COMMISSI E VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(91)497 def.- SYN 371 
Brussel,26 februari 1992 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EEG) VAN DE RAAD 
BETREFFENDE 
DE DOOR DE CONSTRUCTIE BEPAALDE MAXIMUMSNELHEID, 
HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN 
VAN MOTORVOERTUIGEN OP TWEE OF DRIE WIELEN 
(door de Commissie ingediend) 

- 2 -
TOELICHTING 
Dit voorstel heeft betrekking op de door de constructie bepaalde maximumsnelheid 
(meetmethode), het maximumkoppel (meetmethode) en het netto-maximumvermogen 
(toegestane limietwaarde en meetmethode) van motorvoertuigen op twee of drie 
wielen en past in het kader van de goedkeuringsprocedure voor de genoemde 
voertuigen waarvoor de Commissie op 3 april 1991 bij de Raad een voorstel voor 
een verordening (kaderverorden ing) heeft ingediend. 
Het betreft de technische voorschriften voor de meetmethoden voor de bedoelde 
kenmerken van de betrokken voertuigen; het is aan deze voorschriften, samen met 
die betreffende de andere elementen en kenmerken als bedoeld in bijlage I van 
het voorstel voor een kaderverordening, dat deze voertuigen moeten voldoen om 
goedgekeurd en in de Gemeenschap in de handel gebracht te kunnen worden. 
Bovendien wordt het netto-maxImumvermogen van de motor van alle voertuigen op 
twee of drie wielen tot 74 kW beperkt. 
Bij de uitwerking van dit voorstel heeft de Commissie terdege rekening gehouden 
met de betreffende voorschriften die de Economische Commissie voor Europa van de 
Verenigde Naties in Reglement 68 heeft vastgelegd, met de herzieningsvoorstellen 
voor de ISO-normen 4106, 4164, 7116 en 7117 en met Richtlijn 80/1269/EEG inzake 
de meetmethode voor het maximumvermogen van motorvoertuigen op vier of meer 
wielen. 
Er zij op gewezen dat de meetmethode voor de door de constructie bepaalde 
maximumsnelheid bijzonder belangrijk is voor de indeling van de betrokken 
voertuigen in bromfietsen, motorfietsen en driewielers, waarbij de 
maximumsnelheid een fundamentele rol speelt. 
- 3 -
VOORSTEL 
VOOR EEN 
VERORDENING (EEG) VAN DE RAAD 
BETREFFENDE 
DE DOOR DE CONSTRUCTIE BEPAALDE MAXIMUMSNELHEID, 
HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN 
VAN MOTORVOERTUIGEN OP TWEE OF DRIE WIELEN 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid op artikel 100 A, 
Gelet op Verordening (EEG) nr van betreffende de goedkeuring van 
motorvoertuigen op twee of drie wielen^1), 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité^2), 
Overwegende dat maatregelen moeten worden vastgesteld om in de periode tot en 
met 31 december 1992 geleidelijk de interne markt tot stand te brengen; dat de 
interne markt een ruimte zonder binnengrenzen omvat waarin het vrije verkeer van 
goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd; 
Overwegende dat de meetmethoden voor de door de constructie bepaalde 
maximumsnelheid, het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van 
motorvoertuigen op twee of drie wielen van Lid-Staat tot Lid-Staat verschillen; 
dat deze verschillen het handelsverkeer binnen de Gemeenschap belemmeren; 
(1) PB L . 
(2) PB C . 
- 4 -
Overwegende dat het om veiligheidsredenen noodzakelijk blijkt het netto-
max imumvermogen van deze voertuigen te beperken, ofschoon een dergelijke 
maatregel nog in geen enkele Lid-Staat is ingevoerd; 
Overwegende dat de belemmeringen voor de totstandkoming en de werking van de 
interne markt kunnen worden opgeheven, indien alle Lid-Staten dezelfde 
voorschriften aannemen ter vervanging van hun nationale regelgeving; 
Overwegende dat het noodzakelijk is geharmoniseerde voorschriften voor de door 
de constructie bepaalde maximumsnelheid, het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van motorvoertuigen op twee of drie wielen vast te stellen om 
voor elk type van de genoemde voertuigen de goedkeuringsprocedures van 
Verordening (EEG) nr te kunnen toepassen, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : 
Artikel 1 
Deze verordening is van toepassing op de meetmethoden voor de door de 
constructie bepaalde maximumsnelheid en het maximumkoppeI, alsmede op de 
limietwaarde en de meetmethode voor het netto-maximumvermogen van elk type 
voertuig als omschreven in artikel 1 van Verordening (EEG) nr van de Raad 
van betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen op twee of drie wielen. 
Artikel 2 
De procedure voor het verlenen van de goedkeuring wat de door de constructie 
bepaalde maximumsnelheid en het maximumkoppel (meetmethoden), en het netto-
max Imumvermogen (toegestane limietwaarde en meetmethode) van een type 
motorvoertuig op twee of drie wielen betreft alsmede de voorwaarden voor het 
vrije verkeer van deze voertuigen zijn vastgesteld bij 
Verordening (EEG) nr 
- 5 -
Artikel 3 
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de bijlagen I en II aan de technische 
vooruitgang aan te passen worden vastgesteld volgens de volgende procedure : 
Er wordt een comité van raadgevende aard opgericht voor de aanpassing aan de 
technische vooruitgang van de verordeningen in de sector voertuigen op twee of 
drie wielen, hierna het "Comité" te noemen, dat is samengesteld uit 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten en wordt voorgezeten door een 
vertegenwoordiger van de Commissie. 
In de gevallen waarin naar de in dit artikel beschreven procedure wordt 
verwezen, legt de vertegenwoordiger van de Commissie aan het Comité een ontwerp 
voor van de te nemen maatregelen. Het Comité brengt binnen een termijn die de 
voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie advies uit 
over dit ontwerp, zo nodig door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen-, voorts heeft ieder Lid-Staat het recht 
te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. De Commissie 
houdt zoveel mogelijk rekening met het door het Comité uitgebrachte advies. 
Zij brengt het Comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft 
gehouden met zijn advies. 
Artikel 4 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1993. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen 
en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
Gedaan te Brussel, 
Voor de Raad. 
- 6 -
LIJST VAN BIJLAGEN 
BIJLAGE I : Voorschriften voor de meting van de door de constructie bepaalde 
maximumsnelheid 
Appendix 1 : Procedure voor de bepaling van de correctiecoëfficiënt van het 
circuit 
Appendix 2 : Inlichtingenformulier wat betreft de essentiële kenmerken van 
het type voertuig die van invloed zijn op de door de 
constructie bepaalde maximumsnelheid 
Appendix 3 : Goedkeuringscertificaat wat betreft de door de constructie 
bepaalde maximumsnelheid van een type motorvoertuig op twee of 
dr ie wielen 
BIJLAGE II : Voorschriften voor het toegestane maximumvermogen en voor de 
meting van het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de 
motor 
Appendix 1 : Bepaling van het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen 
van motoren van bromfietsen met elektrische ontsteking 
* Subappendix 1 : Inlichtingenformulier wat betreft de essentiële 
kenmerken van het type motor die van invloed zijn op 
het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen 
* Subappendix 2 Goedkeuringscertificaat wat betreft het 
maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de 
motor van een type bromfiets 
Appendix 2 : Bepaling van het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen 
van motoren van motorfietsen en driewielers met elektrische 
ontsteking 
* Subappendix 1 - 7 -
Meting van het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen met behulp van de motortemperatuur 
* Subappendix 2 : Inlichtingenformulier wat betreft de essentiële 
kenmerken van het type motor die van invloed zijn op 
het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen 
* Subappendix 3 Goedkeuringscertificaat wat betreft het 
maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de 
motor van een type motorfiets of driewieler 
Appendix 3 : Bepaling van het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen 
van motoren met compressieontsteking van voertuigen op twee of 
dr ie wielen 
* Subappendix 1 Inlichtingenformulier wat betreft de essentiële 
kenmerken van het type motor die van invloed zijn op 
het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen 
* Subappendix 2 Goedkeuringscertificaat wat betreft het 
maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de 
motor van een type motorvoertuig op twee of drie 
wielen. 
- 8 -
BIJLAGE I 
VOORSCHRIFTEN VOOR DE METING VAN DE DOOR DE CONSTRUCTIE BEPAALDE 
MAXIMUMSNELHEID 
1. Voorschriften 
1.1. De door de constructie bepaalde maximumsnelheid van het voertuig 
wordt overeenkomstig onderstaande voorschriften gemeten. 
2. Voorbereiding van het voertuig 
2.1. Het voertuig moet schoon zijn en alleen de accessoires die 
tijdens de proef nodig zijn voor het functioneren van het 
voertuig, mogen in werking zijn. 
2.2. De afstelling van het brandstof- en ontstekingssysteem, de 
viscositeit van de verschillende oliesoorten voor de bewegende 
delen en de bandspanningen moeten in overeenstemming zijn met de 
voorschriften van de constructeur. 
2.3. De motor, de overbrenging en de banden moeten overeenkomstig de 
voorschriften van de constructeur zijn ingelopen. 
2.4. Vóór de proef moeten alle delen van het voertuig bij de normale 
bedriJfstemperatuur in thermisch evenwicht verkeren. 
2.5. De massa van het voertuig moet gelijk zijn aan de massa in 
rijklare toestand. 
2.6. De verdeling van de belasting over de wielen moet in 
overeenstemming zijn met de voorschriften van de constructeur. 
3. Bestuurder 
3.1. Voertuigen zonder cabine 
3.1.1. De bestuurder moet een massa van 75 ± 5 kg en een lengte van 
1,75 ± 0,05 m hebben. Bij bromfietsen bedragen de toleranties 
evenwel slechts +_ 2 kg, respectieveIiJk +_0,02 m. 
3.1.2. De bestuurder moet een nauwsluitende overall of gelijkwaardige 
kleding dragen. 
3.1.3. Hij moet op de voor de bestuurder bestemde zitplaats zitten, zijn 
voeten op de pedalen of voetsteunen plaatsen en zijn armen 
normaal gestrekt houden. Indien de maximale snelheid van het 
voertuig bij zittende bestuurder meer dan 120 km/h bedraagt, 
moeten de uitrusting en de houding van de bestuurder in 
overeenstemming zijn met de aanbevelingen van de constructeur. 
In deze houding moet de bestuurder evenwel gedurende de proef te 
allen tijde het voertuig onder controle kunnen houden. De houding 
van de bestuurder mag gedurende de proef niet worden gewijzigd; 
de houding moet in het beproevingsrapport worden beschreven, dan 
wel door middel van foto's worden geïllustreerd. 
9 -
3.2. 
3.2.1 
4. 
4.1 . 
4.1 .1 
4.1 .2 
4.1 .3 
4.2, 
4.2.1 Voertuigen met cabine 
De bestuurder moet een massa van 75 ± 5 kg hebben. Bij 
bromfietsen bedraagt de tolerantie evenwel slechts +_2 kg. 
Kenmerken van het testparcours 
De proeven moeten plaatsvinden op een weg : 
waarop de maximumsnelheid over het gehele in punt 4.2 
gedefinieerde meettraject kan worden gehandhaafd. De toegangsweg 
tot het meettraject moet dezelfde eigenschappen (wegdek en 
langsprofiel) hebben als het meettraject zelf en moet lang genoeg 
zijn om de maximumsnelheid van het voertuig te bereiken; 
die schoon, glad, droog en geasfalteerd is of over een 
gelijkwaardige deklaag beschikt; 
die een helling in lengterichting heeft van ten hoogste 1 % en 
een verkanting van ten hoogste 3 %. Het hoogteverschil tussen 
twee willekeurige punten van het meettraject mag niet meer dan 
1 m bedragen. 
De mogelijke vormen van het meettraject zijn in de punten 4.2.1, 
4.2.2 en 4.2.3 aangegeven. 
Type 1 
L > 200 
-O 
4.2.2 Type 2 
> 50 m 
L<20m - ~l<20m 
-• •—^> -• ta> 
•o--o- -o- -o 
4.2.3 Type 3 
\ 200m 
à 200 m 
- 10 -
4.2.3.1. De twee meettrajecten L moeten dezelfde lengte hebben en 
praktisch parallel lopen. 
4.2.3.2. Indien beide meettrajecten L gekromd zijn, moeten de centri­
fugaal krachten in afwijking van de bepalingen van punt 4.1.3 door 
aanpassing van het dwarsprofiel in de bochten worden 
gecompenseerd. 
4.2.3.3. In plaats van beide meettrajecten L, zie punt 4.2.3.1, mag het 
totale circuit als meettraject worden gekozen. In dit geval dient 
de straal van de bochten minimaal 200 m te bedragen en moeten de 
centrifugaalkrachten worden gecompenseerd door aanpassing van het 
dwarsprofiel in de bochten. 
4.3. De keuze van de lengte L van het meettraject moet worden 
afgestemd op de precisie van de apparatuur en van de gebruikte 
methode voor de bepaling van de tijd t waarin het traject wordt 
afgelegd, zodat de werkelijke snelheid met een maximale 
onnauwkeurigheid van ± 1 % kan worden bepaald. Indien de 
meetapparatuur met de hand wordt bediend, mag de lengte L van het 
meettraject niet kleiner zijn dan 500 m. Indien een meettraject 
van het type 2 is gekozen, moet de tijd t met elektronische 
meetapparatuur worden bepaald. 
5. Atmosferische omstandigheden 
- Luchtdruk : 97 ± 6 kPa 
- Temperatuur : tussen 278 en 303 K 
- Relatieve vochtigheid : 50 tot 90 % 
- Maximale windsnelheid : 3 m/s. 
6. Beproevingsprocedure 
6.1. Er moet gebruik worden gemaakt van de versnelling waarin het 
voertuig in het horizontale vlak zijn maximale snelheid bereikt. 
De brandstoftoevoer wordt met behulp van het bedieningsorgaan 
maximaal gehouden en de choke wordt buiten werking gesteld. 
6.2. De bestuurder van voertuigen zonder cabine moet in de in 
punt 3.1.3 bepaalde houding blijven. 
6.3. Het voertuig dient het meettraject met constante snelheid te 
bereiken. Meettrajecten van het type 1 of 2 moeten 
achtereenvolgens in beide richtingen worden afgelegd. 
6.3.1. Bij meettrajecten van het type 2 is het toegestaan de proef in 
slechts één richting uit te voeren, indien het voertuig door de 
eigenschappen van dit circuit zijn maximale snelheid in één van 
beide richtingen niet kan bereiken. 
In dit geval : 
6.3.1.1. moet het parcours vijfmaal onmiddellijk na elkaar worden 
afgelegd; 
6.3.1.2. mag de axiale component van de wind een snelheid van niet meer 
dan 2 m/s hebben. 
-. 11 _ -
6.4. Bij meettrajecten van het type 3 moeten de beide trajecten "L" 
zonder onderbreking na elkaar in één en zelfde richting worden 
afgelegd. 
6.4.1. Indien het meettraject overeenkomt met het totale circuit, moet 
dit in één en dezelfde richting ten minste tweemaal worden 
afgelegd. Het verschil tussen de extreme waarden van de gemeten 
tijd mag niet meer dan 3 % bedragen. 
6.5. Voor de brandstof en het smeermiddel moeten de door de 
constructeur aanbevolen soorten worden gebruikt. 
6.6. De totale tijd t die nodig is om het meettraject in beide 
richtingen af te leggen, moet worden bepaald met een maximale 
onnauwkeurigheid van ± 0,7 %. 
6.7. Bepaling van de gemiddelde snelheid. 
Bij de proefneming wordt de gemiddelde snelheid V (km/h) op 
onderstaande wijze bepaald. 
6.7.1. Meettraject van het type 1 of 2 : 
V - 3,6 X 2 L - 7,2 L 
t t 
waarin : 
L - lengte van het meettraject (m) 
t - totale tijd die nodig is om beide meettrajecten L af te 
leggen (s) 
6.7.2. Meettraject van het type 2 dat slechts in een van beide 
richtingen wordt afgelegd : 
V - Va ± Vw.f 
waarin : 
Va - De bij elke passage gemeten snelheid (km/h) - 3,6 L 
t 
waarin t - de tijd(s) die nodig is om het meettraject 
L(m) af te leggen 
Vw - windsnelheid (km/h); het plusteken wordt gebruikt indien de 
axiale windcomponent tegengesteld is aan de rijrichting van 
het voertuig, terwijl het minteken in het tegenovergestelde 
geval wordt gebruikt 
f - correctiefactor - 0,6 
6.7.3. Meettraject van het type 3 
6.7.3.1. Indien het meettraject uit twee deel trajecten L bestaat (zie 
punt 4.2.3.1) : 
V - 3,6 X 2 L - 7,2 L 
waar in 
- 12 -
L - lengte van het meettraject (m) 
t - totale tijd die nodig is om beide meettrajecten L af te 
leggen (s) 
6.7.3.2. Indien het gehele circuit het meettraject vormt (zie 
punt 4.2.3.3) : 
V - Va.k 
waarin : 
Va - gemeten snelheid (km/h) - 3,6 L 
t 
waarin : 
L « lengte van de feitelijk afgelegde baan op het circuit (m) 
t - tijd nodig om een volledige ronde af te leggen (s) 
(s) - 1_ . n . ti 
n i-1 
waarin : 
n - aantal ronden 
ti - tijd die nodig om de i-de ronde af te leggen (s) 
k - correctiecoëfficiënt (1,00 <_ k «^ 1,05) ; deze coëfficiënt is 
kenmerkend voor het gebruikte circuit en moet 
overeenkomstig Aanhangsel 1 experimenteel worden 
vastgesteld. 
6.8. De gemiddelde snelheid moet ten minste tweemaal na elkaar worden 
bepaald. 
7. Maximumsnelheid 
De maximumsnelheid van het voertuig moet worden uitgedrukt in 
kilometer/uur door middel van het gehele getal dat zo min 
mogelijk afwijkt van het rekenkundig gemiddelde van de waarden 
van de bij twee achtereenvolgende proefnemingen gemeten snelheden 
met een onderlinge afwijking van ten hoogste 3 %. 
Wanneer het rekenkundig gemiddelde precies tussen twee 
opeenvolgende gehele getallen ligt, wordt afgerond naar de 
grootste van beide getallen. 
8. TOLERANTIES BIJ DE METING VAN DE MAXIMUMSNELHEID 
8.1. De door de technische dienst bepaalde maximumsnelheid mag ten 
hoogste + 5 % afwijken van de door de constructeur opgegeven 
waarde. 
8.2. Bij een controle op de overeenstemming van de produktie mag de 
maximumsnelheid ten hoogste + 5 % afwijken van de waarde die bij 
de proef voor de goedkeuring van het type is bepaald. Deze 
tolerantie wordt voor bromfietsen met een door de constructie 
bepaalde maximumsnelheid van ten hoogste 30 km/h tot +_ 10 % 
verhoogd. 
vn i\a "! FK 
- 13 -
1 . 
2. APPENDIX 1 
PROCEDURE VOOR DE BEPALING VAN DE CORRECTIECOEFFICI ENT 
VAN HET CIRCUIT 
De coëfficiënt k van het circuit moet voor snelheden tot de 
toegestane maximumsnelheid worden bepaald. 
De coëfficiënt k dient voor verschillende waarden van de snelheid 
te worden bepaald, waarbij het verschil tussen twee opeenvolgende 
waarden niet meer dan 30 km/h mag bedragen. 
Bij elke gekozen waarde van de snelheid moet de proef 
overeenkomstig de voorschriften van deze verordening worden 
uitgevoerd, waarbij de volgende grootheden worden bepaald : 
3.1 
3.2 
4. snelheid gemeten op het rechte eind : Vd 
snelheid gemeten over het gehele circuit : Va 
Voor elk meetpunt worden de waarden Va en Vd in een grafiek 
(fig. 1) uitgezet en de opeenvolgende punten worden door midde 
van lijnstukken met elkaar verbonden. 
Vd 
(fig.D Va 
Bij elke snelheid wordt de coëfficiënt k gegeven door de volgende 
formule : formule 
k - Vd 
Va 
- 14 -
APPENDIX 2 
INL ICHTINGENFORMULI ER 
WAT BETREFT DE ESSENTIËLE KENMERKEN 
VAN HET TYPE VOERTUIG DIE VAN INVLOED ZIJN OP DE 
DOOR DE CONSTRUCTIE BEPAALDE MAXIMUMSNELHEID 
(bij de goedkeuringsaanvraag te voegen in geval deze los van de aanvraag om 
goedkeuring van het voertuig wordt ingediend) 
Volgorde nr. (door de aanvrager toegekend) : 
Bij de aanvraag om goedkeuring wat betreft de door de constructie bepaalde 
maximumsnelheid van een type motorvoertuig op twee of drie wielen moeten de 
inlichtingen worden verstrekt als bedoeld in bijlage II bij Verordening (EEG) 
nr van sub A, punten : 
0.1 
0.2 
0.4 tot 0.6 
2.1 tot 2.2.1 
3.0 tot 3.1.1 
4.1 tot 4.6 
5.2 
5.2.2 
- 15 -
APPENDIX 3 
Naam van de bevoegde instantie 
GOEDKEURINGSCERTIFICAAT WAT BETREFT 
DE DOOR DE CONSTRUCTIE BEPAALDE MAXIMUMSNELHEID 
VAN EEN TYPE MOTORVOERTUIG OP TWEE OF DRIE WIELEN 
MODEL 
Verslag nr van de technische dienst d.d 
Goedkeuring nr Uitbreiding nr. 
1. Fabrieks- of handelsmerk van het voertuig : 
2. Voertuigtype : 
3. Naam en adres van de constructeur 
4. Naam en adres van diens gemachtigde (indien van toepassing) :. 
5. Het voertuig is op ter keuring aangeboden. 
6. Maximumsnelheid : km/h 
7. De goedkeuring is ver I eend/geweigerd^1) 
8. Plaats : 
9. Datum : 
10. Handtekening : 
(1) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
- 16 -
BIJLAGE II 
VOORSCHRIFTEN VOOR HET TOEGESTANE MAXIMUMVERMOGEN 
EN VOOR DE METING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN 
HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN VAN DE MOTOR 
1. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN 
1.1. Het netto-maximumvermogen van de motor van een motorvoertuig op 
twee of drie wielen mag ten hoogste 74 kW bedragen. 
1.2. Aanhangsel 1 geldt voor de bepaling van het maximumkoppel en het 
netto-maximumvermogen van motoren van bromfietsen (met 
elektrische ontsteking). 
1.3. Aanhangsel 2 geldt voor de bepaling van het maximumkoppel en het 
netto-maximumvermogen van motoren van motorfietsen en driewielers 
(met elektrische ontsteking). 
1.4. Aanhangsel 3 geldt voor de bepaling van het maximumkoppel en het 
netto-maximumvermogen van motoren met compressie-ontsteking. 
- 17 -
APPENDIX 1 
BEPALING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN 
VAN MOTOREN VAN BROMFIETSEN MET ELEKTRISCHE ONTSTEKING 
1. DEFINITIES 
In deze verordening wordt verstaan onder : 
1.1. "nettovermogen", 
het vermogen dat op de proefbank aan de krukas of aan een 
equivalent onderdeel wordt gemeten bij het door de constructeur 
vastgestelde toerental en met de in tabel 1 genoemde 
hulpaggregaten. Indien het vermogen niet anders kan worden 
gemeten dan bij een motor met versnellingsbak, moet rekening 
worden gehouden met het rendement van de versnellingsbak; 
1.2. "netto-maximumvermogen", 
de hoogste waarde van het nettovermogen, gemeten bij volle 
belasting van de motor; 
1.3. "koppel", 
het koppel gemeten onder de in punt 1.1 bedoelde omstandigheden; 
1.4. "maximumkoppel", 
de hoogste waarde van het koppel, gemeten bij volle belasting van 
de motor; 
1.5. "hulpaggregaten", 
de in tabel 1 vermelde systemen en voorzieningen; 
1.6. "standaarduitrusting", 
iedere uitrusting die door de constructeur voor een bepaalde 
toepassing is aangebracht. 
2. MAXIMALE ONNAUWKEURIGHEID VAN DE METINGEN VAN HET KOPPEL EN HET 
VERMOGEN BIJ VOLLE BELASTING 
2.1. Koppel : ± 2 % van het gemeten koppel<1^ 
2.2. Toerental : ± 1 % van de meetwaarde 
2.3. Brandstofverbruik : ± 2 % voor alle gebruikte apparatuur samen 
(1) Het systeem voor meting van het koppel moet zodanig worden 
ingesteld dat rekening wordt gehouden met wrijvingsverIiezen. De 
onnauwkeurigheid mag bij de meting van vermogens die lager zijn dan 
50 % van de maximale waarde ten hoogste ± 2 % bedragen. Bij de 
meting bij maximumkoppel dient zij evenwel in alle gevallen tot 
± 1 % beperkt te blijven. 
