Advies van het Comité van de Regio's over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het communautair actieprogramma "Europees vrijwilligerswerk voor jongeren"

(97/C 244/10)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Europees vrijwilligerswerk voor jongeren" en het daaraan gehechte voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het communautair actieprogramma "Europees vrijwilligerswerk voor jongeren" [COM(96) 610 def. - 96/0318 (COD)];

gezien het besluit van de Commissie d.d. 13 januari 1997 om het Comité overeenkomstig de artikelen 126 en 198 C (eerste alinea) van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, over de bovenstaande mededeling te raadplegen;

gezien zijn besluit van 8 maart 1996 om commissie 6 "Onderwijs en opleiding" met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden te belasten;

gezien het op 4 april 1997 door commissie 6 goedgekeurde ontwerp-advies (doc. CDR 86/97 rev.; rapporteur: de heer Leinen);

overwegende dat het Europees Parlement in zijn Resolutie van 22 september 1995 zich voor de totstandbrenging van Europees vrijwilligerswerk voor jongeren heeft uitgesproken en dat tijdens de Top van Florence in juni 1996 is vastgesteld dat de integratie van jongeren op de arbeidsmarkt daardoor kan worden vergemakkelijkt;

overwegende dat het Comité in zijn advies over het Witboek over onderwijs en opleiding () en in zijn advies over het werkdocument van de Commissie over de proefactie voor Europees vrijwilligerswerk () zijn steun heeft gegeven aan de voorstellen van de Commissie om met het oog daarop een meerjarenprogramma op te zetten;

overwegende dat uit het evaluatieverslag van de Commissie en haar eerste tussentijds voortgangsverslag over de proefactie is gebleken dat overal in de EU algemeen met het Europees vrijwilligerswerk wordt ingestemd door zowel de lid-staten als de belanghebbende organisaties, lokale en regionale overheden en de jongeren zelf,

heeft tijdens zijn achttiende zitting op 11 en 12 juni 1997 (vergadering van 12 juni) het volgende advies goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Het Comité is ermee ingenomen dat de Commissie, na de proefactie, nu ook een voorstel voor een besluit tot vaststelling van een communautair actieprogramma "Europees vrijwilligerswerk voor jongeren" heeft ingediend. Wel is het volgens het Comité zaak ervoor te zorgen dat dit nieuwe actieprogramma geen inbreuk maakt op het bestaande programma "Jeugd voor Europa". De Commissie zou het Europees Parlement en de Raad een voorstel voor een samenhangend Europees jeugdbeleid moeten voorleggen voordat de derde fase van het programma "Jeugd voor Europa" en de eerste fase van het actieprogramma "Europees Vrijwilligerswerk voor jongeren" zijn afgelopen.

1.2. Met dit communautaire actieprogramma worden de randvoorwaarden gecreëerd voor de bevordering van de grensoverschrijdende mobiliteit van jongeren, het totstandbrengen van nieuwe partnerschappen en de vergroting van de samenhorigheid tussen de burgers van de Europese Unie.

1.3. Het Comité stelt met tevredenheid vast dat de Commissie bij het uitwerken van dit voorstel een aantal van de aanbevelingen in zijn advies over de proefactie ter harte heeft genomen. Zo wordt profijt getrokken van de ervaringen die de lokale en regionale overheden in de praktijk met vrijwilligerswerk van jongeren, onderwijs en opleiding, jeugdbeleid, leefgemeenschaps- en andere jeugdprojecten hebben opgedaan.

1.4. Het Comité blijft bij zijn overtuiging dat Europees vrijwilligerswerk voor jongeren decentraal moet worden benaderd en dat de lokale en regionale overheden in alle stadia van de uitvoering van een project medezeggenschap moeten krijgen. Het herhaalt zijn verzoek aan de Commissie ervoor te zorgen dat de lokale en regionale overheden ook worden vertegenwoordigd in het Comité dat met het beheer van het programma is belast en dat deze over alle besluiten inzake dat beheer worden geraadpleegd, omdat het welslagen van het programma afhangt van de daadwerkelijke tenuitvoerlegging ervan op lokaal niveau. Bovendien dringt het er bij de Commissie op aan, voortaan niet alleen het Europees Parlement en de Raad, maar ook het Comité van de Regio's voortdurend en volledig van de vorderingen bij de uitvoering van het communautaire actieprogramma op de hoogte te houden.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Het Comité deelt de mening van de Commissie dat de bestaansomstandigheden van veel jongeren in de Europese samenleving door onzekerheid worden gekenmerkt. De moeilijkheden die bij de intreding op de arbeidsmarkt moeten worden overwonnen en de toenemende individualisering maken dat tal van jonge Europeanen de toekomst met bezorgdheid tegemoet zien.

2.2. Naast gebrek aan scholing en opleiding is gebrek aan werkervaring een grote struikelblok voor jongeren die zich een plaats willen veroveren in de maatschappij. Volgens het Comité biedt Europees vrijwilligerswerk inderdaad een belangrijke kans om ervaring op te doen, waarmee jongeren vervolgens voor hun persoonlijke ontwikkeling en hun aanpassing in de maatschappij, en in hun loopbaan hun voordeel kunnen doen.

2.3. Europees vrijwilligerswerk voor jongeren biedt de volgende voordelen: door in het buitenland ervaring met vrijwilligerswerk op te doen, leren jongeren zelfstandiger te werken, beter te communiceren, zich kritisch op te stellen, verantwoordelijkheid te dragen en hun beslissingen achteraf te evalueren, kortom werken zij aan hun persoonlijke ontwikkeling. Wat hun functioneren in de maatschappij betreft bevordert vrijwilligerswerk in het buitenland dat jongeren en burgers in algemeen over de culturele grenzen heen begrip voor elkaar leren opbrengen. Bovendien groeit hierdoor het inzicht dat concrete solidariteit niet alleen in het eigen land, maar ook in EU-verband mogelijk en noodzakelijk is.

2.4. Intercultureel leerproces: grensoverschrijdende uitwisseling stelt jongeren in de gelegenheid om kennis te maken met andere culturen. Als vrijwilligers leren jongeren beseffen hoe rijk hun eigen cultuur is, maar ontdekken zij ook de grenzen van hun tradities en cultuur. Ze moeten leren omgaan met een andere culturele, sociale en economische realiteit. Het Comité stelt met tevredenheid vast dat de Commissie zijn mening deelt dat Europees vrijwilligerswerk een concrete bijdrage levert tot de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat.

2.5. Bijkomende voordelen: het Comité is het met de Commissie eens dat het Europees vrijwilligerswerk nog een meerwaarde heeft t.o.v. de andere EU-uitwisselingsprogramma's voor jongeren. Doordat dit programma decentraal is opgezet, vormt het een schakel tussen lokale en EU-overheden. Jongeren krijgen door dit programma de mogelijkheid om buiten hun gewone leefomgeving nieuwe kennis en vaardigheden op te doen en met de realiteit van een Europese samenleving in opbouw in aanraking te komen.

2.6. Het Comité vindt dat er tussen de lokale, regionale, nationale en Europese uitwisselingsprojecten wijdvertakte netwerken en actieve partnerschappen tot stand moeten worden gebracht. Door de benutting van jarenlange ervaring kan worden voorkomen dat dezelfde fouten opnieuw worden gemaakt en kunnen teleurstellingen worden vermeden.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Deelname aan Europees vrijwilligerswerk

3.1.1. Het Comité juicht het toe dat in beginsel alle jongeren van 18 tot 25 jaar Europees vrijwilligerswerk moeten kunnen doen. Ook is het ermee ingenomen dat de Commissie gevolg heeft gegeven aan zijn advies om ook jongeren toe te laten voor wie de deelname aan de al bestaande programma's om culturele, sociale, economische of geografische redenen specifieke problemen oplevert.

3.1.2. Potentiële deelnemers moeten uitvoerig over de inhoud van het programma worden ingelicht. In de wervingsfase van het programma zouden plaatselijke bureaus ertoe moeten worden aangezet om in de pers en de media een voorlichtingscampagne te organiseren, met als speciaal doel ervoor te zorgen dat ook jongeren die geen lid zijn van jeugdclubs en die niet naar school gaan of een opleiding volgen, van de mogelijkheden op de hoogte zijn.

3.1.3. Het Comité acht het echter wel van belang dat, naast de universiteiten, ook alle onderwijs- en opleidingsinstituten bij een dergelijke voorlichtingscampagne over het actieprogramma voor Europees vrijwilligerswerk worden betrokken, zodat zoveel mogelijk mensen uitvoerig over de projecten van dat programma worden geïnformeerd.

3.2. Mogelijke werkterreinen voor Europese vrijwilligers

3.2.1. Draagwijdte van de activiteiten

3.2.1.1. Het Comité hamert nogmaals op het belang van medezeggenschap van de lokale en regionale overheden bij de uitvoering van het programma, zodat de activiteiten daarvan daadwerkelijk bijdragen tot lokale ontwikkeling en werkgelegenheidsinitiatieven, kortom tot de verwezenlijking van één van de door de Commissie zelf aangegeven doelstellingen van het programma.

3.2.1.2. Het Europese vrijwilligerswerk is een initiatief om jongeren mogelijkheden te bieden om zich verder te vormen: als zodanig dient dit programma hun in de gelegenheid te stellen om hun geografische, culturele en beroepshorizon te verbreden. Het Comité pleit er daarom voor dat in het actieprogramma een breed scala aan zeer uiteenlopende mogelijkheden wordt geboden. Hoe meer verschillende activiteiten tot de mogelijkheden behoren, hoe meer redenen jongeren zullen hebben om ergens in Europa vrijwilligerswerk te gaan doen.

3.2.1.3. Het met alle projecten nagestreefde doel moet zijn, jongeren de kans te bieden om vormende ervaring op te doen door middel van activiteiten die van nut zijn voor de maatschappij. Met het oog daarop wijst het Comité op de noodzaak om ervoor te zorgen dat het vrijwilligerswerk nooit in de plaats komt van echte banen en dat de jonge vrijwilligers niet als goedkope arbeidskrachten worden gebruikt. Daarvoor is het nodig dat op alle niveaus daadwerkelijk toezicht wordt uitgeoefend.

3.2.1.4. Gezien de nauwe band tussen de ervaring van jongeren met Europees vrijwilligerswerk en de vormende ervaringen die met de Europese onderwijs- en opleidingsprogramma's kunnen worden opgedaan, is het Comité voorstander van de oprichting van een gemeenschappelijke databank. Met een dergelijke databank kan een volledig overzicht van vergelijkbare gegevens worden verschaft, waardoor een efficiënt toezicht op de initiatieven die momenteel in diverse sectoren worden ontplooid, mogelijk wordt. Op die manier kan voor een doelmatige synergie worden gezorgd, met name in het geval van initiatieven waarvan de na te streven doelstellingen gemeenschappelijk zijn.

3.2.2. Sociale en humanitaire activiteiten

3.2.2.1. Jongeren die vrijwilligerswerk doen in ziekenhuizen, rusthuizen, kinderopvangplaatsen, inrichtingen voor gehandicapten of in ontwenningscentra voor drugsgebruikers helpen hun medemensen én kunnen tegelijkertijd uitproberen of ze later in de gezondheids- en/of sociale sector zouden willen en kunnen gaan werken.

3.2.3. Milieu en natuurbescherming

3.2.3.1. Jongeren die vrijwilligerswerk doen voor milieubureaus, instellingen voor land- en bosbouw, natuur- of milieubeschermingsprojecten leren uit de eerste hand dat de verschillende milieuproblemen raakvlakken met elkaar hebben en niet los van elkaar kunnen worden aangepakt. Ook gaan zij beseffen dat transnationale samenwerking onontbeerlijk is voor de instandhouding van de milieu-grondvesten van de Europese samenleving.

3.2.4. Erfgoed

3.2.4.1. Jongeren die vrijwilligerswerk doen voor de instandhouding van het historische, artistieke, etnologische en archeologische erfgoed (restauratiewerkzaamheden en opknapwerkzaamheden op werkplaatsen) worden bewust gemaakt van de banden die van oudsher tussen de lid-staten van de EU bestaan en van de bestaande voedingsbodem voor een gemeenschappelijke culturele identiteit.

3.2.5. Cultuur en sport

3.2.5.1. Het Comité dringt er bij de Commissie op aan, ook in de sport en op het gebied van culturele activiteiten mogelijkheden voor vrijwilligerswerk te creëren. Sport en cultuur vormen van oudsher terreinen waar mensen van verschillende nationaliteiten elkaar ontmoeten. Jongeren kunnen hier worden ingezet in een heel breed scala van activiteiten, gaande van culturele en sportverenigingen tot theaters en culturele diensten.

3.2.6. Economie

3.2.6.1. Het Comité juicht het toe dat de Commissie voornemens is het Europees vrijwilligerswerk ook te gebruiken als middel om initiatieven te ontplooien in het vooruitzicht van toekomstige beroepen of ondernemerschap. Het Europese vrijwilligerswerk moet jongeren stimuleren om een actieve rol te spelen in de maatschappij: het moet dan ook niet zo zijn dat zij aan hun lot wordt overgelaten, juist als het vrijwilligerswerk positieve resultaten begint op te leveren. Het actieprogramma moet ook zorgen voor een goede begeleiding van jongeren nà hun werk als vrijwilliger, als ze naar een baan of een opleidingsplaats gaan zoeken of een eigen bedrijf willen beginnen.

3.3. Selectie van de deelnemers aan het programma voor Europees vrijwilligerswerk

3.3.1. Gezien de jarenlange ervaring met de lopende uitwisselingsprogramma's, kan het Comité er niet genoeg op hameren dat een grondige voorbereiding en strenge selectie van de deelnemers aan het vrijwilligerswerk een eerste vereiste is. Het welslagen van een uitwisselingsprogramma hangt sterk af van de mate waarin de specifieke kenmerken van een bepaald project en de specifieke bekwaamheden van de deelnemers daaraan met elkaar in overeenstemming kunnen worden gebracht.

3.3.2. Los van geslacht, het gevolgde onderwijs en de lichamelijke conditie zijn de volgende voorwaarden voor deelname van groot belang: iedere kandidaat voor vrijwilligerswerk moet gemotiveerd en bereid zijn om kennis over zijn/haar gastland te verwerven en om de taal van dat land te leren spreken tijdens taalcursussen vóór of in de loop van het vrijwilligerswerk. In verband daarmee moeten speciale stimulansen worden gegeven voor projecten in regio's en gemeenten waar minder gangbare talen worden gesproken.

3.3.3. De instantie in het land van herkomst die de jongere uitzendt, is ervoor verantwoordelijk dat de beweegredenen van de vrijwilliger en de specifieke kenmerken van bepaalde landen en/of projecten op elkaar zijn afgestemd. Bij de organisatie van het Europese vrijwilligerswerk moet kwaliteit voor kwantiteit gaan.

3.4. Voorbereiding, begeleiding en evaluatie van het Europees vrijwilligerswerk

3.4.1. Het Comité stelt met tevredenheid vast dat ook volgens de Commissie een programma voor uitwisselingen over de nationale en culturele grenzen heen slechts succes kan hebben als de betrokken personen en projecten zorgvuldig worden voorbereid, begeleid en geëvalueerd. Het juicht het met name toe dat de Commissie, ingevolge zijn advies, voorstelt om de opleiding van mentors en projectbeheerders te steunen.

3.4.2. Ieder uitwisselingsprogramma moet tot doel hebben jongeren in de gelegenheid te stellen ervaringen op te doen die een persoonlijke verrijking opleveren, waardoor zij, na afloop van het programma, bereid zijn om actief mee te werken aan de vormgeving van de nationale én Europese samenleving. Het Comité wijst erop dat een verkeerde plaatsing dikwijls niet alleen gevolgen van financiële aard heeft, maar ook persoonlijke schade aan de jongeren berokkent. Vooroordelen tegen andere culturen en landen worden in die gevallen soms zelfs groter.

3.4.3. Het Comité adviseert om, behalve d.m.v. taalonderricht, jongeren ook op de volgende manieren op het vrijwilligerswerk voor te bereiden:

- door hen een kijkje te laten nemen bij een overeenkomstig project in eigen land;

- door informatie over doel en inhoud van het project in het buitenland;

- door de mogelijkheid om een bezoek te brengen aan het project in het gastland en om de ervaringen daarmee te evalueren;

- door informatie over het gastland, zijn cultuur en sociale randvoorwaarden.

3.4.4. Door jarenlange ervaring met uitwisselingsprogramma's kon onomstotelijk worden vastgesteld dat de deelnemers tijdens hun verblijf in het buitenland de kans moeten krijgen om hun ervaringen te overdenken en te laten bezinken. Het advies van het Comité is dan ook om, op zijn laatst na drie maanden vrijwilligerswerk, evaluatie- en studiebijeenkomsten van meer dan één dag te organiseren, waarbij de jongeren de stand van hun project en hun persoonlijke bevindingen kunnen bespreken en evalueren.

3.4.5. Om ervoor te zorgen dat het positieve resultaat van het verblijf in het buitenland van blijvende aard is, zou de Commissie volgens het Comité maatregelen moeten nemen waardoor de jongere ook na terugkomst nog een passende begeleiding krijgt. De in het buitenland opgedane ervaringen moeten blijven meespelen in het verdere verloop van het (beroeps)leven.

3.4.6. Het Comité is er voorstander van dat de Commissie een netwerk opzet voor de beroeps- en sociale integratie van vrijwilligers na afloop van hun vrijwilligerswerk en dat lokale en regionale actoren daarbij worden betrokken. Daaruit blijkt dat de Commissie oog heeft voor de noodzaak om vrijwilligers die een baan gaan zoeken, te begeleiden en/of raad te geven en hen te stimuleren om eventueel verder te gaan leren of een specifieke opleiding te beginnen.

3.4.7. Tijdens en na het verblijf in het buitenland moeten teams van deskundigen op het gebied van interculturele samenwerking die in het land van herkomst zijn samengesteld, met de begeleiding van de jonge vrijwilligers worden belast.

3.4.8. Het is erg belangrijk dat de begeleiding van de jongeren wordt gekenmerkt door een kwalitatieve en persoonsgebonden continuïteit, zodat eventuele interculturele moeilijkheden en remmingen met een vertrouwenspersoon kunnen worden besproken.

3.5. Randvoorwaarden voor het Europese vrijwilligerswerk

3.5.1. Duur van het vrijwilligerswerk

3.5.1.1. Het Comité wijst erop dat in de eerste plaats steun moet worden gegeven aan vrijwilligerswerk van lange duur. De jarenlange ervaring met uitwisselingsprogramma's heeft geleerd dat de jongeren alleen echt vertrouwd kunnen raken met hun nieuwe woon- en werkomgeving, zich daarin kunnen leren redden en die ervaringen naar behoren kunnen verwerken, als zij voor lange tijd in het buitenland verblijven. Dan alleen kunnen zij én de organisatoren van de projecten ten volle profijt trekken van het vrijwilligerswerk.

3.5.1.2. Het Comité stelt met tevredenheid vast dat de Commissie zijn mening deelt dat de kortere uitwisselingsprogramma's een kans bieden om jongeren die in sociaal, cultureel, economisch en/of geografisch opzicht benadeeld zijn, te motiveren om aan EU-programma's deel te nemen.

3.5.1.3. Het wijst er met klem op dat vrijwilligerswerk van korte duur bij voorkeur niet als een op zich staande actie, en niet zonder ondersteuningsmaatregelen, zou moeten worden georganiseerd. Dit is de enige manier om te voorkomen dat zin en doel van het Europese vrijwilligerswerk, vooral bij kansarme jongeren, een averechtse uitwerking hebben en dat de vrijwilligers noch de taal leren, noch de bevolking en de cultuur van het gastland echt leren kennen.

3.5.2. Gastlanden voor het Europese vrijwilligerswerk

3.5.2.1. Het Comité is ermee ingenomen dat de Commissie zijn idee heeft overgenomen om ook landen buiten de EU bij het vrijwilligerswerk te betrekken. Het doel zou moeten zijn dat het programma wordt uitgebreid door aan de uitwisselingen een wederzijds karakter te verlenen.

3.5.2.2. Het Comité is het bovendien met de Commissie eens dat niet alleen de met de EU geassocieerde landen, maar àlle landen buiten de EU in aanmerking moeten worden genomen om als gastland voor het Europese vrijwilligerswerk te dienen. Zo kunnen de jongeren niet alleen binnen, maar ook buiten de EU interculturele ervaringen opdoen.

3.5.2.3. De landen buiten de EU kunnen op die manier van de kennis van jonge Europeanen profiteren, terwijl de vrijwilligers op hun beurt de kans krijgen om andere vormen van samenleving te leren kennen. Het Europese vrijwilligerswerk kan zo een brug slaan naar de buurlanden ten zuiden en ten oosten van de EU.

3.5.2.4. Het Comité beseft dat vrijwilligerswerk in ontwikkelingslanden en rampgebieden bijzondere problemen met zich mee brengt. Het mag niet zo zijn dat door die bijzondere werkomstandigheden te veel van de vrijwilligers wordt geëist. Het Comité vindt daarom, evenals de Commissie, dat dergelijke projecten slechts na zorgvuldige overweging en stapsgewijs in EU-programma's mogen worden opgenomen.

3.6. Getuigschriften voor Europese vrijwilligers

3.6.1. Het Comité stemt in met het voorstel van de Commissie om Europese vrijwilligers een getuigschrift met een "Europa"-stempel te verstrekken. Dat een tastbaar bewijs wordt gegeven van hun werk in het buitenland, is voor veel jongeren erg belangrijk. Een dergelijk officieel Europees document kan vooral voor toekomstige werkgevers een waardevolle indicatie zijn van motivatie en inzet van solliciterende jongeren.

3.7. Financiële en juridische regelingen voor het Europese vrijwilligerswerk

3.7.1. Het Comité blijft bij zijn mening dat de vastlegging op Europees niveau van de rechtspositie van jonge vrijwilligers een belangrijk middel is om de hindernissen uit de weg te ruimen die in het verleden maar al te vaak het werk van vrijwilligers hebben bemoeilijkt. Vrijwilligers uit alle lid-staten van de EU moeten daarbij dezelfde voordelen genieten.

3.7.2. Helaas beperkt de Commissie zich ertoe, de lid-staten te verzoeken, zonder daar specifiek op aan te dringen, om de nodige maatregelen te nemen voor de vaststelling van een gemeenschappelijke rechtspositie van jonge Europese vrijwilligers. Dergelijke maatregelen zijn geenszins in strijd met het subsidiariteitsbeginsel. Bovendien blijft onduidelijk welke stappen in de praktijk moeten worden genomen: een onbevredigende situatie.

3.7.3. Het Comité blijft bij zijn standpunt dat de van de EU te verwachten financiële steun (zie paragraaf 56 van de Mededeling) nadere toelichting behoeft wat de aard en de omvang daarvan betreft. Zonder die toelichting kan onmogelijk worden uitgemaakt welk aandeel van de financiering de lid-staten en de lokale en regionale overheden op zich nemen. Zo kunnen de kosten van de vorming en beloning van de voor het welslagen en de kwaliteit van de projecten voor Europees vrijwilligerswerk uitermate belangrijke begeleiders ("mentors") en vertrouwenspersonen ("referentiepersonen") (Paragraaf 74 tot en met 78 van de Mededeling van de Commissie), zeer hoog oplopen en lijkt de verdeling van die kosten over alle betrokken partijen de beste oplossing.

3.7.4. Het Comité dringt aan op maatregelen waardoor het voor jongeren uit landen buiten de EU gemakkelijker wordt om zich in de EU te verplaatsen. Zo zou met name voor de afgifte van visa een in de hele EU geldende regeling moeten worden getroffen.

3.7.5. Het Comité vindt dat de voor het Europees vrijwilligerswerk te treffen regelingen (gratis gezondheidszorg en huisvesting, zakgeld, ziekte- en ongevallenverzekering, wettelijke aansprakelijkheid) in een overeenkomst zouden moeten worden vastgelegd. Het benadrukt in dat verband dat de jongeren zelf op generlei wijze een financiële bijdrage voor het vrijwilligerswerk mag worden gevraagd. Een dergelijke voorwaarde zou haaks staan op de idee dat alle jongeren voor vrijwilligerswerk in aanmerking moeten kunnen komen.

3.8. Organisatie van het Europese vrijwilligerswerk

3.8.1. Het Comité wijst de Commissie erop dat er in diverse landen al regelingen voor vrijwilligerswerk zijn getroffen. Die "netwerken", die een geheel eigen ontstaangeschiedenis hebben, zouden in hun werking niet door het Europese vrijwilligerswerk mogen worden belemmerd. De EU zou eraan moeten hechten dat die bestaande netwerken door het Europese vrijwilligerswerk worden geruggesteund en bij EU-projecten worden betrokken.

3.8.2. Het Comité verzoekt de Commissie erop toe te zien dat er geen nieuw, duur, bureaucratisch apparaat wordt opgezet, maar dat gebruik wordt gemaakt van bestaande structuren.

3.8.3. Het Comité wijst erop dat een decentrale benadering moet worden gevolgd en dat de lokale en regionale overheden moeten worden betrokken bij de voor de begeleiding van het vrijwilligerswerk te creëren structuren. Op die manier ontstaat een grotere flexibiliteit als goede voedingsbodem voor innovatie en experimenten binnen het programma.

4. Conclusie

4.1. Het Comité is van oordeel dat het Europese vrijwilligerswerk de lokale en regionale overheden zeer veel voordelen kan opleveren.

4.2. Als pedagogisch instrument, naast het gangbare onderwijs- en opleidingssysteem, bergt het Europese vrijwilligerswerk tal van mogelijkheden in zich, waardoor de samenhorigheid tussen de burgers van de EU kan worden vergroot.

4.3. Vooral jongeren krijgen dankzij het Europese vrijwilligerswerk een kans om, in deze tijd waarin uitsluiting, rassenhaat en individualisme op een beangstigende wijze om zich heen grijpen, een signaal van actief EU-burgerschap af te geven.

Brussel, 12 juni 1997.

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Pasqual MARAGALL i MIRA

() PB C 182 van 24. 6. 1996, blz. 15.

() PB C 42 van 10. 2. 1997, blz. 1.