Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2037/2000 ten aanzien van de kritische toepassingen en de uitvoer van halonen, de uitvoer van producten en apparatuur die chloorfluorkoolstoffen bevatten en de regulering van broomchloormethaan"

(COM(2002) 642 def. - 2002/0268 (COD))

(2003/C 95/08)

Op 10 december 2002 heeft de Raad overeenkomstig artikel 175 van het EG-Verdrag besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling "Landbouw, plattelandsontwikkeling en milieu", die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden van het Comité was belast, heeft haar advies op 4 februari 2003 opgesteld; rapporteur was de heer Braghin.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 397e zitting (vergadering van 26 februari 2003) het volgende advies uitgebracht, dat met 111 stemmen vóór, bij 3 onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Het onderhavige voorstel tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2037/2000 is, hoewel beperkt van opzet, opnieuw een stap voorwaarts in de communautaire initiatieven gericht op het uitbannen van stoffen waarvan wetenschappelijk vaststaat dat zij ten grondslag liggen aan de afbraak van de ozonlaag in de stratosfeer en de daarmee samenhangende verhoogde ultraviolette straling.

1.2. Sinds de goedkeuring in 1987 van het "Protocol van Montreal", dat de eerste maatregelen voorschreef betreffende de beperking van productie en gebruik van CFK's en halonen, was de EU altijd één van de voorvechters van de geleidelijke uitbanning en/of vervanging van alle producten waarvan is aangetoond dat zij tot afbraak van de ozonlaag leiden. Het EESC heeft deze communautaire strategie altijd politiek gesteund en heeft, onder andere met kritische kanttekeningen, bijgedragen tot het verwezenlijken van de prioritaire doelstelling, namelijk meer milieubescherming, met de nodige aandacht voor het behoud van de Europese productiestructuur(1).

1.3. Hoewel de Europese industrie de communautaire wetgeving strikt heeft toegepast, heeft zij tot nu toe haar concurrentievermogen op wereldniveau kunnen handhaven. De voortschrijdende en vaak vervroegde eliminatie van potentieel gevaarlijke stoffen ging immers hand in hand met wetenschappelijk onderzoek en, hieruit voortvloeiend, het gebruik van alternatieve producten waarbij bleek dat behoud van productie en meer milieubescherming elkaar niet uitsluiten.

1.4. De wijzigingen passen in het tot op heden door de EU gevoerde beleid, die in het laatste decennium steeds het voortouw heeft genomen bij zowel de uitstippeling als de toepassing van nieuwe wetgeving. Volgens de EU is voor een gestage en duurzame groei niet alleen een preventieve benadering vereist voor de ontwikkeling van producten en productieprocessen, maar ook een visie die de globale effecten in de diverse wereldregio's meeweegt.

2. Samenvatting van het Commissievoorstel

2.1. Tijdens de toepassing van Verordening (EG) nr. 2037/2000 zijn diverse vragen gerezen, die het desbetreffende beheerscomité met de lidstaten heeft besproken. De thans voorgestelde wijzigingen dienen de problemen op te lossen en een doeltreffende en veilige toepassing van de verordening mogelijk te maken.

2.2. De eerste wijziging betreft de halonen, een gereguleerde stof. Er wordt voorgesteld dat in de context van de herziening van bijlage VII termijnen worden vastgesteld voor de geleidelijke uitbanning van de kritische toepassingen van halonen, wanneer dat gerechtvaardigd is.

2.3. Met de tweede wijziging, inzake de uitvoer van halon, wordt beoogd de uitvoer hiervan vanaf 1 januari 2004 uitsluitend toe te staan voor de in bijlage VII genoemde kritische toepassingen en ervoor te zorgen dat de uitvoer op een veilige manier verloopt.

2.4. De derde wijziging beoogt de uitvoer naar ontwikkelingslanden af te remmen van tweedehands koel- en klimaatregelingsapparatuur, aangezien er in deze landen geen geschikte vernietigingsinstallaties zijn; het gevaar bestaat dat de CFK's in deze apparaten in de atmosfeer terechtkomen en bijgevolg de ozonlaag aantasten.

2.4.1. Tegelijkertijd zijn andere producten die met CFK's geproduceerd vast isolatieschuim of integraalschuim bevatten, dat met name voorkomt in tweedehandsvliegtuigen of -voertuigen, uitdrukkelijk uitgesloten van het verbod in artikel 11, waar de reikwijdte van het uitvoerverbod duidelijk is afgebakend.

2.5. De vierde wijziging betreft broomchloormethaan, een nieuwe stof die momenteel opgenomen is in bijlage II. Deze wordt toegevoegd aan bijlage I, groep III, waarmee ze onder dezelfde voorschriften valt als de andere gereglementeerde stoffen.

3. Opmerkingen over de inhoud en de perspectieven

3.1. Het EESC schaart zich achter de voorstellen, die stroken met de milieudoelstelling van Verordening (EG) nr. 2037/2000, en die pragmatische oplossingen willen bieden voor een veiliger en doeltreffender verwezenlijking van de doelstellingen.

3.2. Het EESC staat met name achter de benadering t.a.v. de uitvoer, waarvoor een speciale vergunning nodig is en waarvoor strenge controles gelden. Het is de bedoeling dat er op deze manier minder gevaarlijke stoffen in de ozonlaag terechtkomen, ook in landen buiten de EU die het Protocol van Montreal niet hebben ondertekend.

3.3. Het Comité onderkent de moeilijkheden die verbonden zijn aan de uitbanning van CFK's bevattend schuim dat aanwezig is in andere producten dan koel- en vriesapparatuur en die op grote schaal verspreid worden, zoals auto's en vliegtuigen. Bij de definitieve vernietiging hiervan bestaat de kans dat de gevaarlijke stoffen in de atmosfeer terechtkomen. Ofschoon er momenteel geen geschikte oplossing voorhanden is, is het wenselijk dat het probleem in de toekomst niet alleen wordt benaderd in de context van het voorstel voor geïntegreerd productbeleid, maar ook als een op zichzelf staand aspect.

3.4. In de definitieve versie van de verordening dient het bestaande verschil in formulering tussen punt 3) c) en punt 4) a) te verdwijnen, aangezien het om precies dezelfde verwijzingen gaat.

3.5. Zoals het EESC al in talrijke adviezen gesteld heeft, is het raadzaam om stimulerende maatregelen voor de vervanging van apparatuur in te voeren. Tevens verdient het aanbeveling om programma's voor wetenschappelijk onderzoek te financieren die gericht zijn op niet-vervuilende, alternatieve producten en waarvan de opzet van dien aard is dat de "meerwaarde" van de producten in milieutermen kan worden gemeten en geverifieerd.

3.5.1. Het stemt het EESC tot tevredenheid dat de kandidaat-lidstaten reeds passende steun ontvangen hebben voor de toepassing van Verordening nr. 2037/2000 en het Protocol van Montreal hebben onderschreven. Dit zijn twee noodzakelijke voorwaarden voor een coherent en homogeen optreden in een uitgebreide EU.

3.6. Gelet op het bovenstaande en de nieuwe situatie met ingang van 2004, niet alleen wat betreft de nieuwe uitvoervoorschriften vanaf 1 januari 2004, maar vooral gezien de uitbreiding van de EU, vraagt het Comité zich af of de tijd niet rijp is voor een grondige herziening, die moet leiden tot een nieuwe verordening, in plaats van verder te gaan op de weg van achtereenvolgende wijzigingen.

3.7. Het EESC roept de Commissie nogmaals op om de centrale doelstelling niet uit het oog te verliezen, namelijk bij deze wereldwijde strijd de landen te betrekken die het Protocol van Montreal niet hebben ondertekend; dit Protocol heeft nu al belangrijke resultaten opgeleverd in verscheidene ontwikkelingslanden waar gewerkt wordt aan de uitbanning van CFK's en aan de toepassing van milieuvriendelijker technologieën.

Brussel, 26 februari 2003.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

R. Briesch

(1) PB C 49 van 24.2.1992; PB C 287 van 4.11.1992; PB C 201 van 26.7.1993; PB C 52 van 19.2.1994; PB C 40 van 15.2.1999.