economische en sociale samenhang”, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 oktober 2011 goedgekeurd.

Het Comité heeft tijdens zijn op 26 en 27 oktober 2011 gehouden 475e zitting (vergadering van 26 oktober 2011) met 137 stemmen voor, 22 tegen, bij 15 onthoudingen het volgende advies goedgekeurd:

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1 Het Comité is voorstander van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB). Die is een grote en belangrijke stap op weg naar de voltooiing van de interne markt. Die voltooiing vergt een verdergaande gelijkschakeling van de belasting op ondernemingen.

1.1.1 Het Commissievoorstel is een goede zaak omdat met de CCCTB . De voorgestelde regeling maakt het mogelijk de vennootschapsbelasting (Vpb) op basis van de economische prestatie te heffen, scheeftrekkingen te vermijden en ontwijking te verhinderen. Wel moet het voorstel nog concreter worden gemaakt en hier en daar worden gewijzigd.

1.1.2 Met een CCCTB kunnen de meeste binnen de EU verminderd of zelfs geëlimineerd worden. Tot die hindernissen behoren onder meer beperking van grensoverschrijdende verliescompensatie, ingewikkelde berekening van verrekeningsprijzen, dubbele heffing en ongelijke behandeling van vaste inrichtingen en dochterondernemingen en op grond van hun locatie (binnen of buiten de nationale grenzen).

1.1.3 Het Comité verwacht dat de voorgestelde richtlijn reeds op middellange termijn tot een aanzienlijke voor het bedrijfsleven zal leiden en in een verlaging van de administratieve kosten voor de lidstaten zal resulteren.

1.1.4 Dankzij de CCCTB zullen de . Ook zullen ondernemingsbesluiten niet meer van belastingoverwegingen afhangen. Op die manier bevordert de CCCTB faire en duurzame mededinging en tevens heeft de grondslag een positieve impact op .

1.2 Het Comité beseft dat men bezorgd is dat door de CCTB en fiscale regelingsmogelijkheden zullen worden , de belastingopbrengsten zullen dalen of dat er nog andere ongewenste effecten zullen optreden. Met name bestaat het gevaar dat in de snel veranderende en fel concurrerende wereldeconomie de Europese Unie, met een CCCTB- regeling voor 27 lidstaten, niet de structuren heeft om snel in te spelen op mondiale fiscale wijzigingen of stimuleringspakketten (bijv. voor O&O), wat kan leiden tot een verlies van directe buitenlandse investeringen.

1.2.1 Ook met de CCCTB moet voldoende rekening worden gehouden met de zorgen over de inperking van de belastingsoevereiniteit en de vermindering van de fiscale inkomsten. In een tijd waarin de overheidsfinanciën in de hele EU onder zware druk staan, is het zaak dat de lidstaten geen onnodige negatieve impact op hun inkomsten ondervinden en in staat zijn het effect op hun nationale rekeningen te voorspellen. ter zake van hun aandeel in de heffingsgrondslag. Wel is het zo dat uitsluitend nog op Europees niveau naar de CCCTB kan worden gegrepen om economisch beleid te voeren. Er heerst ernstige bezorgdheid dat Europa hierdoor minder flexibel en concurrerend wordt in de strijd om directe buitenlandse investeringen, wat ertoe zal leiden dat investeringen verdwijnen naar landen als Zwitserland of Singapore.

1.2.2 Het kan moeilijk worden ingeschat of, en in hoeverre, de heffingsgrondslag vanwege de vestigingskeuze van ondernemingen negatieve zal hebben. Temeer omdat bij die keuze niet alleen de Vpb maar ook andere belangrijke factoren een rol spelen. .

1.2.3 De CCCTB is breder opgezet dan momenteel gemiddeld in de lidstaten het geval is. Dit resulteert in eerste instantie tot een hogere belastingopbrengst maar daar staat tegenover dat die opbrengst door grensoverschrijdende verliescompensatie kan dalen. Volgens het Comité zullen die verschuivingen elkaar gemiddeld per jaar waarschijnlijk compenseren en hoeven de respectieve lidstaten niet te vrezen dat ze gaan .

1.2.4 Het Comité vindt dat de CCCTB moet zijn. Daarom steunt het de in de richtlijn opgenomen mogelijkheid voor de lidstaten om de tarieven zo aan te passen dat de belastingdruk gelijk blijft.

1.2.5 In de huidige discussie staan logischerwijs kwesties betreffende fiscaal beleid en belastingsystematiek centraal. Het Comité raadt het Europees Parlement en de lidstaten echter ten zeerste aan om bij de totaalbeoordeling van het voorstel ook te kijken naar de economische voordelen die door de CCCTB in de vorm van vrije en faire fiscale concurrentievoorwaarden aan alle lidstaten worden geboden.

1.2.6 zullen door de CCCTB waarschijnlijk worden. Het valt dan ook niet uit te sluiten dat die tarieven ondanks de heffingsgrondslag bij vestigingsbesluiten van ondernemingen een rol zullen blijven spelen omdat ze ook na invoering van de CCCTB uiteen zullen lopen. In de huidige fiscale concurrentiestrijd gaat het in wezen om verschuiving van winsten of verliezen naar lidstaten die een laag of hoog tarief kennen. Door de CCCTB zal die strijd zich gaan concentreren op factoren die in de formule voor de toerekening van de heffingsgrondslag worden genoemd.

1.3 Het Comité beschouwt in meerdere lidstaten („consolidatie”) als de kern van de CCCTB-regelingen. Uitsluitend via consolidatie kunnen de huidige problemen met verrekenprijzen uit de wereld worden geholpen, kan in de gehele Unie fiscaal neutraal worden geherstructureerd en kan dubbele heffing worden vermeden. Die consolidatie is het grote economische voordeel van de CCCTB en moet daarom van meet af aan deel van de regeling uitmaken.

1.4 Verder houdt het Comité niet langer vast aan een snelle en verplichte toepassing van de CCCTB, maar tijdens de invoeringsfase. Op de lange termijn moet die grondslag, vooral bij overschrijding van een bepaalde drempel, echter wel dwingend zijn. Permanente toepassing van de optionele variant zou de lidstaten namelijk duurzaam met forse administratieve kosten opzadelen. Naast de nieuwe grondslag moeten zij in dat geval immers ook via hun huidige Vpb-systemen blijven werken.

1.5 Het is een goede zaak dat de CCTB door kan worden gebruikt en dat het er niet toe doet of zij grensoverschrijdend dan wel zuiver nationaal actief zijn. Voorts biedt de CCCTB omdat de met grensoverschrijdende activiteiten gepaard gaande hogere nalevingskosten fors gereduceerd zullen worden. Dit geldt echter niet voor de vele mkb's die als vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid of eenmanszaken niet Vpb-plichtg zijn.

1.6 Verder vormt voorkoming van dubbele heffing over buiten de EU gemaakte winst door in beginsel de vrijstellingsmethode toe te passen een goede zaak, die verder moet worden uitgewerkt. .

1.7 Dat is nodig om te vermijden dat . Met name ontbreken definities en wordt er met onvoldoende geconcretiseerde rechtsbegrippen gewerkt. Dit brengt de uniforme toepassing in gevaar.

1.8 Voorts is voor de vaststelling van de heffingsgrondslag nuttig om vooral voor mkb's de belastingprocedures te vereenvoudigen en alle belastingbetalers uniforme toepassing van de regels te garanderen. Dit vraagt wel om een betere administratieve samenwerking tussen de lidstaten die nu nog ontbreekt; we denken dan m.n. aan het automatisch doorgeven van informatie over consolidatiekwesties. Het EESC tekent echter aan dat er veel ruimte voor geschillen is tussen nationale bevoegde overheden van lidstaten en de hoofdbelastingautoriteit over verzoeken om een standpunt van de bevoegde overheid, inkomstencontroles en kwesties omtrent de verdelingsformule.

1.9 Het EESC is van mening dat de Europese Commissie de voorgestelde verdelingsregeling verder moet onderzoeken. Het huidige voorstel waarbij evenveel gewicht wordt gegeven aan de factor omzet op basis van bestemming als aan de factoren activa en arbeid kan leiden tot een bevoordeling van lidstaten die meer consumeren, louter op grond van hun grootte. Voorts zou het feit dat overwegingen m.b.t. intellectuele eigendom in de formule nagenoeg volledig buiten beschouwing wordt gelaten, kunnen maken dat dit systeem gebaseerd wordt op een achterhaalde visie op de moderne Europese economie, die de ontwikkeling van de slimme economie aanmoedigt noch ondersteunt.

1.10 Fiscale convergentie wordt bevorderd wanneer twee of meer lidstaten van plan zijn om hun heffingsgrondslagen gelijk te trekken. Dergelijke initiatieven mogen echter geen nieuwe belemmeringen voor harmonisatie opleveren en evenmin mag worden geprobeerd om op die manier vroegtijdige verplichtingen te formuleren voor een project dat alle lidstaten aangaat.

2. Inhoud van het voorstel en achtergrond

2.1 De Commissie kwam op 16 maart 2011 met een voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) (COM(2011) 121 definitief; IP/11/319). Tot op heden moeten ondernemingen heffingsgrondslagen aan de hand van de voorschriften van 27 verschillende nationale stelsels berekenen. Dit resulteert in significante administratieve lasten, vooral voor het MKB, en in concurrentiedistorsies op de interne markt.

2.2 Het is de bedoeling dat met de CCCTB binnen de EU, die de voltooiing van de interne markt belemmeren, worden geëlimineerd of in ieder geval worden verminderd:

— de administratieve kosten voor de vaststelling van de belasting („fiscale nalevingskosten”) zullen aanzienlijk dalen,

— de ingewikkelde kwestie van verrekenprijzen binnen een groep valt weg want de fiscale behandeling zal overal dezelfde zijn,

— grensoverschrijdende verliezen kunnen worden gecompenseerd,

— het probleem van dubbele heffing wordt binnen de Unie uniform opgelost.

2.3 De Commissie schat dat de nieuwe heffingsgrondslag de Europese ondernemingen het volgende oplevert: vermindering van de jaarlijkse nalevingskosten met ongeveer 700 miljoen euro, daarnaast ongeveer 1,3 miljard euro via consolidatie en 1 miljard euro bij grensoverschrijdende activiteiten. Daarnaast zou de CCCTB de Unie aantrekkelijker voor buitenlandse investeerders maken.

2.4 Gegeven de constructie van de richtlijn hangt de mate waarin de belastingopbrengsten door invoering van de grondslag zullen dalen uiteindelijk af van besluiten van de lidstaten over de tarieven. Volgens modelberekeningen van de Commissie zijn er gedurende meerdere jaren geen negatieve inkomsten te verwachten, met name omdat de CCCTB breder van opzet is dan gemiddeld met de nationale grondslagen het geval is.

2.5 In het geval van grensoverschrijdende verliescompensatie zou minder kunnen opleveren, maar dat zou in ieder geval gedeeltelijk kunnen worden gecompenseerd door een verlaging van de nalevingskosten en een verhoging van de aantrekkelijkheid voor buitenlandse investeerders.

2.6 zijn de regels voor de reikwijdte van de CCTB, de vaststelling van de belastinggrondslagen, grensoverschrijdende winstverrekening („consolidatie”), verdeling van de opbrengsten tussen de lidstaten en invoering van een éénloketsysteem voor het bedrijfsleven.

2.7 De reikwijdte ervan is beperkt tot in de Unie Vpb-plichtige rechtspersonen. Vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid, natuurlijke personen en beleggingsfondsen vallen er dus buiten.

2.8 Voorts kunnen belastingplichtigen kiezen voor de CCCTB (artikel 6 van het voorstel). Doen zij dat, dan zijn zij eerst vijf jaar en vervolgens nog drie jaar aan die heffingsgrondslag gebonden (artikel 105 van het voorstel).

2.9 Daarnaast bevat het voorstel alle regelingen voor vaststelling van de . In sommige regelingen zijn de handelsrechtelijke beginselen van de IFRS te herkennen maar verder bevat het voorstel geen verwijzing naar regelingen voor financiële verslaglegging. Het verschuldigde bedrag wordt overeenkomstig internationaal gebruikelijke praktijken via winst- en verliesberekening vastgesteld.

2.10 Dit is momenteel slechts in beperkte mate of zelfs in het geheel niet mogelijk en dat vormt een forse fiscale benadeling van onderdelen van een onderneming die in een andere lidstaat zijn gevestigd.

2.11 Het werkingsgebied van het voorstel strekt zich ratio personae uit tot alle in de EU gevestigde ondernemingsgroepen en vaste inrichtingen. Dochterondernemingen vallen eronder wanneer de moeder meer dan 50 % van de stemrechten heeft en eigenaar is van meer dan 75 % van het kapitaal. Ratio materiae heeft het voorstel betrekking op alle door de groepsleden gegenereerde inkomsten. Het territoriale werkingsgebied van het voorstel is de EU.

2.12 De overeenkomstig uniforme regels vastgestelde winst wordt naar rato van de omvang van de (economische) activiteit per land (gemeten aan de hand van arbeid, activa en omzet) over de betrokken lidstaten verdeeld. Dat geschiedt middels een uit drie toegevoegde-waardefactoren bestaande formule (arbeid, omzet, activa). Voorts wordt middels aanpassing van twee factoren rekening gehouden met de specifieke kenmerken van bijv. de financiële sector (financiële instellingen en verzekeringsondernemingen). In iedere lidstaat is de precieze hoogte van de belasting het resultaat van de toepassing van het nationale tarief op het toegewezen gedeelte van de winst.

3. Algemene opmerkingen

3.1 Het Comité is van de voorgestelde CCCTB. Die vormt een belangrijke maatregel om de fiscale belemmeringen op de interne markt weg te werken: dubbele heffing zal niet meer bestaan, er wordt een einde gemaakt aan de ongelijke behandeling van vaste inrichtingen, grensoverschrijdende verliescompensatie wordt ingevoerd en het probleem van verrekenprijzen valt weg.

3.2 Het heeft reeds eerder gepleit voor vrije en faire mededingingsvoorwaarden op ook fiscaal gebied en zulks ter bevordering van grensoverschrijdende activiteiten (1). Verder heeft het op 14 februari 2006 uitvoerig advies uitgebracht over „de invoering van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting in de EU” (2).

3.3 Het door de Commissie gepresenteerde bewijs is echter tegenstrijdig. Terwijl de effectbeoordeling enerzijds naar een studie van Deloitte verwijst waaruit blijkt dat de nalevingskosten in het specifieke geval van een multinational die een nieuwe dochtermaatschappij opricht in een andere lidstaat met ruim 60 % zouden kunnen dalen, komt uit een onderzoek van PWC van een aantal bekende multinationals naar voren dat de nalevingskosten met slechts 1 % zouden afnemen. Volgens een ander onderzoek, van Ernst and Young, zouden de nalevingskosten met 13 % stijgen, ten gevolge van extra kosten voor de voorbereiding en de opslag van aangiftebiljetten en de bijkomende belastingadministratie, die de verwachte bespaarde kosten zou overtreffen omdat er minder behoefte is aan verrekenprijzen. De administratiekosten voor fiscale overheden zullen toenemen omdat er een nationaal systeem moet worden gehanteerd, naast de CCCTB-regeling.

3.4 Dankzij het voorstel zullen de voor de ondernemingen en ook worden, na de nodige omschakelingsinspanningen, de administratieve kosten voor de lidstaten gereduceerd.

3.5 Ondernemingsbesluiten worden momenteel worden in de Unie namelijk niet uitsluitend uit concurrentieoverwegingen genomen. Vaak worden zij eerder ingegeven door een streven naar „fiscale optimalisering”: zo wordt in onderzoek geïnvesteerd in landen waar dat aftrekbaar is en voor risicovolle activiteiten geldt hetzelfde. Het strijdt met de grondgedachte achter de interne markt dat ondernemingsbesluiten indirect op fiscale overwegingen stoelen en ook heeft dat een negatieve impact op groei en banencreatie.

3.6 Wel is het Comité zich bewust van de door vele, met name nationale parlementen van negen lidstaten (3) naar voren gebrachte ongerustheid dat het voorstel niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, dat de nationale soevereiniteit en fiscale regelingsmogelijkheden zullen worden ingeperkt, de belastingopbrengsten zullen dalen of dat er nog andere ongewenste effecten zullen optreden.

3.6.1 Het is waar dat de lidstaten meer kunnen nemen ten aanzien van ondernemingen die voor de CCCTB hebben gekozen. De heffingsgrondslag wordt immers op Europees niveau vastgelegd. Ook kunnen dergelijke maatregelen ter verhoging van concurrentievermogen en werkgelegenheid nu op EU-niveau worden genomen en zulks met een positieve impact op de gehele interne markt en zonder dat het tot uiteenlopende randvoorwaarden voor de respectieve ondernemingen komt.

3.6.2 Op de middellange en lange termijn kan de invoering van de CCCTB resulteren in , die nu als gevolg van nationale fiscale prikkels nog in bepaalde vestigingsplaatsen zijn gesitueerd. Het is inderdaad de bedoeling dat juist die fiscale mededingingsdistorsies middels de CCCTB worden vermeden. Wel moet de Commissie deze aspecten nog nader in een sociaaleconomische analyse onderzoeken zodat de EU-instellingen en andere stakeholders dergelijke gevolgen beter kunnen inschatten.

3.7 Verder blijft de van de lidstaten door het voorstel gevrijwaard want zij kunnen immers zelf beslissen over het tarief dat zij toepassen op hun aandeel. De heffingsgrondslag wordt dus geharmoniseerd maar niet de tarieven. Het blijft de lidstaten derhalve vrijstaan om die tarieven in het licht van hun begrotingsprioriteiten vast te stellen. Kortstondig kan het echter ook tot een daling van de belastingopbrengst komen, die vervolgens dan slechts voor de toekomst door middel van tariefverhoging kan worden gecorrigeerd.

4. Bijzondere opmerkingen

4.1 Het voorstel is een grote en belangrijke stap vooruit maar Per saldo maakt de voorgestelde regeling het toch mogelijk de vennootschapsbelasting op basis van de economische prestatie te heffen, scheeftrekkingen te vermijden en ontwijking te verhinderen.

4.2 Het valt toe te juichen dat krachtens het voorstel de CCTB door alle ondernemingen, , kan worden gebruikt en dat het er daarbij niet toe doet of zij grensoverschrijdend of slechts nationaal actief zijn. Het feit dat het voorstel vooral is gericht op grensoverschrijdend actieve bedrijven doet daar niets aan af. Ook mkb's zullen hun grensoverschrijdende activiteiten kunnen opvoeren omdat werken met de CCCTB aanzienlijker goedkoper is dan op basis van meerdere nationale systemen te worden belast. Voor mkb's die de rechtsvorm van een kapitaalvennootschap hebben biedt de optie CCCTB voordelen. Dat geldt niet voor veel andere mkb's en vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid die niet Vpb-plichtig zijn.

4.3 Daarom houdt het Comité niet langer vast aan een onmiddellijke en verplichte toepassing van de CCCTB, maar spreekt het zich uit voor een tijdens de invoeringsfase. Op de lange termijn moet die grondslag echter wel dwingend zijn wanneer grensoverschrijdend actieve ondernemingen een bepaalde drempel overschrijden. Permanente toepassing van de optionele variant zou de lidstaten namelijk duurzaam met forse administratieve kosten opzadelen. Naast de nieuwe grondslag moeten zij dan immers ook via hun huidige Vpb-systemen blijven werken.

4.4 De bundeling van alle winsten en verliezen van de relevante groepsleden („”) vormt het kerninstrument voor de eliminatie van fiscale distorsies op de interne markt en . Uitsluitend door die consolidatie worden de volgende voordelen gewaarborgd: grensoverschrijdende verliescompensatie, vermijding van problemen met verrekenprijzen, de mogelijkheid van een fiscaal neutrale ondernemingsstructuur in de gehele EU, vermijding van dubbele heffing en ongelijke behandeling van in de Unie gevestigde dochters en vaste inrichtingen. Daarom verdient consolidatie volledig bijval. Zij verdient als „grote” oplossing de voorkeur boven een „kleine” oplossing, d.w.z. een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de Vpb zonder consolidatie.

4.5 Het toepassingsgebied van de CCCTB wordt doelmatig aangegeven door de omschrijving van . Voordeel van de aan de hand van formele criteria opgestelde bepaling betreffende de personen is dat die criteria makkelijk hanteerbaar en verifieerbaar zijn en zich weinig voor interpretatie lenen. Ook zijn die criteria voor ondernemingen praktisch werkbaar en bieden zij hun rechtszekerheid. Voor toetreding tot of uittreding uit een groep geldt dit echter slechts in beperkte mate. De ruime materiële afbakening van het voorstel (alle geboekte winsten) is slim: grijze zones worden vermeden. Ook is het territoriale werkingsgebied (de EU) goed gekozen: opname van de in derde landen behaalde winst zou vanwege het ontbreken van mondiale winstberekeningvoorschriften alleen maar lastige schakelregelingen vergen.

4.6 aan de hand van de meerwaardefactoren arbeid, activa en omzet over de lidstaten . Het gaat hier om een concrete economische aangelegenheid en daarom is een dergelijke verdeling beter dan een die op macro-economische kengetallen is gebaseerd.

4.6.1 Daarbij wordt er naar meerdere factoren gekeken en zodoende hebben de belastingplichtigen fors minder mogelijkheden om factoren in een lidstaat met een zo laag mogelijk tarief te „boeken”. Alternatieve verdelingsmethoden behoeven eenvormige afbakeningsvoorschriften en een specifieke rechtvaardiging. Dat alles is, vanwege de speciale handelsmodellen aldaar, wellicht nodig voor de financiële sector (banken en verzekeraars).

4.6.2 Toch bestaat het dat de lidstaten de formule waardoor het totaal van de toegewezen aandelen afwijkt van het daadwerkelijk te verdelen totaal. Op die manier zou het te verdelen totaalbedrag zwaarder of lichter kunnen worden belast. Dit moet de Commissie door tijdige uitvaardiging van uitvoeringsvoorschriften tegengaan.

4.6.3 Volgens het voorstel wordt . Hier moet een duidelijker onderscheid worden gemaakt tussen economische eigendom en daadwerkelijk gebruik; tevens moet aandacht worden besteed aan de vraag hoe intellectuele eigendom kan worden meegenomen. Verder is bij splitsing van de een opdeling op basis van het aantal werknemers eenvoudig en uitvoerbaar, maar toch kunnen er problemen optreden en wel met name wanneer werkzaamheden „onder het toezicht en de verantwoordelijkheid” van een groepslid worden verricht. Winstverdeling met de factor arbeid als maatstaf kan volgens studies een negatieve economische impact op de arbeidsmarkt hebben. Het meenemen van sociale- en ouderdomsvoorzieningen herbergt gegeven de verschillen tussen de nationale verzekeringsstelsels het risico van extra geschilpunten tussen de lidstaten. Voor het overige is de marktgericht en kan dit ten onrechte leiden tot een bevoordeling van grote lidstaten, louter op grond van hun grootte. Er moet worden overwogen deze factor in de verdelingsformule buiten beschouwing te laten of te herwegen.

4.7 De CCCTB is breder opgezet dan momenteel gemiddeld in de lidstaten het geval is. Dit resulteert in eerste instantie in een hogere belastingopbrengst maar daar staat tegenover dat die opbrengst door grensoverschrijdende verliescompensatie kan dalen. Het Comité vindt dat Daarom steunt het de in de richtlijn opgenomen mogelijkheid voor de lidstaten om de tarieven zo aan te passen dat de belastingdruk gelijk blijft.

4.8 De gekozen is op internationale normen georiënteerd en met name op die van 25 van de 27 lidstaten. Het Comité acht dit adequaat. Het voorstel bevat geen verwijzing naar de handelsrechtelijke beginselen van de IFRS voor financiële verslaglegging omdat de CCCTB een autonome regeling voor de fiscale behandeling van winst belichaamt. Toch zijn de IFRS-beginselen, die zich sinds het begin van de jarenlange voorbereiding van het voorstel verder hebben ontwikkeld, in sommige voorschriften te herkennen.

4.9 Wat de afzonderlijke regelingen betreft, bestaat er Dat is nodig om te vermijden dat versnippering optreedt als gevolg van nationaal gekleurde toepassing. Met name en ook wordt er gewerkt met rechtstermen die onvoldoende geconcretiseerd zijn (bijv. activa of verkrijgings- en productiekosten). Ook wordt de van de regeling in gevaar gebracht door het ontbreken van detailvoorschriften voor bepaalde sectoren. Daarbij valt te denken aan de behandeling van financiële activa of onvoldoend gedetailleerde bepalingen zoals de definitie van economisch eigenaar.

4.10 Verder is de opname van een algemene in de huidige vorm voor twijfel vatbaar. Kunstmatige transacties die louter het ontwijken van belasting tot doel hebben, blijven buiten beschouwing bij de berekening van de belastinggrondslag (artikel 80). De toepassing en de interpretatie van een dergelijke algemene regel zal aanzienlijke moeilijkheden opleveren. Volgens rechtspraak van het HvJ moet misbruik namelijk per geval worden bewezen.

4.11 Voorkoming van door die winst hier in beginsel vrij te stellen is een goede zaak. Op die manier zijn de EU-ondernemingen uitsluitend in de derde landen in kwestie belastingplichtig. Het Comité begrijpt niet waarom de Commissie voorstelt om de vrijstelling bij lage belasting buiten de EU achterwege te laten. bij te lage voorbelasting in het derde land is van vraagtekens te voorzien want die overstap zou dan niet alleen in het geval van misbruik maar ook voor normale bedrijfsactiviteiten moeten worden gemaakt.

4.12 De mogelijkheid om voorzieningen te vormen wordt volgens het Comité te zeer beperkt.

4.12.1 Die reserves kunnen namelijk uitsluitend worden aangelegd voor een in rechte afdwingbare verplichting. Dit sluit uit. Dat is uit economisch oogpunt niet gewettigd omdat het economisch prestatievermogen, en daarmee de belastbare winst, ook door genoemde lasten wordt beperkt.

4.12.2 De Commissie moet duidelijker aangeven tot reserves voor vermoedelijke juridische verplichtingen. Ook ontbreken criteria voor een betrouwbare inschatbaarheid. Verder ontbeert de behandeling van voorzieningen voor eventuele verliezen duidelijkheid in detail. Ook worden pensioenreserves niet in de regeling genoemd, maar er moet wel rekening mee worden gehouden want anders is het specifieke waarderingsvoorschrift wel erg broos.

4.12.3 Voor de in het Gemeenschapsrecht erkende bevat het ontwerp geen concrete voorschriften en evenmin een delegatie van uitvoeringsbevoegdheden aan de Commissie. Er bestaat slechts een bijzondere bepaling over de aftrekbaarheid van technische voorzieningen van verzekeringsondernemingen, krachtens welke de lidstaten kunnen toestaan dat egalisatievoorzieningen kunnen worden afgetrokken.

4.12.4 Met name de heeft behoefte aan meer gedetailleerde regelingen om (in het licht van de financiële crisis) passend in te spelen op de specifieke risico's aldaar. Dit geldt vooral voor derivaten en leasing. Bovendien lijkt een regeling noodzakelijk voor ofwel de aftrekbaarheid van banktechnische reserves (voor algemene bankrisico's) ofwel voor de waardevermindering van financiële activa. Evenals bij de uitzonderingsbepaling voor het verzekeringswezen zouden dan de details aan de financiële sector zelf moeten worden overgelaten.

4.13 De Vpb zelf en soortgelijke belastingen mogen terecht niet worden afgetrokken. Toch moet nog eens kritisch worden gekeken naar de lijst van niet-aftrekbare nationale belastingen van Bijlage III bij artikel 14 van het voorstel. Bijv. de verzekeringsbelasting kan alleen niet van de binnenlandse belasting worden afgetrokken, maar valt niet met de Vpb te vergelijken. Voor zover die verzekeringsbelasting bovenop de verzekeringspremie komt en door de verzekeraar bij de inkomsten wordt geboekt, moet die belasting ook als bedrijfsuitgave kunnen worden afgetrokken.

4.14 Vastlegging van de disconteringsvoet lijkt met het oog op het beginsel van gelijke fiscale behandeling terecht omdat vrije keuze in teveel beoordelingsvrijheid zou resulteren. Wel kan het problemen opleveren dat in uitzonderingsgevallen naar afgesproken tarieven mag worden gegrepen.

4.15 Het is correct dat er in poolverband in plaats van individueel kan worden afgeschreven. Door poolafschrijving kunnen ondernemingen aan interne financiering doen. Bij een afschrijvingspercentage van slecht 25 % zou een groot deel van het afschrijvingsbedrag echter pas op het moment van de vervangingsinvestering zijn verrekend. Daarom moet het percentage tot een passend niveau worden verhoogd.

4.16 Verder kunnen uitsluitend niet-aftrekbare activa uitzonderlijk worden afgeschreven op voorwaarde dat belastingplichtige een definitieve waardedaling aannemelijk maakt. Hierdoor kan te weinig rekening worden gehouden met verliezen. Ook activa die belastingvrij kunnen worden vervreemd (bijv. aandelen in kapitaalvennootschappen) mogen niet uitzonderlijk worden afgeschreven. Dit kan nadelig zijn voor holdings en vennootschappen die met risicokapitaal werken.

4.17 Voorts is invoering van een éénloketsysteem voor de vaststelling van de heffingsgrondslag nuttig om vooral voor mkb's de belastingprocedures te vereenvoudigen en de belastingplichtigen uniforme toepassing van de regels te garanderen. Dit vraagt wel om een betere administratieve samenwerking tussen de lidstaten die nu nog ontbreekt; we denken dan m.n. aan efficiënt toezicht op het geconsolideerd bereik (ondernemingen, dochterondernemingen, vaste inrichtingen), dat elk jaar zal veranderen. Het automatisch doorgeven van informatie moet evenals bij de BTW het geval is norm worden.

4.18 Ten slotte is het de bedoeling dat alle communicatie met de belastingadministratie alleen nog maar plaatsvindt tussen een zg. „hoofdbelastingplichtige” van de groep en de hem toegewezen „hoofdbelastingautoriteit”. Daarmee zou afstemming tussen de verschillende nationale belastingdiensten niet meer nodig zijn. De daaruit voortvloeiende vermindering van bureaucratische lasten voor belastingplichtige en fiscus verdient zonder meer alle bijval.

Brussel, 26 oktober 2011 De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Staffan NILSSON

(1) Zie het EESC-advies over „Fiscaal beleid in de Europese Unie – prioriteiten voor de komende jaren”, PB C 48 van 21 februari 2002, blz. 73.

(2) Verkennend advies op verzoek van de Commissie, PB C 88 van 14 april 2006, blz. 48.

(3) Overeenkomstig artikel 6 van Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel hebben de nationale parlementen van Bulgarije, Ierland, Malta, Polen, Roemenië, Slowakije, Zweden, Nederland en het Verenigd Koninkrijk met redenen omklede adviezen toegezonden aan het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie.