Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de inschrijving en het gebruik in de Gemeenschap van bepaalde typen civiele subsonische straalvliegtuigen die werden aangepast en werden gerecertificeerd als zijnde in overeenstemming met de normen van boekdeel I, deel II, hoofdstuk 3, van bijlage 16 van het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, derde uitgave (juli 1993)"

(98/C 284/01)

De Raad heeft op 27 maart 1998 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 1 juni 1998 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Gafo Fernández.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 356e Zitting van 1 en 2 juli 1998 (vergadering van 1 juli) het volgende advies uitgebracht, dat met 125 stemmen vóór, 3 stemmen tegen, bij 1 onthouding is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Krachtens Richtlijn 92/14/EEG () moet voor alle civiele subsonische straalvliegtuigen die niet aan de strengste internationale geluidsnormen () voldoen tussen 1995 en 2002 geleidelijk een exploitatieverbod worden ingevoerd.

1.2. Dit verbod geldt echter niet voor een groot aantal vliegtuigen die inmiddels met zogenoemde hushkits (een soort geluiddempers) zijn uitgerust en aldus voldoen aan de in Richtlijn 92/14/EEG opgenomen geluidsnormen.

1.3. Maar niet alleen het lawaai van deze overwegend erg oude vliegtuigen is schadelijk voor het milieu. Ze verbruiken ook veel meer brandstof dan moderne vliegtuigen en stoten daardoor aanzienlijk grotere hoeveelheden CO2 en NOx uit. En hoewel er niet per se een verband hoeft te bestaan tussen het milieu en de veiligheid van vliegtuigen, zou het gebruik van nieuwe vliegtuigen niet alleen voor passagiers, maar ook voor de bevolking in het algemeen veiliger zijn.

1.4. De voorgestelde richtlijn moet ervoor zorgen dat het in Richtlijn 92/14/EEG vastgelegde recht van Europese luchtvaartmaatschappijen om hun vloot geleidelijk te vernieuwen niet langer op gespannen voet staat met de bescherming van het milieu. Het aanbrengen van hushkits op vliegtuigen die momenteel in één van de lid-staten geregistreerd staan, dient dan ook aan banden te worden gelegd. Ook zou ervoor gezorgd moeten worden dat vliegtuigen met hushkits die al ergens buiten de Unie zijn geëxploiteerd niet meer in de registers van de lid-staten kunnen worden ingeschreven.

1.4.1. Het voorstel is onder meer bedoeld om te voorkomen dat een groot aantal van hushkits voorziene vliegtuigen die in de VS staan ingeschreven naar de registers van de lid-staten kunnen worden overgeschreven. Door de strengere normen daar is de verwachting namelijk dat veel zeer oude vliegtuigen met een hushkit zullen worden uitgerust. Deze zouden vervolgens in de Unie kunnen worden ingeschreven.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Het Comité staat achter het streven van de Commissie om het milieu te beschermen, de veiligheid van het luchtvervoer te waarborgen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de huidige programma's ter vernieuwing van de vloot van luchtvaartmaatschappijen in de Unie conform Richtlijn 92/14/EEG kunnen worden uitgevoerd.

2.2. Gezien het internationale karakter van het luchtvervoer zouden de maatregelen van de Unie snel in internationaal verband door de ICAO () moeten worden overgenomen. Anders zou de concurrentiepositie van Europese luchtvaartmaatschappijen in gevaar kunnen komen.

2.3. Verder moet met de voorgestelde richtlijn en Richtlijn 92/14/EEG, die beide dienen ter harmonisering van regelingen in een sector waar landsgrenzen als het ware geen rol spelen, worden voorkomen dat bepaalde luchthavens onbillijke beperkingen krijgen opgelegd die de interne markt schade kunnen berokkenen.

2.3.1. Het Comité heeft onlangs in een advies () zijn instemming betuigd met het voorstel van de Commissie () om de hoogte van luchthavenheffingen te laten afhangen van de hoeveelheid lawaai die de verschillende vliegtuigen maken. Dat komt het gebruik van relatief stille vliegtuigen en dus het milieu namelijk ten goede.

2.4. Het Comité weet dat de voorgestelde richtlijn extra inspanningen met zich mee zal brengen voor luchtvaartmaatschappijen die zich met vrachtvervoer bezighouden, omdat de door hen gebruikte vliegtuigen relatief oud zijn en vooral 's nachts van luchthavens gebruikmaken. De Commissie zou moeten nagaan hoe kan worden voorkomen dat maatschappijen misbruik maken van de in artikel 3, lid 3 geformuleerde uitzondering en hun vliegtuigen "onder goedkope vlag" laten vliegen. Voor de in de Unie gevestigde maatschappijen zou dat namelijk een vorm van oneerlijke concurrentie betekenen.

2.5. Het Comité stemt ermee in dat de lid-staten een tijdelijke vrijstelling mogen verlenen als de vliegtuigen in kwestie in noodsituaties worden ingezet.

2.5.1. Het Comité is het er echter niet mee eens dat krachtens artikel 4.2 een vrijstelling wordt verleend voor vliegtuigen die uitsluitend buiten het grondgebied van de Gemeenschap dan wel binnen de overzeese departementen van Frankrijk worden geëxploiteerd.

2.6. Ten slotte zou de Unie eerst in Europa en later binnen de ICAO een voortrekkersrol moeten gaan spelen om ervoor te zorgen dat deze normen ook in internationaal verband ingang vinden. Dat is de enige manier om het milieu in de hele wereld adequaat te beschermen en tegelijkertijd de veiligheid van het luchtverkeer te vergroten.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Aan het richtlijnvoorstel zou een nieuwe, als volgt luidende considerans moeten worden toegevoegd:

"Overwegende dat, gezien het internationale karakter van het luchtvervoer, ervoor gezorgd zou moeten worden dat maatregelen ter bestrijding van vliegtuiglawaai deel uitmaken van internationale overeenkomsten, en dat wanneer deze maatregelen alleen binnen de Gemeenschap worden goedgekeurd zij zo snel mogelijk ook in internationaal verband van kracht zouden moeten worden."

3.2. Aan het richtlijnvoorstel zou een nieuwe, als volgt luidende considerans moeten worden toegevoegd:

"Overwegende dat, om meer overlast in de omgeving van vliegvelden te voorkomen maatregelen ter bestrijding van vliegtuiglawaai gepaard dienen te gaan met een systematischer ruimtelijke ordening van deze gebieden en met onderzoek naar lawaaibestrijding in het kader van het vijfde O& TO-kaderprogramma."

Brussel, 1 juli 1998.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() PB L 76 van 23.3.1992.

() Zie hoofdstuk 3 van bijlage 16 bij het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart.

() Internationale burgerluchtvaartorganisatie.

() PB C 73 van 9.3.1998.

() Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake luchthavenheffingen - PB C 257 van 22.8.1997.