17. 9. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 248/23 
2.3. In bijlage I van bovengenoemd verdrag (be­
paling 10. 2, sub a)) wordt aangegeven hoe oliever­
vuiling door schepen die in bedoelde vijf gebieden 
(nl. de Middellandse Zee, de Oostzee, de Zwarte 
Zee, de Rode Zee en de Golfregio) varen, dient te 
worden voorkomen. Overeenkomstig de bepalingen 
hiervan is in deze „bijzondere gebieden" elke lozing 
in zee, van olie of oliehoudende mengsels vanaf 
tankers of enigerlei schip van 400 BRT of meer ver­
boden. 
2.4. Tevens worden in het verdrag bijzondere 
voorschriften gegeven voor het vermijden van en de 
bescherming tegen verontreiniging van de zee. In 
verband hiermee hebben de verdragsluitende Staten 
hoge uitgaven gehad voor de scholing van beman­
ningen en de aanleg van geschikte installaties voor 
het in ontvangst nemen van aardolie aan terminals. 
3. Voorts vestigt het de aandacht van de Commis­
sie op het feit dat het, gezien de gelijkaardigheid van 
het systeem voor de bescherming van het zeemilieu 
in het Caribische gebied en in het Middellandse-
Zeegebied (Verdrag van Barcelona, 1976) gewenst 
zou zijn, de moeilijkheden bij de toepassing van 
laatstgenoemd instrument niet uit het oog te verlie-
Gedaan te Brussel, 4 juli 1984. 
1. Het Comité gaat ervan uit dat de onderhande­
lingen over de toetreding van Portugal en Spanje 
vóór 30 september 1984 grotendeels met succes 
(') PB nr. C 23 van 30. 1. 1984. zen. Met betrekking tot vervuiling door schepen 
dient elke verdragsluitende partij namelijk op ge­
zette tijden en snel de andere lid-staten informatie 
betreffende ongelukken en lozingen van koolwater­
stoffen en andere chemische produkten door te ge­
ven. 
4. Ten aanzien van door dumping veroorzaakte 
vervuiling herinnert het Comité onder meer aan de 
moeilijkheden waarop men in de Middellandse Zee 
is gestuit bij de aanwijzing van de bevoegde instan-
tie(s) die de vergunningen moet(en) afgeven en aard 
en hoeveelheid van gedumpte afvalstoffen en andere 
zaken moet(en) registreren. 
5. Met betrekking tot de bodemverontreiniging 
wijst het Comité op het belang van de programma's 
voor permanent toezicht en voor controle op de 
lozingen van verontreinigende stoffen, waaraan de 
partijen bij het Verdrag van Barcelona en het hierbij 
behorende Protocol van Athene (1980) zich niet al­
tijd houden. 
6. Volgens het Comité dient uit deze ervaring le­
ring te worden getrokken om de moeilijkheden te 
vermijden die zich bij de toepassing van deze instru­
menten hebben voorgedaan. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran9ois CEYRAC 
worden bekroond en dat de toetreding op 1 januari 
1986 zal plaatsvinden. Het Comité is verder van 
mening dat Portugal en Spanje gelijktijdig tot de 
Gemeenschap dienen toe te treden. Advies inzake het onderwerp „De uitbreiding van de Gemeenschap met Portugal en 
Spanje 0)" 
(84/C 248/13) 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 24 november 1983 een principieel advies 
uitgebracht over „De uitbreiding van de Gemeenschap met Portugal en Spanje". 
De vraagstukken die voor de economische en sociale kringen van bijzonder belang 
zijn wil het Comité thans in dit advies behandelen. 
De Afdeling voor externe betrekkingen, die met de voorbereiding van de desbetref­
fende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 19 juni 1984 goedgekeurd. Rap­
porteur was mevrouw Strobel. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 218e zitting van 4 en 5 juli 1984 
(vergadering van 4 juli) het volgende advies uitgebracht, dat met grote meerderheid 
van stemmen (1 stem tegen, bij 23 onthoudingen) is goedgekeurd: 
Nr. C 248/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 84 
De uitbreiding is politiek gezien noodzakelijk. Zij 
vormt uit historisch oogpunt een uitdaging, maar 
betekent natuurlijk ook dat een aantal reeds be­
staande economische en sociale moeilijkheden extra 
zullen worden aangescherpt. 
De inbreng van deze beide landen in de Europese 
beleidsvorming zal de politieke, culturele en histo­
rische dimensie van Europa doen toenemen. Het 
Comité wijst hier reeds op het belang van de ont­
moetingen die tussen de sociale en beroepskringen 
plaatsvinden. 
De uitbreiding met Portugal en Spanje zal de Ge­
meenschap meer eigen identiteit geven. Daardoor 
kan de Gemeenschap haar taken naar buiten toe uit­
breiden en een belangrijkere rol gaan spelen. 
Door de uitbreiding van de Gemeenschap met Por­
tugal en Spanje neemt de betekenis van de zuidelijke 
gebieden van de Europese Gemeenschap toe. 
De uitbreiding met deze twee landen is een zinvolle 
stap voor de Gemeenschap. Deze dient echter de 
politieke wil op te brengen en zich van de nodige 
middelen te voorzien om het communautaire bestel 
te consolideren en tot een verdergaande integratie te 
komen. De Gemeenschap staat met name voor: 
— de noodzaak volledig een Europese binnenmarkt 
zonder protectionisme, en een op het beginsel 
van een vrij goederenverkeer gebaseerde han­
delspolitiek en een vrij kapitaalverkeer tot stand 
te brengen; 
— de noodzaak van een dynamisch regionaal en 
sociaal beleid; 
— de noodzaak de werkloosheid met alle ten 
dienste staande middelen te bestrijden; 
— de noodzaak van grotere inspanningen om de 
ontwikkeling van armere en die van rijkere ge­
bieden in de Gemeenschap meer met elkaar in 
evenwicht te brengen; 
— de noodzaak in het bijzonder de betrekkingen 
met de niet tot de Gemeenschap behorende Mid-
dellandse-Zeelanden en de ACS-landen waar­
mee de EEG samenwerkingsakkoorden heeft 
gesloten, te consolideren; 
— de noodzaak de landbouw (Middellandse-Zee-
produktie enerzijds en de landbouw in noorde­
lijke streken anderzijds) tot een evenwichtig ge­
heel te ontwikkelen, en ook in de toekomst een 
gemeenschappelijk geïntegreerd landbouwbeleid 
mogelijk te maken dat te financieren is en in 
overeenstemming is met de in artikel 39, lid 1, 
sub b), c), d) en e), van het Verdrag tot oprich­
ting van de EEG vastgelegde beginselen; 
— de noodzaak van een industriebeleid dat tot doel 
heeft het concurrentievermogen en de uitbrei­
dingsmogelijkheden van communautaire bedrij­
ven, en vooral van kleine en middelgrote onder­
nemingen, te bevorderen. Er dient een gunstig klimaat te worden gecreëerd voor investeringen 
en innovatie waarin nieuwe arbeidsplaatsen kun­
nen ontstaan. 
2. De uitbreiding van de Gemeenschap zal hogere 
uitgaven vergen en alleen mogelijk zijn wanneer de 
eigen middelen toenemen. Het Comité is voldaan 
over de in dit verband door de staatshoofden en 
regeringsleiders op 25 en 26 juni 1984 genomen 
eerste besluiten. 
De financiën van de Gemeenschap moeten natuur­
lijk ook om andere redenen worden gewijzigd. Het 
Comité herinnert in dit verband aan zijn advies van 
26 oktober 1983 betreffende „De toekomstige finan­
ciering van de Gemeenschap'X1)-
3. Ten aanzien van de besluitvorming bij de Raad 
benadrukt het Comité dat de uitbreiding het nog 
noodzakelijker maakt zich aan de desbetreffende 
voorschriften van het Verdrag te houden. 
4. Wat de geleidelijke totstandkoming van het vrije 
verkeer van werknemers betreft, pleit het Comité 
voor een korte overgangstijd, die niet vóór de cor­
responderende overgangstijd voor Griekenland mag 
aflopen. 
Het spreekt vanzelf dat de reeds vóór de toetreding 
in de Gemeenschap levende Portugezen en Span­
jaarden na de toetreding dezelfde rechten hebben als 
andere communautaire migranten. 
5. Krachtens de handelsovereenkomst van 1970 
worden Spanje op het vlak van de handel in indu-
strieprodukten verscheidene voorrechten toegekend. 
Het Comité zou gaarne zien dat Spanje bij zijn toe­
treding tot de Gemeenschap afstand doet van een 
aantal quota- en fiscale voordelen waardoor de ver­
houdingen worden scheefgetrokken. Ook moeten de 
staatsmonopolies met de desbetreffende Verdragsbe­
palingen in overeenstemming worden gebracht. 
6. Wat de industriesector betreft stelt het Comité 
voor, douanerechten en andere handelsbelemmerin­
gen gedurende een overgangsperiode van zeven jaar 
geleidelijk af te breken (15 % per jaar en 10 % in het 
zevende jaar). 
7. Het Comité verwacht dat Spanje met ingang van 
1 januari 1986 het BTW-stelsel zal toepassen, en 
Portugal drie jaar later. 
8. Het Comité gaat ervan uit dat vanaf het moment 
van toetreding: 
— Spanje zijn staalindustrie in overeenstemming 
met het EGKS-beleid herstructureert en zich 
richt naar de EGKS-bepalingen betreffende 
steunverlening en naar de produktie- en export­
quota's; 
— Spanje de produktiecapaciteit in de scheepsbouw 
inkrimpt, zoals de huidige Lid-Staten dit thans 
ook doen; 
(') PB nr. C 358 van 31. 12. 1983. 
17. 9. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 248/25 
— het in de textielsector bij de met Portugal ge­
maakte afspraak blijft (controle op de textielhan­
del gedurende drie a vier jaar met beschermings­
clausule op basis van wederkerigheid). 
9. Het Comité stelt voor de inpassing van de 
Spaanse landbouw in de communautaire landbouw 
een zevenjarige overgangsperiode voor, zulks in ver­
band met: 
— de voor drie jaar geldende uitzonderingsregeling 
voor gevoelige produkten (melk, vlees); 
— een geleidelijke overheveling van de Spaanse 
landbouwkosten naar de communautaire begro­
ting (acht jaar voor olijfolie en wijn). 
10. Voor produkten uit de landbouwsector schijnt 
een bijzondere regeling noodzakelijk, aangezien het 
in Spanje als discriminatie wordt beschouwd dat 
andere, niet tot de EG behorende landen zelfs ten 
opzichte van een toegetreden Spanje omvangrijke 
preferenties zouden genieten. Spanje zal na zijn 
toetreding gedurende de overgangstijd namelijk nog 
steeds worden behandeld als een derde land waar­
van de uitvoer naar de Gemeenschap aan heffingen 
onderworpen is. 
11. In het geval van Portugal — dat met een defici-
taire landbouw zit — acht het Comité het aanvaard­
baar dat deze geleidelijke overneming van de land­
bouwkosten over tien jaar wordt gespreid; voor 
melk zou met vier jaar een uitzondering worden 
gemaakt. 
12. De huidige visserijbesprekingen mogen de on­
derhandelingen niet ophouden. De gekozen oplos­
sing zal in ieder geval van dien aard moeten zijn dat 
Gedaan te Brussel, 4 juli 1984. de visserijsectoren van de Gemeenschap, Portugal 
en Spanje gedurende een overgangsperiode welke 
die voor de landbouw niet mag overschrijden, kun­
nen worden geïntegreerd. 
13. Het Comité legt er de nadruk op dat tegelijk 
met het afsluiten van de onderhandelingen — al­
thans in beginsel — een oplossing moet worden 
gevonden voor de volgende vraagstukken: 
a) verdere hulp aan Spanje en Portugal voor de her­
structurering van hun economie (onmiddellijke 
participatie in de afdeling Oriëntatie van het 
EOGFL, in het Sociaal Fonds en in het Regio­
naal Fonds); 
b) in het bijzonder dient Portugal communautaire 
steun te krijgen, zodat dit land financieel gezien 
voordeel behaalt uit zijn toetreding, hetgeen in 
overeenstemming is met de gedachte dat ontwik­
kelde en minder ontwikkelde gebieden in de Ge­
meenschap met elkaar solidair zijn. 
14. Het Comité is van mening dat de in de Toetre­
dingsakten vastgestelde overgangstermijnen voor de 
verschillende genoemde sectoren (paragrafen 4, 6, 9, 
1 len 12) de maximale termijnen moeten zijn en dat 
de duur ervan door de Instellingen van de Gemeen­
schap in het licht van de economische ontwikkeling 
mag worden ingekort. 
Hoewel Spanje en Portugal de communautaire ver­
worvenheden beslist moeten overnemen, meent het 
Comité dat deze landen wel moeten worden betrok­
ken bij alle ingrijpende wijzigingen van het commu­
nautaire recht waarover wordt beslist in de periode 
tussen de ondertekening van de Toetredingsakten en 
de daadwerkelijke toetreding. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran9ois CEYRAC