1. Samenvatting

Productveiligheid is onze gemeenschappelijke zorg. Wanneer we een product aanschaffen, willen we zeker weten dat het veilig is en voldoet aan alle wettelijke eisen. Daarom vragen fabrikanten onafhankelijke organen, de zogeheten "conformiteitsbeoordelingsinstanties", om te controleren of hun producten voldoen aan bepaalde normen voordat deze op de markt worden gebracht. Vandaar dat we betrouwbare en bekwame conformiteitsbeoordelingsinstanties nodig hebben, die hun werk naar behoren uitvoeren. Dat is ook de reden dat de EU een systeem heeft ingevoerd voor de accreditatie van deze conformiteitsbeoordelingsinstanties. Nationale accreditatie-organen controleren de bekwaamheid, onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de conformiteitsbeoordelingsinstanties in hun land.

In dit verslag wordt een overzicht gegeven van de manier waarop de bepalingen inzake accreditatie uit Verordening (EG) nr. 765/2008 ("de verordening") en de CE-markering tussen 2013 en 2017 ten uitvoer zijn gelegd. Het verslag over de toepassing van de regels inzake markttoezicht en de controle op producten die de EU-markt binnenkomen, is opgenomen in de evaluatie bij het handhavingsvoorstel, dat ook deel uitmaakt van het zogeheten goederenpakket.

In dit verslag wordt bevestigd dat de bij de verordening gecreëerde Europese accreditatie-infrastructuur toegevoegde waarde heeft opgeleverd, niet alleen voor de interne markt, maar ook voor de internationale handel. Accreditatie wordt door het Europees bedrijfsleven en de gemeenschap van conformiteitsbeoordelaars breed gesteund, omdat het garandeert dat producten voldoen aan de geldende eisen, barrières voor conformiteitsbeoordelingsinstanties wegneemt en eraan bijdraagt dat het ondernemersklimaat in Europa gedijt. Bij de verordening werd in alle lidstaten alsmede de EVA-landen en Turkije een betrouwbaar en stabiel accreditatiesysteem ingevoerd. Het is echter een uitdaging om de soliditeit van het systeem te handhaven: het hele accreditatiesysteem moet constant worden afgestemd op de laatste ontwikkelingen en het systeem moet gegarandeerd met dezelfde striktheid worden toegepast. Uit dit verslag komt ook naar voren dat bedrijven zich meer bewust zijn van de belangrijke rol van de CE-markering voor producten in de eengemaakte markt.

Dit verslag werd opgesteld in samenwerking met de lidstaten via de subgroep Accreditatie van de deskundigengroep "Interne markt voor producten".

2. Accreditatie

2.1. Beleidsoverwegingen

De eengemaakte markt voor industriële producten is een van de grootste tastbare prestaties van Europa en een van haar grootste troeven in tijden van toenemende globalisering. Het is een motor voor de ontwikkeling van een sterkere en rechtvaardigere EU-economie. Voor meer dan 80 % van de industriële producten zijn er regelgevingsbarrières weggenomen door de invoering van gemeenschappelijke Europese regels, hetgeen heeft geleid tot een naadloze markt met meer dan 500 miljoen consumenten. Dit heeft het concurrentievermogen en de innovatie gestimuleerd en er tegelijkertijd toe geleid dat Europese consumenten kunnen kiezen uit een nog groter aanbod veilige producten die voldoen aan hoge normen op terreinen van openbaar belang als veiligheid, milieu en gezondheid.

Om opvolging te geven aan de prioriteit die door de Commissie Juncker is toegekend aan een interne markt die diepgaander en eerlijker is, en zoals voorgesteld in de strategie voor de eengemaakte markt van de Commissie, is het belangrijk de conformiteit van producten met de toepasselijke wettelijke eisen te verbeteren. Een verdieping van de interne markt houdt ook in dat het systeem voor conformiteitsbeoordeling moet worden versterkt.

Conformiteitsbeoordelingsinstanties (laboratoria, certificeringsorganen, controleorganen, controlerende instanties op milieugebied enz.) beoordelen de conformiteit van producten met de relevante wettelijke eisen indien beoordeling door een derde partij in de sectorale wetgeving verplicht wordt gesteld, zoals het geval is voor machines, drukvaten, medische apparaten, liften en meetinstrumenten. Conformiteitsbeoordelingsinstanties worden ook vrijwillig gebruikt door bedrijven om aan te tonen dat zij aan normen of regelgeving voldoen, zelfs indien deze bedrijven hiertoe niet wettelijk verplicht zijn. Door middel van accreditatie wordt gegarandeerd en bevestigd dat deze instanties de technische capaciteit hebben om hun taken naar behoren uit te voeren.

2.2 De effecten van accreditatie en de werking van het accreditatiesysteem

Accreditatie is de verklaring van een nationale accreditatie-instantie dat een conformiteitsbeoordelingsinstantie voldoet aan de eisen die door geharmoniseerde normen worden gesteld en, indien van toepassing, aanvullende eisen, zoals die welke zijn opgenomen in de relevante sectorale regelingen.

De verordening speelt een belangrijke rol in het faciliteren van het vrije verkeer van goederen op de interne markt en van de internationale handel. Uit hoofde van de in de verordening opgenomen bepalingen wijzen lidstaten één nationale accreditatie-instantie aan die de accreditatie van conformiteitsbeoordelingsinstanties verzorgt. Het gebruik van EU-brede, geharmoniseerde normen heeft als doel de noodzakelijke mate van transparantie en vertrouwen in de bekwaamheid van conformiteitsbeoordelingsinstanties te verzekeren en te garanderen dat het Europese accreditatiesysteem verenigbaar is met het internationale accreditatiesysteem.

Het blijft de verantwoordelijkheid van fabrikanten om te garanderen dat hun producten voldoen aan de toepasselijke wettelijke eisen, maar een groot technisch vermogen van conformiteitsbeoordelingsinstanties garandeert dat de controles exact en betrouwbaar zijn. Dit draagt bij aan de bescherming van openbare belangen als gezondheid en veiligheid binnen de interne markt.

De verordening voorziet in een even rigoureuze benadering van accreditatie in alle lidstaten, zodat één accreditatiecertificaat uiteindelijk genoeg is om het technische vermogen van een conformiteitsbeoordelingsinstantie in heel Europa aan te tonen. Het voordeel van accreditatie in de EU is derhalve dat de autoriteiten van lidstaten verplicht zijn het accreditatiecertificaat te erkennen van een conformiteitsbeoordelingsinstantie die krachtens de verordening succesvol is geaccrediteerd. Hierdoor hoeven er geen onnodige kosten te worden gemaakt voor afzonderlijke accreditatie in elke lidstaat of om de producten te laten controleren door verschillende conformiteitsbeoordelingsinstanties. Dit creëert een klimaat dat gunstig is voor de ontwikkeling van bedrijven in de Europese markt.

Aan het eind van 2016 waren er meer dan 34 450 accreditaties verleend (op gereglementeerde en niet-geharmoniseerde gebieden) met betrekking tot een brede reeks activiteiten en volgens onderstaande verdeling:

Soort accreditatie Aantal accreditaties in 2016 Kalibratie 3 245 Testen 18 625 Medisch onderzoek 3 407 Productcertificering 1 752 Certificering van managementsystemen 1 355 Certificering van personen 480 Inspectie 5 158 Aanbieders van bekwaamheidstests 176 Producenten van referentiematerialen 44 Verificatie 14065 (broeikasgassen) 133 Milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) 79 Totaal 34 454

Het proces van herstructurering en aanpassing aan de verordening is nu voltooid. Alle lidstaten en EVA-landen als Turkije hebben inmiddels nationale accreditatie-instanties opgezet.

2.3. Europese accreditatie-infrastructuur