Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeld in artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie

(2021/C 288/07)

Deze mededeling wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 (1) van de Commissie

MEDEDELING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN STANDAARDWIJZIGING

“BARDOLINO”

PDO-IT-A0436-AM03

Datum van mededeling: 26 april 2021

BESCHRIJVING VAN EN REDENEN VOOR DE GOEDGEKEURDE WIJZIGING

1. Naam en wijnen

BESCHRIJVING:

a) De deelgebieden “Montebaldo”, “La Rocca” en “Sommacampagna” worden toegevoegd en worden gereguleerd in bijlage 1, aan het eind van het productdossier, die integrerend deel uitmaakt van dat dossier.

REDENEN:

a) De in 1968 ingestelde gecontroleerde oorsprongsbenaming (denominazione di origine controllata, DOC) “Bardolino” is bedoeld om de productie van een van oudsher lichte rode wijn bestemd voor dagelijks gebruik en om jong te worden gedronken, die voornamelijk voorziet in de vraag naar wijn op de plaatselijke markt en in Midden-Europa, aan te vullen met de omschrijving van wijnen uit drie specifieke historische deelgebieden, waar elegantere, verfijndere en langer houdbare wijnen worden geproduceerd, zonder daarbij af te wijken van de kenmerkende stijl van de benaming. Het doel is het niet-onderscheidende karakter van het huidige productdossier te corrigeren met de beschrijving van een langer bewaarbare wijncategorie met een grotere territoriale identiteit. Dat kan door de historische bijzonderheden van de drie deelgebieden van het productiegebied te versterken, waardoor nieuwe doelmarkten kunnen worden veroverd waar belangstelling bestaat voor elegante rode wijnen die lang kunnen worden bewaard en een dienovereenkomstige prijs kan worden gerekend. Productdossier: de wijziging betreft artikel 1 van en bijlage 1 bij het productdossier. Enig document: de wijziging betreft de toevoeging van de deelgebieden in de punten “Beschrijving van de wijnen”, “Wijnbereidingsprocedés” en “Verband met het geografische gebied”.

2. Druivenrassen

BESCHRIJVING:

a) Het maximumgehalte voor corvina stijgt van 80 % naar 95 %, terwijl het minimumgehalte voor rondinella van 10 % naar 5 % daalt.

REDENEN:

a) Door het maximumgehalte voor Corvina te verhogen naar 95 % kan dit druivenras beter worden benut op bijzonder geschikte plaatsen en met name in de deelgebieden, zoals blijkt uit de resultaten van de studie van de ruimtelijke ordening, volgens welke het ras corvina dankzij zijn aanpassingsvermogen gemiddeld de hoogste kwaliteitsstandaard oplevert, met volledige inachtneming van de typische kenmerken van de wijn. Het wijzigingsvoorstel, dat zoals gezegd is opgesteld om de terroirkenmerken van de benaming tot hun recht te laten komen, is in de eerste plaats bedoeld om (wanneer de omstandigheden het toelaten, rekening houdend met de uitkomsten van de studie van de ruimtelijke ordening) een alternatieve Bardolino te produceren met een blend of een cuvée samengesteld uit de twee autochtone druivenrassen corvina (corvinone) en rondinella, of, indien dat noodzakelijk of gepaster is om het typerende karakter van het terroir tot zijn recht te laten komen, om in de blend of de cuvée een keur aan rassen te gebruiken overeenkomstig de plaatselijke traditionele gebruiken. Om het gebruik van 95 % corvina mogelijk te maken, moet het minimumgehalte voor rondinella met 5 % worden verlaagd. Productdossier: de wijziging betreft artikel 2 van het productdossier.

3. Productiegebied van de druif

BESCHRIJVING:

Het productiegebied van de druiven die worden gebruikt voor de productie van wijnen in de deelgebieden “Montebaldo”, “La Rocca” en “Sommacampagna”.

REDENEN:

Voor elk van de drie deelgebieden, “Montebaldo”, “La Rocca” en “Sommacampagna”, zijn de gemeentelijke gebieden waar van oudsher agronomische activiteiten plaatsvinden, afgebakend op basis van de studie van de ruimtelijke ordening.

Productdossier: de wijziging betreft artikel 1 van en bijlage 1 bij het productdossier.

4. Voorschriften voor de wijnbouw

BESCHRIJVING:

a) De leimethoden worden herzien.

b) De opbrengst wordt verlaagd tot 12 ton per hectare.

c) In vier nieuwe alinea’s wordt bepaald dat de regio, op verzoek van de belangenorganisatie en na raadpleging van de beroepsorganisaties, gerechtigd is te beslissen over de verschillende gebruiksdoelen/bestemmingen van de druiven en het maximale aantal druiven dat per hectare mag worden gebruikt, de toegestane druiven- en wijnopbrengst te verlagen en de maximumopbrengst per hectare met maximaal 20 % te verhogen om een oogstreserve aan te leggen.

REDENEN:

a) Door deze wijziging wordt het mogelijk om naast het eenzijdige leisysteem met latwerk ook een latwerksysteem met een schuine wand te gebruiken. De bodem- en klimaatgesteldheid van het gebied maken het mogelijk om, overeenkomstig het productdossier, druiven van goede kwaliteit te produceren waarbij de trossen op regelmatige wijze rijpen, ook met deze leiwijze die kenmerkend is voor het gebied rond het Gardameer.

b) In de afgelopen vijf jaar heeft de belangenorganisatie van de DOC Bardolino beleid uitgevoerd ter regulering van de markt om de prijzen te stabiliseren en de instorting ervan te voorkomen. In hun advies aan de regio Veneto over de vaststelling van beheersmaatregelen voor de productie van wijnen met de DOC Bardolino (voor de oogst 2016, het vijfde jaar op rij) hebben de beroepsorganisaties sterk bij de belangenorganisatie van Bardolino-wijnen aangedrongen op passende maatregelen in de vorm van een herziening van het bestaande productdossier. In het besluit van de regio Veneto van 8 september 2016 wordt naar deze adviezen verwezen. Het positieve antwoord op de verzoeken van de toeleveringsketen, de sectorale beroepsorganisaties en de regio Veneto krijgt in het onderhavige voorstel ook zijn weerslag in de structurele verlaging van de opbrengst van de DOC per hectare van 13 naar 12 ton. De verlaging van de opbrengst per hectare is noodzakelijk om de economische en kwalitatieve waarde van de benaming te verhogen en brengt de productie in overeenstemming met de manier waarop de wijnranken momenteel worden geplant, nu het oude systeem helemaal is vervangen door aanplant in rijen. Uit analyses blijkt dat de hoeveelheid wijn die de afgelopen vijf jaar is gebotteld, min of meer stabiel is en dat de markt slechts een deel van de geproduceerde wijn kan afnemen, waarbij slechts een klein percentage wordt verkocht tegen prijzen die waarschijnlijk een winst voor de wijnbouwers zullen opleveren en zullen bijdragen aan de vestiging van een reputatie als kwaliteitswijnen op nationale en internationale markten. De wijnbouwers hebben daarom resoluut besloten om de productie van de wijnen die met de DOC “Bardolino” op de markt worden gebracht, te verminderen.

c) De gewijzigde tekst bevat een aantal wijnbouwvoorschriften die onder bepaalde specifieke omstandigheden moeten worden toegepast. Productdossier: de wijziging betreft artikel 4 van het productdossier. Enig document: deze wijziging betreft het punt “Wijnbereidingsprocedés” – “Maximumopbrengsten”.

5. Voorschriften voor de wijnbereiding

BESCHRIJVING:

a) Voor Bardolino Chiaretto Spumante wordt de beperking geschrapt dat deze categorie wijn alleen in de varianten brut, extra dry en dry in de handel mag worden gebracht.

b) Het gebied waarin Bardolino Chiaretto Spumante moet worden gemousseerd, wordt bijgewerkt.

c) Het percentage druiven dat maceratie onder koolzuur ondergaat, wordt voor Bardolino Novello verhoogd van 85 tot 100 %.

d) Het bijmengen met wijnen van een andere oorsprong of uit een ander oogstjaar wordt beperkt tot wijnen uit de twee onmiddellijk voorafgaande oogstjaren of wijnen uit het oogstjaar dat volgt op het jaar waarvoor het certificaat van geschiktheid is aangevraagd.

e) Voor Bardolino- en Bardolino Classico-wijnen wordt de datum voor het in de handel brengen toegevoegd (15 januari van het jaar na de druivenoogst).

f) In drie nieuwe alinea’s wordt bepaald dat de regio, op verzoek van de belangenorganisatie en na raadpleging van de beroepsorganisaties, gerechtigd is om een maximum te stellen aan de hoeveelheid wijn die kan worden gecertificeerd, dat lager is dan het maximum in het productdossier, om op die manier in bulkvorm de uit overtollige druiven verkregen most en wijn te bewaren, die, op verzoek van de belangenorganisatie, mogen worden gecertificeerd.

REDENEN:

a) Deze variatie biedt de mogelijkheid alle soorten Bardolino Chiaretto Spumante te produceren die bij de toepasselijke regelgeving zijn toegelaten, met uitzondering van de zoete variant, zodat de producenten kunnen voorzien in de vraag naar alle mogelijke soorten producten. Bardolino Chiaretto Spumante is een mousserende roséwijn met een zacht karakter waarvan de verschillende versies in sommige jaren uitgesprokener zijn.

b) Het wordt mogelijk om de wijnen te mousseren op het grondgebied van de regio Veneto en de provincies Mantua, Brescia en Trente.

c) Bardolino Novello was de eerste Italiaanse novello-wijn waaraan de DOC werd toegekend (1987) en die in de plaatselijke keten uitsluitend wordt geproduceerd door middel van maceratie onder koolzuur. Het percentage maceratie onder koolzuur bij de productie van Bardolino Novello is verhoogd om de kwaliteit te verbeteren.

d) De beperking van het bijmengen met wijnen van een andere oorsprong of uit een ander oogstjaar tot de twee voorafgaande oogstjaren of het oogstjaar dat volgt op het jaar waarop de wijn in de handel wordt gebracht, waarborgt dat de wijnen met de DOC “Bardolino” steeds het frisse en drinkbare karakter hebben dat hoort bij de traditie van de benaming.

e) De vroegste datum voor het in de handel brengen van Bardolino- en Bardolino Classico-wijnen (15 januari) is toegevoegd om de kwaliteit en de marktwaarde te verhogen.

f) Met dit punt wordt de tekst in overeenstemming gebracht met de wetgeving. Productdossier: de wijziging betreft artikel 5 van het productdossier. Enig document: deze wijziging betreft het punt “Wijnbereidingsprocedés” – “Specifieke oenologische procedés”.

6. Kenmerken met betrekking tot consumptie

BESCHRIJVING:

a) Voor Bardolino Chiaretto en Bardolino Chiaretto Classico is de kleurvermelding bijgewerkt: “lichtroze en neigend naar oranje”.

b) Voor Bardolino Chiaretto Spumante zijn de kenmerken van het schuim bijgewerkt: “fijn en aanhoudend”.

c) Voor Bardolino Chiaretto Spumante is de kleurvermelding bijgewerkt (“lichtroze en neigend naar oranje”).

d) Voor Bardolino Chiaretto Spumante is het bouquet bijgewerkt (“geurig, en fruitig indien de wijn is gemousseerd door middel van de Charmat-methode”); verfijnd bouquet, typisch voor de gisting op fles die plaatsvindt wanneer de wijn volgens de traditionele methode mousserend wordt gemaakt.

e) Voor Bardolino Chiaretto Spumante is de smaakvermelding bijgewerkt (“van “dosage zéro” tot “demi-sec”, fris, smaakvol, lang aanhoudend”).

REDENEN:

a) Toevoeging om de kleur van de categorie Bardolino Chiaretto correct te vermelden.

b) Toevoeging om de kenmerken van het schuim correct te vermelden.

c) Toevoeging om de kleur van de categorie Bardolino Chiaretto Spumante correct te vermelden.

d) Toevoeging om het bouquet van de categorie Bardolino Chiaretto Spumante in verband met de productiemethode correct te vermelden.

e) Toevoeging om de smaak van de categorie Bardolino Chiaretto Spumante correct te vermelden op basis van het suikergehalte. Productdossier: de wijziging betreft artikel 6 van het productdossier. Enig document: deze wijziging betreft het punt “Beschrijving van de wijnen”.

7. Etikettering, beschrijving en presentatie

BESCHRIJVING:

a) Toevoeging van de categorie “Chiaretto” op het etiket, onder vermelding van “Chiaretto di Bardolino”.

REDENEN:

“Chiaretto di Bardolino” is een term die lokaal sinds jaar en dag in de volksmond wordt gebruikt vanwege de sterke gelijkenis met de oude definitie “Chiaretto del Garda”, die plaatselijk reeds in gebruik was vóór de erkenning van de oorsprongsbenamingen van het Gardameer. In de loop der jaren, en vooral in de laatste vijf jaar, is term “Chiaretto di Bardolino” nationaal en internationaal bij de pers en bij exploitanten (inkopers, restauranthouders, grootwinkelbedrijven enz.) zozeer in zwang geraakt als aanduiding van Bardolino Chiaretto, dat deze de meest gangbare aanduiding is geworden. In veel gevallen is de term “Bardolino Chiaretto” nagenoeg verdwenen uit de prijslijsten en menukaarten van distributeurs, restauranthouders en grootwinkelbedrijven, uit de belangrijkste wijnbouwgidsen en uit zowel de gespecialiseerde als de algemene pers, en zodoende ook uit het dagelijks taalgebruik van de meeste consumenten. Hierdoor is er een aanzienlijke discrepantie ontstaan tussen de eenduidige term die verplicht op het etiket moet worden vermeld (Bardolino DOC Chiaretto) en de term die ondertussen algemeen wordt gebruikt op de markt en in de pers (Chiaretto di Bardolino). Deze discrepantie kan zeer schadelijk uitpakken voor de commerciële en afzetmogelijkheden van de sector. Daarom wordt verzocht om ook de beschrijving van de aangeboden wijnen in overeenstemming te brengen met de werkelijkheid aan de vraagzijde.

Productdossier: de wijziging betreft artikel 7 van het productdossier.

8. Verpakking

BESCHRIJVING:

a) Automatische aanpassing van de voorschriften betreffende de verpakking van de wijn.

REDENEN:

a) De kenmerkende frisheid van het overgrote deel van de wijnen met de DOC “Bardolino”, die hoofdzakelijk bedoeld zijn om binnen een jaar in de handel te worden gebracht en te worden gedronken, vereisen tijdige aanpassingen aan de technologische innovaties die gaandeweg bij de geldende regelgeving worden toegestaan, teneinde onmiddellijk te kunnen voldoen aan de marktvraag en de buitenlandse concurrentie het hoofd te kunnen bieden. De sector heeft dan ook de uitdrukkelijke wens dat nieuwe regelgeving die wordt ingevoerd op het gebied van wijnverpakkingen, automatisch wordt overgenomen, met name wat betreft de bag-in-box-verpakking, die momenteel niet mag worden gebruikt vanwege de bestaande wettelijke beperkingen voor Chiaretto-wijnen, ondanks de almaar en sterk stijgende internationale vraag naar op die wijze verpakte roséwijnen met een oorsprongsbenaming. Door deze wettelijke onmogelijkheid ondervinden de wijnen met de DOC “Bardolino” momenteel een groot concurrentienadeel ten opzichte van hun voornaamste buitenlandse concurrenten. De sector treft daarom voorbereidingen om onmiddellijk in actie te komen zodra de gewenste aanstaande wijzigingen van de regelgeving worden doorgevoerd om het gebruik van de bag-in-box ook voor de categorie Chiaretto toe te staan. Productdossier: de wijziging betreft artikel 8 van het productdossier.

ENIG DOCUMENT

1. Naam van het product

Bardolino

2. Type geografische aanduiding

BOB – beschermde oorsprongsbenaming

3. Categorieën wijnbouwproducten

1. Wijn

4. Mousserende wijn

5. Mousserende kwaliteitswijn

4. Beschrijving van de wijn(en)

1. Bardolino

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: robijnrood, soms neigend naar kersenrood, overgaand in granaatappelrood naarmate de wijn ouder wordt;

— geur: karakteristiek, vineus;

— smaak: droog, vol, harmonieus;

— maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 10,50 %;

— minimaal suikervrij extract: 17,0 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

4,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

2. Bardolino Classico

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: robijnrood, soms neigend naar kersenrood, overgaand in granaatappelrood naarmate de wijn ouder wordt;

— geur: karakteristiek, vineus;

— smaak: droog, vol, harmonieus;

— maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 10,50 %;

— minimaal suikervrij extract: 17,0 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

4,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

3. Bardolino Chiaretto

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: lichtroze en neigend naar oranje;

— geur: karakteristiek, fruitig, delicaat;

— smaak: vol, harmonieus;

— minimaal totaal alcoholgehalte: 10,50 %;

— minimaal suikervrij extract: 16,0 g/l;

— restsuikers: maximaal 9 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

4. Bardolino Chiaretto Classico

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: lichtroze en neigend naar oranje;

— geur: karakteristiek, fruitig, delicaat;

— smaak: vol, harmonieus;

— minimaal totaal alcoholgehalte: 10,50 %;

— minimaal suikervrij extract: 16,0 g/l;

— restsuikers: maximaal 9 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

5. Bardolino Chiaretto Spumante

KORTE BESCHRIJVING

— schuim: fijn en aanhoudend;

— kleur: lichtroze en neigend naar oranje;

— geur: geurig, en fruitig indien de wijn is gemousseerd door middel van de Charmat-methode; verfijnd bouquet, typisch voor de gisting op fles die plaatsvindt wanneer de wijn volgens de traditionele methode mousserend wordt gemaakt.

— smaak: van “dosage zéro” tot “demi-sec”, fris, smaakvol, lang aanhoudend;

— maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 10,50 %;

— minimaal suikervrij extract: 17,0 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

6. Bardolino Novello

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: licht robijnrood;

— geur: karakteristiek, intens, fruitig;

— smaak: droog, soepel, vol, licht friszurig, soms licht prikkelend;

— minimaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 11,00 %;

— minimaal suikervrij extract: 17,0 g/l;

— restsuikers: maximaal 10,0 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

7. Bardolino Classico Novello

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: licht robijnrood;

— geur: karakteristiek, intens, fruitig;

— smaak: droog, soepel, vol, licht friszurig, soms licht prikkelend;

— minimaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 11,00 %;

— minimaal suikervrij extract: 17,0 g/l;

— restsuikers: maximaal 10,0 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

8. Bardolino uit het deelgebied “Montebaldo”

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: licht robijnrood en helder;

— geur: karakteristieke geur van kleine verse vruchten, specerijen, mogelijk met hints van kruiden en bloemen;

— smaak: droog, verfijnd, vol, harmonieus;

— minimaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 11,00 %;

— minimaal suikervrij extract: 20,00 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

4,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

9. Bardolino uit het deelgebied “La Rocca”

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: licht robijnrood en helder;

— geur: karakteristieke geur van kleine verse vruchten, specerijen, mogelijk met hints van kruiden en bloemen;

— smaak: droog, verfijnd, vol, harmonieus;

— minimaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 11,00 %;

— minimaal suikervrij extract: 20,00 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

4,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

10. Bardolino uit het deelgebied “Sommacampagna”

KORTE BESCHRIJVING

— kleur: licht robijnrood en helder;

— geur: karakteristieke geur van kleine verse vruchten, specerijen, mogelijk met hints van kruiden en bloemen;

— smaak: droog, verfijnd, vol, harmonieus;

— minimaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent): 11,00 %;

— minimaal suikervrij extract: 20,00 g/l.

Analytische parameters die niet zijn opgenomen in de onderstaande tabel, voldoen aan de grenswaarden die zijn vastgelegd in nationale en EU-wetgeving.

ALGEMENE ANALYTISCHE KENMERKEN

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

—

Minimale totale zuurgraad

4,5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

—

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

—

5. Wijnbereidingsprocedés

5.1. Specifieke oenologische procedés

1. Vino novello

Specifiek oenologisch procedé

De “novello”-wijn moet uiterlijk op 31 december van het oogstjaar van de druiven worden gebotteld, op voorwaarde dat de wijn voor 100 % wordt geproduceerd uit druiven die zijn onderworpen aan maceratie onder koolzuur.

5.2. Maximumopbrengsten

1. Bardolino, Bardolino Classico, Bardolino Chiaretto, Bardolino Chiaretto Classico, Bardolino Chiaretto Spumante 12 000 kg druiven per hectare

2. Bardolino Novello, Bardolino Classico Novello 12 000 kg druiven per hectare

3. Bardolino Montebaldo, Bardolino La Rocca, Bardolino Sommacampagna 10 000 kg druiven per hectare

6. Afgebakend geografisch gebied

Het gebied waar de druiven worden geteeld die worden gebruikt voor de productie van wijnen met de gecontroleerde oorsprongsbenaming “Bardolino” omvat het gehele grondgebied of een deel van het grondgebied van de gemeenten Bardolino, Garda, Lazise, Affi, Costermano, Cavaion Veronese, Torri del Benaco, Caprino Veronese, Rivoli Veronese, Pastrengo, Bussolengo, Sona, Sommacampagna, Castelnuovo del Garda, Peschiera del Garda en Valeggio sul Mincio.

Het gebied waar de druiven worden geteeld die worden gebruikt voor de productie van wijnen uit het deelgebied “Montebaldo”, omvat het grondgebied van de gemeenten Affi, Cavaion Veronese, Costermano sul Garda en Rivoli Veronese dat valt binnen het in artikel 3, punt a), van het productdossier van de DOC “Bardolino” gedefinieerde gebied.

Het gebied waar de druiven worden geteeld die worden gebruikt voor de productie van wijnen uit het deelgebied “La Rocca”, omvat het grondgebied van de gemeenten Bardolino, Castelnuovo del Garda, Garda, Lazise, Peschera del Garda en Torri del Benaco dat valt binnen het in artikel 3, punt a), van het productdossier van de DOC “Bardolino” gedefinieerde gebied.

Het gebied waar de druiven worden geteeld die worden gebruikt voor de productie van wijnen in het deelgebied “Sommacampagna”, omvat de negen gemeenten Bussolengo, Pastrengo, Sommacampagna, Sona en Valeggio sul Mincio die vallen binnen het in artikel 3, punt a), van het productdossier van de DOC “Bardolino” gedefinieerde gebied.

7. Voornaamste wijndruivenras(sen)

Corvina N. – Cruina

Corvinone N.

Molinara N.

Rondinella N.

8. Beschrijving van het (de) verband(en)

8.1. “Bardolino” – categorie Wijn (1)

a) Specifieke bijzonderheden van het geografische gebied

Natuurlijke factoren

De wijnen met de oorsprongsbenaming “Bardolino” worden geproduceerd op de morenenheuvels langs de oostelijke oever van het Gardameer, die zijn ontstaan door de gletsjers die het gebied hebben gevormd. Daarbij zijn concentrische heuvels ontstaan langs het meerbekken, die worden gekenmerkt door een gevarieerde, doorgaans diepe grindbodem. Aan het eind van de winter warmt de bodem snel op, zodat de scheuten snel ontkiemen en de vegetatiecyclus een regelmatig verloop kent, hetgeen een voorwaarde is voor de optimale ontwikkeling en rijping van trossen en scheuten, ook in de moeilijkste jaren.

Het klimaat is mediterraan, met warme maar niet verzengend hete zomers en zachte winters, en wordt beïnvloed door de watermassa van het meer, en in het noorden door het Monte Baldo-massief en de Adige-vallei.

Het gebied omvat een klassiek gebied, met traditie die langer teruggaat, in de buurt van het meer. Dat gebied heeft eigen klimaat- en omgevingskenmerken. Bovendien zijn er drie deelgebieden met kenmerkende geografische, bodem- en klimaatkenmerken, die als volgt gesitueerd zijn: het achterland van de Monte Baldo; de oevers van het Gardameer, met de kenmerkende heuvel La Rocca; het heuvelachtige gebied aan de zuidkant, rond Sommacampagna.

Historische en menselijke factoren

Vondsten uit de bronstijd en de Romeinse tijd, afbeeldingen van druiventrossen in middeleeuwse kerken, documenten met betrekking tot de aan- en verkoop van wijngaarden, alsmede teksten van beroemde schrijvers uit de oudheid getuigen van de lange en ononderbroken wijnbouwgeschiedenis in het gebied.

In de negentiende eeuw werd de plaatselijk geproduceerde wijn aangeduid met de naam “Bardolino” (rode wijn) en “Chiaretto” (rosé). In de negentiende eeuw werden ook drie deelgebieden aangewezen: in 1837 beschreef de landbouwkundige Bernardino Angelini de oogst “in de districten Caprino, Bardolino en Villafranca”, terwijl Giovanni Battista Perez in een tekst uit 1900 opmerkt hoe de “taxateurs” sinds het begin van de negentiende eeuw verschillende prijzen vaststelden voor de wijnen uit de deelgebieden die destijds bekend stonden als “Valle di Caprino” of “distretto di Montebaldo”, “distretto di Bardolino” en “Colli Morenici Meridionali” (de huidige omgeving van Sommacampagna).

De “Chiaretto” zou volgens de overlevering in 1896 aan het Gardameer zijn ontwikkeld door de Venetiaanse senator Pompeo Molmenti, die in Frankrijk een techniek zou hebben geleerd om “witte” wijnen te maken van rode druiven. In 1970 schreef Zeffiro Bocci dat in de wijnbouwgebieden rond Verona die grenzen aan het Gardameer, sinds jaar en dag een karakteristieke Chiaretto del Garda wordt geproduceerd.

Menselijke factoren

De vakkundigheid van de producenten van “Bardolino”-wijnen komt in de eerste plaats tot uiting in de optimale wijze waarop zij de kenmerken van de autochtone rassen corvina veronese en rondinella en de gunstige eigenschappen daarvan (fruitigheid en kruidigheid en een frisse en volle smaak) tot hun recht laten komen.

Voor de “Chiaretto” oogsten de producenten de druiven van oudsher ofwel afzonderlijk (voortijdig), of zij onderwerpen de most die voor “Bardolino” bestemd is, aan de “saignée”-techniek. In beide gevallen leveren de producenten veel inspanningen om de kleur te behouden, die een van de opvallende kenmerken van de roséwijnen is. In het gebied is voorts de productietechniek van de mousserende wijn verfijnd op basis van de bijzondere kenmerken van de “Chiaretto”.

8.2. “Bardolino” – categorie Wijn (1)

b) Specificiteit van het product

De essentiële kenmerken van “Bardolino” en “Chiaretto” zijn frisheid, aroma’s van klein fruit en specerijen, een vlotte drinkbaarheid, de talrijke wijn-spijscombinaties en het jeugdige karakter met een ziltige toets, die reeds aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw werd beschreven.

“Bardolino” is een heldere robijnrode wijn, met fruitige aroma’s en elegante hints van specerijen. De smaak is droog, soepel, evenwichtig, fris; de wijn is vlot drinkbaar.

“Chiaretto” heeft een karakteristieke heldere lichtroze kleur; in de neus en de mond zijn delicate aroma’s van kleine vruchten en specerijen waarneembaar; een ander gunstig kenmerk is de benijdenswaardige frisheid.

c) Oorzakelijk verband tussen de omgeving en het product

De gunstige ligging van de terreinen, het milde en luchtige klimaat van het Gardameer, de beperkte neerslag in de zomer en een gericht wijnbouwbeheer vormen de basis voor de optimale rijping van de druiven die worden gebruikt voor “Bardolino” en “Chiaretto”. Het gebied kent, mede dankzij de briesjes vanaf het meer, gunstige temperatuurverschillen tussen dag en nacht, wat de rijping van fenolen en de ontwikkeling van uitgesproken fruitige aroma’s ten goede komt. Bovendien verlenen de door gletsjers gevormde bodems en de structuur en chemische samenstelling ervan de wijnen een kenmerkende volle smaak en jeugdige frisheid die deze wijnen onderscheidt van soortgelijke wijnen uit aangrenzende gebieden.

Ondanks hun gemeenschappelijke kenmerken hebben de wijnen als gevolg van specifieke territoriale factoren verschillende aroma’s, zoals de geur van viooltjes in de kiezel-zandbodems, kersen in het zuidelijke gebied met zijn gemiddeld warmere zomerklimaat, en hints van specerijen en een grotere zuurgraad in de gronden met rotsachtige substraten van de strook die grenst aan de bergkam van de Monte Baldo en de Adige-vallei.

8.3. Categorie Mousserende wijn (4) en Mousserende kwaliteitswijn (5)

a) Specifieke bijzonderheden van het geografische gebied

Natuurlijke factoren

De oorsprongsbenaming “Bardolino”, en met de categorie “Chiaretto”, omvat ook de traditionele productie van mousserende wijn, die wordt gemousseerd op fles of in een autoclaaf. De productie van “Chiaretto Spumante” benadrukt de nauwe band met de specifieke geografische kenmerken van het geografische gebied en met de frisheid en de volle smaak die worden bepaald door de bodem en het klimaat.

Het productiegebied valt samen met de morenen aan de oostkant van het Gardameer, die zijn gevormd door gletsjers die het gebied hebben gevormd. Daarbij zijn concentrische heuvels langs het meerbekken ontstaan, die worden gekenmerkt door een gevarieerde, doorgaans diepe grindbodem die rijk is aan minerale zouten. Het klimaat wordt beïnvloed door de grote watermassa van het Gardameer, maar ook door het Monte Baldo-massief en de vallei van de rivier de Adige. Het klimaat van het gebied wordt over het algemeen gekenmerkt door warme maar niet verzengend hete zomers en zachte winters, zodat het als “mediterraan” wordt beschouwd. Door deze factoren warmt de bodem aan het eind van de winter snel op, zodat de scheuten snel ontkiemen en de vegetatie een regelmatig verloop kent.

Historische en menselijke factoren

Archeologische vondsten uit de bronstijd en de Romeinse tijd, afbeeldingen van druiventrossen in middeleeuwse kerken, documenten met betrekking tot de aan- en verkoop van wijngaarden, alsmede teksten van schrijvers uit de oudheid getuigen van de lange en ononderbroken wijnbouwgeschiedenis in het gebied.

De methode voor de productie van “Chiaretto”-wijn zou volgens de overlevering in 1896 aan het Gardameer zijn ontwikkeld door senator Pompeo Molmenti, die in Frankrijk een techniek zou hebben geleerd om “witte” wijnen te maken van rode druiven. In 1970 schreef Zeffiro Bocci dat in de wijnbouwgebieden rond Verona die grenzen aan het Gardameer, sinds jaar en dag een karakteristieke Chiaretto del Garda wordt geproduceerd.

De moderne geschiedenis van de wijnbouw in het gebied begon in 1968 met de instelling van de beschermde oorsprongsbenaming “Bardolino”, waartoe ook de mousserende variant “Chiaretto” behoort.

Menselijke factoren

De vakkundigheid van de producenten van “Bardolino”-wijnen komt tot uiting in optimale wijze waarop zij de kenmerken van de autochtone rassen corvina veronese en rondinella en de interactie ervan met de natuurlijke omgeving benutten. Dankzij hun ervaring zijn de wijnbouwers in staat te bepalen wanneer de druiven precies de juiste rijpheid hebben voor de beoogde producten, ook als het gaat om “Chiaretto Spumante”. De producenten hebben hun capaciteit om de druiven te oogsten en te verwerken nader afgestemd op de ontwikkeling van het klimaat en de marktvraag; de druiven waarmee “Chiaretto” en met name de mousserende variant wordt gemaakt, worden vervroegd geoogst.

De wijnbouwers leveren veel inspanningen om de kleur te behouden, die een van de opvallende kenmerken van roséwijnen is, de aroma’s van kleine bosvruchten over het voetlicht te brengen, die typerend zijn voor de traditionele druivenrassen van het gebied, en de wijn het typische zeer frisse karakter te geven.

8.4. Categorie Mousserende wijn (4) en Mousserende kwaliteitswijn (5)

b) Specificiteit van het product

De “Chiaretto”-wijn wordt verkregen door de druiven met de rosétechniek te bewerken, dat wil zeggen met een minimale maceratie van de schillen. Zo ontstaat de karakteristieke heldere roze kleur. Voor de mousserende variant van “Chiaretto” worden most of wijnen gebruikt die voldoen aan voorwaarden van het productdossier. Ze worden gemousseerd door middel van natuurlijke gisting, volgens de traditionele technieken van moussering op fles (de “klassieke methode”) of moussering in autoclaven (de zogenaamde “Charmat”- of “Martinotti”-methode).

In de neus biedt “Chiaretto Spumante” delicate aroma’s van kleine bosvruchten, met subtiele hints van specerijen. De wijn smaakt naar sappige kleine rode vruchten en wordt in de mond gekenmerkt door een benijdenswaardige jeugdige frisheid. Vanwege zijn lichtheid, fruitigheid, kruidigheid en frisheid is de “Chiaretto Spumante” uitermate geschikt voor zowel de traditionele lokale keuken als de moderne of internationale keuken.

c) Oorzakelijk verband tussen de omgeving en het product

De gunstige ligging van de terreinen, de structuur en de chemische samenstelling van de door gletsjers gevormde bodems in het productiegebied, het milde en luchtige klimaat van het Gardameer, de beperkte neerslag in de zomer en een gericht wijnbouwbeheer vormen de basis voor de optimale rijping van de druiven waarmee men de most en wijnen verkrijgt die worden gebruikt voor de productie van “Chiaretto Spumante”.

Door de gevarieerde structuur en chemische samenstelling geven de door gletsjers gevormde bodems de wijnen een heel eigen smakelijk en zilt, fris, jeugdig en levendig karakter, dat bij uitstek past bij mousserende wijnen en dat de wijnen onderscheidt van soortgelijke wijnen uit de aangrenzende gebieden, zodat ze een uitgesproken typiciteit hebben. Bovendien kent het gebied, mede dankzij de briesjes vanaf het meer, gunstige temperatuurverschillen tussen dag en nacht, wat de rijping van fenolen en de ontwikkeling van uitgesproken fruitige geuren ten goede komt.

9. Andere essentiële voorwaarden (verpakking, etikettering, andere vereisten)

—

Link naar het productdossier

https://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/16809

(1) PB L 9 van 11.1.2019, blz. 2.