[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 29.5.2008

COM(2008) 327 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Jaarverslag van de Commissie over de stand en het beheer van het Garantiefonds in 2007 {SEC(2008)1938}

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Jaarverslag van de Commissieover de stand en het beheer van het Garantiefonds in 2007 {SEC(2008)1938}

INHOUDSOPGAVE

1. Rechtsgrond 3

2. Stand van het Fonds per 31 december 2007 3

2.1 Financiële analyse 3

2.2 Boekhoudkundige presentatie 5

2.3 Enkelvoudige jaarrekening van het Garantiefonds per 31 december 2007 6

2.3.1 Enkelvoudige balans van het Garantiefonds 7

2.3.2 Enkelvoudige economische resultatenrekening van het Garantiefonds 10

3. Middelen van het Fonds 11

3.1. Rechtsgrondslag voor een overmaking uit de algemene begroting aan het Garantiefonds 11

3.2. Overmaking uit of terugboeking naar de algemene begroting in de loop van het begrotingsjaar 11

3.3. Rente over de belegging van de liquide middelen van het Fonds 12

3.4. Achteraf bij in gebreke gebleven debiteuren teruggevorderde bedragen 13

4. Lasten van het Fonds 13

4.1. Betalingen voor in gebreke gebleven debiteuren 13

4.2. Vergoeding van de EIB 13

1. Rechtsgrond

Bij Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 (hierna "de verordening" genoemd) is een Garantiefonds voor externe leningen (hierna "het Fonds" genoemd) ingesteld voor de terugbetaling van crediteuren van de Gemeenschap ingeval de begunstigde van een door de Gemeenschap toegekende of gegarandeerde lening in gebreke blijft (PB L 293 van 12.11.1994, blz. 1). De verordening is gewijzigd bij Verordening (EG, Euratom) nr. 1149/99 van de Raad van 25 mei 1999 (PB L 139 van 2.6.1999, blz. 1) en Verordening (EG, Euratom) nr. 2273/2004 van de Raad van 22 december 2004 (PB L 396 van 31.12.2004, blz. 28), en is laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG, Euratom) nr. 89/2007 van de Raad van 30 januari 2007 (PB L 22 van 31.1.2007, blz. 1) (hierna "de gewijzigde verordening" genoemd). Overeenkomstig artikel 6 van de verordening heeft de Commissie het financiële beheer van het Fonds toevertrouwd aan de Europese Investeringsbank (EIB) in het kader van een overeenkomst tussen de Gemeenschap en de EIB die op 23 november 1994 te Brussel en op 25 november 1994 te Luxemburg is ondertekend ("de overeenkomst").

In artikel 8, lid 2, van de overeenkomst is bepaald dat de EIB elk jaar vóór 1 maart aan de Commissie een jaarverslag over de stand en het beheer van het Fonds alsmede de winst-en-verliesrekening ("statement of financial performance") en de jaarrekening van het Fonds ("statement of financial position of the Fund") voor het voorgaande jaar moet toezenden. In deel 2 van het werkdocument van de diensten van de Commissie (hierna "de bijlage" genoemd)[1] is een uittreksel uit dit verslag voor het begrotingsjaar 2007 opgenomen.

Voorts is in artikel 7 van de gewijzigde verordening bepaald dat de Commissie uiterlijk op 31 mei van het volgende begrotingsjaar een jaarverslag over de stand en het beheer van het Fonds tijdens het voorgaande begrotingsjaar moet toezenden aan het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer.

2. STAND VAN HET FONDS PER 31 DECEMBER 2007

2.1 Financiële analyse

De stand van het Fonds bij de afsluiting van het begrotingsjaar 2007 is gepresenteerd in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards (IFRS). De totale beschikbare middelen van het Fonds beliepen 1 152 973 945,02 EUR (zie deel 3 van de bijlage met als titel "Statement of Financial Position of the Fund at 31 December 2007", verstrekt door de EIB). Dit bedrag is de som sinds de instelling van het Fonds van:

de overmakingen uit de begroting aan het Fonds | + 2 799 914 500,00 EUR |

het gecumuleerde nettoresultaat van de begrotingsjaren | + 628 715 763,42 EUR |

teruggevorderde bedragen van door het Fonds gedane betalingen voor in gebreke gebleven debiteuren | + 575 673 913,77 EUR |

verminderd met het bedrag van de EIB-beheersvergoedingen, hetgeen overeenstemt met de in 2008 te verrichten betaling | - 678 951,39 EUR |

de ontvangen provisie op laattijdig geïnde bedragen in 2002 | + 5 090 662,91 EUR |

de aan de toepassing van de IFRS toe te schrijven aanpassing van de waardering van de portefeuille van het Fonds (zie de post "Reserves" aan de passiefzijde van de in deel 3 van de bijlage opgenomen balans van het Garantiefonds) | - 3 627 413,49 EUR |

verminderd met de gehonoreerde garanties | - 477 860 856,19 EUR |

verminderd met de gecumuleerde terugstorting in de begroting van het surplus van het Fonds | - 1 775 870 000,00 EUR |

verminderd met de terugboeking naar de begroting in 2005, welke overeenstemt met 9% van de lopende verrichtingen ten gunste van de tien nieuwe lidstaten per 1 mei 2004 (zie de in deel 1 vermelde wijziging van 2004 in de verordening tot instelling van het Fonds) | - 338 831 402,07 EUR |

verminderd met de terugboeking naar de begroting in 2007, welke overeenstemt met 9% van de lopende verrichtingen ten gunste Bulgarije en Roemenië per 1 januari 2007, de datum waarop beide landen tot de EU zijn toegetreden (zie de in deel 1 vermelde wijziging van 2004 in de verordening tot instelling van het Fonds) | - 260 940 124,72 EUR |

stand van het Fonds per 31 december 2007 | 1 152 973 945,02 EUR |

Na aftrek van overlopende posten ten belope van 708 901,39 EUR, waarvan een bedrag van 678 951,39 EUR aan beheersvergoedingen (vergoeding van de EIB), en na aftrek van een bedrag van 125 750 000,00 EUR, dat overeenstemt met het in 2007 gerealiseerde surplus voor de begroting van 2008[2], bedroeg het netto balanstotaal van het Fonds (middelen van het Fonds) per 31 december 2007 1 026 515 043,63 EUR.

Artikel 3 van de gewijzigde verordening[3] bepaalt dat de middelen van het Fonds een voldoende hoog niveau (streefbedrag) moeten bereiken, dat is vastgesteld op 9% van het uitstaande bedrag in hoofdsom van het totaal van de verplichtingen van de Gemeenschap die voortvloeien uit elke operatie, vermeerderd met de verschuldigde en niet-betaalde rente.

Per 31 december 2007 beliepen de uitstaande leningen en garanties ten gunste van derde landen, vermeerderd met 125 845 866,67 EUR aan verschuldigde en niet-betaalde rente, derhalve 12 427 584 330,13 EUR. De verhouding tussen de middelen van het Fonds (1 026 515 043,63 EUR) en het uitstaande bedrag in hoofdsom in de zin van de gewijzigde verordening was 8,26%, dus lager dan de als streefbedrag vastgestelde 9% van het uitstaande bedrag in hoofdsom van het totaal van de verplichtingen van de Gemeenschap die uit elke verrichting voortvloeien (afgerond op 1 118,48 miljoen EUR). Daarom moet overeenkomstig artikel 2, tweede alinea, van de gewijzigde verordening in 2007 een bedrag uit de algemene begroting van de Europese Unie aan het Fonds worden overgemaakt. Het bedrag dat in 2008 als voorzieningsbedrag in het voorontwerp van begroting voor 2009 moet worden opgenomen, is gelijk aan 91 960 000,00 EUR.

Per 31 december 2006 beliepen de uitstaande leningen en garanties ten gunste van Bulgarije en Roemenië, vermeerderd met de verschuldigde en niet-betaalde rente, 2 899 334 719,06 EUR. Daar deze landen met ingang van 1 januari 2007 lid van de Europese Unie zijn geworden, is overeenkomstig de gewijzigde verordening op 14 februari 2007 een bedrag van 260 940 124,72 EUR in de begroting teruggestort.

2.2 Boekhoudkundige presentatie

Zoals in de bijlage wordt uitgelegd, wordt de enkelvoudige jaarrekening van het Fonds sinds de Commissie heeft besloten haar rekeningen te presenteren volgens nieuwe boekhoudregels die op de IPSAS/IFRS-grondslagen zijn geïnspireerd, conform deze grondslagen opgesteld.

2.3 Enkelvoudige jaarrekening van het Garantiefonds per 31 december 2007

Het totaal van de enkelvoudige balans bedraagt 1 153 957 868,29 EUR. Deze som omvat de middelen van het Fonds plus de door het Fonds gedekte betalingsachterstanden, de te ontvangen achterstandsrente en andere overlopende posten, waardoor een volledige jaarrekening voor het Fonds aan het einde van het jaar wordt verkregen. Deze jaarrekening zal in de geconsolideerde balans van de EU worden opgenomen.

De voornaamste veranderingen in de presentatie van de rekeningen worden uitgelegd in de toelichting teneinde de cijfers te doen aansluiten bij de EIB-jaarrekening in de bijlage (punt 3.2).

2.3.1 Enkelvoudige balans van het Garantiefonds

Balans: Activa (EUR) | 2007 | 2006 |

Vlottende activa |

Vorderingen op korte termijn | 983 923,27 | 1 099 797,60 |

Overige | 983 923,27 | 1 099 797,60 |

Beleggingen op korte termijn | 903 713 224,50 | 939 964 332,03 |

AFS-portefeuille – kosten | 893 521 021,50 | 909 631 292,30 |

AFS-portefeuille – actuarieel verschil | -5 928 251,48 | -7 298 412,75 |

AFS-portefeuille – aanpassing aan de reële waarde | -3 895 732,16 | 14 654 734,60 |

AFS-portefeuille – overlopende posten | 20 016 186,64 | 22 976 717,60 |

AFS-portefeuille – bijzondere waardevermindering |

Geldmiddelen en kasequivalenten | 249 260 720,52 | 439 733 359,86 |

Rekeningen-courant | 1 232 834,25 | 1 158 007,44 |

Kortetermijndeposito's - nominaal | 246 600 000,00 | 436 500 000,00 |

Opgelopen rente op kortetermijndeposito's | 1 427 886,27 | 2 075 352,42 |

Andere kasequivalenten - kosten |

Opgelopen rente op andere kasequivalenten |

Totale vlottende activa | 1 153 957 868,29 | 1 380 797 489,49 |

TOTAAL | 1 153 957 868,29 | 1 380 797 489,49 |

Balans: Passiva (EUR) | 2007 | 2006 |

A. EIGEN VERMOGEN |

Kapitaal (Garantiefonds) | 424 272 973,21 | 685 213 097,93 |

Overmaking uit de begroting | 390 982 973,21 | 559 463 097,93 |

(naar de begroting over te boeken surplus) | 33 290 000,00 | 125 750 000,00 |

Reserves | -3 627 413,49 | 14 996 561,86 |

Eerste toepassing – Reserve voor de reële waarde | 268 318,67 | 341 827,26 |

Verandering in de reële waarde van als beschikbaar voor verkoop aangemerkte activa | -3 895 732,16 | 14 654 734,60 |

Gecumuleerd surplus/tekort | 679 821 791,09 | 627 856 153,68 |

Overgedragen winst | 679 821 791,09 | 627 856 153,68 |

Economisch resultaat voor het jaar | 52 761 227,92 | 51 965 637,41 |

Totaal eigen vermogen | 1 153 228 578,73 | 1 380 031 450,88 |

B. VLOTTENDE PASSIVA |

Crediteuren | 729 289,56 | 766 038,61 |

Overige | 729 289,56 | 766 038,61 |

Totale vlottende passiva | 766 038,61 |

TOTAAL | 1 153 957 868,29 | 1 380 797 489,49 |

Toelichting bij de balans:

- De post "Overige vorderingen op korte termijn" heeft betrekking op het bedrag van de gehonoreerde garanties. Dit bedrag omvat de hoofdsom, de rente en de achterstandsrente die in de Gemeenschapsbegroting moeten worden gestort als gevolg van de gebruikmaking van het Garantiefonds.

- Het verschil tussen het "Gecumuleerd surplus" als bestanddeel van het eigen vermogen en de in punt 3.3 van de bijlage gepresenteerde financiële positie van het Fonds is toe te schrijven aan de terugbetaling aan het Fonds van de gehonoreerde garanties en de achterstandsbetalingen.

- In 2007 omvat de post "Overige crediteuren" de EIB-beheersvergoeding, de honoraria voor de accountantscontrole, de nog te betalen honoraria voor de accountantscontrole van de afsluiting van de rekeningen en de nog aan de EIB te betalen terugvorderingsvergoedingen naar aanleiding van de ontvangst van aan het Fonds verschuldigde achterstandsbetalingen.

2.3.2 Enkelvoudige economische resultatenrekening van het Garantiefonds

GF – Geconsolideerde economische resultatenrekening (EUR) | 2007 | 2006 |

Inkomsten uit financiële verrichtingen | 53 711 135,24 | 52 981 320,04 |

Rentebaten |

Rentebaten op geldmiddelen en kasequivalenten | 10 018 308,25 | 11 443 127,48 |

Rentebaten op als beschikbaar voor verkoop aangemerkte activa | 40 792 525,60 | 41 538 192,56 |

Overige rentebaten |

Wisselkoersbaten |

Gerealiseerde baten op de verkoop van als beschikbaar voor verkoop aangemerkte activa | 2 900 301,39 |

Terugboeking van bijzondere waardeverminderingen op als beschikbaar voor verkoop aangemerkte activa |

Overige financiële inkomsten |

Uitgaven in verband met financiële verrichtingen | -949 907,32 | -1 015 682,63 |

Rentelasten |

Rentelasten op geldmiddelen en kasequivalenten |

Wisselkoersverliezen | -115 874,33 | -128 000,52 |

Gerealiseerde verliezen op de verkoop van als beschikbaar voor verkoop aangemerkte activa |

Bijzondere waardeverminderingen op als beschikbaar voor verkoop aangemerkte activa |

Overige financiële lasten | -834 032,99 | -887 682,11 |

Waarvan: Beheersvergoedingen | -835 014,05 | -714 719,38 |

SURPLUS VAN DE NIET-OPERATIONELE ACTIVITEITEN | 52 761 227,92 | 51 965 637,41 |

SURPLUS VAN DE GEWONE ACTIVITEITEN |

Buitengewone baten |

Buitengewone lasten |

SURPLUS VAN DE BUITENGEWONE POSTEN |

ECONOMISCH RESULTAAT VOOR HET JAAR | 52 761 227,92 | 51 965 637,41 |

Toelichting bij de enkelvoudige economische resultatenrekening:

De post "Overige financiële lasten" omvat de EIB-beheersvergoeding, de honoraria voor de accountantscontrole, de nog te betalen honoraria voor de accountantscontrole van de afsluiting van de rekeningen en de nog aan de EIB te betalen terugvorderingsvergoedingen naar aanleiding van de ontvangst van aan het Fonds verschuldigde achterstandsbetalingen.

3. Middelen van het Fonds

3.1. Rechtsgrondslag voor een overmaking uit de algemene begroting aan het Garantiefonds

Overeenkomstig de gewijzigde verordening geldt een nieuwe voorzieningsregeling voor het Fonds. Deze nieuwe voorzieningsregeling heeft als belangrijkste voordelen dat zij eenvoudig is en tevens zekerheid biedt wat de vereiste begrotingsmiddelen betreft, aangezien alle soorten gedekte operaties (EIB-, MFB- en Euratom-leningen) bekend zijn en aan dezelfde regel onderworpen zijn, namelijk het streefbedrag wordt vastgesteld op 9% van het uitstaande bedrag van de verstrekte en gegarandeerde leningen.

Overeenkomstig het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en een gezond financieel beheer[4] zal het Fonds voortaan worden gefinancierd aan de hand van een begrotingsonderdeel dat valt onder rubriek 4 (externe betrekkingen).

3.2. Overmaking uit of terugboeking naar de algemene begroting in de loop van het begrotingsjaar

Op 30 januari 2007 heeft de Raad een wijziging in Verordening (EG) nr. 2728/94 aangenomen. Hoofddoel van deze wijziging is efficiënter van de begrotingsmiddelen gebruik te maken door middelen aan het Fonds toe te wijzen op grond van de feitelijke bedragen van de uitstaande gegarandeerde leningen.

Op basis van het op 31 december 2006 uitstaande bedrag aan gegarandeerde leningen (11 025,07 miljoen EUR) is in 2007 een met het surplus voor 2006 overeenstemmend bedrag van 125,75 miljoen EUR teruggeboekt naar een speciaal begrotingsonderdeel in de staat van ontvangsten van de algemene begroting van de Europese Unie voor het jaar 2008. Dit bedrag is op 31 januari 2008 in één enkele transactie uit het Fonds in de begroting teruggestort. Dit surplus is uitzonderlijk in die zin dat het vooral toe te schrijven is aan de eerste toepassing van de nieuwe voorzieningsregeling, waarin rekening wordt gehouden met de leningen die in de loop van het voorgaande jaar effectief zijn uitbetaald.

3.3. Rente over de belegging van de liquide middelen van het Fonds

De liquide middelen van het Fonds worden belegd volgens de beheersbeginselen vervat in de bijlage bij de overeenkomst van 23/25 november 1994 tussen de Gemeenschap en de EIB, gewijzigd bij aanhangsel 1 van 17/23 september 1996 en aanhangsel 2 van 26 april/8 mei 2002. Een derde van de middelen moet worden belegd in kortlopend papier (effecten met een looptijd van maximaal een jaar), maar hieronder vallen nu ook variabel rentende effecten (ongeacht de looptijd ervan) en vastrentende effecten met een resterende looptijd van ten hoogste een jaar, ongeacht hun oorspronkelijke looptijd. Vastrentende effecten worden immers op de eindvervaldag a pari terugbetaald en de koers van variabel rentende effecten wijkt nooit veel af van pari, ongeacht hun resterende looptijd. Met het oog op een evenwichtige spreiding van de instrumenten en een voldoende liquiditeit wordt ten minste 18% (tweemaal het voorzieningspercentage van het Fonds) op de geldmarkt belegd, met name in bankdeposito's.

Eind 2007 was de beoogde portefeuillestructuur in haar in 2005 verfijnde vorm, namelijk een gelijke spreiding van de beleggingen over looptijden gaande van 2 tot 10 jaar, verwezenlijkt.

In 2007 bedroeg het totale rendement van de portefeuille 3,099%.

Het rendement van de portefeuille kwam daarmee iets onder de benchmark uit (zie punt 1.5 "Performance" van de bijlage voor nadere bijzonderheden). Eind 2007 lag het 16,5 basispunten lager dan de benchmark. Deze ontwikkeling is toe te schrijven aan het effect van de zogeheten "subprimecrisis", die heeft geleid tot een veel grotere marktvolatiliteit en, wat belangrijker is, tot sterk toenemende credit spreads, waardoor het rendement van de portefeuille van het Garantiefonds zodanig ongunstig werd beïnvloed dat het onder de benchmark is uitgekomen. Het rendement van de portefeuille van het Fonds lag bijzonder laag in juli en november 2007, toen beleggingen op Oost-Europese obligatiemarkten en in niet in de benchmarkindex opgenomen gedekte obligaties te lijden hadden onder de subprimecrisis. In december 2007 lag het rendement hoger dan de benchmark, waardoor de eerdere zwakkere prestatie gedeeltelijk werd gecompenseerd.

De lijst van banken waarbij gelden mogen worden gedeponeerd, is door de Commissie en de EIB in onderling overleg opgesteld. De oorspronkelijke lijst is regelmatig aangepast aan de laatste wijzigingen in de bankratings. Alle betrokken banken hebben een rating van Moody's van minimaal A1 voor de lange en P1 voor de korte termijn, dan wel een gelijkwaardige rating van Standard & Poors of Fitch. Voor beleggingen bij deze banken gelden regels om een concurrerend rendement te waarborgen en risicoconcentratie te vermijden.

In 2007 brachten de geldmiddelen en kasequivalenten, de rekeningen-courant en de effecten van het Fonds voor een totaalbedrag van 53 711 135,24 EUR aan rente op, dat als volgt kan worden uitgesplitst:

- deposito's en rekeningen-courant : 10 018 308,25 EUR. Het gaat om de stand per 31 december 2007, waarbij tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de ontvangen rente op beleggingen in de vorm van bankdeposito's (10 614 035,07 EUR) en veranderingen in de opgelopen rente (647 466,15 EUR) in 2006. De rekeningen-courant leverden een bedrag van 51 739,33 EUR aan rente op.

- effectenportefeuille : 40 792 525,60 EUR. Dit bedrag omvat de rente op effecten (44 712 208,37 EUR) en veranderingen in de opgelopen rente (2 960 531,24 EUR) per 31 december 2007. De rente op effecten komt voort uit beleggingen in effecten overeenkomstig de beginselen neergelegd in de overeenkomst waarbij de EIB met het beheer van de liquide middelen van het Fonds wordt belast. Hiervan moet echter 959 151,53 EUR worden afgetrokken voor het deel van het pro rata temporis over de resterende looptijd van de effecten gespreide verschil tussen boekwaarde en aflossingswaarde dat ten laste van het begrotingsjaar wordt genomen (overeenstemmend met de spreiding van het agio of disagio in de winst-en-verliesrekening).

De ontvangen rente is opgenomen in de resultaten van het begrotingsjaar.

3.4. Achteraf bij in gebreke gebleven debiteuren teruggevorderde bedragen

In 2007 hebben geen terugvorderingen plaatsgevonden. Er dient nog een bedrag van 1 448 433,44 USD aan niet-betaalde achterstandsrente door het Fonds te worden teruggevorderd.

4. Lasten van het Fonds

4.1. Betalingen voor in gebreke gebleven debiteuren

In 2007 hoefde het Fonds geen betalingen voor in gebreke gebleven debiteuren te verrichten.

4.2. Vergoeding van de EIB

In het op 26 april en 8 mei 2002 ondertekende tweede aanhangsel van de overeenkomst is bepaald dat de vergoeding van de EIB wordt vastgesteld door op elke tranche van de activa van het Fonds een bepaald degressief provisiepercentage toe te passen. De berekening gebeurt op basis van de gemiddelde activa van het Fonds.

Voor 2007 is de vergoeding van de EIB vastgesteld op 678 951,39 EUR. Ze is in de winst-en-verliesrekening opgenomen en op de passiefzijde van de balans als overlopende post geboekt. De vergoeding is in februari 2008 aan de EIB betaald.

[1] SEC(2007)

[2] Op 31 januari 2008 is het bedrag van 125 750 000,00 EUR conform artikel 2, derde alinea, van de gewijzigde verordening naar de algemene begroting van de Europese Unie teruggeboekt.

[3] De gewijzigde verordening bepaalt dat door het Fonds gedekte leningen en garanties ten gunste van toetredingslanden ook na de toetredingsdatum gedekt blijven door de communautaire garantie. Aangezien het vanaf die datum echter niet meer om een extern optreden van de Gemeenschappen gaat, worden deze leningen en garanties rechtstreeks gedekt door de algemene begroting van de Europese Unie en niet langer door het Fonds.

[4] PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.