Nr. C 64/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 3. 82 
Advies inzake een voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een pro­
gramma voor onderzoek en ontwikkeling (1982—1985) in de sector grondstoffen 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 170 van 10 juli 1981, blz. 5. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 3 juli 1981 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkom­
stig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Eco­
nomische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 15 en 16 december 1981 te Brussel gehouden 193e zit­
ting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder artikel 
198 (eerste alinea), 
Gezien de op 3 juli 1981 gedateerde adviesaanvrage 
van de Raad van de Europese Gemeenschappen in­
zake het voorstel voor een besluit van de Raad hou­
dende vaststelling van een programma voor onder­
zoek en ontwikkeling (1982—1985) in de sector 
grondstoffen (l), 
Gezien het door zijn Bureau op 22 september 1981 
genomen besluit, de Afdeling voor energie en nucle­
aire vraagstukken met het opstellen van een advies en 
een rapport inzake dit onderwerp te belasten. 
Gezien het door genoemde Afdeling tijdens haar 66e 
vergadering van 4 december 1981 opgestelde ad­
vies, 
Gezien het mondelinge verslag van de heer Mills, 
rapporteur, 
Gezien de beraadslagingen tijdens de 193e zitting van 
15 en 16 december 1981 (vergadering van 15 decem­
ber), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
Het Comité stemt in met het voorstel voor dit onder­
zoekprogramma dat bestaat uit zeven sub-program­ma's, waarvan er drie — zij het in beperktere vorm — 
al bestonden, nl. de programma's voor metalen en 
mineralen (voorheen primaire grondstoffen), explo­
ratie en winning van uranium en recycling van stads­
en industrieafval. Drie andere sub-programma's, nl. 
hout als vernieuwbare grondstof, recycling van non-
ferrometalen en substitutie, zijn nieuw voor de Ge­
meenschap, terwijl over het resterende sub-program­
ma, nl. ceramiek, al in september 1979 door het Co­
mité advies was uitgebracht, maar door de Raad nog 
geen besluit is genomen. Het Comité stemt ermee in 
dat de losstaande programma's nu in één algemeen 
grondstoffenprogramma worden gegroepeerd als on­
derdeel van het streven naar rationalisering van de 
O & O-activiteiten van de Gemeenschap, waarop zij 
al jaren aandringt. Over de inhoud van het voorstel 
van de Commissie wil het Comité volgende algemene 
en bijzondere opmerkingen naar voren brengen: 
1. ALGEMENE OPMERKINGEN 
1.1. Het doel van dit grondstoffenprogramma is, 
mogelijke tekorten bij de grondstoffeninvoer vóór te 
zijn door diversifiëring van voorzieningsbronnen, de 
ontwikkeling van eigen bronnen, alternatieve tech­
nologieën, recycling en substitutietechnieken. Ook 
wordt hiermee beoogd de handelsbalans van de Ge­
meenschap te verbeteren door de import te vermin­
deren, en economie en werkgelegenheid in de Ge­
meenschap positief te beïnvloeden. 
(!) PB nr. C 170 van 10. 7. 1981. 
15. 3. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 64/7 
1.2. Het Comité stemt met dit voorgestelde O & O-
programma in, maar wijst er tegelijkertijd op dat met 
research alleen niet kan worden volstaan. Ook dient 
aandacht te worden besteed aan praktische ontwik­
keling en demonstratieprojecten om te bereiken dat 
de onderzoekresultaten ook worden toegepast, waar­
mee uiteraard veel tijd heengaat. Het Comité advi­
seert met deze factoren beter rekening te houden en 
bijzondere aandacht te besteden aan de verspreiding 
van verkregen resultaten, zodat deze ten goede ko­
men aan de gehele technologie in de Gemeen­
schap. 
1.3. Het Comité acht de resultaten die tot dusverre 
met de programma's voor primaire grondstoffen en 
voor exploratie en winning van uranium zijn bereikt, 
bemoedigend. Het ziet in dat voor al die program­
ma's de researchuitkomsten niet nauwkeurig te voor­
spellen zijn, maar vindt wel dat bewuster moet wor­
den getracht, in een vroeg stadium een kosten-
batenanalyse uit te werken. Tenzij er voor bepaalde 
onderzoekingen belangrijke strategische motieven 
zijn, dient volgens het Comité meer nadruk te liggen 
op kwantificering van de macro-economische resul­
taten die van het researchprogramma worden ver­
wacht, om research te vermijden waarvan de toepas­
sing niet economisch haalbaar zal zijn. 
1.4. Het Comité beseft dat O & O-werkzaamheden 
op veel van de door het voorgestelde programma be­
streken gebieden ter wille van het permanente stre­
ven naar kostenbesparing en handhaving van het 
concurrentievermogen al door de Europese industrie 
en andere instanties worden uitgevoerd. De Gemeen­
schap zou alleen actief mogen worden indien hier­
mee nuttig werk wordt bevorderd dat anders niet ge­
daan zou worden, en bestaande werkzaamheden 
door coördinatie en verspreiding van resultaten wor­
den gestimuleerd. 
1.5. Het Comité heeft in eerdere adviezen al vaak 
de aandacht gevestigd op het feit dat de O & O-gel­
den van de Gemeenschap te sterk worden versnip­
perd om nog efficiënt te kunnen zijn. Deze kritiek 
geldt ook voor het onderhavige programma: 71 mil­
joen Ecu zullen worden toegewezen voor vijf van de 
zeven sub-programma's. Als gevolg van de verdeling 
van ca. 58 % van dit bedrag over de sub-programma's 
ceramiek, hout als vernieuwbare grondstof, recycling 
van non-ferrometalen en substitutie zouden de ver­
wachte positieve resultaten wel eens kunnen uitblij­
ven, in het bijzonder als dit bedrag dan ook nog over 
een groot aantal industriële O & O-organisaties, uni­
versiteiten en researchcentra moet worden uitge­
smeerd. Het Comité blijft erbij dat de contracten ster­
ker dienen te worden geconcentreerd op onderzoeks­
gebieden met hoog rendement, waar de contracte­
rende instantie blijk geeft van efficiency en van het 
vermogen om op tijd met resultaten te komen. Voorts 
dienen de programmaonderdelen te worden ge­stroomlijnd en ten dele gecoördineerd ten einde 
zuinig om te springen met de toch al schaarse be-
grotingsgelden en het gevaar van overlapping te 
voorkomen. 
1.6. Het Comité stemt in met de soepele aanpak die 
in het voorstel m.b.t. de toewijzing van geld wordt 
gevolgd, en wijst ook op het belang hiervan. Dit zal 
het positieve effect van het groeperen van de sub-pro­
gramma's nog versterken, hetgeen weer de door het 
Comité beslist noodzakelijk geachte grondige evalua­
tie mogelijk zal maken. 
1.7. Het Comité vestigt de aandacht van de Com­
missie op belangrijke reserves van sommige overzee­
se, maar integrerend deel van de Gemeenschap uit­
makende gebiedsdelen aan hout en mineralen. 
1.8. Het Comité stelt vast dat er voor de zeven sub­
programma's vijf RCPB's (Raadgevend Comité voor 
programmabeheer) zijn, en stemt in met verdere po­
gingen van de Commissie om het aantal hierbij be­
trokken RCPB's nog verder in te krimpen. Wel vindt 
het dat de sociaal-economische belangen beter in 
deze comités dienen te worden vertegenwoordigd, 
aangezien wetenschappelijke en regeringskringen 
hierin momenteel teveel gewicht in de schaal leggen. 
Hiertoe dient de resolutie van de Raad van 18 juli 
1977 betreffende Raadgevende Comités inzake pro­
grammabeheer op het gebied van onderzoek (l) te 
worden herzien. 
2. BIJZONDERE OPMERKINGEN 
2.1. Sub-programma I — Metalen en mineralen 
In het advies van het Comité van 1977 werd ten volle 
ingestemd met het oorspronkelijke programma en 
werd alvast op verdere maatregelen in deze richting 
ingegaan. Het Comité neemt met voldoening kennis 
van de in de mededeling van de Commissie beschre­
ven positieve resultaten, en stemt in met de uitbrei­
ding van de door het sub-programma bestreken ge­
bieden met een groter aantal metalen, de dichtbij de 
kust gesitueerde delen van het continentaal plat en 
research naar prospectiemethoden in derde landen. 
2.2. Sub-programma II — Uranium 
Het Comité kan ten volle met dit sub-programma in­
stemmen en vindt dat het advies van 1980 (2) niet be­
hoeft te worden bijgesteld. Het is het eens met de 
flexibiliteit bij de toewijzing van middelen doordat 
dit sub-programma eventueel bij sub-programma I 
(>) PB nr. C 192 van 11.8. 1977. 
(2) PB nr. C 348 van 31. 12. 1980. 
Nr. C 64/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 3. 82 
kan worden ondergebracht. Wel vindt het dat de 
werkzaamheden door opneming van dit sub-pro­
gramma in sub-programma I, dat op een soortgelijk 
doel is georiënteerd, efficiënter zouden kunnen wor­
den georganiseerd. 
2.3. Sub-programma III — Ceramiek 
In 1979 heeft het Comité een voorstel voor een pro­
gramma inzake ceramiek (kleimineralen en indu­
striële ceramiek) (!) uitvoerig behandeld. Het Comité 
betreurt dat dit voorstel, waarmee het volledig heeft 
ingestemd, tot dusverre nog niet tot een positief be­
sluit van Raadszijde heeft geleid. Gezien de betekenis 
van de ceramische industrie voor de economie van de 
Gemeenschap en voor de regionale werkgelegenheid 
en de geringe uitgaven in deze bedrijfstak aan O & O 
bevestigt het Comité zijn vroegere advies en be­
schouwt het dit sub-programma als prioritair beleids­
gebied van de Gemeenschap. Wel dient te worden 
nagegaan of de middelen niet rationeler zouden wor­
den aangewend door opneming van het eerste onder­
zoekgebied van dit sub-programma in sub-program­
ma I en van het tweede onderzoekgebied in sub-pro­
gramma VII, welke immers op aanverwante doelen 
zijn gericht. 
In het bijzonder wat de poederverwerking betreft, 
dienen siliciumnitride en -carbide in het O & O-pro­
gramma de hoogste prioriteit te hebben, aangezien 
bijzondere ceramieksoorten een grote bijdrage tot 
energiebesparing kunnen leveren wanneer zij wor­
den gebruikt in energie-omzettingsmachines (moto­
ren, gasturbines, enz.). 
2.4. Sub-programma IV — Hout als vernieuwbare 
grondstof 
De netto-invoer in de Gemeenschap van hout en 
houtprodukten op jaarbasis (1979: 11300 miljoen 
ERE) volgt op een tweede plaats na de olie-invoer. 
Het Comité gaat ermee akkoord dat 21 % van het to­
tale bedrag voor het sub-programma wordt uitgetrok­
ken, omdat er voor beperking van de invoer van hout 
en houtprodukten grote mogelijkheden zijn. Aan­
gaande de spreiding van deze middelen over de on­
derzoekgebieden, merkt het Comité op dat het in het 
belang van de Gemeenschap is, zich — voor zover de 
financiën zulks toelaten — te concentreren op onder­
zoekgebieden die nog onvoldoende aan bod geko­
men zijn. 
2.5. Sub-programma V — Recycling van stads- en 
industrieafval 
Dit programma werd al door het Comité behandeld 
in een in 1978 uitgebracht advies (2), waarin het 
voorstel van de Commissie werd goedgekeurd. Het 
O) PB nr. C 297 van 28. 11. 1979. 
(2) PB nr. C 128 van 21. 5. 1979, blz. 7. Comité ziet in welke voordelen, o. m. op economisch 
en milieugebied, recycling heeft, en dringt er bij de 
Commissie op aan, vaart te zetten achter de uitvoe­
ring van dit sub-programma. Het vindt vooral dat in 
dit sub-programma de klemtoon dient te liggen op 
ontwikkeling en industriële toepassingen. Het is te 
hopen dat de Commissie bij de evaluatie van het pro­
gramma een volledig overzicht over de tot dan be­
reikte resultaten zal opstellen. Researchprojecten die 
naar verwachting niet voor verdere ontwikkeling in 
aanmerking komen, dienen op dat moment te wor­
den opgegeven. 
2.6. Sub-programma VI — Recycling van non-ferro-
metalen 
Het Comité ziet in dat recycling van non-ferrometa-
len veel perspectief biedt, zoals beperking van de in­
voer, energiebesparing en verbetering van het milieu. 
Het stemt tot voldoening dat uit hoofde van dit sub­
programma enige technisch-economische studies zul­
len worden verricht. Gezien de mogelijke voordelen 
en het strategische belang van metalen als chroom, 
kobalt, titaan en mangaan dringt het Comité er bij de 
Commissie op aan, in dit onderzoekprogramma nog 
andere onderwerpen op te nemen die voor de indu­
strie van de Gemeenschap van vitaal belang zijn. 
2.7. Sub-programma VII — Substitutie 
Ook op dit terrein worden technisch-economische 
studies in het vooruitzicht gesteld, hetgeen tot vol­
doening stemt. Niettemin heeft het Comité een aantal 
bezwaren tegen dit sub-programma. 
a) Het is van essentieel belang dat de Gemeenschap 
inzake substitutie geen research laat verrichten 
die al in de industrie of in researchcentra in de 
Lid-Staten wordt gedaan. 
b) Het voornaamste argument moet de voorzie­
ningszekerheid zijn, die het best kan worden 
gerealiseerd door een gecoördineerde aanpak van 
voorraadvorming, onderzoek en ontwikkeling. 
Wel dienen de economische gevolgen voor de 
ontwikkelingslanden die op uitvoer van bepaalde 
grondstoffen zijn aangewezen, zoveel mogelijk te 
worden onderkend. 
c) Zoals al eerder werd opgemerkt, zullen substitu­
tietechnieken die de laboratoriumdeuren niet ver­
laten, de industrie van de Gemeenschap van wei­
nig nut zijn bij plotselinge onderbreking van de 
leveranties van bijzondere metalen en mineralen. 
Het is daarom — althans voor de belangrijkste 
produkten — noodzakelijk dat de ontwikkelings­
activiteiten zo spoedig mogelijk het stadium van 
de industriële toepassing bereiken en dat alles op 
15. 3. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 64/9 
d) uitbreiding van de produktie wordt ingesteld voor 
het geval dat zich spanningen op de markt voor­
doen. 
De door de Commissie genoemde secundaire ef­
fecten — energiebesparing, milieubescherming en groter concurrentievermogen van bedrijven — 
hebben potentiële betekenis, maar hierover kan 
momenteel niets met zekerheid worden gezegd. 
Of substitutie van een industrieel procédé door 
een ander procédé dergelijke effecten zal sorte­
ren, blijft een zaak van gissen. 
Gedaan te Brussel, 15 december 1981. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE