COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 16.10.1995 
COM(95) 449 def. 
95/0238 (COD) 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
betreffende een communautair actieprogramma 
voor gezondheidsmonitoring binnen het 
actiekader op het gebied van de volksgezondheid 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
tot vaststelling van een communautair 
actieprogramma voor gezondheidsmonitoring 
binnen het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid 
(door de Commissie ingediend) 

INHOUD 
I Inleiding 3 
II Reeds verrichte werkzaamheden op het gebied van Europese 
gezondheidsgegevens en -indicatoren 5 
III De Europese Gemeenschap en gezondheidsmonitoring 7 
A Een nieuwe taak voor de Gemeenschap 7 
B Recente communautaire initiatieven op het gebied van 
gezondheidsinformatie 8 
C Andere communautaire beleids- en actieterreinen 9 
IV Doelstellingen en beginselen van een communautair systeem voor 
gezondheidsmonitoring 13 
V Communautaire gezondheidsindicatoren , 14 
A Kernindicatoren 15 
B Achtergrondindicatoren 16 
C Andere indicatoren 16 
D Een geharmoniseerd systeem van statistieken over 
gezondheidsvoorzieningen 16 
VI Methodologie van de verzameling van gezondheidsgegevens op 
communautair niveau 17 
VII De opbouw van het communautaire systeem voor 
gezondheidsmonitoring 19 
VIII Analyses 20 
IX Voorgestelde acties voor een vijfjarenprogramma 21 
A Vaststelling van communautaire gezondheidsindicatoren 21 
B Ontwikkeling van een communautair netwerk voor 
gegevensverzameling en -verspreiding 23 
C Analyses 23 
X Raadpleging, evaluatie en verslaglegging 23 
A Raadplegings- en participatiemechanismen 23 
B Evaluatieverslagen 24 
C Algemene informatieactiviteiten 25 
Bijlage A 26 

? INLEIDING 
Met artikel 3, onder o), en artikel 129 van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap heeft de Gemeenschap voor het eerst een expliciete 
wettelijke grondslag gekregen voor het ondernemen van actie op het gebied van 
de volksgezondheid. De Gemeenschap moet ertoe bijdragen een hoog niveau van 
bescherming van de volksgezondheid te verzekeren, actie te ondernemen ter 
preventie van ziekten, met name door de samenwerking tussen de Lid-Staten te 
bevorderen en indien nodig hun activiteiten te ondersteunen, en door het 
bevorderen van de coördinatie van het beleid en de programma's van de Lid-
Staten. 
In haar mededeling van 24 november 1993 betreffende het actiekader op het 
gebied van de volksgezondheid' heeft de Commissie een kader vastgesteld voor 
communautaire actie ter verwezenlijking van de doelstellingen inzake 
gezondheidsbescherming die zijn opgenomen in artikel 3, onder o), en artikel 129, 
Daarbij is het de taak van de Gemeenschap de activiteiten van de Lid-Staten op 
het gebied van de volksgezondheid te ondersteunen, deze bij te staan bij het 
uitstippelen en ten uitvoer leggen van hun doelstellingen en strategieën en bij te 
dragen tot maatregelen ter bescherming van de gezondheid in de hele 
Gemeenschap, met als streefdoel de beste resultaten die waar dan ook in de 
Gemeenschap al geboekt zijn. 
Het optreden van de Gemeenschap uit hoofde van artikel 129 moet zich richten 
op de preventie van ziekten en de bescherming van de gezondheid. Wil men 
dergelijke actie ondernemen, dan is inzicht in de bestaande problemen en de aard 
en omvang daarvan een vereiste. Daarom moeten de veranderingen die zich in de 
gezondheid voordoen gemeten worden en moet het effect van beleidsmaatregelen, 
programma's en acties, zowel in de Lid-Staten als op communautair niveau, 
worden bepaald, om er zeker van te zijn dat de acties hun doel treffen en hiermee 
inderdaad de beoogde verbeteringen bereikt worden. Dit vereist passende 
maatregelen ter monitoring van de gezondheid en de determinanten daarvan en 
voorzieningen om de ondernomen acties te controleren en evalueren. Op grond 
van de criteria die zijn gegeven in de genoemde mededeling van de Commissie 
is geconcludeerd dat gezondheidsgegevens en -indicatoren essentieel zijn voor het 
verkrijgen van de benodigde inlichtingen, zodat dit een prioriteit voor 
communautaire actie is. 
Gezondheidsgegevens en -indicatoren zijn ook door de Raad2, het Europees 
Parlement3 en het Economisch en Sociaal Comité4 genoemd als een belangrijk 
onderwerp voor communautaire actie op het gebied van de volksgezondheid. Een 
lange reeks resoluties, conclusies en adviezen van deze instellingen culmineerde 
in juni 1994 in de goedkeuring van een resolutie door de Raad betreffende het 
actiekader van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid, waarin 
COM(93) 559 def. 
PB nr. C 174 van 25.6.1993, blz. 1. 
3 PB nr. C 329 van 6.12.1993, blz. 375. 
4 6 mei 1994, ENVI/379. 
gezondheidsgegevens en -indicatoren werden aangemerkt als een gebied waaraan 
prioriteit diende te worden verleend en de Commissie verzocht werd hiervoor 
voorstellen te doen5. 
De Commissie heeft zich erop toegelegd de behoeften van de Gemeenschap en de 
Lid-Staten te onderzoeken en te bepalen hoe het optreden van de Gemeenschap 
onder eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel maximaal effect zou kunnen 
sorteren. Daartoe heeft de Commissie met hulp van vertegenwoordigers van de 
Lid-Staten een onderzoek ingesteld naar de bestaande gezondheidsgegevens en 
-indicatoren op communautair niveau en de bronnen, de dekking en het belang 
daarvan; daarbij heeft zij waardevolle adviezen en aanbevelingen gekregen. 
Onder gezondheidsmonitoring worden in deze mededeling de drie volgende 
activiteiten verstaan: 
- het verzamelen van gezondheidsgegevens op communautair niveau en het 
ontwikkelen van communautaire gezondheidsindicatoren. Dit omvat het 
ontwikkelen van mechanismen voor gegevensverzameling in de 
Gemeenschap, met inbegrip van enquêtes, en het opstellen van onderling 
overeengekomen definities en methodologieën voor de communautaire 
gezondheidsindicatoren; 
- het opbouwen van een faciliteit voor het analyseren van de gegevens die 
worden verkregen uit de monitoring van gezondheid, ziekte, andere 
gezondheidsproblemen en de determinanten van gezondheid. Dit omvat een 
analyse van de mate waarin ziekten en gebreken zich onder de 
verschillende bevolkingsgroepen voordoen en van de factoren die daarop 
van invloed zijn; 
- het verspreiden van informatie over gezondheid en de determinanten 
daarvan, om de Gemeenschap en de Lid-Staten in staat te stellen de 
prioriteiten te bepalen, het beleid en de acties te herzien en te helpen 
bepalen waar de middelen moeten worden ingezet. 
Niet onder gezondheidsmonitoring valt de surveillance van ziekten met het oog op 
de bestrijding daarvan; dit is bedoeld om snel te kunnen beslissen over 
tegenmaatregelen en acties die door de bevoegde autoriteiten moeten worden 
genomen om acute gezondheidsproblemen aan te pakken en toestanden die 
doorgaans snel verergeren, met name in geval van besmettelijke ziekten, onder 
controle te krijgen. Wel kunnen ziektesurveillancesystemen nuttige gegevens 
leveren voor een algemeen systeem voor gezondheidsmonitoring, in het bijzonder 
over de incidentie en prevalentie van specifieke ziekten. 
Gezondheidsmonitoring op communautair niveau omvat de onderdelen van de 
volksgezondheid waarvoor de Commissie al actieprogramma's heeft ingediend, 
namelijk kanker6, gezondheidsbevordering, -voorlichting, -opvoeding en 
-opleiding7, drugsverslaving8 en aids en bepaalde andere besmettelijke ziekten9; de 
PB nr. C 165 van 17.6.1994, blz. 1. 
PB nr. C 139 van 21.5.1994, blz. 12. 
PB nr. C 252 van 9.9.1994, blz. 3. 
resultaten van relevante acties in het kader van deze programma's zullen dan ook 
gebruikt worden. Verder is gezondheidsmonitoring op communautair niveau ook 
bedoeld om de gevolgen voor de gezondheid van communautaire programma's en 
andere beleidsonderdelen te bepalen en om vergelijkingen tussen de Lid-Staten 
onderling en tussen de Europese Gemeenschap en andere delen van de wereld 
mogelijk te maken. 
9 Of een deugdelijke monitoring en evaluatie van het effect van de acties op 
communautair en nationaal niveau mogelijk is, hangt onder andere af van de 
relevantie en de kwaliteit van de beschikbare indicatoren. Het hier voorgestelde 
actieprogramma heeft dan ook tot doel een hoogwaardig, beleidsgeoriënteerd 
systeem voor gezondheidsmonitoring te ontwikkelen ter ondersteuning van de 
bepaling en evaluatie van het gezondheidsbeleid in de Gemeenschap en de Lid-
Staten. Bij zo'n systeem wordt uiteraard uitgegaan de gegevens die al in de Lid-
Staten bestaan en die zij doorgeven aan internationale organisaties, met name de 
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Organisatie voor Economische 
Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Op basis hiervan moet een zorgvuldige 
keuze worden gemaakt van de indicatoren die de overeengekomen 
aandachtsgebieden omvatten, waar nodig aangevuld met nieuwe indicatoren, en 
moet een systeem worden ontwikkeld om de verzameling van de gegevens en de 
beschikbaarstelling daarvan aan de Lid-Staten en de Gemeenschap te ondersteunen. 
10 Om aan de verwachtingen op dit gebied te voldoen en een maximale toegevoegde 
waarde te verkrijgen moet een communautair systeem voor gezondheidsmonitoring 
niet alleen zorgvuldig gekozen communautaire gezondheidsgegevens en 
-indicatoren omvatten, maar ook een netwerk om de communautaire gegevens te 
verzamelen en te verspreiden, in hoofdzaak met behulp van de mogelijkheden die 
de telematica biedt. Een verdere, essentiële vereiste van het systeem is de 
mogelijkheid om de gezondheid en de gegevens daarover te analyseren, te voldoen 
aan verzoeken om informatie en hypotheses te toetsen, en indien van toepassing 
de resultaten van de analyses te verspreiden. Bovenal moeten bij dit alles de 
wettelijke bepalingen inzake gegevensbescherming worden geëerbiedigd en de 
nodige maatregelen worden getroffen met het oog op de vertrouwelijkheid en 
veiligheid. 
II REEDS VERRICHTE WERKZAAMHEDEN OP HET GEBIED VAN EUROPESE 
GEZONDHEIDSGEGEVENS EN -INDICATOREN 
11 Het zoeken naar objectieve maten voor de gezondheidstoestand van een populatie 
heeft in de volksgezondheid een lange traditie, die teruggaat tot de grondlegging 
van de demografie in de tweede helft van de zeventiende eeuw. Al meer dan een 
eeuw zijn de zuigelingensterfte en dé levensverwachting bij geboorte algemeen 
erkend als valide maten voor de gezondheidstoestand van een populatie. Pas sinds 
vrij korte tijd worden ook andere indicatoren gehanteerd om dit.beeld aan te 
vullen, in combinatie met epidemiologisch onderzoek. 
PB nr. C 257 van 14.9.1994, blz. 4. 
PB nr. C 333 van 29.11.1994, blz. 34 en COM(94) 413. 
12 Deze ontwikkeling is onder andere voortgekomen uit een toenemend bewustzijn 
binnen de gezondheidssector dat ten gevolge van de snelle daling in voordien 
ernstige bedreigingen voor de gezondheid, in het bijzonder infectieziekten, 
dergelijke op sterfte gebaseerde maten niet meer toereikend waren, en door de 
ontwikkeling en algemene toepassing van kwantitatieve metingen in de sociale 
wetenschappen en de volksgezondheid. 
13 Het toenemend gebruik van indicatoren voor de opstelling, tenuitvoerlegging en 
evaluatie van sociale beleidsmaatregelen en programma's is gestimuleerd door het 
werk van de Verenigde Naties, in het bijzonder de inspanningen die deze sinds de 
jaren vijftig hebben geleverd om een levensstandaard te ontwikkelen en een 
systeem van sociale rekeningen op te zetten. Ook het programma voor sociale 
indicatoren van de OESO heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de 
totstandkoming van indicatoren in OESO-landen. 
14 Wat gezondheidsindicatoren betreft, die gewoonlijk een onderdeel van de sociale 
indicatoren zijn, heeft de Volkenbond al in de jaren dertig een uitgebreid overzicht 
van "gezondheidsindices" gepubliceerd. Na de Tweede Wereldoorlog zijn tal van 
initiatieven op het gebied van gezondheidsindicatoren genomen, in het bijzonder 
in de Verenigde Staten. 
15 Op internationaal vlak is de systematische toepassing van gezondheidsindicatoren 
en beleidsgeoriënteerde gezondheidsinformatie sinds begin jaren tachtig door de 
WHO gestimuleerd. Deze heeft in haar strategie "Health for All" een belangrijke 
plaats ingeruimd voor monitoring en evaluatie van regionale, nationale en 
wereldwijde gezondheidsstrategieën. Daarop is een minimale lijst van algemene 
indicatoren geïntroduceerd. In 1984 heeft het Regionaal Bureau voor Europa van 
de WHO aan deze lijst regionale indicatoren toegevoegd die toegesneden zijn op 
de specifieke behoeften en prioriteiten in Europa. De afzonderlijke landen is 
verzocht deze aan te vullen met nationale indicatoren die aansluiten bij hun eigen 
behoeften en mogelijkheden10. Op basis van deze indicatoren voert de WHO op 
gezette tijden monitoringacties uit om de voortgang ten opzichte van de 
streefdoelen van Health for All te meten en de prioriteiten te stellen. 
16 Ook de OESO heeft nuttig werk gedaan op het gebied van gezondheidsindicatoren, 
met name indicatoren betreffende de verstrekking van gezondheidszorg. Deze 
werkzaamheden vormen tot op zekere hoogte een aanvulling op het werk van de 
WHO. Ten slotte hebben een aantal gespecialiseerde Europese instellingen en 
netwerken, zoals het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek (IARC) in 
Lyon en het Europees Centrum voor de epidemiologische controle van aids in 
Parijs bijgedragen aan de voorziening van waardevolle gezondheidsinformatie op 
Europees niveau, daarbij gesteund door de Gemeenschap, met name waar het gaat 
om relevante programma's en acties op het gebied van de volksgezondheid. 
17 Dank zij onderzoek naar de gezondheidszorgstelsels dat is uitgevoerd in het eerste 
onderzoekprogramma voor medische biologie en gezondheid (1990-1994) van het 
Derde OTO-Kaderprogramma zijn specifieke gegevensbanken voor ziektes opgezet 
Hansluwka, H.E., "Measuring health of populations - Indicators and Indications", Social Sciences 
and Medicine, 1985, Vol. 20, No. 12, blz. 1207-1224. 
en waardevolle Europese netwerken voor de uitwisseling van gezondheidsgegevens 
tot stand gebracht. 
Verder verzamelt het Bureau voor de statistiek van de Europese Gemeenschappen 
(Eurostat) sinds een aantal jaren statistische gegevens met betrekking tot de 
gezondheid en daarmee verband houdende onderwerpen. In het bijzonder zijn een 
aantal gezondheidsindicatoren geselecteerd als onderdeel van het algemene kader 
voor sociale indicatoren en sociale statistieken. 
Er is dus al een aanzienlijke hoeveelheid internationale ervaring opgedaan op het 
gebied van gezondheidsinformatie en het gebruik van gezondheidsindicatoren. De 
Gemeenschap heeft daarbij al een rol gespeeld, maar om een hoog niveau van 
gezondheidsbescherming te realiseren zal zij zich hier intensiever mee bezig 
moeten houden. 
III DE EUROPESE GEMEENSCHAP EN GEZONDHEIDSMONITORING 
A Een nieuwe taak voor de Gemeenschap 
20 Op tal van gebieden worden de Lid-Staten steeds meer van elkaar afhankelijk. Bij 
de economische integratie gaat dit snel, maar ook op andere gebieden, zoals vrij 
verkeer, milieu, beroepsopleiding, onderzoek en sociale voorzieningen, met name 
veiligheid en gezondheid op het werk, worden steeds vaker gezamenlijke 
benaderingen voor de bestaande problemen gezocht en in praktijk gebracht. De 
Gemeenschap speelt daarbij een doorslaggevende rol. 
21 Volksgezondheid vormt hierop geen uitzondering. Niet alleen zijn 
gezondheidsproblemen grensoverschrijdend, ook vertonen zij in de verschillende 
landen steeds meer overeenkomsten. Bovendien heeft de Europese samenwerking 
op gezondheidsgebied een grote vlucht genomen en wordt steeds vaker getracht 
gezamenlijke oplossingen te vinden en de uitwisseling van expertise en ervaring 
te bevorderen. Als gevolg van deze internationalisering is de belangstelling voor 
de problemen en het beleid van andere landen toegenomen en zijn internationale 
vergelijkingen een belangrijk hulpmiddel geworden bij de nationale en 
communautaire beleidsbepaling op gezondheidsgebied. De Lid-Staten van de 
Europese Gemeenschap zijn de afgelopen tien jaar steeds meer samen gaan werken 
op tal van onderdelen van de volksgezondheid en de rol van de Gemeenschap 
daarbij is almaar belangrijker geworden, vooral sinds de inwerkingtreding van het 
Verdrag betreffende de Europese Unie. 
22 Communautaire acties ter uitvoering van artikel 129 van het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Gemeenschap moeten als doelstelling hebben dat zij bijdragen 
tot de verzekering van een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid, 
gericht zijn op de preventie van ziekten, de coördinatie van het.beleid en de 
programma's van de Lid-Staten stimuleren en de samenwerking met derde landen 
en de inzake volksgezondheid bevoegde internationale organisaties bevorderen. 
Om dergelijke acties zodanig op te zetten dat de bijdrage van de Gemeenschap 
maximaal is en na te gaan of met deze acties de doelstellingen zijn gerealiseerd, 
is er behoefte aan kwantitatieve maten en een systeem om de ontwikkelingen in 
de gezondheid en de determinanten daarvan, alsmede het effect op de gezondheid 
7 
van beleidsmaatregelen, programma's en acties op het niveau van de Lid-Staten 
en van de Gemeenschap te meten. 
B Recente communautaire initiatieven op het gebied van gezondheidsinformatie 
23 Het Europees Parlement heeft in een aantal documenten, met name het verslag 
over het volksgezondheidsbeleid na Maastricht", gewezen op de noodzaak om te 
beschikken over voldoende en relevante informatie als basis voor de ontwikkeling 
van communautaire acties op het gebied van de volksgezondheid. 
24 In de resolutie die bij het verslag is aangenomen, verzoekt het Europees Parlement 
de Commissie een Europese werkgroep voor epidemiologisch onderzoek in het 
leven te roepen voor het verzamelen en onderzoeken van gegevens uit de Lid-
Staten, en een begin te maken met een verslag over de stand van zaken met 
betrekking tot de volksgezondheid in de Gemeenschap en daarin ontwikkelingen 
te analyseren en de effecten van het volksgezondheidsbeleid alsmede de gevolgen 
van de beleidsmaatregelen op ander terrein voor de volksgezondheid te 
beoordelen. Bovendien verzocht het Parlement de Commissie gegevens uit de Lid-
Staten te verzamelen, te analyseren en te verspreiden betreffende ziekten waarvan 
aangifte moet worden gedaan en op dat terrein samen te werken met nationale en 
internationale instanties. 
25 De Commissie heeft in haar mededeling van 24 november 1993 betreffende het 
actiekader op het gebied van de volksgezondheid een grotere samenwerking op het 
gebied van de normalisering en verzameling van vergelijkbare gegevens over de 
gezondheid en bevordering van systemen voor toezicht en bewaking van de 
gezondheid genoemd als vereisten voor het opstellen van een kader om 
overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel het beleid en de programma's van de 
Lid-Staten te ondersteunen en een meerwaarde te geven. 
26 In zijn resolutie van 2 juni 1994 betreffende het actiekader van de Gemeenschap 
op het gebied van de volksgezondheid heeft de Raad gewezen op het belang van 
het ontwikkelen van gezondheidsinformatie over de Gemeenschap en aangegeven 
dat de gehanteerde gegevens en indicatoren metingen dienen te omvatten met 
betrekking tot de kwaliteit van het bestaan van de bevolking, nauwkeurige 
evaluaties van de behoeften op het vlak van de gezondheid, schattingen van de 
sterfte die door ziektepreventie vermeden kan worden, sociaal-economische 
factoren qua gezondheid onder de onderscheiden bevolkingsgroepen, alsmede, in 
voorkomend geval, indien de Lid-Staten dit nuttig achten, de bijstand op het 
gebied van de gezondheid, de medische praktijken en de invloed van de 
hervormingen. 
27 In december 1993 heeft het Comité van hooggeplaatste ambtenaren van 
volksgezondheid, dat de Commissie adviseert over gezondheidskwesties en bestaat 
uit hoge functionarissen van de ministeries van Volksgezondheid van de Lid-
Staten, een werkgroep voor gezondheidsgegevens en -indicatoren opgericht om te 
PB nr. C 329 van 6.12.1993, blz. 375. 
helpen met de ontwikkeling van een communautair systeem voor 
gezondheidsmonitoring. De werkgroep had de volgende taken: 
- het beoordelen van de validiteit en vergelijkbaarheid van de in de 
Gemeenschap beschikbare gezondheidsgegevens; 
- het evalueren van de mogelijkheid om uniforme stelsels van basisgegevens 
te vormen met het oog op de monitoring van de gezondheidstoestand, het 
uitwerken van preventiemaatregelen en het meten van het effect daarvan; 
- het onderzoeken of de bestaande gezondheidsgegevens kunnen worden 
omgezet in effectieve gezondheidsindicatoren voor specifieke maatregelen; 
- het bepalen van mogelijke acties voor verdere communautaire 
samenwerking op dit gebied. 
28 Op basis van het verslag van de werkgroep, dat een uitvoerig overzicht bevat van 
de definities en bronnen van de beschikbare indicatoren op Europees niveau, 
verzameld door Eurostat, de WHO en de OESO, heeft het Comité van 
hooggeplaatste ambtenaren een aantal aanbevelingen geformuleerd, met als 
voornaamste punten: 
- er is behoefte aan een stelsel van kern- en achtergrondindicatoren voor de 
Gemeenschap, zowel als instrumenten op communautair niveau als voor de 
nationale beleidsvorming op gezondheidsgebied; 
- de beschikbare gezondheidsgegevens lopen qua vergelijkbaarheid en 
validiteit sterk uiteen; 
- als de nodige middelen beschikbaar worden gesteld, kan in een periode van 
5 à 10 jaar aanmerkelijke vooruitgang worden geboekt met het opstellen 
van uniforme stelsels basisgegevens op communautair niveau om de 
gezondheidstoestand en het effect van beleidsmaatregelen op 
volksgezondheidsgebied te meten; 
- voor sommige gebieden kunnen de beschikbare gegevens worden omgezet 
in bruikbare specifieke indicatoren. Op andere gebieden zijn echter geen 
gegevens beschikbaar of zijn deze ontoereikend voor het vormen van 
specifieke indicatoren van aanvaardbare kwaliteit. 
29 Uit het verslag van de werkgroep en de aanbevelingen van het comité is uitvoerig 
geput bij de opstelling van deze mededeling en de voorstellen van de Commissie 
op het gebied van gezondheidsmonitoring. 
C Andere communautaire beleids- en actieterreinen 
30 Communautaire beleidsonderdelen en acties op andere gebieden dan de 
volksgezondheid hebben vaak directe en indirecte gevolgen voor de gezondheid. 
In haar Verslag over de integratie van de eisen voor de bescherming van de 
gezondheid in de communautaire beleidsmaatregelen12 heeft de Commissie een 
overzicht gegeven van programma's, acties en instrumenten met gevolgen voor de 
gezondheid. 
31 Wat het sociaal beleid betreft houdt gezondheidsinformatie in hoofdzaak verband 
met de follow-up van het beleid van de Lid-Staten inzake sociale zekerheid, met 
name ten aanzien van het risico van ziekte. In zijn aanbeveling betreffende de 
convergentie van de doelstellingen en het beleid op het gebied van de sociale 
bescherming10 heeft de Raad onder andere de volgende doelstellingen gegeven: 
- ervoor zorgen dat personen die legaal op het grondgebied van de 
Lid-Staten woonachtig zijn, toegang hebben tot de nodige 
gezondheidszorg, alsmede tot de maatregelen ter preventie van ziekten; 
- toezien op de handhaving en zo nodig de ontwikkeling van een 
gezondheidszorg, aangepast aan de veranderende behoeften van de 
bevolking. 
32 De Commissie volgt de ontwikkelingen op dit gebied op de voet, waarbij zij de 
convergentie of divergentie van het sociaal beleid analyseert en daarover verslag 
uitbrengt. Wat de gezondheidszorgstelsels betreft, moet er bij de beoordeling van 
het effect van de maatregelen voor kostenbeheersing en ter evaluatie van het 
functioneren van de stelsels ook gekeken worden naar de gevolgen die die 
maatregelen kunnen hebben voor de kwaliteit van de geleverde diensten en de 
gelijke toegang tot de zorg. 
33 Op het gebied van de veiligheid en gezondheid op het werk zijn op communautair 
niveau langdurige inspanningen geleverd om te kunnen beschikken over 
geharmoniseerde gegevens betreffende beroepsziekten (EODS) en 
arbeidsongevallen (ESAW). Daartoe zijn criteria en methoden ontwikkeld om de 
statistieken in alle Lid-Staten op overeenkomstige wijze bij te houden. Als deze 
in praktijk gebracht worden, zullen zij een nauwkeuriger beeld geven van de 
omvang van dit probleem. 
34 Binnen het statistische kaderprogramma voor 1993-1997, dat de Raad bij 
Beschikking 93/464/EEG14 heeft vastgesteld, produceert Eurostat statistische 
gegevens op gebieden als gezondheid en veiligheid, werkgelegenheid, 
levensomstandigheden en sociale zekerheid, wat prioritaire actiegebieden zijn voor 
de sectoriële programma's ten behoeve van het sociaal beleid, de economische en 
sociale samenhang en de consumentenbescherming. Ook worden binnen het 
statistische kaderprogramma communautaire statistieken opgesteld op gebieden als 
milieu, industrie, nationale rekeningen en vervoer. Bovendien verzamelt Eurostat 
gegevens over enkele andere sociale indicatoren die van belang zijn voor de 
volksgezondheid. In 1994 is een Community Household Panel Survey (ECHP) 
gelanceerd, dat onder andere demografie, inkomen, arbeidsmarktparticipatie, 
onderwijs, huisvesting en enkele gezondheidsaspecten omvat. 
14 COM(95) 196, 29 mei 1995. 
Aanbeveling 92/442/EEG van de Raad, PB nr. L 245 van 26.8.1992, blz. 49. 
PB nr. L 219 van 28.8.1993, blz. 1. 
10 
35 Op het gebied van transeuropese netwerken omvat het voorstel van de Commissie 
voor een besluit van de Raad tot instelling van een communautaire meerjarige 
actie betreffende de totstandbrenging van transeuropese telematicanetwerken ten 
behoeve van de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten (IDA)15 drie 
projecten op gezondheidsgebied, namelijk CARE (twee projecten: een systeem 
voor vroegtijdige waarschuwing en een netwerk voor geneesmiddelenbewaking) 
en Reitox (het Europees Netwerk voor informatie over drugs en drugsverslaving, 
dat verbonden is aan het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en 
drugsverslaving). De twee CARE-projecten in IDA zijn spin-offs van eerder werk 
ten behoeve van het Europees zenuwstelsel (ENS-CARE). Volgens de huidige 
plannen voor IDA zullen de werkzaamheden voor het waarschuwingssysteem van 
CARE (EWS-CARE) en het netwerk voor geneesmiddelenbewaking, waaraan het 
Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling zal worden verbonden, zich 
in de komende twee jaar concentreren op de verdere ontwikkeling van de 
proefsystemen tussen nationale overheidsdiensten en de overgang naar de 
exploitatiefase, waarbij de geplande algemene systeemarchitectuur voor IDA strikt 
zal worden aangehouden. 
36 Op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling omvatte het Derde 
Kaderprogramma onderzoek naar de kwaliteit van zorg, vermijdbare sterfte (d.w.z 
door preventie), een Europese gegevensbank voor beroertes (Eurostroke), 
harmonisatie van de berekening van de levensverwachting in Europa, vergelijking 
en harmonisering van referentiegegevens voor onderzoek naar de 
eerstelijnsgezondheidszorg in de Lid-Staten van de Europese Gemeenschap, en de 
oprichting van een Europees clearing house voor gezondheidsresultaten. Op het 
vlak van gelijke toegang tot zorg ongeacht het inkomen is onderzoek verricht om 
de zorgconsumptie en de morbiditeit van bepaalde groepen mensen te vergelijken 
(het COMAC-project); de verdere ontwikkeling hiervan zou erbij gebaat zijn als 
er op communautair niveau indicatoren bestonden betreffende het verband tussen 
inkomen en ziekte. In onderzoekgebied 6 van het programma voor medische 
biologie en gezondheid16 (BIOMED 2) van het Vierde Kaderprogramma voor 
OTO zal in de eerste plaats aandacht worden besteed aan methodologieën in 
verband met gezondheidsgegevens en demografische veranderingen, methoden 
voor het evalueren van de doeltreffendheid van preventiestrategieën, en de 
beoordeling van de sociaal-economische effecten en het meten van de resultaten 
van initiatieven op het gebied van het gezondheidszorgbeleid, waaronder de 
ontwikkeling van gezondheidsinformatiesystemen. Ten slotte zullen in het Vierde 
Kaderprogramma reeds gestarte activiteiten op het gebied van telematica en 
gezondheid (ENS-CARE), onder meer proefprojecten voor elektronische 
uitwisseling van gezondheidsgegevens over besmettelijke ziekten, statistieken, 
vergiftigingen en geneesmiddelenbewaking, op bepaalde gebieden worden 
voortgezet. 
37 Het milieu speelt een belangrijke rol bij de gezondheid van de burgers. Relevante 
en nauwkeurige informatie over de toestand van het milieu en over lozingen en 
afvalstortingen in de verschillende milieucompartimenten is onontbeerlijk. Er is 
PB nr. C 105 van 16.4.1993, blz. 12. 
Beschikking 94/913/EEG van de Raad van 15 december 1994, PB nr. L 361 van 31.12.1994, 
blz. 40. 
11 
vooral behoefte aan gegevens over de concentratie van verontreinigende stoffen 
in het milieu, om de gevolgen daarvan voor de volksgezondheid te beoordelen. 
Voorbeelden daarvan zijn gegevens over de luchtkwaliteit in stedelijke en 
plattelandsgebieden en over de concentratie van gevaarlijke stoffen in de bodem 
en het grondwater, in het bijzonder als gevolg van het gebruik van pesticiden. 
Bovendien zijn gegevens nodig over de wijze van opname van verontreinigende 
stoffen door de mens en de gevolgen daarvan voor de gezondheid, om aan de 
hand daarvan zinvolle maatregelen te nemen. Het vijfjarige werkprogramma van 
het Europees Milieuagentschap omvat een project MBedreigingen van de 
menselijke gezondheid", bedoeld om de huidige toestand te analyseren en een 
koppeling van informatie en gegevensbanken met de WHO tot stand te brengen. 
38 Wat het vervoer betreft houdt de informatiebehoefte in eerste instantie verband 
met de noodzaak om over voor iedereen toegankelijk openbaar vervoer te 
beschikken en dit vereist weer gegevens over de patronen en de geografische 
spreiding van de verschillende vormen van invaliditeit, mobiliteitsbeperkende 
ziekten en leeftijdsspecifieke factoren, en in de tweede plaats over 
verkeersongelukken; wat dit laatste betreft heeft de Raad besloten een 
17 
communautaire gegevensbank op te zetten , die als basis zal dienen voor de 
verbetering van de informatie over dit onderwerp op communautair niveau. 
39 Op het gebied van de consumentenbescherming worden de werkzaamheden voor 
het organiseren en coördineren van de gegevensverzameling met betrekking tot 
ongevallen thuis en tijdens de vrijetijdsbesteding voortgezet in het kader van het 
EHLASS-programma 8. 
40 De Commissie heeft ook beseft dat uniforme regels op het gebied van de 
gegevensbescherming een conditio sine qua non zijn voor de vrije uitwisseling van 
gegevens. In 1990 heeft zij een kaderrichtlijn voorgesteld betreffende de 
bescherming van personen in verband met de behandeling van persoonsgegevens, 
om het vrije verkeer van dergelijke gegevens te waarborgen. Deze richtlijn met 
specifieke bepalingen voor gezondheidsgegevens is door de Raad en het Parlement 
op 24.7.95 goedgekeurd. De Commissie heeft zich er ook toe verbonden de 
beginselen van deze richtlijn op haar eigen gegevensverwerking toe te passen. 
41 Voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden drie informatiesystemen op 
basis van telematica ontwikkeld (ADNS, ANIMO en SHIFT) als essentiële 
hulpmiddelen bij de communautaire strategie voor de veterinaire controle. 
42 Wat drugs betreft ten slotte heeft het Europees Waarnemingscentrum voor drugs 
en drugsverslaving (EWDD) "een algemene informatietaak [ten aanzien van] het 
verschijnsel drugs en drugsverslaving". Daartoe dient het de Gemeenschap en de 
Lid-Staten te voorzien van "objectieve, betrouwbare en op Europees niveau 
vergelijkbare informatie over het verschijnsel drugs en drugsverslaving en de 
gevolgen daarvan". Verder zullen via het Europees Netwerk voor informatie over 
drugs en drugsverslaving (REITOX) gegevens worden verzameld, die onder 
andere 
17 PB nr.L 329 van 30.12.1993, blz. 63. 
18 PB nr.L 331 van 21.12.1994. 
12 
zullen worden gebruikt bij de opstelling van een jaarlijks verslag over de toestand 
van het drugsprobleem. 
IV DOELSTELLINGEN EN BEGINSELEN VAN EEN COMMUNAUTAIR SYSTEEM VOOR 
GEZONDHEIDSMONITORING 
43 In artikel 129 is sprake van gezondheidsvoorlichting als specifiek actiegebied; 
bovendien wordt, zoals hierboven is verklaard, informatie over de gezondheid in 
de vorm van gezondheidsgegevens en -indicatoren beschouwd als een 
fundamenteel hulpmiddel voor de communautaire beleidsvorming en als onmisbaar 
onderdeel van een systeem voor gezondheidsmonitoring waarmee het volgende 
moet kunnen worden gedaan: 
- het volgen van de ontwikkelingen in de gezondheid en de determinanten 
daarvan in de hele Gemeenschap en het trekken van vergelijkingen met 
derde landen; 
- het vergemakkelijken van de planning, controle, tenuitvoerlegging en 
evaluatie van communautaire programma's en acties; 
- het ter beschikking stellen van vergelijkende indicatoren en gegevens van 
hoge kwaliteit aan de Lid-Staten, om hun eigen systemen voor 
gezondheidsmonitoring te ondersteunen en hieraan een meerwaarde te 
verlenen en een bijdrage te leveren aan het gezondheidsbeleid op nationaal 
niveau. 
44 Bij de ontwikkeling van een systeem voor gezondheidsmonitoring moeten de 
volgende beginselen worden aangehouden: 
- het systeem moet uitgaan van gemakkelijk verkrijgbare Europese gegevens 
en indicatoren, zoals die van de Lid-Staten, internationale organisaties -
met name de WHO, de OESO, het Drugswaarnemingscentrum en het 
Europees Milieuagentschap -, Europese netwerken en de Commissie. In 
een eerste fase zullen deze gegevens worden gebruikt voor 
gezondheidsmonitoring en beleidsevaluatie; aan de hand hiervan zullen ook 
gebreken in de kwaliteit, die onvermijdelijk zijn, opgespoord en verholpen 
worden en zullen zo nodig nieuwe gegevens en indicatoren worden 
ontwikkeld; 
- dubbel werk moet in elk geval worden voorkomen. De werkzaamheden die 
al door internationale organisaties, Europese netwerken en de Commissie 
worden gedaan, moeten elkaar aanvullen en verenigbaar zijn. Enerzijds 
moet het werk dat al door de Lid-Staten en de desbetreffende 
internationale organisaties wordt gedaan en dat van belang is voor de 
Gemeenschap, geconsolideerd en geleidelijk geharmoniseerd worden, zodat 
eventuele zinloze overlappingen en verspilling van schaarse middelen zo 
veel mogelijk beperkt worden. Anderzijds moet het systeem zich bij 
voorrang op die gebieden richten die van belang zijn voor de 
communautaire programma's en beleidsonderdelen en die nog niet 
voldoende ontwikkeld zijn; 
13 
het systeem mag geen onnodige belasting betekenen voor de Lid-Staten die 
al gezondheidsgegevens doorgeven aan een aantal internationale 
organisaties, aan netwerken en aan de Commissie. Het deelnemen aan een 
communautair systeem voor gezondheidsmonitoring mag niet inhouden dat 
de Lid-Staten het werk dat zij in het kader van bestaande internationale 
regelingen verrichten nog eens over moeten doen; 
- de beschikbare opties en mogelijkheden voor het ontwikkelen van de 
verschillende componenten van het systeem, ongeacht of dit de keuze van 
de gezondheidsindicatoren, de kwantitatieve en kwalitatieve dekking, de 
gebruikte middelen of de te verrichten routinematige of ad-hoc-analyses 
betreft, moeten zorgvuldig op hun kosten en baten worden beoordeeld; 
- het systeem moet zo flexibel mogelijk opgezet worden, zodat al bestaande 
nuttige elementen erin kunnen worden opgenomen en het aan 
veranderingen in de dekking en de prioriteiten voor actie kan worden 
aangepast zonder dat afbreuk gedaan wordt aan de vergelijkbaarheid en 
geleidelijke harmonisatie. Ook de mechanismen voor de verzameling en 
verspreiding van gezondheidsgegevens en -indicatoren moeten flexibel zijn 
en mogen geen overbodige administratieve rompslomp meebrengen. 
45 Bij het opzetten van het communautaire systeem voor gezondheidsmonitoring moet 
ervoor worden gezorgd dat de informatie die verzameld en verspreid moet worden 
in nauwe samenwerking met de potentiële gebruikers en verstrekkers in de Lid-
Staten en op communautair niveau wordt gespecificeerd en dat volledig aan de 
vereisten inzake gegevensbescherming wordt voldaan. 
V COMMUNAUTAIRE GEZONDHEIDSINDICATOREN 
46 Op basis van de behoeften van de voorgestelde en geplande programma's en acties 
op volksgezondheidsgebied, de vereisten van andere beleidsterreinen van de 
Commissie, de behoeften van de Lid-Staten en de verwachte ontwikkelingen in de 
gezondheidstoestand en de determinanten daarvan heeft de Commissie een aantal 
gebieden geselecteerd waarvoor ten behoeve van het communautaire systeem 
indicatoren moeten worden opgesteld. Deze gebieden zijn in bijlage A aangegeven. 
Er dient op te worden gewezen dat er op deze gebieden al gegevens worden 
verzameld, maar dat deze zorgvuldig moeten worden geëvalueerd om daaruit de 
relevante gezondheidsindicatoren te destilleren. 
47 Er zullen twee soorten communautaire gezondheidsindicatoren komen: 
kernindicatoren en achtergrondindicatoren. Kernindicatoren zijn indicatoren die 
essentieel zijn voor de communautaire actie op het gebied van de volksgezondheid 
en voor het meten van de gezondheidstoestand en de determinanten daarvan, zoals 
alcohol- en tabaksgebruik. Achtergrondindicatoren houden indirect verband met 
de volksgezondheid, maar zijn niettemin van belang voor de beleidsontwikkeling 
op dat gebied. Dit omvat indicatoren betreffende andere communautaire 
beleidsterreinen en ook indicatoren die voor bepaalde Lid-Staten van bijzonder 
belang zijn maar voor de communautaire beleidsontwikkeling niet essentieel. 
14 
48 Beide typen indicatoren zullen worden gekozen uit de indicatoren die al op 
internationaal niveau bestaan en waarover het Comité van hooggeplaatste 
ambtenaren van volksgezondheid zich al heeft gebogen, alsmede uit de indicatoren 
op nationaal niveau die geschikt worden geacht voor gebruik door de 
Gemeenschap; verder zullen zo nodig nieuwe indicatoren worden gecreëerd. Dit 
zal in nauwe samenwerking met de Lid-Staten en waar van toepassing de ter zake 
bevoegde internationale instanties gebeuren. De communautaire indicatoren zullen 
constant geëvalueerd en bijgewerkt moeten worden, zodat zij steeds voldoen aan 
de behoeften van de Gemeenschap en de Lid-Staten. Mogelijk moeten hiervoor 
nieuwe indicatoren worden ontwikkeld of moeten achtergrondindicatoren als 
kernindicatoren aangemerkt worden of omgekeerd. 
49 De communautaire indicatoren zijn: 
- indicatoren die zowel de Gemeenschap als de Lid-Staten een instrument 
bieden om vergelijkingen tussen Lid-Staten te trekken en die ook de 
coördinatie tussen en binnen de Lid-Staten zelf vergemakkelijken; 
- indicatoren die de meting van de gezondheidstoestand en de belangrijkste 
determinanten van gezondheid in de Gemeenschap, inclusief resultaten en 
het gebruik van de middelen, vergemakkelijken. 
50 Afhankelijk van de kwaliteit en beschikbaarheid van de benodigde gegevens 
behoren de communautaire indicatoren tot een van de volgende categorieën: 
- indicatoren waarvoor gegevens van goede kwaliteit al in alle Lid-Staten 
voorhanden zijn; 
- indicatoren waarvoor in alle Lid-Staten gegevens beschikbaar zijn, maar 
waarvan de kwaliteit moet worden verbeterd; 
- indicatoren waarvoor op dit moment geen gegevens in de Gemeenschap 
beschikbaar zijn en die dus in het kader van het communautaire 
programma voor gezondheidsmonitoring verzameld moeten worden. 
A Kernindicatoren 
51 Ter ondersteuning van de communautaire actie op het gebied van de 
volksgezondheid moet een basisset van kernindicatoren worden ontwikkeld. Deze 
indicatoren vormen de elementaire informatie die nodig is ter monitoring van de 
gezondheidstoestand in de Gemeenschap en zijn ook een afspiegeling van de 
belangrijkste prioriteiten op volksgezondheidsgebied zoals vastgelegd in de 
mededeling van de Commissie betreffende het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid1. In de loop der tijd kunnen deze indicatoren aan veranderingen 
in de prioriteiten worden aangepast. 
52 Derhalve zullen er twee onderling samenhangende typen kernindicatoren komen: 
- indicatoren voor het meten van de gezondheidstoestand en de 
determinanten van gezondheid in de Gemeenschap; 
15 
indicatoren voor het meten van het effect van de beleidsmaatregelen en 
acties van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid. 
B Achtergrondindicatoren 
53 Aangezien de prioriteiten in de loop der tijd veranderen, moet het systeem voor 
gezondheidsmonitoring voldoende uitgebreid en flexibel zijn om in te kunnen 
spelen op veranderende eisen als gevolg van nieuwe ontwikkelingen. Om de 
gewenste dekking en flexibiliteit te verkrijgen moeten er naast de kernindicatoren 
een aantal achtergrondindicatoren komen. Deze zijn zowel bedoeld om meer 
diepgaande informatie te verkrijgen over de onderwerpen waarvoor 
kernindicatoren bestaan als om een groter aantal onderwerpen te bestrijken. 
54 De achtergrondindicatoren bestaan uit de volgende vier soorten: 
- indicatoren om aanvullende informatie te bieden over onderwerpen die 
door de kernindicatoren worden bestreken, met inbegrip van het nagaan 
van verbanden tussen gezondheidsresultaten en determinanten van 
gezondheid; 
- indicatoren die informatie bieden over andere communautaire 
beleidsterreinen; 
- indicatoren ter ondersteuning van het volksgezondheidsbeleid in de Lid-
Staten; 
- indicatoren die de Lid-Staten informatie verschaffen voor het trekken van 
vergelijkingen op gebieden die niet door de kernindicatoren worden 
bestreken. 
C Andere indicatoren 
55 Voor gebieden waarvan de gezondheidsgegevens alleen van nut zijn voor de 
nationale en/of regionale autoriteiten moet de coördinatie van definities en 
verzamelingsmethoden worden bevorderd met het oog op de vergelijkbaarheid 
tussen regio's en Lid-Staten. 
D Een geharmoniseerd systeem van statistieken over gezondheidsvoorzieningen 
56 Gezien de aanbevelingen van het Comité van hooggeplaatste ambtenaren van de 
volksgezondheid, dat de nadruk gelegd heeft op het beoordelen van de 
uitvoerbaarheid en kosteneffectiviteit van het ontwikkelen van genormaliseerde 
statistieken over gezondheidsvoorzieningen, is de Commissie voornemens 
activiteiten te ondersteunen om dergelijke statistieken op te nemen in een 
toekomstig communautair systeem voor gezondheidsmonitoring. Dit zou een 
belangrijke input bieden voor de werkzaamheden die momenteel op Europees 
niveau worden verricht ter ontwikkeling van nationale satellietrekeningen van de 
gezondheid. 
16 
VI METHODOLOGIE VAN DE VERZAMELING VAN GEZONDHEIDSGEGEVENS OP COMMUNAUTAIR 
NIVEAU 
57 Bij het ontwikkelen van een communautair systeem voor gezondheidsmonitoring 
moet een methodologie worden gevolgd die ervoor zorgt dat de gegevens van de 
Lid-Staten vergelijkbaar zijn, dat wil zeggen op dezelfde wijze gedefinieerd en van 
gelijke (hoge) kwaliteit. Bovendien moeten de gegevens actueel zijn, daar hun 
waarde anders beperkt is. Ten slotte moet de gevolgde methodologie zich houden 
aan de in hoofdstuk IV uiteengezette beginselen voor het opzetten van een 
communautair systeem voor gezondheidsmonitoring. 
58 Met name om dubbel werk bij het verzamelen van de gegevens door de Lid-Staten 
te voorkomen moet worden voortgebouwd op bestaande nationale gegevensbanken 
die door de autoriteiten van de Lid-Staten zijn gevalideerd. De gegevens in deze 
gegevensbanken moeten eventueel aangevuld worden door middel van specifieke 
onderzoeken om gegevens te verzamelen die niet op andere wijze verkrijgbaar zijn 
of die voor specifieke analyses nodig zijn. Met een dergelijke tweestapsbenadering 
kan snel en op kosteneffectieve wijze voortgang worden geboekt. Bovendien is zo 
gewaarborgd dat maximaal gebruik gemaakt wordt van de bestaande gegevens en 
kunnen de Lid-Staten profiteren van verbeteringen in de vergelijkbaarheid en 
kwaliteit van hun gegevens. Deze aanpak roept echter een aantal methodologische 
vragen op die moeten worden onderzocht. 
59 Vooral de vergelijkbaarheid van de bestaande gegevens in de Lid-Staten laat op 
dit moment te wensen over, aangezien zij hun gezondheidsgegevens en 
-indicatoren vaak op uiteenlopende wijze definiëren. De vergelijkbaarheid kan op 
drie manieren worden verbeterd: 
- door het creëren van data dictionaries die kunnen dienen voor het 
vastleggen van correspondenties tussen gegevens die op verschillende wijze 
gedefinieerd zijn; 
- door het converteren van nationale gegevens naar definities van het 
communautaire netwerk volgens gezamenlijk overeengekomen regels; 
- door het harmoniseren van de definities en verzamelingsmethoden van de 
gezondheidsgegevens die in de Lid-Staten worden verzameld. 
60 Data dictionaries zijn bedoeld om aan te geven hoe gelijksoortige begrippen in de 
verschillende Lid-Staten gedefinieerd zijn. Zo kunnen er correspondenties tussen 
gegevens worden vastgesteld met behoud van de oorspronkelijke definities. Deze 
benadering zal gekozen worden als het onmogelijk is om de bestaande gegevens 
te converteren of te harmoniseren. Bovendien kan deze weg worden gevolgd 
zolang nog conversie- of harmonisatiemethoden worden ontwikkeld. 
61 De vergelijkbaarheid kan ook worden verbeterd door in onderling overleg 
definities voor het communautaire netwerk te ontwikkelen, zodat de Lid-Staten 
hun gegevens aan de hand daarvan kunnen converteren. Hierdoor verbetert de 
vergelijkbaarheid van de gegevens op communautair niveau zonder dat de Lid-
Staten de definities die zij voor eigen gebruik hanteren hoeven te veranderen. 
17 
62 Harmonisering van de nationale gegevensdefinitie en routineverzameling biedt de 
beste mogelijkheden om de vergelijkbaarheid en de kwaliteit van de 
communautaire gegevens te verbeteren. Het is echter mogelijk dat die 
harmonisering in sommige gevallen veranderingen in wettelijke bepalingen of 
sinds lang bestaande tradities en praktijken vereist. Daarom is harmonisering een 
moeizaam, veel tijd en middelen vergend proces, waarvoor in elk geval apart de 
kosten en baten zorgvuldig tegen elkaar afgewogen moeten worden. 
Harmonisering van de bestaande gegevens kan worden beschouwd als het doel op 
lange termijn, dat zoals in de punten 30 tot en met 35 is aangegeven op 
verscheidene terreinen wordt nagestreefd; wil men echter op korte termijn 
voortgang boeken met het communautaire systeem voor gezondheidsmonitoring 
dan moet gebruik gemaakt worden van data dictionaries en conversieprocedures. 
63 De Lid-Staten winnen ook informatie in door middel van enquêtes, bij voorbeeld 
gegevens over de subjectief ervaren gezondheidstoestand, waarvoor de bevolking 
rechtstreeks ondervraagd moet worden, of speciale gegevens over de 
zorgverstrekkers. De voordelen van enquêtes zijn dat de gegevens op hetzelfde 
tijdstip verzameld worden en dat er verbanden tussen de verschillende variabelen 
kunnen worden gelegd. Gegevens uit enquêtes kunnen vergelijkbaar gemaakt 
worden door afspraken te maken over de inhoud van huidige en toekomstige 
gezondheidsenquêtes of door gezamenlijk overeengekomen modules of 
formuleringen van vragen in de bestaande enquêtes op te nemen. Het zal 
waarschijnlijk minder tijd en middelen vergen om de enquêtes te harmoniseren, 
deels doordat de vragen, instrumenten en methodologieën hiervoor gemakkelijker 
te harmoniseren zijn dan de componenten van bestaande registers en nationale 
gegevensbanken, die soms gebonden zijn aan wettelijke voorschriften, en ook 
gezien het feit dat hier al een aanvang mee gemaakt is. 
64 Op bepaalde gebieden zal informatie moeten worden verkregen van Lid-Staten die 
op dit moment nog geen gezondheidsenquêtes houden. Dat kan worden gedaan 
door aanvullingen te maken op andere soorten nationale enquêtes (b.v. 
arbeidsmarktenquêtes, huisenquêtes), waarbij rekening gehouden wordt met de 
noodzaak van vergelijkbare gegevens over de hele Gemeenschap, of door enquêtes 
die over de hele Gemeenschap gehouden worden, zoals de Eurobarometer. 
65 Naast de gezondheidsinformatie die op de hierboven beschreven wijze uit de 
bronnen van de Lid-Staten kan worden verkregen, is het mogelijk dat de 
Gemeenschap specifieke gezondheidsinformatie nodig heeft, die dan door 
specifieke enquêtes over de hele Gemeenschap ingewonnen kan worden. 
66 Niet alleen moet bepaald worden hoe de gegevens verzameld worden, maar ook 
met welke frequentie. De gegevens voor de kernindicatoren moeten regelmatig 
(doorgaans eenmaal per jaar) worden verzameld en daarna snel verwerkt en 
doorgegeven worden, zodat men steeds over zo actueel mogelijke gegevens kan 
beschikken. Wat de achtergrondindicatoren betreft kan de frequentie van 
gegevensverzameling worden bepaald aan de hand van de aard van de indicator 
en het gebruik dat daarvan gemaakt zal worden. 
VII DE OPBOUW VAN HET COMMUNAUTAIRE SYSTEEM VOOR GEZONDHEIDSMONITORING 
67 Zoals gezegd worden op dit moment al Europese gezondheidsgegevens verzameld 
door de WHO (doodsoorzaken), het Regionaal Bureau voor Europa van de WHO 
met zijn gegevensbank Health for All, de OESO (gegevens over 
gezondheidsvoorzieningen) en Eurostat. Bovendien worden gegevens over 
specifieke ziekten verzameld door centra als het IARC in Lyon voor kanker, het 
Europees Centrum voor de epidemiologische controle van aids in Parijs, en het 
EWDD in Lissabon voor drugs en drugsverslaving. Daarom zal de Europese 
Commissie, ook om de Lid-Staten niet nodeloos te belasten, rekening houden met 
de werkzaamheden betreffende de produktie, verwerking en verspreiding van 
communautaire gegevens die al voor en door de verschillende partijen op Europees 
niveau worden verricht, om zo tot een weloverwogen werkverdeling tussen de 
verschillende leveranciers aan het communautair systeem voor 
gezondheidsmonitoring te komen. 
68 In ieder geval moet het systeem in eerste instantie uitgaan van door de Lid-Staten 
verstrekte gezondheidsgegevens. Tegelijkertijd moet er worden gezorgd voor een 
doelmatige en kosteneffectieve manier om de communautaire gezondheidsgegevens 
door te geven, beschikbaar te stellen en te verspreiden. 
69 De beschikbaarheid en overdracht van gezondheidsgegevens en -indicatoren kan 
op verschillende manieren worden gerealiseerd. Om te bereiken dat de 
verschillende componenten van het toekomstige communautaire systeem elk hun 
taak kunnen vervullen en optimaal benut worden met het oog op de verwerking, 
opslag en snelle overdracht van de gegevens, kan dit het best gebeuren met behulp 
van een elektronisch netwerk van gedistribueerde (gespreide) gegevensbanken. In 
zo'n netwerk worden de gegevens beschikbaar gesteld door onafhankelijke 
producenten van gegevens (d.w.z. de nationale overheden en/of daarvoor werkende 
instellingen) overeenkomstig een stelsel van onderling overeengekomen regels 
voor de gegevensspecificaties. 
70 Een netwerk van gedistribueerde gegevensbanken heeft de volgende voordelen: 
- het is op de toekomst gericht, flexibel en goedkoper dan de traditionele 
verzamelingsmethoden; 
- het beperkt dubbel werk ten behoeve van de gegevensverzameling op 
internationaal niveau, wat nu wel voorkomt; 
- de Lid-Staten hoeven de gegevens maar één keer te verstrekken (namelijk 
aan het netwerk); 
- er is geen omvangrijke nieuwe administratieve structuur voor nodig; 
- de Lid-Staten zijn verantwoordelijk voor het invoeren van gegevens in het 
systeem, zodat die voortdurend kunnen worden bijgewerkt; 
- het systeem kan meertalig zijn. 
19 
71 Er dient op te worden gewezen dat een netwerk van gedistribueerde 
gegevensbanken niet alleen wenselijk is in verband met de hieraan verbonden 
technische voordelen, maar ook omdat dan het werk zo dicht mogelijk bij de bron 
gedaan wordt. Daarmee is meteen de naleving van het subsidiariteitsbeginsel 
gewaarborgd. 
72 De afgelopen driejaar is in het project ENS-CARE met steun van de Commissie 
een elektronisch netwerk van gedistribueerde gezondheidsgegevensbanken 
ontwikkeld tot een proefsysteem. Het oprichten van een dergelijk netwerk ter 
vergemakkelijking van de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten met 
behulp van telematica valt onder het IDA-project, waarvan een van de sectoren 
betrekking heeft op gezondheidsmonitoring. 
73 Een netwerk van gedistribueerde gegevensbanken is voor het communautaire 
systeem voor gezondheidsmonitoring dus de geprefereerde oplossing. Daarbij moet 
worden voortgebouwd op de ervaring die is opgedaan met de uitwisseling van 
bepaalde vergelijkbare gezondheidsgegevens en -indicatoren, waarbij gebruik 
gemaakt wordt van de infrastructuur die nu met het ID A-programma wordt 
ontwikkeld. Met dit programma kan de informatie-inhoud van het systeem, dat wil 
zeggen de gegevens en indicatoren die erin worden opgenomen, duidelijk 
gespecificeerd worden. De Commissie zal de Lid-Staten ertoe stimuleren om nauw 
samen te werken aan de ontwikkeling van een netwerk van gedistribueerde 
gegevensbanken. Ook de desbetreffende internationale organisaties zullen voor 
deelname worden uitgenodigd. 
VIII ANALYSES 
74 Het meten van de gezondheidstoestand en de determinanten van gezondheid in het 
kader van het communautaire systeem van dit programma is nog maar een eerste 
stap in het streven naar een hoog niveau van gezondheidsbescherming. Om 
maximale resultaten te behalen moet de informatie in het systeem ook ten volle 
benut worden. Daarvoor zullen tal van analyses moeten worden verricht, sommige 
jaarlijks, andere met een andere periodiciteit, en weer andere op ad-hoc-basis. 
75 Jaarlijks zal een reeks gezondheidsindicatoren moeten worden onderzocht die 
samen een totaalbeeld van de gezondheidstoestand in de Gemeenschap bieden. Dit 
zal het opstellen van verslagen over de gezondheidstoestand in de Gemeenschap 
vergemakkelijken. Verder moeten bepaalde indicatoren naar bevolkingsgroep 
worden geanalyseerd (b.v. naar geslacht, leeftijdsgroep, woonplaats, sociaal-
economische status), om na te gaan of zich daartussen onaanvaardbare verschillen 
voordoen, bepaalde probleemgebieden te identificeren en de nodige input te 
leveren voor het plannen van programma's en acties om dergelijke problemen aan 
te pakken. 
76 Ook moeten uit de indicatoren trends in de tijd worden afgeleid, om na te gaan 
of deze in overeenstemming zijn met de doelstellingen van het beleid. 
77 Een belangrijk onderdeel is het identificeren van de voornaamste oorzaken van 
sterfte en ziekte in de Gemeenschap. Dit omvat ook het identificeren van variaties 
in de sterfte en ziekte per regio en per bevolkingsgroep. Daarna moeten de 
20 
determinanten van deze oorzaken van ziekte en sterfte worden geanalyseerd om 
doeltreffende beleidsinstrumenten te ontwikkelen. Daarbij kan het nodig zijn om 
na te gaan welke nationale beleidsmaatregelen doeltreffend zijn gebleken. 
78 Een volgend belangrijk punt is het onderzoeken van de relatie tussen verschillende 
determinanten van gezondheid; hiervoor kunnen ad-hoe-enquêtes nodig zijn om 
informatie te verzamelen die normaal niet voorhanden is. Bij dergelijke analyses 
zal het dan mogelijk zijn om gegevens op individueel niveau te gebruiken om zo 
de bestaande en overwogen gezondheidsindicatoren te valideren, uiteraard met 
volledige inachtneming van de wettelijke bepalingen inzake gegevensbescherming. 
Het mag niet mogelijk zijn iemand aan de hand van de gebruikte gegevens te 
identificeren. 
79 De beschikbaarheid van valide indicatoren zal er ook toe bijdragen dat betere 
informatie beschikbaar is voor epidemiologische studies naar de belangrijkste 
oorzaken van sterfte en ziekte. Dit is niet alleen van belang voor het ontwikkelen 
van nieuwe beleidslijnen op gezondheidsgebied maar ook voor de evaluatie van 
het voorheen en nu gevoerde beleid. 
80 Het communautaire systeem voor gezondheidsmonitoring zal ook van waarde zijn 
voor het analyseren van de gevolgen van andere communautaire beleidsonderdelen 
voor de gezondheid, zoals vermeld in de mededeling van de Commissie 
betreffende het actiekader op het gebied van de volksgezondheid; zo kunnen 
tegenstrijdige eisen aan het licht gebracht worden en de kosten-batenanalyses van 
bepaalde programma's en acties worden verbeterd. 
81 De hierboven beschreven analyses moeten gecoördineerd worden uitgevoerd met 
medewerking van en coördinatie tussen verschillende partijen, waaronder 
gespecialiseerde Europese organen en centra, zoals het EWDD en het Europees 
Milieuagentschap. Daarbij moet worden gezorgd voor de nodige administratieve 
capaciteit op communautair niveau om dergelijke grondige analyses te verrichten 
en snel in te kunnen gaan op verzoeken en vragen van uiteenlopende aard. 
IX VOORGESTELDE ACTIES VOOR EEN VIJFJARENPROGRAMMA 
82 De werkzaamheden ten behoeve van een communautair systeem voor 
gezondheidsmonitoring kunnen in drie categorieën worden verdeeld, namelijk het 
vaststellen van communautaire gezondheidsindicatoren, het ontwikkelen van een 
communautair netwerk voor gegevensverzameling en -verspreiding en de 
faciliteiten voor het verrichten van analyses; naar het oordeel van de Commissie 
moet een en ander met behulp van een communautair actieprogramma met een 
looptijd van vijf jaar worden gerealiseerd. De benodigde acties worden hierna 
beschreven. 
A Vaststelling van communautaire gezondheidsindicatoren 
83 Er dient een stelsel communautaire gezondheidsindicatoren te worden vastgesteld 
voor de in bijlage A genoemde gebieden; dit omvat: 
21 
- een reeks kernindicatoren ter monitoring van de communautaire acties op 
het gebied van de volksgezondheid; 
- een reeks achtergrondindicatoren ter monitoring van andere 
beleidsonderdelen van de Gemeenschap en om de Lid-Staten betere 
middelen te bieden voor het trekken van internationale vergelijkingen. 
84 Voor het vaststellen van deze indicatoren moeten de bestaande indicatoren op 
nationaal en Europees niveau worden geïdentificeerd en bestudeerd, waarbij vooral 
gekeken wordt naar de kwaliteit en de dekking; verder moeten er specifieke 
communautaire indicatoren worden geselecteerd of gecreëerd en moeten hier 
definities voor worden ontwikkeld. 
85 De communautaire gezondheidsindicatoren moeten zodanig worden gekozen dat 
zij als instrument kunnen fungeren voor: 
- het volgen van de communautaire prioriteitsgebieden; 
- het nagaan van het effect van actieprogramma's voor specifieke 
gezondheidskwesties, zoals aids en andere besmettelijke ziekten, kanker, 
drugs, ongevallen, gezondheidsbevordering, zeldzame ziekten; 
- het volgen van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand en de 
determinanten daarvan in de Gemeenschap. 
86 Bij de vaststelling van de communautaire indicatoren moet rekening gehouden 
worden met: 
- de behoeften en specificaties van de gebruikers; 
- de momenteel in de Lid-Staten beschikbare gegevens; 
- de door de Lid-Staten, de Gemeenschap en de betrokken internationale 
organisaties gehanteerde definities en verzamelingsmethoden; 
- voorstellen voor definities en kwaliteitsnormen, zoals validiteit, 
betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid. 
87 De Commissie zal ervoor zorgen dat het stelsel van communautaire indicatoren 
geregeld getoetst wordt, zodat indien nodig ingespeeld kan worden op nieuwe 
prioriteiten en veranderende behoeften. 
88 Ook zal de Commissie steun verlenen voor de evaluatie van de haalbaarheid en 
kosteneffectiviteit van het ontwikkelen van statistieken over 
gezondheidsvoorzieningen, met inbegrip van een onderzoek naar de mogelijkheid 
om nationale satellietrekeningen als raamwerk hiervoor te gebruiken. 
22 
B Ontwikkeling van een communautair netwerk voor gegevensverzameling en 
-verspreiding 
89 Om ervoor te zorgen dat Lid-Staten gemakkelijk toegang kunnen krijgen tot de 
communautaire gezondheidsgegevens en -indicatoren meent de Commissie dat het 
voor de verzameling en verspreiding van gezondheidsgegevens het beste is als 
daarvoor een communautair netwerk wordt opgezet, op basis van telematica, dat 
de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten met elkaar verbindt; zij zal in het 
kader van dit programma bijdragen aan de opstelling van de specificaties voor dit 
netwerk op basis van gedistribueerde gegevensbanken. Deze werkzaamheden 
zullen parallel aan die voor het IDA-project: en de gezondheidsprojecten van de 
G7 verlopen. Aangezien het echter niet waarschijnlijk is dat een elektronisch 
netwerk voor de uitwisseling van gegevens in de beginfase van het programma 
volledig operationeel zal zijn, zullen bij wijze van overbrugging ook andere 
mogelijkheden voor de verzameling en verspreiding van de gegevens moeten 
worden overwogen. 
C Analyses 
90 De Commissie brengt jaarlijks een verslag over de gezondheidstoestand in de 
Gemeenschap uit. Bij de opstelling van dit verslag zal waar van toepassing gebruik 
gemaakt worden van de gegevens en indicatoren die via het communautaire 
systeem voor gezondheidsmonitoring zijn verzameld. 
91 De Commissie beoogt van de informatie van het systeem gebruik te maken voor 
het analyseren en rapporteren van bepaalde determinanten van gezondheid (b.v. 
roken, alcoholgebruik) en aangeven waar eventueel actie noodzakelijk is. Ook zal 
zij de gegevens van het systeem gebruiken bij het evalueren van het effect van de 
communautaire programma's en acties op het gebied van de volksgezondheid en 
van de gevolgen van andere beleidsonderdelen voor de gezondheid. 
92 Ten slotte zal de Commissie informatie beschikbaar stellen over kwesties die uit 
deze werkzaamheden voortvloeien en die van belang zijn voor de Lid-Staten, 
internationale organisaties, gezondheidswerkers en -instanties, belangengroepen en 
het grote publiek. 
X RAADPLEGING, EVALUATIE EN VERSLAGLEGGING 
A Raadplegings- en participatiemechanismen 
93 Bij haar inspanningen om met behulp van een eerste vijfjarenprogramma een 
communautair systeem voor gezondheidsmonitoring op te zetten rekent de 
Commissie op nauwe samenwerking met de Lid-Staten voor alle kwesties 
betreffende de rapportage, conversie, harmonisatie en beschrijving van de 
gegevens en de selectie van specifieke indicatoren. De meeste gegevens die nodig 
zijn voor het creëren van de indicatoren voor het communautaire systeem voor 
gezondheidsmonitoring zullen door de Lid-Staten moeten worden aangeleverd. 
Verder moeten veel van de werkzaamheden ten behoeve van de harmonisatie, 
23 
conversie en beschrijving van de gegevens door de bevoegde autoriteiten van de 
Lid-Staten worden verricht. 
94 Bij de uitvoering van het programma zal de Commissie zich laten bijstaan door 
een comité, bestaande uit deskundigen van de Lid-Staten, waarin zowel de 
gebruikers als de producenten van gezondheidsinformatie vertegenwoordigd zijn. 
Op het gebied van communautaire gezondheids- en veiligheidsstatistieken zullen 
bestaande comités, zoals het Comité statistisch programma19 en het Europees 
Raadgevend Comité voor statistische informatie op economisch en sociaal gebied20 
(Ceies) waar nodig bij de werkzaamheden worden betrokken. Ook andere al 
bestaande comités van de Gemeenschap, zoals het EHLASS-comité21 en het 
programmacomité van het onderzoekprogramma voor medische biologie en 
gezondheid22, zullen waar van toepassing worden ingeschakeld. 
95 Gezien de belangrijke rol van de WHO en de OESO bij de totstandkoming van 
internationale gezondheidsinformatie zal de Commissie nauwe contacten met deze 
organisaties onderhouden. Ook zal zij de samenwerking met andere internationale 
organisaties en met derde landen op dit gebied intensiveren. 
96 Waar van toepassing zal de Commissie ook de medewerking zoeken van werkers 
in het veld, niet-gouvernementele organisaties die zich met gezondheidsmonitoring 
bezighouden en Europese netwerken voor de uitwisseling van 
gezondheidsgegevens; bij het lanceren en uitvoeren van acties ten behoeve van de 
ontwikkeling van gezondheidsgegevens en -indicatoren in het kader van het 
voorgestelde programma zal zij gebruik maken van de aldaar opgebouwde ervaring 
op specifieke gebieden. 
B Evaluatieverslagen 
97 Er zullen twee verslagen worden uitgebracht ter evaluatie van het programma: 
- een tussentijds verslag aan de Raad, het Europees Parlement, het 
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. Dit is 
bedoeld om de communautaire instellingen en via deze alle betrokken 
partijen volledig op de hoogte te houden van de voortgang met de acties 
in het kader van dit programma. Er zal informatie in worden gegeven over 
de projecten die in het kader van de verschillende acties zijn ondersteund; 
- na afloop van het programma zal de Commissie een eindverslag over de 
uitvoering ervan, met daarin een evaluatie van de ondernomen acties, aan 
genoemde instellingen voorleggen. 
19 
20 
21 
22 Besluit 89/382/EEG van de Raad, PB nr. L 181 van 28.6.1989, blz. 47. 
Besluit 91/116/EEG van de Raad, PB nr. L 59 van 6.3.1991, blz. 21. 
Beschikking van het Europees Parlement en de Raad van 7 december 1994, PB nr. L 331 van 
21.12.1994, blz. 1. 
Beschikking 94/913/EG van de Raad, PB nr. L 361 van 31.12.1994, blz. 42. 
24 
C Algemene informatieactiviteiten 
98 Naast de informatieactiviteiten in het kader van het programma zal de Commissie 
erop toezien dat het grote publiek en alle betrokken partijen toegang hebben tot 
de verslagen over de gerealiseerde acties, studies en evaluaties. 
25 
BIJLAGE A 
Gebieden waarvoor in een toekomstig communautair programma voor 
gezondheidsmonitoring indicatoren kunnen worden vastgesteld 
A Gezondheidstoestand 
1 Levensverwachting 
- levensverwachting op bepaalde leeftijden 
- gezonde levensverwachtingen 
2 Sterfte 
- totaal 
- doodsoorzaken 
- ziektespecifieke overleving 
3 Ziekte 
- ziektespecifieke morbiditeit 
- comorbiditeit 
4 Functioneren en kwaliteit van leven 
- subjectief ervaren gezondheid 
- lichamelijke gebreken 
- activiteitsbeperkingen 
- functionele status/vermogens 
- kwijtraken van werk in verband met de gezondheid 
geestelijke gezondheid 
5 Antropometrische kenmerken 
B Levensstijl en gezondheidsgedrag 
1 Tabaksgebruik 
2 Alcoholgebruik 
3 Illegaal drugsgebruik 
4 Lichaamsbeweging 
5 Voeding 
6 Seksueel gedrag 
7 Andere activiteiten in verband met gezondheidsbevordering 
26 
C Levens- en arbeidsomstandigheden 
1 Werkgelegenheid/werkloosheid 
- beroepsbezigheid 
2 Arbeidsomgeving 
- ongelukken 
- blootstelling aan kankerverwekkende en andere gevaarlijke stoffen 
- bedrijfsgezondheidszorg 
3 Huisvesting 
4 Activiteiten thuis en in de vrije tijd 
- ongevallen thuis 
- vrijetijdsbesteding 
5 Vervoer 
- verkeersongelukken 
6 Milieu 
- luchtverontreiniging 
- waterverontreiniging 
- andere soorten verontreiniging 
- straling 
- blootstelling aan kankerverwekkende en andere gevaarlijke stoffen buiten 
het werk 
D Gezondheidsbescherming 
1 Financieringsbronnen 
2 Voorzieningen/personeel 
- gebruik van gezondheidsvoorzieningen 
- gezondheidswerkers 
3 Kosten/uitgaven 
- klinische zorg 
- poliklinische zorg 
- geneesmiddelen 
4 Consumptie/gebruik 
- klinische zorg 
- poliklinische zorg 
- geneesmiddelen 
5 Gezondheidsbevordering en ziektepreventie 
27 
E Demografische en andere maatschappelijke factoren 
1 Geslacht 
2 Leeftijd 
3 Burgerlijke staat 
4 Regio van verblijf 
5 Onderwijs 
6 Inkomen 
7 Bevolkingsgroepen 
8 Aard ziekteverzekering 
F Diversen 
1 Produktveiligheid 
2 Overige 
28 
Voorstel voor een 
95/0238 (COD) 
besluit van het Europees Parlement en 
de Raad 
tot vaststelling van een communautair 
actieprogramma voor gezondheidsmonitoring 
binnen het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid 
£9 
TOELICHTING 
In haar mededeling van 24 november 1993 betreffende het actiekader op het 
gebied van de volksgezondheid heeft de Commissie een kader vastgesteld voor 
toekomstige communautaire actie ter verwezenlijking van de doelstellingen inzake 
gezondheidsbescherming die zijn opgenomen in artikel 3, onder o), en artikel 129 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Daarbij is het de 
taak van de Gemeenschap de activiteiten van de Lid-Staten op het gebied van de 
volksgezondheid te ondersteunen, deze bij te staan bij het uitstippelen en ten 
uitvoer leggen van de doelstellingen en strategieën en bij te dragen tot maatregelen 
ter bescherming van de gezondheid in de hele Gemeenschap, met als streefdoel de 
beste resultaten die waar dan ook in de Gemeenschap al geboekt zijn. 
Het optreden van de Gemeenschap uit hoofde van artikel 129 moet zich richten 
op de preventie van ziekten en de bescherming van de gezondheid. Wil men 
dergelijke actie ondernemen, dan is kennis omtrent de bestaande problemen en de 
aard en omvang daarvan een vereiste. Daarom moeten de veranderingen die zich 
in de gezondheid voordoen gemeten worden en moet het effect van 
beleidsmaatregelen, programma's en acties, zowel in de Lid-Staten als op 
communautair niveau, worden bepaald. Ook moet relevante informatie 
uitgewisseld en verspreid worden. Op grond van de criteria die zijn gegeven in 
bovengenoemde mededeling van de Commissie is geconcludeerd dat 
gezondheidsmonitoring op communautair niveau en in het bijzonder 
gezondheidsgegevens en -indicatoren essentieel zijn voor het verwerven en ter 
beschikking stellen van de benodigde kennis, zodat dit een prioriteit voor 
communautaire actie is. 
Ook het Europees Parlement en de Raad hebben in een aantal resoluties gewezen 
op het belang van adequate, valide gezondheidsgegevens om de 
gezondheidstoestand en trends daarin in kaart te brengen en de ontwikkeling van 
maatregelen van de Gemeenschap en de Lid-Staten op het gebied van de 
volksgezondheid te ondersteunen. Het Europees Parlement heeft er vooral op 
gewezen dat de gezondheidsgegevens van de Lid-Staten moeten worden verzameld 
en bestudeerd en dat het effect van de verschillende beleidsmaatregelen op de 
gezondheid moet worden geëvalueerd. Evenzo heeft de Raad onderstreept dat er 
behoefte is aan een nauwkeurige bepaling van de behoeften op gezondheidsgebied, 
een schatting van vermijdbare sterfgevallen en een evaluatie van de effecten van 
sociaal-economische factoren op de gezondheid. 
De Commissie heeft zich tot dusverre gericht op de behoeften van de 
Gemeenschap en de Lid-Staten en op het zoeken naar manieren om het optreden 
van de Gemeenschap zo waardevol mogelijk te maken. Daartoe heeft zij 
deskundigen geraadpleegd en met hulp van vertegenwoordigers van de Lid-Staten 
een onderzoek verricht naar de bestaande gezondheidsgegevens en -indicatoren op 
communautair niveau en de bronnen, de dekking en het belang hiervan, en heeft 
zij adviezen en aanbevelingen ontvangen voor de ontwikkeling van een 
communautair actieprogramma voor gezondheidsmonitoring. 
%o 
Het globale doel van het voorgestelde vijfjarige actieprogramma is het ontwikkelen 
van een beleidsgeoriënteerd systeem voor gezondheidsmonitoring van hoge 
kwaliteit. Met dit systeem moéten de gezondheidstoestand en de determinanten van 
gezondheid in de hele Gemeenschap gemeten kunnen worden. Het dient de Lid-
Staten indicatoren en gegevens te verschaffen ter ondersteuning van hun nationale 
gezondheidsbeleid en ook de planning, controle en evaluatie van communautaire 
programma's te vergemakkelijken, met inachtneming van het 
subsidiariteitsbeginsel. 
In het kader van het communautaire systeem voor gezondheidsmonitoring zal ook 
een netwerk worden opgezet voor het verzamelen en verspreiden van 
gezondheidsgegevens en -indicatoren, waarbij vooral gebruik gemaakt zal worden 
van de mogelijkheden die de telematica biedt, en zullen faciliteiten worden 
ontwikkeld om de gezondheidsgegevens te analyseren en rapporten, overzichten 
en ander informatiemateriaal met betrekking tot de gezondheid uit te brengen. 
Bij de ontwikkeling van een dergelijk systeem moet worden uitgegaan van 
Europese gezondheidsgegevens en -indicatoren die al voorhanden zijn, bij 
voorbeeld bij de Lid-Staten, internationale organisaties en Europese netwerken, om 
zo dubbel werk te vermijden en geen onnodige belasting te creëren voor die Lid-
Staten die al gezondheidsgegevens aan diverse internationale organisaties en 
netwerken doorgeven; verder moeten de kosten en baten van de ontwikkeling van 
de verschillende onderdelen van het systeem worden afgewogen en moet worden 
gezorgd voor een zo groot mogelijke flexibiliteit met het oog op aanpassingen, 
waarbij wel de vergelijkbaarheid en geleidelijke harmonisatie van de gegevens 
moet worden gestimuleerd. 
De gezondheidsindicatoren die met behulp van het communautaire systeem voor 
gezondheidsmonitoring zullen worden verzameld, vallen in twee categorieën 
uiteen: kernindicatoren en achtergrondindicatoren. Kernindicatoren zijn die 
indicatoren die essentieel zijn voor het communautaire gezondheidsbeleid. Zij 
omvatten gegevens over de gezondheidstoestand en determinanten van gezondheid, 
b.v. alcohol- en tabaksgebruik. Achtergrondindicatoren zijn indicatoren die indirect 
verband houden met de volksgezondheid, maar voor de beleidsontwikkeling op dit 
gebied wel van belang zijn. Aangezien de prioriteiten waarschijnlijk in de loop der 
tijd zullen verschuiven, moeten de te verzamelen indicatoren (van beide 
categorieën) een breed terrein bestrijken, zodat inzicht verkregen wordt in de 
interactie van uiteenlopende factoren met gevolgen voor de gezondheid en op 
toekomstige problemen kan worden geanticipeerd. 
De Commissie hecht er grote waarde aan dat de Lid-Staten gemakkelijk over de 
communautaire gezondheidsinformatie kunnen beschikken. Naar haar oordeel is 
daarom de beste manier om gezondheidsgegevens te verzamelen en te verspreiden 
het ontwikkelen van een communautair netwerk, in hoofdzaak gebaseerd op 
telematica, dat de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten met elkaar verbindt. 
Met een dergelijk systeem is het verzamelen van de gegevens voor de Lid-Staten 
een minimale belasting en kan de informatie gemakkelijk en snel aangepast en 
geraadpleegd worden; deze oplossing zal ook kosteneffectiever zijn dan andere 
methoden van gegevensverzameling. 
V'i 
10 De infrastructuur voor zo'n systeem is al opgezet in een proefproject van het 
ENS-CARE-programma binnen het Derde Kaderprogramma voor OTO. Deze 
infrastructuur wordt nu verder ontwikkeld binnen het project voor uitwisseling van 
gegevens tussen overheidsdiensten met behulp van telematica (IDA) en de 
gezondheidsprojecten in het kader van de informatiemaatschappij van de G7-
landen. In het kader van het voorgestelde vijfjarenprogramma voor 
gezondheidsmonitoring zal de Commissie de Lid-Staten ertoe stimuleren om hun 
medewerking te verlenen bij het vaststellen van de specificaties voor de inhoud 
van dit systeem, dat zal worden gebaseerd op gedistribueerde gegevensbanken; ook 
zal zij de deelname van bevoegde internationale organisaties en derde landen waar 
van toepassing bevorderen. 
11 Het communautaire systeem voor gezondheidsmonitoring zal de mogelijkheid 
bieden om uiteenlopende periodieke of ad-hoc-analyses te verrichten. Het betreft 
hier onder meer verslagen over de gezondheidstoestand en trends in de 
gezondheid, analyses van specifieke gezondheidsproblemen en determinanten van 
gezondheid en analyses van de gevolgen van het beleid op ander terrein voor de 
gezondheid. Ook zal de verspreiding van relevant informatiemateriaal worden 
ondersteund. 
12 Het actieprogramma voor gezondheidsmonitoring zal in twee verslagen worden 
geëvalueerd: een tussentijds verslag waarin de voortgang wordt besproken en een 
eindverslag over de tenuitvoerlegging van het programma. In deze verslagen zal 
informatie worden opgenomen over de communautaire financiering voor de 
verschillende actiegebieden en over de resultaten van de evaluaties; de verslagen 
worden voorgelegd aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. 
^°L 
ADDENDUM 
betreffende het subsidiariteitsbeginsel 
op de toelichting bij het voorstel voor een 
besluit van het Europees Parlement en de Raad 
tot vaststelling van een communautair actieprogramma voor 
gezondheidsmonitoring binnen het actiekader 
op het gebied van de volksgezondheid 
a) Wat is het doel van de voorgestelde maatregel, in verband met de verplichtingen 
van de Gemeenschap? 
Overeenkomstig artikel 129 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad ter goedkeuring voorstellen voor 
stimuleringsmaatregelen voor, die tot doel hebben bij te dragen aan de verzekering van 
een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid door de samenwerking tussen 
de Lid-Staten aan te moedigen, hun activiteiten te ondersteunen, de coördinatie van hun 
beleid en programma's te bevorderen en de samenwerking met derde landen en de inzake 
volksgezondheid bevoegde internationale organisaties te stimuleren. Het doel van dit 
voorstel van de Commissie is de ontwikkeling van een gezondheidsmonitoringsysteem 
door middel van een vijfjaren-actieprogramma dat, via de volledige deelneming van de 
Lid-Staten aan de opzet en de tenuitvoerlegging daarvan, de onderlinge samenwerking en 
coördinatie mogelijk moet maken bij de verzameling, verwerking en verspreiding van 
gezondheidsgegevens en -indicatoren die nodig zijn voor het meten van het effect van het 
gezondheidsbeleid, de gezondheidstoestand, de gezondheidstrends en de 
gezondheidsbepalende factoren, zowel op het niveau van de Gemeenschap als op dat van 
de Lid-Staten, en dat aldus moet bijdragen aan een betere planning en tenuitvoerlegging 
van de acties ter verzekering van een hoog niveau van bescherming van de 
volksgezondheid. 
b) Valt de voorgestelde maatregel onder een exclusieve bevoegdheid van de 
Gemeenschap of onder een met de Lid-Staten gedeelde bevoegdheid? 
Het overeenkomstig artikel 129 van het EG-Verdrag voorgestelde besluit voor een 
actieprogramma voor gezondheidsmonitoring valt onder de gedeelde bevoegdheid van de 
Gemeenschap en de Lid-Staten. 
c) Wat is de communautaire dimensie van de aangelegenheid? 
In de huidige situatie beschikken noch de op het gebied van de volksgezondheid 
bevoegde internationale organisaties noch de Gemeenschap of de Lid-Staten over 
geëigende en toereikende gegevens en indicatoren over de gezondheidstoestand en het 
effect van gezondheidsacties en beleidsmaatregelen. Het voorgestelde programma zet een 
aantal mechanismen op die de verzameling en de analyse van gegevens op communautair 
niveau zullen vergemakkelijken en de Lid-Staten ook van dienst zullen zijn bij de 
verzameling van informatie en de evaluatie van gezondheidsgegevens en -indicatoren. 
M ik.-
d) Wat is de meest doelmatige aanpak, gelet op de mogelijkheden van de 
Gemeenschap en die van de Lid-Staten? 
Het voorgestelde actieprogramma omvat de ontwikkeling van een 
gezondheidsmonitoringsysteem waarbij wordt uitgegaan van en wordt voortgebouwd op 
wat reeds op Europees niveau bestaat aan gezondheidsgegevens en -indicatoren, 
waaronder die van de Lid-Staten, internationale organisaties en Europese netwerken, en 
waarbij onnodig dubbel werk wordt vermeden door het zorgvuldig selecteren en 
controleren met de Lid-Staten van de benodigde gegevens en indicatoren en door het 
betrekken bij deze werkzaamheden van de internationale organisaties en netwerken 
waaraan de Lid-Staten reeds gegevens doorsturen. 
e) Welke concrete meerwaarde vloeit voort uit het optreden van de Gemeenschap; 
wat zijn de kosten van een niet-optreden van de Gemeenschap? 
De in het kader van het voorgestelde programma uit te voeren acties zullen op 
verschillende wijzen een meerwaarde opleveren: 
1. Zij zullen de produktie van momenteel niet bestaande gezondheidsgegevens en -
indicatoren vergemakkelijken, die van nut zijn voor de evaluatie van de 
communautaire programma's en acties op het gebied van de volksgezondheid. 
2. Zij zullen bijdragen aan de ontwikkeling van meer nauwkeurige, vergelijkbare 
en compatibele gezondheidsgegevens en -indicatoren op nationaal niveau. Dit zal 
het maken van betere vergelijkingen mogelijk maken en de Lid-Staten in staat 
stellen gemakkelijker informatie uit te wisselen en te verspreiden. 
3. Zij zullen leiden tot de oprichting van een netwerk voor de uitwisseling van 
gegevens en indicatoren en dit zal geschieden in het kader van het communautair 
programma voor de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten (IDA). 
4. Zij zullen de opstelling van omvattende en gedetailleerde verslagen over de 
gezondheidstoestand en -trends en over het effect van het gezondheidsbeleid 
mogelijk maken. De kwaliteit van bestaande verslagen over dergelijke zaken is 
over het algemeen niet goed genoeg omdat de vereiste gegevens en indicatoren 
niet beschikbaar zijn. Het programma is bedoeld om de produktie van deze 
gegevens en indicatoren te ondersteunen. 
Als het voorgestelde programma niet ten uitvoer wordt gelegd en geen informatie en 
indicatoren van hoge kwaliteit worden ontwikkeld - wat trouwens het doel van het 
programma is - zullen de Gemeenschap noch de Lid-Staten kunnen beschikken over een 
volledig geëigende basis voor de planning van een toekomstig gezondheidsbeleid en 
toekomstige gezondheidsprogramma's en voor de evaluatie van het huidige beleid en de 
huidige programma's. De beheersing van de stijgende gezondheidskosten is een centraal 
punt van zorg in de gehele Gemeenschap. Het ontbreken van nauwkeurige informatie en 
indicatoren over de gezondheidstoestand en de gezondheidsactiviteiten maakt het des te 
moeilijker deze kwestie aan te pakken en op doeltreffende en doelmatige wijze een hoog 
niveau van bescherming van de volksgezondheid te bereiken. 
^ C 
f) Over welke middelen beschikt de Gemeenschap om op te treden? 
De geplande actie op het door de voorstellen van de Commissie bestreken terrein kan 
uitsluitend worden uitgevoerd krachtens een besluit van het Europees parlement en de 
Raad tot goedkeuring van stimuleringsmaatregelen, d.w.z. middels de toekenning van 
financiële steun voor de in het 5-jarenprogramma vervatte activiteiten. 
g) Is een uniforme regeling nodig of kan worden.volstaan met een richtlijn die de 
algemene doelstellingen aangeeft en de uitvoering aan de Lid-Staten overlaat? 
Er bestaat geen behoefte aan regelgeving op dit gebied; de acties waarin het voorgestelde 
programma voorziet beogen de ontwikkeling van een gezondheidsmonitoringsysteem dat 
samenwerking tussen de Lid-Staten en toekenning van steun aan hun actie vereist. 
Overeenkomstig artikel 129 kunnen in dit verband geen harmonisatiemaatregelen worden 
genomen. 
*>ÉL d 
Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot 
vaststelling van een communautair actieprogramma voor 95/0238 (COD) 
gezondheidsmonitoring binnen het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid 
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op 
artikel 129, 
Gezien het voorstel van de Commissie', 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité2, 
Gezien het advies van het Comité van de Regio's3, 
Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag, 
1 Overwegende dat uit hoofde van artikel 3, onder o), van het Verdrag het optreden 
van de Gemeenschap een bijdrage tot het verwezenlijken van een hoog niveau van 
bescherming van de gezondheid moet omvatten; dat de Gemeenschap daartoe 
krachtens artikel 129 bevoegd is, met name door het bevorderen van de 
samenwerking tussen de Lid-Staten en door het ondersteunen van hun activiteiten 
waar nodig; 
2 Overwegende dat de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van 
de Raad bijeen, in hun resolutie van 27 mei 1993 betreffende toekomstige actie 
op het gebied van de volksgezondheid4 hebben aangegeven dat betere methoden 
van inzameling, analyse en verspreiding van gezondheidsgegevens, die ook exacter 
PB nr. 
PB nr. 
PB nr. 
PB nr. C 174 van 25.6.1993, blz. 1. 
5ri 
en meer vergelijkbaar moeten worden, van wezenlijk belang zijn voor de 
opstelling van de toekomstige programma's; 
Overwegende dat het Europees Parlement in zijn verslag over het 
volksgezondheidsbeleid na Maastricht5 heeft gewezen op de noodzaak om te 
beschikken over voldoende en relevante informatie als basis voor de ontwikkeling 
van communautaire acties op het gebied van de volksgezondheid; dat het de 
Commissie heeft verzocht gegevens uit de Lid-Staten te verzamelen en te 
onderzoeken, trends te analyseren en het effect van het volksgezondheidsbeleid 
alsmede de gevolgen van het beleid op ander terrein voor de volksgezondheid te 
evalueren; 
Overwegende dat de Commissie in haar mededeling van 24 november 1993 
betreffende het actiekader op het gebied van de volksgezondheid6 een grotere 
samenwerking op het gebied van de normalisering en verzameling van 
vergelijkbare/compatibele gegevens over de gezondheid en bevordering van 
systemen voor toezicht en bewaking van de gezondheid heeft genoemd als 
vereisten voor het opstellen van een kader om overeenkomstig het 
subsidiariteitsbeginsel het beleid en de programma's van de Lid-Staten te 
ondersteunen; dat het thema gezondheidsmonitoring, met inbegrip van 
gezondheidsgegevens en -indicatoren, is aangemerkt als prioriteitsgebied voor 
meerjarige communautaire programma's op het gebied van de volksgezondheid; 
Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 2 juni 19947 heeft aangegeven dat 
aan het verzamelen van gegevens over gezondheid voorrang moest worden 
gegeven en de Commissie verzocht heeft voorstellen in te dienen; dat de Raad van 
oordeel was dat de gehanteerde gegevens en indicatoren metingen dienden te 
omvatten met betrekking tot de kwaliteit van het bestaan van de bevolking, 
nauwkeurige evaluaties van de behoeften op het vlak van de gezondheid, 
schattingen van sterfte die door ziektepreventie vermeden kan worden, sociaal-
economische factoren qua gezondheid onder de onderscheiden bevolkingsgroepen, 
PB nr. C 329 van 6.12.1993, blz. 375. 
COM(93) 559 def. 
PB nr. C 165 van 17.6.1994, blz. 1. 
'VM 
alsmede, in voorkomend geval, indien de Lid-Staten dit nuttig achten, de bijstand 
op het gebied van de gezondheid, de medische praktijken en de invloed van de 
hervormingen; 
6 Overwegende dat gezondheidsmonitoring op communautair niveau van wezenlijk 
belang is voor de planning, controle en evaluatie van communautaire acties op het 
gebied van de volksgezondheid en voor het nagaan en beoordelen van de gevolgen 
van andere beleidsonderdelen van de Gemeenschap voor de gezondheid; . 
7 Overwegende dat gezondheidsmonitoring,in dit verband bestaat uit het opstellen 
van communautaire gezondheidsindicatoren en het verzamelen, verspreiden en 
analyseren van communautaire gezondheidsgegevens en -indicatoren; 
8 Overwegende dat de Raad in zijn beschikking van 22 juli 1993 betreffende het 
kaderprogramma van prioritaire maatregelen op het gebied van de statistische 
informatie (1993-1997)8 onder de rubriek gezondheid en veiligheid de analyse van 
de sterfte en morbiditeit naar oorzaak heeft aangemerkt als een van de gebieden 
voor prioritaire maatregelen in het kader van de sectoriële programma's ten 
behoeve van het sociaal beleid, de economische en sociale samenhang en de 
consumentenbescherming; 
9 Overwegende dat de Raad in zijn beschikking tot vaststelling van een specifiek 
programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, inclusief 
demonstratie, op het gebied van de medische biologie en de gezondheid 
(1994-1998)9 een specifieke onderzoektaak heeft aangegeven betreffende 
coördinatie en vergelijking van Europese gezondheidsgegevens, met inbegrip van 
voedingsgegevens, uit de verschillende Lid-Staten; dat dit in het desbetreffende 
werkprogramma is opgenomen; 
10 Overwegende dat gezondheidsmonitoring op communautair niveau tot doel heeft 
de gezondheidstoestand, de trends daarin en de determinanten van de gezondheid 
PB nr. L 219 van 28.8.1993, blz. 1. 
PB nr. L 361 van 31.12.1994, blz. 40. 
!>S~ 
te kunnen meten, de planning, controle en evaluatie van de communautaire 
programma's en maatregelen te vergemakkelijken en de Lid-Staten 
gezondheidsinformatie te verschaffen ter ondersteuning van de ontwikkeling en 
evaluatie van hun gezondheidsbeleid; 
11 Overwegende dat om ten volle aan de vereisten en verwachtingen op dit terrein 
te voldoen een communautair systeem voor gezondheidsmonitoring moet worden 
opgezet, dat de vaststelling van gezondheidsindicatoren en de verzameling van 
gezondheidsgegevens, een netwerk voor het doorgeven en gemeenschappelijk 
gebruiken van gezondheidsgegevens en -indicatoren, alsmede voorzieningen voor 
het analyseren en verspreiden van gezondheidsinformatie omvat; 
12 Overwegende dat de keuzes en mogelijkheden voor de ontwikkeling van de 
verschillende onderdelen van een communautair systeem voor 
gezondheidsmonitoring zorgvuldig moeten worden afgewogen in het licht van de 
gewenste resultaten, de flexibiliteit en de kosten en baten ervan; dat in het kader 
van een dergelijk systeem een stelsel van communautaire gezondheidsindicatoren 
gedefinieerd moet worden en de voor het opstellen van die indicatoren benodigde 
gegevens moeten worden verzameld; 
13 Overwegende dat de communautaire gezondheidsgegevens en -indicatoren moeten 
worden gebaseerd op gemakkelijk verkrijgbare Europese gegevens en indicatoren, 
zoals die waarover de Lid-Staten beschikken of die zij aan internationale 
organisaties doorgeven, dit om dubbel werk te vermijden; 
14 Overwegende dat het voor een communautair systeem voor gezondheidsmonitoring 
nuttig zou zijn een netwerk op basis van telematica op te zetten voor het 
verzamelen en verspreiden van communautaire gezondheidsgegevens en 
-indicatoren; 
15 Overwegende dat met een communautair systeem voor gezondheidsmonitoring het 
produceren van analyses van de gezondheidstoestand, trends daarin en 
gezondheidsproblemen in de hele Gemeenschap, alsmede de beschikbaarheid en 
^6 
verspreiding van gezondheidsinformatie moet worden gestimuleerd en 
vergemakkelijkt; 
16 Overwegende dat bij de ontwikkeling van een communautair systeem voor 
gezondheidsmonitoring de naleving van de wettelijke bepalingen inzake 
gegevensbescherming en de tenuitvoerlegging van passende maatregelen met het 
oog op de vertrouwelijkheid en de veiligheid van cruciaal belang zijn; 
17 Overwegende dat binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid een 
meerjarenprogramma moet worden opgesteld ten einde een communautair systeem 
voor gezondheidsmonitoring op te zetten en passende mechanismen voor de 
evaluatie daarvan te ontwikkelen; 
18 Overwegende dat, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, acties die niet onder 
de uitsluitende bevoegdheid van de Gemeenschap vallen, zoals acties op het 
gebied van gezondheidsmonitoring, uitsluitend door de Gemeenschap moeten 
worden ondernomen indien deze, door de grootschaligheid of het effect ervan, 
beter op communautair niveau kunnen worden uitgevoer; 
19 Overwegende dat de op communautair niveau opgestelde en ten uitvoer gelegde 
beleidsmaatregelen en programma's, in het bijzonder als zij plaatsvinden binnen 
het actiekader op het gebied van de volksgezondheid, verenigbaar moeten zijn met 
de streefdoelen en doelstellingen van het communautaire optreden inzake 
gezondheidsmonitoring; dat de communautaire acties inzake 
gezondheidsmonitoring gecoördineerd moeten worden en rekening moeten houden 
met de resultaten van het Kaderprogramma van de Gemeenschap voor onderzoek 
en technologische ontwikkeling; dat projecten betreffende telematicatoepassingen 
op gezondheidsgebied in het OTO-Kaderprogramma van de Gemeenschap nauw 
gecoördineerd moeten worden met communautaire acties inzake 
gezondheidsmonitoring; dat acties op het gebied van de statistische informatica, 
de communautaire projecten op het gebied van de uitwisseling van gegevens 
tussen overheidsdiensten met behulp van telematica (IDA) en de G7-projecten die 
verband houden met de gezondheid, nauw gecoördineerd moeten worden met de 
communautaire acties inzake gezondheidsmonitoring; dat rekening gehouden moet 
^ 
worden met het werk van de gespecialiseerde Europese organen, zoals het 
Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving en het Europees 
Milieuagentschap; 
20 Overwegende dat de samenwerking met de ter zake bevoegde internationale 
organisaties en met derde landen dient te worden versterkt; 
21 Overwegende dat het van belang is dat de Commissie in nauwe samenwerking met 
de Lid-Staten toeziet op de tenuitvoerlegging van het programma; 
22 Overwegende dat op 20 december 1994 overeenstemming is bereikt over een 
"modus vivendi" tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over 
de uitvoeringsmaatregelen van besluiten die volgens de procedure van artikel 189 
B van het EG-Verdrag worden vastgesteld; 
23 Overwegende dat uit operationeel oogpunt de in het verleden gedane 
investeringen, zowel wat de oprichting van communautaire netwerken als wat de 
samenwerking met de ter zake bevoegde internationale organisaties betreft, veilig 
gesteld en verder ontwikkeld dienen te worden; 
24 Overwegende dat dubbel werk dient te worden voorkomen door de gezamenlijke 
ontwikkeling van methodologieën, criteria en technieken voor vergelijking en 
conversie, geleidelijk geharmoniseerde instrumenten voor gegevensverzameling 
zoals enquêtes, vragenlijsten en delen daarvan, en inhoudelijke specificaties voor 
de gezondheidsinformatie die gemeenschappelijk zal worden gebruikt, met name 
met behulp van een telematicanetwerk; 
25 Overwegende dat het, om de waarde en het effect van het programma te 
vergroten, dienstig is de genomen maatregelen continu te evalueren ten aanzien 
van de doeltreffendheid en de verwezenlijking van de doelstellingen ervan, zowel 
op nationaal als op communautair niveau, en in voorkomend geval de 
noodzakelijke aanpassingen uit te voeren; 
-** 
26 Overwegende dat in dit besluit voor de hele looptijd van het programma financiële 
middelen worden vastgesteld die voor de begrotingsautoriteit in het kader van de 
jaarlijkse begrotingsprocedure het voornaamste referentiepunt zijn in de zin van 
punt 1 van de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de 
Raad en de Commissie van 6 maart 1995; 
27 Overwegende dat dit programma een looptijd van vijfjaar dient te krijgen ten 
einde de acties ten uitvoer te kunnen leggen waarmee de gestelde doelstellingen 
kunnen worden verwezenlijkt, 
BESLUITEN: 
Artikel 1 
Vaststelling van het programma 
Er wordt voor de periode van 1 januari 1997 tot en met 31 december 2001 een 
communautair actieprogramma voor gezondheidsmonitoring, hierna "het 
programma" genoemd, vastgesteld binnen het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid. 
Het programma heeft tot doel een communautair systeem voor 
gezondheidsmonitoring op te zetten waarmee de gezondheidstoestand en de trends 
in en determinanten van de gezondheid in de hele Gemeenschap kunnen worden 
gemeten, de planning, controle en evaluatie van communautaire programma's en 
acties wordt vergemakkelijkt en de Lid-Staten de nodige gezondheidsinformatie 
kan worden verstrekt voor het trekken van vergelijkingen en het ondersteunen van 
hun nationale gezondheidsbeleid. 
De in het kader van het programma ten uitvoer te leggen acties en de specifieke 
doelstellingen daarvan worden in de bijlage gepreciseerd onder de volgende 
rubrieken: 
^<*> 
A Vaststelling van communautaire gezondheidsindicatoren 
B Ontwikkeling van een communautair netwerk voor het gemeenschappelijk 
gebruik van gezondheidsgegevens 
C Analyses en verslagen 
Artikel 2 
Tenuitvoerlegging 
1 De Commissie draagt zorg voor de tenuitvoerlegging van de in de bijlage 
genoemde activiteiten, in nauwe samenwerking met de Lid-Staten en 
overeenkomstig artikel 5. 
2 De Commissie werkt samen met de instellingen en organisaties die werkzaam zijn 
op het gebied van gezondheidsmonitoring. 
Artikel 3 
Begroting 
1 De totale financiële middelen voor de uitvoering van het programma voor de in 
artikel 1 genoemde periode belopen 13,8 miljoen ecu. 
2 De begrotingsautoriteit stelt de voor elk begrotingsjaar beschikbare kredieten vast 
met inachtneming van de financiële vooruitzichten. 
Artikel 4 
Samenhang en complementariteit 
40 
De Commissie en de Lid-Staten zien toe op de samenhang en complementariteit tussen 
de uit hoofde van het programma ten uitvoer te leggen acties en die welke ten uitvoer 
gelegd worden uit hoofde van andere relevante programma's en initiatieven van de 
Gemeenschap, waaronder het kaderprogramma voor statistische informatie, de projecten 
op het gebied van de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten met behulp van 
telematica en het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, met 
name de telematicatoepassingen daarvan. 
Artikel 5 
Comité 
1 De Commissie wordt bijgestaan door een comité, hierna "het comité" genoemd, 
bestaande uit twee vertegenwoordigers per Lid-Staat en voorgezeten door de 
vertegenwoordiger van de Commissie. 
2 De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité ontwerp-maatregelen 
voor betreffende met name: 
a) het reglement van orde van het comité; 
b) een jaarlijks werkprogramma met de prioriteiten voor actie; 
c) de regelingen, criteria en procedures voor de selectie en financiering van 
de projecten uit hoofde van het programma, met inbegrip van de projecten 
die samenwerking met op het gebied van de volksgezondheid bevoegde 
internationale organisaties en deelname van de in artikel 6, lid 2, 
genoemde landen behelzen; 
d) de evaluatieprocedure; 
e) de regelingen voor de rapportage, conversie en harmonisering van de 
gegevens; 
S^l 
f) de regelingen voor de definitie en selectie van de indicatoren; 
g) de regelingen voor de inhoudelijke specificaties die nodig zijn voor de 
ontwikkeling en het functioneren van de desbetreffende netwerken. 
3 Voorts kan de Commissie het comité raadplegen over alle andere kwesties die 
betrekking hebben op de tenuitvoerlegging van het programma. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van 
de te nemen maatregelen. Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter 
kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit 
onderwerp, zo nodig door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het recht 
te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité 
uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij 
rekening heeft gehouden met zijn advies. 
4 De vertegenwoordiger van de Commissie informeert het comité op gezette tijden 
over: 
- de uit hoofde van het programma verleende financiële bijstand (hoogte, 
duur, onderverdeling en begunstigden); 
- voorstellen van de Commissie of communautaire initiatieven en 
tenuitvoerlegging van programma's op andere beleidsterreinen die van 
belang zijn voor het verwezenlijken van de doelstellingen van het 
programma, om de in artikel 4 bedoelde samenhang en complementariteit 
te waarborgen. 
<,*. 
Artikel 6 
Internationale samenwerking 
1 Bij de tenuitvoerlegging van het programma zal samenwerking met niet-Lid-Staten 
en met de op het gebied van de volksgezondheid bevoegde internationale 
organisaties, met name de Wereldgezondheidsorganisatie en de Organisatie voor 
Economische Samenwerking en Ontwikkeling, worden bevorderd en 
overeenkomstig artikel 5 worden gerealiseerd. 
2 Het programma wordt voor deelname van de geassocieerde landen van Midden-
en Oost-Europa (LMOE's) opengesteld overeenkomstig de voorwaarden die 
worden gesteld in de met die landen te sluiten aanvullende protocollen bij de 
associatieovereenkomsten, betreffende de deelname aan communautaire 
programma's. Dit programma wordt, volgens dezelfde regels als ten aanzien van 
de EVA-landen worden toegepast, op basis van aanvullende kredieten opengesteld 
voor deelname van Cyprus en Malta, volgens met deze landen overeen te komen 
procedures. 
Artikel 7 
Controle en evaluatie 
1 De Commissie ziet er, met inachtneming van de door de Lid-Staten opgestelde 
verslagen en waar nodig met medewerking van onafhankelijke deskundigen, op 
toe dat de ondernomen acties worden geëvalueerd. 
2 De Commissie legt aan het Europees Parlement en de Raad halverwege het 
programma een tussentijds verslag en na afloop een eindverslag voor. Deze 
verslagen bevatten informatie over de communautaire financiering op de 
verschillende actiegebieden en over de samenhang met de andere in artikel 4 
bedoelde acties, alsmede over de resultaten van de evaluaties. Deze verslagen 
<*i 
worden ook aan het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's 
gezonden. 
Gedaan te Brussel, 
Voor het Europees Parlement Voor de Raad 
De Voorzitter De Voorzitter 
«*v 
BIJLAGE 
SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN EN ACTIES 
A VASTSTELLING VAN COMMUNAUTAIRE GEZONDHEIDSINDICATOREN 
Doelstelling Het vaststellen van communautaire gezondheidsindicatoren door middel 
van een kritisch onderzoek van de bestaande gezondheidsgegevens en 
-indicatoren en het ontwikkelen van passende methoden voor het 
verzamelen van vergelijkbare en geleidelijk geharmoniseerde 
gezondheidsgegevens 
1 Het identificeren, onderzoeken en kritisch analyseren van de bestaande 
gezondheidsindicatoren en -gegevens op Europees niveau en bij de Lid-Staten, ten 
einde de relevantie, kwaliteit en dekking daarvan te bepalen met het oog op de 
vaststelling van communautaire indicatoren. 
2 Het creëren van een stelsel van communautaire gezondheidsindicatoren, bestaande 
uit een reeks kernindicatoren ter monitoring van de communautaire programma's 
en acties op volksgezondheidsgebied en een reeks achtergrondindicatoren ter 
monitoring van communautaire programma's en acties op andere beleidsterreinen 
en om de Lid-Staten gemeenschappelijke maten voor vergelijkingen te bieden. 
3 Het ontwikkelen van de routinematige verzameling van vergelijkbare en/of 
geleidelijk geharmoniseerde gegevens in de Lid-Staten, met inbegrip van 
ondersteuning voor het opstellen van data dictionaries, en het vaststellen van 
passende methoden en regels voor conversie van de gegevens. 
4 Het bijdragen tot de verzameling van vergelijkbare gegevens door steun te 
verlenen aan de opstelling van enquêtes, met inbegrip van enquêtes over de hele 
Gemeenschap ter ondersteuning van communautaire beleidsmaatregelen, of van 
modules of overeengekomen formuleringen voor de vragen in de bestaande 
enquêtes. 
MS 
Het bevorderen van de samenwerking met internationale organisaties die bevoegd 
zijn op het gebied van Europese gezondheidsgegevens en -indicatoren en 
netwerken voor gezondheidsgegevens betreffende specifieke deelgebieden van de 
volksgezondheid, ten einde de vergelijkbaarheid van de gegevens te bevorderen. 
Het verlenen van steun voor het onderzoeken van de uitvoerbaarheid en de 
kosteneffectiviteit van het ontwikkelen van genormaliseerde statistieken voor 
gezondheidsvoorzieningen, ten einde deze in een toekomstig communautair 
systeem voor gezondheidsmonitoring op te nemen. 
B ONTWIKKELING VAN EEN COMMUNAUTAIR NETWERK VOOR HET GEMEENSCHAPPELIJK 
GEBRUIK VAN GEZONDHEIDSGEGEVENS 
Doelstelling Het scheppen van de mogelijkheid tot doeltreffende, betrouwbare 
overdracht en gemeenschappelijk gebruik van gezondheidsgegevens en 
-indicatoren, in hoofdzaak door uitwisseling van gegevens met behulp van 
telematica 
7 Het stimuleren en ondersteunen van de ontwikkeling van een netwerk voor 
gemeenschappelijk gebruik van gezondheidsgegevens, in hoofdzaak door 
uitwisseling van gegevens met behulp van telematica en een stelsel van 
gedistribueerde gegevensbanken, in het bijzonder door het opstellen van de 
gegevensspecificaties en van procedures voor de toegang tot en het terugzoeken, 
de vertrouwelijkheid en de veiligheid van de verschillende soorten informatie die 
in het systeem worden opgenomen. 
C ANALYSES EN VERSLAGEN 
Doelstelling Het ontwikkelen van methoden en instrumenten voor analyse en 
verslaglegging en het ondersteunen van analyses en verslagen over de 
gezondheidstoestand, de trends daarin en de determinanten ervan, en over 
het effect van beleidsmaatregelen op de gezondheid 
kb 
8 Het bevorderen van de ontwikkeling van faciliteiten voor analyses, met inbegrip 
van methodologieën en instrumenten voor vergelijkingen en voorspellingen, het 
toetsen van hypothesen en modellen en het evalueren van gezondheidsscenario's 
en -resultaten. 
9 Het verlenen van steun voor de analyse en evaluatie van het effect van 
communautaire acties en programma's op het gebied van de volksgezondheid. 
10 Het verlenen van steun voor het uitbrengen en verspreiden van verslagen en ander 
informatiemateriaal over de gezondheidstoestand en de trends daarin, de 
determinanten van gezondheid en het effect van andere beleidsonderdelen op de 
gezondheid 
^ 
FINANCIEEL MEMORANDUM 
BENAMING VAN DE ACTIE 
Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling 
van een communautair actieprogramma voor gezondheidsmonitoring binnen het 
actiekader op het gebied van de volksgezondheid 
BEGROTINGSLIJN 
B3-4306: Gezondheidsgegevens en -indicatoren 
JURIDISCHE GRONDSLAG 
Artikel 3, onder o), en artikel 129 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap 
Besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een 
communautair actieprogramma voor gezondheidsmonitoring binnen het actiekader 
op het gebied van de volksgezondheid 
BESCHRIJVING VAN DE ACTIE 
4.1 Algemeen doel 
Tenuitvoerlegging van een programma om bij te dragen aan het opzetten 
van een systeem voor gezondheidsmonitoring over de hele Gemeenschap, 
met name door het ontwikkelen, beschikbaar stellen en via een netwerk 
verspreiden van gezondheidsgegevens en -indicatoren, en aan het scheppen 
van voorzieningen voor analyse, evaluatie en vergelijking. Zowel het 
Europees Parlement als de Raad heeft gewezen op het belang om te 
beschikken over toereikende, relevante informatie als uitgangspunt voor 
communautaire actie op het gebied van de volksgezondheid. Het Europees 
Parlement heeft de Commissie verzocht gezondheidsgegevens van de Lid-
Staten te verzamelen en deze te bestuderen, trends erin te analyseren en de 
effecten van het volksgezondheidsbeleid en van andere beleidsonderdelen 
op de gezondheid te beoordelen; de Raad heeft in diverse besluiten, 
laatstelijk in zijn resolutie van 2 juni 1994 betreffende het actiekader van 
de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid, gewezen op het 
belang van het ontwikkelen van communautaire gezondheidsgegevens en 
-indicatoren. 
Het voorgestelde actieprogramma voor gezondheidsgegevens en 
-indicatoren is bedoeld om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van 
een hoogwaardig, beleidsgeoriënteerd systeem voor gezondheidsmonitoring. 
Het systeem heeft een drieledig doel: 1) meting van de 
gezondheidstoestand, trends daarin en determinanten van gezondheid in de 
hele Gemeenschap mogelijk te maken; 2) de planning, controle en 
evaluatie van communautaire programma's en acties te vergemakkelijken; 
3) de Lid-Staten vergelijkende gezondheidsindicatoren en -gegevens van 
hoge kwaliteit te bieden, die hun nationale gezondheidsinformatiesystemen 
een meerwaarde verlenen en aldus de ontwikkeling van het nationale 
gezondheidsbeleid ondersteunen, met volledige inachtneming van het 
subsidiariteitsbeginsel. 
De meting van de gezondheidstoestand, de trends en de determinanten 
wordt mogelijk gemaakt door de ontwikkeling van communautaire kern­
en achtergrondindicatoren voor de gezondheid, terwijl met het oog op het 
verstrekken van informatie aan de Lid-Staten een mechanisme moet 
worden ontwikkeld voor het verzamelen en verspreiden van communautaire 
gezondheidsinformatie. 
Middelen om deze doelstellingen te bereiken: het verlenen van steun voor 
het creëren van mechanismen voor samenwerking tussen de Lid-Staten, de 
Commissie en de in aanmerking komende internationale organisaties, ten 
einde de kwaliteit en dekking van de op communautair niveau en bij de 
Lid-Staten bestaande gezondheidsgegevens en -indicatoren te onderzoeken 
en een stelsel van communautaire kern- en achtergrondindicatoren voor de 
gezondheid vast te stellen; het verlenen van steun voor de ontwikkeling 
van een netwerk met overeengekomen procedures en gegevensspecificaties 
die nodig zijn voor een doeltreffende en betrouwbare uitwisseling van 
informatie, hoofdzakelijk op basis van een elektronisch netwerk dat al in 
ontwikkeling is als onderdeel van een ruimer communautair project 
betreffende de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten; het 
verlenen van steun voor vergelijkende analyses en verslagen over de 
gezondheidstoestand en determinanten daarvan en over het effect van 
beleidsmaatregelen. 
4.2 Periode, wijze van vernieuwing of verlenging 
vijfjaar, van 1.1.1997 tot en met 31.12.2001; 
- een verslag over de tenuitvoerlegging van het programma aan het 
Europees Parlement en de Raad tijdens het derde jaar van het 
programma, waarbij eventueel noodzakelijke wijzigingen worden 
aangegeven; 
- een verslag aan het Europees Parlement en de Raad na afloop van 
het programma, met conclusies ten aanzien van de verlenging of de 
noodzaak van uitbreiding of herziening van de acties. 
INDELING VAN DE UITGAVEN 
Niet-verplichte uitgaven 
Gesplitste kredieten. 
4i 
AARD VAN DE UITGAVEN 
Subsidie voor medefinanciering met andere openbare en/of particuliere bronnen 
(tot een bepaald percentage van het totaalbedrag van de voorgestelde projecten). 
Het bedrag van de toegekende financiering hangt af van de omvang van de te 
financieren actie en van de betrokkenheid van het programma bij de verschillende 
onderdelen van de actie. 
Dit bedrag is maximaal 70% van het totaal voor de voorgestelde projecten 
uitgetrokken bedrag, behalve voor de netwerken en voor werkzaamheden in 
opdracht die rechtstreeks van nut zijn voor de Commissie, in welk geval 
subsidiëring tot 100% mogelijk is. 
FINANCIËLE GEVOLGEN 
7.1 Wijze van berekening van de totale kosten van de actie 
De wijze van berekening is gebaseerd op de ervaring die is opgedaan bij 
voorgaande activiteiten op het gebied van gezondheidsgegevens en 
-indicatoren, zoals de Europese statistieken inzake arbeidsongevallen 
(ESAW) en projecten in het kader van ENS-CARE. De specifieke 
kostenramingen zijn gebaseerd op de aanname dat voor de helft van de in 
dit kader ondernomen activiteiten 100% subsidiëring nodig is en voor de 
andere helft 50%, en dat de meeste of alle Lid-Staten bij de activiteiten 
betrokken zijn. Voor de periode 1997-2001 wordt een totaalbedrag van 
13,8 miljoen ecu voor deze activiteiten noodzakelijk geacht. De jaarlijkse 
kredieten zullen overeenkomstig de normale begrotingsprocedure worden 
vastgesteld. 
TO 
7.2 Spreiding van de kosten naar kostenonderdeel (in miljoen ecu) 
Doelstelling Actiegebied JAAR 
1997 1998 1999 2000 2001 TOTAAL 
1997-2001 
Communautaire 
gezondheids­
gegevens en 
-indicatoren Identificatie, 
onderzoek en 
kritische analyse 
van de bestaande 
gegevens en 
indicatoren en 
evaluatie van 
toekomstige 
behoeften 0,7 
Vaststelling van een 
stelsel van 
communautaire 
gezondheids­
indicatoren 0,2 
Ontwikkeling van 
routinematige 
verzameling van 
vergelijkbare, 
geleidelijk 
geharmoniseerde 
gegevens in de Lid-
Staten (inclusief 
data dictionaries, 
conversies en 
harmonisatie van 
definities en 
verzamelings­
methoden 0,2 
Opstelling van 
specifieke enquêtes 
en modules of 
overeengekomen 
vragen in bestaande 
enquêtes 0,1 
Samenwerking met 
internationale 
organisaties 0,1 Indicatieve programmering 
0,3 
0,3 
0,3 
0,2 
0,1 0,1 
0,2 
0,4 
0,4 
0,1 0,1 
0,1 
0,5 
0,6 
o,: 0,1 
0,1 
0,5 
0,7 
0,1 1,3 
0,9 
1,9 
2,0 
0,5 
^A 
Steun voor de 
ontwikkeling van 
genormaliseerde 
statistieken over 
gezondheids­
voorzieningen 0, 0,1 0,1 0,1 0,4 
Ontwikkeling 
van netwerken Ontwikkeling van 
gegevens-
specificaties en 
procedures voor 
netwerken, gericht 
op elektronische 
uitwisseling van 
gegevens over de 
hele Gemeenschap 0,7 0,7 0,8 0,8 0,8 3,8 
Analyses en 
verslagen Ontwikkelen van 
voorzieningen voor 
analyses, inclusief 
methodologieën en 
instrumenten 0,2 0,2 0,2 0,2 • 0,2 1,0 
Steun voor de 
analyse en evaluatie 
van het effect van 
communautaire 
acties en 
programma's op het 
gebied van de 
volksgezondheid 0,1 0,2 0,3 0,4 1,0 
Steun voor de 0,1 
produktie en 
verspreiding van 
verslagen en ander 
informatiemateriaal 
over de 
gezondheidstoestand 
en trends daarin, 
determinanten van 
gezondheid en het 
effect van andere 
beleidsonderdelen 
TOTAAL 2,3 0,2 0,2 0,2 0,3 1,0 
2,5 2,7 3,0 3,3 13,8 
*H 
7.3 Indicatief tijdschema voor de kredieten 
Vastleggings­
kredieten 
Betalings­
kredieten 
1997 
1998 
1999 
2000 
2001 
Volgende jaren 
TOTAAL 1997 
2,3 
1,15 
0,81 
0,34 
2,3 1998 
2,5 
1,25 
0,88 
0,37 
2,5 1999 
2,7 
1,35 
0,95 
0,4 
2,7 2000 
3,0 
1,5 
1,05 
0,45 
3,0 2001 
3,3 
1,65 
1,65 
3,3 TOTAAL 
13,8 
1,15 
2,06 
2,57 
2,82 
3,10 
2,10 
13,8 
FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN (MET RESULTATEN) 
Op de subsidieaanvraagformulieren moet informatie worden verstrekt over de 
identiteit en de aard van de potentiële begunstigden, zodat hun betrouwbaarheid 
van te voren kan worden beoordeeld. 
Er zijn fraudebestrijdingsmaatregelen (controles, tussentijdse verslagen, 
eindverslag) opgenomen in de overeenkomsten of contracten tussen de Commissie 
en de begunstigden. De Commissie zal de verslagen controleren en nagaan of de 
werkzaamheden naar behoren zijn verricht voordat zij tussentijdse of 
eindbetalingen verricht. 
Bovendien zal de Commissie steekproeven houden om na te gaan hoe de subsidie 
gebruikt is. Dergelijke steekproeven zijn al verricht voor andere begrotingslijnen 
op het gebied van de volksgezondheid voor de jaren 1991, 1992, 1993 en 1994 
en hebben hun doeltreffendheid bewezen. 
GEGEVENS VOOR DE KOSTEN-EFFECTIVITEITSANALYSE 
9.1 Specifieke en kwantificeerbare doelstellingen 
De communautaire maatregelen zijn gericht op het opzetten van een 
communautair systeem voor gezondheidsmonitoring aan de hand van de 
volgende specifieke doelstellingen: 
5>> 
het vaststellen van een stelsel van communautaire kern- en 
achtergrondindicatoren voor de gezondheid, die gebruikt kunnen 
worden voor de monitoring van de gezondheid in de Gemeenschap, 
de planning, controle en evaluatie van de communautaire 
programma's en acties vergemakkelijken en de 
gezondheidsinformatiesystemen van de Lid-Staten zelf een 
meerwaarde verlenen en aldus de ontwikkeling van het nationale 
gezondheidsbeleid ondersteunen; 
het vaststellen van de inhoudelijke specificaties voor een netwerk 
voor het verzamelen en verspreiden van de gezondheidsgegevens 
en -indicatoren, in hoofdzaak gebaseerd op telematica; 
het creëren van voorzieningen voor analyses en het ondersteunen 
van de opstelling en verspreiding van verslagen over de 
gezondheidstoestand, trends en determinanten en het effect van 
beleidsmaatregelen. 
Doelgroep 
de bevoegde gezondheidsautoriteiten van de Lid-Staten op 
nationaal, regionaal en lokaal niveau en de bevoegde internationale 
organisaties; 
gezondheidswerkers, diensten voor epidemiologie en 
gezondheidsstatistieken, gezondheidskundige en medische 
verenigingen, academische instellingen, in het bijzonder scholen 
voor volksgezondheid (met name de eerste en de derde 
doelstelling); 
NGO's en andere instanties die belang hebben bij 
gezondheidskwesties en het grote publiek (derde doelstelling). 
9.2 Motivering van de actie 
In artikel 129 wordt gezondheidsvoorlichting genoemd als een gebied 
waarop de actie van de Gemeenschap zich moet richten. De Raad 
(Resolutie van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader 
van de Raad bijeen, van 27 mei 1993 betreffende toekomstige actie op het 
gebied van de volksgezondheid, PB nr. C 174 van 25.6.1993, blz. 1; 
Resolutie van de Raad van 2 juni 1994 betreffende het actiekader van de 
Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid, PB nr. C 165 van 
17.6.1994, blz. 1), het Europees Parlement (Verslag en, resolutie van het 
Europees Parlement over het volksgezondheidsbeleid na Maastricht, PB nr. 
C 329 van 6.12.1993, blz. 375) en de Commissie (Mededeling betreffende 
het actiekader op het gebied van de volksgezondheid, COM(93) 559 def 
van 24.11.1993) hebben gezondheidsgegevens en -indicatoren aangemerkt 
als fundamenteel instrument voor de communautaire beleidsvorming en als 
onmisbaar hulpmiddel voor het ondersteunen van het beleid van de Lid-
Staten, en verder als essentieel onderdeel van een systeem voor 
gezondheidsmonitoring waarmee de gezondheid en de determinanten 
daarvan kunnen worden gevolgd, vergelijkingen kunnen worden getrokken 
en de planning, controle en tenuitvoerlegging van acties wordt 
vergemakkelijkt. 
*/ 
Het voorgestelde vijfjarenprogramma is bedoeld om een dergelijk systeem 
voor gezondheidsmonitoring te ontwikkelen ter ondersteuning van de 
beleidsvorming en -evaluatie van de Gemeenschap en de Lid-Staten, om 
de Lid-Staten in staat te stellen zinvolle vergelijkingen te trekken en hen 
te helpen om op doeltreffender wijze middelen aan de verschillende 
probleemgebieden toe te wijzen. Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel 
dient zo'n systeem op communautair niveau te worden ontwikkeld, 
aangezien alleen op die manier in de behoeften van de Lid-Staten kan 
worden voorzien, zowel ten aanzien van de informatie ter ondersteuning 
van hun nationale beleid als wat betreft hun rol in de communautaire 
beleidsvorming. Gezien de omvang van de actie, namelijk het creëren van 
vergelijkbare gezondheidsgegevens en gemeenschappelijke indicatoren en 
het opzetten en ontwikkelen van een netwerk dat de bevoegde autoriteiten 
in alle Lid-Staten met elkaar verbindt, kunnen deze werkzaamheden alleen 
op communautair niveau plaatsvinden. 
Voor te hanteren methoden en de toewijzing van financiële middelen geldt 
het volgende: 
- specifieke toepassing van het subsidiariteitsbeginsel bij de bepaling 
van de te nemen en mede te financieren maatregelen; 
- identificatie en selectie van projecten op het gebied van 
gezondheidsmonitoring met het oog op medefinanciering. Deze 
projecten worden waar nodig geselecteerd en uitgevoerd met hulp 
van nationale coördinatiecomités die in de Lid-Staten kunnen 
worden opgericht, met medewerking van personen en instanties die 
zich met de produktie en het gebruik van gezondheidsgegevens en 
-indicatoren bezighouden; 
- de communautaire meerwaarde, die voortdurend gecreëerd zal 
worden, met name door de coördinatie van de nationale 
maatregelen, de verspreiding van informatie en ervaringen, de 
vaststelling van prioriteiten, de ontwikkeling van netwerken waar 
van toepassing, de selectie van Europese projecten en de 
motivering en mobilisering van alle betrokkenen. 
Er zullen twee methoden worden gevolgd om het programma ten 
uitvoer te leggen. De eerste is het verlenen van steun aan projecten 
die in de Lid-Staten en op communautair niveau worden 
uitgevoerd. De selectie van de prioritaire projecten gebeurt in 
hoofdzaak aan de hand van de algemene en tussentijdse 
doelstellingen, en de tenuitvoerlegging van de maatregelen zelf 
hangt af van de kwaliteit en doeltreffendheid van de projecten die 
in de loop van het jaar bij de verantwoordelijke dienst worden 
ingediend. De tweede methode is het verrichten van specifieke 
activiteiten die nodig zijn om de doelstellingen van het programma 
te realiseren; deze worden volledig door het. programma 
gefinancierd. 
De selectiecriteria voor de ingediende projecten zijn de volgende: 
- verenigbaarheid met de doelstellingen en overeenstemming met ten 
minste één van de vastgestelde doelstellingen; 
sç 
onderzoek van de communautaire "meerwaarde" van het project 
(transnationale deelneming, ontwikkeling van een in andere Lid-
Staten toepasbaar model, in andere Lid-Staten bruikbare gegevens, 
enz.); 
veronderstelde doeltreffendheid en rentabiliteit; 
duidelijke en gerechtvaardigde behoeften; 
geschiktheid van de gekozen methode; 
organisatievermogen en ervaring; 
begroting van de actie aangepast aan de doelstellingen; 
steun van nationale partners aan de projecten; 
objectieve evaluatie; 
advies van het betrokken Raadgevend Comité. 
9.3 Follow-up en evaluatie van de actie 
9.3.1 Follow-up 
De follow-up gebeurt op communautair niveau door de Commissie, die 
halverwege een tussentijds verslag en na afloop een eindverslag over de 
uitvoering van het programma aan de Raad, het Europees Parlement, het 
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's zal 
voorleggen, op basis van de nationale verslagen en van de evaluaties van 
de acties in het kader van het programma en van individuele projecten. 
9.3.2 Evaluatie 
De evaluatie bestaat met name uit: 
- een evaluatie van de belangrijkste acties en de gesubsidieerde 
projecten, zo nodig met medewerking van onafhankelijke 
deskundigen; 
- een algemeen verslag over de kwaliteit en doeltreffendheid van de 
in het kader van het programma ten uitvoer gelegde projecten, dat 
de Commissie na afloop van het programma aan de andere 
instellingen van de Gemeenschap voorlegt. 
Voor deze evaluatie gekozen prestatie-indicatoren: 
- evaluatie van de projecten door ambtenaren en/of medewerkers van 
de Commissie; 
- analyse van de tussentijdse verslagen over de geplande en 
gefinancierde acties, aan de hand waarvan eventuele correcties 
kunnen worden aangebracht; 
- impactstudies door externe organisaties; 
- geschiktheid van de door de organisatoren gebruikte methoden; 
- begroting van de actie aangepast aan de doelstellingen: 
- vakkundigheid en ervaring van de organisaties; 
- verspreiding van de resultaten. 
€<o 
Regelingen voor en periodiciteit van de geplande evaluatie: 
- opstelling van tussentijdse en eindverslagen over de verschillende 
op het desbetreffende gebied ondernomen acties; 
- opstelling van een standaard-evaluatieformulier, dat door de 
begunstigden samen met hun eindverslagen wordt ingediend en 
door ambtenaren (hetzij bij de Commissie, hetzij ter plaatse) wordt 
gecontroleerd. 
10 HUISHOUDELIJKE UITGAVEN (DEEL A VAN DE BEGROTING) 
De feitelijke beschikbaarstelling van het benodigde personeel hangt af van het 
jaarlijkse besluit van de Commissie betreffende de toewijzing van de middelen, 
met name gelet op het aantal ambten en de aanvullende bedragen die door de 
begrotingsautoriteit zullen worden toegestaan. 
10.1 Gevolgen voor de personeelsformatie 
Categorie 
Ambtenaren of 
tijdelijke 
functionarissen A 
B 
C 
Ander personeel 
Totaal personeel voor de actie 
vast 
1 
1 
1 
3 tijdelijk 
0 
0 herkomst 
van DG of 
dienst 
1 
1 
1 
3 extra 
personeel 
0 
0 
0 
0 duur 
10.2 Financiële gevolgen van het extra personeel 
10.3 Andere extra huishoudelijke uitgaven als gevolg van de actie 
Begrotingslijn Bedrag Wijze van berekening 
Vergaderingen A2510 231.000 *2 vergaderingen raadgevend comité, 2 
vert./Lid-Staat 
2 x 30 x 770 ecu x 5 jaar 
De middelen om de onderstaande kosten voor de periode van vijfjaar te dekken, zullen worden verkregen door 
herschikking van bestaande financiële middelen; aanvullende middelen zijn niet nodig. 
a) Personeelskosten (titels Al, A2 en A5) 
3 x 100.000 ecu x 5 jaar = 1.500.000 ecu 
Çf 
b) Operationele kosten 
- onkosten voor vergaderingen (A-250) 
2 vergaderingen x 15 deskundigen x 879 ecu x 5 jaar = 131.850 ecu 
- reiskosten (A-130) 
24 dienstreizen Brussel-Luxemburg x 5 jaar = 240.000 ecu 
60 dienstreizen naar de Lid-Staten x 5 jaar = 300.000 ecu 
c) Totaal: 2.171.850 ecu 
^ 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 449 def. 
DOCUMENTEN 
NL 17 05 
Catalogusnummer : CB-CO-95-490-NL-C 
ISBN 92-77-93854-4 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg