9. 9. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/9 
Gewijzigd voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 87/327/EEG tot 
vaststelling van het communautaire actieprogramma inzake de mobiliteit van studenten 
(Erasmus) (') 
COM(89) 392 def. 
(Door de Commissie ingediend op 3 augustus 1989) 
(89/C 232/12) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 128, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Co­
mité, 
Overwegende dat de in het tweede beginsel van Besluit 
63/266/EEG van de Raad van 2 april 1963 (2) genoemde 
fundamentele doelstellingen van een gemeenschappelijk 
beleid met betrekking tot de beroepsopleiding in het bij­
zonder erop zijn gericht een ieder de mogelijkheid te 
bieden het voor de uitoefening van zijn beroepsarbeid 
hoogst mogelijke opleidingsniveau te bereiken; dat 
voorts volgens dat beginsel de beroepsopleiding zo ruim 
dient te worden opgezet dat aan de eisen wordt voldaan 
die uit de technische vooruitgang voortvloeien, waarbij 
de verschillende vormen van beroepsopleiding met de 
economische en sociale ontwikkelingen in verband wor­
den gebracht; 
Overwegende dat, ingevolge het zesde beginsel van ge­
noemd besluit, de Commissie tot taak heeft de recht­
streekse uitwisseling van deskundigen op het gebied van 
de beroepsopleiding te bevorderen om hen in staat te 
stellen kennis te nemen en een studie te maken van het­
geen in de andere landen van de Gemeenschap ter zake 
tot stand werd gebracht en nieuw werd ingevoerd; 
Overwegende dat de Raad bij Besluit 87/327/EEG (3) 
het communautaire actieprogramma inzake de mobiliteit 
van studenten (Erasmus) in het leven heeft geroepen en 
dat artikel 7 van dat besluit voorziet in de mogelijkheid 
van aanpassing van dat besluit; 
Overwegende dat de Raad maatregelen heeft goedge­
keurd tot versterking van de technologische samenwer­
king binnen de Gemeenschap en tot beschikbaarstel-
0) PB nr. C 150 van 17. 6. 1989, blz. 10. 
(2) PB nr. 63 van 20. 4. 1963, blz. 1338/63. 
(3) PB nr. L 166 van 25. 6. 1987, blz. 20. ling van het nodige menselijke potentieel, met name op 
grond van Besluit 89/27/EEG van 16 december 1988 tot 
aanneming van de tweede fase van het programma be­
treffende samenwerking tussen universiteit en onderne­
ming inzake opleiding op het gebied van de technologie 
(Comett II) (1990-1994)(4); 
Overwegende dat de Raad maatregelen heeft genomen 
om de samenwerking en uitwisseling tussen Europese 
wetenschappelijke onderzoekers, met name bij Beschik­
king 88/419/EEG van 29 juni 1988 (5) betreffende het 
Science-programma en bij Beschikking 89/118/EEG (6) 
tot vaststelling van het SPES-programma te bevorderen; 
dat het derhalve oneigenlijk is dat dergelijke activiteiten 
eveneens door het Erasmus-programma gefinancierd zouden 
worden; 
Overwegende dat ingevolge een uitspraak van het Hof van 
Justitie van de Europese Gemeenschappen van 30 mei 1989 
het Erasmus-programma zoals gewijzigd bij deze beschik­
king ressorteert onder het gemeenschappelijke beleid met be­
trekking tot de beroepsopleiding zoals bepaald in artikel 
128; 
Overwegende dat de Commissie, naar aanleiding van het 
initiatief van de Europese Raad betreffende het Europa 
van de burgers, ernaar streeft om tegen 1992 nagenoeg 
10 % van de studenten in de Gemeenschap een universi­
taire opleiding te laten volgen die door universiteiten van 
meer dan één Lid-Staat wordt georganiseerd; 
Overwegende dat de Raad tijdens haar bijeenkomst van 
... het Lingua-programma goedkeurde ter bevordering van 
de opleiding in vreemde talen en het onderricht en het 
leren van vreemde talen in de Gemeenschap; 
Overwegende dat de Raad op 21 december 1988 Richt­
lijn 89/48/EEG betreffende een algemeen stelsel van er­
kenning van hoger-onderwijsdiploma's waarmee be­
roepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afge­
sloten (7), heeft aangenomen; 
Overwegende dat de jaarverslagen over de werking van 
het Erasmus-programma in 1987 en 1988 en de controle 
van het programma tot nu toe hebben aangetoond dat 
dit programma een doeltreffend middel is om door mid­
del van een doelmatige samenwerking tussen universitei­
ten in de Gemeenschap de mobiliteit van studenten te 
vergroten; 
(4) PB nr. L 13 van 17. 1. 1989, blz. 28. 
O PB nr. L 206 van 30. 7. 1988, blz. 34. 
(*) PB nr. L 44 van 16. 2. 1989, blz. 43. 
O PB nr. L 19 van 24. 1. 1989, blz. 16. 
Nr. C 232/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 9. 89 
Overwegende dat de daartoe bestaande acties in het kader 
van Besluit 87/327/EEG moeten worden behouden tot de 
vankrachtwording van onderhavig besluit en daarna moe­
ten worden voortgezet met de nodige aanpassingen die uit 
de opgedane ervaring noodzakelijk bleken; 
Overwegende dat het bedrag dat voor de financiering 
van het Erasmus-programma in de eerste drie jaren van 
de vijfjarige periode nodig is, op 192 miljoen ecu wordt 
geraamd, 
BESLUIT: 
Artikel 1 
Besluit 87/327/EEG wordt als volgt gewijzigd: 
1. Artikel 1, lid 2, wordt als volgt aangevuld: 
„Alle studenten die tot aan en met inbegrip van het 
doctoraat aan deze instellingen studeren, komen, on­
afhankelijk van studierichting en -niveau, in aanmer­
king voor steun in het kader van het Erasmus-pro­
gramma tot en met het doctoraatsniveau, op voor­
waarde dat de studieperiodes die in een andere Lid-Staat 
worden doorgebracht, betrekking hebben op beroepsop­
leiding. 
Het Erasmus-programma subsidieert geen ontwikke­
lingsactiviteiten inzake onderzoek en technologie.". 
2. In artikel 2: 
a) wordt punt ii) vervangen door de volgende tekst: 
„een brede en intensieve samenwerking op het gebied 
van beroepsopleiding tussen de universiteiten in alle 
Lid-Staten bevorderen;"; 
b) worden in punt Ui) de woorden „onderwijs en" in de 
vierde regel geschrapt. 3. Artikel 4 wordt als volgt gelezen: 
„Artikel 4 
Vanaf 1 januari 1990 zullen de jaarlijkse kredieten 
voor de communautaire bijdrage aan de in het pro­
gramma opgenomen acties in het kader van de jaar­
lijkse begrotingsprocedure worden vastgesteld, met 
inachtneming van de resultaten van het programma en 
eventuele nieuwe behoeften die zich bij de uitvoering 
ervan kunnen voordoen. Deze kredieten zijn bestemd 
ter financiering van de diverse in de bijlage genoemde 
acties, met inbegrip van passende maatregelen om te 
zorgen voor de technische bijstand op communautair 
niveau, voortdurende controle en evaluatie van het 
programma. 
De geschatte noodzakelijke kredieten voor de eerste 
drie jaren van het programma zullen deel uitmaken 
van de toekomstige begrotingen in het kader van de 
door de drie instellingen in juni 1988 gezamenlijk 
overeengekomen actuele financiële vooruitzichten 
voor 1988-1992 en de verdere ontwikkeling ervan.". 
4. In artikel 5 wordt in plaats van de woorden „de ove­
rige, reeds geplande communautaire acties" gelezen 
„andere communautaire acties". 
5. In artikel 7 wordt de in de eerste regel vermelde da­
tum van 31 december 1989 vervangen door 31 decem­
ber 1993 en de in de vijfde regel vermelde datum van 
30 juni 1990 door 30 juni 1994. 
6. De bijlage wordt vervangen door de bijlage bij het 
onderhavige besluit. 
Artikel 2 
Dit besluit wordt van kracht op 1 juli 1990 in het geval 
van actie 2, punt 2, en op 1 januari 1991 in alle andere 
gevallen. 
BIJLAGE 
ACTIE 1 
Oprichting en werkwijze van een Europees universitair netwerk 
1. De Gemeenschap zal voortgaan met het ontwikkelen van het Europese universitaire netwerk dat is 
opgericht in het kader van het Erasmus-programma ter bevordering van studentenuitwisseling in de 
Gemeenschap. 
Het Europese universitaire netwerk zal bestaan uit de universiteiten welke in het kader van het Eras­
mus-programma overeenkomsten hebben gesloten en programma's hebben georganiseerd voor de uit­
wisseling van studenten en docenten met universiteiten van andere Lid-Staten en die aldus vervulde 
studieperioden buiten de eigen universiteit erkennen. 
Het hoofddoel van overeenkomsten tussen universiteiten is, universiteitsstudenten de gelegenheid te ge­
ven een volledig erkende studieperiode in ten minste één andere Lid-Staat te volgen als integrerend 
9. 9. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/11 
onderdeel van hun studie voor diploma of academische kwalificatie. Deze gemeenschappelijke pro­
gramma's dienen zo nodig een geïntegreerde periode van voorbereiding op een vreemde taal te omvat­
ten, evenals samenwerking tussen docenten en administratief personeel, ten einde de nodige voorwaar­
den te scheppen voor de uitwisseling van studenten en voor de wederzijdse erkenning van in het buiten­
land vervulde studietijdvakken. 
Prioriteit zal worden gegeven aan programma's die een geïntegreerde en volledig erkende studieperiode 
in een andere Lid-Staat omvatten. Voor ieder gemeenschappelijk studieprogramma zal elke deelne­
mende universiteit steun ontvangen van maximaal 25 000 ecu per jaar, in het algemeen voor een periode 
van drie jaar in eerste instantie, met mogelijkheid van periodieke herziening. 
2. Tevens zal steun worden verleend voor uitwisseling van docenten met heg oog op de uitvoering van 
geïntegreerde onderwijsopdrachten in andere Lid-Staten. 
3. Eveneens zal steun worden verleend voor gezamenlijke projecten inzake ontwikkeling van studiepro­
gramma's tussen universiteiten in verschillende Lid-Staten als middel om de academische erkenning te 
vergemakkelijken en via uitwisseling van ervaringen en deskundigheid bij te dragen tot het proces van 
vernieuwing en verbetering van cursussen in de gehele Gemeenschap. 
4. Daarenboven zal steun worden verleend aan universiteiten die intensieve onderwijsprogramma's van 
korte duur organiseren waarbij studenten uit verschillende Lid-Staten betrokken zijn. 
5. De Commissie zal eveneens steun verlenen voor docenten en administrateurs van universiteiten om stu­
diebezoeken te brengen aan andere-Lid-Staten, ten einde hen in staat te stellen samen met universiteiten 
van die Lid-Staten geïntegreerde studieprogramma's op te stellen en ervaringen uit te wisselen over de 
jongste ontwikkelingen op hun vakgebied en om hun wederzijdse kennis van bepaalde aspecten van de 
hoger-onderwijssystemen in de overige Lid-Staten te verbeteren. Tevens zal subsidie worden verleend om 
docenten in de gelegenheid te stellen een reeks gespecialiseerde colleges in diverse Lid-Staten te geven. 
ACTIE 2 
Stelsel van Erasmus-studiebeurzen 
1. De Commissie zal voortgaan met de ontwikkeling van een stelsel voor rechtstreekse financiële steun aan 
universiteitsstudenten, zoals omschreven in artikel 1, lid 2, van Besluit 87/327/EEG, die een studiepe­
riode in een andere Lid-Staat vervullen. Bij de vaststelling van de totale uitgaven voor respectievelijk de 
acties 1 en 2 zal de Gemeenschap het aantal studenten in aanmerking nemen die binnen het Europees 
universitair netwerk, naarmate dit zich ontwikkelt, zullen worden uitgewisseld. 
2. De Erasmus-studiebeurzen worden in het algemeen uitgereikt via de bevoegde instanties in de Lid-Sta­
ten. De toewijzing van het bedrag aan elke Lid-Staat zal gebaseerd zijn op het totale aantal universi­
teitsstudenten zoals omschreven in artikel 1, lid 2, en op het totale aantal 18-tot 25-jarigen in elke 
Lid-Staat. 
Daarenboven zal de Commissie de nodige stappen nemen om te zorgen voor een evenwichtige deelne­
ming van alle Lid-Staten en studierichtingen en zal zij daarom een klein gedeelte van de voor studie­
beurzen beschikbare gelden dat niet meer mag bedragen dan 5 % van de totale jaarlijkse begroting voor 
studiebeurzen, rechtstreeks toewijzen. De middelen voor studiebeurzen in verband met bepaalde buiten­
gewone programma's waarvan de structuur het uitreiken van de beurzen via de nationale organen onuit­
voerbaar maakt, zullen tevens op deze wijze worden toegewezen. 
3. De nationale autoriteiten welke beurzen toekennen verstrekken beurzen tot een maximum van 5 000 ecu 
per student per verblijf van een jaar, onder de volgende voorwaarden: 
a) de beurzen zijn in het algemeen niet bedoeld om de volledige kosten van studie in het buitenland te 
dekken, maar als middel om de bijkomende kosten van mobiliteit te compenseren, d.w.z. reiskosten, 
eventueel noodzakelijke voorbereiding op de vreemde taal en hogere kosten van levensonderhoud in 
het gastland (in voorkomend geval met inbegrip van de extra kosten omdat de student buiten zijn 
eigen land woont). De Lid-Staten zullen, wanneer daaraan behoefte bestaat, voorzien in de bijko­
mende financiering van studenten aan wie mobiliteitsbeurzen zijn toegekend; 
b) er zal prioriteit worden gegeven aan studenten die cursussen volgen welke deel uitmaken van het 
Europese universitaire netwerk uit hoofde van actie 1, evenals aan die studenten welke deelnemen 
aan het voor de gehele Gemeenschap geldend Europese puntenoverdrachtsysteem (kapitaliseerbare 
eenheden) (ECTS) uit hoofde van actie 3. Beurzen kunnen tevens worden verleend voor andere 
studenten die cursussen volgen en voor wie buiten het netwerk bijzondere regelingen zijn getroffen 
in een andere Lid-Staat, mits zij voldoen aan de maatstaven om voor subsidie in aanmerking te 
komen; 
c) in het algemeen zullen studiebeurzen alleen worden toegekend in gevallen waarin de in een andere 
Lid-Staat doorgebrachte studieperiode volledig wordt erkend door de universiteit van oorsprong van 
Nr. C 232/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 9. 89 
de student. Beurzen kunnen echter bij wijze van uitzondering worden toegekend in gevallen waarin 
de in een andere Lid-Staat door te brengen studieperiode volledig wordt erkend door de universiteit 
in de Lid-Staat welke de graad verleent, mits deze regeling deel uitmaakt van een overeenkomst 
tussen universiteiten, die uit hoofde van actie 1 wordt gesteund; 
d) er worden door de gastuniversiteiten geen collegegelden gevraagd van de studenten die zij ontvan­
gen; in voorkomend geval zullen de bursalen collegegeld blijven betalen aan de universiteit van hun 
eigen land; 
e) studiebeurzen worden toegekend voor perioden van studie in een andere Lid-Staat van zes maanden 
tot een volledig academisch jaar; in buitengewone gevallen kunnen beurzen worden toegekend voor 
studieperioden van ten minste drie maanden of voor meer dan twaalf maanden wanneer er sprake is 
van in hoge mate geïntegreerde programma's; 
f) alle beurzen of leningen waarover studenten in hun eigen land kunnen beschikken zullen volledig 
worden doorbetaald tijdens hun periode van studie aan de gastuniversiteit waarvoor zijn een Eras­
mus-beurs ontvangen. 
ACTIE 3 
Maatregelen ter verbetering van de mobiliteit door middel van de academische erkenning van diploma's en 
studieperioden 
De Gemeenschap zal, in samenwerking met de bevoegde instanties in de Lid-Staten, de volgende acties 
ondernemen ter verbetering van de mobiliteit door middel van de academische erkenning van in een andere 
Lid-Staat behaalde diploma's en vervulde studieperioden: 
1. Maatregelen ter bevordering van een voor de gehele Gemeenschap geldend Europees puntenoverdracht-
systeem (kapitaliseerbare eenheden) (ECTS) op experimentele en vrijwillige basis, op grond waarvan 
aan studenten die hoger onderwijs of een hogere opleiding volgen of hebben voltooid punten kunnen 
worden toegekend voor een dergelijke opleiding aan universiteiten in andere Lid-Staten. Een beperkt 
aantal beurzen van maximal 20 000 ecu per jaar zal aan de aan dit systeem deelnemende universiteiten 
worden toegekend; 
2. Maatregelen ter bevordering van de uitwisseling in de gehele Gemeenschap van informatie betreffende 
de academische erkenning van in een andere Lid-Staat verworven diploma's en doorgebrachte studiepe­
rioden, met name door de verdere ontwikkeling van het communautaire netwerk van nationale informa­
tiecentra inzake de academische erkenning van diploma's en studieperioden; aan de centra zullen toela­
gen worden toegekend om gegevensuitwisseling te vergemakkelijken, met name door middel van een 
geautomatiseerd stelsel van gegevensverwerking. 
ACTIE 4 
Aanvullende maatregelen om de mobiliteit van studenten in de Gemeenschap te bevorderen 
1. Ten einde Erasmus met informatie te steunen en de wederzijdse bekendheid met stelsels van hoger 
onderwijs in de Gemeenschap te vergroten zal Erasmus voorzien in: 
— steun aan verenigingen en consortia van universiteiten, docenten, administrateurs of studenten die op 
Europees niveau actief zijn, met name ten einde initiatieven op specifieke opleidingsgebieden beter 
bekend te maken in de gehele Gemeenschap; 
— publikaties met het doel een beter inzicht te geven in de mogelijkheden om in andere Lid-Staten te 
studeren en te doceren of om de aandacht te vestigen op belangrijke ontwikkelingen en innoverende 
modellen voor de samenwerking tussen universiteiten in de gehele Gemeenschap; 
— andere initiatieven ter bevordering van de samenwerking tussen universiteiten op bet gebied van be­
roepsopleiding binnen de Gemeenschap; 
— maatregelen ter vergemakkelijking van de verspreiding van informatie betreffende het Erasmus-pro­
gramma; 
— Erasmus-prijzen van de Europese Gemeenschap, toe te kennen aan studenten, personeelsleden, uni­
versiteiten of Erasmus-projecten die een opmerkelijke bijdrage hebben geleverd tot de ontwikkeling 
van samenwerking tussen universiteiten binnen de Gemeenschap. 
2. De kosten van maatregelen uit hoofde van actie 4 bedragen niet meer dan 5 % van de jaarlijkse kredie­
ten voor het Erasmus-programma.