B4-0998, 1052 en 1071/96

Resolutie over giftig afval in Zuid-Afrika

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar de lopende onderhandelingen tussen Zuid-Afrika en de Europese Unie over de toetreding van Zuid-Afrika tot de Overeenkomst van Lomé,

- gelet op artikel 39 van de Overeenkomst van Lomé betreffende het verbod op de invoer en uitvoer van gevaarlijke afvalstoffen tussen de Europese Unie en ACS-landen, met inbegrip van gevaarlijk afval voor hergebruik,

- onder verwijzing naar de door de OAE goedgekeurde Overeenkomst van Bamako, die de invoer van alle gevaarlijke afvalstoffen in Afrika verbiedt,

- onder verwijzing naar het besluit van de verdragsluitende partijen van de Overeenkomst van Bazel van 22 september 1995 (II/12) om de uitvoer van giftige afvalstoffen naar niet-OESO-landen na 1 januari 1998 volledig te verbieden,

A. vaststellend dat de Britse multinational Thor Chemicals Ltd. honderden tonnen giftig kwikafval uit EU-landen - het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Italië - voor "recycling" heeft uitgevoerd naar zijn fabriek in Cato Ridge, Zuid-Afrika, onder het mom van milieuvriendelijk afvalbeheer,

B. vaststellend dat in tegenstelling tot het beweerde "hergebruik" van het kwik het merendeel van het afval eenvoudig werd opgeslagen terwijl werd getracht een buitengewoon gevaarlijke verbrandingsoven te exploiteren, waardoor de Zuidafrikaanse bestuurders en de bevolking werd opgescheept met 5.000 ton giftig afval, te weten 10.000 vaten gevaarlijk kwikafval, een poel met 2.500 ton slib en bergen gevaarlijke as uit de verbrandingsoven,

C. geschokt door het nieuws dat meer dan twintig Zuidafrikaanse werknemers van Thor Chemicals als gevolg van een kwikvergiftiging zijn overleden of gehandicapt geraakt zijn en Greenpeace deze zaak beschouwt als het ernstigste tot dusver ontdekte geval van handel in afval, omdat in geen enkele andere door deze organisatie onderzochte zaak een dergelijk "misbruik van economisch afhankelijke, te laag geschoolde arbeidskrachten" werd vastgesteld,

D. verontrust over de chronische kwikvergiftiging van bodem, water, flora en fauna in de omgeving van de Thor-fabriek, waar in water en bezinksel besmettingen zijn gemeten die meer dan 1.000 maal hoger liggen dan de WHO- normen voor drinkwater,

E. overwegende dat de procureur-generaal van Natal in augustus 1993 drie topfunctionarissen van Thor in staat van beschuldiging heeft gesteld wegens dood door schuld en hun daarnaast nog 42 andere misdrijven ten laste heeft gelegd; dat de aanklachten in een later stadium werden ingetrokken toen Thor schuld bekende inzake schendingen van de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften en de verantwoordelijkheid aanvaardde voor de dood van twee werknemers,

F. overwegende dat Thor Chemicals de eerste en enige commerciële verbrandingsoven voor giftig afval in Zuid-Afrika exploiteerde die werd gesloten wegens ernstige problemen,

1. juicht het initiatief van president Mandela om een gerechtelijke onderzoekcommissie in te stellen in verband met Thor Chemicals toe;

2. roept de lid-staten, met name de regeringen van het Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje ertoe op het initiatief te nemen om het giftige afval dat uit hun landen naar Thor Chemicals in Zuid-Afrika is uitgevoerd, terug te halen (te weten: 470 ton van het Britse Thor Chemicals, 57 ton van het Italiaanse Ausimont, en ongeveer 10 ton van het Spaanse Gomensaro) en verzoekt de Commissie daaraan alle mogelijke medewerking te verlenen;

3. verzoekt de regering van Zuid-Afrika te overwegen artikel 39 op te nemen in het geplande protocol betreffende de toetreding van Zuid-Afrika tot de Overeenkomst van Lomé;

4. verzoekt de lid-staten, de Europese Commissie en de regering van Zuid-Afrika het besluit van september 1995 houdende wijziging van de Conventie van Bazel te eerbiedigen en de verdragsluitende partijen van de Overeenkomst van Bazel ertoe aan te moedigen de beperktere EU-lijst voor giftige afvalstoffen als basis voor de tenuitvoerlegging te nemen;

5. verzoekt de Commissie en de lid-staten alle mogelijkheden te onderzoeken voor de overdracht naar Zuid-Afrika van de technologieën die het land in staat stellen de huidige crisis in verband met giftig afval het hoofd te bieden;

6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lid-staten, de regering van Zuid-Afrika, het secretariaat van de Overeenkomst van Bamako en het secretariaat van de Overeenkomst van Bazel.