* Tir 
-fr ir COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 12.07.1995 
C(95) 282 def. 
95/0155 (CNS) 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
inzake een actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied van veiligheid, 
hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk 
(1996-2000) 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
tot vaststelling van een programma betreffende niet-wetgevende 
maatregelen ter verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk 
(door de Commissie ingediend) 

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
inzake een actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied van veiligheid, 
hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk 
(1996-2000) 

INHOUD 
L Samenvatting 4 
II. De huidige situatie 7 
A. Historisch perspectief 
De voorgaande programma's 
Verbetering van de beschikbaarheid van informatie 
B. De situatie in de Europese Unie 
DDL Het programma 9 
Juridische grondslag 
Structuur en inhoud 
Deel I: Niet-wetgevende maatregelen ter verbetering van de veiligheid 
en de gezondheid op het werk 10 
A. Actie 1 : Richtsnoeren en basis-voorlichtingsmateriaal over 
wetgeving 
Actie 2: Voorlichting, onderwijs en opleiding over 
niet-wetgevende aangelegenheden 
Actie 3 : Het ontstaan van nieuwe risico's inzake 
gezondheid en veiligheid 
B. Actie 4: Het SAFE-programma (Safety Actions for Europe) 
Deel II: Bestaande en nieuwe wetgevende maatregelen 14 
Actie 5: Correcte tenuitvoerlegging door de Lid-Staten van 
de reeds goedgekeurde communautaire wetgeving 
Actie 6 
Actie 7 
Actie 8 Vooruitgang van de door de Commissie gedane voorstellen 
Herziening van de communautaire wetgeving 
Nieuwe voorstellen voor activiteiten met een verhoogd 
risico of voor bepaalde categorieën werknemers 
Deel EÜ: Veiligheid en gezondheid op andere beleidsgebieden 18 
Actie 9: Verbetering van de samenhang tussen de 
werkzaamheden van de Commissie 
Actie 10: Banden met de derde landen waarmee de Europese 
Gemeenschap een associatie-overeenkomst gesloten heeft 
Actie 11 : Verbeterde samenwerking binnen de Europese Unie 
en op internationaal niveau 
IV. Raadpleging 21 
V. Evaluatie en verslaglegging 22 
BIJLAGE - Indicatieve lijst van acties in de loop van 1996-1997 23 

1. SAMENVATTING 
Nieuwe omstandigheden vereisen een vernieuwende aanpak van gezondheidsbescherming en 
veiligheid 
De Europese Unie maakt een periode van ingrijpende veranderingen door en de periode tot 
het jaar 2000 zal worden gekenmerkt door snelle veranderingen met vérstrekkende gevolgen 
op het gebied van technologie en vaardigheden. De economie van de EU wordt steeds meer 
afhankelijk van kennis. Steeds meer produktie-activiteiten worden uitbesteed en er worden 
meer goederen met een hoge toegevoegde waarde geproduceerd. Diensten vormen een steeds 
groter deel van de totale produktie. De ontwikkeling van de informatietechnologie opent het 
vooruitzicht van een nieuwe "informatiemaatschappij", waar de beschikking over en de 
overdracht van informatie steeds belangrijker worden 
In de praktijk betekent dit dat de Europese Unie ook haar actieprogramma voor gezondheid 
en veiligheid dient aan te passen aan deze nieuwe voorwaarden. Een snel veranderende wereld 
betekent dat de Unie bereid moet zijn nieuwe methoden uit te proberen om haar beleid op 'dit 
gebied uit te bouwen. De uitdaging is te verzekeren dat deze nieuwe benadering uitgevoerd 
kan worden zonder afbreuk te doen aan de bescherming van de gezondheid en veiligheid op 
het werk van de burgers van de Unie.. 
Arbeidsongevallen veroorzaken nog steeds veel menselijk leed en grote economische verliezen 
De doelstelling van het beleid van de Commissie inzake veiligheid en gezondheid op het werk 
in de laatste dertig jaar was het tot een minimum reduceren van zowel arbeidsongevallen als 
beroepsziekten. Hoewel daarbij aanzienlijke vooruitgang is geboekt, zijn de betreffende 
aantallen nog steeds veel te hoog. Ieder jaar overlijden jn de Unie ongeveer achtduizend 
werknemers als gevolg van arbeidsongevallen. Nog eens tien miljoen werknemers worden het 
slachtoffer van beroepsziekten en arbeidsongevallen. Naast veel menselijk leed brengt dit ook 
enorme economische kosten met zich. Alleen al de onmiddellijke kosten worden door de 
Commissie voor 1992 op 27 miljard ecu geschat. Dit vormt een belemmering van de groei van 
de produktie en de werkgelegenheid. » 
In het verleden speelde de wetgeving een centrale rol in het beleid inzake gezondheid en 
veiligheid 
In het verleden was de actie van de EU inzake gezondheid en veiligheid op het werk vooral 
wetgevend van aard. Dat gold met name voor het in 1988 begonnen derde actieprogramma, 
dat samenviel met de invoering van de Europese Akte. Door deze Akte kreeg de Commissie 
nieuwe bevoegdheden om verbetering van gezondheid en veiligheid op het werk te bevorderen 
(Artikel 118 A). Het werd met name noodzakelijk geacht een aantal minimumnormen inzake 
gezondheid en veiligheid in te voeren om de voltooing van de interne markt en het vrije 
verkeer van werknemers te vergemakkelijken, en ook om de werknemers te tonen dat de 
Europese integratie behalve een economische ook een sociale dimensie zou hebben. 
Voor de toekomst wordt voorgesteld de nadruk op informatievoorziening te leggen 
Het nieuwe programma zal breder worden opgezet, met meer nadruk op informatie. Dat is 
noodzakelijk om te verzekeren dat de benodigde informatie over de omvangrijke geldende EU-
wetgeving inzake veiligheid en gezondheid effectief en correct wordt verspreid, en ook om te 
verzekeren dat er rekening gehouden wordt met de bijzondere behoeften van kleine en 
middelgrote ondernemingen. In dit verband zal een nieuw programma worden gelanceerd dat 
specifiek op KMO's gericht is. Dit programma (SAFE - Safety Actions For Europe) zal uitgaan 
van succesvol gebleken benaderingen bij het ontwikkelen van normen voor de ontwikkeling 
van een werkomgeving die veilig, produktief en concurrerend is. 
SAFE zal de ontwikkeling van arbeidsplaatsen met een voorbeeldfunctie (reference 
workplaces), waar praktische oplossingen voor risico's zijn ontwikkeld en die als modellen 
voor anderen kunnen dienen, ondersteunen. Het bedrijfsleven en werknemers zullen op die 
manier kunnen leren van collega's in plaats van voorschriften van de nationale of EU-
overheden te moeten opvolgen. SAFE zal ook vernieuwende benaderingen van nieuwe 
risicoterreinen en activiteiten met een verhoogd risico stimuleren. Het doel van het programma 
is te demonstreren dat meer aandacht voor gezondheid en veiligheid op het werk geen 
belasting voor ondernemingen hoeft te betekenen, maar juist het concurrentievermogen kan 
versterken. 
Een hoger niveau van veiligheid en gezondheidsbescherming zal het concurrentievermogen 
versterken 
De bescherming van de werknemers zal de eerste prioriteit van alle acties van de Unie op het 
gebied van veiligheid en gezondheid blijven. Dit is niet onverenigbaar met de noodzaak om 
het concurrentievermeogen van ondernemingen, met name KMO's, te versterken. De 
Commissie is van mening dat maatregelen die gericht zijn op het terugdringen van de kosten 
, (voor werkgevers, werknemers en Lid-Staten) van ziekten en ongevallen een bijdrage kunnen 
leveren aan de ontwikkeling van een efficiënte, concurrerende en op kwaliteit gebaseerde 
economie. De Commissie zal, in het kader van dit programma, de integratie van een 
doelmatige aanpak inzake gezondheid en veiligheid in nieuwe managementmethoden 
bevorderen. Daardoor zullen niet alleen de kosten dalen; ook het concurrentievermogen kan 
verbeteren, omdat werknemers die overtuigd zijn dat er veel aandacht is besteed aan hun 
veiligheid zullen reageren met een verhoging van de produktiviteit. Dit zal weer leiden tot een 
algemene verhoging van de arbeidsproduktivkeit en een verlaging van het onaanvaardbaar 
hoge werkloosheidscijfer in de EU. 
De bestaande wetgeving inzake gezondheid en veiligheid zal beter gehandhaafd worden 
De wetgeving zal ook een centraal thema van de EU-activiteiten blijven. De EU-wetgeving 
inzake gezondheid en veiligheid dient correct en tijdig in nationale wetgeving omgezet te 
worden, en bovendien ook in alle Lid-Staten doelmatig en onpartijdig gehandhaafd te worden. 
Als dat niet gebeurd zal de doelmatigheid van deze wetgeving aangetast worden en zal het 
gewenste niveau van veiligheid en gezondheidsbescherming niet bereikt worden. De 
Commissie is voornemens er nauwlettend op toe te zien dat de Lid-Staten aan hun 
verplichtingen voldoen en de communautaire richtlijnen inzake veiligheid en gezondheid 
correct en tijdig omzetten. Zij stelt daarom voor om in het kader van dit programma niet-
nakomingsprocedures te beginnen tegen Lid-Staten die op dit punt in gebreke blijven. 
Om de verbetering van de handhaving van EU-wetgeving te vergemakkelijken, stelt de 
Commissie voor om de "Groep van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie" een formele 
status te verlenen. Door nauwe samenwerking tussen de leden en de Commissie zal deze groep 
een bijdrage kunnen leveren aan de doelmatige en evenwichtige handhaving van de 
communautaire wetgeving op dit terrein. Ook stelt de Commissie voor om een 
wetenschappelijk comité op te richten dat de Commissie wetenschappelijke adviezen zal 
kunnen geven op punten waar de wetgeving dat vereist. 
Het programma omvat dan ook ontwerp-besluiten van de Commissie tot instelling van deze 
twee comités. 
Tenslotte zal de Commisie bij de Raad aandringen op goedkeuring van de ingediende ontwerp­
richtlijnen inzake "fysische agentia", "chemische agentia", "vervoer" en "arbeidsmiddelen". 
Door de tenuitvoerlegging van deze richtlijnen zou de algemene communautaire benadering 
van gezondheid en veiligheid op het werk geconsolideeerd en gerationaliseerd worden. 
Nieuwe risico's en gevaren kunnen aanvullende wetgeving noodzakelijk maken. 
Waar nodig zal nieuwe wetgeving overwogen worden. De snelle technologische 
ontwikkelingen kunnen ertoe leiden dat beroepsrisico's die uitgebannen waren zich opnieuw 
voordoen of dat er nieuwe, nog onbekende risico's ontstaan. Dergelijke ontwikkelingen 
kunnen aanvullende maatregelen, met inbegrip van nieuwe wetgeving, noodzakelijk maken. 
De Commissie zal onderzoeken doen om de gevolgen voor gezondheid en veiligheid van 
dergelijke ontwikkelingen te evalueren en na te gaan welke reactie vereist is. De Commissie 
zal daarnaast ook alle wettelijk emiddelen waarover zij beschikt om ongevallen en 
beroepsziekten als gevolg van de ernstigste concrete gevallen van risico's en gevaren te 
bestrijden. Tenslotte kan nieuwe wetgeving ook noodzakelijk zijn om bestaande wetgeving te 
herzien en aan te passen in het licht van veranderde omstandigheden en nieuwe technische 
ontwikkelingen. 
De sociale dialoog zal een centrale rol blijven spelen bij de ontwikkeling van het beleid 
Het succes van de acties van de Commissie op het gebied van de gezondheid én veiligheid 
op het werk is voor een groot gedeelte te danken aan de betrokkenheid van de sociale partners. 
Het is duidelijk dat de ontwikkeling van toekomstige EU-acties op het gebied van de 
gezondheid en veiligheid op het werk nauwe samenwerking tussen de sociale partners bij de 
voorbereiding van de besluiten van de Commissie zal vereisen. Succesvolle actie op het gebied 
van gezondheid en veiligheid is alleen mogelijk met hun gezamenlijke ondersteuning. In haar 
voorafgaande drie programma's heeft de Commissie de sociale partners geraadpleegd door 
middel van de twee daartoe opgerichte raadgevende comités. Dit beleid zal in het nieuwe 
programma, dat overigens al heeft geprofiteerd van de nauwe samenwerking van deze comités 
met de Commissie, worden voortgezet. 
IL DE HUIDIGE SrTÜATDE 
A. Historisch perspectief 
De voorafgaande programma's 
Sinds 1978 heeft de Commissie drie actieprogramma's op het gebied van gezondheid en 
veiligheid op het werk uitgevoerd, alle op basis van resoluties van de Raad. Het derde 
actieprogramma was een voor de ontwikkeling van de interne markt noodzakelijke aanvulling 
inzake de sociale aspecten. De in dat programma gevolgde beginselen zijn heden ten dage nog 
steeds geldig en vormen een belangrijke basis voor de acties die momenteel worden 
ontwikkeld. 
Dit derde programma was gebaseerd op drie fundamentele ideeën: de noodzaak om de 
verbetering van de veiligheid en de gezondheidsbescherming van werknemers op grote schaal 
met kracht te bevorderen; de plicht om erop toe te zien dat werknemers optimaal beschermd 
zijn tegen de risico's van arbeidsongevallen en beroepsziekten; en, tenslotte, de noodzaak 
ervoor te zorgen dat de concurrentiedruk van de interne markt de veiligheid en de 
gezondheidsbescherming van de werknemers niet in gevaar zou brengen. Deze drie 
doelstellingen indachtig was het programma vooral op wetgeving gericht. De doelstellingen 
van het wetgevingsprogramma waren: 
een zo groot mogelijke verscheidenheid van risico's te bestrijken met een zo gering 
mogelijk aantal richtlijnen; 
rekening te houden met de specifieke vereisten van bepaalde activiteiten of sectoren met 
een verhoogd risico en van bepaalde, buitengewoon kwetsbare categorieën werknemers; 
de consistentie te waarborgen tussen de in verband met de totstandbrenging van de 
interne markt op basis van artikel 100A goedgekeurde communautaire maatregelen 
betreffende de belangrijkste veiligheids- en gezondheidsvereisten voor het'ontwerp en 
de vervaardiging van en de handel in produkten, en de op basis van artikel 118 A 
goedgekeurde richtlijnen betreffende het gebruik ervan op de werkplek. 
De eerste stap van de Commissie was de fundamentele beginselen van de belangrijkste 
aspecten van veiligheid en gezondheidsbescherming op het werk nader te omschrijven. De 
kaderrichtlijn, die op 12 juni 1989 door de Raad goedgekeurd werd, geeft de algemene 
beginslelen inzake de preventie van beroepsrisico's en de bescherming van de veiligheid en 
gezondheid aan, alsmede de taken en verplichtingen van werkgevers en werknemers in verband 
met het verwezenlijken van deze doelstellingen te verwezenlijken; de richtlijn voorziet verder 
in de oprichting van diensten voor preventie, bescherming en noodsituaties op het werk. Tot 
dusverre zijn twaalf bijzondere richtlijnen in de zin van de kaderrichtlijn goedgekeurd door 
de Raad. 
Verbetering van de beschikbaarheid van informatie 
Ook de informatievoorziening bleef een prioriteit. De belangrijkste en meest geslaagde 
voorlichtingsactie was het Jaar voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming 
op de arbeidsplaats (1992). Deze campagne was enerzijds gebaseerd op de in het kader van 
het derde actieprogramma van de Commissie opgestelde communautaire richtlijnen, en 
anderzijds op de bevordering van projecten betreffende de verbetering van veiligheid en 
gezondheidsbescherming op het werk in alle Lid-Staten. Bij deze actie bleek duidelijk dat 
werknemers veel belang hechten aan de noodzaak van verbeteringen op dit terrein. Ook de 
totstandbrenging van een systeem voor wederzijdse informatieverstrekking door middel van 
"JANUS" (een publikatie met een oplage van meer dan 15.000 exemplaren) heeft een 
aanzienlijke bijdrage geleverd aan de uitwisseling van gegevens tussen de Lid-Staten. 
B. De situatie in de Europese Unie 
Ieder jaar komen meer dan 8 000 werknemers om het leven bij arbeidsongevallen. De zwaarst 
getroffen sector is de landbouw, waar de mortaliteit ongeveer 13 per 10 000 werkenden 
bedraagt. In de industrie zijn dit er ongeveer 8 en in de dienstensector ongeveer 3. 
Het jaarlijks aantal arbeidsongevallen en gevallen van beroepsziekten wordt op ongeveer 10 
miljoen geraamd. Uit enquêtes blijkt dat werknemers zich nog steeds ernstige zorgen maken 
over hun veiligheid op het werk. In totaal verklaart één op de zeven werknemers ooit door een 
erkend arbeidsongeval of een erkende beroepsziekte getroffen te zijn. Nog afgezien van de 
menselijk leed en sociale kosten betekent dit ook tot een zware last voor de economie. In 1992 
bedroegen de rechtstreeks als gevolg van arbeidsongevallen of beroepsziekten betaalde 
vergoedingen in totaal bijna 27 miljard ecu, ongeveer 4,6% van de sociale bijdragen van de 
werkgevers. Wanneer bij deze directe kosten de indirecte icosten van produktievermindering 
en van de vervanging van medewerkers zouden worden opgeteld, zou dit bedrag nog veel 
hoger zijn. 
IEL HET PROGRAMMA 
Juridische grondslag 
Een aanzienlijk gedeelte van de werkzaamheden zal bestaan uit niet-wetgevende maatregelen 
en maatregelen voor het toezicht op de naleving van de reeds bestaande richtlijnen. De 
grondslag voor deze actie wordt geboden door artikel 155 van het Verdrag en door artikel 235, 
voorzover een besluit van de Raad vereist is. 
Wat de wetgeving betreft, zal de actie ook in de toekomst gebaseerd worden op artikel 118 A 
van het Verdrag, dat luidt: 
"De Lid-Staten beijveren zich om de verbetering van met name het arbeidsmilieu te 
bevorderen, ten einde de veiligheid en de gezondheid van de werknemers te 
beschermen, en stellen zich de harmonisatie bij de verbetering van de op dit gebied 
bestaande omstandigheden ten doel. 
[De Raad stelt] door middel van richtlijnen de minimumvoorschriften vast die 
geleidelijk zullen worden toegepast, met inachtneming van de in elke van de Lid-Staten 
bestaande omstandigheden en technische voorschriften." 
Bovendien zal de Commissie indien nodig ook gebruik blijven maken van andere bepalingen 
in het Verdrag, met name van de artikelen 118enll8B. 
Structuur en inhoud 
Dit programma is verdeeld in drie gedeelten met een reeks acties die samen de basis vormen 
voor de huidige en de toekomstige werkzaamheden tussen januari 1996 en december 2000. 
Deel I: Niet-wetgevende maatregelen ter verbetering van de veiligheid en de gezondheid 
op hét werk 
Deel H: Bestaande en nieuwe wetgeving 
Deel IH: Veiligheid en gezondheid op het werk op andere beleidsgebieden 
Het programma houdt ook rekening met de snelle ontwikkelingen op het gebied van nieuwe 
technologieën, communicatie en de organisatie van de arbeid, waardoor voortdurend moet 
worden toegezien op de gevolgen daarvan voor de veiligheid en gezondheid op het werk. Dit 
programma moet dan ook flexibel genoeg zijn om aan veranderende omstandigheden aangepast 
te kunnen worden. Het maakt ook gebruik van het grote aantal commentaren op het 
raadgevend document "Een algemeen kader voor acties van de Commissie van de Europese 
Gemeenschappen op het gebied van veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het 
werk (1994-2000)" (COM(93)560 def). De standpunten en meningen van andere 
communautaire instellingen (Europees Parlement, Economisch en Sociaal Comité), van 
officiële instanties zoals het Raadgevend Comité en van andere belanghebbende lichamen 
hebben een rol gespeeld bij het opstellen van de tekst en zijn in de inhoud van het programma 
terug te vinden. 
Wat de tenuitvoerlegging betreft zal het programma vooral gericht zijn op de hieronder 
aangegeven 11 specifieke acties. Voor een succesvolle uitvoering zal een aantal begeleidende 
maatregelen nodig zijn. Ten eerste zal voor de goedkeuring van de niet-wetgevende 
maatregelen (actie 1 t/m 4) ter verbetering van veiligheid en gezondheid op het werk, en 
vooral ook voor de goedkeuring van het SAFE-programma, een besluit van de Raad 
noodzakelijk zijn. Ten tweede is een besluit van de, Commissie vereist om het Comité van 
hoge functionarissen van de arbeidsinspectie een formele status te verlenen. Tenslotte is er ook 
een besluit van de Commissie nodig voor de oprichting van het Wetenschappelijk Comité voor 
grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling aan chemische agentia. 
Afgezien van deze punten kan het programma met de bestaande bevoegdheden en middelen 
worden uitgevoerd. 
Deel I: Niet-wetgevende maatregelen ter verbetering van de veiligheid en de gezondheid 
op het werk 
A. Actie 1: Richtsnoeren en basisvoorlichtingsmateriaal over wetgeving 
Niet-bindende richtsnoeren voor wetgeving 
Tijdens het Europees Jaar voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming 
op de arbeidsplaats is met steun van de Commissie een grote hoeveelheid toelichtende 
documenten (papers, brochures enz.) met betrekking tot de communautaire richtlijnen 
opgesteld. Ofschoon deze teksten niet juridische bindend zijn, bieden zij veel nuttige 
informatie voor degenen die behoefte hebben aan begrijpelijke uitleg over hun rechten en 
plichten uit hoofde van de bedoelde wetgeving en vormen zij een bron van uitgebreide 
technische bijstand en achtergrondinformatie. Zowel in de EU als in derde landen was de 
vraag naar deze documenten groot, waaruit blijkt dat er een reële behoefte is aan 
dergelijke informatie. 
De Commissie is voornemens deze initiatieven voort te zetten, de bestaande publikaties 
te blijven bijwerken en nieuwe niet-bindende richtsnoeren te publiceren. Om ervoor te 
zorgen dat deze gidsen en soortgelijke publikaties voldoende praktisch en duidelijk zijn, 
zullen ook in de toekomst bevoegde instanties, organisaties of deskundigen bij de 
voorbereiding ervan betrokken worden. Om te beginnen zal de Commissie niet-bindende 
gidsen publiceren inzake risico-evaluatie, alsmede een model voor een veiligheids- en 
gezondheidsplan en -dossier voor bouwplaatsen. 
De behoeften van het MKB 
De Commissie is zich bewust van de noodzaak ervoor te zorgen dat de wetgeving inzake 
gezondheid en veiligheid de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote 
'ondernemingen niet in de weg staat. Derhalve is het van belang te verzekeren dat de 
informatie over de EU-wetgeving inzake gezondheid en veiligheid rekening houdt met 
hun specifieke behoeften en hen in staat stelt op doeltreffende wijze aan hun 
verplichtingen te voldoen. Dit kan op zijn beurt hun concurrentievermogen verbeteren en 
bijdragen tot hogere veiligheidsnormen in het MKB. De Commissie is voornemens dit 
proces te ondersteunen met gebruikersvriendelijker gidsen over de desbetreffende 
wetgeving. 
10 
Actie 2: Voorlichting, onderwijs en opleiding 
i) Bewustmaking inzake gezondheid en veiligheid 
De Commissie zal de Lid-Staten bijstaan bij het aanmoedigen van een beter 
gezondheids- en veiligheidsbewustzijn, vooral met betrekking tot een betere risico­
evaluatie op de arbeidsplaats. Dit bewustzijn moet reeds vroegtijdig "worden 
ontwikkeld, dit wil zeggen in de schoolgaande leeftijd, wanneer lering kan worden 
getrokken uit ongevallen thuis en bij de vrijetijdsbesteding. De Commissie zal 
initiatieven ondernemen ter ondersteuning van de Lid-Staten bij de toepassing van 
deze beginselen op nationaal niveau. Deze initiatieven zullen onder andere 
opleidings- en begeleidingsdocumenten zijn voor bij de gezondheid en veiligheid 
betrokkenen, het uitbouwen van een netwerk van opleidingscentra met en een 
herziening van de eerste-hulpvoorzieningen. Dit proces zal worden ondersteund 
door het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk. 
ii) Voorlichting over het beleid van de Commissie 
De Commissie zal trachten de verzameling en verspreiding te verbeteren van 
betrouwbare, gezaghebbende en vergelijkbare gegevens met betrekking tot de 
doeltreffendheid van de op het gebied van gezondheid en veiligheid door de 
Gemeenschap getroffen maatregelen. Tot de mogelijke bronnen van informatie 
behoren bijvoorbeeld bestaande statistieken, studies over de arbeids­
omstandigheden in Europa, onderzoeken op basis van epidemiologische monitoring 
en onderzoek naar produkten ter vervanging van carcinogene en andere gevaarlijke 
stoffen, de toxiciteit van nieuwe produkten, grenswaarden voor de 
volksgezondheid enz. Hiertoe zal de Commissie onderzoeken op welke wijze de 
samenwerking tussen de Lid-Staten en de sociale partners het best kan worden 
bevorderd. 
De Commissie zal met name de publikatie vergemakkelijken van gegevens over 
risico's en te nemen voorzorgsmaatregelen in verband met fysische, biologische 
en chemische agentia. Verder zal zij de harmonisatie van de statistieken over 
arbeidsongevallen en beroepsziekten aanmoedigen. Tot slot zal zij de 
doeltreffendheid beoordelen van de informatie die is vereist krachtens de 
kaderrichtlijn en de daaraan ondergeschikte teksten. 
Ter verbetering van de beschikbare informatie op het gebied van de gezondheid 
en veiligheid op het werk en ter voorkoming van dubbel werk zal de Commissie 
verbeteringen aanmoedigen in de informatieuitwisseling tussen Lid-Staten inzake 
nationale en communautaire initiatieven. Dit kan worden bereikt door een beter 
gebruik van JANUS, het tijdschrift van de Commissie over gezondheid en 
veiligheid, een groter gebruik van audiovisuele produkten en betere informatie 
over doeltreffende praktijken voor gezondheid en veiligheid. 
Ui) Bewustmaking en evenementen 
Overeenkomstig het voorlichtingsbeleid van de Commissie inzake de activiteiten 
van de Gemeenschap en de bewustmaking, met name van het grote publiek, zal 
de Commissie in overleg met de Lid-Staten voorstellen een Europese Week voor 
gezondheid en veiligheid op het werk te organiseren. De Commissie zal tevens 
11 
onderzoeken wat in de Lid-Staten gaande is op het gebied van de ontwikkeling, 
de veralgemening en de systematisering van levenslang leren en permanente 
educatie inzake gezondheid en veiligheid. Bovendien zal de Commissie de 
ontwikkeling van informatieprodukten bevorderen door regelmatig een festival van 
audiovisuele produkten inzake veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk te 
organiseren. 
Actie 3: Het ontstaan van nieuwe risico's inzake gezondheid en veiligheid 
Onderzoek vanuit het oogpunt van de gezondheid en veiligheid op het werk naar de 
ontwikkeling van de werkomgeving en de effecten van de gezondheids- en 
veiligheidsinspanningen in verband met de doelstellingen inzake preventie vormt een 
belangrijk onderdeel van dit programma. 
De informatiemaatschappij en gezondheid en veiligheid op het werk 
Het is van cruciaal belang dat actief aandacht wordt besteed aan belangrijke vraagstukken 
in verband met het effect van de informatiemaatschappij op de arbeids- en 
levensomstandigheden ten einde de potentiële negatieve effecten te minimaliseren. Voor 
telewerkers roepen de nieuwe organisatiewijzen van de arbeid, met name de flexibele 
organisatorische structuren van bedrijven, namelijk vragen op, niet alleen wat de sociale 
zekerheid betreft, maar ook in verband met de gezondheid en veiligheid tijdens het werk. 
De Commissie heeft een Groep van deskundigen over de sociale en maatschappelijke 
aspecten van de informatiesamenleving opgericht. Deze groep is onder andere gevraagd 
onderzoek te verrichten naar de uitwerkingen van de informatiesamenleving op de 
gezondheid en veiligheid. Er zal grote aandacht worden besteed aan de bevindingen van 
deze groep en de mogelijke noodzaak van acties voor follow-up. De Europese Stichting 
voor de verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden zal tevens een brede 
discussie aan de huidige situatie in de Lid-Staten wijden en de mogelijke wettelijke 
voorzieningen ter voorkoming van risico's evalueren. 
Onderzoek naar belangrijke problemen 
Het voornemen bestaat onderzoek te ondernemen of uit te breiden naar verschillende 
onderwerpen, in het bijzonder: 
de incidentie en beheersing van geweld op de arbeidsplaats, waarbij werknemers, met 
name in de veiligheidssector en in de verkoop, steeds meer het slachtoffer worden 
van gewelddadige aanvallen; 
de invloed van overmatige stress en persoonlijk gedrag op de incidentie van 
arbeidsongevallen en beroepsziekten; 
voor- en nadelen van de toepassing van specifieke technieken voor het toezicht op 
de gezondheidstoestand van de beroepsbevolking (met inbegrip van genetische 
screening en genetische monitoring) met betrekking tot de ethische, sociale, 
psychologische en juridische gevolgen van deze technieken; 
12 
de gevolgen van nieuwe technologieën en produktietechnieken, de invoering van 
moderne telecommunicatietechnologieën en de daaruit voortvloeiende toename van 
thuiswerken voor de gezondheid en veiligheid; 
de mogelijke blootstelling van werknemers, in het bijzonder in instellingen voor 
gezondheidszorg, aan mogelijke gevaren voor gezondheid en veiligheid, zoals 
bepaalde infectueuze micro-organismen, chemische agentia en stof, fysische "agentia, 
mutagene en teratogene agentia en huidirritantia; 
de behoefte aan specifieke maatregelen voor vrouwen en jongeren; 
stimulansen ter bevordering van preventieve activiteiten met aandacht voor de 
doeltreffendheid en de geschiktheid voor algemene toepassing ervan. 
B. Actie 4: Het SAFE-programma (Safety Actions for Europe) 
Het midden- en kleinbedrijf heeft specifieke behoeften inzake gezondheid en veiligheid. 
Dit deel van het programma zal steun verlenen aan projecten van praktische aard die op 
een constructieve en efficiënte manier op deze behoeften willen ingaan. De bedoeling is 
met name aan te tonen dat goede veiligheidspraktijken en efficiënt management intrinsiek 
met elkaar samenhangen. Om te overleven in de zakenwereld, met name in de 
hedendaagse, sterk concurrerende markt, zijn goede managerskwaliteiten essentieel. Dit 
is eén uiterst belangrijk element dat een rol van doorslaggevende betekenis speelt voor 
het lot van iedere onderneming, ongeacht de grootte. In dit verband moeten veiligheids-
en gezondheidsmaatregelen een integraal onderdeel van de beste zakenpraktijken worden. 
Het personeelsbeleid in algemene zin van ondernemingen is niet alleen bepalend voor de 
produktiviteit, maar kan ook bijdragen tot een vermindering van het aantal 
arbeidsongevallen en de omvang van het verzuim. Op vele werkplekken zijn reeds 
succesvolle projecten voor de verbetering van de arbeidsomstandigheden, -organisatie en 
-praktijken georganiseerd. In veel gevallen heeft dit onder andere geleid tot een duidelijke 
vermindering van het ziekteverzuim. Een van de doelstellingen van het SAFE-programma 
is dan ook het verlenen van steun aan dergelijke projecten, gericht op een specifiek 
probleem met gevolgen voor de gezondheid en veiligheid op het werk, op de demonstratie 
van goed praktijken ter bestrijding van arbeidsongevallen en/of beroepsziekten, of op 
methoden voor de naleving van de communautaire wetgeving. 
Op vele werkplekken is het overduidelijk dat de werkomgeving verbetering behoeft. Het 
is echter niet altijd even duidelijk op welke manier dit moet gebeuren. Derhalve zal het 
SAFE-programma ook steun verlenen aan de ontwikkeling van model-werkplekken waar 
praktische oplossingen zijn ontwikkeld voor arbeidsrisico's, die als model kunnen dienen 
voor personen die bestaande-werkplekken willen aanpassen of nieuwe willen ontwerpen. 
Voorts zal steun worden verleend aan vernieuwende aanpakken voor nieuwe risico's of 
activiteiten met een verhoogd risico, hetzij door het bevorderen van het gebruik van 
veilige en/of schone technologieën, hetzij door andere vernieuwende maatregelen. 
Het SAFE-programma moet bijdragen tot het scheppen van omstandigheden die bedrijven 
kunnen stimuleren de veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk te verbeteren en 
omgevingsrisico's te verminderen en die aantonen dat dergelijke maatregelen voor het 
bedrijf veeleer een steun dan een last zijn. In dit verband is het belangrijk systemen te 
13 
ontwikkelen om een ononderbroken stroom van informatie van de werkgevers mogelijk 
te maken over hun behoeften aan informatie inzake de tenuitvoerlegging van een hoog 
niveau van gezondheid en veiligheid. Hierbij moet worden benadrukt dat het SAFE-
programma niet beoogt de reeds bestaande activiteiten op dit gebied te vervangen. 
Evenmin zal het programma de verantwoordelijkheden van de Lid-Staten, de sociale 
partners en de officiële organisaties overnemen. 
Voor het SAFE-programma komen ook projecten van Europese organisaties in 
aanmerking. Dergelijke projecten moeten steun bieden bij besluiten over te treffen 
maatregelen in volledige sectoren van bedrijvigheid, in het bijzonder wanneer deze in 
verscheidene Lid-Staten tegelijk worden ingevoerd. Samenvattend kan worden gesteld dat 
het SAFE-programma zal worden gebruikt ter ondersteuning van maatregelen die 
bijdragen tot een goede tenuitvoerlegging van de communautaire richtlijnen inzake 
gezondheid en veiligheid op het werk, die hoge normen in gezondheid en veiligheid op 
het werk in de Gemeenschap bevorderen en die zorgen voor een doeltreffende 
betrokkenheid van beide partijen in het bedrijfsleven bij de ontwikkeling, formulering en 
tenuitvoerlegging van het door de Commissie voorbereide communautaire beleid ter 
bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers. 
Deel II: Bestaande en nieuwe wetgevende maatregelen 
Actie 5: Correcte tenuitvoerlegging door de Lid-Staten van de reeds goedgekeurde 
communautaire wetgeving 
Uit hoofde van artikel 155 van het Verdrag ziet de Commissie erop toe dat zowel de 
bepalingen van het Verdrag als de krachtens het Verdrag door de instellingen vastgestelde 
bepalingen worden toegepast. Daarnaast is het, om de communautaire wetgeving voor de 
individuele burger in werkelijkheid om te zetten, is het van essentieel belang dat deze 
wetgeving in alle Lid-Staten op accurate wijze en tijdig in nationale wetgeving wordt 
omgezet en bovendien doeltreffend en zonder voorbehouden wordt nageleefd. Derhalve 
dient de Commissie toe te zien op de juiste en tijdige omzetting door de Lid-Staten van 
de communautaire gezondheids- en veiligheidswetgeving. 
Hierbij zal de Commissie blijven toezien op de bekendmaking en overeenstemming met 
het Gemeenschapsrecht van de nationale maatregelen tot omzetting van deze richtlijnen. 
De Commissie zal in dialoog blijven met de voor de omzetting verantwoordelijke 
nationale overheden om eventueel vastgestelde gebreken te evalueren. Indien nodig zal 
de Commissie een niet-nakomingsprocedure instellen wanneer Lid-Staten hebben 
nagelaten de Commissie van de betreffende nationale wetgeving in kennis te stellen of 
wanneer deze wetgeving niet met de communautaire bepalingen in overeenstemming is. 
Met regelmatige tussenpozen zal de Commissie verslag uitbrengen over de 
tenuitvoerlegging van de gezondheids- en veiligheidswetgeving. 
Het toezicht op de naleving van de communautaire wetgeving valt in hoofdzaak onder de 
verantwoordelijkheid van de Lid-Staten. Met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel 
is de Commissie voornemens maatregelen te treffen ter waarborging van de juiste en 
doeltreffende toepassing van de communautaire richtlijnen. De Commissie stelt voor de 
"groep van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie" een formele status te geven om 
in het kader van een nauwe samenwerking tussen de leden van deze groep en de 
Commissie de doeltreffende en gelijke handhaving van de communautaire gezondheids-
14 
en veiligheidswetgeving en de systematische analyse van praktische problemen in verband 
met de handhaving van deze wetgeving aan te moedigen. 
Overeenkomstig het Besluit van de Raad van 21 december 1992 (inzake de doeltreffende 
tenuitvoerlegging en handhaving van communautaire wetgeving op het gebied van sociale 
zaken) en de Resolutie van de Raad van 16 juni 1994 (betreffende de ontwikkeling van 
een administratieve samenwerking inzake de tenuitvoerlegging en handhaving"van de 
communautaire wetgeving inzake de interne markt), blijft de Commissie ijveren voor de 
verbetering van de kennis en het wederzijds begrip van de verschillende nationale stelsels 
en praktijken, de uitwisseling van informatie over en ervaringen met de handhaving en 
de ontwikkeling van opleidingsmodules voor inspecteurs. De Commissie zal de 
vaststelling aanmoedigen van gemeenschappelijke beginselen voor de arbeidsinspectie op 
het gebied van gezondheid en veiligheid op he werk en de ontwikkeling bevorderen van 
methodes voor de evaluatie van de nationale regelingen voor de inspectie in verband met 
deze beginselen. 
Besluit van de Commissie 88/38S/EEG 
Dit besluit voorziet in de uitwisseling van informatie tussen de Commissie en de Lid-
Staten over de voorgestelde nationale wetgeving inzake veiligheid, hygiëne en gezondheid 
op het werk. Het zou vanzelfsprekend contraproduktief werken wanneer de Lid-Staten bij 
gebrek aan coördinatie op het niveau van de Gemeenschap juist afbreuk doen aan de 
bescherming van de werknemer die artikel 118 A door middel van minimumvereisten 
beoogt te bieden. 
De Commissie meent dat de op communautair niveau geldende criteria ook op het niveau 
van de Lid-Staten moeten worden toegepast alvorens deze zelfstandig tot wetgeving 
inzake gezondheid en veiligheid besluiten. De in Besluit 88/383/EEG bedoelde groep 
deskundigen die is belast met het verlenen van bijstand aan de Commissie in de 
beoordeling van nationale voorstellen voor wetten en verordeningen, is voor de 
Commissie van onschatbaar belang om met haar te zorgen voor een diepgaande analyse 
van de nationale wet- en regelgeving vóór goedkeuring door de Lid-Staten. Op deze wijze 
kunnen de actuele vraagstukken grondig worden bestudeerd en kunnen indien nodig 
maatregelen worden getroffen om gelijke omstandigheden in de hele Unie te waarborgen. 
De Groep van deskundigen kan ook een nuttige bijdrage leveren tot een vergelijkbare 
analyse van de communautaire wetgeving. 
Actie 6: Vooruitgang van de door de Commissie gedane voorstellen 
De Commissie zal zich blijven inzetten voor de goedkeuring door de Raad van de in 
behandeling zijnde wetgevende voorstellen (met name de richtlijnen "fysische agentia", 
"chemische agentia", "vervoer" en "arbeidsmiddelen") ter consolidering van enkele 
bestaande richtlijnen en ter rationalisering van de algemene aanpak van de gezondheid 
en veiligheid van werknemers op deze gebieden. Het voorstel inzake chemische agentia 
is ontwikkeld om vroegere wetgeving betreffende chemische stoffen te consolideren en 
rationaliseren en om de bestaande maatregelen bij te werken. 
Het voorstel is onder ander bedoeld om ervoor te zorgen dat alle voorzorgsmaatregelen 
op het werk worden gebaseerd op een afdoende evaluatie van de risico's die voortkomen 
uit de wijze waarop de werknemers aan chemische agentia worden blootgesteld. De in 
15 
Richtlijn 88/364/EEG vervatte verboden en beperkingen met betrekking tot bepaalde 
specifieke agentia en activiteiten zijn opgenomen in het voorstel, dat eveneens voorziet 
in een regeling voor de toekomstige vaststelling van grenswaarden voor beroepsmatige 
blootstelling. 
Met het voorstel voor fysische agentia worden nieuwe maatregelen ingevoerd ter 
bescherming tegen risico's als gevolg van drie, tot dusverre nog niet behandelde" agentia 
(mechanische trillingen, optische straling en elektrische en magnetische velden eri golven) 
en strekt tot wijziging van enkele bepalingen inzake geluidsoverlast 
(Richtlijn 86/188/EEG). Het voorstel heeft betrekking op het volledige scala aan 
activiteiten waarbij werknemers aan risico's blootgesteld zouden kunnen worden. Voor 
iedere categorie van fysische agentia zijn in de bijlagen bijzonderheden vastgelegd met 
betrekking tot de aard van het risico, de grenswaarden voor blootstelling en de 
drempelwaarden, de aard van risicodragende activiteiten, bepalingen voor meting en 
evaluatie, methoden voor vermindering van het risico enz. 
Het voorstel "vervoer" beoogt de gezondheid en veiligheid van werknemers aan boord van 
transportmiddelen te verbeteren door het vastleggen van voor deze werkplekken geldende 
minimale vereisten. Deze gelden voor werknemers in het vervoer over de weg, per spoor, 
door de lucht, over zee en op de binnenwateren. Aangelegenheden die verband houden 
met de verkeersregelgeving vallen echter buiten de werkingssfeer van de richtlijn. Het 
voorstel inzake arbeidsmiddelen, tot slot, is bedoeld als aanvulling op 
Richtlijn 89/655/EEG met aanvullende minimumvereisten met betrekking tot specifieke 
arbeidsmiddelen zoals mobiele arbeidsmiddelen en herinrichtingen. 
Actie 7: Herziening van de communautaire wetgeving 
In het kader van de tenuitvoerlegging van het derde actieprogramma inzake gezondheid 
en veiligheid op het werk (PB C 28, 3 februari 1988) heeft de Commissie de vóór de 
goedkeuring van de Europese Akte goedgekeurde en op artikel 100 A van het Verdrag 
gebaseerde wetgeving grondig herzien. Deze herziening heeft geleid tot een 
vereenvoudiging, consolidering en integratie van de bepalingen van deze teksten in de 
rationelere structuur en meer algemene filosofie van de pas goedgekeurde wetgeving op 
basis van artikel 118 A van het Verdrag. Aangezien vele Van de na 1989 goedgekeurde 
gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen te recent zijn en nog niet in alle Lid-Staten omgezet 
zijn, kunnen voorlopig nog geen grote systematische wijzigingen ondernomen worden. 
De Commissie is echter wel voornemens in samenwerking met de Lid-Staten en de 
sociale partners een evaluatie te verrichten van: 
de potentiële moeilijkheden bij toepassing door bedrijven, werkgevers, en 
werknemers van de bepalingen van de gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen; 
de problemen bij handhaving en het effect van de richtlijnen op de organisatie en de 
werkmethoden van de nationale diensten voor arbeidsinspectie; 
de sociaal-economische gevolgen van de gezondheids- en Veiligheidswetgeving voor 
de verschillende Lid-Staten; 
de doeltreffendheid van het communautaire gezondheids- en veiligheidsbeleid 
16 
Op basis van deze evaluatie zal de Commissie voorstellen doen voor door haar passend 
geachte wijzigingen van de huidige wetgeving. Bovendien zal de Commissie de 
gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen beoordelen, rekening houdend met de recente 
vooruitgang in wetenschappelijke kennis, technologische ontwikkeling, veranderingen in 
de arbeidsorganisatie, ontwikkeling van de arbeidsprocessen en andere relevante factoren. 
De bedoeling is daarbij ervoor te zorgen dat de wetgeving aan de technologische 
vooruitgang is aangepast en dat de doelstellingen van de oorspronkelijke teksten nog 
steeds nageleefd worden. Tot de belangrijkste acties behoren de voortdurende 
werkzaamheden voor de vaststelling van grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling 
met steun van het voorgestelde Wetenschappelijk Comité. 
Door de recente toetredingen tot de Unie is het ledental van de comités aanzienlijk 
vergroot. Zo telt het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats en zijn equivalent voor de mijnbouw nu 90 
leden, waarmee het een van de grootste raadgevende organen van de Commissie 
geworden is. Volgens de huidige regelingen hebben eventuele nieuwe Lid-Staten 
automatisch recht op zes vertegenwoordigers in het Comité. De Commissie is van mening 
dat de omvang en de werking van de structuur zouden kunnen worden herzien met het 
oog op een meer efficiënte inbreng in de het EU-beleid voor gezondheid en veiligheid. 
De Commissie acht de tijd rijp voor een herziening van deze situatie om de beschikbare 
middelen zo goed mogelijk te kunnen benutten, om de doeltreffendheid ervan te vergroten 
en om een nieuwe basis te leggen voor eventuele toekomstige nieuwe Lid-Staten. Beide 
Comités zijn gebaseerd op juridische instrumenten van de Raad. De Commissie zal 
voorstellen dat deze worden gewijzigd teneinde de Comités samen te voegen, hun 
ledenaantal te verminderen en hun één enkel secretariaat ter beschikking te stellen. Op 
deze wijze zouden de begrotingsmiddelen van het Comité efficiënter kunnen worden 
gebruikt. 
Een groot gedeelte van het belangrijkste werk van de comités wordt uitgevoerd in het 
kader van kleine werkgroepen ad hoc. Het zou gunstig zijn deze groepen uit te breiden 
en een meer permanente structuur te geven opdat de goedkeuring tijdens de voltallige 
vergadering zo vlot mogelijk verloopt. 
Actie 8: Nieuwe voorstellen voor activiteiten met een verhoogd risico of voor bepaalde 
categorieën werknemers 
Risico-evaluatie en beperking van het risico 
De evaluatie en de beperking van de risico's zijn van vitaal belang voor het behoud en 
de verbetering van de minimumvereisten inzake bescherming die de basis vormen voor 
een dynamische en efficiënte economie. Een slechte uitvoering van deze taken brengt 
enorme kosten met zich, zowel voor de werkgevers als, in financiële en menselijke 
termen, voor de werknemers en hun gezinnen. Een vermindering van het risico moet dus 
de eerste inzet van de acties ter verbetering van de arbeidsomstandigheden blijven. 
Zoals elders in het programma is beschreven, volgt de Commissie een benaderingswijze 
die is gebaseerd op onderzoek. Zij werkt nauw samen met de Europese Stichting voor de 
verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden en is voornemens op dezelfde voet 
te gaan samenwerken met het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het 
17 
werk. De Commissie blijft ook in dialoog met Lid-Staten, sociale partners en de 
wetenschapssector. Uit deze bronnen ontvangt de Commissie steun voor de vaststelling 
van gebieden waar werknemers door het bestaande wetgevende kader nog onvoldoende 
bescherming genieten. Hiertoe behoren nieuwe activiteiten met een verhoogd risico, 
specifieke sectoren van bedrijvigheid met unieke problemen of uitzonderlijk hoge risico's 
en categorieën van werknemers die niet onder de bestaande wetgeving vallen. 
Het wetgevingsbeleid 
Zodra de Commissie activiteiten met een verhoogd risico heeft vastgesteld, moet zij 
bepalen wat de beste methoden en middelen zijn om deze risico's te bestrijden. Hierbij 
zal de Commissie een beroep doen op niet-wetgevende alternatieven die een doeltreffende 
oplossing kunnen bieden. Indien daarentegen wetgeving als meest geschikte oplossing in 
het belang van de gezondheid en veiligheid van de betrokken werknemers wordt 
beschouwd, zal de Commissie dienovereenkomstig handelen. Bij deze afweging zal de 
Commissie voorts: 
zich laten leiden door de in het kader van het derde actieprogramma ontwikkelde 
ideeën; 
het subsidiariteitsbeginsel toepassen; 
in overleg treden met de Lid-Staten en de sociale partners; 
zorgen voor een gedegen wetenschappelijke basis voor de overwegingen; 
bij ieder voorstel de kosten en baten beoordelen. 
Deel UI: Veiligheid en gezondheid op andere beleidsgebieden 
Actie 9: Verbetering van de samenhang tussen de werkzaamheden van de Commissie 
Gezondheids- en veiligheidsvereisten vormen nu een fundamenteel onderdeel in vele van 
de communautaire beleidslijnen op andere gebieden zoals milieu, onderzoek, 
arbeidsverhoudingen, landbouw, vervoer, consumentenbescherming en betrekkingen met 
derde landen. Het is niet altijd eenvoudig de verschillende beleidsmogelijkheden met 
elkaar te verzoenen en tegenstrijdigheden tussen verschillende maatregelen zijn dan ook 
niet uitgesloten. Er moet met name voor worden gezorgd dat de tenuitvoerlegging van 
specifieke wetgevende instrumenten geen afbreuk doet aan de tenuitvoerlegging van de 
horizontale communautaire maatregelen inzake de bescherming van de werknemers. 
Een voorbeeld betreft de zogenaamde "Seveso"-richtlijn inzake de risico's van zware 
ongevallen bij bepaalde industriële activiteiten (82/501/EEG). Het gebrek aan controle op 
chemische processen of op de opslag van gevaarlijke stoffen kan vele verschillende 
nadelige gevolgen hebben voor werknemers, het grote publiek of het milieu in het 
algemeen. De omvang van de schade is dan afhankelijk van een grote hoeveelheid 
factoren, waaronder de combinatie van stoffen en de eigenschappen ervan. Bij het 
ontwikkelen van beleid ter bestrijding van dergelijke risico's moet de Commissie erop 
toezien dat de betrokken communautaire wetgeving louter complementair is en geen 
onnodige overlappingen met andere teksten bevat. 
18* 
Een ander voorbeeld is Richtlijn 91/414/EEG betreffende het op de markt brengen van 
produkten voor de bescherming van planten. Hierin is een procedure vastgelegd voor de 
vermelding van pesticide stoffen op een positieve lijst en een procedure voor de 
goedkeuring van produkten voor de bescherming van planten die stoffen met een 
dergelijke werking bevatten. Voor beide procedures is een evaluatie voorgeschreven van 
de veiligheid van het produkt voor de gebruiker op basis van de eigenschappen van het 
produkt en de omstandigheden waaronder het gebruikt zal worden. Het is voor de 
Commissie duidelijk dat voor dergelijke evaluaties een hoge mate van bescherming moet 
worden gewaarborgd. Bovendien moet erop worden toegezien dat door de 
tenuitvoerlegging van de specifieke wetgevende instrumenten geen afbreuk wordt gedaan 
aan de tenuitvoerlegging van de horizontale communautaire maatregelen inzake de 
bescherming van werknemers. 
In deze context bestaat er een brede overeenkomst over de rol van de 
richtlijnen 67/548/EEG en 88/379/EEG van de Raad inzake de indeling, de verpakking 
en het kenmerken van gevaarlijke preparaten met betrekking tot de bescherming van de 
gezondheid en veiligheid van de werknemers; de bijdrage aan deze activiteiten zal worden 
versterkt zodat de maatregelen blijven stroken met de noodzaak zowel de mens als het 
milieu te beschermen. De doelstelling van het waarborgen van gezondheid en veiligheid 
is ook bijzonder van belang bij het consumentenbeleid, bijvoorbeeld bij wetgevende 
initiatieven in verband met bepaalde produkten. 
Bijzondere aandacht verdienen het Vierde Kaderprogramma voor onderzoek en 
ontwikkeling (1994-1998) en enkele van de specifieke programma's in het kader hiervan, 
zoals het programma inzake medische biologie en volksgezondheid, het programma 
inzake standaarden, metingen en proefnemingen, het programma inzake telematica­
toepassingen en het biotechnologieprogramma met fundamenteel en toegepast onderzoek. 
Deze programma's zullen zorgen voor een verbetering van de wetenschappelijke kennis 
die nodig is om de veiligheid en de gezondheid van de werknemers te verbeteren en bij 
te dragen tot strengere normen in de toekomst. Verder zullen zij ook de schakels tussen 
hoge veiligheidsnormen en een beter concurrentievermogen vormen. 
Actie 10: Banden met de derde landen waarmee de Europese Gemeenschap een 
associatie-overeenkomst gesloten heeft 
Tijdens de Europese Raad van Kopenhagen in juni 1993 is bijzondere nadruk gelegd op 
het belang van de onderlinge aanpassing van de wetgevingen, met inbegrip van de 
wetgeving inzake de bescherming van werknemers, in verband met de landen van 
Midden- en Oost-Europa waarmee associatie-overeenkomsten gesloten zijn. Met het oog 
op een toekomstig lidmaatschap zal de Commissie streven naar vooruitgang op het gebied 
van de bescherming van de werknemer, in het bijzonder door de tenuitvoerlegging van 
maatregelen ter verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk op basis van de 
bestaande communautaire wetgeving. In dit verband zal de Commissie regelmatig 
samenwerken met de op dit gebied bevoegde instanties en organisaties in de Lid-Staten. 
ook zal in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten tussen de 
Unie en de landen van Midden- en Oost-Europa en van het Gemenebest van 
Onafhankelijke Staten bijzondere aandacht worden besteed aan de tenuitvoerlegging van 
de voor de gezondheid en veiligheid relevante onderdelen van de overeenkomsten. 
'19 
Actie 11: Verbeterde samenwerking binnen de Europese Unie en op internationaal niveau 
Het is van essentieel belang dat de beleidsmaatregelen van de Commissie op het gebied 
van de gezondheid en veiligheid op het werk de activiteiten van andere communautaire 
instanties (bureaus en stichtingen), van de Lid-Staten, van derde landen en van 
internationale organisaties niet onnodig overlappen. Tijdens de bijeenkomst van de 
Europese Raad te Essen in december 1994 is het Middellandse-Zeegebied van 
buitengewoon belang genoemd voor de Europese Unie. In dit gebied moet steun worden 
gegeven aan de nationale inspanningen om de regio te hervormen in een regio van 
stabiliteit, welvaart en samenwerking. De behoefte aan minimumvereisten inzake 
gezondheid en veiligheid mag daarbij niet uit het oog verloren worden. 
De totstandbrenging van vrijhandelsgebieden zoals bij de Noordamerikaanse 
Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA), de Associatie van Zuidoostaziatische landen 
(ASEAN) en de interne Zuidamerikaanse markt (MERCOSUL) heeft wereldwijde 
gevolgen. De belangrijkste doelstelling van dergelijk overeenkomsten is weliswaar de 
bevordering van de stroom van goederen, diensten en kapitaal, maar erkend moet worden 
dat ook maatregelen ten behoeve van de gezondheid en veiligheid aandacht verdienen.' In 
dit verband kan het door de Gemeenschap goedgekeurde wettelijke kader als basis dienen 
voor de uitwisseling van informatie tussen afzonderlijke landen of tussen dergelijke 
groepen van landen. De Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling 
(OESO), waarin de landen van de Unie en andere ontwikkelde landen vertegenwoordigd 
zijn, kan hierbij ondersteuning verlenen. 
Naar aanleiding van de Resolutie van zo'n 114 landen in april 1994 betreffende de 
oprichting van een intergouvernementeel forum inzake chemische veiligheid (IFCS) ter 
verbetering van het internationale toezicht op chemicaliën, zal de Commissie actiever 
betrokken zijn bij gezamenlijke programma's met het Internationaal programma inzake 
chemische veiligheid (IPCS) voor het bieden van ondersteuning bij de besluitvorming, de 
vaststelling van prioriteiten en het ontwikkelen van strategieën op een zo gecoördineerd 
en geïntegreerd mogelijke wijze. Op geen enkel gebied is dit duidelijker dan bij de 
bescherming van de internationale beroepsbevolking. De Commissie zal haar actieve 
samenwerking met internationale organisaties voortzetten, met name met de bureaus van 
de Verenigde Naties (WHO, ILO) die een soortgelijke rol moeten vervullen bij de 
verwezenlijking van veiliger arbeidsomstandigheden en waarmee reeds een langdurige en 
vruchtbare samenwerking opgebouwd is. Samenwerking met de internationale vereniging 
voor sociale zekerheid (ISSA) en met de internationale vereniging van arbeidsinspecties 
(IALI) zal de toepassing van deze normen in derde landen vergemakkelijken. 
Wat de gezondheid op het werk betreft, hebben de EU, de ILO, de WHO en de IMO alle 
een bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van een hoog niveau van volksgezondheid 
in de Lid-Staten, in het bijzonder met betrekking tot de preventie van beroepsziekten. De 
Commissie acht het belangrijk de verschillende structuren, taken en 
verantwoordelijkheden van iedere organisatie te blijven respecteren. Zij is van mening dat 
de reeds toegepaste pragmatische en praktische benadering ter verwezenlijking van 
samenwerking moet worden voortgezet en indien nodig kan worden herzien. 
20 
IV. RAADPLEGING 
Ter waarborging van een zo groot mogelijke samenhang tussen de acties van het programma 
zal de Commissie voorstellen bij de tenuitvoerlegging van het programma als volgt samen te 
werken met de Lid-Staten: 
het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming 
op de arbeidsplaats zal de Commissie van advies blijven dienen bij alle maatregelen met 
betrekking tot de veiligheid en de gezondheid op het werk die op communautair niveau 
zullen worden getroffen of aan de Raad worden voorgelegd; 
voor de relevante niet-wetgevende maatregelen zal de Commissie worden bijgestaan door 
een comité, bestaande uit een vertegenwoordiger van elke Lid-Staat, ter waarborging van 
de correcte uitvoering van de begroting en de evaluatie van de acties; 
de Commissie zal de passende mechanismen die voor de verschillende programma's zijn 
vastgelegd, gebruiken en voor belangrijke gezondheids- en veiligheidsvraagstukken 
worden bijgestaan door het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats. 
21 
V. EVALUATIE EN VERSLAGLEGGING 
Ter vergroting van de waarde en het effect van het Vierde programma betreffende veiligheid, 
hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk zullen de georganiseerde activiteiten 
voortdurend worden geëvalueerd, in het bijzonder met betrekking tot de doeltreffendheid en 
de bijdrage tot de verwezenlijking van de communautaire doelstellingen ervan om", indien 
gewenst, de nodige aanpassingen te kunnen aanbrengen. 
De structuur voor evaluatie en verslaglegging van het programma omvat twee belangrijke 
elementen: 
een uiterlijk eind 1997 in te dienen verslag over de stand van de werkzaamheden in het 
kader van het programma; 
een uiterlijk 31 december 2001 in te dienen algemeen eindverslag, inclusief een 
intercollegiale toetsing ter evaluatie van de belangrijkste werkzaamheden. 
De Commissie zal erop toezien dat deze verslagen beschikbaar worden gesteld aan de Raad, 
het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en de betrokken partijen. 
22 

BIJLAGE 
INDICATIEVE LIJST VAN ACTTVITEITEN 
VOOR DE PERIODE 1996-1997 
Actie 1 
Richtnoeren en basis 
voorlichtingsmateriaal Goedkeuren van mededelingen van de Commissie over een model 
voor het veiligheids- en gezondheidsplan en het veiligheidsdossier 
om de tenuitvoerlegging van Richtlijn 92/57/EEG ("bouwplaatsen") 
te vergemakkelijken en over een algemene benadering van risico-
evaluatie, zoals door Richtlijn 89/391/EEG wordt vereist. 
Evalueren van de behoefte aan verdere acties over onderwerpen die 
samenhangen met de onder actie 3 uitgevoerde onderzoeken en 
voorstellen van eventuele noodzakelijke maatregelen. 
Ontwikkelen van methoden en voorbereiden van begeleiding voor de 
beoordeling van de, kosten-batenanalyse van de communautaire 
acties, en follow-up. 
Opstellen van begeleidende documenten met betrekking tot reeds 
goedgekeurde richtlijnen, inclusief voorbereiding en goedkeuring van 
richtsnoeren voor de beoordeling van chemische, fysische en 
biologische agentia en industriële processen die worden beschouwd 
als gevaarlijk voor de veiligheid of de gezondheid van zwangere 
werkneemsters of van werkneemsters die onlangs zijn bevallen of die 
borstvoeding geven. 
Actie 2 
Voorlichting, onderwijs en 
opleiding over niet-wetgevende 
aangelegenheden 
i) Ontwikkeling van 
gezondheids- en 
veiligheidsbew ustzijn Ontwikkelen van een opvoedingsaanpak inzake ongevallenpreventie 
voor schoolkinderen en validatie daarvan. 
Aanmoedigen van de werking van een doeltreffend netwerk van 
centra die zich bezighouden met door de richtlijn vereiste 
onderwijskwesties. 
23 
Opstellen en evalueren van een opleidingsmodule eerste hulp in het 
kader van de richtlijn inzake medische hulpverlening aan boord van 
schepen. 
Opstellen van een raadplegingsdocument over een kader voor een 
centrum met didactisch materiaal over veiligheid en gezondheid op 
het werk. 
Opstellen van een aanbeveling/ praktijkcode over opvoedings- en 
opleidingsvereisten met betrekking tot veiligheid en gezondheid op 
het werk, en follow-up. 
Evalueren van de behoeften van het MKB inzake opleiding en 
voorlichting met betrekking tot veiligheid en gezondheid op het 
werk. 
Zorgen voor een effectieve start van de activiteiten van het Europees 
Agentschap voor de veiligheid en gezondheid op het werk.' 
ii) Voorlichting over het beleid 
van, de Commissie In samenwerking met Eurostat voortgaan met de tenuitvoerlegging 
van: 
- fasen I en II van de Europese statistieken over arbeidsongevallen 
en -letsels (ESAW); 
- fase I, een proefstudie en fase II van de Europese statistieken over 
beroepsziekten (ESOD). 
Ui) Bewustmaking en 
evenementen Voorbereiding van een afsluitend symposium: Overzicht van de 
sociale onderzoekprogramma's van de EGKS. 
Europese week voor veiligheid en gezondheid op het werk 
(oktober 1996). 
ISSA-wereldcongres over de preventie van ongevallen en 
beroepsziekten (april 1996). 
25e Internationaal Congres over arbeidsgeneeskunde (Stockholm, 
september 1996). 
Europees Filmfestival over veiligheid en gezondheid op het werk. 
24 
Actie 3 
Het ontstaan van nieuwe risico's 
voor gezondheid en veiligheid Onderzoek naar de problemen inzake veiligheid en gezondheid op 
het werk met betrekking tot nieuwe technologieën en produktie-
technieken. 
Analyse van de op Gemeenschapsniveau noodzakelijke actie met 
betrekking tot de preventie van geweld op het werk, en follow-up. 
Analyse van de op Gemeenschapsniveau noodzakelijke actie met 
betrekking tot de preventie van risico's in verband met 
afvalverwijdering, en follow-up. 
Analyse van de op Gemeenschapsniveau noodzakelijke actie met 
betrekking tot de preventie van stress op het werk, en follow-up. 
Onderzoek naar het gebruik van bepaalde technieken voor monitoring 
van de gezondheid van de werknemers, en mogelijke 'actie op 
Gemeenschapsniveau. 
Onderzoek naar de rol van multidisciplinaire beschermings- en 
preventiediensten voor werknemers, en mogelijke actie op 
Gemeenschapsniveau. 
Beoordelen van de uitwerking van de informatiesamenleving op de 
arbeidsomstandigheden en evalueren van mogelijke wettelijke 
voorzieningen op Gemeenschapsniveau. 
Actie 4 
Het SAFE-programma 
Actions for Europe) (Safety Ondersteunen van een eerste reeks projecten in het kader van het 
SAFE-programma. . 
Opzetten van een overlegmechanisme ter beoordeling van SAFE-
voorstellen. 
25 
Actie 5 
Correcte tenuitvoerlegging 
door de Lid-Staten van de 
reeds goedgekeurde 
communautaire wetgeving 
») Controle van 
kennisgeving 
b) Controle van 
overeenstemming Maandelijkse actualisering van de controle op de kennisgeving. 
Aanhangig maken bij het Hof van Justitie van zaken betreffende niet-
kennisgeving van nationale maatregelen* voor de tenuitvoerlegging 
van kaderrichtlijn 89/391/EEG en de bijzondere richtlijnen. 
Dialoog met de nationale autoriteiten die voor de omzetting 
verantwoordelijk zijn, om de ontdekte mogelijke niet-
overeenkomstigheden te beoordelen. 
Algemeen verslag over de overeenstemming met de 
kaderrichtlijn 89/391/EEG en zo nodig instructie van de procedure 
bij inbreuk op de kaderrichtlijn. 
Controle van de overeenstemming van de meegedeelde nationale 
maatregelen ter uitvoering van de bijzondere richtlijnen. 
Actie 6 
Vooruitgang van de door de 
Commissie gedane voorstellen Actief deelnemen aan de interinstitutionele onderhandelingen over 
hangende voorstellen ("vervoer", "chemische agentia", "fysische 
agentia" en "arbeidsmiddelen"). 
Actie .7 
Herziening van communautaire 
wetgeving Aanpassing aan de technische vooruitgang van Ricfitlijn 90/270/EEG 
("beeldschermapparatuur") 
Evaluatie van de problemen bij het doen naleven en van de 
uitwerking van de richtlijnen betreffende de nationale 
arbedsinspectie, in samenwerking met het Comité van hoge 
functionarissen van de arbeidsinspectie (SLIC) 
26 
Evalueren, via een proefproject, van de tenuitvoerlegging en 
praktische beoordeling van één richtlijn, bijvoorbeeld 
"arbeidsmiddelen", in bepaalde Lid-Staten. 
Ontwerpen van een modelverslag als vereist in de richtlijnen, 
beantwoordend aan de behoeften van een degelijke evaluatie. 
Goedkeuren van een Richtlijn van de Commissie tot aanpassing aan 
de technische vooruitgang van Richtlijn 90/679/EEG ("biologische 
agentia"). 
Goedkeuren van een Richtlijn van de Raad tot wijziging van 
Richtlijn 90/394/EEG ("carcinogene agentia"). 
Mededeling door de Commissie aan de Raad van de resultaten van 
een herziening van de Richtlijn van de Raad betreffende de 
bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling 
aan, asbest op het werk. 
Mededeling van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de 
Aanbeveling van de Commissie aan de Lid-Staten betreffende de 
goedkeuring van een Europese lijst van beroepsziekten 
(90/326/EEG). 
Goedkeuren van verdere richtlijnen van de Commissie tot vaststelling 
van indicatieve grenswaarden voor de blootstelling aan chemische 
agentia op het werk. 
Verslag aan het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en 
Sociaal Comité over de bij de toepassing van de richtlijn van de 
Raad ter bescherming van werknemers door een verbod van bepaalde 
specifieke agentia (88/364/EEG) opgedane ervaringen. 
Evaluatie van de behoefte aan verdere acties inzake onderwerpen in 
verband met het onder actie 3 uitgevoerde onderzoek, en voorstellen 
van eventuele noodzakelijke maatregelen. 
27 
Actie 8 
Nieuwe voorstellen voor 
activiteiten met een hoog risico, 
of voor bepaalde categorieën 
werknemers Onderzoeken van de noodzaak van een voorstel voor een aanbeveling 
van de Raad over veiligheid en gezondheid van zelfstandigen op het 
werk. 
Evalueren of verdere wetgeving nodig is (bijvoorbeeld gebruik van 
explosieven). 
Evalueren van de behoefte aan verdere acties voor onderwerpen in 
verband met het onder actie 3 uitgevoerde onderzoek en voorstellen 
van eventuele noodzakelijke maatregelen. 
In de praktijk brengen van een gedetailleerd mandaat van de in 
Besluit 88/383/EEG van de Commissie ("verbetering van 
informatie") bedoelde Groep van deskundigen. 
Actie 9 
Betere samenhang tussen de 
activiteiten van de Commissie Vaststelling, zo nodig in samenwerking met gespecialiseerde 
instellingen, van de te volgen strategie met betrekking tot de 
integratie van aangelegenheden inzake veiligheid en gezondheid op 
het werk in de communautaire beleidslijnen (landbouw, chemische 
stoffen, biotechnologie, enz.) en de afzonderlijke Europese 
onderzoekprogramma's. 
Er zal in het bijzonder onderzoek worden verricht op de volgende 
gebieden: 
BIOMED 
vaststelling van en toezicht op risicofactoren* op het werk met 
nadruk op de biologische en chemische risico's op korte en 
lange termijn; 
gezondheidsonderricht en preventieve maatregelen ter 
vermindering van arbeidsongevallen en blootstelling aan 
risicofactoren; 
28 
de interactie tussen risicofactoren op het werk en in de 
omgeving, fundamenteel onderzoek naar allergische 
aandoeningen en de etiologie van met het beroep en de 
omgeving verband houdende ziekten. Verbanden tussen 
omgevings- en beroepsrisicofactoren (bijv. giftige agentia) en 
de etiologie van ziekten in het algemeen (bijv. van kanker). 
Het programma inzake standaarden, metingen en proefnemingen 
De doelstellingen zijn: het verbeteren van de mogelijkheden voor het 
bepalen van de geschiktheid van meettechnieken, in het bijzonder op 
de volgende gebieden: 
de verbetering van de meetechnieken en de ontwikkeling van 
referentiemateriaal voor het toezicht op de blootstelling van 
werknemers aan fysische, chemische of biologische agentia op 
het werk en/of voor het testen van de doeltreffendheid van de 
toegepaste beschermende maatregelen; 
de ontwikkeling van methoden en referentiemateriaal voor de 
vaststelling van allergieën als gevolg van de blootstelling aan 
hetzij natuurlijke, hetzij kunstmatige factoren; 
de ontwikkeling van persoonlijke controle-apparatuur met de 
mogelijkheid tot waarschuwen, met name voor gebruik op de 
werkplek; 
de ontwikkeling van methoden voor het opsporen van genetisch 
veranderde organismen. 
Het programma inzake telematica-toepassingen 
Het verzamelen van nauwkeurige en betrouwbare bijgewerkte 
informatie is een eerste vereiste voor het verbeteren van de 
arbeidsomstandigheden, en in dit verband van bijzonder belang voor 
de gezondheid en veiligheid op het werk zijn de verschillende 
projecten die in het kader van de programma voor telematica­
toepassingen zullen worden gewijd aan bestuur, onderwijs en 
opleiding, gezondheidszorg en informatieverwerking. 
29 
Actie 10 
Banden met de landen die 
associatieverdragen met de 
Europese Gemeenschap hebben 
gesloten Voortzetten van de inspanningen om de vooruitgang op het gebied 
van de bescherming van de werknemers in de landen van Midden-
en Oost-Europa met het oog op toekomstige toetreding te bevorderen, 
zulks in nauwe samenwerking met het Comité van hoge 
functionarissen van de arbeidsinspectie (SLIC). 
Actie 11 
Beter samenwerldngssysteem in 
de Europese Unie en 
internationaal Bevorderen van de uitwisseling van functionarissen tussen de 
nationale arbeidsinspecties. 
Actief blijven deelnemen aan de opstelling van de IAO-conventie en 
aanbeveling betreffende veiligheid en gezondheid in de 
winningsindustrieën, met steun van het Comité voor de veiligheid en 
de gezondheidsvoorwaarden in de mijnen en andere winnings­
industrieën (SHCMOEI). 
Actief blijven deelnemen aan het Intergouvernementeel Forum over 
chemische veiligheid (Canberra, 1996). 
Blijven bijdragen tot het bereiken van een hoog niveau van 
arbeidsveiligheid, in samenwerking met de IAO en de WHO. 
Voortzetten van de samenwerking met het Internationaal programma 
voor chemische veiligheid (IPCS), met name inzake monografieën, 
criteriadocumenten voor milieuhygiëne en internationale chemische 
veiligheidsbladen. 
Steun verlenen aan nationale inspanningen ter verbetering van de 
gezondheid en veiligheid op het werk buiten de EU, met name in het 
Middellandse-Zeegebied. 
De uitwisseling van informatie en de samenwerking met 
handelspartners (VS, Canada, Japan,enz.) voortzetten. 
30 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
tot vaststelling van een programma betreffende niet-wetgevende 
maatregelen ter verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk 
31 

MEMORIE VAN TOELICHTING 
1. Arbeidsongevallen en beroepsziekten veroorzaken behalve een economische last voor de 
samenleving ook enorme en onnodige menselijke kosten; dit betekent dat er op dit 
gebied nog veel te doen is, waarbij voortgebouwd zal moeten worden op de eerder 
behaalde resultaten. In het algemeen kan men stellen dat verbetering van de gezondheid 
en de veiligheid op de arbeidsplaats het concurrentievermogen kan verbeteren, aangezien 
er een duidelijke correlatie is tussen succesvolle bedrijven en bedrijven die aandacht en 
zorg besteden aan veiligheid en gezondheid. 
2. De introductie in de Europese Akte van 1987 van een specifieke rechtsgrondslag voor 
de invoering van minimumnormen voor veiligheid en gezondheid op het werk, 
Artikel 118A, gaf de werkzaamheden van de Gemeenschap een nieuwe impuls. Op deze 
basis heeft de Commissie in 1988 een derde actieprogramma op dit terrein goedgekeurd 
(PB nr. C 28 van 3.2.1988, p. 3), dat ook door de Raad beschouwd werd als een 
bruikbaar kader voor de tenuitvoerlegging op communautair niveau van Artikel 118A. 
Dit programma was vooral gericht op de sociale aspecten van de interne markt en heeft 
geleid tot uitgebreide communautaire wetgeving betreffende de verbetering van 
veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk in alle opzichten, en met name bij 
werkzaamheden met een verhoogd risico. Bij de ontwikkeling van het programma heeft 
de Commissie altijd terdege rekening gehouden met de verscheidenheid van de nationale 
systemen en praktijken, en met de inschatting van de belasting die bepaalde richtlijnen 
zouden betekenen voor de KMO's. Het Europese Jaar voor de veiligheid, de hygiëne en 
de gezondheidsbescherming was met name een succes wat de voorlichting van alle 
betrokken partijen betrof. De Commissie meent dat de tijd rijp is voor een nieuw 
programma om nieuwe problemen aan te pakken en op de behaalde resultaten voort te 
bouwen. 
3. Het is de bedoeling van de Commissie dat dit programma een voldoende flexibel, 
dynamisch en realistisch kader zal bieden om de Unie in staat te stellen het hoofd te 
bieden aan de uitdagingen van de ingrijpende economische, technologische en sociale 
ontwikkelingen waarmee zij nu geconfronteerd wordt. Bij toekomstige communautaire 
actie op hét gebied van veiligheid en gezondheid op het werk zal rekenin'g gehouden 
moeten worden met het subsidiariteitsbeginsel en de met de eis van proportionaliteit. De 
Commissie wil de doelstellingen verwezenlijken door enerzijds niet-wetgevende 
maatregelen te nemen ter aanvulling en ondersteuning van de doelstellingen van eerder 
goedgekeurde richtlijnen en anderzijds te verzekeren dat de wetgeving blijft aansluiten 
bij de problemen van de moderne samenleving. Bijzondere aandacht zal worden besteed 
aan de verbetering van onderwijs, opleiding en voorlichting, essentiële elementen bij het 
streven naar meer veiligheid en gezondheidsbescherming, en aan het bijstaan van 
KMO's. Daarnaast zal de doelmatigheid van de communautaire actie op het gebied van 
veiligheid en gezondheid op het werk verbeterd worden door het versterken van de 
koppeling aan andere beleidsterreinen van de Gemeenschap. 
4. Bij de bezinning op de verdere nodige maatregelen heeft de Commissie rekening 
gehouden met commentaren van de Lid-Staten, de sociale partners en de andere 
instellingen van de Gemeenschap in het kader van de uitgebreide raadpleging over het 
"Algemeen Kader voor acties van de Commissie van de Europese Gemeenschappen op 
het gebied van veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk (1994-2000)" 
(COM(93) 560 def). Op dit en de andere gebieden zal, om te voldoen aan de 
verwachtingen van Lid-Staten en ondernemingen, gestreefd moeten worden naar een 
32 
massaeffect, ten einde de doelmatigheid, samenhang en zichtbaarheid van de maatregelen 
ter ondersteuning van KMO's te verbeteren. In deze context zal de Commissie een aantal 
specifieke maatrgelen nemen in het kader van een geïntegreerd programma. Een van de 
onderdelen van het programma is SAFE (Safety Actions For Europe), een actie naar 
aanleiding van het voorstel van het Europees Parlement in zijn resolutie betreffende het 
Algemeen Kader voor acties van de Commissie van de Europese Gemeenschappen op 
het gebied van veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk (1994-2000), 
dat is goedgekeurd op 6 mei 1994 (PB nr. C 205 van 25.7.1994, p. 478); in dit voorstel 
werd de Commissie uitgenodigd om haar vierde programma op dit terrein in te dienen 
in de vorm van een besluit van de Raad, met speciale aandacht voor niet-wetgevende 
maatregelen en voor kleine en middelgrote ondernemingen. 
5. Het programma, dat uit drie delen bestaat, voorziet in niet-wetgevende maatregelen, 
waaronder het SAFE-programma, in essentiële wetgevende maatregelen en in 
maatregelen betreffende gezondheid en veiligheid op andere beleidsterreinen. Het 
onderhavige besluit betreft de ontwikkeling van niet-wetgevende maatregelen, zoals 
richtsnoeren en voorlichtings-, onderwijs- en opleidingsmateriaal, en het SAFE-
programma, dat gericht is op de verbetering van de veiligheid, de hygiëne en 'de 
gezondheidsbescherming op het werk, met name in kleine en middelgrote 
ondernemingen. 
6. Bij de tenuitvoerlegging van het programma zal gezorgd dienen te worden voor een 
optimale samenhang van de acties; daarom zal een vergelijkbare procedure gevolgd 
worden als in het kader van het Europese Jaar voor de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheid op het werk. De Commissie is voornemens het programma, in nauwe 
samenwerking met de Lid-Staten, als volgt uit te voeren: 
het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats zal dezelfde rol blijven vervullen en 
de Commissie adviseren betreffende alle op communautair niveau genomen of aan 
de Raad voorgelegde maatregelen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het 
werk; 
voor de relevante niet-wetgevende acties zal de Commissie worden bijgestaan door 
een Comité, bestaande uit een vertegenwoordiger van elke Lid-Staat, dat toezicht 
houdt op de juiste uitvoering van de begroting en de evaluatie van de acties; 
de Commissie zal gebruik maken van de geëigende mechanismen waarin de andere 
programma's voorzien; bij ernstige problemen op het gebied van gezondheid en 
veiligheid zal het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats ingeschakeld worden. 
7. Vöor de acties die niet onder andere beleidskaders of wetgeving vallen, dient het 
programma op een besluit van de Raad gebaseerd te zijn. Het onderhavige besluit 
verschaft deze grondslag. 
33 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 95/0155 (CNS) 
tot vaststelling van een programma betreffende niet-wetgevende 
maatregelen ter verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op 
artikel 235, 
Gezien het voorstel van de Commissie(1), 
Gezien het advies van het Europees Parlement^, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3), 
Overwegende dat de preventie van arbeidsongevallen, beroepsziekten en arbeidshygiëne onder 
de in de artikelen 118 en 118A van het Verdrag genoemde gebieden en doelstellingen vallen; 
dat in deze context de samenwerking tussen de Lid-Staten en de Commissie en tussen de Lid-
Staten onderling dient te worden versterkt; 
Overwegende dat de aantallen ongevallen, zelfs met dodelijke afloop, en beroepsziekten in de 
Gemeenschap nog steeds onaanvaardbaar hoog zijn; 
Overwegende dat dit enorme en onnodige menselijke kosten en een zware economische 
belasting voor de samenleving vertegenwoordigt; dat verbetering van de veiligheid en de 
gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats het concurrentievermogen kan verbeteren, 
aangezien er een duidelijke samenhang bestaat tussen succesvolle ondernemingen en goede 
praktijken op het gebied van veiligheid en gezondheid; 
Overwegende dat, ondanks aanzienlijke inspanningen, een groot aantal ondernemingen en in 
het bijzonder kleine en middelgrote ondernemingen, moeilijkheden ondervindt om bij de 
invoering van nieuwe of de aanpassing van bestaande produktiemethoden toch de gezondheid 
en de veiligheid van de werknemers te waarborgen en zorg te dragen voor een goed niveau 
van de werkomgeving in overeenstemming met nieuwe wetgeving; 
Overwegende dat wetgeving inzake veiligheid en gezondheid op het werk aangevuld dient te 
worden door niet-wetgevende maatregelen, met inbegrip van op de verbetering van de 
veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op het werk, gerichte bewustmaking en 
voorlichting met name in kleine en middelgrote ondernemingen; 
(1) PB nr. 
(2) PB nr. 
(3) PB nr. 
34 
Overwegende dat de Gemeenschap verdere aanzienlijke stappen dient te ondernemen om de 
veiligheid en de gezondheidsbescherming in afzonderlijke sectoren te verbeteren wat de 
gebruikte materialen betreft of voor bijzonder kwetsbare, vooralsnog ontoereikend beschermde 
risicogroepen; dat zij daarnaast ook de bewustwording, de verhoging van opleidingsniveau^ 
en de uitwisseling van informatie dient te bevorderen en de samenwerking met derde landen 
en met internationale organisaties dient te ontwikkelen; 
Overwegende dat het programma een bijdrage dient te leveren op het gebied van de 
bewustwording van factoren die voor veiligheid en gezondheid bepalend zijn en van 
risicofactoren, op dat van de vroegtijdige ontdekking van negatieve effecten, van raad en 
advies, en van sociale ondersteuning; 
Overwegende dat, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, acties met betrekking tot 
veiligheid en gezondheid op het werk, gezien de omvang of de beoogde effecten, doelmatiger 
door de Gemeenschap kunnen worden ondernomen; 
Overwegende dat met een meerjarenprogramma met duidelijke doelstellingen voor 
communautaire actie dient te worden gestart en prioritaire acties dienen te worden geselecteerd 
ter verbetering van de veiligheid en de gezondheidsbescherming op het werk van alle 
werknemers in de Gemeenschap, alsmede passende regelingen voor de evaluatie van dergelijke 
acties; dat de duur van dit programma vijfjaar dient te beslaan om voor de uitvoering van 
acties ter verwezenlijking van de gestelde doelstellingen over voldoende tijd te beschikken; 
Overwegende dat er andere communautaire programma's en initiatieven bestaan die ook in 
meerdere of mindere mate voor de gezondheid en de veiligheid op het werk relevant zijn; dat 
derhalve zorg dient te worden gedragen voor de samenhang tussen de verschillende 
communautaire acties; 
Overwegende dat voor de relevante niet-wetgevende maatregelen de Commissie dient te 
worden bijgestaan door een Comité, bestaande uit een vertegenwoordiger van elke Lid-Staat, 
dat toezicht houdt op de juiste uitvoering van de begroting en de evaluatie van de maatregelen; 
Overwegende dat ingevolge Besluit 74/325/EEG van de Raad(4), laatstelijk gewijzigd bij de 
Akte van toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden, de Commissie bij het opstellen van 
voorstellen op dit terrein het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats kan raadplegen; 
Overwegende dat het Verdrag voor de vaststelling van dit besluit niet in andere bevoegdheden 
voorziet dan in die van artikel 235, 
BESLUIT: 
(4) PB nr. L 185 van 9.7.1974, p. 15. 
35 
Artikel 1 
Voor een periode van vijf jaar, die het tijdvak van 1 januari 1996 tot en met 
31 december 2000 bestrijkt, wordt een communautair actieprogramma vastgesteld voor niet-
wetgevende maatregelen ter verbetering van de veiligheid en de gezondheidsbescherming op 
het werk. 
Dit programma behelst: 
richtsnoeren en basis-voorlichtingsmateriaal om juiste toepassing van de communautaire 
wetgeving te vergemakkelijken; verbetering van de voorlichting, het onderwijs en de 
opleiding; onderzoek van de in Bijlage I genoemde centrale probleemgebieden; 
het in Bijlage II genoemde SAFE ("Safety Actions For Europe")-programma, dat gericht 
is op de verbetering van de veiligheid, de hygiëne en de gezondheid op het werk, in het 
bijzonder in kleine en middelgrote ondernemingen. 
Artikel 2 
De Commissie draagt zorg voor de tenuitvoerlegging van de in de Bijlagen I en II genoemde 
acties, overeenkomstig de artikelen 5 en 6, in nauwe samenwerking met de Lid-Staten en met 
op het gebied van veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk actief zijnde instellingen en 
organisaties. 
Artikel 3 
De Commissie draagt zorg voor de samenhang en de complementariteit van, enerzijds, de in 
het kader van dit programma uit te voeren communautaire acties en, anderzijds, de overige 
relevante communautaire programma's en initiatieven. 
Artikel 4 
1. De in Bijlage I genoemde acties worden uitgevoerd door de Gemeenschap, de Lid-
Staten, de sociale partners, en publieke of particuliere instellingen en organisaties. 
Aanvragen om financiering betreffende deze acties worden aan de Commissie gericht. 
2. De in Bijlage II bedoelde acties worden uitgevoerd door de Lid-Staten, de sociale 
partners, en publieke of particuliere instellingen en organisaties. Aanvragen om 
financiering betreffende deze acties worden aan de Commissie gericht. 
36 
Artikel 5 
De selectie van de te financieren projecten en de vaststelling van het bedrag van de financiële 
ondersteuning, overeenkomstig de in de Bijlagen I, II en III genoemde doelstellingen en 
criteria, geschieden volgens de in artikel 6, lid 2, aangegeven procedure. 
Artikel 6 
De Commissie wordt bijgestaan door een comité van, raadgevende aard, bestaande uit 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten en voorgezeten door een vertegenwoordiger van de 
Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen 
maatregelen. Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar 
gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van 
een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het recht te 
verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte advies. 
Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn 
advies. 
Artikel 7 
1. De Commissie moedigt samenwerking aan met derde landen, met lichamen van de 
Verenigde Naties, en met andere organisaties of agentschappen of bureaus die zich op 
dit terrein bewegen. 
2. EVA-landen, in het kader van de EER-Overeenkomst, en landen waarmee de 
Gemeenschap Associatie-Overeenkomsten heeft gesloten, kunnen bij de in de Bijlagen 
I en II genoemde activiteiten worden betrokken. 
Artikel 8 
1. De Commissie maakt regelmatig informatie over de ondernomen acties en over de 
mogelijkheden voor communautaire steun op de verschillende actieterreinen bekend. 
37 
De Commissie legt het Europees Parlement, de Raad en het Economische en Sociaal 
Comité een tussentijds verslag over de ondernomen acties voor, en uiterlijk op 
31 december 2001 een algemeen eindverslag. 
Gedaan te Brussel, op 
Voor de Raad 
De Voorzitter 
38 

BIJLAGE I 
RICHTSNOEREN EN BASIS-VOORLICHTINGSMATERIAAL OM JUISTE 
TOEPASSING VAN DE COMMUNAUTAIRE WETGEVING TE 
VERGEMAKKELIJKEN; VOORLICHTING, ONDERWIJS EN OPLEIDING; 
BELANGRIJKE OF NIEUWE PROBLEMEN 
(1996-2000) 
1. Richtsnoeren en basis-voorlichtingsmateriaal om juiste toepassing van de communautaire 
wetgeving te vergemakkelijken, waar nodig rekening houdende met de ingevolge de 
verschillende richtlijnen vereiste verslagen 
1.1 Samenstellen van niet-officiële gidsen van de wetgeving, die niet pretenderen alle 
juridische aspecten te bestrijken maar werkgevers, ondernemingen, werknemers 
en Lid-Staten toch nuttige (technische) bijstand en achtergrondinformatie bieden. 
1.2 Om deze informatie doelgericht te verschaffen is het van essentieel belang te 
weten wat op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk de mensen en 
de behoeften van de werkgevers zijn, met name die in kleine en middelgrote 
ondernemingen. 
2. Voorlichting, onderwijs en opvoeding 
2.1 Stimulering van de bewustwording op het gebied van gezondheid en veiligheid. 
2.2 Informatie over het beleid van de Commissie: om de doorzichtigheid van de 
communautaire maatregelen te waarborgen, zal de Commissie informatie over de 
communautaire activiteiten opstellen en verspreiden. 
2.3 Overeenkomstig haar beleid inzake informatievoorziening en bewustmaking 
betreffende communautaire activiteiten, met name voor het grote publiek, zal de 
Commissie in overleg met de Lid-Staten regelmatig een Europese week van de 
veiligheid en de gezondheid op het werk organiseren, alsmede symposia over 
onderwijs en opleiding inzake veiligheid en gezondheid, wedstrijden voor 
ontwerpers van opleidingsmateriaal, en festivals van audio-visuele produkten 
betreffende veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk. 
3. Onderzoek van bepaalde centrale problematieken, rekening houdende met bestaande 
informatie en onderzoeksresultaten, en/of bevordering, waar dienstig, van nieuw 
onderzoek 
39 
BIJLAGE II 
SAFE ("Safety Actions For Europe"), gericht op de verbetering van de veiligheid, de 
hygiëne en de gezondheidsbescherming op het werk, in het bijzonder in kleine en 
middelgrote ondernemingen 
(1996-2000) 
1.1 SAFE ("Safety Actions For Europe") zal projecten van praktische aard ondersteunen die 
betrekking hebben op: 
- het bevorderen van specifiek op veiligheid, hygiëne en gezondheid gerichte 
verbeteringen van de werksituatie, vooral in kleine en middelgrote ondernemingen; 
- het verbeteren van de organisatie van het werk met het oog op 
mentaliteitsveranderingen ten aanzien van veiligheid en gezondheid op het wérk, 
teneinde de aantallen arbeidsongevallen en de beroepsziekten terug te dringen. 
1.2 Een van de doelstellingen van het SAFE-programma bestaat daarom uit de ondersteuning 
van praktijken die erop gericht zijn de werksituatie, de werkorganisatie en de 
werkmethoden te verbeteren met betrekking tot ofwel een specifiek probleem in verband 
met veiligheid en gezondheid op het werk, ofwel demonstratie van de beste praktijken 
om arbeidsongevallen en/of beroepsziekten te bestrijden, ofwel wegen en middelen om 
in individuele bedrijven en ondernemingen tot daadwerkelijke naleving van de 
communautaire wetgeving te komen. 
1.3 Daarom zal het SAFE-programma ook de ontwikkeling ondersteunen van 
"modelarbeidsplaatsen" waar praktische oplossingen zijn gevonden voor voor risico's op 
het werk en die kunnen dienen als model voor anderen die bestaande arbeidsplaatsen 
zouden willen veranderen of nieuwe ontwerpen. Het programma zal ook vernieuwende 
benaderingen van nieuwe risicofactoren of van werkzaamheden met een verhoogd risico 
ondersteunen; het kan daarbij gaan om het gebruik van veilige en/of schone technologie 
of om andere innovatieve maatregelen. 
1.4 Daarnaast zal steun worden verstrekt aan specifieke onderwijs- en opleidingsinitiatieven 
ter verbetering van de kennis van de communautaire wetgeving en van de 
bewustwording van de werkomgeving. 
1.5 Ook projecten van Europese organisaties, individuele ondernemingen, werkgevers of 
werknemers kunnen voor ondersteuning door het SAFE-programma in aanmerking 
komen. Dergelijke projecten dienen gericht te zijn op ondersteuning van de 
besluitvorming met betrekking tot het invoeren van maatregelen in complete sectoren 
van het bedrijfsleven, met name in meer dan één Lid-Staat. 
40 
BIJLAGE UI 
SELECTIECRITERIA 
L Algemene criteria 
Om voor selectie in aanmerking te komen, dienen de ingediende projecten aan de 
volgende criteria te voldoen: 
- een goede kosten-baten-verhouding hebben; 
- een "Europese meerwaarde" creëren, b.v. door een duurzaam multiplicatoreffect op 
Europese schaal; 
- een doelmatige en evenwichtige samenwerking tussen de verschillende partners 
vertonen op de niveaus van: 
* het ontwerpen van het project; 
* het uitvoeren van het project; 
* de financiële participatie. 
EL Evaluatiecriteria 
Projecten die zoveel mogelijk aan de volgende criteria voldoen, zullen de voorkeur 
genieten. De projecten dienen: 
veeleer een bijdrage te leveren aan de preventie van arbeidsongevallen en 
beroepsziekten dan aan het verhelpen van de gevolgen ervan; 
de duurzame integratie van veiligheid en gezondheidsbescherming op het werk 
in het management van ondernemingen of in het kwaliteitsmanagement van de 
produkten te vergemakkelijken; 
de overdracht en het gebruik van vernieuwende experimenten op Europese schaal 
te bevorderen; 
de sociale dialoog te bevorderen; 
veeleer gericht te zijn op inspanningen op lange termijn dan op kwantificeerbare 
resultaten; 
vernieuwing en ondernemingsgeest aan te moedigen, in het bijzonder bij 
werkzaamheden met een verhoogd risico; 
de ontwikkeling van praktische oplossingen voor risico's op de arbeidsplaats te 
ondersteunen; 
de samenwerking tussen ondernemingen te ondersteunen; 
41 
de verbetering van de uitwisseling van informatie, van onderwijs en van opleiding 
te ondersteunen; 
ook een bijdrage te leveren aan de tenuitvoerlegging van actieprogramma's en 
communautair beleid betreffende: 
* het leren tijdens de gehele levensduur; 
* gelijke kansen; 
* de integratie van gehandicapten; 
* het opnieuw in het arbeidsleven integreren van langdurig werklozen; 
* de preventie van ongevallen in het algemeen (in huis, bij sportbeoefening, in 
het verkeer, enz.); 
* sectorieel beleid (nader te specifiëren); 
* andere programma's of beleidsmaatregelen (nader te specifiëren). 
m. Uitsluitingscriteria 
Niet in aanmerking komen: 
acties die tot een enkele Lid-Staat beperkt blijven en ook niet overdraagbaar zijn 
naar andere; 
acties die alleen het voldoen aan nationale eisen betreffen, ook als die uit 
communautaire wetgeving voortvloeien. 
42 
FINANCIEEL MEMORANDUM 
1. TITEL VAN HET VOORSTEL 
Niet-wetgevende acties ter verbetering van de veiligheid, de hygiëne en de gezondheid op 
het werk 
2. BEGROTINGSLIJNEN 
B3-4310 Veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats, met 
inbegrip van subsidies aan het "Bureau Technique Syndical Européen" (BTS) 
(ex B3-4310 en B3-4003 in 1995). 
B3-4313 Programma SAFE (Safe Action for Europe) 
3. RECHTSGRONDSLAG 
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid de artikelen 118, 
118A, 118B en 155 en 235; 
Besluit van de Raad tot goedkeuring van niet-wetgevende acties ter verbetering van 
de veiligheid, de hygiëne en de gezondheid op het werk. 
4. BESCHRIJVING VAN DE ACTIE 
4.1 Algemene doelstelling 
De Commissie wil met haar Vierde Actieprogramma een voldoende flexibel, 
dynamisch en realistisch kader bieden om de Europese Unie in staat te stellen met 
succes bet hoofd te bieden aan de uitdagingen van de diepgaande economische, 
technologische en sociale veranderingen die momenteel plaatsgrijpen. De 
basisprincipes luiden als volgt: 
- noodzaak ervoor te zorgen dat de op het gebied van de gezondheid en veiligheid 
op het werk ondernomen acties zo worden opgezet dat zij het 
concurrentievermogen van de bedrijven, met name het MKB, ondersteunen; 
- bevordering van de verbetering van de arbeidsomstandigheden met betrekking tot 
veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk, met name in het MKB; 
- tenuitvoerlegging, consolidering, rationalisering en uitbreiding van de 
communautaire wetgeving ter zake telkens wanneer dat noodzakelijk is; 
- aanvulling van de wetgeving ter bevordering van een gezond arbeidsmilieu, met 
speciale aandacht voor het MKB; 
- integratie van het Programma in de andere activiteiten van de Unie en versterking 
van de dialoog met de Lid-Staten en de sociale partners; 
43 
- coördinatie en integratie van de activiteiten met de op hetzelfde gebied werkzame 
internationale organisaties. 
- vergemakkelijking van de toegang tot informatie voor de werknemers op de 
betrokken gebieden (BTS). 
Bij de analyse van de projecten zal rekening worden gehouden met de specifieke 
doelstellingen die in het actieprogramma van het Agentschap voor gezondheid en 
veiligheid zijn vermeld, teneinde de samenhang tussen de verschillende gebieden te 
verzekeren. 
4.2 Duur van het Programma en regelingen voor de hernieuwing of uitbreiding ervan 
- 1996-2000 (1/1/1996 to 31/12/2000); 
- eind 1998 verslag aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en 
Sociaal Comité; 
- eindverslag uiterlijk op 31/12/2001. 
5. INDELING VAN DE UITGAVEN 
5.1 Niet-verplichte uitgaven 
5.2 Gesplitste kredieten 
5.3 Soort inkomsten: geen 
6. AARD VAN DE UITGAVEN 
6.1 Financiering 
6.1.1 Bescherming van de veiligheid, hygiëne en gezondheid op hei werk, met 
inbegrip van subsidies aan het "Bureau Technique Syndical Européen" 
Subsidie voor medefinanciering met andere openbare en/of particuliere 
bronnen (tot een bepaald percentage van het totale bedrag van de 
voorgestelde projecten). 
Het bedrag van de toegekende financiering verschilt naargelang de omvang 
van de te financieren actie en de betrokkenheid van het Programma bij de 
diverse in het kader van de actie geplande manifestaties. 
44 
Dit bedrag is niet hoger dan 70% van de totale voorlopige begroting voor de 
voorgestelde projecten, behalve voor de netwerken en de aanbestede werken 
die van rechtstreeks nut zijn voor de Commissie, waarvoor de subsidie tot 
100% kan bedragen. 
Dit krediet omvat de subsidie aan het "Bureau Technique Syndical 
Européen", dat technische bijstand verleent bij de opstelling van adviezen, 
via het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de 
gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats. 
6.1.2 Programma SA FE (Safety A ction for Europe) 
Subsidie voor medefinanciering met andere openbare en/of particuliere 
bronnen (tot een bepaald percentage van het totale bedrag van de 
voorgestelde projecten). 
Het bedrag van de toegekende financiering verschilt naargelang de omvang 
van de te financieren actie en de betrokkenheid van het Programma bij'de 
diverse in het kader van de actie geplande manifestaties. 
Dit bedrag is niet hoger dan 70% van de totale voorlopige begroting voor de 
voorgestelde projecten, behalve voor de netwerken en de aanbestede werken 
die van rechtstreeks nut zijn voor de Commissie, waarvoor de subsidie tot 
100% kan bedragen. 
6.2 Terugbetaling 
Gedeeltelijke of volledige terugbetaling kan worden gevraagd indien de activiteiten 
waarvoor het geld werd toegekend, niet of slechts gedeeltelijk worden uitgevoerd. De 
voorgestelde operatie zal geen verandering in de inkomsten met zich brengen. 
7 FINANCIËLE GEVOLGEN 
7.1 Wijze van berekening van de totale kosten van de actie: betreft punt 7.2 
7.2 Uitsplitsing van de kosten van de actie per onderdeel (EG, in Mecu) 
Indicatieve uitsplitsing in Mecu: deze zuiver indicatieve uitsplitsing loopt niet vooruit 
op de bedragen die de begrotingsautoriteit daadwerkelijk voor elk van de betrokken 
jaren zal toekennen. Anderzijds wordt de uitsplitsing per actiegebied ter oriëntatie 
gegeven. De indicatieve bedragen voor de opeenvolgende uitvoeringsjaren van het 
programma moeten in het kader van de opeenvolgende voorontwerpen van begroting 
worden vastgesteld. 
45 
Actiegebieden 
Bescherming van de 
veiligheid, hygiëne en 
gezondheid op het werk 
Actie te behoeve van de 
arbeidsveiligheid in Europa 
(SAFE) 
Totaal JAAR 
VOB 1996 1997 1998 1999 2000 Totaal 
1996-2000 
Indicatieve programmering 
4,5 
1,5* 
6,0 5 
10 
15 5 
10 
15 5 
10 
15 5 
10 
15 24,5 
41,5 
66 
* Startwerkzaamheden voor de tenuitvoerlegging van het SAFE-programma 
7.3 Indicatief tijdschema van de kredieten 
7.3.1 B3-4310: Bescherming van de veiligheid, hygiëne en gezondheid op het 
werk + BTS 
Vastleggings­
kredieten 
Betalings­
kredieten 
1996 
1997 
1998 
1999 
2000 
volgende 
begrotingsjaren 
Totaal 1996 
4,5 
3,0 
1,5 
4,5* 1997 
5,0 
3,5 
1,0 
0,5 
5,0* 1998 
5 
3,5 
1,0 
0,5 
5,0* 1999 
5 
3,5 
1,0 
0,5 
5,0* 2000 
5 
3,5 
1,5 
5,0* Totaal 
24,5 
3,0 
5,0 
4,5 
5,0 
5,0 
2,0 
24,5 
Waarvan 1 Mecu/jaar voor de subsidie aan het Bureau Technique Syndical Européen 
(BTS). 
46 
7.3.2 B3-4313: Acties ten behoeve van de arbeidsveiligheid in Europa (SAFE) 
Vastleggings­
kredieten 
Betalings­
kredieten 
1996 
1997 
1998 
1999 
2000 
volgende 
begrotingsjaren 
Totaal 1996 
1,5 
1,0 
0,5 
1,5* 1997 
10 
5 
4 
1 
10 1998 
10 
5 
4 
1 
10 1999 
10 
5 
4 
1 
10 2000 
10 
5 
5 
10 Totaal 
41,5 
1,0 
5,5 
9,0 
10,0 
10,0 
6,0 
41,5 
Startwerkzaamheden voor de tenuitvoerlegging van het SAFE-programma. 
8 GEPLANDE MAATREGELEN TER VOORKOMING VAN FRAUDE (EN RESULTATEN VAN DE 
TOEPASSING ERVAN) 
Alle contracten, overeenkomsten en juridische verplichtingen van de Commissie 
voorzien in de mogelijkheid van controle ter plaatse door de Commissie en de 
Rekenkamer. Voorts zijn alle acties voor wat de begunstigden betreft; onderworpen 
aan verplichtingen inzake rapportering en financiële afrekening, die zowel inhoudelijk 
als wat het in aanmerking komen worden geanalyseerd, overeenkomstig het doel van 
de communautaire financiering. 
9 ELEMENTEN VAN DE KOSTEN-BATENANALYSE 
9.1 Bescherming van de veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk, met 
inbegrip van subsidies aan het Bureau Technique Syndical Européen 
De te financieren acties zullen voornamelijk worden gekozen op basis van het 
criterium dat de uitvoering ervan elementen van meerwaarde in het kader van 
de ontwikkeling en de follow-up van de communautaire beleidslijnen op dat 
gebied met zich brengt. 
47 
9.1.1 Specifieke doelstellingen, doelgroep 
De doelstelling van het beleid van de Commissie inzake veiligheid, 
hygiëne en gezondheidsbescherming op het. werk is en blijft de 
vermindering tot een minimum van het aantal arbeidsongevallen en 
beroepsziekten, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. 
Deze actie beoogt met name de correcte toepassing van de 
communautaire richtlijnen inzake veiligheid en gezondheidsbescherming 
op het werk te waarborgen, de opstelling van strikte normen inzake 
veiligheid en gezondheidsbescherming op het werk verder te bevorderen 
en een effectieve inspraak van de sociale partners in de opstelling, de 
formulering en de tenuitvoerlegging van het communautaire beleid van 
de Commissie inzake veiligheid en gezondheidsbescherming van de 
werknemers te verzekeren. 
Onder deze begrotingspost valt eveneens de financiering van de 
uitvoering van proefprojecten op het gebied van het arbeidsmilieu met' 
betrekking tot acties voor onderzoek, verspreiding van informatie, 
opleiding en organisatie van seminars over het arbeidsmilieu. De 
uitgaven zullen meer bepaald verband houden met de problemen 
waarmee kleine en middelgrote ondernemingen geconfronteerd kunnen 
worden bij de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving inzake 
gezondheidsbescherming, veiligheid en milieu, en met de bewustmaking 
van de betrokkenen op het gebied van het arbeidsmilieu en de 
milieurisico's op het werk. 
Daarnaast omvat dit krediet de benodigde middelen voor proefprojecten 
voor milieuopleidingen van de werknemers uit het MKB. 
Dit krediet is verder bestemd voor een subsidie aan het internationale 
informatiecentrum van het "Bureau Technique Syndical Européen", voor 
de kosten van voorlichtings- en bewustmakingsacties voor het grote 
publiek, en voor de kosten van opleidingsacties voor 
gezondheidswerkers. De toename van de externe samenwerking vloeit 
voort uit het akkoord tussen de Gemeenschap en de Lid-Staten van de 
Europese Vrijhandelsassociatie, de nieuwe ontwikkelingen in Midden-
en Oost-Europa, de algemeen toegenomen belangstelling voor 
gezondheid en veiligheid op het werk, en de de noodzaak om de 
samenwerking met internationale organisaties zoals de Internationale 
Arbeidsorganisatie, de Organisatie voor Economische Samenwerking en 
Ontwikkeling, de Wereldgezondheidsorganisatie en de Internationale 
Maritieme Organisatie te intensiveren. 
In het kader van het Vierde Actieprogramma van de Commissie inzake 
veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk (1996-2000) 
zijn de volgende specifieke doelstellingen vastgesteld: 
- uitwerken van niet-wetgevende begeleidende maatregelen ter 
aanvulling en ondersteuning van de wetgevingsdoelstellingen; 
48 
- voorlichting, opleiding, onderzoek en educatie inzake gezondheid en 
veiligheid op het werk, met inbegrip van: 
- integratie van gezondheid en veiligheid op het werk in de andere 
beleidslijnen; 
- specifieke bewustmakingsacties en publikaties ter zake; 
- bevordering van de beleidslijnen van de Commissie; 
- harmonisatie van de statistieken over arbeidsongevallen en 
beroepsziekten; 
- analyse van de belangrijke en nieuwe problemen; 
- verificatie, controle en follow-up van de omzetting van de 
communautaire richtlijnen in het nationaal recht van de Lid-Staten, 
in samenwerking met de bevoegde autoriteiten; 
- tenuitvoerlegging, consolidering, rationalisering en voltooiing van de 
communautaire wetgeving; 
- analyse van de sectoren met een hoog risico en van bepaalde 
categorieën werknemers, met het oog op nieuwe voorstellen; 
- leggen van contacten en opzetten van regelmatige uitwisselingen 
tussen de deskundigen, instellingen en autoriteiten van de Lid-Staten, 
de normalisatie-organen en de Commissie teneinde de toepassing van 
de bestaande communautaire richtlijnen te identificeren, te wijzigen, 
aan te vullen en te verduidelijken; 
- internationale samenwerking en bevordering van de Europese 
wetgeving in derde landen, vooral met de landen die met de 
Europese Unie associatieverdragen hebben ondertekend; 
- bevordering van de werkzaamheden van de Gemeenschap inzake 
veiligheid en gezondheid op het werk buiten de Gemeenschap, en 
internationale samenwerking. 
Naargelang de specifieke doelstellingen kan de doelgroep als volgt 
worden omschreven: 
- werkgevers en werknemers; 
- gezondheids- en veiligheidspersoneel, zoals arbeidsgeneeskundigen, 
veiligheidsingenieurs, andere gezondheids- en 
arbeidsveiligheidswerkers naargelang de verschillende stelsels van de 
Lid-Staten, deskundigen van gespecialiseerde instellingen en/of 
organen; 
- arbeidsinspecteurs; 
49 
- werknemers- en werkgeversvertegenwoordigers; 
- andere personen die rechtstreeks of indirect invloed uitoefenen op de 
arbeidsveiligheid (bijvoorbeeld leerkrachten en leerlingen, 
journalisten, enz.). 
Naargelang de acties en individuele projecten zijn de uiteindelijke 
begunstigden van de begrotingsinspanning van de Gemeenschap alle 
bovengenoemde bevolkingscategorieën, via de bevoegde autoriteiten en 
organen van de Lid-Staten. 
9.1.2 Rechtvaardiging van de actie 
Van de 160 miljoen werknemers in de Gemeenschap worden elk jaar 10 
miljoen het slachtoffer van incidenten of ongevallen op het werk, of van 
beroepsziekten. 8000 werknemers sterven daaraan. 
Uit onderzoek is gebleken dat arbeidsongevallen en beroepsziekten vaak" 
samenhangen met middelmatige managementmethoden. Goed 
management veronderstelt een optimaal gebruik van de beschikbare 
middelen; daarvoor is een veilige arbeidsplaats nodig, die de veiligheid 
en de gezondheid van de werknemers beschermt, hun moreel en hun 
motivatie verbetert, de kwaliteit van de produktie verhoogt en zodoende 
tot de economische prestaties van het bedrijf bijdraagt. De menselijke 
aspecten buiten beschouwing gelaten, met name het lijden van de 
werknemers en hun gezinnen, zijn de economische gevolgen aanzienlijk. 
In 1992 werd in de hele Gemeenschap naar schatting 27 000 miljoen ecu 
uitgegeven als rechtstreeks gevolg, van arbeidsongevallen en 
beroepsziekten. 
De activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van de veiligheid en 
de gezondheid op het werk zijn doorgaans gebaseerd op de verdragen tot 
oprichting van de Europese Gemeenschap. De belangrijkste 
rechtsgrondslag van de communautaire actie op dit gebied blijft 
artikel 118A, dat met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, de 
respectieve rollen van de Lid-Staten en de Gemeenschap vastlegt. 
In dit verband zal de Commissie de dialoog tussen de sociale partners 
op communautair niveau blijven bevorderen en uitbreiden. 
Derhalve moet de Gemeenschap het doel dat zij zich heeft gesteld om 
de veiligheid en de gezondheid op het werk nog meer te verbeteren, 
verder nastreven. Het is van belang de inspanningen ter vermindering 
van het aantal arbeidsongevallen en beroepsziekten voort te zetten 
teneinde de werknemers te beschermen, de daarmee samenhangende 
kosten te verminderen en het concurrentievermogen van de 
ondernemingen te verbeteren. 
De communautaire actie in het kader van de bevordering van de 
gezondheid en de veiligheid van de werknemers is niet aan beperkingen 
gebonden. De Commissie heeft tevens een reeks complementaire acties 
50 
opgezet die gericht zijn op de Lid-Staten, de ondernemingen, de 
werkgevers en werknemers, in de eerste plaats initiatieven om de 
betrokken partijen beter te informeren. 
Het merendeel van de specifieke acties op communautair en op nationaal 
niveau wordt medegefinancierd (naar rata van 30 tot 70%) met organen 
uit de openbare of privé-sector van de Lid-Staten. Sommige Lid-Staten 
kennen tevens ambtshalve aanvullende kredieten toe aan bepaalde acties 
of studies die voor specifieke regio's van belang zijn. Onlangs is 
geconstateerd dat de privé-sector een bijzonder belang hecht aan de 
Europese dimensie, vooral op het gebied van opleiding en voorlichting. 
Hoewel dit momenteel in een vrij beperkte en niet-systematische 
financiële bijdrage tot uiting komt, zou dit zich tot een dynamisch 
element voor de toekomst kunnen ontwikkelen. De op Europees niveau 
gestarte sociale dialoog zou ook op het gebied van de gezondheid en 
veiligheid op het werk alle economische sectoren van de Lid-Staten 
bewust moeten maken van de noodzaak te kornen tot een verbetering 
van de gezondheid en veiligheid van de werknemers en daardoor tot een' 
vermindering van de uit hoofde van arbeidsongevallen en beroepsziekten 
betaalde vergoedingen. 
Er moet echter worden benadrukt dat een systematischer mobilisatie van 
aanvullende financieringsbronnen in de Lid-Staten waarschijnlijk een 
noodzakelijk element zal zijn om bij de verschillende acties of specifieke 
projecten betere resultaten te behalen. 
Anderzijds kan de doeltreffendheid van de communautaire actie op het 
gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk worden verbeterd 
door de banden met de overige gebieden van het communautair beleid 
te versterken. 
9.1.3 Follow-up en evaluatie van de actie 
De prestatie-indicatoren verschillen naargelang de hieronder opgesomde 
algemene en specifieke doelstellingen. 
Daarnaast dient een onderscheid te worden gemaakt tussen: 
- kwalitatieve prestatie-indicatoren, waarvan de verwezenlijking niet 
altijd in kwantitatieve termen kan worden uitgedrukt; 
- kwantitatieve prestatie-indicatoren, die kunnen worden gebruikt om 
kwantitatieve of kwalitatieve resultaten te meten; 
- waarde-indicatoren, die kunnen worden gebruikt om met lagere 
kosten een bepaald verwezenlijkingsniveau te halen. 
In het kader van het vorige actieprogramma heeft de Commissie een 
reeks acties en/of activiteiten ontplooid, gericht op de ondernemingen, 
de werkgevers en de werknemers, in de eerste plaats initiatieven om de 
betrokken partijen beter in te lichten, op te leiden en te begeleiden. De 
51 
Commissie heeft een communautair systeem voor informatie-uitwisseling 
tussen de Lid-Staten opgezet. De activiteiten van het Comité van hoge 
functionarissen van de arbeidsinspectie zijn nog versterkt met de 
invoering van themadagen om dieper in te gaan op de methoden en 
praktijken van de arbeidsinspectie. Het Comité blijft steun verlenen aan 
acties voor de uitwisseling van ervaringen en informatie tussen de 
arbeidsinspecties van de Europese Unie, maar ook met betrekking tot de 
landen van Midden- en Oost-Europa. Het Comité heeft 
gemeenschappelijke beginselen voor de arbeidsinspectie vastgesteld, en 
er is een systematische evaluatie van de verschillende inspectiesystemen 
aan de gang. 
Tot slot zij opgemerkt dat de gebruikte methode eveneens wordt 
gekenmerkt door een groot aantal raadplegingen, zowel van de 
vertegenwoordigers van de regeringen van de Lid-Staten als van de 
sociale partners. 
Anderzijds brengt de Commissie, overeenkomstig de bepalingen van dé 
communautaire richtlijnen inzake de gezondheid en veiligheid van de 
werknemers, op regelmatige tijdstippen aan het Europees Parlement, de 
Raad en het Economisch en Sociaal Comité verslag uit over de 
tenuitvoerlegging van deze richtlijnen, zulks op basis van verslagen van 
de Lid-Staten. 
Samenhang met de financiële programmering 
Veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk maken deel 
uit van de financiële programmering van DG V voor de jaren 
1996-2000. 
Volgens de financiële programmering van DG V stemt de actie overeen 
met de doelstelling van bevordering van de verbetering van het 
arbeidsmilieu met het oog op de bescherming van de gezondheid en de 
veiligheid van de werknemers, alsmede de opwaartse harmonisatie van 
de omstandigheden op dit gebied. 
9.2 Programma SAFE (Safety Action for Europe) 
De te financieren acties hebben tot doel steun te verlenen aan het MKB in het 
kader van de uitvoering van het communautair beleid op dit gebied. Tijdens de 
voorbereidende fase (1996) zal de passende methodologie voor de uitvoering 
van dit programma worden ontwikkeld en getest teneinde tegen 1997 een 
onderscheid te maken tussen de activiteiten die verband houden met het onder 
punt 6.1 1. omschreven gebied. 
52 
9.2.1 Specifieke kwantificeerbare doelstellingen, doelgroep 
Dit programma verleent steun aan praktische projecten met het oog op: 
- bevordering van de verbetering van de arbeidsomstandigheden, 
specifiek gericht op gezondheid, hygiëne en veiligheid op het werk, 
in het bijzonder voor het MKB; 
- verbetering van de organisatie van de arbeidspraktij ken en de 
houding ten opzichte van veiligheid en gezondhei op het werk, 
teneinde de arbeidsongevallen en beroepsziekten terug te dringen. 
Het merendeel van het krediet is bedoeld voor steun aan het MKB voor 
acties met het oog op de correcte toepassing van de communautaire 
richtlijnen betreffende veiligheid en gezondheidsbescherming op het 
werk in hun ondernemingen, voor de voortgezette bevordering van de 
opstelling van strikte normen inzake veiligheid en" 
gezondheidsbescherming op het werk in de Gemeenschap, alsmede ter 
verzekering van een effectieve inspraak van de sociale partners bij de 
opstelling, de formulering en de tenuitvoerlegging van het communautair 
beleid dat de Commissie inzake veiligheid en gezondheidsbescherming 
van de werknemers voert. 
De uitgaven zullen meer bepaald gericht zijn op steun aan het MKB en 
zullen betrekking hebben op de communautaire wetgeving inzake 
gezondheidsbescherming, veiligheid en arbeidsmilieu teneinde de 
betrokkenen bewust te maken van het arbeidsmilieu en van de 
milieurisico's op de arbeidsplaats. 
In het kader van het actieprogramma van de Commissie op het gebied 
van veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk en het 
in het Witboek over Europees sociaal beleid bedoelde actieprogramma 
zijn de specifieke doelstellingen als volgt vastgelegd: 
- bevordering van de voorlichtings-, opleidings- en educatie-activiteiten 
op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk, in het 
bijzonder voor het MKB; 
- ontwikkeling van preventieve maatregelen voor de risico-evaluatie; 
- onderzoek van de in het MKB ondervonden problemen in verband 
met kwesties van welzijn op het werk; 
- samenwerking tussen de sociale partners met het oog op een betere 
kennis van de problemen in verband met de gezondheid en veiligheid 
op het werk; 
- opstelling van niet-wetgevende begeleidende maatregelen ter 
aanvulling van de wetgevingsdoelstellingen. 
53 
Naargelang de specifieke doelstellingen kan de doelgroep als volgt 
worden omschreven: 
- werkgevers en werknemers; 
- gezondheids- en veiligheidspersoneel in het MKB, naargelang de 
verschillende stelsels van de Lid-Staten; 
- deskundigen van gespecialiseerde instellingen en organen; 
- arbeidsinspecteurs; 
- werknemers- en werkgeversvertegenwoordigers. 
Naargelang de acties en individuele projecten zijn de uiteindelijke 
begunstigden van de begrotingsinspanning van de Gemeenschap alle 
bovengenoemde bevolkingscategorieën, via de bevoegde autoriteiten en 
organen van de Lid-Staten. 
9.2.2 Rechtvaardiging van de actie 
Uit onderzoek is gebleken dat arbeidsongevallen en beroepsziekten vaak 
samenhangen met middelmatige managementmethoden. Goed 
management veronderstelt een optimaal gebruik van de beschikbare 
middelen; daarvoor is een veilige arbeidsplaats nodig, die de veiligheid 
en de gezondheid van de werknemers beschermt, hun moreel en hun 
motivatie verbetert, de kwaliteit van de produktie verhoogt en zodoende 
tot de economische prestaties van het bedrijf bijdraagt. De menselijke 
aspecten buiten beschouwing gelaten, met name het lijden van de 
werknemers en hun gezinnen, zijn de economische gevolgen aanzienlijk. 
Derhalve moet de Gemeenschap het doel dat zij zich heeft gesteld om 
de veiligheid en de gezondheid op het werk nog meer te verbeteren, 
verder nastreven. Het is van belang de inspanningen ter vermindering 
van het aantal arbeidsongevallen en beroepsziekten voort te zetten 
teneinde de werknemers te beschermen, de daarmee samenhangende 
kosten te verminderen en het concurrentievermogen van de 
ondernemingen te verbeteren. 
In dit verband is het nuttig de op communautair niveau bestaande 
regelgeving inzake gezondheid en veiligheid op het werk aan te vullen 
met een instrument waarmee de Gemeenschap, met name via financiële 
steun, een impuls kan geven aan acties en programma's van operationele 
aard die tot doel hebben: 
financiële middelen aan te bieden die bestemd zijn om, via het 
programma SAFE (Safety Actions for Europe), de veiligheid, hygiëne en 
gezondheidsbescherming op het werk te verbeteren, met name in het 
MKB. 
54 
9.2.3 Follow-up en evaluatie van de actie 
- prestatie-indicatoren 
• output-indicatoren (maat voor de ontplooide activiteiten); 
• impact-indicatoren naargelang de nagestreefde doelstellingen: 
- geplande evaluatiewijze en -frequentie, 
- beoordeling van de behaalde resultaten. 
10 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN (DEEL A VAN DE BEGROTING) 
Hoeveel van de noodzakelijke administratieve middelen effectief worden 
uitgetrokken, hangt af van de jaarlijkse beslissing van de Commissie betreffende de 
toekenning van middelen, met name rekening houdend met het personeelsbestand en 
de aanvullende middelen die de begrotingsautoriteit heeft toegekend 
10.1 Gevolgen voor het personeelsbestand 
Soort betrekking 
Ambtenaren A 
of tijdelijke B 
functiona- C 
rissen 
Andere middelen 
Totaal Voor het beheer van de actie 
benodigd personeell 
permanente 
betrekkingen 
13 
4 
8 
25 tijdelijke 
betrekkingen 
1 
1 waarvan 
door gebruik van de 
binnen het 
betrokken DG of de 
betrokken dienst 
voorhanden 
middelen -
13 
5 
8 
26 door een 
beroep te 
doen op 
aanvullende 
middelen 
' duur 
Voor de aanvullende middelen moet worden aangegeven met welke tussenpozen zij ter 
beschikking moeten worden gesteld. 
55 
10.2 Algemene financiële gevolgen van de bijkomende menselijke hulpmiddelen 
Bedragen Berekeningswijze 
De bedragen geven de totale kosten van de bijkomende betrekkingen voor de totale duur 
van de actie indien het een actie van bepaalde duur is, voor 12 maanden bij een actie van 
onbepaalde duur. 
10.3 Toename van de andere uit de actie voortvloeiende werkingskosten 
Begrotingslijn 
(Nr. en titel) 
A2511 
Bevoegd comité 
Arbeidsinspecteurs 
Deskundigengroep: 
grenswaarden 
Deskundigengroep van 
technisch deskundigen voor 
de evaluatie 
A2550 
Privé-deskundigen voor de 
werkzaamheden i.v.m. de 
follow-up van het programma 
Al 300 
Dienstreizen 
Totaal Bedragen 
261 800 
528 800 
415 000 
231 000 
220 000 
400 000 
2 305 800 Berekeningswijze 
Deskundige Dagen Periodiciteit/jaar Aantal 
jaren Totaal Waarde 
34 x 2 x 5 x 770 (2 dagen/regeringsvertegenwoordiger) 
8 x 15 x 5 x 880 (1 Tag/privé-deskundige) 
21 x 4 x 5 x 988 (2 dagen/privé-deskundige) 
15 x 4 x 5 x 770 (2 dagen/regeringsvertegenwoordiger) 
5 x 10 x 5 x 880"(ldag/privé-deskundige) 
Brussel: 10 x 10 x 200 = 20 000 (jaarlijks) 
Overige: 50 x 1200 = 60 000 (jaarlijks) 
De bedragen geven de totale kosten van de bijkomende betrekkingen voor de totale duur 
van de actie indien het een actie van bepaalde duur is, voor 12 maanden bij een actie van 
onbepaalde duur. 
56 

ISSN 0254-1513 
COM(95) 282 def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 05 
Catalogusnummer : CB-CO-95-316-NL-C 
ISBN 92-77-90895-5 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg