COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 371 dcf.-SYN 466 - SYN 467 
Brussel, 22 juli 1993 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
EN HET EUROPESE PARLEMENT 
AFGELEID RECHT VOOR DE TWEEDE FASE VAN 
DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE 
AFGELEID RECHT VOOR DE TWEEDE FASE VAN 
DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE 
(Mededeling aan de Raad en het Europese Parlement) 
De op 21 en 22 juli 1993 in Kopenhagen bijeengekomen Europese Raad verzocht de Commissie voorstellen in te 
dienen over alle nodige uitvoeringsmaatregelen betreffende de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie 
(EMU), zodat deze TO spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van het Verdrag en vóór 1 januari 1994 /ouden 
kunnen worden aangenomen. In dit verband legt de Commissie hierbij vier ontwerp-voorstellen voor 
rechtsregelingen voor. 
De rechtsgrond voor deze ontwerp-voorstellen is het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
(EG-Verdrag), zoals gewijzigd bij het Verdrag betreffende de Europese Unie. Zo lang het Verdrag niet in werking 
is getreden kan formeel geen wetgeving plaatsvinden. Voorde formele voorbereiding van de rechtsregelingen dreigt 
ernstige tijdnood omdat de tijdspanne tussen de inwerkingtreding van het Verdrag en het begin van de tweede fase 
van de EMU kort zal zijn. Ten einde te kunnen voldoen aan bovengenoemd verzoek van de Europese Raad dient 
wetgeving op het gebied van de EMU informeel te worden voorbereid. Hoewel de Commissie voornemens is na de 
inwerkingtreding van het Verdrag formele voorstellen te doen, die overeenkomen met deze ontwerp-voorstellen, 
behoudt zij zich het recht voor in het licht van de omstandigheden wijzigingen aan te brengen. 
Het doel van de ontwerp-voorstellen is met de betrokken instanties van de Gemeenschap informeel de nodige 
discussies aan te vangen, zodat de formele procedures onmiddellijk na de inwerkingtreding van het EG-Verdrag 
kunnen aanvangen en binnen de door de Europese Raad gestelde termijn beëindigd. Voor twee van de vier teksten 
is samenwerking met het Parlement op grond van artikel 1K9C van het EG-Verdrag nodig; met betrekking tot de 
andere twee moet het Parlement worden geraadpleegd. Voor een van de regelingen is raadpleging van het Comité 
van Presidenten en van het Monetair Comité noodzakelijk. 
De volgende ontwerp-voorstellen zijn aan deze mededeling gehecht : 
- verordening houdende nadere omschrijving van het verbod op kredietverlening door de centrale banken aan de 
openbare sector (artikel 104 EG-Verdrag). Het doel is definities te geven van bij voorbeeld "voorschotten in 
rekening courant of andere kredietfaciliteiten" en "openbare bedrijven". Afgeleid recht bij artikel 104 is niet 
verplicht, maareen verduidelijking van een aantal punten doormiddel van afgeleid recht is uiterst wenselijk, zoals 
ook door het Comité van Presidenten werd aangevoerd. Samenwerking met het Europees Parlement is nodig; 
- verordening houdende nadere omschrijving van het verbod op bevoorrechte toegang van de openbare sector tot 
financiële instellingen (artikel 104A EG-Verdrag). Afgeleid recht is hier verplicht en kan ook dienen om definities 
te geven. Dit betreft de uitdrukkingen "bevoorrechte toegang", "financiële instellingen", "overwegingen van 
bedrijfseconomisch toezicht" en, evenals voor artikel 104, "openbare bedrijven". Samenwerking met het Europees 
Parlement is nodig; 
- verordening betreffende de toepassing van de procedure bij buitensporige overheidstekorten (artikel 104C, lid 14, 
EG-Verdrag). Het doel van deze verordening is gedetailleerde regels en definities te geven voor de toepassing 
van de bepalingen van het protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten. Zij bevat de nodige 
definities, met inbegrip van de definitie van overheidsschuld, en regels voor de rapportage door de Lid-Staten aan 
de Commissie. Het Europees Parlement moet worden geraadpleegd; 
- besluit over de vaststelling van de verdeelsleutel voor de bijdragen van de centrale banken in de financiële 
middelen van het Europees monetair instituut (artikel 16, lid 2, van de statuten van het EMI). Het doel is regels 
te geven die door de Commissie moeten worden toegepast wanneer zij gegevens verstrekt over de bevolking en 
het bruto binnenlands produkt voor de vaststelling van de verdeelsleutel. Het Europees Parlement, het Comité 
van Presidenten en het Monetair Comité moeten worden geraadpleegd. 
Een rechtsregeling betreffende het EMI wordt voorbereid maar is niet aan deze mededeling gehecht. Deze regeling 
betreft de raadpleging van het instituut door de autoriteiten van de Lid-Staten over ontwerp-rechtsregelingen op het 
gebied van de bevoegdheden van het EMI. De Commissie is voornemens het betrokken ontwerp-voorstel te zijner 
tijd informeel in te dienen. 
Later in het jaar zal de Commissie tevens enkele kleine wijzigingen in bestaand communautair recht die nodig zijn 
om de voorbereiding van de tweede fase te voltooien voorstellen. 
Bijlage I 
Voorstel voor cen 
VERORDENING (EEG)VAN DE RAAD SYN 466 
tot vaststelling van definities voor de toepassing van de 
in de artikelen 104 en 104B, lid 1, van het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
bedoelde verbodsbepalingen 
Toelichting 
Opzijn bijeenkomst in Kopenhagen verzocht de Europese Raadde Commissie voorstellen in te dienen betreffende 
alle maatregelen die nodig zijn voorde tweede fase van de Economische en Monetaire Unie, zodat deze voorstellen 
door de Raad na de inwerkingtreding van het Verdrag en vóór l januari 1994 kunnen worden aangenomen. 
Ingevolge dit verzoek en bij gebreke van een rechtsgrond voor de vaststelling van een formeel voorstel dient de 
Commissie bijgaand ontwerp-voorstel in. Het heeft tot doel informeel de nodige discussies met de betrokken 
instanties van de Gemeenschap te doen aanvangen, zodat deform ele procedures onm iddellijk na de inwerkingtreding 
van het Verdrag kunnen beginnen en worden afgesloten voor de door de Europese Raad genoemde datum. Hoewel 
de Commissie voornemens is na de inwerkingtreding van het Verdrag een formeel voorstel overeenkomstig dit 
ontwerp-voorstel in te dienen behoudt zij zich het recht voor in het licht van de omstandigheden wijzigingen aan 
te brengen. 
L Inleiding - algemeen 
Het begrotingsbeleid wordt, in tegenstelling tot het monetaire beleid, in de derde fase van de Monetaire Unie niet 
gecentraliseerd; de verantwoordelijkheid daarvoor blijft berusten bij de parlementen en regeringen van de Lid-Staten. 
Niettemin behelst het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een aantal bepalingen die strekken tot 
bevordering van de begrotingsdiscipline. De artikelen 104 en 104B, te zamen met artikel 104A, vormen een reeks 
bepalingen die gericht zijn op versterking van de discipline die uitgaat van het marktmechanisme. Deze bepalingen 
zijn reeds van toepassing vanaf het begin van de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie. 
Het verbod op directe financiering van de openbare sector door de centrale banken is ook een belangrijke factor voor 
de onafhankelijkheid van de centrale banken. Het monetaire beleid van de centrale banken mag niet beïnvloed 
worden door financieringsbehoeften van de openbare sector. 
Tenslotte zou het verwerven en aanhouden door de centrale banken van schuldbewijzen van de openbare sector, voor 
zover deze schuld tegen lagere dan markttarieven wordt beloond, in de derde fase de monetaire inkomsten van het 
ESCB als geheel negatief kunnen beïnvloeden, waardoor de monetaire inkomsten voor alle centrale banken van de 
Lid-Staten verminderen. 
In dit ontwerp van verordening van de Raad op grond van de artikelen 104 en 104B van het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Gemeenschap wordt de betekenis van "voorschotten in rekening courant of andere 
kredietfaciliteiten" (artikel 1 van dit ontwerp) omschreven. Aangegeven wordt onder welke omstandigheden 
specifieke vormen van krediet die ontstaan bij de uitvoering van de taken van "fiscal agent" niet beschouwd worden 
als kredieten in de betekenis van artikel 104 (artikelen 3 tot en met 6 van dit ontwerp). Voor zowel artikel 104 als 
artikel 104B en parallel met artikel 104A wordt de term "openbare bedrijven" gedefinieerd, uitgaande van bestaand 
recht en wordt aangegeven dat de centrale banken geen deel uitmaken van de openbare sector (artikel 7 van dit 
ontwerp). 
Portugal en het Verenigd Koninkrijk zijn gemachtigd vooralsnog enkele specifieke regelingen in stand te houden 
die normaal zouden vallen onder het verbod van artikel 104. Deze machtigingen zijn neergelegd in het Protocol 
betreffende Portugal en in punt 11 van het Protocol betreffende enkele bepalingen met betrekking tot het Verenigd 
Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-lerland. 
II. Aitikelsgewijze toelichting 
Artikel 1 - Voorschotten in tekening courant of 
andere kredietfaciliteiten 
In artikel 1 wordt verduidelijkt dat schuld met een vaste looptijd, indien aangegaan vóór 1 januari 1994, niet valt 
onder "voorschotten in rekening courant of andere kredietfaciliteiten" en derhalve tot het eind van de looptijd 
aangehouden mag worden. Uitstaande voorschotten in rekening courant en andere kredietfaciliteiten moeten vóór 
1 januari 1994 zijn afgelost of omgezet in schuld met een vaste looptijd. Vanaf 1 januari 1994 mogen de wetten op 
de centrale banken en de statuten van de centrale banken in de Lid-Staten niet langer bepalingen bevatten die 
voorschotten in rekening courant of andere kredietfaciliteiten mogelijk maken; het is niet voldoende dat deze 
kredieten in de praktijk niet langer worden verleend. 
Artikel 2 - Rechtstreeks kopen van schuldbewijzen 
2.1. Terwijl in artikel 104 voorschotten in rekening courant en andere kredietfaciliteiten evenals rechtstreekse 
aankopen van schuldbewijzen worden verboden wordt niet expliciet melding gemaakt van aankopen op de 
secundaire markt De voornaamste reden is dat in de meeste landen de brede en liquide markt voor overheidspapier 
essentieel is voor het verrichten van open-markttransacties. Het is zeker niet de bedoeling een mogelijkheid te 
scheppen het verbod op financiering door de centrale bank van de publieke sector te ontwijken. In dit ontwerp­
voorstel wordt dit duidelijk gemaakt door de bepaling dat aankopen op de secundaire markt uitsluitend verenigbaar 
zijn met artikel 104 indien zij plaatsvinden om redenen van monetair beleid. De bepaling die inhoudt dat de 
Lid-Staten zich onthouden van beïnvloeding van de besluitvormende organen van de nationale centrale banken 
dienaangaande betreft uitsluitend het aspect financiering door de centrale bank van de openbare sector; zij loopt niet 
anderszins vooruit op de onafhankelijkheid van de centrale bank. 
2.2. In artikel 104 wordt niet aangegeven of het verbod alleen geldt voor de overheid en de centrale bank van 
eenzelfde land, dan wel ook grensoverschrijdende kredieten er onder vallen. In de tweede fase hebben directe 
grensoverschrijdende aankopen van verhandelbare schuldinstmmcntcn van de openbare sector door de centrale bank 
van een ander land van de Gemeenschap niet dezelfde implicaties als transacties van de binnenlandse centrale bank 
op de markt aangezien in het eerste geval geen schepping van ccntrale-bankgcld in het debiteurland plaatsvindt. 
Deze transacties zijn veeleer commercieel van aard en moeten worden gezien in hel kader van het beheer van de 
valutareserves. Zolang voorts de betrokken schuldinstrumenten verhandelbaar zijn zullen deze transacties 
waarschijnlijk geen invloed hebben op de werking van het marktmechanisme met betrekking tot de openbare schuld. 
Het feit dat kredieten als een "nevenprodukt" ontstaan in het kader van verschillende transacties met de openbare 
sector houdt in beginsel niet in dat zij vrijgesteld zijn van toepassing van artikel 104. In de artikelen 3 toten met 6 
wordt aangegeven welke transacties niet vallen onder de definitie van "voorschotten in rekening courant of andere 
kredietfaciliteiten". Deze vrijstellingen zijn gebaseerd op het beginsel dat het verbod van artikel 104 het goed 
vervullen van de taken van "fiscal agent" door de centrale banken van de Lid-Staten niet mag belemmeren (zoals 
vermeld in artikel 21 van de statuten van het ESCB). 
Artikel 3 - Intradaagse kredieten 
In veel landen worden de voornaamste rekeningen van de centrale overheid door de centrale banken bijgehouden 
en lopen alle ontvangsten en uitgaven van de centrale overheid direct of indirect over deze rekeningen. Intradaags 
krediet aan de overheid ontstaat wanneer betalingen door de centrale bank namens de overheid op basis van real time 
worden uitgevoerd en tijdens de dag nctto-debetpositics ontstaan. Strikt gezien is dit intradaagse krediet een vorm 
van zeer kortlopende financiering door de centrale bank van de openbare sector. 
De moderne betalingssystemen ontwikkelen zich naar bruto-afwikkclingssystcmcn in real time. Artikel 104 mag 
geen belemmering vormen voor een doeltreffende uitvoering door de centrale banken van haar taken als "fiscal 
agent", met inbegrip van betalingstransactics. Voorts zijn gezien de zeer korte termijn en de technische aard van de 
transacties geen gevolgen voor het in de derde fase van het EMU te voeren onafhankelijke monetair beleid te 
verwachten. Tenslotte doet het intradaagse krediet niet af aan de invloed van het marktmechanisme op de 
overheidsfinanciering. Ten einde echter ontwijking van artikel 104 te voorkomen wordt in de definitie van intradaags 
krediet expliciet uitbreiding tot céndaagskredict uitgesloten. 
Artikel 4 - Incasso van cheques 
In dit artikel wordt aangegeven welke procedures toegestaan zijn voor het incasseren van cheques door de centrale 
banken voor rekening van de Schatkist. Deze procedures kunnen een (renteloze) kortlopende financiering door de 
centrale bank ("float") impliceren indien door de particuliere sector ten gunste van de Schatkist uitgeschreven 
cheques op de rekening van de Schatkist door de centrale bank onmiddellijk bij of zeer spoedig na ontvangst worden 
gecrediteerd terwijl de desbetreffende debiteringen op de rekeningen van de banken van de trekkers van de cheques 
een dag of enkele dagen later plaatsvinden. 
In beginsel is een positieve float als gevolg van het incasseren van cheques een vorm van kortlopend krediet en 
derhalve niet verenigbaar met artikel 104. De directe effecten van die positieve float zijn betrekkelijk gering, maar 
het liquiditeitsbeheer op korte termijn kan erdoor worden beïnvloed. 
Derhalve zouden in beginsel cheques niet op de rekening van de Schatkist moeten worden gecrediteerd voordat de 
trekker is gedebiteerd; dit kan echter moeilijk voor elk afzonderlijk geval worden gegarandeerd. Om redenen van 
kosten en doelmatigheid is op bepaalde voorwaarden een meer pragmatische benadering aanvaardbaar. Bij de in 
artikel 3 gekozen oplossing worden vaste termijnen tussen de ontvangst van de cheque door de centrale bank en de 
creditering van de rekening van de openbare sector ingevoerd. Deze termijnen moeten overeenkomen met de praktijk 
in de Lid-Staten en moeten zodanig zijn dat de verrichtingen gemiddeld uit een oogpunt van krediet neutraal zijn. 
Artikel 5 - Aanhouden van munten 
In de meeste landen van de Gemeenschap worden munten door de Schatkist uitgegeven en in omloop gebracht door 
de centrale banken. In sommige gevallen wordt de rekening van de overheid door de centrale bank gecrediteerd 
voordat de munten in omloop worden gebracht en vindt geen debitcring plaats wanneer munten bij de centrale bank 
terugkeren. 
Deze transacties vormen in beginsel een vorm van (renteloos) krediet. In enkele landen zou het echter niet praktisch 
of zelf onmogelijk zijn strikt het beginsel toe te passen dat een centrale bank uitsluitend de rekening van de uitgever 
van de munten mag crediteren als de munten in omloop zijn gebracht en omgekeerd verplicht zou zijn de rekening 
van de overheid onmiddellijk te debiteren met de tegenwaarde van teruggekeerde munten. De nationale centrale 
banken zouden daarentegen gemachtigd (zij het niet verplicht) moeten zijn tot een bepaald maximum door de 
Schatkist uitgegeven munten aan te houden. Om praktische redenen wordt een maximum van 10 % van de zich in 
omloop bevindende munten voorgesteld. 
Artikel 6 - Kredietverlening in het kader van internationale 
monetaire verplichtingen 
Daar het IMF een intergouvernementele organisatie is moeten verbintenissen in het IMF voor betalingsbalanssteun 
door de Lid-Staten worden nagekomen, waarbij de centrale banken optreden als "fiscal agent". In de meeste 
Lid-Staten worden deze leningen uiteindelijk door de centrale bank gefinancierd, hetgeen op haar balans 
leningverstrekking impliceert. Zo ook worden in het kader van de financiële bijstand op middellange termijn voor 
de betalingsbalansen van Lid-Staten van de EG kredieten verleend door de Lid-Staten; het is in een aantal Lid-Staten 
gebruikelijk dat deze leningen niet uit de begroting worden gefinancierd maar door de centrale bank. 
Strikt genomen vormen deze transacties financiering door de centrale bank van de openbare sector; in economisch 
opzicht zijn deze transacties echter niet in strijd met de doelstellingen van artikel 104. De nationale centrale banken 
moeten derhalve gemachtigd (zij het niet verplicht) worden voor deze doeleinden leningen te verstrekken aan de 
overheid. 
Artikel 7 - Definitie van openbare sector 
De in de artikelen 104 en 104B, lid 1, gegeven definities van eenheden van de openbare sector worden duidelijk en 
volledig geacht. Niettemin zijn twee specificaties nuttig. In lid 1 wordt de term openbare bedrijven gedefinieerd met 
gebruikmaking van de definitie in Richtlijn 80/723/EEG van de Commissie; de in deze richtlijn genoemde 
uitzonderingen zijn echter niet passend voor de doeleinden van de artikel 104 en 104B, lid 1. Door deze definitie 
te gebruiken wordt samenhang bereikt met afgeleid recht voor artikeel 104A van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap. 
In lid 2 wordt duidelijk gemaakt dat de ECB en de nationale centrale banken niet gerekend worden tot de openbare 
sector, zodat het, bij voorbeeld, mogelijk is dat de centrale banken elkaar krediet verlenen. 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EEG)VAN DE RAAD 
tot vaststelling van definities voor de toepassing van de in de 
artikelen 104 en 104B, lid 1, van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap bedoelde verbodsbepalingen 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zoals gewijzigd bij het Verdrag betreffende de 
Europese Unie, inzonderheid op artikel 104 en artikel 104B, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europees Parlement, 
Overwegende dat de artikelen 104 en 104B, lid 1, van het Verdrag rechtstreeks toepasselijk zijn; dat indien nodig 
definities kunnen worden gegeven van de in de artikelen 104 en 104B, lid 1, gebruikte termen; 
Overwegende dat het in artikel 104 van het Verdrag vervatte verbod op rechtstreekse financiering van de openbare 
sector door de centrale bank essentieel is voor het onderwerpen van de financiële transacties van de openbare sector 
aan de discipline van het marktmechanisme, waardoor tot het voorkomen van buitensporige tekorten wordt 
bijgedragen; 
Overwegende dat door een verduidelijking van de term "voorschotten in rekening courant of andere 
kredietfaciliteiten" rechtszekerheid wordt geschapen over de behandeling van op 31 december 1993 uitstaande 
kredieten; 
Overwegende dat de in artikel 104 van het Verdrag bedoelde directe aankopen op de secundaire markt van door de 
openbare sector uitgegeven waardepapieren van belang zijn voor het voeren van het monetaire beleid; dat aankopen 
op de secundaire markt die niet uitsluitend om redenen van monetair beleid plaatsvinden echter de mogelijkheid 
bieden artikel 104 van het Verdrag en de doelstellingen daarvan te ontwijken; 
10 
Overwegende dat in de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie rechtstreeks aankopen door de centrale 
bank van een Lid-Staat van verhandelbare schuldinstrumenten die zijn uitgegeven door de openbare sector van een 
andere Lid-Staat geen negatief effect hebben op het voeren van het monetaire beleid en evenmin op de werking van 
het marktmechanisme met betrekking tot de schuld van de openbare sector; dat zulke transacties veeleer van 
commerciële aard zijn en in het kader van het beheer van de valutareserves moeten worden gezien; 
Overwegende dat door centrale banken aan de openbare sector verstrekt krediet verschillende vormen kan hebben; 
dat het krediet dat voortvloeit uit de termijnen die verstrijken tussen het crediteren en het debiteren van transacties 
die door de Europese Centrale Bank of de centrale banken van de Lid-Staten voor rekening van de openbare sector 
worden uitgevoerd, in beginsel een kredietfaciliteit vormen; dat echter in artikel 21, lid 2, van de Statuten van het 
Europees stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank uitdrukkelijk is bepaald dat de centrale 
banken van de Lid-Staten mogen optreden als "fiscal agent"; dat derhalve voor bepaalde transacties enkele 
afwijkingen van het algemene verbod nodig zijn; 
Overwegende dat de kredieten van centrale banken aan de openbare sector die gedurende de dag ontstaan nuttig 
kunnen zijn vooreen goede werking van de betalingssystemen en voldoen aan de doelstellingen van artikel 104 van 
het Verdrag, zolang zij niet tot ééndaagskredieten worden verlengd; 
Overwegende dat het verbod op rechtstreekse financiering van begrotingstekorten door centrale banken niet de 
doeltreffende vervulling van de taken van "fiscal agent" mag belemmeren; dat derhalve het incasseren van cheques 
door de centrale banken voor rekening van de overheid niet krachtens artikel 104 van het Verdrag verboden moet 
zijn zolang dit over het geheel gerekend niet kredietverlening door de centrale bank aan de overheid met zich brengt; 
Overwegende dat het aanhouden door de centrale banken van munten die door de Schatkist zijn uitgegeven in 
beginsel een vorm van renteloos krediet aan de overheid vormt; dat het echter voor enkele landen veeleer moeilijk, 
zo niet onmogelijk, zou zijn dit krediet geheel te verbieden; 
Overwegende dat kredieten die centrale banken aan Lid-Staten verlenen om te voldoen aan verplichtingen die zijn 
aangegaan in het kader van betalingsbalanssteun door het IMF en van financiële ondersteuning op middellange 
termijn op grond van Verordening (EEG) nr. 1969/88 van de Raad(l), tot leningverstrekking in het buitenland voor 
betalingsbalanssteun dienen; 
(1) PB nr. L 178 van 8.7.1988, blz. 1. 
11 
Overwegende dat openbare bedrijven onder het verbod van de artikelen 104 en 104B, lid 1, van het Verdrag vallen; 
dat het begrip openbare bedrijven is gedefinieerd in Richtlijn 80/723/EEG van de Commissie'2', gewijzigd bij 
Richtlijn 85/413/EEG(3); dat deze richtlijn uitzonderingen op de definitie van openbare bedrijven inhoudt die niet 
dienstig zijn voorde toepassing van de artikelen 104 en 104B, lid 1 ; 
Overwegende dat in deze een verduidelijking wenselijk is; 
Overwegende dat de definities in deze verordening indien nodig in het licht van de opgedane ervaring en met het 
oog op de totstandbrenging van het Europees stelsel van centrale banken en het voeren van een gemeenschappelijk 
monetair beleid in de derde fase, kunnen worden herzien, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : 
Artikel 1 
(Voorschotten in rekening courant of andere kredietfaciliteiten) 
In de zin van artikel 104 van het Verdrag wordt onder "voorschotten in rekening-courant of andere 
kredietfaciliteiten" verstaan, het verlenen of ter beschikking stellen van deze faciliteiten door de Europese Centrale 
Bank (hierna "ECB" genoemd) of de centrale banken van de Lid-Staten (hierna "nationale centrale banken" 
genoemd) aan instellingen of organen van de Gemeenschap, centrale overheden, regionale, lokale of andere 
overheden, andere publiekrechtelijke lichamen of openbare bedrijven van de Lid-Staten (hierna "openbare sector" 
genoemd). Vorderingen met een vaste looptijd die vóór 1 januari 1994 tot stand zijn gekomen, worden niet tot de 
kredietfaciliteiten gerekend. 
Artikel 2 
(Rechtstreeks kopen van schuldbewijzen) 
1. In de zin van artikel 104 van het Verdrag omvat het rechtstreeks kopen van schuldbewijzen door de ECB of door 
de nationale centrale banken het kopen op de secundaire markt van schuldbewijzen die zijn uitgegeven door de 
openbare sector, tenzij deze transacties uitsluitend worden verricht met het doel het monetaire beleid uit te voeren 
en tenzij de Lid-Staten zich ertoe verbinden zich terzake van het beïnvloeden van de besluitvormende organen 
van de nationale centrale banken te onthouden. 
(2) PB nr. L 195 van 29.7.1980, blz. 35. 
(3) PB nr. L 229 van 28.8.1985, blz 20. 
12 
2. In de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie wordt niet als rechtstreeks kopen van schuldbewijzen 
in de zin van artikel 104 van het Verdrag aangemerkt, het kopen door de nationale centrale bank van een 
Lid-Staat van verhandelbare schuldbewijzen die door de openbare sector van een andere Lid-Staat zijn 
uitgegeven, mits deze aankopen uitsluitend voor de doeleinden van het beheer van de valutareserves 
plaatsvinden. 
Artikel 3 
(Intradaags krediet) 
Kredieten van de ECB of de nationale centrale banken aan de openbare sector binnen één dag worden niet als een 
kredietfaciliteit in de zin van artikel 104 van het Verdrag aangemerkt, mits zij niet tot ééndaagskredicten worden 
verlengd. 
Artikel 4 
(Incasseren van cheques) 
Wanneer de ECB of de nationale centrale banken van de openbare sector ter incasso cheques ontvangen die door 
derden zijn uitgegeven en zij de rekening van de openbare sector crediteren voordat de trekker werd gedebiteerd, 
wordt dit niet als een kredietfaciliteit aangemerkt, mits sinds de ontvangst een bepaalde termijn is verstreken en deze 
termijn met het gemiddelde patroon van het incasseren van cheques in elke Lid-Staat overeenkomt, zodat elke "float" 
die zou kunnen ontstaan uitzonderlijk is, een klein bedrag betreft en binnen een korte periode weer verdwijnt. 
Artikel 5 
(Aanhouden van munten) 
Het aanhouden door de ECB of de nationale centrale banken van door de openbare sector uitgegeven munten wordt 
tot een bedrag van 10 % van de in omloop zijnde munten niet als een kredietfaciliteit in de zin van artikel 104 van 
het Verdrag aangemerkt. 
13 
Artikel 6 
(Kredietverlening in het kader van internationale monetaire verplichtingen) 
Door de ECB of de nationale centrale banken aan de openbare sector verleende kredieten om te voldoen aan 
verplichtingen uit hoofde van betalingsbalanssteun in het kader van het IMF en van op grond van Verordening 
(EEG) nr. 1969/88 toegekende financiële ondersteuning op middellange termijn worden niet als een kredietfaciliteit 
in de zin van artikel 104 van het Verdrag aangemerkt. 
Artikel 7 
(Openbare sector) 
1. In de zin van de artikelen 104 en 104B, lid 1, van het Verdrag wordt onder "openbare bedrijven" verstaan, 
bedrijven waarop overheden rechtstreeks of zijdelings een dominerende invloed kunnen uitoefenen uit hoofde van 
eigendom, financiële deelneming of desbetreffende voorschriften. 
2. In de zin van de artikelen 104 en 104B, lid 1, van het Verdrag behoren de ECB en de nationale centrale banken 
niet tot de openbare sector. 
Artikel 8 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1994. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
Gedaan te Brussel, op 
Voor de Raad 
De Voorzitter 
14 
Bijlage 2 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EEG) VAN DE RAAD SYN 467 
tot vaststelling van definities voor de toepassing van het in artikel 104A 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
bepaalde verbod op bevoorrechte toegang 
15 
TOELICHTING 
Op zijn bijeenkomst in Kopenhagen verzocht de Europese Raadde Commissie voorstellen in te dienen betreffende 
alle maatregelen die nodig zijn voor de de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie, zodat deze 
voorstellen door de Raad na de inwerkingtreding van het Verdrag en vóór 1 januari 1994 kunnen worden 
aangenom en. Ingevolge dit verzoek en bij gebreke van een rechtsgrond voor de vaststelling van een form eel voorstel 
dient de Com m issie bijgaand ontw erp-voorstel in. Het heeft tot doel inform eel de nodige discussies met de beirokken 
instanties van de Gem eenschap te doen aanvangen, zodat deform ele procedures onm iddellijk nade inwerkingtreding 
van het Verdrag kunnen beginnen en worden afgesloten voorde door de Europese Raad genoemde datum. Hoewel 
de Commissie voornemens is na de inwerkingtreding van het Verdrag een formeel voorstel in te dienen 
overeenkomstig dit ontwerp-voorstel behoudt zij zich het recht voorin het licht van de omstandigheden wijzigingen 
in te dienen. 
L INLEIDING - ALGEMEEN 
Het verbod op bevoorrechte toegang (artikel 1Ö4A) heeft, te zamen met het verbod op rechtstreekse financiering 
door de centrale bank (artikel 104) en de niet-aansprakelijkheidsclausule (artikel 104B), tot doel de overheid bij haar 
financiële transacties aan marktdiscipline te onderwerpen. Het in acht nemen van het prijsmechanisme zal een 
stimulans voor de autoriteiten vormen tot het voeren van een strak begrotingsbeleid waardoor buitensporige tekorten 
kunnen worden voorkomen. 
Het verbod op bevoorrechte toegang wordt van kracht op 1 januari 1994 wanneer de tweede fase van het proces naar 
de Economische en Monetaire Unie begint. Voor de toepassing van het verbod op bevoorrechte toegang moeten in 
afgeleid recht vier definities worden bepaald. 
bevoorrechte toegang 
overwegingen van bedrijfseconomisch toezicht 
openbare bedrijven 
financiële instellingen. 
In de artikelsgewijze toelichting worden meer bijzonderheden gegeven over de inhoud van de definities. 
16 
n. ART1KELSGEW1JZE TOELICHTING 
Artikel 1 - definitie van bevoorrechte toeaanfl 
Het begrip bevoorrechte toegang betreft vorderingen op de overheid (bij voorbeeld door de overheid uitgegeven 
effecten, aan de overheid verstrekte leningen) en niet de deposito's van de overheid. 
Niet alleen de maatregelen waarbij financiële instellingen rechtstreeks verplicht worden overheidsschuld aan te 
houden maar ook de maatregelen die dat effect hebben zijn verboden. De bewoordingen komen overeen met die van 
artikel 85 van het EG-Verdrag over het mededingingsrecht. 
De vereiste verenigbaarheid met de m arkteconom ie, gebaseerd op de bewoordingen van artikel 3 A en 102 A van het 
Verdrag betreffende de Europese Unie, sluit niet uit dat de overheid kan profiteren van haar gewoonlijk goede 
kredietwaardigheid. 
Deze formulering maakt het ook mogelijk verplichtingen die in overeenstemming zijn met het beginsel van de vrije 
markt (bij voorbeeld de verplichting voor primaire handelaren overheidsschuld te noteren) niet te beschouwen als 
vallende onder bevoorrechte toegang. In dezelfde geest is de verplichting voor bepaalde financiële instellingen tegen 
speciale voorwaarden sociale woningbouw te financieren verenigbaar met het verbod op bevoorrechte toegang. 
Ten aanzien van rentesubsidies of andere overdrachten binnen de openbare sector, met de facto lagere leningkosten, 
is geen sprake van bevoorrechte toegang voor zover de financiële instelling de marktprijs ontvangt. 
Uitsluitend bevoorrechte toegang tot financiële instellingen is uitgesloten, zodat bevoorrechte toegang tot financiële 
markten buiten het bereik van het verbod blijft. Dit betekent bij voorbeeld dat fiscale faciliteiten die voor een ieder 
beschikbaar zijn en die het aanhouden van vorderingen op de openbare sector bevorderen niet onder het verbod 
vallen. Daarentegen zijn dergelijke belastingfaciliteiten voor financiële instellingen voor vorderingen op de openbare 
sector verboden. 
Ten einde de leesbaarheid te bevorderen worden de in artikel 104A opgesomde eenheden die geen bevoorrechte 
toegang mogen hebben aangeduid als openbare sector. 
Artikel 2 - definitie van overwegingen van bedrijfseconomisch toezicht 
Toezichtmaatregelen kunnen leiden tot bevoorrechte toegang voor zover zij het aanhouden van overheidsschuld, 
waaraan gewoonlijk een gering risico is verbonden, bevorderen. Schuldbewijzen van de overheid zijn gewoonlijk 
betrekkelijk liquide en de overheid is in beginsel een goede debiteur omdat zij belastingen kan heffen, zodat hel 
gerechtvaardigd is zeker te stellen dat financiële instellingen bepaalde loczichlregcls, die leiden tot het aanhouden 
van overheidspapier, naleven. Anderzijds mag bedrijfseconomisch toezicht niet een middel worden om het verbod 
op bevoorrechte toegang te ontwijken. 
17 
De definitie van overwegingen van bedrijfseconomisch toezicht gaat uit van het financiële stelsel als geheel, de 
financiële instellingen en de cliënten. Derhalve worden nationale wetten, bestuursrechtelijke voorschriften en 
maatregelen van bestuur met betrekking tot de financiële instellingen, bij voorbeeld bij gebreke van EG-
voorschriften op het betrokken gebied, beschouwd als geldige aanwijzingen voor overwegingen van 
bedrijfseconomisch toezicht, zolang het EG-recht in acht wordt genomen. 
De formulering impliceert dat EG-recht dal een bevoorrechte behandeling van overheidsschuld inhoudt, bij 
voorbeeld via het geheel van wegingscoöfficiëntcn dat wordt toegepast voorde berekening van de solvabiliteitsratio's 
of de diversifiëringsvcrreislcn voor ICBE's, verenigbaar is met het verbod op bevoorrechte toegang omdat het 
gebaseerd is op overwegingen van bedrijfseconomisch toezicht. Hetzelfde geldt voor enkele maatregelen in de 
schade- en levensverzekeringssector die eerst op 1 juli 1994 worden afgeschaft krachtens de onlangs aangenomen 
richtlijnen van de Raad, terwijl het verbod op bevoorrechte toegang van kracht wordt op 1 januari 1994. 
Artikel 3 - definitie van openbare bedrijven 
De betekenis van de in artikel 104A opgesomde eenheden die geen bevoorrechte toegang mogen hebben (de 
openbare sector) is duidelijk en volledig, uitgezonderd voor openbare bedrijven die worden gedefinieerd in lid 1. 
Het is de definitie van Richtlijn 80/723/EEGO) van de Commissie betreffende de doorzichtigheid in de financiële 
betrekkingen tussen Lid-Staten en openbare bedrijven. De voorkeur werd gegeven aan een volledige definitie boven 
een verwijzing naarde richtlijn van de Commissie, die gewijzigd kan worden zonder dat de Raad daarbij betrokken 
is. 
In lid 2 wordt duidelijk gemaakt dat de centrale banken van de Lid-Staten en de Europese Centrale Bank niet tot de 
overheid gerekend kunnen worden zodat zij financiële instellingen kunnen verplichten voor doeleinden van monetair 
beleid vorderingen op de centrale bank aan te houden (bij voorbeeld de minimum-rcservcvcrplichtingcn). 
De instrumenten van het monetaire beleid moeten echter niet zodanig zijn gevormd dat uitsluitend krediet van de 
centrale bank kan worden gekregen doormiddel van vorderingen op de openbare sector, bij voorbeeld als onderpand 
of in open-markttransacties. Er is echter geen bezwaar tegen het beperken van specifieke transacties tot bepaalde 
vorderingen op de openbare sector die voldoen aan een aantal kenmerken. 
(I) PB nr. L 195 van 29.7.1980. 
18 
Artikel 4 - definitie van financiële instellingen 
In lid I worden financiële instellingen gedefinieerd onder verwijzing naar bestaande EG-voorschriftcn. Bovendien 
is er een verzamelclausule. Indien voor bepaalde financiële instellingen nog geen EG-recht bestaat vallen zij onder 
de verzamelclausule. 
In lid 2 worden de centrale banken van de Lid-Staten en de Europese Centrale Bank uitgesloten omdat hun 
betrekkingen met de openbare sector zijn geregeld in artikel 104. Ook al worden de financiële diensten van de post 
verplicht de middelen waarover zij beschikken ter beschikking te stellen van de overheid, zij zijn niettemin 
uitgesloten van de definitie omdat zij niet een financiële instelling vormen die voldoende van de overheid is 
gescheiden. 
19 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EEG) VAN DE RAAD 
tot vaststelling van definities voor de toepassing van het in artikel 104A 
van hel Verdrag tol oprichting van de Europese Gemeenschap 
bepaalde verbod op bevoorrechte toegang 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zoals gewijzigd bij het Verdrag betreffende de 
Europese Unie, inzonderheid op artikel 104A, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europees Parlement, 
Overwegende dat het verbod op bevoorrechte toegang van essentiële betekenis is om de financiële transacties van 
de openbare sector aan de discipline van het marktmechanisme te onderwerpen en derhalve tot het voorkomen van 
buitensporige tekorten bijdraagt; 
Overwegende dat overwegingen van bedrijfseconomisch toezicht als een geldige reden worden beschouwd om een 
uitzondering op het verbod van bevoorrechte toegang te maken; dat deze uitzonderingen echter in het bijzonder 
verenigbaar moeten zijn met het Gemeenschapsrecht inzake de liberalisatie van het kapitaalverkeer; 
Overwegende dat openbare bedrijven onder het verbod van artikel 104A van het Verdrag vallen; dat het begrip 
openbare bedrijven is gedefinieerd in Richtlijn 80/723/EEG van de Commissie'1', gewijzigd bij 
Richtlijn 85/413/EEG(2); dat deze richtlijn uitzonderingen op de definitie van openbare bedrijven inhoudt die niet 
dienstig zijn voorde toepassing van artikel 104A; 
Overwegende dat de bevoorrechte toegang de toegang tot financiële instellingen en niet de toegang tot financiële 
markten betreft; dat in Richtlijn 89/646/EEG van de Raad(,(, gewijzigd bij Richtlijn 92/30/EEG'4' en in 
(,) PB nr. L 195 van 29.7.1980, blz. 35. 
(2) PB nr. L 229 van 28.8.1985, blz. 20. 
(3) PBnr. L386 van 30.12.1989, blz. 1. 
(4) PB nr. L 110 van 28.4.1992, blz. 52. 
20 
Richtlijn 91/308/EEG van de Raad,M verschillende definities aan het begrip financiële instellingen worden gegeven; 
dat in geen van deze richtlijnen een in het kader van het verbod op bevoorrechte toegang geschikte definitie van 
financiële instellingen wordt gegeven; 
Overwegende dat de centrale banken van de Lid-Staten en de Europese Centrale Bank een bijzondere relatie hebben 
met de financiële instellingen en in het bijzonder de kredietinstellingen, die om redenen van monetair beleid 
verplicht kunnen worden vorderingen op de centrale banken van de Lid-Staten en/of de Europese Centrale Bank aan 
te houden; dat de centrale banken van de Lid-Staten en de Europese Centrale Bank niettemin rekening moeten 
houden met het verbod op bevoorrechte toegang bij de opzet en het gebruik van de instrumenten van monetair beleid 
die merendeels betrekking hebben op vorderingen op de openbare sector en derhalve geen maatregelen mogen 
nemen waarbij een bevoorrechte toegang van de openbare sector tot de financiële instellingen tot stand wordt 
gebracht; dat de centrale banken van de Lid-Staten en de Europese Centrale Bank een bijzondere relatie hebben met 
de openbare sector hebben, die in artikel 104 van het Verdrag is geregeld; 
Overwegende dat de definities in deze verordening in het licht van de opgedane ervaringen kunnen worden herzien, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : 
Artikel 1 
In de zin van artikel 104A van het Verdrag wordt onder "maatregelen waardoor bevoorrechte toegang wordt 
gekregen" verstaan, alle wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen of andere maatregelen en die niet in 
overeenstemming zijn met het beginsel van een open markteconomie met vrije mededinging en die financiële 
instellingen verplichten vorderingen op instellingen of organen van de Gemeenschap, centrale overheden, regionale, 
lokale of andere overheden, andere publiekrechtelijke lichamen of openbare bedrijven van de Lid-Staten (hierna 
"openbare sector" genoemd) te verwerven of aan te houden, of dit verwerven of aanhouden van vorderingen tot doel 
of effect hebben. 
Artikel 2 
In de zin van artikel 104A van het Verdrag wordt onder "overwegingen van bedrijfseconomisch toezicht" verstaan, 
de overwegingen die betrekking hebben op nationale wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen die gebaseerd zijn 
op, of overeenkomen met het Gemeenschapsrecht en gericht zijn op het bevorderen van de soliditeit van de 
individuele financiële instellingen, zodat de stabiliteit van het financiële stelsel als geheel en de bescherming van 
de cliënten van deze financiële instellingen wordt versterkt. 
(5) PB nr. L 166 van 28.6.1991, blz. 77. 
21 
Artikel 3 
1. In de zin van artikel 104A van het Verdrag wordt onder "openbare bedrijven" verstaan, bedrijven waarop 
overheden rechtstreeks of zijdelings een dominerende invloed kunnen uitoefenen uit hoofde van eigendom, 
financiële deelneming, of desbetreffende voorschriften. 
2. In de zin van artikel 104A van het Verdrag behoren de Europese Centrale Bank en de centrale banken van de 
Lid-Staten niet tot de openbare sector. 
Deze uitzondering doet niet af aan de verplichting voor de Europese Centrale Bank en de centrale banken van de 
Lid-Staten artikel 104A van het Verdrag na te leven. 
Artikel 4 
1. "Financiële instellingen" in de zin van artikel 104A van het Verdrag zijn 
kredietinstellingen in de zin van artikel 1, eerste streepje, van Richtlijn 77/780/EEG van de Raad16', 
verzekeringsondernemingen in de zin van artikel 1 van Richtlijn 92/49/EEG van de Raad(7), 
verzekeringsondernemingen in de zin van artikel 1, onder a), van Richtlijn 92/96/EEG van de Raad18', 
- ICBE's in de zin van artikel 1, lid 2, van Richtlijn 85/611 /EEG van de Raad'9', 
beleggingsondernemingen in de zin van artikel 1, lid 2, van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad(lü), 
instellingen voor pensioenvoorziening in de zin van Richtlijn ../../EEG van de Raadn" en 
andere ondernemingen of instellingen die als voornaamste werkzaamheid hebben het verwerven van 
deelnemingen of financiële activa of het transformeren van financiële vorderingen. 
(6> PB nr. L 322 van 17.12.1977, blz. 30. 
(7) PB nr. L 228 van 11.8.1992, blz. 1. 
(8) PB nr. L 360 van 9.12.1992, blz. 1. 
<9) PB nr. L 375 van 31.12.1985, blz. 3. 
(10) PB nr. L 141 van 11.6.1993, blz. 27. 
(1,) PB nr. L ... van blz. .. 
22 
2. De volgende instellingen behoren niet tot de in lid 1 gedefinieerde financiële instellingen 
de Europese Centrale Bank en de centrale banken van de Lid-Staten. 
de financiële diensten van de post indien deze deel uitmaken van de overheid. 
Artikel 5 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1994. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat 
Gedaan te Brussel, op 
Voor de Raad, 
De Voorzitter 
23 
Bijlage 3 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EEG) VAN PE RAAD 
betreffende de toepassing van het aan het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol 
betreffende de procedure bij buitensporige tekorten 
24 
Toelichting 
Op zijn bijeenkomst in Kopenhagen verzocht de Europese Raad de Commissie voorstellen in te dienen 
betreffende alle maatregelen die nodig zijn voor de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie, 
zodat deze voorstellen door de Raad na de inwerkingtreding van het Verdrag en vóór 1 januari 1994 
kunnen worden aangenomen. Ingevolge dit verzoek en bij gebreke van een rechtsgrond voor de vaststelling 
van een formeel voorstel dient de Commissie bijgaand ontwerp-voorstel in. Het heeft tot doel informeel 
de nodige discussies met de betrokken instanties van de Gemeenschap te doen aanvangen, zodat de formele 
procedures onmiddellijk na de inwerkingtreding van het Verdrag kunnen beginnen en worden afgesloten 
voor de door de Europese Raad genoemde datum. Hoewel de Commissie voornemens is na de 
inwerkingtreding van het Verdrag een formeel voorstel overeenkomstig dit ontwerp-voorstel in te dienen 
behoudt zij zich het recht voor in het licht van de omstandigheden wijzigingen aan te brengen. 
I. Algemeen 
Volgens artikel 109 E, lid 4, moeten de Lid-Staten vanaf het begin van de tweede fase van de Economische 
en Monetaire Unie ernaar streven buitensporige overheidstekorten te voorkomen. Voor Lid-Staten die 
deelnemen aan de derde fase en voor de Lid-Staten met een derogatie zal het een verplichting zijn 
buitensporige tekorten te voorkomen. Het belang van deze "best endeavour"-clausule voor de tweede fase 
is gelegen in het feit dat een begrotingssituatie zonder buitensporig tekort, zoals dit wordt bepaald, 
overeenkomstig artikel 104C, lid 6, een van de criteria is aan de hand waarvan de Commissie en het 
Europees Monetair Instituut in hun verslagen voorafgaande aan het begin van de derde fase zullen nagaan 
of een hoge mate van duurzame convergentie is bereikt. 
Ook al is er derhalve geen wettelijke verplichting in de tweede fase buitensporige tekorten te voorkomen, 
het is duidelijk dat in de procedure bij buitensporige tekorten, zoals omschreven in artikel 104C en het 
Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten, dat is gehecht aan het Verdrag (hierna 
genoemd "het Protocol") geen onderscheid moet worden gemaakt tussen de tweede fase en de derde fase 
bij het bepalen van het al dan niet bestaan van een buitensporig tekort. Dit geldt in het bijzonder voor de 
aan de Commissie in de leden 2 en 3 van artikel 104C van het Verdrag opgedragen taken. 
In artikel 104C, lid 2, is bepaald : "De Commissie ziet toe op de ontwikkeling van de begrotingssituatie 
en de omvang van de overheidsschuld in de Lid-Staten, ten einde aanzienlijke tekortkomingen vast te 
stellen. Metname gaat de Commissie na of de hand wordt gehouden...". Hieruit blijkt duidelijk dat het door 
de Commissie uit te oefenen toezicht niet beperkt moet blijven tot de twee in artikel 104C, lid 2, genoemde 
criteria maar betrekking moet hebben op de ontwikkeling van de begrotingssituatie in het algemeen. Deze 
interpretatie wordt door twee gegevens bevestigd. In de eerste plaats kan de Commissie een verslag 
25 
uitbrengen indien zij, ook al wordt voldaan aan de twee criteria, van mening is dat er gevaar voor een 
buitensporig tekort in een Lid-Staat aanwezig is. In de tweede plaats moet er in het verslag van de 
Commissie tevens rekening mee worden gehouden "of het overheidstekort groter is dan de 
investeringsuitgaven van de overheid" en moeten in het verslag "alle andere relevante factoren in 
aanmerking worden genomen, met inbegrip van de economische en budgettaire situatie van de Lid-Staat 
op middellange termijn". Hieruit volgt dat de Commissie bij de uitvoering van de haar opgedragen taken 
een groot aantal gegevens in aanmerking moet nemen, niet alleen op het gebied van de begroting maar ook 
op economisch gebied. 
Het Protocol bij het Verdrag bevat de referentiewaarden voor de twee criteria betreffende het 
overheidstekort en de overheidsschuld (artikel 1), een aantal definities van de variabelen die gebruikt 
worden in de procedure bij buitensporige tekorten (artikel 2), een aantal verplichtingen voor de Lid-Staten 
(artikel 3) en de verplichting voor de Commissie de nodige statistische gegevens te verstrekken (artikel 4). 
Krachtens artikel 104C, lid 14, van het Verdrag, dat de rechtsgrond voor deze verordening vormt, moet de 
Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen nadere voorschriften en definities voor de toepassing 
van de bepalingen van het Protocol vaststellen. Derhalve worden in deze verordening nadere 
bijzonderheden van de voor de toepassing van het Protocol te gebruiken definities bepaald, evenals regels 
voor de rapportage door de Lid-Staten. 
In het Protocol wordt voor de verschillende definities verwezen naar het Europees Stelsel van Economische 
Rekeningen (ESER). In de verordening worden de definities nader bepaald door vermelding van de in het 
ESER, tweede druk(1), gebruikte codes. Van de overheidsschuld, ten aanzien waarvan in het Protocol niet 
naar het ESER wordt verwezen, wordt een meer gedetailleerde definitie gegeven, ten dele met 
gebruikmaking van codes van het ESER. Ofschoon het ESER in nauwe samenwerking met de Lid-Staten 
werd opgesteld berustte de eindverantwoordelijkheid altijd bij het Bureau voor de Statistieken der Europese 
Gemeenschappen (BSEG). Deze scheiding van verantwoordelijkheden zal van kracht blijven voor nieuwe 
edities van het ESER, evenals voor interpretatievraagstukken dienaangaande. De Commissie zal de codes 
in de verordening moeten veranderen indien deze in nieuwe edities van het ESER worden veranderd. 
De Lid-Staten moeten hun gegevens "onverwijld en regelmatig" aan de Commissie verstrekken. Daarbij 
doet zich het probleem voor van de overgang van de voor nationale doeleinden gebruikte 
overheidsrekeningen op de geharmoniseerde definities die gebruikt worden voor de procedure bij 
buitensporige tekorten. Aangezien de Lid-Staten hun gegevens (overeenkomstig de definities van het 
Verdrag) onverwijld aan de Commissie moeten meedelen en aangezien zij overeenkomstig het Protocol 
ervoor moeten zorgen dat dé nationale procedures op begrotingsgebied hen in staat stellen hun 
verplichtingen op dit gebied na te komen, wordt verondersteld dat de Lid-Staten hun gegevens zullen 
verstrekken overeenkomstig de definities van het Verdrag telkens wanneer nieuwe gegevens in nationale 
0) Bureau voor de Statistiek der Europese Gemeenschappen, Europees Stelsel van Economische Rekeningen 
ESER, tweede druk, 1984. 
26 
definities beschikbaar komen. Om evenwel rekening te houden met de tijd die nodig kan zijn voor de 
overgang van nationale op protocoldefinities wordt voorgesteld een systeem van halfjaarlijkse rapportage 
in te voeren dat het minimumvereiste zou vormen waaraan de Lid-Staten moeten voldoen ten aanzien van 
de termijn waarbinnen zij rapporteren. 
Daar de Commissie toezicht moet uitoefenen op meer gegevens dan die welke strikt noodzakelijk zijn voor 
de criteria inzake het tekort en de schuld van artikel 104C, lid 2, wordt in de verordening een beperkt aantal 
andere gegevens genoemd waarvan toezending aan de Commissie geacht wordt in het belang van de 
Lid-Staten te zijn. Het alternatief deze gegevens door de Commissie te doen verzamelen zou impliceren 
dat de Commissie politiek gevoelige besluiten zou moeten nemen op basis van gegevens waarvoor de 
Lid-Staten geen verantwoordelijkheid hebben aanvaard. Derhalve werd deze beperkte reeks gegevens 
opgenomen onder de definities en de gegevens die aan de Commissie moeten worden verstrekt. 
II. Artikelsgewijze toelichting 
Artikel 1 
In dit artikel worden gedefinieerd "overheid", "overheidstekort", "primair overheidssaldo", 
"overheidsinvesteringen" en "overheidsschuld". Voor de eerste vier definities worden hun codes van het 
ESER, tweede druk, vermeld. 
De definitie van overheidsschuld is nauwkeuriger dan in het Protocol. In de eerste plaats wordt terwille van 
de duidelijkheid expliciet verwezen naar het ESER. Ten tweede werd rekening gehouden met de nominale 
waardering van verplichtingen, met name voor het geval waarin de nominale waarde van de verplichting 
aanzienlijk verschilt van de contante waarde. Ten slotte wordt een regel gegeven voor de waardering van 
in buitenlandse munteenheden luidende verplichtingen. 
Artikel 2 
In dit artikel wordt de definitie van bruto binnenlands produkt tegen marktprijzen (BBPmp) gegeven. 
Verwezen wordt naar de definitie in Richtlijn 89/130/EEG, Euratom van de Raad van 13 februari 1989 
betreffende de harmonisatie van de opstelling van het bruto nationaal produkt tegen marktprijzen (BNP-
richtlijn)(2), waar het BBP wordt gedefinieerd aan de hand van het ESER als een tussenstap voor de definitie 
van het BNP. Voor de jaren waarvoor zij beschikbaar zijn zullen in overeenstemming met de BNP-richtlijn 
opgestelde BBPmp-gegevens worden gebruikt. 
l2) PB nr. L 49 van 21.2.1989, blz. 26. 
27 
Artikel 3 
In dit artikel worden de in het Protocol gebruikte woorden "voorzien" en "feitelijk" gedefinieerd. 
Onderscheid wordt gemaakt tussen de definitie van deze woorden, in dit artikel, en de rapportagevereisten 
voor bepaalde jaren, in hoofdstuk 2 van de verordening. Indien een regering bij voorbeeld een besluit zou 
nemen over een tekort voor de komende twee jaren zou dit tekort beschouwd worden als een "voorzien" 
tekort, terwijl het krachtens de rapportagevereisten mede te delen voorziene tekort dat van het lopende jaar 
is. 
In lid I van dit artikel wordt verwezen naar artikel 3 van het Protocol, waarbij de regeringen van de 
Lid-Staten aansprakelijk worden gesteld voor de tekorten van de gehele overheid. Derhalve wordt de 
verplichting mededeling te doen van de gegevens voor de gehele overheid gelegd bij de regeringen van de 
Lid-Staten. In dit lid wordt gesproken van "lopende en volgende jaren" om rekening te houden met het 
tijdstip waarop de gegevens worden verstrekt. Indien bij voorbeeld een begroting voor het komende jaar 
wordt aangenomen in oktober en daarvan in december kennis wordt gegeven wordt gesproken van een 
"volgend" jaar terwijl gesproken zou worden van een "lopend" jaar indien de rapportage zou plaatsvinden 
in januari. Het vereiste dat de cijfers moeten beantwoorden aan de meest recente besluiten van de 
begrotingsautoriteiten betekent onder meer dat de regeringen rekening moeten houden met de door hun 
parlement aangenomen amendementen op hun voorgestelde begroting en met alle andere besluiten die van 
invloed zijn op de begroting en die werden genomen nadat zij hun begrotingsvoorstel hebben ingediend. 
In lid 2 wordt de term "feitelijk" gedefinieerd, in aanmerking nemende dat historische statistieken enkele 
malen herzien kunnen worden voordat zij definitief worden. In het bijzonder wordt duidelijk gemaakt dat 
ook de eerste schattingen voor een afgelopen jaar beschouwd worden als feitelijke gegevens, zodat er geen 
kloof bestaat tussen feitelijke en voorziene gegevens. 
Artikel 4 
In dit artikel wordt de rapportageprocedure beschreven die de Lid-Staten moeten volgen, alsmede de 
inhoud van hetgeen moet worden medegedeeld. 
Lid 1 behelst het algemene beginsel dat de Lid-Staten hun gegevens onverwijld aan de Commissie moeten 
meedelen. Ten einde rekening te houden met mogelijke vertragingen als gevolg van de overgang van 
nationale definities op protocoldefinities krijgen de Lid-Staten de beschikking over een bepaalde termijn 
in de vorm van twee data per jaar die zij zo nodig kunnen gebruiken. Niettemin wordt verondersteld dat 
de Lid-Staten tussen deze data alle relevante aanvullende informatie voor het lopende jaar en volgende 
jaren zullen toezenden. Aldus zal de Commissie kunnen beschikken over het meest actuele beeld van de 
situatie in de Lid-Staten, zij het ook slechts op grond van in nationale definities uitgedrukte gegevens. De 
twee data waarvoor bepaalde gegevens moeten worden verstrekt overeenkomstig protocoldefinities werden 
28 
na raadpleging van de Lid-Staten bepaald op 1 februari en I juli van elk jaar. De Commissie is zich bewust 
van het feit dat dit in enkele gevallen aanpassingen van de nationale procedures met zich brengt. De 
voorgestelde data zijn echter nodig met het oog op de achtereenvolgende fasen van de procedure bij 
buitensporige tekorten. 
In de leden 2 en 3 worden de rapportagevereisten voor de data 1 februari en 1 juli met betrekking tot 
bepaalde jaren beschreven. De Lid-Staten moeten in het bijzonder de methode van overgang van nationale 
overheidsrekeningen op protocoldefinities uiteenzetten, evenals het verband tussen de veranderingen in 
de hoogte van de overheidsschuld en het overheidstekort. Opgemerkt kan worden dat, ofschoon zulks strikt 
genomen niet verplicht is volgens het Protocol, de Lid-Staten wordt verzocht hun voorziene schuld mede 
te delen. Dit wordt van bijzonder belang geacht om te kunnen nagaan of de verhouding tussen schuld en 
BBP voldoende afneemt en in een bevredigend tempo de referentiewaarde benadert en is derhalve in het 
belang van de Lid-Staten. 
Met lid 4 wordt die Lid-Staten waarvan het begrotingsjaar verschilt van het kalenderjaar toegestaan hun 
voorziene gegevens voor begrotingsjaren mede te delen, op voorwaarde dat de feitelijke gegevens voor de 
afgelopen twee jaar eveneens voor begrotingsjaren worden opgesteld. 
Artikelen 5 en 6 
In deze artikelen wordt het beperkt aantal gegevens bepaald waarvan mededeling tegelijk met de feitelijke 
en voorziene cijfers voor het tekort en de schuld door de Commissie in het belang van de Lid-Staten wordt 
geacht. Het gaat om gegevens waarmede de Commissie rekening zal houden bij het toezicht op de 
begrotingssituatie en als relevante factoren voor haar verslag overeenkomstig artikel 104C, lid 3. In het 
bijzonder betreft artikel 5 gegevens over overheidsinvesteringen en het primaire saldo van de overheid. 
Niet tijdig afgeloste leningen met een overheidsgarantie en het overnemen door de overheid van schuld van 
andere sectoren zijn van bijzonder belang voor de beoordeling door de Commissie van het gevaar van een 
buitensporig tekort. Derhalve wordt met artikel 6 vereist dat de Lid-Staten de Commissie gegevens 
verstrekken over lopende en voorzienbare betalingen op grond van overheidsgaranties en over lopende en 
voorzienbare schuldovernemingen. 
Artikel 7 
Dit artikel behelst de rapportagevereisten voor het bruto binnenlands produkt tegen marktprijzen (BBPmp). 
De rapportageprocedure verschilt enigszins van die voor het tekort en de schuld aangezien na een bepaalde 
datum de feitelijke gegevens voor het BBPmp, die zijn opgesteld volgens de procedure van de 
BNP-richtlijn, beschikbaar zijn en gebruikt dienen te worden. 
29 
Artikel 8 
Dit artikel geeft de Commissie de bevoegdheid de codes van het ESER die in de verordening worden 
genoemd te veranderen indien de codes in toekomstige edities van het ESER veranderd zouden worden. 
Dit zou slechts een technische aanpassing van de verordening zijn. 
30 
Bijlage bij de toelichting 
Enkele definities van de codes van het ESER 
Deze bijlage behelst enkele definities van de codes van het Europese Stelsel van Economische Rekeningen, 
tweede druk (ESER)(3) waarnaar wordt verwezen in het ontwerp-voorstel voor de verordening. De definities 
worden slechts vermeld ter toelichting. De volledige definities van het ESER zijn gedetailleerder dan hier 
kan worden weergegeven. 
Institutionele sectoren 
S 60 - Sector overheid 
De sector overheid omvat alle institutionele eenheden die als hoofdfunctie voor de Gemeenschap bestemde 
niet verhandelbare diensten voortbrengen en/of een herverdeling van het nationale inkomen en het 
nationale vermogen bewerkstelligen. De voornaamste middelen van deze eenheden komen voort uit direct 
of indirect ontvangen verplichte betalingen van eenheden, die tot de andere sectoren behoren. 
561 - Subsector centrale overheid 
De centrale overheid omvat de bestuursinstellingen van de Staat en de centrale instellingen waarvan de 
bevoegdheid zich over het gehele grondgebied uitstrekt, met uitzondering van de centrale instellingen der 
sociale verzekering. 
562 - Subsector lagere publiekrechtelijke lichamen 
De lagere publiekrechtelijke lichamen omvatten alle overheidsinstellingen waarvan de bevoegdheid zich 
slechts tot een gedeelte van het grondgebied uitstrekt, met uitzondering van plaatselijke sociale-
verzekeringsinstel lingen. 
563 - Subsector sociale-verzekeringsinstellingen 
De sociale-verzekeringsinstellingen omvatten alle centrale en plaatselijke institutionele eenheden waarvan 
<3) Bureau voor de Statistiek der Europese Gemeenschappen, Europees Stelsel van Economische Rekeningen 
ESER, tweede druk, 1984. 
31 
de hoofdactiviteit bestaat uit het verstrekken van sociale uitkeringen en die hun middelen voornamelijk 
verkrijgen uit verplichte sociale-verzekeringspremies van andere eenheden. 
Goederen- en dienstentransacties 
P41 - Bruto-investeringen in vaste activa 
De bruto-investeringen in vaste activa geven de waarde weer van de duurzame goederen, behalve die voor 
militaire doeleinden, welke door ingezeten produktie-eenheden worden aangeschaft om gedurende langer 
dan één jaar in hun produktieproces te worden ingeschakeld, alsmede de waarde van de in vaste activa 
geïncorporeerde diensten. 
Verdelingstransacties 
R41 - Werkelijke rente 
De werkelijke rente is de vorm van beloning van bepaalde vorderingen (deposito's en kortlopende 
waardepapieren, obligaties en krediet), die wordt gekenmerkt door de betaling op van tevoren vastgestelde 
vervaldagen van een bepaald percentage van het bedrag van de vordering. 
Totalen 
NI - Bruto binnenlands produkt tegen marktprijzen 
Het bruto binnenlands produkt tegen marktprijzen dat het eindresultaat voorstelt van de produktieve 
activiteit der ingezeten produktie-eenheden, komt overeen met de totale produktie van goederen en diensten 
van de volkshuishouding, verminderd met het totale intermediaire verbruik en vermeerderd met de BTW 
op de produkten en de nettobelastingen in verband met de invoer. 
Het bruto binnenlands produkt tegen marktprijzen is gelijk aan de som van de bruto toegevoegde waarden 
tegen marktprijzen van de verschillende branches, vermeerderd met de BTW op de produkten en de 
nettobelastingen in verband met de invoer. 
Het is tevens gelijk aan de som van de bruto toegevoegde waarden tegen marktprijzen van de verschillende 
sectoren, vermeerderd met de BTW op de produkten en de nettobelastingen in verband met de invoer en 
verminderd met het intermediair verbruik van toegerekende bankdiensten die niet over de sectoren worden 
verdeeld. 
32 
N5 - Financieringsoverschot of -tekort 
Het financieringsoverschot (of -tekort) van de sector overheid (S60) is het verschil tussen de 
brutobesparingen en de ontvangen kapitaaloverdrachten enerzijds en de bruto-investeringen in vaste activa, 
de voorraadveranderingen, de netto-aankopen van grond en van onlichamelijke zaken en de betaalde 
kapitaaloverdrachten anderzijds. 
Financiële transacties 
F20 - Chartaal geld en overdraagbare direct opeisbare deposito's 
De rubriek chartaalgeld en overdraagbare direct opeisbare deposito's omvat het fiduciaire geld en de direct 
opeisbare deposito's waarvan onmiddellijke en onbeperkte omzetting in nationale valuta kan worden geëist, 
en waarover door cheques, overschrijving of dergelijke documenten kan worden beschikt. 
F30 - Overige deposito's 
De rubriek overige deposito's omvat alle andere deposito's dan de overdraagbare direct opeisbare, dat wil 
zeggen de deposito's waarover niet op ieder ogenblik zonder beperking en zonder voorafgaande omzetting 
in chartaal geld of overdraagbare direct opeisbare deposito's kan worden beschikt. Deze vorderingen 
vormen financieringsinstrumenten. 
F40 - Kortlopende waardepapieren 
De rubriek kortlopende waardepapieren omvat vorderingen met een korte looptijd (normaal 12 maanden, 
maximaal 2 jaar), die zijn vastgelegd in voor omloop bestemde waardepapieren waarvan de nominale 
waarde een rond bedrag is en van tevoren is vastgesteld en die een meestal van tevoren betaalde rente 
opbrengen. Zij kunnen in geld worden omgezet op of vanaf een bij de uitgifte vastgestelde datum. Deze 
waardepapieren zijn beleggingsinstrumenten. 
F50 - Obligaties 
De rubriek obligaties omvat waardepapieren met een meerjarige looptijd en met een vaste of aan een 
indexcijfer gekoppelde en in het algemeen door middel van coupons betaalbaar gestelde rente, die in geld 
kunnen worden ingewisseld vanaf een bij de uitgifte vastgestelde datum. Obligaties zijn verhandelbare 
beleggingsinstrumenten, die in de regel ter beurze worden genoteerd. 
33 
F79 - Overige kredieten met korte looptijd 
De subrubriek overige kredieten met korte looptijd omvat alle kortlopende kredieten die geen commerciële 
kredieten met korte looptijd of transitorische posten zijn. 
F89 - Overige kredieten met middellange of lange looptijd 
De subrubriek overige kredieten met middellange of lange looptijd omvat alle kredieten met een 
middellange of lange looptijd die geen commerciële kredieten met middellange of lange looptijd zijn. 
34 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EEG) VAN PE RAAP 
betreffende de toepassing van het aan het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol 
betreffende de procedure bij buitensporige tekorten 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zoals gewijzigd bij het Verdrag 
betreffende Europese Unie, inzonderheid op artikel 104 C, lid 14, derde alinea, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van Europees Parlement0}, 
Overwegende dat de begrippen overheid, tekort en investeringen in het Protocol betreffende de procedure 
bij buitensporige tekorten zijn omschreven onder verwijzing naar het Europees Stelsel van Economische 
Rekeningen (hierna "ESER" genoemd)(2); dat in het ESER algemeen aanvaarde definities zijn vastgesteld 
die kunnen worden gewijzigd; dat nauwkeurige definities onder verwijzing naar de codes van het ESER 
nodig zijn; 
Overwegende dat de in het Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten gegeven definitie 
van het begrip schuld nader dient te worden omschreven onder verwijzing naar de codes van het ESER; 
dat enkele aspecten betreffende de waardering van de schuld dienen te worden verduidelijkt; dat de 
definitie en de registratie van rente van het ESER dienen te worden aangepast om rekening te houden met 
nieuwe financiële instrumenten; 
Overwegende dat in Richtlijn 89/130/EEG, Euratom van de Raad van 13 februari 1989 betreffende de 
harmonisatie van de opstelling van het bruto nationaal produkt tegen marktprijzen(3) een passende 
gedetailleerde definitie van het bruto binnenlands produkt tegen marktprijzen is gegeven; 
l2) Bureau voor de Statistiek der Europese Gemeenschappen, Europees Stelsel van Economische Rekeningen 
ESER, tweede druk, 1984. 
<3) PB nr. L 49 van 21.2.1989, blz. 26. 
35 
Overwegende dat de Commissie de in de procedure bij buitensporige tekorten te gebruiken statistische 
gegevens moet verstrekken; 
Overwegende dat gedetailleerde regels nodig zijn om de onverwijlde en regelmatige kennisgeving door 
de Lid-Staten aan de Commissie van hun voorziene en feitelijke tekorten en van de omvang van hun schuld 
te organiseren; 
Overwegende dat de Commissie volgens artikel 104C, leden 2 en 3, toeziet op de ontwikkeling van de 
begrotingssituatie en de omvang van de overheidsschuld in de Lid-Staten en op basis van de criteria 
overheidstekort en overheidsschuld nagaat of de hand wordt gehouden aan de begrotingsdiscipline; 
overwegende dat de Commissie, indien een Lid-Staat niet voldoet aan deze of aan één van deze criteria, 
alle relevante factoren in aanmerking moet nemen; dat de Commissie moet nagaan of er gevaar is voor een 
buitensporig tekort in een Lid-Staat; dat de Lid-Staten derhalve de Commissie gegevens dienen te 
verstrekken die een aanvulling op de medegedeelde cijfers voor het tekort en de schuld vormen; 
Overwegende dat de definities en regels in deze verordening in het licht van de opgedane ervaring kunnen 
worden herzien, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : 
HOOFDSTUK I : DEFINITIES 
Artikel 1 
Voor de toepassing van het Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten en deze 
verordening worden onderstaande termen overeenkomstig het ESER gedefinieerd. (De tussen haakjes 
vermelde codes zijn die van het ESER, tweede druk.) 
1 Overheid is de sector overheid (S60), onderverdeeld in de sub-sectoren centrale overheid (S61), lagere 
publiekrechtelijke lichamen (S62) en sociale-verzekeringsinstellingen (S63). 
2Het overheidstekort (-overschot) is het financieringstekort (-overschot) (N5) van de sector overheid 
(S60). De in het overheidstekort inbegrepen rente is de som van de werkelijke rente (R41) en de 
gekapitaliseerde rente. De rente betreffende verscheidene boekperioden wordt verdeeld over de 
verschillende perioden. 
3. Het primaire overheidssaldo is het overheidstekort of-overschot zoals gedefinieerd onder 2, zonder de 
door de overheid betaalde werkelijke rente (R41) en de gekapitaliseerde rente. 
36 
4. De overheidsinvesteringen zijn de bruto-investeringen in vaste activa (P41 ) van de sector overheid (S60). 
5. De overheidsschuld is de totale nominale waarde van alle op 31 december uitstaande verplichtingen van 
de sector overheid (S60), met uitzondering van die verplichtingen waarvan de overeenkomende financiële 
activa door de sector overheid (S60) worden aangehouden. 
De overheidsschuld wordt onderverdeeld in de volgende rubrieken : chartaal geld en deposito's, 
waardepapieren, leningen, en alle niet elders ingedeelde schuld. De rubriek chartaal geld en deposito's 
omvat de rubrieken chartaal geld en overdraagbare direct opeisbare deposito's (F20) en overige deposito's 
(F30). De rubriek waardepapier omvat de rubrieken kortlopende waardepapieren (F40) en obligaties (F50). 
De rubriek leningen omvat overige kredieten met korte looptijd (F79) en overige kredieten met middellange 
of lange looptijd (F89). 
De nominale waarde van een op 31 december uitstaande verplichting is de op het instrument uitgedrukte 
waarde. Indien de contante waarde van een verplichting op de datum van uitgifte aanzienlijk verschilt van 
de uitgedrukte waarde, is de nominale waarde de contante waarde. De contante waarde wordt berekend op 
grond van een voor de dag waarop de verplichting is aangegaan passende rente. 
De nominale waarde van een aan een indexcijfer gekoppelde verplichting komt overeen met de op het 
instrument uitgedrukte waarde, aangepast met de aan het indexcijfer gekoppelde kapitaalaanwas per 
31 december. 
In vreemde valuta's luidende verplichtingen worden in de nationale valuta omgerekend tegen de 
representatieve marktkoersen op de laatste werkdag van elk jaar. 
Artikel 2 
Het bruto binnenlands produkt is het bruto binnenlands produkt tegen marktprijzen (BBPmp) zoals 
gedefinieerd in artikel 2 van Richtlijn 89/130/EEG, Euratom. 
Artikel 3 
1. De cijfers voor het voorziene tekort en de voorziene schuld zijn de cijfers die voor het lopende jaar en 
volgende jaren door de Lid-Staten zijn opgesteld in overeenstemming met de meest recente besluiten van 
hun begrotingsautoriteiten en die ter kennis van de Commissie worden gebracht krachtens de 
aansprakelijkheidsbepalingen van artikel 3, eerste zin, van het Protocol betreffende de procedure bij 
buitensporige tekorten. 
37 
2. De cijfers voor het feitelijke tekort en de feitelijke schuld zijn de geschatte, semi-definitieve, of 
definitieve uitkomsten voor een afgelopen jaar. 
HOOFDSTUK 2 : RAPPORTAGE 
Artikel 4 
1. Vanaf het begin van 1994 stellen de Lid-Staten de Commissie in kennis van hun voorziene en feitelijke 
overheidstekorten en van de voorziene en feitelijke omvang van hun overheidsschuld, zulks onverwijld, 
maar ten minste tweemaal per jaar, de eerste maal vóór 1 februari van het lopende jaar (hierna "jaar n" 
genoemd) en de tweede maal vóór 1 juli van jaar n. 
Tussen deze halfjaarlijkse kennisgevingen verstrekken de Lid-Staten de Commissie elke relevante 
aanvullende informatie voor het lopende jaar en volgende jaren. 
2. Vóór 1 februari van het jaar n 
- stellen de Lid-Staten de Commissie in kennis van hun voorziene overheidstekort voor het jaar n, hun 
meest recente schatting van het feitelijke overheidstekort voor het jaarn-1 en hun feitelijke 
overheidstekorten voor de jaren n-2, n-3 en n-4; 
- verstrekken de Lid-Staten de Commissie tegelijkertijd voor de jaren n, n-1 en n-2 hun desbetreffende 
begrotingstekorten volgens de nationale meest gezaghebbende definitie voor de overheidsrekeningen, 
en de cijfers waarmede de overgang van dit begrotingstekort volgens de overheidsrekeningen op hun 
overheidstekort wordt uiteengezet. De aan de Commissie te verstrekken cijfers waarmede deze 
overgang wordt uiteengezet omvatten in het bijzonder de cijfers voor het financieringstekort van de 
subsectoren (S61), (S62) en (S63); 
- stellen de Lid-Staten de Commissie in kennis van de voorziene omvang van hun overheidsschuld voor 
het jaar n, de meest recente schatting van de feitelijke omvang van hun overheidsschuld voor het 
jaar n-1 en de feitelijke omvang van hun overheidsschuld voor de jaren n-2, n-3 en n-4; 
- verstrekken de Lid-Staten de Commissie tegelijkertijd voor de jaren n, n-1 en n-2 de cijfers waarmede 
de bijdrage van hun overheidstekort en de bijdragen van de andere relevante factoren tot de 
verandering van de omvang van hun overheidsschuld worden uiteengezet. 
38 
3. Vóór 1 juli van het jaar n 
- stellen de Lid-Staten de Commissie in kennis van hun meest recente voorziene overheidstekort voor 
het jaar n en van hun feitelijke overheidstekorten voor de jaren n-1, n-2 en n-3 en voldoen zij aan de 
vereisten van lid 2, tweede streepje; 
- stellen de Lid-Staten de Commissie in kennis van de meest recente voorziene omvang van hun 
overheidsschuld voor het jaar n en van de feitelijke omvang van hun overheidsschuld voor de jaren 
n-1, n-2 en n-3, en voldoen zij aan de vereisten van lid 2, vierde streepje. 
4. De cijfers voor het voorziene overheidstekort en de voorziene omvang van de overheidsschuld die aan 
de Commissie worden medegedeeld overeenkomstig de leden 2 en 3, worden uitgedrukt in nationale valuta 
en in begrotingsjaren. 
De cijfers voor het feitelijk overheidstekort en de feitelijke omvang van de overheidsschuld die aan de 
Commissie worden medegedeeld overeenkomstig de leden 2 en 3, worden uitgedrukt in nationale valuta 
en in kalenderjaren. 
Ingeval het begrotingsjaar verschilt van het kalenderjaar stellen de Lid-Staten de Commissie tevens in 
kennis van de cijfers voor hun feitelijke overheidstekort en de feitelijke omvang van hun overheidsschuld 
in begrotingsjaren voor de twee begrotingsjaren die voorafgaan aan het lopende begrotingsjaar. 
Artikel 5 
Pe Lid-Staten verstrekken de Commissie op dezelfde voorwaarden inzake termijnen en betrokken jaren 
als zijn vastgesteld in artikel 4, leden 1,2 en 3, de cijfers voor hun overheidsinvesteringen en hun primaire 
overheidssaldi. 
Artikel 6 
De Lid-Staten verstrekken de Commissie op dezelfde voorwaarden inzake termijnen als zijn vastgesteld 
in artikel 4, lid 1, voor het lopende jaar en volgende jaren de cijfers voor het bedrag van de 
overheidsuitgaven en de overheidsschuld betreffende de betalingen die zijn gedaan of kunnen worden 
voorzien ingevolge overheidsgaranties en van het bedrag van de schuld van eenheden buiten de sector 
overheid die is overgenomen of waarvan de overneming wordt voorzien. 
39 
Artikel 7 
De Lid-Staten verstrekken de Commissie op dezelfde voorwaarden inzake termijnen als zijn vastgesteld 
in artikel 4, lid 1, een prognose voor het jaar n en een schatting voor het jaar n-1 van hun BBPmp. Deze 
cijfers voor het BBPmp worden voor de voorafgaande jaren bijgewerkt met die welke aan de Commissie 
worden gezonden overeenkomstig het bepaalde in Richtlijn 89/130/EEG, Euratom. 
Artikel 8 
Indien nodig past de Commissie de in de artikelen 1 en 4 genoemde codes van het ESER overeenkomstig 
eventuele herzieningen van het ESER aan. 
Artikel 9 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1994. 
Deze verordening is bindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
Gedaan te Brussel, op Voor de Raad 
De Voorzitter 
40 
Bijlage 4 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN PE RAAP 
betreffende de vaststelling van de verdeelsleutel 
voor de financiële middelen van het Europees Monetair Instituut 
41 
TOELICHTING 
Op zijn bijeenkomst in Kopenhagen verzocht de Europese Raad de Commissie voorstellen in te dienen 
voor alle maatregelen die nodig zijn voor de werking van de tweede fase van de Economische en Monetaire 
Unie, zodat deze voorstellen na de inwerkingtreding van het Verdrag en vóór 1 januari 1994 door de Raad 
zouden kunnen worden goedgekeurd. Naar aanleiding van dit verzoek en bij gebrek aan een 
rechtsgrondslag voor de goedkeuring van een formeel voorstel, dient de Commissie het bijgaande ontwerp­
voorstel in. Het heeft ten doel informeel de nodige besprekingen met de betrokken communautaire organen 
op gang te brengen, zodat de formele procedures onmiddellijk na de inwerkingtreding van het Verdrag 
kunnen worden ingeleid en binnen de door de Europese Raad gestelde termijn kunnen worden afgesloten. 
De Commissie is voornemens na de inwerkingtreding van het Verdrag een met dit ontwerp-voorstel 
overeenkomend formeel voorstel in te dienen, maar zij behoudt zich het recht voor wijzigingen aan te 
brengen in het licht van de omstandigheden. 
I. Algemene overwegingen 
De politieke wil om de financiële structuur van het Europees Monetair Instituut (EMI) gelijk te maken aan 
die van de Europese Centrale Bank (ECB) wordt weerspiegeld in de regels waarbij het aandeel van elke 
centrale bank in de financiële middelen wordt vastgesteld, die hetzelfde zijn als die van de ECB. 
De verdeelsleutel voor het kapitaal van de ECB is van groot belang, want volgens deze verdeelsleutel 
worden niet alleen de bijdragen in het kapitaal vastgesteld, maar ook het aandeel dat elke centrale bank in 
de externe reserves inbrengt, de weging van de stemmen in de Raad van Bestuur van de ECB voor alle 
besluiten over financiële aangelegenheden en meer in het bijzonder de toedeling van de monetaire 
inkomsten van het Europese Stelsel van Centrale Banken (ESCB) als geheel. Dit verklaart waarom de 
regels over de wijze waarop de gegevens voor de vaststelling van de verdeelsleutel van de ECB worden 
verstrekt, door de Raad moeten worden vastgesteld. Hoewel de betekenis van de verdeelsleutel voor het 
EMI beperkt blijft tot de bijdragen in de financiële middelen, de verdeling van overschotten (of verliezen) 
en de verdeling van de opbrengst van de liquidatie van het EMI onder de nationale centrale banken, zal de 
wetgeving die nu voor het EMI wordt opgesteld, van nut zijn voor de wetgeving over de verdeelsleutel van 
de ECB die onmiddellijk na het besluit over de aanvang van de derde fase zal worden vastgesteld. 
Volgens artikel 29.1 van de statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken en van de Europese 
Centrale Bank wordt aan elke nationale centrale bank een weging in de verdeelsleutel toegekend die gelijk 
is aan de som van 50 % van het aandeel van de Lid-Staat in kwestie in de bevolking van de Gemeenschap 
tijdens het voorlaatste jaar voorafgaand aan de oprichting van het ESCB en 50 % van het aandeel van de 
Lid-Staat in kwestie in het bruto binnenlands produkt van de Gemeenschap tegen marktprijzen, als 
vastgesteld tijdens de vijfjaar voorafgaande aan het voorlaatste jaar vóór de oprichting van het ESCB. 
42 
Voor de verdeelsleutel voor de financiële middelen van het EMI zal worden uitgegaan van dezelfde jaren, 
maar dan teruggerekend vanaf de oprichting van het EMI. 
Het onderwerp van dit besluit van de Raad wordt gevormd door de regels die de Commissie moet naleven 
bij de verstrekking van de statistische gegevens voor de vaststelling van de verdeelsleutel zoals hierboven 
omschreven. De regels omvatten de definities en de bronnen voor de te gebruiken statistische gegevens 
betreffende het BBP en de bevolking, alsmede de vaststelling van de berekeningsmethode. 
Het EMI zal op 1 januari 1994 worden opgericht; zijn raad zal een besluit nemen over de omvang van de 
middelen en zal de verdeelsleutel voor de vaststelling van de individuele bijdragen begin 1994 toepassen. 
De voor de vaststelling van de verdeelsleutel te gebruiken gegevens moeten derhalve vóór die datum 
worden verstrekt. 
De vaststelling van de verdeelsleutel voor het EMI is een eenmalige operatie. De sleutel zal van toepassing 
zijn zolang het EMI bestaat. De herziening om de vijfjaar die voor de verdeelsleutel van de ECB in de 
bedoeling ligt, is irrelevant voor het EMI omdat de derde fase uiterlijk vijfjaar na de oprichting van het 
EMI van start zal gaan. 
43 
II. Commentaar op de artikelen 
Artikel 1 
In artikel 1 wordt omschreven waarop dit besluit betrekking heeft : de statistische gegevens en de 
berekeningsmethode die voor de vaststelling van de verdeelsleutel moeten worden gebruikt. Bij een strikte 
interpretatie zouden in deze regels uitsluitend de te gebruiken begrippen en bronnen voor de gegevens 
betreffende de bevolking en het BBP worden gespecificeerd. Tussen de verstrekking van de gegevens voor 
de afzonderlijke landen en de vaststelling van de verdeelsleutel rijzen echter onvermijdelijk 
methodologische problemen, die ook in dit besluit moeten worden behandeld omwille van de consistentie 
en de nauwkeurigheid. 
Artikelen 2,3,4,5 en 6 
In deze artikelen worden de definities en bronnen voor de bevolkings- en BBP-gegevens gespecificeerd. 
De definities zijn die van het Europees Stelsel van Economische Rekeningen (ESER). 
Aangezien de gegevens over de grootheden in de nationale rekeningen betrekking hebben op een periode 
van één jaar, moeten de bevolkingscijfers waarmee zij in verband staan, overeenkomen met het gemiddelde 
van de totale bevolking in de loop van het jaar. 
De BBPmp-gegevens voor de jaren 1988 tot 1991 zijn de gegevens die voortvloeien uit de toepassing van 
de richtlijn van de Raad betreffende de harmonisatie van de opstelling van het BNPmp. De richtlijn heeft 
geen betrekking op 1987; voor dat jaar zijn de BBPmp-gegevens derhalve de gegevens die door de 
Commissie (Eurostat) zijn verkregen van de Lid-Staten volgens de vastgestelde procedure. De gegevens 
voor 1987 worden in overeenstemming gebracht met de gegevens voor 1988-1991 die voortvloeien uit de 
toepassing van de BNPmp-richtlijn. Deze richtlijn wordt eenmaal per jaar toegepast en de daaruit 
voortvloeiende gegevens worden door alle Lid-Staten formeel aanvaard. De Commissie (Eurostat) past 
waar nodig de gegevens voor de voorgaande jaren waarvoor de richtlijn niet geldt, aan om ervoor te zorgen 
dat de reeks consistent is. 
De gegevens die voortvloeien uit de toepassing van de BNP-richtlijn voor Duitsland, omvatten sedert 
oktober 1990 de nieuwe deelstaten. Aangezien de periode waarvoor de verdeelsleutel wordt toegepast, 
betrekking heeft op de Europese Gemeenschap inclusief de nieuwe Duitse deelstaten, lijkt het redelijk het 
BBPmp van de nieuwe deelstaten in de periode 1987-1991 mee te rekenen. Gegevens voor heel Duitsland 
vóór 1991 zijn niet beschikbaar. Voor de toepassing van dit besluit werd het BBP van heel Duitsland voor 
1987-1990 geraamd door ervan uit te gaan dat het aandeel van het BBP van de oude deelstaten in het BBP 
van heel Duitsland in deze periode hetzelfde was als in 1991. 
44 
In het geval van Portugal omvat het BBPmp, op grond van de gegevens zoals die momenteel voortvloeien 
uit de toepassing van de BNPmp-richtlijn, het BBP voor het vasteland voor de jaren 1988 tot 1990 en het 
totale BBP voor 1991. Verwacht wordt echter dat bij de volgende toepassing van de BNPmp-richtlijn in 
het najaar 1993 het totale BBP voor 1988-1990 zal worden berekend, in welk geval het BBP voor het 
gehele grondgebied zal worden gebruikt. 
Artikelen 7,8 en 9 
De BBP-gegevens worden opgesteld in nationale valuta's. De gemeenschappelijke noemer zal de 
wisselkoers van de ecu zijn. Het alternatief de koopkrachtstandaard te gebruiken, is afgewezen. In 
vergelijking met KKS zijn wisselkoersen ondubbelzinnig gedefinieerd, waardoor de berekening 
gemakkelijker en doorzichtiger wordt; daarnaast komen zij beter overeen met het aan het BBP verbonden 
begrip marktprijzen. Voorts is het met betrekking tot financiële stromen van de Lid-Staten naar de 
Gemeenschap gebruikelijk de wisselkoersen als gemeenschappelijke noemer te gebruiken. 
Artikel 10 
Het EMI zal op 1 januari 1994 worden opgericht. De raad van het EMI zal dan begin 1994 een besluit 
nemen over de omvang van de middelen en de verdeelsleutel toepassen om de individuele bijdragen van 
de centrale banken van de Lid-Staten te bepalen. De Commissie dient derhalve vóór de datum van 
oprichting van het EMI de verdeelsleutel mee te delen aan het Comité van Presidenten. 
De afronding van de weging naar boven op het kleinste veelvoud van 0,05 procentpunten, waarnaar wordt 
verwezen in artikel 29 van de statuten van het ESCB en de ECB, valt buiten de werkingssfeer van dit 
besluit. Het zal aan de raad van het EMI worden overgelaten de afgeronde verdeelsleutel vast te stellen. 
45 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN PE RAAP 
betreffende de vaststelling van de verdeelsleutel voor de financiële middelen van het Europees 
Monetair Instituut 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zoals gewijzigd bij het Verdrag 
betreffende de Europese Unie, het aan dit Verdrag gehechte Protocol betreffende de statuten van het 
Europees Monetair Instituut, inzonderheid artikel 16, lid 2 en het aan dit Verdrag gehechte Protocol 
betreffende de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank, 
inzonderheid artikel 29, leden 1 en 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement0^ 
Gezien het advies van het Comité van presidenten van de centrale banken van de Lid-Staten(2), 
Gezien het advies van het Monetair Comité(3), 
Overwegende dat het Europees Monetair Instituut, hierna "EMI" genoemd per 1 januari 1991 wordt 
opgericht; 
Overwegende dat het EMI met eigen middelen wordt gedoteerd om ervoor te zorgen dat het in staat zal zijn 
zijn taken en functies vanaf zijn oprichting te vervullen; 
Overwegende dat de middelen van het EMI worden vastgesteld door de Raad van het EMI; 
(o 
(2) 
(3) 
46 
Overwegende dat de middelen van het EMI worden verstrekt uit bijdragen van de nationale centrale banken 
overeenkomstig de in artikel 29, lid 1, van de statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken en 
van de Europese Centrale Bank (hierna respectievelijk "ESCB" en "ECB" genoemd) bedoelde 
verdeelsleutel; 
Overwegende dat de verdeelsleutel voor de financiële middelen van het EMI vóór het begin van de tweede 
fase dient te worden vastgesteld; 
Overwegende dat de voor de vaststelling van de verdeelsleutel benodigde statistische gegevens door de 
Commissie worden verstrekt overeenkomstig de voorschriften die de Raad vaststelt; 
Overwegende dat de voor de gegevens te gebruiken definities en bronnen alsmede de berekeningsmethode 
voor de vaststelling van de verdeelsleutel moeten worden vastgesteld; 
Overwegende dat bij Richtlijn 89/130/EEG, Euratom van de Raad van 13 februari 1989 betreffende de 
harmonisatie van de opstelling van het bruto nationaal produkt tegen marktprijzen(4) wordt voorzien in door 
de Lid-Staten goedgekeurdegegevensbetreffendehetbrutobinnenlandsprodukttegen marktprijzen (hierna 
"BBPmp" genoemd), 
BESLUIT : 
Artikel 1 
De statistische gegevens en de berekeningsmethode die voor de vaststelling van de verdeelsleutel voor de 
bijdragen van de nationale centrale banken tot de financiële middelen van het EMI moeten worden 
gebruikt, worden door de Commissie verstrekt volgens de in de volgende artikelen gespecificeerde regels. 
Artikel 2 
De bevolking en het BBPmp worden gedefinieerd volgens het geldende Europees stelsel van economische 
rekeningen (hierna "ESER" genoemd). BBPmp is het BBPmp zoals gedefinieerd in artikel 2 van Richtlijn 
89/130/EEG, Euratom. 
(4) PB nr. L 49 van 21.2.1989, blz. 26. 
47 
Artikel 3 
De gegevens betreffende de bevolking zijn die voor het jaar 1992. Het gemiddelde van de totale bevolking 
in de loop van het jaar wordt gebruikt overeenkomstig de ESER-definitie. 
Artikel 4 
De gegevens betreffende het BBPmp zijn die voor elk van de jaren 1987 tot 1991. De gegevens betreffende 
het BBPmp van een Lid-Staat worden uitgedrukt in nationale valuta tegen lopende prijzen. 
ArtikelS 
De gegevens betreffende de bevolking zijn die welke door de Commissie (EUROSTAT) van de Lid-Staten 
zijn verkregen. 
Artikel 6 
1. De gegevens voor de jaren 1988 tot en met 1991 zijn die welke voortvloeien uit de toepassing van 
Richtlijn 89/130/EEG, EURATOM. De gegevens betreffende het BBPmp voor 1987 zijn die welke door 
de Commissie (EUROSTAT) van de Lid-Staten zijn verkregen en consistent zijn gemaakt met de gegevens 
betreffende het BBPmp voor 1988 tot en met 1991. 
2. Voor Duitsland worden de gegevens betreffende het BBPmp voor de jaren 1987 tot en met 1990 als 
volgt geraamd : het BBPmp van de oude deelstaten wordt vermenigvuldigd met de faktor gelijk aan 
verhouding van het BBPmp van heel Duitsland tot het BBPmp van de oude deelstaten in 1991. 
Artikel 7 
1. Het aandeel van een Lid-Staat in de bevolking van de Gemeenschap is zijn aandeel in de som van de 
bevolking van de Lid-Staten, uitgedrukt in procenten. 
2. De BBPmp-gegevens van elk jaar en elke Lid-Staat, uitgedrukt in nationale valuta, worden omgerekend 
tegen de wisselkoers van de ecu. De hiertoe gebruikte wisselkoers is het gemiddelde van de wisselkoersen 
van alle werkdagen in een jaar. De dagelijkse wisselkoers is de door de Commissie berekende en in de 
C-reeks van het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakte koers. 
3. Het aandeel van een Lid-Staat in het BBPmp van de Gemeenschap is zijn aandeel in de som van het 
BBPmp van de Lid-Staten over de vijfjaar, uitgedrukt in procenten. 
48 
Artikel 8 
De weging van een nationale centrale 6ank in de verdeelsleutel is het rekenkundig gemiddelde van de 
aandelen van de Lid-Staat in de bevolking en in het BBPmp van de Gemeenschap. 
Artikel 9 
De in de achtereenvolgende berekeningsfasen gebruikte getallen moeten terwille van de nauwkeurigheid 
voldoende decimalen hebben. De weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel wordt 
berekend met vier decimalen. 
Artikel 10 
De verdeelsleutel wordt vóór 1 januari 1994 door de Commissie aan het Comité van presidenten van de 
centrale banken van de Lid-Staten medegedeeld. 
Gedaan te Brussel, op 
Voor de Raad, 
De Voorzitter 
49 
ISSN 0254-1513 
COM (93) 371 def. 
DOCUMENTEN 
NL oi 06 
Catalogusnummer : CB-CO-93-411-NL-C 
ISBN 92-77-58351-7 
Bureau voor officiële pubUkaties der Europese Gemeenschappen 
Lr2985 Luxemburg 
- 50 -