Nr. C 332/174 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
Advies over de mededeling van de Commissie vergezeld van twee voorstellen voor een besluit 
van de Raad inzake een actieprogramma ter bevordering van de ontwikkeling van de 
audiovisuele industrie in Europa MEDIA 1991-1995 (!) 
(90/C 332/47) 
De Raad heeft op 17 juli 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 235 
en 128 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het 
Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de mededeling van de Commissie vergezeld 
van twee voorstellen voor een besluit van de Raad inzake een actieprogramma ter bevordering 
van de ontwikkeling van de audiovisuele industrie in Europa MEDIA 1991-1995. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 september 1990 opgesteld. 
Rapporteur was de heer Flum. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 279e zitting (vergadering van 
20 september 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goed­
gekeurd. 
1. De situatie op de Europese audiovisuele markt 
1.1. Op grond van zijn bijzondere structuur is de 
Europese audiovisuele sector in de concurrentie met 
de op de wereldmarkt dominerende grote industrieën 
buiten Europa uiterst kwetsbaar. 
Hierbij doet zich tussen vraag en aanbod een discrepan­
tie voor die niet alleen op economisch maar ook op 
sociaal, cultureel en maatschappelijk gebied nadelige 
gevolgen kan en zal hebben. 
Het Comité steunt derhalve de eis die in de richtlijn 
„Televisie zonder grenzen" wordt gesteld, nl. alles in 
het werk te stellen, zodat op lange termijn een situatie 
ontstaat waarin meer dan de helft van de benodigde 
produkties in de Europese Gemeenschap is vervaardigd. 
1.2. Het Comité is daarom net als de Commissie 
van oordeel dat met het geplande actieprogramma ter 
bevordering van de audiovisuele industrie in Europa 
— het MEDIA-programma voor de jaren 1991-1995, 
waarvoor in totaal 250 miljoen Ecu wordt uitgetrokken 
— een communautair beleid wordt gevoerd waardoor 
de culturele sector tegenover de op de markt domine­
rende concurrentie van buiten Europa betere kansen 
wordt geboden, zonder dat hierbij de beginselen van 
een democratisch mededingingsbeleid in het gedrang 
komen. 
De afgelopen drie jaar zijn bij de Commissie proefpro­
jecten uitgevoerd waardoor de basis voor het MEDIA-
programma is geschapen. 
1.3. De huidige situatie is dusdanig dat 90% van 
alle Europese produkties nooit het land van oorsprong 
verlaten. Voorts dient op de volgende bijzonderheden 
te worden gewezen: 
— de Europese industrie treedt thans over het algemeen 
te ongecoördineerd op om op de wereldmarkt een 
kans te hebben, 
— 60% van de filmdistributie in Europa wordt door 
maatschappijen van Amerikaanse oorsprong gecon­
troleerd, 
(J) PB nr. C 127 van 23. 5. 1990, blz. 13. — 40 % van de Europese distributie van videocassettes 
is in handen van niet-Europese ondernemingen, 
— in 1988 werden alleen al voor uitzending op de 
televisie speelfilms ter waarde van meer dan 700 
miljoen dollar in de Verenigde Staten gekocht, 
— van de 11 000 uur aan tekenfilms die in 1989 in 
Europa werden uitgezonden, was slechts 350 uur 
van Europese makelij. 60% werd geleverd door 
Japan, de rest voor het merendeel door de Verenigde 
Staten, 
— het aandeel van Europa in de bioscoop- en televi­
sieprogramma's in Japan en de Verenigde Staten 
komt nauwelijks boven de 2% uit. 
2. Doelstellingen van het actieprogramma MEDIA 
1991-1995 
2.1. Hoewel de Commissie niet van plan is de au­
diovisuele produktie rechtstreeks te ondersteunen — 
wat de taak van de verantwoordelijken van de betrok­
ken sector moet blijven — suggereert zij een reeks 
concrete acties om de audiovisuele samenwerking over 
de grenzen van de Gemeenschap heen te stimuleren. 
2.2. Deze acties zullen betrekking hebben op oplei­
ding, produktievoorbereiding, meertalige programma's, 
toepassing van nieuwe technologieën, distributie en 
commerciële promotie, totstandbrenging van een 
„tweede markt" en gemakkelijker toegang tot risico­
kapitaal. 
2.3. De zwaartepunten van de voorgestelde acties, 
waarvoor volgens ramingen van de Commissie tijdens 
de jaren 1991-1995 een bedrag van 250 miljoen Ecu 
dient te worden uitgetrokken, zijn onder meer: 
— De audiovisuele sector omvat een groot aantal 
kleine en middelgrote bedrijven. Het midden- en 
kleinbedrijf (MKB) van de onafhankelijke produktie 
moet worden aangespoord om structuren voor co-
produktie, cofinanciering en commerciële promotie 
in te voeren die afgestemd zijn op de eisen van zowel 
de Europese als de internationale markt. 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/175 
— Ook is het de bedoeling dat door het tot stand 
brengen van netwerken van distributeurs het ont­
breken van multinationale structuren voor de dis­
tributie van films in de Gemeenschap en daarbuiten 
wordt gecompenseerd. Die netwerken moeten voor­
al stimuleringsmechanismen inhouden, met behulp 
waarvan taalbarrières, de belangrijkste hinderpaal 
voor de distributie in Europa en de wereld, kunnen 
worden overwonnen. Die mechanismen zijn van 
vitaal belang voor de produktie van landen met een 
kleiner taalgebied. 
— De totstandbrenging van een tweede markt voor de 
grensoverschrijdende rentabilisering van de pro­
gramma's vormt het aanvullend element dat nodig 
is voor de bevordering van de onafhankelijke pro­
duktie en distributie. Alleen samenwerkingsnet-
werken op Europese schaal kunnen de moeilijke 
problemen helpen oplossen die met name met de 
exploitatie van de archieven samenhangen. 
— De Europese audiovisuele sector moet zoveel moge­
lijk zijn voordeel doen met de nieuwe technieken 
voor produktie en verspreiding/distributie. In ver­
band met de in een snel tempo plaatsgrijpende ver­
anderingen dient gebruik te worden gemaakt van de 
kansen die door de technologische ontwikkelingen 
worden geboden voor het bevorderen van de expan­
sie van de Europese audiovisuele markt. De kosten 
van de technologische innovatie en van de toe­
passingen daarvan in de programma's vereisen een 
bundeling van de middelen in het kader van grens­
overschrijdende exploitatiestructuren. 
— In het algemeen moet ter aanvulling van de totstand­
brenging van netwerken van ondernemingen ka­
pitaal worden gemobiliseerd door nieuwe vormen 
van associatie van investeerders en verdeling van de 
risico's, zowel binnen de hele sector als in EG-
verband. 
— De Gemeenschap kan aan afzonderlijke projecten in 
het kader van „EUREKA-Audiovisuel" deelnemen. 
— Er zullen joint ventures-formules worden uitgewerkt 
om de samenwerking met de vertegenwoordigers 
van de diverse branches in de landen van Midden-
en Oost-Europa te bevorderen. 
2.4. De Europese Commissie stelt ook voor om de 
economische en commerciële opleiding van de vak­
mensen van film en televisie te verbeteren, zodat zij zich 
de managementskennis kunnen eigen maken die de 
managers van de audiovisuele sector vandaag en mor­
gen nodig hebben. 
2.5. Nadat de proeffase waarin afzonderlijke maatre­
gelen van de Gemeenschap in het kader van MEDIA 
1992 getest konden worden, is afgesloten en deze door 
de rechtstreeks betrokken beroepskringen positief is 
beoordeeld, is het volgens het Comité nu tijd voor een 
actieprogramma met een looptijd van vijf jaar waarvoor 
de nodige financiële middelen en personeel ter beschik­
king moeten worden gesteld. 2.6. In deze context acht het Comité het voorts nood­
zakelijk, ervoor te zorgen dat de Europese elektronika-
industrie door het nog meer stimuleren van de pro­
gramma-industrie op het gebied van de apparatuur 
voor opname- en uitzendingstechnieken, alsmede op 
de markt voor ontvangers wereldwijd een behoorlijk 
marktaandeel verovert. 
3. Inleidende opmerkingen van het Comité 
3.1. Het Economisch en Sociaal Comité houdt conse­
quent vast aan het standpunt dat het tot nu toe op het 
stuk van het EG-mediabeleid heeft ingenomen en dat 
tot uitdrukking komt in een aantal adviezen ter zake (*), 
en spreekt bijgevolg in beginsel zijn voldoening uit over 
de onderhavige mededeling van de Commissie, die om 
juridische redenen in twee voorstellen voor een besluit 
van de Raad is opgesplitst. 
Gezien het belang van dit programma is het Comité 
evenwel van mening dat de hiervoor uit te trekken 
middelen ontoereikend zijn en derhalve zouden moeten 
worden verhoogd. 
3.2. Niettegenstaande het feit dat het Economisch en 
Sociaal Comité in beginsel hiermee instemt, doet het 
nog een aantal suggesties die in het actieprogramma 
hun neerslag zouden moeten vinden ten einde de kwali­
teit van de geplande programma's en bijgevolg de ef­
ficiency te vergroten en de tenuitvoerlegging te verge­
makkelijken. 
3.3. Het Economisch en Sociaal Comité benadrukt 
dat maatregelen die deel uitmaken van het ac­
tieprogramma en die reeds tijdens de proeffase bijzon­
der geschikt zijn gebleken — zoals EFDO (European 
Film Distribution Office) — van prioritair belang zijn 
en derhalve door de Gemeenschap gericht moeten wor­
den gestimuleerd. Deze maatregelen vormen een wezen­
lijk bestanddeel van het audiovisuele MEDIA-pro-
gramma. 
3.4. Het feit, dat bepaalde voorbereidende maatrege­
len en met name EFDO, EURO-AIM (Europese Organi­
satie voor een Markt van Onafhankelijke Producenten) 
en CARTOON {Association européenne au Film 
d'Animation) er vooral op gericht zijn, een netwerk 
van samenwerkende middelgrote en kleine bedrijven te 
steunen, kan de goedkeuring van het Comité weg­
dragen. 
0) In zijn fundamentele adviezen over televisie zonder grenzen 
(PB nr. C 303 van 25. 11. 1985, blz. 13, rapporteurs: de heren 
Broicher, Pronk en Ramaekers; PB nr. C 232 van 31. 8. 1987, 
blz. 29, rapporteurs: de heren Broicher en Ramaekers; PB 
nr. C 159 van 26. 6. 1989, blz. 67 — vervolgadvies, rapporteur: 
de heer Ramaekers). In zijn advies over filmproduktie (PB 
nr. C 303 van 25. 11. 1985, blz. 19, rapporteur: de heer 
Broicher); over hoge-definitietelevisie (PB nr. C 159 van 
26. 8. 1989, blz. 34 (HDTV), rapporteur: de heer Poeton; PB 
nr. C 189 van 28. 7. 1986, blz. 4, rapporteur: de heer Noord-
wal) en in zijn adviezen over culturele actie (PB nr. C 175 
van 4. 7. 1988, rapporteur: de heer Burnel; PB nr. C 62/12 
van 12. 3. 1990 — vervolgadvies, rapporteur: mevrouw Ran-
goni-Machiavelli). 
Nr. C 332/176 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
3.5. Voorts zij erop gewezen dat een deel van de 
voor afzonderlijke maatregelen zoals EURO-AIM en 
CARTOON uit te trekken middelen ook voor de bij­
scholing van de betrokkenen, met name de werknemers, 
zal worden bestemd. 
3.6. Alhoewel dit actieprogramma hoofdzakelijk is 
gericht op economische verbetering en bevordering van 
het concurrentievermogen van de betrokken industrie, 
en vooral ook van het MKB, is het Comité van mening 
dat hierbij de culturele en maatschappelijke achtergrond 
en het consumentenbeleid, alsmede de gevolgen voor 
de televisiekijkers niet veronachtzaamd mogen worden. 
3.7. Het Economisch en Sociaal Comité wijst derhal­
ve nogmaals op de meest essentiële aspecten van deze 
materie ten einde te verduidelijken, hoe groot het belang 
van dit programma is op alle onderdelen van het Eu­
ropees beleid. 
3.7.1. De audiovisuele markt in de Gemeenschap is 
niet alleen maar een economische factor, maar heeft 
ook belangrijke gevolgen voor de ontwikkeling van de 
Gemeenschap op democratisch, economisch, sociaal, 
cultureel en maatschappelijk gebied, alsmede op het 
stuk van het consumentenbeleid. 
Het is derhalve uiterst belangrijk dat de economische, 
maatschappelijke en culturele groepen bij de au­
diovisuele sector worden betrokken. 
3.7.2. De structuur van de media in de lid-staten en 
de verantwoordelijkheid van deze landen op dit gebied 
mag niet worden aangetast. 
Het beleid ten aanzien van de toelating van televisie-
en radio-omroepen moet een zaak van de lid-staten 
blijven. 
Door middel van adequate technische maatregelen moet 
worden gewaarborgd dat de omroeporganisaties hun 
programma's in alle lid-staten kunnen uitzenden, en 
de burgers in alle landen deze uitzendingen kunnen 
ontvangen. 
Door een adequaat produktiebeleid gericht op bevorde­
ring van de techniek en instandhouding van het concur­
rentievermogen moeten ook de Europese producenten 
van televisie-ontvangers ertoe bijdragen dat gebruik kan 
worden gemaakt van het veelzijdige aanbod. 
3.7.3. Ten opzichte van de bevolking heeft het au­
diovisuele beleid veelvuldige effecten, verantwoorde­
lijkheden en democratische, maatschappelijke en cul­
turele verplichtingen. Het gaat derhalve in dit verband 
niet alleen om een steeds groter wordende markt met 
miljarden aan omzetten en honderdduizenden werk­
nemers. Het is vooral ook zaak, de culturele identiteit 
in Europa niet alleen te behouden, maar ook blijvend 
te bevorderen. 
De tal van culturele en maatschappelijke verschillen, de 
zo uiteenlopende nationale kenmerken, alsmede traditie 
en geschiedenis bepalen de unieke culturele verscheiden­
heid van Europa. Deze culturele verscheidenheid moet 
derhalve bevorderd worden en dient ook op een steeds 
groeiende audiovisuele markt behouden te blijven. 3.7.4. Het democratisch bestel waarin verscheidene 
omroeporganisaties met uiteenlopende juridische struc­
turen, d.w.z. openbare en particuliere organisaties naast 
elkaar bestaan, waaruit maatschappelijke verplichtin­
gen voortvloeien, kan als basis dienen voor een cultureel 
pluralisme. Dit is evenwel alleen maar mogelijk, indien 
de beginselen van vrije meningsuiting voor alle maat­
schappelijke groepen in welk bestel ook gewaarborgd 
worden. 
3.7.5. Er moet alles in het werk worden gesteld om 
te voorkomen dat op het gebied van de handel in 
cassettes, grammofoonplaten en films monopolie-ach-
tige structuren ontstaan waardoor de vrije handel in 
deze artikelen beperkt of zelfs belemmerd zou kunnen 
worden. 
3.7.6. Alleen op deze basis kunnen de media in een 
vrije democratische samenleving functioneren en wordt 
tevens gegarandeerd dat de ontwikkeling op econo­
misch, sociaal, cultureel en maatschappelijk gebied, 
alsmede op het stuk van het consumentenbeleid op 
objectieve manier wordt weergegeven. 
De audiovisuele media die vandaag de dag vrijwel alle 
gezinnen in Europa bereiken, hebben een bijzondere 
maatschappelijke verantwoordelijkheid wat de kwali­
teit van hun uitzendingen betreft. 
3.7.7. Een vrije samenleving moet erop toezien dat 
deze media zich niet keren tegen de democratie die de 
pijler vormt waarop het vrije bestaan rust. 
Ook ten aanzien van de audiovisuele sector moet der­
halve voor een democratische inspraak en verantwoor­
delijkheid van de maatschappelijke groepen Worden 
gezorgd. 
3.7.8. Al wie voor deze media op intellectueel en 
cultureel vlak actief is, dient een bijzondere bescherming 
te krijgen. De bescherming van het thans in EG-verband 
geldende auteursrecht en soortgelijke rechten is nog 
niet compleet. Een en ander moet derhalve verbeterd 
worden, en tevens moet de zekerheid worden geboden 
dat auteursrechten die mettertijd zijn ontstaan, niet 
worden aangetast. 
4. Algemene opmerkingen over het actieprogramma 
4.1. In het Commissievoorstel wordt niet voldoende 
duidelijk gemaakt, hoe de voor dit actieprogramma uit 
te trekken 235 miljoen Ecu moet worden besteed. Ook 
al zullen geen rechtstreekse subsidies voor afzonderlijke 
filmprodukties worden verleend, dan toch zou de Com­
missie moeten preciseren, bij welke van de twaalf afzon­
derlijke maatregelen subsidies a fonds perdu, terug te 
betalen leningen, subsidies die bij succes moeten worden 
terugbetaald dan wel voorschotten op recettes, borg­
tochten of rentesubsidies in aanmerking komen. Dit is 
de enige manier om te voorkomen det de Gemeenschap 
op het stuk van de subsidieverlening als derde partij gaat 
concurreren met de lid-staten en hun lagere overheden. 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/177 
4.2. De in het kader van een aparte maatregel uit te 
trekken 15 miljoen Ecu voor bijscholing zou niet alleen 
moeten worden aangewend ter vergroting van de 
economische en commerciële kennis van de managers 
uit de sector, maar vooral ook voor de technische 
opleiding van degenen die in de programma-industrie 
alsmede op het gebied van uitzending en projectie werk­
zaam zijn. Deze middelen dienen bijgevolg aanzienlijk 
te worden opgetrokken. Het Comité heeft reeds in zijn 
van 26 april 1989 daterend advies over hoge-definitie-
televisie (HDTV) aangedrongen op een specifiek oplei­
dingsprogramma, waarin in het Commissievoorstel 
voor een actieprogramma ter zake niet was voorzien. 
Het Comité juicht derhalve het op artikel 128 van het 
EEG-Verdrag gebaseerde voorstel voor een besluit van 
de Raad toe. Het dringt er evenwel met klem op aan 
dat alle werknemers in deze sector, op alle niveaus en 
alle gebieden gebruik kunnen maken van de nodige 
bijscholingsvoorzieningen en dat de sociale partners bij 
de voorbereiding en uitvoering van deze maatregelen 
worden betrokken. Het bijscholingsprogramma moet 
ook zijn gericht op journalisten en vakmensen uit de 
sector, alsmede op auteurs. 
4.3. Het Comité spreekt er zijn voldoening over uit 
dat de Commissie zowel bij de steun voor nieuwe 
technologieën als bij de uitvoering van het MEDIA-
programma ook heeft gedacht aan coproducties, waar­
bij net als bij het audiovisuele EUREKA-programma 
ook partners uit landen buiten de Europese Gemeen­
schap kunnen worden betrokken. Daar de Europese 
culturele ruimte meer omvat dan de 336 miljoen (in­
clusief de DDR) potentiële televisiekijkers en bioscoop­
bezoekers in de Europese Gemeenschap, zou de Ge­
meenschap de mogelijkheid moeten aangrijpen om met 
de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) 
en de Oosteuropese landen samen te werken. 
Het Comité heeft er herhaaldelijk op gewezen dat de 
programma-industrie in de Gemeenschap door te 
strakke quota's voor deelname van partners uit niet-
EG-landen haar positie op de wereldmarkt niet kan 
verbeteren. 
4.4. Het Economisch en Sociaal Comité dringt er 
met klem op aan dat niet alleen de in artikel 7 van de 
voorstellen voor een besluit van de Raad genoemde 
comités van raadgevende aard, bestaande uit de verte­
genwoordigers van de lid-staten, bij de uitvoering van 
de beide programma's worden betrokken, maar dat 
hierbij ook gebruik wordt gemaakt van de deskundig­
heid van de vertegenwoordigers van producenten, dis­
tributeurs, werknemers en consumenten. 
Ten einde het actieprogramma snel en soepel te doen 
verlopen, zouden beslissingen over de keuze van de 
afzonderlijke projecten en de verdeling van de middelen 
door de Commissie moeten worden genomen, nadat 
hierover in beginsel overeenstemming is bereikt in het 
raadgevend comité. 
4.5. Het Economisch en Sociaal Comité constateert 
met voldoening dat de Commissie is ingegaan op zijn 
verzoek om bij de evaluatie van het programma te 
worden betrokken (zie artikel 8 van de twee voorstellen 
voor een besluit van de Raad). 5. Bijzondere opmerkingen over bijlage 1 
„Uit te voeren acties en indicatieve indeling van de 
kosten (in miljoenen Ecu)" 
5.1. Distributie door middel van videocassettes en te­
levisie-uitzendingen (punt 1.2) 
Het feit dat beoogd wordt, de bestaande mediatheken 
(openbare en particuliere bibliotheken voor het uitlenen 
van grammofoonplaten, cassettes en films) in een net­
werk op te nemen, kan de goedkeuring van het Comité 
wegdragen; wel wijst het Comité erop dat de problema­
tiek van de bescherming van de auteursrechten en soort­
gelijke rechten nog niet is opgelost. Het herinnert in dit 
verband aan zijn adviezen over de richtlijn „Televisie 
zonder grenzen" waarin het er bij de Commissie op aan 
had gedrongen een desbetreffend richtlijnvoorstel in te 
dienen. 
5.2. Steun voor veeltaligheid van televisieprogramma's 
(punt 1.3) 
In het kader van het BABEL-programma zouden met 
name de in verscheidene talen tegelijk uit te zenden 
produkties moeten worden bevorderd. 
De bijscholingsmaatregelen zouden niet alleen moeten 
worden gericht op „journalisten en andere vakmensen 
in de audiovisuele sector" maar ook op auteurs van 
draaiboeken en dialoogschrijvers, ten einde vooruitgang 
te boeken bij de verwezenlijking van de genoemde doel­
stelling van simultane uitzendingen in het Europese 
televisie-netwerk. 
5.3. Herstructurering van de animatiefilmindustrie 
(punt 2.2) 
Op dit onderdeel van het MEDIA 92-programma moet 
ook aandacht worden besteed aan de nieuwe mogelijk­
heden die in Oost-Europa worden geboden. Er moet 
steun worden verleend ten behoeve van de technologi­
sche aanpassing aan (West) Europese standaarden 
waardoor de produktiecapaciteiten ook door West-Eu­
ropa beter kunnen worden benut. Ook op dit punt dient 
een koppeling tot stand te worden gebracht met het 
tweede voorstel voor een besluit van de Raad inzake 
beroepsopleidingsactie op audiovisueel gebied. 
5.4. Bevordering van het gebruik van nieuwe Europese 
technologieën in de programmaproduktie (punt 
2.3) 
Er moet in het bijzonder op worden gelet dat de doelstel­
lingen op middellange termijn ter bevordering van het 
MKB en van onafhankelijke programmaproducenten 
worden gehaald, en ook het bedrag van de daarvoor te 
besteden middelen moet nauwlettend in het oog worden 
gehouden. 
In deze context verwijst het Economisch en Sociaal 
Comité naar de in paragraaf 2.6 van dit advies gemaakte 
opmerking en naar zijn voorgaand advies over HDTV. 
Nr. C 332/178 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
Voorts benadrukt het, hoe belangrijk het is dat de 
Gemeenschap deelneemt aan EUREKA-audiovisueel en 
aan het intussen opgerichte EESV (Europees Econo­
misch Samenwerkingsverband) „Visie 1250", als voor­
waarde voor een versterking van het concurrentiever­
mogen van de ondernemingen in de Gemeenschap. 
5.5. Bijdragen tot de totstandbrenging van een tweede 
markt, met name uitgaande van de exploitatie van 
de archieven (punt 2.4) 
Bij alle projecten die gericht zijn op totstandbrenging 
van een tweede markt dient rekening te worden gehou­
den met nog vast te stellen voorschriften i.v.m. het 
auteursrecht en soortgelijke rechten. 
5.6. Andere acties (punt 4) 
In het kader van MEDIA 92 zou doelgerichter moeten 
worden toegewerkt naar het ontwikkelen van het po­
tentieel in de landen en regio's met een geringere au­
diovisuele capaciteit of met een beperkt taalgebied in 
de Gemeenschap. 
6. Bijzondere opmerkingen over het voorstel voor een 
besluit van de Raad inzake de tenuitvoerlegging 
van een communautaire beroepsopleidingsactie op 
audiovisueel gebied 
6.1. In dit verband zij er allereerst op gewezen dat 
in artikel 128 van het EEG-verdrag van beroepsoplei­
ding in algemene zin wordt gesproken. Dit houdt in dat 
in het kader van MEDIA 92 niet eenzijdig de nadruk 
mag worden gelegd op bijscholingsmaatregelen voor de 
nieuwe managers. Zoals reeds in de opmerkingen over 
Gedaan te Brussel, 20 september 1990. voorstel 1 inzake bevordering van de ontwikkeling van 
de audiovisuele industrie in Europa herhaaldelijk is 
gezegd, moeten ook de vereisten voor opleiding en 
bijscholing van andere beroepsgroepen in aanmerking 
worden genomen. 
6.2. Bij de bijscholing moet vooral de nadruk komen 
te liggen op het ontwikkelen van een globaal Europese 
kijk op onderwerpen en problemen tegenover te beperk­
te nationale zienswijzen. Hier zou b.v. kunnen worden 
gedacht aan seminars voor dokumentaristen wier pro-
dukties dan beter en op grotere schaal in Europa zouden 
kunnen worden afgezet. 
6.3. Opleidings- en bijscholingsmaatregelen moeten 
in elk geval gebaseerd zijn op het beginsel dat zij vooral 
voor het MKB zijn bedoeld. Aangezien deze onderne­
mingen over minder personeel en financiële middelen 
beschikken, wordt dit voor de audiovisuele industrie zo 
belangrijke aspect, zo dit niet geschiedt, veronacht­
zaamd. Concreet moet niet alleen aan de ondernemers 
in het MKB de nodige know-how worden doorgegeven, 
maar moet het hun ook mogelijk worden gemaakt, in 
hun ondernemingen werknemers voor speciale behoef­
ten te scholen dat wel in samenwerking met andere 
MKB's bijscholingsmaatregelen te verwezenlijken. 
7. Inwerkingtreding van het actieprogramma 
Het Comité benadrukt dat de twee voorstellen voor 
een besluit snel moeten worden goedgekeurd, zodat de 
proeffase zonder onderbreking op de hoofdfase (1991-
1995) kan aansluiten. 
Een onderbreking zou efnstige gevolgen hebben voor de 
ontwikkeling van reeds tijdens de proeffase begonnen 
activiteiten. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE