ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 307 
 
 
 
Vol. 1984/0 141 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
C 0 H (8 < > ) 307 def.
Brussel, 3  juli 1984
JA A R V E S L A G
O V E R  D E  IN F O R M A T IC A  BIJ D E  C O M M IS S IE
1983
(Verslag van de Commissie aan de Raad en het Europese Parlement)
.u  W L U
C 0M C 84) 307 def.

JAARVERSLAG
OVER DE INFORMATICA BIJ DE COMMISSIE
1 9  8  3

INHOUD
DEEL A: De informatica in de diensten van de Commissie
INLEIDING
1. DOELSTELLINGEN EN ORIËNTATIES
2. ORGANISATIE, PERSONEEL EN OPLEIDING
3. RICHTSCHEMA
4. REKENCENTRA
5. GEÏNTEGREERDE INFORMATIESYSTEMEN
6. ONTWIKKELING VAN DE INFRASTRUCTUUR
7. ONTWIKKELING VAN TOEPASSINGEN
8. INTERINSTITUTIONELE SAMENWERKING EN INSIS
9. KWALITEITSBEHEERSING EN INTERNE CONTROLE 
.10. INFORMATICABEGROTING
11. CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN
DEEL B: De informatica in het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek
INLEIDING
1. INSTALLATIE - ONTWIKKELING - RAMINGEN OP KORTE EN LANGE TERMIJN
2. DE HUIDIGE APPARATUUR VAN HET REKENCENTRUM
3. PERSONEEL BASISSOFTWARE EN EXPLOITATIE
4. VERLEENDE DIENSTEN
5. BEGROTING
6. CONCLUSIE
TABEL A: VERDELING VAN DE VERLEENDE DIENSTEN
TABEL B: VERDELING VAN DE KOSTEN
TABEL C: CONFIGURATIE VAN HET REKENCENTRUM
BIJLAGEN: Bijlage 1: ORGANISATIE
Bijlage 2: GEDECENTRALISEERDE INFORMATICA-ARCHITECTUUR 
Bijlage 3: BEHEER VAN DE GEGEVENSBASES 
Bijlage 4: LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN

DEEL A
DE INFORMATICAIN DE DIENSTEN
VAN DE COMMISSI

-  1 -
I N L E I D I N G
Het Directiecomité Informatica van de Commissie heeft vorig jaar besloten vei—  
andering te brengen in de inhoud van de jaarverslagen door er de plannen op korte 
en middellange termijn in op te nemen, waarbij tevens het benodigde personeel 
wordt opgegeven.
D e  indeling van het verslag over 1983 is gelijk aan die van het vorige verslag.
D e  in het verslag van vorig jaar genoemde gegevens van het plan zijn bijgewerkt. 
Zodoende krijgt u thans inzicht in de werkelijke gegevens voor 1983 en de ramin­
gen voor de volgende jaren.
Het is duidelijk dat de in dit document geraamde uitgaven vrijblijvend zijn en 
de Commissie dus niet binden ten aanzien van de voorstellen die zij bij de be- 
grotingsautoriteiten zal indienen.
Hieronder volgt een kort overzicht van de voornaamste punten die in dit verslag 
worden behandeld:
. D e in 1984 verkregen begrotingsmiddelen vertegenwoordigen slechts 86 % van de 
gevraagde begroting, waardoor de voor 1984 geplande doelstellingen en beleids­
vormen moesten worden teruggeschroefd (hoofdstuk 1).
. D e  vooruitgang op het gebied van de kantoorautomatisering en gedecentraliseerde 
informatica zal langzamer zijn en de produktiviteitsstijging zal geringer zijn.
. D e  instelling van een dienst voor interinstitutionele elektronische post zal pas 
in 1985-1986 het eerste operationele stadium bereiken in plaats van in 1984.
-  D e invoering bij de Commissie van op de markt beschikbare programmapakketten 
dient te worden versneld, ten einde de ontwikkelingsduur van de toepassingen te 
beperken. Dit beleidsplan vereist een aanzienlijke verhoging van de ondersteunen­
de activiteiten voor de op de centrale of gedecentraliseerde apparatuur geladen 
programmatuur. Tevens dient veel aandacht aan de opleiding te worden besteed.
•  Momenteel kan de wachttijd voor het ontwikkelen van nieuwe projecten worden ge­
schat op ongeveer 4 jaar, mits de gevraagde begrotingsmiddelen worden toegekend. 
Z o niet, dan moet deze wachttijd wel met een jaar worden verlengd.

-  2 -
D e groeiende toepassing van nieuwe technologieën in de administratieve omge­
ving zal leiden tot omschakeling van de werkzaamheden. Dit geldt in de eerste 
plaats voor het Directoraat Informatieverwerking, waar reeds een experiment aan 
de gang is in directe samenwerking met het betrokken personeel. D e  lering die 
hieruit kan worden getrokken, zal vervolgens worden gebruikt o m  de nodige aan­
passingen in de Directoraten-generaal aan te brengen, waar dan ook veel tijd  aan 
opleiding zal moeten worden besteed.
Er is een overeenkomst met de Belgische en de Luxemburgse PTT's gesloten o m  ge­
bruik te kunnen maken van de openbare datatransmissienetten met pakketschakeling
D e rekencapaciteit van de centrale configuraties van de rekencentra is in de 
loop van 1983 60 %  groter geworden. Door deze verbetering zullen de toepassin­
gen die momenteel door externe centra worden verwerkt, kunnen worden overge­
nomen, hetgeen aanzienlijke besparingen oplevert.
In 1983 zijn twee aanbestedingen uitgeschreven die ons in staat zullen stellen 
de komende 3 jaar een coherent beleid op het gebied van uitrusting te voeren:
- D e  eerste betreft de vernieuwing van de voor alle gebruikers gemeenschappe­
lijke configuraties, waarbij het vermogen van de nieuwe contracten in 1987 
48 mips en 205 gigabytes zal bereiken.
D e  tweede betreft de gedecentraliseerde apparatuur die in de directe omge­
ving van de gebruikers zal worden geïnstalleerd.
Momenteel wordt een nieuw beleid voor de gegevensbanken opgesteld, dat in 
1984 ten uitvoer zal worden gelegd.
Uit dit plan b lijk t, evenals vorig jaar, dat het mogelijk is de uitbreiding 
van de Commissie op het gebied van de automatisering met constante begrotings­
middelen op te vangen, mits een minimale verhoging van 5,5 miljoen E C U  wordt 
toegestaan. Vanwege de moeilijke financiële situatie van dit ogenblik zou dit 
doel in twee etappes kunnen worden bereikt. Bovendien zou het bedrag van de 
gevraagde kredieten meer dan proportioneel kunnen worden verminderd indien het 
Directoraat Informatieverwerking een voldoende aantal posten op de begroting toe­
gewezen zou krijgen, wat ertoe zou bijdragen zijn afhankelijkheid ten opzichte 
van externe contractanten te verminderen.

-  1 -
I. D O E L S T E L L IN G E N  E N  B E L E ID S V O O R N E M E N S
In 1983 is een gemiddelde uitbreiding van 32 %  van de computerdiensten (*) 
aan gebruikers gerealiseerd met een verhoging van 4  %  van de begroting in 
constante ECU's van 1982. Dit percentage overtreft het oorspronkelijke streef­
cijfer van 25 è 30 % groei per jaar, waardoor een groot deel van de achtei—  
stand uit het verleden kon worden ingehaald.
D e  specifieke doelstellingen voor 1983, die in het vorige informaticaplan (**) 
zijn beschreven, zijn grotendeels bereikt en in dit verslag wordt hiervan een 
overzicht gegeven in de volgende hoofdstukken:
- Oprichting van een nieuw datacommunicatienet dat in de behoeften van de 
jaren 1984-1990 zal voorzien (zie hoofdstuk 6).
- Uitvoering van een groot aantal toepassingsprojecten (zie hoofdstuk 7).
Overleg met het personeel, ten einde de nieuwe technieken in het arbeids­
milieu in te passen (zie hoofdstuk 2).
- Verbetering van de computerprestaties (kw aliteit, veiligheid, kosten/baten- 
-analyses, produktiviteit van de ontwikkeling) (zie hoofdstuk 9).
- Vaststelling van een nieuw beleid voor het beheer van gegevensbases (zie 
hoofdstuk 5).
(*) : Onder "Informatica" wordt verstaan het geheel van de diensten voor
informatieverwerking, met inbegrip van het kantoormateriaal (kantoor­
automatisering) en de telecommunicaties (telematica), die geleidelijk 
evolueert naar de integratie van gegevens, tekst, beeld en spraak.
(**) : Document C O M  (83) - 240 def. van 30 m ei 1983.

-  2 -
Daarentegen moeten de doelstellingen voor 1984 en de jaren erna opnieuw 
worden vastgesteld, omdat de voor 1984 gevraagde kredieten, namelijk 
35,5 miljoen rekeneenheden voor hoofdstuk 21, niet zijn toegekend, maar 
slechts kredieten tot een bedrag van 30,5 miljoen rekeneenheden.
Dit besluit zal m et nam e de volgende consequenties hebben:
D e  vooruitgang op het gebied van kantoorautomatisering en gedecentrali­
seerde informatica zal minder snel gaan dan oorspronkelijk verwacht, het­
geen dus minder produktiviteitsstijging zal opleveren.
D e oprichting van een dienst voor interinstitutionele elektronische post 
zal pas in 1985 het eerste operationele stadium bereiken in plaats van 
i n 1984.
Dit plan onderscheidt zich van het vorige door een versneld gebruik van pro­
grammapakketten die op de applicatiesmarkt worden aangeboden. Hierdoor kunnen 
de ontwikkelingskosten vermoedelijk aanzienlijk worden verminderd en kan voor­
al daarna de sterke en som s gevaarlijke afhankelijkheid van extern personeel 
worden beperkt (*).
Door deze verhoogde inspanning zal meer bijstand aan de gebruikers nodig zijn 
voor deze programmatuur en zullen adequate opleidingen moeten worden georga­
niseerd. Er dient ook een uitgebreid opleidingsprogramma te worden opgezet o m  
de invoering van deze programmapakketten te ondersteunen en de omschakeling 
van de werkzaamheden en de wijziging van taken te bevorderen die de invoering 
van nieuwe computertechnologieën in het arbeidsmilieu meebrengt.
Overigens is het een logisch gevolg van de snelle uitbreiding en het toenemend 
gebruik van de interne of externe gegevensbases door de diensten van de C o m ­
missie dat besloten wordt tot modernisering van het huidige beheer van de ge­
gevensbases over te gaan.
(*): Zelfde document - hoofdstuk 2.

-  3  -
Mede op grond van deze nieuwe elementen zijn de doelstellingen voor de 
jaren 1984 en 1985-86 opnieuw vastgesteld. Deze doelstellingen kunnen als 
volgt worden samengevat:
1984: - Oprichting van een bibliotheek van programmapakketten, tenuit­
voerlegging van een opleidings- en ondersteuningsprogramma voor 
de centrale ontwikkelingsteams en de gebruikers (hoofdstukken 
2, 4, 5, 6 en 7) .
- Keuze en eerste installatie van apparatuur en programmatuur, ten 
einde de diensten op het gebied van de kantoorautomatisering en 
telematica op het niveau van de gebruiker te integreren (hoofd­
stukken 3, 5 en 6).
- Ondersteuningsprogramma voor de wijziging van het arbeidspatroon 
in het kader van de integratie van nieuwe technologieën in het 
arbeidsmilieu (hoofdstuk 2).
- Maatregelen ter modernisering van het huidige beheer van de ge- 
gevensbases (hoofdstuk 6).
- Geleidelijke invoering van een communicatie-infrastructuur voor 
de jaren 1986-1990 (hoofdstuk 8).
i985-86:- Tenuitvoerlegging van de eerste fasen van het elektronische- 
-postsysteem (hoofdstuk 6).
- Ontwerp van een groot aantal nieuwe toepassingen met vooraf 
geselecteerde programmapakketten (hoofdstuk 7).
- Ontwerp van telematicadiensten en toepassingen met de andere In­
stellingen en de overheidsdiensten van de Lid-Staten (hoofdstuk 
8 - INSIS-CADDIA).
- Voortzetting van de werkzaamheden inzake de invoering van
een communicatie-infrastructuur voor de jaren 1986-1990 (hoofd­
stuk 8) .
(*): zelfde document - tabel nr. 9.

II. ORGANISATIE, PERSONEEL EN OPLEIDING
ORGANISATIE
De organisatie op het gebied van de informatica is in 1983 niet gewijzigd 
ten opzichte van die welke in het jaarverslag over de informatica bij de 
Commissie 1982 is opgenomen. De beschrijving hiervan is in bijlage 1  te 
vinden.
PERSONEELSSTERKTE
In tabel 1 hieronder is de ontwikkeling van de personeelssterkte van de 
computerdiensten van de Commissie tussen 1982 en 1983 weergegeven.
PERSONEEL 1982/1983 (*) LX. BXL. TOTAAL
Dl/PAI/KIC 1982 7 21 28
1983 7 24 31
RC 1982 88 _88
1983 81 - 81
GIS 1982 27 194 221
1983 32 195 (+) 227(+)
IT 1982 28 4 32
1983 29 5 34
OT 1982 41 2 43
1983 42 2 44
Totaal Dir. Informatica 1982 191 221 412
1983 191 226 417
Directoraten-generaal 1982 60 71 131
1983 72 86 158
Externe werkzaamheden 1982 80 45 125
1983 108 76 184
j__________
* Zie bijlage 3 voor lijst met afkortingen.
+ Dit aantal omvat niet de drie plaatselijka functionarissen en zes tijdelijke 
functionarisser, die als telexisten en telefonisten werkzaam zijn en die in 
1983 een betere statutaire positie hebben gekregen.

-  2 -
Bij vergelijking van de cijfers voor 1982 en 1983 blijkt dat het intern per­
soneel in de niet-technische sectoren in geringe mate is toegenomen door de 
overplaatsing van ambtenaren uit computer-gebruikende eenheden in met name 
DG IX. De door extern personeel uitgevoerde werkzaamheden zijn daarentegen 
zeer sterk gestegen (+ 47 %). Dit komt vooral doordat het moeilijk was nieuwe 
posten te krijgen, terwijl onder druk van de gebruikers de door het Directo­
raat Informatica aangeboden diensten snel toenemen. Het op grote schaal ge­
bruik maken van externe contractanten brengt grote moeilijkheden met zich 
mee. Deze diensten zijn duur: zij kosten gemiddeld 40 % meer dan die van 
een ambtenaar op een vergelijkbaar niveau. Hierdoor ontstaat ook een gevaar­
lijke afhankelijkheid en bovendien komt deze manier van werken steeds meer 
in botsing met de gedachte die aan de sociale wetgeving ten grondslag ligt.
Het interne computerpersoneel van de Directoraten-generaal is met 20 % ge­
stegen (*), waarbij meestal gebruik wordt gemaakt van vrijgekomen posten om 
computerdeskundigen aan te trekken. Hieruit blijkt de belangstelling die de 
Directoraten-generaal voor het gebruik van de door nieuwe technologieën gebo­
den mogelijkheden hebben. Tevens wordt hierdoor aangetoond welke vorderingen 
er met betrekking tot de totstandbrenging van een gedecentraliseerde organi­
satie van de informatica binnen de Commissie zijn gemaakt.
OP WEG NAAR EEN INGRIJPENDE WIJZIGING VAN TALRIJKE WERKZAAMHEDEN
De groei van het computerpersoneel van de Directoraten-generaal is een 
voorbode van de voortdurende veranderingen die zich op ruimere schaal zul­
len voordoen en de ingrijpende wijzigingen van de administratieve taken ten 
gevolge van een toenemend gebruik van computerapparatuur. Deze wijzigingen 
op het niveau van de gebruikende diensten zullen een grotere ondersteuning 
van de centrale diensten vergen.
Het Directoraat Informatieverwerking zal dus zijn personeel moeten omscha­
kelen om aan deze nieuwe behoeften op het gebied van dc ondersteuning en 
opleiding te kunnen voldoen. Bovendien zal een dergelijke interne omscha­
keling ten koste moeten gaan van het personeel voor dc infrastructurele 
werkzaamheden en de ontwikkeling van toepassingen, om geleidelijk in de 
"gevoelige" posten te kunnen voorzien die tot dusver door externe contrac­
tanten werden bezet.
(x) Dit aantal omvat niet het personeel voor gegevens- of tekstinvoer,
aangezien dit werk geleidelijk in de andere administratieve werkzaam­
heden zal worden geïntegreerd; het omvat evenmin de gebruikers die 
de inhoud van de gegevensbases beheren en de ambtenaren die computers 
gebruiken voor individuele berekeningen (statistiek, econometrie, 
enz,) ,

- 3 -
De bedenkelijke situatie met betrekking tot externe contractanten en 
het onvoldoende kaderpersoneel in de sector toepassingen hebben ook 
tot gevolg dat het gebruik van deze posten moet worden aangepast, hetgeen 
betekent dat het aantal -voor de ontwikkeling van de toepassingen beschik­
bare posten zal verminderen en anderzijds het aantal posten zal toenemen 
voor:
- teams voor hulp aan de gebruikers; deze zullen tot taak hebben een 
ondersteuning en opleiding voor het gebruik van de software te ver­
schaffen ongeacht of deze software op gedecentraliseerde of centrale 
apparatuur wordt gebruikt;
- gespecialiseerde werkzaamheden waarvoor de interne deskundigheid niet 
voldoende is.
Tegelijkertijd maakt de technologische ontwikkeling niet alleen nieuwe werk­
methoden mogelijk, maar is deze ook van invloed op de ontwikkeling van be­
paalde traditionele functies van de gecentraliseerde informatica. De code- 
ringspools zijn aan het verdwijnen en de vraag naar personeel voor de exploi­
tatie van programma's neemt af. Deze tendens heeft al ingezet, aangezien 
het vaste personeel van het kekencentrum met 7 eenheden in ëën jaar is ver­
minderd.
Wij kunnen dus een tweeledige tendens vaststellen, enerzijds de verdwijning 
van bepaalde functies en anderzijds het verschijnen van nieuwe behoeften 
op het gebied van de ondersteuning en opleiding van de gebruikers.  Om op 
deze tweeledige tendens in te spelen, wordt momenteel in het Directoraat In­
formatieverwerking een experiment uitgevoerd dat in 1984 tot de tenuitvoer­
legging van een omschakelingsprogramma zal leiden, waaronder met name ad 
hoc-opleidingsacties.
OVERLEG MET HET PERSONEEL
Voor de tenuitvoerlegging van een programma inzake de ontwikkeling van de 
verschillende functies bij het Directoraat Informatieverwerking moest op 
verschillende niveaus en ook op persoonlijk vlak met de rechtstreeks hier­
bij betrokken ambtenaren overleg worden gepleegd.
De resultaten van dit overleg zouden later moeten worden gebruikt om de 
benodigde aanpassingen in de Directoraten-generaal waar de automatisering 
van bepaalde taken tot een wijziging van de functie-inhoud van talrijke 
posten zal bijdragen, te vergemakkelijken.
Overigens hebben met regelmatige tussenpozen vergaderingen met de personeels- 
vertegenwoordigers plaats om de automatiseringsproblemen te bespreken, met 
name die welke op menselijk of sociaal vlak van invloed zijn. Zo zijn er 
initiatieven genomen die tot de uitwerking en aanpassing van een tekst over 
de ergonomische aspecten van het werk aan beeldschermen hebben geleid.

OPLEIDING
Voor 1983 kan de globale opleiding op het gebied van informatiewerking worden 
geraamd op 3.500 leerlingdagen, d.w.z. een verhoging van 17 % in vergelijking 
met 1982.
Deze acties konden voor een deel worden gevoerd met behulp van de daartoe op 
de begroting voor opleiding beschikbare kredieten (ongeveer 6 miljoen FB).  Het 
is evenwel ook noodzakelijk gebleken een beroep te doen op interne krachten. Dat 
was met name het geval voor de opleiding in de ondervraging van gegevensbases 
(940 leerlingdagen in 1983).
Op het gebied van tekstverwerking hebben door hun Directoraat-generaal geselec­
teerde ambtenaren een instructeursopleiding gekregen waardoor zij in staat zijn 
hun collega's op te leiden. Deze methode is positief gebleken en zal in 1984 
worden voortgezet.
Door de aanstelling van externe medewerkers voor assistentie en opleiding zullen 
bovendien de opleidingsmogelijkheden aanzienlijk worden uitgebreid. Vanaf medio 
1984 zou een verdubbeling van de opleidingsactiviteiten op het gebied van infor- 
matiewerking mogelijk moeten zijn. Rekening houdend met de voor deze activiteit 
bestemde extra middelen (15 manjaren voor assistentie en opleiding in 1984, 36 
manjaren in 1985) zal deze stijging in 1985 aanhouden.
Gezien de omvang van de te leveren inspanning op het gebied van opleiding en 
gezien ook het succes van de informatica-workshop in het kader van INSIS (zie 
hoofdstuk 6) zal een onderwijsinfrastructuur in het leven worden geroepen waar­
in apparatuur (microcomputers, tekstverwerkers, enz.) en leermiddelen (programma' 
voor zelfstudie, videobanden, enz.) zullen worden opgenomen. Deze investering in 
mankracht en materieel is noodzakelijk indien men de automatisering van de 
activiteiten van de diensten tot een goed einde wil brengen.

III. UCHTSCHEMA
De in het vorig jaarverslag yastgelegde algemene beleidsvoornemens zijn in hoofd­
zaak dezelfde gebleven. Naar aanleiding ervan is een document opgesteld dat de ar­
chitectuur van de gedecentraliseerde informatica vastlegt (*). Dit document is in 
de bijlage opgenomen.
Het in 1982 (ü) opgestelde beleid voor de aanschaf van computerapparatuur en 
-diensten is uitgervoerd door de publikatie in 1983 van twee aanbestedingen waar­
van de resultaten in de loop van 1984 zullen worden bestudeerd:
- een kaderaanbesteding om voor de volgende drie jaren leveranciers te selecteren 
voor gedecentraliseerde apparatuur, van nini- en microcomputers tot uono^ of 
multipostwerkstations voor tekstverwerking, en voor programmatuur die functio­
neel is aangepast aan de specifieke behoeften van de diverse groepen waaruit
de gebruikersgemeenschap bestaat.
- Een aanbesteding ter vernieuwing van de gemeenschappelijke configuraties re­
kening houdend met de verwachte informaticabehoeften van de Commissie in de 
periode 1985-87 op het gebied van apparatuur, programmatuur en/of diensten 
(zie hoofdstuk 4).
Op technisch vlak zijn deze aanbestedingen een middel bij uitstek om op de meest 
aan de marktmogelijkheden aangepaste manier, bestaande normen in te voeren.
(*) Dit document volgt de lijn yan het in bijlage 1 van het vorig jaarverslag 
gepubliceerde document.
( t t efc) Zie bijlage 2 van het vorig verslag COM (83) - 240 def.  van 30 mei 1983.

-  2 -
Op het gebied van normen streefde de Commissie ernaar de internationale standaarden 
na te leven. Er is een conventie ondertekend met de Belgische en Luxemburgse PTT's 
voor het gebruik van hun openbaar pakketschakelingsnetwerk dat voldoet aan aanbeve­
ling lï.25 van CCITT (*). Bovendien wil de Commissie niet dat niet aan de interna­
tionale standaarden beantwoordende toegangspunten tot het netwerk worden geplaatst 
en om tegemoet te komen aan deze eis -moeten de industriëlen dus een gemeenschappe­
lijke strategie volgen.
Hoewel het mogelijk is de regels voor een toekomstige architektuur nu reeds vast 
te leggen, moet men toch begrijpen dat de infrastructuur en de internationale 
standaarden die noodzakelijk zijn voor de tenuitvoerlegging ervan pas over enige 
jaren beschikbaar zullen zijn. Op middellange termijn moet dus voor tijdelijke 
oplossingen worden gekozen, waarin de directe behoeften met de verwachte ontwikke­
lingen in overeenstemming worden gebracht, zodat de toekomstige standaarden wor­
den "opgevangen".
In de tekst in de bijlage worden de gekozen oriëntaties vastgelegd voor de gesprei­
de architectuur zowel met betrekking tot de organisatie als tot de diensten, hosts 
en werkstations, netwerken en communicatienormen.
Ten einde de problemen van de normen te bestuderen, is een actie gepland in het 
kader van het programma INSIS, en in samenwerking met DG III (Task Force "nieuwe 
informatietechnologieën") en het centrum voor onderzoek van Ispra, ten einde:
- de behoeften inzake normen te bepalen;
- de tussentijdse regels vast te leggen voor de behoeften die niet door de bestaande 
normen worden gedekt;
-middelen ter controle en verificatie van de conformiteit in operationeel milieu 
in te voeren.
De synchronisatie met het INSIS-programma geschiedt eveneens in het kader van een 
klein aantal geselecteerde infrastructuurprojecten, waaronder het project INSEM 
voor elektronische post, aangevuld door experimentele realisaties inzake elektro­
nische archivering ten behoeve van de kantoorautomatisering en de informatica- 
-workshop (zie hoofdstuk 6). Deze projecten worden op interinstitutioneel niveau 
gecoördineerd (zie hoofdstuk 8).
Er is een experimenteel meertalig toetsenbord voor alle Latijnse talen en het 
Grieks ontwikkeld op een microcomputer. In 1984 zal eveneens op experimentele 
basis een interface worden ontwikkeld die simultaan toegang geeft tot de diverse 
vertaalhulpmiddelen (woordenboek Eurodicautom, documentaire gegevensbases,  geavan­
ceerde tekstverwerking, automatisch vertaalsysteem SYSTRAN).  Ten slotte zal het 
systeem SYSTRAN operationeel worden.
(*) Zie bijlage 4.

- 3 -
Een yan de belangrijkste elementen van het richtschema om de lokale conversie- 
kosten tot een minimum te beperken, is het vastleggen van strenge voorwaarden 
om de programmatuur zo onafhankelijk mogelijk te maken van de gekozen appara­
tuur (draagbaarheid). Terwijl in het verleden de keuze van de basisprogramma- 
tuur werd bepaald door de computer, moet voortaan meer belang worden gehecht 
aan de keuze van de programmatuur en worden nagegaan of ze op de apparatuur 
kan worden gedraaid.
Er zal vooral naar worden gestreefd het gebruik van programmapakketten te be­
vorderen, met name door de studie van bestekken die geschikt zijn om de keuze 
ervan te verbeteren en door de ontwikkeling van een bibliotheek van programma­
pakketten die op de verschillende machines beschikbaar zijn.
Voorts zijn er voorstellen gedaan met het oog op het vastleggen van een nieuw 
beleid inzake beheer van gegevensbases, het belangrijkste toepassingsgebied 
voor de Commissie (zie hoofdstuk 5).

IV. REKENCENTRA
1983 werd gekenmerkt door een groot aantal wijzigingen in alle apparatuur en 
in de werking ervan. Door een constante verbetering van de prijs-prestatie- 
verhouding van de apparatuur was het mogelijk de door de rekencentra geleverde 
informatica-energie aanmerkelijk te verhogen.
Deze energie wordt geleverd in de vorm van verwerkingscapaciteit van de com­
puters, externe geheugencapaciteit (schijven en magneetbanden), beschikbaarheid 
van een groot aantal programma's, directe assistentie aan de gebruikers, hulp­
diensten (laserprinter, microfiches).
In totaal is het werkelijk vermogen, dat wordt uitgedrukt in Mips (miljoen 
instructies per seconde), gestegen van 10,5 Mips aan het begin van het jaar 
tot 17 Mips aan het einde van het jaar (inclusief het door externe servicebu­
reaus geleverde vermogen) (tabel 2, eerste regel), terwijl de geheugencapaciteit 
op Schijf, uitgedrukt in gigabytes (één miljard opgeslagen tekens), in dezelfde 
periode gestegen is van 40 gb tot 60 gb (tabel 2, tweede regel).
De uitgevoerde wijzigingen zijn de volgende:
- ICL 2976 (1,4 Mips) vervangen door ICL 2966D (1,8 Mips) die nadien ter plaatse 
is gewijzigd in een 2988 Super Dual (3,8 Mips beschikbaar vanaf januari 1984);
- SIEMENS 7551 en 7760 (elk 1,25 Mips) vervangen door een 7571 (van 4,5 Mips);
- Installatie en onmiddellijk starten (november 1983) van een IBM compatibele 
configuratie (AMDAHL, IMB, ITT) met een vermogen van 3,8 Mips, waardoor de 
kosten voor externe centra al in 1984 aanmerkelijk kunnen worden verminderd 
na de reeds begonnen overdracht van toepassingen naar de door de Commissie 
beheerde apparatuur.

-  2 -
Er zij op gewezen dat op het gebied van beschikbaarheid van de apparatuur het 
geplande doel (97 %) in 1983 niet is bereikt (tabel 2, regel 4), deels door het 
groot aantal wijzigingen van de computerapparatuur, -maar hoofdzakelijk ten 
gevolge van het groot aantal storingen in het klimaatregelingssysteem dat eerst 
moest worden uitgeschakeld (februari 1983) en vervolgens moest worden hersteld, 
versterkt en gecorrigeerd (pulsrichting).  Ten gevolge van de verbouwingswerkzaam­
heden diende het 'Rekencentrum te Luxemburg gedurende enkele dagen volledig te 
worden stilgelegd (eind oktober 1983), maar de sluiting in februari kon dank zij 
spoedmaatregelen worden voorkomen.
Door een grootscheepse informatieactie konden de gebruikers tijdig worden ge­
ïnformeerd en uit de praktijk van de eerste maanden na de wijzigingen blijkt 
een goede stabiliteit van het gewijzigde systeem.
Ondanks de belangrijke stijging van de door de rekencentra geleverde informatica- 
energie en de inbedrijfstelling van een aanvullend exploitatiesysteem (IBM compa­
tibel) is de totale personeelssterkte (intern + extern) voor de exploitatie van 
het Rekencentrum te Luxemburg voortdurend gedaald, van 138 personen in december 
1982 tot slechts 133 personen in januari 1984 (tabel 2, regel 6 en 7) (nadat de 
derde dienst voot onbediende werking was georganiseerd) door een aanmerkelijke 
vermindering van het aantal personeelsleden onder contract.
In 3983 zijn met BULL betere voorwaarden bedongen voor het servicebureau EURIS. 
Daardoor kan tot het eind van het lopende contract (31.32.84) 30 % worden be­
spaard op de abonnementskosten. Toorts kan worden opgemerkt dat het on-line 
gebruik van de gegevensbases in het kader van de overeenkomst met 30 % is ge­
stegen in 1983.
De werkzaamheden voor beheer en codering, die in het kader van de gedecentra­
liseerde informatica niet vallen onder de centralisatie, zijn zoveel mogelijk 
gereorganiseerd ten einde de directe dienstverlening aan de gebruikers te ver­
beteren.
De Afdeling Rekencentrum kan daardoor zijn acties richten op gebieden die het 
best zijn aangepast aan de behoeften van de gebruikersgemeenschap, en met name 
op software-ondersteuning, sensibilisering en opleiding, technische bijstand, 
toezicht op de goede werking en de prestaties van de produkten, toekenning van 
en controle op het gebruik van de middelen, installatie en onderhoud van nieuwe 
programma's, opstelling en verspreiding van handleidingen en informatieve 
nota's, invoering van apparatuur en procedures voor gegevensbeveiliging, 
enz. Deze activiteiten zullen in 1984 nog worden versterkt en uitgebreid.

- 3 -
De studie •van procedures en methoden voor gegevensopslag is, zoals verwacht, be­
gin 1983 aangevat en de eerste resultaten zullen reeds.in 1984 worden toegepast. Op 
middellange termijn (1985-1986) zullen waarschijnlijk belangrijker wijzigingen 
worden.doorgevoerd na een studie (gepland in 1984) inzake technologieën voor een 
beter beheer van het stijgend aantal dragers (circa 75.000 magneetbanden eind 
1983). Deze oplossingen (hyperkanaal,  massageheugen, optische schijven) moeten 
in een specifieke studie worden onderzocht, waarbij rekening moet worden gehouden 
met de heterogeniteit van de computerinstallaties van de Commissie.
In de loop van 1984 moeten ook de besluiten en de aanschafprocedures worden af­
gerond ter vervanging van de apparatuur voor opmaak van microfiches (COM) die 
momenteel in studie zijn, en ter verhoging van de laserprintcapaciteit, aange­
zien de huidige uitrusting snel het verzadigingspunt nadert.
Het het oog op het aflopen van de overeenkomsten respectievelijk voor een ICL- 
-computer (2982) en met het servicebureau EURIS (BULL-computers) zal 1984 voor­
al worden gekenmerkt door de werkzaamheden in verband met de selectie van de 
antwoorden van leveranciers op de in januari 1984 gepubliceerde aanbesteding 
en waarvan het bestek een overzicht bevat van de behoeften aan informatica-ener- 
gie van de Commissie voor de periode 1985-1987 op het gebied van programmatuur, 
-uitrusting en/of diensten. Rekening houdend met het verstrijken van alle lopende 
contracten tegen 1987 en met de extra behoeften aan rekenvermogen en geheugenca­
paciteit voor de nieuwe toepassingen zullen de nieuwe overeenkomsten in 1987 
een capaciteit van 48 Hips en 205 gigabytes bereiken.

TABEL 2
REKENCENTRAEenheid .  82 . 83 .  .84 8586 87
1.Rekenyermogen MIPS(b) 10.5 1720263648
2.Geheugenruimte Gb (c) 406075110150205
3.Simultane gebruikers Aantal 247297352438555700
4.Beschikbaarheid van de 
computers % 9795979797.598
5.Uitgaven voor apparatuur MECü(d) 10.51 9.969.8810.1810.1810.18
6.Personeel van de Commissie Aantal 888181818181
7.Personeel onder contract Aantal 504333303030
8.Uitgaven voor personeel 
onder contract MECU(d) 3.052.001.601.401.401.40
9.Uitgaven servicebureau MECU(d) 4.294.243.38 2.672.672.67
JO.Totale uitgaven (a) MECU(d) 17.8516.2014.8614.2514.2514.25
(a) Totaal van de regels 5, 8 en 9.
(b) MIPS = miljoen instructies per seconde. Voor de servicebureaus wordt de gekochte 
machinetijd vertegenwoordigd door het equivalent computervermogen.
(c) Gb = gigabyte = 1 miljard tekens.
(d) Constante prijzen 2984.

T A B E L  3
INTERACTIEVE BELASTING I GEHEUGENRUIMTE-STT«ir«r III 1  m a
GEBRUIK VAN DE REKENCENTRA(GINS/jaar) (a) 1
1(Mb-jaren) (b)
838485 86871
|  83 
18485 8687
PER TOEPASSIIG1|
1. Adainistratieve systeaen 1419120920841749 1110I  4349 44038287979511215
2. Financiële systenen 219230903782447243631  532 6937869381028
3. Statistische systeaen 3140503370278733110881  9660 21291309263462840614
4. Docunentaire systeaen 297438036164771294581  8414 10361139131745520970
5. Bewakingssysteaen 14471931307742364943j  1137 1740239031323620
6.  Modellen 146718222209268233911  2039 2500297337334335
7. Andere toepassingen 2793243674114721  324 395457521543
8. Ontwikkeling en onderhoud 16711722157716881940j  2686 3214346237313947
9. Exploitatie van de coaputers(c) 170119592205254726781  10939 12726140631557016728
10. Toekoastige toepassingen (d) - -1805968320771| - 102003590069000
11. Reserve (e) 8860171171800321187279861  19920 17677254325974000
12. Nettototaal capaciteit (f) 2515038010483008510088200 1 60000 7500090000128000176000
PER GEBRUIKER (g)1|
1. GTCD 59523273336|  535 648770913972
2. BSEG 3140503370278733110791  9660 21291309263462840587
3. DDU 44475154621  115 122127132143
4. DG 11 96512161564199225951  1903 2331278435194119
5. DG III 13031504188721892260j  300 409541675743
6.  DG IV 195183145185 1 75 110205320379
7. DG VI 245239342482606j  819 1097127015661793
8. DG IX 9591740433447705014j  4004 447398691247214583
9. DG XI 104119137177205 1 H7 139160192 200
10. DG XII 472566595625712 1 86104104104114
11. DG XIII 92 101 111128105j  80 92 101116 122
12. DG XIV 7 8609 121016001  27 34239344423
13. DG XVII 9 110 1121632241  27 134139244301
14. DG XVIII 138821882620295923801  360 447459500525
15. Overige DG 841 1112142417912309|  247 402558705838
16. Totaal alle DG 27353155378745445444j  8100 9550114801377216522
17. Ontwikkeling en onderhoud 16711722157715881949j  2686 3214346237313947
18. Exploitatie van de coaputers 17011959220525472678j  10939 12726140631557016689
19. Toekoastige toepassingen (d) - -1805968320771 1- 102003590069000
20. Reserve (e) 8860171171800321187279861  19920 17677254325974000
21. Nettototaal capaciteit (f) 2515038010483006510088200j  60000 
17500090000128000176000
BATCH-belasting (GINS/jaar)(h) f '
1
838485 8687 1
Bestaande toepassingen 5220461143653506639972834 1
Geplande nieuwe toepassingen -6995258453668646490 1
Toekoastige toepassingen - -69953284069546 1
Reserve 899624172191102217525330 1
Nettototaal capaciteit (i) 6120092310117300158100214200 1
1a) Giga-instnucties per jaar in interactieve verwerking.
b) Mb - jaren * 1 Biljoen tekens gedurende 1 jaar opgeslagen.
c) In tegenstelling tot het vorig jaarverslag is in deze rubriek de openbare ruiite (ruiate voor algeaeen gebruik voor 
tijdelijke bestanden, bijvoorbeeld bij sorteren) opgenoaen.
d) RaBing van de belasting voor toepassingen die niet bekend zijn bij de opstelling van het rapport en voor 1987 zullen
worden ontwikkeld.
s) Reserve ten gevolge van de batch-verwerking voor bepaalde aachines.
F) De berekeningswijze van de gins per jaar voor de capaciteit is in 1983 gewijzigd.
3) Voor afkortingen zie bijlage 4. 
i) Giga-instructies per jaar in batch-verwerking.
L) Op basis van twee diensten Bet operators + één dienst zonder operators (22.00 uur tot 07.00 uur).

V. geïntegreerde  informatiesystemen
De grote diversiteit van de activiteiten van de Afdeling Geïntegreerde 
Informatiesystemen raag wel worden onderstreept aangezien deze afdeling 
momenteel haar taak van steun aan de gebruikers en met name op het 
gebied van de gegevensbases cumuleert met de verantwoordelijkheid voor 
het beheer van de technische infrastructuur voor telecommunicaties en 
gedecentraliseerde apparatuur(i).
Uit de in hoofdstuk 2 en 7 opgenomen statistieken blijkt dat de Directoraten- 
generaal hun inspanningen voor de ontwikkeling van een eigen computerorgani- 
satie voortzetten. Dit geldt niet langer uitsluitend voor een minderheid van 
Directoraten-generaal die wegens hun taken of dank zij de specialisatie van hun 
personeel hun activiteiten reeds geruime tijd hebben geautomatiseerd (BSEG,
DG II, enz.). Het verschijnsel begint ook vaste vorm aan te nemen in nieuwe 
Directoraten-generaal, waarvan sommige reeds een vaste kern van bekwame infor­
matici hebben gevormd (DG III, TI, IX, XIV, XVI, XVII, DDU, Publikatiebureau, 
binnenkort ook GTCD, enz,). De vooruitgang van de gedecentraliseerde informati­
ca komt eveneens tot uiting in de uitbreiding van de in de Directoraten-generaal 
geïnstalleerde informatica—uitrustingen, ofschoon het in 1982 opgestelde program­
ma niet ten volle kon worden gerealiseerd met de beschikbare begrotingsmiddelen.
GEDECENTRALISEERDE APPARATUUR
Tabel 4 geeft de verwachte ontwikkeling voor de gedecentraliseerde apparatuur 
die zowel de computerapparatuur als de meer traditionele machines omvat.
In 1983 was de vraag naar apparatuur zeer groot, maar door de begrotings- 
beperkingen en de leveringstermijn van de leveranciers kon niet aan alle 
aanvragen voor alle categorieën van apparatuur worden voldaan. Dat was 
met name het geval voor tekstverwerkingsmachines die in aantal evenwel 
met 41 % zijn gestegen (tabel 4, regel 5).
(±) Inclusief de telefooncentrales en de telexdienst die yoor Brussel en 
Luxemburg samen iets- meer dan de helft van het personeel van deze 
afdeling opeisen.

-  2 -
Enkele andere groeipercentages verdienen eveneens de aandacht:
- niet-intelligente terminals (+ 49 %) (tabel 4, lijn 3);
- telecopiers (+ 11 %) (tabel 4, lijn 10);
- kantoorprinters (+84 %) (tabel 4, lijn 12).
De in 1982 geplande installatie van minicomputers is wel uitgevoerd, maar re­
kening houdend -met de nieuwe aanvragen is een zekere versterking nodig voor 1984 
en de volgende jaren.
Het geplande programma voor installatie van microcomputers kon in 1983 niet worden 
uitgevoerd en de desbetreffende aankopen zijn met één jaar uitgesteld. Zoals blijkt 
uit tabel 4 zal een speciale inspanning worden geleverd om de achterstand op de 
oorspronkelijke plannen tegen eind 1985 in te halen (120 microcomputers) (tabel 4, 
regel 4).
Deze ontwikkeling die tot uiting komt in de hoge groeipercentages voor de modern­
ste uitrustingen, betekent ook een extra belasting voor de centrale organisatie waar 
moeilijkheden ontstaan met betrekking tot de beschikbare middelen. Maar het gebruik 
van bestaande programma's op deze uitrustingen moet leiden tot produktiviteitswinst 
in de Directoraten-generaal en tot werkbesparing voor talrijke ambtenaren.
Aan de hand van de resultaten van de kaderaanbesteding voor gedecentraliseerde ap­
paratuur zal een coherent beleid worden vastgelegd voor de uitrusting van de Direc­
toraten-generaal terwijl het ondersteuningsteam, zoals reeds eerder gezegd, zal 
worden versterkt om te kunnen zorgen voor de opleiding en de assistentie met betrek­
king tot de op de apparatuur gedraaide programma's (tekstverwerking, grafieken, ta­
bel leermachines, elektronische post, enz.).
TELECCMMUNICATIES
Het aanvankelijk gestelde doel voor het gegevenscommunicatienet is grotendeels 
bereikt dank zij de ondertekening door de Commissie, die de Europese Instellingen 
vertegenwoordigt, en de Belgische en Luxemburgse overheid van een conventie 
voor het gebruik van de Belgische en Luxemburgse overheidsdiensten voor gegevens­
transmissie door middel van pakketschakeling (DCS en LUXPAC).
Er zij op gewezen dat door deze keuze de belangrijke investering om de Commissie te 
voorzien van een particulier gegevenstransmissienetwerk, overbodig wordt. Rekening 
houdend met de door de gastlanden tijdens de besprekingen toegezegde prestaties 
is de keuze van de Europese Instellingen ook economisch verantwoord.

TABEL 4
GEDECENTRALISEERDE
UITRUSTING
Uitgaven (nECU)(a)
In 84 niet-uitvoerbaar pro­
gramma wegens ontroereikende 
kredietenBEGR.
ART.
BEGR.
ART.
222
222Aantal
83Uitgaven
84
2221158986747817083004433
23220807630790900384
242224198366553805450800
25231235235200170385Uitgaven 84(a) Uitgaven
86
Tekstverwerkingstation 
Speciale apparatuur600
3001715
2033
232
250600
550
(a) Uitgaven in duizend Ecu (constante waarde 1984). 
A » Aankoop.
H « Huur, inclusief conderhoud..
0 ■ Onderhoud.
T - Totaal83848586 jAH i0T iAH0T
- 1. Schrijfmachine 2205060506051005100 1251 180431 1366 172538
2.  Kantoorrekenmachine 2202290235024102460 131 4071 126 4268
3. Niet-intelligente terminal 2116858259301100 1493623 14601576 15357244751734
22226262828 1 77 12 68
4. Microcomputerstation 211740120200 1218 50268 172 2496
5. Tekstverwerkingstation 222281411511600 1800390 13001490 17543792441377
6. Telex 23188887570 1 210 1 210 1 204 204
7. Teletex 211 103040 180 20100 1
8.  Coderingsstation 21135352825 1 260 1 260 1 256 256
9. Nicrofichelezer 220174201226230 150 1060 140 545
10. Telecopier 22296116146160 1 215 1 215 1 185 185
11.  Fotocopiermachine 222278290300310 1 750 1120870 160720103883
12.  Kantoorprinter 211381450520590 19642 153191 1954352190
222110110120130 1 3535 1 3030
13. Snelle printer 211791113 1 63 1 63 1 49 49
2221111 1 28 1 28 1 25 25
14. Teleconferentiestudio's 2312468 1322 1 25 1 20 20
15. Zware terminals (RJE) 21121232527 144322 1 366 1 406 406
16. Minicomputer 21120232528 1 2100 1 2100 1 1616 1616
222891113 1 650 1170820 147644 691
17. Software 211 600 600 1317 317
18. Leveringen en verhuizingen 211 113 113 1220 220
19. Speciale apparatuur 222
211 900 1200200 [  
900 1300350
566146796
566
20. Andere 220
21152
4416
1668 1  
60 177
4440
18117
62
21. Prijsindexering 211 150 11150 1100 100Uitgaven '84(a) Uitgaven '83 (a)
5996747145338475985898
246630535 272807
8323665122224205564198
235 235 235

TABEL. 5
TELECOMM0NICATIES Eenheid '83 '84 '85 '86
TELEFOONNET
1. Huislijnen
2. Buitenlijnen
3. Interne oproepen/jaar (miljoen)
4. Binnenkomende oproepen/jaar (miljoen)
5. Uitgaande oproepen/jaar (miljoen)Aantal
Aantal
Aantal
Aantal
Aantal13000
1012
20
8
1314000
1072
24
10
1515000
1112
30
14
1816000
1200
36
16
20
TELEXNET
6. Lijnen Aantal 194 207 198 198
GEGEyENSNETWERK
7. Buitenlijnen
8. Extern verkeer (b)
9. Huislijnen 1 200 b/s 
HO. 2 400 b/s 
dl. 4 800 b/s 
.12. 9 600 b/s
13. 48 000 b/s
14. Intern verkeer (b)Aantal
Kb/s
Aantal
Aantal
Aantal
Aantal
Aantal
Kb/s18
240
268
90
70
150
150
234020
288
350
100
85
180
180
2796(a) 17 
317 
440 
110 
100 
210 
210 
3252(a) 12 
350 
540 
120 
115 
200 
200 
3600
15. Totale uitgaven (c):  art. 211
16. art. 222
17. art. 231mEcu
mEcu
mEcu1427
352
72251853
285
81582000
300
78902150
315
8930
(a) Het betreft hoofdzakelijk het verkeer in Brussel. De geprogrammeerde vermindering 
van het aantal lijnen is een gevolg van de installatie van het X25-net dat deze ge­
leidelijk "vervangt.
(b) Uit-gedrukt in duizend bits (een bit is een elementaire informatie-eenheid (0 of 1)).
(c) Uitgaven in duizend Ecu (constante waarde 1984).

- 3 -
Op technisch vlak zal de Commissie voor de schakeling van de gegevensstroom ge­
bruik maken van twee lijnkiezers, waarvan de één in Brussel en de andere in Luxem- 
burg in de lokalen van de Commissie wordt geïnstalleerd en die onderling verbonden 
zijn door internationale lijnen. Deze uitrusting zal worden aangevuld met concentra- 
toren waarop de terminals in de verschillende gebouwen zullen worden aangesloten.
Het telefoonnet blijft zich regelmatig ontwikkelen, zoals blijkt uit tabel 5, en 
deze uitbreiding kan mede worden verklaard door de uitbreiding van de werkzaam­
heden op gebied van gegevenstransmissie (telecopie, enz.): in 1983 zijn 8 miljoen op­
roepen geregistreerd en voor 1984 worden er 10 miljoen verwacht (tabel 5, regel 4).
De nieuwe telefooncentrale te Brussel (capaciteit: 20 000) schenkt volledige vol­
doening en de geboden nieuwe mogelijkheden worden ten volle gewaardeerd door de 
diensten van de Commissie.
De toename van het verkeer op het telexnet (tabel 5, Tegel 6) is minder uitgesproken 
dan de vorige jaren. Maar dank zij de aan het SACHEM-systeem aangebrachte verbete­
ringen biedt ook dit net steeds meer mogelijkheden aan de gebruikers. Bovendien zijn 
sedert juli 1983 de telefoon, de telex en de telekopie dag en nacht (inclusief 
weekends en feestdagen) in bedrijf.
DE GEGEVENSBASES
Op dit gebied kan een forse stijging van de vraag worden vastgesteld, aangezien van 
3983 op 1984 een stijging van het volume met 50 % wordt verwacht, zoals blijkt uit 
de regels 21 en 23 van tabel 6. Daarom moeten de grondbeginselen van het gegevens- 
basisbeheer worden vastgelegd, zodat deze grondbeginselen vanaf 1984 kunnen worden 
toegepast op nieuwe bases in oprichting en op acties ter verbetering van de bases 
die reeds worden gebruikt en waarvan het beheer tekortkomingen laat zien.
Een tweeledig verschijnsel kan worden vastgesteld:
- enerzijds een stijgende belangstelling van de landen van de Gemeenschap voor de in- 
houd van de gegevensbases van de Commissie,
- anderzijds een stijgende behoefte van de ambtenaren van de Commissie om externe 
gegevensbases te raadplegen.
Dit tweeledige verschijnsel is niet paradoxaal, het is alleen een uiting van het 
groeiend belang van de informatiebehoefte in de particuliere en overheidsorganisaties 
van onze geïndustrialiseerde maatschappij.
(*) Zie bijlade 3,

- 4 -
Daarom moet een dubbele inspanning worden geleverd:
- ten eerste het beheer van onze interne gegevensbases verbeteren, ten einde 
de toegang ervan in de Lid—Staten te bevorderen;
- ten tweede op intern vlak de werkzaamheden uitbreiden van de "data Information 
service" waarvan de oprichting — begin 1983 — reeds was aangekondigd in het vo­
rige verslag.
De beperkte middelen ten spijt, heeft de "data Information service" zich toege­
legd op de bevordering van de in de gegevensbases toegankelijke informatie door 
middel van systematische presentaties en van opleidingscursussen voor de onder- 
vragingstechniek en voor de gedetailleerde inhoud van de bases. Er is een dienst 
voor ondersteuning van de gebruikers opgericht. Ten gevolge van de aanvragen van 
de diensten zijn nieuwe externe gegevensbases aangesloten, waardoor het aantal 
externe bases die door de gebruikers kunnen worden geraadpleegd, stijgt tot circa 
360 (verspreid over 20 hosts).
Op het gebied van beheer van gegevensbases is in 1983 belangrijke vooruitgang 
geboekt:
- het automatisch documentatiesysteem voor communautair recht, CELEX, bevatte 
eind 1983 bijna 60.000 opvraagbare documenten. In de loop van vorig jaar
is ook begonnen met het laden van de volledige tekst van de wetsbesluiten. De 
externe abonnees van de gegevensbases zijn verspreid over 13 Europese landen 
en in 1983 is het aantal externe aansluitingen bijna verdubbeld. Deze gunstige 
ontwikkeling kan gedeeltelijk worden verklaard door de commerciële exploitatie 
van de Engelse versie van CELEX; de Duitse basis die ook operationeel is ge­
worden, zal weldra worden gecommercialiseerd. Het oorspronkelijk meertalig 
uitbreidingsplan heeft evenwel enige vertraging opgelopen, maar er worden 
stappen ondernomen om deze vertraging in te halen en de aangegane verbinte­
nissen na te komen.
- De actualiteitsbasis ACTU, die circa 90.000 documentaire eenheden bevat, is 
in september geregenereerd met het oog op een betere kwaliteit en gebruiks- 
comfort.  Bovendien is ze uitgebreid door opname, in een eerste fase bij wijze 
van experiment, van de documenten van het Secretariaat van de Raad.
- De kritische herziening van ECO 1, de grootste interne documentaire gegevens- 
basis van de Commissie (220 documentaire eenheden eind 1983), die eind 1982 
was begonnen, is voortgezet.  Er is duidelijk vooruitgang geboekt, maar de 
voeding van de basis is nog niet volledig gecentraliseerd waardoor uiteraard 
problemen ontstaan ten aanzien van volledigheid en kwaliteit van de informatie. 
Om aan deze moeilijkheden het hoofd te bieden, heeft het beheersteam de ver­
werking van talrijke documenten aan zich getrokken en de betrouwbaarheid
van de controles bij de voeding versterkt.

- 5 -
In 1983 is een belangrijke inspanning geleverd voor de consolidatie van de 
CRONOS-basis.  Dat omvatte niet alleen een verbetering van de betrouwbaarheid 
van het systeem maar ook een eerste zuivering van de inhoud waardoor het 
aantal reeksen is gedaald (1,3 miljoen tegen 1,4). De basis CRONOS en CADOS, 
de basis waaruit ze wordt gevoed, is via de nationale netten toegankelijk 
voor een dertigtal "klanten". De gegevensbasis SIENA (buitenlandse handel) 
kent een spectaculaire ontwikkeling bij de Commissie en kan van nu af voldoen 
aan een groot aantal behoeften die vroeger in externe bases werden gezocht 
(COMEXT, enz.). De "Data shop" van Brussel ziet zich steeds meer bevestigd 
in zijn rol van assistent van de Directoraten-generaal en voor het snel leve­
ren van gegevens aan de gebruikers.
Er zijn nog andere gegevensbases opgericht in het kader van de ontwikkeling 
van projecten voor de interne behoeften van de Commissie: op het gebied van 
personeel (SYSPER - tabel 6, regel 1), financieel beheer en boekhouding 
(CRIMSON - tabel 6, regel 3) en bewaking (textiel - tabel 6, regel 14). Deze 
toepassingen zijn opgenomen in hoofdstuk 7, Ontwikkeling van toepassingen, 
en worden in dit hoofdstuk niet afzonderlijk behandeld.

TABEL 6
Volume (MB) (b)
BELANGRIJKSTE INTERNE GEGEVENSBASES
83848586
1.Systeem voor personeelsbeheer (SYSPER) 560560 560560
2.Automatische systeem voor het beheer van adressen
en publikaties (SAGAP) 230240 250260
3.Boekhouding opgenomen en verstrekte leningen
(CRIMSON) 6595150200
4.Statistische tijdreeksen (CRONOS) 2.4002.4002.4002.400
5.Buitenlandse handel (SIENA) 1.5002.5003.0003.300
6.Toegangssysteem tot de informatiebank van Europese
nomenclaturen (SABINE) 9401.1001.4201.700
7.Juridische documentatie van de Instellingen (CELEX) 1.1801.3001.4501.650
8.Interne documentatie van de Commissie (EC01) 655750 850950
9.Terminologische gegevensbases (EURODICAUTOM) 200240 280330
10.Financiële instrumenten van de Gemeenschappen (IFC) 5195 1051  20
1 1.Controle op de toepassing van richtlijnen (ASMODEE) 5060 6570
12.Automatisch catalogiseringssysteem van de bibliotheek
(ECLAS) 7080 9095
13.Micro-economische documentatie (DOME) 3951 6682
14.Textielcontrole 400400 450450
15.Interne actuele documentatie (ACTU) 100115 130145
16.Voorstellen, aanbevelingen en mededelingen Faad
(PERSEE) 7080 90100
17.Beheer van de procedure voor studies (CERES) 3554 7290
18.Beheer van de procedure voor studies van DG III
(Persephone) 2025 303519.Documentatiedienst van de Commissie (SCAD) 5090120150
20.Project energie-onderzoek en demonstratie (SESAME) 4060 80110
TOTAAL: 8.84610.64512.06813.247
22.Gegevensbases in ontwikkeling 3.1354.2605.300
TOTAALGENERAAL: 13.78016.32818.547
24.Kredieten voor externe bases (a) 0.386 0.230 0.450 0.450
25.Kredieten voor documentaire analyse (a) 0.767 0.920 0.920 0.920
(a) Kredieten in miljoen Ecu (constante waarde 1984).
(b) MB = Megabyte = 1 miljoen tekens.

VI. ONTWIKKELING VAN DE INFRASTRUCTUUR
Ten gevolge van de ondertekening van de conventie met de Belgische en 
Luxemburgse PTT met betrekking tot bet gegevenstransmissienet (zie 
hoofdstuk 5) worden de studie- en selectiewerkzaamheden beëindigd 
(tabel 7, regel 1).
De mogelijkheid om de technologie van zogenaamde lokale netwerken te 
gebruiken als algemene infrastructuur voor alle lokale verbindingen 
voor gegevens en tekst zal in 1984 worden beproefd.
Ten einde de overdracht van belangrijke hoeveelheden informatie tus­
sen computers van verschillende merken te bevorderen, financiert de 
Commissie de ontwikkeling en de inbedrijfstelling van een software- 
produkt voor overdracht van bestanden met gemeenschappelijke functies 
dat in totaal 1,5 miljoen Ecu kost. Het gekozen protocol beantwoordt 
aan de OSI-architectuur in 7 lagen (lagen 5,6 en 7) en is eigenlijk 
een voorlopige standaard in afwachting van de goedkeuring van een in­
ternationale norm. Et zijn overeenkomsten gesloten tussen de Commissie 
en elke constructeur voor de ontwikkeling van het software-produkt 
en een comité waarin de contractanten vertegenwoordigd zijn, regelt 
de eventuele interpretatieproblemen.
Er zijn normaliserings- en certificeringswerkzaamheden uitgevoerd en 
met name met betrekking tot de aansluiting van terminals voor regel- 
gewijze transmissie, het Europese alfabet en magneetbanden. In 1984 
zullen deze werkzaamheden worden voortgezet en uitgebreid, met name 
voor de plaatsing van teletexverbindingen en het onderzoek naar een 
protocol voor terminals in schermgewijze transmissie.
De ontwikkeling van een systeem voor interinstitutionele elektronische 
post is gepland in het kader van INSIS (zie hoofdstuk 8). Dit project 
zal in 1984 van start gaan met voorbereidende werkzaamheden en met 
haalbaarheidsonderzoekingen voor de eerste operationele fase die in 
1985 en 1986 moeten worden ontwikkeld. Zoals blijkt uit tabel 7 (re­
gel 4), wordt voor 1984 een belangrijke investering in personeel ver­
wacht. Indien de geyraagde begrotingsmiddelen niet kunnen worden toe­
gestaan, zou de toekomst van dit project in gevaar komen.

In de regels 5 en 6 van tabel 7 staan de middelen die besteed zijn aan het 
ontwerp, de publikatie en de analyse van de resultaten van aanbestedingen 
met betrekking tot gedecentraliseerde apparatuur ten behoeve van de gebrui­
kers (zie hoofdstuk 3). Aan de hand van de resultaten van een aanbesteding 
die momenteel worden bestudeerd, zal het beleid inzake apparatuur voor 1986 
kunnen worden vastgelegd. Maar vanaf 3985 moet reeds werk worden gemaakt 
van de voorbereiding van de komst van de toekomstige generatie in 1987.
De in 1983 opgerichte informatica-workshop (tabel 7, regel 7) zal dienen 
als gezamenlijk kader voor de proeven met nieuwe gedecentraliseerde appa-^ 
ratuur, voor de studie van betere interfaces voor toegang tot de informatie 
en voor de diverse in het kader van het INSIS-programma verrichte proef­
neming en.
De in 1983 begonnen consolidatie van de statistische programmatuur moet 
in 1984 voltooid zijn om nadien te komen tot een beperktere onderhouds- 
activiteit.
Overeenkomstig de in de doelstellingen van het verslag (hoofdstuk 1) 
vastgelegde nieuwe beleidsplannen zal meer belang worden gehecht aan 
programmapakketten als middelen bij uitstek om de produktiviteit te 
verhogen. De daarvoor geplande infrastructuurwerkzaamheden omvatten 
enerzijds het opstellen van bestekken voor de selectie van de program­
mapakketten die het meest geschikt zijn voor het geheel van beschik­
bare uitrustingen en anderzijds het opstellen van technische richtlijnen 
voor de ontwikkeling vnn de toepassingen, met inbegrip van het gebruik 
van de programmapakketten.
Er zijn nieuwe projecten gepland ten behoeve van een beter beheer van de 
kwaliteit en de veiligheid: het betreft hier de ontwikkeling van gegevens- 
bases over de beschikbare programmatuur en apparatuur, een beheerssysteem 
voor toepassingsomgevingen en een controlesysteem voor de toegang tot com- 
putermater iaal.

TABEL 7
ONTWIKKELING VAN DE INFRASTRUCTUURMANJAREN
83,84858687
1 .Gegevensnetwerk 2.00.2
2.Lokale netten -0.70.50.50.5
3.Compatibiliteit van de uitrustingen 1.34.25.04.04.0
4.Interinstitutionele elektronische
post en bureautica-archivering (a) 2.77.616.515.514.5
5.Lokale configuraties 1984 5.85.35.0 --
6.Lokale configuraties 1987 0.7 -5.010.010.0
7.Informatica workshop en proefpro-
jecten (a) 5.83.02.02.02.0
8.Interface voor informatietoegang (a) -1 .01.55.58.5
9.Consolidatie statistische software 16.310.3 7.07.07.0
10.Exploitatieprogramma's 5.84.15.54.53.0
n.Ontwikkelingsprogramma's 4.52.74.03.03.0
12.Beheersinstrumenten kwaliteit/veiligheid -1 .75.05.03.0
13.'Management, coördinatie INSIS (a) 7.86.25.05.05.5
studies, plannen
TOTAALGENERAAL: 52.747.062.062.061.0
15.waarvan eigen personeel: 34.030.030.030.029.0
16.externe prestaties
(manjaren): 18.717.032.032.032.0
(a) Bijdragen tot het INSIS-programma.

VII. ONTWIKKELING VAN TOEPASSINGEN
Het hoofddoel op het gebied van ontwikkeling van toepassingen is te voldoen 
aan de toenemende vraag van de gebruikers en er tevens voor te zorgen dat 
de wachttijd -voor de realisatie van nieuwe toepassingen niet onaanvaardbaar 
lang wordt.
Om een dergelijk resultaat te bereiken binnen het kader van de in hoofdstuk 
2 beschreven middelen-moet de produktiviteit van de ontwikkeling worden ver­
hoogd. Dat is het thema van een specifiek project, waarbij twee soorten 
prioritaire acties naar voren zijn gebracht: het bevorderen van het gebruik 
-van op de markt verkrijgbare programmapakketten en de methodiek van de ont­
wikkeling van toepassingsprogramma's.
Voor de installering van deze programma's moeten evenwel grote investeringen 
worden gedaan op het gebied van opleiding en steun aan de gebruikers (tabel 
8, regel 1), die in mindering komen van de in artikel 214 toegekende midde­
len voor de ontwikkeling van toepassingen. Daarom is het zo belangrijk dat 
de gevraagde begroting wordt goedgekeurd.
Dat beleid zal vanaf 1985 tastbare resultaten opleveren, maar nu reeds, in 
1983, kan worden vastgesteld dat alle in het Directoraat Informatieverwer­
king lopende of te ontwikkelen projecten een bestaand of aan te kopen pro­
grammapakket als exploitatiebasis zullen hebben.
In titel 2 van tabel 8: 'Verbeteringen en onderhoud van de toepassingen" 
wordt voor de grote toepassingsdomeinen een beschrijving gegeven van het 
voor deze taken ingezet personeel (*) .  De gegevens in tabel 8 van dit ver­
slag mogen niet worden vergeleken met die van vorig jaar, omdat zij nu ook 
de inspanningen van de Directoraten-generaal omvatten. Deze opmerking geldt 
overigens ook voor de andere titels in tabel 8, met uitzondering van titel 3 
(produktiyiteit bij de ontwikkeling van toepassingen).
te ) In 1982 waren de instrumenten yoor de planning onvoldoende verfijnd om de 
spanningen van de Directoraten-generaal in detail weer te geyen; er is a 
leen een globale raming gemaakt (55 manjaren).

-  2 -
Et zij gewezen op de omvang in 1983 (totaal 2 van tabel 8) van de aan onderhoud 
en verbetering van toepassingen bestede middelen, die 43 % vertegenwoordigen van 
de totale middelen. De oude toepassingen moeten dus gemoderniseerd en aangepast 
worden waarbij met name programmapakketten worden gebruikt, ten einde bet aan­
deel van deze titel te verminderen. Dat is de zin van de in tabel 8 opgenomen 
prognoses (een verlaging met meer dan 25 % is gepland voor 1986).
Het is eveneens belangrijk de ontwikkelingsmethoden te verbeteren en de eenheden 
die toepassingen moeten ontwikkelen de informaticamiddelen te leveren waarmee bun 
taak kan worden vergemakkelijkt.  Dat is de betekenis van titel 3 "produktiviteit 
bij de ontwikkeling van toepassingen"; de investeringen voor 1984 en 1985 moeten 
al in 1986 ruimschoots worden terugverdiend. De genoemde cijfers hebben uitslui­
tend betrekking op het Directoraat Informatieverwerking, maar de weerslag op de 
Directoraten-generaal zou vanaf volgend jaar beschikbaar zijn.
De titel "lopende projecten" (titel 4 van tabel 8) bevat de lijst van projecten 
die momenteel worden gerealiseerd, dat wil zeggen die welke het stadium van 
vooranalyse of haalbaarheidsstudie zijn gepasseerd. Wij willen u niet vervelen 
door elke lijn van deze titel afzonderlijk te bespreken, maar bij lezing ervan 
blijkt dat de informatica een belangrijke rol speelt in meerdere sectoren. Het 
is een instrument ter rationalisering van de administratie en van het intern 
financieel beheer. Dank zij de geheugencapaciteit van de computers kunnen om­
vangrijke gegevensbases op het gebied van statistieken en documentatie worden 
ontwikkeld en samengesteld.
Boyendien wordt de informatica een onmisbaar instrument voor de Commissie in de 
uitoefening van haar opdracht als hoedster van de “ Verdragen. De toepassingen 
van het type "bewaking" zijn voortaan de onmisbare instrumenten voor de tenuit­
voerlegging van het beleid van de Commissie op diverse gebieden: industrieel en 
landbouwbeleid, opsporing van onregelmatigheden die een inbreuk vormen op com­
munautaire reglementen, buitenlandse betrekkingen met derde landen.
Titel 5 "projecten gereed voor uitvoering" omvat de projecten waarvan de haal­
baarheidsstudie bijna of volledig is voltooid en waarvan de ontwikkeling in 1984 
kan beginnen. Voor deze projecten zullen in 1984 20 manjaren (totaal 5) worden 
ingezet. Nadien blijft er nagenoeg geen personeel (1 manjaar) dat met nieuwe 
ontwikkelingen kan worden belast. Deze moeilijke situatie is een gevolg van het 
feit dat de gevraagde begroting voor 1984 niet is goedgekeurd.
Tabel 9 geeft de lijst van nieuwe projecten die in de toekomst moeten worden ont­
wikkeld. Daartoe behoren projecten die hetzij op politiek vlak hetzij voor de 
werking van de Commissie zeer belangrijk zijn. Dat zijn met name: beheer van 
staatssteun, consolidering van CELEX, nieuwe boekhoudsystemen SINCCM, CEDIN, 
"gereglementeerde lonen", beheer van interne post en archief, enz.

- 3 -
Globaal bezien omvat de vereiste inspanning, uitgedrukt in manjaren, een totaal 
van 257,85 manjaren, terwijl de tot eind 1986 beschikbare middelen slechts 160,09 
manjaren bedragen. Daardoor kan het tekort pas eind 1987 worden opgeheven, voor^ 
zover deze lijst ten minste niet wordt aangevuld met nieuwe aanvragen, wat weinig 
waarschijnlijk is. Het is dus noodzakelijk dat de gevraagde begrotingsmiddelen 
worden goedgekeurd, want anders worden de wachttijden voor de gebruikers onaan­
vaardbaar lang.

TABEL 8
ONTWIKKELING VAN TOEPASSINGENMANJAREN
83 84 85 86
I.OPLEIDING EN SOPTWARE-ONDERSTEUNING 5,00 15,00 36,00 37,00
2.ASSISTENTIE, VERBETERING EN ONDERHOUD VAN TOEPASSINGEN
2.1 Administratieve systemen 29,69 15,96 9,02 5,17
2.2 Financiële systemen 13,87 16,44 14,45 14,47
2.3 Statistische systemen 25,19 22,51 22,48 23,91
2.4 Documentairesysteraen 10,14 11,24 10,94 10,84
2.5 Bewakingssystemen 25,89 25,40 22,98 21,19
TOTAAL 2. 104,78 91,55 79,87 75,58
3.PRODUCTIVITEIT VAN DE ONTWIKKELING VAN TOEPASSINGEN 1,52 1,41-8,16
4.LOPENDE PROJECTEN
Parlementaire vragen (ROGER) (Interinstitutioneel) 0,91 1,28
Basis van richtlijnen (ASMODEE II) (Alle D.G.) 1,36 0,46
Juridische documentatie toegankelijk voor derden (CELEX) 4,90 0,10
Statistische enquêtes (BSEG, DG VII, XI, XVIII) 4,55 4,44 0,30 0,30
Statistiek buitenlandse handel (BSEG) 6,19 4,76 3,88 2,19
GATT-besprekingen (BSEG, DG I, DDU) 5,74 4,37 2,74
0,55(a)
Statistische gegevensbases waaronder SIENA (BSEG) 3,42 3,57 7,65 3,29
Beheer douanetarief (TARIC II) (DDU, DG VI) 1,43 0,15 0,15 0,20
2,0(a)
Beheer tolken (SAFIR) (GTCD) 11,04 11,79 4,86 1,27
Staaltoezicht (DG III) 7,10 5,35 5,31
Textieltoezicht (DG III) 5,50 0,22
Sociaal Fonds (fase 1) (DG V) 1  ,29 0,26 0,14 0,14
EOGFL - Oriëntatie + FEOPAY (DG VI) 1,52 2,32 0,48 0,21
0,40(a)
Beheer van het Fonds voor Ontwikkeling van derde landen
(PICS+FINPICS) (DG VIII) 2,90 2,95 1,370,70
Beheer van voedselhulpprogramma's (DG VIII) 1,11 0,72 0,20 0,20
Studiebureaus (DG VIII) 1,08
Beheer van personeel en algemene zaken (SYSPER, MINISYSPER,
AFL) (DG IX) 8,98 11,93 4,97 0,49
Beheer van contracten (DIODON II, DG XII) 1,15 1,50 0,50
Regionaal Ontwikkelingsfonds (FEDER) (DG XVI) 2,67 0,30 0,14
Documentatie onderzoek en energie (SESAME) (DG XVII) 0,33 0,26
Boekhouding, opgenomen en verstrekte leningen (CRIMSON)
(DG XVIII) 3,81 2,26 1,95 1,95
Begrotingsbibliotheek (DG XIX) 2,00 1,31 0,50
Beheer en opsporing van onregelmatigheden (DG III, VI,
XIX, XX, DDU) 0,40 2,07 0,78
3,00(a)
Inbreuken (SG, DG III, DG VI) 0,84 1,44 0,22
Periodieke wetteksten (DG VI) 11,66(a)
Terminologische gegevensbank EURODICAUTOM (DG IX) 1,08
Gegevensbasis energie SIRENE (DG XVII, BSEG) 2,50 2,50
Gezondheidsinspectie (DG VI) 0,94
Basis van de door en over de Instellingen gepubliceerde
gegevens (SCAD, CEDIN) (Interinstitutioneel) 1,18 0,57
Boekhouding landbouw (RIGA) (DG VI) 5,55
Diverse andere ontwikkelingen alle DG 6,40 8,63.  12,32 .  15,56
1,90(a)
TOTAAL 4. 81,92 84,59 52,59 29,24
5.PROJECTEN PEREED JVQpR ONTWIKKELING (yaqjranalyqe en haal-
bA^rheidsonderzoek -voltooid)
Basis voor voorverwerking van de buitenlandse handel
(BSEG) 5,67 2,10
Gegevensbasis energie (SIRENE) (DG XVII, BSEG) 6,11 2,71
Sociaal Fonds - fase 2 (DG V) 0,76 0,76 0,76
EOGFL Visserij (DG XIV) 2,42 2,01
Beheer van bankfondsen (CRIMSON-TRESORERIE) (DG XVIII) 1,09
Beheer en publikatie van staalprijzen (DG III, BOPEG) 3,7J
TOTAAL 3. J 9,76 7,58 0,76
6.MIDDELEN VOOR NIEUWE PROJECTEN (totaal 84/86: 160,09) 1  ,06 45,75113,28
7.TOTAALGENERAAL: 191,70 213,48 223,20 247,70
waarvan: 7.1 - eigen personeel van het Directoraat
Informatica 49,60 50,15 47,70 47,70
7.2 - eigen personeel van de Directoraten-
generaal 54,10 58,33 65,00 75,00
7.3 - extern personeel (manjaren) 88,00 105,00 110,50 125,00
(a) Begroting CADDIA.

TABEL 9
Vrijblijvende raming van
N I E U W E  P R O J E C T E N  de ontw ikkelingsw erk-
zaamheden in  m anjaren
Beheer van staatssteun (SAMIS) (DG IV, VI, VII, XIV, SG) 11,40
Nieuw boekhoudsysteem SINCOM (DG XIX, XX, Algemeen) 8,40
Consolidatie van de gegevensbasis communautair recht (CELEX) 1,50
Gegevensbasis CEDIN: door de Instellingen gepubliceerde gegevens
(Interinstitutioneel) 2,00
CEDIN SATELLIET (waaronder EPOS en Eurydice) 8,80
SIPA (DG IX) Geïntegreerd systeem voor planning en administratie 5,50
Gereglementeerde uitkeringen Lonen-Dienstreizen-Ziektekosten (DG IX
en Interinstitutioneel) 7,65
Goederenadministratie (SYSBIEN) (DG IX) 3,50
Bibliotheek van het Statuut 2,00
Personeelsbeheer (SYSPER) fase II 3,50
Beheer van de vertaling 5,00
Stagiaires 1,00
Opstelling van bases voor derden 1,00
Bureautica voor het S.G. 3,00
GREFFE/NOTIFICATIONS (DG IV) 3,00
Programmering van de begroting (DG X) 0,50
INFRASTRUCTURE EVALUATION SYSTEM DG VII 5,25
Basis van gegevensbases 5,00
Beheer interne post en archief 10,00
BSEG: Enquêtes: Bouwkosten 6,00
Vervoer 9,50
Staalverbruik 5,00
Wijnbouw 3,00
Sociaal 8,00
Gegevensbasis Koopkrachtpariteit 3,00
Prijspeil 3,00
Metagegevens 6,00
Thesaurus van nomenclatorenstatistiek 7,00
Analyse en beheer van statistische tabellen 5,00
Geïntegreerd nomenclatorsysteem van activiteiten en produkten 8,00
User file management 2,00
Ad hoc-analyses 5,00
Door de'DG të ontwikkelen toepassingen:
DG I 3,00
* *  I I  '  6,00
DG III 3,80
DG 7 1  2 2 ,0 0
DG VII 2,30
DG VIII 7,90
DG IX 0,95
DG X 7,00
DG XI 2,00
DG XIII 9,30
DG XIV 7,00
DG XVI 4,95
DG XVII 4,’q o
(DG XX) 6,15
J.D. 2,40
GffIC 0,40
DDU 0,20
Overige DG 10>0o
TOTAAL: 257,85
BESCHIKBARE MIDDELEN TOT 1986 VOLGENS TABEL 8 - 160 09
TEKORT yOOR DE PERIODE 3984-8697,76

Vili INTERINSTITUTIONELE SAMENWERKING EN INSIS
Het programma INSIS heeft ten doel de installatie van een interinstitutioneel 
systeem van geïntegreerde diensten voor gegevenscommunicatie in heel de Ge­
meenschap voor te bereiden. Dat systeem zal de informatie-uitwisseling tussen 
de Instellingen van de Gemeenschap en de overheidsdiensten van de Lid-Staten 
verbeteren door een aangepast gebruik van nieuwe technologieën.
Het gebruik van deze technologieën kan pas ten volle doeltreffend zijn indien 
de toekomstige gebruikers van INSIS te gelegener tijd maatregelen nemen om 
ervoor te zorgen dat de systemen voor informatie-uitwisseling onderling vol­
komen compatibel zijn. Om aan die voorwaarden te voldoen, moeten de gebruikers 
met name gemeenschappelijke akkoorden opstellen en toepassen die het mogelijk 
moeten maken informatie uit te wisselen ongeacht de oorsprong van de appara­
tuur en met inachtneming van de internationale normalisatie.
Bovendien zal het INSIS-programma waarschijnlijk een gunstiger invloed uit­
oefenen op twee van de belangrijkste acteurs van de elektronische revolutie: 
de PTT en de industrie, door de ontwikkeling van een coherent geheel van 
proefproj ecten.
De omschrijving van deze projecten is vergevorderd en reeds besproken in het 
Raadgevend Comité, dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Lid-Sta- 
ten en van de Instellingen en organen van de Gemeenschap.
De vier belangrijkste, in het kader van INSIS ontwikkelde projecten zijn:
het INSEM-projeet (*) dat de geleidelijke oprichting beoogt van een 
algemene dienst voor elektronische post in de Instellingen en waarvan 
de geboden mogelijkheden eveneens beschikbaar zullen zijn voor de con­
tacten met de Lid-Staten. De beproefde elektronische berichtensystemen 
zullen later in dit project worden geïntegreerd.
Het STRADA-projeet (*) dat het dagelijks verzenden van honderdduizenden 
pagina's van de Europese Instellingen naar de Lid-Staten via de perma­
nente vertegenwoordigers wil vervangen door een snel elektronisch trans­
missiesysteem. Uiteindelijk (1987) zullen de door STRADA geboden teksten 
in de INSEM-diensten worden geïntegreerd.
(*) Zie bijlage 4.

-  2 -
- Het door de Commissie, in verband met het EVE (*) programma van CEPT (*) ge­
lanceerde project videovergadering, waarbij in het proefstadium een experi­
mentele verbinding zal worden gelegd tussen de communautaire Instellingen te 
Brussel en te Luxemburg. Dit project zal de mogelijkheid bieden de functione­
le ergonomische en psychologische aspecten van de videovergadering te onderzoe­
ken.
- Het project "informatica-workshop" dat in hoofdstuk VI is besproken.
De uitvoering van deze projecten zal de mogelijkheid bieden om de internationale 
normen in het kader van INSIS toe te passen en te bevorderen. Indien deze normen 
nog niet bestaan, zullen voorlopige normen worden gehanteerd overeenkomstig de in 
hoofdstuk 3 beschreven strategie.
Wat de middelen betreft, blijft de centrale begroting van INSIS relatief bescheiden 
(circa 3,5 miljoen Ecu in 1984) waarbij de gebruikers zorgen voor de aanvullende 
financiering.
Het interinstitutioneel informaticacomité (CII) is rechtstreeks betrokken bij het 
INSlS-programma, aangezien het thans zorgt voor de controle op de verwerking 
van deze interinstitutionele aspecten. Binnen het CII zijn gebruikers comités opge­
richt voor de projecten elektronische post en videovergadering, die worden voor­
gezeten door het Europese Parlement.
CII heeft ook de ontwikkeling van andere op interinstitutioneel niveau gecoördi­
neerde initiatieven bevorderd. De Instellingen hebben met name een gemeenschappe­
lijk beleid voor de aankoop van uitrustingen vastgelegd, ten einde een maximale 
compatibiliteit tussen de verschillende apparatuur te garanderen. De in hoofdstuk 3 
en 5 vermelde aanbesteding voor gedecentraliseerde apparatuur is een goed voorbeeld 
van deze samenwerking. De Commissie heeft eveneens de conventie met de Luxemburgse 
PTT en de Belgische RTT betreffende het gebruik van het openbare gegevenstransmis- 
sienet ondertekend namens alle Instellingen.
Deze yruchtbare samenwerking op het gebied van infrastructuur en uitrustingen moet 
ook worden uitgebreid tot de toepassingen.
Daartoe is een comité opgericht dat CII moet bij staan. Besloten werd meerdere ge­
meenschappelijke toepassingen in diverse werkgebieden te coördineren, ten einde de 
compatibiliteit ervan te garanderen (personeelsbeheer, vergoedingen, opmaaksys- 
teem, enz.).
(*) Zie bijlage 4.

- 3 -
Er zijn nog andere gemeenschappelijke initiatieven genomen die verder moeten 
worden ontwikkeld en met name op het gebied van opleiding.
Ten slotte heeft de Commissie dit jaar een interinstitutioneel documentatiebureau 
opgericht waarin alle informatie zal worden samengebracht die voor alle Instel­
lingen nuttig kan zijn. Er zijn nauwkeurige voorschriften vastgelegd voor het recht 
van toegang tot deze informatie en voor de gebruikerscategorieën.
In het algemeen kan worden gesteld dat de interinstitutionele samenwerking na het 
aanloopjaar 1982, positieve resultaten heeft afgeworpen in 1983. Nu reeds blijkt 
dat deze samenwerking een van de basiselementen is voor de goede werking van de 
informatica van de Instellingen.

IX. KWALITEITSBEHEERSING EN INTERNE CONTROLE
Een van de voor 1983 vastgelegde doelstellingen voor de informatica van de 
Commissie was de verbetering van de informaticaprestaties.  De in 1983 ge­
voerde en voltooide acties hadden betrekking op:
- opstelling van een kwaliteitsplan waarin de te bereiken doelstellingen op 
het gebied yan kwaliteit worden vastgelegd (beschikbaarheid van de computers, 
responsietijd bij de terminal, enz.);
- veiligheidsdiagnose op informaticagebied, opstelling van een document waar­
in de grondregels van een beleid inzake informaticabeveiliging wordt vast­
gelegd en benoeming van een verantwoordelijke voor de beveiliging;
- opstellen, in samenwerking met de vertegenwoordigers van het personeel van 
een document met als titel "ergonomie in de informatica" dat is goedgekeurd 
door het Comité Veiligheid en Hygiëne en is gepubliceerd met het oog op de 
geleidelijke tenuitvoerlegging ervan in de diensten van de Commissie;
- specifieke interne controles op bepaalde toepassingen of projecten.
Binnen het vastgelegde actiekader voor het beheer van kwaliteit en veiligheid 
en rekening houdend met de volgende richtsnoeren zal het mogelijk zijn deze 
werkzaamheden in de loop van de volgende jaren snel uit te breiden:
- tenuitvoerlegging van de kwaliteitsplannen in de diensten en controle en 
follow up van numerieke kwaliteitsindicatoren;
- inachtneming van de ergonomische aspecten bij de keuze van apparatuur, meu­
belen en bij de ontwikkeling van toepassingen;
- verantwoordelijkheid en ontwikkeling van belangrijke projecten met betrek­
king tot de controle op de toegang tot computermateriaal en op het beheer 
van de configuraties;
- risico-analyse, opstelling en beproeving van beschermingsplannen (contingency 
plan) voor de meest kritieke toepassingen;
- aanstelling van correspondenten voor de informaticaveiligheid,  ten einde te 
waken over de tenuitvoerlegging van het beleid inzake informaticaveiligheid 
in de diensten.

-  2 -
De uitbreiding van het beheer van kwaliteit en veiligheid die steeds meer 
operationele aspecten zullen omvatten, mag geen afbreuk doen aan de uit­
breiding van de activiteiten voor interne controle die in de toekomst de 
opstelling van een driejarenplan en specifieke acties met betrekking tot 
belangrijke projecten en gegevensbases zullen omvatten.

IX. I N f O R M A T I C A B E G R O I I N G
Met behulp van de in 1982 toegepaste planningmethode kon de kennis van de 
besteding van middelen voor projecten in de Directoraten-generaal worden 
verbeterd en de behoeften voor de komende jaren beter worden geraamd. De 
vorig jaar afgedrukte tabel 10 is dit jaar gesplitst in 2 tabellen:
- de eerste geeft per artikel en in elk artikel voor de titels die in an­
dere tabellen zijn opgenomen (waarvan de referentie wordt vermeld) het 
bedrag van de uitgaven uitgedrukt in constante Ecu 1984 en in courante Ecu;
- de tweede geeft per artikel de vastleggingskredieten voor een enkel begro­
tingsjaar in tegenstelling tot de uitgaven waarin rekening wordt gehouden 
met overdrachten en met gebruikte kredieten.
Er waren plannen om in 1983 geleidelijk een analytische boekhouding van de 
computerwerkzaamheden in te voeren. Dat project vorderde minder snel dan 
verwacht wegens een tekort aan middelen en het is dus onmogelijk in dit ver­
slag de eerste resultaten op te nemen.
In 1983 is een snelle expansie van de aan de gebruikers geboden diensten vast­
gesteld (32 %). Deze lijn zal in 1984 evenwel niet kunnen worden doorgetrok­
ken ten gevolge van de ontoereikendheid van de goedgekeurde kredieten. Er 
zij aan herinnerd dat de kritische minimumdrempel voor het totaal van hoofd­
stuk 21 was vastgesteld op 33,2 mEcu (*) (waarde 1983) terwijl de begroting 
slechts 30,5 mEcu zal bedragen.
In totaal zal het volume van de uitgaven in 1984 slechts met 9,4 % stijgen 
in vergelijking met 1983 of nauwelijks 2,4 % in constante valuta. Deze ver­
hoging is, zoals aangetoond, te klein om de oorspronkelijk voor 1984 vastge­
legde doelstellingen te bereiken.
(*) Zie vorig jaarverslag - document COM (83) - 240 def. - hoofdstuk 10

Uit de analyse van tabel 10 blijkt dat de toename van de gevraagde begro­
ting tussen 1985 en 1984 voortvloeit uit slechts enkele begrotingsposten 
(211, 214, 220, 222). De uitgaven voor de computerexploitatie (210, 212,
213) zijn echter over het algemeen stabiel.
Ten einde de uitgaven voor ontwikkeling van toepassingen en voor de aankoop 
van gedecentraliseerde apparatuur te stabiliseren, moeten eerst belangrijke 
investeringen kunnen worden gedaan om boven de minimumdrempel te komen, waar­
na de uitgaven kunnen worden gestabiliseerd. Dat kan worden vastgesteld bij 
lezing van tabel 10.
Het minimale te bereiken peil voor de verhoging van de kredieten van hoofd- 
stuk 21 bedraagt 5,5 mEcu (waarde 1984) op basis van de herziening van de 
cijfers van vorig jaar. In verband met de moeilijke financiële situa­
tie op het ogenblik dat de voorstellen voor 1985 worden opgesteld, wordt 
voorgesteld dit doel in twee stappen te bereiken.
Zo niet, dan kunnen de noodzakelijke investeringen niet worden uitgevoerd:
de wachttijd voor nieuwe toepassingen zal gevaarlijk toenemen, aangezien 
het huidige tekort voor de realisatie van nieuwe projecten zal worden aan— 
gevuld met een extra tekort van 50 manjaren;
de installatie van de gedecentraliseerde uitrustingen (bureautica, micro­
computer) zal worden vertraagd waardoor de diensten de desbetreffende pro— 
duktiviteit moeten missen;
- de eerste stadia van de oprichting van het interinstitutioneel systeem voor 
elektronische post, zullen eens te meer worden vertraagd waardoor de toekomst 
van het project in gevaar komt.
Er zij bovendien op gewezen dat belangrijke besparingen kunnen worden gedaan 
indien een groot aantal posten op de begroting worden toegewezen. De omvang 
van de externe prestaties voor taken met een permanente aard kan worden geraamd 
op 93 manjaren en dat betekent dat 1,7 mEcu zou worden bespaard indien deze 
functies door ambtenaren worden uitgevoerd.
Ten slotte mag er ook worden aan herinnerd dat de structuur van de begrotings- 
nomenclatuur nog steeds niet is aangepast aan de tot stand gekomen integratie 
van de verschillende gebieden van de automatische gegevensverwerking. Deze 
kloof is niet bevorderlijk voor het beheer en betekent een duidelijke handi­
cap voor de produktiviteit van de administratieve diensten.

TABEL 10
INFORMATICA-UITGAVEN in miljoen Ecu, constante prijzen 1984
Ref. Art. OMSCHRIJVING 8 3  8 4  8 5  8 6  8 7
( a )
2 , 5
4,22
5,15
2,8
2,9
6,24
4,25
5,17210
231
2 1 2
213
214
7,16
8,3
6,25 215
21
4.23 220  
222
4.24 
5,16
231Exploitatie van het Rekencentrum 9,96 9,88 10,18 10,18 10,18
Informaticanetten
Gedecentraliseerde uitrustingen 5,90 6,75 8,17 8,30 8,30
Telecommunicatie-uitrustingen 1,43 1,85 2,00 2,15 2,15
Totaal 7,33 8,60 10,17 10,45 10,45
Prestaties van het exploitatieperso-
neel informatica
Personeel buiten het Rekencentrum 2,00 1,60 1,40 1,40 1,40
Exploitatiepersoneel, verspreide
apparatuur 0,65 1,08 0,87 0,87 0,87
Totaal 2,65 2,68 2,27 2,27 2,27
Aan derden toevertrouwde computer-
exploitatie
Servicebureaus 4,24 3,38 2,67 2,67 2,67
Externe bases 0,38 0,23 0,45 0,45 0,45
Totaal 4,62 3,61 3,12 3,12 3,12
Aan derden toevertrouwde speciale
projecten, pre-analyse, analyse en
programmer ing
Infrastructuur (e) 1,19 1,10 2,11 2,11 2,11
Ontwikkeling van toepassingen (e) 5,35 6,78 7,29 8,22 8,22
Totaal 6,54 7,88 9,4010,33 10,33
Aan derden toevertrouwde documen­
taire analyse 0,77 0,92 0,92 0,92 0,92
Totaal hoofdstuk 21 31,87 33,57 36,06 37,27 37,27
Kantoormachines (b) 0,81 0,63 0,79 0,90 0,90
Technische installaties en materieel
(b+d)
Gedecentraliseerde apparatuur 4,20 3,67 5,38 5,45 5,45
Telecommunicaties 0,35 0,28 0,30 0,31 0,31
Totaal 4,55 3,95 5,68 5,76 5,76
Frankering en telecommunicaties  
(b+c)
Apparatuur 0,23 0,23 0,20 0,17 0,17
Telecommunicaties 7,23 8,16 7,89 8,93 8,93
Totaal 7,46 8,39 8,09 9,10 9,10
Totaal hoofdstuk 21, 22, 23 44,69 46,54 50,62 53,03 53,03
(a) De referenties verwijzen naar de vorige tabel. Het eerste cijfer geeft het nimmer van de  
tabel en de volgende de lijn in de tabel.
(b) De cijfers hebben geen betrekking op de voor hetzelfde artikel geraamde niet-informatica  
kredieten.
(c) De cijfers hebben uitsluitend betrekking op de kredieten voor telecommunicatie-abonne—  
menten.
(d) Zonder rekening te houden met de terugbetaling van de telefooncentrale in 1983.
(e) Deze cijfers stemmen overeen met het aantal manjaren externe prestaties van de tabel­
len 7 en 8: de kosten voor één manjaar zijn geraamd op 66 000 Ecu voor de ramingen  
(1985—87), op 65 000 Ecu voor 1984 (onder invloed van de overdracht van 1983), op
61 300 Ecu voor 1983 (reële waarde verhoogd met het inflatiepeil om te komen tot de  
constante Ecu 1984).

TABEL 1 0  BIS
INFORMATICAKREDIETEN in miljoen Ecu, courante prijzen (E)
Art. OMSCHRIJVING  E= Vastleggingskredieten (a)
D = Uitgaven (a)83 84 85 86 87
210Exploitatie van het Rekencentrum E7,93 9,43 10,17 10,72 11,25
D9,48 9,88 10,70 11,27 11,83
211Inf ormat i canet t en E6,77 7,75 10,16 11,01 11,56
D6,97 8,60 10,69 11,56 12,14
212Prestaties van het exploitatiepersoneel E2,30 2,65 2,38 2,51 2,64
informatica D2,52 2,68 2,38 2,51 2,64
213Aan derden toevertrouwde computer- E4,22 3,61 3,27 3,45 3,63
exploitatie D4,40 3,61 3,27 3,45 3,63
214Aan derden toevertrouwde speciale projec- E6,00 6,22 9,56 11,43 12,00
ten, pre-analyse, analyse en programme- D6,22 7,88 9,88 11,43 12,00
ring
215Aan derden toevertrouwde documentaire- E0,78 0,84 0,96 1,02 1,07
analyse D0,73 0,92 0,96 1,02 1,07
21Totaal hoofdstuk 21 (b) E28,00 30,50 36,50 40,14 42,15
D30,32 33,57 37,88 41,24 43,31
220Kantoormachines (c) E0,77 0,63 0,83 1,00 1,05
D0,77 0,63 0,83 1,00 1,05
222Materieel en technische installaties (c+e) E5,10 3,15 5,97 6,37 6,69
D4,33 3,95 5,97 6,37 6,69
231Frankering en telecommunicaties (c+d) E7,40 8,09 8,50 10,07 10,57
D7,10 8,39 8,50 10,07 10,57
Totaal hoofdstuk 21, 22, 23 E41,27 42,37 51,80 57,58 60,46
D42,52 46,54 53,18 58,68 61,62
(a) Het verschil betreft overdrachten en kredieten voor nieuwe aanwending (zie tekst).
Voor de jaren 1983 en 1984 zijn de kredieten weergegeven volgens de verdeling na de voor 
de uitvoering van de programma's noodzakelijke overschrijvingen.
(b) De gevraagde kredieten (vastleggingskredieten) bedroegen 30,50 mEcu voor 1982, 32,50 mEcu 
voor 1983 en 35,52 mEcu voor 84.
(c) De cijfers hebben geen betrekking op de voor hetzelfde artikel geraamde niet-informatica 
kredieten.
(d) De cijfers hebben uitsluitend betrekking op de kredieten voor telecommunicatie-abonnemen- 
ten.
(e) Zonder rekening te houden met de terugbetaling van de telefooncentrale in 1983.
(f) Voor de omrekening van constante Ecu 1984 naar courante Ecu zijn de volgende percenta­
ges gebruikt: 1984/83: + 5,1 %, 1985/84: + 5,1 %, 1986/85: + 5,3 %, 1987/86: + 5 %.

XI. CONCLUSIES EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN
Het groeipercentage van de aan de gebruikers geboden informaticadiensten bleef 
hoog in 1983 (+ 32 %) ,  terwijl de begrotingsmiddelen slechts met 4 % toenamen.
Dat resultaat mag worden onderstreept omdat de uitbreiding van de informatica­
diensten bij de Commissie vooral een zaak is van hogere produktiviteit waardoor 
meer kan worden gedaan met een nagenoeg onveranderde personeelsbezetting.
Het groeipercentage is ook een bewijs van de gemaakte vooruitgang. Maar eigenlijk 
zijn de jaren 1983 en 1984 zo belangrijk omdat op verschillende punten een keuze 
is gemaakt of zal worden gemaakt voor de toekomst met betrekking tot de netwerk­
infrastructuur en de centrale en gedecentraliseerde apparatuur.
Door deze inspanningen kon een gedeelte van de in het verleden opgelopen vertraging 
worden ingehaald. Maar indien de Commissie de op dat gebied vastgelegde doelstellin­
gen wil bereiken, moeten belangrijke investeringen kunnen worden gedaan voor de ge­
decentraliseerde apparatuur (bureautica, microcomputers) en de ontwikkeling van 
nieuwe toepassingen in 1985.
Bovendien moet eraan worden herinnerd dat de goede werking van de informatica in de 
Commissie in niet geringe mate afhankelijk is van externe prestaties die voor 1983 
worden geraamd op 184 manjaren. Deze situatie is nog zorgwekkender als men bedenkt 
dat deze afhankelijkheid zich soms voordoet op gevoelige punten van onze organisatie 
Indien nieuwe posten op de begroting worden goedgekeurd, zouden de uitgaven meer 
dan verhoudingsgewijze kunnen worden verminderd en zou onze organisatie op de ge­
voeligste punten aanzienlijk kunnen worden versterkt.

DEEL B
DE INFORMATICA IN HET
GEMEENSCHAPPELIJK CÈNTRUM
VOOR ONDERZOEK

INLEIDING
Het grootste gedeelte van de behoeften op het gebied van wetenschappelijke,  
technische en administratieve gegevensverwerking van de vestiging te Ispra  
komt voor rekening van het Rekencentrum.
Bovendien beschikken diverse laboratoria over gespecialiseerde minicomputers 
die worden gebruikt hetzij voor het vastleggen en de voorverwerking van expe­
rimentele gegevens hetzij voor de verwerking van zeer gespecialiseerde gegevens 
zoals beeldverwerking of zelfs als lokale verwerkingsstations die onderling in 
verbinding staan via het gegevenstransmissienet van het Rekencentrum. In bijlage 
I wordt deze kwestie besproken.
De ontwikkelingen op gebied van informatica volgen een in 1979-1980 ontwikkeld 
plan voor het programma 1980-1983 van het GCO.
De Afdeling Informatica van Departement A is behalve met de werkzaamheden voor 
projecten op het gebied van informatica belast met het beheer van het Reken­
centrum en het afdelingshoofd is hoofd van het Rekencentrum.
Een "Users' Committee" waarvan de leden zijn aangewezen door de directeur van 
de vestiging en dat in principe bestaat uit de directeurs van de verschillende 
departementen en directoraten, bijgestaan door de nodige adviseurs, vergadert 
regelmatig op uitnodiging van de directeur van het Departement A die de ver­
gadering voorzit. Het Comité doet voorstellen voor de belangrijkste richt­
lijnen voor de verantwoordelijke van het Rekencentrum ten einde beter tege­
moet te komen aan de eisen van de gebruikers.
Bovendien heeft elk afdelingshoofd een "Attaché Informatique" aangewezen die 
zorgt voor de contacten tussen de leden van de afdeling en de verantwoorde­
lijke van het Rekencentrum.
De begroting van het Rekencentrum bestaat uit een verzamelrekening (1.30.2) 
die wordt gespijsd door de verschillende programma's naarmate deze programma's 
een beroep doen op de diensten van het Centrum. Dat betekent dat de prestaties 
aan de verschillende gebruikers wordt aangerekend.

-  2 -
De werkzaamheden van het Rekencentrum omvatten:
- de eigenlijke exploitatie van de computers inclusief het intern gegevens- 
transmis s ienet;
- implementatie en onderhoud van de basis-software;
- oprichting en onderhoud van technisch-wetenschappelijke bibliotheken 
inclusief zeer grote algemeen bruikbare programma's, met name op het ge­
bied van engineering;
gebruikerssteun bestaande uit 
.  directe mondelinge informatie 
.  organisatie van lessen en studiebijeenkomsten
.  schriftelijke verspreiding van gedetailleerde informatie (10 publikaties 
per jaar)
.  opstellen van beknopte handboeken over technische onderwerpen.
De behoeften inzake apparatuur en programmatuur worden periodiek vastgesteld 
door middel van enquêtes bij de gebruikers ter aanvulling van de gegevens 
die kunnen worden gedistilleerd uit de ontwikkelingsgeschiedenis van het 
Rekencentrum en uit de reële evolutie van het gebruik van de ter beschikking 
gestelde informaticamiddelen.
Het Rekencentrum koopt de apparatuur via aanbestedingen en na advies van het 
DCIC en van het CCAM-CCR.
Voor de keuze van de apparatuur eist het Rekencentrum dat ze beantwoorden 
aan de normen zoals vastgelegd in de aanbevelingen van het Comité voor Normen 
en Standaarden (CNS).

- 3 -
1  INSTALLATIE -  ONTWIKKELING
VERWACHTINGEN OP KORTE EN MIDDELLANGE 
TERMIJN
De huidige apparatuur is geselectioneerd aan de hand van in 1979 en 1980 
gepubliceerde aanbestedingen.
De installatie is begonnen in augustus 1980 en werd voortgezet in 1981 en 
1982 naar gelang van de reële behoeften.
Het geïnstalleerd.rekenvermogen wordt evenwel ontoereikend om te beant­
woorden aan de gebruiksbehoeften en er moet een plan voor de ontwikkeling 
van de informaticamiddelen van het GCO op lange termijn worden bestudeerd.
De grote lijnen van dit plan staan in bijlage II. Voor de tenuitvoerlegging 
ervan zijn financiële middelen en personeel noodzakelijk die momenteel niet 
beschikbaar zijn.
Tijdens de laatste maanden van 1983 heeft het bevoegde gezag zijn toestemming 
gegeven voor twee aanbestedingen die zijn gepubliceerd.
Het betreft een plan op korte termijn om te voldoen aan de dringendste be­
hoeften van het volgende vierjarenplan dat op 13 december is goedgekeurd, 
en waarbij de opgelegde strenge begrotingsbeperkingen worden gerespecteerd.
Enerzijds is de versterking gepland van de bestaande verwerkingscapaciteit 
en anderzijds een diversificatie van de aan de gebruikers geboden middelen.
Deze gebruikers wensen namelijk de mogelijkheid om de programma's van weten­
schappelijke en technische aard die zij gebruiken, te draaien op computers 
van hetzelfde type als die waarvoor deze programma's zijn ontworpen, ten 
einde de soms zeer delicate conversieproblemen uit de weg te gaan.
Wat de versterking van de bestaande middelen betreft zij erop gewezen dat 
uit voorhandene statistieken over een periode van meer dan 10 jaar blijkt 
dat de vraag naar verwerking op de centrale eenheid per jaar stijgt met 
nagenoeg 30 % in vergelijking met het voorgaande jaar. Dat is een normale 
waarde vergeleken met de voor onderzoekcentra algemeen aanvaarde stijging 
van 25 tot 35 %.
Voor de behoeften inzake direct toegankelijke massageheugens behandelen 
de bruikbare statistieken een kortere periode maar geven toch ook een 
uitbreidingscoëfficiënt van 1,3 per jaar.
Rekening houdend met de termijn waarover de leveranciers moeten beschikken 
om hun inschrijvingen in te dienen, zullen de resultaten van de aanbestedingen 
pas in de loop van het eerste kwartaal 1984 beschikbaar zijn.

- 4 -
2. D E  HUIDIGE APPARATUUR VAN HET 
REKENCENTRUM
Het apparatuurbestand van het Rekencentrum bestaat hoofdzakelijk uit een 
AMDAHL 470/VB-computer die 6,5 Mips levert, een omvangrijk park rand- 
apparatuur en een netwerk bestaande uit 7 SOLAR 16-computers.
Circa 160 lichte terminals en een twintigtal minicomputers die dienst 
doen als zware terminal staan verspreid in de diverse gebouwen van de 
vestiging Ispra.
Nadere gegevens over de huidige configuratie staan in tabel C.
De toegang tot de computer wordt vergemakkelijkt door een intern netwerk 
dat bestaat uit de 7 SOLAR 16/65-computers van Transe makelij (SEMS) die 
niet alleen gebruikt worden voor het tele-informaticaprojeet maar ook 
instaan voor de toegang tot de centrale computer via EURONET.
Een van deze minicomputers is eind 1982 bij DG XII geïnstalleerd en 
heeft een zeer gunstige weerslag gehad op de samenwerking tussen de 
diensten van de Commissie en van het GCO.
Dat project is uitgevoerd in samenwerking met DG IX en DG XII-Brussel.
In 1983 heeft de computerapparatuur van het Rekencentrum geen noemens­
waardige wijzigingen ondergaan. Vier verouderde schijfeenheden, een 
schijfeenheid met vaste kop, een ponskaartlees/schrijfeenheid en een 
ponsbandlezer zijn afgekoppeld en ter beschikking gesteld van de 
leverancier van zodra de aanwezigheid ervan niet langer noodzakelijk 
was. De enige verbetering betreft de veiligheid. Er is een nieuw 
branddetectiesysteem en blusmaterieel op basis van halongas geïnstal­
leerd en beproefd.

PERSONEEL, BASIS-SOFTWARE EN EXPLOITATIE
3.1 PERSONEEL
Het personeel van het Rekencentrum telde in januari 1983 30 leden 
maar werd in november 1983 teruggebracht op 29 leden. Het aantal 
personeelsleden is steeds minder geweest dan de in de begroting 
vastgelegde personeelssterkte van 36 eenheden.
Het personeel is als volgt ingedeeld:
JANUARI DECEMBER
Algemeen beheer 2 2
Bewerkingen 10 10
Gegevensvastlegging 3 3
Basis-software 8 7
Netwerken 2 2
Gebruikerssteun 5 5
30 29
In de loop van het jaar heeft het personeel deelgenomen aan een reeks 
specialisatiecursussen en studiebijeenkomsten onder meer met het oog 
op de voorbereiding van latere ontwikkelingen. Ten behoeve van het 
exploitatiepersoneel dat moeilijk op dienstreis kan worden gezonden, 
zijn interne cursussen georganiseerd in de vorm van seminaries waar­
bij gebruik is gemaakt van audiovisuele middelen.
3.2 BASIS-SOFTWARE
De computer werd tot december 1982 geëxploiteerd onder een volkomen 
verouderd systeem (MVT).
De overgang naar een ander systeem was pas mogelijk na de installatie 
in 1980 van een computer van een recentere generatie.
Toen de nieuwe computer beschikbaar was, diende de overgang naar het 
nieuwe systeem zorgvuldig te worden voorbereid ten einde de gebruikers 
nieuwe moeilijkheden te besparen tijdens de installatie of op het ogen­
blik van de inbedrijfstelling en daartoe was een lange organisatie- en 
ontwikkelingsperiode noodzakelijk.

-  6 -
Het nieuwe exploitatiesysteem (MVS) is op 1 januari 1983 in gebruik ge­
nomen en beide systemen waren gedurende 6 maanden voor alle gebruikers 
beschikbaar waardoor het mogelijk was de toepassingen geleidelijk en 
zonder hindernissen te converteren.
Bovendien is het oude systeem (MVT) gedurende drie extra maanden in 
stand gehouden, uitsluitend ten behoeve van de administratieve diensten 
ten einde de continuïteit en de veiligheid van hun toepassingen maximaal 
te garanderen.
Tijdens de ontwikkeling van het MVS-systeem en tot de afschaffing van 
het MVT-systeem draaiden beide besturingssystemen onder een derde super- 
visiesysteem CVM) dat instond voor een evenwichtige verdeling van de 
middelen tussen beide besturingssystemen, waardoor kosten besparend 
kon worden overgeschakeld zonder extra apparatuur.
De installatie en het onderhoud van de besturingssystemen werd bijna 
uitsluitend door het personeel van het Rekencentrum uitgevoerd.
3.3 EXPLOITATIE
De computer wordt geëxploiteerd in:
2 stations met operatorbesturing van 07.00 uur tot 24.00 uur 
- 1  station zonder operatorbesturing van 24.00 uur tot 07.00 uur.
Bovendien is de zaterdagochtend gereserveerd voor het onderhoud van 
op schijf geregistreerde bestanden. Dit gebeurt tijdens overuren.
Met behulp van de "unattended" exploitatie (zonder operatorbesturing) 
kunnen delen van zeer grote programma's worden verwerkt zonder gebruik 
te maken van extra werkstations die trouwens toch niet beschikbaar 
zijn.

- 7 -
4. GEBODEN DIENSTEN
4.1 Gegevensverwerking
In 1983 is het Rekencentrum als volgt gebruikt:
C.V.E.-uren voor gefactureerde problemen 2.700
waarvan stapelverwerking 2.272
en conversationele verwerking (TSO) 428
hetzij 129.600 opdrachten in stapelverwerking
en 119.800 opdrachten in Time Sharing
Vergeleken met 1982 bedraagt de stijging van het gebruik van de centrale 
eenheid slechts 12 %. Dat is voor een belangrijk deel het gevolg van de 
hogere doeltreffendheid van de programmaprodukten die in het nieuwe be­
sturingssysteem zijn opgenomen. Het aantal uitgevoerde opdrachten is ge­
stegen met
31 % voor stapelverwerking en
56 % voor de verwerking in Time Sharing.
De verdeling van deze diensten tussen de diverse programma's en verza- 
melrekeningen (Administratie) is weergegeven in tabel A.
Men kan gemakkelijk vaststellen dat 88,5 % van de werkzaamheden van 
het Rekencentrum gewijd zijn aan onderzoekprogramma's, 10 % aan as­
sistentie van de algemene diensten en iets minder dan 1,5 % aan 
externe overeenkomsten waarvan sommige ten behoeve van andere organen 
van de Commissie.
4.2 Gebruikerssteun
Ten gevolge van de inbedrijfstelling van het nieuwe besturingssysteem 
waren de steunwerkzaamheden vooral geconcentreerd op hulp bij de con­
versie van gebruikerstoepassingen van het Rekencentrum.
Ook in dat verband is een cursus georganiseerd over de belangrijkste ver­
schillen tussen de nieuwe programmeertaal FORTRAN (FORTRAN 77) en de oude 
(FORTRAN 4).

-  8 -
Behalve de tien jaarlijkse nummers van "Computing Centre Newsletter" 
is een speciaal nummer uitgegeven:
"Using the IMSL and NAG libraries" (september 1983)
en een introductiebrochure ten behoeve van de diensten van de Commissie 
betreffende de mogelijkheden van het Rekencentrum.
Het Rekencentrum en de mogelijkheden ervan zijn voorgesteld tijdens een 
in april door DG XII te Brussel georganiseerde vergadering van vertegen­
woordigers van diverse Directoraten-generaal.
Ten behoeve van de leerlingen van de Europese School is tijdens de school­
vakantie een cursus inleiding tot de informatica georganiseerd met een duur 
van 15 dagen.
Tijdens een werkweekend is een seminarie georganiseerd met betrekking tot 
informatieverspreiding en inleiding tot de informatica ten behoeve van de 
vertikale hiërarchie (directeurs, afdelingshoofden, diensthoofden) en hori­
zontale hiërarchie (programma- en projectleiders).
Op het einde.van het jaar is een cursus over het gebruik van de nieuwe 
onder TSO geboden mogelijkheden zes maal gegeven waardoor een populatie 
van 72 deelnemers kon worden bereikt. De cursus bevatte eveneens praktische 
oefeningen.

- 9 -
5. BEGROTING 
5.1 Kosten
Naast de secundaire begroting voor lonen van het personeel, beschikt 
het Rekencentrum over een hoofdbegroting voor alle andere uitgaven 
zoals huur van apparatuur, programmatuur, aankopen, onderhoud, verbruiks- 
goederen, enzovoort.
In 1983 werden voor het Rekencentrum de volgende kredieten gebruikt 
(in duizend Ecu):
Hoofdbegroting 2.580
Secundaire 1.430
Totaal 4.010
Tabel B geeft de grote lijnen van de verdeling van de omvangrijke finan­
ciële uitgaven.
5.2 Prijs/Prestatie
Het Rekencentrum kijkt nauwlettend toe op de prijs/prestatieverhouding 
van de apparatuur.
De meeste contracten zijn uitgedrukt in vaste prijzen voor de duur van 
de huur of in lire. De omrekeningskoersen voor de kosten van deze laatste 
contracten in Ecu, zijn redelijk stabiel en dat verklaart waarom de be­
dragen nagenoeg niet variëren of zelfs verminderen in vergelijking met 
1982.
Dienaangaande hebben wij voor 1982:
prestaties centrale eenheid 6,5 Mips
kosten op jaarbasis 810 KEcu
1 Mips per jaar = 129,2 KEcu
schijfgeheugen 10,8 Gigabytes
kosten op jaarbasis 370 KEcu
1 Gigabyte per jaar = 34,4 KEcu
Terloops zij opgemerkt dat de installatie beschikt over circa 
2 Gigabyte massegeheugen per Mips van de centrale eenheid.

-  10  -
Rekening houdend met de totale kosten van het Rekencentrum kan worden 
steld dat:
6,5 Mips + 10,8 Gigabyte in totaal 4.010 KEcu kosten.
De prijs voor 1 Mips + 1,7 Gigabyte bedraagt per jaar 617 KEcu of 28,4 mil­
joen Belgische frank, hetzij 2.370.000 Belgische frank per maand.
De geleverde C.y.E.-tijd (2.700 uren) kost 4.000 KEcu en dat betekent 
0,0635 Ecu of circa 2,92 Belgische frank per miljoen verwerkte instructies.
Deze prijs is licht gedaald in vergelijking met 1982 (10 %) en is erg voor­
delig vergeleken met de prijs van door servicebureaus en andere geboden dien­
sten.

CONCLUSIES
Voor 1983 zijn de werkzaamheden van het Rekencentrum gekenmerkt door een 
goede betrouwbaarheid van de apparatuur en door een aanmerkelijke verbe­
tering van de doeltreffendheid van toepassingsprogramma's.
Tegenover een toename met circa 12 % van het gebruik van de verwerkings- 
middelen staat een verhoging van de produktie met meer dan 30 %.
Het verzadigingspunt van de centrale eenheid en van de massageheugens 
nadert, maar de uitbreiding en diversifiëring van de middelen is reeds 
geprogrammeerd.

-  1 2  -
TABEL A
VERDELING VAN DE VERLEENDE DIENSTEN 
NAAR DE DIVERSE PROGRAMMA'S EN VERZAMELREKENINGEN
73004
73003
73004
73005
Totaal
73041
73012
73013 
73044
Totaal
73021
73022
Totaal
73041
73046
Totaal
1.20
1.30.3
1.40.2
1.50.1
Totaal
1.94.0Reactorveiligheid 41,94 Z 
Veiligheid van kernmaterialen 2,21 % 
Controle en beheer van splijtstofmaterialen 1,06 % 
Testprogramma Super-SARA (SSTP) 18,17 %
Zonne-energie 2,21 %
Waterstofproduktie, energie-opslag 0,02 %
en -vervoer
Thermonucleaire fusietechnologie 2,75 %
Hogetemperatuurmaterialen 0,37 %
Milieubescherming 5,09 %
Tele-observatie vanuit de ruimte 1,48 %
Informatica 3,04 %
Opleiding en training 0,78 %
Algemeen beheer en technische
diensten - Ispra 9,40 %
Centrale werkplaats - Ispra 0,25 %
ESSOR 0,36 %
Wetenschappelijke afdelingen
Beheer van gegevensbases 9,47 %
Aan extern gebruikers verleende diensten63,38 %
5,35 %
6,57 %
3,28 %
19,48 % 
1,40 %
100,00  %

-13 -
TABEL B
VERDELING DER KOSTEN
Huur en onderhoud van de hoofdcomputer 810.000 Ecu 
Huur en onderhoud van randapparatuur met directe toegang 370.000 Ecu 
Andere huurkosten en onderhoud van de apparatuur 570.000 Ecu 
Huur van software 255.000 Ecu 
Elektriciteit 170.000 Ecu 
Onderhoud lokalen (brandbeveiliging, enz.) 20.000 Ecu 
Verbruiksgoederen 120.000 Ecu 
Kleine investeringen (modems, rekken, enz.) 125.000 Ecu 
Diverse contracten 140.000 Ecu
2.580.000 Ecu

- 14 -
TABEL C
CONFIGURATIE VAN HET REKENCENTRUM
1 AMDAHL 470/V8—computer met een vermogen van
16 schijfeenheden met bewegende koppen en verwisselbare
magnetische dragers; capaciteit
24 schijfeenheden met beweegbare koppen en vaste magne­
tische dragers; capaciteit
1 massageheugen met directe toegang; capaciteit
6 magneetbandeenheden met hoge opslagdichtheid 
(6250/1600 bpi)
3 magneetbandeenheden met matige opslagdichtheid 
(1600/800 bpi)
1 kaartlezer/ponsers
3 impactdrukkers met een globale afdrukcapaciteit 
van 4000 lijnen per minuut
2 telecommunicatiebesturingseenheden die elk 96 
communicatielijnen beheren en meer dan 160 lichte 
terminals en een tiental zware terminals recht­
streeks verbinden (waarbij enkele zware terminals 
op hun beurt andere zware of lichte terminals 
verbinden)6,5 Mips
3,2 Gigabytes
7,6 Gigabytes 
23 Megabytes

- 15 -
BIJLAGE I
HET MINICOMPUTERPARK VAN HET GCO TE ISPRA
Op de inventaris van de apparatuur van de vestiging te Ispra staan circa 
250 mini- of microcomputers vermeld; vele daarvan zijn evenwel volledig 
geïntegreerd in belangrijke laboratoriumapparatuur en zijn niet beschik­
baar of zelfs toegankelijk als informatica-instrument.
In de loop van 1983 is bij de verschillende afdelingen van de vestiging 
te Ispra een enquête gehouden over de minicomputers die als dusdanig wor­
den gebruikt, dat wil zeggen programmeerbaar zijn en in de laboratoria 
worden gebruikt als middel voor gegevensvastlegging en verwerking.
Er kan een duidelijk overwicht worden vastgesteld van de apparatuur van 
"DIGITAL EQUIPMENT CORPORATION" in de vorm van PDP11 van diverse types 
en VAX, maar leveranciers als BULL, HEWLETT PACKARD en WANG zijn even­
eens sterk vertegenwoordigd.
Uit die enquête blijkt dat het park 51 minicomputers omvat (zie tabel I-a).
Ten einde de beschikbaarheid van interactiemogelijkheden tussen deze com­
puters te verhogen, is het Rekencentrum begonnen met de systematische net­
werkverbinding van deze apparatuur door verbindingen onderling, met het 
interne net (INET) dat wordt gevormd door de 7 SOLAR 16/65 van het Reken­
centrum en met de centrale computer.
Er zij aan herinnerd dat INET is aangesloten op EURONET en dat dus de aan­
gesloten minicomputers informaticamiddelen kunnen bereiken die over de ge­
hele Gemeenschap zijn verspreid.

- 16 -
TABEL I - a
MINICOMPUTERS IN DE VESTIGING TE ISPRA
Digital Equipment Corporation
PDP11/03 
PDP11/05 
PDPll/23 
PDP11/34 
PDP11/34A 
PDP11/44 
PDP11/60 
PDP11/70 
VAX 11/7508
3
8
5Hewlett Packard
HP 1000 F 2
HP 1000 L 1
HP 3000/30 1
HP 85 F 1
HP 9845.B 2
29 Bull
SOLAR 16/40 
SOLAR 16/651
7
IBM
IBM 4331
WANG
WANG 2200 VP 3 
WANG 2200 MVP 2 
WANG 2200 T 1
6

- 17 -
BIJLAGE I I
INFORMATICAPLAN VOOR 1990
Computers werden en worden steeds meer gebruikt in uiterst gevarieerde toe­
passingsgebieden en het is ondenkbaar al deze toepassingen met één enkel type 
computer te verwerken.
Voor de oplossing van bepaalde problemen is de rekensnelheid van de grootste 
momenteel gebruikte computer nog ontoereikend, terwijl voor andere toepassingen 
de beschikbaarheid van lokale verwerking en de mogelijkheid om nu en dan toe­
gang te krijgen tot belangrijker bronnen voldoende is. Nu reeds is de informa­
tica van de vestiging te Ispra gebaseerd zowel op de hoofdcomputer van het Re­
kencentrum als op in laboratoria verspreide minicomputers;  op korte termijn zijn 
er plannen voor een verdubbeling of zelfs verdrievoudiging van het beschikbare 
centrale rekenvermogen en voor toegang tot externe bronnen zoals bijvoorbeeld 
zeer grote computers en met name de nieuwkomers van het laatste decennium: de 
"vectorprocessoren".
De mogelijkheid van toegang tot dit soort apparatuur is noodzakelijk voor een 
goede uitvoering van de programma's die aan het GCO zijn toevertrouwd en voor 
de voortzetting van de samenwerking met onderzoekcentra die reeds over dit 
soort krachtige maar dure middelen beschikken.
Het noodzakelijke traditionele rekenvermogen neemt snel uitbreiding, maar wij 
achten het meer dan waarschijnlijk dat computers van het type "vectorprocessor" 
zullen worden gebruikt, waarmee problemen die zich bijvoorbeeld voordoen bij 
de simulatie van complexe systemen, kunnen worden behandeld.
Tegen 1987 zal de dringende noodzaak om ter plaatse over dergelijke rekenmid­
delen te beschikken zich doen voelen.
De installatie ervan veronderstelt de oprichting van een nieuw gebouw waarin 
de nieuwe apparatuur kan worden ondergebracht samen met de traditionele appa­
ratuur die nodig blijft en die wordt gebruikt als front-end-computer voor de 
supercomputers.

-  18  -
Naast de aankoop- of huurkosten van de nieuwe apparatuur moet eveneens wor­
den gedacht aan het personeel voor de exploitatie zowel met betrekking tot 
de apparatuur als de programmatuur.
Bovendien moeten de behoeften worden geraamd aan mini- en vooral microcom­
puters en met name aan "tekstverwerkers" en middelen voor voorbereiding of 
lokale verwerking die kunnen beantwoorden aan de behoeften inzake gedecen­
traliseerde informatica of bureautica.

COMITE VOOR NORMEN EN STANDAARDEN OP 
GEBIED VAN INFORMATIETECHNOLOGIE
Jaarverslag 1983
Het comité is thans in en buiten de diensten van de Commissie en de communau­
taire Instellingen erkend door de goede zorgen van IIC (Interinstitutioneel 
Comité). Het comité heeft een werkprocedure vastgelegd voor de maandelijkse 
bijeenkomsten en heeft zijn acties ten behoeve van de talrijke opdrachten uit­
gebreid. Bevoegdheid en opdracht zijn beschreven en gepubliceerd in twee inter­
ne mededelingen van het computercentrum onder de titel: "Samenstelling, bevoegd­
heid van en aanhangigmaking bij het Comité voor Normen en Standaarden" (Infor- 
maticagids, Luxemburg; Computing Centre Newsletter, Ispra).
Bovendien is het comité een gevestigd forum geworden voor de bespreking van 
nieuwe ideeën en ontwikkelingen en wordt het vaak om advies gevraagd. In 1983 
was het comité hoofdzakelijk betrokken bij de volgende werkzaamheden:
- zoals de vorige jaren lag de nadruk op adviezen voor specifieke verzoeken 
van de diverse diensten van de Commissie en de communautaire Instellingen 
(in de loop van 1983 zijn 32 adviezen gegeven).
De technische beschrijvingen met betrekking tot standaarden in aanbestedin­
gen zijn aanmerkelijk verbeterd sedert het comité is opgericht. Dat was ook 
een gevolg van de inspanningen die het comité deed voor directe contacten 
met de gebruikers;
- zoals voordien reeds gebruikelijk was, organiseerde het comité een seminarie 
voor alle diensten van de Commissie en Gemeenschapsinstellingen in Luxemburg. 
Deze seminaries worden georganiseerd om de gebruikers beter te doen inzien 
waarom standaarden zo belangrijk zijn in de informatietechnologie. Het semi­
narie werd bij gewoond door 24 collega's.

-  2 -
- Ten einde het opstellen van aanbestedingen te vergemakkelijken, beschikt 
het comité over een uitgebreide verzameling documenten (2 bestekken, 1  ont- 
werp-bestek, 5 voorstellen voor een ontwerp-bestek en 7 handleidingen voor 
bestekken) die voortdurend wordt bij gewerkt door een gespecialiseerde dienst 
die wordt georganiseerd door DG III, I.T. - Task-Force. Deze verzameling 
documenten dient ook als verbinding naar externe nationale organen voor de 
coördinatie van aanbestedingsprocedures in Europa. In 1983 is de verzameling 
aangevuld met twee nieuwe elementen (CEG-voorschriften voor FORTRAN, confor­
miteit van magneetbanden) en zijn acht documenten herzien.
Voor deze werkzaamheden is een uitgebreide samenwerking nodig met interne en 
externe technici.
- Niet alle voor 1983 vastgelegde plannen konden worden uitgevoerd wegens een 
tekort aan beschikbare specialisten.
Dat tekort is eveneens aangevoeld wanneer contractanten werden gezocht voor 
de diverse problemen (beproeving van TTY-compatibiliteit,  compilatorbeproe- 
ving) die het comité in 1983 wilde aanpakken. Er kon alleen een overeenkomst 
tot stand worden gebracht voor de compilatorbeproeving.
- Het comité is erin geslaagd de verificatie van normen voor magneetbanden te 
beëindigen. De resultaten waren erg verrassend en nuttig om de gegevensuit­
wisseling via magneetbanden te verbeteren. Het eindverslag is aangevraagd 
door diverse instellingen en door leveranciers van apparatuur voor informa­
tietechnologie.

BIJLAGEN
BIJLAGE 1: ORGANISATIE
BIJLAGE 2: GEDECENTRALISEERDE INFORMATICA-ARCHITECTUUR 
BIJLAGE 3: BEHEER VAN GEGEVENSBASES 
BIJLAGE 4: LIJST DER GEBRUIKTE AFKORTINGEN

BIJLAGE 1
ORGANISATIE
Sinds de eind 1981 doorgevoerde herstructurering van de informaticadiensten om­
vat de nieuwe structuur van beheerscomités voor de informatica (*):
- het Directiecomité Informatica van de Commissie (DCIC) voorgezeten door de 
Directeur-generaal Personeelszaken en Algemeen Beheer (DG IX) en bestaande 
uit de Directeuren-generaal van DG XIII, van het BSEG, van DG XVII en een 
afgevaardigde van het Secretariaat-generaal,  de Adjunct Directeur-generaal 
van DG III en de Directeur van het departement A van het GCO te ISPRA.
Dit Comité beslist namens de Commissie over de strategie, de oriënteringen, 
de organisatie en de planning en begroting op grond van door de Directeur 
Informatica voorgelegde voorstellen.
Het DCIC wordt bijgestaan door twee hoofdcomités waarvan de Directeur In­
formatica de voorzitter is:
- het Gebruikerscomité (GC),  dat bestaat uit de verantwoordelijken van de DG's 
die gebruik maken van de diensten van het Directoraat Informatica, en tot 
taak heeft de problemen met betrekking tot de gebruikers waaronder met name 
de plannen, prioriteiten, begrotingen en projecten, te regelen;
- het Comité Informaticatechnologie (CIT),  raadgevend orgaan dat verslag uit­
brengt bij het DCIC en bij de permanente kern voor industriële vernieuwing.
Het bestaat uit de Directeuren van departement A van het GCO te ISPRA, van
DG III/B en van DG XIIl/B, en heeft tot taak aanbevelingen te doen over tech­
nologische kwesties met betrekking tot de oriënteringen voor gespreide in­
formatica;
- het CIT wordt bijgestaan door het Comité voor Normen en Standaarden (CNS),  
voorgezeten door de Directeur van het departement A van het GCO te ISPRA, 
dat de opdracht heeft te waken over de toepassing van normen en standaarden;
- het Personeelscomité heeft een sub-comité informatica opgericht dat regelmatig 
vergadert met de Directeur Informatica en zijn medewerkers om de personeels­
problemen naar aanleiding van de automatisering van de diensten te onderzoeken.
(±) Zie bijlage 4 voor de lijst der gebruikte afkortingen.

-  2 -
- Naast deze interne comités van de Commissie dient ook het Interinstitutioneel 
Comité Informatica (ICI) te worden vermeld. De voorzitter ervan is de Directeur 
Informatica van de Commissie en het is samengesteld uit leden van elke Instel­
ling. Het comité heeft een programma voor interinstitutionele samenwerking op­
gesteld en heeft zijn actieterrein uitgebreid tot het programma INSIS (zie 
hoofdstuk, 8) .
Het Directoraat Informatieverwerking (Dl) is de centrale pool van de nieuwe organisa­
tie van de informatica. Het bestaat uit de volgende afdelingen en diensten:
- Planning en Administratie (PAI):  belast met de coördinatie van plannen en begrotingen 
beheer van de kredieten, administratieve en contractuele aspecten van het aankoop­
proces, en het secretariaat van het gebruikerscomité.
- Kwaliteitsbeheersing en Interne Controle (KIC) doet aanbevelingen op grond van ana­
lyses met het oog op een verbetering van de informaticadiensten met betrekking tot 
kwaliteit, veiligheid, prestaties en ergonomie.
- Rekencentrum (RC) stelt de op de centrale computers beschikbare machinetijd ter be­
schikking van de gebruikers en verzorgt ook daarbij aansluitende diensten zoals 
"system engineering", steun aan de gebruikers, beheer en vastlegging van gegevens, 
waarbij moet worden opgemerkt dat deze laatste twee werkzaamheden geleidelijk moeten 
worden gedecentraliseerd.
- Geïntegreerde informatiesystemen (GIS), belast met telecommunicaties,  gespreide ap­
paratuur en bureautica, toegang tot interne en externe gegevensbases.  Zij biedt even­
eens steun aan de gebruikers voor deze diensten evenals voor ontwerp en project­
beheer.
- Informaticatechniek (IT): staat in voor het ontwerpen en uitvoeren van de infrastruc­
tuur van de informaticadiensten. Zij bereidt de toekomst voor en zorgt voor de intro­
ductie van nieuwe methoden en technische voorzieningen.
- Ontwikkeling van toepassingen (OT):  belast met de conceptie, de uitvoering en het 
onderhoud van op centraal niveau ontwikkelde toepassingen.
In de Directoraten-generaal zijn lokale organisatiestructuren informatica opgericht. 
De omvang en de verantwoordelijkheden ervan zijn afhankelijk van de automatiserings­
graad van de eenheden in het Directoraat-generaal.  De Directoraten-generaal hebben 
een directeur benoemd belast met de organisatie van de gegevenswerking en een "in­
formation system manager" (ISM) die het dagelijks bestuur uitoefent van de informa- 
ticawerkzaaraheden binnen het DG.

- 3  -
Zij zijn, op gebied van management en beheer, het verbindingselement tussen de centra­
le organisatie en de gebruikers en zij maken deel uit van het gebruikerscomité waar 
de informaticaproblemen van het Directoraat-generaal worden besproken. Het Directoraat 
Informatica heeft op professioneel gebied gezag over het personeel in de DG, met name 
door middel van de in de Informaticagids (zie bijlage 3) gepubliceerde richtlijnen.

BIJLAGE 2
GEDECENTRALISEERDE
INFORMATICA-ARCHITECTUUR
Na het overzicht van de grote oriëntaties van het beleid inzake gedecentra­
liseerde informatica van de Commissie, wordt in dit document de te bereiken 
gedecentraliseerde informatica-architectuur vanuit een meer technisch oogpunt 
beschreven.
1. D E  ORIËNTATIES
GEDECENTRALISEERDE INFORMATICA
In 1980 heeft de Commissie gekozen voor de installatie van gespreide gege­
vensverwerking (zie bijlage 1) met het oog op de geleidelijke integratie 
van de toegang tot verwerking van gegevens, tekst, beeld en spraak bij de 
gebruiker (multifunctionele werkstations). Aangezien de prijs van mini- en 
microcomputers daalt (circa 20 % per jaar) kunnen deze dicht bij de gebrui­
kers worden geïnstalleerd. De grote computers die ten dienste staan van 
alle gebruikers worden dan hoofdzakelijk gebruikt voor het beheer van grote 
gegevensbases.  Het telecommunicatienet dat de computers en de werkstations 
onderling verbindt en zorgt voor de toegang op afstand tot de functieprograra- 
ma's (servers), wordt het basiselement van de informatica-architectuur. De 
compatibiliteit van alle apparatuur en programmatuur, ongeacht de oorsprong 
ervan is dan een volstrekte voorwaarde.
COMPATIBILITEIT VAN DE APPARATUUR
Om niet afhankelijk te zijn van een enkele leverancier voor al haar infor- 
maticabehoeften dient de Commissie te eisen dat de apparatuur van de ver­
schillende constructeurs onderling aansluitbaar is. In dat verband wordt 
de Commissie geconfronteerd met dezelfde problemen als de andere klanten 
in Europa. Daarom wil zij de toon aangeven door een aankoopbeleid inzake 
informatica-apparatuur vast te leggen. Dit probleem kan slechts worden 
opgelost door internationaal erkende normen.

-  2 -
DE TECHNISCHE MOGELIJKHEDEN
Het ontbreken van nonnen en de economische moeilijkheden zijn er de oorzaak 
van dat nieuwe produkten minder snel op de markt doordringen dan met de 
huidige technologische vooruitgang mag worden verwacht.
Voor de jaren 84 tot 86 dient men zich te beperken tot de integratie van 
teksten en gegevens, de installatie van een digitaal net naast het analoge 
telefoonnet, het begin van elektronische post (steunend op teletex en op 
een snelle groei en een betere kwaliteit van de telekopie) en de verbetering 
en uitbreiding van de bestaande diensten. De minicomputers zullen nog een 
belangrijke rol spelen maar de opkomst van werkstations van het type micro­
computer zullen het succes ervan beperken. Deze evolutie voor 84—86 zal 
vooral de ontwikkeling van de kantoorautomatisering bevorderen.
Na proefprojecten in 84-86 mag voor de jaren 86-90 de introductie worden 
verwacht van lokale toepassingen met brede doorlaatband waarmee statische 
beelden en gesproken berichten kunnen worden geïntegreerd: lokale netwerken 
en archivering op optische schijven met complete berichtendienst. Er zij aan 
herinnerd dat het succes van de nieuwe lokale configuraties voor 1986 in 
grote mate afhankelijk zal zijn van de vraag of de momenteel nog ter dis­
cussie liggende internationale normen dan zullen bestaan.
Intussen zullen de teleconferentiediensten via parallelle communicatie­
kanalen (telefoon, kabel, satelliet), verder worden gemoderniseerd (tele­
kopie, vaste beelden) met als eindresultaat de videoconferentie op het 
ogenblik dat zulks economisch verantwoord zal zijn.
De volledige integratie van communicaties via een numeriek netwerk met 
geïntegreerde diensten (NNID) wordt bij de Commissie niet voor 1990 ver­
wacht .
MEERTALIGHEID
Aan de behoeften van de Gemeenschappen inzake meertaligheid kan slechts 
worden voldaan ten koste van belangrijke technische en economische inspan­
ningen, maar dank zij de voordelen ervan zullen de resultaten waarschijnlijk 
een ruime verspreiding vinden. De Commissie werkt in het kader van de werk­
zaamheden van DG III aan de ontwikkeling van een meertalig toetsenbord.

- 3 -
2. ALGEMENE STRUCTUUR
Regels voor het vastleggen van gedecentraliseerde hardware- en software- 
-configuraties verschillen naargelang ze uit oogpunt van organisatie, dienst, 
gastorganisatie of netwerk worden bekeken.
Werkstations en gasteomputers zijn onderling verbonden door middel van com­
municatienetwerken. Werkstations zijn direct toegankelijk voor afzonderlijke 
gebruikers terwijl gastcomputers alleen via werkstations toegankelijk zijn.
Diensten worden aan gebruikers verleend door functieprogramma's via gebrui­
kersinterfaces .  Diensten maken gebruik van verschillende combinaties van 
functieprogramma's die op een coöperatieve basis werken. Elke gastcomputer 
kan meerdere functieprogramma's moeten draaien.
Lokale ondersteuningseenheden (LSU) zijn configuraties van werkstations, 
lokale gastcomputers en communicatievoorzieningen die zijn geconcentreerd 
in de kantoren van een lokale gebruikersgemeenschap.
Gemeenschappelijke ondersteuningseenheden (CSU) zijn configuraties van 
gastcomputers die via een telecommunicatienet diensten verlenen aan heel 
de gebruikersgemeenschap van de instellingen. CSU’s hoeven niet noodza­
kelijk geografisch geconcentreerd te zijn, maar staan meestal op een af­
stand van de gebruiker. Een speciale LSU kan in een CSU zijn aangebracht 
met het oog op toezicht en onderhoud.
Streefdoel is dat elke gebruiker alle nuttige diensten kan bereiken via 
hetzelfde werkstation (multifunctioneel WS) en zonder zich in te laten met 
de verdeling van deze dienst over de (eventueel verschillende) functie- 
programoa's.
De correspondentie van functieprograrana's en gastcomputers moet zo soepel 
mogelijk zijn, ten einde de conversiekosten en/of de afhankelijkheid van 
apparatuurleveranciers te beperken. Dientengevolge is de draagbaar­
heid! van functieprogramma's ten opzichte van gastcomputers van essentieel 
belang voor een goede architectuur.
De toekomstige gast /communicatie-architectuur moet ook zoveel moge­
lijk worden gevrijwaard van restrictieve associaties op technisch gebied, 
d.w.z. wea^étations, lokale gastcomputers, centrale gastcomputers moeten 
kunnen worden aangesloten op elk ander element op een voor de dienstlaag 
transparante of ten minste eenvoudige manier (alle naar alle communicatie) 
Het andere woorden, het Open System Interconnection (OSI) moet niet alleen 
als concept, maar als officiële norm worden geïmplementeerd (geen incompati­
bele bepalingen van dezelfde ISO-filosofie).

Ofschoon er regels kunnen worden vastgelegd voor de gewenste architectuur 
Ui.e mogelijk wordt door de toekomstige technologie) moet toch worden er­
end dat de infrastructuur en de internationale normen die nodig zijn voor 
e implementatie ervan nog niet beschikbaar zijn en dat het nog jaren kan 
uren vooraleer het zover is. Intussen zullen overgangsoplossingen (die 
tegenstrijdig kunnen zijn met deze definitieve architectuur) noodzakelijk 
blijven. Dergelijke oplossingen moeten worden ontwikkeld als een redelijk 
compromis tussen de behoeften op korte termijn en de verwachte kosten van 
toekomstige evoluties.
ORGANISATIE
De technische architectuur moet soepel zijn om aanpasbaar te zijn aan de 
organisatiestructuur en aan de gebruikersbehoefte.
Het is belangrijk dat de activiteiten van de gebruikersgemeenschap die 
een LSU gebruikt, onderling nauw verwant zijn om lokale ondersteuning 
en beheer te rechtvaardigen. Deze gemeenschap moet daarom gekenmerkt zijn 
door intensieve interactie (communicatie) en een specifieke set van dien­
sten en toepassingen. De LSU moet tevens, met dezelfde apparatuur, toegang 
verlenen tot de gemeenschappelijke functieprogransna*s.  Indien deze kenmer­
ken niet voordelig in de LSU kunnen worden ingebouwd, moet de structuur 
ervan worden herzien.
Daarom zal een lokale gebruikersgemeenschap meestal samenvallen met een or­
ganisât ie-eenheid in een enkele lokatie. "Lokatie” is niet noodzakelijk 
hetzelfde als "gebouw". Het kan nodig zijn een -gebouw in kleinere delen te 
verdelen of lokale verbindingen aan te leggen tussen aangrenzende gebouwen 
om ze als eenheid te kunnen behandelen.
Overeenkomstig de informatica-organisatie van de Commissie zal een lokale 
ondersteuningseenheid (LSU) meestal bestemd zijn voor de gebruikersgemeen— 
schap van een Directoraat-generaal (DG) die in hetzelfde gebied werken 
(bij voorkeur in hetzelfde gebouw) en onder toezicht van de Information 
Systems Manager (ISM) van het DG. In bepaalde gevallen kunnen meerdere 
LSU's aan een DG worden toegewezen. De omvang van de LSU (aantal werksta­
tions, vermogeri, enz.) wordt bepaald door de behoeften als yastgelegd in 
het kader van de richtsnoeren voor gedecentraliseerde informatica van de 
Commissie.
De lokale configuraties moeten niet alleen worden ontworpen om te voldoen 
aan de behoeften van de gebruiker, maai' ook om de Information Systems Manager 
en de centrale informaticadiensten die technische assistentie leveren voor 
alle LSU's, de mogelijkheid te bieder, degelijke controle uit te oefenen op 
het economisch gebruik var. de apparatuur.
DG's en dus ook LSU's hoeven geen informaticadiensten te leveren aan andere 
DG's (zelfs niet voor DG's met horizontale bevoegdheden) omdat dit de opdracht 
is van de gemeenschappelijke ondersteuningseenheden die door de centrale in­
formaticadiensten worden beheerd, en zijn opgesteld in computercentra of te- 
lecomnranicatiecentra.

DIENSTEN
Er dient een onderscheid te worden gemaakt tussen toepassingen en Algemene dien­
sten (of kortweg diensten). Toepassingen zijn ontworpen voor specifieke gebruikers­
behoeften, maar moeten gebruik maken van de infrastructuur van beschikbare (alge­
mene) diensten, ten einde de software-ontwikkeling zo beperkt mogelijk te houden. 
Een toepassing heeft meestal dezelfde gedecentraliseerde structuur als diensten.
Diensten zijn onderverdeeld in twee categorieën:
- Diensten tussen personen zoals telefoon, teleconferentie en videoconferentie 
worden rechtstreeks verleend van een werkstation naar een ander webstation via 
de communicatievoorzieningen (punt tot punt in real time).  Daarvoor worden geen 
funttieprogramma’s gebruikt.
- Diensten van de computerhost zijn gebaseerd op communicatie tussen gebruiker en 
gastcomputer en hebben dus geen conversatie van persoon tot persoon.
Soms kunnen diensten tussen personen en diensten van gastcomputers gelijktijdig 
worden gebruikt.
Een werkstation-gebruikerinterface bestaat uit een of meer invoer/uitvoerelementen 
(b.v. toetsenbord, scherm, stations voor document invoer en -uitvoer). Het doel er­
van is de gebruiker toegang te verlenen tot verschillende diensten via dezelfde 
interface (integratie van diensten door multifunctionele werkstations). De keuze 
van de gebruikersinterface wordt bepaald door de activiteiten van de gebruiker, 
de eisen op gebied van ergonomie en meertaligheid en cbor de aan het werkstation dooi 
gebrachte tijd, die in nauwe betrekking staat met de kosten van het werkstation.
De volgende types komen in aanmerking:
TYPE GEBRUIKERSINTERFACE
(% doorgebrachte tijd) DIENSTEN
1. Directie
(2 0 % )
2. Administratie en Secretariaat 
(60 %)
3. Beroep 
(20-80 %)
4. Speciaal 
(80 %)- Ondervraging gegevensbasis
- Berichtenverwerking
- Persoonlijke bestanden
- Kantoortoepassingen  
(agenda)
- Eenvoudige tekstverwerking
- Invoer/uitvoerdocument
- Tekst/gegevensverwerking
- Post en bestanden
- Personal Computing
(incl. toepassingspakketten)
- Diensten van type 1
- Specifieke diensten  
(b.v. gegevensinvoer)
Interfaces van type 1  hebben een eenvoudig toetsenbord, type 2 en 3 hebben een 
uit gebreid toetsenbord en type 4 kan ien speciaal toetsenbord hebben.

- 7 -
Richtsnoeren voor de verdeling van het werk tussen persoonlijke functiepro- 
gramma's en lokale fnnctieprograroma's kunnen met de huidige stand van zaken 
moeilijk worden vastgelegd. Technologische vooruitgang, economie van gemeen­
schappelijke logica en gemeenschappelijk geheugen, integratie van tekst, ge­
gevens, grafieken en statische beelden, brengen ieder jaar nieuwe variaties 
van dezelfde verzameling diensten. In die omstandigheden is het beter de spe­
cificaties vast te leggen voor de verlangde diensten dan te proberen de inter­
ne architectuur van LSU's te bepalen en de technische kenmerken van elk van 
de onderdelen van de configuratie te beschrijven.
ALGEMENE DIENSTEN (*) PERSOONLIJKE EN LOKALE 
FUNCTIEPROGRAMMA'SGEMEENSCHAPPELIJKE 
FUNCTIEPROGRAMMA'S
Ondervraging van gegevens- 
basisKleine en lokale gegevens- 
basisGrote en gemeenschappe­
lijke gegevensbasis
Opslaan en terugzoeken van 
gegevens, teksten, beelden, 
enz.Persoonlijke en lokale 
bestandenCentrale bestanden en 
kopieën
Kantoortoepassingen Agenda
Procedures
Follow-upAgenda
Procedures
Follow-up
Invoer/uitvoer van documen­
tenKantoorprinter en tele- 
kopieMassaal en gespeciali­
seerd drukwerk
Tekst-gegevensverwerking
(geïntegreerd)Interactieve verwerking 
(gegevensinvoer/invullen 
van formulieren/validering/ 
rapporten/opmaak)
Kleine batchopdrachtenBat chverwerking 
Bijwerken gegevensba­
sis (time-sharing-be- 
drijf tot minimum be­
perken)
Publikatie
Post
Personal computingLokale post 
APL-BASIC,  enz.Institutionele post
Uitsluitend gecompi­
leerde programma's
(*) Naar gelang van de kenmerken volgen toepassingen dezelfde regels als de alge­
mene diensten waarmee ze in verband staan.

-  8 -
5. WERKSTATIONS E N  GASTCOMPUTERS
Terwijl in het verleden programmatuur voor algemene functieprogramma's en 
toepassingen ontwikkeld of aangekocht werd voor de gekozen gastcomputer is 
het thans logischer de gastcomputer en werkstations die de gekozen functie­
programma 's moeten draaien te kiezen en te zorgen voor de nodige communica- 
tie-interfaces.  Dat is een gevolg van het feit dat de klanten hun software- 
investeringen en gebruikersinterfaces willen beschermen tegen conversies van 
de apparatuur.
Rekening houdend met de veranderende scala van op de markt beschikbare interne 
architecturen voor CSU's en LSU's verdient het aanbeveling de aanbestedingen 
voor gastcomputers te baseren op de bedrijfsspecificaties van CSU of LSU en 
op de desbetreffende communicatie, draagbaarheid. Configuraties van verschil­
lende merken moeten mogelijk zijn.
Dat betekent dat een bestek moet worden opgesteld en regelmatig aangepast 
aan de stand van zaken voor elk van de in paragraaf 4 vermelde diensten.
Alle LSU's hoeven niet noodzakelijk het volledige menu van lokale en gemeen­
schappelijke diensten te bezitten. De keuze wordt bepaald door de behoefte 
van de specifieke gebruikerspopulatie.
Voor werkstations ligt het probleem enigszins anders omdat de gebruikers­
interfaces op grotere schaal moeten worden genormaliseerd dan voor persoon­
lijke LSU's. Bovendien kunnen dezelfde diensten worden geleverd door persoon­
lijke functieprogramma's op een microcomputerwerkstation (te verkiezen oplos­
sing zodra de prijs economisch kan worden verantwoord) of door gemeenschappe­
lijke functieprogramma's op een lokale gastcomputer (cluster van terminals). 
Persoonlijke diensten op gemeenschappelijke functieprogramma's moeten worden 
geweerd.
Eysieke adressen en gebruikerslokaties moeten onderling onafhankelijk zijn.
6. NETWERKEN
Het is moeilijk voorspelbaar hoe en wanneer integratie van tekst/gegevens/ 
beeld/stem via het communicatienet (ISDN) een feit zal zijn. Het is evenmin 
duidelijk welke technologie, digitale PABX of zendernetten, economisch aan­
vaardbaar zal zijn. Tussentijdse oplossingen zullen evenwel de essentiële 
integratie van diensten op het niveau van de gebruikersinterface niet blok­
keren, Tenminste tot 1990 zal een mengsel bestaan van parallelle en verbonden 
netwerken., telefoonnetten en nieuwe soorten videonetten (coaxiale kabel, op­
tische vezels, satellieten). De verwachte levensduur van de huidige analoge 
telefooncentrales bestrijkt dezelfde periode. Daarom kunnen werkstations op 
verschillende diensten worden aangesloten via verschillende soorten netwerken.

- 9 -
Gezien het organisatieprincipe van gedecentraliseerde verwerking wordt ver­
wacht dat het grootste gedeelte van het in de toekomst door werkstations ver­
oorzaakte verkeer binnen de LSU zal blijven. Op basis daarvan zijn lokale 
communicatienetten gepland (LCN) die onderling zijn verbonden door ten minste 
één gemeenschappelijk communicatienet (CCN) voor (inter)institutioneel verkeer 
en voor toegang tot het openbaar net.
Het intern verkeer in de LSU's zal evenwel slechts snel toenemen na 1984 met 
de komst van breedbandkantoorcommunicatie.  Intussen zal het verkeer vooral 
toenemen op het gemeenschappelijk communicatienet met ondervraging van gege- 
vensbasis, taakinvoer op afstand, bestandsoverdracht en tekstcommunicatie. 
Tijdens die periode zullen de lokale netten een primitieve en tijdelijke struc­
tuur hebben.
Het gemeenschappelijk communicatienet (CCN) voor gegevens zal een gegevens— 
netwerk zijn met pakketschakeling (PSDN, met protocol X25).  Het kan een par­
ticulier net zijn of gebruik maken van de diensten van het openbaar net naar 
gelang van de economische en operationele eisen.
Er is geen grondig verschil voor de implementatie van de onderlinge communi­
catie tussen apparatuur in LSU's en CSU's. Ten einde voldoende soepelheid in 
te bouwen met het oog op de evolutie van de techniek, zijn combinaties van de 
volgende communicatiesoorten aanvaardbaar.
a) Lokaal communicatienet (bus ring of digitale PABX)
Kenmerken hiervan zijn onafhankelijkheid van het net, algemene aansluit- 
baarheid en breedbandcommunicatie.  Ze zullen worden geïmplementeerd zodra 
dit technisch en economisch mogelijk is (verwacht tegen 1984). Toegang 
tot de CCN kan worden verkregen door middel van een poort die eventueel 
in de lokale gastcomputer is ingebouwd.
b) Rechtstreekse verbindingen (cluster -bestuurde communicatie)
Rechtstreeks verbonden uitrustingen worden uitrustingseenheden genoemd 
(EU). Deze kunnen variëren van werkstations (met beeldscherm, toetsen- 
bord en printer) tot lokale gastcomputers (met randapparatuur en een 
bijbehorend cluster van werkstations).  Tot de redenen voor directe ver­
binding behoren prestatie (sterke wisselwerking), ontwerp (gemeenschap­
pelijke logica voor niet-intelligente terminals), afwezigheid van een 
LCN of inachtneming van de eisen van gebruikers waarvoor momenteel nog 
geen betere oplossing op de markt is.
Tedere EU moet een interface hebben naar het LCN en indien dit nog niet 
bestaat naar het CCN. Ideaal zou zijn dat een CCN-interface een geoor­
loofde LCN-interface is.
Een LSU of CSU kan bestaan uit één of meer EU's, maar indien de werksta­
tions een cluster vormen in een EU dient de interface een doorgang te be­
vatten naar de diensten die door de CSU's en de LSU's worden geboden.
Rechtstreekse verbindingen van LSU-werkstations naar CSU-hoofdcomputer 
(niet via het CCN) zijn niet toegelaten en moeten verdwijnen.

-  10  -
c) Lokale communicatie via het CCN
Deze oplossing is aanvaardbaar wanneer geen LCN voorhanden is en wan­
neer het institutionele verkeer belangrijker is dan het lokale verkeer 
(stations voor taakinvoering op afstand en ondervraging).  Lokale con- 
centratoren kunnen de kosten voor lijnen en communicatie verminderen.
De combinatie van communicatietypes voor het oprichten van een lokale ar­
chitectuur wordt bepaald door factoren die in de komende jaren belangrijke 
wijzigingen zullen ondergaan: beschikbaarheid van apparatuur (gastcomputers- 
-werkstations) om nieuwe functieprogramraa1s te draaien, internationale com­
municatienormen, beschikbaarheid van interfaces met LCN en CCN, investeringen 
in kabels en kosten van de communicatie.
7. COMMUNICATIENORMEN
De Open System Interconnection (OSI) moet worden uitgevoerd niet alleen als 
een modelontwerp, maar als een formele norm (geen incompatibele definities 
van het OSI-model).
Aangezien er voor de meeste protocollen voor de hoge niveaus geen interna­
tionale normen bestaan (OSI-niveau 4 tot 7) is het onvermijdelijk dat nog 
meerdere jaren tussentijdse normen in de architectuur zullen worden gebruikt 
omdat het enige alternatief een stilstand van de yooruitgang is. De meeste 
leveranciers van centrale computers hebben eigen en onderling incompatibele, 
OSI-achtige protocollen ontwikkeld (DSA,  DECNET,  SNA, IPA, CNA, TRANSDATA, 
DCA, enz.) die onaanvaardbaar zijn als tussentijdse norm. Voor twee proble­
men dient een oplossing te worden gevonden:
hoe moeten protocollen voor de hoogste niveaus (OSI-niveau 4 tot 7) die 
nog niet gestandaardiseerd zijn, worden gekozen en geïmplementeerd roet 
het oog op de beperking van de conversiekosten op het ogenblik dat deze 
protocollen internationale normen worden.
Hoe kan terzelfder tijd de technologische vooruitgang worden bevorderd 
op het gebied van integratie van tekst/gegevens/beeld/spraak (waarbij in 
de eerste plaats de LSU's zijn betrokken) en van de standaardisering van 
de protocollen.
De regels voor een strategie inzake tussentijdse normen zijn:
a) internationale normen moeten verplicht worden gebruikt en mogen niet 
worden overtreden,
b) compatibiliteit met openbare geschakelde gegevensnetwerken is noodzake­
lijk en daarom moeten voor de CCN de internationale normen voor 0SI- 
-niyeaus 1  tot 3 (X25, X29, X28, X3) volledig en onvervalst worden toe­
gepast (geen andere protocollen in het netwerk). Niet met X23/X29 over­
eenstemmende communicatie  zal worden uitgeschakeld.

- I I  -
c) Protocollen voor de OSI-niveaus 4 tot 7 zullen verplicht zijn wanneer 
ze als norm zijn geratificeerd. Intussen dient de communicatie tussen 
LSTJ s en CSU's voor alle gevallen waarvoor geen internationale norm 
bestaat^ te worden geïmplementeerd op basis van tussentijdse normen die 
door het SIC moeten worden goedgekeurd. De te behandelen diensten zijn: 
ondervraging van gegevensbasis (protocollen voor teletype en pagina— 
modus), tekstcommunicatie (teletex),  bestandsoverdracht en taakinvoer op 
afstand (NIFTP). Het invoeren van tussentijdse standaardprotocollen voor 
LSU-CSU-coramunicatie is noodzakelijk om te voorkomen dat eigendomspro— 
tocollen worden ontworpen waaraan de gebruikerspopulatie van de Commis- 
sie gebonden is met het gevaar dat in de toekomst enorme convers!ekosten 
worden veroorzaakt.
d) Voor de interne communicatie van een LSU kunnen in afwezigheid van inter­
nationale normen, eigendomsprotocollen worden toegelaten op voorwaarde 
dat het OSI-concept wordt gevolgd en de protocollen voor toegang tot de 
CSU's worden geïmplementeerd (b.v. protocolmappers),  zodat toegangspunten 
tot de LSU1  s tenminste voorzien zijn van een aan de normen van paragraaf 
c) beantwoordende doorgang naar de CSU's. Toekomstige internationale 
LAN-normen zullen waarschijnlijk verschillen van de huidige beschikbare 
implementaties, wat een onvermijdelijke conversie betekent voor elke 
gebruiker die nu reeds gebruik wil maken van de geavanceerde lokale com­
municatie. Daarom zijn lokale eigendomsprotocollen tijdelijk aanvaardbaar 
voor zover ze ontworpen zijn voor een soepele aanpassing aan de techno­
logische vooruitgang.
e) Specificaties voor werkstations zullen worden vastgelegd voor de gebrui­
kersinterface (toetsenbord, tekenset, instructiecodes, enz.) voor behan­
deling als in c) hierboven. Werkstations moeten toegang hebben tot de 
CLU-interfaces hetzij afzonderlijk (b.v. microcomputers) of als een clus­
ter (EU), hetzij rechtstreeks, hetzij via het LCN. Een CCN-aansluiting 
moet een geoorloofde LCN-aansluiting zijn. Een werkstation moet alleszins 
toegang verlenen tot de normale diensten die op een openbaar net worden 
aangeboden.
De huidige eigendomsprotocollen voor terminals (meestal synchrone termi­
nals) die rechtstreeks zijn aangesloten op CSU's, worden tijdelijk geto­
lereerd in afwachting van de overbrenging van de interactieve werkzaam­
heden naar de LSU-werkstations.
8 .  TRANSPORTABELE PROGRAMMATUUR
Ten einde de Commissie te behoeden voor conversiekosten en afhankelijkheid 
van leveranciers, zullen standaardinterfaces worden bepaald waarin lagen voor 
hardware en software, gastcomputers en funotieprogramma's worden gescheiden 
zodat aan beide zijden van de interface maximale concurrentiemogelijkheden 
overblijven. Een functieprograrana moet bijvoorbeeld kunnen draaien op een 
reeks concurrerende computers en een computer moet een zo groot mogelijk aan­
tal op de markt beschikbare functieprogramma's kunnen draaien.

-  12  -
De transportabiliteitsnormen moeten worden vastgelegd voordat hardware/software 
wordt aangeschaft en voordat software in eigen beheer wordt ontwikkeld. Soft­
ware—ontwikkeling moet zoveel mogelijk zijn gebaseerd op hogere programmeer­
talen die beantwoorden aan internationale normen. De voorkeur moet worden ge­
geven aan beproefde compilers voor hogere programmeertalen. Waar geen normen 
van toepassing zijn (besturingssystemen, pakketten, enz.) moet een zorgvuldig 
overwogen keuze worden gemaakt uit de beschikbare produkten roet inachtneming 
van de hierboven genoemde grondregels.

BIJLAGE 3
BEHEER VAN D E  
GEGEVENSBASES
INLEIDING
De uitvoering van een te volgen informatiebeleid steunt^ongeacht de vorm 
ervan, op een goed beheer van de gegevens (*) .  Dit document beschrijft de 
voorwaarden voor een goed beheer van gegevensbases.  Deze richtlijnen zul­
len later worden aangepast aan het beheer van het documenten en dossiers 
voor archief en post en rekening houdend met de ontwikkeling van de hureau- 
tica-instrumenten.
De in deze tekst vastgelegde principes zijn van toepassing op nieuwe bases 
en op bestaande bases die door het soms verouderde ontwerp niet langer vol­
doen. De nauwgezetheid waarmee deze principes moeten worden toegepast, wordt 
niet alleen bepaald door het belang, het volume en de complexiteit van de 
basis, maar ook door het profiel van de gebruikers die ze raadplegen en door 
de rol van de producenten die zorgen voor de voeding ervan.
Er dient dus een onderscheid te worden gemaakt tussen diverse soorten bases 
met steeds strengere eisen op gebied van beheer:
- lokale basis
- interdienstenbasis
- interinstitutionele basis
- voor het publiek toegankelijke basis.
De gegevens zijn de tekens, cijfers, symbolen, woorden, zinnen, enz. die 
drager zijn van de informatie. Informatie is de aan een geheel van gegev 
in hun context gegeven betekenis.

-  2 -
Voor de lokale basis maken gebruikers en producenten deel uit van dezelfde 
organisatie-eenheid.  Voor interdienstenbases blijft de exploitatie binnen 
de Commissie. De interinstitutionele en voor het publiek toegankelijke ca­
ses moeten worden opengesteld naar andere communautaire en nationale instel­
lingen, de overheidsdiensten van de Lid-Staten, andere particuliere of over­
heidsorganen of het publiek.
VERANTWOORDELIJKHEDEN
Het is van essentieel belang de rol van de diverse betrokken personen duiua 
lijk te omschrijven.
2.1 De eigenaar van een gegevensbasis (Data Base Owner)
De informatie is eigendom van de organisatie, maar het beheer ervar. wordt 
overgedragen op basis van in het organisatieschema vastgelegde bevoegd­
heden. Iedere gegevensbasis moet dus in handen zijn van een eigenaar Jie 
een ambtenaar kan zijn of een directiecomité roet een voorzitter. Zij i.jn 
verantwoordelijk voor:
- opdracht en inhoud van da basis vastleggen en de gebruikerspopulatie 
bepalen;
- een produktie- er. verspreidingsstratagie opstellen en het verlangde 
kwaliteits- en veiligheidsniveau bepalen;
- de noodzakelijke middelen verzamelen op oasis van een kosten/baten- 
analyse.
2.2 De beheerder van een gegevensbasis (Data Base Administrator)
Is belast met de organisatie die bestaat uit:
- inhoud en logische structuur van de basis vastieggen op grond van de 
gebruikersbehoefte en met het oog op een rationele produktie;
- de specifieke regels voor het beheer van de basis vastleggen;
- de rol spelen van projectleider voor de oprichting van de basis;
- zorgen voor een economisch verantwoord beheer van de produktie en
de exploitatie yan de basis met een optimale kwaliteit en veiligheid.

- 3 -
2.3 De gegevénsproducenten (Data Producers)
Voor complexe en omvangrijke bases moet zowel met betrekking tot de 
inhoud als tot de voeding, "domeinen" of homogene subgroepen worden 
omschreven.
De domeinbeheerder (*) oefent het toezicht uit op de produktie en past 
de door de beheerder van de gegevensbasis vastgelegde regels toe (va­
lidatie van nieuwe gegevens, toestemming voor de verspreiding, rechten 
verlenen voor toegang, kopie of verspreiding, verouderde gegevens ver­
nietigen) .
De producenten voeden de basis overeenkomstig de instructies van de 
domeinbeheerder.
2.4 De gebruikers (Consumers)
Door een dialoog met de beheerder van de basis moeten de gebruikers 
ervoor zorgen dat terdege rekening wordt gehouden met hun behoeften. 
Daartoe kunnen zij een beroep doen op de "Information Officers" en 
op de Informatiedienst voor Gegevens (zie 2.6).
2.5 De beheerder van het beheersysteem van de gegevensbasis (Data Base 
System Administratory
Is verantwoordelijk voor het beheer van de voor de exploitatie van de 
basis noodzakelijke programmatuur. Hij behoort tot de informaticadien- 
sten en staat in voor de steun en de technische assistentie van de be­
heerder van de basis (fysieke gegevensstructuur, implementatie van de 
beheersinstrumenten, controle op het gebruik en op de prestaties van 
de informaticamiddelen, installatie van veiligheidsmaatregelen).
2.6 De "Information Officers" en de Informatiedienst voor Gegevens
Ter assistentie van de gebruikers bij het zoeken naar gegevens zijn er 
in ieder Directoraat-generaal een of meerdere "Information Officers", 
die de beschikbare gegevensbases en het gebruik ervan kennen, en een 
informatiedienst voor gegevens (Data Information Service) bij het Direc­
toraat Informatica die alle informatie over beschikbare gegevens (in­
tern of extern) moet verzamelen en de werkzaamheden van de "Information 
Officers" uit functioneel oogpunt coördineert.
(*) Deze functie mag niet worden verward met het beheer van toepassingen 
dat in dit document niet wordt besproken.

- 4 -
3. KWALITEIT E N VEILIGHEID
3.I Kwaliteit van het informatiesysteem 
Dat omvat:
- adequatie en verstaanbaarheid van de inhoud, met inbegrip van het 
meertaligheidsaspect;
- gebruikscomfort bij toegang en terugzoeken van gegevens, met inbegrip 
van de ergonomische aspecten;
- beschikbaarheid van het exploitatiesysteem van de basis.
Talrijke bases zien het licht als lokale bases of worden ontworpen op 
grond van de behoeften van de producenten die ook de eerste gebruikers 
zijn. Nadien evolueren ze door geleidelijke openstelling voor andere 
categorieën van gebruikers buiten de organisatie-eenheid van de produ­
centen. Vaak wordt over het hoofd gezien dat deze nieuwe gebruikers een 
ander profiel hebben. Dat is een van de redenen waarom voldoende rekening 
wordt gehouden met de behoeften van deze gebruikers en waarop zij van 
mening zijn dat de toegang tot de bases te ingewikkeld is.
Bovendien verlangen de gebruikers éën enkele interface voor alle bases 
die zij willen raadplegen en dat veronderstelt een normalisatie van de 
toegangstalen.
Voor de documentaire bases is een dergelijke taal, de Comraon Command 
Language (CCL) aanbevolen voor de via Euronet-DIANE toegankelijke ba­
ses. Deze taal moet geleidelijk worden ingevoerd voor de documentaire 
bases van de Commissie.
Bovendien moet de zelflerende en zelfverklarende interfaces en eenvou­
diger talen, zelfs indien ze beperkter zijn, worden ontwikkeld, genor­
maliseerd en ondersteund door aangepaste programmapakketten. De bases 
van het type , t VIDEOTEX" zijn hiervan een voorbeeld.
3.2 Kwaliteit van de gegevens 
Dat omvat:
- correctie en samenhang van de gegevens;
- volledigheid;
- actualiteit van de informatie.

- 5 -
De middelen, het kader, de methoden en de vakkennis die nodig zijn voor 
een goede voeding worden vaak onderschat.  Het produktiewerk ten behoeve 
van een onzichtbaar kliënteel dat bovendien niet tot de produktie-een- 
heid behoort wordt niet altijd naar waarde geschat. Daardoor dreigt het 
personeel zijn motivatie te verliezen vooral wanneer door het ontbreken 
van systematische kwaliteitscontroles, deze verslechtering pas na ver­
loop van tijd tot uiting komt. Ten gevolge daarvan verliezen de gebrui­
kers het vertrouwen in de waarde van de bases en zoeken zij informatie 
via andere kanalen. Doordat parallelle informatiekanalen worden behou­
den, moeten de inspanningen worden verdubbeld, terwijl toch vaak het 
tekort aan middelen wordt ingeroepen om de minder goede kwaliteit te 
verklaren. Deze dubbele inspanningen voor de produktie van concurrerende 
en onafhankelijke informatie moeten dus verdwijnen. Dat kan slechts ge­
beuren door te zorgen voor een correctie, een actualiteit en een volle­
digheid op hoog niveau, zodat de gebruiker niet verwacht elders betere 
informatie te vinden.
3.3 Veiligheid
De veiligheid moet vanuit een dubbel oogpunt worden bekeken: vertrouwe­
lijkheid dat wil zeggen kwetsbaarheid bij de verspreiding, en integri­
teit dat wil zeggen kwetsbaarheid voor wijzigingen of vernieling.
De in acht te nemen principes zijn voornamelijk: slechts toegang ver­
lenen aan hen die het nodig hebben, steeds weten "wie, waar en wanneer 
toegang heeft gehad" en in staat zijn de gegevens in de oorspronkelijke 
staat te herstellen in geval van wijziging of vernieling. Dat moet met 
name worden vertaald in nauwkeurige en aan de waarde van de te bevei­
ligen gegevens (classificatie) aangepaste voorschriften op het gebied 
van opslag, archivering en noodplannen.
4. METHODEN
4.J Informatie voor het beheer van de basis
Een eerste categorie omvat de beschrijving van de inhoud van de basis: 
namen, synoniemen, definities en het formaat van de gegevens. Daartoe 
is een vooranalyse van de nauwkeurige betekenis van de gegevens noodza­
kelijk. De samenstelling van een nieuwe basis kan slechts slagen nadat 
de betekenis van de gegevens een stabiele definitie heeft gekregen. 
Sommige gegevens komen in meerdere bases voor en daarom is een coördi 
natie op een hoger niveau nodig, ten einde incompatibele definities en 
afwijkende formaten voor dezelfde gegevens wil voorkomen.

-  6 -
Bij gebrek aan een centraal controle-orgaan, dat waarschijnlijk te 
bureaucratisch zou zijn, moet deze coördinatie worden uitgevoerd 
per bevoegdheidsdomein, bijvoorbeeld BSEG voor de statistische bases,
DG IX voor de personeelsbases,  het Secretariaat-generaal voor alle 
bases waarbij het betrokken is, het CADDIA-team voor de gemeenschap­
pelijke bases van BSEG, DG VI en DDU,  enzovoort. Het hoeft geen betoog 
dat bestaande normen op wereldniveau, op Europees of institutioneel ni­
veau, in die volgorde van voorkeur moeten worden toegepast.
Een tweede categorie omvat de informatie voor het beheer van de gege­
vens. De neiging om eerst de primaire functies van een basis op te rich­
ten (vastlegging, invoer, bijwerking, toegang) en het beheer pas te ont­
wikkelen nadat de basis operationeel is geworden, moet worden bestreden. 
Een basis kan niet worden beheerd zonder de informatie en een systeem 
voor het beheer ervan. Dat gedeelte dat steunt op een voorafgaande selec­
tie van methoden en instrumenten, moet samen met de inhoud van de basis 
worden ontworpen.
Met het oog op de harmonisatie zal de Informatiedienst voor Gegevens 
(zie 2.6) een "basis van bases" oprichten die voor elke gegevensbasis 
de voor de gebruikers en het beheer van het geheel van bases strikt 
noodzakelijke inlichtingen bevat.
4.2 Scheiding van officiële en werkgegevens
Ten alle gevaar voor verlies of ongelegen verspreiding te voorkomen, 
moeten de officiële gegevens geïsoleerd en beschermd worden door for­
mele procedures. Zij vormen de inhoud van de bases die onder rechtstreeks 
toezicht staan van de beheerder van de gegevensbases en van de domeinbe­
heerder.
De werkgegevens vallen onder de exclusia/econtrole van de producent en 
niemand mag op eigen initiatief toegang hebben tot deze gegevens of ze 
raadplegen. Zij hebben geen formele waarde en mogen niet worden verspreid 
behalve op zeer beperkte schaal in de vorm van projecten (draft). Voor 
het beheer van deze gegevens is een zekere soepelheid toegelaten voor zo­
ver dit de vertrouwelijkheid ervan niet in gevaar brengt.
4.3 Scheiding van de verantwoordelijkheden voor het opstellen en voor het 
verspreiden van gegevens
Evenals bij financiële regelingen waarbij de 
functies van ordonateur en betaler gescheiden zijn, is het ongezond dat 
dezelfde persoon bevoegd is om de gegevens voor te bereiden (producent) 
en toestemming te geven voor de verspreiding ervan (domeinbeheerder).
De domeinbeheerder moet aan de hand van formele procedures kunnen beslis­
sen over de opeenvolgende levensstadia van een gegeven.

- 7 -
In vóorbérëiding (In Preparation):  Identificatie en formaten zijn vast- 
-gelegd en de gegevens worden door de producent voorbereid.
In validering (In Validation):  Betekent dat de gegevens bevroren zijn 
tijdens het validerings/toestemmingsstadium dat wordt geleid door de 
domeinbeheerder.
Vrijgegeven (Released):  De domeinbeheerder heeft toestemming gegeven 
voor de verspreiding van de gegevens. Ze zijn beschikbaar voor de ge­
bruikers.
Geannuleerd (Cancelled) :  Ofschoon de gegevens nog bestaan zijn ze niet 
langer toegankelijk voor de gebruikers.
Vernietigd (Deleted):  De gegevens worden werkelijk vernietigd.
Om praktische redenen verdient het aanbeveling de gegevens te groeperen 
in opeenvolgende versies die formeel zijn geïdentificeerd en gedateerd 
en die een homogeen statuut hebben met betrekking tot voorbereiding/ver- 
spreiding.
Het kan eveneens nodig zijn een spoor te bewaren van de officiële akte 
waardoor de gegevens zijn gewijzigd.
4.4 Onderscheid tussen primaire gegevens en afgeleide gegevens
Ten einde te voldoen aan de eis inzake samenhang (zie § 3.2) moet voor 
officiële gegevens eveneens een onderscheid worden gemaakt tussen pri­
maire gegevens en afgeleide gegevens die worden verkregen door trans­
formatie van de eerste.
De transformaties die de betekenis van de gegevens niet wijzigen maar 
uitsluitend de vorm (kopieën, herforraatering, fptozetwerk, druk, enz.) 
kunnen normaliter geen fouten veroorzaken en worden hier dus niet be­
sproken.
Er moeten echter strenge voorzorgen worden genomen om te voorkomen dat 
de samenhang tussen primaire gegevens en afgeleide gegevens verloren 
gaat. Wat de automatische transformaties betreft, vallen deze voorzorgen 
onder de juiste professionele uitvoering van het basisbeheersysteem. Het 
kan evenwel gebeuren dat de transformaties het gevolg zijn van met de 
hand uitgevoerde bewerkingen en dan wordt het behoud van de samenhang 
bepaald door de kwaliteit van het menselijk beheer van de basis en van 
de desbetreffende maatregelen op gebied van organisatie.
Zo moet het behoud van de onderlinge samenhang van alle transformatie- 
regels worden gecontroleerd voordat nieuwe primaire gegevens worden in­
gevoerd en moeten de primaire gegevens zo nauwkeurig mogelijk worden ge­
valideerd yoordat afleidingen worden gemaakt.

-  8 -
Er doet zich onvermijdelijk een tijdelijk gebrek aan samenhang voor 
tussen het invoeren van de primaire gegevens en het voltooien van alle 
daaruit voortvloeiende afleidingen, indien het raadplegen van officiële 
gegevens in dit stadium niet kan worden verboden, moeten de gebruikers 
terdege op de hoogte worden gebracht van dit gebrek aan coherentie.
Wanneer transformaties worden uitgevoerd door gebruikers buiten de door 
de eigenaar van de gegevens beheerde gebieden, moeten bepaalde deontolo 
gische regels worden nageleefd:
- vermelding van bronnen en toestemming van de eigenaar indien de be­
tekenis van de gegevens niet wordt veranderd,
- in het tegenovergestelde geval duidelijke beschrijving van de uit te 
voeren bewerkingen en aanbreng van een reële meerwaarde voor de ont­
stane informatie,
- verantwoordelijkheid voor de ten gevolge van deze transformaties ge­
lopen risico van fouten.
5 .  DE INSTRUMENTEN
Zonder vooruit te lopen op de technische keuze wordt hierna een korte be­
schrijving gegeven van de belangrijkste functionele eigenschappen die de 
diverse instrumenten moeten bezitten vanuit het standpunt van de diverse 
betrokken personen.
- De administrator van de gegevensbasis moet beschikken over ondersteunings- 
instrumenten voor de analyse en modulering van de gegevens. Hij moet toe­
gang hebben tot de informatie voor het beheer van de basis.
- De domeinbeheerder moet het recht van toegang kunnen beheren en automatisch 
elke toegang registreren. Hij heeft eveneens analysevoorzleningen nodig voor 
de controle achteraf en om statistische en/of boekhoudkundige informatie te 
verzamelen. De domeinbeheerder moet beschikken over de basisfuncties waar­
mee de kwaliteitscontroles kunnen worden geïmplementeerd.
- De administrator van het gegevensbeheersysteem staat vooral in voor het be­
houd van de integriteit van de gegevens dat wil zeggen voor betrouwbare voor­
zieningen voor beveiliging, bescherming en herstel, voor het optimaal gebruik 
van de middelen en dus voor de voorzieningen voor statistische bewaking en
· ] het en ten slotte voor het behoud van de vertrouwelijkheid
waardoor hij ook belangstelling heeft voor alle encryptiemogelijkheden.
- De producent moet zijn gegevens interactief kunnen voorbereiden, documente­
ren en controleren en moet dus beschikken over aangepaste instrumenten. Aan­
gezien het produceren van gegevens bovendien een intensieve taak is dient
~ zorgvuldig rekening te worden gehouden met de ergonomische kenmerken van 
dit soort instrumenten (incl. de apparatuur).

- < )
- de gebruiker (en dus ook de "Information Officers") is hoofdzakelijk be­
trokken bij de gegevensraadpleging en heeft in de eerste plaats belangstel­
ling voor het terugzoeken van de voor hem belangrijke gegevens. Hij dient 
dus te beschikken over instrumenten waarmee hij interactief gegevens kan 
opzoeken op basis van sleutelwoord, menu, context, enzovoort, en moet de 
zogenaamde vierde-generatietalen kunnen gebruiken waarmee de gezochte in­
formatie gemakkelijk kan worden teruggevonden aan de hand van bestaande 
gegevens.
Voor al deze instrumenten moet een geheel van standaardprogrammapakketten 
worden gekozen - meestal gegevensbasisbeheersysteem (DBMS) genoemd - samen 
met de bijbehorende gegevenswoordenboeken, ondervragingstalen en instrumen­
ten.
De keuze van deze programmapakketten wordt in een afzonderlijk document (ref.) 
besproken.
Aangezien deze oplossing weinig voordelig is in verband met het exploitatie- 
personeel (zie § 1.5). De svsteemontwikkelaar (system supplier) dient in over­
leg met de administrator van de basis die optreedt als projectleider, het ge­
heel van instrumenten voor beheer en exploitatie van de basis (±) te ontwikke­
len op basis van de meest geschikte beschikbare standaardprogrammapakketten.
6. PROJECTEN VOOR GEGEVENSBASES
De projecten voor gegevensbases moeten zoals ieder ander project worden be­
heerd (*) niet-'alleen voor het oprichten van een nieuwe basis, maar ook voor 
het openstellen van een basis voor een nieuwe categorie gebruikers (zie § 3.1). 
Dat geldt speciaal voor de interinstitutionele en de voor het publiek toe­
gankelijke basis waarbij de reputatie van de Commissie op het spel staat. In 
het haalbaarheidsrapport van het project moet worden nagegaan of de in dit 
document vastgelegde regels voor een goed gegevensbeheer worden nagelee.fd.
De selectie van projecten voor gegevensbases komt neer op het beheer van de 
prioriteiten en dus van de middelen voor de uitvoering ervan:
1. het personeel voor de voeding van de basis, de publiciteit en de assisten­
tie van de gebruikers. De verantwoordelijke daarvoor is de eigenaar van de 
gegevensbasis die het noodzakelijke personeel moet zoeken.
2. De informaticamiddelen die worden beheerd door het Directiecomité Informa­
tica van de Commissie (DCIC) overeenkomstig de door dat Comité vastgelegde 
regels (**).
(x) Zie Management of Informatics Projects - Informaticagids - ref.: 003. 
(**) Zie Priorities and Informatics Resource Management - Infermaiicagids - 
ref,: 008.

BIJLAGE 4
LIJST DER GEBRUIKTE AFKORTINGEN
R CRekencentrum
CCITTComité Consultatif International des télégraphes et téléphones
G
GCOGemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek
DCICDirectiecomité voor de Informatica van de Commissie
CEPTConférence européenne des Postes et Télécommunications
ICIInterinstitutioneel Comité voor de Informatica
CITComité voor de Informaticatechnologie
GCGebruikerscomité
OTDienst Ontwikkeling van Toepassingen
DlDirectoraat Informatica
EVEExpérience de visëoconférence européenne
ITAfdeling Informaticatechniek
INSEMInterinstitutional Service for Electronic Mail
INSISInterinstitutional System of Integrated Services
PAIDienst Planning en Administratie Informatica
BSEGBureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen
KICDienst Kwaliteitsbeheer en Interne Controle
GTCDGemeenschappelijke Tolken en Conferentiedienst
SGSecretariaat-Generaal
CNSComité voor Normen en Standaarden
GISAfdeling Geïntegreerde Informatiesystemen
JD Juridische Dienst
STRADASysteem voor snelle transmissie van administratieve documenten
DDÜ Dienst Douane-Unie

BIJLAGE 4  ( 2 )
DIRECTORATEN-GENERAAL
J D GI Buitenlandse betrekkingen
DGII Economische en financiële zaken
DGIII Interne markt en industrie
DGIV Concurrentie
DGV Werkgelegenheid, sociale zaken en onderwijs
DGVI Landbouw
DGVII Vervoer
DGVIII Ontwikkeling
DGIX Personeelszaken en algemeen beheer
DGX Voorlichting
DGXI Milieuzaken, consumentenbelangen en nucleaire
DGXII Wetenschappen, onderzoek en ontwikkeling
DGXIII Informatiemarkt en innovatie
DGXIV Visserij
DGXV financiële instellingen en fiscale zaken
DGXVI Regionaal beleid
DGXVII Energie
DGXVIII Krediet en investeringen
DGXIX Begrotingen
DGXX Financiële controle