COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
!: COM(93) 557 def. 
Brussel, 17 november 1993 
93d. SIS 
mi: Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement 
DIGITALE VIDEO-OMROEP 
Een communautair beleidskader 
ONTWERP-RESOLUTIE VAN DE RAAD 
betreffende een kader voor het communautaire beleid 
inzake digitale video-omroep 
(door de commissie ingediend) 
-1 -
INHOUD 
Inleiding 1 
DEEL I. HET POTENTIEEL VAN DIGITALE VIDEO-OMROEP 4 
1.1 Voordelen van digitale televisie 4 
1.2 De digitale televisieketen 5 
1.2.1 Broncodering 5 
1.2.2 Multiplexing 5 
1.2.3 Kanaalcodering en modulatie 5 
1.2.4 Voorwaardelijke toegang 6 
1.3 Mogelijke diensten 6 
1.4 Onderzoek en ontwikkeling 8 
1.5 Normalisatie 10 
1.6 Invoering 12 
1.6.1 Beschikbaarheid van het spectrum 12 
1.6.2 Tijdschema 14 
1.6.3 Communautaire besluitvorming 15 
DEEL 2. DIGITALE VIDEO-OMROEPACTIVITEITEN IN EUROPA, 
DE VERENIGDE STATEN EN JAPAN 16 
2.1 Europa 16 
2.1.1 De European Digital Video Broadcasting Group 16 
2.1.2 De werkzaamheden van de Digital Video Broadcasting Group 17 
2.2 De Verenigde Staten 19 
2.2.1 Satelliettclevisie 19 
2.2.2 Terrestrischc televisie 19 
2.3 Japan 22 
Il -
DEEL 3. EEN COMMUNAUTAIR BELEIDSKADER 23 
3.1 Beginselen voor een communautair beleid 23 
3.1.1 De noodzaak voor een visie op lange termijn 23 
3.1.2 De noodzaak door te gaan met onderzoek en ontwikkeling 24 
3.1.3 De noodzaak voor geëigende normen 25 
3.1.4 De noodzaak voor volledig en open overleg 26 
3.1.5 De noodzaak het algemeen belang te verdedigen 26 
3.2 Volgende stappen in de ontwikkeling van een communautair 
beleid inzake digitale video-omroep 26 
3.2.1 Raadpleging van de marktsubjecten 27 
3.2.2 Onderzoek en ontwikkeling 27 
3.2.3 Normalisatie 28 
3.2.4 Frcquentieplanning en invoeringsscenario's 29 
3.2.5 Samenwerking met derde landen 29 
3.2.6 Verslaglegging 29 
3.3 Conclusies 30 
BIJLAGE: Ontwerp-resolutie van de Raad 
-1 
In zijn Resolutie 9 3/C 209/01 van 22 juli 1993 heeft de Raadde Commissie verzocht een mededeling 
inzake digitale televisie in te dienen; daaraan wordt gevolg gegeven met deze Mededeling, die een 
overzicht geeft van de huidige stand van zaken en van de te verwachten ontwikkelingen. Er wordt 
ingegaan op de vraag hoe het marktpotentieel van deze nieuwe technologie in de praktijk kan worden 
gerealiseerd. Daarbij wordt ook een overzicht gegeven van de op dit gebied reeds bestaande plannen 
en ondernomen activiteiten in Europa, de Verenigde Staten en Japan. 
Tegen de achtergrond van dit overzicht doet de Commissie een voorstel voor een beleidskader ten 
behoeve van het optreden van de Gemeenschap. Dit beleidskader beoogt een overlegproces tot stand 
te brengen dat dient te leiden tot specifieke communautaire beleidsmaatregelen en activiteiten op dit 
gebied. 
Bij het opstellen van deze Mededeling heeft de Commissie veel steun gehad van de European Digital 
Video Broadcasting Croup (het Europees samenwerkingsverband voor digitale video-omroep, 
afgekort de DVB-groep genoemd), een organisatie waarin zo ongeveer alle relevante 
belangengroepen op dit gebied zijn vertegenwoordigd en die volledige inzage heeft verschaft in haar 
werkzaamheden. 
INLEIDING 
Het is overduidelijk dat de bedrijfstak die zich bezighoudt met de levering van televisiediensten aan de 
kijker thans in de hele wereld aan grondige veranderingen onderhevig is, en dit geldt in nog sterkere 
mate voor het Europa van vandaag. 
De afgelopen vijfjaar hebben een explosieve groei laten zien van het aantal satellietomroepdiensten in 
Europa, en het aantal Europese huishoudens dat op de kabel is aangesloten bedraagt thans al zo'n 
35 miljoen. Allerlei nieuwe vormen van omroepdiensten zijn opgekomen, zoals thematisch georiënteerde 
omroepen die zich concentreren op film, sport, muziek enz, 
In deze periode is ook de concurrentie toegenomen. Het aantal kijkuren is namelijk niet evenredig 
toegenomen met het aantal beschikbare diensten. Nu de recessie in Europa hard toeslaat, lopen de 
reclame-inkomsten terug en worden de omroepvergunningen steeds minder rendabel. Er wordt gezocht 
naar nieuwe inkomstenbronnen, met bijzondere aandacht voor abonneetelevisie en betaaltelevisie (pay -
per-view). 
Ook de technologische ontwikkelingen op dit gebied hebben niet stilgestaan. In Europa werden nieuwe 
diensten op de markt gelanceerd, zoals breedbeeldtelevisie, terwijl zowel in Europa als in Japan pre-
opcrationele HDTV-dienstcn (hoge-definitictclcvisie) werden geïntroduceerd. 
De technologische ontwikkeling die echter de grootste veranderingen met zich kan meebrengen, is te 
vinden in de enorme verbeteringen die hebben plaatsgevonden op het gebied van de digitale 
compressietechnieken. Volledig digitale televisie houdt op de middellange en lange termijn grote 
beloften in voor nieuwe, flexibele en kostenefficiënte televisiediensten. Naast dit potentieel voor het 
aanbod van nieuwe diensten, kan deze technologie echter ook een bedreiging inhouden voor de 
gevestigde orde in omroepland, doordat er een krachtige nieuwe conçurrentiefactor mee wordt 
ingevoerd waar sommige economische subjecten misschien eerder hun voordcel mee kunnen doen dan 
andere. Het potentieel voor verandering is zelfs zo groot dat met geen mogelijkheid valt te voorspellen 
hoe de bedrijfstak er over tien jaar ongeveer zal uitzien. 
In werkelijkheid staat er nog veel meer op het spel dan alleen digitale televisie; met de brede invoering 
daarvan zal voor het eerst rechtstreeks vanuit de huiskamer een brug worden geslagen naar de grote 
digitale informatienetwerken. 
-2-
Digitale televisie zal dus niet alleen omwenteling veroorzaken op het gebied van de televisieomroep, 
maar ook van een hele reeks bestaande en nog in te voeren audiovisuele en andere 
communicatiediensten. De algemene informatienetwerken van de toekomst zullen het mogelijk maken, 
wanneer zij op de goede manier worden aangelegd, allerlei soorten informatie op een gemakkelijke en 
flexibele wijze te ontsluiten, of het nu om beeld, geluid, tekstinformatie of andere gegevens gaat. 
Doordat televisie een massamedium is, kan zij de trend naar de totstandkoming van het toekomstige 
geïntegreerde breedbandcommunicatienetwerk (IBC) versnellen en ervoor zorgen dat het tot in alle 
huiskamers reikt. 
De belangrijkste conclusies van deze Mededeling kunnen als volgt worden samengevat: 
de digitale technologie kan grote voordelen bieden voor de kwaliteit en flexibiliteit van 
televisiediensten en voor het efficiënter gebruik van het spectrum, vergeleken met de bestaande 
analoge technologie; belangrijker nog is dat digitale televisie de weg kan effenen voor een versnelde 
invoering van algemene informatienetwerken, waarmee een brede waaier van informatiediensten op 
eenvoudige en flexibele wijze kan worden aangeboden; 
de volledige overgang van het bestaande analoge systeem naar een digitaal systeem is een lange-
tcrmijnproces, dat misschien wel twee decennia kan beslaan. Deze overgang zal op een 
gecoördineerde en georganiseerde wijze moeten plaatsvinden om de voordelen van de nieuwe 
technologie ook daadwerkelijk in de praktijk te kunnen benutten. Van sommige voordelen zullen de 
vruchten pas tegen het eind van de overgangsperiode kunnen worden geplukt. Intussen zal ervoor 
moeten worden gewaakt geen situatie te creëren waarin het vroegtijdig of ondoordacht op de markt 
invoeren van digitale televisiesystemen de latere invoering, op basis van compatibiliteit, van 
algemenere en geavanceerdere oplossingen bemoeilijkt of zelfs onmogelijk maakt, hetgeen de 
ontwikkeling van de markt, zowel die voor televisiediensten als die voor algemenere 
informatienetwerkdiensten, zou belemmeren; 
de Gemeenschap ziet zich dus voor een belangrijke beleidskeuze geplaatst: kan men de genoemde 
overgang geheel aan het spel der marktkrachten overlaten - waarbij men dient te beseffen dat op dit 
gebied de markt in het algemeen een kortere terugverdientijd verlangt van nieuwe investeringen dan 
de tijdspanne die nodig is voor een optimaal verloop van de overgang -, of dient de Gemeenschap 
een visie op langere termijn te ontwikkelen, waarin nu al rekening wordt gehouden met de 
toekomstige ontwikkeling van algemene netwerken, en de marktdeelnemers aan te moedigen hun 
investeringen en hun aanbod op de markt zodanig te plannen dat dit compatibel is met een 
dergelijke visie op lange termijn? 
Op basis van de conclusies van deze Mededeling kan een tweedeling worden aangebracht in de door de 
Gemeenschap te behandelen onderwerpen. 
De eerste verzameling betreft onderwerpen waarvoor het duidelijk is dat de Gemeenschap dient op te 
treden, en dat ook kan doen: 
versterking en goede coördinatie van onderzoek en ontwikkeling op dit gebied; 
aanmoediging van normalisatiewerkzaamheden die relevant zijn voor digitale televisiesystemen, met 
inbegrip van digitale HDTV; 
bescherming van het algemeen belang door te zorgen voor vrije en eerlijke concurrentie en door 
middel van consumentenbescherming; 
voortzetting van de dialoog met derden, met inbegrip van de Verenigde Staten en Japan, ten einde 
tot afspraken te komen over gemeenschappelijke elementen van de toekomstige televisiesystemen 
die in heel de wereld moeten worden toegepast. 
Een volgende verzameling onderwerpen, misschien belangrijker nog dan de vorige, vraagt om een 
diepgaander debat, waarbij moet worden ingegaan op de vraag of de Gemeenschap de nodige middelen 
heeft om op dit gebied initiatieven te nemen: 
de ontwikkeling van een perspectief op lange termijn voor het algemeen inzetbare geïntegreerde 
breedbandcommunicatienetwerk van de toekomst, met inbegrip van digitale televisie, maar niet 
beperkt tot deze toepassing; 
de ontwikkeling en uitvoering van samenhangende migratiestrategieën van de bestaande analoge 
situatie op televisiegebied naar de toekomstige digitale situatie, met inbegrip van de noodzakelijke 
herplanning van de toewijzingen in het frequentiespectrum; 
onderzoek naar de vraag of het wenselijk is bepaalde normen door middel van communautaire 
regelgeving verplicht te stellen. 
Daarnaast is er nog een andere verzameling onderwerpen in verband met de uitdaging die de invoering 
van digitale om roeptechnieken met zich meebrengt voor de regelgevende instrumenten van de 
Gemeenschap en de Lid-Staten op het gebied van de omroep, zoals Richtlijn 89/552/EEG ("Televisie 
zonder grenzen"), die thans een belangrijke rol spelen bij de bescherming van het algemeen belang, en 
die het wettelijk kader vormen waarbinnen de omroepactiviteiten in de Gemeenschap zich afspelen. Op 
deze onderwerpen en op de gevolgen van de digitale technologie voor de filmindustrie en de 
programmamakers wordt in deze mededeling niet ingegaan. Deze onderwerpen zullen echter wel worden 
behandeld in het Groenboek over het audiovisuele beleid dat de Commissie in ll)94 wil uitbrengen 
De Raad en het Europees Parlement worden hierbij uitgenodigd al deze onderwerpen te bespreken en 
richtsnoeren te geven voor de toekomstige ontwikkeling van het communautaire beleid op dit gebied, 
met bijzondere aandacht voor de moeilijker kwesties uit de tweede lijst hierboven, waarbij erop moet 
worden gewezen dat onze concurrenten in de ontwikkelde regio's van de wereld, zoals Japan en de 
Verenigde Staten, reeds de wil hebben betoond (en beschikken over de noodzakelijke middelen) om een 
lange-termijnstandpunt in te nemen en de consequenties daarvan in de praktijk uit te voeren. 
Een ontwerp-resolutie van de Raad met betrekking tot deze onderwerpen is als bijlage bij deze 
mededeling gevoegd. 
-4-
DEEL I. HET POTENTIEEL VAN DIGITALE VIDEO-OMROEP 
Het digitaliseren van informatie is wel bekend in de context van moderne computer- en 
telecommunicatiesystemen. Digitale signaalverwerking wordt ook toegepast in de huidige 
televisiesystemen - in de studio en in de ontvanger - maar alle bestaande systemen maken gebruik van 
analoge technologieën voor de transmissie van het programma "door de ether" en over de kabel tot bij 
de kijker. Door de ontwikkelingen in digitale compressietechnieken ontstaat thans de mogelijkheid van 
volledig digitale televisie, waarbij het signaal in de hele keten van studio tot kijker in digitale vorm 
blijft. 
AI gaat deze mededeling voornamelijk over digitale televisie-omroep, toch dient hier reeds met nadruk 
te worden gesteld dat televisie maar één van de "informatiediensten" is die de invloed zal ondergaan van 
de nieuwe digitale technologie. Het is waarschijnlijk niet overdreven te stellen dat wij aan de vooravond 
staan van een nieuwe revolutie op het gebied van de communicatie, waarbij de digitale technologie het 
mogelijk zal maken over te gaan naar algemene informatienetwerken waarin alle vormen van informatie 
- in de vorm van bewegende of stilstaande beelden, van geluid, van tekst of andere gegevens - op een 
flexibele wijze op brede schaal beschikbaar zullen worden gemaakt. 
De televisiemarkt is een massamarkt en de grootschalige penetratie van digitale televisie bergt dus het 
potentieel in zich om de revolutionaire ontwikkeling naar de geïntegreerde 
breedbandcommunicatienetwerken (IBC-netwerken) van de toekomst te versnellen. 
1.1 Voordelen van digitale televisie 
Optimaal ingevoerde digitale televisiesystemen bieden een groot aantal potentiële voordelen: 
interoperabiliteit tussen diensten. Een goed ontworpen implementatie van digitale televisie kan het 
mogelijk maken een goede interworking te laten plaatsvinden tussen televisieterminals, multimedia-
werkstations, personal computers en andere informatieverwerkende eindapparatuur, hetgeen zou 
leiden tot een gemakkelijke en flexibele toegang tot een brede waaier van informatiediensten; 
duidelijke en stabiele beelden en geluid; 
- efficiënt gebruik van het elektromagnetisch spectrum. Dit kan een heel groot voordeel zijn, 
aangezien het spectrum een eindige en waardevolle natuurlijke hulpbron is, naar het gebruik 
waarvan veel vraag bestaat. Uit berekeningen blijkt dat met een goede planning het spectrum wel 
30 tot 40 maal efficiënter kan worden gebruikt dan nu, door gebruik te maken van digitale 
technieken; 
flexibiliteit in de levering van televisiedicnsten. Digitale technieken maken het mogelijk de 
configuratie van diensten op een flexibele wijze aan te passen, waardoor aan een grote 
verscheidenheid van wensen van de gebruiker tegemoet kan worden gekomen, steeds wanneer de 
behoefte zich voordoet. Het hoge-snelheidstransmissiesysteem dat voor digitale televisie is 
ontwikkeld zal namelijk ook kunnen worden gebruikt voor de distributie van digitale gegevens voor 
een groot aantal andere toepassingen, hetgeen zou leiden tot "Integrated Service Digital 
Broadcasting" (1SDB); 
- kostenoverwegingen. Uit ervaring blijkt dat hoge produktievolumes en een hogere mate van 
integratie van IC's op den duur leiden tot dramatische verlagingen van de kosten per eenheid. Op 
een goed ontwikkelde markt voor digitale TV bestaat derhalve het vooruitzicht van een grote mate 
van functionaliteit verbonden met relatief lage kosten, net zoals in de computerindustrie. 
-5 
De hierboven gegeven voordelen zijn potentieel van aard. Er bestaan significante belemmeringen 
voordat zij in de praktijk kunnen worden gerealiseerd. Ook al is het van belang het potentiële karakter 
van deze voordelen te onderkennen en in te zien dat er verscheidene tijdschalen in het geding zijn 
voordat dit potentieel in de werkelijkheid kan worden omgezet (een aantal daarvan strekt zich over een 
zeer lange periode uit), toch zijn de genoemde voordelen bij elkaar zo belangrijk dat het volledig 
gerechtvaardigd is grote inspanningen te leveren om ze te realiseren. 
1.2 De digitale televisieketen 
Met het oog op de begrijpelijkheid van de hierna volgende discussie is het nodig hier een eenvoudige 
beschrijving te geven van de digitale televisieketen. Een gedetailleerdere bespreking is te vinden in een 
uitgebreidere publikatie die deze mededeling vergezelt. 
In een digitale omgeving is de beschrijving van televisiesystemen verschillend van hetgeen voor het 
analoge tijdperk gold. Analoge TV-systcmen waren toepassingsspecifiek (bij voorbeeld TV met 625 
beeldlijnen), terwijl de digitale omgeving algemeen inzetbaar is en tegelijkertijd verschillende soorten 
van diensten kan verwerken, waaronder televisie, maar ook andere diensten. De digitale omgeving is 
derhalve in wezen modulair van aard, waarbij de verschillende diensten gebruikmaken van verschillende 
configuraties van standaardmodules. Deze aanpak maakt de interoperabiliteit tussen verschillende 
diensten/functies mogelijk, hetgeen een groot voordeel is van de digitale technologie, zoals hierboven 
aangegeven. 
Figuur 1 geeft een blokschema van de verschillende elementen van een digitaal TV-systeem en hun 
onderlinge relaties. 
De verschillende elementen in de keten worden hieronder in het kort beschreven: 
1.2.1 Broncodering 
De hoeveelheid informatie in een onbewerkt digitaal becldsignaal is altijd enorm groot en zelfs te groot 
om over een normaal TV-kanaal te kunnen worden verzonden. Broncodering is het proces waarbij de 
bitstroom die de beeldinformatie bevat wordt gecomprimeerd (d.w.z. dat het aantal per seconde te 
verzenden bits wordt gereduceerd) zodanig dat er geen wezenlijke informatie verloren gaat en het beeld 
aan de ontvangstzijde kan worden gereconstrueerd in al zijn wezenlijke elementen zonder 
onaanvaardbare verminking. Vergelijkbare technieken kunnen worden gebruikt voor de compressie van 
digitale gegevens die één of meer geluidssignalen en andere vormen van informatie bevatten. 
12.2 Multiplexing 
Multiplexing maakt het mogelijk verscheidene componenten van een televisieprogramma (bij voorbeeld 
beeld, verschillende geluidskanalen, geassocieerde gegevens enz.) te combineren in één enkele bitstroom 
en op dezelfde wijze om verschillende televisieprogramma's tegelijkertijd over één enkel televisie­
omroepkanaal te verzenden. 
1.2.3 Kanaalcodering en modulatie 
Bij digitale transmissie is het van wezenlijk belang te voorzien in een bescherming tegen verlies of 
verminking van de verzonden gegevens, door aan het gemultiplexte signaal extra informatie toe te 
voegen die uit de oorspronkelijke signalen is afgeleid; dit wordt kanaalcodering genoemd. 
Tot slot, om de gemultiplexte informatie te kunnen uitzenden, moet het op één of meer dragersignalen 
worden gemoduleerd die over de vereiste propagatie-eigenschappen beschikken. Dit wordt modulatie 
genoemd. 
6-
1.2,4 Voorwaardelijke toegang 
Door middel van systemen voor voorwaardelijke toegang kunnen omroepbedrijven de ontvangst van 
hun programma door de kijkers beheren, met name in het geval er betaald moet worden voor deze 
dienst. In de praktijk is hiervoor het volgende nodig: coderen (scrambling) van het signaal; toepassing 
van encryptietechnieken; de exploitatie van een abonneebeheersystecm - een kantoor waar de 
commerciële aspecten van het systeem, zoals promotie, tarieven en aanvragen worden behandeld; en bij 
de abonnee opgestelde interface-apparatuur, waarbij soms gebruik wordt gemaakt van smart-cards. 
Figuur I geeft een blokschema van de verschillende elementen van dat deel van een digitaal TV-systeem 
dat dient voor de signaalverwerking voor transmissie en hun onderlinge relaties. 
Video 
signal 
(HDTV or 
otherwise) * 
Audio 
signals 4 Video 
source 
coding 
Audio 
source 
coding 
Associated data Comp­
onent 
Multi­
plex Access-control 
information 
Source 
Error 
Correction 
Additional programme(s) - if any ±-
Pro gramme 
multiplex 
±-
Channel 
coding & 
modulation to transmitter 
> 
Figuur 1 : Basisstructuur van een digitaal televisiesysteem 
1.3 Mogelijke diensten 
Bij de huidige discussie over digitale televisie in Europa wordt ervan uitgegaan dat de markt misschien 
verschillende kwaliteitsniveaus van televisiediensten ter beschikking dient te stellen, en dit op een 
flexibele wijze. (Zie punt 2.1, waarin wordt ingegaan op het werk van de European Digital Video 
Broadcasting Group). 
Een mogelijke manier om de systemen in categorieën in te delen, is het onderscheiden naar 
beeldresolutie: 
Hoge-definitietelevisie (HDTV), voor gebruik met stationaire antennes en met een beeldkwaliteit die 
ongeveer vijfmaal zo hoog is als van de bestaande PAL- en S EC AM-normen; 
Verbeterde-definitietelevisie (Extended Definition Television, EDTV), voor gebruik met stationaire 
antennes en met een beeldkwaliteit die ongeveer het dubbele bedraagt van de huidige systemen; 
-7-
Standaard-definitietelevisie (SDTV), met een beeldkwaliteit die gelijk is aan de huidige systemen. 
Dit systeem kan worden gebruikt met draagbare ontvangers en met vaste antennes; 
Bcperkte-definitietelevisie (Limited Definition Television, LDTV), voor gebruik met mobiele 
ontvangers en met een beeldkwaliteit die ongeveer een kwart bedraagt van de huidige 
televisiesystemen. 
De hierboven genoemde flexibiliteit betreft de mogelijkheid om de beschikbare bit-rate te 
herconfigurcren voor de verschillende dicnsten-mogelijkheden. van programma tot programma, ten 
einde tegemoet te komen aan de verschillende eisen van de kijkers. 
Een van de mogelijkheden om deze flexibiliteit te bereiken is het gebruiken van een zogenaamd 
hiërarchisch systeem, waarbij één enkele bitstroom wordt uitgezonden die al de informatie bevat voor 
alle mogelijke diensten en kwaliteitsniveaus. 
Ter illustratie van wat een hiërarchisch systeem en het multiplexen van diensten in de praktijk kunnen 
betekenen voor de dienstlevering, toont figuur 2 een mogelijke verzameling opties voor één enkel 
satellietkanaal. 
( 'ail be reconfigura! (o 
liM'V 
two 
HM'V 
mie 
EDTV 
one MU'IV 
Il HU 
Kirrv 
Uiree 
EDTV 
two 
EDTV 
one ( 'un bc reconfiioned tn 
f SDTV «ghT 
SOTVdx | 
SDTVfouf | 
| SDTVthneöl 
| SDTV two" 
SDTV one 
NU other combinations, mtliulun; 
e (t LDTV services, will be 
possible 
Figuur 2: Mogelijke satelliet-DTVB-dienst 
(Voorstel van de Working Group on Digital Television Broadcasting) 
In dit voorbeeld kan elk satellietkanaal ofwel één HDTV en een tweede EDTV-programma of acht 
SDTV-programma's enz. verzorgen, of elke gewenste daarmee equivalente combinatie. Met een HDTV-
ontvanger kan men al deze programma's op hun eigen kwaliteitsniveau ontvangen. Met een EDTV-
ontvanger kan men het HDTV-programma op EDTV-kwaliteitsniveau ontvangen en alle acht SDTV-
programma's op SDTV-kwaliteitsniveau. In het algemeen is terrestrische omroep onderworpen aan 
grotere beperkingen, maar figuur 3 geeft de mogelijke opties voor de dienstverlening over één 
terrestrisch kanaal. 
-H 
[J 
Proposals for terrestrial DTVB in Europe 
Can lw — • reconfigured reconfigured i.DlV/ 
station 
Nominal Hill1' channel 
bandwidth X MHz 
First proposal of the WGDTB Second proposal of the WGDTB 
Figuur 3: Mogelijkheden voor de terrestrische DTVB-dienst 
(Voorstel van de Working Group on Digital Terrestrial Broadcasting) 
In dit voorbeeld kan elk terrestrisch kanaal een HDTV-programma bevatten, dat ook in EDTV kan 
worden ontvangen met een EDTV-ontvanger of in SDTV met een draagbare ontvanger. Als alternatief 
kunnen ook twee EDTV-programma's worden uitgezonden die in EDTV-kwaliteit kunnen worden 
ontvangen met behulp van EDTV- en HDTV-ontvangers of in SDTV-kwaliteit met draagbare 
ontvangers. 
Op deze onderwerpen wordt gedetailleerder ingegaan in de publikatie die deze mededeling vergezelt. 
Waar het hier vooral om gaat is dat het mogelijk is digitale televisiesystemen te ontwerpen die op een 
zeer flexibele manier kunnen worden aangepast aan een verscheidenheid van markteisen. Er moeten nog 
wel meer werkzaamheden worden verricht op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en normalisatie 
voordat dergelijke systemen op de markt beschikbaar zullen zijn. Tot dan is het van belang ervoor te 
zorgen dat een vroege invoering van digitale televisie op de markt geen belemmering inhoudt voor de 
daaropvolgende compatibele invoering van geavanceerdere systemen in de toekomst. 
1.4 Onderzoek en ontwikkeling 
In Europa lopen op nationaal niveau of in internationaal samenwerkingsverband al enkele jaren een 
aantal belangrijke O&O-projecten op het gebied van digitale televisie. 
Op nationaal niveau hebben het Zweedse project HD-DlVINE en het Duitse project IIDTV-T 
betrekking op de terrestrische HDTV. I let Britse project SPECTRE en het Franse project STERNE 
betreffen onderzoek naar terrestrische televisie met conventionele beeldkwaliteit. 
Op internationaal niveau heeft het communautair project RACE dTTb betrekking op terrestrische en 
kabelomroep van digitale televisie. Dit project heeft het potentieel om alle of bepaalde delen van de 
hierboven genoemde nationale projecten in zich op te nemen en de reikwijdte ervan uit te breiden. 
Eveneens binnen het RACE Il-programma zijn er twee op satellieten georiënteerde projecten HD-SAT 
en FLASH-TV en twee op kabelomroep georiënteerde projecten FIRST en BAF. 
-y-
In het EUREKA-kader voor internationale samenwerking is er het VADIS-project dat zorgt voor een 
Europese input in MPEG (de Motion Picture Experts Group van de Internationale organisatie voor 
normalisatie ISO - zie punt 1.5) en het EUREKA-project nr. 256 waarin flexibele digitale codecs zijn 
ontwikkeld. 
In figuur 4 wordt aangegeven op welke verschillende elementen van digitale televisiesystemen de 
Europese O&O-projecten betrekking hebben. 
De algemene conclusie is gerechtvaardigd dat Europa sterk vertegenwoordigd is in O&Ö-activiteiten op 
het gebied van digitale televisie. Toch kunnen er meer inspanningen worden verricht onder de volgende 
drie algemene rubrieken: 
i) De bestaande O&O-projecten zouden beter kunnen worden gecoördineerd, om overlappingen en 
leemten te verhelpen en om te zorgen voor een grotere efficiency door middel van algemene 
samenhang; 
ii) Bepaalde leemten moeten met spoed worden aangepakt. Hieronder vallen aspecten van digitale 
satellietomroep (een groot deel van het Europese werk heeft zich tot nu toe gericht op terrestrische 
omroep). Broncodering, modulatie en algemene systcemconcepten voor satellietomroep moeten 
worden onderzocht, net zoals de conversie van satellietdiensten in een fysiek formaat dat kan 
worden gebruikt op kabelnetwerken. Dit gebied is bijzonder belangrijk omdat in het beginstadium 
digitale televisie in Europa waarschijnlijk via satelliet zal worden ingevoerd, maar het aantal 
huisgezinnen dat op de kabel is aangesloten driemaal zo hoog is als het aantal dat over de nodige 
apparatuur beschikt voor directe satellietontvangst; 
iii) De O&O moet steeds meer worden gericht op de praktische zaken die voor invoering op de markt 
noodzakelijk zijn. In punt 1.6 wordt betoogd dat dit één van de hoofduitdagingen is voor het succes 
van digitale televisie in Europa. Als eenmaal overeenkomst wordt bereikt over duidelijke 
invoeringsscenario's en migraticstratcgieen, moet de O&O het stadium van de algemeen inzetbare 
technologie achter zich laten en ingaan op de specifieke gebieden die van belang zijn om tot 
invoering op de markt te kunnen overgaan. 
- 10 
Fields of activity in the existing projects in Europe 
Monitoring and 
Maintenance e 
Source Equipment 
tor Video, Audio, Data 
Baseband Coding 
Video _ 
LDTV 
SDTV 
EDTV 
HDTV 
Audio 
M utt channel 
Stereo 
Mono 
Data 
Teletext 
Cond. Access 
Headers 
Descriptors O 
Point-to-Point Serv 
on Baseband Level (w.6 Frequency Spectrum/ 
Planning 
Network Planning 
Channel Coding and 
Modulation 
for Terrestrial (and Cable) 
Satette (and Cable). 
Multiplexing 
on Baseband and/or 
Modulated-Signal Level for 
Hierarchical Systems or 
MutScats Systems 
Inluding 
Flexibility 
Scalability Home Equipment 
Receiver 
(Display Tech 
VCR-lnterface 
Camcorder Auxiliary Activities: 
System Requirements 
Test and Evaluation 
Hardware (Prototype) Dev, 
Relationship to Other Modules'" 
Relationship to International Bodies 
Technical Publications 
Distrib. Equipment 
Terrestrial Transmitter 
Satette 
Cable 
Ï 
Point-to-Point Serv 
on MutOplex Level 
Q ÈL 0 
Channel Managem. 
(Program) Multiplex Relevant European Projects: 
HD-DIVINE 1 
SPECTRE 
STERNE 
RACE dTTb 
HDTV-T 
VADIS 
FLASH-TV 
HD-SAT 
Eureka EU-256 
EBU Work Party R 
EBUWork Party V 
(«I Maint Projet « tdi*i car* 
of part of tri* p<oblafn 
Figuur 4: Activiteitengebieden van bestaande Europese projecten. 
(Studie van de Working Group on Digital Television Broadcasting) 
1.5 Normalisatie 
Op omroepgebied is normalisatie nodig om de vrije uitwisseling van signalen, programma's en gebruikte 
apparatuur te kunnen garanderen. In het ideale geval zouden overal dezelfde normen worden gebruikt, 
zodanig dat programma's uit één regio gemakkelijk kunnen worden uitgezonden naar de rest van de 
wereld, zonder de noodzaak tot conversie, en zodanig dat radio- en televisiesignalen en -ontvangers 
onderling uitwisselbaar zijn. 
Helaas is dit thans niet het geval. Er bestaan vier kleurentelevisiesystemen (PAL, SECAM, MAC en 
NTSC), met veel incompatibele varianten in verschillende delen van de wereld - zelfs binnen de 
Gemeenschap. De frequenties in het elektromagnetische spectrum zijn ook op ongelijkmatige manier in 
verschillende banden toegewezen in verschillende delen van de wereld. 
Het lijkt voor de hand liggend dat bepaalde aspecten van omroep voor zover mogelijk moeten worden 
genormaliseerd. Gemeenschappelijke signaalformaten maken het mogelijk schaalvoordelen te bereiken 
op het gebied van de produktic van apparatuur, zodat de kosten per eenheid omlaag kunnen. Wanneer 
niet wordt genormaliseerd kan dit ook de gebruiker in verwarring brengen, weerstanden oproepen tegen 
het doen van investeringen en daarmee de ontwikkeling van de markt vertragen. 
Sommigen zijn daarentegen van mening dat normalisatie de neiging heeft de ontwikkeling van de 
technologie te bevriezen en een snelle vooruitgang tegen te gaan. Bovendien is het soms in het 
commerciële belang van exploitanten om geheel eigen systemen te gebruiken die anderen niet ter 
beschikking staan. 
De beleidsaspecten van de normalisatie op dit gebied zullen worden besproken in deel 3 van deze 
mededeling; hier wordt alleen ingegaan op de normalisatie-instellingen die actief zijn op omroepgebied 
op wereld- en regionaal niveau, en wat hun bevoegdheden precies zijn. 
-11 -
In punt 1.2 is reeds vermeld dat digitale televisiesystemen worden opgebouwd door het combineren van 
verschillende algemeen inzetbare elementen. Er zijn verschillende instanties op wereld- en regionaal 
niveau die zich bezighouden met de normalisatie van deze verschillende elementen. Al werken zij 
onafhankelijk van elkaar, toch hebben zij in de praktijk in het algemeen nauwe banden met elkaar. 
Op wereldniveau houdt het Radiocommunicaticbureau van de Internationale Telecommunicatie-Unie 
(ITU/RB) zich bezig met de normalisatie op omroepgebied. Het ITU/RB stelt "aanbevelingen" op die 
als zodanig echter niet juridisch bindend zijn. Ten aanzien van digitale televisie zal het ITU/RB 
waarschijnlijk een grote invloed hebben op de normalisatie van de modulatie- en 
kanaalcoderingselementen. 
Eveneens op wereldniveau zijn de Internationale organisatie voor normalisatie ISO en de Internationale 
Elektrotechnische Commissie IEC betrokken bij de normalisatie van apparatuur, 
consumentenapparatuur en industriële produkten. Onder toezicht van deze twee organisaties is een 
subgroep ingesteld, de Motion Picture Expert Group (MPEG), om zich bezig te houden met de 
normalisatie van broncodering en multiplexing van audiovisuele systemen. De MPEG heeft al een norm 
opgesteld voor video in VHS-kwaliteit (MPEG-1) en audio in CD-kwaliteit. Hij houdt zich nu bezig 
met systemen met hogere videokwaliteit, tot aan HDTV. De MPEG werkt bijzonder snel en men mag 
ervan uitgaan dat een algemene internationale digitale videonorm, MPEG-2, in november 1993 zal 
worden aangenomen. Daarnaast bereidt hij een nieuwe norm voor, MPEG-4, met betrekking tot de 
codering met lage bitrates van audiovisuele programma's, waarbij ernaar wordt gestreefd om vóór 1997 
te beschikken over een ontwerp-specificatie van de norm, die geschikt is voor een hele reeks van nieuwe 
toepassingen, met inbegrip van interactieve mobiele multimedia-communicatie. 
Op regionaal niveau stellen het Europees Instituut voor telecommunicatienormen (ETSI) en het 
Technisch Comité dat het ETSI gezamenlijk met de Europese Radio-Unie heeft ingesteld (JTC 
EBU/ETSI) de omroepnormen voor Europa vast. Het Europees Comité voor elektrotechnische 
normalisatie (CENELEC) houdt zich bezig met de normalisatie van consumenten- en industriële 
apparatuur en zal worden belast met de normalisatie van systemen voor voorwaardelijke toegang. In 
Europa is ook de Digital Video Broadcasting Group (DVB, zie deel 2) zeer actief met het ontwikkelen 
van specificaties die een bijdrage moeten leveren aan de werkzaamheden van de normalisatie­
instellingen. De DVB-groep stelt thans aan EBU/ETSI voor het M PEG-2-systeem aan te nemen als 
Europese norm voor broncodering en multiplexing. 
Figuur 5 geeft aan welke instellingen betrokken zijn bij de ontwikkeling van omroepnormen op 
nationaal, Europees en wereldniveau. Dit hele systeem werkt door middel van een geformaliseerde reeks 
interacties tussen deze instellingen op elk niveau en tussen de niveaus onderling. De eindresultaten zijn 
nationale, Europese en wereldnormen, zoals hierboven geschetst. 
In de Verenigde Staten wil de Federal Communications Commission (FCC) in 1995 of 1996 een 
Amerikaanse norm voor terrestrische HDTV vaststellen (zie deel 2). Op dit ogenblik zijn bepaalde 
aspecten van het MPEG-2-systeem opgenomen in het nog onder ontwikkeling zijnde ontwerp voor het 
Amerikaanse systeem. Dit ontwerp wordt opgesteld onder toezicht van het Advanced Television 
Advisory Committee dat aan de FCC een aanbeveling zal doen voor een norm, waarschijnlijk volgend 
jaar. 
- 12-
National 
level 
(Europe] 
European 
level 
World 
level National 
Standards 
Bodies 
CEN (non 
electrical) 
ISO (non­
electrical) Consumer 
Electronics 
Companies Telecoms 
Administrations/ 
Operators Broadcasting 
Companies 
CENELEC 
(electrical) CEPT 
European 
Radio 
Office ETSI | EBU 
JTC EBU/ETSI ELGDVB 
Technical 
Module 
IEC 
(electrical) 
ISO/IEC JTC/WG MPEG ITU 
WARC Radiocommunications 
Bureau 
Figuur 5: Belangrijkste bij normalisatie van omroep betrokken instellingen 
op nationaal, Europees en wereldniveau 
1.6 Invoering 
Zoals hierboven betoogd zijn er grote potentiële voordelen verbonden met een optimale invoering van 
digitale televisiesystemen. Dat die invoering inderdaad optimaal plaatsvindt, is van het grootste belang. 
Uit de geschiedenis blijkt duidelijk dat alleen het bestaan van een nieuwe technologie niet voldoende is 
voor de invoering ervan op de markt. Verder is het zo dat zelfs wanneer de technologie zijn weg vindt 
naar de markt, men later vaak inziet dat zij op een betere manier had kunnen worden ingevoerd. 
Er is sprake van een aantal grote uitdagingen voordat digitale televisiesystemen op een doeltreffende 
wijze op de Europese markt kunnen worden ingevoerd en voordat de potentiële voordelen van deze 
nieuwe technologie volledig in de praktijk kunnen worden omgezet. 
In dit onderdeel wordt ingegaan op een aantal met deze problematiek verband houdende kwesties. 
Waarschijnlijk zullen juist op dit gebied van de doeltreffende invoering de Lid-Staten het meest 
diepgaande denkwerk moeten verrichten en de belangrijkste beslissingen moeten nemen. 
1.6.1 Beschikbaarheid van het spectrum 
Deze kwestie is vooral van belang voor terrestrische omroep. Het is minder van belang voor 
satellietomroep (en uiteraard kabelomroep). De situatie met betrekking tot de bestaande 
frequentieplanning in Europa wordt uiteengezet in de publikatie die deze mededeling vergezelt. Hier 
wordt de nadruk gelegd op twee aspecten. Ten eerste bestaat er in het algemeen weinig ruimte in het 
spectrum voor nieuwe terrestrische omroep in Europa, en ten tweede loopt de situatie op het gebied van 
de frequentieplanning sterk uiteen in de verschillende landen, zodat bij voorbeeld in Italië de VHF/UHF-
banden vrijwel volledig bezet zijn, terwijl dat in Scandinavië veel minder het geval is. 
Men mag niet uit het oog verliezen dat de bestaande spectrumtoewijzingen hebben plaatsgevonden in 
het kader van lange-termijnafspraken met gebruikers en exploitanten. Het is erg moeilijk, zo niet 
onmogelijk, om bestaande televisieomroepdiensten plotseling van de kijkers af te nemen of om de 
technische kwaliteit sterk terug te schroeven bij de overgang naar een nieuw systeem. Er zullen lange 
-1.1 -
overgangsperiodes nodig zijn tussen de oude en nieuwe systemen en dit kan ook bijzonder kostbaar zijn 
(zowel ten aanzien van het gebruik van het spectrum als financieel), bij voorbeeld vanwege het 
gelijktijdig moeten uitzenden op verschillende frequenties in die overgangsperiodes (simulcasting). Het 
Amerikaans plan voor terrestrische HDTV voorziet in een vijftienjarige simulcastperiode voordat 
NTSC definitief wordt stopgezet. Het zal dan ook minstens twee decennia duren voor de VS de 
volledige overgang van analoge naar digitale TV hebben gemaakt. Er mag ook op worden gewezen dat 
de frequentieplanning in de VS in het algemeen een stuk gemakkelijker verloopt dan in Europa. 
Toen in Europa frequenties werden toegewezen voor terrestrische televisie-omroep, werd omroep 
voornamelijk als een openbare dienst gezien en daarom werden de frequenties zodanig toegewezen dat 
zo mogelijk de hele bevolking op bevredigende wijze de nationale of regionale programma's kon 
ontvangen. In verband met de technische beperkingen van de gebruikte PAL- of SECAM-systcmen is 
hiervoor niet alleen een netwerk van hoog-vermogenzenders met een onderlinge afstand van niet meer 
dan 100 km vereist, maar ook vele honderden of duizenden laag-vermogen-steunzenders, zodat voor het 
uitzenden van elk programma zo'n negen kanalen nodig zijn. Aangezien de thans in Europa voor 
terrestrische televisie-omroep toegewezen frequenties maximaal 11 VHF- en 48 UHF-kanalen mogelijk 
maken, kunnen daarmee niet meer dan ongeveer 6 nationale terrestrische tclevisieprogrammadiensten 
worden aangeboden. In de grotere Europese landen neemt ten minste één reeks "regionale" programma's 
de plaats in van een mogelijk nationaal netwerk. 
Elders, met name in de Verenigde Staten, werden frequenties voor terrestrische televisie volgens een 
"lokale marktaanpak" toegewezen: binnen elk groot stedelijk gebied werden zoveel mogelijk 
toewijzingen gedaan voor hoog-vermogenzendstations zodanig dat de verschillende stations, elk 
verantwoordelijk voor hun eigen programma, met elkaar op gelijke voet kunnen concurreren om die 
markt te bedienen; relaiszenders worden vooral gebruikt om ervoor te zorgen dat alle stations op een 
bepaalde markt hetzelfde bereik hebben. 
In punt 1.1 is er al op gewezen dat het spectrum 30 tot 40 maal zo efficiënt zou kunnen worden 
gebruikt door middel van geëigende digitale technieken. Dit zeer hoge aantal berust op de 
veronderstelling dat in Europa zou worden gekozen voor een systeem als de COFDM-modulatie. Door 
COFDM te gebruiken zou men "cnkelfrequentienetwerken" (single frequency networks, SFN) kunnen 
gebruiken, waardoor het niet meer nodig is om voor dezelfde dienst in naburige regio's verschillende 
frequenties te gebruiken, hetgeen leidt tot een veel groter gebruik van het spectrum per dienst. Er moet 
met nadruk op worden gewezen dat een dergelijke winst alleen kan worden bereikt indien een dergelijk 
SFN-systcem kan worden ingevoerd en dat dit bovendien pas te merken zal zijn wanneer de zeer lange 
overgangsperiode voorbij is. 
Het is belangrijk in te zien dat het SFN-systcem (waardoor volledige nationale dekking mogelijk wordt 
van vijf digitale programma's binnen de ruimte die thans door één enkel kanaal wordt ingenomen) 
aansluit bij de bestaande praktijk in Europa, maar niet bij die in de Verenigde Staten. SFN is immers 
niet verenigbaar met de traditionele aanpak van lokale stations voor televisie-omroep zoals in de 
Verenigde Staten gebruikelijk. Dit maakt het minder waarschijnlijk dat COFDM door de Verenigde 
Staten zal worden aanvaard. 
Hierboven werd er reeds op gewezen dat de kwestie van het spectrumgebruik dus vooral van belang is 
voor terrestrische omroep, en niet zozeer voor satellietomroep. Hieruit volgt dan ook dat 
satclliettelevisiediensten met de nieuwe technologie over een concurrentievoordeel beschikken en dat 
rekening moet worden gehouden met de gevolgen voor de toekomst van terrestrische omroep. 
De hierboven gegeven analyse doet de vraag rijzen naar de optimale toewijzing van terrestrische 
frequenties op de middellange en lange termijn. Het frequentiespectrum is een bijzonder waardevolle 
natuurlijke hulpbron en de concurrentie voor het gebruik ervan is groot; wanneer de nieuwe technologie 
het mogelijk maakt de efficiency van het gebruik ervan dramatisch te verhogen, zal het steeds moeilijker 
worden om de status quo te handhaven. 
- 14-
De volgende conclusies kunnen worden getrokken: 
* er is in Europa sprake van een gespannen en ongelijke situatie op het gebied van de 
frequentieplanning voor terrestrische televisie; 
* digitale technologieën, met name COFDM, en enkelfrequentienetwerken hebben het potentieel in 
zich om het efficiënt gebruik van het spectrum dramatisch te verbeteren; 
* de status quo kan niet worden gehandhaafd; derhalve 
* is het nodig praktijkgerichte en uitvoerbare migratiestrategieën te ontwikkelen voor de overgang van 
de bestaande naar de toekomstige frequentieplanningstelsels, en moeten de Lid-Staten en de 
Gemeenschap op een gecoördineerde wijze de nodige beslissingen nemen om ervoor te zorgen dat 
de voordelen van de nieuwe technologie daadwerkelijk in de praktijk worden omgezet. 
1 6.2 Tijdschema 
Uit de voorgaande discussie blijkt duidelijk dat de volledige introductie van een nieuwe 
netwerktechnologie zoals digitale terrestrische omroep over een lange periode moet worden gepland, 
met name wanneer, zoals hierboven vermeld, deze onderdeel moet uitmaken van een algemeen 
informatienetwerk waarover verschillende diensten tegelijk kunnen worden aangeboden. In Europa zijn 
steeds meer particuliere exploitanten actief op de omroepmarkt. De gewenste terugverdientijden van 
dergelijke exploitanten zijn waarschijnlijk korter dan de benodigde lange overgangsperiode. Dit kan 
leiden tot spanningen bij het planningsproces, vooral wanneer een vroege toetreding tot de markt de 
daarop volgende algemene overgang naar het optimale totale systeem moeilijker of zelfs onmogelijk zou 
maken. 
Een ander probleem heeft te maken met de algemeen bestaande neiging om te wachten tot de 
"definitieve" technologie beschikbaar is voordat invoeringsbeslissingen worden genomen. Dit is 
gebaseerd op de verkeerde veronderstelling dat er ooit een "definitieve" technologie zal bestaan. De 
geschiedenis van de techniek heeft integendeel laten zien dat de vooruitgang nooit stil staat. Elke 
invoeringsbeslissing houdt derhalve in dat bepaalde compromissen moeten worden gesloten die 
misschien enkele jaren later niet meer nodig zijn. Maar dit mag geen reden zijn om continu te wachten 
op deze verbeteringen, aangezien dit zou leiden tot het uitblijven van actie en van de mogelijke 
voordelen die uit de bestaande technologie kunnen worden gehaald. 
Dit probleem krijgt nog een extra dimensie in de internationale omgeving. De geschiedenis van de 
televisie kent vele voorbeelden waarbij één regio van de wereld een nieuw televisiesysteem ontwikkelt 
en probeert in te voeren, maar na drie of vier jaar ontdekt dat een andere regio verdere verbeteringen wil 
invoeren, waarna vervolgens een derde regio een paar jaar later kiest voor een nog geavanceerder 
geacht systeem. Er is dan ook in wezen geen grens aan het aantal iteraties in deze cyclus. De 
technologie gaat constant vooruit en er is geen absolute noodzaak - gezien vanuit lokaal, regionaal 
standpunt - waarom een bepaalde regio technische compromissen zou accepteren die niet nodig zijn 
voor de eigen omstandigheden en waarvoor zij zelf niet heeft gekozen, ook al zijn deze compromissen 
misschien van cruciaal belang geweest voor de eerste regio toen werd gewerkt aan de planning voor de 
invoering van het oorspronkelijke systeem. Dit aspect heeft in het verleden steeds voor problemen 
gezorgd. Het is in het recente verleden zelfs nog sterker op de voorgrond getreden en houdt een 
bedreiging in voor het totstandkomen van een gemeenschappelijke algemene aanpak van geavanceerde 
televisie die tegelijkertijd zou kunnen worden toegepast in Europa, Japan en de VS. 
15-
De hierboven gegeven analyse rechtvaardigt de volgende conclusies voor het communautair beleid: 
* definiëren van een redelijke lange-termijnvisie op de toekomstige eisen voor geavanceerde 
televisiesystemen ten einde over richtsnoeren te beschikken voor commerciële en 
(overheids-)beleidsstrategieën op dit gebied; 
* streven, door middel van internationale onderhandelingen, naar het doorbreken van het cyclische 
proces waarbij de drie regio's van de wereld steeds weer "haasje over" spelen met eikaars 
systeemplanningstrategieön. 
1.6.3 Communautaire besluitvorming 
Bepaalde aspecten van televisie-omroep zullen altijd een regionaal of lokaal karakter behouden. Toch 
houdt het proces van Europese integratie in dat de planning van televisiesystemen en -netwerken niet 
langer alleen op nationaal niveau kan plaatsvinden. De eengemaakte Europese markt, met alle gevolgen 
die dat heeft voor produktie en dienstverlening en met het potentieel voor paneuropese omroep 
waardoor alle Europeanen gemakkelijker toegang kunnen krijgen tot de culturele diversiteit die er 
binnen de Gemeenschap bestaat, eist een gemeenschappelijke aanpak. Daarnaast kent satelliettelevisie 
geen grenzen, en is voor terrestrische frequentieplanning een grote mate van coördinatie over de grenzen 
van de (dicht bevolkte!) landen van de Gemeenschap heen vereist. 
De communautaire dimensie van de toekomstige televisieplanning is derhalve bijzonder belangrijk, 
Europa kan zich de kosten niet permitteren die verbonden zijn met een gefragmenteerde aanpak die de 
marktontwikkeling zou belemmeren en de toegang tot geheel de Gemeenschap bestrijkende levering van 
informatie en cultuurprogramma's zou beperken. 
In de praktijk blijkt echter dat de instrumenten die de Gemeenschap ter beschikking staan voor het 
invoeren van nieuwe televisiesystemen vrij zwak zijn. Dit staat in scherp contrast met de situatie in de 
VS waar de Federal Communications Commission kan zorgen voor de invoering van bepaalde systemen 
door middel van krachtige regelgevende bevoegdheden, waaronder het verplicht stellen van normen en 
het uitoefenen van controle over het toewijzen (en het intrekken) van spectrumruimtc. De Europese op 
consensus gebaseerde aanpak daarentegen is kwetsbaar voor elke machtige belangengroep die onwil 
betoont om compromissen te aanvaarden die niet in zijn onmiddellijk belang zijn. 
De Gemeenschap zal voor dit probleem een oplossing moeten vinden. Dergelijke zwakke 
besluitvormingsprocessen zullen in de toekomst leiden tot een gefragmenteerde aanpak of tot een 
stilvallen van de activiteiten. In beide gevallen kan niet worden geprofiteerd van de mogelijke voordelen 
van digitale televisietechnologie, of in elk geval niet ten volle. 
- 16-
DEEL 2. DIGITALE VIDEO-OMROEPACTIVITEITEN IN EUROPA, 
DE VERENIGDE STATEN EN JAPAN 
In dit deel wordt ingegaan op de in de drie regio's bestaande plannen voor de invoering van digitale 
video-omroepdiensten en de wijze waarop dit wordt voorbereid. 
2.1 Europa 
In het afgelopen decennium heeft Europa de ontwikkeling voltooid van geavanceerde televisiesystemen 
gebaseerd op MAC-technologie: D2MAC voor 625 lijn-diensten met beeldverhoudingen van 4:3 en 
16:9, en HDMAC voor HDTV-diensten. Deze systemen bieden uitstekende prestaties: D2MAC bevindt 
zich in het vroege stadium van commerciële exploitatie en HDMAC is beschikbaar voor de 
omroeporganisaties die binnenkort HDTV-diensten willen gaan leveren. Beide systemen zijn zodanig 
ontworpen dat zij over satelliet en over kabel kunnen worden gebruikt. 
De Raad heeft steeds het belang benadrukt van hoge-definitictelevisie voor de Europese industrie, de 
omroepen en de kijkers (Besluiten 89/337/EEG, 89/630/EEG. "3/424/EEG en Richtlijn 92/38/EEG) 
Het communautair beleid moet zich nog wel inlaten met de invoering op de markt van commercieel 
haalbare HDTV in Europa voor toepassingen in de omroepsfeer en daarbuiten. 
2.1.1 De European Digital Video Broadcasting Group 
Eind 1991 vonden informele ontmoetingen plaats tussen vertegenwoordigers van de omroepwereld, het 
bedrijfsleven en de regeringen om de mogelijkheden en vereisten van digitale terrestrische televisie­
omroep in Europa te bespreken. Vanaf het begin nam de Commissie deel aan de vergaderingen van de 
groep en moedigde deze aan de omvang van zijn activiteiten en zijn ledental te vergroten. Zomer 1993 
had de European Launching Group for Digital Video Broadcasting zijn werkingsgebied uitgebreid met 
satelliet- en kabelomroep en waren zo'n 30 tot 40 organisaties lid geworden. Onder de leden vindt men: 
omroepbedrijven, zowel openbaar als particulier, zowel terrestrisch als via satelliet; fabrikanten; 
satelliet- en kabelexploitanten; overheidsdiensten en Europese internationale organisaties. 
De Launching Group stelde een intentieverklaring (Memorandum of Understanding, MOU) op, waarin 
de doelstellingen en werkmethoden worden weergegeven. Dit MOU (zie begeleidende publikatie) staat 
open voor ondertekening door geïnteresseerden en werd reeds ondertekend door de 85 organisaties die in 
de begeleidende publikatie worden vermeld. De Launching Group is er daarmee in geslaagd de 
overgang te bewerkstelligen van een informele groepering naar een volwaardige instantie, European 
Digital Video Broadcasting Project genoemd. 
De doelstelling van de groep is te vinden in artikel 1 van het MOU: 
"in Europa een kader te scheppen voor een harmonieuze en door de markt gestuurde ontwikkeling van 
digitale televisie via terrestrische, kabel-, en satellietomroep. 
Deze doelstelling moet worden bereikt door middel van: 
het bevorderen van en bijdragen aan de vaststelling van technische normen voor digitale televisie en 
hun algemeen verbreide toepassing/goedkeuring; 
het bevorderen van de invoering van nieuwe televisiediensten die van deze normen gebruikmaken, 
met inbegrip van studies over daarmee verband houdende zaken zoals frequentieplanning en 
voorwaardelijke toegang; 
het bevorderen van een zo nauw mogelijke coördinatie tussen prcconcurrentiële O&O en 
normalisatie." 
- 17-
Elke Europese organisatie die deze doelstelling onderschrijft en actief aan de werkzaamheden van de 
groep wenst deel te nemen, kan lid worden. 
De structuur van de organisatie omvat: 
Een Algemene vergadering van alle leden 
Een Raad van bestuur van maximaal 34 gekozen leden (met stemrecht) 
Een Technische module 
Een Commerciële module Satelliet/kabel 
Een Commerciële module Terrestrische omroep 
Een ad hoe-groep Voorwaardelijke toegang. 
2.1.2 De werkzaamheden van de Digital Video Broadcasting Group 
In de eerste vijfjaar van zijn bestaan heeft de Launching Group zijn aandacht vooral gericht op de 
mogelijkheden van digitale terrestrische televisie. De Technische module - toen actief onder de naam 
Working Group on Digital Television Broadcasting (WGDTB) - was belast met het opstellen van een 
uitgebreid verslag over deze kwestie. Het verslag werd voltooid in november 1992 en is opgenomen in 
de publikatie die deze mededeling vergezelt. 
Nadat twee grote satelliettelevisie-organisaties - News International en Canal+ - hun voornemen bekend 
maakten om vanaf de tweede helft van 1994 betaaltelevisie-diensten via satelliet te leveren met 
gebruikmaking van digitale compressietechnologie, werd binnen de Technische module de aandacht 
vooral gericht op satelliet- en kabelkwesties. 
De Technische module werkt bijzonder snel en heeft reeds veel output geproduceerd: 
* een onderzoek van de bestaande Europese O&O, en een vergelijking daarvan met de systeemeisen 
(zie figuur 4) en opsporen van de leemten in de O&O-werkzaamheden; 
* onderzoek naar de mogelijke toepassingen voor digitale televisie-omroep in Europa (zie figuur 6); 
* vaststellen van de mogelijke systeemconfiguraties voor de flexibele levering van digitale 
televisiediensten in Europa, zowel via satelliet (zie figuur 3) als terrestrisch (zie figuur 4); 
* vaststellen van een voorlopig tijdschema voor digitale video-omroep (DVB) in Europa (zie 
figuur 7). 
- 18-
Field of application for digital television broadcasting 
broadcasting (DTVB) 
Transmission 
medium 
Satellite 
Cable 
Terrestrial 
transmitters 
N.B.: 
MPEO-2 is assumed 
to be used for 
source coding and 
multiplexing 
Satellite and cable HDTV 
• 
• 
• Received service 
EDTV 
• 
• 
• quality / resolution 
SDTV 
• 
11 
• LDTV 
n 
• 
i 
• 
• Receiving 
condition 
Stationary 
(Dish) 
Stationary 
(Cable) 
Stationary 
(Rooftop) 
Portable 
(Stub aerial) 
Mobile 
(Car aerial) 
may carry inter­
active services Requirement* ui Hurope: 
Figuur 6: Toepassingsgebieden voor digitale televisie-omroep 
(onderzoek van de Working Group on Digital Television Broadcasting) 
Provisional ti mescal e for DTVB in Europe 
WGDTB 
Service definition (vvnpTD) 
- Satellite, cable 
- Terrestrial cable 1992 1993 1994 I 1995 | 1996 1997 1998 
F_EQJ 
- EDTV, SDTV, LDTV 
-HDTV 
Channel coding, mndnlafon 
etc. 
- Satellite, cable (...?...) — 
- Terrestrial, cable (WGDTB) — 
System completion (WOPTÜ 7) 
- Satellite, cable w/o HDTV 
- Satellite, cable incl. HDTV 
- Terrestrial, cable 
Standardization (JTC EBU/KTSQ 
- Satellite, cable w/o HDTV 
- Satellite, cable incl. HDTV 
- Terrestrial, cable 
Kquipniçn! design UMuiHry) 
- Satellite, cable w/o HDTV 
- Satellite, cable incl. HDIV 
- Terrestrial, cable *? 
•? 
Service ready to start 
- Satellite, cable w/o HDTV 
• Satellite, cable incl. HDTV 
- Terrestrial, cable +? 
Figuur 7: Voorlopig tijdschema voor DTVB in Europa 
(Onderzoek van de Working Group on Digital Television Broadcasting) 
19-
Er moet met nadruk op worden gewezen dat de hierboven genoemde en geïllustreerde ideeën geen 
definitieve keuzes of beslissingen inhouden. Zij zijn hier voornamelijk opgenomen om aan te geven hoe 
thans over deze zaken wordt gedacht binnen de European Digital Video Broadcasting Group, Zij zijn 
bedoeld als een hulpmiddel bij de discussie die door deze mededeling op gang dient te worden gebracht. 
De Technische module is de afgelopen tijd ook actief geweest met het volgen van de ontwikkelingen in 
MPEG die voor haar werkzaamheden van belang zijn. Hij heeft, samen met andere betrokken instanties 
zoals het JTC EBU/ETSI, gezorgd voor de coördinatie van de Europese bijdragen aan de definitie van 
de algemene videonorm MPEG-2, Hij levert ook technische bijdragen in de vorm van specificaties aan 
het ETSI met het oog op de vaststelling van een Europese norm voor broncodering en multiplexing die 
gebaseerd is op de werkzaamheden in het kader van MPEG-2. 
De Commerciële module Satelliet/kabel en de Commerciële module Terrestrische omroep zijn later met 
hun werkzaamheden begonnen. Hun taak bestaat er in alle niet-technische aspecten bij elkaar te brengen 
die nodig zijn voor de succesvolle invoering van digitale video-omroep over de betreffende media. Deze 
modules, die worden gevormd door de leidinggevende personen van alle ondertekenende partijen van het 
MOU die van plan zijn om significante financiële investeringen te doen voor de invoering van diensten 
en produkten, zullen de Technische module voorzien van een lijst van eisen ten aanzien van de 
dienstverlening, met prioriteiten en tijdschema's, die deze op zijn beurt zal omzetten in technische 
specificaties. Dit proces kan ertoe leiden dat de eisen ten aanzien van de dienstverlening, 
systeemconfiguraties en tijdschema's zoals hierboven aangegeven, eventueel worden aangepast. 
De ad hoe-groep Voorwaardelijke toegang is belast met het totstandbrengen van gemeenschappelijke 
Europese systemen voor voorwaardelijke toegang, voor zover mogelijk. 
Men kan zeggen dat de werkzaamheden van de European Digital Video Broadcasting Group door de 
markt worden gestuurd in die zin dat de eisen ten aanzien van de dienstverlening en de prioriteiten en 
tijdschema's worden vastgesteld door de economische subjecten die daadwerkelijk van plan zijn DVB-
diensten in Europa te gaan verlenen. 
2.2 De Verenigde Staten 
Ook al is veel aandacht besteed aan de werkzaamheden in de VS ter invoering van digitale terrestrische 
televisie, toch zal in feite het eerste medium dat van digitale technieken gebruik maakt, de satelliet zijn 
(net zoals waarschijnlijk in Europa). 
2.2.1 Satelliettelevisie 
Hughes Aircraft Company heeft aangekondigd van plan te zijn vanaf begin 1994 een 
satclliettelevisiedienst in de VS aan te bieden. Het is de bedoeling dat er tot 150 verschillende diensten 
worden geleverd, waaronder films (op een wijze die op video-op-verzoek lijkt, d.w.z. dat de films steeds 
op andere kanalen, en binnen korte tijdsintervallen, worden herhaald, zodanig dat de kijker zelf kan 
bepalen op welk tijdstip hij naar de film kijkt), sport, general interest-programma's en programma's 
voor specifieke kijkersgroepen. 
Het omroepsysteem maakt gebruik van digitale compressietechnieken en van de MPEG-aanpak. Er 
moet nog worden bezien in hoeverre dit volledig compatibel is met de thans tot stand komende MPEG-
2-norm. 
2.2.2 Terrestrische televisie 
De Federal Communications Commission is krachtens de Communications Act de regelgevende 
instantie voor omroepactiviteiten in de VS en vertegenwoordigt daarbij het openbaar belang. Daarbij 
maakt zij gebruik van duidelijk omschreven formele regels voor het verplicht stellen van normen en het 
-20-
verlenen van vergunningen De activiteiten zijn openbaar en vinden op gezette tijden plaats, waarbij 
commentaar wordt ingewonnen van alle belrokken partijen. Sedert 1987 is volgens deze regels een 
proces aan de gang om een norm op te stellen voor terrestrische HDTV-omroep. 
De FCC heeft een raadgevend comité ingesteld (Advisory Committee on Advanced Television Service. 
ACATS) om haar bij te staan in dit proces. Het ACATS zal een aanbeveling indienen bij de FCC. die 
dan een besluit zal nemen. De FCC kan de aanbevelingen van het ACATS geheel often dele verwerpen. 
Het FCC-proces heeft alleen betrekking op een terrestrisch omroepsysteem; het heeft geen betrekking 
op satelliet- of kabelsystemen, noch met normen ten aanzien van de prestaties van apparatuur. 
Het ACATS heeft geïnteresseerde organisaties uitgenodigd geavanceerde televisiesystemen als basis 
voor de toekomstige norm voor te stellen. Deze systemen moeten worden getest in een volledige 
hardware-implementatie. Daartoe zijn testlaboratoria ingericht. 
Er zijn zes voorgestelde systemen getest en naar aanleiding daarvan zijn er begin 1993. toen er een 
norm had moeten worden gekozen, vier volledig digitale systemen overgebleven. Er was echter geen 
duidelijke winnaar tussen deze systemen aan te wijzen en de vier overblijvende systemen kwamen 
overeen, daarin aangemoedigd door het ACATS, om een alliantie aan te gaan voor de ontwikkeling van 
de uiteindelijke specificatie van een norm. De leden van de alliantie (Grand Alliance) zijn North 
American Philips, Thomson Consumer Electronics, Zenith, General Instruments, AT&T en het 
Massachusetts Institute of Technology (MIT). In de zomer van 1993 waren bepaalde parameters van 
het systeem van de alliantie (voorlopig) vastgelegd, maar andere nog niet. De volgende lijst geeft de 
hoofdelementen: 
i) Scanning-formaten 
Er zijn zes formaten: 
1050/1:1/30,24 
787.5/1:1/60,30,24 
1050/2:1/60 
(het eerste getal is het aantal lijnen, het tweede getal is ofwel 1:1 (lineaire aftasting) of 2:1 
(geïnterlinicerd) en het derde getal is het aantal beelden per seconde). 
In de VS was men van mening dat lineaire aftasting van belang was in verband met de gewenste 
interoperabiliteit met andere media. Om dezelfde reden werd ook gekozen voor vierkante pixels. 
ii) Videocompressie 
De alliantie zal gebruikmaken van de MPEG-2-"syntax" met aanvullende elementen; hierover wordt 
nog gesproken. 
iii) Transmissie 
De alliantie moet nog een keuze maken tussen vier transmissiesystemen (waaronder op dit moment in 
ieder geval niet het door de Europeanen verkozen COFDM valt). Zo nodig zal een vergelijkende 
beproeving van deze systemen worden georganiseerd. 
-21 -
iv) Geluid 
De alliantie moet kiezen tussen drie verschillende geluidssystemen. 
Wanneer de uiteindelijke parameters zijn gekozen, hetgeen thans voor het najaar van 1993 is gepland, 
zal het systeem moeten worden gebouwd en getest. Wanneer de tests succesvol verlopen en het ontwerp 
niet opnieuw moet worden aangepast en getest, zou dit proces negen maanden in beslag kunnen nemen 
Dat houdt in dat er tegen het midden van 1994 een specificatie zou kunnen bestaan die het ACATS als 
norm kan voorstellen aan de FCC. Daarna kan de FCC zelfde zaak overnemen; zij heeft haar eigen 
formele open overlegproces voor voorgestelde normen. Dit proces dient normaal gesproken ongeveer 
eenjaar te beslaan, zodat de FCC tegen midden 1995 een norm kan stellen voor geavanceerde 
terrestrische televisie-omroep. Gezien de complexe aard van de betrokken technische en politieke 
processen, is het echter niet onwaarschijnlijk dat het hele proces (voor zover het inderdaad met succes 
kan worden afgerond) ongeveer eenjaar wordt vertraagd, tot midden 1996. 
Onafhankelijk van de werkzaamheden van het ACATS heeft de FCC een aantal belangrijke beslissingen 
genomen: 
* het nieuwe systeem moet gebruikmaken van een kanaalbreedte van 6 MHz (In Europa is dit 
gewoonlijk 7 of 8 MHz); 
* de nieuwe dienstverlening zal parallel met de bestaande NTSC-diensten worden uitgezonden 
(simulcasting); 
* na het vaststellen van een norm (1995/96) zullen de omroepen drie jaar de tijd hebben om een 
aanvraag in te dienen voor een vergunning voor het uitzenden van de nieuwe dienst. Wanneer zij 
een vergunning krijgen, wordt hun 6 MHz van het spectrum per programma toegewezen; 
* daarna worden nog drie jaar gepland (d.w.z. tot 2001/2002) voor het installeren van de nieuwe 
technologie in de netwerken en de studio's; 
* na nog vijftien jaar (d.w.z. 2016/2017) zou het NTSC-systeem worden ingetrokken en is het hele 
terrestrische televisienetwerk van de VS digitaal. 
Afgezien van de technische details van het door de Amerikanen gekozen systeem, is het de moeite 
waard over het proces zelf na te denken. Het in de VS gekozen proces is duidelijk gericht op een doel en 
beschikt over de middelen die nodig zijn voor het bereiken daarvan. De duidelijke doelstelling houdt in 
dat men het huidige analoge televisiesysteem overal wil vervangen door een nieuw op digitale 
technologie gebaseerd systeem over een periode van ongeveer twee decennia. Er is sprake van een goed 
gedefinieerde en geloofwaardige invoeringsstrategie voor de migratie van het bestaande naar het 
toekomstige systeem. Het middel dat nodig is om deze strategie uit te voeren - de FCC - is een lichaam 
met rechtspersoonlijkheid, dat over aanzienlijke bevoegdheden beschikt, dat onafhankelijk is van zowel 
de industriële als de politieke systemen en dat tijdschema's en doelstellingen kan vastleggen (en dat ook 
doet), waaraan de economische subjecten gehoor geven. Het werkt niet in het belang van een bepaalde 
economische of andere sector, maar in het algemeen belang. 
Al wordt hier benadrukt dat het FCC-proces open is en dat er veel overleg mee gepaard gaat. toch kan 
het worden beschreven als een "top down"-proces met een lange-termijnvisie, in contrast met de 
"bottom up"-aanpak die in Europa wordt gevolgd. Ook al moet de FCC volledig rekening houden met 
de standpunten van de marktsubjecten, toch kan het proces in de VS niet worden beschreven als 
gestuurd door de markt, in de zin waarin die term in punt 2.1.2 is gebruikt. 
-22-
2,3 Japan 
Japan was de eerste regio van de wereld om een HDTV-systeem te ontwerpen en in te voeren (ten 
minste op een preconcurrentiële wijze). Er wordt in Japan thans 8 uur per dag uitgezonden onder 
gebruikmaking van het op satellieten gebaseerde M US E-transmissiesysteem. De ontvangers zijn echter 
nog steeds zeer duur en het is niet duidelijk of het systeem ooit een commercieel succes zal worden: niet 
voor Japan, en al helemaal niet in andere regio's van de wereld. 
Over terrestrische netwerken worden scherpere 4:3-beelden verzonden onder gebruikmaking van het 
Clcarvision-systcem, dat gebruik maakt van een betere signaalbewerking in de ontvanger en in de 
studio. De zeer dure ontvangers hebben de verkoop tot nu toe echter belemmerd. In de nabije toekomst 
(1993/1994) is het de bedoeling om een verbeterde breedbceld-NTSC-dienst te leveren, EDTV De 
Japanners waren tot nu toe voorzichtig ten aanzien van de ontwikkeling van digitale televisie om een 
aantal redenen: 
* de overtuiging dat met het MUSE-systeem kon worden voorzien in een adequate HDTV-dienst 
onder gebruikmaking van de thans beschikbare technologie en met een redelijke benuttingsperiode 
alvorens te worden ingehaald door nieuwe technologie; 
* de grote problemen in de praktijk voor het invoeren van terrestrische digitale systemen in Japan, in 
verband met de ermee verbonden problemen op het gebied van frequentieplanning, die nog groter 
zijn dan in Europa en veel groter dan in de Verenigde Staten; 
* de indruk dat de digitale technologie een zeer groot potentieel inhoudt voor de toekomst en dat het 
voorbarig zou zijn overhaast normen op te stellen, terwijl nog zoveel moet worden onderzocht om 
na te gaan wat dit potentieel precies inhoudt. 
Er moet worden benadrukt dat Japan over een zeer solide basis beschikt op het gebied van digitale 
technologie en dat het geen verwondering mag wekken indien hun onderzoek leidt tot de ontdekking van 
belangrijke nieuwe concepten en methoden. 
Het Japanse Ministerie voor Post en Telecommunicatie heeft onlangs de oprichting aangekondigd van 
een nieuwe studiegroep die tot taak heeft de eisen voor en het potentieel van nieuwe digitale technologie 
voor toekomstige omroepsystemen te onderzoeken. De taakstelling omvat terrestrische. kabel- en 
satelliet-televisieomroep. De te bestrijken periode omvat de komende twintig jaar. De groep is op 26 
mei 1993 van start gegaan en zal binnen eenjaar verslag uitbrengen aan het Ministerie. 
De resultaten van dit onderzoek worden met belangstelling afgewacht. 
-23-
DEEL 3. EEN COMMUNAUTAIR BELEIDSKADER 
Uit de voorgaande analyse kunnen de volgende conclusies worden getrokken: 
* de digitale technologie kan grote voordelen bieden voor de kwaliteit en flexibiliteit van 
televisiediensten en voor het efficiënter gebruik van het spectrum, vergeleken met de bestaande 
analoge technologie; daarnaast kan digitale televisie de weg effenen voor een versnelde invoering 
van algemene informatienetwerken, waarmee een brede waaier van informatiediensten op 
eenvoudige en flexibele wijze kan worden aangeboden; 
* de volledige overgang van het bestaande analoge systeem naar een digitaal systeem is een lange-
termijnproces, dat misschien wel twee decennia kan beslaan; 
* deze overgang zal op een gecoördineerde en georganiseerde wijze moeten plaatsvinden om de 
voordelen van de nieuwe technologie ook daadwerkelijk in de praktijk te kunnen benutten. Van 
sommige voordelen zullen de vruchten pas tegen het eind van de overgangsperiode kunnen worden 
geplukt. Intussen zal ervoor moeten worden gewaakt geen situatie te creëren waarin het vroegtijdig 
of ondoordacht op de markt invoeren van digitale televisiesystemen de latere invoering, op basis 
van compatibiliteit, van algemenere en geavanceerdere oplossingen bemoeilijkt of zelfs onmogelijk 
maakt, hetgeen de ontwikkeling van de markt zou belemmeren. 
Gezien deze conclusies worden de volgende beginselen voor een communautair beleid terzake ter 
overweging gegeven. 
3J Beginselen voor een communautair beleid 
Er zijn vijf sleutelelementen aan te wijzen: 
3.11 Dejioodzaak voor een visie op kmgejermijn 
Hierboven is betoogd dat de volledige voordelen van de nieuwe technologie niet in praktijk kunnen 
worden omgezet wanneer de lange overgangsperiode van het huidige analoge systeem naar het volledig 
digitale systeem van morgen niet op een optimale wijze wordt uitgevoerd. Hiervoor moet er niet alleen 
een lange termijnvisie bestaan op wat er uiteindelijk moet worden bereikt, maar moeten de wil en de 
middelen aanwezig zijn om een consistent migraticpad tussen de bestaande en de toekomstige situatie te 
plannen en uit te voeren. 
Deze visie kan niet worden beperkt tot alleen de televisieomroep, die immers slechts één van de vele met 
elkaar samenwerkende informatiediensten in het toekomstige algemene informatienetwerk zal zijn, maar 
moet worden uitgebreid met de eisen die nodig zijn voor het op optimale wijze tot stand brengen van het 
algemene informatienetwerk. 
Daarbij zijn de volgende elementen van wezenlijk belang: 
* een systeem dat zodanig is bedacht en ontworpen dat het alle mogelijke vormen van 
multimediadiensten toestaat (mobiel, draagbaar, normale definitie, verbeterde definitie en volledige 
hoee-definitietelevisie) alsmede een eenvoudige interoperabiliteit met andere informatiediensten die 
in de toekomst moeten worden gerealiseerd op een flexibele en volledig consistente en onderling 
compatibele wijze, afhankelijk van de vraag van de markt; 
* het communautair beleid heeft zich tot nu toe bezig gehouden met de commerciële invoering van 
HDTV in Europa in overeenstemming met de eisen van de markt, en moet daarmee doorgaan. Dus 
ook al stelt HDTV hogere eisen vergeleken met andere kwaliteitsniveaus van de dienst, dient met de 
eisen voor HDTV vanaf het begin rekening te worden gehouden. Daaruit volgt dat de nodige 
activiteiten op het gebied van O&O, opstellen van specificaties en normalisatie moeten worden 
-24-
versneld ten einde over een HDTV-systccm te kunnen beschikken wanneer de markt daarom vraagt, 
en om ervoor te zorgen dat wanneer digitale televisiediensten met lagere resolutie vroeger op de 
markt worden ingevoerd, zij zodanig worden gespecificeerd dat dit compatibel is met het definitieve 
HDTV-systecm; 
* een duidelijke visie hoe het spectrum het best opnieuw kan worden verdeeld zodat zoveel mogelijk 
voordeel van de nieuwe technologie wordt verkregen. De Lid-Staten en de Gemeenschap zullen zich 
in dit verband met name diepgaand moeten beraden op het optimale gebruik van het terrestrische 
spectrum. Het valt niet uit te sluiten dat een radicale herordening van de bestaande 
frequentieplanning nodig zal blijken; 
* de ontwikkeling van migratiestrategieën voor de overgang tussen de bestaande situatie en de 
toekomstige. Wanneer het beste migratiepad (of paden) zal zijn gekozen, volledig rekening houdend 
met de communautaire dimensie hiervan, moet dit migratiepad (paden) op een homogene manier in 
heel de Gemeenschap worden geïmplementeerd. Dit zou best wel eens moeilijk en kostbaar kunnen 
v .zijn. Maar wanneer niets wordt ondernomen, of onvoldoende wordt ondernomen, kan men niet ten 
volle profiteren van de voordelen van de nieuwe technologie in de praktijk. Dit houdt met name in 
dat de waardevolle natuurlijke hulpbron die het elektromagnetische spectrum is, niet optimaal 
wordt gebruikt. 
De marktkrachten zullen van cruciaal belang zijn voor de invoering van nieuwe diensten; hierboven is 
echter betoogd dat het spel van de marktkrachten alléén waarschijnlijk niet zal leiden tot de optimale 
invoering van de toekomstige algemene netwerken. Dit heeft te maken met het feit dat de door 
economische subjecten gewenste terugverdientijden veel korter zijn dan de periode die nodig is voor een 
optimale invoering. 
Het lijkt erop dat de beleidsmakers in Japan dit goed hebben begrepen, en in de VS blijkbaar ook 
De Gemeenschap staat dus voor een belangrijke politieke keuze: moet deze nieuwe technologie in de 
praktijk worden ingevoerd door de marktkrachten alleen, of moet een lange-termijnvisie worden 
ontwikkeld over het toekomstige algemene netwerk, en dienen de marktpartijen dan te worden 
aangemoedigd om diensten aan te bieden die consistent zijn met deze visie? 
3.1.2 De noodzaak door te gaan met onderzoek en ontwikkeling 
Ook al is in omroepland het digitale tijdperk nog maar pas begonnen, toch is het punt al bereikt dat de 
invoering van digitale televisie-omroep commercieel interessant begint te worden. De technologie op dit 
gebied heeft zich in het recente verleden snel ontwikkeld, maar dat zal waarschijnlijk zo doorgaan 
gedurende de hierboven besproken invoeringsperiode. Het blijft van groot belang dat O&O op dit 
gebied voldoende steun blijft ontvangen op nationaal en op communautair niveau om ervoor te zorgen 
dat de marktsubjecten kunnen beschikken over de best ontwikkelde technische mogelijkheden wanneer 
invoeringsbeslissingen moeten worden genomen. 
Specifieke elementen op dit gebied, die reeds in punt 1.4 zijn besproken, zijn onder andere: 
* De betere coördinatie van de bestaande nationale en internationale O&O-projecten in Europa ten 
einde overlappingen en leemten te vermijden en te zorgen voor een algemene samenhang van de 
werkzaamheden; 
* een oplossing vinden voor de reeds ontdekte leemten met inbegrip van de onderwerpen digitale 
satellietomroep (broncodering, modulatie, algemene systeemconcepten), en de transcodering van 
satellietdiensten naar een fysiek formaat dat kan worden gebruikt in kabelnetwerken; 
-25-
* de geleidelijke toespitsing van de O&O-activiteiten op onderwerpen die betrekking hebben op de 
marktinvoeringsstrategieën, wanneer deze zullen zijn vastgesteld en de relevante migratiepaden 
gekozen. 
3.1.3 De noodzaak voor geëigende normen 
Wanneer men tot gemeenschappelijke normen kan komen op het gebied van de omroep, is dat in het 
belang van iedereen - ten minste op de langere termijn. Het is in het voordeel van de fabrikanten, 
aangezien gemeenschappelijke normen schaalvoordelen mogelijk maken. Het is in het voordeel van de 
omroepen, vanwege de grote ongefragmenteerde markt die dit voor hun diensten openstelt. Het is in het 
voordeel van de programmamakers, omdat daarmee conversiekosten voor hun programma's wegvallen. 
Misschien het belangrijkst van al, is dat in het voordeel van de consument, vanwege de verminderde 
kosten van apparatuur en de brede toegang tot diensten. Het feit dat de consument niet in de war wordt 
gebracht door verschillende normen en voldoende vertrouwen heeft om tot investeringen over te gaan, 
heeft op zijn beurt weer een positieve invloed op de hele hierboven genoemde keten, zodat een zichzelf 
versterkende cirkel van oorzaak en gevolg ontstaat. 
Dit is uiteraard alleen het ideale geval, dat in de praktijk niet altijd kan worden bereikt, met name op 
internationaal niveau. 
Op Europees niveau valt duidelijk niets in te brengen tegen gemeenschappelijke systemen. Op het 
bredere internationale niveau zijn de voordelen van de grootst mogelijke mate van overeenkomst tussen 
- misschien onvermijdelijkerwijs verschillende - systemen zodanig dat dit toch een waardevolle 
doelstelling van de internationale samenwerking is. 
Een zeer positieve ontwikkeling van de normalisatie-activiteiten op dit gebied op wereldniveau is de 
snelheid en het succes tot nu toe van het proces in het kader van de MPEG. Het lijkt alsof de nieuwe 
MPEG-2-videonorm, waarover binnenkort overeenkomst dient te worden bereikt, een goede basis biedt 
voor de Europese eisen met betrekking tot broncodering en multiplexing. Deze ontwikkeling kan ook 
leiden tot de totstandkoming van significante gemeenschappelijke elementen tussen de Europese 
systemen en die welke in andere delen van de wereld zullen worden ingevoerd. Er zullen op substantiële 
wijze kosten kunnen worden bespaard wanneer standaard-MPEG-chips in grote hoeveelheden van 
verschillende elkaar concurrerende bronnen betrokken kunnen worden. 
Wanneer de MPEG-2-aanpak de basis dient te vormen voor de toekomstige Europese diensten, dan is 
het van wezenlijk belang dat de vroege invoering van digitale televisie op de Europese markt volledig 
compatibel is met die aanpak. 
Naast broncodering en multiplexing moet ook rekening worden gehouden met kanaalcodering en 
modulatie. Hier moet worden gelet op de compatibiliteit tussen diensten over drie verschillende 
transmissiesystemen (terrestrisch, satelliet en kabel), aangezien het wenselijk is ervoor te zorgen dat de 
kijkers gebruik kunnen maken van dezelfde ontvanger om alle diensten te ontvangen, ongeacht welk van 
deze drie systemen beschikbaar is in hun woonplaats. Het belang dat in Europa wordt toegekend aan de 
totstandkoming van terrestrische enkelfrequentienetwerken en mobiele diensten werd reeds benadrukt. 
In dit opzicht heeft het COFDM-modulatiesysteem waarschijnlijk veel te bieden. 
Tot slot moet aandacht worden besteed aan de omstreden eis om tot gemeenschappelijke Europese 
systemen voor voorwaardelijke toegang te komen, en hiervoor moet zo snel mogelijk een oplossing 
worden gevonden. 
-26 
3.1.4 De noodzaak voor volledig en open overleg 
De levering van geavanceerde televisiediensten is een marktverschijnsel dat binnen een regelgevend 
kader plaatsvindt. Dergelijke diensten zullen in het algemeen alleen worden aangeboden wanneer de 
marktsubjecten, die de investeringen doen om systemen te ontwikkelen en die het risico nemen om 
diensten op de markt aan te bieden, daartoe besluiten. De regelgeving op het gebied van normen en 
frequentietoewijzing is echter een belangrijke factor die de vrijheid van handelen van de dienstverleners 
enigszins beperkt. Het is derhalve uiterst belangrijk - zowel voor de dienstverleners als voor de 
regelgevers - om zo nauw mogelijk met elkaar samen te werken zodat hun afzonderlijke en 
gemeenschappelijke verantwoordelijkheden duidelijk worden en dat daarover een consensus ontstaat die 
gericht is op het totstandbrengen van een harmonieuze ontwikkeling van de markt. 
3.1.5 De noodzaak het algemeen belang te verdedigen 
De Gemeenschap en de Lid-Staten hebben te allen tijde de plicht erop toe te zien dat het algemeen 
belang wordt verdedigd tegen bedreigingen door machtige industriële en commerciële belangen. 
Bescherming van de consument en het garanderen van een eerlijke concurrentie zijn hoekstenen van 
nationaal en communautair beleid in het algemeen, en zijn ook specifiek van belang voor het hier 
besproken gebied. 
Nu er sprake is van een steeds verdergaande concentratie in de mediawereld, dient er ook op te worden 
toegezien dat alle omroepen toegang hebben tot digitale omroeptechnieken en dat er geen 
belemmeringen worden opgeworpen voor nieuwkomers op de markt. Om deze markt open te houden, 
dient de mediabedrijven te worden verboden er beperkende praktijken op na te houden waarmee zij hun 
eigen technologie kunnen opleggen of de concurrentie van concurrerende televisiekanalen beperken. 
3.2 Volgende stappen in de ontwikkeling van een communautair 
beleid inzake digitale video-omroep 
Er wordt thans in Europa veel nagedacht over en gewerkt aan digitale televisie-omroep. Het wordt 
steeds duidelijker wat het potentieel is van de nieuwe technologie, aan welke beperkingen dat potentieel 
onderhevig is en welke belangrijke eisen vervuld moeten worden om dit in de praktijk te kunnen 
omzetten. Het overleg over digitale video-omroep is echter niet in een zodanig rijp stadium gekomen dat 
nu al definitieve voorstellen voor een communautair beleid op lange termijn kunnen worden gedaan. Het 
is dan ook al helemaal niet gepast nu nieuwe communautaire wetgeving terzake voor te stellen. 
Dat was dan ook niet de bedoeling van deze mededeling. De bedoeling van deze mededeling is veeleer: 
* verslag uit te brengen over de ontwikkelingen van de technologie en het potentieel ervan; 
* verslag uit te brengen over de in Europa en elders in de wereld plaatsvindende activiteiten; 
* een kader voor te stellen waarbinnen het communautair beleid tot ontwikkeling kan worden 
gebracht. 
In het vorige hoofdstuk zijn de beginselen uiteengezet die als richtsnoeren kunnen dienen voor het 
communautair beleid op dit gebied; in dit hoofdstuk wordt ingegaan op de activiteiten die op de korte 
termijn - bij voorbeeld in de komende twee jaar - dienen te worden ondernomen. 
27 
3.2.1 Raadpleging van de marktsubjecten 
De marktsubjecten op dit gebied (openbare en particuliere omroeporganisaties, fabrikanten en 
exploitanten van kabel-, satelliet- en telecommunicatiesystemen) zullen een sleutelrol vervullen bij hel 
vaststellen van de toekomstige ontwikkeling van geavanceerde televisiesystemen in Europa. Hun 
commerciële intenties en ambities, hun eisen ten aanzien van de technologie en van elkaar, hun 
standpunten over een geëigend stelsel voor nationale en communautaire regelgeving op dit gebied zullen 
een belangrijke input vormen voor het communautair beleid. 
De European Digital Video Broadcasting Group vormt thans een open forum voor raadpleging waarin 
deze marktsubjecten hun standpunten bekend kunnen maken en met elkaar kunnen samenwerken voor 
gemeenschappelijke doeleinden, De Commissie is van mening dat dit een positieve ontwikkeling is en 
zal doorgaan de werkzaamheden van dit samenwerkingsverband te bevorderen. Het besluit van de groep 
om zijn besprekingen en de resultaten van zijn werkzaamheden voor de Commissie open te stellen als 
input voor het opstellen van een communautair beleid, wordt met instemming begroet. 
De groep is echter wel een onafhankelijk lichaam en ontleent juist daaraan zijn kracht. Het zou daarom 
niet gepast zijn dat de Commissie het Memorandum of Understanding van de groep ondertekent en lid 
van de groep wordt; 
De Commissie zal echter wel nauw toezicht uitoefenen op de besprekingen van de groep en daartoe 
worden vertegenwoordigd in de Raad van bestuur en de verschillende modules en ad hoc-groepen. 
De Commissie ziet met belangstelling uit naar de output van de groep in het komende jaar, met 
betrekking tot eisen ten aanzien van de dienst, systeemconfiguraties en tijdschema's. Voor zover deze 
output een consensus tot stand brengt tussen de relevante marktpartijen die compatibel is met de eis van 
goede perspectieven op lange termijn en die niet in conflict komt met het algemeen belang, zal de 
Commissie dit in het algemeen beschouwen als een positieve input voor het opstellen van communautair 
beleid. 
Uiteraard zijn op deze markt de consumenten (de kijkers) belangrijke partners voor de leveranciers. Bij 
het ontwikkelen en invoeren van digitale televisiesystemen dient men dan ook op actieve wijze hun 
standpunten omtrent deze materie in te winnen. Een vertegenwoordiging van de consumenten, bij 
voorbeeld als waarnemer, bij de besprekingen van de European Group on Digital Video Broadcasting, 
kan nuttig zijn enerzijds om de consumenten te voorzien van goede informatie en uitleg en anderzijds 
om van hun input te profiteren. 
Ongeacht het bovenstaande blijft de Commissie te allen tijde openstaan voor de standpunten van alle 
organisaties die op dit gebied een legitiem belang hebben, en zal met dergelijke standpunten, voor zover 
van toepassing, rekening houden bij het opstellen van beleidsvoorstellen. 
3.2.2 Onderzoek en ontwikkeling 
O&O-activiteiten uit het vierde kaderprogramma zullen ervoor zorgen dat alle nodige technologie­
elementen beschikbaar zijn voor het plannen van de lange-termijnstrategie naar multimediasystemen en 
-diensten. 
De O&O-werkzaamhedcn zullen erop gericht zijn de integratie van breedbanddiensten, met inbegrip 
van terrestrische, kabel- en satelliet-TV-distributie, met de openbare geschakelde digitale diensten 
(ISDN en GSM) ten behoeve van interactieve multimediadiensten mogelijk te maken. 
-28-
Specifiek op het gebied van omroep, zullen de werkzaamheden erop zijn gericht de efficiency van het 
gebruik van het frequentiespectrum te verhogen, het aantal kanalen te vergroten en de kwaliteit van de 
dienstverlening op alle TV-distributienetvverkcn te verbeteren, en technologieën te ontwikkelen voor een 
flexibel gebruik van digitale videocommunicatic, met inbegrip van ultrahoge-definitievideo, voor een 
hele waaier van toepassingen. 
Nu in heel de wereld de glasvezel tot aan de stoep en zelfs tot in huis begint te reiken, en de mobiele en 
draagbare ontvangst van audiovisuele diensten tot stand begint te komen, ontstaat er een groot 
potentieel voor de invoering van multimediadiensten. Nader onderzoek zal worden gericht op 
interactieve TV, tweede-generatie-coderingstechnieken voor toepassingen met zeer lage 
transmissiesnelheden (bij voorbeeld mobiele videocommunicatie) en zeer-hoge-definitietelevisie. Dit zal 
leiden tot de intelligente home-terminal (telecomputer), de invoering van elektronische kranten (op basis 
van gericht opvragen dan wel op basis van omroep), vlakke beeldschermen (die de weg zullen openen 
voor de invoering van HDTV), en technieken voor het registreren, verwerken en weergeven van 3D-
beelden voor geavanceerde toepassingen zoals telepresentie en geavanceerde mens/machine-interactie. 
Hierbij zullen digitale technologieën moeten worden ontwikkeld voor een kostenefficiënte transmissie en 
ontvangst van verschillende beeldresoluties op grote schermen en op draagbare ontvangers in een 
coherente digitale bccidhiërarchie. Door te voorzien in een flexibel multiplexschema zullen verscheidene 
configuraties van beeld- en geluidsstromen in één enkel kanaal mogelijk zijn; dit zal ook zorgen voor 
middelen om op programma- en kanaalniveau in een toegangscontrole te voorzien; en het zal ook leiden 
tot een efficiënter gebruik van het frequentiespectrum. Technologische ontwikkelingen zullen 
plaatsvinden op het gebied van systemen voor efficiënte frequentietoewijzing; multimediale 
communicatie-architecturen; een intcroperabele verzameling van broncoderingssystemen voor opslag, 
transmissie en weergave; gemeenschappelijke kanaalcoderings- en modulatietechnieken voor digitale 
transmissie; en geavanceerde besturingssystemen voor het beheer van multimedia-objecten. 
Er zullen ook geavanceerde becldcompressiesystcmen worden ontwikkeld voor de communicatie over 
media met beperkte bandbreedte, alsmede beeldanalyse, -begrip en -generatie voor geavanceerde 
diensten zoals 3D-videocommunicatie en "virtuele presentie". Er zal onderzoek worden verricht naar de 
ontwikkeling van stereoscopische en 3D-weergavetechnologieën; geavanceerde technieken voor het 
opnemen, wijzigen, opslaan en opvragen van beelden; en interactieve technieken zoals herkenning van 
aanwijzen en andere gebaren. 
De resultaten van dit preconcurrentiële werk in samenwerkingsverband zullen een belangrijke bijdrage 
leveren aan gemeenschappelijke functionele specificaties en normen, met name op het gebied van 
multimediale communicatieprotocols en becldcodering, en zullen de schaalvoordelen mogelijk maken 
die de industrie nodig heeft om de concurrentiepositie op de wereldmarkt te handhaven. 
3,2,3 Normalisatie 
De Commissie zal nauw toezien op de werkzaamheden van de Europese en internationale normalisatie-
instellingen op dit gebied. Zij zal waar nodig ermee doorgaan de Europese input voor internationale 
normalisatie-instellingen te coördineren. Daarnaast zal worden toegezien op de output van de 
werkzaamheden van de Digital Video Broadcasting Group, voor zover de beslissingen daarvan leiden 
tot specificaties die een geschikte input vormen voor het normalisatieproces. Steeds wanneer een 
clement van het toekomstige systeem aan normalisatie toe is, zal de Commissie overwegen of daaraan 
steun moet worden verleend door aan een bepaalde normalisatie-instelling een mandaat te verlenen. Dit 
normalisatieproces moet uiteraard worden onderscheiden van het proces van regelgeving, waarbij het 
onder bepaalde voorwaarden verplicht stellen van een bepaalde norm door communautaire wetgeving 
tot stand kan worden gebracht. 
-29 
Zeer urgent, voor binnen de komende paar maanden, is de situatie op het gebied van digitale 
satelliettelevisie-omroep. Hierboven is er al op gewezen dat bepaalde grote satellietomroepen die actief 
zijn op het gebied van betaaltelevisie, van plan zijn om tegen de tweede helft van 1994 diensten aan te 
bieden waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale compressietechnieken. Om te zorgen voor de 
toekomstige ontwikkeling van de digitale televisiemarkt is het van wezenlijk belang dat bij deze vroege 
invoering op de markt gebruik wordt gemaakt van genormaliseerde systemen en dat deze systemen 
compatibel blijven met de toekomstige algemenere en ontwikkelder systemen die later op de markt 
zullen verschijnen. De Commissie zal in de komende maanden nauwlettend toezien op deze 
ontwikkeling en zal doorgaan met het zo nodig verlenen van normalisatiemandaten. 
De Commissie zal ook nauw toezien op de vooruitgang binnen de Digital Video Broadcasting Group op 
het gebied van een gemeenschappelijke aanpak van voorwaardelijke toegang, en zal erop toezien dat het 
algemeen belang steeds in het oog wordt gehouden. Het communautair beleid op dit gebied moet 
worden gebaseerd op het garanderen van een eerlijke en open concurrentie enerzijds, en het beschermen 
van de belangen van de consument anderzijds. Dit kan worden bereikt door het instellen van een 
omgeving van voorwaardelijke toegang waarmee nieuwkomers op de markt worden aangemoedigd en 
niet belemmerd, en waarmee wordt vermeden dat de kijkers een veelheid van "kastjes" moeten 
aanschaffen om toegang te krijgen tot verschillende diensten. In de praktijk is het voor het tot stand 
komen van een dergelijke omgeving nodig dat er voldoende gemeenschappelijke kenmerken bestaan 
tussen de op de Europese markten gebruikte systemen voor voorwaardelijke toegang. 
Daarnaast valt er met het groeien van de markt voor betaaltelevisie een evenredige groei waar te nemen 
van de piraterij tegen systemen voor voorwaardelijke toegang. Het communautaire beleid dient te 
streven naar een harmonisatie van de nationale wetgevingen ter bestrijding van dit verschijnsel. 
3.2.4 Frequentieplanning en invoeringsscenario's 
De Commissie zal een dialoog aangaan met de Lid-Staten met betrekking tot toekomstige eisen ten 
aanzien van de frequentieplanning van digitale omroepdiensten en andere ermee verband houdende 
diensten. 
In dit verband zullen met de Lid-Staten ook invoeringsstrategieën, met inbegrip van migratiestrategieën, 
worden besproken. Het is de bedoeling in belangrijke mate bij te dragen aan het noodzakelijke 
perspectief op lange termijn met betrekking tot de toekomst van digitale omroep in Europa. 
3.2.5 Samenwerking met derde landen 
De Commissie is van plan een dialoog aan te gaan met de Verenigde Staten en met Japan, ten einde 
ervoor te zorgen dat de systemen die in de drie regio's worden ingevoerd zoveel mogelijk 
gemeenschappelijke kenmerken vertonen als praktisch gesproken mogelijk is, met het oog op de 
verschillende eisen, de verschillende tijdschema's en de verschillende infrastructuren en andere 
randvoorwaarden die in deze regio's bestaan. 
3.2.6 Verslaglegging 
De Commissie zal de Raad en het Europees Parlement op de hoogte houden van de ontwikkelingen op 
dit gebied wanneer zij zich voordoen. De Commissie zal in dit verband vóór het einde van 1994 aan de 
Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité verslag uitbrengen over de laatste 
ontwikkelingen en eventueel voorstellen doen voor nodige communautaire initiatieven. 
-30-
3.3 Conclusies 
Concluderend kan worden gesteld dat de analyse in deze mededeling het mogelijk maakt twee 
verzamelingen beleidskwesties op communautair niveau te onderscheiden. 
De eerste verzameling betreft onderwerpen waarvoor duidelijk is dat de Gemeenschap kan en moet 
optreden. Daaronder vallen: 
het intensiveren en goed coördineren van onderzoek en ontwikkeling op dit gebied; 
het aanmoedigen van de normalisatie van digitale televisiesystemen, met inbegrip van HDTV; 
het beschermen van het algemeen belang, door te zorgen voor vrije en eerlijke concurrentie, onder 
gelijktijdige bescherming van de consument; 
het voortzetten van de dialoog met derde partijen, met inbegrip van de Verenigde Staten en Japan, 
ten einde gemeenschappelijke elementen overeen te komen voor de toekomstige televisiesystemen 
die in heel de wereld zullen worden ingevoerd. 
Voor de tweede verzameling beleidskwesties, die misschien nog belangrijker zijn dan de hierboven 
vermelde, zal een diepgaander debat nodig zijn om vast te stellen of de Gemeenschap over de nodige wil 
en middelen beschikt om de nodige initiatieven te nemen. Daaronder vallen: 
de ontwikkeling van een perspectief op lange termijn voor het algemene geïntegreerde 
breedbandcommunicatienetwcrk van de toekomst, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, digitale 
televisie; 
de ontwikkeling en invoering van samenhangende migratiestrategieën van de bestaande situatie met 
analoge televisiesystemen naar het toekomstige digitale systeem, met inbegrip van de noodzakelijke 
herplanning van frequentietoewijzingen in dit verband; 
de vraag of het al dan niet wenselijk is bepaalde normen door middel van communautaire 
regelgeving verplicht te stellen. 
De Raad wordt hierbij uitgenodigd de bovenstaande kwesties te bespreken en richtsnoeren op te stellen 
voor de verdere ontwikkeling van het communautair beleid terzake, met bijzondere aandacht voor de 
tweede lijst van onderwerpen hierboven, die een bijzondere uitdaging inhouden. 
%\ 
ONTWERPRESOLUTIE VAN DE RAAD 
van 7 december 1993 
betreffende een kader voor het communautaire beleid inzake 
digitale video-omroep 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
Overwegende dat de Gemeenschap bij de Besluiten 89/337/EEG en 89/630/EEG, bij Richtlijn 
92/38/EEG en bij Besluit 93/424/EEG het strategische belang van geavanceerde en hoge-
definitietelevisie voor de Europese consumentenelektronïca-industrie en voor de Europese televisie- en 
filmindustrie heeft onderkend en het strategische raamwerk voor de invoering van Europese 
geavanceerde en hoge-definitietelevisie heeft bepaald; 
Overwegende dat de Raad in zijn Resolutie 93/C209/01 de Commissie heeft uitgenodigd bij de Raad 
een mededeling inzake digitale televisie in te dienen; 
Overwegende dat op ... de Commissie aan de Raad een mededeling heeft voorgelegd met de titel 
"Digitale video-omroep - Een communautair beleidskader"; 
Overwegende dat digitale technologie grote mogelijkheden biedt voor de toekomst van de televisie en 
voor de toekomstige "elektronische informatiesnelwegen"; 
Overwegende dat deze mogelijkheden het best kunnen worden benut wanneer vanaf het begin op een 
geordende wijze, gebaseerd op een lange-termijnvisie, te werk wordt gegaan; 
Overwegende dat gemeenschappelijke normen een noodzakelijke voorwaarde zijn voor het toepassen 
van een dergelijke geordende aanpak; 
Overwegende dat voorwaardelijke toegang van groot belang is voor zowel leveranciers als afnemers van 
betaaltelevisie-diensten en dat het communautaire beleid op dit gebied gebaseerd dient te zijn op het 
garanderen van een eerlijke en open concurrentie, het beschermen van de belangen van de consument, 
en het minimaliseren van de mogelijkheden tot piraterij; 
Overwegende dat de relevante O&O-activiteiten in de Gemeenschap op dit gebied dienen te worden 
versterkt, en de studiewerkzaamheden met betrekking tot frequentietoewijzing en invoeringsscenario's 
geïntensiveerd; 
Overwegende dat de ontwikkelingen op het gebied van de digitale televisietechnologie op wereldschaal 
plaatsvinden, en dat het wenselijk is te streven naar een zo groot mogelijke mate van overeenkomst 
terzake tussen de verschillende regio's van de wereld, 
HULDIGT DE VOLGENDE OPVATTING: 
1. Digitale technologie biedt grote mogelijkheden voor de toekomst van televisie, en in bredere zin ook 
voor de toekomstige elektronische informatiesnelwegen (of geïntegreerde brcedbandcommunicatie), 
waarvoor digitale televisie een drijvende kracht kan blijken te zijn; 
£.* 
2. Deze potentiële mogelijkheden zullen in de praktijk alleen volledig worden bereikt wanneer de 
invoering op de markt op een geordende wijze plaatsvindt, die de geleidelijke ontwikkeling van de 
markt naar nieuwe en geavanceerdere diensten op een soepele en compatibele wijze mogelijk maakt 
en niet vertraagt; 
3. Een wezenlijke voorwaarde voor deze geordende ontwikkeling van de markt is het aannemen op die 
markt van gemeenschappelijke normen die, terwijl zij ten behoeve van een vroege invoering van 
digitale televisiediensten voorzien in de nodige duidelijkheid op de markt voor zowel producenten 
als consumenten op de korte termijn, ook het potentieel in zich bergen voor een daaropvolgend 
soepel doorgroeien naar nieuwere en betere dienstverlening, met inbegrip van hoge-
definitictelevisie, wanneer de markt daarom vraagt; 
VERKLAART: 
1. Dat een geordende ontwikkeling van de markt, zoals hierboven vermeld, bij voorkeur dient te 
worden bewerkstelligd door middel van een proces waarbij een consensus tot stand wordt gebracht 
tussen alle betrokken economische subjecten, en dat daarbij wordt uitgekeken naar alle vormen van 
vrijwillige afspraken die de economische subjecten op dit gebied kunnen maken; 
2. Echter wel bereid te zijn, wanneer: 
i) er geen voldoende consensus bestaat tussen de economische subjecten om de ordelijke 
ontwikkeling van de markt te kunnen garanderen 
en/of 
ii) dit nodig is in verband met de vereiste eerlijke en open concurrentie, consumentenbescherming 
of overige zaken van algemeen belang, 
zo nodig regelgeving in te voeren ten einde het bereiken van deze doelstelling en het beschermen van 
deze belangen mogelijk te maken; 
IS VAN MENING DAT: 
1. Voorwaardelijke toegang van groot belang is voor zowel leveranciers als afnemers van 
betaaltelevisie-diensten; 
2. Het communautair beleid op dit gebied dient te zijn gebaseerd op het garanderen van een eerlijke en 
open concurrentie, het beschermen van de belangen van de consument en het minimaliseren van de 
mogelijkheden tot piraterij. Dit kan worden bereikt door het tot stand brengen in de Gemeenschap 
van een omgeving voor voorwaardelijke toegang die nieuwkomers op de markt voor betaaltelevisie 
eerder verwelkomt dan de toegang belemmert, en ervoor zorgt dat de kijkers geen grote 
verscheidenheid van "kastjes" moeten aanschaffen om toegang te krijgen tot verschillende diensten. 
In de praktijk kan een dergelijke omgeving tot stand worden gebracht door het creëren van een 
stelsel voor voorwaardelijke toegang dat voldoende "open" is om alle concurrerende dienstverleners 
onder eerlijke en redelijke voorwaarden toegang te verschaffen, en waarbij gebruik wordt gemaakt 
van genormaliseerde interface-apparatuur bij de kijker. Tegelijkertijd dient een dergelijk systeem 
ook zo goed mogelijk tegen piraterij beveiligd te zijn; 
%'6> 
BEGROET MET INSTEMMING HET VOORNEMEN VAN DE COMMISSIE OM: 
1. In het vierde kaderprogramma een reeks O&O-activiteitcn op relevante gebieden voor te stellen om 
ervoor te zorgen dat alle nodige technologie-elementen beschikbaar zijn voor het plannen van de 
lange-termijnstrategie naar multimediasystemen en -diensten; 
2. Het proces van normalisatie van digitale televisie te bevorderen door het verlenen van mandaten aan 
Europese normalisatie-instellingen; 
3. De ontwikkeling te bevorderen, in samenwerking met de marktpartijen en nationale overheden, van 
invoeringsscenario's waarin rekening wordt gehouden met alle nodige stappen om te zorgen voor 
een soepele overgang van de huidige situatie met analoge televisie naar het toekomstige volledig 
digitale tijdperk; 
4. Discussies aan te gaan met de relevante instanties in de Lid-Staten over kwesties met betrekking tot 
frequentietoewijzingen voor digitale omroep ten einde een gemeenschappelijke communautaire 
aanpak te ontwikkelen voor het efficiëntste gebruik van het elektromagnetische spectrum, dat 
immers een waardevol natuurlijk hulpmiddel is; 
5. Een dialoog in stand te houden met derde partijen, met inbegrip van de Verenigde Staten en Japan, 
ten einde gemeenschappelijke elementen overeen te komen voor de toekomstige televisiesystemen 
die in heel de wereld zullen worden ingevoerd; 
VERZOEKT DE COMMISSIE: 
1, Na raadpleging van de marktpartijen en de overheden van de Lid-Staten over de ontwikkeling van 
invoeringsscenario's en de kwestie van frequentietoewijzing, zoals hierboven aangegeven, verslag 
uit te brengen aan de Raad, samen met alle nodig geachte voorstellen voor maatregelen; 
2. Nauw toe te zien op alle relevante ontwikkelingen op het gebied van de technologie en de markt met 
betrekking tot digitale video-omroep, en daarover verslag uit te brengen aan de Raad, samen met 
alle eventueel nodige voorstellen voor maatregelen, zodra het nodig en nuttig is om dit te doen, 
maar in elk geval vóór 1 juli 1995. 
ISSN 0254-1513 
COM (93) 557 def. 
DOCUMENTEN 
NL 15 
Catalogusnummer : CB-CO-93-595-NL-C 
ISBN 92-77-60795-5 
Bureau voor officiële publücaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg