Nr. C 23/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 1.84 
niet instemmen met de door de Commissie en in het advies voorgestelde expositiegrenzen, 
met name niet met de expositiegrens van 85 dB (A). 
Het voorstel van de Commissie berust op criteria die wetenschappelijk niet geheel verant­
woord zijn. Het risico van gehoorverlies bij een blootstelling van minder dan 90 dB(A) is 
waarschijnlijk geringer dan door de Commissie wordt betoogd. Deze leden zijn van mening 
dat de grote technische en vooral financiële moeilijkheden van het vaststellen van het toe­
passingsgebied bij 80 dB(A) en de invoering van de grenswaarde bij 85 dB(A) niet opwegen 
tegen de omvang van het risico bij dergelijke geluidsniveaus. 
Deze leden van het Comité zijn daarom van oordeel dat de expositiegrenswaarde in de richt­
lijn op 90 dB(A) dient te worden vastgesteld.". 
Antonsen, Arena, Bagliano, Binnenbruck, mevrouw Bredima, Breitenstein, Broicher, Cammann, 
De Bievre, Dracos, Fortuyn, Fuller, Kenna, Law, Loughrey, Low, Masprone, Noordwal, de Nor-
mann, Paggi, Pearson, Pelletier, Poeton, Regaldo, Romoli, Schnieders, Stahlmann, Storm Han-
sen, Swift, Tamlin, Van der Mensbrugghe, Van Melckenbeke, Wagner, Wiek, De Wit, Zinkin. 
Advies inzake een mededeling van de Commissie aan de Raad getiteld: Energie en 
onderzoek op het gebied van energie in de Gemeenschap: een actieprogramma van vijf 
jaar en de financiering daarvan 
(84/C 23/15) 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 23 juni 1983 heeft de Commissie besloten het Economisch en Sociaal Comité over­
eenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Euro­
pese Economische Gemeenschap over bovengenoemde mededeling te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 23 en 24 november 1983 te Brussel gehouden 212e 
zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder artikel 
198, 
Gezien de op 23 juni 1983 gedateerde adviesaan­
vrage van de Commissie inzake de mededeling van 
de Commissie aan de Raad getiteld: Energie en 
onderzoek op het gebied van energie in de Gemeen­
schap: een actieprogramma van vijf jaar en de 
financiering daarvan, 
Gezien het op 5 juli 1983 door zijn Bureau genomen 
besluit, de Afdeling voor energie en nucleaire vraag­stukken met het opstellen van een advies dienaan­
gaande te belasten, 
Gezien het tijdens de op 4 november 1983 gehouden 
84e vergadering door deze Afdeling opgestelde 
advies, 
Gezien het door de rapporteur, de heer Fortuyn, uit­
gebrachte mondelinge verslag, 
Gezien de beraadslagingen tijdens de op 23 en 24 
november 1983 gehouden 212e zitting (vergadering 
van 23 november), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met algemene stemmen werd goedgekeurd. 
30. 1. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 23/45 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Comité staat positief tegenover de door de 
Commissie beoogde intensivering van de commu­
nautaire activiteiten op energiegebied. 
Hoewel de markt volgens de Commissie heeft 
gezorgd voor aanzienlijke aanpassingen van de 
vraag naar en het aanbod van energie, vindt de 
Commissie dat sommige sectoren behoefte hebben 
aan meer stimulerende maatregelen van de zijde van 
de Gemeenschap en de nationale overheden. Het 
Comité kan hiermee instemmen en deelt de mening 
van de Commissie dat moet worden getracht de col­
lectieve uitgaven in de energiesector te optimalise­
ren, en acht de invoering van een meerjarenplan­
ning hiertoe zeer geschikt. Het bedrijfsleven behoort 
namelijk vroegtijdig een voldoende breed inzicht in 
de voornemens van de overheid te hebben om zijn 
eigen programma's zo nauwkeurig mogelijk te kun­
nen vaststellen. Het is van uitermate groot belang 
over een stabiel kader te beschikken. 
1.2. Het Comité betreurt dat de Commissie haar 
voorstellen niet duidelijker kon toelichten met meer 
concrete financiële gegevens over de omvang van de 
beoogde activiteiten en de spreiding daarvan over 
de periode waarop het programma betrekking heeft. 
Dit bemoeilijkt de beoordeling van de voorstellen in 
hun onderlinge samenhang. Zo is bij voorbeeld voor­
alsnog niet duidelijk waarom het budget voor de 
jaren 1986 en 1987 grofweg tweemaal zo hoog moet 
zijn als het budget voor 1984. 
In de bijlage bij dit advies is aan de hand van over 
een groot aantal Commissiedocumenten verspreide 
gegevens, alsmede aan de hand van de driejarige 
financiële ramingen, een poging gedaan een globaal 
cijfermatig overzicht op te stellen. 
1.3. Een belangrijk facet is voorts de goede coördi­
natie tussen de activiteiten op communautair niveau 
en die welke in de Lid-Staten worden en de 
komende jaren zullen worden ontwikkeld, zowel op 
het niveau van de hogere en lagere overheden als op 
bedrijfsniveau. Weliswaar worden over de activitei­
ten in de Lid-Staten in bijlage 1 van het document 
van de Commissie cijfermatige gegevens over de 
jaren 1982 en 1983 verstrekt, maar het Comité vraagt 
zich af of deze gegevens voldoende betrouwbaar en 
volledig zijn, te meer daar zij blijkbaar uitsluitend 
staatsuitgaven behelzen. Het niveau der uitgaven in 
de verschillende Lid-Staten loopt sterk uiteen. 
Gegevens over Griekenland en Luxemburg zijn 
uiterst summier. De oorzaak hiervan zou kunnen 
zijn, dat in sommige Lid-Staten op bedrijfsniveau in 
grotere mate aan de activiteiten wordt deelgenomen 
dan in andere landen. Voor een goede beoordeling 
lijkt een ruimer inzicht in de activiteiten in de Lid-
Staten zeer gewenst. 
1.4. Het Comité zou over meer gegevens moeten 
beschikken om te kunnen beoordelen of de intensi­vering der activiteiten zo sterk moet zijn als door de 
Commissie wordt voorgesteld. Vooralsnog is het 
daarvan niet overtuigd. 
Het Comité is namelijk van mening dat de Commis­
sie bij haar beoordeling van de energiesituatie, 
waarop zij haar voorstel grotendeels laat rusten, in 
verscheidene opzichten nogal pessimistisch blijkt te 
zijn. 
1.5. Het Comité vindt dat van het huidige peil van 
de prijzen van energieprodukten geen remmende 
werking uitgaat op belangrijke structuurwijzigingen 
die zich ten aanzien van de vraag naar energie heb­
ben voltrokken en nog steeds plaatshebben. De hui­
dige energieprijzen vormen nog steeds een doeltref­
fende stimulans voor energiebesparingen en substi­
tutie. 
Het Comité vindt dat ook aan de aanbodzijde de 
investeringen door de huidige prijzen en de onzeker­
heid rond de toekomstige prijsniveaus verder wor­
den gestimuleerd, ook al zijn bepaalde bijzonder 
kostbare of onzekere projecten (b.v. vloeibaarmaken 
van steenkool) tijdelijk opgeschort of op een laag 
pitje gezet. Misschien is het wel zo dat investeringen 
op het stuk van O & O in het algemeen door het hui­
dige prijspeil niet worden aangewakkerd. 
In dit verband wil het Comité er evenwel aan herin­
neren dat er een aantal belemmeringen van fisicale 
en administratief-technische aard moet worden 
opgelost om te bevorderen dat er in de Lid-Staten 
investeringen worden gedaan die gezien het huidige 
prijspeil verantwoord zijn, zowel aan de aanbod­
zijde als aan de gebruikerskant. 
1.6. Gezien de bovenstaande overwegingen moet 
bij het uitzoeken van de gebieden die voor intensi­
vering van de communautaire activiteiten in aan­
merking komen, zeer selectief te werk worden 
gegaan. Het Comité zal het dan ook op prijs stellen, 
over nieuwe concrete voorstellen te worden geraad­
pleegd. 
Ook blijft onderzoek op energiegebied een zaak van 
groot belang. Vooral op dit gebied is er voor de 
Gemeenschap een belangrijke coördinerende taak te 
vervullen. 
1.7. Afgezien van nadere gegevens over de finan­
ciële aspecten zou het Comité ook nadere inlichtin­
gen wensen te ontvangen over: 
— de strategie die bij verdere concrete voorstellen 
voorop staat. Hoewel de Commissie een lei­
draad heeft aangegeven, laten sommige onder­
delen van de strategie aan duidelijkheid te wen­
sen over, zoals het belang dat aan verder onder­
zoek en demonstratieprojecten ter zake van 
vloeibaarmaken en vergassing wordt toegekend 
Nr. C 23/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30.1.84 
in het kader van het stimuleren van het verbruik 
van steenkool; 
— criteria voor het opzetten van activiteiten (al 
dan niet transnationale projecten, projecten al 
dan niet in de concurrentiesfeer); 
— de praktische bevordering van geselecteerde 
activiteiten voor een communautair pro­
gramma; 
— de besluitvormingsmechanismen met betrekking 
tot het vaststellen en het uitvoeren van de 
onderdelen van het vijfjarenprogramma. 
Deze zaken zijn van het grootste belang om te kun­
nen beoordelen of de voorstellen wel voldoende op 
de aard van de op te lossen problemen zijn afge­
stemd. 
1.8. Het Comité wijst erop dat de maatschappe­
lijke aspecten van het voorgestelde vijfjarenpro­
gramma in de mededeling niet aan de orde komen. 
Het zou gaarne vernemen welk effect naar verwach­
ting van elk programmaonderdeel of althans van het 
programma als geheel op de werkgelegenheid uit­
gaat. 
1.9. In afwachting van deze nadere voorstellen en 
de daarbij te voegen inlichtingen wil het Comité 
niettemin nu reeds de volgende opmerkingen naar 
voren brengen: 
2. Beoordeling van de algemene hoofdlijnen van het 
programma 
2.1. Onderzoek, ontwikkeling en demonstratiepro­
jecten 
2.1.1. Volgens het Comité lenen O, O & D op ener­
giegebied zich bijzonder voor communautaire activi­
teiten. Een groot deel van die activiteiten die in 
het ontwerp van het vijfjarenprogramma zijn ver­
meld, is ook opgenomen in het kaderprogramma 
voor wetenschappelijke en technische activiteiten 
voor 1984-1987 en, wat de algemene doelstellingen 
aangaat, reeds in het op 1 juni 1983 door het Comité 
uitgebrachte advies goedgekeurd ('). Het Comité 
heeft aan de algemene goedkeuring van dit kader­
programma en het energiegedeelte hierin de vol­
gende voorwaarden verbonden: 
— het beter betrekken van de ondernemingen bij 
het opzetten, de uitvoering en de evaluatie van 
O, O & D-activiteiten, 
— aanpassing van de structuren en procedures van 
het gemeenschappelijk O, O & D-beleid over-eenkomstig/het op 29 september 1983 door het 
Comité vastgestelde advies (2). 
2.1.2. Inzake O, O & D op het gebied van niet 
nucleaire energie, wordt verwezen naar het op 28 
september 1983 door het Comité vastgestelde 
advies. 
2.2. Andere activiteiten dan O, O & D 
2.2.1. Rationeel energiegebruik 
Het Comité heeft in zijn advies van 15 december 
1982 (3) al blijk gegeven van zijn grote belangstel­
ling voor deze sector. Het dringt er nogmaals met 
kracht op aan, dat de door de Raad in behandeling 
genomen voorstellen worden goedgekeurd en dat 
vervolgens de communautaire activiteiten op 
bedoeld gebied worden uitgebreid. 
2.2.2. Vaste brandstoffen 
Het Comité zal binnenkort advies uitbrengen inzake 
de documenten van de Commissie over het eerste 
gedeelte van het vijfjarenprogramma inzake vaste 
brandstoffen. Het blijft bij zijn overtuiging dat de 
steun voor produktieve investeringen dient te wor­
den toegekend via eenvoudige, snelle en ongecom­
pliceerde procedures, omdat deze steun anders geen 
effect zou sorteren. 
2.2.3. Koppeling van elektriciteits- en 
gasnetten 
Het Comité ziet het belang van koppeling van net­
ten in. De urgentie hiervan zal van geval tot geval 
moeten worden onderzocht en aangetoond. Wel 
vraagt het zich af, of de rol van de Commissie dien­
aangaande verder moet gaan dan het coördineren 
van door de betrokken Lid-Staten uit te voeren 
werkzaamheden. 
2.2.4. Koolwaterstoffen 
Ontwikkeling van technologie 
Het Comité vindt dat zich hier goede mogelijkheden 
voor activiteiten aanbieden. In dit verband lijkt bij 
voorbeeld het voorstel voor een besluit van de Raad 
betreffende toekenning van steun ten behoeve van 
communautaire projecten in de sector koolwater­
stoffen (1983) een verdere stap in de goede rich­
ting te zijn. 
(') PBnr. C211 van 8. 8. 1983. (2) PB nr. C 341 van 19. 12. 1983. 
(3) PB nr. C 33 van 7. 2. 1983. 
30. 1. 84 Publikatieblad van de 
Prospectie en proefboringen 
Het Comité vraagt zich af waarop de Commissie 
haar opvatting baseert dat de door de ondernemin­
gen verzamelde gegevens over koolwaterstoffenre-
serves in de Gemeenschap ontoereikend zouden 
zijn. Het herinnert eraan dat de meest kostbare 
werkzaamheden het exploitatierijp maken van voor­
komens zijn; de rentabiliteit hiervan is onder meer 
van fiscale parameters afhankelijk. Het Comité ves­
tigt de aandacht op het feit dat sommige Lid-Staten 
nog steeds beperkende wets- en belastingvoorschrif­
ten kennen met belemmeringen van uiteenlopende 
aard, welke het zoeken naar koolwaterstoffen op het 
vasteland en in de zee bepaald niet bevorderen. Het 
hoopt dat met dit probleem rekening zal worden 
gehouden. In elk geval zouden activiteiten van de 
Gemeenschap op het gebied van prospectie en 
proefboringen steeds in nauw overleg en in nauwe 
samenwerking met de aardolie-industrie moeten 
worden ondernomen. 
2.2.5. Kernenergie 
Ontwikkeling van technologie 
Het Comité vestigt met nadruk de aandacht op de 
grote betekenis van verder onderzoek op het gebied 
van stralingsbescherming, reactorveiligheid, vervoer 
en opslag van radioactieve afvalstoffen en ontman­
teling van nucleaire installaties. Over deze onder­
werpen, die goeddeels tot het terrein van O & O 
behoren, werd ook tijdens deze zitting door het 
Comité geadviseerd. 
Uraniumprospectie 
Het Comité verwacht dat naast de reeds bekende 
uraniumvoorkomens in de Gemeenschap de even­
tuele verdere communautaire reserves van beschei­
den omvang zullen zijn. Daarom stemt het in met 
het voorstel van de Commissie, de mogelijkheden 
van prospectie en in een later stadium exploratie in 
ontwikkelingslanden (ACS-landen) te onderzoeken 
ten einde mogelijkerwijs de bevoorradingscontinuï­
teit van de Gemeenschap in gunstige zin te beïn­
vloeden en de afhankelijkheid van belangrijke pro-
Gedaan te Brussel, 23 november 1983. Europese Gemeenschappen Nr. C 23/47 
ducenten als Australië, Canada en Zuid-Afrika te 
verminderen. 
3. Financiering van het programma 
3.1. De Commissie heeft zowel in het onderhavige 
document als in het document „De toekomstige 
financiering van de Gemeenschap" (ontwerp-besluit 
betreffende de eigen middelen) 1983 (blz. 6, par. 15) 
de idee geopperd om een heffing op het energiever­
bruik in te voeren. 
3.2. Het Comité staat negatief ten aanzien van een 
heffing op het energieverbruik omdat zijns inziens: 
— een dergelijke belasting op zich het energiebe­
leid van de Gemeenschap niet zou versterken. 
Zoals al in paragraaf 1.4 is aangegeven, is het 
Comité van mening dat de energieprijzen glo­
baal bekeken niet behoeven te worden verhoogd 
om de nodige aanpassingen te stimuleren; 
— van elke belasting verhogende maatregel voor 
energie een negatief effect op de conjunctuur en 
de investeringen in het algemeen kan uitgaan; 
— een algemene heffing zonder uitzonderingen 
een negatief effect op het concurrentievermogen 
van de industrie zou hebben; 
— een heffing met uitzonderingen — ten gunste 
van het energieverbruik van de industrie — tot 
administratieve complicaties zou leiden en te 
kostbaar zou zijn; 
— het niet aangewezen is een tijdelijk programma 
te financieren door een specifieke energiehef­
fing, die bij het aflopen van het vijfjarenpro-
gramma gevaar loopt niet te worden afgeschaft. 
3.3. Om deze principiële en praktische redenen is 
het Comité van oordeel dat de kosten van het ener­
giebeleid via de algemene begroting moeten worden 
gefinancierd en er daarom op de algemene begro­
ting een voldoende groot bedrag moet worden inge­
ruimd. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francs CEYRAC 
Nr. C 23/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 1. 84 
BIJLAGE A 
Ruwe schatting van de uitgaven 
(Toegewezen kredieten) 
(in min. Ecu) 
A. ONDERZOEK EN ONTWIK­
KELING (& DEMONSTRATIE) 
Kaderprogramma 1984/1987 
— Rationeel energiegebruik 
— Alternatieve energie 
— Kernfusie — Jet 
— Kernenergie (splijting) 
Sub-totaal A 
B. ANDERE ACTIVITEITEN 
(subsidies) 
— Energiebesparing 
(demonstratieprojecten) 
— Eindeloze/alternatieve 
energiebronnen 
(demonstratieprojecten) 
Aardwarmte 
Biomassa en zonne-energie 
Andere 
— Rationeel gebruik van energie 
— Koolwaterstoffen 
Technologie 
Prospectie 
Koppeling gasnetten 
Strategische olie- en gasvoor­
raden 
— Vaste brandstoffen 
a) EEG-begroting 
Rationalisering van pro-
duktie (incl. bruinkool 
en turf) 
Steenkoolvoorraden (ver­
mindering) 
Cokes (nieuw project) 
Sociale aspecten 
Demonstratieprojecten 
— Vloeibaarmaken en 
vergassing 
— Andere 
b) EGKS-begroting 
— Kernenergie 
Radioactiviteit transport van 
materiaal 
Uraniumprospectie 
— Elektriciteit 
Koppelnetten 1 
Omschakeling centrales | 
— Andere ' 
Sub-totaal B 
Totaal A + B 
C. NIET UIT O&O-, ENERGIE-
OF E.G.K.S.-BEGROTING GE­
FINANCIERDE ACTIVITEI­
TEN 
Koolwaterstoffen 
— EFRO 
— E.M.S.-subsidies 
Elektriciteit 
— EFRO 
— E.M.S.-subsidies 
— Bijkomende maatregelen VK 1982 
Begroting 
36 
(36) 
43 
(5) 
130 
118 
327 
(41) 1983 
Begroting 
54 
(54) 
50 
(24) 
195 
119 
418 
(78) 
(kredieter 
20 
p.m. 
5 
— p.m. 
23 
— — 
— 
— 
— — 
16 
68 
0,5 
p.m. 
— — 0,5 
133 
419,0 
55 
36 
221 
13 
404 
729 26 
10 
10 
4 
5 
24 
— — 
— 
— 
— — 
8 
20 
78 
0,4 
p.m. 
— — 3,2 
188,6 
528,6 1984 
Vooront­
werp be­
groting 
93 
(82) 
88 
(44) 
182 
141 
504 
(126) 1985 
— — 
— 1986 
— — 
— 1987 
— — 
— 1984/ 
1987 
520 
310 
480 
460 
1 770 Ref. 
COM(83) 
260 
260 
260 
260 
i voor demonstratieprojecten tussen haakjes) 
30 
10 
18 
16 
65 
40 
p.m. 
p.m. 
— 
300 
100 
60 
60 III 1 1 1 1 noodzakelijk geacht bedrag (tijd­
vak 1985/1987, nog geen besluit 
opgenomen in schattingen van 
kaderprogramma 490 381 
geen specifiek voorstel voor het 
moment; bijgevolg evenmin een fi­
nanciële schatting 
300 
100 
48 
60 300 
100 
36 
60 300 
— 24 1 200 
300 
168 
180 447 
447 
174 
583 
cf. demonstratieprojecten voor energiebesparing 
en eindeloze/alternatieve energiebronnen 
24 
28 
42 
0,6 
10 
— — 7,7 
811,3 
1 189,3 
Ci — — — — — — — — 
geen specifiek voorstel voor het 
moment; bijgevolg evenmin een fi­
nanciële schatting 
[fers niet beschikbaar