ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(78)447
Vol.1978/0168

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIEVANDEEUROPESEGEMEENSCHAPPEN
COM(78)447def.
Brussel,20September1978
<■>*".V'y;
,-7z>|
JU/j
.:o>/
" '
Voorbereiding vandeConferentievandeVerenigdeNaties
overeeninternationale gedragscodeinzakeoverdrachtvan
technische kennis
(Genève,16Oktober–10november1978)
(MededelingvandeCommissieaandeRaad)
COM(78)447def

\
INHOUD
hlz .
Inleiding 1
I.Stand van zaken 2
II#Decode ennetGemeenschapsrecht 4
III .Decode endebevoegdheden van deGemeensohap 6
IV.Rechtskarakter van decode 8
<
V.Onderlinge samenhang metandere internationale onderhandel ingen 11
VI.VoorBtel voor een 81eindpunt van deGemeenschap 13
ft

Inleiding
Conform resolutie 32/188vande32eAlgemene Vergadering vandeVerenigde Naties
zalonder auspiciën vandeUNCTAD van16oktober totenmet10november 1978 te
Genève eenconferentie vandeVerenigde Naties plaats hebben teronderhandeling
over een internationale gedragscode inzake overdracht van technische kennis envoor
hetnemen vanbesluiten dienodig zijn voor aanvaarding vandeze code .
Detaak vandeze conferentie zalbijzonder moeilijk zijn .
Ondanks devoorbereidende werkzaamheden vaneenintergouvernementele deskundigen -
groep liggen destandpunten vandediverse landengroepen inzake deinhoud envooral
hetrechtskarakter vandecode nogsteeds zeer veruiteen .Decompromisraogeli jk-
heden worden ooksterk beperkt door deaanzienlijke politieke ,juridische enecono­
mische consequenties diedeze code metzich meezalbrengen ,metname voor dewes­
terse industrielanden .
Voorts valt tevrezen datdenabijheid vanUNCTAD Vendetendens vandeGroep
van77omdegeringe voortgang indevoorbereidende fase toeteschrijven aan
gebrek aanpolitieke wilvandeindustrielanden ,voor sterke pressie zullen zorgen
opmetname Groep Bomtezwichten voordedesbetreffende opvattingen eneisen van
deGroep van 77*
*
Dekomende onderhandelingen roepen voor deGemeenschap eenaantal problemen op
dievoornamelijk betrekking hebben op'dedeelneming vandeGemeenschap alszodanig
bijdeaanvaarding vandecodeendeverenigbaarheid daarvan methetGemeenschaps -
recht .
Derhalve ishetabsoluut noodzakelijk datdeGemeenschap vooraf toteengemeen­
schappelijk standpunt komt over dekernproblemen vandecodeenover degrote
lijnen vandetijdens deconferentie tevolgen taktiek .Ditstandpunt moetworden
gebaseerd opdeopvattingen diedeGemeenschap enhaarlid-staten samen metde
andere leden vanGroep Bindevoorbereidende fasevandecodeenelders opinter­
nationaal niveau hebben verdedigd .

2.
Ditdocument behelst devoorstellen vandeCommissie tervoorbereiding vandeze
gemeenschappelijke standpuntbepaling vanGemeenschap enlid-staten inhetvooruit­
zicht van deconferentie over degedragecode teGenève .
I.Stand van zaken
1.Inresolutie 3362 (S-VTl )van16september 1975 dieisaangenomen tijdens
de7ebuitengewone zitting heeft deAlgemene Vergadering vandeVerenigde Naties
deinstelling gevorderd vaneeninternationale gedragscode voor deoverdracht van
technische kennis endeUNCTAD belast metdevoorbereiding hiervan .
Naar afleiding vandeze opdracht isinresolutie 89(IV)vanUNCTAD IVbesloten
totinstelling vaneenintergouvernementele deskundigengroep voor hetuitwerken
van eenontwerp endebijeenroeping aanbevolen van eenConferentie van de
Verenigde Naties voor onderhandeling over enaanvaarding van decode .
DeAlgemene Vergadering heeft ophaar 32ezitting besloten deze conferentie van
16oktober totenmet 10november 1978 teGenève tehouden .
2.Deintergouvernementele deskundigengroep istotopheden zesmaal bijeengeweest ,
hetlaatst van26juni totenmet7juli 1978 »enheeft overeenkomstig haar op­
dracht krachtens resolutie 89(IV)getracht eenontwerpcode uittewerken zonder
ophet recht skarakt erdaarvan vooruit telopen »Uitgangspunten waren drie code-
ontwerpen diezijn ingediend door respectievelijk deGroep van77»Groep Ben
Groep D.Hetontwerp van deGroep van 77betreft eenjuridisch bindende code die
zoumoeten uitmonden ineeninternationaal verdrag ;deontwerpen vanGroep Ben
–waarschijnlijk -Groep Dvoorzien slechts ineenniet-bindende overeenkomst .
3.Naafloop vandederde zitting kon dedeskundigengroep slechts eenonvolledig
ontwerp overleggen »Inverschillende hoofdstukken komen aanzienlijke leemten voor
wegens Jhet niet bereiken vanovereenstemming tussen deopvattingen vandeverschil­
lende landengroepen ,metname inzake derestrictieve handelspraktijken ,hettoe­
passelijke recht enderegeling vangeschillen ,alsmede inzake dewaarborgen en

3.
deverantwoordelijkheden vanpartijen bijoverdrachten vantechnische kenni B.
Verder zijn erbelangrijke verschillen vaninzicht over dedefinitie vande
overdrachten .vantechnische kennis waarop decode betrekking moet hebben .
Daarentegen bestaat erovereenstemming overhetuniverseel karakter vandecode ,
d.w.z .detoepasselijkheid ervan opoverdrachten tussen alle landen enniet
alleen tussen industrielanden enontwikkelingslanden »
4.Deintergouvernementele deskundigengroep isbijhetuitwerken vandeontwerp -
code vooral gestuit optwee hindernissen ,namelijk
-eendiepe kloof tussen deopvattingen vandeGroep van77endievanGroep B,
o.m.watbetreft inhoud endraagwijdte vandeindecode optenemen beginselen
enregels (de77willen detechnologietransacties aaneengedetailleerde enstarre
reglementering onderwerpen endenationale soevereiniteit vandeverwervende
staat over dietransacties versterken »
-deonzekerheid omtrent hetdefinitieve rechtskarakter vandecode ,dieeen
f
ernstige complicatie vormde bijhetzoeken naar eencompromis teroverbrugging
van deuiteenlopende opvattingen ,doordat metname Groep Bzich wenste tebe­
schermen tegen deeventualiteit vaneenbindende code enalleen formuleringen
accepteerde die ,zelfs indien deze hypothese uiteindelijk onvermijdelijk zou
blijken ,niet tegen deessentiele beginselen vanhaar standpunt inzouden gaan .
5»Wegens deze moeilijkheden heeft dedeskundigengroep demeeste fundamentele
kernproblemen vandecode dieindebovengenoemde onvolledige hoofdstukken
aandeorde komen niet kunnen oplossen .DeConferentie zalditderhalve moeten
doen . '
DeConferentie zalevenwel waarschijnlijk niet instaat zijn opgrond vandit
fragmentaire code–ontwerp totalgemene endefinitieve onderhandelingen te
komen .Daarom valt teverwachten dateengroot deel vandeConferentie gewijd
zalzijn aandisoussie enredactie opdeskundigenniveau vandenogonvoldoende
voorbereide hoofdstukken enparagrafen .

4.
Hetisechter mogelijk ,datdeConferentie aanvangt meteengedeeltelijke
onderhandeling oppolitiek niveau over "bepaalde fundamentele problemen ,zoals
dedefinitie vandeinternationale technologie-overdrachten waarop decode van
toepassing zou ziijn ,hetopdergelijke overdrachten toepasselijke recht enhet
rechtskarakter van decode ,eventueel gekoppeld aaneenobservatie -enherzie -
ningsregeling .
6.Inhetvooruitzicht vanditonderbande lingsbegin ishetvereist datde
Gemeenschap reeds thans eengemeenschappelijk standpunt over bepaalde kernpro -
blemen van decode vaststelt endehoofdlijnen vanhaar taktiek opdeConferentie
'afbakent ,metname rekening houdend met hetprobleem van deverenigbaarheid van
detoekomstige code metdeverantwoorde lijkheden enderegels van.de Gemeenschap
alszodanig .
II.Decode enhet Geraeenschapsrecbt
1.Bij dehuidige stand vanbespreking ishetniet uitgesloten datgepoogd wordt
indetoekomstige code voorschriften tedoen opnöinen diestrijdig kunnen zijn met
hetvigerende Gemeenschapsrecht .
Metname zouden dergelijke conflicten kunnen ontstaan tussen debepalingen van
decode betreffende derestrictieve handelspraktijken endetenuitvoerlegging
vanhetcommunautaire mededingingsrecht (artikelen 85,86en90vanhetEEG-Verdrag ).
2.Hetcommunautaire mededingingsrecht isgebaseerd ophetalgemene beginsel
vanhetverbod vanrestrictieve praktijken ofmisbruiken »Ditbeginsel wordt
genuanceerd door demogelijkheid onder bepaalde omstandigheden bijindividuele
beschikking ofalgemene regeling uitzonderingen opditverbod toetestaan .
Ditkenmerk isinstrijd methetnormatief karakter vandespecifieke regels ,
diedetoekomstige code opditgebied zoukunnen aanvaarden .

5»
Teneerste zijn ,opprincipieel niveau ,dehandelwijzen diealsrestrictief of
misbruikelijk worden "beschouwd door deVerdragsregels niet noodzakelijkerwijze
dezelfde alsdeindecode afgekeurde restrictieve praktijken ,hetgeen o.a.
wordt verklaard door hetfeit dathetmededingingsrecht ,datinhetkader van
eengemeenschappelijke markt isontwikkeld ,eenandere benadering volgt dandie
vaneenuniverseel toepasselijke code »
Bpvendien ,isterzake vanspecifieke handelwijzen ,hetgevaar voor conflictsitua­
ties groot .Hetisimmers mogelijk datgedacht wordt aanbepalingen waarbij een
aantal praktijken wordt verboden ,zonder dathunweerslag opdemededinging kan
worden beoordeeld .Anderzijds ishetevemin uitgesloten datdecode ,voor zover
zijuitzonderingen opbepaalde verbodsvoorschriften behelst ,restrictieve handel­
wijzen toelaat dieuithetoogpunt vanhetGemeenschapsrecht niet'noodzakelijker­
wijze aanvaardbaar zijn .Deaanvaarding door deGemeenschap vanvoorschriften
vande2eaard zouderhalve niet verenigbaar zijn methetGemeenschapsrecht opdit
gebied .
3.Het .isonder deze omstandigheden noodzakelijk ,omonoplosbare conflicten tussen
debepalingen vandetoekomstige code enhetGemeenschapsrecht tevoorkomen ,dat
noch delid-staten ,noch deCommissie indeonderhandelingen over decodebepalingen
aanvaarden dieonverenigbaar zouden zijn methetGemeenschapsrecht endatde
Commissie deopneming vaneenuitzonderingsclausule verlangt waardoor wordt ge­
waarborgd datdehuidige entoekomstige toepassing entenuitvoerlegging vande
Verdragen doordezenietweer inhetgeding wordt gebracht .
Eendergelijke clausule zoumetnametengevolge hebben ,datdetoepasselijkheid
vandetoekomstige codeopintracommunautaire overdrachten vantechnische kennis
enopdeexterne overdrachten naardeGemeenschap onderworpen wordt aandecommu­
nautaire rechtsregels .Zijzoudaarentegen ,metenige uitzonderingen ,nietvanin­
vloed zijnopdetoepasselijkheid vandecodeopoverdrachten vantechnische kennis
uitdeGemeenschap naarderde industrie -ofontwikkelingslanden .

6.
Onafhankelijk vanditprobleem ,datinieder geval dient teworden opgelost
omdecode verenigbaar temaken metdebeginselen enderegqls vanhetGemeen -
schapsrecht »rijst devraag ofdeGemeenschap zich voor detoepassing vande
code alseeneenheid zoumoeten beschouwen .Ditvraagstuk doet zich niet alleen
opjuridisch ,doch ookopeconomisch enpolitiek niveau voor ,bijvoorbeeld ten
gevolge vanhetfeit datdetoekomstige code zeker niet zalworden toegepast op
transacties binnen deVerenigde Staten ,omslechts eenindustriële encommerciële
eenheid van eenmet deGemeenschap vergelijkbare betekenis tenoemen .
Indien zijdeintracommunautaire betrekkingen alsgeheel buiten hettoepassings­
gebied vandecode zouwillen brengen zoudeGemeenschap eenuitzonderingsclausule
voor douane -eneconomische unies moeten voorstellen ,waardoor debetrekkingen
tussen staten ofondernemingen binnen deGemeenschap geheel ofgedeeltelijk zou­
denkunnen worden onttrokken aan detoepassing van decode .
III .Decode endebevoegdheden van deGemeenschap
1.HetGemeenschapsrecht impliceert datopdeterreinen waarop deGemeenschap
tenbehoeve van detenuitvoerlegging vaneeninhetVerdrag voorzien gemeen­
«schappelijk beleid gemeenschappelijke regels heeft aanvaard ,delid-staten niot
meer gerechtigd zijn ,omindividueel ofzelfs collectief metderde landen ver­
plichtingen aantegaan ,welke deze regels aantasten (l).
Nuworden indecode onderwerpen behandeld dieonbetwistbaar decommunautaire
bevoegdheden raken .Ditgeldt metname voor hetcommunautaire mededingingsbeleid .
Deze situatie impliceert dedeelneming vandeGemeenschap alszodanig bijde
aanvaarding entoepassing van decode .
(l)Ziemetname hetAETR-arrest vanhetHofvanJustitie vandeEuropese
Gemeenschappen (HvJEG 31»3*1971 »zaak 22-70 jJur <>1971 »blz .263).

7.
2.Hetvermogen vandeGemeenschap totdeelneming aandeaanvaarding vande
code vloeit enerzijds voort uitdecommunautaire "bevoegdheid ophetgebied van
dehandelspolitiek (artikelen 113en114vanhetEEG-Verdrag ),voor zover over­
drachten vantechnische kennis eenvorm vanhemde lsverkeer zijn *
Anderzijds beschikt deGemeenschap volgens dejurisprudentie vanhetHofvan
«
Justitie over eenexterne bevoegdheid telkens wanneer haar internationale ver­
bintenis noodzakelijk isvoor deverwezenlijking vandoelstellingen terzake
waarvan hetGemeenschapsrecht decommunautaire instellingen heeft bekleed met
interne bevoegdheden (l).
Dientengevolge vloeit eenexterne bevoegdheid vandeGemeenschap ,ominternationale
verbintenissen aantegaan ophetpunt vandecode voort uit deinterne bevoegd­
heden waarover deGemeenschap beschikt ,metname ophetgebied vanhetmededingings -
beleid ,enuithetfeit datalleen deGemeenschap alszodanig bevoegd isvoor de
toepassing vanbepaalde voorschriften vandecode inhetkader vandeverwezen­
lijking vandedoelstellingen vanditgemeenschappelijk beleid .
3.Denoodzaak vaneenverbentenis vandeGemeenschap tenaanzien vanbepaalde
onderwerpen diedoor de "toekomstige code zullen worden geregeld weerspiegelt ^
niet alleen debevoegdheidsverdeling tussen delid-staten endeGemeenschap .
Zijbeantwoordt eveneens aandepolitieke noodzaak omdederde landen ,diede
code aanvaarden ,deverzekering tegeven datzijtegenover zich partners zullen
vinden ,dieaanalle indecode gestelde verplichtingen kunnen voldoen .
(1)Ditbeginsel isvastgesteld doorhetHofvanJustitie indearresten AETR
(HvJEG 31.3.1971 ,zaak .22-70 }Commissie /Raadj Jur.1971 » 263)en
Kramer (HvJEG 14.7.1976 ,zaken 3t4en6-76;Kramer ;Jur.1976 ,blz.1279)
alsmede inzijnadvies 1-76 (HvJEG 26.4*1977 iadvies 1-76j PBNo.C107/4
van3.5.1977 ).

8.
4.Voorts dient "bijdeprocedure vanaanvaarding vandecodedoor deGemeenschap
teworden gewaarborgd datvoor zover deGemeenschap eigen "bevoegdheden uitoefent
opdedoor detoekomstige code geregelde gebieden ,zijopdeze gebieden partij
dient tezijn bij decode opgelijke voet als destaten »
?
IV.Rechtskarakter va,n decode •
1.Deboven uiteengezette problemen vandeverenigbaarheid van decode methet
Gemeenschapsrecht ,detoepassing daarvan opdeintracommunautaire betrekkingen en
degoedkeuring daarvan door deGemeenschap alszodanig rijzen ongeacht hetrechts­
karakter van detoekomstige code .
2.Weliswaar levert eenniet-bindende code ,alsbedoeld door delanden van
Groep B,welke zouworden aangenomen viaeenniet-juridische procedure ,bijvoor­
beeld eenresolutie "bijconsensus ",niet dezelfde beginselproblemen opdieeen
bindende code indevorm vaneenondertekenend engeratificeerd Verdrag opwerpt ,
omdat zijslechts richtsnoeren voor destaten enondernemingen aangeeft ,waar­
door noch debepalingen vanhetnationale ,communautaire ofinternationale recht ,
noch deverplichtingen enverantwoordelijkheden diedaaruit voor destaten en
ondernemingen voortvloeien ,kunnen worden gewijzigd ,.Eenniet-bindende code zou
derhalve voor deGemeenschap uit hetoogpunt vanhaar verenigbaarheid met de
beginselen enregels vanhetGemeenschapsrecht gemakkeH jker zijn toetepassen .
3.Hoewel eenniet-bindende code niet -zoals bijeenverdrag aanvaarde code -,
juridische verbintenissen ineigenlijke zinopinternationaal niveau schept ,
voert zijniettemin eenaantal grondbeginselen in,waarvan kanworden verwacht
datzijdegedragslijn vandegenen disdeze hebban aanvaard entotwie zijzijn
gericht ,oprainofmeer strikte wijze kunnen leiden ,enzulks destemeer naar­
mate deze beginselen duidelijk enwelomschreven morden geformuleerd .

9.
Door deaanvaarding vanteksten ofresoluties vandittype ineeninternationaal
forum geven destaten namelijk verbindende uiting aanhiApolitieke wiltot
inachtneming vandebeginselen vanhunverklaring endegebruikmaking vande
passende middelen waarmee dedoelstellingen daarvan kunnen worden "bereikt .Het
isderhalve duidelijk datdergelijke verbintenissen vanpolitieke betekenis zijn ,
niettegenstaande hetfeit datdaaraan geen rechtskarakter kanworden toegekend ,
endestaten diedeze hebben goedgekeurd lijken zioh moeilijk aamdenakoming
daarvan tekunnen onttrekken .
!
4.Destelling vanhetverbindende karakter vandeinternationale resoluties wordt
metname verdedigd door deontwikkelingslanden ,diealdus pogen debeginselen en
richtlijnen vandenieuwe internationale economische orde waarnaar zijstreven
vast testellen .Decode zaldusdetoetssteen kunnen worden voor desamenwerking
Noord-Zuid ,hoewel deoverdracht vantechnische kennis tussen ontwikkelingslanden
enindustrielanden thans slechts nauwelijks 5$>vandeoverdrachten tussen de
industrielanden zelf uitmaakt .
Onder deze omstandigheden zijn deGemeenschap enhaar lid-stat enhetaandegoede
naam vanhunsamenwerkingsbeleid metdeontwikkelingslanden verplicht hunpartners
bijdedefinitieve onderhandeling over decode duidelijk aantegeven inwelke
mate enopwelke voorwaarden zijdetoekomstige code"kunnen toepassen opgi<ond
vandecommunautaire regels diezijhebben vastgesteld endiezijbeogen onder­
ling toetepassen .
5.Concluderend ishetnoodzakelijk ,ongeacht hetrechtskarakter vandecode ,
datdeGemeenschap alszodanig deelneemt aandeaanvaarding vandecode endat
zijdeverenigbaarheid vandecode roethetGemeenschapsrecht regelt door middel
\
vandehiertoven voorgespelde Taep&lingenj diezouden moeten worden opgenomen in
ofgehecht aandecode ,volgens tijdens deonderhandelingen vast testellen
procedures .
6.Hoewel hetrechtskarakter vandecode uiteindelijk slechts eenrelatieve .
betekenis heeft' voor devraag hoedetoepassing daarvan zoukunnen worden verenigd
metderegels vanhetGemeenschapsrecht ,speelt hetdaarentegen eenhoofdrol op
hetpuntvandeeconomische weerslag vandecode opdetoekomstige overdrachten
tussen leveranciers enkopers vantechnologie .

10.
7•Deoperaties voor overdrachten vantechnische kennis zijn over hetalgemeen
vaneeningewikkeld eftspecifiek type .Bijdeoverdrachten tussen westerse
industrie landen ,doch ookbijhuntransacties metdelanden vanhetOostblok ,
staat het leveranciers enkopers vantechnologie inbeginsel vrij inhoud en
voorwaarden vanhunovereenkomsten vast testellen aandehand vanhun "behoeften
enmogelijkheden .Hetstaat hunbovendien vrij voor hunovereenkomsten hetrecht ,
derechterlijke instanties endearbitragecolleges tekiezen ,welke voor hunbe­
hoeften hetmeest passend zijn .
Nuzaldetoekomstige code eenreeks kaderbepalingen bevatten ,dieaan delanden
van ontvangst met name demogelijkheid bieden deze vrijheden tebeperken ende
overdrachten vantechnische kennis over delandsgrenzen heen afhankelijk te
stellen vaneenreeks controles enreglementeringen .Bovendien zijn talrijke re­
gels vandecode ,metname opdegebieden vanrestrictieve handelspraktijken en
garanties ,erop gericht voor ondernemingen diezich verbinden totoverdracht van
technische kennis ,bepaalde gedragsnormen verplicht testellen .
8.Deze beperkingen enreglementeringen vandeovereenkomsten tussen ondernemingen
neigen ertoe deontwikkeling van deoverdracht vantechnologie ,metname naar de
ontwikkelingslanden ,tebelemmeren ,zoals deafgelopen jaren isgebleken uithet
voorbeeld vanbepaalde ontwikkelingslanden die opditgebied eenzeer restrictief
beleid hebben gevoerd®
/
Bovendien moet ervoor worden gevreesd datdeze belemmeringen voorai deoverdrachten
door kleine enmiddelgrote ondernemingen ,wier technieken enknow-how over het
algemeen alsbeter aangepast aan debehoeften vandeontwikkelingslanden worden
beschouwd ,nadelig zullen beinvloeden .
9.Het isduidelijk dateenbindende code dsze tendens zoukunnen versterken
omdat de-danverbindende -bepalingen daarvan dekeuzemogelijkheden vanleveran­
ciers enkopers zodanig zouden beperken ,ofvoor henzodanige complicaties zouden
kunnen opleveren ,datdeoverdracht vantechnologie voor hunelke betekenis ver­
liest .Daarentegen zoueenniet–bindende code ,waarvan detotdeondernemingen
gerichte bepalingen inlaatste instantie facultatief zouden blijven ,apriori

11.
(
meer soepelheid Dieden voor eenaanpassing aande "behoeften enmogelijkheden
vande "betrokken partijen endientengevolge gunstiger zijn voor deontwikkeling
vandeoverdracht vantechnische kennis over hetalgemeen ,enaandeontwikke­
lingslanden inhet "bijzonder .
10.Delid-staten vandeGemeenschap ,dietotdemeest "belangrijke voortbrengers ,
leveranciers enkopers vantechnologie terwereld "behoren enwier industriële
encommerciële ontwikkeling indekomende jaren inhoge mate afhankelijk isvan
.hunvermogen tottechnologische innovatie ,hebben erderhalve geen enkel belang
bijzich opditgebied teonderwerpen aaneenbindende internationale reglemen­
tering waardoor hunhandelsverkeer intechnologie gecompliceerder enduurder
kanworden ,endieomdeboven aangegeven redenen evenmin passend zouzijn omde
overdracht vantechnische kennis aandeontwikkelingslanden tevergemakkelijken .
Α
V.Onderlinse samenhang met andere internationale onderhandel ingen
1.Deproblemen metbetrekking totdeoverdracht vantechnische kennis enerzijds
endeverenigbaarheid vancodes enandere internationale normen metdeGemeenschaps
regels anderzijds doen zich thans niet alleen inhetkader vandewerkzaamheden
vandeUNCTAD inzake debetrokken gedragscode voor . ' »
2.Eenintergouvernementele deskundigengroep vandeCommissie vandeVerenigde
Naties inzake detransnationale vennootschappen houdt zich thans bezig metde
opstelling vaneeninternationale gedragscode voor deactiviteiten vandeze ven­
nootschappen .Deze groep ,waarvan dewerkzaamheden eerst onlangs zijn aangevangen ,
heeft metname besloten debespreking vandehoofdstukken inzake deoverdracht
vantechnische kennis enderestrictieve handelspraktijken uittestellen totdat
deresultaten vandeonderhandelingen inzake degedragscode vandeUNCTAD be­
schikbaar zijn .Deze zalduswaarschijnlijk eenrichtsnoer gaanvormen voor de
code inzake detransnationale vennootschappen opdeae terreinen enalsprecedent
kunnen gaandienen vooreenreeks andere problemen ,waartoe metnamehetrechts­
karakter daarvan behoort .

3.Inhetkader vandeOMPI zijn werkzaamheden gaande totwijziging vanhet'
Unieverdrag vanParijs totbescherming vanoctrooien enandere rechten van
industrie'le eigendom .Deonderhandelingen inditkader hebben betrekking opde
eisen vandeontwikkelingslanden diehetstelsel vanbescherming vanindustriële
rechten beter willen aanpassen aanhunbeleidslijnen enbehoeften ,enzullen
derhalve worden geleid door debeginselen enderegels die decode van deUNCTAD
opdit gebied zalaanvaarden .
4.Zokunnen ook debepalingen van decode betreffende derestrictieve handels -
praktijken ophetgebied vandeoverdracht vantechnische kennis vooruitlopen
opdeberaadslagingen indedeskundigengroep vandeUÏICTAD inzake dealgemene
aspecten van' deze praktijken enhet toezicht daarop inhetkader van het interna­
tionale handelsverkeer .Erisimmers eennauw verband tussen beide onderwerpen en
eengroot aantal controversiële problemen zoals bijvoorbeeld debehandeling van
derelaties tussen moeder -endochtervennootschappen »
5»Tenslotte zijn vraagstukken metbetrekking tot deoverdracht van technische
kennis eveneens aan deorde inhet kader van deZeerechtconferentie .
6.Gezien deonderlinge samenhang vandeze problemen ishetbelangrijk dat de
Gemeenschap eengeharmoniseerd encoherent standpunt inneemt bij deze verschil­
lende onderhandelingen ,zowel metbetrekking totdebepalingen tenprincipale
alsmetbetrekking tot derechtsaspecten vaneventuele internationale akkoorden ,
met name ter zake van het aldan niet bindende karakter daarvan enhunverenig -
baarheid met het Gemeenschapsrecht .
\
Devooruitgeschredon staat van dewerkzaamheden inzake degedragscode ophet
gebied van deoverdracht van technische kennis doet deze alsprecedent voor de
onderhandelingen indegenoemde kringen functioneren .Bij devaststelling vanhaar
standpunt voor deConferentie inzake decode zal deGemeenschap erderhalve op
moeten toezien dat ditstandpunt haar beleidsruimte bij deandere onderhandelingen
niet onnodig belemmert .

13.
VI.Voorstel voor een standpunt van deGemeenschap
I
1.Indeafgelopen jaren heeft deGemeenschap verschillende malen haar standpunt
vastgesteld tenaanzien van degedragscode inzake deoverdracht vantechnische
kennis ,metname tijdens deCIES enUNCTAD IV.
Inhaar verklaring opdeCIES inzake deoverdracht vantechnische kennis (l)
heeft deGemeenschap "bevestigd datzijzowel hetmeteendergelijke code nage­
streefde doel -verbetering van devoorwaarden voor deoverdracht vantechnische
kennis -alshetidee vaneencode opditgebied aanvaardt .Zijheeft nader ge­
steld ,datdegoedkeuring vandeontwerp-code vandeGroep van77indevorm
vanverplichte internationaalrechteli jkegedragsregels haar niet alleen onuit­
voerbaar lijkt indeindustrielanden metmarkteconomie -diedaardoor belet
worden decode indeze vorm teaccepteren -doch zelfs hetgevaar zouinhouden
datdeoverdracht vantechnologie aandeontwikkelingslanden ernstig zouworden
belemmerd inplaats vangestimuleerd ,waardoor niet hetnagestreefde ,doch juist
hettegengestelde resultaat zouworden bereikt . j
DeGemeenschap heeft omdeze redenen deopstelling vaneencode aanbevolen waarin
niet-bindende gedragsli jnen worden vastgesteld endienaar haar mening oplange
termijn eenveel positiever effect zoukunnen hebben voor detechnologietrans –
a'cties tussen industrielanden enontwikkelingslanden »
2»Inhetonderhandelingsconcept ,datdoor deGemeenschap methetoogop
UNCTAD IV(2)wasaangenomen ,werd dientengevolge voorgesteld datdeGemeenschap
erbijhaar partners vanGroep Bopblijft aandringen datalleen eenuniverseel
toepasselijke enniet-bindende code concrete gevolgen zoukunnen opleveren ;deze
code zoumoeten worden aangenomen ineenresolutie vandeAlgemene Vergadering
vandeVerenigde Naties .DeGemeenschap zougeen code kunnen accepteren die
zowel bindende alsniet-bindende gedeelten zouinhouden ("gemengde code").De
i
mogelijkheid vaneenherzieningsprocedure zoumoeten worden overwogen .
(1)Verklaring vandeEuropese Economische Gemeenschap van24april
(2)Ziedocument t/336/76(COM/feUïï)(DIAL )van3<april 1976 .1976 .

14.
Op "basis vanditstandpunt hebben delid-staten vandeGemeenschap resolutie 89
(IV)aangenomen waarin deintergouvernementele deskundigengroep "belast werd met
deopstelling vaneenontwerp-code zonder vooruit telopen over deeindbeslis­
sing inzake het rechtskarakt erdaarvan .
3»Decommunautaire standpuntbepaling voor deconferentie over degedragscode
inoktober /november a.s.moetworden gebaseerd opdeopvattingen diedeGemeenschap
enhaar lid-staten zowel opdeze twee voorafgaande conferenties alsinhetkader
van deintergouvernementele deskundigengroep indevoorbereidende fase vande
code hebben verdedigd .
4.Aangezien deintergouvernementele deskundigengroep deontwerp-code niet heeft
kunnen voltooien ,zaldeconferentie zich moeten belasten metdeopstelling van
deontbrekende .hoofdstukken enhetnastreven vancompromisformules voor contro -
versiële onderwerpen .DeGemeenschap zoudeze werkzaamheden evenals inhetver­
leden moeten voortzetten inhetkader vaneninnauwe samenwerking met deandere
leden vanGroep B.
5.Wathetrecht skarakt ervandecode betreft ,maken debasisopvattingen ende
potentiële gevolgen vandedaarin reeds vastgestelde ,ofmetname door deGroep
van 77voorgestelde beginselen enregels daarvan hetdeGemeenschap nauwelijks •
mogelijk eenandere positie intenemen dandie ,welke zijinhetCIES ofop
UNCTAD IVheeft verdedigd .Teneinde juridische enpolitieke moeilijkheden in
verband metdetoepassing vaneenbindende code optransacties tussen onafhanke­
lijke ondernemingen tevoorkomen enteneinde deoverdracht vantechnologie niet
tebelemmeren door eenschematische enstrakke reglementering ,zoudeGemeenschap
bijdeonderhande 1ingover decode uitmoeten gaan vandehypothese vaneen
• 4
akkoord indevorm vanniet-bindende gedragslijnen enalleen eencode vandeze
aard mogen aanvaarden . -
Wegens zijn potentiële juridische consequenties ,waarvan dedraagwijdte gezien
hetontbreken vaneendiepgaand onderzoek nauwelijks bekend is,zoudeGemeenschap
deformule vaneengemengde code metzowel bindende alsniet–bindende onderdelen
moeten verwerpen .

15.
DeGemeenschap zouzich daarentegen inmoeten zetten voor denauwkeurige formu­
lering van debepalingen dieuiteindelijk indecode zullen worden opgenomen .
Eendergelijke formulering zoueenduidelijk inzicht inendaardoor eengrotere
overtuigende werking geven aandegedragslijnen waardoor departijen "bijeen
technologische overdrachtstransactie zich vrijwillig zouden moeten laten leiden .
Ditzoudetaak vanzowel hetbedrijfsleven alsdeoverheid methetoogopde
concrete toepassing van decode vergemakkelijken .
6.Aangezien degedragscode verondersteld wordt hetinternationale handelsverkeer
opeenterrein datzowel voor deindustrielanden alsvoor deontwikkelingslanden
van deallergrootste "betekenis is,geleidelijk teregulariseren ,dient deconcrete
toepassing daarvan teworden onderworpen aaneenregelmatige controle enteworden
voorzien indemogelijkheid vaneenherziening ,wanneer zijniet aandeverwach­
tingen zouvoldoen .
Een reeds informeel door verschillende zijden naar voren gebracht voorstel omde
code aantevullen met "bepalingen vandeze aard zouhetconcept vandeniet-bin -
dende code voor deGroep van77aantrekkelijker kunnen maken ,entevens het
voornemen vandeindustrielanden omderegels vandeze oode strikt voor alle "be­
trokken partijen tedoen naleven ,"bekrachtigen .
Dergelijke "bepalingen vandecode zouden echter niet deinvoering vaneenmoei­
zaam controle –entoezicht mechanisme mogen impliceren .
DeGemeenschap zalelkvoorstel ,waarbij eenredelijk ensoepel observatie -en
herzieningsmechanisme voor decode wordt ingesteld moeten steunen indien dit
voorstel kanbijdragen omdecode indevorm vanriet–bindende richtsnoeren aan–
vaarbaar temaken voor deGroep van 77» «
7»Aangezien deGemeensohap eigen bevoegdhederi heiftopdedoor detoekomstige
codegeregelde gebieden zouzijmoeten verlangen alszodanig tekunnen deelnemen
aandeaarwaarding vandecode ,ongeacht hetkar "kterdaarvan .

16.
8.Teneinde hetprobleem vandeverenigbaarheid vandecode methetGemeenschaps -
recht tekunnen regelen zoudeGemeenschap eenEEG-clausule moeten voorstellen
waardoor wordt gewaarborgd s
_datdecode dehuidige entoekomstige toepassing endetenuitvoerlegging van
deVerdragen niet weer inhetgeding brengt ,
–dat deGemeenschap alszodanig ,opdegebieden ,waarop zijeigen bevoegdheden
heeft ,partij isbij decode opgelijke voet alsdestaten .
Een dergelijke clausule zoukunnen worden opgenomen indetekst van decode
(bijv .inhethoofdstuk vandeslotbepalingen )ofzoudaaraan kunnen worden ge­
hecht volgens eennogvast testellen procedure ,bijv .indevorm vaneenproto­
col ,eenbriefwisseling ,enz .
Indien deGemeenschap erniet inzouslagen eenvandeze formules tedoen accepte­
ren ,zouzijkunnen overgaan toteeninterpretatieve verklaring bij decode of
eenvoorbehoud kunnen uiten betreffende depositie van het recht enderegels
van deGemeenschap bij deaanvaarding van decode .
9.Bij deopening van deconferentie inzake degedragscode zou deGemeenschap
eenverklaring moeten afleggen die deaandacht van dedeelnemers vestigt opdit
Gemeenschapsprobleem enwaarin uiting wordt gegeven aanhaar voornemen tedoen
waarborgen dat decode daarmee oppassende wijze rekening houdt .
Indeze verklaring zou deGemeenschap haar standpunt tenaanzien van het recht s-
karakter van decode endedienstigheid van eenobservatie -enherzieningsmechanisme
kunnen toelichten .Zijzouzich bovendien bereid kunnen verklaren omdeonderhan­
delingen over decode tevoeren ineenopen geest voor debehoeften van departijen
enmetname van deontwikkelingslanden ,teneinde toteenvoor alle betrokkenen
aanvaardbaar resultaat tekomen .Deze laatste passages van deGemeenschapsver -
klaring zouden echter moeten worden opgenomen inhetstandpunt ,datGroep Bals
geheel bij deze gelegenheid zalinnemen .