ir^ir ir ir ir if ir ir 
*** COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 14.04.1997 
COM(97)150def. 
VERSLAG VAN DH COMMISSIE AAN D£ RAAD 
EN HEF EUROPEES PARLEMENT 
o•» ( ï Ie voorwaarden waaronder de ontmanteling van de Hoge Flux Reactor (HFR) in Petten 
gepland sou moeten worden 

Op 27 juni 1996 heeft de Raad het "Door het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie uit te voeren aanvullend 
onderzoekprogramma (1996-1999)" goedgekeurd, overeenkomstig artikel 7 van het 
Euratom Verdrag. 
Daarbij is in de notulen van de Raad de volgende verklaring opgenomen: 
"De Raad neemt nota van het voornemen van de Commissie om door te gaan met het 
treffen van een voorziening voor de ontmanteling, zoals zij de afgelopen jaren heeft 
gedaan bij de vaststelling van de bestralingstarieven. Deze voorziening zal worden 
toegevoegd aan de de reeds vastgestelde voorziening en zal tezijnertijd worden 
gebruikt 
De Commissie zal de kwestie van de ontmanteling van de HFR bestuderen en voor 
eind 1996 bij de Raad hierover een verslag indienen." 
De Commissie verzoekt de Raad en het Parlement van bijgaand rapport kennis te nemen 
1. 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
EN HET EUROPEES PARLEMENT 
over de voorwaarden waaronder de ontmanteling van de Hoge Flux Reactor (HFR) in Petten 
gepland zou moeten worden 
Inleiding 
Ontmanteling is voor de HFR geen acute praktische noodzaak. De reactor verkeert in zeer 
goede technische conditie dat werd bereikt door de belangrijkste componenten 
voortdurend aan te passen en tijdig te vernieuwen. Bij de resterende levensduune van het 
huidige reactorvat - dat in 1984-1985 werd vervangen en een totale ontwerp-levensduurte 
heeft van 30 jaar - zal de HFR tot 2015, en misschien nog wel langer, in werking kunnen 
blijven; de om de drie jaar verrichte bedrijfsinterne onderzoeken moeten dit bevestigen. 
Bovendien is er nog een reactorvat met volledige vergunning - identiek aan het huidige 
HFR-vat- dat gebruikt kan worden wanneer het drukvat nogmaals moet worden 
vervangen. 
Daarom zal de Commissie rond het jaar 2015 de keuze hebben tussen drie mogelijkheden: 
- de HFR definitief stilleggen en haar ontmanteling voorstellen; 
- na nauwkeurige beoordeling van de toestand van het drukvat besluiten tot verlenging 
van het bestaan van de reactor met het huidige vat; 
- volgend op een beoordeling van de toestand van het drukvak besluiten tot vervanging. 
In tabel 1 en 2 zijn de bij de eerste en derde optie behorende lange termijn-HFL 
bedrijfsplannen schematisch weergegeven. 
Voor een keuze tussen deze opties zal diepgaand overleg moeten worden gevoerd met de 
Nederlandse vergunningverlenende autoriteiten, de lidstaten die dan de HFR zullen 
steunen en de klanten Het besluit zal voornamelijk worden genomen, gebaseerd op een 
beoordeling van de economische levensvatbaarheid van de reactor op dat tijdstip. 
Daarom zal de vraag of de HFR ontmanteld dient te worden enkel na 2015 moeten 
worden beantwoord en misschien pas midden volgende eeuw actueel worden Niettemin 
kan, onafhankelijk van het beslissingstijdstip, aan de hand van de kenmerken van de HFR 
een beschrijving van het ontmantelingsproces en een kostenberekening worden opgesteld 
Deze vraag wordt in dit document behandeld en is bestudeerd door deskundigen 
[DETEC, Duitsland], die de haalbaarheid van het voorgestelde en de schattingen van de 
hoeveelheden afval waarvan is uitgegaan, hebben bevestigd (DETEC is een erkend bedrijf 
met ervaring op het gebied van ontmanteling en een gemeenschappelijk dochterbedrijf van 
SIEMENS en NUKEM) 
De commentaren van de deskundigen zijn in het rapport van de Commissie opgenomen. 
