COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 19.07.1995 
COM(95) 368 def. 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
EN HET EUROPEES PARLEMENT 
betreffende de werkzaamheden van de voor de 
controle in de wijnbouwsector bevoegde groep van 
gespecialiseerde controleurs van de Commissie in de 
periode tussen 1 mei 1992 en 31 december 1994 
Ingediend overeenkomstig artikel 17, lid 2, 
van Verordening (EEG) nr. 2048/89 

SAMENVATTING 
Bijgevoegd verslag over de werkzaamheden van de controlegroep voor de 
wijnbouwsector dat de Commissie bij de Raad en het Europese Parlement moet indienen, 
dekt de periode van 1 mei 1992 tot en met 31 december 1994. 
De controleurs van de Commissie hebben hun aandacht vooral toegespitst op : de 
definitieve stopzetting, de controle van de oogst- en produktieopgaven en de 
hectareopbrengst van V.Q.P.R.D., om slechts de belangrijkste te noemen. 
Het verslag gaat uitvoerig in op de waarnemingen van de controleurs in verband met de 
toepassing van deze maatregelen. Hieronder wordt een beknopt overzicht van de 
belangrijkste conclusies gegeven. 
Over de door de Lid-Staten toegepaste controleprocedures in verband met de definitieve 
stopzetting wordt vooral het volgende opgemerkt : wanneer de controle buiten de 
groeiperiode van de wijnstok geschiedt, kan het produktievermogen ervan niet juist 
worden bepaald; de opbrengsten van de gerooide percelen worden soms bewust 
overschat; vaak wordt geen kennis genomen van de jaarlijkse opgaven en de rooiingen 
worden vaak onzorgvuldig uitgevoerd (onvolledige verwijdering van het wortelstelsel). 
De controle op de oogst- en produktieopgaven heeft volgende grote onvolkomenheden 
aan het licht gebracht : er mag worden afgeweken van de verplichting om de 
oogstopgave in te dienen wanneer de gehele oogst aan het wij nbereidingsbedrij f geleverd 
wordt, zodat de oppervlakte van herkomst en derhalve ook de opbrengst van de oogst 
gewijzigd kunnen worden; in de voorschriften wordt geen melding gemaakt van de 
intermediaire oogstcentra, die geen opgave moeten indienen; er is (nog) geen 
wijnbouwregister waardoor de werkelijke samenstelling van de wijngaard (in het kadaster 
omschreven percelen) waarvan de geoogste produkten afkomstig zijn, bekend zou zijn. 
In de door de Lid-Staten vastgestelde bepalingen om de V.Q.P.R.D.-opbrengst te 
beperken is op verscheidene manieren het beginsel omzeild dat overschrijding van de 
maximumopbrengst per hectare voor de gehele geoogste hoeveelheid het verlies van het 
recht op de benaming V.Q.P.R.D. met zich brengt : daartoe worden hoofdzakelijk de 
volgende kunstgrepen toegepast : de maximumopbrengsten worden, zonder rekening te 
houden met de opbrengsten in de afgelopen tien jaren, op een zeer hoog niveau 
vastgesteld; jaren met "uitzonderlijke" weersomstandigheden worden stelselmatig 
ingeroepen om de aanpassing naar boven van de opbrengsten te verantwoorden; de Lid-
Staten geven een uiteenlopende legale bestemming aan de boven de toegelaten 
maximumopbrengst verkregen produktie. 
Een andere conclusie die uit het onderzoek kan worden getrokken, is het feit dat de door 
de Lid-Staten aangewende controlemiddelen om de toepassing van de communautaire 
voorschriften te waarborgen, weinig doeltreffend zijn. 
Deze inefficiëntie wordt veroorzaakt doordat de voor de controles ingezette menselijke 
en materiële hulpmiddelen ontoereikend zijn, maar ook doordat deze middelen over 
verscheidene instanties verdeeld zijn waarvan de werkzaamheden weinig of soms in het 
geheel niet op elkaar .zijn afgestemd. 
Wel moet worden erkend dat de voorschriften die sedert de totstandbrenging van de 
gemeenschappelijke marktordening voor wijn zijn vastgesteld, alsmede de aanvullende 
nationale regelgeving, uiterst ingewikkeld zijn en de complexiteit van de sector 
weerspiegelen. 
Van bepaalde instrumenten kan slechts in beperkte mate gebruik worden gemaakt. Zo 
was het wijnbouwkadaster ingesteld om gegevens te verstrekken die tot een 
doeltreffender controle hadden kunnen bijdragen, maar het.is nog niet volledig tot stand 
gebracht of in gebruik en soms moet het nog helemaal worden opgezet. De Commissie 
heeft besloten de redenen daarvan te achterhalen door in de komende weken een 
volledige audit ter zake uit te voeren. 
In het voorstel tot hervorming van de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt 
wijst de Commissie erop dat de invoering van een doeltreffende communautaire controle 
op de naleving van de voorschriften en de aangegane verbintenissen een conditio sine qua 
non is voor het slagen van de hervorming. Ook wijst zij erop dat de toepassing van deze 
hervorming vergezeld moet gaan van de invoering van een vereenvoudigd 
wijnbouwregister dat de mogelijkheid biedt om een nauwkeurig bestand van de 
wijnbouwpercelen op te maken (COM(94)117 def., titels IX en X). 
Ook het Europees Parlement, dat na bespreking van het eerste verslag van de Commissie 
aan de Raad en het Parlement betreffende de werkzaamheden van de controlegroep voor 
de wijnbouwsector, zonder voorbehoud met de conclusies van de Commissie heeft 
ingestemd1, ziet in hoe belangrijk de opzet van een communautaire controlestructuur wel 
is. Het Parlement is van mening dat : 
"- de specifieke controledienst van de Commissie dient te worden uitgebreid om te 
zorgen voor meer specialisten in de wijnsector; 
- de dienst op permanente leest dient te worden geschoeid en te worden voorzien van een 
aangepaste rechtspositie, waardoor aan de desbetreffende ambtenaren een loopbaan op 
lange termijn wordt gewaarborgd; 
- aan de dienst technische hulpmiddelen (erkende laboratoria) en fondsen ter beschikking 
moeten worden gesteld, die er rechtstreeks toe zullen bijdragen dat de EOGFL-uitgaven 
worden teruggedrongen door beperking van onwettige premies, subsidies en 
interventies". 
Ondanks de pogingen die het Directoraat-generaal Landbouw ondernomen heeft om de 
bij Verordening (EEG) nr. 2048/89 opgerichte controlegroep voor de wijnbouwsector uit 
te bouwen, beantwoordt de huidige situatie bijlange niet aan de verlangens van het 
Europees Parlement. De ter zake ondervonden moeilijkheden houden in de eerste plaats 
verband met de precaire rechtspositie van het personeel en vooral met het feit dat aan de 
groep geen posten worden toegewezen. De controlegroep is met een bezetting van slechts 
twee ambtenaren kunnen blijven bestaan doordat aan deze groep twee vaste betrekkingen 
toegewezen zijn die normaal bestemd waren voor andere opdrachten in het kader van het 
EOGFL. 
Met een zo gering personeelsbestand en met zo beperkte middelen kan de controlegroep 
derhalve niet de controleopdrachten vervullen waarmee de Raad haar nu belast heeft. 
PB nr. C 20 van 24.01.1994, blz. 511, 
De hervorming van de gemeenschappelijke marktordening kan niet slagen zonder 
versterkte controle van de Gemeenschap op de harmonische en uniforme toepassing van 
de maatregelen die zullen worden vastgesteld om het gebrek aan evenwicht in de sector 
weg te werken. 
De Commissie is van deze noodzaak overtuigd. Daarnaast herhaalt ook het Parlement 
zijn standpunt in de resolutie2 over de mededeling van de Commissie aan de Raad over 
de ontwikkeling en toekomst van het wij nbou wbeleid (COM(93)380 def.). Daarin 
benadrukt het Parlement dat het voor het welslagen van de hervorming van de sector 
absoluut noodzakelijk is de controles te systematiseren, ten einde een eenvormige 
toepassing van de regelgeving op wijnbouwgebied te garanderen, een centraal 
communautair arbitragelaboratorium op te richten, de communautaire controlediensten 
te versterken, zodat deze over de nodige menselijke en materiële hulpbronnen beschikken 
om te kunnen samenwerken met de nationale en regionale autoriteiten en taken te kunnen 
volbrengen op het gebied van controle, repressie en bestraffing van fraude. Volgens het 
Parlement is het noodzakelijk een operationeel wijnbouwkadaster in het leven te roepen 
en de evolutie van het wij nbouwareaal door middel van luchtfotografie nauwkeurig bij 
te houden. Het voorstel van de Commissie inzake het wij nbou wregister is derhalve van 
groot belang. 
2 PB nr. C 91 van 28.03.1994, blz. 55. 
INHOUD 
VOORWOORD . . . . . . . . . 1 
1. INLEIDING . .. 2 
1.1. Regelgeving en controle > 2 
1.2. Verbetering van de controles 2 
2. DE GROEP VAN COMMUNAUTAIRE CONTROLEURS 4 
2.1. Taakomschrijving 4 
2.2. Personeel . 4 
2.3. Onderzoekbevoegdheden 5 
2.4. Werkmethoden 6 
2.5. Uitgevoerde controles •'....'.' 6 
2.6. Door de nationale controlediensten verleende medewerking 7 
3. DE NATIONALE CONTROLESTRUCTUREN 7 
3.1. De controle-instanties 7 
3.2. Werking 9 
3.3. De activiteiten (algemene aspecten) 10 
4. SAMENWERKING TUSSEN DE NATIONALE INSTANTIES . , 11 
4.1. De regelgeving 11 
4.1.1. Wederzijdse bijstand 11 
4.1.2. De inhoud van de uit te wisselen informatie . . 11 
4.1.3. Monsternemingen 12 
4.1.4. Analysemethoden 12 
4.1.5. Communautair analyselaboratorium . . . 12 
4.1.6. Bestemming van produkten die niet aan de voorschriften 
voldoen 14 
4.2. Betwiste dossiers 14 
4.3. Waarnemingen 15 
A 
5. CONCLUSIES 16 
BULAGE I . . . 19 
LUST VAN DE IN DE VERSLAGPERIODE DOOR DE 
CONTROLEGROEP 19 
UITGEVOERDE CONTROLEBEZOEKEN . 19 
BULAGE II . 24 
DOOR DE CONTROLEGROEP IN DE VERSLAGPERIODE 
BESTREKEN CONTROLEGEBIEDEN . 24 
1. CONTROLE OP DE DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE 
WUNBOUW 24 
1.1. De communautaire wetgeving 24 
1.2. Waarnemingen 25 
2. DE CONTROLE OP DE OOGST- EN PRODUKTIE­
OPGAVEN 26 
2.1. De communautaire wetgeving 26 
2.2. Waarnemingen 27 
3. De opgaven betreffende v.q.p.r.d 29 
3. OPBkENGST PER HECTARE VAN V.Q.P.R.D. . 30 
3.1. De communautaire wetgeving . 30 
3.2. Waarnemingen 31 
4. CONTROLE OP DE VERRIJKING . 33 
4.1. De communautaire wetgeving 33 
4.2. Waarnemingen 34 
5. RAMING VAN DE OPBRENGSTEN VAN DE 
WUNGAARDEN 36 
5.1. Inleiding 36 
5.2. Toegepaste methoden voor het ramen van de opbrengsten 37 
5.2.1. De "Beaujolais-methode" 37 
5.2.2. De "Zwitserse methode" . 37 
5.3. Waarnemingen . 37 
5.4. Conclusies . 39 
VOORWOORD 
Bij Verordening (EEG) nr. 2048/89 van de Raad van 19 juni 1989 houdende algemene 
regels met betrekking tot de controles in de wijnbouwsector1, is een groep van 
communautaire controleurs ingesteld en zijn de juridische grondslagen voor de werking 
van deze groep vastgesteld. 
De controlegroep is in mei 1991 opgericht in het kader van het EOGFL, dat belast is met 
alle controles in de landbouwsector. Het personeel is gerecruteerd uit de gespecialiseerde 
functionarissen van de nationale controlediensten. In de twee en een halfjaar waarin de 
controlegroep werkzaam is, is een aanzienlijk personeelsverloop geconstateerd, wegens 
het onzekere statuut van de functionarissen (hulpfunctionarissen) en de beperkte duur van 
hun contracten (ten hoogste één jaar), waartoe door de Commissie is besloten. Wegens 
het zeer geringe aantal posten die aan deze controlegroep is toegekend en hun onzekere 
statuut is de rol van deze controlegroep aanzienlijk beperkt. Niettemin zijn op 
verscheidene van de in de bijlage bij de verordening bepaalde gebieden controles 
uitgevoerd. 
De Commissie heeft, overeenkomstig artikel 17, lid 2, van voornoemde verordening, bij 
de Raad en het Europees Parlement een eerste jaarlijks verslag ingediend over de 
werkzaamheden van de controlegroep in het eerste werkingsjaar, d.w.z. van 1 mei 1991 
tot en met 30 april 19922. 
In het algemeen genomen is het document zeer gunstig ontvangen door de Raad en het 
Parlement, die het ermee eens waren dat de activiteit van de controlegroep moest Worden 
voortgezet en verbeterd, met name door de administratieve structuur en het 
personeelsbestand te versterken en de uitwisseling van gegevens met de nationale 
controle-instanties te intensiveren. Iedereen was het eens met de conclusies van het 
verslag, en met name met de noodzaak om te streven naar een grotere uniformiteit bij 
de toepassing van de controles door de Lid-Staten. 
Het verslag is voorts, in het kader van het periodiek onderzoek inzake de ontwikkeling 
van de controles, dat is voorgeschreven bij artikel 17, lid 1, van Verordening (EEG) 
nr. 2048/89, uitvoerig besproken in het Comité van Beheer voor wijn. Tijdens deze 
vergadering zijn verscheidene meer gedetailleerde synthesedocumenten betreffende de 
door de controlegroep gecontroleerde activiteiten aan de nationale delegaties uitgereikt 
In het onderhavige verslag worden de activiteiten van de controlegroep in de periode van 
1 mei 1992 tot en met 31 december 1994 beschreven. 
PB nr. L 202 van 14. 7.1989, blz. 32. 
Doe. SEC(92)2014 def, van 5.11.1992. 
