A4-0328/98

Resolutie over de mededeling van de Commissie: Groenboek over de convergentie van de sectoren telecommunicatie, media en informatietechnologie en de implicaties daarvan voor de regelgeving (COM(97)0623 - C4-0664/97)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(97)0623 - C4-0664/97),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de adviezen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media (A4-0328/98),

A. overwegende dat de opkomst van de informatiemaatschappij een uitdaging is voor de traditionele organisatievormen in onze maatschappij en dat er passende structuren nodig zijn om te kunnen blijven streven naar het bereiken van maatschappelijke doelstellingen, democratische waarden, culturen en om mogelijkheden te scheppen voor werkgelegenheid, gelijkheid, betere integratie van gehandicapten en bejaarden en het scheppen van rijkdom,

B. overwegende dat de technologische veranderingen het niet alleen mogelijk maar ook noodzakelijk maken om in een maatschappij die hoofdzakelijk op de uitwisseling van informatie via elektronische netwerken berust, de traditionele specialisatie van de diverse netwerken te verlaten en de diverse vormen van communicatie of informatie via verschillende infrastructuren over te brengen,

C. overwegende dat het verschijnsel convergentie niet noodzakelijk impliceert dat de verschillende sectoren één worden maar veeleer dat activiteiten en diensten in verschillende sectoren die elkaar gedeeltelijk overlappen, naast elkaar bestaan mits het regelgevende kader deze nieuwe wijzen van organisatie niet tegengaat,

D. overwegende dat de technische ontwikkeling problemen opwerpt ten aanzien van de toepassing van het bestaande regelgevingskader, en in strijd is met de beginselen waarop traditionele regelgeving is gebaseerd, namelijk de tweeledige veronderstelling van schaarste en specialisatie van netwerkmiddelen,

E. overwegende dat het regelgevend kader moet worden aangepast naar een nieuw model van brede beschikbaarheid, onderlinge uitwisselbaarheid, multifunctionaliteit en mundiale reikwijdte van netwerken, alsmede naar de overeenkomstige behoeften aan nieuwe economische strategieën, samenwerking tussen ondernemingen en herdefinitie van de aard van de diverse betrokken sectoren, rekening houdend met het snelle tempo van nieuwe ontwikkelingen en de noodzaak van een voorspelbaar, flexibel en plooibaar kader,

F. overwegende dat convergentie echter niet als voorwendsel mag worden gebruikt voor verticale integratie of plannen voor het beheersen van de markt en dat publieke instellingen ervoor moeten zorgen dat dergelijke ontwikkelingen niet worden aangegrepen om de keus van de consument of de mogelijkheid van toegang tot de markt voor de concurrent te beperken,

G. overwegende dat iedere eenzijdige poging om kritieke middelen of diensten te beheersen consequent door publieke instellingen moet worden tegengegaan, daar het doel om een "kritieke massa" van gebruikers te creëren voor het ontwikkelen van nieuwe diensten geen acceptabele reden is voor dergelijke restrictieve praktijken,

H. overwegende dat open normen en platformen en generieke of onderling koppelbare diensten, die een efficiënter middel vormen om een aanzienlijke gebruikersbasis te verkrijgen, moeten worden aangemoedigd; overwegende met name dat veel innovatie in nieuwe diensten afkomstig is van het midden- en kleinbedrijf, dat zelfs meer dan de grote marktdeelnemers behoefte heeft aan openlijke beschikbaarheid van de gebruikte technische specificaties en aan niet kunstmatig opgevoerde kosten van toegang tot de markt,

I. overwegende dat er geen lineair verband bestaat tussen technologische convergentie en het gedrag van de gebruiker en dat hieruit volgt dat de ontwikkeling van nieuwe diensten, althans gedurende de voorspelbare periode waarin de nieuwe behoeften aan regelgeving kunnen worden ingeschat, de traditionele media en diensten eerder zal aanvullen dan vervangen, en overwegende dat de overgang geleidelijk zal plaatsvinden,

J. overwegende dat derhalve met recht kan worden verondersteld dat de klassieke televisie in de afzienbare toekomst het belangrijkste medium zal blijven en dat vooral minder welvarende burgers in sterkere mate afhankelijk zullen zijn van de traditionele media en diensten dan de gemiddelde burger, en voor een langere periode,

K. overwegende dat het in een democratische maatschappij de taak is van de publieke instellingen om te zorgen dat de burgers toegang hebben tot kwalitatief goede inhoud en uiteenlopende informatie en dat deze, ongeacht de infrastructuur, algemeen beschikbaar is via openbare en commerciële omroep en een breed scala van mediadiensten (met inbegrip van gemeenschaps-mediadiensten), universele dienstverlening in de telecommunicatie met inbegrip van toegang tot Internet, systematische en gratis publicatie van openbare informatie op het Internet en om langs elektronische weg de ontwikkeling van de democratie te bevorderen, zodanig dat de nieuwe diensten geen middel zijn voor manipulatie en desinformatie en voldoen aan de eisen op het gebied van de bescherming en de veiligheid van de persoonlijke levenssfeer,

L. overwegende dat een essentieel onderdeel van de huidige en toekomstige openbare dienstverlening bestaat uit mediadiensten voor de gemeenschap, zoals publieke radio-omroepen, vrij toegankelijke tv-kanalen en openbare, op Internet gebaseerde informatienetwerken die niet uit winstoogmerk worden geëxploiteerd en die verantwoording aan de plaatselijke overheden of belangengroeperingen zijn verschuldigd, en die de toegang van burgers en lokale gemeenschappen tot de communicatiemiddelen vergroten en verbeteren;

M. overwegende dat de Commissie heeft erkend dat culturele goederen en vooral films en televisieprogramma's niet als andere producten kunnen worden behandeld;

N. overwegende dat de nationale regelingen ter waarborging van het cultuurbeleid en de pluraliteit van meningen in de jurisprudentie van het Hof van Justitie worden beschouwd als dwingende redenen van algemeen belang die beperkingen van het vrije verkeer van diensten rechtvaardigen,

O. overwegende dat er op communautair vlak al een passend rechtskader voor de audiovisuele sector bestaat en dat er in dit stadium dus geen behoefte is aan belangrijke nieuwe regelgevingsinitiatieven; dat het accent daarentegen moet liggen op een goede omzetting en strikte toepassing van de richtlijnen om de betrokken ondernemingen de voor hun ontwikkeling noodzakelijke rechtszekerheid en stabiliteit te bieden,

P. overwegende dat iedere Europese regelgeving, gezien het mundiale karakter van de ontwikkelingen, zodanig moet worden geformuleerd dat zij verenigbaar is met het subsidiariteitsbeginsel en met de internationale verplichtingen van de Europese Unie, maar dat deze regelgeving ook moet kunnen worden voorgesteld als basis voor internationale samenwerking en als fundament voor een volkenrechtelijk kader,

Q. overwegende dat als gevolg van de liberalisering van de markt voor telecommunicatie en de convergentie steeds meer behoefte bestaat aan het afstemmen tussen de lidstaten van nationale regelgeving, en dat dit kan worden bereikt als de Commissie optimale coördinatie tussen de nationale regelgevende instanties stimuleert,

1. is verheugd over de publicatie van het Groenboek van de Commissie en ziet het als een aanzet tot de verwachte (en derhalve, gezien het snelle tempo van de ontwikkelingen, tijdige) overdenking van het toekomstige regelgevende model voor de convergerende sectoren;

2. herinnert eraan dat het, alvorens de technische, juridische of economische aspecten ter sprake komen, gaat om de noden en behoeften van burgers en consumenten, wier belangen op het punt van meer burgerrechten, werkgelegenheid, culturele verscheidenheid en consumentenbescherming niet noodzakelijk dezelfde zijn als die van kooplieden;

3. acht het nuttig om onder "convergentie" het naar elkaar toegroeien respectievelijk de uitwisselbaarheid van netwerkplatformen en technische middelen voor overdracht van elektronische communicatie alsmede de harmonisatie van technische componenten van eindapparatuur te verstaan en verzoekt de Commissie de met "convergentie" verbonden verschijnselen duidelijker als begrip te omschrijven en met empirisch bewezen feiten te staven alsook een analyse voor te leggen van de media-installatie van de huishoudens en van het mediagebruik Europees en internationaal gezien;

4. verlangt dat een evaluatie van de gevolgen van convergentie voor werkgelegenheid en de ontwikkeling van arbeidsvormen wordt opgenomen in het proces ter voorbereiding van de invoering van nieuwe regelgeving of de aanpassing van bestaande regelgeving;

5. meent dat de overdracht van informatie via de verschillende netwerken hoofdzakelijk dezelfde activiteit is, die derhalve binnen een enkel kader dient te worden geregeld, in plaats van verschillende kaders voor de verschillende netwerken, waarbij een uitzondering moet worden gemaakt voor die welke nodig zijn voor het beheer van het radiofrequentiespectrum dat niet mag worden gegund via het systeem van toewijzing aan de hoogste bieder, en voor andere schaarse middelen;

6. is van mening dat juist een afdoende regelgeving die een evenwichtige aanpassing van media-, telecommunicatie- en concurrentierecht weerspiegelt, op basis van een consistente rechtsorde voor investerings- en rechtszekerheid zorgt;

7. is van mening dat mobiele communicatie een belangrijke rol zal spelen bij het toekomstige scala van gebruikstoepassingen van telecommunicatie maar ook bij alle soorten diensten van de informatiemaatschappij, en adviseert om bij het opstellen van nieuwe regelgeving speciaal met dit aspect rekening te houden, opdat niet de schijn wordt gewekt dat mobiele communicatie een uitzondering is die afwijkt van het in te stellen horizontale kader;

8. is van mening dat, teneinde technologische convergentie in de informatietechnologie gemakkelijker te kunnen vertalen in convergentieproducten, bijzondere aandacht dient te worden besteed aan de generieke mogelijkheden inzake de integratie van afzonderlijke technologieën, zoals systeemarchitectuur, ingebedde software en gebruikersinterfaces;

9. is van mening dat de convergentie van de sectoren telecommunicatie, media en informatietechnologie zodanig moet worden weerspiegeld in de Europese regelgeving dat de interoperabiliteit van verschillende technologieën niet wordt belemmerd; er moeten ongecompliceerde en gebruikersvriendelijke interfaces worden ontwikkeld, hetgeen een krachtige toezegging en steun van de Europese Unie vereist als het gaat om open normen en platforms, de ontwikkeling van generieke diensten en onderling koppelbare toepassingen, inspanningen op het gebied van "free software" en aan economische samenwerking en samenwerkingsverbanden op basis van dergelijke normen en inspanningen;

10. wenst dat het proces tot vaststelling van technische normen zo snel mogelijk verloopt en op aanbevelingen van de industrie wordt gebaseerd, zoals momenteel gebeurt op terreinen die onder het ETSI vallen, en dat vertegenwoordigers van de consumenten hieraan actief deelnemen;

11. wenst strikte tenuitvoerlegging van het concurrentierecht van de Europese Gemeenschap dat gericht is op voorkoming van het ontstaan van knelpunten die de keus van de consument mogelijk beperken en op het voorkomen dat dominante marktdeelnemers of eerste aanbieders of ook een bepaalde dienst de mogelijkheid van alle concurrenten om toegang te krijgen tot de markt, beperken;

12. verlangt dat aanbieders van conditional access - respectievelijk pay-tv worden verplicht alle technische en op de klant betrekking hebbende diensten (bijvoorbeeld codering, abonnementenbeheer, distributie van smartcards) op verlangen van de consument of de programma-aanbieder ook apart aan te bieden en consumenten niet te dwingen een abonnement te nemen op een onevenredig groot aantal pay-tv-kanalen, als zij slechts van een beperkt aanbod gebruik willen maken;

13. is van mening dat de televisie in de zin van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" in de Europese democratische landen in de afzienbare toekomst het medium bij uitstek voor de primaire informatievoorziening en -verwerking zal blijven en derhalve van beslissende betekenis is voor de mening- en besluitvorming van de mensen in onze pluralistische maatschappij alsook voor het functioneren van de democratie, het behoud van de culturele pluriformiteit en de overdracht van maatschappelijke waarden; dat dit onafhankelijk is van de wijze van financiering (bijdrage, reclame, abonnement, pay-per-view) en de wijze van overdracht;

14. adviseert om de doelmatigheid van de instrumenten van het concurrentiebeleid van de Europese Gemeenschap als het gaat om het convergentieklimaat grondig te herevalueren, opdat zo spoedig mogelijk eventueel noodzakelijke wijzigingen kunnen worden voorgesteld en om er bij de toepassing van de juridische instrumenten van de Europese Unie rekening mee te houden dat de oprichting van krachtige Europese ondernemingen in elk van de betrokken sectoren bevorderd moet worden;

15. verzoekt de Commissie, nu het convergentieprobleem opnieuw de kwestie van concentratie in de mediasector aan de orde stelt, eindelijk een desbetreffend voorstel voor een richtlijn inzake de eigendom van media en pluralisme in te dienen, rekening houdend met alle vormen van elektronische communicatie die voor de meningsvorming van belang zijn, en waarin wordt erkend dat toegang tot het toeschouwerspubliek en de programmarechten een van de kernpunten zal zijn;

16. verlangt de instelling van must carry-verplichtingen voor netwerk-operators, in het kader van hun opdracht, met het oog op de programma's van publiekrechtelijke programma-aanbieders, die ook moeten gelden voor digitale verspreiding (digitale netwerken en eindapparatuur/decoder-boxen) en voor systemen met gebruikersbegeleiding;

17. acht het noodzakelijk dat de voorschriften voor open levering van het type ONP worden uitgebreid telkens als het bestaan van knelpunten de juiste toepassing van het mededingingsrecht dreigt te belemmeren en beveelt daartoe de Commissie aan om de toepassing ervan op de interconnectie van netwerken in de audiovisuele sector, op de interoperabiliteit van de diensten, op de voorwaardelijke toegang en op decoders, op het beheer van abonnementen en op de navigatiesystemen in het netwerk, te overwegen;

18. verzoekt de Commissie met een voorstel te komen voor een richtlijn die de resterende lacunes in met name de bescherming van de consumenten ten aanzien van goederen en diensten die via de nieuwe technologieën worden aangeboden, opvult, maar wenst een voorzichtige benadering als het gaat om regelgeving voor nieuwe diensten: regelgeving moet alleen worden ingevoerd wanneer en waar nodig ter waarborging van de belangen van de consumenten en het grote publiek, overeenkomstig van te voren aangekondigde beginselen, op basis van het feitelijke gedrag van consumenten en industrie, en indien zelfregulering door de industrie op basis van deze beginselen niet doelmatig genoeg mocht blijken;

19. is van mening dat

- er bij de voorwaarden van de convergentie van de transmissieplatformen ook in de toekomst duidelijk verschillende beleidsdoelstellingen zullen meespelen waaraan een passende regulering respectievelijk reguleringsinstantie ondergeschikt moet zijn; dat in plaats van een algehele nivellering, toenemende differentiatie en in plaats van algehele versmelting, een betere coördinatie van de reguleringsinstanties nodig is,

- er ook in de toekomst specifieke beleidsdoelstellingen per sector zullen zijn die niet louter door toepassing van het Europese mededingingsrecht kunnen worden bereikt, omdat dit recht dient om achteraf en per geval kartels en het misbruik van een dominante positie op de markt te corrigeren,

- het ook in de toekomst nuttig en geboden is om regulering van de infrastructuur voor elektronische communicatie te scheiden van de overgedragen inhoud en dat dit ook voor internationale overeenkomsten geldt,

- ook bij de voorwaarden voor technische convergentie, een duidelijke relatie tussen doelstellingen en middelen moet blijven bestaan, zodat het verdwijnen van het tekort aan frequenties er niet toe zal leiden dat het streven naar politieke doeleinden als pluralisme, bescherming van minderjarigen, bevordering van culturele diversiteit en de productie en distributie van kwaliteitsprogramma's als achterhaald wordt beschouwd;

20. wijst erop dat artikel 128 van het EG-Verdrag (thans artikel 151 van het Verdrag van Amsterdam) de bijdrage van de Gemeenschap aan de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid voorschrijft en haar werkzaamheid - ook op audiovisueel gebied - ziet als een stimulerende, steunende en "zo nodig" aanvullende taak, en in lid 4 een clausule betreffende het rekening houden met culturele aspecten formuleert voor het optreden van de Gemeenschap uit hoofde van de bepalingen van het Verdrag;

21. verzoekt de Commissie voorstellen in te dienen zodat de activiteiten en diensten zo duidelijk mogelijk geregeld worden, onder meer om te voorkomen dat er onderling afwijkende definities in de nationale bepalingen houdende omzetting van de communautaire richtlijnen ontstaan;

22. verzoekt de Commissie, aangezien tijdens het overleg over het Groenboek volgens het werkdocument van de Commissie is gebleken dat de vraag naar kwalitatief goede inhoud zal toenemen, om in het kader van het aangekondigde Actieplan een versterking van het MEDIA II-programma voor te stellen, met name in het licht van de conclusies van de conferentie in Birmingham;

23. is van mening dat regulering van inhoud verenigbaar moet zijn met het subsidiariteitsbeginsel en met de internationale toezeggingen van de Europese Unie en aangepast al naar gelang van het betrokken publiek, met name rekening houdend met de eisen aangaande het pluralisme van de openbare meningsvorming; verzoekt de lidstaten erop toe te zien dat de bevoorrechte behandeling die openbare radio-omroepdiensten genieten door de toepassing van Protocol nr. 9 bij het Verdrag van Amsterdam over het systeem van de openbare radio-omroep in de lidstaten, steeds vergezeld gaat van een bestek dat bijzonder veeleisend is voor wat betreft de inhoud en de kwaliteit van de programma's en stelt vast dat convergentie de werkterreinen bij radio en televisie verandert, zodat de productie eenvoudiger wordt, hetgeen weer mogelijkheden schept voor een breder aanbod; stelt echter ook vast dat de lidstaten over mogelijkheden moeten kunnen beschikken om programma's ten behoeve van de openbare dienstverlening te financieren en te steunen;

24. is van mening dat een betere coördinatie tussen de per sector bevoegde regelgevende instanties noodzakelijk is;

25. is van mening dat er sectorale doelstellingen blijven bestaan, die soms niet alleen door toepassing van het Europese mededingingsrecht kunnen worden verwezenlijkt;

26. is van mening dat de ontwikkeling van het elektronisch zakenverkeer van grote invloed zal zijn op vorm en ontwikkeling van de convergentie;

27. is van mening dat er nota moet worden genomen van de verschillende regelgevingstradities van de handelspartners van de Europese Unie, met name de Verenigde Staten, om concurrentienadelen voor Europese ondernemingen in vergelijkbare bedrijfstakken te voorkomen;

28. is van mening dat de in de ONP-richtlijnen ((Richtlijn 98/10/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26.2.1998 inzake de toepassing van Open Network Provision (ONP) op spraaktelefonie en inzake de universele telecommunicatiedienst in een door concurrentie gekenmerkt klimaat. PB L 101 van 1.4.1998, blz. 24.

Richtlijn 97/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30.6.1997 inzake interconnectie op telecommunicatiegebied, wat betreft de waarborging van de universele dienst en van de interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van Open Network Provision (ONP). PB L 199 van 26.7.1997, blz. 32.

Richtlijn 95/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13.12.1995 inzake de toepassing van "Open Network Provision" (ONP) op spraaktelefonie. PB L 321 van 30.12.1995, blz. 6.

Richtlijn 92/44/EEG van de Raad van 5.6.1992 betreffende de toepassing van Open Network Provision (ONP) op huurlijnen. PB L 165 van 19.6.1992, blz. 27.

Richtlijn 90/387/EEG van de Raad van 28.6.1990 betreffende de totstandbrenging van de interne markt voor telecommunicatiediensten door middel van de tenuitvoerlegging van Open Network Provision (ONP). PB L 192 van 24.7.1990, blz. 1.)) voor 1999 geplande toetsing van de uitvoering van de in de richtlijnen gestelde taken tot een overzicht en een aanbeveling dient te leiden om de thans bestaande sectorale regelgevingen voortaan hetzij als sectoraal te blijven aanmerken, hetzij als sectoroverkoepelend aan te merken;

29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, CEN, CENELEC, ETSI en de parlementen van de lidstaten.