Advies van het Comité van de Regio's over de "Toegankelijkheid van het landelijk gebied"

(2000/C 317/06)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het op 2 juni 1999 door zijn bureau genomen besluit om overeenkomstig artikel 265, vijfde alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een advies op te stellen over "De toegankelijkheid van het landelijk gebied" en commissie 2 (Landbouw, plattelandsontwikkeling, visserij) met de desbetreffende voorbereidingen te belasten;

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 16 januari 1997 over een "Beleid inzake plattelandsontwikkeling" (CDR 389/96 fin)(1);

gezien de Verklaring van Cork van november 1996 over plattelandsontwikkeling;

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 14 januari 1999 over Agenda 2000 - Hervorming van het GLB (CDR 273/98 fin)(2);

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 14 januari 1999 over het "Voorstel voor een Verordening (EG) van de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw (EOGFL)" (CDR 308/98 fin)(3);

gezien de Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad van 17 mei 1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL)(4);

gezien de door commissie 5 (Sociaal beleid, volksgezondheid, consumentenbescherming, onderzoek, toerisme) op 19 oktober 1999 vastgestelde bijdrage aan het ontwerpadvies (CDR 348/99 fin) (rapporteur: de heer Torchio, burgemeester van Spineda, I/EVP);

gezien het door commissie 2 op 4 mei 2000 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 132/2000 rev. 1) (rapporteur: de heer Van Gelder, Commissaris van de Koningin in de Provincie Zeeland, NL/EVP),

heeft tijdens zijn op 14 en 15 juni 2000 gehouden 34e zitting (vergadering van 14 juni) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

AANBEVELINGEN

1. In overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel is de taak om een grotere toegankelijkheid van het landelijke gebied te bevorderen, allereerst een verantwoordelijkheid van de regio's van Europa en de afzonderlijke lidstaten, die gebaseerd dient te zijn op samenwerking in partnerschapsverband tussen de EU-instellingen en de lokale en regionale overheden.

2. Een goede infrastructuur met een wegennet en breedbandvoorzieningen is essentieel voor de toegankelijkheid van landelijke gebieden. Het is van groot belang de toegankelijkheid van landelijke gebieden te garanderen en te verbeteren om de plaatselijke overheden in staat te stellen een duurzame ontwikkeling van hun grondgebied te bewerkstelligen.

3. In het beleid van de Europese Unie dient tot uitdrukking te worden gebracht dat het bevorderen van de voorwaarden voor basale vormen van vrijetijdsbesteding als wandelen en fietsen direct gerelateerd is aan bestaande speerpunten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid als "plattelandsontwikkeling", "duurzame ontwikkeling" en "behoud van het Europese cultuurlandschap".

4. De regio's in Europa en de lidstaten wordt geadviseerd hun beleid erop te richten het landelijk gebied maximaal open te stellen voor openluchtrecreatie en duurzame vormen van toerisme.

5. Een nader advies geldt ten aanzien van drie aspecten, waar mogelijk nadere wet- of regelgeving op afgestemd dient te worden, zij het met inachtneming van de nationale voorschriften en de bevoegdheden van de lokale en regionale overheden (met name wat het vaststellen van tracés betreft):

a. In alle gevallen waarbij het wettelijke recht op toegankelijkheid onduidelijk of onvoldoende verzekerd is (zoals in sommige landen langs de kust of langs oevers van meren en rivieren), dient vastgesteld te worden dat toegankelijkheid in beginsel regel is en dat alleen zwaarwegende argumenten van veiligheid, ecologie of anderszins deze regel ongedaan kunnen maken.

b. Voor zover paden en wegen in beheer zijn bij (semi-)overheidsinstanties zal in de meeste gevallen openbare toegankelijkheid reeds verzekerd zijn. Voor zover dat niet het geval is, dient - als bij voorgaand punt - de volgende algemene stelregel te gelden: "openbaar tenzij op goede gronden uitdrukkelijk anders aangegeven".

c. Voor zover paden en wegen in beheer zijn bij particulieren of bij particuliere ondernemingen en "recht van weg" niet wettelijk geregeld is, dient het beleid maximaal gericht te zijn op het tot stand brengen van recreatief medegebruik.

6. Er dient een integrale beoordeling plaats te vinden van de consequenties van de implementatie van de Vogelrichtlijn (richtlijn 79/409/EEG), de Habitat-Richtlijn (richtlijn 92/43/EEG), en de communautaire verordening (EEG) nr. 2080/92 inzake herbebossing alsmede mogelijk andere van toepassing zijnde Europese regelgeving inzake de toegankelijkheid van het landelijk gebied.

7. Aan de regio's wordt geadviseerd plannen voor netwerken voor wandelen en fietsen in hun regionale ontwikkelingsplannen op te nemen, en daarbij ook aandacht te schenken aan doorgaande (interregionale) routestructuren.

8. Ten behoeve van de gewenste revitalisering van het Europese cultuurlandschap dient bevorderd te worden dat Europees geld voor de structuurfondsen (o.a. EOGFL, EFRO, Leader) gebruikt kan worden voor een verdere ontwikkeling van structuren voor wandelen, fietsen en andere vormen van openluchtrecreatie.

9. Daarnaast dienen voldoende middelen vrijgemaakt te worden om de multifunctionaliteit van de landbouw te bevorderen, o.a. door boerderijen geschikt te maken als accommodatie voor toeristen, en ervoor te zorgen dat wandelaars, fietsers, paardrijders en andere openluchtrecreanten er terecht kunnen.

10. Voor de totstandbrenging van maatregelen gericht op de ontwikkeling van duurzaam, groen toerisme in de regio's dienen initiatieven die de ontwikkeling van het draagvlak bij de verschillende partijen (landbouw, natuur, recreatie/toerisme) tot doel hebben, gestimuleerd te worden. Voor een goede werking van deze maatregelen is het van essentieel belang dat lokale en regionale actoren hierbij betrokken worden. De voordelen van een dergelijke bottom-up-benadering liggen voor de hand en passen bij een subsidiaire opbouw van Europa.

Er moeten structuren worden gecreëerd en maatregelen worden getroffen om milieu- en oogstschade in plattelandsgebieden, en met name ecologisch kwetsbare regio's, te compenseren.

Betere toegankelijkheid van het landelijk gebied moet gepaard gaan met een opvoeding die aanzet tot respect voor het milieu.

In dit verband zij erop gewezen dat ook initiatieven ter bevordering van het toerisme, met name initiatieven waarbij gebruik wordt gemaakt van de nieuwe communicatietechnologieën (Internet), de aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van landelijke gebieden ten goede komen.

11. Teneinde blijvende aandacht voor het onderwerp "toegankelijkheid van het landelijke gebied" te verkrijgen en de uitwisseling van kennis en ervaring tussen de regio's te bevorderen, adviseren wij de Commissie een jaarlijkse best-practice-prijs in te stellen voor de regio die door middel van een voorbeeldig of innovatief project getoond heeft ernst te maken met voorgaande aanbevelingen. Bovendien zou de Commissie er goed aan doen een "handboek van na te volgen voorbeelden" te publiceren.

12. Wij adviseren de Commissie de bestaande Europese koepelorganisaties op het gebied van wandelen, fietsen en andere vormen van openluchtrecreatie uit te nodigen mee in de jury voor deze prijs zitting te nemen.

Brussel, 14 juni 2000.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB C 116 van 14.4.1997, blz. 46.

(2) PB C 93 van 6.4.1999, blz. 1.

(3) PB C 93 van 6.4.1999, blz. 9.

(4) PB L 160 van 26.6.1999, blz. 80.