EUROPESE COMMISSIE Brussel, 16.12.2015 COM(2015) 652 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S over de uitvoering, de resultaten en de algemene beoordeling

van het programma "Europa voor de burger" 2007-2013 {SWD(2015) 286 final}

{SWD(2015) 287 final}



VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S over de uitvoering, de resultaten en de algemene beoordeling

van het programma "Europa voor de burger" 2007-2013 In overeenstemming met Besluit nr. 1904/2006/EG en op basis van de conclusies van een externe ex-postevaluatie biedt dit verslag een overzicht van de uitvoering, de resultaten en de algemene beoordeling van het programma "Europa voor de burger" 2007-2013. 1. Achtergrond 1.1. Inleiding De Europese Unie (EU) heeft meermaals erkend dat er nood is aan een nauwere band met de burgers van de lidstaten en een volwaardige rol voor de bevolking bij de opbouw van een steeds hechtere Unie, waarbij de nadruk wordt gelegd op de gedeelde essentiële waarden van de Europese burgers. Om deze doelstellingen te verwezenlijken werd in december 2006 het programma "Europa voor de burger" opgericht voor een periode van zeven jaar (van 1 januari 2007 tot 31 december 2013). Het programma werd beschouwd als een eerste stap naar meer coherentie in de beleidsvoering en strategie op het gebied van burgerparticipatie. Het is bedoeld ter ondersteuning van een brede waaier aan activiteiten en organisaties die actief burgerschap bevorderen door individuele burgers, lokale autoriteiten en maatschappelijke organisaties te betrekken bij het Europese integratieproces. Het programma "Europa voor de burger" (hierna "EFCP" of "programma") bouwt voort op de ervaringen van eerdere acties, met name het "communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap" (2004-2006) , waaruit bleek dat het noodzakelijk was om de dialoog met maatschappelijke organisaties en gemeenten aan te gaan en burgerparticipatie te ondersteunen. 1.2. De doelstellingen van het programma "Europa voor de burger" 2007-2013 De doelstellingen van het programma waren de volgende: burgers de kans geven om samen te werken en deel te nemen aan de opbouw van een steeds hechter, democratisch en op de wereld gericht Europa, dat verenigd is in en verrijkt door zijn culturele verscheidenheid, en aldus het burgerschap van de Europese Unie te ontwikkelen; een op gemeenschappelijke waarden, geschiedenis en cultuur gebaseerd besef van Europese identiteit ontwikkelen; de burger een gevoel van verantwoordelijkheid voor de Europese Unie bijbrengen; de verdraagzaamheid en het wederzijds begrip onder Europese burgers vergroten, waarbij de culturele en taalverscheidenheid wordt gerespecteerd en gehuldigd en de interculturele dialoog wordt bevorderd. De specifieke doelstellingen van het programma waren de volgende: mensen uit plaatselijke gemeenschappen in heel Europa samenbrengen om ervaringen, opvattingen en waarden uit te wisselen, uit de geschiedenis te leren en aan de toekomst te bouwen; acties, debatten en denkoefeningen over het Europees burgerschap en democratie, gedeelde waarden, gemeenschappelijke geschiedenis en cultuur stimuleren door samenwerking tussen maatschappelijke organisaties op Europees niveau;

Europa dichter bij de burgers brengen door de waarden en realisaties van Europa uit te dragen en de herinnering aan het verleden levendig te houden; de wisselwerking tussen burgers en maatschappelijke organisaties uit alle deelnemende landen stimuleren, door de interculturele dialoog te bevorderen en zowel de verscheidenheid als de eenheid van Europa te beklemtonen, met bijzondere aandacht voor activiteiten die tot doel hebben burgers uit lidstaten van de Europese Unie in haar samenstelling op 30 april 2004 en burgers van na die datum toegetreden lidstaten nader tot elkaar te brengen. Aangezien de algemene en specifieke doelstellingen en de acties van het programma zijn bepaald in het besluit tot vaststelling van het programma "Europa voor de burger" 2007-2013, beschikten de Commissie en het Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur over weinig beoordelingsmarge bij de uitvoering van het programma. 2. Belangrijke activiteiten en uitvoering van het programma Het EFCP verleende financiële steun aan tal van activiteiten, die in vier acties zijn onderverdeeld. 2.1. De vier acties van het programma Actie 1: Actieve burgers voor Europa Met deze maatregel werd steun verleend voor bijeenkomsten van burgers, netwerken van gejumeleerde steden en burgerprojecten met een transnationale en sectoroverschrijdende dimensie. Al deze activiteiten waren gericht op de versterking van de wederzijdse kennis en het wederzijds begrip tussen burgers van verschillende gemeenten en culturen. Deze actie omvatte ook ondersteunende maatregelen om de kwaliteit van jumelage- en burgerprojecten te verbeteren. Actie 2: Een actieve civiele samenleving in Europa In het kader van deze maatregel werd structurele steun verleend aan Europese denktanks, maatschappelijke organisaties en projecten waartoe maatschappelijke organisaties de aanzet hebben gegeven. De maatregel was bedoeld om hen beter te laten functioneren op Europees niveau en aldus bij te dragen tot de verwezenlijking van de algemene doelstellingen van het EFCP. Actie 3: Samen voor Europa Evenementen met een hoog zichtbaarheidsgehalte Met deze maatregel werd ondersteuning geboden aan door de Europese Commissie georganiseerde evenementen, soms in samenwerking met de lidstaten of andere nuttige partners, om de Europese burgers bewust te maken van de Europese geschiedenis en de successen en waarden van de EU. Studies, informatie en communicatie Om meer inzicht te krijgen in het actief Europees burgerschap heeft de Commissie de volgende studies uitgevoerd: Volunteering in the European Union (2010) Study on Maximising the Potential of Mobility in Building European Identity and Promoting Civic Participation (2011) Participatory Citizenship in the European Union (2012) Measuring the Impact of the 'Europe for Citizens' programme (2013) Informatie over de activiteiten van het programma en andere initiatieven op het gebied van burgerschap is verstrekt via een website en andere communicatiemiddelen (brochures, folders, dvd’s).

Contactpunten van Europa voor de burger Sinds 2008 zijn er geleidelijk contactpunten ingesteld ter verspreiding van praktische informatie over de uitvoering van het programma, de activiteiten en financieringsmogelijkheden, alsook om bijstand te verlenen aan aanvragers en begunstigden van het programma. In 2013 waren in het totaal 28 contactpunten operationeel in de deelnemende lidstaten, en hebben 22 landen exploitatiesubsidies ontvangen van de Europese Commissie. Actie 4: Actief Europees gedenken Met deze maatregel werd steun verleend aan projecten voor de herdenking van de slachtoffers van massamoorden en deportaties en voor het behoud van gedenkplaatsen, gedenktekens en archieven. 2.2. Budget De financiële middelen voor de uitvoering van het EFCP van 1 januari 2007 tot 31 december 2013 bedroegen 215 miljoen EUR. Het begrote bedrag is sterk bekritiseerd omdat het te gering zou zijn in vergelijking met de ambitieuze doelstellingen en de hoge verwachtingen van de programmaresultaten. Wat betreft de verdeling van het totale budget over de verschillende activiteiten van het programma, werd 78 280 miljoen EUR toegekend aan steden en gemeenten via beide soorten jumelageprojecten. 14 203 miljoen EUR werd uitgegeven aan herdenkingsprojecten, 35 077 miljoen EUR werd verstrekt aan projecten van maatschappelijke organisaties en burgers, en 49 935 miljoen EUR werd toegekend in de vorm van structurele steun voor denktanks en Europese maatschappelijke organisaties. 2.3. Ontvangen aanvragen Tijdens de periode 2007-2013 werden bijna 20 000 subsidieaanvragen ingediend. De vier belangrijkste acties van het programma waren bijeenkomsten van burgers van gejumeleerde steden (BB), netwerken van gejumeleerde steden (NGS) gedachtenisprojecten (HER) en maatschappelijke projecten (MP).



Totale aantal ingediende aanvragen (2007-2013) Bron: Activiteitenverslag 2007-2013 van het EACEA Tijdens de looptijd van het programma maakte het aantal aanvragen een gestage groei door van meer dan 45%. Het merendeel van de aanvragen (bijna twee derde) had betrekking op jumelage. De Commissie en het Uitvoerend Agentschap hebben maatregelen genomen om deze stijging op een doeltreffende manier aan te pakken, met name door de aanvraag- en rapportageprocedure papierloos te verwerken, de interne procedures te vereenvoudigen en de termijnen voor het sluiten van de overeenkomst en de betaling te verkorten. Als gevolg van het groeiende aantal aanvragen werd de concurrentie tussen de aanvragers steeds heviger en daalden de slaagpercentages. Zo hadden aanvragen voor maatschappelijke projecten in het laatste jaar van het programma (2013) een slaagkans van slechts 4,5%, terwijl het in 2007 mogelijk was om 48% van de ingediende projecten te financieren. Jumelageprojecten waren het minst selectief, waarbij financiering werd toegekend aan meer dan 20% van de aanvragers. Tegelijkertijd stegen tijdens de tweede helft van het programma het budget van de projecten alsook het aantal deelnemers, betrokken partners en landen, hetgeen wijst op de toenemende ambitie van de aanvragers. 2.4. Geografische herkomst van de projecten Duitsland was de lidstaat met het hoogste aantal ingediende projecten (2 791), gevolgd door Frankrijk (2 537), Hongarije (2 434), Italië (2 265) en Polen (1 219). In 2007 waren deze vijf landen goed voor meer dan 70% van de ingediende projecten. In 2013 bedroeg dit aandeel 54%. Terwijl het aantal aanvragen aanzienlijk daalde in Frankrijk, Duitsland en in mindere mate in Polen, was er een sterke stijging in Italië en in het bijzonder Hongarije, met het hoogste aantal aanvragen tijdens het laatste jaar van het programma.

Tussen het eerste en het laatste jaar van het programma steeg het relatieve aandeel van de aanvragen uit Oost-Europa en de Balkan, en daalde het relatieve aandeel van Midden- en Noord-Europa. Niet alleen Hongarije, maar ook Slowakije, Roemenië en Slovenië maakten een aanzienlijke stijging door. In dezelfde periode verdrievoudigde het aantal aanvragen in de drie Baltische staten, terwijl Luxemburg, Denemarken en Portugal slechts in beperkte mate aan het EFCP deelnamen. Dit kan deels worden verklaard door het gebrek aan gerichte "Europa voor de burger"-contactpunten in deze landen. Percentage van in 2013 ingediende projecten in vergelijking met 2007 (per land) Bron: Activiteitenverslag 2007-2013 van het EACEA 2.5. Deelnemers en partners In de loop van de jaren ging het aantal deelnemers van de ingediende projecten in stijgende lijn. In zijn geheel bekeken steeg het totale aantal rechtstreekse projectdeelnemers van 700 000 in 2007 tot 1 175 000 in 2013. Dit was het gevolg van een gestage toename van het aantal bereikte deelnemers in het geval van maatschappelijke projecten en een geleidelijke daling van het aantal relatief kleine ontmoetingen tussen gejumeleerde steden. Ook het totale aantal partners van elk project steeg aanzienlijk. Zo verdubbelde tussen 2007 en 2013 het aantal partners van maatschappelijke projecten en netwerken van gejumeleerde steden. Door de jaren heen leken de aanvragers meer ervaring op te doen, waardoor ze complexere projecten met meer deelnemers indienden. 2.6. Kwaliteit van de projecten Tijdens het eerste jaar van de uitvoering van het programma (2007) bestonden jumelageprojecten vaak uit bijeenkomsten tussen mensen uit verschillende landen die diverse algemene thema's bespraken, zoals cultuur, jeugd, onderwijs, sport, toerisme en scouting. Door gerichte en strategische acties van de Commissie en het Uitvoerend Agentschap veranderden gefinancierde projecten in het kader van de EFCP-maatregelen inzake jumelage en netwerken van gejumeleerde steden geleidelijk in grotere, gestructureerdere en ambitieuzere projecten, die specifieker gekoppeld zijn aan de doelstellingen van het programma en de jaarlijkse werkprogramma’s. De projecten hadden ook een groter aantal deelnemende steden en gemeenten en waren gericht op concretere vraagstukken, zoals de financiële en economische crisis, milieuproblemen, de integratie van migranten en mobiele werknemers, enzovoort. Dit soort projecten had meer kans om een groter effect op burgers te sorteren. Op dezelfde manier zijn strengere vereisten ingevoerd voor de inhoud van gedachtenisprojecten en projecten van burgers en maatschappelijke organisaties, waardoor deze projecten beter werden afgestemd op de doelstellingen van het programma. Bijgevolg zijn meer innovatieve projecten met een sterkere Europese dimensie ingediend door een toenemend aantal grootschalige organisaties. 2.7. Structurele steun voor organisaties Zoals bepaald in het besluit tot vaststelling van het EFCP is het financieringsmechanisme voor exploitatiesubsidies in de loop van het programma gewijzigd. Van 2007 tot 2009 werd structurele steun toegewezen aan een aantal denktanks en maatschappelijke organisaties , terwijl in de tweede helft van het programma exploitatiesubsidies werden verstrekt na oproepen tot het indienen van voorstellen. Door de overschakeling naar een vergelijkende selectieprocedure werd de druk op aanvragers en begunstigden verhoogd, hetgeen bijdroeg tot ambitieuzere werkprogramma's met een grotere impact. 3. Wat heeft het programma "Europa voor de burger" verwezenlijkt? 3.1. Een moeilijke politieke context De toetreding van twaalf nieuwe lidstaten tussen 2004 en 2007 vormde een grote uitdaging voor de verdieping van de Europese integratie. Met name bleek het noodzakelijk te zijn een gedeelde opvatting over de Europese cultuur en waarden te bewerkstelligen, maar ook de betrokkenheid van burgers bij het Europese project te bevorderen en hun burgerparticipatie in Europa te ondersteunen.

Tussen 2007 en 2013 ondergingen de Europese instellingen ook de gevolgen van de economische crisis die vele Europese burgers in hun dagelijks leven heeft getroffen. Door het toenemende electoraal succes van populistische bewegingen die de voordelen van de Europese integratie in twijfel trekken, moest de EU haar meerwaarde bewijzen en rekening houden met de belangrijkste zorgen van de Europese burgers. 3.2. De relevantie van het EFCP Het EFCP heeft de activiteiten en verwezenlijkingen van de EU onder de aandacht gebracht, een gevoel van verantwoordelijkheid gecreëerd en wederzijds begrip en tolerantie versterkt in een moeilijke context. Anders dan de meeste EU-financieringsprogramma’s, die rechtstreeks verband houden met specifieke EU-beleidsterreinen, heeft het EFCP een lacune opgevuld door bij te dragen tot de algemene doelstelling van de Commissie, namelijk de burgers dichter bij de EU brengen via: - acties om burgerparticipatie te bevorderen; - projecten om burgers meer bij het maatschappelijke leven te betrekken; - projecten om belangstelling op te wekken voor alle vragen over de identiteit en de opbouw van de EU; - een forum voor maatschappelijke dialoog met een brede waaier aan organisaties die werkzaam zijn in de mondiale politieke en maatschappelijke context. Het EFCP heeft dienst gedaan als een belangrijk trefpunt voor gewone burgers die wilden praten en overleggen met de EU, en als een dynamisch platform voor samenwerking tussen maatschappelijke organisaties en plaatselijke autoriteiten om activiteiten op het gebied van burgerschap op te zetten (zie voorbeelden in de bijlage). Wat de complementariteit met andere initiatieven van de EU betreft, onderscheidt het EFCP zich voldoende van andere programma’s inzake toepassingsgebied, activiteiten en doelgroepen om in een aanvullend aanbod te voorzien. Daarnaast vervulde het programma een bijkomende rol op nationaal niveau, aangezien de lidstaten in dezelfde periode weinig soortgelijke initiatieven hebben ontplooid. 3.3. Waarden bevorderen Een groot aantal EFCP-projecten heeft bijgedragen tot de bevordering van de fundamentele waarden waarop onze Europese samenlevingen zijn gebaseerd, zoals vrede, verdraagzaamheid, wederzijds begrip en solidariteit. De bevordering van deze waarden, de betrokkenheid van Europese burgers bij het integratieproces alsook het Europese gedachtenisconcept zijn nauw verbonden met het Europese project. Voor deze aangelegenheden van gemeenschappelijk belang kunnen gebundelde middelen een meerwaarde bieden. Uit de evaluatie van de uitvoering van het programma blijkt dat Europeanen zich beter bewust worden van fundamentele waarden, zich nauwer betrokken voelen bij de maatschappij en zich uiteindelijk meer inzetten voor de Europese Unie als zij uit verschillende lidstaten worden samengebracht om kwesties van gemeenschappelijk belang te bespreken en uit te werken. Tegelijkertijd kunnen door steun te verlenen aan activiteiten ter bevordering van wederzijds begrip, diversiteit, dialoog en respect voor anderen een samenhorigheidsgevoel en een Europese identiteit in het leven worden geroepen die gebaseerd zijn op een gedeelde opvatting van Europese waarden, cultuur, geschiedenis en erfgoed. Deze initiatieven hebben het vermogen om de houding van deelnemers tegenover andere Europese burgers te veranderen, hun betrokkenheid bij democratische processen te versterken alsook hun kennis en belangstelling voor de Europese Unie, de EU-instellingen en -processen te stimuleren. Dit was de redenering achter bijna alle projecten en activiteiten van het EFCP, variërend van zeer kleinschalige jumelageprojecten met een relatief klein aantal burgers en deelnemende landen voor een eenmalige reeks evenementen, tot projecten van ngo's met hoge exploitatiesubsidies die gericht zijn op meer politiek en institutioneel georiënteerde doelstellingen op het gebied van burgerschap (zie voorbeelden in de bijlage). 3.4. Effecten op deelnemende organisaties Het programma heeft de jumelagebeweging vooruitgeholpen door steden en gemeenten aan te moedigen tot meer thematisch en beleidsgerelateerd denken. Kort na de aanvang van het EFCP 2007-2013 heeft de Commissie netwerken van gejumeleerde steden ingevoerd als een nieuwe maatregel om de traditionele jumelages aan te vullen met een nieuw soort meer grootschalige projecten met het oog op een sterkere impact en meer duurzaamheid. Deze maatregel was op zich innovatief en bood deelnemende steden de gelegenheid om duurzame banden te smeden, substantiële resultaten te boeken en deel te nemen aan beleidsvormingsprocessen. Het aantal aanvragen voor de maatregel "netwerken van gejumeleerde steden" steeg tussen 2007 en 2013 bijgevolg met meer dan 50%. Het programma was bestemd voor maatschappelijke organisaties en bestond uit exploitatiesubsidies en projectfinanciering. Het EFCP bereikte een aantal op de EU gerichte organisaties die actief burgerschap nastreven op uiteenlopende manieren. Hierdoor kregen relevante thema's voortdurende aandacht en kwamen in de discussies over Europees beleid onafhankelijke meningen aan bod. Door deelname aan het programma konden maatschappelijke organisaties en hun partners ook capaciteit en internationale ervaring opbouwen, van elkaar leren en in sommige gevallen duurzame netwerken ontwikkelen.

Tijdens de looptijd van het programma zijn gedachtenisactiviteiten een steeds belangrijker rol gaan spelen. Wat gevoelige projecten rond het thema van holocaust en genocide betreft, heeft de steun van de Commissie in aanzienlijke mate tot de debatten bijgedragen door vrije gedachtewisseling en respect voor andere meningen aan te moedigen. In de periode 2007-2013 namen ongeveer 7 miljoen personen rechtstreeks deel aan het programma "Europa voor de burger". Bijna 25 000 steden en gemeenten in Europa waren bij het programma betrokken en er ontstonden 350 netwerken van steden en gemeenten rond gemeenschappelijke vraagstukken. 4 250 maatschappelijke organisaties hebben zich ingezet voor aangelegenheden die de burgers bezighouden. Meer dan 500 organisaties waren betrokken bij gedachtenisactiviteiten voor burgers. 3.5. Effecten op het beleidsvormingsproces Wat de beleidseffecten betreft, is het EFCP erin geslaagd om het toepassingsgebied uit te breiden en burgers op lokaal en regionaal niveau te bereiken. Kleinschalige projecten voor burgers op lokaal niveau hadden doorgaans onvoldoende deskundigheid en ambitie om het beleid te beïnvloeden. Grootschaliger projecten, zoals netwerken van gejumeleerde steden, maatschappelijke projecten en ondersteunende maatregelen, maakten het mogelijk om het beleid te beïnvloeden en burgers hierbij te betrekken, maar hadden het moeilijk om personen te bereiken die nog niet actief betrokken waren. Mogelijke beleidseffecten waren ook merkbaar wanneer de mogelijkheid zich voordeed om verbanden te leggen met het beleidsvormingsproces. Exploitatiesubsidies en maatschappelijke projecten slaagden gedeeltelijk in hun doel van beleidsbeïnvloeding op Europees niveau, afhankelijk van hun specifieke mechanismen, doelgroepen en methoden. Ook bleek een cruciale rol weggelegd te zijn voor factoren zoals duurzame netwerking (bijvoorbeeld EYCA, de alliantie voor het Europees Jaar van de burger) en de deelname van specifieke doelgroepen (kinderen, jongeren en kansarme groepen, zoals inwoners van afgelegen plattelandsgebieden). Daarnaast heeft het EFCP tot de Europese beleidsvorming bijgedragen via de zogenoemde gestructureerde dialoog , waardoor onafhankelijke maatschappelijke organisaties hun stem in EU-debatten konden laten horen, onderzoek werd verricht naar vraagstukken inzake burgerschap en een forum voor dialoog met de Commissie en andere instellingen werd geboden. Tijdens het Europees Jaar van het vrijwilligerswerk 2011 en het Europees Jaar van de burger 2013 werd een tastbaar beleidseffect bereikt met EFCP-gefinancierde projecten, waarin verdere bekendheid werd gegeven aan de rol van de EU op het gebied van vrijwilligerswerk en burgerschap, wat geleid heeft tot synergieën met de desbetreffende Europese beleidsagenda. 4. Conclusies Het programma "Europa voor de burger" 2007-2013 kon rekenen op veel belangstelling van burgers, wat duidelijk blijkt uit de gestage groei van het aantal aanvragen. Burgers willen graag deelnemen aan debatten en hun stem laten horen over het EU-beleid dat hun dagelijkse leven beïnvloedt. Aangezien Europees burgerschap een belangrijk element vormt voor de versterking en bescherming van het Europese integratieproces, heeft de Europese Commissie met het EFCP deze gelegenheid aan de burger geboden en in het algemeen zijn betrokkenheid bij het Europese project aangemoedigd. Deze aanpak was gebaseerd op het idee dat participatie leidt tot meer bewustwording over EU-aangelegenheden, alsook tot een beter wederzijds begrip en een sterkere identificatie met Europa, hetgeen de consolidering van het Europese integratieproces op lange termijn bevordert. Zelfs als het langetermijneffect van het EFCP moeilijk te beoordelen is, zijn burgerparticipatie en democratische betrokkenheid door het programma doeltreffend bevorderd, en zijn grote aantallen burgers bereikt die zich anders niet voor het Europese project zouden hebben ingezet. Als enig EU-programma dat rechtstreeks gericht is op burgers, heeft het EFCP middels een bottom-upbenadering een uniek forum geboden voor gewone EU-burgers. Tijdens de laatste drie jaar van de looptijd had het programma aanzienlijk meer effect doordat de projecten van betere kwaliteit en grootschaliger werden, omdat de banden met de belangrijkste thema’s van burgerschap en burgerparticipatie werden aangehaald, en omdat veel mensen voor de eerste keer deelnamen. Het programma zal in de toekomst verder ontwikkeld worden om een zo groot mogelijk effect te sorteren en de financiering strategisch af te stemmen op activiteiten die rechtstreeks op de burgers zijn gericht. Aan de hand van de tussentijdse evaluatie van het vervolgprogramma "Europa voor de burger" 2014-2020, die in december 2017 moet worden ingediend, zal worden nagegaan in hoeverre de aanbevelingen van de ex-postevaluatie zijn gevolgd. BIJLAGE BIJLAGE 1: Programma "Europa voor de burger": Voorbeelden van projecten met goede praktijken Jumelage en netwerken van gejumeleerde steden Volunteering for Europe EUR-VOL Tijdens het Europees Jaar van het vrijwilligerswerk 2011 werden afgevaardigden van zeven Europese gejumeleerde steden ontvangen in de stad Trogir (Kroatië) voor een vierdaags evenement over de waarde van vrijwilligerswerk. Het doel was het maatschappelijk bewustzijn, de betrokkenheid en het inzicht bevorderen met betrekking tot de bijdrage die vrijwilligersorganisaties leveren aan de samenleving. Deze conferentie heeft het pad geëffend voor nieuwe samenwerkingsnetwerken en gemeenschappelijke vrijwilligersactiviteiten op het gebied van milieu, kunst en taalonderwijs. Aan het einde van de conferentie hebben de vertegenwoordigers van de steden een officieel samenwerkingsmemorandum ondertekend.