NL    NL NL 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 9.9.2010 
SEC(2010) 1008 definitief 
  
ANTWOORD VAN DE COMMISSI E OP HOOFDSTUK 6 VAN HET 
JAARVERSLAG 2009 
EXTERNE STEUN, ONTWIKK ELING EN UITBREIDING 
NL 2   NL ANTWOORD VAN DE COMMISSI E OP HOOFDSTUK 6 VAN HET 
JAARVERSLAG 2009 
EXTERNE STEUN, ONTWIKK ELING EN UITBREIDING 
INLEIDING  
6.8. De meeste maatregelen krachtens het st abiliteitsinstrument zijn bedoeld voor 
crisissituaties of situa ties waarin een crisis dreigt, alsm ede voor capaciteitsopbouw voor en na 
een crisis. 
6.10. Wanneer politieke instabiliteit tot een hoger ri siconiveau leidt, worden risicobeperkende 
maatregelen ingevoerd, zoals controles achteraf door het hoofdkantoor of de delegaties, naast 
de externe audits die de begunstigden moet en laten uitvoeren in  het kader van hun 
contractuele verplichtingen. 
6.17. a) De Commissie merkt op dat de steekproef voor 2009 aanzienlijk meer saldobetalingen telde 
dan de voorgaande jaren het geval was.  
6.18. De Commissie is verheugd over de toen ame van het aantal verrichtingen dat de 
Rekenkamer als geheel regelmatig beoordeelt (87%) ten opzichte van de cijfers voor 2008 en 
2007. 
6.20. De delegaties van de EU zijn verantwoor delijk voor verreweg de meeste betalingen ten 
laste van het budget van de Comm issie voor externe steun. Voor  EuropeAid gold dat in 2009 
79% van de lopende projecten ten laste van de EU-begroting (openstaande verplichtingen) 
werd beheerd door de delegaties. 
6.21. De Commissie meent dat de opsporings - en correctiemaatregelen die voor de 
saldobetaling worden uitgevoerd (zoals indien ing van verslagen, externe audits, verificaties 
van uitgaven en controles op verrichtingen doo r personeel van de Co mmissie) doeltreffend 
zijn. Bovendien kunnen mogelijke onregelmatigheden achteraf nog worden gecorrigeerd door middel van audits achteraf en passende invorderings maatregelen. Het is echt er niet realistisch 
om te verwachten dat controles het risico van financiële fouten  tot nul zullen terugbrengen.  
6.22. Volgens de Commissie zijn de meerjarige systemen voor toezicht en controle voor de 
beleidsgroep externe steun, ontwikkeling en uitbreiding effectief en zijn deze systemen van jaar tot jaar aanzienlijk verbeterd, zoals blijkt uit het feit dat de Rekenkamer bij haar steekproef steeds vaker betalingen aantre ft die volkomen regelmatig zijn.  
6.23. De Commissie is verheugd over de opmer king van de Rekenkamer dat EuropeAid een 
alomvattende controlestrategie heeft opgezet en  in 2009 belangrijke verbeteringen is blijven 
aanbrengen in de opzet en de uitvoering van ha ar toezicht- en controlesystemen (zie punt 54 
van het jaarverslag 2009 over de Eu ropese Ontwikkelingsfondsen).  
6.24. De Commissie is verheugd dat de Rekenka mer de recente verbeteringen erkent. 
NL 3   NL 6.26. In het nieuwe voorstel tot herziening van het financieel reglement wordt erkend dat 
beoordelingen krachtens artike l 56 slechts geleidelijk kunnen wo rden uitgevoerd vanwege de 
bijzondere aard van deze missies, die ad hoc en ex nihilo worden opgezet.  
De controlelijsten voor opdrachten in het kader van het GBVB zijn inmiddels voltooid en in 
gebruik genomen. 
6.27. De Commissie heeft reeds in 2009 maatrege len genomen betreffende de sluiting van 
oude dossiers (voor zowel SRM als GBVB). Deze inspanningen zullen gedurende het gehele jaar 2010 worden voortgezet. 
6.28. De directeur-generaal van DG RELEX heef t een actieplan opgezet als reactie op het 
voorbehoud in het jaarlijkse activiteitenverslag ove r 2009 en om de kwaliteit van de 
betrouwbaarheidscontrol e voor 2010 te verhogen. 
6.29. De Commissie is verheugd dat de Rekenkame r de verbeteringen erkent die ook in 2010 
hebben doorgezet. De dit jaar genomen maatre gelen omvatten een verbeterde methode voor 
controles ter plaatse, verstre kking van opleiding en verbet erde richtsnoeren voor het 
documenteren van de resultate n van controles achteraf. 
6.31. De Commissie acht de controles vooraf doe ltreffend, zowel op het hoofdkantoor als bij 
de delegaties van de EU. Zoals de Rekenkame r erkent, heeft de Commissie haar interne 
systemen verder verbeterd en de instructies vervolledigd. In het jaar verslag over 2008 werden 
de controles vooraf als doeltreffend beoordeeld. 
6.32. DG ELARG is in 2009 blijven to ezien op de naleving door de  nationale autoriteiten van 
Kroatië en Turkije van de  voorwaarden voor de (ged eeltelijke) overdracht van 
beheersbevoegdheden. Om de risico’s te beperke n, zijn de controles voor af door de delegatie 
gehandhaafd. 
Bovendien hebben de inhoudelijk e tests van de verrichtinge n die de Rekenkamer heeft 
uitgevoerd geen significante tekortkomingen aa n het licht gebracht, anders dan het ontbreken 
van een controlespoor waarmee de beslissinge n van de delegaties volledig kunnen worden 
getraceerd. 
a) Nu meer landen zich gereedmaken om beh eersoverdracht aan te vragen, heeft DG ELARG 
zijn interne richtsnoeren uit 2008 geactualiseerd  naar aanleiding van de lessen die uit de 
beheersoverdrachten van 2008 zijn getrokken, en in 2009 alle bij het proces betrokken actoren 
nadere richtsnoeren verstrekt. Met het oog op de aanvragen die de komende paar jaar zullen 
worden ontvangen, wordt momenteel gewerkt aa n een document met volledige richtsnoeren 
voor beheersoverdracht.  
b) De rol van het hoofd van een delegatie bij de goe dkeuring van een verzoek tot storting is 
duidelijk omschreven in de interne instructies van DG ELARG. De in deze instructies voorgeschreven controles vormen de noodzakel ijke basis voor de goedkeuring van een 
specifiek verzoek tot storting. 
6.33. De opmerkingen van de Rekenkamer hebben in wezen betrekking op mogelijke 
verbeteringen van het controlespoor en niet op materiële fouten bij de toepassing van de 
voorschriften. Voor het merendeel zijn deze begin 2010 af gehandeld door middel van interne 
instructies en toelichtingen.  
NL 4   NL 6.34. Sinds de wijziging van het financieel reglement en de uitvoeringsvoorsc hriften in 2003 
past DG ELARG consequent een procedur e voor goedkeuring van de rekeningen toe 
overeenkomstig het gewijzigde financieel reglement. Deze procedure is regelmatig 
geactualiseerd en thans vervangen door een zwaarder geconsolideerd beleid voor de 
goedkeuring van rekeningen bij gedecentraliseerd beheer voor Phare en de overgangsfaciliteit, 
dat in juni 2010 is goedgekeurd. In dit beleid wordt veel ge detailleerder uitgewerkt hoe 
forfaitaire correcties voor systeemzwakten kunnen wo rden toegepast indien dat nodig is (zoals 
bij de goedkeuring van de rekeningen voor progr amma’s waarbij uitgeb reid gedecentraliseerd 
beheer wordt toegepast). 
Alleen al in 2009 heeft DG ELARG  375 einddeclaraties afgesloten, d.w.z. veel meer dan het 
aantal nieuwe programma’s. Er  zijn echter nog enkele geva llen waarin de tijdrovende 
contradictoire procedure moet worden toegepast en de afsluiting een aantal jaren in beslag kan 
nemen. 
6.38. De Commissie is van mening dat de contro les achteraf voor gedecentraliseerd beheer 
geheel doeltreffend zijn. Zij geeft toe dat de fu nctie voor controle achteraf bij gecentraliseerd 
beheer nog niet geheel  operationeel is.  
De in deze context bedoelde na dere controles achteraf, die d oor een afzonderlijke horizontale 
eenheid worden uitgevoerd, zi jn uitsluitend bedoeld om de gedelegeerd ordonnateur 
aanvullende zekerheid te verschaffen, buiten wat het financieel reglement vereist. 
6.39. Deze nieuwe strategie biedt extra zekerhei d, hoewel het financieel reglement dergelijke 
eisen niet stelt.  
6.42. De auditresultaten zijn beschikbaar en br uikbaar voor de beoordeling van partners. Bij 
de accreditatie van de partners worden als input  ook gegevens gebruikt die verkregen zijn bij 
het toezicht op projecten. Daarbij worden onde r andere de financiële, juridische en 
operationele aspecten van de partner in aan merking genomen. De beoordelingen en audits 
resulteren vaak in de aanbeveling aan partne rs om hun systemen voor interne controle te 
verbeteren. Veel auditverslagen  hebben derhalve rechtstreeks geleid tot verandering van de 
status die aan de controlesystemen van de pa rtners is toegekend. He t huidige systeem van DG 
ECHO, waarbij audits worden verricht en partne rs worden beoordeeld, heeft geleid tot een 
controlesysteem dat een evenwichtig en effectief beeld geeft van de systemen van de partners 
voor interne controle waarmee fouten en  onregelmatigheden kunnen worden voorkomen. 
6.43. Alhoewel ze geheel toereikend zijn voor he t opstellen van een financieringsbesluit, 
moeten de doelstellingen zoals deze zijn opgenomen in financieringsbesluiten voor 
humanitaire hulp worden gezien in samenhang met de gedetailleerde informatie over de 
geconstateerde behoeften, de voorgestelde stra tegie en de noodzakelijke onderdelen van een 
overtuigende respons. Deze zijn opgenomen in de ondersteunende documentatie van het besluit.  
Wat de complexiteit van crisissituaties, de vele uiteenlopende behoeften en de 
beschikbaarheid van andere donor en betreft, worden de aan te pakken behoeften en de 
specifieke respons in detail beschreven in de voorstellen die de partners van DG ECHO 
indienen overeenkomstig het fi nancieringsbesluit van de Commi ssie. Volgens de Commissie 
zijn de selectieprocedures die DG ECHO heef t opgezet in overeenstemming met de specifieke 
kenmerken van humanitaire hulp en bieden zij goede garanties voor de  kwaliteit van de 
hulpverlening door de ECHO-partners. De Commissie aanvaardt niettemin dat de 
NL 5   NL documentatie voor de beoordeling van voor stellen verder kan worden verbeterd, 
gestroomlijnd en gestandaardiseerd. 
6.44. De Commissie is verheugd over de alge mene conclusie van de Rekenkamer.  
Het doet haar genoegen dat het algemene nut va n de humanitaire aanbestedingscentra wordt 
erkend.  
6.45. De Commissie is verheugd over de beoordeli ng door de Rekenkamer en bevestigt dat zij 
ernaar streeft de vervolgprocedure te blijven verbeteren.  
6.48. De Commissie heeft onderzocht welke succesf actoren van invloed wa ren op de kwaliteit 
van de jaarlijkse activiteitenv erslagen. Naar aanleiding van de  bevindingen zijn maatregelen 
uitgevoerd ter verbetering van de kwaliteit van de bewijsstukken die ter staving van de 
betrouwbaarheidsverklaring zijn ingediend en ter verhoging van de leesbaarheid van de 
verslagen. De Commissie is daarom ingenomen met de positieve beoordeling van de jaarlijkse 
activiteitenverslagen door de Rekenkamer en blijf t ernaar streven de bruikbaarheid ervan als 
bewijsmateriaal voor de betrouwba arheidsverklaring te vergroten. 
6.50. De Commissie is verheugd over de beoorde ling door de Rekenkamer van het jaarlijkse 
activiteitenverslag van EuropeAid als “duidelijk en informatief,  met name dankzij het gebruik 
van kwantitatieve indicatoren” (zie EOF-ve rslag, punt 50). De Commissie meent dat de 
kwalitatieve en kwantitatieve in dicatoren die zijn opgenomen in de vier bouwstenen voor de 
betrouwbaarheidsverklaring van het jaarlijks activiteitenverslag van EuropeAid het nodige 
bewijsmateriaal leveren ter onde rsteuning van de verklaring va n redelijke zeke rheid van de 
directeur-generaal, en een nauwkeurig beeld ge ven van het financiële beheer van EuropeAid 
met betrekking tot de regelmatigheid van verrichtingen.  
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN  
6.52. De controle-instrumenten va n de Commissie zijn opgezet voor de gehele duur van de 
projectcyclus van meerjarenproj ecten. Zij is van mening dat deze systemen voor toezicht en 
controle voor de beleidsgroep externe steun, ontwikkeling en uitb reiding effectief zijn en dat 
deze systemen van jaar tot jaar aanzienlijk zijn  verbeterd, zoals blijkt uit het feit dat de 
Rekenkamer bij haar steekproef steeds vaker betalingen aantre ft die volkomen regelmatig 
zijn. De aanbevelingen die de Rekenkamer de af gelopen jaren heeft gedaan, zijn uitgevoerd 
en veel van de verbeteringen zijn door de Rekenkamer erkend. Belangrijke onderdelen van de 
essentiële controlesystemen zijn door de Rekenkamer dan ook  als effectief beoordeeld. 
6.53.  a) De Commissie aanvaardt de aanbeveling van de Rekenkamer en merkt op dat zij al 
maatregelen neemt om alle aanbevelingen inzake controles achteraf bij DG RELEX uit te voeren.  
b) De Commissie is het met de Rekenkamer een s. Zij wijst erop dat zij zich al in 2009 
intensief heeft ingespannen om de achterstand va n oude af te sluiten pr ojecten weg te werken. 
Van de begin 2009 nog openstaande contracten voor het snellereactiemechanisme was aan het 
einde van het jaar 75% afgesloten. Deze inspan ningen zullen gedurende het gehele jaar 2010 
worden voortgezet. 
NL 6   NL c) Nu meer landen zich gereedmaken om beh eersoverdracht aan te vragen, heeft DG ELARG 
zijn interne richtsnoeren uit 2008 geactualiseerd  naar aanleiding van de lessen die uit de 
beheersoverdrachten van 2008 zijn getrokken, en in 2009 alle bij het proces betrokken actoren 
nader advies verstrekt.  
d) De Commissie heeft al maatregelen genomen  om te garanderen dat de controles door het 
personeel op de operationele afdelingen en de afdelingen contracten/financiën beter worden 
gedocumenteerd.  
e) De kwaliteit van de in CRIS opgenomen ge gevens wordt regelmatig gecontroleerd, met 
name voordat informatie wordt opgevraagd ten be hoeve van het jaarlijkse activiteitenverslag. 
In het IT-beheersinstrument voor de invoer van gegevens zijn controles van de gegevenskwaliteit ingebouwd. De Commissie besteed bovendi en veel aandacht aan de 
opleiding van CRIS-gebruikers. 
g) Afsluiting is voor DG ELARG al sinds 200 7 een prioriteit. Alleen al in 2009 heeft DG 
ELARG 375 einddeclaraties afgesloten. 
h) De Commissie werkt al aan verdere verbet ering en harmonisatie van de gecentraliseerde 
documentatie van projectbeoordelingen. Invoering  van een gestandaardi seerd evaluatieverslag 
is een van de opties die worden overwogen. 
i) Het voorstel van de Rekenkame r is nuttig, maar met de huidige  prioriteiten en beperkte 
middelen kan deze aanbeveling niet in de nabije toekomst worden uitgevoerd. 
6.54. Naar aanleiding van de aanbevelingen van de Rekenkamer neemt EuropeAid de 
volgende maatregelen: 
– overweging van geschikte methoden voor de va ststelling van indicator en voor de geschatte 
financiële impact van resterende fouten; 
– beoordeling van de kosteneffectiv iteit van haar contro les in het kader van de herziening van 
het aanvaardbare foutenrisico; 
– samenstelling en verspreiding van een tool kit voor financieel beheer ten behoeve van 
uitvoeringsorganisaties; 
– voortzetting van de inspanningen ten behoeve  van correcte en tijd ige vastlegging van 
auditinformatie; 
– werken aan verbetering van de IT-systemen ter ondersteuning van de  auditwerkzaamheden; 
– verbetering van de opzet en de screening va n de betalingscriteria voor begrotingssteun door 
herziening van de richtsnoeren en intercolle giale toetsing (kwaliteitsondersteuningsgroep); 
– invoering van een herzien monitoring- en  rapportagekader voor het beheer van de 
overheidsfinanciën ten aanzien van betalingen voor begrotingssteun. 
NL 7   NL Follow-up van Speciaal verslag nr. 3/2006 over de humanitaire hulp naar aanleiding 
van de tsunami  
6.65. Met het ontwerp van het Cost Observed for Results (COR)-model wordt in 2011 
begonnen, wanneer het in een IT-tool (Hope/e-t ool) is ingebouwd. Na het testen en het 
invoeren van de gegevens kan naar verwachti ng in 2012 worden begonnen met de planning 
voor de ingebruikneming van het model. 
6.66. De Commissie heeft alle steun verl eend aan de verzoeken om ondersteunende 
documentatie die de Rekenkamer aan VN-agentsch appen heeft gericht. Dit beginsel is ook 
duidelijk geformuleerd in de Financiële en  Administratieve Kaderovereenkomst (FAFA). 
Wanneer de Rekenkamer de Commissie inlich t over problemen in dit verband, kan de 
Commissie contact opnemen met haar aanspreekpunten bij de VN om naar een oplossing te 
zoeken en te zorgen dat de Rekenka mer de benodigde informatie krijgt. 
6.67.  a) De Commissie werkt momenteel aan de tuss entijdse toetsing van het Consensus-actieplan. 
De eindresultaten moeten eind 2010 beschikbaar zijn. 
b) De integratie van het MIC heeft al synergieën opgeleverd, zoals de beschikbaarheid van 
realtime-informatie bij het begin van een (n atuur)ramp en nauwere samenwerking tussen de 
technische deskundigen van ECHO op het terrei n en deskundigen van de lidstaten die voor 
civielebeschermingswerk zijn uitgezonden. 
c) De Commissie is verheugd dat de Rekenkamer de bijdrage van de nieuwe instrumenten aan 
het overgangsproces erkent. Om deze inspanni ngen te versterken, heeft de Commissie een 
interdisciplinaire werkgroep voor transitie opgeri cht om tot een gemeenschappelijke visie, een 
gecoördineerde aanpak en gemeenschappelijk e standpunten te komen ten aanzien van het 
beleid voor overgangssituaties waarin het hu manitaire instrument, het instrument voor 
ontwikkelingssamenwerking en het stabiliteitsin strument aanwezig zijn. Het is de bedoeling 
zowel het beleid als de tenuitvoerlegging van de  programma’s op het terre in te verbeteren en 
een bijdrage te leveren aan het internati onale beleidsdebat ove r overgangssituaties. 
d) De Commissie is het eens met deze uitspraak  van de Rekenkamer en streeft ernaar tegen 
eind 2011 de eerste resultaten te kunnen verstrekken. 
Follow-up van Speciaal verslag nr. 6/2006 over de milieuaspecten van de 
ontwikkelingssamenwerking van de Commissie  
6.71. De vertraging bij de voorbereiding van de strategie was te wijten aan een wijziging van 
de prioriteiten: de milieustrategie zou ni et langer als afzonderlijke mededeling worden 
gepresenteerd, maar als bijlage bij een meer al gemene mededeling over de integratie van alle 
horizontale vraagstukken (niet alleen he t milieu), die eind 2008 had moeten worden 
goedgekeurd. Deze aanpak werd voorgesteld om het aantal mededelingen van de Commissie 
te verminderen. De nieuwe aanpak werd echter verlaten, omdat het moeilijk bleek verschillende integratievraagstukken in één document samen te brengen, en omdat een meer gerichte aanpak van de milieuproblematiek wenselijk was. In september 2009 vond een bijeenkomst met de lidstaten (en het maatschappe lijk middenveld) plaats om samen een begin 
te maken met de formulering van de nieuwe strategie. 
NL 8   NL 6.72. Essentiële kwantitatieve indicatoren voor  de reeds bestaande strategie voor milieu-
integratie zijn – overeenkomstig  het verzoek van de Rekenkamer – ingevoerd en worden al 
sinds 2006 aan monitoring onderworpen. Deze indicatoren hebben betrekking op de toepassing van instrumenten zoals milieuprofielen bij het opstellen van land- en regiostrategieën en milieueffectbeoordelingen voor programma’s en projecten, op het aantal aangeboden opleidingen en op het aantal opge leide personeelslede n. De kwantitatieve 
indicatoren voor het beoordelen van de integratie  van het milieu in de projectformulering zijn 
vastgesteld en toegepast bij een eerste experimentele evalua tie achteraf in 2009. 
6.73. Gezien het nulgroeibeleid van de Commissi e voor haar personeelsb ezetting en zoals de 
Rekenkamer ook heeft erkend, heeft EuropeAid voorrang gegeven aan versterking van de 
vaardigheden van niet-gespecialiseerd pers oneel boven de uitvoering van een specifieke 
evaluatie van de intern e capaciteit. EuropeAid heeft tijden s de referentiepe riode consequent 
deze aanpak gevolgd. 
6.74. De evaluatie achteraf (een proefproje ct) was onderdeel van het streven naar 
voortdurende verbetering in de fa se van de projectformulering.  
6.75. Voor alle operationele personeelsled en van EuropeAid die op het hoofdkantoor 
werkzaam zijn of naar een delegatie zullen word en uitgezonden, is opleiding inzake integratie 
van milieuaangelegenheden nu verplicht. Me t meer dan 400 deelnemers behoorde deze 
opleiding in 2009 tot de best bezochte cursusse n. Sinds 2005 is een uitgebreid programma van 
opleidingsseminars uitgevoerd, met zo’n 50 re gionale seminars in de samenwerkingslanden 
en een groter aantal op het hoofdkantoor.  
6.76. Voor 2011 is een evaluatie gepland van de integratie van het milieu in de 
ontwikkelingssamenwerking. Een centrale gegeve nsbank van afzonderlijke projectevaluaties 
is momenteel in ontwikkeling en zal in 2011 in gebruik worden genomen. In het kader van de 
resultaatgerichte monitoring (ROM) zijn in 2005 en 2009 voor Latijns-Amerika beoordelingsrapporten inzake milieuprojecte n opgesteld. Bij de evaluatie van de 
ontwikkelingssamenwerking van de EG per la nd zijn als onderdeel van de horizontale 
vraagstukken ook milieuaspecten aan de orde gekomen. 
6.77. EuropeAid heeft zijn capacit eit voor de identifi catie en tracering van uitgaven voor 
milieuprojecten vergroot, maar het blijft moeilijk om de exacte bedragen te berekenen die voor milieudoelstellingen zijn uitgetrokke n binnen het kader van maatregelen die 
voornamelijk op andere beleidsdoelen zijn ge richt. Besprekingen met OESO/DAC zijn 
gaande om te bepalen hoe kwalitatieve gegeve ns op basis van Rio-indicatoren het best in 
financiële gegevens kunnen worden omgezet. 
6.78. De kwaliteit van de landenmilieuprofielen en hun invloed op de 
landenstrategiedocumenten zijn inderdaad wisselend. Enkele landenmilieuprofielen worden echter geactualiseerd aan de hand van de richtsnoeren voor milieu-integratie, om 
klimaatveranderingsproblemen beter te kunn en aanpakken. De richtsnoeren voor de 
tussentijdse evaluatie he bben er bovendien toe geleid dat in de landenstrategiedocumenten 
meer plaats is ingeruimd voor vraagstukken op het gebied van milieu en klimaatverandering, met name in de landen die onder het instru ment voor ontwikkelingssamenwerking vallen. 
6.79. In 2011 zullen nieuwe richtsnoeren voor be grotingssteun worden gepubliceerd, met 
nieuwe regels voor horizontale vraagstukken. Ondanks de opneming van specifieke milieu-
indicatoren in die maatregelen vindt de beleid sdialoog over milieuzaken echter in vele landen 
NL 9   NL plaats in het kader van de gezamenlijke d onorkaders die het vervolg op algemene 
begrotingssteun vormen. Willen strategische milieueffectbeoordelingen succesvol zijn, dan 
moet de lokale context in aanmerking worden genomen, alsook de inzet van de partnerlanden. 
Dergelijke beoordelingen kunnen dan ook niet worden opgedrongen. 
6.81. EuropeAid heeft informatienota’s en rich tsnoeren opgesteld waarin, naast andere 
aspecten, wordt verwezen naar  het ondersteunen van het beh eer van natuurlijke hulpbronnen 
op gemeenschapsbasis. In het kader van een aant al EG-programma’s zijn lokale initiatieven 
voor het beheer van natuurlijk e hulpbronnen gestimuleerd. In he t thematisch programma voor 
het milieu en het duurzaam beheer van de natuurlijke hulpbronnen met inbegrip van energie wordt specifiek verwezen n aar samenwerking met plaatseli jke gemeenschappen. In de 
oproepen tot het indienen va n voorstellen werd daarom gevraagd om conceptnota’s die 
rekening houden met de eerbiediging van de rechten op de grond van plaatselijke 
gemeenschappen en inheemse bevolkingsgroe pen in de context van governance in de 
bosbouw. 
6.84. EuropeAid heeft informatienota’s ontwi kkeld inzake de bevordering van duurzame 
ontwikkeling, waarin de nadruk  wordt gelegd op een aanpak op gemeenschapsbasis. In het 
thematisch programma voor het milieu wordt bovendien specifiek verwezen naar samenwerking met plaatselijke gemeenschappen. In de oproepen tot het indienen van voorstellen werd daarom onder meer gevraagd om  conceptnota’s die rekening houden met de 
eerbiediging van de rechten op de grond van plaatselijke gemeenschappen en inheemse 
bevolkingsgroepen in de context van governance in de bosbouw.  
6.85. De studie van de Commissie inzake sector brede benaderingen op het gebied van milieu 
en natuurlijke hulpbronnen is nu voltooid in samenwerking met een aantal EU-
ontwikkelingsagentschappen en enkele sectorale beleidsonde rsteuningsprogramma’s zijn 
momenteel in de maak. Dit is duidelijk een nieuwe ontwikkeling. Het opzetten van EU-
trustfondsen kan mogelijk worden gemaakt door het voorstel voor een herziening van het 
financieel reglement. Er zijn  transferovereenkomsten tot stan d gebracht om bijdragen van EU-
lidstaten aan het door de Commissie be heerde wereldwijde bondgenootschap tegen 
klimaatverandering (Global Climate Change A lliance, GCCA) mogelijk te maken. In het 
kader van innovatieve financieringsmechanis men op milieugebied worden tevens publiek-
private partnerschappen en mengvormen van leningen en subsidies opgezet. 
6.86. De Commissie is bij de uitvoering van haar milieustrategie gebruik blijven maken van 
de deskundigheid van lidstaten en particuliere ondernemingen. 
6.87. De Commissie is verheugd over de erkenni ng dat aanzienlijke voor uitgang is geboekt 
ten aanzien van de integratie van milieukwesties in de externe hulp van de Commissie. De 
evaluatie achteraf (een proe fproject) was onderdeel van he t streven naar voortdurende 
verbetering. Onderdeel van dit proces was de herzieni ng van de procedures voor 
intercollegiale toetsing (kwaliteitsondersteuningsgroep), waarbij duidelijker indicaties werden gegeven voor de aanpak van milieuaspecten bij het opstellen van projectvoorstellen. 
6.88. De Commissie en de EU-lidstaten werk en samen aan een eerste ontwerp voor een 
milieustrategie, dat begin 2011 moet worden ge presenteerd en in de tweede helft van 2011 
goedgekeurd.  
De Commissie is voornemens verder te werken aan indicatoren om de doeltreffendheid van de 
nieuwe milieustrategie te meten en de integratie van milieuzaken in de activiteiten te 
NL 10   NL beoordelen. Voor 2011 is een algemene evaluatie gepland van de integratie van het milieu in 
de ontwikkelingssamenwerking.  Als de resultaten van de eval uatie tijdig beschikbaar zijn, 
zullen zij worden benut voor het ontwerp van de  nieuwe EU-strategie. Voor 2011 zijn voorts 
nieuwe richtsnoeren voor begr otingssteun gepland, die nieu we regels voor horizontale 
vraagstukken bevatten. Bij de uitvoering van deze werkzaamheden zal de Commissie blijven 
streven naar nauwe coördinatie en harmonisatie met de lidstaten van de  EU ter ondersteuning 
van de agenda voor de doeltreffendheid van de hulp.