TOELICHTING

1. ALGEMENE OPMERKINGEN

De jaarrekeningenrichtlijnen[1] (hierna de "richtlijnen") behandelen de jaarlijkse en geconsolideerde financiële overzichten van naamloze vennootschappen in Europa.

Deze herziening heeft een aantal belangrijke doelstellingen:

1. Een administratieve lastenverlichting en vereenvoudiging voor hoofdzakelijk kleine ondernemingen.

2. Duidelijkere en beter vergelijkbare financiële overzichten voor de daarvoor in aanmerking komende bedrijfscategorieën door een meer resolute grensoverschrijdende activiteit en een groter aantal externe belanghebbenden.

3. De bescherming van essentiële behoeften bij de gebruikers om noodzakelijke boekhoudgegevens voor gebruikers te bewaren.

4. Een grotere transparantie ten aanzien van betalingen van de winningsindustrie en houtkappers van oerbossen aan overheden.

Raadplegingen hebben uitgewezen dat belanghebbenden over het algemeen ruimschoots tevreden zijn met het huidige kader dat al jarenlang goed werkt. Deze belanghebbende partijen omvatten onder andere opstellers en gebruikers van financiële overzichten, en openbare instanties. Ze zien echter wel ruimte voor vereenvoudiging, met name als de kleinste ondernemingen er baat bij hebben. De voorbije 30 jaar zijn via wijzigingen van de richtlijnen heel wat voorschriften toegevoegd, zoals nieuwe informatie- en waarderingsregels, waaronder uitgebreide bepalingen over de waarderingsmethode op basis van de waarde in het economisch verkeer ("fair value accounting"). Er werd echter minder aandacht besteed aan de overweging om bestaande voorschriften eventueel te vereenvoudigen of te schrappen. Hoewel elke wijziging op zich wel gegrond was, werd bij deze toevoegingen geen rekening gehouden met de vergelijkbaarheid en bruikbaarheid van de financiële overzichten. Zo zijn er onder andere steeds meer verslagleggingsvereisten en lidstaatgebonden opties, waardoor de gecompliceerdheid en regelgevingslast uiteindelijk voor alle ondernemingen is toegenomen. Die toegenomen last weegt vooral zwaar op kleinere ondernemingen.

Daarnaast hebben belanghebbenden erop gewezen dat wat betreft de financiële overzichten naar een grotere duidelijkheid en vergelijkbaarheid moet worden gestreefd, in het bijzonder voor grote ondernemingen die meer uitvoerige grensoverschrijdende verrichtingen uitvoeren.

De bestaansreden voor de richtlijnen is de vaststelling van de vereiste voor naamloze vennootschappen om financiële overzichten op te stellen, alsook van minimumvereisten om de vergelijkbaarheid van financiële overzichten in de hele EU te verbeteren. Dat zou op termijn moeten leiden tot een beter werkende interne markt en meer specifiek tot een grotere toegang tot financiering, een verlaging van de kapitaalkosten en meer grensoverschrijdende handel, fusies en overnames. Het voorstel draagt in het algemeen bij tot de concurrentiekracht van Europa door het instellen van een regelgevingsklimaat dat bijdraagt aan de groei en de werkgelegenheid.

Dit voorstel vormt een aanvulling op het voorstel voor een richtlijn van 2009[2] betreffende de financiële overzichten van micro-entiteiten, waarover de Europese medewetgevers momenteel nog onderhandelen. Aangezien de Raad en het Parlement allebei akkoord gaan met het principe van een regeling voor micro-entiteiten, bevat het huidige voorstel geen nieuw beleidsvoorstel met betrekking tot micro-ondernemingen als beoordeeld in bijgaande effectbeoordeling. De Europese Commissie is er samen met de Europese medewetgevers toe bereid om na te gaan hoe het definitieve interinstitutionele akkoord over de richtlijn van 2009 het best in het huidige voorstel kan worden opgenomen.

Dit voorstel ondersteunt de benadering door de Commissie van ondernemingen die in een aantal documenten werd uiteengezet. De Europa 2020-strategie[3] heeft tot doel van de EU een slimmere en meer duurzame en inclusieve economie te maken. De Akte voor de interne markt[4] is erop gericht het leven te vereenvoudigen voor het mkb, die meer dan 99% van de Europese bedrijven uitmaken, en de toegang tot financiering voor deze ondernemingen te verbeteren. In de Small Business Act (SBA) wordt de behoefte aan het beschouwen van aparte noden voor het mkb alsook aan het hebben van segmenten binnen deze groep erkend. Deze act ondersteunt de "Denk eerst klein"-benadering. Het voorstel vormt tevens een onderdeel van het lopend programma voor vereenvoudiging van de Commissie en haar initiatieven op het vlak van administratieve lastenverlaging. Zo strookt het voorstel ook met de toezegging door de Commissie om het acquis te herzien om de relevantie, doeltreffendheid en evenredigheid van de geldende wetgeving te verzekeren, alsook om de administratieve lasten te verlagen door het regelgevingskader te vereenvoudigen[5].

Dit voorstel trekt de bestaande jaarrekeningenrichtlijnen in en vervangt deze richtlijnen en de opeenvolgende wijzigingen ervan door één enkele nieuwe richtlijn.

2. RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

2.1. Raadpleging van belanghebbenden en andere betrokken partijen

De diensten van de Commissie hebben tijdens de hele herziening regelmatig met alle belanghebbenden overleg gepleegd. De bedoeling hiervan was informatie in te winnen over de standpunten van alle betrokken partijen, waaronder opstellers, gebruikers, normalisatieorganen, openbare instanties enz. Het overleg vond plaats via:

- een informele ad-hocreflectiegroep voor het mkb bestaande uit tien deskundigen met uiteenlopende ervaring en achtergronden;

- twee openbare raadplegingen over respectievelijk de herziening van de richtlijnen en de internationale standaard voor financiële verslaglegging voor kleine en middelgrote ondernemingen. Beide raadplegingen werden gevolgd door bijeenkomsten van de belanghebbenden om de resultaten te bestuderen en verder te bespreken;

- verschillende gerichte bijeenkomsten met nationale normalisatieorganen, vertegenwoordigers van kleine en middelgrote ondernemingen, banken, beleggers en boekhouders uit de hele EU;

- raadplegingen met de werkgroep inzake het mkb van EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group) en de ad-hocwerkgroep inzake het mkb van het Regelgevend Comité voor financiële verslaglegging (ARC);

- een door het Centre for Strategy and Evaluation Services (CSES) uitgevoerde studie naar de gevolgen van in de richtlijnen aangebrachte wijzigingen voor de administratieve lasten.

Met het oog op een verslaglegging per land hebben de diensten van de Commissie ook een regelmatige dialoog met verschillende categorieën van belanghebbenden (zoals opstellers, gebruikers en openbare instanties) onderhouden. In 2010/2011 werd een openbare raadpleging gehouden en in 2010 en 2011 vond een reeks bilaterale raadplegingen met belanghebbenden (voornamelijk gebruikers en opstellers) plaats. Bovendien verstrekte de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) inlichtingen over de evaluatie van de administratieve kosten die voortvloeien uit een mogelijke financiële verslaglegging per land.

2.2. Effectbeoordeling

2.2.1. Financiële overzichten

Het opstellen van financiële overzichten wordt beschouwd als een van de meest lastige regelgevende verplichtingen voor ondernemingen[6]. Kleine ondernemingen hebben af te rekenen met verhoudingsgewijs hogere administratieve lasten dan middelgrote en grote ondernemingen.

De effectbeoordeling analyseerde vijf brede beleidsopties, te beginnen bij het basisscenario. Uiteindelijk werd de brede optie van een herziening en modernisering van een aantal huidige vereisten in de jaarrekeningenrichtlijnen als voorkeursoptie behouden.

Na bestudering van meer gedetailleerde opties bleek dat een specifieke "miniregeling" voor kleine ondernemingen de beste beleidskeuze zou zijn. De mogelijke administratieve lastenverlichting van dit beleid komt neer op 1,5 miljard EUR. Dat is het resultaat van minder verslagleggingsvereisten in de toelichtingen, verdere verlichting van de wettelijke controle en de vrijstelling van het opstellen van geconsolideerde financiële overzichten voor kleine groepen.

Een tweede gedetailleerde optie had betrekking op de verhoging van de drempelbedragen voor kleine en middelgrote ondernemingen als bepaald door de richtlijn om de inflatie in de periode 2007 tot 2011 weer te geven. De mogelijke administratieve lastenverlaging van dit voorstel komt neer op 0,2 miljard EUR.

De mogelijke besparing van beide bovengenoemde opties wordt bijgevolg op 1,7 miljard EUR in totaal geraamd. Micro-ondernemingen zullen in elk geval baat hebben bij de vereenvoudigde regeling voor kleine ondernemingen[7]. Het effect van bovenstaande beleidskeuzes op micro-entiteiten werd echter niet in aanmerking genomen, aangezien een specifiek daarop gericht voorstel voor een richtlijn betreffende micro-entiteiten nog hangende is bij het Europees Parlement en de Raad.

Deze beleidskeuzes zullen de hoeveelheid informatie beperken die beschikbaar is voor gebruikers van de financiële overzichten van kleine en middelgrote ondernemingen, waaronder openbare informatie. De bescherming van de schuldeisers zou echter worden versterkt, aangezien twee informatieverplichtingen met betrekking tot garanties, verbintenissen en transacties tussen verbonden partijen standaard worden. Deze keuzes zouden een enigszins positief effect hebben op de beschikbare informatie in geval van middelgrote en grote ondernemingen, omdat hun financiële overzichten duidelijker en beter vergelijkbaar moeten worden.

Statistische instanties moeten eventueel een andere manier vinden om bepaalde gegevens van kleinere ondernemingen te verzamelen. De maximale harmonisatie van drempelbedragen zou ze echter in staat moeten stellen om in de hele EU gegevens te verzamelen van objectief gezien even grote ondernemingen, wat de onderlinge vergelijkbaarheid vergroot. Een harmonisatie van de drempelbedragen kan echter een negatief effect hebben op de verzameling van statistische gegevens, met name in lidstaten met een groot aantal kleine ondernemingen. Om de nationale economische indicatoren te kunnen ramen, moeten deze lidstaten herbekijken hoe ze statistische gegevens van die ondernemingen verzamelen. Het voorstel van de Commissie om centrale, handels- en vennootschapsregisters te koppelen[8] zou als verzachtende factor kunnen werken en de grensoverschrijdende toegang tot bedrijfsinformatie kunnen verbeteren. Belastingautoriteiten zullen bevoegd blijven om te beslissen over de fiscale berekening van winsten en over de bijbehorende verslagleggingsvereisten.

Wat de sociale impact van het voorstel betreft, zouden vereenvoudigde verslagleggingsvoorschriften een bedrijfsklimaat kunnen scheppen dat de oprichting van ondernemingen en ondernemerschap stimuleert. Uit de effectbeoordeling blijkt dat het initiatief op zijn minst marginaal tot het scheppen van werkgelegenheid in de EU zal bijdragen doordat middelen voor ondernemingen worden vrijgemaakt. Sommige besparingen binnen ondernemingen komen voort uit een daling van de honoraria voor boekhoudkantoren of externe boekhouders. Deze overdracht van middelen heeft naar verwachting slechts een neutraal of licht negatief effect op de algemene werkgelegenheidsgraad. Er worden geen meetbare milieueffecten verwacht. De invoering van eenvoudigere verslagleggingsregelingen zal kleine ondernemingen waarschijnlijk niet ontmoedigen om te groeien, omdat verslaglegging minder lastig is dan de belasting- of sociale wetgeving in dat opzicht. Bovendien laat de "Denk eerst klein"-aanpak van dit voorstel verslagleggingsregelingen toe die geschikt zijn voor elke omvang van onderneming.

2.2.2. Verslaglegging van betalingen aan overheden

De Commissie heeft publiekelijk haar steun betuigd voor het initiatief tot transparantie in de winningsindustrie (EITI), en zag bereidheid om wetgeving voor te stellen waarin openbaarmakingsvereisten voor ondernemingen uit de winningsindustrie worden opgelegd[9]. Een gelijkaardige belofte werd gedaan in de concluderende verklaring van de G8-top in het Franse Deauville van mei 2011[10], waar de G8-regeringen zich ertoe verbonden hebben "transparantiewetten- en regelgeving in te stellen of vrijwillige normen te promoten waarbij olie-, gas- en mijnbouwbedrijven worden verplicht om betalingen aan overheden openbaar te maken." Voorts heeft het Europees Parlement een resolutie[11] voorgesteld waarin het zijn steun voor verslagleggingsvereisten per land, in het bijzonder voor de winningsindustrie, herhaalt.

De EU-wetgeving verplicht ondernemingen momenteel niet om betalingen aan de overheden van de landen waar ze actief zijn per land openbaar te maken. Dergelijke betalingen aan overheden in een specifiek land worden normaal gezien dan ook niet openbaar gemaakt, hoewel deze betalingen door de winningsindustrie (olie, gas, mijnbouw) of houtkappers[12] van oerbossen[13] een aanzienlijk aandeel in de inkomsten van een land betekenen, met name in grondstoffenrijke derdewereldlanden. Om overheden op hun verantwoordelijkheid voor het gebruik van deze grondstoffen te wijzen en om een goed bestuur te stimuleren, wordt voorgesteld om ondernemingen voor te schrijven betalingen aan overheden op individueel of geconsolideerd niveau openbaar te maken. Dit voorstel is vergelijkbaar met de Amerikaanse Dodd-Frank Act[14], die in juli 2010 werd aangenomen en die bij de Securities and Exchange Commission (SEC) ingeschreven ondernemingen uit de winningsindustrie (olie-, gas- en mijnbouwbedrijven) voorschrijft om hun betalingen aan overheden[15] op een landen- en projectspecifieke basis openbaar te maken. De goedkeuring van de uitvoeringsbepalingen van de SEC is voor eind 2011 gepland.

De effectbeoordeling[16] analyseerde vijf brede beleidsopties, te beginnen bij het basisscenario (beleidsoptie 0). Vervolgens werden enkele potentiële regelingen bestudeerd die tot een algemene overeenkomst voor verslaglegging per land voor EU- en niet-EU-multinationals zouden leiden (beleidsoptie 1). Tot slot werden verschillende beleidsopties beoordeeld die enkel EU-ondernemingen zouden verplichten om informatie per land openbaar te maken (beleidsopties 2 tot 4). Terwijl beleidsoptie 2 voorschrijft dat de winningsindustrie en houtkappers van oerbossen betalingen aan overheden op landenbasis moeten vermelden, schrijft beleidsoptie 3 voor dat dergelijke informatie op landen- en projectbasis moet worden vermeld. Beleidsoptie 4 eist tot slot dat ondernemingen in de winningsindustrie en houtkappers van oerbossen naast een verslag van betalingen aan overheden een hele reeks overzichten per land moeten voorbereiden.

Er werd gekozen voor de optie waarbij EU-multinationals in de winningsindustrie en de houtkap van oerbossen een verslaglegging per land wordt voorgeschreven voor betalingen aan overheden op landen- en projectbasis (beleidsoptie 3). De winningsindustrie omvat alle ondernemingen met activiteiten op het gebied van de verkenning, opsporing, ontwikkeling en ontginning van mineralen-, olie- en aardgasvindplaatsen. De houtkap van oerbossen omvat alle ondernemingen met activiteiten op het gebied van leegkappen, selectief kappen of uitdunnen van oerbossen. De vermelding van betalingen aan overheden op landenbasis, en desgevallend op projectbasis, zou beter tegemoetkomen aan de vragen van belanghebbenden om een betere informatieverstrekking, terwijl de kosten van een dergelijke beleidsoptie aanvaardbaar zouden blijven op voorwaarde dat een gepaste materialiteitsdrempel wordt ingevoerd. Deze aanpak zou een evenwicht betekenen tussen meer transparantie zonder ondernemingen te zwaar te belasten en zonder EU-ondernemingen concurrentieel te zeer te benadelen. Deze optie zou de toekomstige inspanningen van de EU om een internationale overeenkomst te bereiken en om via onderhandelingen met internationale partners ervoor te zorgen dat voor de verslaglegging per land wereldwijd dezelfde spelregels gelden, niet in het gedrang brengen.

Sommige ondernemingen wezen op een mogelijk conflict binnen het toepassingsgebied van het voorstel tussen een EU-informatieverplichting en de nationale wetgeving van een ontvangend land waarin de openbaarmaking van dergelijke informatie wordt verboden. Er is op aangedrongen om in dergelijke gevallen een vrijstelling van de verslaglegging van de betreffende betalingen aan overheden toe te staan. Alhoewel de Commissie weinig voorbeelden heeft gevonden van landen die openbaarmaking verbieden, werd een strikt omschreven uitzondering voorzien voor situaties waarin een onderneming door de naleving van openbaarmakingsverplichtingen in strijd met de strafwetgeving van het betrokken land zou handelen. Bovendien is ze van mening dat zodra een kritieke massa van ondernemingen en landen betalingen aan overheden openbaar maakt, het almaar minder waarschijnlijk wordt dat landen inbreuken op hun nationale recht zullen trachten in te roepen. Ze steunt bijgevolg de volledige toepassing van deze vereiste zonder enige vrijstelling.

Veiligheid van de energievoorziening staat om verschillende redenen hoog op de Europese agenda, onder andere omdat in EU-lidstaten geproduceerde energie de huidige vraag niet dekt. Sommigen beweren dat de EU-winningsbedrijven het moeilijker zouden kunnen krijgen in derde landen, wat een effect zou kunnen hebben op de veiligheid van de olie- en gastoevoer naar Europa. Alhoewel sommige ondernemingen nu al op landenbasis betalingen aan overheden openbaar maken zonder problemen voor hun activiteiten, is dit mogelijk niet het geval voor andere ondernemingen. Een herziening zou daarom onder meer de kwestie van de continuïteit van de energievoorziening in Europa moeten evalueren. Er werd geopperd dat dergelijke openbaarmaking in een concurrentienadeel voor de EU-industrie zou kunnen resulteren. De Commissie is van mening dat de openbaarmaking van betalingen aan overheden op landen- en projectbasis waar deze betalingen aan een specifiek project werden toegeschreven (met een materialiteitsdrempel) in het merendeel van de gevallen geen rechtstreekse inzage in vertrouwelijke bedrijfsinformatie zoals omzet, kosten en winsten zou opleveren. De versterking van het EITI zou ook een tegengewicht bieden tegen mogelijk kortstondig verlies van de concurrentiepositie, aangezien ze tot een meer algemene inzet en betere reputatie van bonafide ondernemingen zou leiden.

2.3. Gevolgen voor de begroting

Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Unie.

3. AANVULLENDE INFORMATIE

3.1. Vereenvoudiging

Het voorstel introduceert een specifieke regeling voor kleine ondernemingen ter verlichting van hun huidige administratieve lasten bij de voorbereiding van hun financiële overzichten. Het beperkt de informatieverplichtingen door middel van toelichtingen bij de jaarrekeningen tot (i) de grondslagen voor financiële verslaglegging; (ii) garanties, verbintenissen, onvoorziene gebeurtenissen en afspraken die niet in de balans zijn opgenomen; (iii) gebeurtenissen na de balansdatum die niet in de balans zijn opgenomen; (iv) schulden op lange termijn en schulden waarvoor een zekerheid is gesteld; en (v) transacties tussen verbonden partijen. Er dient te worden opgemerkt dat ten gevolge van de informatieverplichting voor (iii) en (v) nieuwe verplichtingen voor kleine ondernemingen zullen worden opgelegd, aangezien de meeste lidstaten dergelijke ondernemingen van deze informatieverplichting vrijstellen.

Het voorstel tracht tevens de drempelbedragen te harmoniseren, zodat de administratieve lastenverlichting werkelijk alle kleine ondernemingen in de EU bereikt. Momenteel worden heel wat ondernemingen die volgens EU-definities klein zijn, als middelgrote of grote ondernemingen beschouwd, omdat de drempelbedragen in de richtlijnen lager worden wanneer ze door de lidstaten worden omgezet.

Onderstaande tabel biedt een summier overzicht van de belangrijkste effecten van de vereenvoudiging onder dit voorstel:

Kleine ondernemingen ~ 1,1 miljoen ondernemingen ~21% van de ondernemingen | Maximale harmonisatie waarborgt dat ondernemingen van dezelfde omvang in de hele EU op gelijke voet staan. Toelichtingen bij de jaarrekeningen worden beperkt tot slechts vijf hoofdaspecten. Geen vereiste voor een wettelijke controle. Kleine groepen worden vrijgesteld van de opstelling van geconsolideerde financiële overzichten. |

- 3.2. Overige maatregelen

Het voorstel tracht de vergelijkbaarheid en duidelijkheid van financiële overzichten van middelgrote en grote ondernemingen, en in beperkte mate van kleine ondernemingen, te verbeteren.

Daartoe wil het voorstel het momenteel voor lidstaten beschikbare aantal opties verminderen, voor zover die opties nadelig zijn voor de vergelijkbaarheid van de financiële overzichten. Algemene principes zoals "inhoud boven vorm" worden verplicht, zodat de financiële overzichten duidelijker worden.

Onderstaande tabel bevat een summier overzicht van de belangrijkste wijzigingen van bestaande bepalingen:

Middelgrote / grote ondernemingen ~ 0,3 miljoen ondernemingen ~ 4% van de ondernemingen | Invoering van algemene principes van "materialiteit" en "inhoud boven vorm". Vermindering van het aantal opties voor de lidstaten. |

- 3.3. IFRS voor kmo's

Als optie werd overwogen om het gebruik van de internationale standaard voor financiële verslaglegging voor kleine en middelgrote ondernemingen (IFRS voor kmo’s) in de hele EU te verplichten. De belanghebbende partijen, met name de openbare instanties, waren echter verdeeld over dit idee en ook de effectbeoordeling concludeerde dat de invoering van deze nieuwe standaard niet tot de beoogde administratieve lastenverlichting en vereenvoudiging zou leiden. Aangezien de IFRS voor kmo’s bovendien een relatief nieuwe standaard is, ontbreekt het aan ervaring met een wereldwijde tenuitvoerlegging ervan.

Bijgevolg wordt een verplichte toepassing van de IFRS voor kmo’s binnen dit voorstel niet als beleidsoptie beschouwd. Verschillen tussen dit voorstel voor een richtlijn en de IFRS voor kmo’s met betrekking tot een voorstelling van onbetaald geplaatst aandelenkapitaal en de afschrijvingstermijnen voor goodwill waarvan de waarschijnlijke economische levensduur niet met zekerheid kan worden geraamd, maken een volledige tenuitvoerlegging van de IFRS voor kmo’s bovendien onmogelijk.

3.4. Verslaglegging van betalingen aan overheden

Teneinde de verantwoordelijkheid en het goede bestuur van overheden te bevorderen, bevat het voorstel nieuwe verslagleggingsvoorschriften voor ondernemingen die actief zijn in de winningsindustrie of houtkap van oerbossen. Er wordt voorgesteld dat ondernemingen hun betalingen aan overheden openbaar maken voor elk land waar ze actief zijn en voor elk project, indien de betaling aan een bepaald project werd toegeschreven en de bedragen voor de ontvangende overheid significant zijn. Overeenkomstig de algemene doelstelling en teneinde bijkomende administratieve lasten te beperken, is het nieuwe voorschrift enkel van toepassing op grote ondernemingen en organisaties van openbaar belang.

3.5. Voorgestelde richtlijn en intrekking van bestaande wetgeving

Het voorstel neemt de vorm aan van een nieuwe richtlijn die tot de intrekking van de richtlijnen uit 1978 en 1983, en alle wijzigingen daarvan, leidt.

3.6. Rechtsgrondslag, subsidiariteit en evenredigheid

Het voorstel is gebaseerd op artikel 50, lid 1 van het Verdrag, dat de rechtsgrondslag vormt voor het vaststellen van Uniemaatregelen gericht op de totstandbrenging van een interne markt in vennootschapsrecht.

Het voorstel schrijft voor dat naamloze vennootschappen financiële overzichten opstellen volgens een vereistenpakket dat erop gericht is om de vergelijkbaarheid van financiële overzichten in de hele EU te verbeteren met het doel zo bij te dragen tot een betere werking van de interne markt en toenemende grensoverschrijdende handel. Volgens het subsidiariteitsbeginsel mag de EU enkel optreden daar waar dit optreden tot betere resultaten kan leiden dan tussenkomst op het niveau van de lidstaten en mag het optreden niet verder gaan dan wat nodig en evenredig is om de beoogde beleidsdoelstellingen te verwezenlijken. De doelstellingen van deze herziening kunnen door unilaterale maatregelen op het niveau van de lidstaten niet worden verwezenlijkt.

Het alleen hebben van één enkel pakket basisvereisten op EU-niveau zou voor kleine ondernemingen onder de "Denk eerst klein"-benadering een voordeel zijn. Kleine ondernemingen zouden in de EU gelijk moeten worden behandeld om onder gelijksoortige voorwaarden baat te hebben bij toegang tot de interne markt. De lidstaten zouden geen onnodige aanvullende vereisten mogen opleggen. Dit kan het best door middel van gecoördineerd EU-recht worden bereikt. Wat middelgrote en grote ondernemingen betreft, moet de vergelijkbaarheid van de financiële verslaglegging op EU-niveau worden verbeterd, aangezien de activiteiten van deze ondernemingen vaak de hele EU bestrijken en voor aandeelhouders in de gehele interne markt relevant zijn. De lidstaten zouden echter over een zekere beoordelingsvrijheid moeten kunnen beschikken op het vlak van aanvullende verslagleggingsvereisten voor deze soorten ondernemingen. Om dit doel te bereiken, is een richtlijn het meest gepaste rechtsinstrument aangezien het de lidstaten nog een zekere mate van vrijheid laat. Een richtlijn zorgt er tevens voor dat de inhoud en vorm van het voorgestelde optreden van de EU niet verder gaat dan wat nodig en evenredig is om de regelgevingsdoelstelling van vereenvoudiging en administratieve lastenverlaging te bereiken.

4. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

De volgende artikelen blijven inhoudelijk gelijk aan de corresponderende artikelen in de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad en de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad, hoewel hun nummering in de meeste gevallen van de oorspronkelijke nummering afwijkt. Het betreft artikel 1, lid 1 (inclusief bijlagen I en II), artikel 2, lid 2 tot en met 8, artikel 3, lid 6 tot en met 9, artikel 4, artikel 5, lid 2 en 3, artikel 6, lid 2 en 3, artikel 7, artikel 8, lid 1 tot en met 5, artikel 10, artikel 11, lid 1 tot en met 7 en 11, artikel 12, lid 2, artikel 19, lid 2, artikel 20, artikel 21, artikel 22, artikel 28, lid 2, artikel 29, lid 2 en 3, artikel 30, artikel 32, artikel 33, lid 1 en 2, artikel 34, lid 1, artikel 35, met uitzondering van lid 3, artikel 44, artikel 45, artikel 47 en artikel 51. Bijlage III bevat een concordantietabel.

Met het oog op de beknoptheid en duidelijkheid wordt in dit deel enkel toelichting verschaft wanneer het voorstel aanzienlijke wijzigingen aanbrengt ten opzichte van de richtlijnen die worden ingetrokken.

Door de tekst heen wordt een aantal veranderingen ingevoerd om de terminologie in de voorgestelde richtlijn op één lijn te brengen met het moderne boekhoudkundige jargon, zonder echter de inhoud van de betreffende artikels te beïnvloeden. Deze omvatten: de vervanging van " vennootschap " door de term " onderneming ", alle verwijzingen naar " jaarrekening " zijn vervangen door " financiële overzichten " en alle verwijzingen naar " jaarverslag " zijn vervangen door " bestuursverslag ".

4.1. Hoofdstuk 1 - Toepassingsgebied, definities en categorieën van ondernemingen

Artikel 2 brengt een aantal definities bijeen die in de oorspronkelijke richtlijnen enigszins verspreid voorkwamen. Voor organisaties van openbaar belang wordt de definitie uit Richtlijn 2006/43/EG betreffende de wettelijke controles gebruikt. De definities voor moederonderneming, dochteronderneming en verbonden onderneming zijn duidelijker geformuleerd dan in de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad. De onderliggende betekenis is echter onveranderd. Evenzo worden geassocieerde ondernemingen duidelijker gedefinieerd dan momenteel het geval is. Aangezien er aanzienlijke invloed bestaat wanneer een belegger 20% of meer van de stemrechten bezit, volgt de definitie bovendien de relevante internationale standaard voor jaarrekeningen, IAS 28.

Artikel 3 schept een rechtsgrondslag voor de uitdrukkingen "kleine", "middelgrote" en "grote" onderneming, en behoudt de werkwijze om de omvang van een onderneming op basis van de netto-omzet, het balanstotaal en het personeelsbestand te bepalen. Afhankelijk van het doel van het EU-beleid mag de Unie definities hanteren die tot op zekere hoogte afwijken van de definities in dit artikel[17]. Het voorstel wil de criteria betreffende de omvang volledig harmoniseren, terwijl de lidstaten voorheen konden kiezen of ondernemingen van verschillende omvang binnen hun rechtsgebied al dan niet moesten worden erkend en tot op zekere hoogte welke criteria daarvoor moesten worden gehanteerd.

Kleine en middelgrote groepen worden duidelijker gedefinieerd dan in de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad. De criteria voor de hoogte van netto-omzet en balanstotaal worden sinds de laatste herziening in 2006 verhoogd overeenkomstig het inflatieniveau.

De definities en vrijstellingen voor "financiële holdings" en "beleggingsmaatschappijen" werden geschrapt, aangezien industriespecifieke boekhoudkundige behandelingen de harmonisatie belemmeren. Bovendien worden deze bepalingen niet in de hele EU gebruikt.

4.2. Hoofdstuk 2 - Belangrijkste bepalingen en beginselen

Artikel 4 brengt samen met artikel 17 (zie 4.4 hieronder) een volledig geharmoniseerde regeling tot stand voor de opstelling van financiële overzichten door kleine ondernemingen, met daarin een winst-en-verliesrekening, balans en beperkte toelichtingen. De lidstaten dienen geen verdere informatie te vereisen.

In artikel 5 wordt een algemeen materialiteitsbeginsel voorgesteld. Het stelt dat de verantwoording, waardering, presentatie en vermelding van informatie in de financiële overzichten aan beperkingen van de materialiteit onderworpen is. Op die manier kunnen bijvoorbeeld posten op eenzelfde lijn in de winst-en-verliesrekening of de balans worden gecombineerd, of kunnen toelichtingen worden geschrapt indien de betreffende informatie niet relevant is. Evenzo moeten niet-relevante overlopende posten en voorzieningen niet worden opgenomen. Het blijft de voornaamste verantwoordelijkheid van een onderneming om de materialiteit te bepalen, ongeacht of die onderneming al dan niet wordt gecontroleerd.

Een ander algemeen beginsel dat in artikel 5 wordt bepaald, is een vereiste om in de financiële overzichten de economische realiteit van een transactie en niet uitsluitend de juridische vorm ervan weer te geven. Dat leidt tot gemeenschappelijke algemene beginselen en bijgevolg harmonisatie in de hele EU. Voorheen was een dergelijke presentatiewijze in de richtlijnen toegelaten, maar de lidstaten waren niet verplicht om het beginsel in hun nationale wetgeving op te nemen.

In artikel 6 wordt de optie voor lidstaten om de herwaardering van vaste activa toe te laten als alternatief voor de berekening van historische kosten behouden, terwijl de opties voor lidstaten om de berekening van vervangingswaarden en de inflatie toe te laten, werden geschrapt om een grotere harmonisatie van de waarderingsbases te verkrijgen.

4.3. Hoofdstuk 3 - Balans en winst-en-verliesrekening

In artikel 8 zijn de algemene bepalingen enigszins gewijzigd om te verduidelijken dat de lidstaten een geassocieerde onderneming kunnen vragen of toelaten om door de vermogensmutatiemethode in de jaarlijkse financiële overzichten te worden opgenomen.

De voorgestelde richtlijn bepaalt slechts één indeling van de balans (zie artikel 9), terwijl de lidstaten voorheen uit twee verschillende indelingen konden kiezen. Op die manier kunnen de financiële overzichten van verschillende rechtsgebieden in de EU beter met elkaar worden vergeleken. Bovendien worden de kosten van oprichting en uitbreiding als categorie van activa geschrapt, aangezien de verantwoording ervan afhankelijk was van hun vermelding in de wetgeving van de lidstaten. Bijgevolg moet de in artikel 11 vastgestelde uitkeerbare-winsttoets worden gewijzigd.

Artikel 11 bepaalt daarnaast dat het als voorziening verantwoorde bedrag moet overeenstemmen met de beste raming van de onderneming voor de passiva en toekomstige lasten. Daarnaast laat het artikel de methode "last in, first out" (LIFO) niet toe als waarderingsmethode voor voorraden en vervangbare bestanddelen. Deze veranderingen zorgen voor een betere vergelijkbaarheid van de financiële overzichten.

De artikelen 12 tot en met 15 voorzien in slechts twee indelingen voor de winst-en-verliesrekening; de ene op basis van de aard en de andere op basis van de functie. Voorheen waren er vier indelingen toegelaten. Het is de bedoeling om de vergelijkbaarheid te vergroten en tegelijkertijd de presentatie herkenbaar te houden voor gebruikers van financiële overzichten. Het eerdere onderscheid tussen normale en buitengewone posten in de winst-en-verliesrekening is geschrapt. Op die manier wordt de inherente tendens om "grote" of "ongebruikelijke" uitgavenposten als buitengewoon te presenteren, tenietgedaan zodat het nominale cijfer voor winst na belasting niet wordt vertekend. Omgekeerd was er een inherente tendens om "grote" of "ongebruikelijke" inkomstenposten als normaal te presenteren om het nominale winstcijfer te verbloemen. Met het oog op een objectieve presentatie van zulke inkomsten- en uitgavenposten is er een nieuwe vereiste die stelt dat deze posten in de winst-en-verliesrekening afzonderlijk en met een toelichting moeten worden vermeld. Bijgevolg zullen al deze posten worden verantwoord om tot de winst na belasting te komen.

Daaruit volgt dat de beperkte regeling voor financiële overzichten in artikel 16 verder wordt gewijzigd om het beperkte aantal indelingen weer te geven.

4.4. Hoofdstuk 4 - Toelichtingen bij de jaarrekening

Meerdere opties voor de lidstaten zijn opgebouwd rond de toelichtingen in de eerdere richtlijnen. Die aanpak werd vervangen door een geharmoniseerde aanpak, waardoor ondernemingen van dezelfde omvang in de hele EU voortaan eenzelfde of een vergelijkbare regeling voor openbaarmaking zullen hebben.

Dit hoofdstuk brengt een bottom-upaanpak tot stand voor informatieverstrekking aan de hand van toelichtingen bij de financiële overzichten. Artikel 17 stelt de toelichtingen vast die alle ondernemingen moeten geven. Kleine ondernemingen zullen over het algemeen een meer beperkte regeling voor openbaarmaking hebben in vergelijking met de eerdere richtlijnen. Overeenkomstig de vereisten van artikel 4 (zie 4.2 hierboven) wordt voorgesteld dat de lidstaten deze categorieën van ondernemingen niet zouden vragen om verdere informatie te vermelden. Uiteenlopende geraadpleegde partijen zijn het er immers over eens dat dit de belangrijkste toelichtingen voor kleine ondernemingen zijn.

Middelgrote ondernemingen dienen de in de artikelen 17 en 18 vereiste informatie te vermelden, terwijl grote ondernemingen en organisaties van openbaar belang de in de artikelen 17, 18 en 19 vereiste informatie dienen te vermelden.

In artikel 17 wordt van alle ondernemingen gevraagd om in de toelichting bij de financiële overzichten gebeurtenissen na de balansdatum te vermelden. Deze belangrijke informatie werd voorheen enkel in het bestuursverslag vermeld en lidstaten hadden de mogelijkheid om ondernemingen van de vermelding ervan vrij te stellen. Met het oog op een hogere mate van transparantie wordt de vermelding van transacties tussen verbonden partijen ook verplicht voor ondernemingen van elke omvang, met inbegrip van de vermelding van transacties tussen volle dochterondernemingen in hun respectieve jaarlijkse financiële overzichten. Voorheen konden lidstaten ondernemingen hiervan vrijstellen ongeacht hun omvang.

4.5. Hoofdstuk 5 - Bestuursverslag

Er zijn geen beduidende veranderingen aangebracht aan de bepalingen inzake de inhoud van dit verslag in vergelijking met de huidige bepalingen van de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad en de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad.

4.6. Hoofdstuk 6 - Geconsolideerde financiële overzichten

In dit hoofdstuk zijn de bepalingen van de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad betreffende de geconsolideerde jaarrekeningen verwerkt, zodat voortaan een enkele richtlijn bestaat betreffende de vorm en inhoud van jaarlijkse en geconsolideerde financiële overzichten.

Om de tekst te vereenvoudigen en herhaling te vermijden, werden grote delen van de tekst van Richtlijn 83/349/EEG verwijderd en vervangen op basis van het volgende principe: bij de opstelling van de geconsolideerde financiële overzichten moet de boekhoudkundige behandeling voor jaarlijkse financiële overzichten worden gehanteerd, mits enkele essentiële aanpassingen ten gevolge van de bijzondere kenmerken van geconsolideerde financiële overzichten in vergelijking met jaarlijkse financiële overzichten.

De inhoudelijke veranderingen ten opzichte van de huidige bepalingen van de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad en de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad zijn de volgende:

Met het oog op een geharmoniseerde reeks consolidatiecriteria is in artikel 23 consolidatie vereist in situaties waarbij een onderneming een overheersende invloed op of controle over een andere onderneming heeft, of waarbij ondernemingen gezamenlijk worden bestuurd. Voorheen hadden de lidstaten de keuze om de financiële cijfers in deze omstandigheden te consolideren.

In artikel 24 worden kleine groepen vrijgesteld van de vereiste om geconsolideerde financiële overzichten op te stellen, terwijl de lidstaten voorheen de keuze hadden om zulke ondernemingen vrij te stellen. Op die manier worden vrijstellingen in de hele EU geharmoniseerd en ontstaat een vergelijkbare administratieve lastenverlichting als voor de jaarlijkse financiële overzichten van kleine ondernemingen.

De opties voor de lidstaten om de administratieve verwerking van fusies, alsook de onmiddellijke afschrijving van goodwill naar reserves toe te laten (respectievelijk artikels 20 en 30 van Richtlijn 83/349/EEG), werden geschrapt omdat ze slechts weinig werden toegepast. Hun schrapping leidt bovendien tot een meer geharmoniseerde reeks van consolidatieprincipes. Artikel 25 stelt tevens een op beginselen gebaseerde behandeling vast voor de verantwoording van negatieve goodwill in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening.

4.7. Hoofdstuk 7 - Publicatie

Er zijn geen beduidende veranderingen aangebracht aan de publicatiebepalingen in vergelijking met de huidige bepalingen van de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad en de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad.

4.8. Hoofdstuk 8 - Controle

De algemene vereisten als vastgesteld in artikel 34 zijn gewijzigd om de "Denk eerst klein"-benadering van dit voorstel te weerspiegelen. Bijgevolg zullen kleine ondernemingen volledig zijn vrijgesteld van een controle vanuit het oogpunt van het EU-vennootschapsrecht. In dit artikel wordt ook bepaald dat organisaties van openbaar belang ongeacht hun omvang aan een wettelijke controle worden onderworpen.

In een toevoeging bij artikel 35, lid 3, wordt verduidelijkt hoe de controlevereisten op groepen van ondernemingen van toepassing zijn.

4.9. Hoofdstuk 9 - Verslag van betalingen aan overheden

Er worden nieuwe verslagleggingsvoorschriften bepaald voor grote ondernemingen en organisaties van openbaar belang die actief zijn in de winningsindustrie of de houtkap van oerbossen. Indien het bedrag significant is voor de ontvangende overheid, maken zij jaarlijks voor elk land waar zij actief zijn de betalingen aan overheden voor dat boekjaar openbaar. Wanneer betalingen aan een project werden toegeschreven, worden ze ook voor elk project openbaar gemaakt. Zo nodig worden geconsolideerde verslagen opgesteld. Indien een geconsolideerd verslag wordt opgesteld, worden de dochterondernemingen en de moederonderneming die het verslag opstelt, vrijgesteld. Het verslag wordt in overeenstemming met de vereisten van hoofdstuk 2 van Richtlijn 2009/101/EG bekendgemaakt.

4.10. Hoofdstuk 10 - Slotbepalingen

Het door de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad ingestelde Contactcomité is overbodig geworden en wordt in dit voorstel niet langer vermeld.

Om de economische ontwikkelingen en inflatie in aanmerking te nemen, verleent artikel 42 de Commissie de bevoegdheid om op gezette tijden de drempelwaarden te herzien op basis waarvan de in artikel 3 bedoelde omvang van ondernemingen wordt bepaald. Alleen zo blijven de drempelwaarden in de loop van de tijd realistisch.

De Commissie moet ook de bevoegdheid hebben om de ondernemingsvormen als vermeld in bijlagen I en II bij te werken, zodat ze aan alle wijzigingen in de lidstaten beantwoorden.

Het is nodig om het concept van materialiteit van betalingen verder te specificeren en te ontwikkelen om het relevante en gepaste niveau van openbaarmaking van betalingen aan overheden door de winningsindustrie en houtkappers van oerbossen te garanderen. Het is aangewezen om gedelegeerde handelingen te gebruiken, om te zorgen voor technisch deugdelijke en doeltreffende regels die de Commissie in staat stellen alle beschikbare expertise in rekening te nemen.

Het precieze toepassingsgebied en de modaliteiten van zulke gedelegeerde bevoegdheden worden in artikel 42 nauwkeurig beschreven.

Tot slot werd artikel 46 toegevoegd om te verduidelijken dat organisaties van openbaar belang globaal gezien geen recht hebben op vrijstellingen onder deze richtlijn.

2011/0308 (COD)

Voorstel voor een

RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de jaarlijkse financiële overzichten, geconsolideerde financiële overzichten en relevante verslagen van bepaalde ondernemingsvormen

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, inzonderheid artikel 50, lid 1,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

5. De mededeling van de Commissie "Slimme regelgeving in de Europese Unie"[18] heeft als doel regelgeving van optimale kwaliteit te ontwerpen en aan te nemen die in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel, en waarvan de administratieve lasten in verhouding staan tot de geleverde voordelen. De mededeling van de Commissie "Denk eerst klein" – "Small Business Act" voor Europa (SBA)[19], die in juni 2008 werd aangenomen en in februari 2011 werd herzien[20], erkent dat kleine en middelgrote ondernemingen (mkb) een centrale plaats in de economie van de Unie innemen. Met de SBA wordt beoogd de algehele aanpak ten aanzien van het ondernemerschap te verbeteren en het principe "denk eerst klein" in het hele beleid, van regelgeving tot dienstverlening, te verankeren. De Europese Raad van 24 en 25 maart 2011[21] heeft het voornemen van de Commissie verwelkomd om de Akte voor de interne markt voor te stellen met groei- en werkgelegenheidsbevorderende maatregelen die voor burgers en bedrijven tastbare resultaten opleveren. De in april 2011 aangenomen "Akte voor de interne markt"[22] stelt voor om de jaarrekeningenrichtlijnen te vereenvoudigen wat financiële informatieverplichtingen betreft en om de administratieve lasten, met name voor het mkb, te verlichten. De Europa 2020-strategie[23] voor slimme, duurzame en inclusieve groei heeft als doel de administratieve lasten te verminderen, het bedrijfsklimaat te verbeteren, met name voor het mkb, en de internationalisering van het mkb te bevorderen. De bovengenoemde Europese Raad eiste dat de algemene regelgevingslasten, met name voor het mkb, zowel op Europees als nationaal niveau worden verminderd en stelt maatregelen voor ter verbetering van de productiviteit door het verminderen van de administratieve rompslomp en het verbeteren van het regelgevingskader voor het mkb. Dit voorstel neemt het programma van de Europese Commissie voor betere wetgeving in rekening, en in het bijzonder de mededeling van oktober 2010 over slimme regelgeving in de EU[24].

6. Op 18 december 2008 nam het Europees Parlement een niet-wetgevende resolutie aan over financiële verslagleggingsvoorschriften voor kleine en middelgrote ondernemingen, met name micro-entiteiten[25]. Daarin staat dat Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG vaak een zware last betekenen voor kleine en middelgrote ondernemingen, en vooral voor micro-entiteiten. Daarom wordt de Commissie gevraagd om haar herziening van deze richtlijnen voort te zetten.

7. De coördinatie van de nationale voorschriften inzake de indeling en de inhoud van de jaarlijkse financiële overzichten en bestuursverslagen, de waarderingsgrondslagen, alsmede de openbaarmaking van deze stukken, met name wat betreft bepaalde vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, is van bijzonder belang voor de bescherming van aandeelhouders, deelnemers in deze vennootschappen en derden. De coördinatie van de desbetreffende voorschriften voor de ondernemingen van voorvermelde rechtsvormen moet tegelijkertijd plaatsvinden, aangezien sommige ondernemingen in meer dan één lidstaat werkzaam zijn en door hen aan derden geen andere waarborg wordt geboden dan het vermogen van de onderneming.

8. Er is een aanzienlijk aantal vennootschappen onder firma en commanditaire vennootschappen waarvan alle onbeperkt aansprakelijke vennoten naamloze vennootschappen of personenvennootschappen met beperkte aansprakelijkheid zijn. Bijgevolg moeten de coördinatiemaatregelen van deze richtlijn op hen worden toegepast.

9. Bovendien is het nodig dat in de Unie gelijkwaardige juridische minimumvereisten worden vastgesteld inzake de omvang van de door concurrerende ondernemingen openbaar te maken financiële gegevens.

10. De jaarlijkse financiële overzichten dienen een getrouw beeld te geven van het vermogen, de financiële positie en het resultaat van de onderneming. Te dien einde moeten voor de opstelling van de balans en de winst-en-verliesrekening schema's worden voorgeschreven en moet de minimuminhoud van de toelichtingen bij de financiële overzichten, alsmede van het bestuursverslag worden vastgesteld. Volgens het "denk eerst klein"-principe moeten de dwingende voorschriften voor kleine ondernemingen volledig via wetgeving worden geharmoniseerd. Om onevenredige lasten voor deze entiteiten te vermijden, zouden de lidstaten niet het voorleggen van verdere gegevens mogen eisen. De lidstaten kunnen echter wel aanvullende vereisten aan middelgrote en grote ondernemingen opleggen.

11. Kleine, middelgrote en grote ondernemingen worden bepaald en van elkaar onderscheiden op basis van hun totale activa, omzet en gemiddeld personeelsbestand, aangezien deze factoren gewoonlijk een objectieve indicatie voor de omvang van een bedrijf vormen.

12. Met het oog op vergelijkbare en gelijkwaardige informatie moeten verantwoordings- en waarderingsprincipes rekening houden met de continuïteit, voorzichtigheid en overlopende posten. Verrekeningen tussen actief- en passiefposten en tussen baten- en lastenposten mogen niet worden toegelaten, en de activa en passiva moeten elk afzonderlijk worden gewaardeerd. Bij de opstelling van de posten in financiële overzichten moet rekening worden gehouden met de economische of commerciële realiteit van de onderliggende transactie of overeenkomst. Het materialiteitsbeginsel moet de verantwoording, waardering, presentatie en vermelding van informatie in de financiële overzichten bestrijken.

13. In de jaarlijkse financiële overzichten verantwoorde posten moeten worden gewaardeerd op basis van het beginsel van de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten om de betrouwbaarheid van de erin vervatte informatie te waarborgen. Toch moeten lidstaten ondernemingen kunnen toestaan of voorschrijven om hun vaste activa opnieuw te waarderen, zodat de gebruikers van financiële overzichten over meer relevante informatie zouden beschikken.

14. De behoefte aan vergelijkbaarheid van financiële informatie over de gehele Unie vergt dat de lidstaten voor bepaalde financiële instrumenten een waarderingsmethode op basis van de waarde in het economisch verkeer toelaten. Bovendien verschaffen waarderingsmethoden op basis van de waarde in het economisch verkeer meer relevante informatie voor gebruikers van financiële overzichten dan informatie op basis van de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten. Dienovereenkomstig moeten lidstaten toestaan dat alle ondernemingen, of bepaalde categorieën van ondernemingen, een waarderingsmethode op basis van de waarde in het economisch verkeer hanteren voor zowel de jaarlijkse als geconsolideerde financiële overzichten of voor uitsluitend de geconsolideerde financiële overzichten. Bovendien moeten lidstaten voor andere activa dan financiële instrumenten een waarderingsmethode op basis van de waarde in het economisch verkeer kunnen toestaan of voorschrijven.

15. Voor de balans is een enkele indeling nodig, zodat gebruikers van financiële overzichten de financiële positie van ondernemingen in de Unie kunnen vergelijken. De lidstaten moeten ondernemingen echter kunnen toestaan of voorschrijven om de indeling te wijzigen en een balans voor te leggen waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen vlottende en vaste posten. Voor de winst-en-verliesrekening moet een indeling op basis van de aard van de lasten en op basis van de functie van de lasten worden toegestaan. De lidstaten moeten het gebruik van een of van beide indelingen voorschrijven. De lidstaten moeten ook het recht hebben om ondernemingen toe te staan een prestatieoverzicht voor te leggen in plaats van een volgens een van de toegelaten indelingen opgestelde winst-en-verliesrekening. Aan kleine en middelgrote ondernemingen moet een vereenvoudigde versie van de vereiste indelingen worden aangeboden.

16. Met het oog op de vergelijkbaarheid moet een gemeenschappelijk kader worden voorzien voor de verantwoording, waardering en presentatie van onder andere waardecorrecties, goodwill, voorzieningen, voorraden van goederen en vervangbare activa, en baten en lasten van uitzonderlijke omvang of frequentie.

17. De informatie in de balans en winst-en-verliesrekening moet worden aangevuld door toelichtingen bij de financiële overzichten. Gebruikers van financiële overzichten hebben gewoonlijk weinig behoefte aan aanvullende informatie van kleine ondernemingen en het kan voor kleine ondernemingen kostelijk zijn om de vereiste aanvullende informatie te verzamelen. Een beperkte regeling voor openbaarmaking is bijgevolg gerechtvaardigd voor kleine ondernemingen. Wanneer een kleine onderneming het echter nuttig acht om de aanvullende informatie te verschaffen die voor middelgrote en grote ondernemingen is vereist, mag ze daartoe niet worden verhinderd.

18. Gebruikers van financiële overzichten die door middelgrote en grote ondernemingen zijn opgesteld, hebben gewoonlijk meer complexe behoeften. Daarom moet op sommige vlakken meer informatie worden vermeld. Een vrijstelling van bepaalde van deze informatieverplichtingen is gerechtvaardigd wanneer ze nadelig zijn voor sommige personen of voor de onderneming.

19. Het bestuursverslag en het geconsolideerde bestuursverslag zijn belangrijke onderdelen van de financiële verslaglegging. Deze verslagen dienen een getrouw overzicht te geven van de ontwikkeling en de positie van het bedrijf op een wijze die strookt met de omvang en de complexiteit van het bedrijf. De informatie mag niet beperkt blijven tot de financiële aspecten van het bedrijf van de onderneming, maar moet onder andere een analyse van de ecologische en sociale aspecten van het bedrijf omvatten die nodig zijn voor een goed begrip van de ontwikkeling, de resultaten en de positie van de onderneming. Wanneer het geconsolideerde bestuursverslag en het bestuursverslag van de moederonderneming tot een enkel verslag zijn samengevoegd, kan het aangewezen zijn meer de nadruk te leggen op aangelegenheden die relevant zijn voor alle ondernemingen die in de gezamenlijke consolidatie zijn opgenomen. Gezien de potentiële last die een en ander voor middelgrote ondernemingen met zich brengt, moeten de lidstaten de kans krijgen ervoor te kiezen om het verstrekken van niet-financiële informatie niet verplicht te stellen wat betreft het bestuursverslag van die ondernemingen.

20. De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om kleine ondernemingen vrij te stellen van de verplichting om een bestuursverslag op te stellen, mits ze in de toelichtingen bij de financiële overzichten de gegevens over de verkrijging van eigen aandelen vermelden als bedoeld in artikel 22, lid 2, van de Tweede Richtlijn 77/91/EEG van de Raad van 13 december 1976 strekkende tot het coördineren van de waarborgen welke in de lidstaten worden verlangd van de vennootschappen in de zin van artikel 58, tweede alinea, van het Verdrag, om de belangen te beschermen zowel van de deelnemers in deze vennootschappen als van derden met betrekking tot de oprichting van de naamloze vennootschap, alsook de instandhouding en wijziging van haar kapitaal, zulks teneinde die waarborgen gelijkwaardig te maken[26].

21. Aangezien organisaties van openbaar belang een belangrijke plaats innemen in de economieën waarin ze werkzaam zijn, moeten de bepalingen van deze richtlijn over de verklaring inzake corporate governance op alle organisaties van openbaar belang van toepassing zijn.

22. Een groot aantal ondernemingen maakt deel uit van een geheel van ondernemingen. Geconsolideerde financiële overzichten moeten worden opgesteld om de financiële informatie over een dergelijk geheel van ondernemingen ter kennis van aandeelhouders en derden te brengen. Daarom is coördinatie van de nationale wetgevingen inzake geconsolideerde financiële overzichten nodig, teneinde de doelstellingen inzake vergelijkbaarheid en gelijkwaardigheid van de informatie die ondernemingen in de Unie moeten bekendmaken, te verwezenlijken.

23. In principe moeten geconsolideerde financiële overzichten de activiteiten van een moederonderneming en haar dochterondernemingen als een zelfstandige economische entiteit (een groep) vermelden; ondernemingen die door de moederonderneming worden gecontroleerd, moeten als dochterondernemingen worden beschouwd. De zeggenschap berust gewoonlijk op een meerderheid van de stemrechten, maar kan ook op overeenkomsten met medeaandeelhouders of deelnemers in de onderneming berusten. In sommige gevallen kan de zeggenschap daadwerkelijk worden uitgeoefend wanneer de moederonderneming een minderheidsdeelneming in de dochteronderneming heeft. De lidstaten moeten het recht hebben om ondernemingen waarvoor geen zeggenschapsverhouding geldt, die onder centrale leiding staan of een gezamenlijk bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan hebben, in geconsolideerde financiële overzichten te laten opnemen.

24. Een dochteronderneming die zelf ook een moederonderneming is, moet geconsolideerde financiële overzichten opstellen. Toch kunnen de lidstaten dergelijke moederondernemingen onder bepaalde voorwaarden vrijstellen van de verplichting om zulke geconsolideerde financiële overzichten op te stellen, mits aandeelhouders en derden voldoende worden beschermd.

25. Kleine groepen moeten worden vrijgesteld van de verplichting om geconsolideerde financiële overzichten op te stellen, aangezien gebruikers van dergelijke financiële overzichten geen behoefte hebben aan complexe informatie. Bovendien kan het kostelijk zijn om bovenop de jaarlijkse financiële overzichten van de moeder- en dochterondernemingen ook geconsolideerde financiële overzichten op te stellen. De lidstaten moeten uit dezelfde kosten-batenoverwegingen ook middelgrote groepen kunnen vrijstellen van de verplichting om geconsolideerde financiële overzichten op te stellen.

26. De consolidatie moet alle activa en passiva, alsmede alle baten en lasten van deze ondernemingen omvatten, met afzonderlijke vermelding van de minderheidsbelangen onder kapitaal en reserves in de geconsolideerde balans en met afzonderlijke vermelding van de minderheidsbelangen in de winst of het verlies van de groep in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening. De noodzakelijke correcties moeten evenwel worden aangebracht om de gevolgen van de financiële betrekkingen tussen de in de consolidatie opgenomen ondernemingen te laten wegvallen. In het bijzonder vallen de onderlinge vorderingen en schulden van de ondernemingen, de baten en lasten die verband houden met transacties tussen de ondernemingen, en de winsten en verliezen die voortvloeien uit transacties tussen de ondernemingen, indien ze begrepen zijn in de boekwaarde van de activa, in de geconsolideerde financiële overzichten weg.

27. Verantwoordings- en waarderingsprincipes die bij de opstelling van jaarlijkse financiële overzichten van toepassing zijn, moeten ook van toepassing zijn bij de opstelling van geconsolideerde financiële overzichten.

28. Geassocieerde ondernemingen moeten in de geconsolideerde financiële overzichten worden opgenomen door de vermogensmutatiemethode. De lidstaten moeten kunnen toestaan of voorschrijven dat een gezamenlijk bestuurde onderneming verhoudingsgewijs in de geconsolideerde financiële overzichten wordt opgenomen.

29. De geconsolideerde financiële overzichten moeten voor de ondernemingen die in de gezamenlijke consolidatie zijn opgenomen alle verplichte informatie bevatten in de vorm van toelichtingen bij die financiële overzichten. Daarnaast moeten de naam, de zetel en het groepsbelang in het kapitaal van de ondernemingen worden vermeld voor alle dochterondernemingen, geassocieerde ondernemingen, gezamenlijk bestuurde ondernemingen en deelnemingen.

30. De jaarlijkse financiële overzichten van alle ondernemingen waarop deze richtlijn van toepassing is, moeten overeenkomstig Richtlijn 2009/101/EG openbaar worden gemaakt. Het is echter aangewezen te bepalen dat ook op dit vlak bepaalde afwijkingen voor kleine en middelgrote ondernemingen kunnen worden toegestaan.

31. De lidstaten wordt sterk aangeraden om systemen voor elektronische publicatie te ontwikkelen, zodat ondernemingen hun boekhoudkundige gegevens, met inbegrip van de wettelijke financiële overzichten, slechts één keer hoeven in te dienen en zodat meerdere gebruikers de gegevens gemakkelijk kunnen bereiken en gebruiken. Zulke systemen mogen echter niet te ingewikkeld zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen.

32. De leden van de bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen van een onderneming dienen minimaal collectief verantwoordelijk te zijn jegens de onderneming voor de opstelling en openbaarmaking van de jaarlijkse financiële overzichten en bestuursverslagen. Diezelfde aanpak zou ook moeten worden toegepast ten aanzien van leden van de bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen van ondernemingen voor de opstelling van de geconsolideerde financiële overzichten. Deze organen handelen binnen de bevoegdheden die hun krachtens het nationale recht zijn toegewezen. Dit laat de mogelijkheid onverlet voor de lidstaten om verdergaande maatregelen te nemen en te voorzien in de directe verantwoordelijkheid jegens aandeelhouders of zelfs andere belanghebbenden.

33. De aansprakelijkheid voor het opstellen en publiceren van jaarlijkse financiële overzichten en geconsolideerde financiële overzichten, alsmede van de bestuursverslagen en geconsolideerde bestuursverslagen is gebaseerd op het nationale recht. De passende aansprakelijkheidsregels zoals door iedere lidstaat in de nationale wettelijke voorschriften vastgelegd, dienen van toepassing te zijn op de leden van de bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen. Het moet de lidstaten toegestaan zijn om de omvang van de aansprakelijkheid te bepalen.

34. Teneinde geloofwaardige processen van financiële verslaggeving over de gehele Unie te bevorderen, moeten de leden van het orgaan van een onderneming dat verantwoordelijk is voor de opstelling van de financiële verslagen van de onderneming de plicht hebben ervoor te zorgen dat de financiële informatie in de jaarlijkse financiële overzichten en jaarlijkse bestuursverslagen een getrouw beeld geven.

35. De jaarlijkse financiële overzichten en geconsolideerde financiële overzichten moeten worden gecontroleerd. De eis dat in een accountantsverklaring wordt bevestigd of de jaarlijkse dan wel de geconsolideerde financiële overzichten een getrouw beeld geven overeenkomstig de toepasselijke voorschriften voor de financiële verslaglegging, beperkt niet de reikwijdte van deze verklaring, maar verduidelijkt de context waarin zij is afgelegd . De jaarlijkse financiële overzichten van kleine ondernemingen zouden niet onder deze controleplicht moeten vallen. Een controle kan voor deze categorie van ondernemingen immers een zware administratieve last betekenen. Bovendien zijn in vele kleine ondernemingen dezelfde personen zowel aandeelhouder als bestuurslid, waardoor ze slechts een beperkte behoefte hebben aan derden die de financiële overzichten waarborgen .

36. Teneinde de transparantie op betalingen aan overheden te verbeteren, maken grote ondernemingen en organisaties van openbaar belang die actief zijn in de winningsindustrie of houtkap van oerbossen[27], op jaarbasis significante betalingen aan overheden van de landen waar ze actief zijn in een afzonderlijk verslag openbaar. Dergelijke ondernemingen zijn actief in landen die rijk zijn aan grondstoffen, met name mineralen, olie, aardgas en oerbossen. Het verslag bevat soorten betalingen die vergelijkbaar zijn met de soorten die openbaar worden gemaakt door ondernemingen die aan het initiatief tot transparantie in de winningsindustrie (EITI) deelnemen. Dit initiatief is ook complementair aan het EU FLEGT-actieplan (wetshandhaving, governance en handel in de bosbouw)[28] en de houtverordening[29] waarbij handelaren in houtproducten worden verplicht de nodige zorgvuldigheid te betrachten om te verhinderen dat illegaal hout de EU-markt kan binnenkomen.

37. De verslagen dienen om overheden van grondstoffenrijke landen te helpen de EITI-beginselen en -criteria[30] ten uitvoer te brengen en zich tegenover hun burgers te verantwoorden voor betalingen die zij ontvangen van ondernemingen die binnen hun rechtsgebied actief zijn in de winningsindustrie of houtkap van oerbossen. Het verslag omvat de openbaarmaking op landen- en projectbasis, waarbij een project wordt gezien als de laagst mogelijke meldende bedrijfseenheid waarin de onderneming regelmatige interne bestuursverslagen opstelt, zoals een concessie, geografisch bekken enz. en waarbij de betalingen aan dergelijke projecten werden toegeschreven. In het kader van de algemene doelstelling om goed bestuur in deze landen te bevorderen, wordt de materialiteit van de te vermelden betalingen ten aanzien van de ontvangende overheid beoordeeld. Er kunnen uiteenlopende criteria voor materialiteit worden overwogen, zoals betalingen van een absoluut bedrag of een procentuele grens (zoals betalingen boven een percentage van het bbp van een land). Deze kunnen door middel van een gedelegeerde handeling worden bepaald. Het verslagleggingsstelsel moet binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn aan een herziening en een verslag door de Commissie worden onderworpen. Bij de herziening zou de doeltreffendheid van het stelsel moeten worden onderzocht en zou rekening moeten worden gehouden met internationale ontwikkelingen, zoals de concurrentiekracht en veiligheid van de energievoorziening. Bij de herziening zou ook de ervaring van opstellers en gebruikers van de informatie over de betalingen in rekening moeten worden genomen en zou moeten worden overwogen of het passend zou zijn om aanvullende informatie over betalingen op te nemen, zoals effectieve belastingtarieven en gegevens van de ontvangers, zoals bankrekeninggegevens.

38. In overeenstemming met de conclusies van de G8-top in het Franse Deauville van mei 2011 en om gelijke concurrentievoorwaarden te bevorderen, moet de Commissie alle internationale partners blijven aanmoedigen om gelijkaardige vereisten in te voeren. De voortzetting van het werk betreffende de relevante internationale standaard voor jaarrekeningen is in dit verband van bijzonder belang.

39. Teneinde rekening te houden met toekomstige wijzigingen in de wetgeving van de lidstaten en de Unie betreffende ondernemingsvormen, moet de Commissie de bevoegdheid krijgen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag gedelegeerde handelingen vast te stellen om de lijsten van ondernemingen in bijlagen I en II bij te werken. Gedelegeerde handelingen moeten ook worden gebruikt om de criteria inzake de omvang van ondernemingen aan te passen, aangezien de inflatie hun reële waarde na verloop van tijd doet afnemen. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens de voorbereiding passend overleg pleegt, onder meer met deskundigen. Teneinde een relevant en gepast niveau te waarborgen voor de openbaarmaking van betalingen aan overheden door de winningsindustrie en houtkappers van oerbossen en met het oog op een uniforme toepassing van deze richtlijn, moet de Commissie de bevoegdheid krijgen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag gedelegeerde handelingen vast te stellen om het concept van materialiteit van de betalingen te verduidelijken.

40. Bij het voorbereiden en opstellen van gedelegeerde handelingen dient de Commissie erop toe te zien dat de desbetreffende documenten gelijktijdig, tijdig en op passende wijze bij het Europees Parlement en de Raad worden ingediend.

41. Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk een vergemakkelijking van grensoverschrijdende beleggingen en een verbetering van de vergelijkbaarheid in de gehele Unie en van het vertrouwen van het publiek in financiële overzichten en verslagen door de verschaffing van verdergaande en consequente, specifieke informatie, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang en de gevolgen van deze richtlijn, beter door de Unie kunnen worden bereikt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken.

42. Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I

TOEPASSINGSGEBIED, DEFINITIES EN CATEGORIEËN VAN ONDERNEMINGEN

ARTIKEL 1

Toepassingsgebied

43. De in deze richtlijn voorgeschreven coördinatiemaatregelen zijn van toepassing op:

44. de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die betrekking hebben op ondernemingen met de in bijlage I genoemde rechtsvormen;

45. de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die betrekking hebben op ondernemingen met de in bijlage II genoemde rechtsvormen indien al hun onbeperkt aansprakelijke vennoten ondernemingen zijn als bedoeld in bijlage I of ondernemingen die niet onder het recht van een lidstaat vallen maar die een rechtsvorm hebben die vergelijkbaar is met die welke in artikel 1 van Richtlijn 2009/101/EG zijn genoemd;

46. de ondernemingen met de in bijlage II genoemde rechtsvormen indien al hun onbeperkt aansprakelijke vennoten:

i) ondernemingen zijn als bedoeld in bijlage I of ondernemingen die niet onder het recht van een lidstaat vallen maar die een rechtsvorm hebben die vergelijkbaar is met die welke in artikel 1 van Richtlijn 2009/101/EG zijn genoemd, of

ii) ondernemingen met de in bijlage II genoemde rechtsvormen zijn indien al hun onbeperkt aansprakelijke vennoten zelf ondernemingen zijn als bedoeld in bijlage I of ondernemingen die niet onder het recht van een lidstaat vallen maar die een rechtsvorm hebben die vergelijkbaar is met die welke in artikel 1 van Richtlijn 2009/101/EG zijn genoemd.

2. De Commissie krijgt de bevoegdheid om door middel van gedelegeerde handelingen overeenkomstig artikel 42 de lijsten van ondernemingen in de in lid 1 bedoelde bijlagen I en II bij te werken.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

(1) "organisaties van openbaar belang": organisaties die onder het recht van een lidstaat vallen als bepaald in artikel 2, lid 13, van Richtlijn 2006/43/EG[31];

(2) "deelneming": de al dan niet in effecten belichaamde rechten in het kapitaal van andere ondernemingen, die ertoe strekken door het scheppen van een duurzame band met die andere ondernemingen de eigen bedrijfsuitoefening te bevorderen; Er bestaat een vermoeden van deelneming wanneer het door een onderneming gehouden deel van het kapitaal van een andere onderneming een door de lidstaten vastgesteld percentage, dat niet hoger mag zijn dan 20 % , overschrijdt;

(3) "verbonden partij": heeft dezelfde betekenis als in de internationale standaard voor jaarrekeningen 24 die overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1126/2008 is goedgekeurd;

(4) "vaste activa": de vermogensbestanddelen die bestemd zijn om duurzaam voor de bedrijfsuitoefening te worden gebruikt;

(5) "netto-omzet": het bedrag met betrekking tot de verkoop van goederen en de verlening van diensten onder aftrek van kortingen en belasting over de toegevoegde waarde en andere rechtstreeks met de omzet samenhangende belastingen;

(6) "aanschaffingsprijs": de te betalen prijs en alle bijkomende kosten;

(7) "vervaardigingskosten": de aanschaffingsprijs van grondstoffen, consumptieartikelen en andere kosten die rechtstreeks toe te rekenen zijn aan het product in kwestie. Een redelijk deel van andere kosten die onrechtstreeks kunnen worden toegerekend aan het product in kwestie, kan worden meegerekend voor zover ze betrekking hebben op de vervaardigingsperiode. Distributiekosten worden niet meegerekend;

(8) "waardecorrectie": alle correcties die ertoe strekken rekening te houden met op de balansdatum geconstateerde – al dan niet definitieve – waardeverminderingen van vermogensbestanddelen;

(9) "moederonderneming": een onderneming die een of meer dochterondernemingen controleert;

(10) "dochteronderneming": een onderneming die door een moederonderneming wordt gecontroleerd;

(11) "groep": een moederonderneming en al haar dochterondernemingen binnen eenzelfde consolidatie;

(12) "verbonden ondernemingen": twee of meer ondernemingen die binnen een groep met elkaar verbonden zijn;

(13) "geassocieerde onderneming": een onderneming waarin een andere onderneming een deelneming heeft en waarbij die andere onderneming een invloed van betekenis uitoefent op het bestuur en financiële beleid van de eerste onderneming. Vermoed wordt dat een onderneming invloed van betekenis uitoefent op een andere onderneming, wanneer de eerste onderneming 20% of meer van de stemrechten van de aandeelhouders van of deelnemers in de laatste onderneming bezit.

Artikel 3

Categorieën van ondernemingen en groepen

47. Kleine ondernemingen zijn ondernemingen die op de balansdatum twee van de volgende drie criteria niet overschrijden:

48. balanstotaal: 5.000.000 EUR;

49. netto-omzet: 10.000.000 EUR;

50. gemiddeld personeelsbestand gedurende het boekjaar: 50

51. Middelgrote ondernemingen zijn andere dan kleine ondernemingen die op de balansdatum twee van de volgende drie criteria niet overschrijden:

52. balanstotaal: 20.000.000 EUR;

53. netto-omzet: 40.000.000 EUR;

54. gemiddeld personeelsbestand gedurende het boekjaar: 250.

55. Grote ondernemingen zijn ondernemingen die op de balansdatum twee van de volgende drie criteria overschrijden:

56. balanstotaal: 20.000.000 EUR;

57. netto-omzet: 40.000.000 EUR;

58. gemiddeld personeelsbestand gedurende het boekjaar: 250.

59. Kleine groepen zijn moeder- en dochterondernemingen die op geconsolideerde basis twee van de volgende drie criteria niet overschrijden op de balansdatum van de moederonderneming:

60. balanstotaal: 5.000.000 EUR;

61. netto-omzet: 10.000.000 EUR;

62. gemiddeld personeelsbestand gedurende het boekjaar: 50.

63. Middelgrote groepen zijn moeder- en dochterondernemingen die geen kleine groep vormen en die op geconsolideerde basis twee van de volgende drie criteria niet overschrijden op de balansdatum van de moederonderneming:

64. balanstotaal: 20.000.000 EUR;

65. netto-omzet: 40.000.000 EUR;

66. gemiddeld personeelsbestand gedurende het boekjaar: 250.

67. Lidstaten staan toe dat de in artikel 25, lid 3, onder a), bedoelde verrekening en de in artikel 25, lid 7, bedoelde uitsluiting niet wordt doorgevoerd wanneer de drempelbedragen in de leden 4 en 5 worden berekend. In dergelijke gevallen worden de grensbedragen betreffende het balanstotaal en de netto-omzet vermeerderd met 20%.

68. Voor de lidstaten die de euro niet aannemen, wordt de tegenwaarde in de nationale munteenheid van de in de leden 1 tot en met 5 vastgestelde bedragen verkregen door toepassing van de wisselkoers die in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt op de dag van de inwerkingtreding van enige richtlijn waarin deze bedragen worden vastgesteld.

69. Indien een onderneming op de balansdatum twee van de drie in de leden 1 tot en met 5 genoemde criteria overschrijdt of niet meer overschrijdt, heeft dit voor de toepassing van de in deze richtlijn bedoelde afwijkingen slechts gevolg indien deze omstandigheid zich gedurende twee achtereenvolgende boekjaren voordoet.

70. Het in de leden 1 tot en met 5 van dit artikel bedoelde balanstotaal bestaat in het schema van artikel 9 uit de posten A tot en met D van de activa.

71. Teneinde de in de leden 1 tot en met 5 van dit artikel bedoelde definities aan de inflatie aan te passen, zal de Commissie ze op gezette tijden herbekijken en indien nodig wijzigen door middel van gedelegeerde handelingen overeenkomstig artikel 42. Daartoe houdt ze rekening met de metingen van de inflatie als gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.

HOOFDSTUK 2

ALGEMENE BEPALINGEN EN BEGINSELEN

ARTIKEL 4

Algemene bepalingen

72. De jaarlijkse financiële overzichten vormen een geheel en omvatten voor alle ondernemingen minstens de balans, de winst-en-verliesrekening en de toelichting bij de financiële overzichten.

De lidstaten kunnen van andere dan kleine ondernemingen verlangen dat ze in de jaarlijkse financiële overzichten andere overzichten opnemen bovenop de in de eerste alinea bedoelde documenten.

73. De jaarlijkse financiële overzichten worden duidelijk en in overeenstemming met de bepalingen van deze richtlijn opgesteld.

74. De jaarlijkse financiële overzichten geven een getrouw beeld van de activa, de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies van de onderneming. Indien de toepassing van de bepalingen van deze richtlijn niet voldoende is om een getrouw beeld te geven van de activa, de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies van de onderneming, worden aanvullende inlichtingen verstrekt.

75. Indien in uitzonderingsgevallen blijkt dat toepassing van een bepaling van deze richtlijn in strijd is met de in lid 3 bedoelde verplichting, wordt van deze bepaling afgeweken opdat een getrouw beeld van de activa, de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies van de onderneming wordt gegeven. Zulk een afwijking wordt in de toelichting medegedeeld en naar behoren gemotiveerd onder vermelding van de invloed ervan op de activa, de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies.

76. De lidstaten kunnen van andere dan kleine ondernemingen verlangen dat ze in de jaarlijkse financiële overzichten aanvullende informatie verstrekken boven op de krachtens deze richtlijn verstrekte informatie.

Artikel 5

Algemene beginselen voor financiële verslaglegging

77. De in de jaarlijkse financiële overzichten vermelde posten worden in overeenstemming met de volgende algemene beginselen verantwoord en gewaardeerd:

78. de onderneming wordt vermoed haar werkzaamheden voort te zetten;

79. de grondslagen voor financiële verslaglegging en waarderingsgrondslagen worden niet van het ene boekjaar op het andere gewijzigd;

80. bij de verantwoording en waardering wordt het voorzichtigheidsbeginsel in acht genomen en in het bijzonder geldt dat:

i) winsten slechts mogen worden opgenomen voor zover zij op de balansdatum verantwoord zijn;

ii) alle verplichtingen die hun oorsprong hebben in het betreffende boekjaar of in een vorig boekjaar, worden verantwoord, ook als deze verplichtingen pas bekend worden tussen de balansdatum en de datum waarop de balans wordt opgesteld;

iii) alle waardeverminderingen worden verantwoord, ongeacht het resultaat van het boekjaar;

81. in de balans en winst-en-verliesrekening verantwoorde bedragen op basis van het toerekeningsbeginsel worden berekend;

82. de beginbalans van elk boekjaar met de eindbalans van het voorafgaande boekjaar overeenstemt;

83. de activa en passiva worden elk afzonderlijk gewaardeerd;

84. verrekening tussen actief- en passiefposten en tussen baten- en lastenposten is niet toegestaan;

85. posten van de winst-en-verliesrekening en de balans worden in overeenstemming met het wezen van de gerapporteerde transactie of overeenkomst gepresenteerd;

86. in de financiële overzichten verantwoorde posten worden volgens het beginsel van de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten gewaardeerd;

87. bij de verantwoording, waardering, presentatie en vermelding van informatie in de jaarlijkse financiële overzichten wordt rekening gehouden met de materialiteit van de betreffende posten.

88. De lidstaten kunnen toestaan of voorschrijven dat benevens de overeenkomstig lid 1, onder c), ii), verantwoorde bedragen ook alle voorzienbare verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong hebben in het betreffende boekjaar of in een vorig boekjaar worden verantwoord, ook als deze verplichtingen en verliezen pas bekend worden tussen de balansdatum en de datum waarop de balans wordt opgesteld.

89. Afwijking van deze algemene beginselen is in uitzonderingsgevallen toegestaan om een getrouw beeld te geven van de activa, de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies van de onderneming. Zodanige afwijking wordt in de toelichting bij de financiële overzichten vermeld en naar behoren gemotiveerd; de invloed daarvan op de activa, de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies wordt aangegeven.

Artikel 6

Alternatieve waarderingsgrondslag voor vaste activa tegen geherwaardeerde bedragen

90. In afwijking van artikel 5, lid 1, onder i), kunnen de lidstaten alle ondernemingen of bepaalde categorieën van ondernemingen toestaan of voorschrijven om vaste activa tegen geherwaardeerde bedragen te waarderen. Indien nationale wetgeving in zulke waardering voorziet, bepaalt ze de inhoud, grenswaarden en toepassingsregels ervan.

2. Wanneer lid 1 wordt toegepast, wordt het verschil tussen de waardering op basis van de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten en de waardering op basis van een herwaardering in de herwaarderingsreserve onder "Eigen vermogen" opgenomen.

De herwaarderingsreserve kan te allen tijde geheel of ten dele in kapitaal worden omgezet.

De herwaarderingsreserve wordt verminderd indien de gereserveerde bedragen niet meer noodzakelijk zijn voor de toepassing van de herwaarderingsgrondslag voor verslaglegging. De lidstaten kunnen regels geven voor het gebruik van de herwaarderingsreserve, met dien verstande dat er slechts bedragen uit de herwaarderingsreserve aan de winst-en-verliesrekening mogen worden toegevoegd indien de overgeboekte bedragen als kosten in de winst-en-verliesrekening zijn opgenomen dan wel betrekking hebben op een daadwerkelijk gerealiseerde waardevermeerdering. Uit de herwaarderingsreserve mogen noch rechtstreeks noch onrechtstreeks bedragen worden uitgekeerd, tenzij zij overeenstemmen met een gerealiseerde waardevermeerdering.

Behalve in de in de tweede en derde alinea van dit lid genoemde gevallen, mag de herwaarderingsreserve niet worden verminderd.

3. De waardecorrecties worden elk jaar berekend op basis van het geherwaardeerde bedrag. In afwijking van de artikelen 8 en 12 kunnen lidstaten echter toestaan of voorschrijven dat enkel het bedrag van de waardecorrecties die het resultaat zijn van een waardering op basis van de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten worden getoond onder de betreffende posten in de in de artikelen 13 en 14 beschreven schema’s en dat het verschil als resultaat van de waardering op basis van een herwaardering overeenkomstig dit artikel afzonderlijk in de schema’s wordt getoond.

Artikel 7

Alternatieve waarderingsgrondslag voor de waarde in het economisch verkeer

1. In afwijking van artikel 5, lid 1, onder i), en in overeenstemming met de in dit artikel vastgestelde voorwaarden:

91. staan de lidstaten alle ondernemingen of bepaalde categorieën van ondernemingen toe of schrijven hen voor dat financiële instrumenten, met inbegrip van afgeleide financiële instrumenten, tegen de waarde in het economisch verkeer worden gewaardeerd;

92. kunnen de lidstaten voor alle ondernemingen of bepaalde categorieën van ondernemingen toestaan of voorschrijven dat bepaalde andere categorieën activa dan financiële instrumenten worden gewaardeerd op basis van bedragen die met verwijzing naar de waarde in het economisch verkeer zijn vastgesteld.

Dergelijke toestemming of dergelijk voorschrift kan tot geconsolideerde financiële overzichten worden beperkt.

93. Voor de toepassing van deze richtlijn worden grondstoffencontracten die ieder van de contractsluitende partijen het recht geven tot afwikkeling in contanten of enig ander financieel instrument, als afgeleide financiële instrumenten beschouwd, behalve wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan:

94. de contracten werden gesloten en dienen duurzaam voor de verwachte inkoop-, verkoop- of gebruiksbehoeften van de onderneming;

95. ze werden bij de totstandkoming al bedoeld als grondstoffencontracten;

96. de afwikkeling zal naar verwachting geschieden door levering van de grondstof.

97. Lid 1, onder a), is enkel van toepassing op de volgende passiva:

98. passiva die deel uitmaken van de handelsportefeuille;

99. afgeleide financiële instrumenten.

100. Een waardering overeenkomstig lid 1, onder a), is niet van toepassing op:

101. tot de vervaldag aangehouden niet-afgeleide financiële instrumenten;

102. door de onderneming verstrekte leningen, respectievelijk te innen vorderingen die geen deel uitmaken van de handelsportefeuille;

103. belangen in dochterondernemingen, geassocieerde ondernemingen en joint ventures, door de onderneming uitgegeven eigenvermogeninstrumenten, overeenkomsten die een eventuele inbreng in het kader van een samenwerking tussen ondernemingen behelzen, en andere financiële instrumenten met zodanige specifieke kenmerken dat verslaglegging over deze instrumenten volgens de algemeen aanvaarde praktijk op een andere manier dan voor andere financiële instrumenten geschiedt.

104. In afwijking van artikel 5, lid 1, onder i), kunnen de lidstaten toestaan dat activa of passiva die in aanmerking komen als afgedekte positie in een "fair value hedge accounting"-systeem, of welomschreven onderdelen daarvan, gewaardeerd worden op basis van het specifiek uit hoofde van het "hedge accounting"-systeem vereiste bedrag.

105. In afwijking van de leden 3 en 4 van dit artikel kunnen de lidstaten toestaan of voorschrijven dat de verantwoording, waardering en vermelding van financiële instrumenten gebeurt in overeenstemming met internationale standaarden voor jaarrekeningen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1606/2002.

106. De reële waarde in de zin van dit artikel wordt bepaald op basis van een van de volgende waarden:

107. een marktwaarde voor die financiële instrumenten waarvoor direct een betrouwbare markt is aan te wijzen. Wanneer de marktwaarde niet dadelijk te bepalen valt voor het instrument zelf maar wel voor de bestanddelen ervan of voor een soortgelijk instrument, mag de marktwaarde uit die van zijn bestanddelen of van het soortgelijke instrument worden afgeleid;

108. een waarde, verkregen met behulp van algemeen aanvaarde waarderingsmodellen en -technieken voor de instrumenten waarvoor niet direct een betrouwbare markt is aan te wijzen. Dergelijke waarderingsmodellen en -technieken leveren een redelijke benadering van de marktwaarde op.

Financiële instrumenten die niet met behulp van de onder a) en b) beschreven methoden op betrouwbare wijze kunnen worden gewaardeerd, worden overeenkomstig het beginsel van de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten gewaardeerd.

109. Niettegenstaande artikel 5, lid 1, onder c), wordt een verandering in de waarde van een op basis van de waarde in het economisch verkeer gewaardeerd financieel instrument opgenomen in de winst-en-verliesrekening. Een dergelijke verandering wordt evenwel rechtstreeks opgenomen in de reserve "waarde in het economisch verkeer" wanneer:

110. het opgenomen instrument een instrument is ter afdekking in het kader van een "hedge accounting"-systeem waarbij dergelijke waardeveranderingen in hun geheel of gedeeltelijk niet in de winst-en-verliesrekening hoeven te worden verwerkt; of

111. de waardeverandering verband houdt met een wisselkoersverschil dat zich voordoet in een bedrag dat deel uitmaakt van een netto-investering van een onderneming in een buitenlandse entiteit.

De lidstaten kunnen toestaan of voorschrijven dat een waardeverandering van een verkoopbaar financieel actief dat geen afgeleid financieel instrument is, rechtstreeks in de reserve "waarde in het economisch verkeer" wordt opgenomen. De reserve "waarde in het economisch verkeer" wordt aangepast wanneer de gereserveerde bedragen niet meer noodzakelijk zijn voor de toepassing van de punten a) en b).

112. Onverminderd het bepaalde in artikel 5, lid 1, onder c), kunnen de lidstaten voor alle ondernemingen of bepaalde categorieën van ondernemingen toestaan of voorschrijven dat, wanneer andere activa dan financiële instrumenten tegen de waarde in het economisch verkeer worden gewaardeerd, een verandering in de waarde in de winst-en-verliesrekening wordt opgenomen.

HOOFDSTUK 3

BALANS EN WINST-EN-VERLIESREKENING

ARTIKEL 8

Algemene bepalingen betreffende de balans en de winst-en-verliesrekening

113. De indeling van de balans en de winst-en-verliesrekening worden niet van het ene boekjaar op het andere gewijzigd. Afwijking van dit beginsel is in uitzonderingsgevallen toegestaan om een getrouw beeld te geven van de activa, de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies van de onderneming. Deze afwijkingen worden in de toelichting bij de financiële overzichten vermeld en naar behoren gemotiveerd.

114. In de balans en in de winst-en-verliesrekening worden de in de artikelen 9, 13 en 14 van deze richtlijn vermelde posten afzonderlijk en in de aangegeven volgorde opgenomen. Een verdere splitsing van de posten is toegestaan, mits hierbij de indeling van de schema's in acht wordt genomen. Nieuwe posten kunnen worden toegevoegd voor zover hun inhoud niet door een van de in de schema's vermelde posten wordt gedekt. De lidstaten kunnen een dergelijke splitsing of toevoeging van nieuwe posten voorschrijven.

115. De indeling, omschrijving en terminologie van de met Arabische cijfers aangeduide posten van de balans en de winst-en-verliesrekening worden aangepast wanneer zulks wegens de bijzondere aard van de onderneming vereist is. De lidstaten kunnen een dergelijke aanpassing voorschrijven voor ondernemingen die deel uitmaken van een bepaalde economische sector.

116. Bij elk van de posten van de balans en de winst-en-verliesrekening wordt het bedrag van de overeenkomstige post van het voorafgaande boekjaar vermeld. Elk geval van het ontbreken van vergelijkbaarheid of elke aanpassing van de bedragen worden in de toelichting bij de financiële overzichten vermeld en uitgelegd.

117. De lidstaten kunnen toestaan of voorschrijven dat de schema's van de balans en van de winst-en-verliesrekening worden aangepast teneinde de bestemming van winst en de verwerking van verlies te laten uitkomen.

118. Voor een geassocieerde onderneming geldt het volgende:

119. De lidstaten kunnen toestaan of voorschrijven dat een geassocieerde onderneming op basis van de vermogensmutatiemethode als bepaald in artikel 27, lid 2 tot en met 8, in de jaarlijkse financiële overzichten wordt verantwoord, mits enkele essentiële aanpassingen ten gevolge van de bijzondere kenmerken van jaarlijkse financiële overzichten in vergelijking met geconsolideerde financiële overzichten.

120. De lidstaten kunnen toestaan of voorschrijven dat het deel van de winst of het verlies dat aan de geassocieerde onderneming kan worden toegerekend, slechts wordt verantwoord in de winst-en-verliesrekening voor zover dat deel overeenkomt met dividenden die reeds zijn ontvangen of die opeisbaar zijn.

121. Wanneer de winst of het verlies dat aan de geassocieerde onderneming kan worden toegerekend en in de winst-en-verliesrekening is verantwoord, groter is dan het bedrag van de dividenden die reeds zijn ontvangen of die opeisbaar zijn, wordt het bedrag van het verschil opgenomen in een reserve die niet aan de aandeelhouders mag worden uitgekeerd.

Artikel 9

Indeling van de balans

Voor de opstelling van de balans schrijven de lidstaten het onderstaande schema voor:

Activa

A. Geplaatst, niet gestort kapitaal

waarvan opgevraagd

(tenzij het opgevraagde kapitaal overeenkomstig het nationale recht onder "eigen vermogen" wordt opgenomen. In dat geval wordt het gedeelte van het kapitaal dat is opgevraagd, maar nog niet gestort, hetzij onder post A, hetzij onder post C II 5 van de activa opgenomen.)

B. Vaste activa

I. Immateriële vaste activa

122. Kosten van onderzoek en ontwikkeling, voor zover het nationale recht toestaat dat zij onder de activa worden opgenomen.

123. Concessies, octrooien, licenties, merken en soortgelijke rechten en waarden voor zover zij:

124. onder bezwarende titel zijn verkregen en niet onder post B I 3 moeten worden vermeld; of

125. in eigen bedrijf tot stand zijn gebracht, voor zover het nationale recht toestaat dat zij onder de activa worden opgenomen.

126. Goodwill, voor zover deze onder bezwarende titel is verkregen.

127. Vooruitbetalingen.

II. Materiële vaste activa

128. Terreinen en gebouwen.

129. Technische installaties en machines.

130. Andere installaties, technische en administratieve uitrusting.

131. Vooruitbetalingen en materiële vaste activa in aanbouw.

III. Financiële vaste activa

132. Aandelen in verbonden ondernemingen.

133. Vorderingen op verbonden ondernemingen.

134. Deelnemingen.

135. Vorderingen op ondernemingen waarmede een deelnemingsverhouding bestaat.

136. Effecten die tot de vaste activa behoren.

137. Overige leningen.

138. Eigen aandelen (met vermelding van hun nominale waarde of, bij gebreke hiervan, hun fractiewaarde), voor zover de nationale wetgeving toestaat dat zij op de balans worden opgenomen.

C. Vlottende activa

I. Voorraden

139. Grondstoffen en hulpstoffen.

140. Werk in uitvoering.

141. Gereed product en handelsvoorraden.

142. Vooruitbetalingen.

II. Vorderingen

(Bij elk der volgende posten wordt het bedrag van de vorderingen met een resterende looptijd van meer dan een jaar afzonderlijk vermeld.)

143. Handelsdebiteuren.

144. Vorderingen op verbonden ondernemingen.

145. Vorderingen op ondernemingen waarmede een deelnemingsverhouding bestaat.

146. Overige vorderingen.

147. Geplaatst kapitaal dat is opgevraagd en niet gestort (tenzij het opgevraagde kapitaal overeenkomstig het nationale recht onder post A van de activa wordt opgenomen).

148. Overlopende posten (tenzij overlopende posten overeenkomstig het nationale recht onder post D van de activa worden opgenomen).

III. Effecten

149. Aandelen in verbonden ondernemingen.

150. Eigen aandelen (met vermelding van hun nominale waarde of, bij gebreke hiervan, hun fractiewaarde), voor zover de nationale wetgeving toestaat dat zij op de balans worden opgenomen.

151. Overige effecten.

IV. Kasmiddelen en bank- en girosaldi

D. Overlopende posten

(tenzij overlopende posten overeenkomstig het nationale recht onder post C II 6 van de activa worden opgenomen.)

Eigen vermogen en passiva

A. Eigen vermogen

I. Geplaatst kapitaal

(tenzij overeenkomstig het nationale recht het opgevraagde kapitaal onder deze post wordt opgenomen. In dat geval worden de bedragen van het geplaatste kapitaal en van het gestorte kapitaal afzonderlijk vermeld.)

II. Agio

III. Herwaarderingsreserve

IV. Reserves

152. Wettelijke reserve, voor zover het nationale recht de vorming van deze reserve voorschrijft.

153. Reserve voor eigen aandelen, voor zover het nationale recht de vorming van deze reserve voorschrijft, onverminderd het bepaalde in artikel 22, lid 1, onder b), van Richtlijn 77/91/EEG.

154. Statutaire reserves.

155. Overige reserves, met inbegrip van de reserve "waarde in het economisch verkeer".

V. Overgedragen resultaten

VI. Resultaat van het boekjaar

B. Voorzieningen

156. Voorzieningen voor pensioenverplichtingen en soortgelijke verplichtingen.

157. Voorzieningen voor belastingverplichtingen.

158. Overige voorzieningen.

C. Schulden

(Bij elk der volgende posten alsmede bij het geheel van deze posten worden het bedrag van de schulden met een resterende looptijd van ten hoogste een jaar en het bedrag van de schulden met een resterende looptijd van meer dan een jaar afzonderlijk vermeld.)

159. Obligatieleningen met afzonderlijke vermelding van converteerbare leningen.

160. Schulden aan kredietinstellingen.

161. Ontvangen vooruitbetalingen op bestellingen voor zover zij niet afzonderlijk op de voorraden in mindering worden gebracht.

162. Schulden aan leveranciers en handelskredieten.

163. Te betalen wissels.

164. Schulden aan verbonden ondernemingen.

165. Schulden aan ondernemingen waarmede een deelnemingsverhouding bestaat.

166. Overige schulden, waaronder belastingschulden en schulden uit hoofde van de sociale zekerheid.

167. Overlopende posten (tenzij overlopende posten overeenkomstig het nationale recht onder post D onder "Overlopende posten" worden opgenomen).

D. Overlopende posten

(tenzij overlopende posten overeenkomstig het nationale recht onder post C 9 onder "Schulden" worden opgenomen.)

Artikel 10

Alternatieve presentatie van de balans

De lidstaten kunnen toestaan of voorschrijven dat alle ondernemingen of bepaalde categorieën van ondernemingen bij de presentatie van de balans op basis van een onderscheid tussen vlottende en vaste posten een ander schema gebruiken dan hetwelk in artikel 9 wordt bedoeld, op voorwaarde dat de verstrekte informatie ten minste gelijkwaardig is aan hetgeen anders op grond van artikel 9 zou zijn vereist.

Artikel 11

Bijzondere voorschriften betreffende bepaalde balansposten

168. Valt een actief of een passief onder verscheidene posten van het schema, dan wordt bij de post waaronder het wordt opgenomen of in de toelichting bij de financiële overzichten het verband met de andere posten vermeld.

169. Eigen aandelen en aandelen in verbonden ondernemingen worden uitsluitend onder de daartoe voorgeschreven posten opgenomen.

170. Vermogensbestanddelen worden op grond van hun bestemming ingedeeld bij de vaste of bij de vlottende activa.

171. Rechten op onroerende goederen en soortgelijke rechten zoals deze in het nationale recht zijn omschreven, worden onder "Terreinen en gebouwen" vermeld.

172. Bij vaste activa met een beperkte gebruiksduur worden de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten verminderd met de waardecorrecties die worden berekend met het oog op de stelselmatige afschrijving van deze activa gedurende de gebruiksduur. Hierbij geldt het volgende:

173. op financiële vaste activa kunnen waardecorrecties worden toegepast teneinde ze in aanmerking te nemen tegen de lagere waarde die zij op de balansdatum bezitten;

174. op vaste activa worden, ook als hun gebruiksduur niet beperkt is, waardecorrecties toegepast teneinde ze in aanmerking te nemen tegen de lagere waarde die zij op de balansdatum bezitten, wanneer wordt verwacht dat de waardevermindering duurzaam zal zijn;

175. de onder a) en b) bedoelde waardecorrecties worden op de winst-en-verliesrekening geboekt en afzonderlijk in de toelichting bij de financiële overzichten vermeld, indien dit niet reeds in de winst-en-verliesrekening is geschied;

176. de waardering tegen de lagere waarde als bedoeld onder a) en b) mag niet worden gehandhaafd wanneer de oorzaken van de waardecorrecties hebben opgehouden te bestaan. Deze bepaling geldt niet voor waardecorrecties ten opzichte van goodwill.

177. Op vlottende activa worden waardecorrecties toegepast teneinde ze in aanmerking te nemen tegen de lagere marktwaarde of in bijzondere omstandigheden tegen een andere lagere waarde die zij op de balansdatum bezitten.

De waardering tegen de lagere waarde als bedoeld in de eerste alinea mag niet worden gehandhaafd wanneer de oorzaken van de waardecorrecties niet langer van toepassing zijn.

178. Rente op vreemd vermogen dat wordt gebruikt voor de financiering van de productie van vaste of vlottende activa mag in de vervaardigingskosten worden opgenomen voor zover zij op de productieperiode betrekking heeft. Van de toepassing van deze bepaling wordt in de toelichting bij de financiële overzichten melding gemaakt.

179. De lidstaten kunnen toestaan dat de aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten van voorraden van goederen van dezelfde soort, alsmede van alle vervangbare bestanddelen met inbegrip van effecten, worden berekend op basis van gewogen gemiddelde prijzen of volgens de methode "first in, first out" (FIFO), dan wel volgens een soortgelijke methode.

180. Wanneer het nationale recht toestaat dat de kosten van onderzoek en ontwikkeling onder de activa worden opgenomen, worden zij uiterlijk binnen vijf jaar afgeschreven. Zolang de kosten van onderzoek en ontwikkeling niet volledig zijn afgeschreven, wordt geen winst uitgekeerd, tenzij het bedrag van de daarvoor beschikbare reserves en de overgebrachte resultaten ten minste gelijk is aan het bedrag van de niet-afgeschreven kosten.

In uitzonderlijke gevallen kunnen de lidstaten een afwijking van de bepalingen van de vorige alinea toestaan. Deze afwijkingen worden in de toelichting bij de financiële overzichten vermeld en naar behoren gemotiveerd.

181. Goodwill wordt stelselmatig over zijn gebruiksduur afgeschreven. Wanneer de gebruiksduur niet met zekerheid kan worden geraamd, wordt goodwill over een maximale periode van 5 jaar afgeschreven. De periode of perioden waarover goodwill wordt afgeschreven, wordt of worden in de toelichting bij de financiële overzichten verklaard.

182. De voorzieningen vormen een dekking voor naar hun aard duidelijk omschreven verplichtingen die op de balansdatum als waarschijnlijk of als vaststaand worden beschouwd, doch waarvan niet bekend is in welke omvang of wanneer zij zullen ontstaan.

De lidstaten kunnen ook toestaan dat er voorzieningen worden aangelegd die beogen een dekking te vormen voor naar hun aard duidelijk omschreven kosten die op de balansdatum als waarschijnlijk of als vaststaand worden beschouwd, doch waarvan niet bekend is in welke omvang of wanneer zij zullen ontstaan.

Een voorziening geeft de beste schatting van de kosten die als waarschijnlijk worden beschouwd weer of, in geval van een verplichting, het bedrag dat vereist is om haar op de balansdatum af te wikkelen.

Artikel 12

Indeling van de winst-en-verliesrekening

183. Voor de opstelling van de winst-en-verliesrekening schrijven de lidstaten een of beide in de artikelen 13 en 14 opgenomen schema’s voor. Indien een lidstaat beide schema’s voorschrijft, kan hij de ondernemingen de keuze laten.

184. In afwijking van artikel 4, lid 1, kunnen de lidstaten toestaan of voorschrijven dat alle ondernemingen of bepaalde categorieën van ondernemingen een overzicht van hun resultaten opstellen in plaats van