1 
1. INLEIDING 
1.1. Regelgeving en controle 
1. Van alle agro-levensmiddelensectoren, is de wijnbouwsector degene die van de 
nationale overheden de meest ingewikkelde administratieve organisatie vereist om 
het geheel van bestaande wijnbouwmaatregelen te beheren en te controleren. Het 
is logisch dat het in de wijnproducerende landen is waar dit verschijnsel zich in 
zijn volle omvang voordoet. 
Deze situatie houdt rechtstreeks verband met de omvang en de ingewikkeldheid 
van de communautaire regelgeving en van de nationale uitvoeringsmaatregelen 
voor de wijnbouwsector. Zo waren in 1994 verscheidene tientallen 
communautaire besluiten voor de wijnbouwsector van toepassing, zowel 
basisbesluiten als wijzigingen. 
De regelgeving bestrijkt namelijk bijna alle terreinen die voor deze sector van 
belang zijn, zoals die in verband met de teelt van druiven (voor de wijnbouw 
geschikte gronden, wijnstokrassen, teeltmethoden, wijzigingen van het 
wijnbouwpotentieel), de wijn zelf (oogst van de druiven en produktie van wijn, 
wijnbereiding, opslag en verkeer van de produkten, kwaliteitsaspecten, 
aanbiedingsvorm, ...), de steunmaatregelen (structurele maatregelen, 
marktmaatregelen), het handelsverkeer, de prijsregeling, enz. Men beschikt dus 
over een heel arsenaal van regels, met vele - vaak overlappende - bepalingen, die 
door de marktdeelnemers moeten worden nageleefd, hetgeen niet steeds 
gemakkelijk is. Indien de regelgeving moet worden vereenvoudigd, dan is het 
beslist in deze sector dat dit moet gebeuren, en dat is ook het doel van de 
voorgestelde hervorming van de gemeenschappelijke marktordening. 
2. De fraudegevoeligheid van de regelgeving voor de wijnbouwsector is bijgevolg 
groot, wegens de bijzondere aard van de produkten, die gemakkelijk kunnen 
worden vervalst of vervangen, maar ook wegens de complexiteit van de 
regelgeving zelf, die maakt dat het moeilijker is om deze fraudes op te sporen. 
Hoe ingewikkelder namelijk de regelgeving, hoe moeilijker de controle. 
De marktdeelnemers hébben ook de grootste moeite om alle geldende bepalingen 
in acht te nemen, en met name die welke verplichtingen inhouden om 
behandelingen en verplaatsingen van wijnbouwprodukten aan te geven en te 
registreren. Er zijn namelijk vele marktdeelnemers die deze bepalingen niet in 
acht nemen. 
1.2. Verbetering van de controles 
1. Om alle terreinen te bestrijken waarin zich overtredingen kunnen voordoen, moet 
de controle-inspanning van de nationale instanties worden aangepast door, 
enerzijds, voldoende controlemiddelen (gespecialiseerd personeel, technische 
middelen voor de uitvoering) ter beschikking te stellen en, anderzijds, op basis 
van een risico-analyse, een selectie te maken van de te controleren terreinen, 
aspecten en verrichtingen. 
Bij Verordening (EEG) nr. 1048/89 zijn de grondslagen voor de verbetering van 
de controle in de wijnbouwsector vastgesteld. De verordening bepaalt met name : 
de als bijzonder fraudegevoelig aangemerkte punten, waarop de met de 
controle belaste instanties hun inspanningen moeten concentreren; 
dat de controles, wanneer zij niet systematisch worden uitgevoerd, 
voldoende representatief moeten zijn; 
dat de met de controle belaste instanties moeten kunnen beschikken over 
personeel dat geschikt is voor een doeltreffende uitvoering van de 
controles; 
welke bevoegdheden de controleurs moeten krijgen om hun taak goed te 
kunnen uitvoeren; 
de regels voor wederzijdse bijstand tussen instanties van verschillende 
Lid-Staten; 
en, tenslotte, een communautaire controlestructuur die ressorteert onder 
de Commissie en die belast is met het toezicht op een uniforme toepassing 
van de wij nbou wregeling in de Lid-Staten. 
2. Meer dan vijf jaar na de inwerkingtreding van de verordening kan worden 
geconstateerd dat de situatie op enkele punten is verbeterd ten opzichte van de 
beginsituatie, maar de omvang en het effect van deze verbeteringen zijn weinig 
opvallend. 
Zo is met name de groep van communautaire controleurs opgericht en de 
activiteiten van deze groep hebben, in alle Lid-Staten en met name in de 
wijnproducerende Lid-Staten, bijgedragen tot een verbetering van de 
doeltreffendheid van de nationale controle-instanties. Dankzij de door de 
controlegroep uitgevoerde vastsstellingen zijn bovendien fraudes ontdekt en zijn 
bepaalde tekortkomingen in de regelgeving gecorrigeerd. 
Op het niveau van de Lid-Staten is door de instelling van de contactinstanties de 
coördinatie tussen de diensten en op de samenwerking tussen de instanties van 
verschillende Lid-Staten enigszins verbeterd. De invloed en de doeltreffendheid 
van de controles worden evenwel aanzienlijk beperkt doordat er onvoldoende 
controlemiddelen beschikbaar zijn, de controleurs van bepaalde diensten te weinig 
bevoegdheden hebben, of niet gespecialiseerd zijn op wijnbouwgebied en door de 
onvoldoende coördinatie. 
2. DE GROEP VAN COMMUNAUTAIRE CONTROLEURS 
2.1. Taakomschrijving 
Bij Verordening (EEG) nr. 2048/89 houdende algemene regels met betrekking tot 
de controles in de wijnbouwsector is in het kader van de Commissie een groep 
van op wijnbouwgebied gespecialiseerde communautaire controleurs opgericht die 
moet zorgen voor een eenvormige toepassing van de communautaire bepalingen 
in alle Lid-Staten. 
De controlegroep kan controles uitvoeren op alle gebieden van de 
gemeenschappelijke marktordening en kan met name : 
meewerken aan de controle ter plaatse in de Lid-Staten, zowel aan de 
door de nationale instanties geplande controles als aan de op verzoek van 
de Commissie uitgevoerde controles; 
een evaluatie malden van de ingestelde controlevoorzieningen, de 
toegepaste procedures en de verkregen resultaten, met het oog op de 
harmonisatie van de controles op communautair niveau; 
de samenwerking en de uitwisseling van gegevens tussen de instanties van 
de verschillende Lid-Staten bevorderen, om aldus bij te dragen tot de 
eenvormige toepassing van de regelgeving voor de wijnsector en het 
handelsverkeer van produkten tp vergemakkelijken. 
2.2. Personeel 
1. In overeenstemming met het besluit van de Raad bij de goedkeuring van 
Verordening (EEG) nr. 2048/89 zijn de leden vanaf de instelling van de groep 
van communautaire controleurs in 1991. aangeworven als hulpfunctionarissen, die 
aan het personeelsstatuut van de EG zijn onderworpen. ^Dit heeft het voordeel dat 
men kan beschikken over personeel met een zekere ervaring inzake controles, 
maar deze statutaire formule biedt niet de mogelijkheid om de functionarissen 
langer dan één jaar in dienst te houden. 
Deze statutaire situatie heeft aanleiding gegeven tot aanzienlijke problemen, met 
name : 
in een zo korte periode hebben de functionarissen niet de tijd om hun 
ervaring en hun deskundigheid aan te scherpen; zodra ze opgeleid zijn, 
moeten ze de Commissie verlaten; 
het is moeilijk om hooggekwalificeerde, ervaren personen aan te trekken 
met een contract van zo korte duur; 
het personeelsbestand van de controlegroep moet elk jaar worden 
vernieuwd, waardoor de continuïteit van het werk wordt verbroken en 
hetgeen leidt tot tijdverlies voor de dienst van het EOGFL die ook voor 
de aanwerving zorgt. 
In 1993 heeft de controlegroep echter twee vaste-ambtenarenposten gekregen en 
alle bestaande posten van hulpfunctionarissen zijn geschrapt. De controlegroep 
bestaat bijgevolg thans uit twee personen. 
2. Het is te hopen dat aan deze bedenkelijke situatie snel een einde zal komen. In 
haar mededeling aan de Raad van 22.7.1993 betreffende de hervorming van de 
gemeenschappelijke marktordening voor de wijnsector heeft de Commissie 
namelijk gewezen op de noodzaak om de controle op alle apsecten van de 
voorgestelde hervorming te versterken en de bepalingen van Verordening (EEG) 
nr. 2048/89 volledig en correct toe te passen. Dat is alleen mogelijk indien het 
personeelsbestand van de communautaire controlegroep wordt uitgebreid. Bij de 
bespreking van deze mededeling heeft het Europees Parlement in 1993 zijn steun 
betuigd voor de door de controlegroep uitgevoerde activiteiten en heeft het de 
Commissie gevraagd het voortbestaan van de controlegroep te garanderen door 
een 'aanzienlijke uitbreiding van het aantal functionarissen en door hun 
aanwerving op basis van een vast statuut. Het Parlement raamde het aantal 
benodigde functionarissen op 36. 
2.3. Onderzoekbevoegdheden 
Voor de uitoefening van hun taak beschikken de controleurs van de Commissie 
op papier over dezelfde rechten en bevoegdheden als de nationale functionarissen, 
met bepaalde beperkingen. 
Bij voorbeeld : 
de controleurs van de Commissie beschikken, overeenkomstig de 
verordening, niet over autonome bevoegdheden maar verlenen hun 
medewerking aan de controles die worden uitgevoerd door de natinale 
instanties, die bovendien de leiding hebben bij de 
controlewerkzaamheden : aangezien de communautaire inspecteurs in de 
meeste gevallen de acties kunnen kiezen, of zelfs kunnen voorstellen, 
waaraan zij wensen deel te nemen, en zij precies op dezelfde wijze als de 
nationale inspecteurs toegang hebben tot de plaatsen en documenten die 
voor de controle van belang zijn, doet deze beperking niet noodzakelijk 
afbreuk aan hun onderzoeksbevoegdheid, voor zover de nationale 
functionarissen evenwel bereid zijn tot samenwerking; 
wanneer de communautaire inspecteurs van oordeel zijn dat monsters 
moeten worden genomen, moeten zij de nationale controleurs vragen de 
monsters te nemen en deze ter beschikking te houden van de 
communautaire controleurs, die kunnen beslissen door welk laboratorium 
ze zullen worden onderzocht en welke onderzoeken erop moeten worden 
uitgevoerd; aangezien de controleurs van de Commissie alle monsters 
kunnen laten nemen die zij dienstig achten, is deze beperking slechts 
formeel; 
een andere beperking vloeit voort uit de toepassing van het beginsel van 
het onderzoeksgeheim, dat is opgenomen in de regelgeving van 
verscheidene Lid-Staten; dit beginsel kan de controlebevoegdheid van de 
communautaire controleurs beperken indien een Lid-Staat zich zonder 
geldige reden op het onderzoeksgeheim beroept om de communautaire 
inspecteurs op afstand te houden wanneer een controle bepaalde aspecten 
aan het licht zou kunnen brengen op grond waarvan een strafrechtelijke 
vervolging zou moeten wortien ingesteld; aangezien vrijwel alle 
overtredingen op de bepalingen die door de gespecialiseerde controleurs 
van de Commissie kunnen worden gecontroleerd, aanleiding kunnen geven 
tot een gerechtelijk onderzoek, wordt door een dergelijke houding de 
doeltreffendheid van de gehele communautaire controlestructuur ontkracht. 
2.4. Werkmethoden 
1. Er worden jaarlijks werkprogramma's opgesteld waarin de te controleren 
gebieden en de uit te voeren controles worden bepaald. Voor elk specifiek gebied 
wordt de controleperiode zo gekozen dat ze aansluit bij de normale 
controle-activiteiten van de nationale diensten. De controles worden over de 
verschillende landen gespreid naargelang van het belang van deze landen voor het 
beheer van de markt en van de betekenis van het behandelde onderwerp. 
Er kunnen eventueel speciale, niet in het programma vermelde controles worden 
uitgevoerd in het kader van de wederzijdse bijstand tussen de controle-instanties, 
wanneer er ernstige geschillen bestaan tussen de Lid-Staten met betrekking tot 
niet reglementaire produkten of wanneer er reden is om aan te nemen dat op 
grote schaal onregelmatigheden worden begaan. 
2. Het resultaat van elke controle wordt meegedeeld aan de contactinstantie van 4e 
Ud-Staat, die tevens wordt verzocht zijn opmerkingen aan de diensten van de 
Commissie mee te delen. 
Sommige dossiers worden intern op een bijzondere manier afgewikkeld, met 
name wanneer inbreuken op de communautaire regelgeving, fraudes die nadelig 
zijn voor de communautaire begroting of onvolkomenheden of onvolledigheden 
in de regelgeving zelf worden ontdekt. 
2.5. Uitgevoerde controles 
In de verslagperiode hebben de functionarissen van de Commissie in totaal in de 
Lid-Staten 73 controlebezoeken afgelegd, waarvan de lijst is opgenomen in 
bijlage I. De meeste controlebezoeken maakten deel uit van het jaarprogramma 
van de controlegroep; andere controlebezoeken zijn afgelegd na onderzoeken die 
door deze groep zijn uitgevoerd naar aanleiding van aan de Commissie 
meegedeelde inlichtingen over fraudes; nog andere controlebezoeken tenslotte 
hadden betrekking op bilaterale geschillen die waren gerezen bij de ontdekking 
van produkten die niet aan de voorschriften voldeden. De controlegrep heeft zich 
eveneens achter bepaalde opmerkingen betreffende de hervorming van de 
gemeenschappelijke marktordening geschaard. 
In bijlage II bij dit verslag is een overzicht van de vaststellingen en resultaten per 
controlegebied opgenomen. Een analyse van de onderlinge bijstand tussen de 
controle-instanties en de voornaamste activiteiten van de controlegroep op dit 
gebied is opgenomen in hoofdstuk 4. 
2.6. Door de nationale controlediensten verleende medewerking 
De samenwerking tussen de controlegroep en vrijwel alle controle-instanties van 
de Lid-Staten was harmonisch en produktief. De nationale instanties waren 
duidelijk bereid met de controlegroep samen te werken en zagen in de oprichting 
en de werking van deze groep een gelegenheid om de controles in de 
wijnbouwsector te bevorderen en te verbeteren. 
