TOELICHTING

1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

· Motivering en doel van het voorstel

De ERIC-verordening[1] is in 2009 door de Raad vastgesteld om de oprichting en de exploitatie van Europese onderzoeksinfrastructuren zonder winstoogmerk te vergemakkelijken. Met de verordening is een nieuw rechtsinstrument gecreëerd op EU-niveau voor de oprichting van Europese onderzoeksinfrastructuren met rechtspersoonlijkheid die in alle lidstaten worden erkend. Tal van projecten van de routekaart van het Europees Strategieforum voor onderzoeksinfrastructuren (ESFRI) overwegen gebruik te maken van het ERIC als rechtsinstrument om onderzoeksinfrastructuur te realiseren en te exploiteren.

De ERIC-verordening voorziet in artikel 9, lid 1, in een onderscheid en een verschil in behandeling tussen lidstaten, geassocieerde landen, derde landen die geen geassocieerd land zijn en intergouvernementele organisaties. Een ERIC moet ten minste drie lidstaten als lid hebben (artikel 9, lid 2) en de lidstaten hebben samen de meerderheid van de stemrechten in de ledenvergadering (artikel 9, lid 3). Een ERIC kan echter in een lidstaat of een geassocieerd land zijn gevestigd (artikel 8, lid 1).

Geassocieerde landen, en met name Noorwegen, hebben met klem aangegeven dat zij graag als gastland of als lid willen bijdragen aan een aanzienlijk aantal ERIC's die in voorbereiding zijn indien zij dezelfde stemrechten zouden hebben als EU-lidstaten in een ERIC, vooral wanneer zij gastland van een ERIC zouden worden en zo in aanzienlijke mate aan de activiteiten daarvan zouden bijdragen.

Doel van de voorgestelde wijziging in de ERIC-verordening is te voorkomen dat geassocieerde landen geen gastland of lid van een ERIC zouden kunnen worden omdat hun stemrechten in de huidige situatie mogelijk geen afspiegeling zijn van hun financiële steun aan ERIC-projecten.

· Algemene context

Tot nu toe zijn geen geassocieerde landen of derde landen die geen geassocieerd land zijn lid van een ERIC geworden. Gezien de toezegging in de Innovatie-Unie om tegen 2015 de bouw van 60% van de prioritaire infrastructuur van pan-Europees belang in de ESFRI-routekaart af te werken of op te starten, is het belangrijk dat ook geassocieerde landen als lid of gastland volledig betrokken kunnen worden bij de oprichting en exploitatie van ERIC’s en aan deze infrastructuur kunnen bijdragen.

2. RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING

De effectbeoordeling door de Commissie die werd uitgevoerd toen de ERIC-verordening voor vaststelling door de Raad werd voorgesteld, zal door de voorgestelde beperkte technische wijzigingen in de ERIC-verordening niet worden gewijzigd.

3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

De voorgestelde wijziging in de ERIC-verordening heeft uitsluitend betrekking op artikel 9, leden 2 en 3, waarin wordt voorgesteld dat ten minste één EU-lidstaat tezamen met ten minste twee lidstaten of geassocieerde landen nodig zijn voor de oprichting van een ERIC. Voorts wordt voorgesteld dat de lidstaten of geassocieerde landen samen de meerderheid van de stemrechten in de algemene vergadering bezitten. Er worden geen andere wijzigingen voorgesteld.

4. GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

De voorgestelde wijziging in de ERIC-verordening heeft geen gevolgen voor de begroting van de Unie of voor de lidstaten.

2012/0321 (NLE)

Voorstel voor een

VERORDENING VAN DE RAAD

tot wijziging van Verordening (EG) nr. 723/2009 van de Raad betreffende een communautair rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC).

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 187 en 188,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp-wetgevingsbesluit aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Parlement[2],

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité[3],

Gezien het advies van het Comité van de Regio's[4],

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Bij Verordening (EG) nr. 723/2009 van de Raad van 25 juni 2009 betreffende een communautair rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC)[5] is een rechtskader vastgesteld met de voorschriften en procedures voor en de gevolgen van de oprichting van een consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur.

(2) De ondersteuning en ontwikkeling van onderzoeksinfrastructuren in Europa is reeds lang een doelstelling van de Gemeenschap, zoals meest recentelijk blijkt uit Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007­-2013)[6] en met name uit Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma "Capaciteiten"[7].

(3) Het Europees Strategieforum voor onderzoeksinfrastructuren (ESFRI) en de reflectiegroep inzake e-infrastructuur (e-IRG) hebben de eerste Europese routekaart voor onderzoeksinfrastructuren opgesteld en bijgewerkt.

(4) Sinds de inwerkingtreding van het communautair rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC) in 2009 hebben twee Europese onderzoeksinfrastructuren de ERIC-status gekregen.

(5) Het lidmaatschap van een ERIC staat open voor de lidstaten, geassocieerde landen, derde landen die geen geassocieerd land zijn en intergouvernementele organisaties.

(6) Geassocieerde landen spelen een wezenlijke rol bij de voorbereiding en de tenuitvoerlegging van Europese onderzoeksinfrastructuren en moeten op dezelfde voet als de lidstaten aan ERIC's kunnen deelnemen, aangezien zij via hun steun bijdragen aan de wetenschappelijke excellentie van het onderzoek en het concurrentievermogen van de economie in de Unie.

(7) Om de deelname van geassocieerde landen aan ERIC’s te bevorderen, moet artikel 9, leden 2 en 3, van Verordening (EG) nr. 723/2009 worden gewijzigd zodat de bijdragen van de geassocieerde landen volledig kunnen worden weerspiegeld in zowel de voorwaarden voor lidmaatschap als de stemrechten,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

In artikel 9 van Verordening (EG) nr. 723/2009 worden de leden 2 en 3 vervangen door:

"2. Een ERIC heeft één lidstaat en ten minste twee andere lidstaten of geassocieerde landen als leden. Andere lidstaten of geassocieerde landen kunnen op elk ogenblik lid van een ERIC worden onder billijke en redelijke voorwaarden die in de statuten zijn vastgesteld, en kunnen onder de in de statuten vastgestelde voorwaarden waarnemer zonder stemrechten worden. Derde landen die geen geassocieerd land zijn en intergouvernementele organisaties kunnen, onder voorbehoud van de instemming van de in artikel 12, onder a) bedoelde ledenvergadering, ook lid worden overeenkomstig de in de statuten vastgestelde voorwaarden en procedures voor het verkrijgen van de status van lid.

3. Lidstaten of geassocieerde landen hebben samen de meerderheid van de stemrechten in de ledenvergadering." Voor een in een lidstaat gevestigde ERIC wordt in de voorstellen tot wijziging van de statuten daarvan geëist dat de meerderheid van de lidstaten die lid zijn van dat ERIC daarmee instemt.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten overeenkomstig de Verdragen.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

[1] Verordening (EG) nr. 723/2009 van de Raad betreffende een communautair rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC).

[2] PB C […] van […], blz. […].

[3] PB C […] van […], blz. […].

[4] PB C […] van […], blz. […].

[5] PB L 206 van 8.8.2009, blz. 1.

[6] PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1.

[7] PB L 54 van 22.2.2007, blz. 101.