–Een verhoging van het plafond voor compensatie voor extra kosten in de ultraperifere gebieden van 50 % tot 60 % van de voor deze gebieden geoormerkte toewijzingen, met de mogelijkheid van een verdere verhoging met 10 procentpunt mits de lidstaten dit in hun programma naar behoren motiveren.

In het voorstel van de Commissie bedroeg het plafond 10 %, maar alleen voor definitieve en tijdelijke stopzetting. Aangezien de aard van de andere maatregelen gewijzigd is, heeft de Commissie echter verzocht deze in het toepassingsgebied van het plafond op te nemen. Deze vijf maatregelen hebben betrekking op individuele investeringen of compensatie en hebben dus geen grote toegevoegde waarde. Hoewel de Commissie de voorkeur zou hebben gegeven aan een plafond van 10 % voor alle vijf vlootmaatregelen teneinde optimale meerwaarde van de EU-middelen te verzekeren, is zij van mening dat dit plafond van 15 % er nog steeds voor zorgt dat de steun voor vlootmaatregelen geen afbreuk doet aan de kernprioriteiten van het EFMZVA (bv. duurzame visserij, visserijcontrole, verzameling van wetenschappelijke gegevens ter ondersteuning van visserijbeheer, innovatie, collectieve organisatie van de sector of lokale ontwikkeling). Dit plafond voorkomt ook het ontstaan van een kunstmatig aanbod van subsidies, dat zijn eigen vraag zou genereren en bijgevolg de markt zou verstoren.

De Commissie is van mening dat hoewel deze verlaging haar vermogen vermindert om de lidstaten bij het programmeringsproces bij te staan, de met technische bijstand ondersteunde kerntaken niet in het gedrang zullen komen.

De Commissie is van mening dat de steun onder direct beheer, en in het bijzonder voor het maritiem beleid en de agenda voor internationale oceaangovernance, met deze zeer beperkte bezuiniging niet in het gedrang zal komen. Tegelijkertijd worden hiermee de aanzienlijke toewijzingen aan de lidstaten onder gedeeld beheer gehandhaafd om aan de behoeften van hun visserij- en aquacultuursectoren tegemoet te komen en de klimaat- en milieudoelstellingen te bereiken.

–het standpunt van de EU in de lopende besprekingen inzake visserijsubsidies in de Wereldhandelsorganisatie.

–de verbintenis van de EU in het kader van duurzameontwikkelingsdoelstelling 14.6 van de VN om visserijsubsidies die overcapaciteit en overbevissing in de hand werken, te verbieden; en

De Commissie is eveneens van oordeel dat het politieke akkoord over het geheel genomen evenwichtig is en de nodige waarborgen biedt om te voorkomen dat visserijsubsidies worden ingevoerd die schadelijk kunnen worden geacht in termen van duurzaamheid. Volgens de Commissie is het politieke akkoord in overeenstemming met:

De Commissie is van oordeel dat het politieke akkoord over het algemeen in overeenstemming is met de doelstelling om zoveel mogelijk Europese toegevoegde waarde te creëren en met de prioriteiten van de Unie, met name de Europese Green Deal, de digitale transitie en veerkracht.

Het standpunt van de Raad in eerste lezing weerspiegelt ten volle het politieke akkoord dat op 4 december 2020 tussen het Europees Parlement en de Raad is bereikt.

De Commissie herinnert eraan dat deze steun een startersregeling voor jonge vissers is die tot doel heeft de generatievernieuwing in de sector op te voeren. Dit is niet hetzelfde als vlootvernieuwing omdat alleen steun wordt verleend voor de eerste aankoop van een tweedehands vaartuig door een jonge visser (d.w.z. jonger dan 40 jaar).

De uitbreiding van de steun tot vaartuigen tot 24 m is een verlenging van de maatregelen uit de periode 2014-2020. De Commissie is van mening dat de nieuwe vereiste om de CO2-uitstoot te verminderen, zal helpen de doelstellingen van de Europese Green Deal inzake klimaatneutraliteit te verwezenlijken. De Commissie krijgt de bevoegdheid om bepaalde aspecten van de methode voor het meten van deze vermindering te specificeren en zal ervoor zorgen dat deze methode geen lasten veroorzaakt voor de lidstaten en de begunstigden.

De Commissie is daarom van mening dat deze maatregel geen schadelijke subsidie is, omdat ze geen overcapaciteit of overbevissing in de hand werkt.

–De verhoging van de brutotonnage moet gerechtvaardigd zijn door een verbetering van de veiligheids- of arbeidsomstandigheden of de energie-efficiëntie. Derhalve bevat het artikel een limitatieve lijst van subsidiabele concrete acties die de verhoging van de brutotonnage koppelt aan de daaropvolgende installatie van een voorziening of uitrusting ter verbetering van de veiligheid, de arbeidsomstandigheden of de energie-efficiëntie, teneinde te verzekeren dat geen schadelijke activiteiten worden gesubsidieerd.

–De verhoging van de brutotonnage is alleen subsidiabel in vlootsegmenten zonder overcapaciteit. Ze moet worden gecompenseerd via voorafgaande intrekking van ten minste hetzelfde niveau van brutotonnage uit hetzelfde vlootsegment of uit een segment van de nationale vloot met overcapaciteit, zodat de totale capaciteit van de vloot niet toeneemt. Deze voorwaarde is strenger dan de algemene “regeling voor toevoeging/onttrekking aan de vloot”, waarbij louter wordt bepaald dat er alleen nieuwe capaciteit kan worden toegevoegd wanneer gelijkwaardige capaciteit wordt onttrokken aan enig vlootsegment.

De Commissie merkt op dat deze maatregel niet in haar voorstel was opgenomen en het mogelijk maakt de nominale vangstcapaciteit van vaartuigen te vergroten, maar is niettemin van mening dat er voldoende waarborgen zijn om te voorkomen dat vaartuigen hun vangstcapaciteit vergroten.

·Invoering van een nieuwe maatregel om het volume (uitgedrukt in “brutotonnage”) van vissersvaartuigen te vergroten met het oog op de verbetering van de veiligheids- en arbeidsomstandigheden of de energie-efficiëntie.

Deze aanpassing heeft geen inhoudelijke gevolgen. De Commissie is van mening dat deze nieuwe structuur heeft gezorgd voor een aanzienlijke vereenvoudiging, waardoor het aantal afwijkingen dat in de verordening gemeenschappelijke bepalingen voor het EFMZVA is toegestaan, wordt beperkt en de programmering van de lidstaten wordt vergemakkelijkt.

De Commissie is van mening dat met deze verhoging een redelijk deel behouden blijft voor structurele investeringen. De Commissie zal zorgvuldig onderzoeken of eventuele verzoeken van de lidstaten om de extra 10 procentpunt te gebruiken gerechtvaardigd zijn door een reële behoefte.

De Commissie is met name van mening dat deze regeling alleen mag worden geactiveerd aan de hand van een Commissiebesluit bij “uitzonderlijke gebeurtenissen die een aanzienlijke verstoring van de markten tot gevolg hebben”, en dit om de volgende drie redenen:

De Commissie is ingenomen met deze crisisregeling om de gevolgen van de COVID-19-pandemie en andere mogelijke toekomstige crises het hoofd te bieden. De Commissie herinnert eraan dat de reikwijdte van de regeling gebaseerd is op de COVID-19-maatregelen, die eind 2020 zijn verstreken:

De Commissie betreurt dat het voorstel voor verplichte financieringsinstrumenten (bv. overheidsleningen of -garanties) voor productieve investeringen in aquacultuur en voor investeringen in de verwerkende sector niet werd behouden in het politieke akkoord, waardoor de regels van de periode 2014-2020 worden overgenomen (d.w.z. enkel verplichte financieringsinstrumenten voor grote ondernemingen in de verwerkende sector). De Commissie verzoekt de lidstaten het potentieel van financieringsinstrumenten te bestuderen, zowel in termen van vereenvoudiging als in termen van het hefboomeffect van investeringen.

·Beschikbaarheid van rechtstreekse subsidies voor productieve investeringen in aquacultuur en voor kleine en middelgrote ondernemingen in de verwerkende sector.

De Commissie merkt tevens op dat deze regeling strenger is dan die in de periode 2014-2020 voor partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visserij (PODV’s). Het is immers niet langer mogelijk een compensatie te geven wegens niet-verlenging van een PODV maar enkel wegens onderbrekingen van de toepassing ervan om redenen van overmacht.

De Commissie merkt op dat deze regeling strenger is dan in de periode 2014-2020 omdat eventuele voor een instandhoudingsmaatregel verstrekte compensatie i) door wetenschappelijk advies gerechtvaardigd moet zijn en ii) de visserijinspanning moet helpen verlagen. Ook al is de maximumduur van de compensatieregeling verlengd van zes tot twaalf maanden, deze voorwaarden zorgen ervoor dat de tijdelijke stopzetting bijdraagt aan de instandhoudingsmaatregelen.

·Omzetting van “buitengewone stopzetting van visserijactiviteiten” (een compensatieregeling ter verzachting van de sociaal-economische gevolgen van onverwachte en aanzienlijke sluitingen van de visserij) in “tijdelijke stopzetting van visserijactiviteiten” (een compensatieregeling ter begeleiding van de uitvoering van instandhoudingsmaatregelen en tijdelijke verminderingen van de visserijinspanning op basis van wetenschappelijk advies). Verlenging van de maximale duur van de compensatie van zes tot twaalf maanden per vaartuig tijdens de programmeringsperiode.

–ze moet worden opgenomen in de actieplannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid moeten opstellen, om de vangstcapaciteit van de vloot af te stemmen op de beschikbare hulpbronnen in de vlootsegmenten waar sprake is van overcapaciteit;

Hoewel de Commissie betreurt dat dit verplichte, resultaatgerichte mechanisme is geschrapt, is zij van mening dat definitieve stopzetting helpt om overcapaciteit weg te werken, en wel om de volgende redenen:

·Schrapping van het voorgestelde verplichte, op resultaatgerichte uitvoeringsmechanisme voor de definitieve stopzetting van visserijactiviteiten (“financiering die niet gekoppeld is aan kosten”). Bijgevolg staat het de lidstaten vrij een van de uitvoeringsmechanismen te kiezen waarin is voorzien in de verordening gemeenschappelijke bepalingen.

De Commissie is ook van mening dat de nieuwe mogelijkheid om de gedeeltelijke aankoop van een vaartuig te steunen de geleidelijke generatievernieuwing zal stimuleren, bijvoorbeeld binnen een familiebedrijf. De voorwaarde van een eigendomsaandeel in het vaartuig van ten minste 33 % zal waarborgen dat de jonge visser daadwerkelijk betrokken is bij de exploitatie van het vaartuig en verkleint zo de kans op eventueel misbruik, bv. het louter op papier in eigendom hebben van een vaartuig (“paper ownership”).

(2)om ervoor te zorgen dat de compensatie snel kan worden verstrekt (een gedelegeerde handeling of een uitvoeringshandeling in het kader van de comitéprocedure zou immers meerdere weken, zo niet maanden, vergen);

(3)om in alle lidstaten een gelijk speelveld te waarborgen.

·Handhaving van het beginsel dat investeringen aan boord alleen subsidiabel zijn als ze verder gaan dan de wettelijke vereisten van de EU. Investeringen waarmee wordt voldaan aan nationale wettelijke voorschriften komen echter in aanmerking, inclusief investeringen aan boord die nodig zijn om te voldoen aan de door een lidstaat opgelegde eisen ter uitvoering van facultatieve bepalingen van Richtlijn (EU) 2017/159 inzake de arbeidsomstandigheden aan boord.

De Commissie is van mening dat overheidssteun moet aanzetten tot gedrag dat verder gaat dan de naleving van de wetgeving, en investeringen aan boord (bv. in vistuig of veiligheidsuitrusting) derhalve toegevoegde waarde moeten genereren. Investeringen waarmee wordt voldaan aan nationale voorschriften kunnen echter wel in aanmerking komen, teneinde de lidstaten aan te moedigen ambitieuzer te zijn dan het EU-recht vereist. De Commissie is ook ingenomen met de specifieke afwijking van deze regel voor investeringen aan boord in verband met controle en monitoring (zie volgend punt).

·Alle vissersvaartuigen komen in aanmerking voor steun voor verplichte elektronische meldsystemen (in het voorstel van de Commissie enkel voor kleinschalige vaartuigen).

Volgens de Commissie is het om een nalevingscultuur in de sector te bevorderen essentieel om de bestaande controle-instrumenten te moderniseren en nieuwe monitoringtechnologieën te gebruiken. De Commissie verwelkomt dan ook de subsidiabiliteit van deze investeringen, ondanks het feit dat ze niet verder gaan dan wat wettelijk verplicht is.

·Subsidiabiliteit van de aanleg van nieuwe aanlandingsplaatsen (maar niet van nieuwe havens).

Volgens de Commissie bestaat er geen economische rechtvaardiging om de bouw van nieuwe havens in aanmerking te laten komen voor steun, wat ook te duur zou zijn voor een dusdanig klein fonds. De Commissie herinnert eraan dat modernisering van bestaande havens wel subsidiabel is, en zelfs met een hoger overheidssteunpercentage voor investeringen die bijdragen tot de uitvoering van de aanlandingsverplichting. De Commissie is echter van mening dat aanlandingsplaatsen niet hetzelfde zijn als havens, aangezien ze voornamelijk worden gebruikt door vaartuigen uit de kleinschalige kustvisserij om vangsten aan te landen. De Commissie erkent derhalve dat steun voor nieuwe aanlandingsplaatsen gerechtvaardigd kan zijn.

·Eén maximaal medefinancieringspercentage van 70 % in plaats van een specifiek percentage voor elke specifieke doelstelling, met als enige uitzondering 100 % compensatie voor extra kosten in de ultraperifere gebieden, zoals in het oorspronkelijke voorstel.

De Commissie is ingenomen met dit uniforme maximumpercentage en merkt op dat het percentage, uitgezonderd voor de definitieve en tijdelijke stopzetting van visserijactiviteiten (50 % in het voorstel), lager uitvalt dan het oorspronkelijke voorstel (tussen 75 % en 100 % voor alle andere specifieke doelstellingen). De Commissie waardeert dan ook deze algemene daling van het aandeel van de EU, dat leidt tot evenwichtiger medefinanciering tussen de EU en de lidstaten.

·Verhoging van de maximale intensiteit van de overheidssteun van 30 % naar 40 % voor bepaalde vlootmaatregelen (verhoging van de brutotonnage, vervanging van motoren, eerste aankoop van een tweedehands vaartuig door een jonge visser). Verhoging van andere steunintensiteiten tot 100 % voor andere gevallen, bijvoorbeeld in verband met innovatie, collectieve voordelen en collectieve begunstigden.

Volgens de Commissie moet het overheidssteunpercentage afhangen van de soort concrete actie of begunstigde. Hogere tarieven boven de 50 %-norm moeten worden gerechtvaardigd door een marktfalen, een hoge toegevoegde waarde of een collectief voordeel. De Commissie is van mening dat de in het politieke akkoord opgenomen voorwaarden aan deze zorg tegemoetkomen, in het bijzonder het percentage van 100 % voor vaartuigen voor kleinschalige kustvisserij — de belangrijkste component van de voorkeursbehandeling voor kleinschalige vaartuigen — en de mogelijkheid van een percentage van 100 % als de concrete actie een collectief belang, een collectieve begunstigde en innovatieve kenmerken combineert. Ook verwelkomt de Commissie het lagere percentage (40 %) voor bepaalde individuele vlootmaatregelen omdat die individuele investeringen met een beperkte toegevoegde waarde betreffen. In dit verband geldt dat overheidssteun particuliere investeringen moet aantrekken in plaats van ze te overschaduwen.

·Opheffing van het actieplan voor kleinschalige kustvisserij als een op zichzelf staand document, maar de doelstellingen ervan opnemen in de programmeringsvereisten.

De Commissie is van mening dat deze oplossing hetzelfde effect zal hebben als het voorgestelde actieplan. De lidstaten zullen immers rekening moeten houden met de specifieke behoeften van kleinschalige vaartuigen in de analyse van hun sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen (SWOT-analyse) en bij de beschrijving van de beoogde soorten acties voor elke specifieke doelstelling. Dit zal ervoor zorgen dat kleinschalige vaartuigen waar nodig anders worden behandeld.

·Vereiste voor de lidstaten om in hun nationale programma rekening te houden met regionale uitdagingen.

De Commissie beschouwt deze nieuwe vereiste van de medewetgevers als een redelijk compromis waarmee bij de voorbereiding van de nationale programma’s rekening wordt gehouden met specifieke regionale uitdagingen zonder administratieve lasten te genereren. De Commissie benadrukt dat de lidstaten moeten verwijzen naar de zeegebiedanalyses, waarin de belangrijkste uitdagingen op zeegebiedniveau worden belicht en mogelijke oplossingen worden voorgesteld.

·Uitvoeringshandelingen (in plaats van gedelegeerde handelingen in het voorstel) ter bepaling van gevallen van niet-naleving van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

De Commissie is van mening dat deze procedurele wijziging geen gevolgen heeft voor de inhoud van die handelingen.

·De medewetgevers zijn er niet mee akkoord gegaan om een streefwaarde van 30 % voor uitgaven aan klimaat en een specifieke streefwaarde voor uitgaven aan biodiversiteit vast te leggen in een artikel, zoals de Commissie had verzocht als follow-up van het akkoord over het meerjarig financieel kader.

Ook al zijn er als zodanig geen bindende uitgavendoelstellingen voor klimaat en biodiversiteit, de Commissie merkt op dat het EFMZVA moet bijdragen aan de klimaatdoelstellingen van de EU in het kader van het algemene streefcijfer van 30 % voor klimaatuitgaven en aan biodiversiteitsdoelstellingen in het kader van het in het MFK vastgestelde streefcijfer van 7,5-10 %. De Commissie zal in het kader van de programmering 2021-2027 van het EFMZVA met de lidstaten samenwerken om beide streefcijfers te bereiken.