1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/35 
Advies inzake het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de harmonisatie van de 
wetgevingen van de Lid-Staten met betrekking tot het fiscaal stelsel van de overbrenging van 
ondernemingsverliezen (*) 
(85/C 160/10) 
De Raad heeft op 24 september 1984 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het Economisch en Sociaal 
Comité om advies te vragen over bovengenoemd voorstel. 
De Afdeling voor economische en financiële vraagstukken, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, is door de problemen die er gerezen zijn, niet in staat 
gebleken binnen de gestelde termijn een advies uit te brengen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft besloten, de heer Goris als algemeen rapporteur voor de 
voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden aan te wijzen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 225e zitting van 27 en 28 maart 1985 
(vergadering van 27 maart) het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen (twee 
stemmen tegen, één onthouding) is goedgekeurd: 
1. Inleiding 
Het voorstel van de Commissie past in de doelstellingen van 
de Gemeenschap, waarvan harmonisatie van de belasting, 
drukkend op de resultaten van ondernemingen een funda­
mentele doelstelling vormt. Alleen zo kan worden bereikt, 
dat de externe kostenfactoren zoals de belastingen, niet te 
zeer binnen de Gemeenschap uiteenlopen, opdat de mede­
dinging tussen ondernemingen in de verschillende Lid-Staten 
kan worden geoptimaliseerd. Het voorstel vormt een - zij 
het kleine - op zichzelf juiste stap in de richting van verdere 
harmonisatie van de belastingen in de Lid-Staten. 
Bovendien heeft het voorstel concrete betekenis in de huidige 
economische situatie in de Gemeenschap. Grote delen van 
het Europese bedrijfsleven verkeren momenteel in een perio­
de van pijnlijke economische aanpassingen. Het is zaak deze 
heroriëntatie fiscaal zo soepel mogelijk te begeleiden. 
Het voorstel draagt ertoe bij dat het fiscale klimaat voor de 
ondernemingen wordt verbeterd, hetgeen ten goede kan 
komen aan de winstgevendheid en de versterking van de 
vermogenspositie van het Europese bedrijfsleven, waardoor 
het concurrentievermogen van datzelfde bedrijfsleven op 
wereldniveau kan worden versterkt. Het voorstel van de 
Commissie moet daarnaast ook positief worden beoordeeld, 
omdat vele ondernemingen met goede levenskansen er thans 
niet in slagen hun fiscale verliezen binnen de in sommige 
nationale wetgevingen ter beschikking staande termijnen of 
langs de daarin openstaande wegen te verrekenen. 
De Commissie voorziet inwerkingtreding per 1 januari 1986. 
Dit is alleen haalbaar indien de regeling eenvoudig van 
karakter is en zich beperkt tot de hoofdzaken. Ook vanuit 
deze achtergrond dient het voorstel te worden beoordeeld. 
Het bovenstaande in overweging nemend stemt het Comité in 
met het voorstel van de Commissie, evenwel onder voorbe­
houd van de volgende opmerkingen en voorstellen. 
2. Algemeen 
Verliesverrekening is noodzakelijk bij belastingen die als 
kenmerk hebben dat zij steeds over een bepaald tijdvak 
(>) PB nr. C 253 van 30. 9. 1984, blz. 5. worden geheven over de in dat tijdperk per saldo genoten 
voordelen. Als zodanig wordt meestal in aanmerking geno­
men het boekjaar, dan wel het kalenderjaar. Eerst vindt 
saldering plaats van baten en kosten in het jaar zelf. Omdat 
dit jaarwinstbegrip arbitraire trekken vertoont - goed 
koopmansgebruik staat niet toe alle baten en kosten in een 
bepaald jaar steeds te nemen - is fiscaal het punt van vertrek 
het zgn. totaal winstbegrip. Hieronder wordt verstaan het 
betrekken van de totale winst uit onderneming gedurende het 
bestaan van die onderneming in de belastingheffing, niet 
meer en niet minder. De totale winst is in dit kader de som 
van de jaarwinsten. Dit uitgangspunt brengt mee, dat 
idealiter verliezen niet als gevolg van de beperkte termijnen 
voor verliesverrekening „verdampen". De onderneming moet 
in staat zijn middels verliesverrekening verliezen over een 
bepaald tijdvak te compenseren met de positieve resultaten in 
andere tijdvakken. Dit is de verticale verliescompensatie. 
Het voorstel van de Commissie voorziet niet in een onder­
scheid naar de herkomst van verliezen (artikel 2). Deze 
zogenaamde horizontale verliescompensatie - het salderen 
van winstinkomen en andere inkomsten b.v. uit arbeid - is 
geen voorwerp van harmonisatie en blijft derhalve een zaak 
voor de nationale wetgevingen. Dit betekent tevens, zoals in 
artikel 4 trouwens uitdrukkelijk wordt aangegeven, dat ook 
het misbruiktoezicht een nationaal karakter draagt. De 
nationale wetgever blijft ook de eerste aangewezene bij 
vraagstukken als internationale horizontale verliescompen­
satie. Het Comité dringt erop aan dat bedoelde verliescom­
pensatie binnen de Gemeenschap zo snel mogelijk door de 
Europese Gemeenschap wordt geregeld. De internationali­
sering van het bedrijfsleven in de EG is hiermede gebaat. Met 
betrekking tot buitenlandse deelnemingen bestaat inderdaad 
een zeer gevarieerd beeld. De Commissie wijst in dit kader op 
het onderscheid tussen de belastingheffing van vaste inrich­
tingen en die van dochtermaatschappijen. Het Comité 
constateert dat de Commissie deze begrippen niet nader 
definieert, noch die fiscaal juridische consequenties van dit 
onderscheid aangeeft. Een en ander kan tot verwarring 
leiden. Zo wordt het begrip vaste inrichting in enkele 
Lid-Staten slechts gehanteerd in het geval daaruit belastbare 
handelingen worden verricht. Het voorstel van de Commissie 
voorziet in uniformiteit in de regeling van de verliescompen-
Nr. C 160/36 Publikatieblad van de 
satie in de wetgeving van de Lid-Staten, óók tussen de 
verschillende belastingen in een Lid-Staat onderling, 
genoemd in artikel 1, tweede lid. Dit is juist, omdat de 
regeling van de verliescompensatie geen rol dient te spelen bij 
de keuze van de rechtsvorm. 
Het Comité is van oordeel dat in afwachting van verdere 
harmonisatie, b.v. t.a.v. transfer pricing, technische pro­
blemen van de verliesverrekening dienen te worden opgelost 
in de nationale wetgeving. De Commissie zou echter zo 
spoedig mogelijk maatregelen moeten nemen voor verdere 
harmonisatie, b.v. t.a.v. transfer pricing. Daarin zal ook een 
oplossing moeten worden gevonden voor de uiteenlopende 
gevolgen van verliesverrekening door progressie in de tarief­
structuur bij sommige belastingen tegenover het proportio­
nele karakter van andere. Een algemeen nadeel van verlies­
verrekening is, dat de belastingrestitutie plaatsvindt in 
inmiddels geïnfleerde munt. 
De Commissie stelt voor de termijn voor achterwaartse 
verliescompensatie (carry back) te beperken tot twee jaren. 
Ook in de Lid-Staten waar de carry back al bestaat, is deze 
gebonden aan een bepaalde termijn. Het Comité is van 
mening dat de carry back-termijn gesteld moet worden op 
drie jaren, zoals in sommige landen reeds is bepaald. 
Eventuele zwaarwegende budgettaire gevolgen voor bepaal­
de landen kunnen worden opgevangen door voor die landen 
een gefaseerde invoering toe te staan. 
Daarom acht het Comité onbeperkte voorwaartse verlies­
compensatie voor alle verliezen onaanvaardbaar. Het stelt 
derhalve voor de voorwaartse verliescompensatie te beper­
ken tot acht jaar, hetgeen in de meeste Lid-Staten usance is. 
Aanloopverliezen van startende ondernemingen (verliezen 
van de eerste vijf jaar) dienen evenwel onbeperkt voorwaarts 
te kunnen worden gecompenseerd. 
3. Artikelsgewijs commentaar 
Artikel 1 
De mogelijkheid tot uitzondering voor de werking van de 
richtlijn ten aanzien van de (zeer) kleine ondernemingen acht 
het Comité terecht. Deze ondernemingen zouden anders 
Gedaan te Brussel, 27 maart 1985. :se Gemeenschappen 1. 7. 85 
gedwongen worden tot een boekhouding die niet strookt met 
de omvang en betekenis van de onderneming. 
Artikel 2 
De uitzondering ten aanzien van de resultaten die door 
vestigingen of dochterondernemingen in het buitenland 
worden behaald, moet volgens het Comité worden herover­
wogen om te bereiken dat de richtlijn optimaal kan functio­
neren. 
Het niet onderscheiden naar de horizontale nationale oor­
sprong van verliezen is om redenen van eenvoud verdedig­
baar (zie de algemene opmerkingen), evenwel onverminderd 
het bepaalde in artikel 4. 
Artikel 3 
Lid 1 
Voorwaartse verliescompensatie zou slechts voor acht jaar 
mogelijk moeten zijn. 
Lid 2 
Terecht wordt - in geval bij heffing van vennootschapsbe­
lasting de aandeelhouder een belastingkrediet geniet - de 
carry back teruggaaf daarmede gekort. 
Lid 3 
Dit harmonisatievoorstel grijpt op termijn in op de nationaal 
bestaande tariefverschillen tussen de verschillende belastin­
gen en onderdelen daarvan. Gezien de hoofddoelstelling van 
de richtlijn, te weten het harmoniseren van de lasten van het 
Europese bedrijfsleven, kan het voorstel positief worden 
gewaardeerd. 
Artikel S 
Het Comité ondersteunt de ambitieuze datum van inwer­
kingtreding en dringt erop aan dat het voorstel spoedig door 
de Raad wordt goedgekeurd. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR