NL Publicatieblad van de Europese Unie C 171/1

Vijfde jaarverslag over de uitvoering van Gemeenschappelijk Optreden 2002/589/GBVB van 12 juli 2002 inzake de bijdrage van de Europese Unie aan de bestrijding van de destabiliserende accumulatie en verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens

(2006/C 171/01)

INLEIDING

Bij het nastreven van de doelstellingen van het gemeenschappelijk optreden heeft de EU een actieve rol gespeeld tijdens de VN-conferentie over de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens (New York, 9-20 juli 2001), die is geresulteerd in de aanneming van een VN-actieprogramma, alsmede tijdens de eerste tweejaarlijkse bijeenkomst van deelnemende landen die van 7 tot 11 juli 2003 in New York heeft plaatsgevonden. Ook tijdens de tweede tweejaarlijkse bijeenkomst van deelnemende landen, die van 11 tot 15 juli 2005 is gehouden, is de EU die actieve rol blijven spelen. De EU heeft ook actief deelgenomen aan de bijeenkomsten die de Open Werkgroep inzake het traceren van handvuurwapens en lichte wapens tussen 2004 en 2005 heeft gehouden, en die in juni 2005 geleid hebben tot de aanneming van het multilateraal instrument voor het traceren van handvuurwapens en lichte wapens, dat bij besluit van de 60e AVVN is goedgekeurd. De EU heeft ook actief deelgenomen aan de onderhandelingen over het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie, tot aanvulling van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, door de Algemene Vergadering van de VN aangenomen op 31 mei 2001.

Op 15-16 december 2005 heeft de Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan een strategie van de EU ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor (1). Dit document beklemtoont de behoefte aan een samenhangend EU-beleid op het gebied van veiligheid en ontwikkeling, waarbij de middelen waarover de EU op multilateraal en regionaal niveau beschikt, in de Europese Unie en via haar externe betrekkingen ten volle moeten worden benut. Via de verschillende beschikbare instrumenten fungeert het document als politiek richtsnoer voor de activiteiten van de EU op dit gebied en voor haar lidstaten.

Het verslag bestaat uit drie delen.

— Deel I gaat over de inspanningen van de lidstaten om de problemen inzake handvuurwapens en lichte wapens aan te pakken;

— Deel II gaat over de internationale uitvoeringsmaatregelen;

— In deel III worden de prioriteiten besproken voor een meer systematische aanpak van de EU-bijstand op het gebied van handvuurwapens en lichte wapens en wordt nagegaan welke lessen er kunnen worden getrokken.

Dit verslag gaat zowel over Gemeenschappelijk Optreden 2002/589/GBVB als over het door de Raad op 26 juni 1997 aangenomen EU-programma ter voorkoming en bestrijding van illegale handel in conventionele wapens. Het behandelt voornamelijk de activiteiten van 2005.

1. NATIONALE UITVOERINGSMAATREGELEN IN 2005

1.A. Samenwerking, coördinatie en uitwisseling van informatie tussen bestuurlijke en wetshandhavende instanties

Onderstaand volgen de bijdragen van de EU-lidstaten tot dusverre over de nationale maatregelen die zij in 2005 ter verbetering van de samenwerking tussen bestuurlijke en wetshandhavende instanties hebben genomen.

OOSTENRIJK

In de aanloop naar het Oostenrijkse EU-voorzitterschap is de samenwerking en coördinatie tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Binnenlandse Zaken, het ministerie van Economische Zaken en Arbeid en het ministerie van Defensie verder versterkt.

CYPRUS

In het hoofdkwartier van de Cypriotische politie is een bijzondere eenheid voor het bijhouden van registers opgericht (nationaal wapenarchief) en kan door middel van een elektronische gegevensbank informatie over SALW worden gedeeld met andere bevoegde instanties in de EU, regionale organisaties en andere landen.

IERLAND

De dienst Customs Drugs Law Enforcement (CDLE) is voor vuurwapens en munitie het nationaal/ internationaal aanspreekpunt voor de douanedienst van het ministerie van financiën. Regelmatig wisselen opsporingsambtenaren van douane bij verdachte invoertransacties informatie/inlichtingen uit met aangewezen ambtenaren van de CDLE, alsmede met aangewezen ambtenaren van de afdeling Crime & Security Branch van het hoofdkwartier van de Garda. Het is een nuttig instrument om na te gaan of er bij een invoertransactie sprake is van een eenvoudige overtreding van de vergunningsvoorschriften dan wel of er georganiseerde misdaad mee gemoeid is.

Tussen de ambtenaren van de CDLE en die van het Garda National Bureau of Criminal Investigation is een specifieke verbindingsregeling ingesteld om gezamenlijke handhavingsmaatregelen zoals gecontroleerde aflevering te vergemakkelijken wanneer bijvoorbeeld inlichtingen en bewijs doen vermoeden dat er sprake is van georganiseerde misdaad. De afgelopen maanden is een gecontroleerde aflevering van munitie uitgevoerd en is gezamenlijk onderzoek gevoerd naar de invoer van automatische wapens door criminele groepen die bij de drugshandel betrokken zijn.

ITALIË

De ad hoc groep SALW, die sedert juni 2000 in Italië is gevestigd en gecoördineerd wordt door het ministerie van Buitenlandse Zaken, en waarin vertegenwoordigers zitten van de betrokken ministeries, wetshandhavende instanties, en de nationale verenigingen van wapenfabrikanten, is in 2005 drie keer bijeengekomen. Tijdens de debatten ging de aandacht vooral uit naar de onderhandelingen over het multilateraal instrument voor markeren en traceren en naar de voorbereiding van de tweejaarlijkse bijeenkomst in 2005 van de landen die partij zijn bij het VN-actieprogramma inzake de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens van 2001. Ook op andere fora (eerste commissie van de AVVN, OVSE, Wassenaar Arrangement, G8) is aan dit debat de nodige aandacht besteed.

LUXEMBURG

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zorgt voor het contact met andere staten en organisaties wat betreft de internationale coördinatie inzake handvuurwapens en lichte wapens.

MALTA

Malta beschikt niet over een nationale coördinerende instantie die verantwoordelijk is voor handvuurwapens en lichte wapens. In Malta is evenwel overeenkomstig het actieprogramma inzake de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) van de Verenigde Naties, een nationaal contactpunt opgericht dat zorgt voor de verbinding met andere betrokken nationale instanties zoals de Maltese strijdkrachten, de diensten Douane en Handel, en andere instanties. Samen met de politie zijn de douane, de dienst Handel en de Maltese strijdkrachten verantwoordelijk voor de controle op de handel in en de overdracht van SALW. De politie vergewist zich er telkens van dat elke wapenverplaatsing vanuit Malta onmiddellijk aan de bevoegde politiediensten van het land van bestemming wordt gemeld.

PORTUGAL

De inspanningen ter bevordering van de samenwerking, coördinatie en uitwisseling van informatie tussen bestuurlijke en wetshandhavingsdiensten, werden voortgezet. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Portugal heeft een coördinatiegroep opgericht om bij de bestrijding van de accumulatie en verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens en ter voorkoming van de illegale handel in conventionele wapens, de werkzaamheden op elkaar af te stemmen en bevoegdheidsoverlapping tussen verschillende bestuurlijke en wetshandhavingsdiensten te vermijden. Die groep is samengesteld uit vertegenwoordigers van het ministerie van Buitenlandse Zaken (dienst Ontwapening en non-proliferatie), het ministerie van Defensie (directoraat-generaal Bewapening en uitrusting), de Portugese inlichtingendiensten, het ministerie van Binnenlandse Zaken (nationale gendarmerie en de politie) en het ministerie van Financiën (directoraat-generaal Douane).

SPANJE

Met het oog op samenwerking/coördinatie en informatie-uitwisseling, worden de verbindingen tussen de handhavingsdienst (douane) en de bestuurlijke dienst (vergunningbureau) permanent geëvalueerd en verbeterd, zodat alle overdrachten (uitvoer, invoer, enz.) in real time gecontroleerd worden en de daadwerkelijke transacties met de afgegeven vergunningen vergeleken worden. De uitwisseling van informatie gebeurt via een gecrypteerd LAN. Voorts is het van cruciaal belang dat van alle transacties een nauwkeurig register wordt bijgehouden om te voldoen aan de informatieplicht ten aanzien van het Spaanse Parlement en ervoor te zorgen dat de gegevens later in de nationale statistieken kunnen worden opgenomen. Andere belangrijke meldingen of aangelegenheden die zich kunnen voordoen worden door beide voornoemde instanties ter verduidelijking onderzocht en in bepaalde gevoelige gevallen schrijft de wet voor dat een gezamenlijk comité optreedt (met vertegenwoordigers van vijf verschillende ministeries), waar de samenwerking, coördinatie en informatie-uitwisseling tussen bestuurlijke en wetshandhavingsdiensten in een meer formeel kader geschiedt. Al deze mechanismen worden constant bijgewerkt overeenkomstig de behoeften en de praktijken die het gemeenschappelijk comité constateert.

1.B. Nieuwe wetgeving, evaluatie van de praktische werking van bestaande wetgeving

Enkele lidstaten hebben in 2005 nieuwe wetgeving aangenomen of zijn bezig de bestaande wetgeving te herzien. De nadere gegevens staan hieronder.

OOSTENRIJK

In oktober 2005 is de nieuwe Oostenrijke Wet buitenlandse handel (Aussenhandelsgesetz) in werking getreden. Die wet vervangt de Wet buitenlandse handel van 1995. De nieuwe Wet buitenlandse handel heeft ook wijzigingen meegebracht voor de Wet oorlogsmaterieel (Kriegsmaterialgesetz). Met de nieuwe wet worden de regelingen in overeenstemming gebracht met recente EU-besluiten. De wet heeft de definities van tussenhandel en tussenhandelaren in de Wet buitenlandse handel en in de Wet oorlogsmateriaal geharmoniseerd met Gemeenschappelijk Standpunt 2003/468/GBVB van de Raad inzake het toezicht op de tussenhandel in wapens.

TSJECHIË

De Wapenwet (Wet nr. 19/2002) is in 2005 tweemaal gewijzigd. Sectie 68 van de Wapenwet is gewijzigd bij Wet nr. 359/2005 houdende wijziging van het gewijzigde Burgerlijk Wetboek, alsmede bij een aantal aanverwante wetten. In de gewijzigde bepaling is voorzien dat gevonden wapens en de munitie daarvan, alsmede gevonden munitie en explosieven zes maanden (voorheen twaalf) na de aangifte staatseigendom worden, tenzij de eigenaar er aanspraak op maakt. De wijziging is op 1 september 2005 van kracht geworden. Sectie 76, punt 4, van de Wapenwet is gewijzigd bij Wet nr. 444/2005 houdende wijziging van de gewijzigde Wet plaatselijke belastingsautoriteiten, alsmede bij een aantal aanverwante wetten. De gewijzigde bepaling schrijft voor dat boetes geïnd worden door de plaatselijke douanedienst (voorheen de belastingsdienst). De wijziging is op 1 januari 2006 van kracht geworden. In 2005 zijn op dit gebied verschillende andere wetten opgesteld, waaronder een wijziging van de Wet buitenlandse handel in militair materieel (Wet nr. 38/1994, zoals gewijzigd), een wijziging van de Wet ontginning, explosieven en het nationale Mijnbestuur (Wet nr. 61/1998, zoals gewijzigd), alsmede een zeer recente nieuwe wet houdende een regeling voor de manipulatie van bepaald materiaal dat voor defensie- of veiligheidsdoeleinden op het grondgebied van Tsjechië gebruikt kan worden. Deze wetten bevinden zich in verschillende fasen van het wetgevingsproces.

DENEMARKEN

In oktober 2004 is een nieuwe wet in werking getreden met regels voor het vervoer van wapens tussen derde landen (d.w.z. tussen Denemarken en andere landen). De wet verbiedt het vervoer enz. van wapens naar landen waarvoor de VN, de EU of de OVSE een wapenembargo heeft afgekondigd. Ook geldt er een verbod op het vervoer van wapens tussen landen die niet de nodige in- en uitvoervergunningen hebben afgegeven.

Het Deense parlement heeft op 14 juni 2005 een wet aangenomen waarbij onder meer een regeling voor de tussenhandel in wapens wordt ingevoerd. Krachtens die wet is het verboden om zonder vergunning van het ministerie van Justitie, of de gevolmachtigde van de minister, tussen landen buiten de EU op te treden als tussenhandelaar in onderhandelingen of transacties te regelen betreffende de overdracht van wapens enz., in de zin van de Deense wetgeving inzake wapens en explosieven. Bovendien is het verboden dergelijke wapens, enz., te kopen of te verkopen als onderdeel van een transactie tussen landen buiten de EU, dan wel als eigenaar van de wapens, enz., een dergelijke transactie te regelen. Het verbod geldt niet voor activiteiten die in het buitenland verblijvende Deense onderdanen in een andere EU-lidstaat of buiten de EU uitoefenen. Bij die wet wordt Gemeenschappelijk Standpunt 2003/468/GBVB van de Raad van 23 juni 2003 inzake het toezicht op de tussenhandel in wapens omgezet.

ESTLAND

In 2005 is geen nieuwe wetgeving in werking getreden. De procedure voor de wijziging en aanpassing van de Wapenwet (in werking getreden op 31.3.2002) is in 2005 aangevangen en is nog steeds aan de gang. De Estse politie heeft in 2005 822 wapens ontvangen die in beslag werden genomen, verbeurd werden verklaard en vrijwillig werden afgestaan. Die zullen in 2006 worden vernietigd. Estland heeft in 2003 het register voor dienstwapens en wapens voor civiele doeleinden in gebruik genomen. Dat werkt momenteel goed. Het register voor dienstwapens wordt indien nodig bijgewerkt (laatste bijwerking dateert van medio 2005).

FRANKRIJK

Bij Decreet nr. 2004-1374 van 20 december 2004 inzake het wetgevend deel van de Code de la Défense, is wetsbesluit van 18 april 1939 tot vaststelling van de regeling voor gevechtsuitrusting, wapens en munitie ingetrokken en zijn de bepalingen ervan opgenomen als wet in titel III, boek III, deel II, van de Code de la Défense.

De artikelen inzake vergunningsplichtige gevechtsuitrusting, wapens en munitie van titel III van de Code de la Défense, blijven derhalve de enige referentie voor de verschillende regelingen die gelden voor alle voorwerpen welke, overeenkomstig de Franse wetgeving, als wapens of gevechtsuitrusting worden beschouwd.

De Code de la Défense verdeelt dergelijke uitrusting in 8 categorieën, waarvan de eerste drie als gevechtsuitrusting in strikte zin worden beschouwd. Handvuurwapens vallen onder de vierde categorie, de „verdedigingswapens”, waarvan sommige als gevechtswapens kunnen worden aangemerkt.

De tekst bevat ook de beginselen die van toepassing zijn op de verwerving, het voorhanden hebben, de productie van en de handel in gevechtswapens en -uitrusting, afhankelijk van de betrokken categorie. Ook de beginselen die gelden voor de uitvoer- en invoerregeling zijn gedefinieerd. Verder zijn in de tekst de overtredingen en de strafrechtelijke of bestuurlijke sancties vastgesteld bij niet naleving van de opgelegde verplichtingen.

Er is een wetsontwerp opgesteld waarbij een systeem van voorafgaande machtiging voor transacties door wapenhandelaars wordt vastgesteld. Bij dit ontwerp, dat binnenkort door het Parlement zal worden besproken, wordt het voorstel van 2001 gewijzigd. Deze controleregeling zal alleen gelden voor in Frankrijk verblijvende of gevestigde personen en zal strafrechtelijke sancties bevatten. Aan- en verkooptransacties die in het buitenland worden verricht door in Frankrijk verblijvende of gevestigde personen welke de uitvoercontroleprocedures ontwijken, zullen aan dezelfde voorwaarden onderworpen zijn.

Er is voor deze bepalingen ook een ontwerp-uitvoeringsdecreet opgesteld.

De instelling van een regeling van voorafgaande controle voor transacties door handelaren komt aldus bovenop de controles op natuurlijke of rechtspersonen die als handelaar optreden.

Momenteel wordt aan een wetsvoorstel tot wijziging van het strafwetboek gewerkt. Hierin wordt een embargo vastgesteld en wordt in strafrechtelijke sancties voorzien in geval van schending van een embargo of beperkende maatregelen.

DUITSLAND

Duitsland wijzigt momenteel zijn uitvoerwetgeving om uitvoering te geven aan het Gemeenschappelijk Standpunt van de EU over het toezicht op de tussenhandel in wapens (2003/468/GBVB). Voor de uitvoer van militaire handvuurwapens en lichte wapens (SALW) naar landen die geen lid zijn van de NAVO of de EU of naar niet met NAVO-landen gelijkgestelde landen past de Bondsregering het beginsel „nieuw voor oud” toe om ervoor te zorgen dat de ontvanger zoveel mogelijk wapens die door de nieuwe consignatie moeten worden vervangen vernietigt, eerder dan dat hij ze doorverkoopt. Over het algemeen wordt voor de uitvoer van militaire SALW geen vergunning afgegeven wanneer deze voor particulier eindgebruik bestemd zijn.

GRIEKENLAND

In 2005 heeft Griekenland Wet 2168/1993 gewijzigd om er Gemeenschappelijk Standpunt 2003/468/GBVB over het toezicht op de tussenhandel in wapens in op te nemen. Deze wet is volledig in overeenstemming met EU-Richtlijn 91/477/EEG en met het Schengenakkoord. Voorts heeft Griekenland het Vuurwapenprotocol C ondertekend (10.10.2002) en onderneemt het de nodige stappen om dit te ratificeren. Bij Wetsdecreet 176700/E3/26700 van 24 augustus 2005 heeft Griekenland de transportcontrolelijsten voor goederen, die chemische, biologische, bacteriologische en toxische stoffen bevatten, bijgewerkt met inachtneming van de besluiten die in het kader van de verschillende internationale controleregelingen zijn genomen. Er zij ook nota van genomen dat Griekenland vangnetregelingen toepast en zowel voor biologische en chemische stoffen als voor vuurwapens goedkeuring van de eindgebruiker eist.

HONGARIJE

Het nieuwe Regeringsdecreet 301/2005 houdende uitvoering van Besluit nr. CIX/2005 betreffende het afgeven van vergunningen voor de productie van militaire uitrusting en het verlenen van technische bijstand is op 23 december 2005 in werking getreden. Dit Regeringsdecreet behelst de regeling voor de productie van militaire uitrusting en de verlening van technische bijstand op het grondgebied van de Republiek Hongarije. De Hongaarse vergunningverlenende instantie is de HTLO. De vergunningen worden afgegeven op basis van deskundige beoordelingen door het Industrieel Comité voor militaire goederen.

LETLAND

In 2005 is geen nieuwe wetgeving met betrekking tot handvuurwapens en lichte wapens ingevoerd. Er zijn geen wijzigingen aangebracht in de bestaande wetgeving, aangezien dat niet nodig werd geacht.

LITOUWEN

Litouwen heeft het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie, tot aanvulling van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad ondertekend. Het protocol is in 2004 door het Litouwse Parlement (Seimas) geratificeerd. Bijgevolg moeten alle vuurwapens van de categorieën B, C en D die in de Republiek Litouwen worden ingevoerd, naar behoren gemarkeerd zijn met de letters „LT”. Deze bepaling geldt sedert januari 2005.

In mei 2004 is een nieuwe wet met betrekking tot het toezicht op strategische goederen in werking getreden die in overeenstemming is met Verordening (EG) nr. 1334/2000 van de Raad, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 149/2003 van de Raad. In deze wet wordt „bemiddeling” gedefinieerd en wordt de tussenhandel geregeld. Krachtens deze wet moeten tussenhandelaren in het bezit zijn van een individuele vergunning voor tussenhandel, afgegeven door het ministerie van Economische Zaken voor iedere individuele tussenverkoop van artikelen die op de gemeenschappelijke lijst van militaire goederen staan. Bijgevolg zijn sedert mei 2004 zowel de tussenhandel als individuele bemiddelingshandelingen in Litouwen onderworpen aan vergunningverlening en toezicht.

De wet op de uitvoering van de economische en andere internationale sancties is in 2004 in werking getreden. Met deze wet wordt beoogd de uitvoering van internationale sancties en van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU te waarborgen, vrede en veiligheid in de wereld te bevorderen, terrorisme te bestrijden en de bescherming van de mensenrechten te ondersteunen.

Alle activiteiten in verband met wapenuitvoer worden verricht volgens normen en criteria die in verschillende internationale documenten zijn neergelegd. Litouwen heeft zich ertoe verbonden de criteria en beginselen van de Gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer (door de EU goedgekeurd op 8 juni 1998) toe te passen. De Regering van Litouwen heeft bij Besluit nr. 237 van 1 maart 2005 houdende goedkeuring van de lijst van staten ten aanzien waarvan een verbod geldt op de uitvoer en doorvoer van en de tussenhandel in goederen die op de gemeenschappelijke lijst van militaire goederen staan een lijst van landen goedgekeurd ten aanzien waarvan een verbod geldt op de uitvoer en doorvoer van of de tussenhandel in wapens. Met deze lijst, die voortdurend wordt bijgewerkt, wordt uitvoering gegeven aan de door de VN, de EU en de OVSE opgelegde wapenembargo's.

LUXEMBURG

In 2005 is geen nieuwe wetgeving ingevoerd.

De wet van 15 maart 1983 inzake wapens en munitie en de Groothertogelijke verordening van 31 oktober 1995 over de invoer, de uitvoer en de doorvoer van specifiek voor militair gebruik bedoelde wapens, munitie en materiaal en samenhangende technologie vormt de relevante rechtsgrondslag op dit gebied. Deze teksten zijn bekendgemaakt in het Luxemburgse staatsblad (le Mémorial). De huidige wetgeving wordt momenteel herzien.

NEDERLAND

Nederland heeft in 2005 niets gewijzigd aan de wetgeving betreffende handvuurwapens en lichte wapens.

POLEN

Teneinde de bepalingen van het VN-actieprogramma inzake SALW volledig uit te voeren, heeft Polen op 25 februari 2005 het „Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie, tot aanvulling van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad” geratificeerd.

Momenteel worden de haalbaarheid en de noodzaak van de invoering van een gemeenschappelijk systeem voor de markering van alle essentiële onderdelen voor alle wapenfabrikanten in Polen bestudeerd. Bij het ministerie van Economische Zaken is een team van deskundigen opgericht om de wijzigingen in de uitvoeringsverordeningen van het Besluit van 22 juni 2001 betreffende de verrichting van zakelijke activiteiten op het gebied van de productie van en de handel in explosieven, wapens, munitie, producten en technologieën die door de strijdkrachten en de politie worden gebruikt (Staatsblad nr. 67 van 2001, punt 679 met latere wijzigingen) te toetsen. Deze activiteit heeft ten doel de SALW-registers en de documentatie betreffende de opslag daarvan aan de bepalingen van het instrument aan te passen. Er worden ook opleidingen met betrekking tot deze vraagstukken overwogen.

PORTUGAL

Portugal heeft het proces voortgezet tot aanneming van een nieuwe wettelijke kaderregeling voor de productie, de assemblage, de reparatie, de invoer, de uitvoer, het transport, de opslag, de handel, de vergunningverlening en de sanctionering met betrekking tot handvuurwapens, lichte wapens en de bijbehorende munitie. Dit ontwerp is reeds goedgekeurd door het Parlement; nu is het wachten op de machtiging van de regering en de daaropvolgende bekendmaking in het Portugese Staatsblad. De regeling zal naar verwachting in 2006 van kracht worden.

SLOVENIË

In 2005 heeft Slovenië slechts één wetgevingstekst op dit gebied aangenomen. Slovenië heeft het oorspronkelijk in 2003 aangenomen Decreet van de Regering van de Republiek Slovenië over vergunningen en machtigingen voor de handel in en de vervaardiging van militaire wapens en uitrusting gewijzigd (Ur. l. RS, No. 18/2003 en 31/2005). Het Decreet behelst een wettelijke regeling van de procedures voor het afgeven van vergunningen voor invoer, uitvoer, opslag, doorvoer van of tussenhandel in militaire wapens en uitrusting. In het Decreet is bepaald dat iedere aanvraag voor de uitvoer van dergelijke goederen vooraf ter bestudering moet worden voorgelegd aan het comité van deskundigen voor het uitbrengen van voorafgaand advies in de procedure van vergunningverlening voor de handel in militaire wapens en uitrusting, dat door de Regering van de Republiek Slovenië is opgericht. Voorafgaand aan de afgifte van een vergunning door het ministerie van Defensie onderzoekt het comité iedere aanvraag voor de uitvoer van militaire uitrusting of wapens in het kader van de administratieve procedure en neemt het een passend (positief of negatief) besluit.

SPANJE

In 2005 is geen nieuwe wetgeving betreffende handvuurwapens en lichte wapens aangenomen, maar is er wel een aantal wijzigingen in de bestaande verordeningen aangebracht.

De stand van zaken met betrekking tot nieuwe wetgeving en/of regelingen is als volgt:

— Om de Spaanse wetgeving inzake wapens en explosieven te actualiseren, is op 11 maart 2005 een nieuw Koninklijk Decreet 277/2005 uitgevaardigd. Dit nieuwe Koninklijk Decreet wijzigt een aantal aspecten van de bestaande verordening inzake explosieven, waarbij de administratieve controle op activiteiten in verband met de productie, de verspreiding, de opslag, het transport, de handel, het bezit en het gebruik van explosieven wordt verbeterd, gegeven de duidelijke risico's voor de civiele veiligheid in geval van diefstal en/of onttrekking van dergelijk materiaal voor criminele doeleinden.

— In oktober 2005 heeft het Spaanse Parlement er bij de Regering op aangedrongen om in één jaar tijd een wet op de wapenhandel uit te vaardigen. Hierbij zullen bepalingen van het bovengenoemde Koninklijk Besluit 1782/2004 van 30 juli worden versterkt. De nieuwe wet moet uitvoering geven aan en uitdrukkelijk verwijzen naar het VN-actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitroeiing van alle aspecten van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en Resolutie 55/255 van de AVVN, alsook het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie („VN-vuurwapenprotocol”).

— De ratificatie door Spanje van het VN-Vuurwapenprotocol is in een gevorderd stadium.

ZWEDEN

In 2005 is geen nieuwe wetgeving betreffende handvuurwapens en lichte wapens aangenomen. Na onderzoek door de regering is onder meer een aantal aanpassingen voorgesteld van het besluit betreffende de militaire uitrusting aan de gemeenschappelijke lijst van militaire goederen die aan de EU-Gedragscode is gehecht, en is ook nadere toelichting verstrekt bij de criteria voor de afgifte van uitvoervergunningen. Met het oog op de ratificatie van het VN-Vuurwapenprotocol is een voorstel ingediend tot wijziging van de Zweedse wetgeving met betrekking tot de markering van SALW. Er werd echter ook op gewezen dat het Vuurwapenprotocol een „gemengde overeenkomst” is die niet alleen maatregelen op nationaal niveau maar ook op het niveau van de EU vereist. Zweden alleen kan het VN-Vuurwapenprotocol niet uitvoeren.

1.C. Opleiding van bestuurlijke en wetshandhavingsinstanties en rechterlijke instanties

Hierna volgen de bijdragen van de lidstaten van de EU over hun inspanningen en initiatieven op het gebied van opleiding ten behoeve van hun nationale administraties.

IERLAND

De eenheid CDLE is betrokken bij het onderzoek naar de behoeften van het douanepersoneel inzake opleiding op het gebied van de herkenning van en de veilige omgang met vuurwapens, onderdelen en chemische, biologische, radiologische en nucleaire wapens en stelt momenteel in samenwerking met de Garda Siochana en het leger een opleidingscursus op. Deze werkzaamheden zullen naar verwachting tegen het midden van het jaar afgerond zijn.

POLEN

In het kader van administratieve maatregelen ter verscherping van de controle op de wapenuitvoer is een aantal cursussen gegeven voor ondernemers die in goederen, technologieën en diensten van strategisch belang, met inbegrip van SALW, handelen. In de jaren 2002/2005 zijn in totaal 150 cursussen voor 305 ondernemers gegeven. In 2005 zijn 45 van die cursussen gegeven.

Het ministerie van Economische Zaken heeft de ondernemingen die met draagbare luchtverdedigingssystemen (MANPADS) te maken hebben, geïnstrueerd over de bepalingen betreffende de beginselen inzake controle op de uitvoer van deze goederen die in het kader van het Wassenaar Arrangement zijn aangenomen. Dat heeft ertoe geleid dat deze ondernemingen juridische, organisatorische en technische oplossingen alsook daarmee verband houdende cursussen hebben ingevoerd.

SPANJE

De Spaanse wetshandhavingsinstanties zijn, evenals in de vorige jaren, cursussen en workshops blijven organiseren over de strafrechtelijke behandeling van vuurwapens en explosieven en over de toepassing van informatietechnologie bij het toezicht op wapens en explosieven. Deze studiebijeenkomsten worden op gezette tijden georganiseerd om meer bekendheid te geven aan de juridische aanpak van de voorkoming en de bestrijding van de illegale wapenhandel en om de kennis van politieambtenaren van de verschillende diensten over het onderwerp op te frissen en te actualiseren.

1.D. Overige initiatieven en activiteiten.

TSJECHIË

De bilaterale samenwerking op het gebied van handvuurwapens en lichte wapens is voortgezet, in het bijzonder met Duitsland (de douanerecherche in Keulen) en Slowakije (de douaneadministratie).

DENEMARKEN

De Deense wetshandhavingsautoriteiten nemen deel aan verscheidene internationale en regionale initiatieven op het gebied van wapenbeheersing en wapenhandel. In mei 2005 hebben de Deense politie en douane bijvoorbeeld deelgenomen aan een High Impact Operation (HIO) voor in postpakketten verzonden vuurwapens, die werd gecoördineerd door Europol. De operationele planning voor de HIO was in handen van de Deense douanedienst, die werd bijgestaan door het Agentschap voor zware, georganiseerde criminaliteit (Serious and Organised Crime Agency — SOCA). Tijdens de operatie zijn meer dan 40 000 internationale pakketten gecontroleerd op verschillende plaatsen in Denemarken.

IERLAND

In mei 2004 heeft de CDLE-eenheid samen met de criminaliteit- en veiligheidsafdeling van An Garda Siochana een „high profile”-operatie gecoördineerd die gericht was op de invoer per post in de EU van vuurwapens en munitie. De operatie werd door beide instanties als zeer succesvol beschouwd, en hoewel zij niet tot inbeslagnemingen tijdens de korte duur van de operatie heeft geleid, heeft de douane vóór en na de betrokken data feiten opgespoord die aantonen welke grote risico's er op dit gebied bestaan.

ITALIË

In 2005 hebben de Italiaanse strijdkrachten de volgende als overtollig geïdentificeerde handvuurwapens en lichte wapens vernietigd: 31 291 Beretta pistolen, mod. „34”, 3 869 Winchester karabijnen, mod. „M1”, 1 197 Winchester karabijnen, mod. „M1-A1” en 1 014 lichte wapens van verschillende modellen. In totaal zijn 37 371 handvuurwapens en lichte wapens vernietigd.

SLOWAKIJE

In 2005 heeft de Slowaakse regering een generaal pardon verleend aan eenieder die illegale SALW in zijn bezit had. Degenen op wie dit pardon van toepassing is, kunnen alle SALW zonder straf of vervolging laten registreren bij de politieautoriteiten, en behoeven niet uit te leggen waar het wapen vandaan komt of hoe zij het verkregen hebben. Bij de registratie van de wapens wordt nagegaan of zij gebruikt zijn bij criminele activiteiten. Indien dat niet het geval is, worden alle technische gegevens, kenmerken en het type van het vrijgegeven wapen opgeslagen. Tot nu toe zijn meer dan 30 wapens aan de politie overhandigd. Als uiterste datum voor het voorleggen van ongeregistreerde SALW is 14 april 2006 vastgesteld. Doel van deze inspanning van de regering is, om aan personen die ongeregistreerde en verborgen wapens, bijvoorbeeld uit de eerste en de tweede wereldoorlog, hebben een kans te geven.

SPANJE

De veiligheidsdienst (Guardia Civil) heeft een proces ondergaan van wijziging en actualisering van de computertechnologie (centraal elektronisch gegevensbestand) die wordt toegepast voor het toezicht op wapens en explosieven, met als doel de bestaande toezichtmaatregelen te verbeteren.

Er is een alarmsysteem ingesteld voor diefstal, verdwijning of gebrek aan toezicht op wapens, munitie, explosieven en/of andere CBRN-stoffen of materialen die naar terroristische organisaties kunnen worden weggesluisd (instructie nr. 4 van 14 maart 2005, van de staatssecretaris voor Veiligheid). Dit initiatief beoogt het risico van een verandering van bestemming te voorkomen door snel over informatie te beschikken en die informatie in real time te delen tussen de bevoegde instanties, en er zo toe bij te dragen dat verdwenen wapens of tot bezorgdheid stemmende voorwerpen snel worden getraceerd en gelokaliseerd.

Gecoördineerd door de Centrale Inspectie voor wapens en explosieven van de Guardia Civil (de Spaanse centrale instantie voor het administratieve toezicht op handvuurwapens), hebben de bevoegde Spaanse autoriteiten in 2005 1 115 illegale vuurwapens in beslag genomen. Momenteel hebben de Spaanse autoriteiten in totaal 269 171 vuurwapens van verschillende soorten en types in opslage (in entrepot, in beslag genomen en geconfisqueerd). Er zullen in 2006 20 811 vuurwapens worden geveild, en 43 324 vernietigd. In de loop van 2005 hebben de Spaanse autoriteiten 31 546 inspecties uitgevoerd in voorzieningen waar vuurwapens en/of explosieven worden geproduceerd of opgeslagen (waaronder fabrieken, commerciële ondernemingen, schietsportvoorzieningen, particuliere beveiligingsondernemingen, enz.); 8 849 van die inspecties zijn uitgevoerd bij voorzieningen die verband houden met vuurwapens en 22 697 inspecties bij voorzieningen waar explosieven worden geproduceerd of opgeslagen. Bovendien hebben Spaanse douane- en belastingautoriteiten verscheidene bezoeken gebracht aan havens en luchthavens, als onderdeel van hun programma ter bestrijding van wapensmokkel bij de uitvoer van wapens.

Spanje heeft in 2005 deelgenomen aan programma's voor politiële samenwerking met lidstaten (Polen), toetredende landen (Bulgarije en Roemenië) en kandidaat-lidstaten (Turkije).

II. INTERNATIONALE UITVOERINGSINSPANNINGEN IN 2005

II.A. Maatregelen ter bestrijding van de accumulatie en verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens en ter voorkoming van de illegale handel in conventionele wapens

II.A.1. Financiële, technische en andersoortige hulp aan relevante programma's en projecten van de VN, het Internationale Comité van het Rode Kruis en andere internationale of regionale organisaties en NGO's

II.A.1.1. Door de Europese Unie gesteunde acties en projecten

Cambodja. EU ASAC

De Raad heeft op 7 november 2005 een besluit aangenomen met het oog op een bijdrage van de Europese Unie aan de bestrijding van de destabiliserende accumulatie en verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens in Cambodja. Het project heeft ten doel, de Cambodjaanse strijdkrachten te helpen hun werk voort te zetten en te voltooien op het stuk van archiveringsmethoden, beheer en beveiliging van wapenvoorraden, en een beleid, richtsnoeren en praktijken ter zake te ontwikkelen. Dit project is gestart in 1999. De totale financiële middelen sedert 1999 belopen € 7,9 miljoen. Het betreft een geïntegreerd programma dat voorziet in juridische bijstand bij het uitwerken van wapenwetgeving, de inzameling en vernietiging van wapens, de opbouw van veilige opslagfaciliteiten en de opleiding van leger en politie voor het toezicht op en het beheer van de wapens die zij legitiem in hun bezit hebben. Het is het enige SALW-project dat volledig wordt uitgevoerd en beheerd door de EU. Het krijgt sterke steun van de Cambodjaanse overheid. Het project voor de registratie en veilige opslag van wapens wordt efficiënt uitgevoerd, met de medewerking van het ministerie van Landsverdediging, en verloopt volgens schema. De aanneming van de wapenwet in 2005 kan worden beschouwd als een langetermijnsucces voor Cambodja en de EU 600 000 EUR.

Oekraïne

Op 29 november 2005 heeft de Raad een besluit aangenomen betreffende de vernietiging van handvuurwapens en lichte wapens en van munitie daarvoor in Oekraïne, door middel van een bijdrage aan het NAVO-bureau voor onderhoud en bevoorrading („NAMSA”) voor de eerste fase van diens project dat is gericht is op de vernietiging van SALW, conventionele munitie en draagbare luchtverdedigingssystemen 1 000 000 EUR.

ECOWAS

De uitvoering van het door de Raad in december 2004 aangenomen besluit met het oog op een bijdrage van de EU in het kader van het moratorium van de ECOWAS op handvuurwapens en lichte wapens is in 2005 van start gegaan. Dit project is gericht op de omvorming van het moratorium tot een verdrag over handvuurwapens en lichte wapens tussen de staten van de ECOWAS 515 000 EUR.

Indonesië

Als onderdeel van de Waarnemingsmissie in Atjeh (WMA) voor de uitvoering van de veiligheidsafspraken (MvO tussen de regering van Indonesië en de GAM), is de EU ook als waarnemer opgetreden bij de demobilisatie van de GAM en het onbruikbaar maken van haar wapens. Parallel aan het onbruikbaar maken van de wapens, heeft de relocatie van irreguliere strijdkrachten en irreguliere politietroepen plaatsgevonden. Totaalbedrag: 9 000 000 EUR.

Het Europees Ontwikkelingsfonds, dat beheerd wordt door de Europese Commissie, heeft de uitvoering van het programma voor het toezicht op handvuurwapens van de ECOWAS (ECOSAP) gesteund, dat gericht is op de oprichting en versterking van nationale commissies betreffende handvuurwapens en hun werkzaamheden. De uitvoering vindt plaats onder de verantwoordelijkheid van het UNDP 1 450 000 EUR.

Voorts zijn de volgende projecten gefinancierd door de EG:

— een bijdrage aan het ICRC voor de uitvoering van een programma voor de bescherming van burgers in gewapende conflicten, met inbegrip van activiteiten van het ICRC ter de bescherming van slachtoffers van gewapende conflicten en andere vormen van geweld en maatregelen tegen de rekrutering van kinderen 4 000 000 EUR.

— steun voor UNICEF voor het verzamelen van gegevens over de gevolgen van gewapende conflicten voor kinderen, ontheemding en rekrutering van kinderen. Landen van uitvoering: Angola, Colombia, de Democratische Republiek Congo en Sri Lanka 1 044 000 EUR.

— steun voor UNICEF voor een betere bescherming van kinderen en vrouwen in noodsituaties, met name via de uitvoering van het overkoepelend systeem voor ontwapening, demobilisatie en reïntegratie van de VN (kinderen en DDR) 1 800 000 EUR.

— subsidie voor het UNDP/SEESAC voor de totstandbrenging van het steunplan van de EU voor toezicht op SALW in de Westelijke Balkan. Dit omvat de totstandbrenging van nationale strategieën en steun voor het maatschappelijk middenveld evenals op SALW gerichte reguleringsmaatregelen ter aanvulling en onderlinge koppeling van daarmee samenhangende CARDS-programma's in de regio 1 500 000 EUR.

— Kroatië. Jumelageprogramma ter bestrijding van vuurwapens, munitie en explosieven. Dit programma strekt ertoe wetshandhavingsmaatregelen te ontwikkelen om het ministerie van Binnenlandse Zaken beter in staat te stellen de illegale productie van vuurwapens voor criminele activiteiten te voorkomen, te bestrijden en uit te roeien. Een tweede „aanbod”-component is erop gericht de forensische methodes voor ballistische analyse te verbeteren en die tot een „standaard” voor de EU-politie te ontwikkelen 4 000 000 EUR.

— Zuidoost-Europa, regionale actie: steun voor Saferworld teneinde het maatschappelijk middenveld te betrekken bij de besluitvorming over het toezicht op SALW en openbare veiligheid 200 000 EUR.

II.A.1.2. Samenwerking van de EU met andere landen

Bij de EU-trojkavergaderingen op het niveau van deskundigen (wereldwijde ontwapening en wapenbeheersing) staat het SALW-vraagstuk hoog op de agenda. Deze geregelde dialoog wordt onder elk EU-voorzitterschap gevoerd met de VS, Canada, Japan, China, de Russische Federatie, de Republiek Korea, Oekraïne en Brazilië (eenmaal per jaar). Ook worden er op ad hoc-basis specifieke SALW-trojkas georganiseerd.

II.A.2. Financiële, technische en andere bijstand van de EU-lidstaten aan SALW-projecten

Behalve de projecten die de EU via de verschillende tot haar beschikking staande instrumenten heeft gefinancierd, is er ook een hele reeks projecten op SALW-gebied bilateraal door de lidstaten gefinancierd. De lidstaten hebben tot nu toe de volgende bijdragen voor dit verslag verstrekt:

BELGIË

In het kader van steun voor projecten inzake de omscholing en reïntegratie van ex-strijders en het verzamelen van gegevens over de illegale handel in SALW heeft België 3 000 000 bijgedragen aan de financiering van het driejarige project (2003-2005) „Programma voor gemeenschapsherstel, reïntegratie van ex-strijders, en de inzameling, opslag en vernietiging van handvuurwapens” in de Democratische Republiek Congo. Het project staat onder toezicht van en wordt beheerd door het UNDP.

België heeft een bijdrage van 110 000 EUR gegeven voor het verzamelen van gegevens voor een project inzake handvuurwapens in West- en Centraal-Afrika van 2004 tot 2005. Door middel van dat project wil het European Institute for Research and Information on Peace and Security (GRIP) studies in zes West- en Centraal-Afrikaanse landen uitvoeren (Senegal, Niger, Mali, de DRC, Rwanda en Burundi).

TSJECHIË

Aan het einde van 2005 had Tsjechië een bedrag van 2 500 000 CZK (ongeveer 89 285EUR) bijgedragen aan de trustfondsen van de UNDDA. Over het specifieke gebruik van het bedrag zal gezamenlijk door Tsjechië en de VN worden besloten; er zijn verschillende activiteiten voorgesteld, waaronder de consolidatie van de vrede door middel van praktische ontwapeningsmaatregelen in Afrikaanse landen.

FINLAND

Finland heeft in 2005 de volgende specifieke activiteiten in verband met SALW gesteund:

— het ECOWAS-programma voor handvuurwapens;

— het regionale project inzake de beheersing van handvuurwapens in Guatemala, Honduras, El Salvador en Nicaragua, dat wordt uitgevoerd door IEPADES –Instituto de Enseñanza para el Desarrollo Sostenible. Het project is bedoeld om de illegale handel in handvuurwapens in de grensgebieden van bovengenoemde landen te beperken;

— onderzoek naar handvuurwapens voor de uitgave van het Jaarboek 2005 van het Onderzoek naar handvuurwapens;

— een financiële bijdrage aan Saferworld voor de werkzaamheden van het proces rond een „overleggroep handvuurwapens” van het „Biting the Bullet”-project;

— organisatie, in samenwerking met Tanzania, van een internationale workshop over mondiale beginselen voor de overdracht van wapens, in februari 2005 in Dar-es-Salaam;

— een financiële bijdrage aan een internationale workshop over mondiale beginselen voor de internationale overdracht van wapens, georganiseerd door het netwerk van de civiele samenleving voor conflictpreventie KATU en Saferworld, in november 2005 in Helsinki.

FRANKRIJK

Frankrijk neemt deel aan acties voor het herstel van de rechtsstaat en aan postconflict-DDR-operaties. Het was bij dit soort processen betrokken in de DRC in het kader van de EU-operatie Artemis in 2003, en voert momenteel een soortgelijke operatie uit met operatie Licorne in Ivoorkust. Bij een beperkt budget geeft Frankrijk de voorkeur aan gerichte bilaterale acties in gebieden die het als prioritair beschouwt (bijvoorbeeld West-Afrika).

DUITSLAND

Duitsland heeft steun verleend en bijgedragen aan een in april 2005 te Algiers gehouden regionale VN-conferentie van staten van de Arabische liga ter evaluatie van hun uitvoering van het Actieprogramma. Voorts heeft Duitsland steun verleend aan het regionale contactpunt van de Arabische Liga dat met advies en financiële steun van Duitsland in december 2005 de eerste vergadering van Arabische nationale contactpunten heeft georganiseerd.

Duitsland steunt de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika bij de uitvoering van het SADC-Protocol inzake de beheersing van vuurwapens, munitie en samenhangend materiaal. Als onderdeel van deze samenwerking heeft Duitsland een adviseur voor vredes- en veiligheidsvraagstukken ingezet ter ondersteuning van de oprichting van een regionaal contactpunt bij het SADC-secretariaat.

Duitsland steunt de ontwikkeling van een politiek, juridisch en institutioneel kader binnen de Oost-Afrikaanse Gemeenschap ter bestrijding van de ongecontroleerde proliferatie van handvuurwapens en lichte wapens (SALW); dit omvat de oprichting van een regionaal contactpunt voor de controle van handvuurwapens.

Duitsland heeft steun verleend aan de activiteiten van het SEESAC door middel van de financiering van SEESAC-projecten in Zuidoost-Europa.

Duitsland financiert de thematische trustfondsen van het UNDP BCPR (Bureau voor crisispreventie en herstel), dat zich bezighoudt met de problematiek van handvuurwapens en lichte wapens alsook met ontwapening, demobilisatie en reïntegratie als essentiële gebieden voor conflictpreventie en vredesopbouw.

Duitsland verleent steun aan landenprogramma's voor de reïntegratie van oud-strijders in Angola, Burundi, de Democratische Republiek Congo (DRC) en Rwanda. Het steunt tevens het Ugandese nationale contactpunt voor de controle van handvuurwapens bij de uitvoering van het Ugandese nationale actieplan. Duitsland ondersteunt in El Salvador en Senegal programma's om het gevaar van handvuurwapens en lichte wapens onder de aandacht te brengen, en financierde een SALW-opleidingsprogramma in Zuidelijk Sudan. Voorts heeft het ten behoeve van NGO's in partnerlanden een handboek opgesteld over hoe bewustmakingscampagnes voor de beheersing van handvuurwapens moeten worden opgezet. Dit handboek is gepubliceerd door de Deutsche Gesellschaft für Technische Zusammenarbeit (GTZ) (Duitse dienst voor technische samenwerking), en biedt praktische sturing. Duitsland financierde tevens de ontwikkeling door het BICC (Bonn International Conversion Centre) van modules, hulpmiddelen en cursussen voor opleiding en onderwijs inzake kwesties die verband houden met de beheersing van handvuurwapens en lichte wapens, en deze zijn in Colombia en Zuidelijk Sudan gebruikt.

LITOUWEN

Als onderdeel van hun missie bij het door Litouwen geleide Provinciewederopbouwteam in de provincie Ghor, Afghanistan, is Litouws militair personeel betrokken bij de vernietiging van voorraden overtollige munitie, inclusief handvuurwapens en lichte wapens. Twee Litouwse deskundigen worden ingezet bij de EU-missie in Atjeh, Indonesië, waar zij zich bezighouden met ontwapening, demobilisatie en reïntegratie.

NEDERLAND

Nederland heeft in 2005 bijgedragen aan de hierna genoemde instellingen, projecten en andere activiteiten op het gebied van handvuurwapens en lichte wapens (SALW). De bijdragen aan de onderstaande SALW-activiteiten werden gefinancierd uit specifieke fondsen van de regering van Nederland en beliepen in totaal 2,55 miljoen EUR.

— Een project van SaferAfrica „Sustaining Action” ter bestrijding van de handel in illegale handvuurwapens in Zuid-, West- en Oost-Afrika

— SaferAfrica, aanvullende steun aan de All Africa Conference ter voorbereiding van Afrikaanse gemeenschappelijke standpunten op verschillende SALW-gebieden die moeten worden besproken tijdens het toetsingsproces van het Actieprogramma

— Bijdrage aan het secretariaat in Nairobi/RECSA voor de uitvoering van de Verklaring van Nairobi in het gebied van de Grote Meren en de Hoorn van Afrika

— NAMSA, steun aan het trustfonds van het Partnerschap voor de Vrede van de NAVO voor de vernietiging van handvuurwapens, lichte wapens, MANPADS en munitie in Oekraïne

— HALO Trust, verzameling en vernietiging van handvuurwapens, lichte wapens en munitie in Afghanistan en Angola

— Asociacion para Politicas Publicas (APP), activiteiten tegen de verspreiding van en illegale handel in handvuurwapens in Argentinië

— Saferworld, het project „Biting the Bullet”

— Small Arms Survey, basisfinanciering

— het Institute for Security Studies (ISS), landenstudies en grensoverschrijdend onderzoek in Zuid-, Oost- en Centraal-Afrika voor uitvoerings- en gegevensoverdrachtdoeleinden

— IANSA, algehele strategie voor de vermindering van handvuurwapens

— UNIDIR (VN-Instituut voor ontwapeningsonderzoek), „Disarmament as Humanitarian Action: Making Multilateral Negotiations work”, een project dat in 2006 zal uitmonden in een publicatie waarvoor de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken het voorwoord heeft geschreven

— UNIDIR, een vergelijkende studie over tussenhandel, die op verzoek van Nederland en met diens financiële steun wordt opgesteld en vóór de VN-toetsingsconferentie moet worden gepubliceerd

— het Forum van Genève, een bijdrage aan het project „Building Peace and Security Partnerships”; dit houdt tevens de ondersteuning in van activiteiten voor een effectievere multilaterale diplomatie voor ontwapening waaraan Nederland eveneens deelneemt.

— Financiële bijstand aan de Afdeling Ontwapening van de VN (UNDDA) voor verscheidene uitgebreide raadplegingen over de regulering van de tussenhandel

— De Nederlandse NGO Pax Christi ontving financiële middelen voor de organisatie van een workshop over reacties van gemeenschappen op gewapend geweld

SPANJE

In november en december 2005 heeft de Guardia Civil aan Kaapverdië financiële bijstand verleend voor de controle van vuurwapens en explosieven. In het kader van de technische bijstand en de opleiding van personeel door het ministerie van Buitenlandse Zaken en Samenwerking en het Spaanse Agentschap voor internationale samenwerking (AECI), heeft Spanje sinds 2004 drie workshops/studiebijeenkomsten georganiseerd over de uitvoering van het VN-actieprogramma inzake handvuurwapens en lichte wapens in Latijns-Amerika. De eerst vond plaats in 2004 in La Antigua (Guatemala), en de beide andere in 2005 in Cartagena de Indias (Colombia).

Ongeveer in totaal 100 deskundigen uit Latijns-Amerika, Spanje, internationale organisaties (UNDP, CIFTA enz.) en NGO's (SweFOR, Arias Foundation, Intermon/Oxfam, enz.) namen aan bovengenoemde workshops deel.

ZWEDEN

Zweden heeft aan de volgende projecten bijgedragen:

— Steun aan het Interparlementaire Forum inzake handvuurwapens en lichte wapens (SEK 3 000 000)

— NGO-capaciteitsopbouw op het gebied van handvuurwapens en lichte wapens in Latijns-Amerika via het VN-LiREC (SEK 4 000 000)

— Een verhoogde financiële bijdrage aan de Small Arms Survey, SAS (SEK 1 000 000)

— Bijdrage aan het International Action Network on Small Arms (IANSA) voor de deelname van afgevaardigden uit Afrikaanse ontwikkelingslanden aan de PrepCom inzake handvuurwapens en lichte wapens, januari 2006 in New York

— Financiële bijdrage aan Safer Africa (SEK 1 100 000)

— Financiële bijdrage aan Safer World (SEK 800 000)

Het Initiatief van Stockholm inzake ontwapening, demobilisatie en reïntegratie (SIDDR) werd afgerond met de bekendmaking van een reeks aanbevelingen die onder meer nuttig kunnen zijn in het kader van VN-vredeshandhavingsoperaties.

Voorts heeft Zweden actief deelgenomen aan het project voor grenscontrolesamenwerking in het Oostzeegebied dat gericht is op de bestrijding van grensoverschrijdende criminele activiteiten zoals de illegale handel en illegale tussenhandel van onder andere handvuurwapens en lichte wapens in de Oostzee. Het land heeft tevens bijgedragen aan de door het SIDDR gesteunde Small Arms Survey-studie over ontwapening in de context van DDR.

Zweden en UNDP/TFCPR zijn het eens geworden over een Zweedse bijdrage voor de versterking van het Trustfonds op het gebied van non-proliferatie van handvuurwapens en lichte wapens (lijn 4-vermindering, ontwapening en demobilisatie) in landen van het OVSE-gebied zoals Oekraïne. De bijdrage zal in het begrotingsjaar 2006 worden gebruikt.

VERENIGD KONINKRIJK

Het Verenigd Koninkrijk bestrijdt de levering en beschikbaarheid van handvuurwapens en lichte wapens en de vraag daarnaar door middel van progressieve beleidsmaatregelen en programma's en is een van de belangrijkste donoren voor projecten ter bestrijding van de verspreiding en het misbruik van handvuurwapens. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en Gemenebestzaken, het ministerie van Internationale Ontwikkeling en het ministerie van Defensie werken samen om het beleid van Verenigd Koninkrijk uit te voeren, dat wordt aangevuld met de van 13,25 miljoen GBP voorziene SALW-strategie (2004-2007) in het kader van de „Global Conflict Prevention Pool”. Met de financiële bijdragen van het Verenigd Koninkrijk worden VN-agentschappen, regionale organisaties, regeringen en NGO's gesteund in hun strijd tegen de verspreiding en het misbruik van handvuurwapens. In het afgelopen jaar heeft het Verenigd Koninkrijk programma's van een breed scala van regeringen, internationale instanties en NGO's ondersteund om wapens en munitie te verzamelen, te beheren en te vernietigen, de vraag terug te dringen, bestaande regionale overeenkomsten uit te voeren, nationale actieplannen uit te denken, en de capaciteiten van de lokale civiele maatschappij te helpen opbouwen. Het VK blijft werken aan de versterking van bestaande regionale initiatieven ter bestrijding van de verspreiding en het misbruik van SALW, zoals in Zuidelijk-Afrika, in Oost- en in West-Afrika en in Midden- en Zuid-Amerika. In het afgelopen jaar heeft het VK middelen uitgetrokken voor de vernietiging van wapens en munitie en voor opleiding in Latijns-Amerika, Oost-Afrika, het Caribisch gebied, Zuidelijk Afrika en Zuidoost-Europa.

II.A.3 Bespreking, coördinatie en beoordeling van praktische en beleidsmaatregelen door de EU-lidstaten, de Commissie en de Raad

Vergaderingen van de Groep wereldwijde ontwapening en wapenbeheersing worden om de maand gehouden en de problematiek van handvuurwapens en lichte wapens staat regelmatig op de agenda. Tweemaal per jaar wordt een specifieke bijeenkomst van deze Groep uitsluitend aan deze problematiek gewijd. Tijdens de tweede tweejaarlijkse bijeenkomst van staten over de uitvoering van het VN-Actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten, die van 11 tot en met 15 juli 2005 in New York plaatsvond, hielden de EU-lidstaten en de Commissie regelmatig coördinatievergaderingen.

De Commissie en de lidstaten die ECOWAS ondersteunen, hebben hun standpunten gecoördineerd in de aanloop naar en tijdens de ECOWAS/UNDP-donorenconferentie in 2005.

De Europese Commissie en de lidstaten die lid zijn van de Groep Vrienden van het Grote-Merengebied en van de raad van bestuur hebben twee door de conferentie goedgekeurde projectvoorstellen gecoördineerd, namelijk betreffende „Ontwapening en repatriëring van alle gewapende groepen in de oostelijke DRC” en „Coördinatie van activiteiten en versterking van de capaciteiten in de subregio ter bestrijding van de verspreiding van illegale handvuurwapens en lichte wapens”. Met dit laatste project wordt met name gepoogd dringende kwesties in de strijd tegen de verspreiding van handvuurwapens in de hele regio aan te pakken (waaronder de harmonisering van de aanpak, de versterking van regionale en nationale capaciteiten, en ontwapening), waarbij de regionale rol van het Regionale Centrum inzake handvuurwapens (Regional Centre on Small Arms — RECSA) ten volle wordt benut.

II.A.4 Deelname aan of organisatie van internationale studiebijeenkomsten en conferenties

Twee belangrijke evenementen hebben in 2005 de internationale SALW-agenda gedomineerd: de tweede tweejaarlijkse bijeenkomst van staten bij het VN-Actieprogramma van 2001 ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten (AP), die van 11 tot en met 15 juli 2005 in New York is gehouden, en de twee laatste bijeenkomsten van de Open Werkgroep voor de onderhandelingen over een internationaal instrument waarmee staten illegale handvuurwapens en lichte wapens kunnen identificeren en opsporen (OEWG). Alle EU-lidstaten namen actief deel aan alle vergaderingen dienaangaande. De EU was een groot voorstander van de opneming van munitie in de werkingssfeer van het instrument, alsmede van het voorstel voor een juridisch bindend instrument. De EU steunde tevens de oprichting van een VN-groep van regeringsdeskundigen om zich te beraden op verdere maatregelen ter versterking van de internationale samenwerking op het gebied van de tussenhandel in wapens.

De Europese Commissie heeft steun verleend aan een uitgebreid gamma verkennende studies over diverse aspecten van aan SALW gerelateerde strategieën, maatregelen en praktijken in het kader van de „versterking van het Europese optreden op het gebied van handvuurwapens en lichte wapens en ontplofbare oorlogsresten (SALW/ERW)”. In het kader van dit project, dat wordt uitgevoerd onder de verantwoordelijkheid van UNIDIR, is een internationale interparlementaire conferentie georganiseerd (7-8 december 2005). Deze vond plaats in het Europees Parlement, met de medewerking van de lidstaten.

De Europese Commissie heeft deelgenomen aan de informele vergaderingen over SALW en zware wapens, die in het kader van het Stabiliteitspact van de EU-NAVO-OVSE-RACVIAC in Brussel waren belegd.

OOSTENRIJK

Oostenrijk heeft deelgenomen aan de „internationale vergadering over de regulering van het civiele bezit van handvuurwapens en lichte wapens” van maart 2005 te Rio de Janeiro.

DUITSLAND

Duitsland heeft, samen het Nederland en het Verenigd Koninkrijk, steun verleend en bijgedragen aan een SALW-studiebijeenkomst met de ASEAN-staten in het kader van het regionaal forum van de ASEAN.

ITALIË

Italië heeft in 2005 actief deelgenomen aan verscheidene regionale en wereldwijde vergaderingen die erop gericht waren informatie uit te wisselen over nationale procedures en te zoeken naar gemeenschappelijke oplossingen voor problemen in verband met de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens. Italië heeft met name deelgenomen aan onderstaande evenementen:

— een regionale conferentie over de uitvoering van het Actieprogramma van de VN in Arabische landen (Algiers, 11-13 april 2005);

— een VN-studiebijeenkomst over handvuurwapens en lichte wapens (Peking, 19-21 april 2005);

— een conferentie over de „versterking van het Europese optreden inzake SALW” (Brussel, 7-8 december 2005).

LETLAND

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Republiek Letland heeft in februari 2005 een seminar over uitvoercontrole georganiseerd voor officiële vertegenwoordigers van Moldavië en Georgië, om ervaringen en informatie uit te wisselen over de EU-normen inzake uitvoercontrole. De vertegenwoordigers van voornoemde landen werden bekendgemaakt met de bestaande wetgeving en procedures inzake wapenbeheersing in de Republiek Letland, bezochten de douanediensten en kregen uitleg over de praktische procedures.

In oktober 2005 heeft een deskundige van de afdeling uitvoercontrole van strategische goederen van het ministerie van Buitenlandse Zaken van Letland met hetzelfde doel Moldavië bezocht. De wetshandhavingsinstanties werken samen met partners van Estland en Litouwen en andere landen aan zaken in verband met illegale handel in conventionele wapens.

LITOUWEN

Litouwen neemt regelmatig deel aan vergaderingen van de Noordse en de Baltische landen over uitvoercontrole. Tijdens die vergaderingen wisselen de deelnemers ervaringen uit over aangelegenheden inzake uitvoercontrole, inclusief over relevante onderwerpen aangaande handvuurwapens en lichte wapens.

LUXEMBURG

Luxemburg, dat gedurende het eerste halfjaar van 2005 het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie heeft waargenomen, heeft deelgenomen aan twee symposia over handvuurwapens en lichte wapens, één in Afrika (Algerije) en één in Azië (Beijing). Deze evenementen, die bedoeld waren om de deelnemers vertrouwd te maken met de problemen die ontstaan door de accumulatie van handvuurwapens en lichte wapens in bepaalde regio's van Afrika en Azië, en als voorbereiding voor de tweede tweejaarlijkse bijeenkomst van staten over de uitvoering van het VN-actieprogramma (New York, juli 2005), waren tevens een gelegenheid voor Luxemburg om nieuwe bilaterale contacten te leggen en de bestaande contacten op te frissen met het oog op de sessie van juni waarin de onderhandelingen over het markeren en traceren van handvuurwapens en lichte wapens worden afgerond.

MALTA

Tijdens de top van regeringsleiders van het Gemenebest van Naties (Commonwealth Heads of Government Meeting — CHOGM) die in november 2005 in Malta werd gehouden, heeft Malta zich aangesloten bij de andere regeringsleiders en het slotcommuniqué goedgekeurd, dat onder meer verwijst naar handvuurwapens en lichte wapens en naar het wapenhandelsverdrag (ATT). In hun slotcommuniqué namen de regeringsleiders van het Gemenebest van Naties nota van het voorstel voor de ontwikkeling van internationale gemeenschappelijke normen voor de handel in conventionele wapens en steunden ze de oproepen om in het kader van de Verenigde Naties een aanvang te maken met de werkzaamheden voor een wapenhandelsverdrag. Wat betreft handvuurwapens en lichte wapens spraken de regeringsleiders onder meer hun grote bezorgdheid uit over de illegale productie, de illegale handel en de ongecontroleerde beschikbaarheid van handvuurwapens en lichte wapens, waardoor conflicten worden verlengd, het gewapend geweld toeneemt en ontwikkeling wordt ondermijnd; zij riepen alle lidstaten op om de aanscherping van het VN-actieprogramma inzake handvuurwapens en lichte wapens te steunen.

NEDERLAND

Nederland heeft deelgenomen aan en bijgedragen tot het seminar van het ARF over handvuurwapens en lichte wapens dat werd gehouden in Phnom-Penh, Cambodja.

POLEN

Het ministerie van Economische Zaken heeft in het kader van de internationale samenwerking bilaterale vergaderingen georganiseerd en medegesponsord en aan die vergaderingen deelgenomen; tijdens die vergaderingen werden de beginselen van de Poolse regeling voor controle op de wapenuitvoer gepresenteerd. Voornoemde vergaderingen waren bedoeld om de opgedane ervaring beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling van nationale regelingen voor controle op de wapenhandel in landen zoals Oekraïne, Kroatië en China.

SPANJE

Spanje heeft in 2005 deelgenomen aan verscheidene seminars en/of workshops: de internationale workshop inzake algemene beginselen voor overdrachten van wapens, een gezamenlijke organisatie van Finland en Tanzania in Dar-es-Salaam (februari); de tweede „Arms Control Non Proliferation Course” (cursus wapenbeheersing en non-proliferatie) van de NAVO, toegespitst op aangelegenheden inzake handvuurwapens en lichte wapens, op de NAVO-school in Oberammergau (maart); een workshop inzake handvuurwapens en lichte wapens, georganiseerd door het DTRA (Defense Threat Reduction Agency — agentschap van het ministerie van Defensie voor dreigingsvermindering) van de VS in Washington (april); een seminar inzake het project betreffende het wapenhandelsverdrag, georganiseerd door het UK in Londen (mei) en een workshop inzake handvuurwapens en lichte wapens, georganiseerd door de JACIG (Joint Arms Control Implementation Group — gemengde groep voor de toepassing van wapenbeheersing) van het UK in Londen (september), naast andere vergaderingen.

VERENIGD KONINKRIJK

Tijdens de tweejaarlijkse bijeenkomst van staten in juli 2005 heeft het UK in de marge twee evenementen georganiseerd, een eerste inzake de noodzaak van aangescherpte controle op de overdracht van wapens, inclusief richtsnoeren, en een tweede over gewapend geweld en armoedebestrijding. Dit heeft bijgedragen tot een groter bewustzijn van en meer steun voor deze aangelegenheden. Het UK heeft tevens een proactieve rol gespeeld tijdens de bijeenkomst en financiële steun verleend aan verscheidene landen, zodat zij delegaties naar de bijeenkomst konden afvaardigen.

Het UK heeft zijn programma van workshops voortgezet en heeft onlangs regionale workshops gesteund in Oost-Afrika (Kenia), Centraal-Amerika (Nicaragua), Noord-Afrika (Algerije), het Andesgebied (Lima), en het Caribisch gebied (Nassau) Voorts zijn internationale bijeenkomsten gehouden in Sri Lanka en Genève. Tijdens de workshops worden regionale groepen en individuele landen aangemoedigd om in hun nationale verslagen, nationale verklaringen en interventies in de aanloop naar de toetsingsconferentie van juni 2006 steun te verlenen aan de instelling van gemeenschappelijke criteria en richtsnoeren voor overdrachten van handvuurwapens en lichte wapens.

Het UK heeft samen met Nederland en Duitsland voorts financiële steun verleend aan een bijeenkomst van een regionaal forum EU-Azië (ARF) in Cambodja in november 2005, en heeft (als voorzitter van de EU) het co-voorzitterschap van die bijeenkomst waargenomen.

II.A.5 Overige initiatieven

De activiteiten ter bestrijding van de verspreiding van illegale handvuurwapens en lichte wapens in het gebied van de Grote Meren en de Hoorn van Afrika houden in hoofdzaak verband met twee internationaal belangrijke gremia: de internationale conferentie over het gebied van de Grote Meren (ICGLR), waarbij de EG volledig betrokken is als lid van de Groep Vrienden van het gebied van de Grote Meren, en de Conferentie van de Verklaring van Nairobi, waarbij de EG eveneens betrokken is als lid is van de Groep Vrienden.

De EG verleent in coördinatie met de EU-lidstaten sterke steun aan de activiteiten van het regionale centrum inzake handvuurwapens en lichte wapens (Regional Centre on Small Arms and Light Weapons — RECSA), dat belast is met de uitvoering van de Verklaring van Nairobi en de coördinatie van de acties tegen de verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens in de regio. Voorts hebben op 13 juni en 14 oktober 2005 bij de EG-delegatie in Nairobi twee informele vergaderingen tussen de EG en het RECSA plaatsgevonden, teneinde de betrekkingen te versterken en te zoeken naar mogelijkheden voor wederzijdse samenwerking.

In overeenstemming met de overeenkomst betreffende de vernietiging van draagbare luchtverdedigingssystemen (MANPADS) tussen Hongarije en de Verenigde Staten, heeft Hongarije besloten om in 2005 over te gaan tot de vernietiging van 1 540 stuks draagbare luchtverdedigingssystemen (MANPADS), vanaf de schouder afgevuurde luchtdoelraketten, die niet langer nodig zijn voor de defensie van Hongarije. Hongarije en de VS hebben een overeenkomst ondertekend betreffende financiële steun van de VS voor dit project. De vernietiging zal volgens plan begin 2006 voltooid zijn.

In 2005 hebben Italiaanse strijdkrachten die deelnamen aan multilaterale vredeshandhavingsoperaties de volgende handvuurwapens en lichte wapens verzameld en/of in beslag genomen en vernietigd:

In Irak werden 335 handvuurwapens en lichte wapens vernietigd: 12 AK 47; 2 karabijnen RMO; 6 luchtkarabijnen; 9 karabijnen; 15 FAL-geweren; 12 ambachtelijke geweren; 9 semi-automatische geweren; 9 granaatwerpers RPG 5 40 mm; 92 granaatwerpers RPG 7 40 mm; 9 lichte machinegeweren; 4 zware machinegeweren; 12 mortieren 60 mm; 4 mortieren 82 mm; 14 revolvers; 3 grendelgeweren; 91 semi-automatische pistolen; 1 machinepistool. In Kosovo werden 81 handvuurwapens en lichte wapens vernietigd: 11 AK47; 23 geweren kaliber 7,62; 6 geweren kaliber 12; 2 karabijnen; 1 geweer M59; 13 jachtgeweren; 1 sluipschuttersgeweer Dragunov; 1 granaatwerper RPG M80; 1 raketwerper; 3 lichte machinegeweren RPD; 1 RPG 2; 1 mortier 80 mm; 2 geweren M 81; 2 pistolen Voltran kaliber 6,36; 5 pistolen M57 kaliber 7,62; 3 pistolen M70; 4 semi-automatische pistolen; 1 machinepistool. In Bosnië werden 869 handvuurwapens en lichte wapens vernietigd: 817 geweren, 12 raketwerpers; 2 machinepistolen en 38 pistolen. Italiaanse strijdkrachten die betrokken waren bij operaties in Afghanistan, Bosnië en Kosovo vernietigden bovendien nog 1 171 lichte wapens en 5 granaatwerpers. In totaal werden 2 461 handvuurwapens en lichte wapens vernietigd.

In het kader van ALTHEA, de militaire operatie van de Europese Unie in Bosnië en Herzegovina waarbij Spaanse en Franse strijdkrachten werden ingezet in het kader van de Gecombineerde Taakgroep Zuid, die sinds 2004 is opgenomen in EUFOR, werden verscheidene operaties verricht met het oog op het in beslag nemen van handvuurwapens en lichte wapens en munitiedepots (Operaties „Free Entrance Plus”). Bij deze operaties werden verschillende zaken in beslag genomen: 400 000 patronen, 1 500 wapens, 6 000 handgranaten, 3 200 mijnen en ongeveer 200 kilogram explosieven, allemaal gevonden op verschillende locaties (Sarajevo, Rogatica, Citluk, Brijeg, Foca, Bileca, Pale en Gorazde). Spanje neemt deel aan het MEDA-programma van de EU met het oog op de versterking van de grenscontroles in Marokko, het EU-bureau voor coördinatie en ondersteuning van de Palestijnse politie en de PAMECA-missie ter ondersteuning van de organisatie en de versterking van de Albanese politie.

Het initiatief „Armed Violence and Poverty” (gewapend geweld en armoede) van het UK legt de link tussen handvuurwapens, veiligheid en ontwikkeling. Het heeft duidelijk gemaakt dat de invloed van gewapend geweld en beschikbaarheid van wapens op de ontwikkeling weliswaar een ingewikkelde aangelegenheid met vele aspecten is, maar een bijna volledig negatieve uitwerking heeft en leidt tot ontheemding, schade op het gebied van onderwijs, gezondheid en landbouw en verarming van grote delen van gemeenschappen en bevolkingsgroepen. Donoren en ontwikkelingsagentschappen moeten systematisch gewapend geweld en beschikbaarheid van wapens aanpakken als onderdeel van hun programmering, en moeten maatregelen ter vermindering van het aantal wapens in de landenprogramma's opnemen. Bij de beoordeling van de vorderingen inzake de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling moet meer aandacht worden besteed aan het effect van de beschikbaarheid van wapens waardoor de ontwikkeling wordt belemmerd.

II.B. Deelname aan het werk van internationale organisaties en regionale regelingen op het gebied van conventionele wapens, in het bijzonder handvuurwapens en lichte wapens

II.B.1 Verenigde Naties

De Europese Unie is zeer proactief opgetreden in dit forum en heeft een constructieve rol gespeeld tijdens de tweede tweejaarlijkse bijeenkomst van staten in het kader van het VN-actieprogramma van 2001 ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten (actieprogramma), die van 11 tot en met 15 juli 2005 in New York is gehouden. Hieronder volgen enkele nadere gegevens over de activiteiten en initiatieven van een aantal lidstaten.

CYPRUS

Cyprus verstrekt verslagen aan de VN over de uitvoering van het actieprogramma van de Verenigde Naties ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten. Cyprus heeft voorts (overeenkomstig besluit 124/2004) informatie verstrekt aan de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten (UNHCHR) over de preventie van schendingen van de mensenrechten veroorzaakt door de beschikbaarheid en het misbruiken van handvuurwapens en lichte wapens.

FRANKRIJK

De ideeën en resultaten van het Frans-Zwitserse initiatief inzake het markeren en traceren van handvuurwapens en lichte wapens werden gepresenteerd als bijdrage aan de werkzaamheden van de groep van regeringsdeskundigen die bij de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 24 december 2001 werd ingesteld. Frankrijk heeft actief deelgenomen aan de werkzaamheden van de groep van regeringsdeskundigen die op 23 juni 2003 haar verslag heeft gepresenteerd. Frankrijk heeft tevens krachtig deelgenomen aan de werkzaamheden van de open werkgroep die is ingesteld bij Resolutie 58/241 van 23 december 2003 met het oog op onderhandelingen over een internationaal instrument dat staten de mogelijkheid moet bieden om illegale handvuurwapens en lichte wapens tijdig en op een betrouwbare manier te identificeren en te traceren.

DUITSLAND

Duitsland heeft samen met Frankrijk de aanzet gegeven voor een resolutie van de Algemene Vergadering van de VN betreffende munitie, waarover een consensus kon worden bereikt.

IERLAND

Ierland dient jaarverslagen in bij het VN-register van Conventionele Wapens en rapporteert aan de OVSE over militaire uitgaven.

VERENIGD KONINKRIJK

Het UK heeft in 2005 in het kader van het VN-actieprogramma voortgewerkt aan het initiatief inzake toezicht bij overdracht, dat gericht is op het bereiken van internationale overeenstemming over gemeenschappelijke normen voor de uitvoer, invoer en overslag van handvuurwapens en lichte wapens tijdens de toetsingsconferentie in 2006. Deze werkzaamheden zijn gebaseerd op een bottom-up-aanpak per gebied, waarbij door middel van dialoog, vergaderingen en workshops overal ter wereld specifieke zorgpunten worden geïdentificeerd en punten van overeenstemming worden vastgesteld. Deze consensus zou ervoor moeten zorgen dat de aangelegenheid zeker op de agenda van de toetsingsconferentie van 2006 komt en dat ze in aanmerking wordt genomen bij de toekomstige ontwikkeling van het VN-actieprogramma na juli 2006.

Het UK heeft gedurende 2005 een deskundige ter beschikking gesteld voor een open ad hoc-groep, die een internationaal markerings- en traceringsinstrument moet ontwikkelen In oktober 2005 heeft het Verenigd Koninkrijk de resoluties over handvuurwapens die in de Algemene Vergadering van de VN zijn aangenomen, actief gesteund. Vanaf de instelling van het VN-register van Conventionele Wapens in 1992 heeft het UK ook daarvoor actieve ondersteuning verleend; het UK zal ook deelnemen aan de komende groep van regeringsdeskundigen die zich zal buigen over de verdere werking van het register, onder meer over de beoogde uitbreiding ervan tot SALW die door het UK als prioriteit wordt beschouwd.

II.B.2 Eerste commissie van de AVVN

Met betrekking tot de resoluties over SALW die de eerste commissie van de 60e AlgemeneVergadering van de Verenigde Naties heeft aangenomen, was de inbreng van de lidstaten als volgt:

Resolutie A/Res/60/68 over het aanpakken van de negatieve gevolgen, uit humanitair en ontwikkelingsoogpunt, van de illegale productie en overdracht van en de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens, alsmede de excessieve accumulatie daarvan, werd ingediend door Nederland en aangenomen middels een stemming, met steun van alle EU-landen.

Resolutie A/Res/60/71, ingediend door Mali, over bijstandsverlening aan staten met het oog op het bedwingen van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens, werd bij consensus aangenomen.

Resolutie A/Res/60/74, ingediend door Frankrijk en Duitsland, over problemen die ontstaan door de accumulatie van voorraden overtollige conventionele munitie, werd bij consensus aangenomen.

Resolutie A/Res/60/81, ingediend door Japan, over de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten, werd zonder stemming aangenomen. Paragraaf 2 van het corpus werd evenwel middels stemming en met unanieme steun van alle EU-landen aangenomen.

Resolutie A/Res/60/226, ingediend door Nederland, over transparantie in bewapening, werd zonder stemming en met de steun van alle EU-landen aangenomen.

Resolutie A/Res/60/69, ingediend door Nederland, over nationale wetgeving inzake de overdracht van wapens, militaire uitrusting en goederen en technologie voor tweeërlei gebruik, werd bij consensus aangenomen.

Resolutie A/Res/60/44, ingediend door Duitsland en Roemenië, over objectieve informatie over militaire aangelegenheden, met inbegrip van doorzichtigheid van militaire uitgaven (tweejaarlijks), werd zonder stemming aangenomen.

Resolutie A/Res/60/77, ingediend door Australië, over de voorkoming van illegale overdracht van, ongeoorloofde toegang tot en ongeoorloofd gebruik van draagbare luchtverdedigingssystemen, werd bij consensus aangenomen.

Resolutie A/Res/60/75 over conventionele-wapenbeheersing op regionaal en subregionaal niveau werd middels stemming en met eenparige steun van alle EU-landen aangenomen.

Resolutie A/Res/60/94, ingediend door Algerije met EU-25 als mede-indiener, over versterking van de veiligheid en de samenwerking in het Middellandse Zeegebied, werd bij consensus aangenomen.

Besluit 60/519, ingediend door Zwitserland, betreffende een internationaal instrument waarmee staten illegale handvuurwapens en lichte wapens kunnen identificeren en opsporen, werd middels stemming en met eenparige steun van alle EU-landen aangenomen.

II.B.3 OVSE

Door de lidstaten van de EU wordt actief deelgenomen aan de SALW-besprekingen van de OVSE.

OOSTENRIJK

Oostenrijk heeft actieve steun verleend aan de verdere implementatie van OVSE-documenten betreffende handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en betreffende voorraden conventionele ammunitie, met bijzondere nadruk op munitievernietigingsprojecten in Belarus, Tadzjikistan, Kazachstan, Oekraïne en de Russische Federatie. Oostenrijk heeft ook besprekingen op gang gebracht over het voorleggen van toepasselijke SALW-projecten van de OVSE aan de VN-toetsingsconferentie. Met betrekking tot conventionele ammunitie heeft Oostenrijk een vrijwillige bijdrage van 64 470 EUR verleend voor een project in Georgië voor het terughalen en opnieuw verwerken van chemische producten voor rookbommen.

CYPRUS

Cyprus heeft de OVSE informatie verschaft over nationale praktijken en procedures voor de uitvoer van conventionele wapens en daaraan gerelateerde technologie (FSC.DEL/374/05, 15.7.2005), over overdrachten van conventionele wapens (FSC.DEL/243/05, 7/6/2005) en over SALW (FSC.DEL/334/05, 15.7.2005).

DENEMARKEN

Denemarken is blijven deelnemen aan de activiteiten van de OVSE, zoals seminars en workshops en andere SALW-gerelateerde initiatieven. Denemarken geeft uitvoering aan het OVSE-document betreffende handvuurwapens en lichte wapens.

FINLAND

— heeft met het oog op de problematiek van handvuurwapens en kleine wapens een functionaris bij het conflictpreventiecentrum van de OVSE gedetacheerd om steun te verlenen aan het FSC (Forum voor veiligheidssamenwerking);

— heeft deskundigen ter beschikking gesteld voor het OVSE-programma inzake het beheer van de grenscontrole, dat de smokkel in handvuurwapens in Centraal-Azië tegen moet gaan;

— heeft deskundigen en middelen ter beschikking gesteld voor regionale OVSE-workshops over het OVSE-Handboek van beste praktijken inzake handvuurwapens en lichte wapens in Centraal-Azië;

— heeft bijgedragen aan het vrijwillige fonds dat beheerd wordt door de missie van de OVSE in Tadzjikistan. Doel van dit fonds is in Tadzjikistan bijstand te verlenen bij de vernietiging van overtollige wapens en munitie en de voorraadbeveiliging te verbeteren;

— heeft bijgedragen aan het vrijwillige fonds bij de OVSE-missie in Georgië. Doel van dit fonds is bijstand te verlenen bij de vernietiging van overtollige wapens en munitie in Georgië;

— heeft bijgedragen aan het fonds voor snelle reactie bij de OVSE-missie in Georgië. Doel van dit fonds is hulp te verlenen aan gemeenschappen die vrijwillig wapens inleveren.

FRANKRIJK

Frankrijk heeft in februari 2005, in het kader van het OVSE-mechanisme voor het verlenen van bijstand bij de vernietiging van SALW-voorraden en voorraden overtollige conventionele munitie, deelgenomen aan een deskundigenmissie naar Rusland met het oog op de opslag en vernietiging van uit Trans-Dnjestrië teruggetrokken ammunitie; in april 2005 heeft het een evaluatiemissie gefinancierd met betrekking tot de opslag en vernietiging van conventionele ammunitie in de Russische enclave Kaliningrad. In mei 2005 heeft Frankrijk eveneens, in het kader van de door de OSVE in Tadzjikistan ondernomen vernietiging van ammunitie- en SALW-voorraden, een missie gefinancierd van vier deskundigen die zich gedurende acht maanden hebben beziggehouden met opleiding, toezicht op het aanleggen van voorraden en controle op vernietigingsoperaties (kosten: 110 000 EUR).

DUITSLAND

Duitsland heeft in OVSE-verband een hoofdstuk bijgedragen over ammunitietransport voor het geplande OVSE-Handboek van beste praktijken inzake ammunitie en actief deelgenomen aan de opstelling van een bijlage bij het OVSE-Handboek van beste praktijken inzake SALW, betreffende beheer en beveiliging van voorraden draagbare luchtverdedigingssystemen (MANPADS).

HONGARIJE

Hongarije heeft in OVSE-verband een aantal bindende politieke toezeggingen inzake SALW gedaan.

ITALIË

In 2005 is Italië actief doorgegaan met de uitvoering van het in november 2000 aangenomen OVSE-document over handvuurwapens en lichte wapens. Het heeft in dat kader recente nationale gegevens gepresenteerd over de informatie-uitwisseling betreffende de belangrijkste aspecten van SALW (productie, markering, toezicht op de export, tussenhandel, vernietigingstechnieken) die in bovengenoemd OVSE-document aan de orde komen.

LITOUWEN

Litouwen kwijt zich van zijn verplichtingen inzake informatie-uitwisseling uit hoofde van het OVSE-document inzake SALW en inzake de uitvoering van het VN-Actieprogramma. Litouwen verstrekt jaarlijks aan de VN en aan de OSVE de gegevens betreffende op zijn grondgebied in beslag genomen en vernietigde SALW.

NEDERLAND

Nederland heeft een project gefinancierd voor vernietiging en veilige opslag van SALW en conventionele ammunitie in Tadzjikistan.

SLOVENIË

Slovenië heeft 65 000 EUR bijgedragen aan vernietiging en veilige opslag van SALW in Tadzjikistan (9,7 miljoen SIT — 40 000 EUR) en in Oekraïne (6,1 miljoen SIT — 25 000 EUR). De Sloveense diplomaat Jernej Cimperšek, raad in de permanente missie bij de OSVE te Wenen, is aangewezen als coördinator conventionele ammunitie bij het Forum voor veiligheidssamenwerking (FSC). Slovenië heeft zijn nationale rapport over de uitvoering van het OVSE-document inzake handvuurwapens en lichte wapens (SALW) ingediend.

SPANJE

Spanje heeft in 2004 en 2005, samen met het UK en Zwitserland, deelgenomen aan een OVSE-project in Belarus betreffende voorraadbeheer, vernietiging van overtollige voorraden, voorraadbeveiliging, ammunitiedepots, enz. voor SALW en bijbehorende ammunitie.

ZWEDEN

In 2005 heeft Zweden de volgende programma's in verband met SALW gesteund:

— akkoord met UNDP/TFCPR over de ondersteuning van projecten, in samenwerking met de OVSE, inzake SALW-vernietiging in landen van het OVSE-gebied, zoals Oekraïne (25 000 000 SEK);

— ondersteuning, via de OVSE, van SALW-vernietiging in Tadzjikistan (800 000 SEK).

VERENIGD KONINKRIJK

Het UK heeft als leidinggevend land in een baanbrekend OVSE-project in Belarus deskundigheid en middelen geleverd voor voorraadbeheer, vernietiging en registratie. Voorts is het UK in OVSE-verband steun blijven verlenen voor de uitvoering van het OVSE-document inzake SALW (november 2000). Het UK voert momenteel ook de coördinatie, in nauw overleg met zijn G8-partners en met Zweden en Turkije, voor de opstelling van een bijlage bij het OVSE-Handboek van beste praktijken inzake handvuurwapens en lichte wapens, specifiek betreffende beheer en beveiliging van voorraden MANPADS.

II.B.4 NAVO

OOSTENRIJK

Oostenrijk heeft financiële steun verleend voor een project inzake de vernietiging van SALW, MANPADS en ammunitie in Oekraïne. Het akkoord tot uitvoering van het door de VS geleide project werd in november ondertekend en de vernietiging is in december aangevangen.

HONGARIJE

Hongarije heeft een actieve rol gespeeld bij activiteiten in het kader van het NAVO-programma Partnerschap voor Vrede.

LITOUWEN

Litouwen heeft bijgedragen aan project inzake de vernietiging van SALW, MANPADS en ammunitie in Oekraïne, waarvan het beheer in handen is van NAMSA (NAVO).

SLOWAKIJE

Slowakije heeft via projecten in het kader van het NAVO-Partnerschap voor de Vrede en in OVSE-verband financiële steun voor de vernietiging van SALW en ammunitie in Oekraïne verleend ten bedrage van in totaal 30 000 EUR.

VERENIGD KONINKRIJK

Ook het UK behoort tot de landen die verder hebben bijgedragen aan het door de NAVO in Albanië uitgevoerde munitievernietigingsprogramma, dat ten doel heeft in de loop van een aantal jaren 11 600 ton munitie voor handvuurwapens en lichte wapens te vernietigen. In diezelfde zin heeft het UK in februari 2005 een bijdrage van 400 000 pond aangekondigd ten behoeve van een grootschalig langetermijnproject van de NAVO voor de vernietiging van SALW, munitie en grond-luchtraketten in Oekraïne. Het UK is tevens een van de belangrijkste donoren — met een bijdrage van meer dan 500 000 pond — voor een project dat ten doel heeft overtollige voorraden SALW en munitie in Bosnië en Herzegovina te vernietigen. De eerste doelstelling van het project is de vernietiging van 250 000 handvuurwapens (in december 2005 reeds 75 000), de aanvullende globale doelstelling is de vernietiging van 10 000 ton munitie. In 2005 heeft het UK nog meer munitievoorraden vernietigd in Albanië, en machines voor de vernietiging van handvuurwapens geleverd aan Zuid-Afrika.

II.B.5. ECOWAS

SPANJE

In december 2005 heeft Spanje een memorandum van overeenstemming ondertekend met de uitvoerend secretaris van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS) waarin een minimumbedrag van 1 miljoen euro is toegezegd (te betalen in de periode 2006-2008) als bijdrage aan de activiteiten en programma's van ECOWAS; een deel van de bijdrage (750 000 EUR) is bedoeld ter ondersteuning van het „Programma inzake de beheersing van handvuurwapens in West-Afrika”.

II.B.6. Het Wassenaar Arrangement

Vijf van de zes EU-lidstaten die nog tot het Wassenaar Arrangement moesten toetreden, zijn in 2005 toegelaten. De aanvraag van Cyprus om tot het Arrangement toe te treden, is nog in behandeling. De EU is er stellig van overtuigd dat door het toetreden van alle lidstaten van de EU zowel binnen het Wassenaar Arrangement alsook binnen de Unie een hoog niveau van doeltreffend toezicht op de export wordt verzekerd.

De lidstaten zijn blijven deelnemen aan de activiteiten van het Wassenaar Arrangement, zoals seminars en workshops en andere SALW-gerelateerde initiatieven. Denemarken geeft uitvoering aan de in het Wassenaar Arrangement vastgestelde richtsnoeren inzake beste praktijken voor de uitvoer van handvuurwapens en lichte wapens.

Oostenrijk heeft, als voorzitter van het Wassenaar Arrangement, met nadruk gewezen op het belang van deze toezichtsregeling voor de export in de strijd tegen illegale SALW.

In 2005 was Hongarije voorzitter van de deskundigengroep van het Wassenaar Arrangement. Op verzoek van verschillende landen is dit mandaat van één jaar verlengd tot 2006. In 2004 en 2005 is Hongarije opgetreden als bemiddelaar voor de toetreding van Kroatië tot het Wassenaar Arrangement.

Het UK heeft actief meegewerkt aan het verder ontwikkelen van de inspanningen op het gebied van advies en bijstand die in het kader van het Wassenaar Arrangement worden geleverd en, in het bijzonder, een ruimere naleving van de richtsnoeren inzake beste praktijken voor de uitvoer van SALW en de Elementen voor maatregelen voor toezicht op de uitvoer van MANPADS (draagbare luchtverdedigingssystemen).

II.B.7. Overige

HONGARIJE

Hongarije steunt het werk van het regionale centrum voor het toezicht op de wapenbeheersing en steun op het gebied van uitvoering. In 2005 heeft Hongarije zijn deelname verruimd door een extra militaire officier toe te voegen aan het personeelsbestand van RACVIAC. In 2006 zal de tweede werkgroep van RACVIAC mede door Hongarije worden voorgezeten.

Hongarije steunt het werk van het Uitwisselingscentrum voor Zuidoost-Europa inzake de beheersing van het aantal handvuurwapens en lichte wapens. Hongarije heeft deelgenomen aan de werkzaamheden van een conferentie betreffende de veiligheidssector in de Westelijke Balkan die in september 2005 heeft plaatsgevonden in Montenegro.

IERLAND

Als lid van het Netwerk voor de menselijke veiligheid steunt Ierland een mensgerichte aanpak van het wapenvraagstuk; het land heeft een lange traditie in het financieren van programma's voor ontwapening, demobilisatie, reïntegratie en repatriëring (DDRR). Recentelijk, in 2004 en 2005, heeft Ierland, in het kader van het Trustfonds voor DDRR van de UNDP, een bedrag van 1 miljoen euro aan noodhulp en hulp voor wederopbouw toegekend aan Liberia ten behoeve van DDRR-activiteiten. In het kader van dit UNDP-programma wordt erop toegezien dat gemeenschapsgerichte programma's in het bijzonder zijn toegesneden op de behoeften van vrouwen en ex-kindsoldaten.

Ierland heeft financiële steun verleend aan het forum van Genève, een in Genève gebaseerde organisatie die streeft naar partnerschappen onder en tussen regeringen, internationale organisaties en NGO's over ontwapening en wapenbeheersingsvraagstukken van gemeenschappelijk belang.

SPANJE

In oktober 2005 heeft Spanje de derde jaarlijkse bijeenkomst van de vertegenwoordigers van het parlementaire forum voor handvuurwapens en lichte wapens bijgewoond in Mexico City.

III. OVERIGE OPMERKINGEN, KANTTEKENINGEN EN RELEVANTE INFORMATIE

FRANKRIJK

Frankrijk geeft reeds jaren blijk van meer openheid, met een jaarverslag aan het parlement over de wapenexport dat in en buiten Frankrijk wordt verspreid (ambassades en internationale organisaties). Het rapport geeft een overzicht van de nationale toezichtspraktijk en van internationale oefeningen op het gebied van toezicht op de uitvoer waaraan Frankrijk deelneemt. Het rapport bevat voorts veel statistische gegevens, onder meer over de uitvoer van handvuurwapens en lichte wapens.

DUITSLAND

Duitsland heeft onlangs zijn alomvattend jaarverslag 2004 over de uitvoer van wapens gepubliceerd, met bijzondere nadruk op meer transparantie en openheid met betrekking tot de uitvoer van handvuurwapens. Het verslag bevat onder meer gedetailleerde informatie over individuele uitvoervergunningen voor handvuurwapens en bijhorende munitie, zoals land van bestemming, wapentype, waarde, en aantal artikelen. Een algemeen overzicht van de Duitse wetgeving en het Duitse beleid op het gebied van SALW is te vinden op www.un.org.

LITOUWEN

Het Litouwse nationale Interpol-bureau werkt samen met het secretariaat-generaal van Interpol en de nationale Interpol-bureaus in onderzoeken naar de identificatie van wapens of de opsporing van personen die bij illegale wapenhandel betrokken zijn.

SLOVENIË

In 2005 heeft Slovenië voor het eerst een jaarverslag over wapenuitvoer en -invoer gepubliceerd. Het verslag is gepubliceerd op de internetsite van het ministerie van Defensie (www.mors.si).

VERENIGD KONINKRIJK

In 2005 is het jaarverslag van het UK gepubliceerd, dat over de vergunningsbesluiten van 2004 handelt en nadere gegevens bevat over de ontwikkeling van het beleid in het laatste jaar. De jaarverslagen worden wereldwijd gezien als referentie op het gebied van openheid, en het UK is een van de toonaangevende landen wat betreft het verstrekken van gedetailleerde gegevens over alle wapenvergunningen. Het UK stelt op gezette tijden ook kwartaalverslagen op.

III.A. Criteria voor de beoordeling van verzoeken om EU-financiering van SALW-projecten

III.A.1 Prioritaire richtsnoeren

In het Actieprogramma van de Verenigde Naties ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten, dat op 20 juli 2001 is aangenomen, wordt eraan herinnerd dat het universele, het regionale en het nationale niveau bij de uitvoering van het programma complementair moeten zijn. Met de aanneming — in december 2005 — van de strategie van de EU ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor heeft de EU duidelijk gemaakt veel waarde te hechten aan deze belangrijke vorm van complementariteit en een bijdrage te willen leveren.

De EU-strategie is een alomvattend document, waarin aan de hand van concrete maatregelen en praktijken een gecombineerd aanpak wordt voorgesteld voor de gevaren die de illegale accumulatie van en de handel in SALW en munitie daarvoor met zich meebrengen; de strategie heeft ten doel de middelen die de EU ter beschikking staan op multilateraal en regionaal niveau, alsook binnen de EU en in het kader van haar bilaterale betrekkingen, ten volle te benutten. De strategie bouwt voort op bestaand EU-beleid en EU-maatregelen op dit gebied, en brengt ze samen onder een gemeenschappelijke noemer, met inbegrip van de uitvoering van Gemeenschappelijk Optreden 2002/589/GBVB.

De strategie bevat een actieplan en derhalve ook richtsnoeren voor initiatieven van de EU op het gebied van SALW. De uitvoering van de SALW-strategie van de EU wordt verzekerd door de Groep wereldwijde ontwapening en wapenbeheersing, die hiervoor op gezette tijden bijeenkomt. Elk semester wordt ten minste één vergadersessie van deze groep uitsluitend aan SALW gewijd.

III.B. Geleerde lessen

In het kader van Gemeenschappelijk Optreden 2002/589/GBVB zijn drie nieuwe projecten gelanceerd. Het is te vroeg om op grond van de uitvoering van die projecten conclusies te trekken. Wel is uit het Cambodja-project gebleken dat een initiatief op dit gebied slechts succes kan hebben wanneer het begunstigde land beseft dat de andere partij — in dit geval de EU — een sterke politieke autoriteit is, die het begunstigde land zal helpen zijn morele gezag bij de bevolking op te bouwen. Dit is nodig om verandering te brengen in de perceptie van de SALW-problematiek onder de bevolking en de reactie van mensen op maatregelen ter bestrijding van deze problematiek.

III.B.1. Criteria voor de toewijzing van middelen

De criteria zijn bekendgemaakt in het vierde jaarverslag.

(1) Raadsdocument 5319/06.