COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 14.11.1997 
COM(97) 524 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, 
AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE 
EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S 
De nieuwe regionale programma's voor de periode 1997-1999 in het kader van 
doelstelling 2 van het structuurbeleid van de Gemeenschap : toegespitst op banengroei 

INHOUDSOPGAVE 
I INLEIDING 
Doel van de mededeling 
Twee afzonderlijke programmeringsperioden 
II DE CONTEXT VAN DE NIEUWE PROGRAMMA'S 
De informele vergadering van de ministers in Madrid 
De in aanmerking komende regio's 
Financiering 
De richtsnoeren voor doelstelling 2 
III INHOUD EN KWALITEIT VAN DE PROGRAMMA'S 
Referentiekader 
De meerwaarde die de onderhandelingen hebben opgeleverd 
Analyse van de ontwikkelingsprioriteiten 
IV CONCLUSIE 
BIJLAGE 1 Verdeling van de middelen over de Fondsen 
BIJLAGE 2 Uitsplitsing naar uitgavencategorie 
BIJLAGE 3 Overzicht per lidstaat 
BIJLAGE 4 Verwachte effecten op de werkgelegenheid 
BIJLAGE 5 Territoriale werkgelegenheidspacten 
2. 
I. INLEIDING 
Doel van de mededeling - Een overzicht van de nieuwe programma 's in het kader van 
doelstelling 2 
De Commissie heeft in de eerste helft van 1997 haar goedkeuring gehecht aan de 
programmering van de communautaire bijstandsverlening in de kwijnende 
industriegebieden (doelstelling 2) voor de tweede programmeringsperiode, namelijk de 
periode 1997-1999; het betreft 65 gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) 
en één communautair bestek (CB), dit laatste voor Spanje. Deze mededeling geeft een 
overzicht van de belangrijkste elementen van die programmering. Zij sluit aan bij een 
soortgelijk document over de in 1994 goedgekeurde programma's voor de 
doelstellingen 1 en 21. De GPD's voor Oostenrijk en Zweden worden echter niet in deze 
mededeling behandeld, omdat deze twee lidstaten voor de vijfjarige 
programmeringsperiode 1995-1999 hebben gekozen wat doelstelling 2 betreft en hun 
programma's voor deze doelstelling reeds zijn samengevat in een afzonderlijke 
mededeling van de Commissie die betrekking heeft op alle nieuwe lidstaten2. 
Op basis van de teksten wordt in deze mededeling een overzicht gegeven van de 
verwachte effecten van deze bijstandsverlening op de economische ontwikkeling van de 
begunstigde regio's, vooral uit het oogpunt van de werkgelegenheid, en wordt onder meer 
ook nagegaan in hoeverre rekening is gehouden met de beleidsprioriteiten voor 
doelstelling 2 zoals aangegeven in een leidraad van de Commissie ten behoeve van de 
lidstaten3. Die richtsnoeren voor de maatregelen in het kader van doelstelling 2 zijn 
gebaseerd op de algemene werkgelegenheidsstrategie van de Unie zoals deze bijvoorbeeld 
naar voren komt in het vertrouwenspact voor werkgelegenheid van de Commissie en 
korter geleden ook in de in juni 1997 in Amsterdam goedgekeurde resolutie, waarin de 
aan de bestrijding van de werkloosheid te geven prioriteit is vastgelegd. 
Bijlage 1 geeft een overzicht van de verdeling van de financiële middelen van de Fondsen 
(EFRO en ESF) over de regio's. In bijlage 2 is een uitsplitsing naar uitgavencategorie 
opgenomen. Bijlage 3 bevat een samenvatting van de voornaamste elementen van de 
programmeringsdocumenten van elke lidstaat, waarin vooral de regionale 
ontwikkelingsstrategieën, de ontwikkelingsprioriteiten en de verwachte effecten worden 
besproken. Bijlage 4 geeft een algemeen overzicht van de verwachte resultaten wat het 
scheppen en in stand houden van werkgelegenheid betreft (in de nieuwe programma's 
wordt het brutoaantal banen dat zal worden geschapen of in stand zal worden gehouden, 
geraamd op 880.000). In bijlage 5 is een lijst opgenomen van de territoriale en 
plaatselijke werkgelegenheidspacten waaraan in de regio's van doelstelling 2 wordt 
gewerkt. 
COM(95)lll def. van 29 maart 1995, de nieuwe programma's van de regio's in het kader van 
doelstelling 1 en 2 van het structuurbeleid van de Gemeenschap. 
Mededeling van de Commissie over de tenuitvoerlegging van het regionale beleid van de Europese 
Unie in Oostenrijk, Finland en Zweden, COM(96)316 def. van 3 juli 1996. 
C(96)952 def. van 29 april 1996, leidraad voor de activiteiten in de industriegebieden met afnemende 
economische activiteit (doelstelling 2) in de tweede programmeringsperiode 1997-1999. 
Twee afzonderlijke programmeringsperioden - Aandacht voor nieuwe prioriteiten 
De Commissie heeft zich afgevraagd of de geldigheidsduur van de 
programmeringsdocumenten voor de periode 1994-1996 kon worden verlengd tot eind 
1999 om dé besluitvormingsprocedure voor de nieuwe programmeringsperiode voor 
doelstelling 2 zo ongecompliceerd mogelijk te maken. Een belangrijke overweging daarbij 
was dat in de informele vergadering van de ministers die op 3 en 4 mei 1996 in Venetië 
was gehouden, was gewezen op de wenselijkheid van continuïteit in de bijstandsverlening 
voor doelstelling 2. Besloten werd echter om overeenkomstig artikel 9, lid 6, van de 
kaderverordening te werken met twee afzonderlijke programmeringsperioden voor 
doelstelling 2. Ook uit het oogpunt van een effectief financieel beheer vond de Commissie 
dit de meest acceptabele aanpak, waarbij deze aanpak tevens de ruimste mogelijkheden 
bood om in het licht van de richtsnoeren voor doelstelling 2 (zie hierna) de kwaliteit en 
effectiviteit van de programma's te verbeteren, vooral op het punt van het scheppen van 
arbeidsplaatsen. 
H. DE CONTEXT VAN DE NIEUWE PROGRAMMA'S 
De informele vergadering van de ministers in Madrid - Een voorbereidende discussie 
In het kader van de herziening van de verordeningen betreffende de Structuurfondsen in 
1993 waren wijzigingen aangebracht waardoor nauwe samenwerking tussen de lidstaten 
en de Commissie een hoofdrol moest spelen in de aanpak van de keuze van de regio's van 
doelstelling 2. Er moest dan ook langdurig worden onderhandeld om voor de 
periode 1994-1996 overeenstemming te kunnen bereiken over de voor doelstelling 2 in 
aanmerking te nemen regio's en vervolgens ook over de betrokken 
programmeringsdocumenten. Hierdoor konden de eindbesprekingen pas in de tweede helft 
van 1994 plaatsvinden, waarbij volgens sommige lidstaten de vertraging nog is verergerd 
doordat de prioriteiten van de Commissie voor doelstelling 2 niet duidelijk genoeg waren. 
Tegen deze achtergrond werd tijdens de informele vergadering die de voor regionaal 
beleid en ruimtelijke ordening bevoegde ministers eind 1995 in Madrid hielden, van de 
gelegenheid gebruik gemaakt om alvast een voorbereidende discussie te wijden aan de 
tweede programmeringsperiode voor doelstelling 2, namelijk de periode 1997-1999. 
Hoewel de lidstaten het er in beginsel mee eens waren dat de middelen van de 
Structuurfondsen in sterkere mate op de ergst getroffen regio's moesten worden 
geconcentreerd, werd geoordeeld dat een aanvullende thematische concentratie op dat 
moment het meest noodzakelijk was, waarbij vooral werd gedacht aan maatregelen die op 
korte tot middellange termijn effect sorteren op het scheppen van werkgelegenheid. De 
Commissie werd verzocht haar prioriteiten zo spoedig mogelijk bekend te maken om het 
door de lidstaten te verrichten programmeringswerk te ondersteunen. 
De in aanmerking komende regio's - Continuïteit met de voorgaande periode 
In vergelijking met de periode 1994-1996 is voor de nieuwe periode de lijst van de voor 
doelstelling 2 in aanmerking komende regio's grotendeels ongewijzigd gebleven. Er zijn 
slechts enkele kleine wijzigingen aangebracht binnen sommige lidstaten4. Op het niveau 
van elke lidstaat is het voor doelstelling 2 in aanmerking komende percentage van de 
bevolking echter ongewijzigd gebleven. Hierdoor is ook op het niveau van de Europese 
Unie het door doelstelling 2 bestreken percentage van de totale bevolking hetzelfde 
gebleven als in de periode 1994-1996, namelijk 16,4 %. 
Financiering - Meer middelen beschikbaar 
In overeenstemming met het begrotingsprofiel voor de Structuurfondsen dat de Europese 
Raad in 1992 in Edinburgh heeft bepaald, is voor de periode 1997-1999 circa 
8,2 miljard ecu (in prijzen van 1997) beschikbaar. Dit betekent een reële verhoging met 
13,8 % vergeleken met de programmeringsperiode 1994-1996. Volgens eerste ramingen is 
in die voorgaande periode ongeveer 859 miljoen ecu ongebruikt gebleven. Dit bedrag 
wordt overgedragen en komt dus bij het totaal voor de nieuwe programmeringsperiode. 
Zoals blijkt uit de onderstaande tabel, varieert het over te dragen gedeelte van de voor de 
periode 1994-1996 beschibkaar gestelde middelen tussen 23 à 26% voor Finland 
(1995-1996), Italië, Luxemburg en Nederland en 5 à 7 % voor Denemarken, Duitsland en 
het Verenigd Koninkrijk, waarbij het van de periode 1994-1996 over te dragen ongebruikt 
gebleven gedeelte van de middelen gemiddeld op circa 12 % uitkomt. Als gevolg hiervan 
is voor de tweede programmeringsperiode voor doelstelling 2 in totaal 9,148 miljard ecu 
beschikbaar. 
min ecu 
LIDSTAAT 
BELGIË 
DENEMARKEN 
DUITSLAND 
SPANJE 
FRANKRIJK 
ITALIË 
LUXEMBURG 
NEDERLAND 
FINLAND 
VERENIGD 
KONINKRIJK 
TOTAAL 1997-1999 
187,398 
65,539 
861,077 
1328,923 
2037,721 
798,000 
8,066 
361,975 
119,148 
2520,718 
8288,565 Overgedragen 
van 1994-1996 
28,749 
2,693 
40,056 
156,123 
208,556 
169,745 
1,771 
80,144 
16,145 
155,059 
859,041 Over­
dracht in 
% 
18% 
5% 
5% 
14% 
12% 
24% 
25% 
26% 
23% 
7% 
12% TOTAAL voor 
1997-1999 
(inclusief 
overdracht) 
216,147 
68,232 
901,133 
1485,046 
2246,280 
967,745 
9,837 
442,119 
135,293 
2675,777 
9147,609 
Zie PB nr. L 193 van 3.8.1996, blz. 54. 
S~ 
De richtsnoeren voor doelstelling 2 - Werkgelegenheid is de topprioriteit 
Volgens de leidraad die de Commissie op 30 april 1996 aan de lidstaten heeft 
toegezonden, is het scheppen van werkgelegenheid de topprioriteit voor de voor de 
periode 1997-1999 op te stellen nieuwe programma's voor doelstelling 2, waartoe vooral 
moet worden bijgedragen door de productiestructuur te verbeteren en het 
opleidingsniveau van de beroepsbevolking te verhogen. In de richtsnoeren is ook 
beklemtoond dat concentratie op productieve investeringen om groei en 
concurrentievermogen van het bedrijfsleven te verbeteren meebrengt dat elke voorgestelde 
subsidiëring van basisinfrastructuur specifiek moet worden gemotiveerd op basis van de 
behoeften in het kader van de regionale ontwikkeling. Voorts moeten investeringen in 
basisinfrastructuur zijn geïntegreerd in het programma als geheel en moeten zij 
rechtstreeks bijdragen tot de synergie binnen het programma en tot het bereiken van de 
doelstellingen van het programma, waaronder met name het in stand houden van 
bestaande en het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen. 
Om het algemene doel van instandhouding en bevordering van de werkgelegenheid te 
helpen bereiken zijn vier specifieke prioriteiten bepaald : 
Concurrentievermogen en ontwikkeling van het MKB 
Het is noodzakelijk het accent te leggen op ontsluiting van het eigen potentieel en 
de behoeften van het plaatselijke bedrijfsleven beter te analyseren en voorts ook 
het hoofd te bieden aan de uitdagingen die ontstaan door bijvoorbeeld de opkomst 
van de informatiemaatschappij en de noodzaak van integrale kwaliteitszorg. Ter 
aanvulling van de op de ontsluiting van het eigen potentieel gelegde nadruk dient 
via plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid ook aandacht te 
worden besteed aan de ontwikkeling van nieuwe bronnen van werkgelegenheid om 
te voorzien in nieuwe behoeften waarop nog geen adequaat antwoord is gevonden. 
In deze context kan aan de stabiliteit en groei van het MKB worden bijgedragen 
door eigenaren en bedrijfsleiders een specifieke aangepaste opleiding te geven en 
door te zorgen voor scholing om de vakbekwaamheid van de werknemers aan te 
passen. 
Onderzoek en ontwikkeling, innovatie en een arbeidspotentieel dat overweg 
kan met de technologie van de toekomst 
In instellingen voor hoger onderwijs en voor vervolgopleidingen zijn doorgaans 
reeds onderzoeks- en ontwikkelingsvoorzieningen aanwezig. Daarom dient te 
worden gestreefd naar een optimaal gebruik van de bestaande mogelijkheden en 
naar verbetering op het gebied van industriële samenwerking en joint ventures. De 
praktische toepassing van onderzoekresultaten en de overdracht van technologie 
aan plaatselijke bedrijven te bevorderen dient een belangrijk doel te zijn van de 
O & O-investeringen die de Structuurfondsen in de regio's van doelstelling 2 
helpen financieren. In toenemende mate dienen de nieuwe programma's te zorgen 
voor opleidingen die zijn afgestemd op de kansen op werk welke ontstaan door de 
technologische innovatie, zodat gekwalificeerde arbeidskrachten beschikbaar zijn. 
jS 
Milieu en duurzame ontwikkeling 
In het licht van het feit dat in toenemende mate wordt onderkend dat milieubeheer 
en regionale ontwikkeling complementair zijn, valt te denken aan twee grote 
categorieën van maatregelen. Bij de eerste categorie gaat het erom de in het 
verleden door de industrie aangerichte schade aan te pakken en het natuurlijke 
milieu te verbeteren om de regio aantrekkelijker te maken voor zakelijke 
ontwikkelingen. De tweede categorie betreft het uitbuiten van de mogelijkheden 
die ecoproducten en milieudiensten en -technologieën te bieden hebben als 
potentiële bron van toekomstig concurrentievoordeel. In de programma's dienen 
ook passende maatregelen te worden opgenomen om milieu-opleidingen en het 
milieubewustzijn te bevorderen. 
Gelijke kansen 
In de nieuwe programma's voor doelstelling 2 kunnen gelijke kansen voor 
vrouwen en mannen onder meer worden bevorderd door maatregelen om het 
gezinsleven beter te doen samengaan met het beroepsleven, door vergroting van 
de kansen op werk voor vrouwen en door het treffen van voorzieningen voor 
afstandsonderwijs en andere vormen van opleiding. 
Behalve wat de bovengenoemde programmaprioriteiten betreft, waren er volgens een 
evaluatie van de programma's in het kader van doelstelling 2 voor de periode 1994-1996 
nog een aantal punten waarop inhoud en kwaliteit van de omschakelingsplannen en de 
programmeringsdocumenten voor de periode 1997-1999 konden worden verbeterd. 
Daarom is in de richtsnoeren nogmaals gewezen op de noodzaak de toepassing van de 
partnerschaps- en additionaliteitsbeginselen te verbeteren en gekwantificeerde indicatoren 
op te nemen van de effecten op met name het scheppen van werkgelegenheid. 
MI. INHOUD EN KWALITEIT VAN DE PROGRAMMA'S 
De lijst van de regio's die in de periode 1997-1999 in aanmerking komen voor 
doelstelling 2, is vastgesteld op 8 mei 1996. Overeenkomstig de ter zake geldende 
bepalingen van de verordeningen waren eind augustus-september 1996 verreweg de 
meeste omschakelingsplannen van de lidstaten bij de Commissie ingediend. 
i) Referentiekader 
a) Uit het verleden getrokken lering 
Nog niet alle evaluaties van de programma's voor de periode 1994-1996 waren voltooid 
toen de nieuwe programma's werden opgesteld, maar toch blijkt uit een aantal nieuwe 
GPD's dat in de voorbereidingsfase rekening is gehouden met de lessen die uit de 
voorgaande programmeringsperiode konden worden getrokken. Het betreft vooral het 
onderzoek naar de context, de analyse en het ontwerpen van de strategie. Een goed 
voorbeeld is het plan voor Aquitaine (Frankrijk). De beoordelaars hebben daar een 
belangrijke rol gespeeld in de hervorming van de strategie op basis van duidelijke en goed 
gemotiveerde doelstellingen en ook in het versterken van de synergie binnen het 
programma. Bij plannen die geheel of gedeeltelijk zijn gebaseerd op de evaluatie van of 
lessen uit eerdere programma's, blijkt als gevolg daarvan over het algemeen sprake te zijn 
van duidelijker en beter gerichte strategieën. 
b) Voorafgaande beoordeling 
Met het doel de algemene kwaliteit en effectiviteit van de ingediende plannen te verhogen 
zijn vervolgens alle plannen overeenkomstig artikel 9, lid 9, van de kaderverordening 
vooraf beoordeeld. De beoordelaars hebben daarbij vooral aandacht besteed aan de 
volgende elementen : 
de mate waarin in de plannen rekening is gehouden met de in de richtsnoeren van 
de Commissie uiteengezette prioriteiten, en de mate waarin deze prioriteiten zijn 
geïntegreerd in de voorgestelde maatregeien; 
de kwaliteit van de gebiedsanalyse, inclusief de aandacht die is besteed aan de 
voornaamste belemmeringen voor duurzame groei en aan het 
ontwikkelingspotentieel; 
de in elk GPD gepresenteerde strategie, waarbij vooral de coherentie tussen de 
vermelde doelstellingen en de voor het bereiken daarvan aan te wenden middelen 
is beoordeeld; 
de vraag in hoeverre de gekwantificeerde indicatoren en de streefcijfers adequaat 
waren, met name wat de essentiële effecten op het BBP, de werkgelegenheid en 
het milieu in de betrokken regio betreft. Op het punt van het scheppen van 
werkgelegenheid was een specifieke vraag in hoeverre uitvoering was gegeven aan 
de richtsnoeren van de Commissie voor de beoordeling van de 
werkgelegenheidseffecten3, vooral ten aanzien van de duidelijkheid en 
doorzichtigheid van de ter staving gebruikte berekeningen; 
belangrijkste punten op milieugebied : de kwaliteit van de milieuevaluatie voor het 
betrokken gebied en de milieueffecten van de door de lidstaat uiteengezette 
strategie en bijbehorende acties. 
In die gevallen waarin de beoordelaars tekortkomingen oritdekten in het oorspronkelijk 
ingediende plan (zie hierna), werden uiteraard tijdens de onderhandelingen over het 
programmeringsdocument gezamenlijke inspanningen geleverd om inhoud en kwaliteit 
ervan te verbeteren. In dit verband werden ondermeer de volgende belangrijke aspecten 
aan de orde gesteld : 
i) Inachtneming van de richtsnoeren voor doelstelling 2 
Over het algemeen waren de in de richtsnoeren beklemtoonde beleidslijnen opgenomen in 
de voorgestelde programma's, al was wel sprake van belangrijke inhoudelijke en 
kwalitatieve verschillen tussen de regio's wat de integratie van deze beleidslijnen in de 
plannen betreft. In alle programma's bleef de werkgelegenheid het belangrijkste 
aandachtspunt, ook al waren de beoordelaars soms van mening dat de effecten van 
sommige voorgestelde maatregelen op het scheppen van banen te beperkt of te indirect 
waren. In een aantal gevallen, bijvoorbeeld wat het V.K. betreft, heeft dit geleid tot 
onderhandelingen die hebben geresulteerd in een verhoging van de middelen voor 
maatregelen die beter geschikt zijn om kwaliteitswerkgelegenheid te scheppen in de 
Technische notitie over de voorafgaande raming van de werkgelegenheidseffecten van de bijstand uit 
de Structuurfondsen, juli 1996. Een nadere uitwerking hiervan is verkrijgbaar in het Engels 
(" Counting the jobs - How to evaluate the employment effects of Structural Fund interventions" -
DG XVI Series: EVALUATION and Documents No 1, January 1997) en in dezelfde serie ook in het 
Duits en Frans. 
S 
maatregelen die beter geschikt zijn om kwaliteitswerkgelegenheid te scheppen in de 
regio's. 
In de meeste plannen werd de bevordering van het MKB en van de ontsluiting van het 
eigen potentieel ook gezien als een drijvende kracht voor de regionale economie. Een 
aantal milieumaatregelen was aanvankelijk te zeer toegespitst op de ondersteuning van 
activiteiten zoals het op milieu- en operationeel gebied verbeteren van de algemene 
infrastructuur en de dienstverlening, veeleer dan op het profiteren van de zakelijke kansen 
die de milieutechnologie te bieden heeft. Duidelijk is echter dat dit laatste tot op zekere 
hoogte ook wordt bevorderd via algemene O&O-maatregelen en via sectorale 
ontwikkelingsmaatregelen. Activiteiten op het gebied van O&O en innovatie werden 
namelijk in veel programma's aangemerkt als een belangrijk onderdeel van een 
strategische aanpak voor de ontwikkeling van plaatselijke bedrijven die kunnen 
concurreren en voor duurzaamheid kiezen. 
Aanvankelijk kwam het beginsel van gelijke kansen voor vrouwen en mannen niet altijd 
volledig tot zijn recht in de plannen, maar in de uiteindelijk goedgekeurde GPD's is dit 
aspect versterkt, vooral in vergelijking met de voorgaande programmeringsperiode. 
(ii) SWOT-analyses 
Over het algemeen waren de plannen goed opgesteld en sloten de gekozen strategieën aan 
bij de situatie op het gebied van economische ontwikkeling. Er werd systematischer 
gebruik gemaakt van SWOT-analyses (analyses van de sterke en zwakke punten en van de 
kansen en bedreigingen : "Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats"), maar een en 
ander was nog vatbaar voor verbetering, ondermeer op het punt van de koppeling van 
deze methodologie aan de vertaling van strategieën in prioriteiten en maatregelen. Zo 
hebben bijvoorbeeld de onderhandelingen over het Deense GPD geleid tot een 
aanzienlijke uitbreiding van de analyse van de sociaal-economische situatie en tot een 
actualisering daarvan aan de hand van de meest recente cijfers over de omstandigheden, 
behoeften en kansen in de regio's. 
(iii) Strategische doeleinden 
De strategische benaderingen verschilden sterk wat hun structuur betreft en werden 
gekenmerkt door een uiteenlopende mate van geografische en sectorale oriëntering. 
Meestal was in de nieuwe programma's sprake van een hoge mate van continuïteit van 
de strategie in vergelijking met de voorgaande periode. De strategische doeleinden werden 
op allerlei manieren geformuleerd, waarbij het scheppen van werkgelegenheid het aspect 
was dat het vaakst in de plannen werd genoemd. Binnen het algemene doel van 
economische ontwikkeling spitsten sommige programma's zich toe op een absolute (of 
relatieve) verbetering van bepaalde sociaal-economische maatstaven zoals de 
werkgelegenheid, de bevolking en het inkomen. In andere formuleringen van de strategie 
werd de nadruk gelegd op het omschakelingsproces (b.v. diversificatie, modernisering) of 
op de prioritaire doelgroep (b.v. het MKB). 
^ 
In nagenoeg alle plannen was de algemene formulering van de strategie nader uitgewerkt 
in duidelijk omschreven expliciete strategische doeleinden. Doorgaans werden in de 
plannen vier à vijf strategische doeleinden genoemd, wat echter niet noodzakelijk verband 
hield met de omvang van het programma; vaker betrof het een indicatie van de 
complexiteit van het programma of van het aantal ontwikkelingsaspecten. Voorbeelden 
van na te streven ontwikkelingen die in strategische doelstellingen zijn vastgelegd, zijn de 
groei van specifieke factoren zoals het toerisme en het vervoer, het profiteren van 
aanwezige troeven zoals de ligging en OTO-voorzieningen, de oprichting van kleine 
bedrijven, het bevorderen van industriële diversificatie, de versterking van het 
concurrentievermogen en de uitbreiding van ondernemersactiviteiten. In sommige 
strategische doelstellingen is ook sprake van horizontale aspecten van de economische 
ontwikkeling zoals duurzaamheid uit milieu-oogpunt en gelijke kansen. Met name was in 
veel plannen sprake van een bepaalde mate van oriëntering op sectoren (b.v. de Franse en 
de Italiaanse plannen); ook dient te worden gewezen op de rol die in het V.K. werd 
toegekend aan krachten voor verandering en op het accent dat in de Nederlandse 
strategieën werd gelegd op de mogelijkheden die op kennis gebaseerde benaderingen 
bieden om nieuwe vormen van economische bedrijvigheid te ontwikkelen. 
(iv) Doelgerichtheid van de maatregelen 
Over het algemeen waren de maatregelen in overeenstemming met de strategische 
doelstellingen en de prioriteiten van de plannen. Vaak spitsten de strategieën zich niet op 
enkele cruciale aspecten van de economische omschakeling toe, maar bestreken zij een 
breed scala van activiteiten, hoewel dit het moeilijker maakte om complementariteit en 
synergie te bereiken. In nagenoeg alle plannen had de belangrijkste doelstelling betrekking 
op het MKB en de omsluiting van het eigen potentieel, vooral in Italië, waar meer dan 
50 % van de totale financiële middelen voor maatregelen in die sectoren werd bestemd. 
De opleidingsacties zijn niet altijd voldoende afgestemd op de overige maatregelen, wat 
gedeeltelijk aan het horizontale karakter van het beleid inzake de menselijke hulpbronnen 
te wijten kan zijn. Er is echter sprake van enige verbetering. Zo zullen bijvoorbeeld in het 
V.K. strategische arbeidsmarktcomités informatie verstrekken om de ESF-prioriteiten te 
kunnen aanpassen aan de specifieke kenmerken van de plaatselijke arbeidsmarkt. In de 
strategieën voor regionale ontwikkeling vormde het milieu een van de hoofdprioriteiten, 
ook al bleef over het geheel genomen het financiële aandeel van de milieumaatregelen 
betrekkelijk gering : van de totale financiële middelen voor doelstelling 2 had slechts 
5,2 % rechtstreeks betrekking op milieumaatregelen. Beklemtoond dient echter te worden 
dat in sommige plannen speciale aandacht aan specifieke milieuaspecten werd besteed. In 
Zuid-Limburg (NL) lag het accent bijvoorbeeld op de relatie tussen werkgelegenheid en 
milieu; het Finse plan bevatte belangrijke innovatieve maatregelen op milieugebied, terwijl 
in Denemarken de milieuactiviteiten volledig in de overige maatregelen van de 
programma's waren geïntegreerd. 
In vergelijking met de voorgaande periode (1994-1996) was sprake van een betere 
integratie tussen de EFRO- en de ESF-maatregelen. Voorbeelden van een goede aanpak 
waren te vinden in de plannen voor een aantal regio's (Bremen, Toscane, sommige 
Nederlandse regio's), waarin sprake was van een verbetering op lokaal niveau van het 
beheer en de coördinatie van de opleidingsacties. 
ÀJO 
(v) Kwantificering van de doelstellingen en de effecten 
Een van de meest teleurstellende kenmerken van de aanvankelijk ingediende plannen was 
de ontoereikende kwantificering van de doelstellingen en de verwachte resultaten, met 
inbegrip van de werkgelegenheidseffecten, en het ontbreken van gegevens over de 
uitgangssituatie. Later is in dit opzicht echter aanzienlijke vooruitgang geboekt. De GPD's 
voor Frankrijk kunnen in dit opzicht als voorbeeld worden genoemd. Gegevens die in de 
oorspronkelijke voorstellen ontbraken, werden in de loop van de onderhandelingen 
verstrekt. Het betrof bijvoorbeeld de sociaal-economische analyse, de basisindicatoren en 
informatie op milieugebied. 
Over het algemeen werd weinig gebruik gemaakt van de aan de lidstaten meegedeelde 
methodologische aanwijzingen voor de voorafgaande raming van de 
werkgelegenheidseffecten (zie hiervoor). Een van de opmerkelijke uitzonderingen was het 
GPD voor Aquitaine (F). Voor dit GPD is de methodologie van de Commissie in ruime 
mate gevolgd en gebleken is dat deze voor toezicht- en evaluatiedoeleinden effectief is. 
Toch is bij de raming van het aantal arbeidsplaatsen die dankzij de bijstandsverlening in 
het kader van doelstelling 2 zullen worden geschapen of in stand zullen worden gehouden, 
over het geheel genomen belangrijke vooruitgang geboekt in vergelijking met de periode 
1994-1996, zoals verderop in deze mededeling zal worden aangetoond. 
(vi) Milieu-evaluaties 
In de meeste plannen was een strategische milieu-evaluatie opgenomen en werd een aantal 
milieuproblemen aan de orde gesteld. Doorgaans diende meer aandacht te worden besteed 
aan de verstrekking van kwantitatieve indicatoren, maar in sommige plannen was aan de 
hand van een standaardmatrix gedetailleerde informatie opgenomen over de mogelijke 
milieugevolgen van de maatregelen. Meestal was ook de samenhang tussen de niveaus 
"maatregel" en "programma" nog voor verbetering vatbaar en voorts kwam het zelden 
voor dat in een plan het beginsel "de vervuiler betaalt" werd genoemd of informatie over 
de concrete toepassing van dit beginsel werd verschaft. Het Finse plan was in dit opzicht 
echter voorbeeldig, niet alleen op grond van de innovatieve milieumaatregelen die het 
bevatte, maar ook vanwege de voorgenomen voorafgaande beoordeling van de 
milieu-effecten en het feit dat de milieu-autoriteiten bij de besluitvorming, het toezicht en 
de evaluatie zouden worden betrokken. 
Ook meer in het algemeen was sprake van een verbetering wat de inschakeling van de 
milieu-autoriteiten betrof, maar tekortkomingen als de bovengenoemde vestigen er toch 
ook de aandacht op dat het van cruciaal belang is dat deze autoriteiten aan de 
programmeringsfase deelnemen om te kunnen komen tot een plan dat uit een oogpunt van 
duurzame ontwikkeling evenwichtig en geslaagd mag worden genoemd. 
c) Inachtneming van de partnerschaps- en additionaliteitsbeginselen 
Partnerschap 
In de meeste plannen was een verbintenis opgenomen om de partners volledig bij het 
programma te betrekken en hun er de nodige zeggenschap over te geven, en was ook 
voorzien in integratie van de programma's in het kader van doelstelling 2 met de overige 
revitaliseringsinitiatieven die in het betrokken gebied werden ontplooid. De deelneming 
door de economische en sociale partners was niet altijd goed geregeld, maar er waren 
vormen van raadpleging van partnerorganisaties, waartoe in bijvoorbeeld Western 
Scotland (V.K.) workshops, seminars en schriftelijke vragenlijsten behoorden. 
M 
Additionaliteit 
Krachtens het additionaliteitsbeginsel moet elke lidstaat voor de onder een bepaalde 
doelstelling vallende delen van zijn grondgebied in hun geheel zijn structurele 
overheidsuitgaven of daarmee gelijk te stellen uitgaven die aan de eisen voor 
bijstandsverlening voldoen, ten minste op hetzelfde peil als in de voorgaande 
programmeringsperiode handhaven. Wat doelstelling 2 in de periode 1997-1999 betreft, 
betekent dit dat elke betrokken lidstaat moest garanderen dat die uitgaven in totaal, voor 
al zijn regio's van doelstelling 2 samen, op hetzelfde niveau als in de periode 1994-1996 
zouden worden gehandhaafd. 
Ook ditmaal bleek het echter niet gemakkelijk om vast te stellen of aan het 
additionaliteitsvereiste was voldaan doordat problemen werden ondervonden hetzij bij het 
verzamelen van de benodigde gegevens, hetzij bij het controleren van de ontvangen 
gegevens. Voor het merendeel van de nieuwe programmeringsdocumenten voor 
doelstelling 2 moest dan ook in de beschikking een bepaling worden opgenomen volgens 
welke de communautaire betalingen na de betaling van het eerste voorschot zouden 
worden geschorst in afwachting van de voorafgaande toetsing van de naleving van het 
additionaliteitsbeginsel. Voor Duitsland en Finland, die de naleving van het 
additionaliteitsbeginsel op overtuigende wijze hadden aangetoond, konden de 
programmeringsdocumenten echter worden goedgekeurd zonder dat een dergelijke 
bepaling hoefde te worden opgenomen. Voor het V.K. en Denemarken kon deze 
bepaling uit de uiteindelijke beschikking worden geschrapt aangezien deze landen na de 
aanvankelijke principiële goedkeuring door de Commissie alsnog aan de eisen hebben 
voldaan. 
ii) De meerwaarde die de onderhandelingen hebben opgeleverd 
Over het merendeel van de nieuwe programmeringsdocumenten is onderhandeld vanaf 
oktober/november 1996. Zoals gezegd, hebben deze onderhandelingen de gelegenheid 
geboden om op diverse manieren de kwaliteit en effectiviteit van de programma's te 
verbeteren. Daarbij is vooral rekening gehouden met de evaluatieresultaten en zo hebben 
ondermeer de voor doelstelling 2 gegeven richtsnoeren, en met name de topprioriteit die 
daarin wordt toegekend aan het scheppen van werkgelegenheid, een rol gespeeld. In een 
aantal gevallen hebben de onderhandelingen er bijvoorbeeld toe geleid dat meer plaats 
werd ingeruimd voor de maatregelen die het meest veelbelovend waren wat het scheppen 
van arbeidsplaatsen betreft. De onderhandelingen hebben het soms ook mogelijk gemaakt 
een programma te heroverwegen via een aanpak van onderop. Aan het eind van elk van de 
overzichten per lidstaat die zijn opgenomen in bijlage 3, wordt nadere informatie 
verstrekt over de voornaamste elementen van de meerwaarde die de onderhandelingen 
hebben opgeleverd. 
M. 
iii) Analyse van de ontwikkelingsprioriteiten 
Uitgavencategorieën 
In het navolgende wordt de goedgekeurde bijstandsverlening in het kader van 
doelstelling 2 onderworpen aan een algemene analyse op basis van de vier 
hoofdcategorieën van uitgaven (plus technische bijstand) die worden onderscheiden in de 
tabel in bijlage 2. In het kader van de geïntegreerde aanpak omvat elke categorie zowel 
EFRO- als ESF-uitgaven. Ook dient voor ogen te worden gehouden dat zich bij de 
uitsplitsing van de uitgaven bepaalde indelings- of interpretatieproblemen voordeden. Zo 
is bijvoorbeeld in de definities van milieumaatregelen en revitaliseringsmaatregelen enige 
overlapping niet te vermijden. In de analyse worden aan de programmeringsdocumenten 
ontleende voorbeelden gebruikt. Het betreft vooral gevallen waarin volgens de financiële 
bijlage belangrijke bedragen worden besteed aan een bepaald type actie in een regio, en 
voorts ook maatregelen die innovatief zijn of om een andere reden het vermelden waard 
zijn. Ook is bijzondere aandacht besteed aan de mate waarin bij het bepalen van de 
prioriteiten en maatregelen rekening is gehouden met de voor doelstelling 2 gegeven 
richtsnoeren, en ook dit wordt met passende voorbeelden geïllustreerd. 
De totale uitgaven zijn als volgt over de categorieën verdeeld: 
• Bedrijven en hun omgeving - alle soorten maatregelen om de groei en het 
concurrentievermogen van het bedrijfsleven, en vooral van het midden- en kleinbedrijf, 
te verbeteren, en voorts maatregelen om de industriële achteruitgang te compenseren 
door diversificatie waarbij bijvoorbeeld de toeristische sector wordt ontwikkeld, en 
maatregelen op het gebied van ondersteunende infrastructuur waar deze door de 
ontwikkelingsbehoeften worden gerechtvaardigd: 47,4 % (45,2 % in 1994-1996); 
• Menselijk potentieel - in hoofdzaak opleidingsmaatregelen en werkgelegenheidssteun 
met bijzondere aandacht voor de behoefte aan voortdurende scholing, waarbij het 
vooral gaat om degenen die zijn geïntegreerd in de arbeidswereld, maar bij- en 
herscholing en meer ervaring nodig hebben om in de bestaande of te verwachten 
behoeften op arbeidsgebied in de regio te kunnen voldoen. Ook O&O-activiteiten 
vallen hieronder, vooral als deze bijdragen aan opleidingen voor de banen van de 
toekomst: 33,8 % (34,1 % in 1994-1996); 
• Inrichting en revitalisering - verbetering en herontwikkeling van verwaarloosde 
industrieterreinen en stadsdelen, met inbegrip van de sanering van verontreinigde 
grond, de aanleg van de eventueel noodzakelijke plaatselijke infrastructuur en de 
uitvoering van bepaalde milieumaatregelen die rechtstreeks met een en ander 
samenhangen: 12,3 % (13,7 % in 1994-1996); 
• Milieu - maatregelen op het gebied van milieubescherming, bijvoorbeeld om "groen" 
toerisme te bevorderen, waarbij het gaat om schone technologie, nieuwe 
productiemethoden, de zuivering van industrieel afvalwater, de recycling van vaste 
afvalstoffen van de industrie, enz.: 5,2 % (5,7 % in 1994-1996); 
Technische bijstand 1,3 % 
>H> 
Verdeling van de kredieten naar Fonds 
Zoals gezegd, zijn de nieuwe programma's vastgesteld op basis van de door de regio's en 
lidstaten ingediende plannen. De beschreven acties zijn dan ook het resultaat van een 
analyse van de regionale behoeften, die per regio verschillen. Evenzo is het door elk Fonds 
te leveren aandeel niet het resultaat van vooraf vastgestelde quota, maar is het afgestemd 
op de behoeften en prioriteiten waarover in partnerschapsoverleg overeenstemming is 
bereikt. De verschillende prioriteiten die zijn geselecteerd in de GPD's (en het CB) voor 
de periode 1997-1999, hebben in totaal dezelfde verdeling van de kredieten naar Fonds 
opgeleverd als voor de voorgaande periode (zie bijlage 1): 
EFRO: 77 % en ESF: 23 % 
Gemiddeld per lidstaat loopt dit uiteen van 66 % als laagste EFRO-aandeel (met 34 % als 
bijbehorend hoogste ESF-aandeel) in Nederland tot 82 % als hoogste EFRO-aandeel 
(met 18 % als bijbehorend laagste ESF-aandeel) in Frankrijk. 
Verwacht effect op de werkgelegenheid 
In de GPD's voor de periode 1997-1999 is aanzienlijke vooruitgang geboekt wat de 
kwantificering van de werkgelegenheidseffecten betreft. In 55 GPD's, die goed zijn voor 
circa 66 % van de totale financiële bijstand van de EU, zijn gedetailleerde ramingen op het 
niveau van de maatregelen opgenomen. In het merendeel van deze programma's staat het 
scheppen en in stand houden van arbeidsplaatsten centraal. Doorgaans is het bruto-aantal 
betrokken arbeidsplaatsen geraamd zonder rekening te houden met het dode gewicht, de 
verplaatsing en andere indirecte effecten. Opmerkelijke uitzonderingen zijn sommige 
Britse en Franse GPD's, die specifieke ramingen bevatten van de netto-aantallen 
arbeidsplaatsen die naar verwachting zullen worden geschapen. 
Uit de goedgekeurde GPD's, met uitzondering van die welke alleen totale ramingen van 
de werkgelegenheidseffecten bevatten, zijn de brutogegevens over de te scheppen of in 
stand te houden werkgelegenheid verzameld. De algemene resultaten zijn vermeld in 
bijlage 4. De gegevens zijn ook ingedeeld volgens de belangrijkste actieterreinen om deze 
met elkaar te vergelijken wat hun relatieve doelmatigheid op het punt van de gemiddelde 
kosten per arbeidsplaats betreft. Bij de interpretatie van die cijfers moet echter de nodige 
voorzichtigheid in acht worden genomen omdat in de onderscheiden regio's geen 
standaardmethodologie is gehanteerd om de werkgelegenheidseffecten te ramen (zie 
boven). 
Op basis van de genoemde gegevens, die nog nader dienen te worden verfijnd, wordt het 
aantal arbeidsplaatsen die in de periode 1997-1999 dankzij de bijstandsverlening in het 
kader van doelstelling 2 zullen worden geschapen, gered of herverdeeld, geraamd op 
bruto bijna 880.000. Volgens recente evaluaties betreft het hier min of meer dezelfde orde 
van grootte als bij de programma's die zijn uitgevoerd in de periode 1989-1993. Tijdelijke 
arbeidsplaatsen maken slechts een betrekkelijk gering deel uit van de totale 
werkgelegenheidseffecten: in zeven lidstaten betreft het in totaal ruim 100.000 banen. De 
drie lidstaten die de meeste financiële bijstand ontvangen, namelijk Frankrijk, Spanje en 
het Verenigd Koninkrijk, krijgen samen de beschikking over circa 70 % van het 
totaalbedrag aan EU-subsidies in het kader van doelstelling 2 en zullen meer dan 
tweederde van de bovenvermelde bruto-werkgelegenheid tot stand brengen. 
AC( 
Gemiddeld bedraagt de totale overheidssteun per arbeidsplaats naar schatting ruim 13.800 
ecu. Wordt alleen naar de EU-kosten, dwz. de steun uit EFRO en ESF, gekeken, dan is 
dat circa 6.100 ecu. De EU-kosten per arbeidsplaats verschillen aanzienlijk volgens de 
lidstaat: zij variëren van gemiddeld ongeveer 4.400 ecu in Spanje tot gemiddeld ongeveer 
24.000 ecu in Denemarken. Een verklaring hiervoor wordt geboden door de 
prioriteitenkeuze in de verschillende strategieën voor doelstelling 2. In regio's 
bijvoorbeeld waar infrastructuurinvesteringen tot de prioriteiten behoren, schijnt meer tijd 
te verstrijken dan elders voordat de effecten op het scheppen van werkgelegenheid 
zichtbaar worden. Ook zullen in dat geval de kosten per arbeidsplaats hoger zijn dan in 
bijvoorbeeld regio's waar vooral het accent wordt gelegd op steun aan het MKB, die op 
kortere termijn effecten oplevert. 
Bedrijven en hun omgeving 
In de richtsnoeren voor doelstelling 2 is beklemtoond dat verdere inspanningen nodig zijn 
om het concurrentievermogen van de productieve sector in de regio's te verbeteren. Voor 
uitgaven voor ondersteunende infrastructuur (zie hierna) was daarentegen een specifieke 
motivering nodig waarin werd aangegeven welke rol deze infrastructuur in de 
ontwikkeling van de productieve sector zou spelen en welke bijdrage ervan te verwachten 
viel aan het veilig stellen en het scheppen van werkgelegenheid. In de nieuwe 
programma's is 4.337 miljoen ecu toegewezen aan de productieve sector, dat is 47,4 % 
van de totale uitgaven voor doelstelling 2 in de periode 1997-1999 (vergeleken met 
45,2 % in de voorgaande periode). 
Industrie en dienstverlening - alle branches 
Van de totale financiële middelen voor bedrijven en hun omgeving is circa 25 % (1.088 
miljoen ecu) bestemd voor algemene investeringen ten behoeve van industrie en 
dienstverlening. Hiervoor wordt het meest uitgegeven in het Verenigd Koninkrijk, 
namelijk 564 miljoen ecu of 40 % van de financiële middelen waarover dit land voor de 
bedrijven en hun omgeving kan beschikken. Nog een andere lidstaat, namelijk Frankrijk, 
besteedt eveneens een hoog bedrag aan industrie en dienstverlening (252 miljoen ecu). 
AK 
Prioriteiten &p het gebied van ruimtelijke ontwikkeling 
fe North East England (Verenigd Koninkrijk) worden de investeringen op dit gebied 
(waarvoor 138,7 miljoen ecu wordt bestemd, dat k 36 % van de totale toewijzing in het 
kader van doelstelling 2 voor deze regio) toegespitst op maatregelen In bet kader van 
prioriteit 3> die betrekking bee& op sfra^egfoche regionale o^wildjc^jngeit ett prioriteit 
waarb# het gaai om economische ontwikkeling tn gemeenschapsverband. Op deze taatsfé 
prioriteit wordt verderop ingegaan Wat de eerstgenoemde betreft, worden % de actie* 
toegespitst enerzijds op de nerinrichting van strategische müe&, en anderzps Op.de 
ontwikkeling, van specifieke sectoren die belangrijke mogelijkheden voor bet scheppen v*& 
werkgelegenheid bieden. Bet gaat onder meet om de ontwikkeling van de cttlöirele en de 
toeristische ' sector en om steun voor de coördinatie van de activiteiten vafc 
ontwikkelingsmaatschappijen' en arbeidsbureaus. Ook aan de ontwikkeling van het 
menselijke potentieel wordt aandacht besteed. ïï& gaat daarby om opleidingen, en ook om 
andere acties zoals inventarisaties van vaardigheden en arbeidsmarktonderzoek, 
Ondersteuning van bestemde bedrijven en wtmkkelmg van nieuwe bedrijvigheid 
in de regio Rhône-Alpes (Frankrijk) staat de instandhouding vm bestaande bedrijven 
nog steeds centraal In de belangrijkste economische strategie, al wordt er ook naar 
gestreefd andere bijdrijvigheld te ontwikkeien en externe investeringen aan te trekken, Dit 
blijkt hieruit é^t voor de eerste prioriteit van b^t OPD, namelijk de ondersteuning en 
omschakeling van bestaande bedrijvigheid, 50 miljoen ecu beschikbaar wordt gesteld, dat 
sa- 33 Yo van de totale toewijzing voor het programma. Binnen 4^ prioriteit zijn er 4 
maatregeien: directe ffeun aan, bedrijven (verbetering van de produetfetechrueken dartój 
nieuwe technologie, kwaliteitszorg, niet»materiè1e investeringen in commerciële stratégie, 
beheer van het menselijke kapitaal, enz,); ontwikkeling van nieuwe bedrijven 
{gemeenschappelijke voorzieningen, technologieoverdracht, orfeierstejming van starters); 
ontwikkeling mti de.„, ofenstensecfor (verwerving van nieuwe vaardigheden» 
behoeôenanaryse, voorzieningen voor onderzoek en hoger onderwijs); e» stimulering van 
Investeringen in de - ontwikkeling van het menselijke kapitaal (inventarisatie van 
vaardigbeden, gerichte opleiding, enz.). 
MKB 
Van de totale middelen voor doelstelling 2 is 16 % specifiek bestemd voor het MKB. In 
de richtsnoeren voor doelstelling 2 is prioriteit toegekend aan de vergroting van het 
concurrentievermogen en de internationalisering van het MKB, onder meer door 
verbetering van de bedrijfsvoering, van de toegang tot financiële dienstverlening en van de 
onderlinge samenwerking. Tevens is in de richtsnoeren aandacht besteed aan de noodzaak 
van integrale kwaliteitszorg en aan de rol van de moderne informatie- en 
communicatietechnologie (ICT) in de context van de informatiemaatschappij. 
AG 
Vergroting vm hm eawnmniievermagen vm 
Onder de Duitse 0H>*$ is er maar één, namelijk dat van Kordrheln-Westfaten, dat een 
omvangrijk spèciüek MKB-prograötma bevat. Voor dii progfanima wordt 47J miljoen 
ecu beschikbaar gesteld. Tot de doefetelliagen ervan behoren ultbridîng van het aantal 
MKB-bedrijven en voorbereiding van het MB3 op de mondiale #t^rrentie. Om dit 
laatste te oereiken worden acties ondernomen dle''#lUoege$|^^^pe^^ afe het 
voorzien in de kapkaaïbehoeié van bedrijven (onder mf&r door leningen tégen verlaagde 
rente te verstrekken), de opleiding van de werknemers en de fotrodiictie van nieuwe 
VoorUekting mer de informatiemaatschappij ten bekome van het MKB 
Jn Piemonte {{telle) wordt van de in totaal voor het jprpgramma heacNld>aar gestelde 
middelen bijna een kwart, namelijk 71,2 miljoen een, bestemd voor prioriteit 3, 'die de 
bevordering van technologische innovatie en van de M^rinatienmats^anpiS betreft. Hét 
gaat daarhij In hoofdtaak om ,4e hegeleiding van mxtmêb hedrijven, vooral binnen 
technotoj^e^arken. Ook is er kinnen desse prk>riteït"éeV nienwe maatfègel é&toï doel 
heeê aan het MKB informatie en adviezen over dé kâaté9iimmm<M^ii te verstrekken. 
Plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid (PIOW's) 
In de richtsnoeren voor doelstelling 2 is de aandacht gevestigd op de mededeling van de 
Commissie aan de Raad over de ontwikkeling van nieuwe bronnen van werkgelegenheid 
om te voorzien in plaatselijke behoeften die nog niet worden gedekt6. In het Verenigd 
Koninkrijk is dit aspect, dat er wordt gekenmerkt door een meer specifieke geografisch 
gerichte aanpak, in haast alle GPD's aanwezig in het kader van de prioriteit betreffende de 
economische ontwikkeling in gemeenschapsverband. Beoogd wordt om binnen de in 
aanmerking komende gebieden de middelen te concentreren op die gemeenschappen die er 
het slechtst voorstaan en maatschappelijk zijn gemarginaliseerd. Voor de periode 1997-
1999 is dit in Thanet een nieuwe prioriteit en zijn in Industrial South Wales de 
bestaande acties zo uitgebreid dat nu van een solide prioriteit kan worden gesproken. 
COM(95) 273 van 13 juni 1995, mededeling over een Europese strategie ter stimulering van 
plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid. 
A% 
In VtfilKÉire & Bnroberslde (Verenigd Koninkrijk) legt p&m&k 5 betredende de,ec<monii$cfce 
onrwtfckelmg in pmeenschapsverband beslag op 25 % {99,7 miljoen een) van de totale middelen die m 
net kader van doelstelling 2 ter beschikking van de regio worden gesteld. Met deze prioriteit wordt 
beoogd de vaaré^eden van de ata doelgroep gekoaen geinéenschappen op bet gebied van fcet leveren 
van eenbprage aanbel economische kernel te ontwöckekn en de strijd mm te binden tegen bet lelt dat 
van economische kansen. De aces* .zailtcn worden niteevoerd in 
m,„li„M|,;,1WI Het 'beir^ioïïder' meer -dé, dm|rin$ ^^j$Ê^mmé^&Mm %®ém& 
onderzoek naar bet mmé&t» gé^èeeî) en van; evaMÉfes van # beboeBen van de betrokJken 
gebi0den> à$ >^l^W&nmé^ ^ #meensdiap$%ii|f%n dfe^ig/drage^'voor opleiding, 
werkgetegenneid eii djen^verlen^ ^bet gebied vró%li|^^nt«^^^ en de verbe^%^aéike| 
^•r^ba^rvervoer naar mfaom&&$ib$^^ femeens^^l M 
m^?»&^'hmWfym wordéa^sttfd voor onder'*8#^^ bet mâmméM^^ 
herscholing f3i|^$efeaSng om een niveau te bereiken dat in overeensteinnTlng is met nationale nonnen, 
M aan opleiding óf werk gekoppelde steun voor net opvangen van kkderen ofandere ^or^ehoevenden 
In België k in jbet programma voor Tnmfeönt een nieuwe prioriteit mzafce de plaatselijke economie 
opgenonwt In bet leader van nïaats^fce Initiatieven vocf ,;ontwiïdÊeli% en werkgelegenbeid wam 
onder n^er aoties worden <mdemomeït om te v^d^'|éuyM|kebeboeten op bet gebied van 
çyiwr, miBeu en energiebrcinne^; Sen soortgeljke aanpajffe ymbarg beeft tot doei ïOö nienwe 
Territoriale en plaatselijke werkgelegenheidspacten 
De staatshoofden en regeringsleiders van de Gemeenschap hebben in hun vergadering te 
Florence in juni 1996 hun goedkeuring gehecht aan de beleidslijnen van de Commissie ter 
vergroting van het effect van de structuurmaatregelen van de Gemeenschap op de 
werkgelegenheid7. Met name hebben zij, zoals de Commissie ook in haar vertrouwenspact 
voor werkgelegenheid heeft bepleit, erkend wat de voordelen zijn van een ruimere en 
intensievere toepassing van het partnerschapsbeginsel op het passende geografische niveau 
bij de tenuitvoerlegging van dergelijke structuurmaatregelen. De Europese Raad van 
Dublin heeft in december 1996 deze beleidslijnen nogmaals bevestigd in zijn verklaring 
over werkgelegenheid en heeft opgeroepen snel uitvoering te geven aan circa 60 in 
territoriale en plaatselijke werkgelegenheidspacten om te zetten innovatieve 
proefprojecten, waarbij de in elke lidstaat in aanmerking te nemen regio's of steden 
zouden worden geselecteerd door de nationale autoriteiten. In juni 1997 is in het 
tussentijds verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de territoriale 
werkgelegenheidspacten8 aan de Europese Raad van Amsterdam meegedeeld dat een 90-
tal pactvoorstellen in voorbereiding was. De Europese Raad toonde zich bijzonder 
verheugd over de positieve reactie van de lidstaten op zijn uitnodiging om kandidaten 
voor proefprojecten voor te dragen. 
COM(96) 109 def. van 20 maan 1996, mededeling over de structuurmaatregelen van de 
Gemeenschap en de werkgelegenheid. 
CSE(97) 3 def. van 10.6.1997. Mededeling van de Commissie betreffende het tussentijds verslag over 
de tenuitvoerlegging van de territoriale werkgelegenheidspacten. 
AA 
In bijlage 5 is een lijst opgenomen van de 12 in aanmerking komende concepten voor 
territoriale werkgelegenheidspacten in regio's van doelstelling 2. Er worden in die bijlage 
onder meer bijzonderheden verstrekt over de belangrijkste bij die pacten betrokken 
partners en over de prioriteiten van de voorlopige actieplannen. Tevens is in de tabel 
aangegeven welke pacten in hoofdzaak ESF-maatregelen in het kader van doelstelling 3 
(Champagne-Ardenne, Nord-Pas de Calais, Pays de la Loire, Frankrijk) of 
doelstelling 4 (Bremen, Duitsland) bevatten. Met de wijze waarop het pact voor 
Abruzzi (Italië) is ingedeeld, wordt bedoeld aan te geven dat deze regio is overgegaan 
van doelstelling 1 naar doelstelling 2. 
Werkgelegenheidspacten 
Het territoriale werkgeiegenheidspaci voor Saint-HerbMn, een voorstad van Nantes 
(Pays de la Loire» Frantorip) beeft tot doel voort te bonwen op eerdere succesvolle 
mltîatteven en een soortgelijke dparatek voor bet scheppen van arbeidsplaatsen op gang 
te Wengën> Het ptasehjke plan voor economische integratie was erop gericht iets te doe» 
aan de werkloosheid,, dte tot 17 % was opgelopen, hoofdzakelijk als gevolg van de 
achteruitgang van de plaatseljke industrie {scheepsbouw, levensmiddelenindustrie). 
Werklessen werden door de gtmmz h dienst genomen om evenententen op outeeel of 
sportgebied te leiden ïn de particuliere sector werden banen geschapen op bit gebied van 
plaatselijke dienstverlening aan gezinnen of ouderen en voorts bijvoorbeeld op het gebied 
van* de recycling van vaste afvalstoffen. Bind 1996 hadden 352 werklozen van het plan 
gepro&eerd (van ben Méten er 304 een baan gevonden en 4$ een beroepsopleiding 
gekregen). Ook in bet kader van het nieuwe pact sullen op vergelijkbare wijse plaatselijke 
overheden, opleidingsinstellingen, verenigingen en bedrijven worden ingeschakeld en zal 
ernaar worden gestreefd nieuwe bronnen van werkgelegenheid verder te ontwikkelen, 
In Nordrheïn-Westfalen (Duitsland) zullen de drie mijnstreken, die vrijwel helemaal 
door programma's in bet kader van doelstelling 2 worden bestreken, aan elkaar worden 
gekoppeld door een netwerk van drie paoten die tot doel hebben nieuwe dienstverlening te 
ontwikkelen om de arbeidsplaatsen te vervangen die verloren zijn gegaan in de kwijnende 
industrietakken. Het actieplan van het pact voorziet onder meer ia het bevorderen van 
innovatie en technologe en in bet ^éé^imn van de op de keu&e van een vestigingsplaats 
van invloed sijnde lactoren in de hele regio. Het partnerschap voor het pact omvat de 
regering van de deelstaat, gemeenten, kamers van koophandel, fabrieken en ambachten, 
intover&teiten, een onderzoekinsütüut en vakbonden 
Toerisme 
Net als in de periode 1994-1996 zijn het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië de 
lidstaten die de meeste middelen hebben bestemd voor de toeristische sector, namelijk 
gemiddeld 17 % (respectievelijk 211 miljoen ecu, 178 miljoen ecu en 105 miljoen ecu) van 
de voor de productieve sector als geheel beschikbare middelen. Als absoluut bedrag zijn 
de totale middelen voor de toeristische sector gestegen in vergelijking met de voorgaande 
periode, maar als percentage van alle voor doelstelling 2 beschikbaar gestelde middelen 
zijn zij iets gedaald. 
In HwMhts -de dials {Frankrijk) wordt danfcsg een bpœgs van UMS& miljoen ecu 
doorgegaan met maatregelen voor de totstandbrenging ^ân toeristische voorzieningen ten 
behoeve van recreatie of de beoefening van cultuur of s|?ort en voor hei scheppen van de 
voorwaarden waaronder particulière mves^rin^en'lnideze sector mogelijk *$&, K&rt 
gexpd pat het erom dat de regio naam kri|gt als een l^ern^ vooral 
voor bezoekers die niet lang bl|ven en van niet ver- köïofn {^mstigf ig^ng dankzij Ü$T, 
kanaaltunnel, snelwegen eh luclniavens). Tot d^ beto^^e Éreefciifers behoren 
stijgingen v^ het a«albfâ5oek î migœn m Vf&hét gantai mm*Màà&$m tact 
Het <m> voor IndustrM South Wià** iy^m^§$Mit^3^ik erop gericht 
toeristische potentieel van Cardiff ais mtetnationale stad te ontwikkelen en de hete regio 
daarvan te laten profiteren, Voor de regio is een toeristische strategie uitgestippeld 
waarvoor 23,094 miljoen ecu wordt hierna (19 % van de totale voor de productieve 
sector beschikbare middelen). Het gaat er ht deze strategie om 'bestaande toeristische 
ladîtetten en attracties te verbeteren, een beperkt aanfal strategische projecten te 
te 
Ondersteunende infrastructuur 
Zoals gezegd, was ten aanzien van de ondersteunende infrastructuur het streven erop 
gericht ervoor te zorgen dat deze wel degelijk de ontwikkeling van de productieve sector 
ondersteunt, om welke reden voor deze infrastructuur een specifieke motivering werd 
verlangd. In totaal wordt voor dergelijke infrastructuur 1.210 miljoen ecu beschikbaar 
gesteld, dat is ongeveer 28 % van de totale toewijzing voor de productieve sector (13 % 
van de totale toewijzing in het kader van doelstelling 2). In sommige lidstaten is tijdens de 
onderhandelingen over het programma het aandeel van de ondersteunende infrastructuur 
verlaagd. Voor Finland betreft het bijvoorbeeld een verlaging van 13 % tot 10 % van de 
beschikbare middelen, waarbij is overeengekomen na te gaan in hoeverre gebruik kan 
worden gemaakt van EIB-leningen. 
Menselijk potentieel 
Van de totale middelen voor doelstelling 2 is iets meer dan een derde (3.092 miljoen ecu) 
bestemd voor de ontwikkeling van het menselijke kapitaal in ruime zin (inclusief OTO-
aspecten), waarbij het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hier de hoogste bedragen aan 
besteden. Tot de prioriteiten op dit gebied zoals aangegeven in de richtsnoeren voor 
doelstelling 2 behoren de organisatie van op eigenaren en bedrijfsleiders in het MKB 
toegespitste opleidingen en de aanpassing van de beroepskwalificaties aan het proces van 
technologische en organisatorische innovatie. Ook voor de ontwikkeling van het 
menselijke kapitaal geldt dat het gaat om een horizontaal aspect dat een essentiële bijdrage 
dient te leveren aan alle prioriteiten. 
&xD 
Bijscholing van 4e bedrijfsleiding 
In betgroötite ôrltse progr«nnm {West Midlands) is3èn maatregel opgenomen oro het 
concurrentievermogen te verbeteren door ontwikkeling en integratte van het menselijke 
potentieel Tot de betrokken acties behoren de bijscholing van de bedrijfsleiding en het 
middenkader in het MKB, beroepsopleiding en opleiding naar maat ten behoeve van de 
werknemers van het MKB en bewustmaking om het MKB te overtuigen van de 
onjuistheid van de mogelijk nog heersende opvatting dat bijscholing van het personeel 
onbelangrijk ts. 
Opleiding voor werk 
Tot de middelgrote programmals behoort dal voor ^jdoo$t*Br^i*t (Nederland). 
Daar wordt 333 miljoen ecu #1*5 % van de middelen àe in het kader van doelstelling 2 
ter beschikking van de regio worden gesteld) besteed aan maatregelen voor de opleiding 
van werkenden en werkkteen, onder meer voor projecten op het gebied van toerisme en 
stadsnnhm Jn het kader van arbeidsmarktaedviteiten sullen arbeidspools worden 
gevormd die tot doel hebben werklozen de gelegenheid te geven werkervaring op te doen* 
de overdracht van technische kennis te vergemakkelijken en de deskundigheid van oudere 
(werkloze) arbeidskrachten te behouden. Het ESF m\ de EFHO-maatregelen ook 
ondersteunen door een professioneel karakter te heleen geven aan vrljwilKgerswerk en 
nieuwe plaatselijke werkgelegenheidsinitiatteven #îe boven) op het g*&ied van 
maatschappelijk werk in kansarme bmirten. 
0p?e$$n$$infi(t$trmtuHr 
Voor opleidingsinfhtstructuur en bijbehorende dt&ülage k m totaal l&ö miljoen ecu 
bestemd» dat is minder dan 1 % van de in totaal voor doelstelling % beschiï&are middelen. 
Voornamelijk in acht van de Wrvtm <M?$ sijn uitgaven op dit gebied gepland. De 
grootste bijdrage (13?$ miljoen ecu) is bestemd voor een project in Hord-Fns de Calais, 
Het gaat om nieuwbouw of renovatie van voorzieningen en de aanschaf van leermiddelen. 
Gelijke kansen 
In alle programma's in het kader van doelstelling 2 voor de periode 1997-1999 krijgt het 
aspect gelijke kansen meer aandacht dan in de voorgaande programmeringsperiode het 
geval was. Wel is deze prioriteit doorgaans als horizontale doelstelling en niet als 
maatregel opgenomen. In de ESF-acties is vaker met gelijke kansen voor vrouwen en 
mannen rekening gehouden dan in de EFRO-acties, die gewoonlijk sekseneutraal zijn. 
Meestal zijn in de programma's aparte werkloosheidstatistieken voor vrouwen en mannen 
opgenomen. 
SLA 
Bekomen ùp werk voor wouwen vergroten 
fa ftcfoland wordt In de IS^maatregelen van eert aantal programma's gewag gemaakt 
vari-^l:; be^rfèlog: van gÉjJke kansen In deze m^ltregelen wedden wouwen vaak 
genoeg als dó^^ 
b$- en he^scholiög; Noirdrhebi*Westf*Ien heeft edmïm hef leader van de- bevordering 
van technoio^e, innovatie en informatie ook een speciipke lFRO*maatregé ten behoeve 
van vrouwen opgenomen 15e r&aatrjget *%au **nd BerW* (werkende vrouwen^ beei tol 
doel 4$ fc#*$en op werk vosar ypoçg$jté'f* vergroten fe$4hf qgrêdMf^wB led^rvea goor 
vrouweii t^ bevorderen. Br wö^^^^eend vó^r."^,oprichtfjg- van régionale centra 
die bijvoorbeeld vrottweootóe|pi-;:M^eden in sanien|ir.king. met het,MKi, vooral of 
maMgeinentgebied, hulp tóen;'Mn..- *wtyj^4^fc willel herintreden, de 
arbéllsorftst|ndtghéden van vroawen helpen verbeteringen het vrouwen gemakkelijker 
po^,^;,niiaken om m hun zwangersebapsveriof weer aan het werk te gaan. Vrouwen 
worden ook gestimuleerd om te kiezen voor typische mannenberoenen, bijvoorbeeld op 
l&f&îbfi m njeuwe technologie. 
Onderzoek en technologische ontwikkeling 
In de richtsnoeren voor doelstelling 2 is gesteld dat de nieuwe programma's in 
toenemende mate dienen te zorgen voor opleidingen die zijn afgestemd op de kansen op 
werk welke ontstaan door de technologische innovatie, zodat gekwalificeerde 
arbeidskrachten voor de banen van de toekomst beschikbaar zijn. Nog steeds volgens de 
richtsnoeren is technische vooruitgang (vooral bij O&O) op zichzelf niet voldoende voor 
een geslaagde innovatie. Gebleken is dat menselijke en organisatorische factoren, en 
vooral een gebrek aan deskundigheid en aan gekwalificeerde arbeidskrachten, de 
belangrijkste oorzaken van tekortkomingen in de innovatiesystemen in Europa zijn. De 
context waarin deze opmerkingen in de richtsnoeren zijn gemaakt, is de noodzaak om het 
bestaande O&O-apparaat optimaal te gebruiken en om de praktische toepassing van 
onderzoekresultaten en de overdracht van technologie te verbeteren. Zoals door het 
navolgende voorbeeld wordt geïllustreerd, blijkt uit een aantal van de nieuwe GPD's dat 
plaatselijke actoren zich er beter bewust van worden welke maatregelen nodig zijn voor 
een doeltreffend systeem op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en 
innovatie (OTOI). Het betreft onder meer: 
- maatregelen om de OTO-capaciteit te verbeteren op terreinen die van belang zijn voor 
de regio's en die mogelijkheden bieden om de regio's te ontwikkelen; 
- maatregelen om de capaciteit op het gebied van strategische beleidsplanning te 
vergroten om beter in staat te zijn de mogelijkheden te onderkennen en de regionale 
behoeften te beoordelen en te dekken; 
- maatregelen om relaties tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven en 
onderzoekcentra en allerlei netwerken te ontwikkelen; 
- maatregelen om de capaciteit op het gebied van strategisch beheer te ontwikkelen met 
het doel de absorptie van technologieën en technieken door bedrijven en sectoren te 
verbeteren; 
- maatregelen om de mobiliteit van op het gebied van onderzoek en technologie 
werkzaam leidinggevend en ander personeel te bevorderen met het doel bij te dragen 
tot het leren en de toepassing van de beste handelwijzen. 
SUL 
In totaal zijn de voor OTO en innovatie bestemde middelen met 77 % gestegen van 
691 miljoen ecu voor de periode 1994-1996 tot 1.226 miljoen ecu voor de periode 1997-
1999 (waarbij het aandeel in de in totaal voor doelstelling 2 beschikbare middelen is 
opgelopen van 10 % tot 13 %). Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk besteden 
hieraan de grootste bedragen, namelijk respectievelijk 327 miljoen ecu (12 % van de totale 
middelen die in het kader van doelstelling 2 ter beschikking van dit land worden gesteld) 
en 322 miljoen ecu (14 %). Ook in Finland gaat het, althans relatief gesproken, om een 
hoog bedrag. 
Het MKB stimuleren om te inmteren in innovatie en ÛTO 
In West Midlands (Verenigd Koninkrijk) wordt t%é miljoen ecu (19 % van de in 
totaal voor doelstelling 2 beschikbaar gestelde middelen) bestemd voor de prioriteit 
*innovade> technoîo^een 0&<f t <&$*otdoe! heeft het MlC&tn de regfote stimuleren on* 
meer deel te nemen aan de ontw&&enhg en invoering van afenwe technologie- Dese 
prioriteit wordt uitgevoerd In het kader van een regionale innovatiestrategie, zulks via drie 
belangrijke maatregelen; afl^ 
4and, te; toden, (bij de mm m het kader van desse nwiatregeïpat bet onder meer om 
opleiding op het gebied van innovatie en Ö&O, om fcewustmaldng van de zakelijke 
mogelijkheden die telematica biedt, en om vergroting van de deskundigheid op hest gebied 
van benchmarking" W vergemakkel$king van de ontwikkeling van zoor goede 
handelwijzen); Mt.mmMM „MflAgtë (waarbjf het erom gaat het MKB te 
stimuleren om, via een proces waarbij een strategie en visie worden ontwikkeld, lange» 
termijninvesteringen te doen m innovatie, Ü&Q en technologieoverdracht); benuttingen 
ffJfttJIifr^ bet de bedoeling h de 
essentiële infrastructuur, Informatie en ondersteuning te verscbarTen die nodig zp om het 
MKB in slaat te stellen aan Innovatie, 0&Ö en teclmoîogleoveràraoht deeï te nemen)* 
Inrichting en revitalisering 
Voor de inrichting en revitalisering van industrieterreinen en stadsdelen in de regio's van 
doelstelling 2 is in totaal 1.121 miljoen ecu bestemd, dat is circa 12 % van alle voor 
doelstelling 2 beschikbaar gestelde middelen. 
£3 
Industrieterreinen 
In de grotere lidstaten wordt van de voor doelstelling 2 beschikbare middelen 8 à iO % 
besteed aan industrieterreinen en in Duitsland is dat zelfs 15 %r hoofdzakelijk doordat in 
Nordrhein-Westfalen 112,7 miljoen ecu voor dat doel wordt bestemd. Deze regio bip 
dus een kwfcrt van de middelen die zij voor doelsteJing % ontvangt gebruiken voor de 
verbetering van industrieterreinen. Tot de belangrijkste maatregelen behoren de 
herontwikkeüng van voormalige industrieterreinen en de renovatie van gebouwen, 
voornamelijk ten behoeve van hei MKB. Verwacht wordt dat deze activiteiten meer dan 
24.000 banen zullen opleveren. 
Stadsdelen 
Frankrijk blijft de eerste plaats Innemen wat de boogte van de in bet kader van 
doelstelling 2 aan de steden bestede middelen betreft. Het gaat om 207 miljoen ecu, dat is 
9 % van de totale middelen die in het kader van dœlsteiïing 2 ter beschikking van deze 
lidstaat worden gesteld. In Haute-Normandie wordt brjvoorbeeld 14,8 miljoen ecu 
bestemd voor de prioriteit "Verbetering van het stadsmilieu", Tot de maatregelen behoren 
de herstructurering van stadsdelen, de organisatie van openbaar vervoer, de aanleg van 
üetsersvriendelijke sones, acties om de kwaliteit van het bestaan in de meest 
verwaarloosde buurten te verbeteren, de oprichting van plaatselijke bedrijven en de 
realisering van plaatselijke dienstverlening {zie de flQWS}* 
Milieu 
Volgens de richtsnoeren voor doelstelling 2 valt ten aanzien van de bevordering van 
duurzame ontwikkeling te denken aan twee grote categorieën van maatregelen: in de 
eerste plaats het aantrekkelijker maken van de regio door de in het verleden door de 
industrie aangerichte schade aan te pakken en het natuurlijke milieu te verbeteren (zie de 
vorenstaande opmerkingen over inrichting en revitalisering) en in de tweede plaats het 
uitbuiten van de mogelijkheden die zich voordoen op het gebied van ecoproducten en 
milieudiensten en -technologieën. In samenhang met deze laatste categorie is ook 
aanbevolen milieu-opleidingen te bevorderen met het oog op het economisch voordeel dat 
daarvan te verwachten valt. 
In de periode 1997-1999 wordt in totaal 479 miljoen ecu bestemd voor maatregelen op 
milieugebied (vergeleken met 397 miljoen ecu in de periode 1994-1996). Gunstige 
effecten op het milieu vallen echter ook te verwachten van andere uitgaven, en met name 
van die voor de revitalisering van industrieterreinen en stadsbuurten. Een van de 
bijzondere kenmerken van de nieuwe programma's is immers de manier waarop is 
gezorgd voor een horizontale integratie van het milieu in andere prioriteiten van de 
programma's. 
Ltf 
Een geïntegreerd milieubeleid 
Een voorbeeld van de horizontale integratie van de milieuaspecten is het GFD voor 
Finland, Dit GM> bevat nieuwe voorstellen voor de oprichting van deskundig» 
evaluatiegroepen die de milieueffecten van de projecten moeten bepalen voordat tot 
tendering ervan wordt besloten. In Denemarken zp de mtaaeties volledig in de 
andere progmmmamaatregelen geïntegreerd. 
Investeren in milieutechnologie 
0e uitgaven voor de revitalisering van stadsdelen buiten beschouwing gelaten, is ia 
Toscane (Italië) 2% miljoen ecu, dat is IS % van de totale middelen 4le voor doelstelling 
2 ter beschikking van deze regio zijn gesteld, bestemd voor aan bedrijven te jp#$& 
financiële stimulansen om te investeren in schone technologie. Het gaat daarbij onder meer 
om recycling, energiebesparing en innovatieve productietechnieken om de uitstoot van 
€¥K*s en Cö2 te beperken Tevens wordt steun verleend voor installaties om industriële 
afvalstoffen te behandelen en te recyclen en voor meetnetten in gebieden waar 
vervuilingsrisico's bestaan, Br wordt onder meer naar gestreefd 30 bedrijven Mi het 
programma te betrekken en de capaciteit voor de behandeling van kdustriele afvalstoffen 
uitte breiden met 12.000,000 m3 per jaar. 
ïn Berlijn (Duitsland) wordt 33,3 miljoen ecu bestemd voor maatregelen im behoeve 
van het bedrijfsleven in het kader van het milieuprogramma en van het ^initiatief voor een 
ecologische economie in de toekomst". Beoogd wordt bijvoorbeeld het verbruik van 
drinkwater met $4.000 m* en de productie van afvalwater met 45,000 m3 per jaar te 
verminderen. Ook wordt ernaar gestreefd bet primaire energieverbruik met $5,000 MWb 
per jaar te verlagen, waardoor elk jaar 6f+000 ton grondstoffen zat kunnen worden 
bespaard. 
Tijdens de onderhandelingen over de programmeringsdocumenten heeft de Commissie 
vastgehouden aan toepassing van de voorschriften inzake de "milieuprofielen", volgens 
welke in alle plannen dienen te zijn opgenomen: een beoordeling van de milieusituatie in 
de betrokken regio, een evaluatie van de milieueffecten van de in het plan opgenomen 
strategie en acties aan de hand van de beginselen van duurzame ontwikkeling en de 
maatregelen die waren genomen om de door de lidstaat aangewezen bevoegde 
milieuautoriteiten bij de voorbereiding en tenuitvoerlegging van het 
programmeringsdocument te betrekken. 
&ST 
IV. CONCLUSIES 
In het Cohesieverslag van de Commissie9 is onderkend dat de regio's van doelstelling 2 te 
kampen hebben met bijzondere moeilijkheden om het hoofd te bieden aan de uitdagingen 
van de internationale concurrentie en te delen in de algemene welvaart van de Unie, met 
inbegrip van de door de interne markt geschapen kansen. De onmiddellijke prioriteit bij de 
communautaire bijstandsverlening is geweest de afhankelijkheid van verouderde 
activiteiten te verkleinen door herstructurering en diversificatie, en in het bijzonder door 
de ontwikkeling van een klimaat waarin de eigen zakelijke mogelijkheden worden beseft. 
In de nieuwe programma's voor doelstelling 2 voor de periode 1997-1999 zijn meer 
stimulansen opgenomen voor bijvoorbeeld investeringen die bijdragen tot een 
werkgelegenheidsintensieve groei en tot duurzame ontwikkeling. De ontwikkeling van het 
menselijke kapitaal is van groot belang en er dient dan ook voor een beter geschoolde 
beroepsbevolking te worden gezorgd door de toegang tot aangepaste en 
kwaliteitsopleidingen te verbeteren, door ondernemerschap te bevorderen en door de 
koppeling tussen opleidingssystemen en arbeidsvoorzieningssystemen en de relaties tussen 
bedrijven en onderzoekinstellingen te versterken. Ter verbetering van het 
innovatievermogen is het ook belangrijk over te gaan tot een meer gerichte benadering 
van maatregelen ter bevordering van onderzoek en technologische ontwikkeling, van de 
overdracht van technologie en van de toepassing van onderzoekresultaten voor de 
ontwikkeling van producten waarnaar vraag zal zijn. Dergelijke maatregelen moeten 
volledig worden geïntegreerd in het economische bestel en de structuur voor onderzoek, 
technologische ontwikkeling en innovatie (OTOI) van de betrokken regio of plaats. Ook 
uitbreiding van de plaatselijke productie en dienstverlening, onder meer op cultureel en 
sociaal gebied, biedt belangrijke mogelijkheden om nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen. 
Door te kennen te geven haar structuurbeleid in de volgende programmeringsperiode te 
zullen heroriënteren erkent de Unie dat sociaal-economische omschakeling met problemen 
gepaard blijft gaan, vooral in de meest welvarende lidstaten. Het gaat dan niet alleen om 
regio's met een kwijnende industrie, maar ook om plattelandsgebieden waar te weinig 
economische diversificatie bestaat en die te lijden hebben onder een ontvolkingsproces, 
om stedelijke gebieden die weinig economische bedrijvigheid kennen en waar in sommige 
buurten een hoge werkloosheid heerst, en om van de visserij afhankelijke gebieden die in 
moeilijkheden verkeren. Een geïntegreerde benadering, gecombineerd met plaatselijke 
inspanningen om synergieën tussen de verschillende programma's en initiatieven van de 
EU te ontwikkelen, zal in de toekomst dan ook van essentieel belang zijn, waarbij de in 
aanmerking te nemen criteria vooral het werkloosheidspercentage, de relatieve betekenis 
van de industriële of agrarische bedrijvigheid en de ernst van de sociale uitsluiting zullen 
zijn. 
In de nieuwe programma's voor doelstelling 2 voor de periode 1997-1999 is op veel van 
de bovengenoemde punten reeds sprake van een belangrijke vooruitgang. Door niet alleen 
de voornaamste elementen en de verwachte effecten van de lopende programma's samen 
te vatten, maar ook de aandacht te vestigen op die aspecten waaraan nog meer moet 
worden gedaan, zal deze mededeling misschien ook een bijdrage leveren aan het 
aanpakken van de economische en sociale omschakeling na 1999. 
COM(96) 542 def. van 6 november 1996: Eerste Verslag over de Economische en Sociale Cohesie. 
ÜG 
ANNEX 1 
ANNEXE 1 
ANLAGE 1 
Breakdown by Funds and by regions of the Objective 2 CSFs and SPDs 1997-1999 
Répartition par Fonds et par régions des Docup et CCA objectif 2 1997-1999 
Aufgliederung nach Fonds und Ziel-2-Regionen der GFK und EPD 1997-1999 
Millions d'écus 
Belgique 
Aubange 
Limburg 
Meuse-Vesdre 
Turnhout 
Allemagne 
Bayern 
Bremen 
Hessen 
Niedersachsen 
Nordrhein- Westfalen 
Rheinland-Pfalz 
Saarland 
Schleswig-Holstein 
West-Berlin 
Danemark 
Lolland 
Nordjylland 
Espagne 
Aragon 
Baléares 
Cataluna 
La Rioja 
Madrid 
Navarra 
Pais Vasco 
France 
Alsace 
Aquitaine 
Auvergne 
Basse-Normandie 
Bretagne 
Bourgogne 
Centre 
Champagn e-A rdennes 
Franche-Comté 
Haute-Normandie 
Languedoc-Roussillon 
Lorraine 
Midi-Pyrénées 
Nord-Pas-de-Calais 
Pays de la Loire 
Picardie 
Poito u- Char en tes 
Provence-Alpes-Côte d'Azur 
Rhône-Alpes FEDER 
173,1 
1.0 
51,0 
95,1 
26,0 
639,9 
13,7 
35,8 
26,5 
33,3 
336.0 
17,9 
41,6 
11,8 
123,3 
52,7 
9,3 
43,4 
1132,4 
78,8 
12,6 
559.6 
15,7 
153,5 
20,4 
291,9 
1852,1 
17,2 
108,5 
69,4 
66,0 
101,6 
58,8 
32,1 
97,1 
47.7 
127.8 
85.1 
143.5 
43,0 
309,0 
130,5 
108,0 
51.4 
131.4 
124,0 FSE 
43,1 
0,0 
16,9 
19,3 
6,8 
261,2 
6,0 
19,3 
3,5 
16,6 
114,6 
9,6 
17,3 
6,3 
67,9 
15,5 
4,5 
11,0 
352,6 
29,7 
2,6 
150,1 
2.6 
58.8 
7.2 
101,7 
394,2 
4,8 
24,0 
12,9 
14,3 
16,7 
10,9 
5,9 
16,7 
8,5 
36,4 
13,8 
30,1 
10,0 
66,4 
32.0 
31,6 
11,4 
23,0 
24,9 TOTAL 
216,1 
1,0 
67,8 
114,4 
32,9 
901,1 
19,8 
55,1 
30,0 
49,9 
450,6 
27.6 
58,9 
18,1 
191,2 
68,2 
13,8 
54,4 
1485,0 
108,4 
15,2 
709,7 
18,4 
212,2 
27,6 
393,5 
2246,3 
21,9 
132,5 
82,3 
80,3 
118,3 
69,7 
38.0 
113.8 
56,2 
164,2 
98.9 
173.6 
53,0 
375,4 
162,5 
139,6 
62,9 
154,4 
148,9 
U-
Breakdown by Funds and by regions of the Objective 2 CSFs and SPDs 1997-1999 
Répartition par Fonds et par régions des Docup et CCA objectif 2 1997-1999 
Aufgliederung nach Fonds und Ziel-2-Regionen der GFK und EPD 1997-1999 
(suite) 
Millions d'écus 
Italie 
Emilia-Romagna 
Friuli-Venezia Giulia 
Lazio 
Liguria 
Lombardia 
Marche 
Piémont a 
Toscane 
Umbria 
Valle d'Aosta 
Veneto 
Luxembourg 
Pays-Bas 
Arnhem-Nijmegen 
Groningen-Zuidoost Drenthe 
Twente 
Zuid Limburg 
Zuidoost-Brabant t 
Finlande 
Royaume-Uni 
Eastern Scotland 
East Midlands 
Gibraltar 
Greater London (East London and the Lee Valley) 
Industrial South Wales 
North East England 
North West England (Greater Manchester, Lancashire and Cheshire) 
Plymouth 
Thanet 
West Cumbria and Furness 
West Midlands 
Western Scotland 
Yorkshire and Humberside 
TOTAL 
Ventilation par Fonds FEDER 
782,7 
11,3 
28,0 
62,4 
92,5 
26,2 
27.7 
259.9 
128,9 
42.1 
13,2 
90,5 
8,0 
292,3 
51,9 
75,0 
50,8 
42,0 
72,5 
104,035 
2014,2 
110,7 
84,9 
4,8 
76,4 
200,8 
282,2 
289,8 
31,3 
18,5 
24,0 
333,5 
263,6 
293,5 
7051,5 
77,1% FSE 
185,1 
2,8 
11,2 
14,6 
37,0 
7,8 
3,3 
49,6 
30,0 
11,0 
0,3 
17,3 
1,8 
149,9 
24,9 
38,0 
28,6 
23,6 
34,8 
29,482 
661,6 
29,2 
28,8 
1,2 
25.2 
53,6 
96,2 
115,0 
7,2 
3,9 
8,4 
114,7 
70,9 
107,2 
2094,3 
22,9% TOTAL 
967,7 
14,2 
39,2 
76,9 
129,5 
34,0 
31,0 
309,5 
158,9 
53,1 
13,5 
107,8 
9,8 
442,1 
76,5 
113,1 
79,4 
65,5 
107,3 
133,517 
2675,8 
139,9 
113,7 
6,1 
101,7 
254,4 
378.4 
404,9 
38.6 
22,4 
32,4 
448,2 
334,5 
400,7 
9145,8 
100,0% 
Contribution of the Structural Funds to Objective 2 development expenditure for the period 1997-1999 
Contribution des Fonds structurels aux dépenses de développement objectif 2 pour la période 1997-1999 
BeJtrag der Struckturfonds am den Entwicklungsausgaben in Ziel 2 für die Periode 1997-1999 ANNEX 2 
ANNEXE 2 
ANLAGE 2 
Mecu 
Environnement productif 
Industries et services 
- Tous types d'industries et services 
-PME 
Tourisme 
infrastructures de soutien 
Ressources humaines 
Formation, emploi 
Centres de formation, équipements 
Recherche & Développement 
Aménagement et réhabilitation 
Sites industriels 
Zones urbaines 
Protection de l'environnement 
Assistance technique 
TOTAL Belgique 
114 
66 
44 
22 
15 
34 
69 
30 
0 
38 
19 
19 
0 
8 
6 
216 Danemark 
37 
12 
12 
0 
9 
17 
30 
15 
0 
15 
0 
0 
0 
0 
1 
68 Allemagne 
327 
113 
54 
59 
13 
201 
378 
242 
2 
134 
142 
142 
0 
45 
10 
901 Espagne 
699 
494 
0 
494 
0 
205 
518 
260 
0 
258 
89 
0 
89 
167 
12 
1485 France 
955 
428 
252 
176 
178 
349 
729 
351 
56 
322 
396 
189 
207 
131 
35 
2246 Italie 
508 
309 
77 
233 
105 
94 
241 
171 
9 
61 
135 
98 
37 
70 
14 
968 Luxem­
bourg 
2 
2 
2 
0 
0 
0 
4 
2 
0 
2 
1 
/ 
0 
4 
0 
10 Pays-Bas 
214 
100 
57 
43 
43 
71 
177 
143 
0 
34 
41 
35 
6 
0 
10 
442 Royaume-
Uni 
1404 
966 
564 
402 
211 
227 
897 
570 
0 
327 
298 
273 
25 
45 
32 
2676 Finlande 
70 
46 
26 
20 
11 
13 
49 
14 
0 
35 
0 
0 
0 
10 
3 
132 TOTAL 
4330 
2535 
1088 
1447 
586 
1210 
3092 
1799 
67 
1226 
1121 
757 
365 
479 
122 
9145 % 
47,4% 
27.7% 
11.9% 
15.8% 
6.4% 
13.2% 
33,8% 
19.7% 
0.7% 
13.4% 
12,3% 
8.3% 
4.0% 
5,2% 
1,3% 
100,0% 
BIJLAGE 3 
BELGIË 
Basisinformatie 
Tussen 15 april en 24 juli 1997 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de vier 
Belgische gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's). De regio's die in België 
voor bijstand uit de Structuurfondsen in het kader van doelstelling 2 in aanmerking 
komen, zijn Limburg, Turnhout, Aubange en Luik. 
De totale bijdrage uit de Fondsen (inclusief in de voorgaande programmeringsperiode 
1994-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope van 26 miljoen ecu die zijn 
overgedragen) bedraagt 216 miljoen ecu (EFRO 80 %, ESF 20 %), als volgt verdeeld: 
min ecu min ecu 
Limburg 62,8 Luik 114,4 
Turnhout 32,8 Aubange 1,1 
Strategieën voor regionale ontwikkeling 
Het strategische doel van de GPD's voor Limburg en Turnhout is arbeidsplaatsen te 
scheppen door middel van sociaal-economische ontwikkeling zonder het milieu te 
schaden. De strategie voor Aubange bestaat erin grote bedrijven die zich daar onlangs 
hebben gevestigd, in de economische structuur van het gebied te integreren, vooral door 
relaties tussen bedrijven te stimuleren via maatregelen op het gebied van uitbesteding, 
O&O, logistiek en externe dienstverlening. In het GPD voor Luik wordt de strategie van 
de periode 1994-1996 voortgezet: structurele omschakeling van de metaalindustrie wordt 
gecombineerd met ondersteuning van sectoren met groeimogelijkheden via maatregelen 
om investeringen, O&O en opleiding te bevorderen. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
Limburg en Turnhout hebben drie ontwikkelingsprioriteiten gemeen, terwijl Turnhout 
ook plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid wil steunen in het 
kader van de prioriteit "plaatselijke economie": 
• Industrie 
• Dienstensector 
• Milieu 
• Plaatselijk economie (Turnhout) 
?>© 
Voor Luik zijn de volgende ontwikkelingsprioriteiten overeengekomen: 
Dynamiek en economische diversificatie 
Technologische innovatie 
De regio aantrekkelijker maken 
Dynamisering van de werkgelegenheid via de sociale markteconomie 
In Aubange worden de maatregelen ter bevordering van de integratie van MKB-bedrijven 
in de betrokken regio uitgevoerd in het kader van de volgende prioriteit: 
• Steun aan bedrijven en voor werkgelegenheid in het kader van een sterkere 
bewustmaking op het gebied van de informatiemaatschappij 
Effecten 
In Limburg zijn de plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven erop gericht 100 nieuwe 
banen te scheppen, waarvan de helft voor vrouwen. Andere streefcijfers zijn onder meer 
de opleiding van 13.625 personen, de oprichting van 35 nieuwe bedrijven per jaar en het 
gebruik van 40 ha herontwikkelde grond voor economische bedrijvigheid. In het GPD 
voor Turnhout wordt verwacht dat 5.800 nieuwe banen zullen worden geschapen, 5.000 
mensen zullen worden opgeleid, 250 MKB-bedrijven zullen worden betrokken bij 
technologische en innovatieve projecten, nieuwe MKB-bedrijven met een totale 
oppervlakte van 16.000 m2 zullen worden opgericht en 130 ha bedrijventerrein 
beschikbaar zal komen. Aubange verwacht 50 nieuwe rechtstreekse arbeidsplaatsen te 
zullen scheppen, terwijl Luik er tegen eind 1999 5.000 geschapen wil hebben en de 
werkloosheid gedaald wil zien tot het nationale gemiddelde. 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
Tijdens de onderhandelingen tussen de .Commissie, de Vlaamse autoriteiten en de twee 
betrokken regio's. Turnhout en Limburg, zijn de GPD's van deze regio's in een aantal 
opzichten versterkt: 
- De acties ter bevordering van gelijke kansen zijn concreter gemaakt en dat geldt ook 
voor de acties op het gebied van de informatiemaatschappij. Er is zeker gesteld dat de 
programma's zich concentreren op de ergst getroffen gebieden binnen de betrokken 
regio's. 
- Het aandeel van de basisinfrastructuur is verlaagd ten gunste van de maatregelen voor 
het bedrijfsleven (MKB). Zo wordt er minder geld beschikbaar gesteld voor het 
"Fenix"-project. Nieuwe arbeidsplaatsen moeten worden gereserveerd voor mensen uit 
de streek. Wat de resterende infrastructuurmaatregelen betreft, moest worden 
aangetoond dat er sprake is van een rechtstreeks verband met economische 
bedrijvigheid en het scheppen van arbeidsplaatsen. 
3i 
- Het belang van acties ter bevordering van het scheppen van werkgelegenheid werd 
beklemtoond door voor elke maatregel fysieke indicatoren op te nemen en door te 
bepalen dat het werkgelegenheidseffect van elk project moet worden aangetoond. De 
prioriteit "plaatselijke economie" is toegespitst op projecten met een plaatselijk effect, 
terwijl bij de overige prioriteiten de effecten zich op regionaal niveau voordoen. 
- Er zijn strengere voorwaarden opgenomen met betrekking tot de milieurapportering. 
Zo dient er een "milieuprofiel" van de regio te zijn en moet jaarhjks verslag worden 
uitgebracht over de effecten van de projecten op het milieu. In de programma's is een 
prioriteit opgenomen die specifiek betrekking heeft op de milieuaspecten. 
- De programmering is verfijnd. Er is gezorgd voor een sterkere coherentie niet alleen 
tussen de sociaal-economische analyse en de verschillende prioriteiten en maatregelen, 
maar ook tussen de Fondsen. 
Dit laatste aspect heeft ook een belangrijke rol gespeeld in de onderhandelingen over de 
GPD's voor Luik en Aubange. De beoogde verfijning van de programmering is 
grotendeels bereikt door: 
- het aantal maatregelen sterk te verminderen om te zorgen voor een betere coherentie 
tussen de maatregelen en de algemene strategie van het GPD, 
- selectiecriteria te bepalen waarin rekening wordt gehouden met het aspect 
werkgelegenheid, 
- de uitvoeringsregeling voor sommige maatregelen zo te wijzigen dat het effect op het 
plaatselijke MKB groter zal zijn, 
- de OTO-maatregelen in die zin te heroriënteren dat meer nadruk zal worden gelegd op 
een analyse van de behoeften van de bedrijven, op de benutting van de 
onderzoekresultaten en op de verspreiding van innovaties in het MKB, 
- sommige investeringen in basisinfrastructuur die waren voorgesteld, af te wijzen. 
tfL 
DENEMARKEN 
Basisinformatie 
Op 22 april 1997 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de twee 
gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) voor Denemarken. De Deense 
regio's die voor bijstand uit de Structuurfondsen in het kader van doelstelling 2 in 
aanmerking komen, zijn Noord-Jutland en Lolland. De totale bijdrage uit de 
Structuurfondsen, inclusief in de voorgaande programmeringsperiode ongebruikt gebleven 
middelen ten belope van 2,7 miljoen ecu die zijn overgedragen, bedraagt 68,23 miljoen 
ecu (EFRO 77 %, ESF 23 %), als volgt verdeeld: 
min ecu 
Noord-Jutland 54,40 
'Lolland 13,83 
Strategieën voor regionale ontwikkeling 
Het algemene strategische doel van het GPD voor Noord-Jutland bestaat erin de 
voorwaarden voor een sterkere groei van de bedrijven van de regio te verbeteren en 
daardoor het aantal arbeidsplaatsen in deze regio van doelstelling 2 in het algemeen te 
vergroten. In de strategie om dit doel te bereiken is "mondialisering" het trefwoord: de 
bedrijven moeten beter internationaal kunnen concurreren door innovatie, diversificatie, 
meer vakbekwaamheid, betere opleidingen en versterking van het infrastructurele kader. 
In de strategie voor Lolland gaat het erom het potentieel van de regio te ontwikkelen en 
te gebruiken en een interactie tussen de regio en nationale economische context teweeg te 
brengen. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
In Noord-Jutland zijn in het kader van de strategie twee ontwikkelingsprioriteiten 
bepaald: 
• Mondialisering van industrie en dienstensector 
• Mondialisering van de toeristische sector 
In Lolland is de belangrijkste prioriteit: 
Ontwikkeling van bedrijven op basis van het potentieel van de regio 
*b 
Effecten 
In de hoofdtekst van deze mededeling is reeds gesproken over streefcijfers wat het aantal 
te scheppen of in stand te houden arbeidsplaatsen betreft. Tot de andere doeleinden die 
met de programma's worden nagestreefd, behoren: 
Noord-Jutland: 
- oprichting van 17 bedrijven; 
- verhoging van de omzet van MKB-bedrijven met 313 miljoen ecu; 
- introductie van nieuwe technieken of productieprocessen door 50 % van de 
deelnemende MKB-bedrijven; 
- ontwikkeling van nieuwe afzetmarkten in het kader van 55 % van de projecten; 
- opleiding van circa 4.800 personen. 
Lolland: 
- opleiding van 600 personen; 
- andere effectindicatoren die onder meer betrekking hebben op het technologische 
niveau van het MKB, het aantal gelegde O&O-contacten en de door het MKB 
gevonden nieuwe afzetmarkten. 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
De twee Deense GPD's in het kader van doelstelling 2 voor de periode 1997-1999 zijn het 
resultaat van intensieve werkzaamheden op alle niveaus van het partnerschap tussen de 
regio's, de lidstaat en de diensten van de Commissie. In november 1996 is in Kopenhagen 
een onderhandelingsbijeenkomst gehouden met vertegenwoordigers van beide regio's, de 
lidstaat en de Commissie. Een gelukkige omstandigheid was dat ten tijde van deze 
werkzaamheden de evaluatie halverwege de looptijd voor de periode 1994-1996 nagenoeg 
was voltooid, zodat gebruik kon worden gemaakt van de aanbevelingen in het betrokken 
verslag. De volgende bijzondere aspecten kunnen hier worden vermeld: 
- De analyse van de sociaal-economische situatie in de betrokken regio's is aanzienlijk 
uitgebreid en is geactualiseerd met de meest recente cijfers over de omstandigheden, 
behoeften en kansen in de regio's. Voor Lolland heeft dit geresulteerd in een nieuwe 
maatregel om te voorzien in de individuele opleidingsbehoeften van de verschillende 
door werkloosheid bedreigde groepen. 
- In het programma voor Lolland zijn geringe aanpassingen aangebracht, terwijl nog 
vóór de onderhandelingen de algemene strategie voor Nordjylland is veranderd van 
"industrialisering" in "mondialisering". 
- De structuur van het programma voor Nordjylland is gewijzigd om het beheer van het 
programma te vereenvoudigen. 
- In de programma's zal minder nadruk op rechtstreekse investeringssteun aan bedrijven 
worden gelegd, en meer op verbetering van de randvoorwaarden voor de bedrijven. 
- Er zal steun worden verleend voor beroepsopleiding, planning, flexibele 
opleidingsmogelijkheden, projecten op het gebied van runctieroulering en een 
leerlingenstelsel voor volwassenen. 
^ 
In de nieuwe programma's zijn investeringen in basisinfrastructuur uitgesloten en 
vervangen door investeringen in "strategische infrastructuur" (b.v. infrastructuur voor 
O&O en infrastructuur ter ondersteuning van communicatie- en informatiesystemen). 
Hoewel gelijkheid van vrouwen en mannen in de Deense wetgeving is verankerd en 
gelijke kansen een impliciete horizontale doelstelling is waarop de Deense autoriteiten 
zich hebben vastgelegd, bevatten de programma's toch maatregelen die bijzondere 
aandacht besteden aan de opleiding van vrouwen. 
Aan de kwantificering van de indicatoren is bijzondere aandacht besteed en het systeem 
om de "PHYSIN"-database van bijgewerkte cijfers te voorzien is verbeterd. 
In de Toezichtcomités heeft nu een vertegenwoordiger van de milieuautoriteiten 
zitting. 
^>S" 
DUITSLAND 
Basisinformatie 
Op 7 mei 1997 heeft de Commissie de 9 Duitse gecombineerde 
programmeringsdocumenten (GPD's) goedgekeurd. De Duitse regio's die in aanmerking 
komen voor bijstand uit de Structuurfondsen in het kader van doelstelling 2, zijn Bayern, 
Berlin, Bremen, Hessen, Niedersachsen, Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz, 
Saarland en Schleswig-Holstein. De totale bijdrage uit de Fondsen (inclusief in de 
voorgaande programmeringsperiode 1994-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope 
van 40 miljoen ecu die zijn overgedragen) bedraagt 901 miljoen ecu (EFRO 71 %; ESF 
29 %), verdeeld als volgt : 
Bayern 
Berlin 
Bremen 
Hessen 
Niedersachsen min ecu 
19,8 
191,2 
55,1 
29,9 
49,9 Nordrhein-Westfalen 
Rheinland-Pfalz 
Saarland 
Schleswig Holstein min ecu 
450,6 
27,6 
58,9 
18,0 
Strategieën voor regionale ontwikkeling 
De belangrijkste strategische doeleinden in Bayern blijven het verminderen van de 
afhankelijkheid van traditionele industrie door diversificatie waarbij wordt geïnvesteerd in 
groeisectoren, en het verminderen van de kwetsbaarheid van de regionale economie voor 
economische crises. 
In Berlin is de strategie erop gericht het proces van de-industrialisatie te stoppen en de 
verschillen tussen Oost- en West-Berlijn te verkleinen, waarbij het de bedoeling is dat dit 
laatste stadsdeel een locomotieffiinctie vervult voor Oost-Berlijn en het omringende 
gebied. 
Met de strategie voor Bremen wordt beoogd alle acties op het gebied van structurele 
ontwikkeling te integreren, waarbij het accent vooral ligt op diversificatie van de regionale 
economische structuur, versterking van de diensten- en de toeristische sector en 
verbetering van de factoren die van invloed zijn op de keuze van een vestigingsplaats, 
ondermeer door milieubescherming en -verbetering. Een kenmerk van de aanpak in 
Hessen is dat steun wordt verleend aan MKB- en andere bedrijven die bij hun 
milieu-investeringen verder gaan dan wettelijk is voorgeschreven. 
De strategie voor Niedersachsen blijft er net als in de periode 1994-1996 op gericht iets 
te doen aan het verlies van arbeidsplaatsen dat het gevolg is van de veranderingen in het 
bedrijfsleven. De strategische doeleinden in Nordrhein-Westfalen houden ondermeer in 
dat deze regio economie en ecologie aan elkaar wil koppelen en een hoofdrolspeler in de 
mediasector wil worden. 
^é 
In Rheinland-Pfalz is het streven erop gericht voor meer groei en werkgelegenheid te 
zorgen en tegelijk het concurrentievermogen te verbeteren van het bedrijfsleven in het 
algemeen, en het MKB in het bijzonder. Tot de ontwikkelingsdoelstellingen van Saarland 
behoren ondermeer de verbetering van vervoer en communicatie en een betere benutting 
van de voordelen van de grensoverschrijdende samenwerking 
(Saarland-Lotharingen-Luxemburg). De strategie voor Schleswig-Holstein ligt in het 
verlengde van de prioriteiten van de voorgaande periode en behelst ondermeer het 
verminderen van de structurele problemen die in Kiel te gevolg zijn van de crisis in de 
scheepsbouw, en het omschakelen van de bewapeningsindustrie. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
Om de bovengenoemde strategische doeleinden te kunnen bereiken zijn in de GPD's de 
volgende ontwikkelingsprioriteiten opgenomen : 
Diversificatie en modernisering van de industrie (incl. ambachtelijke sector) (b.v. 
Bremen en Niedersachsen) 
Infrastructuur ten behoeve van economische bedrijvigheid (b.v. Bayern, Berlin, 
Rheinland-Pfalz, Schleswig-Holstein) 
Technologische ontwikkeling en innovatie (b.v. Berlin, Nordrhein-Westfalen, 
Rheinland-Pfalz, Saarland) 
Ontwikkeling van het menselijke potentieel, opleiding en kwalificatie (alle GPD's) 
Milieubescherming, revitalisering, enz. (b.v. Berlin, Bremen, Nordrhein-Westfalen, 
Saarland) 
Effecten 
In alle GPD's zijn voorafgaande beoordelingen van de effecten van het programma 
opgenomen. Het betreft een raming van het netto-aantal extra arbeidsplaatsen die in het 
werkgebied van het programma zullen worden geschapen (zie de hoofdtekst van deze 
mededeling) en daarnaast nog een serie andere gekwantificeerde fysieke en economische 
resultaten. Voorbeelden daarvan zijn : 200 ha herontwikkelde terreinen in Bremen; de 
opleiding van 100-200 werklozen in Hessen; de recycling van 6.000 ton afvalstoffen per 
jaar in Berlin; de overheveling van 100.000 wegtransporten per jaar naar de spoorwegen 
(Nordrhein-Westfalen); 3.000 adviseringen en 50 seminars per jaar op het gebied van 
technologie-overdracht (Saarland). 
>* 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
Er is vrij vroeg begonnen met de bespreking van vorm en inhoud van de regionale 
ontwikkelingsplannen voor de periode 1997-1999. In de vergadering van het 
Toezichtcomité voor doelstelling 2 op 14/15 mei 1996 is aandacht besteed aan belangrijke 
aspecten van de nieuwe programmering zoals de beleidsprioriteiten voor doelstelling 2, de 
toewijzing van financiële middelen aan de afzonderlijke deelstaten en de aan de evaluatie 
te stellen eisen, om ervoor te zorgen dat bij de programmering met deze aspecten rekening 
zou worden gehouden. De in augustus 1996 ingediende regionale ontwikkelingsplannen 
waren opgesteld volgens een vooraf overeengekomen geharmoniseerd schema, wat de 
uitvoerige bespreking van elk van de negen afzonderlijke plannen heeft vergemakkelijkt. 
Het resultaat is een coherent geheel van strategische doelstellingen, prioriteiten en 
maatregelen, waarbij in de meeste nieuwe GPD's de concrete acties worden gepresenteerd 
op het niveau van de projecten. 
Hoewel sprake is van een hoge mate van continuïteit met de voorgaande GPD's, wordt in 
alle nieuwe GPD's ook het accent gelegd op de prioriteiten die in de richtsnoeren van de 
Commissie naar voren zijn gebracht. Tijdens de onderhandelingen zijn de volgende 
belangrijke verbeteringen in vergelijking met de voorgaande programmeringsperiode 
bereikt : 
- In alle GPD's wordt het accent gelegd op doelstellingen die verband houden met 
werkgelegenheid. Zo heeft in een aantal programma's (Berlin, Nordrhein-Westfalen) 
een belangrijke verschuiving van opleidingsmaatregelen naar werkgelegenheidssteun 
plaatsgevonden. Maatregelen die in de voorgaande periode weinig banen bleken te 
hebben opgeleverd, werd stopgezet. 
- Acties op het gebied van het milieu en van gelijke kansen werden in de prioriteiten 
opgenomen als horizontale doelstellingen en waar dat passend leek ook als specifieke 
maatregelen. 
- De maatregelen ter ondersteuning van het MKB werden uitgebreid en ook meer 
toegespitst op de behoeften van het MKB (b.v. op het gebied van O&O en 
risicokapitaal). 
- De synergieën tussen de EFRO- en de ESF-acties werden verbeterd. 
- Er is gezorgd voor consistentie en complementariteit tussen de maatregelen in het 
kader van doelstelling 2 en die in het kader van de doelstellingen 3 en 4. 
- De bestaande en nieuwe maatregelen in het kader van de werkgelegenheidspacten 
werden in de programma's opgenomen. 
- De kwantificering van de doelstellingen werd op het punt van de verwachte resultaten 
belangrijk verbeterd. 
- De prioriteit "plaatselijke ontwikkeling" (nieuwe bronnen van werkgelegenheid) werd 
hoofdzakelijk vertaald in opleidingsmaatregelen voor allerlei dienstverlenende banen 
(van op het bedrijfsleven gerichte dienstverlening tot maatschappelijk of buurtwerk en 
banen in de milieusector). 
^8 
SPANJE 
Basisinformatie 
Op 12 juni 1997 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan het Communautaire 
Bestek (CB) voor de periode 1997-1999 voor de Spaanse regio's die onder doelstelling 2 
vallen. Dit CB wordt ten uitvoer gelegd door middel van zeven regionale operationele 
programma's en één multiregionaal operationeel ESF-programma. 
De totale bijdrage uit de Structuurfondsen (inclusief de in de voorgaande 
programmeringsperiode 1994-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope van 
156 miljoen ecu die zijn overgedragen) bedraagt 1.485 miljoen ecu (EFRO 76%, ESF 
24 %), als volgt verdeeld : 
min ecu min ecu 
Aragón 108,44 Madrid 212,23 
Baléares 15,19 Navarra 27,63 
Cataluaa 709,69 La Rioja 18,35 
PaisVasco 393,51 
Strategieën voor regionale ontwikkeling 
De strategie van het communautaire bestek wordt gekenmerkt door continuïteit ten 
opzichte van het voorgaande CB voor de periode 1994-1996 en is toegespitst op het 
scheppen van werkgelegenheid en het vergroten van het concurrentievermogen van de 
bedrijven. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
De strategie voor regionale ontwikkeling is vertaald in de volgende 
ontwikkelingsprioriteiten : 
• Steun voor werkgelegenheid en voor het vergroten van het concurrentievermogen van 
de bedrijven 
• Milieubescherming en -verbetering 
• O&O, technologie en innovatie 
• Ontwikkeling van het vervoer ten behoeve van de economische bedrijvigheid 
• Plaatselijke en stedelijke ontwikkeling 
Effecten 
Voor elk van de bovengenoemde prioriteiten is.een aantal gekwantificeerde indicatoren 
bepaald. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het aantal nieuwe bedrijven per 10.000 
inwoners (prioriteit 1), het met behulp van nieuwe installaties behandelde percentage 
afvalstoffen (prioriteit 2), de OTO-werkgelegenheid in procenten van de totale 
werkgelegenheid (prioriteit 3), de dichtheid van het wegen- of spoorwegnet (prioriteit 4) 
en de gemiddelde werkloosheidsduur (prioriteit 5). 
bS 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
Tijdens de partnerschapsonderhandelingen over het CB kon het oorspronkelijke plan 
overeenkomstig de leidraad van de Commissie op de volgende belangrijke punten worden 
aangepast : 
- In vergelijking met het omschakelingsplan bestemt het CB meer financiële middelen 
voor het MKB op het gebied van productieve investeringen, zachte maatregelen en 
beroepsopleiding. 
- De financiële bijdrage uit het EFRO voor prioriteit 3 (onderzoek, technologie en 
innovatie) is verhoogd. 
- De door het EFRO en de door het ESF medegefinancierde acties werden beter 
geïntegreerd en er is gezorgd voor een duidelijke differentiatie tussen de ESF-acties in 
het kader van doelstelling 2 en die in het kader van de doelstellingen 3 en 4. 
- Het EU-participatiepercentage voor prioriteit 4 (vervoer ten behoeve van economische 
bedrijvigheid) is verlaagd ten opzichte van wat oorspronkelijk werd voorgesteld. 
- De ESF-acties voor prioriteit 2 (milieubescherming) zullen specifiek worden 
aangegeven, wat de ESF-steun op dit terrein zichtbaarder zal maken. 
t-iO 
FRANKRIJK 
Basisinformatie 
Voor doelstelling 2 van de Structuurfondsen zijn 19 Franse regio's in aanmerking 
genomen. Alle betrokken gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) met 
uitzondering van dat voor Lorraine zijn door de Commissie tussen 24 maart en 
4 augustus 1997 goedgekeurd. 
De totale bijdrage uit de Fondsen (inclusief in de voorgaande programmeringsperiode 
1994-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope van 208,6 miljoen ecu die worden 
overgedragen, maar exclusief 39,4 miljoen ecu die nog moet worden toegewezen voor een 
multiregionaal programma ten behoeve van de defensie-industrie met bijbehorende 
technische bijstand) bedraagt 2.246 miljoen ecu (EFRO 82 %; ESF 18 %), als volgt 
verdeeld : 
min ecu 
Alsace 21,9 
Auvergne 82,3 
Bretagne 118,3 
Centre 37,9 
Franche-Comté 56,2 
Languedoc-Roussillon 98,9 
Midi-Pyrénées 52,9 
Pays de la Loire 162,5 
Poitou-Charentes 62,9 
Provence-Alpes Côte d'Azur 154,4 Aquitaine 132,5 
Basse-Normandie 80,3 
Bourgogne 69,7 
Champagne-Ardenne 113,8 
Haute-Normandie 164,2 
Lorraine 173,6 
Nord-Pas-de-Calais 375,4 
Picardie 139,6 
Rhône-Alpes 148,9 
Strategieën voor regionale ontwikkeling 
De algemene strategie van deze regio's is gericht op het scheppen en in stand houden van 
werkgelegenheid, wat grotendeels in het verlengde ligt van de prioriteiten voor de 
voorgaande programmeringsperiode 1994-1996. De verschillende regionale benaderingen 
kunnen worden gerekend tot een van de volgende grote strategische doelstellingen, al 
vallen zij soms ook gedeeltelijk samen met andere van die doelstellingen : 
- steunverlening voor de oprichting en ontwikkeling van bedrijven, met inbegrip van 
dienstverlening aan het MKB op het gebied van informatie- en 
communicatietechnologie, financiële instrumentering en vergroting van de 
uitvoercapaciteit (Basse-Normandie, Languedoc-Roussillon, Nord-Pas de Calais); 
- diversificatie om traditionele industrie te vervangen door nieuwe economische 
bedrijvigheid, waarbij het ondermeer gaat om onderzoek en technologieoverdracht en 
plaatselijke ontwikkeling (Champagne-Ardenne) of om dienstverlening van hoog 
niveau en ontwikkeling van het toerisme (Provence-Alpes-Côte d'Azur); 
<H 
- instandhouding van de bestaande of totstandbrenging van nieuwe industriële 
werkgelegenheid (Midi-Pyrénées) of handhaving van een sterke industriële 
aanwezigheid in combinatie met diversificatie in nieuwe sectoren en verankering van 
bedrijven in de regio (Rhône-Alpes); 
- ontwikkeling op basis van het eigen potentieel (Bourgogne, Centre); 
- vergroting van de aantrekkelijkheid van het gebied en verbetering van de bedrijven en 
van het economische klimaat (Auvergne, Aquitaine). 
Prioriteiten 
Belangrijke ontwikkelingsprioriteiten in de GPD's zijn dan ook : 
Ondersteuning van de ontwikkeling van bedrijven 
Verbetering en herstructurering van het gebied en van omgevingsfactoren 
Onderzoek en technologische ontwikkeling en innovatie 
Valorisatie van het menselijke potentieel 
Vergroting van de aantrekkelijkheid van het gebied 
Effecten 
In de GPD's is het aantal in het werkgebied van het programma te scheppen 
arbeidsplaatsen geraamd (zie hoofdtekst van de mededeling) en daarnaast zijn voor elk 
van de betrokken maatregelen ook prestatie-indicatoren en gekwantificeerde 
doelstellingen opgenomen. 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
Het betrof met name : 
- de toevoeging van in sommige van de oorspronkelijke voorstellen ontbrekende 
elementen met betrekking tot bijvoorbeeld de sociaal-economische analyse, de 
basisindicatoren, de evaluatie op milieugebied en de analyse van de behoeften, vooral in 
verband met stedelijke problemen en de defensie-industrie; 
- de verbetering van de maatregelen voor het famen van de opleidingsbehoeften; 
- de handhaving of versterking, in zowel kwalitatief als financieel opzicht, van het reeds 
in de vorige periode gevoerde beleid ter bevordering van O&O; 
- een aanpassing van de middelen ter ondersteuning van het MKB om de negatieve 
effecten op te vangen van de problemen in sectoren zoals de defensie-industrie; 
- het schrappen van infrastructuurvoorstellen die niet strookten met de richtsnoeren van 
de Commissie terzake, zulks in partnerschapsoverleg; 
Ht, 
de opneming in het programma van de territoriale en plaatselijke 
werkgelegenheidspacten (bijvoorbeeld voor Pays de la Loire en Nord-Pas de Calais) 
en met de Franse autoriteiten gemaakte afspraken om de pactmethodologie ook te 
gebruiken voor andere in de loop van de uitvoering van de GPD's in te dienen 
voorstellen (b.v. voor Picardie en Haute-Normandie); 
de uitbreiding van specifieke acties om stedelijke problemen aan te pakken; 
de opneming van extra informatie over de milieu-effecten van maatregelen, waarbij het 
met name de vraag betreft in hoeverre economische en * havenontwikkeling 
(Haute-Normandie, Pays de la Loire) verenigbaar is met de instandhouding van 
habitats (in het bijzonder op grond van de vogel- en de habitatrichtlijn). 
Hb 
ITALIE 
Basisinformatie 
Van de 11 gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) voor de Italiaanse 
regio's die onder doelstelling 2 vallen, heeft de Commissie er tussen 7 mei en 24 juli 1997 
9 goedgekeurd. Naar verwachting zullen de GPD's voor Friuli en Lazio begin 
oktober 1997 worden goedgekeurd. 
De totale bijdrage uit de Structuurfondsen (inclusief in de voorgaande 
programmeringsperiode 1994-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope van 
170 miljoen ecu die zijn overgedragen) bedraagt 968 miljoen ecu (EFRO 80 %; ESF 
20 %), als volgt verdeeld : 
Emilia-Romagna 
Friuli-Venezia-Giulia 
Lazio 
Liguria 
Lombardia 
Marche min ecu 
14,2 
39,3 
76,9 
129,5 
34,0 
31,0 Piemonte 
Toscana 
Umbria 
Valle d'Aosta 
Veneto 309,5 
159,0 
53,2 
13,5 
107,9 
Strategieën voor regionale ontwikkeling 
In het algemeen vormen de strategieën een voortzetting van die van de voorgaande 
programmeringsperiode 1994-1996. De strategische doeleinden zijn in sommige gevallen 
beter gedefinieerd (b.v. Marche) of in sterkere mate geografisch toegespitst (Lazio) dan 
in de voorgaande periode. 
Gemeenschappelijke strategische doeleinden zijn bijvoorbeeld : 
- Versterking en modernisering van het MKB en oprichting van nieuwe bedrijven (b.v. 
Friuli-Venezia-Giulia, Lazio, Liguria, Veneto, Marche, Piemonte, Toscana) 
- Diversificatie door investeringen in geavanceerd technologisch onderzoek en 
innovatieve sectoren (b.v. Friuli-Venezia-Giulia, Liguria, Emilia-Romagna, 
Toscana) 
- Milieuverbetering en vergroting van de aantrekkelijkheid van de regio (alle regio's 
behalve Valle d'Aosta) 
- Ontwikkeling van het menselijke potentieel en opleiding (alle regio's) 
Een specifiek strategisch doel van Emilia-Romagna is het bevorderen van de relaties 
tussen het nieuwe doelstelling 2-gebied Ferrara en Reggio/Modena. 
kn 
Ontwikkelingsprioriteiten 
Dientengevolge bevatten de Italiaanse GPD's de volgende belangrijke 
ontwikkelingsprioriteiten : 
Versterking van bestaande MKB-bedrijven en bevordering van de oprichting van 
nieuwe bedrijven 
Streekontwikkeling en -verbetering 
Ontwikkeling van het menselijke potentieel en opleiding 
Milieubescherming en -herstel 
Toerisme en cultureel erfgoed 
Onderzoek en technologie en informatiemaatschappij 
Territoriaal werkgelegenheidspact (Emilia-Romagna) 
Gelijke kansen 
Effecten 
De aantallen te scheppen of in stand te houden arbeidsplaatsen zijn vooraf geraamd (zie 
hoofdtekst van de mededeling). Voorbeelden van andere verwachte effecten zijn : 
- steunverlening aan 1.700 MKB-bedrijven (Toscana) 
- toeneming van het aantal hotelboekingen door toeristen met 200.000 (Umbria) 
- herontwikkeling van 450.000 m2 ongebruikte grond (Piemonte) 
- verhoging van de behandelde hoeveelheid afvalstoffen met 50.000-100.000 ton 
(Lombardia) 
- opleiding van 120 academici tot adviseur inzake innovatie op informatiegebied (Lazio) 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
Na een eerste onderhandelingsronde met de Italiaanse autoriteiten in Rome van 4 tot en 
met 8 november 1996 over alle 11 programmeringsdocumenten zijn met elke regio 
afzonderlijke besprekingen gevoerd. De belangrijkste resultaten kunnen als volgt worden 
samengevat : 
- de formulering van de programmeringsdocumenten werd verbeterd om de strategie en 
doelstellingen van elk programma nauwkeuriger aan te geven; 
- de financiële toewijzingen voor de afzonderlijke maatregelen werden herzien. Met 
name werd een algemene onderschatting geconstateerd van de benodigde middelen op 
het gebied van het menselijke potentieel en de technologische innovatie. Daarom werd 
voor het merendeel van de GPD's besloten tot een verhoging van de ESF-bijstand om 
deze op zijn minste op hetzelfde niveau als in de voorgaande periode te kunnen 
handhaven (d.w.z. gemiddeld circa 20 %). Ook voor onderzoek en technologische 
innovatie werd in extra steun voorzien; 
- de prioriteiten van elk GPD werden gereorganiseerd. Met name werden in 
overeenstemming met de richtsnoeren van de Commissie innovatieve elementen 
opgenomen (waaronder de informatiemaatschappij en de werkgelegenheidspacten); 
<*r 
de verschillende voor medefinanciering voorgestelde maatregelen werden onderworpen 
aan een gedetailleerd onderzoek, met name om na te gaan of zij subsidiabel waren en 
als geschikt mochten worden beschouwd. Over het algemeen werden de opmerkingen 
van de Commissie door de Italiaanse autoriteiten op prijs gesteld; 
bijzondere aandacht werd besteed aan de milieu-aspecten, waarbij het ging om 
verbeteringen met betrekking tot de milieuprofielen, de kwantificering van de 
indicatoren en effecten en de inschakeling van de milieu-autoriteiten bij de 
voorbereiding en uitvoering van de GPD's; 
het additionaliteitsprobleem werd besproken en vertegenwoordigers van de schatkist 
zegden toe voorlopige gegevens voor 1997-1999 te zullen verstrekken die zouden 
worden berekend met behulp van dezelfde methodologie als die welke in het verleden 
is gebruikt, en daarnaast ook definitieve gegevens voor de jaren 1994-1995 te zullen 
meedelen; 
in overeenstemming met de richtsnoeren van de Commissie werd bij het 
programmeringsproces voor alle Italiaanse GPD's bijzondere aandacht besteed aan 
geïntegreerde benaderingen waarvan mag worden verwacht dat zij nieuwe 
arbeidsplaatsen zullen opleveren, waarbij speciale nadruk werd gelegd op nieuwe 
bronnen van werkgelegenheid. Ook voorziet het merendeel van de GPD's in de 
toekenning van werkgelegenheidssteun. 
& 
LUXEMBURG 
Basisinformatie 
Op 15 april 1997 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan het gecombineerde 
programmeringsdocument (GPD) voor de onder doelstelling 2 vallende regio 
Esch-sur-Alzette en Capellen in het Groothertogdom Luxemburg. De totale bijdrage uit 
de Fondsen (inclusief in de voorgaande programmeringsperiode 1994-1996 ongebruikt 
gebleven middelen ten belope van 1,771 miljoen ecu die zijn overgedragen) beloopt 
9,837 miljoen ecu (EFRO 81 %, ESF 19 %). 
Strategie voor regionale ontwikkeling 
De strategie voor de nieuwe programmeringsperiode behelst dat wordt doorgegaan met 
het op diversificatie gerichte beleid om iets te doen aan de problemen die het gevolg zijn 
van het feit dat de regio van oudsher sterk afhankelijk is van de staalindustrie : om nieuwe 
bedrijven aan te trekken dienen maatregelen te worden genomen op het gebied van 
ondermeer ondersteunende infrastructuur, productieve investeringen, beroepsopleiding, 
onderzoek en ontwikkeling en technologieoverdracht. Bijzondere nadruk wordt gelegd op 
verbetering van de kwaliteit van het milieu. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
In het kader van de bovenvermelde strategie zijn vijf ontwikkelingsprioriteiten bepaald 
voor medefinanciering door de Gemeenschap : 
Bedrijfsinnovatie 
Bevordering van de ontwikkeling en de diversificatie van de economische structuur en 
bedrijvigheid 
Milieubescherming en -verbetering 
Maatregelen op het gebied van de ontwikkeling van het menselijke potentieel om 
werkgelegenheid in de regio te helpen behouden en scheppen 
Technische bijstand 
Effecten 
Tot de volgens het GPD te verwachten effecten behoort het scheppen of in stand houden 
van 700 à 900 directe arbeidsplaatsen. Voorts zijn bijvoorbeeld in het kader van prioriteit 
3 "Milieubescherming en -verbetering" gekwantificeerde milieudoelstellingen bepaald. 
fcf-
Door de onderhandelingen aan het programma verleende meerwaarde 
In de door de Luxemburgse autoriteiten ingediende voorstellen was reeds rekening 
gehouden met de richtsnoeren van de Commissie voor doelstelling 2. De 
onderhandelingen met deze autoriteiten hebben nog tot de volgende aanpassingen van de 
oorspronkelijke voorstellen geleid : 
- Het aantal maatregelen is verminderd om de strategie coherenter te maken. 
- Voor elke maatregel en voor het programma als geheel zijn criteria voor de selectie van 
de projecten (toegespitst op werkgelegenheid) en gekwantificeerde doelstellingen 
bepaald. De kwantificering betreft het aantal in stand te houden of te scheppen directe 
en indirecte arbeidsplaatsen. Zo wordt verwacht dat dankzij de maatregelen van het 
GPD in de betrokken regio's 700 à 900 directe arbeidsplaatsen zullen worden 
geschapen of in stand zullen worden gehouden. 
- Er is een uitvoeringsregeling uitgewerkt om het effect van de maatregelen op het 
plaatselijke bedrijfsleven te vergroten. 
- Voor prioriteit 3 "Milieubescherming en -verbetering" zijn milieu-indicatoren 
vastgesteld. Er wordt ook steun verleend voor bepaalde preventieve maatregelen (b.v. 
recycling van auto's). 
- Prioriteit 4 "Maatregelen op het gebied van de ontwikkeling van het menselijke 
potentieel om werkgelegenheid in de regio te helpen behouden en scheppen" is in die 
zin aangepast dat uitdrukkelijk melding wordt gemaakt van op gelijke kansen gerichte 
acties, de uitvoering van werkgelegenheidspacten en het bevorderen van plaatselijke 
dienstverlening. 
- Voorstellen om te investeren in bepaalde "zware" infrastructuur werden niet 
goedgekeurd. 
kt 
NEDERLAND 
Basisinformatie 
De Commissie heeft op 26 mei 1997 haar goedkeuring gehecht aan de vijf gecombineerde 
programmeringsdocumenten (GPD's) voor de Nederlandse regio's Arnhem-Nijmegen, 
Zuidoost-Brabant, Zuid-Limburg, Twente en Groningen-Drenthe. 
De totale bijdrage uit de Structuurfondsen (inclusief in de voorgaande 
programmeringsperiode 1994-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope van 
80 miljoen ecu die zijn overgedragen) bedraagt 442 miljoen ecu (EFRO 66 %, ESF 
34 %), verdeeld als volgt : 
min ecu min ecu 
Arnhem-Nijmegen 77 Zuidoost-Brabant 107 
Zuid-Limburg 66 Twente 79 
Groningen-Drenthe 113 
Strategie voor regionale ontwikkeling 
Het algemene strategische doel van alle Nederlandse GPD's is te komen tot een duurzame 
economische ontwikkeling waarbij nieuwe banen worden geschapen en de kwaliteit van 
het bestaan wordt verbeterd zonder dat schade wordt toegebracht aan het milieu. 
In het GPD voor Arnhem-Nijmegen speelt ook de strategische ligging op belangrijke 
transportassen een belangrijke rol. In de strategie voor Zuidoost-Brabant ligt het accent 
op de rol van MKB-clusters en van nieuwe technologieën. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
Met het oog op verwezenlijking van de strategische doeleinden zijn in de GPD's de 
volgende prioriteiten opgenomen : 
k,5 
Arnhem-Nij megen 
© "Euro Trade Port" (uitbreiding van de vervoers- en distributiefunctie en van de 
commerciële dienstverlening) 
© Industrie en innovatie 
» Toerisme en stedelijk (economisch) klimaat. 
© Industrie en bijbehorende dienstverlening 
© Vervoer en logistiek 
© Ontwikkeling en overdracht van kennis 
© Toerisme en leefmilieu 
Groningen-Drenthe 
© Industrie, zakelijke dienstverlening en toerisme 
© Productiemilieu en stedelijke economie 
Zuidoost-Brabant 
© Versterking van de industriële structuur 
• Toerisme, leefmilieu en bedrijfsomgeving 
Twente 
© Vervoer en distributie 
© Industrie 
© Toerisme 
Effecten 
Tot de belangrijkste verwachte effecten behoren een stijging van het bruto regionaal 
product in Twente, Zuidoost-Brabant en Groningen-Drenthe en een positief saldo 
voor de regio wat de migratie van bedrijven betreft (Twente en Groningen-Drenthe). 
De raming van het aantal nieuwe arbeidsplaatsen loopt uiteen tussen 11.400 (permanent 
en tijdelijk) voor Groningen-Drenthe en 2.000 (permanent) voor Zuidoost-Brabant. In 
alle GPD's zijn streefcijfers op het gebied van opleiding opgenomen. Deze variëren van de 
opleiding van 17.500 werknemers en 9.500 werklozen voor Groningen-Drenthe tot de 
opleiding van 3.330 werknemers en 2.220 werklozen voor Arnhem-Nijmegen. 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
In juni 1996 heeft DG XVI de richtsnoeren van de Commissie voor de tweede 
programmeringsperiode 1997-1999 toegelicht in een gezamenlijke vergadering van 
DG XVI, de nationale autoriteiten en vertegenwoordigers van de vijf regio's van 
doelstelling 2 in Nederland. Op 23 september 1996 hebben de Nederlandse autoriteiten de 
vijf gecombineerde programmeringsdocumenten dan bij de Commissie ingediend. Met veel 
van de prioriteiten van de Commissie bleek reeds rekening te zijn gehouden, vooral op het 
gebied van werkgelegenheid, bedrijfsgerichte maatregelen en productieve investeringen. 
Sk) 
Tijdens de daaropvolgende onderhandelingen heeft de Commissie erop aangedrongen een 
zo concreet mogelijke invulling te geven aan de nieuwe richtsnoeren. Het aandeel van de 
basisinfrastructuur werd sterk verkleind. Basisinfrastructuur werd alleen dan goedgekeurd 
als het ging om infrastructuur van productieve aard waarvoor een duidelijk en rechtstreeks 
verband met economische bedrijvigheid en werkgelegenheid kon worden aangetoond. De 
financiële ruimte die door de inkrimping van het onderdeel infrastructuur ontstond, werd 
gebruikt om het aandeel te vergroten van bedrijfsgerichte maatregelen (vooral ten behoeve 
van het MKB) en van O&O-acties. Op de volgende punten kan worden gewezen : 
- er werd meer nadruk gelegd op verbetering en aanpassing van de vakbekwaamheid van 
de beroepsbevolking, wat meebracht dat in de nieuwe programma's de activiteiten met 
betrekking tot het menselijke potentieel werden uitgebreid en de nodige aandacht werd 
besteed aan plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven ten behoeve van de zwaarst 
getroffen groepen; 
- het belang van op het scheppen van werkgelegenheid gerichte acties werd beklemtoond 
door voor elke maatregel fysieke indicatoren op te nemen en door te bepalen dat voor 
elk project het werkgelegenheidseffect moest worden aangetoond. Nog een positieve 
ontwikkeling in vergelijking met de eerste programmeringsperiode was de opneming 
van maatregelen in het kader waarvan acties inzake plaatselijke 
werkgelegenheidsinitiatieven kunnen worden ondernomen; 
- aan de milieurapportering werden strenge eisen gesteld, waaronder de verplichting een 
milieuprofiel van de regio op te stellen en jaarlijks verslag uit te brengen over de 
effecten van de projecten op het milieu; 
- tijdens de onderhandelingen voor de periode 1994-1996 had de Commissie 
aangedrongen op de opstelling van regionale technologieplannen; deze zullen worden 
uitgevoerd tijdens de tweede programmeringsperiode voor doelstelling 2, de periode 
1997-1999; 
- de programmering werd verfijnd in die zin dat werd gestreefd naar een sterkere 
coherentie niet alleen tussen de sociaal-economische analyse en de verschillende 
prioriteiten en maatregelen, maar ook tussen de Fondsen, waarbij de Commissie het 
opzetten van gezamenlijke EFRO- en ESF-projecten stimuleerde. Voorbeelden van dit 
laatste : binnen het programma voor Groningen-Drenthe werd het project betreffende 
de dierentuin in Emmen slechts goedgekeurd op voorwaarde dat er ook ESF-
opleidingsprojecten in werden opgenomen. Bij de programma's voor Limburg en 
Zuidoost-Brabant zijn in de prioriteiten op het gebied van plaatselijke ontwikkeling en 
de nieuwe bronnen van werkgelegenheid specifieke maatregelen inzake het menselijke 
potentieel geïntegreerd. 
*i 
FINLAND 
Basisinformatie 
Op 24 april 1997 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan het gecombineerde 
programmeringsdocument (GPD) in het kader van doelstelling 2 van de Structuurfondsen 
voor de periode 1997-1999. De totale bijdrage uit de Structuurfondsen (inclusief in de 
voorgaande programmeringsperiode 1995-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope 
van 16,145 miljoen ecu die zijn overgedragen) bedraagt 135,293 miljoen ecu (EFRO 
78 %; ESF 22 %), als volgt verdeeld : 
Varsinais Suomi 
Satakunta 
Pâijât-Hâme 
Keski-Suomi 6,782 
30,250 
27,473 
24,758 min ecu 
Kymenlaasko 
Ita-Uusimaa 
Etelâ-Karjala 
Keski-Pohjanmaa 14,465 
1,579 
17,146 
8,654 
Strategie voor regionale ontwikkeling 
Voor de programmeringsperiode 1997-1999 is de ontwikkelingsstrategie voor de 
gebieden van doelstelling 2 erop gericht : 
- voor meer en betere werkgelegenheid te zorgen en de structuur van de economie te 
diversifiëren; 
- de bedrijven concurrerender en de beroepsbevolking vakbekwamer te maken; 
- de internationale samenwerking te intensiveren. 
Om het werkgelegenheidsaspect nog meer te beklemtonen zal het effect op het scheppen 
van banen ook een belangrijk criterium zijn bij de selectie van de projecten. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
In het programma zijn drie belangrijke ontwikkelingsprioriteiten opgenomen : 
• Uitbreiding, ontwikkeling en internationalisering van de zakelijke bedrijvigheid. 
• Verhoging van het opleidings- en het technologisch niveau. 
• Infrastructuur, milieu en toerisme. 
et 
Effecten 
Naast de streefcijfers met betrekking tot het aantal te scheppen of in stand te houden 
arbeidsplaatsen (zie de hoofdtekst van de mededeling) zijn in het programma nog andere 
gekwantificeerde doeleinden opgenomen, waaronder : 
- 2.900 nieuwe MKB-bedrijven; 
- 1.020 nieuwe door vrouwen geleide bedrijven; 
- 400 overeenkomsten op het gebied van uitbesteding, samenwerking of een netwerk; 
- 8.300 mensen door opleiding beter inzetbaar maken. 
Door de onderhandelingen aan het programma verleende meerwaarde 
De nieuwe onderhandelingen over het programma (voor Finland al na twee jaar) hebben 
een aantal voordelen opgeleverd. Wat de prioriteiten in het kader van doelstelling 2 
betreft, kan worden gewezen op de volgende punten : 
- het scheppen van banen is boven aan de lijst geplaatst van de prioriteiten die bij het 
selecteren van projecten in acht moeten worden genomen, en er is een grotere 
inspanning geleverd om dit criterium praktisch bruikbaar te maken; 
- andere prioriteiten in het kader van doelstelling 2 (innovatie, gelijke kansen en milieu) 
zijn explicieter geformuleerd en hebben de status van essentieel criterium bij de selectie 
van de projecten gekregen; 
- van de beschikbaar gestelde middelen wordt niet 13 %, doch slechts 10 % aan 
infrastructuur besteed en er is overeengekomen na te gaan welke mogelijkheden 
EEB-leningen bieden. 
Ook kunnen nog de volgende andere aspecten worden genoemd : 
- het programma is heroverwogen, waarbij een aanpak van onderop is gevolgd; 
- er is van de gelegenheid gebruik gemaakt om de structuur van het programma te 
vereenvoudigen; 
- de partnerschapsregels voor de besluitvorming zijn verduidelijkt; 
- er is voorzien in extra evaluaties vooraf en achteraf; 
- onderwerpen die taboe waren, zijn bespreekbaar gemaakt (zoals de mogelijkheid om 
middelen over te hevelen van slecht presterende regio's naar beter presterende regio's); 
- er is gewezen op de noodzaak de begrotingsregels voor de nationale bijdrage te 
vereenvoudigen, het mogelijk te maken dat voor zakelijke projecten met innovatieve 
financieringspakketten zoals combinaties van subsidies en leningen wordt gewerkt, en 
voor infrastructuur gebruik te maken van EIB-leningen; 
- in het kader van de afsluiting van het oude programma is duidelijk gemaakt in welke 
opzichten het toezichtsysteem ontoereikend was; 
- er is voorzien in de mogelijkheid om ook interregionale projecten op te zetten. 
^3 
VERENIGD KONINKRIJK 
Basisinformatie 
Tussen 3 april en 11 juli 1997 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de 
dertien gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) voor de Britse regio's die in 
aanmerking komen voor doelstelling 2. De totale bijdrage uit de Fondsen (inclusief in de 
voorgaande programmeringsperiode 1994-1996 ongebruikt gebleven middelen ten belope 
van 155 miljoen ecu die zijn overgedragen) bedraagt 2.676 miljoen ecu (EFRO 75 %; 
ESF 25 %), als volgt verdeeld : 
min ecu 
East London and the Lee Valley 101,7 Plymouth 
East Midlands 113,7 
Eastern Scotland 139,9 
Gibraltar 6,0 
Great Manchester, Lancashire, 
Cheshire 404,8 
Industrial South Wales 254,4 
North East England 378,4 Thanet 
West Midlands 
West Cumbria and Furness 
Western Scotland 
Yorkshire and Humberside 38,6 
22,4 
448,2 
32,4 
334,5 
400,7 
Strategieën voor regionale ontwikkeling 
In veel gevallen had de sociaal-economische situatie van de regio geen belangrijke 
veranderingen ondergaan en zijn de strategische doeleinden van het programma en de 
daaraan ten grondslag liggende visie dus hetzelfde gebleven als in de voorgaande periode. 
Toch zijn in vergelijking met de periode 1994-1996 bepaalde wijzigingen in de 
strategische prioriteiten aangebracht, die als volgt kunnen worden samengevat : 
- voor de meeste regio's van doelstelling 2 is strategische ruimtelijke ontwikkeling een 
nieuwe prioriteit die is toegevoegd wegens de behoefte aan een geïntegreerde 
gebiedsgebonden aanpak die wordt toegespitst op de plaatsen waar belangrijke fysieke 
investeringen het meest kansrijk zijn, om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk 
arbeidsplaatsen kunnen worden geschapen. Ook de prioriteit "bedrijfsontwikkeling en 
van elders afkomstige investeringen" in het programma voor N.E. England voor de 
periode 1994-1996 is omgezet in een prioriteit "strategische gebiedsgebonden 
revitalisering". Bij deze nieuwe prioriteit is sprake van een rechtstreekse koppeling met 
de economische ontwikkeling in gemeenschapsverband, doordat wordt bevorderd dat 
belangrijke fysieke ontwikkelingen zo worden gepland dat optimale mogelijkheden 
ontstaan voor het scheppen van werkgelegenheid en het geven van opleidingen ten 
behoeve van de meest kansarme gemeenschappen in de betrokken regio's. 
- Economische ontwikkeling in gemeenschapsverband 
Voor Thanet is de nieuwe prioriteit "economische ontwikkeling in 
gemeenschapsverband" (inclusief de realisering van plaatselijke capaciteit om 
plaatselijke revitaliseringsprojecten te ontwikkelen en uit te voeren) geïntroduceerd, 
terwijl in Industrial South Wales de bestaande acties voor plaatselijke ontwikkeling 
zijn uitgebreid en nu een solide prioriteit vormen. 
*i 
- Andere strategische wijzigingen zijn ondermeer : minder nadruk op infrastructuur en 
meer aandacht voor het scheppen van werkgelegenheid, wat vooral voor Gibraltar een 
ingrijpende wijziging betekent, aangezien het programma voor deze regio niet langer 
volledig op infrastructuur betrekking zal hebben; een preciezere formulering van de 
MKB-maatregelen voor West Cumbria and Furness; een nieuwe prioriteit "toerisme" 
voor E. Scotland en een op het scheppen van zoveel mogelijk banen gerichte 
aanpassing van de strategische doelstellingen voor E. London; een nieuwe prioriteit 
"toegepast onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie" voor Western 
Scotland; een herziening van de maatregelen op het gebied van toeristische opleiding 
in Eastern Scotland en Western Scotland om kwaliteit, effect en doelgerichtheid 
ervan te verbeteren; en de realisering van plaatselijke voorzieningen voor 
arbeidsbemiddeling in het kader van verscheidene programma's. 
Ontwikkelingsprioriteiten 
De belangrijkste ontwikkelingsprioriteiten in de Britse GPD's, waaronder de 
bovengenoemde, zijn : 
• Acties ter ondersteuning van het MKB (oprichting en ontwikkeling van MKB-
bedrijven, bevordering van hun groei en concurrentievermogen en ontsluiting van het 
eigen potentieel) 
• Op kennis gebaseerde bedrijvigheid, geavanceerde technologieën, O&O en innovatie 
• Toeristische en culturele sector 
• Strategische ruimtelijke ontwikkeling 
• Economische ontwikkeling in gemeenschapsverband 
Verwachte effecten 
In alle GPD's is een voorafgaande beoordeling van de effecten van het programma 
opgenomen. Het betreft ondermeer een raming van het nettoaantal extra arbeidsplaatsen in 
het werkgebied van het programma en een serie gekwantificeerde fysieke en economische 
resultaten. 
Door de onderhandelingen aan de programma's verleende meerwaarde 
De GPD's in het kader van doelstelling 2 voor het V.K. voor de periode 1997-1999 zijn 
het resultaat van gedetailleerde onderhandelingen die in elke in aanmerking komende regio 
zijn gevoerd in het kader van het partnerschap. Aan de betrokken vergaderingen namen 
soms meer dan 200 personen deel. Als gevolg hiervan bevatten alle nieuwe GPD's een 
veel betere analyse van de specifieke sociaal-economische omstandigheden, behoeften en 
kansen in de traditionele industriegebieden. De regio's werden gestimuleerd om hun 
ontwikkelingsstrategie toe te spitsen op hun echte prioriteiten, waarbij in sommige GPD's 
minder prioriteiten dan voor de periode 1994-1996 zijn opgenomen om te komen tot een 
sterkere concentratie op de belangrijkste regionale factoren die een verandering kunnen 
bewerkstelligen. In dit verband kunnen de volgende specifieke aspecten worden 
genoemd : 
$S~ 
- de in het kader van elke prioriteit uit te voeren maatregelen voor economische 
ontwikkeling zijn beter omschreven, waarbij de reikwijdte van elke maatregel en de te 
bereiken resultaten zijn verduidelijkt; 
- binnen elke ontwikkelingsprioriteit zijn de "harde" en "zachte" maatregelen (EFRO) 
geïntegreerd met passende voorzieningen voor de ontwikkeling van het menselijke 
potentieel (ESF). In alle nieuwe GPD's omvat elke prioriteit nu een combinatie van 
EFRO- en ESF-maatregelen; 
- de verantwoordelijkheden binnen de regionale partnerschappen ten aanzien van de 
strategische tenuitvoerlegging van elke prioriteit zijn verduidelijkt; 
- de toewijzing voor maatregelen die betere mogelijkheden bieden om kwaliteitsbanen in 
de regio's te scheppen, is verhoogd, terwijl de EFRO-steun voor "harde" infrastructuur 
is verlaagd van 65 % in de programma's voor de periode 1994-1996 tot naar schatting 
52 % voor de periode 1997-1999; 
- van de partners wordt uitdrukkelijk verlangd dat zij voor betere informatie over de 
arbeidsmarkt zorgen zodat bij de ontwikkeling van de ESF-projecten en van het 
programma beter op de arbeidsmarkt kan worden ingespeeld en er een grotere kans op 
positieve werkgelegenheidsresultaten bestaat. Voor de begeleiding hiervan zal worden 
gezorgd door een nieuwe strategische groep voor de arbeidsmarkt in elke regio, die 
informatie over de belangrijke problemen en tendensen op de plaatselijke arbeidsmarkt 
zal verstrekken en voor de ESF-uitgaven specifieke prioriteiten van sectorale, 
thematische en kwalitatieve aard zal bepalen. Deze groepen zullen ook helpen zorgen 
voor een betere integratie tussen de ESF-acties in het kader van de doelstellingen 2 en 
3 en tussen de ESF- en de EFRO-acties binnen elke regio. 
Wat de meer specifieke beleidskeuzes voor het Europese regionale beleid betreft, zijn in 
de Britse GPD's voor doelstelling 2 de volgende programmatische verbeteringen bereikt : 
- in elk GPD is specifieke prioriteit toegekend aan de ontwikkeling van het MKB, 
waarbij ondermeer is gezorgd voor een serie beter gedefinieerde acties om alle fasen 
van oprichting, ontwikkeling en groei te • ondersteunen en om de toegang tot 
risicokapitaal in regionaal verband te verbeteren, welke specifieke prioriteit 
doelgerichter is dan de meer algemene prioriteit "bedrijfsontwikkeling" van eerdere 
programmeringsperioden. Over het geheel genomen wordt van de totale middelen die 
de Structuurfondsen ter beschikking van de Britse regio's van doelstelling 2 stellen, nu 
circa 30 % bestemd voor de ontwikkeling van het MKB; 
- er is bijzondere aandacht besteed aan een optimaal uitvoeringsmechanisme voor de 
prioriteit "onderzoek en technologische ontwikkeling", waarbij de belangrijkste lessen 
die konden worden getrokken uit het in de voorgaande periode in sommige regio's als 
proefproject uitgevoerde regionale technologieplan, zijn gebruikt ten bate van deze tot 
de hoofdstroom van de bijstandsverlening behorende programma's in het kader van 
doelstelling 2. In elk programma zijn nieuwe acties opgenomen om in de betrokken 
regio's de mogelijkheden die de informatiemaatschappij op het gebied van economische 
ontwikkeling biedt, te helpen benutten; 
<T£ 
onder impuls van de Commissie hebben de regio's het in elk GPD voor doelstelling 2 
opgenomen milieuprofiel aanzienlijk verbeterd en hebben zij verder verduidelijkt hoe de 
milieu-effecten van de programma's zullen worden gemeten; 
de regio's hebben op een aantal manieren gereageerd op de prioriteit die de Commissie 
aan gelijke kansen geeft. In alle GPD's is een betere analyse van de situatie op de 
regionale arbeidsmarkt opgenomen, waarbij veel meer gegevens naar vrouwen en 
mannen zijn uitgesplitst dan voor de periode 1994-1996. In sommige GPD's zijn voor 
bepaalde maatregelen specifieke streefcijfers bepaald (b.v. het door een vrouw geleide 
percentage van de op te richten nieuwe MKB-bedrijven). In andere GPD's wordt 
voorgesteld een adviesgroep voor gelijke kansen op te richten als onderdeel van het 
bestuurlijke apparaat. 
BIJLAGE 4 
Verwachte effecten op de werkgelegenheid in de lidstaten 
GPD's in het kader van doelstelling 2 (1997-1999) 
njaetijKe oanen 120 4.100 13.986 14.049 6.255 20.193 40.350 106.115 
Geschapen of in stand gehouden 
banen 14.457 2.348 114.224 93.500 15.780 147.459 116.359 570 43.762 341.873 
Gemiddelde overheidsuitgaven 
(Communautair + Nationaal) per 
baan op basis van het bruto-effect 
{22Û_ — _. 23.172 59.454 15.865 22.450 
Gemiddelde EU-kosten per baan op 
basis van het bruto-effect (eçu) 
Gemiddelde overheidsuitgaven per 
baan op basis van het bruto-effect 
(ecu) voor de maatregelen met een 
raming van de te scheppen banen 10.259 
16.177 29.060 
51.006 7.640 11.116 22.669 
8.510 30.567 18.646 41.111 25.932 15.096 
13.244 7.318 17.258 10.103 6.992 
11.181 9.159 16.811 15.698 21.842 17.484 13.305 874.552 
20.558 
9.158 
13.847 
Gemiddelde EU-kosten per baan op 
basis van het bruto-effect (ecu) voor 
de maatregelen met een raming van 
de te scheppen banen 7.226 24.251 5.466 4.475 7.196 6.065 7.107 6.521 6.219 6.154 
Bron: GPD's 
1997-1999. 
OPMERKINGEN 
1 Voor Denemarken, Finland en Luxemburg is het aantal tijdelijke banen niet geraamd. 
2 Voor Finland hebben de gegevens over banen geen betrekking op maatregelen of prioriteiten en daarom zijn zij in de totalen en in de verdere analyses buiten beschouwing gelaten. 
Bijlage 5 
CONCEPTEN VOOR TERRITORIALE WERKGELEGENHEIDSPACTEN 
tf Land 
! 
j 
t 
s 
: Deutschland 
Deutschland 
Espafia 
France Regio/Gebied 
Bremen 
Nordrhein-
Westfalen 
netwerk van drie 
pacten voor het 
Ruhrgebiet 
Cataluna : Valles 
occidental 
Champagne-
Ardenne: 
Pointe des Ardennes Doelstel­
lingen) 
4 + 2 
2 
2 
2 + 3 Aantal inwoners 
679.900 
3.376.000 
680.000 
35.000 Weridoos-
Jheidsper-
centage 
15,6 % 
15,70 % 
13,70 % 
21% Belangrijkste partners 
Regering van de deelstaat, 
overheidsdiensten, kamers van koophandel 
en fabrieken, bedrijven, vakbonden, 
verenigingen van werknemers, banken, 
MKB-bedrijven, verenigingen van 
burgers, instellingen voor onderwijs, 
onderzoek en wetenschap. 
Regering van de deelstaat, gemeenten, 
bedrijven, kamers van koophandel, 
fabrieken en ambachten, universiteiten en 
onderzoekinstituut, vakbonden. 
Vertegenwoordigers van de regio, 
vakbondsorganisaties, privé-bedrijven, 
universiteiten, instanties op 
handelsgebied. 
Comité voor het arbeidsmarktgebied, 
intergemeentelijke structuur ("pays"). Prioriteiten van het (voorlopige) actieplan . 
Verbetering van immateriële groeifactoren 
zoals vakbekwaamheid, steunverlening voor 
het scheppen van nieuwe soorten bedrijvigheid 
en werkgelegenheid, vooral in het MKB. 
Organisatie van de werktijden, verbetering van 
de mogelijkheden voor de inschakeling van 
werklozen; uitwerking van nieuwe ideeën voor 
regelgeving met betrekking tot arbeid.. 
Innovatie en technologie ten behoeve van de 
industriegebieden, modelproject op het gebied 
van de ontwikkeling van nieuwe diensten, 
verbetering van de presentatie van de regio 
Niederrhein, die veel op het gebied van de 
logistiek werkzame bedrijven telt. 
Gekwantificeerde doelstellingen vaststellen wat 
de effecten op de bedrijvigheid en de 
werkgelegenheid betreft; voor de oplossing van 
elk soort probleem maatregelen nemen op het 
juiste niveau, dat varieert van gemeente tot 
regio; toezien op nauwe samenwerking met het 
toezichtcomité in het kader van de 
Structuurfondsen 
Ontwikkeling van nieuwe bronnen van 
werkgelegenheid in de sectoren 
tœrisme/vrijetijdsbesteding, persoonlijke 
dienstverlening en valorisatie van het erfgoed. 
fr France 
France 
Italia 
Italia Nord-Pas de Calais: 
Roubaix 
Pays de Loire : Saint-
Herblain 
Abruzzi : Sangro 
Aventino 
Emilia/Toscana/Umbria: 
Apennino centrale 2 + 3 
2 + 3 
len2 
2 418.975 
64.000 
132.000 
335.000 17,7 % 
16,5 % 
10% 
11% Comité voor het arbeidsmarktgebied 
en plaatselijke overheden. 
Plaatselijke overheden, opleidings­
instellingen, verenigingswezen, 
bedrijven. 
Provincies, gemeenten, comunita 
montane, kamers van koophandel, 
vakbonden, vereniging van bedrijven, 
culturele vereniging. 
Vertegenwoordigers van de 
plaatselijke overheden (communità 
montane, provincies), kamers van 
koophandel, verenigingen 
(landbouw, toerisme, industrie), 
vakbonden. Ontwikkeling van nieuwe bronnen 
van werkgelegenheid met steun van 
grote bedrijven, verbetering van dé 
vaardigheden en nieuwe organisatie 
van de arbeid. 
Ontwikkeling van persoonlijke 
dienstverlening in het dagelijkse 
leven, werkgelegenheid op 
milieugebied, duobanen, 
microbedrijven en "nieuwe 
beroepen": ten minste tien 
belangrijke experimenten per thema. 
De productiecapaciteit van het MKB 
vergroten, vooral in de sector 
machinebouw, het scala van aan het 
bedrijfsleven aangeboden diensten 
verruimen, het toeristische potentieel 
ontwikkelen, de activiteiten in de 
sector dienstverlening aan personen 
uitbreiden. 
Ontwikkeling van bedrijven, project 
voor geïntegreerde toeristische 
ontwikkeling, opleiding, technologie­
overdracht, valorisatie van het 
historisch-artistieke erfgoed, 
verbetering van het productieproces 
in de primaire sector. 
£ Luxembourg 
Nederland 
Nederland 
Suomi Dudelange : CLE 
Limburg 
Noord-Brabant 
Lahti 2 
2 
(overwegend) 
2 
(overwegend) 
2 16.500 
1.130.000 
2.290.424 
197.707 4,00 % 
12,5 % 
5,6 % 
21,6 % Gemeente, sociale dienst van de stad, 
Ministeries van Arbeid, 
Werkgelegenheid en Economie, 
Dienst beroepsopleiding van het 
Ministerie van Nationaal Onderwijs, 
overheidsdienst voor de 
werkgelegenheid, plaatselijke 
industriebedrijven, federatie van 
handelaren en ambachtslieden, 
vakbonden, verenigingen, technische 
middelbare school. 
Arbeidsbureau, vakbonden, 
werkgeversorganisaties, gemeenten, 
onderwijsdiensten. 
Vertegenwoordigers van de regio, 
sociale partners. 
Stad Lahti, plaatselijke gemeentelijke 
instanties, vereniging. Instelling van een begeleidende en 
ondersteunende structuur voor het 
initiatief Werkgelegenheid, 
opleidingscursussen van het Ministerie 
van Onderwijs, initiatieven ten behoeve 
van herintredende vrouwen, organisatie 
van een week van de werkgelegenheid, 
beroepsopleiding door middel van 
alternerend leren, maatregelen om de 
overgang van de school naar het 
beroepsleven te vergemakkelijken. 
Een geïntegreerde aanpak tot stand 
brengen door middel van samenwerking, 
banen scheppen en het 
werkloosheidspercentage verlagen. 
Nieuwe arbeidsplaatsen scheppen voor 
langdurig werklozen. 
De middelen en installaties van de scholen 
gebruiken om de werkgelegenheid te 
vergroten en het netwerk van ondernemers 
te verruimen, de werkgelegenheid i.v.m. 
thuis verleende hulp ontwikkelen, 
activiteiten op coöperatieve basis 
ontwikkelen, een partnerschap en 
bedrijfsontwikkeling stimuleren met 
gebruikmaking van het Ierse model, een 
model ter voorkoming van werkloosheid 
ontwikkelen, de teriaire sector 
ontwikkelen, een project opzetten om 
werk te verschaffen aan gehandicapten. 

ISSN 0254-1513 
COM(97) 524 def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 05 10 13 
Catalogusnummer : CB-CO-97-539-NL-C 
ISBN 92-78-25969-1 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
éi_