EUROPESE COMMISSIE Brussel, 13.11.2015 COM(2015) 565 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD over de financieringsinstrumenten die overeenkomstig artikel 140, lid 8, van het Financieel Reglement door de algemene begroting worden ondersteund - situatie per 31 december 2014 {SWD(2015) 206 final}



Inhoud WOORD VOORAF SAMENVATTING 1. Strategische doelgroepen 1.1. Kmo's en kleine midcapondernemingen in de EU 1.2. Micro-ondernemingen in de EU 2. Strategische sectoren 2.1. Onderzoek en innovatie (O&I) 2.2. Infrastructuur en energie-efficiëntie 2.3. Sociale ondernemingen 2.4. Onderwijs 3. Strategische regio’s buiten de EU 3.1. Uitbreidingslanden 3.2. Nabuurschapslanden 3.3. Landen die vallen onder het instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) CONCLUSIE



WOORD VOORAF Blijkens de positieve groeicijfers in de meeste EU-lidstaten is Europa aan het herstellen van de economische en financiële crisis, maar nog steeds staan structurele en crisisgerelateerde zwakheden een vlot algemeen herstel in de weg. Het zijn vooral de hoge schuldenlast van de particuliere sector en een hoog percentage oninbare leningen die de kredietverstrekkingscapaciteit van banken beperken en zo de economische groei fnuiken en de financiële stabiliteit bedreigen. Daartegen moet dringend worden opgetreden, want de Europese economie is in hoge mate aangewezen op door banken verstrekte leningen en de toegang tot risicokapitaal blijft – vooral voor kleine ondernemingen – beperkt. In het huidige economische klimaat voelen openbare financiële instellingen en particuliere investeerders er weinig voor om krediet te verstrekken aan de reële economie, meer bepaald aan kmo's met hun als erg riskant aangeschreven investeringen. Tegenover de grote vraag naar financiering staat een beperkt aanbod van overheidsmiddelen zodat aanvullende kapitaalstromen moeten worden gegenereerd om de kloof te dichten. De Unie wordt daarom opgeroepen om via het gebruik van financiële instrumenten extra investeringen uit haar begroting te ontsluiten. In het meerjarig financieel kader 2014-2020 (MFK) worden deze uitdagingen aangepakt door

het creëren van mogelijkheden om openbare en particuliere middelen te combineren: de EU heeft innovatieve financiële instrumenten opgezet (zoals in het kader van Horizon 2020 voor onderzoek en innovatie en COSME voor kmo's) en biedt de lidstaten de mogelijkheid om de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) te combineren met middelen uit Horizon 2020 en COSME in het kader van het eerste gezamenlijk financieel instrument, het kmo-initiatief. Van bij het begin was er veel vraag naar de financieringsinstrumenten van zowel COSME als H2020, en zo raakte het oorspronkelijke budget snel op. Dat is onlangs gewijzigd waarbij een beroep is gedaan op de risicodragende capaciteit van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI). het ontwikkelen van initiatieven om openbare financiële instellingen ertoe aan te moedigen krediet te verschaffen aan marktdeelnemers met beperkte toegang tot particulier kapitaal: de EU heeft een investeringsplan voor Europa ontwikkeld, dat ook het EFSI omvat, om de komende drie jaar aanvullende investeringen in de Unie te mobiliseren en te zorgen voor een betere toegang tot financiering voor ondernemingen met maximaal 3 000 werknemers – met specifieke aandacht voor kmo's – door risicodragende capaciteit (garanties) te verlenen aan de Europese Investeringsbank (EIB). het stimuleren van een beter bedrijfsklimaat voor particuliere investeringen door werk te maken van een kapitaalmarktenunie. Kmo's vormen de belangrijkste doelgroep van EU-ondersteuning met financiële instrumenten: zij vertegenwoordigen twee derde van de werkgelegenheid in de particuliere sector en creëren bijna 60 % van de toegevoegde waarde in de EU. Bijzondere aandacht wordt besteed aan ondernemingen en andere doelgroepen in strategische sectoren, met name onderzoek en innovatie, infrastructuur en energie-efficiëntie, sociaal ondernemerschap en onderwijs. De Commissie is er uit eigen ervaring van overtuigd dat financiële instrumenten op doeltreffende wijze tegemoet kunnen komen aan de financieringsbehoeften van de reële economie en groei en werkgelegenheid kunnen bevorderen. In partnerschap met openbare en particuliere instellingen bieden deze financiële instrumenten een oplossing voor marktfalen bij het verstrekken van externe financiering en voorkomen zij dat particuliere investeerders worden verdrongen. De uitvoering van de centraal beheerde financieringsinstrumenten in de periode 2007-2013 heeft tot een betere werking van de financiële markten geleid en de positieve effecten van EU-brede activiteiten versterkt. De totale bijdrage van de Unie aan instrumenten voor de periode 2007-2013 bedroeg bijna 5,5 miljard euro, waarmee per 31 december 2014 een financieringsbedrag van ongeveer 82,9 miljard EUR werd ondersteund — met een totaal hefboomeffect van meer dan 15 (zie grafiek 1) — ten voordele van strategische doelgroepen en sectoren in het kader van het interne en externe beleid van de EU. Voor 2014-2020 wordt het budget van 4,8 miljard EUR bestemd voor de ondersteuning van 86 miljard EUR aan financiering, wat neerkomt op een gemiddeld hefboomeffect van bijna 18 (zie grafiek 2). De komende jaren zal de op 31 december 2014 vastgelegde EU-bijdrage van 890 miljoen EUR een verwacht volume aan financiering van ongeveer 3,8 miljard EUR met een verwachte hefboomratio van ongeveer 4ondersteunen. De Commissie heeft het genoegen het onderhavige verslag voor te leggen met betrekking tot centraal beheerde financieringsinstrumenten voor het interne en externe beleid van de Unie die overeenkomstig artikel 140, lid 8, van het Financieel Reglement worden ondersteund door de algemene begroting. Uit het verslag blijkt het aanzienlijke effect dat deze instrumenten per 31 december 2014 hebben gehad. In het verslag wordt toegelicht op welke wijze gebruik is gemaakt van belastinggeld en welke vorderingen zijn gemaakt bij de uitvoering van de financiële instrumenten.



SAMENVATTING Dit verslag bespreekt de centraal beheerde financiële instrumenten van de EU die zowel op interne als op externe beleidsterreinen van de Unie worden ingezet. Het biedt een uitvoerig overzicht van de bij de uitvoering van de financiële instrumenten voor 2007-2013 en 2014-2020 gemaakte vorderingen en waarborgt een transparant en verantwoordelijk gebruik van belastinggeld. Het verslag toont aan dat centraal beheerde financiële instrumenten aanzienlijke financiële hefboomeffecten hebben bereikt en verduidelijkt – op basis van de thans beschikbare informatie – hoe zij voor de beoogde beleidsdoelstellingen zijn ingezet. Meer technische informatie is te vinden in de bijlage. Grafiek 1: financiële instrumenten 2007-2013, december 2014 (in miljoen EUR)



Grafiek 2: financiële instrumenten 2014-2020, december 2014 (in miljoen EUR) Over instrumenten die door lidstaten in gedeeld beheer worden uitgevoerd, moet apart verslag worden uitgebracht. Voor de programmeringsperiode 2007-2013 werd telkens op 1 oktober een samenvattend jaarverslag over de uitvoering van de financiële instrumenten uit hoofde van het EFRO en het ESFgepubliceerd. Met ingang van 2016 zal de Commissie samenvattingen van gegevens verschaffen over de voortgang bij het uitvoeren van financiële instrumenten in gedeeld beheer, zoals is vereist uit hoofde van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen (VGB) voor de ESI-fondsen. Dit verslag over de centraal beheerde instrumenten wordt aangevuld met een werkdocument van de diensten van de Commissie (hierna "werkdocument" genoemd) met gedetailleerde tabellen en informatie over in de periode 2007-2013 en 2014-2020 in direct en indirect beheer uitgevoerde instrumenten. De Commissie wil van dit verslag een dynamisch instrument voor de besluitvorming maken. Wij willen er met name voor zorgen dat het beter wordt afgestemd op andere documenten die informatie verschaffen over de financiële instrumenten van de EU. Hoewel deze documenten verschillende praktische en procedurele doeleinden dienen en daarom ook de timing verschilt, streven wij ernaar de inhoud ervan te stroomlijnen met het oog op een eventuele samenvoeging tot één enkel verslag. 1.Strategische doelgroepen

1.1.Kmo's en kleine midcapondernemingen in de EU Over het algemeen blijken kmo's als bedrijfscategorie specifieke moeilijkheden te ondervinden bij de toegang tot financiering, vooral sinds het begin van de financiële en staatsschuldencrisis. Om marktfalen in verband met asymmetrische informatie aan te pakken, werden verscheidene garantiefaciliteiten opgezet om meer krediet tegen betere voorwaarden te kunnen aanbieden aan een categorie van ondernemingen met hoger risico. Deze faciliteiten moeten de ontwikkeling van een pan-Europese financieringsmarkt voor kmo's stimuleren en marktfalen verhelpen, wat gelet op de omvang van het probleem doeltreffender op EU-niveau kan worden aangepakt. Op die manier kunnen zij schaalvoordelen verwezenlijken en beste praktijken verspreiden: 1.De Garantiefaciliteit voor kmo's (SMEG07) uit hoofde van het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP) heeft de toegang van kmo's tot schuldfinanciering verbeterd. Per 31 december 2014 hebben 357 000 kmo's voor 27,3 miljard EUR aan gegarandeerde leningen ontvangen in de periode 2007-2014 en dat aantal blijft stijgen. 2.De Leninggarantiefaciliteit van COSME, de opvolger van SMEG07, verschaft kmo's gemaximeerde garanties voor schuldfinanciering via leningen of leasing. Dat moet de specifieke moeilijkheden verminderen die levensvatbare kleine en middelgrote ondernemingen ondervinden bij de toegang tot financiering, ofwel ten gevolge van het veronderstelde hoge risico, ofwel wegens onvoldoende beschikbaar onderpand. Aan het einde van 2014 had het Europees Investeringsfonds (EIF) de nodige due diligence in acht genomen en met drie financiële intermediairs uit drie deelnemende landen voor een totaalbedrag van 42,4 miljoen EUR garantie-overeenkomsten gesloten. De cumulatieve totale financiering voor 20142020 zal naar schatting tussen de 14,3 tot 21,5 miljard EUR bedragen, voor 220 000 tot 330 000 kleine en middelgrote ondernemingen. Voor de drie in 2014 met financiële intermediairs ondertekende transacties bedroeg de maximale financiering voor kmo's een kleine 851 miljoen EUR. 3.Het Instrument voor risicodeling (RSI) uit hoofde van het zevende kaderprogramma is een speciale garantiefaciliteit voor leningen en leasingdiensten waarmee het financieringstekort voor innovatieve kmo’s en kleine midcapondernemingen (ondernemingen met maximaal 499 werknemers) wordt aangepakt. Het heeft tot dusver voor meer dan 1,59 miljard EUR aan garanties en tegengaranties aan 37 banken en waarborgmaatschappijen verstrekt, waarmee naar schatting 3 000 innovatieve kmo’s en kleine midcapondernemingen ondersteund kunnen worden. Eind 2014 bedroeg het volume aan verstrekte financiering 831 miljoen EUR, met een EU-bijdrage van 270 miljoen EUR. 4.De zogenoemde Garantiefaciliteit voor kleine en middelgrote ondernemingen InnovFin in het kader van Horizon 2020, het vervolginstrument voor innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen en kleine midcapondernemingen voor 2014-2020, zal naar verwachting een totaal leningvolume van ongeveer 9,5 miljard EUR mobiliseren, met een EU-bijdrage van ongeveer 1 060 miljoen EUR. Voor 2014 wordt de totale door de EU ondersteunde financiering op circa 475 miljoen EUR geraamd, waarvan 11 miljoen EUR al is verstrekt. 5.De Garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sector in het kader van het programma Creatief Europa zal garanties bieden aan banken die diensten leveren aan kleine en middelgrote ondernemingen uit de culturele en creatieve sector en zodoende de financiële capaciteit in deze sectoren versterken. De regeling start in 2016 en het totaalbedrag van de aanvullende leningen in de met een EU-bijdrage van 121 miljoen EUR ondersteunde sectoren wordt geraamd op circa 690 miljoen EUR. 6.Het EU-initiatief voor kleine en middelgrote ondernemingen, opgezet als instrument voor crisisreactie, voorziet in onbeperkte garanties en/of securitisatie ter verbetering van de toegang van kmo's tot financiering, ook van innoverende kmo's met een hoog risico. Het betreft een gezamenlijk instrument dat in samenwerking met de EIB/EIF middelen uit COSME en Horizon 2020 combineert met middelen uit het EFRO-ELFP om aanvullende leningen voor kmo's te genereren. Met een toewijzing van 800 miljoen EUR van het EFRO zal het volume van ondersteunde nieuwe kmo-leningen in Spanje naar verwachting 5 723 miljoen EUR voor alle Spaanse regio’s bedragen. Kmo's hebben ook moeite met het aantrekken van eigen vermogen, omdat Europees durfkapitaal in 2008-2014 te kampen kreeg met een vertraging van de private equity-activiteit op het gebied van fondsenwerving, investeringsniveaus (ondanks een licht herstel in 2014) en afstotingsvoorwaarden, en in alle landen gefragmenteerd bleef en bijgevolg aangewezen was op een reddingslijn van openbare investeerders. Steun via financiële instrumenten op EU-niveau is cruciaal voor het aanpakken van deze fragmentatie. Verscheidene faciliteiten voor eigenvermogensfinanciering zijn opgezet ter versterking van de interne markt voor durfkapitaal via het wegwerken van het bestaande marktfalen (in het bijzonder voor startende kmo's die het potentieel hebben om hoge groei te realiseren) en om innovatie naar de markt te brengen en banen met hoge toegevoegde waarde te creëren: 1.De Faciliteit voor snelgroeiende, innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen (GIF) in het kader van het CIP beoogt het inbrengen van meer eigen vermogen voor innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen die net gestart zijn (GIF1) of die uitbreiden (GIF2). Eind 2014 was met een bedrag van 625,2 miljoen EUR aan netto vastleggingen uit de EU-begroting bijna 1 miljard EUR aan aandelenkapitaal aangetrokken, voor 43 durfkapitaalfondsen en 371 eindontvangers. 2.De Eigenvermogensfaciliteit voor groei (EFG) in het kader van COSME, de opvolger van GIF2, is bedoeld om het gebruik en de verschaffing van equityfinanciering voor kmo's in de uitbreidingsfase te stimuleren. Naar verwachting zullen met een indicatieve vastlegging van 633 miljoen EUR voor de periode 2014-2020 risicokapitaalinvesteringen van 2,6 tot 3,9 miljard EUR voor ongeveer 360 tot 540 kmo's worden ondersteund. 3.Het Risicokapitaal InnovFin voor kmo's in het kader van Horizon 2020, de opvolger van GIF1, is erop gericht beginnende O&I-gestuurde kleine, middelgrote en kleine midcapondernemingen toegang tot risicofinanciering te verschaffen. Er is een indicatieve vastlegging gepland van 430 miljoen EUR voor de periode 2014-2020 waarmee naar verwachting ongeveer 2,5 miljard EUR equityfinanciering zal worden ondersteund. 1.2.Micro-ondernemingen in de EU De Europese microfinancieringssector wordt gekenmerkt door een gestage daling van de kredietverlening door banken, beperkte capaciteit van nationale regeringen om microfinanciering te ondersteunen en een grote vraag naar deze vorm van financiering op de markt. Dit wijst erop dat het wel degelijk steek houdt om EU-maatregelen te treffen die microfinancieringsinstellingen oplossingen bieden op het vlak van risicodeling en financiering. Meer bepaald "noopte de hoge jeugdwerkloosheid in verscheidene EU-lidstaten tot permanente ondersteuning van inclusief ondernemerschap als een manier om (opnieuw) actief te worden op de arbeidsmarkt. De verschaffing van microleningen vormt daartoe een belangrijk instrument". De grote verscheidenheid van institutionele actoren en producten vergt specifieke faciliteiten voor microkredieten om micro-ondernemingen vlotter toegang te verschaffen tot krediet, omdat zij belangrijk zijn voor het creëren van werkgelegenheid en met nog grotere moeilijkheden kampen dan andere kmo's: 1.De Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit (2010-2013). Deze bestaat uit: a.een garantiefaciliteit, die geplafonneerde garanties met een maximale dekking van 20 % heeft verstrekt op portefeuilles van microleningen die door intermediairs aan micro-ondernemingen worden verschaft. b.het Fonds Commun de Placement — Fonds d’investissement spécialisé, een speciaal investeringsfonds gericht op een betere toegang tot microfinanciering door middel van een scala van financiële producten (met name leningen).

Per 31 december 2014 waren met deze instrumenten 31 371 microleningen aan eindontvangers verstrekt, voor een totaalbedrag van 291,7 miljoen EUR (het oorspronkelijke streefcijfer was 46 000 microleningen voor 500 miljoen EUR in 2018). De faciliteit ligt op schema om haar oorspronkelijke doelstelling te halen, aangezien tussen nu en 2018 nog nieuwe leningen zullen worden opgenomen. 2.Het programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) — microfinanciering en sociaal ondernemerschap — microfinanciering, de opvolger van de bovengenoemde instrumenten, heeft tot doel een betere toegang tot microfinanciering te verschaffen aan kwetsbare groepen en micro-ondernemingen door ondersteuning te bieden aan verstrekkers van microkrediet. De EU-bijdrage van ten minste 86 miljoen EUR is gericht op het ondersteunen van 41 000 microleningen voor in totaal 528 miljoen EUR. 2.Strategische sectoren 2.1.Onderzoek en innovatie (O&I) Of grotere, gevestigde O&I-intensieve ondernemingen problemen ondervinden met de toegang tot schuldfinanciering voor het financieren van innovatieprojecten is geen uitgemaakte zaak en vanuit methodologisch oogpunt moeilijker vast te stellen. Een recente econometrische studie en ook de praktijkervaring tonen echter aan dat de vraag naar O&I-schuldfinanciering veel groter is dan het huidige aanbod. Om de O&I-financieringsbehoeften te dekken, wat op nationaal niveau schier onmogelijk is, heeft de Commissie de Financieringsfaciliteit voor risicodeling (RSFF) (2007-2013) en, in het kader van Horizon 2020, de InnovFin Large Projects, InnovFin MidCap Growth Finance en InnovFin MidCap Guarantee in het leven geroepen: 1.De Financieringsfaciliteit voor risicodeling (2007-2013) voorziet in leningen en hybride of mezzaninefinanciering om O&I-projecten een betere toegang tot risicokapitaal te verschaffen. De RSFF-bijdrage van de Unie voor 2007-2014 ten bedrage van 960 miljoen EUR heeft activiteiten voor meer dan 9,56 miljard EUR (van de verwachte 11,31 miljard EUR) ondersteund. 2.De Leningendienst voor O&I uit hoofde van Horizon 2020 (2014-2020), de opvolger van RSFF, voorziet eveneens in leningen en hybride of mezzaninefinanciering ter verbetering van de toegang tot risicokapitaal voor O&I-projecten. Voor 2014-2020 is de EU-bijdrage van 1 060 miljoen EUR bestemd voor het mobiliseren van 13 250 miljoen EUR financiering voor de eindontvangers. Eind 2014 was met EU-bijdragen van in totaal 483 miljoen EUR reeds voor 1 157,2 miljoen EUR aan financiering ondersteund. 2.2.Infrastructuur en energie-efficiëntie Vervoer, telecommunicatie en energie-infrastructuur zijn van het grootste belang voor ontwikkeling en duurzame groei in situaties waarin particuliere ondernemingen, ongeacht hun omvang, en openbare entiteiten met elkaar in wisselwerking staan om voor de vereiste output te zorgen. Infrastructuur maakt de economie productiever, waardoor groei ontstaat, en bevordert de interconnectie binnen de interne markt. Ook energie-efficiëntie en de bevordering ervan worden steeds belangrijker in de Unie, in het bijzonder met het oog op het streefcijfer van 20 % meer energie-efficiëntie in 2020 en verdere doelstellingen na die streefdatum. De financiële steun van de EU in deze sectoren is bedoeld om de tekortkomingen op de Europese kapitaalmarkten te helpen wegwerken. De financiële instrumenten van de EU-programma’s voor verschillende subsectoren (vervoers- en energie-infrastructuur, energie-efficiëntie, met inbegrip van milieu- en klimaatactie, en ICT), opgestart in de periode 2007-2013 of gepland voor 2014-2020, zijn: 1.Het Leninggarantie-instrument voor TEN-vervoersprojecten (LGTT), een schuldinstrument voor projectfinanciering in trans-Europese netwerken voor vervoer en energie. Per 31 december 2014 bedraagt de totale uitstaande LGTT-garantie 497 miljoen EUR voor zes projecten die naar verwachting voor 12,1 miljard EUR investeringen (eigen vermogen, vreemd vermogen, leningen) zullen verrichten. De Commissie heeft na de ex-post evaluatie van 2014 geconcludeerd dat het LGTT, waar het is toegepast, positieve gevolgen had maar toch niet in voldoende mate om zijn bredere doelstellingen te verwezenlijken. 2.In het kader van de Connecting Europe Facility (CEF): a.het Initiatief inzake projectobligaties (PBI, MFK 2007-2013), gericht op het bevorderen van financiering via de kapitaalmarkten voor infrastructuurprojecten op het gebied van trans-Europese vervoers- en energienetwerken en breedbandnetwerken. Op dit moment zijn verschillende transacties in de PBI-proeffase financieel afgesloten: I. in 2014 is de EU-bijdrage van 10 miljoen EUR voor TEN-E gebruikt voor een kredietverbetering met behulp van projectobligaties van 54,9 miljoen EUR voor een projectomvang van 421 miljoen EUR; en II.de EU-bijdrage aan TEN-T ondersteunde de financiering van:  een geheel nieuw vervoersproject voor de A11-autoweg in België via de uitgifte van 578 miljoen EUR aan projectobligaties en van 79,6 miljoen EUR aandelenkapitaal (met een EU-bijdrage van 200 miljoen EUR); en de A7-autoweg in Duitsland met de uitgifte van een projectobligatie voor 429 miljoen EUR. Ook in 2014 heeft de begrotingsbijdrage van 20 miljoen EUR voor de ICT-sector een kredietverbetering van circa 38 miljoen EUR opgeleverd ter ondersteuning van de uitgifte van ongeveer 189 miljoen EUR aan obligaties door een Franse provider van breedbanddiensten; en

b.het schuldinstrument met risicodeling, dat zal worden toegespitst op projecten van gemeenschappelijk belang op het gebied van netwerken voor vervoer, breedband en energie. Te beginnen in 2015 zal het instrument voortbouwen op het bestaande projectobligatie-initiatief en het instrument voor leninggaranties voor TEN-vervoersprojecten. Ervan uitgaande dat de volledige begrotingstoewijzing van 3 miljard EUR ter beschikking wordt gesteld van het instrument, zou dankzij de bijdrage van de Unie in totaal 18 tot 45 miljard EUR kunnen worden aangetrokken. 3.De Instrumenten voor particuliere financiering van energie-efficiëntie (PF4EE), gefinancierd in het kader van het LIFE-programma, die onder meer zullen voorzien in een faciliteit voor risicodeling ter vermindering van het kredietrisico dat financiële intermediairs lopen bij het verstrekken van leningen aan de sector energie-efficiëntie, gecombineerd met technische bijstand aan financiële intermediairs voor de uitbouw van een nieuw marktsegment. De EU-bijdrage van 80 miljoen EUR zal naar verwachting een totale investering ondersteunen van ongeveer 540 miljoen EUR voor de periode 2014-2017. 4.Het Europees Fonds 2020 voor energie, klimaatverandering en infrastructuur (Marguerite) is een pan-Europees aandelenfonds dat infrastructuurinvesteringen op het gebied van vervoer (TEN-T), energie (TEN-E) en hernieuwbare energiebronnen in de lidstaten ondersteunt. De EU-bijdrage van 80 miljoen euro is gericht op het ondersteunen van een financieringsvolume van ongeveer 10,2 miljard EUR, waarvan reeds 4,9 miljard EUR aan financiering met eigen en vreemd vermogen is gemobiliseerd (EU-bijdrage: 31,3 miljoen EUR). Op 31 december 2014 heeft het Fonds 295 miljoen EUR aan eigen vermogensinvesteringen vastgelegd voor drie TEN-T-projecten en zeven projecten op het gebied van hernieuwbare energie. 5.Het Europees Fonds voor energie-efficiëntie (EEEF), een spin-off van het Europees energieprogramma voor herstel (EEPR), dat investeert in projecten op het gebied van energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en schoon stadsvervoer. Eind maart 2014 had het Fonds de EU-bijdrage (125 miljoen EUR) volledig aan projecten toegewezen voor een totale investering van 219 miljoen EUR. Technische bijstand uit het EEEF is nuttig gebleken als ondersteuning bij het voorbereiden van projecten door openbare autoriteiten die vervolgens worden gefinancierd. In totaal is circa 200 miljoen EUR toegewezen aan 12 projecten die uiteindelijk voor ongeveer 333 miljoen EUR aan investeringen zullen genereren. In december 2014 was reeds 216 miljoen EUR aan investeringen gegenereerd en aan negen projecten toegewezen. Voor 2015 zijn zes projecten in de pijplijn voor een totaalbedrag van 243 miljoen EUR, waarvoor het geplande EEEF-aandeel 92 miljoen EUR bedraagt. 6.De Faciliteit voor de financiering van natuurlijk kapitaal (NCFF), waarmee inkomstengenererende of kostenbesparende proefprojecten worden gefinancierd ter bevordering van het behoud, het herstel, het beheer en de versterking van het natuurlijk kapitaal om bij te dragen aan de Uniedoelstellingen op het gebied van natuur en biodiversiteit, en de aanpassing aan klimaatverandering. De geplande EU-bijdrage voor de proeffase bedraagt 60 miljoen EUR, waarvan 10 miljoen EUR reeds is vastgelegd. 2.3.Sociale ondernemingen Onder de bedrijven die moeilijk toegang krijgen tot krediet, verdienen sociale ondernemingen bijzondere aandacht, vanwege het verband tussen sociaal kapitaal en economische groei. Hun belangrijkste oogmerk is het bereiken van een meetbaar en positief sociaal effect. Maar omdat sociale ondernemingen niet in de eerste plaats streven naar winstmaximalisatie, hebben zij grotere moeite om aan financiering te komen, omdat traditionele bankiers weinig animo vertonen om hun ondernemingsplannen te analyseren en dat ook moeilijk vinden. Een nieuw EU-instrument voor sociale ondernemingen voor 2014-2020 is het EaS1 Microfinanciering en Sociaal ondernemerschap - Sociale onderneming, en is gericht op de ontwikkeling van sociale ondernemingen met een begroting van ten minste 86 miljoen EUR. 2.4.Onderwijs Als een vorm van accumulatie van menselijk kapitaal is onderwijs een van de belangrijkste bronnen van economische groei. Hoe meer studenten met een verschillende sociale en economische achtergrond onderwijs kunnen genieten, hoe meer onderwijs bijdraagt tot sociale rechtvaardigheid en cohesie. Ook staat vast dat de mobiliteit van studenten van grote invloed is op sociale en economische ontwikkeling. Een nieuw financieel instrument van de EU - de Garantiefaciliteit voor studentenleningen (Erasmus + Master, een garantiefaciliteit voor leningen in het kader van het programma Erasmus +) - heeft tot doel mobiliteit, gelijke kansen en excellentie in studie te bevorderen via garanties aan financiële instellingen die studenten gunstige leningen willen aanbieden voor masterstudies in een ander land. De geplande EU-bijdrage van 517 miljoen EUR voor de periode 2014-2020 (waarvan 28,40 miljoen EUR reeds is vastgelegd) zal naar verwachting maximaal 3 miljard EUR aan leningen ondersteunen. 3.Strategische regio’s buiten de EU 3.1.Uitbreidingslanden Een van de grootste pijnpunten voor kmo's in de Westelijke Balkan blijft toegang tot kredietfinanciering, hoewel deze bedrijfscategorie zich ontwikkelt als het efficiëntste segment in het economische overgangsproces en een pijler van groei en werkgelegenheid vormt. Bij gebrek aan financiële voorgeschiedenis is het voor beginnende kmo's haast onmogelijk om toegang te krijgen tot bankleningen. Toegang tot financiering in de energiesector schijnt in het algemeen moeizaam te zijn. Deze problemen worden aangepakt door: 1.de garantie in het kader van de faciliteit voor bedrijfsontwikkeling en innovatie voor de Westelijke Balkan (EDIF), waarmee wordt beoogd de sociaal-economische groei te bevorderen door betere voorwaarden te scheppen voor de oprichting en de groei van veelbelovende innovatieve kmo’s. De EDIF-bijdrage van de Unie van bijna 22 miljoen EUR zal naar verwachting een totale investering van meer dan 98 miljoen EUR ondersteunen; 2.het Fonds voor bedrijfsuitbreiding (ENEF) in het kader van het EDIF waarmee wordt beoogd de sociaaleconomische ontwikkeling in de regio te ondersteunen door de voorwaarden te creëren voor de oprichting en de groei van veelbelovende innovatieve kmo’s in hun uitbreidings- en ontwikkelingsstadia. De financiële toewijzing van 11 miljoen EUR zal naar verwachting een totale investering van 55 miljoen EUR aantrekken. Gezien het verband tussen ENEF en de faciliteit voor medefinanciering van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO) zal de EU-bijdrage voor ongeveer 110 miljoen EUR aan investeringen voor eindontvangers ondersteunen; 3.het Fonds voor bedrijfsinnovatie (ENIF) in het kader van EDIF ter ondersteuning van sociaal-economische ontwikkeling in de Westelijke Balkan waarmee de voorwaarden worden gecreëerd voor de oprichting en de groei van innoverende kmo’s in de aanloopfase. De EU-bijdrage van 21 miljoen EUR zal naar verwachting een investering ondersteunen van ongeveer 40 miljoen EUR voor de periode 2014-2020; 4.het Europees Fonds voor Zuidoost-Europa (EFSE), als een vorm van publiek-privaat partnerschap, gericht op het aantrekken van kapitaal uit de particuliere sector, dat vervolgens wordt doorgeleend aan micro- en kleine ondernemingen en huishoudens. De EU-bijdrage van 88 miljoen EUR heeft tot dusver een totale financiering ten belope van 3,2 miljard EUR opgeleverd, die ten goede komt aan 496 716 eindontvangers in de uitbreidingsregio; 5.het Green for Growth Fund (GGF) voor gerichte financiering van projecten op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie, dat beoogt de begunstigde landen te helpen bij het verminderen van hun CO²-uitstoot en energieverbruik. De EU-bijdrage van 38,6 miljoen EUR zal naar verwachting een totale investering opleveren van ongeveer 281 miljoen EUR voor de eindontvangers. De huidige portefeuille van projecten, met 20 partnerinstellingen in negen partnerlanden, heeft een waarde van 185,1 miljoen EUR; en 6.het steunkrediet voor het herstel van de kmo-sector in Turkije, gericht op het verminderen van de gevolgen van de crisis voor kmo's en ter bevordering van de ontwikkeling van de Turkse economie en de werkgelegenheid. De EU-bijdrage van 30 miljoen EUR heeft voor in totaal 300 miljoen EUR aan leningen gemobiliseerd.