MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de machtiging voor elektronische communicatienetwerken en -diensten

1. Achtergrond

In juli 2000 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de machtiging voor elektronische communicatienetwerken en -diensten (COM(2000)386 - C5-0440/2000 - 2000/0188 (COD)) met de bedoeling dat dit zal worden goedgekeurd conform de medebeslissingsprocedure van artikel 251 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap [1].

[1] PB C 365 van 19.12.2000, blz. 198.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft zijn advies op 24 januari 2001 [2] uitgebracht.

[2] PB C 123 van 25.4.2001, blz. 55.

Het Comité van de Regio's heeft de Raad en het Europees Parlement bij schrijven van 16 februari 2001 meegedeeld geen advies over deze kwestie te zullen uitbrengen.

Op 1 maart 2001 heeft het Europees Parlement in eerste lezing een reeks amendementen vastgesteld [3].

[3] PB C ... van ..., blz. ...

Op 4 juli 2001 heeft de Commissie krachtens artikel 250 van het EG-Verdrag haar gewijzigd voorstel vastgesteld waarin een groot deel van de in eerste lezing door het Europees Parlement vastgestelde amendementen, geheel, gedeeltelijk of in beginsel is verwerkt [4].

[4] PB C ... van ..., blz. ...

De Raad heeft op 17 september 2001, overeenkomstig artikel 251 van het EG-Verdrag zijn gemeenschappelijk standpunt over dit voorstel voor een richtlijn bepaald [5].

[5] PB C ... van ..., blz. ...

In deze mededeling geeft de Commissie haar visie op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, in overeenstemming met artikel 251, lid 2, van het EG-Verdrag.

2. Doel van het voorstel van de Commissie

Doel van de voorgestelde richtlijn is de bestaande nationale systemen voor de machtiging van elektronische communicatienetwerken en -diensten te vereenvoudigen en harmoniseren. Het voorgestelde algemene machtigingsstelsel zal, ongeacht technologische karakteristieken, op alle diensten en netwerken van toepassing zijn en zal de administratieve belemmeringen voor nieuwkomers op de markt tot een minimum beperken.

3. Commentaar op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

3.1. Samenvatting van het standpunt van de Commissie

De Commissie kan zich met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad verenigen. Van de door het Parlement goedgekeurde amendementen zijn sommige geheel, gedeeltelijk of in beginsel overgenomen, terwijl vele van de aangebrachte wijzigingen een consolidering of verduidelijking van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie inhouden. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bevat ook delen van bepaalde amendementen van het Europees Parlement welke de Commissie in haar gewijzigd voorstel niet heeft kunnen aanvaarden.

3.2. Door het Europees Parlement in eerste lezing vastgestelde amendementen

3.2.1. Amendementen van het Europees Parlement

Het Europees Parlement heeft in eerste lezing 23 amendementen op het oorspronkelijke voorstel van de Commissie goedgekeurd.

Naar aanleiding van het advies van het Europees Parlement heeft de Commissie diverse essentiële wijzigingen in haar gewijzigd voorstel aangebracht.

In haar gewijzigd voorstel heeft de Commissie 17 amendementen van het Europees Parlement geheel, gedeeltelijk of in beginsel verwerkt: de amendementen 1, 2, 3, 5, 8, 11, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28.

3.2.2. Door de Commissie aanvaarde en in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen amendementen van het Europees Parlement

De volgende geheel, gedeeltelijk of in beginsel door de Commissie aanvaarde en in het gewijzigde voorstel verwerkte amendementen zijn door de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt gehandhaafd: de amendementen 1, 2, 3, 5, 12, 13, eerste en tweede deel van 14, 18, 25, 26, en het tweede deel van 27.

Van de gehandhaafde amendementen hebben sommige minimale of gedeeltelijke aanpassingen ondergaan, terwijl andere ingrijpend zijn gewijzigd; dit neemt niet weg dat de onderliggende doelstelling van de wijzigingen van het Europees Parlement onverlet is gebleven.

3.2.3. Door de Commissie aanvaarde maar niet in het gemeenschappelijk standpunt verwerkte amendementen

De volgende amendementen zijn geheel, gedeeltelijk of in beginsel door de Commissie aanvaard en in haar gewijzigd voorstel verwerkt, maar niet door de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt overgenomen. De amendementen 8 (tweede deel), 11 (tweede deel), 21 (derde en vierde deel), 23, 24 en 28.

Amendement 8 (status quo inzake rechten)

De Raad wilde hier geen verklaring zien dat er, daar waar rechten momenteel ontbreken, deze ook in de toekomst niet zullen worden ingevoerd. Hoewel de Commissie het amendement van het Parlement heeft gesteund, heeft zij tevens begrip voor de onwilligheid van de lidstaten om dergelijke toezeggingen te doen op een gebied waarop de bevoegdheden regionaal en lokaal zijn gedecentraliseerd.

Amendement 11 (verduidelijking van de geografische werkingssfeer van de machtiging)

De Raad achtte het voorstel van het Parlement om duidelijk aan te geven dat algemene vergunningen voor het gehele grondgebied van de desbetreffende lidstaat gelden, overbodig. Volgens de Commissie is deze verduidelijking wel nuttig, maar niet van essentieel belang.

Amendement 21 (geharmoniseerde benadering gebruiksrechten)

De Raad kon niet instemmen met het voorstel van de Commissie om beoogde besluiten met betrekking tot gebruiksrechten aan de doorzichtigheidsprocedure van de kaderrichtlijn te onderwerpen en verwierp tevens het verzoek om in geval van (hoge) eenmalige heffingen alternatieve betalingswijzen toe te staan. De Commissie betreurt het dat de Raad de belangrijke, door het Parlement voorgestelde verbeteringen niet heeft kunnen aanvaarden.

Amendement 23 (informatie betreffende doorgangsrechten)

De Raad kon niet akkoord gaan met de door het Parlement voorgestelde verplichting voor de nationale regelgevende instanties om een register bij te houden van de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de verlening van doorgangsrechten, maar kon zich wel vinden in een overweging waarin de nationale regelgevende instanties wordt gevraagd ernaar te streven dat de gebruiker gemakkelijk toegang tot dergelijke informatie krijgt. Gezien het feit dat informatie over doorgangsrechten ook door andere instanties dan de nationale regelgevende instanties kan worden verschaft, kan de Commissie het standpunt van de Raad aanvaarden.

Amendement 24 (verrekening van reeds betaalde administratieve bijdragen)

De Raad stond afwijzend tegenover de voorgestelde bepaling die voorziet in verrekening van de voor de inwerkingtreding van het nieuwe machtigingsstelsel betaalde administratieve bijdragen, gedurende een tot na de inwerkingtreding lopende periode. De Commissie is het in wezen met het amendement van het Parlement eens, maar vindt ook dat er in het nationaal recht waarschijnlijk voldoende wettelijke middelen zullen zijn waarmee bedrijven hun teveel betaalde administratieve bijdragen kunnen terugvorderen.

Amendement 28 (beperking of intrekking van rechten)

De Raad verwierp tevens het voorstel om een beperking of intrekking van doorgangs- of gebruiksrechten alleen in bepaalde uitzonderlijke omstandigheden toe te staan en in dergelijke gevallen compensatie te verlenen. Hoewel de Commissie zich wat de doorgangsrechten (maar niet de gebruiksrechten) betreft, in het amendement van het Parlement kan vinden, zijn er geen redenen om aan te nemen dat een intrekking van doorgangsrechten in de praktijk willekeurig of op significante schaal zal plaatsvinden.

3.2.4. Verschillen tussen het gewijzigd voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

Overwegingen

De Raad heeft nieuwe overwegingen toegevoegd en tal van de bestaande overwegingen gewijzigd, teneinde de tekst duidelijker te maken, deze op één lijn te brengen met de in de artikelen van de richtlijn aangebrachte wijzigingen en om een aantal kernbepalingen te benadrukken. In het bijzonder heeft de Raad overwegingen ingevoerd om de draagwijdte van de richtlijn te verduidelijken, uit te leggen hoe de toewijzing van frequenties aan aanbieders van inhoud voor radio- en televisieomroepen in de nieuwe kaderregeling past en hoe het hanteren van niet-discriminerende, concurrentiebevorderende selectiecriteria in de praktijk tot de uitsluiting kan leiden van bepaalde bedrijven van deelneming aan vergelijkende of op mededinging gebaseerde selectieprocedures voor de verdeling van een schaars goed.

Artikel 2 - Definities

De Raad heeft definities toegevoegd van 'algemene machtiging' en 'schadelijke interferentie'. De Commissie vindt dat deze toevoegingen nuttig zijn.

Artikel 3 - Algemene machtiging voor elektronische communicatiediensten en -netwerken

Dit artikel is alleen redactioneel gewijzigd; qua inhoud is er niets veranderd. De informatie die als onderdeel van een kennisgeving kan worden verlangd wordt nu nader gespecificeerd.

Artikel 4 - Minimumlijst van uit de algemene machtiging voortvloeiende rechten

In het gemeenschappelijk standpunt worden de rechten nu onderverdeeld in een categorie voor alle ondernemingen en een tweede categorie voor ondernemingen die alleen openbaar toegankelijke elektronische communicatiediensten aanbieden. Verder zijn nog een aantal redactionele veranderingen aangebracht om de tekst op één lijn te brengen met de desbetreffende bepalingen van de kaderrichtlijn en de toegangs- en interconnectierichtlijn.

Artikel 5 - Gebruiksrechten voor radiofrequenties en nummers

In het gemeenschappelijk standpunt wordt duidelijk aangegeven dat waar radiofrequenties worden toegekend aan aanbieders van inhoud voor radio- en televisieomroepen, doelstellingen van algemeen belang overeenkomstig het Gemeenschapsrecht in bepaalde gevallen zwaarder kunnen wegen dan de behoefte aan open, niet-discriminerende en doorzichtige procedures. De Commissie kan deze verduidelijking, alsmede de desbetreffende nieuwe overweging aanvaarden.

De termijn voor ten aanzien van de toekenning van nummers te nemen besluiten is van twee tot drie weken verlengd, met een mogelijkheid deze, in geval van vergelijkende selectieprocedures, nog eens met drie weken te verlengen.

Artikel 6 - Voorwaarden die aan de algemene machtiging en de gebruiksrechten voor radiofrequenties en voor nummers kunnen worden gekoppeld, en specifieke verplichtingen

In het gemeenschappelijk standpunt worden verscheidene redactionele, maar geen inhoudelijke wijzigingen in dit artikel aangebracht.

Artikel 7 - Procedure voor het beperken van het aantal gebruiksrechten voor radiofrequenties

De minimale periode van 30 dagen voor een openbare raadpleging over een voorgenomen beperking van het aantal rechten voor het gebruik van radiofrequenties is geschrapt. De bij besluiten over dergelijke beperkingen in acht te nemen doelstellingen zijn uitgebreid tot de in artikel 7 van de kaderrichtlijn genoemde beleidsdoelstellingen.

De extra tijd die na de eerste periode van zes weken kan worden toegestaan voor de toekenning van radiofrequenties bij vergelijkende of op mededinging gebaseerde selectieprocedures, is van zes tot acht maanden verlengd.

Artikel 8 - Geharmoniseerde toewijzing van radiofrequenties

Dit artikel is om redenen van duidelijkheid redactioneel gewijzigd; inhoudelijk is er niets veranderd.

Artikel 9 - Verklaringen om de uitoefening van rechten om faciliteiten te installeren en interconnectierechten te vergemakkelijken

Dit artikel is redactioneel gewijzigd om te verduidelijken wat er van de nationale regelgevingsinstanties wordt verwacht; inhoudelijk is er niets veranderd.

Artikel 10 - Nakoming van de voorwaarden van de algemene machtiging of voor gebruiksrechten alsmede van specifieke verplichtingen

Er is nu meer flexibiliteit ten aanzien van de termijnen waarbinnen ondernemingen eventuele inbreuken op de aan algemene machtigingen of gebruiksrechten verbonden voorwaarden moeten verhelpen. Er is nu ten behoeve van de lidstaten een machtigingsclausule toegevoegd om de nationale regelgevingsinstanties in staat te stellen om, waar zulks passend is, geldelijke sancties op de leggen. Verder is er nog een bepaling toegevoegd met het oog op ernstige en herhaaldelijke inbreuken op de geldende voorwaarden.

Artikel 11 - Informatie die moet worden verstrekt in het kader van de algemene machtiging, voor gebruiksrechten en voor specifieke verplichtingen

Dit artikel heeft een aantal redactionele wijzigingen ondergaan en bevat nu de verduidelijking dat gebruiksrechten en specifieke verplichtingen hier ook onder vallen. De inhoud is ongewijzigd gebleven.

Artikel 12 - Administratieve bijdragen

Dit artikel is ingrijpend gewijzigd. Met administratieve bijdragen kan nu een grotere verscheidenheid van administratieve kosten worden gedekt. De aan de omzet gerelateerde verdeelsleutel is op verzoek van het Europees Parlement geschrapt, evenals de grens waaronder kleine en middelgrote ondernemingen van administratieve bijdragen zijn vrijgesteld. De Commissie is niet geheel tevreden met de nieuwe bepalingen inzake administratieve bijdragen. Zij denkt hierbij aan het grote gevaar van verdere schommelingen in de tariefniveaus tussen de lidstaten. Er is minder zekerheid dat de heffingenstelsels eenvoudig, op concurrentie gebaseerd en in overeenstemming met de grondbeginselen van een algemeen machtigingsstelsel zullen zijn. Door het ontbreken van een benedengrens kan het voorts gebeuren dat deze administratieve bijdragen nieuwkomers op de markt zullen afschrikken.

Artikel 13 - Heffingen voor gebruiksrechten en rechten om faciliteiten te installeren

De Raad heeft de door het Europees Parlement voorgestelde en door de Commissie geaccepteerde wijzigingen niet overgenomen; het betrof hier de vereiste alle maatregelen met betrekking tot gebruiksrechten aan de doorzichtigheidsprocedure van de kaderrichtlijn te onderwerpen en, in het geval van (zeer hoge) eenmalige heffingen, b.v. bij veilingen, alternatieve bepalingswijzen toe te laten. De enige in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen verandering betreft een verruiming van de in aanmerking te nemen doelstellingen, om zo met alle in artikel 7 van de kaderrichtlijn uiteengezette doelstellingen rekening te kunnen houden.

Artikel 14 - Wijziging van rechten en verplichtingen

De Raad is niet akkoord gegaan met de door het Europees Parlement voorgestelde en door de Commissie gesteunde wijzigingen op grond waarvan de lengte van de raadplegingsperiode evenredig moest worden gemaakt met de economische of operationele weerslag van veranderingen in rechten en verplichtingen. Het voorstel om alleen in uitzonderlijke omstandigheden verregaande beperkingen of een intrekking van doorgangsrechten toe te staan en exploitanten het recht op een passende compensatie te geven, is eveneens verworpen.

Artikel 15 - Publicatie van informatie

De voor nationale regelgevingsinstanties geldende vereiste om een gebruikersvriendelijk overzicht van alle procedures en voorwaarden inzake rechten voor het installeren van faciliteiten te publiceren, is afgezwakt tot een clausule betreffende de door de betrokkene te leveren "redelijke inspanningen".

Artikel 16 - Evaluatieprocedures

Het gemeenschappelijk standpunt voorziet niet in de mogelijkheid om heffingen, bijdragen, procedures of voorwaarden die binnen de interne markt een barrière opwerpen, via een comitologieprocedure te harmoniseren.

Artikel 17 - Bestaande machtigingen

De door het Europees Parlement voorgestelde en door de Commissie gesteunde bepaling dat administratieve bijdragen betaald gedurende perioden na de inwerkingtreding van het nieuwe machtigingsstelsel, op de nieuwe verschuldigde heffingen in mindering zouden worden gebracht, werd eveneens door de Raad verworpen.

De tijd tussen de aanpassing van reeds bestaande machtigingen aan de nieuwe regeling en de aanvullende periode die voor machtigingen wordt toegestaan wanneer deze aanpassing zou leiden tot een beperking van de rechten of een verzwaring van verplichtingen in het kader van reeds bestaande machtigingen, wordt verlengd van de voorgestelde 6 tot 12 maanden. De Commissie meent dat er, gezien het feit dat er al 15 maanden mogen verlopen tussen inwerkingtreding en omzetting, geen reden bestaat om nog eens twaalf maanden voor deze speciale gevallen toe te staan. Aldus zou het nieuwe regelgevingskader pas 27 maanden na de inwerkingtreding kunnen worden gegarandeerd.

Verder is er een nieuwe clausule betreffende een tijdelijke verlenging toegevoegd ten behoeve van ondernemingen die buitensporige moeilijkheden zouden ondervinden wanneer zij hun machtiging voor toegang tot andere netwerken kwijtraken. De Commissie zal beslissen of verzoeken om tijdelijke verlenging kunnen worden ingewilligd.

Artikel 18 - Omzetting in nationaal recht

De termijn voor de omzetting van de richtlijn in bepalingen van nationaal recht is veranderd van 6 maanden in 15 maanden na de inwerkingtreding van de richtlijn, zulks in overeenstemming met de voor andere maatregelen in de nieuwe kaderregeling geldende omzettingsperiodes.

Bijlage - Deel A

De lijst van de voorwaarden die kunnen worden verbonden aan algemene machtigingen is uitgebreid met de volgende vijf nieuwe voorwaarden: andere toegangsverplichtingen dan die welke gelden voor ondernemingen met aanzienlijke macht op de markt; handhaving van de integriteit van netwerken; beveiliging van openbare netwerken tegen ongeoorloofde toegang; voorwaarden voor het gebruik van radiofrequenties daar waar een dergelijk recht bij de algemene machtiging wordt geregeld, en maatregelen om de naleving van normen en specificaties te waarborgen. Al deze voorwaarden corresponderen met bepalingen van andere richtlijnen in het nieuwe regelgevingskader en volgens de Commissie moet de toevoeging hiervan dan ook gerechtvaardigd en consistent worden geacht.

Bovendien zijn sommige van de voorwaarden omgewerkt om deze meer met andere wettelijke voorschriften van de Gemeenschap op één lijn te brengen en om rekening te houden met veranderingen in bepalingen van de overige richtlijnen in de nieuwe kaderegeling.

Bijlage - Deel B

In het gemeenschappelijk standpunt zijn sommige voorwaarden op de lijst gewijzigd en is er een voorwaarde toegevoegd, namelijk een verwijzing naar verplichtingen uit hoofde van andere relevante internationale overeenkomsten betreffende het gebruik van radiofrequenties.

Bijlage - Deel C

Er zijn drie voorwaarden toegevoegd, en wel de verplichting om, als vereist door de Richtlijn "Universele dienst", alle in de publieke telefoongidsen opgenomen informatie te verstrekken, alle toezeggingen die een onderneming in de loop van een op mededinging gebaseerde of een vergelijkende selectieprocedure heeft gedaan en een verwijzing naar de verplichtingen uit hoofde van de relevante internationale overeenkomsten aangaande het gebruik van nummers. Toevoeging van deze voorwaarden is gegrond om de lijst af te stemmen op deel B van de bijlage en de Richtlijn "Universele dienst en gebruikersrechten".

4. Conclusie

De Raad houdt in zijn gemeenschappelijk standpunt rekening met het merendeel van de door het Europees Parlement in eerste lezing gemaakte opmerkingen en wijkt maar weinig af van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Wat evenwel artikel 12 (administratieve bijdragen), artikel 13 (gebruiksrechten) en artikel 17, lid 2 (verlenging overgangsperiode) betreft, vindt zij het gemeenschappelijk standpunt teleurstellend en meent zij dat voldoende garanties voor een geharmoniseerde en tijdige tenuitvoerlegging hier ontbreken. Niettemin vormt het gemeenschappelijk standpunt haars inziens een evenwichtig en aanvaardbaar geheel.