Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de voorwaarden inzake de bemanning van schepen die geregelde personenvervoers- en veerdiensten tussen de lidstaten verrichten (98/C 213/10) (Voor de EER relevante tekst) COM(1998) 251 def. - 98/0159(SYN)

(Door de Commissie ingediend op 3 juni 1998)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 84, lid 2,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gelet op het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Volgens de procedure van artikel 189 C van het Verdrag in samenwerking met het Europees Parlement,

Overwegende dat Verordening (EEG) nr. 4055/86 van de Raad van 22 december 1986 houdende toepassing van het beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en derde landen (1), gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 3573/90 (2), alle regels van het Verdrag met betrekking tot de vrijheid van dienstverlening van toepassing heeft doen worden op het gebied van het zeevervoer tussen lidstaten;

Overwegende dat de voorwaarden die gelden voor de bemanning van schepen die geregelde personenvervoer- en veerdiensten tussen de lidstaten verrichten, gewoonlijk onder de bevoegdheid valt van de staat waar het schip is geregistreerd (vlaggenstaat); dat het Verdrag van Rome inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (3) andere regelingen toestaat; dat ook rekening moet worden gehouden met de belangen van de Gemeenschap en de belangen van lidstaten tussen welker grondgebied dit vervoer plaatsvindt.

Overwegende dat het beginsel, dat buiten de Gemeenschap gevestigde rederijen niet een gunstiger behandeling mogen krijgen dan de op het grondgebied van een lidstaat gevestigde rederijen, moet blijven gehandhaafd;

Overwegende dat de bijzondere kenmerken van de markt voor geregelde personenvervoer- en veerdiensten tussen lidstaten maatregelen nodig maken, die ter verzekering van de goede werking van de interne markt waarborgen, dat de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden voor zeevarenden in overeenstemming zijn met de algemeen geldende sociale normen in de Gemeenschap;

Overwegende dat overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel, zoals neergelegd in artikel 3B van het Verdrag de doelstellingen van de overwogen maatregelen, namelijk de vaststelling van regels betreffende de arbeidsvoorwaarden van onderdanen van derde staten die werkzaam zijn op vaartuigen die veerdiensten tussen de lidstaten verrichten, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en daarom wegens de omvang en de gevolgen van de noodzakelijke bepalingen, beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt; dat deze richtlijn zich beperkt tot het vereiste minimum om deze doelstellingen te bereiken en niet verder gaat dan hiertoe nodig is;

Overwegende dat moet worden geëist dat in de bovengenoemde sectoren werkzame onderdanen van derde landen niet minder gunstig worden behandeld als de onderdanen van de Gemeenschap;

Overwegende dat het passend is dat de lidstaten voor arbeidscontracten van uitzonderlijk korte duur of in geval van acuut tekort aan veerbootcapaciteit door onvoorziene omstandigheden ontheffing mogen geven van de verplichting zeevarenden uit derde landen op geregelde personenvervoers- en veerdiensten tussen lidstaten als onderdanen van de Gemeenschap te behandelen;

Overwegende dat de bevoegde instanties in de verschillende lidstaten bij de toepassing van deze richtlijn met elkaar moeten samenwerken;

Overwegende dat elke lidstaat moet bepalen welke straffen moeten worden opgelegd in geval van inbreuk op de ter uitvoering van deze richtlijn vastgestelde bepalingen,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

1. Deze richtlijn is van toepassing op de onderdanen van lidstaten en in een lidstaat gevestigde rederijen die tussen in verschillende lidstaten gelegen havens geregelde personenvervoers- en veerdiensten met inbegrip van gemengde personen/vrachtvervoerdiensten verrichten.

2. Deze richtlijn is ook van toepassing op buiten de Gemeenschap gevestigde onderdanen van een lidstaat en op buiten de Gemeenschap gevestigde rederijen waarover onderdanen van een lidstaat zeggenschap hebben wanneer zijn de in lid 1 vermelde vervoersdiensten verrichten en hun schepen in die lidstaat overeenkomstig de wetgeving ervan zijn geregistreerd en de vlag ervan voeren.

3. Deze richtlijn is van toepassing, voorzover de in de leden 1 en 2 vermelde onderdanen en rederijen onderdanen van derde landen te werk stellen op schepen die voor de in lid 1 bedoelde vervoersdiensten worden gebruikt.

4. Andere dan de in lid 2 bedoelde buiten de Gemeenschap gevestigde rederijen mag niet een gunstiger behandeling worden gegeven dan de in de leden 1 en 2 bedoelde onderdanen en rederijen.

Artikel 2

1. De lidstaten zien erop toe, dat de in artikel 1, leden 1 en 2, bedoelde onderdanen en rederijen die geregelde personenvervoers- en veerdiensten tussen de lidstaten verrichten, ongeacht het op de arbeidsverhouding toepasselijke recht, aan de onderdanen van derde landen die aan boord van de voor die diensten gebruikte schepen werken, de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden garanderen die zijn neergelegd in:

a) de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, en/of

b) de collectieve overeenkomsten of scheidsrechterlijke uitspraken die algemeen verbindend zijn verklaard, voorzover zij van toepassing zijn op de in artikel 1, lid 1,

genoemde activiteiten, die gelden voor de onderdanen van de lidstaat waar het schip is geregistreerd.

2. Wanneer het gebruikte schip niet in een lidstaat is geregistreerd, gelden de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden die van toepassing zijn op de onderdanen van één der lidstaten tussen de havens waarvan de dienst wordt verricht en waarmee de dienst het nauwst is verbonden. Bepalend voor die nauwste verbondenheid zijn de plaats van waaruit de dienst daadwerkelijk wordt geleid en de woonplaats van de betrokken zeevarenden.

3. De in lid 1 bedoelde arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden heeft betrekking op de volgende aangelegenheden:

a) de maximumwerktijden en minimumrusttijden;

b) het minimumaantal betaalde vakantiedagen per jaar;

c) de minimumlonen, waaronder de vergoedingen voor overuren;

d) de gezondheid, veiligheid en hygiëne op het werk;

e) beschermende maatregelen met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden voor zwangere of kortgeleden bevallen vrouwen, kinderen en jongeren;

f) gelijke behandeling van mannen en vrouwen en andere bepalingen waarbij discriminatie wordt verboden;

g) maatregelen inzake de repatriëring van zeevarenden en de betaling van achterstallig loon en sociale bijdragen in geval van insolventie van hun werkgever.

4. De leden 1, 2 en 3 beletten niet de toepassing van arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden die gunstiger zijn voor de werknemers.

5. Onder collectieve overeenkomsten of scheidsrechterlijke uitspraken die algemeen verbindend zijn verklaard, worden collectieve overeenkomsten of scheidsrechterlijke uitspraken verstaan die door alle betrokken rederijen op nationaal vlak moeten worden nageleefd.

Wanneer een regeling inzake de algemeen-verbindendverklaring van collectieve overeenkomsten of scheidsrechterlijke uitspraken ontbreekt, baseren de lidstaten zich op:

a) collectieve overeenkomsten of scheidsrechterlijke uitspraken die algemeen verbindend zijn voor alle in artikel 1, leden 1 en 2 bedoelde rederijen en/of

b) collectieve overeenkomsten die op nationaal vlak door de meest representatieve werkgevers- en werknemersorganisaties op de betrokken markt zijn gesloten.

Voor de tweede alinea geldt de voorwaarde dat de toepassing van de daar genoemde overeenkomsten of uitspraken op de in artikel 1, leden 1 en 2, bedoelde rederijen, een gelijke behandeling van alle betrokken rederijen ten aanzien van de in lid 3 van dit artikel genoemde aangelegenheden verzekert.

Artikel 3

1. De lidstaten mogen na raadpleging van werkgevers en werknemers volgens de in iedere lidstaat geldende gewoonten en gebruiken besluiten de bepalingen van artikel 2, lid 3, onder b) en c), niet toe te passen, wanneer de betrokken onderdanen van derde landen niet langer dan één maand binnen een tijdsbestek van één jaar hebben gewerkt.

2. De lidstaten mogen aan een in artikel 1, lid 1, bedoelde dienstverrichter voor een periode van twee maanden ontheffing verlenen van de toepassing van de bepalingen van artikel 2, lid 3, onder b) en c), voor schepen die worden gecharterd om een door onvoorziene omstandigheden ontstaan acuut tekort aan scheepsruimte op een veerdienst op te vangen. Voor ontheffingen van meer dan twee maanden is voorafgaande goedkeuring van de Commissie vereist.

3. De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van de in lid 2 bedoelde ontheffingen en van de omstandigheden waaronder zij zijn verleend.

Artikel 4

1. Ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze richtlijn wijzen de lidstaten overeenkomstig hun nationale wetgeving en/of praktijk een of meer contactbureaus of een of meer bevoegde nationale instanties aan.

2. De lidstaten treffen voorzieningen voor samenwerking tussen de overheidsinstanties die overeenkomstig hun nationale wetgevingen verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de in artikel 2 bedoelde arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden.

Wederzijdse administratieve bijstand wordt kosteloos verstrekt.

3. Elke lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van de in lid 1 bedoelde contactbureaus en/of bevoegde instanties.

Artikel 5

De lidstaten stellen het stelsel van straffen, van toepassing op overtredingen van de ter uitvoering van deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen, vast en treffen alle maatregelen die nodig zijn op de daadwerkelijke toepassing van die straffen te verzekeren. De aldus vastgestelde straffen moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op de in artikel 6 vermelde datum van de desbetreffende bepalingen in kennis en delen haar alle latere wijzigingen ervan zo spoedig mogelijk mede.

Artikel 6

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 30 juni 1999 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Deze bepalingen zijn met ingang van 1 januari 2000 van toepassing.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

Artikel 7

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 8

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

(1) PB L 378 van 31.12.1986, blz. 1.

(2) PB L 353 van 17.12.1990, blz. 16.

(3) PB L 266 van 9.10.1980, blz. 1, geconsolideerde versie in PB C 27 van 26.1.1998, blz. 34.