A4-0129/96

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake de toekomstige economische bijstand van de EU aan de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook (COM(95)0505 - C4-0488/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake de toekomstige economische bijstand van de EU aan de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook (COM(95)0505 - C4-0488/95),

- gezien zijn aanbeveling van 15 december 1995 aan de Raad betreffende de verkiezing van de raad en de president van het Palestijnse zelfbestuur en de rol van de Unie ((PB C 17 van 22.1.1996, blz. 457.)),

- gezien zijn advies van 14 december 1995 betreffende het voorstel voor een verordening van de Raad inzake financiële en technische maatregelen ter ondersteuning van de hervorming van de economische en maatschappelijke structuren van derde landen en gebieden in het Middellandse-Zeegebied ((PB C 17 van 22.1.1996, blz. 184.)),

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie externe economische betrekkingen, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie begrotingscontrole (A4-0129/96),

A. ingenomen met de inzet van de Unie ten behoeve van het vredesproces in het Midden-Oosten, dat er onder meer toe geleid heeft dat de eerste democratische verkiezingen in het Palestijnse autonome gebied hebben plaatsgevonden,

B. ervan overtuigd dat het Palestijnse autonome gebied dankzij deze verkiezingen een democratische wetgevende en uitvoerende besluitvormingsstructuur heeft gekregen,

C. ervan overtuigd dat de ernstige economische situatie en de armoede van het gebied enkele van de factoren zijn die kunnen bijdragen tot een versterking van het religieuze fundamentalisme, hetgeen het pad voor het terrorisme kan effenen,

D. de hoop uitsprekend dat de mogelijkheid van een economische, sociale en humanitaire ontwikkeling ertoe kan bijdragen een einde te maken aan terroristische bewegingen,

E. overwegende dat een brede hulpverleningsstrategie, die bijdraagt tot een merkbare verbetering van de economische en sociale omstandigheden van het Palestijnse volk, het beste middel is om de steun van de bevolking voor het vredesproces te vergroten en een dam op te werpen tegen extremistische organisaties die zich tegen het vredesproces verzetten,

F. overwegende dat economische bijstand een absoluut noodzakelijk element vormt van een strategie ter verwezenlijking van een duurzame vrede in het gebied, omdat een geslaagd vredesproces alleen te waarborgen is via goede economische, sociale, culturele en humanitaire omstandigheden voor de betrokken bevolking,

G. overwegende dat de behoefte aan hulp van buitenaf in de komende tijd zal blijven bestaan, aangezien minder dan een derde deel van de bevolking binnen het economische systeem de functie van kostwinner vervult, hetgeen betekent dat een "abnormaal" groot deel van de produktie op de basisverzorging moet worden gericht, zodat maar weinig middelen beschikbaar zijn voor investeringen,

H. eraan herinnerend dat de Europese Unie niet als enige kan zorgen voor alle vereiste steun en voor een synergie tussen de betrokken landen en internationale en regionale organisaties die in het Palestijnse gebied werkzaam zijn,

I. overwegende dat de deskundigen het erover eens zijn dat de hulp tot nu toe fragmentarisch, onsamenhangend en lukraak is geweest en menende dat alles in het werk gesteld moet worden om de hulp van de EU, de afzonderlijke lid- staten en andere donors te cooerdineren om een consistente samenwerking tot stand te brengen en te zorgen dat de acties elkaar aanvullen,

J. herinnerend aan de slotresolutie van de Euro-mediterrane conferentie in Barcelona van 27-28 november 1995, waar de deelnemers, waaronder Palestina, onderstreepten dat de wil tot een omvangrijke samenwerking aanwezig was,

1. is ingenomen met het initiatief van de Commissie voor een omvangrijk bijstandsprogramma ten behoeve van een democratisch Palestijns autonoom gebied, waarin garanties moeten bestaan voor de eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en de strijd tegen het terrorisme wordt voortgezet;

2. is van mening dat de hulp moet bijdragen tot een duurzame economische en sociale ontwikkeling en tot verwezenlijking van het algemene doel om de democratie en de rechtsstaat te ontwikkelen en te consolideren en wenst dat de gesteunde activiteiten communautaire projecten en programma's zichtbaar maken;

3. meent dat de EU via de begrotingslijn B7-705, MEDA, een belangrijke bijdrage kan leveren aan de democratie en de opbouw en goede werking van democratische instellingen die leiden tot de ontwikkeling van de Palestijnse samenleving in pluralistische zin en een meerpartijenstelsel;

4. hoopt dat deze initiatieven de volledige integratie mogelijk maken van alle krachten en bewegingen die, al hebben ze wellicht een verschillende kijk op het vredesproces, terrorisme als middel van politieke strijd afwijzen;

5. spreekt zijn voldoening uit over het feit dat de EU als verlener van 45% van de totale steun de belangrijkste donor aan de Palestijnse ontwikkeling is, gevolgd door Saoedi-Arabië (19%), de VS (16%) en Japan (8%); meent echter dat andere Arabische staten aangezet moeten worden om meer hulp te verlenen, wat zowel een concrete aanwijzing zou zijn voor hun goedkeuring van het vredesproces als zou bijdragen tot verbreding van de steun daarvoor onder de bevolking in de regio;

6. acht het, gezien het feit dat het merendeel van de staten die een grote verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling dragen thans lid van de EU is, passend dat de Europese Unie een bijzondere verantwoordelijkheid op zich neemt om de Palestijnen bij te staan nu deze eindelijk de mogelijkheid krijgen in meerdere mate hun lot in eigen handen te nemen;

7. acht het passend dat de Europese Unie indien nodig hulp verleent om de tenuitvoerlegging van de toekomstige overeenkomst tussen de Israëliërs en de Palestijnen betreffende het probleem van de Israëlische nederzettingen en de Palestijnse vluchtelingen te vergemakkelijken;

8. is van mening dat de financiële steun van de EU voor de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook zal bijdragen tot de totstandbrenging van politieke eenheid, maar meent dat de kans op succes groter zal zijn als rekening wordt gehouden met het feit dat de twee gebieden nu economisch, sociaal en politiek van elkaar verschillen en dat de Gazastrook een lager ontwikkelingsniveau heeft dan de Jordaanoever;

9. is van oordeel dat iedere vorm van bijstand die de EU of haar lid-staten aan de Palestijnse autonome gebieden verlenen moet worden opgevat als een bijdrage aan de totstandkoming van een duurzame en stabiele vrede in het Midden-Oosten;

10. wenst dat een uitwisseling van ervaringen met Europese journalisten wordt bevorderd, evenals andere maatregelen die juridisch en in praktische zin de vrijheid van de massamedia in Palestina moeten garanderen (b.v. wetgeving inzake vrijheid van meningsuiting, persombudsman, enz.);

11. is van oordeel dat de steun van de EU aan de opbouw van een bestuursapparaat versterkt moet worden, zodat het Palestijnse autonome gebied op doeltreffende wijze toegerust zal zijn voor nieuwe taken als de gezondheids- en ziekenzorg;

12. acht het van belang dat steun wordt verleend voor de vorming van het technische en financiële apparaat dat nodig is om de Palestijnen in staat te stellen de aanzienlijke bedragen aan internationale hulp efficiënter te beheren; een essentieel onderdeel van de financiële steun moet zijn dat de overheid aansprakelijk kan worden gesteld en haar optreden doorzichtig is;

13. is van oordeel dat in die geest de oprichting moet worden overwogen, met instemming van de Palestijnse autoriteit, van een financiële instelling ad hoc, samengesteld uit de donorlanden;

14. verzoekt de Commissie een oplossing te vinden voor de administratieve en institutionele belemmeringen die een verbetering van het absorptievermogen, de uitvoering, de begeleiding en de evaluatie van de EU-hulpprogramma's voor de ontwikkeling van de bezette gebieden in de weg staan;

15. is van oordeel dat op grond van de ervaringen die in het recente verleden ter zake zijn opgedaan zelfs kan worden gesteld dat de Commissie haar interne mechanismen van besluitvorming, beheer en uitvoering van de uitgaven grondig moet wijzigen, waarbij de nadruk moet worden gelegd op snelle besluitvorming en eenheid van leiding bij de tenuitvoerlegging van de besluiten;

16. meent dat bijstand en financiële steunverlening van wezenlijk belang zijn voor versterking van de sociale basis van de Palestijnse Autoriteit, daar de huidige zwakte daarvan een vacuuem schept waarin deze steun verleend wordt door organisaties die tegen het vredesproces zijn, zoals Hamas;

17. is van oordeel dat de EU ook bijstand moet verlenen bij gezinsplanning indien de Palestijnen dit wensen;

18. is van oordeel dat de steun van de EU aan werkelijke volksbewegingen (niet- gouvernementele organisaties) moet worden uitgebreid, mits deze niet bij Hamas of aanverwante organisaties terecht komt;

19. acht het van wezenlijk belang dat de Commissie bij de uitvoering van samenwerkingsprogramma's in de regio de steun van de publieke opinie voor het vredesproces bevordert en dat ervoor gezorgd wordt dat geen bijstand wordt verleend aan organisaties die tegen het vredesproces zijn;

20. acht het gezien de sterke druk waaronder het vredesproces staat van belang dat de internationale gemeenschap en de Europese Unie meer werk maken van concrete steunverlening aan de ontwikkeling van het Palestijnse autonome gebied;

21. onderstreept dat de twee belangrijkste doelstellingen van de EU moeten zijn om de Palestijnse openbare en particuliere sector door de aanleg van industrieparken te helpen om zo spoedig mogelijk werkgelegenheid te scheppen (60% van de arbeidsgeschikte bevolking in de Gazastrook is werkloos) en om een wettelijk kader en een moderne infrastructuur tot stand te brengen met het oog op een soepele werking van de economie (water, telecommunicatie, wegen- en spoornet, elektriciteit);

22. acht het belangrijk dat de democratische gemeenschap er bij het Palestijnse autonome gebied de nadruk op legt dat wetsovertredingen nooit zijn toegestaan in een democratische rechtsstaat, hoe "uitzonderlijk" de situatie ook is;

23. is van mening dat de economische bijstand van de EU in de eerste plaats aangewend dient te worden voor de bevordering van de werkgelegenheid in het Palestijnse autonome gebied en dat deze niet uitsluitend lange- termijnbijstand dient te zijn maar tevens korte-termijnhulp gezien de hoge werkloosheid en de precaire economische situatie van de Palestijnen;

24. is van mening dat het op 29 april 1994 in Parijs door Israël en de PLO ondertekende economisch protocol de voornaamste beperkingen en asymmetrische verhoudingen die de economie van de bezette gebieden belemmerden, wegneemt en wijst erop dat de overdracht van economische bevoegdheden aan het Palestijnse bestuur een uitgangspunt kan vormen voor het op gang komen van een zelfstandig ontwikkelingsproces;

25. acht het evenwel absoluut noodzakelijk dat er zo spoedig mogelijk een eind komt aan de resterende bestuurlijke en structurele belemmeringen, die ten koste gaan van het concurrentievermogen van de Palestijnse bedrijven in de bezette gebieden;

26. is van mening dat de EU zich moet inzetten voor de instandhouding van die maatschappelijke activiteiten die goed functioneren en die bij gebrek aan middelen met sluiting worden bedreigd; meent dat de EU ook steun moet verlenen aan de meest kwetsbare groepen in de samenleving, bij voorbeeld lichamelijk en geestelijk gehandicapten;

27. stelt vast dat de EU de belangrijkste Palestijnse landbouwprodukten vrije en preferentiële toegang verleent en industrieprodukten vrije toegang genieten, maar dat dit niet tot omvangrijke handelsstromen naar de EU heeft geleid en wenst daarom dat wordt nagegaan of de bestaande concessies versterkt en uitgebreid kunnen worden, terwijl andere geïndustrialiseerde landen worden gestimuleerd om hetzelfde te doen;

28. is van oordeel dat de EU een uitbreiding moet bepleiten van de handelsconcessies voor landbouwprodukten waarvoor de Palestijnen speciale voorrechten genieten, bijvoorbeeld snijbloemen en aardbeien;

29. wijst op het ontbreken van een handelspolitiek die concurrentiegedrag zou moeten reguleren, en op het onvermogen om de industriële ontwikkeling te stimuleren, bijvoorbeeld door exportbevordering; verzoekt de Commissie de levering van technische know-how op deze terreinen mogelijk te maken;

30. is van mening dat de EU moet helpen bij de aanleg van een haven en een luchthaven, daar het ontbreken hiervan een belemmering vormt voor marktdiversificatie van de Palestijnse export en de keuze van importprodukten beperkt;

31. beschouwt gelijkheid van man en vrouw als onderdeel van de fundamentele rechten van de mens, tegen welke achtergrond alle steun aan Palestina een gelijkheidsaspect dient te hebben; wenst dat niet-gouvernementele organisaties worden aangezet tot een uitbreiding van hun contacten met hun pendanten in het Palestijnse autonome gebied;

32. is van oordeel dat de Palestijnse ontwikkelingsstrategie "de eigen strategie van het Palestijnse volk moet zijn", en niet iets dat de Palestijnen van buitenaf wordt opgelegd;

33. meent dat de eis dat de begroting in evenwicht moet zijn niet in de weg mag staan van op maatschappelijke en veiligheidsoverwegingen gebaseerde maatregelen van de Palestijnse autoriteit;

34. is van mening dat in sociaal en veiligheidsopzicht noodzakelijke personeelversterkingen bij de Palestijnse overheidssector niet belemmerd mogen worden door een dogmatisch bezuinigingsbeleid;

35. stelt vast dat de steun voor de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook uit verscheidene lijnen van de EU-begroting kan komen en meent dat de Commissie voor de synergie van deze hulp moet zorgen;

36. is van mening dat bekeken moet worden of de rentepercentages van de EIB verlaagd kunnen worden door een bijdrage uit de communautaire begroting;

37. vindt dat van de alternatieven van de Commissie voor een strategie op handelsgebied allereerst de volgende verder moeten worden ontwikkeld:

a) bilaterale overeenkomsten tussen de EU en andere industrielanden zodat zij hun markten openstellen voor Palestijnse goederen,

b) regionale samenwerking op het gebied van vervoer en water- en energievoorziening,

c) het scheppen van een ondernemingsklimaat dat particuliere investeringen bevordert,

d) het dekken van investeringsrisico's ("herverzekering");

38. onderstreept dat de bilaterale betrekkingen tussen de EU en de Westoever/Gazastrook aangehaald moeten worden door:

- ondersteuning van de gebieden als volwaardige partners in het streven een Euro-mediterraan partnerschap tot stand te brengen,

- formalisering van de bilaterale betrekkingen door middel van een interimakkoord met het oog op de sluiting - als de internationale voorwaarden daarvoor aanwezig zijn - van een mediterraan associatieakkoord overeenkomstig de in 1993 in Oslo tussen Israël en de Palestijnen gemaakte afspraken;

39. verzoekt de Commissie financiële steun te verlenen voor projecten met het oog op de aanleg van infrastructuur voor het vervoer in de gebieden zelf en voor de verbindingen met het buitenland, die nodig is voor de Palestijnse autonomie en de economische ontwikkeling van de gebieden;

40. verwelkomt de oprichting van het Palestijnse Energiecentrum en meent dat besprekingen met aangrenzende landen in de regio gestimuleerd moeten worden om tot de vorming van een regionaal energiecentrum voor het Midden-Oosten te komen;

41. is zich bewust van het strategische, politieke zowel als technische, belang van het waterbeheer in de regio en verzoekt de Commissie daarom het onderzoek naar en de uitvoering van gezamenlijke projecten op dit gebied te bevorderen;

42. wijst erop dat de EU bereid moet zijn steun te verlenen voor ontziltingsinstallaties, mits deze draaien op bestaande of hernieuwbare energiebronnen en de steun niet ten goede komt aan kernenergie;

43. wijst erop dat de EU actief technische bijstand moet verlenen aan de ontwikkeling van nieuwe vormen van energie, niet in de laatste plaats zonne- energie, en er zo toe bij te dragen dat bevordering van kernenergie kan worden voorkomen;

44. onderstreept dat de EU en andere donors voorop moeten stellen dat technische bijstand bij de aanleg van nieuwe rioleringsstelsels voor hen prioriteit heeft en wijst erop dat samenwerking met het oog op een geïntegreerd beheer van de watervoorraden en uitbreiding van de voorraden ter bevordering van duurzame ontwikkeling een belangrijke doelstelling van het Euro-mediterrane partnerschap moet zijn;

45. is van oordeel dat de bijstand en maatregelen van de EU in het Palestijnse autonome gebied altijd een milieuaspect moeten hebben, hetgeen onder meer moet inhouden dat van de Palestijnse autoriteiten wordt verlangd dat zij met het milieuaspect rekening houden in hun strategieën en actieplannen voor de toekomst van het Palestijnse autonome gebied;

46. vindt dat de EU, de lid-staten en niet in de laatste plaats de milieuorganisaties Palestina met hun kennis en ervaring moeten helpen de milieuzonden van de industrielanden te vermijden;

47. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de president van de Palestijnse Autoriteit en de Israëlische regering.