Bekendmaking van een registratieaanvraag in de zin van artikel 6, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2081/92 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

(2004/C 41/02)

Naar aanleiding van deze bekendmaking kan bezwaar worden aangetekend op grond van artikel 7 van benoemde verordening. Elk bezwaar tegen deze registratieaanvraag moet via de bevoegde autoriteit van een lidstaat binnen zes maanden na deze bekendmaking, worden ingediend. De bekendmaking houdt verband met de hiernavolgende gegevens, met name punt 4.6, die de reden zijn voor de registratieaanvraag in de zin van Verordening (EEG) nr. 2081/92.

VERORDENING (EEG) Nr. 2081/92 VAN DE RAAD

REGISTRATIEAANVRAAG: ARTIKEL 5

BOB (x) BGA ( )

Nationaal nummer van het dossier: 12/2002

1.

Bevoegde dienst van de lidstaat

Naam: Ministero delle Politiche agricole e forestali

Adres: Via XX Settembre, 20 — I-00187 Roma

Tel. (39-06) 481 99 68

Fax (39-06) 42 01 31 26

E-mail: qualita@politicheagricole.it

2.

Aanvragende groepering

Naam: Consorzio di tutela e valorizzazione dell'olio extra di oliva Cartoceto

Adres: Piazza Garibaldi, 1 — I-61030 Cartoceto (PS)

Samenstelling: Producenten/verwerkers (x) anderen ( ).

3.

Productcategorie:

Klasse 1.5 — extra olijfolie van eerste persing

4.

Overzicht van het productdossier

(samenvatting van de in artikel 4, lid 2, voorgeschreven gegevens)

4.1.

Naam:

„Cartoceto”

4.2.

Beschrijving:

— Maximaal zuurgehalte: 0,5 % g (uitgedrukt in oliezuur);

— Aantal punten bij de paneltest: ≥ 7, onmiskenbare afwezigheid van tekortkomingen en waarneming van het fruitige;

— Peroxiden: maximale waarde 12 MeqO2/kg;

— Totaalgehalte polyfenolen: ≥ 100 mg/kg;

— Verhouding oliezuur/linolzuur: ≥ 8;

— Kleur: groen, of groen met een goudgele gloed voor de nog zeer jonge oliën; goudgeel, met een groene gloed, voor de rijpere oliën;

— Geur: licht tot gemiddeld fruitige geur van een groene olijf, volgens de schaal van het COI (Consiglio Oleicolo Internazionale, de internationale olijfolieraad), met een vleugje gras;

— Smaak: de groen, zoet, bitter en pikant fruitige bijsmaken zorgen tezamen voor een harmonische smaak.

Extra olijfolie van eerste persing met de volgende chemische en organoleptische eigenschappen:

4.3.

Geografisch gebied:

Het gebied waarin de beschermde oorsprongsbenaming „Cartoceto” wordt geproduceerd betreft, in de provincie Pesaro-Urbino, dat in de regio Marche ligt, de bestuurlijke gebieden van de gemeenten Cartoceto, Saltara, Serrungarina, Mombaroccio en een deel van de gemeente Fano, dat cartografisch gezien overeenkomt met de gehele noordelijke heuvelachtige kust dat door de provinciale weg Flaminia wordt afgebakend tot aan de kruising met de provinciale weg Adriatica (het zuidelijk gedeelte) en de bestuurlijke grens (het noordelijk gedeelte).

4.4.

Bewijs van oorsprong:

Volgens sommige historici ligt de oorsprong van Cartoceto, en van de plaatsen die er omheen liggen, bij de Carthagers die, ontkomen aan de strijd bij de Metauro-rivier (207 v. C.), om niet gevangen en vermoord te worden, hun toevlucht zouden hebben gezocht in de bossen aan de rechterzijde van de Metauro-rivier, terwijl anderen zich, na de rivier te zijn overgestoken, zouden hebben verstopt in de heuvels die de vallei domineren en die destijds met dichte bossen waren bedekt. Aangezien het voor hen onmogelijk was geworden naar hun vaderland terug te keren, zouden zij zich op die plaats hebben gevestigd en de eerste gezinnen hebben gesticht. Zo zou Cartoceto een afleiding zijn van „Carchidon” of „Carthada”, de Griekse naam van Carthago, of van het Latijnse „Carthaginensium coetus”, groep Carthagers, vandaar Carticetum.

