standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen 2018/0178 (COD), en tot wijziging van Verordening 2019/2088 betreffende informatieverschaffing over duurzaamheid in de financiëledienstensector

In de tweede plaats moeten alle financiëlemarktdeelnemers, in de zin van de verordening informatieverschaffing, rapporteren hoe en in welke mate met de onderliggende beleggingen van het financiële product economische activiteiten worden gesteund die bij de taxonomie aansluiten. Financiëlemarktdeelnemers die niet willen rapporteren over eventuele aansluiting bij de taxonomie, en die vervolgens hun product niet als “ecologisch duurzaam” of als een product met vergelijkbare kenmerken in de markt willen zetten, zullen dit in een verklaring moeten toelichten.

Allereerst bevat het politiek akkoord een aanvullende verplichting voor de EU om de taxonomie toe te passen voor overheidsmaatregelen, normen of labels, met de nodige voorschriften voor financiëlemarktdeelnemers of uitgevende instellingen ten aanzien van financiële producten of bedrijfsobligaties die als “ecologisch duurzaam” in de markt worden gezet.

Wanneer de taxonomie is voltooid, zal zij bijdragen aan de ontwikkeling van normen en labels voor groene financiële producten. Zij zal ook integrerend deel uitmaken van duurzaamheidsrapportage door financiële en niet-financiële vennootschappen. Bovendien zal de taxonomie, zoals in het “European Green Deal Investment Plan” werd aangekondigd, ook worden meegenomen in de handvatten voor de tracering van klimaat- en milieu-uitgaven en voor duurzaamheidstoetsing in het kader van InvestEU, die in de tweede jaarhelft van 2020 zullen worden gepubliceerd. Ook buiten InvestEU zal de Commissie in een vernieuwde strategie voor duurzame financiering (die in de tweede jaarhelft van 2020 zal worden gepubliceerd) nagaan hoe entiteiten uit de publieke sector de taxonomie kunnen gebruiken om tot convergentie van normen te komen tussen entiteiten uit de private en de publieke sector en hoe vehikels voor stapelfinanciering het beste kunnen worden ingezet.

In de taxonomie ligt het zwaartepunt bij ecologisch duurzame activiteiten in de volgende sectoren: klimaatmitigatie; klimaatadaptatie; duurzaam gebruik en bescherming van water en mariene hulpbronnen; circulaire economie; preventie en bestrijding van verontreiniging, en bescherming en herstel van biodiversiteit en ecosystemen. Tegen 31 december 2021 moet de Commissie met een verslag komen over de verruiming van het toepassingsbereik van de taxonomie, zodat die ook andere duurzaamheidsdoelstellingen, zoals sociale doelstellingen, bestrijkt.

Met de EU-taxonomie komt er een gemeenschappelijke taal die beleggers en ondernemingen kunnen gebruiken om in kaart te brengen waar er beleggingskansen liggen voor projecten en economische activiteiten die een substantiële bijdrage leveren aan klimaat- en milieudoelstellingen. Een en ander zal beleggers en ondernemingen helpen om met hun activiteiten de transitie naar duurzaamheid te maken. De EU-taxonomie zal dus bijdragen aan het opschalen van private en publieke investeringen om de duurzaamheidstransitie te financieren, in overeenstemming met de doelstellingen van de Europese Green Deal.

In maart 2018 heeft de Commissie een ambitieus actieplan “duurzame groei financieren” gepresenteerd. Dit actieplan moet de particuliere sector mobiliseren voor de transitie naar een koolstofarme, meer hulpbronnenefficiënte en duurzamere economie. Zoals in het actieplan is geschetst, vormt het ontbreken van een heldere definitie van wat juist “ecologisch duurzaam” is, momenteel een van de grootste hinderpalen om groene investeringen op te schalen. Daarom is een van de hoekstenen van het actieplan juist het uitwerken van een gemeenschappelijk classificatiesysteem voor ecologisch duurzame economische activiteiten, of een “EU-taxonomie”. Daartoe heeft de Commissie in mei 2018 een voorstel voor een verordening ingediend, dat de volgende drie doelstellingen had:

standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen 2018/0178 (COD), en tot wijziging van Verordening 2019/2088 betreffende informatieverschaffing over duurzaamheid in de financiëledienstensector

Ten derde zullen grote financiële en niet-financiële vennootschappen die al een niet-financiële verklaring publiceren, moeten rapporteren hoe en in welke mate hun activiteiten verband houden met die welke onder de taxonomie vallen. Dit gaat om ongeveer 6 000 vennootschappen en groepen in de hele EU. In overeenstemming met de richtsnoeren bij de richtlijn niet-financiële rapportage omvatten de betrokken kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) waarover moet worden gerapporteerd, omzet, kapitaaluitgaven en operationele uitgaven. Voor financiële vennootschappen kunnen nog andere KPI’s worden bepaald in een gedelegeerde handeling waarmee de Commissie tegen juni 2021 zal komen.

2.Nadere bepaling van de soorten economische activiteiten die in aanmerking kunnen komen

In het politiek akkoord worden twee subcategorieën van ecologisch duurzame economische activiteiten ingevoerd: faciliterende activiteiten (geldt voor alle zes de milieudoelstellingen) en transitieactiviteiten (geldt alleen voor de doelstelling klimaatmitigatie).

Faciliterende activiteiten maken het rechtstreeks mogelijk dat andere activiteiten een aanzienlijke bijdrage leveren aan een of meer van de milieudoelstellingen. Garanties zijn ingebouwd om greenwashing te voorkomen. De eerste van deze garanties is dat faciliterende activiteiten niet mogen leiden tot een ‘lock-in’ in activa die, gelet op hun economische levensduur, de milieudoelstellingen voor de lange termijn ondermijnen. De tweede van deze garanties is dat faciliterende activiteiten een substantieel positief milieueffect moeten hebben uit oogpunt van levenscyclusoverwegingen.

Transitieactiviteiten zijn activiteiten i) waarvoor er momenteel geen koolstofarme alternatieven voorhanden zijn die technologisch en economisch haalbaar zijn, en ii) die de transitie naar een klimaatneutrale economie ondersteunen volgens een traject naar beperking van de temperatuurstijging tot 1,5 °C boven het pre-industriële niveau. Evenals bij faciliterende activiteiten is ook hier een aantal garanties ingebouwd die greenwashing moeten voorkomen. Deze subcategorie van transitieactiviteiten is alleen relevant voor de doelstelling klimaatmitigatie.

3.Veranderingen in bepalingen met betrekking tot specifieke economische activiteiten van belang

De opwekking van elektriciteit middels vaste fossiele brandstoffen wordt uitdrukkelijk uitgesloten als niet in aanmerking komend.

Het belang van “klimaatneutrale energie” voor de transitie wordt erkend in een overweging bij het politiek akkoord, terwijl de vermelding van “klimaatneutrale energie” als onderdeel van de doelstelling klimaatmitigatie is geschrapt. De Commissie is gevraagd een beoordeling te maken van alle bestaande technologieën ter zake wanneer de activiteiten worden geselecteerd die in aanmerking komen om als “transitieactiviteiten” te worden beschouwd. In dit verband worden economische activiteiten beschouwd als “ernstig afbreuk doend” indien de verwijdering van afval op lange termijn kan leiden tot aanzienlijke en langdurige schade aan het milieu. In het kader van het politiek akkoord wordt in de tekst ook de rol versterkt van levenscyclusbeoordelingen bij de ontwikkeling van de technische screeningcriteria.

In de sector afvalverbranding is de vermelding “vermijden” vervangen door “zoveel mogelijk beperken” van afvalverbranding als een van de manieren waarop een economische activiteit substantieel kan bijdragen aan de transitie naar een circulaire economie. Voorts is een verwijzing naar de beginselen van de afvalhiërarchie toegevoegd. Het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” houdt uitdrukkelijk in dat in aanmerking komende activiteiten niet tot een aanzienlijke toename van de productie, verbranding of verwijdering van afval mogen leiden, met uitzondering van de verbranding van niet-recycleerbaar gevaarlijk afval.

4.Uitbreiding van minimale sociale garanties

In het politiek akkoord worden drie internationale mensenrechteninstrumenten/-richtsnoeren toegevoegd aan de lijst van minimumgaranties:

–de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen;

–de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten, en

–het Internationaal Statuut van de Rechten van de Mens.

5.Uitbreiding van het lidmaatschap en de taken van het platform voor duurzame financiering (hierna “het platform” genoemd)

In het politiek akkoord wordt zowel het werkterrein als het lidmaatschap van het platform verruimd, zodat dit de Commissie van advies kan dienen over de volgende aanvullende punten:

–de mogelijke rol van duurzaamheidsnormen bij boekhouding en rapportage ter ondersteuning van de toepassing van de taxonomie;

–de eventuele noodzaak om de beschikbaarheid en kwaliteit van data te verbeteren;

–het in ogenschouw nemen van andere duurzaamheidsdoelstellingen, zoals sociale doelstellingen;