ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(78)103
Vol.1978/9018

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE,Euratom) n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernant l'ouverture aupublicdesarchiveshistoriques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement (CE,Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JOL243du27.9.2003, p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation (EEC,Euratom) No354/83of1February 1983
concerning theopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropean Economic
Community andtheEuropean AtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC,Euratom) No1700/2003 of22September 2003(OJL243,
27.9.2003, p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary, classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformity withArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG,Euratom) Nr.354/83desRatesvom1.
Februar 1983überdieFreigabe derhistorischen Archive derEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom) Nr.1700/2003 vom22.September 2003
(ABI.L243vom27.9.2003, S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenannten Verordnung freigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(78 )103def.
Brussel .17maart 197°
MEDEDELING VAN DECOMMISSIE AAN DERAAD
BALANS ENMATE VAN CONVERGENTIE VAN HET ECONOMISCH BELEID
IN1977 INDELID-STATEN VAN DEGEMEENSCHAP
C0M(78 )103def.

INHOUD
VOOH-JOORD
A.HETECONOMISCH BELEIDINDEGEMEENSCHAP UT1977
I»Daeconomische toestand "bijdeaanvangvanhotjaar
II.Dadoelstellingen vanheteoonomisoh "beleidin1977
zijnnietinvoldoende matebereikt
III»Grotereconvergentie vandeeconomische ontwikkeling
'indeGemeenschap
IV»Oorzaken waardoor deoonjunoturele opleving zichin
1977nietheeftvoortgezet
B.HETECONOMISCH BELEIDINDEVERSCHILLENDE LID-STATEN
-Denemarken
-BRDu.itsiand
-Prankrijk
-Ierland
-ItaliêT
-Nederland
-Belgisch-Luxemburgse Eoonomisohe Unie
-Belgie
-Luxemburg
-Verenigd Koninkrijk
C.DETOEPASSING VANDEBESCHIKKING VANDERAAD
VAN18FEBRUARI 1974-
CONCLUSIES
STATISTISCHE BIJLAGE

VOORWOORD
DeCommissie doethaarmededeling overdeaanpassing vande
richtsnoeren voorheteconomisch beleidvoor1978vergezeld gaanvaneen
totdeRaadgerichtverslagoverheteconomisch "beleiddatdeLid-Staten
inhetafgelopen jaarhebbengevoerd »Zijvoldoethiermeeaanhetbepaalde
inartikel 2vandebeschikking vandeRaadvan18februari 1974betref­
fendede-verwezenli jkingvaneenhogematevanconvergentie vanhetecono­
mischbeleidvandeLid-Staten derEuropese Economische Gemeenschap »
Teruitvoering vanartikel12vanvoornoemde beschikking wordt
inditverslagtevensbesproken hoedezebeschikking in1977i3toegepast
enofhetgeveerdebeleidovereenstemt metdebepaalde doelstellingen »
DittotdeRaadgerichte document wordttegelijkertijd ookhet
Europese Parlement toegezonden ,,

A.HETECONOMISCH BELEIDWDEGEMEENSCHAP IN1977
I.Deeconomische toestand "bi.1deaanvangvanhetnaar
1.1.Begin1977warendeLid-Staten vandeGemeenschap meternstige eco­
nomische problemen geconfronteerd »afbrokkelend herstel ,aanhoudende infla­
toiredruk,voortdurende stijging vandewerkloosheid enaanzienli jkeexterne
onevenwichtigheden .
Naeenonderbreking indezomermaanden van1976gingdeconjuncturele
groeiinhetlaatstekwartaal van1976enheteerstekwartaal van1977weer
voort.Deeerstetekenenvaneendalingvanhetgroeitempo vanw.tagen
produktie dedenzichevenwelreedsinhetbeginvanhetjaarvoornnamen
naderhand steedsduidelijker vormenaan.Deverwachtingen vooreerexpansie
vanvoldoende elanomzichzelf voorttestuwenenteversnellen blevenbe­
trekkelijk onzeker.VoordeGemeenschap alsgeheelwerd,onderdeveronder­
stelling vaneenongewijzigd economisch beleid,degroeivanhetbruto
binnenlands produkttenopzichte vanhetvoorgaande jaaropreeel3tot
3,5$(1976»4*8$)geschat(l).Onderdezeomstandigheden moesteropworden
gerekend datdeongunstige ontwikkeling opdearbeidsmarkt zouaanhouden .
1.2.Aanleiding toternstige bezorgdheid gavenaanhetbeginvanhetjaar
ookdeonvoldoende verlaging vanhetinflatietempo enhettoenemen vande
verschillen inontwikkeling tussendeLid-Staten tenaanzienvanprijzen,
kostenenbetalingsbalansen .Kortnadatdeprijzenvanaardolieprodukten
warenonhooggegaan droegen destijging vandegrondstoffen -enlevensmiddelen
prijzen,nogverergerd doordewaardedaling vanbepaalde munteenheden ,alsook
deverhoging vansommigetarieven enbelastingen hethunnetoteennieuwe
versnelling vandeinflatiebij.Ditleiddeweertoteennieuwegolfvan
looneisen endreigdescansdetoeneming derreëlebeschikbare inkomensaf
teremmen *
•Λ
(l)Vgl.Commissie vandeEuropese Gemeenschappen ,Deeconomische toestand
indeGemeenschap ,deoember 1976,blz.27(tabel10)enMededeling
aandeRaadbetreffende deaanpassing vanderichtsnoeren voorhet
economisch beleidvoor1977»COM(77)5ö def.van4maart1977»"blz.5«

Begin1977'bedroeg degemiddelde stijging vandeconsumptieprijzen
tenopzichtevanhetvoorgaande jaarindeGemeenschap nog11tot12%.
Nogernstiger "bezorgdheid baardededuidelijke toeneming derverschillen
inontwikkeling vanhetinflatiepercentage tussendeafzonderlijke landen.
Detweeuitersten warendeBondsrepubliek Duitsland met4$tegenover Ierland
enItaliëmet21a22$(l).Inlaatsteinstantie .;washetuiteenlopen der
prijsstijgingstempi tevensdeoorzaakvanaanzienlijke wisselkoersschomme -
iingen.Dezeraakteninhetnajaarvan1976vooraldeFransefrank,delire
enhetBritsepondmaarbrachten dooreenherziening vandeinterventie -
koersendaarnaast ookwijziging indestructuur vandeslangvaluta 's.
1.3.Evenbelangrijk alsdeverschillen ininflatietempo wasdedivergerenaa
ontwikkeling derhandels-enbetalingsbalansen binnendeGemeenschap .In
hetvierdekwartaal van1976bereikten detekorten opdehandelsbalansen VHXI
Frankrijk ,Italië,hetVerenigd Koninkrijk endegeheleGemeenschap een
tweedehoogtepunt sinds1974endein1977opgetreden verbetering had
slechtseenzeergeleidelijk verloop.
l.ó.,-Sindshetnajaar1976washetmonetaire «nbudgettaire beleidvar
delandenmeteenbetalingsbalanstekort inhoofdzaak gericnt ophes"tegang~^an
vandekosten–enprijzenstijging,hetbestrijden vanaeuitholling var.ü*.
geldwaarde enhetherstelvannetbetalingBoalansevenwicht .DeLid-öiaxfcïï
meteenbetalingsbalansoverschot eneenlaaginflatiepercentage vieldete-ak
toeoravraagenproduktis wearopgangt«urengen(2).
(:)Vgl.tabel5
(2)Mededeling vandeCoasussxe o&tidePaaibexr?i'ferru ;
derichtsnoeren voorheteoonoffliscs .btiisid -voor1?T7« 19"7^
PBNo.L119van12/5/1977fsus»2Z.punt

II"Padoelstellingen va.nheteconomisch beleidin1977zi.lnnietin
voldoende mat3 "bereikt
2.1.Inhstjaarverslag over1976werdnoggestelddatdetenuitvoer­
leggingvanhetvierdeprogramma voorheteconomische "beleidopmiddellange
termijnvandeGemeenschap eengemiddelde groeivanhet "brutobinnenlands
produktvandeGemeenschap in1977metrond4%vereiste ,althansindiende
gunstigefactoren envooraldeexterneimpulseninkrachtsoudentoenemen(l ).
Bijdeaanpassing vanderichtsnoeren voorheteconomische "beleidinmaart
1977werdendsdoelstellingen voordeeconomische groeievenwelreedsver–
laagd(2).Degeprojecteerde groeivoet van3,!$involuaevoordeghela
Gemeenschap "berustteechteropdeinhetjaarverslag over1976gemaakte
veronderstelling datdeBondsrepubliek Duitsland enNederland erinzoudensla­
genomdeaanvankelijk aangenomen groeivoet van5respectievelijk 4%inderdaad
te"bereiken .Indeloopvanhetjaarishetduidelijk geworden datdestreef­
cijfersnietkondenwordengehaaldindesetweelanden,nochookinde
Gemeenschap alsgeheel.
2.2.Hoogstwearschi jnlijkishetreele "bruto "binnenlands produktvande
Gemeenschap in1977metnietmeerdan2%toegenomen .Degroei "bedroeg
vermoedelijk ongeveer2,5$indeBondsrepubliek Duitsland ,Frankrijk ende
Beneluxlanden ,minderdan2$>inItaliëennihilinhetVerenigdKoninkrijk .
AlleenIerlandbereikteeenhogewaarde,nl.5?5!&(3)»
Uithetverschil ingroeitussenhetbrutobinnenlands produkt ende
finalebinnenlandse vraagblijktduidelijk datde"buitenlandse vraaginvele
Lid-Staten totdealgemeneexpansieheeftbijgedragen .Ierland,Luxemburg
envooralNederland zijndeenigelanden,waarhetvolumevandebinnenlandse
vraagsnellertoenamdeinhetbrutobinnenlands produkt.Zonderdebijdrage '
vanhetbuitenland zouhetbrutobinnenlands produktvandeGemeenschap nog
(1)Jaarverslag overdeeconomische toestand vandeGemeenschap enricht­
snoerenvoorheteconomisch beleidvoorhetja,ar1977»PBBo.L358
van29december 1976,punt3»4*
(2)Mededeling vandeCommissie aandeRaadbetreffende deaanpassing van
derichtsnoeren voorheteconomisoh .beleidvoor1977,4maait1977
(PNNoL119van12mei1977)'
(3)Vgltabel1.

-A-
mindersnelzijngegroeid(l ).
2.3.Hetaantalingeschreven werklozen namin1977opnieuwtoe.De
stijging met600.000brachthetcijfervoordegeheleGemeenschap op5,7
miljoenofwel5,4$vande'beroepsbevolking (l97ós5%)*NietalleLid-Staten
werdendoordezeachteruitgang vandesituatie opdearbeidsmarkt getroffen .
DeBondsrepubliek Duitsland ,IerlandenNederland slaagdenernamelijkinoir,
deabsolute enderelatieve oinangvandewerkloosheid testabiliseren of
zelfsietsteverminderen .MaarooksommigeandereLid-Staten wistende
uitbreiding vandewerkloosheid indeafgelopen maandentegentehouden
alsgevolgvanspecifieke werkgelegenheidsmaatregelen »
Hetpercentage vrouwenonderdewerklozen isin1977overalgestegen .
Hetaantaljeugdige werklozen heeftindeGemeenschap hetpeilvan2miljoen
bereikt.Dezecategorie maaktindemeestelandenmeerdan4-Of°vanhettotaal
uit,nietechterindeBondsrepubliek Duitsland (vgl.tabel5)*
2.4»Beinhetjaarverslag over1977gekozendoelstellingen tenaanzien
vandevertraging vandestijgingderconsumptieprijzen (van10^tot7k
alsgemiddelde voordegeheleGemeenschap )blekenspoedigeveneenstehoog
tesijngesteld (vgl.tabell).Dewerkingvanbepaaldeincidentele factoren
(stijging vangrondstoffenprijzen ,repercussie-effecten vandewaardedaling
vanbepaalde munteenheden ,verhoging vantarieven enbelastingen )hieldge­
durende deeerstehelftvanhetjaaraan.Destijging vandeconsumptiepri jzen
opjaarbasis kwamvoordeGemeenschap inhaargeheelopbijna11$.Inde
tweedehelftvanhetjaarwerddeuitwerking derstabilisatiemaatregelen
tenslotte voelbaars desüjgingopjaarbasis lagvoordittijdvakopca.7,5$»
DedrukvankostenenprijzenwerdmetnamemeergematigdinhetVerenigd
Koninkrijk ,IerlandendeBeneluxlanden .Bezietmenevenwelhetverloopvan
•Λ
(l)Debijdragevanhetbuitenland (berekendalsverschiltussenuitvoer
eninvoervan.goederenendiensten )totdeverandering vanhetB3Pwas
in1976negatief(-0,4$)•

-4bia-
hetinflatiepercentage gedurende hetjaarenniethetjaargemiddelde ,
dan"blijktdenagestreefde vertraging derprijsstijging tenopzichte van
debeginstand in1977tochtezijn "bereikt,"behalveinDenemarken en
Frankrijk .Eind1977 "bedroegdetoeneming vandeconsumptieprijzen ten
opzichte vanhetvoorgaande jaarindeBondsrepubliek Duitsland ongeveer
3,5$,eencijfervandezelfde ordevangroottealshetjaargemiddelde
in1970.InhetVerenigdKoninkrijk enIerlandwasdestijging 12%res­
pectievelijk 11$(vgl.tabel4).InFrankrijk namhettempoinhetderde
kwartaal van1977duidelijk afzodatslechtseenjaargemiddelde va.rond
7$overbleef.OokinItaliëwasvaneenaanmerkelijke vertraging 1orake.
'/•

-5-
III.Grotereconvergentie vandeQconomische ontwikkeling indeGemeenschap
3.1.OokLijh^tvermiid^ren vanonevenwichtigheden indebetalingsbalansen
werdenbelangrijke resultaten bereikt.Dehandelsbalans vandeGemeenschap
(fob/f;ob)verbeterde xu1977netrond10miljarddollarendelopenderekening
metongeveer 8miljarddollartenopzichtevanhetvoorgaande jaar(vgl.tabel
6).HetsucceswashetgrootstinItaliaenhetVerenigdKoninkrijk waarde
lopenderekeningin1977^enorertv-hotvan2respectievelijk 0,3miljarddollar
vertoonde maarocki~Frankrijk konhettekortmetbijnadehelftwordenver­
minderd.InFyIerland .v.<*shetovarachot opdelopenderekening ongeveer
2miljarddolla?'lagerdaaer.njaartevorenmaarindeBondsrepubliek Duitsland
wasdedalinguiterstgering.
3.2.In1977wasdedalingvanhettekortopdelopenderekening vande
Gemeenschap vrijwelevenspectaculair alsin1975»"toendeverbetering bijna
10miljarddollarbedroeg.Hettotaalvandetekortlanden daaldevan14miljard
dollarin1976"tot5iljardin1977*Evenalsin1975w0-8eenaanzienlijke
vertraging vandebinnenlandse vraagindemeestelandendehoofdoorzaakvan
de^eontwikkeling .Daarnaast isvanbelangdatenkelebijzondere factoren
(korolf,vervroegde aankopenvanaardolieprodukten ,mislukteoogsten),
waar?mdoorrwgrijketekorten van3-976tendelekunnenwordentoegeschreven ,
in1977goeddeels warenuitgewerkt .Verderspeeldein1977deaardoliewinning
opdeNoordzee voorheteersteenaanzienlijke rol.
In1976wasdeinvoervangoederen endiensten vandeGemeenschap nog
metbijna11,5$involumegestegenterwijldebinnenlandse vraagmet5$toenam.
In1977groeidedetotaleinvoerdaarentegen slechtsmetrond2$endebinnen­
landsevraagmetlt3$*AlleeninNederland steegdeinvoersnellerdande
uitvoer.DeuitvoervandeGemeenschap naminvolumemetongeveer 4»3%toe,
tegenover 9»7%in1976.InItaliëenhetVerenigdKoninkrijk steeghetvolume

vandeuitvoerin1977«net5t5$»inFrankrijk met6,3$®ninIerlandmet
ca14$,terwijldeuitbreiding vandeinternationale handel,inconstante
prijzenuitgedrukt ,slechts5$"bedroeg.
Niettemin isdevraaggewettigd ofdedalingvandebetalingsbalans -
tekortenindadesbetreffende landenniettesnelisverlopen enofdedaling
vandebetalingsbalansoverschotten indeoverigelandenniettegeringis
geweest.
3.3.Desterkedalingvandewisselkoersen derleundenmeteenbetalirjs-
balanstekort in1976(ruim20$inItalië,"bijna17$inhetVerenigdKorinkrijk
enca10$inFrankrijk )heeftongetwijfeld aanzienlijk totdesanering vande
betalingsbalansen dezerlandenin1977bijgedragen .Daardewaardedaling van
demunteenheid indezelandenwerdgevolgddooreenrestriotief inkomensbeleid ,
kwamdeaanpassing vandebetalingsbalans opveeldoeltreffender wijzetotstand.
Invergelijking metdeschommelingen van1976kondendeveranderingen inde
wisselkoersen in1977nietovermatig wordengenoemd.Aanheteindvanhetjaar
bleekdeItaliaanse lireover12maandeneffectief met6,5$tezijngedaald
endeDeensekroon(diein1976ongeveerevenveelgestegen was)met6$.De
effectieve koersvandeFransefrankwasdaartegenover praktisch ongewijzigd
gebleven(-1,5$)terwijldegewogenwaardestijgingvanhetBritsepondonge­
veer5,5$bedroeg,bijnaevenveelalsvoordeDM(vgl.tabel7)»
Deontwikkeling vandeinternationale concurrentiepositie kanhetbest
wordenbeoordeeld wanneer mennietalleendeveranderingen indewisselkoersen
maarookdebewegingderbinnenlandse prijzen (groothandelspri jzenofeen
overeenkomstige grootheid )indediverselandeninaanmerking neemt(vgl.
tabel7).
Ofschoonditsoortberekeningen metgrotevoorzichtigheid moetworden
geinterpreteerd ,kantochwordenaangenomen datdeconcurrentiepositie inhet
Verenigd Koninkrijk enIerlandtussenhetvierdekwartaal 1976enhetvierde
kwartaal 1977meerisachteruitgegaan daneenjaartevorenwasgewonnen.De

Italiaanse positieisin1977»evenalsinhetvoorafgaande jaar,slechts
weinigverbeterd aangezien debinnenlandse prijsstijging ,vergeleken met
dieindeconcurrerende landen,hetvoordeel datdoordedepreciatie van
deLirewerdverkregen weervrijwelheefttenietgedaan .InFrankrijk ,waar
inhetvoorgaande jaareenduidelijk herstelkonwordengeconstateerd ,is
desituatie opditgebiedweinigveranderd .DeDuitseconcurrentiepositie
is,integenstelling totdeernstigeaantasting inhetjaartevoren,thans
slechtszeerweinigachteruitgegaan (vgl.tabel7)»
3.4.Hetmonetaire beleidheeftdeconvergentie indeeconomische ont­
wikkeling sterkbevorderd® Dedevaluaties vandeafgelopen jarenvormen
eenbittereervaring dievangroteinvloedwasophetmonetaire beleidvan
dealdanniettotdeBlangbehorende Lid-Staten# Deregeringen vande
landenmetzwevendemunteenheid (VerenigdKoninkrijk ,Ierland,Frankrijk
enItalië)hebbensindshetnajaarvan1976engedurende hethelejaar1977
getracht degevaarlijke spiraal,dievandeenedevaluatie viabinnenlandse
kostensti jgingeneninflatoire schokkennaardevolgendedevaluatie leidt,
tedoorbreken doorhunmonetair beleidopstabilisatie vandewisselkoersen
texichten.Aangezien zulkseenmeerrestriotief beleidvereist,hebbendeze
tegelijkertijd deconvergentie vanhuneconomisch beleidopcommunautair
niveaubevorderd .Evenzovonden demonetaire autoriteiten vandeaande
communautaire koersregeling deelnemende landenaanleiding omdeophun
munteenheid uitgeoefende druktotwaardedaling onmiddellijk tebeantwoorden
meteenverhoging vandegeldmarkttarieven ,zelfsalsdebinnenlandse con­
junctuurditnietrechtstreeks vereiste.DeBeneluxlanden handelden in
dezezintoenzijhundiscontovoet tegenheteindvanhetjaaraanzienlijk
verhoogden .Denemarken ,waarhetmonetaire beleideenrestrictief karakter
droeg,gingtweemaaltotdevaluatie over,namelijkinaprileninaugustus,
omdeexternewaardevandemuntbijhetbinnenlands kostenpeil aante
passen.
./

Ookdepublikatie vannormentenaanzienvandebeoogdestijging van
deliquiditeitenmassa inhetVerenigd Koninkrijk ,Frankrijk endeBondsrepu-
bliekDuitsland heefttotverbetering vandeconvergentie vandeeconomische
ontwikkeling indeGemeenschap bijgedragen .Bedoeldestijging lagindeze
drielandentussen8en13$enookalhebbendezecijfersbetrekking opver­
schillend gedefinieerde enberekende monetaire aggregaten ,tochbelovenzij
eenbelangrijke bijdragetevormentothetverkrijgen vaneenmeerevenwichtige
ontwikkeling danvoorheen .
Devooruitgang indeharmonisatie vanhetmonetaire beleidkwartot
uitingineenbeteropelkaarafgestemde expansie vandeliquiditeiten in
deonderscheidene Lid-Staten .WanneerItalië,waardeliquiditeitenmassa
metongeveer 20$opdejaarbasis toenam,enIerland,waardeuitbreiding
tegenheteindvanhetjaaropnieuw eenversnelling onderging ,buitenbe­
schouwing wordengelaten,bewoogdetoeneming vandeliquiditeitenmassa
inruimezin(M2ofM3)in1977eiohbinnenhetbetrekkelijk nauweinterval
van8$(Nederland )en12,5$(Frankrijk)fcgl.tabel10).Bijderentetarieven ,
zowelopkortealsoplangetermijn,vieldaarentegen geenverbetering van
deonderlinge afstemming tenopzichte vanhetvoorgaande jaarwaartenemen.
Ditverschijnsel behoeftevenwelgeenverbazing tewekken ?hetisveeleer
vooreengrootdeelhetgevolgvaneenopverbetering vandeconvergentie
gerichtmonetairbeleid(vgl.tabel9)»
3.5»Hetbegrotingsbeleid heefteenzeerbelangrijke rolgespeeldinde
aanpassingsprocessen dietotvermindering vandediscrepanties inbetalings-
balanssituatie enprijsontwikkeling hebbengeleid.VooralinItaliëleidde
hetremeffect namelijk fcovenaltoteennieuweversterking vandefiscale
drukterwijlinhetVerenigd Koninkrijk derigoureuze beperking vandeuit-
gavenstijgingverdereverlichtingen vandedirectebelastingen mogelijk
maaktehetgeeneensteunvoorhetbeleidtotmatiging vandenominale inkomens-
eipansie betekende .OokinDenemarken enFrankrijk gingdewerkingvanhet
begrotingsinstrument ,zijhetinminderemate,inderestrictieve richting
dievoordeaanpassing nodigwas■.Deoverigelandenbleveneven­
wel-metuitzondering vanBelgie-inhunbegrotingsbeleid

-Sbia-
restrictievar dandeconjunoturele situatievereiste .Dezelandenzijn
derhalvein1977vooruitgelopen ophetprogram,gericht opgeleidelijke
vermindering vandeoverheidstekorten ,eentaakdieallegemeenschaps -
landeniaopgedragen (vgl.tabel10).
3.6.Doordathetgemiddelde inflatiepercentage tinnendeGemeenschap
in1977omlaagging ,kwamendeafzonderlijke percentages dichter "bijelkaar
teliggen(vgl.tabellen 1en4)»Injanuari1977bedroeghetverschil
injaarlijkse procentuele stijging derconsumptieprijzen tussendetwee
uiterste landennog18punten,indecember wasditgetaltot11punten
gedaald.Detweeuitersten vandezemargeswarengedurende dittijdvak
deBondsrepubliek Duitsland enItalië.
Desindsenkelemaandenopgetreden verbetering indeconvergentie
vandeevolutieblijktnogduidelijker wanneer mendeprijsstijgingen
niettenopzichte vanhetvoorgaande jaarmaaroverkortereperiodes
beschouwt .
Debetrekkelijke rustindeprijsbeweging kondigde zichinde
meesteLid-Staten reedsindeeerstehelftvanhetjaaraandooreen
geringere stijging vandegroothandelspri jzen.Indetweedehelftvan
hetjaargingendebetreffende indicesinenkeleLid-Staten .zelfsge­
durendeenkeleopeenvolgende maanden omlaag.In1977blevendegroot-
handelspri jzeninBelgie,deBondsrepubliek Duitsland enFrankrijk prak­
tischonveranderd terwijlookindeoverigelanden,metuitzondering
vanhetVerenigd Koninkrijk enIerland,dezestijgingaanzienlijk
minderwasdanbijdeconsumptieprijzen .Tegenheteindvanhetjaar
warendeontwikkelingen vandegroothandelspri jzenindediverselid-'
statenduidelijk dichtertotelkaargekomen;hetzelfde geldtvoorde
consumptieprijzen (vergelijk tabel4)»

-9-
IV.Oorzaken waardoor decon.junoturele opleving zichin1977nietheeft
voortgezet
4.1,Hetterugblikken opdeeconomische ontwikkeling indeGemeenschap
enhetgevoerde economisch beleidin1977leidttothetzoekennaardeoor­
zakenvandeonderbreking vandeconjuncturele opleving diezichin"bijna
alleLid-Staten heeftvoorgedaan enereenstagnatie ofzelfseentijdelijke
^achteruitgang vandebedrijvigheid tengevolgehad»Isdegroeivandetotale
vraagtegeringgeweestenmoetditwordentoegesohreven aandeparticuliere
sectorofaandeoverheidssector ,aandezwaktevandebinnenlandse vraagof
aanhetgebrekaandynamisme vandewereldhandel ?Betrefthethieriendie­
perecrisisvandeeconomische groei,dienietuitsluitend metdeinstrumenten
totstimulering vandevraagkanwordenoverwonnen ?
Deanalysevandestagnatie wordthierbeperkttotdehoofdfactoren .
Despecifieke verklaringen wordenindehiernavolgende hoofdstukken ,die"be­
trekking hebbenopdeonderscheiden Lid-Staten ,onderzocht »
Deoverhetalgemeenteleurstellende ontwikkeling vandevraagen
deproduktie indeGemeenschap moethoofdzakelijk wordentoegeschreven aan
driefactoren ,namelijk :
-deverzwakking ,tenopzichte van1976,vandewereldconjunctuur envande
expansie vandeinternationale handelbuitendeGemeenschap ;
-deoverhetgeheelgenomenmeerrestrictieve uitwerking vanhetdoorde
landenmeternstige "betalingsbalansproblemen gevoerde economisch "beleid,
dehogeinflatie endeverslechtering vandewisselkoersen ,
-hetachterblijven vanheteconomisch herstelindeLid-Staten ,diezoals
deBondsrepubliek Duitsland ,hetexpansieve effectvandeinhetverleden
genomenmaatregelen ,dezelfstimuleringsfaotoren indeparticuliere sector
alsmededemogelijkheden vaneenanti-cyclisch beleidvandeoverheid heb­
ben .overschat »
4»2»DeindeGemeenschap geregistreerde teleurstellende groeipercentages
moetenongetwijfeld vooreenbelangrijk deelwordentoegeschreven aanhet
feitdatdeexpansieinvolumevandewereldhandel nietdeverwachte omvang
heeftbereikt.InhetJaarverslag vannovember 1976werdvoor1977nog

-10-
gerekend opeantoeneming vanhetvolumevandewereldinvoer ,exclusief de
invoervandeGemeenschap ,metongeveer7»5$(l)*Dszeprognosemoestal
heelsnelwordenverlaagd.Opditogenblik wordtdereëlegroeivandewereld­
handel(opbasisvandeinvoer)opongeveer5j5geraamdendevolurne-uit­
breidingvandeinvoervan.deindustrielanden (exclusief deGemeensohap )op
ongeveer 'J^,watdehelftisvandein1976vastgestelde groeivoet.Deoor­
zakenvandezevertraging zijno.a.eentezwakkegroeivanbestedingen en
produktieindeindustrielanden (4$inplaatsvandeverwachte 5s-5j5$>)»
vooralinJapan,enzelfsindekleineindustrielanden diewegenshunbetalings-
balansmoeilijkheden gedwongen werdeneenrestrictief economisch beleidtevoe­
ren.Bovendien heefthetstrevenvandeontwikkelingslanden envandelanden
metstaatshandel omh;JIgrotebuitenlandse schuldteverminderen ,eenminder
snelletoeneming ofzelfseenafneming vandeinvoervandezelandentotgevolg
gehad.
Aandeverzwakking vandewereldconjunctuur in1977zijnechternog
anderefactoren schuld.Hierkunnenmetnamewordengenoemd thetachterwege
blijvenvandeimpulsen dievoorheen warenuitgegaan vandevoorraadvorming
evenalsvandeinvoervangrondstoffen enaardolieprodukten ,waaropin1976
t.jmswasgeanticipeerd wegensdeverwachte prijsstijgingen.Voortshebbende
onzekerheid endebeperkingen inhetinternationale handelsverkeer wegenshet
omzichheengrijpende protectionisme endeplotselinge wisselkoersschommelingen
ongetwijfeld restriotieve effecten gehadopdewereldhandel .
4.3.Hetzouechteroverdreven simplistisch zijnhetonvoldoende conjunc­
tureleherstelindeGemeenschap alleentoeteschrijven aandevertraging ,
tenopzichte vanhetvoorafgaande jaar,vandeexpansie vandewereldhandel .
Tenslotte neemtdeGemeenschap voorongeveer 30$deelinhetinternationale
handelsverkeer enoefentzijalduseenbeslissende invloeduitopdeontwik­
kelingervan.
(l)Jaarverslag overdeeconomische toestandvandeGemeenschap enricht­
snoerenvoorheteoonomisch beleidin1977»PBnrL35^van29december
1976.

-11-
Ermoetookwordenopgemerkt datbijnadehelftvande"buitenlandse vraag
voorelkeLid-Staat (envoorsommigeLid-Staten zelfs "bijnatweederde)
afkomstig isuitdepartnerlanden indeGemeenschap »Dedoorslaggevende
factorwaardoor deweinigdynamische evolutie vande"buitenlandse vraag
voorelkeLid-Staat in1977wordtverklaard ,isinfeitedetegeringegroei
vandebinnenlandse vraagindeGemeenschap *Dezealgemene zwaktevande
buitenlandse vraaguitdelandenvandeGemeenschap wordtweerspiegeld in
descherpedalingvandeexpansie vandeintracommunautaire handel,In1977
bedroegdereëletoeneming vandezehandelvermoedelijk nauwelijks 21/4$
terwijlin1976nogeenstijgingvanbijna15l/2%wasgeregistreerd »
WERELDHAMEL ENIITTRACOMMUÏÏAUTAIRE HANDEL
(jaarlijkse groeitovhetvoorafgaande jaar,in%tegenconstante prijzen)
I97O-I974
(gemiddelde )1975 1976 I977
Wereldhandel (invoer)
exclusief Gemeenschap8 -1 91/2 51/2
Intracommunautaire handel 9 -7,0 151/2 21/4
Invoeruitderdelanden 7,5-21/2131/2 11/2
Uitvoer naarderdelanden 7,8-31/26 61/4
4.4 Detoegenomen eoonomische onderlinge afhankelijkheid tussende
industrielanden ,enmeerinhetbijzonder tussendeLid-Staten vandeGe­
meenschap ,wordtdoornogeenanderverschijnsel bevestigd »Tijdens delaatste
jarenisdegelijktijdigheid vandeopgaande enneergaande oonjunotuurbewe -
gingenzoalsdievooralindeontwikkeling vandeindustriële produktie op­
treden,veelduidelijker geworden »

-12-
Sterkernog,deontwikkeling perkwartaal vandeindustriële
produktie indeLid-Staten vurtoont eenzekergelijkverloopvandetenden-
zentotafzwakking enherstel ,terwijlheteconomisch "beleidevenwelfunda­
menteleverschillen teziengeeft.IndemeesteLid-Staten werdeentame­
lijkgrotegelijktijdigheid opgemerkt voordeteruggang inhetderdekwartaal
van1976alsmedeinhettweedeenhetderdekwartaal van1977snvoordever­
snelling dievolgdeopeenextralangepauzeindezomerperiode .Eensoort­
gelijkeparallelle ontwikkeling vandaconjunctuur wordtweerspiegeld inde
stijgingsritmen perkwartaal vanhetbrutobinnenlands produkt ,vandevier
landenvandeGemeenschap waarvoor degegevens overhetvierdekwartaal van
vorigjaarbeschikbaar zijn(l).Denoodzakelijk geachtegedifferentieerde
conjuncturele ontwikkeling voorenerzijds de"sterke"landenenanderzijds
de"zwakke"landenheeftzichin1977nietvoltrokken ,uitgezonderd danvoor
Groot-Brittannie•
(l)Inhetvierdekwartaalvan1976eninheteerstekwartaalvan1977is
hetbrutobinnenlands produktvandezelandenrespectievelijk met1
gestegentovdevoorafgaande periode,omvervolgens tedaleneninhet
vierdekwartaal van1977opnieuwmetietaminderdan1toetenemen.

-13-
4«5*^etcommunautaire gemiddelde vandereel.egroeipercentages van
deverschillende vraagcomponenten verbergt uiteenlopende ontwikkel ingsten-
denzentussendeLid-Staten .Niettemin kunnenvoordebelangrijkste landen
bepaaldeinprincipevergelijkbare trendstov1976wordenonderscheiden
(zietabel2):
-inalleLid-Staten -uitgezonderd Nederland enIerland-isdereële
toeneming vandebinnenlandse vraag,inhetbijzonder vandebrutoinves­
teringeninvasteactiva,verzwakt ;behalveinhetVerenigd Koninkrijk en
Denemarken vormdehetgezinsverbruik nogdebelangrijkste factortótonder­
steuning vandeconjunctuur ;
-debijdrage vandevoorraadvorming totdegroeivanhetbrutobinnenlands
produkt,diein1976noggemiddeld 2$bedroeg,isin1977onbeduidend of
zelfsnegatief geworden ,uitgezonderd inNederland ,IerlandenhetVerenigd
Koninkrijk ;
-indeLid-Staten dieindevoorgaande jareneengroottekorthadden,droeg
hetuitvoersaldo voor1è1l/2%-voorItalië*zelfsvoor2$-totde
reelegroeibij;debijdrage wasnegatief voorNederland enlichtpositief
voordeBondsrepubliek Duitsland enBelgië.
4.6»Destijgingsperoentages vandereëlegroeivanhetgezinsverbruik
zijnindezeventiger jareninhetalgemeen afgezwakt enin1977 "tenopzichte
vanhetvoorafgaande jaarnogverdergedaald.Dezezwaktewasvooralopvallend
inhetVerenigd Koninkrijk ,Denemarken enItalië,tengevolgevaneenrestric­
tiefbelastingsbeleid endevermindering vanhetreëleinkomen.Inde
overigeLid-Staten bleefhetreëelbeschikbare inkomenzichechterkrachtig
ontwikkelen dankzijdetoeneming vanhetnominale brutolooninkomen ende
snellestijging vanhetoverdrachtsinkomen .Despaarquote vandegezinnen
handhaafde zichophethogeniveaudatinderecessiejarenwerdbereikt.
Dedalingvandespaarquote indeBondsrepubliek Duitsland enhetVerenigd
Koninkrijk in1977iahetgevolgvanspecifieke factoren zoalsdeopheffing
vandebijwetvastgestelde spaarrekeningen opeengrotereschaaldanhet
gemiddelde endegedeeltelijke oompensatie vandeinkrimping vanhetinkomen
vanloontrekkenden .

-14-
Uitgezonderd ,indeBondsrepubliek Duitsland ,Luxemburg
enItaliëiadeloonsom per werknemer in1977mindersneltoege­
nomendanin1976,maartegelijkertijd isdeproduktiviteitssti jgingduide­
lijkafgezwakt .Dezeontwikkeling isindemeesteLid-Staten uitgemond in
eennieuweeninsommigegevallen (Bondsrepubliek Duitsland enItalië)zelfs
versnelde stijging vandeloonkosten pereenheidprodukt ;hetVerenigd
Koninkrijk ishetenigelandwaardezestijgingisvertraagd (zietabellen
3en4).Aangezien dezeloonkostensti jgingwegensdegeringevraagoverhet
algemeennietindeprijzen iconwordendoorberekend ,vormdedezeaanhoudende
verhoging eenernstige belemmering voordeverbetering vanderentabiliteit
derondernemingen .IndaBondsrepubliek Duitsland wasdeachteruitgang van
hetbrutoniet-looninkomen hetsterkst.
4.7.Sedertdezomervan1976,dusineennogvrijvroegstadiumvande
conjuncturele opleving ,zageneensteedsgroteraantalLid-Staten zichge­
dwongeneenrestrictief georiënteerd monetair enbudgettair beleidtegaan
voeren 0Destabilisatieprogramma' szoalsdiewerdenuitgevoerd inhet
VerenigdKoninkrijk (juli1976),Frankrijk enDenemarken (augustus1976)
enItalië(september 1976)moestentotverin1977wordentoegepast enkonden
insommigegevallen (VerenigdKoninkrijk )paswordenversoepeld toende
eersteduurzame resultaten vanditstabilisatiebeleid merkbaar werden.
Daconsumptieneiging vandegezinnenislangonderdemaatgebleven
wegensdeverslechtering vandearbeidsmarkt ,dehogeinflatie endever­
tragingvandeloonstijging .
Hetherstelvanhetbetalingsbalanse venwicht indedeficitlanden
zouechtereenkrachtige ontwikkeling vandebuitenlandse vraagbinnenen
buitendeGemeenschap hebbenvereist,teneindeeenduidelijke vertraging
vandeconjuncturele heropleving tevoorkomen.Inhetindeherfstvan1976
opgestelde Jaarverslag wordtgewezen opderisico'sendeconflicten in
verbandmetdedoelstellingen diezoudenkunnenontstaanuitdeoverwogen
aanpassing3taktiek s"Alsdehuidigeverzwakking vandeconjunctuuropleving
zousamenvallen metdeinvloedvandedoordeLid-&baten tenuitvoergelegde
stabilisatieprogramma 's,zouditkunnenleidentotcumulatieve effecten
welkeeeninkrimping vandebinnenlandse vraagmetzichbrengen"(l).
(l)Jaarverslag overdeeconomische toestandvandeGemeenschap enricht­
snoerenvoorheteconomisch beleidin1977»P3nrL358van29december
1976,§4.3.

-15-
4.8.Ditrisicoiawerkelijkheid geworden ,vooralomdatdeeconomische
opleving zichindeBondsrepubliek Duitsland in1977onderinvloedvan
conjuncturele enstructurele factorennietheeftvoortgezet .Devandeover­
heidssector uitgaande impulsen haddennietdeverwachte omvangenhebben
overhetgeheelgenomeneenveeleerbeperkende uitwerking gehad.Hetnetto-
financieringstekort vandetotaleoverheidssector (inclusief desociale
zekerheid )issnelgedaaldvan60miljard DMin1975 "kot34miljard DMin
1977,datwilzeggenvanbijna6$totminderdan3$vanhetbrutobinnen­
landsprodukt (zietabel10).Deoverheidsinvesteringen zijnzowelin1976
alsin1977reëelteruggelopen .Dezelfstimuleringseffecten vandeinves-
teringsconjunctuur indeparticuliere sector,diekenmerkend warenvoorde
voorgaande expansiefasen ,lietenhetditmaalafweten.Deoorzaken daarvan
moetenwordengezochtindeaanzienli jkeonbezette produktiecapaciteit en
indeonzekerheid tenaanzienvandeverdereontwikkeling vandeeconomie ,"
geziendeopeenstapeling vanbelemmeringen van.administratieve aardofin
verband methetmilieubeleid .Hetisechtervooralderentabiliteit vande
particuliere ondernemingen diein1977opnieuwachteruitging tengevolge van
destijging vandeloonkosten endeappreciatie vandeDMinietssterkere
matedandeinflatie-enkostenverschillen tenopzichte vandeconcurrenten
rechtvaardigden .

-16-
B. HfiTECONOMISCH BELEID INDEVERSCHILLENDE LID-STATEN
DENEMARKEN
5.1 .Deinmaart 1977 uitgestippelde richtsnoeren waren voor hetgehele jaar
gebaseerd ophetvooruitzicht vaneenzeer matige groei ,eenverergering vande
werkloosheid enhetvoortbestaan vanbelangrijke externe beperkingen .Derhalve
werd eenvoorzichtig economisch beleid aanbevolen ,dathandhaving vaneenrestric­
tieve begrotingspolitiek impliceerde ,waarbij stimuleringsmaatregelen uitden
boze waren ,uitgezonderd voor bepaalde investeringen . Eenzeer belangrijke
functie werd toebedacht aaneenmatigend inkomensbeleid omdekostenstijging
afteremmen endenadruk werd gelegd opdenoodzaak ombij hetmonetaire beleid
hetvoor debetalingsbalans gestelde doel voor ogen tehouden .
Over hetgeheel genomen komt debalans van1977 overeen metdeprognoses
engrotendeels ookmetderichtsnoeren voor het .economisch beleid » Degroei
bleef zeer gering tengevolge vandezwakke buitenlandse vraag ,waarvan heteffect
nogwerd verergerd door deverslechtering vandeconjunctuur indeScandinavische
partnerlanden .Dewerkloosheid breidde zich uit.Gezien deze ontwikkeling
engezien denoodzaak vaneenverbetering vandelopende rekening vande
betalingsbalans ,diebovendien nogtelijden hadonder deinvloed vandematige
oogsten van hetvoorgaande jaar ,deverslechtering vanderuilvoet endever­
zwaring vandebuitenlandse schuldenlast ,versterkten deautoriteiten geleidelijk
hetrestrictieve karakter van herteconomisch "beleid door debinnenlandse vraag
meer aanbanden teleggen .
Deoriëntering van he.tbegrotingsbeleid wastweeledig .Enerzijds werd
debelastingdruk verzwaard (optrekking vanhetBTW-tarief van 15tot18%,ver­
meerdering vandespecifieke belastingen opbepaalde produkten endiensten ,
verhoging vanenige openbare tarieven enregistratierechten )teneinde het
particuliere verbruik teverminderen endeinvoer tebeperken .Anderzijds werd
beoogd deinvesteringen testimuleren endewerkgelegenehid teontwikkelen .
Ditleidde inhetvierde kwartaal van1977 toteendaling vandeparticuliere
consumptie eneenverbetering vandehandelsbalans tengevolge vandevertraging
vandeinvoer .Ondanks demaatregelen terbevordering vandewerkgelegenehid en
vandeinvesteringen zalhetnetto-financieringssaldo voor hetbegrotingsjaar
1977-1978 door deverzwaring vandebelastingdruk overeenkomen met de
communautaire richtsnoer ;..
•••/mm•

-17-
Hetinkomensbeleid waserbijdevernieuwing vandeloonovereenkomst
op15april1977opgerichtdedoorhetParlementinaugustus1976gestelde
strengebeperkingen terespecteren (loonstijging tenhoogste6%perjaartot
maart1979;loonindexering doorkoppeling aandekostenvanlevensonderhoud
beperkttotdebetalingvanéénenkeletranche(1),alledaarbovennog
verschuldigde trancheswordendoordeStaatgestortinhetaanvullend pensioen­
fondsopdeindividuele rekeningen vandeloontrekkenden).Hoeweldeloon­
stijginginwerkelijkheid ietshogerdandenormwas(8è9%voorhetgehele
jaar1977),isniettemin eenduidelijkevertraging waartenemen.Deze'
ontwikkeling heefteenaanmerkelijke matigingvandekostenstijging mogelijk
gemaakt,hetgeenbeantwoordt aanhetgesteldedoel,nl.herstelvanhf<:
externeevenwicht.
Hetmonetairebeleidbleeftamelijkrestrictief .Ondanksbepaalde
versoepelingen bleefdebinnenlandse kredietverlening aaneenstrengecontrole
onderworpen teneindedeinvoervankapitaaltebevorderen .Derentevoet
vertoondeindeloopvanhetjaareenopwaartsetendens.Hetbetalingsbalans -
tekortkongemakkelijk opdewereldmarkt wordengefinancierd omdatdaar
liquiditeiten inovervloedvoorhanden waren.Inovereenstemming metde
vastgestelde richtsnoeren bleefdebinnenlandse geldschepping binnennauwe
grenzen.
Hetbetrekkingtotdewisselkoersen werdgeengerichtbeleidgevoerd.
Detweedevaluaties vandekroontenopzichtevandeEuropeserekeneenheid
(deeerstemet3Xinapril1977,detweedemet5Xinaugustus1977)werden
vanbuitenafopgelegdendiendenomdevrijwillige aanpassing vandebinnen­
landsevraagtebevorderen endegevolgenvandedepreciatie vandeandere
Scandinavische munten,metnamedeZweedsekroon,voordeDeenseexportte
beperken.Indeeerstenegenmaandenvan1977isdeconcurrentiepositie
vandeDeenseeconomieduidelijkverbeterd.Vanafoctobertrokde
sterkestijgingvandekoersvandemarkdemuntenvande"slang"omhoogten
opzichtevandeoverigevaluta's.Hetverliesvanhetrelatieveconcurrentie­
(1)Eentranchekomtovereenmeteenstijgingvan3puntenvandeconsumptie-
prijsindex (afgezienvandeinvloedvandebelastingwijzigingen ).

-18-
voordeel inhetvierde kwartaal ,metname tenopzichte vandedollar ende
verzwakte Scandinavische munten ,werd echter gecompenseerd door hetverminderde
effect vandedevaluatie opdeinvoerprijzen endoor dehandhaving vande
Deense kroon ineen ■stabielere monetaire zone .
Concluderend kanworden gezegd datdank zijderichtsnoeren voor het
economisch beleid in1977 belangrijke vooruitgang konworden geboekt inde
richting vandeprioritaire doelstelling ,namelijk ,verbetering vande
betalingsbalanssituatie .Het stuk deflatie dat ineendergelijke politiek
lagbesloten ,heeft echter geleid toteenverergering vandewerkloosheid
diezich ondanks debestrijdingsmaatregelen totheteinde van hetjaar heeft
voortgezet .

-19-
BOroSHEFUBLISK DUITSLAUD
,5.2.In1977 bedroeg dsreele toeneming vanhetbruto binnenlands produkt vande
Bondsrepubliek Duitsland 2,6% .Ditresultaat blijft veronder deinhetbegin vanh<
9jo.ar door deBondcregering gestelde norm van 55». conjunctuurherstel datzich
eind 197«enbegin 1977 hadafgetekend ,kwam inhetvoorjaar teneinde .Desituatie
opdearbeidsmarkt isbijgevolg niet verbeterd .Deontwikkeling van deprijzen
daarentegen was inovereenstemming metdedoelstellingen ;deconsumptieprijzen
stegen in1977 metgemiddeld 3,9%' Hetoverschot opdehandelsbalans bert ktemet
33,4 miljard mark hethoogste niveau na1974 .Daarentegen vertoonde delcünde
rekening van debetalingsbalans een iets kleiner surplus daneen jaar tevoren ,
£namelijk 8,2miljard mark ,tengevolge vandevergroting vandetekorten inde
sector vandediensten endeoverdrachten .Ditsurplus werd echter meer dange­
compenseerd door eenaanzienlijke netto-uitvoer van langlopend kapitaal .
Eenbelangrijke exoi^gne factor van delangzamere economische ontwikkeling
was deonverwacht geringe expansie vandebuitenlandse vraag ,welke vooral met
eenminder snelle uitbreiding van hetvolume van dewereldhandel verband hield .De
uitvoer naar deandere ,landen vandeGemeenschap ,metname naar Frankrijk ,Italië
enDenemarken ,bleef verachter bij deramingen ,vermoedelijk tengevolge vande
inspanningen vandeze landen omhunbetalingsbalans tesaneren .Ondanks delast
welke voortvloeide uitdeappreciatie vandemark -tussen december 1976 endecember
1977 6,6% tenopzichte vanderest vandewereld (l)-slaagden deDuitse
exporteurs erin hunaandeel inhet internationale handelsverkeer nogenigszins
tevergroten .
Deoptimistische groeiprognoses vanbegin 1977 verklaren waarschi jnlijk
deaanzienlijke looneisen endetoegevingen terzake van deondernemers .Ingeval
vaneenreele groei vanongeveer 5$va11betbruto binnanlïtnds produkt hadmenbij
eencollectieve loonsverhoging vanongeveer 1%opnieuw eenminder snelle loon-
kostenstijging alsmede eenverdere ,zijhetbeperkte verbetering vanderentabili­
teit van deondernemingen kunnen verwachten .
(l)Bron :diensten vandeCommissie

Maardoordat doproduktie sederthstvoorjaarnietverderiotoegenomen ,hebbende
overeengekomen loonsverhogingen vrijsnelgeleidtoteenaanzienlijke versnelling
vandeloonkostensti jgingeneenaanmerkelijke vertraging vandegroeivande
winstenvanhetbedrijfsleven .Doordegeringevraagwashetnamelijk nochopde
"binnenlandse markt,nochbijdeexportmogelijk detoeneming vandeloonkosten
doorteberekenen indeprijzen.Naastdealgemene zwaktevandevraagschijnt
desterkeinkrimping vandewinsten dehoofdoorzaak vandevertraging vande
investeringen indeparticuliere sectortezijngeweest.
Deslaptevandevraagendeloonkostensti jgingmoestenweleenongunstige
invloedopdewerk^e1e/renheidhebben }doordeuitbreiding vandewerkgelegenheids­
programma'svandeBondsregering alsmedehetvertrekvannogmeerbuitenlandse
werknemers koneenuitbreiding vandewerkloosheid wordenvoorkomen .Pogingen
omverbetering indesituatie opditgebiedtebrengen wordennietalleendoor,
conjuncturele ,maarookstructurele factoren belemmerd .Hetbetrefthiermetname
deverderetoeneming vandeberoepsbevolking ,debestaande disproportionaliteit
indestructuur vanvraagenaanbodopdearbeidsmarkt ,enverdernogdever­
sterking vanhetrationalisatie streveninhetbedrijfsleven .
Bijdevaststelling vanhaardoelstellingen voordeeconomische groei
in1977wasdeBondsregering uitgegaan vandeveronderstelling ,datbijeen
voortzetting vandeconjuncturele opleving eengroeivanzoukunnenworden
gerealiseerd zonderdatnieuwemaatregelen terstimulering vandebinnenlandse
vraagnodigzoudenzijn.Heteconomisch beleidbleefdanookaanvankelijk
gericht opdevermindering vandebegrotingstekorten vandeoverheid ,het
zoekennaarspecifieke oplossingen voordestructurele werkgelegenheidsproblemen
enverdereprijsstabiliteit .Reedsinmaart1977haddeRaaderechterter
gelegenheid vandeaanpassing vanderichtsnoeren voordeeconomische politiek
opgewezen,dateengroeivan5$slechtszoukunnenwordenbereiktdoormiddel
vaneenmeerexpansionistisch economisch beleid»Vanafhetvoorjaar heeft
desteedsduidelijker wordende zwaktevandevraagtoteengeleidelijke
heroriëntatie vanhetbegrotingsbeleid -geleid.Overhetalgemeen zalhet
effectvandenieuwemaatregelen opdebedrijvigheid vermoedelijk echterpas
indeloopvan1978merkbaar worden.

-21-
Aanvankelijk stondde"begroting voor1977noginhettekenvaneenvermindering
vande"begrotingstekorten ,waarmeein1975eenbeginwasgemaakt.Metdegoedkeuring
(V>ordeBondsregering vaneenaanvullend programma vooroverheidsinve steringen
tenbedragevanongeveer 16miljardmarkvoordejaren .1977tot19Ö0werdechter
Vihetvoorjaar eenanderewegingeslagen .Metdeopdrachten diein1977zijn
geplaatst inhetkadervanditprogramma waarbij ookdedeelstaten endegemeenten
zijnbetrokken ,isintotaaleenbedragvanongeveer 4»5miljard markgemoeid;
hiervanisslechtseenhalfmiljardeffectief ingenoemdjaaruitgegeven .Ookbijde
fiscalehervorming injuniwerdrekening gehouden metdeverzwakking vanc.
conjunctuur .Deoorspronkelijk geplande verhoging vandebeideBTO-tarieve-imet
respectievelijk 2en1%werdteruggebracht tot1en0,5$.Aangezien voortsbepaalde
^^lastingverlichtingen werdeningevoerdvoorondernemingen enparticulieren ,
kwamendeoorspronkelijk geraamde meeropbrengsten van3Ê.6miljardmarktevervallen .
Tenslotte werdinhetnajaartotnieuwebelastingverlichtingen besloten waarmee
eenbedragvanongeveer 10,8miljardmarkwasgemoeid;hiervan kwambijna2miljard ,
tengoedeaan1977•
Destijgingvandeoverheidsuitgaven (metuitzondering vandesocialever-
zekeringsinstellingen )wasin1977metruim5»5%zeergematigd .Terwijldelopende
uitgaven nogmetongeveer 6fotoenamen ,bedroegdegroeivandekapitaaluitgaven
slechts2$.Defederalestructuur vanhetlandheeftdeovergangnaareenmeer
expansionistisch uitgavenbeleid bemoeilijkt .Vooralinhettweedehalfjaar gingen
vandeuitgaven vandeBunddirectstimulerende impulsen opdevraaguit;delagere
overheid daarentegen heeftnauwelijks totdeondersteuning vandeconjunctuur
Qji.jgedragen.
Deslechtsmatigestijging vandeuitgaven ginggepaard meteenbelangrijkere
toeneming vandeontvangsten danverwacht ,namelijkbijna10,5$.De"built–in
stabilizer "effecten vanhetbelastingsstelsel zijnofweltezwakuitgevallen ,ofwel
telaatgekomen ,zodatzelfssprakewasvaneenprocyclische werking.Zoleidde
degunstigeontwikkeling vandewinstenin197&»welkedebasisvormdevoorde
berekening vandeinkomsten-endevennootschapsbelasting ,in1977 "toteenaanzien­
lijkestijging vandebelastingbetalingen doordeondernemingssector .Ditheeft
detochalzeerbeperkte verbetering vanhunrentabiliteit nogaanzienlijk verminderd .
Deopbrengst vandeloonbelasting isookduidelijker sterkerdandelooninkomens
toegenomen .Ditkomtdoordatdebelastinghervorming van1975»ookalbrachtdez-s
*••/•••

-22-
welbepaalde verlichtingen voor delage inkomens ,hetprogressieve karakter
van deloonbelasting heeft versterkt .
Over hetgeheel genomen hebben deoverheidsfinanciën eenduidelijk
restrictief effect gehad .Hetnetto-financieringssaldo van deoverheid
(metuitzondering vandesociale verzekeringsinstellingen )daalde van48
miljard mark in1976 tot 34miljard mark in1977 »
V.Tatbetreft hetmonetaire beleid ging deBundesbank ,toen zijzich eind
1976 eenexpansie vanhetcentrale bankgeld vangemiddeld 8%over 1977 ten
doel stelde ,vaneenreele groei van5i°vanhetbruto nationaal produkt en
eenprijssti jging van 47°uit .DeBundesbajnk hield zich hetgehele jaar door aan
deze doelstelling ,hoewel denominale stijging vanhetbruto nationaal produkt
(6,1/a)onder deprognoses bleef .Totaugubtus 1977 heeft zijdeeconomie met
behulp vandiverse maatregelen extra liquiditeiten tenbedrage vanongeveer
14miljard mark verschaft .Later inhet jaar heeft eengrote toevloed vandeviezen -
8,2miljard mark van juli totenmetdecember 1977 -eveneens bijgedragen tot
deuitbreiding van deliquiditeitenmassa .Eenenander betekende ,over het jaar
inzijn geheel genomen ,eenmeer soepele ,aandezwakke conjunctuur aangepaste
monetaire ontwikkeling .Daardoor heeft deexpansie van deliquiditeitrnmassa
devastgestelde norm enigszins overschreden ,enwelmet Vfo.Deze ontwikkeling
isgopaard gegaan meteenaanmerkelijke daling vanderentestand .
Indeloop van hettweede halfjaar isersteeds duidelijker eenconflict
ontstaan tussen het monetaire beleid enhet wisselkoersenbeleid .Deinterventies
vandeBuiidesb:_ik inhetkader vandedagelijkse egalisatie vandekoersen ,
vooral tenaanzien vandedollar ,zijn weliswaar niet uitgemond ineenmassale
steunactie ,maar hettotaalbedrag van deze interventies isvrij aanzienlijk
gebleken .Dedaling vandebinnenlandse rentestand heeft nauwelijks iets afgedaan
aan deopwaartse tendens van demark .
Naast dealgemene maatregelen inhetkader van hetbudgettaire en
monetaire beleid heeft deBondsregering eenaantal selectieve maatregelen ge­
handhaafd ofinbepaalde gevallen uitgebreid .Omdebedrijvigheid indebouw
testeunen werd hetregionale programma van deBond voor desociale woningen
uitgebreid entotenmet1978 verlengd .Deinvesteringssubsidies voor research
enhetkrediet aandekleine enmiddelgrote ondernemingen werden verhoogd .
Daarnaast werden inhetkader vanhetwerkgelegenheidsbeleid opnieuw belangrijke
fondnen uitgetrokken voor devoortzetting van deactiviteiten van .de
* -
"Bundesanstalt für Arbeit ".

23-
FRANKRIJK
5,3.Debeschikking vandeRaadvan17mei1977bevattevoorFrankrijk
richtsnoeren dieopdevolgendeprioritaire doelstellingen warengebaseerd:
afremmingvandenominaleontwikkelingen engeléidelijke terugkeertoteen
evenwichtig handelsverkeer methetbuitenland/evenwelzondereeninkrimping
vandebinnenlandse vraagteveroorzaken waardoordewerkloosheid zoukunnen
wordenverergerd.Detoengangbarehypothesetenaanzienvandeontwikkeling
vandewereldhandel rechtvaardigen dezerichtsnoeren volledig.
Opgrondvandemomenteelbeschikbare gegevensmagwordenaangenomen
datdealgemenedoelstelling vandeFranseautoriteiten werdbereikt,ookal
schenendeverwachtegunstigeresultaten pasaanheteindvandepericJe
verzekerd.Voordetweehoofddoelstellingen ,vertraging vandeinflateen
herstelvanhetevenwichtinhethandelsverkeer ,isdetendensverandering
namelijklateringetreden danvoorzien;ditverklaarthetverschiltussende
kwantitatieve doelstellingen endefeitelijkeontwikkelingen .Tenslotte moet
«ordenopgemerktdatdezeommekeerdetoenemingvandekoopkracht vande
uurlonennietheeftonderbroken,maarslechtsvertraagd.
Deachterstand tenopzichtevandeoverigensnogalambitieuze
doelstellingen lijktechternietzeerbeduidendalsmendeeconomische situatie
vaneind1976alsmededevoorwaarden diedeautoriteiten zichmethetoogop
hetherstelhaddengesteld,inaanmerking neemt.
Watbetreftdebuitenlandse handel,ishetinvoervolume van1976op
1977praktischongewijzigd geblevenendestijgingvandeimportprijzenwerd
nietversterktdoordeschommelingen vandegewogenwisselkoers .Alleende
weinigdynamischeontwikkeling vandebuitenlandse vraagstondduseen
vroegtijdiger evenwichtsherstel indeweg,wantin1977werdzelfseen
toenemingvanhetmarktaandeel vastgesteld .Bovendienondervond debuitenlandse
verkoopvanagrarische voedingspródukten tothalverwege hetjaardeweerslag
vandeslechteoogstvandezomer1976.
Tenaanzienvandevertraging vandeinflatie,hebbenverscheidene
beslissingen despontaneontwikkeling vandeprijzeninhetbeginvande
periodebeïnvloed :hetprijsindexcijfer ondergingaldusachtereenvolgens het
effectvandeprijsstopvanhetlaatstekwartaalvan1976envandeverlaging
vanhetBTW-tarief begin1977entenslotte deuitwerking vandeverhogingvan
deopenbaretarieven,dietot1aprilwasuitgesteld maarvanafdiedatum
integraalwerdtoegepast.Degevolgenvanhetstabilisatiebeleid warendus
Pasvanafmeiwerkelijkmerkbaar;envanmeitotenmetdecember1977isde
stijgingvandeconsumptieprijzen opjaarbasisteruggebracht van13,5tot
minderdan6%.Overhetgehelejaargerekendblnjftdestijgingweliswaar
nogaanzienlijk,maardedalingvanhettempowastochzeerscherp*

Detoenemingvandewerkloosheid inheteerstehalfjaarHjkt
hoofdzakelijk verbandtehoudenmetdevertraging vandebedrijvigheid .
Daarentegen moetdevermindering vanhetaantalwerkzoekenden indetweede
helftvanhetjaarnietzozeerwordentoegeschreven aaneenherstelvande
economische groeialswelaandetenuitvoerlegging vaneenaantalspecifieke
maatregelen dievanafhetmiddenvanhetjaarwerdengenomen.
Bijanalysevandeverschillende aspectenvanheteconomischbeleid
van1977blijktinhoeverredetoegepastemaatregelen hebbenbijgedragentot
eenherstelvanhetevenwicht opdeverschillende fronten:
hetalgemeneconjunctuurbeleid bleekjuistgeoriënteerd,alleenwashet
gebaseerd optehooggespannen verwachtingen omtrentdebuitenlandse vraag
(hoeweldezewelinovereenstemming warenmetderamingenvandemeeste
handelspartners vanFrankrijk);
-hetbegrotingsbeleid heefteenwisselendeuitwerking gehad:inhetbegin
vandeperiodeheeftdeverlagingvanhetnormaleBTW-tarief (dieeen
verschilvan2%indekleinhandelsprijzen vandebetrokkenprodukten zou
uitmaken)waarschijnlijk tothetondersteunen vandeconsumptieve vraag
bijgedragen ;overhetgehelejaarheeftdeonderderamingengebleven
toenemingvanhetverbruiktotgevolggehaddatdeaandeontwikkeling ervan
gekoppeldeindirectebelastingen eveneensbijderamingenachterbleven;de
voordeaanvulling opkinderbijslag ensocialeuitkeringen gekozen
financieringsmethode tenslotteheeftmaarweinigexpansiefgewerktdoordat
eengrootgedeeltevandeextrauitgavenwerdgefinancierd doorverhoging
vansommigeindirectebelastingen envooraldoormeergebruiktemaken
vanleningen;
-hetmonetairebeleidheefteengematigdrestrictieve rolgespeeld;
denormvoordeexpansievandeliquiditeitenmassa ,dieopgrondvan
eenhogeregroeiprognose wasvastgesteld op12,5%,lijkttezijn
aangehouden,maarhetBBPisvermoedelijk inwaardenietveelmeerdan
12%gestegen.Daarentegen warendehogerentestanden,dienoodzakelijk
werdengemaaktdoorhetvoordewisselkoersen gesteldedoel,uiteraard
nogalongunstigvoordeinvesteringen ,waarvoorgeenenkelesteunregeling
bestond;
-hetsuccesvanhetprijsbeleidmoetwordenbeoordeeldtegendeachtergrond
vandevolgendeoverwegingen :
-deprijsbeheersing iseigenlijkalleenvoordeprijzenvanindustrie-
produktendoeltreffend geweest;

-deontwikkeling vandewisselkoersen heeftnietanti-inflatoir gewerkt
zoalsdathetgevalwasindelandenwaarvandemuntinwaardeis
gestegen,
-deloonkostenstijging isslechtslangzaamvertraagd endezevertraging
wordtvolgenseeningewikkeld mechanisme opdeprijzenovergebracht ,
-eenaantalvroegereprijsstijgingsfactoren (zoalsdeexcessieve
geldschepping )warenmoeilijksnelteelimineren.
Overhetgeheelgenomenheeftdezetotopzekerehoogteinderdaad
doeltreffende prijspolitiek geleidtoteenlangzamere toenemingvande
looninkomens ,terwijldeprijsbeheersing hetherstelvandewinstmarge
heeftafgeremd;
-deduidelijkeverbetering vanhetsaldoopdelopenderekeningvande
betalingsbalans moetveeleeraandealgemeneeconomischepoLitiekworden
toegeschreven danaanspecifieke maatregelen ;dathetmarktaandeel in
1977metongeveer1,5%werduitgebreid,houdtwaarschijnlijk hoofdzakelijk
verbandmetdezwakkebinnenlandse vraag;bovendienzaléénvande
doelstellingen ophetgebiedvanhethandelsverkeer ,namelijknominale
beperking vandeaardolie-invoer ,gemakkelijk kunnenwordenbereiktdank
zijdekoersdaling vandedollarin1977.
Almetalschijnendeindeherfst1976genomenenvervolgens in1977
aangevulde maatregelen voorhetmerendeelpositievegevolgentehebbengehad.
Degematigdekoerstenaanzienvanhetkredietendeloonkosten alsmedede
ondersteuning vandeconsumptie dooropvoering vandesocialeoverdrachten
hebbentezamengezorgdvoordeeersteresultaten opdewegnaar
evenwichtsherstel zonderdatdeexpansievandevraagtesterkbehoefde
tewordenafgeremd.Natuurlijk zouheteenillusiezijngeweestte
verwachten dateenaandehandvandebovengenoemde macro-economische ,
doelstellingen vastgestelde algemenepolitiekopzokortetermijneeneinde
aandewerkloosheid zoumaken.Deuitbreiding vandeondertewerkstelling
indelaatstejarenalsmedederecentelijk geregistreerde inflatiepercentages
dragenkennelijkelementeninzichdielosvandeconjunctuurcyclus staan,
waardoordekansopwelslagenvaneenpolitiekopkortetermijnwordt
verminderd .

IERLAND
5.4.Deinhetvoorjaar van1977vastgestelde richtsnoeren warengebaseerd ,
opgunstigevooruitzichten voorhetgehelejaar,zowelvoordegroei(uit­
breidingvandeexport,deinvesteringen enhetparticuliere verbruik )als
voordewerkgelegenheid (geringevermindering vandewerkloosheid )enhet
interneevenwicht (matiging vandeinflatie).Derhalve werddenadrukgelegd
ophetbelangvanhetbegrotingsbeleid alsinstrument terbegeleiding van
eenmeerevenwichtige groeiwaardoor hettekortindekomendejarengeleide­
lijkzoukunnenwordenteruggebracht .Voortswerdgewezen opdenoodzaaktot
loonmatiging teneindedevooruitzichten voordeontwikkeling vandewerkge­
legenheid teverbeteren .
Voordegroeiisdebalansvan1977gunstiger danwerdverwacht .Een
aantalexogenefactoren hebbentotditresultaat bijgedragen (betervertrouwens'
klimaat,effectvandevroegere depreciatie vanhetpondopdeuitvoer,maat­
regelenterbevordering vandewerkgelegenheid ).Datdewerkloosheid maar
weinigisverminderd (vaneind1976toteind1977liephetaantalwerklozen
terugvan111.000tot106.000),moetwordentoegeschreven aanenkelespecifieke
factoren zoalsdetoeneming vandeberoepsbevolking ,hetrelatief lageemi-
graxiepeilendevermindering vanhetaantalarbeidskrachten indelandbouw .
Hetinflatietempo isduidelijk gematigder gewordens van20,6%innovember 1976
daaldedeinflatietotminderdan11%halfnovember 1977*
Dehoofdlijnen vanheteconomisch beleid wareninovereenstemming met
deinmaartjongstleden uitgestippelde richtsnoeren »Halverwege hetjaarwerd
hetbeleidomgebogen ineenmeerexpansieve richting omrekeningtehouden
methetverkiezingsprogramma vandenieuweregering enmetdeprioriteit van
hetwerkgelegenheidsvraagstuk .
Hetbegrotingsbelei dbehelsde reedsinhetbeginvanhetjaarversterkte
bevordering vandeinvesteringen ,belastingverlichtingen ,hogeresociale
overdrachten ,handhaving vandesubsidies voorlevensmiddelen ,alsmedebetaling
doordeStaatvaneengedeelte vandeaandelagereoverheidslichamen verschul­
digdegrondbelasting .Tegenhetmiddenvanhetjaarwerdenverderstimulerings­
maatregelen tenuitvoergelegdzoalsafschaffing vandewegenbelasting op
motorvoertuigen ,vermeerdering vandeoverdrachten voordeaankoopvanhuizen
enverhoging vanbepaaldeoverheidsuitgaven (schepping vanarbeidsplaatsen ).
Dankzijaldezemaatregelen tezamenkonin1977eengroeivanmeerdan5%

worden gerealiseerd .Tegelijkertijd werd ,ondanks deextra uitgaven ende
verminderde ontvangsten alsgevolg van demaatregelen ,hetnetto financierings -
tekort ,datin1976 reeds wasverminderd ,in1977 vooral dank zijeenver­
lichting vanderentelast teruggebracht tot10,2$ vanhetbruto nationaal
produkt ,datislager dangeraamd .
Hetmonetaire beleid wasvrij neutraal .Denaleving van devoor de
toeneming van deliquiditeitenmassa vastgestelde norm werd vergemakkeli jkt
door desterke daling van derentevoet ,waardoor destaatsobligaties aantrekke­
lijker werden indeperiode waarin deexpansie vanhetkrediet aan dez sector
werd beperkt .
Hetinkomensbeleid heeft eenbelangrijke rolgespeeld ,ookalnam de
incidentele loonstijging nogaanzienlijke proporties aan .Dank zij devrij
gematigde nationale loonovereenkomst konin1977 hetinflatoire effect worden -
verminderd eneengunstiger kostenontwikkeling worden verzekerd .
Sedert half oktober isdekoers vanhetpond aanmerkelijk gestegen ,
hetgeen gunstig isvoor devermindering vandebinnenlandse kosten .Dank zij
deexportresultaten ,uitgestelde overdrachten van deGemeensohap endediensten
washetbetalingsbalanstekort (1^0miljoen pond in1977 )veel minder groot dan
verwacht .
Over hetgeheel genomen was dein1977 gevoerde economische politiek
aangepast aan desituatie eninovereenstemming met deriohtsnoeren .Degroei
werd erdoor gestimuleerd endeIerse economie werd instaat gesteld duidelijk
betere resultaten teboeken dan deandere landen va.1 deGemeenschap .

-28-
ITALIE
5.5Krachtens debeschikking vandeRaadvan17mei1977(1)waarbij-
inverbandmetdefinanciëlebijstandopmiddellangetermijnentweecommunau-'
taireleningenvoorItalië-devoorwaarden inzakehefttevolgeneconomisch .
■beleidvoor1977werdenvastgesteld,moestenindeloopvanhetjaartwee
hoofddoelen wordenbereikt:deopheffing vanhettekortopdelopende
rekeningvandebetalingsbalans endebeperkingvandestijgingvande
consumptieprijzen pereinddecember1977tot16Xtenopzichtevandecember1976.
Dezebeidedoelenwerdeninderdaadbereikt.Opdelopenderekeningvande
betalingsbalans ontstondzelfseenbelangrijk overschot (ongeveer1800miljardlire
tegenover eentekortvan2.340miljardin1976),terwijldestijgingvande
consumptieprijzen tot14,1Xwerdteruggebracht .
Daartegenover werdendebijdezelfdebeschikking voorhetterreinvan
debegrotingsuitvoering enopmonetairvlakvastgestelde plafonds,alsinter¬
mediairedoelenvoordebereikingvandeeerdergenoemde hoofddoelstellingen
meestalovertroffen .
Terwijldeeenjaarvoordienopgestelde prognose(2)vaneengroeivoetin
1977"anongeveer2Xvanhetreëlebrutobinnenlands produktisuitgekomen,
heeftdeverbetering vandelopenderekeningderbetalingsbalans deverwachtingen s-
verovertroffen enwelwegensdriehoofdoorzaken .Indeeersteplaatswarende
/ . hnetto-ontvangsten uithetvreemdelingenverkeer groterdandereedszeer
optimistische prognoses.Voortsisdevermindering vandevoorradensterker
geblekendanverwachtwerd,enheeftzijgeleidtoteeninkrimping vanhet
volumevandegoedereninvoer .Tenslotteisderuilvoetin1977aanmerkelijk^
verbeterddankzijeenbetrekkelijk matigeontwikkeling vandegrondstoffen-
prijzenenderelatievestabiliteit vandewisselkoers vandelire.
Tussendeherfstvan1976enhetmiddenvan1977hebbendeItaliaanse
autoriteiten eenrestrictief conjunctuurbeleid gevoerd,overeenkomstig dein
hetvoorgaandegenoemdehoofddoelen.Indetweedehelftvan1977werd,' * j
naarmatedekansenophetbereikenvandegenoemdedoelenverbeterden I
inzonderheid hetmonetairebeleidminderstringentgemaakt.Totdezeombuiging
ismetnameovergegaanuitdeoverweging datderecessieve tendensenvande
produktie,zoalsdezebegin1977voorhettweedeenhetderdekwartaalwerden
"verwacht,infeitsterkerzijnuitgevallen .
TT)Beschikking N°77/359/EEGCPBL132van27.5.1977)
(2)ZiedeBeschikking vandeRaadN°77/340/EEGvan25april1977
(PBL119van12mei1977).

-29-
Desociale kosten vandeverwezenlijking vandeeerdergenoemde hoofddoel­
stellingen vanheteconomische beleid zouden minder hoog zijn geweest alsde
wereldhandel in1977 deinhetbegin van hetjaar verwachte expansie vannaar
volume 8%hadbereikt .Aangezien deze groei uiteindelijk slechts ongeveer
5%bedroeg bleef deontwikkeling vandeItaliaanse uitvoer beneden deverwachting
Van het "begrotingsbeleid ,zijn totongeveer hetmidden van hetjaar ,
restrictieve impulsen uitgegaan .Gedurende deze periode werden deopgelegde
normen voor alle aggregaten vanhet "begrotingsbeleid ,inacht genomen (uitbrei­
ding vandetotale Staatsuitgaven opkasbasis ,metinbegrip van hetschatkist -
tekort doch exclusief detransacties vandelagere overheden ). Debelasting­
druk werd wederom verzwaard . Indeloop van hettweede halfjaar envooral
tegen heteind van hetjaar werden devoor hetschatkisttekort enhettekort
van detotale overheidssector vastgestelde plafonds echter aanmerkelijk over­
troffen vooral wegens lagere belastingontvangsten alsgevolg vandeafzwakking
vandeconjunctuur .Indetweede helft van 1977 heeft debegrotingspolitiek "
danookopnieuw eenfactor vanondersteuning vandeconjunctuur gevormd .
Hetmonetaire "beleid iseveneens tot hetmidden van hetjaar duidelijk
restrictief geweest hoewel denorm voor deexpansie van hetbinnenlands krediet
dietussen deItaliaanse autoriteiten endeCommissie der Europese Gemeenschappen
wasovereengekomen ,inheteerste kwartaal aanmerkelijk werd overtroffen in
verband met deopheffing van hetniet-rentedragende verplichte deposito ende
bijzondere belasting opdeaankoop vandeviezen . Derentevoet vooral voor
kortlopend krediet isgeleidelijk verlaagd teneinde rekening tehouden met de
verbetering vandevooruitzichten voor deontwikkeling van hetprijsniveau ,
Inweerwil van deopmerkelijke stabiliteit van dekoers van delire isde
rentevoet desalniettemin gedurende hetgehele jaar duidelijk hoger geweest dan
indébelangrijkste partner landen . Ditverschil ,alsmede debeperking vande
kredietexpansie uitgedrukt inlire ,heeft debanken gebracht toteenaanzienlijke
invoer vankapitaal opkorte termijn (1).
Gedurende hettweede halfjaar ishetmonetair beleid minder stringent
gemaakt . Hetwisseldisconto enderente voor beleningen werden van injuni
15tot 13%envervolgens inaugustus tot11,5 %verlaagd .Eenzeer levendige
kredietexpansie deed zich voor inhetvierde kwartaal van 1977 onder deinvloed
■••/■êa
(1)Deze invoer enhetbelangrijke overschot opdelopende rekening derbeta­
lingsbalans heeft in1977 geleid toteengrote toeneming -nl.met
5.800 miljard lire -vandegoud -endeviezenreserves 'die zich aldus
uitbreiden tot16.680 miljard lire ).

vandesnellegroeivanhettekortvandeopenbaresector.Hetvoordeont­
wikkeling vanhetbinnenlandse kredietvastgestelde plafondwerdopnieuwaan­
merkelijkovertroffen hetgeenheeftgeleidtoteenbelangrijkeversnelling van
deexpansievandegeldhoeveelheid .Voorhetjaaralsgeheelzaldezeover­
schrijding opongeveer4.500miljardlirekunnenwordenbecijferd,hetgeen
bijnageheelistoeteschrijven aanderekeningvandetotaleoverheidssector .
Ophetgebiedvanhetinkomensbeleid werdentussendesocialepartners
inhetbeginvan1977enkeleovereenkomsten geslotenstrekkendetotmatiging
vandestijgingvandeloonkostenpereenheid'produktmetnamedoormiddelvan
bepaaldeindefunctionering vandeglijdendeloonschaalaangebrachte wijzigingen .
Hoeweldeprijsstijgingstendens zichin1977binnendeovereengekomen grenzen
heeftgehoudenheeftdestijgingvandebrutoloon-ensalarissom desniettegen­
staandenogongeveer24%bedragen,hetgeenduideCijkhogerisdanhetstijgings-
percentage vanhetbrutobinnenlands produktnaar-waarde(21,5X).Hetaandeel
vandeondernemingswinsten inhetnationaalinkomenendegemiddelde winstmarge
pereenheidproduktzijndaardoorin1977gedaaldondanksde"fiscalisatie"
indemaandfebruarivaneendeelvandedoordeondernemingen gedragensociale
lasten.
Wegensdestijgingvandebelastingdruk isdetoenemingvanhetbeschikbare
inkomendergezinshuishoudingen -*19,5%-langzamergeweestdandievanhet
brutobinnenlands produkt.Weliswaarisdezeontwikkeling gedeeltelijk gecom­
penseerddooreendalingvandespaarquote.
Dankzijinterventies opdedeviezenmarkt enhetvoortduren vaneenbelang­
rijkverschiltussendebinnenlandse endebuitenlandse rentevoetzijnde
Italiaanse monetaireautoriteiten eringeslaagdtussenjanuariendecember1977de
wisselkoers vandeliretenopzichtevandedollarongewijzigd tehandhaven ende
depreciatie vandeItaliaanse munttenopzichtevanhettotaalderanderevaluta's
tot3,5%tebeperken.Daarentegen bereiktevan1976op1977dedalingvande
gewogenwisselkoers vandelirebijna7%.
Opkortetermijngezien,datwilzeggenuitstriktconjunctureel oogpunt,
isheteconomisch beleidvandeItaliaanseautoriteiten meteenvolledigsucces
bekroondzowelophetgebiedvandeinflatiebestrijdingalsopdatvandeverbe­
teringvandelopenderekeningvandebetalingsbalans .Oplangeretermijnishet
resultaat evenwelminderpositief.Hetin1977doorhettekortvandeopenbare
sectorbereiktepeil(20.000miljardlire)alsmedehetstijgingspercentage daarvan
houdennamelijkeenernstiggevaarvoordetoekomstin.Voortsisdestijging
vandegemiddelde loonkostenpereenheidproduktondanksdeverschillende
tegenmaatregelen tesnelgebleven.Tenslottezijndeinspanningen totverbetering
vandestructuurvandeproduktie enaanpassing daarvanaandewijzigingen van
devraagontoereikend gebleken.

-31-
NiïDïïHLAND
,.6.InNederland isdekoersvanhetbegrotingsbeleid enhotmonetaire
oeleidin1977conformgeweestaandedoordeRaadvastgestelde richtsnoeren .
Deimpulsdievandetotaleoverheidssector opdebedrijvigheid uitgingis
dusvergelijkbaar geweestaandievan1976»
Hetjaarwerdoverigens gekenmerkt dooreenzeersterkeopleving van
debedrijfsinvesteringen (+16%naarvolume)alsmedevandeinvesteringen in
dewoningbouw (+15f°)»Ditherstelmoetgrotendeels wordentoegeschreven aan
deondersteuningsmaatregelen diein1975en1976inuitvoering werdengebracht
metnameophetgebiedvanfiscaleafschrijvingen envanselectieve steunaan
debouw.Dientengevolge wasdegroeivandebedrijvigheid indebouwsector
tamelijksterkenheeftzijeenaanmerkelijke vermindering vandewerkloosheid
indezesectortengevolge gehad.Dekrachtige particuliere vraagindezesector
iseenvandeoorzaken vandedalingderinvesteringen vandeoverheidssector
waarvan sommigeprojecten moestenwordenuitgesteld tervermijding vanspanning
tussenvraagenproduktiecapaciteit .Indezomervan1977ighetaantalopen­
staandeplaatsen indebouwgelijkgeweestaanhetaantalwerklozen .
Deeconomische groeiheefthetgestelde doelechternietbereikt
uitsluitend wegensdezwaktevandeuitvoer.Ditheeftgeleidtotdever­
slechtering vanhetsaldovandelopenderekening (exclusief inkomensover -
drachten )waarvanhetnegatieveeffectreëel2,4cl°vanhetbrutobinnenlands
produktheeftbedragen ,d.w.z.0,15$vanhetbrutobinnenlands produktvande
Gemeenschap .Hetlaatstegenoemde percentage kanoverigens wordenuitgelegd als
aanwijzing voorhetfeitdatereenpositieve invloed opdebedrijvigheid van
departnerlanden isuitgeoefend .
Hetmonetaire beleidheeftoverhetgeheelgenomenhaardoeleinden
bereiktdankzijderelatieve dalingvanderentetarieven voorkortlopende le­
ningendiedebeleggingen oplangetermijnheeftbevorderd .Dedalingvande
liquiditeit vandeNederlandse economie-eenvandedoelstellingen bijde
beperkingen vanhetbankkrediet ingevoerd inmei1977-isdusinruimemate
bereikt :inoktober1977vertoonde debinnenlandse liquiditeitenmasse ,die
slechts1,2io(l)bovenzijnpeilvanoktober1976lag,nacorrectie voor
seizoensinvloeden ,eendalingvan7»6$tenopzichtevanapril1977»

-32-
Doordezewijziging inde8truotuur der"beleggingen konhetfinan-
cieringstekort vandeoverheid (2,4°J°vanhet"brutobinnenlands produkt)on-
d.-uikadeaanmerkelijke verlaging vandefinancieringscapaciteit vandeparti­
culieresector(2,7%vanhet"brutobinnenlands produkttegenover 5$in1976
n-omschoot swordengedektmetmiddelen oplangetermijn.Dedalendetendens
/:iaerentetarieven voorleningen oplangetermijn ,diesindsdezomervan
1976waswaargenomen ,werdinaugustus 1977onderbroken enveranderde ineen
lichtestijgingstendens gedurende delaatste maanden vanhetjaaralvorens in
„anuari197Öeennieuwedalingintrad.
Nain1974en1975overeenbreedfronteenzeeractiefinkomens­
beleidtehebbengevoerdheeftderegering haarinterventies geleidelijk ver­
minderd ,zijhetonderhandhaving vaneentamelijk strengeprijsbeheersing
vergezeld vaneenreglementering inverband metderepercussie vandestijging
vandeloonkosten opdeprijzeninsommigesectoren ;ditprijsbeleid werdeerst
begin197Översoepeld .Ophetgebiedvandeloonvorming werdalleenderegle­
mentering inzakehetwettelijk minimumloon gehandhaafd ;voorhetoverigewerd
deontwikkeling vandelonenbepaalddooronderhandelingen opseotorieel of
ondernemingsniveau eerderdandooreenalgemeen akkoordtussendesociale
partners .
(l)Nacorrectie voorheteffectvandestatistische wijziging indereeks

-33-
B'ILGISCH-LUXEMBURG SBECONOMISCHEUNIE
Br'LGIB
j.'(.InBelgieisheteconomisch "beleid ,overhetgeheelgenomenconform
geweestaandedoordeRaadvastgestelde algemenerichtsnoeren .Deonder-
ööeuningvandekoopkracht ende"bedrijvigheid doorhetbegrotingsbeleid is
zeerkrachtig gebleven envan1976op1977zelfsversterkt .Destijging van
deuitgavenisvooreengoeddeelhetgevolggeweestvandeontwikkeling van
delopendeoverdrachten naardegezinnen ,terwijl deinvloedvandeinveste-
ringsuitgaven bescheiden gebleveniswegenseenaanzienlijke dalingvande
investeringen invasteactivaderondergeschikte besturen alsgevolgvande
uitvoering vanhetplantotfusievangemeenten inhetbeginvan1977»Zois
hetfinancieringstekort vandetotaleoverheidssector van4»9$vanhetbruto
binnenlands produktin1976gestegentot5»6$in1977»
Indienondanks devanhetbegrotingsbeleid uitgaande impulsdedoor
deRaadvastgestelde doelstelling voordegroei(4f°)nietkonwordenbereikt
danisditvooraltoeteschrijven aandezwaktevandebuitenlandse vraag
enaandegeringere dynamiek vandeBelgische uitvoerdievoorwatgoederen
betreftnaarvolumeslechts met2,4isgestegen.Bijdezezwaktekwamondanks
deuitvoering vanbepaalde maatregelen totondersteuning vandeparticuliere
investeringen in1976enbegin1977eenachteruitgang vandebedrijfsinves­
teringenendewoningbouw ,dieheeftgeleidtoteendalingvan1$vande
bruto-investeringen invasteactiva.
Doordezwakkegroeivandebedrijvigheid isdewerkgelegenheid
nogverdergedaald »Hoewelreedsin1976eninfebruari 1977maatregelen ter
bevordering vandewerkgelegenheid voorjongeren endevervroegde pensionering
vanouderewerknemers werdengenomenbleefdewerkloosheid stijgenenbereikte
zijalsgemiddelde voor19776,8vandeberoepsbevolking (6$in1976).
Nadeaanpassing vandepariteiten tussendevaluta'svande
"slang"inoktober1976endekalmtedieopdewisselmarkt isingetreden
werdhetmonetaire beleidindeloopvanhetgrootste deelvan1977geleide­
lijksoepeler gemaakt# Hetdiscontowerdverlaagdvan9$eind1976tot6%

injuni1977endeplafonds voordeherdisoontering bijdeNationale Bank
werdenverhoogd.Hetdisconto werdevenwelindecember 1977tijdelijk ver-,
hoogdomeendrukdieopdefrankwerduitgeoefend alsgevolgvandedepre­
ciatievandedollartegentegaan.
J
Derentetarieven zijnindeloopvan1977ietsgedaaldmaarhet
positieve verschiltussenderentevoeten inBelgiëenindeBondsrepubliek
Duitsland isduidelijk grotergeworden.Aangezien derentetarieven voor
langlopende leningenrelatief hoogzijngebleven hadeenheroriëntatie van
debelegggingen plaatsvandekortenaardelangetermijn,hetgeendein­
schrijving opdestaatsleningen heeftbevorderd .

LQXEKBURG
5.8.Volgensdemeestrecenteschattingen zullenderekeningen vande
overheid voor1976en1977eengunstiger resultaat vertonen danverwacht.
Zozalhetfinancieringstekort vandetotaleoverheidssector evenalsin
I976vermoedelijk 0,7 "bedragen vanhetbrutobinnenlands produkt,Het
financieringsoverschot vandecentrale overheid zalwaarschi -jnlijkiets
ho.-^eruitvallen danin1976»Overhetgeheelgenomenheefthetbegrotings-
beleid,overeenkomstig derichtsnoeren vandeRaad,in1977dusevenveel
alsin1976bijgedragen totdeondersteuning vandevraag.Hetspreektvan­
zelfdatdeinspanning vandeoverheid ophetgebiedvanheteconomisch be­
leidzichheeftgeconcentreerd opdedoordecrisisvandeijzer-enstaal-
industrie enzijngevolgen voordevooruitziohten oplangetermijnvande
Luxemburgse economie gestelde problemen *

-36-
'•■"•TOD KONINKRIJK
5.9«,Inhaarvoorstel aandeRaadaangaande derichtsnoeren voorheteconomisch
"beleidvoor1977datop22november 1976werdaangenomen(l )haddeCommissie
eropAfwezendatdeeconomische politiek vandeBritseregeringerindeeerste
»
piaatsopgerichtdiendetezijn:
-degraadvaninflatieteverminderen
-de"betalings"balans teverbeteren .
Eenstrategie inovereenstemming metdeaanbevelingen vandeRaadwerd
eind1976doordeBritseautoriteiten uitgestippeld .Devolgende doeleinden
werdengesteld *
-vermindering vandeoverheidsuitgaven enbijgevolg vanhetfinancieringstekort
vandeoverheidssector ;
-verzekering vaneenbeheerste expansie vandemonetaire aggregaten ;
-consolidatie vandeexternepositievanhetVerenigd Koninkrijk onderver­
krijging vanhetakkoordvanhetInternationaal Monetair Fonds(IMP)vooreen
"stand-by"kredietvan3»36miljardaanbijzondere trekkingsrechten .
Indeverklaring vanintentie vandeBritseminister vanFinanciën aan
hetIMFdievoorafgaande aandegoedkeuring vanhet"stand-by "kredietdoorhet
Fondsop15december 1977openbaar werdgemaaktwasvervatdatvoerhetbegrotingsjaar
1977/1978(2):f•
-hetfinancieringstekort vandeoverheidssector zouwordenbeperkttot8,7
miljard pond;
-deexpansie vanhetinternekredietzouwordenbeperkttot7f7miljard pond.
Inaprilwerdbovendien aangekondigd datdemonetaire autoriteiten ernaar
zoudenstrevendegroeivandeliquiditeitenmassa (Sterling M3)inhetbegrotings­
jaar1977/78binnendemargevan9&13/6tehouden.
(1)PBL358van29.12.1976
(2)InhetVerenigdKoninkrijk wordendebelangrijkste beslissingen ophetgebied
vandebegrotings-enmonetaire politiek genomenvoorbegrotings jarenveeleer
danvoorkalenderjaren.Hetbegrotings jaarkanbijbenadering gelijkworden
gesteldaandeperiodeapriltotenmetmaartvanhetdaaropvolgende
Dehiernavolgende tekstbetreftinhoofdzaak hetbegrotingsjaar 1977/^9.'ö*

37-
Aanhet'beginvan1977kondenzowelhotbegrotingsbeleid nishetmone­
tairebeleidalsrestrictief wordenbeschouwd .Dezebeleidslijn werdver­
scherptdoorhetzoerstringente inkomensbeleid datsindsaugustus 1976
totjuli1977werdtoegepast .
Datdeeconomische expansie gedurende deeerstehelftvanhetjaar
beperktisgebleven moettendelewordentoegeschreven aanditrestrictieve
beleid,datoverigens indeloopvan1977geleidelijk soepeler werdgemaakt.
Daarentegen lijktindeloopvanhettweedehalfjaar eengeprononceerd herstel
vandevraagtezijningetreden hoewelnoggeenenkeltekenvaneenbelangrijke
stijging vandeproduktie werdwaargenomen .Bovendien ishetinflatieper -
centagezeeraanmerkelijk gedaaldnamelijkvan20$inheteerstehalfjaar van
1977tot7,5$inhettweede.Indezelfdetijdsperiode ishettekortvan
800miljoenpondopdelopenderekening vandebetalingsbalans omgeslagen
ineenoverschot van900miljoen pond.Bijzondere maatregelen totonder­
steuning vandewerkgelegenheid hebbenkennelijk instaatgesteld dereper­
cussiesvandezwakkeeconomische groeiopdewerkloosheid tecompenseren .
Daarentegen hebbendeautoriteiten groeiende moeilijkheden ondervonden bij
hetinovereenstemming brengenvandeeisenvanhetwisselkoersbeleid met
dievandemonetaire politiek .
Zichhoudende aanhetvoorhetbegrotingsbeleid indecember 1976
vastgestelde richtsnoer heeftdeBritseregering driebelangrijke maatregelen
genomentotverlichting vandebelastingdruk .Dezeverlichting ismogelijk
gemaaktdoordevoortdurende verbetering vandeBritsefinanciële situatie
indeloopvanhetjaarendegunstige ontwikkeling vanhetfinancierings -
tekortvandeoverheid .Eenvandehoofddoelstellingen vandeondernomen
actiewasdedirectebelasting teverminderen teneindedeinstemming te
verkrijgen vandevakbonden metdenieuwefasevanhetinkomensbeleid .In
ditopzichtheefthetVerenigd Koninkrijk zichinzijneconomische politiek
gehouden aandeaanpassing vanderichtsnoeren voorheteconomisch beleid
zoalsdiewerdenaanvaard doordeRaadinapril1977(1)»Demaatregelen
kunnenalsvolgtwordensamengevat :
-inmaart1977kondigde deBritseminister vanFinanciën verminderingen van
directebelastingen aan(tenbedragevan1,3miljardpondsterling opjaar­
basis),gedeeltelijk gecompenseerd doorverhogingen vanindirectebelastingen
(0,8miljardpond).Hijverbondzicheveneenstotnieuweverlichtingen ophet
gebiedvandedirectebelastingen ,intevoerenopeenlatertijdstipiihetjaar
(1)PBL119van12.5.1977

-38-
-injuli 1977 heeft deBritse regering aanzienlijke "belastingverlagingen
\ndedirecte sfeer toegestaan ,dieenigermate afweken van diewelke in
debegroting vanmaart waren aangekondigd (kosten ca1miljard pond)j
-bezorgd over dezwakte van deeconomische groei kondigde deBritse regering
inoktober 1977 ,nieuwe belastingmaatregelen aanvoor stimulering van de
economische bedrijvigheid deels door vermindering van dedruk der directe
belastingen endeels door verhoging van deprogramma 'svoor deoverheids­
uitgaven voor hetbegrotingsjaar 1978/79*Heteffect vandeze maatregelen
ophetfinancieringstekort van1977/78wordt geschat op1miljard pond .
Ooknadeze verschillende belastingsverlagingen zalhetfinancierings -
tekort vandeoverheidssector voor hetbegrotingsjaar 1977/78hetaanhet
IMPopgegeven bedrag (8,7miljard pond )niet overtreffen .
Hoewel degenomen maatregelen eninzonderheid dederde maatregel een -
zekere versoepeling vanhetbegrotingsbeleid betekenden ,isdeeconomische
groei iets lager uitgevallen danbij deindiening van debegroting inmaart
1977 werd verwacht .
Gedurende hetbegrotingsjaar 1977/78hebben deBritse autoriteiten
getracht degroei vandeliquiditeitenmassa (sterling M3)tehandhaven
binnen demarge van9tot13$*Waarschijnlijk zaldegroei debovengrens
van demarge bereiken ofiets daarboven uitgaan .Bebelangrijkste oorzaak
van deexpansie van degeldhoeveelheid was deaanzienlijke toevloed van
kapitaal naar hetVerenigd Koninkrijk volgende ophetherstel vanhet
vertrouwen indefinanciële situatie endiegedeeltelijk daardoor werd ge­
compenseerd doordat deregering erin isgeslaagd hetfinancieringstekort
tedekken zonder eenberoep tedoen ophetbankwezen .Deofficiële goud­
endeviezenreserves zijn van iets meer dan4miljard pond aan heteind van
1976 tot20,2 miljard pond inoktober 1977 gestegen .Tegen heteinde van
dezomer dreigde dekapitaal invoer teleiden toteen overmatige groei van
deliquiditeitenmassa tenzij deBritse autoriteiten zouden afstappen van
het totdusverre gevoerde wisselkoersbeleid ,gericht ophet laag houden
van hetpond sterling teneinde eenconcurrerend uitvoerpri jspeil tekunnen
handhaven .Deautoriteiten zagen zich eind oktober 1977 gedwongen dit
wisselkoersbeleid 'teherzien .

-39
Gelijktijdig metdeze toevloed vankapitaal vertoonde de"minimum
lending rate"vandeBank ofEngland eenforse daling van9,5$eind maart
totzijn laagste peil van5$inoktober .Nadat hetdisconto vervolgens
tot7$wasverhoogd ennadat dewisselkoerspolitiek wasgewijzigd werd
hettenslotte op6januari 1978 tot6,5$ verlaagd .
Succes werd "behaald met het inkomensbeleid .Indeloop van de
tweede fase ,vanaugustus 1976 totjuli 1977 kondejaarstijging vande
gemiddelde looninkomens tot8$worden beperkt .Deinvloed vanditbeleid
opdekosten pereenheid produkt stelt thans instaat destijging van de
consumptieprijzen tematigen .Volgens hetindexcijfer vandekleinhandels­
prijzen (excl .voedingsmiddelen metseizoen karakter )bedroeg destijging
gedurende deeerste 6maanden slechts 7,5$°Pjaarbasis ,tegenover 2Q#>
inheteerste halfjaar ,hetgeen eenaanzienlijke verbetering is.In
januari 1978 lagen dedetailhandelspri jzen 9,9$ hoger daneenjaar geleden .
Menhoopte indeloop van dederde fase van hetinkomensbeleid de
groei vandegemiddelde inkomens tot10$tekunnen beperken .Uitdemeest
recente gegevens blijkt datvoor deeerste vier maanden vantoepassing van
deze politiek destijging 4,6$ heeft bedragen .Ofschoon hetweinig zinvol
isditcijfer uittedrukken ineenstijging opjaarbasis (inverband metde
onregelmatige spreiding vandeloonakkoorden permaand )ontstaat toch de
indruk dathetgemiddelde inkomen tijdens deze fase van hetinkomensbeleid
welmetmeer dan10$zoukunnen stijgen .
Het isvooral dank zij deexploitatie van deaardolie indeNoordzee -
bodem dat delopende rekening van debetalingsbalans vanhetVerenigd
Koninkrijk inhettweede halfjaar van 1977 ineenoverschot isomgeslagen .
/•

Hetwisselkoersbeleid vandeBritseautoriteiten streefde naar
stabiliteit opdewisselmarkten en"behoudvandeconcurrentiepositie .
Ir.depraktijk wasditgericht ophethandhaven vaneenstabiele gewogen
koersvanhetpond.Alsgevolgvanvoortdurende enaanzienlijke kapitaal-
invoerindeherfstdreigdeevenwel deexpansie vandemonetaire aggregaten
uitdehandtelopen,waardoor deautoriteiten zichgenooptzageneind
oktober 1977hetpondsterlingtelatenappreciëren tenopzichte van
anderemunten.NaarhetoordeelvandeCommissie zoudezemaatregel het
anti-inflatiebeleid vandeBritseregering hebbenversterkt indienhij
eerderinhetjaarwasgetroffen ,inovereenstemming metderichtsnoeren
voorheteconomisch beleid,aangenomen doordeRaadinmaart1977(l)*
(1)PBL119van12.5.1977 .

C.DETOEPASSING VAKDEBESCHIKKING VANBERAADVAN18FEBRUARI 1974
6»1»DeCommissie isgehouden aandeRaad.verslaguittebrengenover
deinachtneming vandeprocedures enhettijdschema die-krachtens debe­
schikking vandeRaadvan18februari 1974-moetenbijdragen totdeverwezen­
lijkingvaneenhogematevanconvergentie vanheteconomisch beleidvande
Lid-Staten derGemeenschap »
In1977heeftdeRaadtien(l)vergaderingen gewijd-datwil
zeggentweemeerdanin1976-aanhetonderzoek vandeeconomische enmone­
tairetoestand enaandevaststelling vanrichtsnoeren voorheteconomisch
beleidalsbasisvooreengecoördineerd economisoh beleidbinnendeGemeen­
schap»
Heteersteonderzoek vandeeconomische toestand voor1977voor­
zienvoorheteerstekwartaal ,isverricht op14maart»Bijdiegelegenheid
heeftdeRaadzijngoedkeuring gehechtaaneenbeschikking strekkende tot
aanpassing vanderichsnoeren voorheteconomisch beleid »Debeschikking is
evenweleerstformeelaanvaard op25april(2)»Op14maarthebbendeRaad
endevertegenwoordigers vanderegeringen derLid-Staten indeRaadbijeen,
naadviesvanhetEconomisch enSociaalComité(3)enhetEuropeseParlement(4 )
overeenkomstig artikel 6eenbesluitaanvaard houdendevaststelling vanhet
vierdeprogramma voorheteconomisch beleidopmiddellange termijn (5),zioh
uitstrekkende overdeperiode1976-1980 »
Hettweedejaarlijks onderzoek vandeeconomische toestand inde
Gemeenschap heeftplaatsgevonden op18julienbijdiegelegenheid werd
opvoorBtel vandeCommissie eenbeschikking vastgesteld betreffende de
voorbereiding vandeoverheidsbegrotingen voor1978(6)»
Voorhetderdeonderzoek vandeeconomische toestand heeftde
Commissie op18oktobereenvoorstel vaneenjaarverslag overdeeconomische
toestandvandeGemeenschap (7)ingediend vergezeld vandedoorelkeLid-Staat
in1978tevolgenrichtsnoeren voorheteconomisch beleid:ditvoorstel werd
(l)Dedato14februari,14maart,5april,18april,20juni,18juli,
19september ,17oktober,21november ,19december «
(2)P»B»L119van12mei1977»
(3)P.B»C56van7maart1977»
(4)P.B.C83van4april1977*
(5)P.B.L101van25april1977.
(6)P»B.L204van10augustus 1977»
(7)C0M(77)494def.

-42-
doorhetEconomisch enSociaalComité(l)endoorhetEuropeseParlement (2)
behandeld endefinitief aanvaarddoordeRaadop21november(3 ).
6.2.OokdeEuropese Raadheeftzichopelkvanzijndriezittingen (4)
beziggehouden metdevoornaamste doordemonetaire economische ensociale
toestand gestelde vraagstukken .
Op27juniwerdeenderdeDriepartijenconfe rentiegehouden ,aan
welke,evenalsaandievan1975en1976deministers vaneconomische zaken
enarbeid,deCommissie endevertegenwoordigers vandesocialepartners
deelnamen .Dezegedachtenwisseling bestondineenkritisch onderzoek van
dedoordeLid-Staten sedert1976genomenstappen ophetgebiedvanheteco­
nomischbeleidenhetuitwerken vaneengemeenschappelijke lijstvanvragen,
diebijvoorrang moestenwordenonderzocht endievooralbetrekking hadden
opdeproblematiek vandewerkgelegenheid indeGemeenschap .
6.3*Vastgesteld moetwordendatdepogingentotcoördinatie binnende
gemeenschapsinstellingen afgezien vanenkelepartiële successen ontoereikend
zijngebleven.Overhetalgemeen ontbrakhetdezepogingen aancontinuïteit
ensamenhang :delopendecontrole vandematevanverwezenlijking vande
gemeenschappelijk vastgestelde doelstellingen iszeerdikwijlsteformeel
V
gebleken ;dedebatten ophetniveauvandeRaadhebbenzeldengeleidtot
opengedachtenwisselingen overdefundamentele problemen .
Voortshebbendebijeenkomsten vandeMinisters vandeaanhet
gemeenschappelijke wisselkoersstelsel deelnemende landensteedsplaatsge­
vondenbuitenhetkadervandegemeenschapsinstellingen terwijl deverplich­
tingvanvoorafgaand overlegbijdetweeaanpassingen vandepariteiten die
binnende"slang"hebbenplaatsgevondennietwerdnagekomen .
(l)P.B.C18van23januari1978.
(2)P.B.C299van12december 1977»
(3)P.B.L323van19december 1977*
(4)Op25en26maart,29en30juni,5en6december.

-43-
6.4« Deveelvuldige risico'swaaraan deconjuncturele situatieis
blootgesteld endeernstige problemen vanstructurele aanpassing hebben
-rekening houdendmetdefeitelijke interdependentie vandeLid-Staten op
economisch gebied-denoodzaak geaccentueerd vaneenmeerdoeltreffende
coördinatie vanheteconomisch beleidopkorteenlangetermijnbinnende
Gemeenschap .Ineenmededeling aandeRaadinoktober 1977heeftdeCommissie
danookverzocht eenmeerbevredigende toepassing vandebeschikking van
18februari 1974 "tebevorderen enindiegeestvoorgesteld demechanismen
voordecoördinatie vanhetbegrotingsbeleid ,hetmonetaire beleidenhet
wisselkoersbeleid tevervolmaken (l).Hetstrevennaareenmeerdoeltreffende
coördinatie vanhetnationale economische beleidsluitoverigens aanbijhet
perspectief vanhetweerdoenoplevenvandeeconomische enmonetaire unie,
voorgesteld doordeCommissie inhaarmededeling aandeEuropese Raadte
Brusselindecember 1977*
6.5»Ophaarvergadering van21november 1977heeftdeRaadhetbeginsel
vanversterking vandecoördinatie vanheteconomisch enmonetaire beleidvan
deLid-Staten goedgekeurd .Debetrokken comités(Economisch Comité,Monetair
Comité,Coördinatiegroep ,Comitévanpresidenten vanCentraleBanken)zijn
belastmethetonderzoek vandezevoorstellen .DeRaadzalzichindekomende
maandenoverdeconclusies vanditonderzoek uitspreken .
(1)"Verbetering vandecoördinatie vanheteconomisch beleidvandeLid-
Staten",COM(77)443definitief .
(2)Mededeling overdevooruitzichten voordeeconomische enmonetaire unie
OOM(77)636definitief .

-44-
CONCLUSIES
Iri1977isnietonbelangrijke vooruitgang geboekt opdewegnaar
vermindering vandeinflatie enopheffing vandebetalingsbalanstekorten
maardaarbijkondensommigeanderevandebelangrijke doelstellingen van
economisch beleidnietwordenbereikt »Hetconjunctureel herstel werdonder­
brokenendewerkloosheid istothetmiddenvanhetjaarsterkgestegen .
Eenconjunctureel hersteldatzijnaandrijvingsenergie enzijn
versnellingspotentieel uitzichzelf putisuitgebleven hoewelheteconomisch
beleidvandeLid-Staten weldetendens inhield overeentestemmen metde
algemene richtsnoerén voorheteconomisch beleidzoalsdiedoordeRaad
warenvastgesteld »
Talrijkzijnderedenenvandezeaanhoudende slaptevandecon­
junctuur,Deexpansie vandeinternationale handelbuitendeGemeenschap
waszwakkerdanverwacht maardeontwikkeling vandeintracommunautaire
handelsteldenogsterkerteleur.Hetparallelisme vandeconjuncturele
ontwikkelingen isduidelijker geworden ;ervaltnauwelijks dispariteit waar
tenementussendegroeivoeten vandeLid-Staten vandeGemeenschap metpen
sterkevalutaenerzijds eneenzwakkevalutaanderzijds ,metuitzondering
vanhetVerenigd Xoninkrijk .Deexpansiefactoren werden,metnameinde
Bondsrepubliek Duitsland overschat »Denieuweeconomische beleidsmaatregelen
totstimulering vanzoweldeparticuliere alsdeoverheidsbestedingen zijn
telaatgekomen omdevoortzetting vanhetconjuncturele herstelin1977te
verzekeren »
DeLid-Staten vandeGemeenschap hebbeneenstemeerdeinvloed
voortspruitende uitdekrachtige interdependentie vandeEuropese economieën
onderschat »Deintensiteit endedoeltreffendheid vandeeoonomische coördinatie
binnendeGemeenschap warennietevenredig aandeernstvandeproblemen
ontstaanuitdehuidige «crisisophetgebiedvanstabilisatie enherstructu­
rering,problemen waarmede alleLid-Staten hebbentekampen.

STATISTISCHE BIJLAGE
Tabel 1-
Tabel 2-
Tabel3-
Tabel4-
Tabel5-
Tabel6-
Tabel7-
Tabel8-
Tabel9-
Tabel10–DOELSTELLINGEN VANECONOMISCH BELEID
ENREALISATIES VOOR1977
DEBINNENLANDSE BESTEDINGEN IN1977
INKOMENS ENSPAARQUOTE
ENIGEPRIJS-ENKOSTENINDICATOREN
WERKLOOSHEID
BUITENLANDSE HANDEL ENBETALINGSBALANS
IN1976EN1977
WISSELKOERSEN ,CONCURRENTIEPOSITIE
ENOFFICIËLE DEVIEZENRESERVES
MONETAIRE NORMENENEEALISATIESVOOR1977
LIQUIDITEITENMASSA ,KREDIET ENRENTEVOETEN
BEGROTING VANDETOTALEOVERHEID (1975-1977 )
Aantekening
BehalvevoordeBondsrepubliek Duitsland zijndecijfersmetbetrekking
totdenationale rekeningen over1977geraamddoordediensten vande
Commissie.VoorBelgieishetnietmogelijk geweestrekeningtehouden
metdejongsteherziening vandenationale rekeningen .

Tabel1
DOELSTELLINGEN VANECONOMISCH BELEID ENREALISATIES VOOR1977
(Mutatiein%tov1976)
Brutobinnenlands produkt (constanteprijzer; Prijsindexcijfer vanhetgezinsverbruik
Doelstelling
1977(1)-
Jaarverslag ,
november 1976Doelstelling
1977(2)-
Aanpassing
richtsnoeren
maart1977Realisaties
I977(3)Binnenlandse
bestedingen
(3)(4)Doelstelling
1977-
Jaarverslag ,
november 197^Realisaties
I977(3)1stehalf-
jaar1977
(5)2dehalf-
jaar19T7
(5)
Denemarken 3 2 1 -0,8 8 101/29,0 13.4
BRDuitsland 5 5 2,6 2,5 41/2 3,9 4,0 3,7
Frankrijk 41/2 (3) 2,3 1,3 7-8 9,3 8,9 8,8
Ierland 3 3 5,6 5,0 13 13,6 16,6 7,8
Italie (0) 3 1,8 -0,2 17.5 18,5 21.1 12,9
Nederland 41/2 4 2.3 4,9 7 7,0 7 7
Belgie 41/2 3 2/ 2,0 8-9 6,5 7,5 5.9
Luxemburg 41/2 3 1.1.1,7 8-81/2 6,7 6,7 5
Verenigd Koninkrijk 3 1,5 -0,1 J1,5 11 14,9 19,9 7,5
Gemeenschap 4 3,5 1,9 1,3 7-8 9,6 10,9 7.5
Verenigde Staten 5 4,5 5 5,6
Japan 61/2 51/2 4(1/2) 71/4
(l)Doelstellingen vaneconomisch "beleidinhetjaarverslag vannovember1976.
f2)Aanpassing vanderichtsnoeren vaneconomisch beleidvoorI977(maart1977).
(3)RamingenvandedienstenvandeCommissie .
(4)'Gezins-enoverheidsverbruik ,brutoinvesteringen invasteactiva,voorraadvorming .
(5)Tovhetvoorafgaande tijdvakopjaarbasis .

Ta"bel2
DBBIMEHLANDS5 BESTEDINGEN IN1977(l)
(Mutatiein$tov1976,constanteprijzen)
DK DΡIRLI NL Β Lw.EG
Gezinsverbruik "0,22,92,24,51,53,53,02,5-0,91,9
Overheidsverbruik
1 «2,31,04,02,01,82,42,62,1 01,7
Brutoinvesteringen invasteactiva -3,72,80,3-9,03,09,9-1,03,2-6,30,9
Bedrijven -1,84,90,6 4,516-1,64,40,63,0
Woningen -122,3-0,6 1,015-2 0-13,7"O,5
Overheid 1,2-3,41,8 1,6-8,93,04,2-24,5-4,0
Binnenlandse bestedingen (incl.voorraad -vorming )-0,82,51,35,0-0,24,92,01,6-1,51,3
Bijdrage vandecomponenten aandegroei
vanhetBBP
!
Binnenlandse bestedingen -0,4 2,A*2,05,41,84,42,02,8-1,71,6
Voorraadvorming -0,4 0-0,70-2,00,3 O-0,9 0,2-0,4
Uitvoersaldo 1,70,21,00,31,9-2,30,4-0,8 1,40,7
IBrutobinnenlandsprodukt 0,92,62,35,61,82,42,41,1-0,11,9
(l)Ramingen (nationale "bronnenendienstenvandeCommissie).

Tabel3
INKOMENS ENSPAARQUOTE
(Mutatiein$tovhetvoorafgaande jaar)
LoonsomOverig
primair
inkomenLoonsomperwerknemerProduktie
perGeζinshuishoudingen
(bruto) Beschikbaar
nominaal reeelinkomenopaarquoxe
1976 19771976 19771976 1977 1976 1977 1976 19771976 19771976 1977
Denemarken 13,5 9,013,S>1)io(,i}11/58,52,8-1/82,7 0(1)
6/3(1)
6,516,4 15,9
BRDuitsland 7,17,015,4 2,57,67,03,13,06,12,66/45,914,3 13,4
Frankrijk
Ierland15,4
2)
20,612,4
2)
17,712,3
<
24,811/7
26,114,7
2)
(20,6)11,8
2)
(15,4)4,4
2)
(3,1)2,3
2)
(1,6)4,6
2)
(3,2)1,8
2)
(3,6)13,0
18,712,0
19,316,8
22,017,0
22,α
Italie 22,622,025,1 311/221/321,5 3,2 2/54'51/321,8 19,726,8 26,6
Nederland 10,9 .8,819,210,110,8 8,3 1/51/24,3 1/913,8 10,312,8 12,4
Belgiêf 10,7 8,713,0 11/911/79,12,6 2/43,92,812,3 9,817,0 17,1
Luxemburg 8,88,731,2-23,110,110,0 0,3 3/14,32,510,2 4,3•
•
Ver.Koninkrijk 14,5 9,332,117,815,2 9,5-0,2-4/73,40,115,2 12,114,6 13,3
Gemeenschap 12,810,918,611,912,810,6 2,70,94,8 1/712,4 10/9
(1).Particuliere sector.
(2)Exclusief landbouw .
X/'.'Oeengegevensbeschikbaar .
Bron>diensten vandeCommissie

Tabel4
ENIGEPRIJS-ENKOSTENINDI CATOREN
(Mutatiein#tovhetvoorafgaande jaar)
Prijsindexcijfer
vanhet
geζinsverbruik
•ConsumptieprijzenGroothande 1sprijzeη
industrieprodukt enLoonkosten per
eenheid
produktInvoerprijspeil
1976 1977
(1)dec.1976
dec.I975dec.1977
dec.1976dec.1976
;dec.I975iec.1977"
iec.19761976 1977
Mi1976 1977
(1)
Denemarken 8,5 10,5 13,1 12,3 8,6 7,5 8,3 8,0 7,0 9,5
BRDuitsland 4,4 3,9 3,9 3,5 '5,1 0,1 1,A A,36,3 3.4
Frankrijk 9,9 9,3 9,9 9,3 13,5 1,9 9,7 9,9 9,7 12,2
Ierland 17,0 13,6 20,6(2)10,8<2)22,5 11,6(3)(16,9)(11,5)17,4 18,7
Italie 17,5 18,5 22,0 14,0 31,5 9,5 16,1 19,8 24,5 17,8
Nederland 9,2 7,0 8,3 5,6 9,0 4,7(2)6,2 6,3 6,3 3,5
België .8,9 6,5 7,6 6,4 5,6-1,2 7,4 6,2 7,2 2,3
Luxemburg 9,8 6,7 8,5 4,3•••• 5,8 7,5 6,0 2,4
Ver,Koninkrijk 15,4 14,9 t5,0 12,1 17,7 15,9 11,4 9,4 22,0 15,9
Gemeenschap 9,8 9,6 11,2 8,7-· 13,7 5,6 7,6 8,8 12,0 8,7
Verenigde Staten 5,3 5,6 A,86,8 A,76,7 4,8 6,0'
Japan 8.5 73/410,4 4,8' 6,1-1,4
(l)Ramingen.
(2)November/november.
(3)Oktober1977/oktober1976»
:Geengegevens beschikbaar .
Bron:diensten vandeCommissie .

Tabel5
WERKLOOSHEID (l)
Volledig werklozen
(1000)Mutatiein$Aantalvrouwenin$
vanhettotaal.Aantaljongeren
<25jaarin$
vanhettotaalWerkloosheids -
percentage (2)
1976 1977 1976/1977 1976 1977Januari
1977 1978 I976 1977
Denemarken 118,2 147,0 24,4 37,2 42,2 21,6
2U3>4,7-5,9
BRDuitsland 1060,3 1030,0 -2,9 46,6 49,8 28,6(3 ; 4,1-4,0
Prankrijk 933,5 1071,8 14,8 52,5 53,4 42,2 37»5'4,3-4,9
Ierland 110,5 109,0-1,4 19,1 20,0 :•• 9,8 9,7 1
Italie 1181,7 1377,8 16,6 37,3 39,0 :•(6,0)(7,0)>
Nederland210,9 203,5-3,5 24,2 28,6 38,2 40,5 4/4 •4,3/
Belgie 266,6 307,6 15,4 57,0 59,6 37,8 38,16,8 7,8
Luxemburg 0,5 0,8 79,6 38,6 39,8 : 52,5 0,3-0,6
Ver.Koninkrijk 1360,0 1483,6 9,8 24,8 27,9 36,6•• 5,3 5,8
Gemeenschap (5242,2)(573ï,l)9,3 38,7 41,2 t : 5,° 5,4
(1)Wegensverschillen indefinitiezijndecijfersvoordeafzonderlijke Lid-Staten nietonderlingvergelijkbaar.
(2)Aantalwerklozenin$vandeburgerlijke beroepsbevolking .Ierland:medioapril.
(3)September 1976of1977.
?!Geengegevens beschikbaar
/Bron:EUROSTAT

Tabel6
BUITENLANDSE HANDELENBETALING SBALANSIN1976EN1977
Uitvoer Invoer Ruilvoet Lopenderekening vandebetalingsbalans
(Goederenendiensten)
Volume-mutatiein$tovhetvoor-
afgaandejaar(mutatieinήοtov
hetvoorafgaandejaar)mld
nationale valutamldIn$van
BBPhet
1976 1977 1976 1977 1976 1977 1976 1977 1976 1977 1976 1977
Denemarken 2,6 3,916,8."1'32,4-2/3-12/0-10/1-2/0-1,7-5/1-3,9
BRDuitsland 11,*4,711,4 4,6-2,6 0/39/2<i:*«cu6/0 3/72,6 0/80,5
Frankrijk 9,4 6,319,5 1,0 0-0/6-29/1-14/7-6/1-3/0-1/8-0,8
Ierland 8,413,715,4 11,44,0-2,3-0/15-0/15-0/3-0/3-3,4-2,S
Italie12,6 5,513;1-2/0"3/8 2,3-2380 1800-2/92,0-1,71,0
Nederland 10,5-2,410/91,9 0-0/36/71,3 2,5 0,5 2,80,5
Belgie
Luxemburg
Ver.Koninkrijk8/0
3,2
7,03,9
1,6
5,410/7
0,2
3/03,1
2,4
0,4»
0j0/7
2,0)-13,0
)
-1,2)-2/9
)
0/2)-0/3
)
-2/2)
)-0/1
0,3)*0/5
)
-1,0)-0,1
)
0,1
Gemeenschap . 9,7 4,311/61,8XX -7,6 0,4-0/50
Verenigde Staten 6,5 2,218,4 9,90,4-3 -1/4-18 -0,1-1,0
Japan 17,1 12,97,8 3,6-1,5 1,1 3,7 11 0,7l.T
(l)Volgensdebetalingsbalansstatistiék vandeBundesbank .:
1976:8,5midDM(3.4midjB)
1977:8,2mldDM(3,5mldÉ).

Tabel7
WISSELKOERSEN ,CONCURRENTIEPOSITIE ENOFFICIËLE DEVIEZENRESERVES
Mutatiein$vandeeffectieve Mutatiein%vandeconçurentie-Officiële deviezenreserves
wisselkoersen (l) positie (2) inmidultimo(3)
dee.I975dec.1976dec.I977iv1975 IV1976 IV1977 1975 1976 1977
dec.I974dec.¿975dec.·1976 IV1974 IV1975 iv1976
Denemarken -0,8 *7,4 -5,9 ♦2,2 -5,7 ♦5,3 802 842 1.588
ERDuitsland -3,1 +15,4 +6,6 +6,2 -7,4 -0,4 23.128 26.522 29.388
Frankrijk ♦7,2 -9,5 -1,5 -11,7 +10,9 -0,6 8.440 5.605 5.887
Ierland -6,9 -11,7 +4,4 -1,3 ♦7,3-5,0 1.513 1.818 2.352
Italie♦0,3 -21,1 -6,5 ♦3,5 +2,2 ♦2,1 T.304 3.222 8.094
Nederland-0,8 +10,0 +0,8 -0,6 -2,3 +0,2 4.893 5.188 5.766
Belgie -3,1 +10,7 ♦2,1 ♦5,0 -4,7 +1,8Al
4.1524)
3.724 4.599(4)
Ver.Koninkrijk -10,4 -16,6 ♦5,6-1,9- +11,6--17,2 3.17V 1.908 12.956
Gemeenschap%
• 47.406 48.829 70.630
Verenigde Staten ♦5,2 ♦1,7 -6,2 -3,8 +0,2 ♦3,1 4.627 7.149 7.497(5 )
Japan +1,8 ♦6,1 +19,4 +6,1 -3,6 -10,8 11.951 15.747 19.094(6 )
.(l)+«appreciatie ;-■depreciatie vandenationalevalutatovhetgemiddelde vandeanderemunten.
(2)+-winst;-=verliesaanconcurrentiepositie : Definitie :Mutatievanhetindexcijfer vandegroothandel sprijzen
(ofeenvergelijkbaar cijfer)vaneenland(in$)vergeleken methetgemiddelde vandevoornaamste concurrerendelanden.
(3)Exclusief goud,brutocijfers.
(4)BLEU,
(5)November,
(6)Oktober.
Bron:diensten vandeCommissie .

O Tabel8 O
MONETAIRE NOEMENVOOR1977ENRESULTATEN
Dene-
markenBR
DuitslandFrankrijk Ierland Italie Nederland België Ver,Koninkrijk
M2Centrale
BankgeldM2M3ι
Totale «
krediet-.jjuitbreiding .2
1M2Kredieten
aanbedrijver
enparticu-
lieren!Binnen-
Sterling .landse
,krediet
M,uitbrei-
3Jding
Doelstellingen
voorI977
(doordeCom-
missieinhet
Jaarverslag
overdaecono-
mischesituatie
vandeGemeen-
schapvoorge-
steld;okt«76)/+11-12$
N12)¿+9-10$>
(D+12.5i
(1)<+1636
(2)i
1
1
1
1
1
1+18-19$
¡(2)
I+1136
(1)+223mldBFI
1
1
1
1
1
1
+123&1
(2)(6)«
1
1
officiële
doelstellingen
1977-+8%
(1)+12,5$
(2)
*-I
+3O6OOmidLire,
(3)¡ - -1
+9-13%1+7,7
(5)unidk
1(4)(5)+3OOOOmidLiret
(4) 1
1
Realisaties
I977+1036
(2)+9£
(D+12,5ï
(1)+1736(e!
(2)+35OOOmidLire'+21fo
1(2)+8Ίο(e)
(2)+210midBF
(β)î+4.5
mogelijk'midL
>+13%J(e)(>)
(l)Jaargemiddelde .
(2)December-december.
(3)Ingevolgedeonderhandelingen metdeEG.
(4)Ingevolgedeonderhandelingen methetBIF(normvan31/3/78);bijeentweede"letterofintent"vandecemberI977werdde
periodeverlengdtotheteerstekwartaalvanhetbegrotingsjaar1978/1979;derealisatieaanheteindvandezeperiodewordt
geraamdopca6mldL.
(5)Begrotingsjaar 1april1977/31maart1978»
(6)Oudedefinitie,M3.
e)Ramingen.

Tabel9
LIQUIDITEITENHASSA .KREDIET ENRENTEVOETEN
Land 1975
december1976
december1977
maart juni september december
LIQUIDITEITENMASSA (l)(2)
M1 M2 M1 M2V M2 «1 M2 M1 M2H1«2
Denemarken
BRDuitsland .
Frankrijk
Ierland
Italiff
Nederland
België
Ver.Koninkrijk
Verenigde Staten26,0 25,5
15,7 8,5
12,7 15,9
20,3 19,1
12,5 23,6
19/7 5,7
14.3 15,0
21.4 7,8
4,1 8>86/211,4
1,9 8,4
7.7 12,8
16,6 14,3
20,1 20,7
6.8 22,7
7,0 14,2
13,3 11,3
5,7 10,56,3 9,0
7,8 9,2
7/7 ·12,3
15,2 15,3
19,5
7/020,2
.9,4.13,4
8,8 6,3
6,1 10,66/99,2
5/77,7
5,9 10,4
16,2
20'120,6
16/8H,46,8 12,1
13,6 8,1
.6,2 1Q,37,0 10,1
9/19,3
8,6 12,6
• ·• ·
21/220,7
20'27,8
10,2 10,8
12/26,3
7,8 10,49/09,8
11/311/1
8/0(4)12,5(4)
24/9(4)17,4(4)
19/2(4)19/7(4)
13/9(4)7/8(4)
10,5
19/89,2
9,4
BANKKREDIET AANDEPRIVATESECTOR(2)
Denemarken
BRDuitsland
Frankrijk
Ierland
Italie
Nederland
België
Ver.Koninkrijk
1VerenigdeStaten14,3
4,6
14,2
•16,3
19,0
12,2
13,9
0,7
-0,611,8
9/4
15,7
•27,2
22.6
21,1
15.7
11,5
8*49,6
9/4
15.7
29.8
21.0
22.1
13,8
12,8
9/811/3
9,3
14.8
•
19.9
21,0
14,8
13,0
11/310,5
9/0
14/1
15/3
18/7
13/5
13/2
12/711/8
9/0
13/3(4)
18/0(4)
20/5(4)
10

. RENTEVOETEN (3)
geld-kapitaal -
markt marktgeld- kapitaal -
markt marktgeld-kapitaal -
markt marktgeld- kapitaal "
markt marktgeld- kapitaal -
markt marktgeld-kapitaal -markt ñarkt
Denemarken
BRDuitsland
Prankri jk
Ierland
Italie
Nederland
Belgi ?
Ver,Koninkrijk
Verenigde Staten4,5 13,2
3,9 8,6
6,5 10,2
10,9 14,6
8.3 10,5
4.4 7,6
3,9 8,5
10,2 14,8
5,2 7,113,5 15,2
5,0 7,4
10,4 11,0
14,8 15,5
16,8 14,2
6,4 7,5
7,4 9,3
13,8 15,5
4,7 6,413,5 15,5
4,5 7,0
9,7 10,9
10,8 12,7
16,5 14,8
5,5 7,6
5,5 9,1
9,7 13,3
4,7 7,815,0 15,7
4,1 6,4
8,9 11,1
7.6 13,6
14,3 14,7
0,5 7,1
5,9 8,9
6.7 13,3
5,4 7,618,3 15,8
4,0 6,0
8,3 11,0
7.0 . 11,9
12,3 14,4
2.7 6,7
4,9 8,7
5.8 11,9
6.1 7,719.0 16,6
3.2 6,0
9.3 11,1
8,0 11#3
11.1 14,1
4,9 6,8
7.2 8,4
5.3 11,2
6,6 7,8
(1)tgeldhoeveelheid ;Mg(ofM^voorhetVerenigd Koninkrijk endeBRDuitsland ):"binnenlandse liquiditeitenmassa »
(2)Mutatie in$tovdeovereenkomstige maand vanhetvoorafgaande jaar .
(3)Geldmarktrente :daggeld ;kapitaalmarktrente :rendement opvast rentende waarden .
(4)November .
xGeen gegevens "beschikbaar .

Tabel10
BEGROTINGEN VANDBTOTALSOVERHEID (1975-1977 )(l)(2)
ONTVANGSTEN UITGAVEN NETTOSALDO
mutatiein% mutatieinÍ¡> nationale valuta in$vanhetBBP
1975 1976 1977 1975 1976 1977 1975 1976 1977 1975 1976 1977
Denemarken (mldDkr) 3,113,711,720,5 14,3 11,3-4,5-1,3-1,1-2,2-0,6-0,4
BRDuitsland (mldLM) 2,012,5 9,112,9 7,3 7,0-60,3-41,8-34,4-5,8-3,7-2,9
Frankrijk (mldPP) 17,3 20,2 14,525,6 16,2 15,0-32,3"13,3-ia,5-2,2-0,8-1,0
Ierland(mint) 22,8 34,118,427,7 21,716,8-510-461-510-13,9-10,3-9,5
Italie(mldLire) 15,4 32,023,730,1 25,2 22,4-12907 -13442-15750-11,3-9,4-9,1
Nederland (mldGld) 11,9 16,011,520,4 14,7 11,4-6,1-5,6-6,2-2,9-2,4-2,4
Belgi?(mldBP) 19,7 12,713,324,0 15,3 14,5-86,6-125,5-157,0-3,8-4,9-5,6
Luxemburg (mldFlux) 11,7 16,314,623,6 18,3 14,3 0,2-0,7-0,60,2-0,7-0,7
Ver,Koninkrijk (mint) 29,7 17,014,230,0 17,4 10,5-4910 -5906-4673-4,7-4,8-3,3
(1)Inclusieflagereoverheidensocialeverzekering .
(2)1977ïramingen.
Brontdiensten vandeCommissie .