1. Inleiding

Het LIFE-programma 2014-2020 is het financieringsinstrument van de EU voor het milieu en klimaatactie. De algemene doelstelling van LIFE is om het beleid en de wetgeving van de EU op het gebied van milieu en klimaat te ondersteunen door medefinanciering van projecten met Europese meerwaarde.

Op basis van de algemene richtsnoeren voor betere regelgeving worden in deze tussentijdse evaluatie de relevantie en de meerwaarde van het LIFE-programma voor de EU onderzocht. In deze evaluatie wordt onderzocht of het programma nog steeds relevant is voor het aanpakken van de problemen waar het zich op richt en waarde toevoegt aan wat de lidstaten zouden hebben verwezenlijkt indien ze individueel zouden optreden. Ook wordt beoordeeld of LIFE dit op een doeltreffende en doelmatige wijze bereikt en of de bepalingen van LIFE consistent zijn met andere programma's.

In dit verslag wordt een samenvatting gegeven van de voornaamste bevindingen en worden conclusies getrokken en aanbevelingen voor vervolgactie gedaan. Het verslag gaat vergezeld van een werkdocument waarin de bevindingen van de evaluatie meer gedetailleerd worden besproken.

2. Achtergrond

Het LIFE-programma, dat in 1992 is gelanceerd, is in de 25 jaar van zijn bestaan een aantal keer geëvalueerd. Het huidige programma (2014-2020) is het resultaat van deze evaluaties en van de uit de uitvoering van eerdere programma's getrokken lessen.

Het financieringsinstrument van de EU ter ondersteuning van milieu-, natuurbehoud- en klimaatactieprojecten in de hele EU is ingesteld bij de huidige LIFE-verordening, Verordening (EU) nr. 1293/2013.

De algemene doelstellingen van het programma zijn:

1.bijdragen aan de overgang naar een hulpbronnenefficiënte, koolstofarme en klimaatbestendige economie, aan de bescherming en de verbetering van de kwaliteit van het milieu en aan het tot staan brengen en ombuigen van het biodiversiteitsverlies;

2.het verbeteren van de ontwikkeling, tenuitvoerlegging en handhaving van het beleid en de wetgeving van de Unie inzake milieu en klimaat, als katalysator fungeren voor milieu- en klimaatdoelstellingen en de integratie en mainstreaming van deze doelstellingen in het andere beleid en andere praktijken in gang zetten en bevorderen;

3.het ondersteunen van betere milieu- en klimaatgovernance op alle niveaus, inclusief grotere betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, ngo's en lokale actoren;

4.het ondersteunen van de tenuitvoerlegging van het zevende milieuactieprogramma.

De begroting voor het huidige LIFE-programma bedraagt 3,4 miljard EUR.

Gegeven zijn omvang, is het LIFE-programma niet bedoeld om milieu- en klimaatproblemen op te lossen, maar om te fungeren als katalysator voor het sneller teweegbrengen van verandering.

3. Methodologie

De tussentijdse evaluatie bestrijkt de eerste twee jaar (2014-2015) van het programma en is grotendeels gebaseerd op een externe studie door een onafhankelijke consultant (studie vereist door de LIFE-verordening). De studie is uitgevoerd in de periode maart 2016 – januari 2017, en is gebaseerd op uitvoerig bureauonderzoek en gegevens en indicatoren uit de projectdatabanken die speciaal voor het beheer van LIFE-voorstellen en -projecten zijn opgezet.

Ook zijn de voornaamste belanghebbende partijen geraadpleegd door middel van vijf aanvullende enquêtes en meer dan 120 interviews en is er een openbare raadpleging gehouden.

In de tussentijdse evaluatie worden de nieuwe kenmerken van het LIFE-programma, de wijze waarop deze door belanghebbende partijen zijn geïncorporeerd en de voorlopige resultaten geanalyseerd.

4. Uitvoering – stand van zaken