MMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
ft Jt 1 I COM(94) 223 def. 
Brussel, 21.06.1994 
94/0135(COD) 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
ACTE VAN DE GEMEENSCHAP OP HET GEBED VAN DRUGSVERSLAVING 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
TOT VASTSTELLING VAN EEN COMMUNAUTAIR ACTIEPROGRAMMA 
INZAKE DE PREVENTIE VAN DRUGSVERSLAVING BINNEN HET ACTIEKADER 
OP HET GEBIED VAN DE VOLKSGEZONDHEID (1995-2000) 
(door de Commissie ingediend) 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
Actie van de Gemeenschap op het gebied van drugsverslaving 
I. INLEIDING 2 
II. DE SITUATIE IN DE GEMEENSCHAP 3 
III. OVERZKHT VAN REEDS CP CCMMUNAUTAIR NIVEAU GENOMEN MAATREGELEN TEGEN 
DRUGSVERSLAVING 4 
IV. DE AANPAK VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP 6 
A. Doelstellingen en middelen 6 
B. Drugsverslaving en het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid 8 
C. Het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en 
drugsverslaving 9 
D. Samenwerking tussen de Lid-Staten 10 
E. Samenwerking met internationale organisaties en derde landen op 
het gebied van drugsverslaving 11 
V. HET BELEID INZAKE DE PREVENTIE VAN DRUGSVERSIJWING EN DE ACTIE VAN DE 
GEMEENSCHAP 12 
A. Een multidisciplinaire en meerdimensionale context 13 
1. Specifieke preventieacties 13 
2. Vroegtijdige opsporing en monitoring 16 
3. Sociale en professionele reïntegratie 17 
4. Drugsverslaafden in gevangenissen 18 
5. Legale stoffen 18 
6. Verzamelen van gegevens 19 
7. De formulering en verspreiding van onderzoek 20 
B. Het eerste communautaire actieprogramma inzake de preventie van 
drugsverslaving 20 
1. Activiteitsgebieden 20 
2. Raadpleging en participatie 21 
3. Evaluatie en verslagen 22 
INLEIDING 
1. Deze Mededeling en dit voorstel voor een programma inzake de preventie van 
drugsverslaving moeten tegen de volgende twee achtergronden worden beschouwd: 
de Mededeling van de Commissie van 24 november 1993 betreffende het 
actiekader op het gebied van de volksgezondheid1, en het actieplan van de 
Europese Unie inzake drugsbestrijding2 dat de Commissie aan de Raad en het 
Parlement heeft voorgelegd. 
2. In haar Mededeling van 24 november 1993 heeft de Commissie een kader 
vastgesteld voor toekomstige actie op communautair niveau ter verwezenlijking 
van de doelstellingen inzake gezondheidsbescherming die zijn opgenomen in 
artikel 3, onder o), en artikel 129 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap na de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese 
Unie. Daarbij is het de taak van de Gemeenschap de activiteiten van de Lid-Staten 
op het gebied van de volksgezondheid te ondersteunen, deze bij te staan bij het 
uitstippelen en ten uitvoer leggen van doelstellingen en strategieën en bij te dragen 
tot maatregelen ter bescherming van de gezondheid in de hele Gemeenschap, met 
als streefdoel de beste resultaten die waar dan ook in de Gemeenschap reeds 
gerealiseerd zijn. 
3. Het optreden van de Gemeenschap uit hoofde van artikel 129 moet zich richten 
op de preventie van ziekten en de bescherming van de gezondheid. 
Drugsverslaving is de enige grote bedreiging van de gezondheid die expliciet in 
dit artikel genoemd wordt en de preventie daarvan is in de mededeling van de 
Commissie als prioriteit voor communautaire actie aangewezen. 
4. Drugsverslaving is een probleem met vele facetten, dat verband houdt met ernstige 
sociale bedreigingen, zoals sociale uitsluiting en werkloosheid, alsmede 
criminaliteit Vanwege de problemen die de Lid-Staten ondervinden bij de 
bestrijding van de zwaarwegende gevolgen van dit verschijnsel voor de 
maatschappij zijn in de afgelopen jaren een aantal initiatieven op communautair 
niveau ontplooid. Uit de tal van uiteenlopende Initiatieven die door de Raad en het 
Europees Parlement zijn goedgekeurd, blijkt hoezeer zij dit probleem serieus 
nemen en ervan overtuigd zijn dat actie op communautair niveau vereist is. De 
Gemeenschap is thans in staat de door haar gevoerde actie op het gebied van 
drugspreventie te consolideren en voort te bouwen op de reeds verrichte 
werkzaamheden met behulp van een op de toekomst gericht programma inzake 
drugsverslaving binnen het algemene kader van de volksgezondheid. Dit 
programma zal het volgende omvatten: 
- het gebruik van verdovende middelen en psychotrope stoffen; 
- het misbruik van alcohol en geneesmiddelen3; 
- het oneigenlijk gebruik van chemische stoffen of produkten (oplosmiddelen 
en dergelijke) als drugs4. 
COM(93) 559 def. 
COM(94) 234 def. 
Met name geneesmiddelen die onderworpen zijn %m een "bijzonder mediscïi recept" krachtens 
Richtlijn 92/26/EEG van 31 maait 1992. 
De termen "gebmik", "misbruik" en "oneigenlijk gebruik" worden algemeen gebruik! oei verslayiijg 
Het programma is onder meer gebaseerd op een analyse van de ervaringen met eerdere 
communautaire initiatieven die op verzoek van de Lid-Staten zijn gelanceerd. Ook wordt 
rekening gehouden met reeds verrichte of geplande werkzaamheden op het gebied van het 
terugdringen van de vraag naar drugs van internationale organisaties, zoals het programma 
van de Verenigde Naties inzake internationale drugsbestrijding, de gespecialiseerde 
instellingen van de Verenigde Naties, met name de Wereldgezondheidsorganisatie, en 
regionale organisaties zoals de Raad van Europa (Pompidou-groep). Door de 
samenwerking met deze organisaties te intensiveren en het programma open te stellen 
voor derde landen, in het bijzonder die van Midden- en Oost-Europa, zal de 
drugs verslavingsproblematiek op internationale schaal aangepakt worden. 
II. DE SITUATIE IN DE GEMEENSCHAP 
6. Twee rapporten over het terugdringen van de vraag naar drugs in de Europese 
Gemeenschap5 hebben veel nuttige gegevens opgeleverd, maar ook aan het licht gebracht 
dat betrouwbare en vergelijkbare indicatoren binnen de Gemeenschap ontbreken. Daardoor 
is het moeilijk het totaal aantal drugsgebruikers te bepalen en vergelijkingen te trekken 
omtrent de ernst van het drugsgebruik en de trends daarin. Het Europees 
Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving6 22' er^oe bijdragen dat in deze 
leemten wordt voorzien. Ondanks de beperkte gegevens zijn uit het tweede rapport de 
volgende algemene trends naar voren gekomen: 
een toename van het aantal gevallen van overlijden en ziekte als gevolg van 
drugsgebruik7; 
een toename van het aantal verzoeken om behandeling; 
een toename van het aantal eerste gebruikers; 
een hoog percentage verslaafde gedetineerden; 
een toename van het aantal aidsgevallen als gevolg van drugsgebruik; 
een stijgende verontrusting omtrent de risico's van infectie met HTV, zowel bij 
drugsgebruikers en hun gezinsleden als bij anderen in de Gemeenschap. 
7. De kwestie drugsverslaving in gevangenissen is van bijzonder belang. Uit de gegevens 
kan worden afgeleid dat het percentage drugsverslaafden in gevangenissen in acht Lid-
Staten boven 30% ligt (schattingen van de Lid-Staten uit 1993). 
8. Het grote aantal aidsgevallen in verband met drugsgebruik is nog steeds een belangrijk 
punt van zorg. De gegevens afkomstig van de controle op aids in de Europese 
Gemeenschap en de COST-landen8 wijzen uit dat intraveneuze drugsgebruikers in de 
periode 1991-1993 meer dan 34% van de mannelijke aidspatiènten uitmaakten en meer 
dan 54% van de vrouwelijke; bovendien stijgen de absolute cijfers voor het aantal 
aidsgevallen in deze overdrachtsgroep nog steeds. 
aan illegale drugs en legale geneesmiddelen en andere produkten aan te duiden. 
COM(90) 527 def. van 8.11.1990 en SEC(92) 725 def. van 25.5.1992. 
PB L 36 van 12.2.1993, blz. 1, en PB C 225 van 20.8.1993, blz. 3. 
Alleen al in de Schengen-ïanden steeg het aantal sterfgevallen als gevolg van een overdosis van 
1034 in Î980 tot 4843 in 1991 (waarbij gegevens van België, Griekenland en Nederland over dit 
laatste jaar ontbreken). - Nationale statistieken/Interpol Lyon. 
WHO-EG-saittenwerkirigsceiitmm voor aids, kwartaalverslag van 30 juni 1993. 
Door middel van de Eurobarometer-opiniepeilingen9 die in maart en mei 1992 zijn 
uitgevoerd, heeft de Commissie een speciaal opinieonderzoek laten uitvoeren om 
de kennis en attitudes van de Europese burgers omtrent illegale drugs en hun 
mening daarover te peilen. Daaruit blijkt dat meer dan 500 000 Europese jongeren 
vóór hun vijftiende jaar drugs aangeboden gekregen hebben en meer dan 
drieëneenhalf miljoen vóór hun negentiende. Drugs als hasj, cocaïne en heroïne 
zijn bij de Europese jongeren goed bekend, veel beter dan nieuwe drugs zoals 
crack en ecstasy; van de gevaren van deze laatste zijn de ondervraagden duidelijk 
minder goed op de hoogte. Mensen die drugs aangeboden krijgen hebben 
gewoonlijk het volgende profiel: man, student, jonger dan 35 (voor heroïne, hasj 
en cocaïne) of 25 (voor LSD, crack en ecstasy). Hoewel over het oprichten van 
speciale centra voor de opvang van drugsverslaafden over het algemeen 
overeenstemming bestaat, is de behandeling met vervangende drugs nog tamelijk 
omstreden. Het gratis verstrekken van spuiten is alleen voor jongeren, hoger 
opgeleiden en bewoners van grote steden acceptabel; ouderen en lager opgeleiden 
zijn meer voor repressie en/of isolatie van drugsverslaafden. 
m. OVERZICHT VAN REEDS OP COMMUNAUTAIR NIVEAU GENOMEN MAATREGELEN 
TEGEN DRUGSVERSLAVING 
De Europese Raad 
10. Drugsverslaving is ter sprake gekomen op de Europese Raad van Milaan (1985), 
Den Haag en Londen (1986). De Lid-Staten is verzocht uit te gaan van hun 
ervaring met de behandeling en reïntegratie van drugsverslaafden ten einde bij te 
dragen aan de voorlichting van leerkrachten, ouders en jongeren over de risico's 
van drugsverslaving en hun medewerking te verlenen aan de opstelling van 
rapporten en van aanbevelingen voor maatregelen die op communautair niveau 
genomen kunnen worden. Sindsdien heeft de Europese Raad geregeld aandacht 
aan het probleem besteed, wat tot uiting gekomen is zijn verklaringen in Dublin 
en Rome (1990), Luxemburg en Maastricht (1991), Lissabon en Edinburgh (1992) 
en Brussel (1993) Bovendien heeft het Europese plan dat door de Europese Raad 
van Rome (1990) goedgekeurd en door die van Edinburgh (1992) opnieuw 
beschouwd is, een belangrijke bijdrage geleverd aan de totstandkoming van actie 
van de Gemeenschap op het gebied van de drugsbestrijding. 
De Raad 
11. Voor het eerst aangesneden tijdens een informele bijeenkomst van de ministers 
van Volksgezondheid in 1984 is de bestrijding van drugsverslaving geleidelijk een 
prioritair punt van zorg van de Raad en de ministers van Volksgezondheid 
geworden. De Commissie heeft de Raad achtereenvolgens twee mededelingen 
voorgelegd, een over communautaire samenwerking op het gebied van de 
volksgezondheid10, waarin drugsverslaving als een van de prioriteiten voor actie 
was aangegeven, en een betreffende communautaire acties op het gebied van de 
drugsbestrijding11. Deze laatste mededeling, die in hoofdzaak gericht was op 
preventie en gezondheidsopvoeding, maakte deel uit van een algemene aanpak van 
het drugsprobleem, ter aanvulling van specifieke maatregelen tegen de produktie 
en het aanbod, zoals beschreven in een aanbeveling voor een besluit van de Raad 
9 
10 
n Eurobarometer 37 - Europese Week van de drugsbestrijding. 
COM{§4) 502 def 
COM(Sé) 601 dsf. 
betreffende de deelneming van de Gemeenschap aan de internationale conferentie 
over het misbruik van en de ongeoorloofde handel in drugs12. 
12. Aan de bereidheid van de Lid-Staten om gezamenlijke maatregelen te treffen voor 
het aanpakken van het drugsvraagstuk, die tot uitdrukking gebracht was door de 
Europese Raad van Den Haag, hebben de Raad en de ministers van 
Volksgezondheid geleidelijk gestalte gegeven door middel van een reeks resoluties 
en conclusies13, waarin zij de Commissie verzochten de Lid-Staten te steunen op 
de volgende gebieden: opsporing, gezondheidsgegevens, aidspreventie bij 
drugsgebruikers, gecoördineerde acties ter preventie van drugsverslaving, 
uitwisseling van informatie en het uitbrengen van periodieke rapporten over het 
terugdringen van de vraag naar drugs, reïntegratie van drugsverslaafden in 
gevangenissen en coördinatie van twee Europese drugsbestnjdingweken. De 
ministers van Onderwijs hebben het probleem ook ter sprake gebracht. 
