COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 26.10.1995 
COM(95) 502 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
HET AMBACHT EN DE KLEINE ONDERNEMINGEN 
TEN AANZIEN VAN DE EUROPESE INTEGRATIE 
Resultaten van de op 26 en 27 september 1994 
in Berlijn gehouden tweede Europese conferentie 
van het ambacht en de kleine ondernemingen, 
follow-up en aanbevelingen aan de Lid-Staten 
?.. 

In zijn resolutie van 10 oktober 1994 heeft de Raad de Commissie verzocht de 
conclusies van de op 26 en 27 september 1994 in Berlijn gehouden tweede Europese 
conferentie van het ambacht en de kleine ondernemingen te analyseren en vóór eind 
1995 verslag uit te brengen over het gevolg dat zij aan deze conclusies denkt te geven 
en over de initiatieven die aan de Lid-Staten kunnen worden aanbevolen. 
Met dit verslag, getiteld "Het ambacht en de kleine ondernemingen, sleutels tot groei 
en werkgelegenheid in Europa", willigt de Commissie het verzoek van de Raad in en 
wil zij de basis leggen voor een discussie met het oog op de vaststelling van een aantal 
prioritaire acties. Dit beleidsverslag is vergezeld van twee bijlagen: 
bijlage 1 met de vragen van de deelnemers aan de Conferentie van Berlijn, 
gericht aan de Commissie, de overige Instellingen van de EU en de Lid-Staten; 
bijlage 2, waarin de Commissie ingevolge het verzoek van de Raad en in 
antwoord op de vragen van de deelnt ie j, een eerste balans opmaakt van de 
acties die zij sinds de Conferentie van Berlijn heeft gevoerd. 
A. INLEIDING 
De Commissie wenst de Lid-Staten en de Europese Unie ertoe aan te zetten een 
gezamenlijke inspanning te leveren om de ontwikkeling en het concurrentievermogen 
van de Europese ondernemingen, met name de ambachtelijke en kleine ondernemingen, 
te versterken ten einde in de groeiende behoefte aan het scheppen van werkgelegenheid 
en het bestrijden van de werkloosheid te voorzien. 
Momenteel telt de Europese Unie immers circa 16 miljoen ambachtelijke en kleine 
bedrijven die meer dan 40 miljoen banen vertegenwoordigen. Bovendien spelen deze 
bedrijven een belangrijke rol bij het scheppen van nieuwe werkgelegenheid, aangezien 
zij in de laatste vijfjaar 60 à 80% van de nieuwe banen hebben gecreëerd. 
Deze bedrijven kunnen echter alleen werkgelegenheid scheppen als de voorwaarden 
voor hun ontwikkeling en hun concurrentievermogen zijn gewaarborgd. Bij de 
voorbereiding van de Conferentie van Berlijn en tijdens de conferentie zelf heeft de 
Commissie een breed debat op gang gebracht met de sector van het ambacht en de 
kleine ondernemingen, ten einde de problemen te identificeren waarmee deze sector 
wordt geconfronteerd, eventuele oplossingen te analyseren, diverse prioritaire acties 
voor te stellen en aanbevelingen te formuleren. 
B. HET KADER VAN DE CONFERENTIE 
I. De uitdagingen waarmee het ambacht en de kleine ondernemingen worden 
geconfronteerd 
De ambachtslieden en de bedrijfsleiders van kleine industriële en 
dienstverlenende ondernemingen worden met steeds meer externe en interne 
uitdagingen geconfronteerd. 
a) Op extern gebied moeten zij het hoofd bieden aan een steeds sterkere 
concurrentie als gevolg van: 
- de toegang van grote ondernemingen tot marktniches die traditioneel 
voor de kleine ondernemingen bestemd zijn dank zij de flexibele 
automatisering van de produktie; 
- de verstoring van het algemene evenwicht als gevolg van de nieuwe 
vormen van handel en distributie (het opzetten van grote commerciële 
projecten van het type super- en hypermarkten, waarbij één nieuwe baan 
een of zelfs meer banen in de ambachtelijke en handelssector doet 
verdwijnen); 
- de opkomst van nieuwe levenswijzen en gedragspatronen bij de 
consumenten (veralgemening van de "do-it-yourself"-tendens, 
semi-professioneel knutselen); 
- het belang van de informele sector en van het zwartwerk. 
Bovendien zijn het ambacht en de kleine ondernemingen sterk benadeeld op 
concurrentieel gebied omdat zij de strategische informatie niet tijdig 
ontvangen en vaak niet over voldoende middelen beschikken om: 
- zich aan te passen aan de Europese certificatie en normen die de 
nationale regelgeving steeds meer gaan vervangen; 
- nieuwe kwaliteitscertificatieprocedures in te voeren om aan de steeds 
hogere kwaliteitseisen van de publieke of particuliere opdrachtgevers te 
voldoen; 
- de wetgeving inzake milieubescherming en -beheer na te leven. 
De hoge arbeidskosten dwingen hen steeds meer een beroep te doen op 
nieuwe technieken, terwijl de snelle technologische vooruitgang op het 
gebied van de materialen, steeds ingewikkelder procédés en de snelle 
toename van de massa te verwerken informatie hen een verdedigende 
stelling doen innemen. 
De mondialisering van de markten leidt ten slotte tot een sterkere 
concurrentie in de produktiesector, met name op het gebied van de 
toeleveranciers die tot de wereld van het ambacht behoren, en, in mindere 
mate, in bepaalde diensten die voor het grootste deel prestaties op 
voornamelijk lokaal en regionaal niveau leveren (reparatie, service na 
verkoop, persoonlijke verzorging, schoonmaakwerkzaamheden enz.). 
b) Op intern gebied moeten de bedrijfsleiders van ambachtelijke en kleine 
ondernemingen het hoofd bieden aan diverse uitdagingen die gedeeltelijk 
verband houden met de organisatie zelf van de onderneming, zoals beperkte 
middelen, sociale, administratieve en fiscale lasten, beperkte kennis inzake 
strategisch beheer en bedrijfsorganisatie, problemen inzake financiering en 
aanwerving van gekwalificeerd personeel en beroepsopleiding van het 
personeel van de onderneming. 
Gezien de toenemende omvang van deze uitdagingen en om het hoofd te 
kunnen bieden aan de groeiende complexiteit van de Europese economie uit 
juridisch en technologisch oogpunt, zouden ambachtelijke en kleine 
bedrijven doeltreffend moeten kunnen steunen op operationele intermediairs, 
zoals de beroepsorganisaties, de kamers van ambachten en de begeleidende 
organisaties die met hun advies een zeer groot aantal ondernemingen direct 
kunnen helpen. 
Deze intermediairs ontvangen echter vaak maar weinig informatie over de 
communautaire beleidslijnen, worden niet voldoende betrokken bij de 
werkzaamheden van de raadgevende comités op Europees niveau en hebben 
dus grote leemten in hun kennis van het Europese integratieproces. 
II. De Conferentie van Berlijn 
De tweede Europese conferentie van het ambacht en de kleine ondernemingen 
over het thema "Het ambacht en de kleine ondernemingen, sleutels tot groei, 
werkgelegenheid en innovatie", die op 26 en 27 september 1994 in Berlijn heeft 
plaatsgevonden, werd georganiseerd door de Europese Commissie, in nauwe 
samenwerking met het Duitse Voorzitterschap van de Raad en in overleg met de 
Europese en nationale organisaties van kleine en ambachtelijke bedrijven, 
waaronder de kamer van ambachten van Berlijn. Aan de conferentie werd 
deelgenomen door 1 300 vertegenwoordigers van kleine en ambachtelijke 
bedrijven uit 31 landen, in aanwezigheid van diverse ministers en hoge 
ambtenaren uit de Lid-Staten van de Europese Unie en uit andere landen van de 
Europese Economische Ruimte. 
Met deze conferentie werd opnieuw een grote stap gezet in de richting van de 
erkenning van de ambachtelijke sector op Europees, nationaal en regionaal 
niveau. 
De deelnemers vonden de Conferentie van Berlijn over het algemeen een groot 
succes om de volgende drie redenen: 
1. ten eerste de vooruitgang die de nationale en Europese organisaties van 
kleine en ambachtelijke bedrijven sinds de eerste Europese conferentie van 
het ambacht (Avignon, oktober 1990) hebben gemaakt. Dank zij de 
bewustwording van hun steeds grotere politieke en economische rol op 
communautair niveau hebben deze organisaties in de twee jaar die aan de 
Conferentie van Berlijn voorafgingen, hun samenwerking sterk ontwikkeld. 
Ondanks de verschillende definities en organisatievormen van de 
ambachtelijke en kleine bedrijven1 levert het verloop van de werkzaamheden 
tijdens de Conferentie van Berlijn het bewijs dat de vertegenwoordigers van 
de ambachtelijke en kleine industriële en dienstverlenende bedrijven deze 
verschillen als een bron van rijkdom van Europa zien. Ongeacht hun 
tradities en cultuur moeten de familiebedrijven echter het hoofd bieden aan 
nieuwe uitdagingen waarop zij vaak weinig of niet zijn voorbereid. Ten 
aanzien van deze nieuwe onzekerheid trachten de vertegenwoordigers van de 
kleine ondernemingen de samenwerking op Europees niveau en daardoor 
hun representativiteit te versterken. 
ten tweede de uitstekende voorbereiding. Om de deelneming van de 
vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine ondernemingen aan de 
voorbereiding van de Conferentie van Berlijn te waarborgen, heeft de 
Commissie in 1993 en 1994 steun verleend voor de organisatie van 12 
voorbereidende colloquia, een per Lid-Staat, waaraan meer dan 2 000 
vertegenwoordigers van publieke of particuliere organisaties, 
regeringsvertegenwoordigers, bedrijfsleiders, deskundigen en adviseurs van 
de sector ambachtelijke en kleine bedrijven hebben deelgenomen. 
De thema's van de voorbereidende colloquia weerspiegelen duidelijk de 
hoop, maar ook de bezorgdheid van de ambachtslieden en kleine 
ondernemers ten aanzien van het Europese integratieproces en de 
mondialisering van de markten, namelijk: 
- de opleiding in het ambacht en de kwalificatie van bedrijfsleiders, 
leidinggevend personeel en oprichters van ondernemingen, Luxemburg, 
november 1993; 
- de integratie van het ambacht in de interne markt, Rome, december 
1993; 
- het ambacht als partner voor de milieubescherming in Europa, 
Düsseldorf, februari 1994; 
- kleine en ambachtelijke ondernemingen en kwaliteit, Parijs, februari 
1994; 
- ondersteuning van het bedrijfsleven: de rol van brancheorganisaties en 
overheidsinstanties, Lissabon, maart 1994; 
- vrouwen als ondernemers en medeëigenaars in familiebedrijven, 
Thessaloniki, maart 1994; 
- grensgebieden: risicogebieden of gebieden met extra mogelijkheden voor 
kleine ondernemingen, Bergen, april 1994; 
- samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa, Amsterdam, 
mei 1994; 
- toegang van kleine en ambachtelijke bedrijven tot de markten, 
Barcelona, mei 1994; 
Vanwege fundamentele verschillen tussen de situatie binnen Lid Staten en zonder een 
gezamelijke definitie zijn kleine ondernemingen uit de industrie- en dienstensectoren bij de in 
dit dokument gebruikte notie van ambacht en kleine ondernemingen inbegrepen. Dit slaat 
voornamelijk op enkele aktiviteiten in de gezondheids- en voedingssectoren, bedrijven in de 
bouw, in de toelevering of in de kunstwereld. Deze laatste aktiviteiten komen het meest voor in 
de Lid-Staten wanneer men het heeft over een grootste gemeenschappelijke noemer. 
- de economische betekenis van het moderne kunstambacht, Londen, mei 
1994; 
- de levenscyclus van de ondernemingen: van oprichting tot overdracht, 
succesbepalende factoren, Dublin, juni 1994; 
- innovatie in ambachtelijke en kleine bedrijven, Kopenhagen, juni 1994. 
Op grond van de resultaten van de voorbereidende colloquia heeft de 
Commissie een werkdocument opgesteld dat in de talen van de Europese 
Unie aan de deelnemers aan de Conferentie van Berlijn werd toegezonden. 
de derde reden voor het succes van de conferentie was de kwaliteit en de 
deskundigheid van de woordvoerders van de regeringen (onder wie de 
ministers van de Troïka), van het Europees Parlement, van het Economisch 
en Sociaal Comité2, alsmede van de sprekers van de particuliere sector op 
Europees, nationaal en regionaal niveau, en van de Commissie. 
In de marge van de Conferentie hebben de hoge regeringsfunctionarissen die 
verantwoordelijk zijn voor het ambacht en de kleine ondernemingen, op 27 
september 1994 trouwens een ontmoeting gehad met de Commissie om de 
conclusies van de Conferentie voor te bereiden. 
Uit de conclusies van de voorbereidende colloquia zijn zes prioritaire 
thema's naar voren gekomen (zie bijlage 1), die op de Conferentie van 
Berlijn tijdens zes seminars werden uitgediept: 
1. Kleine en ambachtelijke bedrijven in het communautaire beleid 
2. Beroepsopleiding en bij- en nascholing van bedrijfsleiders en 
meewerkende echtgenoten 
3. Versterking van het concurrentievermogen van de ondernemingen 
4. Financiering van de ondernemingen en toegang tot krediet 
5. Kleine en ambachtelijke bedrijven in grensgebieden 
6. Samenwerking met Midden- en Oost-Europa 
In de marge van de Conferentie van Berlijn is met groot succes een 
tentoonstelling gehouden over "Het ambacht in Europa". 
Vertegenwoordigers van 15 landen hebben hun voornaamste ambachtelijke 
activiteiten en produkten gepresenteerd. De veelzijdigheid van het ambacht, 
de integratie van moderne technologieën en de symbiose tussen ambacht en 
design waren de hoofdthema's van deze tentoonstelling. De ambachtslieden 
van de nieuwe Duitse deelstaten hebben de presentatie bovendien met 
"levende" werkplaatsen aangevuld. Het Duitse Voorzitterschap van de Raad, 
Het Economisch en Sociaal Comité had een uitgebreid advies opgesteld over "MKB en ambacht" 
(verslag-SCHLEYER: ESC IND/455 van 22 oktober 1992), waarin het de Commissie verzocht 
meer rekening te houden met de behoeften van de ambachtelijke bedrijven en het MKB bij de 
voltooiing van de interne markt. 
de Commissie en diverse Europese verenigingen hebben zich eveneens aan 
de bezoekers gepresenteerd door ontmoetingspunten over de tentoonstelling 
te organiseren. Zo is deze tentoonstelling een forum van communicatie op 
Europese schaal geweest. 
Zoals bij de eerste Europese conferentie van Avignon zullen de kronieken 
van de Conferentie van Berlijn door de Commissie in de talen van de 
Europese Unie worden gepubliceerd. 
III. Evaluatie van de resultaten van de Conferentie van Berlijn 
De Europese organisaties van het ambacht en het MKB die steun hebben 
verleend aan de Conferentie van Berlijn (UEAPME, EUROPMI en diverse 
Europese brancheorganisaties), vertegenwoordigen circa 5 miljoen 
ondernemingen met 20 miljoen werknemers. 
In vergelijking met de eerste Europese conferentie van het ambacht in Avignon 
(oktober 1990) was het aantal deelnemers verviervoudigd. Zowat een derde van 
de deelnemers waren gekozen voorzitters (op regionaal, nationaal en Europees 
niveau) of secretarissen-generaal (met name de 50, in het programma 
aangekondigde sprekers) van horizontale of sectorale, publieke of particuliere 
organisaties. 40% van de deelnemers waren ondernemers. 
Niettegenstaande de verschillen in de organisatie van de sector in de diverse 
landen, waren de ondernemers en hun intermediairs er zich van bewust dat de 
voltooiing van de interne markt en de mondialisering van de markten nieuwe 
uitdagingen stellen die een nieuwe positieve benadering ten aanzien van het 
Europese integratieproces vereisen. 
De meerderheid van deze ondernemingen is immers voornamelijk op lokale of 
regionale markten aanwezig en een minderheid heeft zakelijke contacten met 
ondernemers uit andere Lid-Staten. Alles wijst echter op een toename van het 
aantal kleine ondernemingen die bereid zijn de weg van de internationalisering 
in te slaan. 
Traditioneel blijft de ambachtsman of de kleine ondernemer gereserveerd ten 
aanzien van de structurele wijzigingen waarvan hij moeilijk de omvang kan 
meten en die negatieve gevolgen dreigen te hebben voor zijn 
concurrentiepositie. Daarom heeft hij vaak een zekere afstand bewaard ten 
aanzien van het Europese integratieproces dat eerder wordt gezien als een 
belasting (wetgeving, technische voorschriften, normen en certificatie, die van 
de ambachtsman of kleine ondernemer aanzienlijke financiële inspanningen 
vergen om daaraan te voldoen, ongeacht of hij voor de nationale of de Europese 
markt produceert) dan als een nieuwe kans, temeer daar het vrije 
dienstenverkeer in de grensoverschrijdende regio's nog steeds door 
niet-geharmoniseerde bepalingen wordt afgeremd. Dit gebrek aan gunstige 
vooruitzichten is voornamelijk het gevolg van de zwakke deelneming van de 
vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine ondernemingen aan het 
voorbereidingsproces van de communautaire besluiten. 
Onder deze omstandigheden moet men er zich over verheugen dat de 
belangrijkste vertegenwoordigers van de ambachtelijke en kleine bedrijven of 
hun intermediairs massaal aan de Conferentie van Berlijn hebben deelgenomen 
en er het woord hebben gevoerd. 
Wat de resultaten van de Conferentie betreft, hebben de vertegenwoordigers van 
het ambacht en de kleine ondernemingen circa 144 voorstellen voor 
fundamentele richtsnoeren voornamelijk bij de Europese Commissie, maar ook 
bij de andere communautaire Instellingen en bij de Lid-Staten ingediend. Deze 
voorstellen zijn hoofdzakelijk aan de ondernemers en hun intermediairs gericht. 
De voorstellen van de vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine 
ondernemingen zijn opgenomen in bijlage 1. 
De vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine ondernemingen zijn zich 
bewust van de belangrijke bijdrage vr:. hun sector aan de groei, het scheppen 
van werkgelegenheid en de innovatie. Daartoe vragen zij echter dat het 
economische klimaat gunstig zou zijn voor het individuele initiatief en voor de 
ontwikkeling van hun ondernemingen, opdat deze hun volledige dynamiek 
kunnen ontplooien om nieuwe banen te scheppen. Het is immers zo dat alleen 
echt concurrerende ondernemingen in staat zijn zich te ontwikkelen en vaste, 
gekwalificeerde banen te creëren. 
IV. Het gevolg dat de Commissie daaraan heeft gegeven 
De Commissie heeft in overleg met een werkgroep van de bemiddelende 
organisaties een lijst opgesteld van 144 voorstellen (bijlage 1) die door de 
deelnemers aan de Conferentie werden ingediend, maar die niet noodzakelijk de 
standpunten van de Commissie of van de Lid-Staten vertolken. 
Met deze voorstellen willen de vertegenwoordigers van het ambacht en de 
kleine ondernemingen beter erkend worden in de Europese beleidslijnen. Zij 
maken zich met name bezorgd over de beperkte middelen van kleine en 
ambachtelijke bedrijven ten aanzien van de administratieve lasten die het gevolg 
zijn van de steeds evoluerende Europese wet- of regelgeving en die op alle 
ondernemingen wegen, ongeacht of zij voor de nationale of de Europese markt 
produceren. 
In de verlangens van de deelnemers worden vier aspecten benadrukt: 
a) De deelnemers wensen dat Europees economisch beleid in de allereerste 
plaats gericht is op verbetering van de omstandigheden voor het MKB en de 
ambachtsector opdat deze in staat worden gesteld een nieuwe impuls te geven 
ten gunste van groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid. 
b) De deelnemers vragen dat de communautaire programma's meer open 
zouden staan voor de behoeften van hun ondernemingen door een betere 
integratie in de besluitvorming op regionaal, nationaal of communautair niveau, 
naar het voorbeeld van de structuurfondsen. 
c) Zij vragen ook dat de intermediairs van het ambacht en de kleine 
ondernemingen nauwer betrokken zouden worden bij het ontwerp en het beheer 
van de communautaire programma's die van invloed zijn op deze 
ondernemingen, ten einde hun integratie in de interne markt te versnellen en zo 
hun concurrentiepositie te verbeteren. 
d) Een deel van de steun wordt ten slotte gevraagd voor de opleiding van de 
intermediairs om deze beter in staat te stellen de ondernemingen over Europese 
strategische keuzes te adviseren of hun toegang tot de communautaire 
programma's te vergemakkelijken. 
De Commissie heeft de voorstellen geëvalueerd. 
Zij is tot de conclusie gekomen dat er voor zowat de helft van de voorstellen 
juist vóór of na de Conferentie van Berlijn door de Europese Commissie een 
aantal acties is ondernomen (bijlage 2). 
- Dat geldt met name voor LEONARDO, het nieuwe programma voor 
beroepsopleiding dat op 1 januari 1995 in werking is getreden en een nieuwe 
prioriteit verleent aan de kleine en middelgrote ondernemingen en ambachtelijke 
bedrijven, hun bedrijfsleiders en de echtgenoten-medeëigenaars. 
- Dat geldt ook voor de specifieke programma's voor onderzoek en 
technologische ontwikkeling, waarbij in elk programma een MKB-rubriek werd 
ingelast. 
- Wat de samenwerking met het MKB in Midden- en Oost-Europa betreft, 
verlenen de reeds bestaande programma's PHARE en TACIS voorrang aan de 
ontwikkeling van het MKB. 
Volgens de vertegenwoordigers van de sector blijft het aantal ambachtelijke en 
kleine bedrijven dat aan deze communautaire acties en programma's deelneemt, 
echter ruim onvoldoende. 
De toekomstige acties 
De Commissie is er zich van bewust dat de ontwikkeling van de communautaire 
beleidslijnen ten behoeve van het MKB meer waarde zou krijgen als deze, met 
volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, meer gericht waren op 
de behoeften van ambachtelijke en kleine industriële en dienstverlenende 
bedrijven. 
Op dit ogenblik maken de programma's van de Commissie echter zelden een 
onderscheid tussen kleine en middelgrote ondernemingen, zodat het moeilijk is 
het aandeel van de kleine en ambachtelijke bedrijven in de communautaire 
programma's op hun juiste waarde te schatten. 
Wat de voorstellen van de vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine 
ondernemingen betreft, waarvoor nog geen communautaire initiatieven zijn 
genomen, is de Commissie er zich van bewust dat de meeste aan een reële 
behoefte beantwoorden, maar gezien de budgettaire beperkingen kunnen zij 
maar geleidelijk aan worden uitgevoerd. 
Een bepaald aantal voorstellen zal kunnen worden overgenomen in het voorstel 
voor een derde verruimd meerjarenprogramma ten behoeve van het MKB en de 
ambachtelijke sector (1997-2000), dat de Commissie binnenkort aan de 
communautaire Instellingen zal voorleggen. 
Dit programma zou meer moeten gericht zijn op een betere integratie van de 
kleine industriële, ambachtelijke en dienstverlenende bedrijven in de interne 
markt en op een verbetering van hun concurrentiepositie. Deze bedrijven bieden 
immers een aanzienlijk potentieel voor het scheppen van nieuwe 
werkgelegenheid in Europa. 
Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en afhankelijk van de vereiste 
budgettaire en personele middelen lijden de volgende acties een bijzonder 
prioritair karakter te hebben: 
1. Administratieve vereenvoudiging: 
- Voortzetting van de actie voor administratieve vereenvoudiging en 
versterking van de effectbeoordelingsprocedure. 
- In de nieuwe Europese wetgeving zoveel mogelijk rekening houden met 
de situatie en de beperkte middelen van het ambacht en de kleine 
ondernemingen. 
- Vergroten van de transparantie van de programma's en pilootakties en 
vereenvoudigen van de procedures om mee te kunnen doen aan 
communautaire programma's. 
2. Integratie van de kleine ondernemingen in de interne markt: 
- Verbetering van de deelneming van het ambacht en de kleine 
ondernemingen aan de werkzaamheden op het gebied van normalisatie, 
met name door de versterking van de middelen van de Europese 
vereniging die momenteel wordt opgericht en die de specifieke 
kenmerken van het ambacht en de kleine en middelgrote ondernemingen 
bij de werkzaamheden van de Europese comités voor normalisatie moet 
vertegenwoordigen. Jaarlijks worden ongeveer 500 nieuwe Europese 
normen aangenomen. Hoewel zij in principe op vrijwillige basis worden 
toegepast, zijn zij gericht tot alle communautaire, al of niet exporterende 
ondernemingen, aangezien de verouderde nationale normen moeten 
worden ingetrokken. De recente actie EUROMANAGEMENT 
Normalisatie/Certificatie heeft evenwel aangetoond dat de kleine en 
middelgrote ondernemingen en het ambacht op dit gebied nog duidelijk 
tekortschieten. 
- Steun voor de vorming van een netwerk van de nationale representatieve 
organisaties van het ambacht en de kleine ondernemingen met het oog op 
10 
de totstandbrenging van certificatiesystemen aangepast aan de behoeften 
van de ondernemingen. De openbare aanbestedende diensten en de grote 
opdrachtgevers eisen van ambachtelijke, kleine en middelgrote bedrijven 
immers steeds vaker de certificatie "kwaliteitsmanagement". 
- Gevolg geven aan de EUROMANAGEMENT-actie. Er werd met name 
geconstateerd dat de kleine en ambachtelijke bedrijven slechts in geringe 
mate betrokken zijn bij de werkzaamheden op het gebied van de 
kwaliteit, de normalisatie, de certificatie en de veiligheid op het werk. 
3. Steun voor grensoverschrydende dienstverlening ten behoeve van het 
ambacht en de kleine ondernemingen: 
Ter versterking van de proefactie die momenteel door de Commissie wordt 
uitgevoerd, dient de oprichting te worden gesteund van bureaus voor 
grensoverschrijdende ontwikkeling ten behoeve van de intracommunautaire 
grenzen die nog niet over dergelijke bureaus beschikken. Deze bureaus 
zouden nauwe contacten moeten hebben met het ambacht en de 
MKB-organisaties en belast moeten zijn met voorlichting en 
adviesverlening, ten einde de hinderpalen voor de dienstverlening aan 
kleine en ambachtelijke bedrijven in de buurlanden te verminderen. Deze 
bedrijven worden immers geconfronteerd met talrijke niet-geharmoniseerde 
bepalingen die de grensoverschrijdende activiteiten afremmen of de kosten 
ervan onbetaalbaar maken. Er wordt voorgesteld deze bureaus in een 
Europees netwerk te verenigen. 
4. Transnationale samenwerking: 
- Uit een voor rekening van de Commissie verrichte studie blijkt dat de 
afstand geen doorslaggevende factor is voor het slagen van de 
samenwerking tussen kleine ondernemingen. Deze ondernemingen 
kunnen daarentegen van een dergelijk partnerschap profiteren om beter 
toegang te krijgen tot buitenlandse markten. 
- Versterking van de transnationale samenwerking tussen ambachtslieden 
met de steun van de ambachtelijke organisaties om het leggen van 
contacten tussen ondernemingen te bevorderen. Steun voor de 
deelneming van kleine ondernemingen uit verschillende Lid-Staten aan 
beurzen en tentoonstellingen in de landen van de Europese Unie door 
middel van gemeenschappelijke stands. 
5. Verbetering van de internationale concurrentiepositie van het ambacht: 
- Aanknopen of versterken, in nauwe samenhang met de overige 
communautaire programma's, van de samenwerking met de organisaties 
en ondernemingen in de landen van Midden- en Oost-Europa en van het 
Middellandse-Zeegebied. 
11 
- Steun voor een klein aantal acties ter bevordering van de deelneming van 
ambachtslieden aan beurzen en tentoonstellingen in derde landen door 
middel van gemeenschappelijke stands. 
6. Acties die betrekking hebben op de opleiding en by- en nascholing van 
bedrijfsleiders van kleine en ambachtelijke ondernemingen, 
echtgenoten-medeëigenaars, leerlingen en intermediairs, en acties die 
niet onder andere communautaire programma's vallen: 
- Opleiding van de intermediairs (functionarissen van de kamers van 
ambachten en beroepsorganisaties) in de Europese aangelegenheden, 
onder meer op het gebied van normalisatie, certificatie en milieubeheer. 
- Steun voor de oprichting van Europese netwerken van vrouwelijke 
bedrijfsleiders, opleiding van echtgenoten-medeëigenaars en van 
vrouwelijke bedrijfsleiders om hen beter te attenderen op de uitdagingen 
van de interne markt. 
- Steun voor de oprichting van een Europees netwerk voor de plaatsing 
van jonge ambachtslieden ter bevordering van de extra opleidingsstages 
van beperkte duur in ambachtelijke bedrijven van andere Lid-Staten. 
Door toepassing van moderne beheersmethoden zal de plaatsing van 
jonge arbeiders in de verschillende ambachten en Lid-Staten van hun 
keuze sneller en gemakkelijker verlopen. 
7. Gemeenschappelijke opstelling van de kwalificaties: 
Aanmoediging van het CEDEFOP tot het aanvatten van werkzaamheden 
met betrekking tot de gemeenschappelijke opstelling van de kwalificaties; 
het is de bedoeling om in overleg met de beroepsorganisaties en de Lid-
Staten de Europese erkenning van de diploma's te bevorderen en zo te 
komen tot een erkenning van de alternerende opleiding en de opstelling van 
Europese diploma's die van meet af aan als zodanig door de representatieve 
organisaties van het ambacht zijn ontworpen. 
8. Integratie van het ambacht en de kleine ondernemingen in de 
informatiemaatschappij : 
In nauwe samenwerking met de overige diensten van de Commissie, de 
beroepsorganisaties in staat stellen de kleine en ambachtelijke bedrijven 
beter profijt te helpen trekken van de talrijke, door de nieuwe 
informatietechnologieën geboden mogelijkheden. Te dien einde wordt 
voorgesteld diverse acties te voeren om nieuwe mogelijkheden op te sporen 
en aan de intermediairs door te spelen. 
9. Verbetering van de toegang van ambachtelijke bedryven en het 
Midden- en Kleinbedrijf tot financiering 
- Ontwikkeling van de onderlinge waarborg. 
12 
- Bevordering van de samenwerking bank-onderneming door een betere 
dialoog in het kader van de "Ronde Tafel van prominenten uit de 
banksector". 
10. Verbetering van de kennis over, de zichtbaarheid van, en de 
vertegenwoordigingen van het ambacht en de kleine onderneming op 
Europees niveau 
- Steun voor de oprichting van de Europese academie van het ambacht en 
de kleine ondernemingen, een centrum voor informatie, uitwisseling en 
overleg voor de sector, met als doel de identiteit, de rol, de specifieke 
kenmerken en de aanwezigheid ervan in de Europese regio's te 
bevestigen. Het initiatief tot oprichting moet uiteraard door de 
representatieve organisaties van de sector worden genomen. 
- Medefinanciering van Europese wedstrijden voor jonge ambachtslieden 
in de verschillende specialisaties, ten einde de Europese identiteit te 
versterken. 
- Europese prijs van het kunstambacht, waartoe de meeste ambachtelijke 
en kleine bedrijven in de Gemeenschap kunnen worden gerekend. Deze 
prijs zou bestaan uit een Europese prijs voor ervaren ambachtslieden om 
hun talent en know-how te erkennen, en een prijs voor jonge 
ambachtslieden om hen in hun beroepskeuze aan te moedigen. 
- Verbetering van de kennis van de economische rol van de sector door de 
uitvoering van gestructureerde economische analyses van kleine en 
ambachtelijke bedrijven, vrouwelijke bedrijfsleiders en echtgenoten-
medeëigenaars. Opstelling van statistieken met de medewerking van 
Eurostat en de nationale bureaus voor de statistiek, volgens procédés die 
de lasten voor de kleine ondernemingen niet verzwaren, maar toch 
bevredigende resultaten opleveren. 
- Aan de kleine en ambachtelijke bedrijven een grotere plaats inruimen in 
de beheerscomités van de communautaire programma's (met name de 
structuurfondsen en de programma's voor onderzoek en technologische 
ontwikkeling), onder meer door een systematischer raadpleging van de 
bemiddelende organisaties. Analyse van de deelneming van kleine en 
ambachtelijke bedrijven aan deze programma's, identificatie van de 
hinderpalen en organisatie van een Europese conferentie over de 
resultaten van de studie. 
De Commissie zal de modaliteiten aangeven van de acties die in het kader 
van het derde meerjarenprogramma ten behoeve van het MKB en de 
ambachtelijke sector (1997-2000) moeten worden voortgezet en zal 
daarvoor een financieel voorstel doen. 
Identificatie van mogelijke aanbevelingen aan de Lid-Staten en aan de 
nationale en Europese comités voor normalisatie 
13 
In zijn resolutie van 10 oktober 1994 heeft de Raad de Commissie verzocht de 
aanbevelingen te preciseren die aan de Lid-Staten moeten worden gedaan met 
het oog op de tenuitvoerlegging van de conclusies van de Conferentie van 
Berlijn. De Commissie zal overleg plegen over de thema's die hierbij moeten 
worden behandeld. 
De Commissie is zich bewust van de grote verschillen op nationaal niveau in de 
tradities, de regelgeving, de organisatie en de representativiteit van de 
ambachtelijke en kleine industriële ondernemingen. Deze verschillen maken de 
opstelling van aanbevelingen niet gemakkelijk, aangezien daarin niet altijd 
rekening wordt gehouden met de specifieke situaties van de ondernemingen, die 
vaak hun oorsprong vinden in een lange traditie. Bovendien kunnen proefacties 
die in één Lid-Staat relevant zijn, niet altijd met evenveel succes in andere 
Lid-Staten worden toegepast, bij gebrek aan ervaren publieke of particuliere 
organisaties of aan beroepsverenigingen van ambachtslieden en kleine 
bedrijven, die in principe door gekozen vertegenwoordigers van de 
bedrijfsleiders worden beheerd. 
Niettemin heeft een aantal nationale proefacties resultaten opgeleverd en 
verdient dus nader onderzoek in het kader van de uitwisseling van de beste 
werkwijzen. In samenwerking met de Lid-Staten, de Europese comités voor 
normalisatie en de vertegenwoordigers van de sector ambachtelijke en kleine 
bedrijven zal de Commissie de onderstaande thema's grondig bestuderen om na 
te gaan of een aanbeveling van de Commissie toegevoegde waarde kan 
verlenen: 
1. De betrokkenheid van de representatieve organisaties van het ambacht en de 
kleine ondernemingen bij de opstelling van de nationale standpunten in het 
kader van de communautaire programma's versterken: 
De intermediairs van het ambacht en de kleine ondernemingen zijn van 
doorslaggevend belang voor de ontwikkeling van de ondernemingen, zowel 
wat beroepsopleiding als begeleiding betreft. In de Lid-Staten waar 
ontwikkelde bemiddelende structuren bestaan zoals de kamers van 
koophandel (meestal zijn het organisaties die door de gekozen 
vertegenwoordigers van de bedrijfsleiders worden beheerd), ontvangen de 
kleine en ambachtelijke bedrijven kwaliteitsdiensten die hen in staat stellen 
hun concurrentiepositie te verbeteren. Deze intermediairs kunnen 
belangrijke functies vervullen op het gebied van economische en technische 
bijstand aan de ondernemingen inzake initiële en voortgezette opleiding en 
opleiding van leidinggevend personeel, vooral wat de adviesverlening aan 
de ondernemingen betreft in verband met de nieuwe uitdagingen, zoals 
kwaliteitsgarantie en milieubeheer. 
Wat de betrokkenheid van de representatieve organisaties bij de lokale, 
regionale en nationale overlegorganen betreft, bestaan er in de Lid-Staten 
uiteenlopende praktijken en regelgevingen. Rekening houdend met het 
belangrijke potentieel van de kleine ondernemingen inzake het scheppen van 
werkgelegenheid, lijkt het dus wenselijk de overlegorganen op nationaal en 
regionaal niveau voor hun intermediairs open te stellen. 
14 
In het kader van bepaald Communautair beleid, waaronder 
tevens het regionaal beleid, het erkennen van de rol en de 
verantwoordelijkheid van de representatieve organisaties van het 
ambacht en de kleine ondernemingen op het gebied van opleiding, 
begeleiding en samenwerking met de lokale, regionale en nationale 
overlegorganen. 
Het leerlingwezen en de beroepsopleiding bevorderen: 
Wat de beroepsopleiding en het leerlingwezen betreft, levert de 
alternerende opleiding van de leerlingen uitstekende resultaten op, zowel 
voor de leerlingen zelf als voor de kleine en ambachtelijke bedrijven en 
de hele economie. Terwijl zij een opleiding volgen aan een vakschool, 
worden de leerlingen geïntegreerd in het bedrijfsleven en ondervinden 
aldus minder moeilijkheden om na hun eindexamen werk te vinden. Zo 
wordt de werkloosheid onder de jongeren beter beheerst. 
=> De invoering van het leerlingwezen en de alternerende opleiding 
bevorderen. 
Het stimuleren van de wil tot het oprichten van ondernemingen: 
Het thema van de oprichting van nieuwe, onafhankelijke ondernemingen 
vergt een nieuwe politieke benadering. 35 à 45% van de nieuwe banen 
vloeit voort uit de oprichting van kleine en ambachtelijke bedrijven. Er 
moet evenwel worden geconstateerd dat de ondernemingsgeest en de 
bereidheid tot het oprichten van ondernemingen de laatste jaren sterk 
zijn gedaald, met als gevolg een vermindering van het aantal 
zelfstandigen en kleine en ambachtelijke ondernemingen. 
Deze vermindering blijkt voor een deel nauw samen te hangen met de 
verlenging van de opleidingsduur. De bereidheid om zich voor eigen 
rekening te installeren en een onderneming op te richten wordt steeds 
geringer naarmate de initiële opleiding langer gaat duren. Studies 
uitgevoerd in verschillende Lid-Staten tonen aan dat slechts 5 tot 20 % 
van de startende ondernemers de middelbare school hebben voltooid. 
Het is dus blijkbaar zo dat de onderwijssystemen aan scholen en 
universiteiten het initiatief tot het oprichten van een onderneming en het 
zich vestigen als bedrijfsleider, zelfstandige of ambachtsman niet genoeg 
stimuleren. Deze zouden zelfs een demotiverend effect hebben op de 
jonge generaties en zouden vele obstakels tegen de ontwikkeling van de 
ondernemingsgeest bevatten: onvoldoende multidisciplinaire aanpak, een 
te ruime plaats ingeruimd voor de grote ondernemingen en het werken in 
loondienst, onvoldoende kennis van de leerkrachten van de wereld van 
de onderneming en van het ambachtswezen. Het zou met name wenselijk 
zijn de voorlichting over en de bewustmaking van de uitdagingen in 
verband met de oprichting van een onderneming te versterken opdat de 
nieuwe generaties de situatie van ondernemer gaan beschouwen als een 
aantrekkelijke carrièremogelijkheid. 
15 
> Gunstige voorwaarden scheppen voor kleine en ambachtelijke 
bedryven door een versterking van het initiatief tot het oprichten 
van een onderneming, met name door een pedagogie en een nieuwe 
benadering te ontwikkelen om de ondernemingsgeest in de 
onderwijssystemen, vanaf de lagere school tot het hoger onderwijs, 
te integreren. 
4. De toegang tot advies versterken: 
Het voortbestaan van een pas opgerichte onderneming kan alleen worden 
gewaarborgd als de oprichter van de onderneming op doeltreffende wijze 
het hoofd kan bieden aan de talrijke uitdagingen waarmee hij zowel bij 
de oprichting als bij het beheer van de onderneming, voornamelijk op 
administratief gebied, wordt geconfronteerd. Te vaak is de oprichter van 
een onderneming niet in staat duurzame oplossingen te vinden en moet 
hij zijn activiteit stopzetten. C m^ekeerd neemt de levensduur van de 
onderneming toe met het aantal en de kwaliteit van de ontvangen 
adviezen. Het is derhalve wenselijk de adviesverlening aan de oprichters 
van ondernemingen te versterken en te verbeteren, zowel in de 
oprichtingsfase als bij het opstarten van de onderneming. Deze adviezen 
moeten zowel betrekking hebben op de organisatorische aspecten, het 
administratieve en financiële beheer en de marketing als op de 
toepassing van nieuwe technologieën in de onderneming. 
De oprichters van ondernemingen en de pas opgerichte 
ondernemingen meer mogelijkheden bieden voor het inwinnen van 
advies, met name door uitwisseling van ervaring over het effect 
van een minimum aan voorafgaande opleiding (voornamelyk op 
het gebied van financieel beheer en management), ten einde de 
overlevingskansen van nieuwe ambachtelyke bedryven te 
vergroten. 
5. Meer rekening houden met de belangen van de kleine en ambachtelijke 
bedrijven bij de technische normalisatie: 
Jaarlijks worden circa 500 nieuwe Europese normen vastgesteld. Hoewel 
de toepassing ervan op vrijwillige basis geschiedt, moeten zij de facto 
door de al of niet exporterende kleine ondernemingen worden toegepast, 
voornamelijk omdat de oude nationale normen door de nationale 
normalisatieorganisaties moeten worden ingetrokken. 
De actie EUROMANAGEMENT Normalisatie/Kwalificatie heeft 
aangetoond dat de meeste kleine en middelgrote ondernemingen de 
Europese normalisatie niet kennen en slechts heel sporadisch aan de 
Europese normalisatieacties op zowel nationaal als Europees niveau 
deelnemen, hoewel er sterke verschillen bestaan al naargelang de 
Lid-Staten. 
16 
Bij de opstelling van de nieuwe Europese technische normen zou het 
nuttig zijn als de Europese comités voor normalisatie, de nationale 
comités voor normalisatie en de door de Europese comités voor 
normalisatie erkende Europese MKB-organisaties de gevolgen ervan 
voor het MKB en de ambachtelijke bedrijven analyseerden. 
=> Aanbeveling aan de nationale en Europese normalisatie-instanties 
om een MKB-effectbeoordelingsprocedure op het gebied van de 
normalisatie in te voeren. 
VI. Conclusies 
De tweede Europese conferentie van het ambacht en de kleine 
ondernemingen in Berlijn is een stap in een voortdurend proces geweest. 
Er staan de ambachtelijke en kleine bedrijven echter nog andere 
uitdagingen te wachten die een debat en een uitwisseling van ervaring 
op Europees niveau vergen om deze bedrijven beter in de interne markt 
te integreren en hun concurrentiepositie te verbeteren. Onderwerpen die 
dus bijzondere aandacht verdienen, zijn de informatiemaatschappij en de 
mogelijkheden die zij deze bedrijven biedt, de samenwerking met het 
ambacht en de kleine ondernemingen in het Middellandse-Zeegebied, de 
rol van het ambacht en de kleine ondernemingen in de lokale, de 
plattelands- en de stedelijke ontwikkeling, en de versterking van het 
kwaliteits- en milieubeheer. Om de in verband met deze onderwerpen 
gemaakte vorderingen te meten, stelt de Commissie voor in 1997 een 
derde Europese conferentie van het ambacht en de kleine 
ondernemingen te organiseren. 
17 
4 juli 1995 
Tweede Europese conferentie van het ambacht en de kleine onderneming 
Berlijn 26/27 september 1994 
Lijst met de voorstellen van de vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine ondernemingen 
** 
Dit document bevat de voorstellen die de vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine 
ondernemingen op Europees en nationaal niveau en de bedrijfsleiders tijdens de voorbereidende 
colloquia, de ontmoetingen van deskundigen en de seminars van de Conferentie van Berlijn 
hebben ingediend. Het geeft niet de zienswijzen of standpunten van de Europese Commissie weer. 
Het is gericht aan de Commissie en aan de overige Instellingen van de Gemeenschap, aan de 
Lid-Staten en aan de sector van het ambacht en de kleine ondernemingen. 
i HET AMBACHT EN DE KLEINE ONDERNEMINGEN IN HET COMMUNAUTAIRE BELEID 
W? Algemene beleidslijn 
1. Kennisvan de 
economische rol van de 
sector 
2. Beoordeling van het 
effect van de 
communautaire 
wetgeving Richtsnoer 
Î. de economische rol van de sector, 
voornamelijk met betrekking tot het 
scheppen van werkgelegenheid, 
aantonen door op Europees niveau 
vergelijkbare statistische analyses en 
specifieke studies te verrichten 
2. de nationale en Europese 
werkzaamheden op het gebied van 
economisch en sociaal onderzoek 
bevorderen 
rekening houden met de gevolgen van 
de communautaire wetgeving voor 
kleine en ambachtelijke bedrijven door 
deze uit administratief, juridisch en 
fiscaal oogpunt te onderzoeken en de 
administratieve taken van de 
ondernemingen in elke fase van hun 
activiteit te vereenvoudigen Acties 
de oprichting van een groep de skundi gen-stat isti ci van de nationale organisaties 
van het ambacht, met als taak relevante statistische analyses te definiëren en te 
ontwerpen en deze in samenwerking met EUROSTATuit te voeren 
het verrichten van themastudies met een Europese of nationale dimensie over 
thema's die in samenwerking met de organisaties van het ambacht en de 
Lid-Staten zijn vastgesteld 
de organisatie van een colloquium over het thema van de identificatie- en 
identiteitscriteria van het ambacht en de kleine ondernemingen in de Lid-Staten 
onderzoek naar het effect van de nieuwe Europese wetgeving op het ambacht en 
de kleine ondernemingen door de effectbeoordelingsprocedure systematisch tot 
het ambacht en de kleine ondernemingen uit te breiden 
de Europese organisaties van het ambacht laten deelnemen aan de comités voor 
administratieve vereenvoudiging en verbetering van het ondernemingsklimaat 
invoering van het principe van termijnverlenging en zelfs van gedeeltelijke of 
volledige vrijstelling van de kleinste ondernemingen van toepassing van de 
communautaire wetgeving in specifieke gevallen (lokale markt) of voor bepaalde 
beroepen vanwege de vereiste investeringen om zich aan de wetgeving aan te 
passen Gericht aas 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
& Algemene beleidslijn 
3. Versterking van de 
vertegenwoordiging in 
de Europese Unie en 
verbetering van het 
imago van het ambacht Richtsnoer 
1. oprichting van een afdeling ambacht 
en kleine ondernemingen binnen DG 
XXIII 
2. oprichting van een Europese 
academie van het ambacht en de kleine 
ondernemingen, centrum voor 
informatie, uitwisseling van ervaring 
en overleg Acties 
erop toezien dat de kleine ondernemingen en het ambacht de vereiste termijnen 
worden gegund om de communautaire wetgeving onder de beste voorwaarden 
toe te passen, rekening houdend met de daar\>oor benodigde investeringen 
oprichting van een "Voorlichtings- en adviescentrum " dat de organisaties van 
het ambacht duidelijke informatie moet verstrekken over de Europese wetgeving 
en de omzetting en'an door de Lid-Staten 
wijziging van het organisatieschema van DG XXIII 
steun voor de oprichting van een studiegroep om de beleidslijnen van de 
academie uit te stippelen 
steun voor de organisatie van de voorbereidende werkzaamheden (ontmoetingen 
van deskundigen, proefacties enz.) en voor de oprichting van de academie Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm- Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X -X 
X 
£ Algemene beleidslijn 
4. Raadpleging van de 
vertegenwoordigende 
organisaties van het 
ambacht en de kleine 
ondernemingen en 
integratie ervan in de 
sociale dialoog Richtsnoer 
3. het overleg tussen en de 
hergroepering van de 
vertegenwoordigende organisaties 
bevorderen 
1. de Europese organisaties van het 
ambacht en de kleine ondernemingen 
inschakelen in het proces van de 
opstelling van de communautaire 
teksten Acties 
de hergroepering van de Europese vertegenwoordigende organisaties 
aanmoedigen 
ontwikkeling, in het kader van LINGUA, van een programma voor taalkundige 
opleiding van het leidinggevend personeel van de organisaties 
ontwikkeling van de transnationale uitwisseling van leidinggevend personeel 
van de organisaties in de vorm van stages 
ontwikkeling van het systeem van "ontmoetingen van deskundigen van het 
ambacht" over specifieke thema's en bevordering van de uitwisseling van de 
beste werkwijzen 
opstelling, in het kader van het LEONARDO-programma, van een plan voor de 
opleiding van leidinggevend personeel, bedrijfsadviseurs en 
vertegenwoordigers van de organisaties van het ambacht, in Europese 
aangelegenheden 
toezien op een geregelde bijwerking van de "gids van de organisaties van het 
ambacht en de kleine ondernemingen " en deze tot de nieuwe Lid-Staten van de 
EU uitbreiden Com­
missie 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
ESC X 
X 
X 
N Algemene beleidslijn 
5. Deelneming aan de 
communautaire 
programma's Richtsnoer 
2. deelneming van de Europese 
organisaties van het ambacht en de 
kleine ondernemingen aan de 
adviescomités en werkgroepen op 
communautair niveau, met inbegrip 
van de sociale dialoog 
3. het principe van raadpleging van de 
vertegenwoordigers van de 
organisaties van het ambacht en de 
kleine ondernemingen tijdens de 
werkzaamheden van het Europees 
Parlement systematisch toepassen 
1. in de communautaire programma's 
rekening houden met de specifieke 
kenmerken en behoeften van het 
ambacht, eventueel door het verlenen 
van prioritaire steun aan kleine 
ondernemingen 
2. verbetering van de informatie over 
de communautaire programma's 
3. uitbreiding van het principe van 
"uitvoerbaarheidspremies" om kleine 
ondernemingen gemakkelijker toegang 
te verlenen tot de communautaire 
programma's Acties 
analyse van de deelneming van de kleine ondernemingen en hun bemiddelende 
organisaties aan de communautaire programma's, met name in het kader van de 
opleidingsprogramma's, de programma's voor Onderzoek en Ontwikkeling, de 
Structuurfondsen en de communautaire initiatiefprogramma's 
overdracht van de communautaire informatie naar de regionale en lokale 
structuren, met name door de oprichting van EIC's bij de nationale organisaties 
van het ambacht i 
Com­
missie 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
EP 
ESC 
CvdR 
EP 
Algemene beleidslijn 
6. Kennis en 
inachtneming van de 
bijzondere situatie van 
het ambacht en de kleine 
ondernemingen Richtsnoer 
4. de deelneming van de organisaties 
van het ambacht en de kleine 
ondernemingen aan het beheer van de 
communautaire programma's op 
nationaal (nationale 
coördinatiecomités) en regionaal 
niveau aanmoedigen 
1. ervoor zorgen dat gemakkelijker 
rekening kan worden gehouden met 
kleine en ambachtelijke bedrijven die 
vanwege hun geografische 
verwijdering in een bijzondere situatie 
verkeren, met name de ondernemingen 
in ultraperifere regio's en overzeese 
gebieden 
2. versterking van het onderdeel 
ambacht en kleine ondernemingen in 
het mediterrane beleid van de 
Europese Unie 
3. de activiteit van ambachtelijke en 
kleine ondernemingen op lokaal 
(plattelands- en stedelijk) niveau 
ondersteunen Acties 
/ 
een aanbeveling richten aan de Lid-Staten 
organisatie van een Europees colloquium over kleine en ambachtelijke 
bedrijven in overzeese gebieden, om na te gaan met welke middelen de lokale 
onwikkeling en de buitenlandse handel van deze bedrijven kunnen worden 
versterkt 
analyse van de situatie en van de opgedane ervaring, met name op het gebied 
van samenwerking en opleiding 
organisatie van een Europees colloquium over het ambacht tussen de 
organisaties en ondernemingen van het gehele Middellandse-Zeegebied 
een betere deelneming van de beoogde ondernemingen in het kader van 
LEADER en URBAN bevorderen i 
Com­
missie 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
BEROEPSOPLEIDING EN BIJ- EN NASCHOLING VAN AMBACHTSLIEDEN, BEDRIJFSLEIDERS EN ECHTGENOTEN-MEDEËIGENAARS 
Algemene beleidslijn 
1. Herwaardering van 
het leerlingstelsel en 
bevordering van de 
alternerende opleiding Richtsnoer 
1. kennis en uitwisseling van de 
bestaande systemen inzake 
alternerende opleiding 
2. het leerlingstelsel in de wetteksten 
van alle Lid-Staten doen erkennen 
3. de samenwerking school-
onderneming bevorderen 
4. de uitwisseling van ervaring over 
het statuut van de jongeren tijdens de 
opleiding en dat van de leermeesters 
bevorderen Acties 
uitvoering van een vergelijkende studie van de in de Lid-Staten van de EU 
bestaande systemen inzake alternerende opleiding (CEDEFOP) 
analyse van de uitvoerbaarheid van een overdracht van de bestaande systemen 
naar andere landen, rekening houdend met de specifieke nationale sociaal-
culturele kenmerken 
aanbeveling aan de Lid-Staten 
uit\>oering van een studie van de in de Lid-Staten door de organisaties van het 
ambacht, de overheid en het bedrijfsleven ondernomen acties, analyse van de 
beste werkwijzen 
organisatie van ontmoetingen van deskundigen of werkgroepen onder de 
verantwoordelijkheid van het CEDEFOP 
financiering van de samenwerkingsacties school-onderneming in het kader van 
het LEONARDO-programma Com­
missie 
X 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
Algemene beleidslijn Richtsnoer 
5. een positief imago van het ambacht 
en de daardoor geboden 
carrièremogelijkheden creëren bij de 
jongeren, hun familie en het 
onderwijzend personeel 
6. de organisaties van het ambacht 
laten deelnemen aan het beheer van de 
nationale en Europese mechanismen 
voor alternerende opleiding 
7. de samenwerking tussen 
opleidingscentra en de uitwisseling 
van opleiders bevorderen 
8. vergelijkende studie van de 
algemene opleiding en de 
beroepsopleiding met het oog op de 
wederzijdse erkenning van deze 
opleidingen en de erkenning van de 
diploma's op Europees niveau Acties 
een Europese campagne voeren ter bevordering van het leerlingstelsel 
produktie via medefinanciering van een videofilm waarin de kwaliteiten van het 
ambacht en de daardoor geboden carrièremogelijkheden worden aangetoond 
deelneming van de organisaties aan de adviescomités van de communautaire 
programma's, met name LEONARDO 
oprichting van een werkgroep DG XXIII, DG XXII, DG V, CEDEFOP, Europese 
organisaties van het ambacht 
ervoor zorgen dat daar in het LEONARDO-programma meer rekening mee 
wordt gehouden 
bewijs van beroepsopleiding i 
Com­
missie 
X 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X X 
Algemene beleidslijn 
2. Kwalificatie van de 
bedrijfsleiders en 
ontwikkeling van de bij­
en nascholing 
3. Versterking van de 
uitwisseling van 
leerlingen en van de 
uitwisselingen na de 
leertijd 
4. Versterking van de 
deelneming aan de 
communautaire 
programma's Richtsnoer 
1. de voor elke onderneming specifieke 
opleidingen, 2) de algemene 
opleidingen van Europees belang, 3) 
de opleidingen van opleiders en 
leermeesters, en 4) de ontwikkeling 
van de technieken inzake 
afstandsopleiding en 
computerondersteunde opleiding 
2. ontwikkeling van de opleiding van 
de bedrijfsadviseurs 
3. de voorafgaande opleiding van de 
oprichters van ondernemingen 
bevorderen 
1. uitbreiding van de vakbekwaamheid 
van de toekomstige ondernemers of 
werknemers van de ondernemingen 
1. de bedrijfsleiders van ambachtelijke 
ondernemingen, de echtgenoten-
medeëigenaars en de jongeren 
opnemen in de beleidslijnen van de 
programma's Acties 
uitvoering door CEDEFOP van een specifieke analyse van de behoeften op deze 
verschillende gebieden, op basis van de benaderingen van de nationale 
organisaties van het ambacht 
uitvoering, in het kader van het LEONARDO-programma, van experimentele en 
specifiek op de bedrijfsleiders van ambachtelijke ondernemingen gerichte 
opleidingsprogramma's, inclusief op taalkundig gebied (LINGUA) 
steun voor de toepassing van telematicahulpmiddelen voor opleiding, in de 
opleidingscentra en in de ondernemingen 
uitvoering van een analyse van de beste werkwijzen en van de in de Lid-Staten 
lopende proefacties 
uitvoering van een experimenteel programma veer steunverlening aan de 
nationale opleidingsacties ten behoeve van oprichters van ondernemingen 
evaluatie van reeds uitgevoerde proefacties 
steun voor acties in het kader van de partnerschappen tussen organisaties van 
het ambacht 
op gang brengen van een gedachtenwisseling over het sociale statuut van de 
jonge stagiaire 
evaluatie en versterking van de deelneming van het ambacht aan de Europese 
opleidingsprogramma 's Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
Algemene beleidslijn 
5. De economische en 
sociale rol van de 
echtgenoten-
medeëigenaars 
ondersteunen 
6. Verbetering van de 
kwalificatie van de 
echtgenoten-
medeëigenaars 
7. Europees 
opleidingsbeleid ten 
behoeve van de kleine 
ondernemingen en het 
ambacht Richtsnoer 
1. toelichting van de sociale rol van de 
echtgenoten-medeëigenaars 
2. steun voor de oprichting van een 
Europees netwerk van de organisaties 
ten behoeve van de 
echtgenoten-medeëigenaars 
3. de samenwerking tussen de 
organisaties van echtgenoten-
medeëigenaars en de 
opleidingsinstituten bevorderen 
1. informatie verzamelen en 
verspreiden over de in de Lid-Staten 
bestaande opleidingsprogramma's 
2. de opleiding van de echtgenoten 
bevorderen Acties 
een specifieke studie verrichten naar de economische betekenis van de 
echtgenoten, hun juridische situatie en hun statuut 
de beste reeds uitgevoerde nationale proefacties onderzoeken 
opstelling van een gids van de organisaties van echtgenoten-medeëigenaars 
steun voor de oprichting van een Europees netwerk van verenigingen van 
meewerkende echtgenoten 
daarmee rekening houden in het Europees kaderprogramma voor gelijke kansen 
of in het LEONARDO-programma 
Verspreiding van de informatie 
de opleiding van de echtgenoten opnemen onder de prioriteiten van het 
LEONARDO-programma 
een experimenteel programma voor transnationale opleiding uitwerken 
de behoeften en prioriteiten van het ambacht opnemen in het kader van het 
programma "1996 - Europees jaar van de opleiding en het onderwijs" en de 
organisaties van het ambacht en de kleine ondernemingen doen deelnemen aan 
de voorbereiding en uitvoering van dit programma Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN DE ONDERNEMINGEN 
Algemene beleidslijn 
1. Steun voor de 
uitvoering van het 
kwaliteitsbeleid; 
rekening houden met de 
bijzondere eisen die in 
de technische 
voorschriften aan de 
kleine ondernemingen 
worden gesteld Richtsnoer 
1. de ambachtelijke bedrijven 
voorlichten over de werkzaamheden 
van de Europese organisaties op het 
gebied van normalisatie en certificatie: 
de ambachtelijke bedrijven kennen 
deze normen niet en zien ze vaak als 
een belasting; dat geldt met name voor 
de produktnormen, de normen inzake 
de veiligheid van machines en het EG-
merk 
2. de nationale wetgevers en de 
certificatie-instellingen bewust maken 
van de gevolgen voor de kleine 
ondernemingen van de eisen in 
verband met de toepassing van de 
technische voorschriften en normen, 
met name op het gebied van de 
aanpassingskosten Acties 
voorlichting en bewustmaking van de ondernemingen in samenwerking met de 
organisaties van het ambacht en de kleine ondernemingen, door zich te baseren 
op de ervaring van de nationale organisaties en de resultaten van de 
communautaire werkzaamheden 
financiering, op het niveau van elke Lid-Staat, van voorlichtings\ergaderingen 
waaraan de organisaties van het ambacht, de codificatie-instellingen en de 
betrokken overheidsdiensten deelnemen 
invoering van een effectbeoordeling voor de Europese normalisatie 
bestudering van de problemen van kleine en ambachtelijke bedrijven als gevolg 
van de toepassing van de normen 
verspreiding van de conclusies van Euromanagement - normalisatie, certificatie, 
kwaliteit i 
Com­
missie 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige 
comm. 
Instell. Lid-
Staten 
X 
X 
Algemene beleidslijn Richtsnoer 
3. de deelneming van de organisaties 
van kleine ondernemingen aan de 
normalisatie- en 
certificatiewerkzaamheden op zowel 
nationaal als communautair niveau 
bevorderen, met name via een bureau 
voor normalisatie 
4. steun voor de opstelling van 
referentiedocumenten van normatieve 
aard en van gidsen met goede 
werkwijzen Acties 
acties van de Commissie bij de CEN 
steun voor een Europees bureau voor normalisatie t.b.v. het MKB en het 
ambacht, mogelijkheid tot deelneming aan de werkzaamheden van de Europese 
normalisatie-instituten 
steun aan de nationale organisaties met het oog op de deelneming ervan aan de 
werkzaamheden van de nationale normalisatie-instituten 
analyse van de in de Lid-Staten ondernomen acties 
het beogen van financiële steun voor de beroepsorganisaties om hen te helpen 
bij de opstelling van Europese gedragscodes < 
Com­
missie 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
£ 
Algemene beleidslijn Richtsnoer 
5. deskundigen van de organisaties van 
het ambacht en de kleine 
ondernemingen opleiden op het gebied 
van normalisatie, certificatie en 
kwaliteit 
6. voorlichting en begeleiding van de 
kleine ondernemingen bij hun 
kwaliteitsbeleid Acties 
bevordering, in het kader van de communautaire programma's, van 
transnationale opleidingen in de organisaties van het ambacht op het gebied 
van Europese normalisatie, certificatie en kwaliteit 
uivoering van een programma Euromanagement-Kwaliteit voor het ambacht 
uitwisseling van de beste werkwijzen inzake steun voor de verbetering van de 
kwaliteit in ambachtelijke bedrijven 
steun voor de realisatie en verspreiding van efficiënte pedagogische 
hulpmiddelen voor voorlichting en zelfopleiding Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
S Algemene beleidslijn 
2. Versnelling van de 
acties op het gebied van 
milieubescherming voor 
de ambachtelijke 
bedrijven Richtsnoer 
1. de nationale en Europese 
regelgeving aanpassen aan de 
specifieke kenmerken van kleine en 
ambachtelijke bedrijven 
2. de nationale en Europese 
MKB-organisaties laten deelnemen 
aan de nationale en Europese 
werkzaamheden op het gebied van de 
regelgeving 
3. de naleving van de regelgeving door 
de onderneming vergemakkelijken Acties 
in de communautaire teksten het principe hanteren van een langere 
aanpassingsperiode voor kleine ondernemingen bij de uitvoering van de 
regelgeving en eventueel vrijstelling verlenen wanneer het niet gaat om 
essentiële eisen inzake hygiëne, veiligheid en gezondheid 
de uitvoeringsbepalingen vereenvoudigen en codificeren 
opstelling van een Europese verordening over belastingvermindering wanneer 
de onderneming de milieunormen naleeft 
uitbreiding, in het kader van de EIB en het EIF, van de investeringssteun voor 
de invoering van schone technologieën i 
Com­
missie 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell 
X 
X 
Algemene beleidslijn 
3. Ontwikkeling van het 
onderzoek, de 
technologieoverdracht en 
de innovatiesteun Richtsnoer 
4. de onderneming voorlichten en 
begeleiden door nieuwe hulpmiddelen 
ter beschikking te stellen 
1. de bestaande situaties kennen Acties 
in het kader van de communautaire programma's de transnationale opleiding 
van deskundigen in de organisaties van het ambacht bevorderen 
steun voor de realisatie en verspreiding van efficiënte pedagogische 
hulpmiddelen voor voorlichting en zelfopleiding 
studie, op Europees niveau, van de in de Lid-Staten toegepaste methoden van 
steunverlening voor de invoering van milieu-instrumenten in ambachtelijke 
bedrijven en analyse van de beste werkwijzen 
steun voor de oprichting ten behoeve van het ambacht van centra voor 
hulpmiddelen en ad\>ies op het gebied van het milieu 
steun voor de verwezenlijking van opleidings- er kwalificatiemodules op het 
gebied van het milieu 
bij de milieu-audit rekening houden met de behoeften van kleine ondernemingen 
uitvoering van een proefactie "EUROMANAGEMENT-Milieu" ten behoeve van 
kleine en ambachtelijke bedrijven 
analyse van de in de Lid-Staten lopende acties en genomen maatregelen inzake 
steun voor innovatie en overdracht van technologie in het ambacht 
analyse van de deelneming van kleine en ambachtelijke bedrijven aan de 
Europese programma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
X 
X 
S~\j Algemene beleidslijn 
4. Versterking van de 
samenwerking tussen 
ondernemingen Richtsnoer 
2. de overdracht van technologie op 
sectorieel en geografisch niveau en de 
toegang tot geavanceerde technologie 
bevorderen 
l. analyse van specifieke problemen 
2. verbetering van de communautaire 
samenwerkingsinstrumenten ten 
behoeve van kleine ondernemingen 
3. bevordering van gezamenlijke 
verkoop- (gidsen, centrale 
verkoopbureaus, gezamenlijke 
deelneming aan beurzen en 
tentoonstellingen) en aankoopacties Acties 
verspreiding van een gids over de centra voor technologieoverdracht 
ondersteuning van de deelneming van kleine ondernemingen aan het 4e 
communautaire OTO-programma 
ontmoeting van deskundigen van de nationale organisaties 
deelneming van de ambachtelijke bedrijven aan de samenwerkingsontmoetingen 
in het kader van EUROPARTENARIAT 
bevordering van de ontwikkeling van INTERPRISE-ambacht, met name in 
grensoverschrijdende regio's 
ondersteuning van experimentele samenwerkingsprojecten ten behoeve van het 
ambacht 
integratie van het ambacht in de netwerken voor toelevering 
ondersteuning van de gezamenlijke deelneming van ambachtslieden uit ten 
minste 3 Lid-Staten aan beurzen en tentoonstellingen Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
Algemene beleidslijn 
5. Aanmoediging tot het 
gebruik van artistiek of 
professioneel design 
6. Steun bij de 
oprichting en overdracht 
van ondernemingen Richtsnoer 
1. de opleiding en het onderwijs in 
design bevorderen 
2. organisatie van een Europese prijs 
van het ambachtelijk design en het 
kunstambacht 
1. de specifieke situatie en behoeften 
van kleine en ambachtelijke bedrijven 
kennen 
2. verbetering van de opleiding vóór de 
oprichting of overdracht Acties 
inventaris van de beste onderwijsmethoden in de Lid-Staten 
opstelling van een gids van de organisaties die gespecialiseerd zijn in opleiding 
in en advies over industriële vormgeving 
steun voor het ontwerp en de verspreiding van opleidingsmodules in het kader 
van het LEONARDO-programma 
steun voor een groep van deskundigen om er het principe van vast te stellen 
uitvoering van een proefproject 
steun voor de oprichting van een Europese Wairnemingspost voor de oprichting 
en overdracht van ondernemingen 
uitwisseling van de beste ervaringen inzake steun bij de oprichting/overdracht 
ondersteuning in de communautaire programma's van de opleiding vóór de 
oprichting of overdracht 
de oprichters van ondernemingen tot deelneming aan een voorafgaande 
opleiding aanmoedigen ( 
Com­
missie 
X 
X 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
Algemene beleidslijn Richtsnoer 
3. verbetering van de voorwaarden 
voor de oprichting van een 
onderneming 
4. verbetering van de voorwaarden 
voor de overdracht van ondernemingen Acties 
identificatie van de administratieve moeilijkheden in verband met de 
oprichtingsformaliteiten 
de oprichting bevorderen van centra die deze formaliteiten voor de 
ondernemingen vervullen 
uitwisseling van de beste ervaringen via conferenties 
uit\>oering van een proefactie met het oog op het bijeenbrengen van externe 
fondsen voor steunverlening bij het opstarten van kleine ondernemingen 
versterking van de Europese programma's voor steunverlening bij de oprichting 
van ondernemingen door vrouwen 
identificatie van de negatieve factoren die de overdracht belemmeren: rapport 
en aanbeveling 
analyse van de beste, in de Lid-Staten toegepaste werkwijzen < 
Com­
missie 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
FINANCIERING EN TOEGANG TOT KREDIET 
Algemene beleidslijn 
1. Kennis van de 
specifieke situatie van de 
kleine ondernemingen 
en het ambacht, inclusief 
die van vrouwelijke 
bedrijfsleiders, op het 
gebied van financiering 
en toegang tot krediet 
2. Versterking van het 
partnerschap 
bank/onderneming Richtsnoer 
1. bevordering van de samenwerking 
bank-onderneming 
2. bevordering van de oprichting en 
ontwikkeling van beheerscentra en 
centra voor financiële en 
boekhoudkundige formaliteiten Acties 
Opstelling van een mededeling over 
de uitwisseling van de beste ervaringen inzake opleiding in het 
financiële beheer van ondernemingen 
de toegang tot krediet op nationaal en Europees niveau 
de versterking van de eigen middelen 
de overige vormen van financiering 
steun voor een werkgroep van de betrokken sectoren om de te nemen praktische 
maatregelen voor te stellen 
studie en analyse van de in de Lid-Staten bestaande systemen 
ontwikkeling in Europa van "erkende beheerscentra" of "centra voor fiscale 
bijstand" die de ondernemingen moeten helpen bij het nakomen van hun 
boekhoudkundige en fiscale verplichtingen 
steun voor ontmoetingen en voor de uitwisseling van de beste werkwijzen tussen 
de centra Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
Algemene beleidslijn 
3. De kleine 
ondernemingen 
aangepaste 
fmancieringsprodukten 
en -voorwaarden 
aanbieden Richtsnoer 
1. de onderlinge waarborg ontwikkelen 
2. rekening houden met de specifieke 
kenmerken en lasten van de kleine 
ondernemingen in het kader van de 
financiële instrumenten Acties 
oprichting van onderlinge-waarborgsystemen in de landen waar deze nog niet 
bestaan, in de vorm van een partnerschap tussen beroepsbeoefenaars, banken, 
overheid en Europese Instellingen 
harmonisatie van de fiscaliteit met betrekking tot de onderlinge-
waarborgmaatschappijen op grond van het aftrekken van niet-uitgekeerde winst 
verhoging van de capaciteit van de onderlinge-waarborgmaatschappijen 
de onderlinge-waarborgmaatschappijen de mogelijkheid bieden communautaire 
middelen te ontvangen 
uitwisseling van de beste erxaringen met het systeem 
de EIB en het EIF op de investering van normatieve aard richten 
toewijzing van globale kredieten aan financiële instellingen of 
waarborgmaatschappijen om "microleningen " aan eenmanszaken te kunnen 
ondersteunen ( 
Com­
missie 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X X 
GRENSGEBIEDEN 
<70 Algemene beleidslijn 
1. Verbetering van de 
procedures in verband 
met de formaliteiten bij 
grensoverschrijdende 
activiteiten Richtsnoer 
1. analyse van de bestaande lasten en 
hinderpalen van technische aard 
2. voortzetting van de werkzaamheden 
op het gebied van administratieve, 
technische, juridische en fiscale 
vereenvoudiging en deregulering om 
een echte vrijheid van transnationale 
dienstverlening tot stand te kunnen 
brengen 
3. harmonisatie van de sociale situaties 
in de betrokken gebieden 
4. bespoediging van de 
werkzaamheden met het oog op de 
invoering van een definitief stelsel van 
BTW-heffmg in het land van 
oorsprong Acties 
opstelling door de Commissie van een verslag over de lasten en moeilijkheden 
waarmee kleine ondernemingen in grensgebieden worden geconfronteerd 
oprichting, op het niveau van de Commissie, van een "centrum van beroep" voor 
de afhandeling van geschillen die niet op lokaal niveau kunnen worden geregeld 
en die verband houden met de door de kleine ondernemingen ondervonden 
lasten en hinderpalen 
de organisaties van het ambacht en de kleine ondernemingen betrekken bij de 
analyse van de gevolgen van de communautaire wetgeving 
bevordering van de oprichting van discussiegroepen voor de grensgebieden, om 
de belemmeringen van de concurrentie tussen lokale ondernemingen en 
ondernemingen in het buurland te onderzoeken en proefacties op te zetten voor 
bijstand bij het overleg (ontmoetingsdagen) (INTERREG) 
bevordering van de oprichting van centra die de ondernemingen adviseren of 
voor hen formaliteiten, inclusief fiscale formaliteiten, vervullen Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
te Algemene beleidslijn 
2. Verbetering van het 
ondernemingsklimaat Richtsnoer 
1. verbetering van de voorlichting van 
de ondernemigen over de voorwaarden 
voor de uitoefening van hun activiteit 
in het aangrenzende land, alsmede 
uitbreiding van de kennis van de 
markten en 
ontwikkelingsmogelijkheden en steun 
voor de vertaling van relevante 
regelgeving in de taal van het buurland 
2. de ontmoetingen tussen partners om 
grensoverschrijdende informatie uit te 
wisselen en de samenwerking tussen 
ondernemingen bevorderen 
3. opstellingvan 
opleidingsprogramma's die aangepast 
zijn aan de grensoverschrijdende 
activiteit en gebaseerd zijn op de 
taalkundige, economische en culturele 
aspecten 
4. steun voor de samenwerking tussen 
de organisaties van 
echtgenoten-medeëigenaars in 
aangrenzende regio's 
5. steun voor de uitwisseling van 
leerlingen tussen ondernemingen in 
grensgebieden Acties 
steun, in het kader van het INTERREG-programma, voor de opstelling van 
brochures en documenten met transregionale informatie ten behoeve van de 
ambachtelijke bedrijven 
opstelling van een programma voor steunverlening bij de vertaling van 
wetteksten en van administratieve documenten en formulieren 
ontmoetingen van het type "INTERPRISE" of volgens aanverwante formules 
tussen 2 grensregio's en niet uitsluitend tussen 3 Lid-Staten toestaan 
opstelling van een steunprogramma voor de directe samenwerking tussen 2 
ondernemingen, waardoor de mogelijkheid wordt geboden de follow-up te 
ondersteunen van projecten voor commerciële en technische samenwerking en 
voor onderzoek en ontwikkeling 
in het kader van het LEONARDO-programma voorrang verlenen aan de 
transregionale opleiding 
steun van het LEONARDO-programma Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
Algemene beleidslijn 
3. Begeleiding van de 
bedrijfsleider Richtsnoer 
1. ontwikkeling van de transregionale 
structuren voor begeleiding van de 
kleine ondernemingen van de 
particuliere sector 
2. bevordering van de opleiding van 
grensoverschrijdende economische 
adviseurs Acties 
ontwikkeling en versterking van de initiatieven van de Commissie inzake steun 
voor de oprichting van grensoverschrijdende bureaus 
steun voor het opzetten van een netwerk van deze grensoverschrijdende bureaus 
deze grensoverschrijdende bureaus toekomstperspectieven bieden op 
middellange en lange termijn 
in het kader van het LEONARDO-programma de moge/ijkheid bieden voor 
opleidingsacties in grensoverschrijdende activiteiten ten behoeve van de 
bedrijfsadviseurs Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X X 
X 
X 
X 
O' 
SAMENWERKING MET MIDDEN- EN OOST-EUROPA 
Algemene beleidslijn 
1. Kennis van de situatie 
van de kleine 
ondernemingen in de 
LMOE 
2. Kennis van de 
vertegenwoordigende 
lokale organisaties en 
steun voor de 
ontwikkeling ervan Richtsnoers 
sociaal-economische analyse van de 
situatie en de behoeften 
steun voor het opzetten van de 
begeleidende structuren (kamers van 
ondernemingen, van ambacht), 
beheerd door de ondernemingen, en 
ondersteuning van hun acties Acties 
uitvoering van een studie die juridische en economische gegevens verstrekt over 
de situatie, de rol en de financiële behoeften van de kleine ondernemingen 
identificatie van de bestaande organisaties 
steun voor de samenwerking en de samenwerkings\>erbanden met de kamers van 
ambacht en de beroepsorganisaties van de EU, met name via uitwisselings- en 
opleidingsprogramma's voor het leidinggevend personeel en de adviseurs 
financiële steun voor de acties van de organisaties 
steun voor het detacheren van leidinggevend personeel van EU-organisaties met 
het oog op de oprichting van soortgelijke organisaties in de LMOE Gericht aan 
Com­
missie 
X Overige 
comm. 
Instell. Lid-
Staten 
X 
X 
•^ 
Algemene beleidslijn 
3. De uitwerking van 
beleidslijnen op 
nationaal of regionaal 
niveau ten behoeve van 
het ambacht en de kleine 
ondernemingen 
bevorderen 
4. Bevordering van de 
ontwikkeling van 
ambachtelijke en kleine 
bedrijven Richtsnoer 
de overheid helpen bij het nemen van 
maatregelen ten behoeve van de 
ontwikkeling van het ambacht en de 
kleine ondernemingen 
1. organisatie van specifieke 
programma's voor opleiding ter plaatse Acties 
voorlichting/opleiding van de administratieve verantwoordelijken van de 
LMOE, met name via uitwisselingsprogramma's tussen Europese en nationale 
overheden 
financiering van de experimentele programma's voor voortgezette opleiding van 
de ambachtelijke bedrijven op gebieden zoals technologische ontwikkeling, 
financieel en boekhoudkundig beheer en marketing 
opzetten van een experimenteel programma voor de opleiding van de 
echtgenoten, van taaiopleidingsprogramma's voor bedrijfsadviseurs en 
bedrijfsleiders, van opleidingsprogramma's voor opleiders en van experimentele 
programma's voor alternerende opleiding; uitvoering van al deze programma's 
in het kader van PHARE en TACIS en in partnerschap met de organisaties van 
de EU Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X X 
X 
X 
Algemene beleidslijn Richtsnoer 
2. bevordering van de commerciële en 
technologische samenwerking tussen 
ambachtelijke bedrijven 
3. toezien op de specifieke 
ontwikkeling van de ambachtelijke 
bedrijven in de regio's die aan de 
Lid-Staten van de EU grenzen Acties 
opstelling, in het kader van PHARE en TACIS, van een experimenteel 
programma voor geïndividualiseerde steun aan de ondernemingen, via 
partnerschappen tussen EU- en LMOE-organisaties, door detachering van 
deskundigen van de kamers van ambacht uit de Lid-Staten van de EU 
financiële steun voor de deelneming van ambachtelijke bedrijven uit de LMOE 
aan de vakbeurzen van de EU 
financiering van de samenwerkingsacties tussen ondernemingen, met name via 
INTERPRISE en JOPP 
opzetten met de betrokken organisaties van een netwerk voor het zoeken van 
partners en steun voor samenwerkingsacties tussen ondernemingen 
oprichting van bureaus voor grensoverschijdende ontwikkeling tussen de 
organisaties van het ambacht en de kleine ondernemingen van de betrokken 
regio 's 
steun voor experimentele samenwerkingsacties, met name door de organisatie 
van partnerschapsbeurzen, transregionale tentoonstellingen en ontmoetingen 
tussen ondernemingen (PHARE en INTERREG) Com­
missie 
X 
X 
X 
X 
X 
X Gericht aan 
Overige Lid-
comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
v5 
Algemene beleidslijn 
5. Herstructurering van 
de procedures PHARE -
TACIS Richtsnoer 
4. verbetering van het financiële 
klimaat van de ondernemingen 
1. de acties in het kader van de 
programma's PHARE en TACIS nog 
meer openstellen voor de organisaties 
van het ambacht en de kleine 
ondernemingen 
2. versterking van de coördinatie 
tussen de communautaire en nationale 
instrumenten Acties 
organisatie van een werkgroep van bankdeskundigen en vertegenwoordigers van 
de organisaties van het ambacht en de kleine ondernemingen van de EU en de 
LMOE 
bevordering van de oprichting van een onderlinge-waarborg- en 
risicokapitaal(startkapitaal)fonds 
ontwikkeling van "microleningen" in het kader van PHARE en TACIS 
- de vertegenwoordigende organisaties van de LMOE nauwer betrekken bij de 
keuze en de uitvoering van de maatregelen 
- directe toekenning van de communautaire middelen aan de organisaties met 
het oog op een autonoom beheer Gericht aan 
Com- Overige Lid-
missie comm. Staten 
Instell. 
X 
X 
X 
X 
X 
X X 
X 
^ 
^ 
12 octobre 1995 
Tweede Europese conferentie van het ambacht en de kleine onderneming 
Berlijn 12 oktober 1995 
Antwoorden van de Europese Commissie op de voorstellen van de 
vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine ondernemingen 
-Q 
^ Dit document bevat de antwoorden van de Europese Commissie op de voorstellen die de 
vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine ondernemingen tijdens de 
voorbereidende colloquia, de ontmoetingen van deskundigen en de seminars van de 
Conferentie van Berlijn hebben ingediend. Het is gericht aan de Commissie en aan de 
overige Instellingen van de Gemeenschap, aan de Lid-Staten en aan de sector van het 
ambacht en de kleine ondernemingen. 
n.n. = gezien de huidige situatie van haar budgettaire en personele middelen wenst de 
Commissie geen verbintenissen aan te gaan met betrekking tot deze actie. 
HET AMBACHT EN DE KLEINE ONDERNEMINGEN IN HET COMMUNAUTAIRE BELEID 
Ie Algemene beleidslijn: Kennis van de economische rol van de sector 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de economische rol van 
de sector, voornamelijk met 
betrekking tot het scheppen 
van werkgelegenheid, 
aantonen door op Europees 
niveau vergelijkbare 
statistische analyses en 
specifieke studies te 
verrichten 
2. de nationale en Europese 
werkzaamheden op het 
gebied van economisch en 
sociaal onderzoek 
bevorderen de oprichting van een groep deskundigen-statistici van de 
nationale organisaties van hel ambacht, met als taak 
relevante statistische analyses te definiëren en te ontwerpen 
en deze in samenwerking met EUROSTAT uit te voeren 
het verrichten van themastudies met een Europese of 
nationale dimensie over thema's die in samenwerking met 
de organisaties van het ambacht en de Lid-Staten zijn 
vastgesteld 
de organisatie van een colloquium over het thema van de 
identificatie- en identiteitscriteria van het ambacht en de 
kleine ondernemingen in de Lid-Staten Deze groep zal in december 1995 voor het eerst bijeenkomen in 
het Istituto Tagliacarne te Rome. 
n.n. 
De Commissie is bereid een aanvraag om het organiseren van een 
colloquium op initiatief van het ambacht en de kleine onderneming 
te steunen. 
2e Algemene beleidslijn: Beoordeling van het effect van de communautaire wetgeving 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
rekening houden met de 
gevolgen van de 
communautaire wetgeving 
voor kleine en ambachtelijke 
bedrijven door deze uit 
administratief, juridisch en 
fiscaal oogpunt te 
onderzoeken en de 
administratieve taken van de 
ondernemingen in elke fase 
van hun activiteit te 
vereenvoudigen onderzoek naar het effect van de nieuwe Europese 
wetgeving op het ambacht en de kleine ondernemingen door 
de effectbeoordelingsprocedure systematisch tot het ambacht 
en de kleine ondernemingen uit te breiden 
de Europese organisaties van het ambacht laten deelnemen 
aan de comités voor administratieve vereenvoudiging en 
verbetering van het ondernemingsklimaat 
invoering van het principe van termijnverlenging en zelfs 
van gedeeltelijke of volledige vrijstelling van de kleinste 
ondernemingen van toepassing van de communautaire 
wetgeving in specifieke gevallen (lokale markt) of voor 
bepaalde beroepen vanwege de vereiste investeringen om 
zich aan de wetgeving aan te passen 
oprichting van een "Voorlichtings- en adviescentrum " dat 
de organisaties van het ambacht duidelijke informatie moet 
verstrekken over de Europese wetgeving en de omzetting 
ervan door de Lid-Staten Effectbeoordelingen worden hoofdzakelijk opgesteld voor kleine 
en middelgrote ondernemingen en in bijzonder belangrijke 
gevallen. Het is dus uitzonderlijk dat ambachtelijke en kleine 
bedrijven hiervoor in aanmerking komen. 
De UEAPME is als waarnemer toegelaten tot het door DG 
opgerichte Comité voor administratieve vereenvoudiging. :XIII 
Het principe van gedeeltelijke of volledige vrijstelling bij de 
toepassing van een richtlijn is niet altijd in het belang van 
ambachtelijke en kleine bedrijven, aangezien de consument vaak de 
produkten zoekt die de beste kwaliteit bieden. Het gebeurt ook dat 
de Lid-Staten een marge houden voor de aanpassing op nationaal 
niveau. 
n.n. 
-£ 
<x^ 3e Algemene beleidslijn: Versterking van de vertegenwoordigmg in de Europese Unie en verbetering van het imago van het ambacht 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. oprichting van een afdeling wijziging van het organisatieschema van DG XXIII De Commissie is voornemens het organisatieschema van DG XXIII 
ambacht en kleine binnenkort te wijzigen. 
ondernemingen binnen DG 
XXIII I 
2. oprichting van een Europese steun voor de oprichting van een studiegroep om de beleidslijnen De Commissie steunt de organisatie van een voorbereidend colloquium 
academie van het ambacht en de van de academie uit te stippelen over dit thema en wacht op het voorstel yan de UAPME betreffende de 
kleine ondernemingen, centrum oprichting van deze academie. 
voor informatie, uitwisseling 
van ervaring en overleg steun voor de organisatie van de voorbereidende werkzaamheden n.n. 
(ontmoetingen van deskundigen, proefacties enz.) en voor de 
oprichting van de academie 
3. het overleg tussen en de de hergroepering van de Europese vertegenwoordigende De Commissie is voorstander van een hergroepering van de Europese 
hergroepering van de organisaties aanmoedigen vertegenwoordigende organisaties om de representativiteit van de sector 
vertegenwoordigende naar buiten toe te vergroten. Een dergelijk initiatief kan echter alleen door 
organisaties bevorderen de organisaties zelf worden genomen. 
ontwikkeling, in het kader van LINGUA, van een programma voor Programma's van dit type bestonden in het kader van FORCE en 
taalkundige opleiding van het leidinggevend personeel van de LINGUA (actie III) en zijn eveneens mogelijk onder LEONARDO 
organisaties (deel III. l.b) 
ontwikkeling van de transnationale uitwisseling van leidinggevend n.n. 
personeel van de organisaties in de vorm van stages 
ontwikkeling van het systeem van "ontmoetingen van deskundigen Vóór de Conferentie van Berlijn werden vijf ontmoetingen van 
van het ambacht " over specifieke thema's en bevordering van de deskundigen over heel specifieke onderwerpen (verlichting van de lasten, 
uitwisseling van de beste werkwijzen toegang tot krediet, statistieken enz.) georganiseerd. DG XXIII is bereid 
dit type acties (technische normen, milieu, bakkers, budgetonderzoek 
huishoudens, beroepsopleiding enz.) binnen de grenzen van de 
beschikbare begrotingsmiddelen opnieuw te steunen. 
opstelling, in het kader van het LEONARDO-programma, van een Het LEONARDO-programma (deel II) kan steun verlenen voor het 
plan voor de opleiding van leidinggevend personeel, ontwerp van opleidingsplannen in een transnationaal kader op voorstel 
bedrijfsadviseurs en vertegenwoordigers van de organisaties van van een onderneming of ondernemersverbond. 
het ambacht, in Europese aangelegenheden 
toezien op een geregelde bijwerking van de "gids van de De bijwerking van de gids zal in 1996 worden aangevat. 
organisaties van het ambacht en de kleine ondernemingen " en 
[ deze tot de nieuwe Lid-Staten van de EU uitbreiden | 
4e Algemene beleidslijn: Raadpleging van de vertegenwoordigende organisaties van het ambacht en de kleine onderneming en integratie 
ervan in de sociale dialoog 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de Europese organisaties van Deze organisaties worden geraadpleegd bij de samenstelling van de 
het ambacht en de kleine groenboeken en witboeken die aan de opstelling van de juridische teksten 
ondernemingen inschakelen in voorafgaat. 
het proces van de opstelling van 
de communautaire teksten 
2. deelneming van de Europese In het kader van de officiële consultatie zijn de europese instellingen van 
organisaties van het ambacht en de sociale partners, de vertegenwoordigers van de ambacht en van de 
de kleine ondernemingen aan de kleine ondernemingen volledig betrokken. In haar mededeling over de 
adviescomités en werkgroepen tenuitvoerlegging van het Protocol over de sociale politiek (Com 600 fin 
op communautair niveau, met van 14.12.1993), rangschikt de Commissie het comité 
inbegrip van de sociale dialoog "UEAPME/EUROPMI en andere aangesloten organisaties" als een 
officieel te consulteren organisatie alvorens een eventueel voorstel over 
sociale zaken aan te nemen. 
In het kader van het permanente Comité van Tewerkstelling bestaat er een 
verbindingsconiité van werkgevers uitgenodigd op de vergaderingen 
waarvan UEAPME deel uitmaakt voor het ambacht en de kleine en 
middelgrote ondernemingen. De Commissie geeft haar ondersteuning aan 
de verschillende leden van dit verbindingscomité, UEAPME inbegrepen, 
opdat deze een voorbereidende vergadering kunnen houden die de plenaire 
I I vergadering van het Comité voorafgaat. 
o \ 5e Algemene beleidslijn: Deelneming aan de communautaire programma's 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. in de communautaire analyse van de deelneming van de kleine ondernemingen en hun DG XXIII zal vragen dat in alle evaluatieverslagen over de 
programma's rekening houden bemiddelende organisaties aan de communautaire programma's, communautaire programma's terdege rekening wordt gehouden met de 
met de specifieke kenmerken en met name in het kader van de opleidingsprogramma's, de deelneming van het MKB en het ambacht. 
behoeften van het ambacht, programma 's voor Onderzoek en Ontwikkeling, de 
eventueel door het verlenen van Structuurfondsen en de communautaire initiatiefprogramma 's 
prioritaire steun aan kleine 
ondernemingen 
2. verbetering van de overdracht van de communautaire informatie naar de regionale en n.n. ! 
informatie over de lokale structuren, met name door de oprichting van EIC's bij de I 
communautaire programma's nationale organisaties van het ambacht 
3. uitbreiding van het principe Met het ambacht en de kleine ondernemingen wordt rekening gehouden in 
van "uitvoerbaarheidspremies" de programma's die door DG XXIII worden uitgevoerd; wat de overige j 
om kleine ondernemingen communautaire programma's betreft, wordt het principe van de j 
gemakkelijker toegang te uitvoerbaarheidspremies voor het MKB op steeds ruimere schaal j 
verlenen tot de communautaire toegepast, voornamelijk op het gebied van onderzoek en technologische | 
programma's ontwikkeling. j 
4. de deelneming van de een aanbeveling richten aan de Lid-Staten Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel dient het initiatief door de 
organisaties van het ambacht en Lid-Staten te worden genomen. 
de kleine ondernemingen aan 
het beheer van de 
communautaire programma's 
op nationaal (nationale 
coördinatiecomités) en 
regionaal niveau aanmoedigen 
6e Algemene beleidslijn: Kennis en inachtneming van de bijzondere situatie van het ambacht en de kleine ondernemingen 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. ervoor zorgen dat organisatie van een Europees colloquium over kleine en De Commissie heeft steun verleend voor de organisatie van een 
gemakkelijker rekening kan ambachtelijke bedrijven in overzeese gebieden, om na te gaan met conferentie over dit thema op Martinique van 21 tot 23 september 1995. 
worden gehouden met kleine en welke middelen de lokale ontwikkeling en de buitenlandse handel 
ambachtelijke bedrijven die van deze bedrijven kunnen worden versterkt 
vanwege hun geografische 
verwijdering in een bijzondere 
situatie verkeren, met name de 
ondernemingen in ultraperifere 
regio's en overzeese gebieden 
2. versterking van het analyse van de situatie en van de opgedane ervaring, met name op n.n. 
onderdeel ambacht en kleine het gebied van samenwerking en opleiding 
ondernemingen in het 
mediterrane beleid van de organisatie van een Europees colloquium over het ambacht tussen Deze actie is voor 1996 gepland. 
Europese Unie de organisaties en ondernemingen van het gehele 
Middellandse-Zeegebied | 
^ 
BEROEPSOPLEIDING EN BU- EN NASCHOLING VAN AMBACHTSLIEDEN, BEDRIJFSLEIDERS EN ECHTGENOTEN-MEDEËIGENAARS 
Ie Algemene beleidslijn: Herwaardering van het leerlingstelsel en bevordering van de alternerende opleiding 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. kennis en uitwisseling van de uitvoering van een vergelijkende studie van de in de Lid-Staten Het CEDEFOP heeft een vergelijkende studie (titel: "Apprenticeship in 
bestaande systemen inzake van de EU bestaande systemen inzake alternerende opleiding the EU member states: a comparison") verricht van de leerlingstelsels in 
alternerende opleiding (CEDEFOP) de Lid-Staten (12), die eind juli 1995 beschikbaar zal zijn. 
2. het leerlingstelsel in de aanbeveling aan de Lid-Staten De Commissie sluit de bestudering van een dergelijke maatregel die nuttig 
wetteksten van alle Lid-Staten blijkt op communautair niveau, in het kader van een uitwisseling van de 
doen erkennen beste ervaringen niet uit. 
3. de samenwerking school- organisatie van ontmoetingen van deskundigen of werkgroepen Het CEDEFOP zal deze rol op initiatief van het ambacht kunnen 
onderneming bevorderen onder de verantwoordelijkheid van het CEDEFOP vervullen. 
financiering van de samenwerkingsacties school-onderneming in In het kader van het LEONARDO-programma werd een oproep tot het 
het kader van het LEONARDO-programma indienen van voorstellen gepubliceerd (PB C 128 van 24.5.1995) 
4. de uitwisseling van ervaring n.n. 
over het statuut van de jongeren 
tijdens de opleiding en dat van 
de leermeesters bevorderen 
5. een positief imago van het produktie via medefinanciering van een videofilm waarin de De procedure zal in 1996 worden aangevat, 
ambacht en de daardoor kwaliteiten van het ambacht en de daardoor geboden 
geboden carrièremogelijkheden carrièremogelijkheden worden aangetoond 
creëren bij de jongeren, hun 
familie en het onderwijzend 
personeel 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
6. de organisaties van het deelneming van de organisaties aan de adviescomités van de De UAPME werd toegelaten tot het adviescomité van het 
ambacht laten deelnemen aan communautaire programma 's, met name LEONARDO LEONARDO-programma. 
het beheer van de nationale en 
Europese mechanismen voor 
alternerende opleiding 
7. de samenwerking tussen oprichting van een werkgroep DG XXIII, DG XXII, DG V, n.n. 
opleidingscentra en de CEDEFOP, Europese organisaties van het ambacht 
uitwisseling van opleiders 
bevorderen ervoor zorgen dat daar in het LEONARDO-programma meer Het LEONARDO-programma houdt rekening met de uitwisseling van 
rekening mee wordt gehouden opleiders. 
8. vergelijkende studie van de bewijs van beroepsopleiding Van november 1993 tot februari 1995 werd een proefproject met 
algemene opleiding en de betrekking tot een "individuele portefeuille" uitgevoerd, zulks als gevolg 
beroepsopleiding met het oog van het idee van een "laissez-passer inzake beroepsopleiding" van de Raad 
op de wederzijdse erkenning en dat van een "Europees paspoort voor beroepsopleiding", zoals 
van deze opleidingen en de aanbevolen door het Europees Parlement en het ESC in hun adviezen over 
erkenning van de diploma's op het LEONARDO-programma. 
Europees niveau Daarbij zou de richtlijn 92/51/EEG betreffende een tweede algemeen 
systeem van erkenning van de professionele opleidingen de wederzijdse 
erkenning van deze opleidingen moeten vergemakkelijken. De 
Commissie overweegt het presenteren van een ontwerprichtlijn 
betreffende de beroepen die momenteel gedekt worden door de 
richtlijnen, "overgangsmaatregelen".genoemd. 
fc 
2e Algemene beleidslijn: Kwalificatie van de bedrijfsleiders en ontwikkeling van de bij- en nascholing 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1.1) de voor elke onderneming uitvoering door CEDEFOP van een specifieke analyse van de Het CEDEFOP heeft in 1990 een "Gids voor de opleiding van 
specifieke opleidingen, 2) de behoeften op deze verschillende gebieden, op basis van de bedrijfsleiders" opgesteld, maar is niet van plan deze bij te werken. 
algemene opleidingen van benaderingen van de nationale organisaties van het ambacht 
Europees belang, 3) de 
opleidingen van opleiders en uitvoering, in het kader van het LEONARDO-programma, van In het kader van de programma's LEONARDO (deel II) en LINGUA 
leermeesters, en 4) de experimentele en specifiek op de bedrijfsleiders van ambachtelijke komen de bedrijfsleiders van kleine en middelgrote ondernemingen voor 
ontwikkeling van de technieken ondernemingen gerichte opleidingsprogramma's, inclusief op dit type opleidingsactiviteiten in aanmerking. 
inzake afstandsopleiding en taalkundig gebied (LINGUA) 
computerondersteunde 
opleiding steun voor de toepassing van telematicahulpmiddelen voor Er werd een aanbesteding gehouden in het kader van de programma's 
opleiding, in de opleidingscentra en in de ondernemingen LEONARDO, ADAPT en Télématique. 
2. ontwikkeling van de uitvoering van een analyse van de beste werkwijzen en van de in n.n. 
opleiding van de de Lid-Staten lopende proefacties 
bedrij fsadv i seurs | 
^ 
\ 3e Algemene beleidslijn: Versterking van de uitwisseling van leerlingen en van de uitwisselingen na de leertijd 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. uitbreiding van de evaluatie van reeds uitgevoerde proefacties n.n. 
vakbekwaamheid van de 
toekomstige ondernemers of steun voor acties in het kader van de partnerschappen tussen Acties van dit type zijn mogelijk in het kader van het LEONARDO-
werknemers van de organisaties van het ambacht programma. 
ondernemingen 
op gang brengen van een gedachtenwisseling over het sociale n.n. 
statuut van de jonge stagiaire 
4e Algemene beleidslijn: Versterking van de deelneming aan de communautaire programma's 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de bedrijfsleiders van evaluatie en versterking van de deelneming van het ambacht aan In de beleidslijnen van het nieuwe LEONARDO-programma wordt 
ambachtelijke ondernemingen, de Europese opleidingsprogramma 's rekening gehouden met de bedrijfsleiders van ambachtelijke 
de echtgenoten-medeëigenaars ondernemingen, de echtgenoten-medeëigenaars en de leerlingen en 
en de jongeren opnemen in de gezellen. 
beleidslijnen van de 
programma's | 
5e Algemene beleidslijn: De economische en sociale rol van de echtgenoten-medeëigenaars ondersteunen 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. toelichting van de sociale rol een specifieke studie verrichten naar de economische betekenis van n.n. 
van de echtgenoten- de echtgenoten, hun juridische situatie en hun statuut 
medeëigenaars 
de beste reeds uitgevoerde nationale proefacties onderzoeken De Commissie heeft diverse soortgelijke acties ondersteund: organisatie 
van een colloquium over het thema "De situatie van de vrouwelijke mede­
ondernemers in het Europese MKB" op 25 en 26 oktober 1993 te Brussel, 
na afloop waarvan een gedetailleerd verslag over de 12 Lid-Staten werd 
opgesteld; conferentie over de vrouwelijke bedrijfsleiders en de 
meewerkende echtgenoten in maart 1994 te Thessaloniki; deelneming aan 
het Forum van 22 en 23 juni 1995 te Parijs over administratieve 
| I vereenvoudiging. 
2. steun voor de oprichting van opstelling van een gids van de organisaties van echtgenoten- De Commissie heeft er de voorkeur aan gegeven in eerste instantie de 
een Europees netwerk van de medeëigenaars opleidingsacties ten behoeve van de echtgenoten-medeëigenaars te 
organisaties ten behoeve van de inventariseren. In het kader van een in 1991 gehouden aanbesteding heeft 
echtgenoten-medeëigenaars de FEM een gids opgesteld van deze opleidingen in de 12 Lid-Staten. 
steun voor de oprichting van een Europees netwerk van De Commissie heeft daarover contact opgenomen met de UAPME. 
verenigingen van meewerkende echtgenoten ^__ 
3. de samenwerking tussen de daarmee rekening houden in het Europees kaderprogramma voor Deel II van het LEONARDO-programma voorziet in specifieke acties ten 
organisaties van echtgenoten- gelijke kansen of in het LEONARDO-programma behoeve van vrouwelijke bedrijfsleiders en meewerkende echtgenoten, 
medeëigenaars en de 
opleidingsinstituten bevorderen | 
6e Algemene beleidslijn: Verbetering van de kwalificatie van de echtgenoten-medeëigenaars 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
2. de opleiding van de de opleiding van de echtgenoten opnemen onder de prioriteiten In deel II van het LEONARDO-programma wordt met het thema van de 
echtgenoten bevorderen van het LEONARDO-programma opleiding van echtgenoten-medeëigenaars rekening gehouden. 
een experimenteel programma voor transnationale opleiding Deel II van het LEONARDO-programma staat dit type opleiding toe. 
uitwerken 
7e Algemene beleidslijn: Europees opleidingsbeleid ten behoeve van de kleine ondernemingen en het ambacht 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
de behoeften en prioriteiten van het ambacht opnemen in het kader De Commissie (DG XXII) heeft directe contacten met de 
van het programma "1996 - Europees jaar van de opleiding en het vertegenwoordigers van het ambacht en de kleine ondernemingen. 
onderwijs " en de organisaties van het ambacht en de kleine 
ondernemingen doen deelnemen aan de voorbereiding en 
uitvoering van dit programma 
VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN DE ONDERNEMINGEN 
Ie Algemene beleidsüjn: Steun voor de uit voering van het kwaliteitsbeleid; rekening houden met de bijzondere eisen die in de technische 
voorschriften aan de kleine ondernemingen worden gesteld 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
2. de nationale wetgevers en de 
certifïcatie-instellingen bewust 
maken van de gevolgen voor de 
kleine ondernemingen van de 
eisen in verband met de 
toepassing van de technische 
voorschriften en normen, met 
name op het gebied van de 
aanpassingskosten invoering van een effectbeoordeling voor de Europese normalisatie 
bestudering van de problemen van kleine en ambachtelijke 
bedrijven als gevolg van de toepassing van de normen 
verspreiding van de conclusies van Euromanagement -
normalisatie, certificatie, kwaliteit De Commissie heeft reeds gebruik gemaakt van effectbeoordelingen in het 
kader van technische richtlijnen. Wat de normen betreft, zij erop 
gewezen dat de Europese normalisatie-instanties autonoom werken. 
In het kader van het EUROMANAGEMENT-programma heeft de 
Commissie 850 ondernemingen aan een audit onderworpen. Het 
eindrapport van de Europese coördinator AFNOR zal eind 1995 worden 
gepubliceerd. 
3. de deelneming van de 
organisaties van kleine 
ondernemingen aan de 
normalisatie- en 
certificatiewerkzaamheden op 
zowel nationaal als 
communautair niveau 
bevorderen, met name via een 
bureau voor normalisatie acties van de Commissie bij de CEN 
steun voor een Europees bureau voor normalisatie t. b. v. het MKB 
en het ambacht, mogelijkheid tot deelneming aan de 
werkzaamheden van de Europese normalisatie-instituten De Commissie heeft de CEN herhaaldelijk gewezen op de noodzaak om 
de organisaties van het MKB en het ambacht aan de normalisatie- en 
certificatiewerkzaamheden te laten deelnemen. De CERN is bereid deze 
kwestie van deelneming te onderzoeken. 
De Commissie is bereid een Europese vereniging van het MKB en het 
ambacht voor normalisatie te steunen. Aan de oprichting van deze 
vereniging wordt momenteel gewerkt. 
oc 5. deskundigen van de bevordering, in het kader van de communautaire programma's, n.n. 
organisaties van het ambacht en van transnationale opleidingen in de organisaties van het ambacht 
de kleine ondernemingen °P bet gebied van Europese normalisatie, certificatie en kwaliteit 
opleiden op het gebied van 
normalisatie, certificatie en 
kwaliteit 
6. voorlichting en begeleiding uitvoering van een programma Euromanagement-Kwaliteit voor De Commissie hoopt dit programma uit te voeren, maar daarvoor dienen 
van de kleine ondernemingen het ambacht de begrotingskredieten te worden verhoogd. 
bij hun kwaliteitsbeleid 
uitwisseling van de beste werkwijzen inzake steun voor de De Commissie heeft reeds diverse desbetreffende evenementen gesteund 
verbetering van de kwaliteit in ambachtelijke bedrijven en zal dit soort acties blijven steunen. 
steun voor de realisatie en verspreiding van efficiënte Aanvragen om financiering voor dit soort acties kunnen aan de 
pedagogische hulpmiddelen voor voorlichting en zelfopleiding Commissie worden gericht in het kader van het LEONARDO-
j 1 programma. 
2e Algemene beleidslijn: Versnelling van de acties op het gebied van milieubescherming voor de ambachtelijke bedrijven 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de nationale en Europese de uitvoeringsbepalingen vereenvoudigen en codificeren De Commissie heeft de codificatiewerkzaamheden aangevat, 
regelgeving aanpassen aan de 
specifieke kenmerken van 
kleine en ambachtelijke 
bedrijven 
2. de nationale en Europese De Commissie zal overleg plegen met de particuliere sector en daar ook 
MKB-organisaties laten de verenigingen van het MKB en het ambacht bij betrekken, 
deelnemen aan de nationale en 
Europese werkzaamheden op 
het gebied van de regelgeving ___ 
3. de naleving van de uitbreiding, in het kader van de EIB en het EIF, van de Op verzoek van het Europees Parlement werd in 1995 een programma ten 
regelgeving door de investeringssteun voor de invoering van schone technologieën uitvoer gelegd over het thema, "groei en milieu"; hiermee is een bedrag 
onderneming vergemakkelijken j van 150 miljoen ecu aan mogelijke leningen gemoeid. 
1/0 4. de onderneming voorlichten m net kader van de communautaire programma 's de n.n. 
en begeleiden door nieuwe transnationale opleiding van deskundigen in de organisaties van 
hulpmiddelen ter beschikking te bet ambacht bevorderen 
stellen 
steun voor de realisatie en verspreiding van efficiënte De Commissie heeft de EIC's opgedragen een gids over het milieubeheer 
pedagogische hulpmiddelen voor voorlichting en zelfopleiding van de ondernemingen voor te bereiden. 
studie, op Europees niveau, van de in de Lid-Staten toegepaste n.n. 
methoden van steunverlening voor de invoering van 
milieu-instrumenten in ambachtelijke bedrijven en analyse van de 
beste werkwijzen 
steun voor de oprichting ten behoeve van het ambacht van centra n.n. 
voor hulpmiddelen en advies op het gebied van.het milieu 
steun voor de verwezenlijking van opleidings-en n.n. * 
kwalificatiemodules op het gebied van het milieu 
bij de milieu-audit rekening houden met de behoeften van kleine 
ondernemingen De Commissie zal steun verlenen om vijftig ondernemingen op te leiden 
in de milieu-audit-certificatie in het kader van het nieuwe programma 
uitvoering van een proefactie "EUROMANAGEMENT-Milieu'' ten EUROMANAGEMENT-Milieu. 
I behoeve van kleine en ambachtelijke bedrijven j 
3e Algemene beleidslijn: Ontwikkeling van het onderzoek, de technologieoverdracht en de innovatiesteun 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de bestaande situaties kennen analyse van de deelneming van kleine en ambachtelijke bedrijven Uit de werkzaamheden ter voorbereiding van de Conferentie van Berlijn 
aan de Europese programma 's voor onderzoek en technologische en de studies van de Commissie is gebleken dat kleine ondernemingen 
ontwikkeling slechts bij wijze van uitzondering aan de communautaire programma's 
I | voor onderzoek en ontwikkeling deelnemen. 
F 2. de overdracht van verspreiding van een gids over de centra voor In het kader van SPRINT heeft de Commissie een gids gepubliceerd over 
technologie op sectorieel en technologieoverdracht de centra voor technologieoverdracht, 
geografisch niveau en de 
toegang tot geavanceerde ondersteuning van de deelneming van kleine ondernemingen aan Uit de studies van de Commissie is gebleken dat kleine en ambachtelijke 
technologie bevorderen bet 4e communautaire OTO-programma bedrijven slechts bij wijze van uitzondering aan de communautaire 
_____ programma's, waaronder het 4e OTO-programma, deelnemen. 
4e Algemene beleidslijn: Versterking van de samenwerking tussen odernemingen 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. analyse van specifieke ontmoeting van deskundigen van de nationale organisaties Zo nodig ontmoet de Commissie de deskundigen van de nationale 
problemen organisaties van het ambacht. 
2. verbetering van de deelneming van de ambachtelijke bedrijven aan de Tijdens de EUROPARTEN ARIAT-ontmoeting van 20 en 21 maart 1995 
communautaire samenwerkingsontmoetingen in het kader van in Dortmund kwam 1 /3 van de ondernemingen-exposanten uit de 
samenwerkingsinstrumenten ten EUROPARTENARIAT ambachtelijke sector. 
behoeve van kleine 
ondernemingen bevordering van de ontwikkeling van INTERPRISE-ambacht, met Er hebben reeds INTERPRISE-acties ten behoeve van het ambacht 
name in grensoverschrijdende regio's plaatsgevonden en deze zullen worden voortgezet. 
ondersteuning van experimentele samenwerkingsprojecten ten De Commissie is begonnen met de uitvoering van een 
behoeve van het ambacht samenwerkingsprogramma ten behoeve van de ambachtelijke bedrijven 
via hun intermediairs. 
3. bevordering van ondersteuning van de gezamenlijke deelneming van n.n. 
gezamenlijke verkoop- (gidsen, ambachtslieden uit ten minste 3 Lid-Staten aan beurzen en 
centrale verkoopbureaus, tentoonstellingen 
gezamenlijke deelneming aan 
beurzen en tentoonstellingen) 
en aankoopacties | j 
5e Algemene beleidslijn: Aanmoediging tot het gebruik van artistiek of professioneel design 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de opleiding en het opstelling van een gids van de organisaties die gespecialiseerd In het kader van het SPRINT-programma heeft de Commissie een gids 
onderwijs in design bevorderen zijn in opleiding in en advies over industriële vormgeving over dit thema opgesteld. 
steun voor het ontwerp en de verspreiding van opleidingsmodules De Commissie verwacht van iedereen voorstellen in deze zin. 
in het kader van het LEONARDO-programma 
2. organisatie van een Europese steun voor een groep van deskundigen om er het principe van vast De Commissie heeft financiële steun toegekend, 
prijs van het ambachtelijk te stellen 
design en het kunstambacht 
uitvoering van een proefproject De Commissie wenst van de betrokken organisaties een voorstel voor een 
gemeenschappelijke evaluatie te ontvangen. _^ 
6e Algemene beleidslijn: Steun bij de oprichting en overdracht van ondernemingen 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de specifieke situatie en uitwisseling van de beste ervaringen inzake steun bij de In het kader van het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB 
behoeften van kleine en oprichting/overdracht en de ambachtelijke sector heeft de Commissie op 7 december 1994 een 
ambachtelijke bedrijven kennen aanbeveling goedgekeurd inzake de overdracht van kleine en middelgrote 
ondernemingen en ambachtelijke bedrijven en zal hierover op 16 en 17 
november 1995 een forum organiseren in Madrid. 
2. verbetering van de opleiding ondersteuning in de communautaire programma's van de 
vóór de oprichting of opleiding vóór de oprichting of overdracht Het LEONARDO-programma voorziet in de mogelijkheid van 
overdracht steunverlening aan bedrijfsleiders en oprichters van ondernemingen. 
de oprichters van ondernemingen tot deelneming aan een 
voorafgaande opleiding aanmoedigen j 
f* 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
3. verbetering van de 
voorwaarden voor de 
oprichting van een 
onderneming identificatie van de administratieve moeilijkheden in verband met 
de oprichtingsformaliteiten 
de oprichting bevorderen van centra die deze formaliteiten voor de 
ondernemingen vervullen 
uitwisseling van de beste ervaringen via conferenties 
uitvoering van een proefactie met het oog op het bijeenbrengen 
van externe fondsen voor steunverlening bij het opstarten van 
kleine ondernemingen 
versterking van de Europese programma's voor steunverlening bij 
de oprichting van ondernemingen door vrouwen De Commissie heeft steun verleend voor de organisatie op 19 en 20 juni 
1995 in Parijs van een forum over administratieve vereenvoudiging. 
Zulke centra bestaan in de gebieden die onder de structurele fondsen 
vallen. 
De Commissie verleent steun voor en neemt deel aan conferenties over 
deze onderwerpen. 
De Commissie is in 1989 begonnen met de uitvoering van een 
proefprogramma "startkapitaal" en steunt, via de structuurfondsen, en 
meer bepaald door de tussenkomst van het netwerk van de EC BIC's. de 
oprichting van talrijke startersfondsen. De EC BIC's verlenen hulp onder 
de vorm van raadgeving en geïntegreerde steun aan de oprichters van 
ondernemingen in de gebieden die genieten van deze communautaire 
programma's. 
4. verbetering van de 
voorwaarden voor de 
overdracht van ondernemingen identificatie van de negatieve factoren die de overdracht 
belemmeren: rapport en aanbeveling 
analyse van de beste, in de Lid-Staten toegepaste werkwijzen De Commissie zal een aanbeveling in deze zin aan de Raad voorleggen 
De Commissie heeft in 1994 een seminar georganiseerd over dit 
onderwerp dat ook tijdens het forum over administratieve 
vereenvoudiging van 19 en 20 juni 1995 in Parijs aan bod is gekomen. 
FINANCIERING EN TOEGANG TOT KREDIET 
Ie Algemene beleidslijn: Kennis van de specieke situatie van de kleine ondernemingen en het ambacht, inclusief die van vrouwelijke 
bedrijfsleiders, op het gebied van financiering en toegang tot krediet 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
Opstelling van een mededeling over 
de uitwisseling van de beste ervaringen inzake opleiding De Commissie heeft in november 1993 een mededeling gedaan over het 
in het financiële beheer van ondernemingen probleem van de financiering van het MKB, die zij in september 1995 zal 
de toegang tot krediet op nationaal en Europees niveau completeren met een mededeling over met name de kapitaalmarkten voor 
snelgroeiende ondernemingen. 
de versterking van de eigen middelen De Commissie zal vóór eind 1995 een mededeling doen over de 
- de overige vormen van financiering kapitaalmarkten voor snelgroeiende ondernemingen. 
2e Algemene beleidslijn: Versterking van het partnerschap bank/onderneming 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. bevordering van de steun voor een werkgroep van de betrokken sectoren om de te De Commissie steunt de "Ronde Tafel van prominenten uit de 
samenwerking bank- nemen pralaische maatregelen voor te stellen banksector", waaraan vertegenwoordigers van 15 banken en 7 
onderneming MKB-organisaties deelnemen en die belast is met het indienen van 
voorstellen in deze zin. 
2. bevordering van de studie en analyse van de in de Lid-Staten bestaande systemen De Commissie verwacht van de particuliere sector een voorstel met 
oprichting en ontwikkeling van betrekking tot deze centra. 
beheerscentra en centra voor 
financiële en boekhoudkundige 
formaliteiten . 
£ 
3e Algemene beleidslijn: De kleine ondernemingen aangepaste fmancieringsprodukten en -voorwaarden aanbieden 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de onderlinge waarborg oprichting van onderlinge-waarborgsystemen in de landen waar De Commissie heeft de oprichting gesteund van de Europese Vereniging 
ontwikkelen deze nog niet bestaan, in de vorm van een partnerschap tussen van onderlinge-waarborgmaatschappijen, die op haar beurt de oprichting 
beroepsbeoefenaars, banken, overheid en Europese Instellingen van SCM in Portugal heeft gesteund en deze actie thans in Griekenland 
herhaalt. 
2. rekening houden met de de EIB en het EIF op de investering van normatieve aard richten In het kader van de proefactie "Groei en milieu" heeft de Commissie de 
specifieke kenmerken en lasten interventie van het EIF geleid in de richting van het verschaffen van 
van de kleine ondernemingen in garanties aan bancaire tussenorganisaties voor het verlenen van leningen 
het kader van de financiële aan ondernemingen tot 50 medewerkers die investeringen doen voor een 
instrumenten toewijzing van globale kredieten aan financiële instellingen of schoner milieu en met name voor de aankoop van schone technologieën. 
waarborgmaatschappijen om "'microleningen " aan eenmanszaken 
te kunnen ondersteunen In het kader van de acties van de EIB worden globale leningen toegekend 
voor een bedrag van 2 à 3 miljard ecu per jaar. In 1994/95 werd in het 
kader van een proefactie 1 miljard ecu aan rentesubsidies toegekend op 
werkgelegenheidsscheppende investeringen in het MKB. 
GRENSGEBIEDEN 
le Algemene beleidslijn: Verbetering van de procedures in verband met de formaliteiten bij grensoverschrijdende activiteiten 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. analyse van de bestaande opstelling door de Commissie van een verslag over de lasten en De Commissie zal in 1996 een volledig verslag indienen over de 
lasten en hinderpalen van moeilijkheden waarmee kleine ondernemingen in grensgebieden totstandbrenging van de interne markt en de eventuele hinderpalen voor 
technische aard worden geconfronteerd de voltooiing ervan. 
2. voortzetting van de oprichting, op het niveau van de Commissie, van een "centrum In principe moeten de geschillen op bilateraal niveau worden geregeld, 
werkzaamheden op het gebied van beroep " voor de afhandeling van geschillen die niet op lokaal Niettemin hebben de ondernemingen de mogelijkheid klachten in te 
van administratieve, technische, niveau kunnen worden geregeld en die verband houden met de dienen bij het Secretariaat-generaal van de Commissie. 
juridische en fiscale door de kleine ondernemingen ondervonden lasten en hinderpalen 
vereenvoudiging en 
deregulering om een echte bevordering van de oprichting van discussiegroepen voor de n.n. 
vrijheid van transnationale grensgebieden, om de belemmeringen van de concurrentie tussen 
dienstverlening tot stand te lokale ondernemingen en ondernemingen in het buurland te 
kunnen brengen onderzoeken en proefacties op te zetten voor bijstand bij het 
overleg (ontmoetingsdagen) (INTERREG) 
bevordering van de oprichting van centra die de ondernemingen Als gevolg van een aanbesteding steunt de Commissie de oprichting van 
adviseren of voor hen formaliteiten, inclusief fiscale formaliteiten, zes "centra voor formaliteiten" naast het reeds bestaande centrum. 
vervullen 
4. bespoediging van de De Commissie is daar uiteraard voorstander van en zet haar studie over de 
werkzaamheden met het oog op praktische uitvoering ervan voort. 
de invoering van een definitief 
stelsel van BTW-heffing in het 
land van oorsprong ] | 
'\ 
^ 2e Algemene beleidslijn: Verbetering van het ondernemingsklimaat 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. verbetering van de steun, in het kader van het INTERREG-programma, voor de n.n. 
voorlichting van de opstelling van brochures en documenten met transregionale 
ondememigen over de informatie ten behoeve van de ambachtelijke bedrijven 
voorwaarden voor de 
uitoefening van hun activiteit in 
het aangrenzende land, alsmede 
uitbreiding van de kennis van 
de markten en 
ontwikkelingsmogelijkheden en 
steun voor de vertaling van 
relevante regelgeving in de taal 
van het buurland 
2. de ontmoetingen tussen ontmoetingen van het type "INTERPRISE'' of volgens aanverwante Het Vademecum van het INTERPRISE-programma voorziet in een 
partners om formules tussen 2 grensregio 's en niet uitsluitend tussen 3 deelneming van ten minste drie partners uit drie verschillende Lid-Staten. 
grensoverschrijdende Lid-Staten toestaan 
informatie uit te wisselen en de 
samenwerking tussen opstelling van een steunprogramma voor de directe samenwerking De Commissie heeft in 1994 een programma gelanceerd voor het MKB 
ondernemingen bevorderen tussen 2 ondernemingen, waardoor de mogelijkheid wordt met betrekking tot de samenwerking tussen ambachtelijke bedrijven en 
geboden defollow-up te ondersteunen van projecten voor andere partners, alsmede een ander programma voor onderzoek en 
commerciële en technische samenwerking en voor onderzoek en technologische ontwikkeling, dat specifiek gericht is op de kleine 
ontwikkeling ondernemingen. 
3. opstelling van in het kader van het LEONARDO-programma voorrang verlenen Deze actie is mogelijk in het kader van het LEONARDO-programma 
opleidingsprogramma's die aan de transregionale opleiding (deel I, II of III). 
aangepast zijn aan de 
grensoverschrijdende activiteit 
en gebaseerd zijn op de 
taalkundige, economische en 
culturele aspecten 
4. steun voor de samenwerking n.n. 
tussen de organisaties van 
echtgenoten-medeëigenaars in 
aangrenzende regio's | | 
5. steun voor de uitwisseling 
van leerlingen tussen 
ondernemingen in 
grensgebieden steun van het LEONARDO-programma De Commissie steunt de uitwisseling van leerlingen tussen ondernemingen 
in het kader van het LEONARDO-prognunma. 
3e Algemene beleidslijn: Begeleiding van de bedrijfsleider 
Richtsnoer 
1. ontwikkeling van de 
transregionale structuren voor 
begeleiding van de kleine 
ondernemingen van de 
particuliere sector Voorgestelde acties 
ontwikkeling en versterking van de initiatieven van de Commissie 
inzake steun voor de oprichting van grensoverschrijdende bureaus 
steun voor het opzetten van een netwerk van deze 
grensoverschrijdende bureaus 
deze grensoverschrijdende bureaus toekomstperspectieven bieden 
op middellange en lange termijn 
in het kader van het LEONARDO-programma de mogelijkheid 
bieden voor opleidingsacties in grensoverschrijdende activiteiten 
ten behoeve van de bedrijfsadviseurs Antwoord van de Commissie 
n.n. 
n.n. 
De Commissie staat zeer positief tegenover de grensoverschrijdende 
bureaus, ook al kan zij moeilijk nieuwe acties op gang brengen; de regel 
die wordt toegepast, is het principe van een geleidelijke vermindering van 
de steun van de Commissie na afloop van de startfase, ten einde de 
grensoverschrijdende bureaus te stimuleren om op middellange termijn 
levensvatbaar te zijn. 
2. bevordering van de opleiding 
van grensoverschrijdende 
economische adviseurs In het kader van het LEONARDO-programma kan steun worden verleend 
voor het ontwerp van innovatieve hulpmiddelen en voor de verspreiding 
ervan. 
SAMENWERKING MET MIDDEN- EN OOST-EUROPA 
'S Ie Algemene beleidslijn: Kennis van de situatie van de kleine ondernemingen in de LMOE 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
sociaal-economische analyse uitvoering van een studie die juridische en economische gegevens Sinds de openstelling van de LMOE voor de markteconomie heeft de 
van de situatie en de behoeften verstrekt over de situatie, de rol en de financiële behoeften van de Commissie een studie over dit thema medegefinancierd; voorts zal de 
kleine ondernemingen organisatie die met de Europese Waaraemingspost voor het MKB is belast 
(EIM), enquêteren naar de over het MKB in de LMOE beschikbare 
gegevens, opdat deze referenties een nuttige aanvulling kunnen vormen op 
de Europese Waamemingspost voor het MKB. 
2e Algemene beleidslijn: Kennis van de vertegenwoordigende lokale organisaties en steun voor de ontwikkeling ervan 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
steun voor het opzetten van de identificatie van de bestaande organisaties n.n. 
begeleidende structuren 
(kamers van ondernemingen, steun voor de samenwerking en de samenwerkingsverbanden met Het COOPME-programma, dat in het kader van PHARE wordt 
van ambacht), beheerd door de de kamers van ambacht en de beroepsorganisaties van de EU, met gefinancierd, voorziet in deze acties op het gebied van samenwerking en 
ondernemingen, en name via uitwisselings- en opleidingsprogramma 's voor het samenwerkingsverbanden. 
ondersteuning van hun acties leidinggevend personeel en de adviseurs 
financiële steun voor de acties van de organisaties Enkele acties werden door de Commissie gefinancierd. 
steun voor het detacheren van leidinggevend personeel van n.n. 
EU-organisaties met het oog op de oprichting van soortgelijke 
organisaties in de LMOE 
3e Algemene beleidslijn: De uitwerking van beleidslijnen op nationaal of regionaal niveau ten behoeve van het ambacht en de kleine 
ondernemingen bevorderen 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
de overheid helpen bij het voorlichting/opleiding van de administratieve verantwoordelijken De Commissie neemt een aantal administratieve verantwoordelijken uit 
nemen van maatregelen ten van de LMOE, met name via uitwisselingsprogramma 's tussen deze landen op in haar diensten die met het ambacht en het MKB zijn 
behoeve van de ontwikkeling Europese en nationale overheden belast, maar het PHARE-programma heeft geen specifiek deel voor het 
van het ambacht en de kleine ambacht. 
ondernemingen | | 
4e Algemene beleidslijn: Bevordering van de ontwikkeling van ambachtelijke en kleine bedrijven 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. organisatie van specifieke 
programma's voor opleiding ter 
plaatse financiering van de experimentele programma's voor voortgezette 
opleiding van de ambachtelijke bedrijven op gebieden zoals 
technologische ontwikkeling, financieel en boekhoudkundig beheer 
en marketing 
opzetten van een experimenteel programma voor de opleiding van 
de echtgenoten, van taaiopleidingsprogramma's voor 
bedrijfsadviseurs en bedrijfsleiders, van opleidingsprogramma's 
voor opleiders en van experimentele programma's voor 
alternerende opleiding; uitvoering van al deze programma 's in het 
kader van PHARE en TACIS en in partnerschap met de 
organisaties van de EU n.n. 
Dergelijke acties bestaan reeds in de meeste LMOE; de Commissie is 
voornemens een aantal aanvullende acties uit te voeren, op voorwaarde 
evenwel dat de begrotingskredieten worden verhoogd. 
^> 2. bevordering van de 
commerciële en technologische 
samenwerking tussen 
ambachtelijke bedrijven opstelling, in het kader van PHARE en TACIS, van een 
experimenteel programma voor geïndividualiseerde steun aan de 
ondernemingen. via partnerschappen tussen EU- en 
LMOE-organisaties, door detachering van deskundigen van de 
kamers van ambacht uit de Lid-Staten van de EU 
financiële steun voor de deelneming van ambachtelijke bedrijven 
uit de LMOE aan de vakbeurzen van de EU 
financiering van de samenwerkingsacties tussen ondernemingen, 
met name via INTERPRISE en JOPP 
opzetten met de betrokken organisaties van een netwerk voor het 
zoeken van partners en steun voor samenwerkingsacties tussen 
ondernemingen In het kader van het PHARE-programma organiseert de UAPME 
programma's voor uitwisseling en detachering van deskundigen uit de 
Europese Unie. 
De Commissie heeft programma's voor exportbevordering opgesteld ter 
completering van de nationale programma's. 
De Commissie heeft een actie in deze zin opgezet. 
^ 3. toezien op de specifieke oprichting van bureaus voor grensoverschijdende ontwikkeling n.n. 
ontwikkeling van de tussen de organisaties van het ambacht en de kleine 
ambachtelijke bedrijven in de ondernemingen van de betrokken regio 's 
regio's die aan de Lid-Staten 
van de EU grenzen steun voor experimentele samenwerkingsacties, met name door de n.n. 
organisatie van partnerschapsbeurzen, transregionale 
tentoonstellingen en ontmoetingen tussen ondernemingen (PHARE 
en INTERREG) 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
4. verbetering van het organisatie van een werkgroep van bankdeskundigen en n.n. 
financiële klimaat van de vertegenwoordigers van de organisaties van het ambacht en de 
ondernemingen kleine ondernemingen van de EU en de LMOE 
bevordering van de oprichting van een onderlinge-waarborg- en De Commissie wenst de oprichting ervan te bevorderen en heeft een 
risicokapitaal(startkapitaal)fonds proefactie voor risicokapitaal in Hongarije gesteund. 
ontwikkeling van "microleningen " in het kader van PHARE en Dit soort leningen bestaat al in Hongarije en wordt in Roemenië en 
TACIS I Bulgarije bestudeerd. 
5e Algemene beleidslijn: Herstructurering van de procedures PHARE - TACIS 
Richtsnoer Voorgestelde acties Antwoord van de Commissie 
1. de acties in het kader van de - de vertegenwoordigende organisaties van de LMOE nauwer n.n.. 
programma's PHARE en betrekken bij de keuze en de uitvoering van de maatregelen 
TACIS nog meer openstellen 
voor de organisaties van het - directe toekenning van de communautaire middelen aan de Het PHARE-programma voorziet niet in dit soort acties, zelfs niet in 
ambacht en de kleine organisaties met het oog op een autonoom beheer geval van oproepen tot het indienen van voorstellen; in het kader van het 
ondernemingen COOPME-programma is, met het oog op het behoud van duidelijke en 
transparante criteria, een direct akkoord mogelijk tussen de verenigingen 
(zoals de Europese kamers van koophandel) en vervolgens met hun leden. 
2. versterking van de De Commissie is daar voorstander van. 
coördinatie russen de 
communautaire en nationale 
instrumenten ( 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 502 def. 
DOCUMENTEN 
NL 08 04 
Catalogusnummer : CB-CO-95-544-NL-C 
ISBN 92-77-94707-1 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg