Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de rol van interne adviesgroepen bij het toezicht op de tenuitvoerlegging van vrijhandelsovereenkomsten

(verkennend advies op verzoek van het Europees Parlement)

(2019/C 159/04)

Rapporteur: Alberto MAZZOLA

Raadpleging Europees Parlement, 11.9.2018 Rechtsgrondslag Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie Bevoegde afdeling Externe Betrekkingen Goedkeuring door de afdeling 15.1.2019 Goedkeuring door de voltallige vergadering 23.1.2019 Zitting nr. 540 Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) 152/0/2

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) erkent dat handel bijdraagt tot de economische ontwikkeling in ruimere zin en steunt in dit verband de uitbreiding van het aantal handelsovereenkomsten dat de EU heeft gesloten. Vrijhandelsovereenkomsten zijn echter ook voer voor intense debatten over hun bijdrage aan sociale ontwikkeling en milieubescherming, en over hun voor- en nadelen en de verdeling daarvan tussen de landen en de verschillende belanghebbenden. Het EESC wenst dit punt te benadrukken.

1.2. De EU wordt vandaag de dag geconfronteerd met een toenemende vraag naar een constructieve dialoog met het maatschappelijk middenveld over handel. Een van de belangrijkste resultaten van de betrokkenheid van de belanghebbenden via interne adviesgroepen is de versterking van de processen in het maatschappelijk middenveld .

1.3. Het EESC acht het absoluut noodzakelijk dat het maatschappelijk middenveld wordt betrokken bij allerlei soorten overeenkomsten. Enerzijds is deze deelname nodig om toezicht te kunnen uitoefenen, voorstellen te kunnen formuleren en legitieme vraagstukken ter sprake te kunnen brengen die gevolgen hebben voor de gehele samenleving. Anderzijds is de deelname van het maatschappelijk middenveld een cruciaal element voor het waarmaken van de strategische ambities die alle overeenkomsten momenteel hebben en die via de betrekkingen tussen instellingen en overheden alleen niet verder kunnen worden ontwikkeld. Het EESC is van mening dat de betrokkenheid bij allerlei soorten overeenkomsten via één gezamenlijk orgaan van het maatschappelijk middenveld dient te worden verwezenlijkt, dus één orgaan waarin beide partijen bij de overeenkomst zijn vertegenwoordigd. Het EESC vindt dat de interne adviesgroepen een adviserende, consultatieve, verantwoordelijke en onafhankelijke rol moeten spelen bij het toezicht op en de beoordeling van EU-overeenkomsten alsmede geïnstitutionaliseerd moeten worden, bevoegd moeten zijn om zich over alle aspecten van de overeenkomst uit te spreken en representatief moeten zijn met een evenwichtige vertegenwoordiging van de drie sectoren. Al deze criteria zijn essentieel voor de empowerment van het maatschappelijk middenveld, zijn zichtbaarheid en zijn vermogen om gestructureerde voorstellen uit te werken die daadwerkelijk de besluitvorming kunnen beïnvloeden.

1.4. De interne adviesgroepen moeten onder meer bijzondere nadruk leggen op de eerbiediging door de partijen van de fundamentele arbeidsnormen en fundamentele verdragen van de IAO en van multilaterale milieuovereenkomsten.

1.5. consumentenbelangen ( 1 ). Het EESC zou graag zien dat de interne adviesgroepen worden belast met het toezicht op de gevolgen van alle onderdelen van handelsovereenkomsten voor de mensen-, arbeids- en milieurechten en dat hun werkterrein wordt uitgebreid tot

1.6. Het EESC verwacht dat de uitbreiding van de omvang van het toezicht door de interne adviesgroepen tot de hele overeenkomst en tot alle aspecten daarvan, dus ook andere aspecten dan duurzame ontwikkeling, die wel onverminderd bijzondere aandacht moeten blijven krijgen, een aanvulling kan vormen op de inspanningen van de Europese Commissie om een betere uitvoering van de toekomstige vrijhandelsovereenkomsten van de EU te bevorderen en steunt een dergelijke uitbreiding. Verwacht wordt dat interne adviesgroepen een positief effect zullen hebben op de bewustmaking van bredere lagen van het maatschappelijk middenveld van de voordelen van vrije, op regels gebaseerde, duurzame en inclusieve handel, en tegelijkertijd tekortkomingen zullen aanpakken. Bovendien kunnen interne adviesgroepen feitelijke informatie verstrekken en bijdragen aan een objectieve benadering van handelsovereenkomsten.

1.7. Door de bevoegdheid uit te breiden tot alle aspecten van de overeenkomst zal het voor de partnerlanden naar alle waarschijnlijkheid gemakkelijker worden om het toezicht door het maatschappelijk middenveld te aanvaarden en de oprichting van de interne adviesgroepen te bespoedigen.

1.8. derde landen samen te werken op basis van wederzijds respect en begrip. Het EESC is van mening dat gezamenlijke vergaderingen van de interne adviesgroepen met de partnerlanden zeer belangrijk zijn. Voor alle toekomstige relevante overeenkomsten pleit het EESC voor de oprichting van onderlinge interne adviesgroepen (gezamenlijke maatschappelijke organen met de partnerlanden) en niet alleen afzonderlijke interne adviesgroepen voor elke partij Het is bijzonder belangrijk om metsamen te werken op basis van wederzijds respect en begrip. Het EESC is van mening dat gezamenlijke vergaderingen van de interne adviesgroepen met de partnerlanden zeer belangrijk zijn. Voor alle toekomstige relevante overeenkomsten pleit het EESC voor de oprichting van onderlinge interne adviesgroepen (gezamenlijke maatschappelijke organen met de partnerlanden) en niet alleen afzonderlijke interne adviesgroepen voor elke partij ( 2 ) . In gevallen waarin er echter al andere mechanismen voor het uiten van de mening van het maatschappelijk middenveld bestaan, is het essentieel deze te behouden, aangezien het jaren vergt om vertrouwen en passende werkvoorwaarden te creëren.

1.9. Wat interne adviesgroepen relevant maakt, is volgens het EESC ook hun samenstelling , en met name de representativiteit en competentie van hun leden, hetgeen, zoals in andere succesvolle gevallen, in overleg met het EESC moet worden gewaarborgd door een beter selectiemechanisme . In de interne adviesgroepen moeten een evenwichtige vertegenwoordiging van de belangen van het maatschappelijk middenveld en de nodige interne deskundigheid worden gegarandeerd. Interne adviesgroepen moeten voorts in staat zijn om externe belanghebbenden bij hun werkzaamheden te betrekken en te raadplegen.

1.10. Het EESC beveelt aan dat de interne adviesgroepen ten minste tweemaal per jaar op EU-niveau bijeenkomen en dat formele bijeenkomsten van de onderlinge interne adviesgroepen tweemaal per jaar in een geïnstitutionaliseerde vorm plaatsvinden. Tijdens ten minste een van de bijeenkomsten moeten de deelnemers elkaar echt ontmoeten, de tweede kan ook worden gehouden als videoconferentie.

1.11. Het EESC beveelt aan om elk jaar in Brussel een conferentie van alle leden van de interne adviesgroepen op EU-niveau te organiseren zodat zij hun ervaringen met elkaar kunnen uitwisselen.

1.12. Interne adviesgroepen moeten ook de mogelijkheid hebben om elk jaar een hoorzitting te organiseren. Samenwerking met de nationale institutionele organen die het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigen — de nationale tegenhangers van het EESC — zou de uitbreiding van de dialoog buiten Brussel in de hand werken om een breder publiek te bereiken buiten het huidige kader en zodoende de in Brussel gevestigde organisaties te bevoordelen.

1.13. verwarring bij de handelspartners van de EU De oprichting van meerdere organen in het kader van dezelfde overeenkomst leidt totbij de handelspartners van de EU ( 3 ) en legt een last op de schouders van zowel derde landen als het EESC. Het EESC roept de EU op om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke raadplegingsmechanismen bevoegd zijn voor alle pijlers van toekomstige associatieovereenkomsten, te beginnen met de heronderhandelde overeenkomsten met Chili en Mexico, en in de toekomst met Mercosur.

1.14. Er moet worden voorzien in een rapportagemechanisme waarmee maatschappelijke organisaties die in toekomstige interne adviesgroepen zitting hebben, problemen bij de uitvoering kunnen melden of suggesties voor verbetering kunnen doen. Het EESC beveelt verder aan dat voorzitters van interne adviesgroepen het recht hebben om de standpunten van hun groep aan de handels- en TSD-comités voor te leggen, die binnen een redelijke termijn moeten reageren op kwesties en aanbevelingen die door de interne adviesgroepen naar voren zijn gebracht. Het EESC is ingenomen met de toezegging van de Europese Commissie om in de toekomst een gestructureerd, transparant en tijdsgerelateerd klachtenmechanisme in te voeren voor de tenuitvoerlegging van de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling (TSD).

1.15. Voordat de organen van het maatschappelijk middenveld worden opgezet en ruim vóór de inwerkingtreding van de overeenkomst stelt het EESC alles in het werk om te komen tot de oprichting van interne adviesgroepen/raadgevende comités. Deze inspanningen van het EESC zouden door het Europees Parlement en de Raad, met name in hun hoedanigheid van begrotingsautoriteit, en de Commissie moeten worden erkend en ondersteund.

1.16. Om de zichtbaarheid van de interne adviesgroepen te waarborgen, beveelt het EESC aan om een communicatiestrategie uit te stippelen , met inbegrip van het gebruik van websites, een IT-platform voor uitwisselingen en sociale media.

1.17. Er moet financiële steun worden verstrekt voor de uitvoering van toekomstige overeenkomsten, met name door overheden uit de partnerlanden. Het EESC vindt dat de tekst van de overeenkomsten expliciet moet voorzien in de verbintenis , ook voor de overheden uit de partnerlanden, om de beoogde organen van het maatschappelijk middenveld adequaat te financieren en van politieke en logistieke steun te voorzien .

1.18. Het EESC vindt zijn deelname van onschatbare waarde en wenst deel te blijven uitmaken van alle interne adviesgroepen.

1.19. Via zijn regels en werkwijze en via zijn leden zorgt het EESC voor een gestructureerde en georganiseerde werking van de interne adviesgroepen, draagt het bij tot de identificatie van de partners in het partnerland, de vaststelling van de agenda, de organisatie van de vergaderingen en de verslaglegging aan de EU-instellingen en het maatschappelijk middenveld en garandeert het dat verantwoording wordt afgelegd.

1.20. Aangenomen wordt dat de kosten voor de aanwezigheid van het EESC in de interne adviesgroepen in de komende drie jaar zullen verdubbelen en zullen verdrievoudigen als de vrijhandelsovereenkomsten waarover momenteel wordt onderhandeld, worden meegerekend. De interne adviesgroepen vormen dus een uitdaging voor het EESC in termen van financiële en personele middelen. Het EESC verzoekt de begrotingsautoriteiten om een aanvullend budget dat is afgestemd op de huidige, door de Commissie voorziene uitgaven om interne adviesgroepen te ondersteunen bij het uitvoeren van de verwachte werkzaamheden in zowel kwantitatief als kwalitatief opzicht.

1.21. Het EESC stelt voor om bij de oprichting van een interne adviesgroep en de vaststelling van het aantal leden daarvan de volgende criteria in aanmerking te nemen: de totale jaarlijkse omvang van de handel met de EU, de investeringen van de EU in het (de) partnerland(en), het belang van de overeenkomst vanuit geopolitiek en strategisch perspectief en de relevantie van duurzaamheidsaspecten.

1.22. Aan EU-zijde brengen de interne adviesgroepen hoofdzakelijk verslag uit bij de Europese Commissie , en het is belangrijk om in de toekomst ook bij het Europees Parlement en de Raad verslag te kunnen uitbrengen. Het EESC pleit voor een regelmatige en gestructureerde dialoog tussen de interne adviesgroepen van de EU, de Commissie, de EDEO, het Europees Parlement en de EU-lidstaten. Wat het Europees Parlement betreft, kan een gestructureerd en regelmatig raadplegingsmechanisme worden overwogen.

2. Achtergrond

2.1. De voorzitter van het Europees Parlement heeft overeenkomstig artikel 304, eerste alinea, tweede zin, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie het EESC om een advies verzocht over het functioneren van de interne adviesgroepen ( 4 ) . Daarbij wees hij erop dat meerdere aspecten nader moeten worden geanalyseerd en besproken, zoals de middelen die nodig zijn om de interne adviesgroepen in staat te stellen hun taken doeltreffend te vervullen, de wijze waarop de organisatorische en logistieke uitdagingen kunnen worden opgelost waarmee de organen van het maatschappelijk middenveld momenteel worden geconfronteerd, de wijze waarop de interactie tussen de interne adviesgroepen en de TSD-comités kan worden verbeterd en andere aspecten die het mogelijk maken de huidige situatie te verbeteren.

2.2. Interne adviesgroepen zijn een van de belangrijkste resultaten van de opname van hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in de vrijhandelsovereenkomsten van de EU. De oprichting ervan is niet alleen gebaseerd op het handelsbeleid van de EU, maar in bredere zin ook op de sterke politieke wil van de EU om duurzame ontwikkeling te integreren in al haar beleidsmaatregelen en strategieën sinds de Rio+20-verklaring van 2012. De strategie „ Handel voor iedereen ”, die in 2015 door de Europese Commissie is goedgekeurd, was verder gericht op meer transparantie en inclusiviteit in het handelsbeleid van de EU, onder meer door een intensievere dialoog met het maatschappelijk middenveld.

2.3. 15 concrete en uitvoerbare maatregelen voorstelde om de TSD-hoofdstukken te vernieuwen, zoals onder meer de uitbreiding van de inhoudelijke reikwijdte van het advies van de interne adviesgroepen in toekomstige vrijhandelsovereenkomsten tot de tenuitvoerlegging van de hele overeenkomst . Het non-paper zegt dat deze aanpak als eerste zal worden gevolgd in de vrijhandelsovereenkomsten met Mexico en Mercosur en daarna deel gaat uitmaken van de standaardonderhandelingsstrategie van de Commissie. De Commissie publiceerde op 26 februari 2018 een non-paper ( 5 ) waarin ze een reeks vanen uitvoerbare maatregelen voorstelde om de TSD-hoofdstukken te vernieuwen, zoals onder meer. Het non-paper zegt dat deze aanpak als eerste zal worden gevolgd in de vrijhandelsovereenkomsten met Mexico en Mercosur en daarna deel gaat uitmaken van de standaardonderhandelingsstrategie van de Commissie.

2.4. De overeenkomsten tussen de EU en Mexico en de EU en Mercosur zijn associatieovereenkomsten en hebben dus ook politieke en samenwerkingspijlers waarover door de EDEO is onderhandeld. De EU heeft een „geneste”aanpak voorgesteld met interne adviesgroepen en fora van het maatschappelijk middenveld op het niveau van de algemene associatieovereenkomst en ook voor het handelsgedeelte. Daarentegen zouden op zichzelf staande vrijhandelsovereenkomsten, zoals die met Indonesië, Australië of Nieuw-Zeeland, een eenvoudigere aanpak hebben die de hele vrijhandelsovereenkomst bestrijkt. Tijdens gedachtewisselingen met de Commissie werd benadrukt dat de bepalingen voor het maatschappelijk middenveld voor onbepaalde tijd zullen worden opgesteld en de vrijheid met zich zullen meebrengen om input te leveren over elke kwestie die van belang is, ook als het gaat om zaken die geen verband houden met duurzame ontwikkeling.

2.5. Het EESC heeft reeds verschillende adviezen ( 6 ) uitgebracht over handel en duurzame ontwikkeling, waarin het aandringt op versterking van het toezichtsmechanisme en aanbevelingen doet om de werking van interne adviesgroepen te verbeteren. In zijn advies over „Hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in vrijhandelsovereenkomsten van de EU”heeft het specifiek gevraagd om de interne adviesgroepen te belasten met het toezicht op de gevolgen van alle onderdelen van handelsovereenkomsten voor mensen-, arbeids- en milieurechten en om hun werkterrein uit te breiden tot consumentenbelangen en de sociaal-economische impact. Het is verder ingenomen met het feit dat er nu elk jaar een verslag over de tenuitvoerlegging van vrijhandelsovereenkomsten wordt gepubliceerd.

2.6. De economische partnerschapsovereenkomst (EPO) tussen de EU en Cariforum en de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Korea, die respectievelijk in 2014 en 2011 in werking zijn getreden, waren de eerste die voorzagen in de oprichting van een adviesorgaan van het maatschappelijk middenveld voor het toezicht op de uitvoering van het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling van de overeenkomst. In alle daaropvolgende EU-overeenkomsten, waaronder die met Midden-Amerika, Colombia, Peru en Ecuador, Georgië, Moldavië, Oekraïne en Canada, is deze aanpak gevolgd. Momenteel zijn er acht interne adviesgroepen, met 27 leden van het EESC, actief, worden er naar verwachting voor eind 2021 nog eens vijf opgericht en zullen er in de toekomst wellicht meer volgen, afhankelijk van de afronding van reeds begonnen onderhandelingen over nieuwe vrijhandelsovereenkomsten, zoals die met Australië en Nieuw-Zeeland, of van de herziening van bestaande overeenkomsten.

2.7. De interne adviesgroepen maken in het kader van de huidige overeenkomsten een evenwichtige vertegenwoordiging van de belangen van het maatschappelijk middenveld mogelijk via de drie subgroepen waarin dat is georganiseerd: werkgevers, vakbonden en diverse belangengroepen, waaronder milieu- en consumentenorganisaties, alsmede andere relevante belanghebbenden. De leden van de interne adviesgroepen zijn vertegenwoordigers van de belangrijkste Europese sociaal-economische organisaties en van milieuorganisaties, consumenten, landbouwers en andere belangen uit de derde sector. Het EESC is permanent lid van de interne adviesgroepen.

3. Algemene opmerkingen

3.1. huidige EU-mechanismen voor overeenkomsten omvatten interne adviesgroepen, gemengde raadgevende comités, platforms voor het maatschappelijk middenveld en (gezamenlijke) fora voor het maatschappelijk middenveld. Dit complexe geheel van raadplegingsmechanismen maakt het enigszins lastig om ze uit te bouwen tot doeltreffende en goed functionerende structuren Het EESC erkent dat handel bijdraagt tot economische groei en economische ontwikkeling in ruimere zin en steunt in dit verband de uitbreiding van het aantal handelsovereenkomsten dat de EU heeft gesloten. Vrijhandelsovereenkomsten zijn echter ook voer voor intense debatten over hun bijdrage aan sociale ontwikkeling en milieubescherming, en over hun voor- en nadelen en de verdeling daarvan tussen de landen en de verschillende belanghebbenden. De EU wordt vandaag de dag geconfronteerd met een toenemende vraag naar een constructieve dialoog met het maatschappelijk middenveld over vrijhandelsovereenkomsten. Devoor overeenkomsten omvatten interne adviesgroepen, gemengde raadgevende comités, platforms voor het maatschappelijk middenveld en (gezamenlijke) fora voor het maatschappelijk middenveld. Dit complexe geheel van raadplegingsmechanismen maakt het enigszins lastig om ze uit te bouwen tot doeltreffende en goed functionerende structuren ( 7 ) . Andere vormen van dialoog met het maatschappelijk middenveld over het EU-handelsbeleid zijn onder andere openbare raadplegingen, platforms zoals de dialoog met het maatschappelijk middenveld, en de groep van deskundigen inzake EU-handelsovereenkomsten (bijeengeroepen door het DG Handel).

3.2. In het Verdrag van Lissabon zijn de functie en samenstelling van het EESC als institutionele vertegenwoordiger van het georganiseerde maatschappelijk middenveld verstevigd en bekrachtigd. Het EESC is opgericht om samen met de andere instellingen te fungeren als het instrument voor participatiedemocratie en civiele dialoog op Europees niveau. Vanuit institutioneel perspectief worden de standpunten van het Europese maatschappelijk middenveld over het EU-handelsbeleid door het EESC in zijn adviezen en tevens op andere manieren naar voren gebracht. In die hoedanigheid verzoekt het EESC om tijdens de onderhandelingen over associatieovereenkomsten, economische partnerschapsovereenkomsten en vrijhandelsovereenkomsten van de EU te worden geraadpleegd.

3.3. Het EESC, dat permanent lid is van de interne adviesgroepen, voorziet in het secretariaat van alle bestaande interne adviesgroepen en beschikt over uitgebreide kennis uit de eerste hand over de voordelen en de gevolgen van het toezicht door het maatschappelijk middenveld op de tenuitvoerlegging van de TSD-hoofdstukken. Sommige lessen die uit de werkzaamheden van bestaande interne adviesgroepen zijn getrokken, zullen mutatis mutandis van toepassing zijn wanneer de bevoegdheid van de interne adviesgroepen wordt uitgebreid tot de andere hoofdstukken van de overeenkomsten. Tegelijkertijd acht het EESC het van belang om verdere overwegingen te formuleren en wil het aanbevelingen doen over de relevantie, doeltreffendheid en efficiëntie, samenstelling, werkwijze en duur van het mandaat, en administratieve en budgettaire aspecten van de interne adviesgroepen.

Relevantie van interne adviesgroepen

3.4. Het EESC steunt het concept van duurzame ontwikkeling in zijn drie onderling samenhangende en elkaar versterkende economische, sociale en milieudimensies. Het is duidelijk dat internationale handel alleen kan plaatsvinden als rekening wordt gehouden met duurzame ontwikkeling, milieubescherming, sociale bescherming van werknemers en de rechten van burgers en consumenten. Handelsovereenkomsten moeten bepalingen omvatten voor de totstandbrenging van een gelijk speelveld en eerlijke concurrentie ten aanzien van al deze aspecten.

3.5. toegevoegde waarde van hun betrokkenheid bij het toezicht op de vrijhandelsovereenkomsten van de EU is van cruciaal belang, zoals concrete vooruitgang in het geval van Korea heeft aangetoond In het algemeen heeft de deelname van vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld bijgedragen tot betere resultaten — in termen van een positief economisch, sociaal en milieueffect van handelsovereenkomsten. Devan hun betrokkenheid bij het toezicht op de vrijhandelsovereenkomsten van de EU is van cruciaal belang, zoals concrete vooruitgang in het geval van Korea heeft aangetoond ( 8 ) . Het is belangrijk om te onthouden dat de geïnstitutionaliseerde dialoog met het maatschappelijk middenveld een onderscheidend kenmerk is van de manier van leven en werken van de EU; we moeten echter erkennen dat deze mening niet altijd volledig wordt gedeeld door onze partners. Het EESC is van mening dat de interne adviesgroepen een adviserende, consultatieve, verantwoordelijke en onafhankelijke rol moeten blijven spelen bij het toezicht op en de beoordeling van EU-overeenkomsten. De deelname van het maatschappelijk middenveld is ook van essentieel belang voor de strategische waarde van deze overeenkomsten, die tegenwoordig meer omvat dan louter handelsvoordelen.

3.6. versterking van de processen in het maatschappelijk middenveld en de versterking van maatschappelijke organisaties die weinig of geen erkenning genieten bij hun eigen regering. Dit geldt met name voor partnerlanden die een ander inzicht hebben in de rol van het maatschappelijk middenveld dan de EU en voor partnerlanden die minder ontwikkelde praktijken hebben op het gebied van raadpleging van het maatschappelijk middenveld. Bij verschillende gelegenheden, met name wanneer de handelspartner een ontwikkelingsland is, heeft het oprichten van een interne adviesgroep het mogelijk gemaakt dat belanghebbenden die over kritische deskundigheid beschikken, meer zeggenschap krijgen en heeft het geleid tot een bottom-upaanpak voor de oplossing van problemen door middel van dialoog, samenwerking en capaciteitsopbouw Een van de belangrijkste resultaten van de betrokkenheid van de belanghebbenden via structuren zoals interne adviesgroepen is devan de processen inen de versterking van maatschappelijke organisaties die weinig of geen erkenning genieten bij hun eigen regering. Dit geldt met name voor partnerlanden die een ander inzicht hebben in de rol van het maatschappelijk middenveld dan de EU en voor partnerlanden die minder ontwikkelde praktijken hebben op het gebied van raadpleging van het maatschappelijk middenveld. Bij verschillende gelegenheden, met name wanneer de handelspartner een ontwikkelingsland is, heeft het oprichten van een interne adviesgroep het mogelijk gemaakt dat belanghebbenden die over kritische deskundigheid beschikken, meer zeggenschap krijgen en heeft het geleid tot een bottom-upaanpak voor de oplossing van problemen door middel van dialoog, samenwerking en capaciteitsopbouw ( 9 )

3.7. De „coöperatieve”aanpak van de maatschappelijke organisaties kan een beleidsrelevante bijdrage leveren aan innovatief, doeltreffend en succesvol toezicht op de tenuitvoerlegging van de clausules van de vrijhandelsovereenkomsten, zelfs zonder afdwingbare bepalingen. In dit geval bestaat de rol van het maatschappelijk middenveld in de context van de handel erin een pragmatische en flexibele benadering van duurzame ontwikkeling te ondersteunen, aangepast aan de specifieke omstandigheden van de landen waar de interne adviesgroep zal worden opgericht. De gezamenlijke werkzaamheden van de interne adviesgroepen die in dit verband in de partnerlanden en de EU worden georganiseerd, kunnen een belangrijke rol spelen bij het vaststellen van problemen en het voorstellen van het overheidsbeleid om deze op te lossen.

3.8. De interne adviesgroepen moeten onder meer bijzondere nadruk leggen op de ratificatie en eerbiediging door de partijen van de fundamentele arbeidsnormen en fundamentele verdragen van de IAO en van multilaterale milieuovereenkomsten. De tenuitvoerlegging en handhaving van concrete, cruciale wetgeving, bijvoorbeeld op het gebied van vrijheid van vereniging, collectieve onderhandelingen, sociale dialoog, sociale bescherming, gezondheid en veiligheid, en arbeidsinspectie, moet een onderwerp van bijzondere aandacht van de interne adviesgroepen zijn.

3.9. Dankzij de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld via interne adviesgroepen kan de consumentenbescherming in stand gehouden en verbeterd worden, kunnen milieugevolgen in aanmerking worden genomen, kan worden gezorgd voor volledige inachtneming van de duurzaamheidsdoelstellingen en kunnen de kansen voor kleine en middelgrote ondernemingen worden onderzocht. Interne adviesgroepen kunnen ook nagaan of er mogelijk negatieve sociale gevolgen zijn met betrekking tot gelijke kansen voor vrouwen en mannen, de rechten van personen met een handicap en andere minderheden en gelijke toegang tot diensten van algemeen belang. Consumentenorganisaties hebben hun steun uitgesproken voor vrijhandelsovereenkomsten van de EU en hebben geëist dat de bescherming van de consument ook na de liberalisering van de markten gewaarborgd blijft. De consumenten hebben de invoering van een consumentenhoofdstuk in toekomstige EU-overeenkomsten voorgesteld. De uitgebreide omvang van het toezicht door interne adviesgroepen zou consumentenverenigingen in staat stellen om de uitvoering van het specifieke consumentenhoofdstuk nauwlettender te volgen.

3.10. de marktdeelnemers via de interne adviesgroepen over een extra kanaal beschikken om het bewustzijn over kwesties in het veld te vergroten. De interne adviesgroepen moeten de mogelijkheid krijgen om aan de bel te trekken over mogelijke verbanden tussen het gebruik van de preferentiële tarieven uit vrijhandelsovereenkomsten en handelsbelemmeringen die in de markttoegangsdatabank zijn opgenomen. Zoals uit een recent verslag blijkt het kleine en middelgrote ondernemingen . Ook wil het EESC nogmaals wijzen op het wezenlijke verband tussen de economische dimensie en de wijze waarop tarieven worden toegepast, en de bevordering en bescherming van de werkgelegenheid. De interne adviesgroepen zouden kunnen helpen bij het prioriteren van uitvoeringskwesties. Zoals de Europese Commissie in haar verslag over handels- en investeringsbelemmeringen heeft aangetoond, neemt het protectionisme in al zijn verschillende vormen nog steeds toe, met alle negatieve gevolgen van dien voor de betrokkenen in de EU. Indien inbreuken op bepalingen of suboptimale uitvoering worden geconstateerd, zullenvia de interne adviesgroepen over een extra kanaal beschikken om het bewustzijn over kwesties in het veld te vergroten. De interne adviesgroepen moeten de mogelijkheid krijgen om aan de bel te trekken over mogelijke verbanden tussen het gebruik van de preferentiële tarieven uit vrijhandelsovereenkomsten en handelsbelemmeringen die in de markttoegangsdatabank zijn opgenomen. Zoals uit een recent verslag blijkt ( 10 ) , kan het niet-gebruik van preferentiële vrijhandelstarieven op grote schaal voorkomen en moeilijk te meten zijn voor met name. Ook wil het EESC nogmaals wijzen op het wezenlijke verband tussen de economische dimensie en de wijze waarop tarieven worden toegepast, en de bevordering en bescherming van de werkgelegenheid.

Uitbreiding van het werkterrein van interne adviesgroepen

3.11. Gezien de voordelen van de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld verwacht het EESC dat de uitbreiding van de omvang van het toezicht door de interne adviesgroepen tot de hele overeenkomst en tot alle aspecten daarvan, dus ook andere aspecten dan duurzame ontwikkeling, die wel onverminderd bijzondere aandacht moeten blijven krijgen, een aanvulling kan vormen op de inspanningen van de Europese Commissie om een betere uitvoering van de vrijhandelsovereenkomsten van de EU te bevorderen. Verwacht wordt dat interne adviesgroepen een positief effect zullen hebben op de bewustmaking van bredere lagen van het maatschappelijk middenveld van de voordelen van vrije, op regels gebaseerde, duurzame en inclusieve handel, en tegelijkertijd tekortkomingen zullen aanpakken. Toezicht op de uitvoering van vrijhandelsovereenkomsten is van cruciaal belang om zowel de voordelen als de negatieve gevolgen van de overeenkomsten voor bedrijven, werknemers, consumenten en burgers in het algemeen aan te tonen. Bovendien kunnen interne adviesgroepen feitelijke informatie verstrekken en bijdragen aan een objectieve benadering van handelsovereenkomsten.

3.12. Door de bevoegdheid uit te breiden tot de zakelijke aspecten van de overeenkomst zal het voor de partnerlanden naar alle waarschijnlijkheid gemakkelijker worden om het toezicht door het maatschappelijk middenveld te aanvaarden en de oprichting van de interne adviesgroepen te bespoedigen ( 11 ) . Interne adviesgroepen zullen in staat zijn (samenstelling, manier van werken enz.) om de verscheidenheid aan kwesties die voortvloeien uit alle hoofdstukken van vrijhandelsovereenkomsten naar behoren aan te pakken en daarbij met de juiste delen van het maatschappelijk middenveld samen te werken. Het EESC is van mening dat de uitbreiding van de omvang van het toezicht tot de hele overeenkomst noodzaakt tot het stellen van prioriteiten, zodat inspanningen daar worden geleverd waar dat het meest nodig is, met behoud van een evenwichtige vertegenwoordiging van alle belangen in het werkprogramma van de interne adviesgroep.

3.13. Het EESC betreurt echter dat de uitbreiding van de omvang van het toezicht niet gepaard is gegaan met een verdere versterking van het toezichtsmechanisme waar het gaat om de effectieve afdwingbaarheid van de toezeggingen in TSD-hoofdstukken, wat voor het EESC van cruciaal belang is, noch met een verdere versterking van de belangrijke rol van interne adviesgroepen bij het opsporen en doeltreffend aanpakken van schendingen van die toezeggingen.

4. Specifiek aan te pakken problemen

Interne adviesgroepen in partnerlanden

4.1. derde landen samen te werken op basis van wederzijds respect en begrip. Verscheidene regeringen zijn zeer terughoudend om te onderhandelen over een TSD-hoofdstuk en het opzetten van een toezichtsmechanisme voor het maatschappelijk middenveld. In veel landen is de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het toezicht op de tenuitvoerlegging van de strategie voor duurzame ontwikkeling vaak georganiseerd volgens andere regelingen dan in de EU. Canada is bijvoorbeeld bezig met de oprichting van twee interne adviesgroepen, één voor milieu en één voor arbeid. De oprichting van interne adviesgroepen is een geleidelijk proces dat een inspanning van de EU vereist om de partnerlanden te ondersteunen bij het betrekken van het maatschappelijk middenveld. Het EESC is van mening dat gezamenlijke interne adviesgroepen met partnerlanden zeer belangrijk zijn. Voor alle toekomstige overeenkomsten pleit het EESC voor de oprichting van onderlinge interne adviesgroepen (gezamenlijke maatschappelijke organen met de partnerlanden) en niet alleen afzonderlijke interne adviesgroepen voor elke partij Het is bijzonder belangrijk om metsamen te werken op basis van wederzijds respect en begrip. Verscheidene regeringen zijn zeer terughoudend om te onderhandelen over een TSD-hoofdstuk en het opzetten van een toezichtsmechanisme voor het maatschappelijk middenveld. In veel landen is de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het toezicht op de tenuitvoerlegging van de strategie voor duurzame ontwikkeling vaak georganiseerd volgens andere regelingen dan in de EU. Canada is bijvoorbeeld bezig met de oprichting van twee interne adviesgroepen, één voor milieu en één voor arbeid. De oprichting van interne adviesgroepen is een geleidelijk proces dat een inspanning van de EU vereist om de partnerlanden te ondersteunen bij het betrekken van het maatschappelijk middenveld. Het EESC is van mening dat gezamenlijke interne adviesgroepen met partnerlanden zeer belangrijk zijn. Voor alle toekomstige overeenkomsten pleit het EESC voor de oprichting van onderlinge interne adviesgroepen (gezamenlijke maatschappelijke organen met de partnerlanden) en niet alleen afzonderlijke interne adviesgroepen voor elke partij ( 12 ) . In gevallen waarin er echter al andere mechanismen voor het uiten van de mening van het maatschappelijk middenveld bestaan, zoals in de associatieovereenkomst tussen de EU en Chili, is het essentieel deze te behouden, aangezien het jaren vergt om vertrouwen en passende werkvoorwaarden te creëren.

4.2. Belangrijke tekortkomingen, waarvan sommige in eerdere EESC-adviezen ter sprake kwamen, zijn onevenwichtig lidmaatschap, grote vertragingen, gebrek aan politieke en financiële ondersteuning door de overheden uit de partnerlanden en uitsluiting van de meest representatieve organisaties in sommige landen. Dit blijven grote obstakels vormen om te kunnen spreken van volwaardige partners. De keuze voor nationale organisaties in plaats van bestaande, representatieve en evenwichtige regionale maatschappelijke structuren (wat in het geval van Midden-Amerika en Mercosur is gebeurd) is schadelijk voor het regionale samenwerkingsvermogen van het maatschappelijk middenveld en voor de regionale cohesie zelf.

4.3. De EU moet de partnerlanden er langs diplomatieke weg maar vast van overtuigen dat ze aan de overeenkomsten moeten voldoen en evenwichtige en representatieve interne adviesgroepen moeten creëren. Daartoe dient er coördinatie te worden opgezet tussen de Commissie, de EDEO, het Europees Parlement en zijn diverse organen en het EESC.

Samenstelling en representativiteit

4.4. Wat interne adviesgroepen relevant maakt, is ook hun samenstelling , en met name de representativiteit en competentie van hun leden , hetgeen belangrijke aspecten zijn die in de toekomst behouden moeten blijven en verder moeten worden gepromoot in derde landen. Dit moet worden gewaarborgd in de selectieprocedure. Het EESC verwacht te worden geraadpleegd over verbetering van de selectieprocedure. In de interne adviesgroepen moet een evenwichtige vertegenwoordiging van de belangen van het maatschappelijk middenveld worden gegarandeerd. Het doel is ervoor te zorgen dat het debat of de agenda niet wordt gedomineerd door één enkele belanghebbende of subgroep van belanghebbenden, want de door alle subgroepen voorgestelde punten moeten aan bod komen.

Doeltreffendheid en efficiëntie/Logistieke en organisatorische uitdagingen

4.5. Het beperkte aantal leden van de interne adviesgroepen (meestal niet meer dan zes per subgroep) en hun werkwijze garanderen de doeltreffendheid en efficiëntie van de interne adviesgroepen. Het EESC beveelt aan dat de interne adviesgroepen ten minste tweemaal per jaar op EU-niveau bijeenkomen en dat bijeenkomsten van de onderlinge interne adviesgroepen formeel worden vastgelegd in toekomstige overeenkomsten, zodat zij tweemaal per jaar kunnen plaatsvinden (tijdens een van de bijeenkomsten moeten de deelnemers elkaar echt ontmoeten, de tweede kan om logistieke en budgettaire redenen ook worden gehouden als videoconferentie). Het EESC dringt erop aan dat de onderhandelaars lessen trekken uit de opgedane ervaringen met eerdere vrijhandelsovereenkomsten, waarbij beide partijen interne adviesgroepen voor het maatschappelijk middenveld oprichtten zonder dat er in het kader van de overeenkomsten een mogelijkheid bestond om een gemeenschappelijke dialoog aan te gaan. De duidelijke beperkingen van dit model zijn aangetoond. Het EESC roept de partijen bij bestaande overeenkomsten op om de bijeenkomsten van de onderlinge interne adviesgroepen formeel in de overeenkomsten te erkennen. Die bijeenkomsten maken het voor maatschappelijke organisaties die op regelmatige basis betrokken zijn bij hun respectieve nationale toezichtsactiviteiten, mogelijk van gedachten te wisselen over uitvoeringskwesties. Door de te leveren prestaties en een gemeenschappelijk werkprogramma te bepalen worden de leden van de interne adviesgroepen in staat gesteld de geboekte vooruitgang te beoordelen, gezamenlijke aanbevelingen op te stellen en verslag uit te brengen aan de instellingen en het maatschappelijk middenveld in ruimere zin, waarbij transparantie, verantwoordingsplicht en continuïteit worden gewaarborgd.

4.6. Een betere coördinatie van de interne adviesgroepen zal zorgen voor een beter toezicht door het maatschappelijk middenveld. Gelet op de aanzienlijke kennis die binnen iedere interne adviesgroep wordt opgedaan beveelt het EESC aan om elk jaar in Brussel een conferentie van alle leden van de interne adviesgroepen op EU-niveau te organiseren zodat zij hun ervaringen met elkaar kunnen uitwisselen.

4.7. De samenstelling van toekomstige interne adviesgroepen moet een afspiegeling zijn van de onderwerpen die in het werkprogramma aan de orde komen. Dit vereist de deelname van organisaties die beschikken over technische expertise ten aanzien van alle aspecten van handelsovereenkomsten en de directe belangen die op het spel staan. Om ervoor te zorgen dat het toezicht door de interne adviesgroepen alle aspecten van vrijhandelsovereenkomsten naar behoren bestrijkt, moeten de interne adviesgroepen intern over de nodige deskundigheid beschikken, maar ook in staat zijn om de deelname te vergroten en externe belanghebbenden te raadplegen. Interne adviesgroepen moeten ook de mogelijkheid hebben om elk jaar een hoorzitting te organiseren. Samenwerking met de nationale institutionele organen die het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigen — de nationale tegenhangers van het EESC — zal de uitbreiding van de dialoog buiten Brussel in de hand werken om een breder publiek te bereiken buiten het huidige kader en zodoende de in Brussel gevestigde organisaties te bevoordelen.

4.8. verwarring bij de handelspartners van de EU alle aangelegenheden die onder de overeenkomst vallen, terwijl de handelspijler van de overeenkomst voorziet in de oprichting van een interne adviesgroep. Het EESC roept de EU op om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke raadplegingsmechanismen bevoegd zijn voor alle pijlers van toekomstige associatieovereenkomsten, te beginnen met de heronderhandelde overeenkomsten met Chili en Mexico, en in de toekomst met Mercosur. De oprichting van meerdere organen in het kader van dezelfde overeenkomst leidt totbij de handelspartners van de EU ( 13 ) en legt een last op de schouders van zowel derde landen als het EESC. Het is onnodig en weinig doeltreffend dat het maatschappelijk middenveld dubbel wordt vertegenwoordigd, namelijk in de algemene sfeer van de associatieovereenkomst en in het kader van het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling. In het geval van de associatieovereenkomsten met Moldavië, Georgië en Oekraïne worden bijvoorbeeld twee verschillende organen opgericht: de politieke pijler van de overeenkomst voorziet in de oprichting van een platform voor het maatschappelijk middenveld dat bevoegd is vooraangelegenheden die onder de overeenkomst vallen, terwijl de handelspijler van de overeenkomst voorziet in de oprichting van een interne adviesgroep. Het EESC roept de EU op om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke raadplegingsmechanismen bevoegd zijn voor alle pijlers van toekomstige associatieovereenkomsten, te beginnen met de heronderhandelde overeenkomsten met Chili en Mexico, en in de toekomst met Mercosur.

4.9. Vastgesteld is dat door een interne adviesgroep in het verleden gemelde overtredingen van sommige bepalingen niet snel zijn aangepakt. Er moet worden voorzien in een rapportagemechanisme waarmee maatschappelijke organisaties die in toekomstige interne adviesgroepen zitting hebben, problemen bij de uitvoering kunnen melden of suggesties voor verbetering kunnen doen. Het EESC beveelt verder aan dat voorzitters van interne adviesgroepen het recht hebben om de standpunten van hun groep aan de handels- en TSD-comités voor te leggen, die binnen een redelijke termijn moeten reageren op kwesties en aanbevelingen die door de interne adviesgroepen naar voren zijn gebracht. Het EESC is ingenomen met de toezegging van de Europese Commissie om in de toekomst een gestructureerd, transparant en tijdsgerelateerd klachtenmechanisme in te voeren voor de tenuitvoerlegging van de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling (TSD). Een dergelijke betrokkenheid moet ook de basis vormen voor de toekomstige aanpak.

Meer transparantie en communicatiestrategie

4.10. Voordat de organen van het maatschappelijk middenveld worden opgezet en ruim vóór de uitvoering van de overeenkomst stelt het EESC alles in het werk om te komen tot de oprichting van interne adviesgroepen/raadgevende comités. Dat is in het bijzonder het geval in Midden-Amerika, Canada, Japan, Chili, Mercosur en Oekraïne, waar EESC-leden contacten hebben aangeknoopt met zusterorganisaties en overheden om hen bewust te maken dat ze zich op de toekomstige gezamenlijke werkzaamheden moeten voorbereiden. Deze inspanningen van het EESC zouden door het Europees Parlement, het DG Handel en de EDEO moeten worden ondersteund teneinde maatschappelijke organisaties in de partnerlanden te informeren over de noodzaak organen van het maatschappelijk middenveld op te richten, zodat die na de inwerkingtreding van de overeenkomst zo snel mogelijk operationeel kunnen worden.

4.11. Om de zichtbaarheid van de interne adviesgroepen te waarborgen, beveelt het EESC aan om na de oprichting daarvan een communicatiecampagne te voeren en de speciale website regelmatig te actualiseren met vergaderdocumenten zoals agenda’s en notulen. Daartoe zou een IT-platform kunnen worden opgezet om de uitwisseling tussen de interne adviesgroepen van de EU en de partnerlanden te vergemakkelijken. Er moet ook gebruik worden gemaakt van sociale media.

Noodzakelijke middelen

4.12. Zowel het EESC als de Europese Commissie hebben tot nu toe personele en financiële middelen ter beschikking gesteld om te helpen de interne adviesgroepen te laten functioneren. Sinds 2018 heeft de Commissie een begroting van 3 miljoen EUR voor drie jaar gereserveerd. Een externe contractant zal verantwoordelijk zijn voor de logistieke organisatie van de bijeenkomsten van de interne adviesgroepen.

4.13. Er moet verdere financiële steun worden verstrekt voor de uitvoering van toekomstige overeenkomsten, met name door overheden uit de partnerlanden. De EU-instellingen zouden dit constant bij die overheden ter sprake moeten brengen en samen met hen naar duurzame langetermijnoplossingen moeten zoeken. Het EESC vindt dat de tekst van de overeenkomsten expliciet moet voorzien in de verbintenis , ook voor de overheden uit de partnerlanden, om de beoogde organen van het maatschappelijk middenveld adequaat te financieren en van politieke en logistieke steun te voorzien .

5. Het EESC en de interne adviesgroepen

5.1. Op verzoek van de Commissie steunt het EESC de interne adviesgroepen via zijn leden en secretariaat. Het EESC vindt zijn deelname waardevol en wenst deel te blijven uitmaken van alle interne adviesgroepen. Het beveelt aan om, met het oog op stabiliteit en continuïteit, het lidmaatschap van interne adviesgroepen vijf jaar te laten bedragen. De leden van het voorzitterschap zouden echter om de 2,5 jaar moeten rouleren.

5.2. Het EESC zorgt voor een gestructureerde en georganiseerde werking van de interne adviesgroepen, draagt bij tot de identificatie van de partners in de partnerlanden, de vaststelling van de agenda, de organisatie van de vergaderingen en de verslaglegging aan de EU-instellingen en het maatschappelijk middenveld en garandeert dat verantwoording wordt afgelegd. Om deze redenen is het EESC de meest aangewezen instantie om de interne adviesgroepen voor te zitten, en daarom stelt het voor om in toekomstige vrijhandelsovereenkomsten bepalingen op te nemen op grond waarvan het EESC het voorzitterschap van de Europese interne adviesgroepen kan bekleden.

5.3. Aangenomen wordt dat de kosten voor de aanwezigheid van het EESC in de interne adviesgroepen in de komende drie jaar zullen verdubbelen en zullen verdrievoudigen als de vrijhandelsovereenkomsten waarover momenteel wordt onderhandeld, al worden meegerekend. Het EESC verwacht dat zijn lidmaatschap van alle interne adviesgroepen de inzet van nog eens 50 van zijn leden vereist.

5.4. De interne adviesgroepen vormen dus een uitdaging voor het EESC in termen van financiële en personele middelen. Als alle huidige en toekomstige interne adviesgroepen operationeel zijn, kunnen de jaarlijkse kosten oplopen tot 24 % van het huidige budget van de afdeling Externe Betrekkingen voor leden.

5.5. Wat de personele middelen betreft, moet ook het secretariaat van de afdeling Externe Betrekkingen worden versterkt en zijn budget voor dienstreizen worden verhoogd. Op basis van een akkoord tussen het EESC en de het DG Handel van de Commissie verzorgt de EESC-afdeling Externe Betrekkingen (REX) de secretariaatswerkzaamheden voor de opgerichte interne adviesgroepen van de EU en onderhoudt zij de contacten met de interne adviesgroepen van de partnerlanden in het kader van de jaarlijkse gezamenlijke bijeenkomsten en tussentijdse samenwerking.

5.6. Het EESC wil de aandacht vestigen op de door zijn ambtenaren uitgevoerde secretariaatstaken, die ook andere dan alleen de organisatorische werkzaamheden van de interne adviesgroepen faciliteren. De interne adviesgroepen profiteren namelijk van de omvangrijke ervaring van het EESC-personeel met het in goede banen leiden van raadplegingen van het maatschappelijk middenveld in EU-lidstaten en derde landen of regio’s (het REX-secretariaat beheert momenteel 17 gezamenlijke organen met derde landen). Het secretariaat: — geeft leden beleidsadviezen voor hun werkzaamheden; — helpt de voorzitters van de interne adviesgroepen bij het opstellen van de agenda’s voor en notulen van vergaderingen; — adviseert over potentiële sprekers, deskundigen en maatschappelijke organisaties die zouden kunnen worden uitgenodigd; — bereidt vergaderstukken voor en zorgt dat de leden van de interne adviesgroepen voortdurend worden geïnformeerd over voor hen relevante onderwerpen; — benut zijn netwerk van contacten in andere EU-instellingen en internationale organisaties voor uitwisselingen tussen de interne adviesgroepen en die instellingen en organisaties. Deze werkzaamheden vereisen steeds grotere economische en personele inspanningen.

5.7. Het EESC is het Europees Parlement dankbaar voor zijn verzoek om een verhoging van de leden- en personeelsbegroting in 2017 en 2018 en hoopt dat het ook in de toekomst op deze steun kan rekenen. Het EESC verzoekt de begrotingsautoriteiten om een aanvullend budget dat is afgestemd op de huidige, door de Commissie voorziene uitgaven om interne adviesgroepen te ondersteunen bij het uitvoeren van de verwachte werkzaamheden in zowel kwantitatief als kwalitatief opzicht.

5.8. De beperkte middelen nopen, bij de oprichting van een interne adviesgroep, tot een deelname van drie EESC-leden voor een normale interne adviesgroep en staan alleen in uitzonderlijke gevallen een deelname van zes leden toe, zoals: — een interne adviesgroep met een land/gebied waarvan de totale omvang van de EU-handel meer dan 100 miljard EUR per jaar bedraagt, — of waar de EU meer dan 100 miljard EUR investeert, — of waarvan het belang vanuit geopolitiek en strategisch perspectief groot is, — of waar duurzaamheidsaspecten bijzonder relevant zijn. Soortgelijke criteria zouden bij de oprichting van interne adviesgroepen in aanmerking moeten worden genomen. De EU heeft handelsovereenkomsten met 69 landen en regio’s in de wereld. Niet in alle gevallen is de oprichting van een interne adviesgroep nodig.

Het EESC en de EU-instellingen

5.9. Interne adviesgroepen spelen een andere rol ten opzichte van de EU en ten opzichte van het partnerland. Aan EU-zijde brengen de interne adviesgroepen hoofdzakelijk verslag uit bij de Europese Commissie , en het is belangrijk om in de toekomst ook bij het Europees Parlement en de Raad verslag te kunnen uitbrengen. Wat het Europees Parlement betreft, wordt momenteel op informele ad-hocbasis verslag uitgebracht op verzoek van de Commissie Internationale Handel (INTA) of van een van de delegaties van het Europees Parlement voor de betrekkingen met derde landen. Een meer gestructureerd, regelmatig raadplegingsmechanisme zou kunnen worden overwogen.

Brussel, 23 januari 2019. De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Luca JAHIER

(1) Advies over de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in vrijhandelsovereenkomsten van de EU (PB C 227 van 28.6.2018, blz. 27).

(2) Advies „Naar een Associatieovereenkomst EU-Mercosur”, paragraaf 6 (PB C 283 van 10.8.2018, blz. 9).

(3) Advies over hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in vrijhandelsovereenkomsten van de EU (PB C 227 van 28.6.2018, blz. 27).

(4) Brief van Antonio Tajani, voorzitter van het Europees Parlement, aan Luca Jahier, voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité, d.d. 11 oktober 2018.

(5) In het non-paper van de diensten van de Commissie getiteld „Feedback and way forward on improving the implementation and enforcement of Trade and Sustainable Development chapters in EU Free Trade Agreements”werd de balans opgemaakt van het debat en overleg met de EU-lidstaten, het Europees Parlement en het maatschappelijk middenveld, http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2018/february/tradoc_156618.pdf

(6) EESC-advies over hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in vrijhandelsovereenkomsten van de EU (PB C 227 van 28.6.2018, blz. 27), EESC-advies „Naar een Associatieovereenkomst EU-Mercosur”(PB C 283 van 10.8.2018, blz. 9) en EESC-advies over de vrijhandelsovereenkomst EU-Korea (PB C 81 van 2.3.2018, blz. 201).

(7) Zie voor meer details paragraaf 4.8.

(8) Bijv. het formele overleg in 2018 van het DG Handel met de Koreaanse regering over de situatie t.a.v. vakbondsrechten in Korea en het niet-ratificeren door Korea van sommige IAO-verdragen, waarom herhaaldelijk door de interne adviesgroep van de EU voor Korea is verzocht.

(9) Damien Raess, blz. 13.

(10) Verslag van de Unctad en de Nationale Handelscommissie van Zweden.

(11) In 2018 bijvoorbeeld omvatten de uitvoeringskwesties in de vrijhandelsovereenkomst met Korea de ratificatie en tenuitvoerlegging van IAO-verdragen, de export van rundvlees naar Korea, de vergoeding van intellectuele-eigendomsrechten, het regelgevingskader, de markttoegang voor elektronica, auto’s en machines, en de verbetering van de douaneprocedures. Andere vrijhandelsovereenkomsten zullen uiteraard hun eigen kwesties hebben.

(12) Advies „Naar een Associatieovereenkomst EU-Mercosur”, paragraaf 6 (PB C 283 van 10.8.2018, blz. 9).

(13) Advies over hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling in vrijhandelsovereenkomsten van de EU (PB C 227 van 28.6.2018, blz. 27).