COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 13.06.1995 
COM(95) 273 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
Een Europese strategie ter stimulering van 
plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid 

1 Bevordering van de toename van de werkgelegenheidsintensiteit van de groei 
In het in december 1993 gepubliceerde Witboek "Groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid" is een strategie voor de middellange termijn vastgelegd om meer 
werkgelegenheid te scheppen en om de werkloosheid doeltreffender te bestrijden. Tijdens 
zijn meest recente bijeenkomst te Essen heeft de Europese Raad vijf grote gebieden 
aangewezen waar deze strategie voorrang verdient. In dit verband zijn de plaatselijke 
initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid naar voren gekomen als middel voor 
het bevorderen van de toename van de werkgelegenheidsintensiteit van de groei. De 
laatste door de Commissie openbaar gemaakte macro-economische vooruitzichten voor 
1995 en 1996 bevestigen de noodzaak om de werkgelegenheidsintensiteit van de groei in 
Europa te vergroten. Om deze reden wordt nu de nadruk gelegd op plaatselijke 
initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid. 
In alle landen van de Europese Unie worden plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en 
werkgelegenheid als nieuwe methoden voor het scheppen van werkgelegenheid steeds 
vaker toegepast aangezien hiermee verregaand aan de huidige behoeften tegemoet 
gekomen kan worden. Enerzijds beantwoorden de initiatieven aan de toenemende 
behoeften in verband met de verbetering van de leefomstandigheden of met verandering 
van leefgewoonten, waaraan door de traditionele bedrijven en overheden nog 
onvoldoende aandacht wordt besteed. Anderzijds krijgen de promotoren van dergelijke 
initiatieven de gelegenheid hun creativiteit en dynamisme te ontplooien in het kader van 
een plaatselijk project voor ontwikkeling op het platteland of in de stad, dat ruimer is dan 
het eigenlijke initiatief. 
Op basis van de ervaringen van enkele Lid-Staten en talrijke plaatselijke overheden heeft 
de Commissie 17 gebieden aangewezen die verband houden met de nieuwe behoeften van 
de Europese burgers en die aanzienlijke mogelijkheden voor het scheppen van nieuwe 
werkgelegenheid bieden: dienstverlening aan huis, kinderopvang, nieuwe informatie- en 
communicatietechnologieën, hulp aan en inschakeling van jongeren in moeilijkheden, 
verbetering van de huisvesting, de veiligheid, het plaatselijk openbaar vervoer, de 
herwaardering van de stedelijke openbare ruimten, buurtwinkels, toerisme, de 
audiovisuele sector, het cultureel erfgoed, de plaatselijke culturele ontwikkeling, de 
afvalverwerking, de waterhuishouding, de bescherming en het onderhoud van 
natuurgebieden, de regelgeving en het toezicht inzake vervuiling en de daarmee verband 
houdende voorzieningen. 
De Commissie heeft aangetoond dat tegenwoordig plaatselijke initiatieven het meest 
geschikt zijn om aan deze behoeften aangepaste werkgelegenheid te scheppen, aangezien 
op die manier beter rekening kan worden gehouden met de voor iedere cultuur en iedere 
sociaal-economische organisatie specifieke eigenschappen. 
In het kader van het door het Witboek "Groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid" aanbevolen actieve werkgelegenheidsbeleid biedt de stimulering van 
plaatselijke initiatieven, gelet op de kosten-batenanalyse van de begrotingsmiddelen, 
ontegensprekelijk een interessante bijdrage. Bij de macro-economische evaluatie van de 
mogelijkheden voor het scheppen van werkgelegenheid in drie landen van de Unie -
Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland - is vast komen te staan dat bij een 
dergelijk beleid de werkgelegenheid ieder jaar met 140.000 tot 400.000 arbeidsplaatsen1 
zou kunnen worden uitgebreid. Dit vertegenwoordigt ongeveer 40% van de doelstelling 
voor het vergroten van de omvang van de toename van de werkgelegenheid zoals 
omschreven in het Witboek ten einde het huidige niveau van de werkloosheid voor het 
jaar 20002 te halveren. Anderzijds zijn de plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en 
werkgelegenheid niet in strijd met het vereiste concurrentievermogen aangezien aan een 
latente behoefte wordt voldaan en tekortkomingen van de markt worden verholpen; de 
initiatieven bieden veeleer nieuwe mogelijkheden voor innovatie bij ondernemers in de 
particuliere en verenigingssector. 
Er bestaat tegenwoordig dus een voor verspreiding vatbare methode voor het scheppen 
van werkgelegenheid die geen afbreuk doet aan het concurrentievermogen en bovendien 
in overeenstemming is met de wens van de Europese burger om te komen tot betere leef-
en werkomstandigheden. De plaatselijke initiatieven zijn niet de enige mogelijkheid voor 
het scheppen van toekomstige werkgelegenheid, maar moeten worden beschouwd als 
aanvullend middel om ervoor te zorgen dat de groei ook een toename van de groei van de 
werkgelegenheid met zich brengt - als zodanig worden deze initiatieven ook vermeld in 
de "vijf punten" van de Europese top van Essen. 
Om het potentieel aan werkgelegenheid op de 17 gebieden ten volle te benutten en om 
deze dynamiek ook over te dragen op verwante sectoren is het louter stimuleren van 
experimenten in het veld echter niet voldoende. Hiervoor is de totstandbrenging vereist 
van een meer samenhangend Europees en nationaal kader dat in de eerste plaats tot taak 
zal hebben de vele obstakels voor de ontwikkeling van dergelijke initiatieven weg te 
nemen. 
Op verzoek van de Europese Raad, in Brussel bijeen, heeft de Commissie twee 
werkdocumenten over nieuwe werkgelegenheid opgesteld, waarvan tijdens de top in 
Essen een samenvatting is gepresenteerd: 
het eerste document (SEC(95)564), getiteld "Plaatselijke initiatieven voor 
ontwikkeling en werkgelegenheid", was bedoeld als verduidelijking en 
onderbouwing van de idee dat in bepaalde Europese economieën "nieuwe bronnen 
van werkgelegenheid" verborgen liggen die verband houden met nog 
onbeantwoorde behoeften in de dienstensector; 
- in het tweede document (SEC(94)2199), getiteld "Inventaris van de 
communautaire acties ter bevordering van de lokale ontwikkeling en de 
werkgelegenheid" werd de balans opgemaakt van de mate waarin over een periode 
van tien jaar gebruik gemaakt was van de middelen die de Europese Unie voor de 
plaatselijke ontwikkeling beschikbaar had gesteld, en werden enkele maatregelen 
voorgesteld om de doeltreffendheid te vergroten. 
Zie document SEC(95)S64 dcf, een macro-economische simulatie door de diensten van de 
Commissie in samenwerking met Cambridge Econometrics, Wirtschanszentrum Berlin en 
INSEE-BIPE Advies. 
Zie bladzijde 51 van het Witboek, deel B-I, hoofdstuk 1.3, onder b): "Als bij voorbeeld de 
Gemeenschap met ingang van 199S een toename van de werkgelegenheidsintensiteit van de 
groei kan realiseren van een half tot een procentpunt [...] in combinatie met een voortdurende 
groei van minstens drie procent per jaar, dan zou het streefcijfer voor de werkgelegenheid in het 
jaar 2000 gehaald worden." 
Gezien de grote belangstelling van verschillende Lid-Staten3 voor de methode van de 
plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid, de territoriale dimensie 
van deze benaderingswijze waardoor de Commissie gebruik kan maken van haar ervaring 
op het gebied van de plaatselijke ontwikkeling, en de reacties op deze eerste 
werkdocumenten, lijkt het nuttig hieruit enige gegevens naar voren te halen. Deze 
mededeling van de Commissie sluit derhalve aan bij de algemene begeleidende 
maatregelen voor de tenuitvoerlegging van de besluiten van de Europese Raad van Essen 
die te maken hebben met groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, waarvan de 
grote lijnen onlangs in het kader van de multilaterale follow-up zijn gepresenteerd aan de 
Raad4. 
Concreet beoogt deze mededeling een beeld te geven van: 
- de maatregelen die de Lid-Staten ten behoeve van deze initiatieven in de context 
van de "meerjarenprogramma's voor werkgelegenheid" overeenkomstig de 
besluiten van de top van Essen kunnen treffen; 
- de voorzieningen die de Unie wil treffen ter verbetering van het gebruik de 
communautaire instrumenten en beleidslijnen, ter stimulering van de plaatselijke 
ontwikkeling en de werkgelegenheid. 
2 Richtsnoeren voor de nationale kaders ter bevordering van de plaatselijke 
initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid 
Ofschoon in alle landen van de Unie talrijke plaatselijke initiatieven worden opgezet, zijn 
deze meestal van korte duur. Deze kwetsbaarheid valt te verklaren door het feit dat de 
grootschalige ontplooiing van de initiatieven op vele manieren wordt geblokkeerd, in de 
eerste plaats door de ontoereikendheid van de voorzieningen op nationaal niveau (zie 2.1). 
Derhalve is het wenselijk een reeks voorstellen te formuleren die zowel betrekking hebben 
op de totstandbrenging van nieuwe instrumenten als op de totstandbrenging van een 
gecentraliseerd bestuurlijk kader (2.2). Deze mogelijkheden voor actie zijn grotendeels 
gebaseerd op met succes afgesloten proeven die in enkele Lid-Staten zijn genomen en die 
voor anderen van nut zouden kunnen zijn, met inachtneming van de voor ieder land eigen 
tradities en de specifieke nationale juridische, economische en sociale context. 
2.1 De plaatselijke initiatieven worden geconfronteerd met talrijke structurele 
hindernissen 
Uit de proefnemingen in de praktijk blijkt zeer vaak dat niet wordt voldaan aan de 
basisvoorwaarden voor de ontwikkeling van plaatselijke initiatieven. Sommige van deze 
hindernissen treffen alle arbeidsintensieve activiteiten (vanwege de hoge kosten van 
laaggeschoolde arbeidskrachten) maar de meeste hindernissen zijn voor de 17 gebieden 
De Portugese regering heeft tijdens de Europese Raad van Korfoc een memorandum 
gepresenteerd over de acties voor plaatselijke ontwikkeling, dat in september 1994 is aangevuld 
met een tweede memorandum. De Ierse regering heeft tijdens de voorbereiding van de Europese 
Raad te Essen een werkdocument verspreid waarin de maatregelen op het gebied van 
partnerschappen worden beschreven en de Deense regering heeft in Essen haar steun toegezegd 
aan de aanpak van plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid. 
Mededeling van de Commissie aan de Raad, COM(95)74 def. van 8 maart 1995. 
verschillend. De obstakels zijn hoofdzakelijk financieel, technisch, juridisch en 
institutioneel van aard. 
De financiële hindernissen zijn voornamelijk: 
- de hoge kosten van laaggeschoolde arbeidskrachten; 
- de slechte prijs-kwaliteitverhouding van het aanbod wanneer de beheersmethoden 
niet aan de eisen en de technische mogelijkheden van deze tijd zijn aangepast; 
- de initiële investeringskosten en de moeilijke toegang tot kapitaal voor kleine 
ondernemingen en voor particulieren die een eigen bedrijf willen oprichten, 
alsmede voor verenigingen die niet over voldoende financiële waarborgen 
beschikken; 
- de solvabiliteit van kansarme huishoudens en de zwakke rentabiliteit van bepaalde 
vormen van dienstverlening. 
De hindernissen in verband met opleiding en beroepskwalificaties zijn het gevolg van: 
- de ontoereikendheid van de initiële opleiding terwijl de klanten steeds meer 
polyvalentie en begeleidende, adviserende en voorlichtende activiteiten wensen; 
de gebrekkige sectoriële voorzieningen inzake beroepsopleiding en omscholing in 
bepaalde sectoren waar de MKB-ondernemingen talrijk maar slecht georganiseerd 
zijn; 
- de laattijdige aanpassing van de kwalificaties en arbeidsomstandigheden in 
bepaalde traditionele sectoren (werktijden, werkdruk, stress); 
- het gebrek aan opleiding in nieuwe technologieën en aan de overdracht ervan naar 
bedrijven, in het bijzonder in het MKB. 
De juridische en wettelijke hindernissen houden verband met: 
het gebrek aan flexibiliteit van de regelingen die verschillende activiteiten of 
verschillende bronnen van inkomsten voor ondernemers in de landbouw of voor 
werkloze promotoren in de sociale economie verbieden; 
- het in sommige gevallen volledig ontbreken van een passend juridisch kader voor 
de organisaties die zijn ontstaan uit een partnerschap tussen particuliere en 
openbare sector, waardoor de medewerkers in een onzekere situatie terechtkomen; 
het veelal ontbreken van een juridisch kader voor meewerkende echtgenoten; 
- het voortbestaan van regels en statuten uit het verleden die vaak erg beperkend en 
niet altijd even doeltreffend zijn (numerus-clausussystemen); 
de strikte scheiding tussen beroepsgroepen waardoor de invoering van polyvalente 
werkgelegenheid moeilijk, zo niet onmogelijk wordt; 
achterhaalde regelingen voor de erkenning door de overheid van gespecialiseerde 
bedrijven, waardoor nieuwkomers gehinderd worden; 
- het ontbreken van bepaalde technische normen of kwaliteitsborgen voor 
dienstverlening die bevorderlijk voor de werkgelegenheid zouden kunnen zijn; 
_ de onaangepastheid van de regelingen ter bescherming van de personen en de 
consumenten, en van de individuele eigendom in de nieuwe media. 
De hindernissen in verband met de steunverlening door de overheid vloeien voort uit: 
- het gebrek aan kennis over de processen van plaatselijke ontwikkeling voor het 
scheppen van werkgelegenheid; 
de te zeer gescheiden en sectoriële organisatie van de overheidsinstanties 
waardoor het onmogelijk wordt op afdoende wijze voorlichting te geven aan 
plaatselijke actoren, politiek verantwoordelijken, particuliere ondernemingen, 
stichtingen en inwoners; 
de te korte looptijd van de financiële steun, waardoor de duurzaamheid van de 
initiatieven wordt ondermijnd. 
2.2 De belangrijkste horizontale instrumenten voor het wegnemen van de 
financiële, technische, juridische en bestuurlijke hindernissen 
Het nationale beleid ter bevordering van plaatselijke initiatieven moet dus vooral gericht 
zijn op het wegnemen van de structurele hindernissen en op de totstandbrenging van een 
stabiel en samenhangend kader, waartoe in de eerste plaats horizontale instrumenten 
behoren. 
