Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD betreffende steun voor beleid en maatregelen op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

Overeenkomstig het beleid van de Gemeenschap op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, als bedoeld in artikel 179 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, stelt de Raad volgens de procedure van artikel 251 de maatregelen vast die noodzakelijk zijn om de doelstellingen van artikel 177 van het Verdrag te verwezenlijken.

Het beleid van de Gemeenschap op dit gebied is gericht op de bevordering van de duurzame economische en sociale ontwikkeling van de ontwikkelingslanden, de integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie en de strijd tegen de armoede.

De duurzame verbetering van de gezondheid en het welzijn van de bevolking in ontwikkelingslanden is een belangrijk resultaat van ontwikkeling. Sinds de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling, die in 1994 in Caïro plaatsvond, is wereldwijd vooruitgang geboekt bij het waarborgen van de reproductieve en seksuele gezondheid en rechten van vrouwen, mannen en adolescenten in ontwikkelingslanden. Er moet echter nog veel worden gedaan, vooral voor hen die in de armste delen van de wereld wonen.

In 1997 hechtte de Raad zijn goedkeuring aan Verordening (EG) nr. 1484/97 betreffende steun aan ontwikkelingslanden voor demografische maatregelen en programma's, die 31 december 2002 verstrijkt. Die verordening was gericht op de implementatie van de voornaamste punten van het op de Conferentie van Caïro goedgekeurde actieplan. Die hebben hun geldigheid behouden, al moet nog het nodige worden gedaan om de aan het begin van het nieuwe millennium vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen inzake de gezondheid van moeder en kind en kindersterfte te verwezenlijken.

De voorliggende verordening treedt derhalve in de plaats van Verordening (EG) nr. 1484/97. Het doel van de nieuwe verordening is het actieplan van Caïro te versterken door eenieder het fundamentele recht en de gelegenheid te geven zijn reproductieve en seksuele gezondheid te beschermen tegen onveilige abortussen en andere bestaande schadelijke praktijken. De verordening moet er uiteindelijk toe bijdragen dat zorg, diensten en producten universeel gelijkelijk toegankelijk zijn. Doel is ook het verminderen van de moedersterfte en het ziektecijfer, die onevenredig hoog zijn in ontwikkelingslanden, met name onder de armste meisjes en vrouwen. Ook moet eenieder het recht krijgen vrij en verantwoord te besluiten over aantal kinderen en geboortespreiding, en daartoe kunnen beschikken over informatie, onderwijs en middelen om dit te doen.

Dit begrotingsonderdeel illustreert het bijzondere belang dat de Gemeenschap hecht aan een betere reproductieve gezondheid van de armere bevolkingsgroepen. Met dit begrotingsonderdeel draagt de Gemeenschap bij tot de verwezenlijking van de aan het begin van het nieuwe millennium vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen voor reproductieve gezondheid in de periode tot 2015. Ook weerspiegelt dit begrotingsonderdeel het recentelijk goedgekeurde Gemeenschapsbeleid voor de verbetering van de samenwerking tussen de EG en andere donors en internationale instellingen, waaronder de Verenigde Naties en de Wereldbank. Er zal gebruik worden gemaakt van de mogelijkheid om nieuwe innovatieve partnerschappen tot stand te brengen met verschillende actoren en, waar dit mogelijk is en zorgvuldig wordt gemotiveerd, een bijdrage te leveren aan regionale en wereldwijde initiatieven, in een poging de hulpmiddelen te verbeteren die nodig zijn voor reproductieve gezondheidszorg in ontwikkelingslanden.

Vergeleken met de voorgaande verordening omvat het financiële kader voor de uitvoering van deze verordening aanzienlijk meer middelen, nodig om de hulpmiddelen voor reproductieve gezondheidszorg in ontwikkelingslanden te verbeteren. Het definitieve bedrag wordt vastgelegd op basis van het besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003, naar verwacht vóór eind februari 2002.

Maatregelen in het kader van deze verordening maken deel uit van het algemene beleid van de Gemeenschap op het gebied van gezondheidszorg en armoedebestrijding in het kader van ontwikkelingssamenwerking. In dit verband blijven coördinatie, samenhang en complementariteit met andere steunverleningsinstrumenten en beleidsmaatregelen op nationaal, regionaal en internationaal niveau van essentieel belang.

Er dient een herzien juridisch instrument te worden gecreëerd om de acties ook na 31 december 2002 te kunnen voortzetten. Derhalve stelt de Commissie voor dat de Raad en het Europees Parlement hun goedkeuring hechten aan de hieraan gehechte verordening.

2002/0052 (COD)

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD betreffende steun voor beleid en maatregelen op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 179,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C , , blz. .

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Europese Gemeenschap maakt zich grote zorgen over de reproductieve en seksuele gezondheid van vrouwen en mannen in de leeftijdsgroep van 15 tot en met 49 jaar in ontwikkelingslanden. De hoge moedersterfte- en ziektecijfers en het gebrek aan een compleet aanbod van veilige en betrouwbare diensten op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid ondermijnen de inspanningen om de economische ontwikkeling te stimuleren, meer kansen te creëren en inkomstenbronnen in ontwikkelingslanden te waarborgen.

(2) De persoonlijke keuzevrijheid, door voldoende toegang tot informatie en dienstverlening in verband met vraagstukken op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten, is voor vrouwen, mannen en adolescenten een belangrijke factor van vooruitgang en ontwikkeling.

(3) Het recht op een goede gezondheid is een fundamenteel mensenrecht, erkend in artikel 25 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens. Dit recht wordt eenvijfde van de wereldbevolking ontzegd.

(4) Volgens artikel 35 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dient bij de vaststelling en uitvoering van het beleid en de maatregelen van de Unie een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te worden gewaarborgd.

(5) De Gemeenschap is vastbesloten volledig bij te dragen tot de verwezenlijking van de aan het begin van het millennium vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen, namelijk vermindering van de moedersterfte met driekwart en wereldwijde bevordering van de toegang tot de reproductieve gezondheidszorg.

(6) De Gemeenschap en haar lidstaten hebben in hoge mate bijgedragen tot de bredere inspanningen ter ondersteuning van beleid en maatregelen op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden, en moeten op dit vlak een leidende rol blijven spelen.

(7) Zowel het Europees Parlement, als de Raad hebben een oproep gedaan voor grotere inspanningen van de Gemeenschap op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden.

(8) De Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling, die in 1994 in Caïro plaatsvond en die in 1999 een vervolg kreeg, zette een ambitieuze agenda uit voor de aanpak van de bevolkingsaanwas en vraagstukken op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten.

(9) Sinds de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling is de nodige vooruitgang geboekt, maar er moet nog veel worden gedaan om te waarborgen dat iedere vrouw de kans krijgt haar zwangerschap probleemloos te doorlopen en in veilige omstandigheden te bevallen, en om tegemoet te komen aan de behoeften van adolescenten en een einde te maken aan geweld tegen en misbruik van vrouwen.

(10) De Gemeenschap eerbiedigt het recht van eenieder vrij te besluiten over aantal kinderen en geboortespreiding. Zij veroordeelt iedere schending van de mensenrechten in de vorm van verplichte abortus, gedwongen sterilisatie, kindermoord of het verstoten, in de steek laten of slecht behandelen van ongewenste kinderen als middel om de bevolkingsaanwas onder controle te houden.

(11) Regelingen ter bevordering van sterilisatie of abortus als methode voor geboorteplanning en oneigenlijke methoden voor het testen van anticonceptiemiddelen in ontwikkelingslanden komen niet in aanmerking voor steun uit hoofde van deze verordening.

(12) Verordening (EG) nr. 1484/97 van de Raad van 22 juli 1997 betreffende steun aan ontwikkelingslanden voor demografische maatregelen en programma's [2], die van toepassing is tot en met 31 december 2002, wordt door de voorliggende verordening overbodig en kan derhalve worden ingetrokken.

[2] PB L 202, 30.07.1997.

(13) Deze verordening legt, voor de gehele looptijd van het daarbij vastgestelde programma, een financieel kader vast dat, in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure [3], voor de begrotingsautoriteit het voornaamste referentiepunt vormt in de loop van de jaarlijkse begrotingsprocedure.

[3] PB L 172, 18.6.1999, blz. 1.

(14) Aangezien de voor de tenuitvoerlegging van deze verordening vereiste maatregelen beheermaatregelen zijn in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitvoering van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [4], dienen deze maatregelen volgens de in artikel 4 van genoemd besluit bepaalde procedures te worden vastgesteld.

[4] PB L 184, 17.7.1999, blz. 23.

(15) Overeenkomstig de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, als bedoeld in artikel 5 van het Verdrag, kan het doel van de voorgestelde maatregel, namelijk de bevordering van de seksuele en reproductieve gezondheid en de eerbiediging van de daarmee verband houdende rechten, met name in de ontwikkelingslanden, niet door optreden van de lidstaten afzonderlijk worden verwezenlijkt en dient dit derhalve, gezien de schaal en de effecten van de voorgestelde maatregel, te worden verwezenlijkt door optreden van de Gemeenschap. Deze verordening beperkt zich tot het minimum dat nodig is om dit doel te verwezenlijken en gaat derhalve niet verder dan noodzakelijk met het oog op dat doel,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Hoofdstuk I

Doelstelling en werkingssfeer

Artikel 1

(1) De Gemeenschap steunt maatregelen om de reproductieve en seksuele gezondheid in ontwikkelingslanden te verbeteren en de eerbiediging van de daarmee verband houdende rechten te waarborgen.

(2) De Gemeenschap verstrekt financiële bijstand en passende knowhow met het oog op de bevordering van de erkenning van reproductieve en seksuele rechten, veilig moederschap en universele toegang tot een alomvattend aanbod van veilige en betrouwbare diensten op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid.

(3) Bij de toewijzing van deze middelen en knowhow wordt voorrang verleend aan:

(a) de armste en minst ontwikkelde landen en de minst bevoorrechte groepen van de bevolking in ontwikkelingslanden;

(b) acties die het beleid en de capaciteiten van ontwikkelingslanden, alsmede de via andere instrumenten van de ontwikkelingssamenwerking verleende bijstand aanvullen en versterken.

Artikel 2

De doelstellingen van de activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van deze verordening, zijn:

(a) het recht van vrouwen, mannen en adolescenten op een goede reproductieve en seksuele gezondheid waarborgen;

(b) vrouwen, mannen en adolescenten toegang bieden tot een alomvattend aanbod van veilige en betrouwbare diensten en producten op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid;

(c) de moedersterftecijfers terugdringen, met name in landen en onder bevolkingsgroepen die daardoor zwaar worden getroffen.

Artikel 3

(1) De financiële steun van de Gemeenschap is bestemd voor specifieke projecten die de in artikel 2 hierboven beschreven doelstellingen bevorderen en, in het bijzonder, voor projecten die erop gericht zijn:

(a) beleids- en operationele kaders en maatregelen te steunen en te bevorderen, die zijn afgestemd op specifieke doelstellingen, teneinde het recht van eenieder op passende fundamentele gezondheidszorg en verantwoordelijke dienstverlenende instanties te verwezenlijken;

(b) te waarborgen dat arme mensen beter toegang krijgen tot kwalitatief hoogstaande reproductieve- en seksuele-gezondheidszorgdiensten, met name door hen een keuze te bieden uit diverse anticonceptiemiddelen en door preventie en diagnose van seksueel overgedragen infecties;

(c) adolescenten te voorzien van de nodige informatie, diensten en vaardigheden om hun reproductieve en seksuele gezondheid te beschermen en ongewenste zwangerschappen te voorkomen;

(d) op te treden tegen schadelijke praktijken, zoals verminking van de vrouwelijke genitaliën;

(e) de beschikbaarheid te waarborgen van meer doeltreffende, betaalbare en aanvaarde anticonceptiemethoden en bescherming tegen seksueel overgedragen infecties;

(f) alomvattende programma's te bevorderen voor de gezondheid van moeders, de verstrekking van zwangerschapszorg en de totstandkoming van een beroepsvereniging van opgeleide verloskundigen;

(g) obstetrische hulp te verschaffen in noodgevallen, alsmede kraamzorg, met bijzondere aandacht voor de preventie en behandeling van bloedingen, hoge bloeddruk en infecties.

(2) Om het bovenstaande te implementeren dient bijzondere aandacht te worden geschonken aan de verbetering van de gezondheidszorgstelsels in ontwikkelingslanden. Voorts dienen alle maatregelen, willen de verbetering van gezondheid en welzijn duurzaam zijn, te worden geïmplementeerd in samenhang met brede investeringen in de sociale sector, met inbegrip van onderwijs, gemeenschapsactie, gelijkheid en genderaspecten, verbetering van het milieu, economisch welzijn, voedselveiligheid en voeding.

Artikel 4

(1) In het kader van de in artikel 3 bedoelde acties kan de steun van de Gemeenschap worden verleend in de vorm van:

(a) financiering van onderzoek en actieprogramma's (voor zover mogelijk uitgevoerd door of in samenwerking met deskundigen of instellingen uit het partnerland);

(b) technische bijstand, opleiding of andere diensten;

(c) leveringen, zoals medische artikelen en grondstoffen, en werken;

(d) audits en evaluatie- en controlemissies.

Voorrang wordt verleend aan de verbetering van de nationale capaciteit met het oog op de levensvatbaarheid op de lange termijn.

(2) De communautaire financiering mag zowel investeringsuitgaven dekken, met uitzondering van de aankoop van onroerend goed, als, in uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde gevallen en onder de voorwaarde dat met dit project, voor zover mogelijk, naar duurzaamheid op middellange termijn wordt gestreefd, vaste kosten (met inbegrip van administratie-, onderhouds- en lopende kosten) waarvan de exploitatie tijdelijk een last voor de partner betekent, zodat de in lid 1 bedoelde steun optimaal kan worden benut.

Hoofdstuk II

Implementatie van hulp

Artikel 5

(1) De financiële steun van de Gemeenschap krachtens deze verordening vindt plaats in de vorm van niet-terugvorderbare hulp.

(2) Voor iedere samenwerkingsactie wordt de in artikel 6 genoemde partners verzocht om een financiële bijdrage. Bij de vaststelling van die bijdrage dient rekening te worden gehouden met de capaciteit van de betrokken partners en de aard van de actie. In bepaalde omstandigheden mag de bijdrage in natura worden geleverd, indien de partner een niet-gouvernementele organisatie (NGO) is of een organisatie van een lokale gemeenschap.

(3) De levering van financiële bijstand in het kader van deze verordening kan cofinanciering met andere donors omvatten, in het bijzonder met lidstaten, de Verenigde Naties, en internationale of regionale ontwikkelingsbanken of financiële instellingen.

Artikel 6

(1) De partners die voor financiële bijstand in het kader van deze verordening in aanmerking komen, zijn:

(a) administratieve autoriteiten en organen op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau;

(b) lokale autoriteiten en andere gedecentraliseerde organen;

(c) lokale gemeenschappen, NGO's, organisaties van lokale gemeenschappen en andere natuurlijke en rechtspersonen uit de particuliere sector met een non-profit- karakter;

(d) regionale organisaties;

(e) internationale organisaties, zoals de Verenigde Naties en VN-organisaties, ontwikkelingsbanken, financiële instellingen, wereldwijde initiatieven, internationale publieke/particuliere partnerschappen;

(f) onderzoeksinstellingen en universiteiten.

(2) Onverminderd het bepaalde in lid 1, onder (e), verleent de Gemeenschap financiële bijstand aan partners waarvan het hoofdkantoor is gevestigd in een lidstaat of een derde land dat in het kader van deze verordening communautaire bijstand krijgt of daarvoor in aanmerking kan komen, mits dit kantoor het feitelijke centrum is vanwaaruit de zakelijke activiteiten worden bestuurd. In uitzonderlijke gevallen mag dit kantoor zich in een ander derde land bevinden.

Artikel 7

(1) Voor zover deze acties het onderwerp zijn van financieringsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en landen waar krachtens deze verordening acties worden gefinancierd, moeten de overeenkomsten de bepaling omvatten dat de betaling van belastingen, heffingen en andere lasten niet door de Gemeenschap wordt gefinancierd.

(2) Alle krachtens deze verordening gesloten financieringsovereenkomsten of -contracten dienen de bepaling te omvatten dat zij onderworpen zijn aan controle door de Commissie, die ter plaatse inspecties mag uitoefenen, alsmede aan audits door de Rekenkamer, volgens de gebruikelijke methoden die door de Commissie zijn vastgesteld in het kader van de geldende bepalingen, in het bijzonder die van het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

(3) Er dienen maatregelen te worden getroffen om tot uitdrukking te laten komen dat de krachtens deze verordening verleende steun afkomstig is van de Gemeenschap.

Artikel 8

(1) De deelname aan aanbestedingen en de gunning van opdrachten of contracten staat op gelijke voorwaarden open voor alle natuurlijke personen en rechtspersonen uit de lidstaten en alle ontwikkelingslanden. De deelname mag in uitzonderlijke gevallen worden opengesteld voor andere derde landen.

(2) Leveringen zijn afkomstig uit de begunstigde landen, andere ontwikkelingslanden of de lidstaten. Leveringen mogen in uitzonderlijke gevallen afkomstig zijn uit andere derde landen.

Artikel 9

(1) Om de doelstellingen van samenhang en complementariteit, als bedoeld in het Verdrag, te verwezenlijken en om optimale doeltreffendheid van de steun te garanderen, kan de Commissie alle noodzakelijke coördinatiemaatregelen nemen, met name:

(a) totstandbrenging van een systeem voor systematische uitwisseling en analyse van gegevens over gefinancierde acties en acties die de Gemeenschap en de lidstaten overwegen te financieren;

(b) coördinatie van de implementatie van acties op de plaats van uitvoering, door middel van regelmatige vergaderingen en uitwisseling van informatie tussen de vertegenwoordigers van de Commissie en de lidstaten in het begunstigde land.

(2) In samenwerking met de lidstaten mag de Commissie alle nodige initiatieven nemen om te zorgen voor een optimale coördinatie met andere betrokken donors, in het bijzonder donors die onder het systeem van de Verenigde Naties vallen.

Hoofdstuk III

Besluitvormingsprocedures

Artikel 10

(1) Het financiële kader voor de uitvoering van deze verordening in de periode van 2003 tot en met 2006 wordt hierbij vastgesteld op ... miljoen euro [besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003].

(2) De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.

Artikel 11

(1) De Commissie is verantwoordelijk voor de opstelling van strategische programmeringsrichtlijnen, waarin de samenwerkingsacties van de Gemeenschap worden vastgesteld in termen van meetbare doelstellingen, prioriteiten, termijnen voor specifieke actiegebieden, uitgangspunten en verwachte resultaten. Programmering geschiedt op jaarbasis en is indicatief.

(2) De jaarlijkse gedachtewisseling met de lidstaten vindt plaats op basis van een presentatie door de vertegenwoordiger van de Commissie van de strategische programmeringsrichtlijnen voor de uit te voeren acties, binnen het kader van het in artikel 13, lid 1, bedoelde comité.

Artikel 12

(1) De Commissie is verantwoordelijk voor het voorafgaand onderzoek, de besluitvorming en het beheer van de onder deze verordening vallende acties, volgens de geldende budgettaire en andere procedures, met name die welke zijn vastgelegd in het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

(2) Besluiten betreffende acties waarvoor financiering krachtens deze verordening meer dan EUR 5 miljoen bedraagt, evenals alle wijzigingen van bedoelde acties die een overschrijding met meer dan 20% van het oorspronkelijk voor de betrokken actie vastgestelde bedrag met zich brengen, worden overeenkomstig de in artikel 13, lid 2, aangegeven procedure goedgekeurd.

(3) De Commissie stelt de lidstaten in kennis van besluiten en wijzigingen van deze acties voor bedragen van EUR 5 miljoen of minder.

Artikel 13

(1) De Commissie wordt bijgestaan door het geografisch ontwikkelingscomité dat bevoegd is voor ontwikkeling.

(2) In gevallen waarin wordt verwezen naar onderhavig lid is de in artikel 4 van Besluit 1999/468/EG vastgestelde beheerprocedure van toepassing, overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 7 en 8.

(3) De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden.

Hoofdstuk IV

Rapporten en financiële bepalingen

Artikel 14

(1) Na elk begrotingsjaar legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een jaarverslag voor over het EG-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, met daarin informatie over de in de loop van dat begrotingsjaar gefinancierde acties en de conclusies van de Commissie betreffende de uitvoering van deze verordening in het voorgaande begrotingsjaar. Het overzicht bevat met name informatie over de sterke en zwakke punten van de acties, de organisaties waarmee contracten zijn gesloten en de resultaten van eventuele onafhankelijke evaluaties van specifieke acties.

(2) Een jaar vóór het verstrijken van deze verordening legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een onafhankelijk beoordelingsrapport voor over de uitvoering van deze verordening, met het doel vast te stellen of de beoogde doelstellingen zijn bereikt en om richtlijnen te geven om toekomstige acties doeltreffender te maken. Op basis van dit beoordelingsrapport kan de Commissie voorstellen doen voor de toekomst van deze verordening en, voor zover nodig, voorstellen deze te wijzigen.

Artikel 15

Verordening (EG) nr. 1484/97 wordt ingetrokken. Acties waartoe is besloten in het kader van Verordening (EG) nr. 1484/97, worden gecontinueerd op basis van die verordening.

Artikel 16

(1) Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

(2) Deze verordening is van toepassing tot en met 31 december 2006.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, op [...]

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitster De Voorzitter

FINANCIEEL MEMORANDUM

Beleidsgebied(en): ontwikkeling en betrekkingen met de ACS-staten

Activiteit(en): beleid inzake ontwikkelingssamenwerking en sectorale strategieën

Benaming van de maatregel: Reproductieve en seksuele gezondheid en rechten

1. BEGROTINGSONDERDEEL + BENAMING VAN DE MAATREGEL - B7-6312 - Steun voor gezondheidsprogramma's en reproductieve gezondheidszorg in ontwikkelingslanden

2. ALGEMENE CIJFERS

2.1. Totale toewijzing voor de actie (deel B): nog niet besloten - zie besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003

2.2. Toepassingsperiode: 1.1.2003 - 31.12.2006

2.3. Meerjarenraming van de uitgaven*

a) Tijdschema vastleggingskredieten/betalingskredieten (financiering uit de begroting)

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

// 2002

Vastleggingen // 8 079,900

Betalingen // 9 141,900

b) Technische en administratieve bijstand en ondersteuningsuitgaven

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

Vastleggingen // 514,100

Betalingen // 514,100

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

Subtotaal a+b //

Vastleggingen // 8 594,000

Betalingen // 9 656,000

c) Financiële gevolgen van het personeel en andere administratieve uitgaven

in duizend euro (drie cijfers achter de komma)

Vastleggingen/ betalingen // 272,000

TOTAAL a+b+c //

Vastleggingen // 8 866,000

Betalingen // 9 928,000

* nog niet besloten - Begroting 2002 voor informatiedoeleinden

2.4. Verenigbaarheid met de financiële programmering en de financiële vooruitzichten

( Voorstel verenigbaar met de bestaande financiële programmering

X Voorstel vereist herprogrammering van de betrokken rubriek van de financiële vooruitzichten

( Voorstel kan toepassing van de bepalingen van het Interinstitutioneel akkoord vereisen

2.5. Financiële gevolgen voor de ontvangsten:

X Voorstel heeft geen financiële gevolgen (betreft technische aspecten in verband met de tenuitvoerlegging van een maatregel)

3. BEGROTINGSKENMERKEN

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. RECHTSGROND

Opgenomen in het voorstel van de Commissie.

5. OMSCHRIJVING EN MOTIVERING

5.1. Doel van het communautaire optreden

5.1.1. Doelstellingen

De doelstellingen van de activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van deze verordening, zijn:

(a) het recht van vrouwen, mannen en adolescenten op een goede reproductieve en seksuele gezondheid waarborgen;

(b) vrouwen, mannen en adolescenten toegang bieden tot een alomvattend aanbod van veilige en betrouwbare diensten en producten op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid;

(c) de moedersterftecijfers terugdringen, met name in landen en onder bevolkingsgroepen die daardoor zwaar worden getroffen.

5.1.2. Maatregelen voor evaluatie ex ante

De Commissie is sinds 1990 actief betrokken bij steunverlening voor de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden, met name op het gebied van de reproductieve gezondheidszorg. Uit de aanbevelingen naar aanleiding van interne evaluaties en audits van deze speciale begrotingslijn en de steun voor de gezondheidszorg, aids en bevolkingsvraagstukken in het algemeen, en de ervaringen van andere donors en internationale organisaties blijkt dat een coherent en alomvattend antwoord moet worden geformuleerd, gebaseerd op nieuwe methoden voor samenwerking in en met de partnerlanden en eindbegunstigden, alsmede tussen donors, particuliere sector, politici en andere betrokkenen.

Het in november 2000 opgestelde EG-strategiedocument voor een veilig moederschap vormt de basis voor de financiële bijstand. De daarin genoemde strategie is tot stand gekomen na uitvoerig overleg met deskundigen uit de ontwikkelingslanden, andere landen, lidstaten en internationale organisaties. Voorafgaand aan programmering, identificatie en vastlegging op basis van deze begrotingslijn, dient de Commissie een coherent kader te ontwikkelen betreffende de beoogde resultaten/uitkomst en indicatoren om die te meten, alsmede betreffende aannames en risico's en het volume van de toewijzingen.

Specifieke doelstellingen en indicatoren sluiten aan op de aan het begin van het millennium vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen voor de gezondheid van moeder en kind. Beoogde indicatoren zijn het moedersterftecijfer en het aantal geboorten dat plaatsvindt in aanwezigheid van opgeleid zorgpersoneel. In samenwerking met alle betrokken partijen worden voorts enkele andere indicatoren opgesteld, die betrekking hebben op kwaliteit en gelijkheid.

5.1.3. Maatregelen naar aanleiding van de evaluatie ex post

Op het beheer van de acties die uit hoofde van deze begrotingslijn worden gefinancierd, wordt toezicht uitgeoefend via een systeem waarbij diverse partners en actoren betrokken zijn, onder gebruikmaking van duidelijke voortgangs- en resultaatindicatoren (als bedoeld in 5.1.2.). Alle programma's of acties die uit hoofde van deze begrotingslijn worden gefinancierd, zijn onderworpen aan een evaluatie ex post in termen van de menselijke en financiële hulpbronnen die daarvoor zijn toegewezen en de resultaten die zijn geboekt, teneinde na te gaan of deze in overeenstemming zijn met de gestelde doelen. Hiertoe wordt een tijdschema vastgesteld. Aldus kan met de resultaten van de evaluatie rekening worden gehouden bij het nemen van besluiten over voortzetting, wijziging of schorsing van het programma of de actie.

5.2. Overwogen activiteiten en wijze van financiering uit de begroting

Financiële steun wordt verleend voor acties die beantwoorden aan bovengenoemde doelstellingen en met name voor acties die erop gericht zijn:

(a) beleids- en operationele kaders en maatregelen te steunen en te bevorderen, die zijn afgestemd op specifieke doelstellingen, teneinde het recht van eenieder op passende fundamentele gezondheidszorg en verantwoordelijke dienstverlenende instanties te verwezenlijken;

(b) te waarborgen dat arme mensen beter toegang krijgen tot kwalitatief hoogstaande reproductieve- en seksuele-gezondheidszorgdiensten, met name door hen een keuze te bieden uit diverse anticonceptiemiddelen en door preventie en diagnose van seksueel overgedragen infecties;

(c) adolescenten te voorzien van de nodige informatie, diensten en vaardigheden om hun reproductieve en seksuele gezondheid te beschermen en ongewenste zwangerschappen te voorkomen;

(d) op te treden tegen schadelijke praktijken, zoals verminking van de vrouwelijke genitaliën;

(e) de beschikbaarheid te waarborgen van meer doeltreffende, betaalbare en aanvaarde anticonceptiemethoden en bescherming tegen seksueel overgedragen infecties;

(f) alomvattende programma's te bevorderen voor de gezondheid van moeders, de verstrekking van zwangerschapszorg en de totstandkoming van een beroepsvereniging van opgeleide verloskundigen;

(g) obstetrische hulp te verschaffen in noodgevallen, alsmede kraamzorg, met bijzondere aandacht voor de preventie en behandeling van bloedingen, hoge bloeddruk en infecties.

5.3. Wijze van tenuitvoerlegging

In het kader van de hierboven bedoelde acties kan de steun van de Gemeenschap worden verleend in de vorm van:

(a) financiering van onderzoek en actieprogramma's (voor zover mogelijk uitgevoerd door of in samenwerking met deskundigen of instellingen uit het partnerland);

(b) technische bijstand, opleiding of andere diensten;

(c) leveringen, zoals medische artikelen en grondstoffen, en werken;

(d) audits en evaluatie- en controlemissies.

Voorrang wordt verleend aan de verbetering van de nationale capaciteit met het oog op de levensvatbaarheid op de lange termijn.

De communautaire financiering mag zowel investeringsuitgaven dekken, met uitzondering van de aankoop van onroerend goed, als, in uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde gevallen en onder de voorwaarde dat met dit project, voor zover mogelijk, naar duurzaamheid op middellange termijn wordt gestreefd, vaste kosten (met inbegrip van administratie-, onderhouds- en lopende kosten) waarvan de exploitatie tijdelijk een last voor de partner betekent, zodat de in lid 1 bedoelde steun optimaal kan worden benut.

De doeltreffendheid van programma's ter ondersteuning van de nationale strategieën voor reproductieve gezondheidszorg is deels afhankelijk van een betere coördinatie van de hulp op Europees én internationaal niveau, waaronder partnerschappen met de particuliere sector, en het gebruik van procedures die zijn afgestemd op de specifieke aard van de betrokken activiteiten en partners.

6. FINANCIËLE GEVOLGEN

6.1. Totale financiële gevolgen voor deel B - NIET VAN TOEPASSING in afwachting besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003

6.2. Wijze van berekening van de kosten per overwogen maatregel in deel B (voor de gehele programmeringsperiode) - NIET VAN TOEPASSING in afwachting besluit over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2003

7. GEVOLGEN VOOR PERSONEELSSTERKTE EN HUISHOUDELIJKE UITGAVEN

7.1. Gevolgen voor de personeelssterkte

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7.2. Financiële gevolgen van het extra personeel

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen betreffen de totale uitgaven voor twaalf maanden. De behoeften aan personele en administratieve middelen zullen worden gedekt uit de toewijzing voor het DG dat met het beheer is belast, in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure.

7.3. Stijging van andere huishoudelijke uitgaven als gevolg van de maatregel

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen betreffen de totale uitgaven voor twaalf maanden.

(1) Geef aan om welk type comité het gaat, en tot welke groep het behoort.

I. Jaartotaal (7.2 + 7.3)

II. Duur van de actie

III. Totale kosten van de actie (I x II) // EUR 272 000

1 jaar

EUR 272 000

8. FOLLOW-UP EN EVALUATIE VAN DE MAATREGEL

8.1. Follow-up

Na elk begrotingsjaar legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een jaarverslag voor over het EG-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, met daarin informatie over de in de loop van dat begrotingsjaar gefinancierde acties en de conclusies van de Commissie betreffende de uitvoering van deze verordening in het voorgaande begrotingsjaar. Het overzicht bevat met name informatie over de sterke en zwakke punten van de acties, de organisaties waarmee contracten zijn gesloten en de resultaten van eventuele onafhankelijke evaluaties van specifieke acties.

8.2. Geplande evaluatiemethoden en -frequentie

Halverwege de uitvoering wordt overleg gepleegd in het geografisch ontwikkelingscomité. Dit geschiedt op basis van een presentatie door de vertegenwoordiger van de Commissie van de meerjaarlijkse strategische richtlijnen voor in de komende jaren te voeren acties. De richtlijnen omvatten, voor zover mogelijk, meetbare doelstellingen en termijnen voor specifieke acties.

Een jaar vóór het verstrijken van deze verordening legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een onafhankelijk beoordelingsrapport voor over de uitvoering van deze verordening, met het doel vast te stellen of de beoogde doelstellingen zijn bereikt en om richtlijnen te geven om toekomstige acties doeltreffender te maken. In het kader van de beoordeling wordt onderzocht of de actie die is genomen naar aanleiding van de prestatie-audits en onafhankelijke evaluaties doeltreffend is.

9. MAATREGELEN TER BESTRIJDING VAN FRAUDE

Gezamenlijke evaluaties en controles worden verricht in overleg met donors en partnerlanden en op basis van de overeengekomen communautaire regels en normen.