Nr. C 257/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 9. 87 
(d) Het Handynet-project 
Coördinatie en verdere ontwikkeling van het Handynet-project (gecomputeriseerd informatiesysteem 
van de Europese Gemeenschap betreffende gehandicaptenvraagstukken) in verband met de beroeps-
revalidatie en de plaatsing in het arbeidsproces, inclusief de ontwikkeling van andere Handynet-
modules en de totstandbrenging van verbindingen met andere databanken die betrekking hebben op 
de sociale integratie en het zelfstandig leven. 
De kosten van de coördinatie en ontwikkeling van deze elementen van Handynet worden geraamd 
op 422 000 Ecu in 1988. De Commissie neemt de volledige uitgaven voor deze activiteiten, die voor 
de Europese dimensie van het project zorgen, voor haar rekening en zij draagt, wanneer de projecten 
vorderen en binnen de grenzen van haar budgettaire mogelijkheden, bij in andere kosten in verband 
met de deelneming aan het netwerk. 
(e) Coördinatie van de uitwisselingsactiviteiten en documentatiedienst 
Oprichting van een groep deskundigen die tot taak heeft de Commissie bij te staan bij de coördinatie, 
leiding en evaluatie van alle hierboven beschreven uitwisselingsactiviteiten en te zorgen voor de 
oprichting en werking van een documentatiedienst ten behoeve van alle partners bij deze activiteiten. 
Deze eenheid zal ook de overeenkomstige taken verrichten voor het Programma sociale integratie en 
zelfstandig leven. 
De werkingskosten van deze eenheid van deskundigen worden voor het deel beroepsrevalidatie en 
plaatsing in het arbeidsproces geraamd op 260 000 Ecu in 1988; de Commissie subsidieert deze activiteit 
tot 100%. 
(f) Voorbereiding van beleidsvoorstellen 
De Commissie doet de studies verrichten en de studieconferenties organiseren die nodig zijn als basis 
voor voorstellen of om technische hulp van essentieel belang te bieden bij maatregelen op het terrein 
van de beroepsrevalidatie en de plaatsing in het arbeidsproces. 
De kosten van de studies en studieconferenties, die in 1988 als basis voor voorstellen worden 
georganiseerd, worden geraamd op 40 000 Ecu, waarbij de Commissie de volledige kosten voor haar 
rekening neemt. 
Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een actieprogramma op Gemeen­
schapsniveau ter bevordering van de sociale integratie en het zelfstandig leven van gehan­
dicapten 
COM(87) 342 def. 
(door de Commissie bij de Raad ingediend op 24 juli 1987) 
(87/C 257/03) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
235, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat tot de doelstellingen van de Gemeen­
schap ook de versnelde verhoging van de levensstan­
daard van haar burgers behoort; 
Overwegende dat het onderhavige actieprogramma is 
opgezet om een bijdrage te leveren tot deze doelstelling 
door de uitvoering van een aantal specifieke acties ter 
bevordering van de sociale integratie en het zelfstandig 
leven van gehandicapten; Overwegende dat de resolutie van de Raad van 
21 januari 1974 betreffende een sociaal actieprogram­
ma (') onder meer voorziet in de tenuitvoerlegging van 
een programma voor de beroeps- en maatschappelijke 
integratie van gehandicapten; 
Overwegende dat in de resolutie van de Raad van 
27 juni 1974 (2) tot vaststelling van het Eerste Commu­
nautaire Actieprogramma voor de beroepsrevalidatie 
van gehandicapten revalidatie wordt omschreven als 
„een geheel van maatregelen die gericht zijn op het 
scheppen en handhaven van zo bevredigend mogelijke 
betrekkingen tussen een persoon en zijn omgeving"; 
Overwegende dat in de resolutie van de Raad en van 
de vertegenwoordigers van de Regeringen van de Lid-
Staten in het kader van de Raad bijeen van 21 december 
1981 (3) een eerste actieprogramma ter bevordering van 
(') PB nr. C 13 van 12. 2. 1974, blz. 1. 
(2) PB nr. C 80 van 9. 7. 1974, blz. 30. 
(3) PB nr. C 347 van 31. 12. 1981, blz. 1. 
28. 9. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 257/33 
de sociale integratie van gehandicapten werd vastge­
steld, dat nu aan verlenging en uibreiding toe is; 
Overwegende dat het Europese Parlement, in zijn re­
solutie van 11 maart 1981 (1), de nadruk heeft gelegd 
op de noodzaak om op Gemeenschapsniveau de econo­
mische, maatschappelijke en beroepsintegratie van ge­
handicapten te bevorderen; 
Overwegende dat in het aan de aanbeveling 
86/379/EEG van de Raad van 24 juli 1986 betreffende 
de werkgelegenheid voor gehandicapten in de Gemeen­
schap (2) gehechte schema voor positieve maatregelen, 
wordt gesteld: „er moet zorg voor worden gedragen 
dat de gehandicapten in een omgeving verkeren waar 
zij doorlopend onderwijs en opleiding kunnen volgen 
en waar zij zoveel mogelijk kunnen bijdragen tot de 
economie"; 
Overwegende dat bij gehandicapten opleidings- en 
werkgelegenheidsmaatregelen zonder uitwerking zullen 
blijven wanneer zij niet worden aangevuld met maatre­
gelen om te zorgen voor de nodige fysieke, persoonlijke 
en financiële steun om zelfstandig te kunnen leven; 
Overwegende dat het onderhavige actiepogramma en 
het bij [Besluit van de Raad ...] goedgekeurde Program­
ma ter bevordering van de beroepsrevalidatie en econo­
mische integratie van gehandicapten de twee luiken 
vormen van één enkel communautair actieprogramma 
dat is ontworpen om op de vroegere communautaire 
acties ten behoeve van gehandicapten voort te bouwen; 
Overwegende dat dit actieprogramma als geheel een 
positief antwoord op Gemeenschapsniveau betekent op 
de behoeften, verlangens en potentiële mogelijkheden 
van ruim 30 miljoen gehandicapten in de Europese 
Gemeenschap in de vorm van acties die alle diensten 
omvatten die kunnen bijdragen tot volledige integratie 
en zelfstandig leven; 
Overwegende dat beide luiken van het geïntegreerde 
actieprogramma zijn opgezet om te zorgen dat de Ge­
meenschap in staat zal zijn haar bijdrage aan het door 
de Verenigde Naties op dit terrein vastgestelde We­
reldactieprogramma voort te zetten; 
Overwegende dat het Verdrag niet in de nodige speci­
fieke bevoegdheden voorziet, 
BESLUIT: 
Artikel 1 
Het bij dit besluit gevoegde actieprogramma van de 
Gemeenschap wordt hierbij voor het tijdvak van 
1 januari 1988 tot en met 31 december 1991 goed­
gekeurd. 
Artikel 2 
Voor dit programma worden onder de term „gehan­
dicapten" begrepen allen die als gevolg van lichamelij­
ke, geestelijke of psychische aandoeningen onder lang­
durige handicaps lijden, ongeacht de ernst ervan. 
(M PB nr. C 77 van 6. 4. 1981, blz. 27. 
(2) PB nr. L 225 van 12. 8. 1986, blz. 43. Artikel 3 
De doelstellingen van het actieprogramma zijn: 
a) Een gemeenschappelijke aanpak van de Gemeen­
schap van de problematiek van de sociale integratie 
en van het zelfstandig leven te vinden en te ontwik­
kelen door de voorbereiding van beleidslijnen die 
betrekking hebben op praktische onderwerpen, 
waarbij wordt uitgegaan van de meest voldoening 
biedende ervaring in de Lid-Staten; 
b) Op Gemeenschapsniveau een aantal activiteiten te 
coördineren en ten uitvoer te leggen die bevordering 
van innovatie, vergemakkelijking van de uitwisse­
ling van ervaringen en stimulering van de versprei­
ding van goede praktijkvoorbeelden ten doel heb­
ben; deze activiteiten dienen de rechtstreekse me­
dewerking in te houden van officiële deskundigen, 
onderzoekers, beroepsbeoefenaren die direct op dit 
terrein werkzaam zijn, organisaties van de sociale 
partners alsmede gehandicapten, hun families en 
hun vertegenwoordigers; 
c) Met behulp van de nieuwe informatietechnologieën 
een systeem op te zetten voor het verzamelen, bij­
werken en uitwisselen van informatie betreffende 
de sociale integratie en het zelfstandig leven; dit 
systeem dient op Gemeenschapsniveau te werken en 
op de ontwikkeling van informatiesysteem in de 
Lid-Staten te zijn gebaseerd; 
d) De wegen te verkennen om gebruik te maken van 
de middelen van de Europese Gemeenschap ter 
ondersteuning van de nationale inspanningen ter 
bevordering van de sociale integratie en het zelf­
standig leven van gehandicapten door middel van 
de nieuwe technologieën; 
e) De financiële steun van de Gemeenschap aan de 
Europese samenwerking van niet-gouvernementele 
organisaties op dit terrein voort te zetten en waar 
nodig uit te breiden; 
f) Bijzondere aandacht te schenken aan de bevordering 
van de sociale integratie en het zelfstandig leven van 
gehandicapte vrouwen en van vrouwen met speciale 
taken in de verzorging thuis van gehandicapte kin­
deren of volwassenen en te zorgen voor een goede 
coördinatie in dit verband met het Communautaire 
Programma op middellange termijn betreffende ge­
lijke kansen voor de vrouw; 
g) Te zorgen voor voortdurende nauwe coördinatie 
tussen dit actieprogramma en de acties ter bevorde­
ring van de integratie van gehandicapte kinderen en 
jongeren in het normale onderwijs; 
h) De beleidsprioriteiten inzake gehandicapten zoals 
geformuleerd in de resolutie van 1981 inzake de 
sociale integratie ten uitvoer te leggen. 
Artikel 4 
De Commissie legt het programma ten uitvoer in combi­
natie met het Programma ter bevordering van de be­
roepsrevalidatie en economische integratie van gehan­
dicapten, zodat het daarmee voor het tijdvak 1 januari 
1988 tot en met 31 december 1991 één enkel ac­
tieprogramma vormt. 
Nr. C 257/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 9. 87 
Artikel 5 
1. Bij de vervulling van deze taak wordt de Commis­
sie bijgestaan door een raadgevend comité van 35 leden 
dat als volgt wordt samengesteld: 
(a) Twee vertegenwoordigers per Lid-Staat, aangewe­
zen door de Commissie op voorstel van de be­
trokken Lid-Staat; 
(b) Negen vertegenwoordigers van gehandicapten of 
hun families, aangewezen door de Commissie op 
voorstel van organisaties die door de Commissie 
worden uitgenodigd hiertoe voorstellen in te dienen; 
(c) Eén vertegenwoordiger van de werkgeversvertegen-
woordigende organisaties en één van de werk-
nemersvertegenwoordigende organisaties die beide 
door de Commissie worden aangewezen op voorstel 
van de organisaties die deze belangen op Gemeen­
schapsniveau vertegenwoordigen. 
De leden kunnen zich doen bijstaan door deskundigen 
of adviseurs. 
2. Het comité staat onder voorzitterschap van een 
vertegenwoordiger van de Commissie. Het secretariaat van het Comité wordt waargenomen 
door de Commissie. 
3. De Commissie kan het comité raadplegen over 
alle vraagstukken die verband houden met de uitvoering 
van het programma. 
4. Na de besprekingen in het comité vindt geen 
stemming plaats, doch elk lid van het comité kan ver­
zoeken dat zijn of haar zienswijze in de notulen wordt 
opgenomen. 
5. De beraadslagingen van het comité zijn ver­
trouwelijk. Het stelt zijn eigen reglement van orde vast. 
6. Het comité staat de Commissie ook terzijde bij de 
uitvoering van het Actieprogramma ter bevordering van 
de beroepsrevalidatie en economische integratie van 
gehandicapten. 
Artikel 6 
De Commissie zal vóór eind 1991 aan de Raad over de 
uitvoering en de resultaten van die actieprogramma 
verslag uitbrengen. 
BIJLAGE 
SPECIFIEKE ACTIES VAN DE COMMISSIE TER UITVOERING VAN HET ACTIEPROGRAMMA VAN 
DE GEMEENSCHAP TER BEVORDERING VAN DE SOCIALE INTEGRATIE 
EN HET ZELFSTANDIG LEVEN VAN GEHANDICAPTEN (1988-1991) 
1. Het actieprogramma wordt door de Commissie uitgevoerd in overleg met de Lid-Staten, de organisaties 
van gehandicapten en hun families, de sociale partners en de professionele en vrijwilligersinstellingen die 
op dit terrein werkzaam zijn. 
2. De activiteiten in het kader van dit programma worden gecoördineerd door de Commissie met de 
activiteiten in het kader van het Programma ter bevordering van de beroepsrevalidatie en economische 
integratie van gehandicapten, zodat beide programma's gedurende de looptijd één enkel gecombineerd 
actieprogramma vormen. 
Gedurende de looptijd van het Programma 1988-1991 worden de volgende maatregelen op Gemeen­
schapsniveau uitgevoerd: 
(a) Netwerken van plaatselijke projecten 
De werking van twee netwerken van nationaal vastgestelde plaatselijke projecten die gericht zijn 
respectievelijk op de coördinatie van de dienstverlening voor gehandicapten en het zelfstandig leven; 
de projecten worden op voorstel van de Lid-Staat gekozen. 
De door de Commissie georganiseerde netwerkactiviteiten omvatten onder meer financiële steun voor 
Europese conferenties (in samenwerking met de nationale overheden); informatie, documentatie en 
advies; studiebezoeken en seminaries voor projectleiders. Bovendien kan de Commissie financiële 
steun verlenen voor de coördinatiekosten van projecten in het netwerk die zich bezighouden met de 
coördinatie van de dienstverlening. 
De financiële bijdrage van de Gemeenschap aan de activiteiten van deze twee netwerken van plaatselijke 
projecten wordt geraamd op 588 000 Ecu in 1988. De financiële bijdrage van de Gemeenschap voor 
Europese conferenties bedraagt niet meer dan 30 % van de totale kosten met een maximum van 25 000 
Ecu. Andere activiteiten op Gemeenschapsniveau (van de aard zoals beschreven in de voorgaande 
alinea) worden door de Commissie ad 100% gesubsidieerd. De bijdrage van de Gemeenschap aan de 
feitelijke coördinatiekosten in bepaalde projecten bedraagt niet meer dan 50% van deze kosten met 
een maximum van 20 000 Ecu per project per jaar; de financiering anders dan door de Gemeenschap 
van dergelijke coördinatiekosten in de verschillende projecten dient voor ten minste 50% te geschieden 
uit overheidsmiddelen. 
28. 9. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 257/35 
(b) Speciale actie betreffende het zelfstandig leven 
Opstelling van een speciaal programma ter bevordering van het zelfstandig leven dat onder meer 
omvat: mobiliteit en vervoer; toegankelijkheid van openbare gebouwen en voorzieningen (inclusief 
die op cultureel en recreatief terrein); huisvesting, inclusief materiële en personele steun voor het leven 
in een onafhankelijke accommodatie. Elk jaar kent de Commissie een aantal prijzen toe aan door de 
Lid-Staten voorgedragen voltooide projecten. Ieder jaar ook organiseert de Commissie, in samenwer­
king met de nationale overheden in een Lid-Staat, een conferentie en tentoonstelling waarop bekroonde 
projecten worden voorgesteld. De verslagen van deze conferenties worden in de talen van de Gemeen­
schap gepubliceerd. 
De bijdrage van de Gemeenschap aan dit speciale programma wordt geraamd op 440 000 Ecu in 1988. 
De prijzen bedragen niet meer dan 15 000 Ecu per project. De Commissie subsidieert de kosten van 
de conferenties voor 80 % en de kosten van publikatie voor 100 %. 
(c) Subsidies voor externe activiteiten van Europese samenwerking 
Toepassing van een jaarlijkse toelageregeling ter ondersteuning van activiteiten van Europese samen­
werking van onafhankelijke instellingen, in het bijzonder van organisaties van of voor gehandicapten, 
die betrekking hebben op de sociale integratie of het zelfstandig leven. Hoewel de toelage van de 
Gemeenschap normaal niet meer bedraagt dan 50% van de kosten van de activiteit, kan dit percentage 
in speciale omstandigheden hoger zijn, vooral als het gaat om toelagen voor organisaties die voor het 
eerst op Europees niveau worden of kort geleden werden opgericht. 
De toelagen kunnen bijdragen aan de evenementen zelf en in de kosten van voorbereiding en van 
verspreiding van de resultaten. 
De bijdrage van de Gemeenschap voor deze activiteiten wordt geraamd op 660 000 Ecu in 1988. 
(d) Het Handynet-project 
Coördinatie en verdere ontwikkeling van het Handynet-project (gecomputeriseerd informatiesysteem 
van de Europese Gemeenschap betreffende gehandicaptenvraagstukken). De Commissie werkt aan de 
voltooiing en modernisering van de eerste module van Handynet, „Handyaids", die bestaat uit een 
Europese meertalige databank met een inventaris van technische hulpmiddelen en het adressenbestand 
van particuliere en overheidsinstellingen die zich bezighouden met alle processen in verband met de 
produktie en levering van hulpmiddelen. Voorts gaat de Commissie voort met de ontwikkeling van 
andere Handynet-modules en de totstandbrenging van verbindingen met andere databanken die 
betrekking hebben op de sociale integratie en het zelfstandig leven. 
De kosten van de coördinatie en ontwikkeling van deze elementen van Handynet worden geraamd 
op 843 000 Ecu in 1988. De Commissie neemt de volledige uitgaven voor deze activiteiten, die voor 
de Europese dimensie van het project zorgen, voor haar rekening en zij draagt, wanneer de projecten 
vorderen en binnen de grenzen van haar budgettaire mogelijkheden, bij in andere kosten in verband 
met de deelneming aan het netwerk, eventueel ook transmissiekosten. 
(e) Coördinatie van de uitwisselingsactiviteiten en documentatiedienst 
Oprichting van een groep deskundigen die tot taak heeft de Commissie bij te staan bij de coördinatie, 
leiding en evaluatie van alle hierboven beschreven uitwisselingsactiviteiten en te zorgen voor de 
oprichting en werking van een documentatiedienst ten behoeve van alle partners bij de verschillende 
activiteiten. Deze eenheid zal ook de overeenkomstige taken verrichten voor het Programma beroeps-
revalidatie en economische integratie. 
De werkingskosten van deze eenheid van deskundigen worden voor het deel sociale integratie en 
zelfstandig leven geraamd op 390 000 Ecu in 1988; de Commissie subsidieert deze activiteit tot 100%. 
(f) Voorbereiding van beleidsvoorstellen 
De Commissie doet de studies verrichten en de studieconferenties organiseren die nodig zijn als basis 
voor voorstellen of om technische hulp van essentieel belang te bieden bij maatregelen op het terrein 
van de sociale integratie en het zelfstandig leven. 
De kosten van de studies en studieconferenties, die in 1988 als basis voor voorstellen worden 
georganiseerd, worden geraamd op 90 000 Ecu, waarbij de Commissie de volledige kosten voor haar 
rekening neemt.