2018/0207 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT



overeenkomstig artikel 294, lid 6, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie



over het

standpunt van de Raad over de vaststelling van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Rechten en Waarden (2021-2027) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 390/2014

1.Chronologisch overzicht

Indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (document COM(2018) 383): 30 mei 2018 Advies van het Comité van de Regio’s over het voorstel: 10 oktober 2018 Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel: 18 oktober 2018 Goedkeuring van een partieel onderhandelingsmandaat door het Comité van permanente vertegenwoordigers, en verlenging van dit mandaat: 19 december 2018 20 februari 2019 Trialogen: 22 januari, 5 februari, 20 februari en 6 maart 2019 Bevestiging, door het Comité van permanente vertegenwoordigers, van de tijdens de vierde trialoog met het Europees Parlement overeengekomen gemeenschappelijke lezing: 13 maart 2019 Bevestiging, door het Europees Parlement, van de gemeenschappelijke lezing door middel van de aanneming van een wetgevingsresolutie (eerste lezing): 17 april 2019 Overeenkomst in de Raad inzake een algemene oriëntatie: 2 december 2020 Trialogen: 10 en 17 december 2020 Brief van de commissie LIBE aan de voorzitter van het Comité van permanente vertegenwoordigers (2e deel) ter bevestiging van de instemming van het Europees Parlement met het resultaat van de interinstitutionele onderhandelingen: 4 februari 2021





Politiek akkoord in het Comité van permanente vertegenwoordigers over de compromistekst: 17 februari 2021 Vaststelling van het standpunt van de Raad in eerste lezing: 19 april 2021

2.Doel van het voorstel van de Commissie

Het programma Rechten en waarden is een van de financieringsinstrumenten van het meerjarig financieel kader 2021-2027. Het programma draagt bij tot de bescherming en bevordering van rechten en waarden die verankerd zijn in de EU-Verdragen en het Handvest van de grondrechten van de EU, en is gericht op de instandhouding en verdere ontwikkeling van een open, op rechten gebaseerde, democratische, gelijke en inclusieve samenleving die gebaseerd is op de rechtsstaat. Het programma zal maatschappelijke organisaties ondersteunen die op lokaal, regionaal, nationaal en transnationaal niveau actief zijn op het gebied van de bevordering van de waarden en rechten van de Unie, en zal zorgen voor meer bewustmaking op het gebied van gelijkheid en non-discriminatie, de rechten van het kind, gegevensbescherming, EU-burgerschapsrechten en de gemeenschappelijke Europese geschiedenis. Voorts zal het bijdragen tot gendermainstreaming en het mainstreamen van non-discriminatie, tot het voorkomen en bestrijden van gendergerelateerd geweld tegen vrouwen en van alle vormen van geweld tegen kinderen en andere risicogroepen. Het programma zal ook de participatie van de burgers in het democratisch leven van de Unie ondersteunen. De Commissie heeft een totale begroting van 641 705 000 EUR (in lopende prijzen) voorgesteld.

Het programma dient ter ondersteuning van maatschappelijke organisaties, Europese netwerken, overheidsinstanties met inbegrip van instanties op het gebied van gelijkheid en mensenrechten, lokale overheden, universiteiten/onderzoeksinstellingen en denktanks. Het zal onder meer activiteiten financieren op het gebied van:

• bewustmaking van de rechten, waarden en beginselen die ten grondslag liggen aan de EU, en bewustmaking van de cultuur en de geschiedenis van de EU;

• verbetering van de kennis inzake het recht en het beleid van de EU en inzake mogelijke belemmeringen voor de uitoefening van rechten;

• vergroting van het actievermogen met het oog op een betere uitvoering van de rechtsinstrumenten en het beleid van de EU in de lidstaten;

• bevordering van grensoverschrijdende samenwerking, uitwisseling en debat, wederzijdse kennis, wederzijds begrip en wederzijds vertrouwen tussen alle belanghebbenden.

3.Opmerkingen over het standpunt van de Raad

Het standpunt van de Raad weerspiegelt het in de trialogen bereikte akkoord. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het voorstel van de Commissie zijn:

–titel: de titel werd gewijzigd in: het programma “Burgers, gelijkheid, rechten en waarden”,

–specifieke doelstellingen: nadere specificatie van elk van de drie voorgestelde onderdelen (gelijkheid en rechten, betrokkenheid en participatie van de burgers, Daphne) en met name van bepaalde groepen die het risico lopen slachtoffer te worden van geweld;

–nieuw onderdeel: toevoeging van een vierde onderdeel (waarden van de Unie), met name ter ondersteuning van maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de waarden van de Unie, de democratie en de rechtsstaat. Deze elementen zijn van fundamenteel belang voor het vertrouwen van de burgers in de Unie en voor het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten. Op die manier draagt het programma bij tot de opbouw van een meer democratische Unie, de eerbiediging van de rechtsstaat en democratische dialoog, transparantie en goed bestuur;