Desondanks leek het ons nuttig de oorspronkelijke Engelse versie van het technische 
rapport van DETEC bij te voegen 
A ^ 
I. Onderwerp 
Deze voorlopige studie beschrijft de hoofdfasen van de ontmanteling van de HFR in 
Petten op basis van Safety Series nr. 74 "Safety in Decommissioning of Research 
Reactors" van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie, Safety Guide, 1986. Zij 
geeft ook een beschrijving van de in stappen uitgevoerde ontmanteling en 
buitenbedrijfstelling van de HFR, alsmede een ruwe schatting van de bijhorende 
hoeveelheden afval en de kosten. 
II. De ontmantelingsfasen 
Het ontmantelingsproces zal beginnen met de definitieve stillegging van de HFR-reactor 
en eindigen met het vrijgeven van het reactorterrein voor onbeperkt gebruik. 
Het ontmantelingsproces omvat drie fasen: 
Fase 1 - Opslag onder bewaking 
Gedurende en ook na deze fase is voortdurende bewaking van de reactor vereist. 
De voornaamste werkzaamheden zijn: 
- verwijdering van de splijtstof 
- verwijdering van de koelmiddelen en ander gemakkelijk verwijderbaar geactiveerd of 
licht radioactief materiaal. 
Dit kan gemakkelijk worden gedaan met de bestaande installaties ter plaatse tegen 
redelijk lage kosten 
Fase 2 - Beperkt gebruik van het terrein 
Na de voltooiing van de ontmantelingswerkzaamheden, en daarmee van de eerste fase, 
kunnen delen van het terrein worden vrijgegeven voor gebruik onder bepaalde 
voorwaarden, terwijl de resterende delen van de reactor en het terrein zullen worden 
gebruikt voor opslag onder bewaking. 
De voornaamste werkzaamheden zijn: 
- ontsmetting van alle plaatsen die gemakkelijk te ontsmetten zijn. 
- fysieke afdichting van de resterende radioactief besmette plaatsen. 
Genoemde werkzaamheden omvatten de verwijdering van het reactorvat en alle 
geactiveerde of sterk verontreinigde componenten rond het vat, in het bassin 
(stralingsbuizen), van de primaire kringloop en verwijdering van geactiveerde of besmette 
delen van de binnenbekleding van het bassin en de betonmuren, alsmede afdichting van 
alle delen die nog radioactiviteit kunnen bevatten 
Alle nodige werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd met eigen (het Energiecentrum 
Nederland - ECN inbegrepen) personeel en expertise. Het afval zal gaan naar de 
Nederlandse vernietigingsinstallatie van COVRA (Centrale Organisatie voor Radioactief 
Afval), zelfs indien een kleine hoeveelheid tijdelijk moet worden opgeslagen in de 
ECN-installatie voor middelradioactief afval vooraleer overgebracht te worden naar de 
COVRA-installatie 
Fase 3 - Vrij gebruik van het terrein 
In deze fase wordt de ontmanteling van de reactor voltooid. Alle radioactieve materialen, 
uitrusting en constructies worden ontsmet ofwel weggebracht naar de Nederlandse 
vernietigingsinstallatie COVRA. Er wordt vervolgens een afsluitend stralingsonderzoek 
uitgevoerd om er zeker van te zijn dat er geen restradioactiviteit op het terrein aanwezig 
blijft. Het terrein wordt daarna vrijgegeven voor vrij gebruik en er zijn dan geen verdere 
inspecties of proeven vereist. De gebouwen-en het terrein worden vervolgens vrijgesteld 
van de verplichtingen van de nucleaire wetgeving. 
Na de vrijstelling van de nucleaire wetgeving kunnen het terrein en de gebouwen 
misschien voor andere doeleinden worden gebruikt en inkomsten gaan opleveren. Indien 
dit niet het geval is, zullen de uit fase 3 voortvloeiende kosten worden gekoppeld aan het 
normale beheer van gewone gebouwen. 
Voorgesteld wordt om na de voltooiing van fase 2 direct door het gaan met de uitvoering 
van fase 3. Volgens de deskundigen biedt voortzetting van de ontmantelingsoperatie tot 
aan de afsluiting van fase 3 grote voordelen ten opzichte van een scenario waarin fase 3 na 
een bepaalde wachttijd wordt uitgevoerd. 
Kosten van de ontmanteling: 
- voorbereiding en contacten met vergunningverlenende autoriteiten: 2 miljoen ecu 
- voorbereiding en uitvoering van de lopende werkzaamheden (de 
capaciteit moet volgens het huidige ECN-werkingscontract 
ongeveer 1,5 jaar behouden blijven): 14 miljoen ecu 
- verwijdering van het afval (COVRA): 9 miljoen ecu 
- Totaal (ruwe schatting) 25 miljoen ecu 
III. Volgorde van de ontmantelingswerkzaamheden 
De ontmantelingswerkzaamheden van de HFR zijn gebaseerd op de ervaringen opgedaan 
tijdens de vervanging van het drukvat in 1984-1985. De hele operatie is toentertijd 
uitgevoerd door het normaal operationeel en met onderhoud belast personeel, bijgestaan 
door de gebruikers van de HFR en de werkplaats ter plaatse. 
Gebaseerd op de hoeveelheden afval die behandeld zijn gedurende de vervanging van het 
drukvat in 1984 ziet de algemene stapsgewijze aanpak er als volgt uit: 
0. I 'eruijdering van de splijtstofelementen 
De splijtstofelementen worden elders veilig opgeslagen of naar een opwerkings­
fabriek overgebracht 
/. J 'emijdering van alle hulpinstallaties en mechanismen in en rond het drukvat 
Dezelfde hoeveelheid afval wordt verwacht voor praktisch dezelfde soort 
hulpapparatuur. 
2. Destructieve verwijdering van stralingsbuizen en andere "vaste " verbindingen met 
het drukvat (dw.z. bevestigingsconstructies, enz.) 
Gelijke hoeveelheden zullen afkomstig zijn van de stralingsbuizen en andere "vaste" 
constructies met meer middelradioactieve delen door het toegenomen gebruik van 
roestvrij stalen bouten en ringen. De hoeveelheid uit roestvrij staal bestaand 
materiaal is gering door het ontbreken van veerbalgen. Er is nu wel meer materiaal 
aanwezig met een dikte van meer dan 3cm die speciale behandeling als afval vereist. 
3. Verwijdering van het drukvat 
De hoeveelheden materiaal zelf afkomstig van het drukvat zullen minder zijn, maar 
het materiaal zal wel dikker zijn. 
4. Verwijdering van de geactiveerde delen van de stralingsbuizen 11 en 12 en delen 
van de binnenbekleding van het bassin met radioactieve plekken 
De hoeveelheid afval van de stralingsbuizen 11 en 12 wordt verminderd dankzij een 
eenvoudiger constructie; het materiaal van de binnenmantel van het bassin wordt 
vastgesteld op 10% van het totaal. 
5. Geactiveerd beton van de bassinmuren rondom de openingen van de 
stralingsbuizen wat moet worden verwijderd 
Voor het geactiveerd beton rondom de openingen van de stralingsbuizen wordt 
ervan uitgegaan dat de (penetratiediepte) rondom de openingen gemiddeld ongeveer 
30 cm bedraagt. 
6. Besmet beton onder de bekleding van de bassinbodem wat moet worden vem'ijderd 
Voor het beton onder de bekleding van de bassinbodem wat is besmet als gevolg 
van het reeds aanwezige lek, wordt ook een dikte van 30 cm aangenomen. Van de 
verticale wanden is alleen het beton in de buurt van de bassindeuren verdacht. 
7. Uitgebreide ontsmetting van alle leidingen van het primaire koelsysteem en het 
bassin-koelsysteem 
Ontsmetting van de leidingen van het primaire koelsysteem en van het bassin 
koelsysteem zal slechts tot radioactieve ontsmettingsvloeistoffen leiden. Het 
materiaal van de leidingen zelf is niet radioactief. Hetzelfde geldt voor hulpsystemen 
zoals afvoersystemen voor heet en warm water. 
S. I'emijdering van geactiveerde en of besmette hulpuitrusting (harsbedden van 
ionenuisse/aars, gereedschappen, enz.) en standaardproefopstellingen 
De hoeveelheden ionen wisselaarhars zijn welbekend en kunnen na grondige 
regeneratie van het hars worden behandeld als laag radioactief afval 
Gereedschappen, opslagstellages, enz zullen na ontsmetting slechts kleine 
hoeveelheden licht radioactief materiaal opleveren. Wat de verwijdering van de 
standaardproefopstellingen betreft zijn de schattingen gebaseerd op de situatie van 
1991. 
9. Algemene radiologische controle van de resterende systeemonderdelen 
De definitieve radiologische controle van de hele installatie zal naar verwachting 
slechts kleine hoeveelheden laag radioactief afval opleveren. 
10. Standaardwrnietiging tot de vereiste niveaus voor verder gebruik van de 
installaties 
Bij deze operatie gaat het om ni et-radioactief materiaal. 
4 
Tabel 3 geeft de geschatte hoeveelheden afval per categorie. Het hoog- en 
middelradioactief afval kan tijdelijk worden opgeslagen in de afvalfaciliteit van de ECM. 
In geval van vervoer naar en opslag in COVRA Borsele kan tabel 3 worden vertaald in 
tabel 4. 
In het algemeen wordt 5 m3 hoog- middel- en radioactief afval van 370 TBq (1.000 Ci) 
verwacht en 120 m3 laag radioactief afval van 5,9 TBq (16 Ci). 
Tabel 1 : Lungc termijn bedrijfsplan \iM>r dr III-K (Ir optie) 
Periode I99f. - 20*0 
Jaar 19 ol 20 9». t m 09 10 II 12 13 14 15 16 17 18 tin 30 
Huurcontract CIC NI. Klaterende tijd \an de huidige CIC NI luuirmereenkonit met belrekking tot de Hl'R en het terrein van Petten 
levensduur reactorvat HFR K est erende verwachte levensduur i.in III R-iliukv.il nr 2 
(hitmanleliiiK III K 
\ oorbereidinu 
Fase 1 en 2 
Fase 3 
<*> 
Periode 2031 -2065 Voorbereiding 
Vrij gebruik van het terrein 
I 
Jaar : 20.. 31 tm61 62 63 64 65 
Huurcontract CEC/NL Voortzetting voor de resterende tijd van de huidige CECNL huurovereenkomst met betrekking tot de HFR en het terrein van Petten 
Ontmanteling HFR 
Fase 3 Voortzetting van het vrij gebruik van het terrein 
Tabel 2 : I.ange termijn bedrijfsplan tixir de IlKK (ie optie) 
Periode : 1996 2U30 
Jaar 19 •>! 20 %l m H9 10 11 12 13 14 15 16 17fm30 
1 luurcorrtract t'F.C NL Resterende tijd van de huidige Cl C NI huurovereenkomst met betrekking tot de HFR en het terrein van Petten 
levensduur HFR-drukvat Rester Linie vcrviaJiie levensduur van III K -druk vat nr 2 Verwachte levensduur van HFR-
drukvat nr. 3 (bestaand) 
\er\ancinn Hl R-drukvat 
Voorhercidini: 
Vervanging \°<Mirbereiding 
V Periode 2031 -2065 
65 I Jaar : 20. 31 tm43 44 45 46 47 48 49 50 51 Vm 61 62 63 64 
Huurcontract CECNL Voortzetting voor de resterende tijd van de huidige CEC/NL huurovereenkomst met betrekking tot de HFR en het terrein van Petten 
Levensduur HFR-drukvat Verwachte levensduur van HFR-drukvat nr. 3, voortgezet 
Ontmanteling HFR 
Voorbereiding 
Fase I en 2 
Fase 3 Voorbereiding 
Vrij gebruik van het terrein 
label 3 : Geschatte hoeveelheden afval: indeling naar categorie of bestemming 
Categorie afval 
Drukvat en hulpuitrusting rond het drukvat 
Geactiveerd beton 
Besmette hulpuitrusting 
TOTAAL Hoog/middel-radioactief afval 
Standaard afvalvaten(25 1) bevattende 
Aluminium 
180 
180 Roestvrij staal 
20 
20 kCi 
1,0 
1,0 Laag-radioactief afval 
Vaten van 
2001 
200 
220 
130 
550 6001 
20 
" 
20 
i Ci 
12 
2 
2 
16 
oo 
Tabel 4 : Geschatte hoeveelheden afval voor opslag bij ( ,()l 'RA 
Volume container 
Dosis equivalent/h 
Drukvat en hulpinstallaties rond het 
drukvat 
Geactiveerd beton 
Besmette hulpinstallaties 
TOTAAL Aantal betonnen containers 
2001 
- 2mSv/h 
200 
150 
150 
500 > .2 mSv/h 
< 2.0 mSv/h 
™ 
-
-
-6001 
< .2 mSv/h 
100 
-
-
100 > .2 mSv/h 
< 2.0 mSv/h 
100 
-
-
100 
<J> 
DETEC Bericht Empfânger siehe 
Verteiler 
Titel: Expert Review of the Draft JRC Petten Document 
on Decommissioning of HFR Petten 
(Summarizing Report) 
Revision siehe 
RevisionsUberwcht ULS Blattzahl Ersttiler 
Datum PrOftr Freigabe ProjefcUeiter 
. . Datum RIX 
1/.'yff* Erstausgabe 15 7" «•"RfJnge 
übergeordnetes Dokument Projcfcl-Nr. 
DN 154009 UVST 
DE140 ACK 
DNR 00062610 -00 
Funttion Komponente 
DETEC Baugruppe Bau EB Lfd.Nr 
InterneKennzetchnung: rner rumoer:; 9025005 AG 
u UA 
BE 
Btatt 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten FormbteÖ DE110.DOT / QM / 09* 
/lo 
RevisionsQbersîcht 
Blatt Beschreibung der Ànderung RIX/ Datum 
all First issue 00/29.08.96 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten FormWatt DE 102. DOT / QM / 09.94 
-i 0 
Contents page 
Abstract 
1 Scope 
2 Assumptions 
3 Review of technical concept 
4 Review of costs 
4.1 Plausibility check 
•4.2 Detailed evaluation 10 
10 
13 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR 
00062610 RIX 
00 
Blatt 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formttatt DE 103 DOT / QM / 09.9 
1<L 
Abstract 
The intention of the expert review is to check the feasibility i 
of the technical concept and the plausibility of the estimated j 
costs. 
A comparison of HFR with 3 German research reactors actually in 
the state of decommissioning leads to the result that the cal­
culated amounts of waste and costs seem to be in a reasonable 
order of magnitude if one takes into account: 
the comparatively low residual radioactivity of the HFR 
the comparatively low estimated waste arisings 
low estimated decommissioning and temporary supervision 
costs. 
The results obtained by a plausibility check were subsequently 
confirmed by an independent detailed calculation. Total costs 
for decommissioning to free release (directly following stage 
2) should therefore not exceed 25 MECU. 
Weighing the pros and cons for decommissioning as planned, it 
becomes apparent that there are hardly any pros left for a long 
time phase of supervision following stage 2. 
Radioactive decay, the argument often used in favour of defer­
ring stage 3, is of no significant importance. A dormancy peri-
Da cf several decades will not improve the contamination situa­
tion substantially and will therefore not lighten the dismant­
ling work decisively. 
Conversely, the advantages of immediate decommissioning to un­
restricted release of the controlled areas are obvious: 
• Auxiliary systems that will be needed for decommissioning 
are either still in operating condition or can be kept ope­
rational. Deferred dismantling would require new installa­
tions with all implications (such as licensing). 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formbiatt DE103.DOT / QM / 09.&* 
4J 
Costs for sampling and waste management (decontamination, 
waste conditioning) can be kept low as long as neighbouring 
JRC still has appropriate facilities at its disposal. This 
might not be the case several decades after decommissioning 
to stage 2. 
The availability of experienced HFR, staff and of personnel 
with specific HFR knowledge at authorities and in industry. 
That knowledge is about to disappear gradually. 
I Expert Review I DNR RIX 
IICTIIA of the Draft JRC Petten Document on nnn,,,,in nn 
UtlCb Decommissioning of HFR Petten 00062610 - 00 
, I Blatt 5 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten FocmWatt DE103.DOT / QM / 09.: 
17 
1 Scope 
The Institute for Advanced Materials, HFR Unit, at Petten has 
prepared a preliminary study about the decommissioning of the 
High Flux Reactor (HFR) at Petten. 
The study is based on IAEA Safety Series no. 74 „Safety in De­
commissioning of Research Reactors", Safety Guide, 1986. It 
estimates expected costs for reactor dismantling including 
amounts of waste and costs of waste disposal. 
It is the intention of the expert review to check the feasibi­
lity of the technical concept and the plausibility of the esti­
mated costs. 
2 Assumptions 
The expert review is based upon the following assumptions: 
decommissioning of HFR will be performed in accordance with 
IAEA Safety Series no. 74. 
after decontamination and dismantling of contaminated and 
activated areas and components the buildings will be re­
turned to the former owner for unrestricted site use. 
Tiost dismantling work will be performed by the HFR operating 
staff. 
ail costs are calculated on 1996 price level. 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RJX 
00062610 - 00 I 
Blatt 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten FormbtaS! DE103.DOT / QM / 09.* 
1 J 
3 Review of technical concept 
The IAEA Safety Series no. 74 recommends decommissioning by 
three stages: 
stage 1 includes the removal of fuel and all other removable 
contaminated and activated material like for example 
• cooling water. 
stage 2 comprises decontamination and disassembly of such 
areas and components which can be quite easily trea­
ted and removed like the reactor vessel. 
In stage 2 it is intended to remove the main part of 
activity and to achieve unrestricted release conditi­
ons for large building areas. Those areas which can­
not easily be cleaned from activity will be sealed 
and will remain as restricted use areas for perhaps a 
long period of time. 
stage 3 finally will consist in removing all the remaining 
contamination and activation and will terminate the 
decommissioning by unrestricted release of the com­
plete facility. 
The HFR preliminary study strictly follows these recommendati­
ons . 
It must be mentioned that the IAEA Safety Series no. 74 is no 
binding regulation but a guide which explicitely admits depar­
tures from the recommended strategy. 
3y the experience of decommissioning German research reactors 
e.g. AYR, FR-2 and MZFR) a 3-stage strategy guided by the gra-
ae of technical complexity and by the radiological demands is a 
very reasonable approach to decommissioning. But we do not fol­
low the idea to keep the facility within stage 2 for perhaps 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formbiatt DE103.DOT / QM / 09.94 
16 
some ten years, an idea which at least is implicitely included 
in this concept. 
By nearly all actual decommissioning projects it can be learned 
that direct and immediate dismantling is the most effective 
way. 
This can be supported by mainly two arguments: 
- until completion of stage 3 at least some auxiliary systems 
like ventilation and off-gas systems must be kept working. 
This will cause costs. 
- practical experience demonstrates the need for operating 
staff availability during all stages of decommissioning. Se­
veral decades after shut down it cannot be expected that ex­
perienced operating personnel from the facility will still 
be at hand. This situation will then also give rise to addi­
tional costs. 
Taking into account the development of waste disposal costs it 
must be an additional argument to complete the work as soon as 
possible - once the decision for final shut down has been ta­
ken . 
We therefore strongly recommend to perform the decommissioning 
stage-wise but without long interruptions between different 
stages. 
The decommissioning sequence described in chapter III of the 
HFR preliminary study seems to be reasonable but with one 
exception: decontamination of the primary system and pool coo­
ling system (item 7) should be performed right at the beginning 
of the decommissioning work. To be precise: decontamination 
should be foreseen directly after item 1. 
Decontamination of the primary and pool coolant loop system 
should be performed with Full System Chemical Decontamination 
(FSD). Highly efficient closed loop processes of this kind also 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 8 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formbtatt DE103.DOT / QM / 09 0-
1=) 
for aluminum are available. Such a process will decontaminate 
large system areas fairly down below the limit values for mate­
rial free release. 
Appropriate processes are available which are strongly waste 
minimizing. Ion exchange resins which contain the total amount 
of activity and of kations will be the only secondary waste re­
sulting from such processes. Decontamination chemicals are com­
pletely decomposed within the process and will not contribute 
to the waste volume. 
FSD will not only help to save dose rate during system dismant­
ling but will also help to save costs because the complete sy­
stem will be decontaminated in one single working operation and 
most of the material can afterwards be reused unrestrictedly. 
The application of FSD presupposes an intact system to be de­
contaminated which is an additional demand for performing this 
process at an early stage of decommissioning. 
After FSD of primary system and pool cooling loops the pool it­
self should be decontaminated by standard chemical spraying. We 
have based our cost review on a decontamination strategy just 
outlined above. 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formblatt DE103.DOT / OM / 09.9 
4 % 
4 Review of costs 
4.1 Plausibility check 
The preliminary study gives a rough estimate for HFR waste 
arisings and decommissioning costs. For an overall plausibility 
check it is helpful to compare data of HFR with corresponding 
data of other research reactors. For this comparison German re­
search reactors of different types were chosen. Their electric 
power is of the same order of magnitude like HFR and actually 
they are in the state of decommissioning. For these comparative 
reactors the decomissioning will also be terminated by unre­
stricted release of the controlled areas. Details are shown in 
the following Tables 1 and 2. The cost data of the reactors 
•status: January 1995) are based upon a BMBF publication. 
In our opinion the data of waste amount and costs given in the 
Tables for HFR fit together with the 3 other projects in a 
reasonable manner if one takes into account: 
the comparatively low residual radioactivity of the HFR, 
which is due to 
the very compact design of the high flux reactor and 
the material aluminum (already experienced during the reac­
tor vessel dismantling campaign in 1984), 
the comparatively low estimated waste arising with decom- ' 
missioning of HFR, 
which is a direct consequence of 
the low residual radioactivity, 
the low estimated decommissioning costs, 
which are directly depending upon 
the low waste arisings, 
the assumed availability of the operating staff and again 
the low residual radioactivity which both contribute to low 
temporary supervision costs. 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 10 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formblatt DE 103.DOT / QM / 09.S* 
^3 
Table 1: Drawing up of relevant data of research reactors 
(DM/ECU = 1.85) 
name/site/country: 
electric power (at operation) : 
residual radioactivity: 
(after removal of nuclear fuel) 
estimated waste arisings for dispo­
sal: 
estimated decommissioning costs to 
stage 3: 
estimated temporary supervision 
costs in stage 1: 
name/site/country: 
electric power (at operation) : 
residual radioactivity: 
(after removal of nuclear fuel) 
estimated waste arisings for dispo­
sal -without thermal column): 
estimated decommissioning costs to 
stage 3: 
estimated temporary supervision 
costs in stage 2: AVR Julien (Germany! 
15 MWe 
2.6 E15 Bq 
668 Mg steel 
2000 Mg concrete 
1015 Mg other materials 
193 MECU 
11 MECU/year 
FR-2 Karlsruhe (Germany] 
44 MWe 
6.5 E15 Bq 
1200 Mg total 
132 MECU 
2.4 MECU/year 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR 
00062610 RIX 
00 
Blatt 11 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formbtatt DE103.DOT / QM / 09.9* 
£o 
Table 2: Drawing up of relevant data of research reactors 
(DM/ECU =1.85) 
name/site/country: 
electric power (at operation): 
residual radioactivity: 
(after removal of nuclear fuel) 
estimated waste arisings for dispo­
sal: 
estimated decommissioning costs to 
stage 3: 
estimated temporary supervision 
costs in stage 2: MZFR Karlsruhe (Germany] 
58 MWe 
1 E17 Bq 
1580 Mg steel 
1080 Mg concrete 
100 Mg other materials 
237 MECU 
4.2 MECU/year 
name/site/country: 
electric power (at operation): 
residual radioactivity: 
(after removal of nuclear fuel) 
estimated waste arisings for dispo­
sai (without thermal column): 
estimated decommissioning costs to 
stage 3 (without demolition of the 
buildings and other conventional 
systems): 
estimated temporary supervision 
costs in stage 2: HFR Petten (The Nether­
lands) 
45 MWe 
3.7 E13 Bq . 
4 Mg MAW 
121 Mg LAW 
22 MECU (according 4.2) 
0.5 MECU/year 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 12 
Schutzvermerk nach DIN 34 beacnten Formblatt DE103.DOT / QM / 09 £ 
2-7 
Therefore on this basis of direct comparison with other decom­
missioning projects the costs for HFR decommissioning given in 
the preliminary study seem to be quite plausible. 
4.2 Detailed evaluation 
Beside checking the costs by plausibility and comparison with 
other decommissioning projects costs can be proved by an inde­
pendent and more direct approach. This must include the consi­
deration of: 
extent of dismantling work 
duration of work 
amount of masses to be dismantled 
amount of waste arising 
material and mass specific dismantling costs 
planning and licensing 
extent of and techniques for decontamination 
handling and disposal of waste 
plant supervision, auxiliary systems standby, amount of 
personnel and operating staff. 
All these aspects were taken into consideration and were eva­
luated. Corresponding costs were then calculated on basis of 
existing knowledge and experience. 
Costs for the following activities are not considered here: 
Removal of fuel from the reactor site 
Removal of contaminated coolants and other readily remo­
vable contaminated and activated materials. 
As already pointed out above we assume that extensive use will 
be made of chemical system decontamination and that such compo­
nents which are not decontaminated during system decontaminati­
on will be treated after dismantling. In our opinion a conse-
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 13 
Schutzvermerk nacn DIN 34 beachten Formblatt DE103.DOT / QM / 09.9* 
?Z 
quent decontamination strategy can reduce the amount of waste 
expected in the preliminary study. 
In addition we presuppose that stage 3 will immediately follow 
stage 2 so that within a period of 5 years the reactor building 
will completely be cleared from all components and structures 
with residual radioactivity above authorized limits. At the end 
of this time the building will be released from atomic law. 
The costs thus derived are presented in Table 3. 
Table 3: Breakdown of costs (status: 01.01.1996) 
Activities MECU 
System and single component decontamination 2.0 
Decontamination and release measurements of 1.6 
buildings 
Dismantling of medium activated/contaminated 1.4 
components and systems 
Dismantling of low-contaminated components and 3.9 
systems 
Operational costs and management 4.1 
Planning and licensing 2.0 
Disposal of waste 7.0 
Total 22.0 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR 
00062610 RIX 
00 
Blatt 14 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formblatt DE103.DOT / QM / 09.94 
<?3 
Costs for planning and licensing were calculated on the . basis 
of German conditions. With respect to HFR this assumption could 
therefore be a conservative one. 
We tried to recalculate the amount of waste, and we concluded 
that about 300 m3 of waste must be expected. Included in these 
300 m3 are 1 - 2% of high/medium level waste, . mostly arising 
from activated material. The 300 m3 of low level waste were 
evaluated on the basis of enhanced decontamination work apply­
ing advanced decontamination technologies. 
Assuming that the complete waste volume will finally be dispo­
sed off at COVRA about 3.5 MECU must be set aside for a direct 
disposal of waste. 
3ased upon information we received from HFR most likely the me­
dium/high level waste will need preconditioning prior to be 
sent to COVRA. Preconditioning costs seem to be somewhat uncer­
tain and not well established for the time being. We expect to 
be on the safe side by assuming once again 3.5 MECU for precon­
ditioning and intermediate storage. 
In sum 7.0 MECU should therefore be sufficient to cover the 
waste disposal costs. 
'Jp tc the end of extended stage 2 (as defined above) overall 
costs of 22.0 MECU must therefore be expected. 
Following our recommendation no temporary supervision costs 
will arise during stage 3. 
The assumptions of the preliminary study therefore seem to be 
formulated on a sound and solid basis. 
DETEC Expert Review 
of the Draft JRC Petten Document on 
Decommissioning of HFR Petten DNR RIX 
00062610 - 00 
Blatt 15 
Schutzvermerk nach DIN 34 beachten Formblatt DE103.DOT / QM / 09.94 
2 V 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 150 def. 
DOCUMENTEN 
NL 12 15 14 05 
Catalogusnummer : CB-CO-97-141-NL-C 
ISBN 92-78-18091-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
zs