Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD tot voortzetting van het stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor juridische beroepsbeoefenaars die actief zijn op civielrechtelijk gebied (Grotius - civiel)

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

Goedkeuring en tenuitvoerlegging van het Grotius-programma

Op 28 oktober 1996 heeft de Raad op basis van het oude artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zijn goedkeuring gehecht aan het gemeenschappelijk optreden met betrekking tot een stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor beoefenaars van juridische beroepen (Grotius) [1].

[1] PB L 287 van 8 november 1996, blz.3.

Het Grotius-programma is erop gericht de wederzijdse kennis van de rechtsstelsels en gerechtelijke apparaten te stimuleren en zo de justitiële samenwerking tussen de lidstaten te vergemakkelijken. Uit dit programma kunnen opleidingen, uitwisselingsprogramma's en stages, organisatie van ontmoetingen, studies en onderzoeken en uitwisseling van gegevens worden gefinancierd. Het programma is bedoeld voor beoefenaars van juridische beroepen, waaronder wordt verstaan: rechters (met inbegrip van rechters-commissarissen), officieren van justitie, advocaten, procureurs, academisch en wetenschappelijk personeel, departementale ambtenaren, diegenen, behalve magistraten, die een officiële functie vervullen in het kader van de rechtsbedeling, ambtenaren van de gerechtelijke politie, gerechtsdeurwaarders, gerechtstolken en andere beroepen op justitieel terrein.

Voor de ontstaansgeschiedenis van het programma verwijst de Commissie naar de toelichting bij het voorstel voor een besluit van de Raad dat zij op 31 mei 1996 [2] heeft goedgekeurd.

[2] COM(96) 253 def.

Het Grotius-programma beslaat de periode 1996-2000. Het laatste jaarprogramma en de laatste oproep tot het indienen van voorstellen in het kader van het Grotius-programma zoals dat is vastgesteld bij het hierboven genoemde gemeenschappelijk optreden van 28 oktober 1996, zijn in januari 2000 [3] bekendgemaakt.

[3] PB C 12 van 15 januari 2000, blz. 17.

Uit de twee jaarverslagen die de Commissie tot nu toe bij het Europees Parlement en de Raad heeft ingediend over de tenuitvoerlegging van het Grotius-programma [4], blijkt dat dit programma van groot belang is voor de verbetering van de justitiële samenwerking. De Commissie vindt dat de beoefenaars van juridische beroepen gebruik moeten kunnen blijven maken van de financiële steun die tot nu toe in het kader van dit programma werd toegekend, en heeft zich daarom gebogen over de toekomst van het Grotius-programma.

[4] Verslagen over de tenuitvoerlegging van de programma's Grotius, Sherlock, Stop en Oisin: SEC (98) 1048 en SEC (99) 1955.

Ontwikkeling van het institutionele kader

Het Grotius-programma heeft betrekking op de justitiële samenwerking in burgerlijke en in strafzaken. Het programma is vastgesteld in 1996, toen de justitiële samenwerking in burgerlijke en strafzaken nog werd beschouwd als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang zoals bedoeld in artikel K.1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De Raad heeft daarom op basis van het oude artikel K.3 van dat Verdrag een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd om dit programma vast te stellen.

Het Verdrag van Amsterdam, dat op 2 mei 1999 in werking is getreden, heeft echter tot veranderingen geleid in de verdragsbepalingen betreffende de justitiële samenwerking.

De justitiële samenwerking in burgerlijke zaken valt nu onder artikel 61 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Voor zover het Grotius-programma betrekking heeft op de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, valt het dus onder artikel 61 van het EG-Verdrag.

De justitiële samenwerking in strafzaken valt onder artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Voor zover het Grotius-programma betrekking heeft op de justitiële samenwerking in strafzaken, valt het dus onder artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Momenteel zijn ook de toekomst van dat deel van het programma en de horizontale aspecten onderwerp van gesprek bij de Commissie. Deze verordening heeft daar geen betrekking op.

Bij de gesprekken over de toekomst van het deel van het Grotius-programma dat betrekking heeft op justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, kijkt de Commissie vooral naar het verband tussen dit programma en de andere financieringsprogramma's gericht op de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid die verband houden met titel IV van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (met name ODYSSEUS [5]) of met titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie (met name GROTIUS voor zover dat betrekking heeft op de justitiële samenwerking in strafzaken, STOP [6], OISIN [7] en FALCONE [8]). Daarnaast kijkt de Commissie ook naar de synergie tussen het Grotius-programma (civiel) en de Robert Schuman-actie.

[5] Gemeenschappelijk optreden van 19 maart 1998 door de Raad aangenomen op basis van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie ter invoering van een programma voor opleiding, uitwisseling en samenwerking op het gebied van het asielbeleid, het immigratiebeleid en de overschrijding van de buitengrenzen (98/244/JBZ) - PB L 99 van 31.3.1998, blz.2.

[6] Gemeenschappelijk Optreden van 29 november 1996 door de Raad aangenomen op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, tot vaststelling van een stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor personen die verantwoordelijk zijn voor acties tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen. (96/700/JBZ) PB L 322 van 12.12.1996, blz. 7.

[7] Gemeenschappelijk Optreden van 20 december 1996 door de Raad aangenomen op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, houdende een gemeenschappelijk programma voor uitwisseling en opleiding van en samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties (97/12/JBZ) PB L 7 van 10.1.1997, blz. 5.

[8] Gemeenschappelijk optreden van 19 maart 1998 door de Raad vastgesteld op basis van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, houdende een uitwisselings-, opleidings- en samenwerkingsprogramma voor personen die verantwoordelijk zijn voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit (98/245/JBZ) PB L 99 van 31.3.1998, blz. 8.

Synergie tussen het Grotius-programma (civiel) en de Robert Schuman-actie

Op 22 juni 1998 hebben het Europees Parlement en de Raad op basis van het oude artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, hun goedkeuring gehecht aan Besluit Nr. 1496/98/EG betreffende een actieprogramma ter verbetering van de bekendheid van de juridische beroepskringen met het Gemeenschapsrecht (Robert Schuman-actie) [9].

[9] PB L 196 van 14 juli 1998, blz. 24.

De Robert Schuman-actie is een instrument van financiële steun waarmee opleidings- en voorlichtingsinitiatieven worden aangemoedigd en ondersteund die tot doel hebben rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, officieren van justitie en advocaten in de lidstaten, beter bekend te maken met het Gemeenschapsrecht.

De Robert Schuman-actie bestrijkt een periode van drie jaar. De laatste oproep tot het indienen van voorstellen in het kader van de actie zoals die is vastgesteld bij het hierboven bedoelde besluit, wordt bekendgemaakt in januari 2001.

De Commissie heeft een analyse en een eerste evaluatie gemaakt van de eerste fase (1997-1998) van de Robert Schuman-actie. Daaruit is gebleken dat deze actie van groot belang is om rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen beter bekend te maken met het Gemeenschapsrecht. De Commissie vindt dat deze rechtsbeoefenaars gebruik moeten kunnen blijven maken van de financiële steun die tot nu toe in het kader van dit programma werd toegekend, en heeft zich daarom gebogen over de toekomst van de Robert Schuman-actie.

Krachtens artikel 9 van het hierboven bedoelde besluit van 22 juni 1998 draagt "de Commissie (...), als partner van de lidstaten, zorg voor de algemene samenhang tussen [de Robert Schuman-actie] en andere Gemeenschapsacties op het gebied van opleiding en informatieverstrekking. De actie Robert Schuman vormt een aanvulling op de in het kader van andere Gemeenschapsprogramma's ontwikkelde acties, zoals (...) het stimulerings- en uitwisselingsprogramma Grotius (...)."

De Commissie stelt vast dat er sprake is van synergie tussen het Grotius-programma (civiel) en de Robert Schuman-actie. Zij zal daar rekening mee houden bij de gesprekken over de toekomst van deze programma's.

Omdat de Robert Schuman-actie pas eind 2001 afloopt, kan het herziene programma Grotius-civiel (ongeacht welke vorm deze herziening zal aannemen) niet voor 2002 van start gaan.

Er moet voor worden gezorgd dat de beoefenaars van juridische beroepen tussen het verlopen van het Grotius-programma in 2000 en de tenuitvoerlegging van het herziene programma Grotius-civiel vanaf 2002, gebruik kunnen blijven maken van de financiële steun van de Europese Gemeenschap voor acties die de wederzijdse kennis van de rechtsstelsels en gerechtelijke apparaten stimuleren en zo de justitiële samenwerking tussen de lidstaten vergemakkelijken.

Het Grotius-programma (civiel) moet dus worden voortgezet in 2001.

Dispositief van het voorstel

In artikel 1 wordt de voortzetting van het Grotius-programma geregeld, voor zover dat betrekking heeft op de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken. Het gaat echter slechts om een tijdelijke voortzetting, alleen in 2001. De voortzetting houdt met name in dat de procedures die moeten worden gevolgd bij de tenuitvoerlegging van dit programma, blijven gelden.

In artikel 2 wordt het financiële referentiebedrag voor 2001 vastgesteld, onder voorbehoud van de daadwerkelijke toekenning van de kredieten door de begrotingsautoriteit. Dit bedrag is als volgt berekend:

in het gemeenschappelijk optreden van 28 oktober 1996 werd het financiële referentiebedrag voor de tenuitvoerlegging van het programma voor de periode 1996-2000 vastgesteld op EUR 8,8 miljoen. De voortzetting van het programma op het gebied van de samenwerking in burgerlijke zaken betekent dat het financiële referentiebedrag voor 2001 overeenkomt met een jaar tenuitvoerlegging van het programma op het gebied van samenwerking in burgerlijke zaken. Het bedrag voor een enkel jaar wordt dan berekend door het totale bedrag te delen door het aantal jaren en het resultaat daarvan te vermenigvuldigen met het percentage subsidies dat is toegekend op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken.

In artikel 3 wordt de follow-up van het programma geregeld.

2000/0220 (CNS)

Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD tot voortzetting van het stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor juridische beroepsbeoefenaars die actief zijn op civielrechtelijk gebied (Grotius - civiel)

(Voor de EER relevante tekst)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name op artikel 61, punt c),

Gezien het voorstel van de Commissie [10],

[10] PB ... van ..., blz. ...

Gezien het advies van het Europees Parlement [11],

[11] PB ... van ..., blz. ...

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [12],

[12] PB ... van ..., blz. ...

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op 28 oktober 1996 heeft de Raad, op basis van het oude artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn goedkeuring gehecht aan het gemeenschappelijk optreden met betrekking tot een stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor beoefenaars van juridische beroepen (Grotius) [13]. Dit Grotius-programma is erop gericht de wederzijdse kennis van de rechtsstelsels en gerechtelijke apparaten te stimuleren en zo de justitiële samenwerking tussen de lidstaten te vergemakkelijken. Uit dit programma kunnen opleidingen, uitwisselingsprogramma's en stages, organisatie van ontmoetingen, studies en onderzoeken en uitwisseling van gegevens worden gefinancierd. Het programma is bedoeld voor beoefenaars van juridische beroepen.

[13] PB L 287 van 8 november 1996, blz. 3.

(2) Het Grotius-programma beslaat de periode 1996-2000. Het laatste jaarprogramma en de laatste oproep tot het indienen van voorstellen in het kader van het Grotius-programma zoals dat is vastgesteld bij het hierboven genoemde gemeenschappelijk optreden van 28 oktober 1996, zijn in januari 2000 [14] gepubliceerd. Uit de twee jaarverslagen die de Commissie tot nu toe bij het Europees Parlement en de Raad heeft ingediend over de tenuitvoerlegging van het Grotius-programma [15], blijkt dat dit programma van groot belang is voor de verbetering van de justitiële samenwerking. De Commissie vindt dat de beoefenaars van juridische beroepen gebruik moeten kunnen blijven maken van de financiële steun die tot nu toe in het kader van dit programma werd toegekend.

[14] PB C 12 van 15 januari 2000, blz. 17.

[15] Verslagen over de tenuitvoerlegging van de programma's Grotius, Sherlock, Stop en Oisin: SEC (98) 1048 en SEC (99) 1955.

(3) Het Grotius-programma heeft betrekking op de justitiële samenwerking in burgerlijke en in strafzaken. De justitiële samenwerking in burgerlijke zaken werd eerder beschouwd als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang zoals bedoeld in artikel K.1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, maar valt nu onder artikel 61 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Voor zover het Grotius-programma betrekking heeft op de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, valt het dus onder artikel 61 van het EG-Verdrag. De justitiële samenwerking in strafzaken werd eerder beschouwd als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang zoals bedoeld in het oude artikel K.1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, maar valt nu onder artikel 29 van datzelfde Verdrag. Voor zover het Grotius-programma betrekking heeft op de justitiële samenwerking in strafzaken, valt het dus onder artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Deze verordening heeft geen betrekking op dat deel van het programma.

(4) De Commissie beraadt zich over de toekomst van het deel van het Grotius-programma dat betrekking heeft op justitiële samenwerking in burgerlijke zaken (hierna: "Grotius-civiel"), en kijkt daarbij vooral naar het verband tussen dit programma en andere financieringsprogramma's, zoals de Robert Schuman-actie [16], en de programma's gericht op de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid die verband houden met titel IV van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap of met titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie.

[16] De Robert Schuman-actie is een instrument van financiële steun dat in 1998 is ingesteld (Besluit van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998, goedgekeurd op basis van het oude artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, betreffende een actieprogramma ter verbetering van de bekendheid van de juridische beroepskringen met het Gemeenschapsrecht, PB L 196 van 14 juli 1998) en waarmee opleidings- en voorlichtingsinitiatieven worden aangemoedigd en ondersteund die tot doel hebben rechtsbeoefenaars die aan de rechtsbedeling deelnemen, namelijk rechters, officieren van justitie en advocaten in de lidstaten, beter bekend te maken met het Gemeenschapsrecht.

(5) In afwachting van de uitkomst van dit beraad moet ervoor worden gezorgd dat de beoefenaars van juridische beroepen gebruik kunnen blijven maken van de financiële steun van de Europese Gemeenschap voor acties die de wederzijdse kennis van de rechtsstelsels en gerechtelijke apparaten stimuleren en zo de justitiële samenwerking tussen de lidstaten vergemakkelijken; Grotius-civiel moet daarom in 2001 worden voortgezet.

(6) In deze verordening wordt voor de gehele looptijd van het programma een bedrag vastgesteld dat voor de begrotingsautoriteit het voornaamste referentiepunt vormt, in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure [17],

[17] TTABLE PB C 172 van 18 juni 1999, blz. 1.

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Het Grotius-programma, het programma met betrekking tot een stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor beoefenaars van juridische beroepen dat is vastgesteld bij het gemeenschappelijk optreden van 28 oktober 1996 dat door de Raad is goedgekeurd op basis van het oude artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, wordt, voor zover het betrekking heeft op de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, voortgezet in 2001.

De bepalingen van het hierboven bedoelde gemeenschappelijk optreden, met name die met betrekking tot de procedure, blijven van toepassing voor de tenuitvoerlegging van dit programma in 2001.

Artikel 2

Het totaalbedrag voor de tenuitvoerlegging van het programma in 2001 is vastgesteld op 650.000 euro.

Dit krediet moet binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten worden goedgekeurd door de begrotingsautoriteit.

Artikel 3

Na afloop van het begrotingsjaar 2001 brengt de Commissie verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad over de tenuitvoerlegging van het programma.

Artikel 4

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, op [...]

Voor de Raad

De voorzitter

>RUIMTE VOOR DE TABEL>