'4?]S$B|J? 
•M ^ÎHJCSH -.few J ..j f COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
.-''^M 
S C0M(92) 509 def. 
Brussel, 21 december 1992 
Voorstel voor een 
BESCHIKKING VAN DE RAAD 
ftotrofffflft <fe stmttna van 
hot Yortirag innKo frWoaisçfw citvorsu^t 
(door de Commissie ingediend) 
91 

- 2 -
SAMENVATTING 
Het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de sluiting van het 
Verdrag inzake biologische diversiteit voorziet in de juridische grondslag voor 
de bekrachtiging door de Europese Economische Gemeenschap van bovengenoemd 
verdrag en bevat het tijdschema voor bekrachtiging door de Lid-Staten. 
- 3 -
Toe IIchtlna 
In 1987 werd in het kader van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties 
een deskundigengroep opgericht die moest nagaan of er behoefte bestond aan 
een internationale overeenkomst voor het behoud van de biologische 
diversiteit. 
2. Na vier bijeenkomsten van de deskundigen werd een intergouvernementele 
onderhandelingscommissie voor een verdrag inzake biologische diversiteit 
opgericht. In juni 1991 werd begonnen met de onderhandelingen, waarbij een 
door het UNEP-secretariaat opgestelde ontwerp-tekst als uitgangspunt diende. 
3. Op 29 Juli 1991 werd de Europese Commissie door de Raad gemachtigd om namens 
de Gemeenschap aan deze onderhandelingen deel te nemen. 
4. Dit besluit was ingegeven door verschillende motieven : 
- Tijdens de Europese Raad van Dublin (Juni 1990) was de Gemeenschap tot de 
conclusie gekomen dat zij een specifieke rol kon spelen bij het oplossen 
van de mondiale milieuproblemen. Het behoud van de biologische diversiteit 
is één van de belangrijkste kwesties op dat gebied. 
- Reeds lang voor de Europese Raad van Dublin had de Gemeenschap 
gemeenschappelijke beleidslijnen en acties ontwikkeld voor de bescherming 
van biotopen en bedreigde soorten. De Gemeenschap is partij bij een aantal 
internationale overeenkomsten voor natuurbescherming zoals het Verdrag van 
Bern inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk 
leefmilieu en het Verdrag van Bonn inzake de bescherming van trekkende 
wilde diersoorten. De Gemeenschap is ook nauw betrokken bij CITES, de 
Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild 
levende dier- en pi antesoor ten. 
5. De Commissie heeft deelgenomen aan de vier daaropvolgende 
intergouvernementele onderhandelingsbijeenkomsten in september 1991 
(Nairobi), november 1991 (Genève), februari en mei 1992 (Nairobi). 
6. Tijdens de laatste intergouvernementele onderhandelingsbijeenkomst 
(mei 1992) werd overeenstemming bereikt over de tekst van het Verdrag inzake 
biologische diversiteit. 
7. Het Verdrag inzake biologische diversiteit is op 9 juni 1992 door de 
Gemeenschap en haar Lid-Staten ondertekend op de Conferentie van de 
Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling in Rio de Janeiro. 
8. De heer Anibal CAVACO SILVA, de eerste minister van de Portugese Republiek, 
heeft ter gelegenheid van de ondertekening door de Europese Gemeenschap van 
het Verdrag inzake biologische diversiteit namens de Gemeenschap en haar 
Lid-Staten verklaard dat dit verdrag voorziet in een maatregelenpakket dat 
de basis vormt voor vooruitgang op dit belangrijke gebied. 
- 4 -
9. Gezien de samenhang tussen sommige bepalingen van het verdrag en de 
internationale regels inzake intellectuele eigendomsrechten enerzijds, en 
het voorstel van de Commissie voor een richtlijn betreffende de wettelijke 
bescherming van biotechnologische uitvindingen anderzijds, 
- verdient het aanbeveling dat de Europese Gemeenschap en haar Lid-Staten 
een interpretatieve verklaring afleggen bij de bekrachtiging van het 
verdrag (zie bijlage III); 
- dient de Commissie er nota van te nemen dat het verdrag uitgaat van het 
bestaan van octrooien en andere middelen ter bescherming van 
biotechnologische uitvindingen tussen de verdragsluitende partijen 
onderling en dat derhalve niets de Gemeenschap in de weg staat om 
biotechnologische uitvindingen een uniforme bescherming op communautair 
niveau te bieden. 
10. Het is in het belang van de Gemeenschap, met het oog op zowel de samenhang 
van haar beleid als de doeltreffendheid van haar optreden, om het Verdrag 
inzake biologische diversiteit te bekrachtigen; daardoor zal zij namelijk 
haar acties op het gebied van natuurbescherming meer gewicht geven doordat 
zij haar krachten kan bundelen met die van andere naties. 
- 5 -
VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD BETREFFENDE DE SLUITING VAN HET 
VERDRAG INZAKE BIOLOGISCHE DIVERSITEIT 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid op artikel 130 S, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlemente1), 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(2), 
Overwegende dat de Gemeenschap heeft deelgenomen aan de onder auspiciën van het 
Milieuprogramma van de Verenigde Naties gehouden onderhandelingen over de 
opstelling van een verdrag inzake biologische diversiteit^3); 
Overwegende dat het Verdrag inzake biologische diversiteit door de Gemeenschap 
is ondertekend tijdens de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en 
ontwikkeling, die van 3 tot en met 14 juni 1992 in Rio de Janeiro is gehouden; 
Overwegende dat dit verdrag gericht is op instandhouding van de biologische 
diversiteit, duurzaam gebruik van de soorten en een billijke verdeling van de 
door de exploitatie van de genetische rijkdommen opgeleverde baten; 
Overwegende dat het verdrag, krachtens artikel 34 daarvan, openstaat voor 
bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring door Lid-Staten en door regionale 
organisaties voor economische integratie; 
Overwegende dat milieubescherming, waarvan natuurbehoud een onderdeel is, 
volgens artikel 130 R van het Verdrag een van de doelstellingen van de 
Gemeenschap is; 
(1) PB C ... 
(2) PB C ... 
(3) De conclusies van de Raad van Juni 1991 zijn niet verschenen in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. 
- 6 -
Overwegende dat de Gemeenschap op haar eigen grondgebied reeds uitgebreide 
acties heeft ontwikkeld en ondernomen om de biologische diversiteit in stand te 
houden en dat haar optreden ter zake een wezenlijke bijdrage vormt tot het 
behoud van de biologische diversiteit op wereldschaal; 
Overwegende dat natuurbehoud een wereldwijde zorg is en dat het derhalve in het 
belang van de Gemeenschap is deel te nemen aan internationale inspanningen 
waarmee ditzelfde doel wordt beoogd; 
Overwegende dat de Europese Gemeenschap economisch belang heeft bij het behoud 
van biologische diversiteit en een duurzaam gebruik van de soortenrijkdom in de 
hele wereld, en ook bij het bereiken van afspraken over regels voor gebruik en 
verdeling van de baten; 
Overwegende dat, gezien de maatregelen die de Gemeenschap reeds op een aantal 
van de door het verdrag bestreken gebieden heeft genomen, zij ten aanzien van 
deze gebieden op internationaal niveau haar verantwoordelijkheid dient te nemen; 
Overwegende dat de Gemeenschap en haar Lid-Staten bijgevolg op de door het 
verdrag bestreken gebieden bevoegdheden delen en het voor de Gemeenschap en haar 
Lid-Staten noodzakelijk is partijen bij het verdrag te worden zodat alle 
verplichtingen waarin het verdrag voorziet naar behoren kunnen worden vervuld; 
Overwegende dat het, gezien de noodzaak van een slagvaardig optreden, van 
fundamenteel belang is dat de Gemeenschap en haar Lid-Staten zo spoedig mogelijk 
de procedures voor bekrachtiging of goedkeuring van het verdrag afronden; 
Overwegende dat het wenselijk is dat de Gemeenschap en haar Lid-Staten, indien 
mogelijk tegelijkertijd, hun akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring 
neder leggen, 
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD : 
Artikel 1 
Het in juni 1992 in Rio de Janeiro ondertekende Verdrag inzake biologische 
diversiteit wordt hierbij goedgekeurd door de Europese Economische Gemeenschap. 
De tekst van het verdrag is opgenomen in bijlage I bij deze beschikking. 
- 7 -
Artikel 2 
1. Namens de Europese Economische Gemeenschap zal de voorzitter van de Raad de 
Akte van goedkeuring neder leggen bij de secretaris-generaaf van de Verenigde 
Naties overeenkomstig artikel 34, lid 1, van het verdrag. 
2. Terzelfder tijd legt de voorzitter overeenkomstig artikel 34, lid 3, van het 
verdrag de in bijlage II bij deze beschikking opgenomen verklaring inzake de 
reikwijdte van de bevoegdheden van de Europese Economische Gemeenschap, 
alsmede de tekst van de in bijlage III bij deze beschikking opgenomen 
verklaring neder. 
Artikel 3 
1. De Lid-Staten nemen de nodige stappen om, indien mogelijk terzelfder tijd 
als de Gemeenschap en uiterlijk op 30 juni 1993, hun akten van bekrachtiging 
of goedkeuring neder te leggen. 
2. De Lid-Staten stellen de Commissie uiterlijk op 30 april 1993 in kennis van 
hun besluit om het verdrag te bekrachtigen dan wel, in voorkomend geval, van 
de datum waarop de desbetreffende procedures waarschijnlijk zullen zijn 
afgerond. De Commissie stelt in overleg met de Lid-Staten de datum vast 
waarop de akten te zamen zullen worden nedergelegd. 
Artikel 4 
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten. 
Gedaan te BrusseI, Voor de Raad 
- 8 -
BUIAQE \ 
TEKST VAN HET VERDRAG INZAKE BIOLOGISCHE DIVERSITEIT 
Überprüfung 
105 - 92/2475 
Stand: 27.07.92 
UMWELTPROGRAMM DER VEREINTEN NATIONEN 
ÜBEREINKOMMEN ÜBER DIE BIOLOGISCHE VIELFALT 
5. Juni 1992 
Nfi •• OiT ,.Y ^ér hii£t -a£C^tj*-Lbeé/<:1er. / 
^ 7££.•*•' ' •« f y**' 
VERDRAG INZAKE BIOLOGISCHE VERSCHEIDENHEID 9 YJGXU^L.^L 
Preambule a.u **;&>" 
De Verdragsluitende Partijen, 
Zich bewust van de intrinsieke waarde van de biologische verscheiden­
heid en van de waarde van de biologische verscheidenheid en de bestanddelen 
daarvan in ecologisch, genetisch, sociaal, economisch, wetenschappelijk, edu­
catief, cultureel, recreatief en esthetisch opzicht, 
Zich tevens bewust van het belang van de biologische verscheidenheid 
voor de evolutie en het behoud van de systemen die de biosfeer in stand hou­
den, 
Bevestigende dat het behoud van de biologische verscheidenheid een 
gemeenschappelijke zorg voor de mensheid vormt, 
Opnieuw bevestigende dat Staten soevereine rechten hebben met betrek­
king tot hun biologische rijkdommen, 
Tevens opnieuw bevestigende dat Staten verantwoordelijk zijn voor het 
behoud van hun biologische verscheidenheid en voor het duurzame gebruik van 
hun biologische rijkdommen, 
Bezorgd over het feit dat de biologische verscheidenheid aanzienlijk ach­
teruitgaat door bepaalde menselijke activiteiten, 
Zich bewust van de in het algemeen tekortschietende informatie en ken­
nis aangaande de biologische verscheidenheid en de dringende behoefte aan de 
totstandbrenging van wetenschappelijke, technische en institutionele mogelijk­
heden waarmee het fundamentele inzicht kan worden verworven dat nodig is 
om passende maatregelen te kunnen plannen en uitvoeren, 
Vaststellende dat het van het hoogste belang is de oorzaken van de aan­
zienlijke achtergang of verlies van de biologische verscheidenheid, te voorzien 
en deze te voorkomen en aan te pakken bij de bron, 
Tevens vaststellende dat wanneer er een aanzienlijke achteruitgang of 
verlies van de biologische verscheidenheid dreigt, het ontbreken van volledige 
wetenschappelijke zekerheid niet mag dienen als grond voor uitstel van maat­
regelen ter voorkoming of beperking van die dreiging, 
AVT92 DV25992p.l ^ \ 
> 
Voorts vaststellende dat de voornaamste vereiste voor het behoud van de 
biologische verscheidenheid bestaat in het behoud in situ van ecosystemen en 
natuurlijke habitats, alsmede in de instandhouding en het herstel van levensvat­
bare populaties van soorten in hun natuurlijke omgeving, 
Eveneens vaststellende dat maatregelen ex situ, bij voorkeur in het land 
van oorsprong, ook van groot belang zijn, 
Erkennende dat veel plaatselijke en autochtone gemeenschappen van 
oudsher hoogst afhankelijk zijn van biologische rijkdommen, waarop hun tradi­
ties zijn gebaseerd, en dat het wenselijk is de voordelen van de toepassing van 
traditionele kennis, vernieuwingen en gebruiken betreffende het behoud van de 
biologische verscheidenheid en het duurzame gebruik van de bestanddelen 
daarvan, eerlijk te delen, 
Tevens erkennende de voorname rol die vrouwen spelen in het behoud en 
het duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid, en bevestigende de 
noodzaak van de volledige deelneming van vrouwen op alle niveaus van de 
beleidsvorming en -uitvoering ter zake van het behoud van de biologische ver­
scheidenheid, 
Onderstrepende het belang en de noodzaak van het bevorderen van 
internationale, regionale en mondiale samenwerking tussen Staten en intergou­
vernementele organisaties en de niet-gouvernementele sector met het oog op 
het behoud van de biologische verscheidenheid en het duurzame gebruik van de 
bestanddelen daarvan, 
Erkennende dat het verschaffen van nieuwe en aanvullende financiële 
middelen en passende toegang tot relevante technologieën van aanzienlijke 
invloed zou kunnen zijn op de mate waarin de wereld in staat is het verlies van 
de biologische verscheidenheid tegen te gaan, 
Voorts erkennende dat bijzondere regelingen noodzakelijk zijn om te 
voorzien in de behoeften van ontwikkelingslanden, waaronder het verschaffen 
van nieuwe en aanvullende financiële middelen en passende toegang tot relevan­
te technologieën, 
Wijzende in dit verband op de bijzondere omstandigheden van de minst 
ontwikkelde landen en kleine eilandstaten, 
AVT92 DV25992 p.2 
\V 
Erkennende dat voor het behoud van de biologische verscheidenheid 
aanzienlijke investeringen vereist zijn, waarvan uiteenlopende voordelen op 
milieugebied en economische en sociale voordelen mogen worden verwacht, 
Erkennende dat economische en sociale ontwikkeling en de uitroeiing van 
armoede de eerste en allerhoogste prioriteiten zijn van ontwikkelingslanden, 
Beseffende dat het behoud en het duurzame gebruik van de biologische 
verscheidenheid van het hoogste belang is om te kunnen voorzien in de behoef­
ten qua voeding en gezondheid en andere behoeften van de groeiende wereld­
bevolking, waarvoor de toegang tot en het delen van zowel genetische rijkdom­
men als technologieën essentieel is, 
Vaststellende dat uiteindelijk het behoud en het duurzame gebruik van de 
biologische verscheidenheid de vriendschappelijke betrekkingen tussen Staten 
zullen versterken en zullen bijdragen tot vrede voor de mensheid, 
Geleid door de wens bestaande internationale regelingen voor het behoud 
van de biologische verscheidenheid en het duurzame gebruik van de 
bestanddelen daarvan te verbeteren en aan te vullen, en 
Vastbesloten de biologische verscheidenheid te behouden en duurzaam te 
gebruiken ten behoeve van huidige en toekomstige generaties, 
Zijn het volgende overeengekomen: 
Artikel 1. Doelstellingen 
De doelstellingen van dit Verdrag, na te streven in overeenstemming met 
de desbetreffende bepalingen daarvan, zijn het behoud van de biologische 
verscheidenheid, het duurzame gebruik van de bestanddelen daarvan en de 
eerlijke en billijke verdeling van de voordelen voortvloeiende uit het gebruik van 
genetische rijkdommen, met name door middel van passende toegang tot 
genetische rijkdommen en passende overdracht van de desbetreffende 
technologieën, rekening houdend met alle rechten met betrekking tot die 
rijkdommen en technologieën, en door middel van passende financiering. 
AVT92 DV25992 p.3 
\l 
Artikel 2. Gebruikte termen 
Voor de toepassing van dit Verdrag wordt verstaan onder: 
"Biologische verscheidenheid": de variabiliteit onder levende organismen van 
allerlei herkomst, met inbegrip van, onder andere, terrestrische, mariene en 
andere aquatische ecosystemen en de ecologische complexen waarvan zij deel 
uitmaken; dit omvat mede de verscheidenheid binnen soorten, tussen soorten en 
van ecosystemen. 
"Biologische rijkdommen": genetische rijkdommen, organismen of delen daar­
van, populaties, of enig ander biotisch bestanddeel van ecosystemen met een 
feitelijke of potentiële waarde of nut voor de mensheid. 
"Biotechnologie": elke technologische toepassing waarbij biologische systemen, 
levende organismen, of afleidingen daarvan, worden gebruikt om produkten of 
processen tot stand te brengen of te veranderen voor specifieke doeleinden. 
"Land van oorsprong van genetische rijkdommen": het land dat die genetische 
rijkdommen bezit onder//? s/Yi/-omstandigheden. 
"Land dat genetische rijkdommen levert": het land dat genetische rijkdommen 
levert, verkregen uit in situ-bronnen, met inbegrip van populaties van zowel 
wilde als gedomesticeerde soorten, dan wel verkregen uit ex s/Yt/-bronnen, 
ongeacht of deze hun oorsprong hebben in dat land. 
"Gedomesticeerde of gecultiveerde soorten": soorten waarvan het evolutie­
proces door de mens is beïnvloed om in zijn behoeften te voorzien. 
"Ecosysteem": een dynamisch complex van gemeenschappen van planten, 
dieren en micro-organismen en hun niet-levende omgeving, die in een onderlinge 
wisselwerking een functionele eenheid vormen. 
"Behoud ex situ": het behoud van bestanddelen van de biologische verscheiden­
heid buiten hun natuurlijke habitats. 
"Genetisch materiaal": alle materiaal van plantaardige, dierlijke, microbiële of 
andere oorsprong dat functionele eenheden van de erfelijkheid bevat. 
"Genetische rijkdommen": genetisch materiaal van feitelijke of potentiële 
waarde. 
"Habitat": de plaats of het soort gebied waar een organisme of populatie van 
nature voorkomt. 
AVT92 DV25992 p.4 
H 
"In situ-omstandigheden": de omstandigheden waaronder genetische rijkdom­
men voorkomen in ecosystemen en natuurlijke habitats en, in het geval van 
gedomesticeerde of gecultiveerde soorten, in de omgeving waarin zij hun on­
derscheidende kenmerken hebben ontwikkeld. 
"Behoud in situ": het behoud van ecosystemen en natuurlijke habitats en de 
instandhouding en het herstel van levensvatbare populaties van soorten in hun 
natuurlijke omgeving en, in het geval van gedomesticeerde of gecultiveerde 
soorten, in de omgeving waarin zij hun onderscheidende kenmerken hebben 
ontwikkeld. 
"Beschermdgebied": een geografisch bepaald gebied dat wordt aangewezen of 
gereguleerd en beheerd ter verwezenlijking van specifieke doeleinden aangaande 
behoud. 
"Regionale organisatie voor economische integratie": een door soevereine Sta­
ten in een bepaalde regio opgerichte organisatie, waaraan haar lidstaten be­
voegdheden hebben overgedragen ten aanzien van de in dit Verdrag geregelde 
aangelegenheden en die, in overeenstemming met haar interne procedures, 
gemachtigd is dit Verdrag te bekrachtigen, te aanvaarden of goed te keuren, dan 
wel hiertoe toe te treden. 
"Duurzaam gebruik": het gebruik van bestanddelen van de biologische verschei­
denheid op een wijze en in een tempo die niet leiden tot achteruitgang van de 
biologische verscheidenheid op de lange termijn, aldus in stand houdend het ver­
mogen daarvan om te voorzien in de behoeften en te beantwoorden aan de ver­
wachtingen van huidige en toekomstige generaties. 
"Technologie": alle technologie, met inbegrip van de biotechnologie. 
Artikel 3. Beginsel 
De Staten hebben, in overeenstemming met het Handvest van de 
Verenigde Naties en de beginselen van internationaal recht, het soevereine recht 
hun eigen hulpbronnen te exploiteren overeenkomstig hun eigen milieubeleid, 
alsook de verantwoordelijkheid erop toe te zien dat activiteiten die binnen hun 
rechtsmacht of onder hun toezicht vallen, geen schade aanrichten aan het milieu 
van andere Staten of van gebieden die onder geen enkele nationale rechtsmacht 
vallen. 
AVT92 DV25992 p.5 
\s-
Artikel 4. Werkingssfeer 
Behoudens de rechten van andere Staten en tenzij in dit Verdrag uitdruk­
kelijk anders is bepaald, zijn de bepalingen van dit Verdrag van toepassing ten 
aanzien van elke Verdragsluitende Partij: 
a. op bestanddelen van de biologische verscheidenheid in gebieden gelegen 
binnen de grenzen van haar nationale rechtsmacht; en 
b. op processen en activiteiten, uitgevoerd onder haar rechtsmacht of 
toezicht, in gebieden zowel binnen als buiten de grenzen van haar 
nationale rechtsmacht, ongeacht waar de gevolgen van die processen of 
activiteiten zich voordoen. 
Artikel 5. Samenwerking 
Elke Verdragsluitende Partij werkt, voor zover mogelijk en passend, sa­
men met andere Verdragsluitende Partijen, hetzij rechtstreeks, hetzij, indien van 
toepassing, via bevoegde internationale organisaties, ten aanzien van gebieden 
die buiten de nationale rechtsmacht vallen en andere aangelegenheden van 
wederzijds belang, ten behoeve van het behoud en het duurzame gebruik van de 
biologische verscheidenheid. 
Artikel 6. Algemene maatregelen tot behoud en duurzaam gebruik 
Elke Verdragsluitende Partij dient In overeenstemming met haar eigen 
omstandigheden en mogelijkheden: 
a. nationale strategieën, plannen of programma's voor het behoud of het 
duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid te ontwikkelen, of 
de bestaande strategieën, plannen of programma's daartoe aan te pasen, 
daarbij, onder andere, de op haar betrekking hebbende in dit Verdrag 
genoemde maatregelen in aanmerking nemend; en 
b. voor zover mogelijk en passend, het behoud en het duurzame gebruik van de 
biologische verscheidenheid op te nemen in de desbetreffende op één of meer­
dere sectoren betrekking hebbende plannen, programma's en beleidslijnen. 
AVT92 DV25992 p.6 
u 
Artikel 7. Inventarisatie en toezicht 
Elke Verdragsluitende Partij dient, voor zover mogelijk en passend, in het 
bijzonder met het oog op de toepassing van de artikelen 8 en 10: 
a. de bestanddelen van de biologische verscheidenheid die van belang zijn voor 
het behoud en het duurzame gebruik ervan te inventariseren aan de hand van 
de in Bijlage I gegeven indicatieve lijst; 
b. de overeenkomstig letter a geïnventariseerde bestanddelen van de biologische 
verscheidenheid onder toezicht te houden, door middel van monsterneming en 
andere technieken, daarbij bijzondere aandacht schenkend aan die be­
standdelen die dringend maatregelen tot behoud vereisen en die welke de 
meeste mogelijkheden bieden voor duurzaam gebruik; 
c. processen en categorieën activiteiten te inventariseren die aanzienlijke nadelige 
gevolgen hebben of zouden kunnen hebben voor het behoud en het duurzame 
gebruik van de biologische verscheidenheid, en hun gevolgen onder toezicht te 
houden door middel van monsterneming en andere technieken; en 
d. de gegevens verkregen uit de inventarisatie en het toezicht ingevolge de 
letters a, b en c te bewaren en te structureren met behulp van een systeem. 
Artikel 8. Behoud in situ 
Elke Verdragsluitende Partij dient, voor zover mogelijk en passend: 
a. een stelsel in te stellen van beschermde gebieden of gebieden waarin 
bijzondere maatregelen moeten worden genomen om de biologische 
verscheidenheid te behouden; 
b. indien nodig richtlijnen op te stellen voor de keuze, de instelling en het beheer 
van beschermde gebieden of gebieden waarin bijzondere maatregelen moeten 
worden genomen om de biologische verscheidenheid te behouden; 
c. biologische rijkdommen die van belang zijn voor het behoud van de biologische 
verscheidenheid te reguleren of te beheren, zowel binnen als buiten de 
beschermde gebieden, teneinde zorg te dragen voor het behoud en het 
duurzame gebruik daarvan; 
AVT92 DV25992 p.7 
V 
d. de bescherming van ecosystemen en natuurlijke habitats, alsmede de instand­
houding van levensvatbare populaties van soorten in hun natuurlijke omgeving 
te bevorderen; 
e. een ecologisch verantwoorde en duurzame ontwikkeling te bevorderen in 
gebieden die grenzen aan beschermde gebieden, teneinde de bescherming van 
die gebieden te verbeteren; 
f. aangetaste ecosystemen te rehabiliteren en te herstellen en het herstel van 
bedreigde soorten te bevorderen, onder andere door middel van het 
ontwikkelen en uitvoeren van plannen en andere beheersstrategieën; 
g. middelen tot stand te brengen of te handhaven voor het reguleren, beheren of 
beheersen van de risico's verbonden aan het gebruik en het vrijkomen van 
veranderde levende organismen, voortgekomen uit de biotechnologie, die 
nadelige milieu-effecten zouden kunnen hebben die van invloed kunnen zijn op 
het behoud en het duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid, 
daarbij tevens rekening houdend met de risico's voor de gezondheid van de 
mens; 
h. de binnenkomst van uitheemse soorten die bedreigend zijn voor eco-systemen, 
habitats of soorten te voorkomen, dan wel deze te beheersen of uit te roeien; 
i. ernaar te streven de voorwaarden te scheppen die nodig zijn voor de 
verenigbaarheid van het huidige gebruik met het behoud van de biologische 
verscheidenheid en het duurzame gebruik van de bestanddelen daarvan; 
j. met inachtneming van haar nationale wetgeving de kennis, vernieuwingen en 
gebruiken van plaatselijke en autochtone gemeenschappen te eerbiedigen, te 
beschermen en in stand te houden, waarop hun tradities zijn gebaseerd die 
van belang zijn voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische 
verscheidenheid, en de toepassing daarvan op grotere schaal te bevorderen, 
met de instemming en deelneming van de dragers van die kennis, 
vernieuwingen en gebruiken, en de eerlijke verdeling van de voordelen van de 
toepassing van die kennis, vernieuwingen en gebruiken te stimuleren; 
k. de wetgeving en/of andere regelgeving te ontwikkelen of te handhaven die 
nodig is voor de bescherming van bedreigde soorten en populaties; 
AVT92 DV25992 p.8 
\% 
I. wanneer aanzienlijke nadelige gevolgen voor de biologische verscheidenheid 
zijn vastgesteld overeenkomstig artikel 7, de desbetreffende processen en 
categorieën activiteiten te reguleren of beheren; en 
m. samen te werken bij de verstrekking van financiële en andere steun voor het 
behoud in situ als bedoeld in de letters a tot en met I, met name aan 
ontwikkelingslanden. 
Artikel 9. Behoud ex situ 
Elke Verdragsluitende Partij dient, voor zover mogelijk en passend, en 
hoofdzakelijk ter aanvulling van de maatregelen voor behoud in situ: 
a. maatregelen aan te nemen voor het behoud ex situ van bestanddelen van de 
biologische verscheidenheid, bij voorkeur in het land van oorsprong van die 
bestanddelen; 
b. voorzieningen voor behoud ex situ en onderzoek met betrekking tot planten, 
dieren en micro-organismen te treffen en te handhaven, bij voorkeur in het 
land van oorsprong van genetische rijkdommen; 
c. maatregelen aan te nemen voor het herstel en de rehabilitatie van bedreigde 
soorten en voor de terugkeer naar hun natuurlijke habitats onder geschikte 
omstandigheden; 
d. de vergaring van biologische rijkdommen uit natuurlijke habitats ten behoeve 
van behoud ex situ zodanig te reguleren en te beheren, dat ecosystemen en 
populaties van soorten in situ niet worden bedreigd, behalve wanneer 
bijzondere tijdelijke maatregelen tot behoud ex situ zijn vereist ingevolge letter 
c; en 
e. samen te werken bij de verstrekking van financiële en andere steun voor het 
behoud ex situ als bedoeld in de letters a tot en met d en bij het treffen en 
handhaven van voorzieningen voor behoud ex situ in ontwikkelingslanden. 
AVT92 DV25992 p.9 
13 
Artikel 10. Duurzaam gebruik van de bestanddelen 
van de biologische verscheidenheid 
Elke Verdragsluitende Partij dient, voor zover mogelijk en passend: 
a. in de nationale besluitvorming aandacht te schenken aan het behoud en het 
duurzame gebruik van biologische rijkdommen; 
b. maatregelen aan te nemen met betrekking tot het gebruik van biologische 
rijkdommen, teneinde nadelige gevolgen voor de biologische verscheidenheid 
te voorkomen of te beperken; 
c. het op de gewoonte stoelende gebruik van biologische rijkdommen in 
overeenstemming met traditionele culturele gebruiken die verenigbaar zijn met 
de vereisten van behoud en duurzaam gebruik, te beschermen en te 
stimuleren; 
d. de plaatselijke bevolking te steunen bij het ontwerpen en uitvoeren van 
herstelmaatregelen in aangetaste gebieden waarin de biologische ver­
scheidenheid is achteruitgegaan; en 
e. de samenwerking tussen haar overheidsinstellingen en de particuliere sector te 
bevorderen bij het ontwikkelen van methoden voor duurzaam gebruik van 
biologische rijkdommen. 
Artikel 11. Stimuleringsmaatregelen 
Elke Verdragsluitende Partij dient, voor zover mogelijk en passend, economisch 
en sociaal verantwoorde maatregelen te nemen die het behoud en het duurzame 
gebruik van bestanddelen van de biologische verscheidenheid stimuleren. 
Artikel 12. Onderzoek en opleiding 
De Verdragsluitende Partijen dienen, rekening houdend met de bijzondere 
behoeften van de ontwikkelingslanden: 
AVT92 DV25992p.lO 
u 
a. programma's op te zetten en in stand te houden voor wetenschappelijke en 
technische opleiding en onderwijs op het gebied van maatregelen tot inven­
tarisatie, behoud en duurzaam gebruik van de biologische verscheidenheid en 
de bestanddelen daarvan, en steun te bieden voor die opleiding en dat 
onderwijs, toegesneden op de bijzondere behoeften van de 
ontwikkelingslanden; 
b. onderzoek te bevorderen en te stimuleren dat bijdraagt tot het behoud en het 
duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid, in het bijzonder in de 
ontwikkelingslanden, onder andere in overeenstemming met de besluiten van 
de Conferentie van de Partijen naar aanleiding van aanbevelingen van het 
hulporgaan voor wetenschappelijk, technisch en technologisch advies; en 
c. met inachtneming van de bepalingen van de artikelen 16, 18 en 20, de 
gebruikmaking van de geboekte vooruitgang in het wetenschappelijk onder­
zoek op het gebied van de biologische verscheidenheid te bevorderen bij het 
ontwikkelen van methoden voor behoud en duurzaam gebruik van biologische 
rijkdommen, en daartoe samen te werken. 
Artikel 13. Voorlichting en bewustmaking 
De Verdragsluitende Partijen dienen: 
a. het besef van het belang van het behoud van de biologische verscheidenheid, 
en de daartoe benodigde maatregelen, alsook het propageren daarvan via de 
media en het opnemen van deze thema's in de onderwijsprogramma's, te 
bevorderen en te stimuleren; en 
b. werken, indien van toepassing, met andere Staten en internationale orga­
nisaties samen bij het ontwikkelen van voorlichtings- en bewustmakings-
programma's met betrekking tot het behoud en het duurzame gebruik van de 
biologische verscheidenheid. 
AVT92 DV25992p.ll 
i a 
Artikel 14. Milieu-effectrapportage en beperking 
van de nadelige gevolgen 
1. Elke Verdragsluitende Partij dient, voor zover mogelijk en passend: 
a. passende procedures in te voeren die een milieu-effectrapportage voor­
schrijven betreffende haar voorgenomen projecten die aanzienlijke nadelige 
gevolgen zouden kunnen hebben voor de biologische verscheidenheid, 
teneinde deze gevolgen te vermijden of te beperken en die, indien van 
toepassing, het mogelijk maken het publiek bij die procedures te betrekken; 
b. passende regelingen te treffen om te waarborgen dat naar behoren rekening 
wordt gehouden met de milieu-effecten van haar programma's en beleidslijnen 
die nadelige gevolgen zouden kunnen hebben voor de biologische 
verscheidenheid; 
c. op basis van wederkerigheid kennisgeving, informatie-uitwisseling en overleg 
te bevorderen aangaande activiteiten onder haar rechtsmacht of toezicht die 
aanzienlijke nadelige gevolgen zouden kunnen hebben voor de biologische 
verscheidenheid van andere Staten of van gebieden die onder geen enkele 
nationale rechtsmacht vallen, door het sluiten van bilaterale, regionale of 
multilaterale overeenkomsten, naar gelang het geval, te stimuleren; 
d. in geval van dreigend of ernstig gevaar of dreigende of ernstige schade, 
ontstaan onder haar rechtsmacht of toezicht, voor c.q. aan de biologische ver­
scheidenheid in een gebied onder de rechtsmacht van andere Staten of in 
gebieden die onder geen enkele nationale rechtsmacht vallen, onmiddellijk de 
mogelijk getroffen Staten van dat gevaar of die schade in kennis te stellen, 
alsmede actie te ondernemen om dat gevaar of die schade te voorkomen of te 
beperken; en 
e. nationale regelingen te bevorderen voor het treffen van noodmaatregelen in 
geval van activiteiten of voorvallen, ongeacht of deze een natuurlijke of andere 
oorzaak hebben, die een ernstig of dreigend gevaar vormen voor de bio­
logische verscheidenheid, en de internationale samenwerking in aansluiting op 
die nationale inspanningen te stimuleren, en, indien van toepassing en voor 
zover overeengekomen door de betrokken Staten of regionale organisaties 
voor economische integratie, gezamenlijke rampenplannen op te stellen. 
AVT92 DV25992p.l2 
il 
2. De Conferentie van de Partijen bestudeert, op basis van te verrichten studies, 
het vraagstuk van aansprakelijkheid en schadeloosstelling, met inbegrip van herstel 
en vergoeding, voor schade aan de biologische diversiteit, behalve indien die 
aansprakelijkheid een zuiver interne aangelegenheid is. 
Artikel 15. Toegang tot genetische rijkdommen 
1. Gelet op de soevereine rechten van Staten met betrekking tot hun natuurlijke 
rijkdommen, berust de bevoegdheid om de toegang tot genetische rijkdommen te 
bepalen bij de nationale regeringen en wordt deze geregeld in de nationale 
wetgeving. 
2. Elke Verdragsluitende Partij streeft ernaar de voorwaarden te scheppen voor 
vergemakkelijking van de toegang tot genetische rijkdommen voor in milieu-opzicht 
verantwoorde gebruiksdoeleinden van andere Verdragsluitende Partijen, en geen 
beperkingen op te leggen die indruisen tegen de doelstellingen van dit Verdrag. 
3. Voor de toepassing van dit Verdrag wordt onder door een Verdragsluitende 
Partij geleverde genetische rijkdommen, als bedoeld in dit artikel en in de artikelen 16 
en 19, slechts verstaan genetische rijkdommen die worden geleverd door 
Verdragsluitende Partijen die landen van oorsprong van die rijkdommen zijn of door 
de Partijen die de genetische rijkdommen hebben verkregen in overeenstemming met 
dit Verdrag. 
4. Wanneer toegang wordt verleend, dient zulks te geschieden op onderling 
overeengekomen voorwaarden en met inachtneming van de bepalingen van dit 
artikel. 
5. De toegang tot genetische rijkdommen is afhankelijk van de vooraf, met kennis 
van zaken, gegeven instemming van de Partij die de rijkdommen levert, tenzij die 
Partij anders beslist. 
AVT92 DV25992p.l3 
2 3 
6. Elke Verdragsluitende Partij streeft ernaar wetenschappelijk onderzoek te 
ontwikkelen en uit te voeren op basis van genetische rijkdommen die zijn geleverd 
door andere Verdragsluitende Partijen, zulks met volledige deelneming van die 
Verdragsluitende Partijen en, indien mogelijk, op hun grondgebied. 
7. Elke Verdragsluitende Partij neemt maatregelen van wetgevende of bestuurlijke 
aard, dan wel beleidsmaatregelen, naar gelang het geval, in overeenstemming met de 
artikelen 16 en 19 en, indien van toepassing, via het krachtens de artikelen 20 en 21 
ingestelde financiële mechanisme, teneinde te bewerkstelligen dat de resultaten van 
onderzoek en ontwikkeling en de voordelen van het commercieel of ander gebruik 
van de genetische rijkdommen op eerlijke en billijke wijze worden gedeeld met de 
Verdragsluitende Partijen die de rijkdommen leveren. Deze verdeling geschiedt op 
grond van onderling overeengekomen voorwaarden. 
Artikel 16. Toegang tot en overdracht van technologie 
1. Elke Verdragsluitende Partij, erkennende dat technologie mede biotechnologie 
omvat, en dat zowel de toegang tot als de overdracht van technologie onder de Ver­
dragsluitende Partijen essentiële elementen zijn voor de verwezenlijking van de doel­
stellingen van dit Verdrag, verplicht zich ertoe, met inachtneming van de bepalingen 
van dit artikel, te waarborgen en/of te vergemakkelijken, ten gunste van andere Ver­
dragsluitende Partijen, de toegang tot en de overdracht van technologieën die van 
belang zijn voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische verscheiden­
heid of voor de gebruikmaking van genetische rijkdommen zonder aanzienlijke schade 
aan het milieu aan te richten. 
2. De toegang tot en de overdracht van technologie als bedoeld in het eerste lid 
ten gunste van ontwikkelingslanden worden gewaarborgd en/of vergemakkelijkt on­
der billijke en de gunstigste voorwaarden, met inbegrip van concessionele en prefer­
entiële voorwaarden indien onderling overeengekomen, en, indien noodzakelijk, in 
overeenstemming met het krachtens de artikelen 20 en 21 ingestelde financiële me­
chanisme. Wanneer ten aanzien van de technologie octrooien en andere rechten met 
betrekking tot de intellectuele eigendom bestaan, worden bedoelde toegang en over-
AVT92 DV25992p.l4 
*s 
dracht gewaarborgd onder voorwaarden die een erkenning inhouden van de rechten 
met betrekking tot de intellectuele eigendom en verenigbaar zijn met een adequate en 
effectieve bescherming daarvan. De toepassing van dit lid dient in overeenstemming 
te zijn met het derde, vierde en vijfde lid. 
3. Elke Verdragsluitende Partij neemt maatregelen van wetgevende of bestuurlijke 
aard, dan wel beleidsmaatregelen, naar gelang het geval, opdat ten gunste van Ver­
dragsluitende Partijen, in het bijzonder die welke ontwikkelingslanden zijn, die geneti­
sche rijkdommen leveren, de toegang tot en de overdracht van technologie die van 
die rijkdommen gebruik maakt wordt gewaarborgd, zulks onder onderling overeenge­
komen voorwaarden, met inbegrip van technologie die is beschermd met octrooien 
en andere rechten met betrekking tot de intellectuele eigendom, indien van toepas­
sing met behulp van de bepalingen van de artikelen 20 en 21 en met inachtneming 
van het internationale recht en in overeenstemming met het vierde en vijfde lid. 
4. Elke Verdragsluitende Partij neemt maatregelen van wetgevende en bestuur­
lijke aard, dan wel beleidsmaatregelen, naar gelang het geval, opdat de particuliere 
sector de toegang tot, de gezamenlijke ontwikkeling en de overdracht van de in het 
eerste lid bedoelde technologie vergemakkelijkt ten gunste van zowel overheidsinstel­
lingen als de particuliere sector in ontwikkelingslanden, en zich daarbij houdt aan het 
eerste, tweede en derde lid genoemde verplichtingen. 
5. De Verdragsluitende Partijen, erkennende dat octrooien en andere rechten met 
betrekking tot de intellectuele eigendom van invloed kunnen zijn op de toepassing 
van dit Verdrag, werken in dit opzicht samen, met inachtneming van de nationale 
wetgeving en het internationale recht, teneinde te waarborgen dat deze rechten be­
vorderlijk zijn voor en niet indruisen tegen de doelstellingen van het Verdrag. 
Artikel 17. Uitwisseling van informatie 
1. De Verdragsluitende Partijen vergemakkelijken de uitwisseling van informatie 
uit alle algemeen toegankelijke bronnen die betrekking heeft op het behoud en het 
duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid, rekening houdend met de 
bijzondere behoeften van de ontwikkelingslanden. 
AVT92 DV25992p.l5 
2\ 
2. Deze uitwisseling van informatie omvat de uitwisseling van resultaten van 
technisch, wetenschappelijk en sociaal-economisch onderzoek, alsmede informatie 
over opleidings- en onderzoeksprogramma's, specialistische kennis, traditionele 
kennis van autochtonen, als zodanig en in combinatie met de in artikel 16, eerste lid, 
bedoelde technologieën. Deze uitwisseling dient, indien mogelijk, ook de teruggave 
van informatie te omvatten. 
Artikel 18. Technische en wetenschappelijke samenwerking 
1. De Verdragsluitende Partijen bevorderen de internationale technische en 
wetenschappelijke samenwerking op het gebied van het behoud en het duurzame 
gebruik van de biologische verscheidenheid, indien noodzakelijk, via de bevoegde 
internationale en nationale instellingen. 
2. Elke Verdragsluitende Partij bevordert de technische en wetenschappelijke 
samenwerking met andere Verdragsluitende Partijen, in het bijzonder ontwikke­
lingslanden, bij de toepassing van dit Verdrag, onder andere door middel van het 
ontwikkelen en uitvoeren van nationaal beleid. Bij het bevorderen van deze 
samenwerking dient bijzondere aandacht te worden besteed aan de ontwikkeling en 
verbetering van de nationale mogelijkheden, door middel van ontwikkeling van het 
arbeidspotentieel en de vorming van structuren. 
3. De Conferentie van de Partijen bepaalt op haar eerste bijeenkomst hoe een 
uitwisselingsmechanisme kan worden opgezet ter bevordering en vergemakkelijking 
van de technische en wetenschappelijke samenwerking. 
4. De Verdragsluitende Partijen stimuleren en ontwikkelen, in overeenstemming 
met de nationale wetgeving en het nationale beleid, methoden voor samenwerking 
met het oog op de ontwikkeling en gebruikmaking van technologieën, waaronder 
traditionele technologieën van autochtonen, ter nastreving van de doelstellingen van 
dit Verdrag. Daartoe bevorderen de Verdragsluitende Partijen tevens de 
samenwerking inzake de opleiding van personeel en de uitwisseling van deskundigen. 
AVT92 DV25992p.l6 
it 
5. De Verdragsluitende Partijen bevorderen, indien zij zulks onderling over­
eenkomen, het opzetten van gezamenlijke onderzoeksprogramma's en gezamenlijke 
ondernemingen ter ontwikkeling van technologieën die verband houden met de 
doelstellingen van dit Verdrag. 
Artikel 19. Beheer van de biotechnologie en verdeling van de voordelen daarvan 
1. Elke Verdragsluitende Partij neemt maatregelen van wetgevende en be­
stuurlijke aard, dan wel beleidsmaatregelen, naar gelang het geval, teneinde de effec­
tieve deelneming aan biotechnologisch onderzoek te waarborgen van 
Verdragsluitende Partijen, met name ontwikkelingslanden, die genetische rijkdommen 
voor dat onderzoek leveren, indien mogelijk op het grondgebied van die 
Verdragsluitende Partijen. 
2. Elke Verdragsluitende Partij neemt alle mogelijke maatregelen ter bevordering 
en stimulering van de prioritaire toegang, op een eerlijke en billijke basis, van 
Verdragsluitende Partijen, met name ontwikkelingslanden, tot de resultaten en 
voordelen van biotechnologieën die zijn gebaseerd op door die Verdragsluitende 
Partijen geleverde genetische rijkdommen. Deze toegang wordt geboden op onderling 
overeengekomen voorwaarden. 
3. De Partijen bestuderen de noodzaak van het opstellen van een protocol, en de 
uitvoeringsbepalingen daarvan, dat passende procedures bevat, waaronder met name 
vooraf - met kennis van zaken - te geven instemming, op het gebied van de veilige 
overdracht, het veilige beheer en het veilige gebruik van veranderde levende 
organismen, voortgekomen uit de biotechnologie, die nadelige gevolgen kunnen 
hebben voor het behoud en het duurzame gebruik van de biologische 
verscheidenheid. 
4. Elke Verdragsluitende Partij verstrekt, hetzij rechtstreeks, hetzij door zulks te 
verlangen van elke onder haar rechtsmacht vallende natuurlijke persoon of 
rechtspersoon die de in het derde lid bedoelde organismen levert, alle beschikbare 
informatie over de gebruiks- en veiligheidsvoorschriften die zij verplicht stelt voor het 
AVT92 DV25992p.l7 
2? 
omgaan met die organismen, alsmede alle beschikbare informatie over de mogelijke 
nadelige effecten van de desbetreffende organismen voor de Verdragsluitende Partij 
naar het grondgebied waarvan die organismen worden overgebracht. 
Artikel 20. Financiële middelen 
1. Elke Verdragsluitende Partij verplicht zich ertoe, voor zover dit in haar 
vermogen ligt, financiële steun en financiële voordelen te bieden met betrekking tot 
nationale activiteiten die zijn gericht op verwezenlijking van de doelstellingen van dit 
Verdrag, zulks in overeenstemming met haar nationale plannen, prioriteiten en 
programma's. 
2. De Partijen die ontwikkelde landen zijn stellen nieuwe en aanvullende 
financiële middelen ter beschikking om Partijen die ontwikkelingslanden zijn in staat 
te stellen om de volledige overeengekomen bijkomende kosten te dekken die zij 
maken met de uitvoeringsmaatregelen ter nakoming van de verplichtingen van dit 
Verdrag en om baat te hebben bij de bepalingen hiervan, welke kosten zijn 
overeengekomen tussen een Partij die een ontwikkelingsland is en een in artikel 21 
bedoelde institutionele structuur, zulks in overeenstemming met het beleid, de 
strategie, de prioriteiten van het programma en de toekenningscriteria en de 
indicatieve lijst van bijkomende kosten als opgesteld door de Conferentie van de 
Partijen. Andere Partijen, met inbegrip van landen die een overgang naar een 
markteconomie doormaken, kunnen vrijwillig de verplichtingen van de Partijen die 
ontwikkelde landen zijn op zich nemen. Voor de toepassing van dit artikel stelt de 
Conferentie van de Partijen op haar eerste bijeenkomst een lijst op van Partijen die 
ontwikkelde landen zijn en van andere Partijen die vrijwillig de verplichtingen van 
Partijen die ontwikkelde landen zijn op zich nemen. De Conferentie van de Partijen 
beoordeelt deze lijst periodiek en wijzigt deze indien nodig. Vrijwillige bijdragen uit 
andere landen en bronnen dienen ook te worden gestimuleerd. Bij de nakoming van 
deze verplichtingen dient rekening te worden gehouden met het feit dat de 
geldstroom toereikend, voorspelbaar en tijdig dient te zijn, en met het belang van 
lastenverdeling onder de in de lijst opgenomen bijdragende Partijen. 
AVT92 DV25992p.l8 
IV 
3. Door de Partijen die ontwikkelde landen zijn en aan de Partijen die ontwik­
kelingslanden zijn kunnen ook met de toepassing van dit Verdrag verband houdende 
financiële middelen ter beschikking worden gesteld langs bilaterale, regionale en 
andere multilaterale kanalen. 
4. De mate waarin Partijen die ontwikkelingslanden zijn hun verplichtingen 
ingevolge dit Verdrag daadwerkelijk zullen nakomen, hangt af van de daadwerkelijke 
nakoming door de Partijen die ontwikkelde landen zijn van hun verplichtingen 
ingevolge dit Verdrag wat betreft de financiële middelen en de overdracht van 
technologie, in het besef dat economische en sociale ontwikkeling en uitroeiing van 
armoede de eerste en allerhoogste prioriteiten zijn van de Partijen die 
ontwikkelingslanden zijn. 
5. De Partijen houden ten volle rekening met de specifieke behoeften en 
bijzondere omstandigheden van de minst ontwikkelde landen bij hun maatregelen met 
betrekking tot de financiering en de overdracht van technologie. 
6. De Verdragsluitende Partijen nemen ook de bijzondere omstandigheden in 
aanmerking die voortvloeien uit de verspreiding en de vindplaatsen van de bio­
logische verscheidenheid in Partijen die ontwikkelingslanden zijn, met name kleine 
eilandstaten, en hun afhankelijkheid van deze verscheidenheid 
7. Tevens dient aandacht te worden geschonken aan de bijzondere situatie van 
ontwikkelingslanden, met name die welke vanuit het oogpunt van het milieu uiterst 
kwetsbaar zijn, zoals landen met aride en semi-aride gebieden, kust- en 
berggebieden. 
Artikel 21. Financieel mechanisme 
1. Er wordt een financieel mechanisme ingesteld voor de verstrekking van 
financiële middelen in de vorm van giften of onder gunstige voorwaarden aan Partijen 
die ontwikkelingslanden zijn, voor de toepassing van dit Verdrag, waarvan de essen­
tiële elementen zijn omschreven in dit artikel. Het mechanisme functioneert, voor de 
AVT92 DV25992p.l9 
il 
toepassing van het Verdrag, onder verantwoordelijkheid en aan de hand van 
richtlijnen van de Conferentie van de Partijen en is daaraan verantwoording 
verschuldigd. De werking van het mechanisme wordt toevertrouwd aan de 
institutionele structuur waartoe door de Conferentie van de Partijen op haar eerste 
bijeenkomst wordt besloten. Voor de toepassing van dit Verdrag bepaalt de 
Conferentie van de Partijen het beleid, de strategie, de prioriteiten van het 
programma en de criteria om in aanmerking te komen voor toegang tot en gebruik 
van die middelen. De bijdragen dienen zodanig te zijn, dat rekening wordt gehouden 
met het feit dat de geldstroom toereikend, voorspelbaar en tijdig moet zijn, als 
bepaald in artikel 20, in verhouding tot het bedrag van de benodigde middelen, 
waarover de Conferentie van de Partijen periodiek beslist, en met het belang van 
lastenverdeling onder de bijdragende Partijen op-genomen in de lijst, genoemd in 
artikel 20, tweede lid. Door Partijen die ontwikkelde landen zijn en door andere 
landen en uit andere bronnen kunnen ook vrijwillige bijdragen worden verstrekt. Het 
mechanisme functioneert onder een democratisch en doorzichtig stelsel van beheer. 
2. Overeenkomstig de doelstellingen van dit Verdrag stelt de Conferentie van de 
Partijen op haar eerste bijeenkomst het beleid, de strategie en de prioriteiten van het 
programma vast, alsook gedetailleerde criteria en richtlijnen om in aanmerking te ko­
men voor toegang tot en gebruik van de financiële middelen, met inbegrip van regel­
matig te houden toezicht op en evaluatie van dat gebruik. De Conferentie van de Par­
tijen besluit over de te treffen regelingen ter uitvoering van het eerste lid, na overleg 
met de institutionele structuur waaraan de werking van het mechanisme wordt toe­
vertrouwd. 
3. De Conferentie van de Partijen toetst de doelmatigheid van het bij dit artikel 
ingestelde mechanisme, met inbegrip van de in het tweede lid bedoelde criteria en 
richtlijnen, zulks ten vroegste twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag en 
daarna regelmatig. Op basis van deze toetsing neemt zij, indien nodig, passende 
maatregelen om de doelmatigheid van het mechanisme te verbeteren. 
AVT92 DV25992 p.20 
3 ^ 
4. De Verdragsluitende Partijen bestuderen de mogelijkheid om bestaande 
financiële instellingen te versterken, opdat deze financiële middelen verstrekken voor 
het behoud en het duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid. 
Artikel 22. Verhouding tot andere internationale verdragen 
1. De bepalingen van dit Verdrag laten de rechten en verplichtingen van de 
Verdragsluitende Partijen ingevolge enige bestaande internationale overeenkomst 
onverlet, behalve indien de uitoefening van die rechten of de nakoming van die 
verplichtingen ernstige schade zou veroorzaken aan, of een bedreiging zou vormen 
voor, de biologische verscheidenheid. 
2. De Verdragsluitende Partijen passen dit Verdrag wat het mariene milieu betreft 
toe in overeenstemming met de rechten en verplichtingen van Staten krachtens het 
recht van de zee. 
Artikel 23. Conferentie van de Partijen 
1. Hierbij wordt een Conferentie van de Partijen ingesteld. De eerste vergadering 
van de Conferentie van de Partijen wordt belegd door de Uitvoerend Directeur van 
het Milieuprogramma van de Verenigde Naties uiterlijk één jaar na de 
inwerkingtreding van dit Verdrag. Daarna worden gewone vergaderingen van de 
Conferentie van de Partijen gehouden met een door de Conferentie op haar eerste 
vergadering te bepalen regelmaat. 
2. Buitengewone vergaderingen van de Conferentie van de Partijen kunnen op 
ieder ander tijdstip worden gehouden indien de Conferentie zulks noodzakelijk acht, 
of op schriftelijk verzoek van een Partij, op voorwaarde dat dit verzoek door ten 
minste een derde van de Partijen wordt gesteund binnen zes maanden nadat het aan 
hen is medegedeeld door het secretariaat. 
AVT92 DV25992 p.21 
& 
3. De Conferentie van de Partijen bereikt door middel van consensus over­
eenstemming over een reglement van orde voor haarzelf en voor elk door haar in te 
stellen hulporgaan, alsmede over het financieel reglement betreffende de financiering 
van het secretariaat, en neemt deze aan. Op elke gewone vergadering neemt zij een 
begroting aan voor het financiële tijdvak tot de volgende gewone vergadering. 
4. De Conferentie van de Partijen toetst de toepassing van dit Verdrag en 
daartoe: 
a. stelt zij de vorm en de regelmaat vast voor de toezending van de ingevolge 
artikel 26 over te leggen informatie en bestudeert zij deze informatie alsmede 
de door enig hulporgaan ingediende rapporten; 
b. bestudeert zij het wetenschappelijk, technisch en technologisch advies inzake 
de biologische verscheidenheid, gegeven in overeenstemming met artikel 25; 
c. bestudeert zij, indien nodig, protocollen overeenkomstig artikel 28, en neemt 
zij deze aan; 
d. bestudeert zij, indien nodig, wijzigingen op dit Verdrag en de bijlagen daarbij in 
overeenstemming met de artikelen 29 en 30, en neemt zij deze aan; 
e. bestudeert zij wijzigingen op een protocol, alsmede bijlagen daarbij, en, indien 
daartoe wordt besloten, beveelt zij de partijen bij het desbetreffende protocol 
aan deze aan te nemen; 
f. bestudeert zij, indien nodig, de aanvullende bijlagen bij dit Verdrag in 
overeenstemming met artikel 30, en neemt zij deze aan; 
g. stelt zij de hulporganen in, in het bijzonder voor het geven van weten­
schappelijk en technisch advies, die noodzakelijk worden geacht voor de 
toepassing van dit Verdrag; 
h. stelt zij zich via het secretariaat in verbinding met de uitvoerende organen van 
verdragen die betrekking hebben op aangelegenheden die door dit Verdrag 
worden geregeld, teneinde te komen tot passende vormen van samenwerking 
met hen; en 
i. bestudeert en onderneemt zij alle andere stappen die noodzakelijk zijn ter 
verwezenlijking van de doelstellingen van dit Verdrag in het licht van de 
ervaring die is opgedaan bij de toepassing daarvan. 
AVT92 DV25992 p.22 
4^ 
5. De Verenigde Naties, haar gespecialiseerde organisaties en de Internationale 
Organisatie voor Atoomenergie, alsmede elke Staat die geen Partij bij dit Verdrag is, 
kunnen als waarnemers worden vertegenwoordigd op de vergaderingen van de 
Conferentie van de Partijen. Elke andere instelling of organisatie, gouvernementeel of 
niet-gouvernementeel, die bevoegd is op gebieden verband houdende met het 
behoud en het duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid en die aan het 
secretariaat haar wens te kennen heeft gegeven op een vergadering van de 
Conferentie van de Partijen te zijn vertegenwoordigd als waarnemer, kan als zodanig 
worden toegelaten, tenzij ten minste een derde van de Partijen hiertegen bezwaar 
maakt. De toelating en de deelneming van waarnemers wordt geregeld in het door de 
Conferentie van Partijen aangenomen reglement van orde. 
Artikel 24. Secretariaat 
1. Hierbij wordt een secretariaat ingesteld. Dit heeft tot taak: 
a. de in artikel 23 bedoelde vergaderingen van de Conferentie van de Partijen te 
organiseren en de daarvoor vereiste diensten te verlenen; 
b. de krachtens een protocol aan het secretariaat opgedragen taken te verrichten; 
c. rapporten over de uitvoering van zijn taken ingevolge dit Verdrag op te stellen 
en deze voor te leggen aan de Conferentie van de Partijen; 
d. zorg te dragen voor de coördinatie met andere bevoegde internationale 
organisaties en in het bijzonder de administratieve en contractuele regelingen 
aan te gaan die noodzakelijk zijn voor een doelmatige taakverrichting; en 
e. alle andere door de Conferentie van de Partijen vast te stellen taken te 
verrichten. 
2. Op haar eerste gewone vergadering wijst de Conferentie van de Partijen het 
secretariaat aan, te kiezen onder de bestaande bevoegde internationale organisaties 
die hun bereidheid te kennen hebben gegeven om de secretariaatswerkzaamheden uit 
hoofde van dit Verdrag te verrichten. 
AVT92 DV25992 p.23 
33 
Artikel 25. Hulporgaan voor wetenschappelijk, 
technisch en technologisch advies 
1. Hierbij wordt een hulporgaan voor wetenschappelijk, technisch en tech­
nologisch advies ingesteld, dat de Conferentie van de Partijen en, indien van 
toepassing, haar andere hulporganen, ter zake dienend advies geeft met betrekking 
tot de toepassing van dit Verdrag. Dit orgaan staat open voor deelneming door alle 
Partijen en is multidisciplinair. Het dient regeringsvertegenwoordigers te omvatten die 
bevoegd zijn op het desbetreffende vakgebied. Het dient regelmatig verslag uit te 
brengen aan de Conferentie van de Partijen over alle aspecten van zijn werk. 
2. Onder verantwoordelijkheid van de Conferentie van de Partijen, aan de hand 
van haar richtlijnen en op haar verzoek dient dit orgaan: 
a. de wetenschappelijke en technische stand van zaken op te nemen betreffende 
de toestand van de biologische verscheidenheid; 
b. de wetenschappelijke en technische stand van zaken te beoordelen be­
treffende de gevolgen van de soorten maatregelen, genomen in 
overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag; 
c. de innoverende, efficiënte en geavanceerde technologieën en know-how met 
betrekking tot het behoud en het duurzame gebruik van de biologische 
verscheidenheid te inventariseren en advies uit te brengen over de manieren en 
middelen om de ontwikkeling van die technologieën te bevorderen en/of deze 
over te dragen; 
d. advies te geven omtrent wetenschappelijke programma's en internationale 
samenwerking op het gebied van onderzoek en ontwikkeling met betrekking 
tot het behoud en het duurzame gebruik van de biologische verscheidenheid; 
en 
e. te antwoorden op vragen van wetenschappelijke, technische, technologische 
en methodologische aard, gesteld door de Conferentie van de Partijen en haar 
hulporganen. 
AVT92 DV25992 p.24 
is 
3. De taken, de bevoegdheden, de organisatievorm en het functioneren kunnen 
door de Conferentie van de Partijen nader worden uitgewerkt. 
Artikel 26. Rapporten 
Elke Verdragsluitende Partij dient, met een door de Conferentie van de Partijen 
te bepalen regelmaat, bij de Conferentie van de Partijen rapporten in betreffende 
maatregelen die zij heeft genomen ter uitvoering van de bepalingen van dit Verdrag 
en de doelmatigheid van die maatregelen voor de verwezenlijking van de 
doelstellingen van dit Verdrag. 
Artikel 27. Regeling van geschillen 
1. Ingeval tussen Verdragsluitende Partijen een geschil ontstaat betreffende de 
uitlegging of toepassing van dit Verdrag, trachten de betrokken partijen dit op te 
lossen door middel van onderhandelingen. 
2. Indien de betrokken partijen geen overeenstemming kunnen bereiken door 
middel van onderhandelingen, kunnen zij gezamenlijk verzoeken om de goede 
diensten van of bemiddeling door een derde. 
3. Bij de bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van dit Verdrag, dan wel bij 
de toetreding hiertoe, kan elke Staat of regionale organisatie voor economische 
integratie verklaren, door middel van een schriftelijke kennisgeving aan de 
Depositaris, dat hij c.q. zij ten aanzien van een geschil dat niet is opgelost in over­
eenstemming met het eerste of het tweede lid één van beide of beide hierna te 
noemen middelen voor geschillenbeslechting als dwingend aanvaardt: 
a. arbitrage in overeenstemming met de procedure als vastgelegd in Titel 1 van 
Bijlage II; 
b. voorlegging van het geschil aan het Internationale Gerechtshof. 
AVT92 DV25992 p.25 
ir 
4. Indien de partijen bij het geschil niet dezelfde of geen enkele procedure zijn 
overeengekomen in overeenstemming met het derde lid, wordt het geschil 
onderworpen aan conciliatie in overeenstemming met Titel 2 van Bijlage II, tenzij de 
partijen anders overeenkomen. 
5. De bepalingen van dit artikel zijn van toepassing op elk protocol, tenzij in het 
desbetreffende protocol anders is bepaald. 
Artikel 28. Aanneming van protocollen 
1. De Verdragsluitende Partijen werken samen bij de opstelling en aanneming van 
protocollen bij dit Verdrag. 
2. Protocollen worden aangenomen op een vergadering van de Conferentie van 
de Partijen. 
3. De tekst van een voorgesteld protocol wordt ten minste zes maanden vóór 
bedoelde vergadering door het secretariaat medegedeeld aan de Verdragsluitende 
Partijen. 
Artikel 29. Wijzigingen op het Verdrag of de protocollen 
1. Wijzigingen op dit Verdrag kunnen worden voorgesteld door elke Verdrag­
sluitende Partij. Wijzigingen op een protocol kunnen worden voorgesteld door elke 
Partij bij dat protocol. 
2. Wijzigingen op dit Verdrag worden aangenomen op een vergadering van de 
Conferentie van de Partijen. Wijzigingen op een protocol worden aangenomen op een 
vergadering van de Partijen bij het desbetreffende protocol. De tekst van een voorge­
stelde wijziging op dit Verdrag of op een protocol wordt ten minste zes maanden 
vóór de vergadering waarop zij ter aanneming wordt voorgelegd, door het secreta­
riaat aan de Partijen bij die akte medegedeeld, tenzij in het desbetreffende protocol 
anders is bepaald. Voorgestelde wijzigingen worden door het secretariaat tevens ter 
AVT92 DV25992 p.26 
3<r 
kennisneming toegezonden aan de ondertekenaars van dit Verdrag. 
3. De Partijen stellen alles in het werk om over elke voorgestelde wijziging op dit 
Verdrag of op een protocol overeenstemming te bereiken door middel van consensus. 
Indien alle pogingen om tot consensus te komen mislukken en er geen overeenstem­
ming wordt bereikt, wordt de wijziging in laatste instantie aangenomen met een 
meerderheid van twee derde van de aanwezige Partijen bij de desbetreffende akte die 
hun stem uitbrengen, en wordt zij door de Depositaris aan de Partijen voorgelegd ter 
bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring. 
4. De bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van wijzigingen wordt schrifte­
lijk medegedeeld aan de Depositaris. Overeenkomstig het derde lid aangenomen wijzi­
gingen worden tussen Partijen die deze hebben aanvaard van kracht op de negentig­
ste dag na de nederlegging van de akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeu­
ring door ten minste twee derde van de Partijen bij dit Verdrag of van de Partijen bij 
het desbetreffende protocol, tenzij in het desbetreffende protocol anders is bepaald. 
Daarna worden de wijzigingen voor elke andere Partij van kracht op de negentigste 
dag nadat die Partij haar akte van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van die 
wijzigingen heeft nedergelegd. 
5. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder "aanwezige Partijen die hun 
stem uitbrengen" verstaan Partijen die aanwezig zijn en voor- of tegenstemmen. 
Artikel 30. Aanneming en wijziging van bijlagen 
1. De bijlagen bij dit Verdrag of bij protocollen maken een integrerend deel uit van 
het Verdrag of die protocollen, naar gelang het geval, en een verwijzing naar het 
Verdrag of protocol vormt tegelijkertijd een verwijzing naar de bijlagen daarbij, tenzij 
uitdrukkelijk anders is bepaald. De bijlagen hebben slechts betrekking op aangelegen­
heden van procedurele, wetenschappelijke, technische en administratieve aard. 
AVT92 DV25992 p.27 
'? 
2. Tenzij in een protocol anders is bepaald ten aanzien van de bijlagen daarbij, is 
de volgende procedure van toepassing op het voorstellen, het aanvaarden en het in 
werking treden van aanvullende bijlagen bij dit Verdrag of bijlagen bij een protocol. 
a. Bijlagen bij dit Verdrag of bij een protocol worden voorgesteld en aangenomen 
in overeenstemming met de in artikel 29 uiteengezette procedure; 
b. Een Partij die niet in staat is een aanvullende bijlage bij dit Verdrag of een 
bijlage bij een protocol waarbij zij partij is goed te keuren, stelt de Depositaris 
daarvan schriftelijk in kennis binnen een jaar na de datum van mededeling van 
de aanneming door de Depositaris. De Depositaris stelt alle Partijen onverwijld 
in kennis van elke ontvangen kennisgeving. Een Partij kan te allen tijde een 
eerdere verklaring van bezwaar herroepen, waarna de bijlagen voor die Partij in 
werking treden, behoudens het in letter c bepaalde. 
c. Na het verstrijken van een jaar na de datum van mededeling van de aanneming 
door de Depositaris treedt de bijlage in werking voor alle Partijen bij dit 
Verdrag of bij het desbetreffende protocol die geen kennisgeving hebben 
gedaan als bedoeld in letter b. 
3. Voor het voorstellen, het aannemen en het van kracht worden van wijzigingen 
op bijlagen bij dit Verdrag of bij een protocol geldt dezelfde procedure als voor het 
voorstellen, het aannemen en het in werking treden van bijlagen bij het Verdrag of bij 
een protocol. 
4. Inden een aanvullende bijlage of een wijziging op een bijlage verband houdt 
met een wijziging op het Verdrag of een protocol, treedt die aanvullende bijlage eerst 
in werking of wordt die wijziging eerst van kracht wanneer de wijziging op het 
Verdrag of het desbetreffende protocol van kracht wordt. 
Artikel 31. Stemrecht 
1. Behoudens het in het tweede lid bepaalde, heeft elke Partij bij dit Verdrag één 
stem. 
AVT92 DV25992 p.28 
3* 
2. Regionale organisaties voor economische integratie beschikken ter zake van 
binnen hun bevoegdheid vallende aangelegenheden over een aantal stemmen dat 
gelijk is aan het aantal stemmen van hun lidstaten die Partij zijn bij dit Verdrag of het 
desbetreffende protocol. Bedoelde organisaties oefenen hun stemrecht niet uit indien 
hun lidstaten hun stemrecht uitoefenen, en omgekeerd. 
Artikel 32. Verhouding tussen dit Verdrag en de protocollen daarbij 
1. Een Staat of regionale organisatie voor economische integratie kan geen Partij 
bij een protocol worden indien hij c.q. zij niet tevens Partij bij dit Verdrag is of wordt. 
2. Besluiten ingevolge een protocol worden slechts genomen door de Partijen bij 
het desbetreffende protocol. Een Verdragsluitende Partij die een protocol niet heeft 
bekrachtigd, aanvaard of goedgekeurd kan als waarnemer deelnemen aan een 
vergadering van de Partijen bij dat protocol. 
Artikel 33. Ondertekening 
Dit Verdrag staat open voor ondertekening te Rio de Janeiro voor alle Staten 
en regionale organisaties voor economische integratie van 5 juni 1992 tot en met 14 
juni 1992 en op de zetel van de Verenigde Naties te New York van 15 juni 1992 tot 
en met 4 juni 1993. 
Artikel 34. Bekrachtiging, aanvaarding 
goedkeuring. 
1. Dit Verdrag en elk protocol daarbij dienen te worden bekrachtigd, aanvaard of 
goedgekeurd door Staten en regionale organisaties voor economische integratie. De 
akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring dienen te worden nedergelegd 
bij de Depositaris. 
2. Een in het eerste lid bedoelde organisatie die Partij wordt bij dit Verdrag of een 
protocol zonder dat één van haar lidstaten Partij is, is gebonden aan alle 
AVT92 DV25992 p.29 
H 
verplichtingen ingevolge het Verdrag of het protocol, naar gelang het geval. 
Wanneer één of meer lidstaten van zo'n organisatie Partij zijn bij dit Verdrag of een 
protocol, komen de organisatie en haar lidstaten hun onderscheiden verant­
woordelijkheden overeen met betrekking tot de nakoming van hun verplichtingen 
ingevolge het Verdrag of een protocol, naar gelang het geval. In dergelijke gevallen 
zijn de organisatie en de lidstaten niet gerechtigd de uit het Verdrag of een protocol 
voortvloeiende rechten gelijktijdig uit te oefenen. 
3. In hun akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring geven de in het 
eerste lid bedoelde organisaties de omvang van hun bevoegdheid ter zake van door 
het Verdrag of het desbetreffende protocol geregelde aangelegenheden aan. Deze 
organisaties stellen ook de Depositaris in kennis van elke relevante wijziging 
betreffende de omvang van hun bevoegdheid. 
Artikel 35. Toetreding 
1. Dit Verdrag en alle protocollen staan open voor toetreding door Staten en 
regionale organisaties voor economische integratie vanaf de datum waarop het 
Verdrag of het desbetreffende protocol is gesloten voor ondertekening. De akten van 
toetreding worden nedergelegd bij de Depositaris. 
2. In hun akten van toetreding geven de in het eerste lid bedoelde organisaties de 
omvang van hun bevoegdheid ter zake van de door het Verdrag of het desbetreffen­
de protocol geregelde aangelegenheden aan. Deze organisaties stellen ook de Depo­
sitaris in kennis van elke relevante wijziging betreffende de omvang van hun 
bevoegdheid. 
3. De bepalingen van artikel 34, tweede lid, zijn van toepassing op regionale 
organisaties voor economische integratie die toetreden tot dit Verdrag of een 
protocol. 
AVT92 DV25992 p.30 
4< 
Artikel 36. Inwerkingtreding 
1. Dit Verdrag treedt in werking op de negentigste dag na de datum van 
nederlegging van de dertigste akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of 
toetreding. 
2. Een protocol treedt in werking op de negentigste dag na de datum waarop het 
in het desbetreffende protocol genoemde aantal akten van bekrachtiging, 
aanvaarding, goedkeuring of toetreding is nedergelegd. 
3. Voor elke Verdragsluitende Partij die dit Verdrag bekrachtigt, aanvaardt of 
goedkeurt, dan wel hiertoe toetreedt, na de nederlegging van de dertigste akte van 
bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, treedt het in werking op de 
negentigste dag na de datum van nederlegging van de akte van bekrachtiging, 
aanvaarding, goedkeuring of toetreding door die Verdragsluitende Partij. 
4. Tenzij daarin anders is bepaald, treedt een protocol voor een Verdragsluitende 
Partij die dat protocol bekrachtigt, aanvaardt of goedkeurt, dan wel daartoe toetreedt 
na zijn inwerkingtreding overeenkomstig het tweede lid, in werking op de negentigste 
dag na de datum waarop die Verdragsluitende Partij haar akte van bekrachtiging, 
aanvaarding, goedkeuring of toetreding heeft nedergelegd, of op de datum waarop 
dit Verdrag voor die Verdragsluitende Partij in werking treedt, indien deze datum later 
valt. 
5. Voor de toepassing van het eerste en het tweede lid wordt een door een 
regionale organisatie voor economische integratie nedergelegde akte niet meegeteld 
naast de door haar lidstaten nedergelegde akten. 
Artikel 37. Voorbehouden 
Ten aanzien van dit Verdrag kan geen enkel voorbehoud worden gemaakt. 
AVT92 DV25992 p.31 
Hi 
Artikel 38. Terugtrekkingen 
1. Na het verstrijken van twee jaar na de datum waarop dit Verdrag voor een 
Verdragsluitende Partij in werking is getreden, kan die Verdragsluitende Partij zich te 
allen tijde uit het Verdrag terugtrekken door middel van een schriftelijke kennisgeving 
aan de Depositaris. 
2. Een terugtrekking wordt van kracht na het verstrijken van een jaar na de 
datum waarop de Depositaris de kennisgeving van terugtrekking heeft ontvangen, of 
op enige latere in bedoelde kennisgeving vermelde datum. 
3. Een Verdragsluitende Partij die zich uit dit Verdrag terugtrekt, wordt geacht 
zich ook te hebben teruggetrokken uit elk protocol waarbij zij partij is. 
Artikel 39. Voorlopige financiële regelingen 
Op voorwaarde dat deze volledig is geherstructureerd, in overeenstemming 
met de bepalingen van artikel 21, is de Global Environment Facility van het 
Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, het Milieuprogramma van de 
Verenigde Naties en de Internationale Bank voor Herstel en Ontwikkeling tijdelijk de 
in artikel 21 bedoelde institutionele structuur, zulks voor het tijdvak tussen de 
inwerkingtreding van dit Verdrag en de eerste vergadering van de Conferentie van de 
Partijen of totdat de Conferentie van de Partijen besluit welke institutionele structuur 
zal worden aangewezen overeenkomstig artikel 21. 
Artikel 40. Voorlopige regelingen voor het secretariaat 
Het door de Uitvoerend Directeur van het Milieuprogramma van de Verenigde 
Naties ter beschikking te stellen secretariaat is het in artikel 24, tweede lid, bedoelde 
tijdelijke secretariaat, zulks voor het tijdvak tussen de inwerkingtreding van dit 
Verdrag en de eerste vergadering van de Conferentie van de Partijen. 
AVT92 DV25992 p.32 
'M 
Artikel 41. Depositaris 
De Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties neemt de taken van 
Depositaris van dit Verdrag en de protocollen daarbij op zich. 
Artikel 42. Authentieke teksten 
Het oorspronkelijke exemplaar van dit Verdrag, waarvan de Arabische, de 
Chinese, de Engelse, de Franse, de Russische en de Spaanse tekst gelijkelijk 
authentiek zijn, wordt nedergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Verenigde 
Naties. 
TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekenden, daartoe naar behoren gemachtigd, dit 
Verdrag hebben ondertekend. 
Gedaan te Rio de Janeiro op 5 juni 1992. 
AVT92 DV25992 p.33 
f3 
Bijlage I 
INVENTARISATIE EN TOEZICHT 
1. Ecosystemen en habitats: die een grote verscheidenheid, grote aantallen 
inheemse of bedreigde soorten of ongerepte gebieden omvatten; die nodig zijn voor 
trekkende soorten; die van sociaal, economisch, cultureel of wetenschappelijk belang 
zijn; of die representatief of uniek zijn of verband houden met essentiële 
evolutieprocessen of andere biologische processen. 
2. Soorten en gemeenschappen: die bedreigd zijn; wilde verwanten zijn van 
gedomesticeerde of gecultiveerde soorten; van geneeskundige, landbouwkundige of 
economische waarde zijn; van sociaal, wetenschappelijk of cultureel belang zijn; van 
belang zijn voor onderzoek naar het behoud en het duurzame gebruik van de 
biologische verscheidenheid, zoals indicatorsoorten; en 
3. Beschreven genomen en genen van sociaal, wetenschappelijk of economisch 
belang. 
AVT92 DV25992 p.34 
M9 
BIJLAGE II 
Titel 1 
ARBITRAGE 
Artikel 1 
De eisende partij stelt het secretariaat in kennis van het feit dat de partijen een 
geschil onderwerpen aan arbitrage overeenkomstig artikel 27. In de kennisgeving 
dienen te worden vermeld het onderwerp van de arbitrage en met name de artikelen 
van het Verdrag of het protocol waarvan de uitlegging of toepassing in het geding 
zijn. Indien de partijen geen overeenstemming kunnen bereiken over het onderwerp 
van het geding voordat de voorzitter van het scheidsgerecht wordt aangewezen, 
wordt dit bepaald door het scheidsgerecht. Het secretariaat doet de aldus ontvangen 
informatie toekomen aan alle Partijen bij dit Verdrag of bij het desbetreffende 
protocol. 
Artikel 2 
1. Bij geschillen tussen twee partijen bestaat het scheidsgerecht uit drie leden. 
Elk der partijen bij het geschil benoemt een scheidsman, en de twee aldus benoemde 
scheidsmannen wijzen in onderlinge overeenstemming de derde scheidsman aan, die 
als voorzitter van het scheidsgerecht fungeert. Laatstgenoemde mag geen onderdaan 
zijn van één der partijen bij het geschil, noch zijn vaste woon- of verblijfplaats heb­
ben op het grondgebied van één van die partijen, noch werkzaam zijn in dienst van 
één van hen, noch zich in enigerlei hoedanigheid met de zaak hebben beziggehouden. 
2. Bij geschillen tussen meer dan twee partijen, wijzen partijen met hetzelfde 
belang gezamenlijk een scheidsman aan. 
3. Een vacature wordt vervuld op de wijze als voorgeschreven voor de aanvanke­
lijke benoeming. 
AVT92 DV25992 p.35 
<rr 
Artikel 3 
1. Indien binnen twee maanden na de benoeming van de tweede scheidsman 
geen voorzitter van het scheidsgerecht is aangewezen, wijst de Secretaris-Generaal 
van de Verenigde Naties op verzoek van een partij de voorzitter aan binnen een 
nieuwe termijn van twee maanden. 
2. Indien één van de partijen bij het geschil binnen twee maanden na ontvangst 
van het verzoek geen scheidsman heeft benoemd, kan de andere partij hiervan 
kennisgeving doen aan de Secretaris-Generaal, die de aanwijzing verricht binnen een 
nieuwe termijn van twee maanden. 
Artikel 4 
Het scheidsgerecht neemt zijn beslissingen in overeenstemming met de 
bepalingen van dit Verdrag, het desbetreffende protocol en het internationale recht. 
Artikel 5 
Indien de partijen bij het geding niet anders overeenkomen, stelt het 
scheidsgerecht zijn eigen procedureregels vast. 
Artikel 6 
Het scheidsgerecht kan op verzoek van één van de partijen voorlopige 
essentiële beschermingsmaatregelen aanbevelen. 
Artikel 7 
De partijen bij het geschil dienen de werkzaamheden van het scheidsgerecht te 
vergemakkelijken en dienen met name, met gebruikmaking van alle hun ter 
beschikking staande middelen: 
AVT92 DV25992 p.36 
u 
a. aan het scheidsgerecht alle ter zake dienende stukken, gegevens en voorzie­
ningen ter beschikking te stellen; en 
b. het scheidsgerecht in staat te stellen, indien nodig, getuigen en deskundigen 
op te roepen en hun verklaring te doen optekenen. 
Artikel 8 
De partijen en de scheidsmannen zijn verplicht het vertrouwelijk karakter te 
handhaven van alle informatie die zij in vertrouwen hebben ontvangen in de loop van 
de procedure voor het scheidsgerecht. 
Artikel 9 
Indien het scheidsgerecht niet anders beslist, gelet op de bijzondere 
omstandigheden van de zaak, worden de kosten van het scheidsgerecht in gelijke 
delen gedragen door de partijen bij het geding. Het scheidsgerecht houdt aantekening 
van alle kosten en doet een eindoverzicht toekomen aan de partijen. 
Artikel 10 
Een Verdragsluitende Partij die een belang van juridische aard bij het 
onderwerp van het geding heeft, dat door de beslissing kan worden geschaad, kan 
met instemming van het scheidsgerecht interveniëren. 
Artikel 11 
Het scheidsgerecht kan kennis nemen van en uitspraak doen over eisen in 
reconventie die rechtstreeks verband houden met het onderwerp van het geding. 
Artikel 12 
Beslissingen van het scheidsgerecht, zowel van formele als van materiële aard, 
worden genomen met een meerderheid van stemmen van de leden. 
AVT92 DV25992 p.37 
V ? 
Artikel 13 
Indien één van de partijen bij het geschil niet voor het scheidsgerecht 
verschijnt, of verzuimt haar zaak te verdedigen, kan de andere partij het scheids­
gerecht verzoeken de procedure voort te zetten en uitspraak te doen. Niet-
verschijnen of verzuim de zaak te verdedigen vormt geen beletsel voor de voortgang 
van de procedure. Alvorens zijn einduitspraak te doen, dient het scheidsgerecht zich 
ervan te vergewissen dat de eis zowel ten aanzien van het feiten, als ten aanzien van 
het recht gegrond is. 
Artikel 14 
Het scheidsgerecht doet uiterlijk vijf maanden na de datum waarop het 
volledig is samengesteld einduitspraak, tenzij het scheidsgerecht het noodzakelijk 
acht deze termijn met maximaal vijf maanden te verlengen. 
Artikel 15 
De einduitspraak dient uitsluitend betrekking te hebben op het onderwerp van 
het geding en dient met redenen te zijn omkleed. De namen van de leden die aan de 
beraadslaging hebben deelgenomen en de datum van de einduitspraak dienen daarin 
te zijn vermeld. Elk lid van het scheidsgerecht kan een afzonderlijk of afwijkend 
oordeel aan de einduitspraak hechten. 
Artikel 16 
De uitspraak is bindend voor de partijen bij het geding. De uitspraak is niet 
vatbaar voor beroep, tenzij de partijen bij het geschil van tevoren een be­
roepsprocedure zijn overeengekomen. 
AVT92 DV25992 p.38 
Hi 
Artikel 17 
Elk geschil dat tussen de partijen bij het geding mocht ontstaan met betrekking 
tot de uitlegging of de wijze van tenuitvoerlegging van de einduitspraak kan door één 
van beide partijen worden voorgelegd aan het scheidsgerecht dat de uitspraak heeft 
gedaan. 
Titel 2 
CONCILIATE 
Artikel 1 
Op verzoek van één van de partijen bij het geding wordt een conciliatie-
commissie gevormd. Indien de partijen niet anders overeenkomen, bestaat de com­
missie uit vijf leden: elke partij benoemt twee leden, die gezamenlijk een voorzitter 
kiezen. 
Artikel 2 
Bij geschillen tussen meer dan twee partijen, benoemen de partijen die een 
gemeenschappelijk belang hebben hun leden van de commissie gezamenlijk. Wanneer 
twee of meer partijen verschillende belangen hebben of wanneer er onenigheid 
bestaat omtrent de vraag of zij hetzelfde belang hebben, benoemen zij hun leden 
afzonderlijk. 
Artikel 3 
Indien er partijen zijn die hun benoeming niet hebben verricht binnen twee 
maanden na de datum van het verzoek tot vorming van een conciliatiecommissie, 
worden die benoemingen, indien de partij die het verzoek heeft ingediend zulks 
verzoekt, verricht door de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties binnen een 
nieuwe termijn van twee maanden. 
AVT92 DV25992 p.39 
11 
Artikel 4 
Indien binnen twee maanden na de benoeming van het laatste lid van de 
conciliatiecommissie geen voorzitter is gekozen, wordt de voorzitter, indien een partij 
zulks verzoekt, benoemd door de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties binnen 
een nieuwe termijn van twee maanden. 
Artikel 5 
De conciliatiecommissie neemt haar besluiten met een meerderheid van 
stemmen van haar leden. Zij stelt haar eigen procedureregels vast, tenzij de partijen 
bij het geschil anders overeenkomen. Zij doet een voorstel tot oplossing van het 
geschil, hetwelk de partijen te goeder trouw in overweging nemen. 
Artikel 6 
In geval van verschil van mening omtrent de vraag of de conciliatiecommissie 
bevoegd is, bepaalt zijzelf of zij bevoegd is. 
AVT92 DV25992 p.40 
-$• -
BIJLAGE H 
Verklaring van de Europese Economische Gemeenschap overeenkomstig het bepaalde 
In artike» 34. lid 3. van hot Verdrag Inz^Ke biologische diversiteit 
Krachtens de desbetreffende bepalingen van het EEG-Verdrag, zoals gewijzigd bij 
de Europese Akte [en het Verdrag betreffende de Europese Unie], heeft de 
Gemeenschap de bevoegdheid om maatregelen te nemen die gericht zijn op het 
behoud van biologische diversiteit, met inbegrip van de bevoegdheid om tot 
internationale overeenkomsten toe te treden. Deze bevoegdheid is exclusief op 
het gebied van de handel. Zij is deels exclusief van de Gemeenschap deels 
gezamenlijk met de Lid-Staten op de gebieden die worden bestreken door de 
hieronder vermelde communautaire wetgeving. 
In de toekomst is het goed denkbaar dat de Gemeenschap verdere 
verantwoordelijkheden op zich neemt door meer specifieke wetgeving inzake 
biologische diversiteit vast te stellen. 
-fl-
LIJST VAN COMMUNAUTAIRE WETGEVING EN MAATREGELEN 
A. MILIEU 
Natuurbehoud 
1. Besluit 82/72/EEG van de Raad van 3 december 1981 betreffende de sluiting 
van het Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun 
natuurlijk milieu in Europa (PB L 38, 10.2.1982). 
2. Besluit 82/461/EEG van de Raad van 24 Juni 1982 betreffende de sluiting van 
het Verdrag inzake de bescherming van trekkende wilde diersoorten (PB L 210, 
19.7.1982). 
3. Richtlijn 83/129/EEG van de Raad van 28 maart 1983 betreffende de invoer in 
de Lid-Staten van huiden van bepaalde zeehondeJongen en daarvan vervaardigde 
produkten (PB L 91, 9.4.1983). 
4. Verordening nr. EEG/3626/82 van de Raad van 3 december 1982 (PB L 384, 
31.12.1982), zoals gewijzigd bij Verordening nr. 85/1831/EEG van de Raad van 
27 juni 1985 (PB L 173, 3.7.1985), betreffende de toepassing in de 
Gemeenschap van de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde 
in het wild levende dier- en pi antesoorten. 
5. Verordening nr. EEG/2496/89 van de Commissie van 2 augustus 1989 houdende 
verbod op de invoer van ruw en bewerkt ivoor van de Afrikaanse olifant in de 
Europese Gemeenschap (PB L 240, 17.8.1989). 
6. Richtlijn 79/409/EEG van de Commissie van 2 april 1979 (PB L 103, 
25.4.1979), zoals gewijzigd bij Richtlijn 91/224/EEG van de Commissie van 
6 maart 1991 (PB L 115, 8.5.1991), inzake het behoud van de vogelstand. 
7. Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van 
de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206, 22.7.1992). 
Mi Ijeu-effectbeoordeling 
8. Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 Juni 1985 betreffende de 
milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten 
(PB L 175, 5.7.1985). 
Bossen 
9. Verordening nr. EEG/3528/86 van de Raad van 17 november 1986 (PB L 326, 
21.11.1986) betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen 
luchtverontreiniging, gewijzigd bij Verordening nr. EEG/2157/92 van de Raad 
van 23 juli 1992 (PB L 217, 31.7.1992). 
-si-
10. Verordening nr. EEG/2158/92 van de Raad van 23 Juli 1992 betreffende de 
bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen brand (PB L 217, 
31.7.1992). 
11. Verordening nr. EEG/2078/92 van de Raad van 30 Juni 1992 (PB L 215, 
30.7.1992) betreffende landbouwproduktiemethoden die verenigbaar zijn met de 
eisen inzake milieubescherming, en betreffende natuurbeheer. 
Mariene rilkdommen 
12. Richtlijn 78/659/EEG van de Raad van 18 Juli 1978 betreffende de kwaliteit 
van zoet water dat bescherming of verbetering behoeft ten einde geschikt te 
zijn voor het leven van vissen (PB L 222, 14.8.1978). 
13. Verordening nr. EEG/348/81 van de Raad van 20 januari 1981 betreffende een 
gemeenschappelijke regeling die van toepassing is op de invoer van produkten 
afkomstig van walvisachtigen (PB L 39, 12.2.1981). 
14. Besluit 81/691/EEG van de Raad van 4 september 1981 betreffende de sluiting 
van het Verdrag inzake de instandhouding van de levende rijkdommen in de 
Antarctische wateren (PB L 252, 5.9.1981). 
15. Verordening nr. EEG/170/83 van de Raad van 25 Januari 1983 (PB L 24, 
27.1.1983) tot instelling van een communautaire regeling voor de 
instandhouding en het beheer van de visbestanden. 
B. BIOLOGISCHE VEILIGHEID 
16. Richtlijn 90/219/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake het ingeperkte 
gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen (PB L 117, 8.5.1990). 
17. Richtlijn 90/220/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake de doelbewuste 
introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu (PB L 117, 
8.5.1990). 
C. INTELLfCTUElE EIGENDOM 
18. Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de wettelijke 
bescherming van biotechnologische uitvindingen (COM(88)496 def.) 
(PB C 10, 13.1.1989). 
19. Voorstel voor een verordening van de Raad inzake het communautaire 
kwekers-recht (C0M(90) 347 def.) (PB C 244, 28.09.1990). 
Toe te voegen in geval van goedkeuring door de Raad. 
-».-
D. FINANCIËLE MECHANISMEN 
20. Verordening nr. EEG/1973/92 van de Raad van 21 mei 1992 inzake de oprichting 
van een financieel instrument voor het milieu (LIFE) (PB L 206, 22.7.1992). 
21. Aanbeveling voor een besluit van de Raad SEC(92)694 van 5 mei 1992 inzake de 
deelneming van de EG aan de Global Environment Facility (GEF). 
22. Verordening nr. EEG/443/92 van de Raad van 26 februari 1992 inzake 
financiële en technische hulp en economische samenwerking met de 
ontwikkelingslanden in LatiJns-Amerika en in Azië. 
23. Verordening nr. EEG/1762/92 van de Raad van 26 Juni 1992 betreffende de 
toepassing van de Protocollen inzake de financiële en technische 
samenwerking tussen de Gemeenschap en de mediterrane derde landen. 
24. Verordening nr. EEG/1763/92 van de Raad van 29 juni 1992 betreffende de 
financiële samenwerking met de mediterrane derde landen. 
25. Besluit 91/400/EGKS, EEG van de Raad en de Commissie van 25 februari 1991 
betreffende de sluiting van de Vierde ACS-EEG-Overeenkomst (PB L 229, 
17.8.1991). 
E. INFORMATIE. PEWAKJNfi EN ONPEJUQEK 
26. Verordening nr. EEG/1615/89 van de Raad van 29 mei 1989 tot instelling van 
een Europees informatie- en communicatiesysteem voor de bosbouw (EFICS) 
(PB L 165/12, 15.6.1989). 
27. Verordening nr. EEG/1210/90 van de Raad van 7 mei 1990 inzake de oprichting 
van het Europees Milieu-agentschap en het Europees milieu-observatie en 
-informatienetwerk (PB L 120, 11.5.1990). 
F. QNTW \ KKEL | NG.SSAMENWERK | NG, 
28. Besluit 91/400/EGKS, EEG van de Raad en de Commissie van 25 februari 1991 
betreffende de sluiting van de Vierde ACS-EEG-Overeenkomst (PB L 229, 
17.8.1991). 
29. Beschikking 91/366/EEG van de Raad van 7 Juni 1991 tot vaststelling van een 
specifiek programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het 
gebied van biowetenschappen en biotechnologie ten behoeve van de 
ontwikkelingslanden (1990-1994) (PB L 196, 19.7.1991). 
BULAGE M» 
Qntworp-lntorprotatlgyg verklaring 
(ter gelegenheid van de bekrachtiging van het 
Verdrag inzake biologische diversiteit) 
De Europese Gemeenschap en haar Lid-Staten wensen opnieuw te bevestigen dat zij 
veel belang hechten aan technologieoverdracht en aan de toepassing van 
biotechnologie om het behoud van de biologische diversiteit en een duurzaam 
gebruik van de soorten te waarborgen. 
Naar de mening van de Europese Gemeenschap en haar Lid-Staten kunnen 
technologieoverdracht en toegang tot biotechnologie, zoals omschreven in de 
tekst van het Verdrag inzake biologische diversiteit, alleen worden gerealiseerd 
overeenkomstig de principes inzake en de regels ter bescherming van 
intellectuele eigendom, met name die welke zijn vervat in door de partijen bij 
dit Verdrag ondertekende of overeengekomen bilaterale en multilaterale 
akkoorden. 
De inachtneming van intellectuele eigendomsrechten is een eerste vereiste voor 
de uitvoering van een beleid inzake technologieoverdracht en gezamenlijke 
investeringen. Onverminderd hun respectievelijke bevoegheden op het gebied van 
de intellectuele eigendomsrechten, dienen de Europese Gemeenschap en haar 
Lid-Staten het gebruik te bevorderen van de bij het Verdrag ingestelde 
financiële mechanismen ter vergemakkelijking van de overdracht van intellectuele 
eigendomsrechten die in het bezit zijn van Europese subjecten, met name wat het 
verlenen van licenties betreft, met dien verstande dat zij een passende en 
doeltreffende bescherming voor eigendomsrechten dienen te waarborgen. 
p-i 
ISSN 0254-1513 
COM(92) 509 def. 
DOCUMENTEN 
NL 14 
Catalogusnummer : CB-CO-92-531-NL-C 
ISBN 92-77-50100-6 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg