19. 12. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 341/21 
Advies inzake een voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van nieuwe 
bepalingen betreffende hoofdstuk VI „Voorziening" van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 330 van 16 december 1982, blz. 4. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 20 december 1982 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité over­
eenkomstig de bepalingen van artikel 170 van het Verdrag tot oprichting van de Euro­
pese Gemeenschap voor Atoomenergie over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 28 en 29 september 1983 te Brussel gehouden 210e 
zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 1. Inleiding 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie, in het bijzonder 
artikel 170, 
Gezien de adviesaanvrage van de Raad van de 
Europese Gemeenschappen d.d. 20 december 1982 
inzake het voorstel voor een besluit van de Raad 
houdende vaststelling van nieuwe bepalingen 
betreffende hoofdstuk VI „Voorziening" van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen­
schap voor Atoomenergie (•), 
Gezien het besluit van zijn Bureau van 14 december 
1982, de Afdeling voor energie en nucleaire vraag­
stukken te belasten met het opstellen van een advies 
ter zake, 
Gezien het advies dat voornoemde Afdeling tijdens 
haar op 9 september 1983 gehouden 82e vergadering 
heeft opgesteld, 
Gezien het mondelinge verslag van de rapporteur, 
de heer von der Decken, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 210e zitting 
van 28 en 29 september 1983 (vergadering van 28 
september), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met 69 stemmen vóór en 5 stemmen tegen, bij 12 
onthoudingen is goedgekeurd. 
(') PB nr. C 330 van 16. 12. 1982, blz. 4. 1.1. In artikel 76 van het Euratom-Verdrag is vast­
gelegd dat de bepalingen van hoofdstuk VI na 
zeven jaar, d.w.z. vanaf 1964, gewijzigd kunnen wor­
den. De Commissie heeft reeds tweemaal (1964 en 
1970) wijzigingsvoorstellen ingediend, die echter 
niet tot resultaten hebben geleid. 
1.2. Krachtens de tot nog toe vigerende tekst van 
hoofdstuk VI van het Euratom-Verdrag bezit de 
Commissie het handelsmonopolie voor kernsplijt­
stoffen, aangezien op het moment dat deze tekst 
werd geformuleerd ervan uit moest worden gegaan 
dat tekorten zouden optreden. In de praktijk is ech­
ter een geheel andere situatie ontstaan, vooral 
omdat de oorspronkelijk verwachte schaarste, met 
name op de markt van natuurlijk uranium, niet is 
opgetreden. 
1.3. Het Voorzieningsagentschap, dat de rechten 
en plichten van de Commissie waarneemt, heeft 
gezien deze ontwikkeling een vereenvoudigde pro­
cedure ingevoerd, die er in de praktijk op neerkomt 
dat het Agentschap de contracten ten dele weliswaar 
ondertekent, maar in het algemeen niet betrokken is 
bij de onderhandeling over de contracten. In veel 
gevallen vindt de facto slechts registratie van de 
kernsplijtstoffen door het Agentschap plaats. 
1.4. In hoofdstuk VI wordt niet bepaald dat het 
Voorzieningsagentschap het monopolie bezit voor 
de loonbewerkingsovereenkomsten (art. 75). In het 
verleden is erover gediscussieerd of de loonverrij-
kingscontracten al dan niet loonbewerkingsovereen­
komsten zijn. Daarom hebben sommige Lid-Staten 
Nr. C 341/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 12. 83 
en ondernemingen hun contracten niet aan het 
Voorzieningsagentschap voorgelegd. 
1.5. Om deze en verschillende andere redenen 
heeft de Commissie nu een nieuw voorstel tot wijzi­
ging van de bepalingen van hoofdstuk VI voorge­
legd. Hierin wordt de monopoliepositie van het 
Agentschap volledig opgegeven, worden daarente­
gen alle loonbewerkingsovereenkomsten gelijkge­
steld met aan- en verkoopovereenkomsten, wordt 
voor het principe van de markteconomie en van 
eenheid van de gemeenschappelijke markt gekozen 
en wordt het Agentschap geconsolideerd, echter met 
een nieuwe, in de praktijk gegroeide belangrijke 
taak. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Slechts wanneer het uit hoofde van het spe­
ciale karakter van de atoomtechniek absoluut nood­
zakelijk is, voor een bepaalde splijtstof afwijkende 
bepalingen te treffen, zou volgens het Comité 
mogen worden overwogen hoofdstuk VI te wijzigen. 
Aangezien controle- en veiligheidskwesties in 
hoofdstuk VII geregeld zijn, kunnen en moeten de 
bepalingen van hoofdstuk VI uitsluitend betrekking 
hebben op de voorziening, de regels van de markt­
economie en de eenheid van de markt. 
2.2. Het Comité stemt volledig in met de algemene 
doelstelling van de nieuwe bepalingen. Het stelt 
evenwel vast dat enkele bijkomende rechten 
opgeëist worden die in de oorspronkelijke tekst van 
het Verdrag niet voorkomen. In het onderstaande 
zal het Comité zijn standpunt inzake deze en enige 
bijzondere wijzigingen apart bekend maken. 
2.3. Het Comité hoopt dat alle betrokken partijen 
met inaanmerkingneming van de bijzondere opmer­
kingen van zijn advies spoedig tot overeenstemming 
zullen kunnen komen, zodat een besluit kan worden 
genomen over de nieuwe versie van de bepalingen 
van hoofdstuk VI van het Euratom-Verdrag. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Artikel 52 
In dit artikel wordt rekening gehouden met het feit 
dat er in de Gemeenschap Lid-Staten zijn die 
atoomwapens bezitten. Verduidelijkt wordt dat de 
rol van de Gemeenschap bij de bevoorrading zich 
niet uitstrekt tot de bevoorrading voor militaire en 
explosieve doeleinden. Het Comité ziet geen moge­
lijkheid om dit probleem door een ander voorstel op 
te lossen. Het onderstreept echter dat voor alle 
materialen die voor civiele, niet-explosieve doelein­
den gebruikt worden, in alle Lid-Staten dezelfde 
voorschriften moeten gelden, omdat zich anders een 
onaanvaardbare discriminatie zou voordoen. 3.2. Artikel 53 
Het Comité stelt met voldoening vast dat de een­
heid van de markt van de Gemeenschap in artikel 
53, lid 1, uitdrukkelijk wordt bevestigd. Het is zich 
er echter van bewust dat het hier slechts het niet-
militaire marktsegment betreft. 
Zolang geen officiële versie van een dergelijke ver­
ordening bestaat kan het Comité echter geen defini­
tief standpunt over het tweede lid van artikel 53 
innemen. Het verzoekt derhalve over deze verorde­
ning geraadpleegd te worden. 
3.3. Artikel 57 
Het Comité vraagt zich af of het noodzakelijk is dat 
voor exportcontracten een uitdrukkelijke toestem­
ming vereist is. Naar zijn mening zou het voldoende 
zijn wanneer het Voorzieningsagentschap van derge­
lijke contracten kennis neemt. Ook naar het oordeel 
van de Commissie kan slechts in zeer uitzonderlijke 
gevallen een exportvergunning geweigerd worden. 
In die gevallen zou het Voorzieningsagentschap 
slechts moeten nagaan of het contract tegen de 
belangen van de Gemeenschap indruist en niet of 
het met de algemene belangen strookt. 
3.4. In ieder geval mag loonveredeling volgens het 
Comité niet aan de bepalingen van artikel 57 wor­
den onderworpen, aangezien de voorzieningssituatie 
van de Gemeenschap door loonveredeling niet 
wordt beïnvloed. 
3.5. Artikel 58 
Het Comité acht de formulering van dit artikel te 
onduidelijk, omdat hieruit niet blijkt dat het slechts 
investeringen met internationale deelneming betreft, 
zoals de Commissie in haar toelichting verklaart. 
Bovendien bestaat er volgens het Comité geen reden 
om ondernemingen met internationale deelnemin­
gen anders te behandelen dan zuiver nationale 
ondernemingen. Omvangrijke investeringsplannen 
op het vlak van verrijking en opwerking zullen 
immers toch in de gehele Gemeenschap bekend zijn. 
Het Comité acht artikel 58 daarom in zijn geheel 
overbodig, te meer daar investeerders noch moeten, 
noch kunnen worden gedwongen om samen te wer­
ken. 
3.6. Artikel 60 
De Commissie zou in de eerste plaats voor natuur­
lijk uranium voorraadvorming moeten voorstellen, 
omdat de Gemeenschap alleen wat deze grondstof 
betreft afhankelijk is van derde landen. Zelfs in dit 
19. 12. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 341/23 
geval ziet het Comité echter voor de nabije toekomst 
geen concrete redenen om tot voorraadvorming over 
te gaan. 
3.7. Artikel 61 
Het Comité acht het principieel onlogisch enerzijds 
de principes van de markteconomie, die juist op het 
vrije spel tussen vraag en aanbod berusten, te willen 
toepassen, en anderzijds te willen ingrijpen om een 
marktevenwicht tot stand te brengen. Bovendien 
kan nauwelijks voldoende duidelijk worden gedefi­
nieerd wat onder gebrek aan evenwicht tussen vraag 
en aanbod wordt verstaan. 
3.8. Om deze verschillende redenen stelt het 
Comité voor dat artikel 61 geschrapt wordt en ver­
vangen wordt door een tekst die slechts in een crisis 
van toepassing is: 
,, Artikel 61 
Ingeval een ernstige crisisdreiging bestaat, richt 
de Commissie ter zake dienende aanbevelingen 
tot de Lid-Staten, personen en ondernemingen, 
die erop gericht zijn de crisis te boven te 
komen.". voornaamste doel heeft gesteld het bedrijfsleven te 
steunen. Het is dan ook wenselijk dat de positie van 
het Agentschap in de toekomst zoveel mogelijk 
wordt geconsolideerd, o.a. door het ook de bevoegd­
heid over exportcontracten te geven. Alleen al het 
feit dat de exportcontracten de voorzieningssituatie 
van de Gemeenschap beïnvloeden, rechtvaardigt 
immers kennisgeving hiervan aan de Commissie. 
Vanuit dit oogpunt zou de bevoegdheid van het 
Voorzieningsagentschap moeten worden geregeld. 
Dit punt moet volgens het Comité verduidelijkt 
worden. 
3.11. Artikel 72 
Het Comité heeft geen bezwaar tegen dit artikel, 
mits door wijziging van artikel 57 bepaald wordt dat 
ook exportcontracten onder dit artikel vallen omdat 
zij de voorziening betreffen. Het Comité hoopt dat 
de toepassing van dit artikel in de praktijk niet te 
veel rompslomp met zich brengt. 
3.12. Artikel 73 
3.9. Artikel 62 
Het is naar het oordeel van het Comité zonder meer 
duidelijk dat de Raad het recht moet hebben om in 
crisissituaties op voorstel van de Commissie en met 
eenparigheid van stemmen de noodzakelijke maat­
regelen te nemen. Het Comité ziet niet in waarom de bepalingen van 
hoofdstuk VII „Veiligheidscontrole" nog zouden 
moeten worden uitgebreid met en versterkt door 
extra controlemaatregelen. 
3.13. Artikel 75 
3.10. Artikelen 63 t/m 71 
Het Voorzieningsagentschap heeft in de afgelopen 
jaren zeer veel aanzien gekregen, omdat het zich tot Loonveredeling zou uitdrukkelijk van deze bepaling 
moeten worden vrijgesteld, omdat de voorzienings­
situatie van de Gemeenschap door loonveredeling 
niet wordt beïnvloed. 
Gedaan te Brussel, 28 september 1983. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
De volgende overeenkomstig de bepalingen van het Reglement van Orde ingediende wijzigings­
voorstellen werden door het Comité tijdens de discussie verworpen: 
Nr. C 341/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 12.83 
Paragraaf 3.1 „Artikel 52" 
Deze paragraaf door de volgende tekst te vervangen: 
„In de eerste zin van artikel 52 zouden de woorden voor „niet-militaire en niet-explosieve 
doeleinden" moeten worden geschrapt.". 
Motivering 
Eenheid van de bevoorradingsmarkt en non-discriminatie, onafhankelijk van de doeleinden 
waarvoor de materialen gebruikt worden (militaire of civiele), behoren tot de grondslagen van het 
Euratom-Verdrag. Hieraan mag niet getornd worden, omdat alle markten van de Gemeenschap 
gelijk behandeld moeten worden. Er is een de facto-situatie ontstaan waarin sommige Lid-Staten 
de regels van het Verdrag op discriminerende wijze toepassen door het principe van eenheid van 
de bevoorradingsmarkt niet te respecteren en een groot deel van hun installaties en/of die van 
hun burgers aan de controle krachtens het Verdrag te onttrekken. Derhalve moet voorkomen wor­
den dat deze situatie door een nieuwe wetstekst wordt gelegaliseerd. 
De eenheid van de bevoorradingsmarkt wordt tevens bevestigd in hoofdstuk VII (Veiligheidscon­
trole). In artikel 84 staat nl.: „Bij de uitoefening van de controle wordt niet gediscrimineerd op 
grond van de bestemming welke is gegeven aan de ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstof­
fen.". In de laatste alinea van dit artikel wordt gespecificeerd dat het controlerecht pas ophoudt 
bij of na de bijzondere bewerking van materialen bestemd voor defensiedoeleinden. 
De Gemeenschap kan in haar wetgeving geen discriminatie accepteren die indruist tegen de een­
heid van de markt en het resultaat is van een ontwikkeling waarbij bepaalde materialen „losge­
koppeld" worden van civiele of militaire programma's. Dit geldt in het bijzonder voor Frankrijk, 
dat met deze methode meer dan 80 % van de materialen aan de Euratom-controle onttrekt. Op 
enkele uitzonderingen na hebben alle installaties dus hun „materialen voor vrij gebruik". Deze 
materialen, die momenteel bijna de helft en weldra meer dan de helft van de totale elektriciteits-
produktie van Frankrijk voor hun rekening nemen en vanzelfsprekend van onloochenbare bete­
kenis voor de energiemarkt van de Gemeenschap zijn, worden dus aan de regels van het Verdrag 
onttrokken. Legalisering van een dergelijke situatie door de voorgestelde tekst is onaanvaardbaar 
en overigens geenszins noodzakelijk, gezien het geval van het Verenigd Koninkrijk, dat ook een 
kernmacht bezit maar niettemin geaccepteerd heeft, materialen voor militaire doeleinden naar de 
geest en de letter van artikel 84 te behandelen. 
Het opleggen van sancties (artikel 74 van de nieuwe bepalingen) wordt een verdere discriminatie 
indien niet voor alle Lid-Staten dezelfde voorwaarden gelden. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 12; tegen: 49; onthoudingen: 19. 
Na paragraaf 3.12 
Een paragraaf betreffende artikel 74 in te voegen: 
„Het lijkt het Comité niet verstandig om hier verordeningsbevoegdheid aan de Commissie 
te geven, vooral omdat de nieuwe bepalingen ook schendingen van internationale overeen­
komsten moeten gaan omvatten. De verordeningsbevoegdheid zou daarom bij de Raad moe­
ten liggen.". 
Motivering 
Op deze wijze wordt het belang erkend van het feit dat het opleggen van boeten en dwangsom­
men een van de voornaamste elementen van hoofdstuk VI is. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 7; tegen: 51; onthoudingen: 18.