ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 311 
 
 
 
Vol. 1984/0142 
  
 
Disclaimer  
Conform ément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Com munauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que m odifié par le règlem ent (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septem bre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés c onformément à l'article 5 dudit 
règlement. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Comm unity and the Eur opean Atom ic Energy Com munity (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, E uratom ) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conform ity with Article 5 of the aforem entioned regulation.  
In Übereinstimm ung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1.  
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgem einschaft und der Europäisc hen Atom gemeinschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE  
VAN DE
EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
Secretariaat-generaalC O M(84) 311 def. 
Brussel, 8 ju n i 1984
D O C U M E N T  INTERN
AANBEVELING V O O R  E E N  BESLUIT V A N  D E  R A A D
inzake het door de Gemeenschap in te nemen standpunt tijd e n s de 
in te rn a tio n a le  onderhandelingen over de voorwaarden voor door de 
overheid gesteunde exportkredieten voor vliegtuigen
(door de Commissie b ij de Raad ingediend)
C O M (84) 311 def.

TOELICHTING
I .  A C H T E R G R O N D
1. In december 1982 diende de Commissie uitgebreide voo rstellen b ij de 
Raad in (C0M(82)829 d e f.) met het oogmerk een communautair standpunt vast 
te s te lle n  voor de in te rn a tio n a le  onderhandelingen over de voorwaarden voor 
de toekenning van door de overheid gesteunde exportkredieten. Deze voor­
s te lle n  werden door de desbetreffende in sta n tie s van de Raad n ie t grondig 
bestudeerd,aanvankelijk in verband met de langdurige onderhandelingen die in 1983 
werden gevoerd met betrekking to t een herziening van de OESO-Consensus
inzake exportkredieten en vervolgens door andere dringende werkzaamheden in 
verband met de regeling en andere sectoren. Ondertussen deden zich op het 
gebied van v lie g tu ig fin a n c ie rin g  nieuwe ontwikkelingen voor,waardoor bepaalde 
aspecten van de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie zullen moeten 
worden herzien. Ten einde zo spoedig m ogelijk onderhandelingen met onze 
handelspartners te kunnen aanvangen dient de Commissie derhalve onderstaand 
herziene voorstellen voor onderhandelingsrichtLijnen b ij de Raad in .
I I .  D E  N O O D ZA A K  O ND ER H AN D ELIN G EN  TE O P E N E N
2. Er z ijn  verscheidene redenen die ertoe nopen dat te r zake van 
exportkredieten voor vlie g tu ig e n  vorderingen worden gemaakt. Eerst en voorat
moeten pogingen in het werk worden gesteld om  gevolg te geven aan de verbintenis 
die de deelnemers aan de Consensus in 1982 aangingen to t het openen van onder­
handelingen ten einde to t een sé cto rië le  overeenkomst te komen die a lle  
vlie g tu ig e n  omvat. In d it verband z ij nogmaals vermeld dat deze 
verbintenis werd aangegaan met het oog op de d u id e lijk e  tekortkomingen van 
de bestaande regelingen in de sector (O E S O  S ta n d s till) en gedachtig het 
f e it  dat in het midden en aan het eind van de jaren ta c h tig  vele nieuwe 
vlie g tu ig e n  op de wereldmarkt zullen worden gelanceerd en de nieuwe 
verkoopmogelijkheden zullen moeten worden benut.
3. Afgezien van deze algemene overwegingen die op a lle  vlie g tu ig e n  van 
toepassing z ijn , is het van belang dat/ wat het specifieke gebied van 
"wide-bodied" s tra a lv lie g tu ig e n  b e tre ft, de bevoegdheid van de Gemeenschap wordt 
uitgeoefend in een aangelegenheid die binnen het kader van de gemeenschappe­
lijk e  h a n d e lsp o litie k, als bedoeld b ij a rtik e l 113 van het Verdrag, v a lt.
D it is des te b e la n g rijke r gezien de druk die door de V S  wordt uitgeoefend 
om  to t nieuwe financieringsvoorwaarden voor d e rg e lijke  vlie g tu ig e n  te komen, 
waarvan sommige rechtstreeks verband houden met de belangen van andere Lid­
sta te n .

-  2 -
I I I .  MOTIVERINGEN V O O R  D E  HERZIENE VO O R STELLEN  V A N  D E  COMMISSIE
4. T e rw ijl in de vorige voorstellen van de Commissie a lle  vliegtu igen 
waren opgenomen onder een aantal t it e ls  die betrekking hadden op de voornaamste 
onderdelen van de onderhandelingen, acht de Commissie het opportuun in haar 
herziene voorstellen een d u id e lijk  onderscheid te maken tussen brede 
(wide-bodied) vliegtu igen en andere vlie g tu ig e n . Het onderscheid is in
de eerste plaats nodig omdat in de twee subsectoren verschillende fina n­
cieringsmethoden worden gevolgd. Bovendien wordt rekening gehouden met het 
fe it  dat ,Wide-bodied, ', stra a lv lie g tu ig e n  alleen in de V S  en in  de Gemeenschap 
worden vervaardigd en dat de meest geschikte handelwijze derhalve 
zou z ijn  onderhandelingen tussen de E G  en de V S  te organiseren. Ander­
z ijd s  zou over kleinere v lie g tu ig e n , die door een veel groter aantal 
constructeurs worden vervaardigd, in het kader van de O E S O  kunnen worden 
onderhandeld. Later zouden de twee "bestanddelen" aan elkaar kunnen 
worden gelast en zodoende een uitgebreide se cto rië le  overeenkomst 
vormen.
5. D e s p lits in g  van de voorstellen van de Commissie in twee delen 
betekent n a tu u rlijk  n ie t dat voor het to t stand brengen van een overeenkomst de 
twee categorieën vliegtu igen naar gelang van betekenis worden gerang­
s c h ik t. Erkend z ij echter dat op het gebied van "wide-bodied" vliegtuigen
in een eerste stadium w a a rs c h ijn lijk  sn e lle r vorderingen zullen worden 
gemaakt gezien de geavanceerde stand van de besprekingen die reeds 
t a lr ijk e  jaren tussen de v ie r producentenlanden plaatsvinden. Wanneer 
de Gemeenschap in gebreke zou b lijv e n  spoedig haar voorstellen te r zake in 
te dienen,zou d it een aantal ongunstige gevotgen kunnen hebben voor 
a lle  Lid-Staten, zoals het uittre d e n  van de V S  u it de OESO-Standstill 
en de eenzijdige toepassing van strenge voorwaarden op de fin a n cie rin g  
van de verkopen van vliegtu igen op de markt van de VS. D e Commissie is 
derhalve van mening dat het in het belang van de Gemeenschap is zo 
spoedig m ogelijk re a lis tis c h e  voorstellen voor deze sector in te dienen. 
T e g e lijk e rtijd  zou een aanvang moeten worden gemaakt met de onderhande­
lingen over kleinere vlie g tu ig e n .

-  3 -
IV. D E  HERZIENE VO O RSTELLEN V A N  D E  COMMISSIE
a. Vliegtuigen met brede romp
6. D e nieuwe voorstellen van de Commissie te r zake van "wide-bodied" s tra a l­
vliegtu igen omvatten enige belangrijke w ijzigingen ten opzichte van de voorstellen 
van 1982. Het be la n g rijkste  f e it  is  dat nu geen onderscheid wordt gemaakt tussen 
de markten van producenten en niet-producenten hetgeen to t gevolg heeft dat de 
werkingssfeer van de overeenkomst wordt u itg e s tre k t to t a lle  derde markten. 
Overeenkomstig zou voor de verkopen van de V S  naar de Gemeenschap geen onder­
scheid moeten worden gemaakt tussen de minimumvoorwaarden welke van toepassing 
z ijn  op de onderscheidere Lid-Staten.
7. In het ideale geval zouden deze minimumvoorwaarden van toepassing moeten 
z ijn  op a lle  derde markten. U it de voorlopige besprekingen b lijk t  echter d u id e lijk  
dat de V S  met betrekking to t de minimumvoorwaarden die op de verkoop van de
Airbus op de markt van de V S  zullen worden toegepast tijd e n s  de onderhandelingen 
een zeer sta r standpunt zal innemen. Van bepaalde z ijd e  werd z e lfs  gesuggereerd 
dat leningen die worden gesteund door exportkredietgaranties en verzekering 
n ie t aanvaardbaar zouden zijn ,d a a r deze w a a rs c h ijn lijk  de facto een bepaalde 
vorm van subsidie inhouden.
8. Volgens de Commissie is  het van het grootste belang voor de toekomst van 
de Airbusindustrie dat tegen re d e lijk e  voorwaarden toegang to t de markt
van de V S  wordt verkregen. B ij de voorwaarden voor een d e rg e lijke  toegang zou 
rekening moeten worden gehouden met de fin a n cië le  r e a lite it waartegenover de 
A irbusindustrie zich op de wereldmarkten z ie t geplaatst en de noodzaak dat 
te r bevordering van verkopen aan overzeese klanten exportkredieten worden 
gewaarborgd. T e g e lijk e rtijd  zouden de concurrenten u it de V S  op hun eigen 
markt n ie t in een nadelige mededingingspositie moeten worden geplaatst. Ten 
s lo tte  zouden n a tu u rlijk  de voorwaarden verenigbaar moeten z ijn  met de in te r­
nationale wetgeving (subsidiecode van het GATT) waaraan de V S  zich heeft onder­
worpen.
9. U it bovenstaande overwegingen b lijk t  dat het nodig zou kunnen z ijn  speciale 
financieringsvoorwaarden vast te s te lle n  voor de verkopen naar de V S  en w e llic h t 
eveneens naar andere markten. O p het moment wordt echter voorgesteld dat de Raad 
de Commissie machtigt onderhandelingen te voeren over minimumvoorwaarden welke 
op a lle  markten van toepassing z ijn , waarbij het vanzelf spreekt dat het in een 
la te r stadium nodig zou kunnen z ijn  aanvullende richtsnoeren vast te s te lle n .

-  4 -
10. Wat de andere onderdelen van het voorstel van de Commissie b e tre ft 
z ij opgemerkt dat wordt gedacht aan financieringen met een lo o p tijd  van 
10 en 12 jaar voor door de overheid gefinancierde kredieten in d o lla rs
(de voor fin a n cie rin g  de meest gebruikte munteenheid), waarvan de minimum- 
rente gekoppeld is aan de U S  Treasury Bonds. D e voorwaarden voor financieringen 
die worden aangeboden in de vorm van een "c o c k ta il" van Europese va lu ta 's 
(FF, DM , UKL) zouden zodanig moeten worden vastgesteld dat z ij vo lle d ig  
kunnen concurreren met de in d o lla rs uitgedrukte kredieten. Hetzelfde beginsel 
zou in een la te r stadium moeten worden gevolgd wanneer het even­
tueel m ogelijk zal z ijn  exportkredieten in Ecu's te verstrekken.
11. Een nieuw element zou de invoering van een s te ls e l voor automatische 
aanpassing van minimumrrentetarieven in d o lla rs aan die van de in  aanmerking 
komende U S  Treasury Bonds z ijn . D e technische bepalingen van een d e rg e lijk  
s te ls e l zouden tijd e n s  de onderhandelingen moeten worden uitgewerkt (met 
inbegrip van een beperking van voorafgaande verbintenissen to t d rie  maanden) 
zodat wordt gewaarborgd dat Europese aanbiedingen n ie t door veranderingen
in de marktrente worden ondermijnd. Voordat het automatische s te ls e l vo lle d ig
wordt uitgevoerd en a fh a n ke lijk van de ontw ikkeling van de rente
zou het eveneens aanbeveling verdienen een overgangsperiode vast
te s te lle n  gedurende welke de lagere rentepercentages kunnen worden toegepast.
12. Tenslotte d rin g t de Commissie aan op handhaving van haar voorstel
dat het maximumbedrag voor fin a n cië le  steun van overheidswege tegen minimum- 
rente zou moeten worden beperkt to t minder dan 85 %  van de contractuele waarde. 
D it voorstel,w aarin de huidige verkooppraktijken voor "wide-bodied" s tra a l­
vlie g tu ig e n  to t u itin g  komen, heeft het voordeel dat eventuele subsidie- 
aspecten worden beperkt. Ten aanzien van de rest van het krediet wordt voor­
gesteld dat van overheidswege fin a n cië le  steun kan worden verleend doch dat 
d it zou moeten geschieden tegen rentetarieven die de markttarieven dicht 
benaderen. Tijdens de onderhandelingen zullen regelingen moeten worden op­
gesteld die de tid -S ta te n  in staat s te lle n  vo lle d ig  met de aanbiedingen van de 
V S  te concurreren.

-  5 -
B. A N D E R E  VLIEGTUIGEN
13. Ten aanzien van kleinere vliegtu igen en helikopters s te lt de Commissie 
voor,de strekking van haar voorstellen van december 1982 in grote lijn e n
te handhaven. Zo zouden voor de indeling van de vliegtu igen twee 
subgroepen moeten worden gehandhaafd,naast die voor grote vlie g tu ig e n .
In d it verband zou het d ien stig kunnen z ijn  een l i j s t  op te maken van a lle  
gangbare vlie g tu ig e n  van elke categorie. Bijzondere aandacht zou moeten 
worden besteed aan de inde lin g van de BAc 146 en F  28 en F  100 die 
soms concurreren met grote vliegtu igen en soms met kleinere vliegtu igen 
voor transportdoeleinden. Afgezien van de categorie welke eventueel wordt 
gekozen zouden in het geval van concurrentie met een v lie g tu ig  van 
een andere categorie g e lijklu id e n d e  voorwaarden moeten worden toegestaan 
(C rite ria  met betrekking to t het concurrentievermogen) *
14. D e meest be langrijke w ijz ig in g  op het vroegere voorstel van de 
Commissie heeft betrekking op de toe te passen mini mum-rentepercentages.
Nader bezien zou het d ie n stiger kunnen z ijn  met het oog op de aard van de 
verkochte u itru s tin g  een algemeen rentepercentage vast te s te lle n  zonder 
d iffe re n tia tie  naar gelang van het afnemende land voor beide categorieën 
vlie g tu ig e n . In d it verband z ij nogmaals vermeld dat "m o b ilite it"
de voornaamste reden was voor de v a s ts te llin g  van een algemeen rentepercentage 
in de OESO-Overeenkomst inzake schepen. A  fo r t io r i zou hetzelfde 
beginsel moeten worden aangenomen voor vlie g tu ig e n .
15. W at de toe te passen minimum-rentevoeten b e tre ft is  de Commissie 
van mening dat deze zich op het niveau van de minimum-rentevoeten van 
de Consensus voor b e tre k k e lijk  rijk e  landen zouden moeten bewegen.
Een d e rg e lijk  niveau l i j k t ,  gezien het f e it  dat de meeste verkopen naar 
d e rg e lijke  markten plaatsvinden,gerechtvaardigd.
16. W at de andere voorwaarden van een overeenkomst b e tre ft zouden deze 
waar nodig moeten worden gebaseerd op de geldende bepalingen van de Consensus.
Een opm erkelijk ve rsch il zou echter z ijn  dat gebonden steunkredieten
in de sector vliegtu igen worden uitg eslote n. In een d e rg e lijke
bepaling komt e ig e n lijk  alleen maar de huidige gewoonte van de meeste OESO-landen,
in deze sector geen gebonden steunkredieten te verstrekken to t u itin g .

AANBEVELING VOOS EEN  
BESLUIT VAN OE RAAD
betreffende het door de Gemeenschap in te nemen standpunt tijden s 
de internationale onderhandelingen over de voorwaarden voor door 
de overheid gesteunde exportkredieten voor vliegtuigen
D E  R A A D  V A N  D E  E U R O P E S E  G E M E E N S C H A P P E N ,
Gelet op het Verdrag to t oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid op a rtik e l 113,
Gezien de aanbeveling van de Commissie,
Overwegende dat bij Besluit van 28 ju li 1982 de R a a d  n a m e n s de G e m e e n sch a p  de resultaten 
van de onderhandelingen over de wijzigingen van de Regeling inzake ric h t­
snoeren op het gebied van door de overheid gesteunde exportkredieten
heeft goedgekeurd en in bijlage II van dat besluit toestsrrming heeft verleend 
to t het aanvangen van onderhandelingen betreffende overeenkomsten inzake 
de voorwaarden voor exportkredieten voor vliegtuigen en in s ta lla tie s  
voor kernenergie;
Overwegende dat met het oog op de ontwikkelingen van de economische 
w ereldsituatie improduktieve concurrentie op het gebied van door de over­
heid gesteunde exportkredieten zoveel mogelijk dient te w orden terugge­
bracht en de internationale samenwerking dusdanig dient te worden verbeterd 
dat een verslechtering van de voorwaarden voor zulke kredieten wordt voor­
komen,
Overwegende dat het nodig is de voorstellen van de Commissie van december 
1982 (C0M(82)829 d e f.) te herzien en b ij te werken, »

-  2 -
BESLUIT :
Enig a rtik e l
B ij de internationale onderhandelingen over de vóorwaarden voor door 
de overheid gesteunde exportkredieten voor vliegtuigen/ brengt de 
Commissie het standpunt van de Gemeenschap to t uitdrukking overeen­
komstig de richtsnoeren die zijn opgenomen  in de bijlage.
Z ij handelt in overleg met het Speciaal Comité bedoeld in a rtik e l 113 
van het Verdrag/ dat haar b ij haar werkzaamheden b ij staats
Gedaan te Brussel, Voor de Raad :
D e  v o o rz itte r.

BlJLWtìb
RICHTSNO ER EN V O O R  DE ONDERHANDELINGEN
A. Grote vliegtu igen
1. Werkingssfeer van een overeenkomst
Uitvoer van grote en middelgrote verkeersvliegtuigen met dubbelstroommotor 
voor transportdoeleinden.
2. Termijnen
D e maximum-aflossingstermijn voor verkoop en leasing is  12 ja a r.
3. Rentepercentages
a) .  Ongeacht de bepalingen van punt 4, is de minimum-rentevóet
voor door de overheid gesteunde exportkredieten voor elke valuta de 
volgende :
-  Voor de U S D  zal b ij af Lossingstermijnen to t 10 jaar de rente worden 
gebaseerd op die van de U S  Treasury Bonds plus een passende marge. 
Wanneer de aflo ssin gste rm ijn to t 12 ja a r wordt verlengd wordt aan 
deze minimumrente een extra marge toegevoegd.
Minimum-rentepercentages in  andere v a lu ta 's  zullen zodanig worden 
vastgesteld dat wordt gewaarborgd dat fin a n cie rin g so ffe rte s v o lle d ig  
met die welke in  U S D  z ijn  opgesteld kunnen concurreren.
b) D e minimum-rentepercentages zullen automatisch worden aangepast wanneer 
deugdelijke in d ic a tie s  ten aanzien van veranderingen in  de marktrente 
aanwezig z ijn . Voor de U S D  zal deze in d ic a tie  worden gevormd door
U S  Treasury Bonds.
c) D e u itvo e rin g  van de onder a> en b) bedoelde bepalingen kan worden 
voorafgegaan door een overgangsperiode gedurende welke lagere percentages 
kunnen worden toegepast.
4. Steun van overheidswege
Het maximum voor door de overheid gesteunde fin a n cie rin g  tegen minimum- 
rentepercentages (punt 3) bedraagt hoogstens 85%  van de 
contractuele waarde. Bijzondere voorwaarden z ijn  van toepassing wanneer 
het n ie t door minimum-rentepercentages gedekte deel van het krediet voor 
steun van overheidswege in  aanmerking komt.
5. Bepaling inzake de concurrentiepositie
In het geval van door de overheid gesteunde concurrentie kunnen op andere 
dan onder punt 1 / gespecificeerde vliegtuigen dezelfde 
bepalingen en voorwaarden voor exportkredieten worden toegepast.

6. Andere voorwaarden
a) Vóór levering moet ten minste 15 %  van de contractuele waarde contant 
worden betaald.
b) Verbintenissen voor door de overheid gefinancierde kredieten z ijn  drie 
maanden geldig.
c) D e algemene bepalingen van de overeenkomst z ijn  van toepassing, met 
name die met betrekking to t de non-derogatieclausule, aanpassings- 
en aanmeldingsprocedures en periodieke herzieningen.
d) D e exportkredietvoorwaarden voor de verkoop van reservedelen, met 
inbegrip van motoren, en tweedehands vliegtu igen zullen worden bestudeerd.
B. Andere vliegtu igen
1. Werkingssfeer van een overeenkomst
D e u itvo e r van kleine en middelgrote vliegtu igen naar derde markten.
Deze vlie g tu ig e n  zouden als volgt in twee categorieën moeten worden 
ingedeeld :
i)  Categorie I I  : -Verkeersvliegtuigen voor transportdoéleinden die
n ie t ónder A  z ijn  gespecificeerd.
“Andere meermotorige turbine vlie gtuig en (verkeers­
vlie g tu ig e n  voor "zaken"-doeleinden en schroeftur- 
bineverkeersvliegtuigen voor transportdoeleinden).
-Turbinehelikopters met meer dan één motor.
i i )  Categorie I I I  : A lle  andere vliegtu igen en helikopters.
2. Termijnen
D e maximum-aflossingstermijnen voor verkoop en leasing z ijn  :
i)  7-8 jaar voor de vlie g tu ig e n  van categorie I I ;  
ü )  5 jaar voor de vlie g tu ig e n  van categorie I I I .
3. Rentepercentages
i)  Voor de vlie g tu ig e n  van de categorieën I I  en I I I  zal de rente op het 
niveau liggen van de minimumtarieven voor b e tre k k e lijk  r ijk e  landen 
als bedoeld b ij paragraaf 3 a) van de overeenkomst.
i i )  In de gevallen waarin de commerciële rentepercentages voor de nationale 
valuta van een deelnemer beneden het laagste minimumniveau van
( i)  dalen, wordt de rentevoet vo'or geheel of g e d e e lte lijk  door de 
overheid gesteunde exportkredieten vastgesteld overeenkomstig de bepalingen 
van paragraaf 3 b) van de overeenkomst . . . / . . .-  2 -

-  3 -
4. Steun van overheidswege
Het maximumbedrag dat met steun van de overheid kan worden gefinancierd 
komt overeen met het bedrag dat ingevolge de overeenkomst 
is toegestaan (85 %).
5. Bepaling inzake de concurrentiepositie
In het geval van concurrentie met steun van overheidswege kunnen op 
vliegtu igen die met andere vliegtu igen van een hogere categorie 
concurreren dezelfde exportkredietbepalingen en -voorwaarden worden 
toegepast.
6. Andere voorwaarden
i) D e minimumbetaling in contanten bedraagt ten minste 15 %  van de 
contractuele waarde.
i i )  Het verstrekken van gebonden steunkredieten is  verboden.
i i i )  D e algemene bepalingen van de overeenkomst z ijn  van toepassing, 
metname die met betrekking to t de non-derogatieclausule,
aanpassings- en aanmeldingsprocedures, de maximumduur van vooraf­
gaande verbintenissen en het ja a rlijk s e  onderzoek.
iv ) Expörtkredietvoorwaarden voor de verkoop van reservedelen, met 
inbegrip van motoren, en tweedehands vliegtu igen zullen worden 
bestudeerd.