TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Dit voorstel maakt deel uit van het ambitieuze externe investeringsplan (hierna "EIP" genoemd) dat is aangekondigd in de mededeling van de Commissie van 7 juni 2016 over een nieuw partnerschapskader met derde landen in het kader van de Europese migratieagenda. Het EIP-initiatief werd vervolgens op 28 juni 2016 door de Europese Raad bekrachtigd en is bedoeld om de onderliggende oorzaken van migratie aan te pakken en tegelijk bij te dragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling. Dit voorstel omvat twee wijzigingen van Verordening van de Raad (EG, Euratom) nr. 480/2009 van 25 mei 2009. In combinatie met een afzonderlijk wetgevingsvoorstel tot wijziging van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 tot verlening van een EU-garantie voor verliezen van de Europese Investeringsbank (EIB) op financieringsverrichtingen van projecten buiten de Unie, zal dit voorstel de EIB in staat stellen het EIP te helpen uitvoeren door het EIB-mandaat voor externe leningen zowel kwantitatief als kwalitatief uit te breiden. Daardoor zal de EIB snel een bijdrage kunnen leveren aan de doelstellingen van het EIP, met name door het verstrekken van aanvullende financiering aan begunstigden uit de particuliere sector.

Als onderdeel van de inspanningen van de Commissie om de onderliggende oorzaken van migratie aan te pakken, wordt voorgesteld om de EIB een nieuw mandaat voor het verstrekken van leningen aan de particuliere sector toe te kennen. In het kader van dat nieuwe mandaat zal de Unie aanspraak kunnen maken op de inkomsten uit risicopremies die in het kader van de financieringsverrichtingen van de EIB worden gegenereerd. Deze inkomsten zouden moeten worden overgeheveld naar het Garantiefonds dat is geregeld bij Verordening van de Raad (EG, Euratom) nr. 480/2009 van 25 mei 2009.

Het surplusbedrag van het Garantiefonds dat meer dan 10 % van de totale uitstaande leningen bedraagt, zal naar de begroting worden teruggeboekt. Deze aanpassing heeft tot doel de begroting beter te beschermen tegen mogelijke extra risico's van wanbetaling van de EIB-verrichtingen die met de migratiecrisis verband houden.

Tot dusver werden de activa van het Garantiefonds beheerd door de EIB. De Commissie heeft veel ervaring met het beheer van soortgelijke financiële verrichtingen. Zij is goed in staat om het Garantiefonds onafhankelijk te beheren, waarbij zij zou streven naar stroomlijning en consolidatie van haar activabeheersactiviteiten, voortbouwend op bestaande structuren en goede prestaties. De Commissie is al belast met het beheer van het Garantiefonds van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI). Het beheer van de activa van het Garantiefonds moet dus worden overgedragen aan de Europese Commissie.

•Samenhang met de huidige bepalingen op dit beleidsterrein en met ander beleid van de Unie

Dit voorstel maakt integraal deel uit van het EIP, een belangrijk beleidsinitiatief van de Unie. Het bevat aanvullende bepalingen die noodzakelijk zijn voor de werking van het EIP, met name het nieuwe mandaat van de EIB voor leningen aan de particuliere sector. De Commissie stelt tegelijkertijd voor om Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad (hierna het "Financieel Reglement" genoemd) aan te vullen met een nieuwe afdeling over begrotingsgaranties, die een gemeenschappelijk regelgevingskader zal vormen voor de garanties van de Unie met een voorwaardelijke verplichting, alsmede een door de Commissie beheerd gemeenschappelijk voorzieningsfonds. De bepalingen in dit voorstel stemmen overeen met de bepalingen in het voorstel voor de herziening van het Financieel Reglement.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

De artikelen 209 en 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

•Evenredigheid

Het voorstel bevat aanvullende bepalingen en is dus noodzakelijk voor de werking van het EIP, met name het nieuwe EIB-mandaat voor leningen aan de particuliere sector.

•Subsidiariteit (voor niet-exclusieve bevoegdheden)

Overeenkomstig het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel van artikel 5 VEU kunnen de doelstellingen van het overwogen optreden niet voldoende door de lidstaten worden bereikt en kunnen deze derhalve beter door de EU worden verwezenlijkt. Wegens het verschil in handelingsbevoegdheid van de financiële instellingen van de lidstaten kunnen de nagestreefde doelstellingen beter door een optreden op Unieniveau worden verwezenlijkt gezien de omvang en de gevolgen ervan.

3.RESULTATEN VAN EX-POSTEVALUATIES, RAADPLEGINGEN VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELINGEN