MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 98/70/EG (COM(2001)241 2001/0107(COD))

2001/0107 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 98/70/EG (COM(2001)241 2001/0107(COD))

1. ACHTERGROND

- Het voorstel is bij de Raad ingediend op 11 mei 2001 (PB C 213E van 31.7.2001, blz. 255).

- Het Economisch en Sociaal Comité heeft zijn advies gegeven op 18 oktober 2001 (CES 1331/2001). Het Comité van de Regio's heeft nog geen advies uitgebracht.

- Het Europees Parlement heeft zijn advies gegeven (in eerste lezing) tijdens de plenaire vergadering van 29 november 2001.

- In zijn bijeenkomst van 13 december 2001 heeft de Raad unaniem politieke overeenstemming bereikt over de vaststelling van een gemeenschappelijk standpunt.

- In zijn bijeenkomst van 15.04.2002 heeft de Raad het gemeenschappelijk standpunt formeel aangenomen.

2. DOEL VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE

Volgens het voorstel moeten de lidstaten uiterlijk op 1 januari 2005 benzine en dieselbrandstof met een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg in de handel brengen op basis van een evenwichtige geografische spreiding. Ook wordt voorgesteld voor alle benzine en dieselbrandstof die na 1 januari 2011 in de Gemeenschap wordt verkocht een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg verplicht te stellen. Voor dieselbrandstof moet deze datum nog worden bevestigd bij een evaluatie die uiterlijk op 31 december 2006 door de Commissie moet worden afgerond. De lidstaten moeten rapporteren over de beschikbaarheid van benzine en dieselbrandstof met een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg tijdens de introductieperiode.

Het voorstel bevat ook verduidelijkingen ten aanzien van het thans toelaatbare zwavelgehalte van dieselbrandstof die bedoeld is om in niet voor de weg bestemde mobiele machines te worden gebruikt, maar voorziet niet in nieuwe bepalingen. Ook worden kleine wijzigingen voorgesteld in de bepalingen inzake aanpassing aan de technische ontwikkeling en afstemming op de in voorbereiding zijnde Europese norm voor bewaking van de brandstofkwaliteit. Er worden geen wijzigingen voorgesteld in de parameters die geen betrekking hebben op het zwavelgehalte.

3. COMMENTAAR OP HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1. Algemene opmerkingen

Tijdens de besprekingen binnen de Raad was er met name discussie over de volgende drie punten:

* de uiterste datum waarna alle benzine en dieselbrandstof die wordt verkocht een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg moet hebben;

* de vraag of de voor dieselbrandstof voor wegvoertuigen voorgeschreven kwaliteit ook voor niet voor de weg bestemde mobiele machines moet gelden;

* de mogelijkheid voor benzine en dieselbrandstof stringentere milieuspecificaties op te leggen dan die waarin de richtlijn voorziet, wanneer de plaatselijke milieuomstandigheden dit rechtvaardigen.

Het Europees Parlement was er in eerste lezing voorstander van de door de Commissie voorgestelde datum waarna alle benzine en dieselbrandstof die wordt verkocht een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg moet hebben, namelijk 1 januari 20011, te vervroegen naar 1 januari 2008. Wat betreft dieselbrandstof voor niet voor de weg bestemde mobiele machines, wilde het Europees Parlement dat daarvoor de kwaliteitseisen voor dieselbrandstof voor wegvoertuigen zouden gelden met ingang van 1 januari 2005.

De Raad was bereid in zijn gemeenschappelijk standpunt de datum waarna alle benzine en dieselbrandstof die wordt verkocht een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg moet hebben, te vervroegen naar 1 januari 2009. Wat betreft gasolie die wordt gebruikt voor niet voor de weg bestemde mobiele machines, heeft de Raad geen verandering gebracht in de huidige situatie, die inhoudt dat een zwavelgehalte van maximaal 2000 mg/kg blijft gelden tot 1 januari 2008, waarna het wordt verlaagd tot 1000 mg/kg. Desgewenst kunnen de lidstaten echter stringentere normen voor het zwavelgehalte hanteren. Voorts is de Commissie gevraagd de brandstofkwaliteit te bepalen die noodzakelijk is om te voldoen aan de volgende generatie emissienormen voor verbrandingsmotoren die worden gebruikt voor andere dan wegtoepassingen. De huidige bepaling in Richtlijn 98/70 op grond waarvan een lidstaat toestemming kan vragen om met het oog op de luchtkwaliteit strengere milieuspecificaties voor benzine en dieselbrandstof toe te passen in bepaalde delen van zijn grondgebied is uitgebreid zodat nu ook het risico van grondwaterverontreiniging als reden geldt.

3.2. Amendementen van het Parlement die volledig, gedeeltelijk of in principe door de Commissie zijn aanvaard en volledig, gedeeltelijk of in principe in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt

De amendementen 1, 2, 4, 6, 7, 8, 9, 13, 16, 28, 29, 30, 34, 35, 44, 47 & 48

Amendement 1 verduidelijkt de tekst door de nadruk te leggen op het belang van het zwavelgehalte van brandstof voor zowel wegvervoermiddelen als niet voor de weg bestemde mobiele machines en is verwerkt in overweging 5.

Amendement 2 geeft de titels van de in overweging 6 vermelde richtlijnen accurater weer en is in die overweging verwerkt.

Amendement 4 benadrukt het effect dat de invoering van brandstoffen met een maximumzwavelgehalte van 10 mg/kg zal hebben op de emissie van CO2 en conventionele verontreinigende stoffen in combinatie met nieuwe, opkomende motorvoertuigtechnologieën. Ook wordt daarin gesteld dat het zwavelgehalte en andere brandstofparameters even belangrijk zijn voor niet voor de weg bestemde mobiele machines. In het gemeenschappelijk standpunt wordt in overweging 7 deze visie overgenomen wat het zwavelgehalte van brandstof voor wegvervoermiddelen betreft, en wordt verklaard dat dit aspect moet worden bestudeerd wat brandstoffen voor niet voor de weg bestemde mobiele machines aangaat.

Amendement 6 benadrukt de rol die fiscale stimuleringsmaatregelen kunnen spelen bij het sturen van de consumentenvraag in de richting van milieuvriendelijker brandstoffen en is verwerkt in overweging 8.

Amendement 7 benadrukt dat rekening dient te worden gehouden met de overgang naar benzine en dieselbrandstof met een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg bij de evaluatie in 2003 van de toezeggingen van de grote autofabrikanten de CO2-uitstoot van voertuigen terug te dringen, en is verwerkt in overweging 9.

Amendement 8 is gedeeltelijk verwerkt in overweging 10, namelijk wat betreft de verbeterde formulering met betrekking tot het maximumzwavelgehalte. Het gedeelte van het amendement dat betrekking heeft op de verplichte beschikbaarheid van alle soorten benzine met een maximumzwavelgehalte van 10 mg/kg is echter niet overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt en was niet aanvaardbaar voor de Commissie.

Amendement 9, dat bestaat uit een nieuwe overweging waarin wordt gesteld dat ongelode normale benzine in de handel moet kunnen blijven, is verwerkt in voetnoot 3 bij bijlage I en bijlage III.

Amendement 13 is wat het principe betreft verwerkt in overweging 14: de systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit waarin wordt voorzien zullen hetzelfde doel beogen als dat wat in het amendement wordt aangegeven.

De amendementen 16 en 48, waarin erop wordt gewezen dat een verdere evaluatie van alternatieve brandstoffen en biobrandstoffen moet plaatsvinden en dat in specifieke wetgeving dient te worden voorzien, zijn verwerkt in overweging 17 en artikel 1, punt 6, lid 1, onder g).

Amendement 28 over de rapportage door de lidstaten is wat het principe betreft verwerkt in artikel 1, punt 5, lid 2 en lid 3, en amendement 29 over de noodzaak dat de Commissie de resultaten van het toezicht op de brandstofkwaliteit publiceert is overgenomen in artikel 1, punt 5, lid 4.

Amendement 30, waarin wordt voorgesteld de volgende herziening van de richtlijn door de Commissie te vervroegen, is verwerkt in artikel 1, punt 6, lid 1.

Amendement 34 wijst erop dat rekening dient te worden gehouden met de verlaging van het zwavelgehalte van benzine en dieselbrandstof van 50 tot 10 mg/kg bij de evaluatie van de toezeggingen van de grote autofabrikanten met betrekking tot de CO2-uitstoot. Dit principe is overgenomen in artikel 1, punt 6, lid 1, onder d).

Amendement 35 maakt het de lidstaten opnieuw mogelijk ongelode normale benzine met een research-octaangetal (RON) van ten minste 91 in de handel te blijven brengen. In het gemeenschappelijk standpunt is in voetnoot 3 bij bijlage I en bijlage III geregeld dat lidstaten die thans toestaan dit type benzine in de handel te brengen, daarmee door kunnen gaan.

In de amendementen 44 en 47 wordt een aantal vraagstukken aan de orde gesteld, onder andere het gebruik van metallische additieven in benzine, die van invloed kunnen zijn op het functioneren van de katalysator en bijgevolg op de voertuigemissies. De inhoud van deze amendementen is in summiere vorm overgenomen in overweging 17, respectievelijk artikel 1, punt 6, lid 1, onder f) .

3.3. Amendementen van het Parlement die niet door de Commissie zijn aanvaard en niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt

De amendementen 3, 5, 10, 11, 12, 15, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 32 & 37

De amendementen 10, 19 en 27, waarin werd voorgesteld dat de lidstaten automatisch het recht zouden krijgen om de vervroegde introductie van benzine en dieselbrandstof met een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg te bevorderen via fiscale stimulansen, zijn niet door de Raad geaccepteerd wegens onverenigbaarheid met de juridische grondslag van dit voorstel en met bestaande bepalingen van het Gemeenschapsrecht.

De amendementen 20, 21, 24 en 25, waarin werd voorgesteld een lidstaat niet langer de mogelijkheid te bieden met ingang van 1 januari 2005 voor ten hoogste twee jaar ontheffing te vragen van de verplichting benzine en dieselbrandstof met een zwavelgehalte van minder dan 50 mg/kg in de handel te brengen, zijn niet aanvaard.

De amendementen 3, 12, 26 en 37, waarin werd voorgesteld voor te schrijven dat dieselbrandstof die bedoeld is om in niet voor de weg bestemde mobiele machines te worden gebruikt met ingang van 1 januari 2005 aan dezelfde milieuspecificaties moet voldoen als dieselbrandstof voor wegvervoermiddelen, zijn niet aanvaard. In artikel 1, punt 6, lid 2, draagt de Raad de Commissie echter wel op de nodige specificaties voor dieselbrandstof vast te stellen wanneer zij de volgende fase in de invoering van emissienormen voor motoren die worden gebruikt in niet voor de weg bedoelde mobiele machines overweegt.

De amendementen 5, 11, 15, 18, 23 en 32, waarmee werd beoogd de uiterste datum waarna alle benzine en dieselbrandstof die wordt verkocht een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg moet hebben te vervroegen naar 1 januari 2008, waarbij de mogelijkheid voor de Commissie werd geschrapt om voor dieselbrandstof deze uiterste datum later te bevestigen, en tevens werd beoogd de mogelijkheid te bieden om sociaal-economische redenen vrijstellingen toe te staan, zijn niet verwerkt in het gemeenschappelijk standpunt. Wel is de Raad overeengekomen de uiterste datum te vervroegen naar 1 januari 2009, maar heeft hij de mogelijkheid gehandhaafd voor de Commissie om voor dieselbrandstof deze datum later te bevestigen, zij het uiterlijk op 31 december 2005.

3.4. Amendementen van het Parlement die door de Commissie zijn aanvaard en geheel of gedeeltelijk ontbreken in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

De amendementen 42/45 & 43/46

In de amendementen 42/45 en 43/46 werd voorgesteld dat de Commissie via de comitéprocedure criteria zou vaststellen om te bepalen wat moest worden verstaan onder de beschikbaarheid van benzine en dieselbrandstof met een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg op basis van een evenwichtige geografische spreiding tijdens de introductiefase. Hoewel deze amendementen aanvaardbaar waren voor de Commissie, waren zij dit niet voor de Raad: deze was namelijk van oordeel dat de grote variaties in plaatselijke omstandigheden de ontwikkeling van dergelijke gemeenschappelijke criteria in de weg zouden staan.

3.5. Door de Raad toegevoegde nieuwe bepalingen

Verruiming van de grondslag voor strengere milieuspecificaties.

De Raad heeft besloten een bepaling in artikel 6 van Richtlijn 98/70/EG te verruimen; thans staat deze de lidstaten toe om, met inachtneming van een communautaire toetsingsprocedure, ter bestrijding van luchtverontreiniging voor te schrijven dat in bepaalde gebieden van hun grondgebied slechts brandstoffen in de handel mogen worden gebracht die voldoen aan strengere milieutechnische specificaties, maar voortaan zou ook grondwaterverontreiniging een geldige reden zijn.

4. CONCLUSIES

Het gemeenschappelijk standpunt is unaniem door de Raad goedgekeurd. De bepalingen daarvan komen in grote trekken overeen met die van het voorstel van de Commissie, maar de uiterste datum waarna alle benzine en dieselbrandstof die in de Gemeenschap wordt verkocht een zwavelgehalte van maximaal 10 mg/kg moet hebben, is met 24 maanden vervroegd naar 1 januari 2009. Voor dieselbrandstof moet deze uiterste datum voor de volledige omschakeling van de markt op maximaal 10 mg/kg nog steeds worden bevestigd bij een evaluatie door de Commissie; in plaats van op 31 december 2006, zoals oorspronkelijk voorgesteld, moet deze nu uiterlijk op 31 december 2005 zijn afgerond.

Het gemeenschappelijk standpunt zal op lange termijn geen afbreuk doen aan de gunstige milieueffecten van het voorstel van de Commissie. In de nabije toekomst kan, afhankelijk van de technologische ontwikkelingen, de vervroegde datum voor de definitieve omschakeling van de markt het evenwicht tussen verbeteringen in de luchtkwaliteit en verlagingen van de kooldioxide-emissies enigszins beïnvloeden. Hiermee kan echter rekening worden gehouden bij de eind 2005 af te ronden evaluatie. De Commissie aanvaardt en steunt bijgevolg het gemeenschappelijk standpunt.