P6_TA(2006)0276

Kustvisserij

Resolutie van het Europees Parlement over kustvisserij en de problemen van de kustvisserijgemeenschappen (2004/2264(INI))

Het Europees Parlement,

- gezien het gemeenschappelijk visserijbeleid,

- gezien de verordeningen betreffende het Europees Visserijfonds,

- gelet op artikel 11 van Verordening (EG) nr. 2792/1999 van de Raad van 17 december 1999 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor de structurele acties van de Gemeenschap in de visserijsector [1],

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 5 april 2001 over visserij: veiligheid en oorzaken van ongevallen [2],

- gezien Verordening (EG) nr. 2371/2002 van de Raad van 20 december 2002 inzake de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visbestanden in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid [3],

- gezien Verordening (EG) nr. 1421/2004 van de Raad van 19 juli 2004 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2792/1999 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor de structurele acties van de Gemeenschap in de visserijsector [4],

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 december 2005 over vrouwennetwerken: visserij, landbouw en diversificatie [5],

- gezien de strategie van Lissabon,

- gelet op artikel 45 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie visserij en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A6-0141/2006),

A. overwegende dat kustvisserij (vooral kleinschalige en traditionele kustvisserij) een belangrijke bijdrage levert aan het sociaal-economische welzijn van de kustgemeenschappen, namelijk door bij te dragen aan de lokale ontwikkeling, het behouden en scheppen van banen (zowel stroomopwaarts als -afwaarts), het aanbod van verse vis en het behoud van traditionele lokale culturen,

B. overwegende dat de economische en sociale crisis in de visserijsector vooral de minst concurrerende vlootsegmenten en de kustvisserij in het bijzonder treft,

C. overwegende dat er momenteel een verscheidenheid aan maatregelen voor de diverse specten van kleinschalige visserij bestaat, verdeeld over een aantal communautaire verordeningen,

D. overwegende dat het gemeenschappelijk visserijbeleid en zijn instrumenten (met name met betrekking tot het toekomstige Europese Visserijfonds) rekening moeten houden met de kustvisserij en op de specifieke problemen daarvan moeten worden afgestemd, vooral waar het om kleinschalige en traditionele kustvisserij gaat,

E. overwegende dat het belangrijk is de toekomst van de kustvisserij in de Europese Unie veilig te stellen, omdat deze een cruciale bijdrage aan de werkgelegenheid in kustgebieden levert, en dat daarbij een overcapaciteit in dit vlootsegment en de daaruit voortvloeiende uitputting van de bestanden moeten worden voorkomen,

F. overwegende dat er ondanks de hoge werkloosheid en de veroudering van de visserijbevolking in sommige kuststreken veel te weinig jonge mensen worden aangeworven,

G. overwegende dat bepaalde kustgebieden, met name eilanden of afgelegen kustgebieden, sterk afhankelijk zijn van de visserij en aanverwante industrie,

H. overwegende dat de concurrentiekracht en economische levensvatbaarheid van de verwerkende industrie in de meest afgelegen regio's grotendeels afhangen van de ontvangen communautaire steun,

I. overwegende dat er in veel lidstaten een ernstig tekort is aan nauwkeurige statistische informatie over de kustvisserij, waardoor serieuze analyses en vergelijkingen van deze bedrijfstak niet mogelijk zijn,

J. overwegende dat een nieuw communautair initiatief bevorderlijk kan zijn voor de toekomstige ontwikkeling van de sector,

K. overwegende dat de vertegenwoordigende organisaties in deze sector en de lokale autoriteiten een potentieel cruciale rol bij de lokale ontwikkeling daarvan spelen en dat het daarom noodzakelijk is de door hen opgezette projecten en maatregelen ter ondersteuning van de kustvisserij, met name de kleinschalige en traditionele kustvisserij, op communautair niveau aan te moedigen en te steunen,

L. overwegende dat het belangrijk is dat kustvissers aan het handelsproces deelnemen, dat de mechanismen voor de afzet van hun producten worden verbeterd en dat een herziening van de gemeenschappelijke ordening van de markt in visserijproducten wordt nagestreefd, zodat de eersteverkoopprijzen eerlijker worden en de toegevoegde waarde beter over de hele waardeketen wordt verdeeld,

M. overwegende dat het van vitaal belang is ervoor te zorgen dat kustvissers en hun vertegenwoordigende organisaties deelnemen aan het besluitvormingsproces binnen het gemeenschappelijk visserijbeleid, de bescherming van het mariene milieu en het herstel van visbestanden en dat hiertoe het beginsel van gezamenlijk beheer en decentralisatie van het gemeenschappelijk visserijbeleid moeten worden nagestreefd,

N. gezien het feit dat het inkomen en de lonen in deze sector onzeker zijn, wat te wijten is aan de marketingpraktijken en prijsstellingsmethoden bij de eerste verkoop en aan het onregelmatige karakter van deze activiteit,

O. overwegende dat de kustvisserij ook te lijden heeft van de stijging van de variabele kosten alsmede van de grote instabiliteit van de brandstofprijzen,

P. overwegende dat er over de visstand toenemende spanning en concurrentie is tussen kustvissers die van de visvangst leven, en de sportvisserij, en overwegende dat dit een probleem is dat moet worden aangepakt,

Q. overwegende dat moet worden gezorgd dat de technieken van de kustvisserij ook blijven bijdragen aan een betere bescherming van het milieu en de duurzame ontwikkeling van de visserij,

R. gezien de noodzaak vakopleidingen voor kustvissers aan te moedigen,

1. beklemtoont dat de kustvisserij een belangrijke bijdrage levert niet alleen aan de plaatselijke economie maar ook aan het behoud van de sociale structuur van kustgemeenschappen, aangezien deze per hoeveelheid gevangen vis voor meer banen zorgt dan enig ander vlootsegment, met name in eiland- en afgelegen kustgebieden;

2. acht de kustvisserij essentieel voor het behoud van culturele tradities en praktijken en meent dat zij niet alleen zorgt voor bescherming van de culturele diversiteit in de betrokken regio's maar ook voor het overleven van hele kustgemeenschappen; meent bovendien dat deze tradities en praktijken moeten worden behouden;

3. erkent dat de kustvisserij bij de bescherming en het behoud van het mariene milieu langs de kust een constructieve rol kan en moet spelen;

4. is zich er echter van bewust dat een kustvloot met een te grote capaciteit de uitputting van visbestanden kan verergeren;

5. is van oordeel dat de lidstaten in het kader van hun regionaal beleid gemeenschappelijke beschermingsmechanismen voor de visserij moeten toepassen om haar in staat te stellen haar voortbestaan te verzekeren en voorts dat zij het bereiken van doelstellingen en de tenuitvoerlegging van specifieke bepalingen moeten laten afhangen van de natuurlijke omstandigheden in kustzones en van de bescherming van visbestanden, aangezien kustzones gebieden zijn waar vele vissoorten (ook vis voor industriële doeleinden) paaien en waar jonge vis wordt gekweekt;

6. ziet echter de noodzaak van verder onderzoek naar de rol en uitwerking van de kustvisserij om, net als met alle soorten visserijactiviteiten, te zorgen dat zij op een duurzaam peil blijft;

7. is van mening dat het nodig is gericht onderzoek te plegen naar de kwestie van de bescherming van de visserij binnen drie zeemijlen vanaf de kust door schepen van maximaal 12 m lang met gebruikmaking van passief vistuig;

8. stelt voor paal en perk te stellen aan het gebruik van vistuig dat de duurzaamheid van visbestanden aan de kust en de levensvatbaarheid van het sociale netwerk binnen de visserijsector in gevaar brengt;

9. erkent dat het moeilijk is in EU-verband een gemeenschappelijke definitie van kustvisserij vast te stellen en ziet derhalve een dringende noodzaak voor de betrokkenen om minimumcriteria te bepalen die voor iedereen aanvaardbaar zijn en die voor het nodige evenwicht tussen de visserij langs en voor de kust en de sportvisserij zorgen;

10. meent dat bij de minimumcriteria met onder meer het volgende rekening moet worden gehouden:

a) kleinschalige kustvisserij;

b) de lengte van de schepen;

c) de afstand van de thuishaven vanwaaruit schepen opereren, gezien de uiteenlopende geografische en mariene omstandigheden in de lidstaten;

d) een maximumtijd gedurende dewelke het schip van huis is;

e) schepen die elke dag naar de haven terugkeren en hun vangst vers verkopen;

11. acht een geharmoniseerde aanpak voor het verzamelen van gegevens over de kustvisserij essentieel voor het verkrijgen van nauwkeurige gegevens over kustvisserij-activiteiten — wat een eerste voorwaarde is voor het opstellen van een gemeenschappelijke definitie;

12. verzoekt de Commissie dringend manieren voor te stellen voor het harmoniseren van gegevens over de kustvisserij in de gehele Europese Unie, waarbij de specifieke kenmerken van de nationale en regionale visserij behouden blijven;

13. beklemtoont dat het dringend nodig is dat de meervoudige problemen van de kustvisserij worden aangepakt, met name op het gebied van management, structurele verbeteringen, ontwikkeling, onderwijs en opleiding;

14. acht het essentieel dat kustvissers en van kustvisserij afhankelijke gemeenschappen nauwer bij verwerking en handel worden betrokken om hun winstbasis te vergroten en hun levensstandaard te verbeteren;

15. pleit voor het behoud van de steun voor de verwerkingssector van visserijproducten (met name ten behoeve van olijfolie die voor het inblikken van tonijn wordt gebruikt) in de meest afgelegen regio's;

16. roept de Commissie op het specifieke karakter van kust- en traditionele visserij in het gemeenschappelijk visserijbeleid te erkennen, na te gaan in hoeverre de bestaande instrumenten volstaan om aan de behoeften van deze sector tegemoet te komen en deze dienovereenkomstig aan te passen;

17. onderkent dat de huidige EU-wetgeving specifieke bepalingen voor het beheer en structurele verbetering van de kustvisserij bevat;

18. acht het aangewezen dat het nieuwe EVF voorziet in de financiering van de aanschaf van zuinige motoren en milieuvriendelijk vistuig, en van maatregelen ter verbetering van de arbeidsomstandigheden aan boord voor de kustvisserij, op voorwaarde dat dit niet leidt tot een toename van de capaciteiten;

19. roept de Commissie op de modernisering van kustvisserijschepen te financieren;

20. verzoekt de Commissie derhalve om voor deze belangrijke bedrijfstak over een nieuw communautair initiatief na te denken;

21. verzoekt de Commissie tevens in dit verband te zorgen dat specifieke en voldoende financiële middelen beschikbaar worden gesteld om de juiste tenuitvoerlegging van eventueel nieuw beleidsmaatregelen mogelijk te maken;

22. beklemtoont dat de plannen voor het beheer van de kustgebieden, die in enkele lidstaten zijn opgesteld, positieve gevolgen voor de sector hebben gehad, en meent derhalve dat dergelijke plannen een belangrijk onderdeel moeten vormen van ieder eventueel nieuw EU-initiatief;

23. wijst erop dat de op deze sector afgestemde beroepsopleiding in de lidstaten hetzij volledig tekortschiet of in het geheel niet bestaat;

24. wijst op de noodzaak om voor de volgende onderwerpen onverwijld een opleidingsprogramma op te zetten: veiligheid op het werk in de visserij, bescherming van het mariene milieu, bescherming van visbestanden, bescherming van de zee en van kustzones, kwaliteit van de visvangst en marketing en management in de visverwerkingssector;

25. bevestigt dat passend en specifiek onderwijs en opleiding essentieel zijn, willen jongeren in de kustgebieden worden aangemoedigd om de activiteiten en tradities van de kustvisserij voort te zetten;

26. verzoekt de Commissie derhalve om specifieke onderwijs- en opleidingsprogramma's voor de kustvisserij voor te stellen, vooral om jonge vakmensen voor deze sector aan te trekken, en om voor voldoende financiële middelen te zorgen voor de volledige tenuitvoerlegging en het welslagen van deze programma's;

27. verzoekt in dit verband voorts om de nodige publiciteit aan de genomen maatregelen te geven om te zorgen dat alle belanghebbende partijen ruimschoots over algehele voorlichting over de opleidingsmogelijkheden beschikken;

28. meent dat eventuele nieuwe wetten voor de kustvisserij speciale aandacht moeten schenken aan de noodzaak van het scheppen en onderhouden van een veiligheidscultuur die aan veiligheid de hoogste prioriteit toekent, en die moet zorgen dat op de kustvisserij afgestemde veiligheidsvoorschriften naar behoren worden nageleefd; benadrukt dat een dergelijke veiligheidscultuur begint bij een veiligere, moderne vloot met voldoende ruimte voor nieuwe veiligheidsuitrustingen en materiaal, en dat het hiertoe noodzakelijk is door te gaan met het verlenen van steun aan de vernieuwing en modernisering van de vloot in het kader van het toekomstige Europese Visserijfonds waarvoor het Parlement zijn fiat reeds heeft gegeven;

29. erkent dat vrouwen in de kustvisserij een belangrijke rol spelen, met name als het gaat om management, verkoop en marketing, aquacultuur, verwerking en onderzoek;

30. meent dat vrouwennetwerken een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de sociaal-economische ontwikkeling van de van visserij afhankelijke gemeenschappen met name langs de kust;

31. verzoekt de Commissie en de lidstaten om bij de behandeling van situaties en problemen op het gebied van de kustvisserij, evenals bij via het gemeenschappelijk visserijbeleid en de structuurfondsen gefinancierde proefprojecten systematisch rekening te houden met het genderaspect en met de gelijke behandeling van vrouwen en mannen, aangezien deze visserijvorm gekenmerkt wordt door een economische structuur die in essentie is gebaseerd op kleine gezinsbedrijfjes, waarin de vrouw een centrale rol vervult die zowel in juridisch als in maatschappelijk opzicht moet worden erkend;

32. is van oordeel dat de veranderingen die zich momenteel voltrekken in de van kustvisserij afhankelijke gemeenschappen zowel rechtstreeks als indirect gevolgen hebben voor de positie van de vrouw, en verzoekt de Commissie derhalve projecten te steunen die er specifiek op gericht zijn de rol van de vrouw in de visserijsector te erkennen, te stimuleren en afwisselender te maken en om, met het oog op de diversiteit van de activiteiten en de herstructurering van die gemeenschappen, oplossingen toe te passen die niet alleen door de nationale, plaatselijke en regionale regeringen en de Europese Unie worden gesteund, maar waarin ook mannen en vrouwen in gelijke mate kunnen participeren;

33. dringt er bij de Commissie op aan om in samenwerking met het toekomstige Europese Instituut voor Gendergelijkheid enerzijds per geslacht uitgesplitste gegevens over de kustvisserij te verzamelen en te analyseren en anderzijds oplossingen te zoeken en voor te stellen voor de specifieke problemen waarmee vrouwen in de van kustvisserij afhankelijke gemeenschappen te kampen hebben;

34. stelt vast dat de gezondheid van rechtstreeks bij de kustvisserij betrokken vrouwen door de vaak moeilijke arbeidsomstandigheden kan worden geschaad, maar dat zij in de meeste gevallen door het ontbreken van een wettelijke arbeidsstatus niet onder gelijke voorwaarden toegang hebben tot de gezondheidszorg; verzoekt daarom de Commissie en de lidstaten dit probleem met spoed te verhelpen door de nodige maatregelen te treffen om de economische en sociale rechten van die vrouwen, en met name hun recht op toegang tot de sociale zekerheid en de gezondheidsdiensten te waarborgen, alsook maatregelen ter verhoging van hun veiligheid en ter bescherming van hun gezondheid in de context van het werk;

35. meent dat kustvissers, kleinschalige verwerkende bedrijven en andere economische eenheden die direct betrokken zijn bij, of invloed ondervinden van de kustvisserij, principieel bij het beheer van de sector moeten worden betrokken;

36. verzoekt de Commissie om de sector van de kustvisserij te raadplegen en te zorgen dat de sector op het juiste beleidsniveau actief wordt betrokken bij het besluitvormingsproces dat hen direct raakt;

37. meent dat de regionale adviesraden in dit verband een essentiële rol moeten spelen;

38. verzoekt de Commissie om verslag aan het Parlement uit te brengen over elk initiatief met oog op de specifieke behandeling van de kustvisserij;

39. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen van de lidstaten.

[1] PB L 337 van 30.12.1999, blz. 10. Verordening als laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 485/2005 (PB L 81 van 30.3.2005, blz. 1).

[2] PB C 21 E van 24.1.2002, blz. 359.

[3] PB L 358 van 31.12.2002, blz. 59.

[4] PB L 260 van 6.8.2004, blz. 1.

[5] Aangenomen teksten, P6_TA(2005)0532.

--------------------------------------------------