NL  ECB -PUBLIC  
 
ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK  
van 4 september 2019  
inzake de vrijheid van informatie  
(CON/ 2019/31) 
 
Inleiding en rechtsgrondslag  
Op 5 juli 2019 ontving de Europese Centrale Bank (ECB) een verzoek van het Nederlandse Ministerie 
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties  om een advies inzake het wetsvoorstel Wet open 
overheid (hierna:  het “wet voorstel” ). 
De adviesbevoegdheid van de ECB is gebaseerd op artikel 127, lid 4, en artikel 282, lid 5, van het 
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 2, lid 1, het derde streepje, van 
Beschikking 98/415/EG van de Raad1, daar het wetsvoorstel betrekking heeft op De Nederl andsche Bank 
(DNB) en de taken op het gebied van het  prudentieel toezicht op kredietinstellingen die krachtens artikel 
127, lid 6 , van het Verdrag aan de ECB zijn opgedragen. Overeenkomstig de eerste zin van artikel  17.5 
van het reglement van orde van de E uropese Centrale Bank  heeft de Raad van bestuur dit advies 
goedgekeurd.  
 
1. Doel van het wetsvoorstel  
1.1 Het wetsvoorstel heeft tot doel een transparante en actief openbaar makende overheid te 
verzekeren. Om dit te bereiken moeten overheids organen op eigen initiatief bepaalde informatie 
bekendmaken. Iedere burger kan verzoeken om bepaalde informatie openbaar te maken. 
Bovendien moeten overheids organen bepaalde maatregelen nemen om hun digitale 
informatiebeheersystemen te verbeteren en toegankelijker  te maken. DNB wordt in het 
wetsvoorstel beschouwd als een overheids orgaan.  
1.2 Het w etsvoorstel  stelt bepaalde informatie vrij van de verplichting tot openbaarmaking of toegang 
van het publiek (hierna de “ vrijgestelde gegevens ” genoemd). De vrijgestelde gegev ens die 
mogelijk relevant kunnen zijn vanuit het oogpunt van DNB omvatten gegevens  aangaande 
internationale betrekkingen, de financiële en economische belangen van de staat of 
overheidsinstanties, de onderzoekstaken van overheidsinstanties, gegevens in ver band met de 
persoonlijke levenssfeer en beraadslagingen van overheidsinstanties. Veel van deze gegevens  
zouden slechts gedeeltelijk zijn vrijgesteld, aangezien informatie slechts kan worden 
achtergehouden op voorwaarde dat een algemene beoordeling uitwijst  dat de openbaarmaking niet 
in het algemeen belang is.  
                                                 
1   98/415/EG: Beschikking van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de raadpleging van de Europese Centrale Bank 
door de nationale autoriteiten over ontwerpen van wettelijke bepalingen (PB L 189 van 3.7.1998, blz. 42).  
ECB -PUBLIC  
2 1.3 Tenslotte doet het wetsvoorstel geen afbreuk aan specifieke, bestaande wettelijke bepalingen 
inzake vertrouwelijkheid. In de bijlage bij het wetsvoorstel worden de relevante wettelijke 
bepalingen inzake vertrouwelijkheid opgesomd die voorrang hebben op de bepalingen van het 
wetsvoorstel. De bijlage verwijst onder meer naar artikel 1:42 en afdeling 1.5.1 van de Wet op het 
financieel toezicht en artikel 20 van de Bankwet 19982.  
Artikel 1:42 en afdel ing 1.5.1 van de Wet op het financieel toezicht verbieden het gebruik of de 
openbaarmaking van vertrouwelijke gegevens die ingevolge die wet zijn verkregen voor andere 
doeleinden dan die welke in de wet zijn beschreven. Vrijstellingen van deze beperking zi jn in 
diezelfde bepalingen opgenomen. Het begrip “vertrouwelijke informatie” is niet gedefinieerd in de 
Wet op het financieel toezicht, maar in de toelichting bij die wet staat dat dit begrip dezelfde 
betekenis heeft als in Richtlijn 2013/36/EU van het Eur opees Parlement en de Raad (CRD IV)3. 
Artikel 20 van de Bankwet, zoals gewijzigd bij het wetsvoorstel, bepaalt dat, voor zover deze wet 
strekt ter uitvoering van de handelingen ter verwezenlijking van de doelstellingen en taken als 
bedoeld in artikel 2, leden 1, 2 en 3 en artikel 3 van deze wet, die in het algemeen betrekking 
hebben op de doelstellingen en taken van DNB in het kader van het Europees Stelsel van centrale 
banken (ESCB), degenen die een taak verrichten op grond van de toepassing van deze wet of van 
de daarop berustende besluiten, zich ervan moeten onthouden gegevens of informatie die zij bij de 
taakuitvoering hebben verkregen, te gebruiken of daaraan bekendheid te geven op ee n wijze die 
verder gaat dan of vereist  is krachtens deze wet.  
 
2. Algemene opmerkingen  
2.1 De ECB is over het algemeen ingenomen met het wetsvoorstel , dat tot doel heeft de legitimiteit en 
verantwoordingsplicht van onder meer DNB te vergroten door te voorzien in toegang tot bepaalde 
informatie4. 
2.2 De ECB is ook ingenomen met het feit dat bepaalde door DNB bewaarde gegevens  zijn vrijgesteld, 
met inbegrip van alle vertrouwelijke informatie die DNB in haar hoedanigheid als nationale centrale 
bank (NCB) binnen het ESCB en als nationale bevoegde autorite it (NCA) in het kader van het 
gemeenschappelijk toezichtsmechanisme voor het prudentieel toezicht op kredietinstellingen bezit. 
Deze benadering heeft tot doel bepaalde openbare en privébelangen te beschermen. De 
categorieën vrijgestelde gegevens  hebben tot  doel te zorgen voor een evenwicht tussen het recht 
van toegang voor het publiek tot de DNB -gegevens en de noodzaak tot het behoud van het 
vertrouwelijk karakter van bepaalde DNB -gegevens5. In dit verband stellen de bepalingen van het 
wetsvoorstel  een rege ling in die verenigbaar is met het rechtskader van de Unie inzake 
                                                 
2        Bankwet  
3  Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf 
van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, tot wijziging 
van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (PB L 176 van 27.6.2013, 
blz. 338 ). Het Europees Hof van Justitie heeft sindsdien de betekenis van het begrip “vertrouwelijke informatie” 
verder uitgelegd in zijn arrest van 19 juni 2018, Baumeister , C-15/16, ECLI:EU:C:2018:464.  
4   Zie paragraaf 2.1 van Advies CON/2012/76. Alle ECB -adviezen worden op de ECB -website bekendgemaakt onder 
www.ecb.europa.eu.  
5   Zie paragraaf 2.2 van Advies CON/2012/76.  
ECB -PUBLIC  
3 transparantie, zonder daarbij inbreuk te maken op de uit het Unierecht voortvloeiende 
verplichtingen inzake het beroepsgeheim.  
 
3. Specifieke opmerkingen  
ECB- regime inzake toegang van het publ iek  
3.1 Artikel 37 van de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Eur opese 
Centrale Bank (hierna de “ ESCB- statuten”) bevat regels inzake het beroepsgeheim voor het ESCB 
en de ECB. Daarnaast heeft de ECB een regime voor de toegang van het publiek  tot document en 
van de ECB  vastgesteld. Vanwege de voorrang van het Unierecht hebben deze bepalingen 
voorrang op nationale bepalingen inzake het beroepsgeheim of de toegang van het publiek tot 
documenten. In het bijzonder bepaalt artikel 5 van Besluit ECB/2004/3 van de Europese Centrale 
Bank6 dat documenten die in bezit zijn van een NCB en die door de ECB zijn opgesteld, alsook 
documenten die afkomst ig zijn van het Europees Monetair Instituut of van het Comité van 
presidenten, door de NCB alleen openbaar mogen worden gemaakt op voorwaarde van 
voorafgaande raadpleging van de ECB over de reikwijdte van de toegang, tenzij duidelijk is dat het 
document we l of niet openbaar moet worden gemaakt. De NCB kan daarnaast het verzoek ook 
doorgeleiden aan de ECB7. Bovendien bepaalt artikel 2 van Besluit (EU) 2015/811 van de 
Europese Centrale Bank (ECB/2015/16)8 dat wanneer een NCA een verzoek ontvangt inzake een 
ECB-document dat zij in haar bezit  heeft , de NCA de ECB raadpleegt over de reikwijdte van de te 
verlenen toegang, zulks voorafgaand aan een besluit betreffende openbaarmaking, tenzij het 
duidelijk is dat het document wel of  niet openbaar moet worden gemaakt9. Tegen deze 
achtergrond stelt de ECB voor te zorgen voor de uitdrukkelijke verenigbaarheid van het 
wetsvoorstel met artikel 37 van de statuten van het ESCB en het regime voor openbare toegang 
van de ECB10. In dit verband kan het nuttig zijn in de tekst van het wetsvoorstel te verduidelijken 
dat elke verplichting tot het verstrekken van informatie geen afbreuk doet aan de verplichtingen 
met betrekking tot het beroepsgeheim uit hoofde van de statuten van het ESCB en het regime voor 
openbare toegang van de ECB . 
Rechtszekerheid  
3.2 Het wetsvoorstel bevat geen overgangsregeling, wat betekent dat het wetsvoorstel terugwerkende 
kracht heeft. DNB kan derhalve worden geconfronteerd met verzoeken om toegang van het publiek 
die DNB ertoe verplichten informatie te verstrekken die DNB heeft ontvangen lang voordat de 
ontwerpwet in werking treedt. Dergelijke informatie kan informatie bevatten die aan DNB is 
verstrekt , met name op basis van de algemene vrijstelling voor toegang van het publiek waarover 
                                                 
6  Besluit van de Europese Centrale Bank van 4 maart 2004 inzake de toegang van het publiek tot documenten van de 
Europese Centrale Bank (ECB/2004/3) (PB L 80 van 18.3.2004, blz. 42).  
7   Zie artikel 5 van Verordening ECB/2004/3.  
8      Besluit (EU) 2015/811 van de Europese Centrale Bank van 27 maart 2015 inzake de toegang van het publiek tot 
document van de Europese Centrale Bank in bezit van nationale bevoegde autoriteiten (ECB/2015/16) (PB L 128 
van 23.5.2015, blz. 27).  
9   Besluit (EU ) 2015/811 van de Europese Centrale Bank van 27 maart 2015 inzake de toegang van het publiek tot 
document van de Europese Centrale Bank in bezit van nationale bevoegde autoriteiten (ECB/2015/16) (PB L 128 
van 23.5.2015, blz. 27).  
10   Zie paragraaf 3.1 van Advies CON/2012/76.  
ECB -PUBLIC  
4 DNB onder de huidige regeling beschikt (en niet onder het wetsvoorstel). De uit het wetsvoorstel 
voortvloeiende verplichting om dergelijke informatie aan het algemene pu bliek te verstrekken, zou 
afbreuk kunnen doen aan het beginsel van rechtszekerheid en aan het gerechtvaardigde 
vertrouwen van bijvoorbeeld marktpartijen, welke die informatie aan DNB kunnen hebben verstrekt 
ervan uitgaande dat deze vertrouwelijk zou blijven.  Ter wille van de rechtszekerheid zou het nuttig 
kunnen zijn om te verduidelijken dat het wetsvoorstel alleen betrekking heeft op informatie die DNB 
na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel verkrijgt.  
 
Dit advies wordt op de ECB -website gepubliceerd.  
 
 
Gedaan te Frankfurt am Main, 4 september  2019 . 
 
[getekend]  
 
De president van de ECB  
Mario DRAGHI