Mededeling van de Commissie

inzake de financiële staten van de EGKS per 23 juli 2002

(2003/C 127/02)

In overeenstemming met de verplichtingen die de Commissie in naam van de EGKS op het gebied van haar leningsactiviteiten is aangegaan, worden de volgende financiële staten bekendgemaakt die zijn opgesteld in het kader van artikel 45 C van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal:

- balans van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal per 23 juli 2002;

- winst-en-verliesrekening over het begrotingsjaar eindigend op 23 juli 2002;

- bestemming van het resultaat over het begrotingsjaar eindigend op 23 juli 2002;

- toelichtingen bij de financiële staten per 23 juli 2002.

Overeenkomstig artikel 45 C van het EGKS-Verdrag gaan deze financiële staten vergezeld van het verslag van de Rekenkamer.

VERSLAG VAN DE EUROPESE REKENKAMER

over de jaarrekening van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal per 23 juli 2002

- Het onderhavige verslag heeft betrekking op de betrouwbaarheid van de rekeningen, opgesteld door de Commissie overeenkomstig artikel 45 C, lid 5, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, dat op 23 juli 2002 is afgelopen.

- De Rekenkamer heeft de boekhouding en de financiële staten per 23 juli 2002 van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal onderzocht. Dit onderzoek werd verricht overeenkomstig de algemeen aanvaarde controlenormen en omvatte de noodzakelijk geachte controles. De Rekenkamer heeft met deze controle een redelijke basis gelegd ter onderbouwing van het hiernavolgende oordeel.

- De Rekenkamer is van oordeel dat bijgaande jaarrekening van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, bestaande uit de eindbalans per 23 juli 2002, de winst-en-verliesrekening en het overzicht met de bestemming van het resultaat over het op voornoemde datum eindigend jaar, alsmede de toelichtingen bij die jaarrekening, die werden opgesteld overeenkomstig algemeen aanvaarde boekhoudkundige beginselen, een getrouw beeld geven van het vermogen en de financiële situatie van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal per 23 juli 2002, alsmede van het resultaat van haar verrichtingen in het op die datum afgesloten begrotingsjaar. De wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de rekeningen zijn over het geheel genomen voldoende verzekerd.

Gedaan te Luxemburg, 27 maart 2003.

Juan Manuel Fabra Vallés

President van de Rekenkamer

Ioannis Sarmas

Lid van de Rekenkamer

FINANCIËLE STATEN VAN DE EGKS

De balans van de EGKS, de winst-en-verliesrekening en de bestemming van het resultaat over de begrotingsperiode eindigend op 23 juli 2002 zijn ter goedkeuring aan de Commissie voorgelegd via schriftelijke procedure E/2698/2002 van 7 januari 2003 en opgenomen in het onderhavige financiële verslag, zoals goedgekeurd door de Commissie.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bestemming van het resultaat over de periode eindigend op 23 juli 2002

(Bedragen in EUR)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN PER 23 JULI 2002

(Bedragen in EUR)

A. DE EGKS

De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) werd opgericht bij het Verdrag van 18 april 1951. Krachtens dit Verdrag had de EGKS tot taak bij te dragen tot de economische ontwikkeling van de lidstaten door de totstandbrenging van een gemeenschappelijke markt voor kolen en staal.

Het EGKS-Verdrag is op 23 juli 2002 afgelopen. De Europese Raad van Nice heeft besloten een protocol betreffende de financiële gevolgen van het verstrijken van het EGKS-Verdrag en betreffende het opzetten en beheren van het Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal als bijlage bij het Verdrag van Nice van 26 februari 2001(1) te voegen. Besloten is om alle bestanddelen van het EGKS-vermogen op het moment van het verstrijken van het Verdrag per 24 juli 2002 aan de Europese Gemeenschap over te dragen. De nettowaarde van dit vermogen wordt beschouwd als een vermogen bestemd voor onderzoek in de met de kolen- en staalindustrie verbonden sectoren. De opbrengsten uit dit vermogen worden exclusief bestemd voor onderzoek in de met de kolen- en staalindustrie verbonden sectoren.

Aangezien het Verdrag van Nice niet vóór het verstrijken van het EGKS-Verdrag is geratificeerd, hebben de lidstaten de Europese Commissie tijdelijk gemandateerd om het vermogen van de EGKS in opheffing volgens dezelfde beginselen te beheren(2) die in het protocol bij het Verdrag van Nice zijn vastgelegd. Ierland heeft er bij referendum van 19 oktober 2002 mee ingestemd om tot ratificatie van het Verdrag van Nice over te gaan.

Met het oog op het verstrijken van het EGKS-Verdrag is de EGKS-heffing in 1998 op nul gesteld en worden sinds juli 1997 geen leningen meer verstrekt (besluit van de Commissie van 22 juni 1994). Dientengevolge bestonden de middelen van de EGKS vanaf dat moment hoofdzakelijk uit de opbrengst van de kasmiddelen.

B. BOEKHOUDKUNDIGE BEGINSELEN EN METHODEN

1. Presentatie van de financiële staten

De financiële staten worden opgemaakt overeenkomstig de algemeen erkende boekhoudkundige beginselen.

Bij de boekhoudkundige beginselen en waarderingsmethoden die voor de verschillende posten van de financiële staten zijn gebruikt, is rekening gehouden met de beperkingen en resoluties die uit hoofde van de Verdragen en andere besluiten van de instellingen van de Europese Gemeenschappen betreffende de EGKS hierop van toepassing zijn.

Bij de gebruikte boekhoudkundige beginselen is er voorts rekening mee gehouden dat de activiteiten na 23 juli 2002, datum van het verstrijken van het EGKS-Verdrag, niet worden voortgezet.

De financiële staten zijn opgesteld overeenkomstig de Richtlijnen 78/660/EEG en 86/635/EEG van de Raad(3) betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken en andere financiële instellingen, voorzover deze van toepassing zijn en onder voorbehoud van de bovengenoemde noodzakelijke aanpassingen.

Richtlijn 2001/65/EG(4) tot wijziging van de hierboven genoemde richtlijnen betreffende de waarderingsregels en met name de waarderingsmethode gebaseerd op de waarde in het economisch verkeer is voor de financiële staten van de EGKS nog niet van toepassing. Deze richtlijn moet uiterlijk op 31 december 2003 in werking treden.

2. Omrekening van de in buitenlandse valuta uitgedrukte posten

De munteenheid die de EGKS voor haar jaarrekening gebruikt is de euro (EUR).

Alle door de EGKS verrichte transacties in buitenlandse valuta's worden omgerekend in euro tegen de maandelijks door de Europese Centrale Bank bekendgemaakte koers.

De niet-monetaire posten worden in euro omgerekend tegen de maandkoers die gold ten tijde van de verwerving of de meest recente herwaardering.

Per balansdatum worden de monetaire posten in euro omgerekend tegen de op die datum geldende maandkoers. Negatieve verschillen worden op de winst-en-verliesrekening geboekt. Positieve verschillen worden onder de post "Overlopende rekeningen" van de passiva van de balans opgevoerd.

2.1. Omrekeningskoersen

Voor de omrekening in euro van de in andere valuta's luidende balansposten werden de volgende koersen gebruikt:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.2. Per 23 juli 2002 bestond de EGKS-balans uit de volgende hoeveelheden van de hierboven vermelde valuta's en euro (bedragen in EUR):

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3. Belegging van kasmiddelen en waardering van obligaties en andere waardepapieren

Volgens de regels voor het intern bedrijfseconomisch toezicht van de EGKS moeten beleggingen worden beperkt tot obligaties van emittenten met een hoge kredietwaardigheidsbeoordeling. Toch is de EGKS in het kader van een overeenkomst inzake de herstructurering van een schuld van een in gebreke gebleven debiteur in 1998 bij uitzondering in het bezit gekomen van aandelen en andere niet-vastrentende deelbewijzen van een privaatrechtelijke onderneming.

Obligaties, andere vastrentende waardepapieren, alsmede aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren worden tegen de gemiddelde aankoopprijs of, als deze lager is, de marktwaarde aan het einde van het begrotingsjaar in de balans opgenomen.

Voor waardepapieren die als financiële vaste activa worden beschouwd, wordt van deze regel afgeweken: zij worden tegen de gemiddelde aankoopprijs of, als deze lager is, de aflossingswaarde in de balans opgenomen.

4. Bijzonderheden van de financiële staten van de EGKS

a) Operationele begroting van de EGKS (OBE)

Een deel van de EGKS-middelen is beschikbaar gesteld voor de operationele begroting van de EGKS (OBE). Deze operationele begroting werd jaarlijks door de Commissie vastgesteld, nadat de Raad was geïnformeerd en het Europees Parlement was geraadpleegd. De laatste begroting is voor de periode van 1 januari t/m 23 juli 2002 opgesteld.

De verplichtingen die in de OBE jegens derden zijn aangegaan en per 23 juli 2002 nog openstaan, worden getoond in de post "Af te wikkelen verplichtingen operationele begroting" (zie toelichting C12).

De voorzieningen voor de financiering van de operationele begroting EGKS 2002 (149794520 euro per 31 december 2001) zijn voor 79 miljoen euro gebruikt en het saldo is per 23 juli 2002 teruggenomen (zie de toelichtingen C12, C16.1 en C16.2).

b) Begroting voor de financiering van het kolen- en staalonderzoek

De lidstaten van de Europese Unie hebben besloten dat de inkomsten uit het beheer van het vermogen van de EGKS na 23 juli 2002 als ontvangsten op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen moeten worden opgevoerd(5). Deze inkomsten zijn bestemd voor een onderzoekprogramma in verband met de kolen- en staalindustrie, zoals vermeld in toelichting A van dit verslag.

De EGKS heeft al voorzieningen getroffen om dit financieringsmechanisme voor kolen- en staalonderzoek op gang te brengen. Deze voorzieningen zijn opgenomen in de post "Begroting voor de financiering van het kolen- en staalonderzoek" (zie toelichting C.14).

5. Verandering van de boekhoudkundige beginselen

Tot in 2001 zijn de boetes en rentesubsidies pas als middelen van de operationele begroting van de EGKS beschouwd als zij daadwerkelijk waren geïnd. De opgelegde, maar nog niet geïnde boetes alsmede de rentesubsidies waarvan de terugbetaling was gevraagd, werden in een voorziening opgenomen (zie toelichting C13.2a). Met het einde van de operationele EGKS-begroting zijn de voorzieningen teruggenomen en, uit voorzorg, overgeboekt naar waardecorrecties voor oninbare schulden.

C. TOELICHTING BIJ DE POSTEN VAN DE BALANS EN WINST-EN-VERLIESREKENING

1. Tegoeden bij centrale banken

Onder deze post worden de tegoeden van de EGKS bij de centrale banken van sommige lidstaten vermeld.

2. Vorderingen op kredietinstellingen

2.1. Op termijn of met opzegging

De desbetreffende vorderingen zijn als volgt naar resterende looptijd verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.2. Verstrekte leningen

De desbetreffende leningen zijn als volgt naar resterende looptijd verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3. Vorderingen op cliënten

3.1. Verstrekte leningen

De aan kredietinstellingen verstrekte leningen zijn opgenomen in de post "Vorderingen op kredietinstellingen" (zie toelichting C2).

De overige verstrekte leningen zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

NB:

De leningen zijn in het algemeen gegarandeerd door de lidstaten, door borgstellingen van banken en ondernemingen of door hypotheken.

Leningen die aan een in gebreke gebleven debiteur zijn verstrekt, zijn per 5 augustus 2002 aan een derde overgedragen. Per 31 december 2001 is een waardecorrectie van 29190879 euro toegepast op de leningen ten bedrage van 50463192 euro. Deze waardecorrectie is per 23 juli 2002 aangepast om de verkoopprijs van de leningen, 27064451 euro, die voor 23 juli is vastgesteld, te weerspiegelen.

3.2. Heffing

Het heffingspercentage bedroeg van 1998 tot 2002 0 % en de vorderingen per 23 juli 2002 hebben dus betrekking op de voorgaande jaren.

Deze post wordt als volgt onderverdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.3. Boetes

Deze post omvat de vorderingen van de Commissie op ondernemingen waaraan overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag een boete werd opgelegd. De wijze van boeking is naar aanleiding van het einde van de operationele EGKS-begrotingen gewijzigd (zie toelichting B5).

Deze post wordt als volgt onderverdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.4. Terug te vorderen rentesubsidies

Deze post betreft vorderingen op ondernemingen die een lening met rentesubsidie hebben ontvangen, waarna de Commissie zich verplicht zag de volledige of gedeeltelijke terugbetaling van de reeds betaalde rentesubsidie te vragen.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. Obligaties en andere vastrentende waardepapieren

4.1. Samenstelling

De portefeuille obligaties en andere vastrentende waardepapieren is als volgt samengesteld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De nettomutatie van waardecorrecties ten belope van 55990109 euro wordt als volgt onderverdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4.2. Vervaldatum tot en met 23 juli 2003

De waardepapieren in portefeuille die tot en met 23 juli 2003 de eindvervaldag bereiken, vertegenwoordigen de volgende bedragen (in EUR):

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4.3. Financiële vaste activa (zie toelichting B3)

Met financiële vaste activa worden waardepapieren bedoeld die zijn bestemd om tot hun eindvervaldag in portefeuille te worden gehouden. Het betreft papier op lange termijn ten behoeve van de dienst der opgenomen leningen.

Per 23 juli 2002 bedroegen de financiële vaste activa in nominale waarde 161922895 euro, een lager totaalbedrag dan de gemiddelde aanschaffingswaarde. Derhalve is een waardecorrectie ten belope van 62397971 euro aangebracht in het resultaat van de periode die op 23 juli 2002 eindigt.

4.4. Rendement

Bij de investeringen van kasmiddelen wordt rekening gehouden met de beperkingen inzake vervaldata en liquiditeit die voor de financiële transacties van de EGKS gelden. Deze moeten aan zeer strenge criteria voldoen wat de financiële kwaliteit van de tegenpartij betreft.

Het rendement op de investeringen op jaarbasis, inclusief de verandering van de marktwaarde van de obligaties (berekend aan de hand van de "Modified Dietz"-methode), bedraagt 4,51 % voor de periode die op 23 juli 2002 eindigt.

5. Aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren

Ontwikkeling van de aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De EGKS heeft deze aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren ontvangen in het kader van de ondertekening van een herstructureringsplan van een in gebreke gebleven debiteur (zie toelichting B3).

De nettomutatie van 42960314 euro komt overeen met een toepassing van waardecorrecties inzake aandelen die in de loop van de op 23 juli 2002 eindigende periode voor een bedrag van 44365901 euro zijn verkocht, en met een aanvullende toevoeging van 1405587 euro.

6. Overige activa

De overige activa zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7. Overlopende rekeningen activa

De overlopende rekeningen activa zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

8. Schulden aan kredietinstellingen

De desbetreffende transacties zijn als volgt naar resterende looptijd verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

9. In een waardepapier belichaamde schulden

Deze post omvat de door de EGKS uitgegeven obligatieleningen.

Een bedrag van 228673526 euro bestaat uit uitstaande leningen met een resterende looptijd van minder dan een jaar (per 31 december 2001 104115280 euro).

10. Overige passiva

De overige passiva zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

11. Overlopende rekeningen passiva

De overlopende rekeningen passiva zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

12. Af te wikkelen verplichtingen operationele begroting

Deze post omvat de verplichtingen die uit hoofde van de operationele EGKS-begrotingen nog moeten worden afgewikkeld (zie toelichting B4a).

Tijdens de periode van 1 januari tot en met 23 juli 2002 hebben de verplichtingen voor de operationele EGKS-begroting zich als volgt ontwikkeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De voorziening voor de financiering van de operationele begroting 2002 en de voorziening voor onvoorziene uitgaven zijn teruggenomen (zie ook toelichting C16.2).

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

13. Voorziening voor risico's en kosten

13.1. Garantiefonds

Het garantiefonds is bestemd voor de dekking van de transacties in verband met de opgenomen en verstrekte leningen. Na een terugneming van 51 miljoen euro bedraagt het garantiefonds per 23 juli 2002 529 miljoen euro.

De Commissie heeft op 11 september 1996 immers bevestigd dat zij het garantiefonds wil handhaven op een niveau van 100 % van de na 23 juli 2002 nog uitstaande leningen die zonder garantie van een lidstaat werden verstrekt. Op 23 juli 2002 bedroeg deze dekking 100 %. Daar echter een deel van de leningen in GBP is uitgedrukt, kan het bedrag van deze dekking van 100 % variëren met de schommelingen van de wisselkoers GBP/EUR.

Ontwikkeling van het garantiefonds:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

13.2. Andere voorzieningen

Deze post omvat de voorzieningen voor boetes en terug te vorderen rentesubsidies (42385781 euro per 31 december 2001) en de andere voorzieningen voor een totaalbedrag van 57012724 euro (108313490 euro per 31 december 2001).

a) Voorzieningen voor boetes en terug te vorderen rentesubsidies (zie toelichting B5)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b) Andere voorzieningen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

14. Begroting voor de financiering van het kolen- en staalonderzoek

Deze post wordt als volgt onderverdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

In het kader van het verstrijken van het EGKS-Verdrag op 23 juli 2002 en de opheffing van de EGKS is besloten om alle bestanddelen van het EGKS-vermogen op het moment van het verstrijken van de Verdrag per 24 juli 2002 aan de Europese Commissie over te dragen(6). De nettowaarde van dit vermogen wordt beschouwd als een vermogen bestemd voor onderzoek in de met de kolen- en staalindustrie verbonden sectoren. De opbrengsten uit dit vermogen worden exclusief bestemd voor onderzoek in de met de kolen- en staalindustrie verbonden sectoren.

In de praktijk zal de nettowinst uit het beheer van het vermogen (voornamelijk geïnvesteerd in een obligatieportefeuille en in termijndeposito's) in het jaar n worden overgeschreven naar de algemene begroting van de Europese Gemeenschap en voor het onderzoek in het jaar n+2 worden gebruikt. Op basis van simulaties van de nettowinst uit het beheer van het vermogen is besloten tot een financieringsniveau bij aanvang van 60 miljoen euro.

Teneinde het hoofd te bieden aan eventuele uit de ontwikkeling van de financiële markten voortvloeiende schommelingen in de financiering van het onderzoek, zal een egalisatie worden uitgevoerd overeenkomstig de door de lidstaten goedgekeurde procedures. Deze egalisatieformule zal voor het eerst worden toegepast op de resultaten van het boekjaar 2003 om de toevoeging voor het onderzoek in 2005 te bepalen. Voor de aanloopfase van dit mechanisme heeft de EGKS een egalisatievoorziening getroffen.

15. Reserves en resultaten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De speciale reserve wordt gebruikt voor de toekenning van leningen uit eigen middelen van de EGKS ten behoeve van de financiering van sociale woningbouwprojecten. Per 23 juli 2002 staan er nog voor een bedrag van 112,3 miljoen euro leningen uit. Dientengevolge kon een bedrag van 5700000 euro worden vrijgemaakt en naar de vrije reserves worden overgeboekt.

Het voormalige pensioenfonds vormde oorspronkelijk het totaal van de door de EGKS vóór 5 maart 1968 gedekte pensioenverplichtingen. Met ingang van deze datum kwamen de verplichtingen voor de betaling van de ambtenarenpensioenen via de algemene begroting ten laste van de lidstaten. Het fonds wordt nu gebruikt voor de financiering van woningbouwleningen voor de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen. Per 23 juli 2002 staan er nog voor een bedrag van 36 miljoen euro leningen uit. Dientengevolge kon een bedrag van 4000000 euro worden vrijgemaakt en naar de vrije reserves worden overgeboekt.

De reserve "Vermogen van het onderzoekfonds kolen en staal" die in het kader van de opheffing van de EGKS tot stand is gebracht (zie toelichting 14), omvat de vrije reserves.

16. Analyse van het resultaat van het begrotingsjaar

Het totale resultaat van de EGKS wordt zowel door het resultaat van haar niet-budgettaire transacties (verstrekte/opgenomen leningen - beleggingen van kasmiddelen - wisselkoersschommelingen) als door de uitvoering van de operationele EGKS-begroting beïnvloed.

16.1. Niet-budgettaire transacties

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

16.2. Uitvoering van de operationele begroting van de EGKS

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

17. Rentelasten en soortgelijke kosten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

18. Algemene administratieve kosten

Een bedrag van 2794520 euro (5 miljoen euro in 2001) werd naar de algemene begroting van de Europese Commissie overgemaakt ter dekking van de administratieve uitgaven van de EGKS.

19. Overige bedrijfskosten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Het verlies op vorderingen wordt geneutraliseerd door een overeenkomstige terugneming van waardecorrectie.

20. Financiële opbrengsten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

21. Overige bedrijfsopbrengsten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

22. Opbrengsten in verband met de operationele begroting

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

23. Buiten de balans vallende verplichtingen

23.1. Verplichtingen ten opzichte van de EGKS

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

23.2. Aangegane verplichtingen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

24. Ontwikkeling van de financiële toestand in de periode eindigend op 23 juli 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(1) PB C 80 van 10.3.2001.

(2) Besluit van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de EGKS, in het kader van de Raad bijeen, van 27 februari 2002 (PB L 79 van 22.3.2002).

(3) PB L 222 van 14.8.1978 en PB L 372 van 31.12.1986.

(4) PB L 283 van 27.10.2001.

(5) Besluit van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de EGKS, in het kader van de Raad bijeen, van 27 februari 2002 (PB L 79 van 22.3.2002).

(6) Besluit van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de EGKS, in het kader van de Raad bijeen, van 27 februari 2002 (PB L 79 van 22.3.2002).