Nr. C 282/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5. 11. 88 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake voorschriften voor de voedingswaarde­
etikettering van levensmiddelen die voor verkoop aan de eindverbruiker zijn bestemd 
COM(88) 489 def. - SYN 155 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 7 oktober 1988) 
(88/C 282/07) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
100A, 
Gezien het voorstel van de Commissie. 
- In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat maatregelen dienen te worden geno­
men met het oog op de geleidelijke totstandbrenging van 
de interne markt in de periode tot en met 31 december 
1992; dat de interne markt een gebied zonder binnen­
grenzen dient de omvatten waarbinnen het vrije verkeer 
van goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaar­
borgd; 
Overwegende dat er een groeiende publieke belangstel­
ling bestaat voor het verband tussen voeding en gezond­
heid en voor de keuze van een aan de individuele be­
hoeften aangepast voedingspakket; 
Overwegende dat de Raad en de vertegenwoordigers van 
de Regeringen van de Lid-Staten, in het kader van de 
Raad bijeen, in hun resolutie van 7 juli 1986 (') inzake 
het Europese Actieprogramma tegen kanker aan verbete­
ring van de voeding prioriteit hebben toegekend; 
Overwegende dat kennis van de grondbeginselen van de 
voeding en een adequate voedingswaarde-etikettering 
van levensmiddelen de consument bij het bepalen van 
zijn keuze aanzienlijk zouden kunnen helpen; 
Overwegende dat voedingswaarde-etikettering ten be­
hoeve van het publiek hopelijk tot meer opvoedende 
maatregelen op voedingsgebied zal leiden; 
Overwegende dat, ten behoeve van de consument ener­
zijds, en om eventuele technische handelsbelemmeringen 
te voorkomen anderzijds, voedingswaarde-etikettering in 
een gestandaardiseerde, overal in de Gemeenschap toe­
gepaste vorm dient te geschieden; Overwegende dat levensmiddelen die van een voedings­
waarde-etikettering zijn voorzien, aan de bij deze richt­
lijn vastgestelde voorschriften dienen te beantwoorden; 
Overwegende dat alle andere vormen van voedings­
waarde-etikettering dienen te worden verboden, doch 
niet van een voedingswaarde-etikettering voorziene 
levensmiddelen dienen tot het vrije verkeer te worden 
toegelaten; 
Overwegende dat de verstrekte informatie, wil zij de 
doorsnee-consument aanspreken en geschikt zijn voor 
het gestelde doel, eenvoudig en gemakkelijk te begrijpen 
moet zijn, mede gezien de thans vermoedelijk nog ge­
ringe kennis met betrekking tot voeding; 
Overwegende dat voor de in deze richlijn vervatte voor­
schriften tevens met de richtlijnen voor voedingswaarde­
etikettering van de Codex Alimentarius rekening dient te 
worden gehouden; 
Overwegende dat in Richtlijn 79/112/EEG van de Raad 
van 18 december 1978 betreffende de onderlinge aanpas­
sing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake etikette­
ring en presentatie van levensmiddelen bestemd voor de 
eindverbruiker (2) reeds algemene etiketteringsvoorschrif­
ten en definities zijn opgenomen; dat deze derhalve niet 
behoeven te worden herhaald; dat de onderhavige richt­
lijn bijgevolg tot specifieke bepalingen inzake voedings­
waarde-etikettering beperkt kan blijven, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
1. Deze richtlijn heeft betrekking op de voedings­
waarde-etikettering van levensmiddelen die bestemd zijn 
om als zodanig aan de eindverbruiker te worden gele­
verd. Zij geldt ook voor levensmiddelen die bestemd zijn 
voor de bevoorrading van restaurants, ziekenhuizen, 
kantines en soortgelijke maaltijdverstrekkende instellin­
gen of bedrijven. 
2. In deze richtlijn wordt verstaan onder: 
a) „voedingswaarde-etikettering": alle op een etiket aan­
gebrachte gegevens met betrekking tot: 
i) energie, 
ii) voedingsstoffen: eiwitten, koolhydraten, vetstof­
fen, voedingsvezels, vitamines en mineralen; 
O PB nr. C 184 van 23. 7. 1986, blz. 19. O PB nr. L 33 van 8. 2. 1979, blz. 1. 
5. 11. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 282/11 
b) „bewering inzake de voedingswaarde": elke aandui­
ding waarmee wordt gesteld, de indruk wordt gewekt 
of die impliceert dat een levensmiddel bepaalde eigen­
schappen heeft met betrekking tot de energetische 
waarde daarvan en/of de voedingsstoffen die het be­
vat. Evenwel gelden kwantitatieve of kwalitatieve 
aanduidingen betreffende bepaalde voedingsstoffen, 
indien zij wettelijk zijn voorgeschreven, niet als bewe­
ring inzake de voedingswaarde; 
c) „eiwitten"; het eiwitgehalte berekend aan de hand 
van de volgende formule: 
eiwit — totaal Kjeldahl-stikstof x 6,25. 
