Nr. C 258/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11. 10. 89 
Voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de toegang van luchtvaartmaatschap­
pijen tot geregelde intracommunautaire luchtdiensten en de verdeling van de passagierscapaciteit 
tussen luchtvaartmaatschappijen op geregelde luchtdiensten tussen Lid-Staten 
COM(89) 373 de/ 
(Door de Commissie ingediend op 8 september 1989) 
(89/C 258/05) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 84, 
lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien de adviezen van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Co­
mité, 
Overwegende dat het met het oog op de geleidelijke tot­
standbrenging van de interne markt in de loop van een 
periode die op 31 december 1992 eindigt, dienstig is 
maatregelen te treffen overeenkomstig artikel 8 A van 
het Verdrag; dat de interne markt een ruimte omvat 
zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goe­
deren, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd; 
Overwegende dat met Beschikking 87/602/EEG van de 
Raad (') een eerste stap werd gezet op de weg naar de 
met het oog op de voltooiing van de interne markt voor 
luchtvervoer noodzakelijke vrijmaking van de verdeling 
van de passagierscapaciteit en de toegang tot de markt; 
dat de Raad ermee instemde om aan het einde van een 
aanloopperiode van drie jaar verdere vrijmakingsmaatre-
gelen te treffen; 
Overwegende dat het, ten einde luchtvaartmaatschap­
pijen ruimere mogelijkheden te bieden, aangewezen is 
inzake de betrekkingen tussen de Staten van registratie 
en de op hun grondgebied gevestigde luchtvaartmaat­
schappijen een eerste reeks maatregelen in te voeren; 
Overwegende dat een verruimde toegang tot de markt 
de ontwikkeling van de luchtvervoersector in de Ge­
meenschap zal stimuleren en de diensten voor de gebrui­
kers zal verbeteren; dat derhalve op het gebied van 
meervoudige aanwijzing ruimere bepalingen en vervoers-
rechten van de derde, de vierde en de vijfde vrijheid als­
mede de eerste bepalingen op het gebied van cabotage 
dienen te worden ingevoerd; 
Overwegende dat, om redenen verband houdende met 
de luchthaveninfrastructuur, de navigatiehulpmiddelen en 
de ontoereikendheid van „slots", eveneens enkele beper­
kingen ten aanzien van de uitoefening van vervoersrech-
ten moeten worden aangebracht; Overwegende dat het Koninkrijk Spanje en het Verenigd 
Koninkrijk op 2 december 1987 in Londen in een geza­
menlijke verklaring van hun ministers van Buitenlandse 
Zaken regelingen zijn overeengekomen inzake meer 
samenwerking bij het gebruik van de luchthaven van 
Gibraltar, welke regelingen echter nog niet worden toe­
gepast; 
Overwegende dat de ontwikkeling van het luchtverkeers-
stelsel op de Griekse eilanden thans ontoereikend is; dat 
de op die eilanden gelegen luchthavens om die reden tij­
delijk van toepassing van deze verordening moeten wor­
den vrijgesteld; 
Overwegende dat bilaterale regels betreffende capaci­
teitsaandelen met de beginselen van de interne markt, die 
wat het luchtvervoer betreft in 1993 moet zijn voltooid, 
niet verenigbaar zijn; dat de bilaterale beperkingen der­
halve geleidelijk moeten worden verminderd; 
Overwegende dat bevordering van de ontwikkeling van 
interregionale luchtdiensten met het oog op uitbreiding 
van het communautaire netwerk en met het oog op het 
leveren van een bijdrage tot een oplossing van het pro­
bleem van overbelasting van bepaalde grote luchthavens 
bijzonder belangrijk is; dat de regels met betrekking tot 
de capaciteitsverdeling voor deze diensten derhalve rui­
mer zouden moeten worden; 
Overwegende dat, gelet op de marktsituatie vanuit me­
dedingingsoogpunt, maatregelen dienen te worden ge­
troffen om ongerechtvaardigde economische gevolgen 
voor de luchtvaartmaatschappijen te voorkomen; 
Overwegende dat deze verordening Richtlijn 
83/416/EEG van de Raad (2), laatstelijk gewijzigd bij 
Richtlijn 89/.. ./EEG, en Beschikking 87/602/EEG ver­
vangt; dat die richtlijn en die beschikking derhalve moe­
ten worden ingetrokken, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING 
VASTGESTELD: 
Werkingssfeer en definities 
Artikel 1 
1. Deze verordening heeft betrekking op: 
a) de toegang tot de markt voor communautaire lucht­
vaartmaatschappij en; 
O PB nr. L 374 van 31. 12. 1987, blz. 19. (2) PB nr. L 237 van 26. 8. 1983, blz. 19. 
11. 10. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 258/7 
b) de verdeling van de passagierscapaciteit tussen de in 
een Lid-Staat gevestigde luchtvaartmaatschappij, on­
derscheidenlijk luchtvaartmaatschappijen, en de in 
een andere Lid-Staat gevestigde luchtvaartmaatschap­
pij, onderscheidenlijk luchtvaartmaatschappijen, op 
geregelde luchtdiensten tussen deze Staten. 
2. De toepassing van deze verordening op de luchtha­
ven van Gibraltar laat de onderscheiden juridische stand­
punten van het Koninkrijk Spanje en van het Verenigd 
Koninkrijk ten aanzien van het geschil inzake de soeve­
reiniteit over het grondgebied waarop deze luchthaven is 
gelegen, onverlet. 
3. De toepassing van deze verordening op de luchtha­
ven van Gibraltar wordt opgeschort totdat de in de geza­
menlijke verklaring van de minister van Buitenlandse Za­
ken van het Koninkrijk Spanje en van die van het Ver­
enigd Koninkrijk van 2 december 1987 vervatte regelin­
gen van toepassing zijn geworden. De Regering van 
Spanje en die van het Verenigd Koninkrijk zullen de 
Raad van bedoeld tijdstip in kennis stellen. Tijdens de 
opschorting is Richtlijn 83/416/EEG, zoals gewijzigd bij 
Richtlijn 86/216/EEG ('), op geregelde luchtdiensten 
van en naar Gibraltar van toepassing. 
4. Luchthavens op de Griekse eilanden worden tot 
1 juli 1993 van toepassing van deze verordening vrijge­
steld. Tenzij de Raad op voorstel van de Commissie an­
ders besluit, geldt deze vrijstelling nadien voor een pe­
riode van vijf jaar waarna zij nogmaals met vijf jaar kan 
worden verlengd. 
Artikel 2 
Voor de doeleinden van deze verordening wordt ver­
staan onder: 
a) luchtvaartmaatschappij: een luchtvervoersonderne-
ming met een geldige exploitatievergunning voor het 
exploiteren van geregelde luchtdiensten; 
b) vervoersrecht van de derde vrijheid: het recht van een 
in de ene Staat gevestigde luchtvaartmaatschappij om 
op het grondgebied van een andere Staat passagiers, 
vracht en post af te zetten die in de Staat waarin zij 
is geregistreerd, aan boord werden genomen; 
vervoersrecht van de vierde vrijheid: het recht van een 
in de ene Staat gevestigde luchtvaartmaatschappij om 
op het grondgebied van een andere Staat passagiers, 
vracht en post aan boord te nemen met als bestem­
ming de Staat waarin zij is geregistreerd; 
vervoersrecht van de vijfde vrijheid: het recht van een 
luchtvaartmaatschappij om tussen twee Staten waar­
onder de Staat waarin zij is geregistreerd niet is be­
grepen, commercieel luchtvervoer van passagiers, 
vracht en post te verrichten; 
cahotage: het recht van een luchtvaartmaatschappij 
om tussen twee plaatsen binnen een andere Lid-Staat dan de Staat waarin zij is geregistreerd, commercieel 
luchtvervoer van passagiers, vracht en post te verrich­
ten; 
c) betrokken Staten: de Staten waartussen een geregelde 
luchtdienst wordt onderhouden; 
d) Staat van registratie: de Lid-Staat waarin de commu­
nautaire luchtvaartmaatschappij is geregistreerd; 
e) communautaire luchtvaartmaatschappij: 
i) een luchtvaartmaatschappij die haar hoofdzetel en 
voornaamste plaats van bedrijvigheid in de Ge­
meenschap heeft en waarvan de meerderheid van 
de aandelen in handen is van onderdanen van 
Lid-Staten en/of van Lid-Staten zelf en die daad­
werkelijk door die personen of Staten wordt be­
heerd, of 
ii) een luchtvaartmaatschappij die, hoewel zij op het 
tijdstip van vaststelling van deze verordening niet 
aan de definitie onder i) beantwoordt: 
1. hetzij haar hoofdzetel en voornaamste plaats 
van bedrijvigheid in de Gemeenschap heeft en 
gedurende de twaalf aan de vaststelling van 
deze verordening voorafgaande maanden gere­
gelde of niet-geregelde luchtdiensten in de Ge­
meenschap heeft uitgevoerd; 
2. hetzij gedurende de aan de vaststelling van 
deze verordening voorafgaande twaalf maan­
den op grond van de vervoersrechten van de 
derde en de vierde vrijheid geregelde lucht­
diensten tussen Lid-Staten heeft uitgevoerd. 
De luchtvaartmaatschappijen die aan voornoemde 
criteria beantwoorden, zijn in bijlage I vermeld; 
f) geregelde luchtdienst: een reeks vluchten waarvan elk 
alle volgende kenmerken bezit: 
i) te worden uitgevoerd door vliegtuigen voor het 
vervoer van passagiers of passagiers en vracht 
en/of post tegen vergoeding, op zodanige wijze 
dat voor elke vlucht door het publiek ofwel 
rechtstreeks bij de luchtvaartmaatschappij ofwel 
bij haar erkende agenten, plaatsen kunnen wor­
den gekocht; 
ii) te worden uitgevoerd om het vervoer tussen de­
zelfde twee of meer plaatsen te verzorgen: 
1. hetzij volgens een gepubliceerde dienstrege­
ling; 
2. hetzij met een zodanige regelmaat of frequen­
tie dat de vluchten duidelijk herkenbaar zijn 
als een systematische reeks; 
O PB nr. L 152 van 6. 6. 1986, blz. 74. g) vlucht: vertrek van een welbepaalde luchthaven met 
als bestemming een welbepaalde luchthaven; 
Nr. C 258/8 Publikatieblad van de 
h) meervoudige aanwijzing op landenpaarbasis: de aan­
wijzing door de Staat van registratie van twee of 
meer van de op zijn grondgebied gevestigde lucht­
vaartmaatschappijen om tussen zijn grondgebied en 
dat van een andere Lid-Staat geregelde luchtdiensten 
te onderhouden; 
i) meervoudige aanwijzing op stedenpaarbasis: de aan­
wijzing door de Staat van registratie van twee of 
meer van de op zijn grondgebied gevestigde lucht­
vaartmaatschappijen om tussen een luchthaven of een 
luchthavensysteem op zijn grondgebied en een lucht­
haven of luchthavensysteem op het grondgebied van 
een andere Lid-Staat een geregelde luchtdienst te on­
derhouden; 
j) regionale luchthaven: elke luchthaven niet zijnde een 
in de lijst in bijlage II vermelde „categorie 1 "-lucht­
haven; 
k) luchthavensysteem: twee of meer luchthavens die sa­
men de luchtverkeersvoorzieningen van dezelfde stad 
vormen, zoals aangegeven in bijlage II; 
1) capaciteit: het aantal zitplaatsen dat gedurende een 
bepaalde periode op een geregelde luchtdienst aan 
het publiek wordt aangeboden; 
m) capaciteitsaandeel: het capaciteitsaandeel van een Lid-
Staat uitgedrukt in een overeenkomstig artikel 12 be­
rekend percentage van de totale capaciteit in een bi­
laterale betrekking met een andere Lid-Staat. 
Betrekkingen tussen de Lid-Staten van registratie en hun 
luchtvaartmaatschappijen 
Artikel 3 
1. De Lid-Staten verlenen op niet-discriminerende 
wijze een exploitatievergunning als luchtvaartmaatschap­
pij aan op hun grondgebied gevestigde ondernemingen, 
indien deze beantwoorden aan een voorschriftenpakket 
dat mede technische en economische normen omvat. 
Wanneer in een Lid-Staat een dergelijk voorschriften-
pakket nog niet bestaat, dan stelt die Lid-Staat binnen 
drie maanden na de inwerkingtreding van deze verorde­
ning dat pakket alsnog vast. De Lid-Staten maken deze 
voorschriftenpakketten bekend en delen deze onverwijld 
aan de Commissie mede. 
2. a) De Staat van registratie machtigt op niet-discrimi­
nerende wijze de op zijn grondgebied gevestigde 
en aan de in lid 1 bedoelde voorschriftenpakketten 
beantwoordende communautaire luchtvaartmaat­
schappijen tot exploitatie van luchtdiensten binnen 
de Gemeenschap; 
b) de Staat van registratie kan zijn machtiging ont­
houden of aan zijn machtiging voorwaarden ver­
binden, indien de aangevraagde dienst economisch 
niet levensvatbaar is. Elke Lid-Staat maakt de cri­
teria die hij bij zijn beoordeling van de economi-Europese Gemeenschappen H. 10. 89 
sche levensvatbaarheid aanlegt, openbaar en deelt 
deze onverwijld aan de Commissie mede. 
3. Elk besluit om een vergunning of een machtiging te 
onthouden of aan deze voorwaarden te verbinden, moet 
schriftelijk met redenen worden omkleed. 
Betrekkingen tussen een Staat van bestemming en com­
munautaire luchtvaartmaatschappijen 
Artikel 4 
1. Met inachtneming van artikel 6 machtigt een Lid-
Staat van bestemming communautaire luchtvaartmaat­
schappijen die overeenkomstig artikel 3 door de Staat 
van registratie werden goedgekeurd: 
— tot het onderhouden van luchtdiensten van de derde 
en van de vierde vrijheid; 
— tot het combineren van deze luchtdiensten op de in 
de Staat van registratie gelegen luchthavens of lucht­
havensystemen. Aan gecombineerde doorgaande 
luchtdiensten mag hetzelfde vluchtnummer worden 
toegekend. 
2. Een Lid-Staat die een van de op zijn grondgebied 
gevestigde luchtvaartmaatschappijen heeft gemachtigd 
tot het onderhouden van een dienst op een nieuwe route 
tussen regionale luchthavens met vliegtuigen waarvan de 
capaciteit honderd zitplaatsen niet overschrijdt, is gedu­
rende een periode van drie jaar na de machtigingsdatum 
niet gehouden machtiging te verlenen tot het onderhou­
den van een wederkerige luchtdienst met vliegtuigen 
waarvan de capaciteit honderd zitplaatsen overschrijdt. 
Vervoersrechten van de derde en van de vierde vrijheid 
Artikel 5 
Tussen luchthavens of luchthavensystemen in een Lid-
Staat en luchthavens of luchthavensystemen in een an­
dere Lid-Staat bestaan vervoersrechten van de derde en 
van de vierde vrijheid, wanneer deze luchthavens of 
luchthavensystemen voor intracommunautaire luchtdien­
sten openstaan. 
Meervoudige aanwijzing 
Artikel 6 
1. Een Lid-Staat van bestemming aanvaardt de meer­
voudige aanwijzing op landenpaarbasis. 
2. Hij aanvaardt de meervoudige aanwijzing tevens op 
stedenpaarbasis: 
— vanaf 1 januari 1991, op routes waarop in het voor­
gaande jaar meer dan 140 000 passagiers werden ver­
voerd of waarop meer dan 800 retourvluchten per 
jaar worden uitgevoerd; 
— vanaf 1 januari 1992, op routes waarop in het voor­
gaande jaar meer dan 100 000 passagiers werden ver­
voerd of waarop meer dan 600 retourvluchten per 
jaar worden uitgevoerd. 
11. 10. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 258/9 
Combinatie van landingsplaatsen 
Artikel 7 
Bij het onderhouden van geregelde luchtdiensten naar of 
van twee of meer plaatsen in een of meer andere Lid-
Staten dan haar Staat van registratie wordt een commu­
nautaire luchtvaartmaatschappij door de betrokken Sta­
ten teogestaan geregelde luchtdiensten te combineren. 
De vervoersrechten tussen de gecombineerde plaatsen 
mogen overeenkomstig de artikelen 8 en 9 worden uitge­
oefend. 
Vervoersrechten van de vijfde vrijheid 
Artikel 8 
1. Communautaire luchtvaartmaatschappijen mogen 
tussen gecombineerde plaatsen in twee Lid-Staten op de 
volgende voorwaarden vervoersrechten van de vijfde vrij­
heid uitoefenen: 
a) de rechten worden uitgeoefend op een dienst die de 
verlenging van een dienst vanuit de Staat van registra­
tie of die het voorstadium van een dienst naar die 
Staat vormt; 
b) de luchtvaartmaatschappij mag op de betrokken route 
niet meer dan 50 % van haar jaarlijkse capaciteit aan 
zitplaatsen voor het vervoer van passagiers van de 
vijfde vrijheid gebruiken. Deze beperking geldt niet 
voor vliegtuigen met ten hoogste honderd zitplaatsen. 
2. De Lid-Staten verzetten zich niet ertegen dat com­
munautaire luchtvaartmaatschappijen tussen een luchtha­
ven in de Gemeenschap en een luchthaven in een derde 
land een geregelde luchtdienst van de vijfde vrijheid on­
derhouden, mits de autoriteiten van het betrokken derde 
land met bedoelde dienst instemmen. 
3. De luchtvaartmaatschappij mag voor de dienst van 
de vijfde vrijheid een ander, maar geen groter vliegtuig 
gebruiken dan dat wat zij gebruikt voor de dienst van de 
derde en van de vierde vrijheid waarvan die van de vijfde 
vrijheid de verlenging of het voorstadium vormt. 
Cabotage 
Artikel 9 
Communautaire luchtvaartmaatschappijen mogen tussen 
gecombineerde plaatsen in dezelfde Lid-Staat cabotage-
rechten uitoefenen, indien 
a) de cabotagerechten worden uitgeoefend op een lucht­
dienst die de verlenging vormt van een luchtdienst 
vanuit de Staat van registratie of het voorstadium 
vormt van een luchtdienst naar genoemde Staat; b) de cabotage tussen twee luchthavens geschiedt waar­
van ten minste één geen regionale luchthaven is; 
c) de luchtvaartmaatschappij voor de betrokken lucht­
dienst niet meer dan 30 % van haar jaarlijkse capaci­
teit aan zitplaatsen voor het vervoer van cabotagepas-
sagiers gebruikt. 
Voorwaarden voor het onderhouden van vervoersrechten 
Artikel 10 
Deze verordening laat het recht van een Lid-Staat om de 
verdeling van het verkeer tussen de luchthavens van een 
luchthavensysteem op niet-discriminerende wijze te rege­
len, onverlet. 
Artikel 11 
1. Het onderhouden van vervoersrechten is onderwor­
pen aan nationale, regionale of plaatselijke voorschriften 
betreffende de bescherming van het milieu en betreffende 
de sociale voorwaarden en de veiligheid, en met name 
aan de volgende voorwaarden: 
a) de betrokken luchthaven of het betrokken luchtha­
vensysteem moet over voldoende voorzieningen be­
schikken om de dienst te ontvangen; 
b) de navigatiehulpmiddelen moeten toereikend zijn om 
de dienst te ontvangen; 
c) er moeten „slots" beschikbaar zijn; 
d) de dienst moet aan de bekendgemaakte nationale, 
regionale of plaatselijke operationele voorschriften 
voldoen. 
2. Wanneer niet aan de in lid 1 bedoelde voorwaarden 
wordt voldaan, kan een Lid-Staat op niet-discrimine­
rende wijze aan het onderhouden van deze vervoersrech­
ten voorwaarden verbinden of deze beperken dan wel 
weigeren. Alvorens een dergelijke maatregel te treffen, 
stelt hij de Commissie op de hoogte en verstrekt hij haar 
alle nodige gegevens. De Commissie onderzoekt de si­
tuatie en besluit binnen twee maanden of de Lid-Staat de 
maatregel mag nemen. 
Capaciteitsaandelen 
Artikel 12 
1. Met ingang van 1 oktober 1990 staat een Lid-Staat 
aan iedere luchtvaartmaatschappij die vervoersrechten 
van de derde en de vierde vrijheid uitoefent en die door 
de betrokken Staten krachtens deze verordening of 
krachtens tussen deze Staten geldende soepeler regelin­
gen is gemachtigd om diensten tussen hun grondgebie­
den te onderhouden, toe haar capaciteit te verhogen, 
mits de daaruit voortvloeiende capaciteitsaandelen bin­
nen een marge van 67,5 : 32,5 % blijven. 
Nr. C 258/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11. 10. 89 
2. De marge waarbinnen een Lid-Staat een andere 
Lid-Staat toestaat om zijn capaciteitsaandeel te verho­
gen, wordt met ingang van 1 april 1992 tot 75 : 25 % 
verruimd. 
3. De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op een 
luchtdienst tussen een „categorie 1 "-luchthaven bedoeld 
in bijlage II en een regionale luchthaven die wordt on­
derhouden door vliegtuigen met niet meer dan honderd 
zitplaatsen en evenmin op een luchtdienst tussen 
regionale luchthavens, ongeacht de vliegtuigcapaciteit. 
4. Bij de toepassing van de leden 1 en 2 wordt geen 
rekening gehouden met unilaterale capaciteitsverlagin­
gen. In zulke gevallen is de grondslag voor de bereke­
ning van de capaciteitsaandelen de capaciteit die de 
luchtvaartmaatschappij, onderscheidenlijk luchtvaart­
maatschappijen, van de Lid-Staat welke haar capaciteit 
heeft, onderscheidenlijk hun capaciteit hebben verlaagd, 
in de vorige overeenkomstige seizoenen aanbood, onder­
scheidenlijk aanboden. 
5. Ongeacht de toepassing van de leden 1 en 2 staat 
een Lid-Staat een andere Lid-Staat toe zijn capaciteits­
aandeel te verhogen met vijf percentagepunten boven het 
niveau van zijn capaciteitsaandeel in het voorgaande 
overeenkomstige seizoen. 
Artikel 13 
1. Indien een Lid-Staat, waarvan de op zijn grondge­
bied gevestigde luchtvaartmaatschappij, onderscheiden­
lijk luchtvaartmaatschappijen, ingevolge de toepassing 
van artikel 12, leden 1 en 2, ernstig financieel nadeel 
heeft, onderscheidenlijk hebben geleden, de Commissie 
daarom verzoekt, onderzoekt deze laatste de situatie; op 
grond van alle ter zake dienende factoren, met inbegrip 
van de marktsituatie, de financiële toestand van de be­
trokken luchtvaartmaatschappij, onderscheidenlijk lucht­
vaartmaatschappijen, en de bereikte bezettingspercenta­
ges, besluit zij of de capaciteitsverdeling op de routes 
naar of vanuit deze Lid-Staat voor een beperkte periode 
dient te worden gestabiliseerd. 
2. De Commissie deelt haar besluit mede aan de Raad 
en aan de Lid-Staten. Iedere Lid-Staat kan het besluit 
van de Commissie binnen een maand voorleggen aan de Raad, die binnen een maand met eenparigheid van stem­
men anders kan besluiten. 
Algemene bepalingen 
Artikel 14 
1. Deze verordening belet de Lid-Staten niet onder­
ling regelingen te treffen of in stand te houden die soe­
peler zijn dan het bepaalde in de artikelen 6, 8, 9 en 12. 
2. De bepalingen van deze verordening mogen niet 
worden gebruikt om in bestaande regelingen capaciteit 
of toegang tot de markt te beperken. 
Artikel 15 
1. De Commissie publiceert vóór 1 juni 1992 en ver­
volgens om de twee jaar een verslag over de tenuitvoer­
legging van deze verordening. 
2. Bij de tenuitvoerlegging van deze verordening wer­
ken de Lid-Staten en de Commissie samen, in het bijzon­
der wat het vergaren van de benodigde gegevens voor 
het opstellen van de in lid 1 bedoelde verslagen betreft. 
3. Krachtens deze verordening verkregen vertrouwe­
lijke informatie valt onder het beroepsgeheim. 
Artikel 16 
Uiterlijk op 31 december 1992 besluit de Raad over de 
herziening van deze verordening op grondslag van een 
voorstel van de Commissie dat vóór 1 juni 1992 moet 
worden ingediend. 
Artikel 17 
1. Beschikking 87/602/EEG wordt ingetrokken. 
2. Onverminderd artikel 1, lid 3, wordt Richtlijn 
83/416/EEG ingetrokken. 
Artikel 18 
Deze verordening treedt in werking op 1 oktober 1990. 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en 
is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
11. 10. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 258/11 
BIJLAGE I 
Luchtvaartmaatschappijen als bedoeld in artikel 2, onder e) ii) 
Onderstaande luchtvaartmaatschappijen beantwoorden aan de in artikel 2, onder e) ii), vermelde criteria, 
zolang zij als nationale luchtvaartmaatschappijen worden erkend door de Lid-Staat die hen op de datum 
van vaststelling van deze verordening als zodanig erkent: 
— Scandinavian Airlines System, 
— Britannia Airways, 
— Monarch Airlines. 
BIJLAGE II 
Lijst van „categorie 1 "-luchthavens 
Brussel/Bruxelles — Zaventem 
Kobenhavn — Kastrup/Roskilde 
Frankfurt/Rhein-Main, 
Düsseldorf — Lohausen, 
München — Riem 
Palma de Mallorca, 
Madrid — Barajas, 
Malaga, 
Las Palmas 
Athina — Hellinikon, 
Thessaloniki — Micra 
Paris — Charles de Gaulle/Orly 
Dublin 
Rome — Fiumicino/Ciampino, 
Milano — Linate/Malpensa 
Amsterdam — Schiphol 
Lisboa, 
Faro 
London — Heathrow/Gatwick/Stansted, 
Luton. BELGIË: 
DENEMARKEN: 
DUITSLAND: 
SPANJE: 
GRIEKENLAND: 
FRANKRIJK: 
IERLAND: 
ITALIË: 
NEDERLAND: 
PORTUGAL: 
VERENIGD KONINKRIJK: