CONCLUSIES VAN DE RAAD

van 24 mei 2022

over hoogpathogene aviaire influenza (HPAI): een strategische aanpak voor de ontwikkeling van vaccins als aanvullend preventie- en bestrijdingsinstrument

(2022/C 245/03)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE

(1) ONDERSTREEPT dat hoogpathogene aviaire influenza (HPAI) een grensoverschrijdende dierziekte is die zich zeer snel over nationale grenzen heen kan verspreiden, met alle ernstige sociaaleconomische gevolgen, belemmeringen voor de landbouw, en verstoringen van de handel van dien;

(2) HERINNERT ERAAN dat HPAI door het zoönotische karakter van sommige stammen ervan ook risicovol kan zijn voor de menselijke gezondheid;

(3) STELT met grote bezorgdheid VAST dat er binnen de Europese Unie de afgelopen twee jaar drie grote epidemieën zijn geweest en dat de huidige HPAI-golf de ernstigste in de recente geschiedenis is;

(4) HERINNERT AAN de conclusies van de Raad van 2019 (1) waarin uitdrukkelijk wordt gewezen op het cruciale belang van bioveiligheid en in algemene zin wordt gesteld dat, teneinde de schade tot een minimum te beperken, alles in het werk moet worden gesteld om te voorkomen dat grensoverschrijdende dierziekten het grondgebied van de EU worden binnengebracht of zich daarbinnen verspreiden;

(5) MERKT OP dat vaccinatie, naast de toepassing van strikte bioveiligheidsmaatregelen, een goede aanvulling kan zijn op de bestaande preventie- en bestrijdingsmaatregelen tegen HPAI en kan helpen het risico op verdere verspreiding van het virus onder de populatie gedomesticeerde vogels te verminderen, en dat het op die manier kan helpen ook de menselijke blootstelling te reduceren;

(6) Is voorts VAN OORDEEL dat het met vaccinatie uiteindelijk tevens mogelijk moet zijn te voorkomen dat grote aantallen gezonde vogels preventief wegens HPAI geruimd moeten worden, iets dat maatschappelijk steeds moeilijker ligt en ook haaks staat op het doel een Europees duurzaam voedselsysteem te ontwikkelen, een doel dat de Raad bekrachtigt in zijn conclusies over de “van boer tot bord”-strategie (2);

(7) WIJST EROP dat overeenkomstig de internationale normen van de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE) en de EU-wetgeving, vaccinatie tegen HPAI reeds mogelijk is maar dat het om verschillende redenen niet op grote schaal gebruikt wordt. Dat komt niet alleen doordat er onvoldoende binnen de EU goedgekeurde effectieve en veilige vaccins tegen HPAI zijn, maar ook doordat wegens invoerbeperkingen van een aantal derde landen op gevaccineerde dieren en producten, vaccinatie een belemmering kan vormen voor de uitvoer van pluimvee en pluimveeproducten. Bovendien is er behoefte aan uitgebreidere wetenschappelijke kennis, zoals geactualiseerde risicobeoordelingen.

In het licht van het voorgaande,

(8) IS NOG STEEDS VAN MENING dat bioveiligheid en bewaking belangrijke hoekstenen van de HPAI-bestrijding zijn, maar IS VAN MENING dat vaccinatie een zinvolle aanvulling daarop is;

(9) DRINGT er bij de Commissie en de lidstaten op AAN zich meer inspanningen te getroosten voor de ontwikkeling van vaccinatiestrategieën ter preventie en bestrijding van HPAI, met daarbij de nadruk op risicogebieden, risicosoorten en risicovolle landbouwpraktijken”; MERKT OP dat dit gezamenlijke inspanningen op verschillende terreinen vergt, maar IS ERVAN OVERTUIGD dat die zich dubbel en dwars zullen terugbetalen;

(10) ROEPT OP tot verdere ontwikkeling en goedkeuring van goedwerkende en veilige vaccins voor verschillende pluimveesoorten, die voldoende bescherming bieden tegen de circulerende HPAI-virusstammen. Die vaccins moeten gemakkelijk toedienbaar zijn en aansluiten op de landbouwpraktijken in de EU. In ieder geval moet het mogelijk zijn een onderscheid te maken tussen besmette dieren en gevaccineerde dieren. VERZOEKT de Commissie en de lidstaten daartoe samen te werken met de farmaceutische industrie;

(11) ACHT van groot belang dat wordt gemonitord hoe de in omloop zijnde virusstammen zich ontwikkelen en of bij nieuwe virusstammen de werkzaamheid van vaccins verandert;

(12) ACHT van cruciaal belang dat lacunes in de risicoanalyses worden opgespoord en opgevuld teneinde de bevoegde autoriteiten waar nodig in staat te stellen vaccinatiestrategieën te ontwikkelen, en VERWELKOMT derhalve het voornemen van de Commissie om de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid op te dragen haar advies over vaccinatie tegen HPAI te actualiseren (3). VERZOEKT de Commissie en de lidstaten voorts de ontwikkeling van modelleringsinstrumenten te bevorderen en te steunen, waarmee het effect van vaccinatie op de verspreiding van het virus kan worden beoordeeld en vaccinatiestrategieën geoptimaliseerd;

(13) VERZOEKT de Commissie regels vast te stellen voor passende en gedegen surveillance op maat op de toediening van HPAI-vaccins, zodat kan worden aangetoond dat een gebied HPAI-vrij is, met oog voor de bijbehorende kosten;

(14) MOEDIGT de Commissie en de lidstaten AAN onderzoek te doen naar de kosten en baten van vaccinatie, zowel op EU- als op lokaal niveau;

(15) MOEDIGT de lidstaten AAN risicogebaseerde strategieën en oplossingen te ontwikkelen die aansluiten op hun lokale productietypes en -omstandigheden;

(16) MOEDIGT de lidstaten AAN zo nodig, binnen het toepasselijke juridisch kader, vaccinatieproeven uit te voeren en de resultaten daarvan te delen via wetenschappelijke samenwerking, voorzien van passende preventieve maatregelen ter bescherming van de gezondheid van mens en dier, aangezien deze proeven essentieel zijn voor de vergaring van wetenschappelijke kennis en helpen bij het ontwerpen van vaccinatiestrategieën;

(17) VERZOEKT de Commissie de mogelijkheden voor gezamenlijke aankoop of een vaccinbank te onderzoeken, ten behoeve van een betrouwbare en reactieve vaccinlevering;

(18) MOEDIGT alle relevante actoren AAN actief met belanghebbenden te communiceren om mensen meer bewust te maken van het belang van vaccinatie en de verwachte effecten ervan;

(19) PLEIT ervoor de aanvaardbaarheid van het fenomeen HPAI-vaccinatie in de internationale handel gezamenlijk te vergroten; VERZOEKT de Commissie en de lidstaten te dien einde: — gezamenlijk een dialoog aan te gaan met de handelspartners van de EU; — mondiaal en regionaal discussies binnen de OIE te bevorderen ten behoeve van de verdere ontwikkeling van internationale normen voor veilige handel, daarbij mede voortbouwend op de concepten regionalisering en compartimentering; VERZOEKT de Commissie en de lidstaten om voor de verwezenlijking van die doelstellingen snel een operationeel stappenplan ter ondersteuning van deze dialogen en discussies op te stellen.

(1) Conclusies van de Raad inzake bioveiligheid, een algemeen concept met een unitaire benadering voor het beschermen van de diergezondheid in de EU, aangenomen op 18 juni 2019 (doc. 10368/1/19 REV 1).

(2) Conclusies van de Raad over de “van boer tot bord”-strategie, aangenomen op 19 oktober 2020 (doc. 12099/20).

(3) EFSA Journal (2007) 489, wetenschappelijk advies getiteld “Vaccination against avian influenza of H5 and H7 subtypes in domestic poultry and captive birds” — EFSA-Q-2006-309, uitgebracht op 11 mei 2007.