Advies nr. 3/2001

over een voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van bijzondere maatregelen inzake beëindiging van de dienst door ambtenaren van de Commissie van de Europese Gemeenschappen naar aanleiding van de hervorming van de Commissie

(2001/C 162/02)

DE REKENKAMER VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 283,

Gezien het voorstel van de Commissie van 31 januari 2001(1),

Gezien het op 19 februari 2001 bij de Rekenkamer ingekomen verzoek van de Raad tot raadpleging van de Rekenkamer over dit voorstel,

Overwegende dat het voorstel ten doel heeft, de afvloeiing van 600 ambtenaren van de Commissie - 300 in 2001 en 300 in 2002 - toe te staan om de Commissie in staat te stellen de menselijke hulpbronnen over haar diensten te herverdelen,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

1. In haar toelichting wijst de Commissie erop dat er 258 nieuwe ambtenaren in dienst zouden kunnen worden genomen door er 600 te laten afvloeien, en dat dit budgettair neutraal zou zijn, aangezien de kosten van de aanwerving van 258 nieuwe ambtenaren kunnen worden gecompenseerd door de besparingen dankzij de afvloeiingen.

Berekening van de begrotingsneutraliteit

2. De jaarlijkse besparingen en kosten die in bijlage 2 van het voorstel zijn weergegeven behelzen zowel voor de "vertrekkende" als voor de "binnenkomende" personeelsleden de voornaamste uitgaven en ontvangsten voor salarissen die jaarlijks op de begroting worden aangewezen.

3. Het onmiddellijke effect op de begroting wordt dus op een in wezen redelijke wijze weergegeven.

4. Aangevoerd zou kunnen worden dat de berekening verder had kunnen worden verfijnd. De gepresenteerde analyse is statisch, want er wordt geen rekening gehouden met verhogingen in de salarisschalen, noch voor de ambtenaren die vervroegd uittreden, noch voor de nieuwe ambtenaren die in hun plaats worden aangeworven. Inachtneming hiervan zou per saldo nog meer besparingen opleveren. Evenzo zullen de pensioenen van degenen die vervroegd uittreden gebaseerd zijn op een lager gemiddeld salarisniveau dan het geval zou zijn geweest indien zij in dienst waren gebleven tot hun normale pensioengerechtigde leeftijd; ook hieruit zouden enige besparingen op langere termijn moeten voortvloeien (het is wenselijk de formulering van artikel 4, lid 7, te verbeteren om te verzekeren dat dit het door de Commissie beoogde effect heeft). Bij de berekening is verder geen rekening gehouden met de besparingen op langere termijn, na de overgangsperiode, uit de veronderstelde permanente verlaging van het personeelsbestand, wanneer 600 minder productieve ambtenaren direct of indirect worden vervangen door 258 nieuwe personeelsleden met vaardigheden die beter zijn toegesneden op de huidige behoeften. Ten slotte wijst de Rekenkamer erop dat de werkelijke kosten van de pensioenrechten die door de in dienst te nemen personeelsleden worden verworven, buiten beschouwing blijven; zoals de Rekenkamer in haar jaarverslag over 1999 opmerkte (paragrafen 6.7 en 6.8) belopen de volledige uitgaven voor de financiering van dergelijke pensioenrechten iets meer dan een derde van de salarissen waarop wordt ingehouden, terwijl thans slechts 8,25 % aan werknemersbijdragen wordt geïnd. Bijgevolg zouden de volledige kosten op lange termijn (maar niet de onmiddellijke contante kosten) van de nieuw geworven personeelsleden ongeveer 25 % hoger komen te liggen dan uit de berekening van de Commissie blijkt. In het algemeen zou het effect op lange termijn een aanzienlijke verlaging van de personeelskosten van de Commissie moeten betekenen, hoofdzakelijk omdat er minder personeel in dienst is dan anders het geval zou zijn geweest.

De andere instellingen

5. De leeftijdspiramide van de personeelsleden en de moeite waarmee sommige personeelsleden zich aanpassen aan de nieuwe technologieën creëren in verscheidene instellingen en organen situaties en behoeften die te vergelijken zijn met die van de Commissie. Alleen bij het Economisch en Sociaal Comité, waar de leeftijdspiramide in de komende jaren automatisch voor een ingrijpende verjonging van het personeelsbestand zal zorgen, en het Comité van de Regio's, dat in een groeifase verkeert, is deze problematiek niet aan de orde. In zijn arrest van 30 september 1998, Busacca e.a./Rekenkamer (zaak T-164/97) was het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen van oordeel dat een verordening die het recht om afvloeiingsmaatregelen te nemen tot één instelling beperkt, een onderscheid tussen geheel soortgelijke situaties maakt dat op willekeur berust of kennelijk niet spoort met het nagestreefde doel, en als zodanig in strijd is met één van de grondbeginselen van het Gemeenschapsrecht, namelijk het gelijkheidsbeginsel. In zijn arresten van 5 oktober 2000 in de zaken C-432/98 P, C-433/98 P en C-434/98 P stelde het Hof van Justitie deze overweging van het Gerecht niet ter discussie; deze heeft dus "gezag van gewijsde" behouden. Aangezien het voorstel van de Commissie een afwijking inhoudt van de normale regeling dat het statuut van toepassing is op alle instellingen, had de Commissie, alvorens deze ontwerp-verordening in te dienen, hun standpunt moeten vernemen over de vraag of zij in een vergelijkbare situatie verkeren.

Dit advies werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 5 april 2001.

Voor de Rekenkamer

Jan O. Karlsson

President

(1) COM(2001) 50 def. van 31 januari 2001.