A4-0197/97

Resolutie over de rol van de Europese Unie op het gebied van sport

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar de ontwerpresolutie van de leden Willockx en De Coene over de oprichting van een Europees Fonds voor jeugdsport (B4-0467/96),

- gezien zijn vroegere resoluties over de banden tussen de Europese Gemeenschap en de sport, met name die van 6 mei 1994 over de Europese Gemeenschap en de Sport ((PB C 205 van 25.7.1994, blz. 486.)),

- gezien zijn resolutie van 13 maart 1996 houdende (I) advies van het Europees Parlement inzake de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie en (II) de evaluatie van de werkzaamheden van de Reflectiegroep en vaststelling van de beleidsprojecten van het Europees Parlement met het oog op de Intergouvernementele Conferentie, met name punt 4.18 ((PB C 96 van 1.4.1996, blz. 77.)),

- gezien zijn resolutie van 19 september 1996 over de rol van de publieke televisie-omroep in een multimediamaatschappij ((PB C 320 van 28.10.1996, blz. 180.)),

- gelet op zijn besluit van 10 juni 1997 betreffende de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 89/552/EEG van de Raad betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten ((Deel II, punt 1 van de notulen van die datum.)),

- gelet op het arrest van het Hof van Justitie van Europese Gemeenschappen van 15 december 1995 in zaak C-415/93 ("de zaak-Bosman") ((Jurisprudentie 1995/I-4921.)) en, in het bijzonder, de punten 105 t/m 110 hiervan,

- verwijzend naar de debatten in het 6de Europese Forum over sport, op 16 en 17 december 1996 in Brussel door de Commissie georganiseerd,

- gezien de resolutie van de Europese Sportbeweging over de opneming van sport in het EU-Verdrag van 17 december 1996, en het hierbij gevoegde ontwerpartikel,

- verwijzend naar de openbare hoorzittingen, op 20 maart 1996 georganiseerd door de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over de "Gevolgen van het Bosman-arrest", en, op 19 maart 1997, over het thema "Sport, jeugd, media: welke rol voor de EU?",

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en het advies van de Begrotingscommissie (A4-0197/97),

A. overwegende dat meer dan 100 miljoen Europese burgers aan sport doen; dat sportbeoefening wordt georganiseerd door tienduizenden sportclubs, die deel uitmaken van talloze bonden en verenigingen; dat de sport als zodanig een van de belangrijkste burgerbewegingen van de Europese Unie is; dat de sport derhalve niet alleen een economisch, maar ook een cultureel en sociaal verschijnsel is van essentieel belang,

B. overwegende dat de toegang tot sportbeoefening, evenals de toegang tot cultuur, de persoonlijke ontplooiing en het persoonlijk evenwicht bevordert,

C. overwegende dat het aantal sportliefhebbers groter is dan het aantal actieve sportbeoefenaars en dat alle burgers recht hebben op informatie over belangrijke sportgebeurtenissen, zoals ook wordt bekrachtigd in de richtlijn van het Europees Parlement over "Televisie zonder grenzen",

D. overwegende dat de sport daarnaast een economische factor vormt, die naar schatting ongeveer 1,5% van het BBP van de Europese Unie voor zijn rekening neemt, en dat sport derhalve een niet te verwaarlozen bron van werkgelegenheid in de dienstensector vormt,

E. overwegende dat met name sportonderricht aan en sportopleiding van jongeren van fundamenteel belang zijn, zowel voor de gezondheid - met name uit het oogpunt van preventie van tabaks-, alcohol- en drugsverslaving, kanker en hart- en vaatziekten - als voor het lichamelijk en geestelijk evenwicht en voor de maatschappelijke integratie; dat deze functie van maatschappelijke integratie van essentieel belang is voor de meest kwetsbare groepen in de samenleving,

F. overwegende dat op school steeds minder tijd en aandacht wordt besteed aan sport en sportonderricht en dat het noodzakelijk is om deze tendens om te buigen; dat sportclubs de school aanvullen, ondersteunen en, vaak, vervangen en dat het van essentieel belang is om meer structuur aan te brengen in de banden tussen clubs en scholen,

G. overwegende dat vrouwen in het algemeen om sociaal-culturele redenen onvoldoende toegang hebben tot sportbeoefening en dat specifieke acties ter bevordering van vrouwensport, met name onder jongeren, noodzakelijk zijn,

H. benadrukkend dat sport drager is van positieve waarden als wilskracht, moed, verdraagzaamheid, loyaliteit, vriendschap en solidariteit, doch in bepaalde gevallen weliswaar niet ten grondslag ligt aan maar functioneert als katalysator van negatieve waarden als onverdraagzaamheid, chauvinisme, racisme en geweld, zelfbedrog en bedrog van de tegenstander door het gebruik van doping; dat het derhalve wenselijk is eerstgenoemde waarden te versterken en laatstgenoemde waarden onverbiddelijk te bestrijden,

I. overwegende dat de belangstelling van de Europese Unie tot nog toe vooral is uitgegaan naar de beroepssport als economische activiteit, doch dat zij slechts marginale aandacht heeft geschonken aan de culturele, educatieve en sociale aspecten van de sport, en dat deze nalatigheid vooral te wijten is aan het feit dat in het Verdrag geen enkele expliciete verwijzing is opgenomen naar de sport,

J. overwegende dat de specifieke kenmerken van sport en de autonomie van de sportbeweging en de organisaties die hier structuur aan geven, moeten worden erkend voorzover het sportactiviteiten betreft die niet in de eerste plaats een economisch karakter hebben; dat de door de beroepssport gegenereerde economische activiteit zich echter niet aan de regels van het Gemeenschapsrecht mag onttrekken,

K. overwegende dat het, onverminderd de opneming in het Verdrag van een artikel gewijd aan sport, dan wel bijvoeging aan het Verdrag van een protocol hierover, van essentieel belang is dat de huidige Intergouvernementele Conferentie in artikel 128 van het Verdrag een verwijzing naar de sport opneemt,

L. overwegende dat de artikelen 126 en 127 van het Verdrag over onderwijs, beroepsopleiding en jeugd in hun huidige formulering reeds kunnen worden beschouwd als zijnde van toepassing op de sport, ofschoon zij in deze zin nader moeten worden gepreciseerd,

M. overwegende dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in zijn arrest in de zaak C-415/93 ("zaak-Bosman") de praktijk waarbij een transfersom moet worden betaald aan het einde van een contract van een beroepsspeler, heeft verboden; dat het Hof in punt 108 heeft erkend dat het vooruitzicht een transfer-, promotie- of opleidingsvergoeding te ontvangen, "de voetbalclubs inderdaad kan aansporen op zoek te gaan naar nieuw talent en jonge spelers op te leiden", doch in punt 110 heeft geoordeeld dat "dezelfde doelstellingen op zijn minst even doeltreffend kunnen worden verwezenlijkt met andere middelen, die het vrije verkeer van werknemers niet belemmeren",

N. overwegende dat, dientengevolge, zoals het Hof van Justitie zelf heeft gesuggereerd, doelmatige mechanismen voor solidariteit en herverdeling moeten worden gewaarborgd en ontwikkeld teneinde de opleiding van jongeren veilig te stellen en het voortbestaan van amateurverenigingen niet in het gedrang te brengen, en wel onder zodanige voorwaarden dat degenen uit kansarme milieus niet de facto worden uitgesloten,

O. overwegende dat in de sporten waar uitzendrechten voor worden betaald, een zekere herverdeling van de televisierechten kan bijdragen aan de totstandkoming van dergelijke mechanismen; dat ieder onderhandelingsstelsel altijd moet voorzien in en dergelijke herverdeling,

P. overwegende, voorts, dat het, ter eerbiediging van het Gemeenschapsrecht, absoluut noodzakelijk is oplossingen te vinden die in de praktijk grote, kleine en middelgrote, professionele en amateursportclubs niet ontmoedigen om aanzienlijke inspanningen te verrichten op het gebied van opleiding van jongeren, zodat zij hun educatieve en maatschappelijke rol kunnen blijven vervullen,

Q. overwegende dat er een debat moet komen over de grens tussen beroepssport en amateursport, aangezien deze grens in de praktijk per lidstaat en per sport anders loopt; dat logischerwijs een sportbeoefenaar die voor zijn verrichtingen bedragen ontvangt die hoger liggen dan een reiskostenvergoeding, doch onder het minimum-arbeidsloon liggen, niet als een beroepssporter mag worden aangemerkt,

R. overwegende dat handhaving van een evenwicht tussen de clubs, d.w.z. - met verwijzing naar de door het Hof van Justitie gehanteerde begrippen - het veiligstellen van een zekere gelijkheid van kansen en de onzekerheid van de resultaten, een onmisbare voorwaarde is voor een eerlijk en aantrekkelijk competitieverloop; dat een dergelijk evenwicht en het karakter van Europese competities beïnvloed kunnen worden door concurrentieverstoringen in verband met bestaande ongelijkheden op het gebied van subsidies en de verplichtingen waaraan clubs zijn onderworpen, met name wat betreft hun financiële balans en sociale en fiscale lasten,

S. overwegende dat bovengenoemd evenwicht kan worden aangetast doordat clubs onder controle van bedrijven komen te staan die met de betrokken sport slechts een commerciële band hebben en voor wie uiteraard commerciële doelstellingen zwaarder wegen dan sportdoelstellingen,

T. eraan herinnerend dat artikel B3-305 van de Gemeenschapsbegroting door het Europees Parlement werd gecreëerd om een aantal specifieke initiatieven te bevorderen, met name het Eurathlon-programma en sport voor gehandicapten,

U. overwegende dat de communautaire begroting voor 1997 voorziet in een financiële steun ten bedrage van 3 mln ecu in vastleggingskredieten aan een proefproject getiteld "Sport in Europa" (B3-305) ((PB L 44 van 14.2.1997.)); dat deze begrotingslijn is opgenomen in het hoofstuk "Informatie en communicatie", hetgeen aantoont dat sport tot nog toe door de Gemeenschap niet wordt beoordeeld op zijn intrinsieke merites, doch veeleer wordt beschouwd als een middel om andere beleidsvormen te ondersteunen; dat deze begrotingslijn hoofdzakelijk dient voor de financiële ondersteuning van het programma "Eurathlon" en dat hierin 1 mln ecu is uitgetrokken voor de ontwikkeling van gehandicaptensport; dat deze fragiele begrotingslijn, die in het voorontwerp van de Commissie slechts de vermelding pro memorie krijgt, ondanks de verdiensten ervan noch qua structuur noch qua middelen, in staat is de verwachtingen in te lossen die men op dit terrein heeft van een Europese Unie die beweert zich te interesseren voor "burgers eerst",

V. benadrukkend dat de begrotingsautoriteit in de toelichting bij deze begrotingslijn de Commissie niet alleen heeft verzocht om haar een verslag voor te leggen over het effect van deze actie, doch tevens om dit verslag te vergezellen van een studie over de uitwerking van een echt communautair actieprogramma op sportgebied, gericht op de sociale en educatieve dimensie en de integrerende functie van sport,

W. eraan herinnerend dat een deel van de kredieten van de genoemde begrotingslijn B3-305 gebruikt moet worden om de training van jonge mensen in alle takken van de sport te ondersteunen,

X. van oordeel dat het in het licht van bovenstaande overwegingen dringend noodzakelijk is dat de Europese Commissie een task force instelt belast met een onderzoek naar alle aspecten van de sport die voor de Europese Unie en haar beleid van belang zijn - culturele, sociale, educatieve, economische of gezondheidsaspecten - en, in overleg met vertegenwoordigers uit de sportwereld, een groenboek opstelt ter voorbereiding van een echt communautair actieprogramma op sportgebied,

Y. overwegende dat, in afwachting van een dergelijk actieprogramma, nu reeds een plaats moet worden ingeruimd voor sport in diverse communautaire programma's die tot op heden nauwelijks aandacht hebben besteed aan sport, met name programma's in het kader van regionaal en sociaal beleid, programma's op het gebied van onderwijs, opleiding en uitwisseling tussen jongeren - SOCRATES, LEONARDO, Jeugd voor Europa - het actieprogramma voor gelijkheid van kansen tussen mannen en vrouwen, acties op het gebied van volksgezondheid, de bestrijding van racisme en het onderzoeksbeleid (banden tussen sport en gezondheid, bestrijding van doping, enz.),

1. is van oordeel dat de Europese Unie zowel in het Oprichtingsverdrag als in haar beleid de culturele, economische en sociale aspecten van de sport dient te erkennen;

2. verzoekt de huidige Intergouvernementele Conferentie te dien einde om in ieder geval een expliciete verwijzing naar de sport op te nemen in artikel 128 van het Verdrag;

3. benadrukt dat de Europese Unie de specificiteit en de autonomie van de sport moet erkennen, met dien verstande dat de door de beroepssport gegenereerde economische activiteit zich niet aan de regels van het Gemeenschapsrecht mag onttrekken;

4. verzoekt iedere lidstaat met klem gebruik te maken van de mogelijkheden die door het nieuwe artikel 3 bis van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" wordt geboden om maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat onder zijn bevoegdheid vallende omroeporganisaties sportevenementen die door die lidstaat van aanzienlijk belang voor de samenleving wordt geacht, niet op een exclusieve basis zodanig uit te zenden dat een belangrijk deel van het publiek in die lidstaat dergelijke elementen niet op de kosteloze televisie kan volgen; verzoekt de lidstaten hiertoe te gepasten tijde, op duidelijke en transparante wijze en in overleg met de betrokken sportorganisaties een lijst van dergelijke nationale of niet-nationale sportevenementen op te stellen;

5. roept de Commissie zo spoedig mogelijk een task force "sport" in te stellen en in overleg met vertegenwoordigers uit sportkringen een Groenboek op te stellen ter voorbereiding van een algemeen actieprogramma van de Europese Unie op sportgebied;

6. verzoekt de Commissie in het bijzonder om in het kader van de werkzaamheden van deze task force:

a) in de gehele scala van haar activiteiten, met name op regionaal en sociaal gebied, op het gebied van onderwijs, opleiding, jeugd en volksgezondheid, aandacht te besteden aan sport en haar proefproject ten behoeve van sport dienovereenkomstig te herstructureren,

b) in de acties die voortvloeien uit haar Witboek over onderwijs en opleiding, waarin geen aandacht is besteed aan de sport, deze omissie te herstellen op basis van artikel 126 van het Verdrag, en de lidstaten aan te sporen de tendens waarbij de sport steeds minder ruimte krijgt op school, om te buigen en de banden tussen school en sportclubs weer aan te halen,

c) met passende maatregelen op sportgebied aan de maatschappelijke integratie en de strijd tegen het racisme bij te dragen,

d) een promotie- en bewustmakingsactie op te zetten, om de vrouwenamateur- en profsport op te waarderen,

e) in samenwerking met de betrokken bonden actief te ijveren voor de instelling van doelmatige mechanismen voor herverdeling en solidariteit, teneinde de financiering van de opleiding van jonge sportbeoefenaars en het voortbestaan van amateurverenigingen met middelen die verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht, mogelijk te maken,

f) te onderzoeken of de diverse overheidssubsidieregelingen voor profclubs in de lidstaten en de bestaande ongelijkheden op het gebied van de sociale en fiscale lasten consequenties hebben voor het evenwicht van de Europese competities en of de financiële situaties van de profclubs in de Gemeenschap transparant moet worden gemaakt,

g) de nodige voorstellen te doen om de toegestane overgang van de ene club naar een andere binnen eenzelfde competitie te reglementeren, zonder afbreuk te doen aan de vrijheid van de speler van club te veranderen, teneinde competitievervalsing tegen te gaan,

h) een akkoord met de nationale en internationale sportbonden te sluiten over de naleving van de terzake geldende communautaire regels, en met name de naleving van richtlijn 337/85/EEG ((PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40.)) en de achtereenvolgende wijzigingen ervan inzake de milieu-effectrapportage, bij gelegenheid van grote sportmanifestaties (kampioenschappen, Olympische Spelen, enz.);

7. wenst dat er een Raad van voor sport verantwoordelijke ministers bijeen wordt geroepen;

8. verzoekt zijn bevoegde commissie structurele contacten te leggen met Europese sportkringen en deze contacten te onderhouden;

9. roept op tot de instelling van een "Europees Jaar van de Sport";

10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen en parlementen van de lidstaten, het Comité van de Regio's, het Europees Olympisch Comité en de niet-gouvernementele Europese sportorganisaties in het kader van de ENGSO.