Nr.C  37/30 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1.4. 74 
vaststelling  van een uiterste  termijn  voor  het gebruik 
van mierenzuur  en de zouten  daarvan  in vruchte-
sappen  bestemd  voor  de bereiding  van siropen,  voor 
de toepassing  van  hexamethyleentetramine  in half-
conserven  van  visserijprodukten  en ten slotte  voor 
de aanwending  van  boorzuur  in eiprodukten,  over-
eenkomstig  de bepalingen  van  de nationale  wetge-
vingen.  Aangezien  echter  de  in  de  Richtlijn 
nr. 64/54/EEG  van  1963  voorgestelde  limietdata 
steeds  opnieuw  verschoven  werden,  moet  30 juni  1976 
als uiterste  termijn  gelden.  In de richtlijn  van  1963 
was vastgelegd  dat de bepalingen  van  de nationale 
wetgevingen  inzake  het gebruik  van  de betrokken 
additieven  moeten  worden  gehandhaafd  gedurende 
een periode  van drie  jaar  te rekenen  vanaf  de bekend-
making  van  de richtlijn.  De nog  verdergaande  af-
wijking  zoals  voorgesteld  in de onderhavige  richtlijn 
betekent  dat de nationale  wetgevingen  bij afloop  van 
de termijn  dertien  jaar  van  kracht  hebben  kunnen 
Gedaan  te Straatsburg,  29 november  1973. blijven.  In deze  omstandigheden  kan  het Comité  zich 
niet verenigen  met  enig  verder  uitstel. 
Rapporten  van  de  'Wetenschappelijke  commissie 
voor voedingswaren 
Het Comité  werden  bij zijn  werkzaamheden  beper-
kingen  opgelegd  daar  het niet  kon  beschikken  over 
de rapporten  van  de Wetenschappelijke  commissie 
voor  voedingswaren,  terwijl  de rapporten  van  het 
Gemengd  Comité  FAO/WHO  van  deskundigen  in-
zake additieven  voor  levensmiddelen  en die  van 
talrijke  nationale  comités  wel  kunnen  worden  be-
studeerd.  In haar  memorie  van  toelichting  verwijst 
de Commissie  naar  adviezen  van de Wetenschappelij-
ke commissie  voor  voedingswaren,  evenwel  zonder 
melding  te maken  van de argumenten  van deze  com-
missie  en de bewijzen  waarop  zij haar  adviezen  ba-
seert.  Het  Comité  beveelt  ten zeerste  aan  de rap-
porten  van deze  Commissie  te publiceren. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
A. LAPPAS 
RAADPLEGING  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
inzake  een ontwerp  van een resolutie  van de Raad  betreffende  een sociaal  actieprogramma 
A. VERZOEK  OM  ADVIES 
Op 30 oktober  1973  heeft  de Raad  besloten,  vrijwillig  het Economisch  en Sociaal  Comité 
te raadplegen  aangaande  het in hoofde  genoemde  ontwerp  van  een resolutie. 
Met een brief  d.d.  30 oktober  1973  heeft  de Voorzitter  van  de Raad  het verzoek  om 
advies  aan de Voorzitter  van het Economisch  en Sociaal  Comité  gezonden. 
B. TEKST  WAAROVER  HET  ECONOMISCH  EN 
SOCIAAL  COMITÉ  IS GERAADPLEEGD 
De tekst  waarover  het Economisch  en Sociaal  Comité  is geraadpleegd,  is niet  bekend-
gemaakt  in het Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
C. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Tijdens  zijn  op 29 november  1973  te Straatsburg  gehouden  115e  voltallige  zitting  heeft 
het Comité  zijn  advies  over  de sub  A opgenomen  tekst  vastgesteld  met  eenparigheid 
van stemmen  bij 9 onthoudingen. 
De tekst  van dit advies  luidt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het verzoek  om advies  van de Voorzitter  van 
de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen  d.d.  30 oktober  1973  inzake  het „Ontwerp  van  een  sociaal 
actieprogramma", 
Gezien  artikel  198  van  het  Verdrag  tot oprichting 
van de Europese  Economische  Gemeenschap, 
1. 4. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 37/31 
Gezien  het op 25 mei  1973  overeenkomstig  artikel 
22 van  het Reglement  van  Orde  door  zijn  Bureau 
genomen  besluit,  de Afdeling  voor  sociale  vraag-
stukken  met  de voorbereiding  van een advies  en een 
rapport  inzake  dit onderwerp  te belasten, 
Gezien  het  door  de Afdeling  voor  sociale  vraag-
stukken  tijdens  haar  vergadering  van  15 november 
1973  uitgebrachte  advies, 
Gezien  het door  de rapporteur,  de heer  Muhr,  voor-
gelegde  rapport, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  op 29 no-
vember  1973  gehouden  115e  zitting, 
Overwegende  dat  het  Verdrag  tot oprichting  van 
de Europese  Economische  Gemeenschap  de sociale 
politiek  niet  onder  de belangrijke  communautaire 
doelstellingen  rangschikt; 
Overwegende  dat  door  de oprichting  van  de ge-
meenschappelijke  markt  enerzijds  tot een aanzienlijke 
economische  expansie  is bijgedragen  en de structu-
rele veranderingen  zich  in een  sneller  tempo  heb-
ben voltrokken,  maar  dat  hierdoor  anderzijds  de 
regionale  onevenwichtigheden  groter  zijn  geworden 
en een  trend  tot concentratie  van  ondernemingen 
en kapitaal  is ontstaan; 
Overwegende  dat een  aantal  van  deze  factoren  van 
dien aard  zijn  dat hierdoor  het  levenspeil  van  de 
Europese  bevolking  wordt  verhoogd; 
Overwegende  dat deze  zelfde  factoren  er anderzijds 
toe kunnen  leiden  dat  een  toenemend  aantal  per-
sonen  in de Gemeenschap  in een  nog  afhankelijker 
en onzekerder  positie  geraakt; 
Overwegende  dat het voor  de bevolking  van de Ge-
meenschap  van  doorslaggevend  belang  is dat — als 
aanvulling  op de economische  integratie  —een  soaiale 
en politieke  integratie  van  West-Europa  tot stand 
komt,  ten  einde  de economische  expansie  aan  de 
sociale  vooruitgang,  de verbetering  van  de kwali-
teit van  het bestaan  en de democratisering  van  de 
maatschappij  dienstbaar  te maken; 
Overwegende  dat  de spanning  tussen  persoonlijke 
vrijheid  en maatschappelijke  gelijkheid  door  de for-
mele  gelijkheid  van de burgers  voor  de wet  nog  niet 
wordt  opgeheven,  maar  pas  dan,  wanneer  materieel 
aan een ieder  gelijke  kansen  worden  geboden; 
Overwegende  dat  de sociale  vraagstukken  naar  ge-
lang van  de maatschappelijke  status  van  de betrok-
ken personen,  den  wel  naar  gelang  van  de bedrijfs-
tak waartoe  zij gerekend  moeten  worden  uiteen-
lopen  en dat daarom  bij de vaststelling  van het com-
munautair  sociaal  beleid  met  de bijzondere  behoef-
ten van  elke  categorie  rekening  dient  te worden  ge-
houden; Overwegende  dat het in verband  met  het ingewik-
kelde  karakter  van  dit onderwerp  niet  gewenst  lijkt 
ten aanzien  van  bepaalde  punten  een  meerderheids-
standpunt  naar  voren  te brengen, 
BRENGT  HET  VOLGENDE  ADVIES  UIT: 
A. ALGEMENE  OPMERKINGEN  INZAKE  EEN 
SOCIAAL  ACTIEPROGRAMMA 
Het Comité  verheugt  zich  over  de door  de Staats-
hoofden  en Regeringsleiders  tijdens  de Topconferen-
tie van  de uitgebreide  Gemeenschap  te Parijs  in ok-
tober  1972  afgelegde  verklaring,  dat  een  krachtige 
actie  op sociaal  gebied  voor  hen  even  belangrijk  is 
als verwezenlijking  van  de economische  en mone-
taire unie.  In het bijzonder  steunt  het het verzoek 
aan de Instellingen  van  de Gemeenschap  om,  na 
raadpleging  van  de sociale  partners,  vóór  1 januari 
1974  een  actieprogramma  vast  te stellen  dat voor-
ziet in concrete  maatregelen  en overeenkomstige  mid-
delen  voor  een communautaire  sociale  politiek. 
Het Comité  verwacht  niet  alleen  dat een communau-
taire sociale  politiek  nauw  met  het beleid  op andere 
gebieden  vervlochten  wordt;  het pleit  er tevens  voor 
dat de doeleinden  van het sociaal  actieprogramma  bij 
alle beslissingen  van  de Gemeenschap  als een  es-
sentieel  richtsnoer  in aanmerking  worden  genomen. 
Een gemeenschappelijke  sociale  politiek  dient  eigen 
doeleinden  na te streven,  die op de ontplooiing  van 
de capaciteiten  en de bevrediging  van  de behoef-
ten van  de mens  zijn  gericht.  Zij moet  de mens  in 
staat  stellen  een  zekere  arbeidsplaats  te verwerven, 
over een behoorlijk  inkomen  te beschikken  — zowel 
tijdens  als na zijn  beroepsleven  —, zich  tegen  de on-
voorziene  wisselvalligheden  van  het  leven  te be-
schermen,  in een gezond  milieu  te leven  en zelf aan 
de vormgeving  en voortdurende  verbetering  van  zijn 
gezins-  en maatschappelijk  leven  mede  te werken. 
Hierbij  beseft  het Comité  wel degelijk  dat men  voor 
het voeren  van  een  gemeenschappelijke  sociale  poli-
tiek over  doeltreffende  instrumenten  dient  te be-
schikken;  daarom  zal  een  groot  deel  van  de be-
slissingsbevoegdheden  op sociaal  gebied  aan  de Ge-
meenschap  moeten  worden  overgedragen.  Dit  kan 
alleen  dan  door  de economische  en sociale  kringen 
worden  aanvaard  wanneer  de Instellingen  van  de 
Gemeenschap  fundamenteel  democratisch  worden  op-
gezet  en de mens  nauwer  bij de economische,  sociale 
en politieke  beslissingen  in de Gemeenschap  betrok-
ken wordt.  Een  Gemeenschap  welke  uit Lid-Staten 
bestaat  die een democratisch  bestel  als enige  waar-
borg  voor  de handhaving  van de menselijke  waardig-
heid en het  behoud  van  de vrijheidsrechten  zien, 
dient  — wil zij zowel  binnen  haar  eigen  grenzen  als 
voor  de buitenwereld  geloofwaardig  zijn  — ook  bij 
haar interne  organisatie  van  democratische  beginse-
len uit te gaan. 
Nr. C 37/32  Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen  1.4.74 
I. VOLLEDIGE  EN  OPTIMALE  WERKGELEGENHEID 
Het recht  op werk  is, evenals  het vrije  verkeer  van 
de werknemers,  een essentieel  sociaal  grondrecht.  De 
mens  heeft  niet  alleen  recht  op een  arbeidsplaats, 
maar  ook  op een zo volledig  mogelijke  garantie  van 
een aan  zijn  capaciteiten  en voorkeur  beantwoor-
dende  betrekking  in de streek  waarin  hij leeft. 
Evenzo  moet  het  recht  van  vestiging  van  de zelf-
standigen  worden  beschouwd  als een  fundamenteel 
sociaal  recht,  aan  de sociale  gevolgen  en de ont-
wikkeling  waarvan  door  de Gemeenschap  tot op 
heden  onvoldoende  aandacht  is besteed. 
Bijgevolg  dienen  de verwezenlijking  en de verzeke-
ring van de volledige  werkgelegenheid  — in kwantita-
tief en in kwalitatief  opzicht  — en de verbetering  van 
de werkgelegenheidsvoorwaarden  voor  alle  beroeps-
personen  als prioritaire  doeleinden  van  een  com-
munautaire  economische  en sociale  politiek  te wor-
den erkend.  Zij dienen  gewaarborgd  te worden  door 
middel  van een hierop  afgestemde  economische  poli-
tiek welke  een  bestendige  en evenwichtige  econo-
mische  groei  garandeert,  door  een  gemeenschap-
pelijke  regionale,  structuur-  en werkgelegenheidspoli-
tiek waardoor  voor  werknemers  en zelfstandigen 
voldoende  arbeidsplaatsen  van  verschillende  aard  ter 
beschikking  worden  gesteld,  en door  de geleidelijke 
ontwikkeling  van  een  gemeenschappelijke  politiek 
inzake  onderwijs  en beroepsopleiding  ter vergroting 
van de beroepsmobiliteit  van  de werknemers,  waar-
door  het  hen  pas  mogelijk  zal worden  gebruik  te 
maken  van  de kansen  welke  arbeidsmarkt  en be-
drijfsleven  hen bieden. 
Het Permanent  Comité  voor  arbeidsmarktvraagstuk-
ken dat tot taak  heeft  de modaliteiten  van  de tenuit-
voerlegging  van  de communautaire  werkgelegen-
heidspolitiek  te bestuderen,  moet  in staat  zijn  de 
interventies  van  de verschillende  nationale  en com-
munautaire  Fondsen  en diensten  die  ter zake  be-
voegdheid  hebben,  te coördineren.  Tevens  dient  het 
voor  de samenhang  en tussen  het  regionale  ont-
wikkelingsbeleid  van  de Lid-Staten  en de werkge-
legenheidspolitiek  te zorgen.  Hiervoor  is het nodig 
dat het Permanent  Comité  voor  arbeidsmarktvraag-
stukken,  binnen  het  kader  van  zijn  specifieke  be-
voegdheden,  regelmatig  bijeenkomt  om tijdig  de con-
crete  maatregelen  voor  te stellen  met  het oog  op de 
verwezenlijking  van een politiek  voor  de volledige  en 
optimale  werkgelegenheid.  Het  is wenselijk  dat het 
nauw  samenwerkt  met  het  Economisch  en Sociaal 
Comité,  wiens  institutionele  bevoegdheden  op het 
vlak van  de economische  en sociale  politiek  van  de 
Gemeenschap  in het Verdrag  zijn  vastgelegd  en veel 
ruimer  zijn. 
