Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair programma ter verbetering van het functioneren van de belastingstelsels in de interne markt (Fiscalis 2007 programma)"

(COM(2002) 10 def. - 2002/0015 (COD))

(2002/C 241/15)

De Raad heeft op 31 januari 2002 besloten, overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Economische en Monetaire Unie - Economische en sociale samenhang", die met de voorbereiding van desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 25 juni 2002 goedgekeurd; rapporteur was de heer Bento Gonçalves.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 392e zitting op 17 en 18 juli 2002 (vergadering van 17 juli 2002) het volgende advies uitgebracht, dat met 124 stemmen voor, 1 tegen, bij 1 onthouding werd goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Met dit voorstel voor een beschikking brengt de Commissie in feite een aangepaste versie van het Fiscalis-programma, dat in 1998 door EP en Raad(1) werd goedgekeurd en de periode 1998-2002 bestrijkt.

1.1.1. In de tussentijdse evaluatie(2) van Fiscalis worden de eerste drie jaar onder de loep genomen. De Commissie concludeert uit deze studie dat het programma vruchten afwerpt en dient te worden voortgezet.

1.2. Het Commissievoorstel inzake Fiscalis 2007 komt in grote lijnen neer op een voortzetting van het in 1998 goedgekeurde Fiscalis-programma.

1.2.1. Wel wordt een aantal belangrijke wijzigingen t.o.v. het vorige programma voorgesteld, zoals de invoering van maatregelen om de samenwerking tussen de lidstaten, de nationale belastingautoriteiten en de ambtenaren op het vlak van de directe belastingen - die in het vorige programma niet aan de orde komen - te verbeteren.

1.3. Daarnaast zijn de doelstellingen van Fiscalis 2007 beter afgestemd op de concrete doelstellingen van de verschillende communautaire beleidsmaatregelen op belastinggebied.

1.3.1. Getuige daarvan is de uitdrukkelijk vermelde doelstelling dat Fiscalis 2007 moet bijdragen aan de verwezenlijking van de EU-strategie op het gebied van de BTW.

1.3.2. Hoewel de harmonisatie en de coördinatie van de communautaire beleidsmaatregelen inzake directe belastingen nog lang geen feit zijn, is "meer bekendheid geven aan de beleidsmaatregelen van de Gemeenschap op het gebied van de directe belastingen" een van de doelstellingen van Fiscalis 2007.

2. Samenvatting van het voorstel voor een beschikking

2.1. De opzet van het voorstel voor een beschikking inzake Fiscalis 2007 is vergelijkbaar met die van het in 1998 goedgekeurde eerste Fiscalis-programma.

2.1.1. De beschikking behandelt de vier voornaamste aspecten van het programma:

- het toepassingsgebied en de doelstellingen;

- de in het programma opgenomen activiteiten;

- de financiële voorzieningen;

- de follow-up en de controle.

2.2. Nieuw is dat met Fiscalis 2007 nu ook de directe belastingen in het programma zijn opgenomen.

2.3. De doelstellingen van "Fiscalis 2007" (artikel 3 van het voorstel voor een beschikking) zijn beter gestructureerd en afgestemd op de afzonderlijke onderdelen van het belastingbeleid.

2.4. De activiteiten van Fiscalis 2007 en van het eerste Fiscalis-programma (1998-2002) zijn identiek.

2.5. Wat het financiële aspect betreft stelt de Commissie voor het budget voor de hele periode van vijf jaar op te trekken van 40 tot 56 miljoen EUR. Zij motiveert die verhoging door erop te wijzen dat het toepassingsgebied van het programma is uitgebreid tot de directe belastingen, en dat de kandidaat-lidstaten nauwer bij het programma moeten worden betrokken.

2.6. In het kader van de follow-up en de controle wordt voorzien in de oprichting van het "Fiscalis-comité" (artikel 13 van het voorstel voor een beschikking), dat in de plaats treedt van het Permanent Comité inzake administratieve samenwerking.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het Comité herinnert eraan dat het in zijn advies van 1997 over het eerste Fiscalis-programma(3) een overwegend positief geluid heeft laten horen.

3.2. Het hamert erop dat dit soort programma's voor samenwerking tussen de lidstaten met name op belastinggebied onontbeerlijk is. De nationale belastingautoriteiten staan immers elke dag weer tegenover nieuwe problemen en uitdagingen, die veelal samenhangen met de opmars van de elektronische handel.

3.3. Fiscalis 2007 is méér dan een "opleidingsprogramma" op belastinggebied.

3.3.1. Zonder afbreuk te willen doen aan het belang van het onderdeel "opleiding" - opleidingsacties, seminars, uitwisseling van ambtenaren -, wijst het Comité er toch op dat Fiscalis 2007 op de eerste plaats een programma is voor samenwerking tussen de (huidige en toekomstige) lidstaten, dat bedoeld is om te worden ingezet in de strijd tegen belastingontduiking en -fraude, zowel op communautair als op nationaal niveau, en om de uniforme toepassing van de gemeenschapswetgeving te verzekeren door zowel de lidstaten als de Unie de nodige middelen te geven om hun politieke verbintenissen tegenover de burger na te leven.

3.4. Het Comité is ingenomen met de uitbreiding van de werkingssfeer van Fiscalis 2007 tot de directe belastingen, en hoopt dat de Unie er dankzij dit programma beter in zal slagen de beleidsmaatregelen op dit gebied op elkaar af te stemmen.

3.5. Voorts hoopt het Comité dat Fiscalis 2007 weer een stap is in de richting van de goedkeuring van een definitief BTW-stelsel, dat is gebaseerd op het oorsprongsbeginsel (heffing in het land van herkomst), iets waarvoor het al langer op de bres staat.

3.6. Het Comité is ervan overtuigd dat de doelstellingen van Fiscalis 2007 pas kunnen worden bereikt indien ook een programma met gelijkaardige doelstellingen op het gebied van douaneheffingen in het leven wordt geroepen(4), waarbij ervoor moet worden gezorgd dat de specifieke acties van beide programma's elkaar aanvullen.

3.6.1. In dit verband is het verder van belang dat er bij de douanecontrole nauwlettend op wordt toegezien dat álle goederen die de communautaire ruimte binnenkomen ook worden belast.

3.7. Gezien het belang van de doelstellingen van Fiscalis 2007 voor het welslagen van het hele belastingbeleid van de Unie acht het Comité het zijn plicht er in het licht van de uitbreiding op te wijzen dat bijzondere inspanningen nodig zijn om deelname van de kandidaat-lidstaten aan het programma aan te moedigen. Overigens zal het makkelijker zijn deze landen over de streep te halen als de aan de deelname verbonden kosten redelijk blijven.

3.8. Ten slotte is het Comité van oordeel dat de Commissie zich bij de tussentijdse en de definitieve evaluatie van Fiscalis 2007 niet mag beperken tot de kwaliteit, maar dat zij ook moet trachten de invloed van de maatregelen in cijfers om te zetten, vooral waar het gaat om de resultaten van de bestrijding van belastingontduiking en -fraude. Dat zal de motivatie en de inzet van de deelnemende landen ongetwijfeld ten goede komen.

4. Conclusies

4.1. Bovenstaande aantekeningen en opmerkingen daargelaten, is het Comité ingenomen met het voorstel van de Commissie om het eerste Fiscalis-programma voort te zetten en aan te passen aan de laatste ontwikkelingen op economisch en belastinggebied. Positief is verder dat bijzondere aandacht uitgaat naar de kandidaat-lidstaten, en dat de Commissie is ingegaan op de aanbeveling van het Comité uit 1997(5) om het programma uit te breiden tot een belangrijk nieuw terrein, nl. dat van de directe belastingen.

4.2. Of deze vernieuwing ook succes zal hebben hangt af van de efficiëntie waarmee de douanecontroles verlopen, zoals al werd opgemerkt in par. 3.6.1.

4.3. Ten slotte herhaalt het Comité dat de Raad en de Commissie de sinds lang beloofde invoering van een definitief, op het oorsprongsbeginsel gebaseerd BTW-stelsel, niet langer mogen uitstellen.

Brussel, 17 juli 2002.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) Beschikking nr. 888/98/EG van 30 maart 1998 van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van een actieprogramma ter verbetering van de stelsels van indirecte belastingen van de interne markt (Fiscalis programma).

(2) SEC(2001) 1328.

(3) PB C 19 van 21.1.1998, blz. 48.

(4) Zoals voorgesteld in COM(2002) 26 def. "Douane 2007"; zowel het EP als het ESC brengen over dit voorstel advies uit (2002/0029 COD).

(5) PB C 19 van 21.1.1998, blz. 48.