TOELICHTING

1.Onderwerp van het voorstel

Dit voorstel betreft het besluit tot vaststelling van het standpunt dat de Unie in de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) moet innemen met betrekking tot de voorgenomen vaststelling van rechtshandelingen die gevolgen hebben op het gebied van de burgerluchtvaart.

2.Achtergrond van het voorstel

2.1.Het Verdrag van Chicago

De Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) is opgericht bij het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart ("het Verdrag van Chicago"), dat in 1944 in Chicago is ondertekend en in werking is getreden op 4 april 1947. Alle lidstaten van de Unie zijn partij bij dat Verdrag en zijn derhalve lid van de ICAO. De Unie is geen partij bij het Verdrag van Chicago, maar heeft de status van waarnemer in de ICAO.

2.2.De Internationale Burgerluchtvaartorganisatie

De ICAO stelt internationale normen voor de burgerluchtvaart vast, met name met betrekking tot de veiligheid van de luchtvaart, luchtvaartnavigatie en luchtverkeersbeheer, milieu, beveiliging van de luchtvaart, economische ontwikkeling van het luchtvervoer, passagiersrechten en facilitering. Deze thema's komen aan bod in de bepalingen van het Verdrag van Lissabon en vallen grotendeels onder de bevoegdheid van de Europese Unie. In de mate van het mogelijke streeft de EU naar samenhang met internationale normen op het gebied van de burgerluchtvaart.

2.3.De voorgenomen handelingen die rechtsgevolgen hebben voor de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie

De algemene richting van het beleid van de ICAO op elk van de bovengenoemde domeinen wordt vastgesteld op de algemene vergadering van de ICAO, voor de driejarige periode tot de volgende algemene vergadering.

Om het standpunt van de EU in de ICAO vast te stellen wordt een aanpak in twee fasen voorgesteld. Bij een besluit van de Raad worden de algemene beginselen en richtsnoeren voor het standpunt van de Unie vastgesteld voor elke driejarige periode van de ICAO. Vervolgens wordt dit besluit aangepast voor elke zitting van de ICAO-raad, aan de hand van non-papers van de Commissie, die moeten worden besproken in het relevante orgaan van de Raad van de EU. Deze aanpak wordt ook gevolgd voor andere internationale organisaties, met name het Comité havenstaatcontrole van het Memorandum van overeenstemming van Parijs inzake havenstaatcontrole.

3. Namens de Unie in te nemen standpunt

Dit voorstel heeft tot doel het standpunt uiteen te zetten dat de Unie in de ICAO moet innemen voor de lopende driejarige periode, tijdens dewelke het ICAO-werkprogramma voor de periode 2016-2019 ten uitvoer wordt gelegd in overeenstemming met de aanbevelingen en conclusies van de 39ste zitting van de algemene vergadering van de ICAO.

Gezien de kenmerken van het besluitvormingsproces in de ICAO, stelt de Commissie voor om de bovengenoemde aanpak in twee fasen te volgen. De ICAO-raad is het beheersorgaan dat verantwoordelijk is voor de vaststelling van handelingen met rechtsgevolgen in de ICAO. Volgens de interne regels van de ICAO moeten de leden van de ICAO-raad, de voorzitter van de ICAO-raad en de Secretaris-generaal van de ICAO alle documenten voor een vergadering van de ICAO-raad tussen tien dagen en 24 uur vóór die vergadering indienen. Pas dan zijn alle ingediende documenten beschikbaar en kan de Commissie de documenten analyseren en bepalen welk standpunt de Unie moet innemen over die thema's op de agenda van de ICAO-raad die onder de bevoegdheid van de EU vallen. Gezien de korte tijdspanne tussen de beschikbaarheid van de documenten en het begin van de vergadering van de ICAO-raad, kan geen besluit van de Raad worden vastgesteld overeenkomstig artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ("VWEU").

Daarom wordt voorgesteld een besluit van de Raad overeenkomstig artikel 218, lid 9 VWEU vast te stellen waarin wordt bepaald welk standpunt de EU moet innemen in de lopende driejarige periode, en dit besluit vervolgens voor elke vergadering van de ICAO-raad aan te vullen met non-papers van de Commissie.

Dit voorstel is samenhangend met het EU-beleid op het gebied van de burgerluchtvaart, en met name met betrekking tot de veiligheid van de luchtvaart, luchtvaartnavigatie en luchtverkeersbeheer, milieu, beveiliging van de luchtvaart, economische ontwikkeling van het luchtvervoer, passagiersrechten en facilitering.

4. Rechtsgrondslag

4.1.Procedurele rechtsgrondslag

4.1.1.Beginselen