Totstandbrenging van een nieuw stelsel van financiële instrumenten 
Gelet op de kosten-batenverhouding, is de aanpak met plaatselijke initiatieven 
ongetwijfeld een van de voordeligste opties voor het werkgelegenheidsbeleid. Aangezien 
de initiatieven inspelen op nieuwe behoeften zijn de nadelige effecten van de toekenning 
van financiële steun aan sectoren of categorieën werknemers beperkt. Uit een in Frankrijk 
uitgevoerd vergelijkend onderzoek naar verschillende maatregelen blijkt dat een actief 
werkgelegenheidsbeleid waarbij wordt getracht aan nieuwe behoeften tegemoet te komen, 
ongeveer vijf keer zo doeltreffend is als maatregelen waarbij eenvoudigweg het aantal 
personen in overheidsdienst wordt uitgebreid en ongeveer tien keer zo doeltreffend als een 
"Keynesiaanse" stimulering door het opzetten van infrastructurele werken. 
Deze optie vereist echter wel de totstandbrenging van een financieel kader en financiële 
instrumenten die rechtstreeks aan de plaatselijke initiatieven aangepast zijn (zie bijlage 1): 
- Dienstencheques: een betaalinstrument dat uitsluitend is bedoeld voor het 
verkrijgen van bepaalde diensten. De vouchers bieden aanzienlijke voordelen voor 
de structurering van de vraag en de bekendmaking van het aanbod. 
- Plaatselijke gemeenschappelijke beleggingsfondsen op het niveau van een wijk of 
plattelandsgebied: fondsen op basis van risicodragend kapitaal en gecombineerd 
met garantiefondsen die spaarders en projectontwikkelaars met elkaar in contact 
kunnen brengen en de plaatselijke initiatieven kunnen stimuleren. 
- Een herziening van de werkingskosten in verhouding tot de kosten van de 
voorzieningen: hierdoor zouden de nodige investeringen in menselijk potentieel 
mogelijk worden gemaakt door middel van langdurige overeenkomsten tussen 
particuliere sector en overheid in het kader van een partnerschap. 
Aanpassing van de opleiding en van de diploma's ter bestendiging van nieuwe beroepen 
Er moet een passend kader voor beroepsopleiding worden ontwikkeld om de 
vaardigheden te verbeteren en om de nieuwe beroepen meer bekendheid te geven. Hiertoe 
moet het klassieke beroepsonderwijs worden aangevuld met opleiding in communiceren, 
luisteren en adviseren; voorts moeten jongeren, vrouwen en werkenden door middel van 
omscholing vertrouwd gemaakt worden met het gebruik van nieuwe telematica of met de 
bescherming van het milieu. Op nationaal niveau zouden deze vaardigheden en kennis 
moeten worden erkend door middel van een diploma en indien nodig moeten nieuwe 
kwalificaties of methoden voor het bepalen van de vaardigheden worden ontwikkeld 
Als blijk van maatschappelijke erkenning moet ook een kader van sociale zekerheid tot 
stand gebracht worden. Om jongeren op de arbeidsmarkt vooruitzichten te bieden waarbij 
rekening wordt gehouden met de voor nieuwe activiteiten vereiste kwalificaties (gebruik 
van nieuwe informatietechnologieën) en om beter aan de verwachtingen van de klanten 
tegemoet te komen, moeten de sociale partners in het kader van het traditioneel overleg 
meer aandacht besteden aan kwalificaties. 
Vernieuwing van het juridisch kader 
De huidige scheidingen tussen particulier en openbaar, landbouw en niet-landbouw, 
werknemers en zelfstandigen zijn wel degelijk van nut geweest voor het opbouwen van de 
stelsels van sociale zekerheid en voor het afbakenen van de verantwoordelijkheden. Er is 
echter aanleiding deze scheidingen te herzien en meer flexibiliteit en vereenvoudigingen in 
te voeren gezien de nieuwe situaties waarvan de plaatselijke initiatieven een voorbeeld 
zijn. Er moet worden gezorgd voor diversifiëring van de individuele beroepstrajecten, 
complementariteit tussen overheids- en particuliere diensten en polyvalentie van 
landbouwondernemers en handwerklieden. Naargelang van de in ieder land gebruikelijke 
gang van zaken bestaan er verschillende mogelijkheden voor juridische vernieuwing, 
zoals: 
de invoering van nieuwe statuten voor gemengde activiteiten, met name in de 
landbouw, of van een nieuw statuut voor meewerkende echtgenoten, en in 
samenhang hiermee de uitbreiding van de bevoegdheden van de 
vertegenwoordigende kamers (handwerk, handel, landbouw, MKB enz); 
het scheppen van mogelijkheden voor herintreding door het toestaan van betaalde 
activiteiten met behoud van werkloosheidsuitkeringen, 
de ontwikkeling van een statuut voor partner-ondernemers in organisaties zonder 
winstoogmerk waarvoor fiscale en sociale regelingen gelden die vergelijkbaar zijn 
met de regelingen voor werknemers; 
de aanpassing van de bestaande arbeids- en sociale-zekerheidswetgeving aan de 
mogelijkheden voor de organisatie van de arbeid die zijn ontstaan door de 
informatie- en communicatietechnologieën. 
In hetzelfde verband verdient eveneens het concept van uitbesteding van 
overheidsdiensten en beheer op grote schaal te worden toegepast bij allerlei activiteiten 
van plaatselijk belang waarvoor het huidige overheidsstatuut nog geen mogelijkheden 
biedt en waardoor het partnerschap tussen overheid en particuliere sector kan worden 
vergemakkelijkt. 
Voldoende decentralisatie van de bestuurlijke werkzaamheden 
Het partnerschap tussen de plaatselijke overheden en de promotoren van initiatieven 
enerzijds en de nationale overheden anderzijds vereist een voldoende decentralisatie van 
de bestuurlijke activiteiten. Dit geldt met name voor het beheer van de steunverlening, de 
beroepsopleiding en het beheer van de plaatselijke arbeidsmarkt. 
Wellicht is ook medewerking vereist van bureaus voor plaatselijke ontwikkeling die tot 
taak hebben organisatoren van initiatieven te werven, op te leiden en vervolgens te 
begeleiden. 
Ook de totstandbrenging van plaatselijke interactieve communicatienetwerken tussen de 
plaatselijke instanties, overheden en actoren behoort tot de meestbelovende 
vernieuwingen van de informatiemaatschappij. 
3 Uitbreiding van de steun van de Europese Unie aan plaatselijke initiatieven 
voor ontwikkeling en werkgelegenheid 
De "plaatselijke initiatieven" of de "nieuwe bronnen van werkgelegenheid" vormen 
momenteel het onderwerp van een openbare discussie in een steeds groter aantal Lid-
Staten. Toch zijn de sociaal, economisch en politiek betrokkenen zich nog niet goed van 
de doelstellingen en de mogelijkheden van de plaatselijke initiatieven bewust. Het is 
derhalve van belang dat de Unie en de Lid-Staten hun krachten bundelen om de kennis 
van de mogelijkheden, de moeilijkheden en de oplossingen die deze aanpak met zich 
brengt, te verbeteren. In dit verband kan de toegevoegde waarde van de Unie vooral 
blijken uit: 
- ruimere steun aan echte vernieuwingen op nieuwe gebieden, waarbij moet worden 
gezorgd voor een systematische evaluatie op Europees niveau die alle beginnende 
experimenten ten goede komt, 
verspreiding en bevordering van "goede praktijken" op het gebied van de 
ontwikkeling en het scheppen van werkgelegenheid door middel van transnationale 
informatie- en samenwerkingsnetwerken, in het bijzonder in stedelijke gebieden. 
Bovendien kunnen ook andere beleidslijnen en instrumenten van de Unie, met name het 
structuurbeleid, worden gebruikt ter ondersteuning van nationale maatregelen die deze 
benaderingswijze bevorderen. 
3.1 Steun aan proefnemingen en waarborging van de evaluatie ervan 
De kwetsbaarheid en verdeeldheid van de huidige proefnemingen alsmede de ontdekking 
van nieuwe gebieden voor plaatselijke initiatieven rechtvaardigen een uitbreiding van de 
stimulering op communautair niveau op de 17 geselecteerde gebieden ten voordele van de 
oprichting van nieuwe ondernemingen in de particuliere sector of in de sociale economie. 
Het is noodzakelijk de acties van de structuurfondsen op dit gebied ter versterken, in de 
eerste plaats door middel van proefnemingen en vernieuwingen maar ook door een 
systematischer evaluatie van de acties ten einde de mogelijkheden van de plaatselijke 
initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid ten volle te benutten5. 
Ook andere bestaande activiteiten kunnen een bijdrage leveren aan de plaatselijke 
initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid, zoals het bij de Raad ingediende 
voorstel voor een besluit inzake "acties van de Commissie inzake analyse, onderzoek, 
samenwerking en actie op het gebied van de werkgelegenheid", waarin met name is 
Met ingang van 1995 wordt bijvoorbeeld voor de tenuitvoerlegging van artikel 10 van de EFRO-
Verordening de voorkeur gegeven aan deze benaderingswijze; met name de steun aan acties voor 
de regionale verspreiding van technologische vernieuwing zal worden geconcentreerd op 
initiatieven die verband houden met de informatiemaatschappij, dienstverlening in de directe 
omgeving en valorisatie van het cultureel erfgoed. Hiervoor zullen de acties worden gebaseerd op 
de uitvoering van regionale strategieën door plaatselijke actoren waarbij voldoende aandacht 
moet worden geschonken aan de concrete maatregelen, de voorwaarden, de financiering en het 
partnerschap van de eruit voortvloeiende demonstratieprojecten. 
voorzien in steun van de Unie aan plaatselijke initiatieven. Voorts zou de nieuwe 
begrotingslijn B 2-605 (proefprojecten ten behoeve van langdurig werklozen) kunnen 
worden benut voor het experimenteren met bepaalde plaatselijke initiatieven. 
Het LEONARDO-programma voor opleiding biedt steun aan de ontwikkeling van nieuwe 
lesprogramma's en -materialen om te beantwoorden aan de behoeften die verband 
houden met zowel de totstandbrenging van nieuwe activiteiten als met de bevordering 
van de regionale ontwikkeling. 
Het voltooide programma voor sociaal-economisch onderzoek naar onderwijs en 
opleiding alsmede sociale integratie en uitsluiting, kan ook een bijdrage leveren aan de 
discussie over de te organiseren acties. 
De tot dusverre slechts gedeeltelijk voltooide evaluatie van de resultaten moet worden 
uitgebreid tot alle proef programma's. Op deze wijze worden voortaan alle 
communautaire acties ter bevordering van de plaatselijke ontwikkeling, met inbegrip van 
de acties zonder steun van de structuurfondsen, onderworpen aan een eindevaluatie en 
aan een passende procedure voor de follow-up van de lopende proefprojecten. 
Op basis van de voor alle instrumenten opgestelde evaluatieverslagen zal de Commissie 
periodiek een samenvattend verslag publiceren over de resultaten van de plaatselijke 
proefprojecten voor ontwikkeling en werkgelegenheid Daarbij zullen de elders 
toepasbare "goedepraktijken" uitdrukkelijk worden vermeld. 
3.2 Verspreiding van "goede praktijken" en stimulering van Europese 
informatie- en samenwerkingsnetwerken 
Dankzij de acties voor steunverlening aan proefnemingen en programma's voor 
communautaire initiatieven konden bepaalde initiatieven zich reeds verenigen in 
informatie- en samenwerkingsnetwerken. Talrijke projectontwikkelaars staan echter nog 
aileen, zonder voldoende informatie. De Commissie zal meer nadruk leggen op steun aan 
de totstandbrenging van netwerken tussen de organisatoren van plaatselijke initiatieven 
voor ontwikkeling en werkgelegenheid; zij zal deze organisatoren ook de beschikking 
geven over de informatie met betrekking tot goede praktijken die tijdens de permanente 
evaluatie wordt vergaard. Bovendien zou zij deze aanpak kunnen uitbreiden-door een 
passend gebruik van de mogelijkheden van de communautaire initiatieven naargelang van 
de resultaten van de experimentele acties. 
Ten behoeve van de rechtstreekse partners van de Unie en de beheerders van de 
communautaire fondsen zal de Commissie naast de publikatie van een periodiek verslag 
over de plaatselijke initiatieven ook zorgen voor een regelmatige uitwisseling van interne 
informatie over de inhoud en de resultaten van de programma's en van kwantitatieve en 
kwalitatieve gegevens over,de gesteunde plaatselijke initiatieven. 
Voorts moeten periodiek vergaderingen worden belegd met de verschillende actoren en 
netwerken ter bevordering van de uitwisseling van goede praktijken en van de 
bewustmaking van de aanpak van plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en 
werkgelegenheid ter waarborging van een multilpicatoreffect. 
De nationale overheden, de voor de evaluatie noodzakelijke deskundigen en de leden van 
de voor specifieke vraagstukken (bijv. ontwikkeling van het platteland) opgerichte 
waarnemingsposten zal worden verzocht deel te nemen aan regelmatige bijeenkomsten. 
De comités van toezicht in de Lid-Staten en de gespecialiseerde comités6 zullen 
regelmatig worden ingelicht over de voortgang van de plaatselijke initiatieven. 
Ter verbetering van de voorlichting aan de organisatoren van projecten en aan de voor 
communautaire steun in aanmerking komende kandidaten zal de Commissie de 
praktische aspecten bestuderen van een grotere beschikbaarheid van deze gegevens door 
gebruikmaking van informatica. Zij zal streven naar betere omstandigheden voor een 
optimaal gebruik van de bestaande voorlichtingscircuits en hierbij ook de 
communautaire verbindingscentra7 en de voorlichtingskanalen van de Lid-Staten, de 
plaatselijke overheden en de niet-gouvernementele organisaties zoals de verenigingen en 
kamers van koophandel betrekken. 
Naast de uitwisseling van informatie zijn reeds enkele transeuropese netwerken tot stand 
gebracht in de vorm van systematische samenwerkingsverbanden; zo is dankzij het 
netwerk dat is opgericht bij het LEADER-programma reeds een Europese samenwerking 
ontstaan tussen de verschillende organisatoren van plaatselijke initiatieven voor de 
ontwikkeling van het platteland enerzijds en de nationale overheden anderzijds. Dit 
samenwerkingsmodel verdient te worden uitgebreid tot de plaatselijke initiatieven in 
stedelijke gebieden die het hoofd moeten bieden aan het risico van sociale segregatie dat 
in bepaalde gebieden is ontstaan. 
Geïnspireerd door dit voorbeeld zal de Commissie een methodologisch overzicht 
samenstellen van geslaagde experimenten op het gebied van stadsvernieuwing. Aan de 
actoren van de door de Unie gesteunde proefprojecten met betrekking tot kansarme 
wijken zal zij voorstellen informatie-uitwisseling en samenwerking te ontwikkelen via 
bestaande of op te richten netwerken. 
De bestaande Europese netwerken voor informatieuitwisseling worden aangemoedigd om 
rechtstreeks samen te werken om te komen tot een uitwisseling van ervaringen met 
betrekking tot de belangrijkste aspecten van de totstandbrenging van plaatselijke 
initiatieven8. 
Tot slot zal ook de uitwisseling van ervaringen tussen plaatselijke en regionale actoren in 
het kader van DIRECTORIA worden voortgezet, waartoe in het bijzonder de nieuwe Lid-
Staten en de geassocieerde landen zullen worden uitgenodigd. Voorts zou, naar het 
voorbeeld van het KAROLUS-programma, een uitwisselingsactie ten behoeve van de 
opleiding van ambtenaren van territoriale instanties kunnen worden opgezet. 
Bijvoorbeeld het STAR-comitc voor de landbouw en de ontwikkeling van het platteland, het 
comité voor de ontwikkeling en de reconversie van de regio's, het bchcercomité van het ESF, het 
permanent comité voor de werkgelegenheid, de groep directeuren-generaal werkgelegenheid, de 
raadgevende comités van de sociale partners in de landbouw, de handel, de distributie, het 
vervoer, de coöperaties, verenigingen. 
Bijvoorbeeld de informatiecentra voor plattelandsgebieden, de Euro-Infocentra, de Europese 
centra voor ondernemingen en vernieuwing, de netwerken LEADER, RECITE, LED A, ERGO, 
ADAPT en EMPLOI, OPET, ENERGIE-CITÉ, FED ARENE, ILNET, ECOS en OUVERTURE, 
de verbindingscentra en de regionale infrastructuren voor steun aan vernieuwing en technologie­
overdracht, alsmede het ARIES-netwcrk voor de sociale economie. 
De oprichting van bureaus voor regionale ontwikkeling, dienstverlening aan het MKB, 
interregionale samenwerking, de ingebruikneming van financiële instrumenten, gebruikmaking 
van globale subsidies en toegang tot andere communautaire beleidslijnen. 
10 
3.3 Steun aan nationale beleidslijnen ten behoeve van plaatselijke initiatieven 
De Unie kan ook steun verlenen aan nationale beleidslijnen ter stimulering van een 
benaderingswijze op basis van plaatselijke initiatieven, zowel via de structuurfondsen -
met name uit hoofde van de kredieten voor proefnemingen- als via andere, meer 
sectoriële beleidslijnen, hetzij van financiële of van wetgevende aard, ten einde een 
gemeenschappelijk Europees referentiekader te scheppen. 
De complementariteit tussen de nationale kaders en de voorzieningen op het niveau van de 
Unie komt op verschillende gebieden naar voren, zoals dienstverlening aan huis, 
kinderopvang, verbetering van de huisvesting, veiligheid, toepassing van nieuwe 
informatietechnologieën ten behoeve van de plaatselijke ontwikkeling, het beheer van het 
plaatselijk openbaar vervoer, de vernieuwing van buurtwinkels, de bevordering van het 
cultureel erfgoed, afvalverwerking of de bescherming en het onderhoud van 
natuurgebieden (zie bijlage 2). 
De structuurfondsen 
De bevordering en de valorisering van proefnemingen en de verspreiding en uitwisseling 
van bij evaluatie vastgestelde goede praktijken moeten ertoe bijdragen dat de Lid-Staten 
tijdens de voorbereiding en herziening van de voor communautaire financiële steun 
ingediende voorstellen voor structurele acties vaker kiezen voor plaatselijke initiatieven 
voor ontwikkeling en werkgelegenheid. 
Het gaat hierbij niet om een nieuwe hervorming maar om een verbetering van de 
doeltreffendheid en de dynamiek van de beschikbare middelen en de bestaande 
instrumenten voor het scheppen van werkgelegenheid en het waarborgen van een 
ontwikkelingsproces door middel van plaatselijke initiatieven. Deze inspanningen hebben 
zowel betrekking op de opleiding en de voorwaarden voor indienstneming als op materiële 
en immateriële investeringen. 
Concreet moet worden gestreefd naar een grote en regelmatige opkomst van de actoren 
voor plaatselijke ontwikkeling bij de vergaderingen van de comités van toezicht van de 
programma's en/of van de comités voor technische voorbereiding die aan de plaatselijke 
initiatieven worden gewijd, een versterking van het partnerschap tussen overheid en 
particuliere sector bij de projecten en een systematische begeleiding van alle grote 
infrastructurele werken in het kader van plaatselijke initiatieven. 
De Commissie zal erop toezien dat bij het beheer van de operationele programma's in het 
kader van het structuurbeleid met inbegrip van de acties in het kader van de 
communautaire initiatieven systematischer rekening wordt gehouden met de resultaten van 
de evaluatie van de proefprogramma's. Zij zal regelmatig inlichtingen verstrekken aan de 
nationale overheden, in het bijzonder door middel van een follow-up van de CB's 
(communautaire bestekken) en de GPD's, over de beste methoden op het gebied van de 
plaatselijke ontwikkeling. 
11 
Overige beleidslijnen 
Ter aanvulling of stimulering van de nationale initiatieven kunnen ook andere 
instrumenten in overweging worden genomen. 
Vooral horizontale maatregelen kunnen bijdragen tot de verbetering van het algemene 
klimaat voor ondernemingen en werkgelegenheidscheppende activiteiten. Deze 
maatregelen kunnen ook een gecoördineerde benadering van de nationale beleidslijnen 
vergemakkelijken: 
dit geldt bijvoorbeeld voor de inspanningen op het niveau van de Unie voor de 
coördinatie van de regelingen voor milieubelasting en voor de vermindering van de 
kosten van laaggeschoolde arbeidskrachten; het geldt eveneens voor het gebruik van de 
communautaire financieringsinstrumenten, zoals die van de EIB en van het EIF, ten 
gunste van het MBK, waarvan de uitbreiding tot andere sectoren bestudeerd zou kunnen 
worden. 
Het kan hierbij ook gaan om voorzieningen die meer in het bijzonder tegemoet komen aan 
de behoeften van plaatselijke initiatieven op bepaalde gebieden: 
in deze gevallen kan communautaire steun worden verleend in de vorm van een 
stimulering van de voor de nieuwe beroepen noodzakelijke juridische regelingen en 
kwaliteitsnormen. Ook kan de Unie in het kader van het sectoriële beleid de bundeling 
vergemakkelijken van de voor de ontwikkeling op bepaalde gebieden noodzakelijke 
technische kennis. 
In verband met de verspreiding en het gebruik van nieuwe technologieën kan de 
Commissie steun verlenen aan proefprojecten waarbij de rol van de 
informatiemaatschappij voor het scheppen van nieuwe banen wordt belicht, en die door 
middel van voorlichting de burgers helpen de mogelijkheden voor nieuwe activiteiten te 
benutten. 
Meer in het algemeen is de Unie bereid een beter gebruik te maken van de verschillende 
instrumenten ten behoeve van plaatselijke initiatieven door de doeltreffendheid te 
versterken. 
Ongeacht de wijze waarop deze wordt verleend, is communautaire steun echter pas 
doeltreffend wanneer deze aansluit bij de nationale strategieën zoals deze zijn vastgelegd 
in de "meerjarenprogramma's voor werkgelegenheid". 
De plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid vormen een originele 
manier voor het scheppen van nieuwe activiteiten waarmee aan de ontwikkeling van de 
behoeften in onze samenlevingen tegemoet kan worden gekomen. Bovendien kunnen de 
activiteiten putten uit de nieuwe bronnen van werkgelegenheid waarover wordt gesproken 
in het Witboek "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid". Derhalve zijn deze 
initiatieven in het kader van de door de Europese Raad te Essen vastgelegde strategie 
gekozen als middel voor de kwantitatieve en kwalitatieve bevordering van de 
werkgelegenheidsintensiteit van de groei. De initiatieven verdienen dan ook een 
belangrijke plaats in de door iedere Lid-Staat op te stellen meerjarenprogramma's voor 
werkgelegenheid. 
12 
Op basis van de nationale richtsnoeren inzake plaatselijke initiatieven die in de nationale 
meerjarenprogramma's worden vastgelegd, zullen de communautaire voorzieningen 
worden aangevuld en uitgebreid. Daarmee zal in de geest van het reeds door de Europese 
Unie opgezette sociaal actieprogramma een proces van interactieve samenwerking tussen 
Unie en Lid-Staten op gang gebracht worden. Naast deze plaatselijke initiatieven zal de 
volledige follow-up van de besluiten van de Europese Raad te Essen door deze 
samenwerking gekenmerkt worden. 
13 
Bijlage 1: Nieuwe financiële instrumenten en regelingen ten behoeve van plaatselijke initiatieven 
Naam Omschrijving Verwachteiivöordeléft;: 
Dienstenvouchers Plaatselijk uitgegeven betaalmiddel dat door particulieren kan 
worden aangeschaft of ter vervanging van sociale uitkeringen 
kan worden verstrekt. De vouchers kunnen worden gebruikt 
voor het betalen van welbepaalde diensten. De verstrekkende 
instantie selecteert de dienstverleners die in aanmerking 
komen (ondernemingen, coöperaties) op basis van een bestek. Vaststelling van een referentieprijs voor nieuwe diensten. 
Verbetering van de solvabiliteit van huishoudens met een laag 
inkomen. 
Stimulering van een regelmatige en kwalitatief goede 
dienstverlening. 
Geen onderscheid tussen verschillende statuten van de 
dienstverleners. 
Bestrijding van zwart werk. 
Vereenvoudiging van de administratieve procedures. 
Plaatselijke 
spaarinstrumenten Oprichting van een fonds van risicodragend kapitaal met 
verplichte begeleiding en opleiding ter vervanging van 
persoonlijke bijdragen. 
Goedkeuring van gemeenschappelijke beleggingsfondsen 
voor kleine regio's. Gezinssparen wordt gestimuleerd als bijdrage aan de 
oplossing van de plaatselijke werkgelegenheids- en 
ontwikkelingsproblemen. 
De know-how van voormalige ondernemers en 
kaderpersoneelsleden wordt benut. 
De instellingen die moeten zorgen voor de inning van het 
spaargeld van de bevolking leveren nieuwe activiteiten op. 
Aanpassing van de 
belastingregelingen Herverdeling van de fiscale of sociale lasten ten voordele van 
de laagste inkomens. 
Heroriëntering van de huisvestingssteun ten gunste van de 
renovering van oude woningen. 
Vermindering van de fiscale verschillen tussen 
vervoermiddelen. Algemene maatregel die met name plaatselijke initiatieven ten 
goede komt. 
Stimulering van arbeidsintensieve renovering. 
Stimulering van gecombineerde formules van openbaar en 
individueel vervoer. 
Aanpassing van de 
regelingen inzake 
overheidsuitgaven Tijdelijke toestemming voor deeltijdarbeid met behoud van 
uitkering. 
Mogelijkheid tot overdracht van werkloosheidsuitkeringen 
naar bedrijven die werklozen in dienst nemen 
Verlenging van de duur en degressiviteit van de stelsels van 
vergoedingen voor intredende personen. 
Boeking als investeringskosten van de kosten voor het 
opstarten van plaatselijke initiatieven (gedurende twee jaar). Uitbreiding van de mogelijkheden voor plaatselijke 
arbeidsbureaus om partnerschappen met plaatselijke 
initiatieven op te zetten. 
Nieuwe keuzes van de plaatselijke overheden ten gunste van 
plaatselijke initiatieven. 
14 
Bijlage 2: Complementariteit tussen het nationale beleid en de acties van de Unie 
ten behoeve van plaatselijke initiatieven: enkele voorbeelden op verschillende 
gebieden 
In het kader van het nationale beleid is in verschillende Lid-Staten reeds op enkele 
specifieke gebieden getracht plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en 
werkgelegenheid te stimuleren: in Duitsland en Denemarken (milieuzorg), in Portugal 
(stimulering van plaatselijk traditionele beroepen), in Ierland (geïntegreerde ontwikkeling 
van het platteland) en in België en Frankrijk (dienstverlening in de directe omgeving) om 
slechts enkele recente beroepen te noemen. Door een dergelijke aanpak per gebied kan de 
complementariteit tussen het nationale kader en de acties van de Europese Unie worden 
verbeterd. Bij de voorbeelden kan een onderscheid worden gemaakt tussen: 
gebieden waar de Unie steun verleent door middel van het bestaande 
structuurbeleid. Hierbij gaat het dus hoofdzakelijk om informatie-uitwisseling, 
proefnemingen met en steun aan vernieuwende initiatieven en de ontwikkeling van 
instrumenten voor steun bij de besluitvorming door de Lid-Staten en de 
plaatselijke overheden; 
gebieden waar de Unie ook wetgeving zou kunnen ontwikkelen. 
I. Voorbeelden van de complementariteit op enkele gebieden door structurele 
beleidsmaatregelen 
Thuiszorg en kinderopvang 
Wat de persoonlijke dienstverlening betreft, zoals kinderopvang en thuiszorg, kan gebrek 
aan voldoende financiële middelen aan de vraagzijde worden omzeild door drie soorten 
acties: 
steun bij de oprichting van particuliere of sociale ondernemingen die allerlei 
diensten aanbieden waardoor de geringe rentabiliteit van bepaalde diensten worden 
gecompenseerd, terwijl alle behoeften van klanten en/of abonnees worden 
beantwoord; 
proefnemingen met nieuwe formules voor de tariefberekening waardoor de prijzen 
van diensten kunnen worden aangepast aan de koopkracht van de huishoudens; 
plaatselijke samenwerking tussen grote ondernemingen en MKB om het personeel 
van beide bedrijfscategorieën gemeenschappelijke diensten te kunnen aanbieden 
(permanente of gelegenheidskinderopvang, strijkdiensten, administratieve hulp 
enz.). Over de oprichting van dergelijke diensten kan eventueel worden 
onderhandeld in het kader van collectief overleg. 
Verbetering van de huisvesting 
Het scheppen van werkgelegenheid in verband met de behoeften op het gebied van de 
renovering, het onderhoud en de beveiliging van gebouwen zou worden vergemakkelijkt 
door nationale beleidsmaatregelen die onder andere het volgende kunnen omvatten: 
de totstandbrenging van een "professioneel traject" in het kader waarvan alle 
huisvestingsproblemen gezamenlijk kunnen worden behandeld, vanaf de 
financiering en de bouw tot en met het onderhoud en de dienstverlening aan de 
bewoners; 
15 
- de waarborging van langdurige stabiliteit in de financiële en juridische regelingen, 
gezien de grote invloed hiervan op bouwactiviteiten in verband met de lange 
aflossingstijd; 
- diversifiëring van de overheidssteun bij zowel vraag als aanbod, ten einde rekening 
te houden met alle sub-sectoren van de bouwnijverheid. Deze verbeteringen 
zouden gepaard moeten gaan met maatregelen voor voorlichting en advies aan 
particulieren (erkenning van adviseurs op voorwaarde dat deze een deontologische 
verklaring ondertekenen, samenwerking tussen werknemers binnen de sociale 
economie enz.); 
- bevordering van allesomvattende renovatieprojecten in bepaalde wijken waarbij 
partnerschappen tussen verschillende beroepsgroepen en verschillende sectoren 
(MKB, inschakelingsbedrijven, NGO's, plaatselijke instanties enz.) tot stand, 
waarbij ook de band tussen bewoners en leveranciers verbeterd wordt. 
Veiligheid 
Op nationaal niveau kan dit nieuwe beroep worden georganiseerd en kunnen nieuwe 
banen worden gecreëerd door: 
- de partners van verwant sectoren (vervoer, handel enz.) bij de sociale dialoog te 
betrekken; 
- het wettelijk kader aan te passen aan de nieuwe technologieën, ter bescherming 
van de privésfeer. Dit zou ook de vaststelling van een deontologische code voor 
de beroepsgroep kunnen omvatten. 
De doeltreffendheid van deze maatregelen kan worden verbeterd door deze op plaatselijk 
niveau te koppelen aan maatregelen ter: 
- stimulering van een preventieve instelling onder de bewoners door de voorlichting 
over reële risico's te verbeteren en door bepaalde financiële stimulansen te geven 
voor de installatie van passende apparatuur (voor iedere specifieke behoefte 
kunnen passende oplossingen worden gekozen aan de hand van een verklarende 
catalogus); 
- bevordering van een geïntegreerd veiligheidsbeleid, d.w.z. de coördinatie van de 
verschillende betrokken instanties en diensten (justitie, politie, huisvesting, 
volksgezondheid) gecombineerd met een partnerschap tussen particuliere of semi-
particuliere MKB's, openbare dienstverleners en rechthebbenden op degressieve 
steun bij het opzetten van een onderneming of bij indienstneming (eerste jaar 
overheidsfinanciering van 50%, tweedejaar 20% en derdejaar 0%). 
Plaatselijk openbaar vervoer 
Het scheppen van werkgelegenheid op dit gebied is in belangrijke mate afhankelijk van 
nationale begeleidende maatregelen, aangezien deze vervoersmogelijkheid op dat niveau 
beter ontplooid kan worden. Met name de doorberekening van alle externe kosten 
(vervuiling, onderhoud van wegen enz.) voor alle vervoerwijzen zou het openbaar vervoer 
in een economisch vergelijkbare positie kunnen brengen. Door een discussie tussen de 
sociale partners over de wijziging van de minimale arbeidsvoorschriften en de aanpassing 
ervan aan de polyvalentie-eisen zouden talrijke structurele hindernissen weggenomen 
kunnen worden en zouden nieuwe juridische instrumenten goedgekeurd kunnen worden 
16 
ter bevordering van een gecentraliseerd en geïntegreerd beheer van alle vormen van 
vervoer en stedelijke en plattelandsgebieden. 
Vooral de middelgrote Europese steden ontbreekt het vaak aan een geïntegreerde 
benadering van verschillende vervoerwijzen (met aandacht voor zowel investeringskosten, 
als de gevolgen voor de stedelijke herinrichting, het onderhoud, het beheer) op basis van 
neutrale technische gegevens. Op basis van de uitwisseling van "goede praktijken" op 
Europees niveau kan in de steden bijstand worden verleend bij de besluitvorming en bij het 
overleg met grote gespecialiseerde industriële groepen. Deze hulp kan bestaan uit een 
reeks op communautair niveau samengestelde "hulpmiddelen" (model-bestekken, 
modellen voor een financieel plan enz.). 
II. Voorbeelden van de complementariteit op enkele gebieden door de 
totstandbrenging van een gemeenschappelijk Europees referentiekader 
Nieuwe informatie- en communicatietechnologieën 
Op nationaal niveau kan de totstandbrenging van een voor de expansie van nieuwe 
activiteiten gunstig kader worden bespoedigd door: 
- anticipering op negatieve effecten van aanpassingen in de economische structuren 
voor de laaggeschoolde werkgelegenheid met een geheel van begeleidende 
maatregelen (bijvoorbeeld voorlichting, bewustmaking, permanente opleiding en 
omscholing, stimulering van de werkgelegenheid in de directe omgeving enz.); 
aanpassing van het wettelijk kader aan de nieuwe media ten einde gegevens, 
consumenten en personen in het algemeen (met name jongeren) te beschermen; 
- verbetering van de toegang van het MKB tot afstandsdienstverlening en -onderwijs 
door middel van "intermediairs" die kunnen worden belast met het analyseren van 
de behoeften, het bepalen van de vraag en het begeleiden naar een passend aanbod 
van diensten. 
De Europese Unie kan de Lid-Staten in hun beleid ondersteunen door: 
te zorgen voor een algemene en goedkope beschikbaarheid van krachtige en 
hoogwaardige telecommunicatiestructuren; 
de onderlinge aanpassing en waarborging van de bescherming van particuliere en 
persoonlijke gegevens en door een correcte beloning van auteurs (intellectuele 
eigendomsrechten) ; 
het bevorderen van proefnemingen op regionale schaal en van de uitwisseling van 
ervaringen op communautair niveau op basis van partnerschappen tussen 
ondernemingen, universiteiten, onderzoekcentra en plaatselijke instanties, waarbij 
de overheid een katalysatorfunctie vervult voor particuliere initiatieven. Zo heeft 
bijvoorbeeld het Télécités-netwerk bestaande uit 50 Europese steden, tot doel de 
behoeften van de steden op dit gebied te bepalen. Een eind 1990 door zes 
Europese regio's opgezet "regionaal initiatief' moet leiden tot de gezamenlijke 
ontwikkeling van telematicatoepassingen. In het kader van door het EFRO 
gefinancierde proefprojecten zullen met ingang van 1995 demonstratieprojecten 
worden opgezet voor een betere bewustmaking van de plaatselijke en regionale 
actoren in kansarme gebieden opdat deze het hoofd kunnen bieden aan de nieuwe 
technologische uitdagingen van de informatiesamenleving en om concreet het 
17 
maatschappelijk nut van deze nieuwe technologieën aan te tonen, met name de 
nieuwe mogelijkheden die erdoor worden geboden. 
Buurtwinkels 
Op het niveau van de Lid-Staten kan de situatie van winkels in probleemgebieden in de 
stad of op het platteland worden verbeterd door: 
- de organisatie van diensten voor advies en technische bijstand aan 
belangstellenden; 
de aanpassing van het wettelijk kader voor deze beroepsactiviteiten, die in veel 
gevallen de vorm aannemen van micro-ondernemingen; 
- de verbetering van het algehele imago van deze sector, met name door een 
beroepsopleiding voor aankomende en huidige winkeliers, maar ook door een 
doelgerichter gebruik van nieuwe informatietechnologieën. 
De Unie kan in dit verband vernieuwende projecten van communautair belang 
ondersteunen die deel uitmaken van globale strategieën voor de economische en sociale 
opleving van probleemgebieden (zowel in de stad als op het platteland). Ook kunnen 
andere mogelijkheden worden overwogen zoals: 
gebruikmaking van de structuurfondsen en communautaire initiatieven ten behoeve 
van de cofinanciering van materiële en immateriële investeringen die de 
instandhouding of vestiging zouden kunnen bevorderen van buurtwinkels met een 
groter concurrentievermogen en een betere dienstverlening (prijs-
kwaliteitverhouding); 
onderzoek naar de financieringsmogelijkheden van de EIB voor commerciële 
investeringen; 
- de totstandbrenging van een forum voor informele uitwisselingen in het kader van 
het "Commerce 2000"-programma ter verspreiding van goede praktijken onder de 
vertegenwoordigers van plaatselijke en regionale overheden, handelsverenigingen 
en de Commissie; 
- een discussie over de juridische problemen en over de handel in de stad met de 
groep van nationale deskundigen en met het comité "handel en distributie". 
Cultureel erfgoed 
Een doeltreffend en vernieuwend nationaal werkgelegenheidsbeleid op dit gebied zou met 
name het volgende moeten omvatten: 
- een fiscaal beleid dat voor de sector financiële zelfstandigheid kan waarborgen 
naar het voorbeeld van de verblijfsbelasting voor toeristen in bepaalde landen 
waarbij de inkomsten uit bezoeken of auteurs- en intellectuele-eigendomsrechten 
in verband gebracht worden met de noodzakelijke uitgaven voor behoud van het 
erfgoed, 
- een juridisch en professioneel kader waardoor de ontwikkeling van de 
"paraculturele sector" waaraan de grote Europese musea reeds een stimulans 
hebben gegeven, wordt bevorderd (bibliotheken, drukkerijen, handel in kunst en 
replica's, culturele activiteiten voor verschillende categorieën publiek). Een 
financiële, informatieve of technische stimulans om organisatoren van projecten te 
doen kiezen voor arbeidsintensievere formules, kan in dit verband worden 
overwogen, 
18 
- een aanpassing van de juridische en financiële regelingen ter waarborging van een 
correcte vergoeding van auteurs (intellectuele-eigendomsrecht). 
De Europese Unie zou in dit verband steun kunnen verlenen in de vorm van een Europese 
code van goede praktijken waarin de nadruk wordt gelegd op de kwetsbare en 
vergankelijke aard van het cultureel erfgoed (en van het natuurlijk erfgoed) en op de 
noodzaak om dit te onderhouden. De overheden en de eigenaren van monumenten moeten 
de beschikking krijgen over technische adviezen en instrumenten. 
Binnen het regionaal beleid zal bijzondere steun worden verleend aan deze nieuwe 
bronnen van werkgelegenheid in het kader van interregionale samenwerking en 
vernieuwende proefprojecten. 
Afvalverwerking 
De Lid-Staten spelen een rol van essentieel belang voor de stabiliteit en de ontwikkeling 
van de economische context, in de eerste plaats wat de belastingen betreft. Wanneer 
bijvoorbeeld de onroerend-goedlasten laag zijn en de Lid-Staten slechts geringe bijdragen 
ontvangen, worden ondernemingen weinig gestimuleerd om het afval zo goed mogelijk te 
verwerken. 
Op nationaal niveau zouden recyclage-systemen opgezet en beproefd kunnen worden. 
Hierbij moet worden gedacht aan de proefnemingen in verband met het gebruik van oude 
koelkasten en soortgelijke huishoudelijke apparaten in Denemarken. Het opzetten van 
dergelijke recyclage-systemen kan op lange termijn aanzienlijke resultaten hebben, niet 
alleen voor de bestaande en mogelijk nieuwe werkgelegenheid, maar ook voor de houding 
van de fabrikanten, die zullen worden gestimuleerd tot het vervaardigen van duurzamere 
of recycleerbare gebruiksgoederen. 
Bepaalde afvalverwerkingsprojecten zullen pas haalbaar zijn wanneer op gemeentelijk 
niveau samenwerkings- en partnerschapsprojecten worden opgezet door de particuliere 
sector en de plaatselijke overheden. 
De Europese Unie moet op haar beurt blijven streven naar de invoering van een voor de 
natuurlijke middelen en voor het menselijk potentieel gunstiger fiscaal klimaat. Ook kan 
de Unie een bijdrage leveren aan het onderwijs aan jongeren en aan de bewustmaking over 
het belang van afvalverwerking en van de bescherming van de natuurlijke middelen. 
Bescherming en onderhoud van natuurgebieden 
Op dit gebied is de communautaire dimensie buitengewoon groot aangezien het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid en landbouw-milieumaatregelen grote invloed kunnen 
hebben en het beheer van natuurgebieden veelal interregionale of zelfs 
grensoverschrijdende samenwerking vereist. 
De mogelijke groei van de werkgelegenheid hangt echter grotendeels af van de 
vernieuwende aard van het nationale beleid. Dit beleid moet zijn gericht op: 
- bevordering van de kwaliteit van de landbouwproduktie, met name om het behoud 
ervan in probleemgebieden te bevorderen, stimulering van de totstandbrenging van 
passende structuren voor commercialisatie, technische en financiële steunverlening 
voor de verbetering van streekgebonden produktie (opleiding, statuut bij 
gemengde activiteiten), 
19 
de opstelling van wetgeving die is aangepast aan de huidige situatie met betrekking 
tot de natuurgebieden in Europa en toezicht op de naleving ervan door middel van 
ontmoediging (sancties bij nadelige praktijken) of aanmoediging (financiële of 
materiële steun voor snoeien, maaien en onderhoud, tenzij dit reeds wordt 
gedaan), 
bevordering van projecten voor regionale ontwikkeling en vernieuwing op basis 
van geografische en menselijke criteria, niet noodzakelijk administratieve criteria, 
met medewerking van particuliere actoren (personen en bedrijven), 
diversifiêring van de statuten ter bevordering van de indienstneming van door 
uitsluiting getroffen personen (bijvoorbeeld specifieke statuten naar het voorbeeld 
van de "groene beroepen" in Frankrijk) en daarop aansluitend de ontwikkeling van 
volledige trajecten voor beroepsinschakeling, 
het uitproberen van originele formules voor de evenwichtige verdeling van de 
openbare middelen en voor het scheppen van nauwere banden tussen stads- en 
plattelandsgemeenten, 
verbetering van de voorlichting aan de burgers over de kosten voor de overheid 
van vergoeding of herstel in vergelijking met de voor preventie noodzakelijke 
maatregelen. 
20 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 273 def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 
Catalogusnummer : CB-CO-95-299-NL-C 
ISBN 92-77-90595-6 
Bureau voor officiële publikades der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg QI I