TOELICHTING

1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Krachtens artikel 2 van Verordening (EG) nr. 1102/2008[1] wordt metallisch kwik van vier belangrijke bronnen als afval beschouwd en op een voor de gezondheid van de mens en het milieu veilige manier verwijderd. Overeenkomstig artikel 3 mag metallisch (vloeibaar) kwik in afwijking van artikel 5, lid 3, onder a), van Richtlijn 1999/31/EG[2] tijdelijk of permanent worden opgeslagen in daartoe geschikt gemaakte zoutmijnen of diepe harde rotsformaties, of tijdelijk worden opgeslagen in daartoe bestemde bovengrondse faciliteiten. In artikel 4, lid 3, is bepaald dat voorschriften voor zulke faciliteiten en aanvaardingscriteria volgens de in artikel 16 van Richtlijn 1999/31/EG bedoelde comitéprocedure worden vastgesteld en de vorm hebben van wijzigingen van de bijlagen I, II en III bij die richtlijn.

De opslagverplichting (en het uitvoerverbod uit hoofde van artikel 1 van de verordening) is in werking getreden op 15 maart 2011.

Teneinde een passend voorstel voor opslagcriteria op te stellen, bestelde de Commissie (DG Milieu) een studie over "voorschriften voor faciliteiten en aanvaardingscriteria voor de verwijdering van metallisch kwik", die is uitgevoerd door BiPRO GmbH. Het eindverslag is openbaar gemaakt in april 2010[3].

2. RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BETROKKEN PARTIJEN

Op basis van de bevindingen van deze studie, maar ook op basis van andere bronnen, ontwikkelde de Commissie eerste voorlopige ontwerp-criteria in de vorm van een werkdocument dat van juni 2010 tot 3 september 2010 ter becommentariëring aan deskundigen van de lidstaten is voorgelegd.

Tijdens deze raadpleging bleek duidelijk dat, wat permanente opslag betreft, aanvullende evaluatie van het gedrag op lange termijn van metallisch kwik in ondergrondse opslag noodzakelijk is om deugdelijke en op kennis gebaseerde voorschriften voor permanente opslag vast te stellen.

In nauwe samenwerking met deskundigen van de lidstaten ging de Commissie evenwel verder met het opstellen van criteria voor de tijdelijke opslag van metallisch kwik. Naar criteria voor permanente opslag wordt opnieuw gekeken zodra de kennisbasis is verbeterd. Daarbij zal rekening worden gehouden met informatie van lidstaten die mogelijk opslagcapaciteit zullen ontwikkelen en momenteel nationale milieuveiligheidsbeoordelingen aan het uitvoeren zijn.

Op basis van de in het kader van de eerste consultatieronde ontvangen commentaren is tijdens een informele vergadering met deskundigen op het gebied afval en kwik op 6 oktober 2010 een herzien werkdocument besproken.

Het document is met aanvullende opmerkingen en wijzigingen ter beraadslaging (zonder stemming) voorgelegd aan het bij Richtlijn 1999/31/EG van 10 december 2010 betreffende het storten van afvalstoffen ingestelde comité voor de aanpassing van de EU-afvalstoffenwetgeving aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang. Uitgezonderd het voorbehoud van één lidstaat voor nadere bestudering en de opmerkingen van twee andere, waaraan in een gewijzigde versie moet worden tegemoetgekomen, was het document voor alle aanwezigen aanvaardbaar.

De Commissie zette de inhoud van dit werkdocument met de bovenbedoelde wijzigingen om in een wetgevingsdocument: een ontwerp-richtlijn van de Commissie tot wijziging van Richtlijn 1999/31/EG van de Raad met betrekking tot specifieke criteria voor opslag van metallisch kwik dat als afval wordt beschouwd. Deze ontwerp-richtlijn is op 11 februari 2011 ingediend bij het (omgedoopte) "bij artikel 39 van Richtlijn 2008/98/EG ingestelde comité voor de aanpassing van de richtlijnen betreffende afvalstoffen aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang" voor stemming bij schriftelijke procedure. Het ontwerp bevatte een verwijzing naar door de lidstaten op te stellen concordantietabellen. Omdat de basishandeling (de richtlijn inzake het storten van afvalstoffen) geen dergelijke verwijzing bevat, werd het niet passend beschouwd deze op te nemen in de wijzigingshandeling. Daarom is op 7 maart 2011 de schriftelijke procedure opnieuw ingeleid voor een herziene versie van het ontwerp.

Aan het einde van de dertigdaagse stemperiode (5 april 2011) werd geen gekwalificeerde meerderheid bereikt (241 stemmen voor, 75 stemmen tegen en 29 onthoudingen).

Overeenkomstig artikel 5 bis, lid 4, van Besluit 1999/468/EG tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden wordt daarom bij de Raad een voorstel betreffende de te nemen maatregelen ingediend.

3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

Het voorstel voorziet in de toevoeging van een punt over specifieke voorschriften voor de opslag van metallisch kwik aan elk van de bijlagen I, II en III bij de richtlijn inzake het storten van afvalstoffen. De structuur van de richtlijn en de bijlagen blijven ongewijzigd.

2011/0132 (NLE)

Voorstel voor een

RICHTLIJN VAN DE RAAD

tot wijziging van Richtlijn 1999/31/EG van de Raad met betrekking tot specifieke criteria voor opslag van metallisch kwik dat als afval wordt beschouwd

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 191,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Handelend volgens een bijzondere wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

1. Krachtens Verordening (EG) nr. 1102/2008 mag in afwijking van artikel 5, lid 3, onder a), van Richtlijn 1999/31/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende het storten van afvalstoffen[4] metallisch kwik dat als afval wordt beschouwd, in een adequate omhulling tijdelijk gedurende meer dan een jaar of permanent worden opgeslagen in bepaalde soorten stortplaatsen.

2. De opslag van metallisch kwik dat als afval wordt beschouwd, wordt reeds geregeld bij uniale wetgeving betreffende afvalbeheer.

3. Voor de opslag gedurende ten hoogste een jaar van metallisch kwik dat als afval wordt beschouwd, zijn de voorschriften inzake vergunningen van artikel 23 van Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen[5] van toepassing.

4. De bepalingen van Richtlijn 1999/31/EG[6] en de bepalingen van Beschikking 2003/33/EG van de Raad van 19 december 2002 tot vaststelling van criteria en procedures voor het aanvaarden van afvalstoffen op stortplaatsen overeenkomstig artikel 16 en bijlage II van Richtlijn 1999/31/EG zijn overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1102/2008 van toepassing op faciliteiten voor opslag van metallisch kwik gedurende meer dan een jaar.

5. Dit betekent in het bijzonder dat voor alle faciliteiten voor opslag van metallisch kwik gedurende meer dan een jaar een vergunning overeenkomstig de artikelen 7, 8 en 9 van Richtlijn 1999/31/EG is vereist en dat deze faciliteiten onderworpen zijn aan de in artikel 12 van die richtlijn vervatte voorschriften inzake controle en toezicht, en in het geval van ondergrondse opslagplaatsen, aan de voorschriften inzake veiligheidsbeoordeling overeenkomstig bijlage A bij Beschikking 2003/33/EG.

6. Voorts vallen deze faciliteiten onder de algemene bepalingen inzake het bijhouden van registers als neergelegd in Richtlijn 2008/98/EG.

7. Daarnaast zijn de bepalingen van Richtlijn 96/82/EG van de Raad van 9 december 1996 betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken[7], overeenkomstig artikel 3, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1102/2008, van toepassing op faciliteiten voor tijdelijke bovengrondse opslag.

8. Deze bepalingen zijn echter niet volledig afgestemd op de specifieke kenmerken van metallisch kwik en daarom zijn aanvullende voorschriften noodzakelijk.

9. Deze aanvullende voorschriften moeten rekening houden met het onderzoek naar mogelijkheden tot veilige verwijdering, waaronder de omzetting van metallisch kwik in een vaste stof. Er is vooruitgang geboekt bij de ontwikkeling van milieuvriendelijke mogelijkheden tot omzetting in vaste stoffen maar het is te vroeg om de haalbaarheid van de grootschalige toepassing van deze mogelijkheden in te schatten.

10. Aanvullende evaluatie van het gedrag op lange termijn van metallisch kwik in ondergrondse opslag is noodzakelijk om deugdelijke en op kennis gebaseerde voorschriften voor permanente opslag vast te stellen. De in deze richtlijn neergelegde voorschriften moeten daarom worden beperkt tot tijdelijke opslag; zij worden aangemerkt als passend en in overeenstemming met de beste beschikbare technieken voor de veilige opslag van metallisch kwik gedurende een periode tot vijf jaar.

11. Richtlijn 1999/31/EG moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Bijlagen I, II en III bij Richtlijn 1999/31/EG worden gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze richtlijn.

Artikel 2

1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 15 maart 2012 aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mee.

Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 3

Deze richtlijn treedt in werking op de derde dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie .

Artikel 4

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

BIJLAGE

Bijlagen I, II en III bij Richtlijn 1999/31/EG worden als volgt gewijzigd:

(1) Aan bijlage I wordt het volgende punt toegevoegd:

'8. Tijdelijke opslag van metallisch kwik

Op de tijdelijke opslag gedurende meer dan een jaar van metallisch kwik zijn de volgende voorschriften van toepassing:

- metallisch kwik moet apart van andere afvalstoffen worden opgeslagen;

- de vaten moeten worden opgeslagen in verzamelbekkens die op passende wijze van een deklaag zijn voorzien zodat zij vrij zijn van scheuren en gaten en geen metallisch kwik doorlaten, en waarvan de capaciteit toereikend is voor de opgeslagen hoeveelheid kwik;

- de opslaglocatie moet voorzien zijn van kunstmatige of natuurlijke barrières die geschikt zijn om het milieu tegen kwikemissies te beschermen en waarvan de capaciteit toereikend is voor de totale opgeslagen hoeveelheid kwik;

- de vloeren van de opslaglocatie moeten gecoat zijn met kwikbestendig kit. Er moet een hellend oppervlak met een vergaarbekken voorhanden zijn;

- de opslaglocatie moet zijn uitgerust met een brandbeveiligingssysteem;

- de opslag moet zodanig worden ingericht dat alle vaten gemakkelijk bereikbaar zijn.'

(2) Aan bijlage II wordt het volgende punt toegevoegd:

'6. Specifieke voorschriften voor metallisch kwik

Op de tijdelijke opslag gedurende meer dan een jaar van metallisch kwik zijn de volgende voorschriften van toepassing:

A. Samenstelling van het kwik

Metallisch kwik moet voldoen aan de volgende specificaties:

- kwikgehalte hoger dan 99,9 gewichtsprocent;

- geen onzuiverheden die koolstofstaal of roestvrij staal kunnen corroderen (bv. salpeterzuuroplossing, chlorideoplossingen).

B. Omhulling

Vaten die voor opslag van metallisch kwik worden gebruikt, moeten corrosie- en schokbestendig zijn. Lasverbindingen moeten daarom worden vermeden. De vaten moeten daarom in het bijzonder voldoen aan de volgende eisen:

- materiaal van het vat: koolstofstaal (ten minste ASTM A36) of roestvrij staal (AISI 304, 316L);

- de vaten moeten gas- en vloeistofdicht zijn;

- de buitenkant van het vat moet bestand zijn tegen de opslagomstandigheden;

- het ontwerptype van vat moet met succes de valproef en de dichtheidsproef doorstaan, zoals omschreven in de hoofdstukken 6.1.5.3 en 6.1.5.4 van de UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods, Manual of Tests and Criteria.

De vullingsgraad van het vat mag ten hoogste 80 volumeprocent bedragen, zodat er voldoende vrije ruimte beschikbaar is en er geen lekkage of permanente vervorming van het vat kan optreden ten gevolge van expansie van de vloeistof door hoge temperatuur.

C. Aanvaardingsprocedures

Alleen vaten met een certificaat dat aan de in dit punt vastgestelde voorschriften voldoet, mogen aanvaard worden.

De aanvaardingsprocedures moeten voldoen aan de volgende voorschriften:

- alleen metallisch kwik dat aan de bovengenoemde minimumcriteria voor aanvaarding voldoet, mag worden aanvaard;

- de vaten moeten vóór opslag visueel onderzocht worden. Beschadigde, lekkende of gecorrodeerde vaten mogen niet worden aanvaard;

- de vaten moeten een duurzaam merkteken dragen (aangebracht door ponsing), waarop het identificatienummer van het vat, het constructiemateriaal, het leeggewicht, de referentie van de fabrikant en de datum van fabricage vermeld staan;

- de vaten moeten een permanent op het vat bevestigd plaatje dragen waarop het identificatienummer van het certificaat vermeld staat.

D. Certificaat

Het onder C vermelde certificaat moet de volgende gegevens bevatten:

- naam en adres van de afvalproducent;

- naam en adres van de voor het vullen verantwoordelijke persoon;

- plaats en datum van vullen;

- hoeveelheid kwik;

- de zuiverheid van het kwik en, indien relevant, een beschrijving van de onzuiverheden, inclusief het analyserapport;

- de bevestiging dat de vaten uitsluitend voor het vervoer/de opslag van kwik zijn gebruikt;

- de identificatienummers van de vaten;

- eventuele specifieke opmerkingen.

De certificaten worden afgegeven door de producent van de afvalstoffen of, bij gebreke daaraan, door de persoon die verantwoordelijk is voor het beheer ervan.'

(3) Aan bijlage III wordt het volgende punt toegevoegd:

'6. Specifieke voorschriften voor metallisch kwik

Op de tijdelijke opslag gedurende meer dan een jaar van metallisch kwik zijn de volgende voorschriften van toepassing:

A. Voorschriften inzake toezicht, inspectie en noodsituaties

Op de opslaglocatie moet een permanent meetsysteem voor kwikdamp met een gevoeligheid van ten minste 0,02 mg kwik/m³ moet worden geïnstalleerd. Sensoren moeten op het grondniveau en het topniveau worden opgesteld. Dit systeem moet een visueel en akoestisch alarmmechanisme omvatten. Het moet jaarlijks onderhouden worden.

De opslaglocatie en de vaten moeten ten minste eenmaal per maand visueel onderzocht worden door een bevoegde persoon. Wanneer lekken worden vastgesteld, moet de exploitant onmiddellijk het nodige ondernemen om elke kwikemissie in het milieu te voorkomen en de veiligheid van de opslag van het kwik te herstellen. Elke lek wordt geacht significante nadelige milieueffecten te hebben als bedoeld in artikel 12, onder b).

Noodplannen en passende beschermende uitrusting voor het hanteren van metallisch kwik moet op de locatie ter beschikking staan.

B. Bijhouden van registers

Alle documenten die de in punt 6 van bijlage II en punt A van deze afdeling bedoelde informatie bevatten, inclusief het certificaat dat het vat begeleidt, alsmede de registers met betrekking het uitslaan en de verzending van metallisch kwik na de tijdelijke opslag ervan en de bestemming en voorgenomen behandeling, moeten gedurende ten minste drie jaar na het einde van de opslag worden bewaard.'

[1] Verordening (EG) nr. 1102/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2008 inzake het verbod op de uitvoer van metallisch kwik en andere kwikverbindingen en -mengsels en de veilige opslag van metallisch kwik (Voor de EER relevante tekst), PB L 304 van 14.11.2008, blz. 75.

[2] Richtlijn 1999/31/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende het storten van afvalstoffen, PB L 182 van 16.7.1999, blz. 1.

[3] Deze studie is te raadplegen op de website: http://ec.europa.eu/environment/chemicals/mercury/ .

[4] PB L 182 van 16.7.1999, blz. 1.

[5] PB L 312 van 22.11.2008, blz. 3.

[6] PB L 11 van 16.1.2003, blz. 27.

[7] PB L 10 van 14.1.1997, blz. 13.