WOORDENLIJST

Behoefte : Een kans of moeilijkheid die van toepassing is voor betrokken groepen of regio’s, waarop de overheidsingreep is gericht. Met een beoordeling vooraf wordt nagegaan of de aangeduide behoeften ter rechtvaardiging van een ingreep werkelijk bestaan.

Bosbouwbedrijf : een of meerdere percelen bos- en andere beboste grond die vanuit het oogpunt van beheer of gebruik een eenheid vormen.

Concrete actie : een op grond van criteria geselecteerd investeringsproject dat wordt uitgevoerd door de begunstigde.

Elfpo : Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling. Het Elfpo is het belangrijkste financiële instrument van het plattelandsontwikkelingsbeleid. Het Elfpo is samen met het ELGF (Europees Landbouwgarantiefonds) een van de twee financiële instrumenten van het GLB.

EU : Europese Unie.

GLB : gemeenschappelijk landbouwbeleid.

GTEK : gemeenschappelijk toezicht- en evaluatiekader.

Industrieel rondhout : Al het hout dat uit bossen wordt verwijderd en niet wordt gebruikt als brandstof. Het omvat twee botanische soorten, namelijk naald- en loofbomen.

Maatregel 122 : maatregel voor plattelandsontwikkeling "Verbetering van de economische waarde van bossen".

Maatregel : de basiseenheid van programmabeheer, bestaande uit een reeks soortgelijke concrete acties en beschikkend over een exact vastgesteld budget.

PO-beleid : plattelandsontwikkelingsbeleid.

POP : Plattelandsontwikkelingsprogramma. Een document, opgesteld door een lidstaat of regio en goedgekeurd door de Commissie, om de uitvoering van het PO-beleid te plannen.

SFC : Standing Forestry Committee (Permanent Comité voor de bosbouw).

SWOT-analyse : Analyse van sterke en zwakke punten, kansen en risico’s (Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats). Gericht op het ontwikkelen, beoordelen en bijwerken van de strategie en planning, rekening houdend met de behoeften van belanghebbenden en de beschikbare middelen.

Thematische as : een samenhangende groep van maatregelen met specifieke doelstellingen die rechtstreeks het resultaat zijn van de uitvoering ervan en bijdragen tot een of meer van de doelstellingen van de steun voor plattelandsontwikkeling.

SAMENVATTING

I. In de EU beloopt de totale oppervlakte van bossen en andere beboste grond 177,8 miljoen hectare, terwijl de bosbouw en de downstream verwerkende industrieën werkgelegenheid bieden aan miljoenen mensen. In de periode 2007-2013 financiert het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling een reeks maatregelen ter ondersteuning van de ontwikkeling en exploitatie van bossen.

II. Uit de maatregel "Verbetering van de economische waarde van bossen" (maatregel 122) wordt financiële steun verleend voor bossen die het eigendom zijn van particuliere eigenaren of verenigingen daarvan, of van gemeenten of verenigingen daarvan, ter ondersteuning van concrete acties ter verbetering van de economische waarde van de bossen die betrekking hebben op investeringen op het niveau van het bosbouwbedrijf.

III. De totale voor de maatregel geprogrammeerde steun uit Elfpo beloopt 534,72 miljoen euro in de periode 2007-2013. Er wordt voorgesteld een vergelijkbare steunmaatregel te handhaven voor de volgende programmeringsperiode 2014-2020.

IV. Het belangrijkste doel van de controle was te beoordelen of plattelandsontwikkelingssteun voor de verbetering van de economische waarde van bossen doelmatig en doeltreffend wordt beheerd. Hiertoe beoordeelde de Rekenkamer: a) of het ontwerp van de maatregel adequaat is, b) of het uitvoeringsproces geschikt is, en c) of de beoordeling van de doeltreffendheid van de maatregel bevredigend is.

V. De controle bestreek zowel de Commissie als geselecteerde lidstaten (Spanje (Galicië), Italië (Toscane), Hongarije, Oostenrijk en Slovenië) die goed zijn voor meer dan 50 % van de in totaal gedeclareerde uitgaven.

VI. De Rekenkamer concludeert dat de Commissie en de lidstaten de gecontroleerde aspecten van de steun voor de verbetering van de economische waarde van bossen niet efficiënt en doeltreffend beheerden.

VII. De controle van de Rekenkamer bracht tekortkomingen in het ontwerp van de maatregel aan het licht, die de succesvolle uitvoering ervan belemmeren: op het niveau van de Commissie was de situatie in de bosbouwsector in de EU niet specifiek geanalyseerd waarmee het voorstel voor specifieke financiële steun ter verbetering van de economische waarde van bossen van particuliere eigenaren of gemeenten had kunnen worden onderbouwd. Essentiële kenmerken van de maatregel werden bovendien niet beschreven in de wettelijke bepalingen, in het bijzonder de betekenis van de "economische waarde van bossen" en van een "bosbouwbedrijf". Voorts loopt de door de lidstaten vastgestelde omvang van landbouwbedrijven waarboven een bosbeheersplan verplicht is nogal uiteen.

VIII. Op het niveau van de lidstaten waren de behoeften niet adequaat beschreven in de POP’s, en verscheidene lidstaten schortten de maatregel op of wezen de toegewezen bedragen opnieuw toe aan andere maatregelen.

IX. De Rekenkamer constateerde tevens dat het uitvoeringsproces in bepaalde opzichten niet adequaat was: naargelang van de aanpak van de lidstaat stroken veel van de projecten die vervolgens worden gefinancierd, niet met de bepalingen van de maatregel. Bovendien ondersteunden de lidstaten in het kader van maatregel 122 concrete acties die niet overeenkomen met de doelstellingen van de maatregel en die beter gefinancierd kunnen worden uit andere maatregelen met andere subsidiabiliteitsvoorwaarden en andere — doorgaans lagere — steunpercentages. Aangezien niet alle investeringen per definitie de economische waarde van bossen verhogen, verschilt de inherente koppeling tussen de toegekende steun en een mogelijke verbetering van de economische waarde van een bos naargelang van het soort investering.

X. De Rekenkamer is van oordeel dat de beoordeling van de doeltreffendheid van de steun onbevredigend was: de lidstaten verzuimden om de waarde van de bosgebieden voorafgaand aan en na afloop van de investeringen te bepalen, en om de begunstigden te verplichten dit te doen.

XI. Wat betreft het toezicht is het GTEK ontoereikend om de impact van de financiële steun in het kader van maatregel 122 te beoordelen omdat de in het GTEK opgenomen prestatie-indicatoren en evaluatievragen het niet mogelijk maken te bepalen of de gefinancierde investeringen leidden tot een verbetering van de economische waarde van de bossen waar ze werden uitgevoerd.

XII. De Rekenkamer constateerde dat slechts een klein aantal van de gecontroleerde projecten een significante verbetering van de economische waarde van bossen te zien gaf door ofwel de waarde van de grond (door aanleg van bospaden en -wegen) te verhogen, ofwel de waarde van de bestanden (door bosbouwkundige activiteiten zoals snoeien en uitdunnen).

XIII. In het licht van bovenstaande conclusies en het feit dat de gecontroleerde steun in het voorstel voor de volgende programmeringsperiode 2014-2020 wordt gehandhaafd, doet de Rekenkamer de volgende aanbevelingen:

- De Commissie moet:

i) de EU-behoeften wat betreft het verbeteren van de economische waarde van bossen definiëren en beoordelen;

ii) duidelijk de essentiële kenmerken definiëren die ervoor kunnen zorgen dat de EU-steun op die behoeften wordt gericht, waardoor er een EU-meerwaarde ontstaat.

- De lidstaten moeten:

i) in hun POP’s een adequate beschrijving geven van de specifieke economische behoeften en kansen van de verschillende soorten bosgebieden en begunstigden;

ii) het bosbeheer versterken door ervoor te zorgen dat voor het merendeel van de bosbedrijven bosbeheersplannen worden uitgewerkt, alsmede door de certificering van bosgebieden te bevorderen.

- De lidstaten moeten:

i) adequate voorschriften bepalen om ervoor te zorgen dat de steun voor bosbouw binnen het plattelandsontwikkelingsbeleid coherent is, strookt met de bepalingen voor staatssteun en de doeltreffendheid van het beleid optimaliseert;

ii) adequate procedures invoeren om ervoor te zorgen dat de steun doeltreffend is en de economische waarde van de bosgebieden waar de investeringen plaatsvinden, ook echt verhoogt.

- De Commissie moet haar monitoring van de maatregel verbeteren om ervoor te zorgen dat de lidstaten deze uitvoeren overeenkomstig de specifieke bepaalde doelstellingen. Dat betekent concreet dat de lidstaten de begunstigden moeten verplichten om informatie te verschaffen over de waarde van hun bosgebieden, zowel voorafgaand als na afloop van de gesteunde investeringen, en dat de beheersinstanties verplicht moeten worden om deze waarden te valideren.

INLEIDING

BOSBOUW IN DE EU

1. In de EU beloopt de totale oppervlakte van bossen en andere beboste grond 177,8 miljoen hectare, wat ongeveer 40 % uitmaakt van de totale grondoppervlakte van de EU en nagenoeg gelijk is aan de grondoppervlakte die wordt gebruikt voor landbouwdoeleinden [1] (183,9 miljoen hectare). Duitsland, Spanje, Frankrijk, Finland en Zweden waren samen goed voor meer dan drie vijfde van de beboste grond in de EU. Figuur 1 toont de verdeling van beboste grond in de EU, alsmede het belang ervan in vergelijking met de landbouwgrond in elke lidstaat.

FIGUUR 1

BOSSEN EN ANDERE BEBOSTE GROND VS. LANDBOUWGROND IN DE EU-27

+++++ TIFF +++++

Bron: Eurostat.

2. In 2009 was de EU goed voor meer dan 12 % van de wereldhoutproductie [2] met 392,9 miljoen m3 hout dat werd verwijderd uit haar bossen en beboste gebieden. Bosbouw, houtkap en aanverwante dienstenactiviteiten bestrijken de productie van hout, alsmede de onttrekking en verzameling van in het wild groeiende bosproducten. Naast industrieel rondhout [3] brengt de bosbouw ook hout als brandstof voort. In bepaalde regio’s vormen niet-houtproducten [4] tevens een belangrijke bron van lokale inkomsten.

EIGENDOM VAN BOSSEN

3. Er zijn ongeveer 16 miljoen particuliere boseigenaren; een categorie die nagenoeg 60 % van het eigenaarschap van bossen in de EU uitmaakt. Particuliere bosbedrijven hebben een gemiddelde omvang van 13 hectare, maar de meerderheid van de bossen in particulier bezit is kleiner dan 5 hectare [5]. Naar schatting bezitten particulieren en families ongeveer 80 % van de bosgebieden die particulier eigendom zijn en is de rest in bezit van particuliere instellingen en bedrijven [6]. De omvang van de bossen in particulier bezit is de afgelopen jaren toegenomen en neemt nog steeds toe, voornamelijk vanwege de bebossing van landbouwgrond en, in Oost-Europa, de privatisering van bosgrond die voorheen genationaliseerd was [7].

4. Anderzijds is ongeveer 40 % van de bosgrond in de EU in publieke handen. Publiek eigendom van bossen omvat nationale, regionale of provinciale organen, staatsbedrijven en gemeenten. Geschat wordt dat gemeentelijke bossen minder dan 15 % uitmaken van de totale oppervlakte van bossen in publiek bezit [8]. De algehele oppervlakte van bossen in publiek bezit nam tussen 2000 en 2010 met ongeveer 3 % af. Circa 75 % van de bossen in Bulgarije, de Tsjechische Republiek, Griekenland en Polen is in publieke handen. Figuur 2 toont de verdeling tussen publiek en particulier bezit van bossen in iedere lidstaat [9].

FIGUUR 2

EIGENDOM VAN BOSSEN IN DE EU

+++++ TIFF +++++

Bron: Eurostat.

BOSBOUWBELEID EN -STEUN VAN DE EU: HISTORISCHE ACHTERGROND

5. Tot 1992 waren de EU-acties op het gebied van bosbouw gekoppeld aan het landbouwbeleid. Destijds was de ontwikkeling en exploitatie van bosbouwactiviteiten op landbouwbedrijven een topprioriteit met het oog op het aanbieden van een alternatieve activiteit en alternatief inkomen aan degenen die zich bezighielden met landbouw [10]. Sinds 1992 wordt de steun voor bosbouw niet alleen beschikbaar gesteld aan landbouwers, maar ook aan andere particulieren en lokale autoriteiten [11].

6. In 1998 werd door middel van een resolutie van de Raad over een "bosbouwstrategie voor de Europese Unie" [12] een strategisch kader opgericht voor aan bosbouw gerelateerde acties ter ondersteuning van duurzaam bosbeheer en de multifunctionele rol van bossen op basis van de coördinatie van het beleid van de lidstaten en de Unie op het gebied van bossen.

7. In 2006 stelde de Commissie in samenwerking met de lidstaten een "EU-actieplan voor de bossen" [13] op dat gericht was op het bieden van een kader voor de tenuitvoerlegging van op de bossen gerichte acties op het niveau van de Unie en de lidstaten. In dit plan is bepaald dat de lidstaten investeringen kunnen bevorderen om de economische waarde van bossen te doen toenemen, teneinde de concurrentiekracht en economische levensvatbaarheid van de bosbouw te versterken [14].

HET PLATTELANDSONTWIKKELINGSBELEID 2007-2013

8. Het PO-beleid wordt ten uitvoer gelegd door middel van meerjarige programmeringsperioden [15]en is gericht op drie kerndoelstellingen [16], beter bekend als "thematische assen", die moeten worden verwezenlijkt aan de hand van een reeks financiële steunmaatregelen:

verbetering van het concurrentievermogen van de land- en bosbouwsector ("as 1");

verbetering van het milieu en het platteland ("as 2");

verbetering van de leefkwaliteit op het platteland en diversificatie van de plattelandseconomie ("as 3").

De plattelandsontwikkelingsmaatregelen die van toepassing zijn op de bosbouwsector, vallen hoofdzakelijk onder de assen 1 en 2 [17].

MAATREGEL 122: VERBETERING VAN DE ECONOMISCHE WAARDE VAN BOSSEN

9. Maatregel 122 "Verbetering van de economische waarde van bossen" [18] is de enige maatregel specifiek voor bosbouw in het kader van as 1 (verbetering van het concurrentievermogen van de land- en bosbouwsector). Maatregel 122 is opgenomen in 49 plattelandsontwikkelingsprogramma’s van 17 lidstaten [19]. De totale geprogrammeerde Elfpo-steun voor acties in het kader van deze maatregel beloopt 534,72 miljoen euro voor de periode 2007-2013, terwijl de Elfpo-betalingen goed waren voor 137,13 miljoen euro (zie bijlage I voor nadere gegevens over de toewijzing van financiële middelen aan maatregel 122 en de omvang van bosgebieden in particulier bezit per lidstaat).

10. De verantwoordelijkheid voor een deugdelijk financieel beheer van de begrotingsuitgaven voor de maatregel "Verbetering van de economische waarde van bossen" wordt gedeeld door de Commissie en de lidstaten.

11. In het kader van deze maatregelen kan financiële investeringssteun uit het Elfpo worden verleend voor bossen die het eigendom zijn van particuliere eigenaren of verenigingen daarvan, of van gemeenten of verenigingen daarvan [20]. Steun is niet mogelijk voor bossen en andere beboste oppervlakten die eigendom zijn van een centrale of regionale overheid of van een overheidsonderneming, of die de kroon toebehoren, of die eigendom zijn van een rechtspersoon waarvan het kapitaal voor ten minste 50 % in handen is van voornoemde entiteiten [21]. Naar verwachting zullen ongeveer 88000 particuliere of gemeentelijke boseigenaren profiteren [22] van de maatregel. Per 31 december 2011 waren er in totaal 20662 investeringsprojecten goedgekeurd door 15 lidstaten.

12. Volgens de rechtsgrondslag hebben gesteunde concrete acties ter verbetering van de "economische waarde van bossen" betrekking op investeringen op het niveau van het "bosbouwbedrijf" en kunnen ze investeringen omvatten voor "oogstmaterieel", terwijl activiteiten op het gebied van verjonging na de eindkap worden uitgesloten van steun [23]. Voor bosbouwbedrijven "van meer" dan een door de lidstaten in hun programma’s te bepalen omvang moeten de investeringen gebaseerd zijn op "bosbeheersplannen". De financiële steun is beperkt tot 50 % van het bedrag aan subsidiabele investeringen, hetgeen wordt verhoogd tot 60 % in probleemgebieden [24].

REIKWIJDTE EN AANPAK VAN DE CONTROLE

13. De controle was gericht op het ontwerp en de uitvoering van plattelandsontwikkelingssteun in het kader van maatregel 122 "Verbetering van de economische waarde van bossen". Het belangrijkste doel van de controle was te beoordelen of plattelandsontwikkelingssteun voor de verbetering van de economische waarde van bossen doelmatig en doeltreffend wordt beheerd.

14. Meer bepaald was de controle gericht op de volgende kwesties:

a) Is het ontwerp van de maatregel adequaat?

b) Is het uitvoeringsproces geschikt?

c) Is de beoordeling van de doeltreffendheid van de maatregel bevredigend?

15. De controle bestreek zowel de Commissie als geselecteerde lidstaten. Op het niveau van de Commissie hadden de controlewerkzaamheden betrekking op het ontwerp van de maatregel en de bijbehorende beheersactiviteiten, waaronder de goedkeuring van de door de lidstaten ingediende POP’s en de monitoring van de financiële steun in het kader van de maatregel. Op het niveau van de lidstaten omvatte de controle van de Rekenkamer bezoeken aan Spanje (Galicië), Italië (Toscane), Hongarije, Oostenrijk en Slovenië. Deze lidstaten waren goed voor meer dan 50 % van de in totaal voor maatregel 122 gedeclareerde uitgaven in de huidige programmeringsperiode 2007-2013.

16. De controlewerkzaamheden omvatten vraaggesprekken met de verantwoordelijke beheersautoriteiten, een doorlichting van de POP’s en de relevante nationale of regionale wetgeving en procedures, met name die welke van toepassing zijn op de selectie van investeringsprojecten. Een steekproef van 50 gesteunde projecten werd ter plaatse bezocht om de effecten van de investeringen na te gaan (zie bijlage II voor nadere informatie).

17. Bovendien verzond de Rekenkamer vragenlijsten aan twee lidstaten die ervoor kozen om de maatregel niet uit te voeren, ondanks het feit dat hun bosbouwsectoren een grote omvang hebben (Finland en Zweden), en aan drie lidstaten die eind 2010 geen of zeer weinig uitgaven hadden gedeclareerd, hoewel zij aanvankelijke hoge uitgavenbedragen in het kader van de maatregel hadden gepland (Bulgarije, Griekenland en Roemenië).

OPMERKINGEN

SIGNIFICANTE TEKORTKOMINGEN IN HET ONTWERP VAN DE MAATREGEL

TEKORTKOMINGEN IN DE ALGEMENE VERANTWOORDING VAN DE MAATREGEL

18. Bij de controle werd onderzocht of er een adequate rechtvaardiging bestond ter onderbouwing van het ontwerp van de maatregel en het bijbehorende voorstel.

19. In de preambule bij de verordening [25] wordt gesteld dat particuliere bossen een belangrijke rol spelen in de economische bedrijvigheid op het platteland en dat het daarom belangrijk is EU-steun te verlenen voor verbetering en verbreding van de economische waarde van die bossen, voor een sterkere diversificatie van de productie en voor uitbreiding van de marktkansen, bijvoorbeeld in sectoren zoals die van hernieuwbare energie, met behoud van het duurzame beheer en de multifunctionele rol van bossen. In de preambule bij de verordening wordt niet uitdrukkelijk gerefereerd aan bossen die het eigendom zijn van gemeenten.

20. Bij de controle werd geen specifieke SWOT-analyse [26] van de Commissie aangetroffen inzake de situatie in de bosbouwsector op EU-niveau, waarmee het voorstel voor specifieke financiële steun ter verbetering van de economische waarde van bossen van particuliere eigenaren of gemeenten had kunnen worden onderbouwd of waarin het algemeen belang waarin dergelijke steun zou voorzien, werd beschreven.

21. Ter rechtvaardiging van maatregel 122 verwezen de diensten van de Commissie vervolgens naar de adviezen en verslagen [27] van het Permanente Comité bosbouw (SFC), die volgens hen het voorstel voor maatregel 122 rechtvaardigden. De Commissie beschikte echter niet over deze adviezen voordat zij haar voorstel [28] inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Elfpo voorlegde aan de Raad, hetgeen een gebrek aan gedegen voorbereiding doet vermoeden.

22. In bepaalde gevallen kunnen gemeenten ook verantwoordelijk zijn voor het beheer van bossen die het eigendom zijn van andere lokale instanties. Zo delegeerde de regio Toscane het beheer van regionale bossen aan de gemeenten. Hoewel er in de praktijk voor een gemeente geen onderscheid was tussen het beheer van haar eigen bossen en het beheer van de aan haar toevertrouwde regionale bossen, kon maatregel 122 niet worden toegepast ten aanzien van de regionale bossen, hetgeen suggereert dat de maatregel een zekere mate van incoherentie kent.

ESSENTIËLE KENMERKEN ZIJN ONVOLDOENDE OMSCHREVEN

ECONOMISCHE WAARDE VAN BOSSEN

23. De verordeningen geven geen definitie van de "economische waarde van bossen" die door maatregel 122 moet worden verbeterd, hoewel een duidelijke definitie van essentieel belang is om te kunnen beoordelen of de gefinancierde projecten de economische waarde van de in het kader van de regeling [29] gesteunde bossen al dan niet hebben verhoogd (zie paragraaf 49). Volgens Eurostat [30] omvat de economische waarde van een bos in de kern de waarde van de grond en de waarde van de voorraad hout die daarop groeit. Aangezien het meest objectieve meetinstrument voor deze twee waarden echter de marktprijs is, kan de marktwaarde van een stuk bosgrond sterk variëren naargelang van factoren zoals de groeicapaciteit van de bodem, de samenstelling van de soorten bomen, de leeftijd van de beplanting, de locatie, de toegang en andere factoren. Bovendien zijn die waarden niet rechtstreeks beschikbaar.

OMVANG VAN EEN BOSBOUWBEDRIJF IN VERHOUDING TOT DE ONTVANGEN STEUN

24. Volgens de rechtsgrondslag betreffen concrete acties ter verbetering van de economische waarde van bossen investeringen op het niveau van het bosbouwbedrijf, maar de term "bosbouwbedrijf" wordt niet nader gedefinieerd. Volgens de definitie van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (UNECE) betekent een "bedrijf" een of meerdere percelen bosgebied en andere beboste grond die vanuit het oogpunt van beheer of gebruik een eenheid vormen [31]. Gelet op het vorenstaande is de Rekenkamer van oordeel dat de steun moet worden aangepast aan de specifieke behoeften van een begunstigde, waarbij rekening moet worden gehouden met de omvang van zijn/haar bosbouwbedrijf. Bij de controle werden verscheidene gevallen (Hongarije en Slovenië) aangetroffen waarin steun werd betaald voor de aankoop van nieuwe machines en uitrusting met een capaciteit die ruimschoots de gebruiksdoeleinden overschreed die de begunstigde er binnen zijn bosbouwbedrijf voor zou kunnen hebben (zie bijvoorbeeld paragraaf 33) [32].

OMVANG VAN DE BEGUNSTIGDE

25. Volgens de rechtsgrondslag mag steun in de bosbouwsector de mededinging niet verstoren [33]. Voor andere maatregelen op het gebied van bosbouw (zoals de bosbouwcomponent van maatregel 123 [34]) wordt de steun beperkt tot micro-ondernemingen [35]. Aangezien een dergelijke voorwaarde niet is opgenomen voor maatregel 122, kan het ontbreken van een preventieve beperking ten aanzien van de omvang, de belangrijkste economische activiteit of rechtsvorm van de begunstigde de marktpositie van grote ondernemingen versterken [36].

BOSBEHEERSPLANNEN

26. Volgens de rechtsgrondslag moeten investeringen voor bosbouwbedrijven van meer dan een door de lidstaten in hun programma’s te bepalen omvang gebaseerd zijn op bosbeheersplannen [37]. Uit de controle blijkt dat de door de lidstaten vastgestelde omvang van bosbouwbedrijven waarboven een bosbeheersplan verplicht is nogal uiteenloopt en dat in één lidstaat (Oostenrijk) 99 % van de particuliere boseigenaren was vrijgesteld van deze verplichting [38].

OOGSTEN EN VERJONGING NA DE EINDKAP

27. Volgens de wettelijke bepalingen [39] hebben gesteunde concrete acties ter verbetering van de economische waarde van bossen betrekking op investeringen op het niveau van het bosbouwbedrijf en kunnen ze investeringen omvatten voor oogstmaterieel, terwijl activiteiten op het gebied van verjonging na de eindkap worden uitgesloten van steun. De Rekenkamer is van oordeel dat het weinig coherent lijkt om enerzijds investeringen in oogstmaterieel te steunen en anderzijds steun voor verjonging na de eindkap uit te sluiten.

BIJ DE GECONTROLEERDE PROGRAMMA’S VOND ONVOLDOENDE INITIËLE ANALYSE PLAATS VOORAFGAAND AAN DE VASTSTELLING ERVAN

28. Het Elfpo wordt in de lidstaten ten uitvoer gelegd door middel van POP’s die een beoordeling vooraf en een analyse van de situatie wat betreft de sterke en zwakke punten en vastgestelde behoeften moet omvatten, alsmede de gekozen strategie om hierop in te spelen en de toewijzing van middelen zodoende te optimaliseren.

29. In de POP’s van de vijf bezochte lidstaten [40] of regio’s had de behoefteanalyse, voor zover deze was verricht, betrekking op de gehele bosbouwsector, waardoor het moeilijk is om verbanden te leggen tussen specifieke behoeften en maatregelen.

30. Uit de controle bleek dat dergelijke behoeften doorgaans niet adequaat waren beschreven in de POP’s (zie tekstvak 1). Er was in het bijzonder sprake van onvoldoende analyse en onderbouwing van prioriteiten van verschillende soorten bosgebieden en begunstigden. Bovendien was de vereiste beschrijving van de economische kansen slechts in algemene bewoordingen gesteld of werd deze in het geheel niet gepresenteerd.

TEKSTVAK 1

VOORBEELDEN VAN ONDUIDELIJKE BEHOEFTEANALYSE IN DE POP’S VAN DE LIDSTATEN

In Slovenië werd een lage investeringscapaciteit geïdentificeerd als een zwakte in de bosbouwsector; er was echter geen afzonderlijke behoefteanalyse ten aanzien van de soorten begunstigden, of deze nu ondernemingen met rechtspersoonlijkheid of natuurlijke personen waren. Als gevolg daarvan constateerde de Rekenkamer dat ook bosbouwondernemingen met een hoge investeringscapaciteit konden profiteren van de significante bedragen aan overheidssteun.

In Oostenrijk beschrijft het POP niet welke zwakke punten in de bosbouwsector het programma beoogt aan te pakken. Hoewel er in het POP een kwantitatieve schatting is opgenomen van de gebieden waarop de steun gericht is, wordt niet uitgelegd waarom die gebieden overheidssteun nodig hebben.

31. De Commissie heeft de plattelandsontwikkelingsprogramma’s goedgekeurd, hoewel er geen specifieke behoeften in werden beschreven van particuliere boseigenaren aan financiële steun ter verbetering van de economische waarde van hun bossen.

32. Hoewel Bulgarije, Roemenië en Griekenland grote financiële bedragen hadden gepland, hadden zij eind 2011 geen (Griekenland en Roemenië) of zeer kleine uitgavenbedragen (Bulgarije) gedeclareerd. De Rekenkamer kreeg van deze lidstaten te horen dat hun beheersautoriteiten hadden besloten om de voor maatregel 122 geplande financiële middelen over te dragen naar andere maatregelen (Bulgarije en Roemenië wezen respectievelijk circa 80 % en 33 % van de oorspronkelijk geplande bedragen opnieuw toe), om de maatregel later binnen de programmeringsperiode uit te voeren, of zelfs om de maatregel op te schorten (Griekenland).

SIGNIFICANTE TEKORTKOMINGEN BIJ DE UITVOERING GELET OP DE GESTELDE DOELEN

GEVALLEN VAN OVERHEIDSSTEUN ONEVENREDIG HOOG IN VERHOUDING TOT DE WERKELIJKE BEHOEFTEN

33. Wat betreft de verhouding tussen de omvang van de door de aanvragers opgegeven bosgebieden en het toegekende niveau van overheidssteun, wees de controle uit dat bepaalde lidstaten (Hongarije, Slovenië), hoewel ze betrekkelijk hoge maxima vaststelden voor overheidssteun [41], geen enkele mate van proportionaliteit betrachtten tussen de omvang van de door de aanvragers opgegeven bosgebieden en het niveau van overheidssteun dat kon worden toegekend. In een van de lidstaten (Slovenië) werd voor een begunstigde die drie hectare aan bosgrond had opgegeven een investering goedgekeurd van 1,1 miljoen euro met betrekking tot oogsten en ondersteunende machines; hij ontving 375000 euro uit het Elfpo. Een andere lidstaat (Oostenrijk) financierde tot 2009 begunstigden die geen boseigenaren waren, voor investeringen in biomassaverwerking zonder hen te verplichten om enige specifieke bosgrond op te geven; zo werd een project van 132000 euro van een begunstigde die geen bosgrond had opgegeven, goedgekeurd en ontving deze 17000 euro uit het Elfpo.

34. In Hongarije wijzigden de beheersautoriteiten de subsidiabiliteitsvereisten echter in 2010 om de steun in verhouding te plaatsen tot de omvang van de geregistreerde bosgebieden, en werd de steun beperkt tot een maximum van 115500 euro.

INVESTERINGEN NIET IN OVEREENSTEMMING MET DE BEPALINGEN VAN DE MAATREGEL GEACHT

35. Hoewel steun in het kader van maatregel 122 alleen kan worden verstrekt voor investeringen, werden tijdens de controle gevallen aangetroffen van steun die werd verleend voor niet-duurzame goederen zoals verbruiksgoederen (Toscane) [42] en exploitatiekosten inzake de productie (Oostenrijk) [43]. De Rekenkamer is van oordeel dat de aanschaf van dergelijke niet-duurzame goederen doorgaans geen investering betreft. Evenmin kunnen exploitatiekosten als investeringen worden aangemerkt.

36. In bepaalde lidstaten (Hongarije en Slovenië, zie bijlage II) was er geen verplichting voor de begunstigden om de bossen waarin de met subsidie aangeschafte machines werden gebruikt in eigendom te hebben of te huren. Door aannemers/dienstverleners gedane investeringen kunnen niet worden beschouwd als uitsluitend voor een specifiek bosbedrijf bestemde investeringen en kunnen als zodanig niet subsidiabel worden geacht in het kader van de geldende verordening (zie paragraaf 24).

BEPAALDE IN HET KADER VAN MAATREGEL 122 GEFINANCIERDE ACTIES KUNNEN BETER WORDEN GESUBSIDIEERD IN HET KADER VAN ANDERE ELFPO-MAATREGELEN

37. Elfpo-steun wordt uitgevoerd via een veelheid aan maatregelen, waartussen de coherentie [44] moet worden gewaarborgd. Gelet op het verschil in de maximale steunpercentages die kunnen worden toegekend voor de verschillende maatregelen, maakt het in budgettair opzicht wel uit of een concrete actie in het kader van de ene dan wel de andere maatregel wordt gefinancierd [45]. Opgemerkt zij dat bij de controle geen enkel geval van dubbele financiering van dezelfde concrete actie werd aangetroffen.

38. Bij de controle werden echter gevallen aangetroffen van investeringen die waren gesteund uit hoofde van maatregel 122 maar beter overeenkomen met het doel van maatregel 121 "Modernisering van landbouwbedrijven", die investeringen in landbouwbedrijven ondersteunt om hun algemene prestaties te bevorderen. Zo werd in Hongarije de aanschaf van landbouwmaterieel gefinancierd in het kader van maatregel 122. In Toscane werd uit maatregel 122 de aankoop van droogmachines voor gekweekte kastanjes gefinancierd, evenals de renovatie van landbouwgebouwen die zich niet in de beboste gebieden bevonden, maar die tijdens de oogst moesten worden gebruikt voor het sorteren en tijdelijk opslaan van kastanjes, alsmede de herinrichting van de gebouwen van het landbouwbedrijf voor de opslag van gereedschap en machines.

39. In Italië, Hongarije en Slovenië ontvingen bosbouwondernemingen steun voor de aanschaf van machines om activiteiten te verrichten waarbij het hout als grondstof wordt gebruikt voordat het industrieel wordt gezaagd in een zaaginstallatie (kappen, ontschorsen, versnijden, vervoer) of om verwerkingsactiviteiten (hout versnipperen, hout splijten, productie van planken en pallets) te verrichten. In Oostenrijk werd steun toegekend voor de bouw van opslagruimten en drooginstallaties, en de aanschaf van transportcontainers. De Rekenkamer is van oordeel dat deze investeringen niet zozeer stroken met de doelstellingen van maatregel 122, maar veeleer met die van de maatregel "Verhoging van de toegevoegde waarde van bosbouwproducten" (maatregel 123), aangezien de investeringen betrekking hebben op het uit het bos verwijderde hout, en niet op het bos, dat uit levende bomen bestaat.

NIET ALLE INVESTERINGEN VERHOGEN PER DEFINITIE DE ECONOMISCHE WAARDE VAN BOSSEN

40. De controle wees uit dat het grootste deel van de door de maatregel gesteunde investeringen kan worden verdeeld in twee categorieën: bosbouwwerkzaamheden en materieel. In het eerste geval (uitdunnen, snoeien enz.) is de Rekenkamer van oordeel dat dergelijke werkzaamheden de marktwaarde van de bosbestanden doorgaans verhogen: de productie van hoogwaardig hout is nauw verbonden met de dichtheid van bomen die wordt verbeterd door het uitdunnen, terwijl het snoeien is gericht op het verkleinen van het aantal knoesten in de houten planken, waardoor de marktwaarde stijgt (zie tekstvak 2).

TEKSTVAK 2

VOORBEELD VAN DE EFFECTEN VAN UIT MAATREGEL 122 GEFINANCIERDE BOSBOUWWERKZAAMHEDEN (LINKS) VERGELEKEN MET BOSGEBIEDEN WAAR GEEN BOSBOUWKUNDIGE VERZORGING PLAATSVINDT (RECHTS)

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

41. Wat betreft de investeringen in machines is de Rekenkamer van oordeel dat het enkele feit dat een machine wordt aangeschaft die in een bosgebied maar ook in andere gebieden zoals landbouwgebieden kan worden gebruikt, niet per definitie betekent dat de waarde van een specifiek bosgebied dat het eigendom is van de eigenaar van de machine, stijgt. Tijdens haar controlebezoeken constateerde de Rekenkamer dat veel boseigenaren ook een landbouwactiviteit verrichten en dat in veel gevallen uit maatregel 122 de aanschaf wordt gefinancierd van machines die evengoed gebruikt kunnen worden voor landbouwdoeleinden, zoals vrachtwagens, landbouwtractoren, ploegen, eggen, meststoffenverspreiders, graafmachines enz. (zie tekstvak 3).

TEKSTVAK 3

VOORBEELDEN VAN UIT MAATREGEL 122 GEFINANCIERDE LANDBOUWMACHINES

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

DE BEOORDELING VAN DE DOELTREFFENDHEID VAN DE STEUN WAS ONBEVREDIGEND

DE INDICATOREN METEN DE VERWEZENLIJKING VAN DE BELEIDSDOELSTELLINGEN NIET NAAR BEHOREN

42. Overeenkomstig de wetgeving [46] is er een "Gemeenschappelijk toezicht- en evaluatiekader" (GTEK) opgericht in samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten. In de verordening wordt bepaald dat de voortgang, de doelmatigheid en de doeltreffendheid van de programma’s voor plattelandsontwikkeling in het licht van de doelstellingen ervan worden gemeten met behulp van indicatoren betreffende de uitgangssituatie, alsmede betreffende de financiële uitvoering, output, resultaten en impact van de programma’s [47].

43. Met betrekking tot maatregel 122 heeft de Commissie richtsnoeren uitgevaardigd waarin als outputindicatoren zijn opgenomen het "aantal bosbouwbedrijven die investeringssteun hebben ontvangen" en het "totale investeringsvolume", en als resultaatindicatoren het "aantal bedrijven die nieuwe producten en/of technieken hebben geïntroduceerd" en de "stijging van de bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde bedrijven".

44. De Rekenkamer merkt op dat deze outputindicatoren niet de verwezenlijking van een beleidsdoelstelling meten, hetgeen een onvermijdbare consequentie is van het feit dat de doelstellingen voor deze maatregel niet duidelijk zijn vastgesteld.

DE VRAGEN TER BEOORDELING VAN DE VERBETERING VAN DE ECONOMISCHE WAARDE VAN BOSSEN HADDEN GERICHTER MOETEN ZIJN

45. In het kader van het GTEK moet in 2010 ook een tussentijdse evaluatie worden verricht door onafhankelijke beoordelaars. Voor maatregel 122 hebben de evaluatievragen betrekking op de diversificatie van de productie [48], de verbetering van markttoegang en marktaandeel, het duurzaam beheer van bossen en het concurrentievermogen van bosbouwbedrijven.

46. De Rekenkamer is van oordeel dat geen enkele van deze vragen een alomvattende beoordeling mogelijk maakt van de vraag of de maatregel leidde tot enige verbetering van de economische waarde van het bos. De vragen ten aanzien van het marktaandeel en het concurrentievermogen van de bosbedrijven zijn niet relevant om de prestaties van de maatregel te beoordelen bij bosbedrijven die geen commerciële activiteiten verrichten. Bovendien verwijzen de evaluatierapporten doorgaans naar antwoorden van begunstigden op vragenlijsten voor de evaluatie of kopiëren ze globale statistieke gegevens over de bosbouwsector en leveren ze geen concrete informatie over de effecten van maatregel 122 op de economische waarde van bossen.

DE WAARDE VAN DE BOSGEBIEDEN VOOR EN NA DE INVESTERINGEN WORDT NIET VASTGESTELD

47. De controle wees uit dat geen enkele van de tijdens de controle bezochte lidstaten of regio’s adequate procedures had vastgesteld om te bepalen welk effect de uit het Elfpo gecofinancierde acties hadden op de economische waarde van de desbetreffende bosgebieden (bosgrond en bestanden), en evenmin werd de begunstigden gevraagd dit aan te geven. De waarde van de bosgebieden voorafgaand aan de investering werd niet vastgesteld en vergeleken met de situatie na afloop van de uit de maatregel gefinancierde investeringen. Bij gebreke van dergelijke waarderingen, die niet gemakkelijk te verkrijgen zijn, is het moeilijk om vast te stellen of de doelstellingen van de maatregel zijn verwezenlijkt.

DE DOELTREFFENDHEID IS SLECHT BIJ VEEL VAN DE GECONTROLEERDE PROJECTEN

48. De Rekenkamer beoordeelde voor 50 tijdens de controlebezoeken bezochte projecten in hoeverre zij de in de maatregel bepaalde doelstellingen hebben verwezenlijkt (verbetering van de economische waarde van bossen).

49. De Rekenkamer constateerde dat slechts een klein aantal een verbetering van de economische waarde van bossen verwezenlijkte door ofwel de waarde van de grond te verhogen (aanleg van bospaden en -wegen) ofwel de waarde van de bestanden (bosbouwkundige activiteiten zoals snoeien en uitdunnen). Voor de andere projecten trof de Rekenkamer onvoldoende bewijs aan voor hun relevantie voor of hun significante bijdrage tot de verbetering van de waarde van bossen aangezien ze betrekking hadden op:

a) landbouw (tamme kastanjes [49], weiden, hakhout met korte omlooptijd, landbouwmachines, landbouwgebouwen),

b) verwerking en afzet van hout (installaties voor het versnipperen en vervolgens drogen van brandhout of voor het zagen van brandhout, opslagplaatsen, transportcontainers) en

c) exploitatiekosten voor houtproductie (oogsten, versnipperen en drogen, verbruiksgoederen zoals overalls, schoeisel en handschoenen).

PROGRAMMERINGSPERIODE 2014-2020

50. De Commissie presenteerde in oktober 2011 een voorstel voor een verordening inzake steun voor plattelandsontwikkeling voor de programmeringsperiode 2014-2020 [50]. In de ontwerpverordening wordt voorgesteld dat steun kan worden verleend aan "individuele of in een vereniging georganiseerde particuliere bosbezitters en gemeenten" voor investeringen "om de economische waarde van bossen te vergroten" [51]. De investeringen moeten op het niveau van het bosbedrijf worden gedaan en kunnen betrekking hebben op bodemvriendelijke, zuinige oogstmachines en praktijken.

51. Opnieuw wordt in het voorstel niet aangegeven waarom de bepaling is gericht op particuliere eigenaren in het algemeen, en niet op specifieke categorieën van eigenaren of specifieke situaties van bepaalde particuliere eigenaren.

52. In haar Advies nr. 1/2012 merkte de Rekenkamer op dat hoewel in de ontwerpverordening een enkele maatregel alle soorten steun voor bosbouwinvesteringen moet omvatten, en alle relevante submaatregelen worden genoemd in een enkel artikel [52], er voor elke maatregel nog specifieke voorschriften en bepalingen blijven gelden.

53. De Rekenkamer is van oordeel dat indien het voorstel van de Commissie ongewijzigd wordt vastgesteld, de in dit verslag genoemde problemen waarschijnlijk blijven voortbestaan in de volgende programmeringsperiode.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

54. De specifieke maatregel 122 "Verbetering van de economische waarde van bossen" werd geïntroduceerd in de programmeringsperiode 2007-2013. De controle van de Rekenkamer bracht tekortkomingen aan het licht wat betreft het ontwerp, de uitvoering en de monitoring van de maatregel. De Rekenkamer concludeert derhalve dat de Commissie en de lidstaten de gecontroleerde aspecten van de steun voor de verbetering van de economische waarde van bossen niet efficiënt en doeltreffend beheerden. In het bijzonder vanwege het feit dat deze steun in het voorstel voor de volgende programmeringsperiode 2014-2020 wordt gehandhaafd, doet de Rekenkamer de hiernavolgende aanbevelingen.

SIGNIFICANTE TEKORTKOMINGEN IN HET ONTWERP VAN DE MAATREGEL

55. De controle bracht tekortkomingen in het ontwerp van de maatregel aan het licht, die de succesvolle uitvoering belemmeren. Dit wordt hierna toegelicht.

56. De Commissie verrichtte geen specifieke analyse van de situatie in de bosbouwsector op het niveau van de EU, waarmee het voorstel voor specifieke financiële steun ter verbetering van de economische waarde van bossen van particuliere eigenaren of gemeenten had kunnen worden onderbouwd of waarin het algemeen belang waarin dergelijke steun zou voorzien, werd beschreven (paragrafen 18-22).

57. Essentiële kenmerken van de maatregel werden niet beschreven in de wettelijke bepalingen, namelijk de betekenis van de "economische waarde van bossen" en van een "bosbouwbedrijf". Bovendien waren er geen specifieke voorwaarden voor de omvang, de belangrijkste economische activiteit of rechtsvorm van potentiële begunstigden, teneinde risico’s op verstoring van de mededinging te vermijden (paragraaf 23-25).

58. De door de lidstaten vastgestelde omvang van bosbouwbedrijven waarboven een bosbeheersplan verplicht is, loopt nogal uiteen, van een minimumomvang die is vastgelegd om voor meer bosgebieden een beheersplan te laten gelden, tot een zodanig hoge drempel dat in de praktijk in een lidstaat (Oostenrijk) 99 % van de particuliere boseigenaren was vrijgesteld van die verplichting (paragraaf 26).

59. De behoeften waren evenmin adequaat beschreven in de POP’s van de lidstaten. Bij de controle werden verscheidene gevallen aangetroffen van een ontoereikende initiële specifieke behoefteanalyse ten aanzien van de maatregel of werd geconstateerd dat de maatregel niet aansloot bij enige specifieke of urgente behoeften in de lidstaten (paragrafen 28-31). Verscheidene lidstaten schortten de maatregel op of wezen het grootste deel van de toegewezen bedragen opnieuw toe aan andere maatregelen (paragraaf 32).

AANBEVELING 1

De Commissie moet:

- de EU-behoeften wat betreft het verbeteren van de economische waarde van bossen definiëren en beoordelen;

- duidelijk de essentiële kenmerken definiëren die ervoor kunnen zorgen dat de EU-steun op die behoeften wordt gericht, waardoor er een EU-meerwaarde ontstaat.

AANBEVELING 2

De lidstaten moeten:

- in hun POP’s een adequate beschrijving geven van de specifieke economische behoeften en kansen van de verschillende soorten bosgebieden en begunstigden;

- het bosbeheer versterken door ervoor te zorgen dat voor het merendeel van de bosbedrijven bosbeheersplannen worden uitgewerkt, alsmede door de certificering van bosgebieden te bevorderen.

SIGNIFICANTE TEKORTKOMINGEN BIJ DE UITVOERING GELET OP DE GESTELDE DOELEN

60. Bij de controle werden talrijke tekortkomingen geconstateerd in de uitvoering van de maatregel (paragrafen 33-41). De Rekenkamer concludeert derhalve dat het uitvoeringsproces in bepaalde opzichten niet geschikt was.

61. De Rekenkamer trof met name gevallen aan waarin de overheidssteun disproportioneel hoog was in verhouding tot de werkelijke behoeften (paragrafen 33 en 34). Naargelang van de aanpak van de lidstaat stroken veel van de projecten die vervolgens worden gefinancierd, niet met de bepalingen van de maatregel; zo werden er gevallen aangetroffen van steun die was toegekend voor niet-duurzame goederen en exploitatiekosten voor de productie, evenals steun waarmee in feite de houtkap werd ondersteund (paragrafen 35 en 36). Bovendien ondersteunden de lidstaten in het kader van maatregel 122 concrete acties die niet overeenkomen met de doelstellingen van de maatregel en die beter gefinancierd kunnen worden uit andere maatregelen met andere subsidiabiliteitsvoorwaarden en andere — doorgaans lagere — steunpercentages (paragrafen 37-39).

62. Niet alle investeringen verhogen per definitie de economische waarde van bossen. De inherente koppeling tussen de toegekende steun en een mogelijke verbetering van de economische waarde van een bos verschilde naargelang van het soort investering (paragrafen 40 en 41).

AANBEVELING 3

De lidstaten moeten:

- adequate voorschriften bepalen om ervoor te zorgen dat de steun voor bosbouw binnen het plattelandsontwikkelingsbeleid coherent is, strookt met de bepalingen voor staatssteun en de doeltreffendheid van het beleid optimaliseert;

- adequate procedures invoeren om ervoor te zorgen dat de steun doeltreffend is en de economische waarde van de bosgebieden waar de investeringen plaatsvinden, ook echt verhoogt.

DE BEOORDELING VAN DE DOELTREFFENDHEID VAN DE STEUN WAS ONBEVREDIGEND

63. Op basis van de controle is de Rekenkamer van oordeel dat belangrijke tekortkomingen de beoordeling van de doeltreffendheid van de steun hinderden.

64. Het GTEK is ontoereikend om de impact van de financiële steun in het kader van maatregel 122 te beoordelen, omdat de in het GTEK opgenomen prestatie-indicatoren en evaluatievragen het niet mogelijk maken te bepalen of de gefinancierde investeringen leidden tot een verbetering van de economische waarde van de bossen waar ze werden uitgevoerd (paragrafen 42-46).

65. De lidstaten verzuimden de waarde van de bosgebieden voorafgaand en na afloop van de investeringen te bepalen; evenmin verplichtten ze de begunstigden dit te doen. Het ontbreken van beoordelingen op het niveau van de lidstaten of op regionaal niveau van de doeltreffende verhoging van de waarde van de bossen waar acties werden ondersteund, belemmert de beoordeling wat betreft de verwezenlijking van de belangrijkste doelstelling van de maatregel, en derhalve ook de beoordeling van de doeltreffendheid van de steun (paragraaf 47).

66. De Rekenkamer constateerde dat slechts een klein aantal van de gecontroleerde projecten een verbetering van de economische waarde van bossen verwezenlijkte, door ofwel de waarde van de grond te verhogen (aanleg van bospaden en -wegen), ofwel de waarde van de bestanden (bosbouwkundige activiteiten zoals snoeien en uitdunnen).

AANBEVELING 4

De Commissie moet haar monitoring van de maatregel verbeteren om ervoor te zorgen dat de lidstaten deze uitvoeren overeenkomstig de specifieke bepaalde doelstellingen. Dat betekent concreet dat de lidstaten de begunstigden moeten verplichten om informatie te verschaffen over de waarde van hun bosgebieden, zowel voorafgaand aan als na afloop van de gesteunde investeringen, en dat de beheersinstanties verplicht moeten worden om deze waarden te valideren.

Dit verslag werd door kamer I onder voorzitterschap van de heer Ioannis SARMAS, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 12 juni 2013.

Voor de Rekenkamer

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

President

[1] DG Landbouw en Plattelandsontwikkeling, Agriculture in the EU — Statistical and Economic information 2011, maart 2012.

[2] "Verwijdering" vormt een gebruikelijke maatstaf voor de omvang van de onttrekking van hout uit bossen.

[3] Industrieel rondhout is al het hout dat uit bossen wordt verwijderd en niet wordt gebruikt als brandstof.

[4] Bossen zijn een bron van producten die worden onttrokken aan bossen, zoals hars, looizuur, voedergewassen, medische planten, bessen, noten, wortels, paddestoelen, zaden en honing.

[5] DG Landbouw en Plattelandsontwikkeling H4, "Report on the implementation of forestry measures under the rural development Regulation 1698/2005 for the period 2007-2013", maart 2009. Andere bronnen geven aan dat in negen van de onderzochte lidstaten 61 % van alle particuliere bosbedrijven een oppervlakte heeft van minder dan 1 hectare en dat 86 % van alle bedrijven behoort tot de omvangscategorie tot 5 hectare ("Prospects for market supply of wood and other forest products from areas with fragmented forest-ownership structures" — afsluitend onderzoeksverslag, BOKU-universiteit, Wenen, 2010).

[6] Contacteenheid van MCPFE, Warschau, UNICE, FAO, "State of Europe’s forests 2007: The MCPFE report on sustainable forest management in Europe", Warschau, 2007, blz. 81.

[7] UNECE, FAO, "Geneva timber and forest study paper 20. European forest sector outlook study", Genève, 2005, blz. 115.

[8] Contacteenheid van MCPFE, Warschau, UNICE, FAO, "State of Europe’s forests 2007: The MCPFE report on sustainable forest management in Europe", Warschau, 2007, blz. 81. Het grootste deel van publieke bossen is eigendom van de staat (85 %), het resterende deel van steden, dorpen, gemeenten en provinciale overheden.

[9] Malta heeft geen bosgrond.

[10] Verordening (EEG) nr. 4256/88 van de Raad van 19 december 1988 tot vaststelling van bepalingen voor de uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot het EOGFL, afdeling Oriëntatie (PB L 374 van 31.12.1988, blz. 25), Verordening (EEG) nr. 1610/89 van de Raad van 29 mei 1989 tot vaststelling van bepalingen voor de uitvoering van Verordening (EEG) nr. 4256/88 met betrekking tot de ontwikkeling en valorisatie van de bossen in de landelijke gebieden van de Gemeenschap (PB L 165 van 15.6.1989, blz. 3), Verordening (EEG) nr. 2328/91 van de Raad van 15 juli 1991 betreffende de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur (PB L 218 van 6.8.1991, blz. 1).

[11] Verordening (EEG) nr. 2080/92 van de Raad van 30 juni 1992 tot instelling van een communautaire steunregeling voor bosbouwmaatregelen in de landbouw (PB L 215 van 30.7.1992, blz. 96).

[12] Resolutie van de Raad van 15 december 1998 betreffende een bosbouwstrategie voor de Europese Unie (PB C 56 van 26.2.1999, blz. 1).

[13] COM(2006) 302 definitief van 15 juni 2006.

[14] COM(2006) 302 definitief, blz. 6.

[15] De lidstaten zijn verantwoordelijk voor het opstellen van de plattelandsontwikkelingsprogramma’s en het voor goedkeuring indienen ervan bij de Commissie.De lidstaten zijn tevens verantwoordelijk voor het op doelmatige en doeltreffende wijze beheren van ieder plattelandsontwikkelingsprogramma, en met name voor het selecteren van te financieren concrete acties. De Commissie moet de PO-programma’s goedkeuren en nagaan of de beheers- en controlesystemen in de lidstaten bestaan en naar behoren werken (artikel 75 van Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad van 20 september 2005 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) (PB L 277 van 21.10.2005, blz. 1).

[16] Artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1698/2005.

[17] De maatregelen nrs. 122, 123, 124, 125, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, zoals vastgesteld in Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1974/2006 van de Commissie van 15 december 2006 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 1698/2005 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) (PB L 368 van 23.12.2006, blz. 15).

[18] Artikel 27 van Verordening (EG) nr. 1698/2005.

[19] BG, CZ, DE (1), EE, ES (7), FR (5), IT (20), LV, LT, LU, HU, AT, PT (3), RO, SL, SK, VK (2).

[20] Artikel 27 van Verordening (EG) nr. 1698/2005.

[21] Artikel 30, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1974/2006.

[22] DG Landbouw en Plattelandsontwikkeling H4, "Report on the implementation of forestry measures under the rural development Regulation 1698/2005 for the period 2007-2013", maart 2009.

[23] Artikel 18 van Verordening (EG) nr. 1974/2006.

[24] Bijlage I van Verordening (EG) nr. 1698/2005, "steunbedragen en -percentages".

[25] Overweging 22 van Verordening (EG) nr. 1698/2005.

[26] SWOT-analyse: analyse van sterke en zwakke punten, kansen en risico’s (Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats). Deze is gericht op het ontwikkelen, beoordelen en bijwerken van de strategie en planning, rekening houdend met de behoeften van belanghebbenden en de beschikbare middelen.

[27] Adviezen van het SFC ter rechtvaardiging van de specifieke behoeften voor investeringssteun in het kader van maatregel 122: a) Advies van het SFC inzake klimaatverandering en bosbouw; b) Advies van het SFC inzake houtmobilisatie; c) Advies van het SFC inzake waarderings- en financieringsmethoden voor niet voor de houtproductie bedoelde bossen en diensten; en d) Advies van het SFC inzake bosbouwmaatregelen op het gebied van plattelandsontwikkeling.

[28] COM(2004) 490 definitief van 14 juli 2004.

[29] Bovendien is er sprake van een inherente complexiteit die verband houdt met het feit dat de concrete uitkomsten van de meeste investeringen in bossen uitsluitend op de lange termijn kunnen worden vastgesteld, wanneer de waarde van de bossen wellicht minder afhangt van de gedane investeringen dan van andere omstandigheden of marktfactoren.

[30] Eurostat, "The European Framework for integrated Environmental and Economic Accounting for Forests — IEEAF", Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen, Luxemburg, 2002.

[31] Bron: Database "UNECE/FAO Temperate and Boreal Forest Resource Assessment 2000 (TBFRA-2000)".

[32] Een aantal gescheiden eigendommen dat wordt beheerd in het kader van één bedrijfsstrategie kan een bosbouwbedrijf uitmaken in de zin van de UNECE-definitie en derhalve als zodanig overheidssteun ontvangen, maar dit was niet het geval in de gecontroleerde situaties in Hongarije en Slovenië.

[33] Overweging 32 van Verordening (EG) nr. 1698/2005. "De betrokken steun (voor bosbouw) mag de mededinging niet verstoren en dient marktneutraal te zijn".

[34] Maatregel "Verhoging van de toegevoegde waarde van land- en bosbouwproducten" (maatregel 123), artikel 28, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1698/2005: "Voor de bosbouw wordt de steun tot micro-ondernemingen beperkt".

[35] D.w.z. ondernemingen die minder dan tien personen in dienst hebben en een jaarlijkse omzet en/of jaarlijkse balans hebben die niet meer bedraagt dan 2 miljoen euro.

[36] In hun antwoord aan de Rekenkamer op de vraag waarom zij de maatregel niet hebben geactiveerd, antwoordden de Zweedse instanties dat er geen steun moet worden gegeven met het oog op de verhoging van de productie of onroerend-goedwaarde, aangezien deze de mededinging tussen boseigenaren kan verstoren. Daarentegen wordt alleen steun gegeven voor milieudoeleinden.

[37] Artikel 27, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1698/2005. De bosbeheersplannen moeten worden afgestemd op de omvang en het gebruik van het bosareaal, zijn gebaseerd op de relevante nationale regelgeving en op de bestaande plannen voor grondgebruik, en op passende wijze de bosbestanden bestrijken (artikel 18 van Verordening (EG) nr. 1974/2006).

[38] Terwijl in één lidstaat (Spanje) een minimumomvang van 15 hectare was vastgelegd, teneinde voor meer bosgebieden een beheersplan te laten gelden, kende het plattelandsontwikkelingsprogramma in een andere lidstaat (Oostenrijk) een zodanig hoge drempel voor de verplichtstelling van een bosbeheersplan — 1000 hectare — dat in de praktijk 99 % van de particuliere boseigenaren werd vrijgesteld van de verplichting om een bosbeheersplan op te stellen wanneer zij steun aanvroegen in het kader van maatregel 122.

[39] Artikel 18 van Verordening (EG) nr. 1974/2006.

[40] Galicië (Spanje), Toscane (Italië), Hongarije, Oostenrijk en Slovenië.

[41] 500000 euro (SL); 735000 euro (HU — in 2008).

[42] Persoonlijke beschermingsuitrusting zoals overalls, helmen, schoeisel, handschoenen, EHBO-dozen enz.

[43] Er werd steun verleend voor de gedeeltelijke vergoeding van exploitatiekosten voor activiteiten die verband hielden met de productie van biomassa, zoals vervoer, drogen en opslag.

[44] Artikel 2, lid 1, onder b), Verordening (EG, Euratom) nr. 1974/2006.

[45] Zo is het maximale steunpercentage voor maatregel 122 10 % hoger dan het maximale steunpercentage voor maatregel 121 (Modernisering van landbouwbedrijven) of maatregel 123 (Verhoging van de toegevoegde waarde van bosbouwproducten), zie de bijlage bij Verordening (EG) nr. 1698/2005. Het algemene percentage voor investeringen in het kader van maatregel 122 is 50 %, terwijl het voor de maatregelen 121 en 123 slechts 40 % beloopt.

[46] Artikel 80 van Verordening (EG) nr. 1698/2005.

[47] Artikel 81 van Verordening (EG) nr. 1698/2005.

[48] Een van de doelstellingen van maatregel 122 is bij te dragen aan diversificatie (zie overweging 22 van Verordening (EG) nr. 1698/2005). In de bosbouw betekent diversificatie het creëren van nieuwe inkomstenbronnen uit bosbouwactiviteiten, waaronder in het bijzonder de productie van niet-houtproducten, zoals vruchten, paddestoelen, zaden, honing enz., alsmede het leveren van commerciële diensten, zoals jachtvergunningen. De productie van brandhout kan ook worden gezien als diversificatie in bossen die van oudsher worden geëxploiteerd voor de productie van industrieel rondhout en vice versa.

[49] Zie paragraaf 38.

[50] COM(2011) 627 definitief/2 van 19 oktober 2011.

[51] Artikel 27 van COM(2011) 627 definitief van 12 oktober 2011, blz. 50.

[52] Artikel 22.

--------------------------------------------------

BIJLAGE I

TOEWIJZING VAN FINANCIËLE MIDDELEN AAN MAATREGEL 122 VS. OMVANG VAN BOSGEBIEDEN IN PARTICULIER BEZIT PER LIDSTAAT

+++++ TIFF +++++

Bron: Eigen uitwerking van de ERK op basis van door DG Landbouw en Plattelandsontwikkeling gerapporteerde cijfers en in 2011 door Eurostat gerapporteerde bosbouwstatistieken.

Lidstaat | In de eerste versie van het POP 2007-2013 geplande Elfpo-bijdrage voor M122 | Per 31.12.2011 in het POP geplande Elfpo-bijdrage voor M122 | Totaal geplande overheidsuitgaven voor M122 per 31.12.2011 | Elfpo-bijdrage per 31.12.2011 voor nieuwe aanvragen in de programmeringsperiode 2007-2013 | Totale overheidsuitgaven per 31.12.2011 voor nieuwe aanvragen in de programmeringsperiode 2007-2013 | Bosgrond en andere beboste grond | Bos in particulier bezit |

(1000 euro) | (1000 ha) |

Bulgarije | 19278 | 9278 | 11597 | 4800 | 6000 | 3927 | 519 |

Tsjechische Rep. | 19158 | 20658 | 27543 | 11438 | 15250 | 2697 | 616 |

Duitsland | 1400 | 635 | 847 | 236 | 315 | 11076 | 5368 |

Estland | 15565 | 15506 | 20674 | 4016 | 5355 | 2350 | 1345 |

Griekenland | 10630 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6539 | 845 |

Spanje | 42850 | 51185 | 85533 | 13520 | 25373 | 27747 | 12838 |

Frankrijk | 36220 | 34965 | 67553 | 14904 | 29147 | 17572 | 11841 |

Italië | 103454 | 96201 | 205976 | 22343 | 48996 | 10916 | 6076 |

Letland | 34066 | 14395 | 19431 | 2169 | 2762 | 3467 | 1696 |

Litouwen | 15375 | 11031 | 14708 | 4276 | 5702 | 2240 | 784 |

Luxemburg | 795 | 795 | 3977 | 50 | 250 | 88 | 46 |

Hongarije | 8831 | 19289 | 27125 | 9472 | 12806 | 2029 | 861 |

Oostenrijk | 26222 | 19817 | 38726 | 14955 | 31693 | 4006 | 2482 |

Portugal | 99244 | 64026 | 76915 | 12451 | 16304 | 3611 | 3382 |

Roemenië | 158692 | 108692 | 133699 | 0 | 0 | 6733 | 2097 |

Slovenië | 18704 | 19454 | 25939 | 12370 | 16495 | 1274 | 962 |

Slowakije | 30720 | 30720 | 41445 | 7987 | 10655 | 1933 | 958 |

Verenigd Koninkrijk | 11683 | 18081 | 25136 | 2149 | 4118 | 2901 | 1922 |

TOTAAL | 652887 | 534729 | 826824 | 137137 | 231221 | 111106 | 54638 |

--------------------------------------------------

BIJLAGE II

LIJST VAN ONDERZOCHTE INVESTERINGSPROJECTEN

Land | Projectnummer | Aard van het project | Gedeclareerd/beheerd bosgebied (ha) | Totale investering (euro) | Totale overheidsuitgaven (euro) | Totale Elfpo-bijdrage (euro) | Bezoek ter plaatse |

ES | 1 | Bosbouwactiviteiten voor loofbomen en overige | 50,00 | 104524,44 | 56726,18 | 32651,59 | Ja |

2 | Bosbouwactiviteiten voor eucalyptusbestanden | 33,84 | 51517,76 | 25758,90 | 14826,82 | Ja |

3 | Uitdunnen en snoeien van naaldboombestanden | 50,00 | 92384,00 | 55430,40 | 31905,74 | Ja |

4 | Uitdunnen en snoeien van naaldboombestanden | 50,00 | 99524,00 | 59714,42 | 34371,62 | Ja |

5 | Uitdunnen van naaldboombestanden | 50,00 | 87584,00 | 52550,40 | 30248,01 | Ja |

6 | Programma voor een alomvattende verhoging van de waarde en bevordering van de multifunctionaliteit | 969,10 | 53632,59 | 26816,30 | 15435,46 | Nee |

7 | Acties om de multifunctionele rol van bossen te waarderen en te bevorderen | 947,00 | 152913,02 | 74615,98 | 42948,96 | Nee |

8 | Uitwerking van technische plannen voor het beheer van beboste grond | 3555,06 | 90000,00 | 60000,00 | 34536,00 | Nee |

9 | Uitwerking van technische plannen voor het beheer van beboste grond | 6002,00 | 150000,00 | 90000,00 | 51804,00 | Nee |

10 | Programma voor een alomvattende verhoging van de waarde en bevordering van de multifunctionaliteit | 1410,00 | 112916,76 | 70150,06 | 40378,37 | Nee |

IT | 1 | Snoeien en enten van kastanjebomen voor de productie van kastanjes | 20,57 | 159785,99 | 95871,59 | 42183,5 | Ja |

2 | Verwijderen van kreupelhout, snoeien en enten van kastanjes voor vruchtenproductie | 1,36 | 5066,64 | 3039,98 | 1337,59 | Ja |

3 | Verwijderen van kreupelhout, snoeien en enten van kastanjes voor vruchtenproductie, aanschaf van een kreupelhoutsnijder en een kettingzaag | 1,42 | 15980,14 | 9580,14 | 4218,76 | Ja |

4 | Snoeien en enten van kastanjes voor vruchtenproductie, aanschaf van machines voor bosbouwwerkzaamheden en eerste verwerking van boomstammen | 5,81 tamme kastanjes, 59,63 andere bomen | 74476,24 | 44685,74 | 19661,73 | Ja |

5 | Snoeien en enten van kastanjes voor vruchtenproductie, aanschaf van machines voor bosbouwwerkzaamheden | 7,05 tamme kastanjes, 59,63 andere bomen | 132117,05 | 79270,23 | 34878,9 | Ja |

6 | Herinrichting van een ruimte in het landbouwbedrijf, te gebruiken voor het sorteren en tijdelijk opslaan van kastanjes; aanschaf van werktuigen en machines voor de verzorging van tamme kastanjes | 3,54 | 58184,32 | 34910,59 | 15360,66 | Ja |

7 | Aanschaf van machines voor bosbouwwerkzaamheden en eerste verwerking van hout (trailer, kraan, tractor, graafmachine, versnipperaar), alsmede uitrusting voor persoonlijke bescherming (overalls, helmen, schoeisel, handschoenen, EHBO-dozen) | 243,06 | 224108,29 | 134465,04 | 59164,62 | Ja |

8 | Aanschaf van een bosbouwtractor, snoeien van pijnbomen (pinus pinea) | 32,88 | 286439,11 | 171862,75 | 75619,361 | Ja |

9 | Herstel van kurkeikbossen (verwijderen van kreupelhout en bomen, snoeien) | 94,00 | 389568,91 | 230103,57 | 101246,27 | Ja |

10 | Herstel van kurkeikbossen (verwijderen van kreupelhout en bomen, snoeien), aanschaf van machines voor bosbouwwerkzaamheden (graafmachine, tractor, kreupelhoutsnijder, kraan, kettingzagen) | 5,00 herstelde kurkeiken, 931,00 andere beboste grond | 331348,17 | 198808,90 | 43737,96 | Ja |

IT | 11 | Uitdunnen van kunstmatig aangelegde zwartepijnboombossen van gevorderde leeftijd, ten gunste van de oorspronkelijk aanwezige zilversparren en ter bevordering van het natuurlijk herstel van de bossen richting de oorspronkelijke gemengde samenstelling van naaldbomen en hardhout | 15,32 | 37646,46 | 22587,88 | 9938,67 | Ja |

12 | Herstel van een tammekastanjeplantage (opschonen, snoeien, enten), gedeeltelijk herstel van een boerderij, aanschaf en installatie in het gebouw van een kastanjedroger, opstellen van een bosbeheersplan | 5,00 tamme kastanjes, 64,00 andere bomen | 19603,65 | 10835,57 | 4767,65 | Ja |

13 | Uitdunnen van circa 50 jaar oude zwarte-pijnboomplantages ter bevordering van het natuurlijk herstel met loofboomsoorten; aanschaf van machines (graafmachine, versnipperaar, houtsplijter) | 6,47 | 99509,57 | 57121,65 | 25133,53 | Ja |

14 | Uitdunnen van circa 50 jaar oude zwarte-pijnboomplantages ter bevordering van het natuurlijk herstel met loofboomsoorten; aanschaf van een trailer en een lier | 5,52 | 47698,00 | 28618,80 | 12592,27 | Ja |

15 | Bouw en uitrusting van een zaaginstallatie voor de productie van planken en pallets | 20,00 | 182854,26 | 109712,57 | 48273,53 | Ja |

16 | Aanschaf van een graafmachine | 105,33 | 104950,00 | 62970,00 | 27706,80 | Ja |

17 | Aanschaf van een bosbouwkraan en trailer | 105,33 | 45208,33 | 27125,00 | 11935,00 | Ja |

18 | Aanschaf van een bosbouwtractor | 105,33 | 35500,00 | 21300,00 | 9372,00 | Ja |

19 | Aanschaf van machines (houtsplijter, kreupelhoutsnijder, kettingzagen, lier) en uitrusting voor persoonlijke bescherming (overalls, helmen, schoeisel, handschoenen) | 45,00 | 13360,00 | 8016,00 | 3527,04 | Ja |

HU | 1 | Machines — tractor, vrachtwagen, trailer, ploeg, meststoffenverspreider | 68,41 | 667904,00 | 333952,00 | 248093,00 | Ja |

2 | Machines — tractor, kraan, uitsleepmachine, trailer | 586,91 | 747435,00 | 373718,00 | 277635,00 | Ja |

3 | Machines — houtversnipperaar, tractor, kraan, uitsleepmachine, trailer | 868,03 | 1424309,00 | 712154,00 | 529059,00 | Ja |

4 | Machines — tractor, trailer, ploeg, eg | 124,52 | 443795,00 | 221897,00 | 164847,00 | Ja |

5 | Machines — tractor, ploeg | 94,30 | 183007,00 | 91504,00 | 45423,00 | Ja |

6 | Machines — tractor, eg, trailer | 301,73 | 168373,00 | 84186,00 | 62542,00 | Ja |

7 | Machines — tractor, ploeg, eg | 116,97 | 837792,00 | 418896,00 | 311198,00 | Nee |

8 | Machines — tractor, eg, ploeg, trailer | 51,60 | 429535,00 | 214768,00 | 159551,00 | Nee |

9 | Machines — tractor, kraan, uitsleepmachine | 2632,48 | 656168,00 | 328084,00 | 243734,00 | Nee |

10 | Machines — tractor, ploeg, eg | 66,14 | 827713,00 | 413853,00 | 307451,00 | Nee |

11 | Machines — tractor, ploeg, eg, trailer | 107,75 | 220776,00 | 110388,00 | 82007,00 | Nee |

12 | Machines — tractor, eg, meststoffenverspreider | 625,30 | 268519,00 | 134259,00 | 99741,00 | Nee |

13 | Machines — tractor, houtversnipperaar | 89,68 | 430259,00 | 215129,00 | 159819,00 | Nee |

14 | Machines — tractor, ploeg, eg, trailer | 162,86 | 159228,00 | 79614,00 | 59145,00 | Nee |

AT | 1 | Planten van wilgen en populieren op landbouwgrond voor hakhout in korte omlopen (omlooptijd van 3 à 4 jaar) | 0,39 | 1170,00 | 585,00 | 284,84 | Ja |

2 | Planten van loofboomsoorten in naaldbossen die door storm zijn beschadigd | 10,40 | 62400,00 | 31200,00 | 15150,72 | Ja |

3 | Uitdunnen van tot 15 meter hoge naaldboombestanden | 7,90 | 7260,00 | 3630,00 | 1767,45 | Ja |

4 | Planten van loofboomsoorten in naaldbossen die door storm zijn beschadigd | 17,47 | 53077,59 | 26536,00 | 12889,84 | Ja |

5 | Aanschaf van een aanhangkraan | 6400,00 | 44166,67 | 15458,00 | 7506,40 | Ja |

6 | Opstellen van een bosbeheersplan | 1000,00 | 36667,67 | 18333,00 | 8902,50 | Ja |

7 | Uitdunnen van tot 15 meter hoge naaldboombestanden | 20,00 | 30000,00 | 15000,00 | 7303,50 | Ja |

8 | Droogapparatuur voor houtsnippers | n.v.t. [1] | 132443,07 | 36000,00 | 17481,60 | Ja |

9 | Versnipperen en drogen van populieren als hakhout in korte omlopen die zijn geplant op landbouwgrond (omlooptijd van 3 à 4 jaar) | 2,20 | 1900,20 | 950,00 | 462,55 | Ja |

AT | 10 | Planten van populieren op landbouwgrond voor hakhout in korte omlopen (omlooptijd van 3 à 4 jaar) | 0,62 | 1560,00 | 780,00 | 379,78 | Ja |

11 | Aanschaf van een transportcontainer voor houtsnippers | n.v.t. [1] | 19600,00 | 3920,00 | 1908,65 | Ja |

12 | Uitdunnen van tot 18 meter hoge loofboombestanden | 20,00 | 30000,00 | 15000,00 | 7303,50 | Ja |

13 | Bouw van een opslagplaats voor houtsnippers | n.v.t. [1] | 124650,67 | 24930,00 | 12138,42 | Ja |

14 | Aanplanting ter aanvulling op natuurlijk herstel, uitdunnen van tot 18 meter hoge loofboombestanden en tot 15 meter hoge naaldboombestanden | 26,50 | 22419,40 | 11209,00 | 5443,09 | Ja |

15 | Oogsten en versnipperen van populieren en wilgen voor hakhout in korte omlopen die zijn geplant op landbouwgrond (omlooptijd van 3 à 4 jaar) | 21,80 | 20736,66 | 10368,00 | 5048,18 | Ja |

SI | 1 | Bospad | 38,15 | 15641,00 | 7965,00 | 5973,00 | Ja |

2 | Machines — tractor | 23,70 | 69510,00 | 34550,00 | 25913,00 | Ja |

3 | Bosweg | 19,82 | 66170,00 | 31521,00 | 23641,00 | Ja |

4 | Bosweg | 261,15 | 40564,00 | 20282,00 | 15211,00 | Nee |

5 | Machines — tractor, oogstmachine | 3,49 | 230890,00 | 138534,00 | 103901,00 | Ja |

6 | Machines — trailer | 45,63 | 45449,00 | 5500,00 | 4125,00 | Nee |

7 | Bosweg | 24,00 | 50654,00 | 21106,00 | 15829,00 | Nee |

8 | Machines — oogstmachine, tractor, uitsleepmachine, vrachtwagen met kraan/kabelboom | 3,30 | 1157730,00 | 500000,00 | 375000,00 | Ja |

9 | Bospad | 15350,00 | 21752,00 | 10876,00 | 8157,00 | Nee |

10 | Machines — tractor | 1,70 | 79099,00 | 39550,00 | –29662,00 | Nee |

[1] Oostenrijk financierde investeringen voor de verwerking van biomassa zonder de begunstigden te verzoeken om specifieke bosgebieden op te geven.

--------------------------------------------------