A4-0012/97

Resolutie over het Groenboek van de Commissie met de titel "Naar een eerlijke en doelmatige prijsstelling in het vervoer - Mogelijke beleidskeuzen voor het internaliseren van de externe kosten van vervoer in de Europese Unie" (COM(95)0691 - C4-0610/95)

Het Europees Parlement,

- gezien het Groenboek van de Commissie (COM(95)0691 - C4-0610/95),

- gezien het Groenboek van de Commissie over een duurzame, milieuvriendelijke mobiliteit (COM(92)0046), het Witboek over de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk vervoersbeleid (COM(92)0494), zijn resoluties van 18 september 1992 betreffende de invloed van het vervoer op het milieu ((PB C 284 van 2.11.1992, blz. 164.)) en van 18 januari 1994 over de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk vervoersbeleid ((PB C 44 van 14.2.1994, blz. 53.)), alsook de resoluties van de Raad van ministers van Vervoer over dit onderwerp,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 juni 1996 ((PB C 181 van 24.6.1996, blz. 21.)) over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over het gemeenschappelijk vervoersbeleid - actieprogramma 1995-2000,

- gelet op de Mededeling van de Commissie over een toekomstige strategie voor de vermindering van de emissies van het wegvervoer met inachtneming van de resultaten van het auto/olieprogramma (COM(96)0248), op het Europese programma inzake emissies, brandstoffen en motortechnologie (EPEFE), alsmede op het Eurostat-verslag over Wegverkeer en milieu: energie- en belastingaspecten, waaruit blijkt dat er verband is tussen lagere energieprijzen in de Europese Unie en het gemiddeld stijgende energiegebruik per hoofd van de bevolking in de vervoerssector,

- gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (A4-0012/97),

A. overwegende dat het waarborgen van een duurzame mobiliteit het eerste beginsel van het Europees vervoersbeleid vormt,

B. overwegende dat in de vervoersbehoeften van de burgers en de economie door het Europees vervoersbeleid en een beter beheer van de verkeersstromen, met name door toepassing van telematica, voorzien moet worden,

C. overwegende dat economische verkeersnetten met een grote capaciteit de grondslag vormen voor de binnenmarkt, het vrije personen- en goederenverkeer, de integratie en de ontwikkeling van het hele Europese continent voor het weer aantrekken van des zelfs economie en voor de verbetering van de werkgelegenheid,

D. overwegende dat de vraag naar vervoer vrijwel evenredig aan het bruto nationaal produkt gestegen is, dat het vervoerswezen aan 7 miljoen personen werk geeft en zelf voor ongeveer 4% aan het bruto nationaal product bijdraagt,

E. overwegende dat de ideeën van het Groenboek niet zijn bedoeld om de nationale en communautaire overheid extra middelen te verschaffen, maar veeleer om de EU-burgers en -bedrijven in staat te stellen door een duurzaam mobiliteitsgedrag en een betere vervoerslogistiek van belastingfaciliteiten te profiteren,

F. overwegende dat een energiebesparend vervoersbeheer, gestimuleerd door de randvoorwaarden van de internalisering van externe kosten, in de toekomst dient bij te dragen tot de versterking van de concurrentiepositie van de Europese bedrijven op de wereldmarkt en aldus tot een verbetering van de EU-economie op de lange termijn,

1. juicht het Groenboek toe als een stap naar het behoud en de verdere ontwikkeling van een duurzame mobiliteit en als een eerste aanzet om het vraagstuk van de internalisering van de externe kosten van het vervoer aan te pakken;

2. wijst erop dat het in verband met de andere aspecten van het vervoersbeleid moet worden gezien, in het bijzonder met de verschillende richtlijnen, de ontwikkeling van het burgernet, de transeuropese netten en de toepassing van telematica;

3. wijst er met nadruk op dat een samenhangend vervoersbeleid dezelfde berekeningsbeginselen op alle vervoermiddelen (weg, binnenscheepvaart, spoor en luchtvervoer) moet toepassen, en wijst de Commissie erop dat de directe relaties tussen de verschillende wijzen van vervoer bijzondere aandacht moeten krijgen, en wenst dan ook dat deze kwestie in een algemener perspectief wordt geplaatst waarbij alle vervoerstakken worden betrokken;

4. wijst de Commissie erop dat in de geïntegreerde aanpak van het vervoer over de weg, per spoor, en via de kust- en binnenvaart met name ook het gecombineerd vervoer een concurrerend aanbod moet zijn en verzoekt de Commissie voorts dit bij het doorberekenen van de kosten in acht te nemen;

5. wijst erop dat een evenwichtig vervoerbeleid voor alle vervoerstakken dezelfde concurrentievoorwaarden moet scheppen, zodat ieder de door hem veroorzaakte externe kosten draagt; zo ontbreekt in het Groenboek een strategie voor de aanrekening van de volledige kosten voor het vervoer per spoor, de binnenscheepvaart en het luchtvervoer;

6. erkent dat de kosten van filevorming, ongevallen, milieubelasting en geluidshinder tot op heden onvoldoende zijn gekwantificeerd en doorberekend aan de degenen die deze kosten veroorzaken; toch is ook nog niet in aanmerking genomen dat een deel van genoemde kosten nu al door de verkeersdeelnemers wordt opgebracht;

7. wijst er met nadruk op dat het becijferen van externe kosten er niet toe mag dienen het verkeer "duurder" te maken, maar alleen maar ten doel dient te hebben reeds bestaande kosten op een doeltreffende manier aan te rekenen die immers met de hogere inkomsten moeten worden gecompenseerd;

8. onderstreept dat de voorgestelde maatregelen geenszins ten doel hebben het goederenvervoer van de weg te nemen, want de vrachtwagen is een onmisbaar vervoermiddel voor de distributie van goederen over het land; het goederenvervoer over de weg is en blijft een noodzakelijk onderdeel van al het economisch handelen, maar dient eveneens te worden aangepast aan het beginsel "de vervuiler betaalt";

9. acht de door de Commissie ontwikkelde grondbeginselen en methoden van enkele uitzonderingen afgezien over het algemeen geschikt voor het internaliseren van externe kosten en dus ook om de juiste verhoudingen in het vervoer terug te brengen en de infrastructuur en vervoermiddelen rationeler en doelmatiger te gebruiken;

10. is van oordeel dat het doorberekenen van externe kosten slechts gelijktijdig voor alle vervoerstakken mag worden ingevoerd, om geen nieuwe concurrentieverstoringen te creëren, en verzoekt de Commissie een dynamische berekeningsbasis te ontwikkelen, waarmee vooruitgang op het stuk van milieuvriendelijkheid op de doorberekende externe kosten in mindering kan worden gebracht;

11. houdt ook het idee van elektronisch rekening rijden principieel voor geschikt om de kosten van het wegvervoer door de gebruikers te laten betalen;

12. acht het noodzakelijk dat er regels voor databescherming worden ontwikkeld;

13. ontveinst zich echter niet de moeilijkheden die met invoering en gebruik van een dergelijk systeem verbonden zijn en beschouwt het derhalve uitsluitend als een optie op middellange termijn voor de internalisering van de kosten;

14. acht het derhalve noodzakelijk op korte termijn vervoersbeleidsmaatregelen te nemen die in overeenstemming met de resultaten van het Groenboek leiden tot een rechtvaardiger verdeling van de verkeerskosten en harmonisatie van de concurrentievoorwaarden voor alle vervoersbedrijven, en ervoor te zorgen dat deze voor de gebruikers aanvaardbaar zijn en geen verstoringen van de sociale aspecten met zich meebrengen; de burgers en bedrijven moeten kunnen uitgaan van een berekenbaar kader;

15. acht het noodzakelijk in eerste instantie de tegenwoordige stuurmechanismen van het vervoersbeleid (motorrijtuigenbelasting, brandstofaccijns, wegenbelasting, registratiekosten en tol) met inachtneming van de specifieke situatie in iedere lidstaat in heel Europa te harmoniseren, om ze later geheel of gedeeltelijk door een road-pricing-systeem te vervangen;

16. verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve, totdat in de hele Unie telematische afrekeningsmethoden ingevoerd zullen zijn, allereerst de brandstofaccijns en motorrijtuigenbelasting in de Gemeenschap te harmoniseren;

17. verzoekt de Commissie de CO2-emissie en de algemene gevolgen daarvan voor het milieu terdege mee te laten spelen in de overwegingen en maatregelen op het stuk van de internalisering van externe kosten;

18. verzoekt de Commissie en de lidstaten om bij de harmonisatie van de motorrijtuigenbelasting de hoogte van deze belasting vooral te laten afhangen van belangrijke criteria als het materieel, de belasting van de wegen, het brandstofverbruik, de potentiële emissie van schadelijke stoffen, het veroorzaakte lawaai en de veiligheid van het voertuig;

19. verzoekt de lidstaten de controle op de emissie van schadelijke stoffen en geluid, de veiligheid van voertuigen en de rij- en rusttijden te intensiveren;

20. is voorstander van een strengere voertuigeninspectie en strengere onderhoudseisen en van de invoering van aansprakelijkheid van de producent voor de werking op lange termijn van motoren en uitlaatsystemen;

21. is van oordeel dat sloopprogramma's zouden leiden tot een vroegere vervanging van de meest verontreinigende voertuigen;

22. verzoekt de lidstaten in het kader van de komende wijziging van richtlijn 93/89/EEG een gedifferentieerde doorberekening van de kosten van weggebruik voor vrachtwagens en personenwagens op te nemen en te aanvaarden dat de kosten voor het gebruik van de wegeninfrastructuur voor vrachtwagens proportioneel zijn aan de belasting van de weg en de emissie van schadelijke stoffen;

23. verzoekt de Commissie en de lidstaten bijzondere regelingen uit te werken voor verbindingsroutes waar het milieu bijzonder belast wordt, en stelt derhalve voor om in het kader van de wijziging van richtlijn 93/89/EEG hogere heffingen toe te staan ter financiering van alternatieve oplossingen; in het EG-recht wordt verankerd om welke trajecten het gaat;

24. verzoekt de Commissie haar berekeningsmethoden voor het internaliseren van ongevallenkosten te herzien en stelt voor de voorkeur te geven aan een sterkere differentiatie van verzekeringspremies die op de concrete risico's afgestemd zouden moeten zijn;

25. verzoekt de Commissie op de kortste termijn lacunes in de voor internalisering gebruikte gegevens en methoden voor zover mogelijk te sluiten en het systeem te verfijnen en te verdiepen, en tevens de successen die de vervoersondernemingen door technische, organisatorische en infrastructuurverbeteringen bij de verdere ontwikkeling van een duurzame mobiliteit behalen, in acht te nemen;

26. verzoekt de Commissie een uitgebreid verslag op te stellen waarin de externe kosten van de verschillende vervoerswijzen met zekerheid worden aangetoond, om in het volgende Witboek op betrouwbare basis conclusies te kunnen trekken;

27. verzoekt de Commissie richtsnoeren te ontwikkelen voor de toepassing van mededingingsregels die het invoeren van een road-pricing-systeem mogelijk zouden maken;

28. wijst erop dat de internalisering van de externe kosten voor de wetgeving van de Europese Unie een heel belangrijke stap is, maar dat ook in groter verband de geleidelijke aanpassing van de Midden- en Oost-Europese landen noodzakelijk is; dat de associatieovereenkomsten, de opening van het toetredingsoverleg, en de paneuropese vervoersconferentie hiertoe mogelijke fora zijn;

29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en de regeringen en parlementen der lidstaten.