Samenvatting van het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming over het voorstel voor besluiten van de Raad betreffende de ondertekening en sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en Nieuw-Zeeland, anderzijds, op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens tussen Europol en de Nieuw-Zeelandse autoriteiten die bevoegd zijn voor de bestrijding van zware criminaliteit en terrorisme

[De volledige tekst van dit advies is beschikbaar in het Engels, Frans en Duits op de EDPS-website www.edps.europa.eu]

(2022/C 262/05)

Op 13 mei 2022 heeft de Europese Commissie twee voorstellen ingediend voor besluiten van de Raad betreffende de ondertekening en de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en Nieuw-Zeeland, anderzijds, op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens tussen Europol en de Nieuw-Zeelandse autoriteiten die bevoegd zijn voor de bestrijding van zware criminaliteit en terrorisme. Het doel van de overeenkomst is de doorgifte van persoonsgegevens tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van Nieuw-Zeeland mogelijk te maken, en tegelijkertijd te zorgen voor passende waarborgen met betrekking tot de mensenrechten en de fundamentele vrijheden van personen, met inbegrip van de persoonlijke levenssfeer en gegevensbescherming.

De EDPS heeft in zijn advies 1/2020 over het onderhandelingsmandaat voor deze overeenkomst reeds opmerkingen kunnen maken over de uitwisseling van persoonsgegevens tussen Europol en de rechtshandhavingsautoriteiten van Nieuw-Zeeland. De EDPS merkte in dat advies op dat Nieuw-Zeeland beschikt over gedegen nationale wetgeving op het gebied van gegevensbescherming en over een onafhankelijke autoriteit voor gegevensbescherming, die bevoegd is om ook toezicht te houden op de rechtshandhavingsautoriteiten. Tegelijkertijd heeft de EDPS verscheidene aanvullende aanbevelingen gedaan om de waarborgen en controles met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens te verduidelijken en, waar nodig, verder te ontwikkelen, met name in verband met het toepassingsgebied van de overeenkomst, het beginsel van opslagbeperking en het verstrekken van informatie aan betrokkenen.

De EDPS neemt er met voldoening nota van dat rekening werd gehouden met zijn aanbevelingen tijdens de onderhandelingen en dat die vervolgens zijn verwerkt in de definitieve tekst van de overeenkomst, respectievelijk in artikel 13 en artikel 26 van bijlage I.

In het licht van het bovenstaande is de EDPS van oordeel dat de voorgestelde Overeenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens tussen Europol en de Nieuw-Zeelandse autoriteiten die bevoegd zijn voor de bestrijding van zware criminaliteit en terrorisme, passende waarborgen biedt met betrekking tot de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de fundamentele rechten en vrijheden van personen. Bovendien kan het ook worden gebruikt als model voor toekomstige overeenkomsten op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens voor rechtshandhavingsdoeleinden.

De EDPS herinnert tegelijkertijd aan de onlangs overeengekomen wijzigingen van de Europol-verordening, die onder meer gevolgen zullen hebben voor het gegevensbeschermingskader dat op Europol van toepassing is. In dit verband benadrukt de EDPS dat Europol bij de toepassing van de Overeenkomst op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens met de bevoegde autoriteiten van Nieuw-Zeeland het geactualiseerde rechtskader ervan volledig zal moeten naleven, en met name de juridische waarborgen voor de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van hun persoonsgegevens, die zijn vervat in hoofdstuk IX van de EUDPR en in de gewijzigde Europol-verordening.

Met name de verplichting van Europol uit hoofde van artikel 26 van de beoogde overeenkomst om een document openbaar te maken waarin de bepalingen betreffende de verwerking van in het kader van de overeenkomst doorgegeven persoonsgegevens, met inbegrip van de beschikbare middelen voor de uitoefening van de rechten van betrokkenen, in begrijpelijke vorm worden uiteengezet, moet worden uitgelegd en toegepast in het licht van artikel 79 van de EUDPR, en de verplichting van het Agentschap moet in die zin worden uitgelegd dat het als verwerkingsverantwoordelijke specifieke informatie aan de betrokkene beschikbaar moet stellen of verstrekken.

1. Inleiding

1. Op 13 mei 2022 heeft de Europese Commissie twee voorstellen ingediend voor besluiten van de Raad betreffende de ondertekening en de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en Nieuw-Zeeland, anderzijds, op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens tussen het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en de Nieuw-Zeelandse autoriteiten die bevoegd zijn voor de bestrijding van zware criminaliteit en terrorisme (“de voorstellen”) ( 1 )

2. Het doel van de overeenkomst is de doorgifte van persoonsgegevens tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van Nieuw-Zeeland mogelijk te maken, teneinde het optreden van de autoriteiten van de lidstaten van de Europese Unie en die van Nieuw-Zeeland te ondersteunen en te versterken, alsmede hun onderlinge samenwerking bij het voorkomen en bestrijden van strafbare feiten, waaronder zware criminaliteit en terrorisme, en tegelijkertijd te zorgen voor passende waarborgen met betrekking tot de mensenrechten en de fundamentele vrijheden van personen, met inbegrip van de persoonlijke levenssfeer en gegevensbescherming ( 2 )

3. De onderhandelingen tussen de Commissie en Nieuw-Zeeland over de overeenkomst zijn tussen april en november 2021 gevoerd overeenkomstig de onderhandelingsrichtsnoeren die de Raad op 13 mei 2020 heeft vastgesteld naar aanleiding van de aanbeveling van de Commissie van 30 oktober 2019 ( 3 )

4. De beoogde overeenkomst bouwt voort op reeds bestaande nauwe samenwerking tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland. In dit verband zij erop gewezen dat de partijen zich er in de partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Nieuw-Zeeland op het gebied van betrekkingen en samenwerking, die op 5 oktober 2016 werd ondertekend, toe verbonden hebben samen te werken op het gebied van rechtshandhaving, preventie en bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie, drugs, cybercriminaliteit, witwassen, terrorisme en terrorismefinanciering.

5. Dit advies van de EDPS wordt uitgebracht naar aanleiding van de raadplegingen die de Europese Commissie op 13 mei 2022 overeenkomstig artikel 42, lid 1, van de EUDPR heeft gehouden over de voorstellen voor besluiten van de Raad betreffende de ondertekening en de sluiting van de overeenkomst. Aangezien beide voorstellen echter betrekking hebben op dezelfde overeenkomst, heeft dit advies betrekking op beide voorstellen.

4. CONCLUSIES

19. In het licht van het voorgaande formuleert de EDPS de volgende opmerkingen en aanbevelingen: (1) De voorgestelde Overeenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens tussen Europol en de Nieuw-Zeelandse autoriteiten die bevoegd zijn voor de bestrijding van zware criminaliteit en terrorisme bevat passende waarborgen met betrekking tot de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de fundamentele rechten en vrijheden van personen. In dit verband kan het ook worden gebruikt als model voor toekomstige overeenkomsten op het gebied van de uitwisseling van persoonsgegevens voor rechtshandhavingsdoeleinden. (2) De verplichting van Europol uit hoofde van artikel 26 van de beoogde overeenkomst om een document openbaar te maken waarin de bepalingen betreffende de verwerking van in het kader van de overeenkomst doorgegeven persoonsgegevens, met inbegrip van de beschikbare middelen voor de uitoefening van de rechten van betrokkenen, in begrijpelijke vorm worden uiteengezet, moet worden uitgelegd en toegepast in het licht van artikel 79 van de EUDPR, en de verplichting van Europol moet in die zin worden uitgelegd dat het als verwerkingsverantwoordelijke specifieke informatie aan de betrokkene beschikbaar moet stellen of verstrekken.

Brussel, 10 juni 2022 Wojciech Rafał WIEWIÓROWSKI

(1) COM(2022) 207 final en COM(2022) 208 final.

(2) Zie de toelichting bij beide voorstellen, blz. 2.

(3) Idem.