COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 13.10.1999 
COM(1999) 505 def. 
1999 
PERIODIEK VERSLAG 
VAN DE COMMISSIE 
OVER DE 
VORDERINGEN VAN 
HONGARIJE 
OP DE WEG NAAR TOETREDING 
Inhoud 
A. Inleiding 
a) Woord vooraf 
b) Betrekkingen tussen de Europese Unie en Hongarije 
Ontwikkelingen in het kader van de Europa-overeenkomst EU-Hongarije, met 
inbegrip van de bilaterale handel 
Toetredingspartnerschap en Nationaal Programma voor de overname van het 
acquis 
Pretoetredingssteun: Phare 
Beheersysteem van Phare 
Twinning 
Onderhandelingen en screening 
B. Criteria voor het lidmaatschap 
1. Politieke criteria 
Inleiding 
Recente ontwikkelingen 
1.1. Democratie en rechtsstaat 
Parlement 
Uitvoerende macht 
Rechterlijke macht 
Maatregelen ter bestrijding van corruptie 
1.2. Mensenrechten en bescherming van minderheden 
Burgerrechten en politieke rechten 
Economische, sociale en culturele rechten 
Rechten en bescherming van minderheden 
1.3. Algemene evaluatie 
2. Economische criteria 
2.1. Inleiding 
2.2. Economische ontwikkelingen 
Macro-economische ontwikkelingen 
Structurele hervormingen 
2.3. Toetsing aan de criteria van Kopenhagen 
Bestaan van een functionerende markteconomie 
Vermogen om het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten 
binnen de Unie 
2.4. Algemene evaluatie 
3. Vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te 
komen 
3.1. Interne markt zonder grenzen 
De vier vrijheden 
Mededinging 
<2_ 
3.2. Innovatie 
Informatiemaatschappij 
Onderwijs, opleiding en jeugdzaken 
Onderzoek en technologische ontwikkeling 
Telecommunicatie 
Audiovisuele sector 
3.3. Economische en fiscale aspecten 
Economische en Monetaire Unie 
Belastingen 
Statistiek 
3.4. Sectoraal beleid 
Industrie 
Landbouw 
Visserij 
Energie 
Vervoer 
Midden- en kleinbedrijf 
3.5. Economische en sociale cohesie 
Werkgelegenheid en sociale zaken 
Regionaal beleid en cohesie 
3.6. Kwaliteit van leven en milieu 
Milieu 
Consumentenbeleid 
3.7. Justitie en binnenlandse zaken 
3.8. Buitenlands beleid 
Handel en internationale economische betrekkingen 
Ontwikkeling 
Douane 
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid 
3.9. Financiële aspecten 
Financiële controle 
3.10. Algemene evaluatie 
4. Bestuurlijke capaciteit om het acquis toe te passen 
4.1 Bestuurlijke structuren 
4.2 Capaciteit op bestuurlijk en gerechtelijk vlak: voornaamste terreinen voor 
de tenuitvoerlegging van het acquis 
C. Conclusie 
D. Partnerschap voor toetreding en nationaal programma 
voor de overname van het acquis: algemene beoordeling 
van de tenuitvoerlegging 
1. Partnerschap voor toetreding: beoordeling van de prioriteiten voor de 
korte en middellange termijn 
2. Nationaal programma voor de overname van het acquis 
Bijlagen 
Door de kandidaat-lidstaten geratificeerde mensenrechtenverdragen 
Statistische gegevens 
A. Inleiding 
a) Woord vooraf 
In Agenda 2000 verklaarde de Commissie dat zij aan de Europese Raad regelmatig 
verslag zou uitbrengen over de vorderingen van de kandidaat-lidstaten in Midden- en 
Oost-Europa bij de voorbereidingen op het lidmaatschap, en dat het eerste verslag eind 
1998 zou worden ingediend. De Europese Raad van Luxemburg besloot het volgende: 
"Over de vorderingen van elke Midden- en Oost-Europese kandidaat-lidstaat op weg naar 
de toetreding in het licht van de criteria van Kopenhagen, met name over het tempo 
waarin het acquis van de Unie wordt overgenomen, wordt voor elk betrokken land door 
de Commissie regelmatig een verslag voorgelegd aan de Raad, in voorkomend geval 
vergezeld van aanbevelingen voor de opening van bilaterale intergouvernementele 
conferenties, en zulks vanaf eind 1998." "In dit verband zal de Commissie, bij de 
beoordeling van het vermogen van de kandidaat-lidstaten om aan de economische criteria 
en de uit de toetreding voortvloeiende verplichtingen te voldoen, de in Agenda 2000 
vastgelegde methode aanhouden." 
De Europese Raad van Wenen verzocht de Commissie nieuwe voortgangsverslagen voor 
te leggen aan de Europese Raad van Helsinki. 
Dit periodiek verslag over Hongarije is op dezelfde wijze ingedeeld als het advies dat de 
Commissie in 1997 uitbracht. Het verslag omvat: 
- een beschrijving van de betrekkingen tussen Hongarije en de Unie, met name in het 
kader van de associatieovereenkomst; 
- een analyse van de situatie op het gebied van de door de Europese Raad vastgestelde 
politieke voorwaarden: democratie, rechtsstaat, mensenrechten, bescherming van 
minderheden; 
- een beoordeling van de situatie en vooruitzichten van Hongarije wat betreft de door 
de Europese Raad genoemde economische voorwaarden: functionerende 
markteconomie, vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de 
Unie het hoofd te bieden; 
- een evaluatie van het vermogen van Hongarije om de verplichtingen van het 
lidmaatschap op zich te nemen, dat wil zeggen het acquis van de Unie zoals 
omschreven in het verdrag, de afgeleide wetgeving en de beleidsdocumenten van de 
Unie. Hierbij wordt speciale aandacht geschonken aan nucleaire veiligheid, zoals 
gevraagd door de Europese Raad van Keulen. 
Het verslag behandelt ook de gerechtelijke en administratieve capaciteit, overeenkomstig 
het verzoek van de Europese Raad van Madrid, die erop wees dat de kandidaat-lidstaten 
hun administratieve structuren moeten aanpassen om het beleid van de Gemeenschap na 
de toetreding op harmonieuze wijze te kunnen uitvoeren. 
Het verslag heeft betrekking op de vooruitgang die geboekt is sinds het periodiek verslag 
van 1998. Bekeken wordt of de geplande hervormingen die in het periodiek verslag van 
1998 zijn genoemd zijn uitgevoerd. Voorts worden nieuwe initiatieven besproken, met 
inbegrip van die welke direct verband houden met de prioriteiten van het partnerschap 
voor toetreding. In een afzonderlijk hoofdstuk wordt behandeld in welke mate Hongarije 
is gevorderd met de prioriteiten voor de korte termijn van het partnerschap voor 
toetreding en is begonnen met het aanpakken van de prioriteiten voor de middellange 
termijn. 
De beoordeling van de vooruitgang bij het voldoen aan de politieke criteria en de criteria 
van het acquis beperkt zich tot wat bereikt is sinds het periodiek verslag van 1998, terwijl 
de economische prestaties van Hongarije beoordeeld worden op basis van een langere 
termijn. Bij de beoordeling van de vooruitgang met het overnemen van het acquis is 
gekeken naar reeds vastgestelde wetgeving, niet naar wetgeving die nog in voorbereiding 
is of nog door het parlement moet worden goedgekeurd. Door deze benadering kunnen 
alle kandidaat-lidstaten gelijk worden behandeld en kan objectief worden beoordeeld en 
vergeleken welke concrete vooruitgang de kandidaten hebben geboekt bij de 
voorbereiding op de toetreding. 
Voor het verslag werd gebruik gemaakt van diverse informatiebronnen. De kandidaat­
lidstaten werd gevraagd informatie te verstrekken over de vooruitgang bij de 
voorbereiding op het lidmaatschap sinds de publicatie van het periodiek verslag van vorig 
jaar. Andere informatiebronnen waren de presentaties van deze landen op bijeenkomsten 
in het kader van de Europa-overeenkomst, hun nationale programma's voor de overname 
van het acquis en gegevens die werden verstrekt tijdens de screening en de 
onderhandelingen. Bij het opstellen is rekening gehouden met de beraadslagingen van de 
Raad en de rapporten en resoluties van het Europees Parlement1. De Commissie maakte 
ook gebruik van beoordelingen door diverse internationale organisaties, in het bijzonder 
bijdragen van de Raad van Europa, de OVSE en internationale financiële instellingen en 
intergouvernementele organisaties. 
b) Betrekkingen tussen de Europese Unie en Hongarije 
Ontwikkelingen in het kader van de Europa-overeenkomst EU-Hongarije, 
met inbegrip van de bilaterale handel 
Hongarije voert de Europa-overeenkomst correct uit en heeft bijgedragen tot een soepel 
functioneren van de diverse gemeenschappelijke instellingen. 
De Associatieraad komt in december 1999 bijeen. In februari 1999 heeft een vergadering 
van het Associatiecomité plaatsgevonden. Het systeem van subcomités functioneert als 
voorheen als forum voor technische besprekingen. 
Sinds het uitbrengen van het vorige verslag van de Commissie is het Gemengd 
Parlementair Comité, waarin vertegenwoordigers van het Hongaarse en het Europees 
Parlement zitting hebben, eenmaal bijeengekomen, in februari 1999. 
Rapporteurs voor het Europees Parlement: Arie Oostlander en Enrique Baron Crespo; Co-rapporteurs: 
Magda Aelvoet, Jörn Donner, Otto von Habsburg, Ernesto Caccavale, Frode Kristoffersen, Magdalene 
Hoff, Carlos Carnero Gonzalez, Pierre Bernard-Raymond, Roberto Speciale, Jan Wiersma, Jan Willem 
Bertens en Bernie Malone. 
De handel met de EU blijft een stijgende lijn vertonen. De uitvoer naar de EU nam toe 
van € 11,7 miljard in 1997 tot € 14,5 miljard in 1998, en de invoer uit de EU nam toe van 
€ 13,6 miljard in 1997 tot € 16,7 miljard in 1998. De belangrijkste exportproducten van 
de EU naar Hongarije waren in het eerste kwartaal van 1999 machines en elektrische 
apparatuur, transportmaterieel en chemische producten. De belangrijkste producten die 
Hongarije uit de EU invoert waren machines en elektrische apparatuur, transportmaterieel 
en textiel. 
In verband met de tenuitvoerlegging van de Europa-overeenkomst zijn er nog problemen 
in de landbouwsector: Hongarije kent daar aan Israël gunstiger voorwaarden toe dan aan 
de EU. Hongarije heeft echter toegezegd dat het deze overeenkomst met Israël bij de 
toetreding zal opzeggen. Het probleem van de fiscale discriminatie met betrekking tot 
alcoholische dranken is nog niet opgelost. In maart 1999 machtigde de Raad de 
Commissie om met de geassocieerde landen onderhandelingen te openen over nieuwe 
wederzijdse landbouwconcessies. In 1999 wijzigde Hongarije de procedure voor de 
erkenning van het certificaat voor wijn uit de Europese Unie. Enkele bepalingen inzake 
certificaten, waar de EU bezwaar tegen had, werden afgeschaft. 
In maart 1999 stelde de EU een definitief anti dumpingrecht in op de invoer van bindtouw 
van polypropyleen uit onder andere Hongarije. Daarnaast zijn antidumpingprocedures 
ingeleid voor de invoer van stalen kabels uit onder andere Hongarije. 
De discussies in het kader van de Europa-overeenkomst concentreren zich momenteel op 
de tenuitvoerlegging van de prioriteiten van het toetredingspartnerschap (zie hierna). 
Gestreefd wordt naar verdere overeenstemming op het gebied van accijnsrechten, 
concurrentie en overheidssteun en de overgang naar de tweede fase van de Europa­
overeenkomst. Wat concurrentie en overheidssteun betreft wordt de tenuitvoerlegging 
van de Europa-overeenkomst (artikel 62) gehinderd door de uitspraak van het 
Constitutionele Hof dat sommige van de Hongaarse uitvoeringsbepalingen inzake 
concurrentie in strijd zijn met de grondwet. De rechtsgevolgen van de uitspraak zijn 
opgeschort tot 31 december 1999, en de Hongaarse autoriteiten werken momenteel met 
de Commissie aan een oplossing voor dit probleem. De onderhandelingen over een 
protocol inzake Europese conformiteitsbeoordeling, dat de aanpassing aan het acquis van 
Hongarijes horizontale en technische wetgeving op dit gebied moet versnellen, bevinden 
zich in de slotfase. 
In 1997 voerde Hongarije samen met de Commissie een eerste Gezamenlijke Evaluatie 
uit van de economische beleidsprioriteiten voor de middellange termijn. Het land werkt 
aan een economische strategie voor de middellange termijn en bereid zich voor op de 
twee gezamenlijke evaluatie. 
Toetredingspartnerschap en Nationaal Programma voor de overname van 
het acquis 
In maart 1998 is een partnerschap voor de toetreding vastgesteld. De uitvoering daarvan 
wordt in hoofdstuk D van dit verslag besproken. 
In juli 1999 presenteerde Hongarije een herzien nationaal programma voor overname van 
het acquis ingediend, waarin de toetredingsstrategie wordt uiteengezet, en wordt 
beschreven hoe de prioriteiten van het toetredingspartnerschap zullen worden aangepakt 
(zie hoofdstuk D). 
7 
Pretoetredingssteun: Phare 
Financiële bijstand ter ondersteuning van Hongarijes pretoetredingsstrategie is in 1999 
met name via Phare verleend. 
Het programma staat in het perspectief van de toetreding, en de steun wordt dus 
geconcentreerd op de prioriteiten van het toetredingspartnerschap die de aspirant­
lidstaten moeten helpen om aan de criteria van Kopenhagen te kunnen voldoen. Circa 
30% van de Phare-bijstand wordt aangewend voor institutionele opbouw (d.w.z. hulp ter 
verbetering van de capaciteit om het acquis van de Unie ten uitvoer te leggen, zie het 
onderdeel Twinning). Met de overige 70% worden investeringen gefinancierd om de 
regelgevingsinfrastructuur die vereist is voor de naleving van het acquis te verbeteren en 
de economische en sociale cohesie te versterken. Dit heeft mede betrekking op de 
effecten van de reorganisatie van belangrijke sectoren van de economie. 
In het kader van Phare is aan Hongarije gedurende de periode 1990-1999 voor € 1,03 
miljard steun verleend. 
Het Phare-programma 1999 voor Hongarije bestaat uit een nationale toewijzing van 
€ 102,87 miljoen, gericht op de volgende prioriteiten: 
• integratie van de Roma in het onderwijs en de arbeidsparticipatie (€ 5 miljoen); 
• versterking van de institutionele en bestuurlijke capaciteit voor toezicht op financiële 
dienstverlening, belastingheffing, douane, landbouw en milieu (€ 35,2 miljoen); 
• steun voor het midden- en kleinbedrijf (€ 6,2 miljoen); 
• versterking van de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken: 
grensbeheer, bestrijding van georganiseerde criminaliteit, visum- en migratiebeleid (6 
13,6 miljoen); 
• investeringen in infrastructuur en vervoer (€ 20 miljoen); 
• ontwikkeling van laboratoria voor de volksgezondheid (€ 8 miljoen); 
• deelname aan Tempus (€ 4 miljoen) en een aantal andere communautaire 
programma's (€ 10,87 miljoen). 
Daarnaast is € 10 miljoen uitgetrokken voor een programma voor grensoverschrijdende 
samenwerking met Oostenrijk, € 5 miljoen voor samenwerking met Roemenië en € 2 
miljoen voor samenwerking met Slowakije. 
Hongarije neemt ook deel aan en krijgt steun in het kader van via Phare gefinancierde 
meerlandenprogramma's en horizontale programma's, zoals TAIEX, het programma voor 
het midden- en kleinbedrijf en de faciliteit voor grootschalige infrastructuur. 
Phare verleent al sinds 1990 steun voor cruciale vraagstukken in verband met de 
economische omvorming en de structurele hervormingen. Deze steun is voornamelijk 
verleend in de vorm van technische bijstand, met name ten behoeve van institutionele 
opbouw en beleidsontwikkeling. Pharemiddelen zijn ook ingezet ter ondersteuning van 
investeringsprioriteiten die door de regering geïdentificeerd zijn als essentieel voor de 
fundamentele herstructurering van de economie op de middellange termijn. 
Phare heeft over het gehele veld positieve effecten gehad. Op diverse belangrijke 
gebieden is sprake van daadwerkelijke overdracht van kennis en schaarse 
uitrustingsmiddelen en financiële middelen: herstructurering en privatisering van de 
industrie, ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf, stimulering van handel en 
investeringen, energie, grondregistratie en andere. Dankzij de steun van Phare voor de 
landbouw en de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf zijn met succes sectorale 
strategieën ontwikkeld en cruciale institutionele en financiële mechanismen opgezet ten 
behoeve van ondernemingen in deze sectoren. 
Phare heeft bijvoorbeeld een belangrijke rol gespeeld in de volgende sectoren: 
• landbouw: met steun van Phare is een agrarisch kredietgarantiefonds opgezet (€ 20 
miljoen). Dit fonds verstrekt garanties voor middellang- en langlopende leningen aan 
kleine en middelgrote ondernemingen die geen ander onderpand hebben, ten behoeve 
van de ontwikkeling van basisactiviteiten op het gebied van landbouw, handel, 
industrie of dienstverlening. Tot dusver heeft het fonds kredietgaranties verstrekt voor 
1200 kleine en middelgrote ondernemingen, waardoor deze hun financiële basis 
hebben kunnen consolideren. 
• vervoer: met de Phare-steun voor de cofinanciering van grote infrastructuurprojecten 
is een bijdrage geleverd tot de verwezenlijking van het ambitieuze 
investeringsprogramma van de regering, dat momenteel te kampen heeft met ernstige 
begrotingskrapte. Door het inzetten van binnen- en buitenlandse middelen kon 30.000 
km wegennet, goed voor ruim 70% van het wegverkeer, worden hersteld. 
• privatisering en herstructurering: Phare heeft bijstand verstrekt ten behoeve van het 
ontwikkelen van een methodiek voor de herstructurering en het opzetten van 
herstructureringsprojecten voor grote industriële ondernemingen. Mede dankzij Phare 
konden 15.000 banen worden gered. 
Beheersysteem van Phare 
Het beheersysteem van Phare is in 1998 en 1999 gereorganiseerd om snelheid, efficiency, 
effectiviteit en transparantie van de Phare-activiteiten te verbeteren. De bijstand van 
Phare is vanaf het begin gedecentraliseerd ten uitvoer gelegd. De autoriteiten in het 
partnerland zorgen voor aanwerving en betaling. Volgens het Financieel Reglement van 
de EG moet de Commissie echter de supervisie hebben over de gunning van contracten, 
en moet zij Phare-contracten die door het partnerland zijn ondertekend bekrachtigen voor 
deze in werking kunnen treden. Door de in juni 1999 goedgekeurde verordening inzake 
de coördinatie van Phare, Sapard en ISPA kan de Commissie achteraf de controle 
uitoefenen op de gunningsprocedures, indien zij de financiële controle door het 
partnerland als voldoende beoordeelt. Deze methode zal geleidelijk worden ingevoerd en 
geëvalueerd per land en per sector. 
Ondertussen heeft de Commissie, om de uitvoering van de Phare-programma's te 
stroomlijnen, de supervisie over de gunningsprocedures grotendeels overgedragen aan 
haar vertegenwoordigingen in de kandidaat-lidstaten. 
De structuren voor de implementatie van Phare in Hongarije zijn gerationaliseerd om de 
transparantie te versterken en dispersie van middelen tegen te gaan. Hierbij wordt de 
verantwoordelijkheid van de aspirant-lidstaten vergroot door zo veel mogelijk gebruik te 
maken van duurzame instellingen en uitvoerende instanties die na de toetreding 
verantwoordelijk zullen zijn voor het beheer en de uitvoering van met communautaire 
middelen gefinancierde programma's. 
Sinds december 1998 worden Phare- en andere EU-middelen gekanaliseerd via het 
Nationaal Fonds (onderdeel van de Hongaarse schatkist) als centrale instantie. Het 
Nationaal Fonds heeft de algemene verantwoordelijkheid voor het financieel beheer en 
ziet erop toe dat de Phare-voorschriften voor aanbestedingen, rapportage en financieel 
beheer worden nageleefd en dat er een goed projectinformatiesysteem is. Binnen de 
schatkist is ook een Centrale Eenheid Financiering en Contractering ingesteld ter 
versterking van duidelijkheid en transparantie bij financieel beheer, controle en 
betalingen. Voor de implementatie van Phare-investeringen in het kader van specifieke 
projecten is reeds een aantal uitvoerende instanties opgezet. 
Nadat Hongarijes absorptiecapaciteit voor Phare-middelen de afgelopen vier jaar was 
teruggelopen, zijn in 1999 substantiële maatregelen genomen ter verhoging van het 
algehele contracteringsniveau. 
Pretoetredingssteun 2000 
In de periode 2000-2006 wordt de pretoetredingssteun voor de aspirant-lidstaten meer 
dan verdubbeld. Naast Phare omvat deze steun vanaf het jaar 2000 ook bijstand voor 
landbouw en plattelandsontwikkeling (Sapard), evenals een structuurinstrument (ISPA), 
dat voorrang geeft aan maatregelen als die van het Cohesiefonds op het gebied van milieu 
en vervoer. 
In de periode 2000-2002 bedraagt de jaarlijkse financiële bijstand € 96 miljoen voor 
Phare, € 38,1 miljoen voor Sapard en € 70 a 100 miljoen voor ISPA. 
Twinning 
Een belangrijke taak voor de aspirant-lidstaten is dat zij hun administratieve capaciteit 
om het acquis uit te voeren en te doen naleven moeten versterken. De Europese 
Commissie heeft voorgesteld aanzienlijke personele en financiële middelen vrij te maken 
om hen hierbij te helpen door een twinningsrelatie op te zetten tussen overheden en 
instanties. De omvangrijke expertise van de lidstaten wordt daarmee ter beschikking 
gesteld van de aspirant-lidstaten, vooral door ambtenaren voor langere tijd te detacheren. 
Door de krachtige steun en de positieve reactie van de EU-lidstaten zijn er momenteel in 
het kader van de twinning-partnerschappen in totaal 108 projecten, waarbij alle aspirant­
lidstaten en bijna alle lidstaten zijn betrokken. 
De Phare-financiering voor twinning is tot dusver geconcentreerd op de prioritaire 
sectoren landbouw, milieu, overheidsfinanciën, justitie en binnenlandse zaken en de 
voorbereidingen voor de structuurfondsen. 
Voor Hongarije zijn in het kader van Phare tot dusver 16 twinningprojecten opgezet. 
Duitsland is leider van een project voor hulp bij de tenuitvoerlegging van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid en helpt samen met Spanje bij de capaciteitsplanning 
voor structurele en milieuontwikkelingsregelingen voor het platteland. Er zijn drie 
milieuprojecten, een voor aanpassing van de milieuwetgeving, een voor oprichting en 
10 
beheer van een centraal fonds voor milieubescherming en een voor de tenuitvoerlegging 
van de richtlijn inzake habitats. Op financieel gebied leidt Frankrijk een project voor de 
ontwikkeling van een monitoringsysteem voor overheidssteun en een project voor 
toezicht op buitenlandse steun. Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk werken met hun 
Hongaarse partners aan aanpassingen van het fiscale stelsel. Het Verenigd Koninkrijk is 
leider van een project voor ondersteuning van het bureau voor overheidssteun, waaraan 
ook door Duitsland en Denemarken wordt meegewerkt. Op het gebied van justitie en 
binnenlandse zaken zijn er projecten voor bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, 
ontwikkeling van opvangcapaciteit voor. asielzoekers en vluchtelingen, grensbeheer en 
scholing voor instanties voor wetshandhaving. Gewerkt wordt aan kwesties in verband 
met de interne markt: ontwikkeling van een systeem voor markttoezicht (samen met het 
Verenigd Koninkrijk, Zweden en Frankrijk) en opzetten van instanties voor 
productkeuring en certificatie. Frankrijk leidt een project voor het opzetten van een kader 
voor regionale ontwikkeling en de voorbereiding voor structurele pretoetredingsbij stand. 
Twinning zal plaatsvinden voor zes projecten in het kader van Phare 1999: 
landbouwstatistieken, toezicht op financiële dienstverlening, beheer van 
overheidsfinanciën, harmonisatie van belastingen, asiel en volksgezondheid. 
Onderhandelingen en screening 
De screening is voor Hongarije afgesloten, behalve voor de landbouw. Dit onderwerp zal 
waarschijnlijk in het najaar van 1999 worden behandeld. 
Sinds het begin van de toetredingsonderhandelingen in maart 1998 heeft Hongarije 
deelgenomen aan twee rondes van ministeriële onderhandelingen. 
In het kader van deze onderhandelingen zijn acht hoofdstukken voorlopig afgesloten: 
wetenschap en onderzoek, onderwijs en opleiding, midden- en kleinbedrijf, statistiek, 
industriebeleid, telecommunicatie, visserij en consumentenbescherming. Zeven 
hoofdstukken zijn nog open: gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, 
vennootschapsrecht, vrij verkeer van goederen, cultuur en audiovisueel beleid, 
buitenlandse betrekkingen, douane-unie, mededingingsbeleid. 
B. Criteria voor het lidmaatschap 
1. Politieke criteria 
Inleiding 
In haar eerste periodieke verslag over de vorderingen van Hongarije op de weg naar 
toetreding kwam de Commissie tot de slotsom dat: 
"De ontwikkelingen in Hongarije bevestigen dat Hongarije voldoet aan de politieke 
criteria van Kopenhagen. De instellingen van Hongarije blijven vlot functioneren. Er 
hebben onder vrije en eerlijke voorwaarden verkiezingen plaatsgehad welke in 1998 een 
vlotte machtsoverdracht mogelijk hebben gemaakt. 
Er dient nog verder aandacht te worden besteed aan meer efficiënte bestrijding van 
corruptie en verbetering van de situatie van de Roma". 
11 
In het toetredingspartnerschap met Hongarije werd "verdere inspanning voor de 
verbetering van de situatie van de Roma" ook vermeld als prioriteit voor de middellange 
termijn. 
Recente ontwikkelingen 
In maart 1999 werd Hongarije lid van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie 
(NAVO). In november 1998 nam Hongarije voor zes maanden het voorzitterschap van 
de Raad van Europa over. 
In oktober 1998 zijn voor de derde maal sinds 1989 plaatselijke verkiezingen gehouden, 
en wel van burgermeesters, plaatselijke raden, graafschapsvergaderingen en plaatselijke 
zelfbesturen voor minderheden. Na deze verkiezingen hebben 12 van de in totaal 13 
minderheden nationale minderheids-zelfbesturen gekozen (nog in het oog blijven houden, 
aangezien in de herfst misschien het 13e minderheids-zelfbestuur zal worden gekozen). 
1.1 Democratie en rechtsstaat 
Zoals reeds in het vorige Periodiek Verslag was gemeld heeft Hongarije institutionele 
stabiliteit bereikt, waarmee democratie en de rechtsstaat gewaarborgd zijn. In het 
onderstaande houden wij ons dus alleen bezig met de voornaamste ontwikkelingen van 
het afgelopen jaar. 
Parlement 
Er zijn enkele voor enkele voorbereidende maatregelen genomen met het oog op 
vertegenwoordiging van de minderheden in het parlement, een recht dat zowel in de 
grondwet als in de minderhedenwet is verankerd. In de desbetreffende wetgeving is echter 
geen vooruitgang te bespeuren. 
Uitvoerende macht 
De regering heeft een nieuw ontwikkelingsprogramma goedgekeurd dat beoogt de 
overheidsadministratie op vier belangrijke punten te verbeteren : ontwikkeling en 
versterking van de regionale overheidsadministratie, decentralisering van taken van 
nationaal naar regionaal niveau en modernisering van de diensten voor het publiek, 
alsook de ontwikkeling van loopbanen voor overheidsambtenaren, inclusief financiële 
stimulansen. 
Het programma omvat ook een algemene salarisherziening met een prestatiegerichte 
benadering. 
Het Europese Handvest inzake plaatselijk zelfbestuur van de Raad van Europa wordt in 
Hongarije sinds april 1997 toegepast. 
Rechterlijke macht 
De vacatures in het grondwettelijke hof worden telkens aangevuld, zodat het aantal rechters 
altijd boven het volgens de grondwet vereiste minimum blijft. 
De rechterlijke macht blijft tot voldoening functioneren. De rechtspleging gaat echter nog 
steeds traag omdat de werklast bij de rechtbanken zo groot is. De rechtbanken van eerste 
12 
aanleg slaagden er weliswaar in hun achterstand met betrekking tot de laatste jaren 
geregistreerde zaken te reduceren, maar het aantal beroepszaken bij het Hoge Gerechtshof 
is aan de toenemende hand (zie hoofdstuk 4 over bestuurlijke capaciteit). Uitspraken in 
strafrechtzaken laten meestal ruim een jaar op zich wachten, terwijl burgerrechtzaken 
gewoonlijk wat sneller behandeld worden. Sinds de justitiële hervorming van 1997 zijn de 
technische voorzieningen in de rechtbanken gemoderniseerd en is er meer ondersteunend 
personeel aangesteld. 
Sinds 1998 is het aantal rechtersposten gelijk gebleven. De justitiële hervorming van 1997 
verbeterde ook de salarissen van rechters. De Nationale Gerechtelijke Raad en het 
juridische scholingsinstituut organiseren geregeld trainingsprogramma's voor rechters. In 
1998 hebben ongeveer 500 rechters deelgenomen aan trainingsprogramma's over Europese 
Integratie en Gemeenschapsrecht. De rechters zijn verplicht de postgraduate cursussen over 
EU-recht waarvoor ze worden uitgenodigd bij te wonen. 
Maatregelen ter bestrijding van corruptie 
Hongarije wordt nog steeds geplaagd door corruptieproblemen. De strijd tegen corruptie is 
een van de hoofdprioriteiten van de regering. 
In dit verband zijn de volgende maatregelen genomen om het probleem aan te pakken. 
• 
• 
• Bij de wijziging van het strafwetboek zijn nieuwe regels ingevoerd, die op 1 maart 1999 
van kracht werden. Deze versterken de openbare veiligheid en leggen strengere straffen 
op 
Er zijn nieuwe anti-corruptieteams opgezet in het nationale hoofdkwartier van de 
Hongaarse politie en in elk regionaal grenswachtendirectoraat. Bovendien sloten de 
Hongaarse grenswachten met hun Roemeense collega's een 
samenwerkingsovereenkomst voor de bestrijding van corruptie, teneinde de controles in 
de Hongaars/Roemeense grenszone te versterken. 
De regering onderwerpt momenteel de gehele wetgeving aan een complex onderzoek 
om daarin gaten op te sporen die de corruptie een kans geven. Als follow-up maatregel 
dienen de ontoereikende wetten versterkt te worden. 
In april 1999 tekende Hongarije de strafrechtconventie over corruptie van de Raad van 
Europa en in mei 1999 een overeenkomst in het kader van het Zuid-Oosteuropese 
Samenwerkingsinitiatief voor het voorkomen en bestrijden van grensoverschrijdende 
misdaad en corruptie. 
Hongarije heeft de aanbeveling van de Raad van de OESO aan de regeringen van de 
lidstaten over omkoping bij internationale zakentransacties (het OESO-pact tegen 
omkoping), in september 1998 bekrachtigd. 
Volgens het rapport van het kantoor van de hoofdaanklager werden in 1998 455 gevallen 
van corruptie geregistreerd, 4% meer dan in 1997. 
'1.2 Mensenrechten en bescherming van minderheden 
13 • 
Zoals vermeld in het vorige Periodiek Verslag worden in Hongarije de mensenrechten en 
de vrijheden over het geheel genomen geëerbiedigd. Hongarije is bovendien reeds tot de 
belangrijkste institutionele mensenrechtenverdragen toegetreden (zie bijlage). De 
volgende paragraaf behandelt alleen belangrijke ontwikkelingen van het afgelopen jaar 
die relevant zijn voor de criteria van Kopenhagen. 
In het voorjaar van 1999 ging Hongarije over tot uitvaardiging van het Europees 
Handvest voor streek- of minderheidstalen en van de kaderovereenkomst van de Raad 
van Europa voor de bescherming van nationale minderheden. In maart 1999 werd het 
derde protocol bij de algemene overeenkomst over voorrechten en immuniteiten van de 
Raad van Europa van kracht. Tevens werd Hongarije lid van het Fonds van de Raad van 
Europa voor de hervestiging van nationale vluchtelingen. 
In juli 1999 ratificeerde Hongarije het Europese sociale handvast van de Raad van 
Europa. Een aantal artikelen zijn echter vanwege hun financiële consequenties niet 
bekrachtigd. De bekrachtiging van het Handvest is een belangrijke stap in de 
harmonisering van de Hongaarse sociale wetgeving met het Verdrag van de Europese 
Unie. 
Burgerrechten en politieke rechten 
In het algemeen respecteert de regering de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid. 
Toch heerst er enige verontrusting omdat de regering de indruk geeft zich al te 
rechtstreeks in de werking van de media te willen mengen, en bijvoorbeeld overweegt 
een krant op te kopen. De bestuursraad van de openbare tv bestaat heden uitsluitend uit 
leden die vóór de regering zijn, ondanks het feit dat de mediawet een politiek evenwichtige 
verdeling van de zetels voorschrijft. 
De nieuwe asielwet van maart 1998 bracht aanzienlijke verbetering in de asielprocedure in 
Hongarije. Nu in de nieuwe wet het geografisch voorbehoud bij het Verdrag van Genève is 
opgeheven kunnen asielzoekers uit alle landen zich voortaan voor bescherming tot de 
Hongaarse overheid wenden. Dientengevolge is het aantal asielzoekers sterk toegenomen, 
is het personeel van het vluchtelingenbureau overbelast en is het aantal asielrechters niet 
langer voldoende om de aanvragen binnen een redelijke termijn af te werken. De 
asielzoekers en vluchtelingen worden desalniettemin ondergebracht in opvangcentra die 
beantwoorden aan de internationale normen. 
Onwettige migranten daarentegen worden in gemeenschappelijke centra geherbergd totdat 
de rechtbank over hun uitzetting beslist. In sommige van die centra zijn de hygiëne en 
levensomstandigheden beneden peil. Op aanbeveling van de ombudsman voor 
burgerrechten zijn sommige daarvan nu gesloten of opgeknapt. 
Volgens de officiële Hongaarse statistieken waren er in 1998 ruim 30.000 onwettige 
migranten, waarvan ruim 18.000 clandestien de grens zijn overgestoken. Aangezien het 
nieuwe strafwetboek, waarin mensenhandel als een misdrijf wordt erkend, pas in maart 
1999 van kracht is geworden, zijn er nog geen statistieken over deze praktijken beschikbaar. 
De procedure voor onwettige migranten komt tot op grote hoogte overeen met de 
Gemeenschapsnormen. Het Hoge Gerechtshof is de laatste beroepsinstantie. 
14 
Ondanks de nieuwe asielwet zijn er nog wel wat problemen. De taken van het bureau voor 
vluchtelingen- en migratiezaken en die van de andere betrokken instanties zijn bijvoorbeeld 
niet duidelijk afgebakend en de mogelijkheden voor rechtsverhaal bij uitzetting of 
hertoelating blijven gering. Gezien de toenemende vloed van asielzoekers moet men zich 
blijven inspannen om de opvangcentra op te knappen en de opvangcapaciteit te verhogen. 
Dit vereist behoorlijke planning en de beschikbaarheid van financiële middelen. 
Het UNHCR-kantoor in Boedapest kende in 1998 zijn Menedek (Vluchtelingen-)prijs toe 
aan het kantoor van de parlementaire mensenrechtencommissaris, voor zijn werk in het 
algemeen en voor zijn inspanning ten behoeve van vreemdelingen, asielzoekers en 
vluchtelingen in het bijzonder. De vluchtelingenprijs werd in 1995 ingesteld voor 
uitzonderlijke bijdragen op het gebied van de mensenrechten. 
Ofschoon de overheid tegen bepaalde gevallen is opgetreden doen nog steeds verhalen de 
ronde over mishandeling van verdachten door de politie. Ook veel gewone mensen melden 
dat zij door de politie bij eenvoudige identiteitscontroles slecht behandeld zijn. Mensen die 
door de politie zijn vastgehouden klagen over mishandeling en pesterijen. 
De gevangenissen zijn meestal overvol, het aantal gevangenen overtreft de capaciteit met 
40% en in veel van de gevangenissen baart de toestand nog steeds zorg (gemeld door de 
Ombudsman voor burgerrechten). 
Op de aankoop van grond door buitenlanders bestaan alleen beperkingen indien het om 
landbouwgrond gaat. 
Economische, sociale en culturele rechten 
Voor invaliden zijn en blijven de voorzieningen beperkt. Volgens de overheidswetgeving 
moeten alle openbare gebouwen tegen 2009 voor hen toegankelijk zijn gemaakt. Firma's 
die meer dan 20 personen in dienst hebben zijn verplicht 5% van de betrekkingen te 
reserveren voor mensen met één of andere handicap. 
Begin 1999 is in Hongarije een nieuwe driepartijenstructuur voor verzoening, sociale 
dialoog en onderhandeling opgezet (zie hoofdstuk 3 over werkgelegenheid en sociale 
zaken). 
Rechten en bescherming van minderheden 
Na de algemene verkiezingen van september 1998 in Slowakije is het basisverdrag dat in 
1996 was gesloten in november 1998 eindelijk volledig ten uitvoer gelegd. Een gezamenlijk 
Hongaars-Slowaaks comité dat toezicht moet houden op de uitvoering van 
minderheidskwesties, zoals in het basisverdrag is voorgeschreven, begon met zijn 
werkzaamheden. Zowel de Hongaarse minderheid in Slowakije (ruim 550.000 personen) 
als de Slowaakse minderheid in Hongarije (naar schatting 100.000 personen) zijn in dit 
gezamenlijke comité vertegenwoordigd. 
Terwijl de toestand van de overige minderheden geen bijzondere problemen oplevert, blijft 
de eerbiediging van de mensenrechten van de Roma door de Hongaarse autoriteiten om 
aandacht vragen (de Roma-minderheid telt naar schatting tussen 400.000 en 600.000 
zielen). Hun situatie is niet verergerd, maar ook niet echt verbeterd. 
15 
In het dagelijks leven lijden de Roma nog steeds onder wijdverbreide vooroordelen en 
discriminatie. Zij worden gediscrimineerd voor wat betreft de toegang tot onderwijs, 
werkgelegenheid, openbare instellingen en diensten. Hun gezondheidstoestand en 
huisvesting staan nog steeds op een veel lager peil dan bij de rest van de bevolking. Er zijn 
nog steeds meer dan 150 "aparte" scholen voor Roma, overal in Hongarije. Internationale 
en niet-gouvernementele organisaties melden dat bij de instellingen vooroordeel tegen 
Roma heerst en dat de politie geweld tegen hen gebruikt. In de statistieken is hiervoor geen 
bewijs, want volgens de Hongaarse regering is het krachtens de wet op bescherming van 
persoonlijke gegevens niet toegestaan de etnische afkomst van overtreders te noemen. 
Om de tussen de Roma en de politie heersende vooroordelen aan te pakken heeft de 
regering in april 1999 een specifiek programma opgezet, waarbij de politie verplicht 
vertegenwoordigers van het plaatselijke Roma-zelfbestuur moet ontvangen indien die met 
een klacht komen. 
De ombudsman voor de rechten van minderheden heeft kritiek geuit ten aanzien van de 
toegang tot de arbeidsmarkt voor Roma. Hij verklaarde dat er geen officiële, maar wel 
feitelijke discriminatie is tegen Roma's die een baan zoeken. Om hierin verbetering te 
brengen stelt de ombudsman voor de arbeidsbureaus te verplichten voortaan gevallen van 
discriminatie tegen Roma te melden, en bovendien werkgevers die aan discriminatie doen 
van opdrachten voor publieke werken uit te sluiten. 
De regering heeft voor de Roma een herzien actieprogramma op middellange termijn 
aangenomen dat beoogt hun levensomstandigheden te verbeteren. Het programma legt 
vooral de nadruk op verbetering van het onderwijs en de werkgelegenheid via verruimde 
studiebeurzen, naast sociale, gezondheidszorg- en huisvestingsmaatregelen, alsmede 
landbouwprojecten. Tevens bevat het een communicatiestrategie en maatregelen tegen 
discriminatie. Voor de uitvoering van de maatregelen van het middellange termijn 
programma worden in coördinatie met het nationale Roma zelfbestuur en het bureau voor 
nationale en etnische minderheden jaarlijkse actieprogramma's uitgestippeld. De 
vakministeries moeten op hun begroting afzonderlijke posten reserveren voor de uitvoering 
van de diverse maatregelen van het actieprogramma. Een interministerieel comité voor 
Roma-zaken onder leiding van de Minister van Justitie heeft tot taak Roma-kwesties te 
behandelen en toezicht te houden op de uitvoering van het actieprogramma. 
De financiële steun van de overheid voor de Roma bestond in 1999 uit 0,5 miljoen euro 
voor het nationale Roma-bestuur en 2 miljoen euro en ongeveer 3 miljoen euro voor de 
plaatselijke zelfbesturen van minderheden. Bovendien stelde de staat 2 miljoen euro 
beschikbaar voor Roma-stichtingen. Voorts ontving de Roma-minderheid steun in het 
kader van programma's van publieke werken van het onderwijsministerie en in het kader 
van de ontwikkeling van culturele instellingen en diensten voor de Roma. 
Ingevolge de verkiezingen van zelfbesturen van plaatselijke minderheden is het aantal 
Roma-zelfbesturen bijna verdubbeld. Deze trend kan worden geïnterpreteerd als een 
intensievere deelneming van de Roma aan het openbare leven. Specifieke Roma-
gemeenschapscentra (opgericht met financiële steun uit de staatsbegroting) ondersteunen de 
plaatselijke gemeenschappen en dragen bij aan het behoud van de Roma-cultuur. 
Ondanks al deze maatregelen blijft de situatie van de Roma zeer benard. De bestrijding van 
vooroordelen bij de meerderheidsbevolking en discriminerende praktijken in de openbare 
diensten, en de strikte toepassing in regionaal en plaatselijk verband van het herziene 
16 
actieprogramma voor de middellange termijn moeten nog steeds veel aandacht krijgen en 
met de nodige financiële middelen worden ondersteund. 
1.3 Algemene evaluatie 
Hongarije voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen. Er zijn twee gebieden 
waaraan nog moet worden gewerkt. Het eerst is de situatie van de Roma : de regering 
begint haar actieplan voor de middellange termijn uit te voeren en moet daarvoor 
passende begrotingsmiddelen beschikbaar stellen. Het tweede is strijd tegen corruptie, 
waarbij de recente pogingen versterkt dienen te worden. 
2. Economische criteria 
2.1 Inleiding 
In het advies dat de Commissie in 1997 uitbracht over het verzoek van Hongarije om 
toetreding tot de Europese Unie, kwam zij tot de volgende conclusie: 
"Hongarije kan worden beschouwd als een functionerende markteconomie"; het "kan 
naar verwachting de concurrentie en de marktkrachten binnen de Unie op middellange 
termijn het hoofd bieden". 
Deze conclusie werd in het Periodiek Verslag 1998 bevestigd. 
Bij de beoordeling van de economische ontwikkelingen in Hongarije sinds het uitbrengen 
van het advies liet de Commissie zich leiden door de conclusies van de Europese Raad 
van Kopenhagen van juni 1993, die voor het lidmaatschap van de Unie de volgende 
vereisten vaststelde: 
• het bestaan van een functionerende markteconomie; 
• het vermogen om het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten 
binnen de Unie. 
In de hierna volgende analyse volgt de Commissie de in het Advies en het Periodiek 
Verslag 1998 gehanteerde methode. 
2.2 Economische ontwikkelingen 
De economische activiteit is in Hongarije sinds medio 1998 op een hoog niveau 
gebleven, de inflatie is aanmerkelijk gedaald en de werkgelegenheid is voor het eerst in 
dit decennium gegroeid. De groei van de binnenlandse vraag en de verslechtering van het 
internationale klimaat hebben geleid tot een toenemend tekort op de lopende rekening. 
Na de crisis in Rusland van augustus 1998 heeft de Hongaarse Nationale Bank het stelsel 
van de kruipende wisselkoers met succes verdedigd. De streefcijfers voor de begroting 
voor 1998 zijn gehaald, maar de begrotingsresultaten in 1999 geven aanleiding tot 
groeiende bezorgdheid. Hongarije is vorderingen blijven maken op het gebied van de 
structurele hervormingen. 
17 
Macro-economische ontwikkelingen 
De Hongaarse economie is in 1998 met 5,1% gegroeid. De groei van het BBP werd in 
toenemende mate gestimuleerd door de binnenlandse vraag. Het herstel van de 
particuliere bestedingen (3,8% groei) werd gedurende het gehele jaar sterker en de 
verkoop van de detailhandel nam voor het eerst sinds 1993 toe. Het investeringsniveau 
bleef hoog; de uitgaven voor machines stegen met meer dan 20%. Ook de uitvoer steeg 
sterk in 1998, in reële termen met 16%, maar deze groei nam af van bijna 30% jaar-op-
jaar in het eerste kwartaal tot minder dan 10% in het vierde kwartaal. Deze sterke daling 
kan slechts gedeeltelijk worden verklaard door de terugval van de verkoop aan Rusland. 
Andere factoren waren de algemene afname van de wereldvraag, de toegenomen 
concurrentie van Aziatische producenten op markten elders en de in vergelijking met 
eerdere perioden tragere expansie van de Hongaarse exportcapaciteit. De groeiende 
binnenlandse vraag naar investeringsgoederen en duurzame consumptiegoederen leidde 
echter tot hogere invoer. De invoer nam voor het eerst sinds het stabilisatiepakket van 
1995 veel sneller toe dan de uitvoer. In het laatste kwartaal van 1998 viel de invoer (jaar-
op-jaar) echter aanmerkelijk terug als gevolg van de afname van de groei van 
investeringen en consumptie. 
De groei van de toegevoegde waarde volgde in 1998 de eerder ingezette ontwikkeling: 
12,1% groei in de bouwsector, 7,5% in de sector vervoer en telecommunicatie en 11,8% 
in de industrie. De toegevoegde waarde in de sectoren voedselverwerking en landbouw 
nam in 1998 enigszins af, doordat een kleine stijging in de sector veeteelt wegviel tegen 
een daling van de plantaardige productie. Gedurende de eerste maanden van 1999 nam de 
groei (j aar-op-j aar) van de industriële productie af tot beneden de 10%. 
De werkloosheid daalde in de laatste drie maanden van 1998 tot 7%: de eerste maal sinds 
tien jaar dat de werkgelegenheid in Hongarije weer opleefde. In de eerste drie maanden 
van 1999 steeg het werkloosheidscijfer weer tot 7,4% van de beroepsbevolking. 
Het tekort op de lopende rekening nam in 1998 toe tot bijna 5% van het BBP (tweemaal 
zoveel als in 1997) en bleef de eerste drie maanden van 1999 oplopen, zij het in een 
langzamer tempo. Deze ontwikkeling is het gevolg van twee factoren: de uiteenlopende 
trends in de invoer en uitvoer van goederen en diensten en de stijging van 
winstoverboekingen door buitenlandse ondernemingen. De niet-schuldencreërende 
kapitaalinstroom (aandelen en buitenlandse directe investeringen) was onvoldoende om 
de stijgende externe financieringsbehoeften van het land te dekken, waardoor de 
buitenlandse schuld voor het eerst sinds 1996 weer steeg. De schuldendienstindicatoren 
bleven echter positief. 
De inflatie daalde sterk tot gemiddeld 14,3% in 1998. In januari 1999 daalde de inflatie 
tot onder de 10% en bedroeg in mei 8,9% (j aar-op-j aar). Deze afname werd aanvankelijk 
veroorzaakt door een tragere stijging van de prijzen voor voeding en energie en de 
gereguleerde prijzen. Meer recentelijk zijn de brandstof- en energieprijzen echter weer 
beginnen te stijgen. De lagere inflatie werd ook bevorderd door de lagere groei van het 
nominale loon en de tragere devaluatie van de forint. De reële inkomensgroei was hoger 
dan gepland (3,6%) maar de inflatoire aspecten daarvan werden gecompenseerd door een 
snellere groei van de productiviteit. 
De Hongaarse Nationale Bank (MNB) werd geconfronteerd met nieuwe uitdagingen als 
gevolg van de crisis in Rusland. De toename van het tekort op de lopende rekening en de 
ongunstige begrotingsresultaten tot dusver in 1999 hebben bijgedragen tot een stijging 
18 
van de risicopremie op activa in forint. De daling van de nominale zette zich voort, met 
uitzondering van een piek die zich ten aanzien van het rendement van obligaties en de 
leningtarieven voordeed op het hoogtepunt van de financiële onrust afgelopen jaar. De 
kredietverstrekking groeide in 1998 het hele jaar uitbundig, en in tegenstelling tot 
voorgaande jaren was er sprake van een groei in reële termen. Leningen aan het 
bedrijfsleven zijn nog steeds het meest dynamische onderdeel, maar vanaf medio 1998 
was ook de toename van de kredietverstrekking aan huishoudens positief. 
Hongarije hanteert het in 1995 ingestelde kruipende wisselkoerssysteem. De Duitse mark 
in de valutamand is in januari 1999 vervangen door de euro. Toen de forint in september 
1998 verzwakte binnen zijn nauwe fluctuatieband, verlaagde de MNB het maandelijkse 
devaluatiepercentage, intervenieerde op de wisselmarkt en verhoogde uiteindelijk de 
officiële rente. Na deze succesvolle verdedigingsoperatie werd het oude officiële 
rentetarief weer hersteld en werd het devaluatiepercentage verder verlaagd (met 0,1 
percentpunt in januari, juli en oktober 1999; momenteel is het percentage 0,4% per 
maand). Vorig jaar nam de reële effectieve rente af door de sneller dan verwachte daling 
van de inflatie. 
Nu het algemene overheidstekort in 1998 gedaald is tot naar schatting minder dan 5% van 
het BBP, zijn de begrotingsautoriteiten van oordeel dat hun doel is bereikt. Evenals de 
afgelopen twee jaar wordt het hoger dan geplande tekort bij de sociale zekerheid 
gecompenseerd door de groter dan verwachte inkomsten van de centrale overheid. Het 
primaire overschot daalde echter voor de tweede maal en het operationele tekort (het 
netto begrotingstekort zonder de effecten van de inflatie) steeg. De begroting voor 1999 
gaat uit van een algemeen overheidstekort van 4% van het BBP, met een lichte verhoging 
van het primaire overschot. In mei bedroeg het algemene overheidstekort echter al meer 
dan 85% van het streefcijfer voor dit jaar. Het fonds voor de gezondheidszorg 
overschrijdt voortdurend zijn budget, en de begrotingsresultaten van de centrale overheid 
zijn tot dusver teleurstellend door de lage dan verwachte BTW-opbrengsten en de hoge 
uitgaven aan landbouwsubsidies. 
De regering heeft een aantal maatregelen genomen om de gedurende het eerste halfjaar 
van 1999 duidelijk aan het licht gekomen budgettaire zwakte aan te pakken. In februari 
besloot de regering de toegang tot een speciaal reservefonds (ca. 4% van het BBP) te 
bevriezen. In juli kondigde de regering aan dat de BTW- en inkomstenbelastingtarieven 
in 2000 niet zouden stijgen en dat de regels voor BTW-terugbetaling zouden worden 
verscherpt. Om de toegenomen kosten als gevolg van de gewijzigde 
ziektekostenuitkeringen te compenseren, kondigde de regering aan dat voor bepaalde 
typen verzekering een nieuwe heffing zou worden ingevoerd. 
19 
Belangrijkste economische trends 
Hongarije 1995 1996 1997 1998 meest recent 1999 
Reële groei BBP 
Inflatie 
- gemiddelde op jaarbasis 
- december t.o.v. december 
Werkloosheid einde jaar 
- definitie ILO 
Begrotingssaldo collectieve sector 
Lopende rekening betalingsbalans 
Buitenlandse schuld 
- verhouding schuld/export 
- bruto buitenlandse schuld 
Netto-instroom directe buitenlandse 
investeringen 
- gegevens EBRD 
- volgens betalingsbalans procent 
procent 
procent 
procent 
procent BBP 
procent BBP 
miljoen ecu/€ 
procent 
procent 
miljard ecu/€ 
miljard ecu/€ 
procent BBP 
miljoen ecu/€ 1,5 
28,3 
28,4 
10,2 
-6,6 
-5,5 
-1837 
186 
24,5 
10,0 
3408 13 
23,5 
19,7 
9,9 
-3,2 
-3,7 
-1319 
144 
21,7 
4,4 
1585 4,6 
18,3 
18,5 
8,7 
-5,4 
-2,1 
-840 
97 
74 
20,9 
18,7 
3,6 
1464 5,1 
14,3 
10,4 
7,8 
-4,8 
-2059 
104 
72 
23,9 
18,4 
3,1 
1293 3,8 jan-mrt 
14,9 jan-mei 
8,9 mei 
-759 jan-mei 
415 
Bron: nationale bronnen, OESO (statistieken buitenlandse schuld), IMF (statistieken overheidsfinanciën), EBRD. 
Structurele hervormingen 
Een aantal grote ondernemingen moet nog worden geprivatiseerd en de staat heeft in 
sommige bedrijven minderheidsbelangen. Eind 1998 had het privatiseringsbureau 
belangen in zo'n 388 bedrijven, waarvan 150 verwikkeld waren in een 
faillissementsprocedure; de aandelenportefeuille van het privatiseringsbureau heeft voor 
twee derde betrekking op bedrijven die in bezit van de staat zullen blijven. Het 
privatiseringsbureau is nu ook verantwoordelijk voor het beheer van de vermogens die 
voorheen in handen waren van de socialezekerheidsfondsen en het staatsbelang in de 
banksector. Dat belang werd aanzienlijk versterkt door de reddingsoperatie van 
Postabank (eind 1997 de tweede commerciële bank) waardoor deze weer staatseigendom 
werd. De inkomsten uit privatisering bedroegen in 1998 in totaal bijna 48 miljoen euro. 
In mei 1999 werd een minderheidsbelang van 5,7% in het telecommunicatiebedrijf 
MATAV verkocht voor 300,2 miljoen euro. 
Eind 1998 verstrekte het ministerie van Financiën circa 600 miljoen euro (zo'n 1,5% van 
het BBP) voor een volledige bail-out van de Postabank, om deze voor te bereiden op 
De eerste rij is aan nationale bronnen ontleend. De gegevens in de tweede rij resulteren uit 
samenwerking tussen BIS, IMF, OESO en Wereldbank. Deze bron moet als betrouwbaarder worden 
aangemerkt door de bredere dekking en afwezigheid van dubbeltelling. Bovendien zijn de cijfers 
recenter. 
20 
herstructurering en privatisering. De kleinere Realbank werd getroffen door een 
solvabiliteitscrisis. Nadat Realbank was overgenomen door het Nationaal 
Depositoverzekeringsfonds (Orszdgos Betétbiztositasi Alap - National Deposit Insurance 
Fund) werd de bank onvoldoende geherkapitaliseerd, en begin 1999 startte een 
liquidatieprocedure. Verder gingen zes kleine makelaarsbedrij ven failliet doordat de 
scherpe daling van de beursindex als gevolg van de crisis in Rusland hun zwakke punten 
blootlegde. Op het gebied van de ontwikkeling van de financiële sector kan de invoering 
begin 1999 van universele bankdiensten worden genoemd. 
De begrotingswet van 1999 bevat een aantal opmerkenswaardige verbeteringen, zoals de 
gecombineerde inning van belastingen en socialeverzekeringspremies en het opnemen in 
de staatsbegroting van vier van de zes resterende extracomptabele fondsen. Op de 
middellange termijn voorziet de regering een verdere vermindering van de belastingdruk 
op arbeid door de marginale inkomstenbelastingtarieven te verlagen en algemene 
belastingkredieten te vervangen door specifieke, bijvoorbeeld voor kinderen. Als eerst 
stap zijn de premies voor de sociale verzekeringen verlaagd, terwijl de grondslag voor de 
premieheffing is verbreed. Aan de uitgavenzijde werd de inkomenstoets voor 
gezinstoelagen afgeschaft en werden de vrijstellingen voor het cursusgeld voor het hoger 
onderwijs heringevoerd. De verplichte bijdrage aan de tweede pijler werd niet gewijzigd, 
hoewel de wet op de pensioenhervorming voorzag in een verhoging van 6% naar 7%. 
Anderzijds werd de indexering van de pensioenen volgens de nominale loonstijging van 
vorig jaar vervroegd afgeschaft. 
De nieuwe regering maakte echter geen haast met het vaststellen van de details van haar 
agenda voor structurele hervorming. Achterstand is opgelopen met de plannen voor de 
herstructurering van de gezondheidszorg en de vaststelling van een economische 
strategie. Daardoor is de herziening uitgesteld van de beoordeling van de prioriteiten voor 
het economisch beleid voor de middellange termijn, die samen met de Commissie wordt 
uitgevoerd. 
Over het algemeen kan worden gesteld dat Hongarije verdere vooruitgang op structureel 
gebied heeft geboekt, met name wat de fiscale hervormingen betreft. De hervormingen 
binnen de staatsbedrijven zijn voortgezet, maar het tempo van de privatisering geeft een 
zekere vertraging te zien, wat begrijpelijk is gezien de significante vooruitgang die in 
voorgaande jaren is geboekt. De vorderingen met de hervorming van de gezondheidszorg 
zijn echter teleurstellend, terwijl het besluit van de regering om de bijdrage aan de tweede 
pijler niet te verhogen de levensvatbaarheid van het nieuwe pensioenenstelsel op de lange 
termijn in gevaar brengt. 
21 
Belangrijkste economische indicatoren 1998 
Bevolking (gemiddeld) x 1000 
BBP per capita KKS-€ 
procent EU-gemiddelde 
Aandeel landbouw3 in: 
- bruto toegevoegde procent 
waarde 
- werkgelegenheid procent 
Ratio investeringen- procent 
BBP 
Bruto buitenlandse procent 
schuld/BBP 
Export goederen & procent 
diensten/BBP 
Buitenlandse directe miljard € 
investeringen (cijfers € per capita 
EBRD) 
Bron: nationale bronnen, OESO (statistieken buitenlandse se 10.114 
9800 
49 
5,96 
7,5 
22,26 
47,0 
55,0 
14,1 
1395 
huid), IMF, EBRD. 
2.3 Toetsing aan de criteria van Kopenhagen 
Bestaan van een functionerende markteconomie 
Zoals uiteengezet in Agenda 2000, vereist het bestaan van een functionerende 
markteconomie dat de prijzen en de handel zijn geliberaliseerd en dat een effectief 
toepasbaar juridisch stelsel, met inbegrip van eigendomsrechten, voorhanden is. Macro-
economische stabiliteit en consensus over het economische beleid verbeteren de 
prestaties van een markteconomie. Een goed ontwikkelde financiële sector en het 
ontbreken van belangrijke barrières voor toegang tot en verlaten van de markt verbeterde 
efficiency van de economie. 
De regeringswisseling van vorig jaar heeft niet geleid tot een fundamentele heroriëntatie 
van de economische prioriteiten, waaruit blijkt dat er een brede consensus bestaat over de 
essentiële onderdelen van het economische beleid. Het besluit om de verplichte bijdrage 
aan de tweede pijler van het nieuwe pensioenenstelsel niet te wijzigen, in tegenstelling tot 
wat de wet op de pensioenhervorming bepaalt, werpt echter enige twijfels op aangaande 
de bereidheid van de nieuwe regering om een sleutelonderdeel van de hervormingen uit te 
voeren. De nieuwe regering heeft een aantal verkennende voorstellen geschetst voor een 
ingrijpende hervorming van de gezondheidszorg. Een institutionele hervorming van de 
sociale dialoog is reeds doorgevoerd. 
Landbouw, jacht, bosbouw en visserij. 
22 
Hoewel externe financiering tot dusver gemakkelijk beschikbaar is, moet het tekort op de 
lopende rekening worden teruggebracht tot een niveau dat waarborgt dat de verhouding 
tussen buitenlandse schuld en BBP niet verslechtert. Het financiële beleid geeft wat dit 
betreft minder ondersteuning dan in het verleden, en het streven naar financiële 
consolidatie mag niet worden opgegeven. De nog hoge staatsschuld is weliswaar blijven 
dalen, maar mede door de afname van het primaire overschot is de situatie van de externe 
rekeningen in 1998 verslechterd. De coördinatie van de Hongaarse beleidsmakers is 
bevredigend, zoals is gebleken uit hun adequate reactie op de financiële onrust van het 
afgelopen najaar. 
In de meeste sectoren van de Hongaarse economie functioneren marktmechanismen, 
ondersteund door de algemene economische stabiliteit. De prijzen worden in overgrote 
meerderheid vrij vastgesteld; de gecontroleerde prijzen maken 16,5% uit van de 
consumentenprijsindex. Eind 1998 was de particuliere sector goed voor ca. 80% van het 
BBP. Het privatiseringsproces is bijna afgerond. Alleen het elektriciteitsdistributiebedrijf 
MVM en Postabank moeten nog worden geprivatiseerd. Het besluit van de regering om 
een aandeel te behouden in sommige bedrijven in een groot aantal sectoren staat echter in 
scherp contract met wat in eerdere jaren is bereikt. 
De grondmarkt is in ontwikkeling: een groot gedeelte van de grond die door grotere 
agrarische bedrijven en andere ondernemingen wordt gebruikt is gepacht, en gedeeltelijk 
zelfs gekocht. Looptijd en complexiteit van pachtovereenkomsten nemen toe, waardoor 
de pachtbescherming voor boerenbedrijven wordt verbeterd, wat een stimulans is voor 
investeringen. De landbouw krijgt bijstand in met name de vorm van prijssteunbeleid, 
kredietsubsidie en exportsubsidie. 
Er worden in Hongarije voortdurend nieuwe bedrijven opgericht: het totaal aantal nieuwe 
marktdeelnemers steeg in 1998 met 11%. Ook de faillissementsprocedures zijn relatief 
efficiënt. Van 1992 tot aan september 1998 zijn bijna 50.000 liquidatieprocedures gestart; 
de achterstand bij de rechtbanken is teruggebracht tot minder dan 20% van de in de loop 
der jaren ingestelde zaken. 
Overeenkomsten worden in Hongarije goed nageleefd en investeerders hebben over het 
algemeen een positief oordeel over het ondernemingsklimaat. Het regelgevingskader voor 
de grotendeels geprivatiseerde nutssector is goed ontwikkeld, hoewel de regelgeving nog 
moet worden verfijnd en ervaring met de tenuitvoerlegging moet worden opgebouwd. 
De financiële sector blijft zich ontwikkelen. Er is echter nog veel ruimte voor verdere 
verbeteringen ten aanzien van financiële bemiddeling. De concurrentie tussen de banken 
onderling is groot; de marge tussen krediet- en debetrente is gedaald tot 3,8% in 1998. De 
exploitatiekosten blijven hoog en de rentabiliteit varieert aanzienlijk, wat verdere 
consolidatie van de banksector waarschijnlijk maakt. Het aandeel gerubriceerde activa 
daalde in 1998 tot 7%. De gemiddelde risicogewogen kapitaaltoereikendheidsquote was 
13% voor de grote banken en 17% voor de middelgrote. De kredietverstrekking aan 
huishoudens en ondernemingen neemt toe, maar het midden- en kleinbedrijf, 
gemeentebesturen en huizenkopers hebben nog steeds slechts moeizaam toegang tot de 
plaatselijke banken. Hetzelfde geldt voor de rest van de financiële sector. Het 
verzekeringswezen groeit snel vanuit zijn beperkte uitgangspositie, en institutionele 
investeerders zullen naar verwachting met het ontstaan van het nieuwe pensioenstelsel 
een steeds grotere rol gaan spelen. Het gezamenlijke vermogen van de onderlinge 
fondsen en pensioenfondsen bedraagt momenteel ca. 4% van het BBP. De kapitalisatie 
23 
van de effectenbeurs bedraagt 12% van het BBP. De groei wordt veeleer door de 
privatisering gestimuleerd dan door de emissie van nieuwe aandelen. 
Gezien de snelheid waarmee de financiële sector zich ontwikkelt, moet het toezicht 
worden versterkt en worden voorzien in de lacunes in de regelgeving voor 
ondernemingen die in verschillende segmenten van de financiële markten actief zijn. In 
het bijzonder moeten de autoriteiten veel aandacht besteden aan adequaat onafhankelijk 
toezicht op de nieuwe pensioenverstrekkers, en erop toezien dat het vertrouwen van 
spaarders en pensioenfondsen in de nieuwe institutionele regelingen niet door 
wijzigingen van de oorspronkelijke plannen voor de hervorming van het pensioenstelsel 
wordt ondermijnd. 
Hongarije is een functionerende markteconomie. De juridische en institutionele 
structuren die aan de basis liggen van de markteconomie zijn verder versterkt. De 
financiële regelgeving nog moet worden verfijnd en op de tenuitvoerlegging ervan moet 
worden toegezien. Door het voortdurende streven naar hervorming in een stabiel macro-
economisch klimaat is het functioneren van de Hongaarse markteconomie sterk 
verbeterd. Om deze gunstige omstandigheden te behouden moet de regering klaarheid 
brengen in haar agenda voor de hervorming van gezondheidszorg en sociale zekerheid en 
maatregelen nemen om op de middellange termijn de budgettaire consolidatie te 
waarborgen. 
Vermogen om het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de 
marktkrachten binnen de Unie 
Zoals uiteengezet in Agenda 2000 is het vermogen van Hongarije om aan dit criterium te 
voldoen afhankelijk van het bestaan van een markteconomie en een stabiel macro-
economisch kader waarbinnen de afzonderlijke marktdeelnemers bij het nemen van hun 
besluiten kunnen rekenen op een bepaalde mate van voorspelbaarheid. Het veronderstelt 
ook het bestaan van voldoende menselijke en materiële hulpbronnen, met inbegrip van 
infrastructuur. De staatsbedrijven moeten worden geherstructureerd en alle 
ondernemingen moeten investeren om hun efficiency te verbeteren. Naarmate bedrijven 
meer toegang hebben tot externe financiering en goed slagen in hun herstructurerings- en 
innovatieprogramma, zal hun aanpassingsvermogen ook groter zijn. In het algemeen zal 
een economie de verplichtingen van het lidmaatschap beter aankunnen naarmate haar 
economische integratie met de Unie vóór de toetreding al verder is gevorderd. Criteria 
waaruit dit blijkt zijn de aard en het volume van de handel met de lidstaten van de EU. 
De afgelopen tien jaar is de concurrentiepositie van de Hongaarse economie radicaal 
verbeterd door de ingrijpende herstructurering van het bedrijfsleven, uitgebreide 
investeringen in nieuwe faciliteiten en een sterke instroom van buitenlandse directe 
investeringen. Bepalend voor dit resultaat was het feit dat in een vroeg stadium een 
functionerende markteconomie is opgebouwd. Sinds het aanpassingenpakket van 1995 
zijn ook de macro-economische omstandigheden gunstig. 
De investeringsquote is geleidelijk gestegen tot 23,5% van het BBP het afgelopen jaar. 
Hongarije slaagt er reeds geruime tijd op indrukwekkende wijze in buitenlandse directe 
investeringen aan te trekken, die gepaard gaan met overdracht van technologie en kennis. 
De instroom van buitenlandse directe investeringen in Hongarije van 1989 tot 1998 
bedraagt 14,1 miljard euro. Om het rendement van de toenemende buitenlandse directe 
investeringen te verhogen, moet een groter gedeelte van de binnenlandse besparingen 
24 
gericht worden op investeringen die nodig zijn om sneller op hetzelfde niveau te komen 
als de EU-lidstaten. 
Hongarije heeft voor een groot deel de institutionele infrastructuur opgebouwd en de 
hervormingen doorgevoerd die noodzakelijk zijn om het particuliere initiatief op een 
groot aantal gebieden ten volle te kunnen benutten. Onder meer betreft dit 
nutsvoorzieningen, pensioenverstrekking en onderzoek en ontwikkeling. Hongarije staat 
echter nog voor vele grote uitdagingen, waaronder de hervorming van de 
gezondheidszorg. De combinatie van een zwak institutioneel kader en ongunstige 
demografische trends leidt tot een verslechtering van de gezondheidssituatie. Het 
uitblijven van hervormingen op dit gebied heeft financiële consequenties die een ernstige 
bedreiging vormen voor de duurzaamheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn 
en de productiviteit ongunstig beïnvloeden. 
Dankzij Hongarijes vrij liberale handelsregeling en relatieve voordeel ten aanzien van 
arbeidsintensieve goederen, kunnen de Hongaarse exporteurs reeds vrij goed concurreren 
met de producenten van de EU. Meer dan 70% van hun uitvoer wordt verkocht op de EU-
markt, waar ook meer dan 60% van de Hongaarse invoer uit afkomstig is. Dit betreft 
grotendeels handel tussen bedrijven, met name in de productiesector en steeds meer ook 
in de machinebouw. Deze trend wordt ondersteund door de aanhoudende reële 
depreciatie van de effectieve wisselkoers, uitgedrukt in arbeidskosten per eenheid. Door 
duurzame investeringen en ingrijpende herstructurering, vaak ondersteund met 
buitenlands kapitaal en technologie, is de handel omgebogen naar exportgoederen met 
een hogere toegevoegde waarde. Multinationale ondernemingen integreren een steeds 
groter gedeelte van de Hongaarse economie in het wereldwijde productie- en 
distributienetwerk, door dochterondernemingen te vestigen, een belang te nemen in 
Hongaarse bedrijven of in Hongarije distributieketens te ontwikkelen. 
Wil de arbeidsmarkt soepel blijven functioneren, dan moet het onderwijsstelsel worden 
verbeterd en moeten de hoge indirecte arbeidskosten verder worden teruggedrongen, met 
name door de gezondheidszorg verder te hervormen. 
In combinatie met een volledig operationele strategie voor het midden- en kleinbedrijf 
wordt zo ook de ontwikkeling van deze sector bevorderd. 
Het aantal kleine en middelgrote ondernemingen vertoont een dynamische groei. Het 
midden- en kleinbedrijf is nu goed voor 45% van het BBP van Hongarije en 70% van de 
werkgelegenheid. De meeste kleine en middelgrote ondernemingen zijn actief in de 
dienstensector en de bouw en houden zich slechts beperkt bezig met buitenlandse handel. 
Kleine en zeer kleine bedrijven staan echter voor moeilijkheden die ten dele hun oorzaak 
vinden in de tamelijk hoge administratieve belasting (complexe voorschriften) en een 
fiscale last die veel zwaarder is dan voor grote ondernemingen. De in december 1998 
vastgestelde strategie voor de middellange termijn wil deze problemen aanpakken, met 
name door zowel het regelgevingskader als de toegang van het midden- en kleinbedrijf 
tot financiering te verbeteren. 
Meer dan de helft van de landbouwgrond is momenteel in gebruik bij individuele 
boerderijen, maar coöperaties en ondernemingen blijven ook van belang. Om de 
werkgelegenheid in de landbouw te stimuleren is in 1998 een nieuwe vorm van 
landbouwarbeidssubsidie ingevoerd. 
25 
Hongarije moet in staat worden geacht om op de middellange termijn het hoofd te bieden 
aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie, indien de factoren die de 
groei van investeringen en de herstructurering ondersteunen aanwezig blijven. Grote 
waardering is er voor het efficiënte macro-economische beheer, waardoor veel 
buitenlandse directe investeringen konden worden aangetrokken, waardoor de economie 
kon worden gemoderniseerd en handelsintegratie met de EU mogelijk werd. Deze 
reputatie moet niet in gevaar worden gebracht. Er moeten snel maatregelen worden 
genomen om de gezondheidszorg te hervormen en een gezonder fundament voor de 
overheidsfinanciën te creëren. Daardoor kan de verdere ontwikkeling en het 
concurrentievermogen van het bedrijfsleven worden gestimuleerd. 
2.4 Algemene evaluatie 
Hongarije is een functionerende markteconomie. De juridische en institutionele 
structuren die aan de basis liggen van de markteconomie zijn verder versterkt. Het land 
moet in staat worden geacht op middellange termijn het hoofd te bieden aan de 
concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie, mits de structurele hervormingen 
worden voortgezet. 
De macro-economische stabiliteit is gehandhaafd, de inflatie is gedaald en de 
economische groei heeft zich doorgezet. Het oplopende tekort op de lopende rekening 
kan, als geen maatregelen worden genomen, de gedurende de afgelopen jaren behaalde 
macro-economische vooruitgang in gevaar brengen. Op een aantal structurele gebieden is 
vooruitgang geboekt. Met name kunnen worden genoemd de budgettaire hervorming, de 
hervorming van het pensioenenstelsel en de privatisering. Bepaalde onlangs genomen 
besluiten met betrekking tot het pensioenenstelsel werpen echter enige twijfels op 
aangaande de bereidheid van de regering om het pensioenenstelsel te hervormen. 
De stijging van het begrotingstekort moet worden aangepakt. Prioriteit moet worden 
gegeven aan de hervorming van de gezondheidszorg, een sector die een zware last is voor 
de begroting. Om de duurzaamheid van de lopende rekening te waarborgen moeten de 
budgettaire streefcijfers voor 1999 en 2000 worden gehaald. 
3. Vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te 
komen 
Doel van dit deel is het bijwerken van het periodiek verslag van de Commissie van 1998 
over het vermogen van Hongarije om de verplichtingen van het lidmaatschap na te 
komen, m.a.w. het juridisch en institutioneel kader, het zogeheten acquis, door middel 
waarvan de Unie haar doelstellingen ten uitvoer legt. 
In haar periodiek verslag van 1998 over de vorderingen van Hongarije op de weg naar 
toetreding, kwam de Commissie tot de conclusie dat: 
"Hongarije blijft met betrekking tot het harmonisatieproces getuigen van een 
evenwichtige aanpak. Het tempo van de overnamemaatregelen bleef constant en aan die 
maatregelen werden meestal ook nog adequate institutionele en financiële voorschriften 
toegevoegd ter vergemakkelijking van de uitvoering. Een vertraging bij de overname van 
26 
het acquis in bepaalde sectoren, zoals de milieusector, werd gecompenseerd door een 
grotere aandacht voor de toepassingsmaatregelen. Daaruit blijkt dat op een degelijke 
wijze wordt gestreefd naar effectieve toepassing en niet alleen naar overname zonder 
meer. Het vervolledigen van de wetgeving betreffende de interne markt bleef een 
prioriteit. Hongarije heeft zich vastberaden getoond in de aanpak van de complexe 
aangelegenheden betreffende justitie en binnenlandse zaken door het opzetten van een 
strategie en de vaststelling van maatregelen welke nu reeds resultaten opleveren. 
Ofschoon Hongarije de prioriteiten voor de korte termijn van het partnerschap voor 
toetreding met betrekking tot de economische hervormingen heeft verwezenlijkt, in die 
zin dat de instellingen in de sectoren veterinair en fytosanitair toezicht, financiële 
controle, en justitie en binnenlandse zaken werden versterkt, werd nog onvoldoende 
aandacht geschonken aan het versterken van het instrumentarium voor de regionale 
ontwikkeling en aan de met de interne markt verband houdende prioriteiten betreffende 
de harmonisatie van de wetgeving inzake auteursrechten, overheidsopdrachten en 
staatssteun." 
De hiernavolgende tekst is op dezelfde wijze gestructureerd als het periodiek verslag van 
1998 en besteedt vooral aandacht aan de vorderingen die sedert oktober van vorig jaar 
zijn gemaakt. In elk hoofdstuk worden de wetgevingsbesluiten en de vooruitgang bij de 
tenuitvoerlegging en handhaving van de wetgeving beschreven. 
3.1 Interne markt zonder grenzen 
In artikel 14 van het Verdrag wordt de interne markt van de Unie omschreven als een 
ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen, personen, diensten 
en kapitaal is gewaarborgd. Deze interne markt, die een centrale plaats in het 
integratieproces inneemt, is gebaseerd op een open markteconomie waarin de 
mededinging en de economische en sociale cohesie zich optimaal moeten kunnen 
ontwikkelen. 
De feitelijke tenuitvoerlegging en handhaving van deze vier vrijheden veronderstelt niet 
alleen de naleving van belangrijke beginselen zoals non-discriminatie en wederzijdse 
erkenning van nationale rechtsvoorschriften, maar ook de daadwerkelijke toepassing van 
gemeenschappelijke voorschriften, onder meer op het vlak van veiligheid, bescherming 
van het milieu en de consument, en de mogelijkheid om daadwerkelijk compensatie te 
verkrijgen. Deze beginselen zijn ook van toepassing op bepaalde gemeenschappelijke 
regels, bijvoorbeeld op het gebied van overheidsopdrachten, intellectuele eigendom en 
gegevensbescherming, die belangrijk zijn voor de totstandkoming van het algemene 
kader waarin een economie functioneert. 
Hongarije heeft de basisbeginselen van de EU-voorschriften op het gebied van de 
overheidsopdrachten reeds overgenomen en de vigerende wetgeving wordt op 
transparante wijze toegepast. De markt van overheidsopdrachten staat in beginsel open 
voor Europese ondernemingen. Er worden echter nog steeds lokale preferenties 
gehanteerd. Hongarije heeft in september 1999 zijn wet op de overheidsopdrachten 
gewijzigd om door de EU medegefinancierde projecten uit te sluiten van de clausule 
inzake nationale preferentie. Het aantal gepubliceerde overheidsopdrachten is het 
voorbije jaar blijven toenemen: van 4338 in 1997 tot 4481 in 1998 (waardevermeerdering 
met 25%) terwijl het aantal op besloten procedures gebaseerde contracten is afgenomen. 
De nog niet weggewerkte verschillen met het acquis houden verband met de 
drempelwaarde, het ontbreken van de keuze tussen openbare en besloten procedures, de 
27 
termijnen voor de indiening van aanbestedingen, de definitie van publieke werken en de 
toepassing van de clausule inzake nationale preferentie. Wat de rechtshandhaving en de 
rechtsmiddelen betreft, moeten de regels voor het inleiden van procedures en die met 
betrekking tot nutsvoorzieningen verder worden aangepast. Ondanks het feit dat de Raad 
voor overheidsopdrachten een initiatief inzake opleiding heeft opgezet, moet de 
handhaving van de regels inzake overheidsopdrachten worden verscherpt. 
De kaderwetgeving op het gebied van de bescherming van intellectuele 
eigendomsrechten is grotendeels aan het acquis aangepast. In september 1999 is opnieuw 
vooruitgang geboekt met de goedkeuring van wijzigingswetten, met name inzake de 
bescherming van computerprogramma's, huur- en uitleenrechten, bepaalde rechten in 
verband met het auteursrecht, inclusief uitzendingen via satelliet en kabel en de wettelijke 
bescherming van gegevensbestanden (met uitzondering van sui generis 
gegevensbestanden). Deze wet bevat een aantal overgangsregelingen. Hongarije heeft in 
november 1998 zijn akten van bekrachtiging van de twee nieuwe verdragen inzake 
intellectuele eigendomsrechten (de WTPO-verdragen) neergelegd. Hongarije heeft de 
TRIPS-Overeenkomst van de WTO inzake intellectuele eigendomsrechten alsook het 
Verdrag van Rome van 1961 inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars, 
producenten van fonogrammen en omroeporganisaties bekendgemaakt. De wetgeving 
moet echter nog tijdig verder worden aangepast wat betreft artikel 10 van de richtlijn 
inzake de beschermingstermijn. Er is ook vooruitgang geboekt met betrekking tot de 
handhaving van de wetgeving inzake intellectuele en industriële eigendomsrechten door 
het versterken van de controles aan de grenzen en de aanpassing van de daarmee verband 
houdende strafrechtelijke bepalingen. Om tot een efficiënter handhavingsbeleid te 
komen zijn echter specifieke opleidingsprogramma's vereist. Hongarije zal ook nog 
inspanningen moeten leveren op het gebied van octrooien, met name wat betreft de 
bescherming van farmaceutische producten, om hetzelfde beschermingsniveau te halen 
als in de EU. 
Zoals in de Europa-Overeenkomst is bepaald, heeft Hongarije verzocht om toetreding tot 
het Verdrag van München inzake de verlening van Europese octrooien. Hongarije is 
verzocht om met ingang van juli 2002 lid te worden. In november 1998 heeft Hongarije 
het Verdrag inzake het merkenrecht geratificeerd. 
De wetgeving op het gebied van het vennootschapsrecht is reeds in grote mate aangepast. 
Er is opnieuw belangrijke vooruitgang geboekt aangezien buitenlanders zich op dit 
ogenblik als particuliere ondernemers in Hongarije kunnen vestigen (zie het hoofdstuk 
over het vrij verkeer van personen). De weinige verschillen met het acquis hebben vooral 
betrekking op de reikwijdte van de "nietigheidsbepaling", de regels voor groepen van 
ondernemingen en de voorschriften inzake kennisgeving bij fusies. 
Op het gebied van de wet inzake boekhouding en accountantscontrole heeft Hongarije 
reeds een zeer hoge graad van conformiteit bereikt. Er is echter geen verdere vooruitgang 
geboekt. 
Op het gebied van de gegevensbescherming heeft Hongarije zijn wetgeving reeds in 
belangrijke mate aangepast. Een in juni 1999 goedgekeurde wet heeft een aantal 
wijzigingen van technische aard ingevoerd zoals het begrip "data processor" naast dat 
van "data controller". Op douanegebied zijn de bepalingen met betrekking tot 
gerechtelijk onderzoek verder aangepast door de wijziging van de Hongaarse Douanewet 
28 
op het gebied van gegevensbehandeling en -bescherming bij de Hongaarse Dienst voor 
douanezaken en financiële aangelegenheden. De wetgeving moet echter nog verder 
worden bijgewerkt. 
De vier vrijheden 
De Commissie heeft er in haar advies op gewezen dat Hongarije reeds veel vooruitgang 
heeft geboekt bij het waarborgen van de vier vrijheden. In het daarop volgend Periodiek 
Verslag is vooral aandacht besteed aan de blijvende behoefte aan vooruitgang op het 
gebied van normalisatie en van liberalisering van de dienstensector. 
Vrij verkeer van goederen 
Op het gebied van de normalisering is de transponeringsratio van de Europese normen in 
de Hongaarse wetgeving eerder aan de lage kant. Bij de aanneming van Europese 
normen is enige vooruitgang geboekt en het aanpassingsniveau bedraagt thans 45%. 
Hongarije zal de aanpassing echter moeten bespoedigen wil het de transponeringsratio 
van 80% bereiken die een voorwaarde is voor het volledige lidmaatschap van de 
Europese normalisatie-instanties CEN en CENELEC. In 1999 zijn uitvoerige regels 
vastgesteld voor de aanwijzing van de instanties voor het beoordelen van de conformiteit 
waardoor de algemene regels die ter zake gelden ten uitvoer worden gelegd. 
Hongarije heeft reeds de algemene beginselen van de nieuwe en globale aanpak 
aangenomen. De inspanningen zijn vooral gericht op de praktische tenuitvoerlegging van 
wetgeving inzake deze beginselen. Voor de sectoren die onder de richtlijnen van de 
nieuwe aanpak vallen is belangrijke vooruitgang geboekt met betrekking tot de richtlijnen 
inzake speelgoed, machines, liften, drukvaten, niet-automatische weeginstrumenten en op 
gas werkende apparaten. In 1999 zijn bepalingen inzake de indeling, verpakking en 
etikettering van gevaarlijke producten vastgesteld. Er is ook een inspanning geleverd met 
het oog op de harmonisatie in de sectoren voedingsmiddelen (additieven voor 
levensmiddelen en hygiëne), elektromagnetische compatibiliteit, voorverpakking, 
pleziervaartuigen en producten voor de bouw. Door de wet inzake geneesmiddelen voor 
menselijk gebruik is de Hongaarse wetgeving verder aangepast wat betreft de distributie 
van farmaceutische producten. Op het gebied van motorvoertuigen, farmaceutische 
producten, cosmetische producten, legale metrologie, hout en kristalglas moeten nog 
bijkomende inspanningen worden geleverd om de Hongaarse wetgeving aan het acquis 
aan te passen. 
Ook op het vlak van de omzetting van de richtlijn inzake algemene productveiligheid en 
de totstandbrenging van de nodige rechtshandhavingsstructuren moet Hongarije nog een 
inspanning leveren (zie ook het hoofdstuk consumentenbeleid). 
Vrij verkeer van kapitaal 
Hongarije heeft reeds aanzienlijke vorderingen gemaakt met de liberalisatie van het 
kapitaalverkeer. De kapitaalmarkttransacties op middellange en lange termijn zijn 
geliberaliseerd met uitzondering van uitgaande kredieten en bepaalde transacties in 
verband met collectieve beleggingsmaatschappijen. Hongaarse en buitenlandse valuta 
kunnen worden uitgevoerd. In Hongarije gevestigde deviezenbanken mogen rekeningen 
van niet-ingezetenen exploiteren. Na deze belangrijke vorderingen tijdens de vorige 
verslagperiode is er thans een pauze ingetreden in de verdere liberalisering in Hongarije. 
29 
De ontwikkelingen in het buitenland hebben in 1998 een kettingreactie van korte duur 
veroorzaakt op de kapitaalmarkt en de financiële markt in Hongarije. De uitstroom van 
buitenlandse beleggingen bedroeg van augustus tot september 1998 ruim 1,1 miljard € en 
ging gepaard met een scherpe daling van de voorraadprijzen en een stijging van het 
obligatierendement en de Forint kwam onder druk te staan. Daarop hebben de Hongaarse 
autoriteiten, zich bewust van de noodzaak om enige controle te blijven uitoefenen op 
kortlopende kapitaaltransacties, besloten hun vroegere plannen om tegen eind 2000 de 
resterende beperkingen voor transacties op korte termijn af te schaffen, te herzien. Er is 
thans geen nieuwe tijdslimiet gesteld en er is alleen maar toegezegd dat alle beperkingen 
voor de korte termijn uiterlijk vóór de toetreding zullen zijn afgeschaft. 
De belangrijkste-beperkingen die nog overblijven hebben betrekking op de aankoop van 
onroerend goed, beleggingen in het buitenland door verzekeringsmaatschappijen en 
pensioenfondsen en op kortlopende kapitaaltransacties die de Forint moeten beschermen 
tegen druk van buitenaf. 
Vrij verkeer van diensten 
Wat financiële diensten betreft heeft Hongarije reeds belangrijke vorderingen gemaakt 
met de aanpassing. In de banksector zijn de coördinatierichtlijnen en de richtlijnen 
inzake de solvabiliteitsratio en bankrekeningen verder aangepast. Algemene banken zijn 
sedert januari 1999 toegelaten en in september 1999 is een real time bruto 
vereffeningssysteem (RTBV-systeem) ingevoerd waardoor het in Hongarije toegepaste 
systeem van grote betalingen gemakkelijker in de systemen van de lidstaten zou moeten 
kunnen worden geïntegreerd. Er is ook enige vooruitgang geboekt op het vlak van 
elektronische betaalsystemen. Er moeten nog inspanningen worden geleverd voor met 
name de omzetting van de richtlijn inzake saldering, kapitaaltoereikendheid en toezicht 
op geconsolideerde basis en de richtlijn inzake de versterking van het prudentiële toezicht 
op financiële constructies (post-BCCI-richtlijn). Het toezicht op bankactiviteiten wordt 
uitgeoefend door de Autoriteit voor Toezicht op de geld- en kapitaalmarkt die het 
voorbije jaar 161 controles heeft verricht. In 15 gevallen zijn de bedrijvigheden van de 
financiële instellingen opgeschort en in twee gevallen is geen toestemming verleend voor 
de uitgifte van waardepapieren (zie ook hoofdstuk 4 "Bestuurlijke capaciteit"). In de 
verzekeringssector zijn investeringen in het buitenland nog steeds aan beperkingen 
onderworpen en gelden een aantal verplichtingen om te investeren in schuldpapieren van 
de staat. Levensverzekeringsmaatschappijen moeten bijvoorbeeld 30% van hun reserves 
beleggen in schuldbewijzen van de staat en andere verzekeringsmaatschappijen moeten 
40% van hun reserve in cash of in schuldbewijzen van de staat aanhouden. De 
verzekeringsmaatschappijen hebben meer vrijheid om de tarieven voor autoverzekeringen 
vast te stellen en de voorschriften met betrekking tot het verlenen van 
verzekeringsdiensten zijn verder aan het acquis aangepast. Het toezicht op de 
verzekeringsmaatschappijen is efficiënter gemaakt. 
Wat de effectenhandel betreft, heeft Hongarije zijn wetgeving reeds in belangrijke mate 
aangepast. Wat de ICBE-richtlijn inzake effecten betreft, moeten de functie van de 
fondsbeheerder en de samenstelling van de portefeuille van de beheerde fondsen verder 
worden gedefinieerd. 
Hoewel de Hongaarse wetgeving met betrekking tot het witwassen van geld grotendeels 
in overeenstemming is met het acquis, moet zij om volledig in overeenstemming 
daarmee te zijn op een aantal punten worden gewijzigd en moeten met name de bestaande 
anonieme rekeningen worden afgeschaft. 
30 
Vrij verkeer van personen 
Hongarije heeft op het vlak van de vrijheid van vestiging reeds aanzienlijke vorderingen 
gemaakt. De inwerkingtreding in februari 1999 van de wet op zelfstandige 
beroepsactiviteiten is een belangrijke stap in de goede richting. EU-onderdanen kunnen 
zich thans als zelfstandige vestigen en onder dezelfde voorwaarden werken als Hongaren. 
De nationaliteitsvoorwaarden voor buitenlanders die zich als zelfstandige wensen te 
vestigen zijn afgeschaft, met name voor dokters, apothekers en dierenartsen. Er blijven 
echter nog een aantal beperkingen bestaan, vooral voor advocaten. 
Wat betreft de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties en diploma's, voldoet 
Hongarije grotendeels aan het acquis. Er is enige vooruitgang geboekt op het gebied van 
het hoger landbouwonderwijs. Er moeten nog aanpassingen worden doorgevoerd met 
betrekking tot het onderscheid tussen de erkenning van diploma's en 
beroepskwalificaties. Voor de meeste beroepen bestaan de noodzakelijke structuren, 
hoewel zij nog verder versterkt moeten worden. 
De Hongaarse wetgeving met betrekking tot het recht van studenten om zich vrij te 
verplaatsen en het vrij verkeer van werknemers is slechts gedeeltelijk aan het acquis 
aangepast. 
Mededinging 
De Hongaarse antitrustwetgeving is in grote lijnen aan het acquis aangepast. Onlangs 
zijn drie nieuwe voorschriften in verband met generieke vrijstellingen voor onderzoek en 
ontwikkeling, specialisatie en overeenkomsten inzake de overdracht van technologie 
goedgekeurd. 
Het Hongaarse Mededingingsbureau heeft een goede staat van dienst op het vlak van 
rechtshandhaving. Er zijn 39 wetsovertredingen genoteerd (30 gevallen van 
consumentenfraude, 1 geval van kartelvorming en 5 gevallen van misbruik van een 
machtspositie (zie hoofdstuk 4 "Bestuurlijke capaciteit"). Het Mededingingsbureau is tot 
dusverre vooral opgetreden om kleinere mededingingsproblemen op te lossen, maar heeft 
ook op afdoende wijze oneerlijke concurrentie voorkomen in gevallen waarbij 
belangrijke Hongaarse ondernemingen waren betrokken (bijvoorbeeld het besluit om een 
fusie tussen de belangrijkste Hongaarse telecommunicatiemaatschappij MATAV en een 
kleinere onderneming in die sector te verbieden). 
Ook op het vlak van staatssteun heeft Hongarije vooruitgang geboekt: de nieuwe 
wetgeving die in mei 1999 is aangenomen heeft de taken van de Autoriteit voor toezicht 
op staatssteun duidelijk omschreven. Zoals uit de jaarverslagen over staatssteun die de 
Hongaarse autoriteiten in 1998 aan de Commissie hebben voorgelegd blijkt, zijn ook 
inspanningen geleverd om de transparantie van de regelingen voor staatssteun te 
vergroten Deze verslagen volgen de methode van de Commissieverslagen over 
staatssteun en voldoen aan de criteria inzake transparantie. Een aantal regelingen inzake 
staatssteun zijn aangepast aan de communautaire regels doch verdere aanpassingen zijn 
nodig om tot volledige overeenstemming te komen. 
Er moeten ook nog inspanningen worden geleverd om een daadwerkelijke 
tenuitvoerlegging van de voorschriften inzake staatssteun te waarborgen. Hongarije moet 
ook de nodige maatregelen nemen met het oog op de verdere overname van het relevante 
acquis. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de rechtsgrond voor het 
31 
onderzoek van staatssteun aan gevoelige sectoren. De inventaris van de bestaande 
steunmaatregelen moet omvattender worden gemaakt door daarin informatie op te nemen 
over alle indirecte vormen van steun zoals fiscale steunmaatregelen. 
In Hongarije zijn er ondernemingen die speciale of exclusieve rechten hebben op het 
gebied van telecommunicatie, posterijen, energie, vervoer (spoor, weg), waterbeheer, de 
exploitatie van de luchthaven Ferihegy van Budapest en de haven van Csepel, 
watervoorziening, nationale openbare wegen, autosnelwegen, beheer van openbare 
rivieren, meren en watervoorzieningsinstallaties. De relevante communautaire criteria 
met betrekking tot speciale of exclusieve rechten worden in grote mate gerespecteerd 
doch sedert het vorige periodiek verslag zijn geen vorderingen meer gemaakt. 
Conclusie 
Er is vooruitgang geboekt op het vlak van het vennootschapsrecht en normalisatie. Om 
volwaardig lid te kunnen worden van de Europese normalisatie-instellingen moet 
Hongarije zijn inspanningen op dit gebied voortzetten. Aan de prioriteiten voor de korte 
termijn van het partnerschap voor toetreding is voldaan. Op het vlak van de handhaving 
van de intellectuele eigendomsrechten moeten nog inspanningen worden geleverd, met 
name voor de bescherming van het auteursrecht en octrooien. Aan de prioriteiten voor de 
korte termijn van het partnerschap voor toetreding is maar gedeeltelijk voldaan. 
Wat de vier vrijheden betreft, heeft Hongarije zijn wetgeving reeds in belangrijke mate 
aangepast aan het acquis. Er zijn nieuwe inspanningen nodig, met name op het gebied 
van de omzetting en handhaving van de richtlijn inzake algemene productveiligheid. 
Er is vooruitgang geboekt met betrekking tot het acquis inzake staatssteun. De 
jaarverslagen over staatssteun voldoen aan de criteria inzake transparantie doch 
Hongarije moet de overname van de EU-voorschriften inzake staatssteun vervolledigen. 
Bijzondere aandacht dient te worden besteed aan de rechtsgrond voor het onderzoek van 
gevoelige sectoren en aan de aanpassing van de staatsmonopolies. Hongarije heeft op 
afdoende wijze voldaan aan de prioriteiten voor de korte termijn van het partnerschap 
voor toetreding. 
3.2 Innovatie 
Informatiemaatschappij 
Hongarije neemt actief deel aan de informatiemaatschappij. Het aantal gezinnen dat een 
computer bezit is het voorbije jaar sterk toegenomen evenals het aantal 
internetgebruikers. 
Het "intelligente steden/regio's"-programma voor 1997, dat tot doel heeft de informatie­
infrastructuur in de grote steden en gebieden te verbeteren, wordt thans ten uitvoer 
gelegd. De Hongaarse Nationale Raad voor communicatie en informatica organiseert het 
nationaal forum van de informatiemaatschappij. 
Onderwijs, opleiding en jeugdzaken 
Het beleid van Hongarije in deze sector is reeds in grote mate in overeenstemming 
gebracht met dat van de EU. 
32 
Sedert oktober 1998 hebben zich geen belangrijke ontwikkelingen voorgedaan op 
wetgevend of institutioneel gebied. Hongarije levert inspanningen om de richtlijn inzake 
onderwijs voor de kinderen van migrerende werknemers ten uitvoer te leggen, met name 
door die kinderen meer mogelijkheden te bieden voor onderwijs in hun moedertaal en 
over hun cultuur. Er wordt voorzien in een speciale opleiding ten behoeve van 
leerkrachten van scholen met een groot aantal immigrantenkinderen. Het beginsel van 
niet-discriminatie, met name op grond van de nationaliteit, moet worden toegepast op het 
gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken. 
De diploma-vereisten in Hongarije voor de verschillende beroepen en 
beroepskwalificaties zijn doorgaans in overeenstemming met het acquis. Hongarije heeft 
sedert september 1999 met succes deelgenomen aan de communautaire programma's 
Socrates, Leonardo da Vinci en Jeugd voor Europa. De beroepsopleiding in Hongarije is 
geleidelijk in overeenstemming gebracht met de EU-praktijken en doelstellingen. 
In 1998-99 hebben 3.150 studenten geprofiteerd van de mobiliteitssubsidies van het 
Erasmus-programma om in EU-landen te studeren en 2.256 jonge Hongaren hebben 
deelgenomen aan het programma Jeugd voor Europa. In 1998 hebben 435 Hongaren 
deelgenomen aan uitwisselingen in het kader van het programma Leonardo da Vinci 
(beroepsopleiding). 
Onderzoek en technologische ontwikkeling 
Het huidige communautaire acquis vergt geen omzetting in de nationale wetgeving. De 
regering heeft de financiële steun voor de sector aanzienlijk opgevoerd van 0,6% van het 
BBPin 1998 tot 1% in 1999. 
De deelname van Hongarije aan het 5de Kaderprogramma (1999-2002) en het 
Kaderprogramma van Euratom is in augustus 1999 een feit geworden. Om de deelname 
met succes voor te bereiden zijn in Hongarije recentelijk verschillende structuren opgericht. 
De echte uitvoeringscapaciteit zal tijdens de deelname aan het 5de Kaderprogramma worden 
uitgetest. Hongarije heeft ook besloten om zijn onderzoekactiviteiten op dit gebied open te 
stellen voor ondernemingen, wetenschappers en universiteiten uit de lidstaten. 
Telecommunicatie 
In de Hongaarse telecommunicatiesector is belangrijke vooruitgang geboekt zowel wat 
betreft de netwerken als de diensten. Diverse, voor de aanpassing aan het acquis vereiste 
regelgevingsinstrumenten zijn aangenomen. 
De telecommunicatiesector heeft gestaag uitbreiding genomen. De installatie van vaste 
telefoontoestellen is in 1998 van 5 tot 34 lijnen per 100 inwoners gestegen en het aantal 
mobiele telefoontoestellen van 4 tot 10 per 100 inwoners. De digitalisering van het 
netwerk is van 12% tot 81,5% toegenomen. De Hongaarse regering heeft een besluit 
aangenomen waarin de basisbeginselen voor de informatie-communicatie-infrastructuur 
en diensten tot het jaar 2005 zijn vastgelegd. 
De Hongaarse markt is verder geliberaliseerd, met name door op commerciële basis 
spraaktelefoniediensten aan gesloten gebruikersgroepen aan te bieden, door de 
exploitanten van kabeltelevisienetten toestemming te geven tot het verlenen van 
internetdiensten en door aan een particuliere onderneming twee vergunningen af te geven 
voor internettelefonie. Overeenkomstig een besluit van de regering van mei 1999 hebben 
33 
alle vrije exploitanten frequenties toegewezen gekregen voor GSM 900 en DCS 1800 
waardoor zij met gelijke middelen kunnen concurreren op de markt van de mobiele 
telefonie. De privatisering van de huidige netwerkexploitant MATAV werd voltooid. 
In juni 1999 zijn nieuwe wetten aangenomen waardoor de exploitanten van 
spraaktelefonie het exclusieve recht wordt ontzegd om kabeltelevisienetwerken aan te 
leggen in hun concessiegebied. Hierdoor moet na de openstelling van de markt voor 
spraaktelefonie de concurrentie worden bevorderd. 
Ondanks het feit dat nog geen nieuwe telecommunicatiewet is aangenomen, is toch reeds 
afgeleide wetgeving ten uitvoer gelegd. 
De bepalingen van het acquis met betrekking tot de gegevensbescherming in de 
telecommunicatiesector is voor de mobiele GSM-netwerken ten uitvoer gelegd. Het 
herstel van het evenwicht van de tarieven vordert snel omdat de tarieven voor 
interconnecties en huurlijnen sterk zijn verlaagd. De huurprijs voor residentiële abonnees 
en bedrijfslijnen en de kosten van de lokale gesprekken zijn sterk gestegen. De 
belangrijkste problemen waarvoor nog geen oplossing is gevonden zijn de aanpassing 
van de bepalingen inzake universele dienst, nummering en vergunningen. 
Bij de posterijen is enige vooruitgang geboekt door de ondertekening van een 
overeenkomst met UNEX (Unipost Extemal Monitoring System) en de oprichting van 
een afdeling die bevoegd is voor vergunningen en toezicht op de sector van de posterijen. 
Audiovisuele sector 
De wetgeving van Hongarije is reeds in grote mate aangepast aan het acquis. Sedert het 
laatste periodiek verslag is geen belangrijke vooruitgang meer geboekt op dit gebied. 
Hongarije moet de status van de omroeporganisaties en de programmering van Europese 
producties alsmede regels voor het toezicht op satellietuitzendingen vastleggen. 
Conclusie 
Hongarije is de nadruk blijven leggen op de informatiemaatschappij, onderwijs en 
opleiding en onderzoek en technologische ontwikkeling. Op deze gebieden is 
vooruitgang geboekt door de volledige deelname aan het 5de Kaderprogramma. Er zijn 
ook vorderingen gemaakt bij de openstelling van de telecommunicatiemarkt. Er moeten 
nog inspanningen worden geleverd om het regelgevingskader te vervolledigen, met name 
op het gebied van vergunningen. Ook in de audiovisuele sector is een verdere aanpassing 
vereist. 
3.3 Economische en fiscale aspecten 
Economische en Monetaire Unie 
Hongarije heeft te kennen gegeven het EMU-acquis, als vastgelegd in titel Vu van het 
EG-Verdrag en de andere relevante teksten, te aanvaarden en volledig toe te passen. Het 
heeft ook medegedeeld dat de administratieve structuren voor de tenuitvoerlegging en 
handhaving van het acquis aanwezig zullen zijn. 
Hongarije heeft weinig nieuwe vorderingen gemaakt met de voorbereiding van zijn 
deelname aan de Economische en Monetaire Unie. Wat betreft het acquis dat voor de 
34 
toetreding ten uitvoer moet zijn gelegd, is het zo dat de Nationale Bank nog steeds 
kortlopende kredieten kan verstrekken aan de begroting om tijdelijke 
liquiditeitsproblemen op te lossen. Van deze enige nog bestaande mogelijkheid tot 
directe financiering van de openbare sector is evenwel sinds 1995 geen gebruik meer 
gemaakt. De overheidsinstanties genieten nog steeds voorrechten wat betreft de toegang 
tot financiële instellingen, vooral door middel van de bij wet verleende voorrang aan 
overheidsobligaties in de samenstelling van de portefeuille van spaarbanken. De statuten 
van de Nationale Bank moeten nog in overeenstemming worden gebracht met het 
Verdrag om de onafhankelijkheid van de monetaire autoriteiten te waarborgen. De 
Commissie is bezorgd over recente verklaringen van een aantal Hongaarse politici waarin 
deze laatsten deze onafhankelijkheid in twijfel schijnen te trekken. 
Belastingen 
De basiselementen van de structuur voor BTW en accijnsrechten zijn reeds aanwezig in 
Hongarije. 
Hongarije heeft verder vooruitgang geboekt met de aanpassing van zijn wetgeving aan de 
6de BTW-richtlijn. In 1999 heeft het een douanenomenclatuur aangenomen die in 
overeenstemming is met de gecombineerde nomenclatuur en heeft het de 
verleggingsregeling voor bepaalde diensten verscherpt. De radio- en televisie-omroepen 
zijn thans vrijgesteld van BTW, behalve die met commerciële oogmerken. Tenslotte is 
de administratieve rompslomp voor het MKB door de invoering van jaarlijkse BTW-
aangiften verminderd. 
Er blijven nochtans een aantal verschillen tussen de Hongaarse BTW-wetgeving en de 
communautaire voorschriften bestaan, met name wat betreft de belastingtarieven. 
Bovendien moeten absoluut aanpassingen worden doorgevoerd op het gebied van 
belastingplichtigen, belastbare transacties, speciale regelingen voor terugbetaling van de 
BTW, belastingvrijstellingen en vereenvoudigingsprocedures om de Hongaarse 
wetgeving volledig in overeenstemming te brengen met het acquis. De administratieve 
samenwerking op belastinggebied tussen Hongarije en de lidstaten van de EU is op dit 
ogenblik op bilaterale overeenkomsten gebaseerd. Het werkingsgebied van die 
overeenkomsten en bijgevolg ook de wederzijdse bijstand tussen beide partijen blijft dan 
ook vaak beperkt tot het voorkomen van dubbele belastingheffing. Om tegen de 
toetreding het acquis inzake administratieve samenwerking en wederzijdse bijstand te 
kunnen toepassen, zal Hongarije zijn wetgeving inzake gegevensbescherming moeten 
aanpassen. 
Op het gebied van accijnsrechten zijn in januari 1999 nieuwe wetten in werking getreden 
die het mogelijk maken in Hongarije belastingentrepots voor commerciële doeleinden op 
te richten. Ook de procedure voor de opschorting van belastingen is verder verduidelijkt. 
De huidige regeling waarbij afwijkende heffingen worden toegepast op fruitbrandewijnen 
en andere spiritualiën is in strijd met de voorschriften van de Gemeenschap die één enkel 
accijnsrecht opleggen voor fungibele producten. Andere nog hangende kwesties hebben 
betrekking op de minimumaccijnsrechten voor sigaretten en op de vrijstelling van rechten 
voor minerale oliën en het in bezit hebben en het vervoer van aan accijns onderworpen 
goederen. 
Het vermogensbelastingtarief voor transacties moet aan de voorschriften van de 
Gemeenschap worden aangepast. De belastingheffing op fusies en op 
35 
moedermaatschappijen en dochterondernemingen van verschillende lidstaten moeten 
verder worden aangepast. 
Conclusie 
Hongarije heeft verder vooruitgang geboekt met de aanpassing van zijn 
belastingwetgeving aan het acquis op dat gebied. De vaststelling van een 
werkprogramma voor de aanpassing van het Hongaarse BTW-stelsel aan het acquis zal in 
belangrijke mate bijdragen tot het maken van nieuwe vorderingen. 
Statistiek 
In overeenstemming met de EU-beginselen stelt Hongarije reeds op een aantal gebieden 
statistieken op. De samenwerking met Hongarije op het gebied van statistiek, zowel op 
bilaterale basis met Eurostat als in het kader van internationale organisaties zoals de VN, 
het IMF en de OESO, is de voorbije jaren geleidelijk uitgebreid. 
Het Hongaarse Bureau voor de Statistiek is autonoom en goed toegerust. De 
onafhankelijkheid van de statistische eenheden van het Bureau voor de Statistiek dient 
nader te worden omschreven. De bepalingen inzake gegevenstransmissie naar het 
buitenland en de vertrouwelijkheid zijn in 1999 verder aangepast. 
Hongarije heeft reeds een hoog niveau van aanpassing bereikt voor prijsstatistieken, 
enquêtes naar de arbeidskrachten en andere enquêtes naar het arbeidspotentieel en andere 
sociale enquêtes en het ondernemingenregister. De sociale, bedrijfs-, industrie- en 
macro-economische statistieken vertonen nog zwakke punten. Wat de regionale 
statistieken betreft, is een stap in de richting van de aanpassing gezet met de vaststelling 
van zeven statistische gebieden. Er zijn nog inspanningen nodig op het gebied van de 
verzameling en verstrekking van gegevens op regionaal niveau, statistieken van de 
marktsituatie en de omvang van de buitenlandse handel in goederen. 
Er moet nog een aanzienlijke inspanning worden geleverd om te voldoen aan het acquis 
op het gebied van landbouwstatistieken, vooral wat betreft structurele statistieken en 
statistieken over typologie, de fruit- en wijnproductie, de melkproductie en slachtingen en 
agro-monetaire statistieken. Als een eerste stap is op 4 mei 1999 de wet inzake de 
algemene landbouwtelling door het parlement goedgekeurd. 
3.4 Sectoraal beleid 
Industrie 
Er bestaat een grote mate van overeenstemming tussen het Hongaarse industriebeleid en 
de beginselen en doelstellingen van het industriebeleid van de EU. Het industriebeleid 
van Hongarije is nog steeds gebaseerd op de instandhouding van een stabiel, open en 
concurrentieel economisch klimaat, dat gunstige en voorspelbare voorwaarden creëert 
voor winstgevende zaken voor privé-rekening. 
Sinds vorig jaar is de herstructurering van de industrie voortgezet. De instroom van 
buitenlandse directe investeringen was van groot belang en heeft bijgedragen tot de 
verdere overdracht van technologie en management knowhow, de modernisering van de 
productie-installaties en de intensivering van andere vormen van grensoverschrijdende 
samenwerking. Dit wordt geïllustreerd door het feit dat Hongarije buitenlandse 
36 
investeringen is blijven aantrekken (zie hoofdstuk 2 "economische criteria"). Hongarije 
telt op dit ogenblik ongeveer 35.000 ondernemingen met een buitenlandse participatie in 
het kapitaal: zij nemen ongeveer een derde van het BBP voor hun rekening, zijn goed 
voor ongeveer 80% van de bruto export van het land en verschaffen werkgelegenheid aan 
een vierde van de arbeidskrachten in de particuliere sector. De handelsstatistieken 
bevestigen het tempo van de integratie met de Unie. 
De herstructurering verloopt langzamer in Hongaarse ondernemingen die niet 
rechtstreeks zijn betrokken bij de instroom van buitenlandse directe investeringen. 
Hongarije moet zich thans toeleggen op het bevorderen van de lokale bedrijfssector. Het 
grote aantal multinationals met productieafdelingen in Hongarije zou een bruikbare basis 
moeten zijn voor het ontwikkelen van de lokale toeleveringssector, doch op dit ogenblik 
zijn de banden onvoldoende ontwikkeld. 
Het afgelopen jaar is er met de herstructurering van de ijzer-en staalindustrie geen 
wezenlijke vooruitgang geboekt. De belangrijkste staalproducent van Hongarije is nog 
steeds een staatsbedrijf. Om vooruitgang te boeken met de herstructurering moeten voor 
elke staalfabriek afzonderlijk levensvatbaarheidsplannen worden opgesteld. Een 
belangrijk aspect van het industriebeleid is de controle op staatssteun (zie hoofdstuk 
"mededinging"). 
Landbouw 
Situatie in de landbouw 
Hoewel de algemene economische prestaties in Hongarije in 1998 en begin 1999 zijn 
blijven stijgen, is de productie van de landbouwsector tijdens deze twee jaar afgenomen. 
Het aandeel van de landbouw in de economie gaat bijgevolg in dalende lijn: land en 
bosbouw vertegenwoordigen minder dan 6% van het BBP en verschaffen 
werkgelegenheid aan minder dan 8% van de actieve bevolking. 
Na een lichte daling in 1997 heeft de Hongaarse export van landbouw- en 
voedselproducten zich in 1998 kunnen herstellen en een waarde van 1.038 miljoen € 
bereikt. Dit bedrag vertegenwoordigt 7,2% van de totale export van Hongarije naar de 
Gemeenschap. Vlees en vleesbereidingen waren veruit het belangrijkste exportproduct 
van Hongarije met een waarde van ongeveer 365 miljoen €. 
Ook de export van landbouwproducten door de Gemeenschap is in vergelijking met 1997 
met 2,8% gestegen en vertegenwoordigt 546 miljoen €, wat overeenkomt met 3,3% van 
de totale export naar Hongarije. Door deze ontwikkelingen vertoont de handelsbalans 
van Hongarije voor de handel in landbouw- en voedselproducten met de Gemeenschap 
een positief resultaat van 493 miljoen € tegenover 488 miljoen € in 1997. 
In maart 1999 heeft de Raad de Commissie gemachtigd onderhandelingen te openen met 
de geassocieerde landen met het oog op nieuwe wederzijdse landbouwconcessies die 
zullen bijdragen tot de geleidelijke en systematische liberalisering van de bilaterale 
handel. 
Landbouwbeleid 
Wat de ondersteuning van de landbouw betreft, telde het Hongaarse systeem in 1999 4 
categorieën steunmaatregelen (steun voor toegang tot de markt, voedselveiligheid, 
37 
herstructurering en modernisering) met een totaal budget van 576 miljoen € voor 
landbouwsubsidies en 46 miljoen € voor maatregelen inzake plattelandsontwikkeling. 
Maatregelen ter ondersteuning van de marktprijs zijn de belangrijkste vorm van 
ondersteuning in Hongarije en ze zijn gebaseerd op een systeem van minimum- en 
richtprijzen. Het marktinterventiesysteem (aankoop van producten, openbare opslag, 
verwerking en verkoop van de interventievoorraden) wordt gecombineerd met 
exportsubsidies. In 1998 hebben de lage internationale en binnenlandse prijzen voor 
ondersteunde producten (vooral granen en varkensvlees) geleid tot een toename van de 
uitgaven voor marktondersteuning (de export werd gesteund door middel van kredieten, 
met name voor zuivelproducten, varkensvlees en vlees van pluimvee). Er werden directe 
exportsubsidies toegekend voor een groter aantal producten, in overeenstemming met een 
door de WTO aan Hongarije verleende ontheffing van zijn oorspronkelijke verplichtingen 
inzake exportsubsidies. Er is een begin gemaakt met de hervorming van de regeling 
inzake uitvoersubsidies. 
Voor bepaalde producten worden uitvoervergunningen toegepast. Voor landbouwers in 
probleemgebieden geldt een directe betaling per hectare landbouwgrond. Er is voorzien 
in betalingen op basis van het gebruik van productiemiddelen (rentesubsidies, 
investeringssubsidies en brandstofsubsidies). In 1998 is een nieuwe regeling van directe 
betalingen ter bevordering van de werkgelegenheid in de landbouw ingevoerd. In 1999 
zijn voor akkerbouwgewassen inkomenssteunmaatregelen ingevoerd. Er is een systeem 
voor de registratie van producenten ingesteld waarbij deze registratie als voorwaarde 
geldt voor het ontvangen van subsidies. 
Hongarije kent geen omvattend beleid voor het ondersteunen van de 
plattelandsontwikkeling. Steun wordt toegekend via individuele maatregelen en 
regelingen (bijvoorbeeld steun voor bepaalde investeringen in landbouw, steun aan 
kwaliteitsbescherming en landgebruik, steun aan plattelandstoerisme, coöperatieve 
verenigingen en andere producentenorganisaties die bepaalde producten aankopen en 
afzetten, enz.). De programma's en begrotingen zijn doorgaans op jaarbasis doch de 
regering heeft een lange-termijnstrategie uitgewerkt als basis voor een 
meerjarenplanning. 
Wat het kadaster betreft, is de regering begin dit jaar gestart met een campagne voor het 
registreren van het landgebruik (en de werkelijke gebruikers) omdat de bescheiden inzake 
grondbezit op dit ogenblik niet de echte structuur van het landgebruik of de 
perceelgrootte weerspiegelen. Tot dusverre is 75% van de oppervlakte cultuurgrond 
geregistreerd. Een nieuwe wet legt de basis voor een nieuwe landbouwtelling. 
Wat de toestand in de agro-voedingssector betreft is verder vooruitgang geboekt met de 
herstructurering en modernisering van geprivatiseerde ondernemingen. 
Op het gebied van de eerste verwerking (vlees, gevogelte, granen, groenten en fruit) moet 
nog een inspanning worden geleverd om volledig te voldoen aan de voorschriften inzake 
voedselveiligheid, hygiëne en kwaliteit. 
In de veterinaire sector verschilt het in de binnenlandse markt en op de invoer uit derde 
landen toegepaste systeem voor diergeneeskundige controles nog steeds van het in de EU 
toegepaste systeem. In het kader van het huidige systeem van diergeneeskundige 
controles worden de controles uitgevoerd op de plaats van bestemming waar geen 
38 
aantekeningen over de dieren worden bijgehouden. De controleposten aan de grenzen 
voldoen niet aan de EU-voorwaarden. 
Het systeem voor de registratie en identificatie van runderen is bijna voltooid. Het moet 
worden uitgebreid tot varkens, schapen en geiten. De noodzakelijke hardware voor de 
oprichting van het veterinaire informatiesysteem ANIMO is reeds aanwezig in de 580 
veterinaire posten in geheel Hongarije. 
Een groot deel van de bedrijven die producten van dierlijke oorsprong verwerken voldoet 
nog niet aan de EU-voorschriften inzake hygiëne en volksgezondheid. Er wordt 
momenteel op nationale schaal een onderzoek verricht in de slachthuizen en 
ondernemingen waar dierlijke producten worden verwerkt. In de voedsel verwerkende 
bedrijven moet het HACCP-systeem (hazard analysis criticial control point) worden 
ingevoerd. 
Hongarije werkt noodplannen uit voor dierziekten, waaronder een actieplan voor de 
klassieke varkenspest. Er bestaan nationale referentielaboratoria voor alle ziekten. Wat 
betreft de wetgeving inzake dierenwelzijn zijn verschillende regels voor het slachten en 
houden van landbouwhuisdieren aangenomen. 
In de fytosanitaire sector moet Hongarije nog steeds een plantenziektenkundige dienst 
oprichten om uitvoering te geven aan de communautaire voorschriften inzake 
quarantaine, een plantenpaspoort en een systeem voor het registreren van beschermde 
gebieden invoeren en de EG-voorschriften met betrekking tot het op de markt brengen 
van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen toepassen. De voorschriften met 
betrekking tot het gebruik van bestrijdingsmiddelen en meststoffen zijn in juni 1999 
verder aangepast. 
Wat de financiële procedures betreft, is het Centrum voor interventiemaatregelen in de 
landbouw verder ontwikkeld en als toekomstig betaalorgaan aangewezen. Het zal met 
ingang van 1 januari 2000 ook bevoegd zijn voor de pretoetredingssteun (SAPARD). Er 
is belangrijke vooruitgang geboekt met de opstelling van het plan voor 
plattelandsontwikkeling. 
Wat de bosbouw betreft, wordt steun toegekend voor herbebossing, verandering van de 
bosstructuur en aanplant. Er is geen regeling voor de bescherming van de bossen tegen 
brand of luchtverontreiniging. Het systeem voor bosbouwstatistieken moet worden 
ontwikkeld. 
Wat de marktordening voor de belangrijkste landbouwproducten betreft, zijn de 
belangrijkste beheersmechanismen in Hongarije aanwezig doch zij zijn nog niet volledig 
in overeenstemming met het acquis. 
Hongarije heeft enige vooruitgang geboekt met de harmonisatie van de sector groenten en 
fruit. Op de export uit Hongarije worden normen voor de indeling van producten 
toegepast doch niet op de binnenlandse markt en ingevoerde producten. Er bestaat geen 
omvattend kader voor producentenverenigingen hoewel onlangs de rechtsgrond voor de 
erkenning, oprichting, installatie en werking van producentenorganisaties is goedgekeurd. 
Er is geen regeling voor productiesteun voor verwerkte groenten en fruit. 
Wat de kwaliteitscontrole voor wijn betreft, is vooruitgang geboekt met de erkenning van 
de EU-normen met het oog op de afschaffing van de complexe en dure procedures die 
39 
vroeger werden toegepast op de invoer van wijn uit de EU. In 1998 zijn een Nationale 
Raad voor Benamingen en een Comité voor Wijnbenamingen opgericht. Vanaf de oogst 
van 1998 is men begonnen met het verzamelen van gegevens over de productie van 
kwaliteitswijn. 
Voor de rundvleessector bestaat een steunregeling (steun voor kwaliteitscontrole voor 
slachtdieren; steun voor vrouwelijke en mannelijke fokdieren en voor sperma van hoge 
kwaliteit). Er is voorzien in de mogelijkheid van een aankoopregeling. Ook de 
varkenssector ontvangt steun en er is voorzien in interventie-aankopen van levende 
dieren, alsook in uitvoerrestituties. In de zuivelsector zijn quota ingesteld voor melk die 
aan melkerijen wordt geleverd of rechtstreeks aan de consument wordt verkocht. De 
quota zijn onafhankelijk van het land overdraagbaar. Het systeem voorziet in interventie 
en uitvoerrestituties. Er worden subsidies toegekend voor melk van hoge kwaliteit en 
voor schoolmelkprogramma's. 
Conclusie 
Hongarije heeft het afgelopen jaar enige vooruitgang geboekt met de voorbereiding op de 
tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op middellange termijn. 
Hoewel van een stevige basis wordt vertrokken, is de aanpassing van de wetgeving tegen 
een traag tempo verlopen. 
Ook voor de totstandbrenging van een omvattend kader voor maatregelen inzake 
plattelandsontwikkeling zijn verdere inspanningen nodig. 
Visserij 
In een ingesloten land als Hongarije speelt deze sector een zeer bescheiden rol. De basis 
van het wettelijk kader is reeds aanwezig. De steunmaatregelen van de staat voor 
visproducenten zijn in 1999 in overeenstemming gebracht met de richtsnoeren voor het 
onderzoek van steunmaatregelen van de staten in de visserij en aquacultuur. Ook de 
visserijrechten in de wateren die eigendom zijn van de lokale autoriteiten zijn 
gereguleerd. Er moet nog een inspanning worden geleverd voor de oprichting van 
instellingen die bij invoer controle uitoefenen op de herkomst en soorten en voor het 
kanaliseren van de financiële steun van de Gemeenschap. Daarnaast moeten ook 
instellingen worden opgericht voor het controleren van de tenuitvoerlegging van 
gemeenschappelijke handelsnormen, het verzamelen en doorgeven van gegevens over de 
referentieprijsregeling en het toepassen van de voorwaarden voor de erkenning van 
producentenverenigingen. 
Energie 
Energiebeleid 
Hongarije heeft reeds de hoofdbeginselen van de interne energiemarkt aangenomen en 
heeft vooruitgang geboekt op de weg naar een verdere aanpassing. 
De in juli 1999 vastgestelde energiestrategie voor de lange termijn voorziet in een kader 
voor verdere aanpassing aan het acquis, met name met betrekking tot de openstelling van 
de nationale elektriciteits- en gasmarkten, de toegang van derden tot de netwerken, de 
oprichting van een onafhankelijke exploitant van het transmissiesysteem en de 
herstructurering van de sector vaste brandstoffen. De nieuwe strategie voorziet ook in het 
40 
versterken van het Hongaarse Energiebureau met het oog op de totstandbrenging van een 
aangepast en efficiënt reguleringsmechanisme, als voorgeschreven door het acquis. 
De tariefstructuur voor gas en elektriciteit is aangepast. De elektriciteitsprijzen zijn 
verder verhoogd en liggen in de buurt van het kostendekkingsniveau. De resterende 
prijsdistorsies, vooral wat betreft de gezinnen, dienen te worden afgeschaft. De gasprijs 
is in overeenstemming met de internationale prijzen verlaagd. 
De olievoorraden overtreffen thans het voorgeschreven niveau van tenminste 90 dagen 
gemiddeld binnenlands verbruik, doch de wetgeving inzake de veiligheidsvoorraden en 
de opslag van ingevoerde ruwe olie en petroleumproducten moet verder aan het acquis 
worden aangepast, met name wat betreft de regels voor het berekenen van de omvang van 
de voorraden en het aanleggen van veiligheidsvoorraden voor elk van de categorieën 
olieproducten. 
Hoewel de productie en distributie van ruwe olie en olieproducten zijn geliberaliseerd, is 
een verdere aanpassing nodig om de voorkeursbehandeling van de staatsondernemingen 
ongedaan te maken. 
De energie-efficiëntie is nog steeds laag en er is nog een inspanning nodig om deze aan te 
passen aan het acquis op het gebied van energie-efficiëntie. De regering heeft in 
september 1999 een nieuw programma inzake energie-efficiëntie ter waarde van 6,2 
miljoen € aangenomen. 
Hongarije heeft het Verdrag inzake het Energiehandvest en het Protocol bij het 
Energiehandvest betreffende energie-efficiëntie en de daarmee verband houdende 
milieuaspecten bekendgemaakt. 
Hongarije neemt deel aan het programma JOULE-THERMIE en sinds juli 1999 ook aan 
het programma SAVE H 
Kernenergie 
De Europese Raad van Keulen heeft de nadruk gelegd op het belang van hoge normen 
inzake nucleaire veiligheid in Midden- en Oost-Europa en op het belang van deze kwestie 
in het kader van de uitbreiding van de Unie. Hij heeft de Commissie verzocht deze 
kwestie grondig te onderzoeken in haar volgende periodieke verslagen over de door de 
kandidaat-lidstaten gemaakte vorderingen. Dit deel is een antwoord op dit verzoek. 
Hongarije bezit vier VVER 440/213-reactoren die in de kerncentrale van Paks in gebruik 
zijn. Kernenergie voorziet thans in ongeveer 40% van de elektriciteitsproductie van het 
land. De reactoren in Paks zijn van het Sovjet-type waarvan wordt aangenomen dat zij 
kunnen worden aangepast om aan de internationale veiligheidsnormen te voldoen. De 
Commissie heeft in agenda 2000 (1997) de kandidaat-lidstaten die dergelijke reactoren in 
bedrijf hebben verzocht over een periode van 7 a 10 jaar moderniseringsprogramma's uit 
te voeren. 
Hongarije voert een moderniseringsprogramma uit in de kerncentrale van Paks. 
Verwacht wordt dat de centrale na deze modernisering een veiligheidsniveau zal kunnen 
bereiken dat vergelijkbaar is met dat van centrales in de landen van West-Europa. 
Bijkomende maatregelen zijn nodig om de integriteit van de insluiting na een ernstig 
41 
ongeval te waarborgen. Er worden periodieke veiligheidsonderzoeken uitgevoerd die 
vergelijkbaar zijn met die in het Westen en de veiligheid is hierdoor reeds toegenomen. 
Sedert de goedkeuring van de wet op de kernenergie, die in juli 1997 in werking is 
getreden, heeft de Hongaarse Autoriteit voor atoomenergie een actief programma inzake 
de uitvaardiging van veiligheidsrichtsnoeren uitgevoerd. De voorzitter van de Autoriteit 
voor atoomenergie is belast met het toezicht, dit om te voldoen aan de internationale 
voorschriften die de onafhankelijkheid van de regelgevende activiteiten voorschrijven. 
Naast de periodieke veiligheidsonderzoeken en de daarvan afhangende verlenging van de 
exploitatievergunning van de kerncentrale van Paks voert het Directoraat nucleaire 
veiligheid een omvattend inspectieprogramma uit. 
De aandacht van de Hongaarse autoriteiten is gevestigd op de conclusies van de Raad van 
december 1998 inzake nucleaire veiligheid in het kader van de uitbreiding van de 
Europese Unie en op het vaste voornemen van de EU om tijdens het toetredingsproces 
nauwlettend toe te zien op de daardoor bestreken onderwerpen. In dit verband worden 
Hongarije, de regelgevingsautoriteiten op nucleair gebied en de exploitanten van 
kerncentrales verzocht geregeld omvattende inlichtingen te verstrekken in antwoord op 
vragen ter zake van de Commissie. 
Wat de nucleaire veiligheidscontroles betreft, heeft Hongarije een aanvullend protocol 
ondertekend bij zijn in november 1998 met de Internationale organisatie voor 
atoomenergie (IAEA) ondertekende overeenkomst inzake nucleaire veiligheidscontroles. 
Hongarije heeft ook het Verdrag inzake verbruikte splijtstof geratificeerd. 
Conclusie 
Het voorbije jaar is enige vooruitgang geboekt, met name wat betreft de vaststelling van 
de nieuwe strategie op energiegebied. De belangrijkste aanbevelingen van het vorige 
verslag zijn evenwel nog steeds onverminderd van toepassing. Belangrijke inspanningen 
moeten nog worden geleverd om de interne energiemarkt (elektriciteits- en gasrichtlijnen) 
voor te bereiden, de energiemonopolies aan te passen, toegang te verlenen tot de 
netwerken, het Hongaars Energiebureau om te vormen tot een aangepast en efficiënt 
reguleringsmechanisme, de steunmaatregelen van de staat in de sectoren vaste 
brandstoffen en uranium aan te passen, de distorsies van de energieprijzen weg te werken 
en de energie-efficiëntie te verbeteren. 
Wat de naleving van de Euratom-bepalingen betreft, worden geen belangrijke problemen 
verwacht. De nucleaire veiligheidsnormen, met inbegrip van de onafhankelijkheid en 
capaciteit van de met de veiligheid belaste autoriteit, moeten op adequate wijze worden 
aangepakt. Er moeten oplossingen op langere termijn worden uitgewerkt voor 
afgewerkte splijtstof en kernafval. 
Vervoer 
Hongarije heeft reeds belangrijke maatregelen genomen voor zowel de wettelijke als 
institutionele aanpassing en heeft zijn inspanningen voortgezet om zijn wetgeving aan te 
passen aan het acquis op het gebied van het wegvervoer. 
Door de nieuwe wetgeving inzake tol voor het gebruik van autowegen is één enkel 
tolsysteem ingevoerd voor autosnelwegen, met inbegrip van de M3-autoweg. Op het 
gebied van de verkeersveiligheid zijn met ingang van oktober 1999 snelheidsbegrenzers 
42 
verplicht gesteld voor een groot aantal voertuigen in het internationaal vervoer. 
Daarnaast zijn nieuwe wetten aangenomen inzake opleiding, onderzoek en kwalificatie 
van bestuurders van wegvoertuigen. De regering is begonnen met de voorbereiding op de 
toetreding tot de AETR-Overeenkomst in januari 2000. Er zijn geen belangrijke 
vorderingen meer gemaakt op het gebied van de toegang tot het beroep van 
wegvervoerder en ondernemer van personenvervoer over de weg, de maximum massa's 
en afmetingen van voertuigen, de motorrijtuigenbelasting en heffingen ten laste van 
weggebruikers. 
Het gecombineerd vervoer is reeds in grote mate aangepast aan het aquis en er is geen 
nieuwe vooruitgang meer geboekt. 
Wat het railvervoer betreft, zijn het voorbije jaar geen nieuwe wetten in werking 
getreden. De slechte economische situatie waarin de Hongaarse spoorwegen verkeren 
schijnt een ongunstig effect te hebben gehad op de aanpassing aan het acquis op het 
gebied van het spoorvervoer, met name wat betreft de toegangsrechten en de toewijzing 
van capaciteit. In dit verband dienen de aan de gang zijnde inspanningen voor de 
herstructurering van de spoorwegen en het regelen van de schuld- en 
marketingproblemen te worden aangemoedigd. 
Omdat het zeeschepen bezit heeft Hongarije een aantal internationale verdragen inzake 
het zeevervoer ondertekend en daarom moet het ook het relevante acquis omzetten. Een 
nieuwe wet op de scheepvaart voorziet in het kader voor de aanpassing op dit gebied. De 
richtlijn van de Raad inzake het minimumopleidingsniveau van zeevarenden is omgezet 
in nieuwe wetten inzake veiligheidsvoorschriften voor de scheepvaart. Er moeten echter 
nog inspanningen worden geleverd op het vlak van de maritieme veiligheid. 
De wetgeving inzake de binnenvaart is slechts ten dele aangepast. Het grootste probleem 
voor deze sector is de verouderde vloot. Dit vormt voor de Hongaarse schepen een 
hinderpaal om een belangrijk aandeel te verwerven in de vervoersector. 
Op het gebied van het luchtvervoer vormt de luchtvaartwet het belangrijkste kader voor 
de aanpassing in deze sector, aanpassing die reeds vrij ver is gevorderd. Het 
aanpassingstempo ligt echter eerder laag. Er moet vooruitgang worden geboekt op het 
gebied van de toegang tot de markt. Om een vergunning voor de exploitatie van een 
luchtvaartonderneming te kunnen krijgen moet nog steeds worden voldaan aan de 
nationaliteitsverplichting (51% van de aandelen moet in Hongaarse handen zijn). Er 
gelden geen voorwaarden inzake financiële draagkracht; ook de technische voorwaarden 
en vereisten inzake verzekering moeten worden aangepast. Het acquis in verband met 
luchthavens (coördinatie van slots) en het milieu (geluidsemissie) moet nog worden 
omgezet. Hongarije heeft zich sedert 1995 kandidaat gesteld voor toetreding tot de Joint 
Aviation Authorities (JAA) en wacht op de conclusies van de JAA-inspectie om als 
volwaardig lid te worden aanvaard. Het heeft zijn inspanningen toegespitst op de 
onderhandelingen over een multilaterale European Common Aviation Agreement 
(ECAA). 
Het beleid van Hongarije op het gebied van de Transeuropese vervoersnetwerken (TEN-
T) houdt reeds rekening met de doelstellingen en prioriteiten van de communautaire 
richtsnoeren en voorschriften inzake de financiering van de TEN. Hongarije neemt actief 
deel aan de werkzaamheden in het kader van de evaluatie van de behoeften inzake 
vervoersinfrastructuur (TINA), waardoor de uitbreiding van de Transeuropese netwerken 
tot Hongarije zal worden vergemakkelijkt. In het kader van het programma voor de 
43 
ontwikkeling van het wegennet zijn belangrijke wegenbouwprojecten in het zuiden en 
oosten van het land voortgezet. Een deel van het spoorwegnet is reeds vernieuwd en de 
verbinding met Slovenië wordt gereconstrueerd. 
Conclusie 
Hongarije heeft verder maatregelen genomen voor zowel de wettelijke als institutionele 
aanpassing aan het acquis. Er moeten echter nog verdere inspanningen worden geleverd. 
Het is van zeer groot belang dat het tempo van de herstructurering van de nationale 
luchtvaartmaatschappij en van de belangrijkste spoorwegmaatschappij wordt opgevoerd. 
Midden- en kleinbedrijf 
Het binnenlands beleid op het gebied van het MKB is in grote mate in overeenstemming 
met dat van de Gemeenschap. Als onderdeel van haar economische strategie voor de 
middellange termijn heeft de Hongaarse regering in december 1998 een nieuwe 
vierjarenstrategie aangenomen en aangepaste toewijzingen van begrotingsmiddelen 
gedaan. Sleutelelementen van de strategie zijn: vermindering van de administratieve 
formaliteiten, vermindering van de loongerelateerde kosten, verbetering van de toegang 
tot bankkredieten en financiële faciliteiten, verbetering van de toegang tot 
bedrijfsinformatie en verbetering van opleiding en onderwijs voor ondernemers. De 
budgettaire steun voor het MKB via diverse regelingen bedroeg in 1999 ongeveer 16 a 20 
miljoen €. Momenteel zijn er ongeveer 750.000 kleine en middelgrote ondernemingen in 
Hongarije. Dit betekent dat er 128 ondernemingen zijn per 1.000 inwoners wat meer is 
dan in de EU (95). In de praktijk wordt 99% van de geregistreerde ondernemingen in 
Hongarije ingedeeld in de categorie kleine en middelgrote ondernemingen (met minder 
dan 250 werknemers). Het MKB is goed voor ongeveer de helft van het BBP en 
verschaft werkgelegenheid aan ongeveer tweederde van de totale arbeidsbevolking. De 
meeste Hongaarse KMO's zijn micro-ondernemingen (gezinsbedrijven). De meeste van 
hen (90%) zijn actief in de sectoren dienstverlening en bouw. Een van de belangrijkste 
problemen waarmee het MKB te kampen heeft is de belastingstructuur voor bedrijven die 
grote multinationals bevoordeelt. Voor de multinationals bedraagt de gemiddelde 
belastingdruk namelijk ongeveer 8% (inclusief tijdelijke belastingvrijdom) terwijl dit 
voor de KMO's ongeveer 17% is. 
Hongarije neemt sedert december 1998 deel aan het Derde Meerjarenprogramma voor het 
MKB. Dit houdt in dat de programma's en netwerken moeten worden uitgebreid (7 
Euro-infocenters geopend) en biedt de mogelijkheid tot het opvoeren van de contacten 
tussen bedrijfsorganisaties in Hongarije en de EU alsook directe contacten en 
samenwerking tussen bedrijven onderling. Dit zou moeten bijdragen tot de verdere 
Europese integratie van de bedrijfssector. 
3.5 Economische en sociale cohesie 
Werkgelegenheid en sociale zaken 
Het voorbije jaar is het werkloosheidspercentage in Hongarije verder gedaald en aan het 
eind van het eerste trimester van 1999 bedroeg het 7,4%. De werkloosheid op lange 
termijn heeft het grootste aandeel daarin en de regionale verschillen blijven aanzienlijk. 
Een actief arbeidsmarktbeleid is vooral gericht op kwetsbare groepen zoals de langdurig 
werklozen en schoolverlaters. De Commissie onderzoekt in 1999 in samenwerking met 
de Hongaarse autoriteiten het werkgelegenheidsbeleid. 
44 
Met betrekking tot het arbeidsrecht is de Hongaarse wetgeving reeds gedeeltelijk in 
overeenstemming met het acquis. Het voorbije jaar is er geen vooruitgang geboekt en er 
is nog een inspanning nodig voor het vaststellen van de maatregelen waardoor de 
resterende vereisten van het acquis in de nationale wetgeving worden omgezet, met name 
op het gebied van collectief ontslag, het loongarantiefonds, de terbeschikkingstelling van 
werknemers, veiligheid en gezondheid op het werk voor tijdelijke werkkrachten en de 
Europese arbeidsraden. 
De sociale dialoog in Hongarije bevindt zich in een overgangsfase. Sedert het begin van 
de hervormingen in de richting van een markteconomie, is het aantal leden van de 
vakbonden in Hongarije gedaald, hoewel het aantal vakbonden en werkgeversorganisaties 
nog steeds te groot is om de sociale dialoog daadwerkelijk te vergemakkelijken. Op dit 
ogenblik zijn zes nationale vakcentrales en negen nationale werkgeversorganisaties 
vertegenwoordigd in de Nationale Arbeidsraad, die wat de structuur van hun 
lidmaatschap en hun economische en politieke kracht sterk van elkaar verschillen. De 
tripartiete Nationale Arbeidsraad, die begin 1999 in de plaats is gekomen van de Raad 
voor belangenverzoening, bespreekt arbeidsvraagstukken waaronder loonkwesties, doch 
niet, zoals zijn voorganger, voorschriften op het gebied van de begroting, belastingen en 
sociale verzekering. 
Gelijkheid van behandeling wordt gewaarborgd door de grondwet die ook de basis vormt 
voor sancties en gelijke rechten. Een Ombudsman staat garant voor de tenuitvoerlegging 
en er kan beroep worden ingesteld bij het Grondwettelijk Hof. De Hongaarse wetgeving 
is reeds ten dele aangepast aan het acquis op dit gebied. 
Op het gebied van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen heeft de Hongaarse 
arbeidsinspectie in 1998 drie gevallen van vermoedelijke discriminatie op basis van 
geslacht behandeld. Hieruit blijkt dat men is begonnen met de handhaving van het acquis 
op dit gebied en dat verdere vooruitgang moet worden aangemoedigd. De wet op de 
ondersteuning van gezinnen is in januari 1999 in werking getreden. In overeenstemming 
met de richtlijn inzake gelijke behandeling wordt hierin bepaald dat ouders die kinderen 
opvoeden recht hebben op gezinstoelagen ongeacht hun financiële situatie en zonder 
discriminatie tussen vaders en moeders. Hongarije neemt sinds november 1998 deel aan 
het Vierde Actieprogramma van de Gemeenschap inzake gelijke kansen en de projecten 
zijn in 1999 van start gegaan. 
De regering onderzoekt op dit ogenblik de ervaring die tot dusverre is opgedaan met de in 
1998 ingevoerde drieledige pensioenregeling. Wat de hervormingen in de 
gezondheidssector betreft, is er nog steeds geen regeringsbes]uit over de wijze waarop het 
ziekteverzekeringsstelsel moet worden hervormd en er moet dringend vooruitgang 
worden geboekt op dit belangrijke gebied. 
De Hongaarse wetgeving inzake gezondheid en veiligheid op het werk is slechts 
gedeeltelijk aangepast aan het acquis. Het voorbije jaar is alleen de richtlijn inzake het 
manueel hanteren van lasten omgezet. Er moet nog heel wat worden gedaan om ervoor te 
zorgen dat maatregelen worden goedgekeurd waardoor het resterend gedeelte van het 
acquis wordt omgezet, met name wat betreft de werkruimten en de sectoren bouw en 
mijnbouw. 
Op dit ogenblik wordt 5,5 a 8,5% van het BBP gespendeerd aan gezondheidszorg en de 
behoefte aan een solied systeem voor de volksgezondheid wordt algemeen erkend. Er 
zijn verdere inspanningen nodig om de effectiviteit van de aan kwetsbare groepen 
45 
verleende gezondheidszorg te verbeteren. Een nieuwe wet inzake volksgezondheid legt 
de basis voor de verdere tenuitvoerlegging van maatregelen en acties. Hongarije levert 
inspanningen om de effectiviteit van de aan kwetsbare groepen verleende 
gezondheidszorg te verbeteren. Op het vlak van de preventie is reeds heel wat 
gerealiseerd via het programma voor schoolgezondheidszorg en het programma inzake 
gezondheidsopleiding voor leerkrachten. Er zijn diverse maatregelen goedgekeurd ter 
bestrijding van de drugsverslaving die uitbreiding neemt. De communautaire 
programma's inzake volksgezondheid (kankerbestrijding, voorkoming van 
drugsverslaving, bevordering van de gezondheid, aids-preventie) zijn in november 1998 
voor Hongarije opengesteld en in 1999 zijn projecten van start gegaan. 
Conclusie 
Hoewel het voorbije jaar beperkte vorderingen zijn gemaakt, staat Hongarije vrij ver wat 
betreft de omzetting van het acquis op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken. 
Er moet in het bijzonder aandacht worden besteed aan de tenuitvoerlegging en 
handhaving van het acquis op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk en het 
arbeidsrecht. 
Regionaal beleid en cohesie 
De Unie steunt de versterking van de cohesie, met name via de structuurfondsen. 
Hongarije moet deze instrumenten daadwerkelijk ten uitvoer leggen en de op het tijdstip 
van zijn toetreding geldende beginselen, doelstellingen en procedures respecteren. 
Hoewel Hongarije reeds ver gevorderd is met de voorbereiding op de tenuitvoerlegging 
van de structuurfondsen, heeft het weinig gedaan wat betreft de concrete 
tenuitvoerlegging van de doelstellingen van het regionaal beleid. 
In 1996 bedroeg het gemiddeld BBP per hoofd van de bevolking in Hongarije 47% van 
het EU-gemiddelde. Het regionale BBP per hoofd van de bevolking varieerde van 70% 
van het EU-gemiddelde in midden-Hongarije tot 33% van het EU-gemiddelde in het 
noorden van het land. 
In de wet op de regionale ontwikkeling en ruimtelijke ordening zijn de doelstellingen, 
taken, institutionele structuur en financiële instrumenten opgenomen van het regionaal 
beleid dat is gebaseerd op de samenwerking van districten binnen de Raden voor 
regionale ontwikkeling. 
In 1998 zijn zeven regio's voor statistische planning, naar het voorbeeld van NUTS II, 
ingevoerd. Deze 7 regio's worden geleid door de Raden voor regionale ontwikkeling. 
Aangezien hun oprichting niet door een bindende wet is geregeld, zijn tot dusverre 
slechts vijf Raden voor regionale ontwikkeling opgericht. Deze raden zijn 
verantwoordelijk voor de voorbereiding van de programmatie inzake regionale 
ontwikkeling en voor de evaluatie van de ontwikkelingsplannen van de districten. Op 
regionaal niveau is Hongarije verdeeld in twintig districten die overeenstemming 
vertonen met de volgens de EU-methode (NUTS Hl) gedefinieerde regio's en worden 
geleid door de rechtstreeks verkozen Raden voor districtsontwikkeling. Deze raden 
stellen de ontwikkelingsprogramma's voor de districten vast die het algemene kader 
vormen voor de regionale steunmaatregelen. De regionale en districtsraden zijn nog niet 
volledig operationeel. 
46 
Wat de budgettaire en financiële capaciteit betreft, moet Hongarije zijn systeem herzien. 
De algemene financiële verantwoordelijkheid, maatregelen ingeval van 
onregelmatigheden en de onafhankelijkheid van de controle-instanties binnen de 
ministeries moeten precies worden vastgesteld. Er moet een mechanisme worden 
ingevoerd voor het coördineren van de financiële middelen uit de verschillende sectorale 
begrotingslijnen. Er moeten een aantal budgettaire bepalingen worden vastgesteld, met 
name wat betreft medefinancieringen met meerjarige vastleggingen. 
Er is nog steeds een gebrek aan adequate personele en financiële middelen en de 
coördinatie tussen de verschillende ministeries is zwak wat leidt tot vertraging bij de 
opstelling van de ontwikkelingsplannen. 
De ervaring met de in de verordeningen betreffende de structuurfondsen vastgelegde 
evaluatieprocedures is beperkt. 
Conclusie 
Hongarije heeft vooruitgang geboekt met de voorbereiding op de tenuitvoerlegging van 
de structuurfondsen en het heeft een rechtsgrond en talrijke belangrijke procedures 
vastgesteld. De ondoeltreffende coördinatie tussen de verschillende ministeries heeft het 
voorbereidingsproces, met name de voorbereiding en tenuitvoerlegging van projecten, 
doen stagneren. Er zijn verbeteringen aangebracht doch het resultaat daarvan moet nog 
worden geëvalueerd. 
3.6 Kwaliteit van leven en milieu 
Milieu 
Hongarije heeft in 1998 een ambitieus programma opgezet voor de bescherming van het 
milieu met een investeringsprogramma voor de periode 1998-2002, doch in 1998 zijn 
maar weinig vorderingen gemaakt. 
Hongarije heeft een interministerieel comité voor duurzame ontwikkeling opgericht 
waarin belangrijke vertegenwoordigers van de ministeries van Milieu, Landbouw, 
Vervoer en andere zijn vertegenwoordigd en dat richtsnoeren opstelt voor de integratie 
van de milieubescherming in andere sectoren. 
Wat de horizontale wetgeving betreft is geen belangrijke vooruitgang geboekt, hoewel er 
moet worden op gewezen dat de Hongaarse wetgeving reeds in zeer grote mate voldoet 
aan de richtlijn inzake de toegang tot informatie over het milieu. Er moet nog een extra 
inspanning worden geleverd om de nationale wetgeving volledig in overeenstemming te 
brengen met de richtlijn inzake de milieueffectrapportering, met name het gamma 
projecten dat daaronder valt moet worden uitgebreid. Dit is van zeer groot belang omdat 
de desbetreffende wetsbepalingen zullen worden toegepast op alle projecten die door de 
Gemeenschap worden gefinancierd. Er moet een bijzondere inspanning worden geleverd 
om de rapporteringseisen op te nemen in de desbetreffende sectorale wetgeving, dit om te 
voldoen aan de rapporteringsrichtlijn. 
In de sector watervoorziening is geen vooruitgang geboekt met de aanpassing van de 
wetgeving en alle wetten moeten nog worden omgezet. Er zijn evenwel belangrijke 
stappen gezet op het gebied van de tenuitvoerlegging met betrekking tot de behandeling 
van stedelijk afvalwater (uitbreiding van de capaciteit, technologische verbeteringen, 
47 
uitbreiding rioolnet en bouw van voorzieningen voor mechanische behandeling). Het 
tijdschema voor de omzetting van de richtlijn inzake de afvalwaterbehandeling wordt op 
dit ogenblik bestudeerd en de gevolgen van de drinkwaterrichtlijn worden geëvalueerd. 
Op het gebied van de bestrijding van industriële verontreiniging en risicobeheer, is de 
verontreiniging door industriële installaties en grote stookinstallaties de voorbije 20 jaar 
geleidelijk verminderd en de aanpassing aan het desbetreffende acquis is bijna afgerond. 
De aanpassing op het gebied van de geïntegreerde preventie en bestrijding van 
verontreiniging zal echter belangrijke financiële inspanningen vergen om de ongeveer 
1.000 installaties te moderniseren. 
Door de goedkeuring in juni 1999 van de rampenwet wordt het acquis betreffende de 
beheersing van de risico's van zware ongevallen (Seveso u-richtlijn) omgezet. Voor de 
tenuitvoerlegging daarvan moeten echter nog belangrijke maatregelen worden genomen. 
Het totale aantal instellingen die in Hongarije onder de richtlijn vallen wordt op ongeveer 
80 a 100 geschat, waarvan 20 a 40 "primair beoogde" inrichtingen die verplicht zijn 
veiligheidsbeheersystemen en interne noodplannen op te stellen en veiligheidsrapporten 
in te dienen. (De investeringskosten voor de betrokken sector worden op ongeveer 80 
miljoen € geraamd). Hongarije was een van de eerste ondertekenaars van het VN/ECE-
Verdrag inzake industriële ongevallen en heeft tevens als eerste van de kandidaat­
lidstaten dit verdrag geratificeerd. De samenwerking in het kader van dit verdrag, met 
name wat betreft de periodieke bijeenkomsten van de ondertekenaars, zou de omzetting 
en tenuitvoerlegging van de richtlijn moeten vergemakkelijken. De richtlijn inzake de 
voorkoming en vermindering van verontreiniging van het milieu door asbest is nog niet 
omgezet. 
Er is geen speciale vooruitgang geboekt op het gebied van de luchtkwaliteit. De 
belangrijkste problemen waarvoor nog een oplossing moet worden gevonden zijn de 
omzetting en tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende de luchtkwaliteit en de 
daaraan ondergeschikte richtlijnen, zoals die betreffende ozon en de richtlijn betreffende 
niet voor de weg bestemde mobiele machines. Institutionele versterking is nodig, vooral 
wat betreft het toezicht en de uitwisseling van gegevens. De gebieden met een hoge 
verontreinigingsconcentratie moeten nog worden geïdentificeerd. Ook op het gebied van 
de richtlijn inzake vluchtige organische verbindingen moet nog voor een volledige 
aanpassing van de wetgeving worden gezorgd. Hongarije is partij bij het Verdrag 
betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand en moet 
maatregelen ter bestrijding van de verontreiniging ten uitvoer leggen. Hongarije neemt , 
volledig deel aan dit verdrag en past het ook toe. 
Hongarije heeft zijn wetgeving reeds aangepast aan het acquis inzake het loodgehalte van 
benzine. De Hongaarse olie- en gasmaatschappij heeft reeds middelen uitgetrokken om 
aan de voorschriften met betrekking tot benzine te voldoen. 
Op dit ogenblik gelden bindende normen voor het door grasmaaiers en huishoudelijke 
apparaten voortgebrachte lawaai doch niet voor bouwmaterieel en bouwmachines. In 
1998 is men begonnen met kwaliteitsborging en -controle en verdere vooruitgang is 
nodig om de wetgeving in overeenstemming te brengen met het acquis inzake het lawaai 
van machines en voertuigen. Om toezicht te kunnen uitoefenen moeten de bestaande 
laboratoria worden verbeterd. 
In de sector chemicaliën en biotechnologie is belangrijke vooruitgang geboekt op het vlak 
van de dierbescherming. In januari 1999 is een nieuwe wet in werking getreden 
48 
waardoor de Hongaarse wetgeving verder wordt aangepast aan de richtlijn inzake 
dierproeven. 
De kaderwet inzake genetische manipulatie van 1998 die in januari 1999 in werking is 
getreden voorziet in het wettelijk kader voor de aanpassing van de wetgeving op het 
gebied van genetisch gemodificeerde organismen. De pas aangenomen wet inzake 
chemische veiligheid legt de basis voor de aanpassing aan het acquis voor deze sector. Er 
is een instituut voor chemische veiligheid opgericht dat zal bijdragen tot de 
tenuitvoerlegging van de goedgekeurde wetten. Ook op dit gebied is de capaciteit van het 
laboratorium van het instituut voor milieubeheer verbeterd. 
Ondanks het feit dat aan het afvalbeheer een grote prioriteit is verleend in het 
basisdocument betreffende een nationale strategie inzake milieubeheer, is het voorbije 
jaar geen vooruitgang geboekt. De afvalstoffensector is de zwakste sector in Hongarije 
omdat het desbetreffende acquis nog volledig moet worden omgezet. Er dient prioriteit 
te worden gegeven aan de goedkeuring van een wet op het afvalbeheer omdat daardoor 
uitvoeringsbepalingen kunnen worden vastgesteld voor bepaalde soorten afval, 
bepalingen die op dit ogenblik in Hongarije niet bestaan. Er zijn belangrijke 
uitvoeringsmaatregelen genomen die hebben geleid tot de aanleg van 10 nieuwe regionale 
stortplaatsen. Het valt af te wachten of die voldoen aan de vereisten van de onlangs 
goedgekeurde communautaire richtlijn. Voor olieproducten zijn milieuheffingen 
ingevoerd en in het kader van dit systeem is men gestart met de totstandbrenging van 
systemen voor het verzamelen en verwerken van afvaloliën en met een systeem voor het 
verzamelen van gebruikte batterijen. Van het verpakkingsmateriaal wordt 25% 
verzameld via een inzamelingssysteem. 
Op het gebied van de stralingsbescherming was de vooruitgang beperkt tot de aanpassing 
van de nationale wetgeving inzake het "maximaal toegestane niveau van radioactieve 
besmetting van voedingsmiddelen". Het grootste gedeelte van het acquis moet nog 
worden omgezet. Er moet een oplossing worden gevonden voor de verwijdering van het 
bedrijfsafval van de kerncentrale van Paks. Hongarije heeft de Gezamenlijk 
Overeenkomst inzake de veiligheid van het beheer van afgewerkte splijtstof en de 
veiligheid van het beheer van radioactieve afvalstoffen geratificeerd. 
Wat de klimaatverandering betreft, heeft Hongarije in 1995 het Verdrag over 
Wereldklimaatverandering geratificeerd en het is tot het Protocol van Kyoto toegetreden 
met een emissiereductiedoelstelling van 6%. 
Op het gebied van de natuurbescherming is reeds een goed beschermingsniveau bereikt 
(vastgelegd in de wet op de natuurbescherming) en wordt een belangrijk deel van het 
grondgebied beschermd door verschillende wetten. Er is geen vooruitgang geboekt met 
de omzetting van de habitats- en vogelrichtlijnen en het verbod op het gebruik van de 
wildklem moet nog worden ingevoerd. Hongarije is actief lid van de Overeenkomst van 
Washington inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en 
plantensoorten (CITES), waarvoor soortgelijke bepalingen als die van het acquis ten 
uitvoer moeten worden gelegd. De vooruitgang op dit gebied is beperkt gebleven tot de 
vaststelling van een aantal uitvoeringsbepalingen betreffende het acquis inzake 
beschermde diersoorten. 
Hongarije heeft in zijn nationaal programma voor de overname van het acquis een 
uitvoerig financieringsplan opgenomen waarin de kosten op 95 miljoen € over een 
periode van driejaar worden geraamd. 
49 
De nucleaire veiligheid wordt in het hoofdstuk "Energie" behandeld. 
Conclusie 
Er is enige vooruitgang geboekt op het gebied van de natuurbescherming, de bestrijding 
van verontreiniging door industriële installaties en grote stookinstallaties en de 
beheersing van zware ongevallen. Er moeten echter nog grote inspanningen worden 
geleverd, vooral op het gebied van afvalstoffen en afvalstoffenbeheer en de water- en 
luchtkwaliteit. Hongarije heeft maatregelen genomen om te voldoen aan de prioriteiten 
op korte termijn van het partnerschap voor toetreding. Indien Hongarije zijn ambitieuze 
doel, namelijk de volledige omzetting in 2001, wil bereiken dan moet het dringend het 
aanpassingstempo van zijn wetgeving opvoeren en meer investeren in milieutechnologie 
en -infrastructuur. In dit verband is het van zeer groot belang dat in de jaarlijkse 
begroting adequaat rekening wordt gehouden met de budgettaire bepalingen van het 
nationale programma voor de overname van het acquis. 
Er worden evenwel een aantal belangrijke uitvoeringsmaatregelen genomen en in het 
nationaal programma voor de overname van het acquis is een zeer gedetailleerd en 
omvattend plan opgenomen voor de omzetting en tenuitvoerlegging (inclusief 
kostenanalyse en investeringsstrategieën). 
Consumentenbeleid 
Hongarije heeft in 1998 de prioriteiten voor de middellange termijn van het partnerschap 
voor toetreding inzake consumentenbescherming uitgevoerd door het wettelijk kader 
voor de bescherming van de consument en de gezondheid goed te keuren. De wet bevat 
bepalingen inzake productaansprakelijkheid doch de drempelwaarde daarvoor ligt in 
Hongarije nog steeds veel lager dan in de Unie. 
Hongarije is vorderingen blijven maken op dit gebied. De wetgeving is verder aangepast 
op het gebied van oneerlijke contractvoorwaarden, overeenkomsten inzake het gebruik 
van een onroerend goed in timesharing, verkoopovereenkomsten buiten normale 
verkoopruimten, pakketreizen, vakantiepakketten en rondreispakketten. Er bestaan 
echter nog steeds verschillen in de wetgeving met betrekking tot misleidende reclame, 
consumentenkrediet en prijsaanduiding. Er zijn nog steeds kleinere verschillen met 
betrekking tot de huis-aan-huis-verkoop en afstandsverkoop. 
Een systeem voor markttoezicht en de noodzakelijke structuren voor de tenuitvoerlegging 
van de productaansprakelijkheid zijn in april 1999 tot stand gebracht doch functioneren 
nog niet bevredigend. De belangrijkste problemen houden verband met het bestaan van 
een controle van producten voordat zij in de handel worden gebracht, het tekort aan 
bevoegd personeel en het ontbreken van bepaalde technische uitrusting. De centrale 
laboratoria van de inspectie-instanties zijn echter vrij goed toegerust en de gebruikte 
controle-apparatuur is vrij modern. Om ervoor te zorgen dat het gehele systeem goed 
functioneert, moet Hongarije echter de consumenten sterker bewust maken van hun 
rechten en de producenten van hun verantwoordelijkheden. Hongarije beschikt reeds over 
de basisinstrumenten voor toezicht op de markt (wettelijke structuren, laboratoria, 
institutioneel kader), doch de instellingen moeten nog verder worden versterkt om aan de 
EU-normen te voldoen, met name door het verstrekken van beroepsopleiding en de 
modernisering van bepaalde voorzieningen. Er moet ook een inspanning worden 
geleverd om juristen vertrouwd te maken met zaken die verband houden met 
productverantwoordelijkheid. 
50 
In Hongarije is de Algemene inspectie consumentenzaken (Bureau voor 
consumenten vraagstukken) belast met het toezicht. 
3.7 Justitie en binnenlandse zaken 
Volgens het periodiek verslag van 1998 is Hongarije in staat vooruitgang te maken met 
de overname van het acquis en heeft het voldaan aan de prioriteiten voor de korte termijn 
van het partnerschap voor toetreding en belangrijke vooruitgang geboekt op het gebied 
van wetgeving, asielbeleid en grensbewaking. 
De Commissie heeft erop gewezen dat een nieuwe vreemdelingenwet en een visumbeleid 
dat beantwoordt aan de eisen van de Europese Unie moeten worden aangenomen. Het 
verslag bevat onder meer de aanbeveling dat "een aanzienlijke inspanning moet worden 
geleverd op personeelsgebied en dat het personeel een billijk inkomen moet hebben en 
goed moet opgeleid zijn zodat de nieuwe wetgeving (vooral op het gebied van het 
asielbeleid, de politiële samenwerking en de bestrijding van de drugshandel, 
georganiseerde misdaad en corruptie) ten uitvoer kan worden gelegd". 
Immigratie/grenscontrole 
Op het gebied van immigratie is de wet van 1993 inzake de toelating, het verblijf en 
immigratie van buitenlanders in maart 1999 gewijzigd. Buitenlanders kunnen thans als 
zelfstandige een activiteit uitoefenen en er is een algemeen kader gecreëerd voor 
buitenlanders die in Hongarije werken. In dezelfde wet is de illegale tewerkstelling als 
een misdrijf aangemerkt. Er zijn nieuwe inspanningen geleverd met betrekking tot de 
terugname-overeenkomsten. Hongarije heeft in 1998 en 1999 bilaterale terugname­
overeenkomsten ondertekend met Bulgarije en Slovenië. Er zijn bilaterale terugname­
overeenkomsten in werking getreden met Frankrijk, Duitsland en Italië. Op het gebied 
van de toelating heeft Hongarije bilaterale overeenkomsten gesloten die de onderlinge 
uitwisseling van seizoenarbeiders moeten vergemakkelijken. In deze nieuwe 
overeenkomsten is een bepaling opgenomen inzake de afgifte van een uniform 
reisdocument. 
Wat het visumbeleid betreft, heeft Hongarije een programma uitgewerkt om de 
Hongaarse visumbepalingen in overeenstemming te brengen met het acquis. De 
visumplicht voor de luchthaventransit van onderdanen van bepaalde landen, die in 
september 1998 in overeenstemming met het gemeenschappelijk optreden van de EU op 
het gebied van de regelingen voor de luchthaventransit is ingevoerd, is nog niet ten 
uitvoer gelegd. 
Hongarije moet zijn visumwetgeving en -procedures geleidelijk aan die van de EU 
aanpassen. 
Wat de grenscontroles betreft, heeft Hongarije maatregelen genomen om die in 
overeenstemming met de EU-vereisten uit te voeren. De effectiviteit van de 
grenscontroles en immigratiediensten moet echter worden verbeterd. In dit verband zijn 
vooral de opleiding van het bevoegde personeel en de modernisering van de nodige 
voorzieningen van essentieel belang. Er moet ook worden voorzien in een rechtstreekse 
on-line verbinding tussen de immigratiediensten, de grensposten en de diplomatieke 
vertegenwoordigingen. 
Asiel 
51 
Het aantal asielzoekers in Hongarije is sterk gestegen na de opheffing van het geografisch 
voorbehoud bij het Verdrag van Genève en het begin van de crisis in de Federale 
Republiek Joegoslaviê/Kosovo. Van de 8.521 asielaanvragen die in de eerste acht 
maanden van 1999 zijn ingediend, zijn er 4.249 nog steeds niet afgehandeld. 
Er moet nog een grote inspanning worden geleverd op dit gebied (zie hoofdstuk 4 
"Bestuurlijke capaciteit"). Vooral de werking van de hoven van beroep bij het niet 
verlenen van de vluchtelingenstatus moet worden verbeterd, de bestaande onthaalcentra 
moeten worden gemoderniseerd en er moeten nieuwe centra worden opgericht om het 
stijgend aantal asielzoekers te kunnen opvangen. 
Politie 
Hongarije heeft belangrijke vorderingen gemaakt met de verdere aanpassing van zijn 
wetgeving aan het acquis. Wat betreft de oprichting van een onafhankelijke nationale 
dienst voor gegevensbescherming in overeenstemming met de Europol-bepalingen, heeft 
Hongarije in 1999 de nodige wettelijke bepalingen vastgesteld om te voldoen aan de 
criteria inzake de bescherming en verstrekking van gegevens en aan de 
mededelingsvoorschriften. Er is een onafhankelijke nationale dienst voor 
gegevensbescherming opgericht en daarnaast is ook de functie van ombudsman voor de 
gegevensbescherming ingesteld. 
Wat de douane betreft, is in 1998 een speciale afdeling opgericht die zich bezighoudt met 
"risicoanalyse" en in 1999 heeft een speciale dienst de invoering voorbereid van een 
beheersysteem voor risicoanalyse. Op het gebied van de tenuitvoerlegging van de 
technische voorschriften van het informatiesysteem van Schengen, heeft de Hongaarse 
regering in juni 1999 besloten een Centrum voor internationale politiële samenwerking 
op te richten waarin het nationale Interpol-bureau, het toekomstige nationale Europol­
bureau en een centraal informatiebureau zijn ondergebracht. 
Wat de strijd tegen de georganiseerde misdaad betreft, hebben de Hongaarse autoriteiten 
de effectiviteit opgevoerd, met name door middel van de opleiding van de politiediensten 
en de goedkeuring van nieuwe wetten in maart 1999. Deze wetten hebben betrekking op 
de bescherming van getuigen, informanten en personen die een criminele organisatie 
verlaten en aangeven. Daarnaast is de deelname aan criminele organisaties strafbaar 
gesteld als een misdrijf en zijn strenge regels voor bestraffing ingevoerd. Bovendien is in 
september 1999 een uitgebreid pakket maatregelen inzake openbare veiligheid (anti­
maffia maatregelen) in werking getreden waardoor de politie meer bevoegdheid krijgt op 
het vlak van onderzoek en interventie in zaken waarbij de georganiseerde misdaad 
vermoedelijk is betrokken. Door de bilaterale overeenkomsten die Hongarije met de 
meeste van zijn buurlanden heeft gesloten, mogen buitenlandse politiediensten 
achtervolgingen over de grens voortzetten. 
Hongarije heeft het Verdrag van de Raad van Europa inzake het witwassen van geld nog 
niet geratificeerd. Een verdere modernisering van de uitrusting en een grotere 
samenwerking tussen politie, douane en grenspolitie is absoluut nodig. Vooral het 
systeem voor de uitwisseling van gegevens tussen de verschillende diensten moet worden 
verbeterd. Hongarije moet ook blijven ijveren voor de sluiting van overeenkomsten 
inzake samenwerking en wederzijdse bijstand op het gebied van douane met de lidstaten 
van de EU en zijn buurlanden. 
Drugs 
52 
Hongarije dat een doorvoerland is voor de drugshandel wordt thans door het toenemend 
drugsgebruik ook een land van bestemming. 
Het Verdrag van Wenen tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope 
stoffen van 1998 is in november 1998 in werking getreden. In maart 1999 is het 
Hongaarse wetboek van strafrecht in overeenstemming gebracht met het acquis inzake de 
sancties op de illegale drugshandel. Hongarije is van plan via Europol samen te werken 
met de rechtshandhavingsinstanties binnen de EU voor zaken die verband houden met 
drugs. Wat de synthetische drugs betreft, blijkt de samenwerking met het bedrijfsleven 
met het oog op het toezicht op precursoren bevredigend te zijn. 
Justitiële samenwerking 
Op civielrechtelijk gebied heeft Hongarije in februari 1999 de Overeenkomst van 
Straatsburg betreffende personen die deelnemen aan procedures voor het Europees Hof 
voor de Rechten van de Mens bekendgemaakt. 
Op strafrechtelijk gebied is in maart 1999 het Wetboek van strafrecht aangepast om de 
georganiseerde misdaad efficiënter te kunnen bestrijden. De bepalingen van het 
gemeenschappelijk optreden van de EU waarbij deelname aan een criminele organisatie 
als een misdrijf wordt bestraft, zijn in maart 1999 in de Hongaarse wetgeving 
geïntegreerd. De definitie van georganiseerde misdaad is verder aangepast aan die van 
het acquis. 
Hongarije moet echter inspanningen leveren om zijn wetgeving aan te passen aan het EU-
Verdrag van 1995 betreffende de bescherming van de financiële belangen van de 
Europese Gemeenschappen en de daaraan gehechte protocollen; vooral de 
aansprakelijkheid van ondernemingen moet overeenkomstig de EU-normen worden 
gedefinieerd. Bijzondere aandacht dient te worden besteed aan de handhaving van de 
nieuwe wetgeving inzake de georganiseerde misdaad. 
Conclusie 
Hongarije heeft vorderingen gemaakt op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. 
Belangrijke vooruitgang is geboekt op het gebied van politie en de strijd tegen corruptie 
en in mindere mate op het gebied van immigratie, drugshandel en justitie. Wat de 
grenscontroles en het asielbeleid betreft, valt echter geen echte verbetering te noteren. 
Hongarije zal zich nog meer inspanningen moeten getroosten op bovengenoemde 
domeinen en in het bijzonder op het gebied van de grenscontrole, zowel aan de 
grensposten als in gebieden zonder grensposten ("groene grens") in overeenstemming 
met de Schengen-normen, en op het gebied van het asielbeleid door de oprichting van 
nieuwe opvangvoorzieningen voor asielzoekers, verhoging van het aantal gekwalificeerde 
personeelsleden en verdere aanpassing aan de EU-procedures. 
Daarnaast moet in alle sectoren die onder justitie en binnenlandse zaken vallen 
bijzondere aandacht worden besteed aan de verbetering van de uitrusting, met inbegrip 
van automatische gegevenstransmissie tussen de rechtshandhavingsinstanties, 
grenscontroleposten en ambassades. 
3.8 Buitenlands beleid 
53 
Handel en internationale economische betrekkingen 
De door Hongarije toegepaste tarieven bedroegen gemiddeld 12,4% voor alle producten: 
33,3% voor landbouwproducten, 15% voor visserijproducten en 7,4% voor 
industrieproducten. 
Hongarije heeft in januari 1999 de Overeenkomst inzake financiële diensten van Protocol 
V bij de Algemene Overeenkomst inzake de Handel in diensten (GATS) ondertekend. In 
november 1998 heeft Hongarije een vrijhandelsovereenkomst ondertekend met Estland 
en Litouwen en in juni 1999 met Letland. Aangezien uit de rechten en verplichtingen van 
het lidmaatschap voortvloeit dat alle internationale overeenkomsten die onverenigbaar 
zijn met lidmaatschap van de EU moeten worden beëindigd, moeten bij toetreding de 
vrijhandelsovereenkomsten met de EVA-landen en de landen van de Centraal-Europese 
Vrijhandelsovereenkomst (CEFTA) alsook met Turkije en Israël worden opgezegd. 
De nog hangende kwesties houden verband met vrijwaringsmaatregelen en de toetreding 
tot de plurilaterale WTO-overeenkomsten inzake burgerluchtvaartuigen, 
overheidsopdrachten en de handel in informatietechnologieproducten. Hongarije heeft 
zich bereid verklaard om op de komende WTO-ronde nauw samen te werken met de EG 
om hun standpunten en beleid zo nauw mogelijk op elkaar af te stemmen. 
Ontwikkeling 
Hongarije heeft geen speciaal ontwikkelingsbeleid doch voor 96% van de invoer uit 
ontwikkelingslanden gelden handelspreferenties. Voor alle producten bestaat een SAP. 
Hongarije heeft geen specifieke begroting voor de ontwikkelingslanden. Het Ministerie 
van Buitenlandse Zaken beschikt over een beperkt budget (80.000 €) dat hoofdzakelijk 
wordt gebruikt voor humanitaire doeleinden. De toepassing van het acquis op het gebied 
van het ontwikkelingsbeleid zou voor Hongarije geen moeilijkheden mogen opleveren. 
Douane 
Hongarije is begonnen met de aanpassing van zijn douanewetgeving aan het acquis. 
Sedert 1997 is daarbij echter weinig vooruitgang geboekt. 
Hongarije past zijn douanetarief jaarlijks aan en past de gecombineerde nomenclatuur 
van de EU toe. Het hanteert een tarief van gemiddeld 12,4% voor alle producten: 33,3% 
op landbouwproducten, 15% op visserijproducten en 7,4% op industriële producten. Er 
wordt geen systeem van bindende tariefinlichtingen toegepast. Er is een groep van 
deskundigen opgericht die een geïntegreerd tarief moet uitwerken. 
Wat de oorsprong van de goederen betreft, neemt Hongarije deel aan het pan-Europese 
systeem van de cumulatie dat het sedert januari 1999 toepast. Vereenvoudigde 
procedures worden weinig gebruikt. Hongarije blijft stringentere regels voor de betaling 
van douanerechten en de vrijstelling van rechten toepassen en verantwoordt dit met de 
noodzaak van de strijd tegen fraude. Ook de economische douaneregelingen moeten 
verder worden aangepast. Het Hongaarse systeem voor het beheer van de 
tariefcontingenten en -plafonds en de tariefschorsingen is slechts ten dele aan het acquis 
aangepast. De contingenten worden verleend volgens het beginsel dat wie het eerst komt 
het eerst maalt. 
54 
Hongarije heeft een groot aantal vrije zones (ongeveer 110). Om het even welke 
onderneming kan in Hongarije de oprichting vragen van een vrije zone en sommige vrije 
zones tellen dan ook maar één onderneming. Het uitgebreide gebruik van dergelijke 
zones en bepaalde regels ter zake zijn onverenigbaar met het acquis. 
Binnen de Hongaarse douane zijn in januari 1999 acht "task forces toetreding" opgericht 
die geharmoniseerde wetgeving moeten uitwerken en voor de tenuitvoerlegging daarvan 
moeten zorgen. De Hongaarse douaneadministratie heeft een uitgebreid 
automatiseringsprogramma uitgewerkt voor fytosanitaire en veterinaire producten. 
Bovendien is een systeem voor risicoanalyse ingevoerd, dat zich thans in het 
proefstadium bevindt, om de effectiviteit van de grenscontroles te vergroten. Men is ook 
begonnen met het uittesten van een initiatief voor elektronische gegevensuitwisseling. In 
1998 is een programma voor de opleiding van de douaneadministratie ontwikkeld. Ook 
de inning van belastingen en douanerechten is verbeterd. Er zijn strenge 
douanevoorschriften ingevoerd om de illegale handel in tabak en alcohol een halt toe te 
roepen. Wat de grensposten betreft, is veel vooruitgang geboekt voor de belangrijkste 
posten die de EU-normen benaderen doch er moeten nog inspanningen worden geleverd 
voor de kleinere posten die met een tekort aan uitrusting kampen. In december 1998 is 
een nieuwe grenspost geopend op de internationale luchthaven van Férihegy en daarnaast 
is er nog een opnieuw geopend te Tiszabecs op de grens met Oekraïne na te zijn 
gemoderniseerd in overeenstemming met het acquis. 
Conclusie 
Het gebrek aan vooruitgang op douanegebied tijdens het voorbije jaar geeft reden tot 
bezorgdheid. Er moeten nog meer inspanningen worden geleverd om het Hongaarse 
Douanewetboek te hervormen, een geïntegreerde tariefstructuur te creëren, een systeem 
van bindende tariefinlichtingen en bindende inlichtingen omtrent de oorsprong in te 
voeren en regels voor de vrije zones vast te stellen. Er is vooruitgang geboekt met de 
modernisering van de belangrijkste grensposten doch voor de kleinere posten moet nog 
een inspanning worden geleverd. 
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid 
Hongarije blijft zijn buitenlands en veiligheidsbeleid afstemmen op de EU. Het neemt 
actief deel aan de multilaterale politieke dialoog in het kader van het gemeenschappelijk 
buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB), waaronder de geregelde bijeenkomsten op het 
niveau van de directeuren politieke zaken, de Europese correspondenten en de 
werkgroepen. Hongarije heeft zijn standpunten geregeld afgestemd op die van de EU en 
heeft zich, wanneer het daarom werd verzocht, achter de verklaringen en démarches van 
de Unie geschaard, ook in het kader van de VN en de OVSE. Hongarije heeft zich 
aangesloten bij het gemeenschappelijk standpunt inzake Kosovo, het verbod op 
Joegoslavische vluchten en het olie-embargo tegen Joegoslavië. 
Hongarije is in maart 1999 lid geworden van de Noordatlantische Verdragsorganisatie 
(NAVO). Hongarije heeft in januari 1999 het Verdrag inzake conventionele 
strijdkrachten in Europa (CSE) bekrachtigd. Tijdens de Kosovo-crisis heeft het actief het 
NAVO-optreden tegen Joegoslavië gesteund. Hongaarse soldaten hebben deelgenomen 
aan de humanitaire missie in Albanië. Hongarije neemt ook deel aan KFOR en SFOR en 
heeft in dit kader soldaten naar Kosovo gestuurd. 
55 
Hongarije moet met het oog op volledige deelname aan het GBVB nog een aantal 
structurele wijzigingen doorvoeren. In de eerste helft van 1999 heeft Hongarije het 
roulerend voorzitterschap van de Raad van Europa waargenomen. 
Hongarije wil bijdragen tot de stabiliteit in de regio door middel van een beleid van goed 
nabuurschap en regionale samenwerking, dat wil zeggen door deel te nemen aan het 
Middeneuropees Initiatief, het Samenwerkingsinitiatief voor Zuidoost-Europa (SECI), 
het Royaumont-proces en de opnieuw gelanceerde Visegrad-4 dialoog (waaraan wordt 
deelgenomen door Slowakije, de Tsjechische Republiek, Polen en Hongarije). De 
betrekkingen met Roemenië en ook die met Slowakije na de algemene verkiezingen van 
september 1998 in dat land zijn sterk verbeterd. Het in 1996 ondertekend basisverdrag 
met Slowakije wordt thans ten uitvoer gelegd. Er worden thans op technisch niveau 
gesprekken gevoerd over een oplossing voor het geschil over de Gabcikovo-dam zonder 
dat dit hernieuwe bilaterale betrekkingen in de weg staat. Hongarije neemt deel aan het 
stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa. Tijdens de eerste helft van 1999 heeft Hongarije 
het roulerend voorzitterschap van de Raad van Europa waargenomen. 
3.9 Financiële aspecten 
Financiële controle 
Hongarije is zijn beleidskader voor financiële controle blijven consolideren door de 
draagwijdte van de financiële controles en de verdeling van de taken tussen de 
Rekenkamer, belast met de externe financiële controle, het Staatscontrolebureau, belast 
met de interne financiële controle, en de Schatkist. Daarnaast is een geïntegreerd beleid 
voor interne controle ingevoerd. 
De Rekenkamer fungeert als onafhankelijk extern controleur. Zij is belast met de 
boekhoudkundige controle van het betaalorgaan in de sector landbouw, dat onder het 
toezicht van het Ministerie van Landbouw en Regionale Ontwikkeling zal worden 
opgericht. 
De rol van het Staatscontrolebureau is verder versterkt en thans is het ook bevoegd voor 
de ex-post evaluatie van de gevolgen van besluiten van de regering, controle op de 
uitgaven ten laste van de nationale begroting, controle op subsidies en het gebruik van 
middelen (afkomstig van internationale donors) door alle begunstigden, zowel regionale 
als lokale. Eind 1998 is een nieuw systeem gecreëerd voor toezicht op de verschillende 
buitenlandse hulpprogramma's en de daarmee verband houdende medefinanciering. De 
overeenkomst inzake administratieve samenwerking van december 1997 tussen het 
Staatscontrolebureau en de financiële controle van de Commissie heeft geresulteerd in 
een eerste gemeenschappelijke financiële controlemissie in Boedapest. 
De Schatkist voert de boekhouding van de nationale begroting en is sedert 1998 
verantwoordelijk voor de buitenlandse bijstand aan Hongarije. Het voert betalingen uit 
na ex-ante controle voor de Hongaarse centrale administratie en is tevens 
verantwoordelijk voor een nationaal systeem voor toezicht op middelen en bepaalde 
steunmaatregelen van de staat ten behoeve van de regionale ontwikkeling. De 
coördinatie moet worden verbeterd in gevallen waarbij verschillende sectorale 
begrotingslijnen zijn betrokken. Als resultaat van een overeenkomst met de Commissie 
zijn binnen de Schatkist het Nationaal Fonds en de Centrale financierings- en 
contracteringseenheid (CFCU) opgericht. 
56 
Conclusie 
Hongarije is zijn interne financiële mechanismen op centraal niveau blijven aanpassen 
doch er moet nog een inspanning worden geleverd om de instellingen de beschikking te 
geven over geschoold personeel en aangepaste technische uitrusting. Er moet in het 
bijzonder aandacht worden besteed aan de oprichting en versterking van de regionale en 
lokale eenheden voor interne controle met het oog op de deelname van Hongarije aan de 
nieuwe pretoetredingsinstrumenten. Binnen elk ministerie moeten nog een aantal 
kwesties worden opgelost zoals de algemene financiële verantwoordelijkheid, 
maatregelen ingeval van onregelmatigheden en de onafhankelijkheid van de controle­
instanties. 
3.10 Algemene evaluatie 
Hongarije blijft vorderingen maken met de aanpassing en tenuitvoerlegging van het 
acquis in de meeste sectoren. Wat de interne markt betreft, is verder vooruitgang geboekt 
op het vlak van de wetgeving inzake overheidsopdrachten en intellectuele eigendom (met 
uitzondering van de retroactieve bescherming van octrooien) en de inspanningen waren 
vooral gericht op het zorgen voor een daadwerkelijke tenuitvoerlegging. Er is belangrijke 
vooruitgang geboekt met de vaststelling van wetgeving inzake zelfstandige 
beroepsactiviteiten waardoor EU-onderdanen die zich in Hongarije wensen te vestigen 
niet langer meer aan beperkingen zijn onderworpen. Er moeten weliswaar meer 
inspanningen worden geleverd voor de omzetting van EU-normen en het waarborgen van 
een functionerend markttoezicht, doch Hongarije is reeds goed opgeschoten met de 
tenuitvoerlegging van de nieuwe aanpak op het gebied van normalisatie en certificatie. 
Hongarije heeft een wet inzake staatssteun aangenomen die de ontwikkeling van een 
effectief systeem voor toezicht op en controle van staatssteun zou moeten 
vergemakkelijken. Er wordt gestaag doch langzaam vooruitgang geboekt op het gebied 
van landbouw en veterinaire en fytosanitaire controles doch de inspanningen moeten 
worden opgevoerd om op middellange termijn een voldoende aanpassingsniveau te halen. 
Hongarije is reeds vrij ver gevorderd met de aanpassingen in de vervoerssector doch de 
aanpassing en echte herstructurering van de spoorwegen heeft achterstand opgelopen. 
Hongarije is zijn beleidskader voor financiële controle blijven consolideren door het 
toepassingsgebied van de controles vast te stellen en de taken en verantwoordelijkheden 
tussen de betrokken instellingen te verdelen. 
Er is grote vooruitgang geboekt met de algemene aanpassing op het gebied van BTW en 
accijnzen, doch de discriminerende bepalingen op accijnsgebied zorgen nog voor 
problemen. Op audiovisueel gebied is nog een verdere aanpassing nodig op het vlak van 
Europese werken en het toezicht op satellietuitzendingen. Afgezien van de strijd tegen de 
georganiseerde criminaliteit verloopt de aanpassing op het gebied van justitie en 
binnenlandse zaken, vooral wat het grensbeheer en asielbeleid betreft, tegen een traag 
tempo. Wat het arbeidsrecht en de veiligheid en gezondheid op het werk betreffen, valt 
weinig vooruitgang te bespeuren. De vaststelling van milieuwetgeving gebeurt tegen een 
veel lager tempo en op douanegebied valt geen vooruitgang te noteren. Rekening 
houdend met de omvang van de aanpassingen die in deze sector nog moeten worden 
doorgevoerd, zullen nog belangrijke inspanningen moeten worden geleverd om 
vorderingen te kunnen maken. Er zijn strategische plannen goedgekeurd voor de sectoren 
milieu en energie doch zij moeten absoluut snel ten uitvoer worden gelegd. Voor 
sommige gebieden zoals regionale ontwikkeling bestaat er reeds geruime tijd een 
57 
wettelijk kader doch door een gebrek aan budgettaire en personele middelen is maar 
beperkte vooruitgang geboekt met de tenuitvoerlegging. 
Hongarije heeft gestaag vorderingen gemaakt met de ontwikkeling van zijn bestuurlijke 
capaciteit voor de tenuitvoerlegging van het acquis. Er zijn stappen gezet in de richting 
van een algemene hervorming van de overheidsdiensten en er is voortdurend aandacht 
besteed aan het opzetten van specifieke opleidingscursussen inzake Europees beleid en 
recht voor de administratie en het gerechtelijk apparaat. De voor de tenuitvoerlegging van 
de interne markt vereiste sleutelinstellingen bestaan reeds voor het grootste deel. Op 
specifieke domeinen zoals het toezicht op staatssteun, het markttoezicht 
(tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake productverantwoordelijkheid) en op 
veterinair en fytosanitair gebied moeten de overheidsdiensten echter nog worden 
versterkt. Hongarije moet voldoende budgettaire en administratieve middelen toewijzen 
voor regionale ontwikkeling en milieubeheer en moet zijn capaciteit voor het gebruik en 
controle van en toezicht op de financiële bijstand van de EU vergroten. Er is ruimte om 
meer autonomie te verlenen aan instellingen zoals het Staatscontrolebureau en de 
Communicatieautoriteit. 
Hongarije heeft aan de meeste doelstellingen voor de korte termijn van het Partnerschap 
voor toetreding op bevredigende wijze voldaan, behalve wat betreft de administratieve 
versterking op het gebied van de regionale ontwikkeling, de herstructurering van de ijzer­
en staalindustrie en de aanpassing in de sector milieu. Hongarije heeft ook veel 
vorderingen gemaakt bij de tenuitvoerlegging van de prioriteiten voor de middellange 
termijn. 
4. Bestuurlijke capaciteit om het acquis toe te passen 
In dit hoofdstuk worden de gegevens van het periodiek verslag 1998 van de Commissie 
bijgewerkt. De Europese Raad van Madrid wees er in december 1995 op dat de 
voorwaarden moeten worden gecreëerd voor een geleidelijke harmonieuze integratie van 
de kandidaat-lidstaten, met name door de aanpassing van hun administratieve structuren. 
Agenda 2000 heeft gewezen op het belang van een doeltreffende omzetting van de 
wetgeving van de Gemeenschap in nationale wetgeving en wat nog belangrijker is een 
behoorlijke toepassing van deze wetgeving in de praktijk via geschikte administratieve en 
gerechtelijke structuren. De bestuurlijke capaciteit is een essentieel element geworden in 
het onderhandelingsproces. 
Voor het verslag van dit jaar is de Commissie blijven samenwerken met de kandidaat­
lidstaten om een indicatieve lijst op te stellen van de rechtshandhavingsinstanties in 
belangrijke gebieden van het acquis. Waar mogelijk worden gegevens verstrekt over het 
ministerie of de organisatie die verantwoordelijk is voor een specifiek deel van het 
acquis, zijn bevoegdheden, personeelsbestand en begroting. Net als in de lidstaten moet 
elke administratie beslissen op welke wijze zij de schaarse personele en financiële 
middelen toewijst en ervoor zorgen dat zij over voldoende capaciteit beschikt om het 
acquis ten uitvoer te leggen. Er bestaat geen "ideaal" personeelsbestand en cijfers alleen 
geven geen beeld van de capaciteit om het acquis effectief ten uitvoer te leggen. Indien 
beschikbaar worden gegevens omtrent het personeelsbestand en -verloop verstrekt. Het 
ligt voor de hand dat een of twee personen niet volstaan voor gebieden met een zware 
taak op het gebied van controle en handhaving en dat een kleine bezetting er in dergelijke 
gevallen kan op wijzen dat meer aandacht moet worden besteed aan de bestuurlijke 
capaciteit. 
58 
Een groot aantal van de in dit verslag genoemde rechtshandhavingsstructuren zijn nog 
maar pas opgericht. Zij beginnen besluiten te nemen op gebieden die verband houden 
met het acquis doch vaak is het nog te vroeg om de kwaliteit en verenigbaarheid van die 
besluiten met het acquis te evalueren en in sommige gevallen beschikt men niet over de 
nodige informatie. Voor sommige gebieden kunnen evenwel gegevens worden verstrekt 
waaruit blijkt dat het acquis een levend en integrerend deel uitmaakt van de interne 
besluitvorming. De Commissie zal het komende jaar blijven samenwerken met alle 
kandidaat-lidstaten om een databank over de bestuurlijke capaciteit te ontwikkelen en 
gegevens te verzamelen over de handhaving op grond waarvan de Unie zich een beeld 
kan vormen van de operationele capaciteit voor de tenuitvoerlegging van het acquis. 
In het periodiek verslag 1998 concludeerde de Commissie dat: 
"Hongarije is voortgang blijven maken bij de opbouw van zijn administratieve capaciteit 
met het oog op de toepassing van het acquis. Het heeft aldus één van de prioriteiten van 
het partnerschap voor toetreding verwezenlijkt. De aandacht voor opleiding inzake 
Europese aangelegenheden ten behoeve van het volledige overheidsapparaat en het 
rechtswezen is een gunstige ontwikkeling die blijk geeft van de ernst waarmee Hongarije 
zich op het lidmaatschap voorbereidt. De administratieve capaciteit is evenwel nog 
zwak, met name op het gebied van de normalisatie, het toezicht op de staatssteun en de 
regionale ontwikkeling, zodat met het oog op de institutionele opbouw op deze gebieden 
nog een aanzienlijke inspanning nodig is." 
4.1. Bestuurlijke structuren 
De Hongaarse regering is belangrijke maatregelen blijven nemen met het oog op de 
hervorming en versterking van zijn overheidsdiensten. Sedert juli 1998 is het kabinet van 
de Eerste minister een veel belangrijkere rol gaan spelen in de algemene coördinatie 
tussen de verschillende ministeries. Tot de nieuwe taken behoren het toezicht op i) 
privatisering en ii) het beheer van de activa van de Schatkist (KVI). Het hoofd van het 
kabinet van de Eerste minister coördineert de werkzaamheden van de regering en haar 
betrekkingen met het parlement. Als gevolg van de toegenomen werklast van het kabinet 
van de Eerste minister is het personeelsbestand met 140 uitgebreid tot 441. In augustus 
1998 is een nieuwe dienst opgericht om met de non-profit sector tot een grotere 
samenwerking te komen op het gebied van de drugshandel, de sociale problematiek en de 
Europese integratie. 
In 1998 is het salaris van de ambtenaren met gemiddeld 15% verhoogd. Hongarije telt in 
totaal 103.296 ambtenaren (centrale overheid: 53.717, lokale overheid: 49.579), een daling 
met 1.350 in vergelijking met juli 1998. Hoewel het aantal ambtenaren in dienst van de 
centrale overheid dit jaar licht is toegenomen (met ongeveer 1.000), is dat van de lokale 
besturen bijzonder sterk gedaald (met ongeveer 5.000 tussen 1996 en 1998). Hoewel de 
deskundigheid en bereidheid van de Hongaarse ambtenaren bevredigend mag worden 
genoemd, geven de vrij hoge gemiddelde leeftijd en de zwakke talenkennis aanleiding tot 
bezorgdheid. In het kader van de ontwikkeling van de openbare dienst zullen de salarissen 
in de openbare sector worden herzien en zal een prestatieloon worden ingevoerd. 
Cursussen over de Europese Unie bieden aan het personeel van de overheidsdiensten en 
lokale besturen een goed gerichte opleiding. Hongaarse conferentietolken die uit het 
Engels, Frans en Duits werken, krijgen een speciale opleiding in de communautaire talen. 
59 
4.2. Capaciteit op bestuurlijk en gerechtelijk vlak: voornaamste terreinen voor 
de tenuitvoerlegging van het acquis 
Uniforme toepassing van EG-wetgeving: Sinds 1998 is verder vooruitgang geboekt 
met de voorbereiding van de Hongaarse rechterlijke macht op de toetreding tot de EU. In 
dit verband is bijzondere aandacht besteed aan het opzetten van opleidingsprogramma's 
en cursussen in EG-recht ten behoeve van rechters. 
In de in totaal 156 rechtbanken zijn er 2.350 functies van rechter (bijna allemaal bezet). 
Het afgelopen jaar zijn 11 nieuwe rechters aangesteld en zijn 23 nieuwe posten voor 
hulppersoneel gecreëerd. Het technisch hulppersoneel bedraagt qua aantal echter maar 
een derde van het gemiddelde in de lidstaten van de EU en de automatisering staat op een 
laag niveau. Volgens de Nationale raad voor de rechterlijke macht is ongeveer 32 
miljoen € nodig om de rechtbanken tegen 2004 adequaat toe te rusten. 
Rechters worden op voorstel van de Nationale raad voor de rechterlijke macht door de 
President van de Republiek benoemd en uit hun ambt ontzet. Alleen Hongaarse 
onderdanen komen in aanmerking voor het ambt van rechter en zij moeten voldoen aan 
bepaalde voorwaarden inzake universitaire opleiding en psychologische voorwaarden 
voldoen. Kennis van de EG-wetgeving is nog niet vereist. 
Er zijn reeds 106 geregistreerde rechters die in het Gemeenschapsrecht zijn 
gespecialiseerd. Nog eens 700 rechters nemen momenteel deel aan een 
opleidingsprogramma. 
In 1999 is uit de begroting een bedrag van 122 miljoen € uitgetrokken voor de 
rechtbanken tegenover 87 miljoen € in 1998. Zowel in 1998 als in 1999 kon de regering 
niet voldoen aan de vraag naar kredieten van de Nationale raad voor de rechterlijke 
macht. De gevraagde kredieten bedroegen in 1999 ongeveer het zevenvoudige van de 
begrotingsvoorstellen die de regering in haar ontwerp-begroting voor 2000 aan het 
parlement had voorgelegd. 
Sinds 1 januari 1999 is het systeem voor juridische toetsing van administratieve besluiten 
sterk gewijzigd. Het systeem van twee beroepsinstanties is omgevormd tot een systeem 
met een instantie voor gerechtelijke toetsing. Dit betekent dat geen wettelijk beroep kan 
worden aangetekend tegen deze besluiten van de districtsrechtbanken en van de 
hoofdstedelijke rechtbank. Deze besluiten kunnen echter wel voor het Hooggerechtshof 
worden aangevochten. Deze ontwikkeling heeft tot een ernstige overbelasting van het 
Hooggerechtshof geleid. Momenteel wachten 3.249 zaken op behandeling door het 
Hooggerechtshof. Bovendien komen er elke maand tenminste 200 nieuwe zaken bij. De 
3 rechtbanken van het Hooggerechtshof kunnen slechts 150 a 160 zaken per maand 
afhandelen. Daarom moesten in september 1999 drie nieuwe rechtbanken worden 
opgericht. De gemiddelde duur van de procedures bedraagt op dit ogenblik ongeveer een 
jaar voor de lagere rechtbanken en anderhalfjaar voor het Hooggerechtshof. 
Volgens de grondwet moet het Hooggerechtshof in de eerste plaats zorgen voor de 
eenmaking van de jurisprudentie en moet het leiding geven aan de lagere rechtbanken. 
Door de opgelopen achterstand kan het Hooggerechtshof deze taak echter niet ten volle 
uitvoeren. Er moeten meer middelen ter beschikking worden gesteld voor de opleiding 
van rechters om ervoor te zorgen dat zij op het ogenblik van de toetreding in staat zijn het 
Gemeenschapsrecht toe te passen. 
60 
Er zijn weliswaar een aantal acties ondernomen om de werking van de rechterlijke macht 
te verbeteren, doch er moeten op dit gebied nog meer inspanningen worden geleverd, met 
name om de achterstand weg te werken en de rechtbanken te automatiseren. De 
opleiding in Gemeenschapsrecht dient te worden voortgezet. 
Interne markt : De Raad voor Overheidsopdrachten is verantwoordelijk voor het 
toezicht op de naleving van de voorschriften inzake overheidsopdrachten. De Raad moet 
verantwoording afleggen aan het parlement waaraan hij jaarlijks een verslag moet 
voorleggen. De Raad is onafhankelijk van de regering. 
De Raad voor Overheidsopdrachten houdt toezicht op de rechtshandhaving en met name 
op de uitvoering van gesloten contracten. De raad stelt kwalificatiecriteria vast, 
publiceert jaarlijks een lijst van gekwalificeerde opdrachten, stelt het aantal leden van het 
Arbitragecomité vast, benoemt de voorzitter van het comité alsook de commissarissen en 
publiceert het Bulletin voor Overheidsopdrachten. 
Binnen de Raad treedt het Arbitragecomité op als een onafhankelijke onderzoekinstantie. 
Het kan worden beschouwd als een semi-rechterlijk orgaan, zoals door de richtlijn inzake 
beroepsprocedures is voorgeschreven. De Raad voor Overheidsopdrachten telt 21 leden 
en het Arbitragecomité 17. 
Bij de voor overheidsopdrachten bevoegde rechtbanken zijn ruim 700 klachten aanhangig 
gemaakt doch voor slechts 35 zaken is bij het Hooggerechtshof beroep aangetekend met 
het oog op gerechtelijke toetsing. In bijna 90% van deze zaken heeft het 
Hooggerechtshof de arresten van de lagere rechtbanken bevestigd. 
De toename van het aantal openbare aanbestedingen en de vermindering van het aantal 
onderhandse aanbestedingen wijzen er op dat de capaciteit van Hongarije om het acquis 
op dit gebied ten uitvoer te leggen daadwerkelijk is vergroot. 
De handhaving van de intellectuele en industriële eigendomsrechten valt onder de 
bevoegdheid van het Hongaarse Octrooibureau. Met ongeveer 263 personeelsleden was 
het personeelsbestand eind 1998 ongeveer hetzelfde als het vorige jaar. De begroting van 
het bureau voor 1999 bedroeg 8,31 miljoen € tegen 5,4 miljoen € in 1998. 
Hongarije telt vijf organisaties voor het collectief beheer van auteursrechten en verwante 
rechten. Deze organisaties zijn opgericht door een representatief aantal houders van 
auteursrechten. 
De Hoofdstedelijke Rechtbank van Boedapest is een speciale rechtbank met exclusieve 
bevoegdheid voor de meeste zaken die betrekking hebben op industriële eigendom. 
Daarnaast zijn er nog twee gespecialiseerde instanties (een voor industriële eigendom en 
een voor auteursrechten) die worden beheerd door het Hongaarse Octrooibureau dat, op 
verzoek, deskundige bijstand verleent aan de rechtbanken en andere autoriteiten. 
Het Octrooibureau werkt algemeen genomen bevredigend, doch er zijn nog een aantal 
verbeteringen nodig, vooral op het gebied van de opleiding van het personeel en de 
infrastructuur. In het kader van de opleiding dient bijzondere aandacht te worden besteed 
aan de officieren van justitie en rechters die zich bezighouden met zaken die verband 
houden met intellectuele eigendomsrechten, omdat de rechtbanken er tot dusverre vaak 
niet zijn in geslaagd boetes en straffen op te leggen. 
61 
Wat het vennootschapsrecht betreft, staan de 19 districtsrechtbanken en de 
hoofdstedelijke registratierechtbank in voor de registratie van vennootschappen en 
partnerschappen. Na de invoering van wettelijk bindende registratietermijnen is het 
aantal aanhangige zaken afgenomen. Op dit ogenblik worden deze termijnen meestal 
gerespecteerd. De rechtbanken verstrekken gegevens over de vennootschappen aan het 
informatienetwerk voor ondernemingen dat door het Ministerie van Justitie wordt 
beheerd. De registratierechtbanken houden toezicht op de oprichting van 
vennootschappen in Hongarije. 
Wat de in het nieuwe vennootschapsrecht vastgelegde registratieprocedure betreft, dient 
te worden aangestipt dat het handelsregister nog vrij onbetrouwbaar is en dat de 
informatietechnologie moet worden verbeterd. 
Op het gebied van boekhouding en accountantscontrole, is de in 1997 opgerichte Kamer 
van Auditors verantwoordelijk voor 1) het vertegenwoordigen van de belangen van de 
auditors op nationaal niveau, 2) de scholing en opleiding van auditors, 3) de toepassing 
van de beroepscode, 4) de kwalificatie van de auditors en 5) het sanctioneren van 
inbreuken op de voorschriften. 
Op dit ogenblik zijn er 6683 geregistreerde auditors en 1537 geregistreerde 
accountantskantoren (met rechtspersoonlijkheid). Daarnaast zijn nog eens 5146 personen 
gemachtigd accountantsdiensten te verstrekken. Er bestaan nog geen nationale normen 
voor boekhoudkundige controle. 
De Hongaarse Kamer van Auditors heeft een goede staat van dienst doch er moeten nog 
nationale normen voor boekhoudkundige controle worden ingevoerd. 
Op het gebied van gegevensbescherming heeft een ombudsman die door het Parlement is 
verkozen en daaraan verantwoording moet doen de exclusieve bevoegdheid voor de 
bescherming van persoonsgegevens en de openbaarmaking van gegevens van algemeen 
belang. De ombudsman houdt toezicht op de tenuitvoerlegging van de wet, onderzoekt 
klachten en zorgt voor het bijhouden van het register voor gegevensbescherming. Hij 
legt aan het parlement jaarlijks een verslag voor over de situatie op het gebied van de 
gegevensbescherming. Eind 1998 had het bureau van de ombudsman voor de 
bescherming van gegevens in totaal 29 personeelsleden in dienst, dus iets meer dan in 
1997 (25). 
Het ziet er naar uit dat goed toezicht wordt gehouden op de naleving van de 
voorschriften inzake gegevensbescherming. 
De Hongaarse normalisatie-instantie is juridisch volledig onafhankelijk van de regering. 
Het Instituut voor normalisatie is verantwoordelijk voor de invoering van Europese en 
internationale normen. De nationale normen worden bij de invoering van EU-normen 
automatisch opgeheven. In Hongarije mogen ook vrijwillige normen worden 
gepubliceerd doch door het gebrek aan middelen gebeurt dit niet. Hongarije past daarom 
een methode toe waarbij de tekst van de norm in het Engels is gesteld en die van het 
schutblad in het Hongaars. Het personeelsbestand van het instituut is sedert 1997 (95) 
met ongeveer 10% uitgebreid tot 104 personeelsleden op dit ogenblik! 
Hongarije, vertegenwoordigd door zijn Instituut voor normalisatie, is sedert 1992 
volwaardig lid van het Europees Instituut voor Telecommunicatienormen en geaffilieerd 
62 
lid van de Europese normalisatie-instellingen CEN/CENELEC. Het heeft het volwaardig 
lidmaatschap aangevraagd wat pas mogelijk zal zijn zodra het een omzettingsratio van 
80% heeft bereikt. Hongarije past de desbetreffende regels van deze instellingen naar 
letter en inhoud toe. Overeenkomstig het reglement van orde van het Hongaarse Instituut 
voor normalisatie moet er op nationaal niveau een status-quo heersen wanneer de 
Europese normalisatiewerkzaamheden aan de gang zijn. 
Er moeten nog inspanningen worden geleverd om de overname van de resterende 
communautaire normen te bespoedigen en aldus de voor het volwaardig lidmaatschap 
van de Europese normalisatie-instellingen vereiste omzettingsratio van 80% te bereiken. 
Het Hongaarse nationale accreditatiebureau is een overheidsinstantie met de naam 
"Nationaal Accreditatiecomité". Dit comité telt 55 leden die alle partijen die belang 
hebben bij deze activiteiten, waaronder ministeries en consumentenorganisaties, 
vertegenwoordigen. 
De technische capaciteit van dit bureau lijkt toereikend. Ook de samenwerking met 
internationale accreditatieverenigingen is gewaarborgd. 
De meeste instellingen die zich in Hongarije bezighouden met tests, inspecties en 
certificering zijn naamloze vennootschappen. De staat bezit de meerderheid van de 
aandelen van de instellingen die zijn belast met de tenuitvoerlegging van de technische 
voorschriften van de EU. 
. De infrastructuur van de test-, inspectie- en certificatie-organisaties wordt versterkt en 
Hongarije is begonnen met de overschakeling van zijn systeem van controle voor afzet op 
een systeem waarin sterker de nadruk wordt gelegd op markttoezicht. 
Op het gebied van metrologie is het Nationaal Bureau voor Metingen, dat onder het 
toezicht van het Ministerie van Economische Zaken valt, wettelijk bevoegd voor 
metingen. De voorzitter van het Nationaal Bureau voor Metingen wordt benoemd door 
de Eerste minister op voorstel van de Minister van Economische Zaken. Het Nationaal 
Bureau voor Metingen heeft acht regionale bureaus. Het bureau is een administratieve 
instantie waarvan de beslissingen voor rechtbanken kunnen worden aangevochten. Het 
bureau beschikt over voldoende personeel: op dit ogenblik 244 werknemers in het 
hoofdbureau in Boedapest (240 in 1997) en 232 in de regionale bureaus (229 in 1997). In 
1999 bedroeg het budget van het bureau ongeveer 7 miljoen € (4,28 miljoen € in 1998). 
Het Nationaal Bureau voor Metingen beschikt over voldoende personeel en heeft een 
goede staat van dienst wat betreft de rechtshandhaving. 
Het toezicht op de bankactiviteiten en beleggingsmaatschappijen wordt uitgeoefend door 
de Nationale Autoriteit voor Toezicht op de Geld- en Kapitaalmarkt die onafhankelijk 
werkt en onder het toezicht van de regering staat. Deze instelling wordt gefinancierd met 
bijdragen uit de financiële sector. Het aantal personeelsleden van deze instelling is van 
252 in 1997 tot 289 in 1998 gestegen. De eigen begrotingsinkomsten bedroegen 20,78 
miljoen € in 1999 (10,39 miljoen € in 1998). De voorzitter van de Autoriteit wordt op 
voorstel van de President van de Nationale Bank en de Minister van Financiën door de 
Eerste minister benoemd en ontslagen. De Autoriteit oefent toezicht uit op 
kredietinstellingen en financiële ondernemingen, dienstenverleners op het gebied van 
investeringen, investeringsfondsen, effectenbeurzen, handelaars op de goederenbeurs, 
goederenbeurzen, publieke entrepots en gespecialiseerde kredietinstellingen. De 
63 
Autoriteit telt momenteel 300 personeelsleden die drie belangrijke activiteiten uitoefenen: 
meewerken aan de regelgeving, afleveren van vergunningen aan ondernemingen en 
openbare aanbestedingen, en inspecties. Zij is ook gemachtigd inspecties ter plaatse uit 
te voeren. Tijdens de periode waarop dit verslag betrekking heeft zijn 21 banken 
uitvoerig ter plekke gecontroleerd, terwijl twee andere een gerichte inspectie hebben 
ondergaan. Daarnaast zijn controles ter plaatse uitgevoerd in 138 coöperatieve 
kredietinstellingen. Bij overtreding van de regels door de marktdeelnemers, kan de 
Autoriteit maatregelen nemen en sancties opleggen zoals het intrekken van vergunningen. 
In 1999 zijn bijvoorbeeld in 15 gevallen de activiteiten van de financiële instelling 
opgeschort en in twee gevallen is geen toestemming gegeven voor het uitgeven van 
waardepapieren. De Autoriteit kan overeenkomsten sluiten met buitenlandse 
toezichthoudende autoriteiten en heeft dit reeds gedaan met Duitsland, Frankrijk, Italië, 
Oostenrijk en Luxemburg. De verkregen informatie mag uitsluitend worden gebruikt 
voor vergunningverlening, toezicht en sanctionering. Hongarije is lid van IASCO en het 
Comité van Bazel. 
De Nationale Autoriteit voor Toezicht op de geld- en kapitaalmarkt heeft ook uitgebreide 
inspecties uitgevoerd bij 29 effectenhandelaars en leden van de goederenbeurs alsmede 
een gerichte controle op de effectenbeurs van Boedapest. Na de vaststelling van 
onregelmatigheden hebben 9 handelaars hun activiteiten moeten opschorten. De 
Nationale Dienst voor Toezicht op het Verzekeringswezen staat onder het toezicht van de 
Minister van Financiën. Het is een onafhankelijk orgaan met een eigen begroting. In 
1998 telde zij 45 personeelsleden (38 in 1997). De begrotingsinkomsten zijn in 1999 tot 
ongeveer 2,2 miljoen € gestegen. De autoriteit heeft ook 12 personen in tijdelijke dienst. 
Het Bureau voor Toezicht op Particuliere Fondsen heeft meer bevoegdheden gekregen 
omdat het aantal personen dat zich bij een tweede en derde particulier pensioenfonds 
aansluit snel is toegenomen. Het bureau telde in 1998 102 personeelsleden. In 1999 
heeft het 2 miljoen € uit de begroting ontvangen. 
Om de inspecties efficiënter te maken moet de coördinatie tussen de verschillende 
toezichthoudende diensten verder worden versterkt. 
Wat het vrij verkeer van personen betreft, is het Hongaarse Centrum voor 
Gelijkwaardigheid en Informatie bij het Ministerie van Onderwijs belast met de 
erkenning van academische en postuniversitaire graden, kwalificaties in het hoger 
onderwijs en de erkenning van wetenschappelijke graden. Het Comité Studiebeurzen is 
in juli 1998 afgesplitst van het Centrum voor Gelijkwaardigheid en Informatie en door 
deze rationalisatie is voldaan aan een belangrijke institutionele voorwaarde voor 
toetreding tot de EU. Het Hongaarse Centrum voor Gelijkwaardigheid en Informatie, 
waarvan de opdrachten het afgelopen jaar zijn uitgebreid, telt 12 personeelsleden (een 
toename met ongeveer 50% in vergelijking met het voorbije jaar (8). Het 
personeelsbestand moet nog verder worden uitgebreid. 
Het feit dat men Hongaars staatsburger moet zijn om lid te kunnen worden van de meeste 
beroepsorganisaties, waarvan het lidmaatschap vaak verplicht is, baart zorgen. Alleen 
de beroepsorganisaties van architecten, geneesheren, apothekers en veeartsen leggen 
deze verplichting niet op. 
Mededinging : Het Hongaarse Mededingingsbureau is in 1999 opgericht en is belast met 
de handhaving van de mededingingsregels. Het telt momenteel 115 personeelsleden (106 
in 1997). De begroting van dit bureau bedroeg in 1999 2,1 miljoen € (1,6 miljoen € in 
1998). Het beschikt over ruime bevoegdheden inzake controle op de concurrentie, 
64 
waaronder inbeslagneming van documenten, het verbieden van bepaalde praktijken en 
het opleggen van boetes, ook in gevallen van fraude ten aanzien van de consument. De 
besluiten van het bureau worden genomen door de Raad voor Concurrentie die volledig 
autonoom binnen het Mededingingsbureau functioneert. Door de voorzitter van de raad 
aangewezen panels bestaande uit drie leden doen uitspraak over verschillende zaken. De 
definitieve besluiten kunnen worden aangevochten voor de hoofdstedelijke rechtbank. 
Het personeel lijkt voldoende gekwalificeerd te zijn om toezicht te houden'op de naleving 
van de mededingingswet. 
Het Mededingingsbureau heeft in 1998 180 besluiten genomen. In 39 gevallen ging het 
om een overtreding van de wet (waaronder 30 gevallen van fraude ten aanzien van de 
consument, een geval van kartelvorming en 5 misbruiken). In een fusie-zaak is een 
negatief besluit genomen (MATAV). 
Het toezicht op de staatssteun is toevertrouwd aan het Bureau voor Toezicht op 
Staatssteun van het Ministerie van Financiën. Het heeft op dit ogenblik 6 
personeelsleden in dienst. De eerste kennisgevingen van steunmaatregelen lopen thans 
binnen. 
Het Mededingingsbureau functioneert goed doch het Bureau voor Toezicht op 
Staatssteun moet verder worden versterkt om degelijk toezicht te kunnen uitoefenen op de 
steunmaatregelen van de staat. 
Telecommunicatie : De Hongaarse Communicatie-autoriteit voor is verantwoordelijk 
voor de afgifte van vergunningen en het toezicht en is de regelgevende en 
administratieve instantie voor telecommunicatie- en postdiensten en frequentiebeheer in 
Hongarije en zij voert haar werkzaamheden uit onder het toezicht van het Ministerie van 
Vervoer. Zij wordt gefinancierd uit de staatsbegroting, is bevoegd voor het gehele 
grondgebied en heeft een onafhankelijke boekhouding. De voorzitter van de 
Communicatie-autoriteit wordt op voorstel van de Nationale Raad voor Communicatie en 
Informatica door de Minister van Vervoer benoemd. De voorzitter is rechtstreeks 
verantwoording verschuldigd aan de minister en is in het bijzonder verantwoordelijk voor 
kwesties op het gebied van regelgeving, informatica en frequentiebeheer. 
De Hongaarse Communicatie-autoriteit is verdeeld in negen directoraten, vijf 
inspectoraten en het bureau van de voorzitter. De directoraten verzorgen alle centrale 
taken op het gebied van regulering en middelenbeheer. De vijf regionale inspectoraten 
zijn belast met de afgifte van vergunningen en inspecties. Het bureau van de voorzitter is 
verantwoordelijk voor de behandeling van gevallen waarin beroep is ingesteld tegen de 
beslissingen van de regionale inspectoraten. 
De Communicatie-autoriteit heeft ongeveer 516 personen in dienst: 269 in de centrale 
directoraten (zelfde aantal als in 1997) en 247 in de regionale directoraten (tegenover 341 
in 1997). Meer dan de helft van het personeel is gekwalificeerd (voor ongeveer 90% 
ingenieurs). Het aantal personeelsleden ligt in vergelijking met het personeelsbestand 
van soortgelijke instellingen in de EU nogal hoog doch dit cijfer omvat ook het personeel 
dat in de diverse laboratoria van de Autoriteit voor Communicatie werkt. 
In mei 1999 heeft de Communicatie-autoriteit een dienst "posterijen" opgericht die in de 
toekomst verantwoordelijk zal zijn voor de afgifte van vergunningen en het toezicht op 
de sector posterijen. 
65 
Het binnenlands postverkeer wordt op dit ogenblik aan een kwaliteitscontrole 
onderworpen. Hongarije heeft het probleem van de grensoverschrijdende/internationale 
controle aangepakt door een overeenkomst te ondertekenen met UNEX (Unipost External 
Monitoring System) om het land in staat te stellen deel te nemen aan het toezicht en de 
kwaliteitscontrole op de uitgaande post met gebruikmaking van de methodes van UNEX. 
De 200 hoofdpostkantoren worden toegerust met on-line network terminals. 
Op telecommunicatiegebied moeten nog bijkomende inspanningen worden geleverd om 
de onafhankelijkheid van de regelgevende autoriteit te consolideren omdat de invloed 
van overheidsinstanties nog merkbaar is in bepaalde gebieden. Om op de interne markt 
van de EU de concurrentie aan te kunnen moet het financiële aspect van de universele 
dienstverplichtingen worden aangepakt en moet Hongarije zijn postinfrastructuur verder 
ontwikkelen. De institutionele opbouw van de posterijen moet ook de oprichting 
omvatten van een wettelijk autonome en functioneel zelfstandige regelgevingsinstantie. 
Audiovisuele diensten: de Nationale Commissie voor Radio en Televisie (ORTT) is 
opgericht bij de wet op radio- en televisiediensten. De zeven commissieleden worden bij 
meerderheidsstemming in het Parlement voor één termijn van vier jaar verkozen. Zij 
worden bijgestaan door een dienst van 103 ambtenaren. De commissie is een autonome 
overheidsorganisatie met nationale bevoegdheid en staat onder het toezicht van het 
Parlement. Zij is vooral belast met de bescherming van de vrijheid van meningsuiting, 
voorkoming van informatiemonopolies, bescherming van de onafhankelijkheid van de 
omroepen en het toezicht op de naleving van de beginselen van een vrije pers en brengt 
zij verslag uit aan het Parlement. 
De commissie is bij wet gemachtigd om uitzendrechten en offertes voor satellietkanalen 
te evalueren; toezicht uit te oefenen, vergunningen af te geven voor commerciële radio en 
televisie en boetes op te leggen en in bepaalde omstandigheden vergunningen in te 
trekken; een klachtencommissie (belast met het beoordelen van klachten over de 
schending van de criteria voor het verstrekken van evenwichtige informatie) en een dienst 
voor programmatoezicht en -analyse te leiden; advies uit te brengen over wetsvoorstellen 
met betrekking tot het frequentiebeheer en de radio- en televisietaksen vast te stellen. De 
commissie heeft in 1998 ongeveer 500 a 550 acties ondernomen. 
Het grote aantal acties lijkt te bevestigen dat de Nationale Commissie voor Radio en 
Televisie een goede staat van dienst heeft op het gebied van rechtshandhaving. 
Belastingen: Het ministerie van Financiën is belast met het toezicht op de Belastingdienst. 
Eind 1998 waren in de 24 regionale directoraten in totaal 9.170 personeelsleden werkzaam, 
wat een belangrijke stijging betekent in vergelijking met 1997 (8.308). In januari 1999 is 
binnen de Belastingdienst het Directoraat strafrechtelijk onderzoek opgericht met 240 
personeelsleden. Het is gemachtigd zaken in verband met belastingontduiking, bedrieglijke 
bankbreuk, administratieve discipline, oneerlijke economische voordelen en valsheid in 
geschrifte te onderzoeken. Er is vooruitgang geboekt met betrekking tot het aantal controles 
ter plaatse in de kleinhandel en ad hoc controles van verzoeken om terugbetaling van de 
BTW. De oprichting van het Directoraat strafrechtelijk onderzoek heeft tevens bijgedragen 
tot een betere inning van de belastingen. 
De controlecapaciteit van de Belastingdienst is het voorbije jaar verbeterd. 
Landbouw : de Dienst milieubescherming in de landbouw en plantenbescherming van 
het ministerie van Landbouw en Regionale Ontwikkeling telt 17 personeelsleden en 
66 
bestaat uit twee afdelingen: een afdeling plantenbescherming die zich hoofdzakelijk 
bezighoudt met zaken in verband met de registratie van pesticiden en meststoffen, 
fytosanitaire voorschriften, voorschriften inzake plantenbescherming, controle van de 
kwaliteit van productiemiddelen en de veiligheid van producten en daarnaast een afdeling 
milieubescherming in de landbouw die zich hoofdzakelijk bezighoudt met wettelijke en 
administratieve aangelegenheden in verband met bodembescherming, milieuaspecten van 
de landbouwproductie, waterbeheer, afvalverwijdering en natuurbescherming. 
Het Inspectoraat gewas- en bodembescherming werkt onder de verantwoordelijkheid van 
het ministerie van Landbouw en Regionale Ontwikkeling. Er zijn op dit ogenblik 20 
stations voor gewas- en bodembescherming (één in elk district en één in Boedapest) met 
in totaal 938 personeelsleden. Daarnaast zijn er ook nog 10 gespecialiseerde laboratoria. 
Het Nationaal Instituut voor de Wijnbenamingen tenslotte is een gezamenlijke 
organisatie van diverse diensten. Het is belast met het beproeven en geven van een 
benaming aan alle wijnen en wijnproducten in Hongarije. Het instituut telt 61 
personeelsleden, wat veel meer is dan in 1997 (49). 
De Dienst Diergeneeskunde en Voedingsmiddelencontrole, die in totaal 2707 
personeelsleden en 20 controlestations (bij het ministerie van Landbouw en Regionale 
Ontwikkeling) telt en geleid wordt door het hoofd van de veterinaire dienst, staat in voor 
het centraal beheer en het toezicht op de gezondheid van dieren in Hongarije. Deze 
dienst is bevoegd voor administratieve kwesties in verband met vergunningen voor 
diergeneesmiddelen en biologische middelen, de in- en doorvoer van levende dieren, 
producten van dierlijke en plantaardige oorsprong die drager van ziekteverwekkers 
zouden kunnen zijn, het dierenwelzijn tijdens het transport en controle op de 
voedselhygiéne en -kwaliteit. 
Er zijn 24 bureaus voor veterinaire controle aan de grens die 30 veterinaire 
grenscontroleposten leiden waarvan de meeste 24 uur op 24 zijn bemand en die de 
invoer, doorvoer en uitvoer van dieren en dierlijke producten controleren. 
Het Centraal Instituut voor Veterinaire Diagnose is het centrale, coördinerende 
laboratorium voor veterinaire diagnose dat aan de andere diagnoselaboratoria 
gespecialiseerde bijstand verleent en een dienst voor kwaliteitscontrole ter beschikking 
stelt. Eind 1998 had het instituut 78 personeelsleden in dienst (75 in 1997). De vijf 
diagnoselaboratoria op het terrein bestrijken elk een gebied dat 2 a 3 districten omvat. 
Het Instituut voor Controle op Biologische Middelen, diergeneesmiddelen en -voeder 
fungeert als adviesorgaan voor de centrale regering en als laboratorium voor het 
controleren van de kwaliteit van diergeneesmiddelen en biologische middelen bestemd 
voor verkoop en gebruik, ongeacht het feit of zij in Hongarije zijn geproduceerd dan wel 
zijn ingevoerd. Het heeft uitsluitend een diagnose-functie. Het personeelsbestand is de 
voorbije twee jaar ongewijzigd gebleven: zowel in 1998 als 1997 telde het 75 
personeelsleden. 
Het Instituut voor Voedingsmiddelenonderzoek is het centrale laboratorium dat het 
ministerie van Landbouw en Regionale Ontwikkeling en zijn stations in het veld steunt 
67 
bij de activiteiten op het gebied van de voedselveiligheid. Het staat onder de 
rechtstreekse leiding van de Dienst diergeneeskunde en voedselcontrole en het hoofd van 
de veterinaire dienst. Het aantal personeelsleden is de voorbije twee jaar vrijwel 
ongewijzigd gebleven: 97 in 1997 en 98 in 1998. 
Op het gebied van de regulering van de landbouwmarkt, is het Bureau voor de regeling 
van de landbouwmarkt verantwoordelijk voor de toepassing van de beginselen van de 
marktregeling terwijl het Landbouwinterventiecentrum een uitvoerende rol heeft. Het 
Bureau voor de regeling van de landbouwmarkt is belast met beleids- en 
regelgevingskwesties zoals afzet, exportbeleid, opkoopregelingen, binnenlandse en 
internationale handel. Het houdt zich bezig met dierlijke en plantaardige producten. Het 
Bureau voor de regeling van de landbouwmarkt telt 42 personeelsleden. Het 
Landbouwinterventiecentrum is verantwoordelijk voor het uitvoeren van terugbetalingen 
door de staat, financiële controles en toezicht op het juiste gebruik van de middelen. Het 
heeft toegang tot de databank van de Hongaarse Dienst voor de buitenlandse handel in 
landbouwproducten, waardoor het gevallen van onrechtmatig gebruik van de middelen 
kan opsporen. Het Centrum registreert restituties bij de uitvoer en keurt die desgevallend 
goed. Het wordt nog steeds gefinancierd door het ministerie en is aangesteld tot 
betaalorgaan voor SAPARD. Het Centrum is onafhankelijk van het ministerie doch 
beiden zijn nauw met elkaar verbonden en het Centrum oefent invloed uit op de 
voorschriften betreffende de landbouwmarkt. Het telt 60 personeelsleden en omvat 4 
afdelingen die zijn belast met de markt, controles, boekhouding en organisatie. Het 
aantal personeelsleden is in vergelijking met 1997 (26) sterk gestegen. (De begroting van 
het centrum bedroeg in 1999 2,2 miljoen €). 
Het Nationaal Instituut voor Kwaliteitscontrole in de Landbouw is belast met de 
kwaliteitscontrole van alle zaden, geeft vergunningen af en controleert de kwaliteit van 
fokdieren en sperma. Het Centrale voedingsmiddelenlaboratorium van het Instituut is 
belast met het onderzoek van anorganische bestanddelen in voedermiddelen. 
Er is vooruitgang geboekt met de oprichting van de administratieve structuren voor 
veterinaire en fytosanitaire controle. Er moet echter nog een inspanning worden 
geleverd om de controlenormen te verbeteren en in overeenstemming te brengen met het 
acquis. 
Visserij : de Dienst visserij, wilde fauna en flora en watergebruik is binnen het 
ministerie van Landbouw en Regionale Ontwikkeling belast met visserijvraagstukken. 
De dienst heeft te kampen met een groot personeelstekort (2 personeelsleden, het 
diensthoofd inbegrepen). Elk district heeft een Inspectoraat fauna en flora en visserij (19 
eenheden) met elk één visserij-inspecteur die bevoegd is voor het toezicht op en 
maatregelen in verband met de visteelt, illegale visvangst en daarmee verband houdende 
kwesties. 
Het personeelsbestand van de Dienst visserij, wilde fauna en flora en watergebruik moet 
worden uitgebreid. 
Energie: Het Energiebureau van het ministerie van Economische Zaken is belast met het 
energiebeleid en telt 28 personeelsleden. Het Energiebureau is een overheidsdienst met 
onafhankelijke verantwoordelijkheden en jurisdictie op nationaal niveau. Het wordt 
gecontroleerd door de regering en staat onder het toezicht van de minister van 
Economische Zaken. Het bureau telt verschillende diensten: consumentenbescherming 
en prijsstelling; energievoorziening; interne financiering; juridische aangelegenheden en 
68 
beheer. De werkingskosten worden gedekt door heffingen op de energieprijs. Het bureau 
telt 85 personeelsleden (64 in 1997). De belangrijkste taken van het bureau zijn de 
regulering van en het toezicht op de gas- en elektriciteitsbedrijven met een natuurlijke 
monopoliepositie en de bescherming van de consumentenbelangen. Onder de 
reguleringsactiviteiten vallen de afgifte van vergunningen, exploitatievoorschriften, 
eigendomskwesties, prijzen, netwerken en algemene regelgeving voor de ondernemingen. 
(De begroting bedraagt 3 miljoen € in 1999 tegen 2,2 miljoen € in 1998). 
Het bureau kan boetes opleggen, vergunningen wijzigen of intrekken en de scheiding of 
fusie van de vergunninghouder of de verkoop van een belangrijk eigendomsaandeel 
alsook een kapitaalvermindering goedkeuren. 
Hongarije moet een aangepast en efficiënt reguleringsmechanisme tot stand brengen, 
zoals door de gas- en elektriciteitsrichtlijnen is voorgeschreven. In dit verband voorziet 
de nieuwe strategie voor de lange termijn van de regering in de verdere ontwikkeling van 
het Hongaars Energiebureau. 
Vervoer : Het ministerie van Vervoer, Communicatie en Waterbeheer is bevoegd op het 
gebied van vervoer. Daarnaast is de Burgerluchtvaartautoriteit, met 86 personeelsleden 
in 1998 (52 in 1997) verantwoordelijk voor het luchtvervoer. De directeur voor de 
scheepvaart op het inspectoraat-generaal vervoer is verantwoordelijk voor het zeevervoer. 
Het ministerie van Vervoer, Communicatie en Waterbeheer voert een plan voor 
personeelsinkrimping door. waardoor het aantal personeelsleden sedert juli 1997 met 40 is 
verminderd tot 302 op dit ogenblik. De Hongaarse administratie is van plan om het 
personeelsbestand in 1999 met nog eens 3% in te krimpen. 
Het Inspectoraat vervoer telt in totaal 1.706 personeelsleden (1.679 in 1997), verdeeld 
over 20 geografische afdelingen (19 districten plus Boedapest) met een centrale dienst in 
de hoofdstad. Elk lokaal bureau is verantwoordelijk voor het weg- en railvervoer. De 
werkingskosten worden gefinancierd met vergoedingen die worden gevraagd voor 
diensten en procedures. Het Inspectoraat vervoer voert ook controles ter plaatse uit, 
controleert vergunningen, documenten en de staat van het voertuig (ongeveer 500.000 
controles per jaar, controles op overgewicht en controles ter plaatse niet meegerekend). 
De controles op overgewicht (28.000 a 30.000 per jaar) worden door de bevoegde 
inspecteurs aan de grenscontroleposten uitgevoerd. 
Hongarije moet zijn administratieve instellingen die zijn belast met de toewijzing van de 
spoorwegcapaciteit en het toezicht op de activiteiten van de spoorwegondernemingen 
versterken. Op dit ogenblik beschikt de directeur voor de spoorwegen over onvoldoende 
personeel om zich van deze taak te kunnen kwijten. 
Wat de binnenwateren betreft, zijn zes districtsinspectoraten verantwoordelijk voor de 
scheepvaart. Door 30 personeelsleden worden jaarlijks ongeveer 20.000 zaken 
afgehandeld (vergunningen, onderzoeken, toezicht). De Dienst voor de scheepvaart van 
het Inspectoraat vervoer telt 30 personeelsleden en is belast met kwesties in verband met 
schepen, havenaangelegenheden en zeevaart. De dienst heeft geen personeel dat 
uitsluitend controles uitvoert: het personeel controleert schepen naast zijn normale taken. 
De effectiviteit van de dienst zou kunnen worden verbeterd door het personeel en de 
uitrusting uit te breiden. 
Het aantal controlepunten op de Donau moet worden vergroot. Er worden slechts 
controles uitgevoerd in bepaalde gevallen, bijvoorbeeld voor het vervoer van gevaarlijke 
69 
goederen over de Donau waarvoor meldingsplicht bestaat en dat tijdens het traject over 
de Hongaarse wateren onder toezicht staat. 
Het ministerie dient ervoor te zorgen dat de geplande personeelsinkrimpingen geen 
ongunstige invloed hebben op het tijdschema voor de omzetting en tenuitvoerlegging van 
het acquis. 
Werkgelegenheid en sociaal beleid: In januari 1999 heeft het ministerie van 
Economische Zaken officieel de verantwoordelijkheid gekregen voor de 
werkgelegenheidsstrategie (met name een actief arbeidsmarktbeleid) en de sociale 
dialoog. Het ministerie van Sociale Zaken en het Gezin is belast met de 
tenuitvoerlegging van het werkgelegenheidsbeleid, zoals het beheer van de 
arbeidsbureaus, bijscholing en plaatsing. Het ministerie staat ook in voor de 
ontwikkeling en tenuitvoerlegging van het sociaal beleid en is als leidende organisatie 
aangewezen voor de voorbereiding op de eventuele deelname aan het Europees Sociaal 
Fonds (ESF). Aangezien het fonds op grond van de nieuwe ESF-verordening op 
Europees niveau voor een groot deel de operationele arm is van de Europese 
werkgelegenheidsstrategie, zullen de twee ministeries nauw moeten samenwerken. Ook 
het ministerie van Onderwijs speelt een belangrijke rol op het gebied van de 
beroepsopleiding. 
De arbeidsverhoudingen worden geregeld door de Nationale Arbeidsinspectie die als een 
autonome dienst onder het toezicht van het ministerie van Sociale Zaken en het Gezin 
functioneert. 
Wat betreft de aanpassing van de wetgeving op het gebied van de gezondheid en 
veiligheid op het werk is de verantwoordelijkheid verdeeld over het ministerie van 
Sociale Zaken en het Gezin, het ministerie van Volksgezondheid, het ministerie van 
Economische Zaken en het Nationaal bureau voor de mijnbouw. De Nationale 
Arbeidsinspectie, die onder het ministerie van Sociale Zaken en het Gezin ressorteert, is 
ook verantwoordelijk voor de omzetting van een klein aantal EG-maatregelen. 
De Nationale Arbeidsinspectie is verantwoordelijk voor de bedrijfsveiligheid/veiligheid 
op het werk en telt in totaal 600 personeelsleden (inclusief ondersteunend personeel), 
waarvan ongeveer 80 op het hoofdbestuur (64 in 1997) en ongeveer 400 inspecteurs. 200 
van die inspecteurs controleren de naleving van het arbeidsrecht terwijl de rest controles 
uitvoert in verband met gezondheid en veiligheid. De Inspectie voor 
Arbeidsgeneeskunde functioneert binnen het institutionele kader van de Inspectie voor 
volksgezondheid en bedrijfsartsen en is verantwoordelijk voor de bescherming van de 
gezondheid van werknemers en de preventie van beroepsziekten in Hongarije. Deze 
dienst telt 6.881 personeelsleden en haar begrotingsinkomsten bedroegen in 1999 
ongeveer 1,28 miljoen € (1,2 miljoen in 1998). 
De Inspectie voor Volksgezondheid maakt deel uit van het ministerie van 
Volksgezondheid en heeft tot taak de volksgezondheid te verbeteren en ziekten te 
voorkomen. Zij hangt af van het Nationaal Bureau voor Geneeskunde en 
Volksgezondheid en haar directeur, de hoofdinspecteur volksgezondheid, brengt 
rechtstreeks verslag uit aan de minister van Volksgezondheid en wordt bijgestaan door 
vier assistenten. 
De inspectie telt 149 bureaus in de districten en steden en een centraal bureau in 
Boedapest. Het stelt ongeveer 6.731 personeelsleden tewerk (2.168 in steden, 3.085 in de 
70 
districten en 1.478 in het centrale bureau en andere nationale instellingen, dit wil zeggen 
minder dan in 1992 (7.905) en 1995 (7.124)). Als gevolg van verschillen op het gebied 
van bevoegdheid en aanpak voert het zijn controles onafhankelijk van de Nationale 
Arbeidsinspectie uit. 
De samenwerking tussen de Inspectie voor Volksgezondheid en de Nationale 
Arbeidsinspectie moet worden versterkt. Er moet ook vooruitgang worden geboekt met 
de oprichting van de structuren voor de tenuitvoerlegging van de wetgeving op het 
gebied van gezondheid en veiligheid op het werk. 
Regionaal beleid en cohesie : De wet van 1996 inzake regionale ontwikkeling en 
ruimtelijke ordening in Hongarije vormt de rechtsgrond voor de besluitvorming op het 
gebied van regionale ontwikkeling. De wet stelt zeven ontwikkelingsgebieden in. Zij 
bepaalt dat de regionale ontwikkelingsraden moeten worden opgericht (of opnieuw 
opgericht) overeenkomstig de nieuwe voorschriften en met een vaste zetel (wat nog niet 
het geval is). De regionale ontwikkelingsraden moeten zelf diensten oprichten die 
verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van de programma's inzake ruimtelijke 
ordening. Bovendien voorziet de nieuwe wet in een solide financiële basis door te 
bepalen dat de werkingskosten van de uitvoerende diensten door de nationale begroting 
moeten worden gedragen. De regering zal bij wet worden gemachtigd regels vast te 
stellen voor de totstandbrenging van het regelgevingskader ten behoeve van de 
organisatorische en operationele basis voor de follow-up van de programma's. 
De wet voorziet in de oprichting van nieuwe organen doch er zijn onvoldoende financiële 
middelen beschikbaar gesteld om het geplande systeem behoorlijk te laten functioneren. 
Het institutionele kader voor regionale ontwikkeling is nog steeds zeer zwak en er is een 
tekort aan vast personeel in de ontwikkelingsraden. Het streefdoel is om tegen eind 1999 
8 a 10 personen in dienst te nemen die de regionale ontwikkelingsraden moeten bijstaan. 
Dit heeft tot gevolg dat de administratieve capaciteit vrij beperkt is. 
Milieu : Het ministerie van Milieu is belast met de coördinatie op milieugebied doch 
deze verantwoordelijkheid wordt gedeeld met andere ministeries of agentschappen zoals 
het ministerie van Vervoer, Telecommunicatie en Afvalbeheer voor kwesties die verband 
houden met het afvalbeheer. Het ministerie van Binnenlandse Zaken is verantwoordelijk 
voor het beheer van het van de gemeenten afkomstige huishoudelijk afval. Het ministerie 
van Volksgezondheid is verantwoordelijk voor de lucht- en waterkwaliteit (drink- en 
zwemwater). Het ministerie van Landbouw is verantwoordelijk voor de bodemkwaliteit 
en ook voor het bos- en wildbeheer. Het Nationaal Agentschap voor Atoomenergie 
(onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Economische Zaken) is 
verantwoordelijk voor kwesties in verband met nucleaire veiligheid. De Nationale 
agentschappen voor stralingsbescherming en nucleaire veiligheid (onder de 
verantwoordelijkheid van het ministerie van Volksgezondheid) staan in voor de 
stralingsbescherming. 
Het ministerie van Milieu is verantwoordelijk voor de besluitvorming en wetgeving 
terwijl de tenuitvoerlegging en rechtshandhaving is toevertrouwd aan de regionale 
autoriteiten voor milieubescherming. Op de juridische dienst van het ministerie van 
Milieu werken slechts drie juristen aan de omzetting van de communautaire 
milieuwetgeving. 
71 
Het land telt 12 regionale Autoriteiten voor milieubescherming met in totaal 1.137 
personeelsleden (1.134 in 1997) en 12 Autoriteiten voor natuurbescherming die alle 
gecoördineerd worden door een hoofdinspectie (die onder het ministerie van Milieu 
ressorteert). Er zijn 19 Autoriteiten voor volksgezondheid die onder het ministerie van 
Volksgezondheid vallen en verantwoordelijk zijn voor kwesties in verband met de 
volksgezondheid. Daarnaast zijn er nog 12 Autoriteiten voor waterbeheer die onder het 
ministerie van Vervoer, Telecommunicatie en Waterbeheer ressorteren en die 
verantwoordelijk zijn voor kwesties in verband met de waterkwaliteit en milieurampen. 
Het personeelsbestand van het Hoofdbestuur voor waterbeheer is lichtjes ingekrompen: 
van 115 in 1997 tot 110 in 1998. Onder hetzelfde ministerie ressorteert ook de autoriteit 
voor het verkeer die bevoegd is voor door het verkeer veroorzaakte verontreiniging en 
lawaai. 
De coördinatie tussen al deze ministeries levert problemen op en de verdeling van de 
verantwoordelijkheden moet worden herzien. De administratieve capaciteit op 
milieugebied is betrekkelijk goed doch moet worden versterkt. 
Het ministerie van Volksgezondheid is bevoegd voor de stralingsbescherming. 
Daarnaast zijn er acht Centra voor stralingsbescherming die instaan voor het toezicht en 
de afgifte van vergunningen in elk district. Sedert de inwerkingtreding van de wet op de 
kernenergie is de Hongaarse Autoriteit voor Atoomenergie volledig verantwoordelijk 
voor aangelegenheden in verband met nucleaire veiligheid. Deze autoriteit hangt af van 
de centrale overheid en staat onder het toezicht van de regering (haar begroting bedroeg 
in 1999 4,9 miljoen € tegen 3,8 miljoen € in 1998). De directeur-generaal en zijn 
adjunct worden door de Premier benoemd. Het Nationaal Onderzoekinstituut voor 
Radiobiologie en Radiohygiëne (OSSKI) Joliot-Curie is belast met het bijhouden van het 
nationale register voor beroepsmatige blootstelling (15.000 blootgestelde werknemers 
waaronder 6.000 in de nucleaire industrie). Wat de continue controle betreft, heeft 
Hongarije een nationaal systeem voor toezicht en controle voor nucleaire noodgevallen 
opgericht doch voor de onder normale omstandigheden vereiste stralingscontrole van de 
omgeving (evaluatie van de blootstelling van de bevolking) moet nog een rechtsgrond 
worden gecreëerd. Ongeveer 90 controlestations werken 24 uur per dag. Het ministerie 
van Volksgezondheid en het ministerie van Landbouw nemen geregeld water- en 
bodemmonsters. Aerosol-monsters worden dagelijks of wekelijks genomen, 
drinkwatermonsters om de veertien dagen en andere monsters om de maand. Er zijn geen 
gevallen van bodemverontreiniging vastgesteld. Hongarije heeft zijn enige uraniummijn in 
1998 gesloten. 
Volgens het Hongaarse Nationaal Programma voor de overname van het acquis moet het 
totale personeelsbestand van de inspecties en ministeries met 1.613 personen worden 
uitgebreid om de volledige tenuitvoerlegging van het acquis te waarborgen. Het 
Hongaarse ministerie van Milieu moet met ongeveer 52 personeelsleden, met name 
juristen, worden uitgebreid om de Hongaarse wetgeving tegen de gestelde datum volledig 
te kunnen aanpassen. Het is van groot belang dat deze bepalingen correct ten uitvoer 
worden gelegd. 
Consumentenbescherming: Het Bureau voor Consumentenzaken is in april 1999 
omgevormd tot het Inspectoraat-generaal Consumentenbescherming. Het staat in voor 
het markttoezicht voor alle verbruiksgoederen met uitzondering van farmaceutische 
producten, producten voor gezondheidszorg en chemicaliën. Het is aangesloten bij het 
72 
International Marketing Supervision Network en de International Consumers 
Association. 
Er zijn 20 regionale inspectiediensten (19 districten en een voor Boedapest). Het 
Inspectoraat-generaal Consumentenbescherming heeft een eigen begrotingshoofdstuk bij 
het ministerie van Economische Zaken terwijl de regionale diensten onder de 
administratie vallen. De door verdelers en producenten betaalde boetes leveren extra 
inkomsten op doch die mogen uitsluitend worden gebruikt voor publicaties en opleiding. 
In 1998 telde het Inspectoraat 163 personeelsleden, een belangrijke toename in 
vergelijking met 1997 (144). De 20 regionale diensten hebben elk ongeveer 11 personen 
in dienst. De institutionele samenwerking tussen het Inspectoraat-generaal 
Consumentenbescherming en de regionale diensten zou kunnen worden verbeterd. 
Voordat het volledig deelneemt aan het RAPEX-systeem (systeem voor de snelle 
uitwisseling van gegevens) van de EU, werkt het Inspectoraat-generaal 
Consumentenbescherming mee aan de oprichting van een voorlopig RAPEX-systeem 
tussen de landen van Midden- en Oost-Europa. Het Inspectoraat-generaal 
Consumentenbescherming bereidt ook de invoering voor van een centraal 
informatiesysteem voor markttoezicht waarin gegevens worden opgeslagen over 
ondeugdelijke en gevaarlijke producten. 
Er bestaan wetten inzake productverantwoordelijkheid doch er is geen degelijk toezicht 
op de naleving daarvan. Wat het markttoezicht betreft, is de Hongaarse Dienst voor 
douanezaken en financiële aangelegenheden verplicht de inklaring te weigeren van 
producten die op grond van de regels inzake productveiligheid gevaarlijk of ondeugdelijk 
worden geacht. 
De problemen houden verband met het bestaan van een controle van producten voordat 
zij in de handel worden gebracht, het tekort aan bevoegd personeel en het ontbreken van 
bepaalde technische uitrusting. De centrale laboratoria van de inspectiediensten zijn 
echter vrij goed toegerust en de gebruikte controle-apparatuur is vrij modern. Om 
ervoor te zorgen dat het gehele systeem goed functioneert moet Hongarije de 
consumenten meer bewust maken van hun rechten en de producenten van hun 
verantwoordelijkheden. Er moet ook een inspanning worden geleverd om de juristen 
vertrouwd te maken met zaken die verband houden met productverantwoordelijkheid. 
Justitie en binnenlandse zaken: In februari 1999 is het Centrum voor Internationale 
Samenwerking bij de misdaadbestrijding (nationaal contactpunt voor rechtshandhaving) 
opgericht. Er is een coördinatie-orgaan opgericht alsook een netwerk van 
verbindingsofficieren tussen de rechtshandhavingsinstanties en de nationale 
veiligheidsdiensten om de uitwisseling van informatie en de coördinatie van hun 
activiteiten op nationaal niveau te verbeteren. In juli 1998 is een nieuw nationaal hoofd 
van politie benoemd. De Dienst voor bestrijding van de georganiseerde misdaad bij het 
nationale hoofdbestuur van de politie is versterkt en telt thans in totaal 256 
personeelsleden waaronder 200 ambtenaren. Op regionaal niveau zijn ongeveer 20 
eenheden actief. Hongarije heeft verbindingsofficieren in Moskou, Kiev en Wiesbaden. 
Het Bureau voor Vluchtelingen en Migratievraagstukken is de belangrijkste 
overheidsdienst die zich bezighoudt met vluchtelingenvraagstukken en asielprocedures. 
Het personeelsbestand van dit bureau is ongewijzigd gebleven: in 1998 telde het 60 
personeelsleden waaronder 27 ambtenaren belast met de behandeling van asielaanvragen. 
73 
De door Hongarije op asielgebied toegepaste regels zijn doorgaans in overeenstemming 
met het Verdrag van Genève doch de handhaving vertoont nog leemten. Een groot aantal 
asielzoekers en illegale migranten worden door de grenspolitie vastgehouden. Ondanks 
het financieringstekort is de begroting van het Bureau voor Vluchtelingen en 
Migratievraagstukken in 1999 met ongeveer 120.000 € ingekrompen. (De 
begrotingssteun bedraagt 3,9 miljoen € in 1999 tegen 4,1 miljoen € in 1998). Dit 
betekent dat er onvoldoende financiële middelen beschikbaar zijn om het benodigde 
personeel, opleiding en bijkomende infrastructuur, waaronder uitbreiding van de 
opvangcentra voor vluchtelingen, te financieren. 
Het Bureau voor Vluchtelingen en Migratievraagstukken heeft nog steeds te kampen met 
een personeelstekort en de situatie van de asielzoekers en vluchtelingen blijft 
problematisch. 
In 1999 heeft het pas opgerichte ministerie voor Jeugd en Sport de verantwoordelijkheid 
gekregen voor het Comité voor de Coördinatie van het drugsbeleid; het moet een 
nationale strategie uitstippelen voor de strijd tegen drugs. Binnen het ministerie is de 
portefeuille drugsbestrijding toevertrouwd aan een adjunct-staatssecretaris die 7 
personeelsleden onder zich heeft. De Hongaarse nationale politie had reeds in 1994 een 
strategie voor de strijd tegen drugs ontwikkeld. Haar dienst voor de strijd tegen de 
criminaliteit tengevolge van druggebruik telt 36 personeelsleden op het hoofdkwartier en 
beschikt over 5 regionale bureaus. 
Er is vooruitgang geboekt op het gebied van het grensbeheer en de strijd tegen corruptie. 
Het vermogen om vraagstukken in verband met asielbeleid en migratie op te lossen moet 
verder worden verbeterd evenals de opvangmogelijkheden voor vluchtelingen. Het 
personeelsbestand van de Dienst voor de strijd tegen de met drugs verband houdende 
criminaliteit wordt ontoereikend geacht om de werklast aan te kunnen. 
Douane : De grenspolitie, die in 1997 is omgevormd tot een rechtshandhavingsinstantie, 
heeft onderzoekbevoegdheid gekregen voor 5 categorieën misdaden waaronder de 
georganiseerde misdaad (mensenhandel, schriftvervalsing). De 10 regionale 
grenspolitiediensten tellen 29 onderzoekcellen. 
Wat het personeel betreft, heeft het parlement een begroting goedgekeurd voor een 
personeelsbestand van ongeveer 14.000 personen. Het huidige personeel bestaat uit 
3.000 agenten belast met paspoortcontrole, 3.000 agenten die patrouillediensten 
verrichten, 1.500 grenswachters, 500 ambtenaren van de vreemdelingenpolitie en 450 
undercoveragenten voor misdaadbestrijding. (De begroting van de grenspolitie bedroeg 
95,6 miljoen € in 1999 tegen 70,6 miljoen € in 1998). Bij gebrek aan financiële middelen 
zijn 2.270 posten vacant. De grenspolitie is van plan om met het oog op de toetreding tot 
de EU ongeveer 1.500 extra personeelsleden in dienst te nemen. 
Met ingang van 1998 is de Hongaarse Dienst voor douanezaken en financiële 
aangelegenheden belast met het innen van indirecte belastingen, met uitzondering van 
accijnzen. 1998 was voor deze dienst een recordjaar: het vastgestelde aantal financiële 
onregelmatigheden is in dat jaar met 14% gestegen. Ondanks de toegenomen behoeften 
is het personeelsbestand van deze dienst slechts in beperkte mate uitgebreid tot 7.866 
personeelsleden eind 1998 (vergeleken met 1997 een stijging met 270). 
Het veralgemeende gebruik van elektronische aangifteprocedures (bijvoorbeeld 
streepjescode) moet worden ontwikkeld om de douanebeambten efficiënter te laten 
74 
werken. De effectiviteit van de controles zou verder kunnen worden opgevoerd met 
betere methodes voor risicoanalyse. 
Financiële controle: De Rekenkamer is de belangrijkste audit- en controle-instelling 
van Hongarije. Zij is belast met het toezicht op de begrotingen van de centrale en lokale 
overheden, de sociale-zekerheidsfondsen en alle andere fondsen die door de Hongaarse 
belastingbetaler worden gefinancierd. Zij coördineert alle inspanningen om de externe 
audits te ontwikkelen en moet er bovendien voor zorgen dat de Hongaarse 
controlenormen voldoen aan de vereisten van de EU. De Rekenkamer brengt 
rechtstreeks verslag uit aan het Parlement. Haar begroting bedroeg ongeveer 10,4 
miljoen € in 1999 tegen 7 miljoen in 1998. 
Het Controlebureau van de Staat is in 1994 opgericht om controle uit te oefenen op de 
centrale begrotingsinstanties. Daarnaast oefent het bureau toezicht uit op het gebruik van 
de internationale hulpfondsen die aan Hongarije worden verstrekt. Het coördineert de 
inspanningen die zijn gericht op de totstandbrenging van een systeem voor financiële 
controle in Hongarije, met inbegrip van een echt systeem voor toezicht op zowel centraal 
als lokaal niveau. Het Controlebureau brengt rechtstreeks verslag uit aan de regering. 
Het is duidelijk dat dit bureau met slechts 66 personeelsleden, waarvan 48 voor 
controlewerkzaamheden, onderbezet is. In 1999 bedroeg zijn begroting 1,4 miljoen € (1 
miljoen € in 1998). 
De eenheden voor audit en financiële controle binnen elk coördinerend ministerie zijn 
niet betrokken bij de activiteiten in verband met de uitgaven. Alle centrale 
controlediensten vallen terug op de diensten voor interne audit van de verschillende 
instellingen of organen die deel uitmaken van hun respectieve begrotingshoofdstukken. 
Alle instellingen beschikken echter nog niet over dergelijke diensten voor interne audit. 
Bestaan zij wel dan tellen zij meestal niet meer dan één personeelslid. De centrale 
controlediensten zijn gemachtigd werk uit te besteden aan particuliere bedrijven. Zij 
doen dit in een zeer beperkt aantal gevallen doch dit kan niet als een oplossing voor de 
lange termijn worden beschouwd. Deze diensten brengen rechtstreeks verslag uit aan het 
hoofdbestuur van de dienst en aan het ministerie zelf. 
De Hongaarse Schatkist beschikt over 860 personeelsleden, de helft daarvan in het 
centrale bureau in Boedapest en de andere helft verspreid over de 20 regionale bureaus. 
De Schatkist is verantwoordelijk voor de boekhouding van de staat. Zij is van plan om 
meer budgettaire taken te gaan uitvoeren, met inbegrip van controles. De op dit ogenblik 
gebruikte systemen zijn een mengeling van informatietechnologie en manuele procedures 
doch er bestaan plannen om een geïntegreerd online-systeem in te voeren. De Schatkist 
voert momenteel op zeer beperkte schaal ex-ante controles uit. De door de regionale 
bureaus van de Schatkist uitgevoerde controles zijn louter formeel (geautoriseerde 
handtekeningen, positief saldo op de nominale hulprekening, positief saldo op de 
winstbestemmingsrekening). 
De financiële controle is ten dele in overeenstemming met de goede praktijken binnen de 
lidstaten van de EU. De Schatkist moet in de eerste plaats haar controlefuncties 
versterken. De onafhankelijkheid en capaciteit van het Controlebureau van de Staat en 
andere organen voor interne controle moeten worden verbeterd. 
C. Conclusie 
75 
Hongarije voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen. Er zijn twee gebieden 
waaraan nog moet worden gewerkt. Het eerst is de situatie van de Roma: de regering 
begint haar actieplan voor de middellange termijn uit te voeren en moet daarvoor 
passende begrotingsmiddelen beschikbaar stellen. Het tweede is strijd tegen corruptie, 
waarbij de recente pogingen versterkt dienen te worden. 
Hongarije is een functionerende markteconomie. De juridische en institutionele 
structuren die aan de basis liggen van de markteconomie zijn verder versterkt. Het land 
moet in staat worden geacht op middellange termijn het hoofd te bieden aan de 
concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie, mits de structurele hervormingen 
worden voortgezet. 
De macro-economische stabiliteit is gehandhaafd, de inflatie is gedaald en de 
economische groei heeft zich doorgezet. Het oplopende tekort op de lopende rekening 
kan, als geen maatregelen worden genomen, de gedurende de afgelopen jaren behaalde 
macro-economische vooruitgang in gevaar brengen. Op een aantal structurele gebieden is 
vooruitgang geboekt. Met name kunnen worden genoemd de budgettaire hervorming, de 
hervorming van het pensioenenstelsel en de privatisering. Bepaalde onlangs genomen 
besluiten met betrekking tot het pensioenenstelsel werpen echter enige twijfels op 
aangaande de bereidheid van de regering om het pensioenenstelsel te hervormen. 
De stijging van het begrotingstekort moet worden aangepakt. Prioriteit moet worden 
gegeven aan de hervorming van de gezondheidszorg, een sector die een zware last is voor 
de begroting. Om de duurzaamheid van de lopende rekening te waarborgen moeten de 
budgettaire streefcijfers voor 1999 en 2000 worden gehaald. 
Hongarije blijft vorderingen maken met de aanpassing en tenuitvoerlegging van het 
acquis in de meeste sectoren. Wat de interne markt betreft, is verder vooruitgang geboekt 
op het vlak van de wetgeving inzake overheidsopdrachten en intellectuele eigendom (met 
uitzondering van de retroactieve bescherming van octrooien) en de inspanningen waren 
vooral gericht op het zorgen voor een daadwerkelijke tenuitvoerlegging. Er is belangrijke 
vooruitgang geboekt met de vaststelling van wetgeving inzake zelfstandige 
beroepsactiviteiten waardoor EU-onderdanen die zich in Hongarije wensen te vestigen 
niet langer meer aan beperkingen zijn onderworpen. Er moeten weliswaar meer 
inspanningen worden geleverd voor de omzetting van EU-normen en het waarborgen van 
een functionerend markttoezicht, doch Hongarije is reeds goed opgeschoten met de 
tenuitvoerlegging van de nieuwe aanpak op het gebied van normalisatie en certificatie. 
Hongarije heeft een wet inzake staatssteun aangenomen die de ontwikkeling van een 
effectief systeem voor toezicht op en controle van staatssteun zou moeten 
vergemakkelijken. Er wordt gestaag doch langzaam vooruitgang geboekt op het gebied 
van landbouw en veterinaire en fytosanitaire controles doch de inspanningen moeten 
worden opgevoerd om op middellange termijn een voldoende aanpassingsniveau te halen. 
Hongarije is reeds vrij ver gevorderd met de aanpassingen in de vervoerssector doch de 
aanpassing en echte herstructurering van de spoorwegen heeft achterstand opgelopen. 
Hongarije is zijn beleidskader voor financiële controle blijven consolideren door het 
toepassingsgebied van de controles vast te stellen en de taken en verantwoordelijkheden 
tussen de betrokken instellingen te verdelen. 
Op het gebied van de interne markt dient Hongarije de wetgeving op het gebied van 
overheidsopdrachten verder aan te passen wat de nutssector en de nationale preferenties 
betreft. Er is grote vooruitgang geboekt met de algemene aanpassing op het gebied van 
BTW en accijnzen, doch de discriminerende bepalingen op accijnsgebied zorgen nog 
76 
voor problemen. Op audiovisueel gebied is nog een verdere aanpassing nodig op het vlak 
van Europese werken en het toezicht op satellietuitzendingen. Afgezien van de strijd 
tegen de georganiseerde criminaliteit verloopt de aanpassing op het gebied van justitie en 
binnenlandse zaken, vooral wat het grensbeheer en asielbeleid betreft, tegen een traag 
tempo. Wat het arbeidsrecht en de veiligheid en gezondheid op het werk betreffen, valt 
weinig vooruitgang te bespeuren. De vaststelling van milieuwetgeving gebeurt tegen een 
veel lager tempo en op douanegebied valt geen vooruitgang te noteren. Rekening 
houdend met de omvang van de aanpassingen die in deze sector nog moeten worden 
doorgevoerd, zullen nog belangrijke inspanningen moeten worden geleverd om 
vorderingen te kunnen maken. Er zijn strategische plannen goedgekeurd voor de sectoren 
milieu en energie doch zij moeten absoluut snel ten uitvoer worden gelegd. Voor 
sommige gebieden zoals regionale ontwikkeling bestaat er reeds geruime tijd een 
wettelijk kader doch door een gebrek aan budgettaire en personele middelen is maar 
beperkte vooruitgang geboekt met de tenuitvoerlegging. 
Hongarije heeft gestaag vorderingen gemaakt met de ontwikkeling van zijn bestuurlijke 
capaciteit voor de tenuitvoerlegging van het acquis. Er zijn stappen gezet in de richting 
van een algemene hervorming van de overheidsdiensten en er is voortdurend aandacht 
besteed aan het opzetten van specifieke opleidingscursussen inzake Europees beleid en 
recht voor de administratie en het gerechtelijk apparaat. De voor de tenuitvoerlegging van 
de interne markt vereiste sleutelinstellingen bestaan reeds voor het grootste deel. Op 
specifieke domeinen zoals het toezicht op staatssteun, het markttoezicht 
(tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake productverantwoordelijkheid) en op 
veterinair en fytosanitair gebied moeten de overheidsdiensten echter nog worden 
versterkt. Hongarije moet voldoende budgettaire en administratieve middelen toewijzen 
voor regionale ontwikkeling en milieubeheer en moet zijn capaciteit voor het gebruik en 
controle van en toezicht op de financiële bijstand van de EU vergroten. Er is ruimte om 
meer autonomie te verlenen aan instellingen zoals het Staatscontrolebureau en de 
Communicatieautoriteit. 
Hongarije heeft aan de meeste doelstellingen voor de korte termijn van het Partnerschap 
voor toetreding op bevredigende wijze voldaan, behalve wat betreft de administratieve 
versterking op het gebied van de regionale ontwikkeling, de herstructurering van de ijzer­
en staalindustrie en de aanpassing in de sector milieu. 
D. Partnerschap voor Toetreding en nationaal programma 
voor de overname van het acquis: algemene beoordeling van de 
tenuitvoerlegging 
Het Partnerschap voor Toetreding heeft ten doel in één enkel kader vast te stellen: 
• de prioritaire gebieden voor de verdere werkzaamheden die in de adviezen van de 
Commissie zijn geïdentificeerd; 
• de beschikbare financiële middelen om de kandidaat-lidstaten te helpen bij de 
tenuitvoerlegging van die prioriteiten; 
• de voorwaarden voor de toekenning van die steun. 
Elke kandidaat-lidstaat werd verzocht een Nationaal programma voor de overname van 
het acquis vast te stellen waarin werd uiteengezet op welke wijze dat land het 
77 
Partnerschap voor Toetreding zou toepassen, het tijdschema voor de tenuitvoerlegging 
van de prioriteiten en de beschrijving van de gevolgen voor de personele en financiële 
middelen. Partnerschappen voor Toetreding en het Nationale programma voor de 
overname van het acquis moeten op gezette tijden worden herzien om rekening te houden 
met de gemaakte vorderingen en om nieuwe prioriteiten te kunnen vastleggen. 
1. Partnerschap voor Toetreding: beoordeling van de prioriteiten 
voor de korte en middellange termijn 
Prioriteiten voor de korte termijn 
Hieronder volgen de prioriteiten voor de korte termijn van het Partnerschap voor 
Toetreding4 en een evaluatie van de met de uitvoering daarvan gemaakte vorderingen. 
• Economische hervormingen: herziening en bijwerking van de prioriteiten voor de 
middellange termijn van het economisch beleid van dit land binnen het bestek van de 
Europa-Overeenkomst; voortgang van de structurele hervormingen (in het bijzonder 
met betrekking tot het stelsel van de gezondheidszorg). 
Beoordeling: Hongarije heeft in 1999 een economische strategie voor de 
middellange termijn aangenomen met sectorale strategieën ter verbetering van de 
voorwaarden voor groei en concurrentie. Als onderdeel van de structurele 
hervormingen is de hervorming van het pensioenstelsel voltooid doch er is nog geen 
aanzet gegeven tot een omvattende hervorming van het stelsel van de 
gezondheidszorg. Het privatiseringsproces is vrijwel voltooid. De ernstige 
ontsporing van de uitgaven in de sociale zekerheid maakt een uitgebreide hervorming 
dringend noodzakelijk. De herstructurering van bepaalde industrieën zoals de ijzer­
en staalindustrie moet worden voortgezet en er moet constant aandacht worden 
besteed aan de structurele hervormingen. Alles in aanmerking genomen is aan deze 
prioriteit voldaan. 
• Versterking van de institutionele en administratieve capaciteit: met name op het 
gebied van de veterinaire en fytosanitaire controles (in het bijzonder met betrekking 
tot de voorzieningen aan de buitengrenzen), milieu, douanebeleid, interne financiële 
controle en regionale ontwikkeling. 
Beoordeling: Met betrekking tot de veterinaire en fytosanitaire controles is alleen 
vooruitgang geboekt op het gebied van de automatisering. Op milieugebied heeft 
Hongarije de regionale inspectiediensten gereorganiseerd, plannen voor institutionele 
opbouw uitgestippeld waaronder een gedetailleerd programma voor geïntegreerde 
preventie en bestrijding van verontreiniging, een nieuw instituut voor de chemische 
veiligheid opgericht en een databank voor afvalwater en bodemverontreiniging tot 
stand gebracht. Het computersysteem van de Hongaarse douane is verder ontwikkeld 
en er is gezorgd voor opleiding van het personeel. Wat de interne financiële controle 
betreft, heeft Hongarije maatregelen genomen met het oog op het versterken van 
controle en toezicht. Voor het beheer van de EU-bijstand zijn een Nationaal Fonds en 
een Centrale eenheid voor financiering en contractering opgericht. Er moeten nog 
inspanningen worden geleverd om concrete regionale controlediensten tot stand te 
4 Verordening 622/98 van de Raad, PB L 85 van 20 maart 1998 
78 
brengen, de controlediensten binnen de vakministeries te versterken en de 
taakverdeling tussen deze laatste, de lokale besturen, het controlebureau van de Staat 
en de Schatkist te verduidelijken op het gebied van de financiële controle ex-ante en 
het toezicht. Wat de regionale ontwikkeling betreft, heeft Hongarije de prioriteiten 
voor de korte termijn van het Partnerschap voor Toetreding in onvoldoende mate 
uitgevoerd. Er is nog steeds een gebrek aan adequate en voldoende personele en 
financiële middelen bij de met de programmering en controle belaste instanties. De 
budgettaire inspanningen moeten worden opgevoerd om de diensten van de lokale 
besturen te versterken met het oog op politieke en budgettaire decentralisatie. Aan 
deze prioriteit is dan ook slechts ten dele voldaan. 
Interne markt: onder andere certificering en normalisatie (nadere aanpassing van 
wettelijke maatregelen en sluiting van een Europese overeenkomst inzake 
conformiteitsbeoordeling), staatssteun (goedkeuring van het wettelijk kader, 
vaststelling van de rol en bevoegdheden van de toezichthoudende autoriteit, 
rechtshandhaving) en verhoogde transparantie via verbetering van de inventarisatie 
van de steun. Handhaving van wetgeving inzake intellectuele eigendomsrechten en 
verdere aanpassing van het ondernemingsrecht. Volledige aanpassing van de 
wetgeving inzake overheidsopdrachten, om de nutsectoren volledig te bestrijken. 
Beoordeling: Er is vooruitgang geboekt met de uitvoering van de prioriteiten voor 
de korte termijn van het Partnerschap voor Toetreding, met name wat betreft het 
ondernemingsrecht en normalisatie. Wat de handhaving van de wetgeving inzake 
intellectuele eigendomsrechten betreft, zijn vorderingen gemaakt met de bescherming 
van het auteursrecht doch er moet nog een inspanning worden geleverd voor met 
name farmaceutische producten om te voorzien in een retroactieve 
octrooibescherming en om de producenten van generieke producten in staat te stellen 
vóór de vervaldatum van een octrooi ontwikkelingswerkzaamheden te verrichten. 
Hongarije heeft ook vooruitgang geboekt op het gebied van staatssteun door de 
toezichthoudende autoriteit voor staatssteun te versterken en door regels vast te 
stellen voor ex-ante controles en de jaarverslagen over staatssteun, die thans voldoen 
aan de basiscriteria inzake transparantie, te verbeteren. Op het gebied van 
overheidsopdrachten zijn nieuwe maatregelen genomen om de Hongaarse wetgeving 
aan te passen door projecten die door de EU worden medegefinancierd uit te sluiten 
van de clausule inzake nationale preferentie. De rechtshandhaving en rechtsmiddelen 
moeten verder worden aangepast, met name wat betreft nutsbedrijven. Aan deze 
prioriteit is bijgevolg gedeeltelijk voldaan. 
Justitie en binnenlandse zaken: tenuitvoerlegging van een met het Verdrag van 
Genève van 1951 overeenstemmende en passende wetgeving inzake vluchtelingen, het 
verder uitbouwen van een effectief gr ensbeheer. 
Beoordeling: Hongarije heeft in 1998 aan deze prioriteit voldaan door het opheffen 
van zijn geografisch voorbehoud ten aanzien van het Verdrag van Genève. Daarnaast 
zijn ook maatregelen genomen ter verbetering van het grensbeheer. De grenspolitie is 
omgevormd tot een civiele dienst en er zijn voorbereidende maatregelen genomen 
met het oog op de ontwikkeling van een landelijk en modem grensbeheersysteem dat 
aan de normen van de EU beantwoordt. 
Milieu: het verder omzetten van kaderwetgeving, het opzetten van en aanvangen met 
de tenuitvoerlegging van gedetailleerde harmonisatieprogramma's en 
79 
tenuitvoerleggingsstrategieën met betrekking tot afzonderlijke wetten. Planning van 
en aanvang met de tenuitvoerlegging van deze programma 's en strategieën. 
Beoordeling: Hoewel de aanpassing op het gebied van natuurbescherming, 
verontreiniging door industriële installaties en grote stookinstallaties alsook de 
beheersing van ernstige ongevallen goed verloopt, wordt maar langzaam vooruitgang 
geboekt op het gebied van afval en afvalbeheer en de water- en luchtkwaliteit. Aan 
deze prioriteit is bijgevolg maar gedeeltelijk voldaan. 
Algemeen genomen heeft Hongarije goede vooruitgang geboekt wat de prioriteiten voor 
de korte termijn betreft. Nog hangende problemen zijn met name de administratieve 
capaciteit op het vlak van regionale ontwikkeling, de herstructurering van de ijzer- en 
staalsector en de noodzaak van een verdere aanpassing aan het acquis op milieugebied. 
Prioriteiten voor de middellange termijn 
Naast de vooruitgang die is geboekt op het gebied van de prioriteiten voor de korte 
termijn, heeft Hongarije ook vorderingen gemaakt met de volgende prioriteiten voor de 
middellange termijn van het Partnerschap voor Toetreding. 
• Politieke criteria: voortzetting van de inspanningen ter verbetering van de 
integratie van de Roma. 
Beoordeling: De regering heeft verder inspanningen geleverd om de situatie van de 
Roma te verbeteren door een herzien actieprogramma op middellange termijn voor de 
Roma vast te stellen. Het programma legt in het bijzonder de nadruk op onderwijs en 
werkgelegenheid en omvat maatregelen van sociale aard en op het gebied van 
gezondheidszorg en huisvesting. Ondanks deze maatregelen blijft de toestand van de 
Roma benard en Hongarije moet er ononderbroken op toezien dat het nieuwe 
programma op regionaal en lokaal niveau integraal wordt uitgevoerd. 
• Economische hervormingen: consolidatie van de voorwaarden voor een sterke 
groei van investeringen door de tenuitvoerlegging van een voorzichtig macro-
economisch beleid en de voortzetting van de structurele hervormingen. 
Beoordeling: Na te hebben voldaan aan het voor 1998 gestelde doel inzake het 
overheidstekort, heeft Hongarije zijn fiscaal beleid verder verstrakt, de transparantie 
van de begroting vergroot door afschaffing van de talrijke afzonderlijke staatsfondsen 
en heeft het een reserve voor onvoorziene uitgaven aangelegd voor het geval de groei 
van het BBP zou afnemen of de begroting sterker zouden verslechteren dan verwacht. 
De nieuwe economische strategie biedt het kader voor een verbetering van de 
voorwaarden voor groei en concurrentie. 
• Economisch beleid: geregeld onderzoek van de gemeenschappelijke evaluatie van 
de prioriteiten van het economisch beleid, in het kader van de Europa-Overeenkomst, 
met de nadruk op de naleving van de in Kopenhagen vastgestelde criteria voor het 
lidmaatschap van de Unie en het acquis op het gebied van het economisch en 
monetair beleid (coördinatie van het economisch beleid, indiening van 
convergentieprogramma's, voorkomen van buitensporige tekorten). Hoewel van 
Hongarije niet wordt verwacht dat het bij zijn toetreding onmiddellijk de Euro 
overneemt, wordt wel aangenomen dat het een beleid volgt om te komen tot een echte 
convergentie in overeenstemming met de doelstellingen van de Unie inzake 
80 
• 
• economische en sociale cohesie en tot een nominale convergentie die verenigbaar is 
met het uiteindelijke doel, namelijk de overname van de Euro. 
Beoordeling: Hongarije heeft reeds een eerste gezamenlijke evaluatie beëindigd in 
1997 en werkt thans aan een tweede gezamenlijke evaluatie. Hongarije is 
vooruitgang blijven boeken met de voorbereiding op de toetreding tot de 
Economische en Monetaire Unie. Het overheidstekort is verder teruggedrongen en de 
inflatie is afgenomen. De Nationale Bank volgt een wisselkoersbeleid waardoor de 
forint tegen 1 januari 2000 volledig aan de Euro zal zijn gekoppeld. 
Versterking van de institutionele en administratieve capaciteit: ontwikkeling van 
de Dienst fraudebestrijding en de Rekenkamer, verbetering van de werking van het 
gerechtelijk apparaat, opleiding in Gemeenschapsrecht en de toepassing daarvan 
voor rechters; versterking van de instellingen op het gebied van justitie en 
binnenlandse zaken (zorgen voor voldoende en degelijk opgeleid personeel, vooral bij 
de politie, grenspolitie, ministeries en rechtbanken), hervorming van de douane- en 
belastingdiensten om hen voor te bereiden op de toepassing van het acquis, 
versterking van de Dienst voedingsmiddelencontrole en van de Autoriteit voor 
nucleaire veiligheid. 
Beoordeling: Het beleidskader voor de financiële controle is verder geconsolideerd 
door een duidelijker omschrijving van het toepassingsgebied van de financiële audits 
en de verdeling van de taken tussen de diverse financiële controle-organen. 
Daarnaast is een geïntegreerd beleid inzake interne controle ingevoerd. Wat het 
gerechtelijk apparaat betreft, zijn voor rechters speciale opleidingsprogramma's en 
cursussen in Gemeenschapsrecht georganiseerd. Er valt ook vooruitgang te noteren 
op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, vooral wat betreft de versterking 
van de capaciteit van de instellingen die zijn belast met de strijd tegen de 
georganiseerde misdaad en corruptie. De grenspolitie heeft bijkomende 
onderzoekbevoegdheden gekregen, ook op het vlak van de georganiseerde 
criminaliteit. 
Interne markt: onder andere verdere ontwikkeling van instellingen voor 
normalisatie en conformiteitsbeoordeling en totstandbrenging van een systeem voor 
markttoezicht, aanpassing van de technische voorschriften voor industriële 
producten, verdere aanpassing van het mededingingsrecht, met name wat betreft 
staatssteun, versterking van de autoriteiten voor toezicht op mededinging en 
staatssteun, aanpassing op het gebied van de liberalisering van het kapitaalverkeer, 
financiële diensten, audiovisueel beleid en consumentenbescherming, bevordering 
van de ontwikkeling van ondernemingen, met inbegrip van het MKB, aanpassing aan 
het acquis op het gebied van telecommunicatie, consumentenbescherming en de 
interne energiemarkt. 
Beoordeling: Hongarije heeft verder vooruitgang geboekt op het gebied van de 
conformiteitsbeoordeling, markttoezicht, de goedkeuring van EN-normen en van 
technische voorschriften voor industriële producten. Wat staatssteun betreft, zijn 
nieuwe wetten goedgekeurd waarin de rol van de Autoriteit voor toezicht op 
staatssteun duidelijk wordt omschreven. Ook de transparantie van de steunregelingen 
is verbeterd. Het door het Mededingingsbureau uitgeoefende toezicht op de naleving 
van de voorschriften mag toereikend worden geacht doch de Autoriteit voor toezicht 
op staatssteun moet verder worden versterkt om haar in staat te stellen haar taken 
efficiënt uit te voeren. Wat betreft de liberalisering van het kapitaalverkeer, 
81 
• 
• 
• consumentenbescherming, telecommunicatie en energie is in 1998 en 1999 
belangrijke vooruitgang geboekt. Het MKB heeft verder steun ontvangen door 
middel van een nieuwe strategie gecombineerd met een adequate toewijzing van 
begrotingsmiddelen. 
Justitie en binnenlandse zaken: onder andere tenuitvoerlegging van een 
migratiebeleid en asielprocedures alsook de strijd tegen de georganiseerde 
criminaliteit (met name witwassen van geld, drugs en mensenhandel) en corruptie en 
verduidelijking van de voorwaarden voor de toelating van emigranten, aanpassing 
van het visumbeleid aan dat van de EU en voltooiing van de aanpassing aan 
internationale verdragen, met name met het oog op de toepassing van het Schengen-
acquis. 
Beoordeling: Hongarije heeft inspanningen geleverd om zijn capaciteit op het 
gebied van justitie en binnenlandse zaken te verbeteren, met name door nieuwe 
wetten goed te keuren inzake de georganiseerde misdaad, corruptie en de 
toelatingsvoorwaarden voor emigranten. De hervorming van de instellingen is 
voortgezet en de verschillende rechtshandhavingsinstanties hebben hun uitrusting 
kunnen moderniseren. 
Landbouw: onder andere aanpassing aan het landbouwacquis (met inbegrip van 
veterinaire en fytosanitaire aangelegenheden, met name controles aan de 
buitengrenzen), aandacht voor milieuaspecten in de landbouw en biodiversiteit. 
Ontwikkeling van de capaciteit voor de tenuitvoerlegging en toezicht op de naleving 
van het GLB, met name de basisbeheersmechanismen en administratieve structuren 
voor toezicht op de landbouwmarkten en tenuitvoerlegging van maatregelen inzake 
structurele en plattelandsontwikkeling, goedkeuring en tenuitvoerlegging van de 
veterinaire en fytosanitaire voorschriften, modernisering van een aantal 
voedseherwerkende bedrijven en test- en diagnosevoorzieningen, herstructurering 
van de agro-voedingssector. 
Beoordeling: Het voorbije jaar is slechts beperkte vooruitgang geboekt met de 
voorbereiding op de geleidelijke tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid. 
Vervoer: verdere inspanningen voor de aanpassing aan het acquis, met name op het 
gebied van het rail- en wegvervoer (technische controles), en zorgen voor de nodige 
investeringen in de vervoersinfrastructuur, met name de uitbreiding van de Trans-
europese netwerken. 
Beoordeling: Hongarije is zijn infrastructuur verder blijven ontwikkelen. Een deel 
van het spoorwegnet is vernieuwd en de uitvoering van grote autowegenprojecten in 
het zuiden en het oosten van het land is voortgezet. Er is ook enige vooruitgang 
geboekt met de aanpassing aan het acquis in het weg- en spoorvervoer. 
Werkgelegenheid en sociale zaken: totstandbrenging van aangepaste 
arbeidsmarktstructuren, gezamenlijk onderzoek van het werkgelegenheidsbeleid ter 
voorbereiding van de deelname aan de coördinatie op het niveau van de EU; 
aanpassing van het arbeidsrecht en de wetgeving inzake veiligheid en gezondheid op 
het werk en ontwikkeling van rechtshandhavingsstructuren, vooral de snelle 
goedkeuring van de kaderrichtlijn inzake veiligheid en gezondheid op het werk; 
toepassing van het beginsel van gelijke kansen voor mannen en vrouwen; verdere 
82 
ontwikkeling van een actieve en autonome sociale dialoog; verdere ontwikkeling van 
het stelsel van sociale bescherming, maatregelen om de normen voor de 
volksgezondheid in overeenstemming te brengen met die van de EU. 
Beoordeling: Het werkgelegenheidsbeleid wordt aan een gezamenlijk onderzoek 
onderworpen als voorbereiding op de deelname aan de coördinatie op het niveau van 
de EU. Hongarije is reeds vrij ver gevorderd met de omzetting van het acquis op het 
gebied van werkgelegenheid en sociale zaken. Wat het arbeidsrecht betreft, is de 
Hongaarse wetgeving reeds in grote mate aan het acquis aangepast. Begin 1999 is 
een nieuw institutioneel kader, de Nationale Arbeidsraad opgericht met het oog op de 
sociale dialoog. Deze raad dient als forum voor overleg en onderhandelingen over 
.arbeidsvraagstukken, waaronder ook loonkwesties, tussen de drie sociale partners. 
Het stelsel van de sociale bescherming is vrij goed ontwikkeld. Er is vooruitgang 
geboekt op het gebied van de volksgezondheid door de goedkeuring van een nieuwe 
wet die de basis vormt voor een reeks uitvoeringsmaatregelen en acties. 
• Milieu: onder andere de ontwikkeling van de nodige capaciteit en de structuren voor 
controle en toezicht op de tenuitvoerlegging, verder planning en tenuitvoerlegging 
van aanpassingsprogramma's met betrekking tot afzonderlijke wetsbesluiten. Er 
dient in het bijzonder aandacht te worden besteed aan afvalwater- en afvalbeheer, 
luchtverontreiniging en een geïntegreerde controle op verontreiniging door de 
industrie en risicobeheer. Bij de vaststelling en tenuitvoerlegging van nationale 
sectorale beleidsmaatregelen moet rekening worden gehouden met de vereisten 
inzake milieubescherming en de noodzaak van een duurzame ontwikkeling. 
Beoordeling: Ondanks het vrij ambitieuze programma voor de aanpassing van de 
wetgeving is in 1999 maar weinig vooruitgang geboekt. Wil Hongarije het 
ambitieuze doel van de volledige omzetting in 2001 realiseren dan zal het haast 
moeten zetten achter zowel de aanpassing van de wetgeving als investeringen in 
milieutechnologie en infrastructuur. In dit verband is het van groot belang dat in de 
jaarlijkse begroting terdege rekening wordt gehouden met de in het Nationaal 
programma voor de overname van het acquis vastgelegde begrotingsmaatregelen. 
• Regionaal beleid en cohesie: verdere versterking van de begrotingsprocedures, 
financiële instrumenten, mechanismen voor toezicht en controle om na de toetreding 
deel te kunnen nemen aan de structuurprogramma 's van de EU. 
Beoordeling: Hongarije heeft zijn interne financiële mechanismen op centraal 
niveau verder geconsolideerd. 
2. Nationaal programma voor de overname van het acquis 
De Hongaarse regering heeft op 29 juni 1999 de herziene versie van het Hongaars 
Nationaal programma voor de overname van het acquis (NPOA) goedgekeurd. Het 
NPOA maakt deel uit van de in juni 1999 door de regering vastgestelde strategie om de 
achterstand op Europa in te halen. Deze strategie stelt het economisch kader voor het 
NPOA vast. De voor de financiële instrumenten ter voorbereiding van de toetreding 
vereiste planningsdocumenten zullen in de herfst klaar zijn en zullen deel uitmaken van 
het NPOA. 
In Overeenstemming met het strategisch doel van de Hongaarse regering, namelijk de 
voorbereiding op het EU-lidmaatschap tegen december 2001 afronden, voorziet het 
83 
NPOA in de volledige aanpassing tegen die datum, met uitzondering van een aantal 
gebieden. Het NPOA bestrijkt bijgevolg de periode 1999-2001. 
De herziene versie van het NPOA volgt een soortgelijke structuur als die van het advies 
van de Commissie en van het eerste verslag over de vorderingen van Hongarije. Elk 
hoofdstuk wordt ingeleid met een korte beschrijving van de huidige toestand in de sector 
waarin de in 1998 geboekte resultaten speciaal worden belicht. 
Het NPOA is algemeen genomen in overeenstemming met de prioriteiten van het 
Partnerschap voor Toetreding. De verschillende taken die moeten worden uitgevoerd om 
aan de prioriteiten van het Partnerschap voor Toetreding te voldoen worden uitvoerig 
toegelicht en bestrijken alle aspecten zoals de aanpassing van de wetgeving, institutionele 
opbouw en gevolgen voor de begroting. De gebieden van het Partnerschap voor 
Toetreding die geen verband houden met het acquis, bijvoorbeeld de economische 
criteria van de herstructurering van het stelsel van de gezondheidszorg, komen echter niet 
voor in het NPOA dat uitsluitend betrekking heeft op met het acquis verband houdende 
aangelegenheden. Deze gebieden zouden moeten worden behandeld in de documenten 
die zijn opgesteld voor de gezamenlijke evaluatie van de prioriteiten van het Hongaars 
economisch beleid voor de middellange termijn, documenten die gezamenlijk door het 
Hongaarse ministerie van Financiën en de Commissie moeten worden opgesteld. 
Aangezien Hongarije ervan uitgaat dat het tegen 2002 lid van de Unie zal zijn, wordt in 
het NPOA geen onderscheid gemaakt tussen de prioriteiten voor de korte en die voor de 
middellange termijn. 
Het NPOA bestrijkt alle hoofstukken van het acquis. Hoewel vooral de nadruk wordt 
gelegd op de bindende gedeelten van het acquis, heeft het NPOA ook betrekking op de 
harmonisatie op niet-bindende domeinen. De delen over de gemeenschappelijke 
handelsregeling en gegevensbescherming verschaffen onvoldoende informatie. De 
informatie over het bankwezen, verzekeringen en effecten is te algemeen. Er wordt 
steeds een duidelijke band gelegd tussen de relevante wetgeving van de EU en de door 
Hongarije voorgestelde maatregelen. De in de verschillende sub-hoofdstukken verstrekte 
informatie schijnt onvolledig te zijn. 
Er bestaat een systematisch tijdschema voor de tenuitvoerlegging. De belangrijkste 
maatregelen die op het gebied van de aanpassing van de wetgeving zijn gepland zijn 
onderverdeeld volgens doelstellingen die in 1999, 2000 of 2001 moeten worden 
verwezenlijkt. Zoals hierboven reeds is gezegd, gaat het NPOA niet verder dan 2001 
omdat tegen december 2001 de volledige aanpassing aan het acquis, met uitzondering 
van een aantal gebieden, zou moeten zijn gerealiseerd. Het tijdschema voor de 
hoofdstukken over de EMU, normalisatie en conformiteitsbeoordeling en energie is 
echter niet duidelijk. Bepaalde streefdata, bijvoorbeeld op het gebied van justitie en 
binnenlandse zaken, lijken al te optimistisch in het licht van de belangrijke financiële 
gevolgen die de aanpassing voor deze sector zal hebben. 
Het aspect institutionele opbouw komt algemeen genomen voldoende aan bod in de 
respectieve hoofdstukken. Het laatste hoofdstuk van het NPOA "Bestuurlijke capaciteit" 
geeft een algemeen beeld van de acties in verband met institutionele opbouw die in het 
desbetreffende hoofdstuk in detail worden beschreven. De verstrekte informatie is in de 
meeste gevallen vrij gedetailleerd. Er wordt een overzicht gegeven van de 
begrotingsbehoeften, personeelsbehoeften, opleidingsaspecten en de noodzakelijke 
technische uitrusting. In het deel over het markttoezicht, is het niet duidelijk hoe het 
systeem op regionaal en lokaal niveau ten uitvoer zal worden gelegd. 
84 
De budgettaire gevolgen van de verschillende acties zijn voor elke subsector duidelijk 
omschreven. Er is steeds een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de bijdragen uit de 
nationale begroting aan de ene kant en de van het Phare-programma en de Internationale 
Financiële Instellingen verwachte bijdragen aan de andere kant. 
Het Hongaarse NPOA is een goed beleidsinstrument voor de voorbereiding op de 
toetreding dat de belangrijkste aspecten van dat proces bestrijkt. Het voorziet in het 
daarvoor vereiste budget en maakt een integrerend deel uit van het budgettaire 
besluitvormingsproces. 
85 
BIJLAGE 
Mensenrechtenverdragen geratificeerd door de kandidaat-lidstaten 
juni1999 
Verdragen en protocollen 
Europees Mensenrechtenverdrag 
Protocol 1 (eigendomsrecht e.a.) 
Protocol 4 (vrijheid van verkeer) 
Protocol 6 (doodstraf) 
Protocol 7 (ne bis in idem) 
Europees Verdrag ter 
voorkoming van foltering 
Europees Sociaal Handvest 
Herzien Europees Sociaal 
Handvest 
Aanvullend protocol bij het 
Europees Sociaal Handvest 
(collectieve klachten) 
Kaderverdrag nationale 
minderheden 
Internationaal Verdrag inzake 
burgerrechten en politieke 
rechten 
Facultatief protocol bij het 
Internationaal Verdrag inzake 
burgerrechten en politieke 
rechten (recht op individuele 
communicatie) 
Tweede facultatief protocol bij 
het Internationaal Verdrag inzake 
burgerrechten en politieke 
rechten (afschaffing doodstraf) 
Internationaal Verdrag inzake 
economische, sociale en culturele 
rechten 
Verdrag tegen foltering 
Internationaal Verdrag inzake de 
uitbanning van alle vormen van 
rassendiscriminatie 
Verdrag inzake de uitbanning van 
alle vormen van discriminatie van 
vrouwen 
Verdrag inzake de rechten van 
het kind BGR 
X 
X 
0 
0 
0 
X 
o 
0 
0 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X CYP 
X 
X 
X 
0 
0 
X 
X 
o 
X 
X 
X 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X CZE 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
0 
0 
0 
X 
X 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X EST 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
0 
0 
0 
X 
X 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X HUN 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
0 
0 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X LVA 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
0 
o 
o 
o 
X 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X LTU 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
o 
0 
o 
o 
X 
X 
o 
X 
X 
X 
X 
X MLT 
X 
X 
X 
X 
o 
X 
X 
o 
o 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X POL 
X 
X 
X 
0 
0 
X 
X 
0 
0 
o 
X 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X ROM 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
0 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X SVK 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
0 
0 
X 
X 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X SVN 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
0 
X 
0 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X TUR 
X 
X 
0 
o 
0 
X 
X 
0 
o 
0 
0 
o 
0 
0 
X 
0 
X 
X 
X 
o Geratificeerd 
Niet geratificeerd 
BGR = Bulgarije; CYP = Cyprus; CZE = Tsjechië; EST = Estland; HUN = Hongarije; LVA = Letland; 
LTU = Litouwen; MLT = Malta; POL = Polen; ROM = Roemenië; SVK = Slowakije; SVN = Slovenië; 
TUR = Turkije 
U 
Bijlage 
STATISTISCHE GEGEVENS 
?"* 
STATISTISCHE GEGEVENS 
Basisgegevens 
Bevolking (gemiddeld) 
Totale oppervlakte 
Nationale rekeningen 
Bruto binnenlands product in lopende prijzen 
Bruto binnenlands product in lopende prijzen 
Bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking in 
lopende prijzen 
Bruto binnenlands product in constante prijzen (nat. 
valuta) 
Bruto binnenlands product per hoofd van de 
bevolking in lopende prijzen 
Productiestructuur 
- Landbouw 
- Industrie (excl. bouwnijverheid) 
- Bouwnijverheid 
- Diensten7 
Uitgavenstructuur 
- Consumptieve bestedingen 
- huishoudens en IZW's t.b.v. huishoudens 
- overheid 
- Bruto-investeringen in vaste activa 
- Voorraadmutatie8 
- Uitvoer van goederen en diensten 
- Invoer van goederen en diensten 1994 1995 1996 1997 1998 
x 1000 
10 261 10 229 10 193 10 155 10 114 
km2 
93 030 93 030 93 030 93 030 93 030 
mld. forint 
4364,8 5614,0 6893,9 8540,7 10210,7 
mld. euro 
34,9 34,1 35,6 40,4 42,4 
euro 
3400 3300 3500 4000 4200 
wijziging t.o.v. voorgaande jaar in % 
2,9 1,5 1,3 4,6 5,1 
in koopkrachtstandaard 
7800 8100 8600 9200 9800 
6,7 
25,3 
5,1 
62,9 % van bruto toegevoegde 
6,7 
26,3 
4,6 
62,3 6,6 
26,3 
4,3 
62,8 6 
waarde 
5,9 
28,1 
4,6 
61,4 
84,2 
58,0 
26,2 
20,1 
2,2 
28,9 
35,4 % van bruto binnenland 
77,3 
53,8 
23,6 
20,0 
3,9 
36,9 
38,2 74,3 
52,2 
22,0 
21,4 
5,4 
38,9 
39,9 s product 
72,6 
50,6 
21,9 
22,2 
5,7 
45,5 
46,0 
' Berekend aan de hand van de bevolkingscijfers uit de nationale rekeningen, die kunnen afwijken van de 
cijfers die in de bevolkingsstatistiek worden gebruikt. 
' Inclusief IGDFI. 
De post "Diensten" omvat statistische verschillen. 
' Omvat veranderingen in voorraden, saldo aan- en verkopen van kostbaarheden en het statistisch verschil 
tussen het BBP en de uitgavencomponenten ervan. 
T2 
Hongarije 
Inflatie 
Consumptieprijzen 
Betalingsbalans 
- Saldo van de lopende rekening 
- Saldo van de handelsbalans 
Uitvoer van goederen 
Invoer van goederen 
- Diensten (netto) 
- Inkomen (netto) 
- Inkomensoverdrachten (netto) 
- waarvan: inkomensoverdrachten van de overheid 19,2 wijziging t.o.v. voorgaanc 
28,3 23,5 e jaar in % 
18,3 14,3 
min. euro 
-3 696 
-3 388 
6 974 
10 362 
145 
-1282 
829 
12 -1 837 
-1 828 
9911 
11739 
531 
-1366 
826 
10 -1319 
-2 088 
11215 
13 302 
1 186 
-1 139 
721 
-12 -840 
-1525 
17 386 
18911 
1051 
-1264 
897 
-4 -2 059 
-1904 
18 505 
20 409 
610 
-1675 
910 
-41 
89 
Hongarije 
Openbare financiën 
Tekort/overschot van de overheid 
Financiële indicatoren 
Bruto buitenlandse schuld van de gehele economie 
Monetaire aggregaten 
-Ml 
-M2 
- Totaal krediet 
Gemiddelde korte rente 
- op leningen 
- op deposito's 
Wisselkoersen met euro 
- Gemiddelde voor de periode 
- Eind van de periode 
- Effectief wisselkoersindexcijfer 
Reserves 
- Reserves (incl. goud) 
- Reserves (excl. goud) 
Buitenlandse handel 
Invoer 
Uitvoer 
Saldo 
Ruilvoet 
Invoer uit EU 15 (EU 12 voor 1994) 
Uitvoer naar EU15 (EU12 voor 1994) 
Bevolking 
Natuurlijke groei 
Migratie (netto) 
Zuigelingensterfte 
Levensverwachting: mannen 
vrouwen 1994 1995 1996 1997 1998 
% van bruto binnenlands product 
-9,2 -6,6 -3,2 -5,4 
% van bruto binnenlands product 
69,0 65,5 60,8 46,3 43,3 
mld. euro 
7,1 
14,5 
30,9 5,7 
12,8 
26,0 6,0 
13,8 
24,6 6,8 
15,6 
25,3 7,0 
25,3 
% perjaar 
27,2 
20,3 32,4 
24,8 28,2 
20,6 23,0 
17,6 20,1 
15,4 
(1 euro = .. nationale valuta) 
125,0 
136,7 164,5 
183,3 193,7 
206,9 211,7 
224,7 240,6 
252,4 
1990= 100 
64,6 50,2 42,9 38,6 32,0 
min. euro 
5571 
5536 9203 
9170 7847 
7817 7703 
7676 8106 
8081 
min. euro 
12235,2 
8996,1 
-3239,1 11824,1 
9837,1 
-1987,0 14289,4 
12367,8 
-1921,6 18724,2 
16842,4 
-1881,8 22929,5 
20520,2 
-2409,3 
zelfde periode voorgaande jaar = 100 
102,3 101,3 97,7 101,2 101,7 
% van het totaal 
45,3 
51 61,5 
62,8 62,3 
69,7 62,8 
71,2 64,1 
72,9 
per 1000 personen 
-3,0 
0,0 -3,3 
0,0 -3,7 
0,0 -3,8 
0,0 -4,3 
0,0 
per 1000 levendgeborenen 
11,5 10,7 10,9 9,9 9,7 
bij de geboorte 
64,8 
74,2 65,3 
74,5 66,1 
74,7 66,4 
75,1 
90 
Hongarije 
Arbeidsmarkt (ILO-methode) 
Participatiegraad 
Werkloosheidscijfer: totaal 
Werkloosheidscijfer: < 25 jaar 
Werkloosheidscijfer: >= 25 jaar 
Werkzame personen naar bedrijfstak NACE, gemiddeld 
(arbeidskrachtenenquête) 
- Land- en bosbouw 
- Industrie (excl. bouwnijverheid) 
- Bouwnijverheid 
- Diensten 
Infrastructuur 
Spoorwegnet 
Autosnelwegen 
Industrie en landbouw 
Volume-indexcijfers van de industriële productie 
Volume-indexcijfers van de brutolandbouwproductie 
Levensstandaard 
Aantal personenauto's 
Telefoonabonnees 
Aantal Internetaansluitingen 1994 1995 1996 1997 1998 
% van de arbeidskrachten 
54,0 
10,7 
19,4 
9,2 52,4 
10,2 
18,7 
8,7 51,8 
9,9 
18,0 
8,5 51,2 
8,7 
15,9 
7,5 51,7 
7,8 
13,5 
6,7 
% van het totaal 
8,7 
27,6 
5,4 
58,3 8,0 
26,7 
5,9 
59,4 8,3 
26,7 
6,0 
59,1 7,9 
27,1 
6,0 
59,0 7,5 
28,0 
6,2 
58,3 
km per 1000 km2 
83 83 83 83 83 
km 
293 
109,6 
103,2 335 365 
voorgaande jaar = 
104,6 
102,6 103,4 
106,3 381 
100 
111,1 
96,2 448 
112,6 
99 
per 1000 inwoners 
212 
173 220 
208 223 
261 227 
303 220 
335 
8,2' 
* voorlopige cijfers 
: niet beschikbaar 
Bron: Verenigde Naties. 
91 
Hongarije 
Opmerkingen over de methoden 
Nationale rekeningen 
Bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking in KKS. Voor de herziene 
gegevens is gebruik gemaakt van de KKP-waarden uit het International Comparison 
Project. 
Inflatie 
Consumptieprijzen. De lidstaten van de EU hebben een nieuw indexcijfer van de 
consumptieprijzen ontworpen teneinde te voldoen aan de verplichtingen die het EU-
Verdrag in het kader van de voorbereidingen op de gemeenschappelijke munteenheid 
stelt. De bedoeling was ICP's te produceren die van lidstaat tot lidstaat vergelijkbaar zijn. 
De belangrijkste taak in verband hiermee was de harmonisatie van de methoden en het 
waarnemingsgebied. Het resultaat was het geharmoniseerde indexcijfer van de 
consumptieprijzen (GICP). 
Ten aanzien van de kandidaat-lidstaten is iets dergelijks van start gegaan. Met het oog op 
de uitbreiding is het even belangrijk dat hun economische prestaties op basis van 
vergelijkbare indexcijfers worden beoordeeld. Bij de goedkeuring van de nieuwe regels 
zijn al enige vorderingen gemaakt. Toch zal het nog wel enige tijd duren totdat er voor de 
kandidaat-lidstaten echte GICP's beschikbaar zijn. Er moet dan ook met nadruk op 
worden gewezen dat de cijfers in de tabellen op nationale ICP's zijn gebaseerd, die 
aantoonbaar onvergelijkbaar zijn. 
Financiële indicatoren 
Bronnen 
Waar mogelijk is de vragenlijst van Eurostat over monetaire en financiële statistieken als 
bron gebruikt. Aan de kandidaat-lidstaten is gevraagd regelmatig een bijwerking van de 
tabellen in de vragenlijst te verstrekken. De volgende statistieken worden bestreken: 
officiële valutareserves, monetaire aggregaten, rente en wisselkoersen. Indien deze 
gegevens niet beschikbaar waren, is "International Financial Statistics" van het IMF als 
bron gebruikt. De Europese Commissie wordt waar mogelijk als bron voor de euro-
wisselkoersen gebruikt. 
Voor de bruto buitenlandse schuld is "External Debt Statistics" van de OESO als bron 
voor 1994-6 gebruikt. De gegevens voor 1997-8 zijn het resultaat van de nauwere 
samenwerking tussen BIB/ IMF/ OESO/ Wereldbank en worden door hen gezamenlijk 
gepubliceerd. Het gaat hierbij om de schulden van de gehele economie, ongeacht of deze 
een korte of een lange looptijd hebben. Volgens afspraak wordt bij de omrekening van de 
uitstaande schuld van Amerikaanse dollars in euro's gebruik gemaakt van de wisselkoers 
aan het eind van het jaar, terwijl voor de omrekening van het BBP in euro's het 
jaargemiddelde van de wisselkoers wordt gebruikt. 
Voor het tekort/overschot van de overheid zijn de kandidaat-lidstaten nog niet in staat 
betrouwbare gegevens te verstrekken op basis van hun nationale rekeningen. Wegens het 
92 
Hongarije 
gebrek aan betrouwbare gegevens wordt nu nog een benadering van het tekort/overschot 
van de overheid ontleend aan het "Government Finance Statistics Yearbook" van het IMF 
(zie hieronder voor een toelichting op de methoden). 
Methode 
Reserves: Gegevens aan het eind van het jaar. De reserves worden gedefinieerd als de 
som van de goudvoorraden bij de centrale bank, de buitenlandse valuta en de andere 
vorderingen (bruto) op niet-ingezetenen. Goud wordt gewaardeerd tegen de prijs aan het 
eind van het jaar. 
Tekort/overschot van de overheid: Een benadering van de definitie van de nationale 
rekeningen, ontleend aan gegevens op basis van de methoden van de GFS (government 
finance statistics) van het IMF. Het tekort/overschot van de overheid wordt berekend 
door het geconsolideerde tekort/overschot van de centrale overheid (gewoonlijk inclusief 
bepaalde extra-bugettaire fondsen) en het tekort/overschot van de lagere overheden bij 
elkaar op te tellen. Het totaal wordt gecorrigeerd voor het vorderingenoverschot c.q. -
tekort voor bepaalde beleidsdoeleinden, wat een financieringspost in de nationale 
rekeningen is. De GFS-gegevens zijn op kasbasis. 
Monetaire aggregaten: Gegevens aan het eind van het jaar. Ml omvat in het algemeen 
chartaal geld in omloop en zichtdeposito's. M2 omvat in het algemeen Ml plus 
spaardeposito's en andere kortlopende vorderingen op banken. Totaal krediet omvat in 
het algemeen binnenlands krediet aan de overheid (exclusief deposito's, maar inclusief 
niet-financiële openbare bedrijven), plus de particuliere niet-financiële sector, plus andere 
niet-monetaire financiële instellingen. Opgemerkt zij dat het probleem van de meting van 
de geldcirculatie van buitenlandse valuta's in sommige kandidaat-lidstaten van invloed 
kan zijn op de betrouwbaarheid van de gegevens. 
Rente: Jaargemiddelde. De rente op leningen betreft in het algemeen de gemiddelde rente 
op leningen die door de meldende banken zijn verstrekt. De rente op deposito's betreft in 
het algemeen de gemiddelde rente voor zicht- en termijndeposito's. 
Wisselkoersen: Voor zover beschikbaar zijn de euro-wisselkoersen die welke officieel 
worden bekendgemaakt. Het effectieve wisselkoersindexcijfer wordt gewogen aan de 
hand van de belangrijkste handelspartners, met 1990 als basisjaar. 
Buitenlandse handel 
Invoer en uitvoer (lopende prijzen). De gegevens zijn gebaseerd op de "speciale handel", 
waarbij de buitenlandse handel de goederen omvat die de douanegrens van het land 
passeren. De handelsgegevens omvatten niet de rechtstreekse wederuitvoer, de handel in 
diensten en evenmin de handel in licenties, knowhow en octrooien. Sinds 1997 omvatten 
de handelsgegevens de handel tussen industriële vrije zones en buitenlandse markten. 
Eveneens sinds 1997 zijn operationele lease en reparatie niet in de buitenlandse handel 
begrepen. De gegevens voor 1996 werden volgens de in 1997 aangebrachte 
veranderingen in de methoden opnieuw berekend. De gegevens voor de perioden tot 1996 
worden met de oorspronkelijke inhoud gepubliceerd en zijn derhalve niet vergelijkbaar 
93 
Hongarije 
met de gegevens voor 1996 en 1997. De waarde van de buitenlandse handel heeft 
betrekking op de marktwaarde van de goederen en de bijkomende kosten (vracht, 
verzekering enz.). 
Handelsclassificatie. Tot eind 1996 gebeurde de registratie van de handel parallel volgens 
twee typen classificaties: de Hongaarse classificatie van de buitenlandse handel (KTJ) en 
de nomenclatuur van het Geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en de codering 
van goederen (GS). De douanedocumenten vormen de bron van statistische gegevens 
over de omvang van de externe handel. Sinds 1996 worden de gegevens volgens de 
Gecombineerde Nomenclatuur verzameld. De vroegere gegevens worden op basis van de 
latere verwerking bijgewerkt. 
De invoer wordt op cif-basis geregistreerd en als registratiedatum geldt de datum van 
inklaring. De uitvoer wordt op fob-basis geregistreerd en als registratiedatum geldt de 
datum waarop de goederen de staatsgrens passeren. 
Ruilvoet. Er worden "unit value"-indexcijfers berekend voor het meten van de 
prijswijzigingen in de externe handel, met uitzondering van heterogene goederengroepen, 
waarvoor de steekproefmethode wordt toegepast voor de prijswaarneming. Sinds het 
eerste kwartaal 1996 zijn de driemaandelijkse volume-indexcijfers gewijzigd vanwege de 
wijzigingen in de berekening van de "unit value"-indexcijfers en de toepassing van 
Fisher-indexcijfers in plaats van Paasche-indexcijfers. 
Invoer uit en uitvoer naar EU15. Door de Republiek Hongarije opgegeven cijfers. 
Bevolking 
Migratie (netto). De nettomigratie (ruwe cijfers; opnieuw berekend door Eurostat) 
bedraagt voorjaar X: bevolking (X+l) - bevolking (X) - sterfgevallen (X) + geboorten 
(X). Hierbij gaat men ervan uit dat iedere verandering in de bevolkingscijfers die niet het 
gevolg is van geboorte of sterfte, het gevolg is van migratie. Deze indicator omvat dus 
ook administratieve correcties (en prognosefouten indien de cijfers voor de totale 
bevolking op schattingen gebaseerd zijn en die voor geboorte en sterfte op registers). De 
cijfers zijn in dit geval meer consistent. Het verschil tussen het door het land verstrekte 
ruwe cijfer voor de nettomigratie en het door Eurostat berekende cijfer is overigens 
grotendeels te wijten aan het feit dat niet alle gevallen van migratie worden gemeld dan 
wel te laat worden gemeld. 
Arbeidskrachten 
Participatiegraad (ILO-methode). Overeenkomstig de steekproefenquête naar de 
arbeidskrachten wordt de participatiegraad berekend als het aandeel van de 
arbeidskrachten in de beroepsbevolking (15 jaar en ouder). 
- Arbeidskrachten: Werkenden en werklozen (in de zin van de ILO-definities). 
- Werkenden: Iedereen van 15 jaar en ouder die gedurende de referentieperiode ten 
minste één uur voor loon of voor een andere beloning heeft gewerkt als werknemer, 
94 
Hongarije 
ondernemer, lid van een coöperatie of meewerkend gezinslid. Leden van de strijdkrachten 
worden als werkenden beschouwd. 
- Werklozen: Iedereen van 15 jaar en ouder die gelijktijdig voldoet aan alle drie 
voorwaarden die de ILO-definitie voor classificatie als werkloze stelt: 
(i) geen werk hebben, 
(ii) actief werk zoeken, en 
(iii) beschikbaar zijn om binnen twee weken met werken te beginnen. 
De steekproefenquête naar de arbeidskrachten heeft betrekking op personen van 15-74 
jaar. 
Werkloosheidscijfer (ILO-methode). Percentage werkloze arbeidskrachten. 
Deze cijfers worden aan de steekproefenquête naar de arbeidskrachten ontleend, waarbij de 
hierna vermelde ILO-definities en -aanbevelingen in acht worden genomen. 
Werkzame personen naar bedrijfstak NACE, gemiddeld (arbeidskrachtenenquête). Deze 
indicator wordt aan de steekproefenquête naar de arbeidskrachten ontleend, waarbij de ILO-
definities en -aanbevelingen in acht worden genomen. 
Infrastructuur 
Spoorwegnet. Alle spoorwegen in een bepaald gebied. Wegen en waterwegen vallen hier 
niet onder, ook al wordt hierover rollend materieel vervoerd, b.v. met rolwagens of 
veerboten. Lijnen die alleen in het seizoen voor toeristische doeleinden worden gebruikt, 
blijven buiten beschouwing, evenals spoorwegen die uitsluitend zijn gebouwd ten 
behoeve van mijnen, bos- of landbouwbedrijven of andere industrieën, en die niet open 
zijn voor het publiek. De gegevens hebben betrekking op de lengte van de spoorwegen 
bij de bouw. 
Autosnelwegen. Weg die speciaal ontworpen en gebouwd is voor motorvoertuigen, die 
geen toegang geeft tot aan deze weg gelegen grondstukken en die: 
(a) afgezien van specifieke punten of tijdelijk, aparte rijstroken heeft voor het verkeer in 
elk van beide richtingen, die van elkaar gescheiden zijn door een niet voor het verkeer 
bestemde middenberm dan wel, in uitzonderlijke gevallen, op andere wijze; 
(b) geen gelijkvloerse kruisingen met andere wegen, spoorwegen, tramwegen of 
voetpaden heeft; 
(c) als autoweg is aangegeven en alleen bestemd is voor specifieke categorieën 
wegvoertuigen. 
Op- en afritten van autowegen zijn inbegrepen ongeacht de plaats van de verkeersborden. 
Stads autowegen zijn ook inbegrepen. 
Industrie en landbouw 
95 
Hongarije 
Volume-indexcijfers van de industriële productie. De industriële productie omvat de 
winning van delfstoffen, de industrie en de productie en distributie van elektriciteit, gas, 
stoom en water (overeenkomstig de NACE Rev.1, secties C, D en E). 
Het indexcijfer van de totale industriële productie omvat de gegevens van alle industriële 
ondernemingen. De indexcijfers naar branche hebben betrekking op ondernemingen met 
meer dan 10 werknemers. 
Volume-indexcijfers van de brutolandbouwproductie. De indexcijfers werden berekend 
door middel van de vasteprijsbasis die voor de nationale rekeningen wordt gebruikt. Tot 
1996 hebben de prijzen van 1991 en vanaf 1997 de prijzen van 1995 als vasteprijsbasis 
bij de berekening gediend. 
Levensstandaard 
Aantal personenauto's. Personenauto: motorvoertuig voor vervoer over de weg, met 
uitzondering van motorfietsen, bestemd voor personenvervoer, die plaats bieden aan ten 
hoogste negen personen (chauffeur inbegrepen). 
De term "personenauto" omvat derhalve mini-auto's (waarvoor geen rijbewijs nodig is), 
taxi's en huurauto's, mits zij minder dan tien zitplaatsen hebben. Ook pick-ups kunnen 
onder deze categorie vallen. 
Aangesloten hoofdlijnen. Werkelijk functionerende of tijdelijk buiten werking gestelde 
particuliere en institutionele/gemeentelijke hoofdlijnen die eindapparatuur met een 
schakelcentrale verbinden. Tot de aangesloten hoofdlijnen (installaties) worden gerekend 
lijnen van abonneeapparatuur, lijnen van publieke telefooncellen die voor iedereen 
toegankelijk zijn, en telecommunicatiedienstlijnen van de exploitant. Residentiële en 
institutionele/gemeentelijke abonnees zijn in het tarief gedefinieerd. Installaties kunnen 
ook naar het doel van het aansluiting worden ingedeeld in de klassen residentiële, 
zakelijke en publieke hoofdlijnen. Mobiele telefoons zijn niet inbegrepen. 
Noot: Sinds de goedkeuring van de Hongaarse telecommunicatiewet verzamelt het 
Hongaarse centrale statistiekbureau (evenals de landen van de EU) gegevens over de 
hoofdlijnen. Vóór 1993, het jaar van goedkeuring van de nieuwe telecommunicatiewet, 
registreerden de statistieken het aantal hoofdaansluitingen. 
Aantal Internetaansluitingen. Met het verzamelen van gegevens over 
Internetaansluitingen wordt in 1999 begonnen. 
96 
Hongarije 
Bronnen 
Totale oppervlakte, infrastructuur, industrie en landbouw, buitenlandse handel, 
arbeidsmarkt: nationale bronnen. 
Nationale rekeningen, inflatie, betalingsbalans, openbare financiën, financiën, 
demografie: Eurostat. 
97 
ISSN 0254-1513 
COM(1999) 505 def. 
DOCUMENTEN 
NL 17 01 11 06 
Catalogusnummer: CB-CO-99-514-NL-C 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg