EUROPESE COMMISSIE Brussel, 15.7.2016 COM(2016) 485 final MEDEDELING VAN DE COMMISSIE JAARREKENING VAN HET EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS 2015



JAARREKENING VAN HET EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS 2015 INHOUD CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN UITVOERING EN FINANCIELE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN FINANCIELE STATEN EN TOELICHTINGEN DAARBIJ - DE DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN FINANCIELE STATEN VAN HET EOF TOELICHTING BIJ DE FINANCIELE STATEN VAN HET EOF FINANCIELE STATEN VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIELE STATEN VAN HET TRUSTFONDS BÊKOU EOF-VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN FINANCIELE STATEN EN TOELICHTINGEN DAARBIJ – DE DOOR DE EUROPESE INVESTERINGSBANK BEHEERDE MIDDELEN

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN De jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds voor het jaar 2015 is opgesteld volgens de bepalingen van titel IX van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds en overeenkomstig de in de bijlage bij de financiële staten beschreven boekhoudbeginselen, -regels en -methoden. Ik verklaar dat ik verantwoordelijk ben om ervoor te zorgen dat de jaarrekeningen van het Europees Ontwikkelingsfonds worden opgesteld en gepresenteerd overeenkomstig artikel 20 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds. Ik heb van de ordonnateur en de EIB, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekeningen die een beeld van de activa en de passiva van het Europees Ontwikkelingsfonds en de uitvoering van de begroting geven. Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekening te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekening in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de financiële positie van het Europees Ontwikkelingsfonds geeft. [ondertekend] Manfred Kraff Rekenplichtige 12 juli 2016 UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN 1.ACHTERGROND De Europese Unie (EU) werkt met een groot aantal ontwikkelingslanden samen. De belangrijkste doelstelling is het bevorderen van de economische, sociale en ecologische ontwikkeling, waarbij de aandacht in eerste instantie wordt toegespitst op het terugdringen en bestrijden van armoede op lange termijn door aan de begunstigde landen ontwikkelingshulp en technische bijstand te verstrekken. Hiertoe stelt de EU samen met de partnerlanden ontwikkelingsstrategieën op en besteedt zij financiële middelen om die strategieën ten uitvoer te leggen. De middelen die de EU voor ontwikkeling uittrekt, zijn afkomstig van drie bronnen: -de begroting van de Europese Unie; -het Europees Ontwikkelingsfonds; -de Europese Investeringsbank. Het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) is het voornaamste instrument voor het verstrekken van steun van de EU in het kader van de ontwikkelingssamenwerking aan de staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (de ACS-staten) en de landen en gebieden overzee (LGO).

Het EOF wordt niet gefinancierd met middelen uit de EU-begroting. Het EOF is opgericht krachtens een interne overeenkomst van de vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad bijeen en wordt beheerd door een eigen comité. De Europese Commissie (hierna "Commissie" genoemd) is verantwoordelijk voor de financiële uitvoering van de verrichtingen die met middelen van het EOF worden uitgevoerd. De Europese Investeringsbank (EIB) beheert de investeringsfaciliteit. De geografische steun aan de ACS-staten en de LGO zal voor de periode 2014-2020 verder grotendeels via het EOF worden gefinancierd. Elk EOF wordt doorgaans gesloten voor een periode van ongeveer vijf jaar en op elk EOF is een eigen Financieel Reglement van toepassing dat het opmaken van financiële staten voor elk afzonderlijk EOF verplicht stelt. Financiële staten worden bijgevolg afzonderlijk opgemaakt voor elk EOF met betrekking tot het deel dat door de Commissie wordt beheerd. Door middel van de gecumuleerde voorstelling van deze financiële staten komt een totaalbeeld tot stand van de financiële situatie van de middelen waarvoor de Commissie verantwoordelijk is. Het Intern Akkoord tot oprichting van het 11e EOF is in juni 2013 door de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, ondertekend. De overeenkomst is op 1 maart 2015 in werking getreden. Om de continuïteit te verzekeren tussen de afloop van het 10e EOF en de inwerkingtreding van het 11e EOF heeft de Commissie overgangsmaatregelen voorgesteld, de zogenaamde Overbruggingsfaciliteit. De Overbruggingsfaciliteit is opgenomen in het kader van het 11e EOF. Tegelijkertijd is het Financieel Reglement van toepassing op het 10e EOF aangepast en is het nieuwe Financieel Reglement van toepassing op de overgangsperiode vastgesteld . Deze zijn op 30 mei 2014 in werking getreden. Op 2 maart 2015 heeft de Raad het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF en de uitvoeringsbepalingen vastgesteld. Deze zijn op 6 maart 2015 in werking getreden. De investeringsfaciliteit is opgericht in het kader van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst. De investeringsfaciliteit wordt beheerd door de EIB en wordt gebruikt om de ontwikkeling van de particuliere sector in de ACS-staten te ondersteunen door hoofdzakelijk – maar niet uitsluitend – particuliere investeringen te financieren. De faciliteit is opgezet als een duurzaam fonds, in die zin dat terugbetalingen opnieuw in andere verrichtingen kunnen worden geïnvesteerd, waardoor de faciliteit over eigen middelen kan beschikken en financieel onafhankelijk is. Aangezien de investeringsfaciliteit niet door de Commissie wordt beheerd, wordt zij niet geconsolideerd in het eerste deel van de jaarrekening – de financiële staten van het EOF en het bijhorende financiële uitvoeringsverslag. De financiële staten van de investeringsfaciliteit zijn opgenomen als een afzonderlijk onderdeel van de jaarrekening (deel II) om een volledig beeld te geven van de ontwikkelingshulp van het EOF. 2.HOE WORDT HET EOF GEFINANCIERD? Op 2 december 2013 heeft de Europese Raad het meerjarig financieel kader 2014-2020 goedgekeurd. In dit kader is besloten dat de geografische samenwerking met de ACS-staten niet in de begroting van EU zou worden opgenomen, maar verder zou worden gefinancierd met de middelen uit het bestaande intergouvernementele EOF. De EU-begroting wordt jaarlijks opgesteld en volgens het jaarperiodiciteitsbeginsel in begrotingszaken gelden de raming van en de machtiging voor de ontvangsten en uitgaven voor één jaar. In tegenstelling tot de EU heeft de werking van het EOF een meerjarig karakter. Voor elk EOF wordt een algemeen fonds opgericht voor de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking gedurende een periode van doorgaans vijf jaar. Aangezien de middelen op meerjarige basis worden toegekend, kunnen de toegewezen middelen tijdens de looptijd van het EOF worden benut. In de begrotingsverslaggeving, waar de budgettaire tenuitvoerlegging van de EOF wordt afgemeten aan de totale middelen, wordt gewezen op het ontbreken van de jaarperiodiciteit. De EOF-middelen zijn ad-hoc bijdragen van de EU-lidstaten. Ongeveer elke vijf jaar komen vertegenwoordigers van de lidstaten op intergouvernementeel niveau bijeen om het totale bedrag vast te stellen dat aan het fonds zal worden toegewezen en om toezicht te houden op de besteding ervan. Vervolgens worden de middelen door de Commissie beheerd overeenkomstig het EU-ontwikkelingsbeleid. Naast het beleid dat op het niveau van de EU wordt gevoerd, hebben de lidstaten hun eigen ontwikkelingsbeleid en moeten zij met het oog op complementariteit hun eigen beleid met dat van de EU coördineren. Naast de bovenvermelde bijdragen kunnen lidstaten ook medefinancieringsregelingen aangaan of vrijwillige financiële bijdragen aan het EOF geven. 3.JAARRAPPORTAGE 3.1.Jaarrekeningen De rekenplichtige heeft de verantwoordelijkheid om de jaarrekening op te stellen en ervoor te zorgen dat zij een getrouw beeld geeft van de vermogenspositie van het EOF. De jaarrekening is als volgt opgebouwd: Deel I: de door de Commissie beheerde middelen (I)Jaarrekening van het EOF (II)Verslag over de financiële uitvoering van het EOF Deel II: de door de EIB beheerde middelen (I)Financiële staten van de investeringsfaciliteit Aangezien sinds 2014 een trustfonds in het kader van het EOF is opgericht (zie 3.2), worden de rekeningen van dit trustfonds - samen met de geconsolideerde rekeningen (EOF en trustfonds) - hierna toegelicht.

De jaarrekening wordt uiterlijk op 31 juli van het daaropvolgend jaar door de Commissie goedgekeurd en ter kwijting aan het Europees Parlement en de Raad voorgelegd. 3.2.Trustfonds Bêkou Overeenkomstig artikel 187, lid 1, van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie en artikel 42 van het Financieel Reglement van toepassing op de overgangsperiode kan de Commissie EU-trustfondsen oprichten voor externe acties in het kader van een met andere donoren gesloten overeenkomst. Deze trustfondsen kunnen worden opgericht voor noodsituaties, operaties na een noodsituatie of acties rond een bepaald thema. Overeenkomstig artikel 187, lid 6, van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie is de rekenplichtige van de Commissie de rekenplichtige van de trustfondsen van de Unie. Het eerste multidonor-trustfonds van de EU, het zogenaamde trustfonds Bêkou, is op 15 juli 2014 opgericht door de Europese Unie, Duitsland, Frankrijk en Nederland, met als doel de stabilisering en wederopbouw van de Centraal-Afrikaanse Republiek te bevorderen. Het trustfonds Bêkou heeft een maximale looptijd van 60 maanden. Aangezien het trustfonds Bêkou in het kader van het EOF is opgericht, wordt de jaarrekening van dit trustfonds geconsolideerd met de EOF-jaarrekening. 4.CONTROLE EN KWIJTING 4.1.CONTROLE De jaarrekening en het beheer van de middelen van het EOF staan onder toezicht van de externe controleur van het fonds, zijnde de Europese Rekenkamer, die een jaarverslag opstelt voor het Europees Parlement en de Raad. 4.2.KWIJTING De eindcontrole is de kwijting van de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Het Europees Parlement is de met kwijting belaste autoriteit van het EOF. Dit betekent dat na de controle en de voltooiing van de jaarrekening de Raad een aanbeveling dient te doen en het Parlement daarna dient te beslissen of het kwijting verleent aan de Commissie voor de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Deze beslissing is gebaseerd op een controle van de rekeningen, het jaarverslag van de Europese Rekenkamer (dat een officiële betrouwbaarheidsverklaring bevat) en de antwoorden van de Commissie, alsook op de antwoorden van de Commissie op aanvullende vragen en verzoeken om meer informatie. EUROPESE ONTWIKKELINGSFONDS BEGROTINGSJAAR 2015 FINANCIËLE STATEN EN TOELICHTINGEN DAARBIJ - DE DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN

Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen hieronder niet correct zijn opgeteld. INHOUD FINANCIËLE STATEN EN TOELICHTINGEN DAARBIJ - DE DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EOF BALANS EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES EOF KASSTROOMOVERZICHT EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA BALANS – EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES PER EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF FINANCIËLE STATEN VAN HET TRUSTFONDS BÊKOU CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU

TRUSTFONDS BÊKOU BALANS TRUSTFONDS BÊKOU STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN TRUSTFONDS BÊKOU KASSTROOMOVERZICHT TRUSTFONDS BÊKOU MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET TRUSTFONDS BÊKOU GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN HET TRUSTFONDS BÊKOU GECONSOLIDEERDE BALANS GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT GECONSOLIDEERDE STAAT VAN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN FINANCIËLE STATEN EN TOELICHTINGEN DAARBIJ - DE DOOR DE EUROPESE INVESTERINGSBANK BEHEERDE MIDDELEN



FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF

Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld.



EOF BALANS in miljoen EUR Toelichting Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 NIET-VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.1 516 472 Bijdragen trustfonds 2.2 34 39 550 511 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.3 1 145 1 403 Vorderingen 2.4 171 84 Geldmiddelen en kasequivalenten 2.6 504 391 1 820 1 879 TOTAAL ACTIVA 2 370 2 389 NIET-VLOTTENDE PASSIVA Voorzieningen 2.7 (4) – Schulden 2.8 (10) (34) (14) (34) VLOTTENDE PASSIVA Schulden 2.9 (1 376) (1 423) (1 376) (1 423) TOTAAL PASSIVA (1 390) (1 457) NETTOACTIVA 980 932 MIDDELEN EN RESERVES Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF 2.10 38 873 35 673 Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF 2.11 2 252 2 252 Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (36 994) (33 468) Economisch resultaat over het jaar (3 152) (3 526) NETTOACTIVA (980) (932) EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES in miljoen EUR Toelichting 2015 2014 EXPLOITATIEBATEN 3.2 (132) (132) EXPLOITATIEKOSTEN Exploitatiekosten 3.3 (3 179) (3 650) Administratieve uitgaven 3.4 (113) (22) (3 291) (3 671) OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN (3 160) (3 539) Financiële ontvangsten 3.5 8 13 Financiële kosten (0) (0) OVERSCHOT/(TEKORT) VAN FINANCIËLE ACTIVITEITEN 8 13 ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (3 152) (3 526) EOF KASSTROOMOVERZICHT in miljoen EUR Toelichting 2015 2014 Economisch resultaat over het jaar (3 152) (3 526) BELEIDSACTIVITEITEN Gewone bijdragen van de lidstaten 3 232 3 068 (Terugboeking van) waardeverminderingen op vorderingen (1) 14 (Toename)/afname voorfinanciering (214) (165) (Toename)/afname bijdragen trustfonds 5 (39) (Toename)/afname kortlopende vorderingen* (88) (15) Toename/(afname) van langlopende verplichtingen (20) 9 Toename/(afname) van kortlopende verplichtingen** (211) 152 Toename/(afname) overlopende posten (132) 134 NETTOKASSTROOM 113 (368) Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten 113 (368) Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar 2.6 391 759 Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar 2.6 504 391

* Kortlopende vorderingen met uitzondering van vorderingen met betrekking tot gewone bijdragen. ** Kortlopende verplichtingen met uitzondering van verplichtingen met betrekking tot gewone bijdragen. EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA in miljoen EUR Middelen van het fonds - actieve EOF (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF (E) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) SALDO OP 31.12.2013 45 691 13 162 32 529 (33 468) 2 252 1 313 Kapitaalverhoging – gewone bijdragen – (3 144) 3 144 – – 3 144 Economisch resultaat over het jaar – – – (3 526) – (3 526) SALDO OP 31.12.2014 45 691 10 018 35 673 (36 994) 2 252 932 Kapitaalverhoging – gewone bijdragen (4 795) 4 795 – – 4 795 Kapitaalvermindering - de in het kader van deze overbruggingsfaciliteit vastgelegde middelen (1 595) (1 595) (1 595) Opname van het kapitaal van het 11e EOF 29 367 29 367 – – Economisch resultaat over het jaar – – – (3 152) – (3 152) SALDO PER 31.12.2015 73 464 34 590 38 873 (40 146) 2 252 (980) BALANS – EOF in miljoen EUR Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF NIET-VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.1 – 63 368 84 – 17 411 44 Bijdragen trustfonds 2.2 – – – 34 39 – 63 368 (118) – 17 411 83 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.3 3 (67) (879) (195) 5 142 1 178 77 Vorderingen 2.4 1 (65) (103) (2) 3 66 15 0 Verbindingsrekeningen 2.5 214 657 1 190 – 216 810 – 607 Geldmiddelen en kasequivalenten 2.6 – – – 504 – – – 391 218 (790) 2 172 701 224 1 018 1 193 1 076 TOTAAL ACTIVA 218 (853) 2 541 (819) (224) 1 035 1 604 1 159 NIET-VLOTTENDE PASSIVA Voorzieningen 2.7 – – – (4) – – – – Schulden 2.8 – – (10) – – – (34) – – – (10) (4) – – (34) – VLOTTENDE PASSIVA Schulden 2.9 (3) (128) (1 174) (71) (10) (175) (1 195) (43) Verbindingsrekeningen 2.5 – – – (2 062) – – (1 633) – (3) (128) (1 174) (2 132) (10) (175) (2 828) (43) TOTAAL PASSIVA (3) (128) (1 184) (2 136) (10) (175) (2 862) (43) NETTOACTIVA 214 726 1 357 (1 317) 214 860 (1 258) 1 116 MIDDELEN EN RESERVES Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF 2.10 12 164 10 973 15 737 – 12 840 11 699 11 134 – Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF 2.11 627 1 625 – – 627 1 625 – – Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF 2.12 (2 476) 2 376 35 65 (3 147) 1 758 (209) 1 597 Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (10 107) (14 223) (12 183) (482) (10 114) (13 988) (9 356) (10) Economisch resultaat over het jaar 6 (26) (2 232) (901) (8) (235) (2 828) (472) 214 (726) 1 357 (1 317) (214) 860 (1 258) 1 116 NETTOACTIVA 214 (726) 1 357 (1 317) (214) 860 (1 258) 1 116 STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES PER EOF (in miljoen EUR) 2015 2014 Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF EXPLOITATIEBATEN 3.2 4 (24) (99) 5 9 43 79 1 EXPLOITATIEKOSTEN Exploitatiekosten 3.3 2 (56) (2 297) (828) (1) (293) (2 881) (475) Administratieve uitgaven 3.4 (0) – (34) (79) – 0 (22) – 2 (56) (2 331) (907) (1) (293) (2 903) (475) OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN 6 (32) (2 232) (902) 8 (249) (2 824) (474) Financiële ontvangsten 3.5 (0) 6 (0) 2 0 15 (3) 2 Financiële kosten – – 0 (0) – – (0) – OVERSCHOT/(TEKORT) VAN FINANCIËLE ACTIVITEITEN (0) 6 (1) (2) 0 15 (4) 2 ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR 6 (26) (2 232) (901) (8) (235) (2 828) (472) MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF in miljoen EUR 8e EOF Middelen van het fonds - actieve EOF (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrach-ten tussen actieve EOF (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2013 12 840 – 12 840 (10 114) 627 (3 083) 270 Overdrachten naar en van het 10e EOF – (64) (64) Economisch resultaat over het jaar – 8 8 SALDO OP 31.12.2014 12 840 – 12 840 (10 107) 627 (3 147) 214 Kapitaalvermindering - de in het kader van deze overbruggingsfaciliteit vastgelegde middelen (676) (676) (676) Overdrachten naar en van het 10e EOF – (6) (6) Overdrachten naar en van het 11e EOF – 676 676 Economisch resultaat over het jaar – 6 6 SALDO OP 31.12.2015 12 164 12 164 (10 100) 627 (2 476) 214

in miljoen EUR 9e EOF Middelen van het fonds - actieve EOF (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrach-ten tussen actieve EOF (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2013 11 699 – 11 699 (13 988) 1 625 2 130 1 467 Overdrachten naar en van het 10e EOF – (372) (372) Economisch resultaat over het jaar – (235) (235) SALDO OP 31.12.2014 11 699 – 11 699 (14 223) 1 625 1 758 860 Kapitaalvermindering - de in het kader van deze overbruggingsfaciliteit vastgelegde middelen (727) (727) (727) Overdrachten naar en van het 10e EOF – (109) (109) Overdrachten naar en van het 11e EOF – 727 727 Economisch resultaat over het jaar – (26) (26) SALDO PER 31.12.2015 10 973 10 973 (14 249) 1 625 2 376 (726) (in miljoen EUR) 10e EOF Middelen van het fonds - actieve EOF (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2013 21 152 13 162 7 990 (9 365) – 952 (423) Kapitaalverhoging – bijdragen – (3 144) 3 144 3 144 Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF – (936) (936) Overdrachten naar en van het 11e EOF (225) (225) Overdracht van overgedragen economisch resultaat - thesaurie - van 10e naar 11e EOF 10 10 Economisch resultaat over het jaar – (2 828) (2 828) SALDO OP 31.12.2014 21 152 10 018 11 134 (12 183) – (209) (1 258) Kapitaalverhoging – bijdragen (4 795) 4 795 4 795 Kapitaalvermindering - de in het kader van deze overbruggingsfaciliteit vastgelegde middelen (192) (192) (192) Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF – 84 84 Overdrachten naar en van het 11e EOF – 160 160 Economisch resultaat over het jaar – (2 232) (2 232) SALDO OP 31.12.2015 20 960 5 223 15 737 (14 415) – 35 1 357 (in miljoen EUR) 11e EOF Middelen van het fonds - actieve EOF (A) Niet-afgeroepen middelen - actieve EOF (B) Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF (E) Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) + (F) SALDO OP 31.12.2013 – – – – – – Kapitaalverhoging – gewone bijdragen – – – – Overdrachten naar en van het 8e, 9e en 10e EOF – – 1 597 1 597 Overdracht van overgedragen economisch resultaat - thesaurie - van 10e naar 11e EOF (10) (10) Economisch resultaat over het jaar – (472) (472) SALDO OP 31.12.2014 – – – (482) 1 597 1 116 Opname van het kapitaal van het 11e EOF overeenkomstig het Intern Akkoord 29 301 29 301 – – Overdrachten naar en van het 8e, 9e en 10e EOF – (1 532) (1 532) Economisch resultaat over het jaar – (901) (901) SALDO PER 31.12.2015 29 301 29 301 – (1 382) (65) (1 317) TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF

1.BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING 1.1.RECHTSGRONDSLAG EN BOEKHOUDREGELS Overeenkomstig artikel 46 van het Financieel Reglement van het EOF heeft het EOF zijn financiële staten voorbereid op grond van boekhoudregels op transactiebasis die zijn afgeleid van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector (IPSAS). De door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels worden toegepast in alle instellingen en organen van de EU en moeten uitgroeien tot een uniform kader voor het opstellen en presenteren van de rekeningen om tot een geharmoniseerde financiële verslaglegging en consolidatie te komen, zoals vereist door artikel 152 van het Financieel Reglement van de EU. Die regels worden toegepast op het EOF rekening houdende met de specifieke aard van de activiteiten. 1.2.BOEKHOUDBEGINSELEN De globale overwegingen (of boekhoudbeginselen) die bij de voorbereiding van de financiële staten moeten worden gevolgd, zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel 1 "Financiële Staten" (dezelfde als die welke in IPSAS 1 zijn beschreven): juiste weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, hergroepering, verrekening en vergelijkende informatie. Volgens artikel 144 van het Financieel Reglement van de EU moet de financiële verslaglegging informatie verschaffen die relevant, betrouwbaar, begrijpelijk en vergelijkbaar is. 1.3.OPSTELLINGSGRONDSLAG 1.3.1.Munteenheid en omrekeningsbeginselen De jaarrekeningen worden opgemaakt in miljoen euro, aangezien de euro de functionele en rapporteringsvaluta van de EU is. Verrichtingen in vreemde valuta worden omgerekend in euro tegen de op de transactiedatum geldende wisselkoers. De saldi aan het einde van het jaar van in vreemde valuta's luidende monetaire activa en passiva worden omgerekend in euro tegen de op 31 december geldende wisselkoersen. Wisselkoersen met de euro

Valuta Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 Valuta Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 BGN 1,9558 1,9558 LTL - 3,4528 CZK 27,0230 27,7350 PLN 4,2639 4,2732 DKK 7,4626 7,4453 RON 4,5240 4,4828 GBP 0,7340 0,7789 SEK 9,1895 9,3930 HRK 7,6380 7,6580 CHF 1,0835 1,2024 HUF 315,9800 315,5400 JPY 131,0700 145,2300 USD 1,0887 1,2141 1.3.2.Gebruik van ramingen Overeenkomstig de IPSAS en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke ramingen betreffen onder andere, maar niet uitsluitend de bedragen voor verplichtingen inzake personeelsbeloningen, voorzieningen, financiële risico's verbonden aan voorraden en vorderingen, toegerekende baten en lasten, voorwaardelijke activa en verplichtingen en waardeverminderingen van immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen. De werkelijke bedragen kunnen van deze ramingen afwijken. Veranderingen in ramingen worden weergegeven in de periode waarin zij bekend worden. 1.4.BALANS 1.4.1 Immateriële activa Aangekochte licenties voor computersoftware worden geboekt tegen kostprijs verminderd met de gecumuleerde afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De activa worden lineair afgeschreven over hun geraamde nuttige levensduur. De geraamde nuttige levensduur van immateriële activa hangt af van hun specifieke economische levensduur of van hun juridische levensduur op grond van een overeenkomst. Intern geproduceerde immateriële activa worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen, als ze aan de relevante criteria van de EU-boekhoudregels voldoen. De opneembare kosten omvatten alle direct toerekenbare kosten die nodig zijn om het actief te creëren, te produceren en voor te bereiden zodat het kan worden gebruikt op de manier die het management beoogt. De kosten voor onderzoeksactiviteiten en de niet-opneembare kosten voor ontwikkeling en onderhoud worden als uitgaven geboekt wanneer ze zich voordoen. 1.4.2 Materiële vaste activa Alle vaste bedrijfsmiddelen worden geboekt tegen historische kostprijs verminderd met afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De historische kostprijs omvat uitgaven die direct aan de aanschaf of de bouw van het actief kunnen worden toegerekend. De daarna gemaakte kosten worden, naargelang het geval, slechts in de boekwaarde van het actief opgenomen of als afzonderlijk actief geboekt wanneer het waarschijnlijk is dat de daaruit in de toekomst voortkomende economische baten of het daaruit voortkomende dienstenpotentieel aan de entiteit zullen toevloeien en de kosten op betrouwbare wijze kunnen worden gemeten. De herstel- en onderhoudskosten worden in de staat van de financiële resultaten geboekt tijdens de begrotingsperiode waarin ze zich voordoen. Op terreinen en kunstwerken worden geen afschrijvingen toegepast, aangezien ervan wordt uitgegaan dat ze een onbeperkte levensduur hebben. Activa in aanbouw worden niet afgeschreven, aangezien deze activa nog niet beschikbaar zijn voor gebruik. De afschrijvingen op andere activa worden voor de toerekening van de kosten aan de restwaarde over hun geraamde levensduur als volgt berekend volgens de lineaire methode: Type actief Lineair afschrijvingspercentage Gebouwen 4 % tot 10 % Materieel en apparatuur 10 % tot 25 % Meubilair en wagenpark 10 % tot 25 % Vast materieel 10 % tot 33 % Computerhardware 25 % tot 33 % Overige 10 % tot 33 % Baten en verliezen van vervreemdingen worden bepaald door de opbrengsten verminderd met de verkoopkosten te vergelijken met de boekwaarde van het verkochte actief. Ze worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Leaseovereenkomsten Leases van materiële activa waarbij de entiteit in wezen alle aan eigendom verbonden risico ' s en voordelen heeft, worden ingedeeld als financiële leases. Financiële leases worden gekapitaliseerd bij het begin van de leaseovereenkomst tegen de reële waarde van het geleasede actief of de huidige waarde van de minimale leasebetalingen, afhankelijk van welke waarde de laagste is. Het rentebestanddeel van de betalingen voor financiële leasing komt ten laste van de uitgaven tijdens de looptijd van de lease tegen een constante periodieke rente in verhouding tot het uitstaande saldo. De huurverplichtingen, zonder financieringslasten, worden opgenomen onder verplichtingen. De via financiële lease verkregen activa worden afgeschreven over de levensduur van het actief of de leaseperiode, afhankelijk van welke periode het kortst is. Leases waarbij de leasegever een significant deel van de aan eigendom verbonden risico's en voordelen behoudt, worden als operationele leases ingedeeld. Betalingen in verband met operationele leases worden lineair over de leaseperiode aan de staat van de financiële resultaten toegerekend. 1.4.3 Waardevermindering van niet-financiële activa Op activa zonder beperkte levensduur worden geen afschrijvingen/waardeverminderingen toegepast; zij worden jaarlijks op waardevermindering beoordeeld. Activa waarop afschrijvingen/waardeverminderingen worden toegepast, worden op waardevermindering gecontroleerd telkens als er op grond van gebeurtenissen of veranderde omstandigheden aanleiding is om te veronderstellen dat de boekwaarde niet realiseerbaar is. Een waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde van een actief zijn realiseerbare waarde overtreft. De realiseerbare waarde is de reële waarde van een actief verminderd met de verkoopkosten of de gebruikswaarde ervan, afhankelijk van welke waarde het hoogst is. De restwaarde en de nuttige levensduur van de immateriële activa en de vaste bedrijfsmiddelen worden ten minste éénmaal per jaar beoordeeld en zo nodig aangepast. De boekwaarde van een actief wordt onmiddellijk verminderd tot de realiseerbare waarde indien de boekwaarde groter is dan de geraamde realiseerbare waarde. Indien de gronden voor waardeverminderingen waarmee tijdens de vorige jaren rekening is gehouden, niet langer gelden, worden de waardeverminderingsverliezen dienovereenkomstig teruggeboekt. 1.4.4 Financiële activa De financiële activa worden geclassificeerd in de volgende categorieën: financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst-en-verliesrekening; leningen en vorderingen; tot einde looptijd aangehouden beleggingen; en voor verkoop beschikbare financiële activa. De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname en op elke balansdatum herbekeken. (I)Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst-en-verliesrekening

Financiële activa worden in deze categorie ingedeeld als zij hoofdzakelijk zijn verworven om op korte termijn te worden verkocht of als zij als zodanig door de entiteit zijn aangewezen. Derivaten worden ook in deze categorie ingedeeld. Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat ze binnen de twaalf maanden na de balansdatum zullen worden gerealiseerd. De entiteit had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie. (II)Leningen en vorderingen Leningen en vorderingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of voorzienbare betalingen die niet op een actieve markt zijn genoteerd. Zij ontstaan wanneer de entiteit rechtstreeks aan een debiteur geld, goederen of diensten verstrekt zonder de bedoeling de vordering te verhandelen. Ze worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, behalve die met vervaldatum binnen twaalf maanden na de balansdatum. (III)Tot het einde van de looptijd aangehouden beleggingen Tot einde looptijd aangehouden beleggingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of te verwachten betalingen en vaste vervaldagen, die de entiteit voornemens en bij machte is om tot het einde van de looptijd aan te houden. De entiteit had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie. (IV)Voor verkoop beschikbare financiële activa Voor verkoop beschikbare financiële activa zijn niet-afgeleide instrumenten die in deze categorie zijn ingedeeld of die niet in een van de andere categorieën zijn ingedeeld. Zij worden opgenomen onder de vlottende of niet-vlottende activa, naargelang de termijn waarbinnen de entiteit verwacht om ze van de hand te doen, wat doorgaans de resterende looptijd is op de balansdatum. 1.4.5 Voorfinanciering Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een voorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in het desbetreffende contract, besluit, overeenkomst of basishandeling is vastgesteld. Het voorschot wordt hetzij gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt, hetzij terugbetaald. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, moet hij de voorfinanciering aan de entiteit terugbetalen. Het voorfinancieringsbedrag wordt (geheel of gedeeltelijk) verminderd naarmate subsidiabele kosten worden aanvaard (die als uitgaven worden opgenomen) en bedragen worden teruggestort. Aan het einde van het jaar worden uitstaande voorfinancieringen gewaardeerd tegen het/de initieel in de balans opgenomen bedrag/bedragen, verminderd met teruggestorte bedragen en tijdens de periode gedane subsidiabele uitgaven, inclusief in voorkomend geval geraamde bedragen. 1.4.6 Vorderingen en verhaalbare bedragen Vorderingen en verhaalbare bedragen worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke bedrag minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering geboekt wanneer er objectief bewijs bestaat dat de entiteit niet alle volgens de oorspronkelijke voorwaarden verschuldigde bedragen zal kunnen innen. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag. De waardevermindering wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten. 1.4.7 Geldmiddelen en kasequivalenten Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële instrumenten en worden gedefinieerd als vlottende activa. Zij omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito's, andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden. 1.4.8 Voorzieningen Voorzieningen worden opgenomen wanneer de entiteit een bestaande in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting tegenover derden heeft als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verbintenis af te wikkelen en het bedrag op betrouwbare wijze kan worden geraamd. Voor toekomstige exploitatieverliezen moeten geen voorzieningen worden opgenomen. Het bedrag van de voorziening is de beste raming van de uitgaven die naar verwachting nodig zullen zijn om de huidige verplichting op de verslagdatum af te wikkelen. Indien de te waarderen voorziening een groot aantal posten omvat, wordt de verbintenis geraamd door alle mogelijke resultaten af te wegen volgens de waarschijnlijkheid dat ze zich zullen voordoen. 1.4.9 Schulden Een aanzienlijk bedrag van de schulden van de entiteit heeft geen betrekking op de aanschaf van goederen of diensten. Het betreft daarentegen onbetaalde kostendeclaraties van begunstigden van subsidies of van andere vormen van EU-financiering. Ze worden geregistreerd als crediteuren voor het gevraagde bedrag wanneer de kostendeclaratie wordt ontvangen. Na verificatie en aanvaarding van de subsidiabele kosten, worden de crediteuren gewaardeerd tegen het aanvaarde en subsidiabele bedrag. Te betalen posten die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag en de overeenkomstige uitgaven worden in de boeken opgenomen wanneer de goederen of diensten worden geleverd en door de entiteit worden aanvaard. 1.4.10 Overlopende posten

Aan het einde van de boekhoudkundige periode worden de toegerekende uitgaven opgenomen tegen het geraamde bedrag van de voor de periode verschuldigde overdracht. Ook baten worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer er aan het einde van het jaar geen factuur is opgesteld en de dienst is verstrekt of de goederen zijn geleverd door de entiteit of er een contractuele overeenkomst bestaat worden de aan de periode toerekenbare inkomsten in de financiële staten opgenomen. Wanneer er bovendien aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de dienst nog niet is verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt. 1.5.STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 1.5.1 Ontvangsten Ontvangsten uit niet-wisseltransacties zijn belastingen en overdrachten omdat de overdragende partij middelen ter beschikking stelt van de ontvangende partij zonder dat de ontvangende partij in ruil hiervoor rechtstreeks een ongeveer gelijke waarde verstrekt. Overdrachten zijn de instroom van toekomstige economische voordelen of dienstenpotentieel van niet-wisseltransacties, behalve belastingen. Handelsbaten uit de verkoop van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de beduidende risico's en voordelen verbonden aan de eigendom van de goederen op de koper zijn overgegaan. Baten uit een verrichting die de levering van diensten behelst, worden opgenomen in verhouding tot de mate van voltooiing van de verrichting op de verslagdatum. 1.5.2 Uitgaven Handelsuitgaven die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en door de entiteit zijn aanvaard. Zij worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke factuurbedrag. Voorts worden uitgaven die verband houden met de diensten die tijdens de desbetreffende periode zijn verstrekt en waarvoor nog geen factuur is ingediend of aanvaard, op de balansdatum opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Niet-handelsuitgaven hebben betrekking op overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en discretionaire subsidies, bijdragen en giften. Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde heeft voldaan aan eventuele subsidiabiliteitscriteria en van het bedrag een redelijke raming kan worden gemaakt. Betalingsverzoeken of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgave opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Aan het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geraamd en geboekt als toegerekende uitgaven. 1.6.VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN 1.6.1 Voorwaardelijke activa Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft. Een voorwaardelijk actief wordt opgenomen wanneer een instroom van economische baten of dienstenpotentieel waarschijnlijk is. 1.6.2 Voorwaardelijke verplichtingen Een voorwaardelijk passief is een mogelijk passief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de EU niet de volledige controle heeft, of een bestaande verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar die niet is opgenomen omdat: het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen of, in zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verplichting onvoldoende betrouwbaar kan worden bepaald. 1.7.COFINANCIERING De ontvangen cofinancieringsbijdragen worden als aan de lidstaten en niet-lidstaten en andere entiteiten te betalen bedragen geboekt, aangezien zij voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties. Het EOF moet de bijdragen gebruiken voor dienstverlening aan derden. Anders moet het EOF de activa (de ontvangen bijdragen) teruggeven. De openstaande schuld voor cofinancieringsovereenkomsten is de ontvangen cofinancieringsbijdrage verminderd met de uitgaven die met betrekking tot het project zijn gedaan. Dit heeft geen effect op de nettoactiva. Uitgaven met betrekking tot cofinancieringsprojecten worden opgenomen wanneer zij zich voordoen. Het overeenkomstige bedrag van de bijdragen wordt geboekt als beleidsontvangensten. Er is geen effect op het economisch resultaat van het jaar. 2.TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS

NIET-VLOTTENDE ACTIVA 2.1.VOORFINANCIERINGEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 Per 31.12.2014 Voorfinanciering – 63 368 84 516 472 Totaal – 63 368 84 516 472 in miljoen EUR Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 Direct beheer 65 72 Ten uitvoer gelegd door: Commissie 43 47 Uitvoerende agentschappen van de EU 1 3 EU-delegaties 21 22 Indirect beheer 451 400 Ten uitvoer gelegd door: Derde landen 25 22 Internationale organisaties 90 127 EIB en EIF 323 223 Publiekrechtelijke organen 10 24 Privaatrechtelijke organen die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 3 4 Totaal 516 472 Talrijke contracten voorzien in de betaling van voorschotten voor de aanvang van werken, de levering van voorraden of de verrichting van diensten. Soms wordt in de betalingsregeling van contracten bepaald dat de betalingen op basis van voortgangsverslagen zullen plaatsvinden. Voorfinanciering wordt normaal gesproken uitbetaald in de munteenheid van het land of gebied waar het project wordt uitgevoerd. De termijn waarbinnen de voorfinanciering kan worden teruggevorderd of gebruikt, bepaalt of zij wordt opgenomen als voorfinanciering op korte of lange termijn. Het gebruik is vastgelegd in de onderliggende overeenkomst van het project. Indien de terugbetaling of het gebruik binnen de twaalf maanden na de verslagdatum moet plaatsvinden, gaat het om een voorfinanciering op korte termijn. Omdat uit het EOF veel langetermijnprojecten worden gefinancierd, moeten de desbetreffende voorfinancieringen langer dan een jaar beschikbaar zijn. Daarom worden sommige voorfinancieringen geboekt als vaste activa. Sedert de afwikkeling van het 8e en 9e EOF vindt voorfinanciering meestal op korte termijn plaats. De stijging van de voorfinanciering op lange termijn met 44 miljoen EUR ten opzichte van 31.12.2014 is voornamelijk toe te schrijven aan de uitvoering van nieuwe contracten in het kader van het 11e EOF en de verlenging van 2 belangrijke contracten in het kader van het 9e EOF. 2.2.TRUSTFONDS BIJDRAGEN Deze rubriek omvat het bedrag dat als bijdragen is betaald aan het EU-trustfonds Bêkou verminderd met het geraamde aandeel voor de door het trustfonds gedane uitgaven. De bijdragen uit het trustfonds worden onder direct beheer door het EOF uitgevoerd. VLOTTENDE ACTIVA 2.3.VOORFINANCIERINGEN (in miljoen EUR) 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Voorfinanciering (bruto) 14 265 3 032 939 4 250 4 335 Afgewikkeld in het kader van afsluiting (11) (198) (2 153) (744) (3 105) (2 932) Totaal 3 (67) (879) (195) 1 145 1 403 in miljoen EUR Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 Direct beheer 284 227 Ten uitvoer gelegd door: Commissie 123 116 Uitvoerende agentschappen van de EU 1 4 EU-delegaties 159 106 Indirect beheer (861) 1 176 Ten uitvoer gelegd door: Derde landen 229 257 Internationale organisaties (336) 494 EIB en EIF (235) 357 Publiekrechtelijke organen 56 41 Privaatrechtelijke organen die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 5 24 Privaatrechtelijke organen die een publiek-private samenwerking ten uitvoer leggen 0 2 Totaal 1 145 1 403 De daling van de voorfinanciering op korte termijn met 298 miljoen EUR ten opzichte van 31 december 2014 kan grotendeels worden verklaard door een aantal verrekeningen in het kader van het 9e en 10e EOF. 3.Garanties met betrekking tot voorfinanciering

Er worden waarborgen aangehouden om de voorfinancieringen te garanderen. Deze worden vrijgegeven wanneer de laatste kostendeclaratie voor een project is betaald. Op 31 december 2015 bedroeg de nominale waarde van de door het EOF verkregen waarborgen met betrekking tot voorfinanciering 198 miljoen EUR. Aan het einde van het jaar is een diepgaande evaluatie van de waarborgen uitgevoerd om in overeenstemming te zijn met de boekhoudnormen. Na deze evaluatie zijn waarborgen met betrekking tot voorfinanciering met een "nominale" waarde van 444 miljoen EUR afgeschreven omdat ze geen betrekking hadden op het EOF, maar wel op de aanbestedende overheidsdienst. 3.1.VORDERINGEN in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 Per 31.12.2014 Vorderingen op afnemers, overheidsorganen, EVA en derde landen 2.4.1 1 5 6 2 13 21 Vorderingen op de lidstaten 2.4.2 – – 90 – 90 0 Overlopende posten 2.4.3 – 60 7 – 67 63 Totaal 1 65 103 2 171 84 in miljoen EUR Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties 104 21 Vorderingen uit wisseltransacties 67 63 Totaal 171 84 4.Vorderingen op afnemers, overheidsorganen, EVA en derde landen in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 Per 31.12.2014 Vorderingen op afnemers, overheidsorganen en derde landen 4 22 15 2 42 49 Waardevermindering (3) (17) (10) – (29) (28) Totaal 1 5 6 2 13 21 2.4.2 Vorderingen op de lidstaten Vorderingen op de lidstaten omvatten te ontvangen bedragen alsook de van de toekomstige bijdragen van de lidstaten af te trekken bedragen. Dit is een gevolg van de aanpassingen van de Overbruggingsfaciliteit (zie toelichting 2.10 Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's) in miljoen EUR Lidstaten Van lidstaten te ontvangen bedragen Van de toekomstige bijdragen van de lidstaten af te trekken bedragen Netto-bedrag op 31.12.2015 België 1 (5) Denemarken (2) Griekenland 3 Ierland 2 Luxemburg – Portugal 3 Spanje 28 Verenigd Koninkrijk 16 Oostenrijk (3) Finland – Cyprus 1 Tsjechië 7 Estland 1 Hongarije 8 Litouwen 1 Letland 1 Malta – Polen 18 Slovenië 3 Slowakije 3 Roemenië 5 Totaal 101 (11) 90 2.4.3 Overlopende posten Overlopende posten omvatten voornamelijk opgelopen rente op voorfinancieringsbedragen. 4.1.VERBINDINGSREKENINGEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 Verbindingsrekeningen 214 657 1 190 (2 062) - Totaal 214 657 1 190 (2 062) - Om redenen van doelmatigheid is de enige kas voor alle EOF's ondergebracht bij het 11e EOF; dit leidt tot wederzijdse verrichtingen tussen de verschillende EOF's; deze worden gesaldeerd door middel van verbindingsrekeningen tussen de verschillende EOF-balansen. Verbindingsrekeningen zijn alleen opgenomen in de afzonderlijke EOF's. 4.2.GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Speciale rekeningen: Financiële instellingen van lidstaten – – – 489 489 378 Lopende rekeningen: Handelsbanken – – – 14 14 13 Speciaal fonds voor de Democratische Republiek Congo* – – – 1 1 1 Totaal – – – 504 504 391 * Dit saldo komt overeen met de voor de Democratische Republiek Congo beschikbare middelen overeenkomstig de bepalingen van Beschikking 2003/583/EG van de Raad. De algemene stijging van geldmiddelen en kasequivalenten is hoofdzakelijk te verklaren door de voorschotten op de eerste bijdragen voor 2016 die sommige lidstaten in december 2015 hebben overgemaakt. Er dient echter opgemerkt te worden dat de Stabex-middelen waarover begunstigde ACS-staten beschikken, niet zijn opgenomen in de balans van het EOF. STABEX is het acroniem voor het compensatoire financieringsmechanisme van de EU om de exportopbrengsten van de ACS-landen te stabiliseren. Zodra de Commissie en de begunstigde ACS-staat een overeenkomst hebben bereikt over de aanwending van de Stabex-middelen, wordt door beide partijen een overdrachtsovereenkomst ondertekend. Overeenkomstig de bepalingen van artikel 211 van de vierde Overeenkomst van Lomé (zoals herzien) worden de bedragen op een op naam van de ACS-staat geopende rentedragende rekening gestort, waarvoor twee handtekeningen (Europese Commissie en begunstigde staat) vereist zijn. De middelen blijven op deze rekeningen waarvoor twee handtekeningen vereist zijn, tot een PWV (Protocol van Wederzijdse Verplichtingen) een overdracht voor een project rechtvaardigt. De ordonnateur van de Commissie behoudt de ondertekeningsbevoegdheid over de rekening om erop toe te zien dat de middelen worden uitgekeerd zoals gepland. De middelen op de rekeningen waarvoor twee handtekeningen vereist zijn, zijn eigendom van de ACS-staat en worden dus niet als activa in de jaarrekening van het EOF opgenomen. De overdrachten naar deze rekeningen worden als Stabex-betalingen geboekt. Zie ook toelichting 3.2.1. voor meer informatie. Met het oog op een betere weergave van de jaarrekening 2015 is de classificatie van financiële instellingen en banken herzien. De vergelijkbare cijfers voor 2014 worden dienovereenkomstig openbaar gemaakt.

NIET-VLOTTENDE PASSIVA 4.3.VOORZIENINGEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Voorzieningen – – – 4 4 – Totaal – – – 4 4 – Dit is de raming van de bedragen die wellicht zullen moeten worden uitbetaald meer dan 12 maanden na het jaareinde met betrekking tot de vereffening en een vermoedelijke rechtszaak met het Centrum voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven. De vereffening, die door een curator moet worden geleid, omvat alleen resterende administratieve taken, zoals het bijhouden van het archief van het COB, antwoorden op administratieve formaliteiten, of het afhandelen van resterende gerechtelijke procedures die in de periode tot 31 december 2016 niet konden worden afgesloten. Deze vereffeningsfase wordt gefinancierd met EOF-middelen en bij het opstellen van de financiële staten van het EOF komt een zeer ruwe begrotingsraming van de totale kosten voor de passieve fase neer op de 2,6 miljoen EUR. Een bedrag van ongeveer 1,2 miljoen EUR moet ook in aanmerking worden genomen indien het COB door het Tribunaal van de Internationale Arbeidsorganisatie wordt veroordeeld tot het betalen van schadevergoedingen voor de drie personen die momenteel een rechtszaak hebben aangespannen. Zie ook toelichting 4.2.1. voor meer informatie. 4.4.SCHULDEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Cofinanciering — schulden – – 10 – 10 34 Totaal – – 10 – 10 34 Een verklaring voor de wijziging van de totale in het kader van de cofinanciering te betalen bedragen is in de toelichting 2.9.1.2 opgenomen.





VLOTTENDE PASSIVA 4.5.SCHULDEN in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Schulden op korte termijn 2.9.1 0 13 184 17 215 474 Toegerekende lasten 2.9.2 3 114 684 54 854 722 Uitgestelde bijdrage aan middelen van het fonds 2.9.3 – – 307 – 307 228 Totaal 3 128 1 174 71 1 376 1 423 2.9.1 Schulden op korte termijn in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Leveranciers en overige 2.9.1.1 0 14 153 14 181 403 Cofinanciering — schulden 2.9.1.2 – (0) 31 (0) 31 67 Diverse schulden 2.9.1.3 (0) (1) (0) 4 3 4 Totaal 0 13 184 17 215 474 Schulden omvatten door het EOF ontvangen kostendeclaraties met betrekking tot de subsidieverlening. Zij worden geboekt voor het gevraagde bedrag op het moment dat de declaratie wordt ontvangen. Dezelfde procedure wordt gevolgd voor facturen en kredietnota's bij opdrachten. Bij de afsluitprocedure aan het einde van het jaar is rekening gehouden met de betrokken kostendeclaraties. Bij de afsluitboekingen zijn de geraamde subsidiabele bedragen opgenomen in de economische resultatenrekening. 2.9.1.1 Leveranciers en overige In deze rubriek zijn bedragen opgenomen die verschuldigd zijn aan leveranciers alsook bedragen die aan openbare organen en derde landen verschuldigd zijn. De daling met 222 miljoen EUR ten opzichte van de vorige verslagperiode bestaat grotendeels uit een daling met 224 miljoen EUR van schulden aan derde landen. 2.9.1.2 Cofinanciering — schulden Ten opzichte van de vorige verslagperiode verminderde het totaalbedrag kortlopende en langlopende cofinancieringsschulden met 60 miljoen EUR. In de loop van 2015 zijn nieuwe cofinancieringsbijdragen ontvangen van Frankrijk (5 miljoen EUR), het Verenigd Koninkrijk (1,5 miljoen EUR) en andere landen. De totale niet-vlottende en vlottende cofinancieringsschulden zijn verminderd met 69 miljoen EUR om rekening te houden met de ontvangsten en uitgaven in het kader van de cofinancieringsprojecten (zie 3.2.2 en 3.3.2). 2.9.1.3 Diverse schulden Diverse schulden omvatten grotendeels niet-toegewezen kasmiddelen en geretourneerde betalingen. 2.9.2 Toegerekende lasten

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Toegerekende lasten 3 114 684 54 854 722 Totaal 3 114 684 54 854 722 Aan het einde van het jaar wordt een raming gemaakt van de subsidiabele uitgaven die door begunstigden van EOF-middelen zijn gedaan, maar nog niet zijn gedeclareerd. Naar aanleiding van deze afsluitberekeningen worden de geraamde subsidiabele bedragen als toegerekende lasten geboekt. In 2015 heeft de Commissie haar methode voor de raming van de toegerekende lasten verfijnd voor de begrotingssteunovereenkomsten. Was deze verfijning niet tot stand gekomen, dan bedroegen de beleidsuitgaven 3 545 miljoen EUR in plaats van 3 671 miljoen EUR en het bedrag te betalen lasten zou 126 miljoen EUR lager zijn geweest. 2.9.3 Uitgestelde bijdrage aan middelen van het fonds in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Verenigd Koninkrijk – – 259 – 259 222 Zweden – – 48 – 48 – Tsjechië – – – – – 4 Litouwen – – – – – 1 Totaal – – 307 – 307 228 Dit omvat de vooraf betaalde bijdragen van de lidstaten.

NETTOACTIVA 4.6.AFGEROEPEN MIDDELEN VAN HET FONDS - ACTIEVE EOF's in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF Totaal Middelen van het fonds 12 840 11 699 21 152 – 45 691 Niet-afgeroepen middelen van het fonds – – (10 018) – (10 018) Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2014 12 840 11 699 11 134 – 35 673 Middelen van het fonds 12 164 10 973 20 960 29 367 73 464 Niet-afgeroepen middelen van het fonds – – (5 223) (29 367) (34 590) Afgeroepen middelen van het fonds per 31.12.2015 12 164 10 973 15 737 – 38 873 Het vermogen van het fonds is het totale bedrag van bijdragen van de lidstaten voor het desbetreffende EOF zoals in elk van de Interne Akkoorden is vastgelegd. De niet-afgeroepen middelen vertegenwoordigen de aanvankelijke toewijzing die nog niet bij de lidstaten is opgevraagd. De afgeroepen middelen van het fonds komen overeen met het bedrag van de initiële toewijzingen die door de lidstaten zijn afgeroepen voor overdracht naar de rekeningen bij de schatkist. Het kapitaal van het 8e en 9e EOF is opgevraagd en volledig ontvangen. De activiteiten van de Overbruggingsfaciliteit werden gefinancierd met geannuleerde bedragen van vorige EOF's (zie 2.13 Afgeroepen middelen van het fonds - overdrachten tussen actieve EOF's). Het besluit van de Raad tot oprichting van de Overbruggingsfaciliteit bepaalt dat na de inwerkingtreding van het Intern Akkoord van het 11e EOF de middelen die zijn vastgelegd in het kader van de Overbruggingsfaciliteit moeten worden afgetrokken van de in artikel 1, lid 2, onder a), van de Interne Akkoorden van het 8e, 9e en 10e EOF bedoelde bijdragen van de lidstaten. Het intern akkoord betreffende het 11e EOF trad in werking op 1 maart 2015 en het totaal vermogen van het fonds is verminderd met 1 595 miljoen EUR (8e EOF - 676 miljoen EUR, 9e EOF - 727 miljoen EUR, 10e EOF - 192 miljoen EUR). Naar aanleiding van de inwerkingtreding van het Intern Akkoord tot oprichting van het 11e EOF is het onder het 11e EOF vermelde vermogen van het fonds toegerekend overeenkomstig dit Akkoord. 4.7.AFGEROEPEN EN NIET-AFGEROEPEN KAPITAAL VAN HET FONDS PER LIDSTAAT in miljoen EUR Bijdragen % Niet-afgeroepen 10e EOF per 31.12.2014 Afgeroepen bijdragen 2015 Vermindering van het kapitaal van het 10e EOF Niet-afgeroepen 10e EOF per 31.12.2015 Oostenrijk 2,41 (241) 111 5 (126) België 3,53 (354) 162 7 (184) Bulgarije 0,14 (14) 6 0 (7) Cyprus 0,09 (9) 4 0 (5) Tsjechië 0,51 (51) 23 1 (27) Denemarken 2,00 (200) 92 4 (104) Estland 0,05 (5) 2 0 (3) Finland 1,47 (147) 68 3 (77) Frankrijk 19,55 (1 958) 900 38 (1 021) Duitsland 20,50 (2 053) 944 39 (1 070) Griekenland 1,47 (147) 68 3 (77) Hongarije 0,55 (55) 25 1 (29) Ierland 0,91 (91) 42 2 (48) Italië 12,86 (1 288) 592 25 (672) Letland 0,07 (7) 3 0 (4) Litouwen 0,12 (12) 6 0 (6) Luxemburg 0,27 (27) 12 1 (14) Malta 0,03 (3) 1 0 (2) Nederland 4,85 (486) 223 9 (253) Polen 1,30 (130) 60 2 (68) Portugal 1,15 (115) 53 2 (60) Roemenië 0,37 (37) 17 1 (19) Slowakije 0,21 (21) 10 0 (11) Slovenië 0,18 (18) 8 0 (9) Spanje 7,85 (786) 361 15 (410) Zweden 2,74 (274) 126 5 (143) Verenigd Koninkrijk 14,82 (1 485) 682 28 (774) Totaal 100,00 (10 018) 4 603 192 (5 223) De in 2015 afgeroepen middelen bestaan uit een gewone afroep (3 200 miljoen EUR) en een speciale afroep (genaamd "bijzonder verbruik" - 1 403 miljoen EUR). De bijzondere afroep kwam tot stand om de middelen te verwerven voor de vermindering van het kapitaal van het 8e en 9e EOF.

4.8.AFGEROEPEN OVERGEDRAGEN MIDDELEN VAN AFGESLOTEN EOF in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF Totaal Overgedragen middelen van afgesloten EOF's 627 1 625 - - 2 252 Saldo per 31.12.2015 627 1 625 – – 2 252 In deze rubriek zijn de middelen opgenomen die zijn overgedragen van afgesloten EOF's naar het 8e en 9e EOF. 4.9.AFGEROEPEN MIDDELEN VAN HET FONDS - OVERDRACHTEN TUSSEN ACTIEVE EOF's in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF Totaal Saldo per 31.12.2013 (3 083) 2 130 952 – 0 Overdracht van geannuleerde bedragen van vorige EOF's naar de prestatiereserve van het 10e EOF (64) (372) 436 0 Overdracht van geannuleerde bedragen van vorige EOF's naar de prestatiereserve van het 11e EOF (225) 225 0 Overdracht van prestatiereserves van 10e en 11e EOF naar Overbruggingsfaciliteit (1 372) 1 372 0 Saldo per 31.12.2014 (3 147) 1 758 (209) 1 597 0 Overdracht van geannuleerde bedragen van vorige EOF's naar de prestatiereserve van het 10e EOF (6) (109) 114 0 Overdracht van geannuleerde bedragen van vorige EOF's naar de prestatiereserve van het 11e EOF (32) 32 0 Overdracht van prestatiereserves van het 10e en 11e EOF naar de Overbruggingsfaciliteit (41) 41 0 Terugvorderingen van de Overbruggingsfaciliteit naar de prestatiereserves van het 10e en 11e EOF 11 (11) 0 Teruggave van de in het kader van de Overbruggingsfaciliteit vastgelegde middelen 676 727 192 (1 595) 0 Saldo per 31.12.2015 (2 476) 2 376 35 65 0 Deze rubriek omvat de middelen die zijn overgedragen tussen de actieve EOF. Sinds de inwerkingtreding van de Overeenkomst van Cotonou worden alle onbestede middelen in de eerdere, actieve EOF's na vrijmaking naar het meest recentelijk geopende EOF overgedragen. Door de overgedragen middelen van andere EOF's nemen de kredieten van het ontvangende fonds toe en die van het overdragende fonds af. Middelen die zijn overgedragen naar de prestatiereserve van het 10e en 11e EOF, kunnen alleen onder de in de interne akkoorden opgenomen specifieke voorwaarden worden vastgelegd. In 2015 kwamen in het kader van de Overbruggingsfaciliteit vastgelegde middelen ten belope van 1 595 miljoen EUR terug naar de prestatiereserve van het 10e EOF en werden zij gebruikt om het kapitaal van het 8e, 9e en 10e EOF terug te betalen (zie 2.10 Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF's) Aan het einde van het jaar bedraagt de niet-besteedbare prestatiereserve van het 10e EOF 84 miljoen EUR en die van het 11e EOF 65 miljoen EUR. 5.TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 5.1.ONTVANGSTEN UIT WISSELTRANSACTIES EN NIET-WISSELTRANSACTIES in miljoen EUR 2015 2014 Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 89 87 Ontvangsten uit wisseltransacties 51 59 Totaal 140 145 Ontvangsten ten belope van 89 miljoen EUR uit niet-wisseltransacties zijn uitsluitend beleidsontvangsten, terwijl de ontvangsten ten belope van 51 miljoen EUR uit wisseltransacties zowel beleidsontvangsten (43 miljoen EUR) als financiële ontvangsten (8 miljoen EUR - zie toelichting 3.5) omvatten. 5.2.EXPLOITATIEBATEN in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2015 2014 Teruggevorderde uitgaven 3.2.1 1 10 9 1 20 26 Teruggevorderde Stabex-middelen 3.2.2 1 – – – 1 4 Wisselkoerswinsten 3 15 22 2 42 45 Beleidsontvangsten cofinanciering 3.2.3 – – 68 1 69 57 Totaal 4 24 99 5 132 132 in miljoen EUR 2015 2014 Direct beheer 61 17 Ten uitvoer gelegd door: Commissie 3 0 EU-delegaties 58 17 Indirect beheer 29 70 Ten uitvoer gelegd door: Derde landen 14 68 Internationale organisaties 14 1 Publiekrechtelijke organen 0 – Privaatrechtelijke organen die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 1 – Totaal beleidsontvangsten ongerekend wisselkoerswinsten 90 86 3.2.1 Teruggevorderde Stabex-middelen In de loop van 2015 is 1 miljoen EUR teruggestort aan het EOF vanop rekeningen met dubbele handtekening in ACS-landen. Deze ontvangsten worden geboekt als beleidsontvangsten (teruggevorderde STABEX–middelen) in de staat van de financiële resultaten van het 8e EOF.

3.2.2 Beleidsontvangsten cofinanciering De beleidsontvangsten met betrekking tot cofinanciering zijn de benutte bijdragen (zie 3.3.2). 5.3.EXPLOITATIEKOSTEN in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2015 2014 Beleidsuitgaven — steuninstrumenten 3.3.1 (5) 47 2 197 820 3 059 3 545 Beleidsuitgaven cofinanciering 3.3.2 – – 68 1 69 57 Wisselkoersverliezen 3 14 24 3 44 33 Waardevermindering van vorderingen & voorzieningen voor risico's en verplichtingen (0) (5) 8 4 7 14 Totaal (2) 56 2 297 828 3 179 3 650 in miljoen EUR 2015 2014 Direct beheer 1 106 933 Ten uitvoer gelegd door: Commissie 99 114 Uitvoerende agentschappen van de EU 2 2 EU-delegaties 1 000 817 Trustfondsen 5 – Indirect beheer 2 023 2 670 Ten uitvoer gelegd door: Derde landen 900 1 111 Internationale organisaties 990 1 148 EIB en EIF 31 179 Publiekrechtelijke organen 70 144 Privaatrechtelijke organen die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 31 46 Privaatrechtelijke organen die een publiek-private samenwerking ten uitvoer leggen 1 41 Personen die GVDB-acties uitvoeren 0 – Totaal beleidsuitgaven: steuninstrumenten en cofinanciering 3 128 3 603 6.Beleidsuitgaven — steuninstrumenten in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2015 2014 Programmeerbare hulp 1 18 1 557 394 1 971 2 159 Macro-economische steun – 51 – – 51 42 Sectoraal beleid 0 (25) – – (24) 10 Rentesubsidies (6) – – – (6) 3 Intra-ACS-projecten – 5 459 282 746 979 Noodhulp – 1 167 117 285 335 Hulp aan vluchtelingen 0 – – – 0 (0) Risicokapitaal – – – – – 0 Stabex – – – – – 2 Sysmin (0) – – – (0) 0 Overige steunprogramma's van eerdere EOF's – 0 – – 0 2 Institutionele steun – – 13 20 34 19 Compensatie exportopbrengsten 0 (3) – – (3) (5) Bijdragen aan trustfondsen – – – 5 5 – Totaal (5) 47 2 197 820 3 059 3 545 De beleidsuitgaven van het EOF hebben betrekking op meerdere steuninstrumenten en nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd. 7.Beleidsuitgaven cofinanciering Deze uitgaven worden gemaakt voor cofinancieringsprojecten in 2015. Aangezien de ontvangen cofinancieringsbijdragen voldoen aan de criteria van inkomsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties, wordt een overeenkomstig bedrag aan bijdragen geboekt als beleidsontvangsten (zie 3.2.2). 7.1.ADMINISTRATIEVE UITGAVEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2015 2014 Administratieve uitgaven 0 (0) 34 79 113 22 Totaal 0 (0) 34 79 113 22 Deze rubriek omvat ondersteuningsuitgaven: d.w.z. administratieve kosten voor de programmering en tenuitvoerlegging van de EOF's. Dit omvat uitgaven voor de voorbereiding, opvolging, controle en evaluatie van projecten alsook uitgaven voor computernetwerken, technische bijstand enz. Het verschil in de administratieve kosten tussen 2014 en 2015 (91 miljoen EUR) is het gevolg van een wijziging in de boekhoudmethode in 2014. Deze nieuwe methode had een eenmalige impact op het lagere bedrag voor administratieve kosten. 7.2.FINANCIËLE ONTVANGSTEN in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 2015 2014 Rentebaten - Europese banken (0) (0) (0) 2 1 (1) Rentebaten uit voorfinanciering – 6 0 0 7 15 Opgebouwde rente – 4 0 – 4 11 Teruggevorderde rente – 2 0 0 3 3 Totaal (0) 6 0 2 8 13 Rente op voorfinancieringen wordt verwerkt overeenkomstig de bepalingen van artikel 9, lid 2, van het Financieel Reglement dat van toepassing is op het 11e EOF.

Financiële ontvangsten worden beschouwd als ontvangsten uit wisseltransacties. 8.VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN PASSIVA EN ANDERE BELANGRIJKE INFORMATIEVERSCHAFFING 8.1.VOORWAARDELIJKE ACTIVA in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Uitvoeringsgaranties 0 7 7 (0) 13 101 Inhoudingsgaranties – 3 3 – 6 50 Totaal 0 10 10 (0) 20 150 In totaal is het bedrag van aangehouden waarborgen om EOF-activa in het kader van een project zeker te stellen, in 2015 toegenomen. In 2015 zijn evenwel meer waarborgen gekoppeld aan overeenkomsten die indirect worden beheerd. In een dergelijk geval is de begunstigde van de waarborg niet het EOF maar wel de aanbestedende dienst. Ter vergelijking: in 2014 bedroegen de waarborgen voor andere aanbestedende diensten dan het EOF 273 miljoen EUR, terwijl in 2015 dergelijke waarborgen 723 miljoen EUR bedroegen. 9.Uitvoeringsgaranties Soms worden uitvoeringsgaranties verlangd om ervoor te zorgen dat de begunstigden van EOF-middelen voldoen aan de verplichtingen van hun contracten met het EOF. 10.Inhoudingsgaranties Inhoudingsgaranties hebben alleen betrekking op contracten voor de uitvoering van werken. Meestal wordt 10% van de tussentijdse betalingen aan begunstigden ingehouden om ervoor te zorgen dat de aannemer zijn verplichtingen nakomt. Deze ingehouden bedragen worden als te betalen bedragen opgenomen. Met instemming van de opdrachtgever kan de aannemer de inhoudingen op de tussentijdse betalingen desgewenst vervangen door een inhoudingsgarantie. Deze verkregen garanties worden opgenomen als voorwaardelijke activa. 10.1.VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN 11.Centrum voor de Ontwikkeling van het Bedrijfsleven. De ACS-EU-Raad van ministers heeft in juni 2014 ingestemd om "over te gaan tot ordelijke sluiting van het Centrum voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven (COB)" en tegelijkertijd "ervoor te zorgen dat wordt gegarandeerd dat de projecten voor steun aan de particuliere sector die door het COB in de ACS-landen en -regio's worden uitgevoerd, volledig worden voltooid." Hiertoe heeft de ACS-EU-Raad van ministers een bevoegdheidsdelegatie verleend aan het ACS-EU-Comité van ambassadeurs om deze aangelegenheid ter hand te nemen met het oog op de vaststelling van de nodige besluiten. Het ACS-EU-Comité van ambassadeurs heeft bij Besluit nr. 4/2014 van 23 oktober 2014 de raad van bestuur van het COB gemachtigd om met onmiddellijke ingang alle nodige maatregelen ter voorbereiding van de sluiting van het COB te treffen. Zoals in artikel 2 van dit besluit is bepaald, werd de raad van bestuur opgedragen om een curator aan te stellen en een sluitingsplan uit te voeren. Het sluitingsplan moest "het mogelijk maken het COB op ordelijke wijze te sluiten, waarbij de rechten van alle betrokken derden in acht worden genomen en waarbij wordt gegarandeerd dat de lopende projecten voor steun aan de particuliere sector worden voltooid door het COB zelf of door een entiteit die met het beheer ervan kan worden belast." In het sluitingsplan wordt bepaald dat het COB uiterlijk op 31 december 2016 geliquideerd moet zijn. Eind juni 2015 heeft de curator bij de raad van bestuur van het COB een definitief strategisch plan ingediend met een begroting en werkplan, waarbij rekening wordt gehouden met de resultaten van het sociaal overleg. De begroting van het definitief strategisch plan, die door de raad van bestuur van het COB is goedgekeurd, vormde de grondslag voor het voorstel van de Commissie voor een financieringsbesluit, dat - nadat het EOF-comité hierover een advies heeft uitgebracht - voorziet in een totaalbedrag ten belope van 18,2 miljoen EUR. Na de goedkeuring van dit financieringsbesluit is in december 2015 een subsidieovereenkomst gesloten tussen het COB en de Commissie waarin wordt voorzien in de noodzakelijke financiering voor de vereffening van de activa van het COB en de volledige afwikkeling van zijn verplichtingen. De uitvoering van het definitieve strategisch plan is op 1 januari 2016 gestart. Naar aanleiding van de herziening van de bijlage III van de Overeenkomst van Cotonou, waarover momenteel onderhandelingen plaatsvinden tussen de Raad van de Europese Unie en de ACS-landen, begint met ingang van 1 januari 2017 en voor een periode die 5 jaar kan duren, de passieve fase voor het COB, waarin het COB blijft bestaan met als uitsluitend doel de liquidatie ervan. Zie ook toelichting 2.7 voor meer informatie. 11.1.ANDERE SIGNIFICANTE VERMELDINGEN 12.Vastleggingen met betrekking tot nog niet gebruikte kredieten Dit onderstaande bedrag bestaat uit de budgettaire RAL ("reste à liquider") verminderd met de daarmee verband houdende bedragen die in de staat van de financiële resultaten 2015 zijn opgenomen als uitgaven. De budgettaire RAL is een bedrag dat de openstaande vastleggingen vertegenwoordigt waarvoor nog geen betalingen en/of vrijmakingen zijn gedaan. Dit is het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma’s. in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e EOF 11e EOF 31.12.2015 31.12.2014 Vastleggingen met betrekking tot nog niet gebruikte kredieten 5 303 3 174 2 338 5 821 5 291 Totaal 5 303 3 174 2 338 5 821 5 291 Op 31 december 2015 was met de budgettaire RAL een bedrag van in totaal 6 809 miljoen EUR gemoeid (2014: 5 889 miljoen EUR). In december 2015 is een bedrag van 1 316 miljoen EUR vastgelegd voor de financiering van het nieuwe EU-noodtrustfonds om de stabiliteit te bevorderen en de diepere oorzaken van illegale migratie in Afrika aan te pakken (EU-trustfonds voor Afrika). Indien het effect van deze uitzonderlijke gebeurtenis buiten beschouwing wordt gelaten, zou de RAL 5 493 miljoen EUR bedragen, hetgeen neerkomt op een vermindering met 396 miljoen EUR ten opzichte van vorig jaar.

13.FINANCIEEL RISICOBEHEER De hieronder verschafte informatie met betrekking tot het financieel risicobeheer van het EOF betreft de kasverrichtingen die door de Commissie werden verricht namens het EOF met het oog op de besteding van EOF-middelen. 13.1.BELEID INZAKE RISICOBEHEER EN AFDEKKINGSACTIVITEITEN De voorschriften en beginselen voor het beheer van de kasverrichtingen zijn vastgelegd in het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF en het Intern Akkoord. Als gevolg van de bovenvermelde regelgeving zijn de volgende hoofdprincipes van toepassing: De EOF-bijdragen worden door elke lidstaat gestort op een speciale rekening die bij de centrale bank van de betrokken lidstaat of bij de door hem aangewezen financiële instelling is geopend. Deze bijdragen blijven op die speciale rekeningen totdat de betalingen van het EOF moeten worden uitgevoerd. EOF-bijdragen worden door de lidstaten in EUR betaald, terwijl de EOF-betalingen in EUR en in andere valuta, inclusief minder bekende, luiden. Bankrekeningen die door de Commissie namens het EOF zijn geopend, mogen geen negatief saldo vertonen. Naast de speciale rekeningen heeft de Commissie namens het EOF nog andere bankrekeningen geopend bij financiële instellingen (centrale banken en commerciële banken) om andere betalingen te verrichten en te ontvangen dan de bijdragen van de lidstaten aan de begroting. De kasverrichtingen en de betalingen zijn sterk geautomatiseerd en maken gebruik van moderne informaticasystemen. Er worden specifieke procedures toegepast om de veiligheid van het systeem te waarborgen en om te garanderen dat de taken gescheiden worden conform het Financieel Reglement, de interne controlenormen van de Commissie en de controleprincipes. Een op schrift gestelde reeks richtsnoeren en procedures regelt het beheer van de kasverrichtingen en betalingen met als doel het operationele en financiële risico te beperken en een gepast controleniveau te waarborgen. Zij betreffen de verschillende werkingsgebieden en de naleving van de richtsnoeren en procedures wordt periodiek gecontroleerd. 13.2.VALUTARISICO Blootstelling van het EOF aan valutarisico aan het einde van het jaar - nettopositie. in miljoen EUR 31.12.2015 31.12.2014 USD GBP DKK SEK EUR Overige Totaal USD GBP DKK SEK EUR Overige Totaal Financiële activa Vorderingen en verhaalbare bedragen – – – – 171 1 171 0 – – – 76 8 84 Geldmiddelen en kasequivalenten 4 0 – – 500 – 504 6 0 – – 386 – 391 Totaal 4 0 – – 671 1 675 6 0 – – 462 8 475 Financiële verplichtingen Schulden 0 – – – (485) (47) (532) 0 – – – (691) (45) (736) Totaal 0 – – – (485) (47) (532) 0 – – – (691) (45) (736) Totaal 4 0 – – 186 (46) 143 6 0 – – (229) (37) (261) Alle bijdragen luiden in euro en andere valuta worden slechts aangekocht wanneer zij noodzakelijk zijn voor de uitvoering van betalingen. Bijgevolg zijn de kasverrichtingen van het EOF niet blootgesteld aan een valutarisico. 13.3.RENTERISICO Het EOF ontleent geen geldmiddelen; bijgevolg is het EOF niet blootgesteld aan een renterisico. De rente wordt opgebouwd op de saldi die het EOF op zijn verschillende bankrekeningen aanhoudt. Namens het EOF heeft de Commissie dus maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de op gezette tijd verworven rente in overeenstemming is met de marktrentevoeten en hun mogelijke fluctuatie.

Eendagssaldi op commerciële bankrekeningen worden dagelijks vergoed. De vergoeding voor saldi op dergelijke rekeningen is gebaseerd op variabele marktrentevoeten waarop een contractuele marge (positief of negatief) wordt toegepast. Voor de meeste rekeningen is de renteberekening gekoppeld aan het marktreferentietarief en wordt zij aangepast aan de schommelingen van dit tarief. Bijgevolg loopt het EOF geen risico dat haar saldi tegen een lager tarief dan de marktrentevoeten worden vergoed. 13.4.KREDIETRISICO (TEGENPARTIJRISICO) Financiële activa die niet vervallen zijn en evenmin een waardevermindering hebben ondergaan in miljoen EUR Totaal Niet vervallen en evenmin in waarde verminderd Achterstallig maar niet in waarde verminderd < 1 jaar 1-5 jaar > 5 jaar Vorderingen en verhaalbare bedragen 171 50 120 1 – Totaal per 31.12.2015 171 50 120 1 – Vorderingen Verhaalbare bedragen 84 75 5 4 Totaal per 31.12.2014 84 75 5 4 – Financiële activa per risicocategorie: in miljoen EUR 31.12.2015 31.12.2014 Vorderingen Liquide middelen Totaal Vorderingen Liquide middelen Totaal Tegenpartijen met externe kredietrating Beste en uitstekende rating 6 167 173 0 318 318 Rating hogere middenklasse 34 16 50 - 39 39 Rating lagere middenklasse 36 312 348 - 7 7 Non-investment rating 14 9 23 - 27 27 Totaal 90 503 593 0 391 391 Tegenpartijen zonder externe kredietrating Debiteuren zonder wanbetalingen in het verleden 81 1 98 83 83 Debiteuren met wanbetalingen in het verleden – – – 1 1 Totaal 97 1 98 84 84 Totaal 171 504 692 84 391 475 Middelen in de ratingcategorieën non-investment en lagere middenklasse hebben hoofdzakelijk betrekking op EOF-bijdragen van de lidstaten op de speciale rekeningen die door lidstaten zijn geopend overeenkomstig artikel 22, lid 3, van het Financieel Reglement van het EOF. Overeenkomstig dit Financieel Reglement moet het bedrag van deze bijdragen op die speciale rekeningen blijven totdat de betalingen moeten worden uitgevoerd. De meeste kasmiddelen van het EOF worden conform het Financieel Reglement van toepassing op het EOF aangehouden op de "speciale rekeningen" die geopend zijn door de lidstaten voor de betaling van hun bijdragen. De meeste van deze rekeningen worden aangehouden bij de schatkist of de nationale centrale bank van de lidstaten. Deze instellingen houden voor het EOF het laagste tegenpartijrisico in (risico ligt bij de lidstaten). Wat betreft het deel van de kasmiddelen van het EOF die worden aangehouden bij commerciële banken ter dekking van betalingen, worden deze rekeningen precies op tijd aangevuld. Deze aanvulling wordt automatisch beheerd door het kasbeheersysteem van de thesaurie van de Commissie. Minimumkassaldi, evenredig met het gemiddelde bedrag van de uitgevoerde dagelijkse betalingen, worden op elke rekening aangehouden. Bijgevolg zijn de bedragen die overnight op deze rekeningen staan, voortdurend laag. Hierdoor is het EOF slechts in beperkte mate aan risico blootgesteld. Bovendien worden specifieke richtsnoeren toegepast voor de selectie van de commerciële banken om het tegenpartijrisico waaraan het EOF is blootgesteld, nog verder te minimaliseren. Alle commerciële banken worden via openbare aanbestedingen geselecteerd. Om toegelaten te worden tot de aanbestedingsprocedures, dienen de banken minimaal over een kredietrating op korte termijn te beschikken van Moody's P-1 of gelijkwaardig (S&P A-1 of Fitch F1). In bepaalde en naar behoren gemotiveerde omstandigheden kan een lager niveau gevraagd worden. 13.5.LIQUIDITEITSRISICO Vervaldagenanalyse van de financiële verplichtingen op basis van resterende contractuele vervaldag in miljoen EUR < 1 jaar 1-5 jaar > 5 jaar Totaal Schulden 522 10 532 Totaal per 31.12.2015 522 10 – 532 Schulden 702 34 736 Totaal per 31.12.2014 702 34 – 736 Voor het EOF geldende begrotingsbeginselen zorgen ervoor dat de totale kasmiddelen voor de begrotingsperiode steeds toereikend zijn voor de uitvoering van alle desbetreffende betalingen. De totale bijdragen van de lidstaten stemmen immers overeen met het totale bedrag van de betalingskredieten voor de desbetreffende begrotingsperiode. De bijdragen van de lidstaten aan het EOF worden evenwel betaald in drie tranches per jaar, terwijl de betalingen in zekere mate seizoensgebonden zijn.

Om ervoor te zorgen dat de kasmiddelen steeds toereikend zijn om de in een bepaalde maand uit te voeren betalingen te dekken, worden op gezette tijden gegevens over de kassituatie uitgewisseld tussen de thesaurie van de Commissie en de desbetreffende uitgevende diensten om ervoor te zorgen dat de in een bepaalde periode uitgevoerde betalingen de beschikbare kasmiddelen niet overschrijden. Naast het bovenstaande zorgen geautomatiseerde kasbeheerinstrumenten er in het kader van de dagelijkse kasverrichtingen van het EOF voor dat dagelijks voldoende liquiditeit beschikbaar is op elke bankrekening van het EOF. 14.INFORMATIEVERSCHAFFING OVER VERBONDEN PARTIJEN De verboden partijen van het EOF zijn het EU-trustfonds Bêkou en het EU-trustfonds voor Afrika. Verrichtingen tussen deze entiteiten maken deel uit van de normale verrichtingen van het EOF en derhalve gelden er overeenkomstig de boekhoudregels van de EU geen specifieke verplichtingen tot informatieverschaffing voor deze verrichtingen. Er is geen afzonderlijk beheer voor het EOF, aangezien het door de Commissie wordt beheerd. De rechten van de leidinggevenden van de EU, met inbegrip van de Commissie, zijn openbaar gemaakt in de geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie in rubriek 8.2 "Rechten van leidinggevenden". 15.GEBEURTENISSEN NA DE BALANSDATUM Op de datum van overdracht van de rekeningen zijn geen relevante punten onder de aandacht gekomen van de rekenplichtige van het EOF die een afzonderlijke vermelding in deze rubriek zouden vereisen. Evenmin waren dergelijke punten bij hem aangemeld. Bij het opstellen van de jaarrekeningen en de bijbehorende toelichtingen werd gebruik gemaakt van de recentste beschikbare gegevens en dit komt tot uiting in de hierboven opgenomen informatie. 16.AFSTEMMING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT EN HET BEGROTINGSRESULTAAT Het economisch resultaat van het jaar is berekend op transactiebasis. Het begrotingsresultaat is evenwel gebaseerd op de beginselen van de kasboekhouding. Aangezien het economisch resultaat en het begrotingsresultaat het gevolg zijn van dezelfde onderliggende verrichtingen, is het nuttig om na te gaan of ze op elkaar kunnen worden afgestemd. In onderstaande tabel is deze afstemming opgenomen, met vermelding van de belangrijkste afgestemde bedragen, opgesplitst in ontvangsten en uitgaven. (in miljoen EUR) (2015) (2014) ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR (3 152) (3 526) Ontvangsten Rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden (1) (10) Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet geïnd zijn (11) (19) Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar geïnd zijn (19) (12) Netto-effect van voorfinanciering (28) (41) Toegerekende baten (netto) (29) (71) Uitgaven Nog niet betaalde uitgaven van het lopende jaar (61) (165) Uitgaven van het vorige jaar betaald in het lopende jaar (221) (28) Betalingsannuleringen (12) (65) Netto-effect van voorfinanciering (53) (562) Toegerekende uitgaven (netto) (200) (417) BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR (3 088) (3 516) 16.1.AFSTEMMINGSPOSTEN — ONTVANGSTEN De begrotingsontvangsten van een begrotingsjaar zijn gelijk aan de bedragen die worden geïnd van tijdens het begrotingsjaar vastgestelde rechten en de bedragen die worden geïnd van rechten die zijn vastgesteld tijdens voorafgaande begrotingsjaren. De rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden, worden geboekt in de economische resultatenrekening. Vanuit begrotingsoogpunt kunnen zij evenwel niet als ontvangsten worden beschouwd, aangezien het ontvangen bedrag naar de reserve wordt overgeheveld en zonder een besluit van de Raad niet opnieuw kan worden vastgelegd. De rechten die in het huidige jaar zijn vastgesteld maar nog niet geïnd, moeten ten behoeve van de afstemming van het economisch resultaat worden afgetrokken, aangezien zij geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de rechten die tijdens vorige jaren zijn vastgesteld en in het huidige jaar geïnd, ten behoeve van de afstemming bij het economische resultaat worden opgeteld. Het netto-effect van voorfinanciering is de vereffening van de teruggevorderde voorfinancieringen. Dit is een kasontvangst die geen gevolgen heeft voor de economische resultaten. De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende baten voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende baten van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen. 16.2.AFSTEMMINGSPOSTEN — UITGAVEN

Uitgaven van het lopende jaar die nog niet zijn betaald, moeten ten behoeve van de afstemming worden toegevoegd, aangezien zij in het economisch resultaat zijn opgenomen maar geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de uitgaven van vorige jaren die in het huidige jaar betaald, ten behoeve van de afstemming van het economische resultaat worden afgetrokken, aangezien zij deel uitmaken van de begrotingsuitgaven van het lopende jaar, maar zij het economische resultaat niet beïnvloeden of in het geval van correcties de uitgaven verminderen. De kasmiddelen van betalingsannuleringen hebben geen invloed op de economische resultaten, maar wel op het begrotingsresultaat. Het netto-effect van voorfinanciering is de combinatie van de nieuwe voorfinancieringsbedragen die tijdens het lopende jaar zijn betaald (geboekt als begrotingsuitgaven van het jaar en de vereffening van de voorfinancieringen die tijdens het lopende jaar of vorige jaren werden betaald via de aanvaarding van subsidiabele kosten. De laatste zijn wel toegerekende uitgaven, doch geen uitgave in de begrotingsboekhouding, aangezien de aanvankelijke voorfinanciering reeds als een begrotingsuitgave werd beschouwd op het ogenblik van de betaling. De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar, dat wil zeggen subsidiabele uitgaven die begunstigden van EOF-middelen hebben gedaan, maar nog niet aan het EOF hebben gedeclareerd. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende uitgaven voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende uitgaven van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen. FINANCIËLE STATEN VAN HET TRUSTFONDS BÊKOU Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld. CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN

De jaarrekening van het EU-trustfonds Bêkou voor het jaar 2015 is opgesteld overeenkomstig het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Unie en de door mezelf in mijn hoedanigheid van rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels, zoals die door alle instellingen en organen van de Unie moeten worden toegepast. Ik verklaar dat ik verantwoordelijk ben om ervoor te zorgen dat de jaarrekening van het EU-trustfonds Bêkou wordt opgesteld en gepresenteerd overeenkomstig artikel 68 van het Financieel Reglement. Ik heb van de ordonnateurs, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekening die een beeld van de activa en de passiva van het EU-trustfonds Bêkou en de uitvoering van de begroting geven. Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekening te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekening in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de vermogenspositie, de resultaten van de verrichtingen en de kasstromen van het EU-trustfonds Bêkou geeft. [ondertekend] Manfred Kraff Rekenplichtige



ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU Overeenkomstig artikel 187, lid 1, van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie en artikel 42 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF is de Commissie gemachtigd EU-trustfondsen oprichten voor externe acties in het kader van een met andere donoren gesloten overeenkomst. Deze trustfondsen kunnen worden opgericht voor noodsituaties, operaties na een noodsituatie of acties rond een bepaald thema. De doelstellingen van elk trustfonds worden in de oprichtingsakte ervan vastgesteld. Het eerste multidonor-trustfonds van de EU, dat de naam "Bêkou" draagt (hetgeen"hoop" betekent in het Sango), is op 15 juli 2014 opgericht door de Europese Unie (vertegenwoordigd door de DG's DEVCO en ECHO, en de EDEO ) en drie EU-lidstaten (Duitsland, Frankrijk en Nederland ) met als doel de stabilisering en wederopbouw van de Centraal-Afrikaanse Republiek te bevorderen. Het heeft een maximale looptijd van 60 maanden om te voorzien in een reactie op de middellange termijn. Eind 2015 hebben 7 donoren bijgedragen tot het trustfonds Bêkou: het EOF, de Europese Commissie via de EU-begroting, 4 lidstaten en 1 derde land. EU-trustfonds voor externe acties moeten hun eigen jaarrekeningen opstellen en goedkeuren. Aangezien het EU-trustfonds Bêkou in het kader van het EOF is opgericht, wordt de jaarrekening van dit trustfonds geconsolideerd met de EOF-jaarrekening. De voorbereiding van de jaarrekeningen is toevertrouwd aan de rekenplichtige van het EU-trustfonds Bêkou, die overeenkomstig artikel 187, lid 6, van het Financieel Reglement van de EU ook de rekenplichtige van de Commissie is. TRUSTFONDS BÊKOU BALANS

in duizend EUR Toelichting Per 31.12.2015 Per 31.12.2014 NIET-VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 1.1 3 446 – VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 1.2 6 047 – Wisselvorderingen en verhaalbare bedragen die geen waarderuil meebrengen 1.3 1 364 – Geldmiddelen en kasequivalenten 1.4 52 461 45 000 59 873 45 000 TOTAAL ACTIVA 63 319 45 000 NIET-VLOTTENDE PASSIVA Financiële verplichtingen 1.5 (63 125) (45 000) (63 125) (45 000) VLOTTENDE PASSIVA Overlopende posten (193) – (193) – TOTAAL PASSIVA (63 319) (45 000) NETTOACTIVA – – MIDDELEN EN RESERVES Economisch resultaat over het jaar – – NETTOACTIVA – – TRUSTFONDS BÊKOU STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN × 1000 EUR Toelichting 2015 2014 ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties Ontvangsten uit giften 2.1 9 354 – Ontvangsten uit wisseltransacties Financiële opbrengsten 101 – Totaal 9 455 – UITGAVEN Beleidsuitgaven 2.2 (8 824) – Overige uitgaven 2.3 (631) – Totaal (9 455) – ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR – – TRUSTFONDS BÊKOU KASSTROOMOVERZICHT × 1000 EUR Toelichting 2015 2014 Economisch resultaat over het jaar – – BELEIDSACTIVITEITEN (Toename)/afname voorfinanciering (9 493) – (Toename)/afname van wisselvorderingen en verhaalbare bedragen die geen waarderuil meebrengen (1 364) – Toename/(afname) van langlopende verplichtingen 18 125 45 000 Toename/(afname) van kortlopende verplichtingen 193 – NETTOKASSTROOM 7 461 45 000 Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten 7 461 45 000 Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar 45 000 – Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar 1.4 52 461 45 000 TRUSTFONDS BÊKOU MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA × 1000 EUR Gecumuleerd overschot/ (tekort) Economisch resultaat over het jaar Nettoactiva SALDO PER 31.12.2014 – – – Economisch resultaat over het jaar – – – SALDO PER 31.12.2015 – – – TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET TRUSTFONDS BÊKOU 1.TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS

NIET-VLOTTENDE ACTIVA 1.1.VOORFINANCIERINGEN × 1000 EUR Totaal 31.12.2015 Totaal 31.12.2014 Voorfinanciering 3 446 – Totaal 3 446 – × 1000 EUR Totaal 31.12.2015 Totaal 31.12.2014 Direct beheer 1 078 - Ten uitvoer gelegd door: Commissie 1 078 – Indirect beheer 2 368 - Ten uitvoer gelegd door: Publiekrechtelijke organen 1 155 – Privaatrechtelijke organen die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 1 213 – Totaal 3 446 - VLOTTENDE ACTIVA 1.2.VOORFINANCIERINGEN × 1000 EUR Totaal 31.12.2015 Totaal 31.12.2014 Voorfinanciering 14 860 – Afgewikkeld in het kader van afsluiting (8 813) – Totaal 6 047 – × 1000 EUR Totaal 31.12.2015 Totaal 31.12.2014 Direct beheer 4 046 - Ten uitvoer gelegd door: Commissie 4 046 – Indirect beheer 2 002 - Ten uitvoer gelegd door: Publiekrechtelijke organen 806 – Privaatrechtelijke organen die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 1 196 – Totaal 6 047 - 1.3.Wisselvorderingen en verhaalbare bedragen die geen waarderuil meebrengen In deze rubriek zijn uitgestelde beheerskosten (1,3 miljoen EUR) en overlopende posten (45 000 EUR) opgenomen. 1.4.GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN De middelen die door het EU-trustfonds Bêkou worden beheerd, zijn in de jaarrekening 2014 opgenomen als vorderingen voor het gemeenschappelijk centraal thesauriesysteem Met het oog op een betere weergave van de jaarrekening 2015 zijn deze middelen opgenomen als geldmiddelen en kasequivalenten. De vergelijkbare cijfers voor 2014 worden dienovereenkomstig openbaar gemaakt. NIET-VLOTTENDE PASSIVA

1.5.FINANCIELE VERPLICHTINGEN × 1000 EUR Bijdragen % Betaalde bijdragen Toewijzing van nettoresultaten Financiële verplichtingen Europese Commissie 6 4 554 (588) 3 966 EOF 54 39 000 (5 033) 33 967 Lidstaten: 39 28 000 (3 614) 24 386 Duitsland 15 000 (1 936) 13 064 Frankrijk 10 000 (1 291) 8 709 Nederland 2 000 (258) 1 742 Italië 1 000 (129) 871 Derde landen: 1 925 (119) 806 Zwitserland 925 (119) 806 Totaal 100 72 480 (9 354) 63 125 De totale niet-vlottende financiële verplichtingen hebben betrekking op 34 miljoen EUR van bijdragen van het EOF, 4 miljoen EUR van de Europese Commissie via de EU-begroting, 24 miljoen EUR van verscheidene lidstaten en 1 miljoen EUR van een derde land. De toewijzing van netto resultaten is slechts indicatief en louter voor boekhouddoeleinden. Bij de liquidatie van het trustfonds Bêkou wordt het definitieve besluit over de teruggave van de resterende middelen genomen door de raad van beheer van het trustfonds. 2.TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 2.1.ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES In deze rubriek zijn de bijdragen van donoren toegerekend als beleidsontvangsten overeenkomstig de netto uitgaven. Bijgevolg is het economisch resultaat van het jaar nul. 2.2.EXPLOITATIEKOSTEN × 1000 EUR 2015 2014 Programma's voor voedselhulp/voedselzekerheid 460 – Organisaties en instellingen die zich inzetten voor gendergelijkheid 389 – Basisgezondheidszorg - basis- en eerstelijnsgezondheidszorg 6 678 – Stadsontwikkeling en stedelijk beheer 539 – Hulp voor heropbouw en herstel 758 – Totaal 8 824 – × 1000 EUR 2015 2014 Direct beheer 7 527 – Ten uitvoer gelegd door: Commissie 7 527 – Indirect beheer 1 297 – Ten uitvoer gelegd door: Publiekrechtelijke organen 539 – Privaatrechtelijke organen die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 758 – Totaal 8 824 – 2.3.OVERIGE UITGAVEN × 1000 EUR 2015 2014 Overige uitgaven 615 - Wisselkoersverliezen 16 - Totaal 631 – Deze rubriek omvat de beheerskosten van de Commissie (0,4 miljoen EUR), technische bijstand (0,15 miljoen EUR), audit (0,05 miljoen EUR) en andere kosten. 3.ANDERE SIGNIFICANTE VERMELDINGEN 3.1.Vastleggingen met betrekking tot nog niet gebruikte kredieten Op 31 december 2015 bedroegen de vastleggingen met betrekking tot nog niet gebruikte kredieten 12 miljoen EUR. Dit onderstaande bedrag bestaat uit de budgettaire RAL ("reste à liquider") verminderd met de daarmee verband houdende bedragen die in de staat van de financiële resultaten 2015 zijn opgenomen als uitgaven. De budgettaire RAL is een bedrag dat de openstaande vastleggingen vertegenwoordigt waarvoor nog geen betalingen en/of vrijmakingen zijn gedaan. Dit is het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma’s. 3.2.Verbonden partijen

De verbonden partij bij het EU-trustfonds Bêkou is het Europees Ontwikkingsfonds. Verrichtingen tussen deze entiteiten maken deel uit van de normale verrichtingen van het EU-trustfonds Bêkou en derhalve gelden er overeenkomstig de boekhoudregels van de EU geen specifieke verplichtingen tot informatieverschaffing voor deze verrichtingen. 3.3.Gebeurtenissen na de verslagdatum Op de datum van overdracht van de rekeningen zijn geen relevante punten onder de aandacht gekomen van de rekenplichtige van het EU-trustfonds Bêkou die een afzonderlijke vermelding in deze rubriek zouden vereisen. Evenmin waren dergelijke punten bij hem aangemeld. Bij het opstellen van de jaarrekeningen en de bijbehorende toelichtingen werd gebruik gemaakt van de recentste beschikbare gegevens en dit komt tot uiting in de hierboven opgenomen informatie.



4.FINANCIËLE INSTRUMENTEN: INFORMATIEVERSCHAFFING 4.1.VALUTARISICO Blootstelling van het EU-trustfonds Bêkou aan valutarisico aan het einde van het jaar Op 31 december 2015 waren in de eindsaldi van de financiële activa en financiële passiva geen wezenlijke bedragen opgenomen die in een andere munteenheid dan de euro waren genoteerd. 4.2.KREDIETRISICO De financiële activa bestaan uit geldmiddelen en kasequivalenten ten belope van 52 miljoen EUR en vorderingen en verhaalbare bedragen ten belope van 1,4 miljoen EUR op 31 december 2015. Financiële activa die noch vervallen zijn en evenmin een waardevermindering hebben ondergaan Vorderingen en verhaalbare bedragen die niet vervallen zijn en evenmin een waardevermindering hebben ondergaan Financiële activa per risicocategorie De volledige bedrag van geldmiddelen en kasequivalenten ten belope van 52 miljoen EUR is geplaatst bij een bank met een beste en uitstekende rating. 4.3.LIQUIDITEITSRISICO Vervaldagenanalyse van de financiële verplichtingen op basis van resterende contractuele vervaldag De financiële verplichtingen zijn volledig samengesteld uit verplichtingen ten opzichte van de donoren. Zij zullen worden betaald bij de liquidatie van het EU-trustfonds Bêkou.





5.AFSTEMMING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT EN HET BEGROTINGSRESULTAAT Het economisch resultaat van het jaar is berekend op transactiebasis. Het begrotingsresultaat is evenwel gebaseerd op de beginselen van de kasboekhouding. Aangezien het economisch resultaat en het begrotingsresultaat het gevolg zijn van dezelfde onderliggende verrichtingen, is het nuttig om na te gaan of ze op elkaar kunnen worden afgestemd. In onderstaande tabel is deze afstemming opgenomen, met vermelding van de belangrijkste afgestemde bedragen, opgesplitst in ontvangsten en uitgaven. × 1000 EUR 2015 ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR - Ontvangsten Rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden (9 455) Rechten die in het lopend jaar zijn ingevorderd 45 595 Toegerekende baten (netto) 40 Uitgaven Netto-effect van voorfinanciering (18 306) Toegerekende uitgaven (netto) 7 703 BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR 25 577

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN HET TRUSTFONDS BÊKOU Opgelet: doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen niet correct zijn opgeteld. GECONSOLIDEERDE BALANS in miljoen EUR 31.12.2015 31.12.2014 NIET-VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 520 472 520 472 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 1 151 1 403 Vorderingen 172 84 Geldmiddelen en kasequivalenten 556 436 1 879 1 923 TOTAAL ACTIVA 2 399 2 395 NIET-VLOTTENDE PASSIVA Voorzieningen (4) Schulden (39) (40) (43) (40) VLOTTENDE PASSIVA Schulden (1 376) (1 423) (1 376) (1 423) TOTAAL PASSIVA (1 419) (1 463) NETTOACTIVA 980 932 MIDDELEN EN RESERVES Afgeroepen middelen van het fonds - actieve EOF 38 873 35 673 Afgeroepen overgedragen middelen van afgesloten EOF's 2 252 2 252 Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (36 994) (33 468) Economisch resultaat over het jaar (3 152) (3 526) NETTOACTIVA 980 932 GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE FINANCIËLE PRESTATIES in miljoen EUR 2015 2014 EXPLOITATIEBATEN 136 132 EXPLOITATIEKOSTEN Exploitatiekosten (3 182) (3 650) Administratieve uitgaven (114) (22) (3 296) (3 671) OVERSCHOT/(TEKORT) VAN BELEIDSACTIVITEITEN (3 160) (3 539) Financiële ontvangsten 8 13 Financiële kosten (0) (0) OVERSCHOT/(TEKORT) VAN FINANCIËLE ACTIVITEITEN 8 13 ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (3 152) (3 526) GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT (in miljoen EUR) 2015 Economisch resultaat over het jaar (3 152) BELEIDSACTIVITEITEN Gewone bijdragen van de lidstaten 3 232 (Terugboeking van) waardeverminderingen op vorderingen (1) (Toename)/afname voorfinanciering (204) (Toename)/afname vorderingen op korte termijn (89) (Toename)/afname van langlopende verplichtingen 2 Toename/(afname) van kortlopende verplichtingen (211) Toename/(afname) overlopende posten (132) NETTOKASSTROOM 120 Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten 120 Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar 436 Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar 556

GECONSOLIDEERDE STAAT VAN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA (in miljoen EUR) Vermogen van het fonds (A) Niet-afgeroepen middelen (B) Afgeroepen middelen van het Fonds (C)=(A)-(B) Gecumuleerde reserves (D) Andere reserves (E) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E) SALDO PER 31.12.2013 45 691 13 162 32 529 (33 468) 2 252 1 313 Wijzigingen kapitaal – (3 144) 3 144 – – 3 144 Economisch resultaat over het jaar – – – (3 526) – (3 526) SALDO PER 31.12.2014 45 691 10 018 35 673 (36 994) 2 252 932 Wijzigingen kapitaal 27 772 24 572 3 200 – – 3 200 Economisch resultaat over het jaar – – – (3 152) – (3 152) SALDO PER 31.12.2015 73 464 34 590 38 873 (40 146) 2 252 980 EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN - 2015. INLEIDENDE OPMERKINGEN



Vorige EOF's Aangezien het 6e EOF in 2006 en het 7e EOF in 2008 zijn afgesloten, bevat de jaarrekening niet langer uitvoeringstabellen voor deze EOF's. De uitvoering van de overgedragen saldi valt daarentegen in het 9e EOF te vinden.

Met het oog op een transparante presentatie van de rekeningen van het jaar 2015 werd in de navolgende tabellen, net zoals de vorige jaren, voor het 8e EOF apart aangegeven welke middelen werden aangewend volgens de p