NL Publicatieblad van de Europese Unie C 385/2

Zeventiende voortgangsverslag betreffende de uitvoering van de strategie van de EU ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor — (2014/I)

(2014/C 385/02)

I. INLEIDING

Het zeventiende voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van de EU-strategie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor heeft betrekking op de activiteiten van de EU in de eerste helft van 2014 (van 1 januari tot en met 30 juni 2014). Het is geredigeerd door de afdeling van de EDEO die bevoegd is voor massavernietigingswapens, conventionele wapens en ruimtevaart, in samenwerking met andere bevoegde diensten van de EDEO en de Europese Commissie. Tijdens de verslagperiode heeft de EU de problematiek van handvuurwapens en lichte wapens (SALW) onverminderd aan de orde gesteld in alle multilaterale fora en in haar politieke dialoog met derde landen in het kader van de desbetreffende internationale instrumenten, zoals het actieprogramma van de Verenigde Naties ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in SALW in al zijn aspecten en het internationaal instrument waarmee staten tijdig en op betrouwbare wijze illegale SALW kunnen identificeren en traceren (internationaal traceringsinstrument). Verwacht wordt dat het in 2013 aangenomen Wapenhandelsverdrag (WHV) een aanvulling en versterking zal zijn voor het werk dat wordt verricht in het kader van VN-instrumenten zoals het VN-actieprogramma en het Vuurwapenprotocol. Nu SALW binnen de werkingssfeer van het WHV zijn gebracht, komen er wettelijk bindende verplichtingen en nieuwe normen voor het reguleren van de legale overdracht van die wapens en wordt het gevaar dat SALW op de zwarte markt terechtkomen, weer wat kleiner. Tijdens de gehele verslagperiode is de EU ook doorgegaan met het uitvoeren van een groot aantal projecten voor het bestrijden of voorkomen van de illegale handel in en de buitensporige accumulatie van SALW en munitie daarvoor.

II. UITVOERING VAN HET ACTIEPLAN IN HET KADER VAN DE SALW-STRATEGIE VAN DE UNIE

II.1. Een daadwerkelijke multilaterale benadering om universele, regionale en nationale mechanismen te ontwikkelen tegen de levering en de destabiliserende verspreiding van SALW en munitie daarvoor

a) Uitvoering van het actieprogramma van de Verenigde Naties van 2001 ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten

De EU heeft actief deelgenomen aan de Vijfde tweejaarlijkse bijeenkomst van staten over de uitvoering van het VN-actieprogramma inzake handvuurwapens en lichte wapens („BMS 5”), die werd gehouden in New York op 16-20 juni 2014. Ter voorbereiding van het BMS 5, heeft de EU een werkdocument (1) ingediend over de thema’s die zij tijdens de bijeenkomst bij voorkeur behandeld wil zien en actief deelgenomen aan het informele overleg.

Belangrijke prioriteiten van de EU zijn neergelegd in het slotdocument van het BMS 5: het gaat onder meer om een sterke nadruk op fysieke beveiliging en voorraadbeheer (inclusief een verwijzing naar internationale normen en richtsnoeren op dit gebied), het traceren van illegale wapens in conflict- en post-conflictsituaties, verwijzingen naar het eerste rapport van de secretaris-generaal van de VN over de gevolgen van technologische ontwikkelingen voor de productie van handvuurwapens en de technologie voor het markeren, traceren en registreren, de aanbeveling dat tijdens de open bijeenkomst van regeringsexperts in 2015 nader wordt ingegaan op deze kwestie en de erkenning van de verwoestende gevolgen van illegale SALW voor de burgerbevolking, in het bijzonder vrouwen en kinderen. Andere onderwerpen zijn helaas niet opgenomen in het slotdocument, zoals verwijzingen naar het WHV en UNSCR 2117 en de uitdrukkelijke opneming van munitie.

De EU had een grote zichtbaarheid tijdens de BMS 5 via haar actieve deelname aan het onderhandelingsproces, onder meer door het afleggen van vier officiële verklaringen tijdens de plenaire vergaderingen, en het leveren van een bijdrage aan nevenevenementen, onder meer de internationale start van het door de EU gefinancierde project iTrace (zie hierna).

Ter aanvulling op de politieke inspanningen op VN-niveau voor het bevorderen van een meer stelselmatige tracering van SALW in conflict- en post-conflictgebieden, heeft de Raad op 25 november 2013 Besluit 2013/698/GBVB (2) vastgesteld, ter instelling van een toegankelijk en gebruiksvriendelijk mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale SALW en andere illegale conventionele wapens en munitie („iTrace”)om het risico van illegale handel te beperken. Het systeem is bedoeld voor het traceren van illegale SALW en andere illegale conventionele wapens en munitie en het in kaart brengen van specifieke wapentypes, leveranciers, overbrengingswijzen en illegale ontvangers. iTrace is gericht op conflictgebieden en wordt voorzien van gegevens uit veldonderzoek en reeds bestaande beleidsrelevante documentatie over overdrachten van SALW en andere conventionele wapens en munitie; het wordt beschouwd als het eerste mondiale mechanisme om wapenhandel stelselmatig te monitoren. Het zal ook van nut zijn bij de monitoring van de uitvoering van het WHV; het zal uitvoerige informatie leveren voor toetsingen van de uitvoering daarvan en nationale regeringen beter in staat stellen te anticiperen op de gevolgen van besluiten over wapenuitvoervergunningen.

In de eerste helft van 2014 heeft de uitvoerende instantie voor dit besluit van de Raad, Conflict Armament Research, aan de technische ontwikkeling van het iTrace-systeem gewerkt en in verscheidene landen (Centraal-Afrikaanse Republiek, Democratische Republiek Congo, Irak, Somalië, Zuid-Sudan en Syrië) een eerste veldonderzoek uitgevoerd, om het systeem van real-time gegevens te voorzien. Conflict Armament Research heeft voorts de internationale ingebruikstelling van iTrace georganiseerd in de marge van de BMS 5 van 17 juni en in dezelfde maand het iTrace project tijdens andere stimuleringsactiviteiten in Washington DC en Nairobi gepresenteerd. Het voor het publiek toegankelijke portaal voor onlinekartering iTrace zal volgens plan eind september 2014 volledig in gebruik gesteld worden.

In het kader van het Besluit van de Raad betreffende de ondersteuning van de werkzaamheden van het VN-Bureau voor ontwapeningszaken (UNODA) ter uitvoering van het actieprogramma (Besluit 2011/428/GBVB van de Raad van 18 juli 2011) (3) is in het eerste halfjaar van 2014 steun verleend aan lidstaten om het internationale traceringsinstrument (ITI) volledig en effectief geïmplementeerd te krijgen, onder meer door de organisatie van een regionale bijscholingscursus over de planning en de uitvoering van de nationale programma’s voor het markeren, registreren en traceren van wapens, (Lomé, Togo, 18-19 maart 2014). De workshop bood deskundigen uit de lidstaten van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) een platform om beste praktijken te integreren bij het op integrale en duurzame wijze implementeren van het internationale traceringsinstrument in hun nationale markerings-, registratie- en traceringsoperaties. Bij de opleiding werd gebruikgemaakt van de richtsnoeren voor markering, registratie en tracering die specifiek voor Subsaharaans Afrika zijn ontwikkeld en die door de deelnemers zeer goed ontvangen werden. Naar aanleiding van die workshop, worden thans machines voor het markeren van wapens geleverd aan Burkina Faso, Niger en Sierra Leone, nu het zeker is dat bij de nationale instanties van de ontvangende landen meer kennis en deskundigheid aanwezig is.

Op grond van hetzelfde besluit van de Raad, is UNODA doorgegaan met het verlenen van steun aan de tenuitvoerlegging van de internationale technische richtsnoeren inzake munitie (IATG) en in het bijzonder in Afrika en Latijns-Amerika. In dit verband is door UNODA een bijscholingscursus over de IATG georganiseerd voor Zuid- en Oost-Afrikaanse landen, in samenwerking met haar Regionaal Centrum voor vrede en ontwapening in Afrika (UNREC), te Nairobi, Kenia, van 14 tot 17 april 2014. Dit was de allereerste IATG-opleiding in het kader van het SaferGuard programma in Afrika.

In Latijns-Amerika, werd de geavanceerde opleiding over de IATG verstrekt door UNODA samen met het regionaal centrum van de VN voor vrede, ontwapening en ontwikkeling in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (UNLIREC) en in samenwerking met de Vereniging van Latijns-Amerikaanse Opleidingscentra voor Vredeshandhaving (CECOPAZ in Asunción (Paraguay), van 24 t/m 28 maart 2014).

Beide opleidingen hebben tot een hoge mate van bewustzijn over specifieke technische kwesties geleid. In post-training evaluaties, hebben de deelnemers gewezen op belangrijke lessen die zij tijdens de opleiding hebben geleerd, onder meer de dringende noodzaak om regelmatige inspecties van springstofdepots te laten plaatsvinden en het brandrisico in en rond munitiedepots terug te dringen. Een van de deelnemende partijen werkt nu ook aan een wijziging van zijn nationaal rechtshandhavingsbeleid om het beter af te stemmen op de IATG.

De bijscholingscursussen gingen in geselecteerde landen in Afrika en Latijns-Amerika vergezeld van praktische begeleiding. Gespecialiseerde opleiding in het land zelf werd verstrekt in Togo en Liberia, waar intensieve workshops voor kleine groepen werden gehouden ten behoeve van beleidsmakers en de nationale autoriteiten als hulp bij het aanpakken van hun diverse problemen. In Monrovia, Liberia, werd een informeel bezoek gebracht aan het belangrijkste munitiedepot. Uit de waarnemingen bleek dat veel van de technieken en procedures die tijdens de bijscholingscursus gedemonstreerd werden, thans toegepast worden, en de nadruk moet liggen op het handhaven van deze praktijken wanneer de huidige nationale voorraad in de toekomst toeneemt. In Latijns-Amerika, vonden zes technische beoordelingen van Paraguayaanse munitie- en wapendepots plaats. Bij de beoordelingen werd gebruikgemaakt van de IATG Risk Reduction Checklist als basis voor de evaluatie. Op basis van de beoordelingen op elke locatie, werden de nationale autoriteiten concrete maatregelen aanbevolen voor een veiliger en beter beveiligd beheer van de munitievoorraden en de invoering van de IATG-normen. UNODA heeft in Lima, Peru samen met UNLIREC ook een intensieve binnenlandse driedaagse workshop over specifieke IATG-onderwerpen georganiseerd voor de nationale autoriteiten. De nationale autoriteiten hadden hiervoor nog niet zo’n specifieke opleiding over internationale normen inzake beheer van munitievoorraden gekregen, waardoor deze workshop een lacune in de studieprogramma’s van de instellingen heeft opgevuld.

Ten slotte vond de openingsbijeenkomst van de SaferGuard Technical Review Board en de strategische coördinatiegroep voor de toepassing van de internationale technische richtsnoeren inzake munitie (IATG) plaats in het hoofdkantoor van de VN in New York (29-30 april 2014). Deze openingsbijeenkomst heeft voor het eerst ook de SaferGuard Technical Review Board en de belangrijkste belanghebbenden en uitvoeringspartners voor de IATG bijeengebracht. De uitvoerende partners hebben gesproken over hun ervaringen bij de introductie van IATG in post-conflictsituaties, bijvoorbeeld in Libië, Mali en Zuid-Sudan.

De IATG hebben ook de aandacht gewekt van de NAVO-landen, en een expert van het panel van deskundigen van de VN-Veiligheidsraad betreffende de Democratische Volksrepubliek Korea heeft ook er ook op gewezen dat uit het SaferGuard-programma van de VN hulp moet worden verstrekt aan landen die gevaarlijke in beslag genomen goederen vernietigen in het kader van wapenembargo’s van de Veiligheidsraad. Tijdens de levendige en gloedvolle discussies is duidelijk gebleken dat het door de EU gesteunde SaferGuard-programma van de VN en de IATG een groot aantal landen aanspreken en weerklank vinden bij bevoegde VN-organen en internationale en regionale organisaties.

b) Wapenhandelsverdrag

De EU is zeer verheugd over de succesvolle aanneming in 2013 van het Wapenhandelsverdrag (WHV) en is er vast van overtuigd dat het WHV, indien het op ruime schaal en doeltreffend kan worden uitgevoerd, een wezenlijk verschil kan maken om de legale internationale overdracht van wapens verantwoordelijker en transparanter te maken en de illegale en niet-gereguleerde handel in conventionele wapens te bestrijden. Te dien einde is de EU is voornemens de universalisering en de volledige en daadwerkelijke uitvoering van het Verdrag te steunen en heeft zij, ter ondersteuning van deze doelstellingen, Besluit 2013/768/GBVB (4) van de Raad betreffende activiteiten van de Europese Unie ter ondersteuning van de uitvoering van het WHV vastgesteld. Met dit besluit van de Raad wordt gezorgd voor aanzienlijke financiële ondersteuning van het WHV; ook zal de EU daardoor veel diplomatieke druk kunnen uitoefenen wanneer zij met derde landen onderhandelt over toetreding tot het WHV. Met de uitvoering van dit besluit van de Raad is in de eerste helft van 2014 begonnen, de uitvoerende instantie is het Duitse bureau voor economie en exportcontrole (Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle, BAFA). De eerste begunstigde landen worden geselecteerd, afhankelijk van hun verzoek.

Dat de SALW binnen de werkingssfeer van het WHV zijn gebracht was een belangrijke stap, en strengere controles op de legale internationale handel in SALW, bijvoorbeeld door scherpere controles van de eindgebruikers en garanties, alsmede door maatregelen die omleiding moeten beperken, kunnen het gevaar dat SALW naar de illegale markt worden omgeleid, verder beperken. Aldus zal het WHV ook de andere relevante VN-instrumenten, zoals het actieprogramma en het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie (het Vuurwapenprotocol), aanvullen en versterken.

Het WHV is op 3 juni 2013 opengesteld voor ondertekening en is inmiddels door alle lidstaten van de EU ondertekend. Op het eind van de verslagperiode op 30 juni 2014 hebben 21 EU-lidstaten hun akten van bekrachtiging neergelegd en er zodoende in belangrijke mate toe bijgedragen dat de drempel van 50 ratificaties die nodig was voor de inwerkingtreding van het verdrag, werd gehaald. In andere EU-lidstaten vorderen de nationale ratificatieprocedures gestaag: verwacht wordt dan ook dat zij binnenkort hun akten van bekrachtiging zullen neerleggen. In het kader van het GBVB, hebben de EU-lidstaten tijdens de verslagperiode samen gewerkt aan het bepalen van gemeenschappelijke belangen in het komende voorbereidende proces voor een eerste WHV-conferentie van verdragsluitende staten, die naar verwachting in 2015 zal plaatsvinden, en waarvan het welslagen algemeen van groot belang wordt geacht voor het vasthouden van het politieke momentum in het proces voor een wapenhandelsverdrag.

c) Uitvoering van het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens bij het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad (UNTOC)

Na de aanneming door de Raad op 11 februari 2014 van het besluit van de Raad betreffende de sluiting van het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, delen en onderdelen daarvan en munitie (het Vuurwapenprotocol), tot aanvulling van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, is het VN-Vuurwapenprotocol op 3 april 2014 in werking getreden.

Via de langetermijncomponent van het instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede, waarin de mondiale en transregionale bedreigingen aangepakt worden, (voorheen bekend als het stabiliteitsinstrument), loopt al sinds maart 2011 een project dat wordt uitgevoerd door het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC), dat transnationale illegale vuurwapenhandel wil voorkomen en tegengaan door te werken aan de ratificatie en uitvoering van het Vuurwapenprotocol. De geografische werkingssfeer van het project omvat West-Afrika (Benin, Burkina Faso, Gambia, Ghana, Mali, Mauritanië, Senegal, Togo), Zuid-Amerika (Argentinië, Bolivia, Brazilië, Chili, Paraguay, Uruguay). In de eerste helft van 2014 is UNODC voortgegaan met het bieden van wetgevende ondersteuning op maat om landen bij te staan bij het wijzigen of vaststellen van nieuwe nationale wetgeving voor de tenuitvoerlegging van de bepalingen van het Vuurwapenprotocol. Als gevolg daarvan heeft Bolivia nieuwe vuurwapenwetten aangenomen, waarin de meeste aanbevelingen van UNODC zijn verwerkt. In het kader van het project zijn ook activiteiten voor capaciteitsopbouw verricht, met opleidingsworkshops inzake onderzoek en vervolging van illegale handel in vuurwapens voor strafrechtprofessionals uit vijf aan het project deelnemende landen, waarin transversale thema’s die verband houden met mensenrechtenwaarborgen zijn behandeld. In het licht van de behoeften van de autoriteiten in Benin, is een markeringsmachine geleverd in nauwe coördinatie met het regionaal bureau van UNODA. Voorts zijn contacten met maatschappelijke organisaties voortgezet, zowel door hen te betrekken bij activiteiten op het gebied van bijstand op wetgevingsgebied, maar ook door het organiseren van speciale opleidingsmodules voor ngo’s. UNODC is ook doorgegaan met het verzamelen van gegevens over in beslag genomen vuurwapens, hun delen en onderdelen, en munitie met het oog op het uitvoeren van een studie over illegale handel in vuurwapens waarmee eind 2013 is begonnen. Het doel van de studie is meer inzicht te krijgen in het probleem van de illegale handel in vuurwapens, mogelijke routes voor de illegale handel in vuurwapens bloot te leggen, en aan te geven welke nieuwe of opkomende trends er zijn op het gebied van wapenhandel. Tevens wil men de onderlinge verwevenheid en het transnationale karakter van dit fenomeen in beeld krijgen. Het project werd zonder verdere kosten verlengd en loopt tot maart 2015.

In het kader van de langetermijncomponent van het instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede, heeft de EU ook verder financiële bijstand verleend aan Interpol voor het opzetten en implementeren van een databank voor het traceren en opsporen van verloren, gestolen, verhandelde en gesmokkelde vuurwapens (iARMS) via het I24/7-systeem van Interpol, teneinde de regionale en transregionale gegevensuitwisseling en samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties in het kader van onderzoeken te vergemakkelijken. Sinds januari 2013 loopt de tweede fase van het project, waarin de algemene uitrol van het systeem moet plaatsvinden nadat het tijdens de eerste fase (2011-12) succesvol was ontwikkeld en getest. Het doel van de tweejarige tweede fase (2013-2014) is het verbeteren van de functionaliteit van het systeem en het beschikbaar maken van iARMS voor alle 190 leden van Interpol. Het project voorziet ook in gerelateerde capaciteitsopbouw, opleiding en criminele inlichtingendiensten voor het bestrijden van vuurwapencriminaliteit. In de eerste zes maanden van 2014, is het aantal landen dat heeft aangegeven gebruik te willen maken van iARMS toegenomen van 107 tot 124, terwijl gebleken is dat de gebruiksvriendelijkheid fors verbeterd is in het tweede kwartaal van dit jaar, met name met betrekking tot verzoeken tot opsporing. De problemen in verband met de toename van de gegevensinvoer zijn er nog steeds, aangezien iARMS momenteel meer dan 300 000 dossiers bevat. Om dit probleem aan te pakken, is het aantal stimuleringsactiviteiten van Interpol, zoals deelname aan de 5e tweejaarlijkse bijeenkomst van staten over het VN-actieprogramma inzake handvuurwapens, in combinatie met gerichte trainingsworkshops, toegenomen. Te dien einde zijn tussen januari en juni 2014 zes iARMS opleidingen voltooid, waarvan vijf met regionale strekking, die gericht waren op 46 landen, vooral in Afrika en Europa. Een derde fase is in voorbereiding die begin 2015 van start moet gaan; doel is de consolidatie van de resultaten van de eerste twee fasen, het bevorderen van het wereldwijde gebruik van iARMS en het benutten van de synergie met aanverwante systemen, in de EU en elders.

In de eerste helft van 2014 is de Commissie begonnen met de uitvoering van de ideeën in de mededeling „Vuurwapens en de interne veiligheid van de EU: de burgers beschermen en illegale handel ontwrichten” (5), die zij op 21 oktober 2013 heeft aangenomen. De Commissie is als eerste stap ook begonnen met het nader omschrijven van een relevant „Vuurwapenpakket 2015”, dat eventueel wetgevingsvoorstellen zal bevatten, in de eerste plaats over procedures voor het onbruikbaar maken en markeren van vuurwapens en vervolgens over de onderlinge afstemming van de strafrechtelijke sancties ter bestrijding van de illegale handel in vuurwapens. Twee voorbereidende studies voor de herziening van de EU-wetgeving zijn afgerond en zullen in september 2014 worden gepubliceerd. De deskundigengroep inzake maatregelen tegen illegale handel in vuurwapens ter bescherming van de interne veiligheid van de EU is twee keer bijeengekomen en heeft belangrijke suggesties gedaan voor de beleidsprioriteiten en algemene inhoud van de twee voorbereidende studies.

De uitvoering van het actieplan van de EU inzake vuurwapens voor de periode 2014-2017, dat in december 2013 door de Raad is aangenomen, is aan de gang. Het Verenigd Koninkrijk leidt de eerste gezamenlijke actie inzake express delivery checks. Europol werkt aan een specifiek initiatief ter bevordering van een meer diepgaande analyse van dit soort criminaliteit, inclusief het verzamelen van relevante gegevens. De Europese Politieacademie is begonnen met een eerste opleidingsprogramma inzake vuurwapens.

Een van de geplande activiteiten voor de tweede helft van 2014, is dat de Commissie op 23 oktober 2014 gastheer zal zijn voor een gezamenlijk comité van vuurwapenexperts van de EU en van de Westelijke Balkan, dat een operationeel actieplan tussen de EU en de landen van de westelijke Balkan voor de strijd tegen illegale handel in vuurwapens zal bespreken. Op 24 oktober 2014 zal de Commissie gastheer zijn van een groep op hoog niveau betreffende „de vuurwapens-strategie: een jaar later”, waarbij mensen uit het veld en beleidsmakers de stand van zaken zullen opmaken met betrekking tot de verschillende initiatieven die zijn genomen in het kader van de mededeling van 2013 over vuurwapens, en politieke en praktische sturing zal worden gegeven voor de uitvoering ervan.

d) Exportcontrole

In de eerste helft van 2014 is voortgegaan met de uitvoering van Besluit 2012/711/GBVB (6) van de Raad van 19 november 2012 inzake steun voor activiteiten van de Unie ter bevordering, bij derde landen, van de controle op wapenuitvoer en van de beginselen en criteria van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB. De stimuleringsactiviteiten inzake wapenuitvoercontrole van het Duitse bureau voor economie en exportcontrole (Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle, BAFA) zijn voortgezet met de organisatie van een regionaal seminar voor Zuidoost-Europese landen in Tirana, Albanië, in mei 2014. Voorts zijn er twee workshops inzake juridische toetsing gehouden, in Montenegro (maart 2014) en Georgië (mei 2014), om deze staten te helpen bij de evaluatie van hun concept-wetgeving op het gebied van exportcontrole. Als vervolgmaatregel op de juridische toetsing in Georgië, vond in mei 2014 een personeelsuitwisseling plaats. Voorts hebben in de verslagperiode twee studiebezoeken plaatsgevonden: twee bedoeld voor ambtenaren van de landen van het Oostelijke partnerschap (georganiseerd door de Tsjechische Republiek in januari 2014 en in Bulgarije in april 2014), en een bestemd voor ambtenaren van de landen van het Zuidelijke nabuurschap (georganiseerd door Frankrijk in april 2014). Ten slotte vond in maart 2014 in Brussel een tussentijdse evaluatie plaats van de stimuleringsactiviteiten in het kader van Besluit 2012/711/GBVB van de Raad (en in het kader van het outreach-programma van de EU voor controles op de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik).

II.2. SALW in het kader van de politieke dialoog met derde landen en samenwerking met regionale organisaties, SALW-clausules

SALW-kwesties stonden op de agenda van enkele van de regelmatige EU-bijeenkomsten in het kader van de politieke dialoog met derde landen en de samenwerking met regionale organisaties. Tijdens de verslagperiode heeft de hoofdadviseur en speciale gezant van de EU voor non-proliferatie en ontwapening in het kader van de politieke dialoog met Rusland, de Verenigde Staten, Japan en Argentinië overleg gevoerd over non-proliferatie en ontwapening. Hij heeft dialogen over non-proliferatie en ontwapening op gang gebracht met India (New Delhi, 16 mei) en Pakistan (Islamabad, 16 juni). Hij heeft ook een aantal ander bilaterale consultaties gehouden met verschillende actoren, onder meer in de marge van belangrijke evenementen zoals de Groep directeuren non-proliferatie van de G-8 in St. Petersburg (Rusland), de voorbereidende commissie van het Non-Proliferatieverdrag voor 2014 in New York (VS, Japan, China, Egypte, Noorwegen, Zwitserland, de Liga van Arabische Staten, UNODA), en met Indonesië (Jakarta, mei 2014).

Overeenkomstig de in december 2008 door de Raad aangenomen conclusies over opname van een SALW-element in overeenkomsten tussen de EU en derde landen werden met name met Brunei, Japan, Kazachstan en Maleisië verdere onderhandelingen gevoerd over het opnemen van SALW-elementen in desbetreffende overeenkomsten. De onderhandelingen dragen onder meer effectief bij tot bewustmaking over het SALW-beleid van de EU, bieden een forum ter vergroting van het wederzijds begrip voor de standpunten in dezen, leiden tot de bepaling van mogelijke gebieden voor verdere samenwerking en moedigen de partnerlanden aan voortgang te boeken met de daadwerkelijke uitvoering van relevante internationale instrumenten voor toezicht op SALW.

II.3. Specifieke projectsteun van de EU voor derde landen en regionale organisaties

a) Westelijke Balkan

I. Voortbouwend op de werkzaamheden die het SEESAC heeft voltooid in de periode 2010-2012 uit hoofde van Besluit 2010/179/GBVB van de Raad (7), heeft de Raad op 9 december 2013 Besluit 2013/730/GBVB (8) ter ondersteuning van de ontwapenings- en wapenbeheersingsactiviteiten van het SEESAC (Uitwisselingscentrum voor Zuidoost- en Oost-Europa inzake de beheersing van het aantal handvuurwapens en lichte wapens) in Zuidoost-Europa vastgesteld. Het Raadsbesluit is gericht op de ondersteuning van activiteiten in Albanië, Bosnië en Herzegovina (BiH), de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Kosovo (9), de Republiek Moldavië, Montenegro, en Servië. Onder meer zal worden geholpen bij de verdere beveiliging van de voorraad, bij het vernietigen van SALW en de munitie daarvoor, bij het verbeteren van het markeren en het traceren van SALW, bij het bevorderen van hechtere regionale samenwerking over SALW-kwesties en bij het inzamelen van illegale SALW die leden van de bevolking van Zuidoost-Europese landen in hun bezit hebben. Met de volledige tenuitvoerlegging van het Raadsbesluit is in januari 2014 een aanvang gemaakt. Ter wille van een betere beveiliging van voorraden heeft het SEESAC in de eerste helft van 2014 voorbereidende activiteiten ondernomen in BiH, Kosovo (10), de Republiek Moldavië, Montenegro en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. In Kosovo is de wederopbouw van de SALW- en munitieopslagplaats van het ministerie van Binnenlandse Zaken (11) nog gaande en de contracten zijn gesloten, terwijl in Montenegro een aanvang is gemaakt met de op veiligheid gerichte infrastructuurverbeteringen aan het munitiedepot van het ministerie van Defensie in Brezovik. Voorts heeft het SEESAC mogelijk gemaakt dat met het oog op de ontwikkeling van een regionale opleiding voorraadbeheer de nodige raadplegingen over het curriculum en de methoden konden plaatsvinden. Wat betreft de vernietiging van SALW en de munitie daarvoor, heeft het SEESAC de coördinatie verzorgd van de vernietiging van 1 200 SALW in BiH op 30 juni 2014. Daarnaast heeft het SEESAC ervoor gezorgd dat in de Westelijke Balkan op 9 juli (internationale wapenvernietigingsdag) een vernietigingsactie kon worden gecoördineerd waarbij in de hele regio meer dan 5 000 stuks SALW werden vernietigd. Ter wille van betere markering en tracering van SALW pleegt het SEESAC momenteel overleg met de betrokken partners in Albanië, BiH, Kosovo (12), Servië, en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië over certificering van de technische specificaties van de uitrusting die de desbetreffende instellingen nodig hebben. Krachtens het Raadsbesluit beschikt het SEESAC ook over een mandaat om de oprichting van een regionaal netwerk van vuurwapendeskundigen (SEEFEN) mogelijk te maken. In mei 2014 werd een uitnodiging met als bijlage een toelichtende nota gericht aan de hoofden van de centrale politiediensten, de douanediensten van de ministeries van Financiën en het openbaar ministerie van alle begunstigden van het project, en de eerste SEEFEN-bijeenkomst zal worden gehouden op 23-24 september in Durrës (Albanië). Voor de informatie-uitwisseling tussen de leden van SEEFEN zal gebruik worden gemaakt van een onlineplatform voor kennisdeling dat momenteel door SEESAC wordt ontwikkeld. Evenzo bevordert het SEESAC regionale samenwerking en informatie-uitwisseling door verhoging van de capaciteit van de nationale SALW-commissies, waarvoor in 2014 al twee formele bijeenkomsten zijn georganiseerd, de ene in Belgrado (Servië) en de andere in Jahorina (BiH).

II. De uitvoering van een follow-up project in het kader van de component „crisisrespons” van het instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (ISV), waarbij de nadruk ligt op de beveiliging, de veiligheid en de ontwikkelingsperspectieven voor personen en plaatselijke gemeenschappen die de gevolgen ondervinden van ongelukken met explosieven in munitieopslagplaatsen in Bosnië en Herzegovina, werd voortgezet. In BiH is naar schatting meer dan 24 000 ton militaire munitie opgeslagen, waarvan meer dan 17 000 ton chemisch onstabiel is en een groot gevaar voor ongecontroleerde explosies inhoudt waarbij eventueel doden kunnen vallen en die negatieve gevolgen voor de regio kunnen hebben. Het ministerie van Defensie van BiH beschikt over onvoldoende vermogen, competenties en financiële middelen om ervoor te zorgen dat de opslagplaatsen beantwoorden aan passende normen en doet bijgevolg een beroep op Europese en internationale steun voor hulp met het versnellen van het opruimen en vernietigen van niet-geëxplodeerde oorlogsmunitie en ontplofbare oorlogsresten en met het verbeteren van de veiligheid van voorraden. De zeer zware overstromingen van mei 2014 in BiH leidden tot een ernstige civiele en humanitaire crisis omdat meer dan 70 % van het overstroomde gebied vermoedelijk mijnen bevatte en er bij de meer dan 2 000 grondverschuivingen die door overvloedig water werden veroorzaakt, tot dan toe niet-opgespoorde mijnen in het overstromingswater en op de oevers van rivieren terechtkwamen, waardoor de veiligheid van de burgerbevolking in gevaar kwam. Het mijnbestrijdingscomité van BiH merkte voor in totaal 4 miljoen m2 zones waar vermoedelijk mijnen aanwezig zijn, aan voor ruiming door het ministerie van Defensie. Ongeveer 300 000 m2 daarvan is momenteel overstroomd, en het comité heeft onvoldoende middelen voor een afdoende respons op deze ernstige verslechtering van de landmijnsituatie. Rond de fabriek voor vernietiging van militaire munitie TROM in Doboj kunnen de dreigende grondverschuivingen leiden tot het ongecontroleerd ontploffen van de ongeveer 400 ton resterende oorlogsexplosieven en scherpe munitie die er zijn opgeslagen, tenzij er dringend remediërende grondwerken worden ondernomen. Na de overstromingen is de planning voor de vernietiging van militaire munitie in TROM (Doboj) echter niet gewijzigd. Om de ruimingsoperaties na de overstromingen te versnellen en herstel op langere termijn voor te bereiden, heeft de Commissie voorgesteld het oorspronkelijke, door het UNDP goedgekeurde ontwerpbudget van 3,9 miljoen EUR met 20 % (EUR 767 000) te verhogen na overleg met het ministerie van Defensie van BiH. Het project zal ook met 12 extra maanden worden verlengd. Tijdens die verlenging zullen nieuwe activiteiten worden ondernomen, onder meer: zorgen voor verhoogde capaciteit voor de 611 ontmijningsmedewerkers van het ministerie van Defensie met het oog op de dringende opsporing en ruiming van mijnen na overstromingen in alle getroffen districten; speciale scholing voor het reageren op mijnen in nood- en crisissituaties; leveren van speciale detectoren met een groter dieptebereik, ontmijningstoestellen voor moeilijk toegankelijk terrein, extra personeelsbescherming, veldtenten, medische voertuigen, en markeeruitrusting en dringende remediërende grondwerken in de nabijheid van TROM (Doboj) om het gevaar van door overvloedig water veroorzaakte grondverschuivingen naar de fabriek voor munitievernietiging af te wenden.

b) OVSE-regio

Tijdens de periode 1 januari-30 juni 2014 is voortgewerkt aan de uitvoering van Besluit 2012/662/GBVB van de Raad betreffende de ondersteuning van activiteiten om het risico van illegale handel in en buitensporige accumulatie van handvuurwapens en lichte wapens in het gebied dat valt onder de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) te beperken (13). Wat betreft de betere beveiliging van de opslagplaatsen voor conventionele wapens en munitie in Belarus en Kirgizië werd verdere voortgang gemaakt met de uitvoeringsfase van de in-situ-ontwikkeling van duurzame en doeltreffende beveiligingssystemen en -infrastructuur voor een selectie van SALW-opslaglocaties. In Belarus zijn alle werkzaamheden in het grote arsenaal in de buitenwijken van Gomiel en in de buurt van de landsgrens met Oekraïne bijna voltooid. Vroeg in het najaar van 2014 is een officiële openingsceremonie van de gerenoveerde locatie gepland.

In Kirgizië is de ontwerpfase voor de bouw van nieuwe en de renovatie van bestaande opslaginstallaties voor SALW en conventionele munitie in Buzhum (provincie Batken), Koi-Tash (provincie Chui), en Gulcha (provincie Osh) afgerond. Vanwege noodzakelijke bijkomende topografische en geologische onderzoeken in een regio met een hoge seismische activiteit, werden de verwachte tijdschema’s voor de gunning van ontwerp- en bouwdiensten verlengd. Van één nieuwe opslagplaats zal de bouw naar verwachting in oktober 2015 aanvangen.

In het kader van de internationale aanbesteding inzake gespecialiseerde uitrusting voor de vernietiging van SALW werden de gespecialiseerde hydraulische scharen aangekocht en aan Kirgizië geleverd. Installatie van de uitrusting, opleiding van personeel en vernietiging van overtollige SALW zullen plaatsvinden na de voltooiing van de bouw- en renovatiewerken in de opslagplaatsen.

De ministeries van Defensie van zowel BiH als Montenegro hebben na de initiële proefdraaiperiode met de voorlopige versie van de speciale software voor elektronische registratie van SALW en munitie verzocht om verlenging van de proefdraaiperiode, terwijl Kirgizië, de Republiek Moldavië en Tadzjikistan nationale technische vereisten hebben ingediend met het oog op de aanpassing van de software aan hun specifieke behoeften. Albanië, Servië, en de Republiek Kazachstan hebben meegedeeld dat zij hun eigen nationale registratiesystemen zullen gebruiken. Voorts is met andere aan de OVSE deelnemende landen die misschien interesse hebben in het uitproberen van de software — waarvan Oekraïne het meest recente geval is — het overleg voortgezet.

c) Afrika

I. Tijdens de eerste helft van 2014 is de uitvoering van Besluit 2012/121/GBVB (14) van de Raad betreffende de ondersteuning van activiteiten ter bevordering van de EU-China-Afrika-dialoog en de samenwerking inzake conventionele wapenbeheersing een bijdrage blijven vormen tot verhoogd bewustzijn en diepgaande dialoog tussen het maatschappelijk middenveld, de industrie, en regeringsvertegenwoordigers van China, de EU, en Afrikaanse staten over de bestrijding van de illegale handel en buitensporige accumulatie van SALW in Oostelijk Afrika en het proces van het Wapenhandelsverdrag (WHV-proces). Op 18 maart namen in Peking meer dan 60 personen deel aan het door Saferworld, de China Arms Control and Disarmament Association (China’s Vereniging voor wapentoezicht en ontwapening — CACDA) en het Africa Peace Forum (Vredesforum Afrika) gezamenlijk georganiseerde seminar „Supporting Peace and Security in Africa: Towards Collaborative Actions for Combating Illicit Small Arms and Ammunition”. De bijeenkomst vond plaats onder de hoge bescherming van de gezamenlijke Afrikaans-EU-Chinese deskundigengroep (DG). Er werden met succes intensievere banden van dialoog en beleidscoördinatie gesmeed tussen de diplomaten uit de Afrikaanse landen en uit de EU-lidstaten, de directeur van het regionale centrum inzake handvuurwapens en lichte wapens in het gebied van de Grote Meren en in de Hoorn van Afrika (RECSA) en de Chinese instanties over de praktische maatregelen die nodig zijn voor de aanpak van illegale SALW en munitie in Oostelijk Afrika. In de marge van het seminar vond een ontmoeting plaats tussen een delegatie van hoge Afrikaanse functionarissen en deskundigen inzake wapenbeheersing, vertegenwoordigers van de dienst Afrikaanse aangelegenheden van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, en de ambassadeur van Tanzania in Peking. Het bezoek leidde met name tot de instelling van de „groep van ambassadeurs van RECSA-lidstaten in Peking”. Verwacht wordt dat dankzij dit initiatief SALW-aangelegenheden in Oostelijk Afrika een belangrijker plaats zullen krijgen op de agenda van de Chinese functionarissen. Op 6 mei organiseerden Saferworld, het Africa Peace Forum en CACDA in Nairobi een regionale conferentie over het thema van versterking van de vermogens en intensivering van de samenwerking bij de bestrijding van illegale SALW en munitie in Oostelijk Afrika. Tot de meer dan 50 deelnemers behoorden Chinese, Afrikaanse en Europese diplomaten, functionarissen, wetenschappers en deskundigen. De bijeenkomst heeft de aandacht met succes gevestigd op praktische initiatieven ter ondersteuning van en hulp bij de uitvoering van het Protocol van Nairobi inzake preventie, beheersing en terugdringing van SALW in Oostelijk Afrika. In de marge van de conferentie vond overleg plaats tussen een delegatie van Chinese functionarissen en deskundigen met de belangrijkste belanghebbenden van Kenia en het secretariaat van RECSA. Tijdens de verslagperiode heeft de DG nog andere bijeenkomsten gehouden, onder meer in januari in Peking met Chinese DG-leden voor een bespreking van de lopende en de geplande activiteiten van de DG alsook de financiering; een Afrikaans lid van de DG bracht in februari een bezoek aan Peking; in januari en februari vond een bilaterale bijeenkomst met de EU-delegatie in China plaats; DG-leden en consultants brachten in mei een studiebezoek aan Kenia; in mei vonden ontmoetingen plaats tussen Afrikaanse leden van de DG en in Peking gevestigde Afrikaanse ambassades. Daarnaast werden introductiecursussen verstrekt aan het Keniaans nationaal knooppunt voor SALW (in april) en aan het Ugandese nationaal knooppunt voor SALW (van april tot en met juni). Voorts voerde Conflict Armament Research op verzoek van de DG tussen 17 en 26 januari een alomvattende beoordeling van de fysieke beveiliging en voorraadbeheer (PSSM) uit voor drie wapens- en munitieopslagfaciliteiten in Mogadishu (Somalië). De bevindingen van dat verslag moeten de federale regering van Somalië helpen bij het verkrijgen van internationale bijstand voor de bouw of renovatie van PSSM-infrastructuur. Ten slotte zijn er twee onderzoeksrapporten gepubliceerd, het eerste over „China and the Arms Trade Treaty — Prospects and Challenges” en het tweede over de verspreiding van SALW in Afrika en een beoordeling van de effectiviteit van de huidige acties op het gebied van SALW. Beide verslagen worden momenteel verspreid onder meer dan 500 actoren uit het maatschappelijk middenveld, functionarissen, beleidsmakers en politici in China, de EU en Afrika.

II. In het kader van de langetermijncomponent van het Instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (IcSP) heeft de EU de uitvoering voortgezet van een project ter ondersteuning van de bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in vuurwapens en munitie in Afrika via het regionale centrum inzake handvuurwapens en lichte wapens in het gebied van de Grote Meren en in de Hoorn van Afrika (RECSA), dat in Nairobi is gevestigd. Dit project draagt bij tot de uitvoering van de vredes- en veiligheidscomponent van de gezamenlijke strategie Afrika-EU. De eerste fase van het project, waarbij onder meer ondersteuning werd geboden aan de institutionele structuren en de wetgevingsvermogens in diverse landen van Oostelijk Afrika, liep in juni 2013 ten einde. In juli 2013 ving de tweede fase aan, waarbij de doelstelling is de vermogens van de Afrikaanse landen voor het doeltreffend uitvoeren en coördineren van hun acties tot bestrijding van de proliferatie van en de handel in illegale SALW te versterken. Tijdens de eerste helft van 2014 werd in het kader van het project verdere steun verleend voor activiteiten die de oprichting van een coördinerend orgaan voor politiehoofden op het Afrikaanse continent (AFRIPOL) bevorderen, en werden een reeks activiteiten uitgevoerd die tot doel hadden de institutionele structuur van het RECSA te verbeteren met het oog op grotere doeltreffendheid. Daarnaast hebben het RECSA en de desbetreffende regionale organisaties in samenwerkingsverband het gezamenlijke taskforce-initiatief voor de rivier de Mano gesteund, waarbij een gezamenlijke operatie in de aan de rivier grenzende landen werd gepland en uitgevoerd. Voorts heeft het RECSA technische bijstand en beveiligingsuitrusting verstrekt met het oog op de versteviging van de gezamenlijke taskforce voor de corridor van het Tanganyikameer. Nadat eind vorig jaar zeven elektronische markeertoestellen werden geleverd aan Liberia, Guinee, Mali en Zuid-Sudan, werd aan de betrokken nationale instanties een vervolgopleiding verstrekt. Wat betreft de voorraadbeveiliging werd via het project steun verleend aan de Rwandese overheden voor de start van de raming en latere bouw van een arsenaal, waarna een opleidingsworkshop werd ingericht. Grote inspanningen werden geleverd op het gebied van bewustmaking, onder meer via een nevenactiviteit die het RECSA organiseerde tijdens de Vijfde tweejaarlijkse bijeenkomst van landen over het VN-actieprogramma.

III. Op 24 juni 2013 heeft de Raad Besluit 2013/320/GBVB (15) vastgesteld, waarbij tot 5 miljoen EUR aan EU-steun werd uitgetrokken om de Libische overheid bijstand te verlenen bij haar taak de zeer omvangrijke voorraden conventionele wapens en munitie te beveiligen. De EU verleent die steun om de verantwoordelijke autoriteiten in Libië te helpen een halt toe te roepen aan de verdere ongecontroleerde verspreiding van conventionele wapens en munitie, die de onveiligheid in Libië, de buurlanden en de bredere regio blijft aanwakkeren. Het projectontwerp doet recht aan de complexe politieke situatie en de daaruit voortvloeiende problemen in Libië, alsmede aan de noodzaak van nationale verantwoordelijkheid en het sterk maken van plaatselijke partners. De geplande looptijd van het project bedraagt vijf jaar. De in het kader van het Raadsbesluit verstrekte steun maakt deel uit van de omvattende aanpak van de EU om het overgangsproces naar democratie, duurzame vrede en veiligheid in Libië te steunen. Het Raadsbesluit vormt een aanvulling op de inspanningen van de EU-missie voor bijstandsverlening inzake grensbeheer in Libië om het vermogen van het land voor het versterken van de beveiliging van zijn land-, zee-, en luchtgrenzen op korte termijn te ontwikkelen, en een bredere strategie voor geïntegreerd grensbeheer (IBM) op de lange termijn te ontwikkelen. Het wordt uitgevoerd door het Duitse agentschap voor internationale samenwerking (GIZ). Tijdens de verslagperiode werd een introductiecursus over munitiebeheer verstrekt aan Libische functionarissen van de dienst wapens en munitie van het ministerie van Defensie. De deelnemers kregen een basisopleiding munitiebeheer, onder meer over de toepassing van de internationale technische richtsnoeren voor munitie (IATG). Daarnaast werd op het terrein van het ministerie van Defensie in Tripoli ten behoeve van de praktijkopleiding over munitieopslagplaatsen een outdooropleidingszone aangelegd. Overigens ondergaan diverse indooropleidingsfaciliteiten renovatie. GIZ levert eveneens een bijdrage aan de ontwikkeling van een opleidingskader inzake PSSM, in samenwerking met de Ondersteuningsmissie van de Verenigde Naties in Libië (UNSMIL) en andere partners. Ter ondersteuning van de Libische autoriteiten bij de sanering en het beveiligingsbeheer van munitieopslagplaatsen is GIZ bezig met de voorbereiding van een contract met Danish Demining Group en een plaatselijke organisatie uit het maatschappelijk middenveld (3F) voor de vernietiging van 21 koppen en de ruiming van een terrein van 600 000 vierkante meter op en rondom een voormalige munitieopslagplaats in Souq El Ahad, en met de voorbereiding van een contract met Sterling International Group voor de ruiming van de zone rondom een munitieopslagplaats in Al Wathiyah. Er werd eveneens een contract met DanChurchAid (DCA) ondertekend voor de aankoop en verdeling van vuurwapensloten en wapenkasten in Misrata, in het kader van de uit het EU-Instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede gefinancierde SALW-beheersactiviteiten (zie hieronder). De verdeling van 4 800 trekkersloten werd aangevat in april 2014 en voltooid in mei 2014: DCA organiseerde in samenwerking met vrijwilligers van de Libische Rode Halve Maan 13 verdeelmomenten. In mei 2014 werden tijdens zes verdeelmomenten 500 wapenkisten verdeeld. Tegen het einde van de verslagperiode leidde de verslechterende situatie in het land ertoe dat de voortzetting van diverse uit dit Raadsbesluit voortvloeiende projecten moest worden uitgesteld.

IV. Daarnaast ontvangt de burgerbevolking van Libië sinds september 2012 risico-educatie over SALW via een gezamenlijk project van DanChurchAid (DCA) en Danish Refugee Council (DRC, de Deense Vluchtelingenraad), dat wordt gefinancierd uit de kortetermijncomponent van het Instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (IcSP). Doel is het aantal ongevallen ten gevolge van en de visuele aanwezigheid van SALW helpen terug te dringen. Daarnaast pleit DCA bij de plaatselijke autoriteiten voor beleid ter bevordering van een veilig beheer van SALW om gewapend geweld te helpen voorkomen. Tot nog toe omvatten de activiteiten psychosociale bijstandsactiviteiten in 28 scholen in de regio Misrata, ontmijning van 96 800 m2 in de regio Tripoli, en de organisatie van 11 opleidingscursussen voor de ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie. In de zuidelijke regio Sabha is een overeenkomst ondertekend om speurders van de dienst voor ruiming van explosieve oorlogsmunitie op te leiden en is risico-educatie over mijnen verstrekt aan 2 452 personen van migrerende gemeenschappen, brandweerdiensten en scholen. Ter ondersteuning van de ruimingsactiviteiten van de Mines Advisory Group (adviesgroep over mijnen) werd een gepantserde graafmachine voor ruiming van explosieve oorlogsmunitie aangekocht als onderdeel van het pakket. Een ervaren operator is aangetrokken en nationale personeelsleden zijn opgeleid om die machine te bedienen. De Mines Advisory Group heeft bijgedragen tot de verwijdering van 27 bommen van 250 kg, 12 bommen van 500 kg, 57 raketten en meer dan 2 000 projectielen en mortieren in de regio Zintan. Bij een ander project dat eveneens door de Mines Advisory Group wordt uitgevoerd, werd in januari 2014 begonnen met het helpen terugdringen van het humanitaire risico dat uitgaat van ontplofbare oorlogsresten (ERW) en het bevorderen van veilige praktijken en veilig gedrag bij gemeenschappen die te maken hebben met ERW en SALW. Dit project is meer specifiek gericht op (i) risico-educatie in combinatie met veilige praktijken en veilig gedrag van lokale gemeenschappen die te maken hebben met ERW en de aanwezigheid van SALW en (ii) de verbetering van de nationale capaciteit om de gevaren van achtergelaten oorlogsmunitie en niet-geëxplodeerde oorlogsmunitie het hoofd te bieden. De activiteiten zijn vooral gericht op de regio van Zintan en Hun/Waddan, waar in het kader van het project ERW-teams zullen worden geselecteerd en opgeleid en waar ontdekte achtergelaten en niet-geëxplodeerde oorlogsmunitie zal worden verwijderd en vernietigd. In maart 2014 ten slotte. is een maatregel voor vermogensopbouw inzake crisisrespons van de Libische autoriteiten ingegaan. Deze activiteit, die wordt uitgevoerd door het vanuit Genève opererende „Small Arms Survey”, moet bijdragen tot vermogensontwikkeling op het gebied van interne beveiliging en veiligheid van de burgers bij de Libische autoriteiten. De specifieke doelstellingen bestaan in (i) de opbouw van nationale vermogens om acties van de regeringsautoriteiten in de veiligheidssector in kaart te brengen, te beoordelen en te analyseren, en (ii) steun bij de ontwikkeling van strategieën en operationele plannen om de veiligheid van de gemeenschap te vergroten, waarbij mogelijk ook aandacht wordt besteed aan veiligheidsrisico’s ten gevolge van SALW. Bij de uitvoering zal de aandacht vooral gericht zijn op twee proefgebieden die in samenwerking met de Libische autoriteiten zullen worden bepaald. Er is een aanvang gemaakt met samenwerking met het Libische ministerie van Binnenlandse zaken. Een inleidende workshop is gepland voor de nabije toekomst.

V. In het kader van zijn advies- en opleidingsopdracht om de Nigerese autoriteiten bij te staan bij de versteviging van hun vermogen tot bestrijding van terrorisme en georganiseerde criminaliteit, heeft de civiele GVDB-missie EUCAP SAHEL Niger van 30 juni tot en met 4 juli 2014 een opleiding over wapen- en munitiebeheer verstrekt aan Nigerese functionarissen.

VI. De EU werkt momenteel aan een mogelijk Raadsbesluit dat is gericht op fysieke beveiliging en voorraadbeheersingsactiviteiten om in de Sahel het gevaar van illegale handel in SALW en de munitie daarvoor terug te dringen.

d) Centraal-Amerika

De EU heeft de uitvoering voortgezet van een project ter ondersteuning van het Centraal-Amerikaans toezichtprogramma voor handvuurwapens en lichte wapens (CASAC). In het kader van de langetermijncomponent van het Instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede is het project, waarvan de uitvoering vroeger in handen was van het UNDP, in september 2012 de tweede ondersteuningsfase ingegaan, met de Veiligheidscommissie van het Centraal-Amerikaans Integratiesysteem (SICA) als uitvoeringspartner. De bijdrage van het EU-project aan het CASAC-initiatief is bedoeld om de basis te leggen voor een regionale structuur en een langetermijnstrategie ter bestrijding van illegale wapenhandel in Midden-Amerika, zowel op nationaal als op regionaal niveau. Het project wordt uitgevoerd in Centraal-Amerika en de naburige landen, met bijzondere aandacht voor de 8 lidstaten van het SICA (Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua, Panama en de Dominicaanse Republiek). Het SICA heeft de ontwikkeling van de strategische plannen voor de nationale multidisciplinaire comités in elk land opgestart. Die plannen moeten het uitgangspunt vormen voor een meerjarige gemeenschappelijke agenda voor toezicht op, verslaglegging en onderzoeksprogramma’s over vuurwapens en het voorkomen van geweld met vuurwapens. Daarnaast is in het kader van het project — door middel van zijn deskundigengroep die is samengesteld uit de inlichtingen — en wapendiensten van de 8 SICA-lidstaten — in de eerste helft van het jaar de aandacht gericht op de voorbereiding van de derde regionale operatie van confiscatie van wapens, explosieven en munitie die op een later tijdstip in 2014 zal plaatsvinden. Deze operatie werd al voorafgegaan door twee geslaagde regionale operaties in 2012 en 2013, die volgens het SICA leidden tot de aanhouding van 6 113 personen en de confiscatie van 8 863 wapens, 21 540 stuks munitie en 444 stuks explosieven. Een eerste regionale bijeenkomst van directeurs van particuliere beveiligingsbedrijven en parlementsleden, die in 2014 in samenwerking met het Forum van parlementsvoorzitters van de landen van Centraal-Amerika en het Caribisch gebied (FOPREL) is georganiseerd, heeft geleid tot een ontwerp van regionaal wetgevingskader dat tot doel heeft in de 8 desbetreffende landen de wetgeving inzake particuliere beveiligingsbedrijven te actualiseren en onderling af te stemmen. Daarnaast zijn voor diverse SICA-lidstaten beoordelingen uitgevoerd om de behoeften op het gebied van uitrusting in kaart te brengen, met het oog op intensiever gebruik van platforms voor tracering van vuurwapens.

(1) http://www.un-arm.org/BMS5/documents/BMS5-WP-EU-20140425.pdf

(2) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ:JOL_2013_320_R_0034_01

(3) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:188:0037:0041:NL:PDF

(4) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:341:0056:0067:NL:PDF

(5) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2013:0716:FIN:nl:PDF

(6) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:321:0062:0067:NL:PDF

(7) PB L 80 van 26.3.2010, blz. 48.

(8) PB L 332 van 11.12.2013, blz. 19.

(9) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(10) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(11) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(12) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(13) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:297:0029:0033:NL:PDF

(14) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:054:0008:0013:NL:PDF

(15) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:173:0054:0064:NL:PDF