over de toepassing van Verordening (EU) nr. 479/2013 van 13 mei 2013 betreffende de vrijstelling van de vereiste om summiere aangiften bij binnenbrengen en uitgaan in te dienen voor Uniegoederen die via de corridor van Neum worden vervoerd

Gelet op de geografische situatie en de beperkte lengte van de weg op de corridor van Neum zou de volledige toepassing van het EU-recht op grond waarvan summiere aangiften bij binnenbrengen/uitgaan moeten worden ingediend voor zendingen via deze corridor, niet alleen technisch ingewikkeld zijn om uit te voeren, maar waarschijnlijk ook tot ernstige verstoringen voor het handelsverkeer en personenvervoer in het gebied hebben geleid.

De corridor van Neum maakt deel uit van het grondgebied van Bosnië en Herzegovina dat zich uitstrekt tot aan de Adriatische Zee, waarbij het vasteland van Kroatië in tweeën wordt gesplitst. De corridor is ongeveer 9 km lang. De weg die door de corridor van Neum loopt, kent twee grensovergangen: Klek (Neum I) aan de noordelijke zijde, en Zaton Doli (Neum II) aan de zuidelijke zijde. Als gevolg van de bijzondere situatie van dit gebied is in een speciale regeling voorzien op grond waarvan producten van dierlijke oorsprong door de corridor van Neum kunnen worden vervoerd als het voertuig is verzegeld.

Verordening (EU) nr. 479/2013 van de Raad van 13 mei 2013 (hierna "de Neum-verordening" genoemd) is vastgesteld op grond van artikel 43 van de Toetredingsakte van de Republiek Kroatië tot de EU. In deze verordening is een speciale regeling vastgesteld inzake de verplichting om summiere aangiften bij binnenbrengen/uitgaan in te dienen voor zendingen via de corridor van Neum, in afwijking van sommige bepalingen van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (CDW) en van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Raad houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van het communautair douanewetboek (UCDW).

over de toepassing van Verordening (EU) nr. 479/2013 van 13 mei 2013 betreffende de vrijstelling van de vereiste om summiere aangiften bij binnenbrengen en uitgaan in te dienen voor Uniegoederen die via de corridor van Neum worden vervoerd

De toepassing van deze vrijstellingen heeft daarnaast geen invloed op het verrichten van de risicoanalyse in verband met de douanecontroles op Uniegoederen die via de corridor van Neum zijn vervoerd, zoals in artikel 5 van de Neum-verordening is vereist.

In overeenstemming met artikel 4 van de Neum-verordening geldt onder de volgende voorwaarden de vrijstelling van de vereiste om een ENS en EXS in te dienen:

De meest recente statistieken van de Kroatische douanedienst bevestigen dat 89 % van de via de corridor van Neum vervoerde goederen de status van Uniegoederen hebben. Zij worden door de corridor vervoerd samen met de bijbehorende handelsdocumenten die de communautaire status als bedoeld in artikel 317 UCDW aantonen.

Op grond van de bepalingen van de verordening werd vrijstelling van de desbetreffende vereisten verleend voor Uniegoederen die via de corridor van Neum worden vervoerd, gezien de aard van de lokale economie en van de goederen. Het toerisme is de belangrijkste economische activiteit in het gebied rondom de stad Dubrovnik. Vooral kleine en middelgrote ondernemingen zijn in die sector actief en zij zijn afhankelijk van de leveringen van goederen vanuit het hoofdgebied van de Republiek Kroatië. De waarde van deze leveringen ligt doorgaans onder de 10 000 EUR.

Overeenkomstig artikel 36 ter, lid 2, en artikel 182 quinquies, lid 2, CDW moeten deze summiere aangiften worden ingediend met behulp van elektronische gegevensverwerkingstechnieken, zodat de gegevens elektronisch kunnen worden uitgewisseld door de douaneautoriteiten en douanecontroles kunnen worden gebaseerd op risicoanalyse met behulp van geautomatiseerde systemen, zoals in artikel 13 CDW is vereist.

Overeenkomstig artikel 182 bis, lid 1, CDW en behoudens de toepasselijke vrijstellingen en afwijkingen krachtens artikel 842 bis, leden 3 en 4, UCDW moet een summiere aangifte bij uitgaan (EXS) worden gedaan van goederen die het douanegebied van de Unie verlaten tenzij een douaneaangifte is vereist, zoals het geval is voor goederen die het douanegebied van de EU tijdelijk verlaten zonder dat zij uitgevoerd, wederuitgevoerd of onder een regeling douanevervoer worden geplaatst.

De Neum-verordening is op 1 juli 2013 in werking getreden. Overeenkomstig artikel 36 bis, lid 1, van het communautair douanewetboek (CDW) en behoudens een aantal vrijstellingen of afwijkingen zoals vastgelegd in artikel 181 quater van de uitvoeringsbepalingen ervan (UCDW), moet een summiere aangifte bij binnenbrengen (ENS) worden gedaan van goederen die het douanegebied van de Unie worden binnengebracht.

Het toepassen van de algemene vereiste om aangiften voor het binnenbrengen en uitgaan in te dienen, zou tot vertragingen, een aanmerkelijk moeilijkere levering van de goederen, hogere vervoerskosten en uiteindelijk tot hogere prijzen/kosten van deze goederen op de binnenlandse markt leiden. De Kroatische douaneautoriteiten hebben de Commissie een gedetailleerde analyse en uitleg over deze bijzondere situatie gegeven. De Commissie heeft deze omstandigheden voorafgaand aan de vaststelling van de Neum-verordening in overweging genomen en zij zijn in de Raad besproken .

De belangrijkste weg door de corridor van Neum is tevens de enige verbinding voor het wegvervoer en deze weg kent een beperkte capaciteit. De binnenlandse goederen die via de corridor worden vervoerd, betreffen vooral leveringen voor de regio Dubrovnik. Zij zijn bedoeld voor de reguliere bevoorrading van de lokale bevolking en voor de lokale economie, waarin het toerisme een belangrijke rol speelt. Deze leveringen worden verstrekt door grote ondernemingen, maar ook kleine en middelgrote marktdeelnemers, zoals ambachtslieden, vissers en landbouwers, nemen een aanzienlijk deel van het vervoer door de corridor voor hun rekening.

Uit de gegevens van de Kroatische douanedienst blijkt inderdaad dat gedurende het jaar het goederenvervoer met een waarde van minder dan 10 000 EUR beduidend hoger ligt dan het goederenvervoer dat boven die waarde uitkomt. Dat heeft aanzienlijke gevolgen voor de periode juni - augustus, wanneer de verkeersstroom via de corridor beduidend toeneemt.

Het beoordelingsteam heeft een aantal goede praktijken vastgesteld.

De grensovergangen beschikken over adequate informatietechnologie (IT) en andere noodzakelijke apparatuur. De infrastructuur is substantieel ontwikkeld om in te staan voor controles die tijdig en efficiënt zijn en de voorschriften in acht nemen, en vormt zodoende een weergave van de goede praktijken in de EU. Er zijn voldoende douaneambtenaren en zij zijn goed georganiseerd. Er is sprake van een goede coördinatie en een rechtstreeks contact tussen de centrale dienst en de kantoren van Neum.

Logistiek gezien heeft de weg specifieke plekken om voertuigen te controleren: deze zijn uitgerust met goede technische voorzieningen om doeltreffende douanecontroles te kunnen verrichten waarbij het verkeer zo min mogelijk wordt verstoord. Daarnaast zijn de grensovergangen zo ingericht dat de politie en de douane nauw kunnen samenwerken via een loket dat beide kantoren verbindt. Dit zorgt voor een goede en snelle vergelijking van gegevens en coördinatie van inspecties en controles.

Wanneer goederen tijdelijk het douanegebied verlaten, zorgen de Kroatische douaneautoriteiten ervoor dat de volgende procedure wordt uitgevoerd:

-het douanekantoor van uitgang ontvangt de bij de goederen gevoegde handels- of vervoersdocumenten en vult in het IT-systeem de gegevens in over de persoon die de goederen vervoert, de eigenaar van de goederen (indien beschikbaar) en de afzender van de goederen, samen met een omschrijving van de goederen, de waarde ervan, het aantal/de hoeveelheid verpakkingen, en de brutomassa;

-er vindt een evenredige risicoanalyse plaats en er worden indien nodig douanecontroles uitgevoerd;

-wanneer is geconcludeerd dat aan de voorwaarden is voldaan, voorziet de douane de bij de goederen gevoegde documenten van een stempel, noteert zij gegevens over (eventueel) bijgevoegde douaneverzegelingen en vult zij het precieze tijdstip (in uren en minuten) in waarop de goederen het douanegebied verlaten. Het duurt gemiddeld 20 minuten om door de corridor te reizen. Dit is redelijk, gezien het feit dat de voertuigen bij Neum langs vier grenscontroleposten komen, inclusief de posten die door de autoriteiten van Bosnië en Herzegovina zijn ingericht.

Op de plaats van wederbinnenkomst:

-worden de goederen en de bij de goederen behorende gestempelde documenten ingediend bij de douaneambtenaar die de documenten controleert en de gegevens op deze documenten vergelijkt met de gegevens die door het douanekantoor van uitgang in het IT-systeem zijn ingevuld. De (eventuele) douaneverzegelingen worden gecontroleerd. De tijd die nodig was om door de corridor van Neum te reizen wordt nagegaan;

-wordt een nauwgezette inspectie van het voertuig, de goederen en de begeleidende documenten verricht indien wordt vastgesteld dat zich onregelmatigheden hebben voorgedaan (bijvoorbeeld beschadigde douaneverzegelingen of het overschrijden van de benodigde tijd om de corridor door te reizen). Afhankelijk van de resultaten van deze speciale maatregelen, worden relevante acties in gang gezet en effectieve en doelgerichte maatregelen genomen.

Uit het controlebezoek is gebleken dat de fysieke en documentinspecties op een juiste manier worden uitgevoerd en de steekproefcontroles redelijk zijn. De documenten worden bij het uitgaan naar behoren voorzien van een stempel en de tijdsduur om de corridor te doorkruisen wordt bij wederbinnenkomst op een correcte manier gecontroleerd.

De Commissie concludeerde tijdens het controlebezoek dat het operationele personeel erg goed voorbereid was en een zeer goede kennis van de relevante EU-douanewetgeving en -procedures had, en dat douaneambtenaren een passende, voortdurende en doelgerichte opleiding kregen, met zowel oog voor de algemeen toepasselijke voorschriften als voor de bijzondere plaatselijke omstandigheden. Er is voorzien in een opleiding voor bedrijven op regionaal niveau, wat mogelijkheden bood om vragen te stellen en specifieker op een bepaalde situatie toe te kunnen spitsen.

De organisatie van document- en fysieke controles bij de grensovergangen werd snel en efficiënt bevonden, en de vervoersinfrastructuur was adequaat door de speciale banen waardoor het verkeer niet onnodig werd verstoord.

Er is sprake van adequate IT-apparatuur die in verbinding staat met het hoofdkantoor, en van nauwe samenwerking tussen de douane- en politieautoriteiten.