Bekendmaking van een aanvraag tot registratie van een naam overeenkomstig artikel 50, lid 2, punt a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2021/C 288/05)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) binnen drie maanden na de datum van deze bekendmaking bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

“Vänerlöjrom”

EU-nr.: PDO-SE-02412 – 6 maart 2018

(X) BOB ( ) BGA

1. Naam

“Vänerlöjrom”

2. Lidstaat of derde land

Zweden

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1 Productcategorie

1.7. Verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren en producten op basis van verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren

3.2 Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

“Vänerlöjrom” is een natuurlijk product dat uitsluitend uit viseitjes (of kuit) van de kleine marene (Coregonus albula) en zout (NaCl) wordt vervaardigd. “Vänerlöjrom” wordt verkocht in verse, bevroren of ontdooide vorm. De kenmerken van “Vänerlöjrom” zijn dezelfde, ongeacht de vorm waarin het product wordt verkocht.

“Vänerlöjrom” vertoont de volgende kenmerken:

Uiterlijk: natuurlijke glans, kiezelachtige schittering. Volledige viseitjes moeten zichtbaar zijn.

Consistentie: “Vänerlöjrom” wordt gekenmerkt door volledige eieren die bij het degusteren een duidelijke “plop” geven als ze tegen het gehemelte worden gedrukt.

Grootte: de eieren variëren in grootte van 0,8 mm tot 2,0 mm, afhankelijk van wanneer in het visseizoen en in welk deel van het Vänermeer de kleine marene werd gevangen.

Kleur: helder en glanzend, variërend van lichtoranje tot iets donkerder oranje in de loop van het visseizoen (S1060-Y30R tot 080-Y40R in het Natural Colour System).

Zoutgehalte: 4,0-4,5 procent NaCl.

Vochtgehalte: mag niet dusdanig hoog zijn dat wanneer een lepel van “Vänerlöjrom” ondersteboven wordt gehouden, de viseitjes naar beneden vallen. De viseitjes moeten ook hun vorm behouden wanneer ze op een vlak oppervlak worden geplaatst.

Smaak: milde en zuivere vissmaak van zalm en umami met evenwichtige zoute smaak. De smaak wordt intenser wanneer de kleine viseitjes in de mond worden geplet.

3.3 Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

De kleine marene voedt zich uitsluitend met plankton (Bythothrepes cederstroemi, Daphnia (sp), Bosmina (sp), Eurytemora (sp), Heterocope (sp) en Diaptomus (sp)) dat van nature voorkomt in het zoete water van het Vänermeer.

Grondstoffen:

De grondstof voor “Vänerlöjrom” is kuit van de kleine marene (Coregonus albula) die in het Vänermeer wordt gevangen.

Andere ingrediënten: niet-jodiumhoudend zout (NaCl)

3.4 Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

“Vänerlöjrom” wordt vervaardigd van kuit van de kleine marene (Coregonus albula) die in het Vänermeer wordt gevangen. Alle fasen van het productieproces, van het vissen tot de bereiding van de “Vänerlöjrom” (uitknijpen, kloppen, voorspoelen, zeven, grondig reinigen, drogen en zouten), moeten plaatsvinden in het in punt 4 afgebakende geografische gebied.

3.5 Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

3.6 Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Afgezien van de algemene etiketteringsvoorschriften moeten alle producenten van “Vänerlöjrom” het onderstaande logo op het product aanbrengen.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het productiegebied van “Vänerlöjrom” omvat het Vänermeer en de omliggende parochies:

Väse en Östra Fågelvik in het district Väse;

Ölme en Varnum in het district Ölme;

Visnum en Visnums Kil in het district Visnum;

de landelijke en stedelijke parochies van Karlstad, alsook Hammarö in het district Karlstad.

Segerstad, Grums en Ed in het district Grums:

Millesvik, Eskilsäter, Ölserud, Botilsäter, By, Bro, Södra Ny en Tveta in het district Näs

(alle gelegen in de provincie Värmland).

Leksberg, Björsäter, Torsö, Hassle, Berga, Lyrestad, Amnehärad en de stad Mariestad in het district Vadsbro;

Källby, Skeby, Husaby en Sävare in het district Kinnefjärding;

Medelplana, Västerplana, Österplana en Forshem in het district Kinne;

Tådene, Norra Kedum, Örslösa, Söne, Rackeby, Skalunda, Sunnersberg, Gösslunda, Strö, Otterstad en de stad Lidköping in het district Kålland;

Flo, Ås, Sal, Västernäs, Tun, Karaby en Frie in het district Åse;

Västra Tunhem, Vassända-Naglum en de stad Vänersborg in het district Väne;

Bolstad, Grinstad, Gestad en Frändefors in het district Sundal;

Skållerud, Holm en Järn in het district Nordal;

de landelijke en stedelijke parochies Tössö med Tydie en Danisco in Åmål in het district Tössbo;

(alle gelegen in de provincie Västra Götaland)

5. Verband met het geografische gebied

Specifieke bijzonderheden van het geografische gebied

Het Vänermeer is het grootste meer van Zweden en het op twee na grootste meer van Europa. Het bevindt zich in het zuidwesten van Zweden en heeft een oppervlakte van ongeveer 5 650 km2. De gemiddelde diepte van het meer bedraagt 27 meter en de maximale diepte is 106 meter. Door zijn omvang kan het Vänermeer worden vergeleken met een binnenzee met een uitgestrekte archipel van meer dan 12 000 eilanden. Ondanks deze uitgestrekte archipel is het meer voornamelijk pelagisch.

In het midden van het Vänermeer strekt de Lurö-archipel in het noorden zich uit in de richting van de Kålland-archipel in het zuiden. Deze twee archipels verdelen het meer grofweg in twee grote bekkens, waarbij het zuidwestelijke bekken bekend staat als het Dalbomeer en het noordoostelijke bekken als het Värmlandmeer. Het Dalbomeer is ondieper en heeft een kleiner watervolume dan het Värmlandmeer. Hierdoor hebben de twee bekkens een enigszins verschillende jaarlijkse temperatuurcyclus.

Het Vänermeer is ongeveer 10 000 jaar geleden ontstaan toen het gebied door bodemopheffing na de laatste ijstijd geleidelijk werd afgescheiden van de watermassa die later de Oostzee werd. Vandaag de dag ligt het gemiddelde waterpeil in het meer 44,3 meter boven de zeespiegel. Door zijn geïsoleerde ligging ten opzichte van de Oostzee herbergt het Vänermeer een aantal uit de ijstijd daterende kreeftachtigen.

Het meer heeft een uitgestrekt stroomgebied dat tot in Noorwegen reikt. De rivier de Klarälven, met een bekken van 11 847,6 km2 en een gemiddeld debiet van 162,5 m3/s (het hoogwaterdebiet bedraagt 690 m3/s), vormt de dominante voedende rivier.

De gemiddelde jaarlijkse neerslag bedraagt ongeveer 600 mm aan het Vänermeer en ongeveer 1 000 mm in het gebied ten westen en noordwesten, langs de Noorse grens. In de winter valt de neerslag vooral in de vorm van sneeuw. Het sneeuwdek kan aanzienlijk zijn (60-65 cm), vooral in de noordwestelijke delen van het stroomgebied. De sneeuw ligt er meestal nog in april, en speelt een rol bij de grote voorjaarsoverstromingen in veel van de rivieren die in het Vänermeer uitmonden.

Het Zweedse deel van het stroomgebied beslaat ongeveer 10 % van het grondgebied van het land en bestaat hoofdzakelijk uit bebost land, waardoor een deel van het organisch materiaal in het meer terechtkomt (de totale hoeveelheid organisch materiaal (TOC) in het Vänermeer bedraagt ongeveer 5-6 mg/l). De temperatuur van het oppervlaktewater bedraagt van december tot en met februari ongeveer -5 °C tot 0 °C en van mei tot september ongeveer 10 °C tot 16 °C. Toen het Vänermeer werd gevormd, werd de kleine marene in het meer gescheiden van zijn verwanten in de Oostzee, waardoor hij nu genetisch verschilt van de andere kleine marenen en is aangepast aan de natuurlijke omstandigheden in het Vänermeer.

De kleine marene uit het Vänermeer is een pelagische vis die in grote scholen leeft die zich verplaatsen tussen het Dalbomeer en het Värmlandmeer, afhankelijk van factoren zoals de watertemperatuur en de onderwaterstromingen. Hij blijft meestal in het koudere water onder de spronglaag.

De kleine marene uit het Vänermeer komt veel voor en vertegenwoordigt ongeveer 30 % van de biomassa in de open wateren. Hij is volgroeid als hij ongeveer een jaar oud is. Zijn voortplantingscyclus wordt beïnvloed door het klimaat. Overvloedige regenval in de winter, met zware overstromingen in het voorjaar en een goede instroom van organisch materiaal, draagt bij tot de aanwezigheid van meer plankton, dat de voornaamste voedselbron van de kleine marene is.

Beschrijving van de menselijke factoren

“Vänerlöjrom” wordt vervaardigd van kuit van de kleine marene (Coregonus albula) die in het Vänermeer wordt gevangen.

De eigenschappen van “Vänerlöjrom” zijn het resultaat van de vaardigheden en deskundigheid van degenen die betrokken zijn bij het vissen op de volwassen kleine marenen met eitjes uit het Vänermeer en bij het daaropvolgende bereidingsproces.

De kwaliteit van “Vänerlöjrom” hangt uiteindelijk af van het stadium tijdens de paaitijd waarin de kleine marene wordt gevangen. De kleine marene uit het Vänermeer paait tussen oktober en december. De exacte paaitijd wordt beïnvloed door de watertemperatuur, wat betekent dat het paaimoment varieert in de verschillende delen van het Vänermeer. Tijdens de paaitijd verkiest de kleine marene gebieden waar het bodemwater door de stroming en de topografie van de meerbedding naar het oppervlak wordt gestuwd. Tijdens de paaitijd worden de scholen vooral aangetroffen op een diepte van 10-20 meter. Ondanks de moderne hulpmiddelen is de kennis van de vissers over het gedrag van de kleine marene ten opzichte van de stromingen, de topografie van de bedding, het weer en de windrichting van essentieel belang om de vis met eitjes in de juiste fase van de paaitijd te vangen zodat de grondstof (de kuit) van de hoogst mogelijke kwaliteit is.

De kleine marene wordt uitsluitend gevangen met netten met een maaswijdte van minstens 16,5 mm. Elke visser mag tijdens het vissen maximaal 1 400 meter net gebruiken. Het vissen op de kleine marene is gereglementeerd en vindt plaats tijdens het paaiseizoen van de kleine marene aan het einde van de herfst. De visperiode wordt vastgesteld door het Zweedse Agentschap voor marien en waterbeheer (HaV).

De kwaliteit van de grondstof moet vervolgens tijdens het bereidingsproces worden gehandhaafd zodat “Vänerlöjrom” zijn karakteristieke eigenschappen verkrijgt. De bereiding gebeurt met de hand en het werk moet snel gaan. De bereiding van “Vänerlöjrom” start zodra de vangst aan land is gebracht. Aangezien een snel bereidingsproces noodzakelijk is om de kwaliteit van de kuit te behouden, wordt het product bereid in de onmiddellijke nabijheid van het meer (niet meer dan 5 km van de waterlijn bij een normale waterstand).

Voor de bereiding van “Vänerlöjrom” wordt de kuit met de hand uit de vis geperst en vervolgens door middel van kloppen ontdaan van bloed, vliezen en onbruikbare eieren. Bij een volwassen wijfje kan de kuit 5-10 % van het lichaamsgewicht (ongeveer 30 gram) bedragen. De kuit wordt door medewerkers met een lange ervaring op behendige wijze uit de vis met eitjes geperst. Tijdens het proces worden de zuiverheid en de kwaliteit van de grondstof gecontroleerd aan de hand van een visuele inspectie.

Na het kloppen wordt de kuit onmiddellijk drie tot vijf keer gespoeld in schoon koud water. Eventuele resterende onzuiverheden worden verwijderd en de kuit wordt verzameld in zeefdoeken, die worden opgehangen om het water te laten uitlekken. Om te voorkomen dat de kuit zijn kleur verliest of zodanig opzwelt dat hij barst, moet de tijd tussen de eerste keer spoelen en het zeven zo kort mogelijk zijn (ongeveer 10 minuten).

Na het zeven wordt de kuit gedurende ongeveer 48 uur gedroogd in een koelkamer bij 3-6 °C. Door het droogproces neemt het gewicht met ongeveer 8-10 % af. De gedroogde kuit wordt gezouten met niet-jodiumhoudend zout (NaCl).

De eigenschappen van het eindproduct worden tijdens het visseizoen beoordeeld door middel van bemonstering en blinde tests. De beoordelingen worden uitgevoerd door onafhankelijke beoordelaars. Alleen kuit dat aan de specificaties voldoet, wordt als “Vänerlöjrom” verpakt en op de markt gebracht.

“Vänerlöjrom” heeft een sterke lokale connectie. Elk jaar trekken verschillende evenementen in verband met het Vänermeer en het vissen op kuit, waaronder de aan de kuit van de kleine marene gewijde “Löjrommens dag”, talloze bezoekers.

Specificiteit van het product

“Vänerlöjrom” wordt vervaardigd van kuit van de kleine marene uit het Vänermeer, een zoetwatervis die al 8 000-9 000 jaar genetisch gescheiden is van de kleine marene in de Botnische Golf.

“Vänerlöjrom” is een natuurlijk product zonder andere toevoegingsmiddelen dan keukenzout (NaCl). Dit onderscheidt het product van de meeste andere viskuitproducten op de markt.

“Vänerlöjrom” ontleent zijn specifieke eigenschappen aan de mineralen en voedingsstoffen in het water van het Vänermeer. De eitjes zijn iets kleiner dan die van de kleine marene uit de Botnische Golf. De kuit is bleker van kleur met een duidelijke oranje tint.

“Vänerlöjrom” heeft een evenwichtige zoute smaak waardoor de zachte, ronde smaak van de kuit goed tot uiting komt.

Omdat de eitjes zo klein zijn, wordt “Vänerlöjrom” als minder “korrelig” ervaren, wat in combinatie met de evenwichtige zoutheid en een natuurlijke, elegante smaak bijdraagt tot een aangename eetervaring.

“Vänerlöjrom” is een goed uitgelekt (gedroogd) product dat minder water afgeeft dan andere soortgelijke producten op de markt.

Causaal verband

Het Vänermeer is een heel bijzondere omgeving. Het meer werd ongeveer 10 000 jaar geleden van de Oostzee gescheiden. Sindsdien heeft het ecosysteem van dit gebied zich ontwikkeld zonder contact met de Oostzee, wat betekent dat het visbestand van de kleine marene vandaag genetisch verschilt van de populatie die in de Oostzee leeft. Het Vänermeer heeft ook een populatie uit de ijstijd daterend zoöplankton.

Het water in het Vänermeer is afkomstig van een reeks grote en kleine waterlopen die hoofdzakelijk door beboste morenelandschappen en meer humusrijke venen en meren lopen. Het meer is relatief voedselarm, zodat de toevoeging van voedselrijk water na hevige neerslag de groei van plankton stimuleert, wat op zijn beurt een voedingsbron verschaft voor de unieke populatie kleine marenen in het Vänermeer.

De waterkwaliteit van het Vänermeer en het feit dat de voedselbronnen uitsluitend uit zoetwaterorganismen bestaan, dragen bij tot het bijzondere karakter van de kuit van de kleine marene uit het Vänermeer. De eitjes zijn iets kleiner dan die van de kleine marene uit de Botnische Golf en hebben ook een kenmerkende oranje kleur.

Voor de productie van “Vänerlöjrom” moet de kleine marene in het juiste stadium van de paaitijd worden gevangen om te garanderen dat de grondstof van de hoogste kwaliteit is. Vanwege zijn omvang worden de omstandigheden in het Vänermeer makkelijk beïnvloed door het weer en de wind. Tijdens het paaiseizoen van de kleine marene in het najaar kunnen de omstandigheden zeer moeilijk worden, en daar moeten de vissers rekening mee houden. Het paaigedrag van de kleine marene uit het Vänermeer wordt beïnvloed door de watertemperatuur, de stromingen en de topografie van de meerbedding. Om de wijfjes met eieren in het juiste stadium te kunnen vangen, moet de visser vertrouwd zijn met het gedrag van de kleine marene en uit ervaring voorspellen waar ze in de heersende weersomstandigheden zullen paaien.

Nadat de kleine marenen met eitjes zijn gevangen, moet de kwaliteit van de kuit tijdens het bereidingsproces worden gehandhaafd om het speciale karakter van “Vänerlöjrom” te verkrijgen. De bereiding gebeurt met de hand door mensen met een lange ervaring en oog voor het vakmanschap dat vereist is om kuit van de kleine marene van hoge kwaliteit te produceren en die de bijzondere techniek beheersen die vereist is om de kuit met de hand uit de vis te persen.

De bijzondere kenmerken die “Vänerlöjrom” definiëren, zijn volledig toe te schrijven aan de natuurlijke omstandigheden in het geografische gebied en aan het vermogen van de mensen om de uit de natuurlijke omstandigheden voortvloeiende grondstoffen te gebruiken en te beheren.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

https://www.livsmedelsverket.se/globalassets/produktion-handel-kontroll/livsmedelsinformation-markning-halsopastaenden/skyddade-beteckningar/produktspecifikation-vanerlojrom_2020_05_11-002.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.