COMVIISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(95) 54 def. 
Brussel, 03.03.1995 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
Eerste verslag van de Commissie over de toepassing van de 
Richtlijn Witwassen van geld (91/308/EEG), voor te leggen aan 
het Europees Parlement en de Raad 
VOORWOORD 
Dit is het eerste verslag van de Commissie over de toepassing van de Richtlijn 
Witwassen van geld (91/308/EEG), dat overeenkomstig artikel 17 van die richtlijn zal 
worden voorgelegd aan het Europees Parlement en aan de Raad. 
Dit eerste verslag betreft twaalf Lid-Staten, aangezien de nieuwe Lid-Staten van de 
Europese Unie onderwerp vormen van een parallel verslag dat door het Permanent 
Comité van de EVA wordt opgesteld voor de EVA-Landen die deel uitmaken van de 
Europese Economische Ruimte (EER). In het verslag, dat uitgaat van een horizontale 
benadering, wordt beschreven hoe de voornaamste bepalingen van de richtlijn de 
Lid-Staten in nationaal recht werden omgezet. Beschreven worden de voornaamste 
moeilijkheden die de Lid-Staten hebben ondervonden bij de tenuitvoerlegging van deze 
communautaire tekst. Tevens wordt gewezen op zowel de goede aspecten als de zwakke 
punten van het Europese systeem ter bestrijding van het witwassen van geld. 
De zeven aan het verslag gehechte tabellen betreffen de specifieke bepalingen waarmede 
elke bepaling van de richtlijn in nationaal recht werd omgezet, de stand van zaken van de 
tenuitvoerlegging van de Verdragen van Wenen en Straatsburg, het bereik van de 
strafrechtelijke en financiële wetgeving tegen witwassen, en de door de Lid-Staten 
bepaalde straffen. 
In de conclusies van het document worden actielijnen voorgesteld voor zowel het 
nationale niveau als het niveau van de Europese Unie ten einde te komen tot een 
volledige toepassing van de richtlijn en die strekken tot versterking van het Europese 
stelsel ter bestrijding van het witwassen van geld. 
A 
I. INLEIDING 
1. In artikel 17 van de Richtlijn 91/308/EEG van de Raad van 10juni 1991 tot 
voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld is 
bepaald dat de Commissie één jaar na 1 januari 1993 een verslag over de toepassing 
van de richtlijn zal opstellen en dat aan het Europees Parlement en aan de Raad zal 
voorleggen. 
Op de datum waarop bovenbedoeld verslag had moeten worden ingediend, 
1 januari 1994, hadden echter slechts vijf Lid-Staten de Commissie in kennis gesteld 
van de volledige omzetting van de richtlijn. Onder deze omstandigheden zou een 
verslag zeer weinig betekend hebben. De Commissie achtte het derhalve beter de 
opstelling van het verslag zo lang mogelijk uit te stellen tot de richtlijn door ten 
minste de grote meerderheid van de Lid-Staten zou zijn omgezet. Tegelijkertijd heeft 
de Commissie, ten einde dit proces te bespoedigen, tegen de Lid-Staten die de 
richtlijn niet hadden omgezet procedures aangevangen. 
2. Het tot stand brengen van een systeem ter bestrijding van het witwassen van geld is 
een ingewikkeld proces dat niet alleen het aannemen van wetgeving tot omzetting 
van de richtlijn impliceert maar ook het invoeren van de nodige strafrechtelijke 
bepalingen, het vaststellen van bestuursrechtelijke voorschriften en richtsnoeren, het 
aanbrengen van de nodige aanpassingen in de politionele structuur, het oprichten (in 
vele gevallen) van specifieke diensten die informatie over verdachte transacties 
verzamelen, het opleiden van de betrokken ambtenaren en werknemers, en het 
invoeren van procedures voor interne controle en communicatie bij 
kredietinstellingen «n financiële instellingen. Aangezien in verschillende Lid-Staten 
de nodige wettelijke maatregelen eerst onlangs werden aangenomen en hun systemen 
ter bestrijding van het witwassen eerst sinds kort werken is het uiterst moeilijk, zo 
niet onmogelijk, in dit stadium een algehele evaluatie te maken. 
3. In ieder geval is het doel van dit verslag niet de bijzondere gevallen te onderzoeken 
waarin de nationale wettelijke voorschriften ter bestrijding van witwassen niet ten 
volle consistent zouden kunnen zijn met de richtlijn en potentiële inbreuken aan te 
wijzen/ Wel wordt getracht een algemene beschrijving en beoordeling te geven van 
de wijze waarop de voornaamste bepalingen van deze communautaire tekst in 
nationaal recht werden omgezet en uiteen te zetten welke werkzaamheden nog 
verricht moeten worden ten einde het Europese stelsel ter bestrijding van witwassen 
te vervolledigen en te verbeteren. Uiteraard zal de Commissie, los van dit verslag, 
waar nodig, alle in de EU-Verdragen voorziene maatregelen nemen ten einde de 
volledige omzetting van de richtlijn door de Lid-Staten te verzekeren. 
1 fc*-
Aan dit verslag zijn de volgende tabellen gehecht: 
Bijlage 1: Implementatie van de richtlijn witwassen van geld: 
geconsolideerde concordantietabel 
Bijlage 2: Ondertekening, ratificatie en implementatie van de Verdragen van 
Wenen en Straatsburg 
Bijlage 3: Typen opbrengsten van criminele activiteiten die vallen onder het 
misdrijf witwassen in het strafrecht van de Lid-Staten 
Bijlage 4: Categorieën opbrengsten van criminele activiteiten die vallen 
onder de definitie "witwassen van geld" in de specifieke wetgeving van de 
Lid-Staten waarbij de richtlijn is omgezet 
Bijlage 5: Vergelijking tussen de typen opbrengsten van criminele 
activiteiten die vallen onder het misdrijf witwassen in de Lid-Staten en die 
welke zijn inbegrepen in het bereik van de specifieke nationale wetgeving tot 
omzetting van de richtlijn 
Bijlage 6: Beroepen en ondernemingen buiten het financiële stelsel die vallen 
onder de wetgeving van de Lid-Staten tot omzetting van de richtlijn 
Bijlage 7: Straffen voor inbreuken op de wetgeving van de Lid-Staten tot 
omzetting van de richtlijn witwassen van geld 
II. TENUITVOERLEGGING VAN DE RICHTLIJN 
1. ALGEMEEN EFFECT VAN DE RICHTLIJN 
1. Als een voorafgaande opmerking moet de nadruk worden gelegd op het grote effect 
van deze communautaire tekst, niet alleen omdat met deze richtlijn voor de eerste 
maal coördinatie op het niveau van de Europese Unie op het gebied van het 
witwassen van geld plaatsvindt, maar ook omdat de richtlijn een gebied bestrijkt met 
betrekking waartoe in het recht van de meeste Lid-Staten een lacune bestond. 
2. Tevens heeft de ratificatie van de Overeenkomst betreffende de Europese 
Economische Ruimte (EER) door de EVA-Landen, met uitzondering van 
Zwitserland, het toepassingsgebied van de richtlijn tot deze landen uitgebreid. Over 
de tenuitvoerlegging van de richtlijn door deze landen zal door het Permanent 
Comité van de EVA, een rapport worden opgesteld. 
3. De door de Financial Action Task Force on money laundering (FATF)1 uitgevoerde 
werkzaamheden hebben doen uitkomen dat de richtlijn een belangrijke rol heeft 
gespeeld bij de tenuitvoerlegging van zijn voornaamste aanbevelingen, aangezien de 
communautaire tekst geldt voor meer dan twee derde van zijn leden. 
4. De richtlijn heeft indirect ook effect buiten de Gemeenschap aangezien alle 
associatie-, partnerschap- of samenwerkingsovereenkomsten die de Europese Unie 
heeft gesloten met derde landen systematisch een specifieke clausule betreffende het 
witwassen van geld behelzen die het kader vormt voor samenwerking op dit gebied 
om te komen tot standaarden die vergelijkbaar zijn met die van de richtlijn. Een 
project voor technische bijstand voor zes2 landen uit Midden- en Oost-Europa werd 
opgezet en zal worden uitgevoerd voor vijf3 andere landen van dit zeer gevoelige 
gebied, als onderdeel van een algemeen PHARE-Programma ter bestrijding van 
drugs. 
2. STAND VAN ZAKEN BIJ DE OMZETTING VAN DE RICHTLIJN 
1. Bij het afsluiten van dit verslag hadden alle Lid-Staten, uitgezonderd Griekenland, 
de Commissie kennis gegeven van de omzetting van de richtlijn. In Ierland was 
de omzetting slechts gedeeltelijk, ofschoon de voornaamste bepalingen van de 
richtlijn nu zijn opgenomen in de nieuwe Ierse wet. Spanje heeft de bepalingen van 
de richtlijn ten volle getransponeerd in een wet tegen het witwassen die van kracht en 
toepasbaar is maar heeft nog niet het decreet aangenomen dat dient om deze wet 
verder te ontwikkelen. In Griekenland wordt een wetsontwerp voorbereid dat naar 
verwachting in het eerste kwartaal van 1995 aan het Griekse parlement zal worden 
voorgelegd. 
De Financial Action Task Force on Money Laundering (FATF) werd in juli 1989 op 
de Topconferentie van de G-7 in Parijs opgericht. Thans bestaat de FATF uit de 
volgende leden: Australië, Oostenrijk, België, Canada, Denemarken, Finland, 
Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Gulf Cooperation Council, Hong Kong, IJsland, 
Ierland, Italie, Japan, Luxemburg, Nederland, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Portugal, 
Singapore, Spanje, Zweden, Zwitserland, Turkije, Verenigd Koninkrijk, Verenigde 
Staten en de Europese Commissie. De voornaamste internationale organisaties die 
actief zijn op het gebied van witwassen nemen alle eveneens in de FATF deel als 
waarnemers. In 1990 heeft de FATF een programma aangenomen van 40 
aanbevelingen ter bestrijding van het witwassen van geld. 
Bulgarije, Tsjechische Republiek, Hongarije, Polen, Roemenië en Slowaakse 
Republiek 
Albanië, Estland, Litouwen, Letland en Slovenië 
3 
3. VERBOD OP HET WITWASSEN VAN GELD 
1. In artikel 2 van de richtlijn is bepaald dat het witwassen van geld in alle Lid-Staten 
"verboden" zal zijn. 
Bij de behandeling van de richtlijn kon de Raad, als gevolg van een lange discussie 
over de bevoegdheid van de Gemeenschap, niet de formule aanvaarden die vervat 
was in het voorstel van de Commissie, waarin het "strafbaar stellen" van het 
witwassen van geld was vereist. Het eindeffect is echter grotendeels gelijk, 
aangezien alle Lid-Staten dit verbod door middel van strafrecht hebben vastgelegd. 
De meeste Lid-Staten hebben het verbod geïmplementeerd door een specifiek 
misdrijf witwassen in te voeren, maar enkele, bij voorbeeld Denemarken en 
Nederland, hebben er voor gekozen witwassen op te nemen in het misdrijf "heling", 
dat zeer ruim gedefinieerd is. 
Zoals de Commissie betoogde bij de tweede lezing van het voorstel in het Parlement 
zijn het "erga omnes"-verbod van artikel 2 en de verplichting van artikel 14 passende 
sancties vast te stellen, te zamen met de bij de richtlijn gevoegde en in het 
Publikatieblad gepubliceerde intergouvernementele verklaring, voldoende om het 
doel witwassen tot een strafbaar feit te maken te verwezenlijken. 
Ondanks dat in de tekst het woord "verboden" wordt gebruikt heeft de richtlijn dus 
een onbetwistbaar effect gehad op het strafbaar stellen van witwassen. Dit strafbaar 
stellen vormt een voorwaarde voor de toepassing van de andere bepalingen van de 
tekst. 
2. Met betrekking tot de aard van de opbrengsten van criminele activiteiten die vallen 
onder de definitie van witwassen bestaan nog verschillen in draagwijdte in de 
wetgevingen van de Lid-Staten, ook al kan een duidelijke convergentie worden 
geconstateerd. 
De richtlijn bestrijkt als een minimum het witwassen van de opbrengsten van 
misdrijven die verband houden met drugshandel, die de voornaamste potentiële bron 
van witwassen vormen, maar staat niet onverschillig ten aanzien van het witwassen 
van andere opbrengsten van criminele activiteiten. In de negende overweging worden 
de Lid-Staten ertoe aangespoord "de gevolgen van de richtlijn uit te breiden tot de 
opbrengsten van deze activiteiten (d.w.z. georganiseerde misdaad en terrorisme) 
wanneer die aanleiding kunnen geven tot witwastransacties welke een repressief 
optreden uit dien hoofde rechtvaardigen" en in artikel 1, vijfde streepje, waarin de 
"criminele activiteiten" worden gedefinieerd die een bron van witwassen kunnen 
vormen, worden naast de handel in verdovende middelen genoemd "elke andere 
criminele activiteit die voor deze richtlijn door iedere Lid-Staat als zodanig is 
omschreven". In de richtlijn wordt dus benadrukt dat de bestrijding van witwassen 
niet beperkt moet blijven tot verdovende middelen maar de andere criminele 
activiteiten worden niet gespecificeerd, aangezien daarvoor een zekere mate van 
harmonisatie van de definitie van strafbare feiten in de nationale wetgevingen van de 
Lid-Staten vereist zou zijn, zoals werd gedaan met het Verdrag van Wenen4 op het 
gebied van verdovende middelen. 
Verdrag van de Verenigde Naties tegen sluikhandel in verdovende middelen en 
psychotrope stoffen. Wenen, 1988 
4 
Voor een beschrijving van de in de Lid-Staten ten aanzien van het verbod op 
witwassen bestaande situatie moet onderscheid worden gemaakt tussen de 
strafrechtelijke definitie van witwassen en het bereik van de wetgeving waarmede de 
richtlijn werd omgezet. 
Ten aanzien van de strafrechtelijke definitie van witwassen, zoals weergegeven in 
bijlage 3, hebben de twaalf Lid-Staten het witwassen van de opbrengst van de handel 
in verdovende middelen strafbaar gesteld. Terwijl vier landen (Frankrijk, 
Luxemburg, Portugal en Spanje) hun strafrechtelijke definitie beperkten tot het 
witwassen van misdrijven in verband met de drugshandel heeft de grote meerderheid 
van de landen deze ook van toepassing doen zijn op het witwassen van de 
opbrengsten van andere misdrijven: België, Duitsland, Ierland, Italië, Nederland en 
het Verenigd Koninkrijk (witwassen van de opbrengsten van enigerlei criminele 
activiteiten of van een ernstige misdaad); Denemarken (witwassen van de 
opbrengsten van de handel in verdovende middelen, afpersing, smokkel en 
eigendomsdelicten); en Griekenland (opbrengsten van misdrijven in verband met de 
handel in verdovende middelen, afpersing, ontvoering, illegale wapenhandel en 
illegale verwijdering van menselijke organen en weefsels). In alle landen omvat de 
strafbaarstelling van het witwassen van geld het geval waarin het voorafgaande 
misdrijf plaatsvond in het buitenland. Drie Lid-Staten (Frankrijk, Portugal en Spanje) 
zijn voornemens de draagwijdte van hun witwasmisdrijf in de zeer nabije toekomst 
uit te breiden. 
Zoals wordt beschreven in bijlage 2 hebben enkele Lid-Staten de Verdragen van 
Wenen en Straatsburg5 nog niet geratificeerd. Het ligt voor de hand dat de ratificatie 
en transpositie van deze verdragen de convergentie van de definities van de 
Lid-Staten van het witwassen van geld zal vergroten en een betere samenwerking op 
dit gebied mogelijk zal maken. 
De situatie met betrekking tot specifieke wetgeving tot implementatie van de 
richtlijn wordt weergegeven in de tabel van bijlage 4. Alle Lid-Staten hebben het 
minimumbereik dat in de richtlijn is voorgeschreven overgenomen. Twee Lid-Staten 
(Luxemburg en Portugal) hebben hun wetgeving beperkt tot het witwassen van de 
opbrengsten van de handel in verdovende middelen, terwijl de andere Lid-Staten 
verder zijn gegaan. 
Verdrag van de Raad van Europa betreffende witwassen, opsporing, inbeslagneming 
en confiscatie van vruchten van criminele activiteiten. Straatsburg, 1990. 
5 
In feite betreft de regelgeving van zes landen het witwassen van de opbrengsten van 
enigerlei criminele activiteiten of ernstige misdaad (Denemarken, Duitsland, Ierland, 
Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk6) en drie landen, ook al hebben zij geen 
algemene regeling voor alle opbrengsten van criminele activiteiten, hebben hun 
wetgeving doen gelden voor het witwassen van de opbrengsten van een zeer ruime 
reeks criminele activiteiten: België (handel in verdovende middelen, smokkel, 
georganiseerde misdaad, illegale wapenhandel, terrorisme, zwarte arbeid, 
slavenhandel en ongeoorloofd gebruik of handel in hormonen), Spanje (verdovende 
middelen, georganiseerde misdaad en terrorisme) en Frankrijk (verdovende middelen 
en georganiseerde misdaad). Griekenland heeft de richtlijn nog niet getransponeerd. 
Zoals blijkt uit bijlage 5 valt in de meeste Lid-Staten (Duitsland, Ierland, Italië, 
Luxemburg, Nederland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk6) de draagwijdte van 
het strafbare feit witwassen samen met de strekking van de specifieke wetgeving 
waarmede de richtlijn is getransponeerd. In de andere landen zijn de 
toepassingsgebieden echter verschillend. Zo is in België de strafrechtelijke definitie 
ruimer dan die van de wetgeving waarmede de richtlijn is getransponeerd terwijl in 
Denemarken, Spanje en Frankrijk de situatie daaraan tegengesteld is. 
Duidelijk kan in de meeste Lid-Staten een tendens worden geconstateerd om het 
witwassen van de opbrengsten van enigerlei serieuze misdaad of criminele activiteit 
zowel in de witwaswetgeving als in het strafrecht strafbaar te stellen. Een dusdanige 
bereik zou bijdragen tot het opheffen van de verschillen tussen de preventieve en 
strafsystemen van de Lid-Staten en tevens de samenwerking tussen landen op dit 
gebied vergemakkelijken. 
4. INSTELLINGEN DIE VALLEN ONDER DE WITWASWETGEVING: 
KREDIETINSTELLINGEN EN FINANCIËLE INSTELLINGEN. INBEGRIP 
VAN ANDERE BEROEPEN EN ONDERNEMINGEN BUITEN HET 
FINANCIËLE STELSEL. 
1. De richtlijn geldt voor elke kredietinstelling in de zin die dit woord heeft in het 
bankrecht van de Gemeenschap7 alsmede elke financiële instelling zoals deze in de 
richtlijn in een zeer ruime zin is gedefinieerd. De definitie van een financiële 
instelling omvat elke onderneming waarvan de hoofdwerkzaamheid bestaat in het 
verrichten van een of meer van de relevante werkzaamheden die zijn opgenomen in 
de lijst van de tweede bankrichtlijn8, zowel als levensverzekering. Aldus vallen 
vrijwel alle bemiddelende financiële instellingen zoals kredietinstellingen, 
beleggingsinstellingen, levensverzekeringsmaatschappijen, creditcard 
ondernemingen, leasing en factoring ondernemingen, "wisselkantoren"', enz. onder 
het toepassingsgebied van de witwaswetgeving. De in de Gemeenschap gevestigde 
In het VK betreft de specifieke wetgeving tot omzetting van de richtlijn, evenals de 
definitie van het stralbare feit witwassen van geld, de opbrengsten van enigerlei 
ernstige misdaad. Het misdrijf "nalaten kennis of verdenking van witwassen te 
melden" is echter beperkt tot de opbrengsten van drugsmisdrijven en terrorisme. 
Volgens artikel 1, eerste streepje, van Richtlijn 77/780/EEG (PB L 322 van 
17.12.1977) is een kredietinstelling een onderneming waarvan de werkzaamheden 
bestaan in het van het publiek in ontvangst nemen van deposito's of van andere 
terugbetaalbare gelden en het verlenen van kredieten voor eigen rekening. 
Richtlijn 89/646/EEG (PB L 386 van 30.12.1989) 
6 
bijkantoren van kredietinstellingen en financiële instellingen uit derde landen zijn 
eveneens inbegrepen. 
Uit een oogpunt van vergelijkend recht is de witwasrichtlijn in dit opzicht 
uitzonderlijk. In vele derde landen is de definitie van kredietinstellingen en financiële 
instellingen veel nauwer en blijft een grote reeks financiële bemiddelende 
instellingen buiten het bereik van de witwasbepalingen. Het gebruik van de lijst van 
de werkzaamheden die is gevoegd bij de tweede bankrichtlijn, die voor andere 
doeleinden is opgesteld, als grondslag voor de definitie van financiële instelling in de 
witwasrichtlijn heeft echter moeilijkheden opgeleverd bij het bepalen van welke 
specifieke instellingen moeten worden inbegrepen. 
2. In algemene bewoordingen hebben alle Lid-Staten in hun wetgeving het in de 
richtlijn bepaalde institutionele toepassingsgebied overgenomen. Het gehele 
financiële stelsel valt derhalve in beginsel onder deze regelgeving. Daar een dusdanig 
toepassingsgebied enkele soorten financiële instellingen omvat die niet onder 
bedrijfseconomisch toezicht staan (b.v.: wisselkantoren) moeten de meeste 
Lid-Staten niettemin nog maatregelen nemen om een daadwerkelijke toepassing van 
de richtlijn op deze instellingen te verzekeren. Het is duidelijk dat het opnemen van 
deze instellingen in het toepassingsgebied van de wetgeving op zichzelf niet 
voldoende is om de toepassing van de witwasbepalingen veilig te stellen. De 
Commissie zal de ontwikkelingen op dit gebied met bijzondere aandacht volgen 
opdat de richtlijn daadwerkelijk wordt toegepast op alle categorieën financiële 
instellingen. 
3. In de discussie over de richtlijn werd algemeen erkend dat witwassen van geld niet 
alleen mogelijk is via het financiële stelsel, maar ook door gebruik te maken van 
andere, niet-financiële, beroepen en ondernemingen, zoals casino's, handelaren in 
voorwerpen van grote waarde of juridische beroepen die quasi-financiële 
werkzaamheden verrichten, enz. Het was duidelijk dat naarmate het financiële stelsel 
beter beschermd zou zijn tegen dit verschijnsel witwassers in meerdere mate zouden 
trachten alternatieve wegen te begaan om hun criminele activiteiten uit te oefenen. 
Ook werd echter de nadruk gelegd op het feit dat het moeilijk is een uitputtende lijst 
van deze beroepen op te stellen en te controleren hoe zij de witwasbepalingen 
naleven. In het bijzonder werd gewezen op het controleprobleem, aangezien de 
meeste van deze beroepen niet gereglementeerd zijn en niet onder toezicht staan. 
Als een compromis tussen deze overwegingen is in artikel 12 van de richtlijn bepaald 
dat de Lid-Staten de bepalingen van de richtlijn "geheel often dele" ook zullen doen 
gelden voor beroepen en categorieën van ondernemingen die geen deel uitmaken van 
het financiële stelsel en die "werkzaamheden verrichten welke in het bijzonder 
geschikt zijn om voor het witwassen van geld te worden gebruikt". Ofschoon deze 
bepaling een verplichting inhoudt en niet een eenvoudige aanbeveling stellen de 
algemene bewoordingen van het artikel de Lid-Staten in ruime mate in staat zelf te 
bepalen hoe zij het toepassen. 
4. Ten einde de toepassing van deze bepaling zoveel mogelijk te coördineren wordt in 
artikel 13, lid 1, sub d), aan het bij de richtlijn ingestelde Contactcomité opgedragen 
na te gaan "of opneming van een beroep of een categorie van ondernemingen in het 
toepassingsgebied van artikel 12 wenselijk is, wanneer geconstateerd is dat het 
beroep of de categorie van ondernemingen in een Lid-Staat gebruikt is voor het 
witwassen van geld". 
Het Contactcomité onderzoekt thans de mogelijkheid overeenstemming te bereiken 
over een gemeenschappelijke lijst beroepen en categorieën van ondernemingen, maar 
de taak is niet gemakkelijk. Het is duidelijk dat witwassen plaats kan vinden via 
vrijwel enigerlei vorm van bedrijf. Dit betekent echter niet dat de richtlijn toegepast 
moet worden op allerlei beroepen en ondernemingen, ongeacht het betrokken reële 
risico (d.w.z.: het feit dat pizzeria's betrokken waren bij een zeer bekend geval van 
witwassen rechtvaardigt niet een verplichting alle klanten van pizzeria's te 
identificeren). 
In dit verband moet een evenwicht worden gevonden tussen de op te leggen lasten en 
het reële gevaar van het witwassen van geld. Ook moet overwogen worden welke 
specifieke verplichtingen voor elk van de beroepen zouden moeten gelden en met 
welk systeem de naleving kan worden afgedwongen. 
5. De huidige situatie met betrekking tot niet-financiële beroepen in de 
witwaswetgeving van de Lid-Staten wordt weergegeven in bijlage 6. Zes Lid-Staten 
passen hun wetgeving waarmede de richtlijn is omgezet geheel of ten dele toe op 
enkele categorieën niet-financiële beroepen: Denemarken (casino's), Duitsland 
(casino's, handelaren in edele metalen, veilingen van antiquiteiten, en onder bepaalde 
omstandigheden, andere handelaren en beroepen), Spanje (casino's en 
vastgoedhandelaren), Frankrijk (casino's en een ieder die beroepsmatig over 
transacties waarbij kapitaalverkeer is betrokken adviseert of deze uitvoert of 
controleert), Nederland (casino's) en het Verenigd Koninkrijk (de plicht verdachte 
transacties aan te melden geldt voor een ieder). In enkele landen, zoals Spanje, heeft 
de overheid het wettelijke recht de witwasbepalingen te doen gelden voor andere 
categorieën beroepen. De Portugese autoriteiten zullen de reikwijdte van hun 
witwaswetgeving uitbreiden in de toekomst, om eveneens bepaalde niet-financiële 
beroepen te regelen, met name casino's. 
6. De implementatie van artikel 12 van de richtlijn is derhalve heterogeen als gevolg 
van de hoge mate van eigen beslissingsbevoegdheid die de Lid-Staten in dit artikel 
kregen. Voornamelijk drie categorieën beroepen lijken de aandacht te hebben 
getrokken van de wetgevers van de Lid-Staten: het gokbedrijf (casino's), handelaren 
in hoogwaardige voorwerpen (vastgoed, edel metalen, juwelen en 
kunst/antiquiteiten) en juridische beroepen die financiële activiteiten uitoefenen 
(notarissen en andere juridische beroepen). Andere landen hebben een bredere 
benadering gekozen door sommige verplichtingen van de richtlijn, zoals de 
identificatieverplichtingen (Duitsland) of de meldingsplicht (Verenigd Koninkrijk) 
toe te passen op een grote reeks subjecten (Duitsland: alle bedrijven en beroepen) of 
(Verenigd Koninkrijk: alle personen). 
7. Het is duidelijk dat nadere werkzaamheden in het kader van het bij de richtlijn 
ingestelde Contactcomité vereist zijn ten einde de convergentie tussen de Lid-Staten 
op dit gebied te vergroten. De aandacht moet worden gericht op de drie 
bovengenoemde gebieden: gokbedrijf, handelaren in hoogwaardige voorwerpen en 
juridische beroepen die financiële activiteiten uitoefenen, en de vraagstukken 
betreffende de op elk beroep toe te passen specifieke bepalingen dienen zorgvuldig 
onderzocht te worden. Daarbij moet rekening worden gehouden met de 
ontwikkelingen in ruimer internationaal verband, zoals in de Financial Action Task 
Force (FATF). 
5. IDENTIFICATIE VAN CLIËNTEN EN ECONOMSICHE EIGENAARS. 
BEWARING VAN IDENTIFICATIESTUKKEN EN 
TRANSACTIEDOCUMENTEN. 
1. Het beginsel "ken uw cliënt", dat ten grondslag ligt aan de identificatievereisten van 
artikel 3 van de richtlijn, is van het grootste belang voor het voorkomen van 
witwassen en maakt onderzoek mogelijk in gevallen van deze aard. Een 
noodzakelijke aanvulling op deze bepaling is de verplichting afschriften van of 
verwijzingen naar identiteitsdocumenten gedurende een periode van ten minste vijf 
jaar na beëindiging van de betrekking met de cliënt te bewaren, zoals is bepaald in 
artikel 4 van de richtlijn. In dit artikel wordt ook voorgeschreven dat stukken 
betreffende transacties voor een periode van ten minste vijfjaar vanaf de uitvoering 
van de transacties bewaard moeten worden. 
Zoals blijkt uit bijlage 1 hebben de Lid-Staten de in artikel 3 bepaalde verplichtingen 
betreffende de identificatie van cliënten van kredietinstellingen en financiële 
instellingen bij het aangaan van zakelijke betrekkingen (d.w.z.: openen van een 
rekening of het verlenen van diensten voor het in bewaring nemen van activa) 
wanneer zij transacties in één verrichting boven een bepaald drempelbedrag 
uitvoeren en, ongeacht het bedrag van de transactie, wanneer er een verdenking van 
witwassen is in hun wetgeving opgenomen. Op dezelfde wijze hebben zij de in dit 
artikel vervatte bepaling betreffende economische eigenaars getransponeerd. 
De kleine verschillen tussen de Lid-Staten in de nationale drempelbedragen voor de 
identificatie van cliënten bij transacties in één verrichting is consistent met de 
richtlijn aangezien artikel 15 toestaat dat strengere bepalingen worden aangenomen 
dan die welke in de communautaire tekst zijn geharmoniseerd. Met alle in dit opzicht 
door de Lid-Staten aangenomen drempelbedragen wordt de limiet van 15.000 ecu uit 
de richtlijn in acht genomen. Zeven landen hebben strengere drempelbedragen dan de 
richtlijn: België (10.000 ecu), Frankrijk (50.000 FF, ongeveer 7.500 ecu), Duitsland 
(20.000 DM, ongeveer 10.500 ecu), Italië (20 miljoen LIT, ongeveer 10.700 ecu), 
Ierland (10.000 IRL, ongeveer 7.900 ecu), Luxemburg (500.000 HFL, ongeveer 
12.500 ecu) en Portugal (2.500.000 ESC, ongeveer 12.500 ecu). Denemarken en het 
VK hebben elk 15.00Öecu. Deze kleine verschillen zullen in beginsel geen 
belemmering vormen voor de doeltreffendheid van het Europese stelsel ter 
bestrijding van witwassen van geld. In ieder geval moet ongeacht het bedrag 
identificatie plaatsvinden indien er een vermoeden van witwassen bestaat, 
overeenkomstig artikel 3, lid 6, van de richtlijn. 
2. De vrijstelling, onder bepaalde voorwaarden, van de identificatieverplichting bij 
kleine verzekeringstransacties en pensioenverzekeringsovereenkomsten die zijn 
aangegaan uit hoofde van dienstbetrekking of beroepsactiviteit, zoals bepaald in 
artikel 3, lid 3, en lid 4, van de richtlijn werd door de Raad opgenomen naar 
aanleiding van een amendement dat werd voorgesteld door het Europees Parlement 
en dat gericht was op het vergemakkelijken van verzekeringstransacties waarbij het 
gevaar van witwassen zeer gering is. 
Aangezien in de nationale wetgevingen waarin deze vrijstellingen zijn opgenomen 
daaraan de strenge voorwaarden van de richtlijn zijn verbonden is er geen duidelijke 
reden te veronderstellen dat deze vrijstellingen lacunes kunnen vormen in het 
anti-witwassensysteem. In ieder geval hebben drie Lid-Staten (Spanje, Frankrijk en 
Italië) in het geheel niet van deze mogelijkheid gebruikgemaakt en één Lid-Staat 
(België) heeft dit slechts ten dele gedaan. Vier landen waren derhalve op dit punt 
strenger dan de richtlijn. 
3. Met artikel 3, lid 7, van de richtlijn worden kredietinstellingen en financiële 
instellingen van de identificatieplicht vrijgesteld indien de cliënt "eveneens een onder 
deze richtlijn vallende kredietinstelling of financiële instelling is". De bedoeling van 
deze bepaling is dat de krediet- en financiële instellingen de identificatieprocedures 
niet behoeven toe te passen wanneer de wederpartij een andere bemiddelende 
financiële instelling is die zelf gelijkwaardige verplichtingen heeft. Deze 
gelijkwaardigheid wordt met de bepaling uitsluitend erkend in het geval dat de 
wederpartij een kredietinstelling of een financiële instelling is die onder de richtlijn 
valt. 
Dit restrictieve criterium voor de gelijkwaardigheid, dat bij de vaststelling van de 
richtlijn geacht werd het enige te zijn dat de nodige rechtszekerheid biedt, kan 
moeilijkheden opleveren wanneer de wederpartij van de transactie een 
kredietinstelling of een financiële instelling is die is gevestigd in een derde land dat 
adequate regels heeft ter bestrijding van witwassen. Volgens artikel 3, lid 7, zouden 
deze instellingen niet voor de vrijstelling in aanmerking komen en zouden dus 
onderworpen moeten worden aan de identificatievereisten, daar zij niet beschouwd 
kunnen worden als instellingen die "vallen onder" de richtlijn. 
Drie Lid-Staten hebben echter de mogelijkheid geopend op bepaalde voorwaarden 
kredietinstellingen en financiële instellingen uit derde landen vrij te stellen: 
Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk verlangen dat deze instellingen onderworpen 
zijn aan verplichtingen die gelijkwaardig zijn aan die van de richtlijn; Nederland 
heeft zijn regering gemachtigd andere categorieën instellingen vrij te stellen. 
Het lijkt zeer onwaarschijnlijk dat overeenstemming kan worden bereikt over een op 
communautair niveau geharmoniseerde lijst van landen waarvan de witwasregeling 
geacht kan worden gelijkwaardig te zijn aan die van de richtlijn. Voor deze lijst zou 
een voortdurende evaluatie nodig zijn waarbij vele landen uit verschillende streken 
van de wereld betrokken zouden zijn en waarbij niet alleen gelet zou moeten worden 
op de bestaande wetgeving maar ook op de wijze waarop deze wordt toegepast. Zo 
zou bij voorbeeld lidmaatschap van de FATF niet voldoende zijn voor 
gelijkwaardigheid aangezien niet alle leden van deze groep in hetzelfde stadium van 
toepassing van de FATF-aanbevelingen verkeren. 
10 
Het Contactcomité heeft dit punt reeds besproken maar heeft nog geen oplossing 
gevonden. Reden daarvan is waarschijnlijk dat het in de richtlijn vastgestelde 
criterium voor gelijkwaardigheid (instellingen die vallen onder de richtlijn) 
waarschijnlijk het enige is dat, wegens de objectiviteit ervan, op communautair 
niveau aanvaard kan worden. Een mogelijke alternatieve oplossing zou 
waarschijnlijk uitsluitend van geval tot geval op het niveau van de Lid-Staten 
toegepast kunnen worden. 
4. Een andere bepaling van de richtlijn die enkele toepassingsproblemen heeft 
opgeleverd is artikel 3, lid 8. Met dit artikel wordt de Lid-Staten toegestaan te 
veronderstellen dat aan de identificatieverplichtingen met betrekking tot 
verzekeringstransacties is voldaan "wanneer vaststaat dat de transactie betaald moet 
worden door het debiteren van een rekening die op naam van de klant geopend is bij 
een kredietinstelling waarvoor de in lid 1 bedoelde identificatieplicht geldt". De 
bedoeling van deze bepaling is dat verzekeringsmaatschappijen niet verplicht moeten 
worden de identificatieprocedures toe te passen wanneer de klant reeds 
geïdentificeerd is door een kredietinstelling waarbij de rekening wordt aangehouden 
die voor de betaling moet worden gebruikt. 
De Raad heeft op dit punt het herziene voorstel van de Commissie niet aanvaard. Dit 
voorstel hield in dat bovenbedoelde bepaling niet alleen van toepassing zou moeten 
zijn op verzekeringstransacties maar op elke financiële transactie (uitgezonderd het 
openen van bankrekeningen). De Raad beoogde een mogelijke lacune in het 
anti-witwassysteem uit te sluiten. De Commissie was echter van oordeel dat een 
dusdanige uitbreiding zonder de veiligheid van het systeem in gevaar te brengen, 
meer flexibiliteit bij de toepassing van de identificatievereisten in het algemeen zou 
hebben verschaft. Dit geldt in het bijzonder voor financiële transacties op afstand 
(niet van persoon tot persoon) die veelvuldiger worden in het kader van 
grensoverschrijdende transacties of transacties die met elektronische middelen 
worden uitgevoerd. 
Bij de omzetting van de richtlijn hebben zeven Lid-Staten van de in artikel 3, lid 8, 
vervatte mogelijkheid gebruikgemaakt: Denemarken, Duitsland, Ierland, Luxemburg, 
Nederland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk. Van deze landen hebben drie 
(Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk) de vrijstelling een ruimer 
bereik gegeven dan in de richtlijn: Denemarken heeft de vrijstelling toegepast op elke 
transactie die via een rekening wordt uitgevoerd; Nederland heeft 
verzekeringstransacties en financiële diensten in verband met de effectenhandel 
opgenomen en het Verenigd Koninkrijk heeft in de vrijstelling transacties in één 
verrichting en andere zakelijke relaties het openen van rekeningen anders dan 
bankrekeningen en rekeningen bij 'building societies', als het redelijk is dat de 
transactie op afstand wordt uitgevoerd, opgenomen. In Denemarken is de 
uitzondering slechts van toepassing als de premie wordt betaald op electronische 
wijze. 
Het probleem van het bereik van deze vrijstelling moet beschouwd worden in het 
kader van het algemenere vraagstuk vàn de identificatieprocedüres in het geval van 
financiële verrichtingen op afstand. Dit vraagstuk werd besproken door het 
Contactcomité en door de FATF. De FATF heeft vooralsnog besloten de discussie 
niet voort te zetten zonder tot overeenstemming te komen over alternatieve wijzen 
van identificatie. 
11 
Het Contactcomité heeft dit moeilijke probleem nog in behandeling op basis van de 
antwoorden op een door de Commissie opgestelde vragenlijst. Wanneer de 
werkzaamheden in dit lichaam worden beëindigd zal kunnen worden beoordeeld in 
welke mate in dit opzicht een alternatieve oplossing zou kunnen worden overwogen. 
6. GROTERE OPLETTENDHEID VAN KREDIETINSTELLINGEN EN 
FINANCIËLE INSTELLINGEN 
1. In artikel 5 van de richtlijn is bepaald dat kredietinstellingen en financiële 
instellingen "elke transactie die zij van nature bijzonder geschikt achten om verband 
te houden met witwassen van geld met bijzondere aandacht" moeten onderzoeken. 
Deze verplichting tot grotere oplettendheid moet onderscheiden worden van de 
verplichting verdachte transacties aan te melden. In feite is het met bijzondere 
aandacht onderzoeken van twijfelachtige transacties een voorafgaande en 
noodzakelijke voorwaarde voor het voorkomen van verdachte witwastransacties. De 
verplichting tot grotere oplettendheid treedt derhalve in werking wanneer er nog geen 
specifieke verdenking van witwassen bestaat. Het is duidelijk dat deze verplichting in 
de praktijk gebracht moet worden via passende procedures van interne controle, zoals 
bedoeld in artikel 11 van de richtlijn. 
2. De wijze waarop deze bepaling is getransponeerd verschilt aanzienlijk van land tot 
land (zie bijlage 1). 
In Frankrijk, waar de wetgeving vóór de formele vaststelling van de richtlijn tot stand 
kwam, moet elke transactie voor meer dan een bepaald bedrag, die aangegaan wordt 
onder ongebruikelijke ingewikkelde omstandigheden en die geen economische 
rechtvaardiging lijkt te hebben en evenmin een wettig doel, speciaal onderzocht 
worden door kredietinstellingen of financiële instellingen, die hun cliënt moeten 
vragen naar de oorsprong en bestemming van deze bedragen en naar het doel van de 
transactie en de identiteit van de ontvanger. De kenmerken van de transactie worden 
schriftelijk vastgelegd en door de financiële instelling ter beschikking van de 
bevoegde autoriteiten gehouden. België en Portugal hebben een systeem dat zeer veel 
overeenkomt met het Franse. 
Spanje en Luxemburg hebben in hun wetgeving een bepaling opgenomen in de lijn 
van de richtlijn, zonder verplichting voor de kredietinstellingen en financiële 
instellingen schriftelijk het resultaat van het onderzoek vast te leggen. Denemarken, 
Duitsland, Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben dit artikel niet 
expliciet omgezet, klaarblijkelijk omdat het beginsel van bijzondere aandacht 
impliciet inbegrepen is in de implementatie van andere bepalingen van de richtlijn, in 
het bijzonder van artikel 11, punt 1, waarin "passende procedures voor interne 
controle en communicatie worden ingevoerd om transacties die met het witwassen 
van geld verband houden, te voorkomen en te verhinderen". In sommige van landen 
wordt schending van de verplichting tot grotere oplettendheid in bepaalde gevallen 
beschouwd als een witwasovertreding. 
12 
3. Deze verschillen in toepassing van het beginsel van bijzondere aandacht door de 
Lid-Staten behoeven in beginsel geen probleem te vormen voor het functioneren van 
het anti-witwassysteem, mits de bevoegde autoriteiten naar behoren nagaan of de 
procedures voor interne controle, die de kredietinstellingen en financiële instellingen 
overeenkomstig de richtlijn moeten invoeren, afdoende zijn. 
7. PLICHT VAN DE KREDIETINSTELLINGEN EN FINANCIËLE 
INSTELLINGEN SAMEN TE WERKEN MET DE VOOR DE BESTRIJDING 
VAN WITWASSEN VERANTWOORDELIJKE AUTORITEITEN 
1. De plicht van de kredietinstellingen en de financiële instellingen samen te werken 
met de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de bestrijding van witwassen, zoals 
geregeld in de artikelen 6 en 7, is waarschijnlijk de hoeksteen van de richtlijn. Deze 
bepalingen heffen het beroepsgeheim van kredietinstellingen en financiële 
instellingen op het gebied van witwassen op. Bovendien is de samenwerkingsplicht 
zowel passief als actief. Kredietinstellingen en financiële instellingen zijn niet alleen 
verplicht op verzoek van de bevoegde autoriteiten informatie te verstrekken maar ook 
"uit eigen beweging ieder feit te melden dat zou kunnen wijzen op witwassen van 
geld". 
In artikel 10 wordt de verplichting samen te werken met de autoriteiten die 
verantwoordelijk zijn voor het bestrijden van witwassen uitgebreid tot de 
toezichtautoriteiten. 
2. Zoals blijkt uit bijlage 1 hebben alle Lid-Staten die de richtlijn hebben 
getransponeerd, met inbegrip van die welke de sterkste traditie van bankgeheim 
hebben, ten volle dit belangrijke beginsel overgenomen. Terwijl de twee "gemeen 
recht" landen (Verenigd Koninkrijk en Ierland), zowel als Denemarken deze 
verplichting door middel van strafrecht hebben ingevoerd (nalaten te melden vormt 
een misdrijf), hebben de andere landen gekozen voor administratief recht (nalaten te 
melden vormt een administratieve inbreuk). 
Twee Lid-Staten zijn zelfs verder gegaan dan de richtlijn door de objectieve of 
subjectieve draagwijdte van de meldplicht uit te breiden. Zo heeft Nederland, te 
zamen met het melden van ongebruikelijke transacties, een systeem van routine 
kennisgeving van enkele specifieke transacties ingevoerd (kas- en girotransacties en 
het materiële afgeven of uitgeven van effecten boven een specifieke drempel), en het 
Verenigd Koninkrijk heeft de verplichting verdachte transacties te melden uitgebreid 
tot alle natuurlijke en rechtspersonen. 
3. De richtlijn is, gezien de bevoegdheid van de Gemeenschap en het beginsel van 
subsidiariteit, niet bedoeld om de betrokken politionele aspecten te harmoniseren. 
Deze omvatten de aard en de organisatie van de autoriteiten die de meldingen 
ontvangen, de voorwaarden waarop een verdachte transactie kan worden geschorst, 
de procedures die gevolgd moeten worden door de bevoegde autoriteiten wanneer de 
informatie is verstrekt en het doorgeven van informatie aan andere nationale en 
buitenlandse autoriteiten. 
13 
Het is echter duidelijk dat een passende coördinatie van deze en andere 
aangelegenheden betreffende het politiële aspect zou bijdragen tot een grotere 
doeltreffendheid van het meldingsstelsel in het bijzonder en van het 
anti-witwassenstelsel als geheel. Zo zouden bij voorbeeld het instellen van centrale 
meldpunten door alle Lid-Staten, het invoeren van procedures om informatie tussen 
deze punten te kunnen uitwisselen, het vaststellen van passende regels inzake 
beslaglegging op en confiscatie van criminele opbrengsten en de verbetering van de 
samenwerking tussen de justitiële, politiële, douane en andere competente 
autoriteiten in dit opzicht van bijzonder belang zijn. 
Daartoe dienen de Lid-Staten al het mogelijke te doen om de Verdragen van Wenen 
en Straatsburg te ratificeren en ten uitvoer te leggen, daar deze verdragen onder meer 
belangrijke aspecten van het strafrecht en de rechtsbijstandsprocedures op het gebied 
van witwassen harmoniseren. Bovendien dient de Europese Unie ten volle gebruik te 
maken van alle mogelijkheden die titel VI van het Verdrag van Maastricht biedt met 
betrekking tot de samenwerking op het gebied van justitie en politie, met inbegrip 
waar dienstig van het gebruik van Europol, overeenkomstig het door de Europese 
Raad op 10-11 december 1993 aangenomen actieplan "Justitie en Binnenlandse 
Zaken". In dit verband dienen de Lid-Staten ter dege rekening te houden met de 
aanbevelingen over witwassen die door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken in 
Kopenhagen op 1-2 juni 1993 werden gedaan. 
8. PLICHTEN VAN KREDIETINSTELLINGEN EN FINANCIËLE 
INSTELLINGEN TOT VERTROUWELIJKHEID. ONTHEFFING VAN 
AANSPRAKELIJKHEID 
1. De artikelen 8 en 9 van de richtlijn zijn bedoeld om de minimumvoorwaarden voor 
de werking van het meldsysteem tot stand te brengen. Artikel 8 verbiedt het aan de 
betrokken cliënt of een derde mededelen dat inlichtingen werden verstrekt aan de 
autoriteiten of dat een onderzoek naar het witwassen van geld wordt uitgevoerd, 
zodat de resultaten van het onderzoek niet in gevaar gebracht kunnen worden. 
Artikel 9 ontheft kredietinstellingen en financiële instellingen en hun werknemers of 
leden van de leiding van enigerlei aansprakelijkheid voortvloeiende uit de schending 
van een verbod op onthulling van informatie, mits zulks te goeder trouw geschiedt. 
Deze ontheffing is een juridische consequentie van de plicht tot samenwerking die de 
richtlijn heeft ingevoerd. 
2. Zoals blijkt uit bijlage 1 hebben alle Lid-Staten die de richtlijn hebben 
getransponeerd in hun wetgeving desbetreffende clausules opgenomen. Twee 
Lid-Staten hebben artikel 9 van de richtlijn in die zin geïnterpreteerd dat de 
vrijstellingsclausule niet alleen niet geldt voor het verstrekken van inlichtingen te 
kwader trouw (daar dit uitdrukkelijk in de tekst van het artikel wordt genoemd) maar 
ook op meldingen die door nalatigheid worden gedaan. In Duitsland zal de 
vrijstellingsclausule van toepassing zijn "tenzij de melding plaatsvond op een 
doelbewuste of door grove nalatigheid veroorzaakte valse wijze" en in Nederland 
"tenzij, alle feiten en omstandigheden in aanmerking genomen, het aannemelijk is dat 
geen melding had moeten geschieden". 
14 
9. PROCEDURES VOOR INTERNE CONTROLE EN 
OPLEIDINGSPROGRAMMA'S VOOR WERKNEMERS 
1. Zoals in artikel 11, lid 1, van de richtlijn is bepaald moeten de Lid-Staten ervoor 
zorgen dat kredietinstellingen en financiële instellingen passende procedures voor 
interne controle en communicatie invoeren om transacties die met het witwassen van 
geld verband houden te voorkomen en te verhinderen. 
Met artikel 11, lid 2, worden deze instellingen verplicht te verzekeren dat de 
betrokken relevante werknemers deelnemen aan programma's ter bestrijding van 
witwassen. Deze bepalingen zijn van het grootste belang om te kunnen voldoen aan 
de andere in de richtlijn vervatte verplichtingen. 
2. Ofschoon, zoals blijkt uit bijlage 1, de - Lid-Staten deze bepalingen hebben 
overgenomen in hun nationale recht is het om op dit punt volledig aan de richtlijn te 
voldoen vereist dat de betrokken autoriteiten voortdurend actief zijn met het 
adviseren, steunen en controleren van de kredietinstellingen en financiële instellingen 
met betrekking tot de invoering van passende interne controleprocedures en 
opleidingsprogramma's. 
Deze grote reeks verantwoordelijkheden van de autoriteiten, die niet voorbij moeten 
gaan aan de eigen kenmerken van de verschillende typen financiële activiteiten 
(banken, verzekeringen, effecten, enz.) maakt een passende coördinatie tussen de 
nationale lichamen die op dit gebied bevoegd zijn nodig, alsmede een nauwe 
samenwerking met de betrokken bedrijfsorganisaties. 
10. SANCTIES 
1. Zoals is bepaald in artikel 14 moeten de Lid-Staten passende maatregelen treffen om 
de volledige toepassing van alle bepalingen van de richtlijn te garanderen en met 
name sancties vaststellen die in geval van inbreuk op de ter uitvoering van de 
richtlijn vastgestelde bepalingen moeten worden toegepast. Een juiste 
tenuitvoerlegging van deze bepaling is essentieel voor de toepassing van de richtlijn. 
2. Bijlage 7 bevat een tabel van de sancties op inbreuken op de richtlijn, zoals deze zijn 
bepaald in het nationale recht van de Lid-Staten. Overtreding van het verbod op 
witwassen (artikel 2 van de richtlijn) wordt in alle Lid-Staten beschouwd als een 
misdrijf en wordt gestraft met gevangenisstraf of gevangenisstraf en geldboeten. 
Inbreuken op de andere bepalingen van de richtlijn worden in de meeste Lid-Staten 
bestraft met administratieve sancties (bij voorbeeld geldboeten of andere sancties die 
opgelegd worden door bestuurlijke autoriteiten), ofschoon in enkele Lid-Staten 
(Denemarken, Ierland, Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk) in sommige 
gevallen strafrechtelijke sancties (zoals inbewaringstelling of boetes) worden 
toegepast. In de Lid-Staten (bijv. Luxemburg) waar een uitwasovertreding door 
nalatendheid (bijv. door geen acht te slaan op beroepsverplichtingen), kunnen 
overtredingen van de bepalingen van de Richtlijn worden aangevat als een 
witwasovertreding onder bepaalde omstandigheden. 
15 
De specifieke sancties op dezelfde inbreuk vertonen vrij veel verschillen tussen de 
Lid-Staten. Om een vergelijking van de geldboeten mogelijk te maken werden deze 
bij benadering uitgedrukt in ecu. Zoals blijkt uit de tabel hebben enkele Lid-Staten de 
specifieke sancties voor elke inbreuk in detail bepaald, terwijl andere onbeperkte 
geldboeten hebben of verwijzen naar sancties in de betrokken prudentiële 
voorschriften. In enkele gevallen zijn in de wetgeving de straffen op bepaalde 
inbreuken niet gespecificeerd. 
3. Ofschoon met de richtlijn niet wordt beoogd de specifieke straffen te harmoniseren is 
de Commissie van oordeel dat overeenkomstig artikel 14 de en jurisprudentie van het 
Hof van Justitie van de EG volgende beginselen in acht moeten worden genomen: 
beginsel van effectiviteit: de sancties moeten een duidelijk resultaat met zich 
brengen 
beginsel van zekerheid: er moet rechtszekerheid bestaan betreffende de toe te 
passen sanctie 
beginsel van ontmoediging: de sancties moeten voldoende ontmoedigend zijn 
om inbreuken tegen te gaan. 
De Commissie zal in het bijzonder toezien op de toepassing door de Lid-Staten van 
deze beginselen en zal in geval van twijfel informatie vragen en zo nodig de 
inbreukprocedures van de Verdragen aanvangen. 
11. AUTORITEITEN DIE VERANTWOORDELIJK ZIJN VOOR DE 
TOEPASSING VAN DE RICHTLIJN 
1. Het voorkomen van witwassen is een factor die bijdraagt tot het behoud van de 
soliditeit en stabiliteit van het financiële stelsel, zoals in de eerste overweging van de 
richtlijn wordt verklaard. Zoals echter in de vierde overweging wordt gesteld gaat het 
niet uitsluitend en evenmin voornamelijk om een vraagstuk van bedrijfseconomisch 
toezicht. In de richtlijn wordt de voornaamste taak voor het bestrijden van witwassen 
toegekend aan de "de voor de bestrijding van het witwassen van geld 
verantwoordelijke autoriteiten", die genoemd worden in de artikelen 6, 7, 8, 9 en 10, 
terwijl de toezichtautoriteiten, die in artikel 1 de "bevoegde autoriteiten" worden 
genoemd in artikel 10 een beperkte rol krijgen. In de tekst van de Gemeenschap 
worden de "voor de bestrijding van het witwassen van geld verantwoordelijke 
autoriteiten" niet gedefinieerd. De Lid-Staten kunnen dus besluiten welke autoriteit 
of autoriteiten deze functie vervullen. We kunnen gebruik maken van bestaande 
politie-autoriteiten of een of meer autoriteiten voor dit doel creëren. Niets belet de 
Lid-Staten aan de toezichtautoriteiten taken op dit gebied te geven. 
16 
2. Ten aanzien van de functie van de autoriteiten van het land van oorsprong en het land 
van ontvangst leidt een juiste interpretatie van de richtlijn tot de conclusie dat de 
autoriteiten van het land van ontvangst primair bevoegd zijn voor het controleren van 
de verplichtingen die voortvloeien uit deze communautaire tekst. In de richtlijn is 
geen regeling getroffen voor de samenwerking tussen de witwasautoriteiten van de 
verschillende Lid-Staten, daar de Gemeenschap geen bevoegdheid heeft op 
strafrechtelijk gebied. De samenwerking tussen deze autoriteiten zal plaatsvinden in 
het kader van de bilaterale of multilaterale overeenkomsten over bijstand op het 
gebied van politie, administratieve en justitie en de samenwerking tussen Lid-Staten 
op grond van de derde pijler van het Verdrag van Maastricht. 
Samenwerking tussen de toezichtautoriteiten van de Lid-Staten van oorsprong en 
ontvangst in het geval van witwassen kan nodig zijn wanneer dientengevolge 
bedrijfseconomische maatregelen nodig waren om de soliditeit van de krediet- of 
financiële instelling te waarborgen. Een dergelijke samenwerking kan plaatsvinden in 
het kader van bestaande mechanismen in de financiële diensten richtlijnen, of in 
bilaterale overeenkomsten. 
3. De aanwijzing van de autoriteiten die in elke Lid-Staat verantwoordelijk zijn voor het 
bestrijden van het witwassen van geld en het bepalen van de specifieke 
bevoegdheden van deze autoriteiten werd overgelaten aan de Lid-Staten en wordt dus 
niet behandeld in dit verslag. 
4. Enkele Lid-Staten hebben besloten hun wetgeving tot omzetting van de richtlijn een 
extraterritoriaal effect te geven waardoor de bijkantoren in andere Lid-Staten van hun 
financiële instellingen onderworpen zouden worden aan de regels van het land van 
oorsprong. Potentiële rechtsconflicten tussen het land van herkomst en het land van 
ontvangst zouden vermeden kunnen worden door te veronderstellen dat volgens het 
territorialiteitsbeginsel dat ten grondslag ligt aan de witwasrichtlijn het recht van het 
land van herkomst uitsluitend toegepast mag worden in de mate dat het niet in strijd 
is met de regels van het land van ontvangst. 
III. CONCLUSIES 
1. De tenuitvoerlegging van de richtlijn heeft een duidelijk effect gehad op de invoering 
van de stelsels ter bestrijding van het witwassen door de Lid-Staten. Op het tijdstip 
dat de Commissie haar voorstel voor een richtlijn aan de Raad zond (maart 1990) 
was het witwassen in slechts één Lid-Staat een specifiek strafrechtelijk misdrijf en 
voor de financiële stelsels in de Gemeenschap bestonden geen verplichte regels ter 
voorkoming van dit verschijnsel en ter verzekering van samenwerking met de 
relevante autoriteiten. 
17 
Ten tijde van het opstellen van dit verslag is witwassen een misdrijf in de twaalf 
Lid-Staten. De elf Lid-Staten die de richtlijn hebben getransponeerd hebben alle 
regels vastgesteld die gericht zijn op het beschermen van hun financiële stelsels tegen 
witwassen en hun kredietinstellingen en hun financiële instellingen zijn verplicht in 
dit opzicht actief met de relevante autoriteiten samen te werken. 
Ten aanzien van de status van witwassen in het strafrecht hebben de twaalf 
Lid-Staten het witwassen van de opbrengsten van de handel in verdovende middelen 
een misdrijf gemaakt en acht van de Lid-Staten hebben het witwassen van de 
opbrengsten van alle criminele activiteiten en van ernstige misdaden tot misdrijven 
gemaakt. Drie van de vier landen waarvan de definities van witwassen van geld nog 
beperkt zijn tot de opbrengsten van de handel in verdovende middelen zijn 
voornemens hun misdrijf witwassen in de zeer nabije toekomst uit te breiden. 
Ten aanzien van de specifieke wetgeving tot omzetting van de richtlijn zijn tien 
Lid-Staten verder gegaan dan krachtens de communautaire tekst verplicht was, zoals 
in de overwegingen werd aanbevolen, en zij hebben witwassen van andere 
opbrengsten van criminele activiteiten dan die van de handel in verdovende middelen 
onder hun wetgeving doen vallen. Zes landen hebben hun regeling doen gelden voor 
het witwassen van de opbrengsten van alle criminele activiteiten en drie landen, ook 
al doen zij dit niet in het algemeen, hebben in hun wetgeving betreffende witwassen 
een zeer ruime reeks opbrengsten van criminele activiteiten, opgenomen. 
4. De aangenomen wetgevingen zijn van toepassing op het gehele financiële stelsel 
(kredietinstellingen, levensverzekeringsmaatschappijen, beleggingsinstellingen, 
"wisselkantoren", credit card-instellingen, leasing- en factoring-maatschappijen, 
enz.), zoals is bepaald in de richtlijn die verwijst naar de bijlage bij de tweede 
bankrichtlijn. Een dusdanig breed toepassingsgebied is opmerkelijk in vergelijkend 
recht. Niettemin moeten enkele Lid-Staten hun wetgeving nog verder ontwikkelen 
ten einde te verzekeren dat deze instellingen voldoen aan hun verplichtingen op het 
gebied van witwassen van geld. Dit vereist speciale werkzaamheden met betrekking 
tot die instellingen die niet onder bedrijfseconomisch toezicht staan, zoals in de 
meeste landen "wisselkantoren". 
5. Zes landen passen hun regeling geheel often dele toe op enkele categorieën niet-
financiële beroepen en zulks ondanks de ruime eigen beslissingsbevoegdheid die hun 
is gelaten in artikel 12. De voornaamste categorieën zijn gokbedrijven (casino's), 
handelaren in hoogwaardige voorwerpen (vastgoed, edele metalen, juwelen en 
kunst/antiquiteiten) en juridische beroepen die financiële activiteiten uitoefenen 
(notarissen en andere juridische beroepen). De specifieke beroepen die zijn 
opgenomen en de voor hen geldende verplichtingen verschillen aanzienlijk van land 
tot land. 
6. In alle Lid-Staten hebben de kredietinstellingen en financiële instellingen de plicht 
actief samen te werken met de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het 
witwassen van geld en derhalve werd het beroepsgeheim op dit gebied volledig 
opgeheven. Hoewel met de richtlijn niet de politiële procedures worden 
geharmoniseerd zijn niettemin aangelegenheden als de aard en de organisatie van de 
autoriteiten die de meldingen van verdachte transacties ontvangen, de voorwaarden 
waarop de autoriteiten een verdachte transactie kunnen schorsen, en het verstrekken 
18 
van informatie aan andere autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het bestrijden 
van het witwassen van geld, geregeld naar keuze van elke Lid-Staat. 
Ofschoon door de Lid-Staten omvangrijke werkzaamheden werden verricht ten einde 
een stelsel ter bestrijding van witwassen op te zetten volgens de beginselen van de 
richtlijn, zijn op nationaal niveau nog verdere inspanningen nodig in het bijzonder 
op de volgende gebieden: 
verfijning van de toezichtsystemen ten einde een doeltreffende toepassing van 
de witwaswetgeving door alle instellingen die onder de richtlijn vallen te 
garanderen; 
advisering, ondersteuning en controle van kredietinstellingen en financiële 
instellingen met betrekking tot het invoeren van passende maatregelen vân 
interne controle en communicatieprocedures en het organiseren van 
opleidingsprogramma's. Dit omvat het opstellen van richtsnoeren die 
aangepast zijn aan de verschillende typen financiële activiteiten, zulks in 
samenwerking met de relevante bevoegde autoriteiten en de 
bedrij fsorganisaties; 
advisering over de omschrijving van patronen van witwasmethoden en van 
verdachte transacties; 
versterking van de samenwerking tussen de verschillende autoriteiten en 
lichamen die verantwoordelijkheden hebben op het gebied van het witwassen 
van geld. 
Op het niveau van de Europese Unie zouden de werkzaamheden op de volgende 
punten gericht moeten worden: 
De Commissie zal alle nodige maatregelen nemen om te verzekeren dat de 
richtlijn volledig en naar behoren door alle Lid-Staten wordt omgezet. 
Bijzondere aandacht wordt geschonken aan de doorzichtigheid en de 
doeltreffendheid van sancties betreffende de verschillende bepalingen van de 
richtlijn. 
De Commissie en de Lid-Staten moeten hun werkzaamheden in het kader van 
het Contactcomité Witwassen voortzetten ten einde te komen tot een beter 
gecoördineerde toepassing van de Richtlijn, en in het bijzonder van artikel 12 
van de richtlijn betreffende beroepen buiten het financiële stelsel. 
In het kader van het Contactcomité moeten de Commissie en de Lid-Staten 
ook hun werkzaamheden voortzetten t.a.v. het probleem betreffende de 
toepassing van de identificatievereisten voor transacties op afstand ten einde 
te komen tot alternatieve procedures die een passend evenwicht bieden tussen 
flexibiliteit en veiligheid. Daarbij moet zoveel als mogelijk rekening worden 
gehouden met toekomstige ontwikkelingen in de FATF op dit gebied. 
19 
Naast het toepassingsgebied van de richtlijn vereist het Europese systeem ter 
bestrijding van het witwassen van geld een grotere coördinatie en samenwerking 
tussen de Lid-Staten op administratief politioneel en juridisch gebied. 
Aangelegenheden als het definiëren van het misdrijf witwassen, het onderling 
uitwisselen van informatie door de autoriteiten van de Lid-Staten, rechtsbijstand, en 
maatregelen betreffende inbeslagneming en confiscatie van criminele opbrengsten, 
zijn immers veelal uitsluitend op nationaal niveau geregeld zonder dat rekening 
wordt gehouden met de noodzakelijke coördinatie en samenwerking tussen de leden 
van de Europese Unie. Deze situatie heeft een negatief effect op de bestrijding van 
witwassen, gezien de transnationale dimensie van dit verschijnsel. 
Derhalve moeten de Lid-Staten al het nodige doen om de Verdragen van Wenen en 
Straatsburg te ratificeren, welke Verdragen onder meer belangrijke aspecten van 
strafrecht en rechtsbijstandprocedures op het gebied van witwassen harmoniseren. 
Bovendien dient de Europese Unie ten volle gebruik te maken van alle 
mogelijkheden die titel VI van het Verdrag van Maastricht biedt met betrekking tot 
samenwerking op het gebied van justitie en politie, met inbegrip van, waar nodig, het 
gebruik van Europol, zoals is voorzien in het actieplan "Justitie en binnenlandse 
zaken" dat door de Europese Raad werd aangenomen op 10-11 december 1993. In dit 
verband dienen de Lid-Staten zorgvuldig rekening te houden met de aanbevelingen 
inzake witwassen die werden aangenomen op de Raad Justitie en Binnenlandse 
Zaken te Kopenhagen op 1-2 juni 1993. 
***** 
20 
BIJLAGE 1 Implementatie van de richtlijn witwassen van geld (91/308/EEG^ Geconsolideerde concordantietahel 
bladzijde 1 
Artikel van de 
richtlijn 
1 
(streepjes 1,2) 
2,1 (streepjes 3 
en 5) 
3(1) 
3(2) 
3(3) 
3(4) 
3(5) 
3(6) Beknopte beschrijving van de inhoud 
Instellingen die onder de richtlijn vallen 
Verbod op witwassen 
Identificatie van klanten bij het aangaan van 
zakelijke betrekkingen, inclusief het openen 
van rekeningen en het in bewaring nemen 
van activa 
Identificatie van klanten bij transacties in 
één verrichting 
Vrijstelling van identificatieplicht in het 
geval van kleine verzekeringstransacties 
Facultatieve vrijstelling van 
identificatieplicht in het geval van bedrijfs-
of beroepspensioenverzekering 
Redelijke maatregelen tot identificatie van 
de economische eigenaar 
Identificatie in ieder geval bij een 
vermoeden van witwassen Overeenkomstig artikel in de nationale wetgeving 
BELGIË DENEMARKEN DÜITSLAÏSfD GRIEKENLAND SPANJE FRANKRIJK 
Artikel 2 van A 
Artikel 3(1),(2) 
van A en artikelen 
42,43,43 bis en 505 
van B 
Artikel 4(1-) van A 
Artikel 4(2-) van A 
Artikel 6(2) van A 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 5 van A 
Artikel 4(2) van A Artikel 1 van C 
Artikelen 191a en 
300c van D 
artikel 2(1) van C 
Artikel 4(1) van C 
Artikel 4(2),(3) 
van C 
Artikel 5(1) van C 
Artikel 5(1) van C 
Artikel 6(1) van C 
Artikelen 4(4) en 
5(2) van C § 1 van E 
§261 van F 
§ 2 van E 
§ 154,par2ofFF 
§2(l)(2)en(4) 
van E 
§ 4(1) van E 
§ 4(2) van E 
§8(1) van E 
§ 6 van E -
Artikel 394A van G 
-
-
-
-Artikel 2(1) van H 
Artikel 1(1),(2) 
van H en 
artikel 344bis(j) 
vanl 
Artikel 3(1) van H 
Artikel 3(1) van H 
Vrijstelling niet 
gebruikt 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 3(1) van H 
Artikel 3(1) van H Artikel 1 van J 
Artikel 222-38 
van M 
Artikel 12 van J 
artikel 3 van K 
Artikel 12 van J 
Vrijstelling niet 
gebruikt 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 12 van J 
artikel 3 van K 
A België 1 : Wet tot voorkoming van het gebruik van het financieel stelsel voor het witwassen van 
geld (11/1/93) 
B België 2: Belgisch wetboek van strafrecht 
C Denemarken 1: Deense wet houdende maatregelen ter voorkoming van het witwassen van geld 
(wet nr. 348; 9/6/93) 
D Denemarken 2: Deens wetboek van strafrecht 
E Duitsland 1: Wet op het opsporen van opbrengsten van ernstige misdaden (25/10/93) 
F Duitsland 2: Duits wetboek van strafrecht 
FF Duitse belastingwetgeving 
FFF Duitse handelswetgeving 
O Griekenland 1: Grieks wetboek van strafrecht H Spanje \: Wet 18 van 28/12/93 betreffende specifieke maatregelen tot voorkoming van het 
witwassen van geld 
I Spanje 2: Spaans wetboek van strafrecht 
II Spanje 3 
J Frankrijk 1: Wet 90-614 van 12/7/90 betreffende de functie van financiële instellingen bij 
het bestrijden van witwassen van opbrengsten uit handel in verdovende middelen 
K Frankrijk 2: Decreet nr. 91-160 van 13/2/91 
L Frankrijk 3: Verordening nr. 91-07 van 15/2/91 
M Frankrijk 4; Frans wetboek van strafrecht 
BIJLAGE 1 Implementatie van de richtlijn witwassen van geld (91/308/EEG^ Geconsolideerde concordantietabel 
bladzijde 2 
Artikel van de 
richtlijn 
3(7) 
3(8) 
4(1) 
4(2) 
5 
6 en 7 
8 
9 Beknopte beschrijving van de inhoud 
Vrijstelling van identificatieplicht voor 
kredietinstellingen en financiële instellingen 
die zelf vallen onder de richtlijn 
Facultatieve vrijstelling van 
identificatieplicht bij verzekeringstransacties 
wanneer de betaling geschiedt via 
rekeningen die onder de richtlijn vallen 
Plicht een afschrift van of verwijzingen naar 
de identificatie te bewaren gedurende ten 
minste vijfjaar 
Plicht registratie en bewijsstukken van 
transacties voor ten minste vijfjaar te 
bewaren 
Plicht bijzondere aandacht te besteden aan 
transacties die het meest verband kunnen 
houden met witwassen 
Plicht van kredietinstellingen en financiële 
instellingen samen te werken met de 
autoriteiten en verdachte transacties te 
melden 
Plicht van vertrouwelijkheid voor 
kredietinstellingen en financiële instellingen 
ten aanzien van ingesteld onderzoek 
Vrijstelling van aansprakelijkheid voor 
werknemers voor het te goeder trouw 
onthullen van informatie op basis van deze 
richtlijn Overeenkomstig artikel in de nationale wetgeving 
BELGIË DENEMARKEN DUITSLAND GRIEKENLAND SPANJE FRANKRIJK 
Artikel 6 van A 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 7(1-)(2-) 
van A 
Artikel 7(3-) van A 
Artikel 8 van A 
Artikelen 10,12,13, 
15§1 en 18 van A 
Artikel 19 van A 
Artikel 20 van A Artikel 8(1) van C 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 9(1) van C 
Artikel 9(2) van C 
Artikel 10 van C 
Artikel 12(1) van 
C 
Artikel 12(2) van 
C § 2(3) en 8(2) van 
E 
§ 4(4) van E 
§9(1),(3) 
van E 
§257, 238 en 239 
van FFF 
§ 11(1) en (2) van 
E 
§11(3) van E 
§ 12 van E Artikel 3(1) van H 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 3(3) van H 
Artikel 3(3) van H 
Artikel 3(2) van H 
Artikel 3(4),(5) 
van H 
Artikel 3(6) van H 
Artikel 4 van H Artikel 3 van K 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 15 van J 
en 
artikel 2 van L 
Artikel 15 van J 
en 
artikel 2 van L 
Artikel 14 van J 
artikel 4 van K en 
artikel 4 van L 
Artikelen 3 en 6 
van J en 
artikel 3 van L 
Artikel 10 van J 
Artikel 9 van J 
A België 1 : Wet tot voorkoming van het gebruik van het financieel stelsel voor het witwassen van 
geld (11/1/93) 
B België 2: Belgisch wetboek van strafrecht 
C Denemarken 1: Deense wet houdende maatregelen ter voorkoming van het witwassen van geld 
(wet nr. 348; 9/6/93) 
D Denemarken 2: Deens wetboek van strafrecht 
E Duitsland l: Wet op het opsporen van opbrengsten van ernstige misdaden (25/10/93) 
F Duitsland 2: Duits wetboek van strafrecht 
FF Duitse belastingwetgeving 
FFF Duitse handelswetgeving 
G Griekenland I: Grieks wetboek van strafrecht H Spanje 1: Wet 18 van 28/12/93 betreffende specifieke maatregelen tot voorkoming van het 
witwassen van geld 
I Spanje 2: Spaans wetboek van strafrecht 
II Spanje 3 
J Frankrijk 1: Wet 90-614 van 12/7/90 betreffende de functie van financiële instellingen bij 
het bestrijden van witwassen van opbrengsten uit handel in verdovende middelen 
K Frankrijk 2: Decreet nr. 91-160 van 13/2/91 
L Frankrijk 3: Verordening nr. 91-07 van 15/2/91 
M Frankrijk 4: Frans wetboek van strafrecht 
BIJLAGE 1 Implementatie van de richtlijn witwassen van geld (91/308/EEG) Geconsolideerde concordantietabel 
bladzijde 3 
Artikel van de 
richtlijn 
10 
11(1) 
11(2) 
12 
• 
14 
'4 Beknopte beschrijving van de inhoud 
Verplichting voor de toezichtautoriteiten 
verdachte transacties te melden 
Plicht voor kredietinstellingen en financiële 
instellingen procedures voor interne controle 
en communicatie in te voeren ter 
voorkoming van witwassen 
Plicht voor kredietinstellingen en financiële 
instellingen opleidingsprogramma's voor 
hun werknemers op te zetten 
Uitbreiding van de bepalingen van de 
richtlijn tot andere beroepen en 
ondernemingen dan kredietinstellingen en 
financiële instellingen 
Sancties voor inbreuken op de 
verplichtingen van artikel 2 
Sancties voor inbreuken op andere 
verplichtingen van de richtlijn dan die van 
artikel 2 Overeenkomstig artikel in de nationale wetgeving 
BELGIË DENEMARKEN DUITSLAND GRIEKENLAND SPANJE FRANKRIJK 
Artikel 21 van A 
Artikel 10 van A 
Artikel 9 van A 
Artikelen 42,43, 
43 bis en 505 van B 
Artikel 22 van A Artikel 11(1) van 
C 
Artikel 3(1) van C 
Artikel 3(1) van C 
Wet op casino's 
Artikelen 191, 284 
en 300c van D 
Artikel 13 van C § 13 van E 
§ I4(l)(2) van E 
§ 14(l)(2)vanE 
§3(1) en 
artikel 6 van E 
§261 van F 
§ 17 van E -
Artikel 394A van G Artikel 16 van H 
Artikel 3(7) van H 
Artikel 3(8) van H 
Artikel 2(2) van H 
Artikel 344bis (j) 
vanl 
Artikelen 5 tot 12 
van H Artikel 16 van J 
Artikelen 2 en 6 
van L 
Artikelen 2 en 6 
van L 
Artikelen 2 en 18 
van J 
Artikel 222-38 
van M | 
Artikelen 7 en 17 
vanJ 
A België 1 : Wet tot voorkoming van het gebruik van het financieel stelsel voor het witwassen van 
geld (11/1/93) 
B België 2: Belgisch wetboek van strafrecht 
C Denemarken 1 : Deense wet houdende maatregelen ter voorkoming van het witwassen van geld 
(wet nr. 348; 9/6/93) 
D Denemarken 2: Deens wetboek van strafrecht 
E Duitsland 1: Wet op het opsporen van opbrengsten van ernstige misdaden (25/10/93) 
F Duitsland 2: Duits wetboek van strafrecht 
FF Duitse belastingwetgeving 
FFF Duitse handelswetgeving 
G Griekenland 1: Grieks wetboek van strafrecht H Spanje 1: Wet 18 van 28/12/93 betreffende specifieke maatregelen tot voorkoming van het 
witwassen van geld 
I Spanje 2: Spaans wetboek van strafrecht 
II Spanje 3 
J Frankrijk 1: Wet 90-614 van 12/7/90 betreffende de functie van financiële instellingen bij 
het bestrijden van witwassen van opbrengsten uit handel in verdovende middelen 
K Frankrijk 2: Decreet nr. 91-160 van 13/2/91 
L Frankrijk 3: Verordening nr. 91-07 van 15/2/91 
M Frankrijk 4: Frans wetboek van strafrecht 
BIJLAGE 1 Implementatie van de richtlijn witwassen van geld (91/308/EEG^ Geconsolideerde concordantietahel 
bladzijde 4 
Artikel van de 
richtlijn 
1 
(streepjes 1,2) 
2,1 (streepjes 3 
en 5) 
3(1) 
3(2) 
3(3) 
3(4) 
3(5) 
3(6) Beknopte beschrijving van de inhoud 
Instellingen die onder de richtlijn vallen 
Verbod op witwassen 
Identificatie van klanten bij het aangaan van 
zakelijke betrekkingen, inclusief het openen 
van rekeningen en het in bewaring nemen 
van activa 
Identificatie van klanten bij transacties in 
één verrichting 
Vrijstelling van identificatieplicht in het 
geval van kleine verzekeringstransacties 
Facultatieve vrijstelling van 
identificatieplicht in het geval van bedrij fs-
of beroepspensioenverzekering 
Redelijke maatregelen tot identificatie van 
de economische eigenaar 
Identificatie in ieder geval bij een 
vermoeden van witwassen Overeenkomstig artikel in de nationale wetgeving 
IERLAND ITALIË LUXEMBURG NEDERLAND PORTUGAL VK 
Artikel 32(1) van N 
Artikel 31 van N 
Artikel 32(3) van N 
Artikel 32(3) van N 
Artikel 32(7) van N 
Artikel 32(7) van N 
Artikel 32(5) van N 
Artikel 32(3) van N Artikel 1 van Q 
Artikel 648bis 
van O 
Artikel 2.4 van Q 
Artikel 2.1,2.2 
vanQ 
Vrijstelling niet 
gebruikt 
Mogelijkheid niet 
gebruikt 
Artikel 4.1 van P 
" • Artikel 38(1) van 
R 
Artikel 38(3) van 
R 
en artikel 8-1 van 
S 
Artikel 39(1) van 
R 
Artikel 39(2) van 
R 
Artikel 89-2(2) of 
SS 
Artikel 89-2(3) of 
SS 
Artikel 39(3) van 
R 
Artikel 39(4) van 
R Artikel 1(1 )(a) 
van U 
Artikelen 416, 417, 
417 bis van X 
Artikel l(l)(b), 2(1) 
en 3 van U 
artikelen 5,6 van W 
Artikelen 2(1) en 3 
van U 
artikel 3 van W 
Artikel l(l)(b)(5) 
van U 
artikelen 1 en 2 van 
W 
Artikel 2(3) van U 
Artikel 5(4) van U 
Artikel 2(2) van U Artikel 2 van Y 
Artikel 23 van Z 
Artikel 3(1) van Y 
Artikel 3(2) van Y 
Artikel4(l),(2) 
van Y 
Artikel 4(1 )(b) 
van Y 
Artikel 6 van Y 
Artikel 5 van Y Artikel 4 van AA 
Artikelen 93,102 
van BB 
artikelen 23A,24 
van CC en artikel 
14vanDD 
Artikel 7UM2) 
van AA 
Artikel 7(1 ),(4), 
(5) van AA 
Artikel 10 van 
AA 
Artikel 10(l)(e) 
van AA 
Artikel 9 van AA 
Artikel 7(3) 
van AA 
N Ierland 1 : Iers wetboek van strafrecht 
O Italië 1 : Italiaans wetboek van strafrecht, zoals gewijzigd bij wet nr. 55 van 19 maart 1990 
P Italië 2: Wet nr.197 van 3/5/91 "... ter voorkoming van het gebruik van het financiële 
stelsel voor het witwassen van geld 
Q Italië 3: Besluit van het Ministerie van Financiën van 19/12/91. 
R Luxemburg 1: Wet van 5/4/93 betreffende de financiële sector (Deel II) 
S Luxemburg 2: Wet van 7/7/89 tot wijziging van de wet van 19/2/73 inzake de verkoop 
van medische stoffen 
SS Luxemburg 3: Wet van 18/12/93 tot wijziging van verzekeringswetgeving 
T Nederland 1 : Wet Melding ongebruikelijke transacties van 16/12/93 
U Nederland 2: Wet Identificatie bij financiële dienstverlening van 16/12/93 
V Nederland 3: Ministerieel besluit bij de Wet Melding ongebruikelijke transacties W Nederland 4: Ministerieel besluit ingevolge de Wet Identificatie bij financiële 
dienstverlening van 1993 
X Nederland 5: Nederlands wetboek van strafrecht 
Y Portugal 1: Wetsdecreet nr. 313 van 15/08/93 
Z Portugal 2: Wetsdecreet nr, 15 van 22/01/93 
AA Verenigd Koninkrijk 1: Verordeningen witwassen (1993) 
BB Verenigd Koninkrijk 2: Wet strafrecht (1988) zoals gewijzigd bij de wet 
strafrecht (1993) 
CC Verenigd Koninkrijk 3: Wet misdrijven drugshandel (1986). 
DD Verenigd Koninkrijk 4: Wet strafrecht (internationale samenwerking) (1990) 
EE Verenigd Koninkrijk 5: Wet strafrecht (Schotland) (1987), zoals gewijzigd bij 
de wet strafrecht 
FF Verenigd Koninkrijk 6: Wet voorkoming terrorisme (tijdelijke bepalingen) (1989) 
BIJLAGE 1 Implementatie van de richtlijn witwassen van geld (91/308/EEG) Geconsolideerde concordantietahel 
N 
4A bladzijde 5 
Artikel van 
de richtlijn 
3(7) 
3(8) 
4(1) 
4(2) 
5 
6 en 7 
8 
9 Beknopte beschrijving van de inhoud 
Vrijstelling van identificatieplicht voor 
kredietinstellingen en financiële instellingen die zelf 
vallen onder de richtlijn 
Facultatieve vrijstelling van identificatieplicht bij 
verzekeringstransacties wanneer de betaling geschiedt 
via rekeningen die onder de richtlijn vallen 
Plicht een afschrift van of verwijzingen naar de 
identificatie te bewaren gedurende ten minste vijfjaar 
Plicht registratie en bewijsstukken van transacties voor 
ten minste vijfjaar te bewaren 
Plicht bijzondere aandacht te besteden aan transacties 
die het meest verband kunnen houden met witwassen 
Plicht van kredietinstellingen en financiële instellingen 
samen te werken met de autoriteiten en verdachte 
transacties te melden 
Plicht van vertrouwelijkheid voor kredietinstellingen 
en financiële instellingen ten aanzien van ingesteld 
onderzoek 
Vrijstelling van aansprakelijkheid voor werknemers 
voor het te goeder trouw onthullen van informatie op 
basis van deze richtlijn Overeenkomstig artikel in de nationale wetgeving 
IERLAND ITALIË LUXEMBURG NEDERLAND PORTUGAL VK 
Artikel 32(6) 
vanN 
Artikel 32(8) 
van N 
Artikel 32(9) 
vanN 
Artikel 32(9) 
van N 
-
Artikelen 57(1) 
en 63(2) van N 
Artikel 58 van N 
Artikel 57(7) 
van N Artikel 2.5 van Q 
Mogelijkheid 
niet gebruikt 
Artikelen 2.4, 2.5 
en 2.6 van P 
Artikelen 2.4, 2.5 
en 2.6 van P 
-
Artikel 3 van P 
Artikel 3(7) van 
P 
Artikel 3(5) van 
P Artikel 39(5) 
van R 
Artikel 89-2(3) 
of SS 
Artikel 39(6)(1-) 
van R 
Artikel 39(6)(2-) 
van R 
Artikel 39(7) 
van R 
Artikel 40(1), 
(2), (3) van R 
Artikel 40(4) 
van R 
Artikel 41(2),(6) 
van R Artikel 2(4)(a), (b) 
van U,en 
artikel 4(1)(3) 
van W 
Artikel 4(2),(3) 
vanU 
Artikelen 6 en 7 
van U 
Artikelen 6 en 7 
van U 
-
Artikelen 9 en 10 
van T en 
artikelen 1-3 van V 
Artikel 19 van T 
Artikel 13 van T Artikel 4(3) van 
Y 
Artikel 4(1 )(c) 
van Y 
Artikel 9(1) van 
Y 
Artikel 9(2) van 
Y 
Artikel 8 van Y 
Artikel 10(1), 
(2), (3) 
van Y 
Artikel 10(4) 
van Y 
Artikel 13 van 
Y Artikel 10(1) 
van AA 
Artikel 8 van AA 
Artikel 12 
van AA 
Artikel 12 
van AA 
-
Artikel 26B van CC 
artikel 43A van EE 
artikel 18 van FF 
Artikel 93 D van BB 
artikel 26C van CC 
artikel 43B van EE 
Artikelen 23A(5) en 
26B(4),(5),(6) 
van CC 
N Ierland 1 : Iers wetboek van strafrecht 
\ O Italië 1 : Italiaans wetboek van strafrecht, zoals gewijzigd bij wet nr. 55 van 19 maart 1990 
P Italië 2: Wet nr.197 van 3/5/91 "... ter voorkoming van het gebruik van het financiële 
stelsel voor het witwassen van geld 
Q Italië 3: Besluit van het Ministerie van Financiën van 19/12/91. 
R Luxemburg 1: Wet van 5/4/93 betreffende de financiële sector (Deel II) 
S Luxemburg 2: Wet van 7/7/89 tot wijziging van de wet van 19/2/73 inzake de verkoop 
van medische stoffen 
SS Luxemburg 3: Wet van 18/12/93 tot wijziging van verzekeringswetgeving 
T Nederland 1 : Wet Melding ongebruikelijke transacties van 16/12/93 
U Nederland 2: Wet identificatie bij financiële dienstverlening van 16/12/93 
V Nederland 3: Ministerieel besluit bij de Wet Melding ongebruikelijke transacties W Nederland 4: Ministerieel besluit ingevolge de Wet Identificatie bij financiële 
dienstverlening van 1993 
X Nederland 5: Nederlands wetboek van strafrecht 
Y Portugal 1: Wetsdecreet nr. 313 van 15/08/93 
Z Portugal 2: Wetsdecreet nr. 15 van 22/01/93 
AA Verenigd Koninkrijk 1: Verordeningen witwassen (1993) 
BB Verenigd Koninkrijk 2: Wet strafrecht (1988) zoals gewijzigd bij de wet 
strafrecht (1993) 
CC Verenigd Koninkrijk 3: Wet misdrijven drugshandel (1986). 
DD Verenigd Koninkrijk 4: Wet strafrecht (internationale samenwerking) (1990) 
EE Verenigd Koninkrijk 5: Wet strafrecht (Schotland) (1987), zoals gewijzigd bij 
de wet strafrecht 
FF Verenigd Koninkrijk 6: Wet voorkoming terrorisme (tijdelijke bepalingen) (1989) 
BIJLAGE 1 Implementatie van de richtlijn witwassen van geld (91/308/EEG) Geconsolideerde concordantietabel 
bladzijde 6 
Artikel van de 
richtlijn 
10 
11(1) 
11(2) 
12 
14 
14 Beknopte beschrijving van de inhoud 
Verplichting voor de toezichtautoriteiten 
verdachte transacties te melden 
Plicht voor kredietinstellingen en financiële 
instellingen procedures voor interne controle 
en communicatie in te voeren ter 
voorkoming van witwassen 
Plicht voor kredietinstellingen en financiële 
instellingen opleidingsprogramma's voor 
hun werknemers op te zetten 
Uitbreiding van de bepalingen van de 
richtlijn tot andere beroepen en 
ondernemingen dan kredietinstellingen en 
financiële instellingen 
Sancties voor inbreuken op de 
verplichtingen van artikel 2 
Sancties voor inbreuken op andere 
verplichtingen van de richtlijn dan die van 
artikel 2 Overeenkomstig artikel in de nationale wetgeving 
IERLAND ITALIË LUXEMBURG NEDERLAND PORTUGAL VK 
Artikel 57(2) 
van N 
Artikel 32(10)(a) 
vanN 
Artikel 31 van N 
Artikelen 32(12), 
57(5), 58(4) en 
63(10) vanN < 
Artikel 3(8) van P 
Artikel 3(8) van P 
Artikelen 648bis, 
648ter van O 
Artikelen 2(7),(8) 
en 5 van Q -
Artikel 40(5)(a) 
van R 
Artikel 40(5)(b) 
van R 
Artikelen 8-1 en 
10 4 van S 
Artikelen 59 en 63 
van R en Artikel 
8-1 van S Artikel 17 van T 
Artikel 3(e) van T 
Artikel 3(e) van T 
Artikel 1(a)(6) 
van T 
Artikelen 416,417, 
417bis van X 
Artikel 21 van T en 
artikel 9 van U Artikel 12 van Y 
Artikel 14(1) 
van Y 
Artikel 14(2) 
van Y 
Artikel 23 van Z 
Artikelen 24 tot 
29 van Y Artikelen 15 en 16 
van AA 
Artikelen 5(l)(a)en 
14 van AA 
Artikel 5 van AA 
Artikel 26(B)(1) 
van CC en 
artikel 43(A)(1) 
van E E 
Artikel 93 van BB, 
artikel 23(A),24 
van CC en 
artikel 14vanDD 
Artikel 5 van AA, 
artikel 26(B),(C) 
van CC en 
artikel 43(A),(B) 
van EE 
N Ierland 1: Iers wetboek van strafrecht 
O Italië 1 : Italiaans wetboek van strafrecht, zoals gewijzigd bij wet nr. 55 van 19 maart 1990 
P Italië 2: Wet nr.197 van 3/5/91 "... ter voorkoming van het gebruik van het financiële 
stelsel voor het witwassen van geld 
Q Italië 3: Besluit van het Ministerie van Financiën van 19/12/91. 
R Luxemburg 1 : Wet van 5/4/93 betreffende de financiële sector (Deel II) 
S Luxemburg 2: Wet van 7/7/89 tot wijziging van de wet van 19/2/73 inzake de verkoop 
van medische stoffen 
SS Luxemburg 3: Wet van 18/12/93 tot wijziging van verzekeringswetgeving 
T Nederland 1: Wet Melding ongebruikelijke transacties van 16/12/93 
U Nederland 2: Wet Identificatie bij financiële dienstverlening van 16/12/93 
V Nederland 3: Ministerieel besluit bij de Wet Melding ongebruikelijke transacties W Nederland 4: Ministerieel besluit ingevolge de Wet Identificatie bij financiële 
dienstverlening van 1993 
X Nederland 5: Nederlands wetboek van strafrecht 
Y Portugal 1 : Wetsdecreet nr. 313 van 15/08/93 
Z Portugal 2: Wetsdecreet nr. 15 van 22/01/93 
AA Verenigd Koninkrijk 1: Verordeningen witwassen (1993) 
BB Verenigd Koninkrijk 2: Wet strafrecht (1988) zoals gewijzigd bij de wet 
strafrecht (1993) 
CC Verenigd Koninkrijk 3: Wet misdrijven drugshandel (1986). 
DD Verenigd Koninkrijk 4: Wet strafrecht (internationale samenwerking) (1990) 
EE Verenigd Koninkrijk 5: Wet strafrecht (Schotland) (1987), zoals gewijzigd bij 
de wet strafrecht 
FF Verenigd Koninkrijk 6: Wet voorkoming terrorisme (tijdelijke bepalingen) (1989) 
BIJLAGE 2: ~ Ondertekening ratificatie en implementatie van de Verdragen van Wenen en Straatsburg 
BELGIË 
DENEMARKEN 
DUITSLAND 
GRIEKENLAND 
SPANJE 
FRANKRIJK 
IERLAND 
ITALIË 
LUXEMBURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
VERENIGD KONINKRIJK I VERDRAG VAN WENEN 
Ondertekening Ratificatie Implementatie 
artikelen 3-9 VERDRAG VAN STRAATSBURG 
Ondertekening Ratificatie Implementatie 
Ja 
Ten dele 
Neen 
BIJLAGE 3: Typen opbrengsten van criminele activiteiten die vallen onder het misdrijf witwassen in het strafrecht van de Lid-Staten 
Andere 
oó Georganiseer­
de misdaad Alle criminele 
activiteiten en ernstige 
misdaden 
Misdaden tegen 
eieendom 
Ontvoering, 
illegale 
verwijdering 
van menselijke 
oraanen 
^ wSjK »Wsf^fe "0$ij "-S "J* 
\ '•:^4^\ 
Typen opbrengsten die specifiek onder de wetgeving vallen 
Typen opbrengsten die impliciet onder de wetgeving vallen aangezien opbrengsten van alle criminele activiteiten of ernstige misdaden zijn inbegrepen 
Typen opbrengsten die niet onder de wetgeving vallen 
BIJLAGE 4: Typen opbrengsten van criminele activiteiten die vallen onder de definitie "witwassen vairgeld" in de specifieke wetgeving van de 
Lid-Staten waarbij de richtlijn is omgezet Artikel 1 (streepjes 3 en 5) van de richtlijn witwassen 
Lid-Staat 
BELGIË' 
DENEMARKEN-
DUITSLAND 
GRIEKENLAND' 
SPANJE2 
FRANKRIJK^ 
IERLAND 
ITALIE 
LUXEMBURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
VERENIGD 
KONINKRIJK4 Verdovende 
middelen Terrorisme Illegale wapenhandel Prostitutie Smokkel Overige Georganiseerde 
misdaad Alle criminele 
activiteiten of 
ernstige misdaden 
Zwarte arbeid en 
slavenhandel 
Typen opbrengsten die specifiek onder de wetgeving vallen 
Typen opbrengsten die impliciet onder de wetgeving vallen aangezien opbrengsten van alle criminele activiteiten of ernstige misdaden zijn inbegrepen 
Typen opbrengsten die niet onder de wetgeving vallen 
1 De strafrechtelijke definitie van witwassen in België is ruimer dan die van de wetgeving waarbij de richtlijn is getransponeerd aangezien het misdrijf witwassen opbrengsten van alle 
criminele activiteiten omvat. 
2 De strafrechtelijke definitie van witwassen is enger dan die van de wetgeving waarbij de richtlijn is omgezet in de volgende Lid-Staten: 
a) Denemarken, waar inbegrepen zijn opbrengsten van misdrijven in verband met de handel in verdovende middelen, afpersing en eigendomsdelicten 
b) Spanje en Frankrijk, waar opbrengsten van misdrijven in verband met verdovende middelen zijn inbegrepen 
3 De strafrechtelijke definitie van witwassen in Griekenland betreft de opbrengsten van misdrijven in verband met de handel in verdovende middelen, afpersing, ontvoering, illegale 
wapenhandel en illegale verwijdering van menselijke organen en weefsels 
4 In het Verenigd Koninkrijk betreft de specifieke wetgeving tot omzetting van de richtlijn, evenals de strafrechtelijke definitie van witwassen, de opbrengsten van alle ernstige misdaden. 
Het misdrijf "nalaten kennis of verdenking van witwassen te melden" is echter beperkt tot de opbrengsten van misdrijven in verband met de handel in verdovende middelen en 
terrorisme. 
BIJLAGE 5: Vergelijking tussen de typen opbrengsten van criminele activiteiten die vallen onder het misdrijf witwassen in de Lid-Staten en die welke 
zijn inbegrepen in het bereik van de specifieke nationale wetgeving tot omzetting van de richtlijn 
BIJLAGE 5 
Typen criminele activiteiten 
Alle criminele activiteiten en 
ernstige misdaden 
Georganiseerde misdaad 
P ro s titu tie 
Illegale wapenhandel 
T e rro ris m e 
V A fpersing 
Eigendom s d e lic te n 
Verdovende middelen 
België Denemarken Duitsland Griekenland Span je Frankrijk Ierland Italiö Luxemburg Nederland Portugal VK 
D 
Bereik strafrechtelijk misdrijf Bereik wetgeving tot omzetting van de richtlijn 
BIJLAGE 6: Beroepen en ondernemingen buiten het financiële stelsel die vallen onder de wetgeving van de Lid-Staten tot omzetting van de 
richtlijn (Artikel 12 van de richtlijn witwassen) 
Typen beroepen en ondernemingen die specifiek onder de wetgeving vallen 
Typen beroepen en ondernemingen die impliciet onder de wetgeving vallen 
Typen beroepen en ondernemingen die niet onder de wetgeving vallen 
1 De plicht alle klanten bij transacties van meer dan 20 000 DM te identificeren geldt voor een ieder die een beroep of een bedrijf uitoefent, met inbegrip van casino's en beheerders van 
het vermogen van anderen. Casino's, goudhandelaren en veilingen zijn eveneens verplicht interne controleprocedures tegen witwassen op te zetten. 
2 De wet geeft tevens de overheid de bevoegdheid de wet van toepassing te doen zijn op een ieder die een bedrijf uitoefent dat - gezien het feit dat zij gewoonlijk kasmiddelen of 
toonderinstrumenten in betaling aanvaarden, de hoge waarde per eenheid van hun goederen en diensten, de vestigingsplaats van hun bedrijf of andere relevante omstandigheden - in het 
bijzonder gevoelig is voor witwassen. 
3 Een ieder die in de uitoefening van zijn beroep adviseert over, of transacties uitvoert of controleert betreffende kapitaalbewegingen is verplicht de autoriteiten in kennis te stellen van 
transacties waarvan hij weet dat zij verband houden met witwassen. 
4 Het wetboek van strafrecht geeft de overheid de bevoegdheid het toepassingsgebied van de richtlijn uit te breiden tot andere beroepen en ondernemingen. 
5 Contante betalingen en betalingen in effecten aan toonder van meer dan 20 miljoen LIT moeten worden uitgevoerd via een bemiddelende financiële instelling. Met deze maatregel 
wordt evenwel niet een bepaling van de richtlijn getransponeerd. 
6 De verplichting verdachte transacties te melden geldt voor alle personen. 
BIJLAGE 7: 
bladzijde 1 Straffen voor inbreuken op de wetgeving van de Lid-Staten tot omzetting van de richtlijn witwassen van geld (RWG): Artikel 14 
van de RWG 
Lid-Staat 
BELGIË 
DENEMAR­
KEN 
DUITSLAND 
GRIEKEN­
LAND 
SPANJE Verbod op 
witwassen van 
geld 
Art. 2 RWG 
Gevangenisstraf 
van 15 dagen tot 
5 jaar, 
geldboeten tot 
20 000 000 BFR 
(500 000 ECU) 
Gevangenisstraf 
tot 6 jaar en 
geldboeten 
Gevangenisstraf 
van tot 5 jaar of 
een geldboete; of 
6 maanden tot 
10 jaar 
Gevangenisstraf 
van 1 tot 10 jaar 
Gevangenisstraf 
tot 6 jaar en 
geldboeten van 
1 miljoen PT A 
(6 350 ECU) 
TOT 100 
miljoen PTA 
(635 000 ECU) Verplichting 
klanten te 
identificeren 
Art. 3 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
Onbeperkte 
geldboete 
Geldboete tot 
200 000 DM 
(104 000 ECU) 
Boete van 
minimaal 
1 miljoen PTA 
(6.350 ECU) en 
maximaal het 
hoogste bedrag 
van 25 miljoen 
PTA (160.000 
ecu) of 1% van 
het kapitaal van 
de instelling of 
de waarde van 
de transactie 
plus 50% Verplichting 
verdachte 
transacties te 
melden 
Art. 6 en 7 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
Onbeperkte 
geldboete 
Geldboete van 
15 miljoen tot 
250 miljoen 
PTA (95.000 tot 
1,6 miljoen 
ECU) en 
intrekking van 
de vergunning Verplichting 
registers van 
transacties en 
identificatie­
documenten te 
bewaren 
Art. 4 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
Onbeperkte 
geldboete 
Geldboete tot 
100 000 DM 
(52 000 ECU) 
Boete van 
minimaal 
1 miljoen PTA 
(6.350 ECU) en 
maximaal het 
hoogste bedrag 
van 25 miljoen 
PTA (160.000 
ecu) of 1% van 
het kapitaal van 
de instelling of 
de waarde van 
de transactie 
plus 50% Verplichting 
bijzondere 
aandacht 
Art. 5 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
Boete van 
minimaal 
1 miljoen PTA 
(6.350 ECU) en 
maximaal het 
hoogste bedrag 
van 25 miljoen 
PTA (160.000 
ecu) of 1% van 
het kapitaal van 
de instelling of 
de waarde van 
de transactie 
plus 50% Verplichting tot 
vertrouwelijk­
heid (waarschu­
wingsclausule) 
Art. 8 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
Onbeperkte 
geldboete 
Geldboete tot 
100 000 DM 
(52 000 ECU) 
Geldboete van 
15 miljoen tot 
250 miljoen 
PTA (95.000 tot 
1,6 miljoen 
ECU) en 
intrekking van 
de vergunning Verplichting 
interne controle-
en 
communicatie­
procedures in te 
voeren 
Art. 11-1 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
Onbeperkte 
geldboete 
Boetes tot 
50.000 DM 
(26.000 ECU) en 
andere 
toezichtssancties 
Boete van 
minimaal 
1 miljoen PTA 
(6.350 ECU) en 
maximaal het 
hoogste bedrag 
van 25 miljoen 
PTA (160.000 
ecu) of 1% van 
het kapitaal van 
de instelling of 
de waarde van 
de transactie 
plus 50% Verplichting 
opleidings­
programma's 
voor 
werknemers op 
te zetten 
Art. 11-2 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
Onbeperkte 
geldboete 
Boetes tot 
50.000 DM 
(26.000 ECU) en 
andere 
toezichtssancties 
Boete van 
minimaal 
1 miljoen PTA 
(6.350 ECU) en 
maximaal het 
hoogste bedrag 
van 25 miljoen 
PTA (160.000 
ecu) of 1% van 
het kapitaal van 
de instelling of 
de waarde van 
de transactie 
plus 50% Verplichting 
voor 
toezichtautori­
teiten verdachte 
transacties te 
melden 
Art. 10 RWG 
Geldboeten van 
10 000 tot 50 
miljoen BFR 
(250 tot 2,5 
miljoen ECU) 
disciplinaire 
maatregelen 
Alle bedragen in ECU zijn benaderingen 
BIJLAGE 7: Straffen voor inbreuken op de wetgeving van de Lid-Staten tot omzetting van de richtlijn witwassen van geld (RWGï: Artikel 14 
van de RWG bladzijde 2 
Lid-Staat 
FRANKRIJK 
IERLAND 
ITALIE 
LUXEMBURG Verbod op 
witwassen van 
geld 
Art. 2 RWG 
Gevangenisstraf 
tot 10 jaar en 
geldboeten tot 
1 miljoen FF 
(150 000 ECU) 
Gevangenisstraf 
tot 14 jaar of een 
geldboete of 
beide 
Gevangenisstraf 
van 4 tot 12 jaar 
en geldboeten 
van 2 miljoen tot 
30 miljoen LIT 
(1000 tot 
16 000 ECU) 
Gevangenisstraf 
van 1 tot 20 jaar 
en geldboeten 
van 5 000 tot 
50 000 000 LFR 
(125 tot 
1 250 000 ECU) Verplichting 
klanten te 
identificeren 
Art. 3 RWG 
Sanctie bepaald 
in de relevante 
prudentiële 
bepalingen 
Gevangenisstraf 
tot 5 jaar of een 
geldboete of 
beide 
Geldboete van 
5 miljoen tot 
25 miljoen LIT 
(2 700 tot 13 500 
ECU) 
Geldboete van 
5 000 tot 
500 000 LFR 
(125 tot 12 500 
ECU) 
schorsing van de 
directie, van de 
stemrechten van 
de 
aandeelhouders 
of de activiteiten 
van de instelling Verplichting 
verdachte 
transacties te 
melden 
Art. 6 en 7 RWG 
Sanctie bepaald 
in de relevante 
prudentiële 
bepalingen 
Gevangenisstraf 
tot 5 jaar of een 
geldboete of 
beide 
Geldboete tot de 
helft van het 
bedrag van de 
transactie 
Geldboete van 
5 000 tot 
500 000 LFR 
(125 tot 12 500 
ECU) 
schorsing van de 
directie, van de 
stemrechten van 
de 
aandeelhouders 
of de activiteiten 
van de instelling Verplichting 
registers van 
transacties en 
identificatie­
documenten te 
bewaren 
Art 4 RWG 
Sanctie bepaald 
in de relevante 
prudentiële 
bepalingen 
Gevangenisstraf 
tot 5 jaar of een 
geldboete of 
beide 
Geldboete van 
5 miljoen tot 
25 miljoen LIT 
(2 700 tot 13 500 
ECU) 
Geldboete van 
5 000 tot 
500 000 LFR 
(125 tot 12 500 
ECU) 
schorsing van de 
directie, van de 
stemrechten van 
de 
aandeelhouders 
of de activiteiten 
van de instelling Verplichting 
bijzondere 
aandacht 
Art. 5 RWG 
Sanctie bepaald 
in de relevante 
prudentiële 
bepalingen 
Sancties in de 
betrokken 
toezichtswet-
geving 
Geldboete van 
5 000 tot 
500 000 LFR 
(125 tot 12 500 
ECU) 
schorsing van de 
directie, van de 
stemrechten van 
de 
aandeelhouders 
of de activiteiten 
van de instelling Verplichting tot 
vertrouwelijk­
heid (waarschu­
wingsclausule) 
Art. 8 RWG 
Geldboete van 
15 000 tot 
150 000 FF 
(2 250 tot 
22 500 ECU) 
Gevangenisstraf 
tot 5 jaar of een 
geldboete of 
beide 
Gevangenisstraf 
van 6 tot 12 
maanden of een 
geldboete van 10 
miljoen tot 100 
miljoen LIT 
(5 400 tot 
54 000 ECU) 
Geldboete van 
5 000 tot 
500 000 LFR 
(125 tot 12 500 
ECU) 
schorsing van de 
directie, van de 
stemrechten van 
de 
aandeelhouders 
of de activiteiten 
van de instelling Verplichting 
interne controle-
en 
communicatie­
procedures in te 
voeren 
Art. 11-1 RWG 
Sanctie bepaald 
in de relevante 
prudentiële 
bepalingen 
Gevangenisstraf 
van 6 tot 12 
maanden en een 
geldboete van 10 
miljoen tot 100 
miljoen LIT 
(5 400 tot 54 000 
ECU) en 
toezichts­
sancties 
Geldboete van 
5 000 tot 
500 000 LFR 
(125 tot 12 500 
ECU) 
schorsing van de 
directie, van de 
stemrechten van 
de 
aandeelhouders 
of de activiteiten 
van de instelling Verplichting 
opleidings­
programma's 
voor 
werknemers op 
te zetten 
Art. 11-2 RWG 
Sanctie bepaald 
in de relevante 
prudentiële 
bepalingen 
Sancties in de 
betrokken 
toezichtswet-
geving 
Geldboete van 
5 000 tot 
500 000 LFR 
(125 tot 12 500 
ECU) 
schorsing van de 
directie, van de 
stemrechten van 
de 
aandeelhouders 
of de activiteiten 
van de instelling Verplichting J 
voor 
toezichtautori­
teiten verdachte 
transacties te 
melden 
Art 10 RWG 
Gevangenisstraf 
tot 5 jaar of een 
geldboete of 
beide 
Alle bedragen in ECU zijn benaderingen 
BIJLAGE 7: Straffen voor inbreuken op de wetgeving van de Lid-Staten tot omzetting van de richtlijn witwassen van geld (RWGÏ: Artikel 14 van de 
RWG bladzijde 3 
Vv. Lid-Staat 
NEDERLAND 
• ; 
PORTUGAL 
:•:•:•:•:•::•••:.•••..: .-.- : . •-. •::•:.' 
g^RENlGD;--::-::: 
KÖMNKRÏJR Verbod op 
witwassen van 
geld 
Art. 2 RWG 
Gevangenisstraf 
tot 4 jaar of een 
geldboete 
Gevangenisstraf 
van 1 tot 12 jaar 
Gevangenisstraf 
tot 14 jaar en/of 
een onbeperkte 
geldboete Verplichting 
klanten te 
identificeren 
Art. 3 RWG 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een geldboete. 
Tevens 
confiscatie van 
activa, tijdelijke 
of definitieve 
beëindiging van 
de activiteiten 
en 
inbeslagneming 
van winst uit 
illegale 
activiteiten 
Geldboete van 
50 000 tot 
150 miljoen 
ESC (250 tot 
750 000 ECU) 
en 
diskwalificatie 
van uitoefening 
van bepaalde 
functies tot tien 
jaar 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een onbeperkte 
geldboete Verplichting 
verdachte 
transacties te 
melden 
Art. 6 en 7 
RWG 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een geldboete. 
Tevens 
confiscatie van 
activa, tijdelijke 
of definitieve 
beëindiging van 
de activiteiten 
en 
inbeslagneming 
van winst uit 
illegale 
activiteiten 
Geldboete van 1 
miljoen tot 200 
miljoen ESC 
(5 040 tot 1 
miljoen ECU) 
en 
diskwalificatie 
van uitoefening 
van bepaalde 
functies tot tien 
jaar 
Gevangenisstraf 
tot 5 jaar en/of 
een onbeperkte 
geldboete Verplichting 
registers van 
transacties en 
identificatie­
documenten te 
bewaren 
Art. 4 RWG 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een geldboete. 
Tevens 
confiscatie van 
activa, tijdelijke 
of definitieve 
beëindiging van 
de activiteiten 
en 
inbeslagneming 
van winst uit 
illegale 
activiteiten 
Geldboete van 
50 000 tot 
150 miljoen 
ESC (250 tot 
750 000 ECU) 
en 
diskwalificatie 
van uitoefening 
van bepaalde 
functies tot tien 
jaar 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een onbeperkte 
geldboete Verplichting 
bijzondere 
aandacht 
Art. 5 RWG 
Geldboete van 
50 000 tot 
150 miljoen ESC 
(250 tot 750 000 
ECU) en 
diskwalificatie van 
uitoefening van 
bepaalde functies 
tot tien jaar Verplichting tot 
vertrouwelijk­
heid (waarschu­
wingsclausule) 
Art. 8 RWG 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een geldboete. 
Tevens 
confiscatie van 
activa, tijdelijke 
of definitieve 
beëindiging van 
de activiteiten 
en 
inbeslagneming 
van winst uit 
illegale 
activiteiten 
Geldboete van 1 
miljoen tot 200 
miljoen ESC 
(5 040 tot 1 
miljoen ECU) 
en 
diskwalificatie 
van uitoefening 
van bepaalde 
functies tot tien 
jaar 
Gevangenisstraf 
tot 5 jaar en/of 
een onbeperkte 
geldboete Verplichting 
interne controle-
en 
communicatie­
procedures in te 
voeren 
Art 11-1 RWG 
Geldboete van 1 
miljoen tot 200 
miljoen ESC 
(5 040 tot 1 
miljoen ECU) 
en 
diskwalificatie 
van uitoefening 
van bepaalde 
functies tot tien 
jaar 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een onbeperkte 
geldboete Verplichting 
opleidings­
programma's 
voor 
werknemers op 
te zetten 
Art. 11-2 RWG 
Geldboete van 1 
miljoen tot 200 
miljoen ESC 
(5 040 tot 1 
miljoen ECU) 
en 
diskwalificatie 
van uitoefening 
van bepaalde 
functies tot tien 
jaar 
Gevangenisstraf 
tot 2 jaar en/of 
een onbeperkte 
geldboete Verplichting 
voor 
toezichtautori­
teiten verdachte 
transacties te 
melden 
Art. 10 RWG 
* Alle bedragen in ECU zijn benaderingen 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 54 def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 10 
Catalogusnummer : CB-CO-95-065-NL-C 
ISBN 92-77-86122-3 
Bureau voor officiële pubttkaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
$<