TOELICHTING

1. De EU is partij bij het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu en de kustgebieden van de Middellandse Zee (het "Verdrag van Barcelona")[1] en de bijbehorende protocollen. Italië, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Slovenië, Malta, Cyprus en Kroatië zijn, tezamen met dertien overige mediterrane landen die niet deel uitmaken van de EU, eveneens partij bij het Verdrag van Barcelona en de bijbehorende protocollen.

2. De 18e gewone vergadering van de partijen bij het Verdrag van Barcelona vindt plaats in Istanbul, Turkije, op 3-6 december 2013.

3. Tijdens de vergadering moeten de partijen onder andere een besluit nemen over twee handelingen met rechtsgevolg:

– een voorstel tot vaststelling van een regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee uit hoofde van het Protocol inzake de bescherming van de Middellandse Zee tegen verontreiniging vanaf het land (het "Protocol inzake verontreiniging vanaf het land");

– een voorstel tot wijziging van de bijlagen II en III bij het Protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee[2] (het "Specially Protected Areas and Biological Diversity-protocol" of "SPA/BD-protocol").

4. Wat betreft het voorstel tot vaststelling van een regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee geldt het volgende.

a) Het Protocol inzake verontreiniging vanaf het land voorziet in de vaststelling door de verdragspartijen van regionale actieplannen om een einde te maken aan verontreiniging door bronnen en activiteiten op het land. Zodra de plannen zijn aangenomen, worden de daarin vervatte maatregelen en tijdsschema’s wettelijk bindend in het kader van de uitvoering van artikel 15 van het Protocol inzake verontreiniging vanaf het land.

b) Er is een nieuw voorstel voor een regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee opgesteld door het secretariaat van het Verdrag. Dit plan is in juni 2013 goedgekeurd door MEDPOL, de desbetreffende technische instantie van het verdrag. Het voorstel sluit aan op de EU-wetgeving inzake afval en water[3] en de verbintenis van Rio+20 om het zwerfvuil op zee aanzienlijk terug te brengen[4]. Bepaalde technische aspecten van het voorstel zullen op de 18e gewone vergadering van de partijen bij het Verdrag van Barcelona moeten worden aangescherpt. Ook zal, met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van de Kaderrichtlijn mariene strategie 2008/56/EG[5], beter met derde landen moeten worden samengewerkt op het gebied van mariene bescherming.

c) Zoals uiteengezet in artikel 5 van het regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee respecteert het plan, onverminderd striktere bepalingen, alle beheersmaatregelen inzake zwerfvuil op zee die zijn opgenomen in overige bestaande of toekomstige nationale, regionale of internationale instrumenten of programma’s. In het plan worden de partijen uitgenodigd om, waar van toepassing, relevante maatregelen en programma’s uit te werken om het zwerfvuil op zee aan te pakken.

5. Wat betreft het voorstel om het SPA/BD-protocol te wijzigen door vijf koraalsoorten van bijlage III over te zetten naar bijlage II en zes andere koraalsoorten direct op te nemen in bijlage II bij het SPA/BD-protocol het volgende.

a) Het voorstel is besproken in de relevante technische instantie van het Verdrag, de vergadering van contactpunten van het SPA/BD-protocol. De Algemene visserijcommissie voor de Middellandse Zee heeft tevens aan de vergadering deelgenomen. Overeenkomstig artikel 17 van het Verdrag en artikel 14, lid 1 van het SPA/BD-protocol gaat een wijziging van de bijlagen bij het Protocol van kracht zodra de door de desbetreffende partijen bij de aanneming van het amendement daarvoor vastgestelde termijn is verlopen, en zijn dergelijke wijzigingen op alle partijen van toepassing behalve de partijen die de depositaris ervan in kennis hebben gesteld dat zij van deelname afzien.

b) De desbetreffende koraalsoorten zijn opgenomen in bijlage I bij de habitatrichtlijn[6] als natuurlijke habitatsoorten van gemeenschappelijk belang waarvan het behoud vereist dat er speciale beschermingszones worden aangewezen[7]. Vijf van deze koraalsoorten (Callogorgia verticillata, Cladocora caepitosa, Ellisella paraplexauroides, Lophelia pertusa en Madrepora oculata) worden expliciet genoemd in de "Interpretation Manual of European Union Habitats"[8]; de andere soorten (Antipatella subpinnata, Antipathes dichotoma, Antipathes fragilis, Leiopathes glaberrima, Parantipathes larix en Cladocora debilis) zijn opgenomen als componenten van korallogene concreties.

c) Ondersteuning van deze voorstellen door de EU zorgt voor consistentie tussen de interne en externe acties. De EU streeft naar internationale samenwerking inzake biodiversiteit, overeenkomstig artikel 191, lid 1, van het VWEU, artikel 5 van het Verdrag inzake biologische diversiteit van de VN (het "biodiversiteitsverdrag"), de overeenkomsten die zijn gesloten tijdens de Conferentie der Partijen bij het biodiversiteitsverdrag in Nagoya, 2010, de bezorgdheid die is uitgedrukt tijdens de conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling in 2012 over hoe kwetsbaar koraalriffen en mangrovebossen zijn voor de effecten van onder andere klimaatverandering, oceaanverzuring, overbevissing, destructieve vispraktijken en vervuiling, de verbintenis om de internationale samenwerking te ondersteunen met het oog op het behoud van de ecosystemen van koraalriffen en mangrovebossen en de benutting van de maatschappelijke, economische en ecologische voordelen daarvan, en bevordering van de technische samenwerking en vrijwillige informatie-uitwisseling, en biodiversiteitsdoelstelling nr. 10 van Aichi op grond waarvan tegen 2015 de verschillende soorten antropogene druk op koraalriffen en andere kwetsbare ecosystemen als gevolg van klimaatverandering of oceaanverzuring moet zijn beperkt, met als doel de integriteit en het functioneren ervan te behouden.

6. Voor het voorstel voor een wijziging van het SPA/BD-protocol en het voorstel voor een actieplan inzake zwerfvuil op zee op grond van artikel 15 van het Protocol inzake verontreiniging vanaf het land is geen wijziging van de EU-wetgeving vereist.

7. In het licht van het voorgaande is het wenselijk dat de Europese Unie het voorstel tot vaststelling van een regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee, alsmede het voorstel tot wijziging van de bijlagen II en III bij het Protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee ondersteunt.

2013/0357 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

houdende vaststelling van het in te nemen standpunt bij de 18e gewone vergadering van de partijen bij het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu en de kustgebieden van de Middellandse Zee, met betrekking tot het voorstel tot wijziging van de bijlagen II en III bij het Protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee en met betrekking tot het voorstel tot vaststelling van een regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 192, lid 1, in samenhang met artikel 218, lid 9,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie[9],

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De EU is partij bij het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu en de kustgebieden van de Middellandse Zee[10] (hierna het "Verdrag van Barcelona" genoemd).

(2) De EU is partij bij het Protocol inzake de bescherming van de Middellandse Zee tegen verontreiniging vanaf het land (hierna het "Protocol inzake verontreiniging vanaf het land" genoemd) en het Protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee[11] (het "Specially Protected Areas and Biological Diversity"-protocol" of "SPA/BD-protocol").

(3) Tijdens de 18e gewone vergadering van de partijen bij het Verdrag van Barcelona en de bijbehorende protocollen, welke plaatsvindt in Istanbul, Turkije, op 3-6 december 2013, wordt de aanneming behandeld van:

a) een voorstel tot vaststelling van een regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee, uit hoofde van het Protocol inzake de bescherming van de Middellandse Zee tegen verontreiniging vanaf het land (het "Protocol inzake verontreiniging vanaf het land");

b) een voorstel tot wijziging van de bijlagen II en III bij het Protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee (het "SPA/BD-protocol").

(4) Wat betreft het voorstel tot wijziging van de bijlagen II en III bij het Protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee, geldt het volgende.

a) De vergadering van de verdragsluitende partijen is het besluitvormingsorgaan van het Verdrag en is onder meer gemachtigd om de bijlagen bij het Verdrag en bij de bijbehorende protocollen naar behoefte te wijzigen. Overeenkomstig artikel 17 van het Verdrag en artikel 14, lid 1 van het SPA/BD-protocol gaat een wijziging van de bijlagen bij het Protocol van kracht zodra de door de desbetreffende partijen bij de aanneming van het amendement daarvoor vastgestelde termijn is verlopen, en zijn dergelijke wijzigingen op alle partijen van toepassing behalve de partijen die de depositaris ervan in kennis hebben gesteld dat zij de wijziging niet kunnen goedkeuren.

b) Overeenkomstig het door het actieplan voor de Middellandse Zee (UNEP/MAP) en de Algemene visserijcommissie voor de Middellandse Zee ondertekende memorandum van overeenstemming dienen eventuele wijzigingen in de bijlagen bij het protocol door de partijen te worden besproken en dient daarbij te worden gezorgd voor een tijdige en adequate uitwisseling van wetenschappelijke informatie.

c) Het is wenselijk dat de EU dit voorstel ondersteunt omdat het wetenschappelijk verantwoord is, omdat het in overeenstemming is met de EU-wetgeving en in het bijzonder met de bepalingen van de habitatrichtlijn en met het streven van de EU om internationaal samen te werken aan de bescherming van de biodiversiteit, en omdat het in overeenstemming is met artikel 5 van het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit[12], de doelstelling die tijdens de Verdrag inzake biologische diversiteit in 2010 is overeengekomen om het huidige tempo van verlies aan biodiversiteit per 2020 aanzienlijk te reduceren, alsmede biodiversiteitsdoelstelling nr. 10 van Aichi die luidt dat de verschillende soorten antropogene druk op koraalriffen en andere kwetsbare ecosystemen als gevolg van klimaatverandering of oceaanverzuring tegen 2015 moet zijn beperkt, zodat hun integriteit en functioneren wordt behouden.

(5) Wat betreft het voorstel om uit hoofde van het Protocol inzake de bescherming van de Middellandse Zee tegen verontreiniging vanaf het land (het "Protocol inzake verontreiniging vanaf het land") een regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee vast te stellen het volgende.

a) Het Protocol inzake verontreiniging vanaf het land bepaalt dat de vergadering van de partijen regionale actieplannen en programma’s, inclusief maatregelen en tijdschema’s, vaststelt om een einde te maken aan verontreiniging door bronnen en activiteiten op het land. Artikel 15 van het protocol bepaalt dat wanneer die plannen door de vergadering van de partijen bij het verdrag worden aangenomen, de daarin vervatte maatregelen en tijdschema’s bindend worden op de honderdtachtigste dag volgend op die van de kennisgeving door het secretariaat aan alle partijen.

b) Het regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee is opgesteld door de instantie die door de partijen is belast met de voorbereiding van de vergadering van de partijen, en is goedgekeurd door de bevoegde technische instantie van het verdrag. Bepaalde technische aspecten van het regionaal actieplan moeten bovendien worden aangescherpt om ervoor te zorgen dat het plan beter aansluit op de huidige praktijk in de EU.

c) Het regionaal actieplan betreft een gebied dat onder de EU-wetgeving valt, met name op het gebied van afval en water en van vervoer[13] en sluit aan op de verbintenissen die tijdens Rio+20 zijn aangegaan om het zwerfvuil op zee aanzienlijk terug te brengen. Betere samenwerking met derde landen ten behoeve van de mariene bescherming is vereist om bij te kunnen dragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Kaderrichtlijn mariene strategie 2008/56/EG.

(6) De twee voorstellen die worden beoordeeld door de 18e gewone vergadering van de partijen vereisen geen aanpassing van het Unierecht.

(7) De EU dient de voorstellen te ondersteunen.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Tijdens de 18e gewone vergadering van de partijen bij het Verdrag van Barcelona en de bijbehorende protocollen is het standpunt van de Europese Unie om haar steun te geven aan de toevoeging van de volgende soorten aan bijlage II bij het Protocol en de dienovereenkomstige verwijdering daarvan uit bijlage III:

· Antipatella subpinnata (Ellis & Solander, 1786);

· Antipathes dichotoma (Pallas,1766);

· Antipathes fragilis (Gravier, 1918);

· Leiopathes glaberrima (Esper, 1792);

· Parantipathes larix (Esper, 1790);

alsmede aan de opname van de volgende soorten in bijlage II:

· Callogorgia verticillata (Pallas, 1766);

· Cladocora caespitosa (Linnaeus, 1767);

· Cladocora debilis (Edwards & Haime, 1849);

· Ellisella paraplexauroides (Stiasny, 1936);

· Lophelia pertusa (Linnaeus, 1758);

· Madrepora oculata (Linnaeus, 1758).

Artikel 2

Tijdens deze vergadering is het standpunt van de Europese Unie tevens om in het kader van de uitvoering van artikel 15 of the Protocol inzake de bescherming van de Middellandse Zee tegen verontreiniging vanaf het land de aanneming van het regionaal actieplan inzake zwerfvuil op zee te ondersteunen.

De vertegenwoordigers van de Unie dienen ernaar te streven dat voorafgaand aan de aanneming de tekst enigszins wordt aangepast en wel zodat:

- de behoefte om richtsnoeren vast te stellen en goede praktijken te bespreken met betrekking het vissen naar verontreiniging tot uitdrukking komt;

- ervoor wordt gepleit dat de mediterrane regionale gegevensbank inzake zwerfvuil op zee compatibel is met andere regionale of overkoepelende gegevensbestanden;

- microplastics worden opgenomen in de definitie van zwerfvuil op zee; en

- de verwijzingen naar de betrokkenheid van belanghebbenden worden aangescherpt.

Over kleine wijzigingen van dit standpunt kan zonder verder besluit van de Raad overeenstemming worden bereikt door de vertegenwoordigers van de Unie op de 18e gewone vergadering van de partijen.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter [...]

[1] Besluit 77/585/EEG van de Raad van 25 juli 1977 houdende sluiting van het Verdrag inzake de bescherming van de Middellandse Zee tegen verontreiniging alsmede van het Protocol inzake de voorkoming van verontreiniging van de Middellandse Zee door storten vanuit schepen en luchtvaartuigen, PB L 240 van 19.9.1977, blz. 1.

[2] Besluit 1999/800/EG van de Raad van 22 oktober 1999 betreffende de sluiting van het protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee en betreffende de goedkeuring van de bijlagen van dat protocol (Verdrag van Barcelona), PB L 322 van 14.12.1999, blz. 1.

[3] Zoals de kaderrichtlijn water (Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen, PB L 312 van 22.11.2008, blz. 3-30), de richtlijn stedelijk afvalwater (Richtlijn 91/271/EEG van de Raad van 21 mei 1991 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater, PB L 135 van 30.5.1991, blz. 40-52), alsmede de richtlijn betreffende meldingsformaliteiten voor schepen (Richtlijn 2010/65/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende meldingsformaliteiten voor schepen die aankomen in en/of vertrekken uit havens van de lidstaten, PB L 283 van 29.10.2010, blz. 1-10) en de richtlijn betreffende havenontvangstvoorzieningen (Richtlijn 2000/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2000 betreffende havenontvangstvoorzieningen voor scheepsafval en ladingresiduen, PB L 332 van 28.12.2000, blz. 81-90).

[4] "The Future We Want”, slotdocument van de Rio+20-conferentie, paragraaf 163, waarin uitdrukkelijk wordt toegezegd tegen 2025 maatregelen te treffen op basis van de verzamelde wetenschappelijke gegevens teneinde een aanzienlijke vermindering van de hoeveelheid zwerfafval op zee te realiseren om schade aan het kust- en mariene milieu te voorkomen.

[5] PB L 162 van 21.06.08, blz. 11.

[6] Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7);

[7] Zoals gedefinieerd in artikel 1, lid 1, van de habitatrichtlijn wordt onder een speciale beschermingszone een door de lidstaten bij een wettelijk, bestuursrechtelijk en/of op een overeenkomst berustend besluit aangewezen gebied van communautair belang verstaan, waarin de instandhoudingsmaatregelen worden toegepast die nodig zijn om de natuurlijke habitats en/of de populaties van de soorten waarvoor het gebied is aangewezen, in een gunstige staat van instandhouding te behouden of te herstellen.

[8] http://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/habitatsdirective/docs/Int_Manual_EU28.pdf.

[9] PB C […] van […], blz. […].

[10] Besluit 77/585/EEG van de Raad van 25 juli 1977 houdende sluiting van het Verdrag inzake de bescherming van de Middellandse Zee tegen verontreiniging alsmede van het Protocol inzake de voorkoming van verontreiniging van de Middellandse Zee door storten vanuit schepen en luchtvaartuigen, PB L 240 van 19.9.1977, blz. 1.

[11] Besluit 1999/800/EG van de Raad van 22 oktober 1999 betreffende de sluiting van het protocol inzake de speciaal beschermde gebieden en de biologische diversiteit in de Middellandse Zee en betreffende de goedkeuring van de bijlagen van dat protocol (Verdrag van Barcelona), PB L 322 van 14.12.1999, blz. 1.

[12] Besluit 93/626/EEG van de Raad van 25 oktober 1993 betreffende de sluiting van het Verdrag inzake biologische diversiteit, PB L 309 van 13.12.1993, blz. 1.

[13] Zoals de kaderrichtlijn water (Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen, PB L 312 van 22.11.2008, blz. 3-30), de richtlijn stedelijk afvalwater (Richtlijn 91/271/EEG van de Raad van 21 mei 1991 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater, PB L 135 van 30.5.1991, blz. 40-52), alsmede de richtlijn betreffende meldingsformaliteiten voor schepen (Richtlijn 2010/65/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende meldingsformaliteiten voor schepen die aankomen in en/of vertrekken uit havens van de lidstaten, PB L 283 van 29.10.2010, blz. 1-10) en de richtlijn betreffende havenontvangstvoorzieningen (Richtlijn 2000/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2000 betreffende havenontvangstvoorzieningen voor scheepsafval en ladingresiduen, PB L 332 van 28.12.2000, blz. 81-90).