mm COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 03.05.1995 
COM(95) 162 def. 
Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement 
betreffende de rol van sancties voor de tenuitvoerlegging 
van de communautaire wetgeving op het gebied van de interne markt 
Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement 
betreffende de rol van sancties voor de tenuitvoerlegging 
van de communautaire wetgeving op het gebied van de interne markt 
1NLF4P1NG 
Op het gebied van de interne markt is de Gemeenschap van een fase van intensief 
wetgevingswerk overgegaan op een fase waarin de nadruk ligt op de effectieve werking 
van de gemeenschappelijke regels. Het gaat er vooral om ervoor te zorgen dat de 
richtlijnen juist worden omgezet en meer in het algemeen dat de communautaire 
bepalingen effectief worden toegepast. Dit impliceert met name dat de nodige menselijke 
en materiële hulpbronnen voorhanden zijn, dat de administratieve samenwerking tussen 
de verschillende instanties die verantwoordelijk zijn voor de toepassing van de 
gemeenschappelijke regels, wordt ontwikkeld, en dat doeltreffende 
beroepsmogelijkheden open staan voor natuurlijke en rechtspersonen die schade hebben 
geleden door overtredingen van de regels van de interne markt. 
Met betrekking tot dit laatste punt heeft de Commissie in haar mededeling aan de Raad 
"een optimale benutting van de door de interne markt geboden kansen - Strategisch 
Programma" (COM(93)632 def. van 22.12.1993) de aandacht van de Raad gevestigd op 
de noodzaak de nationale stelsels van sancties die van toepassing zijn in geval van niet-
naleving van de uit de gemeenschappelijke regels voortvloeiende verplichtingen, 
doorzichtiger te maken. 
In deel III van afdeling B van het Strategisch Programma "Beroepsmogelijkheden: 
toegang tot de rechterlijke instanties en gerechtelijke samenwerking" staat expliciet dat 
de Commissie pleit voor: 
"Verbetering van de doorzichtigheid van nationale sancties door te eisen dat zij 
systematisch samen met de omzettingsmaatregelen worden aangemeld (door de 
Lid-Staten). Dienstige bepalingen zullen worden opgenomen in de toekomstige 
voorstellen inzake wetgeving betreffende de interne markt en de Lid-Staten zullen 
worden verzocht gegevens mede te delen met betrekking tot de bestaande 
wetgeving." 
Aangezien de doeltreffendheid van de sancties één van de elementen is die ervoor moeten 
zorgen dat de regels van de interne markt worden toegepast, heeft deze mededeling ten 
doel de Raad en het Europees Parlement in kennis te stellen van de beweegredenen en 
plannen van de Commissie op dit welbepaalde punt van het Strategisch Programma. 
Deze mededeling vormt een eerste etappe binnen een meer algemeen discussiekader. 
I. DOELTREFFENDE. EVENREDIGE EN AFSCHRIKKENDE SANCTIES 
In artikel 5 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap wordt het 
volgende bepaald: "De Lid-Staten treffen alle algemene of bijzondere maatregelen welke 
geschikt zijn om de nakoming van de uit dit Verdrag of uit handelingen veai de 
Instellingen der Gemeenschap voort /loeiende verplichtingen te verzekeren". 
In zijn jurisprudentie heeft het Hof gepreciseerd, dat wanneer een Gemeenschapsregeling 
geen specifieke strafbepaling met betrekking tot een overtreding bevat of daarvoor 
verwijst naar de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, de Lid-Staten 
krachtens artikel 5 EEG-Verdrag verplicht zijn, alle passende maatregelen te nemen om 
de doeltreffende toepassing van het Gemeenschapsrecht te verzekeren, met name door 
een strafte kiezen die doeltreffend, evenredig en afschrikkend is1. 
Want evenals in elk rechtsstelsel dienen enerzijds degenen op wie uit het 
Gemeenschapsrecht voortvloeiende verplichtingen rusten, ervan te worden afgeschrikt de 
wet te overtreden, en dienen anderzijds degenen die die wet niet naleven, naar behoren te 
worden gestraft. 
Daarom kan alleen een coherente aanpak van het vraagstuk van de sancties die in de 
eengemaakte markt van toepassing zijn, zowel een eerlijke concurrentie onder billijke 
voorwaarden als de bescherming van de door de gemeenschappelijke regels gediende 
algemene belangen waarborgen. 
Waarborging van een eerlijke concurrentie 
onder billijke voorwaarden 
Aangezien de naleving van de wetgeving op het gebied van de interne markt directe of 
indirecte kosten voor de betrokken bedrijven met zich meebrengt, mag het niet gebeuren 
dat sommige bedrijven op grond van een berekening waaruit blijkt dat profijt op korte 
termijn kan worden behaald of dat er een mogelijkheid bestaat om de 
gemeenschappelijke voorschriften te omzeilen, er de voorkeur aan geven de prijs van een 
lichte sanctie te betalen of het risico van een hypothetische sanctie te lopen met het oog 
op de voordelen die niet-naleving van de geldende regels hen zou kunnen opleveren. 
In sommige gevallen zouden de voorwaarden voor een eerlijke concurrentie in gevaar 
worden gebracht of worden aangetast door gebrekkige nationale regels ter zake van 
sancties. Bovendien zouden dergelijke gebrekkige regels onder bepaalde omstandigheden 
kunnen leiden tot concurrentieverstoringen op communautair niveau waardoor het vrije 
verkeer van goederen en diensten zou worden bedreigd. Dat is onaanvaardbaar in een 
eengemaakte markt. 
Bescherming van de door de gemeenschappelijke 
regels gediende algemene belangen 
Het toezicht op de naleving van de interne-marktwetgeving dient echter een veel hoger 
doel dan alleen de economische voordelen verbonden aan het vrije verkeer van personen, 
goederen, diensten en kapitaal in de grote markt. 
De regels van de interne markt schrijven immers met name hoge normen voor op het 
gebied van bescherming van de gezondheid, veiligheid, milieubescherming en 
consumentenbescherming. 
Zie met name het arrest van 21 september 1989, zaak 68/88, Commissie/Griekenland, Jurispr. 
blz. 2965, punten 23 en 24. 
Het ontbreken van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties in geval van 
overtreding van het Gemeenschapsrecht zou derhalve de geloofwaardigheid van de 
gemeenschappelijke wetgeving aantasten, terwijl dit voor de burgers van de Unie en hun 
milieu zou leiden tot individueel en sociaal onaanvaardbare risico's. 
II. DE BEPERKINGEN VAN DE VERWIJZING NAAR 
DE NATIONALE STELSELS VAN SANCTIES 
In de communautaire wetgeving is de impliciete - door toepassing van artikel 5 van het 
Verdrag - of expliciete verwijzing naar de nationale stelsels van sancties de regel, terwijl 
de vaststelling van gemeenschappelijke sancties de uitzondering blijft. Deze algemene 
situatie is volledig in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel. 
Op het gebied van de interne markt gaat het om een toepassing van het noodzaak- en het 
evenredigheidscriterium op het wetgevingswerk van de Gemeenschap. 
Een dergelijke situatie is politiek en sociaal echter slechts verdedigbaar voor zover de 
nationale stelsels van sancties en de toepassing daarvan doeltreffend, evenredig en 
afschrikkend zijn. 
Het naast elkaar bestaan van verschillende nationale stelsels van sancties is dus slechts 
verenigbaar met een goede werking van de interne markt voor zover deze kenmerken 
door allen worden gerespecteerd, eventueel door een aanpassing van de bestaande 
nationale stelsels. 
Uit de jurisprudentie van het Hof blijkt namelijk, dat wanneer een Gemeenschapsregeling 
geen specifieke strafbepaling met betrekking tot een overtreding bevat of daarvoor 
verwijst naar de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, de Lid-Staten er 
met name op toe dienen te zien, dat overtredingen van het Gemeenschapsrecht onder 
gelijke materiële en formele voorwaarden worden bestraft als vergelijkbare en even 
ernstige overtredingen van het nationale recht. Zij zijn daarbij vrij in hun keuze van de op 
te leggen straffen, maar -aldus het Hof- "deze moeten wel doeltreffend, evenredig en 
afschrikkend zijn"2. 
Hieruit blijkt dat, wanneer bij toepassing van een bestaand nationaal stelsel van sancties 
de straf niet doeltreffend, evenredig en afschrikkend is, de Lid-Staten hetzij een ander 
stelsel van sancties moeten kiezen dat wel aan deze kenmerken voldoet, hetzij het 
bestaande stelsel moeten aanpassen of een specifiek stelsel van sancties moeten instellen 
om aan de uit artikel 5 van het Verdrag voortvloeiende verplichtingen te voldoen. 
Op dit punt blijkt uit een constante jurisprudentie van het Hof dat een Lid-Staat zich niet 
kan beroepen op bepalingen, praktijken of situaties van zijn interne rechtsorde om de 
Zie punt 24 van het eerder genoemde arrest in zaak 68/88. 
toepassing van een nationaal stelsel van sancties dat niet aan de uit het 
Gemeenschapsrecht voortvloeiende verplichtingen voldoet, te rechtvaardigen. 
A priori is er geen enkele reden om aan te nemen dat, wanneer een Lid-Staat de straffen 
op geldende regels -ongeacht of dat regels van communautaire of van nationale 
oorsprong zijn - vaststelt, deze straften niet doeltreffend, evenredig en afschrikkend 
zouden zijn. Het is immers in zijn belang als rechtsstaat zorg te dragen voor een 
doeltreffende toepassing van de op zijn grondgebied geldende regels, zowel met het oog 
op het vertrouwen van zijn eigen onderdanen als met het oog op dat van de andere 
Lid-Staten van de Unie. 
Gezien de soms belangrijke verschillen die door de Commissie zijn opgemerkt bij de 
analyse van de omzetting en de toepassing van de gemeenschappelijke regels, is het 
niettemin van belang te zorgen voor een zekere mate van doorzichtigheid van de 
nationale stelsels van sancties om te kunnen bevestigen dat deze doeltreffend, evenredig 
en afschrikkend zijn. 
Een bijzonder illustratief voorbeeld: de overheidsopdrachten 
De interne markt omvat een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van 
goederen, personen, diensten en kapitaal is verzekerd volgens de bepalingen van het 
Verdrag. De desbetreffende communautaire wetgeving heeft aldus betrekking op de 
meest uiteenlopende sectoren en gebieden, zoals bij voorbeeld voedingsmiddelen, 
financiële diensten, de erkenning van diploma's, vervoer- en communicatiemiddelen, 
directe en indirecte belastingen, en het verblijfsrecht. Deze wetgeving behartigt zeer 
belangrijke algemene belangen, zoals de bescherming van de gezondheid en het leven 
van de mensen, de bescherming van het milieu, de bescherming van de industriële en 
commerciële eigendom, de eerlijkheid van handelstransacties en de bescherming van de 
consumenten. 
Om de beperkingen van de verwijzing naar de nationale stelsels van sancties te begrijpen, 
is het echter niet nodig al deze onder de interne-marktwetgeving vallende sectoren en 
gebieden te beschouwen. Alleen al de communautaire wetgeving inzake 
overheidsopdrachten verschaft een veelzeggend voorbeeld van de beperkingen van de 
verwijzing naar de nationale stelsels van sancties, hoewel zij de Lid-Staten expliciet 
voorschrijft in beroepsmogelijkheden te voorzien en bepaalde sancties toe te passen in 
geval van overtreding van de geldende regels. 
Zo kan ondanks deze specifieke bepalingen de omzetting van de betrokken richtlijnen4 
nauwelijks bevredigend worden genoemd en heeft de Commissie reeds procedures 
wegens inbreuk tegen verscheidene Lid-Staten moeten instellen. 
Zie met name hel arrest van 21 februari 1990, Commissie/Belgiö, zaak 74/89; met name bevestigd door het 
arrest van 10 juli 1990, Commissie/Bondsrepubliek Duitsland, zaak 217/88. 
Richtlijn 89/665/KEG van de Raad van 21.12.1989 "houdende de coördinatie van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de beroepsprocedures inzake het plaatsen van 
overheidsopdrachten voor leveringen en voor de uitvoering van werken" en Richtlijn 92/13/EEG van de 
Raad van 25.2.1992 "tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de 
toepassing van de communautaire voorschriften inzake de procedures voor het plaatsen van opdrachten door 
diensten die werkzaam zijn in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie". 
De door de Commissie geconstateerde inbreuken waren met name van de volgende aard: 
het statuut van de beroepsinstantie voldoet niet aan de vereisten van de richtlijnen 
- het is geen onafhankelijke rechterlijke instantie in de zin van artikel 177 van het 
EG-Verdrag -; 
de bevoegdheden van die instantie zijn niet toereikend - in sommige gevallen is 
het moeilijk of onmogelijk voorlopige maatregelen uit te spreken - of zijn beperkt 
tot bepaalde opdrachten. 
Hieruit volgt dat de bedrijven niet altijd over doeltreffende beroepsmogelijkheden 
beschikken wanneer zij van mening zijn dat hun belangen zijn geschaad. De nationale 
sancties in kwestie zijn daardoor minder doeltreffend. 
Het is soms ook de vraag of de sancties wel evenredig en afschrikkend zijn. De 
schadevergoedingsregeling vormt hiervan een duidelijk voorbeeld. 
De richtlijnen betreffende overheidsopdrachten bevatten geen duidelijke regels over het 
bedrag van de schadevergoeding. Zo is deze schadevergoeding minimaal in sommige 
Lid-Staten, waar zij beperkt blijft tot bij voorbeeld de voor de deelneming aan de 
aanbestedingsprocedure gemaakte kosten, terwijl de schadevergoeding in andere 
Lid-Staten de gederfde winst van het bedrijf kan dekken (d.w.z. de winst die het bedrijf 
had kunnen maken als het de opdracht had gekregen). 
Gezien het economische belang van elk van de onder de richtlijnen vallende opdrachten 
(meer dan 200.000 ecu voor elke opdracht voor een levering, en meer dan 5 miljoen ecu 
voor elke opdracht voor de uitvoering van werken), valt nauwelijks te betwisten dat dit 
grote verschil tussen de schadevergoedingsregelingen van invloed is op het gedrag van de 
aanbestedende diensten en de bedrijven. 
Deze situatie kan onder bepaalde omstandigheden leiden tot concurrentieverstoringen die 
het vrije verkeer van de goederen en diensten in kwestie in de interne markt in gevaar 
brengen. 
Daarom tracht de Commissie niet alleen de nationale teksten te analyseren, maar ook de 
toepassing ervan in de praktijk te beoordelen. Aldus werd in het kader van het 
Raadgevend Comité inzake Overheidsopdrachten een beoordelingsschaal voorgesteld. 
Maar tot op heden kon deze schaal niet verder worden uitgewerkt wegens onverklaarbare 
moeilijkheden van de nationale autoriteiten om gegevens op dit gebied toe te zenden. 
III. CONCLUSIES EN CONSEQUENTIES 
Een aaak yan communautair belang 
In de sector overheidsopdrachten en in de overige sectoren en gebieden die onder de 
interne-marktwetgeving vallen, is de effectieve tenuitvoerlegging van de communautaire 
wetgeving afhankelijk van verscheidene elementen die onverbrekelijk met elkaar zijn 
verbonden. 
Of de sancties op overtredingen van het Gemeenschapsrecht doeltreffend, evenredig en 
afschrikkend zijn, hangt in de eerste plaats af van een juiste en doeltreffende omzetting 
en/of toepassing van de gemeenschappelijke regels, alsmede van een goede 
administratieve samenwerking die zelf weer op doorzichtigheid is gebaseerd. 
In haar mededeling aan de Raad en het Europees Parlement "over de ontwikkeling van de 
administratieve samenwerking bij de tenuitvoerlegging en het toezicht op de naleving 
van de Gemeenschapswetgeving in de interne markt" (COM(94)29 def. van 16.2.1994) 
had de Commissie er reeds op gewezen dat door een ongelijke of onvolledige toepassing 
van de Gemeenschapswetgeving niet alleen de algemene voordelen van de interne markt 
zullen worden verminderd en de belangen van de betrokken burgers of ondernemingen 
zullen worden geschaad, maar ook afbreuk zal worden gedaan aan het onderlinge 
vertrouwen dat aan de gehele interne-marktstructuur ten grondslag ligt5. 
De Raad zelf heeft in zijn resolutie over hetzelfde onderwerp opgemerkt dat het voor de 
goede werking van de Europese Gemeenschap van essentieel belang is het wederzijdse 
vertrouwen en de doorzichtigheid tussen de overheidsdiensten te doen toenemen en er 
aldus voor te zorgen dat de Gemeenschapswetgeving in alle Lid-Staten doeltreffend, 
efficiënt en gelijkmatig wordt gehandhaafd6. 
De kwestie van de sancties is dus niet een zaak van uitsluitend nationaal belang en kan 
niet los worden gezien van de algemene problematiek van de werking van de 
eengemaakte markt. 
Oplossingen op sectorieel niveau 
Zoals eerder geïllustreerd, vereisen de ruime werkingssfeer van de interne-
marktwetgeving en het specifieke karakter van de betrokken gebieden echter een 
pragmatische en sectoriële aanpak van het vraagstuk van de sancties. 
In sommige gevallen kunnen vrijheidsstraffen noodzakelijk zijn (zoals voor de 
bestrijding van het witwassen van geld zoals bedoeld in Richtlijn 91/308/EEG7), terwijl 
in andere gevallen de wettelijke aansprakelijkheid dient te worden ingeroepen (zoals voor 
het niet-nakomen van de verplichtingen die voortvloeien uit overeenkomsten betreffende 
pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten zoals bedoeld in 
Richtlijn 90/314/EEG8). 
Van deze pragmatische en sectoriële aanpak zijn reeds illustraties te vinden op andere 
gebieden van de communautaire wetgeving, zoals het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid, het gemeenschappelijk visserijbeleid en het gemeenschappelijk 
vervoerbeleid (op deze gebieden komen dikwijls sancties voor die soms gaan van 
Zie punt 11 in de stand van zaken in bijlage 1 van genoemde mededeling. 
Resolutie van de Raad van 16.6.1994 "over de ontwikkeling van de administratieve samenwerking bij de 
tenuitvoerlegging en de handhaving van de Gemeenschapswetgeving in de interne markt", PB C 179 van 
1.7.1994, blz. 1 
Richtlijn van de Raad van 10 juni 1991 "tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het 
witwassen van geld", PB L 166, blz. 77. 
Richtlijn van de Raad van 13 juni 1990 "betreffende pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en 
rondreispakketten", PB L 158, blz. 59. 
geldboetes tot de intrekking van een vergunning); ook de lopende werkzaamheden op het 
gebied van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap zijn hiervan 
een voorbeeld. 
Het ontstaan van de interne markt heeft duidelijk gemaakt dat de Lid-Staten de 
verantwoordelijkheid voor het beheer van de gemeenschappelijke buitengrens delen. 
Vooral daarom hebben de hoofden van de douanediensten van de Lid-Staten in een 
verklaring van december 1993 betreffende een kaderstrategie voor Douane 2000 
aangekondigd dat hun diensten in samenwerking met de Commissie de aard, de 
classificatie en de ernst van de inbreuken op douanegebied zullen onderzoeken met 
inachtneming van het communautair douanewetboek. 
De sector overheidsopdrachten vormt een ander voorbeeld waaruit duidelijk blijkt dat de 
vaststelling van gemeenschappelijke sancties of stelsels van sancties in de eengemaakte 
markt vooral niet a priori mag worden afgewezen. 
Daarom kan alleen doorzichtigheid van de nationale stelsels van sancties die van 
toepassing zijn in gevallen waarin de uit het Gemeenschapsrecht voortvloeiende 
verplichtingen niet zijn nagekomen, de Commissie in staat stellen 
zich ervan te vergewissen dat die nationale stelsels doeltreffend, evenredig en 
afschrikkend zijn, en 
aldus het optreden van de Gemeenschap ter zake van sancties te beperken tot wat 
strikt noodzakelijk is voor de goede werking van de interne markt in elke 
betrokken sector. 
Want alleen doorzichtigheid garandeert onderling vertrouwen en wijst op een 
gemeenschappelijke wil de eventuele moeilijkheden ter zake niet voor elkaar te 
verbergen. 
Tegelijkertijd belet doorzichtigheid de Gemeenschap geenszins per sector keuzen te 
maken om de goede werking van de interne markt te verzekeren. 
Te overwegen concrete maatregelen 
Voor de Commissie 
Als hoedster van het Verdrag moet de Commissie zich ervan verzekeren dat de richtlijnen 
juist zijn omgezet en meer in het algemeen erop toezien dat het Gemeenschapsrecht 
effectief en doeltreffend ten uitvoer wordt gelegd. 
Daarom zal de Commissie ervoor zorgen dat de communautaire bepalingen voortaan 
expliciet voorschrijven dat ook van de geldende sancties kennisgeving moet worden 
gedaan. Zoals aangekondigd in het Strategisch Programma betreffende de interne markt, 
zullen met name in de toekomstige voorstellen voor richtlijnen en verordeningen 
betreffende de interne markt de hiertoe vereiste bepalingen worden opgenomen (zie de 
voorbeelden van standaardclausules in de bijlage bij deze mededeling). 
Maar ook voor de bestaande wetgeving en het beheer van de communautaire 
verworvenheden is doorzichtigheid vereist. Daarom zal in het kader van het toezicht op 
de omzetting en de naleving van het Gemeenschapsrecht worden voorgeschreven dat de 
Lid-Staten alle nuttige inlichtingen over de in hun land van toepassing zijn de stelsels van 
sancties moeten meedelen - wanneer dat nog niet is gebeurd -, en zullen studies worden 
ondernomen in sectoren waar aanvullende werkzaamheden nodig zijn (door de diensten 
voorgestelde voorbeelden van lopende studies?). 
Zo nodig zal de Commissie binnen de grenzen van haar initiatiefrecht maatregelen nemen 
en/of voorstellen doen om geschikte oplossingen te vinden voor de sectoriële problemen 
die aldus naar voren zullen worden gebracht met betrekking tot sancties. Deze 
maatregelen en/of voorstellen zullen zo nodig een gemeenschappelijke definitie van 
sancties kunnen omvatten om ervoor te zorgen dat de sancties die nodig zijn voor de 
tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht betreffende de interne markt, doeltreffend, 
evenredig en afschrikkend zijn. 
Voor de Raad en de Lid-Staten 
Ter gelegenheid van de behandeling van het memorandum van het Franse voorzitterschap 
over de sancties op schendingen van het Gemeenschapsrecht en de effectieve naleving 
daarvan dient de Raad te wijzen op het politieke belang van dit vraagstuk voor de goede 
werking van de Gemeenschap in het algemeen en van de interne markt in het bijzonder. 
Een duidelijke en krachtige politieke toezegging van de voor de interne markt bevoegde 
ministers, gesteund door de staatshoofden en regeringsleiders van de Lid-Staten in de 
Europese Raad, zou enerzijds de nationale overheden moeten sensibiliseren voor 
wederzijdse doorzichtigheid op het gebied van sancties, en anderzijds de Raad en de 
Lid-Staten ertoe moeten brengen in een open en constructieve geest de oplossingen te 
onderzoeken die indien nodig door de Commissie op dit gebied zullen worden 
voorgesteld. 
Een dergelijke toezegging zou in de lijn liggen van de aan de slotakte van het Verdrag 
betreffende de Europese Unie gehechte verklaring (nr. 19) betreffende de 
tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht. 
CONCLUSIE 
Door middel van deze mededeling verzoekt de Commissie de Raad en het Parlement: 
kennis te nemen van haa.r eerste oriënterende opmerkingen over sancties op het 
gebied van de interne markt; 
te bevestigen dat de nationale stelsels van sancties die op dit gebied van 
toepassing zijn, doorzichtig moeten zijn; 
ondubbelzinnig hun steun toe te zeggen voor de werkzaamheden betreffende 
sancties, met name in de sectoren overheidsopdrachten en douanerecht; 
toe te zeggen dat zij in een open en constructieve geest de sectoriële voorstellen 
zullen onderzoeken die de Commissie de komende maanden eventueel zal 
indienen om ervoor te zorgen dat de sancties op overtredingen van de regels van 
de interne markt doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. 
BIJLAGE 
Voorbeelden van standaardclausules die de Commissie in 
haar toekomstige voorstellen voor EG-Verordeningen en -richtlijnen 
denkt op te nemen 
De onderstaande voorbeelden zijn zuiver indicatief en lopen absoluut niet vooruit op de 
bepalingen die de Commissie eventueel zou willen opnemen in specifieke of sectoriële 
wetgevingen. 
Voor verordeningen: 
"De Lid-Staten stellen het stelsel van straffen van toepassing op overtredingen van de 
bepalingen van deze verordening vast en treffen alle maatregelen die nodig zijn om de 
tenuitvoerlegging van die straffen te verzekeren. De aldus vastgestelde straffen moeten 
doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De Lid-Staten stellen de Commissie 
uiterlijk op ... van deze bepalingen in kennis en delen haar alle latere wijzigingen erop zo 
spoedig mogelijk mee." 
Voor richtlijnen: 
"De Lid-Staten stellen het stelsel van straffen van toepassing op overtredingen van de ter 
uitvoering van deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen vast en treffen alle 
maatregelen die nodig zijn om de tenuitvoerlegging van die straffen te verzekeren. De 
aldus vastgestelde straffen moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De 
Lid-Staten stellen de Commissie uiterlijk op de in artikel.... vermelde datum (de uiterste 
datum voor de omzetting van de richtlijn) van deze bepalingen in kennis en delen haar 
alle latere wijzigingen erop zo spoedig mogelijk mee." 
10 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 162 def. 
DOCUMENTEN 
NL 06 10 
Catalogusnummer : CB-CO-95-190-NL-C 
ISBN 92-77-88415-0 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
li