De communautaire controleurs werden ook gunstig onthaald door de producenten 
en hun beroepsorganisaties. Zij lijken alle een objectieve communautaire controle 
te beschouwen als een noodzaak om de sector en - indirect - ook hun eigen 
belangen, te beschermen. Er waren vanzelfsprekend ook ongunstige reacties, met 
name vanwege de producenten waarvoor de controles fraudes aan het licht hebben 
gebracht. 
3. DE NATIONALE CONTROLESTRUCTUREN 
3.1. De controle-instanties 
1. De nationale controlestructuren voor de wijnbouwsector en de bevoegdheden van 
deze structuren verschillen aanzienlijk van de ene Lid-Staat tot de andere, 
afhankelijk van het feit of ze al dan niet tot de groep van wijnproducerende 
landen behoren, enerzijds, en van hun intern beleid en hun administratieve 
structuur, anderzijds. 
2. In de wijnproducerende landen houden zich soms wel zeven instanties (of, 
eventueel, gelijkaardige categorieën van regionale instanties) bezig met het 
administratief beheer en de controle in de sector. Niettegenstaande de grote 
verscheidenheid tussen de Lid-Staten kunnen de bevoegde nationale instanties 
over het algemeen worden ingedeeld in de volgende categorieën : 
a) de voor de wijnbouw bevoegde diensten : soms gespecialiseerd maar 
vaker ook bevoegd voor alle andere landbouwsectoren; zij zorgen voor het 
bheer en de controle van het wijnbouwpotentieel, houden toezicht op 
eventuele wijzigingen (rooiingen, herbeplantingen, nieuwe aanplant), 
zorgen voor de uitvoering van de structuurmaatregelen (rooiing met 
premie, herstructurering van de wijngaarden) en controleren soms de 
oogstopgaven; 
b) voor de wijncontrole bevoegde diensten : deze zijn soms gespecialiseerd 
voor wijn of beschikken over gespecialiseerde afdelingen voor wijn, maar 
meestal bevoegd voor alle agro-levensmiddelen; deze diensten zijn belast 
met de preventie en de bestrijding van agro-levensmiddelenfraudes in het 
algemeen en fraudes op wijngebied in het bijzonder; zij zorgen voor de 
controle op het produkt, met name in het stadium van de bereiding en van 
de groothandel; zij controleren met name de jaarlijkse produktie- en 
voorraadopgaven, het verkeer van produkten, het bijhouden van registers, 
de oenologische behandelingen, de kwaliteit van de wijn en de 
etikettering; 
c) voor kwaliteitswijn bevoegde diensten : zij controleren de wijnen met 
herkomstbenaming en soms ook de tafelwijnen met een aanduiding van 
de geografische herkomst en de landwijnen; zij voeren controles uit in de 
wijngaarden en in de wijnpröduktie-installaties (wijnstokrassen, opbrengst 
per hectare, oogst), de bereiding van bepaalde produkten (persing, rijping, 
botteling) en de kwaliteit van de wijn (erkenning); 
d) voor de bescherming van de consumenten bevoegde diensten : zij 
houden zich bezig met de hygiënische of gezondheidscontrole van 
levensmiddelen en consumptiegoederen; de wijncontroles vinden vooral 
plaats in het stadium van de handel en hebben met name betrekking op de 
kwaliteit en de etikettering van de produkten; 
e) interventiebureaus voor landbouwprodukten : de interventiebureaus, 
waarvan sommige alleen bevoegd zijn voor de wijnsector, zijn belast met 
de tenuitvoerlegging van communautaire interventiemaatregelen en met de 
betaling van de betreffende steun; controles met betrekking tot de 
uitkering van deze steun worden uitgevoerd door de interventiebureaus 
zelf of door de voor de wijnbouw bevoegde diensten 
(structuurmaatregelen) of de voor de wijncontrole bevoegde diensten 
(marktmaatregelen); 
f) diverse gespecialiseerde diensten : onder meer die welke belast zijn met 
het toezicht op de distilleerderijen en die welke verantwoordelijk zijn voor 
de controle op de afzet van wijnalcohol; 
g) douanediensten : de controle die deze uitvoeren voor wijn zijn 
voornamelijk van administratieve aard (overeenstemming van de 
vervoerdocumenten); bij gelegenheid worden ook monsters genomen. 
Het wijnbouwkadaster is een duidelijk voorbeeld van de verschillen tussen de 
instanties die in de verschillende Lid-Staten bevoegd zijn voor dit instrument om 
het wijnbouwpotentieel zowel te controleren als te beheren : 
in Duitsland zijn hiervoor deelstaten (Hessen, Rijnland-Palts) of zelfs 
regio's (Unterfranken, Baden, Wurtemberg) bevoegd en deze bevoegdheid 
wordt uitgeoefend door onderzoekinstituten (Baden en Wurtemberg), 
wijnbouwbureaus (Hessen), een lokaal bestuur (Unterfranken) of een 
handelskamer (Rijnland-Palts); 
in Frankrijk is de bevoegdheid nationaal; zij wordt uitgeoefend door het 
Ministerie van Financiën (douane); 
in Luxemburg wordt het wijnbouwregister beheerd door het Institut 
Vitivinicole; 
in Italië is de bevoegdheid nationaal (EÎMA - interventiebureau) maar de 
uitvoering en het beheer zijn uitbesteed aan een particulier consortium; 
in Spanje is de bevoegdheid overgegaan van de INDO (nationaal) naar de 
autonome gemeenschappen, maar de uitvoering is toevertrouwd aan een 
particulier consortium; 
in Portugal is de bevoegdheid nationaal (Dienst voor wijnbouw en wijn); 
in Griekenland is de bevoegdheid nationaal (Ministerie van Landbouw), 
maar er is geen wijnbouwregister. 
3. In de niet-wijnproducerende Lid-Staten worden vrijwel alle controles meestal 
uitgevoerd door drie instanties. Deze zijn te vergelijken met de onder 2.b), d) en 
g) bedoelde diensten. 
3.2. Werking 
Uit het voorafgaande blijkt dat in alle Lid-Staten verscheidene instanties bevoegd 
zijn voor de controle in de wijnsector en dat de beheers- en controlebevoegdheid 
soms is gesplitst maar dat deze bevoegdheden elkaar soms ook overlappen. 
Bovendien zijn, op enkele zeldzame uitzonderingen na, de voor de controle 
bevoegde diensten niet gespecialiseerd op wijnbouwgebied, maar houden zij zich 
ook bezig met de controle op andere sectoren (landbouwprodukten, 
levensmiddelen, consumptiegoederen). Tenslotte verschillen ook de 
controlebevoegdheden van de controlebeambten, naargelang van de dienst waartoe 
ze behoren. Dat houdt enigszins verband met de rol die aan elke dienst is 
toegekend; zo zijn er diensten die vooral het bedrijfsleven adviseren, terwijl 
andere eerder repressief zijn. 
In elke Lid-Staat is er bovendien een instantie belast met het onderhouden van de 
contacten met de verschillende controlediensten (contactinstantie) en met de 
Commissie. De coördinatie tussen de diensten onderling stuit namelijk op 
aanzienlijke belemmeringen, onder meer omdat de betrokken instanties onder 
verschillende besturen ressorteren (centraal, regionaal, verschillende afdelingen 
van een ministerie) en wegens de verschillende controleprioriteiten van elke 
dienst. 
Gezien de objectieve moeilijkheden die zich voordoen, zal alleen door de 
instelling van nationale structuren, die gespecialiseerd zijn in de wijncontrole en 
waarvan de controlebevoegdheid zich uitstrekt over het gehele gebied van de 
regelgeving, en die over voldoende middelen beschikken, een bevredigend 
controleniveau kunnen worden bereikt. Dit doel zou, met name in de 
wijnproducerende Lid-Staten, goed kunnen worden bereikt door de versterking 
van een van de bestaande instanties. 
3.3. De activiteiten (algemene aspecten) 
1. In artikel 3 van Verordening (EEG) nr. 2048/89 zijn de beginselen voor een 
verbetering van de door de Lid-Staten uit te voeren controles vermeld, namelijk 
een omschrijving van de te controleren punten en meer bepaald de inachtneming 
van criteria voor de representativiteit van de uit te voeren controles en de 
noodzaak om over voldoende bekwaam personeel te beschikken om de controles 
doeltreffend te kunnen uitvoeren. 
Bij de controlebezoeken is min of meer systematisch een algemene documentatie 
verzameld betreffende de activiteiten van de nationale diensten, hun 
werkmethoden en hun personeelsbezetting. 
Het lijkt duidelijk dat de door de nationale instanties uitgevoerde controles nog 
verre van homogeen zijn en dat de aard, de intensiteit en de doeltreffendheid 
ervan niet in alle Lid-Staten gelijk zijn. 
2. Om de verdeling en de intensiteit van de controles op communautair niveau te 
kunnen beoordelen, heeft de Commissie in 1992 de contactinstanties van de 
twaalf Lid-Staten gevraagd om de statistieken van de in 1991 uitgevoerde 
controles en de werkprogramma's voor 1992, per type controle, mede te delen. 
Uit de door de Lid-Staten in verband met de controlestatistieken verstrekte 
antwoorden blijkt dat : 
i 
de nauwkeurigheid van de door de verschillende Lid-Staten verstrekte 
gegevens aanzienlijk verschillen; sommigen hebben gedetailleerde en per 
bevoegde dienst en per type controle uitgesplitste gegevens verstrekt, 
terwijl andere slechts summiere gegevens hebben verstrekt; 
de cijfers betreffende de door de diverse nationale diensten uitgevoerde 
controles zijn onderling moeilijk te vergelijken, met name wegens de 
onvoldoende precisering van het type en de aard van de uitgevoerde 
controles en van de toegepaste controlemethodes. 
De aan de Commissie meegedeelde gegevens betreffende de werkprogramma's 
van de nationale instanties omvatten in de meeste gevallen slechts een opsomming 
van de vastgestelde prioritaire controlegebieden, met soms een benaderend 
tijdschema, maar zonder nauwkeurige verwijzingen naar de bij de uitvoering van 
de controles in aanmerking te nemen criteria voor de representativiteit. 
3. Om tot een echte harmonisatie van de controles op communautair niveau te 
komen, zouden de controlebehoeften van de gemeenschappelijke marktordening 
grondig moeten worden onderzocht per specifiek controlegebied, zouden alle door 
de verschillende nationale diensten toegepaste controlemethodes systematisch 
moeten worden bestudeerd en zou het voor de wij nbou wcontrole beschikbare 
personeel per instantie en per controlegebied bekend moeten zijn. Indien het 
EOGFL over voldoende middelen beschikt om de uitvoering ervan uit te 
besteden, zal het in 1995 hierover een grondig onderzoek uitvoeren. Voorts 
zouden ook de jaarverslagen en de programma's van de nationale controlediensten 
jaarlijks aan de Commissie moeten worden toegezonden, zoals door deze laatste 
in haar voorstel voor de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening 
is voorgesteld. 
Tenslotte moet worden betreurd dat geen enkele Lid-Staat beschikt over een 
operationeel wijnbouwregister dat de gehele wijnbouwactiviteit bestrijkt en 
10 
voldoet aan de Verordeningen (EEG) nr. 2392/86 van de Raad van 24 juli 19861 
en nr. 649/87 van de Commissie van 3 maart 19872, of dat, indien een dergelijk 
register bestaat, er slechts zeer weinig gebruik van wordt gemaakt voor 
controledoeleinden. 
4. SAMENWERKING TUSSEN DE NATIONALE INSTANTIES 
4.1. De regelgeving 
4.1.1. Wederzijdse bijstand 
Bij Titel IV van Verordening (EEG) nr. 2048/89 zijn de praktische voorschriften 
betreffende de bijstand tussen de bevoegde instanties van de verschillende Lid-
Staten vastgesteld. Er zijn twee samenwerkingsprocedures ingesteld, namelijk 
bijstand op verzoek (artikel 8) en bijstand uit eigen beweging (artikel 9). De 
Commissie heeft de taak gekregen te zorgen voor de uitwisseling van informatie; 
daartoe moet zij in kennis worden gesteld van alle gevallen waarin een produkt 
dat niet aan de voorschriften voldoet van specifiek belang is voor andere 
Lid-Staten (artikel 8, lid 1, en artikel 9, lid 2). 
4.1.2. De inhoud van de uit te wisselen informatie 
Overeenkomstig artikel 10 van de verordening moeten, wanneer een niet-
reglementair produkt uit een Lid-Staat in een andere Lid-Staat wordt ontdekt, in 
de mededelingen tussen de bevoegde instanties nauwkeurige aanduidingen 
betreffende de samenstelling en de organoleptische eigenschappen, de 
omschrijving en de aanbiedingsvorm en over de naleving van de voorschriften 
inzake de bereiding en de verhandeling van het betrokken produkt worden 
vermeld. 
De mededelingen moeten bovendien vergezeld gaan van bescheiden of andere 
nuttige bewijsstukken, alsmede van de opgave van de eventuele 
bestuursrechtelijke maatregelen of rechtsvervolgingen. 
Daarna moeten de betrokken instanties elkaar onverwijld in kennis stellen van het 
verloop van de controleverrichtingen en van de bestuursrechtelijke of 
gerechtelijke gevolgen van de betrokken verrichtingen. 
4.1.3. Monsternemingen 
Bij Verordening (EEG) nr. 2347/91 van de Commissie van 29 juli 1991* worden 
de voorschriften betreffende het nemen van monsters in het kader van de 
samenwerking tussen de bevoegde instanties van de Lid-Staten vastgesteld, ten 
1 PB nr. L 208 van 31. 7.1986, blz. 1. 
2 PB nr. L 62 van 5. 3.1987, blz. 10. 
3 PB nr. L 214 van 2. 8.1991, blz. 32. 
11 
einde de representativiteit en de mogelijkheid om de officiële analyseresultaten 
in de gehele Gemeenschap te verifiëren, te garanderen (zie eerste overweging). 
4.1.4. Analysemethoden 
Artikel 74, lid 1, van Verordening (EEG)nr. 822/87 bepaalt dat analysemethoden 
worden vastgesteld waarmee de samenstelling van de produkten kan worden 
bepaald en voorschriften waardoor kan worden vastgesteld of deze produkten 
behandelingen hebben ondergaan die in strijd zijn met de toegelaten oenologische 
procédés. 
