WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE

SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING

Bij

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad

Bouwen aan de eengemaakte markt voor groene producten: Bevordering van betere informatieverstrekking over de milieuprestatie van producten en organisaties

1. Omschrijving van het probleem

1.1. Het onderliggende probleem: de wildgroei aan methoden belemmert de werking van de markt voor groene producten

Voor de beoordeling en de bekendmaking van de milieuvoetafdruk van producten en organisaties worden tal van methoden gebruikt[1]. Bovendien nemen deze nog hand over hand in aantal toe, met een ware wildgroei van nationale[2] en particuliere initiatieven[3] tot gevolg. Het staat bedrijven in beginsel vrij te kiezen welke methode zij toepassen, maar vaak worden zij er door een nationale overheid of door klanten verderop in de bevoorradingsketen toe verplicht een welbepaalde methode te hanteren. Bedrijven die andere bedrijven bevoorraden, kan worden gevraagd de milieu-informatie op meerdere manieren te verstrekken, en moeten bijgevolg meerdere methoden gebruiken. Anderzijds is er geen natuurlijk draagvlak voorhanden voor deze of gene specifieke methode.

In het bedrijfsleven wordt er druk voor gepleit de methoden voor de beoordeling van de milieuprestatie van producten te harmoniseren, om op die manier een gelijk speelveld te creëren, de kosten te verlagen en meeliftgedrag te voorkomen. Respondenten die een bijdrage hebben geleverd tot de openbare raadpleging, beschouwen het gebrek aan coherentie als de voornaamste belemmering voor het weergeven en het benchmarken van milieuprestaties (72,5 % is die mening toegedaan). Als belangrijkste redenen hiervoor geven de belanghebbende partijen op: het grote aantal initiatieven in de EU (70,8 %) en de verschillende rapportagemethoden (76,3 %).

1.2. Bereik en omvang van het probleem

(a) Extra kosten voor bedrijven

Het naast elkaar bestaan van verschillende methoden brengt een rechtstreekse kostenverhoging mee voor wie de milieuvoetafdruk van zijn product of organisatie wil beoordelen en bekendmaken. Deze kostenverhoging is terug te voeren op: 1) een toename van de kosten van opleidingen die nodig zijn om de voorschriften voor de verschillende methoden te kunnen toepassen, 2) een toename van de kosten voor het verzamelen van verschillende gegevenselementen, 3) het verschil in etiketteringsvoorschriften, en 4) het verschil in verificatievoorschriften.

(b) Minder mogelijkheden voor de grensoverschrijdende handel in groene producten

Zolang een gemeenschappelijk afgesproken definitie van wat een groen product precies is, ontbreekt, is de omvang van de interne en externe EU‑handel die gevolgen van dit probleem ondervindt, moeilijk in kaart te brengen. Uit enquêtes blijkt echter dat 90 % van de consumenten op zijn minst af en toe groene producten (deels geëxporteerd) koopt. Algemeen kan worden gesteld dat er een aanzienlijke handel in groene producten bestaat en dat deze waarschijnlijk nog zal toenemen. Probleem is dat de wildgroei aan methoden deze positieve trend kan tegenhouden en de kans om groene producten over de grens te verhandelen, kan beperken omdat bedrijven erachter komen dat het land waar zij hun producten aan de man willen brengen, er andere voorschriften inzake de milieuformatie voor deze producten op nahoudt. Het komt steeds vaker voor dat bedrijven ertoe verplicht worden verschillende soorten milieu-informatief te verstrekken – hetzij door nationale overheden, in het kader van overheidsopdrachten en rapportage‑ of etiketteringsvoorschriften, hetzij door retailers die op grond van particuliere initiatieven eisen in verband met de presentatie van producten in de winkel opleggen.

(c) Gebrek aan duidelijkheid voor consumenten die een keuze moeten maken

De consument van vandaag wordt nauwelijks geïnformeerd over wat nu eigenlijk echt "groen" is. Zonder betrouwbare informatie worden aankoopbeslissingen op zwakke gronden genomen en laten veel consumenten de groene producten links liggen hoewel zij dat – naar eigen zeggen – aanvankelijk niet van plan waren. Deze bevinding komt naar voren uit een Eurobarometer‑onderzoek: hoewel 75 % van de respondenten zegt bereid te zijn milieuvriendelijke producten te kopen, heeft slechts 17 % dat in de maand vóór de enquête ook daadwerkelijk gedaan[4].

Groene claims nemen weliswaar toe in aantal, maar worden tegelijkertijd oppervlakkiger en vager geformuleerd, waardoor het consumentenvertrouwen verder afbrokkelt: 48 % van de consumenten heeft geen vertrouwen in de milieu‑informatie die op producten wordt gegeven[5]. Mensen hebben de neiging groene claims te wantrouwen, zowel die op producten als die in de door ondernemingen opgestelde verslagen over maatschappelijk verantwoord ondernemen of andere milieuverslagen[6]. Deze situatie werkt in het nadeel van bedrijven die fors hebben geïnvesteerd om hun prestatie te verbeteren en hun bedrijfsmodellen te vergroenen. De indruk is ontstaan dat bedrijven hun claims hanteren om te concurreren en niet de milieuwaarde die ten grondslag ligt aan die claims.

(d) Gemiste kansen op het gebied van hulpbronnenefficiëntie

De proactieve bedrijven hebben begrepen dat in hun bevoorradingsketen nog aanzienlijke efficiëntievoordelen te halen zijn en maken, voor het exploiteren daarvan, in toenemende mate gebruik van benaderingen op basis van levenscyclusbeheer[7]. Het gebruik van levenscyclusbenaderingen om hulpbronnenefficiënter te werken, levert de betrokken marktdeelnemers ook nog andere voordelen op, zoals een beter investeringsrendement, een positiever bedrijfsimago, loyalere consumenten, een duidelijker begrip van de risico's in de hele bevoorradingsketen en een betere productdifferentiatie.

Voorts zou een stijging in de verkoop van groene producten op de markt en in de vergroening van organisaties bevorderlijk zijn voor het bereiken van de doelstellingen van het vlaggenschipinitiatief "Efficiënt gebruik van hulpbronnen" en van de Europa 2020-strategie . Milieurapportage mag dan op zich niet volstaan om een verbetering van de prestatie teweeg te brengen, tal van bedrijven die hun prestatie meten, voeren wel streefdoelen in en zetten acties op. De geringe aanwezigheid van groene producten op de markt heeft ook gevolgen voor de marktpenetratie van eco‑innovatie. Hierdoor komt het concurrentievoordeel van de ecosector in de EU onder druk te staan, en dat terwijl deze sector nog steeds de wereldmarkt aanvoert en verder groeit. Groene technologieën worden in de geactualiseerde mededeling over het industriebeleid zelfs aangemerkt als belangrijke bron van groei[8].

2. Analyse van de subsidiariteit

De wildgroei aan methoden, de daarmee verbonden problemen en de gestegen kosten vergen een optreden op EU‑niveau, aangezien deze factoren de vlotte werking van de eengemaakte markt rechtstreeks en negatief beïnvloeden. Als de EU ervoor opteert pas in een latere fase in te grijpen, moeten de bedrijven, tot het zover is, verschillende methoden in acht nemen en de met de naleving gepaard gaande kosten betalen, en moeten de nationale overheden, tot het zover is, hun beleidsuitvoeringsstructuur opzetten. Met dit alles gaan kosten gepaard die de EU, door eerder in te grijpen, had kunnen voorkomen. Kortom: het is gerechtvaardigd dat de EU nu optreedt.

De EU bevindt zich in een ideale positie om, uitgaande van de ervaring van de lidstaten en particuliere initiatieven op dit gebied, en in samenspraak met de belanghebbende partijen, een harmonisatie van de methoden op de eengemaakte markt te bevorderen. De EU kan een belangrijke toegevoegde waarde leveren, aangezien verdergaande coördinatie zowel de nationale overheden als de particuliere sector aanzienlijke kosten zou besparen[9].

2.1. Het beginsel van wederzijdse erkenning: onmogelijk toe te passen

Bij gebrek aan EU‑regels staat het de particuliere marktdeelnemers en de overheden vrij om voor de berekening en bekendmaking van de milieuprestatie een regeling van eigen keuze toe te passen. Voor lidstaten daarentegen wordt de speelruimte bij het opstellen van regelgeving beperkt door de eis dat technische voorschriften niet mogen worden voorbereid, vastgesteld of toegepast met als doel of als gevolg het opwerpen van onnodige handelsbelemmeringen. Wat nationale regelgeving betreft, is het beginsel van wederzijdse erkenning vaak de beste manier om het vrije verkeer van goederen op de interne markt te garanderen. In dit kader lijkt het echter minder nut te hebben omdat sommige lidstaten momenteel zelfs geen methoden hebben om de milieuprestatie te berekenen en bekend te maken, en andere lidstaten weliswaar over methoden beschikken, maar met een andere reikwijdte, een ander streefdoel en andere regels. Bijgevolg kunnen deze methoden vooralsnog niet als gelijkwaardig worden aangemerkt.

Hierbij komt nog dat wederzijdse erkenning niet volstaat om niet‑technische belemmeringen van de handel tussen EU‑lidstaten uit de weg te ruimen: zelfs zonder wettelijke voorschriften zullen exporteurs die niet benadeeld willen worden ten opzichte van de lokale producenten, nog steeds gebruik moeten maken van de methoden voor bekendmaking waarmee de plaatselijke consument vertrouwd is.

3. Doelstellingen

De algemene doelstelling van dit EU‑optreden bestaat erin de beschikbaarheid van betrouwbare informatie over de milieuprestatie van producten en organisaties te verbeteren.

3.1. Specifieke doelstellingen

Bevordering van het gebruik van een gemeenschappelijke methode om de milieuprestatie van producten en organisaties te beoordelen en bekend te maken.

3.2. Operationele doelstellingen

De hierboven vermelde specifieke doelstelling kan worden opgesplitst in de volgende operationele doelstellingen.

Tabel 1 – Operationele doelstellingen

Specifieke doelstelling || Operationele doelstellingen

Bevordering van het gebruik van een gemeenschappelijke methode om de milieuprestatie van producten en organisaties te beoordelen en bekend te maken || 1. De invoering van twee methoden die zowel relatief eenvoudig in gebruik als robuust zijn: één voor de meting van de milieuprestatie van producten en één voor de meting van de milieuprestatie van organisaties

2. Bevordering van het gebruik van de methoden in de lidstaten en door particuliere actoren

3. Ontwikkeling van product‑ en sectorspecifieke milieuvoetafdrukregels via een open en transparant proces waarbij meerdere belanghebbende partijen worden betrokken

4. Beleidsopties

4.1. Optie 1. Basislijnscenario – geen beleidsverandering

Zonder ingrijpen van de EU zou het grote aantal particuliere en openbare initiatieven naast elkaar blijven bestaan. Hoewel mag worden verwacht dat voor milieueffecten die reeds op brede schaal in kaart worden gebracht (zoals broeikasgassen) een zekere mate van spontane harmonisatie van de methoden zal optreden, zullen de markten uiteenlopende eisen aan de bedrijven blijven opleggen. Deze last zal vooral voor kleine en middelgrote ondernemingen zwaar wegen. Het beschikbare gegevensspectrum is zo verwarrend dat consumenten, of dat nu particulieren, overheden of bedrijven zijn, wantrouwig zouden blijven staan tegenover groene claims over milieuprestaties.

4.2. Optie 2. Een nieuw bindend kader voor productbeleid

Er zal een nieuw EU‑rechtskader voor duurzame producten worden vastgesteld ter vervanging en consolidatie van de bestaande beleidsinstrumenten voor productgerelateerd beleid (zoals het ecologisch ontwerp en de milieukeur) die zijn opgenomen in het actieplan inzake duurzame consumptie en productie en een duurzaam industriebeleid (SCP/SIP – Sustainable Consumption and Production/Sustainable Industry Policy). Een dergelijke aanpak zou in de praktijk leiden tot grotere coherentie tussen de voorschriften voor productgerelateerde milieuprestatie, omdat gemeenschappelijk bewijs wordt gebruikt om de coördinatie bij de vaststelling van normen te verbeteren[10], omdat een gemeenschappelijk gestroomlijnd (en goedkoper) proces voor het bepalen van criteria voor een bepaalde productcategorie wordt vastgesteld[11] en omdat naast homogene test‑ en verificatiemethoden ook een gemeenschappelijk proces wordt toegepast voor de ontwikkeling en de goedkeuring van de voorschriften voor een bepaalde productcategorie.

4.3. Optie 3. Een bindend kader voor de rapportage over de milieuvoetafdruk van producten en organisaties (OEF – Organisation Environmental Footprint)

Grote organisaties in prioritaire sectoren zullen de OEF‑methode moeten gebruiken voor rapportage en informatieverstrekking[12]. Om permanente verbetering te stimuleren, zal deze vereiste vergezeld gaan van prikkels om het gebruik ervan te bevorderen en te benchmarken. In samenwerking met belanghebbende partijen zal de Commissie na verloop van tijd regels voor de milieuvoetafdruk van een organisatiesector (OEFSR's – Organisation Environmental Footprint Sector Rules)[13] ontwikkelen, hun milieurapportage coherenter maken en, in zekere mate, de vergelijkbaarheid van hun globale milieuprestatie verbeteren. Op die manier zal een organisatie op de OEF gebaseerde informatie kunnen verstrekken met als doel haar milieuprestatie bekend te maken en in de loop der jaren geboekte vooruitgang aan te tonen. Deelname aan benchmarking of sectorale rankings zal echter pas mogelijk zijn als de organisatie voor rapportagedoeleinden gebruik maakt van de voor haar sector geldende milieuvoetafdrukregels.

4.4. Optie 4. Integratie van de PEF‑ en OEF‑methoden in ter zake relevante beleidsinstrumenten

De PEF‑ en de OEF‑methoden zullen, waar dat relevant en technisch haalbaar is, worden geïntegreerd in bestaande facultatieve en bindende beleidsinstrumenten[14]. Zo zullen de PEF en de OEF in instrumenten zoals de milieukeur, groene overheidsopdrachten en het EMAS bijvoorbeeld onmiddellijk worden gebruikt in het proces tot vaststelling van criteria[15] en bij het opstellen van sectorale referentiedocumenten[16] om relevante milieueffecten en op de levenscyclus gebaseerde kernprestatie‑indicatoren te bepalen. Voorts zou zowel de openbare als de particuliere sector een reeks stimuli moeten vaststellen om bedrijven te belonen en het positieve effect op verbeteringen van de milieuprestatie te versterken[17].

4.5. Optie 5. Het aanbevelen van het gebruik van de PEF en de OEF op vrijwillige basis

De Commissie zal de lidstaten middels een aanbeveling adviseren de PEF‑ en de OEF‑methoden toe te passen wanneer zij van plan zijn om op vrijwilligheid gebaseerde regels of voorschriften in te voeren voor het meten, verifiëren, rapporteren, benchmarken en bekendmaken van de milieuprestatie van, respectievelijk, producten en organisaties[18].

De aanbeveling zal tevens tot het bedrijfsleven worden gericht. Aanbevolen zal worden PEF‑ en OEF‑methoden te gebruiken bij elke berekening van de milieuvoetafdruk van producten of de globale voetafdruk van het bedrijf. Voorts zou de financiële wereld (investeerders, verzekeraars, banken) worden uitgenodigd om bij de beoordeling van milieurisico's gebruik te maken van milieuprestatie‑informatie die gebaseerd is op de toepassing van de OEF en/of OEFSR's.

5. Beoordeling van de effecten en vergelijking van de opties

Zowel voor beoordelings‑ en vergelijkingsdoeleinden als voor het creëren van elkaar uitsluitende groepen van opties wordt hieronder weergegeven welke de gevolgen van de beleidsopties zijn op het gebied van de milieuprestatie van enerzijds producten en anderzijds organisaties. Voor een uitgewerkte analyse van de economische, sociale en milieueffecten van elke optie: zie het effectbeoordelingsverslag.

5.1. Vergelijking van de beleidsopties op het gebied van de milieuprestatie van producten

Tabel 2 – Vergelijking van de effecten van de opties op het gebied van de milieuprestatie van producten

Beleidsoptie Effectcategorie || 2. Een nieuw bindend kader voor productbeleid || 4. Integratie van de PEF en OEF in beleidsinstrumenten || 5. Het aanbevelen van het gebruik van de PEF en de OEF op vrijwillige basis

Werking van de interne markt en de mededinging || +++ || ++ || ++

Concurrentievermogen, handels- en investeringsstromen || ++ || ++ || +

Bedrijfskosten en bedrijfsvoering || - || 0 || +

Gevolgen voor het mkb || - || 0 || +

Administratieve lasten voor het bedrijfsleven || + || 0 || 0

Lasten voor overheden en vereenvoudigingspotentieel || - || + || +

Innovatie en onderzoek || ++ || ++ || ++

Consumenten en huishoudens || + || + || +

Algemeen economisch effect || 0 || 0 || +

Werkgelegenheid en arbeidsmarkt || ++ || ++ || ++

Sociale inclusie en bescherming van specifieke groepen || + || 0 || 0

Volksgezondheid || + || + || +

Algemeen sociaal effect || + || + || +

Algemeen milieueffect || +++ || ++ || ++

5.2. Vergelijking van de beleidsopties met betrekking tot de milieuprestatie van organisaties

Tabel 3 – Vergelijking van de effecten van de opties op het gebied van de milieuprestatie van organisaties

Beleidsoptie Effectcategorie || 3. Bindend kader voor de rapportage over de OEF || 4. Integratie van de PEF en OEF in beleidsinstrumenten || 5. Het aanbevelen van het gebruik van de PEF en de OEF op vrijwillige basis

Werking van de interne markt en de mededinging || +++ || ++ || ++

Concurrentievermogen, handels- en investeringsstromen || ++ || ++ || +

Bedrijfskosten en bedrijfsvoering || - || 0 || +

Gevolgen voor het mkb || - || 0 || +

Administratieve lasten voor het bedrijfsleven || - || 0 || 0

Lasten voor overheden en vereenvoudigingspotentieel || - || + || +

Innovatie en onderzoek || ++ || ++ || ++

Consumenten en huishoudens || 0 || + || +

Algemeen economisch effect || 0 || 0 || +

Werkgelegenheid en arbeidsmarkt || ++ || ++ || ++

Sociale inclusie en bescherming van specifieke groepen || 0 || 0 || 0

Volksgezondheid || + || + || +

Algemeen sociaal effect || + || + || +

Algemeen milieueffect || +++ || ++ || ++

5.3. Vergelijking van de doeltreffendheid, efficiëntie en coherentie van de verschillende opties

Het scoresysteem voor de vergelijking van tabel 2 en tabel 3 is weliswaar nuttig om het relatieve gewicht van de verschillende opties in elke effectcategorie te beoordelen, maar levert geen informatie op over het relatieve gewicht van elke effectcategorie. Daarom wordt de analyse aangevuld met een vergelijking van de doeltreffendheid, efficiëntie en coherentie van de verschillende opties[19]. Hieruit blijkt dat bindende opties (2 en 3) weliswaar bijdragen tot het bereiken van de doelstellingen en het beste in staat zouden zijn milieuverbeteringen tot stand te brengen, maar ook hogere initiële kosten voor bedrijven en overheden met zich brengen en dus minder aantrekkelijk zijn in deze crisistijden. Bij de beleidsvorming in de EU is al gebleken dat de aanpassings‑ en transactiekosten voor bedrijven en overheden lager uitvallen als een wetgevingsinstrument pas na een periode van vrijwillige toepassing wordt ingevoerd. De in dit verslag uitgevoerde analyse lijkt hetzelfde te suggereren voor de opties 2 en 3: deze zouden er op het gebied van kostenefficiëntie op vooruitgaan als de PEF en de OEF eerst conform optie 5 zouden worden uitgetest. Optie 1 zou slechts een marginale bijdrage tot de doelstellingen leveren en zou bovendien tekortschieten op het gebied van de verbetering van milieu‑ en hulpbronnenefficiëntie. De prestatie van optie 4 is variabel, afhankelijk van het instrument waarin de PEF en de OEF worden geïntegreerd.

5.4. De optie waaraan de voorkeur wordt gegeven

Optie 5 (Het aanbevelen van het gebruik van de PEF en de OEF op vrijwillige basis) krijgt om de volgende redenen de voorkeur:

· de optie scoort ten opzichte van het basislijnscenario goed op alle relevante punten en scoort over de hele lijn beter dan de andere opties;

· een op vrijwilligheid gebaseerde aanpak biedt de mogelijkheid om in het kader van een testfase waaraan lidstaten en een breed scala aan belanghebbende partijen deelnemen, de PEF‑ en de OEF‑methoden geleidelijk verder te ontwikkelen zodat deze in de volgende jaren op kruissnelheid kunnen komen (bijvoorbeeld aan de hand van verplichte toepassing of breedschalig gebruik);

· dankzij deze optie kunnen belangrijke kansen worden benut om zowel uit economisch als uit ecologisch oogpunt efficiënt te werken;

· opties 2 en 3 zouden weliswaar aanzienlijke voordelen voor de drie pijlers opleveren, maar gezien het huidige niveau van ontwikkeling van de methoden ook hogere kosten met zich brengen. Bovendien zouden de belanghebbende partijen zich minder verantwoordelijk voelen, met alle nadelige gevolgen van dien voor het draagvlak voor het instrument en de doeltreffendheid ervan;

· doorgaans waren alle belanghebbende partijen, met uitzondering van NGO's (50 % tegen), voorstander van de invoering van een vrijwillige regeling op basis van de PEF‑methode. Over de integratie van de PEF‑methode in de EU‑regelgevingsinstrumenten en EU‑beleidsmaatregelen op het gebied van duurzame consumptie en productie hielden de belanghebbende partijen er uiteenlopende standpunten op na; de balans viel uit in het nadeel van een nieuwe bindende maatregel (60 % tegen);

· de optie die voor de belanghebbende partijen op de tweede plaats kwam, was nummer 5 (41 % sterk voor of voor). De meerderheid verzette zich tegen beleidsopties met bindende instrumenten in prioritaire (43 %) of in alle sectoren (52,8 %) en tegen de integratie van de OEF in bestaande bindende instrumenten (44 %).

6. Toezicht en evaluatie

De effectbeoordeling bevat een reeks onder relevante doelstellingen gegroepeerde SMART‑indicatoren (Specific, Measurable, Achievable, Relevant en Time-bound – specifiek, meetbar, haalbaar, relevant en tijdsgebonden) die betrekking hebben op de opname en de toepassing van de verkozen optie. Deze indicatoren worden nader toegelicht in de effectbeoordelingsverslag.

Gepland is om in 2015 een overzicht op te stellen van de beleidslijnen die zijn ingevoerd op grond van het hier op zijn effecten beoordeelde beleidsinitiatief. Parallel daarmee zal een aantal essentiële beleidsinstrumenten inzake duurzame consumptie en productie tegen het licht worden gehouden.

[1] Voor een lijst van de voornaamste (van elkaar verschillende) initiatieven inzake de beoordeling van de milieuafdruk van producten en organisaties: zie de bijlagen 17, 18 en 19.

[2] Zo evalueert Frankrijk momenteel een proefprogramma inzake de milieu‑etikettering van producten. Sinds 2008 worden particuliere bedrijven uitgenodigd om deel te nemen aan het programma, met als doel concrete voorbeelden van op meerdere criteria gebaseerde milieu‑etikettering te demonstreren en te testen. Uit een voorlopige evaluatie van voedingsmiddelen blijkt dat 75 % van de bij het proefprogramma betrokken bedrijven van plan is met de milieu‑etikettering door te gaan en dat ca. 64 % voorstander is van een op EU‑niveau gehamoniseerde benadering. (http://www.developpement-durable.gouv.fr/IMG/pdf/LPS125.pdf). Andere initiatieven lopen in het VK en Zwitserland, en – op internationale schaal – in Japan, Australië en Canada. Zie bijlage 19 voor nadere bijzonderheden.

[3] Zoals het Sustainability Consortium, het Envifood‑Protocol, het broeikasgassenprotocol, verschillende labels en normen (koolstofvoetafdruk, LCA, watervoetafdruk), het Carbon Disclosure Project, duurzaamheidsindexen, het Global Reporting Initiative enz.. Zie de bijlagen 18 en 19 voor nadere bijzonderheden.

[4] Eurobarometer over de houding van de Europese burger ten opzichte van het milieu, 2008.

[5] Flash Eurobarometer 332 .

[6] Uit het tweede Eurobarometeronderzoek over de houding van de Europese burgers tegenover het milieu (Attitudes of European citizens towards environment) (2011) blijkt dat minder respondenten productetiketten beschouwen als een middel om te bepalen welke producten milieuvriendelijk zijn (47 %, ten opzichte van 52 % in 2008).

[7] Voor een lijst van studies ter staving van deze stelling: zie bijlage 21.

[8] COM(2012) 582 definitief, Een sterkere Europese industrie om bij te dragen tot groei en economisch herstel - Actualisering van de mededeling over het industriebeleid

[9] Interessant is dat in de regelingen van het VK en Frankrijk al duidelijk wordt gerefereerd aan EU‑ontwikkelingen en dat ook Italië voorziet in een sterk verband. De lidstaten lijken te pleiten voor op EU‑niveau geharmoniseerde richtsnoeren/steun op het gebied van de beoordeling van de milieuvoetafdruk. Zie ook de conclusies van de Raad van 20 december 2010 waarin de Commissie wordt gevraagd een gemeenschappelijke methode te ontwikkelen met betrekking tot de kwantitatieve beoordeling van het milieueffect van producten gedurende hun hele levenscyclus.

[10] De criteria voor de productgerelateerde beleidsinstrumenten van de EU worden doorgaans vastgesteld op basis van technisch en markttechnisch bewijsmateriaal dat middels specifieke voorbereidende studies wordt verzameld. Zijn die bewijselementen voor alle EU‑instrumenten inzake duurzame consumptie en productie eensluidend, dan zijn de aannames over de ecologische en economische/concurrentiegebonden effecten van nieuwe criteria dezelfde, met een hoger niveau van homogeneïteit tot gevolg

[11] Als de criteria worden vastgesteld als resultaat van één proces voor verschillende "gebruiksdoeleinden", waarin rekening wordt gehouden met de verschillende doelstellingen van het productgerelateerde EU‑beleidsinstrument, kan een grotere mate van coherentie worden gegarandeerd (bijv. bij het bepalen van de drempelwaarden voor de milieukeur en de energie‑etikettering).

[12] Sinds 2010 is het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de EU bezig met de ontwikkeling van zogenoemde paraplu‑methoden betreffende de milieuvoetafdruk van producten (PEF – Product Environmental Footprint) en de milieuvoetafdruk van organisaties (OEF – Organisation Environmental Footprint). Zowel de PEF als de OEF zijn op de LCA gebaseerde methoden om de meest relevante milieu‑effecten van producten (zowel goederen als diensten) of een groep producten en diensten (organisatie) te identificeren en te kwantificeren. Hiervoor wordt voortgebouwd op bestaande benaderingen en internationele normen, zelfs al is het gebruik van LCA voor een beoordeling op organisatieniveau relatief nieuw. Zie bijlage 9 voor een uitvoeriger beschrijving van PEF‑ en OEF‑kenmerken.

[13] OEFSR's zijn op de maat van specifieke sectoren toegesneden methodologische specificaties en instructies. Zie bijlage 9.

[14] Geval per geval zal zorgvuldig worden nagegaan of integratie mogelijk en technisch haalbaar is. Zie bijlage 9 voor meer informatie over de methodologische ontwikkelingen die nodig zijn voor een volledige toepassing van de PEF en de OEF in bestaande beleidsinstrumenten.

[15] http://ec.europa.eu/environment/ecolabel/products-groups-and-criteria.html

[16] http://susproc.jrc.ec.europa.eu/activities/emas/index.html

[17] Voor meer informatie over stimuli: zie de bijlagen 20 en 14.

[18] Ter illustratie: voor nationale regels of voorschriften met betrekking tot niet‑financiële rapportage of de bevordering van het gebruik van milieuprestatie‑indicatoren in beoordelingen van investeringsrisico's zou de referentiemethode de OEF zijn, gekoppeld aan OEFSR's.

[19] Met doeltreffendheid wordt verwezen naar de mate waarin de optie het mogelijk maakt de vooropgestelde doelstellingen te bereiken. Efficiëntie wordt gedefinieerd als de mate waarin de doelstellingen op een kostenefficiënte manier kunnen worden gehaald. Onder coherentie wordt verstaan de mate waarin de opties samenhang met de doelstellingen van het EU‑beleid vertonen en verschuivingen tussen sociale, het economische en het ecologische domein kunnen beperken. Zie tabel 6 in het effectbeoordelingsverslag.