GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 32/98 door de Raad vastgesteld op 30 maart 1998 met het oog op de aanneming van Richtlijn 98/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad van . . . betreffende het aanvullende toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep (98/C 204/01)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 57, lid 2,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3),

(1) Overwegende dat bij Eerste Richtlijn 73/239/EEG van de Raad van 24 juli 1973 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan (4), en bij Eerste Richtlijn 79/267/EEG van de Raad van 5 maart 1979 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe levensverzekeringsbedrijf (5) van verzekeringsondernemingen wordt vereist dat zij over een solvabiliteitsmarge beschikken;

(2) Overwegende dat krachtens Richtlijn 92/49/EEG van de Raad van 18 juni 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan en houdende wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG (derde richtlijn schadeverzekering) (6) en krachtens Richtlijn 92/96/EEG van de Raad van 10 november 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe levensverzekeringsbedrijf en tot wijziging van de Richtlijnen 79/267/EEG en 90/619/EEG (derde levensrichtlijn) (7) voor de toegang tot en de uitoefening van het verzekeringsbedrijf één enkele vergunning is vereist, die wordt afgegeven door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de verzekeringsonderneming haar hoofdkantoor heeft (lidstaat van herkomst); dat deze vergunning de onderneming het recht geeft overal in de Gemeenschap haar werkzaamheden uit te oefenen, hetzij op grond van het recht van vestiging, hetzij in het kader van het vrij verrichten van diensten; dat de verantwoordelijkheid inzake het toezicht op de financiële soliditeit van de verzekeringsondernemingen, met inbegrip van de solvabiliteit ervan, bij de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de verzekeringsonderneming berust;

(3) Overwegende dat maatregelen voor het aanvullende toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep de met het toezicht op de verzekeringsonderneming belaste autoriteiten in staat dienen te stellen om tot een beter gefundeerd oordeel over de financiële positie van deze verzekeringsonderneming te komen; dat bij het aanvullende toezicht bepaalde ondernemingen in aanmerking genomen dienen te worden die thans niet aan toezicht krachtens de communautaire richtlijnen onderworpen zijn; dat deze richtlijn geenszins impliceert dat de lidstaten op elk van die ondernemingen afzonderlijk toezicht dienen uit te oefenen;

(4) Overwegende dat, aangezien verzekeringsondernemingen op de gemeenschappelijke markt voor verzekeringen rechtstreeks met elkaar concurreren, de normen op het gebied van kapitaalvereisten gelijkwaardig moeten zijn; dat te dien einde de criteria ter bepaling van het aanvullende toezicht niet alleen aan het oordeel van de lidstaten mag worden overgelaten; dat het belang van de Gemeenschap het meest gediend zal zijn met de vaststelling van gemeenschappelijke basisnormen, aangezien daarmee verstoring van de mededingingsvoorwaarden wordt vermeden; dat het noodzakelijk is bepaalde verschillen tussen de wetgevingen van de lidstaten inzake het prudentiële toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep te elimineren;

(5) Overwegende dat met de gekozen benadering wordt beoogd een wezenlijke, noodzakelijke en toereikende harmonisatie tot stand te brengen om op het onderhavige terrein tot een wederzijdse erkenning van de stelsels van prudentieel toezicht te komen; dat deze richtlijn met name tot doel heeft de belangen van de verzekerden te beschermen;

(6) Overwegende dat in een aantal bepalingen van de onderhavige richtlijn minimumnormen zijn vastgelegd; dat de lidstaat van herkomst aan verzekeringsondernemingen waaraan door zijn eigen bevoegde autoriteiten vergunning is verleend, strengere regels kan opleggen;

(7) Overwegende dat deze richtlijn iedere verzekeringsonderneming die een deelnemende onderneming is in minstens één verzekeringsonderneming, herverzekeringsonderneming of verzekeringsonderneming van een derde land aan aanvullend toezicht onderwerpt, evenals, zij het volgens andere regels, iedere verzekeringsonderneming waarvan de moederonderneming een verzekeringsholding, een herverzekeringsonderneming, een verzekeringsonderneming van een derde land dan wel een gemengde verzekeringsholding is; dat de uitoefening van het toezicht op de afzonderlijke verzekeringsondernemingen door de bevoegde autoriteiten een wezenlijk beginsel van het verzekeringstoezicht blijft;

(8) Overwegende dat het noodzakelijk is om voor verzekeringsondernemingen die deel uitmaken van een verzekeringsgroep een aangepaste solvabiliteitspositie te berekenen; dat door de bevoegde autoriteiten in de Gemeenschap verschillende methoden worden toegepast om rekening te houden met de gevolgen die voor de financiële positie van een verzekeringsonderneming voortvloeien uit het feit dat deze deel uitmaakt van een verzekeringsgroep; dat deze richtlijn drie methoden voor die berekening vaststelt; dat het beginsel wordt aanvaard dat deze methoden vanuit het oogpunt van het prudentiële toezicht gelijkwaardig zijn;

(9) Overwegende dat de solvabiliteit van een dochteronderneming van een verzekeringsholding, een herverzekeringsonderneming of een verzekeringsonderneming van een derde land beïnvloed kan worden door de financiële middelen van de groep waarvan die verzekeringsonderneming deel uitmaakt en door de wijze waarop die financiën binnen de groep verdeeld zijn; dat de bevoegde autoriteiten moeten beschikken over mogelijkheden tot het uitoefenen van aanvullend toezicht en tot het nemen van passende maatregelen op het niveau van de verzekeringsonderneming wanneer de solvabiliteit van de verzekeringsonderneming in gevaar is of zou kunnen komen;

(10) Overwegende dat de bevoegde autoriteiten toegang moeten hebben tot alle relevante informatie om het aanvullende toezicht te kunnen uitoefenen; dat tussen de voor het toezicht op de verzekeringsondernemingen verantwoordelijke autoriteiten en tussen de voor het toezicht op de andere financiële sectoren verantwoordelijke autoriteiten samenwerking tot stand dient te worden gebracht;

(11) Overwegende dat intragroeptransacties de financiële positie van een verzekeringsonderneming kunnen beïnvloeden; dat de bevoegde autoriteiten algemeen toezicht moeten kunnen uitoefenen op bepaalde vormen van die intragroeptransacties en passende maatregelen op het niveau van de verzekeringsonderneming moeten nemen wanneer de solvabiliteit van de verzekeringsonderneming ondermijnd wordt of dreigt te worden,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1 Definities

In deze richtlijn wordt verstaan onder:

a) verzekeringsonderneming: een onderneming waaraan overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 73/239/EEG of artikel 6 van Richtlijn 79/267/EEG vergunning is verleend;

b) verzekeringsonderneming van een derde land: een onderneming die, indien zij haar hoofdkantoor in de Gemeenschap had, een vergunning zou dienen te verkrijgen overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 73/239/EEG of artikel 6 van Richtlijn 79/267/EEG;

c) herverzekeringsonderneming: een onderneming die geen verzekeringsonderneming of verzekeringsonderneming van een derde land is en waarvan de hoofdactiviteit bestaat in het accepteren van door een verzekeringsonderneming, een verzekeringsonderneming van een derde land of door andere herverzekeringsondernemingen overgedragen risico's;

d) moederonderneming: een moederonderneming in de zin van artikel 1 van Richtlijn 83/349/EEG van de Raad (8), alsmede iedere onderneming die, naar de mening van de bevoegde autoriteiten, feitelijk een overheersende invloed op een andere onderneming uitoefent;

e) dochteronderneming: een dochteronderneming in de zin van artikel 1 van Richtlijn 83/349/EEG, alsmede iedere onderneming waarop naar de mening van de bevoegde autoriteiten een moederonderneming feitelijk een overheersende invloed uitoefent. Alle dochterondernemingen van een dochteronderneming zullen eveneens geacht worden dochterondernemingen te zijn van de moederonderneming die aan het hoofd van deze ondernemingen staat;

f) deelneming: een deelneming in de zin van artikel 17, eerste zin, van Richtlijn 78/660/EEG van de Raad (9) of de rechtstreekse of middellijke eigendom van 20 % of meer van de stemrechten of van het kapitaal van een onderneming;

g) deelnemende onderneming: een onderneming die een moederonderneming is of een andere onderneming die een deelneming bezit;

h) verbonden onderneming: een dochteronderneming of iedere andere onderneming waarin een deelneming bestaat;

i) verzekeringsholding: een moederonderneming waarvan de hoofdactiviteit bestaat in het verkrijgen en houden van deelnemingen in dochterondernemingen die uitsluitend of hoofdzakelijk verzekeringsondernemingen, herverzekeringsondernemingen of verzekeringsondernemingen van derde landen zijn, en waarvan ten minste één dochteronderneming een verzekeringsonderneming is;

j) gemengde verzekeringsholding: een moederonderneming, die geen verzekeringsonderneming, verzekeringsonderneming van een derde land, herverzekeringsonderneming of verzekeringsholding is, en waarvan ten minste één dochteronderneming een verzekeringsonderneming is;

k) bevoegde autoriteiten: de nationale autoriteiten die krachtens wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen toezicht uitoefenen op de verzekeringsondernemingen.

Artikel 2 Toepassing van aanvullend toezicht opverzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep

1. In aanvulling op het bepaalde in Richtlijn 73/239/EEG en Richtlijn 79/267/EEG, inzake het toezicht op verzekeringsondernemingen, stellen de lidstaten een aanvullend toezicht in op iedere verzekeringsonderneming die een deelnemende onderneming is in minstens één verzekeringsonderneming, herverzekeringsonderneming of verzekeringsonderneming van een derde land, op de wijze zoals bepaald in de artikelen 5, 6, 8 en 9.

2. Iedere verzekeringsonderneming waarvan de moederonderneming een verzekeringsholding, een herverzekeringsonderneming of een verzekeringsonderneming van een derde land is, is onderworpen aan aanvullend toezicht op de wijze zoals bepaald in artikel 5, lid 2, en de artikelen 6, 8 en 10.

3. Iedere verzekeringsonderneming waarvan de moederonderneming een gemengde verzekeringsholding is, is onderworpen aan aanvullend toezicht op de wijze zoals bepaald in artikel 5, lid 2, en de artikelen 6 en 8.

Artikel 3 Bereik van het aanvullende toezicht

1. Het uitoefenen van het aanvullende toezicht overeenkomstig artikel 2 betekent geenszins dat de bevoegde autoriteiten een toezichtsfunctie moeten uitoefenen ten aanzien van de verzekeringsonderneming van een derde land, de verzekeringsholding, de gemengde verzekeringsholding of de herverzekeringsonderneming als zodanig.

2. Bij het aanvullende toezicht wordt rekening gehouden met:

- verbonden ondernemingen van de verzekeringsonderneming,

- deelnemende ondernemingen in de verzekeringsonderneming,

- verbonden ondernemingen van een deelnemende onderneming in de verzekeringsonderneming,

bedoeld in de artikelen 5, 6, 8, 9 en 10.

3. Onverminderd het bepaalde in bijlage I, punt 2.5, en bijlage II, punt 4, kunnen de lidstaten besluiten om bij het in artikel 2 bedoelde aanvullende toezicht geen rekening te houden met ondernemingen met hoofdkantoor in een derde land waar juridische belemmeringen bestaan voor het doorgeven van de nodige informatie.

Bovendien kunnen de met de uitoefening van het aanvullende toezicht belaste bevoegde autoriteiten per geval besluiten om in de volgende gevallen een onderneming buiten het in artikel 2 bedoelde aanvullende toezicht te houden:

- wanneer de bij het toezicht te betrekken onderneming in het licht van de doelstellingen van het aanvullende toezicht op verzekeringsondernemingen slechts van te verwaarlozen betekenis is;

- wanneer het in aanmerking nemen van de financiële positie van de onderneming in het licht van de doelstelling van het aanvullende toezicht op verzekeringsondernemingen misplaatst of misleidend zou zijn.

Artikel 4 Tot uitoefening van het aanvullende toezicht bevoegde autoriteiten

1. Het aanvullende toezicht wordt uitgeoefend door de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de verzekeringsonderneming overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 73/239/EEG of artikel 6 van Richtlijn 79/267/EEG vergunning is verleend.

2. Indien verzekeringsondernemingen waaraan in twee of meer lidstaten vergunning is verleend, als moederonderneming dezelfde verzekeringsholding, herverzekeringsonderneming, verzekeringsonderneming van een derde land of gemengde verzekeringsholding hebben, kunnen de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten trachten overeenstemming te bereiken over de vraag wie van hen het aanvullende toezicht zal uitoefenen.

3. Indien er in een lidstaat meer dan één bevoegde autoriteit is voor het prudentiële toezicht op verzekeringsondernemingen en herverzekeringsondernemingen, neemt die lidstaat de nodige maatregelen om de onderlinge coördinatie tussen die autoriteiten te organiseren.

Artikel 5 Beschikbaarheid en kwaliteit van informatie

1. De lidstaten bepalen dat de bevoegde autoriteiten eisen dat iedere verzekeringsonderneming die aan het aanvullende toezicht onderworpen is, over adequate interne controleprocedures beschikt om de gegevens en informatie te kunnen verschaffen die relevant zijn voor de uitoefening van dat aanvullende toezicht.

2. De lidstaten nemen passende maatregelen om ervoor te zorgen dat er binnen hun rechtsgebied geen juridische belemmeringen bestaan die de onder het aanvullende toezicht vallende ondernemingen, met hen verbonden ondernemingen of deelnemende ondernemingen verhinderen om onderling de informatie uit te wisselen die voor de uitoefening van dat aanvullende toezicht relevant is.

Artikel 6 Toegang tot informatie

1. De lidstaten bepalen dat hun bevoegde autoriteiten die het aanvullende toezicht uitoefenen, toegang hebben tot alle informatie die relevant is voor de uitoefening van het toezicht op een verzekeringsonderneming die aan dat aanvullende toezicht onderworpen is. De bevoegde autoriteiten mogen de mededeling van de vereiste informatie alleen rechtstreeks van de in artikel 3, lid 2, bedoelde betrokken ondernemingen verlangen wanneer die informatie wel aan de verzekeringsonderneming is gevraagd, maar niet is verkregen.

2. De lidstaten bepalen dat hun bevoegde autoriteiten op hun grondgebied de in lid 1 bedoelde informatie zelf, dan wel via personen die zij daartoe aanwijzen, ter plaatse kunnen verifiëren bij

- de aan het aanvullende toezicht onderworpen verzekeringsonderneming,

- de dochterondernemingen van deze verzekeringsonderneming,

- de moederondernemingen van deze verzekeringsonderneming,

- de dochterondernemingen van een moederonderneming van deze verzekeringsonderneming.

3. Indien de bevoegde autoriteiten van een lidstaat bij de toepassing van dit artikel in bepaalde gevallen belangrijke informatie wensen te verifiëren betreffende een in een andere lidstaat gelegen onderneming die een verbonden verzekeringsonderneming, een dochteronderneming, een moederonderneming of een dochteronderneming van een moederonderneming van de aan het aanvullende toezicht onderworpen verzekeringsonderneming is, verzoeken zij de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaat om deze verificatie uit te voeren. De autoriteiten die een dergelijk verzoek ontvangen, moeten hieraan binnen het kader van hun bevoegdheden gevolg geven door de verificatie zelf te verrichten, door de verzoekende autoriteiten toestemming te verlenen om de verificatie te verrichten, dan wel door toe te staan dat de verificatie door een accountant of een deskundige wordt verricht.

Artikel 7 Samenwerking tussen bevoegde autoriteiten

1. Indien verzekeringsondernemingen die in verschillende lidstaten zijn gevestigd, rechtstreeks of middellijk verbonden zijn of een gemeenschappelijke deelnemende onderneming hebben, verstrekken de bevoegde autoriteiten van iedere lidstaat elkaar op verzoek alle dienstige informatie die uitoefening van het toezicht in het kader van deze richtlijn mogelijk maakt of kan vergemakkelijken en doen zij eigener beweging mededeling van alle informatie die hun essentieel lijkt voor de andere bevoegde autoriteiten.

2. Indien een verzekeringsonderneming en hetzij een kredietinstelling in de zin van Richtlijn 77/780/EEG van de Raad (10), hetzij een beleggingsonderneming in de zin van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad (11), hetzij beide, rechtstreeks of middellijk verbonden zijn dan wel een gemeenschappelijke deelnemende onderneming hebben, werken de bevoegde autoriteiten nauw samen met de autoriteiten die van overheidswege belast zijn met het toezicht op die andere ondernemingen. Onverminderd hun respectieve bevoegdheden verstrekken deze autoriteiten elkaar alle informatie die de vervulling van hun taak kan vergemakkelijken, in het bijzonder in het kader van deze richtlijn.

3. De op grond van deze richtlijn ontvangen informatie, en met name de in deze richtlijn bedoelde uitwisseling van informatie tussen bevoegde autoriteiten, valt onder het beroepsgeheim als omschreven in artikel 16 van Richtlijn 92/49/EEG en artikel 15 van Richtlijn 92/96/EEG.

Artikel 8 Transacties binnen een groep

1. De lidstaten bepalen dat de bevoegde autoriteiten algemeen toezicht uitoefenen op transacties tussen:

a) een verzekeringsonderneming en

i) een met de verzekeringsonderneming verbonden onderneming,

ii) een in de verzekeringsonderneming deelnemende onderneming,

iii) een met een in de verzekeringsonderneming deelnemende onderneming verbonden onderneming;

b) een verzekeringsonderneming en een natuurlijke persoon die een deelneming bezit in:

i) de verzekeringsonderneming of een met de verzekeringsonderneming verbonden onderneming,

ii) een in de verzekeringsonderneming deelnemende onderneming,

iii) een met een in de verzekeringsonderneming deelnemende onderneming verbonden onderneming.

Deze transacties hebben met name betrekking op:

- leningen;

- garanties en posten buiten de balans;

- vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge;

- beleggingen;

- herverzekeringstransacties;

- overeenkomsten met betrekking tot kostentoedeling.

2. Met dat doel voor ogen verlangen de lidstaten dat de verzekeringsonderneming ten minste eenmaal per jaar de significante transacties als bedoeld in lid 1 aan de bevoegde autoriteiten rapporteert.

Blijkt hieruit dat de solvabiliteit van de verzekeringsonderneming wordt of dreigt te worden ondermijnd, dan neemt de bevoegde autoriteit passende maatregelen op het niveau van de verzekeringsonderneming.

Artikel 9 De vereiste van aangepaste solvabiliteit

1. In het in artikel 2, lid 1, bedoelde geval verlangen de lidstaten dat er een aangepaste solvabiliteit wordt berekend overeenkomstig bijlage I.

2. Alle verbonden ondernemingen, alle deelnemende ondernemingen en alle met een deelnemende onderneming verbonden ondernemingen worden in de in lid 1 bedoelde berekening betrokken volgens de in bijlage I bedoelde methode.

3. Indien uit de in lid 1 bedoelde berekening blijkt dat de aangepaste solvabiliteit negatief is, nemen de bevoegde autoriteiten passende maatregelen op het niveau van de betrokken verzekeringsonderneming.

Artikel 10 Herverzekeringsondernemingen, verzekeringsholdings en verzekeringsondernemingen van een derde land

1. In het in artikel 2, lid 2, bedoelde geval verlangen de lidstaten dat de methode van aanvullend toezicht wordt uitgeoefend overeenkomstig bijlage II.

2. In het in artikel 2, lid 2, bedoelde geval worden alle met de verzekeringsholding, de herverzekeringsonderneming of de verzekeringsonderneming van een derde land verbonden ondernemingen bij de berekening betrokken op de wijze als bedoeld in bijlage II.

3. Indien de bevoegde autoriteiten op grond van die berekening van mening zijn dat de solvabiliteit van een dochteronderneming van de verzekeringsholding, de herverzekeringsonderneming of de verzekeringsonderneming van een derde land in gevaar is of zou kunnen komen, nemen de bevoegde autoriteiten passende maatregelen op het niveau van die verzekeringsonderneming.

Artikel 11 Tenuitvoerlegging

1. De lidstaten stellen uiterlijk . . . (12*) de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

2. De lidstaten zorgen ervoor dat de in lid 1 bedoelde bepalingen voor het eerst worden toegepast bij het toezicht op de jaarrekening voor het boekjaar dat op 1 januari . . . (13**) begint of gedurende dat kalenderjaar.

3. Wanneer de lidstaten de in lid 1 bedoelde bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

4. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijke bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

5. Uiterlijk op . . . (14*) legt de Commissie aan het Comité voor het verzekeringswezen een verslag voor over de toepassing van deze richtlijn en, zo nodig, over de noodzaak van verdere harmonisatie.

Artikel 12 Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 13 Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te . . .

Voor het Europees Parlement

De VoorzitterVoor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 341 van 19.12.1995, blz. 16.

(2) PB C 174 van 17.6.1996, blz. 16.

(3) Advies van het Europees Parlement van 23 oktober 1997 (PB C 339 van 10.11.1997, blz. 136), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 30 maart 1998 en besluit van het Europees Parlement van . . . .

(4) PB L 228 van 16.8.1973, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 95/26/EG (PB L 168 van 18.7.1995, blz. 7).

(5) PB L 63 van 13.3.1979, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 95/26/EG.

(6) PB L 228 van 11.8.1992, blz 1. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 95/26/EG.

(7) PB L 360 van 9.12.1992, blz 1. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 95/26/EG.

(8) Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de geconsolideerde jaarrekening (PB L 193 van 18.7.1983, blz. 1). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij de Toetredingsakte van 1994.

(9) Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen (PB L 222 van 14.8.1978, blz. 11). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij de Toetredingsakte van 1994.

(10) Eerste Richtlijn 77/780/EEG van de Raad van 12 december 1977 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (PB L 322 van 17.12.1977, blz. 30). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 96/13/EG (PB L 66 van 16.3.1996, blz. 15).

(11) Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten (PB L 141 van 11.6.1993, blz. 27). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 97/9/EG (PB L 84 van 26.3.1997, blz. 22).

(12*) 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn.

(13**) 1 januari van het jaar volgend op het jaar vermeld in lid 1.

(14*) Vijf jaar na de in lid 2 bedoelde datum.

BIJLAGE I

BEREKENING VAN DE AANGEPASTE SOLVABILITEIT VAN VERZEKERINGSONDERNEMINGEN

1. KEUZE VAN DE BEREKENINGSMETHODE EN ALGEMENE BEGINSELEN

A. De lidstaten bepalen dat de berekening van de aangepaste solvabiliteit van de in artikel 2, lid 1, bedoelde verzekeringsondernemingen wordt uitgevoerd volgens een van de in punt 3 beschreven methoden. Een lidstaat kan evenwel bepalen dat de bevoegde autoriteiten van de in punt 3 bedoelde methoden een andere dan de door de lidstaat gekozen methode toestaan of opleggen.

B. Proportionaliteit

Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming wordt het proportionele deel van een in met haar verbonden verzekeringsondernemingen deelnemende verzekeringsonderneming in aanmerking genomen.

Onder proportioneel deel wordt verstaan ofwel, bij toepassing van methode 1 of methode 2, het gedeelte van het geplaatste kapitaal dat rechtstreeks of middellijk het eigendom is van de deelnemende onderneming, ofwel, bij toepassing van methode 3, de percentages die worden gebruikt voor de opstelling van de geconsolideerde jaarrekening.

Ongeacht welke methode wordt toegepast, wordt echter, indien de verbonden onderneming een dochteronderneming is en een solvabiliteitstekort vertoont, het totale solvabiliteitstekort van de dochteronderneming in aanmerking genomen.

Ingeval de bevoegde autoriteiten van mening zijn dat de aansprakelijkheid van de moederonderneming die een gedeelte van het kapitaal in eigendom heeft, strikt en ondubbelzinnig tot dat gedeelte van het kapitaal beperkt is, kunnen deze bevoegde autoriteiten toestaan dat het solvabiliteitstekort van de dochteronderneming evenwel op proportionele grondslag in aanmerking wordt genomen.

C. Uitsluiting van het meermalen gebruiken van vermogensbestanddelen voor de solvabiliteitsmarge

C.1. Algemene behandeling van de vermogensbestanddelen voor de solvabiliteitsmarge

Ongeacht welke methode wordt toegepast bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming, moet worden uitgesloten dat de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge, meermalen worden gebruikt voor de verschillende verzekeringsondernemingen die bij die berekening betrokken zijn.

Daartoe worden, voorzover de in punt 3 beschreven methoden daarin nog niet voorzien, van de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming uitgesloten:

- de waarde van activa van die verzekeringsonderneming die de financiering vertegenwoordigen van vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van een van de met haar verbonden verzekeringsondernemingen;

- de waarde van activa van een verbonden verzekeringsonderneming van die verzekeringsonderneming die de financiering vertegenwoordigen van vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van die verzekeringsonderneming;

- de waarde van activa van een met die verzekeringsonderneming verbonden verzekeringsonderneming die de financiering vertegenwoordigen van vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van andere met die verzekeringsonderneming verbonden verzekeringsondernemingen.

C.2. Behandeling van bepaalde vermogensbestanddelen

Onverminderd het bepaalde in punt C.1, mogen:

- winstreserves en toekomstige winsten die gegenereerd worden in een met de verzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, verbonden levensverzekeringsonderneming, en

- het geplaatste maar niet-gestorte aandelenkapitaal van een met de verzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, verbonden verzekeringsonderneming,

alleen in de berekening worden betrokken voorzover zij in aanmerking mogen worden genomen voor de dekking van het solvabiliteitsmargevereiste van die verbonden onderneming. Geplaatst maar niet-gestort aandelenkapitaal dat een potentiële verplichting van de zijde van de deelnemende onderneming vormt, wordt echter geheel van de berekening uitgesloten.

Geplaatst maar niet-gestort aandelenkapitaal van de deelnemende verzekeringsonderneming dat een potentiële verplichting van de zijde van een verbonden verzekeringsonderneming vormt, wordt eveneens van de berekening uitgesloten.

Geplaatst maar niet-gestort aandelenkapitaal van een verbonden verzekeringsonderneming dat een potentiële verplichting van de zijde van een andere met dezelfde deelnemende verzekeringsonderneming verbonden onderneming vormt, wordt van de berekening uitgesloten.

C.3. Overdraagbaarheid

Indien de bevoegde autoriteiten van mening zijn dat bepaalde andere dan de in punt C.2 bedoelde vermogensbestanddelen die voor de solvabiliteitsmarge van een verbonden verzekeringsonderneming in aanmerking mogen worden genomen, niet effectief beschikbaar kunnen komen voor de dekking van het solvabiliteitsmargevereiste van de deelnemende verzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, mogen deze vermogensbestanddelen slechts in de berekening worden opgenomen voorzover zij in aanmerking mogen worden genomen voor de dekking van het solvabiliteitsmargevereiste van de verbonden onderneming.

C.4. De som van de in de punten C.2 en C.3 bedoelde vermogensbestanddelen mag het solvabiliteitsmargevereiste van de verbonden verzekeringsonderneming niet overschrijden.

D. Uitsluiting van het creëren van vermogensbestanddelen binnen een groep

Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit worden buiten beschouwing gelaten de voor de solvabiliteitsmarge in aanmerking te nemen vermogensbestanddelen die afkomstig zijn van de wederzijdse financiering tussen de verzekeringsonderneming en:

- een daarmee verbonden onderneming,

- een daarin deelnemende onderneming,

- een andere verbonden onderneming van een van haar deelnemende ondernemingen.

Voorts worden buiten beschouwing gelaten de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van een met de verzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, verbonden verzekeringsonderneming, wanneer die elementen afkomstig zijn van de wederzijdse financiering met een andere met die verzekeringsonderneming verbonden onderneming.

Er is met name sprake van wederzijdse financiering wanneer een verzekeringsonderneming of een van de met haar verbonden ondernemingen houdster is van aandelen in of leningen verstrekt aan een andere onderneming die, rechtstreeks of middellijk, houdster is van een vermogensbestanddeel dat in aanmerking mag worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de eerste onderneming.

E. De bevoegde autoriteiten zien erop toe dat de aangepaste solvabiliteit met dezelfde frequentie wordt berekend als die welke geldt voor de berekening van de solvabiliteitsmarge voor verzekeringsondernemingen ingevolge de Richtlijnen 73/239/EEG en 79/267/EEG. De activa en passiva worden gewaardeerd overeenkomstig de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG en 91/674/EEG van de Raad (1).

2. TOEPASSING VAN DE BEREKENINGSMETHODEN

2.1. Verbonden verzekeringsondernemingen

De aangepaste solvabiliteit wordt berekend volgens de algemene beginselen en de methoden die in deze bijlage zijn vastgesteld.

Wanneer de verzekeringsonderneming meer dan één met haar verbonden verzekeringsonderneming heeft, wordt in alle methoden de aangepaste solvabiliteit berekend door elk van deze verbonden verzekeringsondernemingen te integreren.

Zijn er opeenvolgende deelnemingen (een verzekeringsonderneming is, bijvoorbeeld, deelnemende onderneming in een andere verzekeringsonderneming die op haar beurt deelnemende onderneming is in een verzekeringsonderneming), dan wordt de aangepaste solvabiliteit berekend voor iedere deelnemende verzekeringsonderneming die ten minste één verbonden verzekeringsonderneming heeft.

De lidstaten kunnen ervan afzien de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming te berekenen:

- wanneer het gaat om een met een andere, in dezelfde lidstaat toegelaten verzekeringsonderneming verbonden onderneming en wanneer deze verbonden onderneming in aanmerking wordt genomen bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming, of

- wanneer het gaat om een met een verzekeringsholding of een herverzekeringsonderneming verbonden onderneming met hoofdkantoor in dezelfde lidstaat als de verzekeringsonderneming, en indien deze verzekeringsholding of herverzekeringsonderneming en deze verbonden verzekeringsonderneming in aanmerking worden genomen bij de uitgevoerde berekening.

De lidstaten kunnen ook ervan afzien de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming te berekenen wanneer het gaat om een met een andere verzekeringsonderneming, een herverzekeringsonderneming of een verzekeringsholding verbonden verzekeringsonderneming met hoofdkantoor in een andere lidstaat, indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten overeengekomen zijn de uitoefening van het aanvullende toezicht aan de bevoegde autoriteit van die andere lidstaat toe te vertrouwen.

In alle gevallen mag de afwijking slechts worden toegestaan indien de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de bij de berekening betrokken verzekeringsondernemingen, ten genoegen van de bevoegde autoriteiten, adequaat over voornoemde ondernemingen verdeeld zijn.

De lidstaten kunnen bepalen dat, wanneer een verbonden verzekeringsonderneming haar hoofdkantoor heeft in een andere lidstaat dan de verzekeringsonderneming waarvoor de aangepaste solvabiliteit wordt berekend, bij de berekening met betrekking tot de verbonden verzekeringsonderneming rekening wordt gehouden met de solvabiliteitspositie zoals die door de bevoegde autoriteiten van die andere lidstaat wordt beoordeeld.

2.2. Verbonden herverzekeringsondernemingen

Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een in een herverzekeringsonderneming deelnemende verzekeringsonderneming wordt deze verbonden herverzekeringsonderneming, louter voor de berekening, op soortgelijke wijze behandeld als een verbonden verzekeringsonderneming, waarbij de algemene beginselen en de methoden van deze bijlage worden toegepast.

Daartoe wordt een theoretisch solvabiliteitsvereiste berekend voor iedere verbonden herverzekeringsonderneming, volgens dezelfde regels als die van artikel 16, leden 2 tot en met 5, van Richtlijn 73/239/EEG of in artikel 19 van Richtlijn 79/267/EEG. Mochten die regels echter zeer moeilijk toepasbaar zijn, dan kunnen de bevoegde autoriteiten toestaan dat het theoretische solvabiliteitsvereiste voor levensverzekering wordt berekend op grond van het eerste resultaat als bedoeld in artikel 16, lid 3, van Richtlijn 73/239/EEG. Dezelfde bestanddelen als bedoeld in artikel 16, lid 1, van Richtlijn 73/239/EEG of in artikel 18 van Richtlijn 79/267/EEG mogen in aanmerking worden genomen voor de theoretische solvabiliteitsmarge. De activa en passiva worden gewaardeerd overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijnen en van Richtlijn 91/674/EEG.

2.3. Verzekeringstussenholding

Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming met een deelneming in een verzekeringsonderneming of in een herverzekeringsonderneming of in een verzekeringsonderneming van een derde land, middels een verzekeringsholding, wordt rekening gehouden met de positie van de verzekeringstussenholding. Louter voor deze berekening, die wordt uitgevoerd overeenkomstig de algemene beginselen en de methoden die in deze bijlage omschreven zijn, wordt deze verzekeringsholding behandeld als betrof het een verzekeringsonderneming die onderworpen was aan een solvabiliteitsvereiste gelijk aan nul en aan dezelfde voorwaarden als die van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 73/239/EEG of in artikel 18 van Richtlijn 79/267/EEG wat betreft de vermogensbestanddelen voor de solvabiliteitsmarge.

2.4. Verbonden verzekerings- of herverzekeringsondernemingen met hoofdkantoor in derde landen

A. Verbonden verzekeringsondernemingen van een derde land

Bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een deelnemende verzekeringsonderneming in een verzekeringsonderneming van een derde land, wordt deze laatste, louter voor de berekening, op soortgelijke wijze behandeld als een verbonden verzekeringsonderneming, waarbij de algemene beginselen en methoden van deze bijlage worden toegepast.

Wanneer het derde land waar deze verbonden onderneming haar hoofdkantoor heeft, haar onderwerpt aan een vergunning en aan ten minste een soortgelijk solvabiliteitsvereiste als dat van Richtlijn 73/239/EEG of Richtlijn 79/267/EEG, gelet op de vermogensbestanddelen ter dekking van dat vereiste, kunnen de lidstaten evenwel bepalen dat bij de berekening met betrekking tot deze laatste onderneming rekening wordt gehouden met het solvabiliteitsvereiste en met de voor het nakomen van dat vereiste in aanmerking komende vermogensbestanddelen, als voorgeschreven door het betrokken derde land.

B. Verbonden herverzekeringsondernemingen van een derde land

Niettegenstaande punt 2.2 kunnen de lidstaten bij de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een deelnemende verzekeringsonderneming in een herverzekeringsonderneming met hoofdkantoor in een derde land en onder voorbehoud van dezelfde voorwaarden als die van punt A, tweede alinea, bepalen dat bij de berekening met betrekking tot deze laatste onderneming rekening wordt gehouden met het vereiste inzake het eigen vermogen en met de voor het nakomen van dit vereiste in aanmerking komende vermogensbestanddelen, als voorgeschreven door het betrokken derde land. Wanneer dergelijke bepalingen alleen gelden voor de verzekeringsondernemingen van dit derde land, kunnen het theoretische vereiste inzake het eigen vermogen van de verbonden herverzekeringsonderneming en de voor het nakomen van dit theoretische vereiste in aanmerking te nemen vermogensbestanddelen worden berekend alsof het ging om een verbonden verzekeringsonderneming van dit derde land.

2.5. Niet beschikbaar zijn van noodzakelijke informatie

Wanneer de bevoegde autoriteiten om enigerlei reden niet beschikken over de informatie die nodig is voor de berekening van de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming met betrekking tot een verbonden onderneming met hoofdkantoor in een lidstaat of in een derde land, wordt de boekwaarde van deze onderneming in de deelnemende verzekeringsonderneming in mindering gebracht op de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de aangepaste solvabiliteitsmarge. In dat geval worden aan deze deelneming verbonden stille meerwaarden niet als vermogensbestanddeel dat in aanmerking mag worden genomen voor de aangepaste solvabiliteitsmarge, aanvaard.

3. BEREKENINGSWIJZEN

Methode 1: Aftrek en aggregatie

De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming is het verschil tussen:

i) de som van:

a) de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de deelnemende verzekeringsonderneming, en

b) het proportionele deel van de deelnemende verzekeringsonderneming in de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de verbonden verzekeringsonderneming,

en

ii) de som van:

a) de boekwaarde van de verbonden verzekeringsonderneming in de deelnemende verzekeringsonderneming,

b) het solvabiliteitsvereiste van de deelnemende verzekeringsonderneming, en

c) het proportionele deel van het solvabiliteitsvereiste van de verbonden verzekeringsonderneming.

Wanneer de deelneming in de verbonden verzekeringsonderneming geheel of ten dele bestaat in de vorm van middellijke eigendom, dan wordt in punt ii) a) de waarde van die middellijke eigendom meegenomen, met inachtneming van de desbetreffende successieve interesten, en worden in de punten i) b) en ii) c) meegenomen de overeenkomstige proportionele delen van, respectievelijk, de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de verbonden verzekeringsonderneming en het solvabiliteitsvereiste van de verbonden verzekeringsonderneming.

Methode 2: Aftrek van een vereiste

De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming is het verschil tussen:

- de som van de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge van de deelnemende verzekeringsonderneming,

en

- de som van

a) het solvabiliteitsvereiste van de deelnemende verzekeringsonderneming, en

b) het proportionele deel van het solvabiliteitsvereiste van de verbonden verzekeringsonderneming.

Voor de waardering van de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge, worden deelnemingen in de zin van deze richtlijn gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode, overeenkomstig de optie bedoeld in artikel 59, lid 2, onder b), van Richtlijn 78/660/EEG.

Methode 3: Methode op basis van consolidatie van jaarrekeningen

De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming wordt berekend aan de hand van de geconsolideerde jaarrekeningen. De aangepaste solvabiliteit van de deelnemende verzekeringsonderneming is het verschil tussen de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge berekend op basis van de geconsolideerde gegevens en

a) hetzij de som van het solvabiliteitsvereiste van de deelnemende verzekeringsonderneming en het proportionele deel van de solvabiliteitsvereisten van de verbonden verzekeringsondernemingen dat overeenstemt met de percentages die voor de opstelling van de geconsolideerde jaarrekeningen in aanmerking genomen zijn,

b) hetzij het solvabiliteitsvereiste dat op basis van de geconsolideerde gegevens berekend is.

De Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG en 91/674/EEG zijn van toepassing voor de berekening van de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de solvabiliteitsmarge en van het solvabiliteitsvereiste op basis van de geconsolideerde gegevens.

(1) Richtlijn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van verzekeringsondernemingen (PB L 374 van 31.12.1991, blz. 7).

BIJLAGE II

AANVULLEND TOEZICHT VOOR VERZEKERINGSONDERNEMINGEN DIE DOCHTERONDERNEMINGEN ZIJN VAN EEN VERZEKERINGSHOLDING, EEN HERVERZEKERINGSONDERNEMING OF EEN VERZEKERINGSONDERNEMING VAN EEN DERDE LAND

1. In het geval van meerdere in artikel 2, lid 2, bedoelde verzekeringsondernemingen die dochterondernemingen zijn van een verzekeringsholding, een herverzekeringsonderneming of een verzekeringsonderneming van een derde land en die in verschillende lidstaten gevestigd zijn, zorgen de bevoegde autoriteiten ervoor dat de in deze bijlage beschreven methode coherent wordt toegepast.

De bevoegde autoriteiten oefenen het aanvullende toezicht uit met dezelfde frequentie als die welke geldt voor de berekening van de solvabiliteitsmarge voor verzekeringsondernemingen overeenkomstig de Richtlijnen 73/239/EEG en 79/267/EEG.

2. De lidstaten kunnen ervan afzien de aangepaste solvabiliteit van een verzekeringsonderneming overeenkomstig deze bijlage te berekenen:

- indien deze verzekeringsonderneming een met een andere verzekeringsonderneming verbonden onderneming is en indien zij in aanmerking wordt genomen bij de overeenkomstig deze bijlage voor die andere onderneming uitgevoerde berekening;

- indien deze verzekeringsonderneming en een of meer andere, in dezelfde lidstaat toegelaten verzekeringsondernemingen als moederonderneming dezelfde verzekeringsholding, herverzekeringsonderneming of verzekeringsonderneming van een derde land hebben en indien de eerstgenoemde verzekeringsonderneming in aanmerking wordt genomen bij de overeenkomstig deze bijlage voor een van die andere ondernemingen uitgevoerde berekening;

- indien deze verzekeringsonderneming en een of meer andere, in andere lidstaten toegelaten verzekeringsondernemingen als moederonderneming dezelfde verzekeringsholding, herverzekeringsonderneming of verzekeringsonderneming van een derde land hebben en er overeenkomstig artikel 4, lid 2, een overeenkomst is gesloten waarbij de uitoefening van het aanvullende toezicht als bedoeld in deze bijlage is toegewezen aan de toezichthoudende autoriteiten van een andere lidstaat.

In het geval van opeenvolgende deelnemingen (bijvoorbeeld een verzekeringsholding of een herverzekeringsonderneming die zelf eigendom is van een verzekeringsholding, herverzekeringsonderneming of verzekeringsonderneming van een derde land) hoeven de lidstaten de berekeningen van deze bijlage slechts toe te passen ten aanzien van de uiteindelijke moeder van de verzekeringsonderneming die als verzekeringsholding, herverzekeringsonderneming of verzekeringsonderneming van een derde land is aan te merken.

3. De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat ten aanzien van de verzekeringsholding, de herverzekeringsonderneming of de verzekeringsonderneming van een derde land soortgelijke berekeningen worden uitgevoerd als die welke in bijlage I zijn omschreven.

Dit betekent dat de in bijlage I beschreven algemene beginselen en methoden worden toegepast ten aanzien van de verzekeringsholding, de herverzekeringsonderneming of de verzekeringsonderneming van een derde land.

Louter voor deze berekening wordt deze moederonderneming behandeld als betrof het een verzekeringsonderneming die onderworpen was aan:

- een solvabiliteitsvereiste gelijk aan nul wanneer het een verzekeringsholding betreft;

- een theoretisch solvabiliteitsvereiste als bedoeld in punt 2.2 van bijlage I, wanneer het een herverzekeringsonderneming betreft, of als bedoeld in punt 2.4.B van bijlage I, wanneer het gaat om een herverzekeringsonderneming met hoofdkantoor in een derde land,

- een solvabiliteitsvereiste bepaald volgens de beginselen van punt 2.4.A van bijlage I, wanneer het een verzekeringsonderneming van een derde land betreft,

en gelden voor deze moederonderneming dezelfde voorwaarden als die van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 73/239/EEG of artikel 18 van Richtlijn 79/267/EEG wat betreft de vermogensbestanddelen die in aanmerking worden genomen voor de solvabiliteitsmarge.

4. Niet-beschikbaarheid van noodzakelijke informatie

Wanneer de bevoegde autoriteiten om enigerlei reden niet beschikken over voor de berekening overeenkomstig deze bijlage noodzakelijke informatie betreffende een verbonden onderneming met hoofdkantoor in een lidstaat of in een derde land, wordt de boekwaarde van deze onderneming in de deelnemende onderneming in mindering gebracht op de vermogensbestanddelen die in aanmerking mogen worden genomen voor de berekening overeenkomstig deze bijlage. In dat geval worden aan deze deelneming verbonden stille meerwaarden niet als vermogensbestanddeel dat in aanmerking mag worden genomen voor deze berekening, aanvaard.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

Op 4 oktober 1995 heeft de Commissie een op artikel 57, lid 2, van het EG-Verdrag gebaseerd richtlijnvoorstel ingediend.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 27 maart 1996 advies uitgebracht.

Het Europees Parlement heeft op 23 oktober 1997 advies uitgebracht.

Naar aanleiding van dit advies heeft de Commissie op 28 januari 1998 een gewijzigd voorstel ingediend.

De Raad heeft op 30 maart 1998 zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld overeenkomstig artikel 189 B van het Verdrag.

II. DOEL

Het doel van de richtlijn is de autoriteiten die toezicht uitoefenen op de verzekeringsondernemingen te voorzien van doeltreffende instrumenten om zich een oordeel te vormen over de werkelijke solvabiliteit van een verzekeringsonderneming die deel uitmaakt van een groep, en zo te voorkomen dat de verzekeringsgroepen de eisen inzake de solvabiliteitsmarge ontduiken, met name door dubbele aanwending van het kapitaal. Het voorstel legt geen nieuwe eisen op ten aanzien van het kapitaal van verzekeringsondernemingen en beperkt zich tot het instellen van mechanismen voor het toezicht.

III. GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

Het Europees Parlement heeft in zijn advies in eerste lezing 24 amendementen voorgesteld. De Commissie heeft in haar gewijzigde voorstel veertien amendementen geheel overgenomen en vier gedeeltelijk. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad sluit nauw aan bij het standpunt van de Commissie ten aanzien van deze amendementen en houdt althans ten dele rekening met de inhoud van negentien van deze amendementen.

Van de vijf amendementen die niet in aanmerking zijn genomen:

- is er één (amendement nr. 8) om inhoudelijke redenen niet geaccepteerd omdat het de werkingssfeer van de richtlijn ten onrechte beperkt door het aanvullende toezicht alleen te laten gelden voor de betrekkingen tussen moeder- en dochterondernemingen in verzekeringsgroepen;

- zijn er vier niet overgenomen omdat er aspecten aan de orde komen die niet thuishoren in de huidige formulering van de tekst.

IV. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

1. Overwegingen

Het Europees Parlement heeft geen amendementen aangenomen die betrekking hebben op de overwegingen van dit voorstel.

De Raad heeft de wijzigingen aangebracht die hij nodig acht om de tekst van de overwegingen te laten sporen met de inhoud van de artikelen, daarbij wel oog hebbende voor de samenhang van het geheel.

2. Verzekeringsonderneming van een derde land (artikel 1 van het gemeenschappelijk standpunt)

De Raad heeft een definitie van "verzekeringsonderneming van een derde land" opgenomen, aangezien dit begrip met name naar aanleiding van de amendementen nrs. 6 en 7 van het Europees Parlement in de richtlijn is opgenomen.

3. De definities "moederonderneming" en "dochteronderneming" (artikel 1, onder d) en e), van het gemeenschappelijke standpunt)

De Raad heeft het begrip "moederonderneming" en het begrip "dochteronderneming" verruimd in de in de amendementen nrs. 1 en 2 door het Europees Parlement gewenste zin, namelijk door te verwijzen naar het gehele artikel 1 van Richtlijn 83/349/EEG en niet alleen naar lid 1, zoals in het oorspronkelijke voorstel. Wel heeft de Raad het wenselijk geacht de laatste zin van het oorspronkelijke voorstel te handhaven, zodat de bevoegde autoriteiten ook in andere gevallen dan die vermeld in artikel 1 van Richtlijn 83/349/EEG kunnen beoordelen of er een overheersende invloed bestaat.

4. Definitie van deelneming (artikel 1, onder f))

De Raad heeft in de definitie van deelneming gedeeltelijk rekening gehouden met amendement nr. 4 van het Europees Parlement. Zo heeft de Raad de verwijzing naar artikel 17, eerste zin, van Richtlijn 78/660/EEG opgenomen en daarmee het criterium van duurzame band voor de deelneming. Voorts wordt de rechtstreekse of onrechtstreekse eigendom van 20 % of meer van de stemrechten of van het kapitaal van een onderneming beschouwd als "deelneming" in de zin van de richtlijn. De Raad heeft voor deze formulering gekozen omdat hij van mening is dat de juridische zekerheid essentieel is in een begrip dat bepalend is voor het al dan niet toepasselijk zijn van de richtlijn.

5. Definities van verzekeringsholding en gemengde verzekeringsholding (artikel 1, onder i) en j))

De Raad heeft de amendementen nrs. 6 en 7 van het Europees Parlement voor de definitie van deze ondernemingen volledig overgenomen.

6. Werkingssfeer (artikel 2)

De Raad is van mening dat artikel 2 van het oorspronkelijke voorstel en artikel 3, leden 1, 2 en 3, van dit voorstel, waarin duidelijk wordt aangegeven welke verzekeringsondernemingen onderworpen zijn aan het bij de richtlijn ingestelde aanvullende toezicht, elkaar overlappen. Het lijkt daarom wenselijk de tekst van artikel 2 van het voorstel te schrappen, artikel 3 van het oorspronkelijke voorstel te splitsen en de leden 1, 2 en 3 van het oorspronkelijke voorstel op te nemen in artikel 2.

Wat betreft de tekst van lid 1 heeft de Raad, zoals reeds vermeld onder III, amendement nr. 8 van het Europees Parlement, waarmee de werkingssfeer van de richtlijn beperkt zou worden tot de betrekkingen tussen moeder- en dochteronderneming binnen een groep, niet kunnen overnemen. De voorgestelde beperking maakt de richtlijn aanzienlijk minder doeltreffend en maakt het makkelijker deze te ontduiken.

Voorts heeft de Raad de leden 1 en 2 gewijzigd om verzekeringsgroepen waarvan een verzekeringsonderneming van een derde land de moederonderneming of onderneming die verbonden is met een verzekeringsonderneming, is, onder de werkingssfeer van de richtlijn te brengen. De Raad ziet namelijk geen aanleiding om deze uit te sluiten in een steeds meer gemondialiseerde omgeving.

In lid 2 zijn ook herverzekeringsondernemingen opgenomen die de moederondernemingen zijn van een verzekeringsonderneming. Op deze wijze krijgen gemengde groepen verzekering/herverzekering een meer homogene behandeling ongeacht de positie van de herverzekeringsonderneming binnen de groep.

7. Bereik van het aanvullende toezicht (artikel 3)

In artikel 3 is een nieuw lid 2 opgenomen om expliciet aan te geven wat het bereik is van het aanvullende toezicht. Dit lid verandert het bereik niet, maar verwoordt slechts uitdrukkelijk wat reeds impliciet in de oorspronkelijke tekst vervat was.

In lid 3 heeft de Raad rekening gehouden met de wensen die spreken uit amendement nr. 9 van het Europees Parlement, door de bevoegdheid van de lidstaten en de bevoegde autoriteiten inzake uitzonderlijke gevallen van niet-toepassing van het aanvullende toezicht nader te omschrijven.

8. Tot uitoefening van het aanvullende toezicht bevoegde autoriteiten (artikel 4)

De Raad heeft een nieuw lid 2 ingevoegd om te preciseren welke autoriteiten bevoegd zijn wanneer verzekeringsondernemingen waaraan in twee lidstaten vergunning is verleend en die onderworpen zijn aan het aanvullende toezicht, dezelfde moederonderneming hebben.

9. Beschikbaarheid en kwaliteit van informatie (artikel 5)

Dit artikel is zeer licht gewijzigd met het oog op de leesbaarheid, zonder dat iets aan de inhoud veranderd is.

10. Toegang tot informatie (artikel 6)

Artikel 6, lid 1, is gewijzigd om rekening te houden met amendement nr. 10 van het Europees Parlement; er wordt bepaald dat de bevoegde autoriteiten zich slechts rechtstreeks tot de ondernemingen van de verzekeringsgroep kunnen wenden indien de vereiste informatie wel aan de verzekeringsonderneming is gevraagd maar niet is verkregen.

De Raad heeft het wenselijk geacht in lid 2 duidelijk aan te geven bij welke ondernemingen een verificatie ter plaatse mogelijk is. Zo worden toekomstige interpretatieproblemen vermeden.

11. Samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten (artikel 7)

De Raad heeft het nuttig geacht in lid 1 aan te geven welke verplichtingen de bevoegde autoriteiten hebben waar het de wederzijdse communicatie betreft. De tekst van het gemeenschappelijke standpunt maakt een onderscheid tussen dienstige informatie die wordt verstrekt op verzoek van de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat en de essentiële informatie die de bevoegde autoriteiten eigener beweging moeten meedelen.

In lid 2 is een kleine verduidelijking ingevoegd in verband met de mogelijkheid dat een verzekeringsonderneming tegelijkertijd verbonden is met een kredietinstelling en een beleggingsonderneming. De Raad is van mening dat deze mogelijkheid reeds impliciet in de tekst van het oorspronkelijke voorstel besloten lag.

12. Transacties binnen een groep (artikel 8)

De Raad heeft geoordeeld dat het aanvullende toezicht op transacties binnen een groep niet alleen moet strekken tot verificatie ervan dat deze transacties op normale marktvoorwaarden gesloten worden, maar ook gericht moet zijn op de controle van elke transactie die een negatief effect kan hebben voor de solvabiliteit van de verzekeringsonderneming, zelfs indien de transactie heeft plaatsgevonden op normale marktvoorwaarden. Het gemeenschappelijke standpunt voorziet dus in een algemeen toezicht op de transacties binnen een groep en bepaalt dat de bevoegde autoriteit passende maatregelen moet treffen op het niveau van de verzekeringsonderneming wanneer blijkt dat de solvabiliteit van de onderneming in gevaar komt of zou kunnen komen.

Voorts is de presentatie van artikel 8 enigszins gewijzigd met het oog op de leesbaarheid.

13. Het vereiste van aangepaste solvabiliteit (artikel 9)

In artikel 9, lid 1, heeft de Raad de in amendement nr. 11 van het Europees Parlement voorgestelde wijziging overgenomen.

Lid 2 is door de Raad gewijzigd om rekening te houden met de definities van artikel 1, die een verwijzing in dit artikel naar de ondernemingen van derde landen noodzakelijk maken, en met de nieuwe formulering van artikel 3, lid 2.

14. Uitoefening van de methode van aanvullend toezicht overeenkomstig bijlage II (artikel 10)

De formulering van dit artikel is aangepast aan de nieuwe formulering van artikel 2, lid 2, en van bijlage II. De wijzigingen zijn naar het oordeel van de Raad van louter redactionele aard.

15. Tenuitvoerlegging (artikel 11)

In artikel 11 staat een termijn van achttien maanden voor de omzetting van de richtlijn in nationaal recht en de toepassing ervan op de jaarrekening voor het boekjaar dat op de omzetting volgt. Het voormalige lid 2, dat voorzag in een overgangsperiode voor de drempel voor het begrip deelneming, is weggelaten, omdat de lidstaten te kennen hebben gegeven daar geen gebruik van te zullen maken. Verder is er een nieuw lid 5 ingevoegd dat inhoudelijk overeenkomt met amendement nr. 12 van het Europees Parlement, zij het dat het eerste verslag vijf jaar en niet drie jaar na de datum van toepassing van de richtlijn moet worden voorgelegd.

16. Bijlage I, punt 1

Bijlage I is ingrijpend gewijzigd en aangevuld om alle principes waarmee bij de toepassing van de berekeningsmethoden rekening moet worden gehouden duidelijk uiteen te zetten, met name:

i) punt 1, onder A: De Raad acht het wenselijk te vermelden hoe en door wie de methode moet worden gekozen. Om rekening te houden met amendement nr. 13 van het Parlement is er ook een verwijzing naar artikel 2, lid 1, opgenomen, waarin de eerste verzekeringsrichtlijnen geciteerd worden;

ii) punt 1, onder B: Hier is in de geest van amendement nr. 15 van het Parlement het proportionaliteitsprincipe gevolgd;

iii) punt 1, onder C: In dit punt wordt de algemene behandeling van de vermogensbestanddelen voor de solvabiliteitsmarge nader uitgewerkt, deels rekening houdend met amendement nr. 14 betreffende bepaalde elementen van de solvabiliteitsmarge en met de uitdrukkelijke vermelding van de noodzaak meermalig gebruik van vermogen uit te sluiten en van de voorwaarden voor de overdracht van elementen voor de solvabiliteitsmarge;

iv) punt 1, onder D: In dit punt staan de bepalingen van punt B van het oorspronkelijke voorstel betreffende de uitsluiting van het creëren van vermogensbestanddelen binnen de groep;

v) punt 1, onder E: Dit is het oude punt D met toevoeging van de in amendement nr. 16 van het Parlement gevraagde verwijzing naar Richtlijn 91/674/EEG.

17. Bijlage I, punt 2

Punt 2 is zodanig herzien dat alle algemene bepalingen over de toepassing van de berekeningsmethoden voorafgaan aan de beschrijving van deze methoden, die nu in punt 3 staat. Voorts zijn de volgende wijzigingen aangebracht:

i) Punt 2.1: In de vierde en de zesde alinea is rekening gehouden met amendement nr. 17 van het Parlement door te bepalen dat de afwijking die reeds voorzien was in het oorspronkelijke voorstel, ook geldt voor grensoverschrijdende situaties.

ii) Punt 2.2: Hier is voorzien in een afwijking in geval van zeer moeilijke toepasbaarheid van de regels voor de berekening.

iii) Punt 2.3: Hier zijn amendementen nrs. 18 en 19 van het Parlement overgenomen, zij het in licht gewijzigde vorm terwille van de leesbaarheid.

iv) Punt 2.4: In punt 2.4, onder A, wordt aangegeven welke behandeling verbonden verzekeringsondernemingen van een derde land krijgen. Dit komt overeen met het gevraagde in amendement nr. 27 van het Parlement.

Een soortgelijke bepaling is opgenomen voor de verbonden herverzekeringsondernemingen van een derde land.

v) Punt 2.5 betreft wat gebeuren moet wanneer de informatie die noodzakelijk is voor de berekening van de aangepaste solvabiliteit niet beschikbaar is.

vii) Punt 4 van de tekst van het voorstel is geschrapt om rekening te houden met amendement nr. 21 van het Parlement.

19. Bijlage I, punt 3

De beschrijving van de berekeningswijze is beter geformuleerd en enigszins aangevuld met nadere uitleg om de interpretatie te vergemakkelijken.

20. Bijlage II

Bijlage II is vereenvoudigd en bevat slechts één berekeningsmethode die volstaat voor het aanvullende toezicht op de bedoelde verzekeringsondernemingen. De berekeningsmethoden zijn analoog aan die van bijlage I.