19.12.83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 341/25 
Advies inzake een voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van de tweede 
fase (januari 1984-maart 1986) van het meerjarenprogramma van de Europese 
Economische Gemeenschap voor onderzoek en opleiding op het gebied van de 
biomoleculaire engineering 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 180 van 7 juli 1983, blz. 10. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 29 juni 1983 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeen­
komstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de'Europese 
Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 28 en 29 september 1983 te Brussel gehouden 210e 
zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder arti­
kel 198, 
Gezien de op 29 juni 1983 gedateerde adviesaan­
vrage van de Raad van de Europese Gemeenschap­
pen inzake het voorstel voor een besluit van de 
Raad tot vaststelling van de tweede fase (januari 
1984 — maart 1986) van het meerjarenprogramma van 
de Europese Economische Gemeenschap voor 
onderzoek en opleiding op het gebied van de bio­
moleculaire engineering ('), 
Gezien het op 28 september 1983 door hem geno­
men besluit, de heer Low als algemeen rapporteur 
aan te wijzen, 
Gezien het mondelinge verslag van de heer Low, 
Gezien de beraadslagingen tijdens de op 28 en 
29 september 1983 gehouden 210e zitting (vergade­
ring van 28 september), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met algemene stemmen werd goedgekeurd. 
1. Het Economisch en Sociaal Comité stemt in 
met dit voorstel voor een meerjarenprogramma voor 
(') PB nr. C 180 van 7. 7. 1983, blz. 10. onderzoek op het gebied van biomoleculaire engi­
neering (januari 1984 — maart 1986) dat de tweede 
fase vormt van een in december 1981 door de Raad 
vastgesteld programma dat in april 1982 van start is 
gegaan. Dit programma heeft betrekking op zowel 
onderzoek als opleiding. Het Comité stemt in met 
het doel van het onderzoeksprogramma, nl. het 
inschakelen van Europese wetenschapskringen en 
de Europese industrie om gezamenlijk specifieke 
„bottlenecks" met betrekking tot biotechnologische 
ontwikkelingen uit de weg te ruimen ten einde de 
grote technologische achterstand ten opzichte van 
landen als de Verenigde Staten en Japan te kunnen 
overbruggen. Het Comité beschouwt het onderdeel 
„opleiding" als een uiterst belangrijke bijdrage om 
wetenschapsmensen in staat te stellen, de noodzake­
lijke kennis voor multidisciplinair onderzoek te ver­
werven en de overdracht van informatie tussen 
openbare en particuliere ondernemingen te bevorde­
ren. 
Het Comité kan daarom met het voorstel instem­
men, waarbij het wel een aantal algemene en speci­
fieke kanttekeningen wil plaatsen. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het programma is beperkt tot de landbouw en 
de agrovoedingsindustrie, behalve wat de oplei­
dingsactiviteiten betreft, die op het gehele gebied 
van biomoleculaire engineering betrekking hebben. 
Voor deze fase is een bedrag van slechts 7 miljoen 
Ecu uitgetrokken. In de eerste fase van het pro­
gramma is de behoefte aan dit programma op over-
Nr. C 341/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19.12.83 
tuigende wijze aangetoond. De tijd dié is verlopen 
sinds de eerste fase van het programma van start 
ging, en de omvang van de onderzoeksinspanning 
(„kritische massa") waren volgens de Commissie 
echter niet voldoende om in een van de onderzoeks­
sectoren de gewenste resultaten te behalen. Gezien 
de beperkte middelen die ter beschikking staan, 
stemt het Comité daarom in met de aanpak van de 
Commissie, die er de voorkeur aan geeft, de werk­
zaamheden inzake reeds gelanceerde projecten te 
intensiveren boven het opzetten van activiteiten op 
andere gebieden van biomoleculaire engineering. 
2.2. Biomoleculaire engineering is één van de 
gebieden waaraan de Gemeenschap in haar onder­
zoekstrategie hoge prioriteit dient te geven. Volgens 
het Comité dienen de algemene onderzoeksuitgaven 
te worden opgevoerd. Het betreurt dat de Gemeen­
schap op de begroting niet meer geld voor deze 
gebieden ter beschikking stelt. Gezien de begrotings-
moeilijkheden van de Gemeenschap moet men zich 
evenwel afvragen of niet meer middelen zouden 
moeten worden uitgetrokken voor biomoleculaire 
engineering door deze aan andere onderzoekspro­
gramma's te onttrekken. Volgens het besluit van de 
Raad van december 1981 zijn er zes onderzoeksge­
bieden, waarvan enkele, voornamelijk als gevolg 
van een gebrek aan middelen, onvoldoende aan­
dacht hebben gekregen. Mocht voor biomoleculaire 
engineering meer geld ter beschikking komen, dan 
dienen andere gebieden, zoals b.v. menselijke 
geneeskunde, zo spoedig mogelijk in het programma 
te worden opgenomen. 
2.3. Het voorstel van de Commissie berust op prio­
riteiten die na het Raadsbesluit van december 1981 
werden vastgesteld. Niettemin adviseert het Comité 
een lijst van prioriteiten voor toekomstige pro­
gramma's op te stellen. 
Momenteel wordt geen evaluatie van de resultaten 
van het programma door onafhankelijke deskundi­
gen overwogen. Het Comité is van mening dat een 
dergelijke evaluatie noodzakelijk is. 
2.4. In de eerste fase van het programma was er 
geen bepaling omtrent flexibiliteit (een fonds voor 
onvoorziene omstandigheden) en dat is in het 
onderhavige voorstel evenmin het geval. Alle door 
het bedrijfsleven uitgevoerde researchprojecten ken­
nen een flexibiliteitsmarge, welke noodzakelijk is 
om nieuwe, onverwachte ontdekkingen te kunnen 
exploiteren. Het Comité vindt dat hiervoor ten min­
ste 5 % van het budget zou moeten worden gereser­
veerd. 
2.5. Het Comité stemt in met de in het voorge­
stelde programma opgenomen bepalingen inzake 
opleiding en vindt zelfs dat de voor opleiding uitge­
trokken middelen kunnen worden verhoogd. In het 
bijzonder vestigt het de aandacht op het feit dat 
opleiding een rol kan spelen bij de verbetering van de uitwisseling van informatie tussen de Europese 
researchcentra. 
2.6. Het Comité stelt vast dat in het programma 
slechts een beperkt aantal gezamenlijke activiteiten 
is opgenomen hoewel er geen belangrijke reden 
schijnt te zijn om een dergelijke aanpak af te wijzen. 
Het gelooft dat de Gemeenschap op gebieden als 
databanken of risicoanalyse met behulp van geza­
menlijke activiteiten onderzoek kan bundelen en 
daardoor geld zou kunnen vrijmaken om meer werk 
via gesubsidieerde programma's te financieren. Een 
toeneming van de gezamenlijke activiteiten mag 
niet leiden tot een vermindering van een toch al zeer 
beperkt budget. 
2.7. Het Comité stelt vast dat de in het programma 
genoemde onderzoeksactiviteiten nogal op de mid­
dellange en de lange termijn zijn gericht. Het zou 
echter de aandacht willen vestigen op de noodzaak 
van bepaalde werkzaamheden op korte termijn om 
het concurrentievermogen van de Europese indus­
trie te verbeteren. In dit verband zijn de werkzaam­
heden inzake vaccins en hormonen van enorme 
betekenis doordat bepaalde concrete resultaten via 
het programma kunnen worden bereikt. 
2.8. Zoals hierboven al is opgemerkt, is het con­
crete doel van het programma op middellange en 
lange termijn het leveren van een bijdrage tot het 
algemeen onderzoek inzake biomoleculaire enginee­
ring en het overbruggen van de technologische ach­
terstand van de Gemeenschap ten opzichte van 
andere landen als de Verenigde Staten en Japan. 
Het Comité stelt vast dat de onderhavige voorstellen 
geen duidelijke aanwijzingen geven over de vraag 
hoe de bevindingen van het via dit programma uit te 
voeren en door de Gemeenschap te financieren 
onderzoek zullen worden geëxploiteerd. Het dringt 
aan op een duidelijk beleid inzake octrooien en 
licenties. Het Comité kan daarom alleen maar 
instemmen met de mededeling van de Commissie 
over bevordering van de toepassing van de resulta­
ten van door de Gemeenschap gesteund O & O, 
waarover het Comité een afzonderlijk advies zal uit­
brengen. In dit stadium wil het slechts opmerken 
dat een beleid inzake octrooien en licenties ten min­
ste de volgende vragen dient te beantwoorden: 
— Zal een deel van de inkomsten uit dergelijke 
patenten en licenties beschikbaar komen voor 
financiering van verdere research op dit gebied? 
— Moet niet worden nagegaan hoe kon worden 
gezorgd voor een terugvloeien van de middelen 
van de Gemeenschap door deelneming in de 
commerciële exploitatie van de onderzoeksre­
sultaten? 
— Hoe kan ervoor worden gezorgd dat het 
bedrijfsleven in de EG meer profiteert van de 
19. 12.83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 341/27 
resultaten van het programma dan het bedrijfs­
leven buiten de EG? 
Kan in de met universiteiten en researchinstel­
lingen te sluiten contracten een clausule worden 
opgenomen om te zorgen voor een gedegen 
spreiding van de onderzoeksbevindingen? 
3. Bijzondere opmerkingen over de bijlage 
Researchactiviteiten 
Punt 1.1 Punt 1.3 
Het Comité vindt dat dit punt in meer algemene 
bewoordingen moet worden geformuleerd, omdat 
de Gemeenschap hier een onderzoeksprogramma 
financiert waarbij in het bijzonder eenvoudige agra­
rische produkten worden getransformeerd in suiker 
en zetmeel, waarvan toch al een overschot in de 
Gemeenschap bestaat, terwijl andere produkten als 
oliën en vetten in hoogwaardiger vorm ontbreken en 
moeten worden ingevoerd. Men dient hier daarom 
een programma op te stellen waarbij ook andere 
agrarische natuurprodukten in dergelijke hoogwaar­
diger produkten worden omgezet. 
Het Comité stemt in met het voorstel om de tweede 
generatie bioreactortechnologie tot de farmaceuti­
sche en de fijnchemische industrie uit te breiden. 
Dit is het enige geval waarin het wetenschappelijke 
terrein van de eerste fase van het programma wordt 
uitgebreid. Het motief hiervoor is dat hier sprake is 
van een aantal doorbraken en het bedrijfsleven 
grote belangstelling heeft getoond. Deze uitbreiding 
vormt daarom een logische ontwikkeling. Punt 1.4 
Het Comité stelt vast dat het tweede programma 
overal de nadruk legt op landbouw. Het wijst op het 
belang van biomoleculaire engineering voor de 
industrie en voor de landbouw en zou daarom aan 
het eind van de eerste zin de woorden „en de indus­
trie" willen toevoegen. 
Gedaan te Brussel, 28 september 1983. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francs CEYRAC 
Advies inzake een voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een 
programma voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van niet-nucleaire energie 
(1983-1987) 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 218 van 13 augustus 1983, blz. 4. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 6 juli 1983 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeen­
komstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 28 en 29 september 1983 te Brussel gehouden 210e 
zitting. 
Dit advies luidt als volgt: