TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Het accijnsstelsel van de EU is vastgelegd in verschillende rechtshandelingen. In Richtlijn 2008/118/EG van de Raad is een algemene regeling beschreven voor accijnsgoederen, waarbij de nadruk vooral ligt op de productie, de opslag en het overbrengen van accijnsgoederen tussen de lidstaten. Energieproducten en elektriciteit vallen onder Richtlijn 2003/96/EG en tabaksfabrikanten vallen onder Richtlijn 2011/64/EU. In Richtlijn 92/83/EEG betreffende de structuur van de accijns op alcohol en alcoholhoudende dranken zijn de gemeenschappelijke regels over de structuur van de accijns op alcohol en alcoholhoudende dranken vastgelegd. In deze richtlijn zijn de verschillende soorten alcohol en alcoholhoudende dranken omschreven en ingedeeld op grond van de kenmerken ervan, en is er voorzien in een rechtskader voor verlaagde tarieven, vrijstellingen en derogaties in sommige sectoren.

Sinds de richtlijn in 1992 is vastgesteld, heeft men in 2014 de eerste en enige evaluatie ondernomen. Daarom is de richtlijn door de Commissie geselecteerd voor een evaluatie in het kader van het programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Refit). In bijlage II bij het werkprogramma van de Commissie voor 2017 is een Refit-initiatief voor deze richtlijn en Richtlijn 2008/118/EG aangekondigd. Samen met dit voorstel zal een voorstel tot wijziging van Richtlijn 2008/118/EG aan de Raad worden voorgelegd.

De richtlijn heeft geen gelijke tred gehouden met de uitdagingen en kansen die geboden worden door de nieuwe technologieën en ontwikkelingen in de alcoholsector. Er is een aantal problemen geconstateerd, en er blijft sprake van inefficiënties waardoor de interne markt mogelijk wordt verstoord. Door de grote verschillen in rechten tussen de lidstaten, waardoor een sterke prikkel ontstaat om belastingen te ontduiken, en andere tekortkomingen in de opzet van de belastingen, zien belastingdiensten en marktdeelnemers zich genoodzaakt om omslachtige administratieve procedures te gebruiken. Door deze onevenredige administratieve en nalevingskosten voor marktdeelnemers kunnen kleine en middelgrote ondernemingen minder goed deelnemen aan de handel in alcohol en alcoholhoudende dranken binnen de EU.

In het verslag dat de Commissie in oktober 2016 aan de Raad heeft voorgelegd, is rekening gehouden met de aanbevelingen en bevindingen van de evaluatie. In december 2016 hebben de lidstaten de oproep om de richtlijn te herzien unaniem gesteund en de Raad heeft vervolgens de conclusies van de Raad van 6 december 2016 aangenomen, waarin de Commissie wordt verzocht de nodige studies en raadplegingen te verrichten om een voorstel voor herziening in te dienen.

De studie en de effectbeoordeling richtten zich op de belangrijkste gebieden die ook in het verslag van de Commissie en de conclusies van de Raad worden genoemd, namelijk:

·disfuncties bij de toepassing van vrijstellingen voor gedenatureerde alcohol. In het voorstel wordt opheldering gegeven over de relevante artikelen van de richtlijn om de rechtszekerheid te vergroten;

·disfuncties bij de indeling van bepaalde alcoholhoudende dranken. Er is voorgesteld om de bestaande categorie "andere gegiste dranken" in twee subcategorieën te verdelen. In de eerste subcategorie zal de huidige behandeling worden behouden en in de tweede zullen traditionele andere gegiste dranken afzonderlijk worden gedefinieerd en behandeld;

·de disfunctionele toepassing van verlaagde tarieven voor kleine producenten en alcoholhoudende dranken met een laag alcoholgehalte. Er is een voorstel om de verlaagde tarieven uit te breiden tot kleine ciderbereiders en de drempel waaronder verlaagde tarieven op bier gelden, te verhogen. Er is eveneens voorgesteld om een uniform certificaat te ontwikkelen voor kleine zelfstandige brouwerijen en ciderbereiders in de hele EU;

·onduidelijke bepalingen om het aantal graden Plato van verzoet of gearomatiseerd bier te meten. In het voorstel wordt verduidelijking gegeven over de relevante artikelen om de rechtszekerheid te vergroten.

In de studie uit 2017 is gekozen voor een brede benadering van de aan de hand van diverse bronnen geïdentificeerde mogelijke problemen met de werking van Richtlijn 92/83/EEG. De follow-upanalyse van beide studies resulteerde in een conclusie dat niet alle aspecten van de problematische gebieden EU-acties vergden. Daarom komen de volgende in de conclusies van de Raad genoemde gebieden niet aan bod in dit voorstel:

·de uitbreiding van vrijstelling van accijnzen voor de particuliere productie van gegiste dranken (d.w.z. bier, wijn en andere gegiste dranken) voor thuisconsumptie tot andere dranken (d.w.z. ethylalcohol). Dit punt is niet verder opgepakt vanwege de daarmee verbonden gezondheids- en frauderisico's en het gebrek aan steun van de lidstaten;

·de uitbreiding van de verlaagde tarieven voor kleine producenten van wijn en versterkte wijnen. Er is besloten om niet verder in te gaan op deze kwestie omdat kleine producenten er geen baat bij zouden hebben;

·de verlaging van de accijnstarieven voor wijn met een laag alcoholgehalte, ethylalcohol en tussenproducten. Dit is niet in gang gezet omdat het naleven van de EU-definities van deze producten in de praktijk betekent dat er geen voordeel zou zijn.

Het doel van dit initiatief is een wijziging van Richtlijn 92/83/EEG van de Raad om het regelgevingskader te verbeteren ten voordele van bedrijven, lidstaten en burgers.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein