B4-0502, 0505, 0520, 0522, 0529 en 0546/98

Resolutie over een gedragscode voor de wapenexport

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over een EU-gedragscode voor de uitvoer of overdracht van wapens, in het bijzonder zijn resolutie van 15 januari 1998 ((Deel II, punt 11 van de notulen van die datum.)) en de resolutie van 21 april 1998 van de Paritaire Vergadering ACS-EU,

A. overwegende dat de regeringen van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk het initiatief hebben genomen om een EU-gedragscode voor de verkoop van wapens op te stellen en een ontwerpvoorstel voor een dergelijke gedragscode hebben verspreid met de bedoeling hierover overeenstemming te bereiken tijdens de Raad Algemene Zaken op 25 mei 1998,

B. overwegende dat een van de hoofddoelen van de gedragscode erin bestaat te voorkomen dat wapens van een lidstaat van de Unie worden uitgevoerd naar landen die de mensenrechten schenden, instabiele regio's en grote agressors,

C. beklemtonend dat de voorgestelde gedragscode moet worden gezien als de eerste belangrijke stap om de wapenexport vanuit de Europese Unie verder te beperken en tot een effectieve multilaterale regeling van de wapenexport te komen en erom bekommerd dat in het definitieve ontwerpvoorstel de gemeenschappelijke normen wel hoog genoeg gesteld worden, geen ruimte blijft voor subjectieve interpretatie, degelijke raadplegingsmechanismen worden ingesteld, gewag gemaakt wordt van parlementaire controle en adequate maatregelen worden opgenomen voor het toezicht op tussenpersonen en het eindgebruik,

D. in de overtuiging dat deze gedragscode slechts ten volle succesvol kan zijn als ook de belangrijkste overige wapenexporteurs, zoals de Verenigde Staten, maar ook de Russische Federatie en China, besluiten zich aan soortgelijke regels te houden,

1. is ingenomen met het initiatief tot het opstellen van een gedragscode voor de overdracht van wapens, alsook met het intensieve overleg om nog onder het Britse voorzitterschap tot een akkoord te komen;

2. verzoekt de Raad en de lidstaten echter de huidige situatie te verbeteren door tot overeenstemming te komen over raadplegingsmechanismen die ervoor zorgen dat alle lidstaten snel geïnformeerd worden over de afgifte of weigering van exportvergunningen en dat een lidstaat die voornemens is een besluit van een andere lidstaat te negeren, verplicht is alle andere lidstaten van dit voornemen op de hoogte te stellen en hen daarover te raadplegen;

3. verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat in de richtsnoeren voor de export duidelijk wordt vermeld onder exact welke omstandigheden exportvergunningen moeten worden geweigerd en dat er geen vergunningen worden afgegeven voor de export van materieel dat kan worden gebruikt voor binnenlandse onderdrukking en schendingen van de mensenrechten;

4. verzoekt de lidstaten overeenstemming te bereiken over een alomvattende lijst van militaire en voor militaire doeleinden bruikbare goederen waarop de gedragscode van toepassing is;

5. verzoekt de Raad en de lidstaten het ontwerpvoorstel te verbeteren door voor transparantie en parlementaire controle op EU-niveau te zorgen door het Parlement een jaarverslag op basis van verslagen van de lidstaten over te leggen zodat het hierover een openbaar debat kan houden;

6. moedigt lidstaten die strengere criteria voor de wapenexport hanteren, aan hun beleid te handhaven;

7. wenst dat de gedragscode maatregelen omvat voor het opzetten van een EU-systeem voor het certificeren en controleren van het eindgebruik, teneinde te waarborgen dat eenmaal geëxporteerde wapens bij de vermelde eindgebruiker blijven en niet in strijd met de eindgebruiksverklaring en de exportrichtsnoeren van de gedragscode worden gebruikt;

8. verzoekt de Raad de gedragscode vast te stellen als gemeenschappelijk standpunt waaruit een reeks van gemeenschappelijke acties voortvloeit;

9. verzoekt de Raad en de lidstaten derde landen, in het bijzonder de geassocieerde landen, ertoe te bewegen deze gedragscode te onderschrijven en stappen te ondernemen met als doel andere belangrijke wapenexporteurs een soortgelijk beleid te laten volgen;

10. wenst dat in de gedragscode een clausule wordt opgenomen over de uitvoer naar landen die het VN-akkoord over het wapenregister naast zich neerleggen;

11. verzoekt de Raad meer aandacht aan de bestrijding van de illegale wapenhandel te besteden en verzoekt de Raad met klem zich te houden aan zijn toezegging in juni 1997 om het huidige programma binnen het jaar te herzien en een concreet en doeltreffend actieprogramma vast te stellen;

12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten.