VIERDE VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE EUROPESE RAAD EN DE RAAD over het operationeel maken van de Europese grens- en kustwacht

1.DE EUROPESE GRENS- EN KUSTWACHT – ZORGEN VOOR EEN EUROPEES GEÏNTEGREERD GRENSBEHEER

De doeltreffende bescherming van de buitengrenzen van de Europese Unie is een voorwaarde voor de normale werking van het Schengengebied zonder binnengrenzen en het verwezenlijken van de Europese migratieagenda. Met gezamenlijke investeringen en verbintenissen om de Europese grens- en kustwacht zo spoedig mogelijk operationeel te maken, geven de lidstaten praktisch uiting aan hun vaste voornemen om in het algemeen belang verantwoordelijkheid te delen en solidariteit aan de dag te leggen. De Commissie brengt daarom op regelmatige basis verslag uit over het operationeel maken van de Europese grens- en kustwacht.

In dit verslag wordt de balans opgemaakt van de vooruitgang die sinds begin mei 2017 is geboekt. In het licht van de vorderingen op het gebied van uitvoering worden in het verslag de belangrijkste acties uiteengezet die de Europese grens- en kustwacht (hierna “het agentschap” genoemd), de Commissie en de lidstaten de komende maanden moeten uitvoeren.

Het agentschap heeft voor nagenoeg alle Schengenstaten de basiskwetsbaarheidsbeoordelingen voltooid met betrekking tot de uitdagingen aan hun delen van de buitengrens van de EU. Aan de hand daarvan heeft het agentschap in een aantal Schengenstaten kwetsbare punten geïdentificeerd en aanbevelingen geformuleerd om deze punten aan te pakken. Zoals uiteengezet in de verordening betreffende de Europese grens- en kustwacht (hierna “de verordening” genoemd), zal het agentschap simulatieoefeningen organiseren en verdere beoordelingen van nieuwe dreigingen uitvoeren om de Schengenstaten te helpen kwetsbare punten te identificeren met betrekking tot mogelijke toekomstige of reeds bestaande uitdagingen aan de buitengrenzen.

Het agentschap voert reeds enige tijd gezamenlijke operaties uit langs de belangrijkste migratieroutes, met name in het centrale Middellandse Zeegebied, het oostelijke Middellandse Zeegebied en langs de Westelijke Balkanroute. Het is ook een nieuwe gezamenlijke operatie gestart om de irreguliere migratiestroom langs de westelijke Middellandse Zeeroute aan te pakken.

2.OPERATIONELE ONDERSTEUNING VAN LIDSTATEN

Het agentschap blijft de lidstaten operationele ondersteuning verlenen voor het grensbeheer ter plaatse door meer dan 1 600 grenswachters en ander deskundig personeel in te zetten aan meerdere delen van de EU-buitengrenzen. De in eerdere verslagen geïdentificeerde tekorten wat inzet betreft, zijn nog niet volledig opgelost. De tekorten worden gedeeltelijk aangevuld met activa en grenswachters van de ontvangende lidstaten, met medefinanciering van het agentschap. Om een efficiënte en duurzame impuls te geven aan de algehele capaciteit van de ontvangende lidstaten om hun delen van de EU-buitengrens doeltreffend te beschermen, moeten echter alle lidstaten een bijdrage leveren.

2.1. Inzet in de lidstaten in de voorste linie

Griekenland

In Griekenland worden door het agentschap drie verschillende operaties uitgevoerd. In het kader van gezamenlijke operatie Poseidon in de Egeïsche Zee krijgt Griekenland ondersteuning bij het grenstoezicht, bij de toepassing van de hotspotaanpak op de Egeïsche eilanden en bij de toepassing van de Verklaring EU-Turkije.

In het kader van de gezamenlijke operatie Poseidon zet het agentschap 891 functionarissen in, onder meer ter ondersteuning van overname-activiteiten. De Griekse politie heeft, met medefinanciering van het agentschap, 280 veiligheidsfunctionarissen ingezet. Onder de ingezette personen zijn ook deskundigen die helpen bij de toepassing van de hotspotaanpak, bemanningsleden voor het ingezette materieel en coördinatiepersoneel. Voorts bestaan de ingezette middelen uit 2 vaartuigen voor patrouilles op zee, 3 kustpatrouillevaartuigen, 10 kustpatrouilleboten, 1 vliegtuig met vaste vleugels, 2 helikopters, 16 patrouillewagens, 4 bussen en 3 voertuigen met warmtecamera's.

Bovendien verleent het agentschap Griekenland in het kader van de gezamenlijke operaties Flexible Operational Activities en Focal Points ondersteuning bij het grenstoezicht met de inzet van in totaal 53 functionarissen, 2 voertuigen met warmtecamera’s, 14 patrouillewagens, 1 hondenteam en 3 camera’s met bewegingssensoren aan de Griekse landgrenzen met Turkije, Albanië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, en met luchtoperaties. De operationele activiteit in Noord-Griekenland zorgt voor een betere grensbewaking en voorkomt irreguliere secundaire bewegingen, waardoor de EU nog meer greep krijgt op de problemen op de Westelijke Balkanroute.

Aan de Griekse landgrens met Albanië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië worden momenteel 28 functionarissen ingezet (met 2 camera's met bewegingssensoren en 1 patrouillewagen), terwijl dat er volgens het overeengekomen operationele plan 63 moeten zijn, waardoor er sprake blijft van een tekort van ongeveer 35 functionarissen.

Italië

In het kader van de gezamenlijke operatie Triton in Italië en het centrale Middellandse Zeegebied heeft het agentschap 402 functionarissen ingezet, waaronder bemanningsleden voor het ingezette materieel, coördinatiepersoneel en deskundigen voor hulp bij de toepassing van de hotspotaanpak. De inzet wordt ondersteund door 3 vliegtuigen, 3 helikopters, 4 vaartuigen voor patrouilles op zee, 7 kustpatrouillevaartuigen en 3 kustpatrouilleboten.

Bulgarije