A4-0312/98

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad betreffende de Europese Unie en Hongkong: 1997 en verder (COM(97)0171 - C4-0214/97)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(97)0171 - C4-0214/97),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 12 juni 1997 over de mededeling van de Commissie inzake een beleid op lange termijn voor de betrekkingen tussen China en Europa (COM(95)0279 - C4-0288/95) ((PB C 200, 30.6.1997, blz. 158.)),

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en het advies van de Commissie externe economische betrekkingen (A4-0312/98),

A. overwegende dat het Verenigd Koninkrijk op 1 juli 1997 de soevereiniteit over Hongkong heeft overgedragen aan de Volksrepubliek China,

B. overwegende dat de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring van 1984 en de Basiswet van 1990 waarborgden dat na de overdracht van de soevereiniteit het voormalig kapitalistisch stelsel en de manier van leven voor een periode van 50 jaar onveranderd zouden blijven,

C. met voldoening overwegende dat de regering van de Speciale Administratieve Regio (SAR) Hongkong de regio bestuurt met gebruikmaking van alle bevoegdheden voor de terreinen waarvoor zij krachtens de Basiswet verantwoordelijk is, d.w.z. alle gebieden, met uitzondering van buitenlandse zaken en defensie, en dat de regering van de Volksrepubliek China zich daarin niet nadrukkelijk mengt,

D. niettemin overwegende dat een doeltreffende naleving van de rechten en vrijheden van de bevolking van Hongkong binnen het kader van "een land, twee systemen" moet worden ondersteund door de permanente eerbiediging door de regering van de SAR van de rechtsstaat en de tenuitvoerlegging naar letter en geest van de wetten ervan,

E. het voornemen van de regering van de SAR toejuichend om de verslagen op te stellen die uit hoofde van het Internationaal Verdrag inzake politieke en burgerrechten (ICCPR) en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (ICESCR) verplicht zijn, en dat de bepalingen van deze verdragen in Hongkong van kracht blijven, zoals wordt gewaarborgd door de Basiswet, en de toezegging van de regering van de Volksrepubliek China toejuichend om deze verslagen voor te leggen aan respectievelijk de Commissie mensenrechten en de Commissie economische en sociale zaken en culturele rechten van de Verenigde Naties,

F. het feit toejuichend dat volgens de Onafhankelijke Commissie tegen de corruptie, de vrees dat de corruptie om zich heen zou grijpen, niet is bewaarheid en deze instantie prijzend om haar doeltreffende aanpak,

G. het besluit van de regering van de Volksrepubliek China betreurend om per 1 juli 1997 de in 1995 gekozen Wetgevende Raad te ontbinden en te vervangen door een benoemde Voorlopige Wetgevende Raad en erop wijzend dat het de legitimiteit van de Voorlopige Wetgevende Raad niet heeft erkend,

H. het feit verwelkomend dat de regering van de SAR Hongkong zo snel, en wel op 24 mei 1998, verkiezingen heeft georganiseerd voor een legitieme Wetgevende Raad die in juli 1998 is aangetreden ter vervanging van de Voorlopige Wetgevende Raad, maar het feit betreurend dat er gedurende het daaraan voorafgaande jaar, na de overdracht van de soevereiniteit, geen legitieme wetgevende autoriteit bestond,

I. eraan herinnerend dat de Basiswet een geleidelijke verhoging voorschrijft van het aantal direct gekozen leden uit geografische kiesdistricten tot maximaal hetzelfde aantal als de naar "functioneel" kiesdistrict gekozen leden van de derde Wetgevende Raad, waarvan het mandaat in 2008 afloopt,

J. er evenwel op wijzend dat in de Basiswet wordt verklaard dat het uiteindelijke doel is dat alle leden van de Wetgevende Raad worden gekozen via algemene verkiezingen en benadrukkend dat de politieke en economische ontwikkeling van Hongkong alleen kan worden verbeterd als er voor wordt gezorgd dat de verkiezingen in 2008 volstrekt democratisch zijn,

1. betreurt het feit dat het gecompliceerde en niet geheel democratische kiesstelsel dat bij de verkiezingen in 1995 werd toegepast en waarbij leden gekozen werden door "functionele" kiesdistricten, de kiescommissie en geografische kiesdistricten, is gehandhaafd en dat het stemrecht nog verder is beperkt, hetgeen ertoe leidt dat de pro-democratische partijen slechts een derde van het aantal zetels in de Wetgevende Raad hebben gekregen ondanks het feit dat zij bij de verkiezingen een grote meerderheid hebben behaald;

2. is verheugd dat de kiezers in Hongkong niettemin hebben aangetoond dat zij belangstelling hebben voor de democratie met een opkomst van 53,3%, ofwel 1,49 miljoen kiezers dus 50% meer dan het aantal kiezers dat hun stem in de verkiezingen van 1995 hebben uitgebracht;

3. stelt vast dat de Basiswet voorschrijft dat de regering van de Volksrepubliek de Chief Executive benoemt, maar dat daarin ook nogal vaag wordt verklaard dat het uiteindelijk de bedoeling is dat de Chief Executive bij algemene verkiezingen wordt gekozen op voordracht van een representatieve benoemingscommissie in overeenstemming met de democratische procedures, en dringt erop aan dat er nauwlettend op wordt toegezien dat er aan het eind van de eerste twee mandaten in 2007 een systeem wordt ingevoerd voor de, al dan niet rechtstreekse verkiezing van de Chief Executive;

4. stelt vast dat de Basiswet, waarin wordt voorgeschreven dat leden van de Wetgevende Raad worden benoemd door de Chief Executive, deze de bevoegdheid geeft leden van de Wetgevende Raad te benoemen in de Uitvoerende Raad, en dringt erop aan dat dit de normale procedure wordt, met name als de gehele Wetgevende Raad rechtstreeks en democratisch wordt gekozen;

5. stelt vast dat de 36 Hongkongse afgevaardigden in het Nationale Volkscongres een belangrijke positie bekleden die nog belangrijker wordt door het feit dat iedere wijziging van de Basiswet instemming vereist van tweederde van de leden en dat zij tevens ex-officio lid zijn van de kiescommissie van de SAR;

6. betreurt derhalve dat deze 36 gedelegeerden op niet bepaald transparante wijze benoemd zijn door een selectiecommissie en dat leden van de Democratische Partij, die in de geografische kiesdistricten verreweg het grootste aantal stemmen kreeg bij de rechtstreekse verkiezingen van 1995 en 1998, daarvan volledig waren buitengesloten;

7. vestigt de aandacht op de bezorgdheid bij het publiek over de vrijheid van meningsuiting, zoals blijkt uit de massale protesten na de aanval van een Hongkongs lid van het politiek Raadgevend Comité van de Volksrepubliek China in Peking op de onafhankelijkheid van de publieke zender RTHK; stelt evenwel vast dat deze aanval door de leiders van het Chinese vasteland en van Hongkong werd gehekeld;

8. verzoekt de regering van Hongkong bij de invoering van wetten krachtens artikel 23 van de Basiswet om iedere activiteit te verbieden die gericht is op verraad, afscheiding, opruiing of subversieve activiteiten tegen de regering van de Volksrepubliek, om ervoor te zorgen dat deze op geen enkele wijze in strijd zijn met de bepalingen van de ICCPR;

9. stelt nogmaals dat het hecht aan de handhaving van de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Hongkong en maakt zich zorgen over de gerechtelijke uitspraken betreffende de rechtmatigheid van de Voorlopige Wetgevende Raad en het recht op een verblijfsvergunning voor kinderen van ingezetenen van de Volksrepubliek China met een Hongkongse ouder, over de beperking van het aantal buitenlandse rechters die lid kunnen zijn van het Hof van Laatste Beroep, over de verordening inzake de aanpassing van wetten (bepalingen betreffende de interpretatie) en over het feit dat Xinhua (het Agentschap Nieuw China) niet werd vervolgd wegens niet-naleving van het decreet inzake (de bescherming van) persoonsgegevens evenmin als diegenen die blijkbaar betrokken waren bij corruptie in verband met het dagblad Hong Kong Standard;

10. verzoekt de regering van de SAR Hongkong (HKSAR) een permanente verblijfsvergunning en het recht van verblijf te geven aan alle personen die thans permanent ingezetene van Hongkong zijn en die een buitenlands paspoort hebben gekregen;

11. dringt er bij alle lidstaten op aan om houders van HKSAR-paspoorten en de 3 miljoen Hongkongse houders van een Brits overzees paspoort zonder visum toegang te verlenen tot hun grondgebied, waarmee instandhouding van de levensstijl in Hongkong zeer zou zijn gediend, en spreekt zijn bezorgdheid uit over het feit dat eventuele weigering door één enkel lid van het Akkoord van Schengen het deze houders van een paspoort in feite onmogelijk zou maken om zonder visum toegang te krijgen tot het grondgebied van 13 lidstaten van de Europese Unie;

12. is van oordeel dat de Europese Unie de internationale autonomie van Hongkong op het gebied van economie, handel, financiën en monetaire zaken, scheepvaart, communicatie, toerisme, cultuur en sport en als separaat douanegebied ten volle moet steunen en dringt aan op nauwe samenwerking met Hongkong als partner binnen de WTO;

13. roept op tot samenwerking met Hongkong op al deze gebieden en op verschillende niveaus ter versterking van de betrekkingen van de EU met Hongkong en ter bevordering van de belangrijke rol die Hongkong speelt als centrum voor de internationale handel van China;

14. verzoekt de Commissie en de Raad om nauwlettend toe te zien op de financiële en economische autonomie van de SAR, waarbij steeds sprake is van gelijke kansen voor het zakenleven en volledige objectiviteit bij de toewijzing van contracten en concessies alsook de financiële stabiliteit van de markt van Hongkong;

15. verzoekt Europese bedrijven die in Hongkong en via Hongkong in China actief zijn, zich bij de uitvoering van hun werkzaamheden te houden aan de fundamentele arbeidsnormen van de IAO en verzoekt de Commissie op de naleving daarvan toe te zien;

16. verwelkomt het voornemen van de Commissie om jaarverslagen op te stellen over de politieke en economische ontwikkelingen in Hongkong, waarbij in het eerste verslag ongetwijfeld veel aandacht zal worden geschonken aan kwesties die in deze resolutie aan de orde zijn gesteld;

17. is van mening dat het voorlichtingsbureau van de Commissie in Hongkong een belangrijke rol zou moeten spelen, zowel bij het opstellen van dit jaarverslag als, in het algemeen, bij de verbetering van de betrekkingen tussen Hongkong en de Europese Unie, en dat derhalve het personeel en de andere hulpbronnen aanzienlijk moeten worden versterkt;

18. wenst nauwe betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Wetgevende Raad van de SAR van Hongkong;

19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de lidstaten, de regering van de Volksrepubliek China en de regering van de Speciale Administratieve Regio Hongkong.