Bij Verordening (EEG) nr. 2676/90 van de Commissie van 17 september 1990* 
zijn de in de wijnsector toe te passen communautarie analysemethoden 
vastgesteld. De verordening bepaalt bovendien dat, voor zover de Gemeenschap 
geen maxima en minima heeft vastgesteld voor de aanwezige bestanddelen die 
kenmerkend zijn voor het gebruik van bepaalde oenologische procédés en van 
tabellen die een vergelijking van de analytische gegevens mogelijk maken, het de 
Lid-Staten wordt toegestaan deze grenswaarden vast te stellen (zie tweede 
overweging). 
In artikel 74, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 822/87 is bovendien bepaald dat, 
indien geen communautaire analysemethoden of voorschriften zijn vastgesteld, de 
door het Internationaal Wijnbureau (OIV) of door de Internationale Organisatie 
voor Normalisatie (ISO) aanbevolen analysemethoden worden toegepast. Indien 
er ook geen aanbevolen methoden zijn kan zelfs een door de betrokken Lid-Staat 
toegestane analysemethode of, indien nodig, elke andere geschikte 
analysemethode worden gebruikt voor zover de nauwkeurigheid, de 
herhaalbaarheid en de reproduceerbaarheid ervan tenminste evenwaardig zijn. 
4.1.5. Communautair analyselaboratorium 
Artikel 16 van Verordening (EEG) nr. 2048/89 bepaalt dat de Commissie bij het 
Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GÇO Ispra) een databank met 
analytische gegevens over de wijnbouwprodukten opricht. 
Bij Verordening (EEG) nr. 2347/91 van de Commissie van 29 juli 1991*»zijn de 
voorschriften betreffende het nemen van monsters van wijnbouwprodukten in het 
kader van de samenwerking tussen Lid-Staten dan wel voor analyse door middel 
van kernspinresonantie, onder meer voor de communautaire databank, 
vastgesteld. 
Bij Verordening (EEG) nr. 2348/91 van de Commissie van 29 juli 1991* zijn de 
praktische uitvoeringsbepalingen voor de oprichting en de werking van deze 
databank vastgesteld. 
PB nr. L 272 van 3.10.1990, blz. 1. 
PB nr. L 214 van 2. 8.1991, blz. 32. 
PB nr. L 214 van 2.8.1991, blz. 39. 
12 
Om aan deze voorschriften te voldoen heeft de Commissie bij het GCO (Instituut 
voor Milieuzaken) een speciale afdeling, het Europees Bureau voor Wijnalcohol 
en Gedistilleerd (EBWAG) opgericht, waarvan de voornaamste opdracht is de 
wetenschappelijke en technische werkzaamheden te verrichten die de Commissie 
moet uitvoeren met het oog op het toezicht op de correcte toepassing van de 
communautaire regelgeving in de wijnsector. De oprichting van het EBWAG 
heeft enige vertraging opgelopen tengevolge van administratieve problemen 
(aanwerving van personeel met de vereiste kwalificaties) en technische problemen 
(met name verschillen tussen de resultaten van de in de Lid-Staten uitgevoerde 
analyses en de door het GCO uitgevoerde verificaties : ijking van de toestellen, 
verschillende systemen voor de distillatie van alcohol, interne referentiestandaard, 
niet-naleving van het technisch protocol). 
De meeste van deze moeilijkheden zijn opgelost en de resultaten betreffende de 
wijnoogstjaren 1991 en 1992 zijn zopas door het Wetenschappelijk Subcomité 
bekrachtigd. 
Het EBWAG heeft bovendien deelgenomen aan een studie die erop gericht is de 
toevoeging van water aan wijn op te sporen door een analyse van de verhouding 
tussen de isotopen O18 en O16 (massaspectrometrie). Het zal de bestaande NMR-
gegevens aanvullen met de gegevens van de bij dezelfde monsters gemeten 
isotopenverhouding. 
Het EBWAG zou zonodig Ook een databank met analyseresultaten van deze 
isotopenverhoudingen kunnen aanleggen. 
Het EBWAG is ook klaar om de meeste klassieke analyses uit te voeren op wijn 
en alcohol, zodat het als arbitragelaboratorium zou kunnen fungeren indien de 
Lid-Staten daarmee instemmen. 
4.1.6. Bestemming van produkten die niet aan de voorschriften voldoen 
Artikel 73, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 822/87 bepaalt dat de 
wijnbouwprodukten waarop oenologische procédés zijn toegepast die volgens de 
communautaire voorschriften of, bij gebreke daarvan, volgens de nationale 
voorschriften niet geoorloofd zijn, niet voor rechtstreekse menselijke consumptie 
mogen worden aangeboden of geleverd. Hetzelfde geldt voor de produkten die 
niet zuiver, deugdelijk of voor verkoop geschikt zijn en voor de produkten die 
niet beantwoorden aan de communautaire definities. 
Artikel 73, lid 2, bepaalt dat communautaire bepalingen zullen worden vastgesteld 
om, voor de produkten waarvan is erkend dat ze niet aan de voorschriften 
voldoen, te bepalen op welke voorwaarden ze in bezit mogen worden gehouden 
en in het verkeer worden gebracht en waarvoor ze mogen worden bestemd, en 
tevens criteria worden vastgesteld waardoor in individuele gevallen al te strenge 
maatregelen kunnen worden vermeden. Tot dusver zijn op dit gebied nog geen 
communautaire uitvoeringsbepalingen vastgesteld, hoewel er bilaterale geschillen 
bestaan. 
13 
Aangezien het sedert 1 januari 1993 voor de douane niet meer mogelijk is 
produkten aan de grens tegen te houden is de bestemming van de produkten die 
niet aan de voorschriften voldoen momenteel niet geregeld. In geval van 
betwisting kan men steeds een tegenexpertise vragen die moet worden uitgevoerd 
door laboratoria die voorlopig alleen nationale laboratoria kunnen zijn. Voor een 
betere rechtspleging zou het nuttig zijn gebruik te maken van het EBWAG als 
communautair arbitragelaboratorium. 
4.2. Betwiste dossiers 
Sedert haar oprichting heeft de communautaire controlegroep alle door de 
nationale instanties naar de Commissie gezonden bilaterale dossiers 
gecentraliseerd. De aan de Commissie meegedeelde dossiers hebben met name 
betrekking op wijnbouwprodukten waarvan wordt beweerd dat er ongeoorloofde 
oenologische procédés op zijn toegepast in een andere Lid-Staat dan die welke het 
dossier heeft geopend en, in mindere mate, op onregelmatige aanbiedingsvormen 
van wijn. 
De meeste van deze dossiers zijn opgesteld door de Duitse controle-instanties en, 
in mindere mate, door de Franse instanties. De betwiste produkten zijn 
overwegend afkomstig uit Italië, en in mindere mate, uit Spanje en Frankrijk. 
De controlegroep heeft alle dossiers onderzocht en controlebezoeken gebracht bij 
bepaalde verdachte bedrijven, ten einde ter plaatse de produktievoorwaarden van 
de verzonden produkten te verifiëren. Voorts is ook contact opgenomen met 
nationale laboratoria om de interpretatie van sommige analyseresultaten te 
verduidelijken. 
4.3. Waarnemingen 
Er blijven praktische problemen bestaan bij de uitwisseling van informatie tussen 
de instanties van de verschillende Lid-Staten en die van de Commissie wanneer 
ongeoorloofde produkten worden ontdekt in een andere Lid-Staat dan de Lid-Staat 
van produktie. Vermelden we als voorbeeld : 
a) de mededelingen bevatten niet steeds alle gegevens die in artikel 10 van 
Verordening (EEG) nr. 2048/89 zijn bepaald; bovendien zijn zij vaak niet 
vergezeld van bescheiden of andere nuttige bewijsstukken, die de controle­
instanties de mogelijkheid zouden geven om de dossiers grondiger te 
onderzoeken en vervolgingen in te stellen; 
b) wanneer niet aan de voorschriften voldoende produkten worden 
teruggezonden naar de Lid-Staat van oorsprong, komt de officiële melding 
vaak pas bij de controlediensten toe, nadat het produkt reeds is gelost; het 
is dan onmogelijk met zekerheid vast te stellen dat hun bestemming ook 
die is welke was bedoeld; 
c) soms houden de aangezochte instanties de aanzoekende instanties niet op 
de hoogte van het verloop van de controlewerkzaamheden en van de naar 
14 
aanleiding van deze werkzaamheden genomen maatregelen, ofwel komen 
deze mededelingen te laat of zijn ze ontoereikend; 
d) de bij Verordening (EEG) nr. 2347/91 vastgestelde bepalingen inzake het 
nemen van officiële monsters en de verzending daarvan naar de 
verzoekende Lid-Staat in het kader van de samenwerking tussen de 
bevoegde instanties, worden niet steeds in acht genomen; onvoldoende 
nauwkeurige of niet voldoende gemotiveerde verzoeken veroorzaken 
vertragingen in de uitwisseling van monsters; 
e) de procedures voor uitwisseling van informatie tussen de contactinstantie 
en de controle-instanties van eenzelfde land zijn in bepaalde Lid-Staten 
niet duidelijk bepaald; dat veroorzaakt bijkomende administratieve 
vertragingen voor de oplossing van de bilaterale problemen die zich 
voordoen; 
f) de diensten van de Commissie krijgen niet steeds een kopie van de 
briefwisseling tussen de nationale instanties in het kader van de 
wederzijdse bijstand; 
g) van de mogelijkheid tot deelname van nationale controleurs aan controles 
in andere Lid-Staten is nooit gebruik gemaakt omdat ze stuit op 
taalkundige, financiële of administratieve moeilijkheden (b.v. bij het 
constateren van overtredingen). 
Wat de problemen in verband met de analysemethoden betreft, dient erop 
gewezen dat de methode voor het opsporen van de aanlenging van wijn door 
massaspectrometrie met bepaling van de isotopénverhouding zich nog in het 
experimenteel stadium bevindt. Momenteel kan de interpretatie van de resultaten 
nog aanleiding geven tot meningsverschillen tussen de Lid-Staten, doordat een op 
communautair of internationaal niveau erkende officiële methode ontbreekt en 
men slechts over weinig referentiegegevens van onbehandelde produkten beschikt. 
Om technische belemmeringen op het vrije verkeer van de produkten te 
voorkomen, moeten de Commissie en de betrokken Lid-Staten dringend 
maatregelen nemen om voor de analysemethode en de interpretatie van de 
resultaten gemeenschappelijke regels vast te stellen. 
Wanneer namelijk een officiële analysemethode is vastgesteld voor het bepalen 
van sommige elementen in wijn, maar geen uiterste waarden of vergelijkende 
tabellen van de analysegegevens zijn vastgesteld, noch bij communautaire 
voorschriften, noch door het OIV, kan het gebeuren dat de interpretatie van 
dezelfde analyseresultaten door de controlediensten van de verschillende Lid-
Staten aanzienlijk verschilt. Dat is met name het geval voor de meeste dossiers 
die in dit document ter sprake komen. 
Dat heeft tot gevolg dat eenzelfde wij nbou wprodukt wordt beschouwd als wettig 
in één Lid-Staat en onwettig in een andere, hoewel de controlediensten van beide 
Lid-Staten dezelfde analysemethode toepassen en dezelfde resultaten verkrijgen. 
15 
Deze situatie kan zijn veroorzaakt door artikel 74 van Verordening (EEG) 
nr. 822/87 dat de Lid-Staten toestaat voor het bepalen van de gegevens die 
kenmerkend zijn voor de aanwending van bepaalde oenologische procédés hun 
eigen analysemethoden te gebruiken, wanneer dergelijke methoden niet door de 
Gemeenschap zijn vastgesteld. 
Tot de vaststelling van de vereiste criteria en om tegenstrijdige beslissingen te 
voorkomen, heeft het Comité van Beheer een verklaring goedgekeurd waarbij de 
controle-instanties worden verzocht om in dergelijke situaties een "voorzichtige 
houding" aan te nemen en het oordeel van terzake bevoegde wetenschappelijke 
onderzoekers in te winnen. 
5. CONCLUSIES 
1. De wijnbouwsector wordt gekenmerkt door een ingewikkelde structuur waarop 
een zeer gedetailleerde regelgeving van toepassing is die is overgenomen van de 
Lid-staten en die de gehele sector bestrijkt (druiventeelt, wijnbereiding, 
interventiemaatregelen, verkeer van de produkten, ...). De door de 
wijnproducerende Lid-Staten ingestelde administratieve organisatie is een 
afspiegeling van deze complexiteit. 
2. De regelgeving voor de wijnbouwsector is zeer fraudegevoelig wegens de 
bijzondere aard van de produkten, maar ook wegens de complexiteit van de sector 
en van de voorschriften zelf. Deze complexiteit van de regelgeving heeft tot 
gevolg dat een doeltreffende controle moeilijk is. 
3. Op communautair niveau heeft de groep communautaire controleurs voor de 
wijnbouwsector, die is ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 2048/89, niet de 
doelstellingen verwezenlijkt die de Raad voor ogen had, wegens de moeilijkheden 
in verband met het onzekere statuut van het personeel en het beperkte 
personeelsbestand van de groep. In deze situatie is weliswaar verbetering gebracht 
door de toewijzing aan de controlegroep, ten koste van andere taken van het 
EOGFL, van posten voor vaste functionarissen, maar het aantal functionarissen 
is niettemin verminderd tot twee. 
In de verslagperiode zijn 73 controlebezoeken uitgevoerd die vooral betrekking 
hadden op de volgende thema's : definitieve stopzetting van de wijnbouw, oogst­
en produktie-opgaven, hectare-opbrengst van v.q.p.r.d., verrijking en raming 
van de opbrengsten. Deze bezoeken hebben de tekortkomingen van bepaalde 
regelingen, de eventuele ontoereikendheden van door bepaalde Lid-Staten 
uitgevoerde controles en bepaalde onregelmatigheden aan het licht gebracht. De 
samenwerking met de controle-instanties van de Lid-Staten verliep doorgaans op 
harmonische en produktieve wijze. 
# 
4. Er zijn aanzienlijke verschillen tussen de nationale controlestructuren voor de 
wijnbouwsector van de verschillende Lid-Staten; meestal zijn er verschillende 
instanties, met gedeelde beheers- en controlebevoegdheden die elkaar soms 
overlappen, en die zelden op wijnbouwgebied gespecialiseerd zijn. 
16 
5. Er blijven praktische problemen bestaan in de samenwerking tussen de met de 
controle belaste nationale instanties en in de samenwerking tussen deze instanties 
en de Commissie. Deze problemen houden vooral verband met het feit dat de 
mededelingen of de aanvragen om informatie onvoldoende nauwkeurig zijn en bij 
het terugzenden van produkten die niet aan de voorschriften voldoen, de 
voorschriften inzake het nemen van monsters niet in acht worden genomen en de 
uitwisseling van gegevens tussen de contactinstantie en de controle-instanties te 
traag verloopt, en met de analysemethodes, doordat de interpretatie van de 
resultaten leidt tot uiteenlopende conclusies doordat er geen bilateraal of 
communautair erkende referentiewaarden zijn vastgesteld. 
6. De Lid-Staten hebben bovendien een grote vertraging bij de invoering van een 
wijnbouwregister. Eén Lid-Staat is nog niet begonnen met de werkzaamheden 
voor de invoering van dit register. Wanneer het register, al is het maar ten dele, 
beschikbaar is, wordt het niet voldoende gebruikt om de betrouwbaarheid van de 
controles te vergroten. 
Het EOGFL zal, wanneer er financiële middelen beschikbaar zijn, in 1995 met 
extern personeel een volledige en gedetailleerde audit van de toepassing van het 
wijnbouwregister in alle Lid-Staten laten uitvoeren. 
7. Tenslotte blijkt dat het noodzakelijk is de regelgeving te vereenvoudigen, want 
het is duidelijk dat hoe minder ingewikkeld de regelgeving is, hoe doeltreffender 
de controles zullen zijn. Dat is het standpunt dat de Commisie heeft ingenomen 
in haar mededeling aan de Raad van 22 juli 1993 in verband met de hervorming 
van de gemeenschappelijke marktordening voor de wijnbouwsector. 
17 
BIJLAGE I 
LUST VAN DE IN DE VERSLAGPERIODE DOOR DE CONTROLEGROEP 
UITGEVOERDE CONTROLEBEZOEKEN 
1/5/1992-31/12/1992 
Nr. 
1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 
12 
13 
14 
15 
16 
17 
18 
19 Datum 
5/5/92 
7/5/92 
11-15/5 
11-15/5 
18-22/5 
18-22/5 
21/5 
1-5/6 
2-5/6 
8-12/6 
18-20/6 
29/6-3/7 
14-17/7 
20-23/7 
24/7 
31/8-6/9 
31/8-6/9 
14-18/9 
14-18/9 LAND/REGIO 
BELGIË/BRUSSEL 
BELGIË/BRUSSEL 
SPANJE/ROIJA 
PORTUGAL/LISSABON 
FRANKRIJK/VAUCLUSE-
DROME 
VERENIGD 
KONINKRIJK/LONDEN 
BELGIË 
ITALIE/SICILIE 
DUITSLAND/RUNLAND-
PALTS 
PORTUGAL/LISSABON 
LUXEMBURG 
SPANJE/RIOJA 
ITALIE/TOSCANA 
IERLAND/DUBLIN 
VERENIGD 
KONINKRIJK/LONDEN 
FRANKRUK/DROME 
ITALIE/EMILIÂ-
ROMAGNA 
GRIEKENLAND/KRETA 
SPANJE/JEREZ THEMA 
Aanduiding van wijn 
Aanduiding van wijn 
Ongeoorloofde aanplant 
Definitieve stopzetting 
Registers, ongeoorloofde 
aanplant 
Aanduiding van wijn 
Aanduiding van wijn 
Ongeoorloofde aanplant 
Distillatie 
Distillatie 
Definitieve stopzetting 
Ongeoorloofde aanplant 
Definitieve stopzetting 
Registers, aanduiding van 
wijn 
Registers, aanduiding van 
wijn 
Ongeoorloofde aanplant 
Vermoeden van 
aanlenging van wijn 
Controle op de 
druivenoogst 
Controle op de 
druivenoogst 
18 
20 
21 
22 
23 
24 
25 
26 
27 
28 
29 
30 
31 
32 
33 
34 20-30/9 
5-8/10 
19-23/10 
20-22/10 
24-30/10 
16/11 
16-20/11 
23/11 
25-26/11 
30/ll:4/12 
2/12 
7/12 
9-11/12 
14-18/12 
14-18/12 ITALIE/SICILIE 
PORTUGAL/DOURO 
FRANKRUK/ELZAS 
DUITSLAND/MITTEL-
AHR 
SPANJE/BARCELONA 
ITALIE/ASTI 
FRANKRIJK/ 
BEAUJOLAIS 
BELGIË 
LUXEMBURG 
DUITSLAND/HESSEN 
NEDERLAND/ 
EINDHOVEN 
ITALIE/APULIE 
DENEMARKEN/ 
SVENDBORG 
SPANJE/LA MANCHA 
FRANKRIJK/ 
CHARENTES Controle op de 
druivenoogst 
Controle op de 
druivenoogst 
Controle op de 
druivenoogst 
Controle op de 
druivenoogst 
Verrijking 
Bezoek 
wij nbou wlaboratorium 
Controle op de 
druivenoogst 
Aanduiding van wijn 
Begeleidende 
documenten, registers 
Registers 
Begeleidende 
documenten, aanduiding 
van wijn 
Distillatie 
Registers, aanduiding van 
wijn 
Distillatie 
Wijn van artikel 36 
1/1/1993-31/12/1993 
Nr. 
1 
2 DATUM 
11-15/1 
1-5/2 LAND/REGIO 
DUITSLAND/ 
RHIJNLAND/PALZ 
SPANJE/LA MANCHA THEMA 
Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
19 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 
12 
13 
14 
15 
16 
17 
18 
19 
20 
21 8-11/2 
8-12/2 
22-26/2 
23-26/2 
1-5/3 
1-5/3 
15-19/3 
16-19/3 
24/3 
21-23/3 
3-7/5 
17/5 
23-28/5 
21-25/6 
28/6-2/7 
19-23/7 
6-10/9 
7-9/9 
16-17/9 FRANKRIJK/ 
LANGUEDOC 
PORTUGAL/RIBATEJO 
GRIEKENLAND/ATTICA 
FRANKRIJK/PROVENCE 
ITALIE/EMILIA-
ROMAGNA 
DUITLAND/SACHSEN-
ANHÀLT 
SPANJE/PENEDES 
ITALIE/VENETO 
BELGIË 
NEDERLAND/DEN 
HAAG/AMSTERDAM 
DUITSLAND/SAARLAND 
RHUNLAND/PALTS 
NEDERLAND/DEN 
HAAG/AMSTERDAM 
SPANJE/VALENCIA 
PORTUGAL/BEIRA 
FRANKRIJK/ 
LANGUEDOC 
GRIEKENLAND/ 
KORINTHE 
FRANKRIJK/GARD 
DUITSLAND/ 
WURZBURG 
ITALIË/NAPELS Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
Qpgaven (V,(EEG) 
nr. 3929/87) 
Opgaven (V.(EEG) nr. 
3929/87) 
Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
Opgaven (V.(EEG) 
nr. 3929/87) 
Bezoek 
wij nbou wlaboratorium 
Registers, aanduiding van 
wijn 
Begeleidende 
documenten, aanduiding 
van wijn, 
wij nbou wregisters 
Herinvoer van alcohol 
Defintieve stopzetting 
Definitieve stopzetting 
Definitieve stopzetting 
Definitieve stopzetting 
Oogstopgaven, 
opslagsteun 
Jaarlijkse bijeenkomst van 
de Duitse controleurs 
Gebruik van alcohol 
20 
22 
23 
24 
25 20-24/9 
27/9- 1/10 ' 
10-15/10 
15-19/11 PORTUGAL/RIBATEJO 
ITALIE/EMILIA-
ROMAGNA/VENETO 
GRIEKENLAND/ 
CHALKIS-KORINTHE 
ITALIE/CALABRIA Oogstopgaven, 
opslagsteun 
Voorraadopgaven, 
opslagsteun 
Verrijking 
Definitieve stopzetting 
1/1/1994-31712/1994 
Nr. 
1 
2 
•3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 
12 DATUM 
21-25/2 
14-18/3 
21-25/3 
27-29/4 
30/4-3/5 
8-9/8 
16-19/8 
22-26/8 
19-23/9 
10-14/10 
14-18/11 
22-23/11 LAND/REGIO 
ITALIE/TOSCANE 
ITALIE/ABRUZZEN 
SPANJE/CASTILLA 
LEON 
FRANKRIJK/SUZE-LA-
ROUSSE 
PORTUGAL/MADEIRA 
ITALIE/ISPRA 
FRANKRIJK/ 
BEAUJOLAIS 
PORTUGAL/DAO 
ITALIE/PIEMONTE 
ITALIE/EMILIA-
ROMAGNA 
GRIEKENLAND/ 
BEOTIE 
DUITSLAND/BREMEN THEMA 
Begeleidende documenten 
Controle in een coöperatie 
Begeleidende documenten 
Studiedag "Het Recht 
m.b.t. de wijngaarden en 
de wijn" 
Begeleidende documenten 
Databank 
kernspinresonantie 
Raming van de 
opbrengsten 
Raming van de 
opbrengsten 
Raming van de 
opbrengsten 
Verrijking 
Rooiing - herbeplanting 
Jaarlijkse bijeenkomst van 
de Duitse controleurs 
21 
13 
14 16712 
19-20/12 ITALIE/ISPRA 
ITALIE/ROME Evaluatie van de methode 
voor het ramen van de 
opbrengsten door 
verspreiding van het 
pollen 
Wijnbouwregister 
22 
BULAGEH 
DOOR DE CONTROLEGROEP IN DE VERSLAGPERIODE BESTREKEN 
CONTROLEGEBBEDEN 
1. CONTROLE OP DE DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE WIJNBOUW 
1.1. De communautaire wetgeving 
1. Wegens de ernstige verstoring van het structureel evenwicht op de wijnmarkt was 
het absoluut noodzakelijk maatregelen te nemen om de produktie te verlagen tot 
het peil van de vraag. Daartoe is een beleid uitgewerkt om het 
wijnbouwpotentieel te verlagen. Door de Verordeningen (EEG) nr. 1442/88 van 
de Raad1 en nr. 2729/88 van de Commissie2 is een stelsel van premies voor 
definitieve stopzetting van de wijnbouw ingesteld voor de wijnoogstjaren 
1988/1989 tot en met 1995/1996. De wijnbouwers aan wie de premie wordt 
toegekend, verliezen het recht tot herbeplanting voor het gerooide perceel en 
kwamen tot en met het wijnoogstjaar 1992/1993 in aanmerking voor een 
preferentiële regeling voor de verplichte distillatie van tafelwijn vanaf het jaar dat 
volgde op het jaar van de rooiing. 
2. Het programma voor definitieve stopzetting van de wijnbouw geldt voor alle 
categorieën van wijngaardoppervlakten. Voor bepaalde categorieën zijn 
uitzonderingen vastgesteld wegens de geringe oppervlakte, eerder begane 
overtredingen, de plantdatum en de verwaarlozing van de wijngaarden. Voorts 
is de Lid-Staten de mogelijkheid gelaten om de maatregelen niet toe te passen in 
bepaalde, als "beschermde zones" beschouwde, gebieden. 
3. Het bedrag per hectare van de premie voor definitieve stopzetting varieert 
naargelang van het produktietype, de produktiviteit van de te rooien wijngaarden 
en de Lid-Staat3. Tot en met het wijnoogstjaar 1992/1993 is een toeslag op de 
premie verleend wanneer de te rooien wijngaarden de gehele 
wijngaardoppervlakte van het betrokken bedrijf uitmaakten. Vanaf het 
wijnoogstjaar 1993/1994 wordt een toeslag op de premie verleend wanneer de 
rooiing plaatsvond in het kader van een programma voor de herinrichting van 
wijnbouwaanplantingen. 
PB nr. L 132 van 28.5.1988, blz. 3. 
PB nr. L 241 van 1. 9.1988, blz. 108. 
In Portugal zijn de premiebedragen lager. 
23 
1.2. Waarnemingen 
1. De grotste hinderpaal voor een correcte toepassing van het programma voor 
definitieve stopzetting lijkt de ontoereikendheid van de controlemiddelen. In 
bepaalde regio's heeft de materiële moeilijkheid om systematische en grondige 
controles uit te voeren vóór en na het rooien, tot gevolg dat de premieregeling 
niet strikt wordt gecontroleerd. De Rekenkamer heeft dit punt in haar jaarverslag 
aan de kaak gesteld. De Lid-Staten moeten zich hierover ernstig beraden om voor 
dit probleem een oplossing te vinden. 
2. De nationale regelingen voor het beheer van en de controle op de maatregel 
garanderen niet dat aan alle communautaire eisen wordt voldaan. Een betere 
kennis van de door de andere Lid-Staten ingestelde regelingen kan de nationale 
verantwoordehjken helpen om hun regelingen te verbeteren. 
3. De controle van de percelen vóór de rooiing zou bij voorkeur moeten 
plaatsvinden tijdens de groeiperiode van de wijnstokken, of althans voordat de 
wijnstokken zijn gesnoeid, om de groeikracht van de wijnstokken en dus ook de 
produktiecapaciteit beter te kunnen beoordelen. 
4. In bepaalde Lid-Staten (Spanje, Italië, Portugal) zijn de oppervlakten of de 
opbrengsten per hectare van de gerooide percelen met opzet te hoog geraamd. Er 
zouden bijkomende voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen om dit risico 
te voorkomen. De controlediensten zouden in ieder geval rekening moeten houden 
met de gegevens van de jaarlijkse oogst- en produktie-opgaven van de bedrijven. 
In 1993 is een wijziging van de regelgeving in die zin aangenomen1. 
5. De termijn voor het uitvoeren van de rooiing (uiterste datum 15 mei) gaf 
aanleiding tot vertragingen in het beheer van de dossiers en de uitkering van de 
verschuldigde bedragen. Een officiële constatering van de rooiing binnen de twee 
maanden die volgen op de kennisgeving van de rooiing door de belanghebbende, 
was in bepaalde regio's, waar in het kader van de premieregeling grote 
oppervlakten waren gerooid, niet uitvoerbaar doordat er onvoldoende 
controlepersoneel beschikbaar was. De uiterste datum voor het rooien zou moeten 
worden vervroegd en de termijn van twee maanden voor de constatering van de 
rooiing zou moeten worden verlengd. In 1993 is ook voor dit punt een wijziging 
op de regelgeving aangenomen1. 
6. In sommige Lid-Staten (Frankrijk, Griekenland, Italië), hadden rooiingen, die als 
reglementair waren beschouwd, niet steeds geleid door de volledige verwijdering 
van de wortels die zich op de percelen bevonden, doordat de hoofdwortels niet 
waren uitgetrokken en de wijnstokken op het perceel werden achtergelaten. In 
1993 is het begrip "rooiing" in de regelgeving verduidelijkt1. 
Verordening (EEG) nr. 1990/93 van de Raad van 19 juli 1993 (PB m. L 182 van 
24.7.1993, blz. 7). 
24 
7. Het recht op een extra premie indien de aanvrager zijn gehele oppervlakte 
wijngaarden rooit, is zeer moeilijk te controleren. Doordat zij niet over voldoende 
informatie over de bedrijven beschikken, kunnen de bevoegde diensten niet zeker 
zijn dat de gehele wij nbou woppervlakte van het bedrijf is gerooid. Daarom is het 
verlenen van een toeslag op de premie voor de stopzetting van de wijnbouw Op 
de gehele wijngaardoppervlakte van het bedrijf, niet verantwoord. Deze extra 
premie is daarom in 1993 afgeschaft1. 
8. De instelling van het gecomputeriseerd wijnbouwregister zal de mogelijkheid 
bieden een groot deel van de thans bestaande tekortkomingen te verhelpen. Het 
gebruik van dit register zal onder meer de mogelijkheid bieden om het beheer te 
verbeteren, de aanvragen vooraf te controleren, de samenstelling van de 
wijngaarden te verifiëren en de herbeplantingsrechten van de bedrijven bij te 
houden. In afwachting zouden de controlebeambten gebruik moeten maken van 
de, zelfs onvolledige, gegevensbestanden of wijnbouwkadasters die in bepaalde 
regio's bestaan. 
2. DE CONTROLE OP DE OOGST-EN PRODUKTIE-OPGAVEN 
2.1. De communautaire wetgeving 
1. Bij Verordening (EEG) nr. 3929/87 van de Commissie van 17 december 19871 
zijn jaarlijkse oogst-, produktie- en voorraadopgaven van wijnbouwprodukten 
ingesteld. Deze verordening kan, wegens het belang van de gegevens die erdoor 
kunnen worden verzameld, zowel gegevens van alle afzonderlijke 
marktdeelnemers als globale gegevens voor de gehele sector, worden beschouwd 
als het basisinstrument voor het beheer en de controle van de wijnbouwsector. 
Omdat deze verordening wordt beschouwd als een basisinstrument, heeft de 
wetgever (artikel 11 van de verordening) er communautaire sancties in 
opgenomen die worden toegepast ten aanzien van marktdeelnemers die hun 
opgaven niet indienen of onjuist of onvolledig invullen; de sancties bestaan in de 
uitsluiting van alle vrijwillige marktmaatregelen gedurende twee opeenvolgende 
wijnoogstjaren. 
2. Wat het beheer van de tafelwijnmarkt betreft, berekenen de Lid-Staten de 
distiUatierechten en -verplichtingen van elke wijnbouwer aan de hand van de 
produktie, de oppervlakte van oorsprong en de opbrengst per hectare die elk jaar 
worden opgegeven. 
De jaarlijkse oogst- en produktie-opgaven vormen trouwens de geboorteakte van 
de v.q.p.r.d. en zijn een onmisbaar hulpmiddel om te garanderen dat de nationale 
en communautaire voorschriften voor wijnen met een benaming door de 
marktdeelnemers worden nageleefd. 
PB nr. L 369 van 29.12.1987, blz. 59. 
25 
2.2. Waarnemingen 
1. Uit de door de controlegroep verrichte vaststellingen blijkt dat 
Verordening (EEG) nr. 3929/87, in haar huidige versie, het inzamelen van 
betrouwbare gegevens met betrekking tot de oppervlakten van oorsprong en de 
opbrengsten per hectare van de door de wijnbouwers verkregen tafelwijn en 
v.q.p.r.d., moeilijk maakt. Leemten en onnauwkeurigheden in de tekst hebben 
tot gevolg dat elke Lid-Staat een eigen regeling voor de opgaven heeft ingesteld 
en de communautaire regelgeving daarbij soms op bepaalde punten heeft 
verbeterd. De verordening vertoont vele gebreken. 
2. In verband met de opgaven van de oogst van druiven ontstaan met name 
moeilijkheden doordat : 
a) nauwkeurige criteria voor het definiëren van de wijnbouwbedrijven 
waarvoor de uit de gemeenschappelijke marktordening 
voortvloeiende rechten en plichten gelden, ontbreken. Daardoor is 
het voor de controlediensten onmogelijk om, in de Lid-Staten waar 
het wijnbouwregister nog riet operationeel is, alle 
wijnbouwbedrijven te kennen die verplicht zijn een oogstopgave in 
te dienen. Zij kunnen dus niet verifiëren of aan deze verplichting 
is voldaan. 
b) er voor de verplichting tot het indienen van een oogstopgave 
uitzonderingen gelden, met name voor de wijnbouwers die bij 
wijnbouwcoöperaties zijn aangesloten en voor de leden van 
producentengroeperingen. Doordat er geen individuele oogstopgaven 
zijn, kunnen de wijnbereiders aan wie de druiven worden geleverd 
de oppervlakten van oorsprong - en bijgevolg ook de opbrengsten 
van de verwerkte produkten - gemakkelijk veranderen. 
c) in de verordening geen rekening is gehouden met de 
druivenverwerkingscentrales, die de druiven bij de druiventelers 
opkopen om de most vóór 15 december aan de wijnbereiders te 
verkopen. Daar deze centrales geen opgaven moeten doen, vormen 
zij een scherm tussen de druiventelers en de wijnbereiders en kunnen 
zij naar believen bij de levering aan deze laatsten, lagere 
opbrengsten aangeven. 
d) er geen verplichting is om aan te geven van welke kadastrale 
percelen de geoogste produkten afkomstig zijn. Doordat er geen 
wijnbouwregister is dat de mogelijkheid biedt om de werkelijke 
samenstelling van het wijngaardareaal van de bedrijven te kennen, 
kunnen de globaal aangegeven oppervlakten en dus ook de 
opbrengsten niet worden geverifieerd. 
e) de opbrengsten aan geoogste produkten slechts moesten worden 
opgegeven in hoeveelheid wijnequivalent (hl/ha) in plaats van in 
gewicht van de druiven (gewicht per ha), een verplichting die thans 
26 
is afgeschaft1. De druiventelers die hun wijn niet zelf verwerkten 
waren niet op de hoogte van de verwerkingscoëfficiënten 
druiven/wijn die de wijnbereiders aan wie zij hun produkten 
leverden, verkregen. Dat had tot gevolg dat de door de druiventelers 
aan deze laatsten verstrekte opbrengstpercentages nooit erg 
nauwkeurig waren en dat, wanneer de wijnbereiders uit de 
meegedeelde gegevens de oppervlakten berekenden waarvan dé 
geleverde produkten afkomstig waren, deze oppervlakten ook niet 
juist waren. 
2. In verband met de produktie-opgaven voor wijn deden zich problemen voor bij 
de bepaling van de gewogen gemiddelde opbrengst van de verwerkte produkten, 
die per definitie moet overeenstemmen met die van het bedrijf dat zijn eigen 
druiven of gekochte druiven tot wijn verwerkt. De wijnproducent moet voor elke 
categorie produkten die hij produceert (tafelwijn, v.q.p.r.d., andere wijn) 
gewogen gemiddelde opbrengsten opgeven. 
De moeilijkheden worden veroorzaakt door het volgende : 
a) Om de gewogen gemiddelde opbrengst te kunen bepalen, moet de 
wijnbereider precies zowel de hoeveelheden als de oppervlakten van 
oorsprong kennen van de verschillende partijen druiven/druivemost 
die hij verwerkt. 
Indien het wijnbereidingsbedrijf niet tegelijk ook druiven teelt, kan 
het de oppervlakte van orosprong van de geleverde produkten alleen 
berekenen aan de hand van de door de leveranciers verstrekte cijfers 
voor de opbrengst per hectare. 
De in punt 2 vermelde moeilijkheden leiden dus vaak tot 
onjuistheden in de oppervlakten van oorsprong en, bijgevolg in 
onjuiste produktie-opgaven. Het volstaat namelijk dat de aan een 
levering toegekende oppervlakte van oorsprong onjuist is, opdat de 
gewogen gemiddelde opbrengst van het vinificatiebedrijf ook onjuist 
is. 
b) Volgens het formulier van de produktie-opgave in tabel B van 
bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 3929/87 geldt de gewogen 
gemiddelde opbrengst voor alle voor de produktie van wijn gebruikte 
produkten (druiven, most) samen die worden verwerkt door de 
producent die de opgave indient. Het betreft dus zowel produkten 
die sedert het begin van het wijnoogstjaar tot wijn zijn verwerkt als 
produkten die op het tijdstip waarop de opgave wordt opgesteld, in 
voorraad zijn, zelfs indien ze nog niet tot wijn zijn verwerkt. 
Overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 441/88 van de Commissie 
van 17 februari 1988 houdende uitvoeringsbepalingen voor de 
1 Verordening (EG) nr. 1991/94 van de Commissie van 27 juli 1994 (PB nr. L 200 
van 3.8.1994, blz. 10). 
27 
verplichte distillatie van tafelwijn1, wordt de door de producent te 
distilleren hoeveelheid namelijk berekend aan de hand van de 
gewogen gemiddelde opbrengst van de grondstoffen voor de 
tafelwijnproduktie. 
Bij Verordening (EG) nr. 2587/94 van de Commissie van 25 oktober 
19942 is evenwel bepaald dat indien de tafelwijn wordt bereid uit 
aangekochte produkten, voor de berekening van de gewogen 
gemiddede opbrengst alleen de partijen produkten die werkelijk tot 
wijn zijn verwerkt, in aanmerking worden genomen. 
3. De opgaven betreffende v.q.p.r.d. 
Het is moeilijk om aan de hand van de opgegeven gegevens alleen de omvang van 
de oogst/produktie van v.q.p.r.d. te kennen en te verifiëren, doordat bij het 
communautaire aangiftesysteem geen rekening is gehouden met de specifieke 
regeling die voor deze produkten geldt. 
Zo moet een globale opgave worden gedaan van de oogst/produktie voor alle 
benamingen en alle produkten samen, met opgave van de gemiddelde opbrengst 
per hectare. In feite is er zelfs geen verplichting om de benaming(en) van de 
betrokken v.q.p.r.d. te vermelden. 
Voor het beheer en de controle van de sector kwaliteitswijn is een uitsplitsing van 
de oogst/produktie per benaming en zelfs binnen eenzelfde benaming, een 
uitsplitsing per type produkt, naargelang van de kleur, wijnstokras of de 
onderverdeling van het produktiegebied waarop aanspraak wordt gemaakt, 
noodzakelijk. Ook moet een onderscheid worden gemaakt tussen de hoeveelheden 
waarvoor aanspraak wordt gemaakt op de benaming en die welke door de 
declarant als tafelwijn worden ingedeeld, omdat de produktievoorschriften, met 
name de maximumopbrengsten per hectare of de verwerkingscoëfficiënten 
druiven-wijn verschillen naargelang van de benamingen en de produkten. 
Zonder deze preciseringen, zijn de communautaire oogst- en produktie-opgaven 
geen nuttige werktuigen voor het beheer van en de controle op' wijn met een 
benaming. In het uiterste geval hebben de globale gegevens slechts een 
statistische waarde. 
Gezien deze beperking hebben sommige Lid-Staten voor de opgaven van de 
1 oogst/produktie een regeling ingesteld die verschilt van de communautaire 
regeling, hetzij door de opgaven aan te passen aan de behoeften van v.q.p.r.d.-
wijnen (b.v. Frankrijk), hetzij door aanvullende opgaven voor te schrijven ten 
behoeve van de met de controle op kwaliteitswijnen belaste diensten (b.v. Spanje, 
Italië), ten einde de producenten in staat te stellen aanspraak te maken op 
bepaalde benamingen en de bevoegde diensten de mogelijkheid te geven de 
1 PB nr; L 45 van 18. 2.1988, blz. 15. 
2 PB nr. L 274 van 26.10.1995, blz. 2. 
28 
naleving van de produktie- en afzetvoorwaarden van de v.q.p.r.d.-wijnen te 
verifiëren. 
De nationale opgaven voor v.q.p.r.d. zijn echter een overbodige herhaling van 
de communautaire opgaven, die zouden moeten volstaan om alle gegevens te 
kennen die voor de gemeenschappelijke marktordening nodig zijn. Bovendien 
verschilt de administratieve verwerking van de twee soorten opgaven en krijgen 
niet alle controlediensten er een kopie van. 
Om de regeling eenvoudiger en doeltreffender te maken zouden de 
communautaire opgaven moeten worden aangepast aan de specifieke kenmerken 
van v.q.p.r.d. 
3. OPBRENGST PER HECTARE VAN V.Q.P.R.D. 
3.1. De communautaire wetgeving 
De voorschriften voor v.q.p.r.d. zijn vastgesteld bij Verordening (EEG) 
nr. 823/87 van de Raad van 16 maart 19871. In de vijftiende overweging is 
bepaald dat "om het kwaliteitspeil van de betrokken wijn te handhaven en om te 
voorkomen dat de markt door excessieve opbrengsten wordt verstoord, de Lid-
Staten voor elke v.q.p.r.d. een maximumopbrengst per hectare dienen vast te 
stellen". 
Daarom is in artikel 11 bepaald dat "voor elke v.q.p.r.d. door de betrokken Lid-
Staat een opbrengst per hectare wordt vastgesteld, die in hoeveelehden druiven, 
druivemost of wijn wordt uitgedrukt" en dat "overschrijding van de ...opbrengst 
ten gevolge heeft dat voor de gehele oogst het gebruik van de benaming waarop 
aanspraak wordt gemaakt, wordt verboden, behoudens algemene uitzonderingen 
of uitzonderingen voor bijzondere gevallen waarin door de Lid-Staten wordt 
voorzien op de voorwaarden die zij in voorkomend geval al naargelang de 
produktiegebieden vaststellen; deze voorwaarden hebben met name betrekking op 
de bestemming van de wijnen of van de betrokken produkten". 
Het Hof van Justitie heeft bovendien, in zijn uitspraak over een zaak die hem was 
voorgelegd2, voor recht verklaard dat het genoemde artikel 11 "zo moet worden 
uitgelegd dat hoe dan ook, geen enkele hoeveelheid wijn die de door de Lid-Staat 
vastgestelde opbrengst per hectare overschrijdt, als in een bepaald gebied 
voortgebrachte kwaliteitswijn (v.q.p.r.d.) in de handel mag worden gebracht". 
3.2. Waarnemingen 
Alle producerende Lid-Staten hebben bepalingen vastgesteld om de opbrengsten 
per hectare voor v.q.p.r.d. te beperken, waarbij de maximumopbrengsten 
doorgaans per produktiegebied zijn vastgesteld en binnen deze gebieden nog zijn 
1 PB nr. L 84 van 27. 3.1987, blz. 59. 
2 Arrest van het Hof van Justitie van 2.8.1993 in de zaak C-289/91. 
29 
gedifferentieerd naar het type wijn of het wijnstokras. De maximumopbrengsten 
zijn vastgesteld in hectoliter/hectare of in gewicht druiven/hectare, terwijl ook 
maximumcoëfficiënten voor de verwerking van druiven tot wijn zijn vastgesteld. 
Het beginsel volgens hetwelk de overschrijding van de maximumopbrengst per 
hectare leidt tot het verlies van het recht op de benaming voor de gehele oogst, 
wordt echter door sommige nationale bepalingen afgezwakt. Bij voorbeeld : 
a) in verscheidene Lid-Staten (Duitsland, Spanje, Griekenland, 
Luxemburg, Italië Portugal) zijn voor bepaalde benamingen hogere 
maximumopbrengsten per hectare vastgesteld; deze 
maximumopbrengsten zijn vermoedelijk niet vastgesteld op basis van 
de opbrengsten in de voorgaande tien jaren maar met de bedoeling 
een overschrijding van de maximumopbrengsten, met de daaruit 
voortvloeiende gevolgen, te voorkomen; 
b) in bepaalde Lid-Staten (Frankrijk, Italië) kunnen de 
maximumopbrengsten voor alle benamingen jaarlijks worden 
verhoogd (hetgeen meestal gebeurt) of verlaagd om rekening te 
houden met de bijzondere omstandigheden van elke oogst, met name 
met de weersomstandigheden. De maximumopbrengsten worden 
echter geregeld overschreden, waarbij, soms ten onrechte, de 
weersomstandigheden worden aangevoerd als reden om het 
betrokken jaar als "uitzonderlijk" te beschouwen; 
c) in bepaalde Lid-Staten (Frankrijk, italiè) kan de maximumopbrengst 
per hectare met een bepaald percentage (20 % of 25 %) worden 
verhoogd : 
indien de geoogste hoeveelheid de maximumopbrengst van 
een bedrijf overschrijdt maar niet hoger is dan deze 
maximumopbrengst, vermeerderd met het vorenbedoelde 
percentage, verliest het bedrijf het recht op de benaming 
alleen voor het gedeelte waarmee de maximumhoeveelheid 
is overschreden, 
indien de opbrengst daarentegen hoger is dan de 
maximumopbrengst, vermeerderd met het vorengenoemde 
percentage, wordt de erkenning als v.q.p.r.d. theoretisch 
geweigerd voor de gehele oogst van het bedrijf; 
d) er bestaan verschillen tussen de Lid-Staten ten aanzien van de 
wettelijke bescherming van de hoeveelheden die boven de voor 
v.q.p.r.d. vastgestelde maxima zijn geproduceerd : 
in drie Lid-Staten (Spanje, Griekenland, Portugal) moeten 
de te veel geproduceerde hoeveelheden of, in voorkomend 
geval, de gehele oogst, worden gedeclasseerd als tafelwijn; 
in één Lid-Staat (Frankrijk) moet het te veel geproduceerde 
hoeveelheden voor distillatie worden geleverd om het recht 
30 
op de benaming te mogen behouden voor het gedeelte van 
de oogst dat het vastgestelde maximum niet overschrijdt; 
in één Lid-Staat (Italië) kunnen de te veel geproduceerde 
hoeveelheden, wanneer de oogst van een bedrijf tussen de 
maximumopbrengsten de maximumopbrengst, vermeerderd 
met het eerder genoemde percentage, ligt, worden 
gedeclasseerd tot tafelwijn, maar slechts tot een algemene 
maximumopbrengst die is vastgesteld voor alle wijngaarden 
die deze tafel wijnen produceren. De daarboven 
geproduceerde hoeveelheden moeten voor distillatie worden 
geleverd indien men het recht op de benaming wil 
behouden voor de hoeveelheid die de vastgestelde 
maximumopbrengst niet overschrijdt; 
in andere wijnproducerende Lid-Staten tenslotte (Duitsland, 
Luxemburg), mogen de te veel geproduceerde 
hoeveelheden worden gebruikt voor andere doeleinden 
(bereiding van distillatiewijn, wijnazijn, druivemost, of als 
v.q.p.r.d. naar het volgende wijnoogstjaar worden 
overgedragen, op voorwaarde dat de opbrengst in dat jaar 
onder de toegestane maximumopbrengst ligt; 
e) de wij nbou wcoöperaties en andere organisaties die v.q.p.r.d. 
produceren, worden bevoordeeld voor wat de beperking van de 
opbrengsten betreft, doordat alle wij nbouwoppervlakten van hun 
leveranciers, bij de bepaling van de opbrengst per hectare van de 
door de betrokken coöperatie of bedrijf geproduceerde v.q.p.r.d. als 
het geheel worden beschouwd (gewogen gemiddelde opbrengst); de 
hoge opbrengsten van bepaalde druiventelers kunnen zo worden 
gecompenseerd door de lagere opbrengsten van andere, waardoor de 
kwantitatieve beperking van de produktie niet wordt toegepast voor 
elk bedrijf afzonderlijk; 
f) in verscheidene regio's van een Lid-Staat (Duitsland), tenslotte, 
kunnen voor de berekening van de opbrengst per hectare van 
v.q.p.r.d., wijnbouwoppervlakten in aanmerking worden genomen 
die niet werkelijk met wijnstokken zijn beplant of die nog niet hun 
volle produktie hebben bereikt. 
Deze situatie wordt nog verergerd door andere praktische problemen en 
problemen in verband met de controle, met name : 
a) het feit dat de jaarlijkse oogst- en produktie-opgaven niet zijn 
aangepast aan de behoeften van het beheer en de controle van 
v.q.p.r.d.; 
b) het feit dat de controlediensten de samenstelling van het 
wijngaardareaal van elke wijnbouwer niet precies kennen, als gevolg 
van de onnauwkeurige definitie van het begrip wijnbouwbedrijf, en 
31 
dat zij niet kunnen beschikken over de gegevens van het 
wijnbouwregister, zelfs in landen waar dit register is ingesteld; 
c) het vrijwel geheel ontbreken van controles ter plaatse van de 
opgegeven oppervlakten; 
d) het ontbreken van fysieke controles van de op de door de 
wijnbouwers geëxploiteerde wijngaardpercelen verkregen 
landbouwkundige opbrengsten; hoewel in verscheidene 
produktiegebieden van sommige Lid-Staten de geoogste druiven bij 
de levering aan de coöperatie systematisch officieel worden 
gewogen, biedt dat nog geen zekerheid dat de geleverde druiven 
uitsluitend en volledig afkomstig zijn van de door elk van de 
bedrijven geëxploiteerde wijngaardpercelen; 
e) de geringe personeelsbezetting van de controlediensten tijdens de 
oogstperiode. 
4. CONTROLE OP DE VERRIJKING 
4.1. De communautaire wetgeving 
1. Verrijking en de beperking ervan is geregeld bij verschillende communautaire 
verordeningen. De basisvoorschriften zijn voor alle wijnen vastgesteld bij de 
artikelen 18 tot en met 20 van Verordening (EEG) nr. 822/87 en, voor 
v.q.p.r.d., ook bij de artikelen 7 en 8 van Verordening (EEG) nr. 823/87. 
Bij Verordening (EEG) nr. 2240/89 van de Commissie van 25 juli 19891 zijn de 
voorschriften vastgesteld inzake de aangifte en de uitvoering van en de controle 
op de verrijking. 
2. Bij artikel 45 van Verordening (EEG) nr. 822/87 en Verordening (EEG) 
nr. 2640/88 van de Commissie van 25 augustus 19882 zijn bepalingen vastgesteld 
met betrekking tot de toekenning van steun voor het gebruik van geconcentreerde 
most (GM) bij de wijnbereiding) en van gerectificeerde geconcentreerde most 
(GGM) voor de verrijking van wijn. Deze steun is bestemd om de kosten voor 
de aankoop van de verschillende verrijkingsprodukten (sacharose enerzijds en GM 
of GGM, anderzijds) op eenzelfde niveau te brengen en wordt aan de gebruikers 
van GM of GGM toegekend prorata van de gebruikte hoeveelheden. 
4.2. Waarnemingen 
1. Verrijking van wijn door toevoeging van sacharose (chaptalisatie) of door 
toevoeging van GM of GGM, is momenteel sterk verspreid in de meeste 
wijnproducerende landen van de Gemeenschap (Duitsland, Frankrijk, 
1 PB nr. L 215 van 26. 7.1989, blz. 16. 
2 PB nr. L 236 van 26. 8.1988,blz. 20. 
32 
Griekenland, Italië, Luxemburg). Oorspronkelijk was het een procédé om de 
kwaliteit van de wijn te verhogen tot een gemiddelde kwaliteit die door de markt 
werd geëist, in de jaren waarin de produktie-omstandigheden ongunstig waren; 
verrijking is vaak noodzakelijk in de landen in het noorden van het teeltgebied 
van de wijnstok. 
Hoewel verrijking in de regeling oorspronkelijk beschouwd werd als een procédé 
dat slechts bij uitzondering mocht worden toegepast, is het in vele 
wijnbouwgebieden van de Gemeenschap de regel geworden. Deze veralgemening 
van de verrijking was tegelijkertijd de oorzaak en het gevolg van de in vele 
regio's geconstateerde hoge opbrengsten die leidden tot een aanzienlijke 
vermindering van het natuurlijk suikergehalte van de druiven. 
De steun voor het gebruik van GM of GGM heeft bovendien ook de verrijking 
gestimuleerd in de regio's waar ze vroeger niet werd toegepast. 
2. In de landen in het zuiden van de Gemeenschap (Griekenland, Italië, Portugal) 
en in het zuidelijk gedeelte van Frankrijk, is chaptalisatie verboden, en mag stille 
wijn alleen worden verrijkt door toevoeging van GM of GGM. Spanje vormt een 
uitzondering omdat in dat land elke kunstmatige verhoging van het natuurlijk 
alcoholgehalte van wijn, ongeacht of dit gebeurt door chaptalisatie of door 
toevoeging van GM of GGM, verboden is. 
In de noordelijker gelegen wij nbou wlanden (Duitsland, Luxemburg, Verenigd 
Koninkrijk) en in het noordelijk deel van Frankrijk, is chaptalisatie vrijwel het 
enige aanvaarde verrijkingsprocédé, waarvan overvloedig gebruik wordt gemaakt 
door de wijnbouwers die daarvoor historische of culturele redenen aanvoeren. 
De methoden voor verrijking door dehydrering (concentratie door afkoeling) 
worden slechts weinig toegepast omdat het volume van de wijn erdoor wordt 
verkleind. 
3. De meeste wijnproducerende Lid-Staten hebben nationale bepalingen vastgesteld 
voor de controle op de verrijking. 
Er worden administratieve, materiële of analytische controles uitgevoerd. Deze 
zijn vooral bedoeld om te garanderen 
dat de verrijking is gemeld zoals is voorgeschreven en dat ze vooraf 
in de boekhouding is geregistreerd, 
dat het verrijkte produkt tenminste het voorgeschreven minimum 
natuurlijk alcoholgehalte bezit, 
dat de verrijking de vastgestelde maximumwaarde niet overschrijdt, 
dat alleen geoorloofde verrijkingsprocédés worden toegepast, 
dat het procédé slechts eenmaal tijdens het gistingsproces wordt 
toegepast, 
dat, wanneer GM of GGM wordt gebruikt waarvoor steun is 
toegekend, de specifieke bepalingen dienaangaande in acht worden 
genomen. 
33 
4. In Duitsland is de controle eerder gericht op v.q.p.r.d. van hogere kwaliteit ("mit 
Pradikat"), waarvoor verrijking verboden is. VOCMT andere v.q.p.r.d. en voor 
tafelwijn daarentegen woidt de cfiaptalisatie slechts weinig gecontroleerd. 
Men heeft vastgestekl dat in verscheidene Duitse regio's de verrijking niet vooraf 
wordt aangemeld en dat de registratie van de ingeslagen en de voor verrijking 
gebruikte suiker niet gebeurd zoals is voorgeschreven. De nationale autoriteiten 
zijn van oordeel dat de voorafgaande mekfing van de verrijking het werk van de 
wijnproducenten onnodig moeilijk maakt en slechts weinig nut heeft voor de 
controlediensten doordat bijna ale bedrijven hun wijn verrijken in de periode 
onmiddellijk na de oogst. Zij staan ook toe dat de verrijking nog in de 
wijnbereidingsregistefs wordt geregistreerd na 15 december, en niet tot uiterlijk 
die datum, zoals de regeling voorschrijft. 
34 
5. In Spanje is elke verrijking verboden. Er worden echter weinig controles ad hoc 
uitgevoerd om eventuele gevallen van verrijking op te sporen. De 
controlediensten tonen een zeker begrip wanneer verrijking wordt toegepast 
omdat uitzonderlijke weersomstandigheden ze noodzakelijk maken. 
6. In Frankrijk, waar twee verrijkingsmethoden worden toegepast, naargelang van 
de regio's, worden door drie controlediensten, steekproefsgewijze of gericht, 
materiële controles tijdens de verrijking uitgevoerd. Gezien het groot aantal 
producenten die verrijking toepassen, kunnen de controlediensten echter slechts 
een zeer gering percentage van de verrichtingen controleren. 
De verplichtingen inzake de voorafgaande melding en de registratie van de 
verrijking lijken door de Franse wijnbouwers in acht te worden genomen. In 
verscheidene gebieden hebben de producentenorganisaties echter aangedrongen 
op een versoepeling van de voorschriften inzake chaptalisatie, en met name van 
de voorafgaande melding vóór elke toepassing van sacharose of van het verbod 
op gesplitste verrijking. Vele wijnbouwers hebben de instructies van deze 
organisaties,opgevolgd en hebben slechts één algemene verrijkingsaangifte per 
verkoopseizoen ingediend, vóór de eerste verrijkingsverrichting. Wat de gesplitste 
verrijking betreft, deze wordt in één Franse regio vrij algemeen toegepast. 
De nationale autoriteiten zijn gekant tegen de mogelijkheid van een algemene 
verrijkingsaangifte in het begin van het wijnoogstjaar, maar zijn wel bereid de 
mogelijkheid van de gesplitste verrijking zorgvuldig te onderzoeken omdat deze 
oenologische voordelen biedt en om zo te komen tot een aangepaste regelgeving. 
7. In Griekenland wordt de verrijking tijdens de uitvoering systematisch door twee 
controlediensten gecontroleerd. Verrijking mag slechts worden uitgevoerd 
wanneer controleurs aanwezig zijn. Er worden systematisch monsters genomen 
van de te verrijken most, en van de gebruikte GM of GGM, alsook van de wijn 
na vergisting. Steun voor de gebruikers van GM of GGM wordt alleen uitgekeerd 
indien de verrijking vooraf is aangemeld en voor zover er officiële 
analyseverslagen van alle verrichtingen worden overgelegd. 
8. In Italië worden steekproefsgewijze uitgevoerde of gerichte controles tijdens de 
verrijking uitgevoerd door twee controlediensten. De nationale voorschriften zijn 
in overeenstemming met de communautaire bepalingen. 
5. RAMING VAN DE OPBRENGSTEN VAN DE WIJNGAARDEN 
5.1. Inleiding 
In de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn, die 
momenteel wordt behandeld in de Raad, wordt een grote plaats ingeruimd voor 
de beheersing van de produktie. Een van de methoden om dat doel te bereiken 
is een verlaging van de opbrengst per hectare, met compensatie van het 
inkomensverlies dat wordt veroorzaakt door de kleinere produktie (deel A van de 
toekomstige regionale programma's voor aanpassing van de wijnbouw). 
35 
Er zijn drie controlebezoeken uitgevoerd, in Beaujolais (Frankrijk), in Dao 
(Portugal) en in Piemonte (Italië), om ter plaatse een methode te bestuderen om, 
verscheidene weken vóór de oogst, de opbrengst van de afzonderlijke percelen 
en van het wijnbouwgebied als geheel te ramen. 
De gebieden waar de methoden zijn uitgetest, zijn gekozen op grond van hun 
onderscheiden kenmerken (wijnstokrassen, benamingen, ervaring op het gebied 
van de oogstraming, versnippering van het wijngaardareaal, ...) en de 
verschillende mate van beschikbaarheid van statistische gegevens 
(wijnbouwregister), om aldus te kunnen beschikken over gebieden met een 
verschillende moeilijkheidsgraad om tot een juiste raming te komen. 
5.2. Toegepaste methoden voor het ramen van de opbrengsten 
Volgens de informatie die beschikbaar was op het tijdstip dat de bezoeken werden 
uitgevoerd, werden voor het ramen van de opbrengsten vooral twee methoden 
gevolgd. 
5.2.1. De "Beaujolais-methode" 
De methode voor het ramen van de opbrengst die in Beaujolais wordt gebruikt, 
is gebaseerd op de bemonstering van de druivetrossen op het perceel. 
Op basis van het gewicht van het monster en het aantal trossen op elke wijnstok 
waarvan trossen worden genomen, wordt door extrapolatie de opbrengst van het 
perceel berekend. 
5.2.2. De "Zwitserse methode" 
De methode is ontwikkeld door het Station fédéral de recherches agronomiques 
de Changin (Nion) en is ook gebaseerd op het nemen van een monster van 
druivetrossen. 
Zij bestaat erin het gemiddelde aantal trossen te bepalen op vijf groepen van tien 
naast elkaar staande wijnstokken, en het aantal gezette bessen te tellen van de 
gemiddelde tros van tien wijnstokken die willekeurig zijn gekozen, 
5.3. Waarnemingen 
Bij de tijdens deze controlebezoeken uitgevoerde metingen zijn eveneens een 
aantal moeilijkheden aan het licht gekomen die inherent zijn aan de uitvoering 
van een dergelijke raming. 
De eerste moeilijkheid vloeit voort uit de steeds onvoorspelbare 
weersomstandigheden die de betrouwbaarheid van de ramingen aanzienlijk kunnen 
beïnvloeden, bij voorbeeld de hagel kan tussen het tijdstip van de raming en dat 
van de oogst de gehele produktie van een perceel onbruikbaar maken. 
36 
De regen daarentegen kan leiden tot een hogere raming, wanneer hij overvloedig 
is op het tijdstip van de monsterneming, of tot een hogere produktie, indien hij 
overvloedig is op het tijdstip van de oogst. 
De werkelijke produktie kan ook worden beïnvloed door de beslissing van de 
wijnbouwer om niet alle druivetrossen van het perceel te oogsten en bij voorbeeld 
bij het oogsten een kwalitatieve selectie te maken. Dit wordt evenwel nog niet 
vaak toegepast. 
Aan de keuze van de als representatief voor het gebied te beschouwen percelen 
dient de nodige aandacht te worden besteed : de situatie, de grootte, de 
toegepaste teeltvorm, het onderhoud van de wijngaard, de leeftijd van de 
wijnstokken, de inspanningen van de wijnbouwer om de kwaliteit te verbeteren, 
... het zijn alle factoren die aandachtig moeten worden afgewogen om niet een 
ervan te hoog in te schatten en aldus de extrapolatie voor het gehele gebied te 
vervalsen. 
De ervaring van de functionarissen te velde en de beschikbaarheid van een 
efficiënt wijnbouwkadaster blijken hiervoor onmisbaar. In de meeste gevallen 
beschikt het gebied niet over een net van representatieve percelen die als 
grondslag kunnen dienen voor een raming van de produktie van het gebied, of 
zelfs van de wijnproduktie met een bepaalde benaming. Een dergelijk net blijkt 
zeer moeilijk tot stand te brengen wegens het grote aantal behamingen in bepaalde 
gebieden. 
Ook het tellen van het aantal druivetrossen per wijnstok is een bron van fouten, 
inzonderheid voor mensen met weinig ervaring; de grote verscheidenheid in de 
druivetrossen kan leiden tot verschillende resultaten, naargelang van de technici 
die de telling uitvoeren. 
Bij de selectie van een druivetros per wijnstok, kiest men vaak onbewust een 
goed gevormde tros met veel bessen, waardoor de opbrengst van het perceel te 
hoog wordt ingeschat. 
De Zwitserse methode is te omslachtig gebleken om routinematig te worden 
gebruikt, omdat het tellen van de bessen veel tijd vergt. Het lijkt daarentegen wel, 
noodzakelijk om het aantal trossen van een monster van 50 wijnstokken te tellen 
om rekening te houden met de grote verschillen die in de meeste wijngaarden 
worden geconstateerd. Voor het tellen van de trossen en de keuze van de trossen 
gelden dezelfde beperkingen als die welke zijn vermeld voor de Beaujolais-
methode. 
Ook de kennis van de groeicurve van de bessen in de periode tussen de raming 
en de oogst, kan aanleiding geven tot fouten. Zelfs de ramingen die kort vóór de 
oogst werden uitgevoerd waren niet juister dan de andere. 
De bemonstering van de percelen is vaak bemoeilijkt door de onnauwkeurigheid 
van de statistische gegevens, bij vorbeeld doordat percelen waren gerooid of de 
werkelijke samenstelling van het wijngaardareaal verschilde van de opgegeven 
37 
samenstelling. De statistieken betreffende het aantal ontbrekende wijnstokken 
werden bovendien zelden bijgewerkt. 
Wegens al deze moeilijkheden zijn grote verschillen geconstateerd tussen de 
ramingen die tijdens de controlebezoeken zijn uitgevoerd en de werkelijke 
produktie. Indien de aan de Commissie meegedeelde gegevens inzake de 
werkelijke produktie op het tijdstip van de oogst betrouwbaar zijn, bedraagt het 
verschil meestal meer dan 20 % (over-of onderschatting). 
5.4. Conclusies 
Uit de proef die in het voorbije wijnoogstjaar is gedaan, kunnen de volgende 
conclusies worden getrokken. 
Wat de afzonderlijke percelen betreft, lijkt de raming meestal hoger uit te vallen 
dan de hoeveelheden die bij de oogst zijn geregistreerd. 
Men kan aannemen dat de fout bij de raming van de produktie van een homogeen 
perceel tussen 10 en 30 % bedraagt. 
De raming van de produktie per bedrijf is moeilijk wanneer dit niét bestaat uit 
gelijkaardige en homogene percelen. Voor een dergelijke raming zou de produktie 
van de verschillende percelen van het bedrijf in feite afzonderlijk moeten worden 
geraamd, hetgeen vrijwel niet uitvoerbaar is voor de meeste bedrijven, die zijn 
samengesteld uit een aantal percelen waar vaak zeer verschillende 
omstandigheden heersen (expositie, leeftijd van de wijnstokken, wijnstokras, 
benaming, helling, ...). 
Wegens de onnauwkeurigheid van de perceelsgewijze produktieraming is echter 
ook de produktieraming per bedrijf erg onzeker. De betrouwbaarheid van de 
produktieraming van een gebied zal in hoge mate worden bepaald door de 
representativiteit van de geselecteerde percelen. 
Het GCO van Ispra werkt momenteel aan de ontwikkeling van een 
ramingsmethode die gebaseerd is op de verspreiding van pollen. De methode 
werkt volgens het principe dat het tijdens de bloei vrijgekomen pollen wordt 
geteld en dat de produktie wordt geraamd door toepassing van een historische 
verhouding tussen de hoeveelheid pollen tijdens de bloei en de produktie op het 
tijdstip van de oogst. De hoeveelheid pollen tijdens de bloei wordt in hoge mate 
bepaald door de weerssomstandigheden in deze periode en is daarnaast ook 
afhankelijk van andere factoren, zoals de oppervlakte van de wijngaarden en het 
aantal bloeiwijzen dat tijdens de bloei aanwezig is. Dit laatste aantal kan sterk 
dalen als gevolg van gebeurtenissen die zich voordoen vóór de bloei, bij 
voorbeeld weersomstandigheden of parasieten (voorjaarsvorst, hagel, aantasting 
door parasieten). Deze methode heeft ook beperkingen, zowel financiële als 
technische, die maken dat ze moeilijk in de gehele Gemeenschap zal kunnen 
worden toegepast. 
38 
Concluderend kan nu reeds worden gesteld dat een financiële raming van het 
inkomensverlies veroorzaakt door een vrijwillige verlaging van de produktie, 
zoals voorgesteld in het voorstel voor de hervorming van de gemeenschappelijke 
marktordening voor wijn, moeilijk te controleren lijkt. Het zou dus wenselijk 
zijn, indien men een dergelijke maatregel in een nieuwe gemeenschappelijke 
marktordening voor wijn wil behouden, dat hij controleerbaar is, bij voorbeeld 
door hem strenger te maken, m.a.w. door alleen bij een volledige stopzetting van 
de produktie op een perceel1, een steun toe te kennen die is berekend op basis van 
de gemiddelde opbrengst van het gebied in het verleden (of van het bedrijf, op 
basis van de oogstopgaven). 
Het zou dan "volstaan" te controleren dat de druiven op het perceel (of de 
percelen) ten aanzien waarvan het bedrij fshoofd zich ertoe heeft verbonden van 
produktie af te zien, niet worden geoogst. 
Er dient evenwel te worden erkend dat deze maatregel indruist tegen een bepaalde 
mentaliteit van de landbouwers die zich verzet tegen het vernietigen van de 
vruchten van de bodem. 
Een ander nadeel van deze "alles-of-niets"-maatregel vloeit voort uit het feit dat 
de producenten, die de kwaliteit van de wijn hoog willen houden en die reeds 
(een deel van) hun druiven groen oogsten om het suikergehalte te verhogen in de 
druiven die zij laten staan, niet voor steun in aanmerking zouden komen omdat 
slechts een deel van de druiven wordt verwijderd; het inkomensverlies dat zij 
daardoor zouden lijden zou waarschijnlijk echter onbeduidend zijn in vergelijking 
tot de prijs van de (kwaliteits)wijn die zij produceren. 
Deze maatregel heeft daarentegen het extra voordeel dat een plantendek in stand 
wordt gehouden in bepaalde wijnbouwgebieden waar gevaar voor erosie bestaat 
(b.v. La Mancha). 
Volledigheidshalve dient ook te worden vermeld dat ook tussenmaatregelen 
worden overwogen, zoals het wegen van de groen geoogste druiven, de beperking 
van het aantal trossen per wijnstok ... 
Hoewel deze tussenmaatregelen theoretisch uitvoerbaar zijn> zal bij de praktische 
uitvoering opnieuw het probleem van de doeltreffendheid van de controle rijzen. 
Daarbij zou het totale wijngaardperceel "groen" worden geoogst, d.w.z. dat de 
druivetrossen op het gehele betrokken perceel worden geoogst voordat ze rijp 
zijn, zodat ze niet op onregelmatige wijze tot wijn kunnen worden verwerkt. 
Met de momenteel in het voorstel voor de hervorming overwogen vergoeding 
voor het te lijden produktieverlies, zal deze maatregel waarschijnlijk alleen de 
producenten van goedkope tafelwijn interesseren, en het zijn precies deze 
producenten die de overschotten veroorzaken die men tracht weg te werken. 
39 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 368 def. 
DOCUMENTEN 
NL 03 
Catalogusnummer : CB-CO-95-393-NL-C 
ISBN 92-77-92101-3 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
tfo