Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de "Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Strategie voor het consumentenbeleid 2002-2006"

(COM(2002) 208 def.)

(2003/C 95/01)

Op 7 mei 2002 heeft de Commissie, overeenkomstig art. 262 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de voornoemde mededeling.

De gespecialiseerde afdeling "Interne markt, productie en consumptie", die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 29 januari 2003 goedgekeurd. Rapporteur was mevrouw Davison.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft dit advies tijdens zijn 397e zitting van 26 en 27 februari 2003 (vergadering van 26 februari) met 84 stemmen voor en 1 stem tegen, bij 2 onthoudingen, goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. De Commissie formuleert drie prioritaire doelstellingen voor het consumentenbeleid, gericht op de in het groenboek over consumentenbescherming aangesneden vraagstukken in verband met handelsgebruiken en de veiligheid van diensten:

- een hoog gemeenschappelijk niveau van consumentenbescherming;

- doeltreffende handhaving van voorschriften, in het bijzonder door administratieve samenwerking tussen lidstaten en betere verhaalsmogelijkheden;

- een rol voor de consumentenorganisaties bij het EU-beleid door mechanismen te herzien en voor onderwijs en capaciteitsopbouw te zorgen.

1.2. Het Comité onderschrijft de prioriteiten van de Commissie als een ambitieuze uitbreiding van het bestaande beleid dat afgestemd is op het belang dat consumenten hebben bij de succesvolle voltooiing van de interne markt. De indicatieve lijst van de Commissie vermeldt meer dan 80 verschillende maatregelen. Deze strategie wordt gepresenteerd in een tijd waarin de consument zijn verwachtingen bijstelt en de EU weldra 470 miljoen burgers zal tellen. Het voorstel volgt op het Groenboek over consumentenbescherming(1) en weerspiegelt een situatie die zich snel wijzigt en steeds ingewikkelder wordt, onder invloed van de informatiemaatschappij, de komst van de euro en de nieuwe houding van de consument ten aanzien van risico's en duurzame en ethische consumptie.

1.2.1. In het licht van het te Sevilla genomen besluit van de ministers om consumentenzaken te onttrekken aan het takenpakket van de Raad "Interne markt, consumentenzaken en toerisme" en onder te brengen bij een nieuwe Raad "Werkgelegenheid, sociale zaken, gezondheid en consumentenzaken", verzoekt het Comité de Raad ervoor te zorgen dat de belangen van de consumenten in de interne markt centraal blijven staan in de discussies.

1.2.2. Het Comité is voorstander van maximale harmonisering, maar is van mening dat de consumenten zoveel mogelijk moeten worden beschermd. Daling van het beschermingsniveau zou immers een zeer ernstige zaak zijn aan de vooravond van de toetreding van nieuwe lidstaten tot de EU.

1.3. Nadere toelichting:

1.3.1. Het Comité steunt de Commissie in haar streven om consumentenbescherming uit te breiden en te ontwikkelen, met name ten behoeve van degenen die in een steeds ingewikkelder en technologischer omgeving het minst in staat zijn voor zichzelf op te komen. Nu de belangen van consument en burger gelukkig steeds verder overeenkomen en in één adem worden genoemd, onderschrijft het Comité tevens het pleidooi voor passende voorlichting(2).

1.3.2. Het Comité onderschrijft het standpunt dat het consumentenbeleid niet afzonderlijk kan worden ontwikkeld, maar stelselmatig in alle andere relevante EU-beleidssectoren moet worden geïntegreerd, overeenkomstig artikel 153 van het Verdrag van Amsterdam. Het Comité is derhalve van mening dat integratie van consumentenbescherming in andere EU-beleidssectoren een vierde prioritaire doelstelling moet worden en op voet van gelijkheid moet worden behandeld met de drie eerder genoemde doelstellingen.

1.3.3. Het Comité juicht toe dat bij de herziening van het Verdrag van Nice meer gewicht is toegekend aan consumentenvertegenwoordiging; doordat consumentenvertegenwoordigers nu speciaal worden vermeld in dat verdrag is hun belang als leden van het Comité erkend. Door deze erkenning en de hieruit voortvloeiende steun voor doeltreffende, zinvolle en relevante beleidsmaatregelen kan de EU dichter bij de burger worden gebracht.

1.3.4. Het Comité vestigt de aandacht op de weinige middelen die, in scherpe tegenstelling tot andere EU-beleidslijnen, worden uitgetrokken voor EU-maatregelen ten behoeve van consumenten en projecten van consumentenorganisaties, en dringt er bij de begrotingsautoriteiten op aan hiervoor meer geld te reserveren en meer personeel ter beschikking te stellen.

2. Proces van de nieuwe strategie

2.1. De Commissie benadrukt de behoefte aan effectbeoordeling en consumentenvoorlichting. Daarop aansluitend meent het Comité dat ook het effect van consumentenbeleid op ondernemingen moet worden beoordeeld.

2.2. Het EESC heeft het gebrek aan samenhang en vergelijkbaarheid van EU-statistieken op verscheidene gebieden al eerder aan de kaak gesteld. Voor consumenten zijn vooral bepaalde statistieken van belang, met name die over klachten en productgerelateerde ongevallen. Het Comité meent dat het onderzoek en de hierop gebaseerde statistieken, zoals verstrekt door het Europees systeem van toezicht op ongevallen thuis en in vrije tijd (EHLASS), door alle lidstaten en kandidaat-lidstaten verder moeten worden ontwikkeld en gebruikt.

2.3. Het Comité pleit er tevens krachtig voor dat de organisaties die in het Comité zijn vertegenwoordigd, de consumenten voorlichten en informatie verstrekken over EU-aangelegenheden. Door de consumentenorganisaties in staat te stellen informatie te verspreiden door middel van de diverse kanalen waarover zij beschikken om contact te leggen met de burgers, kan de Commissie zowel de rol van de desbetreffende consumentenbeweging vergroten als ervoor zorgen dat de informatie wordt verstrekt op een wijze die aansluit bij de behoeftes en het bevattingsvermogen van de consument. Dit zal de door het bedrijfsleven verschafte informatie aanvullen. Consumentenbescherming en -educatie hangen nauw samen, omdat consumenteneducatie steeds vaker als onderdeel van levenslang leren wordt beschouwd.

2.4. Het Comité pleit ervoor binnen een permanent O& O-programma achtergrondonderzoek te laten uitvoeren t.a.v. besluiten inzake consumentenbeleid. Daarbij dient rekening te worden gehouden met relevant onderzoek door ondernemingen, vakbonden en consumentenorganisaties, omdat betrouwbare Europese informatie essentieel is.

2.4.1. De Commissie zou een dergelijk O& O-programma kunnen uitvoeren door een academisch onderzoeksnetwerk voor consumentenbeleid tot stand te brengen teneinde een database over consumentenbenadeling op te zetten.

2.4.2. Consumentenorganisaties en andere "rechtspersonen" zouden gebruik kunnen maken van de nieuwe bepalingen in het zesde O& O-programma, op grond waarvan zij om financiering kunnen verzoeken in het kader van zes hoofdthema's, waarvan veiligheid er één is.

2.4.3. De Commissie dient de mogelijkheid van oprichting van een communautaire onderzoeksinstelling voor consumentenzaken in overweging te nemen, zoals dat ook voor het milieu is gebeurd in de vorm van het Europees Milieuagentschap. Het Comité is eveneens voorstander van studiecentra op nationaal en regionaal niveau, die de Commissie met diverse, niet-financiële middelen kan ondersteunen.

3. Opmerkingen van het Comité over de hoofdlijnen van het Commissiedocument

Het Comité staat met name stil bij de volgende onderwerpen:

3.1. De euro

3.1.1. De Commissie zou lering moeten trekken uit de verschillende ervaringen die de consumenten in de diverse lidstaten hebben opgedaan met de invoering van de euro alvorens de kandidaat-eurolanden advies te geven. Ook moet zij de kosten van grensoverschrijdend betalingsverkeer in de gaten houden.

3.2. Veiligheid

3.2.1. Het Comité stelt tot zijn tevredenheid vast dat in het lopende programma van de Commissie aan een groot aantal veiligheidsaspecten aandacht wordt besteed in de vorm van een indicatieve lijst met op alle drie doelstellingen gerichte acties.

3.2.2. Het Comité heeft in zijn adviezen(3) altijd bijzonder groot belang gehecht aan voorstellen over veiligheid, zowel van indirecte (betreffende kindveilige verpakking) als van directe aard (betreffende de veiligheid van speelgoed of andere producten). In het laatste geval speelde het Comité een belangrijke rol door te pleiten voor het herzien van de richtlijn inzake algemene productveiligheid (hierna: RAPV).

3.2.2.1. Gelet op het belang van de RAPV, die thans in nationale wetgeving wordt omgezet door zowel de lidstaten als de kandidaat-lidstaten (in het kader van hun toetreding tot het acquis), zij erop gewezen dat de meeste gevallen van overlijden en van ernstige arbeidsongeschiktheid het gevolg zijn van ongevallen thuis en bij de vrijetijdsbesteding. Er vallen hierbij ruim veertien maal zoveel doden als op de werkvloer en bijna tweemaal zo veel als bij ongevallen met motorvoertuigen. Derhalve moet er nu prioriteit aan productveiligheid worden toegekend - in het bijzonder in de kandidaat-lidstaten, waar het aantal ongelukken nog steeds veel hoger ligt dan in de huidige lidstaten.

3.2.2.2. Het Comité dringt bij de Commissie aan op uitbreiding van het Europees systeem van toezicht op ongevallen thuis en in vrije tijd (EHLASS), dat van cruciaal belang is voor het verzamelen van statistieken. Dit wordt voor het eerst genoemd als onderdeel van de derde doelstelling in de bijlage. Een dergelijk alomvattend en gecoördineerd stelsel voor gegevensverzameling op het gebied van letsel moet als hoeksteen van het beleid inzake consumentenveiligheid dienen.

3.2.2.3. Het Comité dringt er bij de Commissie tevens op aan om een plan op te zetten voor het ondersteunen van zeer doelgerichte campagnes om de burger bewuster te maken van consumentenveiligheid. Onderzoek wijst uit dat meer dan 80 % van de ongevallen(4) kan worden voorkomen. Ook is er steeds meer behoefte aan educatie over risicobeheersing en -beoordeling.

3.2.3. Het Comité is ingenomen met de voorgestelde actie betreffende de ontwikkeling van normen en de veiligheid van diensten waarop de herziene RAPV (op een paar uitzonderingen na, zoals installaties) geen betrekking heeft. Alvorens hierover nog meer opmerkingen te maken, wacht het Comité op de mededeling van de Commissie over veilige (algemeen of sectorgebonden) dienstverlening.

3.3. Handelspraktijken

3.3.1. Hoewel het EESC de nieuwe aanpak van de Commissie, waarbij algemene wetgeving wordt aangevuld met gedragscodes, in zijn advies over het Groenboek over consumentenbescherming(5) toejuichte, drong het tevens aan op een toelichting bij het voorstel. De voorgestelde vervolgmededeling is derhalve een goede gelegenheid om zowel de regelgeving te vereenvoudigen als de consumentenbescherming te verbeteren. Ook het Comité is van mening dat buitensporig gedetailleerde regelgeving, waar de consument noch het bedrijfsleven belang bij hebben, moet worden vermeden en dat er moet worden gezocht naar een serie praktische alternatieven, zoals co-regulering. Verder dient de wetgeving inzake consumentenbescherming geleidelijk maximaal te worden geharmoniseerd met behulp van de meest geëigende middelen, d.w.z. via kaderrichtlijnen of aanbevelingen voor beste praktijken. Zo zullen consumenten wellicht minder problemen hebben met de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning en land van herkomst. Het Comité verheugt zich er dan ook op advies uit te brengen over het voorstel van de Commissie voor een kaderrichtlijn, zoals werd aanbevolen in het Groenboek over consumentenbescherming. Hierdoor ontstaat een eenvoudig rechtskader, dat op gedragscodes is gebaseerd.

3.3.2. Het Comité onderstreept opnieuw dat het van belang is om consumentenbeleid stelselmatig in de communautaire wetgeving te integreren en pleit ervoor het verantwoordelijke DG (bv. vervoer, energie, milieu, mededinging) hierop aan te spreken. Ook moet er een inschatting worden gemaakt van het effect dat een dergelijk beleid op zowel consumenten als handelsactiviteiten zal hebben. Er is tevens behoefte aan duidelijke procedures voor het raadplegen van consumenten, het aanwijzen van consumenten voor deelname aan comités of werkgroepen, en het regelen van de hiertoe benodigde financiering.

3.3.3. Het Comité pleit in dit kader voor het herzien en wijzigen van de richtlijnen betreffende televerkoop, deeltijds gebruik van onroerende goederen, pakketreizen, prijsaanduiding en garanties etc.

3.4. Consumentencontracten

3.4.1. Het Comité acht het raadzaam het vigerende verbintenisrecht te herzien en te verduidelijken om bestaande tegenstrijdigheden weg te nemen, en pleit voor het invoeren van in de hele Unie even lange bedenktijd om grensoverschrijdende handel en doorzichtigheid te stimuleren. Een communautaire regeling maakt transacties in andere lidstaten eenvoudiger voor de consument.

3.5. Financiële diensten

3.5.1. De consument begint de mogelijkheden van grensoverschrijdende handel nog maar pas te benutten. Er is behoefte aan een veilig en doorzichtig handelsklimaat. De nieuwe kaderwetgeving dient te zorgen voor aanvullende consumentenbescherming (zoals een aantal creditcardbedrijven die bieden bij onregelmatig verloop van een transactie), beveiliging van online-gebruik van creditcards en bankpasjes (bijvoorbeeld door efficiënter gebruik van pinnummers en elektronische handtekeningen) en online-kinderrekeningen voor "zakgeld".

3.6. E-commerce

3.6.1. Een vlotte tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake e-commerce is geboden. De door de belanghebbenden gesloten overeenkomst betreffende een Europees keurmerk is een stap in de goede richting. Toch moeten kinderen beter worden beschermd, gelet op het intensieve gebruik dat zij - óók voor het doen van aankopen - maken van internet. Het vertrouwen in e-commerce kan worden vergroot door ervoor te zorgen dat de consument snel verhaal kan zoeken(6). Samenwerking tussen ondernemingen en consumentenorganisaties inzake alternatieve geschillenbeslechting moet worden toegejuicht. Uiteraard moet de optie om, indien nodig, een rechtszaak aan te spannen open blijven.

3.7. Diensten van algemeen belang

3.7.1. Consumentenvertegenwoordiging is ook in deze sector een belangrijk beginsel; bovendien moet rekening worden gehouden met de bijzondere behoeftes van consumenten uit de lagere inkomensgroepen in kandidaat-lidstaten, voor wie roerige tijden aanbreken omdat privatisering tot prijswijzigingen zal leiden en de aard van de dienstverlening zal veranderen. De lidstaten kunnen leren van elkaars goede praktijken om consumenten met een laag inkomen toegang tot essentiële diensten, zoals stroomvoorziening, te garanderen. Een onderzoek op dit terrein zou zeer nuttig zijn.

3.7.2. Het Comité wijst er nogmaals op dat meerdere DG's zich met dit thema moeten bezighouden, aangezien het betrekking heeft op een reeks openbare diensten, zoals energie, telecommunicatie en vervoer.

3.7.2.1. De integratie van het vervoer wordt steeds belangrijker en het Comité pleit er dan ook voor om de voor de luchtvaart voorgestelde consumentenbescherming uit te breiden tot andere vormen van vervoer. Het Comité is ingenomen met de voorstellen om consumenten voor annuleringen en overboekingen te vergoeden en om meer rekening te houden met gehandicapte passagiers(7).

3.7.3. Het Comité zou graag zien dat er, in afwachting van de presentatie van een voorstel voor een richtlijn, een aanbeveling over de rechten van consumenten bij diensten van algemeen belang zou worden uitgebracht.

3.8. WHO

3.8.1. Thema's die geen betrekking hebben op de sociale, milieu-, gezondheids- en consumentenaspecten van de handel verdienen niettemin een belangrijke plaats op de agenda. De WHO dient een beroep te doen op deskundigen uit de milieu- en consumentenhoek met commerciële expertise(8). Er is behoefte aan een internationale organisatie voor consumentenbescherming, zoals die reeds bestaan op het gebied van arbeid, milieu en gezondheid.

Het Comité stelt vast dat dit het enige onderdeel is van de Mededeling van de Commissie waarin kwesties als handel, etikettering en standaardisering in een internationale context worden geplaatst; de consument heeft immers niet alleen met Europa van doen. Het Comité verzoekt de Commissie dan ook met klem, meer nadruk te leggen op het wereldwijde karakter van deze materie.

3.9. Tenuitvoerlegging

Ook de meest zorgvuldig opgestelde verordeningen en richtlijnen werpen in de praktijk pas vruchten af, als zij succesvol worden omgezet en ten uitvoer worden gelegd. Het Comité herinnert de Commissie aan haar toezegging om voorrang te verlenen aan de doeltreffende naleving van bestaande regelgeving en samenwerking tussen handhavingsinstanties, wat de eerste stap moet zijn op weg naar een hoger niveau van de huidige grensoverschrijdende consumentenbescherming. Het Comité stelt dit onderwerp uitgebreid aan de orde in zijn advies over het Groenboek over consumentenbescherming en benadrukt dat de volgende aspecten van belang zijn voor succesvolle tenuitvoerlegging:

3.9.1. het ontwikkelen van systemen voor het verzamelen en evalueren van onderzoeksgegevens (bv. over de veiligheid van diensten of EHLASS);

3.9.2. het ontwikkelen van het systeem voor snelle informatie-uitwisseling RAPEX ("Rapid Alert System"), zodat de door de lidstaten bevoegd verklaarde overheidsinstanties snel informatie kunnen uitwisselen en dringende waarschuwingen kunnen doen uitgaan;

3.9.3. verstandig opgezette nationale uitvoeringssystemen, beheerd door bevoegde overheidsorganen met goed opgeleid personeel, die liefst onderdeel uitmaken van één enkele administratieve organisatie. Het Comité vreest dat kandidaat-lidstaten de wetgeving wellicht al hebben omgezet, maar nog niet over de voor de uitvoering benodigde infrastructuur beschikken; er zij op gewezen dat sommige lidstaten op vrijwillige basis actieve ondersteuning verschaffen. Zaken die verband houden met de tenuitvoerlegging komen ook aan de orde in het advies van het Comité over het Groenboek over consumentenbescherming;

3.9.4. het invoeren van snelle verhaalsmogelijkheden voor consumenten. Consumenten moeten eenvoudig en snel op een schadevergoeding kunnen rekenen, wat bij grensoverschrijdende geschillen geenszins het geval is. Het Comité is dan ook zeer verheugd over de inspanningen die de Commissie zich, door middel van het EBG-net en alternatieve geschillenbeslechting, heeft getroost.

3.10. Raadplegen van consumentenorganisaties

3.10.1. Consumentenorganisaties moeten niet alleen bij het consumentenbeleid worden betrokken, maar bij alle zaken die voor consumenten van belang zijn. De Commissie stelt terecht vast dat hier de nodige kosten aan zijn verbonden. Mensen die in hun vrije tijd plaats nemen in adviescommissies hebben behoefte aan een vlot uitbetaalde onkostenvergoeding. Consumentenorganisaties moeten in staat zijn ondersteuning te bieden op het gebied van beleid, onderzoek en administratie. Voor het genereren van extra middelen zou het Zweedse model kunnen worden gehanteerd; hierbij kunnen bedrijven geld doneren aan een stichting die consumentenzaken financiert.

3.10.2. Het Comité steunt de werkzaamheden van de in zijn midden vertegenwoordigde consumenten- en milieuorganisaties. Het Comité vraagt de consumentenorganisaties regelmatig om advies over onderwerpen die voor hen van belang zijn, zoals de WHO. Ook zijn zij geraadpleegd in verband met de Conventie over de toekomst van Europa.

3.10.3. Het Comité pleit ervoor een grotere rol aan de Consumentenadviesraad toe te kennen en de organisatie van andere raadgevende comités te verbeteren, zodat zij de belangen van de consument doeltreffender kunnen behartigen. Er moeten regelingen worden getroffen voor de leden die de kandidaat-lidstaten vertegenwoordigen.

3.11. Consumentenvoorlichting en -educatie

Het Comité is zich ervan bewust dat voorlichting en educatie tot dusver in de eerste plaats taken voor de afzonderlijke lidstaten zijn. Toch moet consumentenvoorlichting op Europees schaal worden aangemoedigd, bijvoorbeeld aan de hand van projecten, en moet de Europese dimensie ervan worden erkend(9). Het Comité is voorstander van een gemeenschappelijke website voor Europese consumentenorganisaties, die informatie bevat en als portaal fungeert voor hun eigen websites.

3.11.1. Het Comité ziet het belang van voorlichting in naarmate er steeds meer methoden worden ontwikkeld in een technologische samenleving. Dit brengt zowel grote voordelen als nieuwe en onbekende risico's met zich mee. Het Comité erkent dat consumentenorganisaties het brede publiek van betrouwbare informatie voorzien, maar hecht ook waarde aan de door het bedrijfsleven geleverde bijdrage in de vorm van gebruiksvriendelijke teksten (bv. gebruiksaanwijzingen, brochures, waarschuwingen en aanmaningen). Het Comité heeft er bij het bedrijfsleven en consumentenorganisaties op aangedrongen om computers van dergelijke informatie over de veiligheid van kinderen die van het internet gebruik maken vergezeld te doen gaan. Verbetering van de consumentenvoorlichting is een terrein dat zich uitstekend leent voor dit soort samenwerking. Gezien de taalbarrières waarmee de handel binnen de EU wordt geconfronteerd, is het Comité verheugd over de aandacht die de Commissie momenteel besteedt aan etikettering.

3.11.2. De Commissie doet er goed aan haar visie op consumenteneducatie te verbreden: deze is thans te beperkt. Consumenteneducatie moet onderdeel worden van de bestaande Europese onderwijsprogramma's; zo kan bijv. in het e-learningprogramma aandacht worden besteed aan de veiligheid van het internet. De huidige mededeling beperkt zich immers tot kennis en benadrukt uitsluitend rechten.

3.11.2.1. Wat het eerste aspect betreft: kennis is uiteraard belangrijk. Kennis neemt tijdens een mensenleven toe en ontwikkelt zich, maar verschilt in dit opzicht niet van andere vaardigheden, zoals beoordelingsvermogen en besluitvaardigheid. Verder zijn het goede begrip en de gebruikmaking van rechten natuurlijk van groot belang, maar dit geldt evenzeer voor het nemen van verantwoordelijkheid, óók voor bredere kwesties, zoals milieu en duurzame ontwikkeling. Het voorlichtingsprogramma van DG Milieu en DG Ontwikkeling komen in dit verband als geroepen. Het Comité is steeds voorstander geweest van met name vrijwillige EU-projecten voor eco- en fair trade-labeling om bewust koopgedrag te stimuleren.

3.11.3. De bijdrage van de Commissie aan de opleiding van deskundigen voor consumentenzaken valt in goede aarde bij het Comité. Opleiding is weliswaar geen educatie, maar reikt hiervoor wel de praktische middelen aan.

4. Conclusie

Het Comité is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de strategie voor het consumentenbeleid 2002-2006. Het is voorstander van maximale harmonisering, maar is van mening dat de consumenten zoveel mogelijk moeten worden beschermd. Een vlotte tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake e-commerce is geboden om onlineverrichtingen te helpen beschermen. Tevens pleit het Comité voor strenger toezicht op de naleving van de bestaande regels en samenwerking tussen de toezichthoudende instanties. Ten slotte is het Comité van mening dat het consumentenbeleid in andere relevante EU-beleidssectoren alsook in educatieprogramma's moet worden geïntegreerd.

Brussel, 26 februari 2003.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

R. Briesch

(1) PB C 125 van 27.5.2002.

(2) Het Comité brengt binnenkort een initiatiefadvies uit over consumentenbescherming.

(3) PB C 51 van 23.2.2000; PB C 117 van 26.4.2000; PB C 367 van 20.12.2000; PB C 125 van 27.5.2002.

(4) Europese Vereniging voor de Veiligheid van de Consument (ECOSA).

(5) PB C 125 van 27.5.2002.

(6) Zie bijv. de "richtlijnen van de OESO ter bescherming van consumenten in het kader van de elektronische handel".

(7) PB C 155 van 29.5.2001.

(8) Zie bijv. de "richtlijnen van de OESO ter bescherming van consumenten in het kader van de elektronische handel".

(9) Het Comité brengt binnenkort een initiatiefadvies uit over consumentenbescherming.