31 LL90 laibhkatieblad van de Europese gemeenschappen ^r.óe332B131 
Advies over het voorstel voor een richtlijn van de ^aad betredende 
de steunverlening aan de scheepsbouw^^ 
^90^332^3^ 
DeRaadheeftop7augustus 1990 beslotenovereenkomstigde bepalingen vanartikel 92, 
lid3,^^d^ enartikel 113 vanhet Verdrag totoprichting vandeEuropeseEconomische 
gemeenschap, het Economisch en sociaal comité om advies te vragen over het bovengenoem 
de voorstel 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar adviesop^ september 1990g^ed 
gekeurd. Rapporteur was de heer Arena. 
Het Economisch en sociaal comité heeft tijdens ^im 279e fitting ^vergadering van 
19 september 199t^ het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen 
^stemmen tegen en^onthoudingen^ is goedgekeurdD 
1. tnleiding ^ Algemene opmerkten 
1.1. Piet CAomite stelt met voldoening vast dat de 
voornaamste doelstellingen van de ^esde Richtlnn 
grotendeels verwezenlijkt ^im.C^ver het geheel genomen 
kan menstellendatde communautaire constructeurs 
van koopvaardijschepen erin ^im geslaagd hun markt 
positie — waar het in het midden van de ^aren^O zeer 
slecht mee was gesteld — weer te versterken, geslepen 
de scheepswerven in de Europese gemeenschap teD 
genwoordig weer 20 a 22^o — tegenover léö^ hal 
verwege denaren ^0— vanalle nieuwe ordersinde 
wacht. 
1.2. De^e opleving is grotendeels te danken aan de 
manier waarop de communautaire instanties de ^esde 
Richtlijn hebben toegepast, ^o hebben ^ het 
steunplafondindeprakti^kdne^aarlangophetoor 
spronkeli^k niveau gehandhaafd en het pas in 1990 met 
ongeveer30^ verlaagd^mede om duidelijk te maken 
dat de gemeenschap bereid is haar steentje bn te dragen 
tot de sanering van de internationale scheepsbouw^ 
marktp 
1.3. niettemin heeft de scheepsbouween zware tol 
moeten betalen op het vlak vandewerkgelegenheid^in 
depenodel9^19^9^n ongeveer 20 OOOarbeidsplaat 
sen^22^ van het totaals verloren gegaan^ de scheeps^ 
reparatie meegerekendkomt men zelfs uit op een verlies 
vanongeveer30 000 arbeidsplaatsen.Tot overmaatvan 
rampheeftde Raad nog steedsmet^imgoedkeuring 
gehecht aan de voorgestelde sociale maatregelen, die 
samen met het REl^AVAL programma het herstruc 
tureringsprocesmde scheepsbouwsector ingoedeba 
nen moesten leiden.Er^op geweien dat de capaciteit 
van de communautaire scheepsbouwsector tot nauwer 
li^ks^O^ van het niveau van halverwege de ^arenuBO 
is geslonken ^het aantal werknemers is ^elfs nog sterker 
teruggelopen^ Volgens de sociale partners moeten alle 
nog resterende scheepswerven absoluut in stand worden 
gehouden, omdat anders de scheepsbouwsector — 
ma.b. van de toeleveringsindustrie — niet meer op een 
economisch verantwoorde manier kan functioneren en 
het aandeel van de gemeenschap in het handelsverkeer 
overzee niet veilig kan voorden gesteld. 
^^^e^^^^^^t^^D^^ 2.1. De ^esdeRichtlim heeft de andere belangrnke 
scheepsbouwproducenten ervan afgeschrikt hun toe 
vlucht te nemen tot oneerlijke concurrentieprakti^ken. 
Rositief is ook dat de commissie — gesteund door de 
industrie — met japan en ^uidKorea is gaan onder 
handelenom weer normaleconcurrentievoorwaarden 
tot stand te brengend dit overleg heeft tot dusverre 
echter nog maar povere resultaten opgeleverd. 
Deonderhandehngen lopenmet vaneen leiendak^e, 
maar dat mag voor de commissie geen reden zim om 
er niet mee door te gaan. Aan de vraag^de zet de in 
19^9 op gang gekomen opleving weliswaar door ^hoe 
wel de pn^en nog steeds op het niveau van het begin 
van de ^aren^O liggendmaar aan de aanbodzijde is er 
nog steeds reden voor ongerustheid. 
2.2. ^det herstel van het evenwicht op de 
scheepsbouwmarkt^dat overigens pas tegen het midden 
vande^aren^90 wordt verwachte zou weleens ernstig 
in het gedrang kunnen komen of in ieder geval langer 
op^ichlatenwachtenalsdeproduktiecapaciteitweer 
^ou gaan toenemen, ^iet deze mogelijkheid moet name 
li^k rekening wordengehouden aange^iendejapanse 
scheepsbouwsector een aantal stilgelegde werven weer 
heeftopgestart ^alsgevolg vande depreciatie vande 
venisin!9^9 weerbima^éó^ van de nieuwe orders 
naar]apan gegaan^, een aantal C^osteuropesescheeps 
werven momenteelgeherstructureerd worden en men 
^owel in het COosten als in het besten een deel van 
de oorspronkelijk voor militaire doeleinden benutte 
produktiecapaciteit waarschimli^k voor de bouw van 
koopvaardijschepen ^al gaan gebruiken. 
2.3. Temidden van al de^e onzekerheden moet ook 
de nieuwe nchtlim — als enige externe barrière, ter 
vervanging van douanerechten of invoercontingenten 
— erop gericht znn de Aziatische scheepsbouw 
producenten ervante weerhouden een agressief beleid 
te gaan voeren. 
3. C^m bovengenoemde redenen kan het comité ^ich 
er niet mee verenigen dat geleidelijke vermindering van 
de steunverlening nog meer dan voorheen een pnncipie 
Nr. C 332/132 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
Ie aangelegenheid wordt. Het is van oordeel dat de 
steunverlening alleen mag worden verminderd als de 
ontwikkeling van de markt in al haar aspecten zulks 
toelaat en als de herstructurering van de sector op een 
zodanige manier wordt aangepakt dat zij geen bruuske 
sociaal-economische gevolgen met zich meebrengt. 
3.1. Dat het de Commissie er wel degelijk om te 
doen is de steunverlening aan de scheepsbouwsector in 
versneld tempo te verminderen, blijkt ook uit het feit 
dat zij het steunplafond wil verlagen als het schip in 
kwestie meer dan drie jaar na de ondertekening van het 
contract wordt opgeleverd. Voor de communautaire 
werven, die al worden benadeeld door bepaalde techni­
sche voorschriften (zo wil de Commissie dat de commu­
nautaire scheepsbouwsector zich meer toelegt op de 
bouw van grotere schepen), zou dit een extra nadeel 
zijn. 
4. Logischerwijze zou ook de geldigheidsduur van 
de nieuwe richtlijn (slechts twee jaar) afhankelijk moe­
ten zijn van de verdere ontwikkeling van de situatie op 
de scheepsbouwmarkt; hierover kan echter nog steeds 
niets met zekerheid worden gezegd, maar momenteel is 
het in ieder geval zo dat het bouwen van schepen nog 
lang niet als een winstgevende activiteit kan worden 
beschouwd. Verder dient men te bedenken dat het hier 
gaat om een bedrijfstak waar heel wat tijd verloopt 
tussen bestelling en levering en dat het herstructure­
ringsproces in deze sector nog steeds volop aan de gang 
is, om nog maar te zwijgen van de te verwachten 
gevolgen van de huidige politieke gebeurtenissen voor 
de industrie. Gelet op de manier waarop m.b.t. het 
steunplafond te werk is gegaan, valt ook voor de gel­
digheidsduur van de richtlijn wel een praktische regeling 
te treffen. 
5. Bijzondere opmerkingen 
Het Comité is van oordeel dat: 
— de twee alinea's van lid 3 van artikel 4 moeten 
worden vervangen door de tekst van lid 3 van arti­
kel 4 van de Zesde Richtlijn, die als volgt luidt: 
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. „Het plafond wordt herzien om de twaalf maanden 
of met kortere tussenpozen, wanneer uitzonderlijke 
omstandigheden zulks vereisen, met de bedoeling 
het plafond geleidelijk te verlagen. Bij..." (rest onge­
wijzigd), 
— de geldigheidsduur van de richtlijn op vier jaar zou 
moeten worden gebracht. 
5.1. Ten slotte brengt het Comité nog de volgende 
aanbevelingen naar voren: 
— Bij de internationale onderhandelingen over het 
stopzetten van de steunverlening aan de scheeps­
bouwsector — zoals b.v. in het kader van de Organi­
satie voor economische samenwerking en ontwikke­
ling (OESO) — moet de Europese Gemeenschap een 
eigen strategie blijven volgen. Die onderhandelingen 
hebben tot doel de normale concurrentievoorwaar­
den te herstellen door alle bestaande belemmeringen 
op te heffen. Alle betrokken landen dienen in gelijke 
mate hun steentje daartoe bij te dragen, onder meer 
door te zorgen voor volledige doorzichtigheid van 
hun eigen directe en indirecte steunmaatregelen. 
Wel moeten zij voldoende tijd krijgen om zich aan 
de nieuwe regels aan te passen. 
— Daar de toepassing van de Zesde Richtlijn heel wat 
moeilijkheden heeft opgeleverd, zou men er goed 
aan doen de toepassingsbepalingen te vereen­
voudigen. 
— De door de Commissie in 1986 voorgestelde sociale 
maatregelen moeten opnieuw worden bekeken en 
spoedig worden goedgekeurd, en zulks niet alleen 
om het verlies van arbeidsplaatsen te verzachten, 
maar ook om met het oog op de modernisering van 
de sector (zowel scheepsbouw als scheepsreparatie) 
het kwalificatieniveau van de werknemers te ver­
hogen. 
— Ten slotte zou de Gemeenschap ongetwijfeld ef­
ficiënte maatregelen moeten nemen om de toekomst 
van de communautaire vloot — waarvan het lot 
van de communautaire scheepsbouwsector zozeer 
afhankelijk is — veilig te stellen. 
De Voorzitter 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE