NL    NL NL 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE  
Brussel, 30.9.2010 
COM(2010) 520 definitief 
2010/0274 (COD)   
Voorstel voor een 
VERORDENING VAN HET EUROP EES PARLEMENT EN DE RAAD 
tot wijziging van Verordening (EG) nr. 460/2004 tot oprichting van het Europees 
Agentschap voor netwerk- en informatiebeveili ging, ten aanzien van de looptijd van het 
Agentschap 
NL 2   NL TOELICHTING  
1. A CHTERGROND  
Het Europees Agentschap voor netwerk- en info rmatiebeveiliging (hierna "het ENISA") is in 
maart 2004 bij Verordening (EG) nr. 460/20041 opgericht voor een eerste periode van vijf 
jaar, en heeft als hoofddoel "te zorgen voor een hoog en doeltreffend niveau van netwerk- en 
informatiebeveiliging in de [Uni e] en […] een cultuur van netw erk- en informatiebeveiliging 
ten behoeve van de burgers, consumenten, bedrijv en en publieke org anen in de Europese 
Unie tot stand te brengen en op die manier bij te dragen tot de goede werking van de interne 
markt" . Bij Verordening (EG) nr. 1007/20082 is het mandaat van het ENISA verlengd tot 
maart 2012.  
De verlenging van het mandaat van het ENIS A in 2008 heeft ook een debat op gang gebracht 
over de algemene richting van de Europese inspanningen op het gebi ed van netwerk- en 
informatiebeveiliging; de Commissie heeft een bijdrage geleverd tot dit debat door een publieke raadpleging op te starten over de mo gelijke doelstellingen van een versterkt beleid 
voor netwerk- en informatiebeveiliging op het niveau van de Unie. Deze publieke 
raadpleging, die plaatsvond va n november 2008 tot januari 2009, leverde bijna 600 reacties 
op
3.  
Op 30 maart 2009 heeft de Commissie een me dedeling betreffende de bescherming van 
kritieke informatie-inf rastructuur vastgesteld4, waarin met name aandacht wordt besteed aan 
de bescherming van Europa tegen cyberaanva llen en -verstoringen door de paraatheid, 
beveiliging en veerkracht te verbeteren; d eze mededeling bevat ook een actieplan waarin het 
ENISA wordt opgeroepen om een rol te spelen, met name ter ondersteuning van de lidstaten. 
Tijdens de besprekingen in het kader van de ministeriële  conferentie betreffende de 
bescherming van kritieke inform atie-infrastructuur, die op 27  en 28 april 2009 plaatsvond in 
Tallinn, kon het actieplan op brede steun rekenen5. In de conclusies die het voorzitterschap 
van de Europese Unie uit deze conferentie h eeft getrokken, wordt benadrukt dat het belangrijk 
is de operationele steun voor het ENISA op te drijven; volgens deze conclusies is het ENISA 
een waardevol instrument om de gezamenlijke inspanningen in de hele Unie op dit gebied te versterken en moet het mandaat van het Ag entschap worden herbekeken en anders 
geformuleerd, zodat het beter is afgestemd op de  prioriteiten en behoeften van de EU, zodat 
een flexibeler responscapaciteit kan worden  opgebouwd, vaardigheden en bekwaamheden 
kunnen worden ontwikkeld en de operationele efficiëntie en algemene impact van het 
                                                
 
1 Verordening (EG) nr. 460/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2004 tot 
oprichting van het Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (PB L 77 van 
13.3.2004, blz. 1). 
2 Verordening (EG) nr. 1007/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 tot 
wijziging van Verordening (EG) nr. 460/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 
2004 tot oprichting van het Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging, ten aanzien van de looptijd van het Agentschap (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 1). 
3 Het samenvattend verslag van de resultaten van de openbare raadpleging 'Op weg naar een versterkt 
beleid inzake netwerk- en informatiebeveiliging in Europa' is als bijlage 11 bij de effectbeoordeling bij 
dit voorstel gevoegd. 
4 COM(2009) 149 van 30.3.2009. 
5 Discussienota: http://www.tallinnciip.eu/doc/d iscussion_paper_-_tallinn_ciip_conference.pdf 
 Conclusies van het voorzitterschap: 
 http://www.tallinnciip.eu/doc/EU_Presidency_C onclusions_Tallinn_CIIP_Conference.pdf. 
NL 3   NL Agentschap kunnen worden versterkt, teneinde  ervoor te zorgen dat het Agentschap een 
permanente aanwinst wordt voor alle lidstaten en  voor de Europese Unie in haar geheel.  
Na de besprekingen in de Raad  Telecommunicatie van 11 juni 2004, waar de lidstaten, gezien 
het belang van netwerk- en informatiebeve iliging, hun steun hebben uitgesproken voor een 
uitbreiding van het mandaat en een verhogin g van de middelen van het ENISA, werd het 
debat afgesloten onder het Zweedse  voorzitterschap van de Unie. In  de resolutie van de Raad 
van 18 december 2009 over een coöp eratieve Europese aanpak met betrekking tot netwerk- en 
informatiebeveiliging6 worden de rol en het potentieel  van het ENISA erkend, alsook de 
behoefte om het ENISA 'verder te ontwikkelen to t een doeltreffend orgaan' . Volgens deze 
conclusies moet ook aandacht worden geschonken aan  het moderniseren en versterken van het 
ENISA, zodat het de Commissie en  de lidstaten kan helpen b ij het overbruggen van de kloof 
tussen technologie en beleid en het centrum va n deskundigheid van de EU kan worden in EU-
aangelegenheden op het gebied van ne twerk- en informatiebeveiliging.  
2. A LGEMENE CONTEXT  
Informatie- en communicatietechnologieën (I CT) vormen de ruggengraat van de Europese 
economie en samenleving. ICT zijn kwetsbaar voor bedreigingen die ni et langer nationale 
grenzen volgen en die veranderd zijn doo r technologische en marktontwikkelingen. 
Aangezien ICT een mondiale dimensie hebbe n en nauw met elkaar en met andere 
infrastructuren zijn verweven, kan de beve iliging en veerkracht  ervan niet worden 
gewaarborgd door een louter nationale en niet -gecoördineerde aanpak. Tegelijk evolueren de 
uitdagingen met betrekking tot netwerk- en informatiebeveil iging zeer snel. Netwerk- en 
informatiesystemen moeten effectief worden beveiligd tegen alle soorten verstoringen en defecten, inclusief aanvallen door mensen. 
Beleidsmaatregelen op het gebied van netwerk- en informatiebeveiliging spelen een centrale 
rol in de digitale agenda voor Europa
7, een vlaggenschipinitiatief  van de EU 2020-strategie, 
om het potentieel van ICT te exploiteren en te bevorderen en om dit poten tieel te vertalen in 
duurzame groei en innovatie. De  benutting van ICT stimuleren en het vertrouwen in de 
informatiemaatschappij bevorderen, zijn sleute lprioriteiten van de digitale agenda voor 
Europa. Het ENISA is dan ook nodig om ervoor te zorgen dat de Un ie, de lidstaten en 
belanghebbenden over de nodige bekwaamheden en  paraatheid beschikken om problemen op 
het gebied van netwerk- en informatiebevei liging te voorkomen, op te sporen en aan te 
pakken. 
3. R EDENEN OM DE MAATREGELEN TE NEMEN  
Samen met dit voorstel stelt de Commissie ook een verordening voor in zake het ENISA, ter 
vervanging van Verordening (EG) nr. 460/ 2004; deze verordening houdt een grondige 
herziening in van de bepalingen met betrekking to t het beheer van het Agentschap en richt het 
Agentschap op voor een periode van vijf jaar. De Commissie is zich er echter van bewust dat 
in het kader van de wetgevingsprocedure met betrekking tot dat voorstel lange besprekingen 
kunnen plaatsvinden in het Europees Parlement en  de Raad, met het risico op een juridisch 
                                                 
6 Resolutie van de Raad van 18 december 2009 over  een coöperatieve Europese aanpak met betrekking 
tot netwerk- en informatiebeveiliging (PB C 321 van 29.12.2009, blz. 1).  
 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUri Serv.do?uri=OJ:C:2009:321:0001:0004:NL:PDF. 
7 COM(2010) 245 van 19.5.2010. 
NL 4   NL vacuüm als het nieuwe mandaat van het Agents chap niet wordt goedgekeurd vóór het huidige 
mandaat verstrijkt. 
Daarom stelt de Commissie de onderhavige ve rordening voor, waarb ij het huidige mandaat 
van het Agentschap met 18 maanden wordt verlengd, zodat er voldoende tijd is voor de besprekingen. 
NL 5   NL 2010/0274 (COD) 
Voorstel voor een 
VERORDENING VAN HET EUROPEES  PARLEMENT EN DE RAAD  
tot wijziging van Verordening (EG) nr. 460/2004 tot oprichting van het Europees 
Agentschap voor netwerk- en informatiebeveili ging, ten aanzien van de looptijd van het 
Agentschap 
(Voor de EER relevante tekst) 
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gezien het Verdrag betreffende de werking va n de Europese Unie, en met name artikel 114, 
Gezien het voorstel van de Europese Commissie, 
Gezien het advies van het Europ ees Economisch en Sociaal Comité8, 
Gezien het advies van het Comité van de Regio's9, 
Na toezending van het voorstel aan de nationale parlementen, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) In 2004 hebben het Europees Parlement en de Raad Verordening (EG) nr. 460/2004 
tot oprichting van het Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging
10 
(hierna "het Agentschap" genoemd) aangenomen. 
(2) In 2008 hebben het Europees Parlement en  de Raad Verordening (EG) nr. 1007/2008 
aangenomen, waarbij Verordening (EG) nr . 460/2004 wordt gew ijzigd voor wat de 
looptijd van het Agentschap betreft11. 
(3) Vanaf november 2008 vond een publiek debat pl aats over de algemene richting van de 
Europese inspanningen voor betere netwerk- en informatiebeveiliging; dit debat had 
ook betrekking op het Agentschap. In over eenstemming met de strategie van de 
Commissie inzake betere regelgeving heeft de  Commissie, bij wijze van bijdrage tot 
                                                 
8 PB C van , blz. . 
9 PB C van , blz. . 
10 Verordening (EG) nr. 460/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2004 tot 
oprichting van het Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (PB L 77 van 
13.3.2004, blz. 1). 
11 Verordening (EG) nr. 1007/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 tot 
wijziging van Verordening (EG) nr. 460/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 
2004 tot oprichting van het Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging, ten aanzien 
van de looptijd van het Agentschap (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 1). 
NL 6   NL dit debat, het initiatief genomen tot een publieke raadpleging ove r de doelstellingen 
voor versterkt beleid inzake ne twerk- en informatiebevei liging op het niveau van de 
Unie; deze raadpleging vond plaats tusse n november 2008 en janua ri 2009. Dit debat 
is uitgemond in een resolutie van de Raad van 18 december 2009 over een coöperatieve Europese aanpak met betrekking tot netwerk- en informatiebeveiliging
12. 
(4) Rekening houdende met de resultaten va n het publieke debat wordt voorgenomen 
Verordening (EG) nr. 460/2004 te vervangen. 
(5) Aangezien een wetgevende procedure om het ENISA te hervormen veel tijd voor 
debat kan vragen en het mandaat van het Ag entschap op 13 maart 2012 afloopt, is het 
noodzakelijk een verlenging goed te keuren  die voldoende besprekingen in het 
Europees Parlement mogelijk maakt en tegelijk samenhang en continuïteit garandeert.  
(6) De looptijd van het Agentschap dien t daarom tot 13 september 2013 te worden 
verlengd, 
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : 
Artikel 1 
Verordening (EG) nr. 460/2004 wordt als volgt gewijzigd: 
Artikel 27 wordt vervangen door: 'Artikel 27 - Looptijd 
Het Agentschap wordt opgericht met ingang van 14 maart 2004 voor een  periode van negen 
jaar en zes maanden'. 
Artikel 2 
Inwerkingtreding 
Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het 
Publicatieblad van de Europese Unie . 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdel en en is rechtstreeks toepasselijk in elke 
lidstaat. 
Gedaan te […], […] 
Voor het Europees Parlement Voor de Raad 
De voorzitter De voorzitter 
                                                
 
12 Resolutie van de Raad van 18 december 2009 over  een coöperatieve Europese aanpak met betrekking 
tot netwerk- en informatiebeveiliging (PB C 321 van 29.12.2009, blz. 1). 
NL 7   NL FINANCIEEL MEMORANDUM VOOR VOORSTELLEN  
1. KADER  VAN  HET  VOORSTEL/INITIATIEF   
1.1. Benaming van het voorstel/initiatief  
Voorstel voor een verordening van het Europe es Parlement en de Raad tot wijziging van 
Verordening (EG) nr. 460/2004 van het Europees  Parlement en de Raad van 10 maart 2004 tot 
oprichting van het Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging. 
1.2. Betrokken beleidsterrein(en)  in de ABM/ABB-structuur13  
Informatiemaatschappij en media 
Regelgevingskader voor de digitale agenda 
1.3. Aard van het voorstel/initiatief  
 Het voorstel/initiatief betreft een nieuwe actie   
 Het voorstel/initiatief betreft een nieuwe actie na een proefproject/een voorbereidende actie14  
; Het voorstel/initiatief betreft de verlenging van een bestaande actie   
 Het voorstel/initiatief betreft een actie die wordt omgebogen naar een nieuwe actie   
1.4. Doelstellingen 
1.4.1. De met het voorstel/initiatief beoogde stra tegische meerjarendoelstelling(en) van de 
Commissie  
Verbeteren van de robuustheid van de Europese e-communicatienetwerken 
Het Agentschap zal blijven werken aan problem en met de veerkracht door bijv. onderzoeken 
uit te voeren met betrekking tot de verplichtingen,  eisen en goede praktijken op het gebied van 
veerkracht15, en door methoden en procedures voor he t verbeteren van de  veerkracht te 
analyseren. Er zullen extra proefprojecten worden  uitgevoerd om de geldigheid van de eisen, 
methoden en praktijken te beoordelen. Het Agents chap zal bijdragen tot het verbeteren van de 
beveiliging en de veerkracht van kritieke communi catie- en informatie-infrastructuur en tot het 
opbouwen van het pan-Europese publiek-private partnerschap inzake ve erkracht en het pan-
Europese forum van de lidstaten. 
Ontwikkeling en instandhouding van  samenwerking tussen de lidstaten 
                                                 
13 ABM: Activity Based Management – ABB: Activity Based Budgeting. 
14 In de zin van artikel 49, lid 6, onder a) of b), van het Financieel Reglement. 
15 Dergelijke onderzoeken bouwen voort op onderzoeken va n het ENISA in 2006 en 2007 naar de door de e-
communicatiebeheerders uitgevoerde beveiligingsmaatregelen.  
NL 8   NL Het ENISA moet blijven voortbouwen op zijn inspanningen om Europawijde 
competentiekringen inzake veiligheid te iden tificeren over onderwerpen als bewustmaking en 
reactie op incidenten, samenwerking rond de interoperabi liteit van de pa n-Europese e-ID16 en 
instandhouding van een platform  voor de ondersteuning van de makelaardij in goede 
praktijken inzake netwerk- en inform atiebeveiliging op Europees niveau17. Verdere 
samenwerking tussen de lidstaten moet tot stand worden gebracht om de capaciteiten van alle 
lidstaten te verbeteren en het algemene cohere ntie- en interoperabilitei tsniveau te verhogen. 
Identificeren van ontluikende, vertrouwensondermijnende risico's 
Het Agentschap zal blijven werken aan het opste llen van een kader dat beleidmakers in staat 
zal stellen ontluikende risico's, die het gevolg z ijn van nieuwe technologieën en toepassingen, 
beter te begrijpen en te be oordelen via systematische gege vensverzameling, -verwerking, 
-verspreiding en  feedback.  
Scheppen van informatievertrouwen bij micro-ondernemingen 
In het digitale informatieti jdperk blijven tal van kansen  voor ondernemingen, vooral micro-
ondernemingen ontstaan. De verdere ontwikkeling  en oppak door de gebruiker van ICT blijft 
evenwel kwetsbaar. Het doel is de behoeften  en verwachtingen van micro-ondernemingen op 
dit gebied te verzamelen en te beoordele n. Het ENISA zal deze doelstelling nastreven door 
proefmodellen op te stellen voor grensoversch rijdende samenwerking tussen multipliers en 
verenigingen op het gebied van capaciteitsopb ouw voor netwerk- en informatiebeveiliging, 
gericht op micro-ondernemingen, door certificer ingsregelingen voor mi cro-ondernemingen en 
nalevingskaders voor niet-deskundigen op te ste llen, door goede praktijken uit te werken en 
proefprojecten voor deze prakt ijken op te zetten met het oog op be drijfscontinuïteit, door werk 
te maken van nalevingskwesties die het mkb en micro-ondernemingen in staat stellen hun 
beveiligingsdoelstellingen uit te drukken en  stappenplannen op te stellen om deze 
doelstellingen te verwezenlijken. 
1.4.2. Specifieke doelstelling(en) en betrokken ABM/ABB-activiteiten  
Specifieke doelstelling  
De netwerk- en informatiebeveiliging vergroten, een cultuur van netwerk- en 
informatiebeveiliging ontwikkelen ten bate  van burgers, consumenten, bedrijven en 
organisaties uit de pu blieke sector en beleidsuitdagi ngen ten gevolge van toekomstige 
netwerken en het internet identificeren. 
Betrokken AMB/ABB-activiteit(en)  
Beleid inzake elektronische communicatie en netwerkveiligheid 
                                                 
16 Deze ondersteuning vormt de voortzetting van de werkzaam heden die het ENISA in 2006 en 2007 heeft verricht 
rond een gemeenschappelijke taal voor he t verbeteren van de e-ID-interoperabiliteit.  
17 Dit platform is een vervolg op de werkzaamheden die in 2007 zijn verricht voor het vaststellen van een 
stappenplan over het opzetten van een makelaardij in goed e praktijk inzake netwerk- en informatiebeveiliging op 
Europees niveau.  
NL 9   NL 1.4.3. Verwachte resulta(a)t(en) en gevolg(en) 
Bijdragen tot een hoog niveau van netwerk- en info rmatiebeveiliging in de Unie en een cultuur 
van netwerk- en informatiebeveiliging ten behoe ve van de burgers, c onsumenten, bedrijven en 
organisaties uit de pub lieke sector in de Europese Unie , en aldus bijdragen tot de goede 
werking van de interne markt. 
1.4.4. Resultaat- en effectindicatoren  
Zie 1.4.1 hierboven  
1.5. Motivering van het voorstel/initiatief  
1.5.1. Behoefte(n) waarin op korte of lange  termijn moet worden voorzien  
Het ENISA is opgericht in 2004 om bedreigingen va n de netwerk- en informatiebeveiliging en 
mogelijke inbreuken op die beveiliging aan te pakken. Sindsdien zijn de uitdagingen in 
verband met netwerk- en informatiebevei liging geëvolueerd door technologische en 
marktontwikkelingen en zijn ze het voorwerp geweest van verdere beschouwing en debat, 
waardoor het vandaag mogelijk is  nauwkeuriger te beschrijven wat de exacte problemen zijn 
en hoe deze worden beïnvloed door de ve randeringen op het gebi ed van netwerk- en 
informatiebeveiliging. In de conclusies van het voorzitterschap van de mi nisteriële conferentie 
betreffende de bescherming van kritieke info rmatie-infrastructuur in Tallinn is met name 
vermeld dat "de nieuwe en langdurige uitdaginge n voor de toekomst vereisen dat het mandaat 
van het Agentschap (het ENISA) grondig opnieu w wordt bekeken en geformuleerd, zodat het 
beter is afgestemd op de prioriteiten en behoeften  van de Unie, een flexibeler responscapaciteit 
kan worden opgebouwd, vaardigheden en bekw aamheden kunnen worden ontwikkeld en de 
operationele efficiëntie en algemene impact van het Agentschap kunnen worden versterkt, 
teneinde ervoor te zorgen dat het Agentschap een permanente aanwinst wordt voor alle 
lidstaten en voor de Europese  Unie in haar geheel." 
Samen met dit voorstel stelt de Commissie een verordening inzake het ENISA voor ter 
vervanging van Verordening (EG) nr. 460/2004 ; deze verordening voorziet in een grondige 
herziening van de bepalingen inzake het beheer van het Agentschap en richt het Agentschap 
op met een looptijd van vijf jaar. De Commissie is  zich er echter van bewust dat in het kader 
van de wetgevingsprocedure met betrekking tot dat voorstel lange besprekingen kunnen 
plaatsvinden in het Europees Parlement en de Raad, met het mogelijke risico op een juridisch 
vacuüm als het nieuwe mandaat van het Agents chap niet wordt goedgekeurd vóór het huidige 
mandaat verstrijkt. 
Daarom stelt de Commissie de onderhavige ve rordening voor, waarb ij het huidige mandaat 
van het Agentschap met 18 maanden wordt verl engd, zodat er voldoe nde tijd is voor de 
besprekingen. 
1.5.2. Toegevoegde waarde van de deelname van de EU 
Problemen met netwerk- en informatiebevei liging stoppen niet aan nationale grenzen en 
kunnen dus ook niet efficiënt worden  aangepakt op nationaal niveau  alleen. Tegelijk zijn er 
grote verschillen in de manier waarop het probleem wordt aangepakt door publieke 
NL 10   NL autoriteiten in verschillende lidstaten. Deze verschillen kunnen een belangrijke hinderpaal 
vormen voor de toepassing van passende mechan ismen ter verbetering van netwerk- en 
informatiebeveiliging in de hele Unie. Gezien de verwevenheid van ICT-infrastructuren wordt 
de effectiviteit van nationale maatregelen in een lidstaat nog steeds in  grote mate beïnvloed 
door maatregelen van een lager niveau in andere lidstaten en door het gebrek aan 
systematische grensoverschrijdende same nwerking. Een gebrek aan maatregelen voor 
netwerk- en informatiebeveiliging in één lidst aat kan verstoringen van de dienstverlening in 
andere lidstaten veroorzaken.  
Bovendien leidt de vermenigvuldiging van beveil igingseisen tot kosten voor bedrijven die op 
Europese schaal actief zijn en tot een versnippering en ge brek aan concurrentievermogen op 
de Europese interne markt. 
De afhankelijkheid van netwerk- en informatie systemen neemt toe, maar er lijkt onvoldoende 
bereidheid te zijn om incidenten aan te pakken.  
De huidige nationale systemen  voor vroegtijdige waarschuwi ng en aanpak van incidenten 
vertonen belangrijke gebreken. De procedures en praktijken voor het monitoren en rapporteren 
van incidenten op het gebied va n netwerkbeveiliging verschillen sterk per lidstaat. In sommige 
landen zijn de procedures onvoldoende geforma liseerd, terwijl er in andere landen geen 
bevoegde autoriteit is voor het ontvangen en verwerken van verslagen over incidenten. Er 
bestaan geen Europese systemen. Ten gevolge daarvan kan de basisd ienstverlening grondig 
worden verstoord door incidenten op het gebied  van netwerk- en informatiebeveiliging; 
daarom moeten passende reacties worden voo rbereid. In de medede ling van de Commissie 
betreffende de bescherming van kritieke informatie-infrastruct uur wordt ook benadrukt dat er 
behoefte is aan Europese capaciteit voor vroe gtijdige waarschuwing en incidentenrespons, 
eventueel ondersteund door oefe ningen op Europese schaal. 
Er is een duidelijke behoefte aan beleidsinstrumenten die er op gericht zijn risico's en 
kwetsbare plekken met betrekking tot netwer k- en informatiebeveiliging proactief te 
identificeren, passende responsmechanismen vast te stellen (bijv. via de identificatie en 
verspreiding van goede praktijken) en te garanderen dat de belanghebbenden deze 
responsmechanismen kennen en toepassen. 
1.5.3. De lessen die uit reeds verrichte so ortgelijke activiteiten zijn getrokken 
Overeenkomstig artikel 25 van de ENISA-ve rordening heeft een panel van externe 
deskundigen in 2006/2007 een evaluatie van het ENISA uitgevoerd om een formele 
beoordeling van de praktijken, de organisatie en  het toepassingsgebied van het Agentschap op 
te stellen en, voor zover nodig, aanbevelingen te  doen voor verbeteringen. Er zij op gewezen 
dat het ENISA nog maar één jaar operationeel was toen deze evaluatie werd uitgevoerd. Het 
evaluatieverslag18 bevestigde de geldigheid van de oor spronkelijke beleid sargumenten achter 
de oprichting van het ENISA, en stelde punten aan de orde met betrekking tot de zichtbaarheid 
van het Agentschap en het vermogen van het Agentschap om een grote impact te hebben. 
Deze punten hadden onder meer betrekking op de organisatiestructuur, de mix van 
vaardigheden, de omvang van he t operationele personeelsbestand van het Agentschap en de 
organisatorische uitdagingen ten gevolge van de afgelegen locatie. 
                                                 
18 zie http://ec.europa.eu/dgs/information_society/evaluation/studies/s2006_enisa/docs/final_report.pdf 
NL 11   NL Zie ook punt 1.5.1. 
1.5.4. Samenhang en eventuele synergie met andere relevante instrumenten 
De toekomst van het ENISA maakte deel ui t van het algemene debat over netwerk- en 
informatiebeveiliging en andere beleidsinitiat ieven die gericht zijn op de toekomst van 
netwerk- en informatiebeveiliging. 
1.6. Duur en financiële gevolgen  
; Voorstel/initiatief met een beperkte geldigheidsduur  
– ; Voorstel/initiatief van krach t vanaf 14.3.2012 tot en met 13.9.2013  
– ; Financiële gevolgen in 2012 en 2013 
 Voorstel/initiatief met een onbeperkte geldigheidsduur  
– Uitvoering met een opstartperiode vanaf JJJJ tot en met JJJJ, 
– gevolgd door een volle dige uitvoering. 
1.7. Beheersvorm(en)19  
 Direct gecentraliseerd beheer  door de Commissie  
; Indirect gecentraliseerd beheer  door uitvoeringstaken te delegeren aan: 
–  uitvoerende agentschappen  
– ; door de Gemeenschappen opgerichte organen20  
–  nationale publiekrechtelijke organen of organen met een 
openbaredienstverleningstaak  
–  personen aan wie de uitvoering van specifiek e acties in het kader van titel V van het 
Verdrag betreffende de Europese Unie is toevertrouwd en die worden genoemd in het 
betrokken basisbesluit in de zin van arti kel 49 van het Financieel Reglement.  
 Gedeeld beheer  met de lidstaten  
 Gedecentraliseerd beheer  met derde landen   
 Gezamenlijk beheer  met internationale organisaties (geef aan welke) 
                                                 
19 Nadere gegevens over de beheersvormen en verwijzingen naar het Financieel Reglement zijn beschikbaar op 
BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/ budgmanag/budgmanag_en.html  
20 In de zin van artikel 185 van het Financieel Reglement. 
NL 12   NL 2. BEHEERSMAATREGELEN   
2.1. Regels inzake het toezicht en de verslagen  
De uitvoerend directeur is verantwoordelijk voor het effectieve toezicht en het toetsen van de 
prestaties van het Agentschap aan zijn doelstell ingen en rapporteert jaarlijks aan de raad van 
bestuur.  
De uitvoerend directeur stelt een  algemeen verslag op betreffe nde alle activiteiten van het 
Agentschap in het afgelopen jaar, waarin met na me de behaalde resulta ten worden vergeleken 
met de doelstellingen van het jaarlijks wer kprogramma. Na goedkeuring door de raad van 
bestuur wordt dit verslag aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de 
Rekenkamer, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's 
toegezonden en gepubliceerd. 
2.2. Beheers- en controlesysteem  
2.2.1. Geconstateerde risico's  
Sinds het ENISA in 2004 is op gericht, werd het aan exte rne en interne evaluaties 
onderworpen. 
Overeenkomstig artikel 25 van de ENISA-Verordening was de eerste stap in dit proces de 
onafhankelijke evaluatie van het ENISA doo r een panel van exte rne deskundigen in 
2006/2007. Het verslag van het panel van externe deskundigen21 bevestigde dat de 
oorspronkelijke beleidsredenen  voor het oprichten van het ENISA en de oorspronkelijke 
doelstellingen ervan nog steeds geldig zijn en sp eelde een rol in het aan de orde stellen van 
sommige problemen die moeten worden aangepakt. 
In maart 2007 heeft de Commissie over de evaluatie verslag uitgebracht aan de raad van 
bestuur, die vervolgens zelf aanbevelingen heeft gedaan over de toekomst van het Agentschap 
en over wijzigingen van de ENISA-Verordening22. 
In juni 2007 heeft de Commissie haar eigen be oordeling van de resultaten van de externe 
evaluatie en de aanbevelingen va n de raad van bestuur in een  Mededeling aan het Europees 
Parlement en de Raad voorgelegd23. Volgens de Mededeling moet  worden gekozen tussen de 
verlenging van het mandaat van het Agentschap  of de vervanging van het Agentschap door 
een ander mechanisme zoals een permanent fo rum van stakeholders of een netwerk van 
organisaties op het gebied van veilighei d. De Mededeling lanceerde ook een publieke 
                                                 
21 http://ec.europa.eu/dgs/information_society/evaluation/studies/index_en.htm. 
22 Overeenkomstig artikel 25 van de ENISA-verordening. De volledige tekst van het door de  raad van bestuur van het 
ENISA aangenomen document, dat ook de overwegingen van de raad van bestuur bevat, is beschikbaar op de 
volgende website: http://enisa.europa.eu/pages/03_02.htm. 
23 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad inzake de evaluatie van het Europees 
Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (ENI SA), COM(2007) 285 definitief van 1.6.2007: http://eur-
lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriSer v.do?uri=CELEX:52007DC0285:EN:NOT. 
NL 13   NL raadpleging over het onderwerp, en  vroeg de Europese stakeholde rs om inbreng aan de hand 
van een vragenlijst ter oriëntat ie van de verdere besprekingen24.  
In 2009 heeft de Commissie een effectbeoordelin g opgezet om de opties voor de toekomst van 
het ENISA te onderzoeken. Deze effectbeoo rdeling begeleidt he t voorstel voor een 
verordening inzake het ENISA die Vero rdening (EG) nr. 460/2004 zou vervangen. 
2.2.2. Controlemiddel(en)  
Zie 2.2.1  
2.3. Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden  
De rekeningen voor alle uitbes tede diensten en studies word en door het personeel van het 
Agentschap vóór de feitelijke uitbetaling ge controleerd, met inachtneming van eventuele 
contractuele verplichtingen, economische beginselen  en goede financiële of beheerspraktijken. 
In alle overeenkomsten en contracten tussen he t Agentschap en de begunstigden van eventuele 
betalingen worden fraudebest rijdingsbepalingen (eisen ten aanzien van toezicht, 
verslaglegging, enz.) opgenomen. 
                                                 
24 http://ec.europa.eu/yourvoice/ipm/forms/dispatch?form=EnisaFuture&lang=en. 
NL 14   NL 3. GERAAMDE  FINANCIËLE  GEVOLGEN  VAN  HET  VOORSTEL/INITIATIEF   
3.1. Rubriek(en) van het meerjarig e financiële kader en betrokken begrotingsonderde(e)l(en) 
van de uitgaven  
• Bestaande begrotingsonderd elen voor uitgaven  
Begrotingsonderdeel  Soort  
krediet  Bijdrage  
Rubriek van het 
meerjarige 
financiële kader  Nummer / Beschrijving  GK/ NGK
(25) van EVA-
landen26 van 
kandidaat-
lidstaten27 van derde 
landen  in de zin van 
artikel 18, lid 1, 
onder a bis), van het 
Financieel 
Reglement  
09 02 03 01 Europees Agentschap 
voor netwerk- en 
informatiebeveiliging – Subsidie op 
grond van titels 1 en 2  GK JA NEE NEE NEE 1.a 
Concurrentieverm
ogen voor groei 
en 
werkgelegenheid  09 02 03 02 Europees Agentschap voor netwerk- en 
informatiebeveiliging – Subsidie op 
grond van titel 3
 GK JA NEE NEE NEE 
09 01 01 Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor het beleidsterrein 
"Informatiemaatschappij en media"
 NGK NEE NEE NEE NEE 
5 Administratieve 
uitgaven  
09 01 02 11 Andere beheersuitgaven  NGK NEE NEE NEE NEE 
                                                 
25 GK = gesplitste kredieten/NGK = niet-gesplitste kredieten. 
26 EVA: Europese Vrijhandelsassociatie.  
27 Kandidaat-lidstaten en, in voorkomend geval, potentië le kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan. 
 
NL 15   N3.2. Geraamde gevolgen voor de uitgaven  
3.2.1. Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de uitgaven  
in miljoenen euro's (tot op 3 decimalen)  
Rubriek van het meerjarige financiële 
kader:   1.a  Concurrentiekracht ter bevorde ring van groei en werkgelegenheid 
 
ENISA    14 
maart – 
31 dec. 
2012 1 jan. – 
13 sept. 
2013 TOTAAL  
Beleidskredieten     
Vastleggingen  (1) 2,073 1,734 3,807 09 02 03 02 Europees Agentschap voor 
netwerk- en informatiebeveiliging – Subsidie op grond van titel 3
 Betalingen  (2) 2,073 1,734 3,807 
Administratieve kredieten     
09 02 03 01 Europees Agentschap voor 
netwerk- en informatiebeveiliging – 
Subsidie op grond van titels 1 en 2   (3) 4,600 4,291 8,891 
Vastleggingen  =1 +3 6,673 6,025 12,698 TOTAAL kredieten 
onder Rubriek 1a  Betalingen  =2+3 6,673 6,025 12,698 
 
Vastleggingen  (4) 2,073 1,734 3,807 y TOTAAL operationele kredieten  
Betalingen  (5) 2,073 1,734 3,807 
y TOTAAL uit het budget van specifieke programma's 
gefinancierde administratieve kredieten  (6) 4,600 4,291 8,891 
 
NL 16   NVastleggingen  =4+ 6 6,673 6,025 12,698 TOTAAL kredieten  
onder RUBRIEK 1.a 
Concurrentievermogen voor groei en 
werkgelegenheid 
van het meerjarige financiële kader  Betalingen  =5+ 6 6,673 6,025 12,698 
 
in miljoenen euro's (tot op 3 decimalen)  
Rubriek van het meerjarige financiële 
kader:  5  Administratieve uitgaven 
 
 14 maart – 
31 dec. 
2012 1 jan. – 13 
sept. 2013  Totaal  
Personele middelen  0,342 0,299 0,641 
Andere administratieve uitgaven  0,008 0,007 0,015 
TOTAAL DG INFSO  Kredieten  0,350 0,306 0,656 
 
TOTAAL kredieten 
onder RUBRIEK 5  
van het meerjarige 
financiële kader  (Totaal 
vastleggingen = 
totaal betalingen)  0,350 0,306 0,656 
 
 
NL 17   N 
 14 maart – 
31 dec. 
2012 1 jan. – 13 
sept. 2013  Totaal  
Vastleggingen  7,023 6,331 13,354 TOTAAL kredieten 
onder RUBRIEKEN 1 
tot en met 5  van het 
meerjarige financiële 
kader Betaling  
7,023 6,331 13,354 
 
3.2.2. Geraamde gevolgen voor de beleidskredieten  
–  Voor het voorstel/ini tiatief zijn geen beleidskredieten nodig  
– ; Voor het voorstel/initi atief zijn beleidskredieten nodig, zo als hieronder nader wordt beschreven: 
Vastleggingskredieten, in miljoenen euro's (tot op 3 decimalen) 
Vermeld doelstellingen en outputs  
 
Ø 14 maart - 31 
december 2012  1 januari - 13 
september 2013  TOTAAL  
Verbeteren van de robuustheid van de Europese e-
communicatienetwerken  0,237 0,198 0,435 
Ontwikkeling en instandhouding van samenwerking tussen de 0,237 0,198 0,435 
Identificeren van opkomende risico's voor het scheppen van 0,169 0,141 0,310 
Scheppen van informatievertrouwen bij micro-ondernemingen  0,087 0,072 0,159 
Beheer van horizontale activiteiten  1,344 1,124 2,468 
TOTALE KOSTEN  2,073 1,734 3,807 
 
NL 18   NL 3.2.3. Geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten28 
3.2.3.1. Samenvatting  
–  Voor het voorstel/initi atief zijn geen administ ratieve kredieten nodig  
– ; Voor het voorstel/initiatief zijn ad ministratieve kredieten nodig, zoals 
hieronder nader wordt beschreven: 
a) Administratieve uitgaven onder Rubriek 5 van het meerjarige financiële kader 
in miljoenen euro's (tot op 3 decimalen)  
RUBRIEK 5 van het 
meerjarige financiële 
kader  14 maart – 
31 dec. 
2012 1 jan. – 13 
sept. 2013  TOTAAL  
 
Personele middelen  0,342 0,299 0,641 
Andere 
administratieve 
uitgaven  0,008 0,007 0,015 
 
TOTAAL  0,350 0,306 0,656 
b) Administratieve uitgaven met betrekki ng tot het ENISA - onder begrotingsonderdeel 
"09.020301 Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging: Titel 1 – Personeel 
en Titel 2 – Werking van het Agentschap".  
in miljoenen euro's (tot op 3 decimalen) 
 14 maart – 
31 dec. 
2012 1 jan. – 13 
sept. 2013  TOTAAL
 
Personele middelen - 
Titel 1 – Personeel  4,216 3,916 8,132 
Andere uitgaven  
van administratieve aard – Titel 2 – 
Werking van het 
Agentschap 
 0,384 0,375 0,759 
 
TOTAAL  4,600 4,291 8,891
                                                 
28 De bijlage bij het financieel memorandum is niet ingevuld omdat ze niet van toepassing is op het 
huidige voorstel.  
 
NL 19   NL 3.2.3.2. Geraamde personeelsbehoeften  
–  Voor het voorstel/initiatief zijn  geen personele middelen nodig  
– ; Voor het voorstel/initiatief zijn  personele middelen nodig, zoals 
hieronder nader wordt beschreven: 
a) Personele middelen binnen de Commissie 
 14 maart – 
31 dec. 2012  1 jan. – 13 
sept. 2013  
Posten opgenomen in de lijst van het aantal ambten (ambtenaren en 
tijdelijke functionarissen) (in voltijdequivalenten, VTE)  
XX 01 01 01 (zetel en vertegenwoordigingen van de 
Commissie)
 3,5 3,5 
TOTAAL  3,5 3,5 
 
b) Personele middelen van het ENISA  
 14 maart – 
31 dec. 2012  1 jan. – 13 
sept. 2013  
Lijst van het aantal ambten van het ENISA (in voltijdequivalent, 
VTE)  
AD 29 29 
Ambtenaren en tijdelijk 
personeel  
AST 15 15 
TOTAAL Ambtenaren en tijdelijk 
personeel  44 44 
Ander personeel (in VTE)  
Arbeidscontractanten  13 13 
Gedetacheerde nationaal deskundigen  5 5 
TOTAAL ander personeel  18 18 
TOTAAL  62 62 
 
 
NL 20   NL  
Beschrijving van de taken die het personeel van het Agentschap moet uitvoeren: 
Ambtenaren en tijdelijke 
functionarissen  Het Agentschap blijft verder: 
– adviserende en coördinerende f uncties vervullen voor zover het gegevens  
over informatiebeveiliging verzamelt en analyseert . Tegenwoordig 
verzamelen zowel openbare als particu liere instellingen met uiteenlopende 
bedoelingen gegevens over IT -incidenten en andere gegevens die relevant 
zijn voor informatiebeveiliging. Er  is echter geen centrale entiteit op 
Europees niveau die algemeen gegevens  kan verzamelen en analyseren en 
opinies en advies kan verstrekke n voor het onders teunen van het 
beleidswerk van de Unie inzake ne twerk- en informatiebeveiliging;  
– optreden  als een centrum van deskundigheid  waartoe zowel de 
lidstaten als de Europese instellingen zich kunnen wenden voor opinies en 
advies over technische aangelegenheden  betreffende beveiliging; 
– bijdragen tot brede samenwerking tussen verschillende actoren  op het 
gebied van informatiebeveiliging, bijv. assistentie verlenen bij de vervolgactiviteiten ter ondersteuning van beveiligd e-zakendoen. Dergelijke 
samenwerking is een essentiële eerste voorwaarde voor een veilige werking 
van netwerken en informatiesystemen in Europa. Deelname en betrokkenheid van alle st akeholders is nodig;
 
– bijdragen tot een gecoördineerde aa npak van informatie beveiliging door 
ondersteuning van lidstaten , bijv. inzake de bevordering van 
risicobeoordeling  en bewustmakingsactiviteiten;  
– de interoperabiliteit van netwerken en informatiesystemen  
waarborgen wanneer lidstaten technische eisen toepassen  die van invloed 
zijn op de veiligheid;  
– de relevante normaliseringseisen  identificeren, bestaande 
beveiligingsnormen en certificeringssyst emen beoordelen en het gebruik op 
zo breed mogelijke schaal ervan te r ondersteuning van de Europese 
wetgeving bevorderen; 
– internationale samenwerking  op dit gebied ondersteunen, die steeds 
meer nodig is aangezien netwerk- en  informatiebeveiligingsproblemen een 
mondiaal karakter hebben.   
Extern personeel  – Zie hoger  
 
NL 21   NL 3.2.4. Verenigbaarheid met het huidige meerjarige financiële kader  
– ; Het voorstel/initiatief is vereni gbaar met het huidige meerjarige 
financiële kader 
–  Het voorstel/initiatief vergt herprogrammering van de betrokken rubriek 
van het meerjarige financiële kader 
–  Het voorstel/initiatief vergt toepa ssing van het flexibiliteitsinstrument 
of herziening van het meerjarige financiële kader29 
3.2.5. Bijdrage van derden aan de financiering  
–  Het voorstel/initiatief voorziet niet  in medefinanciering door derden  
– ; Het voorstel/initiatief voorziet in  medefinanciering, zoals hieronder 
wordt geraamd (van toepassing op de begrotingsonderdelen 09.020301 en 09.020302): 
Indicatieve kredieten, in miljoen euro (tot op 3 decimalen)  
 14 maart – 31 
dec. 2012  1 jan. – 13 sept. 
2013 Totaal  
EVA  0,160 0,145 0,305 
 
3.3. Geraamde gevolgen vo or de ontvangsten  
– ; Het voorstel/initiatief heeft g een financiële gevolgen voor de 
ontvangsten 
–  Het voorstel/initiatief heeft de hieronder beschreven financiële 
gevolgen: 
–  voor de eigen middelen  
–  voor de diverse ontvangsten  
                                                 
29 Zie de punten 19 en 24 van het Interinstitutioneel Akkoord.