lD.^91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen ^r.GlOB^ 
Advies over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een communautair 
actieprogramma voor de beroepsopleiding van douaneambtenaren 
^Arr^AEÜ^programma^ 
^IBGlu^BO^ 
De Raad van de EuropeseGemeenschappenheeft op leó januari 1991 besloten, overeenkomstig 
artikellt^AvanhetVerdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
het Economisch en sociaal Gomité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De werkzaamheden van het Gomité ter zake zijn voorbereid door de Afdeling voor sociale 
aangelegenheden, gezinsvraagstukken,onderwijs en cultuur, die haar advies opl^ februari 
1991 heeft goedgekeurd Kapporteur was de heer K.A^üller. 
1-let Economisch en sociaal Gomité heeft tijdens zijn ^^e zitting ^vergadering van^februari 
1991^ het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
Aiet het oog op de verwezenlijking van de interne 
markt wordtde doelstelling vanhet^ATPrlAEU^ 
programma zonder meer toegejuicht. ^letGomité gaat 
in principe met het voorstel akkoord, maar wijst op de 
volgende problemen die zich bij de uitvoering van het 
programma kunnen voordoend 
L Algemene opmerkingen 
Douaneambtenaren vanalledienstgraden moeten — 
zo zij zulks wensen — van dit programma gebruik 
kunnen maken en een voldoende taalopleiding ontD 
vangen. 
PtetGomité betwijfelt of het geplande aantal vanl^OO 
uit te wisselen ambtenaren wel voldoende is om de 
vastgelegde doelstellingentekunnenbereiken.r^et is 
wenselijk dat dit aantal wordt opgetrokken. 
^. Bijzondere opmerkingen 
Douaneambtenaren kunnen alleen efficiënt in een an 
dere lidstaat meedraaien, indien zij de taal van het 
gastland voldoende beheersen. Daarom moeten de voor 
het programma geselecteerde ambtenaren,voor zover 
zij de taal van het gastland niet al goed beheersen, kort 
vóór de uitwisseling een taalcursus aangeboden krijgen 
die hen in staat stelt, actief deel te nemen aan het werk 
van de douanedienst waar zij zijn geplaatst. Aangezien 
de Gommissie het zeer belangrijk vindt dat alle lidD 
staten aan de uitwisseling van ambtenaren deelnemen, 
zal voor een volledige opleiding in sommige GemeenD 
schapstalen moeten worden gezorgd. 
Voorde minder gesproken Gemeenschapstalen, met 
name Deens, Nederlands, Portugees en Grieks, zou de 
Gommissie door de lidstaten gefinancierde taaL 
cursussen moeten organiseren, die toegankelijk zijn 
voor ambtenaren uit alle lidstaten. 
d^8^CMv^^t t^L^St^ ^. ^e^^o^^^^^^^r^^B^e^^^^e^^^^ 
In vele lidstaten kunnen uitgewisselde ambtenaren niet 
onbeperkt dezelfde bevoegdheden uitoefenen als de 
douaneambtenaren van het gastland, omdat nationale 
wettelijke of grondwettelijke bepalingen dit onmogelijk 
maken ^b.v.artikelóB^,lid ^, van de Duitse Grondwet, 
hoewel in het voorstel bepaald wordt dat de bevoegde 
heden ook kunnen worden beperkt, moet gevreesd wor 
den dat om bovengenoemde redenen uitgebreid van 
deze mogelijkheid gebruik zal moeten worden gemaakt. 
De Gommissie heeft nog de neiging, nationale oplost 
singen te laten prevaleren. Een uniforme regeling is 
echter alleen mogelijk, indien de Gemeenschap al-
gemeen bindende voorschriften invoert. 
momenteel kan nog niet worden vastgesteld welk aan­
sprakelijkheidsrisico uitgewisselde ambtenaren bij uit^ 
oefening van hun functie in een andere lid-staat dragen. 
De in artikels, lid^, voorgestelderegeling is in dit 
opzicht niet bevredigend.Gelijkschakeling met natio-
naleambtenaren in geval van verhaalsaansprakelijkheid 
zou kunnen betekenen dat de uitgewisselde ambtenaar 
een zwakkere positie krijgt dan wanneer hijinzijn eigen 
nationaledienstzou werken. Ditzouproblemenkunnen 
opleveren vanuit het oogpunt van de zorgplicht van 
de overheid. Daarom is de Gommissie verzocht, de 
nationale aansprakelijkheidsregelingen te laten gelden. 
Gf zij dit ook gedaan heeft, is tot nu toe niet bekend. 
De Gommissie zou ervoor kunnen zorgen dat in geval 
van minder gunstige regelingen een compensatie­
verzekering wordt geboden.ln ieder geval zouden de 
deelnemers ^eventueel per circulaire^ingelicht moeten 
worden over de verschillen tussen de nationale aan­
sprakelijkheidsregelingen. De Gommissie zou een over­
zicht moeten opstellen van de specifieke kenmerken van 
de aansprakelijkheidsregelingen waarop de uitgewis­
selde ambtenaren moeten letten. Alleen de Gommissie 
kan nl. sneleengoedoverzichtvan de verschillende 
nationale regelingen krijgen. 
De ambtenaar die in het kader van het geplande uitwis­
selingsprogramma zijn functie in een ander land van de 
Gemeenschap uitoefent, mag in ieder geval geen grotere 
Nr. C 102/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 18. 4. 91 
burgerlijke aansprakelijkheid dragen dan in vergelijk­
bare omstandigheden in zijn eigen land het geval zou 
zijn. 
Anders zouden de meeste ambtenaren wellicht nl. wei­
nig voor deelneming aan dit programma voelen. 
De oplossing moet eerder worden gezocht in een rege­
ling waarbij ambtenaren die aan een uitwisselingspro­
gramma deelnemen, ten minste dezelfde behandeling 
genieten als in eigen land. 
2.4. Strafrechtelijke bijzonderheden 
De rechtspositie van douane-ambtenaren ten opzichte 
van de douanediensten is van land tot land verschillend. 
Indien uitgewisselde ambtenaren hun functie uitoefenen 
zonder te weten welke handelingen in het gastland 
strafbaar zijn, kan dit voor hen strafrechtelijke gevolgen 
hebben. Om bovengenoemde redenen is het ook hier 
de taak van de Commissie, over deze kwestie (evenals 
de onder 2.3 genoemde) informatie te verstrekken. 
2.5. Sociale aspecten 
De totstandkoming van de interne markt, waarin geen 
douanecontrole aan de binnengrenzen meer wordt uit­
geoefend, zal voor vele douane-ambtenaren ingrijpende 
sociale gevolgen hebben. 
Hoewel douane-ambtenaren vanwege hun status in het 
algemeen niet ontslagen kunnen worden, moeten velen 
als gevolg van het wegvallen van de binnengrenzen naar 
andere, vaak ver weg gelegen douanediensten worden 
overgeplaatst, of volledig nieuwe functies gaan ver­
vullen. 
Dit heeft ernstige sociale gevolgen, omdat het met veel 
moeite verworven eigen huis moet worden opgegeven, 
gezinsleden hun arbeidsplaats verliezen en ook de per­
soonlijke contacten en familierelaties niet meer kunnen 
worden onderhouden. 
Het voorstel voor een besluit van de Raad tot 
vaststelling van een communautair actieprogramma 
voor de beroepsopleiding van douane-ambtenaren 
(MATTHAEUS) biedt de mogelijkheid, op deze gevol­
gen te wijzen, zodat de Commissie samen met de natio­
nale overheden naar sociaal aanvaardbare oplossingen 
voor de betrokken douane-ambtenaren kan zoeken en 
Gedaan te Brussel, 27 februari 1991. erop toeziet dat de door deze ontwikkelingen getroffen 
ambtenaren een billijke schadeloosstelling krijgen wan­
neer zij gedwongen worden overgeplaatst. Alleen met 
tevreden douane-ambtenaren zullen de talrijke bestaan­
de problemen kunnen worden opgelost. 
2.6. Deelneming van vakbonden en beroepsvere­
nigingen 
Het Comité vindt dat de vakbonden, het Europese 
vakbondscomité voor de politieke diensten en de be­
roepsverenigingen die de douane-ambtenaren vertegen­
woordigen nauw betrokken moeten worden bij de uit­
werking en de ontwikkeling van het actieprogramma 
MATTHAEUS en bij de verdere uitbouw van de admi­
nistratieve infrastructuren van de Europese douane. 
Hun deelname vormt een onderdeel van de Europese 
sociale dialoog. 
2.7. Bij- en omscholing van met de douane verwante 
beroepsgroepen 
Het Comité verzoekt de Commissie het nodige te onder­
nemen om ervoor te zorgen dat ook bedrijven die bij 
de douanebehandeling betrokken zijn, zoals b.v. expe­
ditiebedrijven en douane-agentschappen, goed voorbe­
reid zijn, zodat de douane-unie probleemloos kan func­
tioneren. 
Voor medewerkers van dergelijke bedrijven, die hun 
arbeidsplaats verliezen, moeten passende omscholings-
mogelijkheden worden geschapen, die door de lid-staten 
of het Europees Sociaal Fonds dienen te worden gefi­
nancierd. 
3. Slotopmerking 
Het Comité beschouwt het MATTHAEUS-programma 
als een uitstekende eerste etappe op weg naar een Eu­
ropese beroepsopleiding voor douane-ambtenaren. Dit 
initiatief vormt een concrete maatregel die aansluit bij 
de richtsnoeren die de Commissie in haar mededeling 
aan de Raad inzake de douane-unie heeft geformuleerd. 
Het mag niet bij deze ene etappe blijven, en op vrij 
korte termijn zou er al een „Europees Centrum voor 
de opleiding van douane-ambtenaren" moeten worden 
opgericht, die het sluitstuk zou zijn van de nationale 
opleidingsstelsels. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN