20061223

P6_TA(2006)0563

Bananensector *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EEG) nr. 404/93, (EG) nr. 1782/2003 en (EG) nr. 247/2006 wat de sector bananen betreft (COM(2006)0489 — C6-0339/2006 — 2006/0173(CNS))

(Raadplegingsprocedure)

Het Europees Parlement,

- gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2006)0489) [1],

- gelet op artikel 37 van het EG-Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6-0339/2006),

- gelet op artikel 51 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie regionale ontwikkeling (A6-0422/2006);

1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement;

2. is van oordeel dat het in het Commissievoorstel vermelde indicatief financieel referentiebedrag verenigbaar moet zijn met het maximum van rubriek 2 van het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK) en wijst erop dat het jaarlijkse bedrag zal worden vastgesteld in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure overeenkomstig de bepalingen van punt 38 van het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer van 17 mei 2006 [2];

3. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG-Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen;

4. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

5. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

6. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

Amendement 1

Overweging 1

(1) De huidige regeling voor de sector bananen is ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 404/93 van de Raad 13 februari 1993 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen. De steunregeling voor bananentelers berust vooral op beginselen die voor andere gemeenschappelijke marktordeningen al ingrijpend zijn hervormd. Om de landbouwbevolking in gebieden waar bananen worden geteeld, beter te verzekeren van een redelijke levensstandaard, de middelen meer aan te wenden voor de bevordering van de marktgerichtheid van telers, de uitgaven te stabiliseren, de naleving van de internationale verplichtingen van de Gemeenschap te waarborgen, voldoende rekening te houden met de bijzonderheden van de producerende gebieden, het beheer van de regeling te vereenvoudigen en deze aan te passen aan de beginselen van de hervormde gemeenschappelijke marktordeningen, moet deze regeling worden gewijzigd.

(1) De huidige regeling voor de sector bananen is ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 404/93 van de Raad 13 februari 1993 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen. De steunregeling voor bananentelers berust vooral op beginselen die voor andere gemeenschappelijke marktordeningen al ingrijpend zijn hervormd. Om de landbouwbevolking in gebieden waar bananen worden geteeld, beter te verzekeren van een redelijke levensstandaard, de middelen meer aan te wenden voor de begeleiding van de specifieke ontwikkelingen in deze regio's, de uitgaven te stabiliseren, de naleving van de internationale verplichtingen van de Gemeenschap te waarborgen, voldoende rekening te houden met de bijzonderheden van de producerende gebieden, het beheer van de regeling te vereenvoudigen en deze aan te passen aan de beginselen van de hervormde gemeenschappelijke marktordeningen, moet deze regeling worden gewijzigd.

Amendement 2

Overweging 2 bis (nieuw)

(2 bis) Om het hoofd te bieden aan de concurrentie van bananentelers uit derde landen en om de communautaire gelden naar behoren te benutten heeft de gehele branche, van de productie tot en met het in de handel brengen, sinds de instelling van de gemeenschappelijke marktordening (GMO) in de sector bananen aanzienlijke inspanningen geleverd om te moderniseren, hetgeen geleid heeft tot een aanzienlijke verbetering van de productiviteit en de productkwaliteit, en tegelijkertijd ook tot verkleining van de milieugevolgen van zijn activiteit. De GMO heeft bovendien de concentratie van het communautaire aanbod in de hand gewerkt en zodoende bijgedragen tot de consolidering van de sector in de productiegebieden en tot vergemakkelijking van het verhandelen van de Europese bananen.

Amendement 3

Overweging 3

(3) In bepaalde ultraperifere gebieden van de EU, met name de Franse overzeese departementen Guadeloupe en Martinique, de Azoren, Madeira en de Canarische Eilanden, behoren bananen tot de voornaamste landbouwproducten. De bananenteelt wordt met name door het afgelegen en insulaire karakter, de geringe oppervlakte en ongunstige topografie van deze gebieden bemoeilijkt. Op het platteland van deze gebieden is de lokale bananenteelt van essentieel belang voor het ecologische, sociale en economische evenwicht.

(3) In bepaalde ultraperifere gebieden van de EU, met name de Franse overzeese departementen Guadeloupe en Martinique, de Azoren, Madeira en de Canarische Eilanden, behoren bananen tot de voornaamste landbouwproducten. De bananenteelt wordt met name door het afgelegen en insulaire karakter, de geringe oppervlakte en ongunstige topografie van deze gebieden bemoeilijkt. Op het platteland van deze gebieden, die bovendien over geen enkel economisch levensvatbaar landbouwalternatief kunnen beschikken, is de lokale bananenteelt van essentieel belang voor het ecologische, sociale en economische evenwicht.

Amendement 4

Overweging 3 bis (nieuw)

(3 bis) De bananensector is vanuit sociaal-economisch oogpunt belangrijk voor de ultraperifere regio's en draagt bij aan de economische en sociale samenhang, daarbij de inkomsten en de werkgelegenheid die zij voortbrengt, de economische activiteiten van toeleveranciers en afnemers, de instandhouding van het ecologisch en landschappelijk evenwicht die het toerisme kan bevorderen.

Amendement 5

Overweging 5

(5) Bij Titel III van Verordening (EG) nr. 247/2006 van de Raad van 30 januari 2006 houdende specifieke maatregelen op landbouwgebied ten behoeve van de ultraperifere gebieden van de Unie zijn communautaire programma's voor steun aan de ultraperifere gebieden vastgesteld die specifieke maatregelen bevatten ten gunste van de lokale agrarische productietakken. Overeenkomstig deze verordening is uiterlijk 31 december 2009 een evaluatie verricht. Als zich ingrijpende wijzigingen in de economische omstandigheden voordoen die van invloed zijn op de middelen van bestaan in de ultraperifere gebieden, dan moet de Commissie eerder met het verslag komen. Dit instrument lijkt het meest geschikt om de bananenteelt in elk van de betrokken gebieden te steunen daar het voorziet in flexibele en gedecentraliseerde mechanismen om de bananenteelt te steunen. De mogelijkheid om steun voor de sector bananen in deze steunprogramma's op te nemen, zou moeten leiden tot een grotere samenhang in de steunstrategieën voor de landbouwproductie in deze gebieden.

(5) Bij Titel III van Verordening (EG) nr. 247/2006 van de Raad van 30 januari 2006 houdende specifieke maatregelen op landbouwgebied ten behoeve van de ultraperifere gebieden van de Unie zijn communautaire programma's voor steun aan de ultraperifere gebieden vastgesteld die specifieke maatregelen bevatten ten gunste van de lokale agrarische productietakken. Overeenkomstig deze verordening is uiterlijk 31 december 2009 een evaluatie verricht. Om rekening te houden met de specifieke situatie van de bananentelers zou de Commissie echter al voor die datum een specifiek verslag moeten voorleggen aan het Europees Parlement en de Raad wanneer de economische situatie van deze telers, met name als gevolg van de externe regeling, aanzienlijk zou verslechteren. Dit instrument lijkt het meest geschikt om de bananenteelt in elk van de betrokken gebieden te steunen daar het voorziet in flexibele en gedecentraliseerde mechanismen om de bananenteelt te steunen. De mogelijkheid om steun voor de sector bananen in deze steunprogramma's op te nemen, zou moeten leiden tot een grotere samenhang in de steunstrategieën voor de landbouwproductie in deze gebieden.

Amendement 6

Overweging 5 bis (nieuw)

(5 bis) Er moet worden voorzien in de mogelijkheid om aan de bananentelers in de ultraperifere gebieden een of meer specifieke voorschotten uit te keren.

Amendement 7

Overweging 7

(7) Wat betreft de bananenteelt in andere communautaire gebieden dan de ultraperifere gebieden lijkt een specifieke steunregeling voor bananen gezien het geringe aandeel in de totale bananenproductie van de Gemeenschap niet meer noodzakelijk.

(7) Wat betreft de bananenteelt in andere communautaire gebieden dan de ultraperifere gebieden moeten de lidstaten de mogelijkheid krijgen te kiezen voor het stelsel van gedeeltelijk ontkoppelde inkomenssteun voor bananen, ook al is het aandeel in de totale bananenproductie van de Gemeenschap gering.

Amendement 8

Overweging 8

(8) Bij Verordening (EG) nr. 1782/2003 van de Raad van 29 september 2003 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers en tot wijziging van bepaalde verordeningen1 is een systeem van ontkoppelde inkomenssteun voor bedrijven ingevoerd (hierna de "bedrijfstoeslagregeling" genoemd). Dit systeem moest een verschuiving mogelijk maken van steun voor de teelt naar steun voor de teler.

Amendement 9

Overweging 8 bis (nieuw)

(8 bis) Wanneer wordt overgestapt op steun aan de producent, moeten de maatregelen op het gebied van informatie en infrastructuur met het oog op plattelandsontwikkeling een fundamentele rol spelen. In dit verband zou het dienstig zijn te streven naar aanpassing van de productie en afzet van bananen aan diverse kwaliteitsnormen, zoals die met betrekking tot billijke handel, producten van biologische teelt, lokale soorten of het certificaat van geografische oorsprong. In het kader van het toerisme in de betrokken regio's kunnen bananen ook in de handel worden gebracht als bijzonder plaatselijk product, waardoor de consument een band kan krijgen met deze bananen die voor hen een bevoorrecht herkenbaar product worden.

Amendement 10

Overweging 8 ter (nieuw)

(8 ter) Om de zeer belangrijke doelen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te verwezenlijken moet de steun voor katoen, olijfolie, ruwe tabak, hop en bananen in ruime mate worden ontkoppeld en worden geïntegreerd in de bedrijfstoeslagregeling.

Amendement 11

Overweging 8 quater (nieuw)

(8 quater) Indien de huidige steunregeling in de sector bananen volledig in de bedrijfstoeslagregeling zou worden geïntegreerd, zou er een groot gevaar bestaan dat de productie in de teeltgebieden van de Gemeenschap ontregeld raakt. Daarom moet een deel van de steun gekoppeld blijven aan de teelt, met betaling van een bedrag per subsidiabele hectare voor de betreffende cultuur. Het steunbedrag moet zo berekend worden dat in de voor deze teelt geschikte gebieden economische omstandigheden worden gegarandeerd die voortzetting van de activiteiten in de sector bananen mogelijk maken en voorkomen dat deze teelt plaats moet maken voor andere. Om dit doel te bereiken is het gerechtvaardigd om voor elke lidstaat die dat wenst de in totaal beschikbare steun per hectare vast te stellen op 40 % van het nationale deel van de steun dat indirect aan de producenten werd uitgekeerd.

Amendement 12

Overweging 8 quinquies (nieuw)

(8 quinquies) De overige 60 % van het nationale deel van de steun dat indirect aan de producenten werd uitgekeerd moeten beschikbaar blijven voor de bedrijfstoeslagregeling.

Amendement 13

Overweging 9

(9) Omwille van de samenhang moet de bestaande regeling inzake compenserende steun voor bananen worden afgeschaft en worden opgenomen in de bedrijfstoeslagregeling. Daartoe moet de compenserende steun voor bananen worden opgenomen in de lijst van rechtstreekse betalingen in verband met de bedrijfstoeslagregeling als bedoeld in artikel 33 van Verordening (EG) nr. 1782/2003. Ook moet worden bepaald dat de lidstaten de referentiebedragen en subsidiabele hectaren in het kader van de toeslagregeling moeten vaststellen op basis van een voor de bananenmarkt representatieve periode en op basis van deugdelijke objectieve en niet-discriminerende criteria. Percelen die met bananenbomen zijn beplant, mogen niet op grond van de behandeling ervan als blijvende teelt worden uitgesloten. De nationale maxima moeten dienovereenkomstig worden gewijzigd. Ook moet worden bepaald dat de Commissie concrete voorschriften en indien nodig overgangsmaatregelen moet vaststellen.

Schrappen

Amendement 14

Overweging 10

(10) Titel II van Verordening (EEG) nr. 404/93 bevat voorschriften voor telersverenigingen en concentratiemechanismen. Wat de telersverenigingen betreft, werd met de huidige regeling ten eerste beoogd dat dergelijke verenigingen zouden worden opgericht en dat zoveel mogelijk telers er lid van zouden worden, en werd ten tweede de uitkering van de compenserende steun beperkt tot telers die lid waren van een erkende telersvereniging.

(10) Titel II van Verordening (EEG) nr. 404/93 bevat voorschriften voor telersverenigingen en concentratiemechanismen. Wat de telersverenigingen betreft, werd met de huidige regeling ten eerste beoogd dat dergelijke verenigingen zouden worden opgericht en dat zoveel mogelijk telers er lid van zouden worden, en werd ten tweede de afzet van de bananensector gesteund en de uitkering van de compenserende steun beperkt tot telers die lid waren van een erkende telersvereniging.

Amendement 15

Overweging 11

(11) De regeling is geslaagd in haar eerste opzet, aangezien het overgrote deel van de telers in de Gemeenschap nu lid is van een telersvereniging. De tweede opzet is achterhaald omdat het de bedoeling is dat de regeling inzake compenserende steun wordt afgeschaft. Daarom hoeft de regelgeving voor telersverenigingen niet meer op communautair niveau te worden gehandhaafd en worden de lidstaten daarmee vrijgelaten om dergelijke zaken voortaan indien nodig zelf te regelen op basis van de situatie in eigen land.

(11) De regeling is geslaagd in haar eerste opzet, aangezien het overgrote deel van de telers in de Gemeenschap nu lid is van een telersvereniging. Daarom moeten communautaire regels voor telersverenigingen worden gehandhaafd. Om de kaalslag van de sector bananen in de producerende regio's te voorkomen wordt voorgesteld een communautair regelgevingskader in stand te houden, en de lidstaten wordt met klem verzocht de uitkering van de steun te blijven koppelen aan de verplichting de productie af te zetten via deze telersverenigingen.

Amendement 16

Artikel 1, punt 1

(Verordening (EEG) nr. 404/93)

1) de titels II en III, de artikelen 16 tot en met 20, artikel 21, lid 2, artikel 25 en de artikelen 30 tot en met 32 worden geschrapt;

1) de artikelen 6 en 7 van titel II, titel III, de artikelen 16 tot en met 20, artikel 21, lid 2, artikel 25 en de artikelen 30 tot en met 32 worden geschrapt;

Amendement 17

Artikel 2, punt -1 (nieuw)

Artikel 1, streepje 4 (Verordening (EG) nr. 1782/2003)

-1) In artikel 1 wordt het vierde streepje vervangen door:

- steunregelingen voor landbouwers die durumtarwe, eiwithoudende gewassen, rijst, noten, energiegewassen, zetmeelaardappelen, melk, zaaizaad, akkerbouwgewassen, schapen- en geitenvlees, rundvlees, zaaddragende leguminosen, katoen, tabak en hop produceren, alsook voor landbouwers die olijfboomgaarden en bananenplantages onderhouden.

Amendement 18

Artikel 2, punt 1

Artikel 33, lid 1, letter a) (Verordening (EG) nr. 1782/2003)

1) artikel 33, lid 1, onder a), komt als volgt te luiden:

a) zij op grond van ten minste een van de in bijlage VI bedoelde steunregelingen een betaling hebben ontvangen in de in artikel 38 vastgestelde referentieperiode, dan wel, in het geval van olijfolie, in de in artikel 37, lid 1, tweede alinea, bedoelde verkoopseizoenen, of, in het geval van suikerbieten, suikerriet en cichorei, zij marktsteun hebben gekregen in de in bijlage VII, punt K, bedoelde representatieve periode, of, in het geval van bananen, zij een compensatie voor het verlies aan opbrengsten hebben gekregen in de in bijlage VII, punt L, bedoelde representatieve periode.

Amendement 19

Artikel 2, punt 6 bis (nieuw)

Artikel 64, lid 2, alinea 1 en 2 (Verordening (EG) nr. 1782/2003)

6 bis. In artikel 64, lid 2 worden de eerste en tweede alinea vervangen door:

2. Afhankelijk van de door elke lidstaat gemaakte keuze, legt de Commissie, volgens de procedure van artikel 144, lid 2, een bovengrens vast voor elke van de in de artikelen 66, 67, 68 en 68 bis, 68 ter en 69 genoemde rechtstreekse betalingen;

Deze bovengrens komt overeen met het aandeel van elk type van rechtstreekse betaling in de in artikel 41 bedoelde nationale bovengrenzen, vermenigvuldigd met de door de lidstaten volgens de artikelen 66, 67, 68, 68 bis, 68 ter en 69 toegepaste kortingspercentages.

Amendement 20

Artikel 2, punt 6 ter (nieuw)

Artikel 68 ter (nieuw) (Verordening (EG) nr. 1782/2003)

6 ter) Het volgende artikel 68 ter wordt ingevoegd:

Artikel 68 ter

Betalingen voor bananen

In het geval van de betalingen voor bananen blijft 40 % van de steun gekoppeld aan de productie, terwijl de resterende 60 % van het nationale deel van de steun beschikbaar blijft voor de bedrijfstoeslagregeling.

Amendement 21

Artikel 2, punt 7

Artikel 145, letter d quater) (Verordening (EG) nr. 1782/2003)

7) in artikel 145 wordt na punt d) ter het volgende punt ingevoegd:

d quater) uitvoeringsbepalingen inzake de opneming van de steun voor bananen in de bedrijfstoeslagregeling.

Amendement 22

Artikel 3, punt -1 (nieuw)

Artikel 18 bis (nieuw) (Verordening (EG) nr. 247/2006)

-1) Artikel 18 bis wordt toegevoegd

Artikel 18 bis

Bananen

De uitkering van steun aan producenten in de sector bananen dient te worden gekoppeld aan hun lidmaatschap van een erkende vereniging, in overeenstemming met titel II van Verordening (EEG) nr. 404/93. Deze steun kan eveneens worden toegekend aan individuele producenten die zich als gevolg van hun bijzondere situatie, en met name om geografische redenen, niet bij een telersvereniging kunnen aansluiten.

Amendement 23

Artikel 3, punt 2 bis (nieuw)

Artikel 28, lid 3 bis (nieuw) (Verordening (EG) nr. 247/2006)

2 bis. Aan artikel 28 wordt het volgende lid 3 bis toegevoegd:

3 bis. In geval van aanzienlijke verslechtering van de economische omstandigheden die van invloed zijn op de inkomstenbronnen van de bananentelers, met name als gevolg van veranderingen in de externe regeling, dient de Commissie voor 31 december 2009 een specifiek verslag in bij het Europees Parlement en de Raad, zonodig vergezeld van passende voorstellen.

Amendement 27

Artikel 3, punt 3

Artikel 30 (Verordening (EG) nr. 247/2006)

3) Overeenkomstig dezelfde procedure kan de Commissie ook maatregelen vaststellen ter vergemakkelijking van de overgang van de regelingen die zijn vastgesteld bij Verordening (EEG) nr. 404/93 van de Raad naar de bij de onderhavige verordening vastgestelde regelingen.

3) Overeenkomstig dezelfde procedure kan de Commissie ook maatregelen vaststellen ter vergemakkelijking van de overgang van de regelingen die zijn vastgesteld bij Verordening (EEG) nr. 404/93 van de Raad naar de bij de onderhavige verordening vastgestelde regelingen. Er wordt met name voorzien in een specifieke voorschotregeling voor de bananentelers gedurende het tijdvak januari-oktober.

Amendement 28

Artikel 4 bis (nieuw)

Artikel 4 bis

Evaluatie

Drie jaar na het van kracht worden van de onderhavige verordening legt de Commissie het Europees Parlement en de Raad een evaluatieverslag voor over de gevolgen van deze verordening voor de levensstandaard van de landbouwers in de EU, de inkomens van de EU-producenten en de economische en sociale cohesie, en draagt zij praktische initiatieven aan als de gestelde doelen niet zijn bereikt.

Amendement 25

Bijlage, punt 1

Bijlage I (Verordening (EG) nr. 1782/2003)

1) in bijlage I wordt de regel die betrekking heeft op bananen geschrapt;

Amendement 26

Bijlage, punt 2

Bijlage VI (Verordening (EG) nr. 1782/2003)

2) aan bijlage VI wordt de volgende regel toegevoegd:

[1] Nog niet in het PB gepubliceerd.

[2] PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

--------------------------------------------------