TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Motivering en doel van het voorstel

Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (hierna "de btw-richtlijn" genoemd) kan de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen elke lidstaat machtigen bijzondere, van de bepalingen van deze richtlijn afwijkende maatregelen te treffen, teneinde de belastinginning te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingfraude of -ontwijking te voorkomen.

Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 24 november 2014, heeft de Italiaanse Republiek verzocht om te mogen afwijken van de artikelen 206 en 226 van de btw-richtlijn. Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van de btw-richtlijn heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 16 maart 2015 van het verzoek van de Italiaanse Republiek in kennis gesteld. Bij brief van 17 maart 2015 heeft de Commissie de Italiaanse Republiek meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.

Algemene context

Na de invoering van een systeem van statistische controles heeft Italië ontdekt dat er aanzienlijke btw-fraude wordt gepleegd bij leveringen van goederen en diensten aan overheden. Als algemene regel geldt dat deze prestaties aan de btw worden onderworpen en de overheden de verschuldigde btw, tezamen met de prijs voor de ontvangen goederen of diensten, aan de leverancier of dienstverlener betalen. Italië heeft echter geconstateerd dat een aanzienlijk aantal leveranciers en dienstverleners belasting ontduiken door deze btw niet af te dragen aan de belastingdienst.

Om een einde te maken aan deze praktijken, heeft Italië verzocht dat de btw die is verschuldigd over prestaties aan overheden, niet langer aan de leverancier of dienstverlener wordt betaald. Aangezien overheden in beginsel evenwel niet belastingplichtig zijn, kan de zogenaamde "verleggingsregeling" niet worden toegepast, omdat niet-belastingplichtigen in de regel geen btw-aangifte indienen, waarin de verschuldigde btw zowel in rekening als in mindering kan worden gebracht. Daarom wil Italië een systeem opzetten waarbij de btw over prestaties aan overheden op een aparte en geblokkeerde bankrekening zou worden betaald. Volgens ramingen zouden deze btw-inkomsten goed zijn voor een bedrag van in totaal 741 tot 1 235 miljoen euro.

Om dit systeem te kunnen toepassen, heeft Italië verzocht om te mogen afwijken van artikel 206 van de btw-richtlijn, zodat de leverancier of dienstverlener niet langer de verplichting heeft om de btw over zijn prestaties aan de belastingdienst te betalen, aangezien deze btw - zoals hierboven werd vermeld - op een speciale rekening moet worden gestort door de overheid die de geleverde goederen of diensten heeft ontvangen. Tegelijkertijd moet worden afgeweken van artikel 226 van de btw-richtlijn wat betreft de gegevens die een belastingplichtige leverancier of dienstverlener minimaal op zijn factuur moet vermelden, zodat een bijzondere extra vermelding kan worden toegevoegd waaruit blijkt dat het btw-bedrag moet worden betaald op die aparte rekening en niet aan de leverancier of dienstverlener.

Sinds juni 2014 moeten leveringen van goederen en diensten aan overheden in Italië elektronisch gefactureerd worden, waardoor afzonderlijke transacties en de exacte btw-bedragen die overheden over hun aankopen verschuldigd zijn, in realtime kunnen worden gevolgd. Op basis van deze precieze gegevens zou het mogelijk moeten zijn om met klassieke controlemaatregelen toezicht uit te oefenen op de betrokken sector zonder dat van de btw-richtlijn moet worden afgeweken. Om een adequaat toezichtsbeleid op te zetten en uit te voeren en ten volle gebruik te maken van de gegevens die beschikbaar zijn via de elektronische facturering, heeft Italië evenwel verzocht om gedurende een beperkte periode van de btw-richtlijn te mogen afwijken en het hierboven vermelde bijzondere systeem te mogen toepassen. Tegelijkertijd heeft Italië toegezegd dat het niet om een verlenging van de derogatie zal verzoeken.

In het kader van deze elektronische facturering is een databank van alle overheden opgezet; deze wordt ter beschikking gesteld via een specifieke website, die een leverancier of dienstverlener de nodige zekerheid moet bieden dat zijn afnemer inderdaad een overheidsinstantie is die onder de derogatiemaatregel valt.

Een van de gevolgen van de voorgestelde maatregel is echter dat belastingplichtigen die hoofdzakelijk aan de overheid goederen en diensten leveren, de btw die zij zelf hebben betaald op de goederen en diensten die ze inkopen, niet langer zullen kunnen verrekenen met de btw die zij ontvangen voor de prestaties aan hun afnemers. Het is mogelijk dat dit soort belastingplichtigen constant in een crediteurpositie zal verkeren en dat zij de belastingdienst de facto om teruggaaf van deze btw zullen moeten vragen.

De teruggaafprocedure in Italië functioneert evenwel niet vlekkeloos en er moet op worden gewezen dat er in dit verband nog steeds een inbreukprocedure loopt.

Tegen deze achtergrond heeft Italië zijn teruggaafprocedure hervormd en het belangrijkste punt in dat verband is dat de btw voortaan binnen drie maanden moet worden terugbetaald. Naast deze algehele hervorming is ook een aantal categorieën van belastingplichtigen gedefinieerd, zowel in termen van bedrijvigheid als van soort transactie, die met voorrang de btw terugbetaald krijgen. Belastingplichtigen die onder het toepassingsgebied van de voorgestelde derogatie vallen, zullen in aanmerking komen voor deze voorrangsprocedure.

Om de nodige follow-up in het kader van deze derogatie te garanderen, wordt Italië niettemin verzocht achttien maanden na de inwerkingtreding van de derogatie een verslag op te stellen over de btw-teruggaafprocedure met betrekking tot deze categorie van belastingplichtigen. In dit verslag moet met name statistische informatie worden verstrekt over de tijd die gemiddeld nodig is om de btw daadwerkelijk aan deze belastingplichtigen terug te betalen, en een beschrijving worden gegeven van de specifieke problemen die zich in dit verband mogelijkerwijs hebben voorgedaan.

Tot slot is het de Commissie ter kennis gebracht dat Italië al met de uitvoering van de maatregel zou zijn begonnen zonder op de goedkeuring van het desbetreffende Raadsbesluit te wachten.

2.RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING

Raadpleging van belanghebbende partijen

Dit voorstel is gebaseerd op een verzoek van Italië en heeft uitsluitend betrekking op deze lidstaat.