NL

Brussel, 17.10.2007

COM(2007) 617 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Kwaliteit van in het wegvervoer in de Europese Unie gebruikte benzine en dieselbrandstof:

vierde jaarverslag

(Verslagjaar 2005)

1. Samenvatting

Ter bescherming van de gezondheid en het milieu geeft Richtlijn 98/70/EG [1] minimumspecificaties van brandstoffen voor voertuigen met motoren met elektrische ontsteking en voertuigen met compressieontstekingsmotoren. De brandstofkwaliteit is belangrijk voor het milieu omdat zij van invloed is op de uitstoot van verontreinigende stoffen door motoren en bijgevolg op de luchtkwaliteit. Zij is voorts ook medebepalend voor het gemak waarmee de fabrikanten de gewenste emissiegrenswaarden voor verontreinigende stoffen en broeikasgassen kunnen naleven en voor de daarmee gemoeide kosten. Op grond van Richtlijn 2003/17/EG [2], die Richtlijn 98/70/EG wijzigt, moet het zwavelgehalte van benzine en dieselbrandstoffen verder worden verlaagd.

Het niet naleven van brandstofspecificaties kan leiden tot hogere emissies (een overmaat van zuurstofhoudende verbindingen kan bijvoorbeeld de NOx-uitstoot verhogen) en eventueel tot beschadiging van motoren en systemen voor de nabehandeling van uitlaatgassen (teveel zwavel is bijvoorbeeld schadelijk voor katalysatoren), met meer luchtverontreiniging tot gevolg. De lidstaten zijn verplicht bewakingssystemen in te voeren om op de naleving van de krachtens Richtlijn 98/70/EG voorgeschreven brandstofkwaliteitsnormen te kunnen toezien.

Op grond van artikel 8 van Richtlijn 98/70/EG dient de Commissie jaarlijks een verslag te publiceren over de brandstofkwaliteit in de lidstaten. In dit vierde verslag van de Commissie wordt een overzicht gegeven van de door de lidstaten verstrekte informatie over de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof, alsmede over de totale hoeveelheden brandstof die in 2005 zijn verkocht. Alle lidstaten behalve Frankrijk hebben een nationaal verslag over 2005 ingediend.

Uit het toezicht op de brandstofkwaliteit in 2005 blijkt dat over het geheel genomen aan de in Richtlijn 98/70/EG neergelegde specificaties voor benzine en dieselbrandstof wordt voldaan en dat er ook nu weer weinig overschrijdingen zijn vastgesteld. Voor benzine waren de belangrijkste parameters waarvoor overschrijdingen werden vastgesteld het researchoctaangetal (RON) [3], de dampspanning in de zomer [4] en het distillatiepunt/verdamping bij 100/150°C [5]. Voor diesel waren de belangrijkste parameters waarvoor overschrijdingen werden vastgesteld het zwavelgehalte, het distillatiepunt van 95%, het cetaangetal en de dichtheid.

Hoewel verschillende lidstaten melding maakten van niet-conforme monsters, waren er over het algemeen veel minder monsters die de grenswaarden (en de tolerantiegrenzen van de testmethoden) overschreden dan in voorgaande jaren. Wel rapporteerden verschillende EU10-lidstaten een aanzienlijk aantal monsters dat niet aan de grenswaarden voldeed. België maakt gewag van een verhoudingsgewijs hoger aantal niet-conforme monsters (~3,5%) dan de andere lidstaten; toch is er sprake van een verbetering van het conformiteitsniveau in vergelijking met de vorige jaren.

Het zwavelgehalte van diesel bleek in 2005 een specifiek probleem te vormen (vooral in de EU10) als gevolg van de nieuwe bindende grenswaarde (<50 mg/kg) vanaf begin 2005. Verschillende EU10-lidstaten hadden aan het begin van het jaar problemen met de verkoop van de zwavelrijkere dieseltypes, en er werden kennelijk meer met hoogzwavelige diesel of gasolie verontreinigde monsters gerapporteerd dan de vorige jaren.

De Commissie heeft geen kennis van negatieve effecten op de emissies van voertuigen of op het functioneren van motoren in samenhang met deze overschrijdingen, maar blijft er bij de lidstaten op aandringen actie te ondernemen om volledige conformiteit te garanderen. De meeste lidstaten zijn daar al mee bezig. Nadere gegevens over de actie die in dit verband door de lidstaten wordt ondernomen, zijn - voor zover zij door de betrokken lidstaat zijn verstrekt - opgenomen in de afzonderlijke hoofdstukken per land van het uitgebreide verslag over 2005 [6]. De Commissie blijft de naleving van de in de richtlijn vastgelegde brandstofkwaliteitseisen controleren en streeft ernaar, de door de lidstaten verstrekte gegevens vanaf het verslagjaar 2006 nog grondiger te analyseren.

Wat de vermindering van de luchtverontreiniging en de invoering van nieuwe technologie voor motoren betreft, dient te worden opgemerkt dat het aandeel brandstoffen met <10 mg zwavel per kg en met <50 mg zwavel per kg voor de EU15 van 2001 tot 2005 aanzienlijk is toegenomen. Met ingang van 2005 dienden alle brandstoffen aan de 50 mg/kg-grenswaarde voor zwavel te voldoen en moesten in alle lidstaten brandstoffen met <10 mg zwavel per kg op de markt worden gebracht. Het gemiddelde zwavelgehalte in 2005 lag een stuk lager dan de voor 2004 gerapporteerde waarde, zoals blijkt uit tabel 1.

Tabel 1: Jaarlijkse trend van het gemiddelde zwavelgehalte van benzine en diesel in de EU

| Gemiddeld zwavelgehalte, mg/kg | EU15 | EU10 |

Brandstof/ Jaar | 2001 | 2002 | 2003* | 2004* | 2005* | 2005* | 2005 |

Benzine | 68 | 51 | 37 | 38 | 19 | 19 | 23 |

Diesel | 223 | 169 | 125 | 113 | 25 | 24 | 37 |

De cijfers omvatten vanaf 2004 tevens de gegevens voor de EU10-landen. * Zonder Frankrijk, dat voor de jaren 2003-2005 geen verslag heeft ingediend.

Tussen de systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit van de lidstaten bestaan nog aanzienlijke verschillen; wel zullen de eisen van de richtlijn naar verwachting resulteren in een grotere eenvormigheid en een betere kwaliteit van de verslaglegging.

2. Inleiding

De specificaties voor in de Europese Unie verkochte benzine en dieselbrandstof zijn vastgesteld in de bijlagen van Richtlijn 98/70/EG; met ingang van 1 januari 2005 is nog slechts één reeks brandstofspecificaties van toepassing. Verder bepaalt de richtlijn dat de lidstaten overzichtsverslagen moeten indienen over de kwaliteit van de op hun grondgebied verkochte brandstoffen. Met ingang van 2004 moeten de lidstaten verslag uitbrengen over hun toezichtactiviteiten overeenkomstig de Europese norm EN 14274 [7] of een ander, even betrouwbaar systeem. Op grond van artikel 8 van Richtlijn 98/70/EG, als gewijzigd bij artikel 1, lid 5, van Richtlijn 2003/17/EG, dient de Commissie de door de lidstaten medegedeelde resultaten van de bewaking van de brandstofkwaliteit beschikbaar te stellen. Ingevolge deze bepaling wordt in dit vierde verslag van de Commissie een beknopt overzicht gegeven van de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en de totale hoeveelheden brandstof die in 2005 in de Gemeenschap zijn verkocht. De verslagen over de vorige jaren zijn te vinden op de desbetreffende webpagina van de Commissie [8].

3. Nationale systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit

Bij de invoering van systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit (FQMS) in de EU zijn door de lidstaten uiteenlopende benaderingen gehanteerd. Deze variëren van systemen gebaseerd op de Europese norm EN 14274, waarbij bemonstering plaatsvindt bij een aantal tankstations, tot specifieke nationale systemen. Zweden en het VK, bijvoorbeeld, passen systemen toe waarbij de bemonstering en analyse van alle raffinage- of importpartijen een integrerend onderdeel uitmaakt van de eisen voor binnenlandse brandstofdistributie. Daarnaast vindt het hele jaar door aselecte bemonstering plaats in de hele distributieketen. De systemen die in sommige lidstaten worden toegepast, werden oorspronkelijk voor andere doeleinden opgezet, hetgeen sommige verschillen binnen de EU wat betreft toepassing en reikwijdte van de bemonstering verklaart. Vanaf 2004 werd een grotere uniformiteit verwacht, aangezien de richtlijn, als gewijzigd, het volgende voorschrift bevat: "De lidstaten stellen [met ingang van 1 januari 2004] een systeem voor toezicht op de brandstofkwaliteit vast in overeenstemming met de eisen van de relevante Europese norm" (EN 14274 en EN 14275 [9]). Sedert 2001 hebben de toezichtsystemen een groot aantal wijzigingen ondergaan. Zes van de EU15-lidstaten en zes van de EU10-lidstaten zijn nu overgeschakeld op een systeem dat op EN 14274 is gebaseerd. Portugal heeft verklaard dat het bezig is zijn systeem met EN 14274 in overeenstemming te brengen. De richtlijn staat het gebruik van alternatieve systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit toe, mits de daarmee behaalde resultaten even betrouwbaar zijn. Tot dusver hebben alleen Cyprus, Denemarken en Malta informatie verstrekt die het gebruik door deze landen van een nationaal systeem met beperkte bemonsteringsintensiteit rechtvaardigt. Het VK heeft ook informatie verstrekt over de statistische betrouwbaarheid van zijn systeem. Figuur 2 geeft een overzicht van de bemonsteringsintensiteit in de hele EU in 2005.

4. Rapportage over 2005

4.1 Brandstofsoorten en -hoeveelheden

In 2005 werd er, ondanks het gevarieerde aanbod van benzinetypes met een verschillend octaangetal en zwavelgehalte in de gehele EU, toch vooral benzine met researchoctaangetal 95 verkocht (84% van het totaal, waarvan 66% laagzwavelig en 34% zwavelvrij [10]); zie figuur 1 en de tabel in de bijlage voor nadere bijzonderheden per lidstaat. (Frankrijk diende over de jaren 2003 tot en met 2005 geen FQMS-verslag in.) Van alle verkochte benzine was 61% laagzwavelig (<50 mg/kg) en 39% zwavelvrij (<10 mg/kg). Voor de verkochte dieselbrandstof bedroegen deze percentages respectievelijk 67% en 33%. In vergelijking met 2001 is de hoeveelheid brandstoffen met een zwavelgehalte van <50 mg/kg dan wel <10 mg/kg aanzienlijk toegenomen, aangezien deze brandstoftypes in dat jaar circa 20% van de totale benzine- en dieselverkoop in de EU vertegenwoordigden, terwijl zij nu haast de totaliteit daarvan uitmaken.

De verkoop in de EU10 vertegenwoordigde 10,5% van de totale benzineverkoop en 11,3% van de totale dieselverkoop in de EU (een lichte toename ten opzichte van 2004). In vergelijking met de EU15 was in de EU10 het aandeel van zwavelvrije benzinetypes veel lager (15,5%) maar het aandeel van zwavelvrije diesel iets hoger (36%).

Figuur 1: Brandstofverkoop in de EU naar type (%)

Benzineverkoop | 2005 | Dieselverkoop | 2005 |

(...PICT...)

(...PICT...)

| |

| Type | % | | Type | % |

1 | Ongelode benzine min. RON=91 | 0,0% | 13 | Diesel | 0,1% |

2 | Ongel. benz. min. RON=91 (<50 mg S/kg) | 0,3% | 14 | Diesel (<50 mg S/kg) | 66,5% |

3 | Ongel. benz. min. RON=91 (<10 mg S/kg) | 7,7% | 15 | Diesel (<10 mg S/kg) | 33,5% |

4 | Ongelode benzine min. RON=95 | 0,0% | | | |

5 | Ongel. benz. min. RON=95 (<50 mg S/kg) | 55,4% | | | |

6 | Ongel. benz. min. RON=95 (<10 mg S/kg) | 28,0% | | | |

7 | Ongelode benzine 95≤RON<98 | 0,0% | | | |

8 | Ongel. benz. 95≤RON<98 (<50 mg S/kg) | 4,1% | | | |

9 | Ongel. benz. 95≤RON<98 (<10 mg S/kg) | 0,0% | | | |

10 | Ongelode benzine RON≥98 | 0,0% | | | |

11 | Ongel. benz. RON≥98 (<50 mg S/kg) | 0,9% | | | |

12 | Ongel. benz. RON≥98 (<10 mg S/kg) | 3,5% | | | |

Evenals in 2001-2004 was de totale brandstofverkoop (wat betreft de landen die hun gegevens hebben ingediend) in 2005 het hoogst in Duitsland, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk (figuur 3). In veel lidstaten wordt meer diesel dan benzine verkocht; toch vertoont het relatieve aandeel van benzine en diesel nogal wat variatie.

Sedert 2001 is er in de EU als geheel meer uniformiteit tot stand gekomen wat betreft het aantal beschikbare brandstoftypes (zie figuur 4). In 2005 waren er over het algemeen 2 of 3 benzinetypes beschikbaar, die meestal van elkaar verschillen qua octaangetal (RON-categorie). In sommige gevallen gaat het echter ook om nieuwe zwavelvrije brandstofsoorten (bijvoorbeeld in Estland, waar van elk brandstoftype een zwavelvrije variant wordt aangeboden). In 2005 waren afzonderlijke (als zodanig geïdentificeerde) zwavelvrije (<10 mg/kg) nationale brandstoftypes beschikbaar in 10 EU15-landen (vgl. slechts 1 in 2001) en 4 EU10-landen. (In andere lidstaten waren brandstoffen die aan de zwavelgrenswaarde voldoen wel beschikbaar maar voor de koper niet als zodanig te identificeren).

Figuur 2: FQMS-bemonsteringsintensiteit in de EU in 2005 (gemiddeld aantal monsters per brandstofsoort)

(...PICT...)

gemiddeld aantal monsters / brandstofsoort | |

| | | Benzine | | Diesel | |

Figuur 3: Brandstofverkoop per EU-lidstaat naar soort (miljoen liter)*

(...PICT...)

nationale brandstofverkoop (106 liter) | |

| | | Totaal benzine | | Totaal diesel | |

Figuur 4: Aantal verkrijgbare brandstoftypes naar brandstofsoort per EU-lidstaat

(...PICT...)

aantal beschikbare brandstoftypes per lidstaat | |

| | | Aantal benzinetypes | | Aantal dieseltypes | |

Figuur 5: Aandeel van laagzwavelige benzinetypes in de verkoop per EU-lidstaat (%)

(...PICT...)

% van nationale benzineverkoop | |

| | Benzine (normaal) | | Benzine (<50 mg zwavel/kg) | | Benzine (<10 mg zwavel/kg) |

Figuur 6: Aandeel van laagzwavelige dieseltypes in de verkoop per EU-lidstaat (%)

(...PICT...)

% van nationale dieselverkoop | |

| | Diesel (normaal) | | Diesel (<50 mg zwavel/kg) | | Diesel (<10 mg zwavel/kg) |

Figuur 7: Gemiddeld zwavelgehalte van benzine en diesel in de EU-landen (%)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

(...PICT...)

gemiddeld zwavelgehalte van de brandstof (mg/kg) | |

| | | Benzine | | Diesel | |

In 2001-2004 waren al in veel EU-lidstaten laagzwavelige brandstoffen verkrijgbaar, hoewel de invoering daarvan pas vanaf 2005 verplicht was (zie figuur 5 en figuur 6). Met ingang van 1 januari 2005 is het gebruik van laagzwavelige brandstoffen (<50 mg/kg) verplicht en moeten zwavelvrije brandstoffen (<10 mg/kg) in de handel verkrijgbaar zijn. Toch heeft een aantal lidstaten nog steeds geen afzonderlijk verkrijgbare en als zodanig identificeerbare zwavelvrije brandstoffen op de markt gebracht. Sommige hebben onvoldoende informatie verstrekt opdat de Commissie zou kunnen beoordelen of dergelijke brandstoffen beschikbaar zijn “op een verantwoord evenwichtig gespreide geografische basis”, zoals de richtlijn voorschrijft, en Cyprus, Malta en het VK hebben ze tot dusver nog helemaal niet in de handel gebracht.

De lidstaten hoeven pas in 2009 volledig op zwavelvrije brandstoffen over te schakelen. Wat de situatie m.b.t. benzine betreft, waren in 2005 in de EU15 echter al 4 lidstaten (Oostenrijk, Finland, Duitsland en Zweden) volledig op zwavelvrije benzine overgeschakeld. Wat diesel betreft, waren in 2005 in de EU15 al 3 lidstaten (Finland, Duitsland en Zweden) volledig op zwavelvrije diesel overgeschakeld (in Duitsland was deze beschikbaar vanaf 2003; in Zweden is reeds sedert 1999 bijna alle diesel zwavelvrij). Van de EU10-lidstaten is nog geen enkele helemaal op zwavelvrije brandstoffen overgeschakeld.

In heel wat lidstaten waar afzonderlijk verkrijgbare (c.q. als zodanig identificeerbare) zwavelvrije brandstoftypes, dan wel cijfers m.b.t. de verkoop daarvan, in 2005 niet beschikbaar waren, waren er niettemin brandstoffen op de markt die aan het "<10 mg/kg"-criterium voldeden. Dit was bijvoorbeeld het geval in België, Ierland en Nederland. Dit is te zien in figuur 7, waarin het gemiddelde zwavelgehalte van benzine en diesel per EU-lidstaat wordt weergegeven. (Het gemiddelde zwavelgehalte wordt berekend uit de gerapporteerde gemiddelde zwavelgehaltes van de monsters, gewogen volgens de hoeveelheid die van de overeenkomstige brandstoftypes is verkocht). Uit de eerder gepresenteerde tabel 1 komt naar voren dat het gemiddelde zwavelgehalte van de in de EU verkochte benzine en dieselbrandstof van jaar tot jaar afneemt; in combinatie met figuur 7 toont dit aan dat een groot deel van de brandstof die de voorbije jaren werd verkocht, reeds aan de grenswaarde van 2005 (<50 mg zwavel per kg) voor benzine en diesel voldeed.

4.2 Naleving van Richtlijn 98/70/EG in 2005

Tabel 2 geeft een overzicht van de naleving door de lidstaten van Richtlijn 98/70/EG voor het verslagjaar 2005, op basis van de resultaten van de analyse van de monsters afgezet tegen de grenswaarden alsook op basis van vorm en inhoud van de rapportage. Wat de periode 2001-2004 betreft, is het in enkele gevallen moeilijk de mate van naleving precies in te schatten omdat de lidstaten onvolledige informatie hebben verstrekt. Nadere gegevens over de actie die door de lidstaten wordt ondernomen om de voorgeschreven grenswaarden wél volledig na te leven, zijn - voor zover zij door de betrokken lidstaat zijn verstrekt - opgenomen in de afzonderlijke hoofdstukken per land van het uitgebreide verslag over 2005 [11].

Uit de verslagen blijkt dat in 6 lidstaten alle monsters van zowel benzine als diesel aan de grenswaarden van Richtlijn 98/70/EG voldeden (in vergelijking met 5 EU15-lidstaten in 2001 en 11 EU25-lidstaten in 2004). Met uitzondering van de zuurstofhoudende verbindingen (voor 7 lidstaten - zie de noten 4 en 5 bij de tabel) hebben voorts 21 lidstaten volledig verslag uitgebracht over alle parameters die krachtens de richtlijn moeten worden bewaakt.

In 2005 rapporteerden 17 lidstaten (waaronder 8 uit de EU15) minstens één benzinemonster dat niet aan de eisen van Richtlijn 98/70/EG voldeed, in vergelijking met 13 lidstaten in 2004 (waaronder 6 uit de EU15). Voor de EU15 rapporteerden zowel in 2002 als in 2003 9 lidstaten minstens één niet-conform monster; in 2001 waren dat er 10. De voornaamste punten van zorg betroffen weerom het researchoctaangetal (38 monsters), de dampspanning in de zomer (45 monsters) en het distillatiepunt/verdamping bij 100/150°C (9 monsters).

Voor dieselbrandstof rapporteerden 13 lidstaten (waaronder 4 uit de EU15) ten minste één monster dat niet aan de eisen van Richtlijn 98/70/EG voldeed. Ter vergelijking: het waren er 4 in 2001, 6 in 2002 en 5 in 2003 (telkens EU15) en 8 in 2004 (voor de hele EU, waaronder 2 uit de EU15). De voornaamste punten van zorg waren hier het zwavelgehalte (133 monsters), het distillatiepunt van 95% (54 monsters), het cetaangetal (6 monsters) en de dichtheid (5 monsters).

Hoewel verschillende lidstaten melding maakten van niet-conforme monsters, waren er veel minder monsters die de grenswaarden (en de tolerantiegrenzen van de testmethoden) overschreden dan in voorgaande jaren. Wel rapporteerden verschillende EU10-lidstaten een aanzienlijk aantal monsters dat niet aan de grenswaarden voldeed. België maakt gewag van een verhoudingsgewijs hoger aantal niet-conforme monsters dan de andere lidstaten, maar heeft zijn conformiteitsniveau in vergelijking met de vorige jaren wel weten te verbeteren. Het zwavelgehalte bleek dit jaar een specifiek probleem op te leveren (vooral in de EU10) als gevolg van de bindende grenswaarde (<50 mg/kg) die vanaf begin 2005 van kracht was. Verschillende EU10-lidstaten hadden aan het begin van het jaar problemen met de verkoop van de zwavelrijkere dieseltypes, en er werden kennelijk meer met hoogzwavelige diesel of gasolie verontreinigde monsters gerapporteerd dan de vorige jaren.

Tabel 2: Overzicht van de naleving van Richtlijn 98/70/EG door de lidstaten - verslagjaar 2005

Lidstaat | Grenswaarde non-conformiteit (1) (betrouwbaarheidsgrens 95%) [aantal niet-conforme monsters / totaal] | Onvolledige verslaglegging [aantal niet-bepaalde parameters/totaal aantal parameters] | Laattijdige indiening verslag (uiterste termijn: 30.6.2006) (2) | Noten |

| Benzine | Diesel | Benzine | Diesel | | |

Oostenrijk | 4 / 205 | 3 / 100 | | | | |

België | 232 / 4957 | 232 / 3748 | 1 / 18 | | < 6 maanden | (3) |

Cyprus | | 19 / 155 | 7 / 18 | | < 1 maand | (4) |

Tsjechië | 45 / 1381 | 64 / 1653 | | | | |

Denemarken | | | | | | |

Estland | 10 / 300 | 1 / 114 | | | < 4 maanden | (7) |

Finland | 2 / 257 | | | | | |

Frankrijk | | | | | niet ontvangen | |

Duitsland | 6 / 543 | 1 / 240 | | | < 3 maanden | |

Griekenland | 1 / 289 | | 6 / 18 | | < 2 maanden | (4) |

Hongarije | 7 / 120 | | | | | |

Ierland | 3 / 118 | | 6 / 18 | | < 2 maanden | (5) |

Italië | 3 / 318 | 6 / 309 | | | | |

Letland | 1 / 251 | 9 / 438 | | | < 1 maand | (8) |

Litouwen | 8 / 192 | 20 / 268 | | | | |

Luxemburg | | | | | < 6 maanden | |

Malta | 13 / 51 | 23 / 31 | | 1 / 5 | < 5 maanden | (9) |

Nederland | 1 / 106 | | | | | |

Polen | 16 / 392 | 15 / 204 | | | | |

Portugal | | | 7 / 18 | | | (4) (6) |

Slowakije | 7 / 236 | 1 / 102 | | | | |

Slovenië | 22 / 136 | 25 / 152 | | | | |

Spanje | | | | | < 1 maand | |

Zweden | | | 6 / 18 | | | (4) |

VK | | | | | < 3 maanden | |

Aantal landen | 17 | 13 | 6 | 1 | 12 | |

Noten:

| Bij onvolledige rapportage kan niet worden nagegaan of alle monsters binnen de grenswaarden zijn gebleven. Als uit de ingediende gegevens niet kan worden afgeleid bij hoeveel monsters een overschrijding van de grenswaarde werd vastgesteld, wordt met het symbool ‘>’ aangegeven dat het vermelde aantal niet-conforme monsters een minimumwaarde is en dat het aantal in werkelijkheid wellicht groter was. |

| Richtlijn 98/70/EG bepaalt dat de lidstaten tegen 30 juni van elk jaar een verslag over het uitgeoefende toezicht indienen. |

| Het zuurstofgehalte werd niet gerapporteerd. |

| Zuurstofhoudende verbindingen (andere dan ethers met meer dan 5 koolstofatomen per molecuul) werden niet gerapporteerd. In principe worden bij toepassing van de testmethoden voor zuurstofhoudende verbindingen alle stoffen van de lijst gelijktijdig bepaald. Het systeem dient evenwel te worden gekalibreerd met behulp van een ijkmonster dat dezelfde zuurstofhoudende verbindingen bevat als het te onderzoeken monster, en wel in vergelijkbare verhoudingen. In de meeste gevallen is niet duidelijk of dit inderdaad is gebeurd. Wel heeft Portugal verklaard dat geen andere zuurstofhoudende verbindingen aan de brandstoffen worden toegevoegd. De totale hoeveelheid organisch gebonden zuurstof wordt berekend uit de massapercentages van de afzonderlijke geïdentificeerde componenten. |

| Zuurstofhoudende verbindingen (andere dan ethers met meer dan 5 koolstofatomen per molecuul) werden niet gerapporteerd (zie noot 4 voor nadere uitleg). |

| Portugal heeft dit jaar ook geen loodbepalingen uitgevoerd. |

| Estland maakt ook gewag van 5 monsters zwavelvrije benzine en 4 monsters zwavelvrije diesel waarbij de grenswaarde van 10 mg/kg (plus tolerantiegrens) welke in de nationale specificaties voor deze brandstofsoorten is vastgesteld, werd overschreden. Deze zijn evenwel niet meegeteld in het totale aantal niet-conforme monsters, aangezien de bindende grenswaarde voor benzine en diesel (<50 mg/kg) niet werd overschreden. |

| In Letland lijkt begin 2005 nog normale diesel met <350 mg zwavel per kg te zijn verkocht, in strijd met het voorschrift om vanaf 1.1.2005 een bindende grenswaarde van 50 mg/kg te hanteren. |

| In plaats van het cetaangetal is een cetaanindex bepaald. |

5. Conclusies

De brandstofkwaliteit is belangrijk voor het milieu omdat zij van invloed is op de uitstoot van verontreinigende stoffen door motoren en bijgevolg op de luchtkwaliteit, alsook op het gemak waarmee de fabrikanten de gewenste emissiegrenswaarden voor verontreinigende stoffen en broeikasgassen kunnen naleven en op de daarmee gemoeide kosten. Uit het toezicht op de brandstofkwaliteit in 2005 blijkt dat over het geheel genomen aan de in Richtlijn 98/70/EG neergelegde specificaties voor benzine en dieselbrandstof wordt voldaan en dat er bijzonder weinig overschrijdingen zijn vastgesteld. De Commissie heeft geen kennis van negatieve effecten op emissies van voertuigen of op het functioneren van motoren ten gevolge van deze overschrijdingen. De Commissie vindt de overschrijdingen niettemin problematisch en zal de naleving van de in de richtlijn vastgelegde brandstofkwaliteitseisen blijven controleren. Ter ondersteuning van een en ander neemt de Commissie zich voor de gerapporteerde gegevens, te beginnen met de verslaglegging over 2006, aan een grondigere statistische analyse te onderwerpen.

Het aandeel van brandstoffen met een zwavelgehalte van <10 mg/kg en <50 mg/kg is van 2001 tot 2004 gestaag toegenomen. In 2005 is dit aandeel significant gestegen door het van kracht worden van een bindende bovengrenswaarde van 50 mg zwavel per kg en de eis tot invoering van brandstoffen met <10 mg zwavel per kg in de hele EU. Zwavelvrije brandstoffen waren in 2005 in de meeste lidstaten verkrijgbaar (het VK, Malta en Cyprus moeten ze nog invoeren). Uit de beschikbare informatie komt evenwel naar voren dat deze brandstoffen in bepaalde lidstaten nog niet in identificeerbare vorm op de markt worden gebracht.

Dit gebrek aan herkenbaarheid kan een belemmering vormen voor de marktpenetratie van zwavelvrije brandstoffen vereisende voertuigtechnologie in de aanloop naar de volledige, verplichte invoering daarvan in 2009, aangezien de consument geen voorkeur kan laten blijken voor deze brandstoffen als ze niet als zodanig identificeerbaar zijn. Dit is met name een probleem voor de eigenaars van voertuigen die zwavelvrije-brandstoftechnologie gebruiken en ondergraaft in ernstige mate het nut van het in de handel brengen van brandstoffen die aan dit criterium voldoen. Als gevolg hiervan dreigen de mogelijkheden tot vermindering van de CO2-uitstoot in de sector wegvervoer slechts zeer gedeeltelijk te worden gerealiseerd. België, Tsjechië, Ierland, Letland, Luxemburg en Slovenië zijn landen waar actie zou kunnen worden ondernomen om ervoor te zorgen dat zwavelvrije brandstoffen de komende jaren als zodanig identificeerbaar worden. Rapportage hierover kan bij de automobielindustrie meer vertrouwen wekken in de beschikbaarheid van deze brandstoffen, zodat voertuigen die de voordelen van zwavelvrije brandstoffen ten volle benutten op grotere schaal worden geïntroduceerd, wat dan weer milieuvoordelen oplevert door een lagere uitstoot van verontreinigende stoffen en broeikasgassen. Over het algemeen hebben de lidstaten heel weinig informatie verstrekt over het geografisch patroon van de beschikbaarheid van zwavelvrije brandstoffen. De meeste lidstaten verklaarden gewoon dat deze brandstoffen "algemeen verkrijgbaar" waren, maar verstrekten geen extra gegevens die toelaten deze beschikbaarheid in geografisch opzicht te kwantificeren.

De in de lidstaten toegepaste systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit verschillen aanzienlijk van elkaar en zouden meer op elkaar moeten worden afgestemd om doorzichtige en vergelijkbare resultaten te verkrijgen. De uitvoering van Richtlijn 2003/17/EG heeft geleid tot een betere verslaglegging, doordat de lidstaten op grond van die richtlijn over het uitgeoefende toezicht moeten rapporteren volgens de nieuwe Europese norm EN 14274 of volgens een systeem dat even betrouwbaar is. Lidstaten die voor de rapportage geen gebruik maken van het EN 14274-format, dienen dit te motiveren.

BIJLAGE: Brandstofverkoop in de EU in 2005 naar soort (miljoen liter)

ID nr. | miljoen liter | Oostenrijk | België | Denemarken | Finland | Frankrijk | Duitsland | Griekenland | Ierland | Italië | Luxemburg | Nederland | Portugal | Spanje | Zweden | VK | EU15 | EU15 |

| Brandstoftype | AU | BE | DK | FI | FR | DE | EL | IE | IT | LU | NL | PT | ES | SE | VK | EU15 | % Totaal |

1 | Ongelode benzine min. RON=91 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% |

2 | Ongel. benz. min. RON=91 (<50 mg S/kg) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | - | - | - | - | - | 3 | 0,0% |

3 | Ongel. benz. min. RON=91 (<10 mg S/kg) | 738 | - | 525 | - | - | 8.884 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 10.147 | 8,6% |

4 | Ongelode benzine min. RON=95 | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% |

5 | Ongel. benz. min. RON=95 (<50 mg S/kg) | - | 1.055 | - | - | - | - | 4.229 | 1.646 | 16.461 | 524 | 7.089 | - | 8.066 | - | 24.082 | 63.151 | 53,4% |

6 | Ongel. benz. min. RON=95 (<10 mg S/kg) | 1.986 | 659 | 1.951 | 2.232 | - | 21.849 | - | 669 | 979 | - | - | - | - | 5.104 | - | 35.429 | 30,0% |

7 | Ongelode benzine 95≤RON<98 | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% |

8 | Ongel. benz. 95≤RON<98 (<50 mg S/kg) | - | - | - | - | - | - | 735 | - | - | - | - | 1.919 | 575 | - | 1.273 | 4.502 | 3,8% |

9 | Ongel. benz. 95≤RON<98 (<10 mg S/kg) | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0,0% |

10 | Ongelode benzine RON≥98 | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% |

11 | Ongel. benz. RON≥98 (<50 mg S/kg) | - | 276 | - | - | - | - | 136 | - | - | 131 | 310 | - | - | - | - | 854 | 0,7% |

12 | Ongel. benz. RON≥98 (<10 mg S/kg) | 83 | 395 | 16 | 269 | - | 992 | 268 | - | - | - | 1 | 495 | 1.190 | 384 | - | 4.094 | 3,5% |

| Benzine (normaal) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0,0% |

| Benzine (<50 mg zwavel/kg) | 0 | 1.331 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5.100 | 1.646 | 16.461 | 659 | 7.399 | 1.919 | 8.641 | 0 | 25.355 | 68.510 | 58,0% |

| Benzine (<10 mg zwavel/kg) | 2.807 | 1.055 | 2.492 | 2.501 | 0 | 31.725 | 268 | 670 | 979 | 0 | 1 | 495 | 1.190 | 5.488 | 0 | 49.671 | 42,0% |

| Totaal benzine | 2.807 | 2.386 | 2.492 | 2.501 | 0 | 31.725 | 5.369 | 2.315 | 17.440 | 659 | 7.400 | 2.413 | 9.831 | 5.488 | 25.355 | 118.181 | 100,0% |

13 | Diesel | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% |

14 | Diesel (<50 mg zwavel/kg) | 976 | 7.269 | - | - | - | - | 2.446 | 1.801 | 27.081 | 2.139 | 9.000 | 5.476 | 27.840 | - | 23.389 | 107.418 | 66,9% |

15 | Diesel (<10 mg zwavel/kg) | 6.535 | 168 | 2.782 | 2.383 | - | 34.206 | 9 | 890 | 1.467 | - | - | 403 | 0 | 4.270 | - | 53.113 | 33,1% |

| Totaal diesel | 7.511 | 7.437 | 2.782 | 2.383 | 0 | 34.206 | 2.455 | 2.691 | 28.549 | 2.139 | 9.000 | 5.879 | 27.840 | 4.270 | 23.389 | 160.530 | 100,0% |

ID nr. | miljoen liter | Cyprus | Tsjechië | Estland | Hongarije | Letland | Litouwen | Malta | Polen | Slowakije | Slovenië | EU10 | EU10 | | Europese Unie | Europese Unie |

| Brandstoftype | CY | CZ | EE | HU | LV | LT | MT | PL | SK | SI | EU10 | % Totaal | | EU | % Totaal |

1 | Ongelode benzine min. RON=91 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% | | 0 | 0,0% |

2 | Ongel. benz. min. RON=91 (<50 mg S/kg) | - | 280 | 14 | - | 21 | 80 | - | - | 28 | - | 423 | 3,0% | | 426 | 0,3% |

3 | Ongel. benz. min. RON=91 (<10 mg S/kg) | - | - | 5 | - | - | - | - | - | 73 | - | 78 | 0,6% | | 10.225 | 7,7% |

4 | Ongelode benzine min. RON=95 | - | - | - | - | - | - | - | 9 | 5 | - | 14 | 0,1% | | 14 | 0,0% |

5 | Ongel. benz. min. RON=95 (<50 mg S/kg) | 355 | 2.762 | 176 | 1.801 | 350 | 355 | 66 | 4.130 | 94 | - | 10.088 | 72,4% | | 73.239 | 55,4% |

6 | Ongel. benz. min. RON=95 (<10 mg S/kg) | - | - | 121 | - | - | 2 | - | 912 | 562 | - | 1.596 | 11,5% | | 37.025 | 28,0% |

7 | Ongelode benzine 95≤RON<98 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% | | 0 | 0,0% |

8 | Ongel. benz. 95≤RON<98 (<50 mg S/kg) | - | - | - | - | - | - | 24 | - | - | 833 | 857 | 6,2% | | 5.359 | 4,1% |

9 | Ongel. benz. 95≤RON<98 (<10 mg S/kg) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% | | 1 | 0,0% |

10 | Ongelode benzine RON≥98 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0% | | 0 | 0,0% |

11 | Ongel. benz. RON≥98 (<50 mg S/kg) | 55 | 27 | 43 | 175 | 36 | 1 | - | - | 2 | 53 | 393 | 2,8% | | 1.246 | 0,9% |

12 | Ongel. benz. RON≥98 (<10 mg S/kg) | - | - | 36 | 4 | 10 | 7 | - | 404 | 18 | - | 478 | 3,4% | | 4.572 | 3,5% |

| Benzine (normaal) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9 | 5 | 0 | 14 | 0,1% | | 14 | 0,0% |

| Benzine (<50 mg zwavel/kg) | 410 | 3.069 | 233 | 1.976 | 408 | 436 | 90 | 4.130 | 124 | 886 | 11.760 | 84,4% | | 80.270 | 60,8% |

| Benzine (<10 mg zwavel/kg) | 0 | 0 | 162 | 4 | 10 | 9 | 0 | 1.316 | 652 | 0 | 2.152 | 15,5% | | 51.823 | 39,2% |

| Totaal benzine | 410 | 3.069 | 394 | 1.980 | 418 | 444 | 90 | 5.455 | 781 | 886 | 13.927 | 100,0% | | 132.108 | 100,0% |

13 | Diesel | - | - | - | - | 49 | - | - | 45 | 45 | - | 139 | 0,7% | | 139 | 0,1% |

14 | Diesel (<50 mg zwavel/kg) | 414 | 5.003 | 118 | 2.901 | 716 | 888 | 116 | 1.273 | 443 | 1.010 | 12.882 | 63,0% | | 120.299 | 66,5% |

15 | Diesel (<10 mg zwavel/kg) | - | - | 227 | 59 | 0 | 65 | - | 6.875 | 215 | - | 7.441 | 36,4% | | 60.553 | 33,5% |

| Totaal diesel | 414 | 5.003 | 345 | 2.960 | 765 | 953 | 116 | 8.193 | 703 | 1.010 | 20.461 | 100,0% | | 180.991 | 100,0% |

[1] Richtlijn 98/70/EG betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG van de Raad, PB L 350 van 28.12.1998, blz. 58.

[2] Richtlijn 2003/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 maart 2003 tot wĳziging van Richtlĳn 98/70/EG betreffende de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof, PB L 76 van 22.3.2003, blz. 10.

[3] Het researchoctaangetal (RON) is een kwantitatieve maat voor de maximale compressieverhouding waarbij een benzine in een motor kan worden gebruikt zonder dat een deel van het mengsel in de motor spontaan ontbrandt. Zelfontbranding leidt tot overmatig brandstofverbruik en tot een verhoogde uitstoot van vluchtige organische stoffen (VOS) en koolmonoxide.

[4] De dampspanning is een maat voor de vluchtigheid van de brandstof. Het gereguleerde aspect heeft betrekking op zomerse omstandigheden omdat de temperaturen in dat jaargetijde kunnen leiden tot hoge emissies van VOS, die precursoren zijn van ozon in de onderste laag van de atmosfeer. Overschrijding leidt tot een verhoogde VOS-uitstoot.

[5] De distillatieparameter geeft de verhouding aan tussen de hoeveelheid brandstof die verdampt bij 100˚C resp. 150˚C. Deze verhouding bepaalt het maximumgehalte aan lichtere componenten in het benzinemengsel. Overschrijding kan leiden tot dampbelvorming en slechtere rij-eigenschappen.

[6] Zie http://ec.europa.eu/environment/air/pdf/fqm_summary_2005.pdf

[7] EN 14274:2003 – Brandstoffen voor wegvoertuigen – Beoordeling van de kwaliteit van benzine en diesel – Systeem voor periodiek kwaliteitsonderzoek (FQMS).

[8] http://europa.eu.int/comm/environment/air/fuel_quality_monitoring.htm

[9] EN 14275:2003 – Brandstoffen voor wegvoertuigen – Beoordeling van de kwaliteit van benzine en diesel – Bemonstering van brandstofstations in de detailhandel en op bedrijfsterreinen.

[10] De term “laagzwavelig” stemt overeen met een zwavelgehalte van 50 mg/kg; de term “zwavelvrij” stemt overeen met een zwavelgehalte van 10 mg/kg.

[11] Zie http://europa.eu.int/comm/environment/air/fuel_quality_monitoring.htm

--------------------------------------------------