ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(80)94
Vol.1980/0032

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
Community andtheEuropeanAtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COM(80)94 def.
COMMISSIE Brussel,5maart1980
VANDE
EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
INTERN DOCUMENT
Secretariaat-generoal –––
INTERNATIONAAL OPSLAG VAN PLUTONIUM <-
(Mededeling van deCommissie aandeRaad )
va
C0M(80 )94def .

•mededeling van deCommissie aan deRaad
!•Inleiding
(D
Ineenrondschrijven van13juli 1978 - heeft deheer J.ZHELUDEV ,
Acting Director General vandeAIEA ,aanalle lid-staten vandeorganisatie
mededeling gedaan vaneenstudie vanhetsecretariaat aangaande de
"organisatorische eninstitutionele aspecten vaneeninternationaal beheer
enopslag vanplutonium enbestraalde splijtstoffen ".Hierbij werd tevens het
voornemen van deAIEA tekennen gegeven omeenvergadering van adviseurs uit
delid-staten teorganiseren omdeze kwesties teonderzoeken enhierover
voorstellen uit tebrengen .
Inmiddels zijn twee groepen vandeskundigen uitdelid-staten met
ditdoel bijeengekomen .Alle lid-staten van deGemeenschap ,metuitzondering
vanIerland enLuxemburg ,hebben aandewerkzaamheden vandeze groepen
deelgenomen .DeGommis Biewashierbij alswaarnemer vertegenwoordigde
Degroep vandeskundigen diewasbelast met .hetonderzoek van destudie
vanhet secretariaat betreffende eeninternationaal systeem voor opslag
vanplutonium (iPS)enmethetvoorbereiden vandesbetreffende voorstellen ,
heeft reeds drie vergaderingen gehouden dieelkverschillende dagen hebben
geduurd (2).Deze groep zalnogmaals vergaderen van5 "tot9 1980 .Een
slotvergadering zalplaatsvinden inoktober .Volgens enkele deelnemers zou
deze echter kunnen worden vervroegd enreeds injuli a.s .plaatsvinden .
Bijdevergadering vanmeiI98O zullen dedeskundigen een "draft instrument "
terinvoering vaneenIPS-systeem bespreken .Dit "draft instrument "zal
porden voorbereid door het secretariaat van deAIEA opbasis van de
werkzaamheden diedoor degroep vandeskundigen inde -drie voorafgaande
vergaderingen werden verricht .
Reeds thans blijkt dateenIPS-systeem datinhetkader vandeAIEA
zoukunnen worden toegepast ,denodige steun zoukunnen vinden omvoor
goedkeuring asmdelid-staten ineenniet alteververwijderde toekomst
teworden voorgelegd . .
CI;reterentie van deAILA :SC/446
(2)4-8december 1978 ;7-9m®i1979 en5-8november 1979

2.Opslag van plutonium inhet kader van het statuut van deAIEA envan
het Euratom -Verdrag
a)Krachtens artikel XII.5vanzijn statuut ,kan deAIEA deverplichting
opleggen tot opslag vanalle overschotten van "bijzondere splijtstoffen
die worden teruggewonnen ofalsbijprodukten worden opgeslagen endie
niet daadwerkelijk worden gebruikt .Het gaat hier voornamelijk omplutonium .
Naast andere klassieke controlemaatregelen ,zoals demededeling van
defundamentele kenmerken vaninstallaties ,het bijhouden van een
boekhouding ,deindiening van rapporten endeinspecties ,vormt deze
bepaling een onderdeel van de"safeguards "van deAIEA .
Aldeze maatregelen werden daadwerkeli jktoegepast met uitzondering
evenwel van de"opslag ".
Het thans inhet kader van deAIEA geplande systeem beoogt detenuit­
voerlegging van bovengenoemd artikel XII.5door invoering van een
internationaal ...plutoni umopslagsysteem (iPS)inhoofdzaak zouworden
gevormd door deverplichte opslag door deaan het systeem deelnemende
staten ,van hun plutoniumoverschotten indoor deAIEA gecontroleerde
centra .Deze zouden trouwens onverwijld aan debetrokkenen volgens
nader tebepalen criteria moeten worden geretourneerd .
b)Artikel 80vanhet Euratom -Verdrag datdeel uitmaakt vanhoofdstuk VII
betreffende deveiligheidscontrole ,voorziet eveneens ,naast de
traditionele "safeguards ",indedeponering opverzoek van deCommissie
van deoverschotten aan bijzondere splijtstoffen ,indoor deCommissie
gecontroleerde ofcontroleerbare opslagplaatsen .DeCommissie heeft
tot dusverre geen gebruik gemaakt van deze bevoegdheid .
Jjn6.ltartikel iseveneens bepaald dat deze overschotten onvervijld
met het oog ophtm gebruik aan debetrokkenen ophun verzoek moeten
worden teruggegeven .

Eventuele rol van deinternationale opslag van plutonium
DeCommissie isvan oordeel dat het IPS-systeem een maatregel zou kunnBn
vormen die kan bijdragen tot een beleid waardoor derisico 'svoor afwending
van debestemming vansplijtstoffen zal kunnen worden geminimaliseerd ,zonder
daarom deenergievoorziening endeontwikkeling van het vreedzaam gebruik
van dekernenergie tebelemmeren .
Het moge indit verband volstaan optemerken dat verschillende grote
leveranciers van deGemeenschap ernaar streven inhun overeekomsten met
Euratom een clausule optenemen waarbij wordt bepaald dat het aan de
Gemeenschap geleverde uranium niet zonder hun voorafgaande goedkeuring
("prior consent ")mag worden opgewerkt .Het aanvaarden van eendergelijke
clausule zal echter het normale funktioneren van dekernindustrie afhankelijk
maken van onzekerheden ofzelfs van onaanvaardbare stopzettingen .Hoewel
het deenige oplossing vormt zal een IPS-systeem met een ruime internationale
goedkeuring degewettigde zorgen van deleveranciers moeten kunnen opvangen ,
terwijl tevens derampzalige gevolgen van dergelijke onzekerheden ofblokke -
ringen zouden worden goedgemaakt .
Indit opzicht ishet van het grootste belang optemerken dat deIPS .
voorrang schijnt tegenieten boven demaatregelen van institutionele
aard waarnaar INFCE verwijst .
Bovendien kan deeventuele tenuitvoerlegging van deIPS zonder moeilijk­
heden worden ingepast inhetnucleair beleid opmiddellange enlange
termijn (nucleaire triptiek )dat door deRaad 'op 5februari 11.werd
goedgekeurd .
Deze fundamenteel positieve beoordeling isevenwel slechts voorlopig .
Zij zou alleen kunnen ,worden gehandhaafd indemate waarin devoorwaarden
voor detoepassing van het systeem opzichzelf aanvaardbaar zouden zijn .
Zobijvoorbeeld zou deonverwijlde overdracht van het opgeslagen plutonium
aan degebruikers die hiertoe èen aanvraag indienen ^volgens objectieve
niet discriminatoire enduidelijk vooraf gepreciseerde criteria ,een voor­
waarde sine qua non uitmaken voor deaanvaardbaarheid van een IPS-systeem
daar zoniet dit IPS opeen onaanvaardbare wijze degerechtvaardigde
activiteiten van dekernindustrie binnen deGemeenschap zou kunnen hinderen .

4
4.Noodzaak van deelneming van deGemeenschap aan een IPS-systeem onder
auspiciën van deAIEA waaraan één ofmeer lid-staten van deGemeenschap
deelnemen
a)Rekening houdende met debepalingen vanhet Euratom -Verdrag ,eninhet
bijzonder met deveiligheidsvoorschriften hiervan ,zouden deafzonderlijke
lid-staten ,zonder deelneming van deGemeenschap ,niet kunnen deelnemen
aan een IPS-systeem van deAIEA .
Zoals namelijk reeds hoger gezegd zou deIPS een aanvulling vormen van
desafeguard-raaatregelen die van het begin afzijn voorzien inhet
algemene kader van deveiligheidscontrole van Euratom enAIEA .Het
IPS-systeem zoualdus een aanvulling vormen van deklassieke "safeguards ",
zelfs indien het zich hiervan onderscheidt door dedesbetreffende
procedures enbepalingen .Ompraktische redenen zou derhalve een
IPS-systeem -ondanks dehiermee verbonden specifieke werkzaamheden -
nauw moeten zijn afgestemd envolkomen harmoniëren met bepaalde aspecten
van het traditionele systeem inzake veiligheidsmaatregelen .
Deze praktische voorwaarde gaat samen met een juridische vereiste dat
berust opdetwee volgende grondslagen s
; 4-.l)Zelfs opgrond van eengezamenlijke actie zouden delid-staten op •
een gebied waarop door het Verdrag aan deGemeenschap directe
bevoegdheden zijn toegewezen ,geen internationale verbintenissen
kunnen onderschrijven die deuitoefening van decommunautaire
bevoegdheden zouden kunnen beïnvloeden :zij zouden met name noch
eenverbintenis kunnen sluiten namens deGemeenschap ,noch inde
plaats kunnen treden van haar handelingsbevoegdheid .
•••/•••'

2)Deniet-deelneming vandeGemeenschap aaneenIPS-systeem inde
Gemeenschap zoueenhinderpaal vormen voor deintegrale toepassing
door deCommissie vanhoofdstuk VIIvanhetEuratom -Verdrag .Het zou
uiteraard voor deGemeenschap onmogelijk worden indetoekomst
artikel 80toetepassen .Bovendien zoudeIPSeenhinderpaal kunnen
vormen voor eengoede uitvoering van deandere controlemaatregelen
vanEuratom enmetname van zijn inspecties .
Erkan dus zonder meer worden gezegd dateenIPS-systeem zouvallen
onder decommunautaire bevoegdheden .
Evenzeer alsbijdeovereenkomst betreffende defysische bescherming
vankernmaterialen endecontrole-overeenkomst Euratom /AIEA zoueen
deelneming vandelid-staten aandeIPS ,tezamen metdeGemeenschap
noodzakelijk zijn .Eendergelijke deelneming zouinhetbijzonder vereist
zijn omdeopslag mogelijk temaken vanhetplutonium ineencentrum op
hetgrondgebied vaneen lid-staat van deGemeenschap .Bovendien zoude
uitvoering vanbepaalde aspecten vandeIPS ,zoals b.v .depolitie­
maatregelen ,niet vallen onder debevoegdheid vandeGemeenschap ,maar wel
uitsluitend onder die van delid-staten .

-6 -
5#Juridische basis voor dedeelneming van deGemeenschap aan een IPS-
s.ysteem van deAIEA.en noodzakelijke verenigbaarheid tussen dit
systeem endedesbetreffende bepalingen van het Euratom-Verdrag
Omdedeelneming van deGemeenschap tegrondvesten opartikel 80van
het Eurat om-Verdrag zouhet niet noodzakelijk zijn deze bepaling
vooraf enafzonderlijk binnen deGemeenschap toe tepassen .
Deassociatie van deze laatste bij deIPS zou namelijk automatisch
enimpliciet medebrengen dat een beroep wordt gedaan opartikel 80enwel
indiemate datuitvoering wordt gegeven aan deinternationale verbintenissen
die door deGemeenschap zouden worden aangegaan .
Het zou evenwel noodzakelijk zijn dat deze verbintenissen verenigbaar
zijn met deprincipes diehieraan tengrondslag liggen .Inhet bijzonder
wanneer het gaat omopslagplaatsen ophet grondgebied van deGemeenschap
zouhet nodig zijn dat deze door deCommissie kunnen worden gecontroleerd
indie zin dat deGemeenschap zou moeten deelnemen aan het beheer van de
IPS.Bovendien zou een onmiddellijke teruggave van het opgeslagen plutonium
aan debetrokkenen moeten worden verzekerd indien hiervan gebruik wordt
gemaakt .
Derhalve :
a)zoudeGemeenschap moeten zijn betrokken bij deuitvoering van deIPS
binnen deGemeenschap ^inhet bijzonder doordat zijin'het eventuele
beheersorgaan van d& -IPSzitting zou hebben ; •!J- 'r
b)zouden decriteria voor teruggave ,zelfs indien deze moest plaatsvinden
onder toezicht van eeninternationaal orgaan ,zoa.Ls hierboven reeds
.gezegd objectief enduidelijk moeten zijn ;elke wijziging zou bovendien
unaniem door alle deelnemers ,moeteii worden goedgekeurd ..Tenslotte zou
moeten worden voorzien inarbitrageprocédés .

-7-
£.Maatregelen terverzekering van dedeelneming van deGemeenschap aan een
eventuele multilaterale overeenkomst ter organisatie van deinternationale
opslag van plutonium inhetkader van deAISA
Bijdehuidige stand vandewerkzaamheden vandegroep vandeskundigen
diedoor deAIEA issamengesteld ,kannogniet worden uitgemaakt ofeen
IPS-systeem aldanniet kanworden georganiseerd onder deauspciën van
deorganisatie enhoeditsysteem daadwerkeli jkkanfunctioneren .Talrijke
technische eninstitutionele vraagstukken moeten nogworden opgelost .Om
hetingewikkelde karakter hiervan toetelichten zullen wijenkele van
deze vraagstukken aanhalen :
Opwelke gronden zullen deopslagplaatsen worden gekozen ?Welke zijn de
minimale hoeveelheden voor deverplichte opslag vanplutonium ?Welke zijn
devoorwaarden waaronder hetopgeslagen plutonium onmiddellijk enautomatisch
terbeschikking moet worden gesteld (release )?Lijkt deeventuele invoering
vaneencriterium "immediate useofcurrent use"niet onverenigbaar met
hetbedrijf vandeplutoni umindustrie ?Welke zijn devoornaamste problemen
betreffende detraditionele "safeguards "endeIPSenhoemoeten deze
worden opgelost zonder overbodige formaliteiten ?Welke moet detaak zijn
vandebestaande ofdenog opterichten organen vandeAIEA .bijhet
beheer vanhetsysteem ?Hoemoet hetmogelijk zijn hetIPS-systeem aan te
passen aandediverse situaties inverband metdesafeguards inde
verschillende landen zonder daarom onaanvaardbare discriminaties inhet
leven teroepen ?
Indien eenvoldoende ruime consensus kanworden gevonden met
betrekking totdeoplossingen diemoeten worden voorgesteld voor deopte
lossen problemen zaldetekst van een -multilaterale overeenkomst ter
organisatie van eenIPS-systeem tergoedkeuring aan deraad van
gouverneurs van deAIEA ineenvrij nabije toekomst kunnen worden voorgelegd .
Het isnoodzakelijk dat deontwerpen vanmultilaterale
overeenkomst dateventueel tergoedkeuring aanderaad vangouverneurs zal
worden voorgelegd ,dedeelneming mogelijk maakt van deEuropese Gemeenschap
engeen clausules bevat dieeenhinderpaal kunnen vormen voor detoepassing
vanhetEuratom -Verdrag .Inditstadium van deprocedure zalhetnamelijk
moeilijk zijn nog over tegaan totverdere wijzigingen vandeze
ontwerp-tekst . •

-8-
Hetisderhalve tijdens dewerkzaamheden van degroep van deskundigen dat
deCommissie endelid-staten van deGemeenschap erop moeten toezien dat
deoplossingen die zullen worden aangehouden voor detalrijke problemen
inverband met detenuitvoerlegging van het systeem indetekst van de
multilaterale overeenkomst verenigbaar zijn met het communautaire recht
enmet debeleidslijnen van deGemeenschap endelid-staten ophet gebied
van hetplutonium .
Omdeze reden zouden coördinatievergaderingen opcommunautair niveau ter
plaatse georganiseerd door hetvoorzitterschap van deRaad,net voor de
komende vergadering van deIPS-groep van IAEA ,ten zeerste wenselijk zijn .
Bij dehuidige werkzaamheden van degroep van deskundigen ishet nog te
vroeg omeen nauwkeurige envolledige inventaris optemaken van depro­
blemen waarover deGemeenschap een voorkeur tekennen moet geven voor eBn
oplossing t.o.v .een andere .Zodra deze inventaris kan worden opgesteld
endeeventuele oprichting van een IPS voldoende vorm zal hebben aangenomen ,
zal het noodzakelijk zijn dat deRaad aan deCommissie denodige richt­
lijnen verstrekt omteonderhandelen over dedeelneming van deGemeenschap
envan haar lid-staten aan een IPS-systeem onder auspiciën van deIAEA .
 
* >
Tenslotte kan worden' gezegd :
1.dat rekening houdende met derol van het internationaal opslagsysteem
voor plutonium (IPS )enrekenjng houdende met de.bevoegdheden van de
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie inhet kader vari het Verdrag van
Rome,deCommissie van mening isdat deGemeenschap móet-deelnemen aan
een IPS-systeem dat onder auspiciën van de IAEA zou worden georganiseerd
enwaaraan van dezijde van deGemeenschap door een ofmeer van haar
lid-staten zou worden deelgenomen ;
2.deCommissie heeft het voornemen omtezijner tijd aan deRaad een
ontwerp-besluit voor teleggen waarin denodige richtlijnen worden
vastgelegd omteonderhandelen over dedeelneming van deGemeenschap
envan delid-staten aan een IPS-systeem inhet kader van de IAEA ;
3.reeds nudeaandacht van het voorzitterschap tevestigen opdewense­
lijkheid omterplaatse coördinatievergaderingen ophet niveau van de
Gemeenschap teorganiseren vóór devergadering van degroep van des­
kundigen inzake IPS-die onder auspiciën van IAEA teWenen bijeenkomen .