GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 32/95 door de Raad vastgesteld op 4 december 1995 met het oog op de aanneming van Richtlijn 95/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende grensoverschrijdende overmakingen (95/C 353/04)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Gezien het advies van het Europees Monetair Instituut,

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3),

(1) Overwegende dat het aantal grensoverschrijdende betalingen voortdurend stijgt, omdat de voltooiing van de interne markt en de geleidelijke totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie tot een belangrijke toeneming van het handels- en personenverkeer in de Gemeenschap leidt; dat overmakingen zowel wat aantal als waarde betreft een belangrijk gedeelte van de grensoverschrijdende betalingen vormen;

(2) Overwegende dat het voor particulieren en het bedrijfsleven, met name het midden- en kleinbedrijf, van het allergrootste belang is snel, betrouwbaar en goedkoop tussen verschillende delen van de Gemeenschap overmakingen te kunnen verrichten; dat een grotere concurrentie op de markt voor overmakingen tot betere dienstverlening en lagere prijzen behoort te leiden;

(3) Overwegende dat deze richtlijn aansluit bij de vooruitgang in de voltooiing van de interne markt, met name inzake de liberalisatie van het kapitaalverkeer, met het oog op de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie; dat de bepalingen van deze richtlijn van toepassing dienen te zijn op overmakingen die luiden in de valuta's van de Lid-Staten en in ecu's;

(4) Overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 12 februari 1993 (4) om een richtlijn van de Raad tot vaststelling van regels betreffende de doorzichtigheid en kwaliteit van de uitvoering van grensoverschrijdende betalingen heeft verzocht;

(5) Overwegende dat de vraagstukken waarop deze richtlijn betrekking heeft, gescheiden moeten worden behandeld van de systeemvraagstukken die nog bij de Commissie in studie zijn; dat het nodig kan blijken later een nieuw voorstel in te dienen dat deze systeemvraagstukken bestrijkt, met name het definitieve karakter van de afrekening ("settlement finality");

(6) Overwegende dat het doel van deze richtlijn erin bestaat verbetering te brengen in de diensten voor grensoverschrijdende overmakingen en derhalve het EMI te ondersteunen in zijn taak de doelmatigheid van de grensoverschrijdende overmakingen te bevorderen ter voorbereiding van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie;

(7) Overwegende dat deze richtlijn overeenkomstig de in de tweede overweging genoemde doelstellingen van toepassing dient te zijn op alle overmakingen ten bedrage van minder dan 25 000 ecu; dat dit bedrag twee jaar na de uiterste datum van toepassing van deze richtlijn, dient te worden verhoogd tot 30 000 ecu;

(8) Overwegende dat deze richtlijn, overeenkomstig artikel 3 B, derde alinea, van het Verdrag en ter wille van de doorzichtigheid minimumeisen behelst, die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat cliënten adequate informatie ontvangen, zowel vóór als na de uitvoering van een grensoverschrijdende overmaking; dat in deze richtlijn minimale eisen inzake de uitvoering, met name op het stuk van de kwaliteit, zijn opgenomen waaraan instellingen die diensten voor grensoverschrijdende overmakingen aanbieden, moeten voldoen, met inbegrip van de verplichting de grensoverschrijdende overmaking uit te voeren conform de instructies van de cliënt; dat deze richtlijn voldoet aan de voorwaarden die voortvloeien uit de beginselen van Aanbeveling 90/109/EEG van de Commissie van 14 februari 1990 inzake de transparantie van de bankvoorwaarden die van toepassing zijn op grensoverschrijdende financiële transacties (5); dat de onderhavige richtlijn Richtlijn 91/308/EEG van de Raad van 10 juni 1991 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld (6) onverlet laat;

(9) Overwegende dat deze richtlijn dient bij te dragen tot de verkorting van de maximumtermijn voor de uitvoering van grensoverschrijdende overmakingen, en instellingen die reeds zeer korte termijnen hanteren, dient aan te moedigen om deze te handhaven;

(10) Overwegende dat de Commissie in het verslag dat zij binnen twee jaar na het van kracht worden van deze richtlijn aan het Europees Parlement en de Raad zal voorleggen, in het bijzonder aandacht moet besteden aan de vraag welke termijn moet worden toegepast bij gebreke van een tussen de opdrachtgever en zijn instelling overeengekomen termijn, daarbij rekening houdend met de ontwikkeling van de techniek en met de situatie in elk van de Lid-Staten;

(11) Overwegende dat de instellingen verplicht dienen te zijn tot terugbetaling ingeval de overmaking niet plaatsvindt; dat deze terugbetalingsverplichting voor de instellingen tot aansprakelijkheid zou kunnen leiden welke, als er geen beperking geldt, hun vermogen om te voldoen aan de solvabiliteitsvereisten zou kunnen aantasten; dat de terugbetalingsverplichting derhalve dient te gelden tot een bedrag van 10 000 ecu;

(12) Overwegende dat artikel 8 geen afbreuk doet aan de algemene bepalingen van het nationale recht op grond waarvan een instelling tegenover de opdrachtgever aansprakelijk is ingeval een grensoverschrijdende overmaking niet naar behoren is uitgevoerd wegens een fout van die instelling;

(13) Overwegende dat, onder de omstandigheden waarmee een bij de uitvoering van een grensoverschrijdende overmaking betrokken instelling geconfronteerd kan worden, onder meer omstandigheden in verband met een toestand van insolventie en aan overmacht te wijten omstandigheden moeten worden onderscheiden, en dat daartoe dient te worden uitgegaan van de definitie van overmacht in artikel 4, lid 6, tweede alinea, onder ii), van Richtlijn 90/314/EEG van de Raad van 13 juni 1990 betreffende pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten (7);

(14) Overwegende dat er op het niveau van de LidStaten passende en doeltreffende middelen moeten bestaan voor de beslechting van eventuele geschillen tussen cliënten en instellingen,HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

AFDELING I

Toepassingsgebied en definities

Artikel 1

Toepassingsgebied

1. De voorschriften van deze richtlijn zijn van toepassing op grensoverschrijdende overmakingen waartoe opdracht wordt gegeven door andere dan de in artikel 2, onder a), b) en c) bedoelde personen en die worden uitgevoerd door kredietinstellingen en andere instellingen.

2. Tot en met. . . (8*) is deze richtlijn van toepassing op in de valuta's van de Lid-Staten en in ecu's luidende grensoverschrijdende overmakingen ten bedrage van minder dan 25 000 ecu. Na die datum is de richtlijn van toepassing op in de valuta's van de Lid-Staten en in ecu's luidende grensoverschrijdende overmakingen ten bedrage van minder dan 30 000 ecu.

Artikel 2

(Definities)

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

a) "kredietinstelling", een instelling, zoals omschreven in artikel 1 van Richtlijn 77/780/EEG van de Raad (9) alsmede een in de Gemeenschap gevestigd bijkantoor, zoals omschreven in artikel 1, derde streepje, van voornoemde richtlijn, van een kredietinstelling met hoofdkantoor buiten de Gemeenschap die in het kader van haar werkzaamheden grensoverschrijdende overmakingen uitvoert;

b) "andere instelling", elke natuurlijke of rechtspersoon die geen kredietinstelling is en die in het kader van zijn werkzaamheden grensoverschrijdende overmakingen uitvoert;

c) "financiële instelling", een instelling zoals omschreven in artikel 4, lid 1, van Verordening (EG) nr. 3604/93 van de Raad tot vaststelling van de definities voor de toepassing van het in artikel 104 A van het Verdrag vastgelegde verbod op bevoorrechte toegang (10);

d) "instelling", een kredietinstelling of een andere instelling; voor de toepassing van de artikelen 6, 7 en 8 worden de in verschillende Lid-Staten gevestigde bijkantoren van een zelfde kredietinstelling die bij de uitvoering van een grensoverschrijdende overmaking betrokken zijn, als afzonderlijke instellingen beschouwd;

e) "bemiddelende instelling", een andere instelling dan de instelling van de opdrachtgever of van de begunstigde, die bij de uitvoering van een grensoverschrijdende overmaking betrokken is;f) "grensoverschrijdende overmaking", een transactie op initiatief van een opdrachtgever via een instelling of een bijkantoor van een instelling in een Lid-Staat, teneinde in een instelling of een bijkantoor van een instelling in een andere Lid-Staat een geldbedrag aan een begunstigde ter beschikking te stellen; de opdrachtgever en de begunstigde kunnen één en dezelfde persoon zijn;

g) "grensoverschrijdende-overmakingsopdracht", een in ongeacht welke vorm rechtstreeks door een opdrachtgever aan een instelling gegeven onvoorwaardelijke instructie om een grensoverschrijdende overmaking uit te voeren;

h) "opdrachtgever", een natuurlijke of rechtspersoon die opdracht geeft tot het uitvoeren van een grensoverschrijdende overmaking aan een begunstigde;

i) "begunstigde", de uiteindelijke ontvanger van een grensoverschrijdende overmaking, aan wie het met de overmaking overeenkomende geld ter beschikking wordt gesteld op een rekening waarover hij kan beschikken;

j) "cliënt", naar gelang van het geval de opdrachtgever of de begunstigde;

k) "referentierentevoet", een rentevoet die een schadevergoeding belichaamt en die vastgesteld is overeenkomstig de regels van de Lid-Staat waar de instelling gevestigd is die de schadevergoeding aan de cliënt moet uitkeren;

l) "datum van aanvaarding", datum van vervulling van alle voorwaarden die door een instelling zijn gesteld voor de uitvoering van een grensoverschrijdende-overmakingsopdracht en die betrekking hebben op het bestaan van toereikende financiële dekking en op de informatie die voor de uitvoering van die opdracht nodig is.

AFDELING II

Doorzichtigheid van de voorwaarden voor grensoverschrijdende overmakingen

Artikel 3

Informatie vooraf over de voorwaarden voor grensoverschrijdende overmakingen

De Lid-Staten zorgen ervoor dat de instellingen aan hun feitelijke en potentiële cliënten, in voorkomend geval mede langs elektronische weg, in een bevattelijke vorm schriftelijke informatie over de voorwaarden voor grensoverschrijdende overmakingen verstrekken. Die informatie dient ten minste te behelzen:

- opgave van de termijn die nodig is om, ter uitvoering van een aan de instelling gegeven grensoverschrijdende-overmakingsopdracht, de rekening van de instelling van de begunstigde met het geld te crediteren. Het tijdstip waarop die termijn aanvangt, moet duidelijk worden vermeld;

- opgave van de termijn die bij ontvangst van een grensoverschrijdende overmaking nodig is om de rekening van de begunstigde te crediteren met het geld waarmede de rekening van de instelling gecrediteerd is;

- de berekeningswijze van alle door de cliënt aan de instelling te betalen provisies en kosten, in voorkomend geval met inbegrip van de tarieven;

- de valutadatum die eventueel door de instelling wordt toegepast;

- opgave van de klachten- en beroepsprocedures die voor de cliënt openstaan, en van de wijze waarop hij daartoe toegang heeft;

- opgave van de gebruikte referentiewisselkoersen.

Artikel 4

Informatie na een grensoverschrijdende overmaking

De Lid-Staten zorgen ervoor dat de instellingen na het uitvoeren of ontvangen van een grensoverschrijdende overmaking hun cliënten, tenzij deze daarvan uitdrukkelijk afzien, in voorkomend geval mede langs elektronische weg, duidelijke schriftelijke informatie verstrekken in een bevatttelijke vorm. Deze informatie behelst ten minste:

- een referentie aan de hand waarvan de cliënt kan vaststellen om welke grensoverschrijdende overmaking het gaat;

- het oorspronkelijke bedrag van de grensoverschrijdende overmaking;

- het bedrag van alle door de cliënt verschuldigde provisies en kosten;

- de valutadatum die eventueel door de instelling wordt toegepast.

Indien de opdrachtgever bepaald heeft dat de kosten betreffende de grensoverschrijdende overmaking geheel of gedeeltelijk de begunstigde moeten worden aangerekend, moet deze door zijn eigen instelling daarvan in kennis worden gesteld.

Bij omrekening deelt de instelling die de omrekening verricht haar cliënt de daarbij toegepaste wisselkoers mee.

AFDELING III

Minimumverplichtingen van instellingen met betrekking tot grensoverschrijdende overmakingen

Artikel 5

Specifieke verbintenissen van de instelling

Een instelling moet zich, tenzij zij met een cliënt geen relatie wenst aan te gaan, op verzoek van de cliënt, met betrekking tot een grensoverschrijdende overmaking waarvan de specificaties nauwkeurig omschreven zijn, verbinden ten aanzien van een termijn voor de uitvoering van de overmaking en de daarmee verband houdende provisies en kosten, uitgezonderd die welke verband houden met de toe te passen wisselkoers.

Artikel 6

Verplichtingen aangaande de termijnen

1. De instelling van de opdrachtgever moet de grensoverschrijdende overmaking uitvoeren binnen de termijn die met de opdrachtgever is overeengekomen.

Indien de overeengekomen termijn niet wordt nagekomen of, wanneer geen termijn is overeengekomen, indien de rekening van de instelling van de begunstigde aan het einde van de vijfde bankwerkdag volgend op de datum van aanvaarding van de grensoverschrijdende-overmakingsopdracht niet met het geld is gecrediteerd, wordt de opdrachtgever door zijn instelling vergoed.

De vergoeding behelst de uitkering van rente die berekend wordt door toepassing van de referentierentevoet op het bedrag van de grensoverschrijdende overmaking over de periode tussen:

- het einde van de overeengekomen termijn of, wanneer geen termijn is overeengekomen, het einde van de vijfde bankwerkdag volgend op de datum van aanvaarding van de grensoverschrijdende-overmakingsopdracht, en

- de datum waarop de rekening van de instelling van de begunstigde met het geld wordt gecrediteerd.

Indien de niet-uitvoering van de grensoverschrijdende overmaking binnen de overeengekomen termijn of, wanneer geen termijn is overeengekomen, vóór het einde van de vijfde bankwerkdag volgend op de datum van aanvaarding van de grensoverschrijdende-overmakingsopdracht, te wijten is aan een bemiddelende instelling, is de bemiddelende instelling evenzo verplicht de instelling van de opdrachtgever te vergoeden.

2. De instelling van de begunstigde dient het uit de grensoverschrijdende overmaking resulterende geld aan de begunstigde ter beschikking te stellen binnen de met deze overeengekomen termijn.

Indien de overeengekomen termijn niet wordt nagekomen of, wanneer geen termijn is overeengekomen, indien aan het einde van de bankwerkdag volgend op de dag waarop de rekening van de instelling van de begunstigde met het geld is gecrediteerd, de rekening van de begunstigde niet met het geld is gecrediteerd, dient de instelling van de begunstigde deze te vergoeden.

De vergoeding behelst de uitkering van rente die berekend wordt door toepassing van de referentierentevoet op het bedrag van de grensoverschrijdende overmaking over de periode tussen:

- het einde van de overeengekomen termijn of, wanneer geen termijn is overeengekomen, het einde van de bankwerkdag volgend op de dag waarop de rekening van de instelling van de begunstigde met het geld is gecrediteerd, en

- de datum waarop de rekening van de begunstigde met het geld is gecrediteerd.

3. Indien de instelling van de opdrachtgever, respectievelijk de instelling van de begunstigde, kan aantonen dat de vertraging aan de opdrachtgever, respectievelijk de begunstigde, te wijten is, is geen vergoeding uit hoofde van de leden 1 en 2 verschuldigd.

4. De vorige leden laten de overige rechten van de cliënten en van de bij de uitvoering van de grensoverschrijdende overmaking betrokken instellingen onverlet.

Artikel 7

Verplichting tot uitvoering van de grensoverschrijdende overmaking overeenkomstig de instructies

1. De instelling van de opdrachtgever, elke bemiddelende instelling en de instelling van de begunstigde zijn verplicht, na de datum van aanvaarding van de grensoverschrijdende-overmakingsopdracht, de grensoverschrijdende overmaking voor het volledige bedrag daarvan uit te voeren, tenzij de opdrachtgever uitdrukkelijk te kennen heeft gegeven dat de kosten van de grensoverschrijdende overmaking geheel of gedeeltelijk de begunstigde moeten worden aangerekend.

De eerste alinea belet de kredietinstelling van de begunstigde niet hem de kosten in verband met het beheer van zijn rekening aan te rekenen, overeenkomstig de geldende regels en gebruiken. Die aanrekening kan evenwel niet door de instelling worden aangevoerd als reden om de haar bij die alinea opgelegde verplichtingen niet na te komen.

2. Onverminderd enige andere vordering is de instelling van de opdrachtgever, indien zij of een bemiddelende instelling, in strijd met lid 1, een bedrag in mindering heeft gebracht op het bedrag van de grensoverschrijdende overmaking, verplicht om, op verzoek van de opdrachtgever, het afgetrokken bedrag zonder enige inhouding en op eigen kosten aan de begunstigde over te maken, tenzij de opdrachtgever verlangt dat hij voor dat bedrag wordt gecrediteerd.

Een bemiddelende instelling die in strijd met lid 1 een bedrag in mindering brengt, is verplicht het afgetrokken bedrag zonder enige inhouding en op eigen kosten aan de instelling van de opdrachtgever dan wel, indien de instelling van de opdrachtgever daarom vraagt, aan de begunstigde over te maken.

3. Indien de niet-nakoming van de verplichting de grensoverschrijdende-overmakingsopdracht overeenkomstig de instructies van de opdrachtgever uit te voeren, te wijten is aan de instelling van de begunstigde, is deze instelling, onverminderd enige andere vordering, verplicht elk ten onrechte afgetrokken bedrag op eigen kosten aan de begunstigde terug te betalen.

Artikel 8

Terugbetalingsverplichting van de instellingen bij het in gebreke blijven met betrekking tot overmakingen

1. Indien, na aanvaarding van een grensoverschrijdende overmakingsopdracht door de instelling van de opdrachtgever, de rekening van de instelling van de begunstigde niet met het daarmee overeenkomende geld wordt gecrediteerd, is de instelling van de opdrachtgever, onverminderd enige andere vordering, verplicht de opdrachtgever ten belope van maximaal 10 000 ecu te crediteren voor het bedrag van de grensoverschrijdende overmaking, vermeerderd met:

- rente die berekend wordt door toepassing van de referentierentevoet op het bedrag van de grensoverschrijdende overmaking over de periode tussen de datum van de grensoverschrijdende-overmakingsopdracht en de crediteringsdatum, en

- het bedrag van de met de grensoverschrijdende overmaking verband houdende kosten die door de opdrachtgever zijn betaald.

Deze bedragen worden ter beschikking van de opdrachtgever gesteld binnen een termijn van veertien bankwerkdagen na de datum waarop de opdrachtgever zijn verzoek heeft ingediend, tenzij de rekening van de instelling van de begunstigde inmiddels met het met de overmakingsopdracht overeenkomende geld gecrediteerd is.

Dit verzoek mag niet worden ingediend vóór het verstrijken van de tussen de opdrachtgever en diens instelling voor de uitvoering van de grensoverschrijdende overmaking overeengekomen termijn of, wanneer geen termijn is overeengekomen, het verstrijken van de in artikel 6, lid 1, tweede alinea, bedoelde termijn.

Elke bemiddelende instelling die een grensoverschrijdende-overmakingsopdracht heeft aanvaard, is evenzo verplicht het bedrag van die overmaking, inclusief de daaraan verbonden kosten en rente, op eigen kosten terug te betalen aan de instelling die haar opdracht tot die overmaking heeft gegeven. Indien de grensoverschrijdende overmaking niet naar behoren tot stand is gekomen ingevolge foutieve of onvolledige instructies van laatstgenoemde instelling, moet de bemiddelende instelling al het mogelijke doen om het bedrag van de grensoverschrijdende overmaking terug te betalen.

2. Indien de grensoverschrijdende overmaking niet naar behoren tot stand is gekomen ingevolge niet-uitvoering van de grensoverschrijdende overmaking door een bemiddelende instelling die is gekozen door de instelling van de begunstigde, is deze laatste instelling, in afwijking van lid 1, verplicht het met de grensoverschrijdende overmaking overeenkomende geld ter beschikking van de begunstigde te stellen.

3. Indien de grensoverschrijdende overmaking niet naar behoren tot stand is gekomen ingevolge foutieve of onvolledige instructies van de opdrachtgever aan zijn instelling, of ingevolge niet-uitvoering van de grensoverschrijdende overmaking door een bemiddelende instelling die uitdrukkelijk door de opdrachtgever is gekozen, doen de instelling van de opdrachtgever en de andere bij de transactie betrokken instellingen, in afwijking van lid 1, al het mogelijke om het bedrag van de overmaking terug te betalen.

Wanneer het bedrag door de instelling van de opdrachtgever is terugverkregen, is deze instelling verplicht de opdrachtgever voor dat bedrag te crediteren, onverminderd een inhouding van de aan de terugverkrijging verbonden kosten.

Artikel 9

Overmacht

Onverminderd de voorschriften van Richtlijn 91/308/EEG zijn de instellingen die bij de uitvoering van een grensoverschrijdende overmaking zijn betrokken, vrijgesteld van de bij onderhavige richtlijn opgelegde verplichtingen indien zij redenen van overmacht (abnormale en onvoorzienbare omstandigheden die onafhankelijk zijn van de wil van degene die zich erop beroept en waarvan de gevolgen ondanks alle voorzorgsmaatregelen niet konden worden vermeden) kunnen aanvoeren die met betrekking tot de bepalingen van onderhavige richtlijn relevant zijn.

Artikel 10

Regeling van geschillen

De Lid-Staten dragen er zorg voor dat er adequate en doeltreffende middelen zijn voor de regeling van eventuele geschillen tussen een opdrachtgever en zijn instelling of tussen een begunstigde en zijn instelling.

AFDELING IV

Slotbepalingen

Artikel 11

Toepassing

1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op . . . (11*) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.

2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van de belangrijke wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 12

Verslag aan het Europees Parlement en aan de Raad

Uiterlijk twee jaar na de datum van toepassing van deze richtlijn dient de Commissie bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag over de toepassing van deze richtlijn in, zo nodig vergezeld van herzieningsvoorstellen.

In dit verslag moet in het bijzonder aandacht worden besteed aan de in artikel 6, lid 1, vastgestelde termijn, daarbij rekening houdend met de ontwikkeling van de techniek en met de situatie in elk van de Lid-Staten.

Artikel 13

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 14

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.

Gedaan te . . .

Voor het Europees

Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB nr. C 360 van 17. 12. 1994, blz. 13. PB nr. C 199 van 3. 8. 1995, blz. 16.

(2) PB nr. C 236 van 11. 9. 1995, blz. 1.

(3) Advies van het Europees Parlement van 19 mei 1995 (PB nr. C 151 van 19. 6. 1995, blz. 370), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van . . . (nog niet verschenen in het Publikatieblad en besluit van het Europees Parlement van (nog niet verschenen in het Publikatieblad).

(4) PB nr. C 72 van 15. 3. 1993, blz. 158.

(5) PB nr. L 67 van 15. 3. 1990, blz. 39.

(6) PB nr. L 166 van 28. 6. 1991, blz. 77.

(7) PB nr. L 158 van 23. 6. 1990, blz. 59.

(8*) Twee jaar na de datum van toepassing van deze richtlijn.

(9) PB nr. L 322 van 17. 12. 1977, blz. 30. Richtljn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 95/26/EG (PB nr. L 168 van 18. 7. 1995, blz. 7).

(10) PB nr. L 332 van 30. 12. 1993, blz. 4.

(11*) 30 maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. Op 18 november 1994 heeft de Commissie een op artikel 100 A van het EG-Verdrag gebaseerd richtlijnvoorstel bij de Raad ingediend.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft advies uitgebracht op 1 juni 1995, het Europees Parlement op 19 mei 1995. Het Europees Monetair Instituut heeft advies uitgebracht op 20 maart 1995.

Ingevolge deze adviezen heeft de Commissie op 7 juni 1995 een gewijzigd voorstel ingediend.

2. Op 4 december 1995 heeft de Raad op grond van artikel 189 B van het Verdrag zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld.

II. DOEL

De richtlijn heeft tot doel om zowel voor particulieren als het bedrijfsleven, met name het midden- en kleinbedrijf, verbetering te brengen in de diensten voor grensoverschrijdende overmakingen door de invoering van:

- een minimumnorm voor het informeren van de cliënten, zowel vóór als na de grensoverschrijdende overmaking;

- termijnen binnen welke, bij gebreke van een overeenkomst tussen de bank en de cliënt, de instellingen van de opdrachtgever en de begunstigde de overmaking moeten uitvoeren (respectievelijk vijf dagen en één dag);

- een verplichting om de overmaking overeenkomstig de instructies in de betalingsopdracht uit te voeren (verbod op dubbele aanrekening van kosten);

- een verplichting om het bedrag van de overmaking tot maximaal 10 000 ecu, vermeerderd met rente en de betaalde kosten, terug te betalen ingeval de overmaking niet is uitgevoerd; deze bepaling sluit andere vorderingen niet uit;

- een verplichting voor de Lid-Staten om ervoor te zorgen dat er adequate en doeltreffende middelen zijn voor de regeling van eventuele geschillen tussen een bank en haar cliënten.

De richtlijn maakt deel uit van een reeks maatregelen ter vergemakkelijking van grensoverschrijdende betalingen, waarvan de grensoverschrijdende overmakingen zowel wat aantal als waarde betreft een belangrijk gedeelte vormen. Het oorspronkelijke voorstel werd ingediend samen met een mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Monetair Instituut en het Economisch en Sociaal Comité over "het overschrijven van geld in de EU: doorzichtigheid, kwaliteit en stabiliteit".

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

a) Toepassingsgebied (artikel 1)

Het gemeenschappelijk standpunt verschilt op de volgende punten van het gewijzigde Commissievoorstel:

- overmakingen in opdracht van grote professionele financiële instellingen, waaronder in deze richtlijn de in artikel 2, onder a), b) en c), omschreven instellingen worden verstaan, vallen niet onder het toepassingsgebied. Deze beperking is ingevoerd in verband met het professionele karakter van deze instellingen;

- in de omschrijving van het toepassingsgebied van de richtlijn is niet uitdrukkelijk sprake van overmakingen binnen de Europese Unie, omdat zulks verkeerdelijk de indruk zou kunnen wekken dat alle overmakingen binnen de Unie, dus niet alleen grensoverschrijdende overmakingen, onder de richtlijn vallen; bovendien zou zo een omschrijving tot gevolg kunnen hebben dat overmakingen waarbij een bemiddelende instelling in een derde land betrokken is, niet onder de richtlijn vallen. De amendementen van het Europees Parlement met betrekking tot zo een omschrijving van het toepassingsgebied, met name amendement nr. 1, zijn derhalve niet overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt;

- gedurende een periode van twee jaar na de datum van toepassing geldt de richtlijn voor overmakingen van minder dan 25 000 ecu; na die periode geldt zij voor overmakingen van minder dan 30 000 ecu. Doordat voor de bepaling van het toepassingsgebied van de richtlijn wordt verwezen naar overmakingen van een bepaald bedrag, is in het gemeenschappelijk standpunt de benadering van amendement nr. 5 van het Europees Parlement gevolgd;

- de redactie van lid 1 is aangepast om de tekst nog nauwkeuriger en samenhangender te maken.

Het gemeenschappelijk standpunt volgt het gewijzigde Commissievoorstel wat betreft de beperking van het toepassingsgebied tot grensoverschrijdende overmakingen in de valuta's van de Lid-Staten en in ecu; zodoende is een gedeelte van amendement nr. 5 van het Europees Parlement overgenomen.

b) Definities (artikel 2)

Teneinde de tekst van de richtlijn nauwkeuriger te maken is de redactie van de definties van het gewijzigde Commissievoorstel in het gemeenschappelijk standpunt gewijzigd. Meer bepaald zijn de definities van de termen "betaling", "grensoverschrijdende betaling" en "credit-overschrijving" samengevoegd in de nieuwe term "grensoverschrijdende overmaking", hetgeen ook gevolgen heeft voor de titel van de richtlijn.

Met betrekking tot het gemeenschappelijk standpunt moet voorts het volgende worden vermeld:

- de term "betalingsopdracht" is veranderd in "grensoverschrijdende-overmakingsopdracht", de term "acceptatie" in "datum van aanvaarding" en de term "rente" in "referentie-rentevoet". De defintie van de term "referentierentevoet" is zodanig gewijzigd dat het nu een minder strak omschreven rente is, zoals in de benadering van het gewijzigde Commissievoorstel; zodoende is in het gemeenschappelijk standpunt rekening gehouden met amendement nr. 7 van het Europees Parlement;

- er is een definitie van de term "financiële instelling" ingevoegd;

- gezien de gewijzigde redactie van de definitie en van de daaropvolgende artikelen zijn de definities van de volgende termen geschrapt als zijnde overbodig: "persoon", "overmacht" (wel gedefinieerd in een apart artikel 9), "valutadatum", "voltooiing" en "werkdag". De schrapping van de definitie van "voltooiing" heeft tot gevolg dat amendement nr. 8 van het Europees Parlement niet is overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt;

- de definities van de termen "kredietinstelling", "andere instelling", "instelling", "bemiddelende instelling", "opdrachtgever", "begunstigde" en "cliënt" zijn behouden, met bepaalde aanpassingen en verduidelijkingen. Doordat de definitie van "bemiddelende instelling" van het gewijzigde Commissievoorstel grotendeels is gehandhaafd, is amendement nr. 9 van het Europees Parlement goeddeels overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt.

c) Doorzichtigheid (artikelen 3 en 4)

Alle essentiële punten van het gewijzigde Commissievoorstel voor de artikelen 3 en 4 zijn ook vervat in het gemeenschappelijk standpunt; zodoende wordt amendement nr. 10 voor het grootste gedeelte overgenomen en wordt amendement nr. 11 van het Europees Parlement, zij het in een iets andere redactie, eveneens overgenomen. De laatste alinea van amendement nr. 10 is niet opgenomen in artikel 3 van het gemeenschappelijk standpunt, omdat de Raad vindt dat een zekere mate van flexibiliteit geboden is wat betreft de precieze wijze waarop de informatie aan de cliënt wordt meegedeeld.

De tekst van het gewijzigde Commissievoorstel is aangepast om de verplichtingen van de instellingen preciezer te omschrijven. Met het oog op een grotere doorzichtigheid wordt in het gemeenschappelijk standpunt voorts bepaald dat de na de overmaking te verstrekken informatie (artikel 4) het volgende moet behelzen:

- in alle gevallen, het oorspronkelijke bedrag van de grensoverschrijdende overmaking;

- bij omrekening van bedragen, de toegepaste wisselkoers.

d) Minimumverplichtingen van instellingen (artikelen 5 tot en met 10)

Wat betreft de minimumverplichtingen van de instellingen zijn in het gemeenschappelijk standpunt alle hoofdpunten van het gewijzigde Commissievoorstel aanwezig; de redactie is evenwel gewijzigd om de rechten en verplichtingen van de opdrachtgever, de begunstigde en de betrokken instellingen, met inbegrip van eventuele bemiddelende instellingen, bondiger te omschrijven. Meer bepaald bevat het gemeenschappelijk standpunt precieze richtsnoeren voor de berekening en uitbetaling van vergoedingen en terug te betalen bedragen.

Er is een nieuw artikel 5 ingevoegd, dat een instelling verplicht tegenover de cliënt een verbintenis aan te gaan ten aanzien van de voorwaarden die op een bepaalde grensoverschrijdende overmaking van toepassing zijn.

In het gemeenschappelijk standpunt zijn twee nieuwe overwegingen (de negende en de tiende) ingevoegd; daarin wordt duidelijk gemaakt dat een van de voornaamste doelstellingen van de richtlijn erin bestaat de maximumtermijn voor de uitvoering van grensoverschrijdende overmakingen te verkorten en wordt de Commissie opgedragen deze kwestie opnieuw te bezien in het verslag dat zij overeenkomstig artikel 12 zal voorleggen. Aldus wordt in het gemeenschappelijk standpunt rekening gehouden met amendement nr. 12 van het Europees Parlement, hoewel het dispositief van de richtlijn niet is gewijzigd zoals was voorgesteld.

In artikel 6, lid 1, vierde alinea, worden de verplichtingen van de bemiddelende instelling uiteengezet, waardoor amendement nr. 13 van het Europees Parlement inhoudelijk wordt overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt.

In artikel 6, leden 2 en 3, van het gemeenschappelijk standpunt wordt bepaald dat indien de rekening van de begunstigde niet binnen de in de richtlijn bepaalde termijnen met het geld is gecrediteerd, de begunstigde door zijn instelling moet worden vergoed, tenzij de vertraging aan hemzelf te wijten is. Het gemeenschappelijk standpunt bevat dus de inhoud van amendement nr. 14 van het Europees Parlement en biedt de cliënt zelfs een grotere bescherming.

Het gemeenschappelijk standpunt volgt het gewijzigde Commissievoorstel wat betreft de opneming van amendement nr. 15 van het Europees Parlement. Artikel 7, lid 2, van het gemeenschappelijk standpunt bepaalt, overeenkomstig het gewijzigde Commissievoorstel, dat ten onrechte in mindering gebrachte kosten bij voorrang aan de begunstigde moeten worden overgemaakt; zodoende wordt de inhoud van amendement nr. 16 van het Europees Parlement grotendeels overgenomen, hoewel de kwestie van de terugbetaling binnen de keten van betrokken instellingen wordt behandeld zoals in het oorspronkelijke Commissievoorstel.

Het gemeenschappelijk standpunt volgt goeddeels het gewijzigde Commissievoorstel voor artikel 8, in die zin dat er een maximumbedrag voor de terugbetaling is opgenomen en terugbetaling afhankelijk is gesteld van een verzoek van de opdrachtgever. De terugbetaling moet uiterlijk 14 bankwerkdagen na de indiening van het verzoek plaatsvinden. In overeenstemming met het gewijzigde Commissievoorstel is het maximumbedrag vastgesteld op 10 000 ecu. Amendement nr. 18 van het Europees Parlement is dus gedeeltelijk overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt; amendement nr. 28 van het Europees Parlement is daarentegen niet overgenomen.

Indien de opdrachtgever foutieve instructies heeft gegeven, blijft de eventuele terugbetaling beperkt tot het bedrag van de overmaking; aldus is amendement nr. 19 van het Europees Parlement inhoudelijk overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt.

Zoals ook in het gewijzigde Commissievoorstel het geval was, staan de bepalingen betreffende "overmacht" in een apart artikel 9. Dit artikel is van toepassing op de gehele richtlijn en het bevat een volledig uitgewerkte defintie van "overmacht", die overeenkomt met de definitie in Richtlijn 90/314/EEG. Aldus worden de amendementen nrs. 6 en 21 van het Europees Parlement qua inhoud in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen.

Evenals het gewijzigde Commissievoorstel bevat het gemeenschappelijk standpunt een artikel betreffende de regeling van geschillen (artikel 10). Hoewel deze bepaling in het gemeenschappelijk standpunt algemener is geformuleerd, sluit zij aan bij de geest van amendement nr. 22 van het Europees Parlement.

e) Toepassing

In afwijking van het gewijzigde Commissievoorstel is de datum van toepassing in artikel 11 van het gemeenschappelijk standpunt gerelateerd aan de datum van inwerkingtreding van de richtlijn (30 maanden na de inwerkingtreding). De datum voor de indiening van het verslag van de Commissie (artikel 12) is in vergelijking met het gewijzigde Commissievoorstel met een jaar vervroegd, tot uiterlijk twee jaar na de datum van toepassing.

f) Overwegingen

De overwegingen zijn aangepast in het licht van de wijzigingen die in het gewijzigde Commissievoorstel zijn aangebracht. Aan de amendementen nrs. 3 en 4 van het Europees Parlement zijn overgenomen voor zover de overeenkomstige amendementen voor het dispositief zijn opgenomen in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt. De derde overweging is aangepast zonder de fundamentele strekking van het gewijzigde Commissievoorstel te veranderen; zodoende is in het gemeenschappelijk standpunt rekening gehouden met amendement nr. 2 van het Europees Parlement.

IV. CONCLUSIES

De Raad is van oordeel dat alle wijzigingen die hij in het gewijzigde Commissievoorstel heeft aangebracht, inclusief de omschrijving van het toepassingsgebied, beantwoorden aan de doelstellingen van de richtlijn, namelijk particulieren en het bedrijfsleven, met name het midden- en kleinbedrijf de mogelijkheid te bieden snel, betrouwbaar en goedkoop tussen verschillende delen van de Gemeenschap grensoverschrijdende overmakingen te verrichten. De tekstwijzigingen beogen voornamelijk doorzichtigheid en rechtszekerheid voor zowel de cliënten als de betrokken instellingen en zij veranderen niets aan de fundamentele strekking van het gewijzigde Commissievoorstel.