Kennisgeving overeenkomstig artikel 114, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie — Toestemming om nationale maatregelen te handhaven die stringenter zijn dan bepalingen van een EU-harmonisatiemaatregel

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 394/02)

Bij brief van 7 augustus 2019, die de Commissie op 9 augustus 2019 heeft ontvangen, heeft Slowakije de Commissie in kennis gesteld van zijn wens een afwijkende nationale bepaling inzake het cadmiumgehalte in fosfaatmeststoffen te handhaven. De betrokken nationale bepaling (punt 1 van bijlage 3 bij Besluit nr. 577/2005 van het Slowaakse Ministerie van Landbouw tot vaststelling van de soorten meststoffen, de samenstelling, verpakking en etikettering van meststoffen, analysemethoden voor het testen van meststoffen, risico-elementen en de grenswaarden daarvan voor afzonderlijke groepen meststoffen, toegestane afwijkingen en grenswaarden voor landbouwmeststoffen voor de toepassing van Wet nr. 136/2000 inzake meststoffen) stelt een grenswaarde van 20 mg/kg fosforpentoxide voor cadmium vast in meststoffen met een fosforgehalte van meer dan 5 % fosforpentoxide. Deze zou verschillen van punt 3, onder a), ii), in PFC 1 B) en punt 2, onder a), ii) in PFC 1 C) I) in deel II van bijlage I bij Verordening (EU) 2019/1009 van het Europees Parlement en de Raad (1) .

In de verordening wordt verwezen naar “fosfaatmeststoffen”, wat anorganische macronutriëntenmeststoffen of organo-minerale meststoffen zijn met een fosforgehalte van ten minste 5 massaprocent fosforpentoxide. De grenswaarde voor cadmium in fosfaatmeststoffen wordt vastgesteld op 60 mg/kg fosforpentoxide.

Verordening (EG) nr. 2003/2003 stelt geen grenswaarde vast voor verontreinigende stoffen in EG-meststoffen (geharmoniseerde producten). Volgens de verordening mogen de lidstaten het in de handel brengen van “EG-meststoffen” die aan de verordening voldoen, niet verbieden, beperken of belemmeren op grond van hun samenstelling, zoals het gehalte aan verontreinigende stoffen. De nationale wetgeving van de lidstaten mag echter verplichte grenswaarden voor verontreinigende stoffen vaststellen die van toepassing zijn op niet-geharmoniseerde producten.

het in de handel brengen van producten volgens de in een lidstaat geldende nationale bepalingen; deze producten worden “niet-geharmoniseerde producten” genoemd en mogen op basis van de artikelen 34 tot en met 36 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en Verordening (EG) nr. 764/2008 van het Europees Parlement en de Raad (4) in een andere lidstaat van de EU in de handel worden gebracht.

het in de handel brengen van producten volgens de op EU-niveau vastgestelde harmonisatieregels; in dat geval worden deze producten “geharmoniseerde producten” genoemd en kunnen zij vrij in de eengemaakte markt circuleren, of

Bij brief van 27 september 2019 heeft Slowakije verduidelijkt dat het met ingang van 2005 in zijn nationale wetgeving een grenswaarde van 20 mg/kg fosforpentoxide heeft ingevoerd voor fosforhoudende meststoffen, samengestelde meststoffen en meststoffen die ook spoorelementen bevatten. Deze grenswaarde geldt niet voor EG-meststoffen (geharmoniseerde producten). Slowakije heeft zijn voornemen bevestigd om deze bepaling te handhaven in afwijking van de vastgestelde grenswaarde voor cadmium in fosfaatmeststoffen, zowel anorganische macronutriëntenmeststoffen als organo-minerale meststoffen.

4.

Slowakije heeft de verwachte nationale effecten van de in Verordening (EU) 2019/1009 vastgestelde grenswaarde van 60 mg/kg fosforpentoxide geanalyseerd. Deze grenswaarde gaf aanleiding tot grote bezorgdheid over de bescherming van de volksgezondheid en het milieu. Cadmium geldt als kankerverwekkende stof en behoort tot de giftigste elementen. Planten kunnen cadmium gemakkelijk opnemen, en zo komt cadmium in de voedselketen terecht. Slowakije heeft een toename van het cadmiumgehalte in kindervoeding geconstateerd. Slowakije benadrukt dat de blootstelling aan cadmium dat via levensmiddelen in het lichaam terechtkomt, moet worden teruggedrongen.

Het overgrote deel van de fosfaatmeststoffen op de Slowaakse markt zijn EG-meststoffen (geharmoniseerde producten). Desondanks heeft het grootste deel van de meststoffen op de markt een cadmiumgehalte dat lager is dan de grenswaarde van 20 mg/kg fosforpentoxide. Aangezien 95 % van de ingevoerde meststoffen al voldoet aan de in Verordening (EU) 2019/1009 vastgestelde grenswaarde van 60 mg/kg fosforpentoxide, is Slowakije bezorgd dat het patroon van de invoer in de toekomst niet zal veranderen en zich meer cadmium in de bodem zal ophopen dat vervolgens in de voedselketen terechtkomt. Slowakije benadrukt ook dat er in Slowakije geen nationale producent van dit type meststoffen is en de nationale maatregel derhalve geen protectionistisch doel heeft.