TOELICHTING

1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie bepaalt dat elke lidstaat overeenkomstig zijn grondwettelijke bepalingen kan besluiten zich uit de Unie terug te trekken. De lidstaat die besluit zich terug te trekken, dient kennis van zijn voornemen te geven aan de Europese Raad.

Op 29 maart 2017 heeft het Verenigd Koninkrijk de Europese Raad kennisgegeven van zijn voornemen zich terug te trekken uit de Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.

Overeenkomstig artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie sluit de Unie in het licht van de richtsnoeren van de Europese Raad na onderhandelingen met de zich terugtrekkende staat een akkoord over de voorwaarden voor zijn terugtrekking, waarbij rekening wordt gehouden met het kader van de toekomstige betrekkingen van die staat met de Unie.

Er zij op gewezen dat de datum van inwerkingtreding van het terugtrekkingsakkoord uiterlijk 30 maart 2019 moet zijn, tenzij de Europese Raad met instemming van het Verenigd Koninkrijk met eenparigheid van stemmen tot verlenging van deze termijn besluit overeenkomstig artikel 50, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Bij gebreke daarvan zullen met ingang van 30 maart 2019 om 00:00 uur (plaatselijke tijd Brussel) alle Unieverdragen en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie niet meer van toepassing zijn op het Verenigd Koninkrijk. Het Verenigd Koninkrijk wordt met ingang van de datum van terugtrekking een derde land. Vanaf dezelfde datum zijn de Verdragen evenmin van toepassing op de landen en gebieden overzee die bijzondere betrekkingen onderhouden met het Verenigd Koninkrijk en op de Europese grondgebieden waarvan de buitenlandse betrekkingen door het Verenigd Koninkrijk worden behartigd en waarop de Verdragen van toepassing zijn krachtens artikel 355 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

De Europese Raad heeft richtsnoeren vastgesteld op 29 april 2017. In het licht van die richtsnoeren wordt in deze aanbeveling voorgesteld dat de Raad de Commissie machtigt om onderhandelingen te openen voor een akkoord met het Verenigd Koninkrijk houdende de voorwaarden voor zijn terugtrekking uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, de Commissie aanstelt als onderhandelaar van de Unie en onderhandelingsrichtsnoeren geeft aan de Commissie.

De onderhandelingen zullen worden gevoerd in het licht van de richtsnoeren van de Europese Raad, in overeenstemming met de onderhandelingsrichtsnoeren en met inachtneming van de resolutie van het Europees Parlement van 5 april 2017. Er zal een gefaseerde aanpak van de onderhandelingen worden gevolgd, zoals aangegeven in de richtsnoeren van de Europese Raad. De aanbevolen onderhandelingsrichtsnoeren in de bijlage hebben betrekking op de eerste fase van de onderhandelingen, waarin prioriteit zal worden gegeven aan aangelegenheden die in dit stadium als strikt noodzakelijk voor een ordelijke terugtrekking zijn aangemerkt. De onderhandelingsrichtsnoeren kunnen worden gewijzigd en aangevuld tijdens de gehele duur van de onderhandelingen, met name om rekening te houden met de richtsnoeren van de Europese Raad naarmate deze zich ontwikkelen en met het oog op de volgende fase van de onderhandelingen.

Een akkoord over de toekomstige betrekkingen tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk kan pas worden voltooid en gesloten nadat het Verenigd Koninkrijk een derde land is geworden. Artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie vereist evenwel dat in het akkoord dat de terugtrekking regelt, rekening wordt gehouden met het kader van de toekomstige betrekkingen met de Unie. Daartoe dient, zodra de Europese Raad besluit dat voldoende vooruitgang is geboekt om naar de volgende fase van de onderhandelingen over te gaan, tijdens een tweede fase van de onderhandelingen uit hoofde van artikel 50 een algeheel kader voor de toekomstige betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk te worden overeengekomen.

Overgangsregelingen in het kader van het terugtrekkingsakkoord, met inbegrip van bruggen naar het te verwachten kader voor de toekomstige betrekkingen, zullen in het licht van de geboekte vooruitgang worden vastgesteld op voorwaarde dat de Unie en het Verenigd Koninkrijk overeenstemming bereiken over het kader voor de toekomstige betrekkingen dat in de tweede fase van de onderhandelingen zal worden bepaald. Daarom vallen aangelegenheden die deel kunnen uitmaken van dergelijke overgangsregelingen niet onder deze aanbevolen onderhandelingsrichtsnoeren en zullen zij in een later stadium worden aangewezen. Deze aanpak moet het mogelijk maken de beperkte tijd die krachtens artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie beschikbaar is om een akkoord te sluiten, efficiënt te besteden.

Overeenkomstig de richtsnoeren van de Europese Raad zullen de volgende kernbeginselen in dezelfde mate van toepassing zijn op de onderhandelingen over een ordelijke terugtrekking, op elke inleidende en voorbereidende bespreking over het kader van toekomstige betrekkingen, en op elke vorm van overgangsregeling: