COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 29.10.1997 
COM(97) 454 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, 
AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE 
EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S 
Actieplan voor het concurrentievermogen 
van de Europese textiel- en kledingindustrie 

INHOUD 
1. INLEIDING 1 
2. DE RECENTE ONTWIKKELING VAN DE TEXTIEL- EN 
KLEDINGBRANCHE 3 
3. DE TEXTIEL- EN KLEDINGBRANCHE IN HET 
COMMUNAUTAIR BELEID 4 
3.1. Structurele aanpassing en concurrentievermogen 4 
a) Innovatie, onderzoek en technologische ontwikkeling 4 
b) Nieuwe kwalificaties en beroepsopleiding 6 
c) Geïntegreerde structuurinitiatieven 7 
3.2. Interne randvoorwaarden 8 
a) De gemeenschappelijke markt 8 
b) Discipline en transparantie bij staatssteun 9 
c) Werkgelegenheid 9 
d) Sociale lasten op arbeid 10 
3.3. Externe betrekkingen 10 
a) Bevordering van markttoegang 10 
b) Regels en disciplines 11 
c) Milieu 11 
d) De sociale problematiek 12 
e) Internationalisering van het bedrijfsleven en industriële samenwerking 13 
4. CONCLUSIES 14 
Aanlage: 17 
EUROPEES ACTIEPLAN VOOR HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN DE TEXTIEL- EN 
KLEDINGINDUSTRIE (1997 - 2000) 
4 
1. INLEIDING 
1.1. Deze mededeling, die is opgesteld naar aanleiding van de conclusies van de 
Raad Industrie van 28 maart en 14 november 1996, is bestemd voor de Raad, 
het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van 
de Regio's. Zij vormt een bijdrage tot de door de Commissie geïnitieerde 
dialoog tussen de betrokken partijen in de textiel- en kledingindustrie, met name de 
instanties op nationaal en communautair niveau en de sociale partners. 
In het kader van deze dialoog werd een globale beoordeling uitgevoerd van de door 
de Europese Unie en de lidstaten genomen maatregelen en van de bijkomende 
behoeften in verband met de versterking van het concurrentievermogen en de 
uitvoering van herstructurerings- en moderniseringsstrategieën door de particuliere 
sector. 
De sociale partners hebben een gezamenlijk rapport opgesteld, waarin de resultaten 
worden geïnventariseerd en een reeks aanvullende maatregelen op communautair 
niveau wordt aangegeven. De evaluatie die in het rapport werd ondernomen had als 
hoofddoel het welslagen van de structurele aanpassing van de branche te bevorderen 
en tegelijkertijd de nodige aandacht te geven aan de werkgelegenheidsproblematiek. 
De voorgestelde aanvullende maatregelen passen in het kader van de door de 
Commissie gevolgde richtsnoeren voor het beleid inzake de industrie en de 
economische en sociale cohesie 
1.2. Bij de ontwikkelingen die de branche de afgelopen jaren heeft doorgemaakt, zijn er 
naast een aantal negatieve aspecten ook diverse pluspunten naar voren gekomen. 
De nieuwe technologische revolutie heeft de modernisering van de branche 
bevorderd. Dankzij concurrentievoordelen op het gebied van innovatie, ontwerpen, 
kwaliteit en knowhow, kan zij een leidende rol spelen op de open internationale 
markten. 
In de door een grotere internationale concurrentie gekenmerkte omgeving heeft de 
modernisering daarentegen ook een aanzienlijke vermindering van het aantal 
arbeidsplaatsen tot gevolg gehad. Vanwege de regionale concentratie en het 
maatschappelijk belang van de werkgelegenheid in de textiel- en kledingbranche, is 
dit een bijzonder verontrustende ontwikkeling. 
1.3 De veranderingen in de textiel- en kledingbranche hebben aangetoond dat er een 
tegenstelling bestaat, niet zozeer tussen "traditionele" en "geavanceerde" bedrijven 
als wel tussen concurrerende en niet-concurrerende bedrijven. 
De textiel- en kledingindustrie heeft door de productiviteitsverbetering van de 
afgelopen jaren haar concurrentievermogen aanmerkelijk verbeterd en 
daarmee aangetoond dat haar toekomstperspectieven niet minder gunstig zijn dan 
die van andere industrietakken. 
1.4. De algemene richtsnoeren van het industriebeleid van de Europese Commissie zijn 
neergelegd in een aantal recente mededelingen1. 
De richtsnoeren bieden een horizontaal kader voor de in het industriebeleid 
gevolgde strategie ten aanzien van de textiel- en kledingbranche. Deze strategie 
is afgestemd op de specifieke kenmerken van de branche. De onderlinge 
samenhang tussen de initiatieven van de Gemeenschap op de verschillende gebieden, 
wordt bepaald door de nagestreefde doelstelling, namelijk de verdere ontwikkeling 
van de voor de Europese textiel- en kledingindustrie specifieke 
concurrentievoordelen. Op basis van de ontvangen bijdragen is een algemeen 
plan opgesteld dat de samenhang en de doelmatigheid van de maatregelen moet 
garanderen. 
1.5. Aan de hand van de resultaten van de werkgroepen op het gebied van textiel en 
kleding kan een aantal prioritaire gebieden worden aangewezen waarop de 
diverse partijen - ondernemingen, organisaties van werknemers, vakbonden, 
nationale en communautaire instanties - hun maatregelen moeten toespitsen. 
Deze prioriteiten betreffen met name: 
- werkgelegenheid en opleiding; voor de problemen op deze gebieden kunnen en 
moeten de antwoorden ten dele in de branche zelf worden gevonden, maar voor 
het creëren van arbeidsplaatsen zijn bovendien algemenere oplossingen 
noodzakelijk, waarbij de algehele economische ontwikkeling van de Unie en de 
opleidingsprogramma's voor nieuwe kwalificaties en omscholing belangrijke 
factoren vormen; 
- ontwikkeling en verspreiding van nieuwe producten, procédés en 
apparatuur, communicatie- en informatietechnologieën in de gehele branche, 
met inbegrip van de distributie, die een essentiële concurrentiefactor blijken te 
zijn. 
- het doelmatig functioneren van de interne markt, waarbij het streven naar 
een hoog beschermingsniveau voor consumenten en milieu niet mag resulteren 
in nieuwe belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen. De wettelijke 
bepalingen inzake overheidsopdrachten en mededinging moeten ervoor zorgen 
dat de gehele branche profiteert van de gemeenschappelijke markt; 
- de toegang tot de markten van derde landen en de strikte naleving van de in 
het kader van de internationale overeenkomsten vrijwillig aanvaarde regels en 
disciplines, die het noodzakelijke tegenwicht bieden voor de globalisering van 
de markten en de liberalisering van de invoer in de Gemeenschap; 
- de regionale ontwikkeling, waarbij speciale aandacht moet uitgaan naar de 
levensvatbare ondernemingen in de branche, die gesitueerd zijn in 
probleemgebieden van de Unie, teneinde de voorwaarden te creëren waaronder 
1 Industriebeleid in een door concurrentie gekenmerkte open context - Richtsnoeren voor een 
communautaire benadering - COM(90)556 def. Het beleid inzake het concurrentievermogen van de 
Europese Unie op industriegebied - COM(94)319 def. Benchmarking van hel concurrentievermogen 
van de Europese industrie - COM(96)463 def. Benchmarking van het concurrentievermogen - Een 
instrument ten dienste van ondernemers en de overheid - COM(97) 153 def. 
deze ondernemingen op basis van gelijkheid kunnen concurreren met 
ondernemingen in meer ontwikkelde gebieden 
2. DE RECENTE ONTWIKKELING VAN DE TEXTIEL- EN 
KLEDINGBRANCHE 
In economisch, sociaal en regionaal opzicht neemt de textiel- en kledingbranche in 
de Europese Unie een belangrijke plaats in. 
Volgens gegevens van het Observatoire Européen du Textile en de l'Habillement 
(OETH)2 zijn in de branche circa 2,2 miljoen personen werkzaam in bijna 
120.000 bedrijven. De branche vertegenwoordigt 7,6% van de totale 
werkgelegenheid in de industrie en 4,2% van de toegevoegde waarde. Een 
belangrijk deel van de arbeidsplaatsen wordt ingenomen door vrouwelijke 
arbeidskrachten en het niveau van regionale concentratie is hoog. 
In de jaren negentig heeft de branche de gevolgen ondervonden van een reeks 
belangrijke ontwikkelingen, zoals de economische recessie in Europa, gevolgd 
door een gematigd herstel, de toenemende concurrentie en de technologische 
vooruitgang. 
In het algemeen heeft de bescheiden economische opleving in de Unie niet geleid tot 
een grotere interne vraag, terwijl de inkomensmatiging en de toenemende 
werkloosheid daarentegen wel hun weerslag hebben gehad op de vraag naar kleding 
en huishoudtextiel. 
Tegelijkertijd is de concurrentie sterk toegenomen door de verdere openstelling van 
de interne markt, die voortvloeide uit diverse preferentiële overeenkomsten, de 
uitvoering van de conclusies van de Uruguay-ronde en de opkomst van nieuwe, 
belangrijke internationale handelspartners. Met name de scherpere concurrentie van 
de lageloonlanden heeft geleid tot grootschalige verplaatsing van bepaalde 
onderdelen van de productie. 
Daarnaast hebben de technologische ontwikkelingen en de toenemende verspreiding 
van informatietechnologieën geleid tot een forse vergroting van de 
kapitaalintensiteit en een hogere automatiseringsgraad, die met name opvallend is in 
de textielbranche Zij hebben vooral structurele veranderingen tot gevolg heeft gehad 
in de interne organisatie van de ondernemingen en in het functioneren van de 
branche als geheel. 
Op de grote uitdagingen van de afgelopen jaren heeft de branche gereageerd 
met een grondige herstructurering en modernisering, in combinatie met de 
verplaatsing van een deel van de productie, met name de arbeidsintensieve 
productie met geringe toegevoegde waarde. Dit verschijnsel blijkt duidelijk uit de 
ontwikkeling van het passieve veredelingsverkeer (PVV). De invoer onder het 
passieve veredelingsverkeer van kleding neemt voortdurend toe. In 1996 
vertegenwoordigde deze ongeveer 20% van de waarde van de kledinginvoer in de 
Europese Unie. 
2 Le secteur du textile et de l'habillement de l'UE - OETH, Brussel 1997. 
Over de gehele lijn zijn de productiviteit en de concurrentievoordelen verbeterd, 
met name op het gebied van het snel reageren (quick response), "just in time"-
technieken, kwaliteit en ontwerp, knowhow en innovatie. De branche is nog steeds 
de belangrijkste exporteur van textielproducten en de derde exporteur van 
kledingproducten op de wereldmarkt. 
Het complex van ontwikkelingen dat tot de structurele veranderingen in de 
branche geleid heeft, veroorzaakte echter ook een sterke daling van de productie 
en vooral van de werkgelegenheid. In 1996 lagen de productieniveaus voor textiel 
en kleding, uitgedrukt in lopende prijzen, respectievelijk 5,4% en 4,4% onder die 
van 1990. Verder zijn er tussen 1990 en 1996 meer dan 600.000 arbeidsplaatsen 
verdwenen, waarvan ongeveer 100.000 in 1996. 
3. DE TEXTIEL- EN KLEDINGBRANCHE IN HET COMMUNAUTAIR 
BELEID 
Volgens het Verdrag van de Europese Unie dient de overheid, met inachtneming van 
het subsidiariteitsbeginsel, ervoor te zorgen dat de omstandigheden die nodig zijn 
voor het concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap aanwezig zijn. 
Terwijl de overheid de voorwaarden moet creëren voor een gunstig klimaat 
waarin ondernemingen hun concurrentievermogen kunnen ontwikkelen, is het 
bedrijfsleven zelf in de eerste plaats verantwoordelijk voor het doorvoeren van 
de noodzakelijke aanpassingen. 
De op initiatief van de Europese Commissie ingestelde werkgroepen op het gebied 
van textiel en kleding, hebben acht maanden lang de door de overheidsinstanties en 
de particuliere sector genomen maatregelen aan de hand van de volgende 
uitgangspunten onderzocht: 
- bevordering van een gunstig klimaat voor de ontwikkeling van ondernemingen 
teneinde de structurele aanpassing te vergemakkelijken; 
- totstandbrenging van de gemeenschappelijke markt en toepassing van de 
mededingingsregels; 
- handhaving van een op openheid gerichte benadering ten aanzien van markten en 
de internationale handel. 
3.1 Structurele aanpassing en concurrentievermogen 
a) Innovatie, onderzoek en technologische ontwikkeling 
De sociale partners erkennen dat de permanente ontwikkeling van 
concurrentiefactoren die verband houden met innovatie, onderzoek en 
technologische ontwikkeling, van essentieel belang is om de textiel- en 
kledingproductie in de landen van de Unie op een hoog peil te houden. 
Op communautair niveau moet benadrukt worden dat de textiel- en 
kledingbedrijven zo veel mogelijk gemobiliseerd moeten worden voor het 
ontwikkelen en vooral gebruiken van nieuwe procédés (zoals nieuwe typen 
weefmachines, nieuwe ni et-verontreinigende verf- en veredelingsprocédés zonder 
effluenten), nieuwe weefsels met een hoge meerwaarde (technische textiel, textiel 
met een driedimensionale structuur en functionele textiel...). De effecten daarvan op 
de werkgelegenheid, wat betreft de schepping van nieuwe banen en/of de 
consolidering van de bestaande structuren worden steeds duidelijker merkbaar en 
dragen bij tot de recente verbetering van de concurrentiekracht van de Europese 
textiel- en kledingindustrie. 
Dankzij de communautaire OTO-programma's konden op communautair niveau 
synergieën tot stand worden gebracht en, in samenwerking met de industrie, 
coördinatie- en participatiemechanismen worden ontwikkeld op de gebieden die 
voor de branche het belangrijkst zijn. 
Binnen het vierde OTO-kaderprogramma en het specifieke programma 
"Industrie- en materiaaltechnologie" bleek Targeted Research Action - Total 
Quality Textiles in een structureel versnipperde sector en met het oog op de 
verbetering van de participatie van het MKB een doelmatig instrument te zijn. 
Ongeveer 350 organisaties, waarvan 300 MKB, hebben in het kader van dit 
specifiek programma aan het onderzoek (met een bedrag aan medefinanciering van 
40 miljoen ecu op totale kosten van ongeveer 80 miljoen) deelgenomen. In het kader 
van tal van communautaire onderzoekprojecten zijn er nieuwe machines ("inktjet", 
"plasma", "bovenkritisch CO2") en nieuwe textielproducten ontwikkeld die behalve 
in traditionele sectoren als kleding en stoffering ook toepassing zullen vinden in het 
vervoer, de bouw, de gezondheidszorg en de vrijetijdsbesteding. 
De mogelijkheden die door de MKB-gerichte Technology Stimulating Measures 
worden geboden (verkenningspremies ten behoeve van de voorbereiding van 
voorstellen en CRAFT-projecten die de samenwerking tussen MKB versterken 
teneinde de oplossing van technologische problemen aan derden te kunnen 
toevertrouwen) hebben vele Europese MKB in staat gesteld samen te werken bij de 
ontwikkeling van nieuwe textielproducten en nieuwe organisatiemethoden voor het 
werk en de productie. Dat is in grote trekken de richting waarin de in het kader van 
het programma "specifiek sociaal-economisch onderzoek" ondernomen acties gaan. 
Daarnaast heeft het ESPRIT-programma een innovatiebevorderend effect gehad 
op gebieden als beeldbanken, beslissingsondersteunende systemen en elektronische 
handel in de textiel- en kledingbranche. De industrie is reeds gestart met de 
voorbereidingen voor een project voor de toepassing en de verspreiding van 
informatietechnologieën in de branche. Het project, waarin verscheidene bestaande 
initiatieven op dit gebied moeten worden geïntegreerd, beoogt de ontwikkeling van 
een Europees identificatie- en communicatiesysteem voor producten en diensten, op 
basis van vrijwillige normen die zijn gevalideerd door de industrie. Dank zij dit 
systeem zou in de Europese Unie bijvoorbeeld een gemeenschappelijke taal kunnen 
worden gebruikt voor verrichtingen in het elektronisch handelsverkeer. 
Het programma Innovatie van het vierde Kaderprogramma steunt industriële 
projecten voor de aanpassing en overdracht van technologieën die kenmerkend zijn 
voor bepaalde regio's of sectoren naar nieuwe regio's en nieuwe sectoren in de 
Europese Unie; deze projecten brengen producenten (vaak MKB of hun 
beroepsorganisaties), gebruikers van technologieën en onderzoekcentra bijeen. Een 
aantal projecten, bijv ("centrifugaal potspinnen" en "flexibele productie tegen lagere 
kosten van textielweefselmonsters") heeft betrekking op de textiel- en 
kledingindustrie. 
Het programma Innovatie biedt ook verscheidene instrumenten die van belang zijn 
voor de textiel/kledingsector: studies die de behoeften en sterke en zwakke punten 
analyseren, studies die de denkbare technologische opties scannen in het kader van 
zijn Europese Waarnemingspost voor innovatie; MKB-gerichte 
bewustmakingscampagnes met betrekking tot de nieuwe technologieën, Europese 
sectoriële beurzen voor tecnologieoverdracht, toegang tot nieuwe knowhow en tot 
beproefde praktijken van innovatiebeheer; het in contact brengen met het netwerk 
van relaiscentra voor innovatie. 
Bij de voorbereiding van het Vijfde Kaderprogramma worden de huidige 
onderzoekrichtingen gekoppeld aan het streven van de textiel/kledingsector om de 
concurrerendheid van de ondernemingen te verbeteren, en werkgelegenheid in stand 
te houden en te scheppen die met name op duurzame ontwikkeling is afgestemd. 
Deze zorgen zijn terug te vinden in de actie "Producten, procédés en organisatie" 
van het thematische programma "Ontwikkeling van een gebruikersvriendelijke 
informatiemaatschappij". Prioriteit dient te worden verleend aan de acties die het 
meest van direct belang zijn voor de concurrerendheid van de gehele bedrijfstak. Dat 
geldt bij voorbeeld voor de acties voor de toepassing van de quick response 
technieken waarmee in real time fabricageprocessen kunnen worden aangepast aan 
de ontwikkeling van de markt en voorraden kunnen worden verminderd. Niet alleen 
maken deze technieken een betere aanpassing aan de vraag mogelijk, maar ook 
maken zij vestiging van de productie in Europa relatief voordeliger en kunnen 
daardoor een doorslaggevende invloed hebben die de negatieve tendens van de 
werkgelegenheid doet omslaan. 
b) Nieuwe kwalificaties en beroepsopleiding 
Door de structurele veranderingen in de textiel- en kledingbranche, in het bijzonder 
de verspreiding van informatie- en communicatietechnologieën, worden nieuwe 
eisen gesteld aan de kwalificaties van de arbeidskrachten. 
Deze nieuwe kwalificaties hangen nauw samen met de technologische 
ontwikkelingen en de bedrijfsorganisatorische gevolgen daarvan, waarbij het 
voor de vorige industriële revolutie zo typerende lopende-bandwerk is 
vervangen door taken die door meervoudig gekwalificeerde arbeidskrachten 
moeten worden uitgevoerd. 
Op dit gebied bieden nationale programma's en instrumenten alsmede de 
communautaire programma's ADAPT, EMPLOI en Leonardo da Vinci, 
mogelijkheden om passende antwoorden te vinden op de geïdentificeerde behoeften. 
Verder wil de Commissie via deze programma's de ontwikkeling van transnationale 
initiatieven voor de verspreiding van de beste praktijken en knowhow over de 
regio's van Europa bevorderen. Van deze op de verspreiding van positieve 
resultaten gerichte initiatieven gaat ongetwijfeld een sterk bewustmakingseffect uit, 
dat noodzakelijk en zelfs van levensbelang is voor een versnipperde branche als de 
textiel- en kledingindustrie. 
In 1995 is een uitvoerige studie naar de behoefte aan nieuwe kwalificaties in de 
kledingindustrie afgerond. Er zijn reeds plannen voor een soortgelijke studie in de 
textielbranche. In het kader van het bedrij fstako verleg en het programma Leonardo 
da Vinci ontwikkelen de sociale partners projecten op het gebied van meervoudige 
inzetbaarheid en textieltechnieken. 
Bij de opleiding moet eveneens rekening worden gehouden met de toenemende 
behoefte aan kwalificaties op het gebied van de internationale verhoudingen tussen 
ondernemingen, in verband met de globalisering en de internationalisering van de 
productie. Verder moet ook de integratie van ecologische aspecten een belangrijke 
plaats in de beroepsopleiding krijgen. 
Bovendien zouden de opleidingsactiviteiten ook moeten worden benut om de 
branche, wat de kwalificaties en de technologie betreft, een moderner imago te 
geven, hetgeen overigens geheel in overeenstemming zou zijn met de feitelijke 
situatie van dit moment. 
c) Geïntegreerde structuurinitiatieven 
Als antwoord op de nieuwe uitdagingen is de branche overgegaan tot een structurele 
aanpassing, waarin de versterking van specifieke concurrentievoordelen, met name 
op het gebied van immateriële investeringen, alsmede de productiviteitsverbetering, 
die zowel met materiële als met immateriële investeringen verband houdt, twee 
belangrijke factoren zijn. 
Om beter te beantwoorden aan de eisen van de markt, waar het netwerk­
concept in het bijzonder voor het MKB een maatgevend criterium is, heeft de 
branche een bepaalde methodiek voor het verticaal functioneren ontwikkeld. 
Door de verticale integratie van de branche werden nieuwe eisen gesteld ten aanzien 
van het productieproces - dat flexibeler moest worden -, de verspreiding van nieuwe 
technieken, de snelheid waarmee wordt gereageerd op veranderingen van de markt, 
de invoering van hoge kwaliteitsnormen en milieuoverwegingen. 
Dankzij de integratie van de branche kunnen de complementariteiten en 
synergieën in de branche beter in kaart worden gebracht en worden benut, via 
acties in het kader van de industriële samenwerking, in het bijzonder wat de 
onderaanneming betreft. In dit verband heeft de Commissie aan de Raad, het 
Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de 
Regio's een mededeling over de onderaanneming in de textiel- en kledingindustrie3 
ingediend. Op basis van deze mededeling en de conclusies van de Raad is in nauwe 
samenwerking met de sociale partners een strategie voor de versterking van het 
concurrentievermogen van de sector onderaanneming ontwikkeld en worden er 
proefprojecten uitgevoerd (SCAN - Subcontracting Assistance Network, IBEX -
International Buyers' Exhibitions, herziening van de terminologie van de 
onderaanneming, een praktische handleiding over de juridische aspecten van de 
onderaanneming en een handleiding voor partnerschap in de sector 
onderaanneming). 
Er zijn talrijke instrumenten beschikbaar om de structurele veranderingen te 
begeleiden en de ondersteunen. Op het niveau van de Unie vervullen de 
Structuurfondsen en het Cohesiefonds hierbij een hefboomfunctie, vooral in regio's 
Het concurrentievermogen van de sector onderaanneming in de textiel- en kledingindustrie in de 
Europese Unie, COM(96)210 def. van 15 mei 1996. 
waar de kosten van investeringen in verband met geografische factoren en 
infrastructuur hoger zijn. Een belangrijke bijdrage wordt met name geleverd via de 
maatregelen ter verbetering van het concurrentievermogen van het MKB in de 
communautaire bestekken/EPD, de programma's voor communautaire initiatieven 
ten behoeve van het MKB en RETEX. 
Bij de evaluatie van de programma's van de Structuurfondsen, die de Commissie 
begin volgend jaar wil uitvoeren, kan worden onderzocht welke aanpassingen 
noodzakelijk zijn om met name de doelmatigheid en het nut van de programma's 
voor de branche te vergroten. Dit sluit aan bij het verzoek van de industrie, die 
voorstelt een lijst van succesvolle projecten aan te leggen met het oog op de 
verspreiding van de beste praktijken. 
3.2. Interne randvoorwaarden 
a) De gemeenschappelijke markt 
Het grootste deel van de textiel- en kledingproductie van de Europese Unie 
komt terecht in het intracommunautaire handelsverkeer. In 1996 bereikte de 
intracommunautaire handel een niveau van 53,4 miljard ecu, terwijl de uitvoer naar 
derde landen 30,3 miljard ecu bedroeg. 
De afschaffing van een reeks administratieve procedures na de voltooiing van de 
interne markt (vertragingen aan de grenzen, controle op de oorsprong, enz.) heeft tot 
gevolg gehad dat het gemakkelijker werd om flexibel in te spelen op de eisen van de 
markt, terwijl ook de kosten op een aantal punten werden beperkt (bijvoorbeeld 
administratie- en vervoerkosten). 
De afgelopen tijd zijn op nationaal niveau nieuwe wetgevingsinitiatieven ten 
aanzien van de textiel- en kledingindustrie ondernomen, die zijn gericht op de 
bescherming van de gezondheid van de consument en van het milieu. Deze 
initiatieven betreffen in het bijzonder het gebruik van bepaalde chemische stoffen bij 
de behandeling van textiel- en kledingproducten (azo-kleurstoffen, pentachloorfenol, 
formaldehyde, zware metalen). 
Door de snelle toename van het aantal nationale voorschriften, die vaak in 
meerdere opzichten van elkaar afwijken, kunnen nieuwe technische 
belemmeringen voor de goede werking van de interne markt ontstaan. De 
diensten van de Commissie onderzoeken welke maatregelen moeten worden 
genomen om de randvoorwaarden te creëren voor de bescherming van de consument 
en het milieu en het doelmatig functioneren van de interne markt. In bepaalde 
gevallen (azo-kleurstoffen en pentachloorfenol) is harmonisatie op communautair 
niveau wellicht het aangewezen middel, terwijl in andere gevallen (formaldehyde en 
zware metalen) verdere werkzaamheden op het gebied van risicoanalyses 
noodzakelijk zijn. 
De Europese milieukeur voor beddelinnen en T-shirts, en de invoering, in de nabije 
toekomst, van de milieukeur voor textiel, vormen in combinatie met initiatieven op 
nationaal niveau een doelmatig milieubeschermingsinstrument, dat bovendien de 
concurrentiepositie van de aan het systeem deelnemende ondernemingen versterkt. 
Het nieuwe actieplan voor de interne markt, dat door de Commissie4 op 4 juni 1997 
is voorgesteld en dat door de Europese Raad van Amsterdam is onderschreven, biedt 
een aantal operationele oplossingen. 
In november 1996 is een Groenboek gepubliceerd dat een discussie met de 
belanghebbende milieu's op gang moet brengen, teneinde wegen te vinden om 
het functioneren van de interne markt op het gebied van overheidsopdrachten 
te verbeteren. In het Groenboek wordt met name gewezen op het beperkte effect 
van de huidige voorschriften op dit gebied en op de onvolkomenheden bij de 
omzetting van de richtlijnen door de lidstaten. Daarnaast wordt een elektronisch 
systeem voor overheidsaanbestedingen (SIMAP) ontwikkeld. 
b) Discipline en transparantie bij staatssteun 
De versterking van het mededingingsbeleid vloeit noodzakelijk voort uit de 
voltooiing van de interne markt. 
Het is dan ook de opdracht van de Commissie om in alle economische sectoren voor 
een strenge discipline en een doelmatige transparantie te zorgen. Een 
multisectoriële kaderregeling inzake regionale steun ten behoeve van grote 
investeringsprojecten werd tijdens de besprekingen met de lidstaten in het 
algemeen positief ontvangen. De kaderregeling zal worden toegepast op de 
textiel- en kledingbranche. Op deze wijze wordt voldaan aan de bij 
verscheidene gelegenheden door de industrie en de betrokken sociale partners 
benadrukte noodzaak van een strikte controle op steunverlening in de branche, 
via een sectoriële of horizontale kaderregeling met kennisgevingsdrempels die 
aan de specifieke kenmerken van de branche zijn aangepast. 
In deze context moeten de communautaire kaderregelingen voor steun aan OTO, 
opleiding en MKB alsmede de actielijnen voor steun voor werkgelegenheid 
nauwlettend worden bestudeerd binnen het geheel van de steunmaatregelen ten 
behoeve van de concurrerendheid van deze bedrijfstak. 
c) Werkgelegenheid 
Het verlies van meer dan een kwart van de werkgelegenheid in de jaren 1990-
1996 en de snelheid waarmee deze aderlating doorgaat vormen een bron van 
grote zorg voor de Gemeenschap, die nog verergerd wordt door het feit dat dit 
verlies aan werkgelegenheid regionaal geconcentreerd is. Het economisch belang 
en de sociale gevolgen gaan duidelijk de actiemiddelen van de Europese industrie te 
boven en dienen dus in het kader van het werkgelegenheidsbeleid van de Europese 
Unie speciale aandacht te krijgen. 
De maatregelen en beleidslijnen die ter ondersteuning van de innoverende bedrijven 
als vervolg op de Europese Raad van Amsterdam en met name in het kader van de 
komende Europese raad voor werkgelegenheid in Luxemburg gepland zijn, alsmede 
ieder gecoördineerd beleid van de lidstaten ten behoeve van de werkgelegenheid, 
dienen zorgvuldig rekening te houden met de specifieke kenmerken van deze sector. 
Onlwerp-actieplan voor de interne markt, Mededeling van de Commissie aan de Raad, CSE(97) I def. 
van 4 juni 1997. 
De Commissie is in dit verband zeer ingenomen met de onderhandelingen over een 
"vertrouwenspact voor de werkgelegenheid in de textiel/kledingsector", waarin de 
nadruk zal komen te liggen op opleiding en vermindering/organisatie van werktijd, 
en waardoor het nemen van gecoördineerde maatregelen met inachtneming van de 
geldende concurrentieregels zal kunnen worden bevorderd. 
d) Sociale lasten op arbeid 
In de textiel- en kledingbranche zijn bepaalde zeer arbeidsintensieve subsectoren 
zeer gevoelig voor de gevolgen van de indirecte arbeidskosten (sociale premies en 
inkomstenbelasting). 
Het verschil tussen de voornaamste concurrenten is groot en neemt steeds verder 
toe. Ondanks de algemeen bekende begrotingsproblemen heeft de Commissie zich 
herhaaldelijk uitgesproken voor verlaging van de indirecte arbeidskosten5, en deze 
oriëntatie is door diverse Europese raden onderschreven. 
Voor bijzondere maatregelen tot verlaging van de indirecte arbeidskosten in de 
branche, als instrument om werkgelegenheid en concurrentievermogen te 
bevorderen, geldt de eis dat er geen concurrentieverstoringen door mogen ontstaan6. 
De Commissie meent dat het overleg op dit gebied in samenwerking met de 
lidstaten en de sociale partners verder moet worden verdiept, in het licht van 
de Verdragsbepalingen ter zake en het subsidiariteitsbeginsel. In het kader van 
de sociale dialoog in de textiel- en kledingbranche zal elk voorstel over de 
organisatie van de arbeidstijd en de flexibiliteit zorgvuldig door de Commissie 
worden onderzocht. 
3.3. Externe betrekkingen 
a) Bevordering van markttoegang 
De Europese Unie hecht groot belang aan het behoud van de koppeling tussen 
de naleving van de WTO-regels door de kleding- en textielbranche en de 
nakoming van de verplichtingen die de Verdragspartijen zijn aangegaan. 
Deze benadering lag ook ten grondslag aan de markttoegangsstrategie voor de 
Europese Unie, die is uiteengezet in de mededeling van 14 februari 19967 en die in 
vergelijking met het verleden een offensiever karakter heeft. 
Door de stagnerende binnenlandse vraag naar textiel- en kledingproducten in de 
afgelopen jaren en de toegenomen concurrentie door invoer is de ontwikkeling van 
de export, met name naar landen waar de markt groeipotentieel heeft, van cruciaal 
belang geworden. De toegenomen uitvoer van de Gemeenschap naar de meest 
open markten, waar de branche wordt geconfronteerd met wereldwijde 
concurrentie, toont duidelijk aan dat de communautaire industrie wel degelijk 
Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, Brussel 1993. 
Deze problematiek wordt bestudeerd door de werkgroep op het gebied van het belastingbeleid (de 
Groep Monti) overeenkomstig de richtsnoeren van de Europese Raad van Dublin (december 1996) en 
de ECOFIN-Raad van 11 november 1996. 
De mondiale uitdaging van de internationale handel: een markttoegangsstrategie voor de Europese 
Unie, COM(96)53 def. van 14 februari 1996. 
10 
concurrerend kan opereren. Met het EXPROM-initiatief zijn in dit opzicht 
positieve ervaringen opgedaan. De Commissie blijft streven naar een betere 
voorlichting over nationale initiatieven op korte termijn en zo nodig zal zij hierbij 
een coördinerende rol spelen. Verder zullen voorstellen van de industrie inzake 
bevorderende maatregelen op lange termijn zorgvuldig worden bestudeerd. In dat 
verband zou de Commissie kunnen onderzoeken in hoeverre het doelmatig is 
om vertegenwoordigingen van de textiel- en kledingbranche te vestigen in een 
of meerdere landen die voor de export van bijzonder belang zijn. 
Bepaalde derde landen handhaven of gaan over tot een ongerechtvaardigde 
bescherming van hun markt, door middel van tarifaire en niet-tarifaire maatregelen. 
Duidelijke voorbeelden zijn China, India, Argentinië, Zuid-Afrika en ook de 
Verenigde Staten. Een dergelijke bescherming is niet bevorderlijk voor de 
ontwikkeling van het handelsverkeer. Vaak is zij strijdig met de verplichtingen 
uit hoofde van de verschillende overeenkomsten van de Uruguay-ronde, met 
name die van de overeenkomst inzake textiel- en kledingproducten. 
Teneinde de doelmatigheid van de handelspolitiek van de Gemeenschap te 
verbeteren, heeft de Commissie een databank over handelsbelemmeringen 
opgericht, die operationeel is en door de marktdeelnemers kan worden gebruikt. Het 
is noodzakelijk dat alle betrokken partijen samenwerken om ervoor te zorgen dat dit 
instrument op effectieve wijze en op permanente basis kan functioneren. 
b) Regels en disciplines 
De Commissie verwacht van de partners van de Europese Unie dat zij de 
overeenkomsten betreffende de bescherming van de intellectuele en industriële 
eigendom, subsidies, dumping en oorsprong van goederen strikt naleven. 
Gezien de toenemende mondialisering van de markten en de geleidelijke 
liberalisering van de communautaire markt, is het noodzakelijk dat alle spelers zich 
houden aan de voorwaarden voor eerlijke concurrentie. 
De Commissie zal de haar ter beschikking staande instrumenten, met inachtneming 
van haar internationale verplichtingen, blijven gebruiken om een gezond 
mededingingsklimaat te waarborgen. Nauwe samenwerking met de lidstaten en de 
marktdeelnemers is hierbij onontbeerlijk, zoals de procedure die in het kader van de 
verordening betreffende handelsbelemmeringen8 is gestart naar aanleiding van de 
oorsprongregels van de Verenigde Staten, heeft aangetoond. 
c) Milieu 
De bescherming van het milieu heeft niet alleen een specifiek maatschappelijk en 
politiek belang, maar creëert ook perspectieven voor de economie en de 
werkgelegenheid. Individuele ondernemingen beschouwen de kosten die 
samenhangen met milieubescherming vaak als een belastende factor voor de 
internationale concurrentiepositie. Er liggen niettemin mogelijkheden voor bedrijven 
die zich dynamisch opstellen en milieuoverwegingen in de algemene 
ondernemingsstrategie integreren. 
Verordening (EG) nr. 3286/94 van de Raad van 22 december 1994. 
11 
De toekenning van een milieukeur is voor deze ondernemingen een doelmatig 
promotie-instrument. Bij de besprekingen in het Comité voor handel en milieu 
(EEG) van de Wereldhandelsorganisatie, streeft de Commissie ernaar om op een 
levenscyclusanalyse gebaseerde milieukeursystemen (zoals het communautaire 
systeem) te behouden en de transparantie, zowel bij de toepassing van deze 
systemen als bij de vaststelling van de toekenningscriteria, te vergroten. Het 
Comité, waarmee de Gemeenschap geassocieerd zal zijn, is onlangs begonnen 
met een analyse van de milieueffecten in verband met de liberalisering van het 
handelsverkeer en van de commerciële gevolgen van de milieuvoorschriften in 
de branche. Het gebruik van Europees of internationaal erkende keuren, die zowel 
op de gebruikte stoffen als procédés betrekking hebben kan dus de concurrerendheid 
van deze producten versterken en tegelijk een gunstig effect op het milieu hebben. 
Daarnaast moet, met name via OTO-programma's, het bedrijfsleven worden 
gestimuleerd milieuproblemen aan te pakken door meer schone en 
recyclagetechnologieën te gaan gebruiken, teneinde in de toekomst beter de 
economische mogelijkheden te kunnen benutten. 
Een bijzondere inspanning op het gebied van informatieverspreiding naar de 
producent en de consument toe is gewenst, teneinde de op dit vlak van de acties 
verwachte voordelen te vergroten. 
d) De sociale problematiek 
De Commissie heeft het belang van de naleving van de sociale grondrechten in de 
internationale betrekkingen erkend. Zij heeft haar standpunt over de samenhang 
tussen de internationaal erkende arbeidsnormen9 en de handelsovereenkomsten 
uiteengezet in een recente mededeling10 en in de multilaterale fora op dit gebied, 
met name de OIT en de Wereldhandelsorganisatie. 
De Commissie heeft benadrukt dat de naleving van de fundamentele 
arbeidsnormen moet worden bevorderd, zonder dat deze voor 
protectionistische doeleinden worden gebruikt. De toezeggingen hierover zijn 
inmiddels op multilateraal niveau door alle leden van de 
Wereldhandelsorganisatie onderschreven11. De Commissie heeft overigens 
geconstateerd dat op de naleving van sociale rechten gerichte initiatieven van de 
marktdeelnemers, zoals de "schone kleren"-actie, door de consumenten positief 
worden beoordeeld. 
De Commissie onderzoekt momenteel hoe een sociaal keurmerk kan worden 
gerelateerd aan transparantie, betrouwbaarheid en naleving van de internationale 
handelsregels. Op basis van deze analyse kan de Commissie tot een objectief 
oordeel komen over de voor- en nadelen van een dergelijk instrument. 
9 Op internationaal niveau is er inmiddels overeenstemming over bereikt dat deze normen worden 
vastgesteld via een reeks overeenkomsten in het kader van de Internationale Arbeidsorganisatie (OIT). 
1 ° Het verband tussen het handelsstelsel en de internationaal erkende arbeidsnormen, COM(96)402 def. 
van 24 juli 1996. 
1 ' Ministeriële Verklaring van Singapore van 18 december 1996. 
12 
e) Internationalisering van het bedrijfsleven en industriële samenwerking 
Sinds enige jaren ontwikkelen steeds meer Europese bedrijven strategieën voor de 
internationalisering van hun productie, teneinde het concurrentievermogen op de 
internationale markten te versterken. Deze strategie ligt in het verlengde van de 
maatregelen die in de Gemeenschap genomen zijn om het productieproces aan te 
passen aan de eisen in verband met een hoge toegevoegde waarde, "quick response" 
en snelle doorlooptijden. 
In het kader van haar beleid inzake industriële samenwerking blijft de 
Commissie zich inzetten voor de ontwikkeling van duurzame en coherente 
randvoorwaarden in het belang van een wederzijds vruchtbare samenwerking 
en zal zij via de bestaande instrumenten een aantal proefprojecten 
ondersteunen. 
Een betere samenwerking op het gebied van normen, administratieve procedures en 
handelsvraagstukken kan een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van het 
internationale concurrentievermogen van de branche tegen de achtergrond van de 
globalisering van de markten. 
Vanwege historische, economische en geografische redenen heeft de Europese Unie 
bijzondere aandacht voor de naburige landen, met name de LMOE's, in het kader 
van de strategie ter voorbereiding van de toetreding, en de landen in het 
Middellandse-Zeegebied. 
Meer in het algemeen moet worden gewezen op de concrete mogelijkheden van de 
communautaire programma's (PHARE, TACIS, MEDA, ECIP, JOPP, EURO/MED 
- PARTENARIAT, BRE, BC-NET, enz.). Bij de uitvoering van het communautaire 
beleid inzake industriële samenwerking kunnen de beroepsorganisaties een 
belangrijke brugfunctie vervullen. 
13 
4. CONCLUSIES 
4.1. Uit de door de Commissie op gang gebrachte dialoog in het kader van de 
werkgroepen op het gebied van textiel en kleding, zijn de voordelen gebleken die 
kunnen voortvloeien uit de complementariteit en de samenhang van de initiatieven 
van de sociale partners, de lidstaten en de communautaire instellingen. 
De sociale partners hebben in hun rapport een aantal aanbevelingen gedaan. Van de 
onderzochte gebieden moet volgens de Commissie bijzondere aandacht worden 
besteed aan de werkgelegenheid, de opleiding, de verspreiding en overdracht 
van technologie, het gebruik van informatietechnologieën, de bevordering van 
synergieën tussen communautaire en nationale programma's ter verkrijging 
van maximale resultaten, het functioneren van de interne markt en de 
markttoegang. 
Bij het ontwikkelen van initiatieven moeten de sociale partners rekening houden met 
de instrumenten die in de lidstaten en op communautair niveau voorhanden zijn. 
De lidstaten en de Commissie moeten, met inachtneming van het 
subsidiariteitsbeginsel, via intensivering van de samenwerking streven naar synergie 
bij de ondersteuning van de maatregelen van de marktdeelnemers. 
4.2. De werkgelegenheid in de branche is het meest gebaat bij dynamische en 
levensvatbare ondernemingen. Het verlies aan werkgelegenheid moet worden 
gecompenseerd door nieuwe arbeidsplaatsen in andere economische sectoren. 
Gezien de regionale concentratie en het grote aantal arbeidsplaatsen dat door 
vrouwen wordt bezet, moet dit belangrijke vraagstuk met bijzondere aandacht 
worden gevolgd. 
In het kader van de conclusies van de Europese Raad van Amsterdam, de bepalingen 
van het nieuwe hoofdstuk betreffende de werkgelegenheid in het Verdrag en de 
standpunten die de Commissie bij meerdere gelegenheden naar voren heeft gebracht, 
moet de specifiek op het werkgelegenheidsprobleem gerichte sociale dialoog 
worden voortgezet en geïntensiveerd. 
Op het gebied van de opleidingen kunnen geschikte oplossingen zowel op 
nationaal niveau als in het kader van de communautaire instrumenten worden 
uitgewerkt. Permanente scholing, zowel op het vlak van nieuwe kwalificaties als op 
dat van omscholing, blijft van primair belang. Er moet overigens rekening mee 
worden gehouden dat op dit gebied van alle partijen, en in de eerste plaats van het 
bedrijfsleven zelf, de nodige inspanningen worden gevraagd. 
Op communautair niveau zouden de lopende proefprojecten voor een doelmatige 
verspreiding van goede praktijken moeten zorgen. Verder kunnen voorbeelden van 
succesvolle modellen uit de lidstaten in de gehele Unie worden verspreid, zodat ze 
aan de gehele branche ten goede komen. 
4.3. De textiel- en kledingbranche heeft een aantal successen geboekt door meer gebruik 
te maken van nieuwe producten, procédés en apparatuur, en door de toepassing van 
informatietechnologieën. Toch komen deze successen nog niet voldoende ten 
goede aan de bedrijfstak als geheel. De ondernemingen moeten beter bewust worden 
gemaakt van de concurrentievoordelen die dankzij de nieuwe technologieën kunnen 
14 
worden behaald, met name wat betreft de bedrijfsorganisatie en het reageren op de 
eisen aan de vraagzijde. 
Het opzetten van netwerken in de branche, met inbegrip van de distributie, kan 
een belangrijk positief effect hebben op het concurrentievermogen, terwijl ook 
de structuur van het MKB erdoor wordt versterkt, hetgeen voor de 
werkgelegenheid van groot belang is. 
Samenwerking tussen de particuliere sector en de instanties op nationaal en 
communautair niveau, is noodzakelijk voor een optimale benutting van de voor deze 
initiatieven beschikbare instrumenten en voor de uitvoering van relevante projecten 
op dit gebied. 
4.4. De totstandbrenging van de interne markt is in de textiel- en kledingbranche zonder 
noemenswaardige problemen verlopen. Samenwerking tussen de sociale partners is 
onontbeerlijk voor de opheffing van handelsbelemmeringen, die ontstaan wanneer 
het beginsel van wederzijdse erkenning niet wordt toegepast. Er moet in ieder 
geval worden gezorgd voor een gecoördineerde en geïntegreerde benadering 
van de problemen, met name ten aanzien van het milieu, de 
consumentenbescherming en het goed functioneren van de interne markt. De 
lidstaten en de sociale partners zullen zo spoedig mogelijk worden geraadpleegd 
over de resultaten van de werkzaamheden die momenteel door de diensten van de 
Commissie worden ondernomen. 
Op het gebied van overheidsopdrachten zoekt de Commissie in samenwerking 
met de lidstaten naar een adequaat antwoord op de problemen die bij de 
verwezenlijking van de doelstellingen van het communautair beleid op dit punt zijn 
geconstateerd. 
4.5. De handelspolitiek van de Unie moet de daadwerkelijke openstelling van de 
markten van derde landen voor de textiel- en kledingbedrijven, evenals voor de 
andere sectoren, kunnen garanderen. 
De Commissie kan niet accepteren dat, terwijl de Unie de aangegane verplichtingen 
met betrekking tot de liberalisering van invoer nakomt, de mogelijkheden voor 
markttoegang in bepaalde derde landen voortdurend verslechteren. 
Bovendien dient de Commissie, tegen de achtergrond van de mondialisering van de 
economische activiteiten en a fortiori van het handelsverkeer, te eisen dat de regels 
en disciplines die in het kader van internationale overeenkomsten zijn 
aanvaard, strikt worden nageleefd; daarnaast moet zij de daadwerkelijke 
toepassing van de beschikbare handelsbeschermende instrumenten 
bevorderen, indien de situatie dat rechtvaardigt. 
Er moeten verdere inspanningen worden geleverd om te komen tot de integratie 
van minimumnormen inzake milieu en sociale grondrechten in de 
internationale betrekkingen. 
4.6. Dankzij de voorgenomen maatregelen en de samengebundelde inspanningen van de 
betrokken partijen moet de branche een hoofdrol kunnen spelen in de economie van 
de Europese Unie. Ondanks de teruglopende werkgelegenheid zal zij haar 
economisch en sociaal belang behouden. Door de huidige veranderingen komt het 
15 
accent te liggen op banen die voor een hoge toegevoegde waarde zorgen en die meer 
inkomsten genereren. 
In het kader van haar bevoegdheden zal de Commissie ertoe bijdragen dat de 
voorwaarden worden gecreëerd om het algemene economisch klimaat te 
verbeteren, de instrumenten af te stemmen op de behoeften en de algehele 
samenhang van de strategieën te garanderen. 
Bijgevoegd actieplan vereist een permanente follow-up. De Commissie zal, in 
samenwerking met de lidstaten, de dialoog met de sociale partners voortzetten 
teneinde de geboekte vorderingen permanent te controleren en de maatregelen aan te 
passen aan structurele en conjuncturele ontwikkelingen. 
16 
EUROPEES ACTIEPLAN 
VOOR HET CONCURRENTIEVERMOGEN 
VAN DE TEXTIEL- EN KLEDINGINDUSTRIE 
1997-2000 
Aanbevelingen van de sociale partners Acties 
IlNNOVATIE EN INDUSTRIËLE 
INFORMATIETECHNOLOGIEËN EN 
De verbanden tussen O&O, innovatie en 
nieuwe technologieën bieden 
mogelijkheden om de 
complementariteiten van de diverse 
initiatieven op dit gebied te benutten. 
Het coördineren en verspreiden van de 
onderzoekresultaten en de concrete 
toepassing daarvan blijft een primaire 
doelstelling. Er is een begin gemaakt met werkzaamheden voor 
de ontwikkeling van nieuwe producten, processen en 
apparatuur, de toepassing van 
informatietechnologieën en de invoering van 
elektronische handel in de branche. 
Op het gebied van onderzoek wordt de oprichting 
van een thematisch netwerk in het kader van het 
industrieel en materiaalonderzoek overwogen. 
WERKGELEGENHEID, SOCIALE LASTEN EN 
BELASTINGSTELSEL 
• Geïntensiveerd tripartiet overleg 
(Commissie, lidstaten, sociale partners). 
Verdieping van de dialoog op het gebied 
van ontwerp/behoud van 
werkgelegenheid, 
vermindering/reorganisatie van de 
arbeidstijd, opleiding en flexibiliteit in de 
interne organisatie van de ondernemingen. 
Aanbevolen initiatieven op het gebied van 
fiscale wetgeving betreffende de 
overdracht van familiebedrijven. Er is een werkgroep ad hoc ingesteld op basis van 
het Verslag over de ontwikkeling van de 
belastingstelsels in de Europese Unie'. Deze 
thema's zullen aan de orde komen in het kader van 
de sociale dialoog in de sector. 
Op initiatief van de Commissie wordt een studie 
verricht naar belastingvlucht en de officieuze 
economie. 
Een Groenboek over zwart werk is in voorbereiding. 
Over de aanbeveling betreffende de overdracht van 
familiebedrijven (PB nr. L 385/94) is een forum 
georganiseerd. De resultaten zullen worden 
samengevat in een verslag. Binnenkort zal de 
Commissie een mededeling presenteren over het 
gevolg dat hieraan wordt gegeven. 
Verslag over de ontwikkeling van de belastingstelsels in de Europese Unie, COM(96)546. 
-f* 
Aanbevelingen van de sociale partners Acties 
OPLEIDING 
• Behoefte aan opleiding voor nieuwe 
kwalificaties. Interne opleiding en 
omscholing. 
Het vergemakkelijken van de toegang 
voor het MKB in de textiel- en 
kledingbranche tot de bestaande 
instrumenten. In het kader van de sociale dialoog is reeds een 
analyse gemaakt van de behoefte aan opleiding in de 
subsector kleding; voor de sector textiel is een nieuw 
initiatief gepland. Verscheidene projecten die door 
de sociale partners zijn ingediend worden 
onderzocht. 
In januari 1997 is de tweede fase van het ADAPT-
programma van start gegaan. In het najaar van 1997 
wordt begonnen met de uitvoering van de door de 
lidstaten geselecteerde projecten. 
INDUSTRIËLE SAMENWERKING TUSSEN 
ONDERNEMINGEN IN DE EUROPESE UNIE 
• Foliow-up van het programma op het 
gebied van onderaanneming (mededeling 
van de Commissie, COM(96)210 def. van 
15 mei 1996 en conclusies van de Raad 
Industrie van 14 november 1996). Lopende acties op het gebied van technische relaties 
tussen de opdrachtgever en de loonwerkers, 
promotie (IBEX-beurzen - International Buyers' 
Exhibitions), voorlichting (SCAN - Subcontracting 
Assistance Network, statistieken). 
Een handleiding over de juridische regelingen voor 
de industriële onderaanneming in de Europese 
Gemeenschap en een handleiding voor partnerschap 
bij industriële onderaanneming zijn in 
september 1997 beschikbaar. 
MILIEU 
AZO-KLEU RSTOFFEN PCP 
Er moet meer aandacht worden gegeven 
aan milieuoverwegingen in relatie tot de 
verbetering van het concurrentievermogen 
van ondernemingen. 
Bevorderen van harmonisatie van de 
wetgevingen van de lidstaten met 
betrekking tot azo-kleurstoffen en 
pentachloorfenol, teneinde het ontstaan 
van belemmeringen voor het functioneren 
van de interne markt te voorkomen. De Commissie zal worden betrokken bij het 
onderzoek dat het Comité "Handel en milieu" van de 
Wereldhandelsorganisatie is gestart. In het kader van 
dit onderzoek worden de milieueffecten in verband 
met de liberalisering van de handel en de 
commerciële gevolgen van de milieuvoorschriften in 
de branche geanalyseerd. 
Momenteel wordt reeds een beoordeling uitgevoerd 
van de effectiviteit en de haalbaarheid van een 
harmonisatie op dit gebied. Deze beoordeling omvat 
twee aspecten, namelijk de gevaren voor de 
gezondheid als gevolg van het gebruik van deze 
stoffen en de gevolgen van een verbod op deze 
stoffen voor de interne markt en derde landen. Er is 
een herziening van Richtlijn 76/769 gepland. 
18 
Aanbevelingen van de sociale partners 
OVERHEIDSOPDRACHTEN 
• De praktische doelmatigheid van de 
wetgeving bevorderen. 
Erop toezien dat de lidstaten de richtlijnen 
inzake overheidsopdrachten in nationale 
wetgeving omzetten. Acties 
In november 1996 is een Groenboek gepubliceerd: 
De overheidsopdrachten in de Europese Unie: 
beschouwingen over een toekomstig beleid. 
In 1998 zal een mededeling en een bijbehorend 
actieplan worden gepresenteerd; het actieplan 
voorziet in maatregelen ter verhoging van de 
doelmatigheid van het juridisch kader en beoogt de 
doelstellingen van het communautair beleid op dit 
gebied beter te realiseren. Er is een proefproject 
opgezet voor een informatiesysteem - SIMAP 
(Système Informatisé des Marchés Publics). 
INDUSTRIËLE EN COMMERCIËLE EIGENDOM 
• Bevordering van de strijd tegen namaak 
en kopiëring van industriële ontwerpen en 
modellen. Op 13 maart 1997 is een gemeenschappelijk 
standpunt over de Richtlijn vastgesteld 
COM(93)344 def. . Het zal 9 tot 21 maanden duren 
voordat de medebeslissingsprocedure is afgerond. 
STAATSSTEUN 
• Uitvoering van een multisectorieel 
begeleidingsproject, met een notificatie­
drempel die is afgestemd op de bijzondere 
kenmerken van de textiel- en kleding­
branche. Het onderzoek van het 
begeleidingsproject wordt 
samenwerking met de lidstaten. multisectorieel 
voortgezet in 
HANDELSPOLITIEK 
• Verbetering van de toegang tot de markten 
van derde landen. 
Naleving van regels en disciplines en 
voortzetting van de strijd tegen fraude. In het kader van de internationale betrekkingen zal 
de Commissie verdere maatregelen nemen ter 
bevordering van de markttoegang. 
In samenwerking met de lidstaten en de sociale 
partners zal de Commissie de haar ter beschikking 
staande handelspolitieke instrumenten gebruiken, 
wanneer de situatie dat vereist. 
19 
Aanbevelingen van de sociale partners Acties 
• Bevordering van de export. • De Commissie werkt aan een betere informatie­
uitwisseling met de lidstaten en zal indien nodig 
coördinerende maatregelen nemen, leder voorstel op 
lange termijn zal worden onderzocht in 
samenwerking met de marktdeelnemers. De 
suggestie om vertegenwoordigingen van de textiel-
en kledingindustrie op te zetten in derde landen, kan 
worden onderzocht. 
• Diepgaande bestudering van vraagstukken • De Commissie onderzoekt momenteel de aspecten 
in verband met een sociaal keurmerk. van het sociaal keurmerk die verband houden met de 
transparantie, de betrouwbaarheid en de 
verenigbaarheid met de internationale handelsregels. 
• Goedkeuring door de Europese • De Commissie bestudeert mogelijkheden om te 
ondernemingen van een gedragscode. bevorderen dat de gedragscode op grote schaal 
ingang vindt bij ondernemingen en consumenten. 
20 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 454 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 08 04 13 
Catalogusnummer : CB-C0-97-467-NL-C 
ISBN 92-78-24602-6 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
2}