mm 
mm 
f^wtt, 
m 
m COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(94) 498 def. 
Brussel, 16.11.1994 
94/ 0265(CNS) 
VERSLAG AAN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 
OVER HET AGROMONETAIRE STELSEL VOOR DE INTERNE MARKT 
ËJf&S? Periode van 1 januari 1993 tot en met 30 juni 1994 
Dit verslag wordt door de Europese Commissie uitgebracht op grond van 
artikel 13, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3813/92 van de Raad. 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EG) VAN DE RAAD 
houdende wijziging van Verordening (EEG) nr. 3813/92 betreffende de 
rekeneenheid en de omrekeningskoersen die in het kader van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten worden toegepast 
(door de Commissie ingediend) 
VERSLAG AAN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 
OVER HET AGROMONETAIRE STELSEL VOOR DE INTERNE MARKT 
Periode van 1 januari 1993 tot en met 30 juni 1994 
Dit verslag wordt door de Europese Commissie uitgebracht op grond van 
artikel 13, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3813/92 van de Raad. 
A «-
INHOUDSOPGAVE 
A. Invoering van het agromonetaire stelsel voor de interne markt 
B. Ontwikkeling van de agromonetaire situatie 
1. Toepassingsperiode van het oorspronkelijke stelsel 
2. Toepassingsperiode van de buitengewone maatregelen 
3. Toepassingsperiode van het gewijzigde stelsel 
4. Simulaties van de ontwikkeling van de landbouwomrekeningskoersen 
Samenvatting 
C. Economische en financiële consequenties 
1. Effecten op de prijzen 
2. Effecten op het handelsverkeer 
3. Compenserende maatregelen 
4. Effecten voor het EOGFL, afdeling Garantie 
Samenvatting 
D. Verdere ontwikkeling van het agromonetaire stelsel 
1. Internationale en financiële verplichtingen 
2. Een coherenter stelsel 
3. Stabilisatie van de landbouwomrekeningskoersen 
4. Compensatiemechanismen 
Algemene conclusies 
Verklaring van de afkortingen 
NATIONALE VALUTA'S 
BLF Belgische en Luxemburgse frank 
DKR Deense kroon 
DM Duitse mark 
DRA Drachme 
ESC Escudo 
FF Franse frank 
FMK Finse mark 
HFL Gulden 
1RS Iers pond 
LIT Lire 
NKR Noorse kroon 
OS Oostenrijkse schilling 
PTA Peseta 
SKR Zweedse kroon 
UKL Pond sterling 
EOGFL : Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw 
GLB : Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 
EMS : Europees Monetair Stelsel 
LOK : Landbouwomrekeningskoers 
2. 
VERSLAG AAN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 
OVER HET AGROMONETAIRE STELSEL VOOR DE INTERNE MARKT 
Dit verslag wordt door de Commissie aan de Raad uitgebracht op grond van 
artikel 13, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3813/92 van de Raad. De 
werking van het agromonetaire stelsel wordt geanalyseerd aan de hand van de 
ontwikkelingen in de periode van 1 januari 1993 tot en met 30 juni 1994. In 
gedachten moet worden gehouden dat de uitkomsten en de conclusies slechts 
betrekking hebben op een vrij korte periode. 
A. INVOERING VAN HET AGROMONETAIRE STELSEL VOOR DE INTERNE MARKT 
Het nieuwe agromonetaire stelsel, dat is vastgelegd in Verordening 
(EEG) nr. 3813/92 van de Raad van 28 december 1992 betreffende de 
rekeneenheid en de omrekeningskoersen die in het kader van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten worden toegepast (PB nr. L 387 
van 31.12.1992, blz. 1), is in werking getreden op 1 januari 1993, 
tegelijk met de totstandkoming van de interne markt. 
Met genoemde verordening kwam een einde aan het vorige stelsel van de 
monetaire compenserende bedragen dat al meer dan twintig jaar bestond. 
Dit stelsel was gebaseerd op relatief vaste - over het algemeen een 
jaar bestaande - landbouwomrekeningskoersen; bij het handelsverkeer in 
"gevoelige" landbouwprodukten tussen de Lid-Staten onderling of met 
derde landen, werden naar gelang van het geval bedragen geheven of 
toegekend voor compensatie van het effect op de prijzen als gevolg van 
de afwijking tussen de landbouwomrekeningskoers en de feitelijke 
wisselkoers. Het stelsel van monetaire compenserende bedragen wordt in 
de interne markt niet meer toegepast wegens het ontbreken van controles 
op het goederenverkeer aan de interne grenzen van de Gemeenschap. 
Het nieuwe stelsel is van toepassing op alle wetsbesluiten die zijn 
gebaseerd op artikel 43 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap, en op de wetsbesluiten inzake verwerkte produkten van 
landbouwprodukten waarvoor specifieke regelingen voor het 
handelsverkeer gelden, maar niet voor : 
de besluiten voor douanewetgeving; 
de bedragen die de Commissie in ecu vaststelt in het kader van 
het structuurbeleid voor de landbouw en de visserij; 
enkele bedragen in het kader van wetsbesluiten die rechtstreeks 
zijn gebaseerd op artikel 43 van het Verdrag en waarin is 
bepaald dat een specifieke omrekeningskoers wordt gebruikt. 
De principes van het agromonetaire stelsel voor de interne markt zijn : 
- 3 -
de ecu(^) is de rekeneenheid voor de vaststelling van de prijzen 
en bedragen, terwijl de betalingen worden uitgevoerd in nationale 
valuta; 
de nationale valuta's worden onderverdeeld in twee categorieën : de 
"vaste valuta"s", d.w.z. de valuta's waarvoor in het kader van het 
EMS op elk moment een onderlinge fluctuatiemarge van maximaal 
2,25 % wordt aangehouden; de "zwevende valuta's", d.w.z. alle 
andere valuta's; 
de omrekening van ecu naar nationale valuta gebeurt met een 
landbouwomrekeningskoers die nauw aansluit bij de economische 
realiteit : 
de spilkoers voor de vaste valuta's; 
een koers die weinig afwijkt van de gemiddelde marktkoers voor 
de zwevende valuta's; 
afgezien van enkele uitzonderingen, worden voor alle valuta's de 
landbouwomrekeningskoersen aangepast bij monetaire herschikkingen 
in het kader van het EMS ; voor de zwevende valuta ' s kunnen de 
landbouwomrekeningskoersen ook op de eerste, de elfde, of de 
eenentwintigste van iedere maand worden gewijzigd; 
tot en met 31 december 1994 geldt verder een bijzondere regeling, 
gewoonlijk aangeduid met de term "switch-over"; deze regeling houdt 
in dat alle omrekeningskoersen van de ecu direct of indirect de 
invloed ondergaan van een correctiefactor; de correctiefactor is 
daardoor bepalend voor het niveau van een gecorrigeerde ecu die 
tijdelijk wordt toegepast in het GLB; de correctiefactor wordt bij 
de monetaire herschikkingen in het kader van het EMS zo verhoogd 
dat de revaluatie van de het meest gerevalueerde van de vaste 
valuta's wordt gecompenseerd; daardoor kunnen voor de vaste 
valuta's de omrekeningskoersen van de (gecorrigeerde) ecu niet 
dalen; 
de voor een bepaalde prijs of een bepaald bedrag toe te passen 
landbouwomrekeningskoers is de koers die geldt op het tijdstip van 
het ontstaansfeit, d.w.z. het tijdstip van de handeling waardoor 
het economisch doel van de betrokken transactie wordt bereikt; 
onder vrij beperkende voorwaarden bestaan er echter mogelijkheden 
tot vaststelling vooraf van de landbouwomrekeningskoers; 
de in (gecorrigeerde) ecu vastgestelde prijzen en ook bepaalde 
bedragen worden verlaagd, wanneer de correctiefactor wordt 
verhoogd; deze verlaging bedraagt 25 % van het effect op de prijzen 
van de verhoging van de correctiefactor in een jaar; de 
belangrijkste inkomensverliezen als gevolg van agromonetaire 
oorzaken mogen worden gecompenseerd via verhoging van bepaalde 
bedragen die in (gecorrigeerde) ecu worden vastgesteld of in de 
vorm van degressieve steun. 
(1) Het betreft de ecu als omschreven in Verordening (EEG) nr. 3180/78 van 
de Raad (PBEG nr. L 379 van 30.12.1978, blz. 1), in nationale valuta 
omgerekend met behulp van de in het PBEG, reeks C, gepubliceerde 
koersen. In dit verslag wordt, wanneer dat duidelijkheidshalve nodig 
is, die ecu aangeduid als de (begrotings)ecu om het onderscheid aan te 
geven met de ecu waarop de correctiefactor van het 
"switch-over"-mechanisme is toegepast, die dan wordt aangeduid als de 
(gecorrigeerde) ecu. 
- 4 -
De periode waarin het nieuwe agromonetaire stelsel is ingevoerd, was op 
monetair vlak een zeer bewogen periode. Na bijna vijf jaar van 
opmerkelijke monetaire stabiliteit, behalve voor de drachme die sterk 
was gedevalueerd, hebben zich in het najaar van 1992 de volgende 
ontwikkelingen voorgedaan : 
In september 1992 is de deelneming van het pond sterling en de lire 
aan het wisselkoersmechanisme van het EMS geschorst. Agromonetair 
gezien zijn deze valuta's daardoor zwevende valuta's geworden, 
zoals de drachme. De andere zwevende valuta's van de Gemeenschap 
waren per 1 januari 1993 de peseta en de escudo, die aan het 
wisselkoersmechanisme van het EMS deelnamen met een fluctuatiemarge 
van 6 %. 
Drie herschikkingen met wijzigingen van de spilkoersen van de vaste 
valuta's in het EMS en als verdere consequentie een verhoging van 
de correctiefactor van de ecu met 4,4 %. Per 1 januari 1993 
bedroeg de correctiefactor 1,195066. 
Per 1 januari 1993 waren de monetaire afwijkingen tussen de 
landbouwomrekeningskoersen en de representatieve marktkoersen van 
de (gecorrigeerde) ecu 
sinds 1 jaunuari 1991 gelijk aan nul voor de vaste valuta's, 
teruggebracht tot nul of bijna gelijk aan nul voor de zwevende 
valuta's *. 
Wat de zwevende valuta's betreft, moesten in verband met reeds 
bestaande monetaire afwijkingen, maar vooral als gevolg van de 
devaluaties in het najaar van 1992, de landbouwomrekeningskoersen voor 
DRA, LIT, PTA en UKL voor 1993 sterk worden verhoogd. 
Monetaire afwijkingen : 0 voor PTA en DRA; -0,786 voor de ESC; -1,000 
voor de LIT en -2,000 voor het UKL. 
- 5 -
B. ONTWIKKELING VAN DE AGROMONETAIRE SITUATIE 
Voor de periode vanaf begin 1993 kunnen, op grond van de monetaire 
ontwikkelingen en de ontwikkelingen in de wetgeving, op agromonetair 
gebied drie periodes worden onderscheiden : 
het oorspronkelijke stelsel van januari tot en met juli 1993, 
de buitengewone maatregelen van augustus tot en met december 1993, 
het gewijzigde stelsel van januari tot en met juli 1994. 
Het verloop van de landbouwomrekeningskoersen (LOK's) en van de 
monetaire afwijkingen is in detail vermeld in de bijlagen 1, 2 en 3. 
Onderstaande tabel geeft, in procent, een samenvatting van de 
ontwikkelingen : 
Ontwikkeling van de landbouwomrekeningskoersen (%) 
Periode van 1.9.1992 1.1.1993 1.8.1993 1.1.1994 1.1.1993 
tot'en met 1.1.1993 1.8.1993 1.1.1994 30.6.1994 30.6.1994 
BLF 0 0 +1/5 0 +1,5 
DKR 0 0 +4,1 0 +4,1 
DM 0 0 0 0 0 
DRA + 13,0 + 2,8 + 3,0 + 4,5 + 11,7 
ESC + 3,0 + 13,1 0 + 1,0 + 14,2 
FF 0 0 +1,1 0 +1/1 
HFL 0 0 0 0 0 
IRL 0 +11,1 0 0+11,1 
LIT + 18,5 + 3,8 + 2,6 + 0,5 + 9,0 
PTA +9,6 +14,6 0 +11,0 +15,8 
UKL +18,1 -1,9 0 0 -1,9 
1. Toepassingsperiode van het oorspronkelijke stelsel ; januari tot en met 
juli 1993 
a) Belangrijkste monetaire ontwikkelingen 
In deze periode zijn er in het kader van het EMS twee 
herschikkingen geweest. Ten opzichte van de andere valuta's van 
het wisselkoersmechanisme 
is op 30 januari 1993 het Ierse pond met 10 % gedevalueerd, 
zijn op 13 mei 1993 de peseta en de escudo respectievelijk 
gedevalueerd met 8 % en 6,5 %. 
Voor de agromonetair gezien zwevende valuta's zijn de op de markt 
geconstateerde omrekeningskoersen 
- 6 
voor UKL en LIT respectievelijk tot eind februari en begin 
april gedevalueerd (4 % en 6,7 %), waarna een revaluatie is 
gevolgd ten opzichte van het niveau van begin 1993 (5,7 % en 
0,2 %) 
voor de DRA vrij gelijkmatig iets gedevalueerd (2,4 %) 
voor de ESC en de PTA zwaar gedevalueerd (11,9 % en 13,6 %), 
met name in de laatste dagen van juli, zodat de eerdere 
devaluatie (7,4 % en 9,1 % per 20 juli 1993) nog aanzienlijk is 
toegenomen. 
b) Eerste uitvoeringsbepalingen voor het agromonetaire stelsel 
Al met ingang van 1 januari 1993 zijn in Verordening (EEG) 
nr. 3819/92 van de Commissie (PB nr.. L 387 van 31.12.1992, blz. 17) 
de eerste bepalingen voor onmiddellijke toepassing van het 
agromonetaire stelsel vastgesteld : 
de referentieperiodes waarover de representatieve marktkoersen 
voor de zwevende valuta's worden berekend, zijn de periodes, 
meestal tien dagen, beginnend op de eerste, de elfde en de 
eenentwintigste van de maand; 
de landbouwomrekeningskoers (LOK) wordt met ingang van het 
begin van de referentieperiode gewijzigd, wanneer de afwijking 
ten opzichte van de nieuwe representatieve marktkoers groter is 
dan de vastgestelde franchises : 
* als de monetaire afwijking voor één valuta groter is dan 
twee punten (unilaterale franchise) wordt aan het begin van 
de maand de landbouwomrekeningskoers (LOK) van die valuta zo 
aangepast dat de afwijking met de helft wordt verkleind; 
* als de monetaire afwijking voor twee valuta's samen 
"gecumuleerd"^ groter is dan vier punten (bilaterale 
franchise), worden de betrokken LOK's aan het begin van de 
referentieperiode zo aangepast dat elk van de betrokken 
afwijkingen wordt verlaagd tot twee punten; 
er is een bijzondere aanpassingsregel ingevoerd om te voorkomen 
dat tijdens een referentieperiode grote monetaire afwijkingen 
lang kunnen blijven bestaan. Als de "gecumuleerde" monetaire 
afwijking voor twee valuta's op grond van de tijdens drie 
opeenvolgende noteringsdagen van de ecu geconstateerde 
marktkoersen groter is dan zes punten, worden de betrokken 
LOK's onmiddellijk zo aangepast dat elk van de betrokken 
afwijkingen wordt verlaagd tot twee punten; 
Exact geformuleerd betreft het de absolute waarde van het verschil 
tussen de algebraïsche waarden van de twee monetaire afwijkingen. 
- 7 -
de voorwaarden voor voorfixatie van de LOK zijn gepreciseerd. 
Overeenkomstig door de Raad vastgestelde bepalingen is 
voorfixatie van de landbouwomrekeningskoers alleen mogelijk 
voor bedragen die via inschrijving in ecu zijn vastgesteld of 
bedragen waarvoor vaststelling vooraf in ecu mogelijk is; de 
vaststelling vooraf is hoogstens mogelijk tot het einde van de 
derde maand volgend op de lopende maand. Om het gevaar van 
flagrante marktvervalsing te voorkomen, geldt dat de vooraf 
vastgestelde LOK kan worden aangepast als de LOK meer dan 4 % 
afwijkt van de koers die zonder voorfixatie zou hebben 
gegolden. 
Voorts is bij Verordening (EEG) nr. 3824/92 van de Commissie (PB 
nr. L 387 van 31.12.1992, blz. 29) bepaald welke in ecu 
vastgestelde prijzen en bedragen per 1 januari 1993 moesten worden 
gewijzigd naar aanleiding van de monetaire herschikkingen. Ten 
slotte heeft de Commissie in Verordening (EEG) nr. 3820/92 (PB 
nr. 387 van 31.12.1992, blz. 22) maatregelen voor de overgang van 
het oude naar het nieuwe agromonetaire stelsel bepaald, 
voornamelijk wat betreft de ontstaansfeiten voor de LOK's. 
c) Herziening van de ontstaansfeiten voor de 
landbouwomrekeningskoersen 
De uitvoering van de transacties waarvoor een prijs of een bedrag 
wordt betaald in het kader van GLB vergt vrijwel altijd een zekere 
tijd, waarin bijgevolg de waarde van de landbouwomrekeningskoers 
kan veranderen. Per definitie is het "ontstaansfeit" de handeling 
waarvan de datum bepalend is voor de waarde van de koers die moet 
worden gebruikt voor de omrekening van de betrokken prijs of het 
betrokken bedrag. 
Het probleem van de keuze van de ontstaansfeiten bestaat sinds het 
begin van het agromonetaire stelsel. Als algemene regel is in de 
bepalingen van de Raad sinds 1985 vastgesteld dat als ontstaansfeit 
geldt "de handeling waardoor het economische doel van de transactie 
wordt bereikt". Voor zover nodig moeten door de Commissie voor elk 
specifiek geval nadere regels worden vastgesteld. 
Bij het nieuwe agromonetaire stelsel zijn de ontstaansfeiten een 
stuk belangrijker geworden. Enerzijds krijgt men veel vaker te 
maken met het ontstaansfeit, aangezien de wijzigingen in de LOK's 
in principe nu veel talrijker zijn. Anderzijds werken de 
consequenties van de ontstaansfeiten, die hoofdzakelijk beperkt 
bleven tot de belangen van handelaren uit eenzelfde Lid-staat, nu 
door binnen de hele interne markt : het verschil tussen de 
marktkoers en de rekening houdende met het ontstaansfeit toegepaste 
landbouwomrekeningskoers, kan niet meer worden gecompenseerd via 
maatregelen aan de intracommunautaire grenzen. 
Daarom heeft de Commissie aan de hand van de door de Raad 
vastgestelde criteria1 alle per 1 januari 1993 geldende 
ontstaansfeiten opnieuw bezien. 
1 Zie artikel 6, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3813/92. 
- 8 -
Om verschillen in behandeling in de loop van het verkoopseizoen te 
voorkomen, zijn bij Verordening (EEG) nr. 3820/92 van de Commissie 
de ontstaansfeiten die waren vastgesteld in het kader van het oude 
agromonetaire stelsel expliciet van toepassing verklaard tot het 
einde van de in 1993 aflopende verkoopseizoenen. Daarmee heeft de 
Commissie tegelijk aangekondigd dat de betrokken bepalingen tegen 
het begin van de volgende verkoopseizoenen zouden worden herzien. 
Bij analyse van de situatie per 1 januari 1993 bleek, afgezien van 
enkele specifieke gevallen, het belangrijkste probleem dat van de 
ontstaansfeiten die resulteren in een vastlegging van de waarde van 
de LOK voor een lange periode. 
Deze ontstaansfeiten kunnen leiden tot zeer grote, boven de door de 
Raad vastgestelde franchises uitgaande monetaire afwijkingen tussen 
de toegepaste omrekeningkoers en de marktkoers bij de feitelijke 
uitvoering van de transactie. In dat geval zou dat leiden tot 
vervalsing van de handelsstromen tussen de Lid-Staten waarvoor 
dergelijke afwijkingen bestaan enerzijds en die waarvoor die niet 
bestaan anderzijds. 
In de praktijk ging het bij dit type ontstaansfeit hoofdzakelijk 
om : 
jaarlijks vastgestelde data, zoals bijvoorbeeld de begindatum 
van het verkoopseizoen voor de marktgebonden prijzen of 
bedragen; 
de uiterste data voor inschrijvingen voor de bepaling van 
prijzen of bedragen die betrekking hebben op transacties die 
zich uitstrekken over lange periodes, 
het afsluiten van termijncontracten. 
De sectoren waarvoor deze ontstaansfeiten het belangrijkst waren, 
waren : 
wat betreft de vaste data, wijn, groenten en fruit, en 
visserijprodukten; 
wat de inschrijvingen en de contracten betreft, rundvlees, melk 
en zuivelprodukten. 
In genoemde sectoren is de toepassing van de veranderingen van de 
LOK's tot midden 1993 in meerdere of mindere mate feitelijk 
onmogelijk geweest als gevolg van de verlengde geldigheidsduur van 
de bepalingen inzake de ontstaansfeiten uit 1992. 
In Verordening (EEG) nr. 1068/93 van de Commissie van 30 april 1993 
houdende nadere voorschriften voor de vaststelling en de toepassing 
van de omrekeningskoersen in de landbouwsector (PB nr. L 108 van 
1.5.1993, blz. 106) zijn de bepalingen van Verordening (EEG) 
nr. 3819/92 overgenomen en nader uitgewerkt, waarbij laatstgenoemde 
verordening is ingetrokken. Bovendien zijn in de nieuwe 
verordening nieuwe ontstaansfeiten vastgesteld die gelden met 
ingang van de volgende verkoopseizoenen. 
- 9 -
Die ontstaansfeiten zijn < rechtstreeks toepasselijk, onder 
voorbehoud van bepalingen per sector die worden vastgesteld op 
grond van Verordening (EEG) nr. 3813/92 en waarin om redenen die 
strikt verband houden met een bepaald bedrag of met een bepaalde 
markt bovenbedoelde ontstaansfeiten worden gepreciseerd of van die 
ontstaansfeiten wordt afgeweken. 
Bij de bepaling van de ontstaansfeiten is uitgegaan van het 
beginsel dat het moest gaan om feiten ; 
die nauw aansluiten bij de feitelijke uitvoering van aan- of 
verkooptransactie, 
die, in andere gevallen, samenhangen met een jaarlijks 
vastgestelde datum. 
Zo zijn als ontstaansfeiten aangeduid : 
voor bedragen die verband houden met het handelsverkeer met 
derde landen, de aanvaarding van de douaneaangifte; 
voor de aan- en verkooppijzen, en voor de steun in verband met 
afzet, de overname van de produkten; 
- voor de steun per hectare, per dier of de steun in het kader 
van structuurmaatregelen, het begin van het jaar of van het 
verkoopseizoen. 
d) Consequenties voor de landbouwomrekeningskoersen en voor de prijzen 
in ecu 
Als uitvloeisel van de monetaire herschikking van begin 1993 is de 
correctiefactor van de ecu verhoogd met 1,04 %; de waarde is gegaan 
van 1,195066 op 1 januari 1993 naar 1,205454 en vervolgens op 
14 mei 1993 naar 1,207509. Sindsdien zijn er geen wijzigingen meer 
geweest. 
In het kader van de "switch-over" zijn aan het begin van de 
verkoopseizoenen 1993/94 de marktgebonden prijzen en bedragen in 
ecu, dus voor alle Lid-Staten, verlaagd met 25 % van de verhoging 
van de correctiefactor van de ecu in de voorgaande twaalf maanden. 
Voor alle produkten is er een verlaging geweest met 1,29 %*. De 
verlaging is in een keer doorgevoerd, in het algemeen per 1 juli 
1993, wanneer alle monetaire herschikkingen van 1992 en 1993 hadden 
plaatsgevonden in de twaalf maanden voor die datum. Voor enkele 
produkten waarvan de verkoopseizoenen beginnen in de periode van 
oktober tot en met mei, waaronder schapevlees, olijfolie en 
bepaalde soorten groenten en fruit, is de prijsverlaging gesplitst 
in twee delen toe te passen vanaf het begin van de verkoopseizoenen 
1992/1993, 1993/1994 of 1994/1995. 
Voor de zwevende valuta's zijn tussen 1 januari en 1 augustus 1993 
de LOK's twaalf keer gewijzigd voor de LIT (vijf verhogingen en 
zeven verlagingen) en elf keer voor het UKL (drie verhogingen en 
acht verlagingen). Voorts zijn deze koersen acht keer verhoogd 
voor de PTA, zeven keer voor de ESC en drie keer voor de DRA. 
De verlaging van de prijzen (1,29 %) is niet gelijk aan een vierde van 
de stijging van de correctiefactor, dus 1,36 %, omdat deze stijging 
vóór en na begin 1993 heeft plaatsgevonden; de berekening is uitgevoerd 
volgens regels van het agromonetaire stelsel dat gold voor 1993. 
- 10 -
De verhoging van de LOK voor het IRL is in twee keer gebeurd : het 
grootste gedeelte, 8,9 %, onmiddellijk bij de monetaire 
herschikking en een restant van 2 % aan het begin van de 
belangrijkste verkoopseizoenen, op 1 juli 1993. 
Viermaal is het nodig geweest de regel voor de dringende aanpassing 
van de LOK's toe te passen en zo te voorkomen dat monetaire 
afwijkigen van meer dan zes punten tussen twee valuta's langer dan 
drie dagen zouden aanhouden. De betrokken valuta's waren enerzijds 
UKL een keer tegelijk met LIT en anderzijds LIT, PTA of ESC. 
2. Toepassingsperiode van de buitengewone maatregelen ; augustus tot en 
met december 1993 
a) Belangrijkste monetaire ontwikkelingen 
Op 2 augustus 1993 zijn de fluctuatiemarges van het 
wisselkoersmechanisme van het EMS verhoogd tot 15 %. 
Na de invoering van deze nieuwe regels zijn de DM en HFL in 
2,5 maanden geleidelijk met 1,6 % gerevalueerd; vervolgens zijn ze 
weer gedaald tot hun oorspronkelijke niveau. Voor de andere 
valuta's, die tot en met 1 augustus 1993 als vaste valuta's golden, 
is een devaluatie met 1 à 2,5 % gedurende 1 à 3 maanden, vervolgens 
voor de BLF volledig en voor de DKR en FF gedeeltelijk 
gecompenseerd, en voor het IRL zelfs omgeslagen in een revaluatie. 
Van de valuta's die reeds zweefden, zijn de ESC en PTA in de 
laatste dagen van juli 1993 gedevalueerd met ongeveer 5 %; de ESC 
heeft zich daarna gestabiliseerd, terwijl de PTA zich iets heeft 
hersteld, maar tegen het eind van het jaar weer is gedaald tot het 
niveau van begin augustus 1993. De devaluatie van DRA en LIT is 
vrijwel gelijk gebleven (3,4 % en 5,7 %), terwijl het UKL na een 
devaluatie gedurende twee maanden, aan het einde van het jaar weer 
is opgeklommen tot het niveau van augustus 1993. 
b) Buitengewone maatregelen 
Na het besluit van 2 augustus 1993 in het kader van het EMS worden 
volgens de agromonetaire regels1, en ondanks een bilaterale 
overeenkomst tussen Duitsland en Nederland öm tussen hun valuta's 
een fluctuatiemarge van maximaal 2,25 % te handhaven, alle valuta's 
van de Gemeenschap als zwevende valuta's aangemerkt. 
Dus kan er geen revaluatie meer zijn van de spilkoers van de vaste 
valuta's en dus ook geen wijziging van de correctiefactor van de 
ecu. Alle LOK's, waarvoor dus de regels voor de zwevende valuta's 
gelden, moeten dus zowel naar boven als naar beneden worden 
aangepast volgens de ontwikkeling van de representatieve 
marktkoersen. In augustus 1993 hebben deze regels geleid tot twee 
verhogingen van de LOK's voor de DKR en FF, en een verhoging voor 
de DRA. 
1 Artikel 1, b), van Verordening (EEG) nr. 3813/92. 
- 11 -
Begin september 1993 constateert de Commissie dat de marktkoersen 
sinds een maand erg wisselvallig zijn. De fluctuaties in de 
dagelijkse monetaire afwijkingen waren bijvoorbeeld : 
Datum 4 augustus 16 augustus 20 augustus 10 september 
BLF - 0,5 - 1,4 - 0,6 - 1,9 
DM +0,6 +2,1 _+ .1,1 +1,9 
UKL +1,1 -0,2 +0,7 -1,0 
Het was waarschijnlijk dat de regels frequent tot wijzigingen van 
de LOK's zouden leiden. Deze wijzigingen zouden schadelijk kunnen 
zijn voor de landbouwmarkten, het inkomen van de producenten en de 
financiën van de Gemeenschap, zonder echter gebaseerd te zijn op 
duidelijke en vaste monetaire tendensen. 
Om over een langere waarnemingsperiode te beschikken, zijn daarom 
bij Verordening (EEG) nr. 2496/93 van de Commissie (PB nr. L 229 
van 10.9.1993, blz. 17) voor de periode van 10 tot en met 
30 september 1993 de bepalingen inzake de toepassing van de 
referentieperiodes waarvan wordt uitgegaan voor wijziging van de 
LOK's voorlopig gewijzigd. 
Na deze waarnemingsperiöde heeft de Commissie, aangezien de 
situatie wat betreft de monetaire omstandigheden en de mogelijke 
consequenties daarvan voor de landbouw niet fundamenteel was 
veranderd, als voorzorgsmaatregel besloten om alle regels voor de 
automatische aanpassing van de LOK's te schorsen. Parallel daarmee 
heeft zij aan de Raad een voorstel voor wijziging van de 
basisverordening voor agromonetaire zaken voorgelegd, ten einde 
deze verordening aan te passen aan de nieuwe monetaire fluctuaties 
die mogelijk waren geworden als gevolg van het besluit van 
2 augustus 1993 inzake het EMS. 
De voorzorgsmaatregelen, die aanvankelijk waren vastgesteld voor de 
periode van 1 tot en met 20 oktober 1993, moesten worden verlengd 
tot en met 31 december 1993, dat wil zeggen de dag voor de 
inwerkingtreding van de door de Raad vastgestelde wijziging in de 
agromonetaire basisverordening. 
c) Consequenties voor de landbouwomrekeningskoersen 
In oktober 1993 heeft de Commissie de LOK's voor de BLF, LIT en DRA 
op ad hoe-basis moeten wijzigen om zo te voorkomen dat het 
handelsverkeer zou worden verlegd als uitvloeisel van de negatieve 
monetaire afwijkingen die voor genoemde valuta's waren ontstaan. 
Op 13 oktober 1993 bedroegen de bilaterale monetaire afwijkingen 
tussen genoemde valuta's enerzijds en DM, HFL en PTA anderzijds 
ongeveer zes punten. Drie referentieperiodes lang hebben er grote 
bilaterale afwijkingen bestaan tussen PTA enerzijds en LIT en DRA 
anderzijds. Gedurende één referentieperiode was dit het geval voor 
de BLF aan de ene kant en de HFL en DM aan de andere kant. 
- 12 -
Voor ESC, FF, IRL en UKL ten slotte zijn tussen september en 
december 1993 de monetaire afwijkingen steeds kleiner geweest dan 
twee punten. De positieve monetaire afwijkingen van meer dan twee 
punten zijn, nadat zij waren opgelopen tot bijna drie punten, weer 
vanzelf gedaald voor DM, HFL en PTA; voor de DKR zijn positieve 
monetaire afwijkingen ontstaan aan het einde van de periode, 
namelijk in december 1993. 
Eind 1993 lag, ten opzichte van de werkelijk doorgevoerde 
wijzigingen in de landbouwomrekeningskoersen, nog één monetaire 
afwijking boven de unilaterale franchise van twee punten : de DKR 
met + 2,393 punt. 
Toepassingsperiode van het gewijzigde stelsel ; januari tot en met 
juni 1994 
a) Belangrijkste monetaire ontwikkelingen 
In vergelijking met de voorgaande periodes is de eerste helft van 
1994 veel kalmer geweest. 
De koersen van DKR, DM, FF en HFL van januari 1994 zijn vrijwel 
stabiel gebleven; de BLF is vrij gelijkmatig bijna 2 % sterker 
geworden. Het IRL is in de loop van januari 1994 met ongeveer 2 % 
gerevalueerd, maar vanaf eind februari schommelde de waarde van 
deze munt weer rond het niveau van het begin van het jaar. 
De LIT en PTA fluctueren vrij sterk, zonder dat in het eerste 
semester van 1994 een algemene tendens kon worden onderkend. 
De andere valuta's geven vanaf februari 1994 een dalende tendens te 
zien (ongeveer 2 % voor ESC en 4 % voor DRA en UKL). 
b) Wijziging van het stelsel 
Eind december 1993 is bij Verordening (EG) nr. 3528/93 van de Raad 
(PB nr. L 320 van 22.12.1993, blz. 32) de basisverordening op 
agromonetair gebied gewijzigd in verband met de grotere 
mogelijkheid van veranderingen in de LOK's. 
De voorwaarde voor de toekenning van compensaties in verband met 
revaluaties zijn aangescherpt, voor het geval het gaat om 
revaluaties die volgen op of voorafgaan aan devaluaties. 
De aangebrachte veranderingen betreffen met name de oude regels 
voor de aanpassing van de LOK's, die tot en met 31 december 1994 
zijn geschorst en vervangen door nieuwe regels. 
De uitvoeringsbepalingen van het stelsel van omrekeningskoersen 
zijn aangepast bij Verordening (EG) nr. 547/94 van de Commissie (PB 
nr. L 69 van 12.3.1994, blz. 1). Volgens de nieuwe regels wordt de 
LOK aan het begin van iedere referentieperiode (de eerste, elfde en 
eenentwintigste van de maand) zo gewijzigd dat een afwijking ten 
opzichte van de representatieve marktkoers die groter is dan de 
nieuwe franchises, nog altijd met de helft, wordt verkleind. 
- 13 -
Voor de unilaterale franchise, waarvoor tevoren een grens gold van 
twee punten, geldt als nieuwe limiet 
voor de positieve afwijkingen : + drie punten, zo nodig, dat 
wil zeggen als de afwijking groter is, op te trekken tot 
hoogstens + vijf punten; 
voor de negatieve afwijkingen : het niveau van de franchise 
voor de positieve afwijkingen - vijf punten, dat wil zeggen in 
het algemeen - 2, maar eventueel 0. 
Wanneer, nadat de afwijkingen die hoger zijn dan de toegestane 
unilaterale franchise met de helft zijn verlaagd, "gecumuleerde" 
afwijkingen nog groter zijn dan vijf punten, worden de betrokken 
LOK's onmiddellijk zo gecorrigeerd dat de betrokken afwijkingen 
worden verlaagd tot het niveau van de respectieve franchises. 
Kortom, de bilaterale franchise die vier punten bedroeg is verhoogd 
tot vijf punten. Deze bilaterale franchise is nu asymmetrisch 
gaande van - 2 tot + 3 en de hele franchise is verder mobiel 
(verschuifbaar) met als maximum +5. 
c) Consequenties voor de landbouwomrekeningskoersen 
Voor de DRA, ESC, LIT en PTA zijn de LOK's gewijzigd om de 
negatieve monetaire afwijkingen voor die valuta's te verkleinen. 
De positieve monetaire afwijkingen voor de BLF en DKR zijn 
gestabiliseerd tussen + 2 en + 3. 
De afwijking voor het IRL is meer dan een maand groter geweest dan 
+ 3; twaalf dagen lag het dagniveau zelfs tussen + 4,0 en + 4,3; 
daardoor heeft die afwijking geleid tot de afbraak van relatief 
geringe negatieve monetaire afwijkingen voor de DRA en LIT; sinds 
februari schommelt de monetaire afwijking van het IRL met vrij 
sterke fluctuaties rond + 2. Voor het UKL is de positieve 
monetaire afwijking van ruim twee punten die eind januari was 
ontstaan, tegen half februari vanzelf weer verdwenen en is er 
vervolgens een negatieve monetaire afwijking ontstaan. 
4. Simulaties van de landbouwomrekeningskoersen 
Aan de hand van- de LOK's die volgens een aantal hypothetische 
aanpassingsregels vastgesteld hadden moeten worden, kan worden nagegaan 
wat bij de feitelijke regels en maatregelen het effect is geweest van 
de monetaire ontwikkelingen in de periode van januari 1993 tot en met 
juni 1994. De globale uitkomsten van deze simulaties zijn vermeld in 
deel I van bijlage 7. 
a) Effecten van de componenten van de oorspronkelijke regels 
Zonder "switch-over" en zonder franchise ten opzichte van het 
gemiddelde van de marktkoersen van elke referentieperiode, zouden 
de verhogingen van de LOK's aanzienlijk kleiner zijn geweest, 
behalve voor DRA en ESC. Voor DKR en IRL zouden de verhogingen 
minstens 3 % lager zijn geweest. Voor BLF, DM en HLF zouden er 
verlagingen zijn geweest met meer dan 2 % en voor UKL met zelfs 
meer dan 3 %. 
- 14 -
In vergelijking met bovenstaande hypothese zou invoering van de 
oorspronkelijke franchiseregels, tussen -2 en +2 punten, zonder 
"switch-over" geresulteerd hebben in aanzienlijk kleinere 
verlagingen van de LOK's voor BLF, DM, HFL en UKL en tot minder 
sterke stijgingen voor DRA, ESC, IRL en PTA. Het algemene niveau 
van de LOK's zou aanzienlijk minder zijn verhoogd dan nu in feite 
is gebeurd. 
b) Onderbreking en wijziging van de oorspronkelijke regels 
Als zonder meer was voortgegaan met de toepassing van de door de 
Raad oorspronkelijk vastgestelde regels, voor de automatische 
aanpassing van de LOK's, zou de correctiefactor op het niveau van 
juli 1993 zijn bevroren en zouden de LOK's voor DM en HFL met 
minder dan 1 % zijn gedaald. De verhoging van de LOK's voor BLF, 
DKR, IRL en PTA zou ongeveer 1 % kleiner zijn geweest; de 
ontwikkeling voor de andere valuta's zou weinig anders zijn 
geweest. 
Als tijdens de periode van augustus tot en met december 1993 toen 
de buitengewone maatregelen zijn toegepast, de oorspronkelijke 
regels waren toegepast zou dat hebben geleid tot verlagingen van de 
LOK's voor DKR (1,0 %), DM (0,5 %), HFL (0,7 %) en PTA (0,8 %); de 
verhogingen van de LOK's voor BLF, DRA en LIT zouden zich ook dan 
hebben voorgedaan (0,1 % minder voor BLF en 0,7 % meer voor LIT ), 
terwijl de andere LOK's even stabiel zouden zijn geweest. 
Hernieuwde toepassing van de oorspronkelijke regels vanaf 1 januari 
1994 zou geen verschil hebben gemaakt in de LOK's voor DM, ESC, FF 
en HFL; de op 1 januari 1994 geldende LOK's zouden zijn verlaagd 
voor BLF (1,2 %), DKR (0,6 %), IRL (2,1%), en ook voor UKL 
(1,2 % ), maar de omrekeningskoers voor laatstgenoemde valuta zou 
daarna echter weer zijn gestegen tot het oorspronkelijke niveau; de 
verlaagde LOK's zouden nog altijd hoger zijn geweest dan het niveau 
van 31 december 1992. Voor de andere valuta's zouden de 
verhogingen van de LOK's kleiner zijn geweest voor PTA (-0,1.%) en 
LIT (-0,5 %), maar hoger voor DRA (+0,8 %). 
c) Andere hypotheses 
Bij wijze van analyse van de voorbije situatie is voorts nagegaan 
wat in de twee onderstaande hypotheses per 30 juni 1994 het niveau 
van de LOK's zou zijn geweest : 
de oorspronkelijke regels van de Raad voor de aanpassing van de 
LOK's zouden met ingang van augustus 1993 zijn aangevuld met 
een "switch-over" gekoppeld aan de zwevende valuta's : als het 
gevaar zou hebben bestaan dat een LOK lager zou worden dan die 
per 31 december 1992, zou de correctiefactor van de ecu zo zijn 
verhoogd dat de betrokken positieve monetaire afwijking zou 
zijn verkleind tot +2 (hypothese D in bijlage 7); 
de gewijzigde regels .inzake de franchise, die sinds eind 
december 1993 asymmetrisch en mobiel is, zouden vanaf 
1 januari 1993 zijn toegepast zonder "switch-over" (hypothese E 
in bijlage 7). 
- 15 -
In beide gevallen zouden de LOK's vrijwel dezelfde ontwikkeling te 
zien hebben gegeven als in feite het geval is geweest. Verschillen 
van meer dan 1 % zouden er in het eerste geval alleen zijn geweest 
voor de LOK voor het UKL die meer dan 1 % minder zou zijn verlaagd 
en voor de LOK van het IRL die meer dan 1 % minder zou zijn 
verhoogd; in het tweede geval zouden ESC en PTA meer dan 1 % minder 
zijn verhoogd. 
Een aan de zwevende valuta's gekoppelde "switch-over" zou twee keer 
in werking zijn getreden om verlaging van de LOK's voor HFL en DM 
te voorkomen; de correctiefactor van de ecu zou vanaf eind 
oktober 1993 vastgesteld zijn op 1,216238, d.w.z. een verhoging met 
0,72 %. 
******************* 
Samenvatting van de agromonetaire ontwikkelingen 
1. De agromonetaire ontwikkelingen in de periode van januari 1993 tot en met juni 1994 zijn veelbewogen 
geweest met 
- de invoering van het nieuwe stelsel, en met name de herziening van de ontstaansfeiten voor de LOK's, 
- de bevriezing van de "switch-over", 
- het feit dat geen enkele valuta meer voldeed aan de voorwaarden voor de status van vaste valuta, 
- de schorsing en vervolgens de wijziging van de oorspronkelijke regels voor de aanpassing van de LOK's, 
met invoering van een asymmetrische en mobiele tot 5 punten verruimde franchise. 
2. Over het geheel genomen is in de loop van deze ontwikkelingen en maatregelen een vrij nauwe relatie 
behouden gebleven tussen de globale tendens in de marktkoersen en de LOK's. Er is echter een zekere 
stabilisatie van de LOK's geweest ten opzichte van de onregelmatige en de geringe monetaire 
fluctuaties. 
Door de buitengewone maatregelen in de laatste maanden van 1993 zijn de veranderingen van de LOK's 
beperkt gebleven in verhouding tot de fluctuaties van de marktkoersen, die excessief zijn gebleken en die 
zowel correcties naar boven als naar beneden hebben geëist. Via deze maatregelen zijn met name 
verlagingen van de LOK's voor DM, HFL en PTA vermeden, die op grond van de monetaire ontwikkeling twee 
maanden later overbodig zouden zijn gebleken. De oorspronkelijk ingevoerde regels, met de toepassing van 
een vaste franchise van -2 tot +2 en zonder "switch-over" na 2 augustus 1993, zouden dus nodeloos 
destabiliserend zijn geweest voor de LOK's. 
Daartegenover staat dat de nieuwe in 1994 toegepaste bepalingen, die gebaseerd zijn op een verruimde, 
asymmetrische en mobiele franchise, rekening houdende met de tendens op de markt een zekere 
overbescherming van de positieve monetaire afwijkingen inhouden. Zo hebben er gedurende meer dan vier 
maanden voor BLF, DKR en IRL positieve monetaire afwijkingen van meestal tussen 2 en 3 X bestaan, zodat 
een zekere correctie van de eerdere devaluaties niet mogelijk was. 
******************* 
- 16 -
C. ECONOMISCHE EN FINANCIËLE CONSEQUENTIES 
1. Effecten op de landbouwprijzen 
f- ' •?:- "'il 
Voor de periode vanaf juli 1992 is het verband bekeken tussen de 
ontwikkeling van de LOK's en van de marktprijzen in nationale valuta. 
De analyse is gemaakt voor een aantal produkten die zijn gekozen op 
grond van hun economische betekenis en de kwaliteit van de beschikbare 
informatie. Enkele van de meest significante uitkomsten zijn vermeld in 
bijlage 4. De tendensen en kwantitatieve gegevens die daaruit kunnen 
worden afgeleid, betreffen een orde van. grootte, die kan worden 
doorkruist door ingrijpende marktomstandigheden zoals bij voorbeeld de 
overgang van het ene verkoopseizoen naar het andere. j 
Zoals mocht worden verwacht, is het verband tussen de LOK's en de 
marktprijzen in nationale valuta sterk afhankelijk van de aard van de 
marktordening. De prijzen van de produkten waarvoor een 
interventieregeling geldt, reageren allemaal op korte termijn op de 
LOK's, maar de reactie kan verschillen qua intensiteit. Voor de andere 
produkten kan alleen op middellange of. lange termijn in zeer algemene 
zin een overeenstemming worden geconstateerd, of valt er althans op 
korte of middellange termijn geen verband vast te stellen. 
a) Sectoren met interventieprijzen 
Granen : Gewoonlijk sluit de ontwikkeling in de marktprijzen voor 
zachte tarwe en voedergerst nauw aan bij de tendens in de 
interventieprijzen in nationale valuta. Hetzelfde geldt voor maïs 
en durumtarwe, met aan het begin van het verkoopseizoen lichte 
tijdverschillen die het gevolg zijn van het feitelijke tijdstip van 
de oogst. 
In het algemeen betekent een mutatie van 1 % in de interventieprijs 
in nationale valuta een mutatie in dezelfde richting van de 
marktprijs tussen 0,5 en 1,5%. 
Er bestaat echter een zekere autonomie ten opzichte van de 
monetaire ontwikkelingen tijdens het verkoopseizoen. In het 
algemeen belopen deze autonome schommelingen minimaal + 2,5 %. De 
lichte verhoging van de LOK voor de BLF (1,5 %) in oktober 1993 
resulteert dan ook niet in een duidelijke verhoging van de 
marktprijzen; het effect van de verhoging van de LOK van de DKR 
(4,1 %) in augustus 1993 valt niet te constateren als gevolg van de 
aanpassing van de prijzen aan het begin van het 
verkoopseizoen 1993/94. 
Suiker : Hoewel de prijzen duidelijk worden beïnvloed door 
belangrijke veranderingen in de LOK's, lijkt er een grotere 
autonomie ten opzichte van agromonetaire ontwikkelingen te bestaan 
dan voor granen. 
- 17 -
Olijfolie : Ook voor de prijzen van dit produkt is er een duidelijk 
effect van de LOK's. De algemene tendensen lopen parallel, maar de 
aanpassing van de prijzen kan meer dan drie maanden duren en de 
autonome fluctuaties kunnen zeer hoog zijn. Ten opzichte van de 
agromonetaire ontwikkeling kunnen deze fluctuaties tot aanzienlijke 
over- of ondercompensatie leiden, vaak tot 10 %. 
Zuivelsector : Het effect van de LOK's op de marktprijzen voor 
boter is heel direct. In de Lid-Staten waarvan de LOK's vaak zijn 
veranderd, is het verband tussen de LOK's en de boterprijzen 
vrijwel automatisch, zowel naar boven als naar beneden : voor IRL, 
LIT, PTA en UKL zijn de prijsstijgingen 80 à 100 % van de hogere 
LOK's geweest. De prijsveranderingen kunnen trager verlopen als 
gevolg van steunmaatregelen en restituties bij uitvoer. 
Tijdens de bestudeerde periode veranderden de boterprijzen weinig 
meer (+ 2 %) dan als gevolg van de wijzigingen in verband met 
monetaire ontwikkelingen. De verlaging van de interventiepijs met 
4,25 % aan het begin van het melkprijsjaar 1993/94 is gedeelteijk 
en met vertraging doorgegeven naar de marktprijzen en wellicht 
gedeeltelijk ongedaan gemaakt door de stijging van de LOK's voor 
BLF, DKR, FF en IRL. 
Bij de valuta's die sterk zijn gedevalueerd, is de tendens in de 
prijzen van melkpoeder (vol of mager poeder), zowel naar beneden 
als naar boven, vrijwel gelijk aan die van de LOK's en zonder grote 
tijdsverschillen. De fluctuaties ten opzichte van de tendens 
kunnen echter groot zijn : de prijsontwikkelingen los van de 
koersontwikkelingen zijn vaak groter dan + 5 %. Hoewel er geen of 
weinig effect is van de interventieprijzen, heeft men op de markten 
van sterk devaluerende Lid-Staten rekening moeten houden met de 
marktprijzen in de landen die qua produktie en verbruik het 
belangrijkst zijn en die prijzen luiden in valuta's die vrijwel 
stabiel zijn gebleven. 
Voor kaas valt geen verband op korte termijn waar te nemen tussen 
de prijzen en de LOK's (behalve voor Grana Padano in Italië). De 
prijzen volgen over de lange termijn de monetaire ontwikkeling, 
zonder veel marge en met weinig autonome fluctuaties. 
Rundvlees : De prijzen volgen de ontwikkelingen in de LOK's : een 
verhoging met 1 % leidt tot een prijsverhoging met 0,5 à 1,5 %. 
De prijsaanpassingen kunnen echter twee à drie maanden vergen 
(Verenigd Koninkrijk, Griekenland). Bovendien kunnen ze doorbroken 
worden door sterke onafhankelijke ontwikkelingen, zoals 
bijvoorbeeld in Ierland. Deze kunnen gemakkelijk oplopen tot + 5 % 
en hebben het effect van de verhogingen van de LOK's van de BLF en 
FF die kleiner waren dan 1,5 % volledig uitgevlakt. De verhoging 
van de DKR met 4,1 % in augustus 1993 is echter volledig 
doorgegeven naar de prijzen, maar vervolgens tenietgedaan door de 
markt. 
- 18 -
b) Sectoren zonder interventieprijzen 
Tafelwijn : Tussen juli 1992 en augustus 1993 is er geen 
prijsstijging geweest na de verhoging van de 
landbouwomrekeningskoersen voor de PTA en LIT. Dat was overigens 
normaal, aangezien de ontstaansfeiten voor de LOK's in deze sector 
allemaal zijn gefixeerd op een datum aan het begin van het 
verkoopseizoen 1992/93. Vanaf 1 september 1993 zijn, na de 
herziening van de ontstaansfeiten, de marktprijzen gestegen in 
verhouding tot de wijziging van de LOK's. Dit is echter 
geleidelijk gebeurd en met sterke fluctuaties ten opzichte van de 
algemene tendens. 
Verse groenten en fruit : De prijzen voor appelen, maar vooral die 
voor tomaten variëren in de loop van het seizoen tot meer dan het 
drievoudige, waar de ontwikkelingen van de LOK's bij in het niet 
vallen. Alleen de ophoudprijzen variëren, sinds de herziening van 
de ontstaansfeiten die per 1 juli 1993 is ingegaan, onder invloed 
van de monetaire ontwikkelingen. 
Dierlijke produkten : Voor de prijzen van schape- en varkensvlees 
kan, gezien de grote schommelingen op die markten, geen verband 
worden gelegd met de ontwikkeling van de LOK's, althans niet op 
middellange termijn. 
c) Algemene effecten 
De belangrijkste constatering is dat voor de meeste produkten de 
veranderingen in de LOK's pas maanden later doorwerken in de 
marktprijzen; dat dit effect veel eerder optreedt voor produkten 
met interventieprijzen en ten slotte dat, ongeacht de categorie 
produkten, deze effecten alleen van belang zijn voor zover zij 
verder gaan dan een bepaalde autonome schommelingsmarge van de 
marktprijzen. 
De grootte van deze marge varieert vanzelfsprekend met de 
produkten, maar is ook afhankelijk van de marktomstandigheden en 
het tijdstip van een monetaire ontwikkeling. Zo is geconstateerd 
dat de marktprijzen meer of minder gevoelig zijn voor 
ontwikkelingen in de LOK's naargelang er al of niet produkten 
worden aangekocht door de interventiebureaus, en afhankelijk van de 
omvang van het aanbod en van de vraag; ook worden de prijzen 
beïnvloed door het niveau van steun, de omvang van de 
interventievoorraden, de uitvoerrestituties. Voor produkten 
waarvoor geen interventieaankoop bestaat, kan in bepaalde Lid­
staten die geen dominerende positie innemen op een overigens vrij 
liquide markt, de prijsontwikkeling ook sterk worden bepaald door 
de ontwikkelingen in de LOK's. 
- 19 -
In het algemeen is er voor de prijzen van de meest gevoelige 
produkten (bijvoorbeeld granen, boter) een effect bij veranderingen 
in de LOK's van meer dan 2 %; voor andere prijzen bedragen de 
autonome schommelingen ongeveer 5 % (bijvoorbeeld melkpoeder in 
een aantal Lid-Staten, rundvlees); voor tal van produkten zijn er 
prijs schommelingen van meer dan 10 %, ongeacht de LOK's 
(bijvoorbeeld olijfolie, wijn). De marktpijzen voor 
seizoenprodukten ten slotte ontwikkelen zich los van de wijzigingen 
in de LOK's, behalve wat betreft de bodemprijzen. 
Uit deze constateringen kunnen drie belangrijke conlusies worden 
getrokken : 
Inkomens van de producenten : Er blijken duidelijk grote 
verschillen wat betreft het effect van de verlagingen van de LOK's 
via de prijzen. 
Bovendien zou voor dierlijke produkten waarvoor veel graan wordt 
vervoederd, de geringe gevoeligheid van de prijzen van die 
produkten voor de verlagingen in de LOK's, in principe een bron van 
extra inkomsten moeten zijn. 
Voor de rechtstreekse steun van de Gemeenschap aan de landbouwers 
worden de veranderingen in de LOK's volledig doorberekend, maar in 
verband met de ontstaansfeiten kan het tijdsverschil oplopen tot 
twaalf maanden. Al met al moet het bestaan van inkomensverliezen 
die aan agromonetaire factoren te wijten zijn, per geval worden 
onderzocht. 
Gemeenschappelijk landbouwbeleid : De hoge devaluaties hebben 
geleid tot een compensatiesontwikkeling in nationale valuta die 
strijdig is geweest met de doelstellingen van de hervorming. 
Een producent die zijn graan heeft verkocht aan het begin van het 
verkoopseizoen 1993/94 heeft immers een compensatie ontvangen op 
grond van een verlaging van de prijzen in het kader van de 
hervorming met bijna 30 %. De prijzen in nationale valuta zijn 
echter ten opzichte van het vorige jaar slechts gedaald met 16 % in 
LIT, 17 % in PTA, 18 % in UKL en 20 % in DRA. Daardoor heeft voor 
veel producenten in de betrokken Lid-Staten de hervorming van het 
GLB een duidelijke inkomensstijging betekend, vooral als gevolg van 
de prijzen voor de in de handel gebrachte hoeveelheden. 
Index van de consumentenprijzen : Deze index stijgt op korte en 
middellange termijn met ongeveer 0,3 % wanneer de LOK's 10 % hoger 
worden. 
Dit is het eigenlijke effect van de agromonetaire veranderingen in 
de prijzen van agrarische grondstoffen, ongerekend de verhogingen 
of verlagingen waarvoor de markt verantwoordelijk is bij het 
doorgegeven in de consumentenprijzen. 
Dit effect kan voor alle Lid-Staten samen worden becijferd door in 
aanmerking te nemen dat enerzijds 16 % van de uitgaven van de 
huishoudens betrekking heeft op levensmiddelen, en dat anderzijds 
40 % van de waarde daarvan wordt bepaald door de landbouwprijzen. 
- 20 -
Bovendien dient te worden opgemerkt dat, als gevolg van de 
betrokken marktordeningen, de LOK's een effect op korte en 
middellange termijn hebben op de prijzen van de volgende 
belangrijke landbouwprodukten : granen en rijst, suiker, melk en 
zuivelprodukten, rundvlees, enkele soorten verwerkte produkten van 
groenten en fruit, olijfolie, tafelwijn en most; het aandeel van 
deze produkten in de waarde van de landbouwproduktie bedraagt 48 %. 
2. Effecten op het handelsverkeer 
In het algemeen en in theorie zijn de prijzen van invloed op het 
handelsverkeer als zij niet op korte termijn worden aangepast aan de 
evolutie van de valuta's waarin zij zijn uitgedrukt. Zo bevorderen 
devaluaties de uitvoer en betekenen zij een rem op de invoer, terwijl 
revaluaties de tegenovergestelde effecten hebben. 
Logischerwijze doen deze verschijnselen, die alle sectoren van de 
economie gemeen hebben, zich voor landbouwprodukten ten nadele van de 
begroting van de Gemeenschap in verscherpte mate voor als 
garantieprijzen niet worden aangepast aan de monetaire ontwikkeling van 
de Lid-Staten als geheel. Om de principes van het GLB te kunnen 
toepassen in een eengemaakte markt moeten de LOK's de marktkoersen te 
volgen en, rekening houdende met de ontstaansfeiten, rechtstreeks 
worden toegepast voor de garantieprijzen. 
Wijzigingen in handelsstromen als gevolg van monetaire ontwikkelingen 
zijn echter alleen mogelijk vanaf een prijsverschil dat groter is dan 
de kosten, met name de vervoerkosten, bij verandering in de bestemming 
van het produkt. Deze kosten zijn afhankelijk van de afstand, de wijze 
van vervoer en de produkten. Bovendien kunnen ongebruikelijke 
handelsstromen pas ontstaan als het waarschijnlijk is dat de 
prijsverschillen zo lang zullen aanhouden als nodig is om de verwachte 
winst te behalen. 
Daarom is tot een bepaald niveau van fluctuaties in de marktkoersen 
geen aanpassing van de LOK's nodig en kunnen dus franchises worden 
ingevoerd. Het optimale niveau van de franchise bij de aanpassing van 
de LOK's is per definitie afhankelijk van een zeer groot aantal 
factoren, die van conjuncturele aard kunnen zijn. De franchise kan dus 
niet anders dan forfaitair zijn en in sommige omstandigheden te ruim en 
in andere te krap blijken. De praktijk leert dat een algemeen niveau 
van 5 punten een maximum is; bij dat niveau worden tussen bepaalde Lid­
staten immers specifieke goederenbewegingen geconstateerd. 
- 21 -
Een franchise die kleiner is dan de marge van de marktprijsfluctuaties 
die losstaan van veranderingen in de omrekeningskoersen, heeft 
nauwelijks effecten op de prijsontwikkeling. Wanneer deze franchise 
groter is dan die marge, kan zij daarentegen de aanpassing van de 
prijzen vertragen. Deze vertraging betreft echter prijsverschillen 
die, per definitie gezien de bedoeling van de franchise, kleiner zijn 
dan die welke verlegging in het handelsverkeer tussen de Lid-Staten 
kunnen veroorzaken. De franchise voor de aanpassing van de LOK's heeft 
daarom theoretisch geen andere effecten op het handelsverkeer dan die 
welke het gevolg zijn van het feit dat het niveau ervan forfaitair 
vastgesteld is. 
In de praktijk zijn het aantal, de complexiteit en de veranderlijkheid 
van de factoren die de effecten van de omrekeningskoersen op het 
handelsverkeer bepalen van dien aard dat een oorzakelijke analyse van 
de handelsstromen heel moeilijk is. 
Voorts blijkt bij bestudering van de hoeveelheden produkten die 
maandelijks uit iedere Lid-Staat van de Gemeenschap worden uitgevoerd 
dat zich daarbij grote, niet jaarlijks weerkerende fluctuaties 
voordoen. In bijlage 5 worden enkele duidelijke voorbeelden van 
dergelijke fluctuaties gegeven. Het is dan ook haast onmogelijk om de 
handel in een bepaalde maand te karakteriseren aan de hand van een 
gemiddelde of een duidelijke statistische tendens. Bijgevolg kan geen 
statistisch verband op korte of middellange termijn tussen het 
goederenverkeer en de ontwikkeling van de LOK's of de marktprijzen 
worden gevonden. 
Meer in het algemeen zou een vergelijking van de jaarlijkse uitvoer 
naar de Europese Unie en derde landen in 1992 en 1993 door de Lid-
Staten waarvan de valuta van het ene op het andere jaar sterk is 
gedevalueerd, enige aanwijzingen kunnen geven. Wanneer wordt aangenomen 
dat de uitvoer in 1992 niet buitengewoon hoog was, zou kunnen worden 
betwijfeld dat er een monetair effect bestaat als de uitvoer van de 
betrokken produkten in 1993 niet aanzienlijk is toegenomen. De 
uitkomsten van deze vergelijking zijn hieronder vermeld : 
Mutaties in de uitvoer naar de Europese Unie en derde landen ; 1993 
t.o.v. 1992 
+ of - = stijging of daling met meer dan 20 % 
++ of — = stijging of daling met meer dan 40 % 
0 = mutatie van minder dan 20 % 
UK IRL IT PT ESP 
Tarwe en gerst + 
Melk 0 
Boter 0 
Rundvlees ++ 
Schapevlees + 
varkensvlees ++ 
Wijn + 
Verse tomaten 
Appelen ++ 
+ 
++ 
+ ++ 
0 
++ 
++ 
++ 
0 
++ + 
+ 
++ 
o 
++ 
- 22 -
De uitvoer van granen uit het Verenigd Koninkrijk is gestegen, maar de 
minder omvangrijke uitvoer van Spanje en Italië is gedaald. Het effect 
van de devaluaties ligt niet zonder meer voor de hand , temeer daar in 
het Verenigd Koninkrijk de marktprijzen eind 1992 al vooruitliepen op 
de verhoging van de LOK's, zodat geen monetaire concurrentievoordelen 
zijn ontstaan. 
Het handelsverkeer in zuivelprodukten is niet sterk gestegen. In alle 
Lid-Staten met een hoge devaluatie is het prijsverloop gezien de 
omstandigheden en de typische kenmerken van de betrokken markt, vrijwel 
in lijn met de monetaire ontwikkeling geweest. 
De uitvoer van rundvlees uit het Verenigd Koninkrijk is duidelijk 
gestegen en het is niet uitgesloten dat dit een monetaire oorzaak 
heeft, aangezien eind 1992 is vastgesteld dat de prijzen niet 
onmiddellijk zijn aangepast aan de ontwikkeling van de LOK's. Ierland 
heeft geen uitvoerstijging gekend, maar enerzijds zijn de prijzen 
sneller aangepast en anderzijds is het UKL meer gedevalueerd dan het 
IRL. 
Voor schapevlees was er een toeneming van de uitvoer uit het Verenigd 
Koninkrijk en Spanje, maar deze valt nauwelijks te verklaren uit de 
ontwikkeling in de verhouding tussen de prijzen en de LOK's. 
De prijzen voor varkensvlees in de Lid-Staten met vrij stabiele 
valuta's fluctueren sinds begin 1993 vrij sterk ten opzichte van een 
laag prijspeil. In de Lid-Staten die sterk hebben gedevalueerd, zijn 
de prijzen in nationale valuta minder gedaald, maar is de verhoging van 
de LOK's toch niet helemaal doorberekend. Heel algemeen gesproken is 
er dus een zeker theoretisch concurrentievoordeel dat in principe in 
verband kan worden gebracht met de toeneming van de uitvoer. 
Voor wijn kan de uitvoer uit Spanje en Italië bevorderd zijn door het 
feit dat de prijzen in nationale valuta tot het einde van het 
verkoopseizoen 1992/93 in PTA stabiel gebleven zijn en in LIT zelfs 
zijn gedaald. Deze dalende tendens heeft te maken met een structureel 
aanbodoverschot vooral voor tafelwijn. Als gevolg van de sterke 
devaluaties van de LIT en de PTA zijn de prijzen van Spaanse of 
Italiaanse wijn gedaald in valuta's die niet of weinig in waarde zijn 
veranderd. 
Uiteindelijk heeft, in de landbouw zoals in andere sectoren van de 
economie, goederenverkeer als gevolg van monetaire ontwikkelingen te 
maken met het feit dat de ontwikkelingen in de wisselkoersen niet 
volledig en niet onmiddellijk in de prijzen worden doorberekend. 
- 23 -
In de landbouw wordt deze distorsie van de handelsstromen in principe 
afgezwakt via de gegarandeerde prijzen waardoor de volledige 
doorwerking van de monetaire ontwikkelingen wordt versneld. Dergelijke 
distorsies zijn echter niet uitgesloten en voor tal van produkten is 
het logisch gezien zelfs waarschijnlijk dat zij bestaan, maar het is 
heel moeilijk om ze statistisch aan te tonen. Dergelijke distorsies in 
het handelsverkeer zijn inherent aan grote monetaire veranderingen 
binnen een eengemaakte markt zonder gemeenschappelijke munt. 
3. Compensaties 
De enige steun die, althans gedeeltelijk, is toegekend in verband met 
monetaire oorzaken, is de nationale steun van bepaalde Lid-Staten. De 
betrokken maatregelen houden verband met de effecten van sterke 
devaluaties van de valuta's van andere Lid-Staten. 
In november 1992 heeft de Commissie haar goedkeuring gegeven aan een 
Ierse regeling inzake nationale steun voor het midden- en kleinbedrijf 
voor de periode tot en met maart 1993. Deze tijdelijke 
steunmaatregelen waren bedoeld om de bedrijven te helpen zich aan te 
passen aan de nieuwe marktomstandigheden als gevolg van de grote 
devalutaties in de herfst van 1992, met name van het UKL. Voor de 
levensmiddelenindustrie, en meer in het bijzonder voor de industrie die 
de in bijlage II van het Verdrag bedoelde produkten verkoopt, moest 
deze steun beperkt blijven tot scholing, verruiming van de markt of 
promotieactiviteiten; onder bepaalde voorwaarden mochten subsidies voor 
investeringen en korte-termijnkredieten worden verleend. 
Tegen het advies van de Commissie in heeft de Raad besloten dat twee 
Franse steunmaatregelen, die ook waren gebaseerd op monetaire 
ontwikkelingen, niet in strijd waren met de gemeenschappelijke markt. 
De steunmaatregelen golden voor het verkoopseizoen 1993/94 voor de 
sectoren schapevlees en wijn. In de motivering werd gewezen op het 
negatieve effect van de devaluaties van andere Lid-Staten bij 
buitengewoon slechte marktsituaties. 
De revaluaties hebben niet geleid tot compensatiemaatregelen, vooral 
omdat het niveau van de meeste revaluaties schommelde, maar ook vanwege 
juridische beperkingen. 
De agromonetaire compenserende steun waarvan sprake in de artikelen 8 
en 9 van Verordening (EEG) nr. 3813/92 is niet toegepast. 
Er is nooit een situatie geweest waarin was voldaan aan de voorwaarden 
van artikel 8 voor toepassing van de deels nationaal te financieren 
compenserende steun. Sinds het nieuwe agromonetaire stelsel wordt 
toegepast is er voor geen enkele zwevende valuta een periode van twaalf 
maanden geweest waarin het gemiddelde van de LOK's lager is geweest dan 
het gemiddelde over de twaalf voorgaande maanden. 
- 24 -
De in artikel 9 van Verordening (EEG) nr. 3813/92 bedoelde 
compensatiesteun zou in bepaalde Lid-Staten hebben kunnen worden 
toegepast op grond van de verlaging van de prijzen in ecu met 1,29 % 
als uitvloeisel van de verhoging van de correctiefactor van de ecu in 
de periode september 1992 tot en met mei 1993. 
Bij de toekenning van deze steun moet echter rekening worden gehouden 
met uitvoeringsbepalingen die door de Raad worden vastgesteld. 
Aangezien de Raad nog geen besluit heeft genomen over het voorstel van 
de Commissie van 9 juli 1993 voor een verordening inzake de toekenning 
van een agromonetaire compensatie (COM (93)297 def.), is het niet 
mogelijk geweest deze steunmaatregelen toe te passen. 
Op grond van artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 3813/92 kunnen 
bepaalde in ecu vastgestelde bedragen worden verhoogd bij daling van de 
tegenwaarde daarvan in nationale valuta. 
De bedragen waarom het gaat zijn de steunbedragen per hectare of per 
dier, en ook bedragen in verband met structuurmaatregelen of 
milieutechnische maatregelen. De LOK's die voor deze bedragen worden 
toegepast, zijn, gezien de ontstaansfeiten, de koersen van het begin 
van het verkoopseizoen voor zover het gaat om de steun per hectare (in 
het algemeen die van het begin van de maand juli) en die van begin 
januari voor de andere bedragen; het gevolg is dat die bedragen in 
principe in nationale valuta twaalf maanden ongewijzigd blijven. 
De grootte van de verhoging in ecu wordt bepaald door de daling van de 
LOK voor een gegeven jaar ten opzichte van die voor het voorgaande 
jaar. Sinds de wijziging van Verordening (EEG) nr. 3813/92 door 
Verordening nr. 3528/93 geldt bovendien de voorwaarde dat er een daling 
moet zijn ten opzichte van het niveau van het voorlaatste jaar. 
Voor de bedragen die worden gefinancierd uit EOGFL-Garantie is nooit 
voldaan aan de voorwaarden van artikel 7 van Verordening (EEG) 
nr. 3813/92. Alleen de LOK van het UKL voor 1994 is gedaald ten 
opzichte van die van 1993, maar ligt nog altijd aanzienlijk hoger dan 
die in 1992. 
Voor de bedragen die worden gefinancierd door EOGFL-oriëntatie gelden 
specifieke LOK's die gelijk zijn aan de koersen die worden gebruikt 
voor het boeken van de uitgaven in het kader van de algemene begroting 
van de Europese Gemeenschappen. Deze koersen van 1 januari zijn 
tweemaal gedaald voor vier valuta's van de Gemeenschap. De dalingen 
voor 1994 ten opzichte van 1993 zijn 0,10 % voor DKR, 1,05 % voor DM, 
1,37 % voor FF en 1,46 % voor HFL. 
De antwoorden op de verzoeken om toepassing van artikel 7 van 
Verordening (EEG) nr. 3813/92 zijn op 30 juni 1994 uitgesteld in 
verband met het voorstel voor een verordening van de Raad om 
Verordening (EEG) nr. 2328/91 en EEG nr. 866/90 te wijzigen ten einde 
de aanpassing van de structuur van de produktie, de verwerking en de 
afzet in het kader van de hervorming van het GLB te versnellen. Dat 
voorstel van de Commissie voorziet namelijk in belangrijke verhogingen 
van de betrokken bedragen in ecu; aanvaarding ervan zou de 
agromonetaire verhogingen overbodig kunnen maken. 
- 25 -
4. Effecten voor het EOGFL, afdeling Garantie 
a) Componenten van de feitelijke effecten 
Agromonetair gesproken worden de maandelijks voor rekening van 
EOGFL-Garantie geboekte uitgaven hoofdzakelijk bepaald door de 
waarde van 
de landbouwomrekeningskoers die wordt gebruikt om de in 
nationale valuta uit te betalen bedragen vast te stellen, dat 
wil zeggen de koers op de datum van het ontstaansfeit van de 
transactie waarvoor de uitgave wordt gedaan; 
de koers voor de boeking in ecu, dat wil zeggen de koers in de 
maand waarin de in nationale valuta gedane uitgave wordt 
geboekt. 
Bovendien heeft de "switch-over" specifieke consequenties voor de 
begroting. Iedere verhoging van de correctiefactor leidt immers 
- aan het begin van het volgende verkoopseizoen, tot een 
vermindering in (gecorrigeerde) ecu van de marktgebonden 
prijzen en bedragen; 
tot een stijging van de bedragen in (gecorrigeerde) ecu die 
worden bepaald op grond van de wereldmarktprijzen in dollar. 
De landbouwomrekeningskoersen die bepalend zijn voor de uitgaven in 
nationale valuta zijn de koersen die gelden op de datum van het 
ontstaansfeit van de betrokken transactie. In dit verband zij 
eraan herinnerd dat de ontstaansfeiten zijn aangepast aan het 
nieuwe agromonetaire stelsel vanaf het begin van de verkoopseizoen 
1993/94, dat wil zeggen slechts zelden vóór juli 1993. 
Van de uitgaven die voor 1993 zijn geboekt heeft 51 % duidelijk te 
maken met LOK's van vóór 1993 die zijn vastgesteld in het kader van 
het oude agromonetaire stelsel. 
Voor 1994 heeft van de geraamde uitgaven slechts 46 % vanwege de 
aard ervan met identificeerbare ontstaansfeiten te maken. De 
ontstaansfeiten voor de andere uitgaven kunnen plaatsgevonden 
hebben op min of meer recente data. De maandelijkse uitgaven voor 
uitvoerrestituties bij voorbeeld zijn de resultante van 
voorschotten op en saldi van bedragen die verschuldigd zijn voor 
uitvoer die minstens twee maanden, maar soms zelfs al meer dan een 
jaar eerder heeft plaatsgevonden. 
De agromonetaire ontwikkelingen in het eerste halfjaar van 1994 
zullen een groot effect hebben op de begroting van 1995, met name 
waar het gaat om de steun per hectare. Die begroting zal echter in 
hoofdzaak worden beïnvloed door een monetaire ontwikkeling die op 
30 juni 1994 nog onbekend is. 
- 26 -
in verband met een en ander kunnen de werkelijke uitgaveneffecten 
van de ontwikkeling in de LOK's van januari 1993 tot en met juni 
1994 slechts ruwweg worden aangegeven. 
De verlaging van de prijzen en van een aantal bedragen in ecu als 
gevolg van de monetaire herschikkingen op 30 januari en 13 mei 1993 
bedroeg met ingang van het verkoopseizoen 1993/94 0,26 %. Deze 
verlaging heeft dus vrijwel uitsluitend gevolgen voor de 
begrotingen na 1993. 
In een van de documenten die als toelichting zijn verstrekt bij de 
financiële consequenties van de voorstellen voor de prijzen en 
begeleidende maatregelen voor het Verkoopseizoen 1994/95 (COM 
(94)10 def. - deel II) is een vrij gedetailleerde analyse gegeven 
van het begrotingseffect van de prijsverlagingen in ecu als gevolg 
van de monetaire herschikkingen in 1992 en 1993. 
Globaal wordt geconcludeerd dat 1 % verlaging van de marktgebonden 
prijzen en bedragen betekent dat in het begrotingsjaar 1994 de 
uitgaven van EOGFL-Garantie met 0,7 % afnemen. Deze orde van 
grootte is bevestigd door berekeningen op basis van het voorontwerp 
van begroting 1995. De verlaging in ecu als gevolg van de monetaire 
herschikkingen sinds 1 januari 1993 betekent bijgevolg een 
besparing op de communautaire uitgaven van ongeveer 67 miljoen 
(begrotings)ecu voor 1994 en 70 miljoen (begrotings)ecu voor 1995. 
De wereldmarktprijzen in dollar worden niet beïnvloed door de 
"switch-over" en blijven dus theoretisch ongewijzigd. De verhoging 
van de correctiefactor van de ecu betekent wel automatisch een 
daling van de tegenwaarde van die dollarprijzen in (gecorrigeerde) 
ecu. Daardoor zijn de wereldmarktprijzen in (gecorrigeerde) ecu 
gedaald met 0,87 % vanaf 3 februari 1993 en vervolgens met 1,04 % 
vanaf 14 mei 1993 in vergelijking met de ecu met de correctiefactor 
van 1 januari 1993. 
Het effect van deze stijging van de correctiefactor van de ecu 
heeft in de sectoren granen en suiker volledig doorgewerkt in de in 
(gecorrigeerde) ecu vastgestelde uitvoerrestituties. Voor deze 
produkten zijn de restituties immers rechtstreeks gerelateerd aan 
de wereldmarktprijzen in dollar die worden omgerekend in 
(gecorrigeerde) ecu. Voor de andere produkten worden de 
uitvoerrestituties wel beïnvloed door de wereldmarktprijzen, maar 
is er een minder rechtstreeks verband; het effect van de 
correctiefactor is niet meer terug te vinden, althans voor de korte 
of middellange termijn, binnen de andere oorzaken van 
schommelingen. 
27 -
Bovendien worden de bedragen van de produktierestituties voor 
zetmeel enerzijds en voor de suiker die wordt gebruikt in de 
chemische industrie anderzijds, en de steunbedragen voor gedroogde 
voedergewassen en katoen snel en automatisch aangepast aan de 
schommmelingen van de betrokken wereldmarktprijzen, die in dollar 
luiden. 
De effecten van de "switch-over" op de omgerekende 
wereldmarktprijzen zijn ook van rechtstreekse invloed op de steun 
per hectare voor oliehoudende zaden. De financiële consequenties 
voor de begroting treden echter pas op vanaf het begrotingsjaar na 
het verkoopseizoen waarin de monetaire herschikking is gebeurd. 
Het begrotingseffect van de "switch-over" op de omrekeningskoersen 
van de dollar in (gecorrigeerde) ecu kan voor het begrotingsjaar 
1994 worden geraamd zoals aangegeven in bijlage 6. volgens die 
raming betekent de verhoging van de correctiefactor van de ecu in 
1993 met 1,04 % voor 1994 78 miljoen (begrotings)ecu extra 
uitgaven, dat wil zeggen 1,04 % van de betrokken uitgaven. 
De consequenties voor het begrotingsjaar 1993 zijn verwaarloosbaar 
en die voor 1995 en latere jaren zijn afhankelijk van de 
toekomstige niveaus van de dollar, de wereldmarktprijzen en de 
hoeveelheden produkt. 
b) Raming van de feitelijke effecten 
Voor een globale raming van de feitelijke begrotingseffecten is 
rekening gehouden met de volgende gegevens : 
de voor het begrotingsjaar 1993 geboekte uitgaven, 
de raming van januari 1994 van de benodigde kredieten voor het 
begrotingsjaar 1994* 
de benodigde kredieten volgens het voorontwerp van begroting 
voor het begrotingsjaar 1995. 
Er dient een referentiesituatie2 te worden bepaald waarbij vrijwel 
geen effecten optreden van de franchise en van de "switch-over". 
Dit is de situatie met de uitgaven die zouden zijn gedaan als sinds 
1 januari 1993 de LOK's gelijk zouden zijn geweest aan de 
representatieve marktkoersen aangepast met de correctiefactor van 
de ecu die bevroren zou zijn op de waarde van januari 1993, dat wil 
zeggen 1,195066. 
Toelichting bij de financiële consequenties van de voorstellen voor 
prijzen en begeleidende maatregelen voor het verkoopseizoen 1994/95 
(COM(94)10 def. - deel II). 
De referentiesituatie wordt vergeleken met de onder c) vermelde 
hypotheses. 
- 28 -
Voor de begrotingsjaren van 1993 tot en met 1995 zijn de uitgaven 
enerzijds aan de hand van historische gegevens uitgesplitst over de 
nationale valuta's en anderzijds, steeds wanneer dat mogelijk was, 
ingedeeld volgens de datum van het ontstaansfeit bepaald op grond 
van de aard van de uitgave. De uitgaven waarvoor geen 
ontstaansfeit kon worden bepaald, zijn gespreid over het 
begrotingsjaar. Zo is voor ieder begin van een agromonetaire 
referentieperiode, dat wil zeggen de eerste, de elfde en de 
eenentwintigste van iedere maand, een gedeelte van de uitgaven of 
van de geraamde uitgaven bepaald dat de effecten ondergaat van de 
LOK voor deze periode van ongeveer tien dagen. 
De aldus uitgesplitste uitgaven zijn aangepast, zodat voor de 
referentiesituatie de specifieke effecten van de "switch-over" zijn 
weggewerkt. Zo zijn voor de begrotingsjaren 1994 en 1995 
- de uitgaven waarvoor de agromonetaire verlagingen van de 
prijzen en bedragen in ecu consequenties hebben, namelijk 
respectievelijk 58 % en 48 % van de begroting, verhoogd om de 
compensatie van 25 % in verband met de ontwikkeling van de 
correctiefactor in 1993 op te heffen; 
de uitgaven in verband met bedragen die rechtstreeks gebaseerd 
zijn op de ontwikkelingen in de wereldmarktprijzen, verlaagd 
met het effect van de verhoging van de correctiefactor in 1993 
op de omgerekende dollarprijzen. | 
Wat de omrekeningskoersen betreft, moesten de koersen die zijn 
gebruikt voor het opstellen van de begrotingsramingen worden 
vervangen door de feitelijke LOK's voor elke agromonetaire 
referentieperiode. Bij de berekening van de referentiesituatie 
zijn de representatieve marktkoersen als LOK's gebruikt, zonder de 
"switch-over" na 1 januari 1993 nog toe te passen. 
Vergelijking van de uitkomsten van de twee situaties wijst op 
kosten die aan de agromonetaire regeling zijn toe te schrijven ten 
bedrage van ongeveer 
107 miljoen (begrotings)ecu, 
voor het begrotingsjaar 1993 
456 miljoen (begrotings)ecu, 
kredieten voor 1994 
536 miljoen (begrotings)ecu, 
kredieten voor 1995. namelijk 0,3 % 
namelijk 1,2 % 
namelijk 1,4 % van de uitgaven 
van de benodigde 
van de benodigde 
c) Vergelijking van de monetaire effecten 
Voor een grondiger analyse van de agromonetaire kosten, met name 
wat betreft de franchise en de "switch-over", zijn de budgettaire 
effecten van verschillende hypotheses inzake regels voor de 
aanpassing van de LOK's gesimuleerd. 
- 29 -
Het interpreteren van de resultaten van die simulaties is een 
hachelijke onderneming wanneer het om berekeningen per 
begrotingsjaar gaat. Bijna de helft van de uitgaven van het 
begrotingsjaar 1993 hangt immers niet van de LOK's van 1993 af en 
voorts worden de uitgaven van de begrotingsjaren 1994 en 1995 te 
sterk beïnvloed door de waarde van de LOK's per 30 juni 1994, die 
wordt geacht vervolgens gelijk te blijven. 
Om deze problemen te vermijden wordt uitgegaan van de 
begrotingsstructuur zoals aangegeven onder b), maar wordt alleen 
rekening gehouden met uitgaven voor ontstaansfeiten in de periode 
van 1 januari 1993 tot en met 1 juli 1994. 
De als model gebruikte begrotingsstructuur beloopt dan 
68 405 miljoen (begrotings)ecu, waarvan 32 % voor het 
begrotingsjaar 1993, 45 % voor 1994 en 23 % voor 1995. 
T.o.v. de referentiesituatie zijn de resultaten berekend voor de 
feitelijke situatie en voor de volgende hypothesen : 
a) "Switch-over" zonder franchise : LOK's gelijk aan de 
representatieve marktkoersen aangepast met de correctiefactoren 
van de ecu in 1993 en 1994; 
b) Vaste franchise zonder "switch-over" : LOK's bij toepassing van 
een vaste franchise van -2 tot +2, maar zonder wijziging van de 
correctiefactor van de ecu na 1 januari 1993; 
c) Toepassing van de oorspronkelijke regels : LOK's bij toepassing 
van de regels van begin 1993 : vaste franchise van -2 tot +2 en 
uitsluitend aan de vaste valuta's gekoppelde correctiefactor 
van de ecu zoals die is vastgesteld in 1993 en 1994; 
d) Vaste franchise en zwevende "switch-over" : LOK's bij 
toepassing van een vaste franchise van -2 tot +2, maar de 
correctiefactor die tot en met 1 augustus 1993 werd 
vastgesteld, wordt na die datum gekoppeld aan de zwevende 
valuta 's om te voorkomen dat de LOK's beneden het niveau van 
31 december 1992 dalen; 
e) Asymmetrische en mobiele franchise sinds begin 1993 : LOK's bij 
de sinds 1 januari 1993 geldende franchise van (-2 tot +3) die 
kan verschuiven tot (0 tot +5), zonder wijziging van de 
correctiefactor van de ecu die op die datum van toepassing was. 
De effecten van al deze hypotheses op de communautaire uitgaven 
zijn bepaald voor dezelfde begrotingsstructuur. Daardoor is een 
onderlinge vergelijking mogelijk, waarbij het intrinsieke niveau 
van de uitkomsten in miljoen ecu nauwelijks van belang is. De 
rangorde die voor de verschillende hypotheses wordt geconstateerd, 
geldt voor de werkelijke monetaire ontwikkeling tijdens de 
bestudeerde periode van achttien maanden. 
- 30 -
Deze effecten, die zijn weergegeven in deel I van bijlage 8, dienen 
te worden bezien in combinatie met de in bijlage 7 vermelde 
wijzigingen van de LOK's en kunnen als volgt worden samengevat : 
de begrotingseffecten van de vastgestelde LOK's zijn voor bijna 
90 % toe te schrijven aan de "switch-over", en voor ongeveer 10 
% aan de afwijkingen ten opzichte van de representatieve 
marktkoersen als gevolg van de franchises en de buitengewone 
maatregelen van eind 1993; 
de vaste en symmetrische franchise van -2 tot +2 zonder 
"switch-over" zou ten opzichte van de referentiesituatie zeer 
weinig consequenties voor de begroting hebben gehad, namelijk 
circa 13 % van de door de feitelijke LOK's veroorzaakte 
uitgaven; 
de buitengewone maatregelen van eind 1993 en de in 1994 
vastgestelde wijzigingen in het stelsel hebben de rechtstreeks 
met de LOK's verband houdende uitgaven met 18 % doen toenemen 
ten opzichte van de situatie die daaronder zou hebben bestaan; 
in het geval van koppeling, vanaf augustus 1993, van de 
"switch-over" aan de zwevende valuta's, zouden de agromonetaire 
uitgaven 19 % hoger zijn geweest dan bij de nu in feite 
vastgestelde LOK's; 
als vanaf 1 januari 1993 de franchiseregeling van 1994 zou zijn 
toegepast zonder "switch-over", zouden de agromonetaire 
uitgaven 11 % lager zijn geweest dan bij de nu vastgestelde 
LOK's. 
Voor de hypothesen B en C van bijlage 8, waarvan de resultaten in het 
tweede en het derde streepje hierboven zijn samengevat, geldt dat de 
besparing die toepassing van de betrokken regels zou hebben opgeleverd, 
gepaard zou zijn gegaan met aanzienlijke dalingen van sommige LOK's, en 
dus in principe met compensatie-uitgaven. De in bijlage 8 vermelde 
maximumkosten van deze compensaties moeten zeer voorzichtig worden 
geïnterpreteerd omdat zij op prognoses zijn gebaseerd. Zij geven echter 
aan dat er zeer aanzienlijke extra uitgaven kunnen ontstaan. 
- 31 -
Samenvatting van de economische en financiële consequenties 
1. Over het geheel genomen is het effect van de landbouwomrekeningskoersen op de inflatie in de Europese 
Unie vrij gering. Alleen onder specifieke omstandigheden volgen de landbouwprijzen in nationale valuta 
de fluctuaties van de LOK's. Zulke omstandigheden waardoor het verband tussen de prijzen en de LOK's 
wordt bevorderd, gelden voor minder dan de helft van de agrarische produktie en dit gedeelte daalt nog 
met de hervorming van het GLB. Verder kan het effect van de LOK's op de prijzen in bepaalde gevallen 
worden versterkt of afgezwakt door de situatie van vraag en aanbod, de toekenning van steun of 
uitvoerrestituties, of het voorraadniveau. 
Afgezien van enkele uitzonderingen hebben de LOK's altijd fluctuatiemarges waarbij geen specifieke 
reactie van de marktprijzen volgt. De breedte van deze marges varieert sterk, maar bestudering van de 
statistische gegevens die over de onderzoekperiode zijn verzameld, wijst erop dat de prijzen pas 
reageren bij veranderingen in de LOK's van ten minste ongeveer 2 X. 
2. Voor het inkomen van de landbouwers kunnen deze marges, waarvan de grootte per marktsituatie moet 
worden vastgesteld, elk effect via de prijzen van kleine fluctuaties in de LOK's teniet doen. Grote 
veranderingen in de LOK's hebben daarentegen aanzienlijke en snelle consequenties in bepaalde sectoren. 
Zo is voor granen het effect van de hoge devaluaties van eind 1992 en begin 1993 in de betrokken Lid­
staten in strijd geweest met het doel van de hervorming van het GLB. De conclusie is daarom dat 
compensatie van de inkomensverliezen als gevolg van agromonetaire ontwikkelingen nodig kan zijn, maar 
dat dit niet altijd zo hoeft te zijn. De opportuniteit en de hoogte van de compensaties moeten 
derhalve worden beoordeeld op grond van de feitelijke omstandigheden. 
3. Voor het handelsverkeer leiden hoge devaluaties, vanzelfsprekend, tot distorsies in de handelsstromen 
in de landbouwsector, zoals ook in de andere economische sectoren; statistisch zijn die distorsies 
echter moeilijk te becijferen. Deze distorsies zijn niet specifiek het gevolg van het agromonetaire 
stelsel, maar zijn toe te schrijven aan het ontbreken van een gemeenschappelijke munt of althans een 
sterke monetaire discipline binnen de eengemaakte markt. 
Een regeling voor aankoop tegen gegarandeerde gemeenschappelijke prijzen vermindert voor 
landbouwprodukten de distorsies, op voorwaarde dat de ontstaansfeiten voor de LOK's voor die prijzen de 
mogelijkheid geven om de ontwikkelingen in de wisselkoersen rechtstreeks en snel door te berekenen. 
Een franchise waarbinnen de LOK's niet aan de ontwikkelingen van de marktkoersen worden aangepast zodat 
de landbouwprijzen stabieler blijven, kan echter zonder dat als specifiek gevolg daarvan handelsverkeer 
ontstaat. De optimale grootte van deze franchise is afhankelijk van veel factoren, waarvan sommige van 
zeer conjuncturele aard zijn, en dus is die franchise noodzakelijkerwijs forfaitair. Het huidige 
niveau van vijf punten lijkt gemiddeld het maximum voor de Europese Unie. 
4. De agromonetaire ontwikkeling is door Ierland en Frankrijk aangevoerd als reden voor nationale 
steunmaatregelen. Deze steunmaatregelen waren bedoeld om de effecten van devaluaties in andere Lid-
Staten op te vangen. 
De compensatieregelingen voor het geval van een revaluatie waren tot 30 juni 1994 geen van alle 
toegepast. Voor de in het kader van het EOGFL, afdeling Garantie, geldende bedragen was niet voldaan aan 
de voorwaarden voor compensatie voor de zwevende valuta's, en voor de vaste valuta's had de Raad de 
regels die voor de toekenning van het leeuwedeel van de steun nodig zijn, nog niet vastgesteld. 
5. De uitgaven van de Gemeenschap in verband met het agromonetaire stelsel worden enerzijds veroorzaakt 
door de monetaire afwijkingen tussen de LOK's en de marktkoersen van de (gecorrigeerde) ecu en 
anderzijds door de "switch-over". 
De monetaire afwijkingen zijn ontstaan hetzij als gevolg van de franchise, hetzij als gevolg van de 
buitengewone maatregelen tot bevriezing van de LOK's aan het einde van 1993. De vaste en smalle 
franchise van -2 tot +2 punten heeft weinig financiële consequenties. Door de met ingang van augustus 
1993 ingevoerde maatregelen zijn de rechtstreeks met de LOK's verband houdende uitgaven met 18 X 
toegenomen ten opzichte van de situatie die zonder die maatregelen zou hebben bestaan, maar werd 
voorkomen dat compensatiemaatregelen dienden te worden getroffen. 
De "switch-over" heeft niet alleen tot gevolg dat de LOK's op een vrij hoog peil blijven of komen, maar 
ook dat de marktgebonden prijzen en bedragen in (gecorrigeerde) ecu dalen en dat de bedragen in 
(gecorrigeerde) ecu die worden vastgesteld op grond van de in dollar luidende wereldmarktprijzen, worden 
verhoogd. De kosten van de "switch-over" bedragen ongeveer 90 X van alle uitgaven als gevolg van de 
agromonetaire ontwikkeling van januari 1993 tot en met juni 1994. 
De kosten van het agromonetaire stelsel voor de bestudeerde periode bedragen ongeveer : 
- 107 miljoen ecu, namelijk 0,3 X van de voor 1993 geboekte uitgaven 
- 456 miljoen ecu, namelijk 1,2 X van de benodigde kredieten voor 1994 
- 536 miljoen ecu, namelijk 1,4 X van de benodigde kredieten voor 1995. 
Deze kosten zouden ongeveer 19 X hoger zijn geweest als in augustus 1993 een "switch-over" voor de 
zwevende valuta's was ingevoerd; ze zouden 11 X lager zijn geweest als vanaf januari 1993 de verruimde 
asymmetrische en mobiele franchise zou zijn toegepast die geldt sinds begin 1994. 
************ 
- 32 -
VERDERE ONTWIKKELING VAN HET AGROMONETAIRE STELSEL 
Op lange termijn zal een agromonetair stelsel dat op zijn minst 
aangeeft welke landbouwomrekeningskoers moet worden gebruikt, 
noodzakelijk blijven zolang er binnen de Europese Unie één Lid-Staat is 
waarvoor de in ecu luidende GLB-bedragen in nationale valuta moeten 
worden uitbetaald. De invoering van de ecu als nationale valuta door 
alle of sommige Lid-Staten zal leiden tot een herziening van de 
agromonetaire basisverordening die kan gaan tot de volledige intrekking 
ervan zodra de ecu de enige munteenheid is geworden. Die herziening 
moet van kracht. worden aan het begin van de derde fase van de 
totstandbrenging van de economische en monetaire unie, met inachtneming 
van de dan heersende omstandigheden. 
Op kortere termijn, namelijk per 1 januari 1995, moeten er belangrijke 
veranderingen plaatsvinden in de toepassing van het agromonetaire 
stelsel : 
krachtens artikel 4bis van Verordening (EEG) nr. 3813/92 gaan de 
oorspronkelijke regels voor de aanpassing van de LOK's weer gelden; 
krachtens artikel 13, lid 2, van dezelfde verordening komt de 
"switch-over" te vervallen. 
Om de afschaffing van de correctiefactor van de ecu financieel neutraal 
te houden zou de commissie op grond van artikel 13, lid 1, van 
Verordening (EEG) nr. 3813/92 vóór 1 januari 1995 het niveau van de in 
ecu vastgestelde prijzen en bedragen kunnen wijzigen. 
Artikel 13, lid 2, van die verordening voorziet echter in de 
mogelijkheid dat de Raad op basis van dit verslag en van passende 
voorstellen van de Commissie besluit het agromonetaire beleid voor de 
toekomst bij te stellen. 
Gezien de resultaten van het onderzoek naar de wijze waarop het 
agromonetaire stelsel voor de interne markt in het verleden heeft 
gefunctioneerd, en gezien de ontwikkeling van het EMS kunnen de 
belangrijkste vragen die rijzen worden gegroepeerd rond drie thema's : 
de coherentie van het stelsel, 
de stabilisering van de LOK's, 
- de noodzaak van compensaties. 
De problematiek moet echter worden bezien in het licht van de regels 
die in de toekomst nodig zullen zijn als gevolg van de GATT-af spraken 
enerzijds, en van de begrotingsdiscipline anderzijds. 
Voor vergelijkingsdoeleinden zijn in bijlage 8 schattingen opgenomen 
van de kosten die voortvloeien uit de verschillende in dit verslag 
besproken hypothesen inzake aanpassing van het agromonetaire stelsel. 
Er wordt nogmaals op gewezen dat deze resultaten gebaseerd zijn op de 
specifieke monetaire ontwikkeling die van januari 1993 tot en met 
juni 1994 is waargenomen, en dat wellicht heel andere resultaten zouden 
worden verkregen wanneer van andere ontwikkelingspatronen wordt 
uitgegaan. Bij de beoordeling van de conclusies waartoe de "maatstaf 
voor de schatting van de theoretische effecten op middellange termijn" 
aanleiding lijkt te geven, dient zeer voorzichtig te werk te worden 
gegaan. Aan de ene kant berust deze maatstaf namelijk op nogal 
onnauwkeurige ramingen van de maximale compensaties die kunnen worden 
toegekend, en aan de andere kant is uitgegaan van de LOK's per 
30 juni 1994, die zeer conjunctuurgebonden zijn en binnen enkele dagen 
sterk kunnen veranderen. 
- 33 -
1. Internationale en financiële verplichtingen 
a) GATT-akkoord 
Met betrekking tot de toepassing van een agromonetair stelsel dient 
te worden herinnerd aan enkele aspecten van het GATT-akkoord die 
uiterlijk op 1 juli 1995 van kracht moeten worden : 
- de douanetariefconcessies zijn uitgedrukt en moeten worden 
nagekomen in (begrotings)ecu; 
aan de verbintenissen betreffende interne steun wordt voldaan 
wanneer de "totale geaggregeerde steun" (totale AMS) minder blijft 
dan het niveau van 1986/1988 zoals jaarlijks verlaagd; in het 
algemeen en met uitzondering van marginale bedragen hangt de AMS af 
van de geproduceerde hoeveelheden en van de institutionele prijzen, 
uitgedrukt in (begrotings)ecu; 
de verbintenissen inzake uitvoersubsidies moeten per produkttype 
worden nageleefd op basis van in (begrotings)ecu geboekte uitgaven; 
de "vredesclausules" gelden slechts op voorwaarde dat voor elk 
produkttype de som van : 
* de uitgaven in (begrotings)ecu voor bepaalde steunmaatregelen, 
waaronder met name het merendeel van de steunmaatregelen in het 
kader van de hervorming van het GLB, en 
* de interne steun, gemeten aan de hand van de AMS, 
beperkt blijft tot het niveau in het verkoopseizoen 1992. 
Deze internationale verbintenissen zijn in mindere of meerdere mate 
in strijd met de waarschijnlijke gevolgen van de diverse 
componenten van het huidige agromonetaire stelsel. Het niveau van 
1986/1988 waarmee de totale AMS moet worden vergeleken, en het 
maximum dat voor de begrotingsuitgaven voor uitvoerrestituties 
geldt, zijn namelijk minder problematisch dan het niveau in 1992 
waarnaar in de vredesclausules wordt verwezen. 
De "switch-over" vermindert de communautaire preferentie omdat het 
peil van de gemeenschappelijke prijzen in (begrotings)ecu stijgt, 
terwijl de tariefbeschermingen aan de grenzen zoals in GATT-verband 
in (begrotings)ecu overeengekomen, onveranderd blijven. 
Van de "switch-over" gaat een verhogend effect uit op de AMS, en 
nog meer op de op basis van dollarprijzen vastgestelde restituties. 
Gezien het niveau van de betrokken verbintenissen is het gevaar 
voor problemen van die kant op het ogenblik echter vrij klein. Op 
langere termijn kunnen er problemen ontstaan. 
Daarentegen zouden er snel problemen kunnen rijzen met betrekking 
tot de vredesclausules. De "switch-over" verhoogt namelijk 
tegelijkertijd de waarde van de steun op grond van de betrokken 
maatregelen, waaronder met name die welke in het kader van de 
hervorming van het GLB zijn genomen, en de waarde van de totale 
interne steun. 
- 34 -
In dat geval zouden bij een constant produktieniveau de effecten 
van de "switch-over" ongedaan moeten worden gemaakt door prijzen of 
steunbedragen te verlagen. 
Franchises zonder "switch-over" hebben geen gevolgen voor de AMS, 
omdat deze laatste wordt berekend op basis van de institutionele 
prijzen in ecu zonder gebruikmaking van wisselkoersen. 
Voor de verbintenissen die moeten worden nagekomen op basis van 
geboekte uitgaven, zoals die inzake de uitvoerrestituties en die 
inzake de in de vredesclausules bedoelde steunmaatregelen, spelen 
de franchises daarentegen wel een rol bij de dubbele omrekening die 
wordt uitgevoerd, namelijk met de LOK en vervolgens met de voor de 
boeking geldende koers. 
Ten opzichte van de vastgestelde gemeenschappelijke niveaus 
veroorzaken de franchises een daling van de geboekte uitgaven voor 
devaluerende valuta's en een stijging voor revaluerende valuta's. 
Doordat ondanks het symmetrische karakter van het franchisesysteem 
een systematische scheeftrekking mogelijk is, kunnen er problemen 
ontstaan ten aanzien van de vredesclausules, zij het van vrij 
beperkte omvang. 
De compensatiemechanismen die in geval van een revaluatie in 
werking kunnen treden, bieden de mogelijkheid om : 
de steunbedragen per hectare of per dier en de bedragen van 
structurele of milieutechnische aard in ecu, en dus voor alle 
Lid-Staten, te verhogen; 
gedurende drie jaar degressieve steun ter compensatie van 
inkomensverliezen te verlenen, die door de Europese Gemeenschap 
wordt medegefinancierd voor 75 % of 50 %, afhankelijk van de 
regio. 
Aangezien de GATT-vredesclausules mede betrekking hebben op de 
steun per hectare of per dier, zou een verhoging van de 
desbetreffende bedragen normaliter gepaard moeten gaan met een 
prijsverlaging voor de betrokken produkttypen, tenzij er in de 
lopende en de daaropvolgende perioden van twaalf maanden een 
spontane daling van de desbetreffende AMS'en plaatsvindt. 
In beginsel behoort de steun van structurele of milieutechnische 
aard tot de steunvormen waarop de verlagingsverbintenissen niet van 
toepassing zijn, zodat er geen enkele GATT-verplichting voor geldt. 
Steun ter compensatie van agromonetaire inkomensverliezen zou tot 
dezelfde categorie kunnen worden gerekend, indien de hoogte ervan 
niet aan de produktie (uitgezonderd de produktie in een 
voorafgaande referentieperiode) is gekoppeld en evenmin op 
produktie is gericht of afhankelijk is van het bestaan van 
produktie. 
b) Begrotingsdiscipline 
Krachtens de begrotingsdiscipline die is ingevoerd bij 
Beschikking 88/377/EEG van de Raad (PBEG nr. L 185 van 15.7.1988, 
blz. 29), mogen de jaarlijkse uitgaven van het EOGFL, afdeling 
Garantie, het landbouwrichtsnoer niet overschrijden. 
- 35 -
Naar aanleiding van de conclusies die de Europese Raad op 11 en 
12 december 1992 in Edinburgh heeft getrokken, heeft de Commissie 
aan de Raad voorgesteld (PBEG nr. C 68 van 11. 3.1993, blz. 6) zijn 
Beschikking 88/377/EEG door een nieuwe tekst te vervangen om de 
begrotingsdiscipline te handhaven en te versterken. 
Wat de "switch-over" betreft, biedt artikel 10 van het voorgestelde 
besluit enige mogelijkheden voor financiering buiten het 
landbouwrichtsnoer. In overeenstemming met de genoemde conclusies 
van de Europese Raad en gelet op het gemeenschappelijke standpunt 
van de Raad van 21 maart 1994, hebben deze mogelijkheden betrekking 
op de rechtstreekse gevolgen van een verhoging van de 
correctiefactor van de ecu : 
- behoud of verhoging van de waarde van de LOK's, 
verhoging van de bedragen die worden vastgesteld op basis van 
de wereldmarktprijzen in dollar, 
verlaging van de prijzen en bedragen in ecu om de verhoging als 
gevolg van de "switch-over" voor 25 % te compenseren. 
Volgens dat artikel 10 kunnen de betrokken uitgaven die het gevolg 
zijn van monetaire herschikkingen binnen het EMS tussen 
1 september 1992 en 15 oktober 1997, worden gefinancierd uit de 
monetaire reserve. Daarnaast zou de monetaire reserve ook bestemd 
blijven voor de financiering van de gevolgen van de schommelingen 
van de dollar ten opzichte van de (begrotings)ecu. Mocht deze 
reserve (500 miljoen ecu vanaf 1995) ontoereikend blijken, dan 
neemt de Raad passende maatregelen om het EOGFL-Garantie van de 
nodige middelen te voorzien. 
De uitzondering die voor de "switch-over" op de inachtneming van 
het landbouwrichtsnoer wordt gemaakt, blijft in de tijd beperkt tot 
1997. De gecumuleerde uitgaven die het gevolg zijn van elk van de 
inwerkingtredingen van de "switch-over" zouden dus vanaf het 
begrotingsjaar 1998 binnen het richtsnoer moeten worden 
gefinancierd. 
De overige agromonetaire uitgaven moeten nu reeds alle binnen het 
landbouwrichtsnoer worden gefinancierd. 
Het franchisesysteem kan voor niet te verwaarlozen kosten zorgen, 
zoals blijkt uit de in bijlage 8 opgenomen resultaten, maar deze 
kosten lopen wel sterk uiteen afhankelijk van de gekozen regels 
voor aanpassing van de LOK's. Over de beschouwde periode van 
18 maanden zou alleen het systeem met smalle, vaste en symmetrische 
franchises (tussen -2 en +2) de uitgaven tot bijna 13 % van de 
feitelijke uitgaven hebben beperkt (hypothese B). Het systeem met 
verruimde, asymmetrische en mobiele franchises (-2/+3), 
verschuifbaar naar 0/+5) zou daarentegen meer dan 90 % van de 
feitelijke uitgaven hebben laten bestaan (hypothese E). 
Een verhoging in ecu van de steunbedragen per hectare of per dier 
en van de steunbedragen van structurele of milieutechnische aard 
kan, als gevolg van de hervorming van het GLB, tot aanzienlijke 
extra uitgaven leiden. Op basis van de in het voorontwerp van 
begroting 1995 vermelde kredietbehoeften zou een verhoging van de 
betrokken steunbedragen met 1 % de uitgaven met bijna 
210 miljoen ecu doen stijgen. 
- 36 -
De kosten van de steun ter compensatie van inkomensverliezen hangen 
af van de schatting van de werkelijke verliezen die in de betrokken 
Lid-Staten worden geleden. Om een idee te geven van de omvang van 
de financiële risico's die op dit punt worden gelopen, kan worden 
vermeld dat, berekend als een algemeen communautair gemiddelde, het 
effect van een LOK-daling met 1 % in de buurt ligt van 1,5 % van 
het gezinsuitkomen uit het landbouwbedrijf. 
In het geval dat de Lid-Staten die compenserende steun verlenen een 
groot aandeel hebben in de landbouwinkomens binnen de Europese 
Unie, kunnen ondanks de nationale medefinanciering de kosten voor 
de Gemeenschap zeer hoog uitvallen. 
2. Een coherenter stelsel 
a) Afschaffing van de "switch-over" 
De "switch-over" voor de agromonetair gezien vaste valuta's 
functioneert sinds augustus 1993 niet meer en wordt krachtens 
Verordening (EEG) nr. 3813/92 per 1 januari 1995 afgeschaft. 
Ondanks de voordelen die de "switch-over" heeft kunnen opleveren 
wat het garanderen van de producenteninkomens in sommige Lid-Staten 
betreft, lijkt de uitkomst van een afweging van de voor- en nadelen 
duidelijk negatief. Het voornaamste bezwaar is dat de "switch-over" 
via de effecten op de prijzen ingaat tegen de doelstellingen inzake 
produktiebeheersing die met het hervormde GLB worden nagestreefd. 
Voorts is de "switch-over" de oorzaak van buitensporig hoge 
communautaire uitgaven met een permanent karakter doordat er voor 
alle Lid-Staten en produkten zonder onderscheid een overcompensatie 
plaatsvindt van door agromonetaire factoren veroorzaakte 
inkomensverliezen die zich in feite slechts in enkele Lid-Staten en 
voor enkele produkten hebben voorgedaan. 
Wat de toekomst betreft, zou een "switch-over" in een vorm die is 
aangepast aan de weinig aan devaluatie onderhevige zwevende 
valuta's, nog meer moeilijkheden opleveren dan in het verleden en 
met name, zoals blijkt uit de resultaten voor hypothese D in 
bijlage 8, de kosten voor de Gemeenschap verhogen. Bovendien zou 
het betrokken systeem onverenigbaar zijn met de in GATT-verband 
aangegane verbintenissen. Op langere termijn, en wel vanaf 1998, 
zou de begrotingsdiscipline het moeilijk kunnen maken om de door de 
"switch-over" veroorzaakte uitgaven binnen het landbouwrichtsnoer 
te financieren. 
Zou worden gekozen voor een degressieve vorm van de "switch-over", 
waarbij de nieuwe verhogingen van de correctiefactor bijvoorbeeld 
geleidelijk weer ongedaan zouden worden gemaakt, dan zouden de 
bovenbedoelde problemen minder groot of slechts van tijdelijke aard 
zijn, waarbij zij toch verschillende jaren zouden duren. In dat 
geval zou het risico van ernstige moeilijkheden met de GATT echter 
blijven bestaan en zou moeten worden overgegaan tot politiek 
gevoelige prijsverlagingen in de nationale valuta's van alle 
Lid-staten. 
Er is dus geen andere mogelijkheid dan verlenging van de 
"switch-over" in welke vorm dan ook uit te sluiten. 
- 37 -
b) Omrekeningskoers voor het gemeenschappelijk douanetarief 
De in het kader van de GATT overeengekomen douanetariefbedragen 
zijn uitgedrukt in (begrotings)ecu en vervangen de in 
(gecorrigeerde) ecu vastgestelde invoerheffingen op 
landbouwprodukten. 
Op grond van het Douanewetboek (artikel 18 van Verordening (EEG) 
nr. 2913/92 van de Raad, PB nr. L 302 van 19.10.1992, blz. 1) moet 
voor de omrekening van de rechten van het douanetarief in nationale 
valuta een wisselkoers worden gehanteerd die in de regel éénmaal 
per jaar wordt vastgesteld. Vanwege de geconstateerde ontwikkeling 
van de wisselkoersen moet voor het GLB een (begrotings)ecu-koers 
worden toegepast die dichter bij de realiteit aansluit. Door de 
agromonetaire regeling ook toe te passen op het gemeenschappelijk 
douanetarief zou men kunnen werken met landbouwomrekeningskoersen, 
zonder ecu-correctiefactor. 
Aangezien echter de koers voor de omrekening van de rechten van het 
gemeenschappelijk douanetarief niet uitsluitend voor produkten van 
bijlage II bij het Verdrag moet kunnen worden aangepast, zou het de 
voorkeur verdienen artikel 18 van het Douanewetboek te wijzigen. 
c) omrekeningskoersen voor de structuurmaatregelen 
Bedragen die worden toegepast in het kader van het EOGFL - Afdeling 
Oriëntatie en die door de Commissie worden vastgesteld moeten op 
grond van de regels inzake de Structuurfondsen in de nationale 
valuta worden omgerekend aan de hand van de boekhoudkoers(*). Voor 
de onder het EOGFL - Afdeling Oriëntatie vallende bedragen die door 
de Raad worden vastgesteld is in de regels inzake de 
Structuurfondsen niet aangegeven welke omrekeningskoers moet worden 
gebruikt. Volgens artikel 3, lid 2, van Verordening (EEG) 
nr. 3813/92 en met het oog op een enigermate coherente aanpak voor 
alle bedragen die gelden in het kader van de Structuurfondsen, 
wordt voor deze omrekening gebruik gemaakt van een specifieke LOK, 
gedefinieerd als zijnde gelijk aan de boekhoudkoers. 
Tot eind 1993 moesten de bedragen voor structuurmaatregelen voor de 
visserij, waarvoor toen nog geen structuurfonds bestond, worden 
omgerekend aan de hand van de gewone LOK. Sinds 1 januari 1994 
maakt het FIOV (Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de 
Visserij) deel uit van de Structuurfondsen. Sinds die datum moeten 
de door het FIOV toegekende bedragen die worden vastgesteld door de 
Commissie dan ook worden omgerekend aan de hand van de 
boekhoudkoers, maar voor die welke worden vastgesteld door de Raad 
blijft de gewone LOK gelden, aangezien terzake geen specifieke 
uitzondering geldt. In agromonetair opzicht is de situatie ten 
aanzien van de bedragen voor structuurmaatregelen voor de visserij 
analoog aan die voor soortgelijke bedragen voor de landbouw, zodat 
voor beide dezelfde omrekeningskoers zou moeten worden gehanteerd. 
De voor het EOGFL - Afdeling Oriëntatie ingevoerde afwijking van de 
gewone LOK zou dus kunnen worden verruimd tot het FIOV. 
(1) De boekhoudkoers is de koers van de (begrotings)ecu die wordt 
gehanteerd voor de boeking van de uitgaven van de algemene begroting 
van de Europese Gemeenschappen. 
- 38 -
Als er echter geen "switch-over"-mechanisme meer is, is het 
verschil tussen de boekhoudkoers en de gewone LOK niet zeer groot. 
In de twee gevallen zijn er, doordat de ' omrekeningskoersen 
jaarlijks worden gestabiliseerd in verband met de ontstaansfeiten, 
afwijkingen ten opzichte van de marktkoers. 
Gelet op de agromonetaire mechanismen die voor de betrokken 
bedragen bescherming bieden tegen waardedalingen, lijkt het dan ook 
de voorkeur te verdienen de afwijking van de gewone LOK voor de 
landbouw af te schaffen. Voor de door de Raad vastgestelde bedragen 
in het kader van het EOGFL-Oriëntatie en van het FIOV zou dan de op 
1 januari van elk jaar geldende LOK van toepassing zijn. 
d) Termijn voor de vaststelling van tevoren van de LOK's, 
Vaststelling van tevoren yân de LOK's doet het gevaar voor 
handelsdistorsies toenemen, want het verschil tussen de vooraf 
vastgestelde LOK en de geldende LOK kan bovenop het verschil met de 
marktkoersen komen waarvoor de franchises ruimte laten. 
Om dit risico te beperken is in artikel 6 van Verordening (EEG) 
nr. 3813/92 bepaald dat de LOK's slechts voor bepaalde soorten 
bedragen in ecu vooraf mogen worden vastgesteld en voor een termijn 
van ten hoogste vier maanden. 
Bovendien is in Verordening (EEG) nr. 1868/93 van de Commissie, 
waarin nadere voorschriften voor de vaststelling en de toepassing 
van de LOK's zijn opgenomen, in artikel 15 bepaald dat de vooraf 
vastgestelde LOK wordt aangepast als hij meer dan 4 % afwijkt van 
de geldende LOK. 
Als de geldigheidsduur van de vooraf vastgestelde LOK wordt 
beperkt, en niet meer de gehele periode bestrijkt waarvoor de 
bedragen in ecu zelf vooraf waren vastgesteld, kan dat problemen in 
de handel veroorzaken. Deze beperking zou zonder aanzienlijke 
toeneming van het gevaar voor verlegging van het handelsverkeer 
kunnen worden afgeschaft als de 4 %-drempel zou worden vastgelegd 
in een voorschrift van de Raad. 
3. Stabilisatie van de landbouwomrekeningskoersen 
De stabilisatie van de LOK's voorkomt grillige of conjuncturele 
schommelingen van de landbouwprijzen. Zij vertraagt de aanpassing van 
de nationale landbouwprijzen ten opzichte van de ontwikkeling van de 
valuta's. Daardoor beperkt zij enerzijds de aan revaluaties verbonden 
dalingen van de landbouwinkomens en anderzijds de met devaluaties 
samenhangende kostenstijgingen voor de Gemeenschap. 
De ten opzichte van de reële ontwikkeling van de valuta's langzamere 
aanpassing van de LOK's brengt mee dat de landbouwprijzen minder snel 
reageren op de daling van de produktiekosten als gevolg van revaluaties 
of op de algemene inflatie als gevolg van devaluaties. 
De mogelijkheden tot stabilisatie van de LOK's daarentegen worden 
beperkt door het gevaar voor verleggingen van de handelsstromen dat 
erdoor ontstaat. Bovendien nemen de uitgaven voor de Gemeenschap toe 
wanneer voor sterke valuta's verlagingen van de LOK's worden 
uitgesteld. 
- 39 -
In een bepaalde monetaire context zou een terugkeer naar de originele 
regels met een smalle en vaste franchise van - 2 tot + 2 theoretisch 
zeker een van de goedkoopste mogelijkheden zijri. Dat zou bijvoorbeeld 
het geval zijn als de DM en de HFL de enige sterke valuta's waren. 
Financieel gezien zouden echter andere mogelijkheden veel interessanter 
zijn als ook de BLF en de FF sterke valuta's waren. Bovendien is eind 
1993 de vaste en smalle franchise vanwege haar kenmerken ongeschikt 
bevonden om het hoofd te bieden aan het gevaar voor wijziging van de 
LOK's dat ontstond door de veralgemening van de zwevende valuta's. Uit 
de simulatie van wat er zou zijn gebeurd als dit franchisemechanisme 
niet was veranderd, blijkt dat dit gevaar reëel was; de EMS-context is 
in dit verband niet veranderd. De in bijlage 8 aangegeven uitkomsten 
voor deze hypothese (B) blijken bijzonder sterk afhankelijk te zijn van 
de monetaire ontwikkelingen. Bij elke belangrijke revaluatie kunnen de 
kosten enorm de hoogte ingaan, waardoor de regeling niet meer in 
overeenstemming zou zijn te brengen met de GATT. 
Door de in december 1993 vastgestelde bepalingen inzake de franchises 
zijn de LOK's aanzienlijk stabieler geworden. Daardoor konden 
agromonetaire prijsverlagingen uit de weg worden gegaan die voor 
bepaalde valuta's zouden zijn voortgevloeid uit tijdelijke 
appreciaties. Tegelijk zijn echter bepaalde LOK-verlagingen voorkomen 
die alleen maar correcties zouden zijn geweest van vroegere 
verhogingen, terwijl bepaalde gevaren voor distorsie van de 
handelsstromen aanzienljk zijn toegenomen. 
De kosten van het mechanisme worden binnen de perken gehouden door het 
feit dat de verschuivingen van de franchise zowel qua omvang als qua 
duur tot het strikt noodzakelijke worden beperkt, maar die kosten zijn 
op verre na niet te verwaarlozen (hypothese E in bijlage 8). 
De stabiliteit van de LOK's in 1994 zou dus moeten worden gehandhaafd 
of nog verbeterd, maar tegelijk zouden de risico's uit een oogpunt van 
kosten voor de Gemeenschap en bepaalde risico's qua verlegging van het 
handelsverkeer moeten worden verkleind. 
a) Vaststelling van een symmetrische mobiele franchise 
In 1994 ontstaan door de toepassing van de regel inzake de 
asymmetrische, tussen de niveaus (-2, +3) en (0, +5) 
verschuifbare franchise, extra kosten wanneer de positieve 
monetaire afwijkingen groter worden. In dat geval wordt namelijk de 
verlaging van bepaalde LOK's vertraagd, en de verhoging van andere 
LOK's versneld. 
Daarentegen profiteert, wanneer de positieve afwijkingen kleiner 
worden dan +3, de begroting niet van de besparingen die mogelijk 
zouden zijn doordat de verhogingen zouden worden afgeremd van de 
LOK's van bepaalde valuta's waarvoor de negatieve afwijking tot 
beneden - 2 zakt maar de totale bilaterale franchise van vijf 
punten niet overschrijdt. 
- 40 -
Om de franchise symmetrisch verschuifbaar te maken zou de 
bovengrens steeds gelijk moeten zijn aan de hoogste positieve 
afwijking. Zo zou, afhankelijk van de waarde van de maximale 
positieve afwijking de franchise kunnen opschuiven tussen het 
laagste niveau (-5, 0) en het hoogste niveau (0, + 5). Extra 
kosten en besparingen zouden dan enigermate tegen elkaar wegvallen. 
Van dit herstel van de symmetrie mogen echter geen aanzienlijke 
besparingen worden verwacht, want het niveau van de franchise 
wordt nog altijd bepaald door de hoogste positieve afwijking, en er 
is bijna altijd een munt waarvoor die afwijking vrij groot is. Een 
simulatie van deze regel volgens de in deel C, punt 4, c), 
uiteengezette methode geeft aan dat bij de monetaire ontwikkelingen 
die zich in de periode van januari 1993 tot en met juni 1994 hebben 
voorgedaan met dit systeem niets zou zijn bespaard. De uitkomsten 
zijn aangegeven in bijlage 8, bij de hypothesen E en F. Er is 
echter geen enkele reden om niet te bezuinigen op - zelfs geringe -
overbodige uitgaven. 
b) Beperking van de mobiliteit van de franchise 
Bij toepassing van de regels die in 1994 gelden, wordt de 
stabiliteit van de LOK's van de zwakke valuta's problematisch 
wanneer de bovenste limiet van de franchise + 5 nadert, want dan 
wordt de mogelijke variatiemarge voor de negatieve afwijkingen zeer 
smal. ! 
Om deze moeilijkheid te ondervangen zou het dienstig zijn de limiet 
van de franchise beneden het technische maximum van + 5 te leggen. 
Hierdoor zou de protectie tegen LOK-verlagingen geringer worden. In 
het vrij frequente geval van revaluaties na een aantal devaluaties 
kunnen zonder grote moeilijkheden besparingen worden gerealiseerd. 
Voor de overige gevallen zou kunnen worden overwogen een tijdelijke 
uitzonderlijke overschrijding toe te staan om ruimte te laten voor 
een onderzoek van de situatie en voor het uitwerken van geschikte 
oplossingen, zonder gevaar voor zeer ernstige distorsies van de 
handel. 
In bijlage 8 zijn de uitkomsten aangegeven van de gesimuleerde 
toepassing van een dergelijke regel van symmetrische mobiliteit, 
begrensd tussen de niveaus (-4, +1) en (-1, +4) (hypothese H). 
Over de beschouwde periode van 18 maanden zou de toepassing van 
deze regel tot aanzienlijk lagere agromonetaire kosten hebben 
geleid zonder dat LOK's lager zouden zijn uitgekomen dan hun niveau 
van juni 1992. Wel zou men herhaalde malen zeer dicht in de buurt 
zijn gekomen van de limieten bij overschrijding waarvan LOK's 
hadden moeten worden verlaagd, en dus zeer dure compensaties hadden 
moeten worden toegekend. 
c) Versmalling en differentiëring van de franchise 
Aanvankelijk was de bilaterale franchise, die nu vijf punten 
bedraagt, op vier punten vastgesteld (begin 1993). De omvang van 
die franchise wordt hoofdzakelijk beperkt door het risico van 
verlegging van het handelsverkeer. 
- 41 -
De in economisch opzicht optimale franchise is niet 
noodzakelijkerwijs voor alle koppels van communautaire valuta's, en 
ook niet voor alle produkten of alle perioden van het jaar even 
groot. De optimale omvang van de franchise hangt namelijk af van de 
marktsituatie voor de betrokken produkten en de kosten van vervoer 
tussen de Lid-Staten. 
De eind 1993 vastgestelde franchise van vijf punten is altijd als 
het uit een oogpunt van gevaar voor verlegging van het 
handelsverkeer maximale gemiddelde beschouwd. 
Een dergelijke franchise levert in feite geen risico op voor de 
handel in bepaalde produkten, bijvoorbeeld wijn, tussen Lid-Staten 
die ver van elkaar verwijderd liggen, zoals Ierland en Griekenland. 
Daarentegen is deze franchise waarschijnlijk te groot voor de 
belangrijke handel in suiker en boter binnen de Benelux. Over het 
geheel genomen zou het veiliger zijn de franchise smaller te maken. 
Zoals evenwel uit de uitkomsten van de simulatie in hypothese G in 
bijlage 8 blijkt zou een versmalling van de huidige bilaterale 
franchise van vijf tot vier punten de LOK's destabiliseren en de 
kosten voor de Gemeenschap doen toenemen. 
Er zou kunnen worden gedacht aan versmalling van bepaalde 
bilaterale franchises al naar de afstand tussen de betrokken 
Lid-Staten en dus de hoogte van de vervoerkosten. Dit zou weliswaar 
de zaken ingewikkelder maken, maar er zou binnen een dergelijk 
systeem voor elke valuta nog steeds één enkele LOK zijn. 
Daarentegen moet differentiëring van de franchise op basis van de 
categorie waartoe het produkt behoort of naar gelang van de aard 
van het betrokken bedrag, zowel uit technisch oogpunt als op grond 
van economische overwegingen volstrekt worden uitgesloten, omdat 
zij tot gevolg zou hebben dat er talrijke verschillende LOK's per 
valuta zouden zijn en dat zich dus onvermijdelijk distorsies tussen 
de diverse sectoren van de landbouw en in de handel tussen de 
Lid-Staten zouden voordoen. 
4. Compens atiemechani smen 
Aangezien "switch-over" uitgesloten is, moeten, om te bereiken dat de 
LOK's blijven aansluiten op de monetaire realiteit en dat het GLB kan 
functioneren binnen de eengemaakte markt, de LOK's kunnen worden 
verlaagd. 
De praktische consequenties van de verlagingen van de LOK's kunnen 
aanzienlijk verschillen naargelang van de omstandigheden. Sommige 
verlagingen kunnen zonder al te veel problemen worden geaccepteerd. Dat 
geldt met name voor geringe verlagingen, verlagingen na één of meer 
recente verhogingen, verlagingen die plaatsvinden wanneer de 
marktprijzen stijgen, enz. In dergelijke gevallen zijn geen maatregelen 
nodig om de verlaging van de LOK's te flankeren. 
Anderzijds valt niet te ontkennen dat de gevolgen voor de landbouw van 
bepaalde aanzienlijke revaluaties op een tijdstip waarop de markten 
onder druk staan, aanzienlijke politieke, economische en sociale 
problemen kunnen veroorzaken. In dergelijke gevallen kan het 
verantwoord zijn dat adequate maatregelen kunnen worden genomen om de 
gevolgen voor de inkomens enigermate op te vangen. 
- 42 -
De compensatiemechanismen zouden echter vanwege hun implicaties, met 
name op financieel vlak, pas mogen worden toegepast nadat is gebleken 
dat dat noodzakelijk is, en ook dan slechts om de grootste 
inkomensverliezen op te vangen. 
a) Besluitvormingstermijnen 
Op grond van de huidige voorschriften moet de Commissie de LOK's 
onmiddellijk wijzigen zodra bepaalde drempels worden bereikt. In 
het kader van de agromonetaire regeling zoals die gewoonlijk 
functioneert is dat noodzakelijk en economisch verantwoord. 
Revaluaties kunnen zodanige effecten sorteren dat het zinvol is de 
LOK's pas te verlagen wanneer dat in het licht van de ontwikkeling 
van de valutasituatie duidelijk noodzakelijk is gebleken. 
Derhalve zou in de voorschriften het principe moeten worden 
opgenomen dat verlagingen van de LOK's worden uitgesteld totdat, na 
afloop van een bijkomende referentieperiode, blijkt dat de 
ontwikkelingen op grond waarvan tot die verlagingen had kunnen 
worden besloten, aanhouden. Dit brengt mee dat er gedurende enkele 
dagen een verhoogd risico van verlegging van het handelsverkeer 
is, maar er is altijd nog de mogelijkheid om de duur van de 
betrokken referentieperiode volgens de procedure van het Comité van 
beheer te verkorten. 
Bovendien zou voor bijzonder delicate gevallen tot bijkomend 
uitstel kunnen worden besloten wanneer de revaluaties uitkomen 
boven een bepaalde drempel, te bepalen op basis van de gecumuleerde 
devaluaties in het verleden en van de sinds die devaluaties 
verlopen tijd. Deze aanvullende, tijdelijke maatregel zou erop 
neerkomen dat in de bedoelde omstandigheden de verlaging van de 
betrokken LOK's met maximaal vier opeenvolgende referentieperiodes 
wordt uitgesteld. 
Doordat, zoals in punt 2 is voorgesteld, de omvang en de mobiliteit 
van de bilaterale franchises strikt zou zijn vastgelegd voor het 
courante functioneren van de regeling, zou de toepassing van deze 
uitzonderingsregel minder risico's voor verlegging van het 
handelsverkeer opleveren. Voorts zouden deze risico's in het 
algemeen worden opgeheven door de verdere aanpassingen van de 
overige LOK's. Hoe dan ook zouden ze eventueel kunnen worden 
opgevangen door middel van vrijwaringsmaatregelen. 
b) Passende maatregelen 
Alle agromonetaire compenserende maatregelen zouden door het EOGFL 
moeten worden gefinancierd met de middelen die jaarlijks 
beschikbaar zijn binnen het landbouwrichtsnoer, zodat mogelijk in 
bepaalde gevallen een moeilijke keuze zal moeten worden gemaakt. 
In de mogelijkheid om passende maatregelen te nemen zou dan ook 
uitsluitend moeten worden voorzien voor "aanzienlijke" revaluaties, 
waarvan zeker is dat ze negatieve gevolgen hebben, met andere 
woorden een effect dat groter is dan dat van de eraan voorafgaande 
devaluaties, de sinds die devaluaties verlopen tijd mede in 
aanmerking genomen. 
-. 43 
De automatische maatregelen waarin artikel 7 van Verordening (EEG) 
nr. 3813/92 momenteel voorziet, kunnen problemen opleveren wat de 
naleving van onze verbintenissen in GATT-verband of de 
EOGFL-begrotingsuitgaven betreft. Evenals door de "switch-over", gaat 
daardoor de steun voor alle Lid-Staten en alle belangrijke sectoren de 
hoogte in, terwijl de mogelijke inkomensverliezen zich op een veel 
beperkter schaal zullen voordoen. Met het oog op de GATT-overeenkomst 
zou de verhoging van de "steun per hectare of per dier" moeten worden 
gecompenseerd via verlagingen van de interne steun voor elke betrokken 
categorie produkten, waarbij hetzij kan worden geprofiteerd van het 
toevallig in een bepaald jaar lager produktievolume, hetzij de 
garantieprijzen moeten worden verlaagd. 
Voortaan zouden deze maatregelen dan ook alleen nog maar mogen gelden 
en automatisch worden toegepast voor steunbedragen voor structuur- of 
milieumaatregelen, welke bedragen vaak voor verschillende jaren 
tegelijk worden vastgesteld en in het kader van programma's worden 
toegekend. 
Als de huidige regels voor de steun per hectare of per dier worden 
afgeschaft, moeten in nationaal verband maatregelen worden genomen om 
te voorkomen dat de steun wordt uitgehold door factoren van 
agromonetaire aard. Met het oog op de beginselen van het GLB mogen 
dergelijke maatregelen slechts gedurende een bepaalde tijd gelden en 
moet de betrokken steun degressief zijn. 
De compenserende steun waarin artikel 8 van Verordening (EEG) 
nr. 3813/92 momenteel voorziet, blijft verenigbaar met onze 
GATT-verbintenissen als het niveau ervan wordt bepaald op basis van 
bepaalde historische criteria. De kosten van deze steun kunnen beperkt 
blijven, maar zouden enorm hoog kunnen oplopen ingeval de Lid-Staten 
waar de compenserende steun moet worden verleend een groot aandeel 
hebben in de landbouwinkomens binnen de Europese Unie. Met deze steun 
kunnen de moeilijkheden slechts na verloop van maanden worden opgelost, 
want met de toepassing ervan moet enige tijd worden gewacht, om te zien 
of de betrokken valuta-ontwikkeling een meer dan kortstondig 
inkomenseffect sorteert. 
Daarom kan het nodig zijn op korte termijn passende maatregelen te 
nemen, waarbij rekening moet worden gehouden met de reële context 
waarbinnen de verlaging van de LOK's plaatsvindt. Dergelijke 
maatregelen kunnen alleen op basis van de feitelijke omstandigheden 
worden bepaald. De meeste factoren die ter zake een rol spelen zijn 
namelijk betrekkelijk conjunctuurgebonden : de reële verliezen en de 
eventuele mogelijkheid tot directe compensatie via de ontwikkeling van 
de marktprijzen, de algemene sociaal-politieke situatie en de toestand 
op de verschillende markten, de beschikbare ruimte binnen de in 
GATT-verband aangegane verbintenissen en de omvang van de 
begrotingsmiddelen. Er zou in dit verband moeten worden gewerkt met 
maatregelen die betrekking hebben op hetzij marktondersteuning, 
inclusief, in voorkomend geval, verhoging van bepaalde prijzen in ecu, 
hetzij machtiging tot toekenning van compenserende steun. 
- 44 -
Om niet telkens weer de agromonetaire regeling ter discussie te hoeven 
stellen en de marktdeelnemers een qua regelgeving in zekere mate 
stabiele context te kunnen bieden, zouden de hier bedoelde maatregelen 
geen aanpassing van de regels inzake de omrekeningskoersen mogen 
omvatten. 
Bij een "aanzienlijke" revaluatie zou voor de vaststelling - op korte 
termijn - van compensatiemaatregelen een van de procedures kunnen 
worden gevolgd waarvan de Raadt1) zich voorstander heeft verklaard en 
die reeds is vastgelegd voor de agromonetaire vrijwaringsmaatregelen. 
Volgens die procedure zou de Commissie beslissen over de toepassing van 
de nodige marktregulerende maatregelen of aanvullende steunmaatregelen. 
Binnen drie werkdagen na de kennisgeving van het besluit van de 
Commissie zou een Lid-Staat tegen dat besluit beroep kunnen aantekenen 
bij de Raad, die dan uiterlijk een maand later een andersluidend 
besluit zou kunnen vaststellen. 
(1) Artikel 3 van het Besluit van de Raad tot vaststelling van de 
voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende 
uitvoeringsbevoegdheden. 
- 45 -
Algemene conclusies 
1. De bepalingen van Verordening (EEG) nr. 3813/92 van de Raad die inhouden dat met ingang van 1 januari 
1995 een einde komt aan de "switch-over" en wordt teruggekeerd naar de oorspronkelijke 
franchiseregeling met een vaste en smalle marge, tussen -2 en +2, kunnen tot moeilijkheden leiden. 
Het stelsel dat daardoor zou ontstaan, zou bij de huidige situatie van het ENS worden gekenmerkt door 
sterk wisselende LOK's, zoals ook reeds eind 1993 werd gevreesd toen de Raad heeft besloten de 
oorspronkelijke regels te wijzigen. Bijgevolg zou, bij monetaire schommelingen die eerder van 
conjuncturele aard zijn, de markt kunnen worden verstoord en het gezinsinkomen in de landbouw kunnen 
dalen en zouden voor de Gemeenschap uitgaven kunnen ontstaan die niet strikt noodzakelijk lijken. 
Bij aanzienlijke revaluaties zou er een groot gevaar zijn dat de compensatieregelingen die zouden 
moeten worden ingevoerd op verzoek van de betrokken Lid-Staten automatisch leiden tot grote problemen 
met de vredesclausule in het kader van de GATT en met het richtsnoer voor de landbouwuitgaven dat geldt 
in het kader van de begrotingsdiscipline. In dat geval zouden ingrijpende keuzes tussen de 
verschillende niveaus voor ondersteuning van de landbouw moeten worden gemaakt. Het oorspronkelijke 
stelsel uit 1993, dat ogenschijnlijk weinig kosten meebrengt, houdt daardoor grote risico's in voor een 
explosie van de kosten en voor ernstige conflictsituaties. 
2. Een verlenging zonder meer van de eind 1994 geldende agromonetaire regels lijkt evenmin een adequate 
oplossing. Deze regels geven een te grote bescherming voor bepaalde positieve monetaire afwijkingen en 
versnellen bepaalde verhogingen van de LOK's ten koste van de begroting van de Gemeenschap. Bovendien 
lijkt de tot 5 punten verruimde franchise in bepaalde situaties een gevaar in te houden voor distorsie 
van de handelsstromen tussen bepaalde Lid-Staten. 
Voorts blijft in dat geval het beginsel van de "switch-over" onaangetast, hoewel het in feite niet 
wordt toegepast als gevolg van de huidige regels van het EMS. De "switch-over" is echter niet te 
verenigen met de hervorming van het GLB, de overeenkomsten in het kader van de GATT en de 
begrotingsdiscipline op middellange termijn. De compensatieregelingen bij een revaluatie tenslotte zijn 
in dit geval dezelfde als in de sub 1 beschreven situatie met dus dezelfde onoverkomelijke bezwaren. 
3. Bijgevolg wordt op grond van de ervaring en de ontwikkelingen in de economische context voorgesteld het 
agromonetaire stelsel te verbeteren door maatregelen op drie vlakken : 
a) Vergroting van de coherentie van het stelsel 
Afschaffing van de "switch-over", die onverenigbaar is met de hervorming van het GLB, de 
overeenkomsten in het kader van de GATT en de begrotingsdiscipline op middellange termijn. 
Technische aanpassingen wat betreft de omrekeningskoers die wordt gehanteerd voor bedragen in 
het kader van de structuurmaatregelen, en wat betreft de regels voor de vaststelling vooraf van 
de LOK's. 
b) Aanpassingen in de stabilisering van de LOK's 
Symmetrie in de franchise en beperking van de verschuivingsmogelijkheid van de franchise zodat, 
onder bepaalde omstandigheden, bepaalde nodeloze uitgaven worden vermeden en het aantal 
devaluaties als gevolg van een zekere overbescherming tegen verlagingen van de LOK's wordt 
verminderd. 
Mogelijkheid van verkleining van de franchise naargelang van de betrokken nationale valuta, om 
distorsie van de handelsstromen uit de weg te gaan. 
c) Herziening van de compensatieregelingen 
Invoering van een korte periode voor bevestiging van een monetaire ontwikkeling, voordat wordt 
besloten tot eender welke verlaging van een LOK; 
Invoering van een uitstel van de verlagingen van de LOK's bij een "aanzienlijke" revaluatie, 
d.w.z. een revaluatie die hoger is dan voorgaande devaluaties, waarbij ook rekening wordt 
gehouden met de duur van de periode sinds die devaluaties; 
Beperking van de toepassing van compensatiemaatregelen tot "aanzienlijke" revaluaties; 
Uitbreiding van de toepassing van de degressieve en tijdelijke compenserende steun per hectare 
en per dier, en invoering van de mogelijkheid om maatregelen op korte termijn te nemen. 
- 46 -
Bijlage 1 : LANDBOUWOMREKENINGSKOERSEN 
(1 ecu = ... NV] 
Data BLF DKR DM DRA ESC FF HFL IRL LIT PTA UKL 
N.B.: 
01/09/92 
31/12/92 (1) 48.5563 
48.5563 8.97989 
8.97989 2.35418 
2.35418 274.609 
292.133 203.418 
207.327 7.89563 
7.89563 2.65256 
2.65256 0.878786 
0.878776 1761.45 
1990.00 151.756 
161.262 0.795423 
0.897525 
01/01/93 
11/01/93 
01/02/93 
03/02/93 
01/03/93 
31/03/93 
01/04/93 
11/04/93 
21/04/93 
27/04/93 
01/05/93 
11/05/93 
18/05/93 
21/05/93 
28/05/93 
01/06/93 
21/06/93 
01/07/93 
21/07/93 
24/07/93 
30/07/93 
01/08/93 
11/08/93 
17/08/93 
21/08/93 
01/09/93 
14/10/93 
30/12/93 
01/01/94 
11/01/94 
21/01/94 
01/04/94 
21/05/94 
01/06/94 
21/06/94 
30/06/94 (2) 
(3) 
(4) 
(5) 
(6) 
(7) 48.5563 8.97989 2.35418 
9.14292 
9.34812 
49.3070 
49.3070 9.34812 2.35418 310.351 
314.412 
315.843 
319.060 
322.728 
328.567 
331.890 
334.226 
337.814 
342.048 
346.789 
346.789 209.523 
212.128 
214.525 
222.758 
223.071 
228.151 
233.112 
236.933 
239.331 
239.331 7.89563 2.65256 0.878776 
0.957268 
0.976426 
7.95622 
7.98191 
7.98191 2.65256 0.976426 2087 
2133 
2156.72 
2207.67 
2262.06 
2287.88 
2264.05 
2230.20 
2226.76 
2195.05 
2194.16 
2191.78 
2166.58 
2222.98 
2264.19 
2274.93 
2274.93 166.075 
166.261 
169.628 
176.247 
176.451 
179.488 
182.744 
186.835 
190.382 
192.319 
192.319 0.939052 
0.951031 
0.968391 
0.980715 
0.978559 
0.970726 
0.964017 
0.959111 
0.948645 
0.937041 
0.930787 
0.920969 
0.920969 
(1): Koers voor de monetaire ontwikkelingen in de herfst van 1992. PTA-koers voor granen. Correctiefactor van de ecu 1.145109. 
- (2) : Begin van het agromonetaire stelsel voor de interne markt. Correctiefactor van de ecu 1.195066. 
(3): Monetaire herschiking: devaluatie van het IRL met 10%. Correctiefactor van de ecu 1.205454. 
(4): Monetaire herschiking: devaluaties van de ESC met 6.5% en de PTA met 8%. Correctiefactor van de ecu 1.207509. 
(5): Op 02/08/93, verruiming van de fluctuatiemarge van het EMS tot 15%. 
(6): Met ingang van 10/09/93, schorsing van de oorspronkelijke regels voor de aanpassing van de landbouwomrekeningskoersen. 
(7): Met ingang van 22/12/93, wijziging van de basisverordening op agrimonetair gebied. 
h> 
Bijlage 2: MONETAIRE AFWIJKINGEN PER REFERENTIEPERIODE 
Periodes 
01 - 1993 
1 
2 
3 
02 
1 
2 
3 
03 
1 
2 
3 
04 
1 
2 
3 
05 
1 
2 
3 
06 
1 
2 
3 
07 
1 
2 
3 
08 
1 
2 
3 
09 
1 
2 
3 
10 
1 
2 
3 
11 
1 
2 
3 
12 
1 
2 
3 
01 - 1994 
1 
2 
3 
02 
1 
2 
3 
03 
1 
2 
3 
04 
1 
2 
3 
05 
1 
2 
3 
06 
1 
2 
3 BLF 
0.00G 
0.000 
O.OOC 
0.000 
O.OOC 
O.OOC 
0.00G 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
O.OOC 
-1.32C 
-1.24Ï 
-1.317 
-2.46C 
-1.84S 
-1.9K 
-2.80Ï 
-2.031 
-1.58C 
-0.59C 
-0.05* 
0.30$ 
1.021 
1.28C 
1.50^ 
1.25J 
0.897 
1.397 
1.75C 
2.195 
2.27€ 
2.24Ï 
2.497 
2.641 
2.381 
2.41 S 
2.531 
2.671 
2.63C 
2.742 
2.581 
2.786 DKR 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
> 0.000 
) 0.000 
) 0.000 
) 0.000 
) 0.000 
) 0.000 
) -2.000 
> -1.759 
' -1.996 
> -1.843 
) -1.402 
i -0.351 
\ 0.175 
1 0.405 
> 0.504 
J 1.082 
\ 1.341 
) 1.574 
2.054 
J 2.257 
1 2.393 
> 2.557 
' 2.714 
' 2.455 
> 2.398 
i 2.081 
I 2.134 
l 2.284 
' 2.503 
2.049 
2.117 
I 2.010 
1.949 
2.370 
2.342 
2.384 
2.233 
2.409 DM 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
1.176 
1.664 
1.493 
2.115 
1.770 
1.914 
2.135 
2.534 
1.914 
1.640 
1.506 
1.465 
1.146 
0.971 
0.795 
0.615 
0.372 
0.276 
0.255 
0.569 
0.594 
0.786 
0.923 
1.110 
0.785 
0.700 
0.833 
0.971 
0.907 
1.032 
0.878 
1,066 DRA 
0.000 
-0.479 
-0.979 
-0.666 
-1.122 
-1.181 
-1.627 
-1.874 
-2.121 
-1.327 
-1.576 
-1.928 
-1.808 
-1.930 
-1.575 
-1.764 
-1.988 
-2.000 
-1.029 
-1.104 
-0.819 
-1.170 
-1.718 
-1.665 
-1.164 
-1.628 
-2.987 
-2.865 
-3.334 
-1.888 
-1.163 
-0.845 
-1.047 
-1.296 
-1.550 
-1.741 
-1.023 
-1.380 
-0.709 
-0.812 
-1.028 
-1.250 
-1.348 
-1.366 
-1.647 
-1.085 
-1.483 
-1.373 
-1.419 
-1.576 
-1.269 
-1.165 
-1.848 
-1.406 ESC 
-0.787 
-0.134 
-0.540 
-0.567 
-1.375 
-1.974 
-1.260 
-1.532 
-2.035 
-1.144 
-1.232 
-1.512 
-1.808 
-1.873 
-1.102 
-0.977 
-1.062 
-0.928 
-0.878 
-1.139 
-2.000 
-1.166 
-0.277 
-0.068 
0.153 
0.040 
0.251 
0.003 
-0.348 
-0.320 
-0.670 
-0.310 
0.156 
-0.027 
-0.280 
-0.479 
-0.577 
-0.425 
0.087 
0.272 
0.379 
0.217 
-0.314 
-1.142 
-1.266 
-1.384 
-0.135 
-0.644 
-1.057 
-1.324 
-1.583 
-1.023 
-1.299 
-1.181 FF 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
-2.000 
-2.000 
-1.397 
-1.572 
-1.109 
-0.912 
-0.855 
-1.450 
-1.237 
-1.157 
-0.870 
-0.645 
-0.218 
0.194 
0.194 
0.334 
0.210 
0.111 
0.159 
0.232 
0.347 
0.447 
0.591 
0.291 
-0.102 
-0.275 
-0.342 
-0.078 
-0.128 
0.192 
0.250 
0.407 HFL 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
1.311 
1.743 
1.730 
2.429 
2.083 
2.245 
2.414 
2.703 
2.206 
2.023 
1.091 
1.857 
1.685 
1.568 
1.383 
1.331 
0.988 
0.837 
0.820 
1.023 
0.964 
1.121 
1.175 
1.309 
1.159 
1.075 
1.101 
1.320 
1,296 
1.497 
1.375 
1.618 IRL 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
•=-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
-2.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.000 
0.261 
-1.148 
-1.246 
-1.662 
-1.708 
-1.330 
-0.430 
-0.274 
-0.371 
0.043 
0.445 
1.314 
1.546 
1.387 
1.710 
3.115 
4.062 
4.025 
3.380 
2.075 
2.225 
2.133 
1.550 
1.195 
1.157 
2.186 
2.165 
1.672 
2.523 
2.107 
2.468 
1.995 LIT 
-0.997 
-1.982 
-0.950 
-1.220 
-0.776 
-2.253 
-2.419 
-1.435 
-2.400 
-1.155 
-1.240 
1.308 
1.474 
2.000 
2.000 
1.727 
1.912 
2.000 
1.138 
0.588 
-0.409 
-1.321 
-1.067 
-1.205 
-1.870 
-2.843 
-2.647 
-3.483 
-4.291 
-1.129 
-0.504 
-1.266 
-2.153 
-3.390 
-3.661 
-3.543 
-1.776 
-1.059 
-0.477 
-0.600 
0.083 
0.123 
-0.371 
-1.404 
-1.326 
-0.597 
1.445 
1.938 
1.649 
1.491 
1.765 
0.949 
0.554 
-0.032 PTA 
0.000 
-0.134 
-0.157 
0.257 
-0.428 
-0.843 
-1.460 
-0.848 
-0.611 
-0.590 
-0.897 
-2.114 
-1.940 
-1.733 
-2.000 
-1.848 
-0.022 
1.038 
1.074 
1.081 
-0.530 
-1.936 
-0.467 
-0.289 
1.506 
1.650; 
2.813; 
2.508 
2.013 
2.467 
2.943 
2.553 
1.653 
0.863 
-0.251 
-0.399 
-0.757 
-1.028 
-0.284 
0.845 
1.070 
0.613 
0.933 
0.231 
0.410 
0.783 
1.726 
1.119 
1.037 
0.478 
-0.139 
0.193 
0.310 
0.021 UKL 
-2.000 
0.374 
0.411 
-1.293 
-2.089 
-2.590 
-1.290 
-0.027 
0.860 
1.656 
2.000 
2.000 
1.965 
1.400 
1.493 
1.383 
0.521 
1.229 
1.079 
2.438 
2.000 
1.044 
1.067 
0.374 
-0.218 
-0.879 
-1.444 
-1.859 
-1.522 
-1.864 
-1.015 
-0.419 
0.041 
0.585 
0.877 
0.536 
0.667 
1.503 
2.429 
2.351 
1.621 
0.489 
0.439 
0.452 
-0.368 
-1.079 
-1.018 
-0.590 
-0.672 
-1.549 
-1.201 
-1.881 
-1.012 
-1.660 
BIJLAGE 3-1 : ONTWIKKELING VAN DE REPRESENTATIEVE MARKTKOERSEN (ZWART) EN VAN DE LANDBOUWOMREKENINGSKOERSEN (WIT) VAN 
JANUARI 1993 TOT EN MET JUNI 1994 
BIJLAGE 3-2 : ONTWIKKELING VAN DE REPRESENTATIEVE MARKTKOERSEN (ZWART) EN VAN DE LANDBOUWOMREKENINGSKOERSEN (WIT) VAN 
JANUARI 1993 TOT EN MET JUNI 1994 
BIJLAGE 4-1 MAANDELIJKSE ONTWIKKELING VAN DE PRIJZEN IN NATIONALE VALUTA VAN JULI 1992 TOT EN MET JUNI 1994 
GRANEN 
Interventieprijzen (zwart) en marktprijzen (wit) 
voor zachte tarwe (ruit) en voor gerst (driehoek) 
35 120 S? 120 h 
80 j-
60 <-0 
' • .1 1 I I I 1 i J | | I ; | | I I L_i I I I I I I I I I I I I I l_ 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 2 3456 10 11 12 1 2 3 4 5 6-78 9 10 11 12 1 2" 3 4 5 
180 
160 
140 
120 
100 
80 
60 h* BLF 
.»¥• »•• 
_J I I ' • ' I I—I L. -I I 1—1 I I I I U 
789 10 11 12 1 2 3456789 10 11 12 1 2 34 56 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 
^1 
BIJLAGE 4-2 : 
OLIJFOLIE MAANDELIJKSE ONTWIKKELING VAN DE PRIJZEN IN NATIONALE VALUTA VAN JULI 1992 TOT EN MET JUNI 1994 
SUIKER 
Interventieprijs (zwart) en marktprijs voor 
olijfolie van eerste persing (wit) 
140 
130 h 
120 \-
110 
100 
90 l~~S~ 
-L_J 1...L, 1 I ' ' ' L. 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 Interventieprijs (zwart) en marktprijs voor 
witte suiker (wit) 
a 
140 
130-i-
120 k 
110 -
100 
90 L».>»wttmîîtîtî 
• * .'ii 11 -• iii 
7 S 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3." 4 5 6 
fësp] 
140 r 
130 h 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 140 
130 \- • 
120 
110 
100 h ••••roooo 
90 ^•~, N. 
oooooooooooo oooooo 
_1—I I I I I I I I I I I 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 
f-7 
BIJLAGE 4-3 : MAANDELIJKSE ONTWIKKELING VAN DE PRIJZEN IN NATIONALE VALUTA VAN JULI 1992 TOT EN MET JUNI 1994 
ZUIVELPRODUKTEN 
Landbouwomrekeningskoersen (zwart) en marktprijzen (wit) 
voor boter (ruit) en volle melk (driehoek) 
[ESP] 
130 
120 
110 
100 
90 
30 I I I I I I I I I I I I I I I—I I I I I I I I I I 1—1 I I I I I l_l I I : I I I | I l 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 oo^^ocD^^oooo oooooo oo^0000300000 130 r 
80 i—«-^ 
7 8- 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 
130 
120 
110 
100 
90 
80 OOOOOOOOOOO000 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 123456 130 
120 
110 -f. 4 S S S SS S-^, A. 
100 - «M*-* S&&&&1 ^V?y7977799 % 99'5"7J5^9y9 9i7 
90 
_1 I I I L_J I I ' ' I ' i ' • i i I 1 l_ 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 
BIJLAGE 4-4 : MAANDELIJKSE ONTWIKKELING VAN DE PRIJZEN IN NATIONALE VALUTA VAN JULI 1992 TOT EN MET JUNI 1994 
RUNDVLEES 
Interventieprijs (zwart) en marktprijs voor hele geslachte (wit) 
7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 
140 
130 
120 
110 h 
100 h •• 
90 I—i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i J—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i—i i i i_ 140 
130 h 
120 i-
110 
ioo U »»frtt*»»»<ri 
90 l—«-J-i- -1 1 1 1—I J L_ I, I I l—J L_l I i_l l_i_ 
789 10 11 12 1 23466789 10 11 12 1 23456 789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 2345 
BIJLAGE 4-5 : MAANDELIJKSE ONTWIKKELING VAN DE PRIJZEN IN NATIONALE VALUTA VAN JULI 1992 TOT EN MET JUNI 1994 
VERSE GROENTEN EN FRUIT TAFELWIJN 
Landbouwomrekeningskoersen (zwart) en marktprijzen (wit) 
voor appelen (ruit) en voor tomaten (driehoek) 
400 
300 
3? 200 
100 
-i i i i i i i_i i__i i i i .iii i i i • i i Landbouwomrekeningskoersen (zwart) en marktprijzen 
voor wijn van de soort R1 (wit) 
a 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23466 140 
120 
100 
80 
60 h »»»»+»• •»'*<•<•>«•^MN"â"****A4UA»* 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 
400 
300 
St 200 
100 E3 
-I I—I I L. •W» <A <Ml^H>ttfrfr*»» •/• 
-J I—J I—I—I—.—I I I—I—I—I I I—I—I I 1 I I I I I I 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 El 
140 
120 
3? 100 h 
80 
60 * ^*"*~**-*_ 
*W 
Ji A AH* 
J^^^\^ 
-J I I L_J t_ -J I ' , i -J i L_ 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 
ALLEGATO 4-6 : EVOLUZIONI MENSILI DEI PREZZI IN MONETE NAZIONALI TRA LUGLIO 1992 E GIUGNO 1994 
VARKENSVLEES 
Landbouwomrekeningskoersen (zwart) en marktprijzen 
voor vlees van klasse 1 (wit) SCHAPEVLEES 
Landbouwomrekeningskoersen (zwart) en marktprijzen 
voor hele geslachte lammeren (wit) 
O 
140 
120 \-
3? 100 h 
80 h 
60 -i—j i I_J—i i i i i i i i i_ _1 I I I I I I I I I I I I I I I I I 1 I l_ 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 123456 m 
s? 180 r 
160 h 
140 
120 
100 
80 l^ttt *&Ù£ 
\ **sT 
^H^e^ 
i ' I—I L_ i i i i I I I I l_l I I I L. 
789 10 11 12 1 23456789 10 11 12 1 23456 
140 
120 h 
100 
80 
50 L—i i • ' • ' i i i i i i i i L_ ' • • i i i i i i i i i i i i i i I i i i i l_ 180 
160 
140 
120 
100 
80 '—L • » ••A» »••••••• 
-j i—i iii' -1—1 1—1 I I I I—i 1—1—1 1 ! 1—1 1 1—L. 
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 
^7 
BIJLAGE 5: UITVOER PER MAAND 
VERENIGD KONINKRIJK - MELKÇ000T) 
SPANJE - GRAAN ('()()() T) 
V 
,J I I I I 1--t-t-ONDJ FMAMJ JASONDJ FM 
ITALIE - WIJN ('POOT) 
ONDJ FMAMJ JAS O N DJ FMAMJ j" A S O N D 
r7 s 
(PMON/NL/1245) 
BIJLAGE 
Effect op de restituties en de steunmaatregelen als gevolg van 
het $-effect van de correctie f actor van de ecu 
Bedragen 
A 
Uitvoerrestitutie 
Zachte tarwe 
Gerst 
Maïs 
Durumtarwe 
Rogge 
Rijst 
Suiker 
Produktierestitutie 
Zetmeel 
Suiker voor de 
chemische industrie 
Steun 
Oliehoudende zaden 
Gedroogde 
voedergewassen 
Katoen 
TOTAAL Wereldmarktprij s 
$/ton 
B 
92 
72 
120 
192 
61 
350 
280 
192 
(1) 
265 
121 
416 
-Prijseffect 
van de 
correctiefactor 
ecu/ton 
C 
0,69 
0,54 
0,90 
1,44 
0,46 
2,63 
2,10 
1,44 
(2) 
0,91 
3,12 
-Betrokken 
hoeveelheden 
x 1 000 ton 
D 
20.883 
8.778 
3.888 
1.016 
500 
120 
2.970 
1.750 
4.541 
1.085 
-Effect op de 
uitgaven in 1994 
(in miljoen 
begrotingsecu) 
E 
17,2 
5,7 
4,2 
1,7 
0,3 
0,4 
7,5 
3,0 
0,4 
28,6 
4,9 
4,0 
77,9 
A: bedragen die rechtstreeks samenhangen met een wereldmarktprijs in dollar 
B: raining van de prijzen of van het percentage van de prijzen in dollar die rechtstreeks van invloed 
zijn op de vast te stellen bedragen en die een effect hebben op de uitgaven in het begrotingsjaar 
1994 
C: effect bij een gemiddelde koers van 1 dollar = 0,87 begrotingsecu en bij een correct ie f actor voor de 
ecu van 1,195066 op 01.01.1993 en 1,207509 op 14.05.1994 
E: (C) x (D) x 1,195066 
(1) Hetzelfde effect van 0,5 % als voor de uitgaven aan uitvoerrestituties voor suiker 
(2) Verlaging van de steun met 10 % in plaats van 11 % 
BIJLAGE 7: ONTWIKKELINGVAN DE LANDBOUWOMREKENINGSKOERSEN 
BIJ TOEPASSING VAN VERSCHILLENDE AANPASSINGSREGELS 
Regels voor de aanpassing van de 
landbouwomrekeningskoersen (LOK's) BLF DKR DM DRA ESC FF HFL IRL UT PTA UKL 
00 
01 Referentie: LOK's zonder franchise, zonder "switch-over" 
Werkelijke situatie % 
N+ 
N-
% 
N+ 
0 -2.3 
11 
23 
1.6 
1 
0 0.6 
11 
23 
4.1 
2 
0 -2.1 
17 
17 
0 
0 
0 12.1 
42 
11 
11.7 
10 
0 13.5 
35 
18 
14.2 
6 
0 -0.4 
12 
22 
1.1 
2 
0 -2.6 
18 
16 
0 
0 
0 7.8 
17 
17 
11.1 
2 
0 6.9 
29 
24 
9 
7 
5 14.6 
27 
26 
15.8 
6 
0 -3.3 
22 
31 
-1.9 
3 
7 
DEELI 
A 
B 
C 
D 
E LOK's zonder franchise, 
met "switch -over" voor de vaste valuta's 
LOK's met vaste franchise (-2,-1-2), 
zonder "switch-over" 
LOK's bij voortzetting van de oorspronkelijke regels 
LOK's met vaste franchise (-2,+2), 
met "switch-over" die vanaf augustus 1993 zwevend is 
LOK's met asymmetrische franchise (-2,-1-3), 
verschuifbaar naar (0,-1-5), zonder "switch-over" % 
N+ 
N-
% 
N+ 
N-
% 
N+ 
N-
% 
N + 
N-
% 
N+ 
N--1.3 
10 
22 
-0.8 
1 
2 
0.3 
3 
2 
1 
3 
2 
1.7 
2 
0 1.6 
11 
21 
2.3 
3 
4 
3 
2 
1 
4.1 
3 
2 
4 
3 
0 -1.1 
17 
15 
-1.6 
0 
4 
-0.5 
0 
2 
0 
0 
0 
0 
0 
0 13.3 
44 
9 
10 
14 
0 
11 
13 
0 
11.9 
15 
0 
11 
14 
0 14.7 
37 
16 
12.9 
6 
0 
142 
6 
0 
14.3 
6 
0 
132 
9 
0 0.7 
12 
20 
0.1 
1 
0 
1.1 
2 
0 
1.3 
4 
0 
0.9 
1 
0 -1.6 
19 
13 
-1.7 
0 
4 
-0.7 
0 
2 
0 
0 
0 
0 
0 
0 8.9 
18 
15 
7.7 
3 
2 
8.8 
2 
2 
9.6 
4 
1 
10.9 
5 
0 8 
30 
23 
7.3 
8 
5 
9.1 
9 
6 
9.9 
9 
6 
8.4 
9 
1 15.8 
28 
25 
13.5 
7 
2 
14.7 
7 
2 
15.5 
6 
1 
14.8 
6 
0 -2.3 
22 
31 
-2.3 
3 
9 
-2 
4 
8 
-0.5 
5 
8 
-0.6 
3 
2 
DEELI 
F 
G 
H LOK's met franchise van 5 punten, verschuifbaar tussen 
(-5,0) en (0,+5), zonder "switch-over" 
LOK's met franchise van 4 punten, verschuifbaar tussen 
(-4,0) en (0,-1-4), zonder "switch-over" 
LOK's met franchise van 5 punten, verschuifbaar tussen 
(-4.+1) en (-1.+4), zonder'switch-over" % 
N + 
N-
% 
N + 
N-
% 
N+ 
N-1.7 
2 
0 
0.1 
4 
1 
1.7 
2 
0 4 
3 
0 
2.3 
3 
1 
32 
2 
0 0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 112 
15 
0 
10.8 
17 
0 
112 
12 
0 13.5 
7 
0 
13.5 
7 
0 
13.6 
7 
0 0.9 
1 
0 
1.5 
1 
0 
0.9 
1 
0 0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 10.9 
5 
0 
8.8 
6 
1 
8.7 
4 
1 8.3 
5 
1 
9.1 
10 
1 
8.3 
6 
1 14.8 
5 
0 
15.7 
9 
1 
142 
4 
0 -0.6 
1 
1 
-2.4 
1 
2 
-1.7 
2 
2 
% = Ontwikkeling van 01.01.1993 tot en met 30.06.1994 N+ et N- = Aantal verhogingen (devaluaties) en verlagingen (revaluaties) 
S7 
BIJLAGE 8: VERGELIJKING VAN DE KOSTEN VAN VERSCHILLENDE REGELS 
VOOR DE AANPASSING VAN DE LANDBOUWOMREKENINGSKOERSEN 
X 1 min (begrotings) ecu 
Regels voor de aanpassing van de 
landbouwomrekeningskoersen (LOK's) Effecten van de 
ontwikkeling van de 
LOK's /1.5 jaar 
(1.1.93/1.7.94) 
(1) |%van(a) rheoretische effecten op middellange termijn (1993/97) 
LOK's 
/3.5 jaar 
(2) t Hogere 
steun 
/4 jaar 
(3) i Lagere 
inkomens 
/3jaar TOTAAL 
Gemiddelde / jaarl 
_©_ % Belangrijkste 
opmerkingen 
00 
01 Referentie: LOK's zonder franchise, zonder "switch-over" 
Begroting over 18 maanden: 68405 min ecu (a) 
Werkelijke situatie 0 
688 0 
+1.01 0 
1726 2184 
0 572 
0 551 
483 100 
(+14) 
-12 
(100) Instabiele LOK's 
Zeer hoge compensatiekosten 
Onverenigbaar met GATT. 
Kostbare overbescherming van 
sommige positieve afwijkingen. 
Franchise soms te hoog. 
DEELI 
A 
B 
C 
D 
E LOK's zonder franchise, 
met "switch -over" voor de vaste valuta's 
LOK's met vaste franchise (-2,-1-2). 
zonder "switch -over" 
LOK's bij voortzetting van de oorsptronkeBjke regels 
LOK's met vaste franchise (-2,+2), 
met "switch-over" die vanaf augustus 1993 zwevend is 
LOK's met asymmetrische franchise (-2,+3), 
verschuifbaar naar (0.+5). zonder "switch-over" 630 
89 
582 
817 
611 +0.92 
+0.13 
+0.85 
+1.19 
+0.89 1300 
-146 
1179 
1990 
1430 1344 
1428 
588 
0 
0 272 
316 
104 
0 
0 709 
337 
491 
561 
408 +29 
(+47) 
-39 
(-30) 
-11 
(+2) 
+2 
(+16) 
-26 
(-16) (Volledigheidshalve) 
Gevaar voor de grote automatische 
compensaties en voor moeilijkhedei 
met GATT groot. (Gebaseerd op 
sen andere monetaire ontwikkeling) 
Compensaties voor 
revaluatie van conjuncturele aard. 
Algemene everbescherming als 
gevolg van "switch - over". 
Onverenigbaar met GATT. 
Kostbare overbescherming van 
sommige positieve afwijkingen. 
Franchise soms te hoog. 
DEEL II 
F 
G 
H LOK's met franchise van 5 punten, verschuifbaar tussen 
(-5,0) en (0.+5), zonder "switch-over" 
LOK's met franchise van 4 punten, verschuifbaar tussen 
(-4,0) en (0.+4), zonder "switch-over" 
LOK's met franchise van 5 punten, verschuifbaar tussen 
(-4.+1) en (-1.+4), zonder "switch-over" 616 
674 
520 +0.90 
+0.99 
+0.78 1453 
1438 
1128 0 
0 
0 o 
0 
0 414 
422 
330 -25 
(-14) 
-23 
(-13) 
-40 
(-32) Weinig verschil met hypothese E 
in het geval van de als basis 
gebruikte monetaire ontwikkeling. 
Instabiel resultaat. 
Er is maar net aan sterke 
LOK-veriagingen en aan 
compensaties ontkomen. 
Zeer instabiel resultaat. Er is maar 
iet aan sterke LOK-veriagingen en 
aan hoge compensaties ontkomen. 
Franchise soms te hoog 
(2) Effect van de LOK's per 30.06.1994 op de uitgaven van juli 1994 tot en met december 1997, rekening houdend met de structuur van het voorontwerp van begroting 1995. 
(3) Effect, over een periode van 4 jaar, van de compensatie van de grootste "voelbare" revaluatie via verhoging van bepaalde in ecu. 210 min ecu voor 1% revaluatie. 
Artikel 7 van Verordening (EEG) 3813/92. 
(4) Communautaire financiering, over een periode van de 3 jaar, van de wegens een "voelbare" revaluatie toegekende maximale steun ter compensatie van 
inkomensverliezen. 1.5% aan gezinsinkomen uit het landbouwbedrijf voor 1% revaluatie. Artikel 8 van Verordening (EEG) 3813/92. 
(5) Maatstaf voor de schatting van de theoretische effecten op middellange termijn: [ (1) + (2) + (3) + (4) ]/5 
ÙÙ 
TOELICHTING 
De Commissie heeft, op grond van artikel 13, lid 2, van Verordening (EEG) 
nr. 3813/92, aan de Raad een verslag uitgebracht over de werking van het 
agromonetaire stelsel dat is ingevoerd per 1 januari 1993. Naar aanleiding 
van de conclusies in dat verslag wordt voorgesteld de basisverordening op 
agromonetair gebied te wijzigen. 
Aangezien deze materie uitsluitend tot de bevoegdheid van de Gemeenschap 
behoort, moeten de betrokken maatregelen op gemeenschapsniveau worden 
vastgesteld. De maatregelen betekenen een wijziging van een bestaande 
verordening van de Raad en zijn gericht op uniforme toepassing van het GLB 
en vooral op meer coherentie binnen het stelsel, aanpassingen in de 
stabilisering van de landbouwomrekeningskoersen en herziening van de 
compensatieregeling, een en ander rekening houdende met de ervaring en met 
de ontwikkelingen in de economische context. 
Bovenbedoelde conclusies zijn : 
1. De bepalingen van Verordening (EEG) nr. 3813/92 van de Raad die 
inhouden dat met ingang van 1 januari 1995 een einde komt aan de 
"switch-over" en wordt teruggekeerd naar de oorspronkelijke 
franchiseregeling met een vaste en smalle marge, tussen -2 en +2, 
kunnen tot moeilijkheden leiden. 
Het stelsel dat daardoor zou ontstaan, zou bij de huidige situatie van 
het EMS worden gekenmerkt door sterk wisselende LOK's, zoals ook reeds 
eind 1993 werd gevreesd toen de Raad heeft besloten de oorspronkelijke 
regels te wijzigen. Bijgevolg zou, bij monetaire schommelingen die 
eerder van conjuncturele aard zijn, de markt kunnen worden verstoord en 
het gezinsinkomen in de landbouw kunnen dalen en zouden voor de 
Gemeenschap uitgaven kunnen ontstaan die niet strikt noodzakelijk 
lijken. 
1 -6' 
Bij aanzienlijke revaluaties zou er een gevaar zijn dat de 
compensatieregelingen die zouden moeten worden ingevoerd op verzoek van 
de betrokken Lid-Staten leiden tot grote problemen met de 
vredesclausule in het kader van de GATT en met het richtsnoer voor de 
landbouwuitgaven dat geldt in het kader van de begrotingsdiscipline. In 
dat geval zouden moeilijke keuzes tussen de verschillende niveaus voor 
ondersteuning van de landbouw moeten worden gemaakt. Het 
oorspronkelijke stelsel uit 1993, dat ogenschijnlijk weinig kosten 
meebrengt, houdt daardoor grote risico's in voor een explosie van de 
kosten en voor ernstige conflictsituaties. 
Verlenging zonder meer van de eind 1994 geldende agromonetaire regels 
is eveneens uitgesloten. In dat geval zou de "switch-over" als beginsel 
blijven bestaan, maar in feite niet worden toegepast als gevolg van de 
huidige regels van het EMS. De "switch-over" is echter niet te 
verenigen met de hervorming van het GLB, de overeenkomsten in het kader 
van de GATT en de begrotingsdiscipline op middellange termijn. De 
compensatieregelingen bij een revaluatie tenslotte zijn in dit geval 
dezelfde als in de sub 1 beschreven situatie met dus dezelfde 
onoverkomelijke bezwaren. Bovendien geven deze regels een te grote 
bescherming voor bepaalde positieve monetaire afwijkingen en versnellen 
ze bepaalde verhogingen van de LOK's ten koste van de begroting van de 
Gemeenschap. Verder lijkt de tot 5 punten verruimde franchise houden 
een gevaar in voor distorsie van de handelsstromen tussen bepaalde 
nabijgelegen Lid-Staten. 
Bijgevolg wordt op grond van de ervaring en de ontwikkelingen in de 
economische context voorgesteld het agromonetaire stelsel te verbeteren 
door maatregelen op drie vlakken : 
a) Vergroting van de coherentie van het stelsel 
Afschaffing van de "switch-over", die onverenigbaar is met de 
hervorming van het GLB, de overeenkomsten in het kader van de 
GATT en de begrotingsdiscipline op middellange termijn. 
é>l 
Technische aanpassingen wat betreft de omrekeningskoers die 
wordt gehanteerd voor bedragen in het kader van de 
structuurmaatregelen, en wat betreft de regels voor de 
vaststelling vooraf van de LOK's. 
b) Aanpassingen in de stabilisering van de LOK's 
Symmetrie in de franchise en beperking van de 
verschuivingsmogelijkheid van de franchise zodat, onder 
bepaalde omstandigheden, bepaalde nodeloze uitgaven worden 
vermeden en het aantal devaluaties als gevolg van een zekere 
overbescherming tegen verlagingen van de LOK's wordt 
verminderd. 
Mogelijkheid van verkleining van de franchise naargelang van de 
betrokken nationale valuta, om distorsie van de handelsstromen 
uit de weg te gaan. 
c) Herziening van de compensatieregelingen 
Invoering van een korte periode voor bevestiging van een 
monetaire ontwikkeling, voordat wordt besloten tot gelijk welke 
verlaging van een LOK; 
Invoering van een uitstel van de verlagingen van de LOK's bij 
een "aanzienlijke" revaluatie, d.w.z. een revaluatie die hoger 
is dan voorgaande devaluaties, waarbij ook rekening wordt 
gehouden met de duur van de periode sinds die devaluaties; 
Beperking van de mogelijkheden voor toepassing van 
compensatiemaatregelen tot de situaties met "aanzienlijke" 
revaluaties ; 
Uitbreiding van de toepassing van de degressieve en tijdelijke 
compenserende steun per hectare en per dier, en invoering van 
de mogelijkheid om maatregelen op korte termijn te nemen. 
- 3 Q\ 
VERORDENING (EG) Nr. /94 VAN DE RAAD 
van 
houdende wijziging van Verordening (EEG) nr. 3813/92 betreffende de 
rekeneenheid en de omrekeningskoersen die in het kader van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten worden toegepast 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, 
inzonderheid op de artikelen 42 en 43, 
Gezien het voorstel van de Commissie '-1' , 
Gezien het advies van het Europees Parlement^2' 
Overwegende dat artikel 13, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3813/92 (3), 
gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 3528/93^4', inhoudt dat de werking van 
het begin 1993 ingevoerde agromonetaire stelsel vóór 1 januari 1995 door de 
Raad wordt besproken; dat op het niveau van de Gemeenschap maatregelen 
moeten worden genomen voor uniforme toepassing van genoemd stelsel in alle 
Lid-Staten om zodoende distorsies van monetaire aard bij de uitvoering van 
het gemeenschappelijk landbouwbeleid te voorkomen; 
(1) PB nr. C ... van ... 
(2) PB nr. C ... van ... 
(3) PB nr. L 387 van 31.12.1992, blz. 1. 
(4) PB nr. L 320 van 22.12.1993, blz. 32. 
- 1 -61, 
Overwegende dat het besluit van 2 augustus 1993 waarbij de drempels waarbij 
de deelnemers aan het wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair 
Stelsel interveniëren, zijn verhoogd tot 15 %, tot gevolg heeft dat uit 
agromonetair oogpunt de valuta's van alle Lid-Staten worden beschouwd als 
zwevende valuta's; dat derhalve het niveau van de in artikel 1, c) , van 
Verordening (EEG) nr. 3813/92 bedoelde correctiefactor nu vastligt op 
1,207509; 
Overwegende dat de correctiefactor die gekoppeld is aan de vaste valuta's 
vervalt op grond van artikel 13, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3813/92 en 
niet opnieuw moet worden ingevoerd gezien de weerslag ervan voor de 
hervorming van het GLB, de internationale overeenkomsten en de begroting van 
de Gemeenschap; dat de in ecu vastgestelde prijzen en bedragen 
dienovereenkomstig moeten worden aangepast, zodat het niveau daarvan in 
nationale valuta niet verandert; 
Overwegende dat voor de valuta's van de nieuwe Lid-Staten de beginwaarde van 
de landbouwomrekeningskoers moet worden vastgesteld; 
Overwegende dat, gezien de afschaffing van de correctiefactor, toepassing 
voor het landbouwstructuurbeleid van een specifieke landbouwomrekeningskoers 
als bedoeld in artikel 3, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3813/92 kan 
worden vermeden; 
Overwegende dat bij Verordening (EEG) nr. 3528/93 van de Raad tijdelijk, 
d.w.z. tot en met 31 december 1994, de franchise voor de aanpassing van de 
landbouwomrekeningskoersen, die oorspronkelijk bestond uit een symmetrisch 
samengestelde, smalle en vaste marge van -2 tot +2 punten, is vervangen door 
een asymmetrisch opgebouwde, bredere marge die verschuifbaar is tussen 
-2 en +3 punten enerzijds en 0 en +5 punten anderzijds; dat, als met ingang 
van 1 januari 1995 de oorspronkelijke franchise wordt toegepast, zulks 
vanwege de monetaire schommelingen die nog mogelijk blijven in het kader van 
het wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair Stelsel tot een gebrek 
aan stabiliteit kan leiden dat ongunstig uitwerkt op de 
landbouwomrekeningskoersen; 
- 2 £>' 
Overwegende echter dat de eind 1994 geldende regels moeten worden aangepast 
om de kosten daarvan voor de Gemeenschap te verminderen; dat, om enerzijds 
een zekere overbescherming tegen verlagingen van de 
landbouwomrekeningskoersen en anderzijds nodeloze uitgaven door de 
Gemeenschap te voorkomen, de verschuifbaarheid van de franchise beperkt moet 
blijven tot een niveau dat beneden het technische maximum ligt en dat de 
verschuifbaarheid symmetrisch dient te zijn; 
Overwegende dat het, gezien het effect van de verlagingen van de 
landbouwomrekeningskoersen op het inkomen van de landbouwers, nodig is dat 
een bevestiging wordt geconstateerd van de monetaire tendenzen die tot deze 
verlagingen leiden; 
Overwegende dat de mogelijkheden voor vaststelling vooraf van de 
landbouwomrekeningskoersen waarin is voorzien in artikel 6 van Verordening 
(EEG) nr. 3813/92 kunnen worden uitgebreid tot de hele periode waarvoor het 
betrokken bedrag in ecu geldt, voor zover de afwijking ten opzichte van de 
monetaire ontwikkeling van beperkte omvang blijft; 
Overwegende dat de mogelijkheid tot toepassing van in de artikelen 7 en 8 
van Verordening (EEG) nr. 3813/92 bedoelde compensatiemaatregelen beperkt 
moet worden tot gevallen waarin de landbouwomrekeningskoersen aanzienlijk 
worden verlaagd; dat die aanzienlijke verlagingen moeten worden gedefinieerd 
in verhouding tot de omvang van en het tijdsverloop sinds de eerdere 
verhogingen van de landbouwomrekeningskoersen; 
Overwegende dat de toepassing van artikel 7 van Verordening (EEG) 
nr. 3813/92 beperkt moeten blijven tot de steunmaatregelen van structurele 
of milieutechnische aard, zulks gezien de aard van die maatregelen en om zo 
het gevaar van nodeloze uitgaven door de Gemeenschap en problemen met 
internationale overeenkomsten te vermijden; dat de verlaging van de steun 
per hectare of per dier moet worden gecompenseerd via als overgangsmaatregel 
toegekende degressieve aanvullende steun; 
Overwegende dat bij een aanzienlijke verlaging van de 
landbouwomrekeningskoersen op grond van de feitelijke omstandigheden moet 
worden besloten over de noodzaak, de aard en de omvang van passende 
tijdelijke maatregelen; 
A4 
Overwegende dat deze verordening moet worden toegepast met ingang van 
1 januari 1995, vanaf het verstrijken van de geldigheidsduur van de regels 
met betrekking tot de correctiefactor en de verbrede franchise, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : 
Artikel 1 
Verordening (EEG) nr. 3813/92 wordt als volgt gewijzigd : 
1) In artikel 1 wordt c) vervangen door : 
"c) "representatieve marktkoers" : 
voor een vaste valuta, de in het kader van het Europees 
Monetair Stelsel vastgestelde spilkoers van de ecu voor deze 
valuta, 
voor een zwevende valuta, het gemiddelde van de wisselkoersen 
van de ecu voor deze valuta die zijn geconstateerd gedurende 
een volgens de procedure van artikel 12 bepaalde 
referentieperiode van hoogstens één maand;". 
2) In artikel 1 wordt d) geschrapt en worden e) en f) respectievelijk d) 
en e) . 
3) Aan artikel 1 wordt het volgende punt f) toegevoegd : 
"f) "aanzienlijke verlaging van de landbouwomrekeningskoers" : een 
verlaging van de meest recente toepasselijke 
landbouwomrekeningskoers die, in absolute waarde, groter is dan de 
verschillen tussen deze koers en de laagste 
landbouwomrekeningskoersen die van toepassing waren tijdens 
4 -67-
de laatste 12 maanden, en 
de periode van meer dan 12, maar niet meer dan 24 maanden 
geleden, en 
de periode van meer dan 24, maar niet meer dan 36 maanden 
geleden. 
De in het tweede en het derde streepje bedoelde verschillen worden 
respectievelijk voor 2/3 en 1/3 van hun waarde in aanmerking 
genomen.". 
4) In artikel 3, lid 1, wordt de tweede alinea vervangen door : 
"De met ingang van 1 januari 1995 toe te passen 
landbouwomrekeningskoers is gelijk aan de voor die datum overeenkomstig 
de op 31 december 1994 geldende regels bepaalde koers, gedeeld door 
1,207509. 
Voor de nationale valuta van een nieuwe Lid-Staat is de beginwaarde van 
de landbouwomrekeningskoers gelijk aan de representatieve marktkoers 
die overeenkomstig artikel 1, c) , is vastgesteld voor de laatste 
referentieperiode vóór de datum waarop deze verordening voor het eerst 
voor de betrokken valuta van toepassing wordt." 
5) In artikel 3 wordt lid 2 geschrapt; in lid 3 van dit artikel wordt de 
inleidende zin vervangen door : "Volgens de procedure van artikel 12 
kan een specifieke landbouwomrekeningskoers worden vastgesteld die nauw 
bij de economische realiteit aansluit of kunnen, indien nodig, nadere 
voorschriften voor de bepaling van een dergelijke koers worden 
vastgesteld om verstoring van de markt door monetaire oorzaken te 
voorkomen, en met name om :". 
6) De artikelen 4 en 4bis worden vervangen door : 
"Artikel 4 
1. Bij een valutaherschikking waarbij de voor de Lid-Staten met vaste 
valuta vastgestelde spilkoersen worden gewijzigd, worden, 
onverminderd artikel 9, de landbouwomrekeningskoersen van de vaste 
valuta's onmiddellijk zo aangepast dat de monetaire afwijkingen 
volledig worden weggewerkt. i 
£ï 
2. De landbouwomrekeningskoers voor een zwevende valuta wordt 
gewijzigd : 
a) wanneer de absolute waarde van de monetaire afwijking voor de 
betrokken valuta groter is dan de in lid 5 bedoelde franchise 
verminderd met 0,5 punt, 
of, 
b) bij een negatieve monetaire afwijking, de absolute waarde van 
het verschil tussen deze monetaire afwijking en die van een 
andere valuta groter is dan bovenbedoelde franchise. 
Onverminderd het bepaalde in lid 6 wordt echter wanneer de 
landbouwomrekeningskoers op grond van de gegevens uit één enkele 
referentieperiode zou moeten worden verlaagd, het bepaalde in de 
eerste alinea voor de betrokken valuta niet toegepast en evenmin 
voor de valuta's die ten opzichte van deze valuta in de in b) van 
genoemde alinea bedoelde situatie verkeren. 
In het in lid 2 bedoelde geval wordt de nieuwe 
landbouwomrekeningskoers bepaald door de absolute waarde van de 
betrokken monetaire afwijking te halveren. 
4. Het bepaalde in lid 2 wordt, afhankelijk van de overeenkomstig 
lid 3 berekende landbouwomrekeningskoersen, voor dezelfde periode 
nogmaals toegepast, eventueel te beginnen met de verlaging van de 
positieve monetaire afwijkingen. 
5. De franchise bedraagt 5 punten. De franchise tussen twee specifieke 
valtua's kan echter volgens de procedure van artikel 12 worden 
verlaagd om distorsie van het handelsverkeer te voorkomen. 
67 
6. Als het bepaalde in lid 1 en lid 2 zou leiden tot een aanzienlijke 
verlaging van de landbouwomrekeningskoers van een valuta, wordt de 
toepassing van die bepalingen voor de betrokken valuta uitgesteld, 
zo nodig voor ten hoogste vier opeenvolgende referentieperiodes." 
7) In artikel 5, lid 2, worden de woorden "Gelet op de correctiefactor" 
geschrapt en worden de eerste drie woorden "De Commissie kan,". 
8) In artikel 6 wordt de tweede alinea van lid 1 geschrapt en wordt het 
volgende lid 2bis toegevoegd : 
"2bis Voor de vooraf vastgestelde bedragen in ecu en voor de bedragen 
die in ecu zijn vastgesteld na een inschrijving, kan de 
landbouwomrekeningskoers vooraf worden vastgesteld. 
In dat geval is de landbouwomrekeningskoers de koers van de 
datum waarop die landbouwomrekeningskoers vooraf is 
vastgesteld, respectievelijk van de sluitingsdatum van de 
inschrijving. De betrokken landbouwomrekeningskoers wordt 
echter aangepast als hij meer dan 4% verschilt van de 
landbouwomrekeningskoers die zou zijn toegepast zonder 
vaststelling vooraf. 
De geldigheidsduur van de vaststelling vooraf van de 
landbouwomrekeningskoers is gelijk aan die van de vaststelling 
vooraf van het betrokken bedrag in ecu of van de 
offertetoewijzing.". 
9) In artikel 7 vervalt de laatste alinea en wordt de eerste vervangen 
door : 
Wanneer de landbouwomrekeningskoers die van toepassing is op een bedrag 
van structurele of milieutechnische aard, aanzienlijk wordt verlaagd, 
wordt de betrokken steun of worden de betrokken bedragen in ecu 
verhoogd volgens de procedure van artikel 12. 
7 -7° 
10) De tekst van artikel 8 wordt vervangen door : 
"1. De Lid-Staten mogen gedurende drie jaar aan de landbouwers 
compenserende steun toekennen : 
a) wanneer de gemiddelde landbouwomrekeningskoers over de 
afgelopen twaalf maanden aanzienlijk lager is dan de gemiddelde 
landbouwomrekeningskoers over de twaalf daaraan voorafgaande 
maanden, of 
b) wanneer de landbouwomrekeningskoers die van toepassing is op : 
forfaitaire steun per hectare of grootvee-eenheid, of 
een compensâtiepremie per ooi of geit, 
aanzienlijk is gedaald. 
Het bedrag dat wordt toegekend voor het tweede en derde jaar moet 
ten opzichte van het bedrag voor het voorgaande jaar worden 
verminderd met ten minste één derde van het bedrag dat is toegekend 
voor het eerste jaar. 
2. Voor het in lid 1, a) bedoelde geval geldt het volgende : 
de periodes die in aanmerking worden genomen voor het toekennen 
van steun mogen niet in aanmerking worden genomen voor het 
toekennen van nieuwe steun; 
de definitie van een aanzienlijke verlaging van de gemiddelde 
landbouwomrekeningskoers wordt volgens de procedure van 
artikel 12 vastgesteld naar analogie van het bepaalde in 
artikel 1, f); 
de compenserende steun mag niet worden toegekend in de vorm van 
een aan de produktie gebonden bedrag, tenzij aan de produktie 
voor een welbepaalde en voorbije periode; de steun mag niet 
gericht zijn op een bepaalde produktie of een verplichting tot 
produktie inhouden; 
7/ 
het bedrag van de steun voor het eerste jaar wordt vastgesteld 
op basis van de daling van het gemiddelde landbouwinkomen in de 
betrokken Lid-Staat als gevolg van de verlaging van de 
landbouwomrekeningskoers; 
als de gemiddelde koers op grond waarvan de steun is toegekend 
lager is dan het gemiddelde van de landbouwomrekeningskoersen 
die later gedurende twaalf opeenvolgende maanden van toepassing 
zijn, wordt de steun voor de jaarperiodes die ingaan na deze 
twaalf maanden, geannuleerd of verlaagd volgens de procedure 
van artikel 12; 
de Raad stelt, op voorstel van de Commissie, mits de 
minimumgrenzen zijn bereikt, met gekwalificeerde meerderheid 
van stemmen de maximumbedragen vast van de steun die per jaar 
mag worden toegekend. 
Voor het in lid 1, b), bedoelde geval geldt het volgende : 
het steunbedrag wordt toegekend aan de landbouwers die geraakt 
zijn door de verlaging van de betrokken bedragen; 
het bedrag van de steun voor het eerste jaar wordt zo 
vastgesteld dat de verlaging van de betrokken bedragen in de 
betrokken nationale valuta die het gevolg is van de verlaging 
van de landbouwomrekeningskoers wordt gecompenseerd; 
als de koers op grond waarvan de steun is toegekend lager is 
dan die welke later voor de betrokken bedragen wordt toegepast,-
wordt de steun voor de jaarperiodes die ingaan na de datum van 
toepassing van de betrokken nieuwe koers, geannuleerd of 
verlaagd volgens de procedure van artikel 12; 
de Commissie stelt volgens de procedure van artikel 12 de 
maximumbedragen vast van de steun die per jaar mag worden 
toegekend. 
- 9 
4. De bijdrage van de Gemeenschap in de financiering van de 
compenserende steun bedraagt : 
75 % van de werkelijk toegekende bedragen voor landbouwers in 
regio's die onder doelstelling 1 van artikel 1 van 
Verordening (EEG) nr. 2052/88 vallen, 
50 % van de werkelijk toegekende bedragen in de overige 
gevallen. 
Wat de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid 
betreft, wordt deze bijdrage beschouwd als een onderdeel van de 
interventiemaatregelen ter regulering van de landbouwmarkt.". 
11) De tekst van artikel 9 wordt vervangen door : 
"In het in artikel 4, lid 6, bedoelde geval stelt de Commissie volgens 
de procedure van artikel 11, lid 1, vast welke nationale maatregelen 
ter ondersteuning van bepaalde markten of welke rechtstreekse nationale 
compensaties eventueel voor ten hoogste één jaar zijn toegestaan om 
aanzienlijke dalingen van de landbouwinkomens als gevolg van 
agromonetaire ontwikkelingen te voorkomen." 
12) In artikel 13 wordt lid 2 vervangen door : 
"2. De prijzen en bedragen in ecu op de tegenwaarde in nationale valuta 
waarvan op 31 december 1994 de correctiefactor 1,207509 wordt 
toegepast, worden met genoemde correctiefactor vermenigvuldigd bij 
de eerste toepassing, met ingang van 1 januari 1995, van een 
landbouwomrekeningskoers die is vastgesteld overeenkomstig 
artikel 3, lid 1, en artikel 4." 
Artikel 2 
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 1995. 
10 7" 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks 
toepasselijk in elke Lid-Staat. 
Gedaan te Brussel, Voor de Raad 
•H 
FINANCIEEL MEMORANDUM 
MS/94/FF/001 
Datum: 15.11.1994 
1. Begrotingspost: Alle begrotingsposten van Kredieten: 36 994 min ecu 
EOGFL-Garantie (Voorontwerp begroting 
(Bl-1, Bl-2, Bl-3, Bl-4, Bl-5) 1995) 
2. Omschrijving: 
Voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van 
Verordening (EEG) nr. 3813/92 betreffende de rekeneenheid en de 
omrekeningskoers die in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid 
moet worden toegepast. 
3. Juridische grondslag: Artikelen 42 en 43 van het Verdrag 
4. Doel : 
Voorstellen, op grond van artikel 13, lid 2, van Verordening nr. 3813/92 
van de Raad, voor het agromonetaire stelsel met ingang van 1.1.1995, met 
name in verband met de beëindiging van de "switch-over". 
5. Financiële weerslag Periode 12 Lopend begro- Volgend begro-
maanden tingsjaar (95) tingsjaar (96) 
5.0. Kosten 
-t.l.v. begroting EG 
(restitut./intervent.) (1) (1) 
5.1. Ontvangsten 
-eigen middelen EG 
(heffingen/douanerechten) 
1997 1998 1999 2000 
5.0.1. Spreiding v.d. kosten (1) (1) (1) (1) 
5.1.1. Spreiding v.d. ontvangsten 
5.2. Berekeningsmethode 
Zie "Verslag aan de Raad van de Europese Unie over het agromonetaire 
stelsel voor de interne markt". 
6.0. Financiering is mogelijk uit kredieten die in het betrokken 
hoofdstuk van de lopende begroting zijn uitgetrokken 
6.1. Financiering is mogelijk door overboeking van een hoofdstuk 
naar een ander van de lopende begroting 
6.2. Aanvullende begroting nodig - - •-
6.3. Moeten op de volgende begrotingen kredieten worden uitgetrok­
ken? 
Opmerkingen : / 
(1) De financiële gevolgen van dit voorstel kunnen op dit ogenblik niet worden 
becijferd, aangezien zij afhankelijk zijn van de toekomstige ontwikkelingen 
van de valuta 's. 
Uit bijlage 8 bij het "Verslag aan de Raad van de Europese Unie over het 
agromonetaire stelsel voor de interne markt", waarin voor de periode van 
1.1.1993 tot en met 30.6.1994 de voorgestelde bepalingen worden vergeleken 
met de feitelijk in genoemde periode toegepaste bepalingen, blijkt echter een 
besparing van 72 tot en met 168 miljoen ecu. 
7V 
ISSN 025+1513 
COM (94) 498 def. 
DOCUMENTEN 
NL 03 
Catalogusnummer : CB-CO-94-545-NL-C 
ISBN 92-77-82431-X 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
1^2985 Luxemburg