15.3.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C73/1
II
(Voorbereidende besluiten)
ECONOMISCH ENSOCIAALCOMITÉ
AdviesoverhetvoorstelvooreenbesluitvandeRaadtotgoedkeuringvandetweedefase
vanhetTranseuropees Samenwerkingsprogramma voorHogerOnderwijs(TempusII)(*)
(93/C73/01)
DeRaadheeftop21oktober1992besloten,overeenkomstig debepalingenvanartikel198
vanhetVerdragtotoprichtingvandeEuropeseEconomischeGemeenschap ,hetEconomisch
enSociaalComitéteraadplegenoverhetvoornoemdevoorstel.
DeAfdelingvoorsocialeaangelegenheden ,gezinsvraagstukken ,onderwijsencultuur,die
metdevoorbereiding vandedesbetreffende werkzaamheden wasbelast,heefthaaradvies
op14januari1993goedgekeurd .RapporteurwasdeheerConnellan.
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn302eZitting(vergaderingvan27januari
1993)hetvolgendeadviesuitgebracht,datmetalgemenestemmenisgoedgekeurd .
1.Inleiding
1.1.HetTempus-programma ,dattotdoelheeftde
ontwikkelingenvernieuwingvanhethogeronderwijs
inhetkadervandeeconomischehervormingen ende
wederopbouw indeMidden-enOosteuropeselanden
d.m.v.samenwerking metgeschiktepartnersindeEu­
ropeseGemeenschapteondersteunen ,werdvastgesteld
vooreeneersteproefperiodevandriejaar,dieop1juli
1990vanstartging.BijBesluitvandeRaadwerddeze
proefperiodevervolgensmeteenjaarverlengdtoteind
juni1994(BesluitvandeRaad92/240/EEG).
1.2.DeCommissieheeftoverdeperiodevan7mei
1990t/m31juli1991eenjaarverslaguitgebracht,waar­
inderesultatenvandeeersteaanvraagrondes incijfers
wordenuitgedrukt.
1.3.Alsonderdeelvaneenformeleevaluatieprocedu­
reheeftdeCommissiehetbureauCoopers&Lybrand
Europedeopdrachtgegeven,hetTempus-programma
teevalueren.Deresultatenvandezeanalysewerdenin
mei1992gepresenteerd .Hetverslaghadvooralbetrek­
kingophetbelangrijksteonderdeel(nl.deGezamenlijke
EuropeseProjecten)vandeTempus-strategie voorde
hervormingvanhethogeronderwijsinhetkadervan
deeconomischehervormingen endewederopbouw .1.4.DeCommissiesteltnuvoor,eentweedefase
(TempusII)testarten,enzijheefthiertoeeenontwerp­
besluitvandeRaadvoorgelegd.Ditdocumentisgroten­
deelsgebaseerdopderesultatenvandeexterneevalua­
tievanhetprogramma,waarinvoornamelijkwordt
gezegddathetTempus-programma opeenindrukwek­
kendemaniervanstartisgegaanenzowelinhetOosten
alsinhetWestenbijzonderpopulairis.Detweedefase
vanhetprogramma (TempusII)zoueenlooptijdvan
vierjaarhebbenenop1juli1994moeteningaan.
2.HetvoorstelvandeCommissie
HetCommissievoorstel luidtingrotelijnenalsvolgt:
2.1.Hetprogrammawordtuitgebreid,zodatnaast
dehuidigetiensteungerechtigde landeninMidden-en
Oost-Europaookderecentelijkonafhankelijkgewor­
denstatenvandevoormaligeSovjetunie—diemomen­
teelinhetkadervanhetTacis-programma steunvande
Gemeenschapontvangen—hieraankunnendeelnemen .
2.2.Inhetprogrammakomthetaccentopdevolgen­
detweedoelstellingenteliggen:
(i)Tempuswordttoegespitstopdehervormingvan
hethogeronderwijs;
(ii)Tempuswordtgerichtopactiviteitenwaaraanmet
hetoogopdeeconomischeherstructurering op
kortetermijnbehoefteis(b.v.ontwikkelingvan
vaardighedene.d.). (»)PBnr.C311van27.11.1992,blz.1.

Nr.C73/2 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 15.3.93
2.3.KernvanhetprogrammawordendeGezamen­
lijkeEuropeseProjecten(GEP's),diehetmeestsucces­
vollemiddelzijnomdedoelstellingentebereiken,in
plaatsvaneenvoudige„mobiliteitsbeurzen ".
2.4.Iedersteungerechtigd landsteltzelfzijnprio­riteitenvast,zodatdesteungerichterkanwordentoege­
kend.
3.Achtergrondinformatie
3.1.
JaarProgrammabudget
(miljoenecu)Aantalsteungerechtigde
landenAantalaanvragenAantalgoedgekeurde
projectenPercentagegoedgekeurde
projecten
1990 25 3 1338 152 11,4
1991 74,5 6 1401 314 22,7
1992 104 10 1979 244 12
3.2.Soortenprojecten
Erzijndriesoortenprojecten:
(i)GezamenlijkeEuropeseProjectendieuniversiteiten
en/ofondernemingen ineensteungerechtigd land
enintweelid-statenomvattenendiebetrekking
hebbenopactiviteitenwelkevoordehervorming
vanhethogeronderwijsvanbelangzijn.
(ii)Mobiliteitsbeurzen .
(iii)Uitwisselingvanjongeren.
3.3.HetComitéisverzocht,deCommissiealgemene
enbijzondereopmerkingenoverhetvoorsteltedoen
toekomen.Dezeopmerkingenluidenalsvolgt:meerdekernendedynamischecomponentvanhet
programma,enheeftervoorgezorgddatditzeerveel
succeskent.Bepalendvoorditsucceswas—enisook
indetoekomstnog—hetzeersoepeleregelgevende
kader.Hetisvanhetallergrootstebelangdatditwordt
ondergebracht ineenduidelijkernationaalbeleidscon­
cept,zodatdeaanvraagprocedure doorzichtigerente­
gelijkertijdookbillijkerwordt.Gebeurtditniet,dan
zouhetlage„slaagpercentage "(%goedgekeurdeaan­
vragen:12%),waarinduidelijkdebudgettairebeper­
kingenvanhetprogrammat.o.v.hetenormeaantal
kwalitatiefhoogstaandeaanvragen(volgensdeCom­
missieca.50%)totuitdrukkingkomen,hethuidige
enthousiasme voorgezamenlijkeprojectenweleens
aanzienlijkkunnendoenbekoelen.Hetmoetechter
wordenerkenddatdekwaliteitvandeaanvragenuit
bepaaldesteungerechtigde landenwellichttewensen
overlietalsgevolgvanderelatiefzwakkeeconomische
ontwikkelingindielanden.Indergelijkegevallenzou
inaanmerkingmoetenwordengenomendathetpro­
grammainlandenmetzwakkereeconomiewaarschijn­
lijkmeerimpactheeft.4.Algemeneopmerkingen
4.1.Steunaanbredereopzet
4.1.1.HetComitégaatakkoordmethetTempusII­
programma :hetachtheteengoedezaakdatnuook
derecentelijkonafhankelijkgewordenstatenindevoor­
maligeSovjetuniehieraankunnendeelnemen,endatde
Commissieverzekertdathetuiteenvallenvanbepaalde
landeninMidden-enOost-Europageeninvloedheeft
opdedeelnamevandezelandenaanhetprogramma .
VerderstelthetComitémetinstemmingvastdatde
Commissiedelange-termijndoelstellingen ophetgebied
vanhogeronderwijsendeplannenvooreconomische
herstructurering (waaronderhetaanvullenvantekorten
aanspecifiekevaardigheden )duidelijkerwilafbakenen
endatzijhetprogrammawiltoespitsenopgezamenlijke
Europeseprojecten(GEP's)inplaatsvanopeenvoudige
„mobiliteitsbeurzen ".
4.1.2.BijhettoezichtophetTempus-programma
dienterinhetbijzonderoptewordengeletdatde
kansenopdeelnamevoormannenenvrouwengelijk
zijn.4.3.Coördinatie
4.3.1.InditverbanddringthetComitéervoortsop
aandatdesteungerechtigde landenendeCommissie
nauwersamenwerken bijhetvaststellenvandeselectie­
criteria.Verderzouhetdesamenwerking tussende
verschillendebetrokkendienstenvandeCommissieten
goedekomenalsereenvademecumvanallebijTempus
betrokkeninstanties,m.i.v.debetrokkendirectoraten­
generaalendeTaskForce„Menselijkehulpbronnen ,
onderwijs,opleidingenjeugdzaken",zouwordengepu­
bliceerd,meteenoverzichtvandelopendeprojecten.
Hetvademecumbetreffendecommunautaire program­
ma'swaarbijzowelhethogeronderwijsalshetbedrijfs­
levenbetrokkenzijn,zoueenoverzichtmoetenbevatten
vandehoofdpuntenvancomplementaire programma's
[Comett,Erasmus,Linguaenrelevanteprogramma's
ophetgebiedvanonderzoekenontwikkeling (O&O)].
4.4.Rolvandesocialepartners
4.4.1.Inhetprogrammazouookduidelijkermoeten
wordenaangegevenwelkerolvoordesocialepartners
isweggelegdbijhethelpenopzettenenbeoordelenvan4.2.„Bottom-up"-aanpak
4.2.1.De„bottom-up"-aanpak ,waarbijindividuele
instellingenaanvragenkunnenindienen,vormtzonder

15.3.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C73/3
komen,maaromzuiverbudgettaireredenenworden
afgewezen,naardevolgendeaanvraagronde door­
schuiven.
5.2.Tempustegendeachtergrondvandeeconomische
ensocialehervormingen
5.2.1.Hetzounuttigkunnenzijn,allesteun­
gerechtigdelandenertoeaantesporenhundoelstellin­
genophetgebiedvanherstructurering ,behoefteaan
arbeidskrachten enontwikkelingvanvaardighedendui­
delijkertedefiniërenenkrachtigeraantedringenop
actieveparticipatievanhetbedrijfslevenenvande
socialepartnersinhetTempus-programma .Het
ComitéverzoektdeCommissiebovendienmetklem,
hetTempus-programma tekoppelenaanhetPhare­
programmavoordemocratie (meteenbudgetvan
5miljoenecuin1993).gezamenlijkeprojecteninhetkadervanTempus.Tegen
dealgemeneachtergrondvansocialeeneconomische
hervormingen beveelthetComitéaan,eengemeen­
schappelijkorgaanvoordecontactentussenhetESC
endesocialepartnersindeMidden-enOosteuropese
landeninhetleventeroepen,zoalsdatsinds1975
tussenEGendeEuropeseVrijhandelsassociatie (EVA)
bestaat.DoordeEuropesewerkgevers-enwerknemers­
organisatiesopdezewijzebijeenenandertebetrekken,
beschikkendesocialepartnersoverruimeremogelijkhe­
denominvloeduitteoefenenopdeeconomischeen
socialeherstructurering vandesteungerechtigde landen.
4.5.Deelnemingvanbedrijven
4.5.1.Degroeiendeparticipatievanbedrijven,zoals
gedefinieerdinartikel3vanhetCommissievoorstel ,in
GEP'siseengoedezaakendienttewordenaangemoe­
digdendusdanigtewordenuitgebreiddatallecatego­
rieënbedrijven,zowelindeparticulierealsindeover­
heidssector,bijdeprogramma'skunnenwordenbetrok­
ken.Teneindedepositieveinvloedvanhetprogramma
ophetprocesvaneconomischeensocialehervormingen
tevergroten,moetenhetbedrijfslevenendesociale
partnersindesteungerechtigde landenenindelid­
statenvolgenshetComitéinsterkeremateaandeGEP's
deelnemen .HetComitébeveeltaan,departicipatievan
bedrijveninGEP'sindetoekomstalseenprioriteit
tebeschouwen .Verderdientdedeelnemingvanhet
bedrijfslevennauwlettendtewordengevolgd,zodat
eventuelebelemmeringen uitdewegkunnenworden
geruimd.5.3.Participatievanbedrijven
5.3.1.HetComitébeveeltaan,debedrijvenin
sterkerematebijdeGEP'stebetrekken(momenteelis
hetbedrijfslevenindelid-statenbijkrapeenderdevan
deGEP'senindesteungerechtigde landenbijca.een
zesdevandeprojectenbetrokken).Zonderderolvan
fundamenteel onderzoektewillenonderschatten ,zou
erdoorgrotereparticipatievanhetbedrijfslevenvoor
wordengezorgddatdeuniversiteitenhunopleidingen
beterafstemmenopdebehoeftenvanondernemingen ,
doorinhettekortaanspecifiekevaardighedentevoor­
zienenteverzekerendathetbedrijfslevenzelfactiever
aandeontwikkelingvanzijnpersoneel(mee)werkt.
Verderzouparticipatievanhetbedrijfsleveneencataly­
serendeffecthebben,doordatbedrijvenuitdeEGin
contactwordengebrachtmetbedrijvenindeMidden­
enOosteuropeselanden.
5.3.1.1.HetComitéisvanmeningdatinhetin
artikel5,lid2vanhetvoorstelgenoemdeadviescomité
bovendieneenvertegenwoordiger vanhetbedrijfsleven
uitiederelid-staatzittingzoumoetenhebben.Opdie
manierzouerzoweleenvertegenwoordiger vande
academischegemeenschap alseenvertegenwoordiger
vanhetbedrijfslevenzijn,waarmeehetbelangvan
samenwerking tussenhogeronderwijsenbedrijfsleven
inhetprogrammatotuitingkomt.5.Bijzondereopmerkingen
5.1.Selectiecriteria en-procedure
5.1.1.Desteungerechtigde statenzoudennauwkeu­
rigermoetendefiniërenwelkedoelstellingen zijinde
contextvanhunnationalestrategievooreconomische
ensocialehervormingindeeersteplaatsviahetTem­
pus-programma willenbereiken,waarbijdeautonomie
vandeaanvragersonaangetastblijftendenodigeflexi­
biliteitwordtgehandhaafd .Verderzoudendeselectie­
criteriaduidelijkermoetenzijnenbetermoetenworden
gecoördineerd ,zodathetpercentagegoedgekeurdepro­
jectenhogerkomtteliggendandeveeltelage12%
van1992.Indienhetmoeilijkblijkt,gezamenlijkstrenge
criteriavasttestellen,zoueenprocedurekunnenwor­
deningevoerdwaarmeealvasteeneerstegroveselectie
vandeaanvragenplaatsvindt;ditbespaartzowelde
aanvragersalsdeselectie-instanties tijd,geldenmoeite.
5.1.2.DeCommissiezouookkunnenbekijkenof
hetnodigis,bijdeselectiecriterianaareenbetereven­
wichttestrevenwatdetalenvandeaanvragersbetreft.
Momenteellijktdenadrukteveelopbepaaldetalen
vandeGemeenschap teliggen.
5.1.3.BovendiendringthetComitéeropaandat
kwalitatiefinteressanteaanvragen(welkeaandebijge­
werktecriteriavoldoen)dievoorsteuninaanmerking5.4.Evaluatievandeeffecten
5.4.1.Desteungerechtigde landenbeslissengeheel
alleenwelkpercentagevandeinhetkadervanPhare
toegekendesteunzijaanTempuswillenbesteden.Het
Comitébeveeltaan,inlandenalsPolenenHongarije
(waareenverhoudingsgewijs grootdeelvandemid­
delenreedsistoegekendenhetprogrammainvolle
gangis)eennationaalmodelonderzoek naardeeffecten
ervanintestellen;inhetlichtdaarvanzoudeefficiency
vanhetprogrammaindeoverigesteungerechtigde lan­
dendankunnenwordenvergroot.

Nr.C73/4 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 15.3.93
waarmogelijkmetdevoordeComett-enErasmus­
projectenopgezettecoördinatiediensten samenwerken
bijhetverlenenvan(administratieve )steunaanuniver­
siteitenenbedrijvendieaanTempus-projecten willen
deelnemen.HetopzettenvannieuweGEP'szouzo
kunnenwordenvereenvoudigddoordebestaandeinfra­
structuurtegebruikenofuittebreiden.
5.5.3.TenslottevindthetComitédatmoetworden
gezorgdvooreengroteretransparantieinzakedemoge­
lijkhedendiehetTempus-programma endehiermee
directofindirectverbandhoudendecommunautaire
programma'saanuniversiteiten ,ondernemingen enbe­
drijvenbieden;daartoeishetnodigdatduidelijkeen
volledigeinformatiewordtverstrekt,zodatallepoten­
tiëlekandidatengemakkelijkertoegangtotdeverschil­
lendeactiviteitenkunnenkrijgen,endezeelkaaronder­
lingbeterkunnenaanvullen.5.5.Koppelingmetverwanteprogramma's
5.5.1.Tempusiseenextern-hulpprogramma inhet
kadervanhetalgemenePhare-programma voor
steungerechtigde landeninMidden-enOost-Europa .
EensoortgelijkTempus-programma wordtvoorgesteld
inhetkadervanhetTacis-programma voordestaten
vandevoormaligeSovjetunie.Ompraktischeredenen,
waaronderhetuiteenlopendeontwikkelingsniveau van
detweegebiedenendepolitiekebetrekkingen ,beveelt
hetComitéaan,deTempus-programma 'svoordetwee
gebiedenmetgescheidenbegrotingentenuitvoerte
leggen.Opdezemanierkomtduidelijktotuitdrukking
datdesteungerechtigde landeninbeidegebiedenzich
inverschillendestadiavanontwikkelingbevindenen
sterkuiteenlopendebehoeftenhebben.
5.5.2.HetComitésteltverdervoordatdenationale
Tempus-instanties indelid-statenvandeGemeenschap
GedaanteBrussel,27januari1993.
DeVoorzitter
vanhetEconomischenSociaalComité
SusanneTIEMANN
AdviesoverhetvoorstelvooreenrichtlijnvandeRaadhoudendewijzigingvanRichtlijn
89/107/EEGbetreffendedeonderlingeaanpassingvandewetgevingenderlid-stateninzake
levensmiddelenadditieven dieinvoormenselijkevoedingbestemdewarenwordengebruikt
(93/C73/02)
DeRaadheeftop3juli1992besloten,overeenkomstig debepalingenvanartikel100Avan
hetVerdragtotoprichtingvandeEuropeseEconomischeGemeenschap ,hetEconomischen
SociaalComitéadviestevrageninzakehetvoornoemdevoorstel.
DeAfdelingvoormilieu,volksgezondheid enconsumentenvraagstukken ,diemetdevoorbe­
reidingvandedesbetreffende werkzaamheden wasbelast,heefthaaradviesop5januari1993
goedgekeurd .RapporteurwasdeheerHilkens.
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn302eZitting(vergaderingvan27januari
1993)hetvolgendeadviesuitgebracht,datmetalgemenestemmenisgoedgekeurd .
1.2.In1988heeftdeRaadeenRichtlijn(89/107/
EEG)vastgesteld,dieeenkaderbiedtvoorhetgebruik
vanadditieveninlevensmiddelen indeGemeenschap .1.Inleiding
1.1.Hettotstandbrengenvaneeninternemarkt
voorlevensmiddelen noodzaaktdeEGeengemeen­
schappelijklevensmiddelenbeleid totstandtebrengen.
Inallelid-statenisinhetverledenwetgevingtotstand
gebrachtopdatterrein,metnameinverbandmetde
volksgezondheid endekwaliteitsbeheersing .Daarvoor
moetnuEG-regelgeving indeplaatskomen.1.2.1.Indezerichtlijnisvanhetbeginseluitgegaan,
daterindeGemeenschap eenpositievelijstkomt
vantoegestaneadditievenen,voorzovernodig,van
toegestanehoeveelheden .Tevenswerderopgewezen,