Indien al het aanwezige eiwit melkeiwit is, mag even­
wel een factor 6,38 worden toegepast; 
d) „koolhydraten": de koolhydraten die in het menselijk 
organisme worden gemetaboliseerd, met inbegrip van 
de alcoholische suikers; 
e) „suikers": alle in voedsel aanwezige mono- en disac-
chariden, alcoholische suikers niet inbegrepen; 
f) „vetten": zile lipiden, fosfolipiden inbegrepen; 
g) „verzadigde vetzuren": vetzuren zonder dubbele bin­
ding; Artikel 3 
1. Bij voedingswaarde-etikettering moeten op de eti­
kettering de volgende gegevens in de daar weergegeven 
volgorde worden aangebracht: 
a) de energetische waarde; 
b) de hoeveelheden eiwit, koolhydraten, suikers, vet, 
voedingsvezel en natrium. 
2. Bij voedingswaarde-etikettering mogen tevens de 
hoeveelheden van één of meer van de volgende voe­
dingsstoffen worden vermeld: 
— zetmeel, 
— alcoholische suikers, 
— verzadigde vetzuren, 
— enkelvoudig onverzadigde vetzuren, 
— meervoudig onverzadigde vetzuren, 
— de in de bijlage bij deze richtlijn genoemde vitamines 
en mineralen die in significante hoeveelheden als al­
daar omschreven aanwezig zijn. 
3. Vermelding van een in lid 2 genoemde voedingsstof 
ten aanzien waarvan een bewering met betrekking tot de 
voedingswaarde wordt gebezigd, is verplicht. Tevens 
moet, wanneer de hoeveelheid meervoudig onverzadigde 
en/of enkelvoudig onverzadigde vetzuren wordt aange­
geven, ook de hoeveelheid verzadigde vetzuren worden 
vermeld. 
h) „enkelvoudig onverzadigde vetzuren": vetzuren met 
één cis dubbele binding met daartussen een methy-
leengroep; 
i) „meervoudig onverzadigde vetzuren": vetzuren met 
cis-cis dubbele bindingen met daartussen een methy-
leengroep; 
j) „voedingsvezel": het aan de hand van de volgens de 
procedure van artikel 6 vast te stellen analysemethode 
gemeten materiaal; 
k) „gemiddelde waarde": de waarde waardoor de hoe­
veelheid van een voedingsstof in een bepaald levens­
middel het best wordt weergegeven en waarin tevens 
rekening is gehouden met seizoenschommelingen, 
consumptiepatronen en andere factoren waardoor de 
reële waarde kan variëren. 
Artikel 2 
1. Voedingswaarde-etikettering is verplicht wanneer 
op de etikettering een bewering met betrekking tot de 
voedingswaarde voorkomt of daarmee reclame wordt ge­
maakt. 
2. In alle andere gevallen is voedingswaarde-etikette­
ring facultatief. Artikel 4 
Bij de berekening van de te vermelden energetische 
waarde moet van de volgende omrekeningsfactoren ge­
bruik worden gemaakt: 
Koolhydraten (met uitzondering van alcoholische 
4 kcal/g—17 kj/g suikers): 
— Alcoholische suikers 
— Eiwit: 
— Vet: 
— Alcohol (ethanol): 
— Organische zuren: 2,4 kcal/g— 10 kj/g 
4 kcal/g—17 kj/g 
9 kcal/g —37 kj/g 
7 kcal/g —29 kj/g 
3 kcal/g— 13 kj/g 
Artikel 5 
1. De energetische waarde en het gehalte aan voe­
dingsstoffen moeten in cijfers worden aangegeven. De 
desbetreffende waarden worden uitgedrukt in de vol­
gende eenheden: 
— Energetische waarde: kj en kcal 
— Eiwit 
— Koolhydraten 
— Vet grammen (g) 
— Voedingsvezel 
— Natrium 
— Vitamines en mineralen: de in de bijlage genoemde 
eenheden. 
Nr. C 282/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5. 11. 88 
2. De informatie moet worden vermeld per 100 g of 
per 100 ml, dan wel per verpakking, indien die verpak­
king één portie van minder dan 100 g bevat. Voorts kan 
de informatie per op het etiket aangegeven geserveerde 
hoeveelheid worden verstrekt dan wel per portie onder 
vermelding van het aantal porties in de verpakking. 
3. De vermelde hoeveelheden moeten betrekking heb­
ben op het levensmiddel zoals dit te koop wordt aange­
boden. Eventueel kan daarnaast informatie worden ver­
strekt over het levensmiddel na bereiding, indien een vol­
doende gedetailleerde bereidingswijze is aangegeven en 
de informatie op het voor consumptie gerede levensmid­
del betrekking heeft. 
4. De informatie over vitamines en mineralen kan bo­
vendien worden uitgedrukt in procenten van de in de bij­
lage vermelde RDA („Recommended Daily Allowance" 
— aanbevolen hoeveelheid per dag) per hoeveelheid 
zoals hierboven omschreven. 
5. Wanneer zetmeel en/of alcoholische suikers wor­
den vermeld, moet de betreffende aanduiding onmiddel­
lijk na de aanduiding met betrekking tot het gehalte aan 
koolhydraten en suikers, al naar gelang het geval, op de 
volgende wijze worden aangegeven: 
— Koolhydraten g, 
waarvan: 
— suikers g 
— polyolen g 
— zetmeel g. 
6. "Wanneer de hoeveelheid en/of de soort vetzuren 
wordt vermeld, moet de desbetreffende aanduiding on­
middellijk na die met betrekking tot het totaal aan vet­
ten, al naar gelang het geval, op de volgende wijze wor­
den aangegeven: 
— Vetten g, 
waarvan: 
— verzadigde vetzuren g 
— enkelvoudig onverzadigde 
vetzuren g 
— meervoudig onverzadigde 
vetzuren g. 
7. Voor de te vermelden waarden moeten gemiddel­
den worden genomen, waarvoor al naar gelang het geval 
wordt uitgegaan van: a) de analyse van het levensmiddel door de fabrikant; 
b) een berekening op basis van de bekende werkelijke of 
gemiddelde waarde van de verwerkte ingrediënten; 
c) berekeningen aan de hand van doorgaans aanneme­
lijke gegevens. 
8. De informatie waarop deze richtlijn betrekking 
heeft, moet te zamen op één plaats worden vermeld, in 
tabelvorm met de cijfers onder elkaar indien daarvoor 
voldoende ruimte is. Indien die ruimte ontbreekt, worden 
de gegevens achter elkaar geplaatst. 
Artikel 6 
Wanneer de in dit artikel omschreven procedure moet 
worden gevolgd, dient de vertegenwoordiger van de 
Commissie bij het Permanent Comité een ontwerp van 
de te nemen maatregelen in. Het comité brengt, binnen 
een door de voorzitter naar gelang van de urgentie van 
de aangelegenheid vast te stellen termijn, over het ont­
werp advies uit, zo nodig door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft 
iedere Lid-Staat het recht te verzoeken dat zijn stand­
punt eveneens daarin wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het 
door het comité uitgebrachte advies. Zij brengt het co­
mité op de hoogte van de wijze waarop met zijn advies 
rekening is gehouden. 
Artikel 7 
De Lid-Staten treffen de nodige maatregelen om aan 
deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daar­
van onverwijld in kennis. Deze maatregelen moeten zo­
danig worden toegepast dat: 
— de handel in produkten die aan de bepalingen van 
deze richtlijn voldoen, uiterlijk op . . . (*) volledig 
wordt toegestaan; 
— de handel in produkten die niet aan de bepalingen 
van deze richtlijn voldoen, met ingang van . . . (2) 
wordt verboden. 
Artikel 8 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
0) 18 maanden na kennisgeving. 
(2) 36 maanden na kennisgeving. 
5. 11. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 282/13 
BIJLAGE 
Vitamines en mineralen die kunnen worden vermeld en de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (RDA) 
daarvan 
Vitamine A (u.g) 
Vitamine D (|xg) 
Vitamine E (|ig) 
Vitamine C (|ig) 
Thiamine (mg) 
Riboflavine (mg) 
Niacine (mg) 
Vitamine B 6 (mg) 
Folacine (ng) 1 000 Vitamine B 12 (u.g) 
5 Biotine (mg) 
10 Pantotheenzuur (mg) 
60 Calcium (mg) 
1,4 Fosfor (mg) 
1,6 IJzer (mg) 
18 Magnesium (mg) 
2 Zink (mg) 
400 Jood (|ig) 3 
0,15 
6 
800 
800 
12 
300 
15 
150 
In de regel moet voor het bepalen van wat een significante hoeveelheid is, per 100 g of 100 ml, dan wel per 
verpakking indien deze een portie van minder dan 100 g bevat, van 5 % van de in deze bijlage aangegeven 
aanbevolen dosis worden uitgegaan.