De aanwezigheid van de olijfboom op het grondgebied van Cartoceto wordt reeds vanaf de 13e eeuw door een aantal akten en documenten aangetoond, toen er, voor de in erfpacht gegunde gronden, waar landgoederen met olijfbomen in Ripalta worden vermeld, vanaf 1178 specifieke overeenkomsten werden vastgesteld waarin werd bepaald dat jaarlijks de helft van de olijvenopbrengst moest worden afgegeven en dat er honderd soldo's van Lucca moesten worden betaald indien de overeengekomen voorwaarden niet in acht genomen zouden worden. De tot de jurisdictie van Fano behorende gebieden vormden een belangrijke oliehulpbron en onder die gebieden nam Cartoceto een bijzonder belangrijke plaats in, aangezien het uitblonk qua productie, zoals Amiani in 1392 in zijn „Memorie historiche della città di Fano” („De historische verhandelingen van de stad Fano”) vaststelde. Eigenaren hadden dermate veel belangstelling voor de olijventeelt dat, in het kadaster van 1540, 116 van de 195 eigenaren olijfbomen op hun landgoederen hadden. Ofschoon er voor de olie belasting moest worden betaald, nam in de loop der eeuwen het aantal olijfbomen in Cartoceto dermate toe, dat het aantal bomen tussen 1590 en 1681 verviervoudigde.

Dankzij een aantal notariële akten is het mogelijk in die tijd de aanwezigheid van vele molens in Cartoceto te achterhalen en inzicht te krijgen in de onderlinge verbanden waarmee deze werden geleid. De vennootschappelijke leiding van de molens is een gegeven dat de gehele 15e en 16e eeuw terugkeert, wanneer er speciale maatschappijen worden opgericht tussen eigenaren met specifieke pacten en voorwaarden. Als gevolg hiervan was de opdeelprocedure van het eigendom van een molen complex en niet altijd duidelijk. Vaak ging het om de helft of om een derde deel, maar er is ook sprake van meer versnipperde opdelingen, waarbij, aangezien het een delicate handeling betrof, meerdere personen werden ingeschakeld voor de waardebepaling. Uit de chronologische bestudering van notariële akten kan men afleiden dat er in Cartoceto op 1 augustus 1538 zeven olieslagerijen operationeel waren. De olie die in Cartoceto werd geproduceerd, vertegenwoordigde sinds mensenheugenis een van de meest gewaardeerde goederen, zozeer zelfs, dat hiermee in 1390 de waarde van een goed werd aangeduid, bijvoorbeeld „een witte ezel met zadel is zeven quartarolo's olie waard (61 liter)”. Olie vervulde diverse functies: hij deed dienst als betaalmiddel voor werkzaamheden van uiteenlopende aard, werd aan iedere kanunnik van de collegiale als rente gegeven en als cijns aan het bisschoppelijk inkomen. De gemeente hield zich, reeds vanaf het begin, bezig met het op gang brengen van de verkoop van olie, hetgeen buiten geschiedde door middel van een aanbesteding en in het bijzonder op marktdagen. De verkoper-omroeper zette zich ervoor in de prijs niet te verhogen voor vreemdelingen, de olie goed en in de vaten te houden, en een bord met de prijs ervan op te hangen. De olie was niet alleen bestemd voor de behoefte van de stad, ook buiten de regio bestond er vraag naar en werd deze gewaardeerd. Diverse documenten getuigen, reeds vanaf 1500, van de bekendheid die de in Cartoceto geproduceerde olie had verworven.

De productie, verwerking en botteling van de olie vindt plaats in het betrokken gebied. De olie wordt ook gebotteld in het afgebakend gebied omdat de bijzondere kenmerken en de kwaliteit van de olie genaamd „Cartoceto” moeten worden bewaard, en daarbij wordt gegarandeerd dat de door de derde instantie uitgevoerde controle plaatsvindt onder toezicht van de betrokken producenten. Voor de producenten is de beschermde oorsprongsbenaming een middel van eminent belang dat, overeenkomstig de doelstellingen en de strekking van de verordening, de mogelijkheid biedt om het inkomen aan te vullen. Bovendien vindt de botteling van oudsher in het afgebakende geografisch gebied plaats.

De olijven zijn afkomstig van olijfgaarden die in het productiegebied liggen, en te dien einde schrijven de producenten hun olijfgaarden in een speciaal daartoe ingesteld en bijgehouden register in. De olijfolie wordt in hetzelfde afgebakende gebied uit olijven gewonnen en aldaar verpakt en gebotteld door bedrijven die daartoe geschikt bevonden zijn en eveneens in een speciaal register ingeschreven staan. De controle-instantie gaat na of is voldaan aan alle technische eisen van het productdossier om te kunnen worden ingeschreven in de registers en of door de verschillende partijen van de sector is voldaan aan de verplichtingen met het oog op de producttraceerbaarheid.

4.5.

Werkwijze voor het verkrijgen van het product:

Extra olijfolie van eerste persing met de benaming „Cartoceto” wordt verkregen uit de olijvenvariëteiten Raggiola, Frantoio en Leccino, die voor minimaal 70 %, gecombineerd of als enige variëteit, in de olijfgaarden voorkomen. Andere minder belangrijke variëteiten, Raggia, Moraiolo en Pendolino, worden voor maximaal 30 % toegestaan. De olijven worden vanaf het begin van de oppervlakkige rijping geoogst, die in het afgebakende olijventeeltgebied over het algemeen vanaf 10 oktober is waar te nemen, en na 25 november van ieder jaar wordt er niet meer geoogst. Bij de oogst van de olijven worden traditionele, handmatige methoden toegepast, waarbij de olijven met de hand worden gekamd, of er wordt op mechanische wijze geoogst, waarbij gebruik wordt gemaakt van pneumatische of elektrische harkjes; het is nadrukkelijk verboden te oogsten door de olijven van de boom af te schudden, te slaan of te scheuren. Tot aan de maling worden de olijven op dusdanige wijze in kratten met luchtopeningen bewaard, dat de vruchten niet worden beschadigd. De parasietenbestrijding omvat: opportune behandelingen tegen Dacus oleae, vanaf eind juli/begin augustus, terwijl de laatste behandeling nooit na 10 september mag plaatsvinden, en in de winter- en zomerperiode behandelingen tegen de kardinaalsmuts.

De olijvenproductie bedraagt maximaal 9 000 kg per hectare voor nieuwe bedrijven (dynamisch plantverband, bevloeid, bijzonder vruchtbare gronden); oude traditionele bedrijven hebben een productielimiet van 7 500 kg/ha, terwijl de gemiddelde olijvenopbrengst in gemengde olijfgaarden 20 kg per plant bedraagt. De BOB „Cartoceto” wordt uitsluitend verkregen uit gave olijven die afkomstig zijn uit het productiegebied, die worden gemalen in oliefabrieken die in hetzelfde gebied zijn gelegen, en de olie wordt gebotteld in fabrieken die tot hetzelfde gebied behoren. De olijven dienen binnen 48 uur na het oogsten te worden gemalen en mogen slechts enkele uren in de olieslagerijen staan. Extra olijfolie van eerste persing „Cartoceto” wordt uitsluitend met behulp van traditionele methoden gewonnen en gedurende de gehele winningscyclus dient men zich voortdurend rigoureus te houden aan de temperatuurparameters als bepaald in Verordening (EG) nr. 2568/92, waarbij men de voorschriften, die in het productdossier staan aangegeven, opvolgt, die rekening houden met de wijze waarop de olijven zijn geoogst, met de temperatuur en de duur van de maling en deze in verband brengen met de mate van rijpheid en met de oogstperiode van de olijven. Het is verboden de als „tweede persing” bekendstaande winningsmethode toe te passen; het is verboden tijdens de verwerking van de olijven tot olie gebruik te maken van chemische of biochemische producten; slechts het gebruik van mechanische filterapparatuur is toegestaan. De olijven worden van tevoren ontbladerd. De olieopbrengst van de olijven bedraagt maximaal 18 kg per kwintaal. De geproduceerde oliën dienen, tot aan het moment waarop ze worden gebotteld, te worden opgeslagen in roestvrijstalen vaten die met stikstof worden geconditioneerd.

4.6.

Verband:

Het landschap wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van de olijfboom in deze gebieden en de olijventeelt gaat op in het levensritme van de kleine gemeenschap; de geschiedenis van de olijventeelt en die van het dorp worden één. Dankzij het bijzondere microklimaat dat wordt begunstigd door de voornamelijk zuid, zuidoostelijke ligging, de beperkte hoogten, de natuurlijke barrières van de Partemio- en Mattera-bergen, de heuvelachtigheid van het gehele gebied, de uit het Mioceen daterende aarde waarvan de gemiddelde samenstelling overwegend uit tuf en zand bestaat, de opwaartse stromen van de Metauro die via de Rio Secco omhooggaan en de koude winden die door de Cesane-bergen worden doorkliefd, kon de olijfboom zich op bepalende wijze ontwikkelen. Er is sprake van een submediterraan klimaat, dat ideaal is voor de teelt van olijfbomen. De gemiddelde jaartemperatuur bedraagt circa 14 °C, als gevolg van minima die in de maanden januari en februari rond de 0 °C liggen en maxima van 26 °C in de zomermaanden juli en augustus.

De olijventeelt is van oudsher geworteld in het afgebakende gebied en er zijn diverse bewijzen van de sterke band tussen de olijfboom en de bevolking; een onmiskenbaar voorbeeld is de eerste volksraad, die in januari 1558 plaatsvond, waar in aanwezigheid van de kapitein van Cartoceto en van de notaris van het dorp, vijftig van de meest representatieve en bekende personen de ernstige economische en financiële situatie bespraken waarin de gemeente Cartoceto zich bevond als gevolg van de vele en steeds terugkerende fiscale heffingen. Om te voorkomen dat de situatie steeds slechter werd, besloot de gemeente een of twee oliemolens te kopen teneinde voor een zekere bron van inkomsten te zorgen waarmee de verschillende belastingen konden worden betaald.

Olie werd reeds vanaf de 16e eeuw streng gecontroleerd en er waren diverse bepalingen om de olijven te controleren die naar de molens toestroomden, om zo opkoperij en sluikhandel te voorkomen. Later werden er decreten uitgevaardigd waarmee de aangifte van pas verkregen olie verplicht werd gesteld, maar ook van oude olie, onder vermelding van de plaats waar deze werd bewaard. Men werd verplicht gesteld in de molens boeken te hebben met oplopende nummers en met datum, waarin men verplicht was op de ene zijde de ingeleverde olijven te noteren met de naam van de maler en op de andere zijde de hoeveelheid geproduceerde olie. Overtreders kregen een straf opgelegd van 25 scudo's en andere boetes. Bovendien diende men, na de maling, de rekening van de olie in te dienen bij de criminele kanselarij van Fano.

Ondanks de wisselvalligheden van de gemeente Cartoceto, is er altijd veel belangstelling geweest voor de olijfboom en de teelt ervan; de instelling van de tentoonstelling annex markt „Mostra mercato dell'oliva e dell'olio”, die sinds 1977 in de maand november wordt gehouden en die mag rekenen op een grote toestroom van geïnteresseerd publiek, vormt hiervoor het meest evidente bewijs.

4.7.

Controlestructuur

Naam: Agroqualita' s.r.l.

Adres: Via Montebello, 8 — I-00185 Roma

4.8.

Etikettering

Olio extra vergine di oliva

Denominazione di Origine Protetta

„Cartoceto”

De naam van de oorsprongsbenaming moet in duidelijke en onuitwisbare letters op het etiket staan in kleuren die goed contrasteren met de kleur van het etiket, zodat deze goed te onderscheiden is van alle andere aanduidingen die op het etiket staan.

De olijfolie moet in vaten van maximaal 5 liter in de handel worden gebracht.

4.9.

Nationale eisen:

EG-nummer: IT/00292/31.01.2003.

Datum van ontvangst van het volledige aanvraagdossier: 17 november 2003.