[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 10.5.2006

COM(2006) 212 definitief

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE EUROPESE RAAD

De periode van bezinning en Plan D

MEDEDELIN G VAN DE COMMISSIE AAN DE EUROPESE RAAD

De periode van bezinning en Plan D

*****

1. Inleiding

Er is de jongste jaren een nieuw debat gevoerd over de toekomst van Europa. De motor daarvan waren weliswaar de Europeanen zelf, maar de Europese Unie heeft zich beijverd om richting en focus aan het debat te geven. In december 2001, een jaar na het Verdrag van Nice, nam de Europese Raad een verklaring betreffende de toekomst van de Europese Unie aan waarbij de Unie zich ertoe verbond democratischer, transparanter en efficiënter te worden.

Deze “Verklaring van Laken” opende het perspectief van een Grondwet voor Europa en stelde een Conventie in die vertegenwoordigers van alle Europese regeringen en parlementen alsook van de EU-instellingen bijeenbracht. De Conventie bereikte een akkoord over een ontwerp-Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa. Dit was de basis voor de tekst die in oktober 2004 te Rome werd ondertekend door de staatshoofden en regeringsleiders van alle lidstaten.

In de lente van vorig jaar werd de Grondwet, die al door tien lidstaten was goedgekeurd, door de bevolkingen van Frankrijk en Nederland verworpen. De achterliggende redenen daarvoor zijn per definitie complex, maar opiniepeilingen hebben toch enig licht geworpen op de motieven van de kiezers en hun houding ten aanzien van de Europese integratie [1] . Wat de keuze van de nee-stemmers in beide landen het meest beïnvloedde, was bezorgdheid omtrent de sociaal-economische situatie van het land. In Frankrijk haalden de nee-stemmers in de allereerste plaats sociaal-economische factoren aan om hun keuze te verklaren: angst voor de nadelige effecten op de werkgelegenheid, de situatie van de economie en op de arbeidsmarkt, de indruk dat de klemtoon in de Grondwet te veel op het liberale en niet genoeg op het sociale aspect lag. In Nederland lijken heel wat nee-stemmen te zijn voortgekomen uit een gebrekkige kennis van de werkelijke draagwijdte van de Grondwet, evenals uit angst voor soevereiniteitsverlies. Dat ging evenwel niet met een afname van de steun voor de Unie als zodanig gepaard: 88% van de Fransen en 82% van de Nederlanders zagen de Unie nog steeds als iets positiefs.

Naar aanleiding van de negatieve referenda nam de Europese Raad een verklaring aan over de ratificatie van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa waarin de staatshoofden en regeringsleiders een oproep deden om een periode van bezinning te houden om in elke lidstaat een breed debat mogelijk te maken. Daarbij moesten de burgers, de civiele samenleving, de sociale partners, de nationale parlementen en de politieke partijen worden betrokken. De Europese instellingen, en in het bijzonder de Commissie, werd verzocht een bijdrage aan dit debat te leveren.

Terzelfder tijd werd het ratificatieproces in verschillende lidstaten voortgezet. Sinds juni 2005 hebben vier landen de Grondwet goedgekeurd en het definitieve besluit van het Finse parlement worden in de komende maanden verwacht. Hierdoor zouden er binnenkort 16 ratificaties kunnen zijn.

In oktober 2005 presenteerde de Commissie haar “Plan D”, waarbij “D” staat voor Democratie, Dialoog en Debat [2] . Doordat innoverende methoden werden gestimuleerd om de burger daarbij te betrekken, kreeg het debat over de toekomst van Europa een nieuwe impuls.

Plan D is een direct gevolg van de referenda in Frankrijk en Nederland, maar het is geen reddingsboei voor de Grondwet en evenmin qua duur beperkt tot de bezinningsperiode: het is het startsein van een democratisch hervormingsproces op lange termijn. De politieke finaliteit bestaat erin het EU-beleid onder controle van de burger te brengen, het begrijpelijk en relevant te maken, en de instellingen van de EU verantwoordingsplichtig te maken tegenover degenen ten dienste van wie zij staan. Dit proces zal tijd vergen om duurzame en tastbare resultaten voort te brengen, evenals een krachtig engagement, in de eerste plaats van de lidstaten, maar ook van de EU-instellingen. Het bewijs dat dit proces geslaagd is, zal in laatste instantie geleverd zijn wanneer de EU in staat blijkt om te luisteren, om de reacties te verwerken en vervolgens om dit om te zetten in concrete beleidsresultaten.

Er moet worden op gewezen dat de lidstaten eerstverantwoordelijk zijn voor de organisatie van de debatten op nationaal, regionaal en lokaal niveau. Voor de Commissie is in het kader van Plan D de rol weggelegd om het debat mede vorm te geven en zo nodig financiële en organisatorische ondersteuning aan de lidstaten te verlenen. In de bijlage is een uitvoerig overzicht opgenomen van de Plan D-acties die de Commissie van oktober 2005 tot april 2006 heeft ondernomen.

De intensiteit waarmee het debat over de toekomst van Europa in de verschillende lidstaten is gevoerd, vertoont aanzienlijke verschillen. Dat is, voor een stuk althans, een normaal gevolg van de nationale verschillen inzake de stand van het ratificatieproces: in de lidstaten waar de ratificatie voltooid is, heeft het debat immers reeds plaatsgevonden. Deze lidstaten zullen begrijpelijkerwijs minder geneigd zijn om nieuwe initiatieven te lanceren, en hun burgers minder nieuwsgierig naar de stappen die moeten komen.

Een van de modaliteiten van de periode van bezinning was dat in juni 2006 een algemene evaluatie van de nationale debatten zou worden gemaakt. In deze mededeling wordt het verloop van die debatten samengevat, waarbij in het bijzonder wordt stilgestaan bij de lessen die uit Plan D kunnen worden getrokken. Tevens wordt nader ingegaan op een speciale Eurobarometerpeiling [3] over de toekomst van Europa. Deze conclusies vormen samen met de "Agenda voor de burger – Concrete resultaten voor Europa" de bijdrage van de Commissie voor de Europese Raad over de toekomst van Europa [4] .

2. Thema’s die in de debatten aan bod kwamen

2.1. De sociaal-economische ontwikkeling van Europa

In het kader van de Eurobarometer werd onder andere gepeild naar de algemene stemming onder de Europese bevolking. Het resultaat was dat Europeanen over het algemeen tevreden zijn over het land waarin zij leven en voor het merendeel gelukkig met hun privéleven en hun beroepsleven. Hun toekomstverwachting was echter aan de pessimistische kant , hoofdzakelijk vanwege bezorgdheid over de sociaal-economische gang van zaken. Angst voor werkloosheid , met name onder jongeren, was een cruciaal punt.

De gevolgen van de mondialisering waren in alle nationale debatten en onlinediscussies een sleutelthema. Punten die daarbij aan de orde werden gesteld, waren de bedreiging voor de werkgelegenheid en de welvaart evenals de druk op de concurrentiekracht en de productiviteit in een vergrijzende samenleving.

Door sommige media, de vakbonden, jongeren en de sector van de ngo’s is de link gelegd tussen de Europese Unie en de mondialisering . Dit werd gekoppeld aan de vrees dat de mondialisering een negatieve weerslag zou kunnen hebben op de sociale bescherming en de welvaartsongelijkheid zou doen toenemen. Uit de Eurobarometer bleek echter dat de meningen over de mondialisering elkaar in evenwicht hielden, niettegenstaande de respondenten die het een goed perspectief voor het nationale bedrijfsleven vonden (37%) minder talrijk waren dan die welke er een bedreiging voor de werkgelegenheid en de ondernemingen in zagen (47%). In diverse landen werd scherpe kritiek geuit op het gebrekkige dynamisme van de Europese economie.

De bezorgdheid omtrent de sociale bescherming spitste zich toe op de hervorming van de pensioenstelsels, de sociale zekerheid en de gezondheidszorg. De liberalisering van de diensten was ondanks de prominente rol in het Europees beleid minder een thema. Het grote publiek vindt dat de Europese Unie het Europees sociaal model zou kunnen gebruiken als schild tegen de ongunstige neveneffecten van de mondialisering , maar ziet weinig concrete acties.

Het vrij verkeer van werknemers was in vrijwel alle nationale debatten een gevoelig punt. In sommige van de oude lidstaten bleef de vrees bestaan dat het openstellen van de arbeidsmarkt voor werknemers uit de nieuwe lidstaten tot banenverlies en neerwaartse druk op de lonen zou leiden. Anderzijds worden de resterende beperkingen op het vrij verkeer van werknemers door de burgers in de nieuwe lidstaten ervaren als een loochening van de fundamentele vrijheden van de Unie.

In de nieuwe lidstaten speelden nog twee andere thema’s. Ten eerste, was het vooruitzicht van toetreding tot de eurozone voor de meeste burgers een belangrijk doel. De toepassing van het Schengensysteem – het tweede punt – zorgde voor ongerustheid omdat het nieuwe barrières zou kunnen opwerpen voor de buurlanden van de lidstaten.

2.2. De rol van de Europese Unie

De nationale debatten hebben bevestiging gebracht van de resultaten van peilingen dat het lidmaatschap van de Europese Unie over het algemeen als iets positiefs wordt ervaren. De jongste maanden laten de opiniepeilingen evenwel een negatieve tendens zien, met uitgesproken dalingen in Oostenrijk, Finland en het Verenigd Koninkrijk.

In verschillende nieuwe lidstaten plaatsten de burgers vraagtekens bij de rol van hun land in de Europese Unie en bij de relatie tussen oude en nieuwe lidstaten.

De financiering door de EU en de beschikbaarheid van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds kwamen in de debatten vaak aan bod. Deze faciliteiten werden overwegend als positief beschouwd, al was er hier en daar kritiek te horen op de omslachtige procedures. Het terugschroeven van de EU-financiering baart voornamelijk zorgen in Spanje, waar het gevoel leeft dat men de "verliezer" is van de jongste uitbreiding. De burgers in landen zoals Zweden en het Verenigd Koninkrijk zijn dan weer kritisch over wat zij als een onfaire last zien.

Vrede onder de lidstaten en de eengemaakte markt worden als de twee meest positieve verwezenlijkingen van de Europese opbouw aangemerkt. De opiniepeilingen wijzen eveneens op een positief oordeel over de inspanningen van de Unie voor meer samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie en voor een gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Voorts werden in verschillende debatten veiligheidsgerelateerde onderwerpen aan de orde gesteld, zoals milieuveiligheid, voedselveiligheid, verkeersveiligheid en passagiersrechten, en energievoorziening, waarbij het optreden van de Unie voornamelijk in een aantal lidstaten als overwegend positief werd beoordeeld . Hier en daar was ook de noodzaak van een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid een gespreksthema, evenals een hervorming van de belastingen, het onderwijs, de Europese identiteit en culturele diversiteit, consumentenrechten en de toekomst van het landbouwbeleid.

De burgers zijn dan weer kritischer voor wat zij als overdreven reguleringsdrift zien – een buitensporig gedetailleerde wetgeving en bureaucratie. Het hardnekkige beeld van een ver van de mensen afstaande EU die zich nodeloos overal mee bemoeit, blijft overeind. In heel wat landen werden daarnaast kritische kanttekeningen geplaatst bij het democratisch deficit en de gebrekkige doorzichtigheid van de Europese instellingen. Er gingen heel wat stemmen op om de burgers meer bij de besluitvorming te betrekken.

Bovendien leeft in verschillende landen de opvatting dat de Commissie niet alle lidstaten op dezelfde manier behandelt . Deze opvatting is het sterkst in de kleinere lidstaten, waar men het gevoel heeft dat de regels inzake de buitensporige tekorten of inzake mededinging ongelijk worden toegepast. Dat geldt ook waar het gaat om de handhaving van het Gemeenschapsrecht.

De peilingen wijzen op een zeer gebrekkige kennis van en een dito inzicht in het functioneren van de Unie , haar instellingen en haar rol. Dat neemt niet weg dat er behoefte aan is, en de vertegenwoordigingen van de Commissie in de lidstaten hebben de jongste maanden een toename vastgesteld van het aantal verzoeken van studenten om informatie over de Europese instellingen en over studeren en uitwisselingsprogramma’s in andere lidstaten.

De talenkwestie speelde geen opvallende rol in de nationale debatten, maar sprong er wel uit als een centraal thema op het forum “Debate Europe”, waar de deelnemers direct communiceren met EU-medeburgers met een verschillende culturele achtergrond. De meeste deelnemers aan de gesprekken vroegen om een gemeenschappelijke tweede taal voor alle burgers van de EU.

Wat de debatten duidelijk hebben gemaakt, is dat bepaalde onderwerpen sterk leven in sommige lidstaten en veel minder in andere. In Oostenrijk werd gediscussieerd over de toegang van buitenlandse studenten tot de Oostenrijkse universiteiten en het verkeer door de Alpen, en in Duitsland werd het subsidiariteitsvraagstuk vaak te berde gebracht in regionale debatten. In Denemarken was de mogelijke afschaffing van de opt-outregelingen voor het land een discussiepunt voor de burgers. De reactie van de EU op de Mohammedcartoons beroert eveneens de gemoederen, die over die reactie verdeeld zijn. Tot slot was de houding ten aanzien van Turkije een belangrijk punt op Cyprus.

2.3. De grenzen van Europa en de rol op het wereldtoneel

De uitbreiding blijft één van de meest besproken thema’s. Gemiddeld vindt 55% van de Europeanen de uitbreiding van de EU een goede zaak. Daar staat tegenover dat 63% vreest dat een nieuwe uitbreiding de moeilijkheden op de nationale arbeidsmarkten zal doen toenemen. Sceptici in de EU-15 vonden dat sommige uitbreidingen in het verleden te ver en te snel waren gegaan en hadden twijfels over nieuwe uitbreidingen in het algemeen en de toetreding van Turkije in het bijzonder. De betrokkenen lijken te vrezen voor een verlies van identiteit binnen een Europa met onduidelijke grenzen en grotere culturele verschillen.

De strekking van de debatten liep van land tot land sterk uiteen en varieerde van felle weerstand tegen verdere uitbreiding tot een meer positieve benadering (Slovenië, Verenigd Koninkrijk). Het standpunt van de burgers ten aanzien van deze kwestie lijkt door historische en geografische factoren te worden beïnvloed. Sommige landen zijn welwillender jegens Kroatië en de landen van de Westelijke Balkan dan tegenover Turkije.

In verschillende landen wordt door de burger de behoefte uitgesproken aan een sterk Europa, dat gemeenschappelijk optreedt inzake buitenlands beleid en het defensie- en veiligheidsbeleid verder ontwikkelt; vrij brede erkenning is er voor de inspanningen ter bevordering van vrede en democratie in de wereld. Meer in het bijzonder wordt door Finnen en Letten aangedrongen op meer samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland. Sporadisch werd gepleit voor een grotere EU-capaciteit voor crisisbeheer en een intensivering van de trans-Atlantische relaties.

2.4. Het functioneren van de Unie: “Minder woorden, meer daden”

Het optreden van de EU werd gezien als iets uitermate wezenlijks en wekt hoge verwachtingen . De Europese gedachte als politiek project voor vrede en solidariteit, en het idee van Europa als een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid en rechtvaardigheid worden door een grote meerderheid van de burgers onderschreven. De Europese Unie is naar hun oordeel in staat om het Europese model op het wereldtoneel te verdedigen, het terrorisme te bestrijden en het hoofd te bieden aan andere bedreigingen voor de veiligheid.

Milieu, voedselveiligheid en energie zijn onderwerpen die de burger bezighouden en waarvan zij de positieve aspecten van de éénmaking zien. Op die gebieden waar de EU goede prestaties kan voorleggen, moet zij volgens de Europese publieke opinie met haar werk doorgaan en meer bevoegdheden krijgen. Dat geldt in het bijzonder voor het bevorderen van democratie en vrede in de wereld, samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie, en milieubescherming.

Terzelfder tijd is er echter het gevoel dat de wijze waarop de Unie functioneert, het leveren van concrete resultaten kan belemmeren. De burgers zijn kritischer voor de werkwijze van de Europese Unie dan voor het gevolgde beleid, en wensen nauwer bij de gemeenschappelijke besluitvorming betrokken te worden. Men wenst het werk van de EU omgezet te zien in tastbare resultaten op die terreinen waar wordt gevoeld dat de EU een reële meerwaarde kan bieden.

Uit de debatten kan worden opgemaakt dat de burgers de institutionele aangelegenheden abstract en complex vinden en meer geïnteresseerd zijn in concrete beleidsgebieden met een impact op hun dagelijks leven, zoals werkgelegenheid, milieu en energie. De grondwettelijke kwestie en de rol van de Europese instellingen waren evenwel een belangrijk thema op het forum “Debate Europe”; de reacties waren gemengd positief en kritisch. De Europese publieke opinie was het ook eens (25%) met de opvatting dat een grondwet Europa vooruit zou helpen, na het op een vergelijkbaar peil brengen van de levensstandaard en de invoering van de euro in alle lidstaten.

3. Conclusie

Het engagement van de Commissie om democratie, dialoog en debat te versterken, stopt niet met het einde van de periode van bezinning. De Commissie gaat door met de uitvoering van de 13 acties die in Plan D van oktober 2005 zijn vastgelegd en staat open voor nieuwe acties, waar en wanneer dat passend wordt geacht. Zij is daarbij afhankelijk van de voortdurende nauwe samenwerking met de EU-instellingen en de lidstaten, en rekent wat een aantal daarvan betreft op grotere inspanningen en een grotere betrokkenheid.

De periode van bezinning heeft tot dusver een aantal waardevolle lessen opgeleverd. Te vermelden aan de positieve kant zijn de manifeste behoefte aan overleg over waar Europa actie moet ondernemen, wat duidelijk naar voren komt uit een aantal zeer constructieve en toekomstgerichte initiatieven van sommige lidstaten, de publieke debatten en fora, de actieve toenadering tot de nationale parlementen, de regio's en het plaatselijke niveau. De EU zou er onmiskenbaar bij gebaat zijn mochten meer dergelijke initiatieven worden genomen door meer lidstaten.

Op het institutionele vlak hebben het interparlementair forum van het Europees Parlement en het Oostenrijks Parlement van 8 en 9 mei, evenals een aantal lovenswaardige initiatieven van Europese parlementaire commissies het pad geëffend voor de noodzakelijke brede discussie met en betrokkenheid van het parlementaire niveau, waardoor de band tussen het Europese project en de burger en zijn verkozen vertegenwoordigers wordt versterkt.

Naar analogie daarvan hebben het Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité structuren opgezet waarmee niet alleen wordt gewaarborgd dat de regio’s en de sociale partners betrokken worden, maar ook dat hun stem wordt gehoord en dat hun standpunten bij de formulering van EU-beleid in aanmerking worden genomen.

Daarbij dient echter te worden onderstreept dat dergelijke initiatieven meer zouden moeten uitgroeien tot een permanente functie ter bevordering van Europese zaken en dat ten vervolge daarop – op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau - structuren zouden moeten worden opgezet die een continue feedback van de burgers mogelijk maken. Het is van bijzonder groot belang daarbij de jongeren te betrekken, aangezien zij in de verdere ontwikkeling van de Europese Unie duidelijk een grotere rol als actieve Europese burgers wensen te spelen [5] .

De periode van bezinning heeft geleerd dat de burgers betrekkelijk weinig weten over en interesse hebben in het functioneren van de EU-instellingen. Terzelfder tijd hebben zij echter hoge verwachtingen inzake beleidsresultaten. Dit stelt hoge eisen aan de EU-instellingen om de burgers beter bij de ontwikkelingen te betrekken op alle niveaus van het beleidsproces.

Voor de Commissie is op dit gebied een bijzondere rol weggelegd: het is haar taak om er met de lidstaten en de EU-instellingen als cruciale partners voor te zorgen dat de feedback ernstig wordt genomen en dat de fase van luisteren wordt gevolgd door concrete actie. De Commissie zal zich erop beraden hoe zij bij de totstandkoming van beleid met deze feedback en initiatieven van de burgers rekening kan houden.

De Commissie zal de Raad desgewenst alle nodige verdere gegevens, analyses en verslagen bezorgen over de inspanningen die zij ten vervolge hierop levert.

BIJLAGE

Plan D – een uitvoerig overzicht van wat de Commissie tot dusver heeft gedaan

Oktober 2005 – april 2006

Naast de honderden bezoeken aan de lidstaten, waaronder ruim honderd bezoeken van de voorzitter en leden van de Commissie aan de nationale parlementen, heeft de Commissie een reeks speciale bezoeken, met grote zichtbaarheid, op touw gezet in het kader van het Plan D-actieprogramma om een echt debat met de Europese burgers aan te gaan. Sommige van die activiteiten worden hieronder beschreven.

1. Voorbeelden van sinds oktober 2005 ondernomen acties

Het publieke debat stimuleren

- Bezoeken van leden van de Commissie aan lidstaten: bovenop de gewone bezoeken hebben vijf specifieke Plan D-bezoeken plaatsgevonden waarbij voorzitter Barroso, vice-voorzitter Wallström, vice-voorzitter Barrot en de commissarissen Špidla, Ferrero-Waldner, Figel’ en Potočnik waren betrokken. De unieke mix van ontmoetingen, onder andere met de nationale en lokale autoriteiten, de nationale parlementen, de media, representatieve organisaties en het grote publiek, heeft een uitwisseling met een echte dwarsdoorsnede van de samenleving mogelijk gemaakt.

- De volgende bezoeken aan Denemarken op 18/19 mei en Letland en Litouwen in juni zullen het totaal aantal Plan D-bezoeken tegen de Europese Raad op acht brengen.

- Beschikbaarheid van de leden van de Commissie voor de nationale parlementen: in 2005 vonden bijna honderd contacten met of bezoeken aan de nationale parlementen door leden van de Commissie plaats. Tot april 2006 kwamen daar door Plan D ruim veertig bezoeken van leden van de Commissie aan nationale parlementen, in nagenoeg alle lidstaten, bij. In sommige gevallen betrof het de eerste keer dat nationale parlementen de voorzitter of leden van de Commissie in plenaire zitting ontvingen.

- Openstelling van vertegenwoordigingen voor het publiek en Europe Direct centra : alle vertegenwoordigingen van de Commissie in de lidstaten organiseren maandelijks of wekelijks “open dagen” voor conferenties, persbriefings en thematische lezingen.

Bevordering van de deelname van de burgers aan het democratisch proces

- Bevordering van effectievere raadpleging: het op 1 februari 2006 door de Commissie goedgekeurde Witboek inzake een Europees communicatiebeleid [6] moet leiden tot een concreter actieplan na de raadplegingsperiode van zes maanden waarin alle belangstellende Europese burgers en andere belanghebbenden hun mening kenbaar kunnen maken (tot begin mei 2006 werden ruim 500 bijdragen ontvangen) [7] .

- Steun voor projecten van Europese burgers : op 17 maart 2006 lanceerde de Commissie een oproep tot het indienen van voorstellen betreffende financiële steun (ten bedrage van 2 miljoen euro) voor projecten waarbij transnationale burgerevenementen worden georganiseerd [8] (d.w.z. waarbij per project minstens 4 à 5 lidstaten zijn betrokken). Momenteel is de projectselectie aan de gang. Deze oproep is erop gericht initiatieven aan te moedigen van Europese organisaties die als doel hebben de participatie van burgers te bevorderen in debatten over Europese onderwerpen die voortkomen uit Plan D.

- Grotere openheid : de Commissie heeft met tevredenheid kennis genomen van de conclusies van de Raad van 21 december 2005, waarin de Raad zich ertoe verbond meer vergaderingen openbaar te houden, wat de openheid en transparantie ten goede moet komen. Daarnaast heeft zij een, sedert november 2005 online toegankelijk, openbaar register opgezet van deskundigengroepen [9] die bijdragen leveren aan de Commissie voor het opstellen van wetgevingsvoorstellen en het voorbereiden van beleidsinitiatieven. Voorts heeft de Commissie in het kader van het Europees Transparantie-initiatief van november 2005, op 3 mei 2006 een groenboek goedgekeurd waarmee een debat op gang wordt gebracht over lobbyen, over het opleggen van wettelijke verplichtingen aan de lidstaten om informatie over de begunstigden van onder gedeeld beheer staande EU-gelden openbaar te maken en over de raadplegingsprocedures van de Commissie.

Instrumenten om een dialoog over het Europees beleid op gang te brengen

- Speciale Eurobarometer over de toekomst van Europa: in februari-maart 2006 is een kwantitatieve en kwalitatieve peiling gehouden in alle 25 lidstaten.

- Internet : de Commissie is op 27 maart 2006 begonnen met het onlinediscussieforum “Debate Europe” in 20 talen [10] . Op 4 mei 2006 telde dit forum 5354 bijdragen van burgers.

- Specifieke focusgroepen : “ Spring Day Europe 2006 ”, waarvoor in januari 2006 het startschot van de 5de editie werd gegeven, is een initiatief waaraan de leden van de Commissie actief deelnemen en dat tot doel heeft de belangstelling en de discussie over Europa onder jongeren aan te wakkeren. Op 4 mei 2006 hadden 7354 scholen aan Spring Day deelgenomen.

Partnerschap met de Europese instellingen en organen

Een vlotte samenwerking en synergie waren de centrale thema’s van de vergadering van de Interinstitutionele Groep voorlichting (IGV) van 17 januari 2006. De vergadering bood de gelegenheid om het partnerschap om te zetten in praktische, concrete acties. In aansluiting daarop hebben leden en medewerkers van EU-instellingen en organen deelgenomen aan onder andere bezoeken aan de lidstaten en bijdragen geleverd aan het onlineforum "Debate Europe". Zij hebben tevens promotie gemaakt voor en deelgenomen aan activiteiten met scholen in het kader van het Spring Day -initiatief. Diverse naar aanleiding van 9 mei in de lidstaten geplande evenementen werden gezamenlijk door de vertegenwoordigingen van de Commissie en de voorlichtingsbureaus van het Europees Parlement georganiseerd, en het interparlementair forum met de nationale parlementen te Brussel werd georganiseerd door het Europees Parlement en het Oostenrijks Parlement. Voorts zijn het Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité sterke partners geweest bij de tenuitvoerlegging van Plan D en hebben zij hun vermogen om contacten te leggen op lokaal/regionaal niveau en met de sociale partners ten volle ingezet.

Nauwere betrekkingen met de nationale parlementen

Op dit gebied zullen in nauwe samenwerking met het Europees Parlement en de nationale parlementen verdere inspanningen worden geleverd, bijvoorbeeld wat betreft het onderzoeken van passende methoden van informatieverstrekking over de jaarlijkse beleidsstrategie, het jaarlijks werkprogramma en het jaarlijks wetgevingsprogramma. De Commissie staat ook open voor input van de nationale parlementen bij initiatieven in het stadium voorafgaand aan de wetgevingsfase, overeenkomstig de huidige verdragsbepalingen.

2. Beoordeling

- Plan D is geen reddingsoperatie voor de Grondwet

Plan D wil een “ katalysator zijn voor een breed debat tussen de instellingen van de Europese Unie en de burgers ”. Het doel is een methode te ontwikkelen waarmee de burger bij de Europese besluitvorming kan worden betrokken. De debatten die door Plan D op gang zijn gebracht, kunnen ideeën lanceren voor de inhoud van het beleid en voor nieuwe instrumenten en werkmethoden, onder meer om de besluitvorming effectiever te maken en meer verantwoording af te leggen.

- De noodzakelijke betrokkenheid van de lidstaten

De Commissie ziet zichzelf hoofdzakelijk in de rol van facilitator. Plan D is nu zes maanden goedgekeurd en het moet gezegd worden dat niet alle lidstaten dezelfde betrokkenheid aan de dag leggen waar het gaat om het aansturen van de nationale debatten.

- Een werk van lange adem

De activiteiten in het kader van Plan D zijn van start gegaan in de eerste helft van 2006 en het is bijgevolg te vroeg om enige vaste conclusie te trekken. Plan D maakt deel uit van een langetermijnactie, waarbij nieuwe manieren van communiceren met de burgers worden gebruikt. Een constructieve dialoog tot stand brengen, vergt tijd. Bovendien kan een dergelijke dialoog niet uitsluitend op initiatief van de EU-instellingen en/of vanuit Brussel worden gevoerd. Lokale inbreng en de actieve steun en betrokkenheid van de lidstaten zijn nodig.

- Meertaligheid

De Plan D-acties die de Commissie onderneemt, vinden plaats in alle officiële talen van de EU (online discussieforum, Spring Day Europe) en die welke op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau worden opgezet door de vertegenwoordigingen van de Commissie in de lidstaten, in de taal (talen) van het betrokken land. In dit verband moet worden onderstreept dat meertaligheid een cruciaal instrument is om de dialoog met de burger te versterken. De Commissie en haar institutionele partners beijveren er zich daarom voor om voor het grote publiek bedoelde informatie via het web in zoveel mogelijk talen toegankelijk te maken.

[1] Flash Eurobarometerpeilingen 171 en 172 - European Constitution: post-referendum survey in France and in The Netherlands.

[2] Bijdrage van de Europese Commissie aan de periode van bezinning en daarna: Plan D voor Democratie, Dialoog en Debat, COM(2005) 494.

[3] Eurobarometer 65.1 on the Future of Europe - mei 2006.

[4] COM (2006) 211 van 10.5.2006.

[5] « Youth takes the floor » Young Europeans’ concerns and expectations as to the development of the European Union, analyse van de Standard Eurobarometer 63, publicatie december 2005.

[6] COM (2006) 35.

[7] http://www.europa.eu.int/comm/communication_white_paper/charter_code/index_nl.htm

[8] http://europa.eu.int/comm/dgs/communication/grants/index_nl.htm

[9] http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/regexp/

[10] http://europ [11]9[\ a.eu.int/debateeurope/