Nr. C 22/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 1. 89 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de controle op concentraties 
van ondernemingen (') 
COM(88) 734 def. — herziene versie 
(Door de Commissie ingediend op 30 november 1988 krachtens artikel 149, lid 3, van het EEG-
Verdrag) 
(89/C 22/06) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, met name op de artikelen 
87 en 235, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
(1) Overwegende dat, met het oog op de verwezenlij­
king van de algemene doelstellingen van het Ver­
drag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, aan de Gemeenschap in artikel 3, 
onder f ), de volgende taak is opgelegd: „de invoe­
ring van een regime waardoor wordt gewaarborgd 
dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke 
markt niet wordt vervalst"; 
(2) Overwegende dat een zodanig regime voor de ver­
wezenlijking van de interne markt in 1992 onont­
beerlijk is; 
(3) Overwegende dat de afschaffing van de binnen­
grenzen naar verwachting tot ingrijpende structuur­
veranderingen bij de ondernemingen in de Gemeen­
schap zal leiden, met name als gevolg van concen­
traties; 
(4) Overwegende dat deze ontwikkeling met een wel­
willend oog dient te worden beoordeeld daar zij 
aan de vereisten van een dynamische mededinging 
beantwoordt en tot versterking van het concurren­
tievermogen van de Europese industrie, verbetering 
van de voorwaarden voor de groei en verhoging 
van de levensstandaard in de Gemeenschap leidt; 
(') PB nr. C 130 van 19. 5. 1988, blz. 4. (5) Overwegende dat evenwel waarborgen dienen te 
worden geschapen om te vermijden dat het 
herstructureringsproces de mededinging blijvend 
schaadt; dat het regime van een onvervalste mede­
dinging derhalve voorschriften moet behelzen welke 
op de concentraties kunnen worden toegepast die 
mogelijk een daadwerkelijke mededinging op de 
gemeenschappelijke markt kunnen belemmeren; 
(6) Overwegende dat volgens de artikelen 85 en 86 
concurrentiebeperkende overeenkomsten, besluiten 
en gedragingen die de handel tussen Lid-Staten on­
gunstig kunnen beïnvloeden, verboden zijn in zo­
verre zij voor mededinging en handel waarneem­
bare gevolgen hebben; 
(7) Overwegende dat de in de artikelen 85 en 86 ver­
vatte beginselen ook voor maatregelen gelden die 
verandering brengen in de mededingingsstructuur 
op de markt; dat in de ter toepassing van deze be­
ginselen uit te vaardigen voorschriften op passende 
wijze rekening dient te worden gehouden met de 
bijzondere kenmerken van de marktstructuur; 
(8) Overwegende dat deze voorschriften dienen te 
worden toegepast bij belangrijke structuurverande­
ringen welker gevolgen voor de markt over de 
grenzen van een Lid-Staat heen reiken; 
(9) Overwegende dat daarom het toepassingsgebied 
van deze verordening aan de hand van het werkter­
rein van de betrokken ondernemingen dient te wor­
den omschreven en met drempelwaarden afgeba­
kend, zodat daaronder slechts concentraties worden 
begrepen die van communautaire dimensie zijn; 
(10) Overwegende dat dit zich voordoet wanneer de ge­
zamenlijke omzet van alle betrokken ondernemin­
gen een bepaalde grens overschrijdt en wanneer ten 
minste twee van de betrokken ondernemingen hun 
werkterrein uitsluitend of voornamelijk in een an­
dere Lid-Staat hebben of wanneer ten minste één 
van de betrokken ondernemingen, hoewel deze on­
dernemingen hoofdzakelijk in een en dezelfde Lid-
28. 1. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 22/15 
Staat werkzaam zijn, in ten minste een andere Lid-
Staat door middel van dochterondernemingen of 
directe verkopen zeer goede zaken doet; dat dit te­
vens het geval is wanneer de concentraties die tot 
stand worden gebracht door ondernemingen welker 
voornaamste arbeidsterrein niet binnen de Gemeen­
schap ligt, gevolgen binnen de gemeenschappelijke 
markt kunnen hebben; 
(11) Overwegende dat de geldende mededingingsregels, 
met name artikel 87, de rechtsgrondslag vormen 
voor de controle op bepaalde vormen en soorten 
van concentratie; 
(12) Overwegende dat echter een juridisch kader dient 
te worden geschapen, dat met betrekking tot alle 
concentraties die voor de mededingingsstructuur 
binnen de gemeenschappelijke markt of een wezen­
lijk deel daarvan dezelfde gevolgen hebben, een 
globale controlemogelijkheid biedt; 
(13) Overwegende dat de Gemeenschap ter verwezenlij­
king van dit doel krachtens artikel 235 bij verorde­
ning de nodige aanvullende bevoegdheden kan ver­
schaffen; dat dit vooral voor concentraties op 
markten voor de in bijlage II bij het Verdrag ge­
noemde produkten geldt; 
(14) Overwegende dat een dergelijke verordening het 
beginsel dient in te houden dat concentraties die 
een marktpositie in het leven roepen of versterken 
welke tot gevolg heeft dat de handhaving of ont­
wikkeling van een daadwerkelijke concurrentie op 
de gemeenschappelijke markt of een wezenlijk deel 
daarvan wordt belemmerd, onverenigbaar met de 
gemeenschappelijke markt moeten worden ver­
klaard; 
(15) Overwegende dat van concentraties die wegens het 
beperkte marktaandeel van de betrokken onderne­
mingen een daadwerkelijke mededinging niet kun­
nen belemmeren, kan worden vermoed dat zij met 
de gemeenschappelijke markt verenigbaar zijn; dat 
dit met name het geval is wanneer het marktaandeel 
van de betrokken ondernemingen noch op de ge­
meenschappelijke markt noch op een wezenlijk deel 
daarvan de 25 % overschrijdt; 
(16) Overwegende dat concentraties die, hoewel zij een 
daadwerkelijke mededinging belemmeren, in dier 
voege tot de verwezenlijking van de algemene doel­
stellingen van het Verdrag bijdragen dat per saldo 
de economische voordelen van de concentratie de 
nadelen voor de mededinging overtreffen, moeten 
kunnen worden goedgekeurd; 
(17) Overwegende dat in de verordening moet worden 
bepaald dat aan beschikkingen houdende een ver­
klaring van verenigbaarheid en goedkeuring ook 
van geval tot geval vast te stellen voorwaarden en 
verplichtingen kunnen worden verbonden, ten einde 
de instandhouding van daadwerkelijke mededinging 
te kunnen waarborgen; (18) Overwegende dat de Commissie de bevoegdheid 
dient te worden toegekend om alle beschikkingen 
vast te stellen die nodig zijn om uit te maken of 
concentraties die binnen het toepassingsgebied van 
de onderhavige verordening vallen, al dan niet ver­
enigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt en 
daarenboven beschikkingen waarmee herstel en 
handhaving van de voorwaarden voor een daadwer­
kelijke mededinging wordt beoogd; 
(19) Overwegende dat het, ten einde een doeltreffende 
controle te waarborgen, dienstig is voor concentra­
ties een voorafgaande aanmeldingsplicht in te voe­
ren en tot uitstel van de totstandbrenging ervan te 
verplichten; 
(20) Overwegende dat een termijn dient te worden be­
paald waarbinnen de Commissie ter zake van een 
aangemelde concentratie de procedure moet inlei­
den en waarbinnen zij over verenigbaarheid of on­
verenigbaarheid van een concentratie met de ge­
meenschappelijke markt een eindbeschikking moet 
geven; 
(21) Overwegende dat de betrokken ondernemingen het 
recht moet worden toegekend om, zodra de proce­
dure is ingeleid, door de Commissie te worden ge­
hoord en dat derden die kunnen aantonen daarbij 
een gerechtvaardigd belang te hebben, de gelegen­
heid moet worden geboden opmerkingen te maken; 
(22) Overwegende dat de Commissie in nauw en voort­
durend contact met de bevoegde autoriteiten van de 
Lid-Staten dient te handelen en het standpunt van 
die Lid-Staten die het meest rechtstreeks bij de con­
centratie zijn betrokken, moet zien te vernemen; 
(23) Overwegende dat de Commissie voor de toepassing 
van deze verordening de medewerking van de Lid-
Staten dient te verkrijgen; dat zij eveneens de be­
voegdheid moet krijgen inlichtingen te verlangen en 
verificaties te verrichten ten einde concentraties te 
kunnen beoordelen; 
(24) Overwegende dat de naleving van deze verordening 
met geldboeten en dwangsommen dient te worden 
verzekerd; dat het wenselijk is het Hof van Justitie 
in dezen overeenkomstig artikel 172 volledige 
rechtsmacht te verlenen; 
(25) Overwegende dat het dienstig is het begrip concen­
tratie zodanig te omschrijven dat verrichtingen die 
een verandering in de structuur van de betrokken 
ondernemingen teweegbrengen, onder dat begrip 
worden gebracht; dat derhalve van het toepassings­
gebied van deze verordening die verrichtingen moe­
ten worden uitgesloten die tot doel of tot gevolg 
hebben het concurrentiegedrag van onafhankelijke 
ondernemingen te coördineren; dat laatstbedoelde 
verrichtingen aan andere verordeningen over de 
toepassing van artikel 85 of artikel 86 moeten wor­
den getoetst; 
(26) Overwegende dat de Commissie, onverminderd het 
toezicht door het Hof van Justitie, de uitsluitende 
bevoegdheid moet worden toegekend om deze ver­
ordening toe te passen; dat bovendien moet worden 
Nr. C 22/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 1. 89 
bepaald dat de bepalingen van deze verordening op 
alle concentraties die van communautaire dimensie 
zijn, van toepassing zijn, ongeacht of zij al dan niet 
onder de werkingssfeer van artikel 85 of artikel 86 
vallen; 
(27) Overwegende dat de Lid-Staten hun nationale wet­
geving inzake mededinging niet op concentraties 
van communautaire dimensie mogen toepassen, ten­
zij zij daartoe uitdrukkelijk door de Commissie zijn 
gemachtigd; 
(28) Overwegende dat dit beginsel de Lid-Staten echter 
niet belet geëigende maatregelen te nemen ter be­
scherming van andere gewettigde belangen dan die 
waarop deze verordening betrekking heeft, mits 
deze belangen duidelijk zijn omschreven en in het 
interne recht als zodanig worden erkend, en mits 
dergelijke maatregelen met de overige bepalingen 
van het Gemeenschapsrecht verenigbaar zijn, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING 
VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Toepassingsgebied 
1. Deze verordening geldt voor alle concentraties die 
in de zin van lid 2 van communautaire dimensie zijn, on­
geacht of zij al dan niet onder artikel 85 of artikel 86 
vallen. 
2. Een concentratie is in de zin van deze verordening 
van communautaire dimensie wanneer 
a) de totale omzet die over de gehele wereld door alle 
betrokken ondernemingen is behaald, meer dan een 
miljard ecu en 
b) de totale omzet die, elk afzonderlijk, in de Gemeen­
schap door ten minste twee der betrokken onderne­
mingen is behaald, meer dan honderd miljoen ecu be­
draagt, 
tenzij elk van de betrokken ondernemingen meer dan 
drie vierde van haar totale omzet binnen de Gemeen­
schap in een zelfde Lid-Staat behaalt. 
Artikel 2 
Beoordeling van concentraties 
1. Concentraties van ondernemingen in de zin van 
deze verordening moeten op hun verenigbaarheid of on­
verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt wor­
den getoetst. Daarbij moet met name rekening worden 
gehouden met de marktpositie van de betrokken onder­
nemingen, de economische en financiële macht ervan, de 
mogelijkheden tot keuze van leveranciers en afnemers, 
hun toegang tot de bevoorradings- en afzetmarkten, de 
structuur van de betrokken markten met inachtneming 
van de internationale concurrentie, de rechtens of in feite 
bestaande hinderpalen voor de toegang tot de markt en 
de ontwikkeling van vraag en aanbod bij de betrokken 
produkten en diensten. 2. Concentraties die geen positie doen ontstaan of 
versterken die tot een belemmering van de handhaving of 
ontwikkeling van een daadwerkelijke mededinging op de 
gemeenschappelijke markt of een wezenlijk deel daarvan 
zou leiden, dienen verenigbaar met de gemeenschappe­
lijke markt te worden verklaard. 
3. Concentraties die een positie doen ontstaan of ver­
sterken die ertoe leidt dat de handhaving of ontwikke­
ling van een daadwerkelijke mededinging op de gemeen­
schappelijke markt of een wezenlijk deel daarvan wordt 
belemmerd, dienen onverenigbaar met de gemeenschap­
pelijke markt te worden verklaard, tenzij zij worden 
goedgekeurd omdat de bijdrage ervan tot de verbetering 
van de produktie of verdeling der produkten, tot bevor­
dering van de technische of economische vooruitgang of 
tot verbetering van de concurrentiestructuur op de ge­
meenschappelijke markt, de nadelen die daaraan voor de 
mededinging zijn verbonden, overtreft. Bij de beoorde­
ling ervan dient rekening te worden gehouden met het 
concurrentievermogen van de betrokken bedrijfstakken 
in de internationale concurrentie en met de belangen van 
de gebruikers. 
Concentraties worden slechts wegens verenigbaarheid 
met de gemeenschappelijke markt goedgekeurd wanneer 
de betrokken ondernemingen door de concentratie 
a) geen beperkingen worden opgelegd die voor de tot­
standbrenging van de concentratie niet onmisbaar 
zijn, 
b) geen mogelijkheden worden geboden om de mede­
dinging voor een wezenlijk deel van de betrokken 
produkten of diensten uit te schakelen. 
Artikel 3 
Definitie van de concentratie 
1. Een concentratie komt tot stand wanneer 
a) twee of meer ondernemingen fusioneren, of 
b) — één persoon of verscheidene personen die reeds 
ten minste één onderneming controleert, respec­
tievelijk controleren, of 
— een of meer ondernemingen 
door aankoop van deelnemingen in het kapitaal of 
vermogensbestanddelen, bij overeenkomst of op enige 
andere wijze, rechtstreeks of onrechtstreeks controle 
over het geheel of over delen van een of meer onder­
nemingen verkrijgen. 
2. Verrichtingen die coördinatie van het concurrentie-
gedrag van onafhankelijke ondernemingen beogen of be­
werkstelligen, worden niet geacht tot een concentratie in 
de zin van lid 1, onder b), te leiden. 
Oprichting van een gemeenschappelijke onderneming die 
duurzaam alle functies van een zelfstandige economische 
eenheid vervult en waarmee geen coördinatie van het 
concurrentiegedrag van de betrokken ondernemingen 
wordt beoogd of bewerkstelligd, wordt als een concen­
tratie in de zin van lid 1, onder b), aangemerkt. 
28. 1. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 22/17 
3. De controle berust op rechten of overeenkomsten 
die, afzonderlijk of gezamenlijk, met inachtneming van 
alle omstandigheden feitelijk en rechtens de mogelijkheid 
bieden de activiteiten van een onderneming te bepalen, 
met name door: 
a) eigendoms- of gebruiksrechten op alle vermogensbe­
standdelen van een onderneming of op delen daarvan; 
b) rechten of overeenkomsten die een beslissende in­
vloed verschaffen ten aanzien van samenstelling, 
stemgedrag of besluiten van ondernemingsorganen; 
c) rechten of overeenkomsten die de mogelijkheid bie­
den het bedrijf van een onderneming te voeren; 
d) overeenkomsten inzake vaststelling of besteding van 
de ondernemingswinst. 
e) ieder ander middel waarmee op de activiteiten van 
een onderneming een beslissende invloed wordt ver­
kregen. 
4. De controle wordt verkregen door de persoon of 
de onderneming, of door de groep van personen of van 
ondernemingen die 
a) op grond van deze rechten of overeenkomsten zelf 
rechthebbende is; 
b) hoewel hij zelf niet rechthebbende is, noch aan deze 
overeenkomsten rechten ontleent, de bevoegdheid 
heeft de daaruit ontstane rechten uit te oefenen; 
c) uit hoofde van een privaatrechtelijke rechtshandeling 
als „trustee" eigenaar is van vermogensbestanddelen 
van een onderneming of van deelnemingen in het ka­
pitaal van een onderneming en de bevoegdheid heeft 
de daaruit voortvloeiende rechten uit te oefenen, ten­
zij zijn bevoegdheid te allen tijde kan worden inge­
trokken of tenzij hij is gebonden aan bijzondere in­
structies van degenen van wie hij zijn bevoegdheid 
heeft verkregen. 
5. Er is geen controle op een onderneming wanneer 
banken of financiële instellingen deelnemingen in het ka­
pitaal van een onderneming verkrijgen met het doel deze 
te vervreemden, in zoverre zij de aan deze deelnemingen 
verbonden stemrechten niet uitoefenen om het concur-
rentiegedrag van deze onderneming te bepalen. 
Artikel 4 
Voorafgaande aanmelding van concentraties 
1. Concentraties in de zin van deze verordening moe­
ten, om het even of zij al dan niet het voorwerp van een 
overeenkomst uitmaken, vóór de totstandbrenging ervan 
bij de Commissie worden aangemeld. 2. Concentraties in de zin van artikel 3, lid 1, onder 
a), moeten door de betrokkenen gezamenlijk worden 
aangemeld. In de gevallen bedoeld in artikel 3, lid 1, on­
der b), moet aanmelding door de betrokkene of de be­
trokkenen geschieden die voornemens is, respectievelijk 
voornemens zijn, de controle over het geheel of over de­
len van een of meer ondernemingen te verwerven. 
3. Indien de Commissie vaststelt dat een aangemelde 
concentratie onder het toepassingsgebied van deze veror­
dening valt, maakt zij onverwijld de essentiële inhoud 
van de aanmelding bekend; daarbij moeten de namen 
van de betrokkenen, de aard van de concentratie en de 
betrokken economische sectoren worden vermeld. Bij de 
bekendmaking moet rekening worden gehouden met het 
gerechtvaardigd belang van de ondernemingen, dat hun 
zakengeheimen niet aan de openbaarheid worden prijs­
gegeven. 
Artikel 5 
Berekening van de omzet 
1. Voor de berekening van de in artikel 1 bedoelde 
totale omzet worden de omzetten opgeteld welke de be­
trokken ondernemingen in het laatste boekjaar met alle 
produkten en diensten, vóór belasting, hebben behaald. 
Binnen een groep behaalde omzetten worden niet in de 
totale omzet begrepen. 
2. Wanneer de concentratie bestaat uit verwerving van 
al dan niet rechtssubject zijnde delen van een of meer 
ondernemingen of van een groep van ondernemingen, 
wordt, in afwijking van lid 1, aan de zijde van de ver-
vreemder of vervreemders slechts rekening gehouden met 
de omzet van de aldus vervreemde delen. 
3. In de plaats van de omzet treedt 
a) bij bank- en financiële instellingen: in de zin van arti­
kel 1, lid 2, onder a) en b), een tiende van het balans­
totaal; in de zin van artikel 1, lid 2, laatste zinsdeel, 
transacties met cliënten uit eigen land en met cliënten 
uit andere Lid-Staten; 
b) bij verzekeringsmaatschappijen: het bedrag aan 
geïnde premies. 
4. De omzet van elk van de betrokken ondernemingen 
vloeit, onverminderd lid 2, voort uit de som van de om­
zetten van alle tot dezelfde groep behorende onderne­
mingen. 
Hierbij moet rekening worden gehouden met: 
a) de rechtstreeks bij de concentratie betrokken onder­
nemingen; 
Nr. C 22/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 1. 89 
b) de ondernemingen waarin de deelnemende onderne­
mingen, rechtstreeks of onrechtstreeks, 
— over ten minste de helft van het kapitaal of het 
bedrijfsvermogen beschikken, of 
— over ten minste de helft van de stemrechten be­
schikken, of 
— ten minste de helft van de leden van de raad van 
toezicht, of de krachtens de wet tot vertegen­
woordiging bevoegde organen kunnen benoemen, 
of 
— het recht hebben het bedrijf van de onderneming 
te voeren; 
c) de ondernemingen die in een, aan de concentratie 
deelnemende onderneming rechtstreeks of onrecht­
streeks over de onder b) genoemde rechten of be­
voegdheden beschikken; 
d) de ondernemingen, waarin een onder c) genoemde 
onderneming, rechtstreeks of onrechtstreeks, over de 
onder b) genoemde rechten of bevoegdheden be­
schikt. 
Als betrokken ondernemingen gelden tevens die onder­
nemingen waarbij verscheidene van de onder a) tot en 
met d) genoemde ondernemingen gezamenlijk, recht­
streeks of onrechtstreeks, over de onder b) genoemde 
rechten of bevoegdheden beschikken. 
Artikel 6 
Inleiding van de procedure 
1. Wanneer de Commissie vaststelt dat een concentra­
tie binnen het toepassingsgebied van deze verordening 
valt, leidt zij onverwijld de procedure in tot vaststelling 
van de verenigbaarheid of onverenigbaarheid daarvan 
met de gemeenschappelijke markt. Zij deelt dit terstond 
de betrokken ondernemingen en de bevoegde autoritei­
ten van de Lid-Staten mede. 
2. Indien de Commissie vaststelt dat een aangemelde 
concentratie niet binnen het toepassingsgebied van deze 
verordening valt, deelt zij dit onverwijld de betrokken 
ondernemingen en de bevoegde autoriteiten van de Lid-
Staten mede. 
3. Bij aangemelde concentraties moeten de in de leden 
1 en 2 bedoelde besluiten uiterlijk binnen een termijn van 
één maand worden genomen, tenzij de betrokken onder­
nemingen met verlenging van deze termijn instemmen. 
De termijn van één maand vangt aan op de dag na ont­
vangst van de aanmelding of, indien de gegevens die bij 
de aanmelding moeten worden verstrekt, onvolledig zijn, 
op de dag na de ontvangst van de volledige gegevens. 
4. De Commissie kan de procedure na afloop van de 
in lid 3 vastgestelde termijn inleiden, indien de door de 
ondernemingen bij de aanmelding of nadien verstrekte 
gegevens onjuist of verdraaid zijn. Artikel 7 
Schorsing van de totstandbrenging van de concentratie 
1. De ondernemingen moeten de totstandbrenging van 
een binnen het toepassingsgebied van deze verordening 
vallende concentratie schorsen totdat de Commissie haar 
besluit inzake inleiding van de procedure overeenkomstig 
artikel 6 heeft genomen. 
2. Om daadwerkelijke mededinging te waarborgen, 
kan de Commissie bij de inleiding van een procedure 
overeenkomstig artikel 6, lid 1, besluiten de schorsing 
van de totstandbrenging van een concentratie te verlen­
gen totdat zij in toepassing van artikel 8 een eindbe­
schikking geeft. 
3. De leden 1 en 2 beletten de totstandkoming van 
een openbaar overnemings- of ruilaanbod niet indien dit 
uiterlijk op de dag van zijn aankondiging bij de Com­
missie wordt aangemeld, voor zover de verkrijger niet de 
aan de deelnemingen in het kapitaal verbonden stem­
rechten uitoefent. 
4. De Commissie kan op verzoek vrijstelling verlenen 
van de in de leden 1 en 2 bedoelde verplichtingen of van 
de in lid 3 bedoelde voorwaarde, ten einde ernstige 
schade aan één of aan verscheidene bij de concentratie 
betrokken ondernemingen te voorkomen; aan de vrijstel­
ling kunnen voorwaarden en verplichtingen worden ver­
bonden om de voorwaarden voor een daadwerkelijke 
mededinging te kunnen waarborgen. 
Artikel 8 
Bevoegdheid van de Commissie tot het geven van 
beschikkingen 
1. Voor elke, een aangemelde concentratie betref­
fende procedure, welke overeenkomstig artikel 6 is inge­
leid, stelt de Commissie bij beschikking de verenigbaar­
heid of de onverenigbaarheid daarvan met de gemeen­
schappelijke markt vast. 
2. Indien de Commissie vaststelt dat een aangemelde 
concentratie aan de voorwaarden voor verenigbaarheid 
in artikel 2, lid 2, voldoet, geeft zij een beschikking 
waarin de concentratie met de gemeenschappelijke markt 
verenigbaar wordt verklaard; zij kan aan haar beschik­
king voorwaarden en verplichtingen verbinden die moe­
ten waarborgen dat er een daadwerkelijke mededinging 
blijft bestaan; de Commissie kan in dat geval ook de 
rechtstreeks bij de concentratie betrokken Lid-Staten be­
voegd verklaren hun nationale mededingingswetgeving 
toe te passen ten einde een daadwerkelijke mededinging 
op de lokale markten binnen hun respectieve grondge­
bied te waarborgen. 
3. Indien de Commissie vaststelt dat een aangemelde 
concentratie aan alle voorwaarden van artikel 2, lid 3, 
voldoet, keurt zij deze concentratie bij beschikking als 
verenigbaar met de gemeenschappelijke markt goed; zij 
kan aan deze beschikking voorwaarden en verplichtingen 
28. 1. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 22/19 
verbinden om de voorwaarden voor een daadwerkelijke 
mededinging te waarborgen. De goedkeuringsbeschik­
king geldt ook voor bijkomende beperkingen die redelij­
kerwijs nodig zijn voor het tot stand brengen van de 
concentratie. 
4. Indien de Commissie vaststelt dat een concentratie 
aan de voorwaarden voor onverenigbaarheid in artikel 2, 
lid 3, voldoet, maar niet aan die voor goedkeuring in 
deze bepaling, geeft zij een beschikking waarbij de goed­
keuring wordt geweigerd en de concentratie onverenig­
baar met de gemeenschappelijke markt wordt verklaard. 
5. Indien de concentratie reeds tot stand is gebracht, 
kan de Commissie in de overeenkomstig lid 1 gegeven 
beschikking of in een afzonderlijke beschikking de schei­
ding van de samengevoegde ondernemingen of vermo­
gensbestanddelen, de beëindiging van de gemeenschap­
pelijke controle of elke andere geëigende maatregel 
gelasten om de voorwaarden voor een daadwerkelijke 
mededinging te herstellen. 
6. De Commissie kan haar beschikking uit hoofde van 
lid 2 of lid 3 intrekken wanneer deze op door één van de 
betrokken ondernemingen verstrekte onjuiste gegevens 
berust of wanneer zij met bedrog is verkregen. Zij kan 
een beschikking overeenkomstig lid 2 of lid 3 eveneens 
intrekken wanneer de betrokken ondernemingen in strijd 
met één van de bij de goedkeuring opgelegde verplich­
tingen handelen. 
7. Goedkeuring van een concentratie door de Com­
missie kan in geen geval afbreuk doen aan de collectieve 
rechten van werknemers zoals deze in de betrokken 
ondernemingen zijn erkend. 
Artikel 9 
Beschikkingstermijnen 
1. De in toepassing van artikel 8, lid 2, genomen 
beschikkingen inzake aangemelde concentraties moeten 
binnen één maand na de inleiding van de procedure wor­
den gegeven, tenzij de betrokken ondernemingen met 
een verlenging van deze termijn instemmen. 
2. De in toepassing van artikel 8, leden 3 en 4, geno­
men beschikkingen inzake aangemelde concentraties 
moeten binnen vier maanden na de inleiding van de pro­
cedure worden gegeven, tenzij de betrokken onderne­
mingen met een verlenging van deze termijn instemmen. 
3. De in de leden 1 en 2 genoemde termijnen van één 
maand, respectievelijk vier maanden, worden bij uitzon­
dering geschorst wanneer de Commissie zich door om­
standigheden die aan een der bij de concentratie betrok­
ken ondernemingen kunnen worden toegerekend, ge­
noopt zag bij beschikking overeenkomstig artikel 10 in­
lichtingen te vragen of bij beschikking in toepassing van 
artikel 12 een verificatie te gelasten. Artikel 10 
Verzoeken om inlichtingen 
1. Ter vervulling van de taken welke haar bij deze 
verordening zijn opgedragen, kan de Commissie bij de 
regeringen en de bevoegde autoriteiten van de Lid-Sta-
ten, alsmede bij personen, ondernemingen en onderne­
mersverenigingen alle noodzakelijke inlichtingen inwin­
nen. 
2. Wanneer de Commissie tot een persoon, een on­
derneming of een ondernemersvereniging een verzoek 
om inlichtingen richt, zendt zij gelijktijdig een afschrift 
van dit verzoek aan de bevoegde autoriteit van de Lid-
Staat op het grondgebied waarvan zich de verblijfplaats 
van de persoon of de zetel van die onderneming of on­
dernemersvereniging bevindt. 
3. In haar verzoek wijst de Commissie op de rechts­
gronden en het doel van haar verzoek; tevens wordt 
daarbij gewezen op de sanctie waarin artikel 13, lid 1, 
onder b), voor het verstrekken van een onjuiste inlichting 
voorziet. 
4. Tot het verstrekken van de gevraagde inlichtingen 
zijn verplicht: in het geval van ondernemingen, hun eige­
naren of degenen die hen vertegenwoordigen, en, in het 
geval van rechtspersonen en van vennootschappen en 
verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid, degenen die 
volgens de wet of de statuten met de vertegenwoordiging 
zijn belast. 
5. Indien een persoon, een onderneming of een on­
dernemersvereniging de gevraagde inlichtingen niet bin­
nen de door de Commissie gestelde termijn of onvolledig 
verstrekt, verlangt de Commissie de inlichtingen bij be­
schikking. Deze beschikking omschrijft de gevraagde in­
lichtingen, stelt een passende termijn vast binnen welke 
deze moeten worden verstrekt en wijst op de in artikel 
13, lid 1, onder b), en artikel 14, lid 1, onder a), voor­
ziene sancties, alsmede op het recht om bij het Hof van 
Justitie tegen de beschikking in beroep te gaan. 
6. De Commissie doet gelijktijdig een afschrift van 
haar beschikking toekomen aan de bevoegde autoriteit 
van de Lid-Staat op het grondgebied waarvan zich de 
woonplaats van de persoon of de zetel van de onderne­
ming of ondernemersvereniging bevindt. 
Artikel 11 
Verificaties door autoriteiten van de Lid-Staten 
1. Op verzoek van de Commissie verrichten de be­
voegde autoriteiten van de Lid-Staten de verificaties 
welke de Commissie op grond van artikel 12, lid 1, no­
dig oordeelt of welke zij krachtens artikel 12, lid 3, bij 
beschikking heeft gelast. De functionarissen van de be­
voegde autoriteiten van de Lid-Staten die met de uitvoe­
ring van de verificaties belast zijn, oefenen hun bevoegd-
Nr. C 22/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 1. 89 
heden uit op vertoon van een schriftelijke opdracht, die 
door de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staat op het 
grondgebied waarvan de verificatie moet worden ver­
richt, wordt verstrekt. In deze opdracht worden het 
voorwerp en het doel van de verificatie vermeld. 
2. Personeelsleden van de Commissie kunnen op ver­
zoek van de Commissie of van de bevoegde autoriteiten 
van de Lid-Staat op het grondgebied waarvan de verifi­
catie moet worden verricht, de functionarissen van die 
autoriteiten bijstaan bij het vervullen van hun opdracht. 
Artikel 12 
Bevoegdheid van de Commissie op het gebied van de 
verificatie 
1. Bij de vervulling van de taken welke haar bij deze 
verordening zijn opgedragen, mag de Commissie bij de 
ondernemingen en ondernemersverenigingen alle nood­
zakelijke verificaties verrichten. 
Te dien einde beschikken de personeelsleden van de 
Commissie die in haar opdracht handelen, over de vol­
gende bevoegdheden: 
a) het controleren van de boeken en bescheiden van het 
bedrijf; 
b) het maken of verlangen van afschriften of uittreksels 
van de boeken en bescheiden van het bedrijf; 
c) het ter plaatse vragen van mondelinge inlichtingen; 
d) het betreden van alle lokaliteiten, terreinen en ver­
voermiddelen van de ondernemingen. 
2. De personeelsleden die door de Commissie met het 
uitvoeren van deze verificaties zijn belast, oefenen hun 
bevoegdheden uit op vertoon van een schriftelijke op­
dracht waarin melding wordt gemaakt van voorwerp en 
doel der verificaties, alsmede van de sanctie, waarin arti­
kel 13, lid 1, onder c), voor het niet volledig tonen van 
de ter inzage gevraagde boeken of bescheiden voorziet. 
Alvorens verificatie geschiedt, stelt de Commissie tijdig 
de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staat op het grond­
gebied waarvan een verificatie moet worden verricht, van 
de opdracht tot verificatie en van de identiteit van de 
personeelsleden die met de uitvoering van deze opdracht 
zijn belast, in kennis. 
3. De ondernemingen en ondernemersverenigingen 
zijn verplicht zich aan de verificaties welke de Commis­
sie bij beschikking heeft gelast, te onderwerpen. Deze 
beschikking maakt melding van voorwerp en doel van de 
verificatie, geeft de datum aan waarop de verificatie een 
aanvang neemt en wijst op de in artikel 13, lid 1, onder 
c), en artikel 14, lid 1, onder b), voorziene sancties, als­
mede op het recht om bij het Hof van Justitie tegen de 
beschikking in beroep te gaan. 4. De Commissie stelt de bevoegde autoriteiten van de 
Lid-Staat op het grondgebied waarvan de verificatie 
moet geschieden, tijdig van haar voornemen om een be­
schikking overeenkomstig lid 3 te geven, in kennis. Zij 
neemt haar beschikking na deze autoriteiten te hebben 
gehoord. 
5. De functionarissen van de bevoegde autoriteit van 
de Lid-Staat op het grondgebied waarvan de verificatie 
moet worden verricht, kunnen, op verzoek van deze au­
toriteit of van de Commissie, de personeelsleden van de 
Commissie bij het vervullen van hun opdracht bijstaan. 
6. Wanneer een onderneming zich tegen de verifica­
tie, waartoe krachtens dit artikel opdracht is gegeven, 
verzet, verleent de betrokken Lid-Staat aan de perso­
neelsleden aan wie de Commissie opdracht tot verificatie 
heeft gegeven, de nodige bijstand ten einde hun de ver­
vulling van deze opdracht mogelijk te maken. Te dien 
einde nemen de Lid-Staten vóór . . ., en na raadpleging 
van de Commissie, de nodige maatregelen. 
Artikel 13 
Geldboeten 
1. De Commissie kan bij beschikking aan personen, 
ondernemingen of ondernemersverenigingen geldboeten 
opleggen van ten minste duizend en ten hoogste hon­
derdduizend ecu, wanneer zij opzettelijk of uit onacht­
zaamheid: 
a) bij een in toepassing van artikel 4 verrichte aanmel­
ding onjuiste of verdraaide gegevens verstrekken, 
b) in antwoord op een in toepassing van artikel 10 ge­
daan verzoek een onjuiste inlichting verstrekken of 
niet een inlichting verstrekken binnen de termijn die 
bij een krachtens artikel 10 gegeven beschikking is 
gesteld, 
c) bij een krachtens artikel 11 of artikel 12 verrichte ve­
rificatie geen volledige inzage geven van de ter inzage 
gevraagde boeken of andere bescheiden van het be­
drijf, of zich niet onderwerpen aan verificaties die bij 
een in toepassing van artikel 12 gegeven beschikking 
zijn gelast. 
2. De Commissie kan aan personen of ondernemingen 
bij beschikking geldboeten van ten hoogste 10 % van de 
totale omzet van de betrokken ondernemingen in de zin 
van artikel 5 opleggen, indien zij opzettelijk of uit 
onachtzaamheid: 
a) in strijd met een in artikel 7 of artikel 8 opgelegde 
verplichting handelen, 
b) in strijd met de bepalingen van deze verordening een 
concentratie tot stand brengen. 
3. Bij de vaststelling van het bedrag van de geldboete 
dient met de zwaarte van de inbreuk rekening te worden 
gehouden. 
4. De krachtens de leden 1 en 2 gegeven beschikkin­
gen hebben geen strafrechtelijk karakter. 
28. 1. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 22/21 
Artikel 14 
Dwangsommen 
1. De Commissie kan bij beschikking aan personen, 
ondernemingen of ondernemersverenigingen dwangsom­
men opleggen ten bedrage van ten hoogste vijftigduizend 
ecu voor elke dag waarmede de in de beschikking ge­
stelde termijn wordt overschreden, ten einde hen te 
dwingen: 
a) tot het volledig en juist verschaffen van een inlichting, 
welke de Commissie bij een krachtens artikel 10 ge­
geven beschikking gelast, 
b) zich te onderwerpen aan een verificatie, welke de 
Commissie bij een krachtens artikel 12 gegeven be­
schikking heeft gelast. 
2. De Commissie kan bij beschikking aan personen of 
ondernemingen dwangsommen opleggen ten bedrage van 
ten hoogste honderdduizend ecu voor elke dag waar­
mede de in de beschikking gestelde termijn wordt over­
schreden, ten einde hen te dwingen de maatregelen toe 
te passen die bij een krachtens artikel 8, lid 5, gegeven 
beschikking zijn gelast. 
3. Indien de personen, ondernemingen of onderne­
mersverenigingen de verplichting zijn nagekomen ter af­
dwinging waarvan de dwangsom was opgelegd, kan de 
Commissie een definitieve dwangsom vaststellen op een 
bedrag dat lager is dan het bedrag dat uit de oorspron­
kelijke beschikking zou voortvloeien. 
Artikel 15 
Rechtsmacht van het Hof van Justitie 
Het Hof van Justitie heeft ter zake van beroep tegen be­
schikkingen van de Commissie, waarbij een geldboete of 
dwangsom wordt vastgesteld, volledige rechtsmacht in de 
zin van artikel 172 van het Verdrag; het kan de opge­
legde geldboete of dwangsom intrekken, verlagen of ver­
hogen. 
Artikel 16 
Geheimhoudingsplicht 
1. De krachtens de artikelen 10, 11 en 12 ingewonnen 
inlichtingen mogen slechts worden gebruikt voor het 
doel waarvoor zij zijn gevraagd. 
2. Onverminderd artikel 19 zijn de Commissie en de 
bevoegde autoriteiten der Lid-Staten, alsmede hun perso­
neelsleden en functionarissen, verplicht de inlichtingen 
die zij bij de toepassing van deze verordening hebben in­
gewonnen en die naar hun aard onder de geheimhou­
dingsplicht vallen, niet openbaar te maken. 3. De leden 1 en 2 vormen geen beletsel voor de 
openbaarmaking van overzichten of studies die geen ge­
gevens bevatten met betrekking tot individuele onderne­
mingen of ondernemersverenigingen. 
Artikel 17 
Horen van belanghebbenden en derden 
1. Alvorens beschikkingen te geven op grond van arti­
kel 8, lid 2, wanneer daaraan voorwaarden en verplich­
tingen worden verbonden, en op grond van artikel 8, le­
den 3 tot en met 6, alsmede op grond van de artikelen 13 
en 14, stelt de Commissie de betrokkenen in de gelegen­
heid ter zake van de punten van bezwaar welke door 
haar in aanmerking zijn genomen, hun standpunt ken­
baar te maken. 
2. De Commissie kan op verzoek of ambtshalve even­
eens andere natuurlijke of rechtspersonen en personen-
verenigingen horen. 
3. Tot het indienen van een verzoek zijn bevoegd na­
tuurlijke of rechtspersonen en personenverenigingen die 
kunnen aantonen daarbij een gerechtvaardigd belang te 
hebben. 
4. In alle gevallen moet aan verzoeken van leden van 
de bestuurs- of leidinggevende organen en van erkende 
vertegenwoordigers van de werknemers van de betrok­
ken ondernemingen om te worden gehoord, worden vol­
daan. 
Artikel 18 
Contact met de autoriteiten van de Lid-Staten 
1. De Commissie doet de bevoegde autoriteiten van 
de Lid-Staten onverwijld een afschrift toekomen van de 
aanmeldingen en de belangrijkste stukken welke haar in 
toepassing van deze verordening bereiken of door haar 
worden verzonden. 
2. De Commissie voert in nauw en voortdurend con­
tact met de bevoegde autoriteiten van de Lid-Statm de 
in deze verordening genoemde procedures uit. Deze 
hebben het recht hun standpunt ten aanzien van de pro­
cedure van de Commissie te bepalen. De Commissie wint 
de adviezen van de bevoegde autoriteiten van de Lid-
Staten in die hebben aangetoond dat zij bij de concen­
tratie rechtstreeks betrokken zijn, met name met het oog 
op de toepassing van artikel 8, lid 2. 
3. Een Adviescomité voor concentraties moet vóór het 
geven van iedere beschikking in toepassing van artikel 8, 
leden 3 tot en met 6, en in toepassing van de artikelen 13 
en 14, of vóór het uitvaardigen van bepalingen in toepas­
sing van artikel 22 worden gehoord. 
4. Het Adviescomité is samengesteld uit ambtenaren 
van de Lid-Staten. Elke Lid-Staat wijst als zijn vertegen­
woordigers twee ambtenaren aan die in geval van verhin­
dering elk door een andere ambtenaar kunnen worden 
vervangen. Ten minste één van deze vervangers moet een 
ambtenaar zijn die op het gebied van mededingingsrege­
lingen en economische machtposities bevoegd is. 
Nr. C 22/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 28. 1. 89 
5. De hoorzitting vindt plaats in een gemeenschappe­
lijke vergadering op uitnodiging van de Commissie, die 
het voorzitterschap ervan bekleedt. De uitnodiging moet 
vergezeld gaan van een samenvatting van de zaak met 
vermelding van de belangrijkste stukken alsmede een 
ontwerp-beschikking voor elk van de te behandelen ge­
vallen. De vergadering wordt op zijn vroegst veertien da­
gen na verzending van de uitnodiging gehouden. De 
Commissie kan deze termijn verkorten om ernstige 
schade bij een of meer van de bij de concentratie betrok­
ken ondernemingen te voorkomen. 
6. Het Adviescomité brengt advies uit over de ont­
werp-beschikking van de Commissie. Zo nodig wordt 
een stemming gehouden. Het Adviescomité kan zijn ad­
vies uitbrengen ook wanneer er leden van het comité of 
hun vertegenwoordigers afwezig zijn. Dit advies moet op 
schrift worden gesteld en bij het beschikkingsvoorstel 
worden gevoegd; het wordt niet openbaar gemaakt. 
7. De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met 
het advies van het Adviescomité. Zij deelt het comité 
mede in hoeverre zij met met zijn advies rekening heeft 
gehouden. 
Artikel 19 
Bekendmaking van beschikkingen 
1. De Commissie maakt de beschikkingen die zij op 
grond van artikel 8, lid 2, indien daaraan voorwaarden 
en verplichtingen zijn verbonden, en op grond van arti­
kel 8, leden 3 tot en met 6, geeft, in het Publikatieblad 
van de Europese Gemeenschappen bekend. 
2. De bekendmaking vermeldt de betrokken partijen 
en de essentiële gedeelten van de beschikking; hierbij 
wordt rekening gehouden met het rechtmatig belang van 
de ondernemingen, dat hun zakengeheimen niet aan de 
openbaarheid worden prijsgegeven. Artikel 20 
Bevoegdheid 
1. Onverminderd het toezicht door het Hof van Justi­
tie, is de Commissie bij uitsluiting bevoegd de in deze 
verordening bedoelde beschikkingen te geven. 
2. De Lid-Staten mogen hun nationale concurrentie-
wetgeving niet op concentraties van communautaire di­
mensie toepassen, tenzij zij daartoe uitdrukkelijk over­
eenkomstig artikel 8, lid 2, laatste zinsdeel, worden ge­
machtigd. 
3. Onverminderd de leden 1 en 2, kunnen de Lid-Sta­
ten de geëigende maatregelen nemen die nodig zijn ter 
bescherming van andere gewettigde belangen dan die 
waarop deze verordening betrekking heeft, zodra die be­
langen in het interne recht voldoende zijn omschreven en 
beschermd en deze maatregelen met de overige bepalin­
gen van het Gemeenschapsrecht verenigbaar zijn. 
Artikel 21 
Uitsluitende toepasselijkheid van deze verordening 
Op concentraties in de zin van deze verordening zijn de 
Verordeningen nr. 17, (EEG) nr. 1017/68, (EEG) nr. 
4056/86 en (EEG) nr. 3975/87 niet van toepassing. 
Artikel 22 
Uitvoeringsbepalingen 
De Commissie is bevoegd uitvoeringsbepalingen vast te 
stellen met betrekking tot vorm, inhoud en overige bij­
zonderheden van aanmeldingen op grond van, artikel 4, 
met betrekking tot de in toepassing van de artikelen 6 en 
9 vastgestelde termijnen, alsmede tot het horen van be­
trokkenen en derden overeenkomstig artikel 17. 
Artikel 23 
Inwerkingtreding 
Deze verordening treedt in werking op 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en 
is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat.