Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Jemen (97/C 317/05) COM(97) 435 def. - 97/0229(CNS)

(Door de Commissie ingediend op 8 september 1997)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid de artikelen 113 en 130y, juncto artikel 228, lid 2, eerste alinea 228, lid 3, eerste subalinea,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Europees Parlement,

Overwegende dat het beleid van de Gemeenschap op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking krachtens artikel 130U van het Verdrag is gericht op de bevordering van de duurzame economische en sociale ontwikkeling van de ontwikkelingslanden, de harmonische en geleidelijke integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie en de strijd tegen de armoede in die landen;

Overwegende dat de Gemeenschap met het oog op de verwezenlijking van haar doelstellingen op het gebied van de buitenlandse betrekkingen de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Jemen dient goed te keuren,

BESLUIT:

Artikel 1

De samenwerkingsovereenkomst (1) tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Jemen wordt namens de Gemeenschap goedgekeurd.

De tekst van deze overeenkomst is aan dit besluit gehecht.

Artikel 2

De voorzitter van de Raad doet namens de Gemeenschap de in artikel 21 van de overeenkomst bedoelde kennisgeving.

Artikel 3

De Commissie, daartoe bijgestaan door vertegenwoordigers van de lidstaten, vertegenwoordigt de gemeenschap in het samenwerkingscomité vastgesteld in artikel 15 van de overeenkomst.

Artikel 4

Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

(1) De datum van inwerkingtreding van de samenwerkingsovereenkomst zal door het secretariaat-generaal van de Raad in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen worden bekendgemaakt.

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Jemen

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

enerzijds, en

DE REGERING VAN DE REPUBLIEK JEMEN,

anderzijds,

hierna "de partijen" genoemd,

GELET op de uitstekende betrekkingen en de vriendschaps- en samenwerkingsbanden die tussen de Gemeenschap en de Republiek Jemen bestaan,

NOGMAALS BEVESTIGEND dat het van belang is de banden tussen de Gemeenschap en de Republiek Jemen nauwer aan te halen,

BEKLEMTONEND dat de partijen groot belang hechten aan de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, aan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, aan de Verklaring van Wenen van 1993 en het Actieplan van de Internationale Conferentie over Mensenrechten, aan de Verklaring van Kopenhagen van 1995 over sociale ontwikkeling en het bijbehorende actieplan en aan de verklaring van Peking van 1995 en het actieplan van de 4e Wereldvrouwenconferentie, en aan een doorlopende dialoog daarover,

GEZIEN de wenselijkheid van een verdere uitbreiding van het kader van de betrekkingen tussen de Europese Gemeenschap en het Midden-Oosten en van de regionale samenwerking tussen de landen van het Midden-Oosten en uitgaande van het feit dat de samenwerking met de Republiek Jemen een integrerend deel uitmaakt van het beleid van de Europese Gemeenschap voor een versterking van de Europees-Arabische betrekkingen in het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten,

NOGMAALS BEVESTIGEND dat beide partijen de wil hebben om hun betrekkingen op gebieden van wederzijds belang te consolideren, te verdiepen en te diversifiëren op basis van gelijkheid, non-discriminatie, wederzijds voordeel en reciprociteit,

GEZIEN de wens van de partijen om binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden gunstige voorwaarden te creëren voor de ontwikkeling van handel en investeringen tussen de Gemeenschap en de Republiek Jemen, en gezien de noodzaak tot naleving van de door de WTO aangenomen beginselen die tot doel hebben de handelsliberalisering te bevorderen op een stabiele, doorzichtige en niet-discriminerende wijze, daarbij rekening houdend met de economische verschillen tussen de partijen,

ERKENNENDE dat steun moet worden verleend voor de economische en sociale ontwikkeling van de Republiek Jemen en in het bijzonder voor de inspanningen van de Jemenitische regering om de levensomstandigheden van de arme en achtergestelde bevolkingsgroepen te verbeteren, met bijzondere nadruk op de positie van de vrouw,

ONDERSTREPEND dat de partijen groot belang hechten aan de bevordering van een evenwichtige bevolkingsaanwas, de uitroeiing van de armoede, de bescherming van het milieu op mondiaal, nationaal en plaatselijk niveau en de erkenning van het verband tussen bevolking, economische ontwikkeling en natuurlijke omgeving,

HEBBEN BESLOTEN deze overeenkomst te sluiten en hebben te dien einde als hun gevolmachtigden aangewezen:

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

De Voorzitter

Manuel MARÍN

Vice-Voorzitter van de Commissie van de Europese Gemeenschappen,

DE REGERING VAN DE REPUBLIEK JEMEN

De minister van Planning en Ontwikkeling,

DIE, na overlegging van hun in goede en behoorlijke vorm bevonden volmachten,

OVEREENSTEMMING HEBBEN BEREIKT OMTRENT DE VOLGENDE BEPALINGEN:

Artikel 1

Grondslag

De betrekkingen tussen de partijen en de bepalingen van de overeenkomst worden gebaseerd op respect voor de democratische beginselen en de fundamentele mensenrechten die zijn uiteengezet in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die een richtsnoer zijn voor hun binnenlands en internationaal beleid en een essentieel onderdeel van deze overeenkomst vormen.

Artikel 2

Doelstellingen

De hoofddoelstelling van de overeenkomst is het versterken en ontwikkelen, in het kader van een dialoog, van de diverse aspecten van de samenwerking tussen de partijen op de terreinen binnen hun respectieve bevoegdheden, ondermeer ontwikkeling, handel, economische en culturele samenwerking, milieubescherming en duurzaam beheer van de natuurlijke hulpbronnen, en ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen. Bijgevolg leggen de partijen de volgende doelstellingen vast:

a) bevordering en intensivering van de handel tussen de partijen, en aanmoediging van de geleidelijke uitbreiding van een duurzame economische samenwerking, overeenkomstig de beginselen van gelijkheid en wederzijds voordeel;

b) versterking van de samenwerking op gebieden die nauw samenhangen met de economische vooruitgang, zulks ten voordele van beide partijen;

c) bijdragen tot de inspanningen van Jemen voor de verbetering van de levenskwaliteit en de levensstandaard van de armste bevolkingsgroepen, samen met maatregelen voor plattelandsontwikkeling als een instrument ter bestrijding van de armoede op het platteland en hulp bij de ontwikkeling van het menselijk potentieel in een aantal sectoren van de economie

d) treffen van de nodige maatregelen voor de bescherming van het milieu op mondiaal, regionaal en nationaal niveau en voor een duurzaam beheer van de natuurlijke hulpbronnen, rekening houdend met het verband tussen milieu en ontwikkeling;

e) uitbreiding van hun samenwerking tot de terreinen cultuur, communicatie en informatie, teneinde het wederzijds begrip te verbeteren en de bestaande onderlinge banden te verstevigen.

Artikel 3

Handelssamenwerking

a) De Gemeenschap zal binnen de grenzen van haar bevoegdheden handel voeren in overeenstemming met de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie en ook de Republiek Jemen zal er van haar kant naar streven handel te voeren conform die overeenkomst.

b) In overeenstemming met de bepalingen van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel (GATT 1994) verlenen beide partijen elkaar voor ingevoerde en uitgevoerde goederen de behandeling van meestbegunstigde natie. Deze bepalingen gelden niet voor preferenties die één van de partijen toekent krachtens een regeling tot oprichting van een douane-unie, een vrijhandelszone of een preferentiële behandelingszone.

c) Het doel van de samenwerking op dit gebied is het ontwikkelen en diversifiëren van de wederzijdse handel tussen de EG en Jemen en de markttoegang te verbeteren, rekening houdend met de respectieve economische situatie van de partijen.

d) De samenwerking betreft meer in het bijzonder de volgende aangelegenheden:

- De partijen verbinden zich ertoe hun wederzijdse handelsbetrekkingen te ontwikkelen en te diversifiëren en de markttoegang te verbeteren op een wijze die compatibel is met hun respectieve economische situatie en ontwikkelingspeil.

- De partijen verbinden zich ertoe de voorwaarden voor de toegang van elkaars producten tot hun markten te verbeteren. In deze context kennen zij elkaar de gunstigste voorwaarden voor in- en uitvoer toe en komen zij overeen middelen te onderzoeken om hun onderlinge handelsbelemmeringen, met name niet-tarifaire barrières, weg te werken, rekening houdend met de werkzaamheden die in dit verband al door internationale fora zijn verricht.

- De partijen komen overeen de uitwisseling van informatie over wederzijds voordelige afzetmogelijkheden te bevorderen.

- Binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden komen de partijen overeen de samenwerking op douanegebied tussen de respectieve autoriteiten te verbeteren, in het bijzonder met betrekking tot de mogelijkheid van beroepsopleiding, de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures en de steun bij het bestrijden van douanefraude.

- De partijen komen overeen dat zij in overeenstemming met hun respectieve wetten vrijstelling van rechten, belastingen en andere heffingen kunnen verlenen voor goederen die tijdelijk tot hun grondgebied zijn toegelaten met het oog op de daaropvolgende wederuitvoer in ongewijzigde staat of goederen die hun grondgebied opnieuw binnenkomen na verwerking in de andere partij, wanneer die verwerking onvoldoende wordt geacht om de goederen te behandelen als zijnde van oorsprong uit het grondgebied van die partij.

- Binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden komen de partijen overeen elkaar te raadplegen in verband met handelsaangelegenheden of handelsgeschillen, met inbegrip van eigendomsrechten en overheidsopdrachten, bij ieder geschil dat zich zou kunnen voordoen. Zij voeren eveneens in een constructieve geest overleg over maatregelen inzake tarifaire en niet-tarifaire aangelegenheden, diensten, gezondheidszorg, veiligheid of milieu en technische voorschriften.

- Voorzover hun bevoegdheden, voorschriften en beleidsmaatregelen zulks toestaan, streven de partijen ernaar de uitwisseling van informatie over overheidsopdrachten te verbeteren.

- De regering van Jemen neemt alle nodige maatregelen ter verbetering van de voorwaarden voor een adequate en doeltreffende bescherming en naleving van de intellectuele, industriële en commerciële eigendomsrechten.

- Daartoe treedt de regering van Jemen in het bijzonder zo spoedig mogelijk toe tot de desbetreffende internationale verdragen over intellectuele, industriële en commerciële eigendom waarbij het land geen partij is, zoals ondermeer het Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom, de Berner Conventie voor de bescherming van werken van letterkunde en kunst en de overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPS).

- Binnen de grenzen van haar bevoegdheden streeft de Europese Gemeenschap samen met de Republiek Jemen op het gebied van de internationale maritieme diensten naar een daadwerkelijke toepassing van de beginselen van onbeperkte toegang tot vrachten op commerciële en niet-discriminerende basis.

- Teneinde de Republiek Jemen in staat te stellen bovengenoemde verbintenissen en verplichtingen na te komen, kan technische bijstand worden verleend.

Artikel 4

Ontwikkelingssamenwerking

De Gemeenschap bevestigt dat Jemen behoefte heeft aan ontwikkelingssteun en erkent dat zonder een blijvende snelle en duurzame vermindering van de armoede en de bevolkingsaanwas in de Republiek Jemen er toenemende risico's zullen bestaan op knelpunten en conflicten die de economische vooruitgang van het land en de sociaaleconomische ontwikkeling van de bevolking en in het bijzonder de kwetsbare bevolkingsgroepen ondermijnen.

De Gemeenschap bevestigt eveneens dat haar bijdrage tot de ontwikkelingsmaatregelen van de Republiek Jemen zowel in omvang als in impact kan worden versterkt, meer in het bijzonder in de strategische sectoren armoedebestrijding via basisonderwijs, opleiding en verbetering van de arbeidsomstandigheden, watervoorziening, plattelandsontwikkeling en gezondheidszorg, vooral eerstelijnsgezondheidszorg met inbegrip van het stimuleren van gezinsplanning en bevolkingsmaatregelen. De maatregelen op deze terreinen zouden waar passend gelijke kansen moeten bevorderen en op positieve wijze op meisjes en vrouwen worden toegespitst. In dit verband streeft de Commissie ernaar samenwerkingsverbanden met plaatselijke NGO's te ontwikkelen.

In het licht van het bovenstaande en in overeenstemming met Verordening (EEG) nr. 443/92 van de Raad betreffende samenwerking met de ALA-landen zal de samenwerking verder worden ontwikkeld binnen de context van een duidelijke samenwerkingsstrategie en -dialoog gericht op het vastleggen van in overleg bepaalde prioriteiten en het streven naar doeltreffendheid en duurzaamheid.

De partijen stellen binnen de grenzen van hun beschikbare financiële middelen en in het kader van hun respectieve procedures en instrumenten middelen beschikbaar om de verwezenlijking van de doelstellingen van de overeenkomst te vergemakkelijken. Bij haar financiële planning van de samenwerkingsactiviteiten houdt de Gemeenschap rekening met de noodzaak van een juist evenwicht bij de geografische spreiding van haar betalingsverplichtingen.

De partijen zorgen ervoor dat de maatregelen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking in overeenstemming zijn met de ontwikkelingsstrategieën die in overleg met de instellingen van Bretton Woods zijn vastgelegd.

Artikel 5

Economische samenwerking

Beide partijen verbinden zich in overeenstemming met hun respectieve beleidslijnen en doelstellingen en binnen de grenzen van hun beschikbare middelen ertoe de economische samenwerking tot wederzijds nut te bevorderen en bepalen samen en tot wederzijds voordeel binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden en in het kader van een duidelijke samenwerkingsstrategie de terreinen en prioriteiten voor economische samenwerkingsprogramma's en -activiteiten. Teneinde de economische betrekkingen tussen de Gemeenschap en de Republiek Jemen verder te versterken wordt bovendien een regelmatig economisch overleg tussen beide partijen opgezet, dat alle terreinen van het macro-economisch beleid omvat, onder meer, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, het begrotingsbeleid, het beleid inzake de betalingsbalans en het monetair beleid. Het doel van dit overleg is een nauwere samenwerking tot stand te brengen tussen de autoriteiten die bevoegd zijn voor het uitvoeren van het economisch beleid op hun respectieve bevoegdheidsterreinen.

De samenwerking op deze gebieden omvat de volgende grote actieterreinen:

a) ontwikkeling van een creatief, competitief en duurzaam economisch klimaat in de Republiek Jemen door de toegang tot de knowhow en technologie in de Gemeenschap te vergemakkelijken, onder meer op het gebied van normen, kwaliteitscontrole en telecommunicaties;

b) vergemakkelijken van contacten tussen bedrijven, uitwisseling van informatie en andere maatregelen om commerciële uitwisselingen te bevorderen en te beschermen, met inbegrip van de bevordering van de Jemenitische export;

c) creëren van een milieu dat gunstig is voor de ontwikkeling van het Jemenitische midden- en kleinbedrijf en vergemakkelijken van de uitwisseling van informatie over het bedrijfs- en MKB-beleid, vooral met het oog op het verbeteren van het bedrijfsklimaat en het aanmoedigen van nauwere contacten niet alleen tussen kleine en middelgrote ondernemingen, teneinde de commerciële en industriële samenwerkingsmogelijkheden te bevorderen maar ook tussen de desbetreffende communautaire instanties en de Jemenitische instanties die bevoegd zijn voor de tenuitvoerlegging van het macro-economisch aanpassingsproces;

d) het voeren van een dialoog over de economische samenwerking tussen de Republiek Jemen en de Gemeenschap, met inbegrip van de uitwisseling van informatie over de macro-economische situatie en vooruitzichten en over ontwikkelingsstrategieën;

e) het versterken van wederzijds inzicht in hun respectieve economische milieus en zakencultuur als grondslag voor een doeltreffende samenwerking;

f) het verbeteren, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, van de samenwerking tussen de respectieve autoriteiten inzake normen en wetgevende kwesties, vooral met betrekking tot beroepsopleiding en de vereenvoudiging en harmonisatie van normen;

g) het versterken van de managementopleiding in de Republiek Jemen teneinde bedrijfsleiders op te leiden die in staat zijn doeltreffend met het Europese handelsmilieu samen te werken;

h) het bevorderen van een dialoog tussen de Republiek Jemen en de Gemeenschap op het gebied van het energiebeleid, de overdracht van technologie en de technologische samenwerking;

i) het ondersteunen van Jemens inspanningen om zijn industrie te moderniseren en te herstructureren door de diversificatie van de industriële productie aan te moedigen en het desbetreffende juridische en administratieve kader te verbeteren;

j) bevordering van de betrokkenheid van de particuliere sector bij samenwerkingsprogramma's teneinde de economische en industriële samenwerking tussen de partijen te versterken. Daartoe nemen de partijen maatregelen om:

- de particuliere sector van beide partijen aan te moedigen de samenwerking tussen bedrijven te ontwikkelen, en

- de particuliere sector de betrekken bij activiteiten die in het kader van de overeenkomst worden ontwikkeld;

k) binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, het bevorderen van samenwerking in verband met financiële dienstverlening via het uitwisselen van informatie over financiële voorschriften en praktijken en opleidingsprogramma's, en het bevorderen van de hervorming van bankwezen en financiën en van de liberalisering van de financiële dienstverlening;

l) zorgen voor samenwerking bij vervoersuitrusting en -beheer, met inbegrip van beheer in de burgerluchtvaart en havenbeheer, en bevordering van het gebruik van communautaire normen in deze sector;

m) erkenning van het belang van samenwerking in verband met de informatiemaatschappij en informatie- en communicatietechnologieën waardoor de economische ontwikkeling en het handelsverkeer worden gestimuleerd. Creëren van een dialoog en eventueel bijstand bij regelgeving en standaardisering in de telecommunicatiesector en bij het uitwerken van projecten, vooral in verband met de toepassing van de telematica op prioritaire gebieden (onderwijs, gezondheidszorg, milieu, vervoer, electronische handel).

Binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden verbinden de partijen zich ertoe wederzijds voordelige investeringen te stimuleren door een gunstiger klimaat voor particuliere investeringen tot stand te brengen via betere voorwaarden voor de overdracht van kapitaal en door waar passend steun te verlenen voor het sluiten van overeenkomsten betreffende de bevordering en bescherming van investeringen tussen de lidstaten van de Gemeenschap en de Republiek Jemen op basis van de beginselen van non-discriminatie en reciprociteit.

Artikel 6

Landbouw en visserij

De partijen verbinden zich ertoe in een geest van wederzijds begrip samen te werken met het oog op de modernisering en herstructurering van landbouw en visserij.

De samenwerking wordt meer in het bijzonder op de volgende terreinen toegespitst:

- bijstand aan de Republiek Jemen bij het ontwikkelen en ten uitvoer leggen van een nationale voedselzekerheidsstrategie;

- ontwikkeling van stabiele markten;

- geïntegreerde plattelandsontwikkeling met inbegrip van de verbetering van basisdiensten en de ontwikkeling van bijbehorende economische activiteiten;

- ontwikkeling en verbetering van particuliere distributiekanalen, verpakkings- en opslagtechnieken en afzetsystemen;

- steun voor privatisering en ontwikkeling van de particuliere sector;

- conservering en rationeel beheer van visvoorraden;

- bevordering van de diversificatie van de productie en vermindering van de afhankelijkheid van voedselinvoer;

- bevordering van een milieuvriendelijke landbouw en visserij;

- modernisering van de infrastructuur op het platteland en plattelandsontwikkeling;

- bevordering van samenwerking in de sector diergeneeskunde en gezondheid van planten en dieren, teneinde de handelsbarrières af te breken overeenkomstig de wetgeving van de partijen;

- technische bijstand en opleiding.

De samenwerking zou de vorm kunnen aannemen van de overdracht van knowhow, de bevordering van landbouwonderzoek, de oprichting van joint ventures en opleidingsprogramma's.

Artikel 7

Milieusamenwerking

De partijen erkennen dat er een nauw verband bestaat tussen armoede en milieuschade. Het voornaamste doel van de milieusamenwerking tussen de partijen, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, is dus de vooruitzichten voor het tot stand brengen van een duurzame economische groei en sociale ontwikkeling te verbeteren, waarbij sterke prioriteit wordt toegekend aan de bescherming van het natuurlijk milieu met inbegrip van het mariene milieu, en het terugdringen van de milieuschade, in het bijzonder de verwoestijning.

De samenwerking zal op de volgende wijzen tot stand komen:

- creëren van administratieve, regelgevende en informatiestructuren om een rationeel milieubeheer mogelijk te maken;

- samenwerking bij de ontwikkeling van duurzame en niet-vervuilende energiebronnen alsmede oplossingen voor stedelijke en industriële verontreinigingsproblemen;

- aanmoediging van regionale samenwerking en coördinatie;

- uitwisseling van informatie en deskundigheid, in het bijzonder in de context van de overdracht van passende milieutechnologieën;

- opleidings- en adviesprogramma's en ontwikkeling van netwerken.

Artikel 8

Toerisme

Binnen de grenzen van de respectieve bevoegdheden van de partijen gelden de volgende prioriteiten voor samenwerking op dit gebied:

- het intensiveren van opleidingsprogramma's in hotelbeheer en -administratie en opleiding in aanverwante sectoren;

- aantrekken van binnen- en buitenlandse investeringen in de sector toerisme;

- samenwerking inzake marketing en samenwerking tussen bedrijven in de toeristische sector;

- uitwisseling van correcte praktijken om een duurzame ontwikkeling van het toerisme te verzekeren.

Artikel 9

Regionale samenwerking

Economische en andere samenwerking tussen de partijen kan worden uitgebreid tot activiteiten in het kader van samenwerkings- of integratie-overeenkomsten met andere landen in dezelfde regio, op voorwaarde dat die activiteiten compatibel met de overeenkomsten zijn.

Beide partijen moedigen deze maatregelen aan en verlenen technische steun voor activiteiten die tot doel hebben de samenwerking tussen de Republiek Jemen en haar buren te ontwikkelen. In deze context moet worden gedacht aan coördinatie met de gedecentraliseerde samenwerkingsprogramma's van de Gemeenschap met het Middellandse-Zeegebied en de landen van de Raad voor Samenwerking van de Arabische Golfstaten.

Artikel 10

Wetenschappen en technologie

De partijen streven ernaar de samenwerking inzake wetenschappelijke en technologische ontwikkeling te bevorderen.

De samenwerking neemt de volgende vormen aan:

- uitwisseling van wetenschappelijke en technologische informatie;

- uitwisselingen tussen onderzoekers en ontwikkeling van interinstitutionele betrekkingen op dit gebied;

- opleidingsactiviteiten;

- verbetering van de Jemenitische researchcapaciteit;

- toegang tot regionale wetenschappelijke en technologische samenwerkingsnetwerken.

De partijen bepalen samen de gebieden van wederzijds belang. In het algemeen zal prioriteit worden verleend aan programma's met een synergetisch effect en een regionale impact, bijvoorbeeld maatregelen inzake milieu, bodem- en waterbeheer en gezondheidszorg.

Artikel 11

Samenwerking tegen drugsmisbruik en bestrijding van chemische precursoren en witwassen van geld

In overeenstemming met hun respectieve bevoegdheden en de geldende wettelijke bepalingen komen de partijen overeen:

- speciale maatregelen te overwegen tegen de verboden teelt en productie van en handel in drugs, verdovende middelen en psychotrope stoffen alsmede de preventie en het terugdringen van het drugsmisbruik;

- samen te werken teneinde het onrechtmatig gebruik van chemische drugsprecursoren te voorkomen;

- alles in het werk te stellen om het witwassen van geld te voorkomen.

Op het gebied van het witwassen van geld is de samenwerking tussen de partijen binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden gericht op het creëren van passende normen ter bestrijding van het witwassen van geld, die gelijkwaardig zijn met die welke zijn aangenomen door de Gemeenschap en internationale fora op dit gebied, in het bijzonder de Financiële actiegroep witwassen van geld (FATF).

Artikel 12

Sociale samenwerking

De partijen erkennen het belang van de sociale ontwikkeling, die gelijke tred dient te houden met de economische ontwikkeling. Zij kennen bijzondere prioriteit toe aan het respect voor fundamentele sociale rechten.

Binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden kan de samenwerking ieder terrein van belang voor de partijen bestrijken. Rekening houdend met hun respectieve bevoegdheidsterreinen en terzake doende wettelijke bepalingen kennen de partijen prioriteit toe aan maatregelen gericht op:

- de bevordering van de feitelijke gelijkheid van vrouwen binnen de economische en sociale ontwikkeling en de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan daarmee verband houdende besluitvormingsprocessen, in het bijzonder via onderwijs en de media;

- verbetering van de arbeidsomstandigheden en de sociale bescherming van moeders en kinderen;

- verbetering van het stelsel voor sociale bescherming;

- verbetering van de gezondheidszorg, inspelend op de behoeften.

Artikel 13

Ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen

De partijen zijn het erover eens dat de ontwikkeling van menselijke hulpbronnen een integrerend deel van de economische en sociale ontwikkeling vormt. Zij verbinden zich ertoe na te gaan hoe de situatie van onderwijs en beroepsopleiding kan worden verbeterd. Daartoe gaat bijzondere aandacht naar de toegang van vrouwen tot het onderwijs, met inbegrip van technische cursussen, hoger onderwijs en beroepsopleiding. Teneinde het peil van de deskundigheid van leidinggevend personeel in de openbare en de particuliere sector op te trekken, versterken de partijen hun samenwerking inzake onderwijs en beroepsopleiding en moedigen zij de samenwerking tussen universiteiten en bedrijven aan.

Artikel 14

Informatie, cultuur en communicatie

Binnen hun respectieve bevoegdheidsterreinen en gelet op hun beleid en hun wederzijdse belangen brengen de partijen een samenwerking tot stand op het gebied van informatie, cultuur, cultureel erfgoed en communicatie, zowel om een beter wederzijds begrip te creëren als om hun onderlinge culturele banden te versterken, onder meer via studies en technische bijstand voor het behoud van het cultureel erfgoed.

Binnen hun respectieve bevoegdheidsterreinen kan die samenwerking de volgende aspecten omvatten:

- wederzijdse voorlichtingprogramma's, onder meer via de pers en de audiovisuele media;

- conservering en restauratie van monumenten en gebouwen van architectonisch belang;

- onderwijs en opleiding;

- culturele manifestaties.

Artikel 15

Institutionele aspecten

Er wordt een gemengd samenwerkingscomité op officieel niveau gecreëerd, dat op de algemene tenuitvoerlegging van de overeenkomst moet toezien.

Het comité komt om beurten bijeen in de Gemeenschap en de Republiek Jemen, normaal éénmaal per jaar. De taken van het comité zijn:

a) zorgen voor een goede werking van de overeenkomst;

b) bepaling van de prioriteiten in samenhang met de doelstellingen van de overeenkomst;

c) formuleren van passende aanbevelingen om de doelstellingen van de overeenkomst te bevorderen.

Beide partijen beklemtonen hun wens dat regelmatige contacten tussen het Europese en het Jemenitische parlement tot stand worden gebracht.

Artikel 16

Uitbreidingsclausule

De partijen kunnen in onderling overleg en binnen hun respectieve bevoegdheidsterreinen deze overeenkomst uitbreiden teneinde de samenwerking te verruimen, te intensiveren of te verbreden via toekomstige overeenkomsten over specifieke sectoren of activiteiten.

Binnen het kader van deze overeenkomst kan elk van beide partijen voorstellen indienen om het samenwerkingsbereik te verruimen, rekening houdend met de ervaring die bij de toepassing ervan is opgedaan.

Artikel 17

Andere overeenkomsten

Onverminderd de desbetreffende bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen, doen noch deze overeenkomst noch de krachtens deze overeenkomst genomen maatregelen op enige wijze afbreuk aan de bevoegdheden van de lidstaten van de Europese Unie om met de Republiek Jemen bilaterale activiteiten in het kader van de economische samenwerking te ondernemen of waar passend nieuwe economische samenwerkingsovereenkomsten met de Republiek Jemen te sluiten.

Onder voorbehoud van bovenstaande bepalingen vervangen de bepalingen van deze overeenkomst die van overeenkomsten die zijn gesloten tussen de lidstaten van de Europese Unie en de Republiek Jemen, wanneer die bepalingen hetzij incompatibel met hetzij identiek aan de bepalingen van deze overeenkomst zijn.

Artikel 18

Niet-uitvoering van de overeenkomst

Indien één van beide partijen van oordeel is dat de andere partij haar verplichtingen op grond van de overeenkomst niet is nagekomen, kan zij passende maatregelen treffen. Alvorens daartoe over te gaan verstrekt zij, behalve in bijzonder dringende gevallen, de andere partij alle terzake doende informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie teneinde te zoeken naar een oplossing die voor beide partijen aanvaardbaar is.

Bij de keuze van maatregelen wordt voorrang verleend aan die welke de werking van deze overeenkomst het minst verstoren. Die maatregelen worden onmiddellijk aan de andere partij bekendgemaakt en vormen het voorwerp van overleg indien de andere partij daarom verzoekt.

Artikel 19

Passende voorwaarden voor EG-deskundigen in het kader van door de EG gefinancierde samenwerkingsactiviteiten in de Republiek Jemen

Teneinde de samenwerking in het kader van de overeenkomst te vergemakkelijken, verleent de Jemenitische regering aan de EG-ambtenaren en -deskundigen die zich met de tenuitvoerlegging van de samenwerking bezighouden, de volgens internationale normen gebruikelijke garanties, faciliteiten en juridische voordelen die nodig zijn voor het uitvoeren van hun taken. Leveringen en goederen die in het kader van de tenuitvoerlegging van de samenwerkingsactiviteiten in de Republiek Jemen worden ingevoerd, worden eveneens vrijgesteld van alle belastingen, heffingen of andere rechten.

Artikel 20

Territoriale toepassing

Deze overeenkomst is van toepassing op het grondgebied waar het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap van toepassing is, overeenkomstig de bepalingen van dat Verdrag, enerzijds, en op het grondgebied van de Republiek Jemen anderzijds.

Artikel 21

Inwerkingtreding

Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de maand volgend op de datum waarop de partijen elkaar ervan in kennis stellen dat de daartoe vereiste procedures voltooid zijn.

Deze overeenkomst wordt gesloten voor een onbeperkte periode tenzij één van de partijen ze opzegt.

Artikel 22

Authentieke teksten

Deze overeenkomst is opgesteld in tweevoud in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse, de Zweedse en de Arabische taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.

Artikel 23

Bijlagen

De bijlagen bij deze overeenkomst vormen een integrerend deel daarvan.

Gedaan te Brussel . . .

De Raad van de Europese Unie

De Republiek Jemen

De Commissie van de Europese Gemeenschappen

BIJLAGE I

Verklaring betreffende artikel 18 - Niet-uitvoering van de overeenkomst

a) Met het oog op de interpretatie en de praktische toepassing van deze overeenkomst komen de partijen overeen dat onder de uitdrukking "bijzonder dringende gevallen" in artikel 18 wordt verstaan: gevallen van wezenlijke inbreuk op de overeenkomst door één van de beide partijen. Een wezenlijke inbreuk op de overeenkomst houdt in:

- afwijzing van de overeenkomst zonder dat daarvoor gronden in de algemene regels van het internationale recht bestaan;

- schending van de essentiële onderdelen van de overeenkomst als vastgesteld in artikel 1.

b) De partijen komen overeen dat de in artikel 18 bedoelde "passende maatregelen" maatregelen zijn overeenkomstig het internationale recht. Indien één van de partijen in een bijzonder dringend geval een maatregel op grond van artikel 18 neemt, kan de andere partij een beroep doen op de procedure voor geschillenbeslechting.

BIJLAGE II

Gemeenschappelijke verklaring betreffende intellectuele, industriële en commerciële eigendom

Met het oog op de toepassing van deze overeenkomst komen de partijen overeen dat "intellectuele, industriële en commerciële eigendom" in het bijzonder de bescherming omvat van auteursrechten en naburige rechten, octrooien, industriële ontwerpen, handels- en dienstenmerken, software, topografieën van geïntegreerde schakelingen, geografische aanduidingen, de bescherming tegen oneerlijke concurrentie en de bescherming van niet-bekendgemaakte informatie over knowhow.

Gezamenlijke verklaring betreffende de overname van onderdanen

De Europese Gemeenschap herinnert eraan welk belang haar lidstaten hechten aan de totstandbrenging van een doeltreffende samenwerking met derde landen teneinde de overname te vereenvoudigen van onderdanen van die landen die zich in een onregelmatige situatie op het grondgebied van een lidstaat bevinden.

De Republiek Jemen verbindt zich ertoe overname-overeenkomsten te sluiten met de lidstaten van de Europese Unie die daarom verzoeken.