VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

over de voortgang van Bulgarije met betrekking tot het mechanisme voor samenwerking en toetsing

1. Inleiding

Het mechanisme voor samenwerking en toetsing[1] is bij de toetreding van Bulgarije tot de EU ingesteld om het land te helpen een onpartijdig, onafhankelijk en doeltreffend justitieel en bestuurlijk stelsel tot stand te brengen. Wijziging van het wettelijke en justitiële stelsel om dit beter aan te passen aan de andere lidstaten is een nationale opgave. Deze vereist dat de regering belangrijke kaderwetten opstelt en voorstelt, dat het parlement deze wetten goedkeurt en dat het justitiële apparaat zijn procedures en werkmethoden aanpast om de wetten uit te voeren zoals ze zijn bedoeld. Het mechanisme voor samenwerking en toetsing speelt sinds 2007 een ondersteunende rol; het helpt Bulgarije om de structuren van een modern justitieel stelsel op poten te zetten. Het mechanisme is soms betwist en bekritiseerd door een van de schakels in deze noodzakelijke nationale consensus, maar in brede kring wordt nu erkend dat het heeft geholpen om veranderingen ten goede teweeg te brengen. De Bulgaarse regering heeft bij het sturen van het hervormingsproces inzet en vastberadenheid getoond. In vijf jaar tijd is het accent verschoven van opstelling en goedkeuring van wetgeving naar de uitvoering ervan. De voor de hervorming benodigde elementen van het wettelijk kader zijn nu grotendeels aanwezig, zij het nog onvolledig. Zoals uit dit verslag blijkt, moeten de volgende noodzakelijke stappen van dit proces zich richten op de toepassing van de nieuwe wetten door justitie en politie.

Dit is het vijfde jaarverslag sinds de instelling van het mechanisme voor samenwerking en toetsing[2]. In de zomer van 2012 zal de Commissie een totaalbeoordeling geven van de vooruitgang die Bulgarije en Roemenië sinds hun toetreding hebben geboekt in het kader van het mechanisme voor samenwerking en toetsing. Zij zal dan in het licht van die beoordeling ook passende voorstellen doen. In het huidige verslag wordt een aantal specifieke aanbevelingen gedaan om Bulgarije te helpen zich voor te bereiden op die totaalbeoordeling.

2. Stand van het hervormingsproces in Bulgarije

Prestaties en uitdagingen

Sinds het vorige verslag, dat de Commissie in juli 2010 heeft uitgebracht, heeft Bulgarije de Hoge Raad van Justitie versterkt en de voorschriften voor de benoeming, beroepsopleiding, beoordeling en bevordering van rechters verbeterd. Bulgarije heeft maatregelen genomen om de bescherming tegen belangenconflicten te verbeteren. Er is begonnen met het hervormen van het politieonderzoek en het besluit is genomen om een speciale rechtbank voor georganiseerde misdaad in te stellen. Een nieuwe wet inzake verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen is aan het parlement voorgelegd, maar is op 8 juli afgewezen. Er zijn wijzigingen opgesteld van de wet inzake overheidsopdrachten. De eerste resultaten van de wijziging van het wetboek van strafvordering zijn in het voorjaar van 2011 aan het licht gekomen en het effect van het toezicht door de Hoge Raad van Justitie op belangrijke strafzaken is reeds merkbaar. In een aantal zaken met betrekking tot georganiseerde misdaad en corruptie zijn gerechtelijke vonnissen uitgesproken. Bovendien is het aantal tenlasteleggingen in zaken betreffende georganiseerde misdaad en fraude met EU-middelen gestegen.

Uit het onderzoek van de Commissie komen echter ook aanzienlijke problemen naar voren. Sinds de vorige zomer zijn door een aantal vrijspraken in zaken betreffende corruptie op hoog niveau, fraude en georganiseerde misdaad ernstige tekortkomingen van de justitiële praktijk in Bulgarije aan het licht gekomen. Deze tekortkomingen zijn niet voldoende geanalyseerd of opgevolgd door de leiding van het justitiële apparaat, de Hoge Raad van Justitie, de procureur-generaal en de voorzitter van het Hof van Cassatie. Alhoewel de in december goedgekeurde herziene wet inzake het justitiële stelsel de verantwoordingsplicht voor de rechterlijke macht versterkt, wordt de wet nog niet toegepast zoals deze is bedoeld. Er wordt getwijfeld aan de kwaliteit en transparantie van een aantal belangrijke benoemingen bij de rechterlijke macht sinds begin dit jaar; naar aanleiding daarvan hebben ongekende publieke protesten plaatsgevonden en wordt gesproken over mogelijke grondwetswijzigingen. Bovendien worden beschuldigingen van corruptie binnen de rechterlijke macht niet systematisch onderzocht, hoewel de Commissie dat heeft aanbevolen.

Het algemene oordeel van de Commissie is dat de Bulgaarse regering politieke wil en inzet voor de uitvoering van haar hervormingsstrategie is blijven tonen. Deze inzet zal moeten worden volgehouden op alle gebieden waar de wetgeving is verbeterd en nieuwe structuren zijn opgezet. Een sterkere inzet van de beroepsorganisaties van magistraten en maatschappelijke organisaties is ook geboden omdat het publiek in steeds hogere mate onherroepelijke hervormingen eist. De leiding van de rechterlijke macht zet zich echter nog niet werkelijk in voor grondige justitiële hervormingen, want de trage vooruitgang is niet alleen te wijten aan tekortkomingen van de rechterlijke praktijk en het wetboek van strafrecht.

Justitiële hervorming

Door de wijziging van de wet inzake het justitiële stelsel in december is de rechtsgrondslag voor belangrijke structurele verbeteringen van het justitiële stelsel in Bulgarije tot stand gekomen. Door de wijzigingen zijn verbeterde procedures ingevoerd voor benoemingen, opleiding en beoordeling en is de integriteit versterkt. De verbeteringen moeten gezien worden als een belangrijke stap in de richting van het voldoen aan twee van de langetermijndoelstellingen van de Bulgaarse hervormingsstrategie voor het justitiële stelsel: versterking van de verantwoordingsplicht en het professionalisme bij justitie. De komende tijd zullen aanzienlijke inspanningen nodig zijn om de nieuwe wettelijke bepalingen ten uitvoer te leggen. Er is behoefte aan meer gespecialiseerde opleiding. Deze moet in het bijzonder gericht zijn op versterking van de onderzoekscapaciteit die nodig is om corruptie en de georganiseerde misdaad doeltreffend te kunnen aanpakken, met name voor complex economisch en financieel onderzoek. In het algemeen moet de Hoge Raad van Justitie zich met kracht voor de hervorming inzetten. Hij moet de nieuwe wetgeving in de praktijk brengen zodat het beheer van de justitiële instanties daadwerkelijk wordt versterkt; van belang is met name de verdeling van de werklast in nauwe samenwerking met het ministerie van Justitie, de beroepsorganisatie en het maatschappelijk middenveld.

Bij rechterlijke benoemingen wordt nog steeds onvoldoende aandacht besteed aan transparantie en geloofwaardigheid. Naar aanleiding van een belangrijke benoeming op een hoge post bij de Hoge Raad van Justitie in november 2010 is twijfel gerezen over het gebrek aan transparantie en concurrentie. De inwerkingtreding in januari 2011 van de pas gewijzigde bepalingen van de wet inzake het justitiële stelsel heeft helaas niet geleid tot verbetering van de situatie bij benoemingen op hoge posten. Deze verlopen nog steeds volgens de oude regels, waarbij geen reële beoordeling plaatsvindt van de beroepskwalificaties, leidinggevende capaciteiten en persoonlijke integriteit van de kandidaten. Ook werd een recente benoeming gevolgd door beschuldigingen van belangenverstrengeling en procedurele onregelmatigheden in een lopende rechtszaak die door de benoemde persoon werd behandeld. Als protest hiertegen namen dienden twee leden van de Hoge Raad van Justitie hun ontslag in, waarbij zij de beschuldiging uitten dat de benoemingsbesluiten al van tevoren vaststonden. De ophef die daarna ontstond bij beroepsorganisaties van magistraten en maatschappelijke organisaties die tot hervorming van de Hoge Raad van Justitie opriepen, is een belangrijk signaal dat de justitiële hervorming steun krijgt. Er zijn door maatschappelijke organisaties lofwaardige aanbevelingen gedaan om openbare debatten te houden en de namen van de kandidaten in een vroeger stadium bekend te maken. De benoeming van zeer bekwame en gemotiveerde magistraten van onbesproken integriteit door middel van transparante procedures, met name bij de nieuwe gespecialiseerde rechtbank voor georganiseerde misdaad, is onontbeerlijk voor een succesvolle uitvoering van de justitiële hervormingen.

Wat betreft de verantwoordingsplicht van personeel in de justitiële sector is er nog steeds aanleiding tot bezorgdheid. Sinds het vorige jaarverslag van de Commissie zijn verschillende nieuwe tuchtrechtzaken geopend en zijn twee magistraten uit het ambt gezet. Beschuldigingen tegen magistraten worden echter niet systematisch onderzocht door de inspectiedienst van justitie en sommige disciplinaire sancties lijken aan de milde kant. Bij beschuldigingen van corruptie wordt door de aanklager nog steeds niet systematisch een strafrechtelijk onderzoek naar de betrokken magistraten ingesteld. Het besluit dat de Hoge Raad van Justitie in juni heeft genomen om een magistraat met een tuchtrechtelijk verleden op te nemen in de selectiecommissie voor de nieuwe gespecialiseerde rechtbank, is reden voor grote bezorgdheid. In het algemeen is de tuchtrechtelijke praktijk onvoldoende consequent. De problemen zijn een belangrijke factor voor het gebrek aan vertrouwen in justitie bij het publiek.

Verbetering van de justitiële praktijk blijft voor de Bulgaarse justitie de grootste uitdaging. De wijziging van het wetboek van strafvordering in het voorjaar van 2010 en het strikte toezicht door de Hoge Raad van Justitie op belangrijke strafzaken hebben in sommige gevallen al positieve resultaten opgeleverd. Tijdens de laatste verslagperiode is in negen van de zaken die de Commissie heeft gevolgd een rechterlijke beslissing genomen, waarvan in vier gevallen een definitief besluit.

Ondanks enkele individuele inspanningen heeft het gerechtelijk apparaat echter geen serieuze poging gedaan om de aanbevelingen van de Commissie op dit terrein in de praktijk te brengen. De tekortkomingen van de justitiële praktijk zijn niet systematisch geanalyseerd en aangepakt en er zijn geen brede opleidings- en begeleidingsregelingen opgezet. De over het algemeen passieve houding van de leiding van het justitiële apparaat, de Hoge Raad van Justitie, de procureur-generaal en de voorzitter van het Hof van Cassatie ten aanzien van aanzienlijke tekortkomingen binnen de justitiële praktijk geeft aanleiding tot ernstige bezorgdheid. De justitiële praktijk moet worden verbeterd en het beheer, de structuren en de samenwerking tussen justitie en onderzoeksinstanties, waaronder de politie, moeten worden hervormd. Justitie en de regering moeten samenwerken, met betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, om tekortkomingen en knelpunten vast te stellen en aan te pakken, met volledige inachtneming van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

Bestrijding van de georganiseerde misdaad

Sinds het vorige jaarverslag van de Commissie heeft Bulgarije gewerkt aan de hervorming van de politie . Door een reorganisatie van de betrokken politiedirecties zijn de operationele en onderzoekswerkzaamheden geïntegreerd en is het aantal rechercheurs aanzienlijk gestegen. Bulgarije moet zijn inspanningen voor de hervorming van de politie voortzetten en deze koppelen aan een bredere hervorming van het gerechtelijk vooronderzoek. Hiervoor moet doeltreffende operationele samenwerking met het openbaar ministerie en andere overheden tot stand komen; in alle ernstige strafzaken moeten gezamenlijke teams worden ingezet en er moet worden geïnvesteerd in uitrusting en gespecialiseerde opleiding.

Ondanks het volhardende optreden van de politie om de georganiseerde misdaad aan te pakken, laten de resultaten in het algemeen nog veel te wensen over. Het gezamenlijke team voor de georganiseerde misdaad heeft ten aanzien van grote georganiseerde criminele groeperingen verschillende tenlasteleggingen tot stand gebracht en enkele veroordelingen zijn uitgesproken, maar andere belangrijke zaken zijn sinds het vorige jaarverslag van de Commissie met vrijspraak geëindigd. In een symbolische zaak tegen georganiseerde criminelen zijn in beroep zware vrijheidsstraffen opgelegd, maar deze zijn nog niet ten uitvoer gelegd. Er zijn zwakke punten bij het verzamelen van bewijs, de bescherming van getuigen, de strategieën voor onderzoek, brede financiële onderzoekingen en het veiligstellen van vermogensbestanddelen. De procureur-generaal moet systematisch nagaan wat de redenen zijn voor vrijspraak in zaken op hoog niveau, aanbevelingen doen voor de behandeling van toekomstige zaken indien er gebreken zijn vastgesteld in de procedure, en in beroep gaan tegen vrijspraken als blijkt dat de rechter het aangeleverde bewijs niet naar behoren heeft beoordeeld.

Na het vorige jaarverslag van de Commissie besloot Bulgarije tot hervorming van de justitiële structuren die zaken betreffende georganiseerde misdaad behandelen. Uiterlijk in januari 2012 worden een gespecialiseerde strafrechtbank en een gespecialiseerd parket opgericht. Bij de voorbereiding voor de oprichting van deze gespecialiseerde instanties moet worden toegezien op doeltreffendheid en onafhankelijkheid. Met name moet de toewijzing van zaken aan de rechtbank in evenwicht zijn met de personeelscapaciteit, zodat onderzoek, vervolging en veroordeling snel en doeltreffend kunnen verlopen. De rechtbank moet de beschikking krijgen over ervaren personeel van onbetwistbare integriteit en met een onberispelijk beroepsverleden. Het concept van gezamenlijke teams moet ook bij de vervolging in acht worden genomen.

Naar aanleiding van de aanbevelingen in het vorige jaarverslag van de Commissie heeft Bulgarije plannen voor versterking van de verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen uitgevoerd. Er is in samenwerking met de Raad van Europa nieuwe wetgeving opgesteld, maar deze werd door het parlement afgewezen. Volgens het voorstel kunnen vermogensbestanddelen ook verbeurd worden verklaard als er geen strafrechtelijke veroordeling is, en worden hoge ambtenaren en politici ambtshalve aan een onderzoek naar hun vermogen onderworpen. Bulgarije moet dringend werk maken van de goedkeuring van deze wetgeving, ondanks de tegenslag in het parlement. Er zijn ten aanzien van de verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen nog meer zwakke punten die moeten worden aangepakt: de vermogensbestanddelen moeten vroeg in het onderzoek worden geïdentificeerd en veiliggesteld, voordat ze kunnen worden verborgen of aan de Bulgaarse rechtsmacht worden onttrokken. Daarvoor moeten de commissie voor verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen, de financiële instellingen, de bestuurlijke autoriteiten en het parket, inclusief de gezamenlijke teams, efficiënt samenwerken.

Corruptiebestrijding

De bestrijding van corruptie op hoog niveau heeft nog niet tot overtuigende resultaten geleid. Er zijn zeer weinig definitieve vonnissen uitgesproken en ook ten uitvoer gelegd, en er zijn geen aanwijzingen dat corruptie op hoog niveau gericht wordt aangepakt.

Sinds de zomer van vorig jaar zijn in zaken betreffende fraude en corruptie op hoog niveau twee voorwaardelijke straffen opgelegd. Twee zaken tegen voormalige ministers liepen uit op vrijspraak. Bij twee zaken waarbij een voormalig minister en een hoge overheidsambtenaar betrokken waren, hebben zich in de rechtbank problemen en vertragingen voorgedaan[3]. De vorig jaar gemelde beroepsprocedures in twee zaken met betrekking tot fraude met EU-middelen en witwassen zijn nog steeds onder de rechter en er is weinig beweging op te merken. Een aantal zaken betreffende EU-middelen is door het parket beëindigd, ondanks dat OLAF en de gerechtelijke autoriteiten van een andere lidstaat aanwijzingen van fraude hadden aangedragen. Sinds het vorige jaarverslag van de Commissie is een aantal grote fraude- en corruptiezaken met vrijspraak geëindigd. Een parlementslid is vrijgesproken van belangenverstrengeling en een voormalig directeur van een betaalorgaan voor EU-middelen is in drie afzonderlijke zaken vrijgesproken van ambtsmisbruik en sluiting van nadelige overeenkomsten. De procureur-generaal moet de redenen voor deze vrijspraken zorgvuldig analyseren en waar nodig corrigerende maatregelen treffen, zoals aanbevelingen voor de behandeling van toekomstige zaken indien er gebreken zijn vastgesteld in de procedure, en instelling van beroep als blijkt dat de rechter het door het openbaar ministerie aangereikte bewijs niet naar behoren heeft beoordeeld.

Uit een analyse van enkele van deze zaken door de Commissie en onafhankelijke deskundigen blijkt dat de justitiële praktijk en onderzoekspraktijk ernstige tekortkomingen vertonen. Het gaat daarbij met name om het verzamelen van bewijs, de bescherming van getuigen en het feit dat er doorgaans geen sprake is van onderzoeksstrategieën, volledige financiële onderzoekingen en veiligstelling van vermogensbestanddelen. De coördinatie binnen het openbaar ministerie en tussen het openbaar ministerie en de politie moet worden verbeterd. De genoemde zwakke punten worden nog verergerd door het verouderde wetboek van strafrecht. De rechterlijke praktijk is permissief en overdreven voorzichtig, excessief gericht op procedures ten nadele van de rechtsbedeling. De herziening van het wetboek van strafrecht gaat weliswaar vooruit, maar er moet worden overwogen onmiddellijk corrigerende maatregelen te treffen, zoals de toepassing van interpretatieve uitspraken van het Hof van Cassatie of wetswijzigingen, aangezien het nieuwe wetboek op zijn vroegst eind 2013 in werking kan treden.

In november 2010 heeft Bulgarije een strengere wet inzake belangenconflicten aangenomen. Door vertraging bij de benoeming van de leden van de speciale commissie die bij de wet wordt ingesteld en bij het opzetten van de administratie daarvan, wordt sinds het eerste kwartaal van 2011 niet meer gereageerd op signalen van belangenverstrengeling. Beschuldigingen in een belangrijke zaak tegen een hoge magistraat hebben in juni daarom geen vervolg gekregen. De commissie belangenconflicten is in juni 2011 opgericht, maar heeft nog geen kantoor en geen personeel. Ook moet er nog een reglement van orde worden opgesteld. In dit verband moet ook worden gewezen op tekortkomingen betreffende vermogensverklaringen en vermogensonderzoek inzake politici, magistraten en hoge ambtenaren. Momenteel wordt het afgeven van valse verklaringen niet doeltreffend bestraft en worden discrepanties niet nagetrokken. Na de recente wijzigingen van de wet inzake het handelsregister om de bescherming van gegevens te verbeteren moeten nieuwe procedures worden ingevoerd om de transparantie van de informatie over bedrijven te handhaven.

Bulgarije is doorgegaan met de uitvoering van een geïntegreerde strategie ter voorkoming en bestraffing van corruptie en georganiseerde misdaad en heeft in dit verband een aantal maatregelen genomen. Het actieplan van 2010, dat met name op de aanpak van georganiseerde misdaad was gericht, is echter niet volledig uitgevoerd en is in 2011 niet geactualiseerd. Tenuitvoerlegging en coördinatie worden hierdoor bemoeilijkt. Een breed project voor het analyseren en ontwerpen van maatregelen om corruptie in alle overheidsinstanties te bestrijden is begin 2010 van start gegaan, maar heeft nog niet tot tastbare resultaten geleid. Ook is er geen tijdschema voor de tenuitvoerlegging. Bulgarije moet overwegen om voor de verschillende instellingen die bij de tenuitvoerlegging van de geïntegreerde strategie betrokken zijn, een aantal concrete doelstellingen op te stellen voor de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad. Externe deskundigen en maatschappelijke organisaties moeten bij de evaluatie van de geïntegreerde strategie worden betrokken.

In reactie op de aanbevelingen inzake transparantie bij de financiering van politieke partijen van de Groep van staten tegen corruptie (GRECO) van de Raad van Europa heeft Bulgarije 11 van de 16 aanbevelingen opgenomen in de nieuwe kieswet, die in januari 2011 is aangenomen. De eerste testcase voor de kieswet worden de komende presidentsverkiezingen en plaatselijke verkiezingen.

Sinds het vorige jaarverslag van de Commissie heeft Bulgarije wijzigingen aangebracht in de wet inzake overheidsopdrachten , die onder andere gericht zijn op vereenvoudiging en versnelling van de procedures. Ook zijn er plannen om de wet inzake het agentschap voor financiële inspectie van de overheid te wijzigen, om mogelijk te maken dat inschrijvingen op openbare aanbestedingen ambtshalve worden gecontroleerd, en controles op basis van risicoanalyse op te zetten. Deze wetsverbeteringen zijn welkom, maar de belangrijkste uitdaging op het gebied van overheidsopdrachten is nog steeds dat de bestuurlijke capaciteit en de kwaliteit van de bestuurlijke maatregelen aanzienlijk moeten verbeterd.

3. Conclusies

Sinds de vorige beoordeling door de Commissie, in juli 2010, heeft de Bulgaarse regering bij het sturen van het hervormingsproces inzet en vastberadenheid getoond. Het land is doorgegaan met de hervorming van het justitiële stelsel, het heeft de wetgeving over belangenconflicten aangescherpt en is begonnen met een structurele hervorming bij de politie en het strafrechtelijke stelsel. De komende periode zal deze inzet moeten worden volgehouden om de hervormingen uit te voeren, feitelijke verbeteringen tot stand te brengen op het gebied van benoemingen, beoordelingen en vaardigheden binnen het justitiële apparaat en efficiënte structuren op te zetten voor de aanpak van georganiseerde misdaad. De goedkeuring van de nieuwe wet inzake verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen is een belangrijke troef voor de verbetering van de bescherming tegen georganiseerde misdaad en corruptie.

Er zijn dringend aanzienlijke verbeteringen nodig wat betreft de verantwoordingsplicht en professionaliteit in het justitiële stelsel en bij de onderzoeksautoriteiten, want alleen dan kan de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad tot overtuigende resultaten leiden. Als nationale prioriteit moet Bulgarije met spoed zijn strategie voor justitiële hervorming uitvoeren en verdere stappen zetten voor een fundamentele hervorming van het justitiële stelsel.

4. Aanbevelingen

In het licht van haar beoordeling van de vooruitgang die Bulgarije sinds juli 2010 heeft geboekt, nodigt de Commissie Bulgarije uit op de volgende gebieden actie te ondernemen. Aan de hand van deze aanbevelingen kan Bulgarije gerichter te werk gaan om zich voor te bereiden op de totaalbeoordeling van de door Bulgarije geboekte vooruitgang die in de zomer van 2011 in het kader van het mechanisme voor samenwerking en toetsing zal worden uitgevoerd.

1. Hervorming van het justitiële stelsel

2. Voorstellen opstellen voor hervorming van de Hoge Raad van Justitie, het parket van het Hof van Cassatie en het openbaar ministerie in het algemeen, met betrekking tot structuren, bevoegdheden, samenstelling, benoemingen en interne organisatie.

3. Deze voorstellen ten uitvoer leggen door middel van bestuursmaatregelen en wetswijzigingen.

4. Transparantie en verantwoordingsplicht binnen het justitiële apparaat

5. Aantonen dat bij justitiële benoemingen en beoordelingen, onder meer benoemingen bij de Hoge Raad van Justitie, de beginselen van transparantie, onafhankelijkheid, integriteit en professionele verdienste volledig in acht worden genomen.

6. Een staat van dienst opbouwen betreffende tuchtrechtelijke en strafrechtelijke aanpak van corruptie en ambtsovertredingen bij justitie.

7. Zorgen voor volledige elektronische toegang tot rechterlijke uitspraken en motiveringen en strikte toepassing van het beginsel dat zaken op basis van toeval aan rechtbanken worden toegewezen.

8. Justitiële praktijk in strafzaken

9. In samenwerking met internationale deskundigen de organisatiestructuren en de praktijk van de onderzoeksautoriteiten, het openbaar ministerie (inclusief de gezamenlijke teams) en de rechtbanken analyseren, om de doeltreffendheid van het onderzoek en de rechtsgang in zaken op hoog niveau te vergroten; de samenwerking tussen de justitiële autoriteiten en met de betrokken bestuurlijke instanties verbeteren.

10. Een uitvoerig actieplan vaststellen en uitvoeren om tekortkomingen bij structuren, management, personeelsbezetting, opleiding, samenwerking en beroepspraktijk aan te pakken in samenwerking met internationale deskundigen en maatschappelijke organisaties, en voor de uitvoering een gezamenlijke monitoringgroep opzetten.

11. Systematisch verzoeken om interpretatieve uitspraken van het Hof van Cassatie op gebieden waar de rechtspraak inconsequent is, en de staat van dienst van het Hof op dit terrein verbeteren.

12. Bestrijding van de georganiseerde misdaad

13. Voldoende middelen en personeel toewijzen aan de gespecialiseerde rechtbank en het gespecialiseerde parket voor de bestrijding van georganiseerde misdaad en de rechtsbevoegdheid en interne organisatie van deze instanties exact vastleggen, zodat de belangrijkste zaken doeltreffend kunnen worden behandeld.

14. Doorgaan met de hervorming van de politie door de capaciteit, de vaardigheden en de uitrusting van politierechercheurs te verbeteren en tekortkomingen aan te pakken betreffende de integriteit en onafhankelijkheid van het politieoptreden, het verzamelen van bewijsmateriaal en de bescherming van getuigen.

15. De activiteiten ter bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie in het algemeen beter coördineren door voor deze beide terreinen uitvoerige actieplannen uit te voeren en een monitoringmechanisme op te zetten in samenwerking met maatschappelijke organisaties.

16. Verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen

17. Wetgeving vaststellen inzake confiscatie zonder strafrechtelijke veroordeling en ambtshalve controle van de vermogens van hoge ambtenaren, magistraten en politici en op dit terrein een staat van dienst aantonen.

18. Zorgen voor efficiënte samenwerking tussen de commissie voor verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen, de financiële instellingen, de bestuurlijke autoriteiten en het parket, inclusief de gezamenlijke teams, en een staat van dienst opbouwen wat betreft het veiligstellen van vermogensbestanddelen aan het begin van een onderzoek.

19. Bestrijding van corruptie

20. In samenwerking met buitenlandse deskundigen netwerken van gespecialiseerde aanklagers en onderzoekers opzetten en deze opleiden op het gebied van economische en financiële misdrijven; deze systematisch betrekken bij alle zaken op het gebied van economische en financiële misdrijven, corruptie, fraude en witwassen; door gemeenschappelijke opleidingen en seminars zorgen dat aanklagers en rechters dezelfde opvattingen hebben over de bewijsvoering in dergelijke zaken.

21. Zorgen dat de aanklagers brede, proactieve onderzoeksstrategieën toepassen, dat verwante zaken worden samengevoegd en dat systematisch financieel onderzoek wordt verricht.

22. Het wetboek van strafrecht wijzigen om de juridische follow-up van economische en financiële misdrijven en ambtsmisbruik te vergemakkelijken.

23. Een overtuigende staat van dienst aantonen wat betreft sancties krachtens de herziene wet inzake belangenconflicten.

24. Voorkoming van corruptie

25. Concrete resultaten laten zien bij de uitvoering van het brede project “Borkor” wat betreft de analyse en opzet van anticorruptiemaatregelen.

26. Het systeem van vermogensverklaringen en -controles herzien en omvormen tot een efficiënt instrument om illegale verrijking op te sporen.

27. Alle aanbevelingen van de GRECO op het gebied van de transparantie van de financiering van politieke partijen opvolgen.

28. Zorgen dat de bevoegde autoriteiten voor overheidsopdrachten over meer bestuurlijke capaciteit beschikken om aanbestedende diensten advies te verlenen en inschrijvingen op overheidsaanbestedingen vooraf en achteraf te controleren op basis van risicobeoordeling.

29. Bij belangenconflicten en onverenigbaarheid op alle overheidspersoneel gelijke voorschriften toepassen, zonder onderscheid te maken tussen vaste ambtenaren en personen die op een dienstencontract zijn aangenomen.

[1] Beschikking 2006/929/EG van de Commissie van 13 december 2006 tot vaststelling van een mechanisme voor samenwerking en toetsing van de vooruitgang in Bulgarije ten aanzien van specifieke ijkpunten op het gebied van de hervorming van het justitiële stelsel en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad (PB L 354 van 14.12.2006, blz. 58).

[2] Het verslag is gebaseerd op de gegevens die van de Bulgaarse autoriteiten zijn ontvangen, met name in reactie op gedetailleerde vragenlijsten van de Commissie. De Commissie is bij haar werkzaamheden bijgestaan door onafhankelijke deskundigen en heeft gebruik gemaakt van documentatie en input uit een groot aantal bronnen. In de begeleidende ondersteunende documentatie worden de vorderingen gedetailleerd beschreven met betrekking tot elk ijkpunt dat in de beschikking betreffende het mechanisme voor samenwerking en toetsing is vastgesteld.

[3] Een zaak tegen een voormalig directeur van een staatsagentschap werd in juni 2010 naar het openbaar ministerie terugverwezen, waarna een nieuwe rechtszaak plaatsvond met een nieuwe rechter. In een andere zaak, tegen een voormalig minister, werden getuigenverklaringen ingetrokken.