Mandaat en tijdschema van de Conventie
20. acht het voor een succesvolle hervorming van de Unie van kapitaal belang dat de Conventie een
besluitvormingsprocedure volgt die haar in staat stelt bij consensus één afgerond voorstel op te stellen datals enige onderhandelings- en besluitvormingsbasis aan de Intergouvernementele Conferentie moet wordenvoorgelegd;
21. zou graag zien dat de Conventie onmiddellijk na de Europese Raad van Laken een aanvang maakt
met haar werkzaamheden en deze tijdig voltooit, zodat de IGC eind 2003 onder Italiaans voorzitterschapkan worden afgerond en het nieuwe Verdrag uiterlijk in december van dat jaar kan worden goedgekeurd,dat de Europese verkiezingen in 2004 een democratische impuls geven aan het Europese eenwordings-proces en dat het Parlement hieraan samen met de Commissie onder optimale omstandigheden kan mee-werken; is van mening dat de tijd tussen het indienen van de resultaten van de Conventie en de openings-topbijeenkomst zo kort mogelijk dient te zijn, in ieder geval niet langer dan drie maanden;
*
**
22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede
aan de staatshoofden en regeringsleiders en aan de parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten.
20. Witboek van de Commissie „Europese governance”.
A5-0399/2001
Resolutie van het Europees Parlement over het Witboek van de Commissie „Europese gover-
nance” (COM(2001)428 Bdash C5-0454/2001 Bdash 2001/2181(COS))
Het Europees Parlement,
’dash gezien het Witboek van de Commissie „Europese ,governance’” (COM(2001)428(1) ’dash C5-0454/
2001),
’dash gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name op de artikelen1, 3, 5 en 6,
’dash onder verwijzing naar de aan het Verdrag van Amsterdam gehechte protocollen nrs. 7 betreffende de
toepassing van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel, en 9 betreffende de rol van de nationaleparlementen in de Europese Unie,
’dash onder verwijzing naar het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name naar arti-
kel 39 (actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement), artikel 41(rechtop behoorlijk bestuur) en artikel 42 (recht op toegang tot documenten),
’dash onder verwijzing naar de conclusies van de Europese Raad van Lissabon, waarin de Commissie, de
Raad en de lidstaten wordt verzocht tegen 2001een strategie op te stellen voor een nader gecoördi-neerd optreden ter vereenvoudiging van de regelgeving, met inbegrip van de werking van het amb-
tenarenapparaat, zowel op nationaal als op communautair niveau,
’dash onder verwijzing naar de door de Europese ministers voor Openbaar Bestuur op 7 november 2000 in
Straatsburg ingestelde adviesgroep op hoog niveau die tot taak heeft de uitwerking van de door deEuropese Raad in Lissabon bedoelde strategie mede voor te bereiden,
(1) PB C 287 van 12.10.2001, blz. 1.C153E/314 NL 27.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
’dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 10 december 1996(1) over de deelname van de burgers en de
sociale actoren aan het institutioneel bestel van de Europese Unie,
’dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 april 1999(2) over de verbeteringen in het functioneren
van de instellingen zonder wijziging van het Verdrag,
’dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 oktober 2000(3) over de verslagen van de Commissie aan
de Europese Raad: „De wetgeving verbeteren 1998 ’dash Een gedeelde verantwoordelijkheid” en „De wet-
geving verbeteren 1999”,
’dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 25 oktober 2001over de hervorming van de Raad(4),
’dash gezien het Witboek van de Commissie over de hervorming van de Commissie (COM(2000)200), en
met name, deel II, hoofdstuk II, subhoofdstuk IV daarvan over de dialoog met de burger,
’dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 30 november 2000 over het Witboek betreffende de hervor-
ming van de Commissie(5),
’dash gezien het advies van het Comité van de regio’s van 14 december 2000 over nieuwe bestuursvormen:
Europa ’dash een kader voor burgerinitiatief(6),
’dash gezien het interimverslag van de Commissie van 7 maart 2001aan de Europese Raad te Stockholm
„Verbetering en vereenvoudiging van de regelgeving” (COM(2001)130),
’dash gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2001(7) over de georganiseerde
civiele samenleving en Europese „governance”,
’dash gezien het verslag van het Comité van de regio’s van 20 september 2001(8) over burgerbetrokkenheid,
’dash gelet op artikel 47, lid 1van zijn Reglement,’dash gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van de Begrotingscommis-
sie, de Economische en Monetaire Commissie, de Commissie juridische zaken en interne markt, deCommissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, de Commissie cultuur, jeugd, onder-
wijs, media en sport, de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en de Commissie verzoek-
schriften (A5-0399/2001),
A. overwegende dat een hervorming van de „Europese ,governance’” een fundamentele kritische analyse
van het manco aan democratie en bijgevolg een verslag over de stand van zaken bij de verwezenlijkingvan de beginselen legitimering, parlementarisme, openbaarheid, controle en participatie impliceert,
B. overwegende dat de Commissie van mening is dat haar Witboek een eerste stap is in het kader van
een meerjarige hervorming die samen met de overige instellingen zal worden uitgevoerd en zal bij-dragen tot de discussie over de toekomst van Europa,
C. overwegende dat de nieuwe internationale situatie de Europese Unie verplicht haar functioneren en de
coherentie van haar communautaire beleid te verbeteren, teneinde doeltreffender naar buiten te kun-nen optreden en op wereldniveau enig gewicht in de schaal te leggen,
D. overwegende dat er inhoudelijk een nauw en deels onlosmakelijk verband bestaat tussen de hervor-
ming van de Commissie zelf, de „governance”-hervorming en het constitutionele proces betreffende detoekomst van de Unie,
E. overwegende dat door de uitbreiding van de Unie de instellingen voor volledig nieuwe uitdagingen
zullen komen te staan die een onvoorwaardelijke herziening van hun functioneren nodig maken, endat het Europees Parlement hiertoe zijn bijdrage zal leveren in de vorm van een reeds op ganggebrachte interne hervorming en daarnaast in het kader van de werkzaamheden van een conventiemet het oog op de IGC van 2004 over de constitutionele verdere ontwikkeling van de Unie,
(1) PB C 20 van 20.1.1997, blz. 31.
(2) PB C 219 van 30.7.1999, blz. 427.
(3) PB C 197 van 12.7.2001, blz. 433.
(4) Punt 12 van de aangenomen teksten.
(5) PB C 228 van 13.8.2001, blz. 211.
(6) CdR 182/2000.
(7) PB C 193 van 10.7.2001, blz. 117.
(8) CdR 436/2000.27.6.2002 NL C153E/315 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
F. betreurend dat in het Witboek niet duidelijk wordt aangegeven hoe „governance” kan worden ver-
beterd door meer transparantie van de Raad als cowetgever, en wel in het kader van zijn Reglementen zonder Verdragswijziging,
G. overwegende dat het concept van efficiency in de zin van bestuurlijke efficiëntie geen afbreuk mag
doen aan democratische legitimering,
H. overwegende dat de mate van legitimiteit en aanvaardbaarheid van de Europese Unie in hoge mate
afhangt van de doelmatigheid van haar besluiten,
I. overwegende dat de juridische mechanismen en de institutionele verdeling van de bevoegdheden alleen
niet voldoen om de belangstelling van de burgers te prikkelen en dat een nieuwe methode moetworden gebruikt en een passende communicatiecampagne moet worden gevoerd,
J. overwegende dat het voornaamste doel van het witboek is de aanvaardbaarheid en legitimiteit van de
Europese Unie te vergroten door de burger en de civil society in ruimere mate te betrekken bij de
uitstippeling en tenuitvoerlegging van het beleid van de Unie,
K. overwegende dat de invoering van elementen van een participatieve democratie in het politieke bestel
van de Unie enerzijds behoedzaam moet gebeuren en algemeen erkende beginselen en structureleelementen van een representatieve democratie en rechtsstaat daarbij niet uit het oog mogen wordenverloren, en dat anderzijds de burger van de Unie terecht transparantie van besluitvormingsprocessenen duidelijkheid wat betreft de politieke verantwoordelijkheid voor beslissingen verwacht,
L. overwegende dat ’dash zoals de Commissie toegeeft ’dash de beginselen van specifieke bevoegdheid (artikel 5
van het EU-Verdrag en artikel 5, eerste alinea van het EG-Verdrag), subsidiariteit (artikel 2, tweedealinea van het EU-Verdrag en artikel 5, tweede alinea van het EG-Verdrag), evenredigheid (artikel 6,lid 4 van het EU-Verdrag en artikel 5, derde alinea van het EG-Verdrag) en eerbiediging van de natio-nale identiteit van de lidstaten (artikel 6, lid 3 van het EU-Verdrag) grote beperkingen opleggen aaneen horizontale overheveling van bevoegdheden naar „autonome EU-regelgevingsorganen” en aan eenverticale overheveling van bevoegdheden en taken rechtstreeks van de Unie naar regionale of plaatse-lijke instanties met als doel een „grotere betrokkenheid van regionale en lokale autoriteiten bij hetbeleid van de Unie”(
1),
M. overwegende dat anderzijds de stelling dat de huidige wijze van functioneren van de Unie geen part-
nerschap mogelijk maakt „waarin nationale regeringen hun regio’s en steden volledig betrekken bij deEuropese beleidsvorming”(
1), niet gerechtvaardigd is omdat de lidstaten volgens de Verdragen zeer
zeker de mogelijkheid hebben hun regio’s en gemeenten naar behoren bij de planning en tenuitvoer-legging van EU-beleid te betrekken, overeenkomstig hun respectieve grondwettelijke stelsels,
N. overwegende dat het de hoogste tijd is voor een uitdunning van het logge apparaat van bijna 700
adviesorganen die de Commissie terzijde staan, maar dat volgens het witboek over de hervorming vande Commissie reeds in juni 2001de „Lijst van comités en werkgroepen die bij formeel en gestructu-reerd overleg betrokken zijn” (Actie 5)(
2) had moeten worden gepubliceerd; dat anderzijds echter
bepaalde in het witboek genoemde projecten, zoals de „on line-raadpleging door middel van het initia-tief inzake interactieve beleidsvorming”(
1) juist het risico van „overleginflatie” met zich meebrengen en
dat een dergelijke ontwikkeling onverenigbaar is met de in het witboek eveneens genoemde doelstel-ling om „de lange termijnen voor de goedkeuring en tenuitvoerlegging van communautaire regel-geving te verminderen”(
3),
O. overwegende dat een eenvoudig te realiseren, maar belangrijke vooruitgang in het belang van trans-
parantie zou zijn als de Commissie zich ertoe verplichtte voortaan elk wetgevingsvoorstel gepaard tedoen gaan met een overzicht van alle bij de opstelling van het voorstel geraadpleegde comités, des-kundigen, verenigingen, organisaties en instellingen,
(1) Witboek 3.1.
(2) Hervorming van de Commissie ’dash Witboek ’dash Deel II ’dash Actieplan, hoofdstuk II, subhoofdstuk IV ’dash
(COM(2000)200).
(3) Witboek 3.2.C153E/316 NL 27.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
P. overwegende dat de Unie ’dash niet in de laatste plaats met het oog op de uitbreiding ’dash een beperking
van gedetailleerde regelgeving, d.w.z. bestudering van de vraag hoe gedetailleerd regelingen op hetniveau van de Unie mogen zijn, niet langer mag uitstellen omdat anders het gevaar van een implosievan de bij de wetgeving betrokken instellingen bestaat,
Q. overwegende dat een oplossing van dit vraagstuk een nieuwe benadering van het probleem van het
delegeren van regelgeving (comitologie) en een wijziging van het Verdrag (art. 202 van het EG-Ver-drag) in de zin van een evenwicht tussen Raad en Parlement impliceert en dat daarom de opmerkin-gen van de Commissie over dit punt moeten worden toegejuicht en met de allergrootste belangstellinguitgekeken wordt naar verdere denkbeelden van de Commissie, met name met betrekking tot het„eenvoudige wettelijke mechanisme”(
1),
R. overwegende dat de maatregelen die door de begroting van de Unie worden gefinancierd rechtstreeks
gevolgen hebben voor de burgers, maar worden gekenmerkt door een gebrek aan zichtbaarheid enhierdoor onvoldoende bijdragen aan het idee van een Europese toegevoegde waarde,
1. juicht het ten zeerste toe dat de Commissie bereid is „de regels, processen en gedragingen die van
invloed zijn op de manier waarop bevoegdheden op Europees niveau worden uitgeoefend” („gover-
nance”)(
2) onvoorwaardelijk en ook zelfkritisch onder de loep te nemen en te herzien;
2. waarschuwt de Commissie echter tegen het a priori en zonder toereikende raadpleging van het Parle-
ment nemen van maatregelen op o.a. wetgevingsgebied die gevolgen zouden kunnen hebben voor de rolvan het Parlement en de Raad bij de wetgeving;
3. stelt in plaats daarvan voor het Witboek, met inbegrip van de maatregelen van de zogenaamde eerste
fase, als aanzet te beschouwen tot een doelgerichte dialoog tussen de instellingen van de Unie over de„governance”-hervorming, en de resultaten van deze bestudering in aanmerking te nemen in een vóóreind 2002 op te stellen herziene tekst;
4. is ingenomen met de oprichting van een interinstitutionele werkgroep, als voorgesteld door voor-
zitter Prodi op 2 oktober 2001;
5. spreekt nogmaals zijn vertrouwen uit in de communautaire methode en verdedigt de instandhouding
van het institutionele evenwicht als het meest passende middel om vooruitgang te boeken bij de integratie;
6. herinnert eraan dat elk beginsel van een Europese „governance” slechts kan bestaan bij de gratie van
de beschikbaarheid van eigen middelen waarover democratisch wordt besloten en een verregaande vereen-voudiging van de begrotingsprocedures, om ze begrijpelijker te maken voor de burger;
7. waardeert de inspanningen van de Commissie voor een betere planning van de procedures; is even-
wel van mening dat het proces van strategische planning moet worden herzien in het licht van de politiekeprioriteiten die de begrotingsautoriteit heeft aangewezen en dat de menselijke hulpbronnen die zijn toege-wezen aan de uitvoering van het betreffende beleid derhalve moeten worden aangepast;
Beginselen
8. bevestigt dat de „parlementarisering” van het besluitvormingssysteem van de Unie een grotere trans-
parantie van de werkzaamheden van de Raad impliceert, dat participatie van de parlementen ’dash het Euro-pees en de nationale ’dash de basis vormt voor een democratisch gelegitimeerd Europees bestel en dat uit-sluitend de democratisch gelegitimeerde instellingen op regionaal, nationaal en Europees niveauverantwoorde wetgevingsbesluiten kunnen nemen;
9. is van mening dat het Parlement er niet mee kan instemmen dat de regelgevende bevoegdheden en
de participatie in het wetgevende proces door de enige instelling die rechtstreeks door de Europese burgerswordt gekozen, worden beknot. Voor de verbetering van de communicatie van de burgers met de instel-
lingen van de Unie zijn nodig: versterking van de wetgevende bevoegdheden van het Parlement;
(1) Witboek 3.4.
(2) Witboek, hoofdstuk I, voetnoot 1.27.6.2002 NL C153E/317 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
10. acht het derhalve van belang dat bij de verdere discussie over „governance” de volgende principiële
overwegingen in aanmerking worden genomen:
a) de „uitoefening van bevoegdheden” (= governance) door de instellingen van de Unie impliceert demo-
cratische legitimering; deze wordt verschaft door het Europees Parlement en de nationale parlementen,waarbij laatstgenoemde fungeren als organen voor het uitoefenen van controle op de in de Raadvertegenwoordigde regeringen;
b) democratische legitimering impliceert dat de aan de besluitvorming ten grondslag liggende politieke
wilsvorming plaatsvindt via parlementaire beraadslaging. Dit is een inhoudelijke en niet uitsluitendformele voorwaarde. Ook ten aanzien van door de executieve noodzakelijkerwijze vast te stellen uit-voeringsregelingen zijn democratische legitimering en controle onontbeerlijk;
c) legitimering in deze zin impliceert dat een politieke beslissing gebaseerd is op een basisconsensus,
zoals die tot uitdrukking komt in het door de Unie erkende Handvest van de grondrechten van deEuropese Unie als opsomming van individuele rechten en objectief waardesysteem;
d) legitimering in deze zin is tenslotte ondenkbaar zonder duidelijke toewijzing van politieke verantwoor-
delijkheid en kan niet door „technische” begrippen als „efficiëntie” of „coherentie” worden vervangen;
Participatie en raadpleging
11. merkt, gezien bovenstaande overwegingen, met betrekking tot participatie en raadpleging op dat:
a) de georganiseerde civil society als „het geheel van alle organisatiestructuren waarvan de leden via een
democratisch proces van overleg en consensusvorming het algemeen belang dienen en tevens alsbemiddelaars tussen overheid en burgers optreden”(
1) naast de onder 8 en 10 genoemde elementen,
hoewel belangrijk, onvermijdelijk sectoraal is en geen eigen democratische legitimering kan bezitten(2)
omdat de vertegenwoordigers van de civil society niet door het volk zijn gekozen en dus ook niet door
het volk uit hun functie kunnen worden ontheven,
b) de raadpleging van betrokken actoren met als doel verbetering van wetgevingsvoorstellen altijd alleen
maar een aanvulling op en geen vervanging van de procedures en beslissingen van wetgevende en
democratische gelegitimeerde instellingen kan zijn; in de wetgevingsprocedure kunnen alleen de Raad
en het Parlement als wetgever verantwoorde beslissingen nemen, rekening houdende met de adviezenvan de in de EU-Verdragen genoemde organen, met name het Economisch en Sociaal Comité en hetComité van de regio’s;
c) een belangrijke spreekbuis van de civil society volgens zijn eigen taakopvatting en de in het Verdrag van
Nice opnieuw geformuleerde taak (art. 257) het als adviesorgaan optredende Economisch en SociaalComité is dat reeds volgens vigerend recht vooraf door de Raad en de Commissie geraadpleegd kanworden „in alle gevallen waarin zij het wenselijk oordelen”(
3); vroegtijdige raadpleging van dit Comité
door de Commissie kan worden gezien als element ter versterking van de participatieve democratie ophet niveau van de Unie(
4)(5),
d) het niet in het belang van behoorlijke „governance” zou zijn als de Commissie deskundigencomités
instelt met taken die beter door het Economisch en Sociaal Comité vervuld kunnen worden omdat ditonafhankelijk is van de Commissie(
6),
(1) Advies van het Economisch en Sociaal Comité over „De rol en bijdrage van de maatschappelijke organisaties bij de
opbouw van Europa” van 22 september 1999, punt 7.1., PB C 329 van 17.11.1999, blz. 339.
(2) Zie ook paragraaf 30 van de resolutie van het Parlement van 26 oktober 2000 over de verslagen van de Commissie
aan de Europese Raad: „De wetgeving verbeteren 1998 ’dash Een gedeelde verantwoordelijkheid” (COM(1998)715 ’dashC5-0266/2000 ’dash 1999/2197(COS) en -„De wetgeving verbeteren 1999” (COM(1999)562 ’dash C5-0279/1999 ’dash
1999/2197(COS)) (PB C 197 van 12.7.2001, blz. 433).
(
3) Artikel262 van het EG-Verdrag.
(4) Advies van het Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2001, punten 4.1, 4.2.1, 4.6 en 5.5 „Voorstellen en
richtsnoeren”, voorstel 1en voorstel 2.
(5) Zie ook de paragrafen 28 en 37 van de resolutie van het Parlement van 10 december 1996 (PB C 20 van
20.1.1997, blz. 31).
(6) In een ontwerpadvies van het Subcomité „governance” van het Economisch en Sociaal Comité wordt het voorbeeld
genoemd van de voor het concurrentievermogen van het bedrijfsleven bevoegde „Groep ondernemingenbeleid”:
30 leden daarvan worden door de lidstaten en 40 door de Commissie zelf benoemd, wat tot enorme extra kosten
leidt (document CES 95/2001van 22 februari 2001 , punt 4.2.2).C153E/318 NL 27.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
e) de raadpleging van organisaties en deskundigen, hoe onontbeerlijk ook voor de voorbereiding van met
name wetsvoorstellen, er niet toe mag leiden de bureaucratische hiërarchie nog ingewikkelder temaken, bijvoorbeeld door „geaccrediteerde organisaties” of „organisaties waarmee partnerschapsrege-lingen zijn aangegaan”,
f) de Commissie in samenwerking met het Economisch en Sociaal Comité organisatiestructuren moet
creëren om een zinvolle en doeltreffende raadpleging van de betrokken partijen te bereiken; allelopende raadplegingen dienen te worden opgenomen in een via Internet toegankelijk register;
12. stelt naar aanleiding van suggesties van de Commissie en het Economisch en Sociaal Comité(
1) voor
een interinstitutioneel akkoord te sluiten over democratische raadpleging, waarbij alle drie instellingen
ertoe verplicht worden gemeenschappelijk vastgestelde raadplegingsnormen en -praktijken op het vlakvan de Unie na te leven; wijst er echter met het oog op de zelfstandige rol van talrijke niet-gouvernemen-tele organisaties op, dat de invoering van raadplegingsnormen niet aan „tegenprestaties” van de kant vancivil society -organisaties gekoppeld mag worden omdat voor een levendige democratie een onafhankelijke,
kritische publieke opinie absoluut noodzakelijk is; bevestigt echter dat de democratische eisen die quaverantwoordingsplicht en transparantie aan het communautaire regelgevingsproces worden gesteld, ookvoor deze organisaties moeten gelden;
13. wijst erop dat de toegang tot wetgeving een belangrijk element is voor effectieve participatie en
raadpleging en dat derhalve coherente en duidelijke wetgeving, praktische toegang daartoe en een beterbegrip daarvan door de betrokkenen noodzakelijk zijn;
14. is van oordeel dat dit goede publiciteit en optimale communicatie vereist, zowel direct (gericht op
het publiek) als indirect (via de pers), om belangstelling te wekken en de medewerking van de burgers teverkrijgen voor te nemen maatregelen;
15. wijst met klem op de mogelijkheden die de nieuwe technologieën bieden om de nieuwe uitdagingen
op het gebied van de communicatie, raadpleging en rechtstreekse participatie van de civil society aan te
gaan;
Autonome regelgevende organen
16. wijst erop dat bij een toenemende overheveling van EU-bestuursbevoegdheden naar Europese agent-
schappen met beslissingsbevoegdheden afbreuk wordt gedaan aan het medebeslissingsrecht en de politiekecontrole door het Europees Parlement en de Raad;
17. is, uitgaande van de onder 8 en 10 genoemde beginselen, van mening dat met de instelling van
verdere zelfstandige regelgevende organen naast het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt inAlicante, het Communautair Bureau voor plantenrassen in Angers en het Europees Bureau voor de genees-middelenbeoordeling in Londen binnen het in het witboek aangegeven bestek(
2) alleen kan worden inge-
stemd indien met name wetenschappelijke of technische kennis noodzakelijk is en een gedecentraliseerdestructuur gepast lijkt, hetgeen er echter niet toe mag leiden dat het toezicht van de Commissie vanuitinhoudelijk oogpunt en van rechtswege beperkt wordt en zij van haar politieke verantwoordelijkheid ont-slagen wordt;
18. wijst er echter op dat de Commissie daarbij steeds over de instrumenten moet beschikken om
tegenover het Parlement en de Raad rekening en verantwoording te kunnen afleggen over de activiteitenvan dergelijke organen, en dat het vanzelfsprekend is dat dergelijke organen alleen mogen worden inge-steld op basis van een duidelijke rechtsgrondslag;
Openheid en transparantie
19. is van mening dat meer transparantie en openheid van de Raad als wetgever een absolute noodzaak
zijn voor goede „governance” en dé voorwaarde zijn voor een beter begrip bij en grotere betrokkenheidvan het publiek en voor een betere voorlichting van de betrokken partijen wat betreft de werkzaamheden
van de Raad in het kader van de regelgeving;
20. wijst in dit verband opnieuw op de noodzaak van openbare zittingen van de Raad als wetgever; in
dit geval moeten de beraadslagingen en stemmingen openbaar zijn; volgens het Reglement van de Raadmoeten aan het begin en het eind van alle wetgevingsprocedures openbare beraadslagingen plaatsvinden enmoeten de uitslagen van de stemmingen en stemverklaringen van Raadsleden gepubliceerd worden;
(1) Witboek 3.1. „Gestreefd moet worden naar een versterking van een cultuur van raadpleging en dialoog en de
overname ervan door alle Europese instellingen. Daarbij moet met name het Europees Parlement worden betrokkenbij het raadplegingsproces, gelet op diens rol van vertegenwoordiging van de burger”, advies van het ESC van
25 april 2001, 3.5, 3.5.1.
(
2) Witboek 3.2.27.6.2002 NL C153E/319 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
21. betreurt dat in het Witboek nergens het verzoekschrift aan het Europees Parlement en de klacht aan
de Europese Ombudsman worden genoemd, hoewel de Commissie een zeer gewaardeerde en vaak door-slaggevende bijdrage levert aan de behandeling van de verzoekschriften in het belang van de Europeseburger;
22. betreurt dat hoewel het Witboek voornamelijk handelt over onderwerpen die vallen onder behoor-
lijk bestuur, de Commissie niet in staat is gebleken een standpunt in te nemen over het initiatief van het
Europees Parlement en de Europese Ombudsman over behoorlijk bestuur;
23. betreurt dat de ontwerpcode voor goed administratief gedrag niet als uitgangspunt dient voor de
uitwerking door de Commissie van concrete acties in aansluiting op het Witboek;
24. betreurt dat de Commissie in het Witboek niet de nieuwe regels vermeldt voor de toegang tot
documenten, aangezien het vanzelf spreekt dat een juiste tenuitvoerlegging van deze regels en de toeken-ning van passende kredieten daartoe van uitzonderlijk belang zijn voor het bereiken van goede „gover-nance” in de EU;
Inschakeling van regionale en lokale organen
25. constateert verder, uitgaande van de onder 8 en 10 geformuleerde overwegingen, dat een recht-
streekse delegatie van bevoegdheden en taken naar organen en instanties op regionaal en lokaal niveauvan de lidstaten niet in aanmerking komt omdat een en ander zou indruisen tegen de basisstructuur van deUnie en tegen het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel, waardoor het aan de lidstaten wordt overge-laten te beslissen hoe zij zich intern organiseren;
26. is ingenomen met de in het Witboek beoogde rol van de regio’s als bemiddelaar tussen burger en
supranationale autoriteiten; kijkt uit naar voorstellen van de conventie tot opneming van een specifiekeverwijzing in artikel 5 van het EG-Verdrag naar de taak van constitutionele regio’s in de lidstaten; steltvoor de regio’s en plaatselijke instanties, die beide belangrijke taken hebben bij de tenuitvoerlegging vanEU-recht en EU-beleid, uit te nodigen in veel ruimere mate deel te nemen aan raadplegingen in de prele-gislatieve fase en aan het post-legislatieve toezicht op de gevolgen van regelgeving ter plaatse;
27. is verder van mening dat de ontwikkeling van een dialoog met lokale organisaties ertoe moet leiden
dat gemeenten en lokale publiekrechtelijke lichamen geraadpleegd worden over alle projecten van de Com-missie die hun belangen raken;
28. constateert in dit verband dat de nagestreefde bestuurlijke overeenkomsten ook een interessante en
nieuwe aanzet tot omzetting van het Gemeenschapsrecht vormen, maar dat de gevolgen voor het bestuurs-recht van de lidstaten, met name voor de structuren van gemeentelijk zelfbestuur, zorgvuldig moetenworden onderzocht;
29. houdt vast aan het beginsel van een eigen tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht door natio-
nale regeringen en regio’s omdat dit tot een transparante taakverdeling, duidelijke verantwoordelijkheid eneen dicht bij de burger staande tenuitvoerlegging van het EU-recht voert; hamert echter op een effectievecontrole op de naleving van Europese verplichtingen, bijvoorbeeld aan de hand van inbreukprocedures;
Betere wetgeving
30. wijst erop dat over dit onderwerp al jarenlang een intensieve gedachtewisseling tussen de instellin-
gen van de Unie aan de gang is(
1);
31. constateert dat de opstelling van een „actieplan voor betere regelgeving” door een werkgroep van de
Raad („Mandelkern Group on better regulation”) alsmede, parallel daaraan, tevens door een dienovereen-komstige werkgroep van de Commissie een ernstige inbreuk op de communautaire methode vormt omdathet Parlement als cowetgever daarvan noch in kennis is gesteld noch bij de desbetreffende werkzaamhedenwerd betrokken;
(1) Van recente datum: Resolutie van het Europees Parlement van 4 september 2001over het 1 7de jaarlijks verslag van
de Commissie over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht (1999) (COM(2000)92 ’dash C5-0381/
2000 ’dash 2000/2197(COS))(Punt 6 van de aangenomen teksten); resolutie van het Europees Parlement van 3 juli2001over het ontwerp van interinstitutioneel akkoord over een systematischer gebruik van de herschikking vanbesluiten (2037/1/2000REV1 ’dash C5-0588/2000 ’dash 2000/2266(ACI)) (Punt 5 van de aangenomen teksten); resolutie
van het Europees Parlement van 16 januari 2001 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Euro-
pees Parlement ’dash SLIM-evaluatie: vereenvoudiging van de regelgeving voor de interne markt (COM(2000)104 ’dashC5-0209/2000 ’dash 2000/2115(COS)); resolutie van het Europees Parlement van 26 oktober 2000 over de verslagenvan de Commissie aan de Europese Raad: „De wetgeving verbeteren 1998 ’dash Een gedeelde verantwoordelijkheid”
(COM(1998)715 ’dash C5-0266/2000 ’dash 1999/2197(COS) en -„De wetgeving verbeteren 1999” (COM(1999)562 ’dash
C5-0279/1999 ’dash 1999/2197(COS)). (PB C 197 van 12.7.2001, blz. 433).C153E/320 NL 27.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
32. doet een beroep op de Europese Raad het „actieplan voor betere regelgeving” niet goed te keuren
zonder voorafgaande raadpleging van het Europees Parlement;
33. herinnert eraan dat Commissievoorzitter Prodi op 2 oktober 2001voor het Europees Parlement
verzekerd heeft dat de Commissie noch op de bijeenkomst van de Europese Raad in Laken, noch op eenander tijdstip een dergelijk plan zal presenteren zonder vooraf het Parlement te hebben geraadpleegd;verzoekt de Commissie ervan af te zien de Europese Raad van Laken een „actieplan voor betere regel-geving” of een soortgelijk document onder een andere naam voor te leggen voordat de cowetgever Parle-ment een standpunt heeft kunnen bepalen;
34. is van oordeel dat er ten aanzien van coregulering momenteel geen institutionele regelingen bestaan
die het Parlement de daadwerkelijke uitoefening van zijn politieke taak en verantwoordelijkheid garande-ren, noch met betrekking tot de adequate keuze van het rechtsinstrument (bij eerbiediging van het rechtvan initiatief van de Commissie), noch met betrekking tot de vorm en omzetting van een voorgesteldecoregulering;
35. is van mening dat de toepassing van zogenaamde „kaderrichtlijnen” ’dash hand in hand dient te gaan
met adequate mechanismen voor democratische controle; met name moet het Parlement in de toekomstbeschikken over een tijdgebonden „rappelmechanisme” voor gedelegeerde regelgeving;
36. wijst erop dat deze methoden door het Parlement diepgaand bestudeerd en uitvoerig behandeld
moeten worden en dat zij een regeling in de vorm van een interinstitutioneel akkoord(
1) noodzakelijk
maken. Indien de Commissie ervan uitgaat dat van coregulering geen gebruik dient te worden gemaakt in
situaties „waarin regels op uniforme wijze moeten worden toegepast in elke lidstaat”(2), dan is het toepas-
singsgebied ervan waarschijnlijk niet erg groot. Het mag er in ieder geval niet toe leiden dat milieudoel-stellingen voor het bedrijfsleven worden vastgesteld buiten het Parlement om en uitsluitend met instem-ming van de Raad(
3), door middel van afspraken tussen de Commissie en industrieorganisaties, die noch
representatief zijn noch verplicht zijn rekenschap en verantwoording af te leggen(4);
37. is van mening dat tegen de zogenaamde „open methode van coördinatie” minder bezwaren bestaan
als die methode zich beperkt tot uitwisseling van beproefde praktijken en vergelijking van geboekte voor-uitgang en niet plaatsvindt op een gebied (voorbereiding van de Europese Raden) waartoe het Parlementgeen toegang heeft. Deze methode mag geenszins leiden tot een verkapte parallelle regelgeving bij omzei-ling van de wetgevingsprocedures, zoals die in het EG-Verdrag zijn verankerd;
38. wijst erop dat een betere wetgeving tot een eigen „cultuur” van openbaar bestuur op alle niveaus in
de Europese Unie moet leiden, waartoe ook de omzetting van regelgeving door de instanties in de lidstaten
moet behoren; daarvoor is een goede en adequate voorlichting en opleiding van ambtenaren, zowel opEuropees als op nationaal, regionaal en lokaal niveau, noodzakelijk teneinde een gedecentraliseerd bestuuren een „Europa-vriendelijke instelling” op alle niveaus te garanderen;
39. is van oordeel dat elke wijziging van de communautaire regelgeving inzake de institutionele en
juridische aspecten van de „governance” via een wijziging van de geldende Verdragen tot stand moet
komen en dus op de agenda van de volgende Conventie geplaatst moet worden;
40. is van mening dat de Commissie verdergaande hervormingsvoorstellen met betrekking tot de comi-
tologie moet indienen omdat ook bij de tenuitvoerlegging van communautaire regelgeving door de Com-missie grotere transparantie en meer controle door het Parlement als medewetgever nodig is;
41. verzoekt de Commissie, teneinde „prioriteit te geven aan de behandeling van eventuele schendingen
van het gemeenschapsrecht”, ’dash overeenkomstig haar te kennen gegeven voornemen ’dash niet te aarzelen omprocedures inwerking te stellen die kunnen leiden tot het instellen van een beroep wegens nalatigheidtegen de lidstaten, overeenkomstig artikel 226 van het Verdrag;
42. dringt er bij de Commissie op aan zich grotere inspanningen te getroosten om haar eigen bestuur-
lijke hervorming af te ronden teneinde een hoogwaardig, open en transparant openbaar bestuur te rea-liseren, zonder hetwelk het onmogelijk zal zijn ernaar te streven het belangrijkste uitvoerend gezag in eengoed georganiseerde en tot het afleggen van rekening en verantwoording verplichte Unie te zijn;
(1) Op de gevaren die verbonden zijn aan „vrijwillige overeenkomsten tussen diverse bij een zaak betrokken partijen”
heeft het Parlement reed gewezen in de paragrafen 23 en 24 van zijn resolutie van 26 oktober 2000 over „Dewetgeving verbeteren” (zie zevende visum verslag-Würmeling).
(
2) Witboek 3.2. „Voorwaarden voor het gebruik van co-regulering”.
(3) Zie in dit verband de resolutie van het Europees Parlement van 14 juli 1997 over de mededeling van de Commissie
aan de Raad en het Europees Parlement voer milieuconvenanten, PB C 286 van 22.9.1997, blz. 254. Het meestrecente voorbeeld van een geplande vrijwillige verbintenis van het bedrijfsleven betreft de bescherming van voet-
gangers tegen letsel door motorvoertuigen (Mededeling van de Commissie COM(2001)389 van 11.7.2001).
(
4) Witboek, loc. cit.27.6.2002 NL C153E/321 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
Samenwerking met het Europees Parlement
43. verwacht dat de Commissie met name de samenwerking met de leden van het Europees Parlement
intensiveert en hen bij hun eigenlijke taak, de dialoog met de burger, zodanig ondersteunt dat de bevoegdeCommissiediensten alle hiervoor noodzakelijke informatie, bijvoorbeeld over de bureaucratische afwikke-ling van zaken en op handen zijnde termijnen, ter beschikking stellen en met name naar aanleiding vanaanvullende verzoeken om informatie volledige en omvangrijke inlichtingen verstrekken;
44. benadrukt dat de rechtstreeks gekozen leden van het Europees Parlement de vertegenwoordigers van
de burgers van de Europese Unie zijn;
Uitbreiding
45. constateert dat het politieke vraagstuk „uitbreiding” in het witboek nauwelijks wordt behandeld
hoewel de Commissie nog in haar advies inzake het bijeenroepen van de laatste Intergouvernementele
Conferentie(
1) terecht opmerkte dat de uitbreiding vereist „dat de werkwijze van de instellingen wordt
aangepast om te verzekeren dat zij doeltreffend blijven functioneren in een Unie waarvan het aantal lid-staten zal worden verdubbeld”. Tegen de achtergrond van de uitbreiding komt ook de kwestie van dekosten, verbonden aan de door de Commissie voorgestelde hervormingen met het oog op een groterebetrokkenheid van de burger en de civil society, in een heel ander daglicht te staan(
2);
Conventie en Intergouvernementele Conferentie
46. wijst erop dat het Parlement met name op de in het laatste hoofdstuk van het witboek aan de orde
gestelde onderwerpen („Debat over de toekomst van Europa”) nader zal ingaan aan de hand van afzon-derlijke verslagen van zijn bevoegde commissie zodat deze onderwerpen niet in onderhavige resolutieworden behandeld, zulks om overlapping en herhalingen te voorkomen;
Specifieke maatregelen en voorstellen van de Commissie
47. zal de in het Witboek aangekondigde talrijke losse voorstellen en maatregelen zorgvuldig bestu-
deren zodra het Parlement daarover beschikt, o.a.
’dash „Richtsnoeren voor het gebruik van deskundigenadvies”(
3),
’dash „Prioriteiten bij het onderzoek naar mogelijke inbreuken op het Gemeenschapsrecht”(4),
’dash „Criteria voor de oprichting van nieuwe regelgevende organen”(5),
’dash „Gedragscode met minimumnormen voor raadpleging”(6),
’dash „Een benadering voor samenwerking met belangrijke netwerken”(6),
’dash „Programma om de communautaire wetgeving te herzien en te vereenvoudigen met behulp van snelle
procedures”(7),
’dash „Codificatie van de huidige administratieve voorschriften inzake de behandeling van klachten”(7),
(1) „Aanpassing van de instellingen voor een geslaagde uitbreiding” van 26.1.2000, COM(2000)34, blz. 6.
(2) Zie met betrekking tot het Parlement het door het Bureau op 3 september 2001aangenomen verslag „Voorberei-
ding van het Europees Parlement op de uitbreiding van de Europese Unie”, PE 305.269/BUR./def.
(3) Witboek 3.2.
(4) Witboek 3.2. (omlijnde tekst).
(5) Witboek „Voorstellen voor verandering”.
(6) Witboek 3.1. „Actiepunten”.
(7) Witboek 3.2. „Actiepunten”.C153E/322 NL 27.6.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001
’dash „Onderzoeken hoe het kader voor transnationale samenwerking van regionale en lokale organisaties
beter kan worden gesteund op het niveau van de EU”(1),
’dash „Voorstel voor jumelages tussen nationale administraties”(2),
’dash „Herziening van de internationale vertegenwoordiging van de Europese Unie”(3),
*
**
48. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, het Econo-
misch en Sociaal Comité, het Comité van de regio’s en aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.
(1) Witboek 3.1. „Actiepunten”.
(2) Witboek 3.2. „Actiepunten”.
(3) Witboek 3.3. „Actiepunten”.
21. Bevordering van de kwaliteit in het werkgelegenheids- en sociaal beleid
B5-0739/2001
Resolutie van het Europees Parlement over een Europese strategie ter bevordering van de
kwaliteit in het werkgelegenheids- en sociaal beleid
Het Europees Parlement,
’dash gelet op de Agenda voor sociaal beleid die door de Europese Raad te Nice op 7-9 december 2000 is
goedgekeurd,
’dash gelet op de conclusies van de zittingen van de Europese Raad van Lissabon (23-24 maart 2000),
Stockholm (23-24 maart 2001) en Göteborg (15-16 juni 2001),
’dash gelet op de mededeling van de Commissie „Werkgelegenheids- en sociaal beleid: een kader voor het
investeren in kwaliteit” (COM(2001)313),
’dash gelet op het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad inzake richtsnoeren voor het
werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor het jaar 2002 (COM(2001)511),
A. overwegende dat de Europese Raad van Lissabon het strategische doel heeft gesteld om de Europese
Unie tot de meest competitieve en dynamische, op kennis gebaseerde economische ruimte ter wereldte maken, die gekenmerkt wordt door een duurzame economische groei, meer en betere arbeidsplaat-sen en een grotere mate van sociale samenhang,
B. overwegende dat de Agenda voor sociaal beleid, die door de Europese Raad van Nice werd goedge-
keurd, de noodzaak onderstreept om het accent te leggen op kwaliteit als middel om een positieve,wederzijds versterkende interactie te bewerkstelligen tussen het beleid op economisch, werkgelegen-heids- en sociaal gebied,
C. overwegende dat de kwaliteit van de arbeidsplaatsen altijd een doelstelling moet zijn, ongeacht de
situatie met betrekking tot de economische groei,
D. overwegende dat de werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 2002 „kwaliteit van het werk” als een alge-
mene doelstelling omvatten,
E. overwegende dat de Europese Raad van Stockholm er bij de Raad en de Commissie op aangedrongen
heeft om indicatoren voor de kwaliteit van het werk te ontwikkelen, die op tijd moeten wordeningediend om te kunnen worden behandeld op de Europese Raadszitting te Laken,27.6.2002 NL C153E/323 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 29 november 2001