8. 3. 78 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 59/59 
Advies  inzake  een voorstel  voor  een verordening  (EEG)  van  de Raad  tot vaststelling  van 
een gezamenlijke  onderzoekactie  inzake  de ontwikkeling  van  grote  stedelijke  concentraties 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in Publikatieblad  van 
de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 199  van 20 augustus  1977,  blz.  4. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 16 augustus  1977  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van het artikel  198  van  het Verdrag  tot oprichting  van de Europese 
Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn op 14 en 15 december  1977  te Brussel  gehouden  154e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  de adviesaanvrage  van de Raad  d.d.  16 augustus 
1977, 
Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Gemeenschap,  in het bijzonder  artikel  198, 
Gezien  het besluit  van  zijn  Bureau  d.d.  27 september 
1977,  de Afdeling  voor  regionale  ontwikkeling  met  de 
voorbereiding  van  de werkzaamheden  van  het Comité 
ter zake  te belasten, 
Gezien  het  door  de Afdeling  op 13 december  1977 
goedgekeurde  advies, 
Gezien  het mondelinge  verslag  van  de rapporteur,  de 
heer Rees, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  op 14 en 15 
december  1977  gehouden  154e  zitting  (vergadering  van 
14 december  1977), 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  algemene  stemmen  is goedgekeurd. 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. Het  Comité  is van mening  dat de groei  van  grote 
stedelijke  concentraties  in vele  gevallen  tot ernstige  so-
ciaal-economische  problemen  leidt.  Dit geldt  niet  alleen 
voor  bepaalde  Lid-Staten  van  de Gemeenschap,  maar 
voor  alle geïndustrialiseerde  landen. 1.2. Men  mag  niet  uit het oog  verliezen  dat niet  alle 
groei  in stedelijke  concentraties  schadelijk  is; integen-
deel,  de economische  welvaart  van de Lid-Staten  is voor 
een groot  deel  het resultaat  van  de groei  van  de stede-
lijke agglomeraties.  Aan  deze  groei  ligt echter  een geheel 
complex  van  oorzaken  ten grondslag,  en het is uiterst 
moeilijk  vast  te stellen  op welk  punt  de groei  ophoudt 
ontwikkeling  en welvaart  van de agglomeraties  te stimu-
leren  en schadelijk  begint  te worden  voor  de gemeen-
schap. 
1.3. In het algemeen  gaat  de groei  van  grote  stedelijke 
concentraties  gepaard  met  een aanzienlijk  verval  van de 
binnensteden.  De sociaal-economische  nadelen  van  een 
dergelijk  verval  zijn  evident;  die van  de groei  van  ag-
glomeraties,  welke  vaak  ieder  eigen  gemeenschapskarak-
ter verliezen,  zijn het minder.  Ongecontroleerde  en plan-
loze groei  kan  de kiemen  van  vele  toekomstige  sociaal-
economische  problemen  bevatten.  Derhalve  moet  hoog-
nodig  worden  ingegrepen  ten einde  de uitwerkingen  van 
de stedelijke  concentraties  beter  te kunnen  beoordelen 
en er de consequenties  uit te kunnen  trekken. 
1.4. Het  Comité  is zich  ervan  bewust  dat de verant-
woordelijkheid  voor  de programma's  ter bestrijding  van 
de problemen  in verband  met  het grote  aantal  stedelijke 
concentraties  met  een vaak  zeer  disparaat  karakter  bij 
de regeringen  en de regionale  en lokale  bestuurscolleges 
van de Lid-Staten  berust.  De Gemeenschap  bezit  noch 
de wettelijke  middelen  noch  de nodige  uitvoerende 
macht  om belangrijke  oplossineen  ter plaatse  te verwe-
zenlijken.  Het  probleem  wordt  gedeeltelijk  veroorzaakt 
door  het economisch  en industrieel  beleid,  waarvoor  de 
Gemeenschap  onbetwistbaar  mede-verantwoordelijk  is. 
De problemen  die ontstaan  door  ongewenste  groei  van 
de stedelijke  concentraties  en door  de uitwerking  ervan 
Nr. C 59/60 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 8. 3. 78 
op de ontvolking  van het platteland  overschrijden  soms 
de nationale  grenzen.  Hier  is voor  de Gemeenschap  dan 
ook duidelijk  een  coördinerende  rol weggelegd.  De 
uitwisseling  van alle beschikbare  informatie  is van vitaal 
belang  voor  de Lid-Staten,  en dit is bij uitstek  een taak 
voor  de communautaire  Instellingen.  Daarom  wordt  de 
desbetreffende  regeling  in het voorgestelde  besluit  van 
de Raad  toegejuicht. 
1.5. Hoewel  de problemen  van grote  stedelijke  concen-
traties  voor  vele  mensen  een  zeer  nadelige  uitwerking 
hebben  op de kwaliteit  van  het bestaan,  wordt  hieraan 
door  de Regeringen  van  de Lid-Staten  niet  altijd  hoge 
prioriteit  verleend,  aangezien  zij met  een  groot  aantal 
concurrerende  materiële  vorderingen  worden  geconfron-
teerd.  Het  Comité  is daarom  van  mening  dat de Ge-
meenschap  haar  positie  moet  benutten  om acties  met 
een urgent  karakter  te stimuleren.  Er zou  moeten  *wor-
den onderzocht  op welke  wijze  en in welke  mate  de 
mogelijkheden  van het Regionaal  en het Sociaal  Fonds 
kunnen  worden  vergroot  zodat  deze  het hunne  tot de 
verwezenlijking  van dit doel  kunnen  bijdragen. 
1.6. Het  actieprogramma  dat destijds  was  voorgesteld 
in het verslag  over  de „Ontwikkeling  van  grote  stede-
lijke concentraties  — voorstel  voor  een onderzoekpro-
gramma  van  de Gemeenschap",  had  in de zomer  van 
1976  moeten  worden  voltooid.  De opgetreden  vertra-
ging is onaanvaardbaar.  In vele  grote  stedelijke  concen-
traties  wordt  de kwaliteit  van  het  bestaan  voor  een 
overgroot  deel  van  de bevolking  zodanig  door  de so-
ciaal-economische  problemen  aangetast,  dat een derge-
lijke tijdverspilling  ontoelaatbaar  is. De bewering  dat 
deze problemen  bijdragen  tot het verval  van  recht  en 
orde  is geenszins  overdreven. 
1.7. In enkele  Lid-Staten,  evenals  overigens  in derde 
landen,  zijn  gedetailleerde  studies  opgesteld  inzake 
problemen  met  betrekking  tot grote  stedelijke  concen-
traties,  zodat  nu informatiemateriaal  voorhanden  is. 
Het Comité  pleit  ervoor,  dat in het besluit  een bepaling 
wordt  opgenomen  krachtens  welke  de bevindingen  van 
deze studies  betreffende  stedelijke  groei  worden  verza-
meld  en het informatiemateriaal  de Lid-Staten  ter be-
schikking  wordt  gesteld.  Deze  studies  zouden  moeten 
worden  onderzocht  op: 
— alle  gemeenschappelijke  factoren,  van  economische 
of sociale  aard,  die aanleiding  hebben  gegeven  tot de 
groei  van de concentraties,  met  inbegrip  van de nei-
ging van deze  concentraties  hun  eigen  groei  te voe-
den; 
— details  over  oplossingen  door  middel  van  planning 
die wel zijn  uitgevoerd,  maar  het aantal  problemen 
nog hebben  vergroot; 
— details  over  controlemethoden  door  middel  van 
planning,  welke  tot de totstandbrenging  van  een 
heilzame  of gelimiteerde  groei  lijken  te hebben  bij-
gedragen. 1.8. Hoewel  het Comité  erkent  dat met  het voorstel  een 
eerste  bescheiden  stap  in de goede  richting  wordt  ge-
daan,  verbaast  het hem  dat de voorgestelde  studies  niet 
altijd  rechtstreeks  betrekking  hebben  op het probleem 
van de stedelijke  concentraties. 
1.9. Het  Comité  adviseert  bovendien  gedetailleerde 
analytische  studies  te verschaffen  inzake  vervoer-  en 
huisvestingskosten  in de grote  stedelijke  concentraties, 
waarbij  zowel  de economische  als de sociale  aspecten 
moeten  worden  belicht.  Er dient  een gedetailleerde  stu-
die te worden  opgesteld  omtrent  de oorzaken  en gevol-
gen van de migratie  van de bevolking  van de randgebie-
den naar  de steden  en van  de stadcentra  naar  de voor-
steden  en randgebieden. 
2. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Artikel  S 
Zowel  de grondgedachte  als het opstellen  van  een jaar-
verslag  over  de voortgang  van  de werkzaamheden 
wordt  door  het Comité  toegejuicht.  Het  algemeen  ver-
slag zal worden  toegestuurd  aan  de Lid-Staten  en aan 
het Europees  Parlement;  het  Economisch  en Sociaal 
Comité  wordt  echter  buiten  beschouwing  gelaten.  Het 
Comité  is van mening  dat het op grond  van  zijn  bijzon-
dere karakter  en samenstelling  een belangrijke  rol dient 
te spelen  bij de commentariëring  van deze  verslagen  en 
derhalve  officieel  zou moeten  worden  geraadpleegd. 
2.2. Artikel  6 
Het Comité  is verheugd  over  de duidelijke  toezegging 
dat de samenwerking  op het gebied  van  het onderzoek 
zal worden  uitgebreid.  Het  betreurt  echter  dat er geen 
positieve  bepaling  is opgenomen  inzake  het verzamelen 
van informatiemateriaal  over  onderzoek  en acties  in 
geïndustrialiseerde  landen  buiten  Europa. 
2.3. Artikel  7 
Gezien  de reeds  opgetreden  vertraging  en de als gevolg 
daarvan  voor  vele  mensen  achteruitgaande  kwaliteit  van 
het bestaan,  had  het Comité  gaarne  gezien  dat op de 
noodzaak  van spoedige  actie  was  gewezen. 
2.4. Bijlage  2 
Het Comité  betreurt  dat het Comité  voor  de gezamen-
lijke actie  niet  de bevoegdheid  gekregen  heeft,  een speci-
fiek gezamenlijk  onderzoekprogramma  te ontwerpen  en 
op gang  te brengen. 
8. 3. 78 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 59/61 
2.5. Bijlage  A 
Het voorgestelde  besluit  heeft  zeer  beperkte  doelstellin-
gen. De gedetailleerde  onderzoekprojecten,  zoals  deze  in 
bijlage  A worden  beschreven,  zijn  ieder  voor  zich  op 
hun eigen  wijze  misschien  wel  belangrijk,  maar  zij vormen  volgens  het Comité  als geheel  géén  gezamenlijk 
actieprogramma  voor  een  onderzoek  naar  de groei  van 
grote  stedelijke  concentraties.  Wil  het  voorgestelde  be-
sluit enige  uitwerking  van  betekenis  hebben,  dan  moet 
een regeling  worden  getroffen  ter stimulering  van  een 
positief  opgezet  onderzoekprogramma. 
Gedaan  te Brussel,  14 december  1977. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
B. de FERRANTI