1. Regionale  politiek 
De regionale  onevenwichtigheden  vormen  niet  alleen 
een gevaar  voor  de volledige  werkgelegenheid,  zij doen  ook  afbreuk  aan  het streven  om alle  mensen 
gelijke  kansen  te bieden  en zij beïnvloeden  de kwa-
liteit van het bestaan.  Daarom  moet  het worden  toe-
gejuicht  dat  de Staatshoofden  en Regeringsleiders 
grote  prioriteit  hebben  toegekend  aan  het doel,  de 
regionale  en structurele  onevenwichtigheden  in de 
Gemeenschap  uit de weg  te ruimen. 
Een regionale  politiek  hangt  nauw  samen  met  het 
sociaal  actieprogramma  van  de Gemeenschap.  Daar-
om spreekt  het Comité  de hoop  uit dat  het Euro-
pees Regionaal  Ontwikkelingsfonds  spoedig  wordt 
opgericht.  Dit Fonds  zal de beschikking  moeten  krij-
gen over  voldoende,  op grond  van  objectieve  cri-
teria toe te kennen  middelen  om de in de gemeen-
schappelijke  markt  nog  bestaande  regionale  oneven-
wichtigheden,  vooral  in de meest  hulpbehoevende  re-
gio's,  uit de weg  te kunnen  ruimen. 
Bij de coördinatie  van  de politiek  van  de Lid-Staten 
en het  houden  van  toezicht  op de steunverlening 
van het Fonds  zou  waardevolle  hulp  kunnen  wor-
den verleend  door  op regionaal  niveau  opgerichte 
tripartite  comités  waarin  vertegenwoordigers  van  de 
werknemers-  en werkgeversorganisaties  en van  an-
dere sociaal-economische  categorieën  zitting  heb-
ben naast  vertegenwoordigers  van  bevoegde  over-
heidsinstanties  die  zich  met  de regionale  planning 
bezighouden. 
In dit verband  zij gewezen  op de studie  van  het 
Economisch  en Sociaal  Comité  inzake  de „Tenuit-
voerlegging  van een gemeenschappelijk  regionaal  be-
leid",  waarin  de aandacht  wordt  gevestigd  op de 
noodzaak  voor  de regionale  ontwikkeling  een  pro-
gramma  op lange  termijn  uit te werken,  omdat  de 
algemene  en specifieke  maatregelen,  na vastlegging 
van een  algemeen  werkkader,  in een  samenhangend 
en globaal  plan  zullen  moeten  passen. 
Het voornaamste  — wezenlijk  met de democratie  ver-
bonden  — doel  van  de Gemeenschap  is, haar  bevol-
king de vrije  keuze  van  woonplaats,  arbeidsplaats 
en beroep  te waarborgen.  In concrete  termen  bete-
kent dit dat op regionaal  niveau  in alle  delen  van 
de Gemeenschap  en op alle  gebieden  zoveel  mo-
gelijk  overeenkomende  levensomstandigheden  gebo-
den moeten  worden:  arbeidsloon,  arbeidsplaats, 
-kwalificaties  en promotie,  collectieve  en sociale 
voorzieningen,  diversificatie  van de werkzaamheden, 
milieu,  enz. 
2. Werkgelegenheidspolitiek 
Wegens  de aanzienlijke  migratie  in de Gemeenschap 
zullen  de emigratielanden  reeds  in de nabije  toekomst 
met onoplosbare  sociale  problemen  te kampen  krij-
gen, die zich  i.v.m.  de integratie  van  een groot  aan-
tal migrerende  werknemers  in een  vreemde  samen-
leving  voordoen.  Een  communautaire  werkgelegen-
heidspolitiek  moet  daarom  ten  doel  hebben,  een 
einde  te maken  aan  het structurele  gebrek  aan  even-
1. 4.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 37/33 
wicht  tussen  vraag  en aanbod  op de regionale  ar-
beidsmarkten  ten einde  de gedwongen  migratie  tot 
het strikte  minimum  te beperken.  Van  gedwongen 
migratie  ondervindt  de gehele  Gemeenschap  de las-
ten, aangezierl  hiermede  aanzienlijke  economische 
en sociale  kosten  gemoeid  zijn;  voorts  worden  hier-
door  de individuele  rechten  van  de mens  ernstig 
aangetast. 
In dit verband  dient  tevens  bijzondere  aandacht  te 
worden  besteed  aan de arbeidsmogelijkheden  van de 
minder  begunstigde  bevolkingsgroepen.  Een  bevre-
digende  integratie  van deze  groepen  van de bevolking 
verhoogt  niet  alleen  de economische  produktiviteit, 
maar  beantwoordt  tevens  aan  een fundamenteel  hu-
manitair  recht  van de samenleving. 
a) Harmonisatie  van  de arbeidsmarktstatistieken 
Een communautaire  werkgelegenheidspolitiek  dient 
vóór  alles  een grote  doorzichtigheid  van  de arbeids-
markten  tot stand  te brengen;  dit kan  door  middel 
van gedetailleerde  prognoses  inzake  de werkgelegen-
heid op korte  en op middellange  termijn  geschie-
den. De regelingen,  methodes  en statistische  gege-
vens van de Lid-Staten,  die onderling  nog steeds  sterk 
uiteenlopen,  moeten  geharmoniseerd  worden  ten 
einde  een  continu  onderzoek  van  alle  aspecten  van 
de gemeenschappelijke  arbeidsmarkt  mogelijk  te ma-
ken. Om  betere  voorwaarden  voor  de besluitvorming 
van de Gemeenschap  in het kader  van  de werkge-
legenheidspolitiek  te schéppen  dient,  mede  met  het 
oog op de beroepsbekwaamheden  van  de werkne-
mers,  een onderzoek  te worden  ingesteld  naar  aard, 
omvang  en gevolgen  van  de conjuncturele,  regionale 
en sectoriële  ondertewerkstelling  en werkloosheid. 
Er dient  met  spoed  een  Europees  systeem  voor  ge-
gevensverwerking  te worden  ingesteld,  zodat  alle  in-
formatie,  in het bijzonder  ter vergelijking  van vraag 
en aanbod  op de arbeidsmarkt,  benut  kan  worden. 
Zoals  door  het  Comité  in zijn  advies  inzake  het 
„Voorstel  voor  een  verordening  van  de Raad  in-
zake het opstellen  van  gelijkvormige  statistieken  be-
treffende  buitenlandse  arbeidskrachten"  duidelijk  is 
gesteld,  zullen  alle  Lid-Staten  hiertoe  de nodige  ba-
sisinformatie  moeten  verstrekken. 
In dit systeem  zouden  ook  de gegevens  van  de be-
drijven  verwerkt  moeten  worden.  Zoals  reeds  in het 
advies  van  het Comité  inzake  de „Blauwdruk  voor 
een communautair  sociaal  programma"  is uiteenge-
zet, moeiten  hiertoe  de investeringsplannen  bekend 
zijn, omdat  deze  immers  de belangrijkste  indicato-
ren bij prognoses  inzake  de werkgelegenheid  vor-
men. 
b) Samenwerking  van  de diensten  voor  arbeidsvoor-
ziening 
Voor  een  gemeenschappelijke  werkgelegenheidspoli-
tiek is een nauwe  samenwerking  tussen  de diensten 
voor  arbeidsvoorziening  van  de Lid-Staten  van  bij-zonder  groot  belang.  Deze  diensten,  die onderling 
intensiever  overleg  zouden  moeten  plegen,  zouden 
van het informatiesysteem  betreffende  de situatie  op 
de arbeidsmarkt  in de Gemeenschap  gebruik  kunnen 
maken. 
Deze  samenwerking,  waarbij  het beleid  van  de Ge-
meenschap  op het  vlak  van  de oriëntatie  der  in-
vesteringen,  de regionale  ontwikkeling,  de beroeps-
opleiding  en de migratie  in aanmerking  genomen 
en gesteund  moet  worden,  zou  in het bijzonder  de 
aanwerving  van werknemers,  ook  uit de andere  Lid-
Staten,  de verschaffing  van  arbeidsplaatsen  in de 
minder  ontwikkelde  regio's  en aan  de minder  be-
gunstigde  bevolkingsgroepen,  alsmede  de beroeps-
keuzevoorlichting  moeten  betreffen. 
Een van  de dringende  vraagstukken  -die  om spoedi-
ge oplossing  vraagt,  is de harmonisatie  van het recht 
inzake  het  verhuren  en uitlenen  van  werknemers. 
De diensten  voor  arbeidsvoorziening  van de Lid-Sta-
ten dienen  op basis  van  een  onderling  aangepast 
recht  in de Gemeenschap  bijzondere  aandacht  aan 
dit aspect  van de arbeidsmarkt  te besteden. 
c) Uitbouw  van  het Europees  Sociaal  Fonds 
Het Europees  Sociaal  Fonds  dient  verder  uitgebouwd 
te worden  tot een  doeltreffend  instrument  van  een 
communautaire  werkgelegenheidspolitiek,  zodat  niet 
alleen  meer  aandacht  aan  de regionale  en sectoriële 
ondertewerkstelling  en werkloosheid  wordt  besteed, 
maar  ook  dreigende  werkloosheid  voorkomen  kan 
worden  en de arbeidsvoorwaarden  verbeterd  wor-
den. Met  het oog  hierop  zou  vóór  alles  een  com-
munautair  systeem  voor  ondersteuning  van  het  in-
komen  in gevallen  van  omscholing  of verhuizing 
opgezet  moeten  worden. 
Enkele  leden  zouden  willen  dat  ervoor  gezorgd 
wordt  dat  werknemers  die zich  moeten  laten  om-
scholen  of die moeten  verhuizen  gedurende  de tijd 
die hiermee  gemoeid  is hetzelfde  inkomen  als tot 
dan toe blijven  ontvangen. 
Andere  leden  achten  echter  alleen  een  forfaitaire 
compensatie  op zijn  plaats,  omdat  de toekenning 
van een  volledig  inkomen  huns  inziens  een  discri-
minatie  zou  inhouden  voor  de werknemers  die wel 
werken  maar  voorheen  een ander  inkomen  hadden. 
Weer  andere  leden  zouden  ervoor  willen  zorgen  dat 
deze maatregelen  ook  gelden  voor  de zelfstandigen 
wier financiële  of sociale  positie  het hun  mogelijk 
maakt  deel  te nemen  aan  omscholingscursussen  en 
cursussen  voor  voortgezette  opleiding,  die  een  es-
sentiële  voorwaarde  vormen  voor  hun  aanpassing 
aan de behoeften  van de economie. 
De besteding  van  de financiële  middelen  van  het 
Europees  Sociaal  Fonds,  waarvan  het  bedrag  aan-
zienlijk  verhoogd  moet  worden,  dient  in coördina-
tie met  de maatregelen  van  de andere  Europese 
Nr. C 37/34 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1. 4. 74 
Fondsen  te geschieden.  De criteria  voor  de toeken-
ning ervan  dienen  daarbij  aan  de hand  van'  de tot 
dusver  opgedane  ervaring  verbeterd  te worden. 
3. Beroepsopleiding 
Zoals  wordt  uiteengezet  in het  ontwerp  voor  een 
studie  inzake  de onderwijs-  en beroepsopleidings-
systemen  in de Europese  Gemeenschappen  vinden 
de structurele  verschillen  — die de gelijkheid  van  de 
vormings-  en beroepskansen  in de Gemeenschap  ern-
stig belemmeren  — hun  grondslag  in de verschillende 
omstandigheden  waaronder  de sociale,  economische 
en technologische  ontwikkeling  van de Lid-Staten  zich 
heeft  voltrokken. 
Indien  men  een  werkelijke  bijdrage  wil leveren  tot 
een rechtvaardig  opleidingssysteem,  d.w.z.  tot de ver-
wezenlijking  van  de praktische  waarborg  van  gelijke 
vormingskansen  in het  gehele  opleidingswezen,  in-
dien men  in overeenstemming  met  de economische 
ontwikkeling  wil  handelen  en aan  de technische 
eisen  van  de industriële  maatschappij  wil voldoen, 
dan moeten  de in de studie  genoemde  beginselen 
geconcretiseerd  en de beroepsopleiding  geleidelijk 
geharmoniseerd  worden. 
Volgens  enkele  leden  moet  de beroepsopleiding  als 
vast bestanddeel  in het  algemeen  onderwijssysteem 
worden  geïntegreerd. 
Sociale  vooruitgang  mag  in de Gemeenschap  niet 
langer  slechts  een  min  of meer  toevallig  resultaat 
van de economische  politiek  zijn.  Er dient  via een ge-
harmoniseerde  opleidingspolitiek,  waarin  uiteraard 
ook de beroepsopleiding  wordt  begrepen,  de juiste 
betekenis  en invloed  aan te worden  toegekend. 
a) Oprichting  van  een  Europees  Instituut  voor  het 
onderzoek  op het gebied  van  de beroepsopleiding 
en voor  de beroepskeuzevoorlichting 
Het Comité  verwijst  naar  zijn  voorstel  tot oprichting 
van een  Europees  Instituut  voor  het  onderzoek  op 
het gebied  van  de beroepsopleiding  en voor  de be-
roepskeuzevoorlichting,  dat  de  voorlichtings-  en 
beslissingsorganen  in staat  moet  stellen  de nood-
zakelijke  conclusies  te trekken  en besluiten  te ne-
men met  het oog  op de praktische  harmonisatie  van 
de doelstellingen  van  onderwijs  en beroepsopleiding 
voor  jongeren  en volwassenen. 
b) Invoering  van  vormingsverlof 
Zowel  met  het  oog  op de veranderingen  op de 
arbeidsmarkt  als wegens  de gewijzigde  inhoud  van 
de beroepen,  is het voor  de economische  en sociale 
ontwikkeling  in de industriële  maatschappij  no-
dig dat  de opleiding  in een  tot dusver  ongekende 
mate  wordt  geïntensiveerd;  deze  opleiding  loopt 
niet met  de afsluiting  van  de school  ten einde,  maar 
moet  het  gehele  leven  op een  aan  iedere  leeftijd 
aangepaste  wijze  worden  voortgezet. Bijgevolg  moet  de werknemer  in de Gemeenschap 
onder  nog  nader  te bepalen  voorwaarden  betaald 
vormingsverlof  worden  toegekend  voor  de beroeps-
opleiding  en voortgezette  opleiding,  dat voor  de be-
trokkene  geen  inkomensderving  of andere  nadelen 
tot gevolg  mag  hebben.  Van  het vormingsverlof  zou 
ook gebruik  kunnen  worden  gemaakt  voor  de alge-
mene  en maatschappelijke  vorming. 
Bovendien  dient  te worden  nagegaan  hoe  op ge-
lijksoortige  wijze  rekening  kan  worden  gehouden 
met de opleidingsbehoeften  van de zelfstandigen. 
c) Erkenning  van  de diploma's 
Door  een  geleidelijke  harmonisatie  van  de doelein-
den en de inhoud  van  het  algemeen  vormend  en 
beroepsonderwijs  zal men  zo snel  mogelijk  tot ver-
gelijkbare  getuigschriften  en diploma's  en de weder-
zijdse  erkenning  ervan  moeten  komen. 
II. VERBETERING  VAN  DE  LEVENSOMSTANDIG-
HEDEN  EN  ARBEIDSVOORWAARDEN 
Ten einde  tot verbetering  en geleidelijke  aanpassing 
van de levensomstandigheden  en arbeidsvoorwaarden 
te komen  moet  de Gemeenschap  een sociale  politiek 
uitwerken  die  op  gemeenschappelijke  doeleinden 
steunt  en de nodige  instrumenten  ter beschikking 
stelt.  Op  die  wijze  zou  verhinderd  worden  dat  de 
sociale  stelsels  van  de Lid-Staten  nog  verder  uiteen 
gaan  lopen  en zou  de aanpassing  ervan  op de weg 
van de vooruitgang  geleidelijk  mogelijki  worden. 
In de eerste  plaats  moet  hierbij  worden  gedacht  aan 
het garanderen  van  een  arbeidsplaats  voor  werkne-
mers  en zelfstandigen,  de verbetering  van  de sociale 
zekerheid  en de geleidelijke  uitbreiding  ervan  tot 
andere  bevolkingsgroepen.  De Gemeenschap  zou  van 
de in verschillende  Lid-Staten  door  de diensten  voor 
maatschappelijk  werk  opgedane  ervaring  gebruik 
moeten  makèn  om de sociale  diensten  in de andere 
Lid-Staten  te verbeteren.  Bijzondere  aandacht  dient 
ook aan  de bescherming  van  het  gezin  te worden 
besteed,  ten einde  in een veranderde  maatschappelijke 
situatie  aan  de mensen  die  verplichtingen  ten  aan-
zien van  hun  gezin  hebben  een  maximale  kans  op 
ontplooiing  van  hun  persoonlijkheid  en beslissings-
vrijheid  te waarborgen. 
Het is echter  niet  raadzaam,  een  schematische  har-
monisatie  van  de sociale  stelsels  van  de Lid-Staten 
in de gehele  Gemeenschap  door  te voeren.  Dit  is 
n.1. in strijd  met  de wil  van  de bevolkingen,  die 
op grond  van  uiteenlopende  tradities  en een  andere 
beoordeling  van  waarden  is gevormd.  Zolang  de Ge-
meenschap  nog  geen  goed  ontwikkelde  democrati-
sche structuuj:  bezit,  moeten  de Lid-Staten  dan  ook 
over voldoende  speelruimte  beschikken  om hiermede 
rekening  te kunnen  houden. 
Het is echter  noodzakelijk  dat een  harmonisatie  op 
de weg  van  de vooruitgang  wordt  doorgevoerd  op 
die terreinen  waarop  de sociale  stelsels  zich  op uit-
1. 4. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 37/35 
eenlopende  wijze  zouden  ontwikkelen,  indien  naar 
afzonderlijke  oplossingen  werd  gezocht.  Beoogd 
wordt  niet  alleen  tot gelijke  sociale  uitkeringen  te 
komen,  maar  ook  de sociale  stelsels  onderling  aan 
te passen.  Bij deze  harmonisatie  dient  rekening  te 
worden  gehouden  met  de in de Lid-Staten  bereikte 
vooruitgang. 
4. Zekerheid  van  de arbeidsplaats 
De zekerheid  van  de arbeidsplaats  wordt  niet  alleen 
door  de conjuncturele  ontwikkeling  maar  ook  door 
de economische,  technische  en organisatorische  ver-
anderingen  in gevaar  gebracht.  Daarom  moeten  de 
werknemers  ook  tegen  de in sociaal  opzicht  nade-
lige gevolgen  van  fusies,  rationalisaties  en bedrijfs-
sluitingen  worden  beschermd. 
Bijzonder  dringend  is het daarom  dat gemeenschap-
pelijke  regels  worden  opgesteld  waardoor  het  inko-
men bij verlies  van  de arbeidsplaats  wordt  gewaar-
borgd  en de bescherming  tegen  ontslag  verbeterd 
wordt.  Er dienen  juridische  regelingen  te worden  ge-
troffen  aan  de hand  waarvan  de gegrondheid  van 
de voor  de ontslagverlening  aangevoerde  redenen  kan 
worden  nagegaan  onder  voorwaarden  die  juridisch 
gecontroleerd  kunnen  worden. 
Enkele  leden  ziin  van  mening  dat  ook  de zelfstan-
digen  doeltreffend  tegen  de nadelen  van  de econo-
mische  veranderingen  beschermd  moeten  worden. 
Dit geldt  zowel  voor  de verzekering  van  de arbeids-
plaats  bij technische  en economische  veranderingen 
als voor  de bescherming  tegen  economisch-politieke 
beslissingen. 
a) Bescherming  bij collectief  ontslag 
Het Comité  verzoekt  de Raad  van  de Europese  Ge-
meenschappen  met  klem,  de richtlijn  tot onderlinge 
aanpassing  van  de wettelijke  regeling  van  het  col-
lectief  ontslag  in de Lid-Staten  zo spoedig  mogelijk 
goed  te keuren.  Het  spreekt  de hoop  uit dat  de 
Commissie  in haar  gewijzigde  voorstel  met  de in 
zijn advies  ter zake  gemaakte  opmerkingen  rekening 
houdt. 
Hierin  wordt  in het bijzonder  bepleit  dat uniforme 
voorschriften  worden  vastgelegd  met  betrekking  tot 
de meldingsplicht  van  de werkgever,  opdat  de dien-
sten voor  arbeidsvoorziening  in de gelegenheid  wor-
den gesteld  tijdig  maatregelen  te treffen  voor  de 
plaatsing,  omscholing  en wedertewerkstelling  van  de 
werknemers. 
b) Waarborg  van  verworven  rechten 
Werknemers  die hun  arbeidsplaats  verliezen  moeten 
een redelijke  schadeloosstelling  ontvangen  voor  het 
verlies  van  de verworven  rechten  op sociale  uitke-
ringen  van  de onderneming  en van  toezeggingen, 
die als uitgesteld  loon  moeten  worden  beschouwd. 5. Sociale  zekerheid 
De uitbouw  van  de sociale  zekerheid  is een  van  de 
belangrijkste  middelen  om  de kwaliteit  van  het  be-
staan  van  de werknemers  en andere  bevolkings-
groepen  te verbeteren.  De Gemeenschap  dient  een 
lijst van  sociale  grondbeginselen  op te stellen  ten 
einde  gemeenschappelijke  criteria  en doeleinden  voor 
de uitbreiding  van  de stelsels  van  sociale  zekerheid 
in de Lid-Staten  te bepalen. 
Indien  men  het toepassingsgebied,  de uitkeringen  en 
de financiering  van  de sociale  stelsels  vergelijkbaar 
en een  stelselmatige  verdere  uitbouw  mogelijk  wil 
maken,  moet  met  spoed  het Europees  sociaal  budget 
worden  uitgebreid.  Vóór  alles  dienen  de leemten 
die de gegevens  thans  nog  vertonen  te worden  aan-
gevuld,  terwijl  de statistieken  geharmoniseerd  en de 
sociale  indicatoren  op  uniforme  wijze  vastgelegd 
moeten  worden.  Door  de vaststelling  van  een  Euro-
pees sociaal  budget  moet  de noodzakelijke  door-
zichtigheid  van  de  sociale  zekerheid  in de Ge-
meenschap,  in het bijzonder  met  het oog  op de uit-
breiding  en financiering  ervan,'  tot stand  gebracht 
kunnen  worden. 
Ter voorkoming  van  discriminatie  die onverenigbaar 
is met  het  beginsel  van  sociale  rechtvaardigheid, 
moeten  alle  werknemers  en andere  bevolkingsgroe-
pen in het  sociale  zekerheidsstelsel  worden  opge-
nomen.  Men  kan  van  de soaiale  verzekering  — die de 
vorm  heeft  van  een  solidaire  gemeenschap  en door 
premies  wordt  gefinancierd  — echter  alleen  dan  ver-
wachten  dat zij ook  zelfstandigen  opneemt  wanneer 
hierdoor  geen  negatief  risicopakket  ontstaat  en de 
nieuwe  categorieën  verzekerden  naast  gelijke  rech-
ten ook  gelijke  plichten  op zich  nemen. 
a) Verbetering  van  de pensioenuitkeringen 
De ouderdomsverzekeringen  moeten  het  behoud 
van de levensstandaard  die in het beroepsleven  was 
verworven  waarborgen  en de uitkeringen  automatisch 
aan de gemiddelde  loon-  en salarisontwikkeling  aan-
passen.  Alle  oudere  mensen  moeten  zeker  zijn  van 
een behoorlijk  inkomen,  dat  hen  in staat  stelt  vol-
ledig  en zonder  verlies  van  hun  waardigheid  aan  het 
leven  deel  te nemen. 
Om benadeling  van  de minder  begunstigde  inko-
mensgroepen  in gebieden  met  een  zwakke  structuur 
en ondergewaardeerde  beroepen  te verhinderen, 
moet  volgens  sommige  leden  in de premiestelsels  een 
minimumpensioen  worden  vastgesteld  — waarbij 
eventueel  rekening  wotdt  gehouden  met  de tijd gedu-
rende  welke  premies  zijn  betaald. 
Ten einde  aan  de achterstelling  van  vrouwen  een 
einde  te maken  moet  volgens  dezelfde  leden  voor 
hen geleidelijk  een  eigen  pensioenregeling  worden 
ingevoerd.  Met  het inkomen  verband  houdende  na-
delen,  die in het pensioen  doorwerken,  moeten  be-
hoorlijk  gecompenseerd  worden.  De tijd  die aan  de 
opvoeding  van  de kinderen  wordt  gewijd  moet  bij 
Nr. C 37/36 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1. 4. 74 
de berekening  van  de verzekeringsjaren  in passende 
mate  in aanmerking  worden  genomen. 
b) Onderlinge  aanpassing  van  de  werkloosheids-
verzekeringssystemen 
Werkloosheid  is geen  risico  dat verzekerd  kan  wor-
den, omdat  zij niet  van  berekenbare  factoren  af-
hankelijk  is. Wanneer  het  aantal  werklozen  in het 
gehele  bedrijfsleven  of in bepaalde  bedrijfstakken 
een bepaald  peil  overschrijdt  zodat  het niet  meer  door 
de verzekerden  gedekt  kan  worden,  dan  moeten  de 
lasten  door  de gehele  gemeenschap  gedragen  wor-
den. 
Ook moet  er steeds  op worden  gelet  dat  de ver-
schillende  sociale  verzekeringssystemen  feilloos  öp 
elkaar  aansluiten.  Men  dient  er namelijk  voor  zorg 
te dragen  dat  geen  verzekering  kan  aflopen,  wan-
neer de betrokkene  nog  niet  door  de verzekering 
van andere  organen  gedekt  kan  worden. 
c) Verbetering  van  de  verzekering  in  geval  van 
ziekte 
De ziekteverzekeringen  van  de  Lid-Staten  dienen 
voor  allen  gelijkwaardige  medische  voorzieningen  te 
waarborgen.  Verschillen  waardoor  voor  de minder 
begunstigde  bevolkingsgroepen  slechts  minder  goe-
de medische  voorzieningen  beschikbaar  zijn,  moeten 
uit de weg  worden  geruimd. 
Volgens  sommige  leden  zou  moeten  worden  nage-
gaan  of het  systeem  van  doorbetaling  van  het  loon 
door  de werkgever  bij een  bepaalde  duur  van  ar-
beidsongeschiktheid  van  een  werknemer  — dat  in 
één Lid-Staat  met  succes  ten behoeve  van  alle  werk-
nemers  wordt  toegepast  — ook  in de andere  Lid-
Staten  kan  worden  ingevoerd. 
6. Bescherming  van  de gezondheid 
Door  de milieuhinder  van  de moderne  industriële 
wereld  wordt  steeds  grotere  schade  aan  de gezond-
heid toegebracht.  Een  vooruitstrevende  sociale  poli-
tiek moet  daarom  ten  doel  hebben,  de voorwaar-
den te scheppen  waaronder  alle  mensen  in de Ge-
meenschap  evenveel  kans  hebben  — vooral  ongeacht 
hun economische  positie  — om gezond  te blijven  en 
in geval  van  ziekte  voor  zover  enigszins  mogelijk 
weer  genezing  te vinden. 
Juist  omdat  gezondheid  een  belangrijke  voorwaarde 
tot vrije  ontplooiing  van  de persoonlijkheid  vormt, 
moet  de kans  op het  behoud  en het  herstel  ervan 
door  de uitwerking  van  gezondheidsvoorlichtings-
programma's,  het  treffen  van  overheidsmaatregelen 
op het gebied  van  de preventieve  geneeskunde  en het 
scheppen  van  voorzieningen  voor  de vroegtijdige 
opsporing  van  ziekten  aan  eenieder  in dezelfde  mate 
worden  geboden. a) Uitbreiding  van  de preventieve  geneeskunde  en 
vroegtijdige  opsporing  van  ziekten 
Bij de verdere  ontwikkeling  van  de gezondheidszorg 
speelt  de uitbreiding  van  de preventieve  geneeskunde 
en de vroegtijdige  opsporing  van  ziekten  een  belang-
rijke  rol.  Het  gaat  daarbij  niet  in de eerste  plaats 
om het onbetwistbaar  economisch  nut,  maar  veeleer 
om het essentiële  humane  en sociale  aspect  ervan. 
Naast  algemene  maatregelen  van  de preventieve  ge-
neeskunde  zijn  maatregelen  van  de sociale  ziektever-
zekering  nodig,  ten einde  er achter  te komen  welke 
mensen  bijzonder  vatbaar  voor  ziekten  zijn  of aan 
bepaalde  risico's  blootstaan. 
Tegelijkertijd  dient  spoed  te worden  gemaakt  met 
de uitbreiding  van  de maatregelen  voor  de vroeg-
tijdige  opsporing  van  ziekten.  Er moet  een  beroep 
worden  gedaan  op de ziekteverzekeringsinstellingen 
om in samenwerking  met  de artsen  modellen  voor 
de vroegtijdige  opsporing  van  ziekten  uit  te wer-
ken welke,  na in de praktijk  op hun  deugdelijkheid 
getoetst  te zijn,  door  de wetgever  in aanmerking 
kunnen  worden  genomen. 
b) Revalidatie 
Aan gehandicapten  moet  de kans  worden  geboden, 
tijdig,  optimaal  en permanent  in de maatschappij, 
het arbeidsproces  en het beroepsleven  te worden  op-
genomen. 
De gehandicapte  moet  er door  een  dicht  net  van 
informatie-  en voorlichtingsdiensten  voor  revalidatie 
tijdig  van  op de hoogte  worden  gesteld  welke  re-
validatiemogelijkheden  voor  hem  openstaan. 
7. Arbeidsbescherming  en arbeidsveiligheid 
Ongevallenfrequentie  en beroepsziekten  geven  in al-
le Lid-Staten  aanleiding  tot bezorgdheid. 
De gezondheid  van  velen  wordt  thans  voor  een groot 
deel bepaald  door  de lichamelijke  en geestelijke  hin-
der welke  zij op de arbeidsplaats  ondervinden. 
Daarom  is de voorlichting  en begeleiding  van  de 
werknemers  op het vlak  van  de arbeidsgeneeskunde 
en arbeidsveiligheid  voor  het  behoud  van  hun  ge-
zondheid  van  bijzonder  belang.  Arbeidsprocédés  en 
arbeidsvoorwaarden  moeten  aan  de behoeften  van de 
mens  worden  aangepast.  Hiertoe  is het noodzakelijk 
dat in de bedrijven  en administraties  voldoende, 
onafhankelijke  bedrijfsartsen  en veiligheidstechnici 
aanwezig  zijn.  Deze  artsen  en technici  moeten  op be-
roepsgebied  volkomen  onafhankelijk  zijn. 
Enkele  leden  merken  in dit verband  echter  op dat 
de onafhankelijke  positie  van  de bedrijfsartsen  en 
veiligheidstechnici  bij de uitoefening  van  hun  beroep 
niet alleen  door  overheidsinstellingen  maar  ook  door 
de bedrijven  gewaarborgd  kan  worden. 
1.4.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr.C  37/37 
a) Ontwikkeling  van  een  fundamenteel  programma 
De Gemeenschap  zou  met  medewerking  van  de 
werknemers-  en  werkgeversorganisaties,  alsmede 
van de vertegenwoordigers  van  de gebruikers  van 
machines  en installaties,  een fundamenteel  program-
ma voor  de arbeidsbescherming  moeten  uitwerken, 
waarbij  wordt  uitgegaan  van  de onbetwistbare  ver-
antwoordelijkheid  van  de werkgever  voor  veilige  en 
gezonde  arbeidsplaatsen  en arbeidsvoorwaarden. 
Met het  oog  hierop  moeten  de nationale  diensten 
voor  de arbeidsveiligheid,  -hygiëne  en -geneeskun-
de samenwerken  om de statistische  gegevens  betref-
fende  beroepsziekten,  arbeidsongevallen  en door  het 
beroep  veroorzaakte  sterfgevallen  onderling  aan  te 
passen  en grenswaarden  voor  de arbeidsveiligheid 
en -hygiëne,  alsmede  voor  de  milieuverontrei-
niging  vast  te leggen.  De betreffende  statistieken  die-
nen gepubliceerd  te worden. 
b) Vastlegging  van  minimumbepalingen 
De maatregelen  van de Lid-Staten  ter verbetering  van 
de arbeidsbescherming  dienen  gecoördineerd  te wor-
den. De uiteenlopende  voorschriften  van de Lid-Sta-
ten met  betrekking  tot de arbeidsbescherming  die-
nen geleidelijk  door  gemeenschappelijke  minimum-
bepalingen  te worden  vervangen. 
8. Milieubescherming 
In de praktijk  is gebleken  dat  doeltreffende  maat-
regelen  op het  gebied  van  de milieubescherming 
alleszins  positieve  resultaten  kunnen  afwerpen.  Toch 
neemt  de milieuhinder,  die zowel  door  de vaak  on-
gecontroleerde  toepassing  van  moderne  technieken 
als door  de uitbreiding  en opeenhoping  van  de in-
dustrie  in de concentratiegebieden  wordt  veroorzaakt, 
voor  de bevolking  steeds  dreigender  vormen  aan. 
In principe  houdt  de vernietiging  van  het  milieu 
een bedreiging  voor  alle  mensen  in. De werknemers 
uit de laagste  inkomensklassen  worden  er echter 
meer  in het bijzonder  door  getroffen.  Zij staan  in 
hun woning  — vooral  in de concentratiegebieden  — 
op hun  arbeidsplaats  bijzonder  sterk  aan  de ver-
vuiling  en vergiftiging  van de lucht  en aan  geluids-
hinder  bloot.  Dit heeft  tot gevolg  dat juist  de werk-
nemers  uit de laagste  inkomensklassen  dringend  be-
lang hebben  bij doeltreffende  maatregelen  voor  de 
milieubescherming. 
In dit verband  wijst  het Comité  op zijn  adviezen 
inzake  de bescherming  van  het  milieu,  waarin  het 
verzocht  heeft  onverwijld  een actieprogramma  voor 
het behoud  en de verbetering  van  het milieu  op te 
stellen.  Het  moet  worden  toegejuicht  dat de nadruk 
wordt  gelegd  op het  sociale  aspect  van  de maat-
regelen  voor  de milieubescherming  en voor  de ver-
betering  van de levensomstandigheden.  De erkenning 
van het  principe  „de  vervuiler  betaalt",  waardoor 
o.m. de producent  verantwoordelijk  wordt  gesteld, 
betekent  stellig  een  vooruitgang  ten  opzichte  van een spreiding  van  de kosten  over  de gehele  samen-
leving. 
9. Migrerende  werknemers 
Er worden  steeds  meer  migrerende  werknemers 
in de Gemeenschap  tewerk  gesteld.  Daarbij  zijn  de 
werknemers  uit derde  landen,  die niet  altijd  dezelfde 
sociale  rechten  hebben,  veel  talrijker  dan  de werk-
nemers  uit de Lid-Staten  van  de Gemeenschap,  die 
vrijwel  dezelfde  sociale  rechten  als  de nationale 
werknemers  van een Lid-Staat  genieten. 
Met een  bevredigende  integratie  van  de migrerende 
werknemers  in het sociale,  maatschappelijke  en cul-
turele  leven  van  het immigratieland  heeft  men  ech-
ter even  weinig  succes  gehad  als met  hun  weder-
opneming  in de landen  van  herkomst.  Bij de sociale 
begeleiding  van  de migrerende  werknemers  doen 
zich thans  reeds  dusdanige  moeilijkheden  voor  dat 
de landen  van  ontvangst  hier  nauwelijks  nog  weg 
mee weten.  Afgezien  van de sociale  onrechtvaardig-
heden  die zich  hierbij  onvermijdelijk  moeten  voor-
doen,  zijn  de migrerende  werknemers,  wegens  hun 
gebrekkige  kennis  van  de taal  en van  hun  juridische 
positie,  vaak  niet  in staat  ten volle  van  hun  rechten 
gebruik  te maken. 
Sommige  leden  blijven  bij de mening  die door  het 
Comité  destijds  in zijn  advies  inzake  de „Blauw-
druk  voor  een communautair  sociaal  programma"  is 
uitgesproken,  dat het beslist  noodzakelijk  is dat een 
Europees  statuut  voor  migrerende  werknemers  wordt 
opgesteld,  waarin  de beroeps-,  sociale,  politieke  en 
culturele  rechten  van  de migrerende  werknemers 
uniform  worden  vastgelegd. 
Andere  leden  zijn  echter  tegenstander  van  een  der-
gelijk  statuut,  aangezien  de migrerende  werknemers 
huns  inziens  hierdoor  ten opzichte  van  de nationale 
werknemers  juridisch  bevoorrecht  zouden  kunnen 
worden. 
a) Hervorming  van  het vreemdelingenrecht 
Het huidige  vreemdelingenrecht  van  de Lid-Staten, 
dat niet  verhindert  dat door  de diensten  voor  bui-
tenlanders  ongerechtvaardigde  beslissingen  worden 
genomen,  moet  in de zin van  een  vrije  en demo-
cratische  rechtsstaat  worden  hervormd  en in de Lid-
Staten  van  de Gemeenschap  worden  geharmoniseerd 
ten einde  aan  de rechtsonzekerheid  van  de migre-
rende  werknemers  uit derde  landen  een  einde  te 
maken. 
In het  bijzonder  dient  een  uniform  en geleidelijk 
vollediger  recht  op toekenning  en verlenging  van 
verblijfsvergunningen  worden  verleend  wanneer 
door  de dienst  voor  arbeidsvoorziening  eenmaal  de 
werkvergunning  is afgegeven.  De  verblijfsvergun-
ning mag  niet  zijn  gebonden  aan  werkzaamheden 
in een  bepaald  bedrijf  of op een  bepaalde  arbeids-
plaats,  omdat  het recht  van  verblijf  hierdoor  op on-
Nr. C 37/38 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1. 4. 74 
verantwoorde  wijze  aan  een  bepaalde  arbeidsover-
eenkomst  gekoppeld  zou  worden. 
Illegale  vormen  van  aanwerving  en tewerkstelling 
van migrerende  werknemers  moeten  strafbaar  wor-
den gesteld. 
b) Gelijkstelling  voor  het arbeidsrecht 
De migrerende  werknemers  dienen  ten aanzien  van 
alle rechtsbetrekkingen  die  uit de arbeidsovereen-
komst  voortvloeien  volledig  met  de nationale  werk-
nemers  gelijkgesteld  te worden. 
c) Waarborg  van  het recht  van vestiging 
Arbeidskrachten  die naar  een  andere  Lid-Staat  mi-
greren  dienen  de in het land  van  herkomst  verwor-
ven rechten  te behouden,  wanneer  zij een zelfstan-
dige positie  verwisselen  voor  een betrekking  in loon-
dienst  of, na in loondienst  werkzaam  te zijn  ge-
weest  een  zelfstandige  werkzaamheid  ter hand  ne-
men. 
d) Verbetering  van  de sociale  voorzieningen 
Om zich  beter  aan  het leven  van  het land  van  ont-
vangst  te kunnen  aanpassen  moeteft  de migrerende 
werknemers  zowel  hun  beroepsbekwaamheden  en 
taalkennis  als  hun  sociale  en maatschappijkennis 
kunnen  verbeteren.  Met  het oog  op de latere  herop-
neming  in het land  van  herkomst  moeten  de maat-
regelen  met  betrekking  tot de beroepsopleiding  en 
voortgezette  opleiding  van  de migrerende  werkne-
mers  worden  uitgebreid  en moet  hierbij  met de eisen 
van de landen  van  herkomst  rekening  worden  ge-
houden.  De  arbeidsbureaus  van  de emigratie-  en 
immigratielanden  dienen  onderling  samen  te werken 
om voor  de beroepsopleiding  van  en de maatschap-
pelijke  hulp  aan  de migrerende  werknemers  zorg 
te dragen. 
Naar  de mening  van  enige  leden  moeten  de werk-
gevers  die buitenlandse  werknemers  in dienst  heb-
ben voor  de financiering  ervan  opkomen. 
De sociale  voorzieningen  voor  de migrerende  werk-
nemers  moeten,  vooral  wat  tewerkstelling,  inkomen 
en huisvesting  betreft,  verbeterd  worden. 
In het bijzonder  moeten  voldoende  en menswaardige 
woningen  tegen  redelijke  huren  beschikbaar  worden 
gesteld.  Hierbij  moeten  op de migrerende  werkne-
mers  dezelfde  voorwaarden  voor  het verkrijgen  van 
een sociale  woning  worden  toegepast  als voor  de 
nationale  werknemers  gelden. 
Om gelijke  opleidingskansen  in de Gemeenschap  te 
waarborgen  is het nodig  dat de opneming  van  de 
buitenlandse  kinderen  in het algemeen  vormend  en 
beroepsgericht  onderwijs  in de landen  van  ont-
vangst  wordt  vergemakkelijkt,  en daarbij  speciaal 
met hun  sociale  en culturele  achtergrond  rekening 
wordt  gehouden. 10. Bescherming  van het gezin 
Naarmate  de  moderne  industriële  maatschappij 
zich heeft  ontwikkeld  is de omvang  van  het  gezin 
steeds  kleiner  geworden.  Doordat  minder  generaties 
in één huishouding  samenleven  is het nakomen  van 
vele traditionele  familieplichten  buitengewoon 
moeilijk  geworden  en zijn  de economische,  sociale 
en pedagogische  lasten  van  enkele  familieleden  toe-
genomen.  Vooral  werknemers,  maar  ook  zelfstandi-
gen, die tegelijkertijd  familieplichten  jegens  kinde-
ren, zieken  en bejaarden  moeten  nakomen,  staan 
vaak  aan  bijzonder  grote  lasten  en conflicten  bloot 
wanneer  zij zich  zowel  van  hun  beroepsplichten  als 
van hun  plichten  tegenover  het gezin  willen  of moe-
ten kwijten.  Een  der ouders  — thans  in de regel  nog 
de moeder  — moet  de mogelijkheid  hebben  om te 
beslissen,  of hij of zij zich  uitsluitend  met  de op-
voeding  van  de kinderen  wil  bemoeien,  dan  wel 
daarnaast  een  beroep  wenst  uit te oefenen.  Deze 
keuzevrijheid  moet  door  middel  van  voldoende  fi-
nanciële  steun  enerzijds  en de uitbouw  van  de so-
ciale infrastructuur  anderzijds  gewaarborgd  worden. 
a) Hulp  ten behoeve  van de bejaarden 
Ook de bejaarden  nemen  niet  meer  dezelfde  plaats 
in het gezin  in. Zelfs  als zij op hun  oude  dag  geen 
financiële  zorgen  hebben,  zijn  zij aangewezen  op 
hulp die hen  niet  alleen  de overgang  van  het  be-
roepsleven  naar  het  pensioen  moet  vergemakkelij-
ken. Bovendien  moeten  zij de gelegenheid  krijgen 
aan het sociale  leven  deel  te nemen  en de zekerheid 
hebben  dat zij in geval  van ziekte  en hulpbehoevend-
heid materiële  verzorging  ontvangen  en als mens 
niet vereenzamen. 
b) Beschikbaar  stellen  van geschikte  woningen 
Ten einde  kinderrijke  gezinnen  gelijke  ontplooiings-
mogelijkheden  te bieden,  moeten  vooral  de behoef-
ten van  deze  gezinnen  bij de sociale  woningbouw 
in aanmerking  worden  genomen.  Financiële  steun-
middelen  moeten  bij voorrang  aan  deze  gezinnen 
ter beschikking  worden  gesteld. 
Enige  leden  zijn  van  oordeel  dat  de woningbouw 
in de plattelandsgebieden  een  belangrijke  rol bij de 
regionale  ontwikkeling  speelt.  Daarom  zou  zij door 
passende  steunmaatregelen  bevorderd  moeten  wor-
den. Hierdoor  zou  tegelijkertijd  de woningbouwspe-
culatie  in de concentratiegebieden  worden  tegenge-
gaan. 
c) Uitbreiding  van de sociaal-pedagogische  instellingen 
Er dienen  meer  sociaal-pedagogische  instellingen  — 
b.v. kinderbewaarplaatsen  — gebouwd  en uitgebreid 
te worden;  deze  instellingen  vervullen  niet  alleen  een 
toezichthoudende  rol,  maar  hebben  tevens  tot taak 
de opvoedende  en vormende  functie  van  het gezin 
aan te vullen. 
1.4. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 37/39 
d) Oprichting  van  „volledige  dagscholen" 
Het opzetten  van  volledige  dagscholen,  die  naast 
hun vormingstaak  ook  nog  een  sociale  functie  ver-
vullen,  moet  krachtiger  worden  gestimuleerd. 
e) Verbetering  van  de sociale  en culturele  voor-
zieningen 
Voortaan  moeten  sociale  en culturele  voorzieningen, 
die in de steden  en op het platteland  vjoor  jongeren 
en volwassenen  van  alle  leeftijden  kennelijk  nodig 
zijn,  reeds  in de algemene  woningbouw-planning 
worden  opgenomen,  aangezien  de verbetering  van 
de kwaliteit  van  het  bestaan  op het  stuk  van  vrije-
tijdsbesteding  grotendeels  van  de uitbouw  van  de 
sociale  infrastructuur  afhankelijk  is. 
f) Vrijstelling  van  arbeid 
Naar  de mening  van  sommige  leden  dienen  wet-
telijke  regelingen  te worden  getroffen,  ten einde  in 
het bijzonder  werknemers  voor  een  bepaalde  tijd 
van arbeid  vrij  te stellen  om  de zorg  en de ver-
pleging  op zich  te nemen  van  zieke  kinderen  en ver-
wanten  die ernstig  hulpbehoevend  zijn.  Voor  het le-
vensonderhoud  van  de  betrokken  werknemer  in 
deze  periode  zou  gezorgd  moeten  worden. 
g) Vervangingsdienst  voor  zelfstandigen 
Tevens  dienen  maatregelen  te worden  getroffen  waar-
door  de oprichting  van  vervangingsdiensten  wordt 
gestimuleerd,  zodat  aan  de zelfstandigen  o.a.  in ge-
val van  ziekte,  scholingsverlof  en tijdens  de vakantie 
assistentie  kan  worden  verleend. 
h) Gezinsbijslagen 
Er dient  aan  de gezinnen  die bijzondere  verplichtin-
gen hebben  een aangepaste,  met  de economische  ont-
wikkeling  geleidelijk  stijgende  inkomenscompensatie 
te worden  toegekend. 
III. DEMOCRATISERING  VAN  DE  ECONOMIE 
Volgens  sommige  leden  kan  de toenemende  concen-
tratie  in de  Gemeenschappelijke  Markt,  die  een 
beslissende  invloed  op de economische,  sociale  en 
maatschappelijke  ontwikkeling  uitoefenen,  onmoge-
lijk met  behulp  van  een  in gebreke  blijvende  con-
currentiepolitiek  van  de  Gemeenschap,  met  een 
slecht  gecoördineerde  monetaire  en conjunctuurpo-
litiek,  met  een  autonome  belasting-,  sociale  en maat-
schappelijke  politiek  van  de Lid-Staten  in goede 
banen  worden  geleid.  Hiervoor  is het  nodig  dat 
de sociale  partners  op Europees  niveau  over  reële 
bevoegdheden  beschikken,  en dat  hun  autonomie 
niet wordt  beperkt;  voorts  dient  controle  te worden 
uitgeoefend  op de sociale  en economische  beslissin-
gen op alle  niveaus  — op de arbeidsplaats,  in het 
bedrijf,  in ondernemingen  en concerns,  in de re-
gio's,  in de gehele  economie  en op het  Europese 
vlak. Een aantal  van  deze  leden  zijn  van  mening  dat  de 
democratisering  van  de economie  — naast  andere  as-
pecten  — in de eerste  plaats  een  spoedige  harmonisa-
tie van  het  vennootschapsrecht  in de Gemeenschap 
vergt,  waardoor  niet  alleen  de samenwerking  tus-
sen de ondernemingen  onderling  wordt  vergemak-
kelijkt,  maar  tevens  uniforme  rechten  inzake  in-
spraak  van  de werknemers  worden  vastgelegd.  En-
kele andere  van  deze  leden  zijn  echter  van  oordeel 
dat een  werknemersvertegenwoordiging  in de orga-
nen van  de onderneming  in beginsel  moet  worden 
verworpen,  en dat  zij niet  op de huidige  stand  van 
de sociale  betrekkingen  in bepaalde  Lid-Staten  is 
afgestemd.  Afgezien  daarvan  moeten  volgens  al deze 
leden  het recht  van  vereniging  en de autonomie  van 
de sociale  partners  t.a.v.  het  afsluiten  van  c.a.o.'s 
worden  uitgebreid  en beschermd.  Dit geldt  ook  voor 
het recht  van  de werknemersvertegenwoordigers  in 
multinationale  ondernemingen  om  op het  interna-
tionale  vlak  contacten  te leggen  en gemeenschap-
pelijke  comités  op te richten. 
Weer  andere  leden  zijn  van  oordeel  dat  door  de 
toenemende  concentratie,  welke  de economische  en 
sociale  vooruitgang  stimuleert,  ingewikkelde  multi-
nationale  ondernemingsstructuren  ontstaan,  waarte-
gen de werknemers  door  betere  informatie  dienen  te 
worden  beschermd;  hierdoor  moet  worden  bereikt 
dat hun  gevoel  van  afhankelijkheid  zoveel  mogelijk 
wordt  overwonnen.  Bijgevolg  bestaat  de grootste 
moeilijkheid  hierin,  de voordelen  van  de concentra-
tie te behouden  en de eventuele  nadelen  ervan  te 
verminderen.  De  Geenschap  dient  derhalve  haar 
streven  naar  harmonisatie  van  het  vennootschaps-
recht  voort  te zetten  en naar  nieuwe  mogelijkheden 
van inspraak  voor  de werknemers  in de onderne-
mingen  te zoeken. 
Volgens  deze  leden  kunnen  de aan  de orde  gestelde 
vraagstukken  slechts  worden  opgelost  indien  in alle 
Lid-Staten  van  de Gemeenschap  een  dialoog  tot 
stand  komt  tussen  de directies  van  de ondernemin-
gen en de werknemersvertegenwoordigers.  Hiertoe 
dienen  geschikte  organen  in het leven  te worden  ge-
roepen,  waarin  enerzijds  regelmatig  uitwisseling  van 
informatie  over  de marktsituatie,  de belansen  en de 
vooruitzichten  van  de onderneming  kan  plaatsvin-
den, en anderzijds  overleg  kan  worden  gepleegd 
over de problemen  in verband  met  de arbeidsver-
houdingen  die de situatie  van  de werknemers  recht-
streeks  beïnvloeden. 
Voorts  zijn  deze  leden  van  oordeel  dat  de demo-
cratie  een  politiek  stelsel  is dat  als organisatievorm 
niet in het economisch  bestel  en in de ondernemin-
gen kan  worden  getransponeerd,  zonder  de in ieders 
belang  noodzakelijke  goede  werking  ervan  aan  te 
tasten. 
11. Het  recht  van  vereniging 
Volgens  sommige  leden  is sociale  vooruitgang  het 
resultaat  van  sociale  strijd.  Alleen  door  zich  in vak-
Nr. C 37/40 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1. 4. 74 
verenigingen  aaneen  te sluiten  en door  sociale  strijd 
kunnen  de werknemers  een  economische  en sociale 
druk  uitoefenen  en hun  situatie  verbeteren.  Volgens 
deze  leden  moeten  daarom  de nog  bestaande  beper-
kingen  van  het  recht  op sociale  strijd  worden  op-
geheven. 
Andere  leden  kunnen  niet  instemmen  met  een  vol-
gens  hen  te vergaand  standpunt,  en leggen  er de na-
druk  op dat de sociale  vooruitgang  ook  door  samen-
werking  van  de sociale  partners  bereikt  is en daar-
door  verder  kan  worden  gestimuleerd. 
a) Een  gewaarborgd  recht  van  vereniging 
Het recht  van  vereniging,  in het bijzonder  het recht 
van de  werknemers  om  zich  in vakverenigingen 
aaneen  te sluiten  en aan  de activiteiten  hiervan  deel 
te nemen,  met  inbegrip  van  het  recht  op sociale 
strijd,  moet  overeenkomstig  het  Europees  Sociaal 
Handvest  in alle  Lid-Staten  worden  gewaarborgd. 
Tegenwoordig  zijn  deze  rechten  een  wezenlijk  be-
standdeel  van  een  democratisch  maatschappelijk  be-
stel. Elke  inbreuk  op deze  rechten  zou  het  demo-
cratisch  karakter  van  een  politiek  stelsel  in het  ge-
drang  brengen. 
b) Een  gewaarborgd  stakingsrecht 
Enkele  leden  verlangen,  dat de beperkingen  van  het 
stakingsrecht  die  in enkele  Lid-Staten  nog  bestaan 
— in het bijzonder  de beperking  van  de sociale  strijd 
van de werknemers  tot  doelstellingen  in verband 
met de c.a.o.'s,  alsmede  het  stakingsverbod  voor 
ambtenaren  — worden  opgeheven,  dat het recht  op 
een internationale  sociale  strijd  — in het bijzonder  de 
solidariteitsstaking  — wordt  gewaarborgd,  en de 
lock-out  in alle  Lid-Staten  wordt  verboden,  daar 
hierdoor  bij sociale  conflicten  het  machtsevenwicht 
tussen  werkgevers  en werknemers  wordt  verbroken; 
het stakingsrecht  heeft  nl. ten doel,  de economische 
ondergeschiktheid  van  de werknemers  te compen-
seren. 
Volgens  andere  leden  geldt  het voorgaande  niet  voor 
de strijd  van  werknemers  waarbij  geen  doelstellin-
gen in het kader  van  de c.a.o.'s  worden  nagestreefd 
— met  name  politieke  en solidariteitsstakingen,  vooral 
op het internationale  vlak.  Huns  inziens  mogen  sta-
kingen  alleen  loonsverhogingen  en een  verbetering 
van de arbeidsvoorwaarden  ten  doel  hebben,  waar-
over de sociale  partners  autonoom  beslissingen  kun-
nen nemen.  Bovendien  moet  het  stakingsrecht  door 
de nationale  autoriteiten  beperkt  kunnen  worden  ter 
bescherming  van  het  algemeen  welzijn.  Zij  wijzen 
er voorts  op dat ambtenaren,  die een publiekrechtelijk 
functie  bekleden,  in enkele  Lid-Staten  niet  mogen 
staken.  Bovendien  moet  in het belang  van  het even-
wicht  tussen  de sociale  partners  tegenover  het  sta-
kingsrecht  van  de werknemers  een  volgens  deze  le-
den gelijkwaardig  recht  van  uitsluiting  van  de zijde 
der ondernemingen  worden  gesteld. 12. Het  c.a.o.-beleid 
Het behoeft  geen  betoog,  dat  de economische  en 
sociale  doelstellingen  van  de Gemeenschap  niet  al-
leen door  wetten  en verordeningen  kunnen  worden 
verwezenlijkt.  Evenals  in de  Lid-Staten  moeten 
c.a.o.'s  bijgevolg  ook  in de Gemeenschap  een  rechts-
bron  vormen  die moet  worden  uitgebreid.  De voort-
schrijdende  economische  integratie,  in het  bijzonder 
de internationale  mobiliteit  van  investeringen,  pro-
duktie  en omzet,  zal weldra  duidelijk  aantonen  dat 
het wenselijk  is, internationale  c.a.o.'s  af te sluiten, 
hetgeen  een gemeenschappelijk  juridische  basis  vergt. 
Enkele  leden  zouden  gaarne  zien,  dat  de c.a.o.-on-
derhandelingen  op Europees  niveau  worden  ingeleid 
door  paritaire  comités  in de verschillende  bedrijfs-
takken  afzonderlijk;  andere  leden  zijn  daarentegen 
van mening,  dat  bij dergelijke  onderhandelingen  in 
elke bedrijfstak  afzonderlijk  het gevaar  bestaat,  dat 
de doelstellingen  van  de communautaire  sociale  po-
litiek  slechts  fragmentarisch  worden  verwezenlijkt. 
De sociale  partners  dienen  in eerste  instantie  op het 
interprofessionele  vlak  overleg  te plegen.  Hiertoe 
zou een  paritaire  commissie  op communautair  ni-
veau,  welke  in een  Lid-Staat  reeds  bestaat,  veel 
bijdragen. 
Men  is het  er echter  wel  over  eens,  dat  de loon-
en arbeidsvoorwaarden  die  niet  wettelijk  geregeld 
zijn ook  op Europees  niveau  vrij  door  de sociale 
partners  moeten  kunnen  worden  geregeld.  Bijgevolg 
moet  de autonomie  van  de vakverenigingen  en werk-
geversorganisaties  t.a.v.  het afsluiten  van  c.a.o.'s  op 
alle niveaus  worden  gewaarborgd  en beschermd. 
a) Aanleggen  van  een  Europees  register  van  c.a.o.'s 
Ten einde  de resultaten  van  het  c.a.o.-beleid  in de 
landen  van  de Gemeenschap  te kunnen  vergelijken, 
dient  spoedig  een  Europees  register  van  c.a.o.'s  te 
worden  aangelegd,  waarin  de in de Lid-Staten  af-
gesloten  c.a.o.'s  worden  verzameld.  Deze  kunnen 
dan bij het afsluiten  van c.a.o.'s  worden  benut. 
b) Harmonisatie  van  het c.a.o.-recht 
Zolang  de verschillende  rechtstoestanden  uiteenlo-
pende  rechtsgevolgen  hebben,  is het ondenkbaar  dat 
internationale  c.a.o.'s  kunnen  worden  afgesloten. 
Derhalve  dienen,  in samenwerking  met  de sociale 
partners,  de mogelijkheden  van  een  harmonisatie 
van het  c.a.o.-recht  in de Gemeenschap  te worden 
onderzocht. 
Enkele  leden  zijn  van  mening  dat  alle  beperkingen 
met betrekking  tot de inhoud  van  de c.a.o.'s  dienen 
te worden  opgeheven.  In de c.a.o.'s  moeten  niet  al-
leen de loon-  en arbeidsvoorwaarden,  maar  tevens  de 
betrekkingen  tussen  werkgevers  en werknemers  in 
de bedrijven  kunnen  worden  geregeld. 
1.4.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 37/41 
Andere  leden  zijn  echter  van  mening,  dat het vol-
strekt  noodzakelijk  is een  duidelijk  onderscheid  te 
maken  tussen  de kwesties  die in c.a.o.'s  en die welke 
in wetten  kunnen  worden  geregeld.  Volgens  hen 
moeten  c.a.o.'s  tot de loon-  en arbeidsvoorwaarden 
beperkt  blijven,  terwijl  alle  andere  kwesties  slechts 
in wetten  en verordeningen  kunnen  worden  geregeld. 
c) Met  multinationale  ondernemingen  afgesloten 
c.a.o.'s 
De bevoegdheid  van  multinationale  ondernemingen 
om c.a.o.'s  af te sluiten  moet  overeenkomstig  het 
„Voorstel  voor  een  verordening  betreffende  de Eu-
ropese  naamloze  vennootschap"  algemeen  worden 
erkend.  Soortgelijke  regelingen  dienen  in het regeer-
akkoord  betreffende  de internationale  fusies  te wor-
den opgenomen. 
Andere  leden  kunnen  deze  eisen  niet  aanvaarden. 
Zij wijzen  erop  dat de multinationale  ondernemin-
gen in de Lid-Staten  waarin  zij zich  hebben  geves-
tigd, aan  de daar  geldende  wetten  en door  de so-
ciale  partners  afgesloten  c.a.o.'s  onderworpen  zijn. 
Voorts  worden  de filialen  van de multinationale  on-
dernemingen  door  de werkgeversorganisaties  verte-
genwoordigd  die de onderhandelingen  met  de vak-
verenigingen  in die Lid-Staten  voeren.  De betrekkin-
gen tussen  de ondernemingen  en de werknemers  die-
nen derhalve  op deze  basis  te worden  geregeld. 
13. Medezeggenschap  in het bedrijf 
Op bepaalde  punten  gelden  in de bedrijven  en on-
dernemingen  van  de Gemeenschap  zeer  uiteenlopen-
de regelingen  inzake  de belangenbehartiging  van  de 
werknemers.  Deze  belangen  kunnen  slechts  doeltref-
fend worden  behartigd  indien  in alle  Lid-Staten  het 
recht  op een  vakverenigingsvertegenwoordiging  in 
de bedrijven  wordt  erkend,  en indien  de werknemers 
het recht  hebben  aan  de activiteiten  van  de vak-
verenigingen  deel  te nemen.  Dit recht  moet  niet  al-
leen worden  gewaarborgd,  maar  zelfs  worden  uitge-
breid,  ten einde  te voorkomen  dat  de werknemers 
als gevolg  van  wijzigingen  in de machtsverhoudin-
gen op Europees  niveau  de invloed  verliezen  die zij 
op het nationale  vlak  hebben. 
Sommige  leden  wijzen  er echter  op dat uitbreiding 
van dit recht  in sommige  Lid-Staten  op moeilijk-
heden  zal stuiten. 
a) Bescherming  van  de werknemersvertegenwoor-
digers 
De werknemersvertegenwoordigers  — vakverenigings-
en wettelijke  vertegenwoordigers  — moeten  over-
eenkomstig  de Aanbeveling  van  de Internationale 
Arbeidsconferentie  inzake  de bescherming  van  en 
de te verlenen  faciliteiten  aan de vertegenwoordigers 
van de werknemers  in het bedrijf  tegen  elke  bena-
deling  — o.m.  ontslag  op grond  van  hun  vakver-
enigingsactiviteiten  —  doeltreffend  worden  be-
schermd. b) Medezeggenschap  in de ondernemingen 
Enkele  leden  wijzen  erop  dat in de grote  nationale 
en multinationale  ondernemingen  om  velerlei  rede-
nen een splitsing  van  de bedrijfsvoering  in een  raad 
van toezicht  en een  raad  van  bestuur  gewenst  is, 
overeenkomstig  het „Voorstel  voor  een  vijfde  richt-
lijn betreffende  de structuur  van  de naamloze  ven-
nootschap". 
Deze  splitsing  is echter  ook  noodzakelijk  voor  de 
uniforme  regeling  van het recht  op medezeggenschap 
in de ondernemingen.  Dezelfde  leden  dringen  erop 
aan, dat de raad  van  toezicht  in de grote  nationale 
en multinationale  ondernemingen  paritair  wordt  sa-
mengesteld.  Eén  derde  van  de leden  van  dit orgaan 
dient  door  de vakverenigingen  te worden  voorge-
dragen  en door  de vertegenwoordigers  van  de werk-
nemers  te worden  gekozen;  één  derde  van  de le-
den dient  door  de aandeelhouders  te worden  be-
noemd;  één  derde  van  de leden,  die het openbaar 
belang  vertegenwoordigen,  dienen  te worden  ge-
coöpteerd. 
Ten einde  de samenwerking  tussen  de vertegenwoor-
digers  van  de werknemers  in de raad  van  toezicht 
en de vakverenigingen  niet  te bemoeilijken,  moeten 
in dit orgaan  ook  door  de vakverenigingen  afge-
vaardigde  werknemersvertegenwoordigers  zitting 
hebben  die niet tot het bedrijf  behoren. 
Andere  leden  verwijzen  in dit verband  naar  de op-
vatting  die  zij in het  advies  van  het  Economisch 
en Sociaal  Comité  inzake  het  „Voorstel  voor  een 
verordening  betreffende  de Europese  naamloze  ven-
nootschap"  naar  voren  hebben  gebracht.  Volgens 
deze zienswijze  bestaat  er geen  overtuigend  argu-
ment  voor  een werknemersvertegenwoordiging  in de 
raden  van  toezicht  van  de ondernemingen.  Ook  het 
feit dat in één bepaalde  Lid-Staat  werknemers  stem-
recht  hebben  in de raad  van  toezicht  maakt  een 
dergelijke  oplossing  voor  de Gemeenschap  in haar 
geheel  nog  niet  aanvaardbaar.  Om  het doel  van  een 
in alle  Lid-Staten  aanvaardbare  oplossing  te verwe-
zenlijken,  mag  niet  worden  gekozen  voor  een  sys-
teem  dat in één Lid-Staat  is ontwikkeld  en dat niet 
is afgestemd  op de realiteit  en de huidige  stand  van 
de sociale  betrekkingen  in de andere  Lid-Staten. 
Al deze  leden  wijzen  er echter  eensgezind  op dat 
met een  bepaalde  regeling  van  de medezeggenschap 
in de ondernemingen  alleen  de ondernemingen  nog 
niet doeltreffend  kunnen  worden  gecontroleerd.  Vol-
gens hen  dient  bovendien  het recht  op voorlichting 
van de werknemersvertegenwoordigers  te worden 
uitgebreid  en eengemaakt.  Even  belangrijk  zijn  een 
verscherping  van  de voor  de ondernemingen  gelden-
de voorschriften  inzake  openbaarmaking,  een vooraf-
gaand  onderzoek  bij concentratiebewegingen  en een 
controle  op internationale  kapitaalbewegingen. 
Weer  andere  leden  wijzen  er in de eerste  plaats  op 
dat de verdeling  van  de bevoegdheden  in de grote 
nationale  en multinationale  ondernemingen  uitslui-
Nr.C  37/42 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1. 4. 74 
tend wordt  bepaald  door  de rechtsvorm  waaronder 
zij zijn  opgericht.  Vervolgens  verwijzen  zij naar 
het advies  van  het  Economisch  en Sociaal  Comité 
inzake  het „Voorstel  voor  een  verordening  betref-
fende  de Europese  naamloze  vennootschap"  en het 
advies  inzake  het Voorstel  voor  een  vijfde  richtlijn 
inzake  het vennootschapsrecht,  betreffende  de struc-
tuur van  de naamloze  vennootschap  dat thans  wordt 
voorbereid,  waarin  de meningen  ten aanzien  van  de 
splitsing  van  de bedrijfsleiding  in een  raad  van  be-
stuur  en een  raad  van  toezicht  sterk  van  elkaar  af-
wijken. 
Dezelfde  leden  zijn  van mening  dat alle  groepen  die 
een op zichzelf  staand  geheel  vormen  aan  de werk-
zaamheden  van  de onderneming  moeten  deelne-
men.  Aan  het  verlangen  van  de werknemers  naar 
inspraak  moet  worden  voldaan  door  een  perma-
nente  dialoog  tussen  het bestuur  van de ondernemin-
gen en de werknemersvertegenwoordigers.  Daar  de 
vakverenigingen  niet  in alle  Lid-Staten  bereid  zijn  de 
verantwoordelijkheid  voor  de beslissingen  van  de 
ondernemingen  op zich  te nemen,  is dit een  ge-
schikte  vorm  van  inspraak;  zij verschaft  nl. een beter 
inzicht  in de werking  en de vooruitzichten  van  de 
onderneming. 
14. Medezeggenschap  op hoger  niveau 
Tussen  de omstreden  medezeggenschap  in de onder-
nemingen  en de deelneming  van  de vertegenwoordi-
gers van  alle  categorieën  van  het  economische  en 
sociale  leven  aan  de economische  en sociale  besluit-
vorming  in de Gemeenschap  moet  een duidelijk  on-
derscheid  worden  gemaakt. 
Toch  achten  enkele  leden  het volstrekt  noodzakelijk 
dat deze  gebieden  met  elkaar  worden  verbonden. 
Iedere  controle  die tot het  bedrijf  of de onderne-
ming  beperkt  blijft  is noodzakelijkerwijs  onvolledig, 
wanneer  degenen  op wie  de besluiten  van  het eco-
nomisch  en sociaal  beleid  van  toepassing  zijn  geen 
werkelijke  invloed  op de besluitvorming  kunnen 
uitoefenen.  Medezeggenschap  in het bedrijf  dient  der-
halve  door  een  democratische  structuur  van  de In-
stellingen  van  de Gemeenschap  te worden  aange-
vuld. 
a) Instelling  van sociaal-economische  raden 
Enkele  leden  zouden  gaarne  zien,  dat sociaal-econo-
mische  raden  worden  opgericht  in de Lid-Staten 
waar  geen  overeenkomstige  instellingen  bestaan.  De 
bevoegdheden  van  deze  raden  moeten  geleidelijk 
worden  eengemaakt. 
Andere  leden  stemmen  hiermee  wel in, maar  zij zijn 
van mening  dat het Economisch  en Sociaal  Comité 
geen standpunt  inzake  deze  kwestie  mag  innemen, 
aangezien  deze  onder  de bevoegdheid  van  de wet-
gevende  macht  van de Lid-Staten  valt. b) Uitbreiding  van  de bevoegdheden  van  het Eco-
nomisch  en Sociaal  Comité 
Om de economische  en sociale  groepen  in ruime 
mate  en op doeltreffende  wijze  aan  de communau-
taire besluitvorming  te laten  deelnemen,  moeten  de 
bevoegdheden  van  het  Economisch  en Sociaal  Co-
mité worden  uitgebreid.  Het  stemt  dan  ook  tot 
voldoening,  dat het Economisch  en Sociaal  Comité 
op de in oktober  1972  te Parijs  gehouden  Topcon-
ferentie  een recht  van initiatief  werd  verleend. 
Dit recht  zou  echter  van  nog  grotere  betekenis  zijn 
indien  de Commissie  zich  zou  verplichten,  het Co-
mité alle inlichtingen  te verstrekken  waarom  het ver-
zoekt,  en een motivering  te geven  wanneer  geen  re-
kening  wordt  gehouden  met  zijn  voorstellen  en ad-
viezen. 
B. BIJZONDERE  OPMERKINGEN  INZAKE  DE 
ONTWERP-RESOLUTIE  VAN  DE RAAD 
BETREFFENDE  HET  SOCIAAL  ACTIE-
PROGRAMMA 
Het Comité  heeft  bij zijn  werkzaamheden  ter voor-
bereiding  van  een  advies  inzake  het „Sociaal  actie-
programma  van  de Gemeenschap"  achtereenvolgens 
kennis  genomen  van  de volgende  documenten  dan 
wel deze  documenten  bestudeerd: 
— de door  de Commissie  aan  de Raad  in de vorm 
van een  mededeling  voorgelegde  „Beleidslijnen 
voor  een  sociaal  actieprogramma"  van  18 april 
1973,  waarin  een overzicht  van de huidige  situatie 
wordt  gegeven,  de fundamentele  doelstellingen  van 
een sociaal  actieprogramma  worden  uiteengezet 
en de daarvoor  benodigde  middelen  worden  vast-
gesteld; 
— de door  de Commissie  voorgelegde  „Ontwerp-
resolutie  van  de Raad  inzake  het sociaal  actie-
programma"  van  24 oktober  1973,  waarin  wordt 
uiteengezet  welke  de prioriteiten  zijn  bij de tot-
standbrenging  van  een  volledige  en optimale 
werkgelegenheid  in de Gemeenschap  bij de ver-
betering  van de arbeidsvoorwaarden  en de levens-
omstandigheden  waardoor  een  verdere  aanpas-
sing van deze  factoren  kan plaatsvinden,  alsmede 
bij de vergroting  van  de inspraak  van  de sociale 
partners  in het  economisch  en sociaal  besluit-
vormingsproces  van  de Gemeenschap.  Tevens 
wordt  in deze  ontwerp-resolutie  een aantal  voor-
stellen  vermeld  die  reeds  aan  de Raad  werden 
voorgelegd; 
— het door  de Commissie  uitgewerkte  „Voorstel 
voor  een sociaal  actieprogramma"  van 24 oktober 
1973,  dat  als  bijlage  bij de ontwerp-resolutie 
van de Raad  is gevoegd;  dit .document  omvat 
naast  een  uitvoerige  uiteenzetting  van  de doel-
stellingen,  voorstellen  voor  een  aantal  concrete 
acties. 
1.4.74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr.C  37/43 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  zal advies  moe-
ten uitbrengen  over  elk afzonderlijk  voorstel  dat de 
Commissie  in de komende  jaren  ter uitvoering  van 
het sociaal  actieprogramma  aan  de Raad  zal voor-
leggen. 
Wegens  de zeer  moeilijke  omstandigheden  waaron-
der het  advies  moest  worden  opgesteld,  was  het 
Comité  niet  in staat  zich  over  alle  door  de Com-
missie  voorgestelde  maatregelen  uit te spreken. 
Enige  leden  betreuren  dat  de inhoud  van  de ver-
schillende  acties  niet  duidelijk  genoeg  is aangegeven 
om de samenhang  van het programma  in zijn  geheel 
te kunnen  beoordelen. 
Niettemin  hebben  zij de indruk  dat het sociaal  ac-
tieprogramma  niet  geheel  aan  een  fundamentele  en 
op de toekomst  gerichte  opzet  van  de communau-
taire sociale  politiek  beantwoordt.  Zij zien  zich  dan 
ook teleurgesteld  in de door  hen  in de algemene 
opmerkingen  uitgesproken  verwachting  dat de com-
munautaire  sociale  politiek  nauw  bij het beleid  op 
andere  gebieden  zal aansluiten  en bij alle  besluiten 
van de Gemeenschap  de doeleinden  van  het sociaal 
actieprogramma  als richtsnoer  zullen  dienen. 
Volgens  andere  leden  kan  men,  gelet  op de termijn 
die de Commissie  is gesteld,  instemmen  met  haar 
benaderingswijze. 
Het Comité  beperkt  zich  ertoe,  een  oordeel  uit te 
spreken  over  de prioriteiten  en de door  de Commis-
sie reeds  ingediende  voorstellen,  waarnaar  in de 
„Ontwerp-resolutie  van  de Raad  inzake  het sociaal 
actieprogramma"  wordt  verwezen,  ten  einde  zijn 
standpunt  betreffende  de eerste  elementen  van  een 
communautair  sociaal  beleid  uiteen  te zetten.  Daarbij 
dient  het evenwel  uit te gaan  van  de gegevens  die 
in het door  de Commissie  opgestelde  „Voorstel  voor 
een sociaal  actieprogramma"  zijn verstrekt. 
Het Comité  is evenwel  van  oordeel  dat de commu-
nautaire  instellingen  met  de goedkeuring  van  een 
„Resolutie  van  de Raad  inzake  het sociaal  actiepro-
gramma"  de tijdens  de in oktober  1972  te Parijs 
gehouden  Topconferentie  door  de staatshoofden  en 
regeringsleiders  gegeven  opdracht  tot vaststelling  van 
een sociaal  actieprogramma,  dat concrete  maatrege-
len alsmede  de hiervoor  benodigde  middelen  omvat, 
die grotendeels  uit het Europees  Sociaal  Fonds  af-
komstig  zullen  zijn,  slechts  onvolledig  hebben  uit-
gevoerd. 
Het Comité  wijst  erop  dat  de Raad  met  de tekst 
van de huidige  ontwerp-resolutie  niet  alleen  geen 
juridische  verplichting  aangaat  (het  betreft  immers 
een resolutie  en geen  wetgevende  maatregel)  maar 
zelfs  geen  echte  politieke  en morele  verplichting  op 
zich neemt. 
De verklaring  dat „het  gewenst  is ... de eerste  maat-
regelen  vast  te stellen  welke  noodzakelijk  zijn  ter bereiking  van  de doeleinden"  (vierde  alinea  van  de 
ontwerp-resolutie)  houdt  nl. niets  meer  dan een over-
weging  in, terwijl  het noodzakelijk  zou  zijn  dat de 
Raad  zich,  ter vervulling  van  de door  de Topcon-
ferentie  te Parijs  gegeven  opdracht,  ertoe  verplicht 
een reeks  maatregelen  vast  te stellen  op basis  van 
de, eventueel  gewijzigde,  voorstellen  welke  t.a.v.  de 
verschillende  maatregelen  door  de Commissie  zullen 
worden  voorbereid. 
Het Comité  stelt  daarom  voor,  de tekst  van  de ont-
werp-resolutie  als volgt  te wijzigen: 
1. In de derde  „Mening"  in plaats  van 
„dat het gewenst  is...  de eerste  maatregelen  vast 
te stellen  welke  noodzakelijk  zou  zijn  ter be-
reiking  van  de volgende  doeleinden" 
te lezen: 
„dat het gewenst  is en verbindt  zich  ertoe,  in een 
eerste,  het  tijdvak  1974  tot 1976  bestrijkende 
etappe,  de eerste  maatregelen  vast  te stellen... 
enz." 
2. Na  de overwegingen  de zinsnede 
„Verbindt  zich  ertoe  zich  over  deze  voorstellen 
(...) uit te spreken" 
te vervangen  door: 
„Verbindt  zich  er daarom  toe op deze  voorstel-
len gebaseerde  maatregelen  binnen  negen  maan-
den ... vast  te stellen". 
In dit verband  betreurt  het Comité  dat men  het niet 
nodig  heeft  geoordeeld,  in de Overwegingen  van  de 
ontwerp-resolutie  te vragen  dat  meer  van  artikel 
235 van  het E.E.G.-Verdrag  gebruik  wordt  gemaakt. 
Door  de draagwijdte  van  deze  besluiten  wordt  eens 
te meer  onderstreept  dat  het  noodzakelijk  is, aan 
de besluiten  van de Instellingen  van de Gemeenschap 
een grotere  democratische  basis  te verlenen. 
Wil men  een  volledige  en optimale  werkgelegenheid 
tot stand  brengen,  dan  dient  naast  een  sterke  ver-
vlechting  van  het economisch  beleid  met  het regio-
naal,  het structuur-  en het arbeidsmarktbeleid,  als-
mede  met  het onderwijs-  en het beroepsonderwijs-
beleid  voor  een vergaande  doorzichtigheid  op de ar-
beidsmarkten  te worden  gezorgd,  die tot stand  moet 
komen  d.m.v.  gedetailleerde  prognoses  inzake  de 
werkgelegenheid  op korte  en middellange  termijn. 
Daartoe  dient  men  — zoals  dn de Algemene  Opmer-
kingen  is gesteld  — uit te gaan  van de cijfers  van de 
ondernemingen,  aangezien  de investeringsplannen  de 
belangrijkste  indicatoren  zijn  bij prognoses  inzake  de 
werkgelegenheid.  Voorts  wijst  het Comité  erop  dat 
bij de totstandbrenging  van  de volledige  werkgele-
genheid  door  regionale  comités  waarin  alle  verte-
genwoordigers  van  alle  sociale  en beroepscatego-
rieën  zitting  hebben  waardevolle  diensten  zouden 
kunnen  worden  bewezen. 
Nr. C 37/44 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1. 4. 74 
Gezien  de moeilijkheden  welke  sommige  Lid-Staten 
hebben  ondervonden  om  binnen  de gemeenschap-
pelijke  arbeidsmarkt  voor  alle  werknemers  afkomstig 
uit andere  Lid-Staten  die in hun  land  werkzaam  zijn 
gelijke  lonen  en andere  arbeidsvoorwaarden  te waar-
borgen,  zou  naar  de mening  van  het  Comité  op 
blz. 2 van  de tekst  van  de resolutie,  onder  de titel 
„verwezenlijking  van  de volledige  en optimale  werk-
gelegenheid  in de Gemeenschap",  na de eerste  inge-
sprongen  alinea  de volgende  alinea  moeten  worden 
ingevoegd: 
„Het  treffen  van  compenserende  maatregelen  ten 
einde  voor  alle  werknemers  afkomstig  uit een 
Lid-Staat  een  volledig  gelijke  behandeling  inzake 
loon-  en andere  arbeidsvoorwaarden  te waar-
borgen  in de Lid-Staat  waarin  zij  werkzaam 
zijn,  ongeacht  het land  waar  de arbeidsovereen-
komst  in gesloten". 
Ten einde  de levensomstandigheden  en de arbeids-
voorwaarden  te kunnen  verbeteren,  dient  volgens 
het Comité  in de eerste  plaats  een  doeltreffende  bij-
drage  te worden  geleverd  tot de oplossing  van  de 
huisvestingsproblemen  van  kinderrijke  gezinnen,  van 
personen  met  lage  inkomens  en van  de in econo-
misch  opzicht  minst  begunstigde  groepen  van  de be-
volking.  Het  Comité  kan  er daarom  geen  begrip 
voor  opbrengen  dat  het  door  de Commissie  over-
wogen  actieprogramma  voor  een  communautair  be-
leid ten  aanzien  van  de bouw  van  woningwetwo-
ningen  van  de lijst  van prioriteiten  is geschrapt. 
Het behoeft  geen  nader  betoog  dat  alleen  door  een 
grotere  inschakeling  van  het Permanent  Comité  voor 
arbeidsmarktvraagstukken,  dat  alle  problemen  moet 
behandelen  die  de werkgelegenheid  in de Gemeen-
schap  beïnvloeden,  de inspraak  van de sociale  partners 
in het  economisch  en sociaal  besluitvormingspro-
ces van  de Gemeenschap  nog  niet  wordt  vergroot. 
"Wil de democratisering  van  het  bedrijfsleven  geen 
loze formule  blijven,  dan  dienen  de vertegenwoordi-
gers van  het  sociaal-economische  leven  in alle 
sectoren  en op alle  niveaus  bij het besluitvormings-
proces  te worden  betrokken. 
Daarom  mag  de bijdrage  van  deze  vertegenwoordi-
gers niet  beperkt  blijven  tot het inschakelen  van  het 
Permanent  Comité  voor  arbeidsmarktvraagstukken, 
doch  dient  deze  veeleer  gericht  te zijn  op een  doel-
matigere  medewerking  van  het  Economisch  en So-
ciaal  Comité,  dat  tot taak  heeft  een  oordeel  uit te 
spreken  over  het  sociaal  beleid  en de in dit kader 
te treffen  maatregelen  waarbij  tevens  met  de overige 
communautaire  beleidsvormen  rekening  moet  wor-
den gehouden. 
Los van  dit feit  neemt  het Comité  er nota  van  dat 
de Commissie  verklaart  reeds  voorstellen  aan  de 
Raad  te hebben  voorgelegd.  Het  behoudt  zich  het 
recht  om  zijn  standpunt  inzake  deze  voorstellen  te 
bepalen  wanneer  deze  hem  officieel  zullen  worden voorgelegd;  voorshands  merkt  het  te dien  aanzien 
echter  reeds  het volgende  op: 
Steunverlening  door  het  Europees  Sociaal  Fonds 
(artikel  4) ten  behoeve  van  migrerende  en  ge-
handicapte  werknemers 
a) Migrerende  werknemers 
Het in het  Verdrag  vastgelegde  vrije  verkeer  van 
werknemers  in de Gemeenschap  enerzijds  en de te 
zware  belasting  van  de sociale  voorzieningen  van  de 
Lid-Staten,  vooral  in de agglomeraties,  anderzijds, 
vergen  in de eerste  plaats  een  regionaal  werkgele-
genheidsbeleid  in de Gemeenschap  en een  coördina-
tie van  het migratiebeleid  van  de Lid-Staten  ten op-
zichte  van derde  landen. 
Ongeacht  de vraag,  of de migratiebewegingen  binnen 
afzienbare  tijd kunnen  worden  beperkt,  dient  de Ge-
meenschap  evenals  de Lid-Staten  ernaar  te streven 
dat de sociale  en menselijke  omstandigheden  bij 
deze  migratiebewegingen  worden  verbeterd  en de 
migrerende  werknemers  op dezelfde  wijze  worden 
behandeld  als de werkende  bevolking  van  het  ont-
vangende  land. 
Sommige  leden  hebben  geen  bezwaar  tegen  de voor-
stellen  dat  overeenkomstig  artikel  4 van  de statuten 
van het  Europees  Sociaal  Fonds  steun  kan  worden 
verleend  voor  maatregelen  ten  behoeve  van  migre-
rende  werknemers  op het  gebied  van  het  beroeps-
onderwijs,  de verhuizings-  en plaatsingsmogelijkhe-
den en voorts  voor  de opleiding  van  maatschappelij-
ke adviseurs,  het onderwijs  aan  kinderen  van  migre-
rende  werknemers,  de opleiding  van  gespecialiseerd 
onderwijzend  personeel  en huisvestingstoeslag. 
Andere  leden  wijzen  erop  dat  de migratiebewegin-
gen door  dergelijke  maatregelen  kunnen  worden 
versterkt,  terwijl  het  juist  de bedoeling  is, de om-
vang  van  deze  bewegingen  door  andere  maatregelen 
te beperken.  Deze  leden  leggen  er weliswaar  de na-
druk  op dat  op het  gebied  van  de sociale  verzeke-
ring,  de sociale  diensten  en de huisvesting  nog  meer 
initiatieven  moeten  worden  ontplooid,  doch  zij stel-
len voor,  een  gedeelte  van  de kosten  van  de hier-
boven  genoemde  maatregelen  te verhalen  op de on-
dernemingen  die  migrerende  werknemers  in dienst 
hebben,  ten  einde  de indienstneming  van  migreren-
de werknemers  duurder  te maken  en hierdoor  ra-
tionalisatiemaatregelen  en investeringen  in minder 
ontwikkelde  gebieden  van  de Gemeenschap  nog  aan-
trekkelijker  te maken. 
Het Comité  acht  het niet  noodzakelijk,  voor  de be-
studering  van  het vraagstuk  inzake  de volledige  inte-
gratie  van  migrerende  werknemers  in de samenleving 
en in het  arbeidsproces  in de ontvangende  landen 
een ad-hoc-commissie  van  hooggeplaatste  ambtena-
ren van  de Lid-Staten  in te stellen.  Juist  bij de plan-
ning  van  een  algemeen  beleid  moeten  de economi-
sche en sociale  groepen  van  de Gemeenschap  wor-
1.4. 74 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 37/45 
den gehoord  die  blijvend  onder  de definitieve  rege-
lingen  zullen  vallen.  Daarom  verwijst  het  Comité 
naar  zijn  advies  inzake  de „Sociale  toestand  van  de 
Gemeenschap  in 1972"  waarin  de Commissie  wordt 
verzocht,  op korte  termijn  een  mobiele  commissie 
in te stellen  die  zal  worden  ingeschakeld  bij  de 
enquête  van  de Commissie  over  de rechtelijke  en 
feitelijke  sociaal-economische  situatie  van  de migre-
rende  werknemers  en van  hun  gezinnen  uit de Ge-
meenschap  en uit derde  landen. 
b) Gehandicapte  werknemers 
Het Comité  staat  achter  het  voorstel,  dat  gehandi-
capte  werknemers  recht  krijgen  op uitkeringen  uit 
het Europees  sociaal  fonds  overeenkomstig  artikel 
4 van  de statuten  van  dit  fonds.  Het  herinnert 
evenwel  tegelijkertijd  aan  zijn  algemene  opmerkin-
gen dat  de vervulling  van  extra  taken  een  aanzien-
lijke  verhoging  van  de middelen  van  het  Europees 
Sociaal  Fonds  zal vergen,  indien  men  wil  vermijden 
dat dit ten koste  van andere  taken  gaat. 
Bovendien  wijst  het Comité  erop  dat in verband  met 
de uiteenlopende  problemen  bij jeugdige  en oudere 
gehandicapte  werknemers  gedifferentieerde  maatre-
gelen  dienen  te worden  genomen.  De Gemeenschap 
dient  daarom  tevens  na te gaan,  op welke  wijze 
de inkomensderving  van  werknemers  van  middelbare 
leeftijd  die door  een  ongeval  bij hun  werk  minder 
valide  zijn  geworden,  tijdens  de revalidatieperiode 
— evenals  bij werkloze  werknemers  tijdens  de her-
scholingsperiode  — kan  worden  vermeden. 
Actieprogramma  ten  behoeve  van  gehandicapte 
werknemers  in het bedrijfsleven 
Het Comité  spreekt  zijn  voldoening  uit  over  het 
voornemen  van  de Commissie,  de reeds  enige  jaren 
durende  voorbereidingen  voor  het opstellen  van  een 
uitgebreid  actieprogramma  voor  de beroepsrevalida-
tie van  gehandicapte  werknemers  te voltooien  en de 
Raad  spoedig  een  actieprogramma  voor  de plaat-
sing van  gehandicapte  werknemers  in het  bedrijfs-
leven  voor  te leggen.  Het  zou  toe  te juichen  zijn, 
wanneer  de Commissie  dit programma  tevens  zou 
afstemmen  op de uitvoering  van  programma's  en 
maatregelen  van  de ondernemingen.  Het  raadt  even-
wel aan,  bij de overwogen  maatregelen  in verband 
met de te verwachten  kosten  ervan  het  accent  te 
leggen  op een  intensivering  van  de samenwerking 
tussen  modelcentra  voor  de revalidatie. 
Instelling  van  een  algemene  Europese  veiligheids-
commissie  en uitbreiding  van  de bevoegdheden  van 
het Permanent  orgaan  voor  de veiligheid  en de ge-
zondheidsvoorwaarden  in de steenkolenmijnen 
Het Comité  steunt  het  voorstel  van  de Commissie 
tot instelling  van  een  algemene  veiligheidscommissie 
en tot uitbreiding  van  de bevoegdheden  van  het Per-
manent  orgaan  voor  de veiligheid  en de gezond-heidsvoorwaarden  in de steenkolenmijnen  tot de ge-
hele mijnbouwsector  zowel  onder-  als bovengronds. 
Het Comité  verwacht  evenwel  dat  de sociale  part-
ners op passende  wijze  zullen  worden  betrokken  bij 
de opstelling  en de uitvoering  van  een  communau-
tair beleid  inzake  de arbeidsveiligheid,  die de speci-
fieke  taken  zullen  vormen  van  de comités  voor 
de arbeidsveiligheid. 
Het Comité  spreekt  voorts  de wens  uit dat  onver-
wijld  een  diepgaande  studie  wordt  gemaakt  van  alle 
vraagstukken  die  zich  op het  vlak  van  de arbeids-
veiligheid  voordoen,  ten  einde  de hoofdlijnen  van 
een gemeenschappelijk  beleid  en een  prioritair  pro-
gramma  op dit gebied  te kunnen  vaststellen. 
Richtlijn  tot onderlinge  aanpassing  van  de wetge-
ving  in de Lid-Staten  inzake  de toepassing  van  het 
beginsel  van  gelijke  beloning  voor  mannelijke  en 
vrouwelijke  werkkrachten 
Het Comité  vindt  het absoluut  noodzakelijk  dat  de 
Gemeenschap  blijft  streven  naar  een  volledige  ver-
wezenlijking  van  het  beginsel  van  gelijk  loon  voor 
gelijke  arbeid  in de gehele  Gemeenschap  overeen-
komstig  artikel  119  van  het  E.E.G.-Verdrag.  Dit 
streven  moet  in de vorm  van  een  richtlijn  worden 
geconcretiseerd. 
Het Comité  acht  het echter  van  belang  vast  te stel-
len dat op dit gebied  reeds  aanzienlijke  vooruitgang 
is geboekt.  Naar  zijn  oordeel  mag  men  niet  vergeten 
dat de kwestie  van  de aanstelling  en de beloning 
van vrouwelijk  personeel  niet  los kan  worden  gezien 
van het  meer  omvattende  vraagstuk  van  de positie 
van de vrouw  in de samenleving. 
Invoering  van  een  40-urige  werkweek  uiterlijk  in 
1975  en van  een  betaalde  jaarlijkse  vakantie  van  4 
weken  uiterlijk  in 1976 
Het Comité  wijst  erop  dat  een  40-urige  werkweek 
en een  betaalde  jaarlijkse  vakantie  van  4 weken  in 
vele bedrijfstakken  in de Gemeenschap  reeds  een 
feit is dan  wel  op het punt  staat  te worden  bereikt, 
zodat  dit doel  spoedig  verwezenlijkt  zal zijn. 
Oprichting  van  een  Europese  stichting  ter verbete-
ring van  het leef-  en arbeidsmilieu 
Ondanks  een  aantal  bezwaren  die door  verscheidene 
leden  zijn  geopperd,  kan  het Comité  instemmen  met 
het voorstel  van  de Commissie,  ter stimulering  van 
het onderzoek  op lange  termijn  in overeenstemming 
met de doelstellingen  van  het communautaire  sociaal 
en milieubeleid  een  Europese  stichting  ter verbete-
ring van  het  milieu  alsmede  van  de levensomstan-
digheden  en de arbeidsvoorwaarden  op te richten. 
Enige  leden  willen  echter  uiting  geven  aan  een  ze-
kere scepsis  ten  aanzien  van  de doelmatigheid  van 
Nr. C 37/46 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 1. 4.74 
een dergelijke  stichting  wier  doelstellingen  niet  vol-
doende  zijn  afgestemd  op de gang  van  zaken  in 
het dagelijks  leven.  Mocht  het  evenwel  komen  tot 
de oprichting  van  een  dergelijke  stichting,  dan  ach-
ten deze  leden  het van  belang  dat de vertegenwoor-
digers  van  de sociale  partners,  die de realiteit  in de 
industrie  uit hun  directe  contacten  met  deze  secto-
ren kennen,  worden  ingeschakeld  bij de keuze  van  de 
te onderzoeken  gebieden. 
Andere  leden  verwijzen  naar  bepaalde  initiatieven 
in een  Lid-Staat,  waarbij  de produktie  kan  worden 
stopgezet  indien  in een  onderneming  ontoelaatbare 
arbeidsvoorwaarden  worden  geconstateerd.  Een  der-
gelijk  systeem  is efficiënter  en zou  zeer  zeker  de 
plaats  kunnen  innemen  van  een  stichting  ter verbe-
tering  van  het milieu  alsmede  van  de levensomstan-
digheden  en de arbeidsvoorwaarden. die men  ondervindt  om  gelijke  loon-  en andere  ar-
beidsvoorwaarden  te waarborgen,  zou  volgens  het 
Comité  op blz.  4 van  de ontwerp-resolutie,  in de 
lijst van  voorstellen  welke  de  Commissie  vóór 
1 april  1974  aan  de Raad  zal voorleggen,  ook  het 
volgende  voorstel  moeten  worden  opgenomen: 
„Voorstel  voor  een  tekst  met  het doel  voor  alle 
werknemers  afkomstig  uit andere  Lid-Staten  een 
volledig  gelijke  behandeling  inzake  loon-  en an-
dere arbeidsvoorwaarden  te waarborgen  in de 
Lid-Staat  waar  zij werkzaam  zijn,  ongeacht  het 
land waar  de arbeidsovereenkomst  is gesloten." 
In dit verband  verwijst  het Comité  naar  zijn  advies 
inzake  het conflictenrecht. 
Richtlijn  betreffende  de onderlinge  aanpassing  van 
de wetgeving  in de  Lid-Staten  inzake  collectief 
ontslag 
Het Comité  kan  in dit verband  verwijzen  naar  zijn 
advies  inzake  het  „Voorstel  voor  een  richtlijn  tot 
onderlinge  aanpassing  van  de  wettelijke  regeling 
van het collectief  ontslag  in de Lid-Staten"  waarvan 
het in zijn  algemene  opmerkingen  is uitgegaan.  Het 
spreekt  de hoop  uit dat  de Commissie  die in zijn 
advies  gemaakte  opmerkingen  in haar  gewijzigd 
voorstel  verwerkt  heeft. 
Gelijke  behandeling  inzake  loon-  en andere  arbeids-
voorwaarden 
Op grond  van  de opmerkingen  welke  het  in het 
voorgaande  heeft  gemaakt  m.b.t.  de moeilijkheden 
Gedaan  te Straatsburg,  29 november  1973. Ten slotte  herinnert  het Comité  aan  zijn  institutio-
nele bevoegdheid  om  advies  te geven  op alle  ter-
reinen  van  de economische  en sociale  politiek  van 
de Gemeenschap  — zulks  niettegenstaande  de door 
hem in het hoofdstuk  betreffende  de verwezenlijking 
van de volledige  werkgelegenheid  van dit advies  voor-
gestelde  specifieke  bevoegdheden  van  het Permanent 
Comité  voor  arbeidsmarktvraagstukken. 
Overeenkomstig  de tijdens  de Topconferentie  van 
Parijs  uitgesproken  wil  is het uiterst  wenselijk  dat 
het Comité,  krachtens  de uit de Verdragen  voort-
vloeiende  verplichtingen,  wordt  betrokken  bij  de 
tenuitvoerlegging  van  het sociaal  actieprogramma  en 
meer  in het  algemeen  bij de praktische  toepassing 
van het  beleid  van  de Gemeenschap  op de overige 
gebieden. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
A. LAPPAS