Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechtsbescherming van diensten gebaseerd op, of bestaande uit, voorwaardelijke toegang" () (98/C 129/04)

De Raad heeft op 20 oktober 1997 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het EG-Verdrag, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 6 februari 1998 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Hernández Bataller.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 352e Zitting van 25 en 26 februari 1998 (vergadering van 25 februari) het volgende advies uitgebracht, dat met 120 stemmen vóór en geen tegen, bij 2 onthoudingen werd goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Dit voorstel voor een richtlijn betreffende de rechtsbescherming van diensten gebaseerd op, of bestaande uit, voorwaardelijke toegang, waarover het Comité door de Commissie is geraadpleegd, vloeit rechtstreeks voort uit de discussie over het Groenboek betreffende de rechtsbescherming van geëncrypteerde diensten op de interne markt ().

1.2. Het Comité heeft op 25 september 1996 () een advies over dit Groenboek uitgebracht.

1.3. Reeds in het "Strategisch programma voor de interne markt" () evenals in het in de mededeling van de Commissie "Europa op weg naar de informatiemaatschappij: Een actieplan" van 19 juni 1994 () aangekondigde Groenboek over deze materie werd benadrukt dat deze diensten tegen illegale ontvangst moeten worden beschermd.

1.4. Meer recentelijk merkte de Commissie in haar mededeling "Een Europees initiatief op het gebied van de elektronische handel" () het volgende op: "Voor een in alle veiligheid verlopende distributie van diensten is een adequate wettelijke bescherming van abonneediensten op de gehele interne markt vereist. Tal van diensten zullen van de een of andere vorm van versleuteling of andere voorwaardelijke-toegangssystemen gebruik maken om te bereiken dat zij behoorlijk voor een dienstverlening worden betaald. Dienstenleveranciers moeten beschermd worden tegen de onrechtmatige toegang tot hun diensten via illegale decoders, chipkaarten of andere middelen waarvan piraten zich bedienen".

1.5. Het Comité heeft zijn advies over deze mededeling inmiddels goedgekeurd (CES 1191/97) ().

1.6. In zijn advies over het Groenboek1 kwam het Comité tot de volgende conclusies:

1.6.1. Encryptie van mededelingen is in het algemeen absolute noodzaak om te voorkomen dat onbevoegden daartoe toegang hebben of deze kunnen wijzigen.

1.6.2. Bijgevolg dienen in alle lid-staten maatregelen ten behoeve van effectieve bescherming te worden genomen. Dit kan uitsluitend efficiënt geschieden als daartoe op EG-niveau wordt geharmoniseerd.

1.6.3. De harmonisatie moet middels een Raadsverordening gestalte krijgen.

1.6.4. Het werkingsgebied van de verordening dient zich tot alle geëncrypteerde diensten uit te strekken.

1.6.5. Ook dient te verordening betrekking te hebben op bezit te kwader trouw van niet-erkende decodeerapparatuur door particulieren.

1.6.6. Tevens moeten gelaedeerden over de mogelijkheid beschikken, een schadevordering in te dienen, alsook civielrechtelijke stappen te ondernemen ter voorkoming van specifieke voorbereidende activiteiten waarmee piraterij wordt vergemakkelijkt. Voorts dienen strafrechtelijke sancties te worden gesteld op ongeoorloofde ontvangst en verdere verspreiding van geëncrypteerde diensten.

1.6.7. Daarnaast verzocht het Comité de Commissie, alle aspecten van deze kwestie op internationaal niveau te onderzoeken, met name in het kader van bilaterale akkoorden en de werkzaamheden van de WTO, alsmede adequate voorwaarden te creëren voor de technische normalisatie van decodeerapparatuur.

2. Analyse van het Commissievoorstel

2.1. Rechtsinstrument

2.1.1. Om te beginnen wordt vastgesteld dat de Commissie voor een richtlijn i.p.v. voor een verordening heeft gekozen.

2.1.1.1. Daarmee denkt zij voor "een gelijke mate van bescherming" in de lid-staten te kunnen zorgen, waarbij de lid-staten de vrijheid houden, "de middelen voor het bereiken van deze doeleinden te kiezen". Zodoende kunnen de lid-staten

a) de maatregelen definiëren die nodig zijn om op hun grondgebied de in het voorstel als illegaal aangemerkte activiteiten te verbieden;

b) inbreuken bestraffen. Deze straffen dienen echter doeltreffend, afschrikkend en evenredig aan de potentiële uitwerking van de inbreuk te zijn.

2.2. Werkingsgebied

2.2.1. De richtlijn is beperkt tot door "voorwaardelijke toegang beschermde diensten" waarbij toestemming voor de toegang tot de dienst ertoe strekt, de betaling voor de volgende diensten zeker te stellen:

- "televisie-omroepen", zoals gedefinieerd in artikel 1, onder a), van Richtlijn 89/552/EEG ();

- "radio-omroepen"; deze omvatten niet alleen geluidssignalen, maar kunnen ook betrekking hebben op gegevenssignalen binnen hetzelfde kanaal;

deze definities omvatten niet het aanbieden van diensten op individuele aanvraag;

- "diensten van de informatiemaatschappij", gedefinieerd als "elke dienst die langs de elektronische weg, op afstand en op individueel verzoek van een afnemer van diensten verricht wordt".

2.3. Doel van het richtlijnvoorstel

2.3.1. Het voorstel beoogt binnen de Europese Unie de volgende activiteiten te verbieden:

a) vervaardiging, invoer, verkoop of bezit voor commerciële doeleinden van illegale uitrustingen;

b) installatie, onderhoud of vervanging voor commerciële doeleinden van illegale uitrustingen;

onder "illegale uitrusting" wordt verstaan elke uitrusting of programmatuur die is ontworpen of aangepast om de ongeoorloofde toegang tot een beschermde dienst mogelijk te maken;

c) gebruik van commerciële communicatie om illegale uitrustingen te bevorderen.

2.3.1.1. Onder "commerciële communicatie" moet worden verstaan, alle vormen van communicatie met het doel producten, diensten of het imago van een onderneming te bevorderen bij eindconsumenten en/of distributeurs.

2.3.1.2. Commerciële communicatie is evenwel niet opgenomen in de lijst definities van artikel 1.

2.3.2. Verder heeft het voorstel betrekking op vervaardiging en verhandeling van illegale decodeerapparatuur.

2.3.2.1. Het document heeft geen betrekking op:

a) kwesties betreffende de "ongeoorloofde ontvangst" van de genoemde diensten en verwerving of bezit van illegale uitrustingen door particulieren voor andere dan commerciële doeleinden;

b) de rechten aangaande de inhoud van de via illegale uitrustingen doorgegeven informatie;

c) de industriële-eigendomsrechten in verband met decoders; deze vormen het voorwerp van een voorstel dat momenteel in voorbereiding is;

d) kwesties in verband met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de veiligheid van de handelstransacties in verband waarmee niet voor een geëncrypteerde communicatiedienst hoeft te worden betaald.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het Comité constateert met genoegen dat onderhavig voorstel in de lijn ligt van zijn advies over het Groenboek.

3.2. Het stelt zich echter op het standpunt dat gegeven de huidige leemten in de regeling en de daaruit voortvloeiende mededingingsdistorsies beter via een verordening dan middels een richtlijn kan worden geharmoniseerd. Een verordening kent namelijk de volgende voordelen :

- de harmonisatie verloopt efficiënter en de voorschriften zijn rechtstreeks toepasselijk in de lid-staten;

- tijdrovende omzetting wordt zo voorkomen.

3.3. Het toepassingsgebied van het harmonisatie-instrument zou moeten worden uitgebreid tot professionele dienstverlening (b.v. verstrekking van medische informatie via communicatiekanalen).

3.4. Artikel 2 strekt ertoe het vrije verkeer van de beschermde diensten, de verbonden diensten en de apparatuur voor voorwaardelijke toegang te beschermen. Lid 2 van dit artikel is evenwel wellicht overbodig; daarin worden immers slechts in casu voor de hand liggende algemene Verdragsbeginselen genoemd.

3.5. Wat inbreuken betreft, is het beter de "verbonden diensten" aan punt c) van artikel 3 toe te voegen. Deze omvatten de installatie, het onderhoud of de vervanging van uitrustingen voor voorwaardelijke toegang, alsmede de verrichting van commerciële-communicatiediensten met betrekking tot beschermde diensten of beschermde uitrustingen of andere verbonden diensten.

3.6. Wellicht kunnen de in artikel 3 genoemde handelingen in artikel 4, lid 1, uitdrukkelijk als illegaal en strafbaar worden aangemerkt.

3.7. In artikel 4, lid 2, dient de mogelijkheid zich tot de rechter te wenden, te worden aangescherpt. Iedere direct belanghebbende moet tevens een vordering tot herstel of staking kunnen indienen, dan wel om conservatoire maatregelen kunnen verzoeken.

3.8. In artikel 5 dienen de lid-staten te worden verplicht, hun sanctiebepalingen bij de Commissie aan te melden. Deze kunnen immers niet in de omzettingsbepalingen worden opgenomen.

4. Bijzondere opmerkingen

4.1. De bescherming van de betrekkers van voorwaardelijk toegankelijke diensten moet worden verbeterd. Dit geldt met name voor de afhandeling van reclamaties, eventuele schadevorderingen, de kwaliteit van de dienst en het bewijs daarvan, betalingsmodaliteiten en aspecten die niet worden bestreken door Richtlijn 97/7/EG van 20 mei 1997 inzake de bescherming van de consument bij op afstand gesloten overeenkomsten.

4.2. De introductie in de samenleving van voorwaardelijk toegankelijke diensten dient in ieder geval gepaard te gaan met bescherming van de persoonlijke levenssfeer en vertrouwelijkheid.

4.3. Op douanegebied moeten bijkomende straffen worden ingevoerd naar het model van die van Verordening (EG) nr. 3295/94 van 22 december 1994 van de Raad tot vaststelling van maatregelen om het in het vrije verkeer brengen, de uitvoer, de wederuitvoer en de plaatsing onder een schorsingsregeling van nagemaakte of door piraterij verkregen goederen te verbieden.

4.3.1. Worden douanerechtelijke sancties ingevoerd, dan valt het aan te bevelen, de Commissie te laten bijstaan door een soortgelijk Comité als het Comité dat in bovengenoemde verordening wordt genoemd.

Brussel, 25 februari 1998.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() PB C 314 van 16.10.1997, blz. 7.

() COM(96) 76 def.

() PB C 30 van 30.1.1997.

() COM(93) 632 def.

() COM(94) 347 def.

() COM(97) 157 def., punt 55.

() PB C 19 van 21.1.1998, blz. 72.

() PB L 298 van 17.10.1989, blz. 23.