over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 862/2007 betreffende communautaire statistieken over migratie en internationale bescherming

Sinds 2012 zijn twee nieuwe rechtshandelingen inzake bevolkingsstatistieken van kracht geworden. Deze zijn relevant voor de opstelling krachtens artikel 3 van de verordening van statistieken over internationale migratiestromen en bevolkingsbestanden, uitgesplitst naar staatsburgerschap en geboorteland, met name wat de consistentie van de vereiste reeksen statistieken betreft:

Als onderdeel van het uitvoeringsproces is de Commissie doorgegaan met het tot stand brengen en handhaven van een nauwe samenwerking met de verschillende nationale autoriteiten die zijn betrokken bij de productie en levering van gegevens overeenkomstig de verordening. De statistieken over migratiestromen en bevolkingsbestanden ontvangt de Commissie (Eurostat) in het algemeen van de nationale bureaus voor de statistiek. De statistieken over verblijfsvergunningen en asiel ontvangt zij doorgaans rechtstreeks van het ministerie van Binnenlandse Zaken of de immigratiedienst. Ook de statistieken over grenscontroles en de uitzetting van illegale migranten worden in de regel door het ministerie van Binnenlandse Zaken of de immigratiedienst, of door de politie geleverd.

onderdanen van derde landen aan wie krachtens immigratiewetgeving aanzegging is gedaan om het grondgebied van de lidstaat te verlaten, en onderdanen van derde landen van wie is vastgelegd dat zij na ontvangst van deze aanzegging de lidstaat hebben verlaten, uitgesplitst naar staatsburgerschap (artikel 7).

asielverzoeken, beslissingen in eerste aanleg en definitieve beslissingen tot verlening of intrekking van verschillende vormen van internationale bescherming, asielverzoeken van niet-begeleide minderjarigen, uitgesplitst naar staatsburgerschap; en statistieken over de toepassing door de lidstaten van de Dublin III-verordening (artikel 4);

Meer in het bijzonder bepaalt dit artikel 12 dat "(d)e Commissie [...] het Europees Parlement en de Raad uiterlijk op 20 augustus 2012, en vervolgens om de drie jaar een verslag [voorlegt] over de op grond van deze verordening opgestelde statistieken en over de kwaliteit ervan."

Het hoofddoel van Verordening (EG) nr. 862/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 betreffende communautaire statistieken over migratie en internationale bescherming (hierna "de verordening" genoemd) is het verzamelen en opstellen van Europese statistieken over migratie en internationale bescherming.

De statistieken over migratie en internationale bescherming worden door de Commissie gebruikt voor het opstellen van periodieke verslagen, beleidsvoorstellen, uitvoeringsverslagen krachtens basisbesluiten en beleidsanalyse. Zo geeft het jaarverslag over immigratie en asiel van het Europees migratienetwerk (EMN) een feitenoverzicht van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van migratie en internationale bescherming, zowel op EU- als op nationaal niveau. Europese statistieken over migratiestromen en bevolkingsbestanden, uitgesplitst naar geboorteland en staatsburgerschap, vormen een belangrijke input voor publicaties zoals het speciale supplement over demografische trends bij de Employment and Social Situation Quarterly Review van de EU.

Deze statistieken zijn onder meer van belang voor de jaarlijkse toewijzing aan de lidstaten van middelen uit de fondsen die voor het programma Solidariteit en beheer van de migratiestromen zijn ingesteld. Sinds het verslag uit 2012 is de opzet van deze fondsen gewijzigd: de rechtsgrond is nu Verordening (EU) nr. 516/2014, waarbij voor de periode 2014-2020 het Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) is opgericht, en Verordening (EU) nr. 515/2014, waarbij, voor dezelfde periode, het Fonds voor interne veiligheid (ISF) is ingesteld. Omdat de financieringsregelingen van deze nieuwe fondsen meerdere jaren bestrijken, worden de gegevens niet meer jaarlijks verstrekt. De toewijzingen zijn berekend op basis van de eerder geleverde statistieken, behalve voor het ISF, waarvoor een tussentijdse evaluatie is vereist.

Binnen de Commissie is de belangrijkste gebruiker van migratie- en asielstatistieken het DG Migratie en Binnenlandse Zaken. Deze statistieken worden echter ook veelvuldig door andere diensten van de Commissie gebruikt, met name DG Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie en DG Justitie.

Wat de krachtens de artikelen 4 tot en met 7 verzamelde gegevens betreft, heeft de samenwerking op statistisch gebied binnen de Commissie en met andere EU-organen en de lidstaten geresulteerd in een aantal wijzigingen van de richtsnoeren voor de gegevensverzameling krachtens de verordening. Verbeteringen in de toegepaste methodologie hebben geleid tot duidelijkere statistische definities en concepten. De recente nieuwe wetgeving inzake migratie en asiel is in de methodologische richtsnoeren voor de verzameling van gegevens over asiel en verblijfsvergunningen verwerkt.

Sinds het verslag uit 2012 is er, wat de beschikbaarheid en volledigheid van de gegevens betreft, voor alle gegevensverzamelingen het nodige verbeterd. Over de hele linie is de kwaliteit van de gegevens toegenomen, hetgeen zich heeft vertaald in betere resultaten op het gebied van nauwkeurigheid, coherentie en vergelijkbaarheid. De lidstaten hebben aanpassingen doorgevoerd in de onderliggende gegevensbronnen en de statistische instrumenten die voor de opstelling van de gegevens worden gebruikt, waardoor de nauwkeurigheid, de dekking en de tijdigheid van de gegevensverstrekking aan de Commissie zijn verbeterd.

Statistieken die in het kader van bovengenoemde recente rechtshandelingen zijn verstrekt, zijn gezien de andere rechtsgrond ervan niet meegenomen in de hierna volgende kwaliteitsbeoordeling; zij zullen overeenkomstig deze bijzondere wetgevingsbesluiten in specifieke evaluatieverslagen worden besproken.

Met de toetreding van Kroatië in juli 2013 is de verordening ook voor deze nieuwe lidstaat bindend geworden en zijn alle verwijzingen naar de vereiste aggregaten stilzwijgend voor EU-28 van toepassing geworden.

4.Richtlijn 2014/66/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen in het kader van een overplaatsing binnen een onderneming (gegevensverzameling start in 2018 met als referentiejaar 2017).

2.Richtlijn 2011/98/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 betreffende één enkele aanvraagprocedure voor een gecombineerde vergunning voor onderdanen van derde landen om te verblijven en te werken op het grondgebied van een lidstaat, alsmede inzake een gemeenschappelijk pakket rechten voor werknemers uit derde landen die legaal in een lidstaat verblijven (gegevensverzameling gestart in 2014 met als referentiejaar 2013);

Ook zijn nieuwe wetgevingshandelingen inzake legale migratie van kracht geworden. Deze zijn relevant voor de opstelling van statistieken over verblijfsvergunningen krachtens artikel 6 van de verordening en deze zijn (of worden binnenkort) in deze gegevensverzameling opgenomen:

Het Europees migratienetwerk blijft een belangrijke gebruiker van Europese statistieken over migratie en internationale bescherming voor het opstellen van zijn jaarlijkse statistische en analytische verslagen over de situatie op EU- en nationaal niveau.

Sinds het verslag uit 2012 worden de Europese statistieken steeds vaker gebruikt ter ondersteuning van het werk van EU-agentschappen die op het terrein van migratie actief zijn, zoals het Europees Agentschap voor het beheer van de operationale samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie (Frontex) en het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO). Eurostat werkt werkt zeer nauw met deze agentschappen samen bij het ontwikkelen van gegevensverzamelingen en daarmee samenhangende statistische methodologieën.

De krachtens de verordening geproduceerde statistieken worden regelmatig gebruikt door nationale overheden, internationale organisaties, universitaire onderzoekers en maatschappelijke organisaties die actief zijn op een breed scala aan terreinen, zoals de integratie van immigranten, de ontwikkeling en monitoring van nationale asiel- en immigratieprocedures en het maken van prognoses van de toekomstige (beroeps)bevolking.

5.2.Nauwkeurigheid

Sinds het verslag uit 2012 is de nauwkeurigheid van de door de lidstaten verstrekte gegevens aanmerkelijk verbeterd. Met name wat de statistieken op grond van de artikelen 4 tot en met 7 van de verordening betreft, heeft de wijdverspreide herontwikkeling van administratieve systemen voor asiel- en immigratiecontrole en voor bevolkingsregistratie een sterk positief effect gehad op de nauwkeurigheid van statistische gegevens. De lidstaten voeren nog steeds meer geïntegreerde en uitgebreidere administratieve systemen in die gebruikmaken van moderne IT- en communicatiemethoden. Met de nieuwe systemen kan beter worden voldaan aan de methodologische en technische vereisten die gelden voor de gegevensverzamelingen van Eurostat. De lidstaten hebben Eurostat op de hoogte gehouden van lopende veranderingen in hun administratieve systemen, advies over naleving van de vereisten van de verordening ingewonnen en om bevestiging dienaangaande gevraagd.

Eurostat verzamelt metagegevens, met name informatie over de nauwkeurigheid van verstrekte gegevens, die onder meer betrekking heeft op bronnen en procedures, waaronder de procedures die zijn gevolgd bij het maken van ramingen en modellen, alsook over de mogelijke effecten van het gebruik van ramingen en modellen voor de mate waarin gegevens voldoen aan de definities van de verordening. Verder heeft Eurostat speciale vragenlijsten over kwaliteit ontworpen om specifiekere informatie over de kwaliteit van gegevens te verzamelen.

Sinds het verslag uit 2012 is de hoeveelheid ontbrekende en onvolledige gegevens sterk gedaald. Een aantal nationale autoriteiten hanteert betere praktijken om te garanderen dat de vereiste gegevens tijdens de administratieve immigratieprocedures worden verzameld en maakt gebruik van geavanceerdere computersystemen waarmee deze gegevens eenvoudig voor statistische doeleinden kunnen worden verkregen.

Wat de nauwkeurigheid van artikel 3-statistieken betreft, zijn verbeteringen gerealiseerd, maar het probleem van te geringe dekking (personen die hun verblijf niet laten registreren) of te ruime dekking (personen die zich niet laten uitschrijven omdat dat vaak niet hoeft of niet wordt gestimuleerd) speelt nog steeds.

Wat statistieken inzake asiel betreft, bevatten de administratieve gegevensbestanden in sommige lidstaten aanvankelijk geen of weinig informatie over leeftijd en geslacht. Deze aanloopproblemen zijn inmiddels opgelost; de gegevens zijn nu volledig. Er ontbreken nog gegevens over de eerste jaren van gegevensverzameling op grond van de verordening, onder meer voor de statistieken inzake verblijfsvergunningen. Vanwege technische problemen kunnen deze ontbrekende gegevens niet meer worden ingevuld. Specifieke nauwkeurigheidsproblemen als gevolg van verschillen tussen de lidstaten wat betreft rapportagetermijnen en -praktijken, doen zich nog voor bij de statistieken op grond van artikel 4, lid 4 (Dublin-statistieken). Daardoor zijn de gegevens over inkomende en uitgaande verzoeken om overdracht slechts in beperkte mate consistent.

5.3.Tijdigheid en stiptheid

Afhankelijk van het soort gegevens loopt de uiterste termijn voor het leveren van gegevens uiteen van twee tot twaalf maanden na de referentiedatum of na afloop van de referentieperiode.

Sinds het verslag uit 2012 is er wat de stiptheid van de gegevensverstrekking betreft veel verbeterd. Dankzij de invoering van procedures voor geautomatiseerde gegevensextractie in de lidstaten en het periodieke toezicht van Eurostat op de naleving worden de gegevens stipt op tijd geleverd. Van de nog resterende problemen hebben enkele een geïsoleerd, eenmalig karakter (zij zijn bijv. het gevolg van personeelswisselingen of veranderingen van computersystemen).

Doordat de gegevens die onder de verordening vallen nu beter op tijd worden geleverd, en er ook minder gegevens ontbreken, kan ook Eurostat zich beter houden aan zijn eigen deadlines voor het verwerken en verspreiden van de gegevens. De tijd die verstrijkt tussen de ontvangst van gegevens door Eurostat en de publicatie van gevalideerde gegevens op zijn website is sinds het verslag uit 2012 verminderd. Bovendien is de verwerkingstijd door de geleidelijke invoering van procedures voor geautomatiseerde interne validatie met foutenrapportage aan de nationale gegevensleveranciers nog verder afgenomen.

5.4.Toegankelijkheid

De migratiegegevens (en metagegevens) zijn voor alle vier domeinen (migratie, bevolkingsbestanden, verwerving van staatsburgerschap; asiel; handhaving van immigratiewetgeving; verblijfsvergunningen) gratis beschikbaar op de Eurostat-website, onder "Population (Demography, migration and projections)" en "Asylum and managed migration". Zij zijn ook opgenomen in compendiums zoals het Eurostat Yearbook, en in gedetailleerde publicaties over specifieke migratiegerelateerde thema's. Sinds het verslag uit 2012 heeft Eurostat de raadpleging van artikelen uit de reeks Statistics Explained bevorderd door meer informatie over de statistieken en trends en de interpretatie daarvan te verschaffen. Dergelijke artikelen worden voor alle onder de verordening vallende gegevens geproduceerd, en ze worden regelmatig bijgewerkt.

Het deel "Population" op de Eurostat-website, waarin onder meer onder de verordening vallende statistieken te vinden zijn, wordt door steeds meer gebruikers bezocht; de afgelopen drie jaar is het aantal opgevraagde pagina's per maand gestegen van 50 000 naar 60 000 en van 5,7 % naar 7,2 % van alle pageviews op de Eurostat-website. Dat is de op een na hoogste score binnen Eurostat.

5.5.Vergelijkbaarheid en coherentie

5.5.1.Definities

Sinds het verslag uit 2012 is de vergelijkbaarheid van gegevens dankzij het gebruik van geharmoniseerde definities voor alle gegevensverzamelingen uit hoofde van de verordening aanmerkelijk verbeterd.

Strikte toepassing van de definities leverde de meeste problemen op bij de statistische gegevens over migratie en verwerving van staatsburgerschap die op grond van artikel 3 van de verordening moeten worden verstrekt. Voor deze gegevens zijn de verschillen tussen nationale systemen als gevolg van de verscheidenheid van de gebruikte bronnen het grootst. Er worden de nodige inspanningen geleverd, maar sommige landen waren niet in staat om voor het definiëren van immigratie-/emigratiestromen het criterium van twaalf maanden te gebruiken, veelal omdat de nationale statistische definitie van migratie was gebaseerd op een criterium van permanent verblijf voor onderdanen of op een criterium van zes maanden voor burgers uit bepaalde EER-landen (Noordse overeenkomst). Vier landen konden het criterium van verblijf in het land voor de verwerving van staatsburgerschap niet toepassen omdat het ook de toekenning van staatsburgerschap aan niet in het land wonende of permanent in het land verblijvende personen omvat.