Nr. C 310/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 11. 81 
Advies inzake een mededeling van de Commissie aan de Raad betreffende de toetsing van de 
doelstellingen inzake het energiebeleid voor 1990 en de investeringsprogramma's van de 
Lid-Staten 
Het advies van het Comité heeft niet op een bepaald document betrekking. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Tijdens zijn op 29 en 30 april 1981 gehouden 187e zitting heeft het Comité op voorstel van zijn 
Bureau besloten, uit eigen beweging een advies inzake voornoemd onderwerp op te stellen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 23 en 24 september 1981 te Brussel gehouden 190e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder arti­
kel 235, 
Gezien zijn op 29 april 1981 genomen besluit, een 
initiatiefadvies voor te bereiden inzake de toetsing van de 
doelstellingen inzake het energiebeleid voor 1990 en de 
investeringsprogramma's van de Lid-Staten, 
Gezien het door zijn Bureau genomen besluit, de Afdeling 
voor energie en nucleaire vraagstukken met het opstellen 
van een advies en een rapport te belasten, 
Gezien het advies dat de Afdeling voor energie en 
nucleaire vraagstukken tijdens haar 64e vergadering op 
4 september 1981 heeft opgesteld, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn op 23 en 24 sep­
tember 1981 gehouden 190e zitting (vergadering van 
24 september), 
Gezien het mondelinge verslag dat tijdens deze vergade­
ring door de rapporteur, de heer Margot, werd uitge­
bracht, 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met meerderheid van stemmen (2 stemmen tegen, 
11 onthoudingen) is goedgekeurd. 
1. ALGEMENE OPMERKINGEN 
1.1. In 1979 heeft het Comité op eigen initiatief een 
advies opgesteld over de mededeling van de Commissie 
aan de Raad inzake de energiedoelstellingen voor 1990 en 
de programma's van de Lid-Staten ('). Deze mededeling 
(') PB nr. C 227 van 10. 9. 1979, blz. 6. was in eerste instantie bedoeld als derde rapport aan de 
Raad over de verwezenlijking van de doelstellingen voor 
1985, maar formuleerde ook voor het eerst energiedoel­
stellingen voor 1990. De verlenging van de prognoses der 
Commissie met vijf jaar was gesteund op de haar door de 
Lid-Staten verstrekte prognoses. 
1.2. Gevolg gevend aan de resolutie van de Raad van 
9 juni 1980 betreffende het energiebeleid en de conver­
gentie van het beleid der Lid-Staten, die gericht was op 
een bestendige toetsing van de energiedoelstellingen en 
van het energiebeleid van de Lid-Staten, heeft de Com­
missie hiervoor op 25 februari 1981 verslag uitgebracht 
in een mededeling aan de Raad, die het voorwerp 
uitmaakt van onderhavig advies. Deze mededeling analy­
seert, aan de hand van de nationale programma's, de 
vorderingen op weg naar de communautaire doelstellin­
gen voor 1990 en de geschiktheid van de investeringsplan­
nen. 
1.3. De rol van het Gemeenschapsbeleid ten aanzien 
van het beleid van de Lid-Staten werd door Commissaris 
Davignon in volgende bewoordingen omschreven: 
„a) gecoördineerde actie, om het hoofd te bieden aan 
crises op korte termijn en de last van eventuele 
tekorten billijk te verdelen zodat de economische 
schade aan de Gemeenschap in haar geheel tot een 
minimum wordt teruggebracht; 
b) harmonisatie van de nationale beleidslijnen, zodat er 
equivalente resultaten (bij voorbeeld op het gebied 
van de energiebesparing) worden bereikt op de voor 
elk land meest geëigende wijze. De Commissie zorgt 
voor de noodzakelijke kritische analyse en beijvert 
zich voor de vaststelling van gemeenschappelijke 
grondbeginselen in de gehele Gemeenschap - bij 
voorbeeld met betrekking tot de vaststelling van 
energieprijzen, de rol van steenkool, kernenergie; 
30. 11. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 310/33 
c) overeenstemming over de doelstellingen. De Com­
missie doet de initiële voorstellen en ziet toe op de 
verwezenlijking ervan. De verrichtingen moeten 
natuurlijk worden beoordeeld in het licht van de 
ontwikkelingen in de economische situatie; 
d) samenwerking op het gebied van de geavanceerde 
technologie (O & O- en demonstratieprojecten). De 
Commissie neemt het initiatief en belast zich nu eens 
met het beheer, dan weer met de coördinatie; 
e) actie in een communautair wettelijk kader b.v. voor 
het vaststellen van normen en standaarden voor de 
energiebesparing of waar nodig ter bescherming van 
de gemeenschappelijke markt (het vermijden van 
handelsbelemmeringen); 
f) coördinatie van de externe beleidslijnen b.v.' het 
energie-aspect van de dialoog-Noord/Zuid, betrek­
kingen met olieproducenten en producenten van 
andere energiedragers, steun aan ontwikkelingslan­
den op energiegebied. De rol die de Gemeenschap en 
de Commissie daarbij vervullen, krijgt geleidelijk 
vastere vorm.". 
De hier besproken mededeling van de Commissie onder­
zoekt vooreerst de toestand in de Lid-Staten in het licht 
van de resolutie van de Raad betreffende de energiedoel­
stellingen voor 1990 en van bovenstaande omschrijving 
van de rol van het Gemeenschapsbeleid. 
In een tweede deel wordt de energiebesparing, die 
eerstdaags het voorwerp van een specifiek verslag zal 
uitmaken, uitvoerig besproken. Het derde deel handelt 
over het investeringsbeleid en onderzoekt in hoever de 
huidige middelen inzake energie-investeringen geschikt 
zijn om de realisatie van de doelstellingen der Gemeen­
schap te bevorderen. 
1.4. Het Comité heeft in dit initiatief advies bewust 
vermeden de reeds in vroegere adviezen geformuleerde 
standpunten betreffende het energiebeleid in het alge­
meen en de diverse onderdelen ervan te hernemen, en 
heeft zich alleen willen uitspreken over de door de 
Commissie medegedeelde analyse van de energiedoelstel­
lingen voor 1990 en van de investeringsprogramma's van 
de Lid-Staten. 
1.5. Het Comité spreekt er zijn voldoening over uit 
dat de vorderingen op weg naar de communautaire 
doelstellingen voor 1990 en de geschiktheid van de 
investeringsplannen op de voet gevolgd worden. Het 
Comité betreurt evenwel dat de in de vorige mededeling 
verstrekte gegevens betreffende de realisatie van de 
doelstellingen voor 1985 niet opnieuw onder ogen wer­
den genomen. De realisatie van deze doelstellingen kan 
inderdaad de geloofwaardigheid van de doelstellingen 
voor 1990 versterken of de noodzaak van hun actualise­
ring in het licht stellen. 
1.6. Het Comité stelt vast dat de Commissie van 
oordeel is dat de economische hypotheses waarop de 
Lid-Staten hun prognoses hebben gesteund, in ongunstige zin zouden moeten herzien worden. Derhalve werd de 
hypothese van een economische groei van 3,2 % naar 
2,5 % teruggebracht. Het Comité vreest dat in het licht 
van de jongste ontwikkeling het economisch groeicijfer 
nog lager kan zijn. De hieruit voortvloeiende verminde­
ring van het energieverbruik zou dan ook geenszins 
wijzen op een doeltreffend energiebeleid, maar op een 
betreurenswaardige voortzetting van de economische 
crisis. 
1.7. Het Comité is v an mening dat het nuttig ware, ten 
aanzien van de evolutie van het energieverbruik, het 
aandeel te evalueren van de economische crisis, alsmede 
van de andere factoren, en met name van het door de 
Lid-Staten gevoerde energiebeleid. 
Gezien de vastgestelde vertraging van de economische 
groei acht het Comité het bovendien belangrijk dat ook de 
weerslag van het energiebeleid op de werkgelegenheid zou 
worden onderzocht. 
1.8. Het Comité stelt anderzijds vast dat de Commis­
sie weliswaar meent dat de vooropgestelde coëfficiënt van 
0,7 betreffende de verhouding tussen energieverbruik en 
economische groei kan worden bereikt, maar dat het 
vooropgestelde aandeel van de aardolie niettemin 43 % 
in plaats van 40 % zou kunnen bereiken. Dit wordt 
toegeschreven aan het feit dat de investeringsprogram­
ma's inzake elektriciteitsproduktie door middel van steen­
kool en kernenergie achterstand oplopen, terwijl de 
aanwending van vernieuwbare energiebronnen langzaam 
op gang komt en derhalve slechts in geringe mate tot de 
energievoorziening binnen de vooropgestelde periode kan 
bijdragen. Het Comité betwijfelt, in dit verband, de 
betekenis van de coëfficiënt 0,7 betreffende de verhou­
ding tussen energieverbruik en economische groei en 
hecht meer belang aan de evolutie van de verbruikte 
energiehoeveelheid per BIP produktie-eenheid. Deze 
laatste parameter laat een betere meting toe van de reële 
energiebesparing, ongeacht de variaties van de algemene 
economische bedrijvigheid. 
1.9. Zoals in het advies van het Comité (') reeds tot 
uitdrukking werd gebracht, onderstreept het Comité het 
belang van een systematische integratie van de energie­
doelstellingen in de relaties van de Gemeenschap met 
derde landen ten einde zowel door een uitbreiding van de 
energievoorzieningen als door de bevordering van het 
rationeel energieverbruik bij te dragen tot een beter 
evenwicht tussen vraag en aanbod inzake energie, op 
wereldvlak. Mede gezien de rechtstreekse terugslag van 
de insolvabiliteit van de ontwikkelingslanden op de 
Europese economische groei, is het Comité van mening 
dat ook de Europese Gemeenschap er belang bij heeft de 
energieafhankelijkheid van de niet olieproducerende ont­
wikkelingslanden te helpen verminderen, met name door 
het stimuleren van de opsporing en uitbating der in deze 
landen aanwezige energiebronnen en door het bevorderen 
van rationeel energieverbruik. 
(') PB nr. C 227 van 10. 9. 1979, blz. 6. 
Nr. C 310/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30. 11. 81 
2. BIJZONDERE OPMERKINGEN 
2.1. Toetsing van de beleidslijnen 
2.1.1. In verband met de relatie tussen het verbruik 
van primaire energie en bruto binnenlands produkt dringt 
het Comité er op aan dat de Commissie de gegevens 
waarop de energiedoelstellingen worden gesteund, 
bestendig zou toetsen aan de programma's voor econo­
misch beleid op middellange termijn en aan de evolutie 
van de conjunctuur, zowel op het niveau van de Gemeen­
schap als in de Lid-Staten. 
2.1.2. Het Comité stelt met genoegen vast dat de 
Commissie zich er niet meer toe beperkt de door de 
Lid-Staten verstrekte gegevens in verband met het aard-
olieverbruik te noteren, maar zich ook kritisch uitlaat 
over het gevoerde beleid in het licht van de noodzakelijke 
beperking van de energieafhankelijkheid van de Gemeen­
schap. Hierbij dient evenwel terdege rekening te worden 
gehouden met de specifieke situatie van elke Lid-Staat, 
zowel wat de sociaal-economische prioriteiten en de 
aanwezigheid en ontwikkeling van de eigen energiebron­
nen als de structuur van de industrie betreft. 
2.1.3. De vooropgestelde verhoging van de elektrici-
teitsproduktie uit vaste brandstoffen of kernenergie mag 
dan al, globaal gezien, bereikbaar lijken, toch moet 
worden vastgesteld dat het beleid van de onderscheiden 
Lid-Staten op dit vlak bijzonder sterk uiteenloopt en dat 
het verbruik van koolwaterstoffen in centrales te lang­
zaam daalt. Het Comité acht een betere coördinatie van 
de op dit terrein te voeren acties wenselijk, ook al dient 
rekening te worden gehouden met de specifieke omstan­
digheden van elk land. 
Het Comité herinnert in dit verband aan de in het advies 
van het Comité betreffende de „Energiedoelstellingen 
voor 1990" (*) uitgesproken wens de prioriteiten ten 
aanzien van de uitvoering van de bouwprogramma's van 
kerncentrales, en van de inspanningen met het oog op de 
vraagstukken betreffende de stockering en de behande­
ling van radioactieve afvalstoffen, te koppelen aan een 
versterkte actie, met het oog op het handhaven en 
ontwikkelen van het veilig gebruik van de kernenergie en 
op de objectieve voorlichting ter zake. 
Overigens dienen, volgens het Comité, ook in het geval 
van kernenergie de totale, directe zowel als indirecte 
kosten en baten die de elektriciteitsproduktie met zich 
brengt, voortdurend grondig te worden geanalyseerd. 
2.1.4. Hoewel het aandeel van de vernieuwbare ener­
giebronnen in de totale behoeftedekking van de Gemeen­
schap in 1990 bijzonder bescheiden zal blijven, is het 
Comité het er met de Commissie over eens dat de 
inspanningen ter zake moeten worden geïntensiveerd, 
met name door een betere uitwisseling van de beschikbare 
informatie omtrent de in de onderscheiden landen gedane 
inspanningen en bereikte resultaten. Tevens zou volgens 
(') PB nr. C 227 van 10. 9. 1979, blz. 6. het Comité meer gerichte steun aan proefprojecten inzake 
vernieuwbare energiebronnen moeten worden ver­
strekt. 
2.1.5. Het Comité is het in principe eens met een 
energieprijsbeleid dat aan de reële kostenevolutie van de 
energie beantwoordt. Het inflatoire effect van de evolutie 
der energieprijzen mag evenwel niet uit het oog verloren 
worden. Ook moet de evolutie van de energieprijzen niet 
alleen vanuit het mogelijke besparingseffect onder ogen 
worden genomen, maar moet ook rekening worden 
gehouden met sociale aspecten en met de reële behoeften 
van zowel de industriële als de particuliere verbruikers. 
Het Comité stelt overigens vast dat de tussen de diverse 
Lid-Staten genoteerde prijsverschillen van de energiepro-
dukten niet alleen het gevolg zijn van de al dan niet 
beschikbare eigen energiebronnen of van het gevoerde 
energiebeleid, maar ook van verschillende fiscale heffin­
gen die ook door budgettaire overwegingen ingegeven 
zijn. 
2.2. Energiebesparing 
2.2.1. Het Comité deelt de mening van de Commissie 
dat de door de economische crisis veroorzaakte daling 
van het energieverbruik de inspanningen inzake energie­
besparing eerder moet aanwakkeren dan verminderen. 
Verscheidene Lid-Staten hebben inzake rationeel energie­
verbruik een aanzienlijke achterstand in te lopen. 
2.2.2. Het Comité hecht veel belang aan een aange­
paste voorlichting en bewustmaking van het publiek en 
dit zowel ten aanzien van het privéverbruik als van het 
rationele energieverbruik in de ondernemingen. In dit 
verband moet vermeden worden dat de destijds door de 
oliecrisis gestimuleerde energiebesparingen zouden ver­
zwakken als gevolg van een toegenomen aardolieaanbod 
in relatie tot een verminderde vraag. Er moet dan ook een 
duidelijke nadruk worden gelegd op de noodzaak van een 
beperking van onze energieafhankelijkheid, mede in het 
licht van de toenemende energiekosten die met name 
vanwege hun terugslag op de betalingsbalans de econo­
mische heropleving hinderen. 
2.3. Investeringen 
2.3.1. Aangezien de Commissie het overzicht van de 
energie-investeringsplannen steunt op de haar door de 
Lid-Staten verstrekte gegevens, vraagt het Comité zich af 
of deze gegevens niet beïnvloed werden door de overwe­
ging het gevoerde regeringsbeleid in een gunstig daglicht 
te stellen en of het niet aangewezen is hen enigszins te 
relativeren. 
2.3.2. Het Comité stelt vast dat, zoals ook in de 
mededeling van de Commissie wordt aangestipt, de 
energie-investeringen in de meeste landen belemmerd 
worden door het onbehagen bij het publiek over de 
ontwikkeling van de kernenergie en van de steenkool, en 
over de onzekerheid over de ontwikkelingen op de 
30. 11. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 310/35 
energiemarkt. Het Comité meent dat de invloed van de 
publieke opinie niet mag worden veronachtzaamd. De 
Lid-Staten dienen in elk geval de op objectieve voorlich­
ting gesteunde democratische besluitvorming in acht te 
nemen. 
2.3.3. In verband met het efficiënte gebruik van de 
energie, hecht het Comité veel belang aan coherente acties 
inzake energiebeheer. Naast de aanmoediging van ener­
giezuinige investeringen in ondernemingen moet ook 
aandacht worden geschonken aan de optimale d.w.z. 
gespreide en verbruiksnabije lokalisatie van elektrische 
centrales, ten einde zoveel mogelijk het aanzienlijke 
energieverlies ingevolge stroomtransport over grote 
afstanden te voorkomen. Ook zou de in bepaalde regio's 
vastgestelde overcapaciteit moeten kunnen worden aan­
gewend om de in andere regio's bestaande behoeften te 
dekken. 
2.3.4. Het Comité is ook van mening dat de inventaris 
van de energie-investeringen ook de investeringen inzake 
onderzoek en ontwikkeling en demonstratieacties moet 
omvatten die een rechtstreeks of onrechtstreeks energie­
besparend effect hebben. 
2.3.5. Bij de beoordeling en de bevordering van de 
energie-investeringsplannen speelt het kostenelement uiteraard een zeer belangrijke rol. Het Comité is van 
mening dat belastingheffingen, kapitaalkosten en over­
heidstussenkomsten, die de rentabiliteit van de investe­
ringen kunnen hinderen, en in het bijzonder de onzeker­
heid ter zake in de mate van het mogelijke moeten beperkt 
worden. Het Comité spreekt ook de wens uit dat 
middelen worden gezocht die het mogelijk zouden maken 
de winsten die het vooropgestelde realistisch prijsbeleid 
oplevert, voor energie-investeringen zouden worden aan­
gewend. 
2.3.6. Hét Comité geeft er zich rekensch ap v an dat de 
economische crisis, die tal van sectoren en ondernemin­
gen tot herstructurering dwingt, het gevaar inhoudt dat 
energiebesparende investeringen slechts in tweede orde 
aan bod komen. De aan deze sectoren en ondernemingen 
verstrekte overheidssteun moet dan ook de bevordering 
van energiebesparende investeringen insluiten. 
2.3.7. Het Comité is ten slotte van mening dat, ook al 
zullen de vervangbare energieën tegen 1990 slechts een 
beperkte rol kunnen spelen in de globale energievoorzie­
ning, zulks geen reden mag zijn om de investeringsinspan-
ningen in deze sectoren, die op lange termijn een groeiend 
belang kunnen vertonen, te verwaarlozen. 
Gedaan te Brussel, 24 september 1981. 
De Voorzitter 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstel 
Het volgende, overeenkomstig het reglement van orde ingediende, wijzigingsvoorstel werd tijdens de 
beraadslaging verworpen: 
Bladzijde 35 
De laatste zin van paragraaf 2.3.2 („De Lid-Staten dienen ... in acht te nemen.") schrappen. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 32, tegen: 62, onthoudingen: 13.