VOORONTWERP van algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 2002 - ALGEMENE INDLEIDING - Uitgavenanalyse per activiteit en ontvangsten per titel

(ingediend door de Commissie)

INHOUDSOPGAVE

1 Inleiding

2 Uitgavenanalyse per beleidsterrein

3 Analyse van de uitgaven per activiteit

3.1 Economische en financiële zaken

3.2 Onderneming

3.3 Concurrentie

3.4 Werkgelegenheid en sociale zaken

3.5 Landbouw en plattelandsontwikkeling

3.5.1 Algemene presentatie

3.5.2 Voornaamste factoren achter het voorontwerp van begroting 2002

3.5.3 Kredieten per activiteit

3.6 Energie en vervoer

3.7 Milieu

3.8 Onderzoek onder contract

3.9 Eigen onderzoek

3.10 Informatiemaatschappij

3.11 Visserij

3.12 Interne markt

3.13 Regionaal beleid

3.14 Belastingen en douane-unie

3.15 Onderwijs en cultuur

3.16 Media en communicatie

3.17 Gezondheidszorg en consumentenbescherming

3.18 Justitie en binnenlandse zaken

3.19 Buitenlandse betrekkingen

3.20 Handel

3.21 Ontwikkeling en de betrekkingen met de ACS-landen

3.22 Uitbreiding

3.23 Humanitaire hulp

3.24 Fraudebestrijding

3.25 Beleidscoördinatie en juridisch advies van de Commissie

3.26 Administratie van de Commissie

3.27 Begroting

3.28 Financiële controle

3.29 Statistieken

3.30 Pensioenen

4 Ontvangsten - Analyse per titel

4.1 Algemene beoordeling

4.2 Raming van de ontvangsten voor 2002

4.2.1 Traditionele eigen middelen

4.2.2 BTW-grondslag

4.2.3 BNP-grondslag

4.2.4 Overige ontvangsten

4.3 Correctie voor begrotingsonevenwichtigheden

4.4. BUDGETTAIRE GEVOLGEN VAN DE OVEREENKOMST BETREFFENDE DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE

1 Inleiding

Voor het tweede achtereenvolgende jaar wordt het voorontwerp van begroting van de Europese Commissie ook gepresenteerd in de vorm van een activiteitenbegroting (Activity Based Budgeting, ABB). Volgens deze aanpak zijn de belangen van de Commissie verdeeld in ongeveer 200 activiteiten die zijn samengebracht in 30 beleidsterreinen, welke de basis vormen voor een geaggregeerde analyse van het VOB 2002. ABB geeft een beeld van de volledige middelenbesteding voor elk van de beleidsterreinen van de Commissie, dit wil zeggen van de kredieten voor beleidsuitgaven en administratieve uitgaven en van de menselijke middelen. Dit document vervangt de traditionele analyse, die gebaseerd was op titels en hoofdstukken, waarbij de uitgavenzijde van de begroting was verdeeld in een deel A voor de administratieve uitgaven en een deel B voor de beleidsuitgaven.

Ter illustratie van de ABB-aanpak wordt deze analyse gepresenteerd volgens de nomenclatuur die thans door de diensten van de Commissie wordt opgesteld en die nog als voorlopig moet worden beschouwd. Deze nomenclatuur is opgebouwd in titels, telkens voor een beleidsterrein, welke verdeeld zijn in hoofdstukken per activiteit. Het eerste hoofdstuk van elke titel (hierna ABB-hoofdstuk 01 genoemd) bevat alle beheer- en ondersteuningsmiddelen van het beleidsterrein, waaruit blijkt welke middelen bestemd zijn voor het beleidsterrein binnen de titel. In de overige hoofdstukken zijn de kredieten voor de financiële interventies, zoals programma's, subsidies, enz., opgenomen.

Dit deel begint met een overzicht van de begroting per beleidsterrein, waarin de middelen voor de begroting 2001 en het VOB 2002 in twee grote categorieën zijn ingedeeld: totale kredieten (financiële interventies plus beheer en ondersteuning) en menselijke middelen. Voorts wordt de verdeling van de middelen per beleidsterrein volgens de rubrieken van de financiële vooruitzichten gegeven, waardoor het verband wordt gelegd tussen de twee begrotingsstructuren. In een tweede deel wordt een meer gedetailleerde analyse per activiteit gegeven en worden de verschillen met de begroting 2001 verklaard. In het laatste deel wordt de ontvangstenzijde van het VOB 2002 gepresenteerd volgens de traditionele indeling in titels.

2 Uitgavenanalyse per beleidsterrein

ABB-terminologie

* Financiële interventies: de meeste kredieten van deel B maar ook bepaalde kredieten uit deel A, zoals subsidies, die betrekking hebben op begunstigden buiten de EU-instellingen. Deze middelen worden toegewezen aan activiteiten.

* Beheer en ondersteuning: de meeste kredieten van het traditionele deel A (lonen, kosten van gebouwen, enz.). Omvat ook kredieten in deel B die van administratieve aard zijn, zoals technische en administratieve bijstand en andere ondersteunende uitgaven die rechtstreeks verband houden met een programma of actie.

* Menselijke middelen: vaste ambten (gefinancierd uit de titels A-1 en A-6) en ondersteunend personeel. Dit laatste omvat extern personeel dat wordt gefinancierd uit de titels A-1, A-3, A-4, A-6, A-7, personeel dat wordt gefinancierd uit de begroting voor onderzoek, ramingen van het personeel dat wordt gefinancierd uit de zogenaamde "minibegrotingen" van de Structuurfondsen en de BA-begrotingsplaatsen.

In tabel II.1 worden, alleen voor de Commissie (afdeling III), de begroting 2001 en het VOB 2002 per beleidsterrein gegeven, uitgedrukt in totale kredieten en menselijke middelen in manjaren. De nadere bijzonderheden worden in het volgende hoofdstuk verstrekt.

Tabel II.1. Afdeling III: Begroting 2001 en VOB 2002 per beleidsterrein (in miljoen EUR en manjaren)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(1) Financiële interventies en middelen voor beheer en ondersteuning. (2) Statutair personeel en hulppersoneel. (3) Bij de bepaling van de personeelsbehoeften van dit beleidsterrein is rekening gehouden met de werklast die het beheer van het EOF meebrengt (2.600 miljoen EUR). (4) Omvat reserves voor de administratieve voorbereiding van de uitbreiding en de consolidatie/codificatie van het acquis.

Overeenstemming tussen de ABB en de financiële vooruitzichten

Het algemene kader voor de begroting zijn de financiële vooruitzichten die werden vastgesteld bij het interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure. Bij de opstelling van het VOB 2002 is de ABB-aanpak gevolgd, maar de maxima van de verschillende rubrieken van de financiële vooruitzichten blijven het voornaamste referentiepunt. Het is dus nodig een duidelijk beeld te hebben van de overeenstemming tussen de ABB-nomenclatuur en deze rubrieken.

In tabel II.2 wordt het VOB 2002 voorgesteld per beleidsterrein en rubriek van de financiële vooruitzichten. Verticaal worden de beleidsterreinen gegeven waarin de activiteiten van de Commissie zijn ingedeeld en horizontaal de rubrieken van de financiële vooruitzichten (en waar nodig de subrubrieken). Voor ieder beleidsterrein worden dus de middelen aangegeven die onder elk van de rubrieken van de financiële vooruitzichten vallen. Daar de Commissie bij de middelentoewijzing de ABB-aanpak heeft gevolgd, is deze tabel nodig om te controleren dat de maxima van de rubrieken in acht zijn genomen. Op de laatste regel wordt de marge binnen de rubrieken aangegeven.

De bedragen in tabel II.2 stemmen overeen met alle financiële middelen, dit wil zeggen de kredieten voor de financiële interventies en de kredieten voor beheer en ondersteuning. Op te merken valt dat de middelen voor de meeste beleidsterreinen betrekking hebben op meer dan één rubriek. Zo omvat het visserijbeleid middelen onder de rubrieken 1a (EOGFL-Garantie), 2a (FIOV), 3 (Controle in de visserij), 4 (Internationale visserijovereenkomsten) en 5 (Middelen voor beheer en ondersteuning).

Tabel II.2. Bedragen per beleidsterrein en rubriek van de financiële vooruitzichten (FI+BO in miljoen EUR)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3 Analyse van de uitgaven per activiteit

De bedoeling van de ABB-aanpak is het verband tussen de middelentoewijzing en de beleidsoriëntaties aan te geven door middel van een indeling van de middelen per beleidsterrein en activiteit, op het niveau waar de beleidsinitiatieven worden genomen. De klemtoon ligt dus op de vastleggingskredieten per beleidsterrein, die in de hierna volgende tabellen met toelichting worden gegeven. De betalingskredieten, die voortvloeien uit de uitvoering van de begroting, worden hier over het algemeen niet besproken. Waar dat voor de betrokken activiteit nodig werd geacht, wordt alleen in de toelichting melding gemaakt van de betalingskredieten.

3.1 Economische en financiële zaken

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Uitgaven voor beheer en ondersteuning van het beleidsterrein Economische en financiële zaken (52,0 miljoen EUR; 0,3%)

De toename van de activiteiten in verband met de invoering van euro in 2002 zal worden opgevangen door een interne herschikking van de menselijke middelen van andere activiteiten. De Commissie wordt momenteel onderzocht op de mogelijkheden om activiteiten van Brussel naar Luxemburg over te dragen teneinde zo goed mogelijk gebruik te maken van de beschikbare middelen van het DG Economische en financiële zaken.

Internationale economische en financiële vraagstukken (337,0 miljoen EUR; +8,0%)

De financiële interventies in deze activiteit hebben betrekking op de macro-economische steun in de vorm van subsidies voor een bedrag van 124 miljoen EUR en de reserve voor door de EG gegarandeerde leningen ten belope van 213 miljoen EUR. Het gaat meestal om ondersteuning van de betalingsbalans ter begeleiding van door het IMF ondersteunde hervormingsprogramma's. Zij vergen een ad hoc-besluit van de Raad als rechtsgrond. Om de regionale budgetten meer doorzichtig te maken, zijn de begrotingsartikelen voor de macro-economische steun sinds de begroting 2001 geïntegreerd in de geografische hoofdstukken en maken zij deel uit van de regionale financiële budgetten.

De bij Besluit 97/787/EG van de Raad aan Armenië, Georgië en Tadzjikistan toegekende macro-economische steun wordt voortgezet met hetzelfde bedrag als in de begroting 2001, te weten 24 miljoen EUR.

De macro-economische steun aan de westelijke Balkan is in 2001 aanzienlijk uitgebreid (80 miljoen EUR) in verband met de behoeften van de regio. Voor 2002 wordt 100 miljoen EUR voorgesteld. De begunstigden zijn volgens de huidige rechtsgrond en de nieuwe voorstellen Bosnië, Albanië en vooral de FRJ (Servië, Montenegro, Kosovo). Dit bedrag maakt deel uit van het jaarlijks CARDS-budget voor de regio.

De reserve voor garanties wordt bepaald door de financiële vooruitzichten en wordt aangepast voor de inflatie. Zij wordt gebruikt voor het garanderen van leningen van de EG (macro-financiële bijstand, Euratomleningen) en de EIB aan derde landen.

Financiële verrichtingen (71,9 miljoen EUR; -1,2%)

In het kader van het programma Ondernemingen wordt een vervolg gegeven aan het initiatief "Werkgelegenheid" (1998-2000). Aan de begrotingsplaats "Verbetering van het financiële klimaat van de ondernemingen" wordt, evenals in 2001, 71 miljoen EUR toegewezen. Deze begrotingsplaats betreft de bevordering van garantiemechanismen om leningen meer toegankelijk te maken voor het MKB door middel van risicodeling met nationale garantiesystemen, alsook de risicokapitaalloketten die in gespecialiseerde risicokapitaalfondsen beleggen welke op het MKB gericht zijn, waar het investeringsrisico hoger is. Deze investeringen worden beheerd door het Europees Investeringsfonds.

Een klein deel van de kredieten is bestemd voor rentesubsidies op leningen die werden toegekend na de aardbevingen in Griekenland in 1986 en de wervelstorm van 1993 op Madeira (Portugal). Door de vermindering van het uitstaande bedrag van de leningen nemen de behoeften af van 1,3 miljoen EUR in 2001 tot 0,9 miljoen EUR in 2002.

Economische en Monetaire Unie (33,1 miljoen EUR; -1,8%)

Omdat de euro begin 2002 in omloop wordt gebracht, wordt voorgesteld 28 miljoen EUR, hetzelfde bedrag als in 2001, te besteden aan de voorlichtingscampagne "De euro, een valuta voor Europa" in het kader van het programma PRINCE (B3-306).

De toename voor de economische studies en enquêtes (A-3500) bedraagt 7,5% als gevolg van de actie van vorig jaar. Dit maakt het mogelijk de studies uit te breiden tot de kandidaat-lidstaten. De verhoging wordt gedeeltelijk gecompenseerd door een vermindering van de studies in verband met de monetaire unie.

3.2 Onderneming

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Uitgaven voor beheer en ondersteuning van het beleidsterrein Onderneming (112,3 miljoen EUR; +5,6%)

Bevordering van het ondernemerschap (43,2 miljoen EUR; -4,2%)

Deze activiteit behelst twee programma's:

1) Het nieuwe meerjarenprogramma voor de ondernemingen en de ondernemingsgeest (2001-2005) dat volgt op het 3e meerjarenprogramma voor het MKB, heeft tot doel:

* de ondernemingsgeest te bevorderen als troef voor het leven;

* een regelgevend en commercieel klimaat te stimuleren dat rekening houdt met duurzame ontwikkelingen waarin innovatie en ondernemingsgeest kunnen gedijen;

* het financiële klimaat voor het MKB te verbeteren;

* het concurrentievermogen van het MKB in de kenniseconomie te verbeteren;

* de ondernemingen ondersteunende netwerken en diensten te verschaffen en deze te coördineren.

De actie betreffende de verbetering van het financiële klimaat maakt deel uit van het terrein Economische en financiële zaken. Voor de overige vier acties wordt in totaal 27,6 miljoen EUR voorgesteld op de begrotingsplaatsen B5-510 en B5-510A, welke laatste is opgenomen in ABB-hoofdstuk 01.

2) Het programma IDA - Netwerken voor uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten (B5-7210) - beoogt, in het kader van de transeuropese netwerken, de overheidsdiensten de nodige steun te geven voor de telematische en elektronische uitwisseling van informatie, gegevens en documenten met het oog op de goede werking van de interne markt. Voor 2002 wordt hetzelfde bedrag voorgesteld als in de begroting 2001 (24 miljoen EUR, met inbegrip van de BA-begrotingsplaats die is opgenomen in ABB-hoofdstuk 01.

Onderzoek - Bevordering van innovatie en verandering (86,5 miljoen EUR; -16,7%)

Deze activiteit komt overeen met het onderzoekprogramma "Bevordering van innovatie en stimulering van deelneming van het midden- en kleinbedrijf". Doel is innoverende activiteiten, waaronder de oprichting van bedrijven, te bevorderen, alsook de verspreiding en exploitatie van onderzoekresultaten en de overdracht van technologie te vergemakkelijken.

Met inbegrip van de administratieve uitgaven die voor dit programma in ABB-hoofdstuk 01 zijn opgenomen, belopen de voorgestelde kredieten 95 miljoen EUR of ongeveer 13,5% minder dan in 2001. Dit komt overeen met de planning van het specifieke programma en garandeert de volledige opname in de begroting van het bedrag dat voor dit programma is uitgetrokken in het 5e kaderprogramma voor onderzoek.

De interne markt nog meer benutten (43,5 miljoen EUR; +5,8%)

Deze activiteit omvat de maatregelen om de goede werking van de interne markt op het gebied van normalisatie en harmonisatie te garanderen, met name door de volgende acties:

1) De "Werking en ontwikkeling van de interne markt" (B5-3002) heeft betrekking op de opdrachten voor de uitvoering van de richtlijnen betreffende de interne markt die aan de Commissie zijn toevertrouwd, met name de kennisgeving van de technische voorschriften, de certificering en het markttoezicht op het gebied van de normalisatie, alsmede de sectorale harmonisatie op terreinen als voeding, farmaceutische producten, voertuigen, bouw, enz. Voor 2002 wordt 11,4 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voorgesteld, met inbegrip van de BA-begrotingsplaats die is opgenomen in ABB-hoofdstuk 01, hetgeen meer is dan in 2001 (9,9 miljoen EUR).

2) De subsidie aan het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling (B5-3120) is een evenwichtssubsidie. Het Bureau verzorgt het centrale beheer van de door de Commissie voor nieuwe geneesmiddelen afgegeven vergunningen, ondersteunt de wederzijdse erkenning van de nationale vergunningen (conventionele geneesmiddelen), verzamelt en evalueert de ongewenste effecten van de geneesmiddelen (geneesmiddelenbewaking) en geeft veterinaire aanbevelingen voor voedingsmiddelen. Voor 2002 wordt een evenwichtssubsidie van 14 miljoen EUR voorgesteld, hetzelfde bedrag als in 2001. De rechten die de ondernemingen betalen voor het verkrijgen en behouden van de communautaire verkoopvergunningen worden geraamd op 46,5 miljoen EUR in 2002, tegen 42,6 miljoen EUR in 2001.

Deze subsidie omvat een bedrag van 3,3 miljoen EUR, tegen 1,3 miljoen in 2001, als speciale bijdrage voor de vrijstelling van rechten voor weesgeneesmiddelen (B5-3121), overeenkomstig een nieuwe verordening die in 2000 van kracht is geworden.

Normalisatie en harmonisatie van de wetgevingen (B5-313) heeft betrekking op maatregelen inzake normalisatie, verificatie en certifiëring op verschillende industriële terreinen, met name de opstelling van Europese normen door de Europese normalisatie-instellingen, technische projecten op het gebied van keuringen inzake overeenstemming met de normen, alsmede de ontwikkeling van een beleid inzake voorlichting over de toepassing van de normen. Voor dit artikel wordt 16,1 miljoen EUR voorgesteld voor 2002, met inbegrip van de BA-begrotingsplaats die is opgenomen in ABB-hoofdstuk 01, tegen 17,1 miljoen in 2001.

Concurrentievermogen en andere beleidsmaatregelen (8,0 miljoen EUR; +14,3%)

Het beleid ten aanzien van het concurrentievermogen van de industrie voor de Europese Unie (B5-326) heeft tot doel de communautaire industrie voortdurend aan te passen aan de veranderingen die zich voordoen op een open en concurrerende markt. Het beoogt een industrieel mededingingsbeleid voor de Europese Unie te ontwikkelen door benchmarking van de resultaten en andere initiatieven. Voor 2002 wordt 8,9 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voorgesteld, tegen 7,9 miljoen in de begroting 2001, met inbegrip van de kredieten voor beheer en ondersteuning die zijn opgenomen in ABB-hoofdstuk 01. Bovendien wordt uit deze begrotingsplaats voortaan ook de bijdrage van de Gemeenschap voor het Centrum voor industriële samenwerking EU-Japan, dat de toegang van de Europese ondernemingen tot de Japanse markt moet vergemakkelijken, gefinancierd.

3.3 Concurrentie

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Het concurrentiebeleid, dat betrekking heeft op fusies, kartels, liberalisatie en staatssteun en tot doel heeft de ondernemingen gelijke mededingingsvoorwaarden te verschaffen, is een van de hoofdopdrachten van de Commissie op grond van het Verdrag en een terrein met steeds ingewikkelder uitdagingen. Het is ook een belangrijke dimensie van het uitbreidingsproces en een factor voor de mondiale concurrentiepositie van Europa. De komst van de euro was en blijft een bijkomende dynamische factor die deze organisatie van de markten in de hand werkt en een extra uitdaging vooruit voor het mededingingsbeleid.

De algemene prioriteiten in 2002 zijn de tenuitvoerlegging van het herziene rechtskader voor concentraties, de verwachte herziening van het kader voor fusiecontrole, het wegwerken van de achterstand in de behandeling van bepaalde gevallen en het uitbreiden van de mogelijkheden van de Commissie om zich te concentreren op prioritaire gevallen, ambtshalve onderzoekingen in te stellen en toe te zien op de tenuitvoerlegging en ontwikkeling van zachte wetgeving om te voorkomen dat zich in een vroeg stadium problemen zouden voordoen wat betreft concurrentie en staatssteun. Bijzondere aandacht zal gaan naar de dienstensector en de concurrentie in onlangs geliberaliseerde sectoren zoals telecom, elektriciteit en postdiensten. De nadruk zal ook worden gelegd op verhoging van de doorzichtigheid van de staatssteun door invoering het staatssteunregister en -scorebord.

Uitgaven voor beheer en ondersteuning van het beleidsterrein Concurrentie (74,1 miljoen EUR; +10,8%)

Een aanzienlijke uitbreiding van het personeel is gepland voor het opvangen van het stijgende aantal fusies, staatssteuninterventies, de uitbreiding en verdere bijkomende verplichtingen in het kader van de internationale samenwerking.

Fusies, kartels en marktliberalisatie (geen kredieten)

De prioriteit op het gebied van de fusiecontrole is te zorgen dat de Commissie zich kwijt van haar verplichting fusies met een communautaire dimensie te onderzoeken en tegelijkertijd voortgang te maken met de herziening van de fusieverordening. Dit moet worden gezien in het kader van de snelle toename van het aantal fusiebeschikkingen in de laatste jaren (gemiddeld ruim 30%) die onverminderd aanhoudt.

Antitrustbeleid. Met het oog op de uitbreiding en de nieuwe Europese governance en voortbouwend op een voorstel van de Commissie van september 2000 zal de Commissie in de jaren 2002 en 2003 een nieuw handhavingssysteem invoeren voor een effectievere toepassing van de EG-voorschriften (de artikelen 81 en 82). Het nieuwe systeem is gebaseerd op een meer gedecentraliseerde toepassing van de EG-voorschriften door de nationale mededingingsautoriteiten en rechtbanken, naast een voortgezette en versterkte toepassing van de EG-voorschriften door de Europese Commissie. De Commissie is voornemens zich te concentreren op de belangrijkste gevallen die van groot wettelijk, economisch en politiek belang voor de EU zijn. Grondige hervormingen waardoor een modern, doorzichtig en efficiënt rechtskader voor de goede werking van de concurrentie binnen een uitgebreide Gemeenschap wordt gecreëerd blijven een prioriteit.

Optreden tegen kartels en gelijksoortige concurrentieverstorende praktijken is bepalend voor de totstandbrenging van de voorwaarden voor een succesvolle interne markt en monetaire unie. De voor 2002 geplande goedkeuring van een nieuwe verordening van de Raad zal van cruciaal belang zijn voor de verschaffing van een modern en efficiënt instrument ter bestrijding van kartelvorming.

Liberalisatie

Liberalisatie is een essentieel doel van het mededingingsbeleid. Al onze handhavingsinstrumenten (concentratie, fusies, staatssteun) moeten de liberalisatie-initiatieven ondersteunen opdat zij voordelen zouden opleveren voor de consument. Bijzondere aandacht zal gaan naar de traditionele openbare nutsbedrijven (telecom, post, energie, vervoer), waar een gelijk speelveld op Europees niveau tot stand moet worden gebracht. Naast de verdere liberalisatie van de genoemde, traditioneel gereserveerde terreinen is een ermee verbonden doelstelling te zorgen dat de vestiging van een interne markt in sterk gereglementeerde sectoren (zoals vrije beroepen, verzekeringen, pensioenfondsen, afvalbeheer en sport) niet door concurrentieverstorende praktijken wordt ondermijnd.

Controle van staatssteun (geen kredieten)

De Commissie is niet alleen voornemens de gevolgen van de geleidelijke liberalisatie van de tot dusver gereserveerde sectoren te evalueren wat de staatssteun betreft, maar wil ook prioriteit geven aan het onderzoek van een groot aantal gevallen/regelingen die te maken hebben met het belastingbeleid. Voortdurende prioriteit zal worden gegeven aan de vereenvoudiging en de modernisering van de voorschriften op de staatssteun en de eventuele ontwikkeling van nieuwe richtsnoeren, met name voor risicokapitaal. De Commissie is bezig met de invoering van een staatssteunregister en een staatssteunscorebord om de doorzichtigheid te verhogen en op de lidstaten druk uit te oefenen om de omvang van verstorende staatssteun te reduceren.

Internationale samenwerking (geen kredieten)

Als gevolg van de toenemende integratie van de wereldeconomie krijgen alle concurrentievraagstukken een mondiale dimensie en is dus nauwere internationale samenwerking nodig tussen de mededingingsautoriteiten in de verschillende landen en binnen multilaterale organisaties. Wat de uitbreiding betreft zal de Commissie haar inspanningen voortzetten wat betreft de technische bijstand aan de kandidaat-lidstaten voor de oprichting van geloofwaardige mededingingsautoriteiten en een effectieve handhaving van de concurrentievoorschriften.

3.4 Werkgelegenheid en sociale zaken

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Het grootste deel van de kredieten van dit beleidsterrein is bestemd voor het Europees Sociaal Fonds (ESF). De kredieten van het ESF worden vooral door de lidstaten besteed als onderdeel van het gedecentraliseerde beheer; dit geldt voor alle belangrijke programma's (communautaire bestekken en enige programmeringsdocumenten - 8.963 miljoen EUR), maar ook voor het communautaire initiatief EQUAL (512 miljoen EUR). Binnen het ESF worden alleen de innoverende acties en de technische bijstand (47 miljoen EUR) rechtstreeks door de Commissie beheerd.

Uitgaven voor beheer en ondersteuning van het beleidsterrein Werkgelegenheid en sociale zaken (94,0 miljoen EUR; -8,8%)

Werkgelegenheid en Europees Sociaal Fonds (9.532,6 miljoen EUR; -3,0%)

Over het algemeen zijn de vastleggingskredieten van dit hoofdstuk van de ABB-nomenclatuur ESF-kredieten die voorheen zijn vastgesteld in het kader van de Structuurfondsen ingevolge het besluit van de Europese Raad van Berlijn van 1999. Dit algemene kader wordt voorgesteld in het deel dat handelt over de indeling volgens de rubrieken van de financiële vooruitzichten (rubriek 2).

Het begrotingsjaar 2002 is het derde jaar van de programmaperiode 2000-2006.

Het ESF financiert:

* doelstelling 1, ter bevordering van de ontwikkeling en de structurele aanpassing van de minder ontwikkelde regio's (samen met het EFRO, het EOGFL-Oriëntatie en het FIOV);

* doelstelling 2, ter bevordering van de economische en sociale omschakeling van gebieden met structurele moeilijkheden (samen met het EFRO);

* doelstelling 3, ter ondersteuning van de aanpassing en de modernisering van het beleid en de systemen op het gebied van onderwijs, opleiding en werkgelegenheid; en

* het communautair initiatief EQUAL, voor de ontwikkeling van de menselijke middelen door een gelijkekansenbeleid.

De door het ESF bevorderde activiteiten omvatten met name:

* de ontwikkeling en bevordering van actieve arbeidsmarktmaatregelen ter bestrijding en voorkoming van werkloosheid,

* de bevordering van gelijke kansen, en

* de bevordering en verbetering van opleiding, onderwijs en advisering.

Bovendien wordt 47 miljoen EUR uitgetrokken voor innoverende acties op communautaire schaal, zoals studies, proefprojecten en uitwisselingen, alsmede technische bijstandsacties, zoals voorbereidings-, bewakings-, evaluatie- en controlemaatregelen.

Daar er slechts één fonds bij betrokken is, zijn de ESF-middelen voor doelstelling 3 en EQUAL op voorhand bepaald, terwijl de hoogte van de kredieten van het ESF voor de doelstellingen 1 en 2 rechtstreeks afhangt van de bedragen die worden toegewezen aan de programma's waarover met de lidstaten is onderhandeld. Het ESF-aandeel in doelstelling 1 kan nog marginaal worden gewijzigd als gevolg van de uitkomst van bepaalde onderhandelingen. Voor doelstelling 2 zijn de onderhandelingen met bepaalde landen nog niet afgesloten. De verdeling van de toewijzing tussen de ESF en het EFRO is berekend op basis van het relatieve aandeel van de programma's waarover momenteel een besluit wordt genomen en zal later moeten worden herzien.

Naast de tenuitvoerlegging van deze begrotingsplaatsen voor de nieuwe periode is de afwikkeling van de vorige programmaperiode een belangrijke opdracht in 2002, maar daarvoor zijn alleen betalingskredieten nodig. Het vraagstuk van de betalingen wordt behandeld bij de indeling naar rubriek van de financiële vooruitzichten (rubriek 2)

Ondanks de heropvoering van de in 2000 niet gebruikte kredieten bedragen de kredieten voor het deel ESF van dit ABB-hoofdstuk iets minder dan in de begroting 2001, namelijk 9.522 miljoen EUR, met inbegrip van de uitgaven voor beheer en ondersteuning die zijn opgenomen in ABB-hoofdstuk 01. Dit kan worden verklaard door de vermindering van het relatieve aandeel van het ESF die is toegepast voor doelstelling 1 en doelstelling 2. De begroting 2001 was opgesteld op basis van het relatieve aandeel van het ESF in de periode 1994-1999, terwijl het VOB 2002 gebaseerd is op het huidige aandeel van de reeds in de lopende periode 2000-2006 goedgekeurde programma's, dat lager is dan het aandeel van de vorige periode.

Andere sociale en werkgelegenheidsprogramma's in de activiteit

In juli 2000 heeft de Commissie een meerjarenprogramma van stimuleringsmaatregelen op het gebied van de werkgelegenheid voorgesteld. Naar aanleiding daarvan wordt een vermindering met 34% voorgesteld om het bedrag in 2002 terug te brengen tot in totaal 10 miljoen EUR (B5-502).

De voorbereidende acties ten behoeve van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven (B5-503) zullen in 2002 niet worden voortgezet. Voor post B3-4011 "European Employment Services" (EURES) wordt echter voorgesteld de kredieten op 13 miljoen EUR te houden.

Arbeidsorganisaties en arbeidsvoorwaarden (57,7 miljoen EUR; +0,5%)

De kredieten voor de posten "Arbeidsverhoudingen en sociale dialoog" (B3-4000) en "Opleidings- en voorlichtingsacties ten behoeve van werknemersorganisaties" (B3-4002) worden in 2002 op 12 resp. 11 miljoen EUR gehouden (met inbegrip van de BA-begrotingsplaats die is opgenomen in ABB-hoofdstuk 01). Voor post B3-4003 "Voorlichting, raadpleging en participatie van de vertegenwoordigers van ondernemingen" wordt een verhoging met 50% tot 6 miljoen EUR voorgesteld om de grensoverschrijdende samenwerking van de werknemers- en werkgeversorganisaties op het gebied van voorlichting, raadpleging en participatie in bedrijven die in verschillende lidstaten werkzaam zijn te versterken. De kredieten voor de "Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden" (B3-420) worden met 6% opgetrokken tot 15,9 miljoen EUR met het oog op de financiering van het Waarnemingscentrum voor industriële veranderingen.

Een verhoging met 2,8 % wordt voorgesteld voor de post "Bescherming van de gezondheid, hygiëne en veiligheid op de arbeidsplaats, met inbegrip van subsidie voor het Europees Technisch Vakbondsbureau" (B3-4310), zodat deze kredieten op 3,6 miljoen EUR komen. De communautaire subsidie voor het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk (B3-4311) zou met 32% moeten worden opgetrokken tot 9 miljoen EUR met het oog op de financiering van acties voor het MKB en de Europese voorlichtingsweek over veiligheid en gezondheid.

Bevordering van een insluitende samenleving (40,7 miljoen EUR; +5,7%)

De Commissie stelt voor 2002 de volgende bedragen voor:

* 11 miljoen EUR voor de voorbereidende maatregelen ter bestrijding en voorkoming van uitsluiting (B3-4105) in 2002. Dit komt overeen met het bedrag van het meerjarenprogramma (2001-2005) dat de Commissie in juni 2000 heeft voorgesteld;

* 2,3 miljoen EUR voor de steun aan de gezinnen (B4-4102) en 3 miljoen EUR voor het vrije verkeer van werknemers (B3-4110) ;

* 16,2 miljoen EUR (+ 2 miljoen) voor de bestrijding van discriminatie (B5-803). Dit komt overeen met het bedrag voor 2002 van het meerjarenprogramma 2001-2006 dat de Raad in oktober 2000 heeft goedgekeurd en dat tot doel heeft discriminatie op grond van ras, etnische oorsprong, godsdienst, handicap, leeftijd of geslacht te bestrijden en te voorkomen.

Daar het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat (B5-809) over de nodige middelen moet beschikken om zijn activiteiten tot een goed einde te brengen, wordt zijn toewijzing ten opzichte van de begroting 2001 met 15% verhoogd, waardoor de kredieten worden opgetrokken van 5,3 tot 6,1 miljoen EUR.

Voor de voorbereiding van het Europees jaar van de gehandicapten in 2003 wordt in 2002 4 miljoen EUR in de reserve opgenomen (B5-806).

Gelijke kansen voor mannen en vrouwen (10,3 miljoen EUR; -1,0%)

Op 20 december 2000 heeft de Raad een meerjarenprogramma (2001-2005) in verband met de communautaire strategie inzake gelijkheid van mannen en vrouwen goedgekeurd. Voorgesteld wordt de kredieten van post B3-4012 op 10 miljoen EUR te houden, zoals gepland in het programma. Dit bedrag is bestemd voor de financiering van acties ter bevordering van de gelijkheid van kansen, met inbegrip van de wetgevende aspecten, door:

- opleiding en verspreiding van goede praktijken inzake gelijkheid;

- verbetering van begrip en kennis van directe en indirecte discriminatie op grond van het geslacht;

- steun aan acties voor meting en evaluatie van de doeltreffendheid van beleidsmaatregelen en praktijken;

- ondersteuning en ontwikkeling van de capaciteiten van de voornaamste actoren op dit terrein.

3.5 Landbouw en plattelandsontwikkeling

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.5.1 Algemene presentatie

Reikwijdte van het beleidsterrein

Het beleidsterrein "Landbouw en plattelandsontwikkeling" omvat:

* rubriek 1: 46.222 miljoen EUR, behalve 602 miljoen EUR voor veterinaire en fytosanitaire maatregelen (B1-33 + een deel van de voorziening voor bijkomende behoeften in verband met BSE en mond- en klauwzeer, zie later), en de marktuitgaven in de visserijsector (B1-26 en een deel van B1-32 );

* in totaal 3.822 miljoen EUR voor verschillende maatregelen die onder andere rubrieken vallen, namelijk 2.957 miljoen voor landbouwuitgaven in het kader van de Structuurfondsen (dus het EOGFL-Oriëntatie), 560 miljoen voor externe maatregelen (vooral het pretoetredingsinstrument "SAPARD"), 250 miljoen voor de monetaire reserve en 54 miljoen voor controles en overige maatregelen op landbouwgebied in rubriek 3 (B2-51).

In bijlage I is een samenvattende tabel opgenomen waaruit het verband kan worden afgelezen tussen de ABB-nomenclatuur en de huidige nomenclatuur. Opgemerkt moet worden dat de bijlage onder de rubriek "Beheer en ondersteuning" niet de middelen voor personeel, gebouwen en andere administratieve uitgaven bevat, maar alleen de kredieten voor de BA-begrotingsplaatsen en de technische bijstand.

Algemene ontwikkeling van de kredieten voor het beleidsterrein "Landbouw en plattelandsontwikkeling"

Voor dit beleidsterrein wordt 49.556 miljoen EUR voorgesteld, hetgeen veel meer is (+1.550 miljoen EUR of + 3,2%) dan de 48.006 miljoen EUR in de begroting 2001. Deze verhoging strookt met de ontwikkeling van de financiële vooruitzichten (FV). De Commissie stelt immers voor de belangrijkste delen van het beleidsterrein voor om in de begroting het volledige bedrag van de FV, of een bedrag dat daar dicht bij ligt, op te nemen. Voor rubriek 1 blijven de kredieten 365 miljoen EUR (0,8 %) onder het maximum, tegen 506 miljoen in de begroting 2001. Voor het deel landbouw van de Structuurfondsen, SAPARD en de monetaire reserve wordt het volledige bedrag in de begroting opgenomen.

De ontwikkeling van de voornaamste hoofdstukken (in de ABB-nomenclatuur) van dit beleidsterrein kan als volgt worden samengevat:

* Hoofdstuk 01 "Beheer en ondersteuning": voor het financieel beheer (met inbegrip van SAPARD) worden de personele middelen in 2002 aanzienlijk uitgebreid.

* Hoofdstuk 02 "Plantaardige producten": de kredieten worden verhoogd van 27.838 miljoen EUR in de begroting 2001 tot 28.100 miljoen in het VOB 2002. De behoeften van de sectoren akkerbouwgewassen en wijn nemen sterk toe, vooral als gevolg van de hervormingen van Agenda 2000, maar besparingen worden verwacht in de sectoren suiker en rijst (overeenkomstig de hervormingsvoorstellen voor deze sectoren) en vezelgewassen (vooral als gevolg van de hervorming van de katoensector).

* Voor het hoofdstuk 03 "Dierlijke producten" wordt 12.958 miljoen EUR voorgesteld of 10% meer dan in de begroting 2001. De verhoging is volledig te situeren in de rundvleessector, waar de kredieten stijgen met 1,4 miljard EUR als gevolg van de hervorming van Agenda 2000 en de voorziening voor de dollekoeienziekte en mond- en klauwzeer. Aanzienlijke besparingen worden echter verwacht in de sector schapen- en geitenvlees als gevolg van het voorstel van de Commissie deze sector te hervormen en, in mindere mate, de toename van het verbruik. De voorziening voor BSE en MKZ bedraagt 1.000 miljoen EUR, waarvan 850 miljoen wordt toegewezen aan het hoofdstuk "Dierlijke producten" en 150 miljoen aan het beleidsterrein "Gezondheid en consumentenbescherming". Deze verdeling van de reserve was nodig voor de inrichting van de begroting volgens de ABB-nomenclatuur, maar zij is slechts indicatief en niet bindend.

* 7.546 miljoen EUR wordt uitgetrokken voor het hoofdstuk 05 "Plattelandsontwikkeling", tegen 7.458 miljoen in 2001, hetgeen in overeenstemming is met de ontwikkeling van de FV. Benadrukt wordt dat deze activiteit niet alleen het huidige hoofdstuk B1-40 (Plattelandsontwikkeling, 4.595 miljoen EUR) omvat, maar ook het EOGFL-Oriëntatie, dat in het kader van de Structuurfondsen wordt gefinancierd (2.950 miljoen EUR).

Meer bijzonderheden over de behoeften in de periode 1999-2003 worden gegeven in het werkdocument over rubriek 1, overeenkomstig artikel 6 van Verordening nr. 2040/2000 van 26.9.2000.

3.5.2 Voornaamste factoren achter het voorontwerp van begroting 2002

Rechtskader en hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid

Het voorontwerp is gebaseerd op de hervorming van de landbouwmarkten volgens Agenda 2000 en de wetgevingsvoorstellen die thans worden besproken of zijn goedgekeurd door de Raad.

Hervormingen in het kader van Agenda 2000

De hervormingen in het kader van Agenda 2000 hebben betrekking op akkerbouwgewassen (granen, oliehoudende en eiwithoudende gewassen), rundvlees, wijn en melk en zuivelproducten. Voor de zuivelsector heeft de Raad besloten de productiequota te verhogen in afwachting van de verlaging van de prijzen en de invoering van de compenserende steun in 2005. Voor 2002 worden geen bijkomende uitgaven verwacht. Ook voor de wijnsector vindt de behoeftestijging vooral plaats in 2001. In het VOB is een extra bedrag van ongeveer 120 miljoen EUR uitgetrokken om rekening te houden met het nieuwe instrument voor herstructurering en omschakeling.

De prijsverlagingen en daarmee verband houdende verhogingen van de directe steun voor akkerbouwgewassen en rundvlees zullen echter in respectievelijk twee en drie landbouwjaren worden ingevoerd en vereisen dus een aanzienlijke verhoging van de landbouwbegroting van 2002. Als de prijsverlagingen tot budgettaire besparingen leiden, zullen deze meer dan gecompenseerd worden door de extra uitgaven van de compenserende steun.

Andere hervormingen en wetgevingsvoorstellen

Zoals in het verleden is het voorontwerp gebaseerd op wetgevingsvoorstellen die reeds bij de Raad zijn ingediend of die momenteel door de Commissie worden opgesteld. De Commissie heeft hervormingsvoorstellen ingediend voor drie sectoren: suiker, rijst, en, het meest recente voorstel, schapen- en geitenvlees. De van deze hervormingen verwachte besparingen belopen bijna 1 miljard EUR.

Een eerste reeks maatregelen tegen de BSE-crisis werd in december 2000 door de Raad vastgesteld. Sedertdien heeft de Commissie in februari 2001 een zevenpuntenplan ingediend waarvan de financiële gevolgen in het VOB zijn verwerkt.

De Commissie is voornemens in de komende maanden een wetgevend initiatief te nemen voor een nieuwe regeling ter bescherming van de plantaardige en dierlijke genetische hulpbronnen. In afwachting van de goedkeuring van de rechtsgrond is 10 miljoen EUR opgenomen in B0-40. Voorts zal de Commissie maatregelen nemen ter bevordering van de familiebedrijven. Daar de huidige verordening betreffende voorlichtingsacties op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (Verordening (EG) nr. 814/2000 van de Raad) dit onderwerp al behandelt, stelt de Commissie voor ze uit de desbetreffende begrotingsplaats B1-382 te financieren en de kredieten met 2 miljoen EUR te verhogen.

Ten slotte is in het VOB rekening gehouden met de hervorming van de katoensector waarover in de Raad een akkoord werd bereikt op 24 april 2001.

Buitengewone onzekerheden in verband met het uitbreken van de tweede BSE-crisis en mond- en klauwzeer: voorziening van 1 miljard EUR

Wat betreft de raming van de behoeften in de rundvleessector is het VOB gebaseerd op het economische scenario dat werd gebruikt voor de berekening van de kosten van het zevenpuntenplan: afname van de consumptie met 10% en daling van de uitvoer met 40% in 2001; in 2002 zal de consumptie afnemen met 7%, maar zal de uitvoer zich herstellen. Dit scenario is echter zeer onzeker, mede wegens het uitbreken van mond- en klauwzeer. Bovendien kan nog niet worden berekend hoeveel het uitroeien van deze laatste ziekte zal kosten. Daarom stelt de Commissie voor 1.000 van de 1.365 miljoen EUR die in de FV beschikbaar blijft in hoofdstuk B0-40 op te nemen ter dekking van de bijkomende kosten die BSE en MKZ wellicht zullen meebrengen. De Commissie zal de situatie in oktober opnieuw bekijken in het kader van de nota van wijzigingen.

Monetaire parameters

Pariteit euro/dollar

Overeenkomstig artikel 8 van de nieuwe Verordening (EG) nr. 2040/2000 van de Raad van 26 september 2000 betreffende de begrotingsdiscipline moet de Commissie, wanner zij het voorontwerp van begroting met betrekking tot de landbouwuitgaven aanneemt, bij de opstelling van de begrotingsramingen voor de titels 1 tot 3 van onderafdeling B-1 gebruik maken van het gemiddelde van de wisselkoersen tussen de euro en de dollar die op de markt geconstateerd zijn in het meest recente kwartaal dat ten minste 20 dagen vóór de aanneming van het begrotingsdocument is geëindigd. De gemiddelde pariteit in deze periode, de eerste drie maanden van 2001, is 1EUR = 0,92$. Daar de begroting 2001, als gewijzigd bij gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/01, gebaseerd is op een koers van 1EUR = 0,87$, is het VOB 2002 gebaseerd op een lagere pariteit tussen de euro en de dollar. Het verschil tussen de wereldprijzen en de communautaire prijzen neemt toe en leidt tot extra behoeften in vergelijking met de begroting 2001.

Agromonetair systeem

De agromonetaire situatie is grondig veranderd door de invoering van de euro en de afschaffing van de landbouwkoersen ("groene koersen") vanaf 1 januari 1999. De inkomenscompensaties voor de producenten op grond van het agromonetair systeem zijn veel lager dan in 2000 en 2001, toen de agromonetaire uitgaven uitzonderlijk hoog waren. Dit is toe te schrijven aan het feit dat de door de Raad goedgekeurde steun ter compensatie van inkomensverliezen als gevolg van de afschaffen van de groene koersen degressief is en de tweede en de derde tranche worden medegefinancierd. Doordat de koers van het pond sterling vaster is geworden, zal echter waarschijnlijk nieuwe steun moeten worden betaald volgens het nieuwe agromonetair systeem dat is vastgesteld voor de valuta's die geen deel uitmaken van de euro. Verwacht wordt dat de totale uitgaven zullen afnemen van 900 miljoen EUR in 2000 tot 430 miljoen in 2001 en 304 miljoen in 2002.

Landbouwrichtsnoer (bijlage 2)

Volgens de te Berlijn genomen besluiten is de toepassing van het landbouwrichtsnoer uitgebreid. Afgezien van rubriek 1 vallen thans het pretoetredingsinstrument voor de landbouw (SAPARD) in rubriek 7 en het voor de toetreding beschikbare bedrag in rubriek 8 dat betrekking heeft op de landbouwuitgaven thans onder het maximum dat het richtsnoer is.

Het landbouwrichtsnoer voor 2002 is berekend op basis van Verordening (EG) nr. 2040/2000 van de Raad betreffende de begrotingsdiscipline. 1995 is thans het referentiejaar, in plaats van 1988 zoals tot dusver. Het richtsnoer voor 2002 bedraagt 50.867 miljoen EUR, of 2.079 miljoen EUR (4,3 %) meer dan het richtsnoer voor 2001 (48 788 miljoen EUR).

Met inbegrip van de pretoetredingssteun voor de landbouw ten bedrage van 555 miljoen EUR belopen de totale uitgaven 47 142 miljoen EUR, of ongeveer 3,7 miljard minder dan het landbouwrichtsnoer.

Bemiddelingsprocedure voor de landbouwuitgaven

In het nieuwe interinstitutioneel akkoord voor de periode 2000-2006 is de regel behouden dat de Commissie in haar voorontwerp van begroting de kredieten moet aangeven die verband houden met nieuwe of geplande wetgeving en de kredieten die voortvloeien uit de toepassing van de wetgeving die bestond ten tijde van de goedkeuring van de vorige begroting. "Nieuwe wetgeving" betekent nieuwe of geplande rechtsgronden en wijzigingen van het basisinstrument voor bepaalde uitgaven sedert de goedkeuring van de vorige begroting.

Wanneer het gaat om de landbouwuitgaven betreft deze definitie alle instrumenten of verordeningen tot instelling van een gemeenschappelijke marktordening of tot wijziging van de basisbeginselen van een bestaande marktordening en die welke betrekking hebben op meer specifieke verrichtingen, ongeacht of zij onder een marktordening vallen. In de praktijk betekent dit de verordeningen die de Raad heeft goedgekeurd tot aanvulling of wijziging van de instrumenten die zijn vermeld in de toelichtingen bij de begroting. Op basis van deze criteria zijn enkele maatregelen goedgekeurd sedert de vaststelling van de begroting 2000. Andere zijn door de Commissie voorgesteld en worden nog onderzocht. Deze maatregelen worden opgesomd in bijlage 3.

3.5.3 Kredieten per activiteit

In dit deel worden de kredieten van het VOB 2002 vergeleken met de begroting 2001 voor elk van de zes ABB-hoofdstukken van het beleidsterrein "Landbouw en plattelandsontwikkeling".

Uitgaven voor beheer en ondersteuning van het beleidsterrein Landbouw en plattelandsontwikkeling (135,1 miljoen EUR; +3,5%)

In 2002 wordt het personeel voor het financieel beheer (met inbegrip van SAPARD) aanzienlijk uitgebreid.

Plantaardige producten (28.100,0 miljoen EUR; +0,9%)

Dit hoofdstuk van de ABB-nomenclatuur komt overeen met de huidige titel B1-1 "Plantaardige producten" van de begroting en de delen van de hoofdstukken B1-30 (Niet in bijlage 1 opgenomen producten) en B1-31 (Voedselprogramma's) die betrekking hebben op plantaardige producten. De kredieten worden opgetrokken van 27 836 miljoen EUR in de begroting 2001 tot 28 100 miljoen. Terwijl de behoeften in de sectoren akkerbouwgewassen en wijn sterk toenemen, vooral als gevolg van de hervormingen van Agenda 2000, worden besparingen verwacht in de sectoren suiker en rijst, als gevolg van de hervormingsvoorstellen voor deze sectoren, en de sector katoen, als gevolg van de door de Raad in april 2001 goedgekeurde hervorming.

Om de nieuwe ABB-nomenclatuur zo doorzichtig mogelijk te maken, heeft de Commissie de uitgaven voor de meeste sectoren in artikelen samengebracht, hetgeen de volgende ontwikkeling geeft:

Marktmaatregelen voor granen (967 miljoen EUR; - 67 miljoen)

In de volgende tabel worden de voornaamste veronderstellingen voor 2001 en 2002 met betrekking tot de traditionele ondersteuningsmaatregelen die in hoofdstuk B1-10 (artikelen B1-101 en 102) zijn opgenomen, gegeven.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De uitgaven voor uitvoerrestituties nemen af tot 81miljoen EUR (-180 miljoen) of met bijna 70% van de kredieten van 2001. Dit is vooral het gevolg van de verlaging van de institutionele prijzen in het kader van Agenda 2000, de verwachte stijging van de wereldprijzen en de geringere hoeveelheden die zullen worden uitgevoerd (-3,1 miljoen ton).

De opslaguitgaven liggen 206 miljoen EUR of 56% hoger. Dit is het gevolg van de verwachte toename van de voorraden en de daarmee verbonden kosten.

De uitgaven voor de verwerkte producten (niet opgenomen in bijlage I) zullen dezelfde zijn als in de begroting 2001. Dit strookt met de conclusies van de Uruguay-ronde (GATT). Het maximum van de uitvoerrestituties in hoofdstuk B1-30 moest worden verlaagd van 717 miljoen EUR in 1996 tot 415 miljoen in 2001. Dit bedrag wordt aangehouden voor 2002 om de WTO-verplichtingen te kunnen honoreren. Benadrukt wordt dat de Commissie, om een normale ontwikkeling van de productie en de handel van verwerkte producten te garanderen, indien nodig gebruik zal maken van de regeling actieve veredeling. Van de genoemde 415 miljoen EUR heeft slechts 29 miljoen betrekking op granen, tegen 43 miljoen in 2001. De besparing is het resultaat van de algemene dalende tendens van de restituties voor granen.

Rijst (47 miljoen EUR; - 149 miljoen)

De Commissie heeft in 2000 een nieuw voorstel betreffende de gemeenschappelijke marktordening voor rijst ingediend. De kredieten voor 2002 zijn berekend op basis van dat voorstel (COM(2000)278 def.). Het scenario kan echter nog wijzigingen ondergaan door het definitieve besluit in de vorm van een verordening van de Raad.

De sterke vermindering van de kredieten is in de eerste plaats toe te schrijven aan de overbrenging van de hectaresteun voor rijst naar hoofdstuk B1-10 "Akkerbouwgewassen" (129 miljoen EUR in 2001). Verdere verminderingen zijn het gevolg van de geraamde daling van de kosten van de interventievoorraden van 44 miljoen EUR voor 2000/2001 tot 15 miljoen voor 2001/2002 wegens de verbintenis in het kader van de hervormde regeling om geen nieuwe voorraden aan te kopen. Dankzij de hervorming zal 64 miljoen EUR worden bespaard. Daar de hervorming er voornamelijk in bestaat dat wordt overgeschakeld van marktondersteuning (publieke interventie) naar directe steun, zijn de besparingen op de marktondersteunende maatregelen, die onder dit artikel vallen, veel groter.

De uitvoerrestituties daarentegen nemen iets toe (+ 9 miljoen EUR). Dit is vooral het gevolg van de dalende wereldprijzen voor rijst waardoor het verschil met de communautaire prijzen groter wordt.

Voedselprogramma's (224 miljoen EUR; + 3 miljoen)

Zoals in het verleden is 200 miljoen EUR bestemd voor de verstrekking van landbouwproducten aan hulpbehoevenden (artikel B1-310), hetgeen hetzelfde bedrag is als in 2001.

De restituties voor in het kader van de voedselhulp geleverde granen (B1-311) liggen 3 miljoen EUR hoger dan in 2001 en bedragen 24 miljoen.

Directe betalingen voor akkerbouwgewassen (17 759 miljoen EUR; + 873 miljoen)

De kredieten voor de rechtstreekse hectaresteun (huidige artikelen B1-104 en 105) worden verhoogd (+ 873 miljoen). Een deel hiervan (+161 miljoen) is het gevolg van de hervorming van de rijstsector, welke, zoals reeds werd opgemerkt, er hoofdzakelijk in bestaat dat wordt omgeschakeld van de conventionele interventieregeling (openbare opslag) naar rechtstreekse steun. Een andere stijging (100 miljoen) is het gevolg van het toegenomen gebruik van de vrijwillige braakleggingsregeling voor kleine producenten. De rest houdt verband met het van kracht worden van de tweede fase van de hervorming van Agenda 2000.

Suiker (1 603 miljoen EUR; - 280 miljoen)

De uitgaven in de suikersector zullen minder bedragen dan in 2001, vooral omdat rekening is gehouden met het voorstel van de Commissie over een hervorming van de suikerregeling vanaf het jaar 2001/2002. Door de afschaffing van de opslagvergoedingsregeling zal ongeveer 358 miljoen EUR worden bespaard.

De uitgaven voor de restituties (ACS-landen en chemische industrie) zullen toenemen door de te verwachten daling van de wereldprijzen, waardoor de restituties stijgen. De restitutie zal worden verhoogd van 430 EUR per ton in het jaar 2000/2001 tot 460 EUR per ton voor het jaar 2001/2002.

De uitvoerrestituties voor suiker die verwerkt is in de niet in bijlage I opgenomen producten belopen 183 miljoen EUR. De kleine stijging (+ 4 miljoen) is toe te schrijven aan de verhoging van de restitutie voor suiker.

Olijfolie (2 389 miljoen EUR; - 84 miljoen)

De uitgaven voor olijfolie zullen lager zijn dan de kredieten van 2001. De afname is vrijwel volledig toe te schrijven aan de daling van de uitgaven voor productiesteun (-78 miljoen) en vooral de veronderstellingen die zijn gehanteerd voor de bepaling van de hoeveelheden olijfolie waarvoor steun zal worden verleend.

Het bedrag voor 2002 is gebaseerd op de nationale gegarandeerde hoeveelheden die voor steun in aanmerking komen en waarin is voorzien in de basisverordening. De kredieten van 2001 voor Italië waren gebaseerd op iets hogere hoeveelheden dan zijn nationale gegarandeerde hoeveelheid. In feite werd de hoeveelheid +die "normaal" bij de verordening voor 1999/2000 was toegestaan verhoogd met 80% van het verschil tussen de nationale gegarandeerde hoeveelheid en de werkelijke productie van 1998/1999.

Vezelgewassen en zijderupsen (703 miljoen EUR; - 128 miljoen)

De uitgaven van hoofdstuk B1-14 zullen aanzienlijk lager liggen (- 15 %) als gevolg van de hervormingen in de sectoren katoen en vlas en hennep.

Overeenkomstig de hervorming voor vlas en hennep worden de uitgaven voor deze sector geraamd op 80 miljoen EUR, waarvan slechts 21 miljoen opgevoerd blijft onder dit artikel (het grootste deel wordt omgezet in rechtstreekse steun en dienovereenkomstig in de begroting opgenomen).

Voor katoen wordt 681 miljoen EUR aan kredieten gevraagd, hetgeen 61 miljoen minder is dan in 2001. In de hervorming waartoe de Raad op 24 april 2001 heeft besloten blijft 50% het percentage waarmee de oriëntatieprijs zal worden verlaagd voor de lidstaten waar de productie de gegarandeerde nationale hoeveelheid overtreft. Als de productie een hoeveelheid van 1 500 000 ton te boven gaat, zal dit percentage echter geleidelijk worden opgetrokken. Zonder de hervorming zouden de behoeften voor katoen 770 miljoen EUR bedragen. In de ramingen is ook rekening gehouden met een wereldprijs van 345 EUR per ton voor niet-geëgreneerde katoen (i.p.v. 355 EUR per ton) en een productie van 1 600 000 ton (i.p.v. 1 570 000 ton).

Groenten en fruit (1 647 miljoen EUR; - 18 miljoen)

De geraamde uitgaven voor groenten en fruit liggen iets lager dan de kredieten van 2001 (-1%). Dit is het gevolg van lagere ramingen voor de regeling voor noten (-44 miljoen EUR), de compenserende steun voor bananen (-23 miljoen) en de compensatie voor het uit de markt nemen van producten (-10 miljoen). Anderzijds wordt een stijging van de behoeften (+70 miljoen EUR) verwacht bij de productiesteun voor verwerkte producten op basis van tomaten als gevolg van de hervorming in 2001 (hogere verwerkingsdrempels en hogere steun voor tomaten).

Voor de gratis verstrekking van groenten en fruit (B1-314) wordt een forfaitair bedrag van 9 miljoen EUR (-2 miljoen) voorgesteld.

Producten van de wijnsector (1 275 miljoen EUR; + 122 miljoen)

De wijnbouw is een van de vier landbouwsectoren die de Europese Raad in maart 1999 besloot te hervormen. De hervorming is de grootste verandering in de sector sinds hij werd ingesteld in 1962. Wat de begroting betreft bestaat zij uit twee delen: het eerste is de vereenvoudiging van de marktmechanismen, namelijk dat de verschillende soorten distillatie moeten worden gerationaliseerd. Hoewel dit niet rechtstreeks tot besparingen zal leiden, zal het de doorzichtigheid doen toenemen en het aantal onbekende factoren verkleinen. Het tweede en belangrijkste deel van de hervorming is de invoering van een instrument voor de herstructurering van de wijngaarden, die dit jaar naar verwachting ruim 422 miljoen EUR zal kosten.

De verwachte stijging van de uitgaven is het gevolg van de goede oogst van 2000, die vooral leidt tot hogere kosten van distillatie (+50 miljoen EUR) en opslag van alcohol (+36 miljoen). In het tweede jaar van toepassing van de nieuwe regeling voor de herstructurering van de wijngaarden veroorzaken de nieuwe kosten ter dekking van de inkomensverliezen een toename van de uitgaven met 42 miljoen EUR. Bij de restitutie-uitgaven wordt echter een daling verwacht als gevolg van de verlaging van de restitutie (-10 miljoen EUR).

De eerste gegevens over de oogst van dit jaar zullen bekend zijn bij de indiening van de nota van wijzigingen in oktober.

Tabak (984 miljoen EUR; -16 miljoen)

Na de hervormingen van 1992 en 1998 zijn de uitgaven voor deze sector vrij stabiel geworden. De voor premies in aanmerking komende productie is onderworpen aan een streng quotasysteem. Er worden evenwel besparingen voor een bedrag van ongeveer 16 miljoen EUR verwacht op de specifieke steun. De nieuwe regeling bepaalt dat deze samen met de andere premies wordt uitbetaald en dus niet daarna. Dit veroorzaakt een tijdelijke stijging van de uitgaven in 2001.

Andere sectoren of plantaardige producten (502 miljoen EUR; + 6 miljoen)

* Gedroogde voedergewassen en peulvruchten (385 miljoen EUR; + 1 miljoen)

De voor deze sector voorgestelde kredieten bedragen vrijwel evenveel als de behoeften van 2001. Voor 2002 zijn zij gebaseerd op een productie van 4,8 miljoen ton hittegedroogde voedergewassen (gegarandeerde maximumhoeveelheid 4,4124 miljoen ton) en 250 000 ton zongedroogde voedergewassen (gegarandeerde maximumhoeveelheid 443 500 ton).

Het bedrag voor peulvruchten blijft constant op 72 miljoen. Verwacht wordt dat de productie van linzen, erwten en wikke zal dalen, maar de totale hoeveelheden overschrijden nog steeds het gegarandeerde maximumareaal van 40.000 ha.

* Zaaizaad en hop (117 miljoen EUR; + 5 miljoen)

Voor zaaizaad (105 miljoen EUR) zal gemiddeld een steun van 299 EUR per ton worden betaald (tegen 285 EUR per ton in 2001) op een totale hoeveelheid van 350 900 ton. Voor hop (12 miljoen EUR) zal een premie van 480 EUR per hectare van een areaal van 25 000 hectare worden betaald.

Dierlijke producten (12 958,0 miljoen EUR; + 14,0 %)

Dit hoofdstuk van de ABB-nomenclatuur komt overeen met de huidige deel B1-2 - Dierlijke producten (exclusief de visserijsector B1-26) en de uitgaven voor niet in bijlage I opgenomen producten (B1-30) en de voedselprogramma's (B1-31) die betrekking hebben op dierlijke producten. Het omvat ook 850 miljoen EUR van de voorziening die is gecreëerd voor het opvangen van de bijkomende kosten van BSE en MKZ. Voor de ABB-oefening moest een bepaald bedrag van de voorziening worden toegewezen aan marktmaatregelen en de rest (150 miljoen EUR) aan het beleidsterrein "Gezondheid en consumentenbescherming". Deze verdeling is louter indicatief en dus niet bindend. Zoals blijkt uit bijlage I is de 850 miljoen EUR niet verdeeld over de verschillende sectoren van dierlijke producten die onder dit beleidsterrein vallen.

De voor deze activiteit voorgestelde 12 958 miljoen EUR houdt een stijging met 1 592 miljoen in ten opzichte van de begroting 2001. De kredieten voor de rundvleessector stijgen met 1,4 miljard EUR, waarvan 1,2 miljard verband houdt met de hervorming van Agenda 2000. De resterende 200 miljoen en de speciale voorziening voor het opvangen van de aanzienlijke bijkomende kosten van de BSE- en de MKZ-crisis verklaren het andere gedeelte van de stijging. Anderzijds zullen de uitgaven voor schapen- en geitenvlees dalen als gevolg van het lagere verbruik van rundvlees (prijseffect) en de verwerking in de begroting van het voorstel tot hervorming van de sector schapen- en geitenvlees.

Het is echter duidelijk dat deze kredieten in de nota van wijzigingen waarschijnlijk zullen worden bijgesteld in het licht van het verloop van de huidige crisissen.

De ontwikkeling van de kredieten voor de verschillende sectoren van dierlijke producten is als volgt:

Melk en zuivelproducten (2 617 miljoen EUR; + 23 miljoen)

Besparingen worden verwacht bij de verschillende gesubsidieerde afzetprogramma's voor mageremelkpoeder (-64 miljoen EUR) en de openbare opslag van boter (-30 miljoen EUR).

Anderzijds is slechts 36 miljoen EUR opgevoerd voor de extra heffing (bij overschrijding van de quota). De reden is dat de quota in Agenda 2000 voor het jaar 2001/2002 werden verhoogd met 502 000 ton, hetgeen betekent dat de overschrijdingen geringer zullen zijn en de heffingen zullen afnemen met 53 miljoen EUR.

Een kleine stijging van de behoeften wordt verwacht bij de uitvoer (+25 miljoen EUR). Dit houdt verband met de verhoging van de restituties voor kaas en "andere zuivelproducten" in de lijn van de afzetprognoses.

De uitvoerrestituties voor melk en zuivelproducten die zijn verwerkt in niet in bijlage I opgenomen producten bedragen 200 miljoen EUR of 40 miljoen meer dan in 2001 als gevolg van de verhoging van de restitutie.

Door de nieuwe regeling voor schoolmelk (artikel B1-312) die de Raad in 2000 heeft vastgesteld is de bijdrage van de Gemeenschap afgenomen van 95 tot 75% van de richtprijs. Deze regeling zal in 2002 volledig worden uitgevoerd en 81 miljoen (-8 miljoen) vereisen.

Rund- en kalfsvlees (8 371 miljoen EUR; + 1 393 miljoen)

In vergelijking met de begroting 2001 (inclusief GAB nr. 1/2001 die betrekking had op de kosten van de eerste maatregelen tegen BSE) worden de kredieten voor hoofdstuk B1-21 aanzienlijk verhoogd (+ 1,4 miljard of + 20%), vooral als gevolg van de tweede stap van de premieverhoging in het kader van de hervorming van Agenda 2000 (+ 1 190 miljoen) en in mindere mate wegens de bijkomende kosten van de BSE-crisis (+ 203 miljoen).

Directe betalingen

De rundvleessector is een van de vier landbouwsectoren die de Europese Raad van maart 1999 besloot te hervormen. Het gaat om de voortzetting van de hervorming van 1992, met een verdere geleidelijke verlaging van de institutionele prijzen en als tegenprestatie een verhoging van de directe compenserende steun en de invoering van nieuwe steun.

Met 6 275 miljoen EUR vertegenwoordigen de directe betalingen 75% van de kredieten van het hoofdstuk. Na de tweede stap van de verhoging van de premie stijgen de behoeften voor de zoogkoeienpremie met bijna 193 miljoen EUR (tot 2 031 miljoen) en die voor mannelijke dieren met 181 miljoen (tot 1 800 miljoen). Hier komt nog de nieuwe verhoging van de slachtpremie bij met 655 miljoen (tot 1 371 miljoen). De premie voor extensivering, die thans ook voor de melkkoeien in sommige lidstaten wordt betaald, bedraagt 751 miljoen EUR. Een verdere verhoging met 161 miljoen moet worden toegevoegd om de lidstaten in staat te stellen bijkomende betalingen te verrichten (totaal 322 miljoen EUR).

BSE-maatregelen en budgettaire gevolgen voor andere maatregelen van de gemeenschappelijke marktordening

In verband met de nieuwe uitbraak van BSE stelde de Commissie in februari een tweede pakket maatregelen (het zogenaamde zevenpuntenplan) voor. De raming van de uitgaven voor de rundvleessector is gebaseerd op het economische scenario van het zevenpuntenplan. De voornaamste elementen van dit scenario kunnen als volgt worden samengevat. In 2002 (kalenderjaar) zal de nettoproductie 7 980 000 ton bedragen, tegen ongeveer 7 350 000 ton in 2001. In 2001 daalt de consumptie naar raming met 10% en de uitvoer met 40% ten opzichte van een normaal niveau. In 2002 zal de consumptie zich iets herstellen (7% onder normaal niveau) en zal de uitvoer opleven als gevolg van de opheffing van de embargo's die vele derde landen hebben ingesteld. Gevolg is dat grote hoeveelheden rundvlees uit de markt zullen moeten worden genomen door aankoop van openbare opslag voor een bijkomende hoeveelheid van 401 000 ton, hetgeen 795 miljoen EUR zal kosten (met inbegrip van de opslagkosten van 310 000 ton gekocht uit de begroting 2001), en door 300 000 ton onder de nieuwe speciale aankoopregeling te brengen (420 miljoen EUR). De eindvoorraad zal dan 711 000 ton bedragen.

De kosten van het vrijwillige slachtprogramma (dieren ouder dan 30 maanden in het Verenigd Koninkrijk) wegens de eerste BSE-crisis worden geraamd op 334 miljoen EUR of 12 miljoen minder dan in 2001.

Voor de verplichte en selectieve slachtprogramma's wordt 75 miljoen EUR opgevoerd (+ 62 miljoen ten opzichte van 2001) om de kosten van de nieuwe crisis op te vangen.

In totaal bedragen de kredieten voor het opvangen van de gevolgen van de oude en de nieuwe BSE-crisis 1 624 miljoen EUR.

Een daling wordt echter verwacht bij de uitvoerrestituties (-92 miljoen EUR ten opzichte van 2001 tot in totaal 480 miljoen of 6 % van het hoofdstuk) als gevolg van de embargo's en rekening houdend met de verwachte opleving van de uitvoer.

Mocht de daling van het interne verbruik en de uitvoer hoger uitvallen dan verwacht in het tweede pakket maatregelen dat de Commissie vóór de MKZ-uitbraak had vastgesteld, dan zal een grotere hoeveelheid uit de markt moeten worden genomen. Ook zullen wellicht speciale marktmaatregelen nodig zijn, bijvoorbeeld op het gebied van het dierenwelzijn. Eventuele bijkomende behoeften zullen worden gefinancierd uit de speciale voorziening die is opgenomen in hoofdstuk B0-40. Deze voorziening is bedoeld om bijkomende markt- en veterinaire uitgaven te bekostigen.

Schapen- en geitenvlees (970 miljoen EUR; -650 miljoen)

De kredieten van hoofdstuk B1-22 komen overeen met de nieuwe regeling die de Commissie voor deze GMO heeft voorgesteld. De voornaamste wijzigingen van de regeling betreffen de premie per ooi en geit. Rekening houdend met de resultaten van een evaluatiestudie wordt met name voorgesteld de huidige premie, die als compensatie tussen een basisprijs en een gemiddelde marktprijs wordt betaald, te vervangen door een forfaitaire betaling. Deze zal stabiel en voorspelbaar zijn voor de landbouwers en het beheer van de regeling vereenvoudigen.

Uitgaande van een gemiddeld prijsniveau in de representatieve periode 1998-2000 wordt een premie voorgesteld van 21 EUR per ooi en 16,8 EUR per melkschaap en per geit. Een bijkomende premie van 7 EUR per ooi of geit zal worden toegekend aan de producenten in probleemgebieden en/of bergstreken (vergelijkbaar met de huidige plattelandspremie).

De voornaamste oorzaak van de vermindering van de kredieten met 650 miljoen EUR ten opzichte van de begroting 2001 is dat volgens het nieuwe voorstel de betalingen niet vóór 16 oktober van het kalenderjaar zullen worden verricht; de eerste betaling onder de nieuwe regeling zal dus plaatsvinden na 16 oktober 2002 en valt derhalve onder het landbouwjaar 2003 (eenmalige besparing van 560 miljoen EUR voor de begroting 2002). De rest van de afname van de kredieten is toe te schrijven aan de recente verbetering van de marktprijzen (door de gevolgen van de BSE-crisis voor de schapensector), die leidt tot een verlaging van de laatste premiebetaling volgens de aflopende regeling. Daar de huidige premie in verschillende delen wordt uitbetaald, moeten de kredieten van een bepaald begrotingsjaar delen van de premie van twee landbouwjaren dekken: in 2002 moet het laatste deel van de huidige premie (beïnvloed door het prijspeil in het landbouwjaar 2001) worden uitbetaald. Ook de resterende bedragen van de plattelandspremie zullen moeten worden betaald.

In totaal bedragen deze resterende premies 826 miljoen EUR. Met inbegrip van de resterende bijkomende premie beloopt het totaal van de premie "oude regeling" 956 miljoen EUR. Vanaf 2003 wordt het totaal van de premie "nieuwe regeling" die per begrotingsjaar voor schapen en geiten (met inbegrip van de extra premie) moet worden betaald, geraamd op 1 838 miljoen EUR.

In de volgende tabel worden de prijsveronderstellingen voor de jaren 2000 en 2001, de schapenpremie en de voorgestelde forfaitaire premie vanaf 2002 gegeven.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De rest van de kredieten is bestemd voor particuliere opslag (15 miljoen EUR).

Varkensvlees, eieren, slachtpluimvee en overige maatregelen voor dierlijke producten (150 miljoen EUR; - 24 miljoen)

Voor hoofdstuk B1-30 "Niet in bijlage I opgenomen producten" wordt 3 miljoen EUR gevraagd en voor hoofdstuk B1-23 in totaal 147 miljoen EUR, waarvan 70 miljoen voor varkensvlees en 64 miljoen voor eieren en slachtpluimvee. Dit komt overeen met de uitvoerrestituties voor de hoeveelheden die door de Unie met de Wereldhandelsorganisatie overeengekomen zijn (443 500 ton varkensvlees, 98 800 ton eieren en 286 000 ton slachtpluimvee). Door de daling van de productiekosten als gevolg van de lagere graanprijzen die in het kader van Agenda 2000 zijn vastgesteld, de verbeterde marktsituatie en de toegenomen concurrentie voor uitvoervergunningen ligt de restitutie ook lager.

De situatie op de varkensvleesmarkt is bevredigend, zodat niets werd opgevoerd voor de particuliere opslagmaatregelen. Bovendien wordt geen krediet voorgesteld voor de buitengewone maatregelen ter bestrijding van ziekten, zoals de klassieke varkenspest.

Voorgesteld wordt 14 miljoen EUR op te voeren voor de bijzondere steun aan de bijenteelt in verband met de programma's die door de lidstaten zijn ingediend.

De uitvoerrestituties voor eieren die verwerkt zijn in niet in bijlage I opgenomen producten bedragen 3 miljoen EUR of 1 miljoen minder dan in 2001.

Bijkomende uitgaven (273,1 miljoen EUR; -60,0 %)

Dit hoofdstuk van de ABB-nomenclatuur heeft betrekking op de uitgaven voor POSEI, met uitzondering van visserij (in het huidige hoofdstuk B1-32), de controle- en preventiemaatregelen (B1-36), de goedkeuring van de rekeningen (B1-37 en 41), afzetbevordering (B1-38), andere maatregelen, vooral de agromonetaire steun (B1-39), de monetaire reserve (B1-6) en enkele andere minder belangrijke regelingen (B2-51 en B7-821). Zij zijn samengebracht in vier artikelen.

Horizontale regelingen (53,3 miljoen EUR; + 10,7 miljoen)

De Commissie stelt voor in rubriek 1 een nieuwe begrotingsplaats te creëren voor een nieuwe regeling voor genetische hulpbronnen, waarvan de rechtsgrond in de komende maanden zal worden voorgesteld. De nieuwe regeling moet in de plaats komen van de huidige maatregel van artikel B2-517. In hoofdstuk B0-40 is een krediet van 10 miljoen EUR opgenomen.

De voorgestelde kredieten (18,8 miljoen EUR, of + 13,4 %) voor de informatienetten (B2-512) hebben betrekking op twee verschillende acties: in de eerste plaats het informatienet inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen, waarvoor de kredieten vrijwel gelijk blijven, in de tweede plaats de enquêtes naar de structuur van de landbouwbedrijven, waarvoor een verhoging met 26,7% wordt voorgesteld gelet op het belang van de statistische gegevens die moeten worden aangeleverd voor het analyseren van de verschillende aspecten van de landbouw.

Voorgesteld wordt de kredieten voor de herstructurering van het stelsel van landbouwenquêtes met 16,7 te verhogen (3,5 miljoen EUR voor B2-513). Dit komt overeen met de bedragen die zijn vastgesteld in de besluiten over de verbetering van de landbouwstatistiek en de toepassing van teledetectie en luchtfoto's die door het Parlement en de Raad in 2000 werden goedgekeurd.

De kredieten voor de bescherming van de bossen tegen brand en luchtverontreiniging blijven ongewijzigd (16 miljoen EUR voor B2-515).

De kredieten voor de internationale landbouwovereenkomsten blijven eveneens ongewijzigd (5,437 miljoen EUR).

Controle van de landbouwuitgaven (- 630 miljoen EUR; + 53,7 miljoen)

* Controle- en preventiemaatregelen (54 miljoen EUR; -54,7 miljoen)

De uitgaven voor het olijfolieregister (17 miljoen EUR) nemen af met 20 miljoen. De reden is dat alle lidstaten, behalve Griekenland, al ver gevorderd zijn wat betreft de invoering van dit register, zodat minder kredieten nodig zijn.

De kredieten voor het wijnbouwkadaster worden verhoogd met 5,2 miljoen EUR, omdat een stijging van de betalingen door de lidstaten voor deze regeling wordt verwacht.

De uitgaven voor de controle- en preventiemaatregelen zelf zulllen naar verwachting 40 miljoen EUR minder bedragen dan in 2001. Dit is het gevolg van het niet aanvaarden door de Raad van het voorstel tot wijziging van Verordening nr. 723/97 en ook het feit dat geen voorstel tot wijziging van Verordening nr. 3508/92 werd ingediend. Anderzijds zal de Commissie voorstellen de huidige regeling voor de uitvoering van de nationale acties inzake controle van de uitgaven van het EOGFL-Garantie verlengen (jaarlijkse kosten geraamd op 15 miljoen EUR, in afwachting van de goedkeuring van de rechtgrond opgenomen in B0-40.

* Controles en overige maatregelen op landbouwgebied (B2-511)

De kredieten (16 miljoen EUR) bedragen 1 miljoen meer dan in 2001 omdat de middelen voor de controlediensten in de sector olijfolie zullen worden verhoogd.

* Goedkeuring van de rekeningen en vermindering/opschorting van voorschotten (-700 miljoen EUR, dit is hetzelfde bedrag als in de begroting 2001)

De opbrengst van de goedkeuring van de rekeningen voor de begroting wordt evenals in 2001 gesteld op 600 miljoen EUR.

Dit bedrag is afgeleid uit een raming van de eventuele correcties in 2001 naar aanleiding van de nalevingscontroles die worden uitgevoerd op grond van de nieuwe voorschriften betreffende de goedkeuring van de rekeningen.

Voorts is 100 miljoen EUR in het hoofdstuk opgenomen als raming van de bedragen die kunnen worden verlaagd of tijdelijk opgeschort op grond van artikel 14 van de vordering betreffende de begrotingsdiscipline indien de lidstaten niet aan de voorschriften voldoen.

Onder subrubriek 1b) zullen in hoofdstuk B1-41 de correcties worden opgenomen die voortvloeien uit de goedkeuring van de rekeningen voor titel 4 (Plattelandsontwikkeling) en de verlagingen/opschortingen van voorschotten in verband met deze titel. Momenteel worden nog geen kredieten voorgesteld.

Bevordering van landbouwproducten en de kwaliteit van levensmiddelen (66,8 miljoen EUR; + 0,3 miljoen)

Momenteel vindt een evaluatie plaats van de maatregelen ter bevordering van de landbouwproducten. De voorgestelde kredieten stemmen overeen met het financieel memorandum van de twee nieuwe verordeningen betreffende, enerzijds, de bevordering binnen de Unie en, anderzijds, de bevordering in derde landen.

De Commissie stelt voor de kredieten van artikel B1-382 - Voorlichting over het gemeenschappelijk landbouwbeleid - met 2 miljoen EUR te verhogen voor een nieuwe regeling ter bevordering van het familiebedrijf in de landbouw. Dit is mogelijk volgens de huidige voorschriften voor deze begrotingsplaats.

Met de gemeenschappelijke marktordeningen verbonden regelingen (783 miljoen EUR; -365 miljoen)

* Programma's voor ultraperifere gebieden en de eilanden in de Egeïsche Zee (239 miljoen EUR; + 10 miljoen)

De uitgavenramingen voor POSEI zijn gebaseerd op de voorgestelde hervorming van de regeling die de Commissie eind 2000 heeft ingediend. De programma's voor de Franse overzeese departementen, POSEIDOM, krijgen een kredietverhoging van 10 miljoen EUR, waarvan 7 miljoen in verband met de overdracht van de steun aan de ananasindustrie uit hoofdstuk B1-15 (Groenten en fruit). POSEIMA (Madeira en Azoren) krijgt 2 miljoen EUR meer, POSEICAN (Canarische Eilanden) ongeveer 2 miljoen EUR minder, terwijl de totale bedragen voor de eilanden in de Egeïsche Zee en de subsidie voor de levering van rijst aan Reunion stabiel blijven. Voorts wordt 15 miljoen toegewezen aan visserij binnen het beleidsterrein "Visserij".

* Overige maatregelen (294 miljoen EUR; - 123 miljoen)

De uitgaven hebben vooral betrekking op de agromonetaire steun. Deze wordt betaald aan de landbouwers ter compensatie van inkomensverliezen ten gevolge van het koersverloop van de verschillende Europese valuta's.

De uitgaven voor de agromonetaire compensatiebetalingen nemen af sedert 2000. In feite nemen de uitgaven voor de "oude" regeling die van toepassing was vóór de invoering van de euro op 1 januari 1999 en de "overgangs"-regeling die samengaat met de invoering van de euro en de afschaffing van de "groene ecu" sterk af. Dit is het gevolg van de degressiviteit van de steunverlening. De uitgaven voor de zogenaamde overgangsregeling zullen naar verwachting dalen van 256 miljoen EUR in 2001 tot 120 miljoen. Voor de "oude" regeling, die vóór 1 januari 1999 van toepassing was, moet in 2002 nog slechts een gering bedrag van 23 miljoen EUR worden betaald.

In het kader van "nieuwe" regeling voor de valuta's die niet aan de euro deelnemen worden echter nieuwe en hogere uitgaven verwacht. De uitgaven worden geraamd op 161 miljoen EUR, tegen 99 miljoen EUR in de begroting 2001. Daar de koers van de pond sterling aanzienlijk is gestegen ten opzichte van de euro, heeft het Verenigd Koninkrijk gevraagd om betaling van de eerste tranche van de agromonetaire steun waarop het recht heeft volgens de communautaire wetgeving. Wegens de crisis in de Britse landbouw wordt verwacht dat ook de tweede tranche, die ten laste van de begroting 2002 valt, zal worden aangevraagd.

* Monetaire reserve (250 miljoen EUR; - 250 miljoen)

Wat de uitgaven van het EOGFL-Garantie betreft bedroeg de monetaire reserve tot 2001 500 miljoen EUR, maar in het interinstitutioneel akkoord is bepaald dat deze reserve geleidelijk moet worden afgeschaft: 250 miljoen EUR in de begroting 2002 en opheffing in 2003.

Plattelandsontwikkeling (7 545,5 miljoen EUR; +1,2%)

Naast hoofdstuk B1-40 (Plattelandsontwikkeling) omvat deze activiteit de landbouwmaatregelen die door de Structuurfondsen worden gefinancierd, dus door het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Oriëntatie.

Plattelandsontwikkeling (4 595 miljoen EUR; +100 miljoen)

2002 is het derde jaar van toepassing van de nieuwe regeling die de Commissie in het kader van Agenda 2000 heeft voorgesteld en die in maart 1999 door de Europese Raad van Berlijn werd goedgekeurd.

De kredieten voor plattelandsontwikkeling zijn exact op het bedrag van het maximum van de financiële vooruitzichten vastgesteld. Dit is per definitie voldoende om de uitgaven te dekken van de verschillende ontwikkelingsplannen die de lidstaten hebben ingediend en de Commissie heeft goedgekeurd.

De verschillende programma's en maatregelen zijn:

* investeringen in landbouwbedrijven (227 miljoen EUR),

* vestiging van jonge landbouwers (161 miljoen EUR),

* opleiding ( 33 miljoen EUR),

* vervroegde uittreding (192 miljoen EUR),

* probleemgebieden en gebieden met milieubeperkingen (835 miljoen EUR),

* milieumaatregelen in de landbouw (2 115 miljoen EUR),

* verbetering van de verwerking en de afzet van landbouwproducten (191 miljoen EUR),

* bosbouw (288 miljoen EUR), en

* diverse maatregelen ter bevordering van de aanpassing en de ontwikkeling van plattelandsgebieden (500 miljoen EUR). Ook is er een voorziening voor diverse uitgaven (53 miljoen EUR).

Deze maatregelen omvatten niet alleen die welke in het kader van de nieuwe verordening op de plattelandsontwikkeling werden genomen, maar ook de uitgaven voor de begeleidende maatregelen die in de vorige programmaperiode werden vastgesteld. Voor deze laatste is in 2002 naar raming 489 miljoen EUR nodig. Opgemerkt moet worden dat de lidstaten volgens het subsidiariteitsbeginsel tot op zekere hoogte verschuivingen tussen de verschillende regelingen mogen uitvoeren.

Landbouwuitgaven in het kader van de Structuurfondsen (2 950 miljoen EUR; - 13 miljoen)

Over het algemeen worden de vastleggingskredieten voor het EOGFL-Oriëntatie vooraf bepaald in het algemene kader voor de Structuurfondsen dat door de Europese Raad van Berlijn in 1999 werd vastgesteld. Dit algemene kader wordt beschreven in het deel dat gewijd is aan de presentatie per rubriek van de financiële vooruitzichten (rubriek 2).

Het EOGFL-Oriëntatie neemt samen met het EFRO, het ESF en het FIOV deel in de financiering van doelstelling 1 (B2-100) ter bevordering van de ontwikkeling en de structurele aanpassing van de regio's met een ontwikkelingsachterstand. Het communautair initiatief LEADER voor plattelandsontwikkeling wordt uitsluitend door het EOGFL gefinancierd (B2-140). De kredieten van het EOGFL-Oriëntatie worden rechtstreeks bepaald door de bedragen van de met de lidstaten onderhandelde programma's. Het bedrag van het EOGFL-Oriëntatie voor doelstelling 1 kan nog marginaal worden gewijzigd na de afronding van sommige onderhandelingen.

Naast de uitvoering van deze delen van de begroting voor de nieuwe programma's is de afwikkeling van de vorige programmaperiode een belangrijke taak in 2002, maar daarvoor zijn alleen betalingskredieten nodig. De betalingen worden behandeld bij de presentatie per rubriek van de financiële vooruitzichten (rubriek 2).

De middelen voor het EOGFL-Oriëntatie bedragen 2 950 miljoen EUR, hetgeen hetzelfde bedrag is als vorig jaar. De kredieten van 2002 nemen toe als gevolg van de wederopvoering van in 2000 niet gebruikte kredieten voor doelstelling 1. Dit wordt echter gecompenseerd door de, zij het marginale, daling van het aandeel van het EOGFL in doelstelling 1: terwijl de begroting 2001 was opgesteld op basis van het relatieve aandeel van het EOGFL in doelstelling 1 in de vorige periode 1994-1999, is het VOB 2002 gebaseerd op het huidige aandeel in de reeds goedgekeurde programma's, dat iets lager is dan in de voorafgaande periode.

Sapard (545,0 miljoen EUR ; +2,8%)

De besteding van de betalingskredieten in 2002 zal vooral afhangen van het tempo van erkenning van de SAPARD-bureaus in de aanvragende landen en de snelheid van uitvoering van de individuele projecten. Geen van deze aspecten kan exact worden voorspeld. Beide zijn ten zeerste onvoorspelbaar, omdat zij vooral worden bepaald door het vermogen van deze landen om betrouwbare administratieve structuren tot stand te brengen en door het gebrek aan relevante precedenten.

Gelet op het bovenstaande stelt de Commissie voor vastleggingskredieten uit te trekken voor het bedrag dat in de financiële vooruitzichten is opgenomen (555 miljoen EUR). Ook stelt zij voor de betalingen in 2002 vast te stellen op basis van de veronderstelling dat zij van dezelfde orde van grootte zullen zijn als in de begroting 2001, dit is 460 miljoen EUR. In feite zal de betaling van voorschotten, in 2001 de helft van de verwachte betalingen, in 2002 worden vervangen door een hoger vergoedingspercentage. Bovendien wordt 10 miljoen EUR gevraagd voor beheer en ondersteuning.

Bijlage 1: Landbouw en plattelandsontwikkeling in miljoen EUR

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Bijlage 3

1. Nieuwe wetgeving (vastgesteld na 15 december 2000)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2. Geplande wetgeving

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.6 Energie en vervoer

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Uitgaven voor beheer en ondersteuning van het beleidsterrein Energie en vervoer (104,1 miljoen EUR; -3,4%)

De subsidie voor het Voorzieningsagentschap van Euratom (A-300: 0,2 miljoen EUR; -1,4%) wordt voortgezet.

Land-, lucht- en zeevervoerbeleid (28,0 miljoen EUR; +15,2%)

De voornaamste doelstellingen van de acties die worden gefinancierd in het kader van de activiteit "Land-, lucht- en zeevervoerbeleid" zijn de instelling van het Agentschap voor de luchtverkeersveiligheid (voorstel ingediend in 2000) met 2,3 miljoen EUR in 2002 en het Agentschap voor zeeverkeersveiligheid (voorstel ingediend in december 2000 in het kader van het tweede Erika-pakket) met 1,7 miljoen EUR, de verbetering van de verkeersveiligheid, het onderzoek naar milieuvriendelijke "duurzame mobiliteit" en de verhoging van het concurrentievermogen van het gecombineerde goederenvervoer door bevordering van intermodale vervoervormen.

Trans-Europese netwerken (602,0 miljoen EUR; +1,5%)

De projecten in het kader van het trans-Europese vervoernetwerk (weg-, lucht-, spoorweg- en zeevervoer, binnenwateren, gecombineerde netwerken, verkeersgeleiding, navigatiesatellieten - Galileo) worden gefinancierd uit begrotingsplaats B5-700 "Financiële steun aan projecten van gemeenschappelijk belang van het trans-Europees vervoernetwerk". Een bijzondere inspanning zal worden geleverd voor projecten met als hoofddoel het opheffen van verkeersknelpunten.

De toewijzing die wordt voorgesteld voor artikel B5-710 «Financiële steun voor energie-infrastructuurvoorzieningen» komt exact overeen met de bedragen uit de financiële programmering 2000-2006 die werd opgesteld na de vaststelling van de rechtsgrond voor de trans-Europese netwerken (TEN) met een totaal budget (voor alle sectoren samen) van 4.600 miljoen EUR voor de periode 2000-2006.

Energie: industrie en interne markt (31,5 miljoen EUR; -5,7%)

2002 is het laatste jaar van het vijfjarig kaderprogramma (1998-2002), dat de acties Carnot, Etap, Altener, Sure, Synergy en Save omvat en vanaf dit jaar zal worden herzien, onder meer met het oog op een grotere concentratie op enkele prioritaire doelstellingen.

Nucleaire veiligheidscontrole (17,7 miljoen EUR; -11,5%)

De kredieten van de drie belangrijkste begrotingsplaatsen (B4-2000 Veiligheidsinspecties ter plaatse, B4-2020 Monsternemingen en analyses en B4-2021 Specifieke controle op grootschalige installaties waar plutonium wordt bewerkt) blijven dezelfde als in 2001. De verlaging heeft betrekking op de samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa in het kader van het Euratom-verdrag (B7-523), waarvan de voornaamste acties worden verminderd wegens de rationalisatie van de activiteiten op dit gebied.

Onderzoek in verband met Energie en vervoer (238,8 miljoen EUR; +2,4%)

Op vervoergebied gaat het om de kernactiviteit "duurzame mobiliteit en intermodaliteit" van het specifieke onderzoekprogramma "een concurrerende en duurzame groei". Het algemene doel van deze actie is een beter evenwicht op lange termijn tussen de groeiende mobiliteitsvraag en de eisen op ecologisch, sociaal, economisch en veiligheidsgebied. Door de actie zal de economische groei worden losgekoppeld van de uitbreiding van het vervoer, zullen de negatieve gevolgen van de verschillende vormen van vervoer worden verminderd en zal een duurzamer gebruik in de hand worden gewerkt. Bijzondere aandacht zal gaan naar intermodaliteit en de beste wijze om de troeven van de verschillende vervoervormen te integreren, teneinde, zowel voor passagiers als voor vracht, diensten van huis tot huis te bieden die aan de behoeften van de gebruikers voldoen. Een en ander zal zorgen voor een beter beheer van de mobiliteit. Op te merken valt dat deze kredieten ook zullen bijdragen aan de financiering van de onderzoekactiviteiten die nodig zijn voor de uitvoering van het project GALILEO.

De onderzoekprioriteiten zijn:

* systemen voor het beheer van het modale en het intermodale vervoer,

* infrastructuurvoorzieningen en hun raakvlakken met vervoermiddelen en -systemen,

* sociaal-economische scenario's voor de mobiliteit van personen en goederen.

De voor 2002 voorgestelde kredieten bedragen 82,5 miljoen EUR (met inbegrip van de uitgaven voor beheer en ondersteuning die zijn opgenomen in ABB-hoofdstuk 01) en zijn opgevoerd onder de begrotingsplaats "Een concurrerende en duurzame groei" (B6-6130/6131).

Op energiegebied zijn de kredieten van deze activiteit bestemd voor acties voor de totstandbrenging van duurzame systemen en diensten voor Europa, welke zullen leiden tot een beter verzekerde en meer gediversifieerde energievoorziening, energiediensten van hoge kwaliteit tegen lage kosten, verbetering van de concurrentiepositie van de industrie en beperking van de gevolgen voor het milieu.

De begrotingsplaatsen voor deze activiteit zijn "Energie, milieu en duurzame ontwikkeling" (B6-6150/6151) en de voor 2002 voorgestelde kredieten bedragen 161,6 miljoen EUR, met inbegrip van de uitgaven voor beheer en ondersteuning die zijn opgenomen in ABB-hoofdstuk 01.

3.7 Milieu

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De strategische doelstellingen van het communautair milieubeleid zijn:

* de kwaliteit van het leven verbeteren door een krachtige bescherming van de natuurlijke hulpbronnen, een effectieve evaluatie en beheer van de risico's en de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving;

* een doelmatiger gebruik van de middelen bevorderen op de terreinen productie, consumptie en afvalbeheer;

* milieuoverwegingen meenemen in andere beleidsmaatregelen en economische sectoren;

* een duurzame ontwikkeling binnen de Unie bevorderen waarbij rekening wordt gehouden met de economische, sociale en ecologische behoeften van de huidige en de toekomstige generaties;

* de mondiale uitdagingen aannemen, met name inzake klimaatsveranderingen en biodiversiteit;

* zorgen dat alle beleidsmaatregelen en acties gebaseerd zijn op een multisectorale aanpak en raadpleging van alle betrokken partijen, en dat zij op doelmatige wijze onder de aandacht worden gebracht.

De prioriteiten voor 2002 zijn: vaststelling van het 6e Actieprogramma voor het milieu, duurzame ontwikkeling, integratie van de milieuzorg in andere beleidsterreinen, verbetering van de tenuitvoerlegging van de regelgeving, lancering van het programma LIFE III en, internationaal: klimaatsverandering, uitbreiding, voorbereiding van de wereldtop Rio 10 + 10 en milieu in het Middellandse-Zeegebied.

Het communautair milieubeleid wordt steeds meer ten uitvoer gelegd door het te integreren in andere communautaire beleidsterreinen. De vaststelling en de opvolging van het milieubeleid en het programma LIFE worden echter gefinancierd met de kredieten van titel B4-3.

Uitgaven voor beheer en ondersteuning van het beleidsterrein Milieu (78,8 miljoen EUR; +6,3%)

De menselijke middelen zullen worden uitgebreid voor de beleidsinitiatieven en activiteiten betreffende het duurzaam gebruik van de hulpbronnen.

Internationale milieuaangelegenheden (6,0 miljoen EUR; +25,0%)

Dit hoofdstuk van de ABB-nomenclatuur heeft slechts betrekking op een artikel: "Bijdrage aan internationale activiteiten op milieugebied" (B7-811). De krediettoewijzing wordt iets verhoogd omdat het grootste deel van de kredieten zal worden gebruikt voor de gedeeltelijke financiering van acties in samenwerking met internationale organisaties die voor duurzame ontwikkeling en milieu verantwoordelijk zijn en voor lidgelden en gelijksoortige bijdragen, die zelf relatief stabiel blijven.

Milieuprogramma's en -projecten (146,2 miljoen EUR; +127,0%)

Eerst midden 2000 werd een besluit genomen om de verordening op het financieel instrument voor het milieu (LIFE III) uit te breiden tot de periode 2000-2004. Wegens deze achterstand werd voorgesteld slechts één oproep tot het indienen van voorstellen te doen voor 2000 en 2001 samen, zodat in 2001 slechts 60 miljoen EUR aan vastleggingskredieten moet worden toegevoegd aan de reeds van 2000 beschikbare 120 miljoen EUR. Dit betekent dat het totale bedrag van 630 miljoen EUR dat voor de periode 2000-2004 is uitgetrokken, zal worden verdeeld over vier oproepen in plaats van vijf. De kredieten voor de twee oproep in 2002 (met inbegrip van de uitgaven voor ondersteuning en beheer die zijn opgenomen in ABB-hoofdstuk 01) bedragen 146 miljoen EUR: 70 miljoen EUR voor LIFE-natuurbescherming (B4-3200) en ook voor LIFE-milieubescherming (B4-3201) en 6 miljoen voor het deel LIFE-derde landen (B7-810).

Deze maatregelen worden aangevuld met een programma voor de bestrijding van de verontreiniging van de zee (1 miljoen EUR onder B4-307), een actieprogramma voor civiele bescherming (1,5 miljoen EUR onder B4-308) en twee programmavoorstellen: een voorstel voor een communautair samenwerkingskader ter bevordering van de duurzame ontwikkeling in stedelijk milieu (2,9 miljoen EUR onder B4-305) en een voorstel voor subsidies aan niet-gouvernementele organisaties die werkzaam zijn op milieugebied (4 miljoen EUR onder B4-306). Het proefproject voor de bescherming van de kusten zal in 2002 niet worden voortgezet.

Ontwikkeling van het milieubeleid (35,8 miljoen EUR; +5,9%)

In totaal wordt 14,8 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voorgesteld voor de opstelling en controle van de wetgeving en andere algemene activiteiten in verband met het zesde milieuactieprogramma (B4-304), met inbegrip van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming.

Onder post B4-3101 wordt een subsidie van 21 miljoen EUR opgevoerd ten behoeve van het Europees Milieuagentschap, tegen 19 miljoen EUR in 2001. Het Agentschap verschaft de Europese Unie en de lidstaten de nodige informatie voor het vaststellen en uitvoeren van hun milieubeleid door gepaste maatregelen en wetgeving op milieugebied aan te geven, voor te bereiden en te evalueren. Het verspreidt informatie en coördineert en ontwikkelt het Europees milieuobservatie- en -informatienetwerk.

3.8 Onderzoek onder contract

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Het beleidsterrein "onderzoek onder contract" omvat de door het directoraat-generaal Onderzoek beheerde werkzaamheden voor gezamenlijke rekening. Deze activiteiten worden gefinancierd uit het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling. Omdat aan de tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma ook andere beleidsterreinen deelnemen, is aan het einde van dit beleidsterrein een overzichtstabel opgenomen.

Uitgaven voor beheer en ondersteuning voor het beleidsterrein onderzoek onder contract (220,3; +7,3 %)

Onderzoek op het gebied van de menswetenschappen (600,4 miljoen EUR; +4,9 %)

De doelstelling van het specifieke programma "Kwaliteit van het bestaan en beheer van de biologische hulpbronnen" (posten B6-6110/6111) is een link te leggen tussen researchcapaciteit en productiecapaciteit, teneinde te voorzien in de behoeften van de samenleving en te beantwoorden aan de verwachtingen van het publiek. Het programma richt zicht op gebieden als levensmiddelen, voeding en gezondheid, bestrijding van besmettelijke ziekten, de "cel als fabriek", milieu en volksgezondheid, duurzame landbouw en vergrijzing van de bevolking.

Voor 2002 wordt in totaal 634,1 miljoen EUR voorgesteld, een verhoging van 5%, inclusief de administratieve uitgaven die zijn opgenomen in hoofdstuk 01 van de ABB-nomenclatuur. Dit komt overeen met de programmering voor dit specifieke programma, zodat alle in de rechtsgrond voorziene bedragen volledig in de begroting kunnen worden opgenomen.

Onderzoek op het gebied van groei en duurzame concurrentie (611,2 miljoen EUR; +8,5 %)

De voornaamste doelstelling van dit specifieke programma is steun voor onderzoeksactiviteiten die zowel bevorderlijk zijn voor het concurrentievermogen als voor een duurzame ontwikkeling. In dit verband heeft de industrie niet alleen tot taak na te gaan op welke gebieden kan worden samengewerkt, maar ook om projecten te groeperen en te integreren, in het bijzonder multisectorale projecten, in de keten van toegevoegde waarde, zodat technologische assimilatie en innovatie in heel Europa effectiever worden.

De voorgestelde kredieten voor 2002 bedragen 646,3 miljoen EUR, inclusief de administratieve uitgaven die zijn opgenomen in hoofdstuk 01 van de ABB-nomenclatuur, en bevinden zich in de huidige begrotingsposten "Een concurrerende en duurzame groei" (B6-6130/6131). De ontwikkeling ten opzichte van 2001 is in overeenstemming met de financiële programmering voor dit specifieke programma.

Onderzoek naar het behoud van het ecosysteem (444,0 miljoen EUR; +9,9 %)

Deze activiteit bestaat uit twee grote onderdelen: milieu en energie.

De kredieten voor het onderdeel "Milieu" van het programma zijn bedoeld om de milieuwetenschappen en het technologisch sociaal-economisch onderzoek te bevorderen. De desbetreffende begrotingsposten zijn B6-6140 en B6-6141 (Behoud van het ecosysteem - Milieu en duurzame ontwikkeling), waarvoor 325,9 miljoen EUR wordt voorgesteld voor 2002, inclusief de administratieve uitgaven die zijn opgenomen in hoofdstuk 01 van de ABB-nomenclatuur.

De kredieten voor het onderdeel "Energie" zijn bestemd voor de financiering van de ontwikkeling van duurzame energiesystemen en -diensten voor Europa, hetgeen zal resulteren in een beter gegarandeerde en meer gediversifieerde energievoorziening, de beschikbaarheid van kwalitatief hoogstaande en goedkope energiediensten, een verbeterd concurrentievermogen van de industrie en een geringere belasting van het milieu. De betrokken begrotingsposten zijn B6-6150 en B6-6151 (Behoud van het ecosysteem - Energie), waarvoor een bedrag van 151,3 miljoen EUR wordt voorgesteld, inclusief de administratieve uitgaven die zijn opgenomen in hoofdstuk 01 van de ABB-nomenclatuur.

Overeenkomstig de financiële programmering voor dit specifieke programma, belopen de voor 2002 voorgestelde bedragen voor beide onderdelen in totaal 477,2 miljoen EUR, hetgeen een aanzienlijke stijging is ten opzichte van 2001 (+8 %); zij zullen een betere dekking bieden voor bepaalde kernactiviteiten en de infrastructuren en generieke activiteiten waaraan in de afgelopen jaren betrekkelijk kleine bedragen werden toegewezen.

Internationale rol van het onderzoek (137,7 miljoen EUR; +11,9 %)

Deze activiteit is bedoeld om de internationale samenwerking op het gebied van OTO te bevorderen, de capaciteiten van de Gemeenschap op het gebied van wetenschap en technologie te vergroten, algemene steun te verlenen teneinde te komen tot een uitmuntend wetenschappelijk niveau in de ruimere internationale context en bij te dragen tot de uitvoering van het externe beleid van de EU, vooral met het oog op de toetreding van nieuwe lidstaten.

Deze activiteit bestaat uit twee aparte onderdelen: het ene betreft internationale samenwerking, waarbij onder de betrokken landen vijf doelgroepen worden onderscheiden, en het andere onderdeel betreft de financiering van de opleiding van wetenschappelijke onderzoekers via twee subsidiestelsels teneinde jonge onderzoekers van buiten de Europese Unie in staat te stellen in laboratoria in de Europese Unie te werken en vice versa voor jonge Europese onderzoekers.

Het voor 2002 voorgestelde bedrag beloopt 150,1 miljoen EUR, inclusief de administratieve uitgaven die zijn opgenomen in hoofdstuk 01 van de ABB-nomenclatuur, en is opgenomen onder de begrotingsposten B6-6210 en B6-6211 (Bevestiging van de internationale rol van het communautaire onderzoek). De stijging ten opzichte van 2001 (+10 %) is in overeenstemming met de financiële programmering voor dit specifieke programma.

Onderzoek naar menselijk potentieel en mobiliteit (328,2 miljoen EUR; +7,4 %)

De doelstelling van deze activiteit is om het kennispotentieel in de EU in stand te houden en te ontwikkelen door meer steun te geven voor de opleiding en de mobiliteit van onderzoekers, ingenieurs en technici, en door de toegang tot onderzoeksinfrastructuren te verbeteren. Een bijkomend aspect van deze activiteit is de verdieping van de sociaal-economische kennis teneinde een beter inzicht te krijgen in de kernproblemen waarmee de Europese samenleving wordt geconfronteerd.

De ontwikkeling van de kredieten voor dit programma (351,7 miljoen EUR, 8% hoger, inclusief de administratieve uitgaven die zijn opgenomen in hoofdstuk 01 van de ABB-nomenclatuur) is in overeenstemming met het vijfde kaderprogramma. De betrokken posten zijn B6-6410 en B6-6411 (Verhoging van het menselijk onderzoekspotentieel en verdieping van de fundamentele kennis op sociaal-economisch gebied).

Atoomonderzoek (182,3 miljoen EUR; -15,7 %)

Dit terrein betreft de onderzoeksactiviteiten voor gezamenlijke rekening die worden verricht op grond van het Euratom-kaderprogramma. De kredieten dienen ter financiering van activiteiten die moeten bijdragen tot de volledige benutting van het potentieel van zowel kernfusie als kernsplijting op duurzame grondslag door de bestaande technologieën nog veiliger en economischer te maken en door veelbelovende nieuwe concepten te onderzoeken.

De bedragen die voor deze activiteit worden voorgesteld, zijn opgenomen onder de posten B6-6510 en B6-6511 (Atoomenergie (EGA) - kernsplijting) en B6-6520 en B6-6521 (Atoomenergie (EGA) - beheerste kernfusie) en belopen in totaal 218,5 miljoen EUR, inclusief de administratieve uitgaven die zijn opgenomen in hoofdstuk 01 van de ABB-nomenclatuur, hetgeen een daling met 14,4% is ten opzichte van 2001. Deze daling komt overeen met de financiële programmering van de rechtsgrond.

Vaststelling en coördinatie van het onderzoeksbeleid (geen kredieten)

De middelen voor beheer en ondersteuning die voor deze activiteit ter beschikking zijn gesteld (opgenomen in hoofdstuk 01 ABB), zullen worden gebruikt voor:

- Door de Commissie te nemen initiatieven om steun te verlenen aan de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte, met name om de coördinatie en de onderlinge samenhang van het nationale en het communautaire OTO-beleid te bevorderen.

- Europese onderzoeksruimte: meer coördinatie van nationale en regionale programma's, coördinatie van nationaal beleid door vergelijkende toetsingen ("benchmarking"), aaneensluiting van "centres of excellence" in een netwerk en totstandbrenging van virtuele "centres of excellence", versterking van de rol van de regio's op het gebied van OTO in Europa en het Europees OTO-evaluatienetwerk, analyses en evaluaties van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau om nieuwe onderzoeksterreinen te verkennen die zich lenen voor communautaire activiteiten.

- Voorbereiding en follow-up van het besluitvormingsproces van het kaderprogramma en het jaarverslag dat op grond van artikel 173 van het Verdrag moet worden opgesteld.

- Coördinatie van OTO-maatregelen met andere communau