NL    NL NL 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 18.2.2009 
SEC(2009) 154  
 WERKDOCUMENT VAN DE DI ENSTEN VAN DE COMMISSIE 
Begeleidend document bij het 
  
Voorstel voor een   
 
VERORDENING VAN HET EUROP EES PARLEMENT EN DE RAAD 
 
tot oprichting van een Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken  
    
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING
 
 
  
{COM(2009) 66 definitief} 
{SEC(2009) 153} 
NL 2   NL 1. Procedure en raadpleging van belanghebbenden 
1.1. Oproepen tot oprichting van een Europ ees Ondersteuningsbureau voor asielzaken   
De Commissie heeft in juni 2008 de mededeling1 “Asielbeleidsplan – Een geïntegreerde 
aanpak van bescherming in de hele EU” goedge keurd; zij stelt hier in een stappenplan 
voor de tweede fase van de invoering van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel 
(CEAS) voor, en kondigt tevens aan een wetsvo orstel te zullen indienen tot oprichting 
van een Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken .  
Eind september 2008 heeft de Europese Raad  het Europees migr atie- en asielpact 
goedgekeurd. In dit pact2 is de Europese Raad u itdrukkelijk overeengekomen “in 2009 
een Europees Ondersteuningsbureau  op te zetten, dat belast is met het faciliteren van 
de uitwisseling van informatie, analyses en  ervaringen tussen de lidstaten en het tot 
stand brengen van concrete samenw erking tussen de asieldiensten” . 
1.2. Overlegprocedure en raadpleging van deskundigen 
Het asielbeleidsplan werd opgesteld na gr ondige beraadslaging over de toekomstige 
architectuur van het CEAS en na hierover me t alle relevante belanghebbenden overleg te 
hebben gepleegd; ook is rekening gehouden met de resultaten van het debat naar 
aanleiding van het groenboek va n de Commissie van juni 20073, waarin werd nagegaan 
wat de verschillende opties zi jn voor de tweede fase van het CEAS. Specifieke vragen4 
werden gesteld over de even tuele oprichting va n een ondersteuni ngsstructuur voor 
asielzaken. In het kader van de openbare raadpleging zijn  89 bijdragen ontvangen van 
zeer diverse belanghebbenden5, waaronder 20 lidstaten, region ale en lokale overheden, 
het Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité, het UNHCR, academische instellingen, politieke pa rtijen en een groot aantal ngo’s. Uit de 
reacties op het groenboek bleek een brede st eun voor de versterking van de praktische 
samenwerking in het kader van het CEAS en voor het idee om in de vorm van een 
ondersteuningsstructuur voor asielzaken ee n specifieke structuur op te zetten om 
dergelijke activiteiten te onderste unen en coördineren. De in de effectbeoordeling naar 
                                                
 
1 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal 
Comité en het Comité van de Regio's - Asielbeleidsplan - Een geïntegreerde aanpak van bescherming in de 
hele EU, COM(2008) 360.  
2
 http://register.consilium.europa.eu/servlet/dri ver?page=Result&lang=EN&typ=Advanced&cmsid=
639&ii_PUBLIC_DOC=%3E0&ff_COTE_DOCUMENT=13440%2F08&ff_COTE_DOSSIER_INST=&ff
_TITRE=&ff_FT_TEXT=&ff_SOUS_COTE_MATI ERE=&dd_DATE_DOCUM ENT=&dd_DATE_REU
NION=&dd_FT_DATE=&fc=ALLLANG&srm=25&md=100&ssf= 
3 Groenboek over de toekomst van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel, COM(2007) 301. 
4 Zie onder hoofdstuk 3, vragen 21 en 22. 
5 Zie voor de 89 ontvangen bijdragen:  
http://ec.europa.eu/justice_home/news/consulting_public/gp_asylum_system/news_contributions_asylum_s
ystem_en.htm 
NL 3   NL voren geschoven voorkeursoptie  was de oprichting van een Europees 
Ondersteuningsbureau voor asielzaken . 
Begin 2008 heeft de Commissie de opdracht gegeven voor een externe 
haalbaarheidsstudie over de oprichting van st ructurele ondersteuning voor de praktische 
samenwerking op asielgebied, die mee in rekening zou worden  gebracht bij de 
effectbeoordeling van het toekomstige Europ ees Ondersteuningsbureau  voor asielzaken. 
In het kader van die externe studie zijn belanghebbenden geraadpleegd: er zijn tien 
casestudies uitgevoerd en m eer dan vijftig belanghebbenden6 geïnterviewd.  
2. PROBLEEMSTELLING  
2.1. Omschrijving van het probleem 
De Europese Raad van september 2008 herhaa lde bij de goedkeuring van het Europees 
migratie- en asielpact plechtig dat iedere vervolgde vreemdeling he t recht heeft op het 
grondgebied van de Europese Unie hulp en bescherming te krijgen uit hoofde van het 
Verdrag van Genève van 28 juli 1951 betreffende  de status van vluchtelingen, gewijzigd 
bij het Protocol van New York van 31 januari  1967 en andere gerela teerde verdragen. 
Hoewel er de jongste jaren dankzij de toepassing van gemeenschappelijke 
minimumnormen veel vooruitgang is geboekt bi j de invoering van het CEAS, bestaan er 
nog altijd grote verschillen tussen lidstaten wat het ve rlenen en de vormen van 
bescherming betreft.  
Tijdens de eerste fase van het CEAS werd en rechtsinstrumenten aangenomen. Bij de 
praktische uitvoering van de richtlijnen blijk en in de Unie echter aanzienlijke verschillen 
te bestaan in de behandeling van asielverzoeken, zowel wat de kwaliteit van de beoordeling als de gehanteerde methode be treft. Daarom heeft de Commissie in het 
beleidsplan van juni 2008 be slist om (1) de Europese asielregelgeving volledig te 
herzien en zo de inhoud ervan te verbeter en en heeft zij (2) ook de noodzaak benadrukt 
om naast deze herziening de praktische sa menwerking in het kader van het CEAS te 
versterken. 
Hoewel er in het kader van het CEAS al concreet wordt samengewerkt, blijft deze 
samenwerking op vele vlakken beperkt en niet-optimaal en moet deze bijgevolg nog 
verder worden ontwikkeld.  
                                                
 
6 De contractant heeft de reacties van de lidstaten op het groenboek bestudeerd en geanalyseerd, en 
interviews afgenomen van ambtenaren van DG JLS die belast zijn met asielzaken en van ambtenaren die 
bevoegd zijn voor de agentschappen binnen het Secretariaat-Generaal. De volgende belanghebben werden 
geïnterviewd: vertegenwoordigers van het Europees  Parlement, vertegenwoordigers van bestaande 
samenwerkingsinitiatieven of –structu ren (vb. EURASIL, IGC, GDISC,  EMN), vertegenwoordigers van 
ngo’s en intergouvernementele organisaties, waaronder ECRE, UNHCR, en Caritas Europa, en ministeries 
en instanties bevoegd voor het asielbeleid van 10 lidstat en. In het kader van casestudies werden de volgende 
landen bezocht: België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Ne derland, Polen, Slovenië, Spanje, Zweden en het 
Verenigd Koninkrijk. 
NL 4   NL 2.2. Specifieke problemen  
De voornaamste problemen bij de prakti sche samenwerking zijn de volgende: 
• verschil in methoden en niet-optimal e uitwisseling van beproefde methoden op 
EU-niveau; 
• druk op de asielstelsels van de lidstaten en  overbelasting van een aantal lidstaten; en 
• beperkte samenwerking en coördinatie op he t vlak van de externe dimensie van het 
CEAS. 
2.3. Het recht van de EU om op te treden 
Artikel 63, punten 1 en 2, van het EG-Verdrag is momenteel de rechtsgrondslag voor het 
Gemeenschapsoptreden op asielgebied. De ze bepalingen stellen dat de Raad 
“maatregelen inzake asiel”  aanneemt “in overeenstemming met het Verdrag van 
Genève van 28 juli 1951 en het Protocol van 31 januari 1967 betreffende de status van 
vluchtelingen en andere desbetreffende verdragen”  en ook “maatregelen inzake 
vluchtelingen en ontheemden”  aanneemt op gebieden zoals de verantwoordelijkheid van 
lidstaten, opvangomstandigheden, het aanmerk en als vluchteling, het verlenen van 
bescherming (waaronder tijdelijke bescherming) en het bevorderen van een evenwicht tussen de inspanningen van de lidstaten  voor de opvang van asielzoekers.  
De rechtsgrondslag voor de praktische sa menwerking op asielgebied is momenteel 
artikel 66 van het EG-Verdrag, waarin wordt bepaald dat de Raad volgens de procedure 
van artikel 67 maatregelen neemt om samenwerking te waarborgen tussen de overheidsdiensten van de lidstaten die be voegd zijn voor de ge bieden die worden 
bestreken door titel IV (visa, asiel, immi gratie en andere bele idsdomeinen inzake vrij 
verkeer van personen), en tussen deze  diensten en de Commissie.  
NL 5   NL 3. DOELSTELLINGEN 
De doelstellingen zijn opgenom en in onderstaande tabel.  
Algemene 
doelstellingen  Specifieke doelstellingen  Operationele doelstellingen 
(output en gevolgen)  
Verschillen bij de uitvoering van wetgeving, 
beleid en operationele methoden tussen de 
lidstaten verminderen.  De capaciteit, kennis en knowhow van 
de verschillende bij de asielprocedure 
betrokken actoren verbeteren.   
Een billijker en meer 
geharmoniseerde 
behandeling van 
verzoeken om 
internationale 
bescherming in de 
Unie Verschillen in de kw aliteit en inhoud van de 
informatie over landen van herkomst 
verminderen en de verz ameling, productie en 
beoordeling hiervan harmoniseren.  De verzameling en  kwaliteit van de 
informatie over landen van herkomst 
verbeteren en deze beschikbaar stellen 
voor alle lidstaten om de interpretatie en 
beoordeling ervan te verbeteren.  
De overbelasting van sommige lidstaten 
verminderen.  De solidariteit en 
lastenverdeling tussen 
de lidstaten op 
asielgebied 
verbeteren  De capaciteit van lidstaten versterken om asielverzoeken te behandelen, waaronder 
situaties van massale toestroom van 
asielzoekers.  Lidstaten ondersteunen bij de 
capaciteitsopbouw en lidstaten met 
grote druk op hun asielstelsel en 
opvangcapaciteit ondersteunen.  
De succesvolle hervestiging uitbreiden van personen buiten de EU die om 
internationale bescherming verzoeken. Vluchtelingenstromen 
naar de EU beter 
beheren via de 
uitbreiding van de 
externe dimensie van 
het CEAS  De uitvoering versterken van de externe dimensie van asielbelei d, zoals de regionale 
beschermingsprogramma’s en hervestiging. 
Beschermingsstelsels  in derde landen 
versterken.  
4. BELEIDSOPTIES 
Twee groepen beleidsopties we rden bij de effectbeoordeli ng onder de loep genomen.  
De eerste groep beleidsopties heeft betrekking op de mogelijke taken en opdrachten van 
de ondersteuningsstructuur. 
Bij de tweede groep beleidsopties wordt nage gaan wat de meest optimale institutionele 
organisatievormen voor de ondersteuningsstructuur z ijn. De acht voornaamste 
institutionele opties voor de structuur, die de hierboven aangehaalde taken en opdrachten 
zou vervullen, werden bij de effectbeoordeling bestudeerd.  
4.1. Taken en opdrachten voor de toekomstig e ondersteuningsstruct uur voor asielzaken 
De mogelijke taken en opdrachten van de toekomstige ondersteuningsstructuur voor 
asielzaken werden afzonderlijk bestudeer d en beoordeeld. De volgende taken kunnen 
NL 6   NL volgens de beoordeling aan de toekom stige ondersteuningsstructuur worden 
toevertrouwd:  
– uitwisseling van beproefde methoden; 
– ondersteuning van toezicht en kwaliteitscontrole; 
– activiteiten ter verbetering van de verzam eling en kwaliteit van informatie over 
landen van herkomst en van de beoordeling hiervan;  
– asiel-ondersteuningsteams; 
– hervestiging binnen de EU; 
– opleiding en capaciteitsopbouw; 
– activiteiten betreffende de externe aspect en van de pr aktische samenwerking in het 
kader van het CEAS, zoals hervestiging en  regionale beschermingsprogramma’s.  
4.2. Opties voor de institutionele vorm van de toekomstige ondersteuningsstructuur 
voor asielzaken 
Acht opties voor de institutionele vor m van de ondersteuningsstructuur werden 
afzonderlijk beoordeeld (twee hier van waren snel afgewezen):  
– het status-quo (afgewezen); 
– de versterking van de eenheid bi nnen de Europese Commissie;  
– de oprichting van een nieuw netwerk; 
– de oprichting van een nieuw regelgevend agentschap (orgaan zonder 
beslissingsbevoegdheid); 
– de opname van de ondersteuningsstru ctuur in een bestaand regelgevend 
agentschap, zoals in:  
– het Bureau voor de grondrechten (FRA), 
– het Europees Agentschap voor het beh eer van de operationele samenwerking 
aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie (Frontex), 
– het toekomstig Agentschap voor het ope rationeel beheer van SIS II, VIS en 
EURODAC en de ontwikkeling en het be heer van andere grootschalige IT-
systemen; 
NL 7   NL – de oprichting van een Gemeenschappelijk e Ondersteuningautoriteit van de EU 
(regelgevend agentschap met beslissings bevoegdheid - optie afgewezen in het 
asielbeleidsplan).  
5. VOORKEURSOPTIE  
De zeven beschreven taken kunnen volgens de effectbeoordeling aan de toekomstige 
ondersteuningsstructuur worden toevertrouwd en door deze toekomstige structuur worden uitgevoerd. 
Het verslag over de effectbeoordeling be vat een afzonderlijke analyse van elke 
mogelijke institutionele optie voor de toekomstige ondersteuningsstructuur voor 
asielzaken. De belangrijkste bevindingen voor de acht opties worden vergeleken in 
onderstaande tabel. Er moet worden opge merkt dat de criteria “Behalen van 
doelstellingen”, “Politieke haalbaarheid” en “Gevolgen voor de EU-begroting” als 
sleutelelementen voor de eindbeoordeli ng van de opties werden beschouwd. 
 
NL 8    
BEOORDELING  
 
  
 
 
 
 
 
OPTIES
 Behalen van 
doelstellingen
(functionele 
en praktische 
doeltreffend-
heid)  
 
Hoog (+++) 
tot 
Laag (- - -) 
 
 Tijdsbestek 
nodig voor 
uitvoering  
 
 
 
 
Kort (+++) 
tot  
Lang (- - -) 
 Nodige 
ondersteuning 
van de 
Commissie voor 
de toekomstige 
(externe) 
structuur  
 
Hoog (-- -) 
tot 
Laag (+++) 
 Juridische 
haalbaarheid  
 
 
 
 
 
Hoog (+++) 
tot 
Laag (- - -) 
 Politieke 
haalbaarheid  
 
 
 
 
 
Hoog (+++) 
tot 
Laag (- - -) 
 Gevolgen voor de EU-begroting  
(zie gedetailleerde cijfers in financiële bijlagen bij de 
effectbeoordeling – financ iële beoordeling vooraf) 
 
 
 
 
 
 Algemene 
beoordeling  
 
 
 
 
Positief  
(+ tot +++) 
Negatief  
(- tot - - - ) 
      Verwachte start 
2010  Minimale 
lopende kosten 
2011  Maximale 
lopende kosten 
vanaf 2011  
Optie 1  
Status-quo  0 0 0 0 0 0 0 0 0 
Optie 2  
Eenheid 
binnen 
Commissie  
+  
++  
Niet van 
toepassing  
+++  
- - 320.000 2.959.017 5.732.809 
  
+ 
Optie 3  
Netwerk  
- -  
-  
- -   
++  
+ 345.000 3.970.395 8.067.187 
  
- 
Optie 4  
Bureau voor 
asielzaken   
+++  
+  
- -  
+++  
+++ 6.145.016 10.318.738 17.612 984  
++(+) 
Optie 5  
FRA  
-  
-  
- -   
+  
+ 600.000 6.654.449 12.104.600  
- 
Optie 6  
Frontex   
-  
-  
- -   
+  
- 600.000 6.654.449 11.940.342 
  
- - 
Optie 7  
IT-
agentschap   
- - -  
- - -  
- -  
-  
- - 600.000 6.818.706 12.331.105 
  
- - - 
Optie 8  
Autoriteit   
+++  
+  
- -  
- - -  
- - -- Niet 
beschikbaar Niet 
beschikbaar Niet 
beschikbaar  
- - - 
 
NL 9   NL Op basis van het voorgaande is vanuit institutioneel oogpunt de oprichting van een 
regelgevend agentschap als institutionele vorm voor  het toekomstige Europees 
Ondersteuningsbureau v oor asielzaken de voorkeursoptie .  
Het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken lijkt het beste instrument om de 
praktische samenwerking in het kader van het CEAS te versterken, wat betreft alle 
taken die aan de ondersteuningsstructuur zu llen worden toevertrouwd. Hoewel het de 
duurste oplossing is, wordt toch de voorke ur gegeven aan de oprichting van het 
ondersteuningsbureau in de vorm van een regelgevend agentschap, aangezien het 
bureau het meest efficiënt zal zijn bij he t behalen van de doelstellingen, en het 
juridisch en politiek haalbaarder is dan de andere institutionele opties. Het bureau zal 
met name de volledige steun genieten van het Europees Parlement en de lidstaten 
voor een snelle goedkeuring van de oprichti ngsverordening. Het zal ook de volledige 
steun genieten van de diensten van de Commissie die, na de aanneming van de 
oprichtingsverordening door de wetgever, het bureau zo snel mogelijk zullen opzetten. Het zal een Europees onafhankelijk  expertisecentrum voor asielzaken zijn. 
Het bureau zal lidstaten helpen vertrouwd te  raken met de stelsels en methoden van 
andere lidstaten, nauwere werkrelaties te ontwikkelen tussen asieldiensten op 
operationeel niveau, vertrouwen  in elkaars stelsels op te bouwen, en in de praktijk 
grotere samenhang te bereiken.