Advies over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake het gebruik van normen voor het uitzenden van televisiesignalen (met intrekking van Richtlijn 92/38/EEG) (1) (94/C 148/01)

De Raad heeft op 6 december 1993 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 2 maart 1994 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Flum.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 314e Zitting (vergadering van 23 maart 1994) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Artikel 7 van Richtlijn 92/38/EEG (2) van de Raad inzake de vaststelling van normen voor het per satelliet uitzenden van televisiesignalen (gedateerd 11 mei 1992) bevat de volgende bepaling: "Vóór 1 januari 1994 en vervolgens om de twee jaar legt de Commissie aan het Europees Parlement, aan de Raad en aan het Economisch en Sociaal Comité een verslag voor over de effecten van de toepassing van deze richtlijn, de ontwikkeling van de markt, in het bijzonder de aan de hand van objectieve criteria gemeten marktpenetratie, alsmede het gebruik van financiële middelen van de Gemeenschap".

1.2. Het Comité heeft in zijn advies van 28 november 1991 (3) zijn principiële instemming met het voorstel voor die richtlijn betuigd, "op voorwaarde dat geen afbreuk wordt gedaan aan (de) vrije keuze (van de consument)" (par. 2.1), en nogmaals "de noodzaak van een zo breed mogelijk overleg" (par. 2.4) beklemtoond.

2. Inhoud van het Commissievoorstel

2.1. Redenen voor dit voorstel voor een aangepaste versie van de Richtlijn - en dus de intrekking van Richtlijn 92/38/EEG - zijn, volgens de Commissie, de nieuwe ontwikkelingen op de markt en in de techniek, zoals de vooruitgang bij het comprimeren van digitale signalen, digitale codering en multiplex-exploitatie. Uit overleg met de satellietomroepen en met de terrestrische omroeporganisaties zou zijn gebleken dat breedbeeld-TV (d.w.z. in het beeldschermformaat 16:9) zowel voor de kijkers als - commercieel - voor de omroeporganisaties aantrekkelijk is. Daarbij zou ook zijn onderkend dat D2-MAC en HD-MAC niet de enige mogelijkheden zijn om van tv met standaarddefinitie (PAL en SECAM) op tv met hoge definitie (HDTV) over te gaan. Dit was namelijk de Europese strategie die in Richtlijn 92/38/EEG was vastgesteld. Inmiddels heeft Amerikaans onderzoek naar digitale HDTV-systemen voor terrestrische omroepen in de VS uitgewezen dat vóór het einde van de jaren negentig een digitaal terrestrisch HDTV-systeem beschikbaar zal zijn.

2.2. Volgens artikel 1 van de nieuwe richtlijn dienen de lid-staten dan ook "alle passende maatregelen (te treffen) ter bevordering en ondersteuning van de versnelde ontwikkeling van televisiediensten in het 16:9 breedbeeldformaat". Voor breedbeelduitzendingen via de kabel, per satelliet of langs terrestrische weg, mag alleen formaat 16:9 worden gebruikt. Voor niet volledig digitale breedbeelduitzendingen moet gebruik worden gemaakt van D2-MAC of van een met PAL of SECAM volledig compatibel systeem (art. 2).

2.3. In artikel 2 van de in te trekken Richtlijn 92/38/EEG staat daarentegen nog dat voor elke niet volledig digitale uitzending in HDTV-formaat uitsluitend de HD-MAC-norm mag worden gebruikt.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het Comité is ingenomen met het feit dat nu ook het gebruik van met PAL of SECAM compatibele systemen wordt toegestaan, want daardoor vallen voortaan ook terrestrische omroepen binnen het regelgevend kader van het actieplan voor de invoering van geavanceerde televisiediensten in Europa. Het Comité staat ook achter het voorschrift dat voor alle breedbeeldtelevisiediensten in de Gemeenschap uitsluitend het formaat 16:9 mag worden gebruikt. Alleen in dat geval immers zijn de grote investeringen voor de invoering van breedbeeldtelevisie verantwoord. Bij volledig digitale televisiesystemen, die overigens niet onder deze richtijn vallen, moet echter een uitzendsysteem worden gebruikt waarvoor een erkende Europese normalisatie-instantie reeds een norm heeft vastgesteld en waarover reeds vóór de introductie van de digitale diensten een besluit dient te zijn genomen.

3.2. In het nieuwe richtlijnvoorstel ontbreekt echter de in de considerans van de bestaande Richtlijn 92/38/EEG opgenomen overweging dat "... satellietomroepdiensten voor het beeldformaat 4:3 niet verplicht gestaakt of gewijzigd mogen worden, ten einde de bestaande markt niet te verstoren en de gebruikers niet te benadelen". De consumentenbescherming mag nooit worden opgeofferd aan de belangen van het bedrijfsleven bij de technische vooruitgang. Ook al dient de introductie van geavanceerde televisiediensten in Europa te worden bevorderd, toch behoort de consument dus nog altijd vrij te kunnen kiezen, zoals het Comité reeds in zijn advies van 28 november 1991 te kennen heeft gegeven. Deze keuzemogelijkheid zou hoe dan ook slechts gedurende een overgangsperiode geboden worden.

3.3. De Commissie heeft het in haar voorstel meer dan eens over "overleg met de betrokken marktpartijen" (elders is er sprake van "satellietomroeporganisaties" en "in de voorbije twee jaar"). Daarom betreurt het Comité des te meer dat het bij dit overleg weinig of zelfs helemaal niet betrokken is geweest. Indien dit wel was gebeurd, zou de wens van de Commissie, het nieuwe richtlijnvoorstel zo snel mogelijk goedgekeurd te zien, ongetwijfeld gemakkelijker kunnen worden verwezenlijkt. Niettemin ziet het Comité in dit geval af van gedetailleerde wijzigingsvoorstellen, omdat het zich in de ideeën van de Commissie omtrent de verwezenlijking van haar voorstellen wel kan vinden. Het verwacht echter dat het in het vervolg zal worden betrokken bij de voorbereiding van ontwerp-richtlijnen die een nieuwe benadering behelzen.

Gedaan te Brussel, 23 maart 1994.

De Voorzitter

van het Economischen Sociaal Comité

Susanne TIEMANN

(1) PB nr. C 341 van 18. 12. 1993, blz. 18.

(2) PB nr. L 137 van 20. 5. 1992, blz. 17.

(3) PB nr. C 40 van 17. 2. 1992, blz. 101.