Nr.C287/18 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
Adviesover„Adoptie"
(92/C287/08)
HetEconomischenSociaalComitéheeftop23april1991besloten,overeenkomstig artikel
20,vierdealineavanhetReglementvanOrde,eenadviesoptestellenover„Adoptie".
DeAfdelingvoorsocialeaangelegenheden ,gezinsvraagstukken ,onderwijsencultuur,die
metdevoorbereidingvandedesbetreffende werkzaamheden wasbelast,heefthaaradvies
op18juni1992goedgekeurd .RapporteurwasdeheerBurnel.
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn298eZitting(vergaderingvan1juli
1992)hetvolgendeadviesuitgebracht,datmetalgemenestemmenisgoedgekeurd .
DEFINITIEVANENKELETERMEN
Afstand:rechtshandeling waardoordebiologischeouders(enmeestaldealleenstaandemoe­
der)defamilierechtelijke betrekkingenmethunkindverbrekenenafzienvanalleuitdie
betrekkingenvoortvloeiende rechtenenplichten.
Pleeggezin:gezindatofpersoondiemetinstemmingvandebevoegdeoverheidsinstantie de
verzorgingenopvoedingvaneenonderdeverantwoordelijkheid vandieinstantiegeplaatst
kind,vandeoudersoverneemt .
Volleadoptie:aannemingvaneenkind,waarvanafstandisgedaan,alswettigkinddoor
middelvaneenuitspraakvanderechtbank.Defamilierechtelijke betrekkingenmetde
biologischeoudersenbloed-enaanverwanten wordenverbrokenendaarvoorindeplaats
komenfamilierechtelijke betrekkingenmetdeadoptiefouders ,dieallerechtenenplichten
vandeouderlijkemachtkrijgen.Hetgeadopteerdekindheeftt.o.v.zijnadoptiefouders de
rechtenenplichtendiesamenhangenmetdestaatvanwettigkind.
Eenvoudigeadoptie:juridischeregelingdiehoofdzakelijk vantoepassingisopsituaties
binnenfamilies.Bijvoorbeeld :eenoomadopteerteenneefzonderdatdefamilierechtelijke
betrekkingentussendeneefendiensoudersenfamiliewordenverbroken.Deoomonderhoudt
deneefenvoedthemop;deneefkandefamilienaamvandeoomdragen,vandeoomerven
zoalseennatuurlijkkind,enz.Hetkindblijftbetrekkingenonderhoudenmetdeeigenfamilie.
Bedenktijd:periodegedurendewelkeouders,enmetnameeenmoeder,terugkankomenop
hetbesluitafstandtedoenvaneenkind.
Biologischeafstamming(ofnatuurlijkeafstamming):afstammingopgrondvanbloedbanden .
1.WOORDVOORAF
1.1.BevoegdheidvanhetEconomischenSociaal
Comitéinzakeadoptie
1.1.1.Hetmoetzichovermaatschappelijke proble­
menuitspreken.Adoptieis,inweerwilvandejuridische
aspecten,eenmaatschappelijk vraagstuk,vanwegede
affectieve,psychologische ,moreleenopvoedkundige
elementenendeinvloedvanhetonderwerpopde
publiekeopinie.
1.1.2.Actuelevraagstukkenofactuelegebeurtenis­
senenhetnijpendekarakterervankunnenvoorhet
ESCeenredenzijngebruiktemakenvanzijnrechtvan
initiatief.Datisnuhetgevalvoorhetvraagstukvande
adoptie,enwelomdevolgenderedenen:
a)degroeiendeaandachtvoordeopvangendebe­
schermingvankinderenenvoorhetrespecterenvan
hunrechtenenbelangen;b)desnellereuitwisselingvanideeënenervaringenop
sociaal,gezins-enonderwijsgebied ;
c)hetopenstellenvandegrenzenvoorvrijpersonen­
verkeer;
d)detoenamevanhetaantaladoptiesvanbuitenlandse
kinderen.
Bovendienmoet.wordengewezenopdeontwikkeling
vanonderzoekenstudiesnaarhetverschijnseladoptie,
enmetnameopdewerkzaamheden vandein1990
teDenHaaggehoudenconferentievanprivaatrecht­
juristen.
1.1.3.Sommigemensenzullenopmerkendathet
aantal„volle"adoptiesdatjaarlijksindeGemeenschap
totstandkomt—indeordevan30a35000—gering
isinvergelijkingmetde3,4miljoengeboortenperjaar:
eenverhoudingvan1/100.Indienmenzoumenendat
erdusnietveelredenisditonderwerpinbehandeling
tenemen,zoumenmoetenbedenkendat:

4.11.92 PublikatiebladvandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/19
schuldbijdeoudersenmetnamebijdemoederte
veronderstellen .Indienersprakeisvannalatigheidin
dezinvanhetrecht,ishetdetaakvanderechter,en
nietvandepubliekeopinie,daaroverteoordelen.
Deeerlijkheidgebiedtdeoorzakendieeenmoederertoe
dwingendefinitiefdebandenteverbrekendiezijvan
naturemethaarkindheeft,objectieftebeschouwen
(metdepolitiekewilerietsaantedoen).Demoeder
moetbeslissenonderdrukvaneenondraaglijke—want
zijisdikwijlsalleen—materiëleenmorelenood.
Wilzijhaarkind,doorhetvrijtegevenvooradoptie,
nietdezekerheidendekansenbiedendiezijhetjammer
genoegnietzelfkangaranderen ?Demoederdiezo
handelt,stelthetbelangvanhaarkindbovenhaareigen
gemoedsrust ,wanthetstaatvastdathetafstaanvan
eenkinddikwijlszeerdiepesporenachterlaatbijde
moeder,diedaartoegedwongenis.
HetEconomischenSociaalComitéheeftin1989(*)in
zijnadviesoverarmoededeaandachtgevestigdopde
belangrijksteoorzakenvandegrotepsychologische en
moreleontreddering ,welketesamenmetsociaalonaan­
vaardbareenmenselijkgezienondraaglijkesituaties
(geenwoonruimte ,geenwerk,geenopleiding,geen
socialecontacten)uiteindelijkleidentotverliesvan
autonomie,totmarginalisering entotuitsluiting.Ie­
manddieinbitterearmoedeleeftzalheelvaaknietin
staatzijnderechtendieinonzemaatschappijaanieder
individutoekomeningevolgedeUniverseleVerklaring
vandeRechtenvandeMens,tedoengelden.Zoiemand
zalgeenberoepkunnendoenopsocialerechtenofop
elementairemaatschappelijke beschermingengezond­
heidszorg.Ermoetnietteminonderscheidgemaaktwor­
dentussenenerzijdspermanentesituatiesdiedetoe­
komstvaneenkindduurzaamingevaarbrengenen
anderzijdssituatiesdieopkortetermijnzoudenkunnen
wordenverbeterd.Inbeidegevallenzullendeoplossin­
gennietdezelfdezijn.Alleenhetoverduidelijke en
duurzameonvermogenvandeoudershunkindnormaal
optevoeden,zoutotdejuridischevaststellingmogen
leidendatvaneenkindafstandwordtgedaan.Een
dergelijkebepaling,dienietaltijdgemakkelijktebeoor­
delenvalt,komtindemeestewetgevingenvoor.
1.2.5.Hetverlangennaareenkind
Hetismenselijkgezienbegrijpelijkdateen(echt)paar
ofeenalleenstaande eenkindwil.
a)Hetkomtvoordatvruchtbaremensengedwongen
zijnervanaftezieneenkindterwereldtebrengen
omdatzijmaterieelen/ofpsychischnietinstaatzijn
hetkindtekrijgen,teonderhoudenenoptevoeden.
Inzijnrapportinzakede„Demografische ontwikke­
lingindeGemeenschap"heefthetESCgewezenop
bepaaldeoorzakenengevolgenvandezesituatie,
diemoeilijktebeheersenzijnomdatzijdikwijls
samenvallen .HetComitéheeftdanookherinnerd
aanhetbelangvaneenzodanigeopvoedingdatmen
ouderlijkeverantwoordelijkheid aankan,aanhet
belangvaneengezinsbeleid (waarbijmetnamege­a)veeladoptieaanvragen ,dieaandewettelijkenormen
voldoen,nietkunnenwordeningewilligd,omdater
nietonmiddellijkkinderenvooradoptiebeschik­
baarzijn(indeordevan4op1);
b)cijfersnooiteenexcuuszijnomniettereagerenop
maatschappelijk ofpolitiekvlakwanneerhetgeluk
vaneenkindinhetgedingis,enzekernietwanneer
hetomtalrijkekinderenhiereneldersgaat,dievoor
eenadoptieinaanmerkingzoudenkunnenkomen.
1.1.4.HetComitédoetinparagraaf2eenaantal
suggestiesopbasisvandeinpunten1.1.2en1.1.3
uiteengezetteredenen.
HetComitéspreektdewensuitdat:
—elkvandeinhetESCvertegenwoordigde organi­
satiesenalleledenervoorzullenzorgen,telkens
wanneerdatnodigis,inhunlanddeaandachtvan
overheden,mediaenpubliekeopinietevestigen
ophethumanitairenmaatschappelijk belangvan
adoptie;
—deRaadvanministersbelastmetgezinsbeleidhet
vraagstukvandeadoptieopdeagendawilplaatsen,
teneindevangedachtentewisselenoverdesituatie
endeervaringenindeLid-Statenenconcreetnate
gaanwelkegevolgenmetnamehetvrijverkeervan
personenzoukunnenhebben;
—deCommissieinhaarbeleids-enbesluitvorming
telkenswanneerdatnodigisrekeninghoudtmetde
adoptie.
1.2.Adoptiedoeteenberoepophetgeweten
1.2.1.Adoptieheeftaltijdheelwatvragenopgewor­
pen,waarbijdereacties"variërenvanafkeuringtot
bewondering .
1.2.2.Datgeldtondermeervoor:
a)deideedieeeniederzichvormtoverhet„belang"
vaneenkind;
b)hetafstanddoenvaneenkindendeconsequenties
daarvanvoorhetkind,voorzijnbiologischeouders
enmetnamezijnmoeder;
c)hetangstigeafwachtenvandeadoptanten;
d)denietonmiddellijkvanzelfsprekend lijkendeca­
paciteitvandeadoptiefouders ,eenjuridischebeslis­
singinplaatstestellenvanbloedbanden .
1.2.3.Hoehetookzij,iedergevalvanverlatingen
vanadoptiestaatopzichenisverschillendvande
anderegevallen.Menmagdanooknietgeneraliseren
eneenenkelgevaldatmenpersoonlijkkentofdatmen
zelfmeemaakt,totalgemeneregelverheffen.
1.2.4.Hetafstanddoenvaneenkind
Determ„afstand"dienthierindejuridischebetekenis
tewordenopgevatenmagnietmoreelwordenbeladen.
Hoebegrijpelijkverontwaardiging overhetafstaanvan
eenkindookkanzijn,hetmagnooiteenredenzijnom(')Armoede(Catalogusnummer CES89-013).

Nr.C287/20 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
dachtmoetwordenaanopvangvankinderen,huis­
vesting,gezinsbijslagen )énaandezeerernstigecon­
sequentiesvandewerkloosheid .Onzekerheidover
detoekomstiseenremvöorveelechtparendiezich
bewustzijnvandeverantwoordelijkheid welkehet
terwereldbrengenvaneenkindonmiddellijkenop
termijnmetzichmeebrengt .
b)Desituatievanonvruchtbareechtparenmoethier
natuurlijkspecifiekgenoemdworden.
—Deoorzaakvanonvruchtbaarheid ligt,volgens
destatistieken,ingelijkematebijdevrouw,de
manenbijdecombinatievandetwee(ongeveer
drieprocent).
—Overigenskanniemandhetrechtopeiseneen
kindtehebben(1).
1.3.Eenpaareenkindgevenofeenkindeenfamilie
geven?
1.3.1.Adoptieheeft,historischgezien,eenaantal
socialefunctiesgehad,zoalshetdoorgevenvanhet
erfgoedbijontbrekenvaneenerfopvolger,hetoverne­
menvandegewoontenvandefamiliegroep ,deverster­
kingvandebetrekkingentussenmaatschappelijke groe­
penendevergrotingvandemachtvaneenclanof
stam.Gezienmetnamedekindersterfte ,dieertoegeleid
heeftdatlangetijdvanhetkindendekindheideen
enigszinsvergankelijkbeeldbestond,isverwantschap
indeeersteplaatsalseenmaatschappelijk gegeven
beschouwdlosvandebiologischebanden.
1.3.2.InhetoudeRomewasadoptieeeneven
natuurlijkewijzeomdeelvaneengeheeltegaanuitma­
kenalsgeboorte.Depaterfamiliasbeslisteoverde
verwantschap ,hetzijdoorhetaanvaardenofhetweige­
renvanhetkindvanzijnvrouw,hetzijdooradoptie.
Adoptie,welkealleengereserveerdwasvoordeboven­
laagvandebevolking,vervuldeeenreligieuzefunctie
(wanneereenvaderkinderlooswasgeblevenenanders
nietdecultusvandevoorvaderenkonwordenvoortge­
zet),eenfunctieinverbandmetdeoverdrachtvanhet
vaderlijkerfdeel(naamennalatenschap )eneensociale
functiedoordateengeadopteerdkindhetburgerschap
konverwerveneneenplebejerpatriciërkonworden.
HetberoemdstevoorbeeldwasdeadoptievanOc­
tavius,delaterekeizerAugustus,doorJuliusCesar.
1.3.3.Metdezezeerbeknopteherinneringaan
historischefeitenzalwordenvolstaan;erzalhierniet
verderwordeningegaanopdeontwikkelingvande
adoptieinelkvandeLid-StatenvandeGemeenschap ,
temeerdaardefeiten,degewoontenenderegelgeving
erzichinsterkemategelijkontwikkeldhebben.Erzij
nogwelevenherinnerdaandeinvloedvandekerken,
diemetnamevooropvangvanverlatenkinderenge­
zorgdhebben,enaandeinvloedvanverschillende
filosofischestromingen .Beidehebbenerhistorischge­
zientoébijgedragenderolvanhetgezin,deplaatsvanhetkindindemaatschappijendenuerkenderechten
vanhetkind(2)optewaarderen.
1.3.4.Geleidelijkaanishetbelangvanhetkinddus
centralerkomentestaanindewetgevingen :
a)meerinhetalgemeen,inhetfamilierechtwaarinde
rechtenvanhetkindzijnvastgelegd,enindesociale,
economischeencultureleregelgevingwaarinre­
keningwordtgehoudenmetdegezinssituatie ;
b)ophetvlakvanvoogdijenadoptie,d.m.v.specifieke
regelgeving,proceduresenmiddelen.
1.3.5.Hetbegrip„belangvanhetkind"(3)isinhet
beginvandeXXeeeuwinhetrechtdoorgedrongen .
Datbegripleiddemetnametoteennieuwekoersinzake
adoptie(veranderdehoudingenwetgeving).
Hetlijdtgeentwijfeldatadoptienubeschouwdwordt
alshetopedelmoedigewijzeschenkenvaneengezinsle­
venaaneenkind,datconcreetgestaltegegevenwordt
dooreengerechtelijkeuitspraak.Hetisnaardeaard
enquagevolgeneenstapdiewezenlijkverschiltvan
eensimpeledaadvanmededogenjegenseenkindin
nood.
1.4.Belangvanhetkind
1.4.1.Devooruitgangindebiologieenindemedi­
schewetenschapmakenhetmogelijkdevruchtbaarheid
teregelen.Wijlevenineentijdperkwaarinvoorkinde­
rengekozenkanworden.Meeronderwijsenmeer
informatiehebbenerverdertoegeleiddatdehouding
vanoudersenvandegemeenschaptenaanzienvanhet
krijgenvankinderenofhetopnemenvankinderenin
eengezin,veranderdis,watnietwegneemtdatzich
moeilijkhedenkunnenvoordoenendatervergissingen
kunnenwordengemaakt.
Degedachtedatkinderenrechtenhebbendieophun
belangenzijngebaseerd,isingeburgerdgeraakt.Eris
eenInternationale ConventievandeRechtenvanhet
Kindgoedgekeurd ,welkealdoortalrijkestatenisgera­
tificeerd.
1.4.2.Zonderhetonderwerpuitputtendtebehan­
delen,zalhierinhetkortwordeningegaanopenkele
vandeessentiëlebelangenenrechtenvanhetkind
(waarbijmetnamezalwordenuitgegaanvandeInter­
nationaleConventievanderechtenvanhetkind,welke
ophaarbeurtisingegevendoordehumanistische begin­
selenwaaropdeUniverseleVerklaringvandeRechten
vandeMensisgebaseerd):
a)Eenkindiseenpersoon,dieerrechtopheeftals
zodanigtewordengerespecteerd .Eenkindheeft
rechtopeenkindertijd,eenessentiëleperiodevan
ontdekkingen ,vormingensocialisatie;
b)eenkindheeftrechtopeenfamiliediehetalshaar
kinderkentendiehetkindalszijnfamilieerkent;
(')Talrijkejuristenwijzeneropdathetindeaardvanhetrecht
ligtertoebijtedragendeuitwassentegentegaandieindruisen
tegendehumanistische grondbeginselen .(„Hetverlangen
naarscheptnoggeenrecht",Cai^ierineLabrusse).(2)InternationaleConventievanderechtenvanhetkind.
(3)Titelvaneenin1900verschenenwerkvandeFransejurist
Leroy.

4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/21
Destaatmoetervoorzorgendatdeinternationaleadop­
tiemetstrengevoorschriften isomkleed,opdatderech­
tenvandemens(oudersenkinderen)gerespecteerd
wordenendusiedereopenlijkeofverkapte„verkoop"
ofdiefstalvankinderenonmogelijkwordtgemaakten
elkedrukopdeinnoodverkerendebiologischeouders
omeenkindaftestaan,wordtvoorkomen .
Deadoptiefouders moetengoedgeïnformeerdzijnen
hunrechtenalsoudersmoetendaadwerkelijkworden
gewaarborgd .Ookmoetendeadoptiefouders inhet
belangvanhetkindzekerzijnvanhunpositieals
ouders.
1.4.6.Kennisomtrentdeafstammingwordtdikwijls
genoemdalszijndeinhetbelangvandegëadopteerde .
1.4.6.1.Geadopteerde jongerenenvolwassenenwil­
lenachterdeachtergronden vanhunadoptiekomen,
alsofdeonthullingvanhunoorsprongbijhendeinner­
lijkeonrustoverhunherkomstzoukunnenwegnemen.
Kennisomtrentdewortelsvanhetbestaanvande
mens,waariedereenbehoefteaanheeft,hoeftniet
noodzakelijkerwijze tebetekenendatmendeidentiteit
vandeeigenouderskent.
1.4.6.2.Alsvoorbeeldmogeeen(inFrankrijkgehou­
den)enquêtedienen,dieheeftaangetoonddat85%van
degeadopteerden diekennisomtrenthunherkomst
wensten,erophetlaatstemomentvanzoudenafzien
deidentiteitvanhunbiologischeouderstekennen.Het
ismogelijkdatdiegeadopteerdepersonenbevreesd
warendantemoetenoordelenoverdeoudersdieaf­
standvanhenhaddengedaan.Kennisverschaftniet
noodzakelijkerwijze gemoedsrust .Dereactiesbijeen
confrontatietussenhetkindwaarvanafstandisgedaan
endiensouderszijnmoeilijktevoorspellen .Bovendien
zalhetinhetalgemeenmoeilijkerzijnachterdeidenti­
teitvandevadertekomendanachterdievande
moeder.Hetzouergonbillijkzijnalleendemoederde
consequenties telatendragenvanhetfeitdatafstand
gedaanisvanhetkind.
1.4.6.3.Watdekennisomtrentdeafstammingbe­
treft,ishetdusnieteenvoudigeenalgemeneregelvast
testellen,uitgaandevannoodzakelijkerwijs individuele
gevallendieonderlingsterkverschillenofmetelkaar
integenspraakkunnenzijn,enwaarinhoopenvrees
voorkomen .Alservoorditprobleemeenoplossing
gevondenmoetworden,zaldiemetvoorzorgenomk­
leedmoetenzijn,omdegerechtvaardigde belangenvan
allebetrokkenen (hetgeadopteerdekind,debiologische
oudersendeadoptiefouders )veiligtestellen.c)eenkindheeftrechtoprespectenopbescherming,
omdathetkwetsbaarisenomdemogelijkheden die
hetinzichdraagt,totontwikkelingtekunnenlaten
komen.
Ditzijnallemaalbelangrijkebeginselendieindever­
schillendefasenvandeadoptievoorogenmoetenwor­
dengehouden.
1.4.3.Hetkomtvoordatmenprioriteitenwilvast­
stellen,oftegenstellingen wilzien,tussenhetbelangvan
hetteadopterenkindenhetbelangvanzijnkandidaat­
adoptiefouders .Datiseenzinlozeenbovendienverwer­
pelijkediscussie.Eengelukkigkindiseengewensten
aanvaardkind,endatgeldtzowelvooreeneigenals
vooreengeadopteerdkind.
Kandidaat-adoptiefouders (adoptanten )geventeken­
nenheelgraageenkindtewillenhebben.Zijzullende
intimiteitvanhunrelatieopenstellenvooreenkinddat
somszeersterkvanhenverschilt,doordathetvaneen
anderrasis,eenanderecultuurheefteneengeschiedenis
diezijdikwijlsnietkennen.Hetzoueenbelediging
voordeadoptiefouders zijn,teveronderstellen dathun
edelmoedigestapookingegevenzoukunnenzijndoor
egoïstischeberekening .Adoptietoontgoedaandat
bloedbandennietdeenigebandenzijndieaanleiding
geventotmoeder-,vader-enkinderliefde .
1.4.4.Hetbelangvanhetkindvereist:
a)ophetmomentdathetkindwordtverlaten,datzijn
ouders,enmetnamezijnmoeder,psychologische
ensocialebegeleidingkrijgen,zodatzijhetgewicht
vanhunbeslissingzogoedmogelijkkunnenbeoor­
delen;demogelijkheidopeenbesluitterugtekomen
steltdemoederinstaateenbesluitdatonderinvloed
vanemotieofpanischeangstgenomenis,tebe­
vestigendanwelteherroepen;
b)vóórzijnadoptie,dathetkindwordtopgevangen
ineenaangepasteomgevingeninomstandigheden
diezijnadoptievergemakkelijken envoorbereiden .
Gedurendedieperiodewordenderechtenvanhet
kindbeschermdenzijnbelangenbehartigddoor
overheidsinstanties ,dievolledigverantwoordelijk
zijnvoorzijnverzorgingenopvoeding.Deeerste
kinderjarenzijnvanzeersterkeensomsbeslissende
invloedopderestvanhetleven;dusmoethetkind
indieperiodeaandachtigwordengevolgd;
c)gedurendedefasevandeadministratieve engerech­
telijkeafwikkelingvandeadoptie,datdeproce­
dureszózijnopgezetdatdeadoptantenzichbewust
wordenvandeernstvanhunstapendatdeover­
heidsinstanties kunnenbeoordelenofhetbelangvan
hetkindtenvollegediendzalzijnmetdeadoptie.
1.4.5.Hetspecifiekegevalvanadoptievanbuiten­
landsekinderenisgeennieuwverschijnsel .Eriswel
sprakevaneentoenamevanhetaantalinternationale
adopties.
Adoptievanbuitenlandsekinderentoontaan—endat
iseenpositiefaspect—datover,somsgrote,raciale
encultureleverschillenkanwordenheengestapt .2.16AANBEVELINGEN
A)Watdedenkbeeldenomtrentadoptiebetreft
2.1.Hetbelangvanhetkinddientaltijdhetuitgangs­
puntteblijvenvanregels,proceduresenmiddeleninza­
keadoptie.DiegedachteisgemeengoedinalleLid­
StatenvandeEG.

Nr.C287/22 Publikatiebkd vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
B)Wathetafstanddoenvaneenkindbetreft
2.2.Desituatiesdieouders(endikwijlsmoedersin
noodalleen)ertoenopenteóverwegenafstandtedoen
vaneenkind,moetenopzorealistischmogelijkewijze
wordenbenaderd:onderwijs,huisvesting,opleidingen
werkgelegenheid ,maatschappelijke hulpverlening ,in­
formatieoverentoegangtotcontraceptie,enz.,ten
eindetetrachtendeoorzakendietotdergelijkezware
consequentieskunnenleiden,tevoorkomen.
2.3.Zodraoverwogenwordtafstandtedoenvan
eenkind,moetendeouders,enmetnamedemoeder,
denodigepsychologische steunkunnenkrijgenbijde
besluitvorming ,enopmorele,socialeenfinanciëlesteun
kunnenrekenenafgestemdopdekeuzediezalworden
gemaakt.Demoederdientpsychologisch begeleidte
blijvenworden.
2.3.1.Determijnwaarbinnenhetbesluitomvaneen
kindafstandtedoenkanwordenherroepen,dientkort
tezijnengeheelinhetbelangvanhetkindteworden
benut.Eenkindmagnooitwordengeadopteerdvoor
hetverstrijkenvandebedenktijd.Tijdensdebedenktijd
dienendeouderstewordengeholpenzichbewustte
wordenvanhetdefinitievekaraktervanhunbesluit.
2.4.Hetverlatenkindkomtondervoogdijschapvan
deoverheidtestaan,diedevolleverantwoordelijkheid
draagtvoordeverzorging,deopvoedingendebescher­
mingvanhetkind.
2.4.1.Concreetbetekentditdathetkindineengast­
gezinzalwordengeplaatst,datnietnoodzakelijkerwijs
hettoekomstigeadoptiefgezinzalzijn,ofineeninstel­
ling.
2.4.2.Bijhetmakenvandekeuzezalrekeningmoe­
tenwordengehoudenmetdeeigenschappen vanhet
kind.Diekeuzezaleventueelkunnenwordengewijzigd
metdeleeftijdenvolgensdebehoeftenvanhetkind.
Voorgehandicaptekinderenzaleenaparteregeling
moetenwordengetroffen.Veranderingvaninstelling
ofvanpleeggezinzaluitsluitendmogengeschiedenin
hetbelangvanhetkind,daarkinderenbehoeftehebben
aanzekerheidvooreenevenwichtigeontwikkeling .De
verantwoordelijke autoriteitenzijnverplichthungoed­
keuringtehechtenaandeverschillendeopvangmoge­
lijkhedenenertoezichtopuitteoefenen,steedsmet
hetbelangvanhetkindvoorogen.
2.5.Dezeopvangperiode ,diezokortmogelijkzou
moetenduren,moetwordengebruiktomdeadoptie
vanhetkindvoortebereiden,vanuitdewetenschap
dateenkindmoetkunnenlevenineengezindathet
alshet„zijne"erkenten,anderzijds,dataspirant-adop­
tiefoudersmeestalhetkindopzeerjongeleeftijdwillen
krijgenomdeopnameinhetgezintevergemakkelijken .Methetoogophetvrijpersonenverkeer ishetwenselijk
dateroverlegplaatsvindttussendestatenoverde
normendietengrondslagliggenaannationalewettelij­
keregelingen.Groteverschillenzoudendebelangen
kunnenschadenvandekinderenende(adoptief-en
biologische)ouders.Wathetpersoonlijkstatuutvan
mensenbetreft(afstamming),dienendeLid-Statenvol­
ledigezeggenschaptebehouden.
2.6.1.Dikwijlszijndeadoptantenangstig.Soms
moetenzijeenovermatigaantalproceduresdoorlopen,
zonderdathendebetekenisenhetnutervanvoldoende
duidelijkwordtgemaakt,hetgeennietvanvoldoende
respectvoorhunpersoonenhunplannenkangetuigen.
Dekandidaat-adoptiefouders moetenwordengeholpen
bijhunvoornemen;zijhebbenechtersomsdeindruk
alleenmaarteworden„beoordeeld".Gezinsorgani­
satiesenverenigingenvanadoptiefouders speleneen
belangrijkerolbijdebegeleidingenbijhetverdedigen
vanderechtenvandeadoptanten .
2.6.2.Hetisduszeerwenselijkdatalleennoodzake­
lijkeonderzoekenwordeningesteldnaardegeschikt­
heidvandekandidatenendatditsnelgebeurt,zonder
afbreuktedoenaandekwaliteitvanhetonderzoek .
Deactiviteitenvandeverschillende betrokkendiensten
moetenwordengecoördineerd enzijmoetenovervol­
doendegeschooldpersoneelbeschikken.Gezienhet
betrekkelijkgeringeaantaladopties,zoudenzonderal
teveelmoeitehierendaarverbeteringenmoetenkunnen
wordenaangebrachtindeprocedures.
2.7.Deadoptantenmoetenberoepkunnenaante­
kenentegendeadministratieve engerechtelijkebeslis­
singendiehenbetreffen.Zijmoetenzichdaarbijterzijde
kunnenlatenstaan.Alsdekinderenoudgenoegzijn
omhunmeningtegeven,moetenzijookwordenge­
hoord,maarwelinaangepasteomstandigheden .
D)Watdesituatiealsdeadoptieisuitgesprokenbe­
treft
2.8.Hetspreektvoorzichdatdeoverheidzichervan
vergewistdatoudershunverplichtingen inhetbelang
vanhunkinderennakomen.Datgeldtoverigensvoor
allekinderen,envooralleouders,ofhetnueigen
kinderenofgeadopteerdekinderenbetreft.
2.9.Hetisinhetbelangvanhetgeadopteerdekind
envandeadoptiefouders dateenuitspraakvande
rechtbankbetreffendevolleadoptienietopnieuwter
discussiekanwordengesteld.
2.10.Indienterzakevaneenadoptienaderhandge­
rechtelijkestappenzoudenmoetenwordenonderno­
men,dandienendezemeteenmaximumaanvoorzor­
gentewordenomkleed,inhetbelangvanhetkind,
waarvandepersoonlijkelevenssfeerendekwetsbaar­
heidmoetenwordengerespecteerd ,eninhetbelang
vandeadoptiefouders .
2.10.1.Dezeopmerkingkanookalseenaanbeveling
vandeontologische aardaanhetadresvandemedia
wordenopgevat.C)Watdeproceduresbetreft
2.6.Deproceduresmoetenstriktzijn,maardaarom
nognietmuggezifterig .

4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/23
2.15.1.Ookallevertkennisomtrentdeetnischeen
geografischeherkomstnauwelijksproblemenop,ken­
nisomtrentdeidentiteitvandebiologischeoudersmoet
zeerzorgvuldigopwenselijkheidwordengetoetst.
G)Watpeetschapalsalternatiefvooradoptiebetreft
2.16.Veelkinderenmoetenhetzonderouders
stellen.Vansommigenisofficieelafstandgedaan,maar
zijwordennietgeadopteerd ;vananderenisnietdeiure
afstandgedaan,maarzijzijndefactodoorhunfamilie
indesteekgelaten.Diekinderenzijndikwijlsaan
instellingentoevertrouwd .Zijlopenkansvolwassente
wordenzonderooitdewarmtevaneenechtgezinte
hebbengekend.
2.16.1.Voordiekinderenzoudenvormenvan„peet­
schap"moetenwordenontwikkeld .Peter-enmeter­
schapscheptgeenfamilierechtelijke betrekkingen,maar
maaktwelaffectiviteitensolidariteitmogelijktussen
depeetouder(vaakeenpeetgezin)enhetpetekind.De
Lid-Statenzoudenmoetenwordenverzochtdezevorm
vanpeetschaptebevordereneneventueleproblemendie
zichzoudenkunnenvoordoen,b.v.inzakeburgerlijke
aansprakelijkheid vandepeetouder,optelossen.2.11.Degezinsorganisaties enverenigingen van
adoptiefouders moetenwordenaangemoedigd engehol­
penbijhunsolidariteitsbetuigingen t.a.v.adoptiegezin­
nen.Deverenigingenvanadoptiefouders hebbenerin
ruimematetoebijgedragendathetbelangvanhetkind
vooropwordtgesteld.
E)Watadoptievanbuitenlandsekinderenbetreft
2.12.DeEuropeseInstellingenmoetendeLid-Staten
ertoeaansporen,aandehandvangemeenschappelijke
studies,devoorwaardenvoorinternationale adoptie
waarbijhuningezetenen (oudersenkinderen)betrok­
kenzijn,inbilateraleofinintracommunautaire over­
eenkomstenteregelen.Dergelijkemaatregelenzijndes
tenoodzakelijker bijeenvolledigvrijpersonenverkeer .
2.13.IedereLid-Staatzouertoemoetenwordenaan­
gespoordgespecialiseerde dienstenintestellendieas­
pirant-adoptiefouders vanbuitenlandsekinderenkun­
nenvoorlichtenenbegeleiden.Daarmeezoukunnen
wordenvoorkomendatlatereventueelmoeilijkoplos­
bare,juridischeproblemenontstaan,dieernstigemo­
rele,psychologische ofzelfspolitiekeconsequentiesmet
zichmeezoudenkunnenbrengen.
2.14.Tussenpersonen enbemiddelingsbureaus die
zichmetinternationale adoptiebezighouden ,zouden
ondertoezichtenmetgarantiesvandedesbetreffende
overhedenmoetenwerken.
F)Watkennisomtrentdeafstammingbetreft3.CONCLUSIE
Hetbegripadoptieisonverbrekelijkverbondenmethet
begripgezin:„hetgezinimpliceertafstammingmet
aanvaardingvanalledaaraanverbondenconsequen­
ties".Afstammingiseenbelangrijkelementinhetbur­
gerlijkrecht,omdatafstammingbepalendisvoorhet
persoonlijkstatuutvaneenindividuenvoordiensrech­
tenenplichten.Hetiseenonderdeelvanhetfamilie­
recht.
Eenkindisnietverantwoordelijk voordepositievan
zijnouders,nochvoorhunhouding,nochvoorhun
mislukkingen ;hetzouerdanooknooithetslachtoffer
vanmogenworden.
Heteerstebelangvaneenkind,enduszijneersterecht,
isineengezintekunnenlevenwaarinhetgelukkigkan
zijnomdatervanhemgehoudenwordtenwaarinhet,
ingeborgenheid ,zijnliefdekangeven.Hetheeftdan
ookgeenzinpreciestegaanuitzoekenwathetaandeel
ofdeprioriteitvanbloedbandenindieliefdeis.2.15.De,overigensgeheelbegrijpelijke,wensvan
eengeadopteerdpersoonomkennistenemenvanzijn
herkomst,moetmetvoorzorgenomkleedwordenom
niet,onmiddellijkofopdenduur,schadeteberokkenen
aandebetrokkenpersonen:deouders,enmetname
demoeder,dieafstandvanhetkindhebbengedaan,
hetkindzelfdatnietaltijdmeteende,metnamepsycho­
logische,gevolgenvanzijnstapzalkunneninschatten,
éndeadoptiefouders .Menzoudanookkunnenvoor­
stellenaaneenderdepersoon(arbiter),waarvande
neutraliteitencompetentievaststaan,tevragendever­
zoekervoortelichtenoverdemoeilijkheden enconse­
quentiesvandiensstapenteoordelenoverderedelijk­
heidvanhetbeoogdedoel.Tegeneendooreendergelij­
kearbitergegevenadviesmoetberoepkunnenworden
aangetekend .
BIJLAGE
VERGELIJKING VANDENATIONALE WETTELIJKE REGELINGEN INZAKEADOPTIE
Teneindeeenbeeldtekrijgenvandeverscheidenheid aanwettelijkeregelingeninzakeadoptieinde
verschillendeLid-Staten,isaandeledenvandestudiegroep„Adoptie"vandeAfdelingvoorsociale
aangelegenheden ,gezinsvraagstukken ,onderwijsencultuureenvragenlijstvoorgelegdoverdewijzewaarop
deadoptiegeregeldis.
Hiernavolgteensamenvattingvandeantwoordendiederapporteurontvangenheeft.

Nr.C287/24 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
Vraagnr.1:Welkevormenvanadoptiezijnermogelijk?
Volleadoptie(wettigingdooradoptieinItalië)bestaatinalleLid-Staten.Alleenminderjarigekinderenkomen
voordezevormvanadoptieinaanmerking.InGroot-Brittannië ,NederlandenIerlandbestaatergeenandere
vormvanadoptie.IndeoverigeLid-Statenkunnenook.meerderjarigenvooradoptieinaanmerkingkomen.
Vraagnr.2:Isereenleeftijdsgrensvoorteadopterenkinderen?Zoja,welke?
Volleadoptieisoveralaaneenleeftijdsgrensgebonden:18jaarinBelgië,IerlandenGroot-Brittannië ;16
jaarinLuxemburg;15jaarinFrankrijk;14jaarinItalië,SpanjeenPortugal(1).
Verderbestaatvoorvolleadoptieeenminimumleeftijd vandriemaandeninLuxemburgenFrankrijk,acht
wekeninDuitslandenzeswekeninIerland.
Vraagnr.3:Wordenervoorwaardengesteldaandeleeftijdvandeadoptanten?Minimumleeftijd /maximum­
leeftijd?Leeftijdsverschil metdegeadopteerde ?
BehalveinPortugalwaardeadoptantnietouderdan60jaarmagzijn,isnergenseenmaximumleeftijd inde
wetvastgelegd,maarinhetbelangvandeteadopterenpersoonkandeleeftijdvandeadoptantechterwel
inaanmerkingwordengenomen.
Daarentegenbestaatvooradoptantenweloveraleenminimumleeftijd .Deadoptantmoetdeleeftijdvan25
jaarhebbenbereiktinBelgië,Duitsland(21jaarvoordeandereechtgenoot),PortugalenLuxemburg;30
jaarinFrankrijk,SpanjeenIerland(25jaarvoorechtgenotendietenminste3jaargehuwdzijn);21jaarin
Groot-Brittannië .Dieleeftijdkanwordenverlaagdwanneerhetomadoptievanhetkindvaneenechtgenoot
gaat(b.v.21jaarinIerland).
Verdermoetereenleeftijdsverschil vantenminste15jaarzijntussendeadoptantendegeadopteerdein
Frankrijk,België,Luxemburg,envantenminste16jaarinSpanje.InIerlandenGroot-Brittannië wordteen
dergelijkeeisnietgesteld.InItaliëmagdeadoptantnietmeerdan40jaarouderzijndandegeadopteerde .In
Nederlandmoetdeadoptantminimaal18jaarenmaximaal50jaarouderzijndanhetteadopterenkind.
Vraagnr.4:Isadoptiedoorniet-gehuwdeparenofdooralleenstaanden mogelijk?
Adoptiedoorniet-gehuwdeparenisingeenenkeleLid-Staattoegestaan.Adoptiedooralleenstaanden is
mogelijk,behalveinItalië.
Vraagnr.5:lsadoptievanniet-ingezetenen mogelijk?
DiemogelijkheidbestaatinalleLid-Staten.InNederlandmoethetkindeerstgedurendeéénjaarinhet
adoptiegezinhebbenverbleven.
Vraagnr.6:Welkezijndevoorwaardenvooradoptievaneenkinduiteenderdeland?
Devoorwaardenvoorinternationaleadoptiewordengeregelddoordenationalewettenvandegeadopteerde
ofdeadoptantenkomenbijgevolgovereenmetdevoorwaardenvooradoptievannationaleingezetenen .
Vraagnr.7:Heefthetgeadopteerdekindhetrechtdeidentiteitvandebiologischeouderstekennen?
Kennisomtrentdeafstammingdoorinzageindegeboorteakte ismogelijkinGroot-Brittannië ,Belgiëenin
Portugalinsommigegevallen.IndeandereLid-Statenhebbengeadopteerdekinderennietsystematischde
mogelijkheidachterdeidentiteitvanhunbiologischeouderstekomen.InNederlandwordtdezekwestieop
hetogenblikbestudeerd .
Vraagnr.8:Moetenbiologischebroersenzussendoordezelfdefamiliewordengeadopteerd?
BehalveinItalië,bestaatindeLid-Statengeenenkeleverplichtinginditvlak.Inhetbelangvandete
adopterenkinderenwordtechterzoveelmogelijkgetrachtbroersenzussenniettescheiden.
Vraagnr.9:Hebbengeadopteerdekinderendezelfderechtenalsbiologischekinderenvandeadoptanten?
InalleLid-Statenhebbengeadopteerdekinderendezelfderechtenalsbiologischekinderen.Erbestaanenkele
beperkingeningevalvaneenvoudigeadoptieofadoptievanhetkindvaneenechtgenoot (Luxemburg,
Frankrijk,BelgiëenDuitsland)enwathetdoorgevenvanadellijketitelsoferetitelsbetreft(Groot-Brittannië ).
Vraagnr.10:Behoudendebiologischeoudersrechtenmetbetrekkingtothunkinderen?
Inhetalgemeenbehoudendebiologischeoudersgeenrechtenmetbetrekkingtothetkind,behalvewanneer
hetomeenvoudigeadoptiegaatindeLid-Statenwaardievormvanadoptievoorkomt.Daarbijgaathetdan
ombezoekrecht (België),omdeverplichtingtotlevensonderhoud (België,Luxemburg,Frankrijk)enonder
bepaaldevoorwaardenomheterfrecht(België,Luxemburg,Frankrijk).
Vraagnr.11:Moethetteadopterenkindmetdeadoptieinstemmen?Zoja,vanafwelkeleeftijd?
IndemeesteLid-Statenisinstemmingvanhetgeadopteerdekindvereistvanafeenbepaaldeleeftijd(13jaar
inFrankrijk,14jaarinDuitslandeninPortugal,15jaarinBelgiëeninLuxemburg,12jaarinNederland).
InGroot-Brittannië enIerlandbestaatdaartoegeenwettelijkeverplichting,maarhetismogelijkdemening
vanhetkindtevragen,zoalsookinItaliëhetgevalisvoorkinderentussen12en14jaar.
0)DePortugesewetmaakt,inafwijkingvandealgemeneregel,
inspecifiekegevallenvolleadoptievan,nietdoorhandlichting
meerderjariggeworden,personenvanminderdan18jaar
mogelijk.

4.11.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C287/25
Vraagnr.12:Isereen„proefperiode"c.q.moethetteadopterenkindalenigetijdfeitelijkdeeluitmaken
vanhetgezinvandeadoptanten?
EendergelijkeperiodebestaatinderdaadinalleLid-StatenbehalveinLuxemburg .Deperiodebedraagtéén
jaarinNederland,zésmaandeninFrankrijkendrie.maandeninBelgië,terwijlinDuitslanddeduurwordt
vastgestelddoorderechter.
Vraagnr.13:Kunnendeadoptiefouders speciaalverlofkrijgenophetogenblikvandeadoptief
RechtopverlofbestaatinFrankrijk,Italië,LuxemburgenPortugal.
Vraagnr.14:Welkezijndeverantwoordelijke instanties(gerechtelijke/administratieve/gespecialiseerde )?
Erzijnverschillendesoorteninstantiesbijhetadoptieproces betrokken (inDuitslandb.v.defederale
kinderraadenderadenvandedeelstaten),maarinalleLid-Statenisvooradoptieeengerechtelijke
procedurevereist(Duitsland,België,Luxemburg,Italië,Frankrijk,Groot-Brittannië ,Nederland,Portugal).Dé
plaatselijkeoverheidkomterookaantepasinGroot-Brittannië ,FrankrijkenItalië,maarerkunnenook
gespecialiseerde bureausbijbetrokkenzijn(IerlandenGroot-Brittannië ).
Vraagnr.15:Isadoptiedooreenfamilielidmogelijk?
Adoptiedooreenfamilielid(inderuimezinvanhetwoord)ismogelijkinalleLid-StatenbehalveItalië.In
Belgiëblijktuitdejurisprudentiedatreservesbestaantegenoveradoptiedoordegrootouders ,terwijladoptie
doordegrootoudersinNederlandnietistoegestaan .InFrankrijkiseenvoudigeadoptiedoorgrootouders
mogelijk.
Vraagnr.16:Isadoptiedoordeechtgenootvaneenvandeoudersvanhetkindtoegestaan?Zoja,inwelke
vormenonderwelkevoorwaarden ?
DezemogelijkheidbestaatinalleLid-Staten.Watdevoorwaardenwaaropdieadoptieplaatsvindtbetreft,
zijnerechterinsommigelandeneenaantalafwijkingenvandealgemeneregelb.v.handhavingvande
oorspronkelijke afstamminginFrankrijk,versoepelingvandeleeftijdsgrenzen inBelgiëeninLuxemburg .
Vraagnr.17:Moetendebiologischevaderenmoedermetdeadoptievanhunkindinstemmen?—Problemen
indiendenatuurlijkevadernietmeidemoedergehuwdisofindiendegescheidenoudergeen
voogdijheeft?
InalleLid-Statenisinstemmingmetdeadoptiedoordebiologischeoudersnoodzakelijkzolangzijvolgens
dewetrechtenmetbetrekkingtothetkindhebben.InItaliëisinstemmingnietvereistindienhetkindfeitelijk
verlatenis.InNederlandistoestemmingvandeoudersnietvereist,behalveindiendooreenstiefvaderofeen
stiefmoedergeadopteerdwordt;daarentegenkunnende(biologische )ouderszichweléénmaaltegenadoptie
verzetten,maarbijhettweedeverzoekkanderechteraanhuntegenspraakvoorbijgaan .
Vraagnr.18:Welkewettelijkemaatregelenzijneromminderjarigekinderendieineeninstellinggeplaatst
zijnendieeventueelfeitelijkedoorhunouderszijnafgestaan,teblijvenvolgen?
InBelgië,Luxemburg,ItaliëenFrankrijkblijvendemethettoezichtopkinderenbelasteofficiëleinstanties
desituatiewaarindekinderenzichbevindeninhetooghoudenennemenzijzonodighetinitiatieftedoen
vaststellendatfeitelijkafstandvanhetkindisgedaan,waarmeedeweggeopendwordtvooreeneventuele
adoptie.
Vraagnr.19:Moetenaspirant-adoptiefouders officiëlegoedkeuringkrijgen(ophungeschiktheidworden
beoordeeld)?Zoja,onderwelkevoorwaardenendoorwelkeinstantie?
Erbestaateenprocedureterbeoordelingvandegeschiktheidvandeaspirant-adoptanten.in Frankrijk(door
deplaatselijkeoverheid),inIerlandeninGroot-Brittannië (doordeadoptiebureaus ),inNederland (doorde
Raadvoordekinderbescherming )eninPortugal.NochinBelgië,nochinLuxemburgbestaateendergelijke
plicht.
Vraagnr.20:Welketussenpersonen (natuurlijkeofpubliek-ofprivaatrechtelijke rechtspersonen ;aldanniet
speciaaldaartoeaangewezen)kunneninuwlandwettelijkopererenophetvlakvandeadoptie?
Watzijnhunplichtentenopzichtevandeoudersvaneenkindentenopzichtevandeaspirant­
adoptanten?
IndeLid-Statenkunnenalleendebevoegdeoverheidsinstanties ofofficieelerkendeparticuliereinstellingen
(adoptie-instellingen inFrankrijk,adoptiebureaus inGroot-Brittannië enIerland,caritasensocialebijstand
aanwerknemersinDuitsland)eenrolspelenbijadoptie.Dierolbestaathoofdzakelijk uithetgevenvan
informatieenuithetveiligstellenvanderechtenvandegeadopteerden endeadoptanten .
Vraagnr.21:Bestaatervoordebiologischeouderseenwettelijkvastgelegdebedenktijdalvorenszijnade
geboortevaneenkinderafstandvankunnendoen?Zoja,hoelangisdebedenktijd?
AlleeninItaliëeninNederlandisgeentermijnvastgelegd;inFrankrijkeninLuxemburgbedraagtdetermijn
driemaanden,inBelgiëtweemaanden,eninIerlandenGroot-Brittannië zesweken.InNederlandwordtin
depraktijkweleentermijnvandriemaandeninachtgenomen.

Nr.C287/26 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 4.11.92
Vraagnr.22:Kunnendebiologischeoudersdetoestemmingtotadoptieherroepen?Zoja,binnenwelke
termijnenwatzijnderechtsgevolgen vandieherroeping?
DetoestemmingtotadoptiekaninalleLid-Statenbinneneenbepaaldetermijnwordenherroepen :inBelgië
enGroot-Brittannië totdatdeadoptiedoorderechterisuitgesproken ;inFrankrijkgedurendetenminstedrie
maandenentotdeplaatsingineengezinmethetoogopadoptie;inLuxemburggedurendedriemaanden;in
Ierlandgedurendezesmaanden.
Vraagnr.23:Kunnendebiologischeoudersinstemmenmetadoptiezonderdeidentiteitvandeaspirant­
adoptantentekennen(incognitoinstemming)ofzonderdatadoptantenzijnaangewezen
(blancotoestemming)?
BehalveinItaliëwaartoestemmingvandebiologischeoudersnietvereistis,stemmendeoudersinhet
algemeeninmetadoptiezonderdateraladoptantenzijnaangewezen .Datismetnamehetgevalwanneer
demoederanoniembevalt(Luxemburg,Frankrijk).
Vraagnr.24:Onderwelkevoorwaardenkanadoptieplaatsvindenzondertoestemmingvandebiologische
ouders?Inwelkevorm?
BehalveinItaliëwaartoestemmingnietvereistis,kanindeLid-Statenaanhetvereistewordenvoorbijgegaan
indiendeoudersinmaterieel,moreelofwettelijkopdichtindeonmogelijkheid verkerenhuntoestemmingte
geven.Ongerechtvaardigde weigering,duidelijkgebrekaanbelangstelling enrisico'svoordegezondheidvan
hetkindzijnookgeldigeredenenomvantoestemmingaftezien.Somsmoetderechtererdanaantepas
komen:inFrankrijk,Luxemburg,België,Ierland(Hooggerechtshof ).InPortugalkanderechterafzienvan
toestemmingvandeoudersindienzijmentaalofmoreelniettotbeslisseninstaatzijn.
Vraagnr.25:Kandeoorspronkelijke familievanhetkind,desnoodsbijwijzevanuitzondering ,bezoekrecht
krijgennadeadoptie?
DatrechtbestaatinBelgiëeninLuxemburgbijeenvoudigeadoptie,inGroot-Brittannië bijvolleadoptieen
inNederlandbijadoptiedooreenstiefouder.InItalië,Frankrijk,IerlandenLuxemburgbestaatbijvolle
adoptiegeenbezoekrecht ;inBelgiëisheteenkwestievanjurisprudentie .InSpanjeverbiedtdewetde
biologischevaderenmoedercontactteonderhoudenmethunminderjarigekinderendiegeadopteerdzijn
metverbrekingvanfamilierechtelijke betrekkingen .
Vraagnr.26:Welkemogelijkheden zijnerwettelijkingevaleenadoptieopeenmislukkinguitdraait?
InLid-Statenwaareenvoudigeadoptiebestaat,kandezeingevalvanmislukkingwordenherroepenen
eventueelwordengevolgddooreentweedeadoptie(Duitsland,België,FrankrijkenLuxemburg).
Volleadoptieisdaarentegeninprincipeonherroepelijk eninFrankrijk,België,IerlandenItaliëbestaatgeen
enkeleanderewettelijkeoplossingingevalvaneenmislukkingdanplaatsingvanhetkindineenkindertehuis .
InGroot-Brittannië kaneenkindechtereventueelvooreentweedeadoptieinaanmerkingkomen.InDuitsland
kandeadoptiewordenherroepenwanneererernstigeredenenzijnenindienhetinhetbelangvanhetkind
is,maarhetkindmoetdanopnieuwdoorandereouderswordengeadopteerd .InSpanjekandoorde
rechtbankeeneindewordengemaaktaaneenadoptienatweejaareninbepaaldeomstandigheden ,op
verzoekvandegeadopteerdeofvandiensbiologischeouders,maarnooitopinitiatiefvandeadoptant.In
Nederlandkandeadoptiewordenherroepenopverzoekvanhetgeadopteerdekindnieteerderdantwee
jaarennietlaterdandriejaarnazijnmeerderjarigworden.
Zoalsuitdezesamenvattingblijkt,komtdewettelijkeregelingindeverschillendeLid-Statenoptalrijke
puntenovereeneniseigenlijkhetenigebelangrijkeverschilpunthetaldannietbestaanvaneenvormvan
eenvoudigeadoptie(duszondervolledigeverbrekingvanfamilierechtelijke betrekkingen).
Ookblijktuitdezevluchtigevergelijkingvandewettelijkeregelingendatverscheidenepuntennaderzouden
kunnenwordenuitgediept.Hierbijkandanvooralwordengedachtaandewaarborgendiedeteadopteren
kinderen,inhetkadervandenalevingvanderechtenvanhetkind,wordengeboden,namelijkinhttvlak
van:
—hettoezienophunsituatie,
—informatieoverhunafkomst,
—devoorwaardenvoorinternationaleadoptie.
GedaanteBrussel,1juli1992.
DeVoorzitter
vanhetEconomischenSociaalComité
MichaelGEUENICH