6.Finland heeft de aanvraag ingediend in het kader van de criteria voor steunverlening van artikel 4, lid 1, onder b), van de EFG-verordening, dat bepaalt dat binnen een referentieperiode van negen maanden ten minste 500 werknemers gedwongen moeten zijn ontslagen in ondernemingen die actief zijn in dezelfde NACE Rev. 2-afdeling en gevestigd zijn in één of twee aan elkaar grenzende regio's van NUTS-niveau 2 in een lidstaat. In de regio Helsinki-Uusimaa (FI1B) alleen al werden 737 werknemers ontslagen.

5.De aanvraag betreft 1 603 werknemers die werden ontslagen in de economisch sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2-afdeling 62 (Computerprogrammering, consultancy en aanverwante activiteiten). De ontslagen deden zich voor in de regio's van NUTSniveau 2 Länsi-Suomi (FI19), Helsinki-Uusimaa (FI1B), Etelä-Suomi (FI1C) en Pohjois- ja Itä-Suomi (FI1D). Er werden werknemers ontslagen bij 69 ondernemingen, maar bijna de helft van de ontslagen (778) viel bij Microsoft Mobile Oy.

4.Finland heeft aanvraag EGF/2015/005 FI/Computerprogrammering ingediend op 12 juni 2015, binnen twaalf weken na de datum waarop aan de in artikel 4 van de EFG-verordening vermelde criteria voor steunverlening was voldaan. De Commissie heeft de ontvangst van de aanvraag bevestigd binnen twee weken na de indiening van de aanvraag, namelijk op 12 juni 2015, en heeft Finland op 26 juni 2015 om aanvullende informatie gevraagd. Deze aanvullende informatie werd binnen acht weken na het verzoek daarom verstrekt, na een verlenging van de termijn met twee weken op het naar behoren gemotiveerde verzoek van Finland. De termijn van twaalf weken na de ontvangst van de volledige aanvraag, binnen welke de Commissie moet beoordelen of de aanvraag voldoet aan de voorwaarden voor het verlenen van een financiële bijdrage, loopt op 13 november 2015 af.

2.Op 12 juni 2015 heeft Finland aanvraag EGF/2015/005 FI/Computerprogrammering ingediend voor een financiële bijdrage van het EFG naar aanleiding van ontslagen in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2-afdeling 62 (Computerprogrammering, consultancy en aanverwante activiteiten) in de regio's van NUTSniveau 2 Länsi-Suomi (FI19), Helsinki-Uusimaa (FI1B), Etelä-Suomi (FI1C) en Pohjois- ja Itä-Suomi (FI1D) in Finland. Met uitzondering van het eiland Åland bestrijken deze regio's heel Finland.

–385 sinds de datum waarop de arbeidsovereenkomst de facto werd beëindigd of afliep.

In aanmerking komende werknemers

9.In totaal komen 1 603 werknemers in aanmerking.

Verband tussen de ontslagen en de "grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ingevolge de globalisering"

10.Finland legt het verband tussen de ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ingevolge de globalisering met het argument dat de verdeling van de werkgelegenheid in de ICTsector tussen de EU en andere economieën zich de laatste jaren ten nadele van de EU heeft ontwikkeld. Hoewel het volume van dit domein wereldwijd is toegenomen, is het in Europa afgenomen doordat bedrijven en diensten naar China, India, Taiwan en andere niet-Europese bestemmingen worden verplaatst. In 2014 alleen al daalde het personeelsbestand van de Finse ICTbedrijven met 3 procent of 1 500 werknemers.

Verdeling van de werkgelegenheid in de ICTsector tussen de Europese Unie en andere economieën (2009 en 2011)

Bron: Europese Commissie. ICT Industry Analysis Predict 2013 & 2014 Reports: An Analysis of ICT R&D in the EU and Beyond.

11.De gevolgen lieten zich in het bijzonder voelen in Finland, waar de hele Finse elektronicasector zwaar werd getroffen. Deze ontwikkeling bereikte een triest dieptepunt met de aankondiging van massa-ontslagen door Nokia in 2011. In 2012 heeft Nokia eerst 1 000 werknemers ontslagen in Salo (EGF/2012/006 FI/Nokia Salo), en vervolgens nog eens 3 700 eind 2012 en begin 2013 (EGF/2013/001 FI/Nokia). In 2014 volgden er nog eens 600 ontslagen in de sector van de ontwikkeling van chipsets (EGF/2015/001 FI/Broadcom).

12.In deze omstandigheden bleef de sector "Computerprogrammering, consultancy en aanverwante activiteiten" inspanningen leveren om wereldwijd te concurreren, ook al was de belangrijkste afnemer van de diensten, namelijk Nokia, verdwenen.

13.De Finse softwaresector investeert tegenwoordig steeds meer in het industriële internet en in clouddiensten. Daarbij kiest de sector voor betere b2b-diensten (business-to-business), en ondervindt hij tegelijkertijd problemen met de b2c-diensten (business-to-consumer). Dat laatste is te wijten aan de prijsdruk op de wereldmarkt. De marktdeelnemers moeten met ondernemingen uit lagerekostenlanden om opdrachten concurreren. Er is ook een tendens dat ondernemingen die wereldwijd actief zijn, een deel van hun activiteiten in Finland naar lagerekostenlanden verplaatsen. CGI bijvoorbeeld heeft in november 2014 aangekondigd dat het zijn personeelsbestand in Finland met 270 werknemers moest reduceren en zijn activiteiten naar landen buiten de EU moest verplaatsen.

14.Software is een wereldwijde business, en softwareproducten worden wereldwijd bij de kostenefficiëntste aanbieders aangekocht. Softwareproducten kunnen echter nog steeds op de specifieke eisen van het land, de regio of de taal worden afgestemd.

15.Een belangrijk kenmerk van de wereldwijde softwaresector is dat hij constant nieuwe, goed opgeleide arbeidskrachten nodig heeft, aangezien de levenscyclus van producten en daarmee verband houdende softwareoplossingen zeer kort is in vergelijking met de levenscyclus van zijn personeel. Er heerst hevige concurrentie tussen werknemers binnen en buiten de EU. De verouderende en minder goed opgeleide werknemers in de EU kunnen niet gemakkelijk concurreren met de jonge en beter opgeleide werknemers buiten de EU.

16.In 2008 werkten in Finland in totaal nog 326 000 werknemers in technologische sectoren; in 2014 waren dat er nog maar 276 000. Dat komt neer op een gemiddelde daling per jaar met ongeveer 3 % (of 10 000 werknemers).

17.Tot op heden werden voor de sector "Computerprogrammering, consultancy en aanverwante activiteiten" twee EFG-aanvragen ingediend, waarvan er één gebaseerd was op globalisering en één op de wereldwijde financiële en economische crisis.

Factoren die de ontslagen en de beëindigingen van werkzaamheden hebben veroorzaakt

18.De ontslagen waren het gevolg van de ontwikkelingen bij Nokia in de laatste jaren, die zware gevolgen hadden voor de ICTsector in Finland. Vroeger verschafte de ontwikkeling en het ontwerp van besturingssystemen voor mobiele telefoons van Nokia werk aan duizenden Finse werknemers, hoofdzakelijk in Oulu. Die functies zijn nu naar landen buiten Europa verplaatst.

19.De beslissingen van Nokia en Microsoft (het verplaatsen van activiteiten en het stopzetten van de productie en de productontwikkeling in Finland) hadden negatieve gevolgen voor tal van bedrijven in de softwaresector waarvan de activiteiten verband hielden met Nokia of Microsoft. De problemen bij Nokia hadden dan ook negatieve gevolgen voor de situatie van de hele Finse softwaresector. Zo rechtvaardigde bijvoorbeeld Tieto, een bedrijf dat ICT-diensten verleent, de ontslagen die het in het najaar van 2014 heeft aangekondigd met het gedaalde aantal opdrachten van één van zijn grote klanten, met name Nokia. Bedrijven zoals Atos IT Solutions and Services, Rovio Entertainment (dat computergames ontwikkelt) en Samlink volgden om vergelijkbare redenen.

20.Tijdens het najaar van 2014 en het voorjaar van 2015 moesten in totaal uiteindelijk 69 bedrijven uit de softwaresector werknemers ontslaan. De redenen voor deze ontslagen verschillen, maar al deze bedrijven hadden gemeen dat zij de internationale concurrentie steeds sneller en heviger gingen ondervinden. De sluitingen van Nokia en Microsoft waren doorslaggevend, maar de meeste ontslagen passen in een algemenere ontwikkeling in de hele programmeringssector.

Verwachte gevolgen van de ontslagen voor de plaatselijke, regionale of nationale economie en voor de werkgelegenheid