MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

over de uitvoering van Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad

(verordening officiële controles)

(2022/C 467/02)

Deze mededeling van de Commissie dient ter ondersteuning van de nationale autoriteiten bij de toepassing van Verordening (EU) 2017/625. Alleen het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd om het Unierecht bindend uit te leggen.

Inhoudsopgave

AFKORTINGEN 4

INLEIDING 4

1 TITEL I — ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES 5

1.1 Officiële controles en andere officiële activiteiten (artikel 2 VOC) 5

2 TITEL II — OFFICIËLE CONTROLES EN ANDERE OFFICIËLE ACTIVITEITEN IN DE LIDSTATEN 13

2.1 Hoofdstuk III — Delegatie van bepaalde taken van de bevoegde autoriteiten 13

2.1.1 Voorwaarden voor de delegatie van bepaalde taken in verband met officiële controles 13

2.2 Hoofdstuk IV — Bemonstering, analyses, tests en diagnoses 14

2.2.1 Toe te passen methoden voor bemonstering, analyses, tests en diagnoses (artikel 34 VOC) 14

2.2.2 Advies van een tweede deskundige (artikel 35 VOC) 18

2.2.3 Officiële laboratoria (artikelen 37 tot en met 42 VOC) 21

2.3 HOOFDSTUK VI — Financiering van officiële controles en andere officiële activiteiten (artikelen 78 tot en met 85 VOC) 24

2.3.1 Financiering — algemene regels 24

2.3.2 Verplichte vergoedingen of heffingen 25

2.3.3 Andere vergoedingen of heffingen (niet verplicht) 25

2.3.4 Hoogte van de kosten en methoden voor de berekening van verplichte vergoedingen of heffingen 25

2.3.5 Transparantie 27

3 TITEL III — REFERENTIELABORATORIA EN REFERENTIECENTRA 28

3.1 Aanwijzing en werkterrein 28

3.1.1 EU-referentielaboratoria en EU-referentiecentra (artikelen 92 tot en met 99 VOC) 28

3.1.2 Nationale referentielaboratoria (artikelen 100 tot en met 101 VOC) 29

3.2 Accreditatie 29

3.2.1 EURL’s (artikel 93 VOC) en NRL’s (artikel 100 VOC) 29

3.2.2 EURC’s 30

3.3 Verplichtingen inzake bekendmaking en kennisgeving 30

3.3.1 Lijst van NRL’s 30

3.3.2 Lijsten van EURL’s en EURC’s 30

3.3.3 Gegevensbescherming 31

3.4 Verslaglegging en controles door de Commissie 31

3.4.1 EURL’s en EURC’s 31

3.4.2 NRL’s 31

AFKORTINGEN

AOA Andere officiële activiteit (1) EURC Referentiecentrum van de Europese Unie EURL Referentielaboratorium van de Europese Unie GCP Grenscontrolepost: zoals gedefinieerd in artikel 3, punt 38, van Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad GGB Gemeenschappelijk gezondheidsdocument van binnenkomst: zoals bedoeld in artikel 56 van Verordening (EU) 2017/625 HACCP Gevarenanalyse en kritische controlepunten (Hazard Analysis and Critical Control Points) NRL Nationaal referentielaboratorium OC Officiële controle(s) OIE Wereldorganisatie voor diergezondheid (Office international des epizooties) Traces-NT Traces New Technology: het geautomatiseerde systeem voor de uitwisseling van gegevens, informatie en documenten, zoals bedoeld in artikel 133, lid 4, van Verordening (EU) 2017/625 VOC Verordening officiële controles: Verordening (EU) 2017/625

INLEIDING

De agro-voedselketenwetgeving heeft tot doel risico’s te voorkomen en bepaalde aspecten van de kwaliteit van de productie van dieren en goederen te bevorderen, zowel voor producten die de Europese Unie binnenkomen als voor producten die reeds in de handel zijn. De lidstaten moeten controlesystemen invoeren om na te gaan of de exploitanten de voorschriften van de agro-voedselketenwetgeving naleven.

Verordening (EU) 2017/625 betreffende officiële controles en andere officiële activiteiten die worden uitgevoerd om de toepassing van de levensmiddelen- en diervoederwetgeving en van de voorschriften inzake diergezondheid, dierenwelzijn, plantgezondheid en gewasbeschermingsmiddelen te waarborgen (verordening officiële controles — VOC) vormt een geharmoniseerd kader voor de uitvoering van dergelijke officiële controles en activiteiten in de gehele agro-voedselketen.

Sinds de datum van toepassing van de VOC hebben de lidstaten de Commissie herhaaldelijk verzocht om verduidelijkingen en advies te geven over de praktische toepassing van bepaalde VOC-bepalingen en bepalingen die zijn vastgelegd in op basis van de VOC vastgestelde uitvoeringshandelingen of gedelegeerde handelingen. Het doel van deze mededeling van de Commissie is verduidelijkingen en beste praktijken te verzamelen met betrekking tot de bepalingen waar de meeste vragen over zijn, teneinde bij te dragen tot een geharmoniseerde interpretatie en toepassing van deze bepalingen door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en belanghebbenden. Deze mededeling doet geen afbreuk aan de exclusieve bevoegdheid van het Hof van Justitie van de Europese Unie om een bindende interpretatie van het Unierecht te geven.

1 TITEL I — ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES

1.1 Officiële controles en andere officiële activiteiten (artikel 2 VOC)

In artikel 2 van de VOC wordt een definitie gegeven van en een onderscheid gemaakt tussen “officiële controles” en “andere officiële activiteiten” die door de overeenkomstig artikel 4 van de VOC aangewezen bevoegde autoriteiten worden uitgevoerd:

Artikel 2 van de VOC Officiële controles en andere officiële activiteiten 1. Voor de toepassing van deze verordening wordt onder “officiële controles” verstaan de activiteiten die worden verricht door de bevoegde autoriteiten of de gemachtigde instanties of natuurlijke personen aan wie overeenkomstig deze verordening bepaalde officiële controletaken zijn gedelegeerd, teneinde te verifiëren of: a) de exploitanten deze verordening en de in artikel 1, lid 2, bedoelde regels naleven, en b) dieren of goederen voldoen aan de vereisten die zijn neergelegd in de in artikel 1, lid 2, bedoelde regels, met inbegrip van de regels voor de afgifte van een officieel certificaat of een officiële verklaring. 2. Voor de toepassing van deze verordening wordt onder “ander officiële activiteiten” verstaan andere activiteiten dan officiële controles, die worden uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten of de gemachtigde instanties of natuurlijke personen aan wie overeenkomstig deze verordening en overeenkomstig de in artikel 1, lid 2, bedoelde regels bepaalde andere officiële activiteiten zijn gedelegeerd, met inbegrip van activiteiten om de aanwezigheid van dierziekten of schadelijke organismen bij planten vast te stellen, de verspreiding van die dierziekten of schadelijke organismen bij planten te voorkomen of in te perken of die dierziekten of schadelijke organismen bij planten uit te roeien, het verlenen van vergunningen of erkenningen en de afgifte van officiële certificaten of officiële verklaringen.

Overweging 25 van de VOC bevat een verdere verduidelijking van “andere officiële activiteiten”:

Overweging 25 van de VOC Daarnaast vertrouwt de agro-voedselketenwetgeving van de Unie aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten gespecialiseerde taken toe die moeten worden uitgevoerd ter bescherming van de diergezondheid, de plantgezondheid en het dierenwelzijn en ter bescherming van het milieu met betrekking tot ggo’s en gewasbeschermingsmiddelen. Die taken zijn de activiteiten van algemeen belang die de bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten uitvoeren om gevaar dat kan ontstaan voor de gezondheid van mensen, dieren of planten, voor het dierenwelzijn of voor het milieu, op te heffen, te beheersen of te beperken. Die andere officiële activiteiten, waaronder het verlenen van vergunningen of erkenningen, epidemiologische bewaking en monitoring, de uitroeiing en beheersing van ziekten of schadelijke organismen, alsmede de afgifte van officiële certificaten of officiële verklaringen, vallen onder dezelfde sectorale voorschriften die door middel van officiële controles worden gehandhaafd en daarom onder deze verordening vallen.

Dit onderscheid is belangrijk, omdat er verschillende regels en voorwaarden gelden afhankelijk van de vraag of een activiteit een “officiële controle” of een “andere officiële activiteit” is. Met name wordt in artikel 1, lid 5, van de VOC gespecificeerd welke bepalingen van de VOC ook van toepassing zijn op andere officiële activiteiten en, als gevolg daarvan, welke bepalingen alleen van toepassing zijn op officiële controles. Terwijl exploitanten bijvoorbeeld recht hebben op het advies van een tweede deskundige met betrekking tot de bemonstering, analyse, test of diagnose van hun dieren of goederen in het kader van officiële controles (artikel 35 van de VOC), strekt dit recht zich niet uit tot de bemonstering, analyse, test of diagnose van dieren of goederen in het kader van andere officiële activiteiten. Het onderscheid tussen officiële controles en andere officiële activiteiten is ook relevant voor de berekening van verplichte vergoedingen en heffingen overeenkomstig artikel 79 van de VOC, omdat die bepaling alleen van toepassing is op officiële controles en niet op andere officiële activiteiten (zie ook HOOFDSTUK VI — Financiering van officiële controles en andere officiële activiteiten (artikelen 78 tot en met 85 VOC) hierna).

Zoals vermeld in artikel 2 van de VOC, worden zowel “officiële controles” als “andere officiële activiteiten” uitgevoerd door een “bevoegde autoriteit”, “gemachtigde instantie” (2) of een natuurlijke persoon aan wie overeenkomstig de VOC bepaalde officiële controletaken of andere officiële activiteiten zijn gedelegeerd. In artikel 2, lid 1, van de VOC is bepaald dat “officiële controles” worden uitgevoerd om te verifiëren of de exploitanten of dieren of goederen (3) de VOC en/of de in artikel 1, lid 2, van die verordening bedoelde regels naleven. Deze bepaling houdt in dat een activiteit tegelijkertijd aan drie kenmerken moet voldoen om te worden beschouwd als een “officiële controle” in de zin van de VOC:

Het doel ervan is

i) de verificatie van de naleving,

ii) door de exploitanten of door dieren of goederen,

iii) van de VOC en/of de in artikel 1, lid 2, van die verordening bedoelde regels.

Wat punt i) betreft, geldt bijvoorbeeld dat de verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels met het oog op de afgifte van een officieel certificaat of een officiële verklaring weliswaar een “officiële controle” is, maar dat de afgifte van een certificaat (op basis van een officiële controle voorafgaand aan de afgifte) als zodanig niet geschiedt teneinde de naleving te verifiëren en derhalve een “andere officiële activiteit” is.

Wat punt ii) betreft, zou bijvoorbeeld de verificatie van de naleving door de bevoegde autoriteit van de VOC-regels niet als een “officiële controle” worden beschouwd, omdat de “bevoegde autoriteit” in de zin van artikel 3, punt 3, van de VOC geen “exploitant” is in de zin van artikel 3, punt 29, van die verordening. Naar analogie zouden verificaties van de naleving door officiële laboratoria of gemachtigde instanties van de in de VOC vastgestelde verplichtingen als “andere officiële activiteiten” worden beschouwd. Het is echter niet uitgesloten dat de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels verplichtingen voor die entiteiten bevatten; in dat geval kunnen die entiteiten als “exploitanten” worden aangemerkt en kunnen verificaties van de naleving van die regels als “officiële controles” worden beschouwd.

Wat punt iii) betreft, zouden controles op de naleving van andere regels dan de VOC en de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde agro-voedselketenwetgeving bijvoorbeeld noch als “officiële controles” noch als “andere officiële activiteiten” in de zin van artikel 2 van de VOC worden beschouwd.

In het algemeen moeten alle stappen die nodig zijn om een activiteit te voltooien, als onderdeel van die activiteit worden beschouwd. Dit kunnen documentatiestappen zijn, zoals het opstellen van verslagen over officiële controles of het registreren van de resultaten van een activiteit in elektronische systemen (bv. het voltooien en ondertekenen van een GGB). De afgifte van een officieel certificaat is daarentegen, om een voorbeeld te noemen, een afzonderlijke activiteit die leidt tot de productie van een document met rechtsgevolgen, hetgeen gebaseerd is op de resultaten van een voltooide en gedocumenteerde officiële controle, maar op zich geen deel uitmaakt van de officiële controle. Enkele andere voorbeelden van “andere officiële activiteiten”, overeenkomstig de standpunten van de lidstaten tijdens het opstellen van de VOC en tijdens de besprekingen in de Raad, zijn:

— het beheer van lijsten van geregistreerde/erkende exploitanten;

— begeleiding/advisering van marktdeelnemers met betrekking tot de agro-voedselketenwetgeving van de Unie en de uitvoering daarvan;

— onderzoeken naar de aanwezigheid van plaagorganismen bij planten;

— bewaking met het oog op het opsporen van dierziekten;

— epidemiologisch onderzoek van uitbraken van door voedsel overgedragen zoönoses;

— melding van dierziekten of plaagorganismen bij planten;

— de uitroeiing en beheersing van dierziekten of plaagorganismen bij planten.

Wanneer een vastgestelde niet-naleving aanleiding geeft tot het vermoeden van verdere niet-nalevingen (artikel 137, lid 2, VOC) of tot onderzoeken om de omvang of de oorsprong van de niet-naleving te bepalen of de verantwoordelijkheid van de exploitant vast te stellen (artikel 138, lid 1, punt a), VOC), zijn dergelijke activiteiten zelf gericht op het verifiëren van de naleving en moeten zij derhalve als “officiële controles” worden beschouwd.

Sommige activiteiten kunnen officiële controles of andere officiële activiteiten zijn, afhankelijk van het doel ervan. De verificatie van de aanwezigheid van een ziekte in het kader van een uitroeiingsprogramma kan bijvoorbeeld worden aangemerkt als een “andere officiële activiteit” overeenkomstig artikel 2, lid 2, van de VOC, terwijl de verificatie van de aanwezigheid van dezelfde ziekte een “officiële controle” kan zijn, indien deze wordt uitgevoerd om na te gaan of de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels worden nageleefd. Met name worden sommige van de in artikel 14 van de VOC genoemde methoden en technieken voor officiële controles zowel bij bewaking als bij epidemiologisch onderzoek gebruikt (bv. onderzoek van documenten en traceerbaarheidsgegevens, gesprekken, bemonstering, analyses, diagnoses en tests enz.). Voor deze activiteiten kan zo nodig een onderscheid tussen beide contexten worden gemaakt op basis van de hierboven beschreven kenmerken.

In Tabel 1 staan enkele praktische voorbeelden van “officiële controles” en “andere officiële activiteiten”.

Tabel 1

Voorbeelden van officiële controles (OC) en andere officiële activiteiten (AOA)

Activiteit OC AOA Opmerking/motivering 1 De lijst van voorafgaande kennisgevingen van zendingen die de Unie binnenkomen controleren met het oog op de planning van grenscontroles AOA Voorbereiding voorafgaand aan de uitvoering van officiële controles 2 Een uitroeiingsprogramma vaststellen AOA Uitroeiing en beheersing van ziekten of plaagorganismen (zie overweging 25 van de VOC) 3 De resultaten van de bewaking door exploitanten gebruiken AOA Gegevensanalyse ter ondersteuning/voorbereiding van officiële controles, zelf geen verificatie van de naleving 4 Schriftelijke procedures opstellen voor de uitvoering van officiële controles AOA Voorbereiding/ondersteuning voorafgaand aan officiële controles 5 De administratie van doorvoerzendingen controleren OC Verificatie van de naleving (van artikel 19, punt e), van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2124 van de Commissie (4)) 6 Monsters nemen van zendingen die de Unie binnenkomen overeenkomstig Traces-NT OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 7 Controles uitvoeren van dieren en goederen die de Unie binnenkomen OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 8 Controleren of een GGB correct is ingevuld door de exploitant OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 9 Een zending bemonsteren en analyseren aan een grenscontrolepost OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 10 Een zending bemonsteren en analyseren op de plaats van bestemming na grensoverschrijdende handel OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 11 Controleren of een exploitant de vervoersbeperkingen in acht heeft genomen OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 12 Een zending bemonsteren en analyseren in een quarantaine-inrichting, zoals vereist volgens de regels van de Unie OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 13 Bemonstering en analyse in verband met een nieuwe ziekte AOA Epidemiologische bewaking; zie overweging 25 van de VOC 14 Wilde dieren bemonsteren voor onderzoek naar een in de lijst opgenomen ziekte AOA Bewakingsprogramma om de aanwezigheid van een ziekte vast te stellen; zie overweging 25 van de VOC 15 Controleren of een exploitant voldoet aan specifieke voorschriften van een uitroeiingsprogramma voor een in de lijst opgenomen ziekte OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 16 Bijstand aan een exploitant op het gebied van bioveiligheidsmaatregelen om de verspreiding van in de lijst opgenomen ziekten te voorkomen, verleend door de bevoegde autoriteiten of door de gemachtigde instanties of de natuurlijke personen aan wie overeenkomstig de VOC en de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels bepaalde andere officiële activiteiten zijn gedelegeerd AOA Bijstand, geen verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 17 Productiegegevens controleren om na te gaan of de exploitant melding maakt van abnormale sterftegevallen, een sterk verlaagde productie bij dieren met onbekende oorzaak of vermoedens van bepaalde in de lijst opgenomen ziekten enz., zoals vereist volgens de regels van de Unie OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 18 Bemonstering en analyse om de status van een lidstaat, zone of inrichting als vrij van een in de lijst opgenomen ziekte/plaagorganisme te handhaven AOA Bewakingsprogramma om de aanwezigheid van een ziekte vast te stellen 19 Risicogebaseerde onderzoeken uitvoeren om de aanwezigheid van plaagorganismen na te gaan AOA Zie artikel 2, lid 2, en overweging 25 van de VOC 20 De conformiteit van biologische levensmiddelen en diervoeders beoordelen voordat zij in de handel worden gebracht OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 21 De naleving van de maximumresidugehalten verifiëren OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 22 Epidemiologisch onderzoek om de omvang van de verspreiding van een ziekte te bepalen AOA Zie artikel 2, lid 2, en overweging 25 van de VOC 23 Regelmatige of op risico’s gebaseerde controles in een erkende inrichting om na te gaan of de exploitant blijft voldoen aan de erkenningsvoorschriften OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 24 Acties (bv. inspectie, controle van documenten enz.) met betrekking tot een inrichting die een aanvraag tot erkenning heeft ingediend overeenkomstig de voorschriften van de Unie (bv. een verzamelcentrum, een aquacultuurinrichting, een inrichting voor levende producten) OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 25 Audits van slachthuizen/uitsnijderijen met betrekking tot de goede hygiënepraktijken en de op de HACCP-beginselen gebaseerde procedures OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 26 Controleren (met inbegrip van bemonstering en analyse) of het nodige onderzoek naar abnormale sterftegevallen of een sterk verlaagde productie bij dieren naar behoren wordt verricht door een particuliere dierenarts overeenkomstig artikel 18, lid 1, punt c), van Verordening (EU) 2016/429 (5) OC Verificatie van de naleving door exploitanten en particuliere dierenartsen van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 27 De naleving verifiëren van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels voor dieren en goederen die de Unie binnenkomen OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 28 Een beslissing nemen en het GGB ondertekenen OC Onderdeel van de voltooiing van de officiële controle 29 De resultaten van controles van dieren en goederen die de Unie binnenkomen invoeren in Traces-NT OC Onderdeel van de voltooiing van de officiële controle 30 Een vergunning afgeven voor de binnenkomst in de Unie van dieren, met inbegrip van vergunningen op basis van regels voor binnenkomst die niet volledig geharmoniseerd zijn op het niveau van de Unie AOA Activiteit op basis van de resultaten van officiële controles (naar analogie van de afgifte van een officieel certificaat of een officiële verklaring (artikel 2, lid 2, van de VOC)). In artikel 1, lid 2, van de VOC wordt verwezen naar op Unieniveau en op nationaal niveau vastgestelde regels. 31 Bemonstering en analyse om na te gaan of een dier/zending voldoet aan de eisen om te worden gecertificeerd voor grensoverschrijdende handel OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 32 Controles door bevoegde autoriteiten of gemachtigde instanties/personen van partijen planten of plantaardige producten op de aanwezigheid van EU-quarantaineorganismen of gereguleerde niet-quarantaineorganismen met het oog op de afgifte van een fytosanitair certificaat OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, punt g), van de VOC bedoelde regels 33 Controles door bevoegde autoriteiten of gemachtigde instanties/personen van partijen planten of plantaardige producten op de aanwezigheid van EU-quarantaineorganismen of gereguleerde niet-quarantaineorganismen met het oog op de afgifte van een plantenpaspoort OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, punt g), van de VOC bedoelde regels 34 Controles door bevoegde autoriteiten of gemachtigde instanties/personen van partijen planten of plantaardige producten op de aanwezigheid van EU-quarantaineorganismen of gereguleerde niet-quarantaineorganismen OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 35 Afgifte van een fytosanitair certificaat of plantenpaspoort AOA Activiteit op basis van het resultaat van een officiële controle 36 Onderzoeksactiviteiten die bedoeld zijn om de aanwezigheid van plaagorganismen op te sporen AOA Activiteit die niet rechtstreeks gericht is op de verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 37 Bemonstering en analyses in het kader van onderzoeken naar de aanwezigheid van EU-quarantaineorganismen AOA Epidemiologische bewaking en monitoring; zie overweging 25 van de VOC 38 Opdracht geven tot de verwijdering van dierlijke bijproducten na een uitbraak om de verspreiding van dierziekten tegen te gaan AOA Inperking van de verspreiding van dierziekten (zie artikel 2, lid 2, van de VOC) 39 Vervoersbeperkingen opleggen in het kader van een uitroeiingsprogramma of in verband met een bepaalde vastgestelde status (besmet, vrij enz.) AOA Uitroeiing van dierziekten (zie artikel 2, lid 2, van de VOC) 40 Vervoersbeperkingen opleggen in verband met een uitbraak van een epidemie AOA Inperking van de verspreiding van dierziekten (zie artikel 2, lid 2, van de VOC) 41 Ruiming van dieren in het kader van een uitroeiingsprogramma AOA Uitroeiing van dierziekten (zie artikel 2, lid 2, van de VOC) 42 Melding van de aanwezigheid van een in de lijst opgenomen ziekte (via ADNS, aan de OIE, aan handelslanden enz.) AOA Activiteit na officiële controle (of na een andere officiële activiteit) 43 Het publiek voorlichten over bepaalde risico’s (bv. een epidemische ziekte, de aard van die ziekte, genomen maatregelen enz.) AOA Voorlichting, geen verificatie van de naleving 44 Erkenning van een inrichting afgeven AOA Activiteit na verificatie van de naleving (artikel 148 van de VOC); zie overweging 25 45 Controles in een EU-inrichting om na te gaan of wordt voldaan aan de uitvoervoorschriften die zijn vastgesteld in de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 46 Onderzoeksacties om de omvang van een niet-naleving vast te stellen OC Artikel 138, lid 1, van de VOC; verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 47 Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels met het oog op de afgifte van een officieel certificaat of een officiële verklaring OC Verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels (zie artikel 2, lid 1, punt b), van de VOC) 48 Afgifte van een officieel certificaat of een officiële verklaring op basis van de resultaten van officiële controles AOA Activiteit op basis van een voltooide officiële controle (zie artikel 2, lid 2, van de VOC) 49 Een inspectie-/audit-/laboratoriumverslag opstellen (resultaat van de officiële controle) OC Integraal onderdeel van de officiële controle 50 Verontreinigingen in levensmiddelen of diervoeders (6) monitoren om na te gaan of een bij Unie- of nationale voorschriften vastgesteld regelgevingsniveau wordt nageleefd, of om na te gaan of een exploitant de in de Unie- of nationale voorschriften vastgestelde beschermende maatregelen naleeft OC Activiteit die gericht is op de verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels 51 Verontreinigingen monitoren in levensmiddelen of diervoeders1 waarvoor geen regelgevingsniveau is vastgesteld, om te onderzoeken of er verontreinigingen in levensmiddelen of diervoeders aanwezig zijn of met het doel gegevens te verzamelen overeenkomstig artikel 33 van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (7) AOA Niet-gerichte monitoringactiviteit die niet gericht is op de verificatie van de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels

2 2. TITEL II — OFFICIËLE CONTROLES EN ANDERE OFFICIËLE ACTIVITEITEN IN DE LIDSTATEN

2.1 Hoofdstuk III — Delegatie van bepaalde taken van de bevoegde autoriteiten (artikelen 28 tot en met 33 VOC)

Hoofdstuk III van titel II van de VOC bevat enerzijds de voorwaarden voor het delegeren van bepaalde taken in verband met officiële controles (artikelen 28 tot en met 30 VOC) en anderzijds de voorwaarden voor het delegeren van taken in verband met andere officiële activiteiten (artikel 31 VOC). Artikel 32 van de VOC bevat regels met betrekking tot de verplichtingen van gemachtigde instanties en natuurlijke personen. Artikel 33 van de VOC bevat de verplichtingen van de delegerende bevoegde autoriteiten.

In specifieke EU-regelgeving kunnen aanvullende regels inzake de delegatie van officiële controletaken en taken in verband met andere officiële activiteiten worden vastgesteld. Zo zijn op het gebied van biologische productie aanvullende regels inzake de delegatie van officiële controletaken en taken in verband met andere officiële activiteiten aan “controleorganen” vastgesteld in artikel 40 van Verordening (EU) 2018/848 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten.

2.1.1 Voorwaarden voor de delegatie van bepaalde taken in verband met officiële controles

De artikelen 29 en 30 van de VOC bevatten voorwaarden voor de delegatie van bepaalde taken in verband met officiële controles aan respectievelijk gemachtigde instanties en natuurlijke personen.

Voor gemachtigde instanties is accreditatie overeenkomstig artikel 29, punt b), iv), van de VOC van bijzonder belang om te waarborgen dat de onpartijdigheid, kwaliteit en consistentie van officiële controles onaangetast blijven (zie overweging 46 VOC).

De bevoegde autoriteiten verlenen de delegatie van officiële controles op basis van controles ter plaatse van de kandidaat-gemachtigde instanties, ook wanneer die instanties zijn geaccrediteerd overeenkomstig artikel 29, punt b), iv), van de VOC.

In de lidstaten vastgestelde regels op grond waarvan taken voorlopig kunnen worden gedelegeerd aan gemachtigde instanties die nog niet zijn geaccrediteerd overeenkomstig artikel 29, punt b), iv), van de VOC, kunnen onder voorwaarden als verenigbaar met de VOC worden beschouwd. Dit is het geval indien:

i) een dergelijke voorlopige delegatie is toegestaan op grond van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels tot vaststelling van specifieke bepalingen inzake de delegatie van taken;

ii) uit controles ter plaatse blijkt dat aan alle andere voorwaarden voor de delegatie zoals vastgesteld in artikel 29 van de VOC is voldaan (8);

iii) de voorlopige delegatie wordt verleend voor een beperkte periode, rekening houdend met de duur van de accreditatieprocedure, de risico’s op het betrokken gebied en de bescherming van de consumentenbelangen;

iv) de instantie die de delegatie aanvraagt, aantoont dat zij reeds een accreditatieaanvraag heeft ingediend.

Tijdens een dergelijke voorlopige delegatie moet de bevoegde autoriteit de delegatie onverwijld geheel of gedeeltelijk intrekken in de in artikel 33, punt b), van de VOC bedoelde gevallen.

Aangezien de accreditatienorm volgens welke de gemachtigde instantie werkt mogelijk niet volledig toepasselijk is voor alle gedelegeerde taken die zij uitvoert, en accreditatieaudits mogelijk niet alle aspecten van de VOC bestrijken, moeten de bevoegde autoriteiten die bepaalde taken in verband met officiële controles aan gemachtigde instanties hebben gedelegeerd, audits of inspecties van die instanties organiseren, voor zover nodig, waarbij overlapping met accreditatieaudits wordt vermeden (artikel 33, punt a), VOC), en moeten zij de delegatie in geval van niet-naleving geheel of gedeeltelijk intrekken (artikel 33, punt b), VOC).

Daarom moeten de in de artikelen 29 en 30 van de VOC vastgestelde voorwaarden voor het delegeren van bepaalde taken in verband met officiële controles en de in artikel 33 van de VOC vastgestelde mechanismen voor verificatie en vervolgmaatregelen in geval van niet-naleving worden opgevat als een continu proces van toezicht op de naleving.

2.2 Hoofdstuk IV — Bemonstering, analyses, tests en diagnoses (artikelen 34 tot en met 42 VOC)

2.2.1 Toe te passen methoden voor bemonstering, analyses, tests en diagnoses (artikel 34 VOC)

Artikel 34 van de VOC bevat voorschriften voor de methoden die in het kader van zowel officiële controles als andere officiële activiteiten worden toegepast. Er wordt met name een hiërarchie van criteria vastgesteld die bij de keuze uit de beschikbare methoden moet worden toegepast indien toepasselijke Unieregels ontbreken (“methode-cascade”).

De hiërarchische relatie tussen de in artikel 34, leden 1 tot en met 3, van de VOC genoemde opties wordt aangegeven door het gebruik van zinnen zoals “bij gebreke van” en “als een dergelijk […] niet bestaat”. Binnen de hiërarchie worden sommige opties als gelijkwaardige alternatieven vastgesteld, zoals blijkt uit het gebruik van het voegwoord “of”.

In artikel 34, lid 1, van de VOC wordt bepaald dat de methoden die bij officiële controles of andere officiële activiteiten voor bemonstering of voor laboratoriumanalyses, -tests en -diagnoses worden toegepast, moeten voldoen aan de regels van de Unie, indien dergelijke regels bestaan. In deze regels kunnen specifieke methoden of prestatiecriteria worden vastgelegd die voor de toegepaste methoden moeten worden gehanteerd. In sectorspecifieke Uniewetgeving kunnen ook verschillende voorkeuren met betrekking tot methoden worden vastgelegd die afwijken van de in artikel 34 van de VOC vastgestelde basishiërarchie; deze wetgeving zou dan voorrang hebben (lex specialis) boven de in artikel 34 van de VOC vastgestelde algemene hiërarchie. Zo worden in artikel 34, lid 2, punt a), van de VOC methoden die beantwoorden aan “de internationaal erkende regels en protocollen op dat gebied” genoemd als een optie die gelijkwaardig is aan de door de referentielaboratoria van de Europese Unie (EURL’s) aanbevolen methoden, terwijl in artikel 6, lid 1, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/689 (9) van de Commissie voorrang wordt gegeven aan door de EURL’s aanbevolen methoden boven methoden die door de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE) worden aanbevolen in het kader van ziektebewaking. Het voorschrift van artikel 34, lid 1, van de VOC is van toepassing op methoden voor laboratoriumanalyses, -tests en -diagnoses, alsook op methoden voor bemonstering, ongeacht of die methoden worden gebruikt door bevoegde autoriteiten (of gemachtigde instanties of personen) of door officiële laboratoria.

Artikel 34, lid 2, van de VOC voorziet in een hiërarchie van methoden die officiële laboratoria moeten gebruiken bij gebreke van regels van de Unie als bedoeld in lid 1. De in lid 2 bedoelde methoden omvatten derhalve methoden voor laboratoriumanalyses, -tests en-diagnoses, alsmede methoden die worden gebruikt voor bemonstering of monstervoorbereiding, indien deze methoden door officiële laboratoria worden gebruikt in het kader van officiële controles en andere officiële activiteiten (waaronder bijvoorbeeld gevallen waarin geaggregeerd monstermateriaal wordt verdeeld in monsters voor analyse in het laboratorium).

In artikel 34, lid 2, punt a), van de VOC is bepaald dat, bij gebreke van regels van de Unie als bedoeld in lid 1, officiële laboratoria de methoden gebruiken die worden aanbevolen door de internationaal erkende regels en protocollen op dat gebied (bv. CEN, OIE) of die door de EURL’s zijn ontwikkeld of worden aanbevolen en overeenkomstig internationaal aanvaarde wetenschappelijke protocollen zijn gevalideerd. Deze twee opties in artikel 34, lid 2, punt a), van de VOC zijn omschreven als gelijkwaardige alternatieven die beide kunnen worden toegepast als er geen Unieregels zijn.

Artikel 34, lid 2, punt b), van de VOC bevat een lijst van methoden die uitsluitend mogen worden gebruikt wanneer er geen Unieregels als bedoeld in lid 1 en geen internationale protocollen of EURL-methoden als bedoeld in lid 2, punt a), bestaan. Van de in artikel 34, lid 2, punt b), van de VOC genoemde opties krijgen de door de nationale regels voorgeschreven methoden voorrang boven de door de nationale referentielaboratoria aanbevolen methoden. Andere gevalideerde methoden kunnen echter worden toegepast als een gelijkwaardig alternatief voor beide bovengenoemde opties.

Artikel 34, lid 3, van de VOC heeft alleen betrekking op methoden voor laboratoriumanalyses, -tests en -diagnoses en niet op methoden voor bemonstering. Het gebruik van niet-gevalideerde methoden wordt uitsluitend toegestaan wanneer geen van de in de leden 1 en 2 bedoelde methoden bestaat en indien dringend behoefte bestaat aan laboratoriumanalyses, -tests of -diagnoses. Wat de eerste van deze voorwaarden betreft, moet worden opgemerkt dat de beschikbaarheid van een methode in een bepaald laboratorium of een bepaalde lidstaat geen relevant criterium is in de context van artikel 34, lid 3, van de VOC, aangezien de bevoegde autoriteiten officiële laboratoria en referentielaboratoria in andere lidstaten of EER-landen kunnen aanwijzen. Onder de voorwaarden van artikel 34, lid 3, van de VOC mogen nationale referentielaboratoria, en officiële laboratoria als er geen nationaal referentielaboratorium is, niet-gevalideerde methoden toepassen.

In artikel 34, lid 4, van de VOC wordt voor de methoden voor laboratoriumanalyses in het kader van officiële controles en andere officiële activiteiten het basisvereiste vastgesteld dat de methoden waar mogelijk gebruik moeten maken van de in bijlage III bij de VOC opgenomen criteria.

Artikel 34, lid 5, van de VOC schrijft voor dat monsters zodanig moeten worden genomen, behandeld en geëtiketteerd dat de rechtsgeldigheid en de wetenschappelijke en technische validiteit ervan gewaarborgd is. Dit voorschrift geldt voor de verwerking van monsters, tijdens de bemonstering zelf, hetzij door bevoegde autoriteiten (of gemachtigde instanties of personen), hetzij door officiële laboratoria, tijdens de overbrenging van de monsters naar het laboratorium en tijdens de uitvoering van laboratoriumanalyses, -tests of -diagnoses door officiële laboratoria of nationale referentielaboratoria.

Tabel 2 geeft een overzicht van de leden van artikel 34 van de VOC wat betreft de toepasbaarheid ervan op methoden voor bemonstering en/of methoden voor laboratoriumanalyses, -tests of -diagnoses.

Figuur 1

Toepasselijkheid van artikel 34, leden 1 tot en met 5, van de VOC op i) methoden voor bemonstering die worden gebruikt door bevoegde autoriteiten (of gemachtigde instanties of natuurlijke personen aan wie bepaalde taken zijn gedelegeerd), ii) methoden voor bemonstering die worden gebruikt door officiële laboratoria en iii) methoden voor laboratoriumanalyses, -tests en -diagnoses die worden gebruikt door officiële laboratoria. (BA = bevoegde autoriteit (of gemachtigde instantie of natuurlijke persoon aan wie bepaalde taken zijn gedelegeerd); OL = officieel laboratorium)

Figuur 2

“Cascade” voor methoden voor laboratoriumanalyses, -tests en -diagnoses in het kader van officiële controles en andere officiële activiteiten zoals beschreven in artikel 34 van de VOC. Let op: niet alle elementen van de hiërarchie zijn van toepassing op methoden voor bemonstering (zie tabel 2)

2.2.2 Advies van een tweede deskundige (artikel 35 VOC)

Artikel 35, lid 1, van de VOC behelst het recht van de exploitant om op eigen kosten om het advies van een tweede deskundige te verzoeken:

Artikel 35 van de VOC Advies van een tweede deskundige 1. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat exploitanten wier dieren of goederen bij officiële controles worden bemonsterd, geanalyseerd, getest of gediagnosticeerd, het recht hebben te verzoeken om het advies van een tweede deskundige, op kosten van de exploitant. […]

Dit recht geldt voor de bemonstering, analyse, test of diagnose die wordt uitgevoerd in het kader van officiële controles, niet in het kader van andere officiële activiteiten. Het advies van een tweede deskundige waarborgt de legitieme rechten van de exploitanten, met name hun recht om tegen genomen maatregelen beroep in te stellen overeenkomstig artikel 7 van de VOC, door bij te dragen tot een solide feitelijke basis. Daarom komt de exploitanten tot wie de door de bevoegde autoriteit genomen maatregelen zijn gericht, dit recht toe.

Het recht op het advies van een tweede deskundige doet niet af aan de verplichting van de bevoegde autoriteiten om onmiddellijk actie te ondernemen om de risico’s voor de gezondheid van mensen, dieren en planten, voor het dierenwelzijn of, wat ggo’s en gewasbeschermingsmiddelen betreft, ook voor het milieu, weg te nemen of in te perken (artikel 35, lid 4, VOC).

De bevoegde autoriteiten mogen het recht op het advies van een tweede deskundige niet afhankelijk stellen van de betaling van een vergoeding. Zoals duidelijk is bepaald in artikel 35, lid 1, van de VOC, komen de kosten van het advies van een tweede deskundige echter ten laste van de exploitant.

Het recht op het advies van een tweede deskundige bestaat uit drie elementen, die de exploitant in staat stellen om:

i) te verzoeken om een beoordeling van de documenten betreffende de initiële bemonstering, analyse, test of diagnose door een erkende en passend gekwalificeerde deskundige (artikel 35, lid 1, VOC); Artikel 35 van de VOC 1. […] Dat recht op het advies van een tweede deskundige stelt de exploitant in staat te verzoeken om beoordeling van de documenten betreffende de bemonstering, analyse, test of diagnose door een tweede erkende en passend gekwalificeerde deskundige.

ii) de bevoegde autoriteit te verzoeken een voldoende hoeveelheid monstermateriaal te nemen met het oog op een tweede analyse in het kader van het advies van een tweede deskundige (overweging 48 en artikel 35, lid 2, VOC, onder de daarin vermelde voorwaarden); dit element van het advies van een tweede deskundige is niet van toepassing bij de beoordeling van de aanwezigheid van quarantaineorganismen in planten, plantaardige producten of ander materiaal voor het doel van controle van naleving van de regels bedoeld in artikel 1, lid 2, punt g), van de VOC (artikel 35, lid 2, tweede zin); Overweging 48 van de VOC […] Dat recht moet de exploitant in staat stellen te verzoeken om een beoordeling van de documenten betreffende de initiële bemonstering, analyse, test of diagnose door een andere deskundige, alsook om een tweede analyse, test of diagnose van de bestanddelen van het oorspronkelijke monstermateriaal, tenzij die tweede analyse, test of diagnose technisch onmogelijk of irrelevant is. Dat zou met name het geval zijn als de prevalentie van het gevaar in het dier of goed bijzonder laag is of als de verspreiding ervan bijzonder schaars of onregelmatig is met het oog op de beoordeling van de aanwezigheid van quarantaineorganismen of, in voorkomend geval, de uitvoering van een microbiologische analyse. Artikel 35 van de VOC […] 2. Indien relevant en technisch haalbaar, met name gezien de prevalentie en verspreiding van het gevaar bij de dieren of goederen, de bederfelijkheid van de monsters of goederen en de hoeveelheid beschikbaar substraat, zorgen de bevoegde autoriteiten ervoor: (a) dat bij het nemen van het monster, en desgevraagd door de exploitant, een voldoende hoeveelheid materiaal wordt genomen om het advies van een tweede deskundige en de in lid 3 bedoelde beoordeling mogelijk te maken, mocht dit nodig blijken, of (b) dat wanneer het niet mogelijk is een voldoende hoeveelheid materiaal als bedoeld onder a) te nemen, de exploitant daarvan op de hoogte wordt gesteld. Dit lid is niet van toepassing bij de beoordeling van de aanwezigheid van quarantaineorganismen in planten, plantaardige producten of ander materiaal voor het doel van controle van naleving van de regels bedoeld in artikel 1, lid 2, onder g).

iii) de bevoegde autoriteit te verzoeken een voldoende hoeveelheid monstermateriaal te nemen met het oog op een andere analyse door een ander officieel laboratorium die wordt uitgevoerd op verzoek van de exploitant in het geval van een geschil op basis van de eerste analyse en het advies van de tweede deskundige, indien de nationale wetgeving in dit recht voorziet (artikel 35, lid 3, VOC, onder de voorwaarden van artikel 35, lid 2, VOC). Artikel 35 van de VOC […] 3. De lidstaten kunnen besluiten dat, ingeval van geschil tussen de bevoegde instanties en de exploitanten dat is gebaseerd op het advies van een tweede deskundige als bedoeld in lid 1, laatstgenoemden op eigen kosten kunnen verzoeken om de beoordeling van de documenten van de eerste analyse, test of diagnose en, in voorkomend geval, om de uitvoering van een andere analyse, test of diagnose door een ander officieel laboratorium.

Wanneer sectorspecifieke wetgeving regels bevat voor de bemonstering of analyse op een specifiek gebied, hebben die regels voorrang boven de in artikel 35 van de VOC vastgelegde basisbeginselen. Met name kunnen sectorspecifieke regels de extractie van een voldoende hoeveelheid voor extra monsters verplicht stellen of specifieke procedures voorschrijven voor het verkrijgen van eindmonsters. In verschillende rechtshandelingen van de Unie (10) (11) (12) zijn bijvoorbeeld specifieke procedures vastgesteld om ervoor te zorgen dat een voldoende hoeveelheid wordt genomen om representatieve monsters te verkrijgen voor “controle-, verhaal- en arbitragedoeleinden”. Wanneer sectorspecifieke regels zijn vastgesteld op basis van Verordening (EG) nr. 882/2004 (13), blijven de desbetreffende bepalingen van toepassing, tenzij zij worden ingetrokken of vervangen door krachtens de VOC vastgestelde nieuwe wetgeving.

Wanneer de procedures niet nader worden gespecificeerd in de wetgeving van de Unie, moeten op het niveau van de lidstaten regels worden ingevoerd met betrekking tot:

— de kwalificatiecriteria voor de erkende en passend gekwalificeerde deskundige bij het uitvoeren van de beoordeling van de documenten als bedoeld in artikel 35, lid 1, van de VOC;

— de behandeling en opslag van een extra hoeveelheid monstermateriaal die is genomen met het oog op een aanvullende analyse in het kader van het advies van een tweede deskundige;

— het gebruik van de resultaten van de eerste analyse, van het advies van een tweede deskundige en, in voorkomend geval, van een tweede officiële analyse, door de bevoegde autoriteiten en door de exploitanten. De in de VOC vastgestelde regels moeten er onder meer voor zorgen dat exploitanten over een solide feitelijke basis beschikken voor hun beslissingen om hun recht op beroep uit te oefenen (artikel 7 VOC). De beroepsprocedure zelf wordt echter niet geregeld door de VOC, maar door nationale regels;

— de termijnen waarbinnen het recht op een beoordeling van documenten moet worden uitgeoefend, bijvoorbeeld rekening houdend met de termijnen die zijn vastgesteld voor relevante rechtsmiddelen op nationaal niveau, met inbegrip van het recht op beroep.

2.2.2.1 Voorwaarden voor de bemonstering voor een advies van een tweede deskundige en voor een andere analyse door een ander officieel laboratorium

Bij de eerste extractie van monstermateriaal moet een extra hoeveelheid monstermateriaal worden genomen met het oog op een advies van een tweede deskundige en/of om te bewaren voor de beoordeling (een andere analyse door een ander officieel laboratorium) als bedoeld in artikel 35, lid 3, van de VOC. De bevoegde autoriteit moet ervoor zorgen dat elk monster even representatief is voor de bemonsterde partij.

Voor de bemonstering van een voldoende hoeveelheid monstermateriaal om een tweede analyse in het kader van het advies van een tweede deskundige en de in artikel 35, lid 3, van de VOC bedoelde beoordeling mogelijk te maken, geldt de voorwaarde dat een dergelijke bemonstering relevant, passend en technisch haalbaar is.

In artikel 35, lid 2, en overweging 48 van de VOC worden enkele specifieke gevallen beschreven waarin het nemen van een voldoende hoeveelheid monstermateriaal mogelijk niet relevant, passend of technisch haalbaar is. De in overweging te nemen factoren kunnen variëren afhankelijk van het soort dier of goed, de matrix, het doelagens, de bemonsteringsomstandigheden en het soort analyse dat moet worden uitgevoerd. Onverminderd sectorspecifieke regelgeving kan rekening worden gehouden met de volgende niet-uitputtende lijst van voorbeelden:

De bemonstering van een voldoende hoeveelheid monstermateriaal met het oog op een advies van een tweede deskundige en/of de beoordeling als bedoeld in artikel 35, lid 3, van de VOC is mogelijk niet

relevant, wanneer — het recht op een tweede officiële analyse niet in intern recht is omgezet; — een andere analyse door een ander officieel laboratorium overeenkomstig artikel 35, lid 3, van de VOC niet kan worden uitgevoerd omdat geen ander officieel laboratorium in de EU of de EER over de deskundigheid of uitrusting beschikt om de analyse in kwestie uit te voeren, indien deze omstandigheid vóór de bemonstering bekend is bij de bevoegde autoriteit; deze beslissing moet worden gemotiveerd op basis van een onderzoek waarbij bijvoorbeeld gebruik wordt gemaakt van de mechanismen voor administratieve bijstand en samenwerking van de artikelen 102 tot en met 108 van de VOC en/of de beschikbare instrumenten van de Commissie (14);

passend, wanneer — het bemonsterde materiaal een risico vormt indien het aan de exploitant ter beschikking wordt gesteld, bv. ziektemateriaal of mogelijke bioterroristische agentia; het nemen van een voldoende hoeveelheid monstermateriaal voor een andere analyse door een ander officieel laboratorium overeenkomstig artikel 35, lid 3, van de VOC kan in dergelijke gevallen toch passend zijn, indien het monster onder toezicht van de bevoegde autoriteit en officiële laboratoria wordt vervoerd, opgeslagen en gehanteerd; — de prevalentie van het gevaar in het dier of goed bijzonder laag kan zijn of de verspreiding ervan bijzonder schaars of onregelmatig kan zijn, zodat het gevaarlijke agens mogelijk niet met voldoende betrouwbaarheid in aanvullend materiaal kan worden gedetecteerd;

technisch haalbaar, wanneer — er te weinig monstermateriaal beschikbaar is voor bemonstering; — een voldoende hoeveelheid materiaal die even representatief is voor de bemonsterde partij niet kan worden verkregen uit goederen die door de bevoegde autoriteiten met middelen voor communicatie op afstand van de exploitanten zijn opgevraagd zonder zichzelf bekend te maken overeenkomstig artikel 36. De bevoegde autoriteiten moeten voor zover mogelijk proberen het recht van de exploitant op het advies van een tweede deskundige te behouden door voldoende eenheden op te vragen, maar moeten de exploitant overeenkomstig artikel 35, lid 2, punt b), van de VOC ervan op de hoogte brengen als zij er niet in slagen een voldoende representatieve hoeveelheid materiaal te nemen; — de bederfelijkheid, afbreekbaarheid of activiteit van het te analyseren biologische, chemische of fysische agens verhindert dat (of de termijn beperkt waarbinnen) monsters kunnen worden opgeslagen en gehanteerd overeenkomstig artikel 34, lid 5, van de VOC.

In het algemeen brengt de bevoegde autoriteit, wanneer de bemonstering van een voldoende hoeveelheid materiaal overeenkomstig artikel 35, lid 2, van de VOC niet relevant, passend of technisch haalbaar wordt geacht, de exploitant daarvan op de hoogte overeenkomstig artikel 35, lid 2, punt b).

2.2.2.2 Andere analyse door een ander officieel laboratorium

Artikel 35, lid 3, biedt de lidstaten de mogelijkheid gebruik te maken van het recht op een beoordeling van de documenten van de eerste analyse en op een andere officiële analyse (tweede officiële analyse), test of diagnose door een ander officieel laboratorium. Voor de uitoefening van dit recht moet door de lidstaten (na de inwerkingtreding van de VOC) interne wetgeving worden vastgesteld, waarin specifiek is voorzien in het recht op een andere officiële analyse.

Het officiële laboratorium dat overeenkomstig artikel 35, lid 3, van de VOC een andere analyse uitvoert, neemt de functie van “scheidsrechter” op zich in gevallen waarin er een geschil bestaat tussen de bevoegde autoriteit en de exploitant dat is gebaseerd op de eerste analyse en het advies van de tweede deskundige. Indien er op het grondgebied waar de bevoegde autoriteit actief is, geen ander officieel laboratorium over de deskundigheid of uitrusting beschikt om een andere analyse uit te voeren, moeten de bevoegde autoriteiten waar mogelijk gebruikmaken van de mechanismen voor grensoverschrijdende aanwijzing als bedoeld in artikel 37, lid 2, van de VOC.

Indien de lidstaten besluiten te voorzien in het recht op een andere analyse, test of diagnose overeenkomstig artikel 35, lid 3, van de VOC, dragen de exploitanten de kosten van dergelijke analyses, tests of diagnoses.

2.2.3 Officiële laboratoria (artikelen 37 tot en met 42 VOC)

2.2.3.1 Aanwijzing

De bevoegde autoriteiten moeten officiële laboratoria aanwijzen voor de uitvoering van de analyses, tests en diagnoses op monsters die worden genomen bij officiële controles en andere officiële activiteiten. Deze aanwijzing geschiedt schriftelijk, omvat de in artikel 37, lid 3, van de VOC bedoelde elementen en moet bewijsstukken bevatten om aan te tonen dat de eisen van artikel 37, leden 4 en 5, van de VOC zijn beoordeeld en vervuld.

Artikel 37, lid 1, van de VOC sluit de aanwijzing van particuliere laboratoria als officiële laboratoria niet uit, indien zij voldoen aan de eisen van artikel 37, leden 4 en 5, van de VOC. Indien een particulier laboratorium naast zijn rol als officieel laboratorium echter zakelijke relaties onderhoudt met exploitanten waarop officiële controles van toepassing zijn, moeten er mechanismen zijn om de onpartijdigheid met betrekking tot de taken van het laboratorium als officieel laboratorium te waarborgen, overeenkomstig artikel 37, lid 4, punt c), van de VOC. Tenzij officiële laboratoria worden aangewezen met een afwijking van de verplichte accreditatie (zie hoofdstuk 2.2.3.2 over accreditatie), zijn de in norm EN ISO/IEC 17025 vastgestelde mechanismen ter waarborging van onpartijdigheid van toepassing.

Een laboratorium kan de functie van officieel laboratorium en referentielaboratorium of referentiecentrum vervullen, mits het voldoet aan de voorschriften en verplichtingen en voor elk van zijn functies is aangewezen overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van de VOC (artikelen 37-42 en 92-101 VOC). De aanwijzing omvat onder meer een gedetailleerde beschrijving van “de regelingen die noodzakelijk zijn om te zorgen voor doeltreffende en doelmatige coördinatie en samenwerking tussen het laboratorium en de bevoegde autoriteiten” (artikel 37, lid 3, punt c), VOC). Dergelijke regelingen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op:

— procedures voor regelmatige planning en toewijzing van middelen, om ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteiten toegang hebben tot laboratoriumcapaciteit overeenkomstig artikel 37, lid 4, punten a), b) en d), van de VOC en in overeenstemming met hun meerjarige nationale controleplannen;

— procedures voor regelmatige verslaglegging, met inbegrip van tijdige uitwisseling van gegevens over monsters en laboratoriumresultaten, met name wanneer deze resultaten wijzen op niet-naleving of risico’s voor de gezondheid van mensen, dieren of planten, of, wat ggo’s en gewasbeschermingsmiddelen betreft, ook voor het milieu (artikel 38, lid 1, VOC);

— de samenwerking van officiële laboratoria met nationale en/of EU-referentielaboratoria, met name om ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteit op de hoogte wordt gebracht van de resultaten van vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek overeenkomstig artikel 38, lid 2, van de VOC, zodat zij haar verplichtingen uit hoofde van artikel 39, lid 2, van de VOC kan nakomen;

— de uitvoering van audits overeenkomstig artikel 39, lid 1, van de VOC, met inbegrip van mechanismen om ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteit op de hoogte wordt gebracht van de resultaten van accreditatiebeoordelingen, zodat zij haar verplichtingen uit hoofde van artikel 39, lid 2, van de VOC kan nakomen.

2.2.3.2 Accreditatie

Officiële laboratoria moeten werken overeenkomstig norm EN ISO/IEC 17025 en geaccrediteerd zijn volgens deze norm. Overeenkomstig artikel 37, lid 5, van de VOC omvat het toepassingsgebied van de accreditatie van een officieel laboratorium alle methoden voor laboratoriumanalyses, -tests of -diagnoses die het moet toepassen wanneer het als officieel laboratorium werkt.

In dit verband kan de term “methode” worden opgevat als een meetprocedure die wordt toegepast op een specifieke matrix of groep matrices en op een specifieke analyt of groep analyten, of een combinatie daarvan, afhankelijk van de betrokken methode, overeenkomstig norm EN ISO/IEC 17025. De VOC voorziet in afwijkingen van deze verplichting, door de lidstaten het recht te geven een officieel laboratorium aan te wijzen dat onder bepaalde voorwaarden niet aan de accreditatieverplichting voldoet, en biedt enige flexibiliteit met betrekking tot het toepassingsgebied van de accreditatie:

1. Het toepassingsgebied van de accreditatie van een officieel laboratorium kan a. groepen methoden omvatten (artikel 37, lid 5, punt b), VOC), b. op flexibele wijze worden bepaald (15) (artikel 37, lid 5, punt c), VOC);

2. Er worden permanente afwijkingen van de verplichte accreditatie vastgesteld voor officiële laboratoria die zich alleen bezighouden met de detectie van Trichinella (16) in vlees en laboratoria die alleen analyses, tests of diagnoses uitvoeren in het kader van andere officiële activiteiten (onder de voorwaarden van respectievelijk artikel 40, lid 1, punt a), en artikel 40, lid 1, punt b), VOC);

3. In Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1353 (17) van de Commissie zijn op het gebied van plantgezondheid, materialen die met levensmiddelen in contact komen, levensmiddelenadditieven, voedingsenzymen, aroma’s en toevoegingsmiddelen voor diervoeding permanente afwijkingen vastgesteld van de verplichting dat het toepassingsgebied van de accreditatie alle door het officiële laboratorium gebruikte methoden omvat, op basis van de bevoegdheid in artikel 41 van de VOC;

4. Een tijdelijke afwijking van de verplichte accreditatie (1 + 1 jaar) is toegestaan voor officiële laboratoria in de volgende gevallen, als bedoeld in artikel 42, lid 1, van de VOC, en met inachtneming van de voorwaarden van artikel 42, leden 2 tot en met 4, van de VOC: a. wanneer de toepassing van de methode een nieuwe eis is op grond van de regels van de Unie (te rekenen vanaf de datum van inwerkingtreding van die regels), b. wanneer wijzigingen in een methode die reeds wordt toegepast een nieuwe of uitgebreide accreditatie vereisen (indien deze niet onder een flexibel accreditatietoepassingsgebied (15) vallen), c. wanneer de noodzaak om de methode toe te passen het gevolg is van een noodsituatie of een nieuw risico.

2.2.3.3 Grensoverschrijdende aanwijzing

De bevoegde autoriteiten kunnen een in een andere lidstaat of een ander EER-land gevestigd officieel laboratorium als officieel laboratorium aanwijzen (onder de voorwaarden van artikel 37, lid 2, VOC). Deze bepaling biedt de lidstaten bijvoorbeeld enige flexibiliteit wanneer er op het grondgebied waar de bevoegde autoriteit actief is geen laboratorium beschikbaar is dat voldoet aan de eisen van artikel 37, leden 4 en 5, van de VOC. De regels en voorschriften van de artikelen 34 tot en met 42 van de VOC zijn ook van toepassing op officiële laboratoria die in een andere lidstaat of een ander EER-land zijn aangewezen. Zo moeten laboratoria die door twee of meer bevoegde autoriteiten zijn aangewezen, kunnen voldoen aan de eis dat zij over voldoende laboratoriumcapaciteit beschikken (artikel 37, lid 4, punten a), b) en d), VOC) met betrekking tot hun verplichtingen jegens alle aanwijzende bevoegde autoriteiten.

Naast de regelingen tussen elke aanwijzende bevoegde autoriteit en haar aangewezen laboratoria moeten de bevoegde autoriteiten die hetzelfde laboratorium als officieel laboratorium hebben aangewezen, onderling communiceren en coördineren om te zorgen voor:

— de uitvoering van audits (artikel 37, lid 2, in samenhang met artikel 39, lid 1, VOC): audits kunnen door beide/alle bevoegde autoriteiten afzonderlijk worden uitgevoerd of kunnen worden gedelegeerd aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar het laboratorium is gevestigd;

— de uitwisseling van informatie over het toepassingsgebied van de accreditatie van het laboratorium en de resultaten van accreditatiebeoordelingen, met name in gevallen waarin de aanwijzende lidstaat afhankelijk is van accreditatiebeoordelingen;

— de uitwisseling van informatie in geval van intrekking van de aanwijzing als officieel laboratorium overeenkomstig artikel 39, lid 2, van de VOC, met name de intrekking door de bevoegde autoriteit in de lidstaat waar het laboratorium is gevestigd, aangezien deze aanwijzing een voorwaarde is voor aanwijzing door een andere lidstaat overeenkomstig artikel 37, lid 2, punt b), van de VOC.

Ter bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten met het oog op grensoverschrijdende aanwijzing en de beoordeling van de in artikel 37, lid 6, van de VOC beschreven gevallen, biedt de Commissie een centraal platform waar de lidstaten contactgegevens van aangewezen nationale laboratoria op hun grondgebied met elkaar kunnen delen [link naar CIRCABC-lijst]. Naast de informatie die via het platform wordt gedeeld, kunnen de lidstaten overwegen op de websites van hun bevoegde autoriteiten of laboratoria aanvullende, meer gedetailleerde informatie te verstrekken over de activiteiten van hun aangewezen laboratoria (zoals beschikbare methoden, accreditatiestatus).

2.2.3.4 Uitbesteding

Alle laboratoria die analyses, tests en diagnoses op officiële monsters uitvoeren, moeten zijn aangewezen als officiële laboratoria, tenzij geen enkel aangewezen officieel laboratorium in de Unie of in een EER-land over de deskundigheid, uitrusting, infrastructuur en personeelsleden beschikt die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van nieuwe of bijzonder ongebruikelijke laboratoriumanalyses, -tests of -diagnoses (artikel 37, lid 6, VOC). Daarom mogen officiële laboratoria, behalve in gevallen krachtens artikel 37, lid 6, van de VOC, uitsluitend taken uitbesteden aan een ander officieel laboratorium. Voor laboratoria die overeenkomstig norm EN ISO/IEC 17025 zijn geaccrediteerd, moeten in dergelijke gevallen de desbetreffende bepalingen inzake extern geleverde producten en diensten van die norm worden nageleefd.

De aanwijzende bevoegde autoriteit moet altijd op de hoogte worden gebracht voordat een activiteit aan een ander officieel laboratorium wordt uitbesteed. Indien het laboratorium waaraan de activiteit is uitbesteed, in dezelfde lidstaat is gevestigd, maar door een andere bevoegde autoriteit is aangewezen, zijn coördinatie en communicatie tussen de aanwijzende bevoegde autoriteiten noodzakelijk om ervoor te zorgen dat het laboratorium waaraan de activiteit is uitbesteed, voor de duur van de uitbesteding en voor de uitbestede activiteit aan de aanwijzingsvoorschriften van artikel 37, leden 4 en 5, van de VOC voldoet. Daartoe kunnen de in dezelfde lidstaat gevestigde bevoegde autoriteiten gebruikmaken van bestaande vormen van administratieve samenwerking.

Wanneer taken worden uitbesteed aan een officieel laboratorium in een andere lidstaat of in een ander EER-land, schrijft artikel 37, lid 2, van de VOC voor dat de bevoegde autoriteit in de eerste lidstaat het in de andere lidstaat of het andere EER-land gevestigde laboratorium moet aanwijzen. Deze regel zorgt ervoor dat de aanwijzende bevoegde autoriteit in de eerste lidstaat te allen tijde toezicht houdt op elk aangewezen laboratorium met betrekking tot zijn taken, de uitvoering en de naleving van de voorschriften, en dat doeltreffende coördinatie kan plaatsvinden overeenkomstig artikel 37, lid 2, punt a), van de VOC.

Artikel 37, lid 6, van de VOC voorziet in een uitzondering op de aanwijzingsverplichting, door de bevoegde autoriteiten toe te staan laboratoria die niet als officiële laboratoria of diagnosecentra zijn aangewezen te belasten met nieuwe of bijzonder ongebruikelijke laboratoriumanalyses, -tests of -diagnoses. Dit is echter alleen toegestaan indien geen enkel ander officieel laboratorium in een lidstaat of in een EER-land over de deskundigheid, uitrusting, infrastructuur en personeelsleden beschikt die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van dergelijke analyses. De bevoegde autoriteiten moeten hun besluit om deze bepaling toe te passen rechtvaardigen door aan te tonen dat uit onderzoek is gebleken dat er geen enkel ander geschikt officieel laboratorium kon worden gevonden. Bij het onderzoek kan gebruik worden gemaakt van de mechanismen voor administratieve bijstand en samenwerking als bedoeld in de artikelen 102 tot en met 108 van de VOC en/of de databank van laboratoria die is ontwikkeld door het directoraat-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid van de Commissie (18). De procedure om “die analyses, tests en diagnoses [te] laten uitvoeren door een laboratorium of diagnosecentrum” vereist geen formele aanwijzing overeenkomstig artikel 37, lid 1, van de VOC, maar kan gebaseerd zijn op een contractuele overeenkomst met het desbetreffende laboratorium.

2.2.3.5 Audits

Het is de verantwoordelijkheid van de aanwijzende bevoegde autoriteit om te controleren of het officiële laboratorium blijft voldoen aan de aanwijzingsvoorschriften van artikel 37, leden 4 en 5, van de VOC en aan de verplichtingen van artikel 38 van de VOC. Accreditatieaudits zijn het belangrijkste instrument om hoogwaardige prestaties van officiële laboratoria te waarborgen. Daarom kunnen de bevoegde autoriteiten aan hun verplichting tot het organiseren van regelmatige audits voldoen door gebruik te maken van door de nationale accreditatie-instantie uitgevoerde accreditatiebeoordelingen, indien zij van mening zijn dat deze audits overbodig zijn, d.w.z. gelijkwaardig aan door de bevoegde autoriteit uitgevoerde audits, overeenkomstig artikel 39, lid 1, van de VOC. De bevoegde autoriteiten moeten ervoor zorgen dat zij op de hoogte worden gebracht van de resultaten van accreditatiebeoordelingen en van eventuele corrigerende maatregelen die door het officiële laboratorium worden genomen, zodat zij actie kunnen ondernemen overeenkomstig artikel 39, lid 2, van de VOC.

Naast accreditatiebeoordelingen moeten er mechanismen zijn die de bevoegde autoriteit in staat stellen te reageren op niet-naleving door het officiële laboratorium van de voorschriften van artikel 37, lid 4, punten a) tot en met d), van de VOC en zijn verplichtingen van artikel 38 van de VOC. Bij dergelijke mechanismen kan het gaan om jaarlijkse verslaglegging, regelmatige verslaglegging, uitwisseling van informatie met lokale autoriteiten waaraan de bevoegde autoriteit verantwoordelijkheden heeft overgedragen overeenkomstig artikel 4, lid 2, van de VOC en die regelmatig met het officiële laboratorium samenwerken, en de beoordeling van de resultaten van door NRL’s georganiseerd vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek.

Wanneer er aanwijzingen zijn dat het officiële laboratorium niet voldoet aan een van de in artikel 39, lid 2, van de VOC vermelde punten, onderneemt de bevoegde autoriteit actie, bijvoorbeeld door aanvullende audits te organiseren overeenkomstig artikel 39, lid 1, van de VOC, door het laboratorium te verzoeken corrigerende maatregelen te nemen en uiteindelijk door de aanwijzing in te trekken indien het laboratorium niet tijdig passende corrigerende maatregelen neemt.

Zie hierboven onder “Grensoverschrijdende aanwijzing” en “Uitbesteding” voor richtsnoeren over auditregelingen tussen bevoegde autoriteiten van verschillende lidstaten.

2.3 HOOFDSTUK VI — Financiering van officiële controles en andere officiële activiteiten (artikelen 78 tot en met 85 VOC)

2.3.1 Financiering — algemene regels

Om de afhankelijkheid van het systeem van officiële controles van overheidsfinanciën te beperken, moeten de bevoegde autoriteiten vergoedingen of heffingen innen om de kosten te dekken die zij maken in verband met bepaalde officiële controles (verplichte vergoedingen en heffingen). Dit is bijvoorbeeld het geval voor het dekken van de kosten die door de bevoegde autoriteiten zijn gemaakt in verband met officiële controles van dieren en goederen als bedoeld in artikel 47, lid 1, van de VOC. Overeenkomstig artikel 78 van de VOC moeten de lidstaten passende financiële middelen beschikbaar stellen om te voorzien in het personeel en de overige middelen die de bevoegde autoriteiten nodig hebben om officiële controles en andere officiële activiteiten te verrichten. Dit is ook van toepassing wanneer overeenkomstig de artikelen 28 en 31 van de VOC bepaalde taken in verband met officiële controles en andere officiële activiteiten worden gedelegeerd.

Hoewel het in de eerste plaats aan de exploitanten is om ervoor te zorgen dat hun activiteiten worden uitgevoerd in overeenstemming met de agro-voedselketenwetgeving van de Unie, moet het systeem van eigen controles dat zij daartoe instellen, worden aangevuld met een specifiek systeem van officiële controles dat door elke lidstaat in stand wordt gehouden om effectief toezicht op de agro-voedselketen te waarborgen.

2.3.2 Verplichte vergoedingen of heffingen

Daartoe is in artikel 79, lid 1, van de VOC het volgende bepaald:

Artikel 79, lid 1, van de VOC 1. De bevoegde autoriteiten innen vergoedingen of heffingen voor officiële controles die zijn verricht in verband met activiteiten als bedoeld in bijlage IV, hoofdstuk II, en op de in artikel 47, lid 1, onder a), b) en c), bedoelde dieren en goederen, aan grenscontroleposten of aan de in artikel 53, lid 1, onder a), bedoelde controlepunten: a) ten belope van de overeenkomstig artikel 82, lid 1, berekende kosten, of b) ten belope van de in bijlage IV vermelde bedragen.

Voorbeeld: Voor de doorvoer van planten aan de grens moeten de vergoedingen in rekening worden gebracht overeenkomstig hoofdstuk I, punt VII (VII. DOORGEVOERDE OF OVERGELADEN ZENDINGEN DIEREN EN GOEDEREN UIT DERDE LANDEN), van bijlage IV en niet overeenkomstig hoofdstuk I, punt VIII (VIII. ZENDINGEN PLANTEN, PLANTAARDIGE PRODUCTEN EN ANDERE PRODUCTEN, VOORWERPEN EN MATERIALEN DIE DRAGER OF VERSPREIDER VAN EEN SCHADELIJK ORGANISME BIJ PLANTEN KUNNEN ZIJN), van die bijlage.

Bovendien is in artikel 79, lid 2, van de VOC bepaald dat de bevoegde autoriteiten vergoedingen of heffingen innen ter dekking van de kosten die zij maken met betrekking tot officiële controles van de in artikel 47, lid 1, punten d), e) en f), van de VOC bedoelde dieren en goederen, officiële controles op verzoek van de exploitant teneinde de in artikel 10 van Verordening (EG) nr. 183/2005 bedoelde erkenning te krijgen, en officiële controles die aanvankelijk niet waren gepland, maar die noodzakelijk zijn geworden omdat een geval van niet-naleving vanwege dezelfde exploitant werd geconstateerd en worden verricht om de omvang en gevolgen van het geval van niet-naleving te beoordelen dan wel te verifiëren of de niet-naleving is verholpen.

2.3.3 Andere vergoedingen of heffingen (niet verplicht)

Zoals vermeld in artikel 80 van de VOC kunnen de lidstaten andere dan de in artikel 79 van de VOC bedoelde vergoedingen of heffingen innen, ter dekking van de kosten van officiële controles en van andere officiële activiteiten, tenzij dat wordt verboden door de wetgevingsbepalingen die van toepassing zijn in de gebieden waar de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels gelden. Deze vergoedingen of heffingen zijn niet verplicht en artikel 81 van de VOC inzake kosten en artikel 82 van de VOC inzake de berekening van vergoedingen of heffingen zijn niet op deze vergoedingen of heffingen van toepassing. Vergoedingen die krachtens artikel 80 van de VOC worden geïnd, moeten echter voldoen aan de voorschriften van de artikelen 83, 84 en 85 van die verordening.

Artikel 21, lid 2, punt a), van de VOC bevat bijvoorbeeld specifieke voorschriften voor officiële controles die voorafgaand aan het laden worden verricht om na te gaan of de dieren geschikt zijn voor vervoer. De vergoedingen of heffingen voor officiële controles uit hoofde van artikel 21, lid 2, punt a), van de VOC kunnen worden geïnd krachtens artikel 80 van de VOC, omdat de controles niet binnen het toepassingsgebied van artikel 79 van de VOC vallen en de wetgeving inzake het vervoer van dieren evenmin voorziet in een verbod op de inning van vergoedingen en heffingen, onder meer voor controles op de geschiktheid van de dieren voorafgaand aan het laden en het vervoer naar derde landen. Zij moeten de gemaakte kosten dekken, maar mogen niet hoger zijn dan die kosten.

2.3.4 Hoogte van de kosten en methoden voor de berekening van verplichte vergoedingen of heffingen

De bevoegde autoriteiten moeten de in artikel 79, lid 1, van de VOC bedoelde verplichte vergoedingen of heffingen voor officiële controles innen, hetzij ten belope van de overeenkomstig artikel 82, lid 1, van de VOC berekende kosten, hetzij ten belope van de in bijlage IV bij de VOC vermelde bedragen. Heffingen of vergoedingen die worden geïnd met betrekking tot officiële controles als bedoeld in artikel 79, lid 2, van de VOC, worden ook berekend overeenkomstig artikel 82, lid 1, van de VOC, of worden geïnd ten belope van de in bijlage IV bij de VOC vermelde bedragen, voor de dieren, goederen of activiteiten waarvoor in die bijlage vergoedingen zijn vastgesteld.

In hoofdstuk I van bijlage IV bij de VOC staan de vergoedingen of heffingen voor de officiële controles van zendingen dieren en goederen die de Unie binnenkomen, zoals levende dieren, vlees, visserijproducten, planten, plantaardige producten, goederen in doorvoer enz. In hoofdstuk II van die bijlage staan de vergoedingen of heffingen voor de officiële controles in slachthuizen, uitsnijderijen, wildverwerkingsinrichtingen, en betreffende de melkproductie en de productie en het in de handel brengen van visserij- en aquacultuurproducten.

Artikel 79, lid 1, van de VOC staat de bevoegde autoriteiten niet toe een combinatie van de twee in de punten a) en b) van dat artikel genoemde methoden te gebruiken met betrekking tot in hoofdstuk I van bijlage IV bij de VOC bedoelde zendingen dieren en goederen uit dezelfde categorie (19) (bv. officiële controles van zendingen visserijproducten) en met betrekking tot in hoofdstuk II van bijlage IV bij de VOC bedoelde activiteiten uit dezelfde categorie (20) (bv. officiële controles in slachthuizen). Dit betekent dat de lidstaten vergoedingen of heffingen kunnen vaststellen ten belope van de overeenkomstig artikel 82, lid 1, van de VOC berekende kosten voor bepaalde in hoofdstuk I van bijlage IV bij de VOC bedoelde zendingen dieren of goederen uit dezelfde categorie (bv. officiële controles van zendingen vlees) of met betrekking tot bepaalde in hoofdstuk II van bijlage IV bij de VOC bedoelde activiteiten uit dezelfde categorie (bv. officiële controles in uitsnijderijen), en ten belope van de in bijlage IV bij die verordening vermelde bedragen met betrekking tot zendingen dieren of goederen uit een andere categorie (bv. officiële controles op zendingen vleesproducten, pluimveevlees, vlees van vrij wild, konijnenvlees of vlees van gekweekt wild) of met betrekking tot activiteiten uit een andere categorie (bv. officiële controles van melkproductie). De lidstaten mogen dit echter alleen doen voor zover een dergelijke differentiatie in overeenstemming is met de fundamentele beginselen van non-discriminatie en gelijke behandeling.

De in artikel 81 van de VOC vermelde kosten zijn alleen relevant voor artikel 79, lid 1, punt a), en artikel 79, lid 2, van de VOC, niet voor artikel 79, lid 1, punt b), van de VOC.

Voorbeeld: In verband met invoerkosten kiest een lidstaat voor de toepassing van artikel 79, lid 1, punt b), van de VOC (d.w.z. vergoedingen of heffingen voor de officiële controles van zendingen dieren en goederen die de Unie binnenkomen, zoals bedoeld in hoofdstuk I van bijlage IV bij de VOC). Niettemin zijn er extra kosten, zoals het vervoer in het geval van controles buiten de grenscontroleposten en de kosten voor de overuren van functionarissen die buiten de officiële kantooruren inspecties verrichten. Deze kosten mogen niet bij de vergoedingen op grond van artikel 79, lid 1, punt b), van de VOC worden opgeteld, omdat de vergoedingen in bijlage IV bij de VOC vaste vergoedingen zijn en de lidstaten geen extra kosten mogen verlangen.

Artikel 82, lid 1, van de VOC luidt:

Artikel 82, lid 1, van de VOC 1. De overeenkomstig artikel 79, lid 1, onder a), en artikel 79, lid 2, geïnde vergoedingen of heffingen worden bepaald volgens een van de volgende berekeningsmethoden of een combinatie daarvan: a) een vast tarief op basis van de totale kosten van de officiële controles die in een bepaalde periode door de bevoegde autoriteiten worden gedragen en doorberekend aan alle exploitanten, ongeacht of in die referentieperiode een officiële controle voor elk van die exploitanten is verricht; bij de vaststelling van de hoogte van de vergoedingen voor elke sector, activiteit en categorie exploitanten houden de bevoegde autoriteiten rekening met het effect dat het type en de omvang van de betrokken activiteit en de daaraan verbonden risicofactoren hebben op de verdeling van de totale kosten van die officiële controles, of b) op basis van de berekening van de werkelijke kosten van elke afzonderlijke officiële controle en doorberekend aan de exploitanten die aan die officiële controles zijn onderworpen.

Op grond van punt a) van deze bepaling kunnen de lidstaten het vaste tarief voor een specifieke sector, activiteit of categorie exploitanten berekenen op basis van de kosten van alle officiële controles die binnen het toepassingsgebied van de VOC vallen. Met betrekking tot de berekening van de vergoedingen voor elke sector, activiteit en categorie exploitanten schrijft artikel 82, lid 1, punt a), van de VOC voor dat de lidstaten rekening houden met het effect dat het type en de omvang van de betrokken activiteit en de daaraan verbonden risicofactoren hebben op de verdeling van de totale kosten van de officiële controles.

Overeenkomstig artikel 82, lid 3, van de VOC geldt dat wanneer vergoedingen of heffingen overeenkomstig artikel 82, lid 1, punt a), van de VOC forfaitair worden berekend, die door de bevoegde autoriteiten geïnde vergoedingen of heffingen niet hoger mogen zijn dan de totale kosten die in de daarin bedoelde periode voor de verrichte officiële controles zijn gemaakt. Krachtens artikel 82, lid 4, van de VOC geldt dat indien vergoedingen of heffingen worden berekend overeenkomstig artikel 82, lid 1, punt b), van de VOC, zij niet meer mogen bedragen dan de daadwerkelijke kosten van de verrichte officiële controle.

In artikel 81, punten a) tot en met g), van de VOC wordt de reikwijdte van de genoemde totale kosten verder verduidelijkt. Deze omvatten, voor zover zij voortvloeien uit de betrokken officiële controles, “de salarissen en socialezekerheids-, pensioen- en verzekeringskosten van personeelsleden die bij de uitvoering van officiële controles betrokken zijn, met inbegrip van ondersteunend en administratief personeel” (punt a)), alsook de “kosten van faciliteiten en uitrusting, met inbegrip van onderhouds- en verzekeringskosten en andere aanverwante kosten” (punt b)), “de kosten van de opleiding […] met uitzondering van opleiding die noodzakelijk is om de voor aanstelling door de bevoegde autoriteiten vereiste kwalificaties te verkrijgen” (punt e)) en “de reiskosten” (punt f)) van de bedoelde personeelsleden.

Wat betreft de reikwijdte van de in artikel 82, lid 1, punt a), van de VOC bedoelde totale kosten van officiële controles die gedurende een bepaalde periode door de bevoegde autoriteiten worden gedragen, wordt in overweging 66 van die verordening verduidelijkt dat deze de algemene kosten kunnen dekken die door de bevoegde autoriteiten zijn gemaakt om officiële controles uit te voeren. In die overweging wordt verder verduidelijkt dat de algemene kosten ook de kosten zouden kunnen omvatten voor de ondersteuning van de organisatie die noodzakelijk is voor de planning en uitvoering van de officiële controles.

Als vergoedingen of heffingen worden aangerekend op basis van de werkelijke kosten van afzonderlijke officiële controles, moeten exploitanten die goed scoren op de naleving van de wetgeving bovendien lagere totale kosten dragen dan exploitanten die de wetgeving niet naleven, daar zij minder frequent aan officiële controles moeten worden onderworpen. Als de vergoedingen of heffingen worden berekend op basis van de totale kosten die de bevoegde autoriteiten in een bepaalde periode hebben gemaakt, en aan alle exploitanten worden aangerekend ongeacht de vraag of zij in de referentieperiode aan een officiële controle zijn onderworpen, moeten die vergoedingen of heffingen op zodanige wijze worden berekend dat exploitanten die constant goed scoren op naleving van de agro-voedselketenwetgeving van de Unie, worden beloond.

Wat specifiek de kosten in verband met administratief en ondersteunend personeel betreft, mag volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (21) bij de berekening van de vergoedingen slechts rekening worden gehouden met de arbeidstijd van administratief en ondersteunend personeel dat nodig is voor activiteiten die onlosmakelijk verbonden zijn met de uitvoering van officiële controles.

Op grond van artikel 79, lid 3, van de VOC kunnen de lidstaten het bedrag van de vergoedingen of heffingen voor de in hoofdstuk II van bijlage IV bij de VOC bedoelde activiteiten (slachthuizen, uitsnijderijen, wildverwerkingsinrichtingen, melkproductie en de productie en het in de handel brengen van visserij- en aquacultuurproducten) op een objectieve en niet-discriminerende basis verlagen, rekening houdend met:

— de belangen van exploitanten met een geringe productie;

— de traditionele methoden die worden gebruikt voor productie, verwerking en distributie;

— de behoeften van exploitanten die gevestigd zijn in gebieden met specifieke geografische beperkingen, en

— de antecedenten van de exploitant wat betreft de naleving van de in artikel 1, lid 2, van de VOC bedoelde regels, zoals gestaafd door officiële controles.

2.3.5 Transparantie

Overweging 68 van de VOC: De financiering van officiële controles door middel van bij de exploitanten geïnde vergoedingen of heffingen moet volledig transparant geschieden, zodat burgers en ondernemingen de voor de vaststelling van de vergoedingen of heffingen gebruikte methode en gegevens kunnen begrijpen. Artikel 85 van de VOC Transparantie 1. De lidstaten zorgen voor een hoog niveau van transparantie inzake: a) de in artikel 79, lid 1, onder a), artikel 79, lid 2, en artikel 80 bedoelde vergoedingen of heffingen, met name inzake; i) de methode en de gegevens die worden gebruikt om deze vergoedingen of heffingen vast te stellen; ii) het bedrag van de vergoedingen of heffingen dat is doorberekend aan elke categorie exploitanten en voor elke categorie officiële controles of andere officiële activiteiten; iii) de uitsplitsing van de kosten, zoals bedoeld in artikel 81; b) de identiteit van de voor de inning van de vergoedingen of heffingen verantwoordelijke autoriteiten of instanties. 2. Elke bevoegde autoriteit maakt voor elke referentieperiode de in lid 1 van dit artikel bedoelde informatie openbaar, alsook de door de bevoegde autoriteit gemaakte kosten waarvoor overeenkomstig artikel 79, lid 1, onder a), artikel 79, lid 2, en artikel 80 een vergoeding of heffing is verschuldigd. 3. De lidstaten raadplegen de betrokken belanghebbenden over de gebruikte algemene methoden om de in artikel 79, lid 1, onder a), artikel 79, lid 2, en artikel 80 bedoelde vergoedingen of heffingen te berekenen.

Uit artikel 85 van de VOC volgt dat de lidstaten moeten zorgen voor een hoog niveau van transparantie inzake de vergoedingen of heffingen als bedoeld in artikel 79, lid 1, punt a), artikel 79, lid 2, en artikel 80 van de VOC en inzake de identiteit van de autoriteiten of instanties die verantwoordelijk zijn voor de inning van de vergoedingen of heffingen.

De lidstaten moeten in hun jaarverslagen een link opnemen naar de webpagina van de bevoegde autoriteit met de openbare informatie over vergoedingen of heffingen als bedoeld in artikel 85, lid 2, van de VOC, overeenkomstig artikel 113, lid 1, punt e), van de VOC en Uitvoeringsverordening (EU) 2019/723 van de Commissie.

3 TITEL III — REFERENTIELABORATORIA EN REFERENTIECENTRA

Het doel van de EU-referentielaboratoria en de nationale referentielaboratoria is het bevorderen van uniforme praktijken met betrekking tot de ontwikkeling of het gebruik van de methoden die de door de lidstaten aangewezen officiële laboratoria toepassen, zodat de betrouwbaarheid en consistentie van de resultaten van tests, analyses en diagnoses die in het kader van officiële controles en andere officiële activiteiten worden uitgevoerd, wordt gewaarborgd.

Het doel van de EU-referentiecentra is het bevorderen van wetenschappelijke en technische deskundigheid op het gebied van dierenwelzijn en van de authenticiteit en de integriteit van de agro-voedselketen, zodat op hun respectieve aandachtsgebieden een gemeenschappelijk wetenschappelijk inzicht wordt gekweekt als basis voor officiële controles en andere officiële activiteiten.

3.1 Aanwijzing en werkterrein

3.1.1 EU-referentielaboratoria en EU-referentiecentra (artikelen 92 tot en met 99 VOC)

De reikwijdte van de activiteiten van EURL’s en EURC’s wordt hoofdzakelijk bepaald door de sectorspecifieke wetgeving die de respectieve beleidsterreinen van de EU-wetgeving inzake de agro-voedselketen regelt en waarin is vastgelegd dat er behoefte is aan geharmoniseerde methoden en wetenschappelijke deskundigheid, overeenkomstig respectievelijk artikel 92, lid 1, van de VOC voor EURL’s en artikel 95, lid 1, en artikel 97, lid 1, van de VOC voor EURC’s.

De Commissie kan een formeel besluit nemen tot oprichting van een EURL voor een specifieke sector door middel van een gedelegeerde handeling (artikel 92, lid 4, VOC) en zal vervolgens — door middel van een uitvoeringshandeling (artikel 93, lid 1, VOC) — een of meer laboratoria aanwijzen om de taken van EURL’s op zich te nemen na een openbare selectieprocedure (artikel 93, lid 2, punt a), VOC). Bij deze besluiten tot oprichting en aanwijzing kan het werkterrein van EURL’s worden beperkt tot bepaalde deskundigheidsgebieden (bv. groepen pathogenen, plaagorganismen enz.). Evenzo kan bij het formele besluit van de Commissie om door middel van uitvoeringshandelingen een of meer EURC’s voor dierenwelzijn of voor de authenticiteit en de integriteit van de agro-voedselketen (22) aan te wijzen, het werkterrein van een EURC worden beperkt tot bepaalde deskundigheidsgebieden.

De verplichte taken die door EURL’s en EURC’s moeten worden uitgevoerd, alsmede de voorschriften voor hun functioneren (bv. uitrusting, personeel, accreditatie enz.) zijn vastgelegd in artikel 93, lid 3, en artikel 94 van de VOC voor EURL’s, in artikel 95, lid 3, en artikel 96 van de VOC voor EURC’s voor dierenwelzijn en in artikel 97, lid 3, en artikel 98 van de VOC voor EURC’s voor de authenticiteit en de integriteit van de agro-voedselketen. Binnen dit rechtskader is er aanzienlijke flexibiliteit om de details van het bestek van de opdracht van een EURL of EURC uit te werken in zijn jaarlijkse of meerjarige werkprogramma.

Indien na de aanwijzing aanvullende taken of voorschriften voor een EURL of EURC worden vastgesteld, moet worden beoordeeld of deze aanvullende taken en voorschriften vallen onder 1) de respectieve sectorspecifieke wetgeving, 2) de gedelegeerde handeling en/of uitvoeringshandeling tot oprichting, en 3) de lijst van taken en voorschriften zoals beschreven in de artikelen 93 tot en met 98 van de VOC. Indien de aanvullende taken of voorschriften daaronder vallen, kan de Commissie besluiten deze op te nemen in het jaarlijkse of meerjarige werkprogramma van het EURL of het EURC. Indien de aanvullende taken of voorschriften daar niet onder vallen, is een formeel besluit van de Commissie door middel van een gedelegeerde handeling vereist overeenkomstig artikel 99, lid 2, van de VOC. Deze procedure is echter beperkt tot situaties van nieuwe of opkomende risico’s, nieuwe of opkomende dierziekten of plaagorganismen of wanneer nieuwe juridische voorschriften zulks rechtvaardigen.

3.1.2 Nationale referentielaboratoria (artikelen 100 tot en met 101 VOC)

Voor elk EURL wijzen de lidstaten een of meer NRL’s aan. De activiteiten van een EURL kunnen worden ondergebracht bij één nationale instelling die als NRL fungeert of worden verdeeld over verschillende nationale instellingen. In het laatste geval waarborgen de lidstaten dat de laboratoria die een NRL-functie delen, nauw samenwerken (artikel 100, lid 5, VOC). De lidstaten kunnen ook besluiten extra NRL’s aan te wijzen voor beleidsterreinen waarvoor er geen EURL is (artikel 100, lid 1, VOC). Deze extra NRL’s moeten niettemin voldoen aan de voorschriften, taken en verantwoordelijkheden van NRL’s zoals vastgelegd in de artikelen 100 en 101 van de VOC, met uitzondering van die betreffende samenwerking met EURL’s (bv. artikel 101, lid 1, punt a), en artikel 101, lid 1, punt d), VOC).

Een laboratorium kan de functie van zowel officieel laboratorium als referentielaboratorium vervullen, mits het voldoet aan de voorschriften en verplichtingen en voor elk van deze functies is aangewezen.

De lidstaten kunnen een in een ander EU- of EER-land gevestigd laboratorium als NRL aanwijzen. Dit mechanisme kan bijvoorbeeld worden gebruikt wanneer nationale laboratoria niet over de capaciteit of deskundigheid beschikken om te voldoen aan de eisen voor accreditatie van NRL’s. Op grond van het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (23), en met name artikel 5, lid 4, van het Protocol inzake Ierland/Noord-Ierland en punt 43 van bijlage 2 bij dat protocol, is dit bovendien het enige mechanisme waarbij een NRL met betrekking tot Noord-Ierland kan worden aangewezen.

3.2 Accreditatie

3.2.1 EURL’s (artikel 93 VOC) en NRL’s (artikel 100 VOC)

EURL’s en NRL’s moeten werken overeenkomstig norm EN ISO/IEC 17025 en geaccrediteerd zijn volgens deze norm. Het toepassingsgebied van hun accreditatie moet alle methoden voor laboratoriumanalyses, -tests of -diagnoses omvatten die het laboratorium moet toepassen wanneer het als EURL of NRL werkt. De term “methode” kan worden opgevat als een meetprocedure die wordt toegepast op een specifieke matrix of groep matrices en op een specifieke analyt of groep analyten, of een combinatie daarvan, afhankelijk van de betrokken methode, overeenkomstig norm EN ISO/IEC 17025.

Deze regels komen overeen met de relevante verplichtingen voor de aanwijzing van officiële laboratoria in artikel 37, lid 4, punt e), en artikel 37, lid 5, van de VOC (zie hoofdstuk 2.2.3.2 over accreditatie). De VOC voorziet in afwijkingen van deze verplichting, door de lidstaten het recht te geven een NRL aan te wijzen dat onder bepaalde voorwaarden niet aan de accreditatieverplichting voldoet, en biedt enige flexibiliteit met betrekking tot het toepassingsgebied van de accreditatie:

1. Het toepassingsgebied van de accreditatie van een NRL of EURL kan a. groepen methoden omvatten (artikel 100, lid 2, in samenhang met artikel 37, lid 5, punt b), VOC voor NRL’s, artikel 93, lid 3, punt a), ii), VOC voor EURL’s), b. op flexibele wijze worden bepaald (artikel 100, lid 2, in samenhang met artikel 37, lid 5, punt c), VOC voor NRL’s, artikel 93, lid 3, punt a), iii), VOC voor EURL’s).

2. Een tijdelijke afwijking van de verplichte accreditatie (1 + 1 jaar) is toegestaan voor NRL’s (artikel 100, lid 2, in samenhang met artikel 42, lid 1, artikel 42, lid 2, punten a) en b), en artikel 42, lid 3, VOC): a. wanneer de toepassing van de methode een nieuwe eis is op grond van de regels van de Unie, overeenkomstig artikel 34, lid 1, van de VOC (te rekenen vanaf de datum van inwerkingtreding van die regels), b. wanneer wijzigingen in een methode die reeds wordt toegepast een nieuwe of uitgebreide accreditatie vereisen (indien deze niet onder een flexibel accreditatietoepassingsgebied (24) vallen), c. wanneer de noodzaak om de methode toe te passen het gevolg is van een noodsituatie of een nieuw risico.

3. Voor het gebied van plantgezondheid gold er voor de inwerkingtreding van de accreditatieverplichting een overgangsperiode tot en met 29 april 2022 (artikel 167, lid 2, VOC).

NRL’s en EURL’s vallen niet onder de werkingssfeer van de in artikel 41 van de VOC bedoelde bevoegdheid om afwijkingen van de verplichte accreditatie vast te stellen (25). Voor het gebied van plantgezondheid kunnen de bevoegde autoriteiten of de Commissie echter officiële laboratoria aanwijzen die op basis van een krachtens artikel 41 van de VOC vastgestelde afwijking als NRL of EURL zijn aangewezen, ongeacht of zij voldoen aan de voorwaarde dat al hun methoden moeten zijn geaccrediteerd (respectievelijk artikel 93, lid 4, en artikel 100, lid 2, VOC). Deze mogelijkheid zou geen gevolgen hebben voor NRL’s en EURL’s op het gebied van plantgezondheid die als zodanig zijn aangewezen vóór de vaststelling van de gedelegeerde handeling krachtens artikel 41 van de VOC.

3.2.2 EURC’s (artikelen 95 tot en met 98 VOC)

Vanwege hun op steun gerichte opdracht is er geen voorschrift voor de verplichte accreditatie van EURC’s. Niettemin moeten de EURC’s “beschikken over een hoog niveau van wetenschappelijke en technische deskundigheid” op hun respectieve aandachtsgebieden en “ervoor [zorgen] dat hun personeelsleden goede kennis van de internationale normen en praktijken […] hebben” (respectievelijk artikel 95, lid 3, punten b) en e), en artikel 97, lid 3, punten b) en e), VOC).

3.3 Verplichtingen inzake bekendmaking en kennisgeving

3.3.1 Lijst van NRL’s

De lidstaten delen de Commissie, de andere lidstaten en de desbetreffende EURL’s overeenkomstig artikel 100, lid 4, van de VOC een bijgewerkte lijst van de namen en adressen van de NRL’s mee en maken deze lijst openbaar.

De EURL’s maken overeenkomstig artikel 94, lid 3, van de VOC een lijst bekend van hun overeenkomstige NRL’s die door de lidstaten op hun respectieve aandachtsgebied zijn aangewezen.

3.3.2 Lijsten van EURL’s en EURC’s

De Commissie publiceert overeenkomstig artikel 99, lid 1, van de VOC een bijgewerkte lijst van de namen en adressen van aangewezen EURL’s (https://ec.europa.eu/food/ref-labs_en) en EURC’s (voor dierenwelzijn: https://ec.europa.eu/food/animals/welfare/eu-ref-centre_en) op haar website.

3.3.3 Gegevensbescherming

Bij de bekendmaking van informatie van NRL’s (lidstaten) of EURL’s (Europese Commissie) zijn de EU-regels inzake gegevensbescherming van toepassing (respectievelijk Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (26) en Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (27)). Informatie over natuurlijke personen mag niet zonder hun toestemming worden bekendgemaakt. Als beste praktijk mogen alleen algemene contactgegevens (bv. adres, functionele mailbox) van een laboratorium worden bekendgemaakt, aangezien daarmee in voldoende mate wordt voldaan aan de bekendmakingsverplichtingen van artikel 94, lid 3, artikel 99, lid 1, en artikel 100, lid 4, van de VOC.

3.4 Verslaglegging en controles door de Commissie

3.4.1 EURL’s en EURC’s

Overeenkomstig artikel 99, lid 3, van de VOC zijn de EURL’s en EURC’s onderworpen aan controles door de Commissie op de naleving van de voorschriften van artikel 93, lid 3, en artikel 94 van de VOC voor EURL’s en artikel 95, lid 3, en artikel 97, lid 3, van de VOC voor EURC’s.

Het is de gangbare praktijk van de Commissie om in het kader van haar controles: een documentenbeoordeling uit te voeren van de verslagen op basis van de jaarlijkse of meerjarige werkprogramma’s van de EURL’s en de EURC’s;

— een documentenbeoordeling uit te voeren van de jaarlijkse financiële verslagen.

Daarnaast kan de Commissie per geval besluiten controles ter plaatse uit te voeren om na te gaan of de laboratoria aan de aanwijzingscriteria voldoen en om na te gaan of de ingediende jaarlijkse of meerjarige programma’s naar behoren zijn uitgevoerd en gerapporteerd,

— met het oog op elementen die niet gemakkelijk kunnen worden geverifieerd aan de hand van een beoordeling van de documenten

— indien verslagen of andere informatiebronnen aanleiding geven tot bezorgdheid of wijzen op niet-naleving.

3.4.2 NRL’s

NRL’s zijn niet onderworpen aan de in artikel 99, lid 3, van de VOC beschreven controles door de Commissie. NRL-activiteiten kunnen echter worden opgenomen in de controles door de Commissie om de werking van de controlesystemen van de lidstaten te verifiëren, zoals beschreven in de artikelen 116 tot en met 119 van die verordening.

3.4.2.1 NRL’s: vergelijkend interlaboratoriumonderzoek en ringonderzoek

De EURL’s controleren de prestaties van de NRL’s op gezette tijden door middel van vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek overeenkomstig artikel 94, lid 2, punt c), van de VOC, met name wanneer de toepassing van bepaalde methoden wettelijk verplicht is. De NRL’s zijn krachtens artikel 101, lid 1, punt a), van de VOC verplicht deel te nemen aan vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek. In gevallen waarin er geen sprake is van wettelijke verplichtingen of van veiligheidsproblemen in verband met de analyt / het gevaar waar de aandacht naar uit gaat, moeten de NRL’s alles in het werk stellen om aan vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek van een EURL deel te nemen, of niet-deelname rechtvaardigen.

Indien nodig kunnen NRL’s of EURL’s een ander NRL of een ander officieel laboratorium dat de lidstaat vertegenwoordigt, verzoeken deel te nemen aan een vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek (artikel 94, lid 2, punt c), en artikel 38, lid 2, VOC). In gevallen waarin niet aan een vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek wordt deelgenomen of het EURL de rechtvaardiging voor niet-deelname niet aanvaardt, moeten de lidstaten in kennis worden gesteld om actie te ondernemen.

Wanneer een NRL in door EURL’s georganiseerd vergelijkend interlaboratoriumonderzoek of ringonderzoek ondermaats presteert, moeten er procedures zijn om dat onderzoek een passend vervolg te geven. In het algemeen moeten deze procedures een tweefasenaanpak volgen. In de eerste fase moet het NRL worden verzocht corrigerende maatregelen te nemen om de vastgestelde problemen te verhelpen. In de tweede fase moet het EURL de Commissie op de hoogte brengen indien corrigerende maatregelen nog steeds leiden tot ondermaatse prestaties of indien het NRL niet volledig meewerkt aan het verhelpen van de in de eerste fase vastgestelde problemen. De Commissie zal beslissen welke verdere stappen moeten worden ondernemen en kan van de bevoegde autoriteit van de lidstaat verlangen dat zij actie onderneemt.

(1) Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2017 betreffende officiële controles en andere officiële activiteiten die worden uitgevoerd om de toepassing van de levensmiddelen- en diervoederwetgeving en van de voorschriften inzake diergezondheid, dierenwelzijn, plantgezondheid en gewasbeschermingsmiddelen te waarborgen, tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 999/2001, (EG) nr. 396/2005, (EG) nr. 1069/2009, (EG) nr. 1107/2009, (EU) nr. 1151/2012, (EU) nr. 652/2014, (EU) 2016/429 en (EU) 2016/2031 van het Europees Parlement en de Raad, de Verordeningen (EG) nr. 1/2005 en (EG) nr. 1099/2009 van de Raad en de Richtlijnen 98/58/EG, 1999/74/EG, 2007/43/EG, 2008/119/EG en 2008/120/EG van de Raad, en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 854/2004 en (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad, de Richtlijnen 89/608/EEG, 89/662/EEG, 90/425/EEG, 91/496/EEG, 96/23/EG, 96/93/EG en 97/78/EG van de Raad en Besluit 92/438/EEG van de Raad (verordening officiële controles) (PB L 95 van 7.4.2017, blz. 1).

(2) De definities van “bevoegde autoriteit” en “gemachtigde instantie” zijn te vinden in respectievelijk punt 3 en punt 5 van artikel 3 van de VOC.

(3) De definitie van “dieren”, overeenkomstig artikel 3, punt 9, van de VOC, is die van artikel 4, punt 1, van Verordening (EU) 2016/429 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende overdraagbare dierziekten en tot wijziging en intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van diergezondheid (“diergezondheidswetgeving”) (PB L 84 van 31.3.2016, blz. 1). De definitie van “goederen” is te vinden in artikel 3, punt 11, van de VOC.

(4) Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2124 van de Commissie van 10 oktober 2019 tot aanvulling van Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft voorschriften voor officiële controles van zendingen van dieren en goederen bij doorvoer, overlading en verder vervoer door de Unie, tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 798/2008, (EG) nr. 1251/2008, (EG) nr. 119/2009, (EU) nr. 206/2010, (EU) nr. 605/2010, (EU) nr. 142/2011 en (EU) nr. 28/2012 van de Commissie, Uitvoeringsverordening (EU) 2016/759 van de Commissie, en Beschikking 2007/777/EG van de Commissie (PB L 321 van 12.12.2019, blz. 73).

(5) Verordening (EU) 2016/429 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende overdraagbare dierziekten en tot wijziging en intrekking van bepaalde handelingen op he