LL^.88 laohlikatiehlad van de Europese Gemeenschappen ^r,G^7/^l 
Advies over het voorstel voor een richtlijn van de ^aad tot aanvulling van het gemeenschappen 
lijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging van richtlijn 77/388/ 
EEG, C^nderlmge aanpassing van de BP^-tarieven^^^ 
^88/G^37/^ 
De Raad heeft op 11 septemberl^87 besloten,overeenkomstig de bepalingen van artikel 1^8 
van het verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en sociaal Gomité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel 
De afdelmgvoor economische, financiële en monetaire vraagstukken,die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werk^aamhedenwas belast, heeft haar advies opl7meil^88 goed 
gekeurd. Rapporteur was de heer Broicher, 
Plet Economisch en sociaal Comité heeft tijdens ^im^7e^ittmg ^vergadering van7mli 1^88^ 
het volgende advies uitgebracht, dat met ruime meerderheid van stemmen ^8 stemmen tegen, 
bi^ onthoudingen^ is goedgekeurd. 
1, Algemene opmerkingen 
1,1, Doel van dit voorstel van de Commissie is, een 
regeling tot stand te brengen betreffende de onderlinge 
aanpassing van de hoogte van de belastingtanevenen 
hun aantal, alsmede de toepassing daarvan op de af^onD 
derl^ke produkten. Dit voorstel is een we^enlnk be 
standdeel van het ook in andere voorstellen van de 
Commissie opgenomen pakket maatregelen ter har 
momsatie van het stelsel van de belastingen over de 
toegevoegde waarde ^BT^,üet effect van de tot stand 
te brengen onderlinge aanpassing reikt aanmerkelijk 
verder dan het financieel en begrotingsbeleid van de 
afzonderlijke lidstaten,De onderlinge aanpassing van 
de tanevenbrengt wellicht verstrekkende gevolgenop 
economisch en sociaal gebied mee, De^e op de achtera 
grond staandeproblematiek is grondig besproken en 
behandeld in hetadviesoverdealgemenemededehng 
van de Commissie, 
1,^, Bn de behandeling van het voorstel van de Corn 
missie wordt ervan uitgegaan dat met ingang van 1^^ 
debelastingheffingbi^ invoer enbi^hetontlasten van 
belasting bn uitvoer tot het verleden behoren, Idke 
ondernemer kan inelkeEGlidstaat uit hetoogpunt 
van de BT^ op dezelfde voorwaarden en met machtne 
ming vande^elfdeformaliteiten leveren alsdie welke 
bn leveranties in ^im eigen lidstaat gelden, 
Bi^ de^e discussieheeft het Comité ^ichgebaseerdop 
^im advies over de algemene mededeling van de Com 
missie, In het bi^onder heeft het Comité nota genomen 
van de als volgt luidende eerste paragraaf van het 
hoofdstuk ,,Conclusie^ van bedoeld advies 
„Plet stemt het Comité tot voldoening dat de Com 
missie gekomen heeft voor een pragmatische benade 
ring in haar voorstel intake onderlinge aanpassing 
van de tarieven en harmonisatie van de structuren 
van de indirecte belastingen, om te bereiken dat 
uiterlijk ultimo 1^ de belastinggrenzen kunnen 
worden opgeheven. 
Belangrij is datdeuitemdelnkebeslissingde lid 
staten methetoogophunbelastinginkomstenen 
sociaaleconomische doelstellingen zoveel mogel^k 
speelruimte laat. Dit mag uiteraard nietgaan ten 
koste van de totstandbrenging van vrne concurrentie 
op de binnenmarkt. De Commissie ^ou nog eens 
moeten overwegen of harmonisering van de BL^ 
tarieven voor goederen en diensten waarin normali 
^M3nrLt^^^M^^^ ter geen handelsverkeer over de grenzen heen plaatse 
vindt door nietBT^plichtingen en waarbij uiteend 
lopende BT^taneven in de Gemeenschap geen 
concurrentiedistorsies teweeg millen brengen inder 
daad noodzakelijk is. Voorts ^ou ^ nauwkeurig 
moeten berekenen welke marge aan de lidstaten 
kan worden toegestaan om te kicken of er niet nog 
andere mogelijkheden ^im dan de op de bestaande 
tarieven gebaseerde berekening,^ 
Dit vooropgesteld, worden de resultaten van het overleg 
in het onderstaande samengevat, waarbij evenwel ^ 
opgemerkt dat de meningsvorming — vooral over het 
aantalbelastingtaneven — isbemoeilitkt,doordatde 
Commissie geen cijfers kon verstrekken over de fman 
ciele consequenties daarvan in de afzonderlijke lid^ 
staten, 
^, Bijzondere opmerkingen 
a^ Aantal belastingtarieven 
^.,1, Aiet het voorstel van de Commissie om het 
aantal tarieven tot twee te beperken,wordt door allen 
ingestemd, Pevensis er echter met klemop geweien, 
welke problemen de verwezenlijking van dit plan met 
^ich meebrengt, ^es van de twaalf lidstaten gouden 
hun thans geldende hogere belastingtarieven moeten 
afschaffen. Een lidstaat ^ou een verlaagd belasting 
tarief moeten invoeren, en vnf lidstaten gouden van 
twee of verscheidene verlaagde tarieven één tarief moeD 
ten maken, 
^, Plet valt niet te loochenen dat het afzien van 
dergelijke gestaffelde belastingtarieven in de betrokken 
lidstaten o,m, op het vlak van lonen en pn^en en 
in sociaal oplicht consequenties met ^ich meebrengt, 
niettemin li^kt het ook om beheerstechmsche redenen, 
vooral met het oog op het clearmgstelsel,niist om vast 
te houden aaneen stelsel van tweebelastingtaneven, 
borden een groot aantal uiteenlopende tarieven gehan 
teerd, dan kan alleen al de indeling van de goederen en 
diensten in verschillende tariefgroepen grote problemen 
teweegbrengen,^o^al het antwoord op de vraag,wat 
als lu^e dient te worden beschouwd, per regio sterk 
uiteenlopen. Dit houdt in dat een uniforme definitie 
daarvan nog moeilnker wordt. 
Nr. C 237/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 9. 88 
b) Hoogte van de belastingtarieven 
2.3. Het voorstel van de Commissie omvat geen 
uniforme tarieven, maar een beperking van de tweede 
toegestane belastingtarieven met een maximum en een 
minimum. De marge bij het normale tarief bedraagt 
6%, nl. minimum 14 en maximum 20%, en bij het 
verlaagde tarief 5%, nl. minimum 4 en maximum 9%. 
De voorgestelde marges van 6 resp. 5% lijken evenwel 
bij leveranties en diensten aan eindverbruikers te ruim. 
Deze percentages zijn in sommige gevallen even groot 
als dan wel nog groter dan de gemiddelde in procenten 
van de omzet uitgedrukte nettorentabiliteit van het 
bedrijfsleven in de lid-staten. 
2.4. Aangezien na het opheffen van de binnengrenzen 
op de aankoop van alle goederen uit alle lid-staten door 
de eindverbruiker geen rechten meer verschuldigd zijn, 
kunnen dergelijke uiteenlopende tarieven ernstige con-
currentiedistorsies teweegbrengen. Dit geldt b.v. voor 
de aankoop van waardevolle goederen (b.v. personen­
auto's, juwelen, pelterijen), voor transacties van 
postorderbedrijven in het algemeen en voor leveranties 
en dienstverleningen aan eindverbruikers in grens­
streken. Men dient zich er rekenschap van te geven dat 
deze eindverbruikers niet alleen particulieren zijn, maar 
daartoe ook de overheid en andere geen recht op aftrek 
van voorbelasting hebbende organisaties behoren, als­
ook ondernemingen die, in hun hoedanigheid van klein­
bedrijf of op grond van een uitdrukkelijke bepaling, 
geen recht op aftrek van voorbelasting hebben. Hetzelf­
de geldt in de gevallen waarin voor leveranties van 
bepaalde goederen en diensten een algemeen verbod 
van aftrek van voorbelasting is gepland. De Commissie 
zou deze gelegenheid dan ook te baat moeten nemen 
om de indirecte belastingen op bank-, geld- en verze-
kèringshandelingen te harmoniseren en om na te gaan 
of de op die gebieden geldende vrijstellingen nog wel 
echt verantwoord zijn. 
2.5. De voorgestelde marges dienen daarom verder 
te worden verkleind. Bij de daartoe vereiste aanpas­
singsmaatregelen dienen twee ten dele tegengestelde 
belangen in aanmerking te worden genomen. 
De afzonderlijke lid-staten zullen om begrotings­
redenen, doch ook om andere reeds in het voorgaande 
genoemde redenen niet altijd bij machte zijn om een 
dergelijke onderlinge aanpassing zonder meer tot stand 
te brengen. Wil men komen tot een op het vlak van de 
BTW neutrale situatie bij leveranties van goederen en 
verlening van diensten op een binnenmarkt zonder be­
lastinggrenzen, dan zou evenwel door de tarief­
verschillen tot b.v. 3% terug te brengen normaliter met 
de door de belastingen teweeggebrachte concurrentie-
distorsies waarschijnlijk te leven zijn. Een uitzondering 
vormen evenwel grote orders van de overheid of van 
andere niet-belastingplichtigen die bijgevolg geen recht 
hebben op aftrek van voorbelasting. Tot laatstgenoem­
de categorie behoren bijvoorbeeld banken, verzekerin­
gen, doch ook kerkelijke of liefdadigheidsinstellingen 
enz. Bij zó grote orders kan al een concurrentievoordeel 
van 1% doorslaggevend zijn voor de gunning van de 
opdracht. De regeringen van de lid-staten met een hoger 
BTW-tarief, zullen in een dergelijk geval wellicht aan 
een zware druk blootstaan om de tarieven nader tot 
elkaar te brengen hetgeen uit begrotingsoogpunt grote 
problemen met zich mee kan brengen. 2.6. Mochten niet alle lid-staten meteen akkoord 
kunnen gaan met een verkleining van de marges, dan 
mag het onderhavige voorstel van de Commissie slechts 
als overgangsregeling worden beschouwd. Zij zouden 
dan door het vaststellen van een gefaseerd plan voor 
een verdere onderlinge aanpassing geleidelijk worden 
opgeheven, welk plan de lid-staten noopt binnen een 
bepaalde periode maatregelen te nemen, doch tegelij­
kertijd ook de mogelijkheid biedt om eerder tot aanpas­
sing over te gaan. Het is te hopen dat het tijdelijke 
karakter van de bestaande verschillen het bedrijfsleven 
ervan zou weerhouden, op vrij grote schaal voorzie­
ningen te treffen waardoor kan worden geprofiteerd 
van bestaande legale concurrentievoordelen, zoals het 
vestigen van depots in lid-staten met lagere belasting­
tarieven 
c) Indeling van goederen en diensten in 
tariefgroepen 
2.7. Het stemt tot voldoening dat het verlaagde be­
lastingtarief slechts van toepassing is op belangrijke 
tot de eerste levensbehoeften behorende goederen en 
diensten. Voorts dient bij de goederen en diensten waar­
van de BTW-tarieven onderling moeten worden aange­
past een uitzondering te worden gemaakt voor al die 
goederen en diensten waarbij qua omzet geen concur-
rentiedistorsie te duchten is. Dit geldt b.v. voor stukken 
grond, water en ziekenhuisbehandelingen. Over de af­
zonderlijke tariefposten zij het volgende opgemerkt: 
— Voedingsmiddelen: Het verlaagde belastingtarief 
voor voedingsmiddelen dient op alle voor menselijke 
en dierlijke consumptie bestemde goederen van toe­
passing te zijn. Omwille van de vereenvoudiging 
lijkt het niet juist, onderscheid te maken tussen 
primaire of gewone voedingsmiddelen en duurdere 
of luxevoedingsmiddelen. Een bestaand nultarief 
voor voedingsmiddelen kan blijven gelden, indien 
redelijkerwijs mag worden aangenomen dat zulks 
niet tot concurrentiedistorsies zal leiden. Na een 
bepaalde tijd dient te worden nagegaan of de toe­
passing van het nultarief concurrentiedistorsies te­
weegbrengt. Zo nodig zouden dan bijsturende maat­
regelen moeten worden genomen. 
— Energieprodukten voor verwarming en verlichting: 
In deze groep dienen uit concurrentieoverwegingen 
alle primaire energieprodukten (b.v. steenkool, 
aardolie, aardgas, enz.) en secundaire energie­
produkten als elektriciteit, warmte, enz. te worden 
ondergebracht. 
— Waterleveringen: Hieronder vallen leveringen van 
drinkwater en voor andere doeleinden bestemd 
water. 
— Farmaceutische produkten: In dit verband is er be­
hoefte aan een exacte definitie naar analogie van 
richtlijn 65/65/EEG(1). Behalve op geneesmiddelen 
moet het verlaagde belastingtarief ook van toe­
passing zijn op kunstledematen (b.v. protheses en 
gehoorapparaten) en andere voorzieningen voor zie­
ken (b.v. ziekenliften). Hetzelfde geldt voor gebitten 
of tandprotheses die eveneens tot de protheses wor­
den gerekend. Het Comité heeft de volledige vrijstel-
0) PB nr. 22 van 9. 2. 1965. 
12. 9. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 237/23 
ling van BTW voor tandprotheses reeds in zijn 
advies van 3 juli 1985 over het voorstel voor een 
18e richtlijn tot harmonisatie van de wettelijke voor­
schriften van de lid-staten inzake BTW(1) van de 
hand gewezen. 
— Boeken, kranten en tijdschriften: De afdeling stemt 
ermee in dat boeken, kranten en tijdschriften wor­
den opgenomen op de lijst van goederen waarop het 
verlaagde belastingtarief van toepassing is. Hieraan 
dienen ook nog audiovisuele media te worden toege­
voegd. 
— Vervoer van personen: De afdeling stemt in beginsel 
ermee in dat op het vervoer van personen het ver­
laagde belastingtarief wordt toegepast, voor zover 
de richtlijn inzake het vervoer van personen, waar­
over het Comité nog advies moet uitbrengen, er 
geen aanleiding toegeeft, een ander standpunt in te 
nemen. 
De lijst van goederen en diensten waarop het verlaagde 
BTW-tarief van toepassing is, dient te worden uitge­
breid met de op de woningbouw betrekking hebbende 
leveringen van goederen en verleningen van diensten, 
waarbij het aan de Commissie wordt overgelaten om 
criteria voor de adequate afbakening voor te stellen. 
(*) PB nr. C 218 van 29. 8. 1985. Ad artikel 2 
2.8. In de absolute bewoordingen waarin dit artikel 
is gesteld, kan de afdeling hiermee niet akkoord gaan. 
Weliswaar dient in beginsel 31 december 1992 te wor­
den aangehouden als datum waarop de belastingtarie­
ven onderling moeten zijn aangepast en de binnengren­
zen dienen te zijn opgeheven, doch dit mag bepaalde 
uitzonderingen en bijzondere regelingen ten behoeve 
van afzonderlijke lid-staten niet uitsluiten. Er is reeds 
op gewezen dat zowel de vermindering van het aantal 
tarieven als de onderlinge aanpassing van de hoogte 
van de tarieven in sommige lid-staten aanzienlijke pro­
blemen op fiscaal, economisch en sociaal vlak kunnen 
teweegbrengen. In dit verband zij er tevens op gewezen 
dat in sommige lid-staten een nultarief wordt gehan­
teerd. Wil men deze lid-staten in staat stellen, in beginsel 
met een onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven in 
te stemmen, dan moet het mogelijk zijn op afzonderlijke 
situaties afgestemde tijdelijke bijzondere regelingen te 
treffen, zoals reeds in artikel 15 van de Europese Akte 
is bepaald. 
Zo zou het wenselijk zijn dat de Commissie slechts voor 
de overgangsperiode geldende uitzonderingsregelingen 
(b.v. heffing van belasting volgens het in het land van 
bestemming geldende tarief) voorstelt voor de gebieden 
waar de kans op concurrentiedistorsies het grootst 
is (met name overheidsopdrachten en postorder­
verkopen). 
Gedaan te Brussel, 7 juli 1988. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Het onderstaande wijzigingsvoorstel waarmee door een vierde van de aanwezige of vertegenwoordigde leden 
is ingestemd, is tijdens de discussie verworpen: 
Paragraaf 2.7, vijfde gedachtenstreepje (boeken, kranten en tijdschriften) 
Na de eerste zin van dit gedachtenstreepje het volgende in te voegen: 
„Verscheidene lid-staten passen thans echter een nultarief toe met als argument dat het onjuist is belasting te 
heffen op kennis, informatie, opleiding c.q. vorming en het geschreven woord. Net als bij voedingsmiddelen 
(zie het bovenstaande) dient dit recht om een nultarief toe te passen, in stand te worden gehouden." 
Motivering 
Spreekt voor zichzelf. 
Uitslag stemming 
Vóór: 22, tegen: 47, onthoudingen: 6.