- 18 -
2.4. Temperatuur van de inlaat lucht van de motor : ± 2 K 
2.5. Luchtdruk : ± 70 Pa 
2.6. Druk en onderdruk aan de uitlaat : ± 25 Pa 
3. METING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN VAN DE 
MOTOR 
3.1. Hulpaggregaten 
3.1.1. Vereiste hulpaggregaten 
Tijdens de proef moeten de hulpaggregaten die voor de werking van 
de motor bij de voorgenomen toepassing noodzakelijk zijn (zoals 
vermeld in tabel 1) op de proefbank worden aangebracht, voor 
zover mogelijk op de plaats die zij normaliter voor de beoogde 
toepassing zouden innemen. 
3.1.2. Te verwijderen hulpaggregaten 
Bepaalde hulpaggregaten die alleen noodzakelijk zijn om met het 
voertuig te kunnen rijden en die eventueel op de motor zijn 
gemonteerd, moeten voor de proeven worden verwijderd. 
Indien de uitrusting niet kan worden verwijderd, mag het vermogen 
dat deze uitrusting in onbelaste toestand opneemt, worden 
vastgesteld en bij het gemeten motorvermogen worden opgeteld. 
- 19 -
TABEL 1 
Hulpaggregaten die voor de proeven ter bepaling van het 
koppel en het nettovermogen van de motor moeten zijn aangesloten 
Nr Hulpaggregaten Aangesloten bij meting van het 
koppel en het nettovermogen 
1 In laatsysteem 
- Inlaatspruitstuk 
- LuchtfI Iter 
- Aanzuigdemper Standaard - Ja 
- Carterontlucht ing 
- Snelheidsbegrenzer 
2 Uitlaatsysteem 
- Uitlaatgasreiniger 
-Uitlaatspruitstuk 
- Leidingen (1) Standaard - Ja 
- GeluiddemperO ) 
- Uitlaatpijp (1) 
3 Carburateur Standaard - ja 
4 Brandstofinspuitsysteem 
- GroffiIter 
- FijnfiIter 
- Pomp 
- Leidingen Standaard - ja 
- Verstuiver 
- Eventueel, luchtinlaat-
klep (2) 
- Regelaar (als aanwezig) 
5 VIoei stofkoel ing 
- Radiateur 
- Ventilator (4) (5) Standaard - Ja (3) 
- Waterpomp 
- Thermostaat (6) 
6 Luchtkoeling 
- Onmanteling Standaard - Ja 
- VentiIator (4) (5) 
- Temperatuurregelaar Standaard - Ja 
- Hulpventilator van de Ja, indien nodig 
proefbank 
7 Elektrische uitrusting Standaard - ja (7) 
8 Voorzieningen tegen Standaard - ja 
mi Iieuverontreiniging 
- 20 -
(1) Indien het gebruik van het standaard gemonteerde uitlaatsysteem 
moeilijkheden oplevert, mag met instemming van de constructeur 
bij de proef een ander uitlaatsysteem worden gemonteerd met 
dusdanige eigenschappen dat de verliezen equivalent zijn. Het 
afvoersysteem voor de uitlaatgassen in het keuringslaboratoriurn 
moet zodanig zijn uitgevoerd dat er in de rookafvoer op het punt 
waar deze is aangesloten op het uitlaatsysteem van het voertuig 
bij lopende motor geen druk ontstaat die meer dan ± 740 Pa (7,40 
mbar) afwijkt van de luchtdruk, tenzij de constructeur vóór de 
proef met een hogere tegendruk akkoord gaat. 
(2) De luchtinlaatklep is de bedieningsklep van de pneumatische 
drukregelaar van de inspuitpomp. 
(3) De radiateur, de ventilator, het ventilatorhuis, de waterpomp en 
de thermostaat moeten op de proefbank dezelfde positie ten 
opzichte van elkaar innemen als in het voertuig. De circulatie 
van de koelvloeistof mag uitsluitend door de waterpomp van de 
motor worden bewerkstelligd. 
De koeling van vloeistof mag hetzij via de radiateur van de 
motor, hetzij via een externe kringloop plaatsvinden, op 
voorwaarde dat de verliezen in deze kringloop vrijwel gelijk zijn 
aan die van het koelsysteem van de motor. Indien er een 
radiateurhoes is, moet deze geopend zijn. 
(4) Bij een ontkoppelbare ventilator of blower moet eerst het netto­
vermogen van de motor met ontkoppelde ventilator (of blower) 
worden opgegeven en vervolgens het nettovermogen van de motor met 
gekoppelde ventilator (of blower). 
(5) Bij vast gemonteerde ventilatoren met elektrische of mechanische 
aandrijving die niet op de proefbank kunnen worden gemonteerd, 
moet het door de ventilator geabsorbeerde vermogen worden bepaald 
bij dezelfde toerentallen als die waarbij het motorvermogen is 
bepaald. Het nettovermogen wordt verkregen door het gecorrigeerde 
vermogen met dit vermogensver Iies te verminderen. 
(6) De thermostaat mag in volledig geopende stand worden geblokkeerd. 
(7) Generatorbelasting: de generator mag uitsluitend de stroom 
leveren die strikt noodzakelijk is voor de voeding van de voor de 
werking van de motor onmisbare hulpaggregaten. Tijdens de proef 
mag de accu niet worden opgeladen. 
- 21 -
3.2 Afstel I ing 
De wijze van afstellen bij de proeven ter bepaling van het 
maximumkoppel en het netto-maximumvermogen is aangegeven in 
Tabel 2. 
TABEL 2 
Afstel I ing 
1 Afstel I ing van de 
carburateur(s) StandaardafstelI ing 
overeenkomstig de 
specificaties van de 
2 Afstelling van het debiet constructeur, die 
van de inspuitpomp zonder verdere 
w i j z i g i ng voor de 
beschouwde toepassing 
3 Ontstekings- of wordt gebruikt 
inspuit ingst i jdst ip 
(vervroegingscurve) 
3.3. 
3.3.1 
3.3.2 
3.3.3 
3.3.4 Proefvoorwaarden 
De proeven voor de bepaling van het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen moeten bij volledig geopende gastoevoer worden 
uitgevoerd, waarbij de motor van de in tabel 1 aangegeven 
hulpaggregaten is voorzien. 
De metingen moeten worden verricht onder normale en 
gestabiliseerde bedrijfsomstandigheden, waarbij de luchttoevoer 
naar de motor toereikend moet zijn. De motor moet onder de door 
de constructeur aanbevolen omstandigheden zijn ingelopen. In de 
verbrandingskamers mag aanslag voorkomen, maar in beperkte 
hoeveelheden. 
Om de grootte van de correctiefactor te beperken, moeten de 
proefvoorwaarden, zoals bij voorbeeld de temperatuur van de lucht 
aan de inlaat, zoveel mogelijk met de referentieomstandigheden 
(zie punt 4.2) overeenstemmen. 
De temperatuur van de lucht aan de inlaat van de motor 
(omgevingslucht) moet worden gemeten op een afstand van ten 
hoogste 0,15 m vóór de inlaat van het luchtfilter of, bij het 
ontbreken van een filter, op een afstand van ten hoogste 0,15 m 
van de opening van de luchtinlaat. De thermometer of het 
thermokoppel moet tegen stralingswarmte zijn afgeschermd, direct 
in de luchtstroom zijn geplaatst en tevens tegen 
brandstofneerslag zijn afgeschermd. Ten einde een representatieve 
gemiddelde inlaattemperatuur te verkrijgen, moeten de metingen op 
een voldoende aantal plaatsen worden verricht. 
Er mogen geen metingen worden verricht voordat het koppel, het 
toerental en de temperaturen gedurende ten minste 30 seconden 
vrijwel constant zijn gebleven. 
- 22 -
3.3.5. Zodra het toerental voor de metingen is ingesteld, mag de waarde 
hiervan niet meer dan ± 2 % afwijken. 
3.3.6. De rembelasting en de temperatuur van de inlaat lucht moeten 
gelijktijdig worden gemeten en als resultaat moet het gemiddelde 
van twee na elkaar bepaalde gestabiliseerde meetwaarden worden 
genomen die, wat de rembelasting betreft, niet meer dan 2 % van 
elkaar verschiIlen. 
3.3.7. Indien voor de meting van het toerental een instrument met 
automatische uitschakeling wordt gebruikt, dient de duur van de 
meting ten minste 10 s te bedragen; indien het een meetinstrument 
met handbediening betreft, moet de duur van de meting ten minste 
20 s bedragen. 
3.3.8. De temperatuur van de koelvloeistof aan de uitlaat van de motor 
moet binnen een grens van ± 5 K van de door de constructeur 
opgegeven hoogste instel temperatuur van de thermostaat worden 
gehouden. Indien de constructeur geen temperatuur voorschrijft, 
moet deze 353 ± 5 K bedragen. 
Bij luchtgekoelde motoren moet de temperatuur op een door de 
constructeur aangegeven punt binnen een bereik van + 0/- 20 K van 
de door de constructeur gespecificeerde maximumwaarde onder 
referentieomstandigheden worden gehouden. 
3.3.9. De brandstoftemperatuur wordt aan de inlaat van de carburateur of 
van het brandstofinspuitsysteem gemeten en binnen de door de 
constructeur aangegeven grenzen gehouden. 
3.3.10. De temperatuur van het smeermiddel, gemeten in het carter of, 
voor zover aanwezig, aan de uitlaat van de oliekoeier, moet 
binnen de door de constructeur aangegeven grenzen blijven. 
3.3.11. De temperatuur van de uitlaatgassen moet ter hoogte van de flens 
(flenzen) van het (de) uitlaatspruitstuk(ken) of van de 
uitlaatpoorten worden gemeten. 
3.3.12. Brandstof 
Er moet gebruik worden gemaakt van normaal in de handel 
verkrijgbare brandstof zonder anti-rookadditieven. Bij geschillen 
moet de referentiebrandstof worden gebruikt die is omschreven in 
Verordening (EEG) nr van de Raad van betreffende 
maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van 
motorvoertuigen op twee of drie wielen^1). 
3.4. Uitvoering van de proeven 
De metingen moeten worden verricht bij een aantal toerentallen 
dat voldoende is om de volledige vermogenscurve tussen de door de 
constructeur aanbevolen laagste en hoogste toerentallen op de 
(1) PB L 
- 23 -
Juiste wijze te bepalen. Het toerental waarbij de motor het 
maximumvermogen levert, moet in dit bereik vallen. Bij elk 
toerental moet het gemiddelde van ten minste twee gestabiliseerde 
metingen worden bepaald. 
3.5. Gegevens 
De te noteren gegevens zijn vermeld in addendum 1. 
4. CORRECTIEFACTOREN VOOR HET KOPPEL EN HET VERMOGEN 
4.1. Definitie van de correctiefactor K 
De correctiefactoren K zijn de factoren waarmee het gemeten 
koppel en het gemeten vermogen moeten worden vermenigvuldigd om 
te bepalen hoe hoog het koppel en het vermogen van de motor onder 
de in punt 4.2 gegeven atmosferische referentieomstandigheden 
zijn. 
4.2. Atmosferische referentieomstandigheden 
4.2.1. Temperatuur : 25°C (298 K) 
4.2.2. Totale druk 
100 kPa (1000 mbar) zonder opgave van vochtigheidsgraad. 
Opmerking : 
Aangenomen wordt dat de invloed van de vochtigheid op de waarde 
van de correctiefactor, mede gezien de nauwkeurigheid van de 
meting, in het temperatuurbereik tussen 283 en 318 K te 
verwaarlozen is, ook al is dit in feite niet altijd het geval. 
4.3. Criteria voor de toepassing van de correctieformule 
De correctieformule geldt alleen indien de correctiefactor tussen 
0,93 en 1,07 Iigt. 
Indien deze grenzen worden overschreden, moet de verkregen 
gecorrigeerde waarde worden opgegeven en moeten de 
proefvoorwaarden (temperatuur en druk) nauwkeurig in het 
beproevingsrapport worden vermeld. 
Opmerking : 
Het is toegestaan de proeven uit te voeren in ruimtes met 
klimaatregeling waarin de atmosferische omstandigheden kunnen 
worden gevarieerd. 
4.4. Bepaling van de correctiefactor 
Binnen het in punt 4.3. beschreven bereik wordt de 
correctiefactor verkregen met behulp van de formule : 
K - (100 ) ( _L_J°'5 
P 298 
- 24 -
waarin -. 
T - de absolute temperatuur van de door de motor aangezogen 
lucht in kei vin 
P - de totale luchtdruk in kilopascal 
Deze formule geldt voor het koppel en het vermogen gemeten aan de 
rem, waarbij geen rekening is gehouden met het mechanische 
rendement van de motor. 
5. BEPROEVINGSRAPPORT 
In het beproevingsrapport moeten de resultaten en alle 
berekeningen worden vermeld die noodzakelijk zijn om tot het in 
Subappendix 2 opgegeven maximumkoppel en netto-maximumvermogen te 
komen, alsmede de in Subappendix 1 aangegeven motorkenmerken. 
6. TOLERANTIES BIJ DE METING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-
MAX IMUMVERMOGEN 
6.1. Het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de motor, 
zoals bepaald door de technische dienst, mogen bij een gemeten 
vermogen van niet meer dan 1 kW ten hoogste ± 10 % en bij een 
gemeten vermogen van meer dan 1 kW ten hoogste +^ 5 % afwijken van 
de door de constructeur opgegeven waarden, met een tolerantie van 
1,5 % voor het toerental van de motor. 
6.2. Het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de motor, 
zoals bepaald bij een proef ter controle van de overeenstemming 
van de produktie, mogen bij een gemeten vermogen van niet meer 
dan 1 kW ten hoogste ± 20 % en bij een gemeten vermogen van meer 
dan 1 kW ten hoogste +_ 10 % afwijken van de bij de 
goedkeuringsproeven bepaalde waarden. 
- 25 -
SUBAPPENDIX 1 
I NL ICHTI NGENF.ORMUL IER 
WAT BETREFT 
DE ESSENTIËLE KENMERKEN VAN HET TYPE MOTOR*1> 
DIE VAN INVLOED ZIJN OP HET KOPPEL EN HET NETTOVERMOGEN 
(Motoren van bromfietsen met elektrische ontsteking) 
(bij de goedkeuringsaanvraag te voegen in geval deze los van de aanvraag om 
goedkeuring van het voertuig wordt ingediend) 
Volgorde nr. (door de aanvrager toegekend) 
Bij de aanvraag om goedkeuring wat betreft het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van een type bromfiets moeten de inlichtingen worden verstrekt 
als bedoeld in bijlage II bij Verordening (EEG) nr van sub A, 
punten : 
0.1. 
0.2. 
0.4. tot 0.6. 
3. tot 3.2.1.5. 
3.2.2. 
3.2.4. tot 3.2.4.1.5. 
3.2.4.3. tot 3.2.6.8.2. 
3.2.7. tot 3.2.12.2.1. 
3.5. tot 3.6.3.1.2. 
(1) Voor niet-conventione Ie motoren of systemen moet de constructeur 
gegevens verstrekken die gelijkwaardig zijn aan die welke hieronder 
worden gevraagd. 
- 26 -
SUBAPPENDIX 2 
Naam van de bevoegde instantie 
GOEDKEURINGSCERTIFICAAT WAT BETREFT 
HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN 
VAN DE MOTOR VAN EEN TYPE BROMFIETS 
MODEL 
Verslag nr van de technische dienst d.d 
Goedkeuring nr Uitbreiding nr 
1. Fabrieks- of handelsmerk van het voertuig : 
2. Voertuigtype : 
3. Naam en adres van de constructeur : 
4. Naam en adres van diens gemachtigde (indien van toepassing) :.. 
5. Het voertuig is op ter keuring aangeboden 
6. Maximumkoppel : Nm bij min-1 
7. Netto-max imumvermogen : kW bij min"1 
8. De goedkeuring is ver I eend/geweigerd<1) 
9. Plaats : 
10. Datum : 
11. Handtekening : 
(1) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
- 27 -
APPENDIX 2 
BEPALING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN 
VAN MOTOREN VAN MOTORFIETSEN EN DRIEWIELERS 
MET ELEKTRISCHE ONTSTEKING 
1. DEFINITIES 
In deze verordening wordt verstaan onder : 
1.1. "nettovermogen", 
het vermogen dat op de proefbank aan de krukas of aan een 
equivalent onderdeel wordt gemeten bij het door de constructeur 
vastgestelde toerental en met de in tabel 1 genoemde 
hulpaggregaten. Indien het vermogen niet anders kan worden 
gemeten dan bij een motor met versnellingsbak, moet rekening 
worden gehouden met het rendement van de versnellingsbak; 
1.2. "netto-max imumvermogen", 
de hoogste waarde van het nettovermogen, gemeten bij volle 
belasting van de motor; 
1.3. "koppeI", 
het koppel gemeten onder de in punt 1.1 bedoelde omstandigheden; 
1.4. "maximumkoppel", 
de hoogste waarde van het koppel, gemeten bij volle belasting van 
de motor ; 
1.5. "hulpaggregaten", 
de in tabel 1 vermelde systemen en voorzieningen; 
1.6. "standaarduitrusting", 
iedere uitrusting die door de constructeur voor een bepaalde 
toepassing is aangebracht. 
2. MAXIMALE ONNAUWKEURIGHEID VAN DE METINGEN VAN HET KOPPEL EN HET 
VERMOGEN BIJ VOLLE BELASTING 
2.1. Koppel : ± 1 % van het gemeten koppel<1) 
2.2. Toerental : ± 1 % van de meetwaarde 
2.3. Brandstofverbruik : ± 1 % voor alle gebruikte apparatuur samen 
(1) Het systeem voor meting van het koppel moet zodanig worden 
ingesteld dat rekening wordt gehouden met wrijvingsverIiezen. De 
onnauwkeurigheid mag bij de meting van vermogens die lager zijn dan 
50 % van de maximale waarde ten hoogste ± 2 % bedragen. Bij de 
meting bij maximumkoppel dient zij evenwel in alle gevallen tot 
± 1 % beperkt te blijven. 
- 28 -
2.4. Temperatuur van de inlaat lucht van de motor : ± 1 K 
2.5. Luchtdruk : ± 70 Pa 
2.6. Druk en onderdruk aan de uitlaat : ± 25 Pa 
3. METING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN VAN DE 
MOTOR 
3.1. Hulpaggregaten 
3.1.1. Vereiste hulpaggregaten 
Tijdens de proef moeten de hulpaggregaten die voor de werking van 
de motor bij de voorgenomen toepassing noodzakelijk zijn (zoals 
vermeld in Tabel 1) op de proefbank worden aangebracht, voor 
zover mogelijk op de plaats die zij normaliter voor de beoogde 
toepassing zouden innemen. 
3.1.2. Te verwijderen hulpaggregaten 
Bepaalde hulpaggregaten die alleen noodzakelijk zijn om met het 
voertuig te kunnen rijden en die eventueel op de motor zijn 
gemonteerd, moeten voor de proeven worden verwijderd. 
Indien de uitrusting niet kan worden verwijderd, mag het vermogen 
dat deze uitrusting in onbelaste toestand opneemt, worden 
vastgesteld en bij het gemeten motorvermogen worden opgeteld. 
- 29 -
TABEL 1 
Hulpaggregaten die voor de proeven ter bepaling van het koppel en 
het nettovermogen van de motor moeten zijn aangesloten 
Nr. Hulpaggregaten Aangesloten bij meting 
van het koppel en 
het nettovermogen 
1 In laatsysteem 
- Inlaatspruitstuk 
- LuchtfiIter 
- Aanzuigdemper Standaard - Ja 
- Carterontlucht ing 
- Snelheidsbegrenzer 
- Elektrisch regelsysteem 
(voor zover aanwezig) 
2 Voorverwarmingssysteem van Standaard - ja (indien 
het inlaatspruitstuk mogelijk moet dit sys­
teem in de gunstigste 
stand worden gezet) 
3 Uitlaatsysteem 
- Uitlaatspruitstuk 
- Leidingen 
- Geluiddemper Standaard - ja 
- Uitlaatpi jp 
- Turbocompressor 
- Elektrisch regelsysteem 
(voor zover aanwezig) 
4 Brandstofpomp Standaard - Ja 
5 Carburateur Standaard - ja 
6 Brandstofinspuitsysteem 
- GroffiIter 
- FiJnfiIter Standaard - Ja 
- Pomp 
- Hoge-drukleiding 
- Verstuiver 
- 30 -
7 Vloei stofkoe I ing 
- Motorkap Neen 
- Radiateur 
- Ventilator Standaard - Ja 
- Vent ilatorhuis 
- Waterpomp 
- Thermostaat 
8 Luchtkoeling 
- Ommanteiing Standaard - ja 
- Vent iIator 
- Temperatuurregelaar 
9 Elektrische uitrusting Standaard - Ja 
10 DrukvuIIingssysteem (voor 
zover aanwezig) 
- Direct door de motor en/of de 
uitlaatgassen aangedreven 
compressor Standaard - Ja 
- Tussenkoeler 
- Pomp of ventilator van het 
koelsysteem (aangedreven 
door de motor 
- Debietregel systeem voor 
het koelmiddel (voor zover 
aanwezig) 
11 Oliekoeler (voor zover Standaard - ja 
aanwezig) 
12 Voorzieningen tegen Standaard - Ja 
m iIi euveront rei n i g i ng 
I _ 
- 31 -
3.2. Afstel I ing 
De wijze van afstellen bij de proeven ter bepaling van het 
maximumkoppel en het netto-maximumvermogen is aangegeven in 
Tabel 2. 
TABEL 2 
Afstel I ing 
1 Afstel I ing van de 
carburateur(s) StandaardafstelI ing 
overeenkomstig de 
specificaties van de 
2 Afstelling van het debiet constructeur, die 
van de inspuitpomp zonder verdere 
w i j z i g i ng voor de 
beschouwde toepassing 
3 Ontstekings- of wordt gebruikt 
inspuit ingst i jdst ip 
(vervroegingscurve) 
3.3. 
3.3.1 Proefvoorwaarden 
De proeven voor de bepaling van het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen moeten bij volledig geopende gastoevoer worden 
uitgevoerd, waarbij de motor van de in Tabel 1 aangegeven 
hulpaggregaten is voorzien. 
3.3.2 De metingen moeten worden verricht onder normale en 
gestabiliseerde bedrijfsomstandigheden, waarbij de luchttoevoer 
naar de motor toereikend moet zijn. De motor moet onder de door 
de constructeur aanbevolen omstandigheden zijn ingelopen. In de 
verbrandingskamers mag aanslag voorkomen, maar in beperkte 
hoeveelheden. 
Om de grootte van de correctiefactor te beperken, moeten de 
proefvoorwaarden, zoals bij voorbeeld de temperatuur van de lucht 
aan de inlaat, zoveel mogelijk met de referentieomstandigheden 
(zie punt 4.2) overeenstemmen. 
indien het koelsysteem van de proefbank voldoet aan de 
minimumeisen die aan een goede proefopstelling worden gesteld, 
doch de motor desondanks niet voldoende kan worden gekoeld zodat 
de metingen niet onder normale en gestabiliseerde 
bedrijfsomstandigheden kunnen plaatsvinden, mag de in appendix 1 
beschreven methode worden gebruikt. 
De minimumeisen waaraan de proefopstelling moet voldoen en de 
voorwaarden waaronder de proeven volgens appendix 1 mogen worden 
uitgevoerd, worden hieronder gedefinieerd: 
V-j is de maximumsnelheid van het voertuig; 
V2 is de maximale stromingssnelheid van de koellucht aan de 
uitlaat van de ventilator; 
- 32 -
0 is de doorsnede van de koel luchtstroom. 
Indien V2 >^ V-| en 0 >_ 0,25 m2 is aan de minimumeisen 
voldaan. Indien het onmogelijk blijkt de bedrijfsomstandigheden 
te stabiliseren, moet de in appendix 1 beschreven methode worden 
toegepast. 
Indien V2 < V-j en/of 0 < 0,25 m2 
a. indien het mogelijk is de bedrijfsomstandigheden te 
stabiliseren, dient de methode van punt 3.3 te worden 
toegepast ; 
b. indien het onmogelijk is de bedrijfsomstandigheden stabiel te 
houden : 
i - indien V2 >^ 120 km/h en 0 ^0,25 m2, voldoet de 
proefopstelling aan de minimumeisen en mag de in 
Aanhangsel 1 beschreven methode worden toegepast; 
ii - indien V2 < 120 km/h en/of 0 < 0,25 m2, voldoet de 
proefopstelling niet aan de minimumeisen en dient het 
koelsysteem van de proefbank te worden verbeterd. 
3.3.3. De temperatuur van de lucht aan de inlaat van de motor 
(omgevingslucht) moet worden gemeten op een afstand van ten 
hoogste 0,15 m vóór de inlaat van het luchtfiIter of, bij het 
ontbreken van een filter, op een afstand van ten hoogste 0,15 m 
van de opening van de luchtinlaat. De thermometer of het 
thermokoppel moet tegen stralingswarmte zijn afgeschermd, direct 
in de luchtstroom zijn geplaatst en tevens tegen 
brandstofneerslag zijn afgeschermd. Ten einde een representatieve 
gemiddelde inlaattemperatuur te verkrijgen, moeten de metingen op 
een voldoende aantal plaatsen worden verricht. 
3.3.4. Er mogen geen metingen worden verricht voordat het koppel, het 
toerental en de temperaturen gedurende ten minste 30 seconden 
vrijwel constant zijn gebleven. 
3.3.5. Zodra het toerental voor de metingen is ingesteld, mag de waarde 
hiervan niet meer dan ± 1 % afwijken. 
3.3.6. De rembelasting en de temperatuur van de inlaat lucht moeten 
gelijktijdig worden gemeten en als resultaat moet het gemiddelde 
van twee na elkaar bepaalde gestabiliseerde meetwaarden worden 
genomen die, wat de rembelasting betreft, niet meer dan 2 % van 
elkaar verschiIlen. 
3.3.7. De temperatuur van de koelvloeistof aan de uitlaat van de motor 
moet binnen een grens van ± 5 K van de door de constructeur 
opgegeven hoogste instel temperatuur van de thermostaat worden 
gehouden. Indien de constructeur geen temperatuur voorschrijft, 
moet deze 353 ± 5 K bedragen. 
Bij luchtgekoelde motoren moet de temperatuur op een door de 
constructeur aangegeven punt binnen een bereik van + 0/- 20 K van 
- 33 -
de door de constructeur gespecificeerde maximumwaarde onder 
referentieomstandigheden worden gehouden. 
3.3.8. De brandstoftemperatuur wordt aan de inlaat van de carburateur of 
van het brandstofinspuitsysteem gemeten en binnen de door de 
constructeur aangegeven grenzen gehouden. 
3.3.9. De temperatuur van het smeermiddel, gemeten in het carter of, 
voor zover aanwezig, aan de uitlaat van de oliekoeler, moet 
binnen de door de constructeur aangegeven grenzen blijven. 
3.3.10. De temperatuur van de uitlaatgassen moet ter hoogte van de flens 
(flenzen) van het (de) uitlaatspruitstuk(ken) of van de 
ui tlaatpoorten worden gemeten. 
3.3.11. Indien voor de meting van het toerental en het verbruik een 
instrument met automatische uitschakeling wordt gebruikt, dient 
de duur van de meting ten minste 10 s te bedragen; indien het een 
meetinstrument met handbediening betreft, moet de duur van de 
meting ten minste 20 s bedragen. 
3.3.12. Brandstof 
Er moet gebruik worden gemaakt van normaal in de handel 
verkrijgbare brandstof zonder anti-rookadditieven. Bij geschillen 
moet de referentiebrandstof worden gebruikt die is omschreven in 
Verordening (EEG) nr van de Raad van betreffende 
maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van 
motorvoertuigen op twee of drie wielen^). 
3.3.13. Indien het onmogelijk is de standaarduitlaat te gebruiken, moet 
bij de proef een inrichting worden toegepast die verenigbaar is 
met de normale bedrijfsomstandigheden van de motor overeenkomstig 
de specificaties van de constructeur. 
In het bijzonder moet in het keuringslaboratoriurn het 
afvoersysteem voor de uitlaatgassen zodanig zijn uitgevoerd dat 
er in de rookafvoer op het punt waar deze is aangesloten op het 
uitlaatsysteem van de proefbank bij lopende motor geen druk 
ontstaat die meer dan ± 740 Pa (7,40 mbar) afwijkt van de 
luchtdruk, tenzij de constructeur de vóór de proef aanwezige 
tegendruk heeft gespecificeerd, in welk geval de laagste van 
beide waarden moet worden aangehouden. 
3.4. Uitvoering van de proeven 
De metingen moeten worden verricht bij een aantal toerentallen 
dat voldoende is om de volledige vermogenscurve tussen de door de 
constructeur aanbevolen laagste en hoogste toerentallen op de 
juiste wijze te bepalen. Het toerental waarbij de motor het 
maximumvermogen levert, moet in dit bereik vallen. Bij elk 
toerental moet het gemiddelde van ten minste twee gestabiliseerde 
metingen worden bepaald. 
(1) PB L 
- 34 -
3.5. Gegevens 
De te noteren gegevens zijn vermeld in Subappendix 2. 
4. CORRECTIEFACTOREN VOOR HET KOPPEL EN HET VERMOGEN 
4.1. Definitie van de correct ief actoren OC-j en062 
De correctiefactoren -j en 2 zijn de factoren waarmee het 
gemeten koppel en het gemeten vermogen moeten worden 
vermenigvuldigd om te bepalen hoe hoog het koppel en het vermogen 
van de motor zijn, indien rekening wordt gehouden met het 
rendement van de eventueel bij de proeven gebruikte overbrenging 
(factortX^ onder de in punt 4.2.1 gegeven atmosferische 
referent ieomstandigheden (factor 002). 
De correctieformule voor het vermogen luidt als volgt: 
P0 -&! x&2 x P 
waar in: 
P0 - het gecorrigeerde vermogen (d.w.z. het vermogen aan de 
krukas onder referentieomstandigheden) 
0&1 - de correctiefactor voor het rendement van de 
overbrenging 
(X,2 - de correctiefactor voor de afmosferische 
referent ieomstandigheden0t2a of062b 
P - het gemeten vermogen 
4.2. Atmosferische omstandigheden 
4.2.1. Atmosferische referentieomstandigheden 
4.2.1.1. Referentietemperatuur (T0) : 298 K (25 °C) 
4.2.1.2. Droge referentiedruk (Pso) : 99 kPa 
Opmerking : De droge luchtdruk is gebaseerd op een totale luchtdruk van 
100 kPa en een waterdampdruk van 1 kPa: 
pso " pao " pwo 
waar in: 
Pao - de totale referentiedruk (100 kPa) 
Pwo - de waterdampreferentiedruk (1 kPa) 
4.2.1.3. Totale referentiedruk (Pao) 
100 kPa (1000 mbar), in het geval van tweetaktmotoren zonder 
opgave van vochtigheidsgraad. 
- 35 -
Opmerking Aangenomen wordt dat de invloed van de vochtigheid op de waarde 
van de correctiefactor, mede gezien de nauwkeurigheid van de 
meting, in het temperatuurbereik tussen 283 en 318 K te 
verwaarlozen is, ook al is dit in feite niet altijd het geval. 
4.2.2. Atmosferische omstandigheden tijdens de proef 
Tijdens de proef moeten de atmosferische omstandigheden binnen 
onderstaande grenzen liggen. 
4.2.2.1. Temperatuur tijdens de proef (T) : 283 K < T < 318 K 
4.3. Bepaling van de correctiefactoren 
4.3.1. Bepaling van de factor06-| 
Indien aan de krukas wordt gemeten, is deze factor gelijk 
aan 1 ; 
Indien niet aan de krukas wordt gemeten, wordt deze factor 
volgens de onderstaande formule berekend: 
#1 - 1 . "t 
waarin nt het rendement is van de overbrenging tussen de 
krukas en het meetpunt. 
Het rendement van de overbrenging n*. wordt bepaald door het 
produkt van de rendementen rij van de diverse elementen van de 
overbrenging : n*, - n-j x n2 x x rij 
Het rendement n; van de elementen van de overbrenging is in 
onderstaande tabel vermeldt. 
- 36 -
4.3.2. 
4.3.2.1 Type Rendement 
Rechte vertanding 0,98 
Tandwiel-
overbrenging Schroefvertanding 0,97 
Hoekvertand ing 0,96 
Rollenkett ing 0,95 
Ketting 
Tandketting 0,98 
Tandriem 0,95 
R i em 
V-riem 0,94 
Hydraulische Hydraulische koppeling^1) 0,92 
koppeling of 
omvormer Hydraulische omvormer^1^ 0,92 
Bepaling van de factorflt>2^ 
Definitie van de fysische grootheden T, Ps en Pa en van de 
correct iefactorenûî2a enCC2b : 
T - de absolute temperatuur van de door de motor aangezogen 
lucht in keivin 
Ps- de totale droge luchtdruk in kilopascal (kPa), d.w.z. de 
totale barometerdruk min de waterdampdruk 
Pa- de barometerdruk 
4.3.2.2 Viertaktmotoren - factoröt-2a 
De correctiefactor0v2a wordt voor viertaktmotoren gegeven door 
de volgende formule: 
a2{ 99 1.2 
( — ) 
Ps T 0.6 
. ( ) 
298 
(1) Indien niet vergrendeld. 
(2) De proeven moeten plaatsvinden in ruimtes met klimaatregeling 
waarin de atmosferische omstandigheden kunnen worden geregeld. 
- 37 -
De correctieformule geldt alleen indien : 
0,95 <pt/2a i 1»05 
Indien deze grenzen worden overschreden, moet de verkregen 
gecorrigeerde waarde worden opgegeven en moeten de 
proefvoorwaarden (temperatuur en druk) nauwkeurig in het 
beproevingsrapport worden vermeld. 
4.3.2.3. Tweetaktmotoren - factorQt>2b 
De correctiefactor 2b wordt voor viertaktmotoren gegeven door 
de volgende formule: 
100 T °-5 
<X/2p - — • ( ) 
Pa 298 
De correctieformule geldt alleen indien : 
0,96 <_&2b <_ 1 ,04 
Indien deze grenzen worden overschreden, moet de verkregen 
gecorrigeerde waarde worden opgegeven en moeten de 
proefvoorwaarden (temperatuur en druk) nauwkeurig in het 
beproevingsrapport worden vermeld. 
5. BEPR0EVINGSRAPP0RT 
In het beproevingsrapport moeten de resultaten en alle 
berekeningen worden vermeld die noodzakelijk zijn om tot het in 
Subappendix 3 opgegeven maximumkoppel en netto-maximumvermogen te 
komen, alsmede de in Subappendix 2 aangegeven motorkenmerken. 
6. TOLERANTIES BIJ DE METING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-
MAX IMUMVERMOGEN 
6.1. Het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de motor, 
zoals bepaald door de technische dienst, mogen bij een gemeten 
vermogen van niet meer dan 11 kW ten hoogste ± 5 % en bij een 
gemeten vermogen van meer dan 11 kW ten hoogste + 2X afwijken 
van de door de constructeur opgegeven waarden, met een tolerantie 
van 1,5 % voor het toerental van de motor. 
6.2. Het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de motor, 
zoals bepaald bij een proef ter controle van de overeenstemming 
van de produktie, mogen bij een gemeten vermogen van niet meer 
dan 11 kW ten hoogste ± 10 % en bij een gemeten vermogen van meer 
dan 11 kW ten hoogste +_5 % afwijken van de bij de 
goedkeuringsproeven bepaalde waarden. 
- 38 -
SUBAPPENDIX 1 
METING VAN HET KOPPEL EN HET VERMOGEN MET BEHULP VAN DE 
MOTORTEMPERATUUR 
1. PROEFVOORWAARDEN 
1.1. De proeven voor de bepaling van het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen moeten bij volledig geopende gastoevoer worden 
uitgevoerd, waarbij de motor van de in tabel 1 aangegeven 
hulpaggregaten is voorzien. 
1.2. De metingen moeten worden verricht onder normale 
bedrijfsomstandigheden, waarbij de luchttoevoer naar de motor 
toereikend moet zijn. De motor moet onder de door de constructeur 
aanbevolen omstandigheden zijn ingelopen. In de 
verbrandingskamers van motoren met elektrische ontsteking mag 
aanslag voorkomen, maar in beperkte hoeveelheden. 
Om de grootte van de correctiefactor te beperken, moeten de 
proefvoorwaarden, zoals bij voorbeeld de temperatuur van de lucht 
aan de inlaat, zoveel mogelijk met de referentieomstandigheden 
(zie punt 4.2.1) overeenstemmen. 
1.3. De temperatuur van de lucht aan de inlaat van de motor 
(omgevingslucht) moet worden gemeten op een afstand van ten 
hoogste 0,15 m vóór de inlaat van het luchtfiIter of, bij het 
ontbreken van een filter, op een afstand van ten hoogste 0,15 m 
van de opening van de luchtinlaat. De thermometer of het 
thermokoppel moet tegen stralingswarmte zijn afgeschermd, direct 
in de luchtstroom zijn geplaatst en tevens tegen 
brandstofneerslag zijn afgeschermd. Ten einde een representatieve 
gemiddelde inlaattemperatuur te verkrijgen, moeten de metingen op 
een voldoende aantal plaatsen worden verricht. 
1.4. Zodra het toerental voor de metingen is ingesteld, mag de waarde 
hiervan tijdens de metingen niet meer dan ± 1 % afwijken. 
1.5. De waarden van de rembelasting van de motor moeten worden 
afgelezen van de dynamometer zodra de gemeten motortemperatuur de 
ingestelde temperatuur bereikt, terwijl het toerental van de 
motor praktisch constant blijft. 
1.6. De rembelasting, het brandstofverbruik en de temperatuur van de 
inlaat lucht moeten gelijktijdig worden gemeten en als resultaat 
moet het gemiddelde van twee na elkaar bepaalde gestabiliseerde 
meetwaarden worden genomen die, wat de rembelasting en het 
brandstofverbruik betreft, niet meer dan 2 % van elkaar 
verschiIlen. 
1.7. De metingen van het brandstofverbruik moeten beginnen zodra 
vaststaat dat het gespecificeerde motortoerental is bereikt. 
Indien voor de meting van het toerental en het verbruik een 
instrument met automatische uitschakeling wordt gebruikt, dient 
- 39 -
de duur van de meting ten minste 10 s te bedragen-, indien het een 
meetinstrument met handbediening betreft, moet de duur van de 
meting ten minste 20 s bedragen. 
1.8. Bij vloei stofgekoelde motoren moet de temperatuur van de 
koelvloeistof aan de uitlaat van de motor binnen een grens van ± 
5 K van de door de constructeur opgegeven hoogste 
instel temperatuur van de thermostaat worden gehouden. Indien de 
constructeur geen temperatuur voorschrijft, moet deze 353 ± 5 K 
bedragen. 
Bij luchtgekoelde motoren moet de temperatuur aan de pakkingring 
van de bougie binnen een bereik van ± 10 K van de door de 
constructeur gespecificeerde waarde worden gehouden, indien de 
constructeur geen temperatuur voorschrijft, moet deze 483 ± 10 K 
bedragen. 
1.9. De temperatuur aan de pakkingring van de bougie moet worden 
gemeten met behulp van een thermometer met thermokoppel en 
afdicht ingsr ing. 
1.10. De brandstoftemperatuur wordt aan de inlaat van de carburateur of 
van het brandstofinspuitsysteem gemeten en binnen de door de 
constructeur aangegeven grenzen gehouden. 
1.11. De temperatuur van het smeermiddel, gemeten in het carter of, 
voor zover aanwezig, aan de uitlaat van de oliekoeler, moet 
binnen de door de constructeur aangegeven grenzen blijven. 
1.12. De temperatuur van de uitlaatgassen moet ter hoogte van de flens 
(flenzen) van het (de) uitlaatspruitstuk(ken) of van de 
uitlaatpoorten worden gemeten. 
1.13. Er moet gebruik worden gemaakt van normaal in de handel 
verkrijgbare brandstof zonder anti-rookadditieven. Bij geschillen 
moet de referentiebrandstof worden gebruikt die is omschreven in 
Verordening (EEG) nr van de Raad van betreffende 
matregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van 
motorvoertuigen op twee of drie wielen*1^. 
1.14. Indien het onmogelijk is de standaarduitlaat te gebruiken, moet 
bij de proef een inrichting worden toegepast die verenigbaar is 
met de normale bedrijfsomstandigheden van de motor overeenkomstig 
de specificaties van de constructeur. In het bijzonder moet in 
het keuringslaboratoriurn het afvoersysteem voor de uitlaatgassen 
zodanig zijn uitgevoerd dat er in de rookafvoer op het punt waar 
deze is aangsloten op het uitlaatsysteem van de proefbank bij 
lopende motor geen druk ontstaat die meer dan ± 740 Pa 
(7,40 mbar) afwijkt van de luchtdruk, tenzij de constructeur de 
vóór de proef aanwezige tegendruk heeft gespecificeerd, in welk 
geval de laagste van beide waarden moet worden aangehouden. 
(1) PB L 
- 40 -
SUBAPPENDIX 2 
INL ICHTINGENFORMULIER 
WAT BETREFT 
DE ESSENTIËLE KENMERKEN VAN HET TYPE MOTOR*1> 
DIE VAN INVLOED ZIJN OP HET KOPPEL EN HET NETTOVERMOGEN 
(Motoren van motorfietsen en driewielers 
met elektrische ontsteking) 
(bij de goedkeuringsaanvraag te voegen in geval deze los van de aanvraag om 
goedkeuring van het voertuig wordt ingediend) 
Volgorde nr. (door de aanvrager toegekend) : 
Bij de aanvraag om goedkeuring wat betreft het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van een type motorfiets of driewieler moeten de inlichtingen 
worden verstrekt als bedoeld in bijlage II bij Verordening (EEG) nr 
van , sub A, punten : 
0.1. 
0.2. 
0.4. tot 0.6. 
3.tot 3.2.1.5. 
3.2.2. 
3.2.4. tot 3.2.4.1.5. 
3.2.4.3. tot 3.2.6.8.2. 
3.2.7. tot 3.2.12.2.1. 
3.5. tot 3.6.3.1.2. 
(1) Voor niet-conventione Ie motoren of systemen moet de constructeur 
gegevens verstrekken die gelijkwaardig zijn aan die welke hieronder 
worden gevraagd. 
- 41 -
SUBAPPENDIX 3 
Naam van de bevoegde instantie 
GOEDKEURINGSCERTIFICAAT WAT BETREFT 
HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMIUMVERMOGEN 
VAN DE MOTOR VAN EEN TYPE MOTORFIETS OF DRIEWIELER 
MODEL 
Verslag nr van de technische dienst d.d 
Goedkeuring nr Uitbreiding nr 
1. Fabrieks- of handelsmerk van het voertuig : 
2. Voertuigtype : 
3. Naam en adres van de constructeur 
4. Naam en adres van diens gemachtigde (indien van toepassing) :.. 
5. Het voertuig is op ter keuring aangeboden 
6. Maximumkoppel : Nm bij min-1 
7. Netto-max imumvermogen : kW bij min-1 
8. De goedkeur ing is verleend/geweigerd^1) 
9. Plaats : 
10. Datum : 
11. Handteken i ng : 
(1) Doorhalen wat niet van toepassing is 
- 42 -
APPENDIX 3 
BEPALING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN 
VAN MOTOREN MET COMPRESSIE-ONTSTEKING 
VAN MOTORVOERTUIGEN OP TWEE OF DRIE WIELEN 
1. DEFINITIES 
In deze verordening wordt verstaan onder : 
1.1. "nettovermogen", het vermogen dat op de proefbank aan de krukas 
of aan een equivalent onderdeel wordt gemeten bij het passende 
toerental en met de in tabel 1 genoemde hulpaggregaten. Indien 
het vermogen niet anders kan worden gemeten dan bij een motor met 
versnellingsbak, moet rekening worden gehouden met het rendement 
van de versnellingsbak; 
1.2. "netto-maximumvermogen", de hoogste waarde van het nettovermogen, 
gemeten bij volle belasting van de motor; 
1.3. "koppel", 
het koppel gemeten onder de in punt 1.1 bedoelde omstandigheden; 
1.4. "maximumkoppel", 
de hoogste waarde van het koppel, gemeten bij volle belasting van 
de motor ; 
1.5. "hulpaggregaten", 
de in tabel 1 vermelde systemen en voorzieningen-, 
1.6. "standaarduitrusting", iedere uitrusting die door de constructeur 
voor een bepaalde toepassing is aangebracht. 
2. MAXIMALE ONNAUWKEURIGHEID VAN DE METINGEN VAN HET KOPPEL EN HET 
VERMOGEN BIJ VOLLE BELASTING 
2.1. Koppel : ± 1 % van het gemeten koppel^1^ 
2.2. Toerental : de maximale onnaukeurigheid van de meting moet ± 1 % 
bedragen. Het toerental van de motor moet bij voorkeur worden 
gemeten met behulp van een automatisch gesynchroniseerde 
toerenteller en stopwatch (of teller-chronometer). 
2.3. Brandstofverbruik : ± 1 % voor alle gebruikte apparatuur samen 
2.4. Brandstoftemperatuur : + 2 K 
(1) Het systeem voor meting van het koppel moet zodanig worden ingesteld dat 
rekening wordt gehouden met wriJvingsverliezen. De onnauwkeurigheid mag in 
de onderste helft van het meetbereik van de dynamometerbank ten hoogste 
± 2 % van het gemeten koppel bedragen. 
- 43 -
2.5. Temperatuur van de inlaat lucht van de motor : ± 2 K 
2.6. Luchtdruk : ± 100 Pa 
2.7. Druk in het inlaatspruitstuk : ± 50 Pa (zie noot 1 in Tabel 1). 
2.8. Druk in de uit laat leiding van het voertuig : +_ 200 Pa (zie 
noot 1 b in Tabel 1). 
3. METING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN VAN DE 
MOTOR MET COMPRESS IE-ONTSTEKING 
3.1. HuIpaggregaten 
3.1.1. Vereiste huipaggregaten 
Tijdens de proef moeten de hulpaggregaten die voor de werking van 
de motor bij de voorgenomen toepassing noodzakelijk zijn (zoals 
vermeld in Tabel 1) op de proefbank worden aangebracht, voor 
zover mogelijk op de plaats die zij normaliter voor de beoogde 
toepassing zouden innemen. 
3.1.2. Te verwijderen hulpaggregaten 
Bepaalde hulpaggregaten die alleen noodzakelijk zijn om met het 
voertuig te kunnen rijden en die eventueel op de motor zijn 
gemonteerd, moeten voor de proeven worden verwijderd. 
Dit kunnen bij voorbeeld zijn : 
- de luchtcompressor voor het remsysteem, 
- de pomp van de stuurbekrachtiging, 
- de pomp van het veersysteem, 
- het klimaatregelingssysteem. 
Indien de uitrusting niet kan worden verwijderd, mag het vermogen 
dat deze uitrusting in onbelaste toestand opneemt, worden 
vastgesteld en bij het gemeten motorvermogen worden opgeteld. 
3.1.3. Hulpaggregaten voor motoren met compressie-ontsteking 
Bij de huipaggregaten die dienen voor het starten van motoren met 
compressie-ontsteking worden de twee onderstaande gevallen in 
aanmerking genomen : 
a. elektrisch starten : de generator is aangesloten en levert 
eventueel de stroom voor de hulpaggregaten die noodzakelijk 
zijn voor de werking van de motor; 
b. niet-elektrisch starten : indien er elektrisch werkende 
hulpaggregaten zijn die voor de werking van de motor 
noodzakelijk zijn, wordt de generator gemonteerd voor de 
stroomvoorziening van deze hulpaggregaten. In het andere 
geval wordt de generator verwijderd. 
In beide gevallen wordt het systeem voor het produceren en 
opslaan van de voor het starten noodzakelijke energie aangesloten 
maar werkt het onbelast. 
- 44 -
TABEL 1 
Hulpaggregaten die voor de proeven ter bepaling van het koppel en 
het nettovermogen van de motor moeten zijn aangesloten. 
Nr. Hulpaggregaten Aangesloten bij meting 
van het koppel en 
het nettovermogen 
1 In laatsysteem 
- Inlaatspruitstuk 
- LuchtfiIter (1a) 
- Aanzuigdemper (1a) Standaard - Ja 
- Carterontlucht ing 
- Snelheidsbegrenzer (1a) 
2 Voorverwarmingssysteem van Standaard - ja (indien 
het inlaat mogelijk moet dit sys­
teem in de gunstigste 
stand worden gezet) 
3 Uitlaatsysteem 
-Uitlaatgasreiniger 
-Uitlaatspruitstuk 
- Leidingen (1b) 
- Geluiddemper (1b) Standaard - ja 
- Uitlaatpijp (1b) 
- Uitlaatrem (2) 
- Turbocompressor 
4 Brandstofpomp (3) Standaard - ja 
5 Brandstofinspuitsysteem 
- Groff iIter 
- FiJnfiIter 
- Pomp 
- Hoge-drukleiding 
- Verstuiver 
- Eventueel luchtinlaatklep (4) Standaard - ja 
- Elektronisch regelsysteem, 
luchtstromingsmeter, enz. 
(indien gemonteerd) 
- Regelaar/bedieningssysteem 
- Automatische vollastaanslag 
van de regelstang afhankelijk 
van de luchtdruk 
45 -
6 VI oei stofkoel ing 
- Motorkap Neen 
- Luchtuitiaat motorkap 
- Radiateur 
- Ventilator (5)(6) Standaard - ja 
- Ventilatorhuis 
- Waterpomp 
- Thermostaat (7) 
7 Luchtkoeling 
- Ommanteiing Standaard - ja 
- VentiIator (5)(6) 
- Regelsysteem voor de 
temperatuur 
8 Elektrische uitrusting Standaard - Ja (8) 
9 DrukvulIingssysteem (voor 
zover gemonteerd) 
- Direct door de motor en/of de 
uitlaatgassen aangedreven 
compressor Standaard - Ja 
- Tussenkoeler (9) 
- Pomp of ventilator van het 
koelsysteem (aangedreven 
door de motor 
- Debiet regel systeem voor 
het koelmiddel (voor zover 
aanwezig) 
10 Hulpventilator voor de Eventueel - Ja 
proefbank 
11 Voorzieningen tegen Standaard - ja 
mi Iieuverontreiniging 
(1a) Het volledige in laatsysteem voor de voorgenomen toepassing moet zijn 
gemonteerd : 
- indien er kans bestaat dat dit een aanzienlijk effect heeft op het 
motorvermogen; 
- bij tweetaktmotoren; 
indien de constructeur hierom verzoekt. 
In de overige gevallen mag van een gelijkwaardig systeem gebruik worden 
gemaakt en dient te worden gecontroleerd of de inlaatdruk niet meer dan 
100 Pa afwijkt van de door de constructeur opgegeven grenswaarde voor een 
schoon luchtfiIter. 
- 46 -
(1b) Het volledige uitlaatsysteem voor de voorgenomen toepassing moet zijn 
gemonteerd : 
indien er kans bestaat dat dit een aanzienlijk effect heeft op het 
motorvermogen; 
- bij tweetaktmotoren; 
indien de constructeur hierom verzoekt. 
In de overige gevallen mag van een gelijkwaardig systeem gebruik worden 
gemaakt op voorwaarde dat de aan de uitgang van het uitlaatsysteem gemeten 
druk niet meer dan 100 Pa afwijkt van de door de constructeur opgegeven 
waarde. De uitgang van het uitlaatsysteem wordt gedefinieerd als een punt 
dat zich 150 mm achter het uiteinde van het op de motor gemonteerde deel 
van het uitlaatsysteem bevindt. 
(2) Indien de motor voorzien is van een uitlaatrem, moet de klep volledig open 
staan. 
(3) De brandstoftoevoerdruk mag eventueel worden aangepast ten einde de bij de 
voorgenomen toepassing heersende druk te reproduceren (met name indien 
gebruik wordt gemaakt van een terugvoersysteem voor de brandstof). 
(4) De luchtinlaatklep is de bedieningsklep van de pneumatische drukregelaar 
van de inspuitpomp. De regelaar of het inspuitsysteem kunnen andere 
voorzieningen omvatten die van invloed kunnen zijn op de hoeveelheid 
ingespoten brandstof. 
(5) De radiateur, de ventilator, de waterpomp en de thermostaat moeten op de 
proefbank dezelfde positie ten opzichte van elkaar innemen als in het 
voertuig. De circulatie van de koelvloeistof mag uitsluitend door de 
waterpomp van de motor worden bewerkstelligd. De koeling van de vloeistof 
mag hetzij via de radiateur van de motor, hetzij via een externe kringloop 
plaatsvinden, op voorwaarde dat de verliezen in deze kringloop en de druk 
aan de inlaat van de pomp vrijwel gelijk blijven aan die van het 
koelsysteem van de motor. Indien er een radiateurhoes is, moet deze 
geopend zijn. Indien het op praktische redenen niet mogelijk is de 
radiateur, de ventilator en het ventilatorhuis op de motor te monteren, 
moet het vermogen dat wordt opgenomen door de ventilator die in de juiste 
stand ten opzichte van de radiateur en het ventilatorhuis (voor zover 
aanwezig) afzonderlijk is gemonteerd, worden vastgesteld bij 
draai snel heden die overeenkomen met de motortoerentallen die bij het meten 
van het motorvermogen werden gebruikt, hetzij door berekening aan de hand 
van standaardkenmerken, hetzij door middel van praktische proeven. Dit 
vermogen, gerelateerd aan de in punt 4.2 omschreven atmosferische 
standaardomstandigheden, moet van het gecorrigeerde vermogen worden 
afgetrokken. 
(6) Bij een ontkoppelbare of progressief werkende ventilator of blower moet de 
proef worden uitgevoerd met ontkoppelde ventilator of blower of met 
progressief werkende ventilator of blower bij maximale slip. 
(7) De thermostaat mag in volledig geopende stand worden geblokkeerd. 
(8) Minimumstroom van de generator : de generator mag uitsluitend de stroom 
leveren die strikt noodzakelijk is voor de voeding van de voor de werking 
van de motor onmisbare hulpaggregaten. Indien een accu moet worden 
- 47 -
aangesloten, dient gebruik te worden gemaakt van een in goede staat 
verkerende en volledig geladen accu. 
(9) Met tussenkoelers uitgeruste motoren worden beproefd met tussenkoeling, 
ongeacht of dit vloei stofkoel ing of luchtkoeling betreft. Indien de 
constructeur hieraan echter de voorkeur geeft, mag de luchtgekoelde 
tussenkoeling worden vervangen door een proefbanksysteem. In beide 
gevallen wordt de meting van het vermogen bij elke snelheid verricht met 
dezelfde druk- en temperatuursval van de motor lucht over de tussenkoeler 
op het proefbanksysteem als die welke door de constructeur zijn opgegeven 
voor het systeem op het complete voertuig. 
(10) Hiertoe behoren bij voorbeeld EGR-systemen (hercirculatie van 
uitlaatgassen), katalysatoren, thermische reactoren, secundaire 
luchtaanvoersystemen en systemen tegen verdamping van brandstof. 
3.2. Afstel I ing 
TABEL 2 
Afstel I ing 
1 Afstelling van het debiet 
van de inspuitpomp Standaardafstelling 
overeenkomstig de 
specificaties van 
2 Ontstekings- of de constructeur, 
inspuitingstijdstip die zonder 
(vervroegingscurve) verdere wijziging 
voor de 
beschouwde 
3 Afstelling van de toepassing wordt 
regelaar gebruikt 
4 Voorzieningen tegen 
luchtverontreiniging 
3.3. 
3.3.1 Proefvoorwaarden 
De proeven voor de bepaling van het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen moeten bij het maximumdebiet van de inspuitpomp 
worden uitgevoerd, waarbij de motor van de in tabel 1 aangegeven 
hulpaggregaten is voorzien. 
3.3.2. De metingen moeten worden verricht onder gestabiliseerde 
bedrijfsomstandigheden, waarbij de luchttoevoer naar de motor 
toereikend moet zijn. De motor moet onder de door de constructeur 
aanbevolen omstandigheden zijn ingelopen. In de 
verbrandingskamers mag aanslag voorkomen, maar in beperkte 
hoeveelheden. 
- 48 -
Om de grootte van de correctiefactor te beperken, moeten de 
proefvoorwaarden, zoals bij voorbeeld de temperatuur van de lucht 
aan de inlaat, zoveel mogelijk met de referentieomstandigheden 
(zie punt 4.2) overeenstemmen. 
3.3.3. De temperatuur van de lucht aan de inlaat van de motor 
(omgevingslucht) moet worden gemeten op een afstand van ten 
hoogste 0,15 m vóór de inlaat van het luchtfiIter of, bij het 
ontbreken van een filter, op een afstand van ten hoogste 0,15 m 
van de opening van de luchtinlaat. De thermometer of het 
thermokoppel moet tegen stralingswarmte zijn afgeschermd, direct 
in de luchtstroom zijn geplaatst en tevens tegen 
brandstofneerslag zijn afgeschermd. Ten einde een representatieve 
gemiddelde inlaattemperatuur te verkrijgen, moeten de metingen op 
een voldoende aantal plaatsen worden verricht. 
3.3.4. Er mogen geen metingen worden verricht voordat het koppel, het 
toerental en de temperaturen gedurende ten minste één minuut 
vrijwel constant zijn gebleven. 
3.3.5. Tijdens een proeffase of aflezing mag het toerental niet meer dan 
+^1 % of +_ 10 min-1 (hierbij moet de grootste van beide waarden 
in aanmerking worden genomen) van de instelwaarde afwijken. 
3.3.6. De rembelasting en de temperatuur van de inlaat lucht moeten 
gelijktijdig worden gemeten en als resultaat moet het gemiddelde 
van twee na elkaar bepaalde gestabiliseerde meetwaarden worden 
genomen die, wat de rembelasting betreft, niet meer dan 2 % van 
elkaar verschiIlen. 
3.3.7. De temperatuur van de koelvloeistof aan de uitlaat van de motor 
moet binnen een grens van ± 5 K van de door de constructeur 
opgegeven hoogste instel temperatuur van de thermostaat worden 
gehouden. Indien de constructeur geen temperatuur voorschrijft, 
moet deze 353 ± 5 K bedragen. 
Bij luchtgekoelde motoren moet de temperatuur op een door de 
constructeur aangegeven punt binnen een + 0/- 20 K van de door de 
constructeur gespecificeerde maximumwaarde onder 
referentieomstandigheden worden gehouden. 
3.3.8. De brandstoftemperatuur wordt aan de inlaat van het brandstof-
inspuitsysteem gemeten en binnen de door de motor fabrikant 
aangegeven grenzen gehouden. 
3.3.9. De temperatuur van het smeermiddel, gemeten in het carter of, 
voor zover aanwezig, aan de uitlaat van de oliekoeler, moet 
binnen de door de motor fabrikant aangegeven grenzen blijven. 
3.3.10. Voor handhaving van de temperaturen binnen de in de punten 3.3.7, 
3.3.8 en 3.3.9 gestelde grenswaarden mag eventueel gebruik worden 
gemaakt van een hulpregelsysteem. 
- 49 -
3.3.11. Brandstof 
Er moet gebruik worden gemaakt van normaal in de handel 
verkrijgbare brandstof zonder anti-rookadditieven. Bij geschillen 
moet de referentiebrandstof worden gebruikt die is omschreven in 
Verordening (EEG) nr van de Raad van betreffende 
maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van 
motorvoertuigen op twee of drie wielen^1). 
3.4. Uitvoering van de proeven 
De metingen moeten worden verricht bij een aantal toerentallen 
dat voldoende is om de volledige vermogenscurve tussen de door de 
constructeur aanbevolen laagste en hoogste toerentallen op de 
juiste wijze te bepalen. Het toerental waarbij de motor het 
maximumvermogen levert, moet in dit bereik vallen. Bij elk 
toerental moet het gemiddelde van ten minste twee gestabiliseerde 
metingen worden bepaald. 
3.5. Meting van de absorptiecoëfficiënt van de rookgassen 
Bij motoren met compressieontsteking moet tijdens de proeven 
worden gecontroleerd of de uitlaatgassen voldoen aan de 
voorwaarden van Bijlage III, Aanhangsel 1, van de Verordening 
betreffende maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies 
van motorvoertuigen op twee of drie wielen^1). 
4. CORRECTIEFACTOREN VOOR HET KOPPEL EN HET VERMOGEN 
4.1. Definitie 
De correctiefactor voor het koppel en het vermogen is de 
coëfficiënt waarmee het gemeten koppel en het gemeten vermogen 
moeten worden vermenigvuldigd om te bepalen hoe hoog het koppel 
en het vermogen onder de in punt 4.2 gegeven atmosferische 
referentieomstandigheden zijn : 
P0 - a.p 
waarin: 
P0 - het gecorrigeerde vermogen (d.w.z. het vermogen onder 
atmosfer ische referent ieomstandigheden) 
CO - de correctiefactor (&a of&d) 
P - het gemeten vermogen 
4.2. Atmosferische referentieomstandigheden 
4.2.1. Temperatuur (T0) : 298 K (25 °C) 
4.2.1. Droge luchtdruk (Ps0) : 99 kPa 
Opmerking : De droge luchtdruk is gebaseerd op een totale druk 
van 100 kPa en een waterdampdruk van 1 kPa: 
(1) PB L 
- 50 -
4.3. Atmosferische omstandigheden tijdens de proef 
De atmosferische omstandigheden tijdens de proef moeten als volgt 
zijn : 
4.3.1. Temperatuur (T) : 283 K <^ T <^ 318 K 
4.3.2 Luchtdruk (ps) : 80 kPa <_ Ps <^110 kPa 
4.4. Bepaling van de correct iefactoren (X/ a en 0C ^D 
De correctiefactor ( $) voor het vermogen van een motor bij 
constante brandstoftoevoersnelheid wordt verkregen door de 
formule : 
<*d - (fa) f m 
waarin : 
fa - de atmosferische factor 
fm - de karakteristieke parameter voor elk type motor en 
afstel I ing 
4.4.1. Atmosferische factor fa 
Deze factor weerspiegelt het effect van de 
omgevingsomstandigheden (druk, temperatuur en vochtigheid) op de 
door de motor aangezogen lucht. De formule waarmee de 
atmosferische factor wordt bepaald, verschilt naar gelang van het 
motortype. 
4.4.1.1. Motoren met natuurlijke aanzuiging en mechanisch aangedreven 
drukvulI ing 
99 T 0.7 
fa -(-).( ) 
Ps 298 
4.4.1.2. Motoren met drukvulling met of zonder koeling van de inlaat lucht 
99 °-7 T 1-5 
fa - ( - ) . ( — ) 
Ps 298 
4.4.2. Motorfactor f m 
fm is een functie van qc (gecorrigeerd brandstofdebiet) en 
wordt als volgt weergegeven : 
fm - 0,036.qc - 1,14 
(1) De proeven kunnen worden verricht in beproevingsruimten met 
klimaatregeling, waar de atmosferische omstandigheden geregeld zijn. 
- 51 
waarin : 
qc - Q/"* 
waarin : 
q - het brandstofdebiet in milligram per cyclus en per liter 
totaal verplaatst volume [mg/(I.cyclus)]; 
r - de drukverhoud ing tussen in- en uitlaat van de compressor 
(r - 1 bij motoren met natuurlijke aanzuiging) 
Deze formule geldt voor een waarde-interval van qc begrepen 
tussen 40 mg/(I.cyclus) en 65 mg/(I.cyclus). 
Bij waarden van qc die lager liggen dan 40 mg/(l . cyclus) zal 
worden uitgegaan van een constante waarde van fm gelijk 
aan 0,3c(fm - 0,3). 
Bij waarden van qc die hoger liggen dan 65 mg/(l . cyclus) zal 
worden uitgegaan van een constante waarde van fm gelijk 
aan l,2c(fm - 1,2) (zie onderstaande figuur). 
4.4.3 
5. L 
I.2 
l.OH 
0.4 .( 
0.J 
0.2-
I0 30 20 30 -40 50 60 70 
Voorwaarden waaraan in het laboratorium moet worden voldaan : 
Voor een geldige proef moet de correctiefactorO&d zodanig zijn 
dat : 0,9 <0frd <_ 1,1 
Indien deze grenzen worden overschreden, moet de verkregen 
gecorrigeerde waarde worden opgegeven en moeten de 
proefvoorwaarden (temperatuur en druk) nauwkeurig in het 
beproevingsrapport worden vermeld. 
BEPROEVINGSRAPPORT 
In het beproevingsrapport moeten de resultaten en alle 
berekeningen worden vermeid die noodzakelijk zijn om tot het in 
Subappendix 2 opgegeven maximumkoppel en netto-maximumvermogen te 
komen, alsmede de in Subappendix 1 aangegeven motorkenmerken. 
- 52 -
6. TOLERANTIES BIJ DE METING VAN HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-
MAX I MUMVER MOGEN 
6.1. Het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de motor, 
zoals bepaald door de technische dienst, mogen bij een gemeten 
vermogen van niet meer dan 11 kW ten hoogste ± 5 % en bij een 
gemeten vermogen van meer dan 11 kW ten hoogste ± 2 % afwijken 
van de door de constructeur opgegeven waarden, met een tolerantie 
van 1,5 X voor het toerental van de motor. 
6.2. Het maximumkoppel en het netto-maximumvermogen van de motor, 
zoals bepaald bij een proef ter controle van de overeenstemming 
van de produktie, mogen bij een gemeten vermogen van niet meer 
dan 11 kW ten hoogste ± 10 % en bij een gemeten vermogen van meer 
dan 11 kW ten hoogste ± 5 % afwijken van de bij de 
goedkeuringsproeven bepaalde waarden. 
- 53 -
SUBAPPENDIX 1 
INL ICHTINGENFORMULIER 
WAT BETREFT 
DE ESSENTIËLE KENMERKEN VAN HET TYPE MOTOR*1> 
DIE VAN INVLOED ZIJN OP HET MAXIMUM KOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUM VERMOGEN 
(Motoren van voertuigen op twee of drie wielen 
met compressieontsteking) 
(bij de goedkeuringsaanvraag te voegen in geval deze los van de aanvraag om 
goedkeuring van het voertuig wordt ingediend) 
Volgorde nr. (door de aanvrager toegekend) 
Bij de aanvraag om goedkeuring wat betreft het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van een type motorvoertuig op twee of drie wielen moeten de 
inlichtingen worden verstrekt als bedoeld in Bijlage II bij Verordening (EEG) 
nr van sub A, punten : 
0.1. 
0.2. 
0.4. tot 0.6. 
3. tot 3.2.1.5. 
3.2.2. 
3.2.4.2. tot 3.2.4.2.8.3. 
3.2.5. tot 3.2.6.8. 
3.2.7. tot 3.2.12.2.1. 
3.5. tot 3.6.3.1.2. 
(1) Voor niet-conventione Ie motoren of systemen moet de constructeur 
gegevens verstrekken die gelijkwaardig zijn aan die welke hieronder 
worden gevraagd. 
- 54 -
SUBAPPENDIX 2 
Naam van de bevoegde instantie 
GOEDKEURINGSCERTIFICAAT WAT BETREFT 
HET MAXIMUMKOPPEL EN HET NETTO-MAXIMUMVERMOGEN 
VAN DE MOTOR VAN EEN TYPE MOTORVOERTUIG 
OP TWEE OF DRIE WIELEN 
MODEL 
Verslag nr van de technische dienst d.d 
Goedkeuring nr Uitbreiding nr 
1. Fabrieks- of handelsmerk van het voertuig : 
2. Voertuigtype : 
3. Naam en adres van de constructeur 
4. Naam en adres van diens gemachtigde (indien van toepassing) :.. 
5. Het voertuig is op ter keuring aangeboden 
6. Maximumkoppel : Nm bij min-1 
7. Netto-max imumvermogen : kW bij min-1 
8. De goedkeuring is ver I eend/geweigerd*1) 
9. Plaats : 
10. Datum : 
11. Handteken i ng : 
(1) Doorhalen wat niet van toepassing is 
s~-
FINANCIEEL MEMORANDUM 
(Voor het advies van DG XIX moet rekening worden gehouden met een termijn van 
ten minste 10 werkdagen. Het advies wordt alleen gegeven als alle drie de 
secties van het financieel memorandum beschikbaar zijn.) 
Sectie 1; Financiële gevolgen 
1. Titel van de maatregel : 
Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende de door de 
constructie bepaalde maximumsnelheid, het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van motorvoertuigen op twee of drie wielen. 
2. Begrot i ngs11j nen : 
- A 2510 : Vergaderkosten van comités die moeten worden geraadpleegd in 
het communautaire besluitvormingsproces. 
- A 250 : Vergaderingen en convocaties in het algemeen. 
3. Juridische grondslag : 
- Artikel 100 A. 
- Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende de 
goedkeuring van motorvoertuigen op twee of drie wielen 
(doe. C0M(90) 669 def. - SYN 331). 
4. Omschrijving van de maatregel : 
4.1 Onderlinge aanpassing van de nationale wetgevingen. 
Invoering van een goedkeuringsprocedure voor de door de constructie 
bepaalde maximumsnelheid, het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van motorvoertuigen op twee of drie wielen. 
4.2 Onbepaalde duur (aangezien er geen beperkingen zijn gesteld aan de 
geldigheidsduur van de verordening). 
4.3 Constructeurs van motorvoertuigen op twee of drie wielen en 
fabrikanten van onderdelen voor deze voertuigen. 
- Tb -
5. Indeling van de uitgaven en ontvangsten : 
5.1 Niet-verplichte uitgaven. 
5.2 Niet-gesplitste kredieten. 
6. Aard van de uitgaven en ontvangsten : 
6.1 Vergaderkosten van comités. 
6.5 Nee. 
6.6 Nee. 
7. Financiële gevolgen voor de beleidskredieten (deel B van de begroting) : 
Geen, tenzij de toewijzing aan DG I II ten laste van deel A van de begroting 
onvoldoende is, zodat aanvullende financiering in het kader van 
begrotingslijn B 8-530 (Maatregeien ter voltooiing van de interne markt -
uitgaven voor ondersteuning) noodzakelijk is. 
8. Bepalingen in de voorgestelde maatregel om bedrog tegen te gaan : 
Gewone controle waarbij wordt nagegaan of de comitévergaderingen hebben 
plaatsgevonden. 
Sectie 2 : Huishoudelijke kredieten (deel A van de begroting) 
Deze sectie van het financieel memorandum moet voor advies aan DG IX worden 
toegezonden en wordt vervolgens door dit DG aan DG XIX doorgezonden. 
1. Impliceert de voorgestelde maatregel uitbreiding van het aantal 
personeelsleden van de Commissie ? 
Nee. 
2. Totaal van de personeelsuitgaven en andere huishoudelijke uitgaven in 
verband met de voorgestelde maatregel. Wijze van berekening toelichten : 
De uitgaven voor het Raadgevend Comité voor de aanpassing aan de technische 
vooruitgang van de verordeningen in de sector voertuigen op twee of drie 
- y J -
wielen, bedoeld in artikel 16 van het voorstel voor een verordening (EEG) 
van de Raad betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen op twee of drie 
wielen (doc. COM(90) 669 def. van 3 april 1991), zijn in het financieel 
memorandum van het voorstel voor deze kaderverorden ing op 16.860 Ecu per 
jaar geschat, met ingang van 1994. Dit bedrag dient tevens ter dekking van 
de uitgaven die voorvloeien uit de procedures voor de aanpassing aan de 
technische vooruitgang van alle bijzondere verordeningen die in bijlage I 
van de kaderverorden ing zijn bedoeld. 
Sectie 3 : Gegevens voor de kosten-batenanalvse 
1. Doelstellingen en overeenstemming met het financieel memorandum : 
1.1 Invoering van een goedkeuringsprocedure voor de door de constructie 
bepaalde maximumsnelheid, het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van motorvoertuigen op twee of drie wielen. 
1.2 Ja. 
1.3 Voltooiing van de interne markt. 
Specifieke doelstelling : Opheffing van de technische 
handeIsbeI emmer ingen. 
2. Motivering van de maatregel : 
2.1 Witboek : Invoering van een typegoedkeuringsprocedure voor 
motorvoertuigen op twee of drie wielen en aanpassing van de 
communautaire wetgeving. 
Geen aanvaardbaar alternatief waarmee dezelfde doelstellingen kunnen 
worden bereikt. 
3. Het volgen en evalueren van de maatregel : 
3.1 Verslag over de voortgang van de werkzaamheden met het oog op de 
voltooiing van de interne markt. 
II 1/0/1 FSAP 09.12.1891 
Id102/PROC-ECR/f1n-nI-4057 
- 'if -
NOTITIE OVER DE EFFECTEN OP HET CONCURRENTIEVERMOGEN EN DE WERKGELEGENHEID 
Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende 
de door de constructie bepaalde maximumsnelheid, het maximumkoppel 
en het netto-maximumvermogen van motorvoertuigen op twee of drie wielen. 
I. Belangrijkste motieven voor de maatregel : 
Invoering van een goedkeuringsprocedure voor de door de constructie 
bepaalde maximumsnelheid, het maximumkoppel en het netto-
max imumvermogen van motorvoertuigen op twee of drie wielen. 
- Harmonisatie van de nationale wetgevingen. 
- Verhoging van de verkeersveiligheid. 
II. Kenmerken van de betrokken bedrijven, meer bepaald : 
- Omvatten deze een groot aantal KMO ? Nee. 
Is er sprake van concentraties in de gebieden die : 
in aanmerking komen voor regionale steun van de Lid-Staten ? Nee. 
in aanmerking komen voor steun uit het EFRO ? Nee. 
III. Welke verplichtingen worden rechtstreeks aan de bedrijven opgelegd ? 
Zij dienen zich aan de voorschriften van de verordening te houden. Aldus 
wordt het vrije verkeer van hun voertuigen in de Gemeenschap 
gegarandeerd. 
IV. Welke verplichtingen kunnen indirect aan de bedrijven worden opgelegd via 
de plaatselijke autoriteiten ? 
Er zijn geen extra verplichtingen. 
V. Gelden er speciale maatregelen voor de KMO ? Nee. 
Zo ja, dewelke ? 
VI. Wat is het verwachte effect ? 
- Op het concurrentievermogen van de bedrijven ? Naar verwacht nihil. 
- Op de werkgelegenheid ? Naar verwacht nihil. 
VII. Zijn de sociale partners geraadpleegd ? Ja. 
- Advies van de sociale partners : gunstig. 
ISSN 0254-1513 
COM(91)497def. 
DOCUMENTEN 
NL 07 
Catalogusnummer : CB-CO-91-569-NL-C 
ISBN 92-77-78533-0 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
Lr2985 Luxemburg