Nr. C 180/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 7. 90 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Gewijzigd voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging, met name wat de wettelijke-
aansprakelijkheidsverzckering motorrijtuigen betreft, van de Eerste Richtlijn 73/239/EEG van 
de Raad en van de Tweede Richtlijn 88/357/EEG van de Raad tot coördinatie van de wettelijke 
en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering 
van de levensverzekeringsbranche 
COM(90) 278 def. — SYN 179 
(Door de Commissie ingediend op 21 juni 1990 krachtens artikel 149, lid 3, van het EEG-
Verdrag) 
(90/C 180/05) 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging, met 
name wat de wetteHjke-aansprakelijkheidsverzekering 
motorrijtuigen betreft, van de Eerste Richtlijn 
73/239/EEG van de Raad en van de Tweede Richtlijn 
88/357/EEG van de Raad tot coördinatie van de wette­
lijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het di­
recte verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levens­
verzekeringsbranche, tot vaststelling van bepalingen ter 
bevordering van de daadwerkelijke uitoefening van het 
vrij verrichten van diensten en houdende wijziging van 
Richtlijn 73/239/EEG Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging, met 
name wat de wettelijke-aansprakelijkheidsverzekering 
motorrijtuigen betreft, van de Eerste Richtlijn 
73/239/EEG van de Raad en van de Tweede Richtlijn 
88/357/EEG van de Raad tot coördinatie van de wette­
lijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het di­
recte verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levens­
verzekeringsbranche 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 57, 
lid 2, en artikel 66, Aanhalingen ongewijzigd 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Co­
mité, 
20. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 180/7 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
Overwegende dat, ten einde de verzekeringsmarkt tot 
ontwikkeling te brengen, de Tweede Richtlijn 
88/357/EEG van de Raad van 22 juni 1988 tot coördi­
natie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen 
betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzon­
dering van de levensverzekeringsbranche, tot vaststelling 
van bepalingen ter bevordering van de daadwerkelijke 
uitoefening van het vrij verrichten van diensten en hou­
dende wijziging van Richtlijn 73/239/EEG (*), hierna 
Tweede Richtlijn genoemd, voor de verzekeringsonder­
nemingen die hun hoofdkantoor binnen de Gemeenschap 
hebben het verrichten van diensten in de Lid-Staten heeft 
vergemakkelijkt, en zodoende aan de verzekeringnemers 
de mogelijkheid heeft geboden om niet alleen op in hun 
land gevestigde verzekeraars een beroep te doen, maar 
ook op verzekeraars die hun hoofdkantoor in de Ge­
meenschap hebben en in andere Lid-Staten zijn geves­
tigd; 
Overwegende dat van het toepassingsgebied van de bij­
zondere bepalingen van de Tweede Richtlijn inzake het 
vrij verrichten van diensten bepaalde risico's werden uit­
gesloten ten aanzien waarvan de door de autoriteiten van 
de Lid-Staten vastgestelde specifieke regels wegens hun 
aard en hun sociale gevolgen de toepassing van die bepa­
lingen op dat ogenblik minder passend maakten; dat 
deze uitsluitingen na een bepaalde periode van toepas­
sing van de richtlijn opnieuw moeten worden bezien; 
Overwegende dat een van de uitsluitingen betrekking 
had op de wettelijke-aansprakelijkheidsverzekering mo­
torrijtuigen, de aansprakelijkheid van de vervoerder daar 
niet onder begrepen; 
Overwegende evenwel dat de Commissie bij de vaststel­
ling van de Tweede Richtlijn aan de Raad de toezegging 
heeft gedaan dat zij zo spoedig mogelijk een voorstel 
zou indienen betreffende het vrij verrichten van diensten 
op het gebied van de verzekering tegen de wettelijke 
aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer 
van motorrijtuigen aanleiding kan geven (de aansprake­
lijkheid van de vervoerder niet daaronder begrepen); 
Overwegende dat, onverminderd hetgeen in de Tweede 
Richtlijn is bepaald met betrekking tot de verplichte ver­
zekeringen, in de genoemde verzekeringsbranche van de 
wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen het verlenen 
van dekking voor grote risico's in de zin van artikel 5 
van de genoemde richtlijn mogelijk moet worden ge­
maakt; Overwegende dat, om de interne verzekeringsmarkt tot 
ontwikkeling te brengen, Richtlijn 88/357/EEG ('), 
hierna „Tweede Richtlijn" genoemd, tot coördinatie van 
de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betref­
fende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering 
van de levensverzekeringsbranche, tot vaststelling van be­
palingen ter bevordering van de daadwerkelijke uitoefe­
ning van het vrij verrichten van diensten en houdende 
wijziging van Richtlijn 73/239/EEG (J), hierna „Eerste 
Richtlijn" genoemd, tot coördinatie van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot 
het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de 
levensverzekeringsbranche, het verrichten van diensten in 
de Lid-Staten heeft vergemakkelijkt voor verzekerings­
ondernemingen die hun hoofdkantoor in de Gemeen­
schap hebben, en zodoende aan de verzekeringnemers de 
mogelijkheid heeft geboden om niet alleen een beroep te 
doen op in hun land gevestigde verzekeraars, maar ook 
op verzekeraars die hun hoofdkantoor in de Gemeen­
schap hebben en in andere Lid-Staten zijn gevestigd; 
Tweede tot en met zesde overwegingen ongewijzigd 
Overwegende dat het verlenen van dekking voor grote 
risico's eveneens mogelijk zou moeten worden gemaakt 
voor de cascoverzekering motorrijtuigen en voertuigen 
zonder motor; 
O PB nr. L 172 van 4. 7. 1988, blz. 1. O PB nr. L 172 van 4. 7. 1988, blz. 1. 
O PB nr. L 228 van 16. 8. 1973, blz. 3. 
Nr. C 180/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 7. 90 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
Overwegende dat, willen het systeem van de groene 
kaart en de overeenkomsten tussen de nationale bureaus 
van motorrijtuigenverzekeraars behoorlijk blijven func­
tioneren, van verzekeringsondernemingen die in het ka­
der van dienstverrichting wettelijke-aansprakelijkheids-
verzekeringen voor motorrijtuigen in een Lid-Staat aan­
bieden, moet worden geëist dat zij deelnemen in de fi­
nanciering van het bureau van die Lid-Staat; 
Overwegende dat van verzekeringsondernemingen die in 
het kader van dienstverrichting wettelijke-aansprakelijk-
heidsverzekeringen voor motorrijtuigen in een Lid-Staat 
aanbieden, eveneens moet worden geëist dat zij zich 
aansluiten bij en deelnemen in de financiering van het 
garantiefonds dat in die Lid-Staat is opgericht ter ver­
goeding van de slachtoffers van niet-verzekerde of niet-
geïdentifkeerde voertuigen; Overwegende dat in de Tweede Richtlijn wordt bepaald 
dat de risico's die in aanmerking komen voor dekking in 
het kader van communautaire co-assurantie in de zin van 
Richtlijn 78/473/EEG van de Raad van 30 mei 1978 tot 
coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepa­
lingen op het gebied van de communautaire co-assuran­
tie (') grote risico's zijn als omschreven in de Tweede 
Richtlijn; dat de opneming bij wege van de onderhavige 
richtlijn van de motorrijtuigverzekeringsbranches onder 
de definitie van grote risico's van de Tweede Richtlijn 
ten gevolge zal hebben dat deze branches worden opge­
nomen in de opsomming van de branche waarvan de ri­
sico's in het kader van communautaire co-assurantie 
kunnen worden gedekt; 
Overwegende dat Richtlijn 72/166/EEG van de Raad 
van 24 april 1972 inzake de onderlinge aanpassing van 
de wetgevingen der Lid-Staten betreffende de verzeke­
ring tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de 
deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanlei­
ding kan geven en de controle op de verzekering tegen 
deze aansprakelijkheid (2), laatstelijk gewijzigd bij Richt­
lijn 84/5/EEG (3), is opgebouwd uit het stelsel van de 
groene kaart en de overeenkomsten tussen de nationale 
bureaus van motorrijtuigverzekeraars, ten einde de af­
schaffing van controles op de groene kaart mogelijk te 
maken; 
Ongewijzigd 
Overwegende dat de Lid-Staten ingevolge de Tweede 
Richtlijn 84/5/EEG van de Raad van 30 december 1983 
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der 
Lid-Staten betreffende de verzekering tegen de wettelijke 
aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer 
van motorrijtuigen aanleiding kan geven, laatstelijk ge­
wijzigd bij Richtlijn 90/232/EEG (*), een orgaan (garan­
tiefonds) dienen in te stellen of te erkennen dat tot taak 
heeft slachtoffers van door niet-verzekerde of niet-ge-
identificeerde voertuigen veroorzaakte ongevallen te ver­
goeden; 
Overwegende dat van verzekeringsondernemingen die in 
het kader van dienstverrichting wettelijke-aansprakelijk-
heidsverzekeringen voor motorrijtuigen in een Lid-Staat 
aanbieden, eveneens moet worden geëist dat zij zich 
aansluiten bij en deelnemen in de financiering van het 
garantiefonds dat in die Lid-Staat is opgericht; 
(') PB nr. L 151 van 7. 6. 1978, blz. 25. 
O PB nr. L 103 van 2. 5. 1972, blz. 1. 
(') PB nr. L 8 van 11. 1. 1984, blz. 17. 
(4) PB nr. L 129 van 19. 5. 1990, blz. 33. 
20. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 180/9 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
Overwegende dat, willen derden bij de indiening van 
claims niet in een nadeligere of moeilijkere positie verke­
ren wanneer de verzekeraar van de wettelijke aansprake­
lijkheid motorrijtuigen in het kader van dienstverrichting 
werkzaam is dan wanneer die werkzaamheid in het ka­
der van een vestiging zou plaatsvinden, de Lid-Staten 
van verzekeringsondernemingen die voornemens zijn in 
deze verzekeringsbranche diensten te verrichten, moeten 
eisen dat zij een vertegenwoordiger voor schadeafma-
king aanwijzen, die bevoegd is ter zake van de behande­
ling en afwikkeling van claims van derden, Ongewijzigd 
Overwegende dat, wat de wettelijke aansprakelijkheid 
motorrijtuigen betreft, de bescherming van de belangen 
van personen die schade hebben geleden en een claim 
kunnen indienen, in feite een ieder aangaat en dat er 
derhalve voor dient te worden gezorgd dat deze perso­
nen niet in een nadeligere of moeilijkere positie komen 
te verkeren wanneer de verzekeraar van de wettelijke 
aansprakelijkheid voor motorvoertuigen werkzaam is in 
het kader van dienstverrichting dan wanneer die werk­
zaamheid plaatsvindt in het kader van vestiging; dat er 
daartoe voor moet worden gezorgd dat, voor zover de 
belangen van die personen onvoldoende beschermd zijn 
door de regeling die geldt voor degene die de diensten 
verricht in de Lid-Staat waarin hij is gevestigd, de Lid-
Staat van dienstverrichting van de onderneming verlangt 
dat zij een op zijn grondgebied woonachtige of geves­
tigde vertegenwoordiger aanwijst, die alle nodige inlich­
tingen over claims vergaart en over voldoende bevoegd­
heden beschikt om de onderneming te vertegenwoordi­
gen tegenover personen die schade hebben geleden en 
een claim kunnen indienen — met inbegrip van de ver­
goeding van dergelijke claims — en de onderneming te 
vertegenwoordigen en, zo nodig, te laten vertegenwoor­
digen voor de rechter en de autoriteiten van die Lid-
Staat in verband met deze claims; dat van deze vertegen­
woordiger eveneens kan worden verlangd dat hij de on­
derneming vertegenwoordigt voor de bevoegde autoritei­
ten van de Lid-Staat van dienstverrichting, ten einde na 
te gaan of er een geldige polis wettelijke aansprakelijk­
heid motorrijtuigen bestaat; 
Overwegende dat er een soepele procedure nodig is aan 
de hand waarvan de wederkerigheid met derde landen 
op een communautaire grondslag kan worden beoor­
deeld; dat deze procedure niet ten doel heeft de finan­
ciële markten van de Gemeenschap af te sluiten, maar — 
aangezien de Gemeenschap voornemens is haar finan­
ciële markten voor de rest van de wereld open te houden 
— de liberalisatie van de globale financiële markten in 
derde landen te verbeteren; dat deze richtlijn daartoe 
voorziet in procedures voor onderhandelingen met derde 
landen of, in laatste instantie, in de mogelijkheid maatre­
gelen te nemen die bestaan in het opschorten van nieuwe 
vergunningsaanvragen of het beperken van het aantal 
nieuwe vergunningen, 
Nr. C 180/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 7. 90 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
In deze richtlijn wordt verstaan onder: 
a) Eerste Richtlijn: Richtlijn 73/239/EEG (l); 
b) Tweede Richtlijn: Richtlijn 88/357/EEG; 
c) voertuig: een voertuig zoals omschreven in artikel 1, 
lid 1, van Richtlijn 72/166/EEG O; 
d) bureau: een nationaal bureau van verzekeraars, zoals 
omschreven in artikel 1, lid 3, van Richtlijn 
72/166/EEG; 
e) garantiefonds: het orgaan genoemd in artikel 1, lid 4, 
van Richtlijn 84/5/EEG (3). 
Artikel 2 
In artikel 5, onder d), iii), eerste alinea, van de Eerste 
Richtlijn wordt de zinsnede „de risico's die behoren tot 
de in de bijlage onder A, 8, 9, 13 en 16, vermelde bran­
ches" vervangen door „de risico's die behoren tot de in 
de bijlage onder A, 3, 8, 9, 10, 13 en 16, vermelde bran­
ches". 
Artikel 3 
In artikel 12, lid 2, tweede alinea, van de Tweede Richt­
lijn vervallen het tweede en het derde streepje. 
O PB nr. L 228 van 16. 8. 1973, blz. 3. 
(2) PB nr. L 103 van 2. 5. 1972, blz. 1. 
O PB nr. L 8 van 11. 1. 1984, blz. 17. GEWIJZIGD VOORSTEL 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
In deze richtlijn wordt verstaan onder: 
a) Eerste Richtlijn: Richtlijn 73/239/EEG; 
b) Tweede Richtlijn: Richtlijn 88/357/EEG; 
c) voertuig: een voertuig zoals omschreven in artikel 1, 
lid 1, van Richtlijn 72/166/EEG; 
d) bureau: een nationaal bureau van verzekeraars, zoals 
omschreven in artikel 1, lid 3, van Richtlijn 
72/166/EEG; 
e) garantiefonds: het orgaan genoemd in artikel 1, lid 4, 
van Richtlijn 84/5/EEG; 
f) moederonderneming: een moederonderneming in de 
zin van de artikelen 1 en 2 van Richtlijn 
83/349/EEG (*); 
g) dochteronderneming: een dochteronderneming in de 
zin van de artikelen 1 en 2 van Richtlijn 
83/349/EEG; elke dochteronderneming van een 
dochteronderneming wordt ook beschouwd als een 
dochter van de moederonderneming die aan het 
hoofd van deze ondernemingen staat. 
Artikel 2 
In artikel 5, onder d), punt iii), eerste alinea, van de Eer­
ste Richtlijn wordt de zinsnede „de risico's die behoren 
tot de in de bijlage onder A, 8, 9, 13 en 16, vermelde 
branches" vervangen door „de risico's die behoren tot de 
in de bijlage onder A, 3, 8, 9, 10, 13 en 16, vermelde 
branches". 
Ongewijzigd 
O PB nr. L 193 van 18. 7. 1983, blz. 1. 
20. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 180/11 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
Artikel 4 
In artikel 22 van de Tweede Richtlijn wordt lid 1 gele­
zen: Artikel 4 
In artikel 22 van de Tweede Richtlijn wordt lid 1 gele-
„1. ledere vestiging moet haar toezichthoudende au­
toriteiten voor de in het kader van dienstverrichting tot 
stand gekomen transacties in kennis stellen van de per 
Lid-Staat en per branchegroep geboekte premies, zonder 
aftrek van herverzekering. De branchegroepen zijn als 
volgt gedefinieerd: „1. Iedere vestiging moet haar toezichthoudende au­
toriteiten voor de in het kader van dienstverrichting tot 
stand gekomen transacties in kennis stellen van de per 
Lid-Staat en per branchegroep geboekte premies, zonder 
aftrek van herverzekering. De branchegroepen zijn als 
volgt gedefinieerd: 
ongevallen en ziekten (1 en 2), — ongevallen en ziekten (1 en 2), 
— voertuigenverzekering (3, 7 en 10), voertuigenverzekering (3, 7 en 10; de cijfers met be­
trekking tot branche 10, met uitzondering van de 
aansprakelijkheid van de vervoerder, worden nader 
vermeld), 
brand en andere schade aan goederen (8 en 9), — brand en andere schade aan goederen (8 en 9), 
luchtvaart-, zee- en transportverzekering (4, 5, 6, 7, 
11 en 12), luchtvaart-, zee- en transportverzekering (4, 5, 6, 7, 
11 en 12), 
algemene WA (13), — algemene WA (13), 
krediet en borgtocht (14 en 15), krediet en borgtocht (14 en 15), 
overige branches (16, 17 en 18). — overige branches (16, 17 en 18). 
De toezichthoudende autoriteiten van elke Lid-Staat de­
len deze gegevens mee aan de toezichthoudende autori­
teiten van elk van de Lid-Staten van dienstverrichting.". De toezichthoudende autoriteiten van elke Lid-Staat de­
len deze gegevens mee aan de toezichthoudende autori­
teiten van elk van de Lid-Staten van dienstverrichting.". 
Artikel 5 
In titel III van de Tweede Richtlijn wordt het volgende 
artikel 12 bis ingevoegd: Artikel 5 
In titel III van de Tweede Richtlijn wordt het volgende 
artikel 12 bis ingevoegd: 
„Artikel 12 bis 
1. Dit artikel is van toepassing wanneer een onderne­
ming vanuit een vestiging in een Lid-Staat dekking ver­
leent voor een onder nr. 10 van punt A van de bijlage bij 
de Eerste Richtlijn begrepen risico dat in een andere Lid-
Staat is gelegen. „Artikel 12 bis 
1. Dit artikel is van toepassing wanneer een onderne­
ming vanuit een vestiging in een Lid-Staat dekking ver­
leent voor een onder nr. 10 van punt A van de bijlage bij 
de Eerste Richtlijn begrepen risico, met uitzondering van 
de aansprakelijkheid van de vervoerder, dat in een an­
dere Lid-Staat is gelegen. 
Nr. C 180/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 7. 90 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
2. De Lid-Staat van dienstverrichting, eist van de on­
derneming dat zij toetreedt tot en deelneemt in de finan­
ciering van het nationale bureau en het nationale garan­
tiefonds van die Staat. 2. De Lid-Staat van dienstverrichting eist van de on­
derneming dat zij toetreedt tot en deelneemt in de 
financiering van het nationale bureau en het nationale 
garantiefonds van die Staat. 
Van de onderneming kan evenwel met betrekking tot in 
het kader van dienstverrichting gedekte risico's geen an­
dere betaling of bijdrage aan het bureau of het fonds van 
de Lid-Staat van dienstverrichting worden geëist dan een 
die, op dezelfde grondslag als geldt voor ondernemingen 
die vanuit een vestiging in die Staat dekking voor risico's 
van branche nr. 10 verlenen, is berekend op basis van 
haar premie-inkomsten of het aantal door haar gedekte 
risico's in de betrokken branche in die Staat. Van de onderneming kan evenwel met betrekking tot in 
het kader van dienstverrichting gedekte risico's geen an­
dere betaling of bijdrage aan het bureau of het fonds van 
de Lid-Staat van dienstverrichting worden geëist dan een 
die, op dezelfde grondslag als geldt voor ondernemingen 
welke voor risico's van branche nr. 10, met uitzondering 
van de aansprakelijkheid van de vervoerder, vanuit een 
vestiging in die Staat dekking verlenen, is berekend op 
basis van haar premie-inkomsten of het aantal door haar 
in de betrokken branche in die Staat gedekte risico's. 
3. De Lid-Staat van dienstverrichting verplicht de on­
derneming er zorg voor te dragen dat het feit dat zij in 
het kader van dienstverrichting dekking voor een risico 
van branche nr. 10 verleent, er niet toe leidt dat personen 
die een claim, ontstaan uit gebeurtenissen die zich op het 
grondgebied van die Staat hebben voorgedaan, indienen, 
in een nadeligere positie verkeren dan wanneer de on­
derneming vanuit een vestiging aldaar werkzaam zou 
zijn. 
Met name kan de Lid-Staat van dienstverrichting van de 
onderneming eisen dat zij een op zijn grondgebied 
woonachtige of gevestigde vertegenwoordiger aanwijst, 
die verantwoordelijk is voor de behandeling van claims 
en over voldoende bevoegdheid beschikt om de onderne­
ming ten opzichte van derden te verbinden en in die 
Staat namens haar in rechte op te treden. 3. Dienstverrichtende verzekeringsondernemingen 
moeten voldoen aan de in de Lid-Staat van dienstver­
richting geldende rechtsregels betreffende de dekking 
van verzwaarde risico's, voor zover zij gelden voor de 
daar gevestigde ondernemingen. 
4. De Lid-Staat van dienstverrichting verplicht de on­
derneming er zorg voor te dragen dat het feit dat zij in 
het kader van dienstverrichting dekking voor een risico 
van branche nr. 10 verleent, met uitzondering van de 
aansprakelijkheid van de vervoerder, er niet toe leidt dat 
personen die een claim, ontstaan uit gebeurtenissen die 
zich op het grondgebied van die Staat hebben voorge­
daan, indienen, in een nadeligere positie verkeren dan 
wanneer de onderneming vanuit een vestiging aldaar 
werkzaam zou zijn. 
De vertegenwoordiger, die een werknemer van de on­
derneming kan zijn, mag door deze met geen andere ta­
ken worden belast dan de behandeling en afwikkeling 
van dergelijke claims. 
Onverminderd hetgeen is bepaald in artikel 3, wordt de 
enkele aanwijzing van de vertegenwoordiger niet als de 
opening van een bijkantoor of agentschap in die zin van 
artikel 6, lid 2, onder d), van de Eerste Richtlijn, noch 
de vertegenwoordiger als een vestiging in de zin van arti­
kel 2, onder c), van de onderhavige richtlijn be­
schouwd.". Daartoe verlangt de Lid-Staat van dienstverrichting van 
de onderneming dat zij een op zijn grondgebied woon­
achtige of gevestigde vertegenwoordiger aanwijst, die 
alle nodige informatie met betrekking tot claims ver­
gaart, en over voldoende bevoegdheid beschikt om de 
onderneming te vertegenwoordigen tegenover personen 
die schade hebben geleden en een claim kunnen indienen 
— met inbegrip van de vergoeding van dergelijke claims 
— en deze onderneming te vertegenwoordigen of zo no­
dig te laten vertegenwoordigen voor de rechter en de au­
toriteiten van die Lid-Staat in verband met de betrokken 
claims. 
Ook kan van de vertegenwoordiger worden verlangd dat 
hij de onderneming bij de bevoegde autoriteiten van de 
Staat van dienstverrichting vertegenwoordigt wanneer 
het gaat om de controle op het bestaan van geldige ver­
zekeringspolissen wettelijke aansprakelijkheid motorrij­
tuigen. 
20. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 180/13 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
De Lid-Staat van dienstverrichting mag niet verlangen 
dat de vertegenwoordiger zich namens de onderneming 
die hem heeft aangewezen, bezighoudt met andere dan 
de in de voorgaande alinea genoemde werkzaamheden. 
De vertegenwoordiger houdt zich namens de betrokken 
onderneming niet bezig met het directe verzekeringsbe­
drijf. 
De aanwijzing van de vertegenwoordiger wordt niet be­
schouwd als de opening van een bijkantoor of agent­
schap in de zin van artikel 6, lid 2, onder b), van de 
Eerste Richtlijn, noch als een vestiging in de zin van arti­
kel 2, onder c), van deze richtlijn.". 
Artikel 6 
1. In artikel 15, lid 1, en artikel 16, lid 1, van de 
Tweede Richtlijn wordt de volgende alinea ingevoegd: 
„Elke Lid-Staat op het grondgebied waarvan een onder­
neming voornemens is in het kader van dienstverrichting 
risico's van branche nr. 10 te dekken, met uitzondering 
van de wettelijke aansprakelijkheid van de vervoerder, 
kan eisen dat de onderneming: 
— kennis geeft van naam en adres van de in artikel 
12 bis, lid 3, bedoelde claimsvertegenwoordiger; 
— een verklaring overlegt dat de onderneming lid is ge­
worden van het nationale bureau en het nationale 
garantiefonds van de Lid-Staat van dienstverrich­
ting.". 
2. In artikel 21, lid 2, van de Tweede Richtlijn wordt 
de volgende alinea toegevoegd: 
„Elke Lid-Staat kan eisen dat naam en adres van de ver­
tegenwoordiger van de verzekeringsonderneming ook in 
bovengenoemde documenten voorkomen.". 
Artikel 7 
Artikel 27, lid 1, laatste alinea, van de Tweede Richtlijn 
wordt vervangen door de onderstaande tekst: 
„De vanaf 1 januari 1995 toegestane uitzondering is al­
leen van toepassing op overeenkomsten ter dekking van 
tot de branches 3, 8, 9, 10, 13 en 16 behorende risico's 
die uitsluitend gelegen zijn in een van de vier Lid-Staten 
waarvoor deze bepalingen gelden.". 
Nr. C 180/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 7. 90 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
Artikel 8 
1. Het opschrift van titel III van de Eerste Richtlijn 
wordt vervangen door de volgende tekst: 
„TITEL UIA 
Regels, toepasselijk op binnen de Gemeenschap geves­
tigde agentschappen of bijkantoren van ondernemingen 
waarvan het hoofdkantoor buiten de Gemeenschap is ge­
vestigd". 
2. Het volgende opschrift wordt ingevoegd na artikel 
29 van de Eerste Richtlijn: 
„TITEL III.B 
Regels, toepasselijk op dochterondernemingen van of ver­
wervingen van een deelneming door een moederonderne­
ming waarop het recht van een derde land van toepassing 
Artikel 9 
Titel III.B van de Eerste Richtlijn wordt aangevuld met 
de artikelen 29 bis en 29 ter, die als volgt luiden: 
„Artikel 29 bis 
De bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten stellen de 
Commissie in kennis van: 
a) elke vergunningverlening voor een rechtstreekse of 
middellijke dochteronderneming waarvan een of meer 
moederondernemingen onder het recht van een derde 
land vallen. De Commissie stelt het bij Besluit ... in­
gestelde Comité voor verzekeringen daarvan in ken­
nis; 
b) elke deelneming van een dergelijke moederonderne­
ming in een verzekeringsonderneming van de Ge­
meenschap waardoor laatstgenoemde de dochteron­
derneming van eerstgenoemde wordt. De Commissie 
stelt het bij Besluit ... ingestelde Comité voor verze­
keringen daarvan in kennis. 
Wanneer vergunning wordt verleend aan een recht­
streekse of middellijke dochteronderneming van een 
of meer moederondernemingen die onder het recht 
van een derde land vallen, wordt de structuur van de 
groep vermeld in de kennisgeving van de bevoegde 
autoriteiten aan de Commissie. 
20^0 Puhlikaüehlad van de Europese gemeenschappen l^r.C^OB^ 
OO^^ON^L^VOO^ST^L C^^^^COVOO^ST^L 
n De Lid^tatenstellendeCommissieinkennisvan 
de algemene moeilijkheden die hun verzekeringsonderD 
nemingen ondervinden hij vestiging o^ nitoe^ening van 
hun werkzaamhedenineenderde land. 
2. De Commissie stelt, voor de eerste maal uiterlijk 
zes maandenvóórhetvan toepassing worden vandeze 
richtlijnenvervolgens periodiek, eenverslagopwaarin 
de in de leden^en^bedoelde behandeling van verzeker 
ringsondememingenvande CemeenschapinderdelanD 
den, methetrekking tot de vestigingen de uitoefening 
van verzekeringswerkzaamheden en het verwerven van 
deelnemingen in verzekeringsondernemingen van derde 
landenwordtonderzocht.DeCommissielegtdezeverD 
slagen, in voorkomend geval vergezeld van passende 
voorstellen,vooraandeRaad. 
^. Indien de Commissie vaststelt, hetzij op grond van 
de in lid^bedoelde verslagen, hetzij op basis van andere 
in^ormatie,dateenderdelanddeverzekeringsonderne^ 
mingen van de Cemeenschap geen daadwerkelijke toeD 
gangtotde markt verleent die vergelijkhaar is met die 
welke de Cemeenschap toekent aan verzekeringsonder^ 
nemingen van dat derde land, kan zij aan de Raad voor^ 
stellen doen om een passend onderhandelingsmandaat te 
verkrijgen ten einde voor de verzekeringsondernemingen 
van de Cemeenschap vergelijkbare concurrentiemogelijkD 
heden te verkrijgen. De R.aad besluit met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen. 
^. Indien de Commissie vaststelt, hetzijop grond van 
de in lid^bedoelde verslagen hetzij op basis van andere 
informatie, datineenderdeland verzekeringsonderne^ 
mingen van de Cemeenschap geen nationale behandeling 
krijgen die dezelfde concurrentiemogelijkheden biedt als 
die welkeaanbinnenlandseverzekeringsondernemingen 
worden geboden, en dat de voorwaarden voor daadwer^ 
kelijke toegang tot de markt niet zijn vervnld, kan zij 
onderhandelingenopenenomditeuvelte verhelpen. 
In de in de eerste alinea van dit lid bedoelde omstandige 
heden kan ook, naast het openen van onderhandelingen, 
overeenkomstig de in het besluit van de Raad, als beD 
doeld in artikel 2^ bis, neergelegde procedure, worden 
beslotendat de bevoegde autoriteiten vandeLid^taten 
hun beslissingen moeten beperken o^ opschorten inzake^ 
— op het tijdstip van het besluit or later ingediende ver^ 
gunningsaanvragen, 
en 
— het verwerven van deelnemingen van rechtstreekse o^ 
middellijke moederondernemingen die onder het 
recht van het betrokken derde land vallen. 
Nr. C 180/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 7. 90 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL 
De bedoelde maatregelen zijn ten hoogste zes maanden 
geldig. 
Vóór het verstrijken van deze termijn van zes maanden 
kan de Raad in het licht van het resultaat van de onder­
handelingen op voorstel van de Commissie met gekwali­
ficeerde meerderheid van stemmen besluiten of de geno­
men maatregelen van toepassing blijven. 
Een dergelijke beperking of opschorting geldt niet voor 
de oprichting van dochterondernemingen door verzeke­
ringsondernemingen of dochterondernemingen daarvan 
die een vergunning hebben gekregen in de Gemeenschap 
noch voor het verwerven van deelnemingen door derge­
lijke ondernemingen of dochterondernemingen in een 
verzekeringsonderneming van de Gemeenschap. 
5. Indien de Commissie een van de in de leden 3 en 4 
bedoelde vaststellingen doet, stellen de Lid-Staten haar 
desgevraagd in kennis van: 
a) elke vergunningsaanvraag door een rechtstreekse of 
middellijke dochteronderneming waarvan een of meer 
moederondernemingen onder het recht van het be­
trokken derde land vallen; 
b) elk door een dergelijke onderneming voorgelegd pro­
ject voor verwerving van een deelneming in een ver­
zekeringsonderneming van de Gemeenschap, waar­
door laatstgenoemde de dochteronderneming van 
eerstgenoemde wordt. 
Deze kennisgevingsverplichting vervalt zodra met een 
derde land als bedoeld in lid 3 of lid 4 een overeenkomst 
is gesloten of wanneer de in lid 4, tweede en derde ali­
nea, bedoelde maatregelen niet meer van toepassing zijn. 
6. De krachtens dit artikel getroffen maatregelen 
moeten in overeenstemming zijn met de verplichtingen 
die de Gemeenschap heeft uit hoofde van bilaterale of 
multilaterale overeenkomsten inzake de toegang tot en 
de uitoefening van de werkzaamheden van verzekerings­
ondernemingen.". 
20. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 180/17 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL 
Artikel 6 
De Lid-Staten wijzigen hun nationale bepalingen over­
eenkomstig deze richtlijn binnen ... maanden na kennis­
geving daarvan (*) en stellen de Commissie onmiddellijk 
van de wijzigingen in kennis. 
De overeenkomstig de eerste alinea gewijzigde bepalin­
gen worden binnen ... maanden na de kennisgeving van 
de richtlijn toegepast. 
Artikel 7 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. GEWIJZIGD VOORSTEL 
Artikel 10 
De Lid-Staten wijzigen hun nationale bepalingen over­
eenkomstig deze richtlijn binnen 18 maanden na kennis­
geving daarvan en stellen de Commissie onverwijld van 
de wijzigingen in kennis. 
De overeenkomstig dit artikel gewijzigde bepalingen 
worden binnen 24 maanden na kennisgeving van de 
richtlijn toegepast. 
Artikel 11 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
(') De kennisgeving van de richtlijn heeft plaatsgevonden op ...