COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 09.03.1998 
COM(1998)128def. 
3C VERSLAG 
van de Commissie 
over de toezichtmaatregelen 
en 
de kwantitatieve contingenten 
die van toepassing zijn op bepaalde 
producten andere dan textiel 
van oorsprong uit de 
Volksrepubliek China 

Inhoudsopgave 
Biz. 
INLEIDING 
A. Historische achtergrond 3 
B. Doelstelling van het verslag van de Commissie 3 
C. Methode 3 
HOOFDSTUK 1 - Tenuitvoerlegging van de kwantitatieve beperkingen 5 
I. Achtergrond en ontwikkelingen sedert het vorige verslag 5 
II. Beheer van de contingenten 6 
III. Ontwikkelingen in de handel van de producten waarop kwantitatieve 
beperkingen van toepassing zijn 8 
HOOFDSTUK 2 - Het nut van de handhaving van communautaire 
contingenten 12 
I. Aanpak van de Commissie 12 
II. Analyse van de betrokken sectoren 13 
1. Schoeisel 13 
2. Vaatwerk van porselein en vaatwerk van keramische stoffen 17 
3. Speelgoed 27 
III. Conclusies 31 
HOOFDSTUK 3 - Tenuitvoerlegging en handhaving van de 
toezichtmaatregelen , 33 
I. Doel van de toezichtmaatregelen 33 
II. Tenuitvoerlegging 33 
III. Ontwikkeling van de invoer van de aan toezicht onderworpen produc 
ten 34 
IV. Het al dan niet handhaven van toezichtmaatregelen 35 
HOOFDSTUK 4 - Gevolgtrekkingen en voorstellen van de Commissie 36 
INLEIDING 
A. Historische achtergrond 
De Raad van de Europese Unie heeft bij Verordening (EG) nr. 519/94 van 7 maart 
1994 bepaalde toezichtmaatregelen en kwantitatieve beperkingen ingevoerd voor 7 
categorieën producten van oorsprong uit de Volksrepubliek China, namelijk 
handschoenen, schoeisel, tafelgerei van porselein, tafelgerei van keramische 
stoffen, glaswerk, autoradio's en speelgoed. 
De Raad had overeenstemming bereikt over het principe van dergelijke 
maatregelen in december 1993 als onderdeel van een totaalpakket dat de 
aanvaarding inhield van de Uruguay-Ronde, versterking van de handelspolitieke 
instrumenten en verwezenlijking van de gemeenschappelijke handelspolitiek. 
Dit laatste aspect van het pakket hield de unilaterale opheffing in van 6.417 
nationale kwantitatieve beperkingen (waaronder zo'n 4.700 betrekking hadden op 
Chinese producten) alsmede de invoering van contingenten voor de gehele 
Gemeenschap voor de invoer uit China van een beperkt aantal gevoelige produkten 
waarvoor op dat moment nationale invoerbeperkingen golden. De invoering van 
dergelijke contingenten was gebaseerd op de volgende overwegingen: 
a) de gevoeligheid van de betrokken communautaire industrieën; 
b) de toenemende dreiging van de invoer uit China voor deze industrieën, die 
werd verscherpt door de specifieke kenmerken van de Chinese economie. 
B. Doelstelling van het verslag van de Commissie 
Tijdens de besprekingen in de Raad over Verordening (EG) nr. 519/94 liet de 
Commissie de volgende verklaring in de notulen opnemen : 
"De Commissie brengt vóór 31 december 1995 en vóór 31 December van elk 
hier opvolgend jaar verslag uit aan de Raad over de tenuitvoerlegging van de in 
Bijlagen II en III vervatte toezichtmaatregelen en kwantitatieve beperkingen, de 
noodzaak dergelijke maatregelen te handhaven en stelt de nodige aanpassingen 
voor. " 
Net als met de twee eerste verslagen (doe COM)95) 614 def van 6 december 1995 
en doc COM (97) 11 def van 29 januari 1997) voldoet zij met dit derde verslag aan 
deze verplichting 
C. Methode 
1. In dit verslag wordt eerst de tenuitvoerlegging van de kwantitatieve beperkingen 
bekeken, alsmede de problemen die het beheer ervan met zich brengt. 
In het tweede hoofdstuk wordt nagegaan of de door de Raad ingevoerde 
kwantitatieve beperkingen gehandhaafd moeten blijven. De Commissie ging 
derhalve na of de voorwaarden die de invoering van deze maatregelen in 1994 
rechtvaardigen nog steeds aanwezig zijn, met name : 
a) de situatie van de betrokken communautaire bedrij fstak, en 
b)_de gevoeligheid van de betrokken communautaire industrieën ten opzichte van 
de Chinese invoer. 
De sectoren werden afzonderlijk onderzocht. 
De uitvoering van de toezichtmaatregelen en de noodzaak deze te handhaven 
komen aan de orde in het derde hoofdstuk. 
Het vierde hoofdstuk bevat, op basis van bovenstaande analyse, de conclusies en 
voorstellen van de Commissie. 
Evenals in de voorgaande jaren stuitte de Commissie op aanzienlijke problemen bij 
het verzamelen van statistisch en feitenmateriaal over de betrokken industrieën, 
alsmede over de ontwikkeling van het Chinese exportpotentieel. Hierbij dient er 
met name op te worden gewezen dat niet alle betrokken sectoren gedetailleerde 
informatie hadden verschaft en al evenmin hun standpunt even duidelijk als 
voorgaande j aren hadden toegelicht. 
Het verzamelen en interpreteren van gegevens over de toestand van de bedrijfstak 
in de Gemeenschap werd nog bemoeilijkt door het feit dat producenten over het 
algemeen een uitgebreide reeks producten vervaardigden en niet alleen producten 
waarop contingenten van toepassing zijn, en dat vrijwel al deze sectoren zijn 
samengesteld uit veel kleine en middelgrote ondernemingen waarvan een groot deel 
zelfs niet bekend is bij de desbetreffende nationale federaties. 
Slechts een klein aantal associaties of individuele importeurs stuurde de Commissie 
antwoorden die van algemene strekking bleken te zijn. 
Tevens dient te worden opgemerkt dat ook nu weer slechts é,én lidstaat, het 
Verenigd Koninkrijk, feitelijke gegevens en opmerkingen voor dit verslag bij de 
Commissie indiende. 
De analyse is over het algemeen gebaseerd op de cijfers voor 1996 omdat de 
volledige cijfers voor 1997 toen het verslag werd opgesteld, nog niet beschikbaar 
waren. Voor zover mogelijk werd echter gebruik gemaakt van de trends van 1997. 
HOOFDSTUK 1 
TENUITVOERLEGGING VAN DE KWANTITATIEVE BEPERKINGEN 
I. Achtergrond en ontwikkelingen sedert het vorige verslag 
1. Sedert de inwerkingtreding in maart 1994 hebben de contingenten een aantal 
wijzigingen ondergaan om een evenwicht te bereiken tussen de doelstelling om te 
zorgen voor een passende bescherming van de betrokken communautaire industrie 
en het streven naar handhaving van het handelsverkeer met de Volksrepubliek 
China : 
- In juli 1994 besloot de Raad het contingent voor bepaald speelgoed voor 1994 te 
verhogen. 
- In maart 1995 werden de contingenten verder verhoogd om rekening te houden met 
de toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden. 
- In april 1996 besloot de Raad na de gevoltrekkingen in het eerste verslag van de 
Commissie om voor de tenuitvoerlegging van de contingenten, bij Verordening 
(EG) nr. 752/96 de contingentenregeling ten aanzien van China verder te 
versoepelen : 
• de contingenten voor 3 producten (handschoenen, autoradio's en gecombineerde 
radio's werden geliberaliseerd, 
• de 3 contingenten voor speelgoed werden samengesmolten tot één contingent om 
handelaren meer flexibiliteit te verschaffen en hen in staat te stellen sneller te kunnen 
reageren op veranderingen op de markt; 
de overige contingenten werden verhoogd (tafelgerei van keramische stoffen, 
tafelgerei van porselein en glaswerk met 5% en bepaald schoeisel met 2%). 
- In oktober 1996 werden bij Verordening (EG) nr. 1897/96 van de Raad fotohouders 
zonder lijst uitgesloten van het contingent dat van toepassing was op glaswerk. 
- Tot slot werd naar aanleiding van Verordening (EG) nr. 847/97 van de Raad van 12 
mei 1997 die de tenuitvoerlegging inhoudt van de in het tweede verslag van de 
Commissie vervatte voorstellen : 
de invoer van onderdelen van speelgoed en toebehoren geliberaliseerd; 
de contingenten voor tafelgerei van glaswerk met ingang van 1 januari 1998 
opgeheven. 
II. Beheer van de contingenten 
a) Juridische grondslag en doelstellingen 
1. Het beheer van de communautaire contingenten is gebaseerd op Verordening 
(EG) nr. 520/94 van de Raad van 7 maart 1994 houdende de totstandbrenging 
van een communautaire procedure voor het beheer van de kwantitatieve 
contingenten en Verordening (EEG) nr. 738/94 van de Commissie van 30 maart 
1994 tot vaststelling van een aantal bepalingen ter uitvoering van Verordening 
(EG) nr. 520/94 van de Raad (voornamelijk over procedurele aspecten, met 
inbegrip van het formulier van de gemeenschappelijke invoervergunning). 
Er moet op worden gewezen dat contingenten vóór de goedkeuring van 
Verordening (EG) nr. 520/94 aan de lidstaten werden toegewezen en niet 
rechtstreeks aan de importeurs. Sedert de hervorming van maart 1994 heeft de 
Commissie, na het Comité van Beheer te hebben geraadpleegd, uniforme criteria 
vastgesteld,, die van toepassing zijn op alle communautaire importeurs, 
overeenkomstig de beginselen van de interne markt en de relevante 
jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie. 
2. Bij het contingentenbeheer hanteerde de Commissie de volgende 
uitgangspunten: 
ervoor zorg dragen dat de administratieve procedures het bedoelde effect 
van de contingenten op de handel niet versterken en dat de beschikbare 
hoeveelheden volledig worden gebruikt; en 
ervoor zorg dragen dat geen discriminatie plaatsvindt tussen de 
communautaire importeurs, ongeacht hun plaats van vestiging en ongeacht 
de plaats waar zij een vergunning aanvragen. 
b) Werking van het systeem voor het beheer van de contingenten 
1. Op grond van bovengenoemde uitgangspunten oordeelde de Commissie dat de 
eerste toewijzingsmethode van Verordening (EG) nr. 520/94 moest worden 
gehanteerd, dat wil zeggen de methode die gebaseerd is op de traditionele 
handelsstromen en die garandeert dat als "traditioneel" gekwalificeerde 
importeurs ten minste een deel van hun eerdere tijdens een referentieperiode tot 
stand gebrachte omzet ontvangen terwijl er tegelijkertijd voor wordt gezorgd dat 
niet-traditionele importeurs een redelijke toegang tot de contingenten krijgen. 
De toewijzingsmethode had weliswaar naar behoren gefunctioneerd maar brengt 
nog steeds aan aantal praktische problemen met zich mede wat betreft de keuze 
van de referentieperiode en het vaststellen van de hoeveelheden die bestemd zijn 
voor respectievelijk de traditionele importeurs en de overige importeurs. 
Het beheer van het deel van de contingenten dat is bestemd voor de niet-
traditionele importeurs brengt een probleem met zich. De chronologische 
methode (wie het eerst komt, het eerst maalt) die voor het contingent van 1994 
werd gebruikt maar niet praktisch bleek te zijn, werd vervangen door de derde 
methode van Verordening (EG) nr. 520/94, namelijk de methode waarbij in 
verhouding tot de gevraagde hoeveelheden wordt toegewezen. Het probleem van 
de onbeperkte toegang tot dat deel van het contingent blijft echter bestaan; in 
1994 werden 12.232 aanvragen voor een invoervergunning ingediend door niet-
traditionele importeurs; dit aantal steeg tot 21.926 aanvragen voor de eerste 
tranche van 1995, tot 19.613 voor de tweede tranche (waarbij minder producten 
konden worden toegewezen) en tot 28.204 aanvragen voor de toewijzing van de 
contingenten voor 1996. Vorig jaar daalde het aantal aanvragen voor de 
toewijzing voor 1997 tot 19.708, terwijl het dit jaar is gestegen tot 21.439. 
Aangezien het aantal producten waarop een contingent van toepassing is, echter 
verder is verlaagd, blijft het probleem bestaan. Dit extreem hoog aantal 
aanvragen heeft ertoe geleid dat niet-traditionele importeurs steeds minder 
krijgen toegewezen, hetgeen zou kunnen leiden tot ondergebruik van de 
contingenten. Deze trend werd echter gedeeltelijk omgebogen door de stijging 
van 5% van het aandeel van de contingenten dat is voorbehouden voor de niet-
traditionale importeurs, waardoor aan hen voor 1998, soortgelijke hoeveelheden 
als in voorgaande jaren kunnen worden toegewezen, ondanks de toename van 
het aantal aanvragen. 
2. Bij het contingentenbeheer heeft de Commissie alles gedaan om tegemoet de 
komen aan de wens van de importeurs om zo vroeg mogelijk in het bezit te 
komen van informatie over hun toewijzing voor de volgende periode. De 
Commissie opende de toewijzingsprocedures voor de contingenten van 1998 
dan ook geruime tijd voor de aanvang van het contingentjaar, in juli 1997 en 
bood de importeurs de gelegenheid hun aanvragen gedurende twee maanden, tot 
september 1997 in te dienen. 
3. Invoervergunningen zijn op grond van de huidige beheersvoorschriften voor 
1998 12 maanden geldig. Daarnaast zullen de ongebruikte contingenten van 
1997 in 1998 geherdistribueerd worden. De Commissie is van oordeel dat de uit 
het vorige jaar overgedragen hoeveelheden gescheiden moeten blijven van de 
huidige jaarlijkse contingenten. De vergunningen die worden verleend uit 
hoofde van de herdistributie zullen dan ook één maand eerder verlopen dan de 
gewone vergunningen om te voorkomen dat zich aan het eind van het jaar een 
"sneeuwbaleffect" voordoet. Verschillende lidstaten zijn zeer gekant deze 
gedifferentieerde geldigheidsdatum die momenteel onderzocht wordt door de 
juridische dienst van de Commissie. 
4. Het communautaire beheersysteem is wat de administratieve procedures betreft 
gebaseerd op een "single-stop"-aanpak waarbij alle communautaire importeurs, 
ongeacht hun plaats van vestiging in de Gemeenschap, bij de bevoegde autoriteit 
van de lidstaat van hun keuze een aanvraag kunnen indienen voor een 
invoervergunning, die geldig is in de gehele Gemeenschap. 
Voorts zijn de toepassingsprocedures zo simpel mogelijk gehouden en zijn de 
formaliteiten tot het stricte minimum beperkt; voor de communautaire 
importeurs zijn geen kosten verbonden aan de vergunningsprocedure. 
e) Conclusie 
Zoals onvermijdelijk wanneer handel aan beperkingen wordt onderworpen, doen 
zich problemen voor bij het beheer van dit contingent, zoals de selectie van het 
referentiejaar voor traditionele importeurs en de verschillende geldigheidsduur van 
de vergunningen die zijn afgegeven uit hoofde van herdistributie vergeleken met de 
gebruikelijke vergunningen die eenjaar geldig zijn; De Commissie is evenwel van 
oordeel dat het systeem, dankzij de medewerking van de lidstaten, over het geheel 
goed functioneert. Men is met name van oordeel dat eventuele (terechte) 
bezorgdheid over het feit dat het beheersysteem niet zou mogen bijdragen tot het 
effect van de door de Raad vastgestelde contingenten, is weggenomen. 
III. Ontwikkelingen in de handel van producten waarop kwantitatieve beperkingen 
van toepassing zijn. 
De twee volgende tabellen geven een feitelijk overzicht van de ontwikkelingen in de 
handel van elk product dat onderworpen is aan kwantitatieve beperkingen, zowel wat 
betreft de omvang als de waarde. 
a) Ontwikkeling van de omvang van de betrokken producten (invoer en contingenten) 
Invoer Contingent 
Product Eenh. 1993 1994 1995 1996 1996 
(jaarbasis) 1997 
(jaarbasis) ongebruikte 
hoeveelheden 
in 1996 
schoenen met 
bovendeel van 
rubber en 
kunststof (6402 
99) paar 37.894.757 35.270.099 
(9.989.423 hi-
tech incl.) 27.050.401 
(1.517.290 hi-
tech incl.) 48.845.047 
(6.344.717 hi-
tech incl.) 39.151.481 
(hi-tech excl.) 39.151.481 
(hi-tech excl.) 9.242.791 
schoenen van 
leder (6403 51 & 
59) paar .942.271 2.602.553 1.241.989 1.395.015 2.795.000 2.795.000 1.337.516 
schoenen van 
leder (6403 91 & 
99) paar 36.215.974 30.610.418 
(14.122.199 hi-
tech incl.) 15.621.517 
(10.331.353 hi-
tech incl.) 18.539.881 
(17.561.189 hi-
tech incl.) 12.120.000 
(hi-tech excl.) 12.120.000 
(hi-tech excl.) 2.928.143 
schoenen van 
textiel (6404 11) paar 20.853.012 22.607.883 
(6.288.335 
tech incl.) hi-14.043.417 
(4.466.577 hi-
tech incl.) 21.318.791 
(15.975.984 hi-
tech incl.) 18.228.780 
(hi-tech excl.) 18.228.780 
(hi-tech excl.) 6.804.272. 
schoenen van 
textiel (6404 19 
10) paar 31.039.69: 25.672.115 18.892.609 14.089.768 31.897.716 31.897.716 16.239.641 
totaal schoenen paar 129.945.707 116.763.068 
(33.361.807 hi-
tech incl.) (21.223.220* 
hi-tech incl.) 104.188.502 
(39.881.890 hi-
tech incl.) 104.192.977 
(hi-tech excl.) 104.192.977 
(hi-tech excl.) !6.552.363 
- cijfers voor hi-tech schoenen afkomstig van het communautair toezicht zijn gebaseerd op de afgegeven toezichtdocumenten die niet noodzakelijkerwijs de 
daadwerkelijke importniveaux weergeven -
- cijfers over ongebruikte hoeveelheden gebaseerd op invoervergunningen die zijn teruggezonden naar de lidstaten 
(*) met inbegrip van 4.908.000 paar voor Italië waar cijfers voor de splitsing per categorie niet bekend zijn.. 
Jö 
Producten 
vaatwerk van 
porselein 
(691110) 
vaatwerk van 
keramische 
stoffen (691200) 
opgevuld 
speelgoed (9503 
41) 
speelgoed (9503 
49) 
speelgoed (9503 
90) 
totaal speelgoed Een­
heid 
tonnes 
tonnes 
ECU 
ECU 
ECU 
ECU Invoer 
1993 
42.300 
36.686 
302.917.000 
171.339.000 
678.942.000 
1.153.208.000 1994 
50.045 
38.910 
246.564.000 
87.263.000 
472.977.000 
806.804.000 1995 
31.966 
26.372 
179.717.000 
45.853.000 
309.862.000 
535.432.000 1996 
34.742 
28.454 
207.330.000 
65.177.000 
345.325.000 
617.832.000 Contingenten 
1996 
(jaarbasis) 
45.800 
34.650 
NVT(1) 
NVT(1) 
NVT(1) 
1.056.996.632 1997 
(jaarbasis) 
45.800 
34.650 
NVT(1) 
NVT(l) 
NVT(l) 
1.056.996.632 ongebruikte 
hoeveelheden 
in 1996 (*> 
10.756 
7.823 
NVT(1) 
NVT(1) 
NVT(1) 
319.850.908 
Bron : - EUROSTAT 
(*) cijfers met betrekking tot ongebruikte hoeveelheden gebaseerd op aan de lidstaten teruggestuurde invoervergunningen 
(1) opsplitsing niet langer mogelijk als gevolg van de samenvoeging van de contingenten. 
Q 
10 
b) Prijs bij invoer van producten van oorsprong uit China 
Product Prijs per eenheid in 
1994 Prijs per eenheid in 
1995 Prijs per eenheid in 
1996 
Schoeisel: 
- 6402 99 
-6403 51 
- 6403 59 
- 6403 91 
- 6403 99 
- 6404 11 
-6404 19 10 
Vaatwerk van 
6911 10 
Vaatwerk van 
6912 00 3.78 ECU/paar 
11.85 ECU/paar 
3.26 ECU/paar 
10.14 ECU/paar 
8.02 ECU/paar 
4.30 ECU/paar 
0.90 ECU/paar 4.22 ECU/paar 
6.74 ECU/paar 
3.17 ECU/paar 
11.20 ECU/paar 
9.25 ECU/paar 
7.13 ECU/paar 
0.83 ECU/paar 4.81 
7.56 
3.04 
12.15 
9.54 
8.31 
1.11 ECU/paar 
ECU/paar 
ECU/paar 
ECU/paar 
ECU/paar 
ECU/paar 
ECU/paar 
lorselein (*): 
1 012.34 ECU/ton 1 070.03 ECU/ton 1 149.61 ECU/ton 
keramische stoffen (*): 
1 077.59 ECU/ton 1 077.92 ECU/ton 1 212.91 ECU/ton 
Speelgoed : 
-9503 41 
- 9503 49 
- 9503 90 7 316 ECU/ton 
6 113 ECU/ton 
4 924 ECU/ton 6 247 ECU/ton 
5 987 ECU/ton 
4 909 ECU/ton 7 148 
5618 
5 308 ECU/ton 
ECU/ton 
ECU/ton 
Bron : EUROSTAT 
11 
12 
HOOFDSTUK 2 
HET NUT VAN HANDHAVING VAN COMMUNAUTAIRE CONTINGENTEN 
I. Aanpak van de Commissie 
Om deze vraag te kunnen beantwoorden heeft de Commissie onderzocht of de 
omstandigheden die de invoering van deze kwantitatieve beperkingen in 1994 
rechtvaardigden nog dezelfde zijn, namelijk de gevoeligheid van de betrokken sectoren 
van de communautaire industrie en de dreiging die de Chinese produktie voor hen 
betekent. 
Deze analyse geschiedde per sector op basis van de volgende economische indicatoren: 
1. Structuur van de industrie 
2. Productie 
3. Werkgelegenheid 
4. Ontwikkeling van de invoer 
5. Prijs bij invoer 
6. Exportpotentieel van de Volksrepubliek China 
12 
13 
II. Analyse van de betrokken sectoren 
Schoeisel 
GN-codes 6402 99; 6403 51 en 59; 6403 91 en 99; 6404 11; 6404 19 10 
A. Situatie van de Europese schoenenindustrie 
1. Structuur van de insutrie 
De trend van de voorgaande jaren zette zich voort : het aantal producenten bleef 
redelijk stabiel in het zuiden van de EU maar bij de productieeenheden in het noorden 
waren meer sluitingen te zien. De geleidelijke daling van het aantal bedrijven zet zich 
voort. 
2. Communautaire productie 
De productie vertoonde in 1996 een geringe daling, ondanks een toename van de 
uitvoer van 4%. De productie wordt namelijk in hoge mate bepaald door de daling van 
de verkoop op de communautaire markt waar het marktaandeel van de producenten 
van de Unie met 3 punten is afgenomen. 
3. 1000paar 
Productic 
Export 
i 
Vcijbruik 
Communautair 
verkoop/productie 
op de 
binncnlandsc 
markt 
Marktaandecl van 
de EG-productic 1993(x) 
1 090 166 
291 889 
1 529 857 
798 277 
52% I994(x) 
1 107 140 
339 687 
1 524 135 
767 453 
50 % 1994 (xx) 
1 124 532 
NVT 
NVT 
NVT 
NVT 1995(x) 
1 087 305 
298 528 
1 504 666 
788 777 
52% 1995 (xx) 
1 104 339 
306 575 ' 
1 545 934 . 
797 764 
52% 1996(xx) 
1 097 266 
319 054 
1 594 863 
778 212 
49 % 
(x)EUR12-(xx)EUR15 
Volledige en vergelijkbare specifieke cijfers voor producten waarop een contingent 
van toepassing is, zijn niet beschikbaar maar de hieronder aangegeven algemene trends 
zouden echter een vrij representatief idee moeten geven van de ontwikkeling van de 
situatie van deze producten. 
Werkgelegenheid 
De werkgelegenheid vertoonde in 1996 ten opzichte van 1995 in de Gemeenschap van 
15 nog een daling van ongeveer 6.000 arbeidsplaatsen. 
13 
14 
Rechtstreekse 
werkgelegenheid 
EUR 12 
Rechtstreekse 
werkgelegenheid 
EUR 15 1993 
320 405 1994 
317 990 
325 436 1995 
312 102 
319416 1996 
306 271 
313 666 
B. 
1. N.B. : Als gevolg van de wijziging van de nomenclatuur (PRODCOM) is het veld 
waarin het aantal arbeidplaatsen werd onderzocht echter ruimer dan voorheen. Met het 
oog op een eerlijke vergelijking werden de cijfers voor 1993 en 1994 geëxtrapoleerd 
om de variaties te kunnen weergeven ten opzichte van de vroegere cijfers. 
Huidige inspanningen om de sector te herstructureren 
De herstructurering die de industrie sedert enkele jaren aan het doorvoeren is begint 
vruchten af te werpen en de productiviteit in.de sector vertoont een stijgende lijn. 
Dankzij de maatregelen die zijn genomen, op het gebied van het assortiment en de 
kwaliteit van de producten alsmede de automatisering van de schoenenindustrie kon 
het concurrentievermogen worden verhoogd. Een betere toegang verzorgen voor de 
producten van de Unie op de markten van derde landen blijft echter noodzakelijk zodat 
de modernisering/herstructurering van de sector kan worden voortgezet. 
Gevoeligheid voor de Chinese invoer 
Invoertrends 
In 1996 bedroeg de communautaire invoer van schoenen van derde landen 816 651 
000 paar, d.w.z. een stijging van ongeveer 8% ten opzichte van 1995. Het 
marktaandeel van deze invoer bedroeg 51%. 
Onderstaande tabel verschaft een overzicht van de invoertrends voor de periode 1993-
1996 met betrekking tot de leverancierlanden. 
in 1000 paar 
Totaal buiten EG 
China 
Indonesiee 
Vietnam 
Thailand 
Taiwan 
India 
Brazilie 
Zu id-Korea 1993 (x) 
731 580 
296 700 
86 673 
32 752 
61 118 
21 538 
18 393 
23 209 
30410 1994 (x) 
756 682 
301 406 
104 192 
58 064 
51336 
17 278 
20 989 
17811 
20 462 1995 (x) 
715 889 
280 143 
99 601 
74 915 
35 937 
19 690 
19 209 
14 834 
14 288 1995 (xx) 
748 170 
295 072 
102 476 
76 757 
37717 
20 725 
19 650 
15 375 
15 345 1996 (xx) 
816651 
337 484 
99 798 
97 165 
32 268 
21 992 
21 779 
12 976 
9.113 
(x) EUR 12 -(xx) EUR 15 
Uit de tabel blijkt dat de invoer is gestegen en momenteel 68 miljoen paar 
vertegenwoordigt waarvan 42 miljoen afkomstig uit China en 20 miljoen uit Vietnam. 
14 
15 
De Chinese invoer vertoonde in 1995 een daling maar liet in 1996 daarentegen weel­
een stijging zien van 13% waaruit blijkt dat de Chinese exporteurs zich moeiteloos 
hebben aangepast aan de communautaire contingenten. 
De invoer afkomstig uit China vertegenwoordigt 41 % van de totale invoer van 
schoenen van de EU en het marktaandeel dat zij in handen hebben steeg van 19% in 
1995 tot 21% in 1996. 
Het totaalbeeld van de invoer uit China in de Gemeenschap ziet er als volgt uit : 
1000 paar 
Schoenen onder 
contingent 
Schoenen buiten 
contingent 
Totaal 1993(x) 
137 679 
159 021 
296 700 1994(x) 
117 141 
184 265 
301 406 1995(x) 
71 611 
208 532 
280 143 1995(xx) 
77 073 
217 999 
295 072 1996(xx) 
104 690 
232 794 
337 484 
(x) EUR 12 - (xx) EUR 15 
De toename van de invoer geschiedt hoofdzakelijk op het niveau van de schoenen 
onder contingent (+ 26% vergeleken met + 6% voor schoenen buiten contingent). 
Meer specifiek wat betreft de tariefposten waarop de contingenten van toepassing zijn, 
vertoont de invoer van oorsprong uit China opnieuw een stijgende lijn zoals blijkt uit 
de volgende tabel : 
paar 
6402 99 
6403 51 en 59 
6403 91 en 99 
6404 11 
64Q4 19 10 1993(x) 
33 498 463 
3 030 801 
24 860 632 
23 849 323 
-34 789 708 1994(x) 
35 292 487 
2 602 553 
30 638 814 
22 662 404 
25 944 728 1995(x) 
24 270 835 
1 100 882 
14 857 004 
12 717 094 
18 664 920 1995(xx) 
27 083 126 
1 241 996 
15 652 049 
14 182 196 
18 914 149 1996(xx) 
49 133 985 
1 395 151 
18-594 437 
21410712 
14 155 867 
(x) EUR 12-(xx) EUR 15 
Tussen 1995 en 1996 vertoonde de invoer van schoenen onder contingent van GN-
code 6402 99 (rubber/kunststof) een sterke stijging van meer dan 80% terwijl de 
invoer van schoenen van GN-code 6404 11 (textiel) met meer dan 30% steeg. Alleen 
de invoer van pantoffels (met bovendeel van textiel GN 6404 1910) liet tussen 1995 en 
1996 een daling zien van 25%. 
Invoerprijzen 
Bij recente antidumpingonderzöeken werd vastgesteld dat de dumpingmarges voor 
schoeisel met bovendeel van textiel 133%) bedroeg en de dumpingmarge voor 
schoenen met bovendeel van leder/kunstof 47,6%. 
De vergelijking tussen de gemiddelde prijzen bij invoer van Chinese schoenen en die 
van de communautaire uitvoer geeft een idee van de enorme kloof tussen de Chinese 
prijzen en de prijzen van de communautaire producenten zoals blijkt uit onderstaande 
tabel : 
15 
16 
Product 
6402 99 
6403 51 
6403 59 
6403 91 
6403 99 
6404 11 
6404 19 10 China 
EU 
China 
EU 
China 
EU 
Chine 
EU 
China 
EU 
China 
EU 
China 
EU 1993(x) 
3,68 
5,98 
9,76 
21,19 
3,30 
16,64 
9,54 
18,71 
7,45 
14,12 
3,94 
8,80 
1,00 
4,12 1994(x) 
3,78 
6,44 
11,86 
21,68 
3,26 
16,43 
10,14 
19,72 
8,02 
14,51 
4,31 
9,32 
0,89 
4,12 1995(x) 
4,25 
6,24 
6,66 
21,04 
3,00 
18,11 
11,27 
20,25 
9,31 
14,62 
7,19 
10,73 
0,82 
4,00 1995(xx) 
4,22 
6,36 
6,74 
21,06 
3,17 
18,13 
11,17 
20,87 
9,25 
14,69 
7,17 
10,72 
0,83 
4,03 1996(xx) 
4,81 
6,70 
7,59 
21,59 
3,05 
21,84 
12,15 
21,20 
9,54 
15,03 
8,32 
12,40 
1,11 
4,21 
Ecu per paar 
(x) EUR 12-(xx) EUR 15 
Evenals in voorgaande jaren waren de gemiddelde prijzen per paar van de invoer 
afkomstig uit China over het algemeen de laagste van de prijzen van de voornaamste 
leveranciers van de Gemeenschap. Desalniettemin bleven de prijzen op vrijwel 
hetzelfde niveau als in 1995. Dit geldt eveneens voor de kloof tussen de prijzen per 
paar onder verschillende soorten schoenen. 
C. Conclusie 
De schoeiselindustrie blijft een uiterst gevoelige sector alleen al als gevolg van de 
omvang van de Chinese invoer, zijn aandeel op de communautaire markt, de 
belangrijke prijsonderbieding en het exportpotentieel van de Chinese producenten. In 
1995 vertoonde de invoer van schoenen onder contingent een terugloop maar dit bleek 
echter van korte duur. Deze invoer nam in 1996 namelijk met 26% toe. Deze 
ontwikkeling dient derhalve te worden beteugeld. 
16 
17 
Vaatwerk van porselein en vaatwerk van keramische stoffen 
GN 6911.10 en GN 6912.00 
Er is over het algemeen moeilijk te komen aan statistieken en gedetailleerde informatie over 
de twee posten onder contingent omdat de meeste producenten een ruim assortiment 
produceren waarbij de producten over het algemeen als "vaatwerk" worden opgegeven, d.w.z. 
een combinatie van GN 6911 + 6912 + 6913, en omdat de producenten over het algemeen 
zeer terughoudend zijn om wat zij als commercieel gevoelige informatie beschouwen aan hun 
federaties ter verstrekken. In de sector vaatwerk zijn er bovendien tal van zeer kleine 
producenten die geen lid zijn van een nationale federatie. 
Â. Situatie van de industrie van vaatwerk in de EU 
1. Structuur van de industrie 
De productie in de vaatwerksector vertegenwoordigt qua waarde over het algemeen ongeveer 
een tiende van de totale productie van de keramische stoffenindustrie in de Europese Unie, 
maar wat het aantal werknemers betreft, slechts ongeveer een kwart. Het is de meest 
arbeidsintensieve sector van de zes keramische subsectoren en is derhalve bijzonder gevoelig 
voor de gevolgen van laaggeprijsde invoer. 
De sector bestaat uit een aantal grote producenten zoals Villeroy & Boch in Duitsland en 
Royal Doulton en Wedgwood in het VK, de drie grootste producenten ter wereld, maar 
daarnaast ook uit een groot aantal kleine en middelgrote ondernemingen.'Deze producenten 
hebben een uitgebreid assortiment dat per producent zeer uiteenloopt en in hoge mate 
afhankelijk is van de smaak van het publiek en het beschikbaar inkomen. 
Aanvankelijk was de productie van keramische producten gevestigd bij de bron van 
grondstoffen en energie en daar waar goede transportfaciliteiten waren. Dit zijn niet langer de 
doorslaggevende factoren, maar de sector is nog steeds geografisch sterk geconcentreerd met 
bijvoorbeeld grote concentratie in Staffordshire in het VK, Limousin in Frankrijk, Noord-
Beieren in Duitsland en Maastricht in Nederland. 
2. Trends in productie en zichtbaar verbruik 
De cijfers in onderstaande tabel zijn ramingen voor EUR 12 en EUR 15. Ze hebben 
betrekking op alle keramische sectoren. 
17 
Eenheid : miljoen ecu 
Productie 
Uitvoer 
Buiten-EU 
Invoer 
Buiten-EU 
Zichtbaar 
verbruik 
EU-verkoop 
op de 
binnenlandse 
markt 
EU-
marktaandeel 
Markt-
aandeel in 
invoer 
Rechtstreekse 
werk­
gelegenheid 
Aantal 
bedrijven 1993 
EUR12 
21216.2 
3667.2 
1259.4 
18808.4 
17595.2 
93.55% 
6.45% 
292889 1994 
EUR12 
22187.4 
4217.4 
1342.1 
19312.1 
17981.5 
93.11% 
6.89% 
280586 1995; 
EUR12 
22581.3 
4475.4 
1360.5 
19466.4 
18105.9 
93.01% 
6.99% 
279270 EUR 15 
26081.4 
4234.2 
1323.1 
23170.3 
21847.3 
94.29% 
5.71% 
322386 
C2000 1996 
EUR 15 
25506.9 
4614.4 
1396.5 
22289.0 
20884.8 
93.7% 
6.26% 
n.v.t. 
De in- en uitvoercijfers voor EUR 12 en EUR 15 zijn afkomstig van COMjEXT. De gegevens 
met betrekking tot de productie en de werkgelegenheid zijn afkomstig van de DEB A-databank 
(Eurostat :;1995 en 1996 voor EUR 15 met gebruikmaking van NACE herz. 1, 26.2 + 26.3 + 
26.4.). 
Ter vergelijking volgen hieronder gegevens over tafelgerei 
GN 6911 + 6912 + 6913 Eenheid : miljoen ecu 
Productie 
Export 
Buiten-EU 
Invoer 
Buiten-EU 
Zichtbaar 
verbruik 
EU-verkoop 
op de 
binnenlandse 
markt 1993 
EUR 12 
3400** 
901.4 
544.7* 
659.0 
370.0* 
3157.6 
2498.6 1994 
EUR 12 
3000** 
1002.6 
653.9* 
677.0 
399.3* 
2674.4 
1997.8 1995 
EUR 12 
2800* 
1043.4 
705.6* 
651.7 
377.6* 
2408.3 
1755.6 EUR 15 
2850** 
959.9 
650.8* 
678.9 
395.0* 
2569.0 
n.v.t. 1996 
EUR 15 
2800** 
1014.8 
710.5* 
736.7 
448.8* 
2521.9 
n.v.t. 
18 
19 
EU-
marktaandeel 
Markt-
aandeel 
invoer 
Rechtstreekse 
wcrk-
gelegenheid 
Aantal 
bedrijven 79.1% 
20.9% 
90 000 
170(6911) 74.7% 
25.3% 
81000 72.9 n.v.t. 
27.1% n.v.t. 
80 000 n.v.t. n.v.t. 
n.v.t. 
75000** 
1yi*** 
Bron : invoer/uilvoer van COMEXT 
productie en werkgelegenheid van Cérame-Unie 
* GN 6911.10+ 6912.00 
* * raming van Cérame- Unie 
* * * aantal producenten van vaatwerk dal is aangeloten bij Cérame- Unie 
Zoals uit bovenstaande cijfers blijkt is er slechts een geringe invoerpenetratie van alle 
keramische producten tezamen, waarbij men wel moet beseffen dat Europa traditioneel gezien 
een belangrijke exporteur van keramische producten is en uitvoer een integrerend en 
onmisbaar onderdeel uitmaakt van de orderboeken van tal van Europese bedrijven. 
Verder dient te worden opgemerkt dat het Chinese aandeel in de invoer van alle keramische 
producten gestaag is gestegen en in 1996 17,2% (wat de waarde betreft) bedroeg. De 
keramische industrie in de EU vindt dit een alarmerend signaal omdat China momenteel 
weliswaar kleine hoeveelheden tegels naar de EU uitvoert maar de afgelopen jaren enorm 
geïnvesteerd heeft in kapitaalgoederen zodat het land nu vóór Spanje en Brazilië de op één na 
grootste producent (na Italië) ter wereld is geworden. Verwacht wordt .dat de invoer van 
Chinese tegels in de EU de komende paar jaar aanzienlijk zal toenemen. 
3. Werkgelegenheidstrends 
Het aantal werknemers in de keramische industrie is de afgelopen jaren gestaag gedaald, zoals 
uit onderstaande tabel blijkt. 
'000 
1993 -
1994-
1995 • 
1996 •EUR 12 
•EUR 12 
-EUR 15 
-EUR 15 Totaal 
keramische 
industrie* 
293 
281 
322 • 
n.v.t. Sector 
tafelgerei 
90 
81 
80 
75 Tafelgerei als 
% van het 
totaal 
30.7 
28.8 
24.8 
n.v.t. 
* met inbegrip van grove keramische werken - vuurvaste producten, 
bakstenen en baktegels. De cijfers voor 1996 zijn ramingen van 
Cérame-Unie. 
19 
20 
De cijfers voor de totale werkgelegenheid in de industrie zijn afkomstig van 
DEBA/EUROSTAT-databank; de cijfers voor de sector tafelgerei zijn Cérame-Unie 
ramingen.. 
Het valt moeilijk te bepalen in hoeverre de terugloop van de werkgelegenheid in deze sector 
een rechtstreeks resultaat is van de toegenomen invoer van laaggeprijsd Chinees tafelgerei, 
maar er zijn een aantal voorbeelden van sluitingen of verplaatsingen waar het bestaan van 
goedkope invoer een belangrijke rol heeft gespeeld bij het besluitvormingsproces. 
N.B. Het totaal aantal personeelsleden dat werkzaam is in de keramische industrie als 
geheel daalde tussen 1992 en 1995 naar schatting met 12,7%; het aantal 
personeelsleden in de sector tafelgerei daalde in diezelfde periode met naar 
schatting 28,6%. 
B. Gevoeligheid voor de Chinese invoer 
1 Trends in in- en uitvoer 
Zoals reeds uiteengezet is de uitvoer van groot belang voor EU-producenten van vaatwerk; 
veel van hen exporteren over het algemeen zo'n 30%) van hun productie hoewel over het 
algemeen meer wordt ingevoerd dan uitgevoerd. Onderstaande tabellen tonen de invoertrend 
in de EU en de voornaamste exportmarkten in 1996. 
Ontwikkeling van de invoer : EUR 15 Bron : COMEXT 
GN 6911.10 
China 
Polen 
Tsjech. Rep. 
Roemenie 
Hong Kong 
Filippijnen 
Bulgarije 
Thailand 
Indonesia 
andere 
Totaall 1995 
Ton 
31965.9 
17054.7 
12823.6 
7842.9 
4642.0 
3995.0 
3757.6 
2687.0 
3253.5 
20502.2 
108524.4 % totale invoer 
29.46 
15.72 
11.82 
7.23 
4.28 
3.68 
3.46 
2.48 
3.00 
18.89 
100.00 1996 ' 
Ton 
34742.3 
21026.6 
14330.7 
8537.2 
4885.2 
4974.7 
3744.0 
3482.2 
2554.4 
22038.0 
120315.3 % totale invoer 
28.88 
17.48 
11.91 
7.10 
4.06 
4.13 
3.11 
2.89 
2.12 
18.32 
100.00 
20 
21 
GN 6912.00 
China 
Polen 
Tsjech. Rep. 
Romenie 
Hong Kong 
Filippijnen 
Bulgarije 
Thailand 
Indonesia 
Andere 
Totaall 1995 : 
Tons, 
26371.7 
10251.3 
995.7 
6415.4 
913.0 
1210.9 
707.8 
14476.0 
5162.8 
36096.6 
102601.2 ~;%;totaleiinvoer 
25.70 
9.99 
0.97 
6.25 
0.89 
1.18 
0.69 
14.11 
5.03 
35.18 
100.00 1996 
Ton 
28454.6 
9716.3 
1366.6 
7063.4 
706.8 
2016.8 
488.4 
9695.0 
4657.0 
43892.0 
108056.9 % totale invoer 
26.33 
8.99 
1.26 
6.54 
0.65 
1.87 
0.45 
8.97 
4.31 
40.62 
100.00 
Uitvoer in 1996: EUR 15 bron : COMEXT 
• 
VS 
Tsjech. Rep. 
Zwitzerland 
Japan 
Israel 
Australia < 
Canada 
China 
Totaal Buiten-EU GN691J.10* 
Ton, 
10136.6 
6255.9 
3607.4 
3725.8 
2671.2 
1630.6 
1569.0 
11.0 
43137.2 ',. %,totale 
uitvoer 
23.5 
14.5 
8.4 
8.6 
6.2 
3.8 
3.6 
0.02 
100.0 GN 6912.00 
Ton ". 
63334.1 
790.6 
'3161.7 
3733.6 
4326.0 
6114.8 
3752.9 
34.7 
107203.7 , % totale uitvoer 
59.1 
0.7 
2.9 
3.5 
4,0 
5.7 
3.5 
0.03 
100.0 
De invoer uit China blijft groeien en vormt de belangrijkste bron van invoer in de EU van 
porselein en aardewerk, terwijl de EU-uitvoer naar China veelal nihil blijft. De Chinesen 
importeren niet, waarschijnlijk omdat zij voldoende zelf produceren maar ook omdat zij niet 
over de financiële middelen beschikken. 
Zij kunnen echter wel uitvoeren omdat de prijzen van hun export niet zouden 
overeenstemmen met de productiekosten maar zijn afgestemd op de behoefte aan buitenlandse 
valuta. Chinese exporteurs blijven vaatwerk op de Europese markten verkopen tegen zeer lage 
prijzen hetgeen schadelijk is voor de Europese markten. 
De drie voornaamste landen in de EU die vaatwerk produceren zijn Frankrijk, Duitsland en 
het Verenigd Koninkrijk waar producenten van oordeel zijn dat goedkope Chinese invoer de 
afgelopen jaren grote schade heeft aangericht. In de volgende tabel zijn de ontwikkelingen te 
zien van het Franse, Duitse en Britse verbruik van porselein voor de afgelopen driejaar. 
21 
22 
(NB veranderingen in de cijfers voor de binnenlandse handel zijn gecontroleerd : terwijl 1996 
eeii zeer teleurstellend jaar was voor de Duitse markt, was de vraag in het VK de hoogste 
sedert het eind van de tweede wereldoorlog.) 
GN 6911 Bron: Invoer - COMEXT; Binnenlandse verkoop - Cérame-Unie 
NB: Invoer is invoer uit derde landen + invoer uit andere lidstaten. 
FRANKRIJK '000 ECU 
Binnenlandse verkoop 
Invoer 
Waarvan uit China 
China als % totale invoer 
Zichtbaar verbruik 
China as % zichtbaar 
verbruik 1994 
111555 
85442 
11473 
13.4 
196997 
5.8 1995 
102261 
82230 
6906 
8.4 
184491 
3.7 1996 
98276 
81285 
5030 
6.2 
179561 
2.8 
DUITSLAND '000 ECU 
Binnenlandse verkoop 
Invoer 
Waarvan uit China 
China als % totale invoer 
Zichtbaar verbruik 
China als % zichtbaar 
verbruik 1994 
579813 
111979 
6358 
5.7 
691792 
0.9 1995* 
670744* 
394616* 
119284 
62938* 
7976 
15.9* 
6.7 
1065360* 
nvt 
5.9* 
n.v.t. 1996* 
614355* 
400254* 
132371 
70839* 
8559 
17.7* 
6.5 
1014609* 
nvt 
7.0* 
n.v.t. 
* 6911+6912 + 6913 
VERENIGD KONINKRIJK '000 ECU 
Binnenlandse verkoop 
Invoer 
Waarvan uit China 
China als % totale invoer 
Zichtbaar verbruik 
China als % zichtbaar 
verbruik 1994 
168197 
46387 
2943 
6.3 
214584 
1.4 1995 
174592 
44677 
3728 
8.3 
219269 
1.7 1996 
285441 
47326 
4590 
9.7 
332767 
1.4 
22 
23 
GN 6912 Bron: Invoer -COMEXT; Binnenlandse verkoop - Cérame-Unie 
FRANKRIJK '000 ECU 
Binnenlandse verkoop 
Invoer 
Waarvan uit China 
China als % totale invoer 
Zichtbaar verbruik 
China als % zichtbaar 
verbruik 1994 
21284 
94200 
4685 
5.0 
115484 
4.1 1995 
20912 
98082 
2750 
2.8 
118994 
2.3 1996 
19306 
85749 
2768 
3.2 
105055 
2.6 
DUITSLAND '000 ECU 
< 
Binnenlandse verkoop 
Invoer 
Waarvan uit China 
China als % totale invoer 
Zichtbaar verbruik 
China als % zichtbaar 
verbruik 1994 
n.v.t. 
92909 
16067 
17.3 
n.v.t. 
n.v.t. 1995* 
670444* 
394616* 
96486 
62938* 
11967 
15.9* 
12.4 
1065360* 
n.v.t. 
5.9* 
n.v.t. 1996* 
614355* 
400254* 
101321 
70839* 
13968 
17.7* 
13.8 
1014609* 
n.v'.t. 
7.0* 
n.v.t. 
* 6911+6912 + 6913 
VERENIGD KONINKRIJK '000 ECU 
Binnenlandse verkoop 
Invoer 
Waarvan uit China 
China als % totale invoer 
Zichtbaar verbruik 
China als % zichtbaar 
verbruik 1994 
n.v.t. 
70750 
2705 
3.8 
n.v.t 
n.v.t. 1995 
n.v.t. 
67284 
4043 
6.0 
n.v.t. 
n.v.t. 1996 
402030 
80734 
7086 
8.8 
482764 
1.5 
23 
24 
De hierboven vermelde totale invoer omvat niet alleen invoer uit derde landen maar tevens 
invoer uit alle andere lidstaten waarbij erop moet worden gewezen dat de onderlinge handel 
in de EU in vaatwerk van keramische stoffen vrij belangrijk is. 
Ondanks het feit dat de sector tafelgerei in het VK in 1996 een goed jaar kende ondervinden 
de EU-producenten van vaatwerk over het algemeen nog de gevolgen van de recessie in de 
sector en ligt het verbruik nog steeds laag. Zij zijn tevens van oordeel dat de dreiging van de 
laaggeprijsde Chinese invoer van producten van keramische stoffen ondanks het bestaan van 
de contingenten een bedreiging blijft voor hun bedrijfstak. 
De cijfers voor de invoer zijn afkomstig van COMEXT, zodat het opgegeven cijfers betreft. 
De daadwerkelijke omvang van de Chinese aanwezigheid op Europese markten is echter niet 
bekend omdat het vermoeden bestaat dat invoer ook via andere landen, zoals Hong Kong en 
meer recentelijk Vietnam de EU binnenkomt. Zo is er bijvoorbeeld geen plaatselijke productie 
van vaatwerk van keramische stoffen in Hong Kong terwijl dit land in 1996 onderstaande 
hoeveelheden naai' de EU (EUR 15) uitvoerde : 
Ton Waarde 
(miljoen ECU) ECU/kg 
GN 6911.10 
GN 6912.00 4893.3 
706.8 5.8 1.19 
0.9 1.26 
Bron: COMEXT 
2. Prijzen 
De gemiddelde prijs van de Chinese invoer ligt over het algemeen aanzienlijk onder de 
Europese prijzen zowel voor porselein als voor aardewerk.Hieronder volgt een vergelijking 
van de gemiddelde prijzen van ingevoerde Chinese goederen met de gemiddelde prijs van 
soortgelijke producten die inde EU zijn vervaardigd. 
ECU/kg Bron: leden van Cérame-Unie 
GN6911 
GN 6912 Chinees 
Europees 
Chinees 
Europees 1992 
1.06 
5.55 
1.04 
2.38 1993 
1.11 
4.15 
1.08 
2.21 1994 
1.04 
5.34 
1.19 
2.34 1995 
1.10 
3.39 
1.10 
2.06 1996 
1.57* 
5.99* 
n.v.t. 
n.v.t. 
Alleen Duitsland : n.v.t. voor rest van EU. 
Voor de twee specifieke producten waarvoor een contingent geldt werden de Chinese prijzen 
vergeleken met de gemiddelde prijzen voor onderlinge handel binnen de EU in 1996 : 
24 
25 
ECU/kg Bron: COMEXT 
Chinees Intra-EU 
GN 6911.10 1.15 5.50 
GN 6912.00 1 1.21 2.27 
Zoals uit bovenstaande cijfers blijkt zijn de prijzen redelijk stabiel gebleven terwijl de 
Chinese invoer dankzij het bestaan van contingenten binnen de perken kon worden gehouden. 
De Europese prijzen zijn echter steeds meer onder druk komen te staan, niet alleen als gevolg 
van de laaggeprijsde invoer, met name uit Zuid-Oost-Azië en Midden- en Oost-Europa, maar 
tevens omdat er nog steeds sprake is van een bepaalde productie-overcapaciteit in de Europese 
Unie. 
3. Namaak 
Een bijkomend probleem waarmee Europese fabrikanten van vaatwerk te kampen hebben bij 
de Chinese invoer is dat het vaak om namaak gaat. Het is bekend dat Chinese producenten 
vertegenwoordigers naar Europa sturen om de Europese ontwerpen te kopiëren, die 
vervolgens in China vervaardigd worden en in Europa worden verkocht tegen veel lagere 
prijzen dan de Europese producten. Er zijn voorbeelden in het verleden van Chinese producten 
die op de Europese markten worden verkocht en vrijwel exacte replica zijn van EU-producten, 
met inbegrip van het product dat in Duitsland wordt vervaardigd en waarvan de prijs 41 maal 
hoger ligt dan de verkoopprijs van het in China vervaardigde product. 
4. Opinie van de communautaire bedrijfstak 
De Europese sector van vaatwerk van keramische stoffen wordt op Europees niveau 
vertegenwoordigd door de Fédération Européenne des Industries de Porcelaine et de Faïence 
de Table et d'Ornementation (FEPF), die op haar beurt weer lid is van de algemene Europese 
federatie van producten van keramische stoffen Cérame-Unie. Cérame-Unie 
vertegenwoordigt zo'n 75% van alle producenten van vaatwerk in de Europese Unie en blijft 
bij haar standpunt dat de contingenten moeten worden gehandhaafd. 
5. Opinie van de importeurs 
De Unie van Europese groothandelverenigingen voor glas- en vaatwerk is anderzijds van 
oordeel dat handhaving van kwantitatieve beperkingen op vaatwerk schade zou berokkenen 
aan de Europese bedrijfstak en dat de invoer derhalve volledig geliberaliseerd zou moeten 
worden. 
25 
26 
C. Conclusie 
Uit het bovenstaande volgt dat de vaatwerksector zeer gevoelig blijft als gevolg van de grote 
omvang van de Chinese invoer, de aanzienlijke potentiële ontwrichting van de markt en de 
belangrij ke prij sonderbieding. 
26 
27 
Speelgoed 
GN 9503 41, 9503 49 en 9503 90 
A. Situatie van de communautaire speelgocdindustric 
Structuur van de industrie 
De structurele kenmerken die in het eerste verslag werden beschreven hebben 
belangrijke wijzigingen ondergaan. Recente gegevens uit betrouwbare bronnen 
(Eurostat's Comext en Deba-databank en de bedrijfstak zelf) werden onderzocht zodat 
een helder beeld kan worden gevormd van de sector. De communautaire 
speelgoedindustrie blijkt over het algemeen aanzienlijk gezonder en capabel om de 
concurrentie op de buitenlandse markten aan te kunnen en lijkt minder gevoelig voor 
laaggeprijsde invoer dan in voorgaande jaren. 
2. Communautiare productie 
Het communautaire verbruik in 1996 was vrijwel stabiel (-0.32% ten opzichte van 
19951), evenals de productie (-0.49%'). De uitvoer van Europees speelgoed buiten de 
Gemeenschap vertoonde een recordgroei van 16,8%2 terwijl de invoer over hetzelfde 
jaar 1996 met 3% is gestegen. 
Het algehele beeld van producten van de GN-codes 9501 tot 9505 .(NACE 36.5 voor 
productie en verbruik) is als volgt : 
1 Bron : Eurostat Deba databank, met in gebruikmaking van NACE Herz. 1 Code 36.50, d.w.z. CN 9501 tot 
9504 
2 Bron : Eurostat Comext databank, GN 9501 tot 9505 
27 
28 
ECU'000 1995 1996 
Productie (excl.BTW) 5.307.500 5.281.500 
Uitvoer 1.153.021 1.346.989.24 
Invoer : 4.413.423.35 4.548.081.51 
waarvan invoer uit China : 2.199.355.40 2.419.509.24 
Zichtbaar verbruik 8.221.800 8.195.300 
Marktaandeel van de invoer 53.7% 55.5% 
(raming.)^ 
Marktaandeel van invoer uit China 26.8 % 29.5 % 
(raming) 
Uit deze cijfers komt duidelijk naar voren dat de communautaire speelgoedindustrie zich 
recentelijk heeft kunnen aanpassen aan de nieuwe voorwaarden op de wereldmarkt en zich 
daar agressiever opstelt. De gezonde situatie waarin deze bedrijfstak nu verkeert, die 
bevestigd werd door de exportcijfers van het vorige jaar is het resultaat van de 
herstructureringsinspanningen die vrucht konden afwerpen dankzij de tijdelijke bescherming 
in de vorm van de contingenten. 
3. Werkgelegenheid 
De rechtstreekse werkgelegenheid daalde in 1996 met 4.3%4. Dit verlies werd echter 
gecompenseerd door een aanzienlijke uitbreiding van de onrechtstreekse 
werkgelegenheid, hoofdzakelijk distributie (in- uitvoer, groot- en kleinhandel). Volgens 
de vertegenwoordigers van de bedrijfstak zijn er in de Europese Unie 2.000 bedrijven 
werkzaam in de sector speelgoed en spelen; De speelgoedindustrie biedt in de Europese 
Unie werk aan meer dan 100.000 mensen waarvan 55.000 in onrechtstreekse 
werkgelegenheid. 
Personeelsbestand 1995 1996 
Rechtstreekse 51.553 49.321 
werkgelegenheid 
3 Omdat de cijfers met betrekking tot het zichtbaar gebruik geen rekening houden met GN 9505 zal het 
marktaandeel van de invoer waarschijnlijk lager liggen. 
4 Bron : Eurostat Deba databank, met gebruikmaking van NACE Herz. 1 Code 36.50, d.w.z. CN 9501 tot 9504. 
28 
29 
B. Gevoeligheid voor Chinese invoer 
1. Invoertrends 
De totale invoer van speelgoed van buiten de EU daalde met 3,9% met uitzondering van 
de invoer uit China die met 10% steeg. Speelgoed waarop geen contingenten van 
toepassing was en afkomstig uit China dat 74,4% van de totale invoer uit dat land 
vertegenwoordigt, steeg met 8,3%, terwijl de invoer van het gecontingenteerde 
speelgoed bijna met het dubbele percentage was gestegen (15,2%). 
ECU '000 
Gecontingenteerd 
speelgoed in 1994 
-9503 41 , 
- 9503 49 
- 9503 90 
Niet-gecontingenteerd 
speelgoed 
Totale invoer uit China 
Totale invoer ait andere 
landen 1995 
537.750.03 
179.798.42 
46.391.40 
311.560.21 
1.661.605.37 
2.199.355.40 
2.214.067.95 1996 
619.641.39 
207.387.39 
65.609.46 
346.644.54 
1.799.867.85 
2.419.509.24 
2.128.572.27 1996/1995 
(%) 
+ 15.2 
+ 15.3 
+41.4 
+ 11.3 
+8.3 
+ 10.0 
-3.9 
2. Prijzen bij invoer 
De prijzen bij invoer van speelgoed onder contingent afkomstig van China zijn sedert 
1993 licht gestegen (+5,60%) zoals blijkt uit onderstaande tabel. Tegelijkertijd is het 
verschil tussen de prijzen bij invoer van hetzelfde product en de EU-prijzen bij uitvoer 
aanzienlijk gedaald, als gevolg van een verbeterde productiviteit van de 
communautaire bedrijfstak. 
Prijzen in ECU/ton 
speelgoed onder 
contingent 
verschil t.o.v. EU-
prijs bij uitvoer 1993 
5537 
2023 1994 
5602 
1614 1995 
5379 
1434 1996 
5847 
1524 Ontwikkeling 
93-96 
+5.60% 
-28.66% 
Bron: EUROSTAT 
29 
30 
3. Huidige herstructurering 
Dankzij dé tijdelijke bescherming in de vorm van contingenten kan de EG-
speelgoedindustrie haar productiestructuur geleidelijk aanpassen om te kunnen 
voldoen aan de vraag op een snel veranderende markt. De inspanningen van de laatste 
jaren lijken vrucht te hebben afgeworpen wat betreft de herstructurering van de 
productie en de verbetering van de kwaliteit van de producten. De meeste fabrikanten 
in Europa zijn nu ook importeur geworden voor een aantal artikelen hetgeen wel eens 
noodzakelijk zou kunnen zijn om hun marktaandeel zowel in de EU als op de 
exportmarkten in handen te kunnen houden. 
C. Opvatting van de communautaire industrie 
Toys Manufacturers of Europe en de Fédération Européenne des industries du Jouet die 
onlangs fuseerden en een nieuwe overkoepelende organisatie vormden, Toy Industries 
of Europe (TIE) vertegenwoordigen meer dan 90% van de industrie in de EU. 
De TIE toonde zich bij de herziening van de contingenten voor onderdelen van 
speelgoed vorig jaar weliswaar tevreden over de opheffing hiervan maar sprak zich 
onomwonden uit voor een onmiddellijke en volledige afschaffing van alle contingenten 
voor speelgoed. Volgens TIE zouden deze contingenten een aanvullende administratieve 
belasting vormen die met name kleine ondernemingen treft terwijl het beoogde doel, 
beperking van de invoer van Chinees speelgoed in de EU, hiermee niet wordt bereikt. 
D. Conclusie 
Het marktaandeel van Chinees speelgoed in de EG blijft hoog en zal waarschijnlijk nog 
groter worden. De situatie van de EG-bedrijfstak is echter aanzienlijk verbeterd sedert 
de invoering van de contingenten in 1994. Dankzij de contingenten kan de EG-industrie 
de nodige hersructurering geleidelijk en met succes uitvoeren en haar productie het 
afgelopen jaar herorganiseren. Veel ingevoerde producten worden niet langer in de EG 
vervaardigd. Tegelijkertijd voert de EG-industrie steeds meer uit en concurreert zij met 
succes op buitenlandse markten zoals uit bovenstaande cijfers blijkt. Gezien deze 
recente wijzigingen in de speelgoedsector en in het licht van de positie van de EG-
speelgoedindustrie, die nu voldoende stevig lijkt te zijn, is de Commissie van oordeel 
dat voortzetting van een kwantitatieve beperking niet nodig lijkt. 
30 
31 
III. Conclusies 
Uit de bijeengebrachte informatie heeft de Commissie de volgende conclusie 
getrokken : 
1. De sectoren die worden bestreken door de kwantitatieve beperkingen hebben zich over 
het algemeen inspanningen getroost die vruchten hebben afgeworpen wat betreft de 
herstructurering van de productie en de verbetering van de kwaliteit van de producten 
waarop een contingent van toepassing is. Hoewel Europese producenten hun 
inspanningen in de sectoren schoeisel en tafelgerei blijven voortzetten, blijven deze 
sectoren echter bijzonder gevoelig. 
- De situatie blijft over het geheel genomen onzeker : al deze industrieën worden in 
verschillende mate getroffend door stagnerende productie, afnemende verkoop en 
uitvoer, sluitingen en verlies aan arbeidsplaatsen. 
- De meeste zijn arbeidsintensieve, gefragmenteerde industrieën die bijzonder 
kwetsbaar zijn voor mededinging uit lage-loonlanden waardoor zij een omvangrijk 
communautair marktaandeel hebben verloren. 
- De meeste zijn bezig met herstructurering die er veelbelovend uitziet maar kostbaar 
en moeilijk uitvoerbaar is - een nieuwe golf van laaggeprijsde invoeren zou hen tot 
mislukking doemen 
- Een aantal, zoals de speelgoedindustrie, heeft onlangs een deel van zijn productie 
verplaatst, overweegde dit of heeft werk uitbesteed aan lage-loonlanden om de kosten 
te beperken en op deze wijze de concurrentie met deze landen hét hoofd te kunnen 
bieden. In dit geval is duidelijk gebleken dat de contingenten tijdelijk verlichting 
bdden aan de speelgoedindustrie die nu in een voldoende sterke positie schijnt te 
verkeren op de wereldmarkt voor speelgoed. 
De Chinese concurrentie in deze sectoren blijft over het algemeen een reële bedreiging 
vormen : 
- China beschikt over een enorme - en groeiende - productie- en exportcapaciteit in de 
sectoren die bestreken worden door kwantitatieve beperkingen en zijn exporteurs 
zouden, zonder contingenten, spoedig enorme hoeveelheden op de communautaire 
markt kumien loslaten. 
- De invoer uit China had reeds een aanzienlijk marktaandeel verworven of was 
hiermee bezig, toen kwantitatieve beperkingen op communautair niveau werden 
ingevoerd. 
- De prijzen van ingevoerde Chinese producten blijven aanzienlijk lager dan die van de 
vergelijkbare communautaire producten. Ze liggen eveneens onder die van de andere 
communautaire leveranciers-
si 
32 
- Verder wordt de mededinging in het geval van een aantal producten nog verstoord 
door herhaalde gevallen van namaak. 
- Een aanvullende overweging is de bijzondere aard van de Chinese economie. China 
heeft de afgelopen paar jaar getracht zijn handelsregeling te liberaliseren en zijn 
economie open te stellen voor de wereld. Hoewel deze maatregelen een belangrijke 
stap voorwaarts betekenen hebben de Chinese autoriteiten nog steeds een grote 
invloed op het reilen en zeilen van de Chinese industrie; bijv. kunstmatig lage 
prijzen die de reële economische kosten van het betrokken product niet tot 
uitdrukking brengen en exportstrategieën die niet geleid worden door strict 
commerciële overwegingen. Aan de invoerzijde handhaaft China hoge tarieven op 
tal van consumentenproducten, waarbij de prohibitieve beperkingen het gevolg zijn 
van niet-tarifaire obstakels zoals contingenten, vergunningen, beperkingen met 
betrekking tot buitenlandse valuta en technische obstakels. Producten kunnen alleen 
worden ingevoerd door buitenlandse handelscoöperatie die hiervoor toestemming 
hebben gekregen en hoofdzakelijk gecontroleerd worden door de centrale overheid. 
Een onmiddellijke opheffing van de kwantitatieve beperkingen zou dan ook zeer 
waarschijnlijk leiden tot hernieuwde stroom van invoer uit China en een verdere 
gevaarlijke verzwakking van de marktpositie van de betrokken communautaire 
industrie, met uitzondering van de speelgoedsector waar dit minder voor de hand ligt. 
Het is overigens zeer waarschijnlijk dat China in de komende paar jaar het volwaardig 
WTO-lidmaatschap zal verwerven. In het kader van dat lidmaatschap zullen de EG-
contingenten geleidelijk worden afgeschaft. De EG-bedrijfstak zal dan te maken 
krijgen met een situatie waarin geen beperkingen meer zullen gelcjen voor invoer uit 
China. De Commissie hecht daarom belang aan een geleidelijke liberalisering van de 
contingenten zodat een plotselinge verstoring van de EG-markt kan worden vermeden. 
Een bescheiden verhoging van het peil van de contingenten zou derhalve een eerste 
stap zijn om de bedrijfstak in staat te stellen zich geleidelijk aan te passen aan de 
wereldmarkt. 
5. Dit betekent niet dat niet naar een passende oplossing zal worden gezocht voor 
specifieke kwesties in verband met de invoer uit China. In het kader van de WTO 
kunnen specifieke invoerproblemen met betrekking tot prijzen of hoeveelheden 
doeltreffend worden aangepakt met behulp van specifieke handelspolitieke 
instrumenten. Het Chinese lidmaatschap van de WTO zal waarschijnlijk ook eerder 
leiden tot een oplossing voor het probleem van namaak. 
In het licht van het bovenstaande is de Commissie van oordeel dat de redenen die de Raad 
ertoe hebben geleid de in dit verslag beschreven kwantitatieve beperkingen in te voeren, met 
uitzondering van al het speelgoed, nog steeds gerechtvaardigd zijn. 
32 
33 
HOOFDSTUK 3 
TENUITVOERLEGGING VAN DE TOEZICHTMAATREGELEN EN HET AL DAN 
NIET HANDHAVEN VAN DERGELIJKE MAATREGELEN 
I. Doel van de toezichtmaatrc^clen 
De Raad heeft deze maatregelen ingevoerd om nauwlettender te kunnen toezien op de 
ontwikkeling van de invoer van een reeks producten, die zorgen baarden maar voor de 
bedrijfstak van de Gemeenschap geen onmiddellijk gevaar vormden. 
II. Tenuitvoerlegging 
De tenuitvoerlegging van de maatregelen voor voorafgaand toezicht geschiedt door middel 
van een stelsel van automatische vergunningen die voor elke gevraagde hoeveelheid 
kosteloos worden afgegeven binnen vijf werkdagen na een daartoe strekkende aanvraag 
door ongeacht welke importeur van de Gemeenschap. 
De formaliteiten die de importeurs en de lidstaten moeten vervullen bij de invoer van de 
producten onder toezicht konden zoveel mogelijk worden beperkt door de invoering bij 
Verordening (EG) nr. 519/94, gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 139/96, van een 
document voor eenvormigheid en vereenvoudigd communautair toezicht. 
In april 1996 besloot de Raad bij Verordening (EG) nr. 752/96 na de conclusies in het 
eerste verslag van de Commissie : 
• een' reeks producten waarvan de invoer in 1994 verwaarloosbaar was of lager dan in 
1993, te verwijderen van de lijst van producten waarop communautair toezicht 
verplicht is; 
• bepaalde producten waarvoor contingenten waren afgeschaft (handschoenen en 
gecombineerde autoradio's) toe te voegen aan de lijst van producten waarvoor 
communautair toezicht van toepassing is. 
In mei 1997 besloot de Raad bij Verordening (EG) nr. 847/97 na de conclusies in het 
tweede verslag van de Commissie : 
- een reeks producten waarvan de invoer in 1995 verwaarloosbaar was of lager dan in 
1994, te verwijderen van de lijst van producten waarop communautair toezicht 
verplicht is; 
- bepaalde producten waarvoor contingenten waren afgeschaft (speelgoedonderdelen 
en toebehoren en glaswerk per 1 januari 1998) toe te voegen aan de lijst van 
producten waarvoor communautair toezicht van toepassing is. 
33 
34 
III. Ontwikkeling van de invoer van de aan toezicht onderworpen producten 
De volgende tabel geeft voor 1996 de invoer aan, in duizend ecu, van de producten die 
onder toezicht staan, met uitzondering van bepaalde hi-tech schoenen, en biedt tevens de 
vergelijking met de cijfers van 1995. 
GN-codc 
2827 10 00 
2905 49 90 
2918 14 00 
2941 30 00 
294140 00 
3204 13 00 
3204 15 00 
3604 
3905 30 00 
4203 29 91 
4203 29 99 
6402 19 
6403 19 
6913 10 
8712 00 -
9503 30 • 
9503 60 
9504 40 
9603 29 
9603 30 
9603 40 
9603 90 Omschrijving 
Ammoniumchloride 
Andere meerwaardige 
alcoholen 
Citroenzuur 
Tetracycline en derivaten 
daarvan 
Chloramphenicol 
Basische kleurstoffen 
Kuipkleurstoffen 
Pyrotechnische artikelen 
Polyvinyl alcoholen 
Handschoenen 
Handschoenen 
Schoeisel' 
Schoeisell 
Versieringsvoorwerpen van 
porselein 
Fietsen 
Constructiespeelgoed 
Puzzels 
Speelkaarten 
Bezems en borstels 
Bezems en borstels 
Bezems en borstels 
Bezems en borstels 1995 
1307 
3463 
21313 
48402 
7786 
7773 
9927 
67210 
19711 
5513 
4041 
5562722 
4196854 
75303 < 
2001 
50884 
6163 
2592 
20235 
7037 
17895 
15857 1996 
1112 
5801 
13179 
55431 
6479 
5121 
8888 
89280 
16721 
7581 
5582 
9411352 
5768424 
65326 
i 
2404 
42353 
8545 
1989 
23408 
8989 
19037 
13620 Invoer 
China/buiten 
-EG (1996) 
81,00% 
17,28% 
40,56% 
64,41% 
85,70% 
21,29% 
14,98% 
77,31% 
16,96% 
26,17% 
13,52% 
44,44% 
25,34% 
69,95% 
0.53% 
15,98% 
40,30% 
17,66% 
47,22% 
30,08% 
65,23% 
24,76% 
Bron : EUROSTAT 
Met betrekking tot de invoer van hi-tech sportschoenen waar de statistieken van Eurostat 
geen mogelijkheid bieden onderscheid te maken tussen al dan niet aan toezicht 
onderworpen schoenen beschikt de Commissie slechts over het hierna volgend aantal van 
de in 1996 afgegeven documenten van toezicht : 
per paar 
34 
35 
ex 6402 99 I 6 344 717paar 
ex 6403 91 et-99 17 561 189 paar 
ex.6404 11 15 975 984 paar 
totaal 39 881 890 paar 
IV. Het al dan niet handhaven van de toezichtmaatregelen 
Uit bovengenoemde cijfers blijkt dat het aandeel van de invoer uit China voor de meeste 
van deze producten nog zeer hoog ligt. De Commissie acht het voor deze producten 
noodzakelijk een voorafgaand toezicht te handhaven. 
35 
36 
HOOFDSTUK 4 
CONCLUSIES EN VOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE 
De Commissie is dientengevolge van oordeel dat het stelsel van kwantitatieve beperkingen en 
toezichtmaatregelen van Verordening (EG) nr. 519/94 moet worden gehandhaafd, doch met 
de volgende aanpassingen. 
1. Kwantitatieve beperkingen 
-•Intrekking van de contingenten op speelgoed (GN 9503 41, 9503 49 en 9503 90). 
- Verhoging van het contingent voor tafelgerei met 5%. 
De Commissie is van oordeel dat moet worden gestreefd naai* een evenwicht tussen een 
adequate bescherming van de betrokken industrieën en handhaving van een aanvaardbaar 
handelsverkeer met China, waarbij rekening wordt gehouden met alle belangen en de 
ontwikkeling van de voorwaarden op de wereldmarkt niet mag worden vergeten. 
Een bescheiden verhoging van het contingent voor tafelgerei van 5% zou derhalve 
passend zijn en in overeenstemming met bovengenoemd streven, zonder dat de 
voorwaarden op de communautaire markt hierdoor zouden worden verstoord. 
De voorgestelde verhoging zou de volgende resultaten opleveren : 
Producten 
i 
i 
Porselein 
Producten van 
keramische stoffen GN-code 
6911 10 
6912 00 Contingenten 1997 
45 800 ton 
34 650 ton Contingent na de 
verhoging van 5% 
48 090 ton 
36 383 ton 
2. Toezichtmaatregelen 
Voorgesteld wordt speelgoed waarop een contingent niet langer noodzakelijk wordt 
geacht (GN 9503 41, 9503 49 en 9503 90) toe te voegen aan de producten waarop 
toezicht wordt uitgeoefend. 
36 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 128 def. 
DOCUMENTEN 
NL 02 11 10 
Catalogusnummer : CB-CO-98-131-NL-C 
ISBN 92-78-31746-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg