TOELICHTING

1. INLEIDING

Dit voorstel van de Commissie betreft de vaststelling van het standpunt van de Unie tijdens de 68ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu van de IMO en de 95ste zitting van de Maritieme Veiligheidscommissie van de IMO met betrekking tot 3 wijzigingen van IMO-instrumenten in de volgende subrubrieken.

1.1 Wijzigingen van bijlagen I, II, IV en V van MARPOL

Tijdens de 67ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu werden de preambule, de inleiding en deel II van het ontwerp van een internationale gedragscode voor schepen die in poolwateren varen (de zgn. Polar Code) goedgekeurd, met het oog op aanneming tijdens de 68ste zitting. Tijdens de 67ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu werden ook ontwerpwijzigingen van bijlage I, II, IV en V van MARPOL goedgekeurd, met het oog op aanneming tijdens de 68ste zitting. De Polar Code is opgesteld ter aanvulling van de bestaande IMO-instrumenten, teneinde de veiligheid van de exploitatie van het schip te verbeteren en de gevolgen voor mens en milieu in de afgelegen, kwetsbare en potentieel ruwe poolwateren te verzachten.

Deze wijzigingen van MARPOL worden uiteengezet in bijlage 11 bij het verslag van de 67ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu (MEPC 67/20). In punt 9.45 van dat verslag staat dat deze wijzigingen tijdens de 68ste zitting zullen worden aangenomen.

1.2 Wijziging van de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen

De subcommissie van de IMO inzake de voorkoming van en reactie op verontreiniging (PPR 2) heeft ontwerp-wijzigingen van de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen goedgekeurd; deze wijzigingen zijn vastgesteld in resolutie MEPC.184(59), met het oog op aanneming tijdens de 68ste zitting. De richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen moeten duidelijkheid verschaffen over het testen van wassers die verbonden zijn met scheepsmachines die niet kunnen worden getest bij hogere belasting of helemaal niet kunnen worden getest terwijl het schip in een haven ligt. De ontwerpwijzigingen, op basis van voorstellen van de EU, hebben betrekking op het gebruik van een rekenmethode, zoals stromingsleer en/of het gebruik van bestaande empirische formules, als haalbaar alternatief voor de metingen, en zijn opgenomen in de punten 6, 6.9, 10.1.2.1, onder (ii), en 10.1.2.2 van de richtsnoeren van 2009.

Deze wijzigingen in de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen worden vermeld in bijlage 1 van het PPR 2-verslag (PPR 2/21). In punt 2.23 van dat verslag is aangegeven dat de wijzigingen zullen worden aangenomen tijdens de 68ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu van de IMO.

1.3 Wijzigingen van SOLAS-voorschrift II-2/20.3

Tijdens de 94ste zitting van de Maritieme Veiligheidscommissie van de IMO zijn ontwerpwijzigingen van SOLAS-verordening II-2/20.3 goedgekeurd, die de werking van de ventilatoren mogelijk maken bij een lager aantal luchtverversingen wanneer een systeem voor luchtkwaliteitscontrole aanwezig is overeenkomstig MSC/Circ.729 over ontwerprichtsnoeren en operationele aanbevelingen voor ventilatiesystemen in ro-ro-laadruimten. De ontwerpwijzigingen zijn van toepassing op de ruimten voor voertuigen, ruimten van bijzondere aard en ro-ro-ruimten van vrachtschepen en passagiersschepen.

Deze wijzigingen worden beschreven in bijlage 11 bij het verslag van de 94ste zitting van de Maritieme Veiligheidscommissie van de IMO (MSC 94/21/add.1). In punt 8.7 van het verslag van de 94ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie van de IMO (MSC 94/21) is vermeld dat de wijzigingen zullen worden aangenomen tijdens de 95ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie (MSC 95).

2. VASTSTELLING VAN DE IMO-AMENDEMENTEN

2.1 Vaststelling van amendementen

De wijzigingen die zijn uiteengezet in de punten 1.1 - 1.3 hierboven zijn goedgekeurd tijdens de 67ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu, die plaatsvond van 13 - 17oktober 2014, de 94ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie, die plaatsvond van 17 - 21 november 2014, en de 2de vergadering van de subcommissie inzake de voorkoming van en reactie op verontreiniging, die plaatsvond van 19 - 23 januari 2015, en zullen ter vaststelling worden ingediend tijdens de 68ste vergadering van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu, die zal plaatsvinden van 11 –16 mei 2015, en de 95ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie, die zal plaatsvinden van 3 - 12 juni 2015.

2.2 Aanvaarding en inwerkingtreding

Zodra de in de punten 1.1 en 1.3 vermelde wijzigingen door de twee commissies zijn vastgesteld, zullen ze worden voorgelegd aan de respectieve overeenkomstsluitende partijen, zodat deze kunnen verklaren dat zij ermee instemmen door de genoemde wijzigingen gebonden te zijn. In de resolutie, waarin de wijzigingen van de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen, als bedoeld in punt 1.2 hierboven, zijn uiteengezet, is de datum van inwerkingtreding vermeld.

3. RELEVANTE EU-WETGEVING EN EU-BEVOEGDHEID

3.1 Wijzigingen van bijlagen I en II van MARPOL

In artikel 3 van Richtlijn 2005/35/EG inzake verontreiniging vanaf schepen en de invoering van sancties, met inbegrip van strafrechtelijke sancties, voor verontreinigingsdelicten is bepaald dat deze richtlijn van toepassing is op volle zee. Sommige gebieden van de poolwateren die onder de Polar Code vallen, worden beschouwd als volle zee. Overeenkomstig artikel 2 is de richtlijn van toepassing op lozingen van verontreinigende stoffen; dit wil zeggen stoffen die onder de bijlagen I (olie) en II (schadelijke vloeistoffen in bulk) van MARPOL 73/78 vallen. Richtlijn 2005/35/EG heeft tot doel de internationale normen inzake verontreiniging vanaf schepen te integreren in de EU-wetgeving en om ervoor te zorgen dat vervuilers op passende wijze worden bestraft. Overeenkomstig artikel 4 van de richtlijn zorgen de lidstaten er voor dat het lozen van verontreinigende stoffen vanaf schepen, met inbegrip van minder ernstige gevallen van lozing, in een van de in artikel 3, lid 1 , bedoelde gebieden als inbreuk wordt aangemerkt indien het met opzet, uit roekeloosheid of door ernstige nalatigheid gebeurt.

De relevante delen zijn uiteengezet in deel II-A van de Polar Code on Pollution Prevention Measures; hoofdstukken 1 en 2 daarvan hebben betrekking op de preventie van verontreiniging door olie en de bestrijding van verontreiniging door schadelijke vloeistoffen in bulk.

Bijgevolg zullen de wijzigingen die zullen worden vastgesteld tijdens de 68ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu, welke leiden tot wijzigingen van de Polar Code van MARPOL, gevolgen hebben voor de EU-wetgeving door de toepassing van Richtlijn (EU) nr. 2005/38/EG.

3.2 Wijziging van de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen

De richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen, zoals uiteengezet in resolutie MEPC.184(59), staan in bijlage II bij Richtlijn 2012/33/EU wat betreft het zwavelgehalte van mariene brandstoffen als belangrijkste mechanisme voor het waarborgen van de naleving van de richtlijn (de zwavelrichtlijn), met betrekking tot de voorwaarden voor het gebruik van systemen voor de reiniging van uitlaatgassen uit hoofde van deze richtlijn, met name het gebruik van emissiereductiemethoden als bedoeld in artikel 4 quater.

De wijzigingen die zullen worden vastgesteld tijdens de 68ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu, welke zullen leiden tot wijzigingen van de richtsnoeren van 2009, zullen gevolgen hebben voor de EU-wetgeving door de toepassing van Richtlijn 2012/33/EU.

3.3 Wijzigingen van SOLAS-voorschriften II-2/20.3.1.2.1

SOLAS-voorschrift II-2/20.3.1.2.1, waarin de kwestie van de prestaties van ventilatiesystemen is geregeld, verwijst naar de bescherming van voertuigruimten, ruimten van bijzondere aard en ro-ro-ruimten en is van toepassing op passagiersschepen.

De wijzigingen die zullen worden aangenomen tijdens de 95ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie, welke zouden leiden tot wijzigingen van SOLAS-verordening II-2/20.3, zullen gevolgen hebben voor de EU-wetgeving door de toepassing van Richtlijn 2009/45/EG inzake veiligheidsvoorschriften en -normen voor passagiersschepen. In artikel 6, lid 2, onder a), punt i), is bepaald dat nieuwe passagiersschepen van klasse A volledig dienen te voldoen aan de eisen van het SOLAS-Verdrag van 1974, als gewijzigd. Voorts merkt de Commissie op dat Richtlijn 2009/45/EG gedetailleerde voorschriften bevat inzake de ventilatie van passagiersschepen van de klassen B, C en D die identiek zijn aan die van SOLAS, als bedoeld in bijlage I, hoofdstuk II, deel B, punt 9.

3.4 Samenvatting

Gezien de relevante EU-wetgeving is de Commissie van mening dat de vaststelling van de bovengenoemde wijzigingen, die naar verwachting zullen worden aangenomen op MEPC 68 en MSC 95, tot de exclusieve bevoegdheden van de Unie behoort overeenkomstig artikel 3, lid 2, VWEU, aangezien de vaststelling van de desbetreffende internationale instrumenten gevolgen heeft voor gemeenschappelijke regels.

Hoewel de Unie geen lid van de IMO is, mogen de lidstaten geen verplichtingen op zich nemen die wellicht gevolgen hebben voor EU-regels die gericht zijn op het bereiken van de doelstellingen van de Verdragen, tenzij zij hiertoe op voorstel van de Commissie gemachtigd zijn op basis van een besluit van de Raad. Er is op dit gebied ruimschoots geconsolideerde jurisprudentie.

4. Conclusie

De Commissie stelt daarom een besluit van de Raad voor betreffende het namens de Europese Unie in te nemen standpunt over de in de punten 1.1 – 1.3 hierboven genoemde wijzigingen die tijdens respectievelijk de 68ste zitting van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu en de 95ste zitting van de Maritieme Veiligheidscommissie zullen worden vastgesteld.

2015/0071 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

inzake het namens de Europese Unie in te nemen standpunt tijdens de 68ste vergadering van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu en de 95ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie met betrekking tot de vaststelling van de wijzigingen van MARPOL, SOLAS en de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 100, lid 2, en artikel 218, lid 9,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Maatregelen van de Europese Unie op het gebied van zeevervoer dienen erop gericht te zijn de maritieme veiligheid te verbeteren en het mariene milieu te beschermen.

(2) De Commissie voor de bescherming van het mariene milieu van de IMO (MEPC) heeft tijdens haar 67ste zitting wijzigingen van het MARPOL-Verdrag goedgekeurd. Die wijzigingen zullen naar verwachting worden vastgesteld tijdens de 68ste vergadering van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu, die in mei 2015 plaatsvindt.

(3) De IMO-subcommissie inzake de voorkoming van en reactie op verontreiniging (PPR) heeft tijdens haar 2de zitting ontwerpwijzigingen van de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen goedgekeurd. Die wijzigingen zullen naar verwachting worden vastgesteld tijdens de 68ste vergadering van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu, die in mei 2015 plaatsvindt.

(4) De Maritieme Veiligheidscommissie (MSC) van de IMO heeft tijdens haar 94ste vergadering wijzigingen van SOLAS, het STCW-verdrag en de STCW-code goedgekeurd. Die wijzigingen zullen naar verwachting worden vastgesteld tijdens de 95ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie, die in juni 2015 plaatsvindt.

(5) De wijzigingen van bijlagen I en II van het MARPOL-Verdrag zorgen voor de invoering van maatregelen die verband houden met de vaststelling van het ontwerp van een internationale gedragscode voor schepen die in poolwateren varen (de Polar Code), teneinde de Polar Code verplicht te stellen. De Polar Code zorgt voor uitbreiding van het bestaande MARPOL-verbod op lozingen van olie en schadelijke vloeistoffen van de Antarctische wateren tot de poolwateren. In artikel 4, in samenhang met artikel 3, lid 1, van Richtlijn 2005/35/EG van het Europees Parlement en de Raad[1], is bepaald dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat het lozen van verontreinigende stoffen vanaf schepen, met inbegrip van minder ernstige gevallen van lozing, als inbreuk wordt aangemerkt, indien het met opzet, uit roekeloosheid of door ernstige nalatigheid gebeurt en is dan ook van toepassing op deze kwesties.

(6) De wijzigingen van de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen zullen een rekenmethode introduceren voor het testen van wassers die verbonden zijn met scheepsmachines die niet kunnen worden getest bij hogere belasting of helemaal niet kunnen worden getest terwijl het schip in een haven ligt. Artikel 4 quater en bijlage II van Richtlijn 1999/32/EG[2] van de Raad, zoals gewijzigd, heeft betrekking op deze punten en bijlage II is afgeleid van de richtsnoeren van 2009 die zullen worden gewijzigd.

(7) De wijzigingen aan SOLAS II-2/20.3.1.2.1 zullen de werking van de ventilatoren mogelijk maken bij een lager aantal luchtverversingen wanneer een systeem voor luchtkwaliteitscontrole aanwezig is voor ruimten voor voertuigen, ruimten van bijzondere aard en ro-ro-ruimten van passagiersschepen. In artikel 6, lid 2, onder a), punt i), van Richtlijn 2009/45/EG van het Europees Parlement en de Raad[3] is bepaald dat nieuwe passagiersschepen van klasse A volledig dienen te voldoen aan de eisen van het SOLAS-Verdrag van 1974, als gewijzigd, met inbegrip van Verordening II-2/20.3. Bijgevolg zullen de wijzigingen die moeten worden aangenomen directe rechtsgevolgen hebben voor Richtlijn 2009/45/EG.

(8) De Unie is noch lid van de IMO, noch een overeenkomstsluitende partij bij de betrokken overeenkomsten en codes. Daarom is het noodzakelijk dat de Raad de lidstaten toestemming geeft om het standpunt van de Unie uit te dragen en te verklaren dat zij ermee instemmen door de genoemde wijzigingen gebonden te zijn.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Het standpunt van de Unie op de 68ste vergadering van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu van de IMO houdt in dat wordt ingestemd met de vaststelling van de volgende wijzigingen van:

– MARPOL-bijlagen I en II, zoals vastgelegd in bijlage 11 bij IMO-document MEPC 67/20;

– de richtsnoeren van 2009 voor systemen voor de reiniging van uitlaatgassen, zoals vastgesteld in bijlage 1 van IMO-document PPR 2.21.

Artikel 2

Het standpunt van de Unie op de 95ste vergadering van de Maritieme Veiligheidscommissie van de IMO houdt in dat wordt ingestemd met de vaststelling van de volgende wijzigingen van

– SOLAS-voorschrift II-2/20.3.1.2.1 als vastgesteld in bijlage 11 bij IMO-document MSC 94/21/add.1.

Artikel 3

Het standpunt van de Unie als omschreven in de artikelen 1 en 2 wordt uitgedrukt door de lidstaten die lid zijn van de IMO en die gezamenlijk optreden in het belang van de Unie.

Artikel 4

Formele en kleine wijzigingen van het in de artikelen 1 en 2 vastgestelde standpunt van de Unie zijn toegestaan; hiervoor hoeft dit standpunt zelf niet te worden gewijzigd.

Artikel 5

De lidstaten worden hierbij gemachtigd om te verklaren dat zij in het belang van de Unie ermee instemmen om door de in de artikelen 1 en 2 genoemde wijzigingen gebonden te zijn.

Artikel 6

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

[1] Richtlijn 2005/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 inzake verontreiniging vanaf schepen en invoering van sancties voor inbreuken, met inbegrip van strafrechtelijke sancties voor verontreinigingsdelicten (PB L 255 van 30.9.2005, blz. 11).

[2] Richtlijn 1999/32/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende een vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG (PB L 121 van 11.5.1999, blz. 13).

[3] Richtlijn 2009/45/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 inzake veiligheidsvoorschriften en -normen voor passagiersschepen (PB L 163 van 25.6.2009, blz. 1).