13. Om aan deze specifieke verzoeken te voldoen heeft de Commissie een aantal 
basisdoelen geformuleerd, namelijk het bevorderen en vergemakkelijken van: 
de uitwisseling van ervaring er informatie tussen de Lid-Staten op het 
gebied van de primaire, secundaire en tertiaire preventie van 
drugsverslaving; 
de verwezenlijking van proefprojecten op bovengenoemde gebieden, in het 
bijzonder wanneer daar verscheidene Lid-Staten bij betrokken zijn of als 
zij als referentie voor andere Lid-Staten kunnen dienen; 
het versterken van de samenwerking tussen nationale structuren en niet-
gouvernementele organisaties (NGO's); 
- het oprichten van communautaire netwerken van NGO's. 
14. In aansluiting op de aanbevelingen van de Europese Raad van Dublin (1990) heeft 
de Commissie bij de Raad een voorstel ingediend voor een verordening tot 
oprichting van een Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, 
dat op 8 februari 1993 werd goedgekeurd14. Deze verordening is op 30 oktober 
1993 in werking getreden ingevolge het besluit van de Europese Raad van Brussel 
waarbij de zetel van het Waarnemingscentrum in Lissabon werd vastgesteld. De 
verordening bepaalt dat de vraag en de terugdringing van de vraag naar drugs een 
van de hoogste prioriteiten van het Waarnemingscentrum is, waaraan het in zijn 
eerste driejarige werkprogramma bijzondere aandacht moet besteden. 
12 
13 
Î4 COM(86) 457 def. 
Zie de lijst in bijlage 
PB L 36 van 12.2.1993, blz. 1 en PB C 225 van 20.8.1993, blz. 3. 
Het Europees Parlement 
15. Het Europees Parlement heeft er in belangrijke mate toe bijgedragen dat het 
drugsprobleem op communautair niveau in beschouwing werd genomen, door 
vanaf 1980 verscheidene resoluties hierover aan te nemen15 en in 1985 een 
Onderzoekcommissie drugproblemen in de Gemeenschap op te richten. In 
aansluiting op het door deze onderzoekcommissie uitgebrachte verslag heeft het 
Europees Parlement twee resoluties aangenomen16, waarin het opriep tot 
gezamenlijke maatregelen voor het aanpakken van het drugsvraagstuk en tot het 
opstellen van een alomvattend communautair drugsbestrijdingsbeleid, dat wat 
betreft het terugdringen van de vraag naar drugs zou moeten bestaan uit preventie, 
behandeling en resocialisatie. Met name onderstreepte het EP dat meer gedaan 
moest worden om mogelijke gebruikers, met name jongeren, ervan af te houden 
met drugs te beginnen door middel van gezondheidsopvoeding. 
IV. DE AANPAK VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP 
A. Doelstellingen en middelen 
16. In overeenstemming met artikel 129 is drugsverslaving in de mededeling van de 
Commissie inzake de volksgezondheid als prioriteit voor toekomstige actie 
middels een specifiek programma aangegeven. In een dergelijk programma moet 
de Commissie specifieke activiteiten aangeven die gericht zijn op de preventie van 
drugsverslaving. Deze activiteiten moeten samenhangen met en complementair zijn 
aan andere activiteiten die in het actiekader op het gebied van de volksgezondheid 
zijn voorgesteld. 
17. Bij de toekomstige actie van de Gemeenschap op het gebied van de 
volksgezondheid moet rekening gehouden worden met het subsidiariteitsbeginsel 
en met de overwegingen die gegeven zijn in punt 27 van de mededeling van de 
Commissie. De Gemeenschap onderneemt alleen actie indien en voor zover de 
doelstellingen niet in voldoende mate door de Lid-Staten zelf kunnen worden 
gerealiseerd en derhalve, in verband met de schaal of de gevolgen van de 
overwogen actie, beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt. De 
activiteiten dienen geselecteerd te worden op basis van een voorafgaande 
beoordeling en moeten een communautaire meerwaarde opleveren gepaard aan een 
maximale kosteneffectiviteit. 
18. Bij het bepalen van de noodzaak van communautaire actie op het gebied van 
drugsverslaving worden in het bijzonder de volgende criteria gehanteerd: 
activiteiten op een schaal die de Lid-Staten zelf niet of slechts met moeite 
kunnen realiseren, 
- activiteiten waarvan de gezamenlijke uitvoering evidente voordelen 
oplevert, rekening houdend met de extra kosten die hiermee gemoeid zijn; 
15 
16 Met name de resoluties van 10.3.1980 (PB C 85 van 8.4.1980, blz. 15), 14.5.1982 (PB C 149 van 
14.6.1982, blz. 120) en 13.9.1985 (PB C 262 van 14.10.1985, blz. 119-123). 
Resoluties van 9.10.1986 (PB C 283 van 10.11.1986, blz. 79) en 18.1.1989 (PB C 47 van 
27.2.1989, blz. 51). 
activiteiten waardoor, als gevolg van de complementaire aard van de 
werkzaamheden die op nationaal niveau worden verricht, belangrijke 
resultaten in de Gemeenschap als geheel kunnen worden gerealiseerd; 
- activiteiten die leiden tot de vaststelling van de beste praktijken waar dat 
nodig is; 
- activiteiten die bijdragen tot de versterking van de solidariteit en sociale 
samenhang in de Gemeenschap en de algehele harmonieuze ontwikkeling 
daarvan bevorderen. 
19. Overeenkomstig haar mededeling inzake de volksgezondheid is de taak van de 
Commissie hierbij: 
de uitwisseling van gegevens en modellen voor goede praktijken te 
vergemakkelijken, met name door middel van netwerken en andere 
uitwisselingssystemen; 
- steun te verlenen door het bieden van passende stimulansen; 
activiteiten op communautair niveau te stimuleren en zo nodig te 
coördineren. 
De Commissie zal in het bijzonder steun verlenen aan voorstellen van de Lid-
Staten en initiatieven waarbij organisaties of instanties betrokken zijn die op het 
gebied van de drugspreventie werkzaam zijn. Bovendien zal de Commissie 
samenwerken met internationale organisaties en transnationale verenigingen op dit 
terrein. 
20. Om een zo groot mogelijk effect te bereiken met de beperkte middelen die tot 
haar beschikking staan dient de Commissie zich te concentreren op de 
ondersteuning van projecten waarbij in de regel verscheidene Lid-Staten betrokken 
zijn. Aldus kan het effect van de maatregelen maximaal worden, waardoor de 
zichtbaarheid en toegevoegde waarde van de communautaire actie gegarandeerd 
zijn. 
21. Er zal speciale aandacht worden besteed aan de verplichting van artikel 129 dat 
de eisen inzake gezondheidsbescherming een bestanddeel van het 
Gemeenschapsbeleid op andere gebieden moeten vormen. Tal van aspecten van 
het communautaire beleid raken de preventie van drugsverslaving en de 
Commissie heeft zich er in haar mededeling inzake de volksgezondheid toe 
verbonden erop toe te zien dat volledig rekening wordt gehouden met kwesties 
betreffende gezondheidsbescherming en de preventie van drugsverslaving die 
daaruit voortvloeien. De Commissie heeft passende procedures ingesteld om te 
waarborgen dat deze verbintenis wordt nagekomen met behulp van adequate 
coördinatie en raadpleging bij het uitwerken van de relevante beleidsonderdelen. 
Bovendien zal de Commissie jaarlijks een rapport uitbrengen over de aspecten van 
gezondheidsbescherming in het beleid, dat deel uit zal maken van het Algemeen 
Verslag van de Commissie. 
22. Als voorbeelden van andere communautaire beleidsonderdelen en instrumenten die van 
belang kunnen zijn op de preventie van drugsverslaving kunnen worden genoemd: 
bepaalde instrumenten betreffende de verwezenlijking van de interne markt en het 
consumentenbeleid, met name op het gebied van precursoren voor drugsbereiding, 
farmaceutische produkten, geneesmiddelen en gevaarlijke stoffen en preparaten; 
het beleid en de instrumenten op sociaal gebied, met name betreffende migranten, 
armoede, werkgelegenheid, bescherming van de gezondheid en veiligheid van de 
werkenden en het Europees Sociaal Fonds; 
activiteiten op onderwijs- en opleidingsgebied ten behoeve van jongeren en 
gezondheidswerkers, alsmede activiteiten voor jongeren op de gebieden cultuur, 
communicatie en informatie; 
instrumenten ter bescherming van de burgerrechten, zoals maatregelen ter 
bescherming van persoonsgegevens; 
onderzoek op het gebied van de gezondheidszorgstelsels, betreffende 
verslavingsgedrag zoals beschreven ;n het voorstel an ie Commissie voor een 
specifiek O&O-programma op het gebied van de medische biologie en de 
gezondheid 1994-199817, evaluatie van de behoeften, gezondheidsvoorlichting en 
-opvoeding. 
B. Drugsverslaving en het actiekader op het gebied van de volksgezondheid 
23. De belangrijke plaats die in het kader van de volksgezondheid voor de bestrijding van 
drugsverslaving wordt ingeruimd, is een afspiegeling van de veranderende opvattingen 
over de wijze waarop de drugsbestrijding moet worden aangepakt, zowel mondiaal als in 
de Lid-Staten. In het verleden was de door de internationale gemeenschap gevolgde 
strategie meer gericht op het bestrijden van het aanbod en het uitroeien van de handel. Als 
er al maatregelen werden genomen om de vraag naar drugs terug te dringen, gebeurde dit 
in hoofdzaak uit een oogpunt van toepassing van de wet. Tal van factoren hebben ertoe 
geleid dat deze strategie geleidelijk werd bijgesteld, waaronder: 
- de ononderbroken binnenkomst van illegale drugs ondanks de geleverde 
inspanningen om het aanbod en de handel terug te dringen; 
- het toenemende misbruik en oneigenlijk gebruik van legale stoffen en produkten; 
de grotere risico's van overdraagbare ziekten als hepatitis en aids, die vooral 
samenhangen met intraveneus drugsgebruik; 
de noodzaak om benaderingen te ontwikkelen ter aanvulling van de 
strafrechtelijke aanpak, ten einde aan de medische en sociale behoeften van 
drugsgebruikers tegemoet te komen. 
Deze factoren hebben ertoe geleid dat het aspect terugdringing van de vraag naar drugs 
voor een algemene benadering van de drugsbestrijding belangrijker geworden is en dat 
preventie hierbij prioritair geworden is. 
17 COM(94) 68 def. van 30.3. J 994. 
24. Deze tendens is onlangs door de Verenigde Naties bevestigd, en is ook in het huidige 
beleid van c!c Lid-Staten waar te nemen. De preventieve aanpak van het drugsgebruik en 
de consequenties daarvan wordt geleidelijk geplaatst in het algemenere kader van het 
beleid en de structuren op volksgezondheid-, sociaal en educatief gebied18. 
25. Drugsverslaving kan niet geïsoleerd worden beschouwd, aangezien het verschijnsel vaak 
gerelateerd is aan andere belangrijke vraagstukken betreffende de volksgezondheid, zoals 
tabaksgebruik, overdraagbare ziekten, gezondheidsbevordering en gezondheidsopvoeding. 
Deze onderwerpeo worden al door speciale communautaire programma's bestreken of 
zullen op gecoördineerde wijze worden aangepakt in toekomstige programma's. Met name 
is de verspreiding van HÏV onder intraveneuze drugsgebruikers een reden tot ernstige 
verontrusting. Daarbij dient erop te worden gewezen dat de overbrenging van HTV bij 
intraveneuze drugsgebruikers op alle drie de wijzen kan gebeuren die bekend zijn, 
namelijk via het bloed, via seksueel verkeer en van moeder op kind. 
26. Drugsverslaving kan ook optreden door misbruik van alcohol of geneesmiddelen of door 
oneigenlijk gebmik van chemische produkten zoals oplosmiddelen, met name door 
jongeren. Dit onderstreept de noodzaak van effectieve strategieën voor 
gezondheidsvoorlichting en -opvoeding. 
27. Het is verder duidelijk dat acties ter preventie van drugsverslaving uit hoofde van het 
volksgezondheidbeleid gecoördineerd moeten worden met het justitiële beleid, aangezien 
dit een sociaal-geneeskundige dimensie kan hebben (b.v. alternatieven voor 
gevangenisstraf voor criminele verslaafden) en tevens een medische dimensie (b.v. 
gezondheidszorg voor drugsverslaafden in gevangenissen). 
C. Het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving 
28. Het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving is opgericht om de 
Gemeenschap en haar Lid-Staten te voorzien van objectieve, betrouwbare en op Europees 
niveau vergelijkbare gegevens over drugs en drugsverslaving en de gevolgen daarvan. Om 
deze taak te vervullen verzamelt, registreert en analyseert het Waarnemingscentrum de 
bestaande gegevens, met inbegrip van onderzoekresultaten, die door de Lid-Staten 
verstrekt worden of die afkomstig zijn van communautaire of nationale niet-
gouvemementele organisaties of van de bevoegde internationale organisaties; het voert de 
voor zijn eigen taken noodzakelijke onderzoeken, voorbereidende en haalbaarheidsstudies 
en proefprojecten uit; het belegt vergaderingen van deskundigen; het vormt een open 
bestand van wetenschappelijke documentatie en stelt dit ter beschikking en het stimuleert 
de bevordering van voorlichtingsactiviteiten; het biedt een organisatorische en technisch 
systeem dat informatie kan verschaffen over gelijksoortige of complementaire 
programma's in de Lid-Staten; het creëert en coördineert het Europees Netwerk voor 
informatie over drugs en drugsverslaving (Reitox), een geïnformatiseerd netwerk dat de 
infrastructuur vormt voor het verzamelen en uitwisselen van informatie en documentatie; 
het vergemakkelijkt uitwisseling van informatie tussen besluitvormers, onderzoekers, 
voorlichters en andere personen die in gouvernementele of niet-gouvemementele 
organisaties bij de drugsbestrijding betrokken zijn. 
18 SEC(92) 725 def. van 25.5.1992. 
29. Het centrum heeft een belangrijke taak te vervullen op het gebied van het 
terugdringen van de vraag naar drugs, waaraan het in zijn eerste driejarige 
werkpro^amma bijzondere aandacht moet besteden. De Commissie en de Lid-
Staten zullen er als leden van de Raad van bestuur op kunnen toezien dat het 
centrum zijn mandaat volledig vervult. Met name zal het centrum op het gebied 
van het terugdringen van de vraag een belangijke functie vervullen op een aantal 
gebieden die in deze mededeling worden genoemd, namelijk statistische en 
epidemiologische gegevens, onderzoek, studies en enquêtes en evaluatie. 
30. De activiteiten van het centrum betreffende het verzamelen en verspreiden van 
informatie zullen een belangrijke basis vormen voor eventuele voorsteilen voor 
acties en maatregelen en zal de beleidsontwikkeling van beleidslijnen door de 
Commissie, de Raad en de Lid-Staten, elk overeenkomstig zijn eigen bevoegdheid, 
vergemakkelijken. De Commissie zal van haar kant het centrum de informatie en 
statistische gegevens verstrekken waarover zij beschikt 
D. Samenwerking tussen de Lid-Staten 
31. De Lid-Staten zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor de opvang en 
behandeling van drugsverslaafden en de aspecten betreffende de financiering en 
verstrekking daarvan. Zij kunnen de Commissie echter verzoeken hen bij te staan 
om de onderlinge samenwerking op het gebied van de volksgezondheid te 
verbeteren; ook kan de Commissie hulp bieden via acties om de kwaliteit van de 
gezondheidszorg en de behandeling te verhogen. Overeenkomstig artikel 129 is 
de Commissie bereid de samenwerking te vergemakkelijken op de volgende 
gebieden: 
* de beste beschikbare opties voor de ontwikkeling van verschillende 
behandelingsmogelijkheden; 
* methoden voor het evalueren en vergelijken van behandelingsstrategieën, 
-structuren en -praktijken; 
* vergelijkingen betreffende de beschikbaarheid van behandeling en de 
toegankelijkheid ervan; 
* analyse van de voorzieningen ter bevordering van de behandeling van 
drugsverslaafden, met name aidspatiënten en HTV-seropositieven, zwangere 
verslaafden en verslaafde baby's; 
* opnemen van behandeling en andere alternatieve maatregelen in het 
justitiële beleid. 
32. De Commissie zal, waar nodig in samenwerking met het Europees 
Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, de samenwerking tussen de 
Lid-Staten op deze gebieden stimuleren door de uitwisseling van informatie en 
ervaring en de verspreiding van de beste praktijken op communautaire schaal te 
ondersteunen. De samenwerking zal ook worden bevorderd door het tot stand 
brengen van netwerken en door financiële steun voor programma's of 
proefprojecten op basis van gemeenschappelijke doelstellingen van de Lid-Staten 
die daaraan wensen deel te nemen. 
10 
Oï>v\.*ir»ti,!ud de h vor^dheden van de Europese Gemeenschap, mei name die op grond 
'a ?"tvke! '?l "irJi «^ stiij*'» teg™ dnij^verslf ^pg „*ol in nt ! VI van het Verdrag 
I <!./-» <' .î "in £t,.sr Uiiu «~" ,'*^t\ n J. e *n d'.'ç k,- H»< jd 'on gcnucn^chi-ppclyk 
!<tr!»i^ h!» ' .. ois , "\ «* * waiv-J^ng uj n A{' chtc " va-11 jt-f ^r s btnr'enlaiï'^e z?3"eo 
*"}„ „ c. t s «i'^cMjk!f '«'' OTA op ïruï^i*"!* ' vin C*r Co i.ins ~e!kc Lid-Sta^t i leuwe 
metrum nwu (guneeii^dtappclijkc staudpuiiten gciiifii^happelijk optteden, 
overeenkomsten) te ontwikkelen die gevolgen kunnen hebben voor het 
volksgezondheidbeleid. In het kader van haar mededeling betreffende een actieplan van 
de Europese Unie inzake drugsbestrijding neemt de Commissie ook dit aspect in 
beschouwing. 
E. Samenwerking met internationale organisaties en derde landen op het gebied van 
drugsverslaving 
34. Drugsverslaving houdt niet bij de grens op, of dat nu een nationale of een buitengrens van 
de Unie is. Nauwe samenwerking met derde landen, in het bijzonder met aan de Unie 
grenzende, is onontbeerlijk, niet alleen betreffende het beteugelen van de handel en het 
anbod, maar ook op het gebied van het terugdringen van de vraag naar drugs. 
35. De bestaande uitwisseling van informatie met derde landen over drugsverslaving moet 
versterkt worden. In verband met de omvang van het verkeer over de grenzen van de 
Unie dienen er banden te worden gecreëerd met de structuren die verantwoordelijk zijn 
voorde preventie en de behandeling van drugsverslaving in de aangrenzende landen. Deze 
uitwisseling van informatie met derde landen zou kunnen worden aangevuld met een 
uitwisseling van deskundigen en het gezamenlijk organiseren van conferenties, seminars 
en opleidingen. 
36. De samenwerking met intergouvernementele internationale organisaties moet worden 
voortgezet en ontwikkeld, waarbij elke organisatie zich met andere aspecten van de 
terugdringing van de vraag naar drugs dient bezig te houden, voor zover dit de 
volksgezondheid raakt. 
De banden met de Pompidou-groep van de Raad van Europa aangaande 
onderwerpen van gemeenschappelijk belang zullen worden versterkt en er zullen 
gezamenlijke projecten worden opgezet om aldus de krachten te bundelen en 
dubbel werk te vermijden. 
De samenwerking met de WHO over de gezondheidsaspecten van 
drugsverslaving, met inbegrip van de relatie met aids en de bestudering van 
nieuwe vormen van drugsverslaving, zal worden voortgezet. 
De nauwe samenwerking met het IAB betreffende drugsverslaving op het werk 
zal eveneens worden voortgezet, ten einde modellen voor preventie en hulp te 
ontwikkelen die aan de werkplek aangepast zijn. 
Met programma voor drugsbestrijding van de Verenigde Naties (UNDCP) 
vergroot op dit moment zijn activiteiten op het gebied van preventie en 
terugdringing VMÏ de vraag, onder meer in het kader van internationale 
overeenkomsten. Mierdoor zullen de nodige banden kunnen worden gecreëerd 
tussen de activiteiten van de Gemeenschap en die van het UNDCP. Van bijzonder 
belang is de verbetering van de analyees op drugs in lichaamsvloeistoffen. 
11 
De samenwerking met de Unesco, namelijk het gezamenlijk opgezette 
project "PEDDRO" betreffende preventie en opvoeding inzake drugs, zal 
voortgezet en verdiept worden. 
Dank zij haar sterkere positie als gevolg van het Unieverdrag kan de Commissie 
dergelijke samenwerking op twee manieren stimuleren: door middel van haar 
rechten uit hoofde van 129 van het EG-Verdrag en door middel van het 
initiatiefrecht waarover zij beschikt krachtens titel V van het Verdrag betreffende 
de Europese Unie, inzake het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid 
(GBVB). Door de drugsbestrijding aan te merken als een geschikt terrein voor 
gezamenlijke actie van de Europese Unie in het kader van het GBVB heeft de 
Europese Raad van Lissabon de weg bereid voor aanvullende actie van de Unie 
op extern niveau. 
37. Zonder afbreuk te doen aan de betrekkingen die de Commissie uit hoofde van 
artikel 229 van het EG-Verdrag onderhoudt, zal het Waarnemingscentrum ook 
streven naar samenwerking met deze organisaties op de gebieden waarop het 
bevoegd is, met vermijding van luier vorm van dubbel werk. 
V. HET BELEID INZAKE DE PREVENTIE VAN DRUGSVERSLAVING EN DE ACTIE VAN 
DE GEMEENSCHAP 
38. De omvang en complexiteit van het verschijnsel drugsverslaving hangt ook nauw 
samen met sociaal-culturele, juridische, medische, sociaal-psychologische en 
economische omstandigheden in de Lid-Staten. Deze omstandigheden variëren van 
Lid-Staat tot Lid-Staat en werken door in het drugsbeleid dat de Lid-Staten 
19 
voeren . 
39. Er zijn in de verschillende benaderingen van de Lid-Staten een aantal 
convergentiepunten, waarvan sommige al in het verleden zijn aangegeven, met 
name door de Raad. Deze heeft bij voorbeeld onderstreept dat de inspanningen in 
eerste instantie op preventie gericht moeten worden en meer in het bijzonder op 
voorlichting en gezondheidsonderricht van de bevolking in het algemeen en van 
bepaalde doelgroepen, en dat de doelstellingen van het beleid ter bestrijding van 
de problemen die voortvloeien uit drugsgebruik duidelijk moeten worden 
vastgelegd20. In dit beleid moeten volgens de Raad21 naast het einddoel, het 
stoppen met drugs, tussentijdse doelstellingen worden opgenomen: verlaging van 
het sterftecijfer, verkleining van het risico van besmetting met HIV of andere 
ziekteverwekkers, terugdringing van de marginaliteit. 
19 
20 
21 Uit de resolutie van 11.11.1991. 
Conclusies van 3 december 1990, PB C 329 van 31.12.1990, blz. 20; verklaring van 15 mei 1992, 
PB C 148 van 12.6.1992, blz. 3. 
Conclusies van 16 mei 1989, PB C 185 van 22.7.1989, blz. 3. 
12 
A. Een multidisciplinaire en meerdimensionale context 
40. Drugsverslaving is een complex verschijnsel dat moet worden aangepakt op verschillende 
niveaus - lokaal, nationaal, communautair en internationaal - en door middel van een 
multidisciplinaire, meerdimensionale benadering en acties die een reeks van terreinen 
bestrijken. De maatregelen ter preventie van drugsverslaving moeten in het bijzonder het 
volgende omvatten: 
activiteiten gericht op risicogroepen in specifieke situaties; 
de identificatie, de ontwikkeling, het testen en de toepassing van de beste 
praktijken om informatie te verspreiden onder en advies te verstrekken aan 
doelgroepen; 
initiatieven op opvoedings- en opleidingsgebied met het oog op de ontwikkeling 
van strategieën voor drugspreventie; 
werkzaamheden betreffende vroegtijdige opsporing en begeleiding van 
drugsgebruikers; 
- de rehabilitatie en sociale reïntegratie van drugsgebruikers. 
De mogelijkheden voor communautaire actie op deze gebieden kunnen in een aantal 
categorieën worden verdeeld: 
1. Specifieke preventieacties 
4L Bepaalde sociale aspecten die vaak samenhangen met drugsgebruik moeten bij elke 
preventieaanpak in aanmerking genomen moeten worden, aangezien zij het moeilijk 
kunnen maken doeltreffend op te treden. Het betreft hier onder meer een hoge mate van 
marginalisering, afwijkend gedrag dat het gevolg is van het gebruiken van stoffen die de 
gezondheid ernstig in gevaar brengen en aanzienlijke problemen voor de medische en 
sociale diensten om deze personen te bereiken. Toch blijkt uit de ervaring dat geschikte 
specifieke preventiemaatregelen ertoe kunnen bijdragen dat verslaafden ertoe aangezet 
worden om hun drugsgebruik te stoppen of te minderen of op veiliger 
toedieningsmethoden over te gaan. Hieruit blijkt dat dergelijke acties moeten worden 
voortgezet om het risico als gevolg van drugsverslaving te verkleinen. Ook moet een hoge 
prioriteit worden toegekend aan preventieacties om de burgers van Europa beter bewust 
te maken van drugsverslaving en de oorzaken en gevolgen daarvan, door middel van 
specifieke voorlichtings- en gezondheidsopvoedingsacties. Bovendien moet actie worden 
ondernomen ter vergroting van de kennis en vaardigheden van beroepsbeoefenaars die 
rechtstreeks bij de preventie van drugsverslaving betrokken zijn. Er is slechts weinig 
bekend over de wijzen van drugsgebruik en de trends daarin in de Gemeenschap, met 
name bij doelgroepen als etnische minderheden en immigranten, en over de factoren die 
van invloed zijn op drugsgebruik, in het bijzonder het beginnen daarmee en het overgaan 
op regelmatig gebruik. Aangezien verder de vraag naar drugs voortdurend aan 
veranderingen onderhevig is, is continue kwalitatieve en kwantitatieve evaluatie van de 
programma's en acties nodig om het preventiebeleid te verbeteren en waar nodig bij te 
stellen. 
Bewustmaking van de bevolking en van speciale doelgroepen 
42. Er zijn specifieke acties nodig, gericht op het propageren van een gezonde levenswijze 
en objectieve voorlichting over drugs en drugsverslaving ten behoeve van het grote 
publiek en speciale doelgroepen (met name ouders en jongeren), naast de acties die 
worden gevoerd in het kader van het communautaire actieprogramma inzake 
gezondheidsbevordering, -voorlichting, -opvoeding en -opleiding22. Hiervoor moeten 
uiteenlopende middelen worden ingezet, variërend van officiële preventiecampagnes met 
22 COM(94) 202 def. van 1.6.1994 
13 
gebruikmaking van de media tot het propageren van positieve referentiemodellen 
in de sport- en culturele wereld. 
43. Activiteiten op dit gebied die de aandacht verdienen zijn onder meer: 
het organiseren van Europese drugsbestrijdingsweken. Deze zouden elke 
twee jaar gehouden kunnen worden, overeenkomstig de ideeën die bij de 
evaluatie van de Europese Week van de drugsbestrijding van 1992 naar 
voren zijn gekomen; zij zouden op een bepaald thema gericht moeten 
worden, dat met de nationale coördinatoren wordt gekozen; 
het oprichten en steunen van initiatieven voor telefonische hulpdiensten 
gericht op jongeren en het onderzoeken van de mogelijkheden om een 
algemeen telefoonnummer voor die diensten in alle Lid-Staten in te 
voeren; 
het ondersteunen van proefacties om de doeltreffendheid van 
voorlichtingscampagnes te va-beteren en te bepalen in hoeverre de 
Europeanen over drugs en preventie gri'nformeerd zijn, met inbegrip van 
veranderingen in hun houding ten opzichte van drugs; 
het verlenen van steun voor het ontwikkelen en testen van 
voorlichtingsinstrumenten en -modellen voor risicogebieden; 
het verlenen van steun voor het identificeren en benutten van de juiste 
benaderingspunten voor speciale doelgroepen (scholen, arbeidssituaties, 
ziekenhuizen, apotheken, wachtkamers van artsen, gevangenissen, 
kazernes, enz); 
- het vergemakkelijken van uitwisselingen van de meest doeltreffende 
voorlichtingsmethoden, met name voor die groepen die als bijzonder 
kwetsbaar beschouwd worden; 
het beschikbaar stellen van de gedragscode tegen doping in de sport. 
Gezondheidsopvoeding 
44. Overeenkomstig de richtsnoeren die in het vorige Europese drugsbestrijdingsplan 
genoemd werden en de benadering die uiteengezet is in de mededeling van de 
Commissie betreffende het actiekader op het gebied van de volksgezondheid, kan 
de preventie van drugsverslaving door opvoeding het best worden gerealiseerd in 
het algemene kader van de bevordering van een positievere instelling ten aanzien 
van de gezondheid. 
45. Specifieke maatregelen zijn in het verleden al aangegeven, met name door het 
Europees Parlement23, en moeten worden ingepast in de acties van het 
23 Resolutie over gezondheidsonderricht en drugmisbruik in de lid-staten van de Europese 
Gemeenschap en de Raad van Europa, PB C 150 van 15.6.1992, blz. 42. 
14 
communautaire actieprogramma inzake gezondheidsbevordering, -voorlichting, 
-opvoeding en -opleiding. Deze maatregelen zijn niet alleen gericht op scholieren 
en studenten, maar ook op groepen buiten heï schooi mi lieu, alsmede gezinnen en 
allen die bij de opvoeding betrokken zijn. 
46. Activiteiten op dit gebied die de aandacht verdienen zijn onder meer: 
- het oprichten van een experimenteel communautair netwerk met prioriteit 
voor de preventie van drugsverslaving, op basis van een selectie door de 
Lid-Staten van scholen in risicogebieden, in samenwerking met het reeds 
bestaande Europese Netwerk van Gezondheidsbevorderende Scholen; 
het opzetten en uitvoeren van geïntegreerde projecten, programma's en 
elementaire richtlijnen betreffende de preventie van drugsverslaving op de 
scholen die tot dit netwerk behoren, waarbij de kinderen en hun ouders zo 
veel mogelijk worden betrokken; 
initiatieven om de educatie omtrent drugs in de beroepsopleiding van 
onderwijzers en jeugdwerkers op het gebied van drugsverslaving op te 
nemen en initiatieven ter verbetering van de coördinatie tussen allen die 
in het educatieve veld werkzaam zijn (ouderverenigingen, leerkrachten, 
vormingswerkers, hulpverleningsinstanties voor verslaafden, artsen, enz.); 
- studies en analyses om meer inzicht te krijgen in het beeld dat kinderen 
en jongeren van drugs hebben en in de verkrijgbaarheid van drugs op 
scholen. 
Opleiding 
47. Of al deze acties hun doel treffen hangt af van de beschikbaarheid van deugdelijk 
opgeleid personeel. Een aanvullende opleiding over de drugsproblematiek is 
noodzakelijk, niet alleen voor hen die rechtstreekse verantwoordelijkheden dragen 
op preventiegebied - gezondheidswerkers, vormingswerkers, enz. - maar ook voor 
beroepsbeoefenaars die in het kader van andere taken met drugsverslaafden in 
contact kunnen komen (gevangenis- en politiepersoneel), ten einde hen te helpen 
het probleem te begrijpen en te onderkennen en de juiste preventiestrategieën te 
hanteren. 
48. Activiteiten op dit gebied die de aandacht verdienen zijn onder meer: 
uitwisselingen van personeel en studenten, en van informatie en ervaring, 
inclusief het opstellen van proefprojecten voor ervaringsuitwisselingen 
tussen plaatselijke overheden van verschillende Lid-Staten betreffende 
modellen en methodes voor preventie, ten einde tot gemeenschappelijke 
acties te komen; 
- aanvullende opleidingsprogramma's voor gezondheidswerkers, met name 
huisartsen en apothekers; 
het ontwikkelen van speciaal didactisch materiaal voor de betrokken 
beroepscategori een; 
15 
proefprojecten voor aanvullende opleidingen voor politie- en gevangenispersoneel; 
- het samenstellen van multidisciplinaire opleidingsmodules voor de preventie van 
drugsverslaving. 
49. De communautaire programma's en acties op het gebied van onderwijs, opleiding en 
jeugdzaken, met name de voorgestelde programma's Socrates, Leonardo da Vinci en Jeugd 
voor Europa III kunnen daarbij als kader dienen voor proefprojecten om transnationale 
samenwerking, mobiliteit en uitwisselingen op dit gebied te stimuleren. 
Verkleinen van de risico's 
50. De risico's voor de gezondheid als gevolg van drugsgebruik zijn aanzienlijk. Zij hangen 
samen met het gemeenschappelijk gebruiken van injectiemateriaal onder intraveneuze 
drugsgebruikers, waardoor de overdracht van ziekten als hepatitis en aids wordt bevorderd 
en sepsis kan optreden; een ander risico is dood door overdosis. 
51. De preventie van overdraagbare ziekten vereist in eerste instantie een verandering in het 
risicogedrag van bepaalde groepen die aan besmetting blootstaan. Een dergelijke 
gedragsverandering is echter bij drugsverslaafden moeilijk te bewerkstelligen: doordat het 
hie. vaak gemarginaliseerde personen betreft, vormen zij een moeilijk arn te spreken 
groep en staan zij niet open voor officiële mededelingen. 
52. Activiteiten op dit gebied die de aandacht verdienen zijn onder meer 
het ondersteunen van de ontwikkeling van specifieke voorlichtingsmemoden over 
risicogedrag voor intraveneuze drugsgebruikers, onder meer met hulp van mensen 
die hier zelf ervaring mee hebben en hun kennis kunnen gebruiken om bij te 
dragen aan de verstrekking van de juiste informatie over preventie; 
het ondersteunen van de ontwikkeling van innoverende methoden en van de meest 
doeltreffende methoden op preventiegebied, waaronder projecten betreffende het 
uitdelen van ontsmettingssets en veilig injectiemateriaal; 
- het evalueren van het effect van het uitdelen van spuiten op de vermindering van 
de risico's ais gevolg van intraveneus drugsgebruik en van de nodige flankerende 
maatregelen op gezondheidsgebied, inclusief het ontwikkelen van 
onderhoudsprogramma's; 
het ondersteunen van de inrichting van opvang- en voorlichtingsinstellingen: 
het bevorderen van de coördinatie tussen de centra voor vergiftigingen om een 
waarschuwingssysteem op te zetten voor acute vergiftigingen door drugsgebruik: 
het opstellen van een inventaris van drugs die gewoonlijk intraveneus door 
verslaafden wonden gebruikt en van de bijwerkingen daarvan; 
2. Vroegtijikge opsporing en monitoring 
53. Er zijn twee belangrijke aandachtspunten betreffende vroegtijdige opsporing en monitoring 
van drugsverslaving, betrekking hebbend op twee specifieke situaties ni: de directe 
omgeving van kinderen en jongeren en de werkplek. Dit zijn: 
16 
- de vroegtijdige opsporing en begeleiding van kinderen en jongeren die 
drugs gebruiken; 
- de betrouwbaarheid van analyses van lichaamsweefsel en -vloeistoffen ter 
opsporing van illegaal drugsgebruik op het werk. 
54. Waakzaamheid kan ertoe bijdragen dat drugsgebruik bij kinderen en jongeren 
vroegtijdig wordt ontdekt; wordt hierop adequaat gereageerd dan kan voorkomen 
worden dat zij afglijden naar verslaving. Om het probleem beter te kunnen 
signaleren moeten de betrokkenen in staat zijn bepaalde gedragsveranderingen die 
symptomatisch zijn voor drugsgebruik te herkennen; mensen die met jongeren 
werken moeten dus adviezen en adequate preventiemiddel en kunnen verkrijgen. 
Initiatieven ter advisering van leerkrachten en anderen in de sociale omgeving 
(jongerenwerkers, ouders) over de tekenen van drugsgebruik bij kinderen en 
jongeren zijn van bijzonder belang. 
55. Drugsgebruik kan namelijk worden aangetoond door analyse van lichaamsweefsels 
en -vloeistoffen, b.v. haar en urine. De resultaten van dergelijke analyses moeten 
echter behoedzaam geïnterpreteerd worden: uit vergelijking van de verschillende 
tests is gebleken dat vals-positieve en vals-negatieve uitslagen mogelijk zijn, zodat 
de resultaten bevestigd moeten worden. Ook is er behoefte aan kwaliteitsborging 
bij deze analyses. 
56. De betrouwbaarheid van biologische tests van lichaamsvloeistoffen voor het 
vaststellen van drugmisbruik was het onderwerp van de conclusies van de Raad 
en de ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, in het kader van de Raad 
bijeen, van 16 mei 198924. De Commissie is met de hulp van een werkgroep van 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten bezig met het opstellen van een mededeling 
hieromtrent. De overwogen acties sluiten aan bij de verschillende punten die in 
de conclusies van de Raad zijn vervat. 
3. Sociale en professionele reïntegratie 
57. De sociale consequenties van drugsverslaving zijn velerlei en verslaafden worden 
door hun gedrag gemarginaliseerd. Zo is uit een recente studie op Europees niveau 
gebleken dat drugs verreweg de voornaamste oorzaak van sociale uitsluiting zijn; 
60% van de ondervraagden (van een steekproef van 20 000 personen) zeggen dat 
zij bezwaar zouden hebben tegen een drugsverslaafde als buur (tegen 47% voor 
een alcoholicus, 36% voor iemand met een "strafregister", 32% voor een 
aanhanger van extreem rechts, 30% voor een homosexueel en 26% voor een 
aidspatiènt). De gezondheidskundige begeleiding van drugsverslaafden dient dus 
vergezeld te gaan van sociale begeleiding, een noodzakelijke voorwaarde voor een 
werkelijke reïntegratie in de maatschappij. In termen van een kosten­
effectiviteitsanalyse blijkt dat het ontbreken van maatregelen voor sociale 
reïntegratie van drugsverslaafden tot meerkosten voor de volksgezondheid leidt, 
doordat het hele preventieproces op losse schroeven komt te staan. 
24 PB C 185 van 22.7.1989, blz. 2. 
17 
58 Activiteiten op dit gebied die de aandacht verdienen zijn onder meer: 
de evaluatie en versterking van het beleid en de praktijken betreffende de 
reïntegratie en rehabilitatie van drugsverslaafden op het werk, inclusief acties van 
de privésector; 
- programma's en proefprojecten die mogelijkheden voor beroepsopleiding in 
opvangcentra inhouden, met het oog op het opstellen van standaardprogramma's; 
- programma's van sport- en culturele activiteiten die een gezonde levenswijze 
propageren en daardoor de opname van verslaafden in andere kringen 
vergemakkelijken. 
4. Drugsverslaafden in gevangenissen . 
59. De resultaten van het seminar over de begeleiding van drugsverslaafden in gevangenissen 
van 3-5 maart 1994, dat door de Commissie met hulp van de Griekse autoriteiten en 
deelname van de Pompidou-groep van de Raad van Europa is georganiseerd naar 
aanleiding van de resolutie van de Raad en de ministers van Volksgezondheid betreffende 
de behandeling en reïntegratie van verslaafden die strafmaatregelen ondergaan25, hebben 
ertoe bijgedragen de benodigde actiegebieden aan to duiden:. 
60. Activiteiten op dit gebied die de aandacht verdienen zijn onder meer: 
- de ontwikkeling van opleidingen voor alle categorieën personeel 
(gevangenisbewakers, gevangenisdirecteuren en gezondheidswerkers), waarbij 
rekening gehouden wordt met eerdere ervaringen uit de praktijk, en aandacht 
besteed wordt aan problemen in verband met de gezondheid zoals aids. 
- het ontwikkelen van projecten ter verkleining van de risico's in gevangenissen, 
rekening houdend met maatregelen die in de Gemeenschap al zijn ingevoerd; 
acties voor bepaalde groepen gedetineerden met speciale problemen; 
versterking van de banden tussen de diensten die in de Gemeenschap beschikbaar 
zijn en programma's in de gevangenissen. 
61. Alle eventuele activiteiten betreffende drugsverslaafden in gevangenissen uit hoofde van 
artikel 129 kunnen verder aangevuld worden met initiatieven in het kader van titel VI van 
het Unieverdrag, bij voorbeeld betreffende de toepassing van strafmaatregelen om de 
motivatie voor het ondergaan van een behandeling te vergroten (vervroegde 
invrijheidstelling op voorwaarde dat een behandelingsprogramma wordt gevolgd). 
5. Legale stoffen 
62. Wat het misbruik van alcohol en farmaceutische produkten betreft is er behoefte aan 
preventteactivitejten op de gebieden voorlichting, opvoeding en opleiding ten behoeve van 
risicogroepen en personen in speciale situaties, zoals in onderwijsinstellingen en op de 
werkplek. Met name proefprojecten om preventieprincipes en -methoden te identificeren 
zouden nuttig zijn. 
25 Resolutie van 11.11.1991, PB C 304 van 23.11.1991, blz. 7. 
18 
63. Richtlijn 92/109/EEG van de Raad inzake de vervaardiging en het in de handel 
brengen van bepaalde stoffen die worden gebruikt voor de illegale vervaardiging 
van verdovende middelen en psychotrope stoffen26 bevat bepalingen om te 
voorkomen dat precursoren en essentiële chemische stoffen voor de illegale 
vervaardiging van verdovende middelen worden misbruikt. De Commissie zal 
toezien op correcte toepassing van de in deze richtlijn vastgelegde mechanismen. 
Zo nodig zal zij passende maatregelen voorstellen om ervoor te zorgen dat 
oneigenlijk gebruik van wettige stoffen zo veel mogelijk wordt voorkomen. 
6. Verzamelen van gegevens 
64. Toen het Europees Comité voor drugbestrijding (CELAD) in december 1989 met 
zijn werkzaamheden begon, kwam het al snel tot de conclusie dat de 
informatiebronnen van de Lid-Staten over drugs versnipperd, heterogeen en 
tegenstrijdig waren, waardoor het moeilijk zo niet onmogelijk was een 
betrouwbaar beeld te krijgen van de omvang van het drugsprobleem waar bij de 
gemeenschappelijke acties van de Lid-^taten en de C emissie van uitgegaan zou 
moeten worden. Dit heeft ten slotte geleid tot de oprichting van het Europees 
Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving27, dat onder andere op het 
gebied van de preventie van drugsverslaving tot taak heeft de bestaande gegevens 
te verzamelen en te analyseren. Het Waarnemingscentrum dient de Lid-Staten en 
de Commissie een beeld te geven van de omvang van het drugsprobleem en de 
structuren en tendensen in en gevolgen van drugsmisbruik, waarbij het zorgt voor 
verenigbaarheid en vergelijkbaarheid van de sociaal-geneeskundige gegevens, de 
opstelling van een overzicht van vergelijkende studies en statistische 
basisgegevens uit alle Lid-Staten en de oprichting van een Europees netwerk voor 
het verzamelen van gezondheidsgegevens over drugs en drugsverslaving. Ook zal 
het de besluitvorming in de Lid-Staten en de Gemeenschap vergemakkelijken. Het 
Waarnemingscentrum en Eurostat zullen toezien op coördinatie van het statistische 
programma van het centrum met het bestaande systeem van sociaal-economische 
statistieken van de Europese Unie. 
65. De Commissie zal nauw samenwerken met het Waarnemingscentrum ten einde 
dubbel werk te vermijden en wederzijdse meerwaarde te creëren. Doordat de 
Commissie in de Raad van bestuur van het centrum vertegenwoordigd is, kan zij 
erop toezien dat de prioriteiten en behoeften van de Gemeenschap volledig in de 
programma's van het centrum tot hun recht komen. Bovendien kan de Commissie 
op basis van de door het centrum verzamelde gegevens overeenkomstig de 
Verdragen passende initiatieven nemen voor het invoeren van maatregelen of het 
uitvoeren van acties die hetzij door het centrum, hetzij door de Commissie als 
noodzakelijk of bijzonder veelbelovend zijn aangemerkt. 
66. Om de actie van de Lid-Staten op het gebied van epidemiologische monitoring te 
ondersteunen zal de Commissie in samenwerking met het Waarnemingscentrum 
en de Raad van Europa stimuleren dat de "Multivilles"-studie die onder auspiciën 
26 
27 PB L 370 van 19.12.1992, blz. 76. 
Verordening (EEG) nr. 302/93 van de Raad van 8 februari 1993, PB L 36 van 12.2.1993, blz. 1, 
en PB C 225 van 20.8.1993, blz. 3. 
19 
van de Pompidou-groep wordt verricht tot alle Lid-Staten van de Gemeenschap wordt 
uitgebreid. Doel daarbij is vooral de technische samenwerking tussen de grote steden van 
Europa te stimuleren. 
67. Organisaties in de Lid-Staten hebben velerlei begeleidingsmodellen ontwikkeld op basis 
van uiteenlopende theoriën. Het is weliswaar niet de taak van de Gemeenschap deze 
modellen als zodanig te beoordelen, maar een gecoördineerde actie om te onderzoeken 
welke methoden hierbij gehanteerd worden zou zinvol zijn. Een eerste bijdrage zou 
kunnen worden geleverd door de COST-samenwerking voor onderzoek op het gebied van 
de sociale wetenschappen. Onlangs is actie A6 opgezet, een eerste netwerk voor de 
"Evaluatie van maatregelen tegen drugsmisbruik in Europa", met werkgroepen betreffende 
"Evaluatie van het beleid, beleidsveranderingen en maatschappelijke reacties op het 
beleid", "Evaluatie van de primaire preventie", "Evaluatie van de behandeling", 
"Ontwikkeling van onderzoekinstrumenten" en "Criminaliteit in samenhang met drugs". 
De Commissie zal in het bijzonder acties stimuleren om de toegepaste maatregelen te 
identificeren, uitgaande van een met de Lid-Staten opgestelde inventaris. 
7. De formulering en verspreiding van onderzoek 
68. Zoals in de mededeling van de Commissie betreffende het actiekader op het gebied van 
de volksgezondheid werd vermeld, geeft artikel 129 de Gemeenschap een duidelijk 
mandaat voor onderzoek op het gebied van de veroorzaking en de overdracht van ziekten. 
De Commissie zal zorgen voor samenhang tussen het drugsverslavingsprogramma, het 
werk van het Waarnemingscentrum en de specifieke communautaire programma's van het 
vierde kaderprogramma voor onderzoek, met name wat betreft onderzoek op het gebied 
van medische biologie en gezondheid, met inbegrip van onderzoek naar de oorzaken en 
toxische effecten van drugsverslaving; ook zal rekening gehouden worden met de 
resultaten van het nieuwe programma "Gericht sociaal-economisch onderzoek", met name 
die van het onderdeel "Onderzoek naar maatschappelijke integratie en sociale uitsluiting 
in Europa", alsmede met de resultaten van COST-actie A6. 
69. De onderzoekbehoeften op het gebied van drugsverslaving moeten continu worden 
nagegaan. Er moet worden gezorgd voor verspreiding van onderzoekresultaten en 
uitwLjelingen van wetenschappers. Ook moet ervoor worden gezorgd dat deze 
onderzoekresultaten worden gebmikt bij de besluitvorming over beleidsoriëntaties en bij 
het vaststellen van preventiestrategieën. De Commissie zal met name de Lid-Staten ertoe 
aanzetten onderzoekers te betrekken bij beleidsvoorbereidende activiteiten rond de 
preventie van drugs verslaving. 
B. Het eerste communautaire actieprogramma inzake de preventie van drugsverslaving 
1. Activiteitsgeleden 
70. Bij de actie van de Gemeenschap op het gebied van de preventie van drugsverslaving 
moet rekening gehouden worden met de doelstellingen en middelen die in de punten 16 
tot en met 22 van deze Mededeling zijn uiteengezet, met name ten aanzien van de 
zichtbaarheid en toegevoegde waarde van communautaire aktiviteiten. Bovendien is het, 
gezien de krappe middelen waarover de Gemeenschap beschikt, wenselijk dat zij zich 
concentreert op de meest veelbelovende activiteitsgebieden en daarvoor de meest 
kosteneffectieve instrumenten inzet. Daartoe stelt de Commissie voor dat dit 
actieprogramma zich richt op de volgende activiteiten: 
20 
bewustmaking van de bevolking, in het bijzonder door middel van 
gecoördineerde transnationale acties. De zichtbaarheid en kosteneffectiviteit 
van acties op dit gebied zijn uit eerdere ervaringen van de Gemeenschap 
gebleken; 
het benutten van de mogelijkheden die andere communautaire 
beleidsonderdelen, programma's en instrumenten waar van toepassing 
bieden voor de preventie en bestrijding van drugsverslaving, met name op 
de in punt 22 van deze mededeling genoemde terreinen en vanzelfsprekend 
die van andere programma's betreffende de volksgezondheid uit hoofde 
van artikel 129, bij voorbeeld op het gebied van aids en andere 
overdraagbare ziekten, en inzake gezondheidsbevordering, -voorlichting, 
-opvoeding en -opleiding; 
- het ondersteunen van initiatieven en acties ten behoeve van jongeren in de 
school leeftijd in de juiste omgeving - gezin, vrijetijdsbesteding, school -
en het propageren van de beste praktijken hiervoor. In alle Lid-Staten 
worden jongeren aangemerkt als de primaire doelgroep voor 
drugspreventie. De verscheidenheid aan gehanteerde preventiebenaderingen 
kan voorbeelden bieden van goede praktijken waardoor degenen die zich 
met drugspreventie in de Lid-Staten bezighouden van elkanders ervaringen 
kunnen leren. Met als streefdoel de beste resultaten die waar dan ook in 
de Gemeenschap al zijn bereikt zal de Commissie steun verlenen voor 
initiatieven en proefprojecten en waar nodig samenwerking 
vergemakkelijken en de activiteiten op communautair niveau coördineren. 
2. Raadpleging en participatie 
a. Raadgevend orgaan op het gebied van drugsverslaving 
71. Wat de uitvoering van de door het Europees Parlement en de Raad goedgekeurde 
programma's door middel van besluiten uit hoofde van artikel 129 betreft, zal de 
Commissie de oprichting van een raadgevend comité voorstellen, dat wordt 
voorgezeten door de Commissie en waarin alle Lid-Staten vertegenwoordigd zijn. 
Bij de samenstelling van het comité dient gezorgd te worden voor een adequate 
vertegenwoordiging van de belangen en expertise van de nationale autoriteiten, de 
gezondheidswerkers en de ni et-gouvernementele organisaties op het desbetreffende 
gebied. 
b. Andere betrokken partijen 
72. De Commissie zal met de Lid-Staten onderzoeken of het instellen van nationale 
coördinatiecomités voor het programma inzake drugsverslaving de motivering en 
betrokkenheid van de nationale actoren zou bevorderen. Deze nationale comités 
zouden een centraal referentiepunt kunnen vormen voor de vele uiteenlopende 
organisaties en beroepsbeoefenaars die bij deze werkzaamheden betrokken zijn. 
73. In het verleden hebben de niet-gouvernementele organisaties die zich bezighouden 
met de preventie van drugsverslaving op ruime schaal financiële steun en expertise 
beschikbaar gesteld voor de verwezenlijking van communautaire acties, zoals de 
Europese drugsbestrijdingsweken. Gezien de nuttige rol die deze organisaties bij 
21 
de preventie, de verzorging en het onderzoek spelen zal de Commissie de banden 
hiermee in stand houden en versterken, zowel via het bovengenoemde raadgevend 
comité als via rechtstreekse banden, met name met bestaande netwerken. 
3. Evaluatie m versbxgpn 
74. De evaluatie- en rapportagestructuur van het actieplan zal twee sleutelelementen 
omvatten: 
- een onafhankelijke evaluatie door intercollegiale toetsing van de 
belangrijkste gesteunde activiteiten; 
- een verslag over de in het kader van het programma ondernomen acties, 
door de Commissie halverwege het programma aan de relevante 
Instellingen voor te leggen, alsmede een eindverslag na afloop van het 
programma. 
Bovendien zal de Commissie ervoor zorgen dat de resultaten van de belangrijkste 
acties en initiatieven aan belanghebbende partijen en het grote publiek bekend 
worden gemaakt. 
22 
Bijlage 
Conclusies en resoluties van de Raad 
Volksgezondheid betreffende het 
terugdringen van de vraag naar drugs in de 
Europese Gemeenschap en alcoholmisbruik 
23 
VOORNAAMSTE TEKSTEN IN HET PUBLIKATIEBLAD 
1. Resolutie van de Raad en van de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-
Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 mei 1989 betreffende een 
Europees net voor de uitwisseling van gezondheidsgegevens in verband met 
drugverslaving (PB nr. C 185 van 22.7.1989, blz. 1) 
2. Conclusies van de Raad en van de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-
Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 mei 1989 betreffende de 
betrouwbaarheid van biologische tests voor het vaststellen van drugmisbruik 
(PB nr. C 185 van 22.7.1989, blz. 2) 
3. Conclusies van de Raad en van de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-
Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 mei 1989 inzake AIDS-preventie 
en intraveneus druggebruik (PB nr. C 185 van 22.7.1989, blz. 3) 
4. Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van 
de Raad bijeen, van 13 november 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van 
gecoördineerde maatregelen inzake preventie van drugverslaving en begeleiding 
van drugverslaafden (PB nr. C 31 van 9.2.1990, blz. 1) 
5. Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van 
de Raad bijeen, van 3 december 1990 betreffende het terugdringen van de vraag 
naar verdovende middelen en psychotrope stoffen (PB nr. C 329 van 31.12.1990, 
blz. 20) 
6. Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 4 juni 1991 inzake de voortgangscontrole op 
voortzetting van de acties betreffende het terugdringen van de vraag naar drugs 
(PB nr. C 170 van 29.6.1991, blz. 2) 
7. Verklaring van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 4 juni 1991 inzake de bestrijding van 
doping, misbruik van geneesmiddelen daaronder begrepen, in sportactiviteiten 
(PB nr. C 170 van 29.6.1991, blz. 1) 
8. Resolutie van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de 
Raad bijeen, van 11 november 1991 betreffende de behandeling en reïntegratie 
van verslaafden die strafmaatregelen ondergaan (PB nr. C 304 van 23.11.1991, 
blz. 7) 
9. Resolutie van de Raad en van de Vertegenwoordigers van de Regeringen der Lid-
Staten, in het kader van de Raad bijeen, betreffende een gedragscode tegen doping 
in de sport (PB nr. C 44 van 19.2.1992, blz. 1) 
24 
10. Verklaring van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 15 mei 1992 met betrekking tot de Europese 
week van de drugpreventie (PB nr. C 148 van 12.6.1992, blz. 3) 
11. Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 13 november 1992 betreffende het tweede 
rapport over het terugdringen van de vraag naar drugs in de Europese 
Gemeenschap (PB nr. C 326 van 11.12.1992, blz. 3) 
12. Verklaring van de Raad van 13 december 1993 met betrekking tot de Europese 
Week van de drugsbestrijding (PB nr. C 15 van 18.1.1994, blz. 7) 
13. Resolutie van de Raad en de Vertegenwoordigers van de Regeringen der Lid-
Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 29 mei 1986 betreffende 
alcoholmisbruik (PB nr. C 184 van 23.7.1986, blz. 3) 
25 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
TOT VASTSTELLING VAN EEN COMMUNAUTAIR ACTIEPROGRAMMA 
INZAKE DE PREVENTIE VAN DRUGSVERSLAVING BINNEN HET ACTIEKADER 
OP HET GEBIED VAN DE VOLKSGEZONDHEID 
(1995-2000) 
26 
MEMORIE VAN TOELICHTING 
1. In haar mededeling van 24 november 1993 betreffende het actiekader op het 
gebied van de volksgezondheid heeft de Commissie drugsverslaving aangewezen 
als prioriteit voor actie, aangezien dit de enige bedreiging van de gezondheid is 
die expliciet genoemd .wordt in artikel 129 van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap. 
2. Drugsverslaving is een verschijnsel met complexe oorzaken en uitingsvormen dat 
tal van uiteenlopende gevolgen heeft voor de volksgezondheid en de maatschappij. 
Hoewel de door de Lid-Staten verstrekte gegevens niet rechtstreeks kunnen 
worden vergeleken, komen uit de gegevens die voor het tweede rapport inzake het 
terugdringen van de vraag naar drugs zijn verzameld zorgwekkende tendensen 
naar voren, zoals een toename van de ziekte en sterfte als gevolg van 
drugsgebruik, van het aantal personen dat voor het eerst drugs gebruikt en van het 
aantal aidsgevallen in verband met drugsgebruik. De verscheidenheid aan illegale 
produkten die worden gebruikt en de uiteenlopende wijzen van gebruik daarvan, 
het misbruik van alcohol en geneesmiddelen en het snuiven van giftige stoffen bij 
wijze van drugs zijn allemaal factoren die aanleiding geven tot grote bezorgdheid, 
zowel in de Lid-Staten als op communautair niveau. 
3. Drugsverslaving is voor alle instellingen van de Gemeenschap een punt van zorg. 
De goedkeuring van het Europese drugsbestrijdingsplan door de Europese Raad 
van Rome in 1990, met een onderdeel gericht op het terugdringen van de vraag 
naar drugs, was een belangrijke stap voorwaarts bij het vaststellen van de 
perspectieven voor communautaire actie op dit terrein. Sinds 1986 heeft de Raad 
in diverse resoluties en conclusies met betrekking tot het terugdringen van de 
vraag naar drugs opgeroepen tot actie op communautair niveau op de volgende 
gebieden: monitoring en gezondheidsgegevens, aidspreventiebij drugsverslaafden, 
gecoördineerde preventieacties, informatie-uitwisseling, reïntegratie van 
drugsgebruikers in gevangenissen, uitbrengen van periodieke rapporten over het 
terugdringen van de vraag naar drugs en coördinatie van twee Europese 
drugsbestrijdingsweken. Ook het Europees Parlement heeft er in belangrijke mate 
toe bijgedragen dat het drugsprobleem op communautair niveau in beschouwing 
is genomen door hierover een groot aantal resoluties aan te nemen. 
4. De Commissie is hierop ingegaan door uiteenlopende acties en initiatieven te 
ontplooien. Bovendien heeft de Raad in februari 1993 op voorstel van de 
Commissie een verordening goedgekeurd tot oprichting van een Europees 
Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, dat tot taak heeft de 
Gemeenschap en haar Lid-Staten te voorzien van objectieve, betrouwbare en op 
Europees niveau vergelijkbare gegevens over het verschijnsel drugs en 
drugsverslaving en de gevolgen daarvan. Het centrum heeft daarom een 
belangrijke functie te vervullen bij het terugdringen van de vraag naar drugs, 
waaraan het in zijn eerste driejarige werkprogramma bijzondere aandacht moet 
besteden. 
5. Aangezien drugsverslaving in artikel 129 wordt genoemd, moet de Gemeenschap 
haar actie op het gebied van drugsverslaving consolideren en voortbouwen op de 
reeds verrichte werkzaamheden. In haar mededeling betreffende het actiekader op 
het gebied van de volksgezondheid heeft de Commissie al uitgemaakt dat dit het 
27 
best kan worden gerealiseerd met een specifiek programma in het kader van een 
strategie die zowel algemene als op specifieke ziekten gerichte acties omvat. 
6. Dit voorstel betreft het eerste meerjarenprogramma op het gebied van 
drugsverslaving in het kader van de volksgezondheid. Daar de Lid-Staten 
verantwoordelijk zijn voor de preventie van drugsverslaving, geldt als richtsnoer 
dat het aan hen is om passende preventieprogramma's vast te stellen. Het optreden 
van de Gemeenschap zal zich vooral richten op het ondersteunen van de actie van 
de Lid-Staten, het bevorderen van de coördinatie van hun beleid en programma's, 
op een betere benutting van de verschillende acties van de Gemeenschap ten 
aanzien van de drugspreventie en op het bevorderen van samenwerking tussen 
Lid-Staten. 
7. Hierbij is het de taak van de Commissie uitwisselingen van informatie, ervaring 
en modellen voor goede praktijken te stimuleren en te vergemakkelijken en waar 
nodig activiteiten op communautair niveau te ondersteunen en te coördineren. In 
het bijzonder zal de Commissie steun verlenen aan voorstellen van de Lid-Staten 
en aan initiatieven waarbij organisaties en instanties betrokken zijn die zich met 
de preventie van drugsverslaving bezighouden. Ook zal samenwerking met 
internationale organisaties en transnationale verenigingen worden bevorderd. 
8. Het verzamelen van gegevens op communautair niveau, de uitwisseling van 
informatie en ervaring, projecten van communautair belang, vorming van 
netwerken tussen de organisaties die zich met preventie bezighouden, en steun aan 
proefprojecten die naar andere Lid-Staten kunnen worden overgedragen, zijn 
voorbeelden van acties die, als zij op communautair niveau worden gerealiseerd, 
leiden tot betere kennis over het verschijnsel drugsverslaving en de methoden ter 
preventie daarvan. Voor het Waarnemingscentrum is daarbij een sleutelrol 
weggelegd, namelijk de verspreiding van de desbetreffende informatie. Een 
dergelijke overdracht van kennis en know-how kan voor elke Lid-Staat van nut 
zijn en is een illustratie van de meerwaarde van communautaire actie. Deze actie 
dient tevens de Lid-Staten te helpen hun strategieën beter te bepalen en hun 
maatregelen en beleid ter preventie van drugsverslaving doeltreffender ten uitvoer 
te leggen. 
9. In verband met de complexiteit van het verschijnsel drugs moet het beleid ter 
bestrijding van drugsverslaving in het bijzonder het volgende omvatten: 
- activiteiten gericht op risicogroepen in specifieke situaties; 
- de identificatie, de ontwikkeling, het testen en de toepassing van de beste 
praktijken om informatie te verspreiden onder en advies te verstrekken aan 
doelgroepen; 
- initiatieven op opvoedings- en opleidingsgebied met het oog op de 
ontwikkeling van strategieën voor drugspreventie; 
- werkzaamheden betreffende vroegtijdige opsporing en begeleiding van 
drugsgebruikers; 
de rehabilitatie en sociale reïntegratie van drugsgebruikers. 
10. Om dit te realiseren en daarbij een communautaire meerwaarde te waarborgen 
moet dit communautaire actieprogramma zich gezien de krappe middelen 
waarover de Gemeenschap beschikt concentreren op: 
28 
a) bewustmaking van de bevolking, in het bijzonder met behulp van 
gecoördineerde transnationale acties; 
b) het benutten van de mogelijkheden van andere communautaire 
beleidsonderdelen, programma's en instrumenten waar van toepassing ter 
preventie en bestrijding van drugsverslaving; 
c) het ondersteunen van initiatieven en acties ten behoeve van jongeren in de 
school leeftijd in de juiste contexten - gezin, vrijetijdsbesteding, school -
en het propageren van de beste praktijken hiervoor. 
11. Het programma inzake de preventie van drugsverslaving is een onderdeel van het 
actieplan van de Europese Unie inzake drugsbestrijding, dat de overkoepeling 
vormt van de verschillende acties die worden gevoerd uit hoofde van de drie 
pijlers van de Europese Unie: het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en de 
samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. 
12. In dit voorstel voor een besluit van de Raad is rekening gehouden met de 
verzoeken van het Europees Parlement en de Raad. Het weerspiegelt de ervaring 
die de Commissie bij de verwezenlijking van een aantal specifieke acties inzake 
drugsverslaving heeft opgedaan. Het subsidiariteitsbeginsel wordt geëerbiedigd en 
ook is in aanmerking genomen dat de situatie van Lid-Staat tot Lid-Staat verschilt. 
In het programma zijn de nodige overlegprocedures en maatregelen ter evaluatie 
van de ondernomen activiteiten opgenomen. 
29 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
tot vaststelling van een communautair actieprogramma 
inzake de preventie van drugsverslaving binnen het actiekader 
op het gebied van de volksgezondheid (1995-2000) 
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op 
artikel 129, 
Gezien het voorstel van de Commissie1, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité2, 
Gezien het advies van het Comité van de Regio's3 
Overwegende dat drugsverslaving zich in de Lid-Staten op zorgwekkende wijze heeft 
ontwikkeld en voor de gezondheid van de mens en het welzijn van de bevolking 
ernstige gevolgen heeft; 
Overwegende dat het Europees Parlement door in 1985 een Onderzoekcommissie 
drugproblemen in de Lid-Staten in te stellen heeft getoond dat het een grondige studie 
wenst te maken van de factoren die de vraag naar drugs doen ontstaan en de 
produktie en distributie van drugs doen voortgaan; 
Overwegende dat het Europees Parlement in de resoluties die het over dit probleem 
heeft aangenomen4, een reeks voorstellen heeft geformuleerd, met name met het oog 
op communautaire actie op het gebied van de preventie van drugsverslaving; 
Overwegende dat de Europese Raad, op 25 en 26 juni 1990 te Dublin bijeen, er de 
nadruk op heeft gelegd dat het tot de verantwoordelijkheid van iedere Lid-Staat 
behoort om ter vermindering van de vraag naar drugs een passend programma op te 
zetten en hij was van oordeel dat een doeltreffende actie van de afzonderlijke Lid-
Staten, geschraagd door een gemeenschappelijke actie van de Twaalf en de 
Gemeenschap, in de komende jaren een der voornaamste prioriteiten diende te zijn; 
Overwegende dat de acties die op communautair niveau naar aanleiding van de 
resoluties, verklaringen en conclusies van de Raad in verband met de preventie van 
drugsverslaving zijn ondernomen, met name in aansluiting op de goedkeuring van het 
PB nr 
PB nr 
PB nr 
PB nr. C 172 van 2.7.1984, blz. 130; 
PB nr. C 283 van 10.11.1986, blz 79; 
PB nr. C 47 van 27.2.1989, blz. 51; 
PB nr. C 150 van 15.6.1992, blz. 42. 
30 
Europees drugsbestrijdingsplan door de Europese Raad op 13 en 14 december 1990 
te Rome, de inspanningen van de Lid-Staten mede hebben ondersteund; 
Overwegende dat deze acties binnen het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid dat de Commissie in haar Mededeling van 24 november 19935 heeft 
aangegeven, dienen te worden voortgezet en versterkt, waarbij overeenkomstig het 
in zijn resolutie van 17 mei 19936 door de Raad gedane verzoek met andere acties 
van de Gemeenschap op het gebied van of met gevolgen voor de volksgezondheid 
rekening moet worden gehouden; 
Overwegende dat bij Verordening (EEG) Nr. 302/93 van de Raad7 een Europees 
Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving is opgericht om de Gemeenschap 
en haar Lid-Staten van objectieve, betrouwbare informatie over drugs en 
drugsverslaving te voorzien; 
Overwegende dat de Europese Raad op 29 oktober 1993 te Brussel in zijn verklaring 
ter gelegenheid van de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese 
Unie heeft benadrukt dat dit verdrag een gestructureerd institutioneel kader biedt 
waarmee met name de grensoverschrijdende maatschappelijke problemen, waaronder 
drugs, beter zullen kunnen worden beheerst; 
Overwegende dat de problemen in samenhang met het verschijnsel drugs van dien 
aard zijn dat een volledig gecoördineerde, alomvattende aanpak nodig is, zoals de 
Europese Raad van 10 en 11 december 1993 te Brussel heeft verklaard; 
Overwegende dat drugsverslaving de enige grote bedreiging van de gezondheid is die 
in de bepalingen inzake volksgezondheid van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap uitdrukkelijk wordt genoemd en daarom een prioriteit voor 
communautair optreden vormt binnen het door de Commissie aangegeven actiekader 
op het gebied van de volksgezondheid; 
Overwegende dat dit programma een van de wezenlijke bestanddelen van de 
mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europees Parlement van 
23 juni 19948 betreffende een actieplan van de Europese Unie inzake drugsbestrijding 
(1995-1999) vormt; 
Overwegende dat overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel acties in 
aangelegenheden die niet onder de uitsluitende bevoegdheid van de Gemeenschap 
vallen, zoals die voor drugsbestrijding, slechts dan door de Gemeenschap moeten 
worden ondernomen wanneer het overwogen optreden vanwege de omvang of de 
gevolgen ervan beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt; 
Overwegende dat de samenwerking met de ter zake bevoegde internationale 
organisaties en met derde landen versterking behoeft; 
COM(93) 559 def. 
PB nr. C 174 van 25.6.1993, blz. 1 
PB nr. L 36 van 12.2.1993, blz. 1. 
COM(94) 234 def. 
31 
Overwegende dat een meerjarenprogramma met duidelijke doelstellingen voor de 
actie van de Gemeenschap dient te worden vastgesteld en prioritaire acties ter 
preventie van drugsverslaving en van de daarmee samenhangende problemen, alsmede 
passende evaluatiemechanismen dienen te worden geselecteerd; 
Overwegende dat het programma tot doel dient te hebben bij te dragen tot een grotere 
bewustwording ten aanzien van het gebruik van verdovende middelen en psychotrope 
stoffen, het misbruik van alcohol en van geneesmiddelen, het oneigenlijk gebruik van 
chemische stoffen en produkten als drugs, tot verbetering van het herkennen van 
risicosituaties, vroegtijdige ontdekking, begeleiding en advisering, medische en 
sociale opvang met het oog op preventie van drugsgebruik, vergemakkelijking van 
het stoppen daarmee, verlaging van het sterftecijfer, verkleining van de risico's van 
infectie door ziekteverwekkers en terugdringing van de marginaliteit; 
Overwegende dat uit operationeel oogpunt de in het verleden gedane investeringen, 
zowel wat de oprichting van communautaire netwerken van ni et-gouvernementele 
organisaties als wat de mobilisatie van allen die bij de preventie van drugsverslaving 
betrokken zijn betreft, dienen te worden veilig gesteld en verder ontwikkeld; 
Overwegende dat echter dubbel werk dient te worden voorkomen door de bevordering 
van ervaringsuitwisselingen en door de gezamenlijke ontwikkeling van elementaire 
voorlichtingsmodules voor de bevolking, voor gezondheidsopvoeding en voor de 
opleiding van gezondheidswerkers; 
Overwegende dat het, om de waarde en het effect van het actieplan te vergroten, 
dienstig is de ondernomen acties continu te evalueren ten aanzien van de 
doeltreffendheid en de verwezenlijking van de doelstellingen ervan, zowel op 
nationaal als op communautair niveau, en in voorkomend geval de noodzakelijke 
aanpassingen uit te voeren; 
Overwegende dat dit programma een looptijd van vijfjaar dient te verkrijgen ten 
einde de acties ten uitvoer te kunnen leggen waarmee de gestelde doelstellingen 
kunnen worden verwezenlijkt, 
BESLUITEN: 
Artikel 1 
Er wordt een communautair actieprogramma inzake de preventie van drugsverslaving 
vastgesteld voor een periode van vijfjaar, lopende van tot en met 
Artikel 2 
1. Het programma omvat activiteiten op de volgende gebieden: 
a) bewustmaking van de bevolking, in het bijzonder door middel van 
gecoördineerde transnationale acties; 
b) benutting, waar geëigend, van de mogelijkheden in andere 
communautaire beleidsonderdelen, programma's en instrumenten, ter 
preventie en bestrijding van drugsverslaving; 
32 
c) initiatieven en acties ten behoeve van jongeren in de schoolleeftijd in 
de juiste omgeving - gezin, vrijetijdsbesteding, school - en 
bevordering van de beste aanpak daarvoor. 
2. De Commissie draagt zorg voor de tenuitvoerlegging van de in lid 1 en de 
bijlage genoemde activiteiten, overeenkomstig artikel 4 en in nauwe 
samenwerking met de Lid-Staten en met de instellingen en organisaties die 
zich met de preventie van drugsverslaving bezighouden. 
3. De Commissie draagt eveneens ervoor zorg dat bij de ondernomen activiteiten 
naar behoren rekening wordt gehouden met de werkzaamheden op 
informatiegebied van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en 
drugsverslaving. 
Artikel 3 
De begrotingsautoriteit stelt de voor elk begrotingsjaar beschikbare kredieten vast. 
Artikel 4 
Bij de tenuitvoerlegging van het programma wordt de Commissie bijgestaan door een 
raadgevend comité, hierna "comité" genoemd, bestaande uit twee vertegenwoordigers 
per Lid-Staat en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de 
te nemen maatregelen. Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan 
vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit onderwerp, 
zo nodig door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het recht 
te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte 
advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft 
gehouden met zijn advies. 
Artikel 5 
1. Bij de tenuitvoerlegging van het programma zal samenwerking met derde 
landen en met de op het gebied van de volksgezondheid werkzame 
internationale organisaties worden gestimuleerd. 
2. De EVA-landen en de landen in Midden- en Oost-Europa kunnen bij de 
activiteiten in het kader van het programma worden betrokken onder de 
voorwaarden die in de overeenkomsten die zij met de Gemeenschap hebben 
gesloten, zijn vervat. 
3. De Commissie werkt samen met de Pompidou-groep van de Raad van Europa. 
Onder meer versterkt zij haar regelmatige contacten met internationale 
33 
intergouvernementele organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie 
(WGO), de Organisatie van de Verenigde Naties voor onderwijs, wetenschap 
en cultuur (Unesco), het Internationaal Arbeidsbureau (IAB) en het 
programma van de Verenigde Naties inzake drugsbestrijding ("United Nations 
Drug Control Programme")(UNDCP). 
Artikel 6 
1. De Commissie publiceert regelmatig informatie over de in het kader van het 
programma ondernomen acties. 
2. De Commissie legt het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en 
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's een tussentijds verslag over de 
ondernomen acties en na afloop van het programma een algemeen verslag 
voor. 
Artikel 7 
Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar 
bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschap. 
Gedaan te Brussel, op 
Voor het Europees Parlement Voor de Raad 
De Voorzitter De Voorzitter 
34 
Bijlage 
Activiteiten van het programma. 
a) bewustmaking van de bevolking, in het bijzonder door middel van gecoördineerde 
transnationale acties. Voor activiteiten in deze categorie zou als voorbeeld kunnen 
dienen de Europese Week van de drugspreventie, die van bijzonder belang is geweest om 
communautaire en transnationale inspanningen voor het voetlicht te brengen en te 
stimuleren, alsmede eerdere gecoördineerde transnationale acties; 
b) het benutten van de mogelijkheden in andere communautaire beleidsonderdelen, 
programma's en instrumenten ter preventie en bestrijding van drugsverslaving. Dit 
kan van belang zijn op onder meer de volgende gebieden: sociale zaken, met name wat 
migranten, armoede, werkgelegenheid, bescherming van de gezondheid en veiligheid van 
de werkenden betreft, en de Structuurfondsen met inbegrip van de communautaire 
initiatieven; de interne markt en het consumentenbeleid, met name betreffende precursoren 
van drugs, farmaceutische produkten en geneesmiddelen, gevaarlijke stoffen en 
preparaten; onderwijs en opleiding; activiteiten op het gebied van cultuur, communicatie 
en voorlichting; onderzoek op het gebied van de gezondheidszorgstelsels, betreffende 
verslavingsgedrag zoals beschreven in het voorstel van de Commissie voor een specifiek 
O&O-programma op het gebied van de medische biologie en de gezondheid (1994-1998) 
en uiteraard andere programma's uit hoofde van artikel 129, zoals die betreffende aids en 
andere overdraagbare ziekten en gezondheidsbevordering, -voorlichting, -opvoeding en 
-opleiding; 
c) initiatieven en acties ten behoeve van jongeren in de juiste contexten - gezin, 
vrijetijdsbesteding, school - en het bevorderen van de beste aanpak daarvoor. 
Jongeren worden aangemerkt als de primaire doelgroep voor drugspreventie. De 
verscheidenheid aan gehanteerde preventiebenaderingen kan voorbeelden bieden van een 
goede aanpak waardoor degenen die zich met drugspreventie in de Lid-Staten 
bezighouden van elkanders ervaringen kunnen leren. Specifieke steun voor met name het 
verspreiden van informatie onder en het verstrekken van advies aan jongeren in de juiste 
contexten - gezin, vrijetijdsbesteding, school - zal daarom waarschijnlijk het nuttigst zijn. 
35 
FINANCIEEL MEMORANDUM 
NAAM VAN DE ACTEE 
Gezondheidsaspecten van drugsmisbruik: eerste communautaire actieprogramma op 
het gebied van de preventie van drugsverslaving 
BEGROTINGSLIJN 
Deels post B3-4303 (oude post B3-440); deels hoofdstuk B3-40. 
JURIDISCHE GRONDSLAG 
Resolutie van de Raad en van de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 16 mei 1989 betreffende een Europees net 
voor de uitwisseling van gezondheidsgegevens in verband met drugverslaving (PB 
nr. C 185 van 22.7.1989, blz. 1); 
Conclusies van de Raad en van de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-
Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 mei 1989 betreffende de 
betrouwbaarheid van biologische tests voor het vaststellen van drugmisbruik (PB 
nr. C 185 van 22.7.1989, blz. 2); 
Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de 
Raad bijeen, van 13 november 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van 
gecoördineerde maatregelen inzake preventie van drugverslaving en begeleiding van 
drugverslaafden (PB nr. C 31 van 9.2.1990, blz. 1); 
Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de 
Raad bijeen, van 3 december 1990 betreffende het terugdringen van de vraag naar 
verdovende middelen en psychotrope stoffen (PB nr. C 329 van 31.12.1990, blz. 
20); 
Conclusies van de Europese Raad van 14 en 15 december 1990 betreffende het 
Europese drugsbestrijdingsplan; 
Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 4 juni 1991 inzake de voortgangscontrole op 
voortzetting van de acties betreffende het terugdringen van de vraag naar drugs (PB 
nr. C 170 van 29.6.1991, blz. 2); 
Resolutie van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de 
Raad bijeen, van 11 november 1991 betreffende de behandeling en reïntegratie van 
verslaafden die strafmaatregelen ondergaan (PB nr. C 304 van 23.11.1991, blz. 7); 
Verklaring van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 15 mei 1992 met betrekking tot de Europese 
week van de drugpreventie (PB nr. C 148 van 12.6.1992, blz. 3); 
Conclusies van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, 
in het kader van de Raad bijeen, van 13 november 1992 betreffende het tweede 
rapport over het terugdringen van de vraag naar drugs in de Europese Gemeenschap 
(PB nr. C 326 van 11.12.1992, blz. 3); 
36 
Mededeling van de Commissie betreffende het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid (COM(93) 559 def); 
Verklaring van de Raad van 13 december 1993 met betrekking tot de Europese 
Week van de drugsbestrijding (PB nr. C 15 van 18.1.1994, blz. 7); 
Artikel 3, onder o), en artikel 129 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap. 
4 OMSCHRIJVING VAN DE ACTIE 
4.1 Algemene doelstelling van de actie 
Communautair actieprogramma op het gebied van de preventie van drugsverslaving, 
dat onder andere een voortzetting vormt van de tenuitvoerlegging van de conclusies 
en resoluties die de Raad Volksgezondheid eerder heeft aangenomen 
overeenkomstig de richtsnoeren van het Europese drugsbestrijdingsplan. 
Het programma is gericht op het stimuleren van samenwerking tussen Lid-Staten, 
het ondersteunen van hun optreden en het bevorderen van de coördinatie van hun 
beleid en programma's met het oog op de preventie van het gebruik van verdovende 
middelen en psychotrope stoffen, misbruik van alcohol en geneesmiddelen en 
oneigenlijk gebruik van chemische stoffen als drugs. 
Tussentijdse doelstellingen: er zijn tussentijdse doelstellingen vastgelegd, zoals het 
verlagen van de sterfte, het verkleinen van de risico's, met name de risico's van 
infectie met het aidsvirus of andere ziekteverwekkers, het terugdringen van de 
marginaliteit. 
Middelen om deze doelstelling te halen: de Lid-Staten stimuleren bij het 
ontwikkelen van hun eigen middelen ter preventie van drugsverslaving, bij hun 
preventiestrategieën en bij hun intracommunautaire samenwerking, met name door 
steun te verlenen voor gecoördineerde transnationale acties, door het benutten van 
de mogelijkheden van andere communautaire beleidsonderdelen en door middel van 
acties in de juiste contexten ten behoeve van een specifieke doelgroep, namelijk 
jongeren in de schoolleeftijd. 
4.2 Duur van de actie 
Vijf jaar. Regelingen voor vernieuwing of verlenging zijn nog niet vastgelegd; 
hiervoor zal de Commissie dus een voorstel moeten doen. 
INDELING VAN DE UITGAVEN 
Niet-verplichte uitgaven; gesplitste kredieten. 
3.7 
6 SOORT UITGAVEN 
- Subsidiëring à 100%: ja in uitzonderlijke gevallen voor studies, 
dienstverleningscontracten, voor werkzaamheden in opdracht die rechtstreeks 
van nut zijn voor de Commissie. 
- Subsidie voor medefinanciering met andere openbare en/of particuliere 
bronnen: in de regel (zelden meer dan 70% van het totaalbedrag van de 
voorgestelde projecten). 
7 FINANCIËLE CONSEQUENTIES 
7.1 Berekeningsmethode voor de totale kosten van de actie: zie punt 7.2. 
7.2 Opsplitsing van de kosten van de actie per onderdeel (EG in miljoen ecu) 
PM.: 
In 1994 toegestane kredieten B3 - 440 
Betalingsverplichtingen Betalingen 
1 4,8' 1 2,6 ~^\ 
Indicatieve opsplitsing in Mecu: deze opsplitsing is louter indicatief, zonder vooruit 
te willen lopen op de bedragen die de begrotingsautoriteit voor elk van de 
betrokken jaren daadwerkelijk zal toewijzen. De opsplitsing per actiegebied voor 
1995 wordt ter oriëntatie gegeven. De aangegeven bedragen voor de volgende jaren 
van de tenuitvoerlegging van het programma dienen in het kader van de 
desbetreffende voorontwerpen van begroting (VOB) vastgesteld te worden2. 
ACTIVTTEITS-
GEBIED 
1. Gecoördineerde 
transnationale acties ter 
bewustmaking van de 
bevolking 
2. Initiatieven en acties 
ten behoeve van jongeren 
in de schoolleeftijd in de 
juiste contexten 
TOTAAL Begr. 
1994 
3,3 JAAR 
VOB 1995 
indicatieve 
opsplitsing 
1,5 
2 
3,5 1996 1997 1998 1999 TOTAAL 
1995-1999 
indicatieve planning 
5,5 6 6,5 7 28,5 
Waarvan 3,3 Mecu voor de gezondheidsaspecten van drugsmisbruik. 
De beoogde verhoging van de begroting zal worden gerealiseerd door herverdeling van hoofdstuk 
B3-40. 
38 
7.3 Indicatief tijdschema voor de vastleggings- en betalingskredieten 
Vastleggings­
kredieten 
Betalings­
kredieten 
1995 
1996 
1997 
1998 
1999 
volgende jaren 
TOTAAL 1995 
3,5 
1,75 
1,23 
0,52 
3,5 1996 
5,5 
2,75 
1,93 
0,82 
5,5 1997 
6 
3,00 
2,10 
0,90 
6 1998 
6,5 
-
3,25 
2,27 
0,98 
6,5 1999 
7 
3,50 
3,50 
7 TOTAAL 
28,5 
1,75 
3,98 
5,45 
6,17 
6,67 
4,48 
28,5 
8 ANTI-FRAUDEMAATREGELEN (EN RESULTATEN DAARVAN) 
Steekproeven bij de contractanten ter controle van de gebruikte kredieten en van de 
precieze besteding. Dergelijke controles zijn reeds tijdens de boekjaren 1991, 1992 
en 1993 uitgevoerd en hebben hun doeltreffendheid bewezen. 
9 ELEMENTEN VOOR EEN KOSTEN-EFFECTIVITEITSANALYSE 
9.1 Specifieke en kwantificeerbare doelstellingen, beoogde doelgroep 
De acties behelzen de tenuitvoerlegging van het onderdeel "preventie van 
drugsverslaving" dat door de Commissie werd aangekondigd in haar mededeling 
betreffende het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (COM(93) 559). 
Op grond van de ervaring en de beschikbare gegevens konden een aantal 
operationele doelstellingen worden aangegeven, namelijk preventie, rehabilitatie, 
voorlichting, opvoeding en opleiding, waarbij de nadruk komt te liggen op acties 
ter bevordering van: 
- een betere kennis van het verschijnsel drugsverslaving: bij de bevolking en 
bij doelgroepen; 
- het herkennen van risicosituaties en vroegtijdige ontdekking: gezin en sociale 
context, risicogroepen; 
- begeleiding en advisering: werkers in het sociaal-geneeskundige veld; 
- medische en sociale opvang: werkers in het sociaal-geneeskundige veld, de 
werkvloer, doelgroepen zoals verslaafden in gevangenissen. 
Gezien de beperkte beschikbare middelen is het nodig gebleken uit de genoemde 
gebieden die te kiezen waarbij communautair optreden de meeste meerwaarde op 
kan leveren en maximale zichtbaarheid gewaarborgd is. Er zijn drie gebieden 
aangegeven die hieraan voldoen, namelijk: 
39 
bewustmaking van de bevolking, in het bijzonder door middel van 
gecoördineerde transnationale acties; 
het benutten van de mogelijkheden van andere communautaire 
beleidsonderdelen, programma's en instrumenten waar van toepassing ten 
behoeve van de bestrijding van drugsverslaving; 
het ondersteunen van initiatieven en acties ten behoeve van jongeren in de 
schoolleeftijd in de juiste contexten - gezin, vrijetijdsbesteding, school - en 
het propageren van de beste praktijken hiervoor. 
9.2 Rechtvaardiging van de actie 
Drugsverslaving, de enige grote bedreiging van de volksgezondheid die 
uitdrukkelijk in artikel 129 van het EG-Verdrag wordt genoemd, is uit dien hoofde 
een prioritair actiegebied van de Gemeenschap op het gebied van de 
volksgezondheid. De omvang van dit verschijnsel met zijn vele facetten en de 
moeilijkheden die de Lid-Staten ondervinden bij hun inspanningen om de ernstige 
consequenties ervan voor de maatschappij en de bevolking te beteugelen hebben 
ertoe geleid dat de afgelopen jaren een reeks initiatieven op communautair niveau 
hebben plaatsgevonden. Uit het brede spectrum van initiatieven die door de Raad 
en het Europees Parlement zijn goedgekeurd blijkt dat deze instellingen aan dit 
probleem bijzonder belang hechten en van oordeel zijn dat actie op communautair 
niveau nodig is om een bijdrage te leveren aan de oplossing ervan. Dit wordt 
ondersteund door artikel 129, waarin drugsverslaving als prioriteit voor 
communautaire actie is aangewezen. 
Rationeel gebruik van het begrotingsbedrag op basis van: 
a) concrete toepassing van het subsidiariteitsbeginsel bij de vaststelling van de 
activiteitsgebieden waarop de Gemeenschap zou kunnen optreden, van de aard 
van dat optreden en van de te ondernemen en mede te financieren acties; 
b) de "communautaire toegevoegde waarde", die verder tot uiting zal komen in 
de coördinatie van de nationale acties, de verspreiding van informatie en 
ervaringen, de vaststelling van prioriteiten, de uitbreiding van de Europese 
netwerken, de selectie van Europese projecten en de motivering en mobilisatie 
van alle betrokkenen. 
De belangrijkste methode voor de tenuitvoerlegging van het programma is het 
verlenen van steun aan in de Lid-Staten uitgevoerde projecten. Bij de selectie van 
de prioritaire projecten wordt in grote mate uitgegaan van de algemene en 
tussentijdse doelstellingen, en de tenuitvoerlegging van de acties zelf hangt ook af 
van de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de in de loop van het jaar aan de 
bevoegde dienst voorgelegde voorstellen. 
De selectiecriteria voor de ingediende projecten zijn de volgende: 
- verenigbaarheid met de doelstellingen en overeenstemming met ten minste 
één van de vastgestelde doelstellingen; 
- onderzoek van de communautaire "meerwaarde" van het project 
(transnationale deelneming, ontwikkeling van een in andere Lid-Staten 
toepasbaar model, in andere Lid-Staten bruikbare gegevens, enz.); 
40 
veronderstelde doeltreffendheid en rentabiliteit; 
duidelijke en gerechtvaardigde behoeften; 
doelgroep of groep die de gevolgen van de actie ondervindt; 
geschiktheid van de gekozen methode; 
vakkundigheid en ervaring van de organisatie; 
begroting van de actie aangepast aan de doelstellingen; 
steun van de nationale partners aan de projecten; 
objectief vastgelegde evaluatie. 
9.3 Follow-up en evaluatie van de actie 
De follow-up gebeurt op communautair niveau door de diensten van de Commissie 
en op nationaal niveau door de nationale coördinatiecomités ingeval de Lid-Staten 
hiervoor hebben gekozen, door de ministeries die bevoegd zijn op het gebied van 
ée preventie van drugsverslaving, de NGO's en de verantwoordelijken voor de 
uitvoering en de leiding van specifieke projecten. 
De evaluatie gebeurt met name via: 
- een onafhankelijke evaluatie van de belangrijkste acties en de gesubsidieerde 
studies; 
- een algemeen verslag over de in het kader van het programma ten uitvoer 
gelegde projecten dat de Commissie halverwege en na afloop van het 
programma voorlegt aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch 
en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. 
Voor deze evaluatie gekozen prestatie-indicatoren: 
- resultaten en conclusies van de vergaderingen van deskundigen; 
- analyse van conferentievers!agen en deelnemerslijsten; 
- raming van de bereikte doelgroep en van de aandacht in de media; 
- evaluatie van de projecten door ambtenaren en/of medewerkers van de 
Commissie; 
- analyse van de tussentijdse verslagen over de geplande en gefinancierde acties 
aan de hand waarvan eventuele correcties kunnen worden aangebracht; 
- impactstudies door externe organisaties; 
- geschiktheid van de door de organisatoren gebruikte methoden; 
- begroting van de actie aangepast aan de doelstellingen; 
- duidelijkheid van de startdoelstellingen; 
- vakkundigheid en ervaring van de organisaties; 
verspreiding van de resultaten. 
Aangezien het acties op het gebied van de volksgezondheid betreft waarvan de 
gevolgen pas op lange termijn meetbaar zijn, zal het eerder een procesevaluatie dan 
een impactevaluatie zijn. 
Regelingen voor en periodiciteit van de geplande evaluatie: 
- opstelling van tussentijdse en eindverslagen over de verschillende op het 
desbetreffende gebied ondernomen acties; 
opstelling van een standaard-evaluatieformulier, dat door de begunstigden 
samen met hun eindverslagen wordt ingediend en door ambtenaren (hetzij bij 
de Commissie, hetzij ter plaatse) wordt gecontroleerd. 
41 
9.4 Samenhang met de financiële planning 
Maakt de actie deeî uit van de financiële planning van het DG voor de betrokken 
jaren? Ja. 
10 ADMINISTRATIEKOSTEN (DEEL A VAN DE BEGROTING) 
Personeel uitsluitend voor de actie zelf aangesteld. Naast het reeds aanwezige 
personeel zijn voor de actie nodig 2 A-ambtenaren, een B-ambtenaar en anderhalve 
C-ambtenaar, gelet op de resultaten van de begrotingsprocedure voor 1995 en het 
besluit van de Commissie met betrekking tot de toewijzing van kredieten. 
Benodigde personeelskredieten: 
Deze worden geraamd op 333.000 ecu voor 1995 (titels Al, A2 en A5). 
Voor het opzetten en uitvoeren van het nieuwe actieprogramma zijn voor 1995 de 
volgende vergaderingen en dienstreizen gepland: 
Vergaderingen: 
- 2 vergaderingen van de nationale coördinatoren 
(2 x 24 x 658 - 31.584) 32.000 
- 6 vergaderingen van deskundigen 
(6 x 12 x 658 = 47.376) 47.000 
- conferenties en seminars ter presentatie van het nieuwe programma 
(2 x 48 x 658 = 63.168) 63.000 
totaal vergaderingen 142.000 ECU 
Dienstreizen: 
- Luxemburg - Brussel (5 dienstreizen per maand) 
(60 x 200 = 12.000) 12.000 
- andere dienstreizen (Lid-Staten) 
(25 x 1 000 = 25.000) 25.000 
totaal dienstreizen 37.000 ECU 
42 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 223 def. 
DOCUMENTEN 
NL 05 
Catalogusnummer : CB-CO-94-238-NL-C 
ISBN 92-77-69534-X 
Bureau ^ ' ' ff i/7'' j* b:. '12"' -$i 'er 
L-29T.5L-. uibvig ss '' ^S-r •£• 
43