VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO’S

BETREFFENDE DE UITVOERING VAN RICHTLIJN 2000/53/EG

BETREFFENDE AUTOWRAKKEN



VOOR DE PERIODEN 2008-2011 EN 2011-2014

1.Inleiding

Richtlijn 2000/53/EG betreffende autowrakken (de autowrakkenrichtlijn) heeft als voornaamste doelstelling te voorkomen dat er afval geproduceerd wordt uit voertuigen en hun onderdelen, zodat de hoeveelheid definitief te verwijderen afval en het algehele effect daarvan op het milieu afneemt. Bovendien beogen de in de richtlijn vastgelegde maatregelen de verbetering van de milieuprestaties van alle marktdeelnemers die betrokken zijn bij de levenscyclus van een voertuig, met name de marktdeelnemers die rechtstreeks betrokken zijn bij de verwerking van autowrakken. De autowrakkenrichtlijn volgt een benadering die strookt met een circulaire economie, door ecologisch ontwerp aan te moedigen, gevaarlijke stoffen in voertuigen te bannen en hoge streefcijfers op te leggen op het gebied van hergebruik/recycling/nuttige toepassing, waarmee het hergebruik van waardevolle materialen uit autowrakken en het behoud van kostbare grondstoffen voor de economie beoogd wordt.

Artikel 9 van de autowrakkenrichtlijn verplicht de lidstaten om de drie jaar verslag uit te brengen aan de Commissie over de uitvoering van de richtlijn, op basis van een vragenlijst waarvan de inhoud is vastgesteld bij Beschikking 2001/753/EG van de Commissie. Deze vragenlijst bestaat uit twee delen: het eerste deel betreft nadere bijzonderheden over de omzetting van de richtlijn in nationale wetgeving, het tweede deel behelst informatie over de feitelijke uitvoering van de richtlijn. Op basis van de door lidstaten verstrekte informatie stelt de Commissie voor iedere verslagperiode een verslag op over de uitvoering.

Dit is het derde verslag over de uitvoering van de autowrakkenrichtlijn. Het bestrijkt twee verslagperioden: van 21 april 2008 tot en met 20 april 2011, en van 21 april 2011 tot en met 20 april 2014. Het eerste uitvoeringsverslag, dat de periode van 21 april 2002 tot en met 20 april 2005 bestreek, is gepubliceerd in 2007. Het tweede uitvoeringsverslag, dat de periode van 21 april 2005 tot en met 20 april 2008 bestreek, is gepubliceerd in 2010.

De stiptheid en kwaliteit van de rapportage is voor dit derde uitvoeringsverslag verbeterd ten opzichte van de eerdere verslagperiodes. Alle lidstaten hebben uitvoeringsverslagen voor de periode 2008-2011 ingediend bij de Commissie, terwijl twee lidstaten geen verslagen hebben aangeleverd voor 2011-2014. De verstrekte informatie was volledig en over het geheel genomen van voldoende kwaliteit. Deze is aangevuld met verdere informatie die de Commissie ter beschikking heeft, bijv. door controles van de overeenstemming van nationale maatregelen die uitvoering geven aan de autowrakkenrichtlijn.

Bovendien moeten op grond van Beschikking 2005/293/EC van de Commissie jaarlijks binnen 18 maanden na het einde van het referentiejaar gegevens gemeld worden over de streefcijfers die de richtlijn oplegt op het gebied van hergebruik/recycling en hergebruik/nuttige toepassing. Deze informatie is mede in overweging genomen in dit verslag.

2.Informatie over de omzetting van de autowrakkenrichtlijn

De autowrakkenrichtlijn is omgezet in de nationale wetgeving van elke lidstaat. Hoewel geconstateerd is dat de richtlijn in het algemeen juist is omgezet, liepen er in de periode 2008-2014 nog 15 inbreukprocedures wegens het niet in overeenstemming zijn met nationale uitvoeringsmaatregelen, met inbegrip van de zaken uit de vorige verslagperiode die nog liepen. Zaken tegen een vijftal lidstaten zijn verwezen naar het Europese Hof van Justitie; deze zaken zijn sindsdien allemaal afgerond. Sinds oktober 2015 zijn er geen lopende inbreukprocedures meer met betrekking tot de autowrakkenrichtlijn.

Meer informatie over de omzetting van afzonderlijke bepalingen van de richtlijn is te vinden in de nationale verslagen. Sommige vereisten van de richtlijn (zoals bepalingen over preventie, inzameling, hergebruik en nuttige toepassing) kunnen bij overeenkomst worden omgezet. België, Italië, Luxemburg, Malta en Hongarije hebben van deze mogelijkheid gebruikgemaakt.

Ierland en het Verenigd Koninkrijk hebben gebruikgemaakt van de mogelijkheid om in kleine series geproduceerde voertuigen en producenten vrij te stellen van de eisen betreffende herbruikbaarheid, recycleerbaarheid en nuttige toepassing, coderingsnormen en demontage-informatie alsmede van rapportageverplichtingen.

Alle lidstaten, op één na, hebben gerapporteerd dat zij maatregelen hebben vastgesteld die voertuigfabrikanten, in samenwerking met materiaal- en apparatuurfabrikanten, ertoe aanzetten het gebruik van gevaarlijke stoffen in voertuigen te beperken, demontage, hergebruik en nuttige toepassing te vergemakkelijken en steeds meer gerecycleerd materiaal in voertuigen te gaan gebruiken. Alle lidstaten hebben aangegeven dat hun nationale wetgeving het gebruik van lood, kwik, cadmium en zeswaardig chroom beperkt voor materiaal en onderdelen van voertuigen die na 1 juli 2003 op de markt worden gebracht, afgezien van de in bijlage II bij de richtlijn opgesomde vrijstellingen.

Alle lidstaten die een verslag hebben ingediend, hebben ook bevestigd dat zij de noodzakelijke maatregelen genomen hadden om te waarborgen dat marktdeelnemers, in de meeste gevallen de fabrikanten en/of importeurs van voertuigen, een systeem opzetten voor het inzamelen van autowrakken en (voor zover dit technisch haalbaar is) van gebruikte onderdelen die als afval verwijderd worden bij het repareren van personenauto's. Ze hebben ook bevestigd dat ze maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat voldoende inzamelterreinen beschikbaar zijn; minstens zes lidstaten hebben ofwel een minimumafstand tot het dichtstbijzijnde inzamelpunt vastgesteld of een minimumaantal inzamelpunten bepaald per stad/regio of per aantal inwoners.

Alle lidstaten hebben gerapporteerd dat zij een systeem hebben opgezet waarbij het overleggen van een certificaat van vernietiging een voorwaarde voor de uitschrijving van een voertuig is. Veertien lidstaten hebben gebruikgemaakt van de optie om toe te staan dat producenten, handelaren of inzamelaars namens een erkende verwerker certificaten van vernietiging verstrekken op voorwaarde dat zij garanderen dat het autowrak aan een erkende verwerker wordt overgedragen.

Alle respondenten hebben gerapporteerd dat zij maatregelen hebben vastgesteld om ervoor te zorgen dat autowrakken zonder kosten voor de laatste houder of eigenaar aan erkende verwerkers kunnen worden overgedragen. In de meeste lidstaten is deze overdracht niet kosteloos als het voertuig de essentiële onderdelen niet bevat of als er afval aan is toegevoegd. Deze mogelijkheid strookt met de richtlijn.

Alle lidstaten hebben gemeld dat zij vereisen dat in andere lidstaten uitgegeven certificaten van vernietiging door de bevoegde instanties worden erkend en geaccepteerd.

In alle lidstaten moeten verwerkingsinstallaties of -bedrijven beschikken over een vergunning van of geregistreerd zijn bij de bevoegde instanties. Alleen Italië en het Verenigd Koninkrijk hebben gebruikgemaakt van de mogelijkheid om af te wijken van de vergunningseisen voor activiteiten met betrekking tot het nuttig toepassen van afval uit autowrakken nadat deze in overeenstemming met de autowrakkenrichtlijn naar behoren verwerkt zijn en onder voorbehoud van jaarlijkse inspecties.

Alle lidstaten op één na hebben gemeld dat zij beschikken over middelen om verwerkingsinstallaties of -ondernemingen aan te moedigen om gecertificeerde milieubeheersystemen in te voeren zoals het milieubeheer- en milieuauditsysteem van de EU. Om dit te bereiken hebben lidstaten een aantal verschillende stimulansen en ondersteunende maatregelen ingevoerd. Deze omvatten financiering, het verminderen van de administratieve last (zoals minder frequente en beperktere monitoring, ontheffing van het opstellen van afvalbeheersplannen, vereenvoudigde goedkeuring als toegestane verwerkingsinstallaties, lagere financiële waarborgen), en ondersteuning geleverd in de vorm van richtsnoeren, informatiebrochures en opleidingscursussen.