Bekendmaking van een aanvraag tot registratie van een naam overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2020/C 309/09)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) uiterlijk drie maanden na deze bekendmaking bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

“DALMATINSKA PANCETA”

EU-nr.: PGI-HR-02455 – 9.4.2019

BOB ( ) BGA (X)

1. Naam/namen

“Dalmatinska panceta”

2. Lidstaat of derde land

Kroatië

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.2. Vleesproducten (verhit, gepekeld, gerookt, enz.)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

“Dalmatinska panceta” is een verduurzaamd product van gedroogd vlees, in de vorm van een rechthoek, dat is bereid uit mager bijgekant varkensspek met huid, met of zonder het kraakbeen van de ribben en zonder de beenderen van de ribben, waarvan het inzouten of pekelen, het koud roken, drogen en rijpen uitsluitend plaatsvinden in het geografische gebied als bedoeld in punt 4 van dit document.

“Dalmatinska panceta” wordt vervaardigd uit vers, gekoeld of diepgevroren mager varkensspek. Het magere spek dat voor de productie van “Dalmatinska panceta” wordt gebruikt, is een stuk van de borstholte van het varken (gelardeerd).

Wanneer het in de handel wordt gebracht, heeft “Dalmatinska panceta” de volgende kenmerken:

— uiterlijk voorkomen: het product is veelal rechthoekig, waarbij de plaats van de ribben al dan niet zichtbaar kan zijn; de randen en het oppervlak van het product hebben een regelmatige vorm en vertonen geen breuken of andere beschadigingen; de huid is stevig zonder duidelijke rimpels; aan de buitenkant is het product licht- tot donkerbruin van kleur;

— doorsnede: het product heeft een stevige en elastische consistentie en een compacte structuur; de roodkleurige spieren, die dooraderd zijn met vetweefsel van een witte tot vaalroze kleur, zijn op het snijvlak duidelijk zichtbaar, terwijl aan de randen van het product het vetweefsel vanwege het roken een licht geelachtige kleur kan aannemen; het product is gemakkelijk te snijden;

— smaak en geur: het product heeft een licht zoute smaak; het is sappig en voelt zacht en soepel aan in de mond; het licht rokerige aroma is kenmerkend voor verduurzaamde gedroogde vleesproducten;

— chemische eigenschappen: de maximale concentratie NaCl in het product is 7,5 %, het maximumgehalte aan vocht is 55 % en de wateractiviteit (aw) kan een waarde bereiken van ten hoogste 0,93.

Het eindproduct heeft een gewicht van minimaal 1,3 kg. Het product “Dalmatinska panceta” kan heel, in stukken of in plakken in de handel worden gebracht.

“Dalmatinska panceta” is een verduurzaamd gedroogd vleesproduct dat gewoonlijk zonder voorafgaande warmtebehandeling wordt gegeten. Het gehele verwerkingsproces van “Dalmatinska panceta”, vanaf het begin van de fase van het inzouten/pekelen tot het eind van de rijpingsfase, duurt ten minste 65 dagen.

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De bereiding van “Dalmatinska panceta” omvat de volgende onderdelen: inzouten of pekelen, koud roken, vervolgens drogen en rijpen; al deze onderdelen vinden plaats in het in punt 4 beschreven geografische gebied.

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Wanneer het hele product in de handel wordt gebracht of in stukken of plakken wordt voorverpakt, moet daarop leesbaar en onuitwisbaar “Dalmatinska panceta” vermeld staan; deze vermelding moet door de grootte, het type en de kleur van de letters goed van andere aanduidingen op de verpakking te onderscheiden zijn, waaronder het nummer van de productiepartij (serienummer) en de naam van de producent. Het is verboden aan de naam “Dalmatinska panceta” adjectieven toe te voegen als echt, traditioneel, ambachtelijk, karakteristiek, inheems, lokaal en dergelijke, of termen die toponiemen van het geografische productiegebied vormen.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied waar “Dalmatinska panceta” wordt geproduceerd, bevindt zich uitsluitend binnen de bestuurlijke grenzen van de volgende comitaten (“županija”), steden en gemeenten:

— comitaat Lika-Senj — uitsluitend het grondgebied van de stad Novalja;

— comitaat Zadar — uitsluitend het grondgebied van de steden: Benkovac, Biograd, Nin, Obrovac, Pag en Zadar, en de gemeenten: Bibinje, Galovac, Jasenice, Kali, Kolan, Kukljica, Lišane Ostrovičke, Novigrad, Pakoštane, Pašman, Polača, Poličnik, Posedarje, Povljana, Preko, Privlaka, Ražanac, Sali, Stankovci, Starigrad, Sukošan, Sveti Filip i Jakov, Škabrnja, Tkon, Vir, Vrsi en Zemunik Donji.

Het gehele grondgebied van de comitaten Dubrovnik-Neretva, Split-Dalmatië en Šibenik-Knin.

5. Verband met het geografische gebied

Het verband tussen het product “Dalmatinska panceta” en het geografische productiegebied vloeit voort uit de reputatie en de kwaliteit van het product, die het te danken heeft aan de traditionele vaardigheden en kennis van de lokale producenten en aan de natuurlijke factoren in dit gebied. “Dalmatinska panceta” heeft specifieke organoleptische kenmerken: het heeft een licht zoute smaak, is mals, zacht en sappig tijdens het kauwen en heeft de geur en het aroma van gefermenteerd varkensvlees, met een bescheiden toon van rook. Op het snijvlak heeft het product een compacte structuur, met goed zichtbare roodkleurige spieren, die zijn dooraderd met vetweefsel van een witte tot vaalroze kleur, en de randen kunnen een licht geelachtige kleur aannemen. Deze organoleptische eigenschappen vormen het resultaat van de speciale productiemethode van “Dalmatinska panceta”, onder de specifieke omstandigheden van het Dalmatische klimaat.

Natuurlijke factoren

Het geografische productiegebied van “Dalmatinska panceta” wordt gevormd door geheel Dalmatië, te weten de langgerekte kuststrook die het centrale en zuidelijke deel van de Kroatische kust vormt (het midden en zuiden van het deel van Kroatië dat aan de Adriatische Zee ligt), waarvan de oppervlakte ongeveer 12 260 km2 bedraagt en die, in het noordwesten, van het vasteland van Kroatië wordt gescheiden door de bergketens Velebit, Dinarische Alpen en Kamešnica. Het reliëf van Dalmatië heeft grotendeels de typische karstkenmerken.

De regio Dalmatië wordt voor een aanzienlijk deel gekenmerkt door een mediterraan, warm en droog klimaat in de zomer, en een mild en vochtig klimaat in de winter. Een van de belangrijkste elementen van het Dalmatische klimaat zijn de frequente winden die beurtelings in deze regio waaien. Zo wisselen van oktober tot april de “bura” (bora), een meestal droge en koude wind uit het noordoosten, en de “jugo”, een meestal vochtige en warme wind uit het zuidoosten, elkaar af. De gemiddelde luchttemperatuur in de koudste maand, januari, bedraagt 3 tot 9 °C en in de warmste maand, juli, 22 tot 26 °C. Ondanks de constante aanvoer van waterdamp vanaf zee zorgen de hoge temperaturen en frequente winden ervoor dat Dalmatië de laagste relatieve luchtvochtigheid van Kroatië heeft, namelijk jaarlijks gemiddeld tussen 65 en 75 %. Vanwege het milde klimaat en de gunstige temperatuur is het geografische gebied van Dalmatië geschikt voor het drogen en rijpen van “Dalmatinska panceta”.

Menselijke factoren

De kunst van het bewaren van het vlees door inzouten en drogen heeft zich over geheel Dalmatië verspreid, vanaf het moment dat deze regio onder Romeins bestuur stond. Deze kennis is van generatie op generatie overgedragen en in de loop van de tijd geperfectioneerd. Uiteindelijk is daardoor dit productieproces tot de tradities van Dalmatië gaan behoren, ook mede dankzij de gunstige weersomstandigheden en de permanente beschikbaarheid van zeezout.

De traditionele vaardigheden en kennis van de lokale producenten spelen een belangrijke rol in alle fasen van de productie van “Dalmatinska panceta”. Om mager varkensspek van goede kwaliteit te krijgen, zorgen ze ervoor dat het product een bijna rechthoekige vorm en een compacte structuur zonder grote onregelmatigheden heeft, met uitzondering van de duidelijk zichtbare strepen op de plaats van de ribben, en zonder ontkleuring aan de buitenkant. Hun kennis tijdens het inzouten/pekelen en om de kwaliteit van het benodigde zout of de pekel te bepalen, hebben ze te danken aan jarenlange ervaring. Dit garandeert dat “Dalmatinska panceta”, eenmaal gerijpt, niet te zout is, maar wel voldoende zout bevat om het product tegen bederf te beschermen.

Ook het gebruik van rook (keuze van het hout, methode en duur van het roken) vereist een specifieke kennis om “Dalmatinska panceta” een mild rokerig aroma te verschaffen. De weersomstandigheden van het geografische gebied Dalmatië zijn bepalend voor het drogen van “Dalmatinska panceta”. In de loop van de geschiedenis hebben de meeste landbouwbedrijven in Dalmatië het vlees voor eigen gebruik of voor commerciële doeleinden gedroogd. “Dalmatinska panceta” werd over het algemeen gedroogd bij een haard (in speciale keukens of drooghutten). Daarbij merkten de makers dat door het vlees bij regenachtig en vochtig weer te roken, de luchtvochtigheid werd verminderd, en in de loop van de tijd kwamen zij erachter dat het gerookte vlees minder last had van bederf (conserverende werking van de rook). Op die manier ontstond de praktijk dat “Dalmatinska panceta” bij vochtig weer werd gerookt, wanneer de “jugo” woei. Het drogen vond juist plaats bij droog en koud weer, wanneer de “bura” woei. Dan werd “Dalmatinska panceta” uit de speciale droogkamers of keukens gehaald en buiten neergezet of liet men lucht de droogruimten binnenstromen.

De conserverende werking van rook is tegenwoordig bij de productie niet meer zo belangrijk als vroeger. Toch wordt koud roken nog steeds op “Dalmatinska panceta” toegepast om een mild rokerig aroma te krijgen. De benodigde “koude rook” wordt vandaag de dag verkregen via pyrolyse (verbranding van hout en/of houtzaagsel zonder vlam) van harde houtsoorten die in Dalmatië traditioneel als brandhout worden gebruikt.

Na het drogen van “Dalmatinska panceta” was de producent in staat aan de hand van het uiterlijk, de kleur en de consistentie ervan het moment te bepalen dat de laatste fase, de rijping, het best kon plaatsvinden. Voor de rijping van “Dalmatinska panceta” werden vanouds kelders met een stabiel microklimaat (in Dalmatië “konoba” genoemd) gebruikt, waar het product kon rijpen en tot de consumptie of de verkoop werd bewaard.

In zijn werk Prerada mesa i mlijeka (“Bewerking van vlees en melk”) uit 1995 heeft de wetenschapper Đuro Roseg de technologische productieprocessen van “Dalmatinska panceta” vergeleken met de technologische productieprocessen van soortgelijke producten uit andere geografische gebieden. Hij kwam tot de conclusie dat “Dalmatinska panceta” een zeer specifiek karakter heeft en zich van soortgelijke producten onderscheidt door het speciale procedé van koud roken (de “panceta” wordt in de regio Istrië en Lika niet gerookt, en in Slavonië duurt het roken langer bij hogere temperaturen), dat “Dalmatinska panceta” zijn specifieke en mild rokerige aroma en aan de buitenkant zijn bruine kleur geeft (Đuro Roseg, 1995, Prerada mesa i mlijeka, Zagreb). M. Krvavica heeft wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de aromatische verbindingen in “Dalmatinska panceta”. Hij constateerde dat door de trage verbranding van harde houtsoorten of pyrolyse bij een lage temperatuur carbonzuren en carbonylen ontstaan, die het gerookte product zijn karakteristieke kleur geven, terwijl bij hogere verbrandingstemperaturen fenolen en fenolverbindingen vrijkomen, die intrinsiek verbonden zijn met de specifieke rokerigheid van “Dalmatinska panceta” (Krvavica et al., 2017, Hlapivi spojevi arome dalmatinske pancete proizvedene u različitim tehnološkim uvjetima, tijdschrift Meso nr. 5). Bovendien blijkt uit onderzoek naar de vluchtige bestanddelen van “Dalmatinska panceta” dat fenolen, en vooral methoxyfenolen, die een belangrijke antimicrobiële en antioxiderende werking hebben, in grote mate in het aroma van “Dalmatinska panceta” aanwezig zijn, een verschijnsel dat een gevolg is van het koud roken (Krvavica et al., 2017, Hlapivi spojevi arome dalmatinske pancete proizvedene u različitim tehnološkim uvjetima, tijdschrift Meso nr. 5).

“Dalmatinska panceta” is te herkennen aan zijn mild rokerige aroma. Wat dit betreft zijn de kennis en vaardigheden van de producenten van groot belang voor de keuze van de juiste boomsoorten en de bepaling van het ideale moment en de ideale duur van het roken, die hoofdzakelijk afhangen van de weersomstandigheden en de kenmerken van de grondstoffen. Het mild rokerige aroma wordt slechts verkregen door gematigd koud roken, met gebruik van harde houtsoorten; buitensporig roken zou niet alleen een negatieve invloed hebben op het aroma maar ook op de kleur, de consistentie en de malsheid van het product. Daarnaast is de kennis van de producenten eveneens van belang om in de productieruimten een gunstig microklimaat in stand te houden (temperatuur, luchtvochtigheid en luchtstroom), om te zorgen voor een optimale droog- en rijpingssnelheid en de juiste intensiteit van de biochemische processen die in de weefsels van de producten actief zijn, zodat zij de specifieke organoleptische eigenschappen verkrijgen.

De faam van “Dalmatinska panceta” wordt vermeld in een artikel in het tijdschrift Privreda Dalmacije (“Economie van Dalmatië”), waaruit blijkt dat de productie ervan binnen dorpscoöperaties in Dalmatië teruggaat tot de jaren vijftig van de vorige eeuw (A. Šitin, artikel in Privreda Dalmacije, 1987).

Om te voorkomen dat de traditionele bereidingsmethode van “Dalmatinska panceta” in Dalmatië in de vergetelheid raakt, is deze vastgelegd in de publicatie Vodič kroz hrvatske gastro ikone (“Gids van de iconen van de Kroatische eetcultuur”). De auteurs van deze publicatie wilden een reeks gastronomische specialiteiten uit geheel Kroatië bijeenbrengen onder de noemer “iconen van de eetcultuur”. Dit vormt een duidelijke illustratie van de reputatie die “Dalmatinska panceta” geniet in het geografische gebied waaruit het afkomstig is (Vodič hrvatske gastro ikone, 2007). De naam “Dalmatinska panceta” wordt ook genoemd in verschillende culinaire publicaties met recepten voor de bereiding ervan (D. Marjanović-Radica, Dalmatinska kuhinja, 1939).

Dat “Dalmatinska panceta” een bekend product is, valt ook waar te nemen tijdens gastronomische concoursen die tegenwoordig nog steeds worden georganiseerd, zoals blijkt uit artikelen in de pers (M. Šilović, artikel, Nedjeljna Slobodna Dalmacija, 2015).

“Dalmatinska panceta” werd als delicatesse geëerd ter gelegenheid van de manifestatie “Dani dalmatinske pancete i vina” (“Dalmatische pancetta- en wijndagen”). Tijdens dit evenement werd het product door een speciale jury beoordeeld en beloond (“Dani dalmatinske pancete i vina”, in Runović, 2018).

In het tijdschrift Meso verklaart M. Mašić dat ““Dalmatinska panceta” een nationale specialiteit is die een grote rol in de eetcultuur van Dalmatië speelt”. Hieruit kan worden afgeleid dat het ook vandaag nog wordt erkend als een lekkernij uit het geografische gebied Dalmatië (tijdschrift Meso, 2003).

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

https://poljoprivreda.gov.hr/UserDocsImages/dokumenti/hrana/zoi-zozp-zts/Izmijenjena%20Specifikacija%20proizvoda%20Dalmatinska%20panceta%202019..pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.