A4-0362/98

Resolutie over de mededeling van de Commissie "De Europese lucht- en ruimtevaartindustrie: strijd om het behoud van een plaats op de wereldmarkt" (COM(97)0466 - C4-0547/97)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(97)0466 - C4-0547/97),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 mei 1997 ((PB C 167 van 2.6.1997, blz. 137.)) over de mededeling van de Commissie "Uitdagingen voor de Europese defensieindustrie: een bijdrage voor actie op Europees niveau" (COM(96)0010 - C4-0093/96),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 januari 1998 ((PB C 34 van 2.2.1998, blz. 27.)) over de mededeling van de Commissie "De Europese Unie en de ruimtevaart: bevordering van toepassingen, markten en industrieel concurrentievermogen" (COM(96)0617 - C4-0042/97) en het bijbehorende verslag van zijn Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie,

- gezien zijn advies van 3 april 1998 ((PB C 138 van 4.5.1998, blz. 218.)) over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap, het Europees Ruimteagentschap en de Europese Organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart inzake een Europese bijdrage tot de ontwikkeling van een wereldwijd satellietnavigatiesysteem (COM(97)0442 - C4-0043/98 - 97/0231(CNS) ((PB C 337 van 7.11.1997, blz. 37.))) en het bijbehorende verslag van zijn Commissie vervoer en toerisme,

- gezien de trilaterale verklaring van Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk d.d. 9 december 1997 en de intentiebrief van de ministers van Defensie van Duitsland, Spanje, Frankrijk, Italië, Zweden en het Verenigd Koninkrijk d.d. 6 juli 1998,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, en de Commissie externe economische betrekkingen (A4-0362/98),

A. overwegende dat de markten voor de lucht- en ruimtevaartindustrie wereldmarkten zijn geworden,

B. overwegende dat het Europese bedrijfsleven blijk geeft van zijn technologische, innovatieve en economische capaciteit en concurrentievermogen, zoals met name wordt bewezen door het marktaandeel dat in de afgelopen jaren door Airbus werd veroverd en door zijn uitstekende orderportefeuille,

C. verontrust over het feit dat het behoud van dit concurrentievermogen wordt bedreigd door de versnippering van het onderzoeks- en productiematerieel in een te groot aantal net iets te kleine bedrijven,

D. overwegende dat de invoering van de euro aan de Europese lucht- en ruimtevaartindustrie meer nog dan aan andere economische sectoren de gelegenheid kan bieden zich ten minste gedeeltelijk te bevrijden van het wisselkoersrisico en dat terzelfder tijd het gebruik van de euro als valuta-eenheid voor lucht- en ruimtevaartcontracten een doorslaggevende factor kan zijn voor de internationale rol van de euro in het licht van de financiële omvang van deze contracten, hun looptijd en het multiplicatoreffect dat zij teweegbrengen,

E. erop wijzende dat, hoewel in de sector van de grote vliegtuigen reeds een zeer hoge concentratie bestaat zonder dat dit tot een oligopolie heeft geleid, een aantal andere segmenten zowel op het gebied van de ruimtevaart als de luchtvaart een meer gediversifieerde internationale concurrentie kennen, die zich zelfs uitbreidt,

1. staat positief tegenover de mededeling van de Commissie waarvan het de analyse grotendeels deelt;

2. is verheugd te kunnen constateren dat de standpunten van de Commissie, de industriëlen van de sector en de lidstaten in grote lijnen overeenkomen;

3. deelt met name de overtuiging dat Europa behoefte heeft aan sterke en geïntegreerde industriële groepen die in staat zijn een zo breed mogelijk scala terreinen te bestrijken om te zorgen voor een synergie van onderzoeks- en productie-inspanningen, en om de investeringskeuzen te optimaliseren;

4. betuigt in dit verband zijn volledige steun aan de omvorming van Airbus Industrie tot één bedrijf en aan het gemeenschappelijke plan van de moedermaatschappijen om te werken aan de vorming van een lucht- en ruimtevaartbedrijf dat actief is in de civiele en militaire sector, en hoopt dat binnenkort een tijdschema voor een dergelijke toenadering kan worden opgesteld met tussentijdse etappes voor gedeeltelijke fusies die gebaseerd zijn op een bepaalde industriële logica;

5. is van oordeel dat de recente fusie Matra-Aérospatiale een belangrijke stap vormt op weg naar een dergelijke integratie die echter pas zinvol is, indien zij niet tot de nationale grenzen beperkt blijft;

6. wijst er bovendien op dat, naast het belang van een gemeenschappelijke ontwikkeling van de komende generatie militaire luchtvaartuigen in het licht van het GBVB, alleen al de beperkte omvang van de nationale orders voor militaire vliegtuigen sedert het einde van de Koude Oorlog rechtvaardigt dat de lidstaten een dergelijke gemeenschappelijke ontwikkeling stimuleren, of dit nu in intergouvernementeel verband is of via geïntegreerde organisaties (zoals de OCCAR), en dat zij de technische, organisatorische en politieke belemmeringen overwinnen, waardoor zij zich ertoe genoopt voelen aparte ontwikkelingen na te streven;

7. is in dit verband verheugd over de bovengenoemde verklaring van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland d.d. 9 december 1997 waarmee deze drie lidstaten zich hebben uitgesproken voor een herstructurering op Europese schaal van de militaire en civiele luchtvaartindustrie, alsmede over de intentiebrief die op 6 juli 1998 door de ministers van Defensie van deze drie landen en die van Spanje, Italië en Zweden is ondertekend om de consolidatie van hun respectieve defensiebedrijven te bevorderen;

8. vestigt de aandacht op de noodzaak bij deze analyse ook de sector van de boordelektronica en de defensie-elektronica te betrekken, zonder deze bij de lucht- en ruimtevaartconstructie zelf onder te brengen, in het licht van de complexe banden van deze sector met de lucht- en ruimtevaartsector, alsmede van de huidige evolutie onder kopers om de voorkeur te geven aan de aankoop van geïntegreerde systemen;

9. verzoekt de Commissie de inventaris op te maken van de regelgevende gebieden onder communautaire of nationale bevoegdheid waarop een ontoereikende harmonisatie of normalisatie een belemmering vormen voor de transnationale integratie;

10. wijst op het belang van deze sector voor de werkgelegenheid (377.510 directe banen in 1997, daarbij niet inbegrepen onderaanneming en afgeleide werkgelegenheid) en verzoekt de Commissie een vergelijkende onderzoek te verrichten naar de inhoud en geschiktheid van de systemen voor initiële en voortgezette beroepsopleiding, en naar de werking van de arbeidsmarkt in deze sector in de verschillende lidstaten teneinde deze te kunnen vergelijken en de doelmatigheid en veelzijdigheid ervan te verhogen;

11. merkt met bezorgdheid op dat de Commissie geen oplossing aandraagt voor de katastrofale daling van de werkgelegenheid in deze bedrijfstak, die vanaf heden tot het jaar 2010 naar verwachting met 13% zal dalen; verzoekt de Commissie strategieën te ontwikkelen ter bescherming van de werkgelegenheid en daardoor de verantwoordelijkheid waar te nemen die zij - tezamen met de lidstaten - met betrekking tot de werkgelegenheid draagt;

12. acht het, gezien de herstructurering van de Europese lucht- en ruimtevaartindustrie en de fusie-, hergroeperings- en concentratieprocessen, dringend noodzakelijk om voor de Europese lucht- en ruimtevaartondernemingen ongeacht hun organisatievorm Euro-ondernemingsraden in te voeren en aldus in de gehele EU de werknemers het recht op informatie en raadpleging tijdens deze herstructureringsprocessen toe te kennen;

13. betreurt het ontbreken van Europese projecten van betekenis op het gebied van de satellietconstellaties voor communicatie, zowel voor wat betreft het ontwerpen van dergelijke systemen als voor de uitvoering ervan, en is verontrust over de teloorgang van capaciteiten die voortvloeit uit de status van louter en alleen partner of onderaannemer;

14. betreurt de ontoereikende politieke wil voor het opzetten door Europa van een wereldwijd satellietnavigatiesysteem (GNSS);

15. is verontrust over het feit dat financiële steun van de Gemeenschap vaak de enige motivatie vormt voor gemeenschappelijke transnationale maatregelen inzake onderzoek en ontwikkeling en is van oordeel dat zowel de Commissie als de lidstaten een stimulerend kader zouden moeten creëren om ervoor te zorgen dat dergelijke maatregelen eerder regel dan uitzondering worden;

16. is van oordeel dat, hoewel de markt van vliegtuigen voor de lange en middellange afstand in de burgerluchtvaart de belangrijkste markt is zowel wat betreft de handelswaarde als de investeringen in ontwikkeling en productie, Europa niet de marktsegmenten mag verwaarlozen, die weliswaar een geringere commerciële omvang hebben en technologisch het verst gevorderd zijn, maar waarvan de aanwezigheid van een scala meer gediversifieerde producenten perspectieven opent voor de samenwerking en de overdracht van technologie die op de lange termijn rendabel zijn;

17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen van de lidstaten en de West-Europese Unie.