Nr. C 191/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 7. 91 
water. Op deze wijze zou dit land bij het nakomen van 
de moeilijke eerste verplichtingen uit de overeenkomst 
kunnen worden geholpen. 3.5. Het Comité is van mening dat de in dit verband 
opgedane ervaring ook bij de planning van het op te 
richten milieu-agentschap van de EG mee moet wegen. 
Gedaan te Brussel, 29 mei 1991. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN 
Advies over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de ontwikkeling van 
een Europees net voor supersnelle-treinverbindingen(1) 
(91/C 191/10) 
De Raad heeft op 22 februari 1991 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 75 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 8 mei 1991 goedgekeurd. Rapporteur was 
de heer Bleser. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 287e zitting (vergadering van 
29 mei 1991) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Dit voorstel voor een beschikking van de Raad 
betreffende de ontwikkeling van een Europees net van 
supersnelle-treinverbindingen is o.m. gebaseerd op de 
hoofdlijnen van een ander voorstel voor een beschikking 
betreffende de totstandbrenging van een net van super­
snelle-treinverbindingen [doe. COM(89) 564 def.] (PB 
van 14 februari 1990). 
1.2. Het ESC heeft tijdens de zitting van 4 juli 1990 (2) 
met ruime meerderheid een advies over laatstgenoemd 
voorstel goedgekeurd. Hoewel het ESC zich in dat 
advies bij de grondgedachte van het Commissievoorstel 
aansluit, wijst het een aantal prioritaire en wezenlijke 
aandachtsvelden op railvervoergebied in het algemeen 
aan: 
— de infrastructuur van de Europese spoorwegen dient 
op de behoeften van de komende eeuw te worden 
afgestemd, zonder evenwel de geleidelijke moder-
(!) PB nr. C 51 van 27. 2. 1991, blz. 6. 
(2) PB nr. C 225 van 10. 9. 1990. nisering en uitbreiding van de gewone infrastructuur 
te verwaarlozen, 
bij de aanleg van hoge-snelheidslijnen mogen de 
milieuvoordelen van het railvervoer niet in het ge­
drang komen, 
de geluidsoverlast en de aantasting van het natuurlij­
ke landschap moeten zoveel mogelijk worden be­
perkt, 
er dient rekening te worden gehouden met de totale 
reisduur, met inbegrip van de aansluitingen, 
de technische kenmerken van infrastructuur, ma­
terieel en datatransmissie tijdens het vervoer moeten 
op elkaar worden afgestemd. 
1.3. De Raad van ministers van verkeer heeft op zijn 
vergadering van 17 en 18 december 1990 een resolutie 
aangenomen waarin de gedachten die in het advies van 
het Economisch en Sociaal Comité zijn vervat, worden 
22. 7. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 191/23 
overgenomen. Een besluit heeft de Raad toen echter 
niet genomen. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Terecht heeft de Raad tijdens zijn vergadering 
van 4 en 5 december 1989 een resolutie over het opstel­
len van een masterplan aangenomen, waarin de bij 
voorrang uit te voeren projecten worden aangegeven, 
en over de maatregelen die nodig zijn om de verschillen­
de delen van het net technisch en infrastructureel op 
elkaar af te stemmen. 
2.2. In dit verband heeft de werkgroep op hoog 
niveau, bestaande uit vertegenwoordigers van de natio­
nale regeringen, Europese spoorwegmaatschappijen en 
constructeurs van spoorwegmaterieel, een doelmatige 
en vruchtbare bijdrage geleverd. 
Voordat men op dit vlak verder gaat, is het van belang 
dat in en tussen de EG-lid-staten uitgebreid overleg 
wordt gevoerd. 
Het Comité erkent weliswaar dat aan de onderhavige 
problematiek technische, politieke en milieu-aspecten 
verbonden zijn, maar stelt vast dat noch de sociale 
partners, noch de consumenten in deze fase zijn geraad­
pleegd. 
2.3. In de resolutie van de Raad van 17 december 
1990 over de ontwikkeling van een Europees net van 
hoge-snelheidstreinen (HST) (PB nr. G 33 van 8 februari 
1991) is een soortgelijke benadering gevolgd als in dit 
voorstel voor een beschikking van de Raad. Er komen 
echter ook andere kwesties aan de orde. 
2.4. Het Comité constateert dat de desbetreffende 
werkzaamheden elkaar op een aantal punten overlap­
pen, hetgeen de duidelijkheid niet ten goede komt. 
Hierdoor wordt het denkproces bij het Comité zeer 
zeker niet vergemakkelijkt. 
2.5. Voorts stelt het Comité vast dat een aantal lid­
staten het verloop van de tracés van de op hun grondge­
bied aan te leggen hoofdroutes voor de hoge-snelheids­
treinen helaas nog niet definitief hebben vastgelegd. 
Hierdoor zou het uiteindelijke doel van het door de 
Raad beoogde masterplan voor een Europees net van 
hoge-snelheidslijnen in het gedrang kunnen komen. 
2.6. In dit voorstel voor een beschikking wordt welis­
waar gesproken van een „gepast kader" voor de bij 
voorrang uit te voeren maatregelen en tot stand te 
brengen sleutelverbindingen, doch het is zaak dat dit 
kader wordt afgebakend. Zal het op Gemeenschapsni­
veau liggen of uitsluitend op het terrein van de diverse 
lid-staten ? Bijzondere aandacht dient te worden besteed 
aan het vervoerbeleid van de afzonderlijke lid-staten, 
ten einde ervoor te zorgen dat dit beleid spoort met de 
beschikking van de Raad. De Commissie zou over de 
nodige instrumenten moeten kunnen beschikken om 
erop toe te zien dat de aanleg van de sleutelverbindingen en de financiering daarvan onder optimale omstandig­
heden plaatsvindt. 
2.7. In het kader van de Verenigde Naties bespreekt 
het Comité voor inland-vervoer van de Economische 
Commissie voor Europa eveneens HST-projecten. Op 
de agenda staan zowel het project van Trans European 
Rail (TER) als het AGC-net (Accord général des gran-
des lignes des Chemins de fer — Overeenkomst over 
de grote internationale Europese spoorlijnen). De Inter­
nationale Spoorwegunie (UIC) verleent technische bij­
stand bij de maatregelen en de bestudering. 
De Commissie dient dus bij de planning van het Eu­
ropees spoorwegnet voor de nodige samenhang te zor­
gen. De bestaande samenwerking met de diverse organi­
saties en instellingen zou nog hechter moeten worden. 
3. Implicaties van het masterplan („lichtplan") 
Het Comité betreurt dat het voorstel te abstract blijft 
ten aanzien van tal van problemen.waarvoor afdoende 
oplossingen moeten worden gevonden, wil men de ont­
wikkeling van een hoge-snelheidsnet metterdaad bevor­
deren. 
Het Comité ziet zich in zijn opvatting gesterkt, doordat 
de Commissie uitnodigingen tot inschrijving heeft ver­
zonden voor a) het verrichten van een studie over de 
sociaal-economische gevolgen van het net van hoge­
snelheidslijnen en b) voor een milieu-effectstudie van 
dat net (zie PB nr. C 89 van 6 april 1991). 
Het Comité is er zich van bewust dat de ontwikkeling 
van een hoge-snelheidsnet van invloed zal zijn op de 
overige wijzen van vervoer, en het synergetisch effect 
daarvan niet mag worden verwaarloosd. 
3.1. De term „richtplan" 
Volgens het Comité bestaat het gevaar dat de term 
„richtplan" in het huidige stadium door de diverse 
regeringen anders wordt opgevat. Voor sommigen is 
een „richtplan" niet meer dan een aan verandering 
onderhevig algemeen schema waarin een richting wordt 
aangegeven, voor anderen daarentegen dient het als 
baken of als instrument om hun planning bij te stellen. 
Zodra de Raad deze beschikking heeft uitgevaardigd, 
dienen „richtplan" en „sleutelverbindingen" een meer 
bindend karakter te krijgen. 
3.2. Nadere omschrijving van „prioritaire acties" 
Krijgen studies, planning en beslissingen over de finan­
ciering prioriteit, of geldt deze prioriteit alleen maar 
voor bepaalde „sleutelverbindingen" ? 
Volgens het Comité dient bij elke „sleutelverbinding" 
te worden gespecificeerd, welke prioritaire maatregelen 
in dat verband dienen te worden genomen. 
Nr. C 191/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 7. 91 
3.3. Bestudeerde verbindingen 
De werkgroep op hoog niveau heeft: veertien hoofdcor­
ridors in het Europese hoge-snelheidsnet aangewezen. 
De bestaande en potentiële ontwikkeling van alle van 
deze corridors deel uitmakende lijnen is nader be­
studeerd. Niet alle lijnen van deze corridors zijn in het 
„richtplan" overgenomen. 
Het Comité is van mening dat de studies die van de 
corridors zijn gemaakt nuttige basisinformatie kunnen 
verschaffen over de aansluiting van de Europese regio's 
op de hoofdroutes van het toekomstige efficiënte rail-
vervoer. 
3.4. Gelijkschakeling van de kwaliteit van de geboden 
diensten en van de tariefregelingen over het hele 
net 
Door het creëren van een Europees net zou in alle 
regio's van de Gemeenschap een gelijk niveau van 
dienstverlening met vergelijkbare tariefvoorwaarden 
kunnen worden geboden. Derhalve is een geleidelijke 
harmonisering van de tarifiëring noodzakelijk. 
3.5. Harmonisering van de wettelijke, bestuursrechte­
lijke of andere bepalingen betreffende de planning 
van de projecten 
3.5.1. De met de tenuitvoerlegging van een project 
voor een hoge-snelheidslijn gemoeide termijnen lopen 
per lid-staat sterk uiteen. 
3.5.2. Tegelijkertijd dient op Europees niveau een 
gecoördineerd concept voor de ruimtelijke ordening te 
worden ontwikkeld. 
3.5.3. Het is absoluut noodzakelijk dat bij de econo­
mische evaluatie van het project de externe kosten 
worden meegerekend. De regionale of plaatselijke over­
heden hebben echter onvoldoende zicht op het effect 
van de nieuwe infrastructuren op de ruimtelijke or­
dening. 
3.5.4. Het zou nuttig zijn de gangbare procedures, 
ook die op het gebied van veiligheid, op elkaar af te 
stemmen, waarbij met de bijzondere aspecten van elk 
land rekening moet worden gehouden. 
4. Instrument voor financiële steun 
4.1. Het Comité heeft er al eerder in een advies (PB 
nr. C 225 van 10 september 1990) op gewezen dat 
de financiering uitzonderlijk grote problemen oplevert. 
Het is absoluut noodzakelijk dat er een kostenevaluatie 
wordt gemaakt. 
De Raad verzoekt trouwens in zijn resolutie van 
17 december 1990 de Commissie, „nader in te gaan op 
de economische studies, met onder meer aandacht voor 
de commerciële aspecten van de voornaamste schakels 
en de andere moeilijke punten in het net, alsmede voor 
het financieringsprobleem". 4.2. De financiële steun, vooral aan regionale projec­
ten, dient op Gemeenschapsniveau te worden gecoördi­
neerd; in het belang van de achterstandsregio's dienen 
de kosten evenwichtig te worden gespreid. 
4.3. Het Comité vestigt de aandacht op de financiële 
instrumenten die moeten worden aangewend om ervoor 
te zorgen dat de nodige steun wordt gegeven aan de 
totstandkoming van sleutelverbindingen die uit het oog­
punt van financiële rentabiliteit alleen niet te verant­
woorden zijn. 
5. Exploitatie 
5.1. Het Comité constateert tot zijn voldoening dat 
de werkgroep op hoog niveau aandacht heeft besteed 
aan de technische compatibiliteit van het controle-be­
sturingssysteem van hoge-snelheidstreinen en aan de 
ergonomische aspecten van het op het Europese net in 
te zetten materieel. 
5.2. Wil men een optimale uniformering van de ergo­
nomische en organisatorische aspecten bereiken, dan 
dient onder en met de sociale partners overleg te worden 
gepleegd. 
6. Europese constructeurs van spoorwegmaterieel 
6.1. Het ontbreken van een technische harmonise­
ring vormt voor de Europese producenten van spoor­
wegmaterieel een wezenlijke handicap. Aansluitend bij 
de gedachte die ten grondslag ligt aan artikel 3, meent 
het Comité dat de totstandbrenging van een geïnte­
greerd Europees hoge-snelheidsnet een zeer gunstige 
gelegenheid is om de railvervoerssystemen en -technie­
ken meer op elkaar af te stemmen en te trachten, een 
zeer hechte samenwerking tussen de daarbij betrokken 
constructeurs tot stand te brengen. 
7. Conclusies 
7.1. Het Comité spreekt zijn voldoening uit over de 
inspanningen die de Commissie zich thans getroost 
om een echt geïntegreerd hoge-snelheidsnet binnen de 
gehele Gemeenschap en zelfs op het Europese continent 
tot stand te brengen. 
7.2. Desondanks is het Comité, in het licht van de 
eerder aan de orde gestelde problemen en van de resolu­
tie van de Raad van 17 december 1990, van mening dat 
de bij die totstandbrenging te hanteren principes en 
criteria in een kaderrichtlijn van de Gemeenschap moe­
ten worden vastgelegd. 
De vloed van beschikkingen en resoluties maakt het er 
echter zeker niet gemakkelijker op, duidelijk aan te 
geven wat nu precies wordt beoogd. 
7.3. Naarmate de overlegwerkzaamheden vorderen, 
zouden specifieke richtlijnen in werking kunnen treden. 
22. 7. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 191/25 
8. Bijzondere opmerkingen 
Artikel 1 
8.1. Uitgaande van de opmerkingen in het voorgaan­
de constateert het Comité dat de factor „snelheid" 
weliswaar van fundamenteel belang is, maar niet als 
enig criterium kan worden gehanteerd. Onder verwij­
zing naar het voorstel voor een beschikking van de 
Raad betreffende de totstandbrenging van een net van 
supersnelle treinverbindingen (PB nr. C 34 van 14 fe­
bruari 1990) dringt het Comité erop aan, ervoor te 
zorgen dat de daarin genoemde snelheden overeen­komen met de snelheden die in dit voorstel voor een 
beschikking worden vermeld. 
Artikel 2 
8.2. Tijdens haar verdere werkzaamheden mag de 
Commissie haar aandacht niet uitsluitend richten op de 
zogenoemde sleutelverbindingen, maar dient zij ook 
rekening te houden met de overige lijnen van de hoofd-
corridors. 
8.3. Inhoud en doel van de prioritaire activiteiten 
dienen te worden omschreven. 
Gedaan te Brussel, 29 mei 1991. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francs STAEDELIN 
Advies over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreflende het Europees systeem 
ter observering van de markten van het over-land-goederenvervoer (*) 
(91/C 191/11) 
De Raad heeft op 23 januari 1991, overeenkomstig de bepalingen van artikel 75 van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, besloten het Economisch 
en Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 8 mei 1991 opgesteld. Rapporteur was de 
heer Tukker. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 287e zitting (vergadering van 29 mei 
1991) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het is vanzelfsprekend dat de Commissie komt 
met een voorstel tot invoering van een Europees systeem 
ter observering van de markten (MOS) van het over-
land-goederenvervoer. Het zou echter beter zijn (althans 
in de Nederlandse tekst) te spreken van inland-goede-
renvervoer, aangezien, behalve wegvervoer en spoor­
wegen, ook de binnenvaart onder het systeem gaat 
vallen. 
(M PB nr. C 29 van 5. 2. 1991, blz. 8. Het Economisch en Sociaal Comité heeft bij de behan­
deling van het crisismechanisme op dit MOS aange­
drongen, en nu in december 1990 de Raad van Ministers 
het crisismechanisme heeft aanvaard, is het zaak het 
MOS zo snel mogelijk van de grond te krijgen. 
1.2. Het onderhavige voorstel is zeer algemeen. Dat 
roept dus de vraag op of er nog een nadere uitwerking 
komt van de gegevens, waarover de Commissie wenst 
te kunnen beschikken. 
Het ESC verzoekt de Commissie dringend, bij het verga­
ren van gegevens de betreffende statistische organisatie 
van de lid-staten in te schakelen, om zodoende dupli-
caties en complicaties te voorkomen.