COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 17.03.1998 
COM(1998) 127 def. 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
over de samenwerking met de Europese 
niet-gouvernementele organisaties 
voor ontwikkeling (ontwikkelings-NGO's) 
op gebieden die voor de ontwikkelingslanden van belang zijn 
(begrotingsjaar 1996) 

SAMENVATTING 
1. Tijdens zijn vergadering van 28 november 1977 heeft de Raad van Ministers 
(ontwikkeling) zijn goedkeuring gehecht aan de procedure voor de besteding van de 
kredieten die op post B7-6000 van de begroting van de Commissie zijn uitgetrokken 
voor medefinancieringen met ONGO's . 
Volgens deze procedure moet de Commissie jaarlijks bij de Raad een verslag indienen 
over de besteding van de in de loop van het voorafgaande begrotingsjaar toegewezen 
kredieten. 
Dienovereenkomstig dient de Commissie hierbij het verslag over het begrotingsjaar 
1996 in. 
2. Hoewel de goedkeuring van de Raad van Ministers slechts de kredieten van artikel B7-
6000 betreft, worden in dit verslag ook andere belangrijke gebieden van de 
samenwerking met de ONGO's behandeld, met name de voedselhulp, de humanitaire 
hulp, de bijzondere programma's en de coördinatie tussen de ONGO's. De 
verschillende bijdragen dienaangaande van de betrokken Commissiediensten 
verschaffen een overzicht. 
Zie document van de Raad R/207/78 (GDC) van 26 januari 1978 
1 
INHQUP 
Bladzijde 
INLEIDING 1 JL 
DE SAMENWERKING VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP MET 
ONTWIKKELINGS-NGO'S IN 1996 2 
I. GEMEENSCHAPSBIJDRAGE VOOR DOOR EUROPESE NIET-
GOUVERNEMENTELE ORGANISATIES UITGEVOERDE PROJECTEN 
IN ONTWIKKELINGSLANDEN EN BEWUSTMAKINGSCAMPAGNES 
IN EUROPA (begrotingspost B7-6000) 3 
1.1 Algemeen overzicht 3 
1.2 Het EG-programma 1996 voor medefinanciering van door Europese 
ontwikkelings-NGO's uitgevoerde projecten in ontwikkelingslanden 4 
1.2.1 Voornaamste kenmerken van het programma 1996 4 
1.2.2 Globale toewijzingen 6 
1.2.3 Ontvangende landen 7 
1.3 Medefinanciering van voorlichtingscampagnes in de EU over 
ontwikkelingskwesties S 
1.3.1 Hoofdkenmerken van het programma 1996 8 
1.4 Het medefinancieringsprogramma van 1976 tot 1996 9 
1.5 Betrekkingen met het ONGO-Verbindingscomité 11 
1.6 Verordening van de Raad over medefinancieringen met 
Europese NGO's 12 
1.7 Vooruitzichten 12 
II. ANDERE GEBIEDEN VAN SAMENWERKING 13 
2.1 Door ontwikkelings-NGO's geleverde voedselhulp 
. (begrotingstitel B7-2) 13 
2.2 Opslag- en tijdige waarschuwingsprogramma's 15 
y\ OL-
2.3 Bureau voor humanitaire hulp van de Europese Gemeenschap (ECHO) 
(hoofdstuk B7-21 van de begroting, Overeenkomst van Lomé en 
Besluit LGO) 15 
2.3.1 Algemeen overzicht van de humanitaire hulp in 1996 15 
2.3.2 Humanitaire acties 16 
2.3.3 Samenwerking met NGO's 16 
2.4 Samenwerking met NGO's inzake hulp aan vluchtelingen, 
repatrianten en ontheemden 16 
2.4.1 Samenwerking met de NGO's om vluchtelingen, ontheemden en 
repatrianten in Azië en Latijns-Amerika te helpen zelfvoorzienend 
te worden 16 
2.4.2 Hulp voor vluchtelingen, repatrianten en ontheemden 
(artikel 255 van de IVde Overeenkomst van Lomé) 18 
2.5 Wederopbouwprogramma's in ontwikkelingslanden 18 
2.5.1 Herstelacties 
(post B7-3210 en B7-6410 van de begroting 1996) 18 
2.6 Europees programma wederopbouw en ontwikkeling in Zuid-Afrika 
(begrotingspost B7-3200) 1V 
2.6.1 Algemene oogmerken van het WOZA 19 
2.6.2 Specifieke oogmerken 21 
2.6.3 Conclusies 22 
2.7 EG-maatregelen voor gezondheidszorg, met name op het gebied van 
AIDS, in ontwikkelingslanden: rol van de NGO's (ACS-landen) 23 
2.8 Milieu en bosbouw (begrotingspost B7-6200 Milieu en B7-6201 
Bosbouw) (ACS-landcn) 24 
2.8.1 Milieu, begrotingspost B7-6200 24 
2.8.2 Tropische bossen, begrotingspost B7-6201 25 
2.9 Begrotingspost B7-6004 Gemeenschapssteun voor in Vietnam 
werkende NGO's 26 
2.10 Begrotingspost B7-6005 Gemeenschapssteun voor in Cambodja 
werkende NGO's 26 
A ft-
2.11 Gedecentraliseerde samenwerking (begrotingspost B7-6430) 26 
2.11.1 Oogmerken 26 
2.11.2 Begrotingspost B7-6430 "27 
A C 
TABELLEN 
betreffende lijn B7-6000 
I. Overzicht per ontvangend land van de ontwikkelingsacties die de 
Commissie van 1976 tot en met 1996 heeft gecofinancierd 29 
II. Overzicht per lidstaat van de van 1976 tot en met 1996 toegewezen 
Gemeenschapsgelden 32 
III. Verdeling per lidstaat van de in 1996 toegekende Gemeenschapsgelden 33 
cL 
Tijdens de afgelopen twintig jaren heeft de samenwerking tussen de Europese ontwikkelings-
NGO's en de EG gelijke tred gehouden met de solidariteit met berooide en kansarme mensen 
in de ontwikkelingslanden waarvan de burgers van Europa blijk geven door hun steun voor 
het werk van de NGO's. De EG-bijdrage bestaat voornamelijk uit de medefinanciering van 
NGO-ontwikkelingsprogramma's in ontwikkelingslanden en bewustmakingscampagnes over 
ontwikkelingskwesties in Europa, de levering van voedselhulp en de uitvoering van 
voedselveiligheidsprogramma's, de verstrekking van humanitaire hulp en bijstand in talrijke 
andere, meer specifieke gebieden. 
Ondanks de verlaging van de financiële middelen voor ontwikkelingssamenwerking in de 
afgelopen jaren en de huidige begrotingsbeperkingen waaraan de Commissie zich moet 
houden heeft de EG geregeld financiële middelen aan de NGO's ter beschikking gesteld. 
In 1996 is uit de EG-begroting meer dan 703.6 miljoen ecu aan NGO's toegewezen voor 
ontwikkelingsprojecten en humanitaire acties (tegenover 821,5 in 1995 en 803,3 in 1994). 
Bovendien hebben NGO's een belangrijke rol gespeeld bij de uitvoering van projecten in het 
kader van de EU-programma's voor Azië en Latijns-Amerika en bij de uitvoering van de 
programma's van het EOF (Europees Ontwikkelingsfonds). 
De speciale begrotingslijn voor de medefinanciering van ontwikkelingsprojecten met 
Europese NGO's bereikte ii 
en 145 miljoen ecu in 1994. Europese NGO's bereikte in 1996 175 miljoen ecu , vergeleken met 174 miljoen ecu in 1995 
In deel I van dit jaarverslag wordt aandacht besteed aan de uit begrotingslijn B7-6000 
gecofinancierde NGO-acties. Gezien het grote aantal projecten zijn de lijsten van de 
gecofinancierde ontwikkelingsprojecten en voorlichtingscampagnes niet in dit verslag 
opgenomen. Deze zijn echter wel beschikbaar bij het Directoraat-generaal Ontwikkeling (DG 
VIII/B/2). 
Deel II van het verslag "andere samenwerkingsgebieden" verschaft informatie over de andere 
grote sectoren van de EG-ontwikkelingshulp, die worden gefinancierd uit de EG-begroting en 
krachtens artikel 254 en 255 van de IVde Lomé-Overeenkomsten, waarin NGO's een 
belangrijke rol spelen. 
1 miljoen ecu werd overgeboekt van begrotingslijn B7-6006 (steun voor in Cuba werkende NGO's) 
A si 
PE SAMENWERKING VAN PE EUROPESE GEMEENSCHAP MET 
ONTWIKKELINGS-NGO'S IN 1996 
Uit de verscheidenheid van de begrotingsposten waaruit in 1996 aan de NGO's middelen 
werden toegewezen blijkt dat zij in bijna alle aspecten van de EG-programma's voor 
ontwikkelingssamenwerking een rol spelen. 
De volgende tabel bestrijkt de voornaamste gebieden van samenwerking met NGO's. 
1. 
2. 
3. 
4. 
5. 
6. 
7. 
8. 
9. 
10. Medefinanciering van ontwikkelings-projecten in 
ontwikkelingslanden 
Medefinanciering van bewustmakings-campagnes 
over ontwikkelingskwesties in Europa 
Medefinanciering van het Verbindings-Comité van 
Europese ONGO's en evaluaties, enz. 
Voedselhulp 
Humanitaire hulp (ECHO) 
Herstelprogramma's in ontwikkelings-landen 
Herstelprogramma's in Zuidelijk Afrika 
Bijstand aan vluchtelingen en ontheemden 
Speciaal programma voor Zuid-Afrika 
Andere voor NGO's beschikbare begrotingslijnen 
(Vietnam, Cambodja, Gezondheidszorg, milieu, 
enz.) 1996 
in miljoen ecu 
155 
18,3 
1,7 
111,2 
301l 
42,8 
14,6 
25,4 
13,6 
203 1995 
in miljoen ecu 
139,9 
16,0 
1,4 
214,0 
328 
44,0 
13,9 
15,7 
48,6 
n/a 
De Gemeenschapsbijdrage uit de EG-begroting aan NGO-projecten beloopt in 1996 ongeveer 
703,6 miljoen ecu. 
Dit cijfer is een benadering. De humanitaire bijstand via NGO's bereikte in 1996 46% van de totale 
begroting. 
2 Afgezien van NGO-projecten die met middelen van het EOF of uit het ALA- en MED A-programma 
zijn gefinancierd. 
Schatting. 
2-
I. GEMEENSCHAPSBIJDRAGE VOOR DOOR EUROPESE NIET-
GOUVERNEMENTELE ORGANISATIES UITGEVOERDE PROJECTEN IN 
ONTWIKKELINGSLANDEN EN BEWUSTMAKINGSCAMPAGNES IN EUROPA 
(begrotingspost B7-6000) 
1.1 Algemeen overzicht 
De hoofdoogmerken van het programma in 1996 waren: 
- In ontwikkelingslanden plaatselijke, in samenwerking met Europese NGO's opgezette 
initiatieven voor armoedebestrijding aan de basis te ondersteunen; 
- Binnen de EU activiteiten te ondersteunen om het Europese publiek meer bewust te maken 
van de problemen waarmee ontwikkelingslanden kampen en de interdependentie tussen 
noord en zuid, en steun te verlenen voor versterking van de samenwerking tussen Europese 
NGO's onderling en tussen de Europese NGO's en de Gemeenschapsinstellingen via het 
ONGO-EG-Verbindingscomité. 
Evenals in de voorafgaande jaren ging ongeveer 90% van de vastleggingen uit post B7-6000 
naar de medefinanciering van acties in ontwikkelingslanden, en de rest naar 
bewustmakingsactivitciten binnen de Europese Gemeenschap en steun voor het ONGO-EG-
Verbindingscomité. 
De vastleggingskredieten op de begroting 1996 voor post B7-6000 beliepen 174 miljoen ccu.(+ 
1 miljoen ecu via een overboeking uit begrotingspost B7-6006 voor NGO's in Cuba). 
In 1996 is dit bedrag geheel vastgelegd voor het cofinancieren van in totaal 824 projecten. 
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de aantallen projecten die door de Commissiedienst 
voor NGO-medefinancieringen in 1996 werden behandeld en gecofinancierd: 
Projecten in 
ontwikkelings-
landen 
Bewustmakings-
projecten over 
ontwikkelings-
kwesties in 
Europa 
Totaal Aantal in 1996 
behandelde 
projecten 
1.254 
276 
1.530 Aantal in 1996 
gecofinancierde 
projecten 
645 
179 
824 Aantal in 1996 
afgewezen 
projecten 
179 
33 
212 Aantal naar 
1997 
overgehevelde 
projecten 
430 
64 
494 
De Commissiedienst voor NGO-medefinancieringen houdt zich bij de behandeling van dit grote 
aantal aanvragen aan de criteria en regels van de algemene voorwaarden voor medefinanciering1. 
Het onderzoek van elk dossier heeft dus vooral betrekking op de professionele en financiële 
betrouwbaarheid van de betrokken NGO, de kwaliteit van het project, het actierayon van de 
partner in het zuiden en de goede betrekkingen tussen laatstgenoemde en de Europese ONGO, 
en het verwachte effect, de levensvatbaarheid en het mogelijke uitstralingseffect van het project 
voor de betrokken doelgroep. 
1.2 Het EG-programma 1996 voor medefinanciering van door Europese ontwikkelings-
NGO's uitgevoerde projecten in ontwikkelingslanden 
1.2.1 Voornaamste kenmerken van het programma 1996 
In 1996 zijn 645 projecten gecofinancierd voor in totaal 154,5 miljoen ecu, zijnde 90% van de 
vastleggingen in het kader van B7-6000, met inbegrip van 164 globale toewijzingen. 
De Commissie bleef voorrang verlenen aan NGO-projecten die sterk gericht zijn op 
ontwikkeling aan de basis en aan groepen die niet in aanmerking komen voor de officiële 
ontwikkelingssamenwerking. De steun ging zowel naar projecten op het platteland als in de 
steden, waarbij de laatstgenoemde een aanzienlijke stijging vertoonden. De gesteunde sectoren 
waren hoofdzakelijk plattelandsontwikkeling, onderwijs en scholing, gezondheidszorg, 
economische activiteiten met onder meer microkrediet voor kleine bedrijven, en sociale 
projecten. 
Bepaalde soorten NGO-projecten kregen ook nu bijzondere voorrang: 
- Projecten in landen in wederopbouw of in de overgang naar democratie. 
- Projecten voor versterking van de capaciteit van de partners van Europese NGO's in het 
zuiden. 
- Projecten in de Mediterraanse en Arabische landen, als onderdeel van de EU-steun voor de 
opkomende civiele samenleving. 
Projecten waarbij vrouwen betrokken zijn krijgen nog steeds bijzondere aandacht, en de 
Commissie heeft een aantal projecten gecofinancierd om vrouwen beter toegang te geven lol 
onderwijs, scholing en inkomengcncrcrendc activiteiten, zowel in de stad als op hel platteland. 
Commissie van de Europese Gemeenschappen "Algemene voorwaarden voor medefinanciering van 
door NGO's uitgevoerde acties in de ontwikkelingslanden" (doc. VIII/764/87) en "Algemene 
voorwaarden voor medefinanciering van acties voor bewustmaking van de Europese publieke opinie 
ten aanzien van door niet-gouvernementele organisaties uitgevoerde ontwikkelingsprojecten" (doe. 
VIII/271/87). 
Ook straatkinderen zijn een belangrijke doelgroep. Het besef dat arme kinderen gemakkelijk 
ten prooi vallen aan het sextoerisme was aanleiding nog meer voorrang te verlenen aan deze 
kwetsbare groep. In 1996 zijn verscheidene projecten met een nieuwe aanpak goedgekeurd, 
waarin toegang tot onderwijs wordt gecombineerd met kansen voor de betrokken gezinnen om 
zich een inkomen te verwerven. 
Institutionele steun voor de partners in het zuiden: De Europese NGO's werken samen met 
alle mogelijke partners in het zuiden, zowel koepelorganisaties als groeperingen van de 
basisgemeenschappen. De afgelopen jaren hebben zuidelijke NGO's in toenemende mate de 
capaciteit ontwikkeld om zelf projecten op te zetten en uit te voeren en zijn de noordelijke 
NGO's van de rechtstreekse uitvoering van projecten meer overgeschakeld op een 
ondersteunende en adviserende rol. De Commissie moedigt haar Europese NGO-partncrs actief 
aan om rekening te houden met de behoeften aan institutionele en capaciteitsopbouw van hun 
zuidelijke partners. Sinds 1988 bestaat hiervoor een speciale faciliteit in het kader van 
begrotingslijn B-6000. Zoals bleek uit een evaluatie die de Commissie in 1994 heeft verricht 
werd deze faciliteit echter door de Europese NGO's te weinig benut. Een van de voornaamste 
bevindingen van een seminar over deze kwestie dat in mei 1996 met NGO's uit het noorden en 
het zuiden is gehouden, was dat institutionele steun gepaard moet gaan met een morele, politieke 
en financiële verbintenis op lange termijn. Daarvoor moeten zowel de NGO's als de Commissie 
zelf hun huidige aanpak op basis van projecten omzetten in een langere-termijn-aanpak via 
programma's. Dit is een gebied van reflectie en veranderende praktijk voor NGO's dat zich snel 
ontwikkelt en door de Commissie actief wordt ondersteund. Bij de herziening van haar 
algemene medefinancieringsvoorwaarden zal de Commissie daarmee rekening houden. 
Aan het eind van 1995 bracht een speciaal NGO-seminar van de Commissie verscheidene 
NGO's uit de Maghreb-landen en de EG bijeen voor het lanceren van een initiatief om hun 
banden en partnerschap te versterken. Dit maakt deel uit van het ruimere EG-programma om 
nauwere banden met de mediterrane wereld te ontwikkelen en van het streven van de NGO's om 
de opkomende burgersamenleving in deze regio's te ondersteunen. Het initiatief is in 1996 
verder uitgebouwd met een scholingsprogramma door Europese NGO's over plattelands- en 
stadsontwikkelingskwesties voor Arabische NGO's en de verstrekking van informatie over de 
manier om van donors financiële steun te bemachtigen. Ook dit jaar zijn talrijke projecten 
goedgekeurd voor NGO-activiteiten onder de Palestijnen en in Libanon. 
Evaluaties: Na de evaluaties die de Commissie in 1994 heeft verricht, met name op het gebied 
van kredietverlening en capaciteitsopbouw, heeft zij speciale maatregelen genomen om de 
daarbij opgedane bevindingen op nieuwe projecten te kunnen toepassen en om de beleidsdialoog 
te versterken. Er zijn seminars gehouden om bekendheid te geven aan de resultaten van de 
evaluaties en er zijn deskundigen ingeschakeld voor het beoordelen van projecten. Het resultaat 
was een aanzienlijke verbetering in de kwaliteit van de ingediende projecten op deze twee NGO-
vakgebieden, terwijl de Commissie de projectervaringen kon benutten voor beleidsdiscussies 
met de NGO's en andere donors. 
1.2.2 Globale toewijzingen 
Globale toewijzingen worden verstrekt aan een aantal Europese NGO's waarmee de Commissie 
reeds geruime tijd tot voldoening heeft samengewerkt. Het hoofddoel van de globale toewijzing 
is de NGO's de beschikking te geven over een soepel financieringsinstrument voor kleine acties 
(b.v. aankoop van uitrusting, aanleg van kleine infrastructuurvoorzieningen, steun voor scholing, 
enz.). Vaak zijn deze maatregelen een aanvulling op grotere projecten en/of dienen zij ook vaak 
voor het leggen van de eerste samenwerkingscontacten met nieuwe partners in het zuiden. 
In 1996 werden 164 globale toewijzingen aan NGO's toegekend voor in totaal 21,9 miljoen ecu. 
Tussen 1984 en 1996 heeft de Commissie 1.330 globale toewijzingen gecofinancierd voor een 
bedrag van 167,9 miljoen ecu in totaal. 
JAAR 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 
1994 
1995 
1996 BEDRAG VAN DE 
GLOBALE 
TOEWIJZINGEN 
3,1 
3,7 
5,7 
6,8 
8,8 
9,9 
9,7 
13,1 
18,1 
21,9 
21,5 
23,7 
21,9 % VAN 
DE VASTLEG­
GINGEN VAN 
HET ARTIKEL 
9 
11 
13 
11 
11 
12,4 
10,8 
12,6 
16,5 
16,2 
14,8 
13,6 
12,5 AANTAL 
GLOBALE 
TOEWIJ­
ZINGEN 
39 
43 
50 
59 
79 
96 
97 
118 
140 
159 
134 
152 
164 AANTAL 
MINI-
MAAT-
REGELEN1 
383 
450 
671 
822 
961 
1082 
1099 
1447 
1935 
2 263 
2 239 
2 435 
N/A. EG-BUDRAGE PER 
MINl-MAATREGEl. 
(ECl)1 
8 202 
8 146 
8 507 
8 272 
9 153 
9 105 
8 857 
9 061 
9 363 
9 666 
9 606 
9 726 
N/A. 
Deze cijfers zullen pas eind 1997 beschikbaar zijn. 
-6 
1.2.3. Ontvangende landen 
De 645 ontwikkelingsacties die in 1996 zijn gecofinancierd werden uitgevoerd in 100 
ontwikkelingslanden. 
De geografische verdeling l van de Gemeenschapsbijdragen was als volgt: 
- Sub-Sahara Afrika 
- Latijns-Amerika 
- Azie 
- Caraibisch gebied 
- Middellandse-Zeegebied 
- Stille Oceaan 
- Andere 
TOTAAL 1996 
miljoen ecu 
45,9 
46,2 
24,7 
6,2 
7,9 
0,8 
0,9 
132,60 % 
34,6 
34,8 
18,6 
4,7 
6,0 
0,6 
0,7 
100 1995 
(%) 
32,4 
36,1 
17,5 
6,0 
8,0 
0,0 
0,0 
100,0 1994 
<%) 
33,9 
40,6 
16,0 
3,7 
5.3 
0,1 
0.4 
100,0 
De verdeling tussen ACS-Ianden en andere ontwikkelingslanden was als volgt: 
- ACS-landen 
- Andere 
ontwikkelings-
landen 
TOTAAL 1996 
miljoen ECU 
53,37 
79,22 
132,6 % 
40,25 
59,75 
100,0 1995 
(%) 
37,2 
62,8 
100,0 1994 
(%) 
36,3 
63,7 
100,0 
Hierbij is niet inbegrepen de geografische verdeling van de globale toewijzingen van I*)*)(> (21,9 
miljoen ecu). Deze zal pas eind 1997 beschikbaar zijn, maar verandert niet veel aan het totale beeld 
van de toewijzingen per ontvangend land. 
Projecten die verscheidene landen bestrijken. 
7-
1.3 Medefinanciering van voorlichtingscampagnes in de EU over 
ontwikkelingskwesties. 
1.3.1 Hoofdkenmerken van het programma 1996 
In 1996 zijn 179 projecten voor in totaal 18,3 miljoen ecu gecofinancierd, dat is 10% van de 
vastleggingen van post B7-6000. Hierbij waren inbegrepen 42 multi-projectprograrnma's die 
bestonden uit 289 miniprojecten voor in totaal 1,63 miljoen ecu. 
Algemeen gesproken hebben de acties ten doel het Europese publiek voor te lichten over, 
bewust te maken van en in beweging te brengen voor de ontwikkelingsproblematiek, teneinde 
meer steun te krijgen voor beleidsvormen en acties waar de bevolking van ontwikkelingslanden 
baat bij heeft. 
De formele onderwijssector is ook nu weer een belangrijk werkgebied voor de NGO's (34 
projecten zijn in 1996 gecofinancierd en bij veel andere projecten behoren scholen tot de 
doelgroepen). Er is thans een grote evaluatie aan de gang waarin in het bijzonder de NGO-
strategieën om ontwikkelingseducatie een meer vaste plaats in de schoolprogramma's te geven 
onder de loep wordt genomen (de resultaten zullen eind 1997 beschikbaar zijn). Bij de in 1996 
gecofinancierde projecten werd aandacht voor de training van leerkrachten en een meer 
systematische benadering van het lesrooster aangemoedigd, evenals werk met 
onderwij sinstanties op het juiste niveau. 
Een tweede belangrijke doelgroep zijn de consumenten. Het aantal projecten over Fair Trade-
kwesties is aan de stijgende hand (10 in 1995,14 in 1996) en daarnaast houden sommige NGO's 
zich ook bezig met andere aspecten van de handel (bescherming van tropische bossen, 
biodiversiteit, rechten van werknemers, kinderarbeid). Dit lijkt een groeiend deel van de NGO-
activiteit te zijn, waarin de samenwerking tussen NGO's uit verschillende lidstaten een grote 
plaats inneemt en dat veel mogelijkheden bevat voor bondgenootschappen met andere sociale 
bewegingen (milieubeweging, rechten van het kind, enz.). 
Een ander gebied waarin de activiteit toeneemt is het effect van de globalisering. NGO's die op 
het gebied van vakbondseducatie werken houden zich reeds enige tijd met dit thema bezig. 
Thans duikt het onderwerp echter ook steeds vaker op in het werk met de jeugd, of plaatselijke 
gemeenschappen en in projecten voor koppelingen tussen soortgelijke organisaties in Europa en 
de ontwikkelingslanden (vrouwenorganisaties, bewegingen voor volksonderwijs, kerkelijke 
groepen). 
Tenslotte stonden de kwesties van democratie en mensenrechten, alsook de relatie tussen 
ontwikkelingsvooruitzichten en conflictsituaties, bij de NGO's voortdurend in de aandacht (7 
projecten zijn specifiek op deze kwesties gericht en bij andere komen ze in een ruimer verband 
ter sprake). 
Tijdens het tweede Forum over ontwikkelingseducatie dat in november 1996 in Lissabon werd 
gehouden ging men op zoek naar mogelijkheden voor betere strategische planning op het gebied 
van bewustmaking en ontwikkelingseducatie. Een van de voornaamste voorstellen die op het 
forum werden gedaan was het organiseren van een zomercursus om NGO's uit alle lidstaten in 
de gelegenheid te stellen hun ervaringen en praktijk op belangrijke gebieden uit te wisselen. De 
cursus zal in 1997 in het VK worden gehouden en zal gaan over koppelingen tussen 
r 
ontwikkelingseducatie en antiracisme en de Noord-Zuid connecties op gebieden zoals 
armoedebestrijding, het drugsprobleem en conflictpreventie. 
1.4 Het medefinancieringsprogramma van 1976 tot 1996 
Het'medefinancieringsprogramma van begrotingspost B7-6000 is in 1976 gestart als een 
experiment, met vastleggingskredieten van niet meer dan 2,5 miljoen ecu. In de loop van de 
daaropvolgende jaren werden deze kredieten langzamerhand verhoogd, mede dankzij de actieve 
steun van het Europees Parlement, en in 1996 waren ze opgelopen tot 174 miljoen ecu. 
De onderstaande tabel geeft een overzicht van de ontwikkeling van de beschikbare kredieten en 
de verrichte vastleggingen krachtens begrotingslijn B7-6000. 
JAAR 
1976 
1986 
1990 
991 
1992 
1993 
1994 
1995 
1996 BESCHIKBARE 
KREDIETEN 
(miljoen ecu) 
2,5 
46,0 
90,2 
104,6 
110,0 
145,0 
135,0 
[174,0] 157,5! 
[174+1] 175,02 VASTLEGGINGEN 
(miljoen ecu) 
2,5 
45,0 
90, 
104,1 
109,9 
135,0 
145,0 
157,3 
175,02 VASTI.EGGINGS-
PERCENTAGE (%) 
100 
98 
100 
99,5 
100 
100 
100 
99,9 
100 
Tijdens deze periode werden 9.119 NGO projecten gecofinancierd met een EG-bijdrage van 1.361 
miljoen ecu. 
16,5 miljoen ecu werd overgeboekt naar de begrotingsposten voor herstelprogramma's, AIDS, 
ontwikkeling, scholing en -bewustmaking voor het financieren van dringende NGO-projccten. 
Plus een overboeking van 1 miljoen ecu van begrotingspost B7-6006 (steun voor in Cuba werkende 
NGO's). 
-9 
De verdeling tussen projecten in de derde wereld en voorlichtingsacties in Europa was als volgt: 
1976-1996 
Projecten in 
ontwikkelingslanden 
Bewustmakingscampagnes 
TOTAAL Aantal projecten 
7.420 
1.699 
9.119 EG-bijdrage (miljoen 
ecu) 
1.230 
131 
1.361 % 
90,4 
9,6 
100 
7.420 ontwikkelingsprojecten zijn uitgevoerd door ongeveer 650 ONGO's in 133 
ontwikkelingslanden. 
De geografische verdeling van de Gemeenschapsbijdragen aan deze acties is als volgt: 
1976-1996 Miljoen ecu % 
Sub-Sahara Afrika 465,3 38,5 
Latijns-Amerika 403,8 33,4 
Caraibisch gebied 46,7 3,8 
Azie 214,9 17,8 
Middellandse-Zeegebied 68,5 5,7 
StilleOceaan 5,8 0,5 
Andere1 3,8 0,3 
TOTAAL 1.208,82 100 
Van de totale EG-bijdrage ging ongeveer 42,9% naar de ACS-landen en 57,1 % naar andere 
ontwikkelingslanden. 
De tabellen I en II in de bijlage tonen de verdeling per ontvangend land en per EG-lidstaat 
(toewijzingen aan NGO's). 
Projecten in meerdere landen. 
De globale toewijzingen voor 1996 ten bedrage van 21,9 miljoen ecu zijn in deze geografische 
verdeling niet opgenomen. 
10 
Ongeveer de helft van alle gecofinancierde maatregelen en ruim 50% van alle vastgelegde 
gelden dateren van de vijf afgelopen begrotingsjaren, namelijk van 1991 tot en met 1996. 
De gemiddelde EG-bijdrage voor acties in de ontwikkelingslanden is gestegen van 123.000 
ecu in 1985 tot 275.000 ecu in 1996. 
15 Betrekkingen met het ONGO-Verbindingscomité. 
De Commissie onderhoudt reeds 22 jaar nauwe contacten met het Verbindingscomité, een 
democratische koepel die meer dan 800 Europese ONGO's via gekozen nationale 
vergaderingen vertegenwoordigt. De thema's van de NGO-Conferentie in 1996 waren: "Een 
Europa dat openstaat voor de wereld, de civiele samenleving, de IGC, de Unie en de derde 
wereld". De debatten gingen meer in het bijzonder over het probleem van coherentie tussen 
de EU-beleidsvormen, met name de ontwikkelingssamenwerking en het landbouw- en 
handelsbeleid, en de beginselen die zouden moeten gelden voor Europa's buitenlands beleid. 
De algemene jaarvergadering bood de gelegenheid voor debatten over de thema's "Na Lome 
IV", "Armoede in het Noorden en het Zuiden" en "de Evaluatie van het Verbindingscomité". 
De voornaamste conclusies van de evaluatie van het Verbindingscomité 95/96 betroffen de 
noodzaak om de rationale vergaderingen nieuw leven in te blazen en te versterken en hun rol 
en taken te verduidelijken met het oog op een sterkere inzet van de deelnemende NGO's en 
een betere taakverdeling binnen het centrale secretariaat. In samenwerking met de 15 
nationale vergaderingen wordt thans voor het Verbindingscomité een strategisch plan 
opgesteld voor de periode 1997-2000. 
Het gehele jaar 1996 vonden besprekingen plaats tussen de Commissie en het 
Verbindingscomité over verscheidene aspecten van de algemene voorwaarden voor de 
medefinanciering van NGO's, als voorbereiding voor de herziening daarvan. Ook over andere 
EG-begrotingslijnen die openstaan voor NGO's werden geregeld besprekingen gehouden. 
In 1995 waren de NGO's en de Commissie gestart met een algemene discussie over de EU-
NGO-betrekkingen die de "Elewijf'-dialoog wordt genoemd, naar het Belgische stadje waar 
de eerste bijeenkomst was gehouden. Het oogmerk van deze dialoog is drieërlei: te komen tot 
een beter begrip van de identiteit van de Europese ontwikkelings-NGO's, de harmonisering 
van de toegangsvoorwaarden voor NGO's tot de verschillende EG-begrotingslijnen en het 
uitwerken van basisbeginselen en richtlijnen voor de samenwerking tussen de Commissie en 
de NGO's. In 1996 werd een ONGO-handvest van grondbeginselen voor ontwikkelingshulp 
en humanitaire hulp opgesteld waarin de voornaamste kenmerken en waarden die het werk 
van de NGO's bepalen, worden uiteengezet. Het handvest is ook bedoeld om de Commissie 
beter inzicht te geven in de specifieke aard van NGO's en hun bijdrage aan de ontwikkeling. 
Tevens vorderde men met het aanwijzen van beginselen voor de samenwerking tussen de 
Commissie en de NGO's en van gebieden die in aanmerking komen voor harmonisering van 
de voorwaarden waarop NGO's toegang kunnen krijgen tot EG-financiering, in het bijzonder 
op contractbasis. In 1997 gaat men door met dit werk. 
11 
Na de geslaagde overlegbijeenkomsten tussen de Commissie en de NGO's in 1996 over het 
zgn. continuüm van noodhulp, wederopbouw en ontwikkeling, "uitte de Commissie haar 
bereidheid om de beleidsdialoog met de NGO's te versterken m.b.t. sectoraal en geografisch 
bepaalde kwesties, d.w.z. op het middenveld tussen micro- en macroniveau." Eind 1996 
gingen de besprekingen van start om de oogmerken van een dergelijke dialoog te bepalen en 
vast te stellen welke sectorkwesties en geografische regio's daarvoor in aanmerking komen. 
1.6 Verordening van de Raad over medefinancieringen met Europese NGO's 
De Commissie had haar ontwerp-voorstel voor een verordening in juli 1995 bij de Raad 
ingediend. Tijdens 1995 en 1996 bleven de onderhandelingen binnen de Raad echter steken 
vanwege de meningsverschillen tussen de lidstaten en tussen de lidstaten en de Commissie 
over de kwestie van "Het Comité". Het gaat hierbij over de bevoegdheden van het Comité dat 
zal worden opgezet om de Commissie te adviseren. Een eerste lezing van de ontwerp­
verordening vond plaats in december 1995 in het Europese Parlement, dat in zijn advies het 
ontwerp-voorstel van de Commissie steunde. Tenslotte bereikte de Raad in juli 1997 een 
gemeenschappelijk standpunt, dat nu aan het Parlement wordt doorgegeven voor een tweede 
lezing. 
1.7 Vooruitzichten 
In 1996 hebben de effecten van de globalisering van de wereldeconomie veel van de armste 
bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden getroffen en hebben zij de kloof tussen rijk en 
arm verbreed. Bovendien was er een verregaande afbraak van de overheidsdiensten, in het 
bijzonder in de sleutelsectoren gezondheidszorg en onderwijs, zodat in veel landen een beroep 
op de NGO-sector werd gedaan om in de daardoor ontstane leemten te voorzien. In deze 
periode van snelle globale verandering staan de NGO's dus voor vele /ware uitdagingen die 
leiden tot wijzigingen in de aard van de NGO's zelf en in de vormen van samenwerking 
tussen NGO's en donors. 
De Commissie is zich daarvan bewust, als ook van de noodzakelijke versterking van de 
beleidsdialoog met de NGO-gemeenschap over de manier om deze uitdagingen aan te pakken. 
Bovendien is er ook duidelijk behoefte aan meer overleg om te zorgen voor betere coherentie 
en complementariteit tussen de officiële hulpprogramma's van de EG en de activiteiten die de 
EG via de NGO's financiert. 
Daarom zal de Commissie in 1997 haar beleidsdialoog met de NGO's verbreden tot het 
"middcn"-niveau (namelijk sectoraal en geografisch bepaalde kwesties), naast de kwesties op 
macroniveau. 
De herziening van de algemene voorwaarden voor medefinanciering zal ook in 1997 prioriteit 
krijgen, voortbouwend op het voorbereidende werk dat in 1996 is verricht. 
Zowel binnen de Commissie als met de Europese NGO-gemeenschap zal het overleg worden 
voortgezet over de harmonisering van de toegangsvoorwaarden tot de verschillende EG-
begrotingslijnen waaruit NGO's financiering kunnen krijgen. 
- 12 
De Commissie zal haar contacten met medefinancieringsorganen in de lidstaten versterken 
voor het bespreken van kwesties van gezamenlijk belang en het uitwisselen van ervaringen. 
De Commissie zal actief steun blijven verlenen voor het smeden van echte 
partnerschapsbanden tussen Europese NGO's en hun partners in het zuiden, in het bijzonder 
via steun voor capaciteitsopbouw bij zuidelijke NGO's, om deze in staat te stellen bij te 
dragen aan de opbouw van een sterke burgersamenleving en hun activiteiten van 
duurzaamheid te verzekeren. 
II. ANDERE GEBIEDEN VAN SAMENWERKING 
2.1 Door ontwikkelings-NGO's geleverde voedselhulp (begrotingstitel B7-2Ï: 
De in 1996 genomen besluiten voor de toewijzing van voedselhulp aan NGO's: 
In 1996 bedroeg de totale waarde van de besluiten inzake de toewijzing van voedselhulp aan 
NGO's 106,54 miljoen ecu. 
Dit is 21,1% van het totale bedrag van de door de EG gefinancierde voedselhulp en 45% van 
de indirecte voedselhulp (hulp voor internationale organisaties - WVP, UNHCR, UNRVVA, 
ICRK - en NGO's) voor 1996. 
Deze hulp is verdeeld als volgt 
Product Hoeveelheid 
Graan 165.000 ton 
Melkpoeder 3.300 ton 
Suiker 2.300 ton 
Plantaardige olie 7.500 ton 
Bonen 13.000 ton 
Andere producten 16,5 miljoen ecu 
Opslag, tijdigc waarschuwing 6,36 miljoen ecu 
Werktuigen 6,5 miljoen ecu 
In 1996 bood de EG de NGO's twee mogelijkheden voor de uitvoering van hun 
voedselhulpacties, namelijk via EURONAID, een dienstverleningsorganisatie die is opgericht 
en wordt beheerd door 24 Europese internationale NGO's, waaronder de grootste aanvragers 
van voedselhulp, of via een rechtstreeks contract tussen NGO en Commissie. 
In 1996 liep de uitvoering van hel merendeel van de voedselhulpacties via EURONAID. 
13 
Het proces van toewijzing voor specifieke projecten: 
Na de algemene beslissing ten gunste van NGO's komt het volgende stadium: de toewijzing 
voor specifieke NGO-projecten. Het toewij zingsbesluit of de met redenen omklede weigering 
van de eenheid voedselveiligheid en voedselhulp volgt een procedure waarbij de aanvraag 
wordt onderzocht (of de uitgaven te verenigen zijn met onze prioriteiten, effect van de 
voorgestelde actie) door de diensten van het hoofdkantoor en door de betrokken delegatie 
(indien nodig in samenwerking met het aldaar aanwezige technische bijstandspersoneel). 
De rol van de technische bijstand is heel belangrijk voor het opzetten van nauw overleg met 
de NGO's om hun projecten/ideeën over voedselveiligheid en voedselhulp te bespreken. In 
het merendeel van de landen waaraan de EG prioriteit verleent zijn tegenwoordig TB-
medewerkers aanwezig. 
In 1996 werd voor specifieke projecten in totaal 97,1 miljoen ecu toegewezen. 
1996 - een grote koerswijziging in het EG-beleid voor voedselhulp en voedselzekerheid 
Het jaar 1996 bevestigde de bijstelling van het EG-voedselhulpbeleid in de richting van 
voedselzekerheid. De Raad van Ministers bekrachtigde deze nieuwe aanpak op 27 juni 1996 
met de goedkeuring van een nieuwe verordening over het vocdselhulpbclcid, het beheer van 
de voedselhulp en specifieke maatregelen tot bevordering van voedselzekerheid. De 
doeleinden van deze maatregelen worden uiteengezet in artikel 1, lid 3, van de nieuwe 
verordening. 
Naast de grote omslag die inhoudt dat voedselhulpmaatregelen voortaan worden opgenomen 
in het beleid voor ontwikkeling en voedselzekerheid, was deze aanpak vooral nieuw omdat zij 
ruimte bood om de ontvangende landen, rechtstreeks of via onze partners, financiële middelen 
te verstrekken voor maatregelen die beogen de voedselzekerheid duurzaam en voor de lange 
termijn te verbeteren. De maatregelen die voor dit soort financiering in aanmerking kunnen 
komen worden opgesomd in artikel 5 van de nieuwe verordening. 
Tijdens de gehele duur van dit proces nam een werkgroep van het Verbindingscomité actief 
deel aan de besprekingen. 
Nieuwe algemene voorwaarden voor samenwerking: 
Op basis van dit nieuwe beleidskader voor voedselhulp- en vocdsclzekerheidsacties zijn 
nieuwe algemene voorwaarden voor de samenwerking tussen NGO's en de EG uitgestippeld. 
Deze zullen tijdens het tweede halfjaar van 1997 voor de betrokken NGO's beschikbaar zijn. 
De nieuwe algemene voorwaarden bestrijken de voorwaarden en contracten op alle gebieden 
van samenwerking met de NGO's. In het bijzonder zullen zij samenwerkingsregels en -
procedures vaststellen betreffende financiële en technische bijstand voor maatregelen ter 
ondersteuning van voedselzekerheid. 
-14-
2.2 Opslag- en tijdige waargcfapwingsprogramma's 
Aangezien opslag- en tijdige waarschuwingsprogramma's van groot belang zijn voor betere 
voedselzekerheid van de betrokken bevolkingsgroepen, is een groot aantal daarvan door de 
Gemeenschap gefinancierd om door NGO's te worden uitgevoerd. In 1996 werden 
maatregelen van dit soort door NGO's uitgevoerd in de volgende landen: Mozambique, 
Somalië, Tsjaad, Ethiopië, Peru, Soedan, Zaïre, Angola, Zimbabwe, El Salvador en Mali, voor 
een bedrag van 4.714.000 ecu in totaal. 
2.3 Bureau voor humanitaire hulp van de Europese Gemeenschap (ECHO) 
(Hoofdstuk B7-21 van de begroting, Overeenkomst van Lomé en Besluit LGO) 
2.3.1 Algemeen overzicht van de humanitaire hulp in 1996 
In 1996 verstrekte de Commissie 656 miljoen ecu voor humanitaire bijstand, iets minder dan 
het jaar daarvoor (692 miljoen ecu). Het totale bedrag van de humanitaire hulp van de 
Commissie over de vijf afgelopen jaren kwam daarmee op 3084 miljoen ecu. De voornaamste 
humanitaire noodgebieden waren in 1996 nog steeds ex-Joegoslavië en het gebied van de 
Grote Meren. Alles bij elkaar werd humanitaire hulp verstrekt in ongeveer 60 landen, met 
name Afghanistan, Angola, Soedan, Somalië, Sierra Leone, Liberia, de Russische Federatie 
(Tsjetsjenië), Georgië, Armenië, Azerbeidzjan, Tadzjikistan, Kirgizstan, Irak en Haïti. 
In 1996, ECHO's vierde jaar van activiteit, trad een verordening van de Raad inzake 
humanitaire bijstand in werking en richtten de lidstaten een comité van beheer op. Dit comité 
heeft hard gewerkt: aan het eind van het jaar was het vijfmaal bijeengekomen om zijn advies 
uit te brengen over ontwerp-voorstellen voor humanitaire hulp en verscheidene 
beleidskwesties te bespreken. 
Ook in 1996 werd het merendeel van de humanitaire crises hoofdzakelijk veroorzaakt door 
gewelddadige conflicten en de gevolgen daarvan. Als gevolg was er over de hele wereld een 
ongehoord groot aantal vluchtelingen en ontheemden die, om te overleven vaak geheel op 
hulp van buiten waren aangewezen. Terwijl men trachtte te voorzien in de onmiddellijke 
behoeften van de slachtoffers zag de humanitaire gemeenschap als geheel duidelijk dat er 
dringend politieke oplossingen moesten komen voor de problemen die aan de crises ten 
grondslag liggen. De Commissie bleef groot belang hechten aan de coördinatie van haar 
humanitaire activiteiten met het werk voor wederopbouw en ontwikkeling op langere termijn. 
Om deze koppelingen tussen werk op korte en lange termijn te versterken begon de 
Commissie in 1996 met het opzetten van een aantal "interservice task forces" voor landen en 
regio's waar de noodtoestand plaats maakt voor een situatie waarin wederopbouw en 
duurzame ontwikkeling weer mogelijk worden. 
Voorlichtingsactiviteiten en doorzichtigheid behielden in 1996 hoge prioriteit, met 
publikaties, informatie en faciliteiten voor pers en radio, alsook gezamenlijke activiteiten met 
lidstaten, NGO's en internationale organisaties. 
15 
2.3.2 Humanitaire acties 
In 1996 werden acties uitgevoerd op ongeveer dezelfde schaal als in 1995: de goedgekeurde 
besluiten bereikten in totaal 656 miljoen ecu. De kredieten voor ECHO kwamen in 1996 
hoofdzakelijk uit de Gemeenschapsbegroting (652,6 miljoen ecu); slechts 3,4 miljoen ecu was 
afkomstig uit de Overeenkomst van Lomé. 
Wat de regionale verdeling van de bijstand betreft vertoonden de acties van ECHO in 1996 
ongeveer hetzelfde patroon als in 1995. In 1996 ging 42% van de ECHO-gelden naar de 
ACS-landen, 29% naar ex-Joegoslavië en 8% naar het GOS. De hulp aan ex-Joegoslavië en 
vooral aan het GOS vertonen een daling ten opzichte van 1995. Andere belangrijke regio's 
waar ECHO hulp heeft geboden zijn Azië (8%), Irak (5%), Latijns-Amerika (3%), Noord-
Afrika / Midden-Oosten (3%) en 2% in het kader van globale toewijzingen. 
2.3.3 Samenwerking met NGO's 
In 1996 ging ongeveer de helft van de ECHO-kredieten naar NGO's. ECHO ging door met 
het uitbreiden van de samenwerking en contacten met NGO's, rechtstreeks bij het dagelijkse 
overleg over praktische kwesties en ook via de NGO-netwerken en discussies over allerlei 
beleidszaken. Dergelijke beleidsbesprekingen werden bij verscheidene gelegenheden 
gehouden en vaak samen met de NGO-gemeenschap georganiseerd, onder meer seminars over 
gender en noodgevallen. In december 1996 werd in Dublin het eerste FORUM ECHO-
NGO's gehouden met als thema: "Ethiek in de humanitaire hulp". De discussie draaide om 
praktische voorbeelden van ethische dilemma's waarmee humanitaire werkers te maken 
krijgen, zoals hoe te reageren bij schendingen van de mensenrechten, hoe te vermijden dat 
humanitaire hulp in een oorlogseconomie wordt misbruikt, enz. Commissielid Mevrouw 
Bonino legde de nadruk op de fundamentele humanitaire missie om levens te redden, maar 
deed tegelijk een dringend beroep op de humanitaire gemeenschap om zich in te zetten voor 
"politieke advocatuur". 
2.4 Samenwerking met NGO's inzake hulp aan vluchtelingen, repatrianten en 
ontheemden 
2.4.1 Samenwerking met de NGO's om vluchtelingen, ontheemden en repatrianten in Azië 
en Latijns-Amerika te helpen zelfvoorzienend te worden 
Het doel van deze begrotingslijn, die in 1984 op initiatief van het Europees Parlement is 
ingevoerd, is vluchtelingen, ontheemden en gerepatrieerden te helpen beter in hun eigen 
behoeften te voorzien tijdens een overgangsperiode, wanneer de eerste nood is gelenigd en 
voordat de eigenlijke ontwikkelingsfase begint. 
De kredieten van artikel B7-212 (vroeger B7-302) zijn sinds 1984 geregeld verhoogd. Zo zijn 
tussen 1984 en 1995 meer dan 350 projecten voor 378.424.000 ecu gefinancierd en uitgevoerd 
door een groot aantal Europese of plaatselijke NGO's, internationale organisaties 
(hoofdzakelijk het UNHCR) en de regeringsinstellingen. 
16 
In 1996 zijn uit hoofde van post B7-212 69 projecten vastgelegd voor in totaal 60 miljoen ecu, 
waarvan 38 miljoen ecu in Azië (63%») en 22 miljoen ecu in Latijns-Amerika (37%). Van 
deze 69 projecten zijn 44 samen met NGO's gefinancierd (28 projecten in Azië en 17 in 
Latijns-Amerika) voor respectievelijk 19.500.000 ecu en 5.930.000 ecu, d.i. in totaal 
25.430.000 ecu of 42,38% van het in 1996 vastgelegde bedrag. 
De programma's die in 1996 zijn uitgevoerd ten behoeve van vluchtelingen, ontheemden en 
gerepatrieerden zijn zowel qua sector als plaats van uitvoering van uiteenlopende aard. Ook 
nu zijn ze afgestemd op de actieplannen die zijn aangenomen op de Internationale Conferentie 
over vluchtelingen in Midden-Amerika (CIREFCA, Guatemala 1989) en de Internationale 
Conferentie over Indochinese vluchtelingen (Genève 1989). Bovendien wordt steun verleend 
aan internationale instellingen voor "care and maintenance" (UNHCR)1, mijnruiming 
(UNOCHA)2 en repatriëring en hervestiging (UNHCR)3. 
In Azië waren de acties in 1996 geconcentreerd op twee grote regio's: Afghanistan/Pakistan, 
waar de Commissie acties voor geïntegreerde plattelandsontwikkeling heeft gesteund om de 
terugkeer van de vluchtelingen te bevorderen en Bangladesh, waar nog veel gevluchte 
Rohingyas zijn. Daarnaast waren er meer specifieke acties, bijvoorbeeld voor de Karcn-
vluchtelingen in Thailand en voor de gerepatrieerden in Laos. 
In Midden-Amerika is een regionaal vredesproces aan de gang en daarom was de 
Gemeenschapssteun in 1996 vooral bestemd voor wederopbouw en sociaal-economische 
herintegratie van de ontheemde, gerepatrieerde of gedemobiliseerde bevolking. De projecten 
die in 1996 samen met Europese en lokale NGO's zijn gefinancierd betreffen hoofdzakelijk de 
ontwikkeling van productieactiviteiten in landbouw en veeteelt, vakscholing, opzetten van 
elementaire gezondheidsdiensten en scholing van medisch personeel, verbetering van 
basisinfrastructuur en bescherming van het milieu. 
Van de 17 projecten die in Latijns-Amerika zijn uitgevoerd bestonden vier uit financiële steun 
voor scholingsprogramma's; twee betroffen gezondheidsprogramma's, acht de ontwikkeling 
van productiebedrijvigheden en drie de hervestiging van ontheemden en repatrianten en de 
herintegratie van gedemobiliseerde soldaten in de burgersamenleving. 
Van de 27 projecten in Azië waren negen bestemd voor de herintegratie en hervestiging van 
vluchtelingen, elf voor gezondheidszorg en onderwijs, twee voor vakscholing en twee voor 
mijnruiming; daarnaast was er één voorlichtingsproject. 
Kambodja, Bhoetan, Hong Kong, India, Laos, Sri Lanka. 
Afghanistan. 
Cambodja. 
-17-
2.4.2 Hulp voor vluchtelingen, repatrianten en ontheemden fartikel 255 van de IVde 
Overeenkomst van Lomé). 
Tijdens de betreffende periode hebben de NGO's evenals in de voorafgaande jaren een 
belangrijke rol vervuld als partners bij de praktische uitvoering van hulpacties voor 
vluchtelingen, repatrianten en ontheemden. Van de 3.010.000 ecu die in 1996 werd 
toegewezen voor hulp in het kader van artikel 255 van de IVde Overeenkomst van Lomé was 
2.750.000 ecu (ongeveer 91%) uitgetrokken voor gebruik door NGO's. 
Vier verschillende NGO's, namelijk GRET (F), OXFAM (VK), NUOVA FRONTIERA (I) en 
A.F. RAOUL FOLLEREAU (F) waren betrokken bij een programma van 2 miljoen ecu in 
Zaïre voor de hervestiging van ontheemde bevolkingsgroepen in de provincie Kasaï via 
maatregelen ter bevordering van de teelt en afzet van landbouwproducten en voor verbetering 
van de sociale voorzieningen in de gezondheidszorg en het onderwijs. 
Ook in Senegal werd een project opgezet dat zal worden uitgevoerd door CARITAS-Senegal 
om de terugkeer van mensen die door het conflict in Casamance uit hun woonplaats zijn 
verdreven te bevorderen door de infrastructuur voor onderwijs, gezondheidszorg en 
landbouwproductie te herstellen. 
2.5 Wederopbouwprogramma's in ontwikkelingslanden 
2.5.1 Herstelacties (Post B7-3210 en B7-6410 van de begroting 1996^ 
Sinds de start van het Speciale Initiatief voor Afrika in 1993 hebben de NGO's het concept 
wederopbouw nader uitgewerkt - vandaar het grote aandeel van hun vertegenwoordigers in de 
opstelling van discussiestukken over "De koppelingen tussen spoedhulp, wederopbouw en 
ontwikkeling" - en hun belangrijke rol bij de indiening en uitvoering van projecten en 
programma's in deze sector. 
Deze bijzondere bijdrage aan de wederopbouw wordt specifiek vermeld in Verordening (EG) 
nr. 2258/96 van 22 november 1996 over herstel- en wederopbouwacties in 
ontwikkelingslanden: de NGO's worden daarin genoemd als samenwerkingspartners die voor 
dit gebied financiële steun uit de algemene Gemeenschapsbegroting kunnen krijgen, wat niet 
wegneemt dat zij tegelijkertijd naar medefinancieringen moeten uitzien. 
In 1996 ontvingen in totaal 52 NGO's uit tien EG-lidstaten en twee ACS-landen financiële 
steun uit de twee betreffende begrotingsposten, voor wederopbouwacties in 11 ACS-landen; 
deze soms onder uiterst moeilijke 'omstandigheden uitgevoerde acties legden beslag op in 
totaal 42,88 miljoen ecu (75% van het totale bedrag van de financieringsbesluiten). De 
gemiddelde NGO-financiering voor een project bedroeg 0,55 miljoen ecu en de gemiddelde 
duur 18 maanden. Daarnaast kwam er meestal een financiële bijdrage, van uiteenlopende 
hoogte, van de plaatselijke partnerorganisatie. 
Meer in het bijzonder voor wat betreft de uitvoering van begrotingspost B7-3210 
"Herstelprogramma's in Zuidelijk Afrika" waren 23 van de 32 goedgekeurde acties afkomstig 
van NGO's. 19 verschillende NGO's uit acht EG-lidstaten en één ACS-land ontvingen in 
totaal 14,63 miljoen ecu, of 72,6% van het totale bedrag voor acties in Angola, Malawi, 
Mozambique en Zimbabwe. De activiteiten waren voornamelijk gericht op herstel van de 
18 
agrarische sector (productie: landbouw, veeteelt en visserij en basisinfrastructuur: onderwijs, 
gezondheidszorg en watervoorziening) en bepaalde maatregelen, in het bijzonder scholing 
voor specifieke groepen: straatkinderen, vrouwen, arme gezinnen en afgezwaaide militairen. 
Ook voor plaatselijke verenigingen en NGO's werd geld beschikbaar gesteld. 
Met de kredieten van het door DG VIII beheerde deel van begrotingspost B7-6410 "Herstel en 
wederopbouw in ontwikkelingslanden" (36,9 miljoen ecu in totaal) werden 55 acties van 35 
NGO's uit acht EG-lidstaten en twee ACS-landen gefinancierd met 28,35 miljoen ecu (76,6% 
van alle goedgekeurde kredieten). De acties die in acht ACS-landen door de NGO's zullen 
worden uitgevoerd zijn voornamelijk gericht op: herstel van de basisinfrastructuur voor 
landbouwproductie, onderwijs (met name lager onderwijs), gezondheidszorg en 
watervoorziening, plus sociale maatregelen (scholing, sociale bijstand en microkrediet) voor 
kwetsbare groepen of communale gebieden. 
Tenslotte fungeren de NGO's als partners bij de geleidelijke invoering, in verscheidene van de 
betrokken landen, van een totale - en soms ook sectorale of geografische - benadering ten 
aanzien van wederopbouw en de essentiële koppeling met humanitaire hulp. Al die tijd waren 
talrijke NGO's betrokken bij maatregelen die beoogden op zo goed mogelijke wijze in de 
behoeften van de betrokken bevolking te voorzien en tegelijk de weg te banen voor de 
hervatting van ontwikkelingsmaatregelen. 
2.6 Europees programma voor wederopbouw en ontwikkeling in Zuid-Afrika: 
Begrotingspost B7-3200 
2.6.1 Algemene oogmerken van het WQZA 
Het Speciale Programma voor Zuid-Afrika, dat oorspronkelijk in 1985 door het Europees 
Parlement was voorgesteld en dat door de Europese Raad verscheidene malen is bekrachtigd, 
is in 1995 omgedoopt tot Europees Programma voor wederopbouw en ontwikkeling in Zuid-
Afrika, als blijk van steun van de Europese Unie voor het beleidsmanifest van de Regering 
van Zuid-Afrika, het Reconstruction and Development Programme (RDP). 
Het algemene oogmerk van het Speciale Programma/WOZA was Zuid-Afrika te helpen bij 
zijn vreedzame overgang naar een stabiele, democratische, niet-raciale en welvarende 
samenleving. Van 1986 tot 1996 zijn 777 projecten gefinancierd voor in totaal 698 miljoen 
ecu; in 1996 werd 129 miljoen ecu toegewezen voor 15 programma's. 
In het "verleden" bezigde de Europese Gemeenschap in haar beleid jegens Zuid-Afrika een 
dubbele aanpak: positieve maatregelen, namelijk het Speciale Programma voor slachtoffers 
van de apartheid en negatieve maatregelen, namelijk economische sancties tegen de vroegere 
regering. 
"Momenteel" is de overgang nog steeds aan de gang. De nieuwe regering is bezig met het 
uitstippelen van zijn politieke koers en de overgang in de ontwikkelingssamenwerking tussen 
de EG en Zuid-Afrika betreft met name de volgende elementen: 
VROEGER NU IN DE TOEKOMST 
-19-
BENAMING Speciaal 
Programma Europees Programma 
voor Wederopbouw en 
Ontwikkeling in Zuid-
Afrika(WOZA) WOZA 
Bijdragen aan het 
nationale programma 
voor groei, 
werkgelegenheid en 
herverdeling (GEAR) OOGMERK bijstand aan 
slachtoffers van de 
apartheid deelneming aan de 
wederopbouw en 
ontwikkeling van het 
land 
ONDERHANDE­
LINGSPARTNER NGO's Regering van Zuid-
Afrika Nationale Ordonnateur 
(NO) 
UITVOERENDE 
INSTANTIES NGO's Regering van Zuid-
Afrika, NGO's en 
particuliere sector Regering van Zuid-
Afrika, NGO's en 
particuliere sector 
VORM VAN DE 
STEUN talrijke projecten een beperkt aantal 
coherende 
programma's Een beperkt aantal van 
samenhangende 
programma's in 
concentratiegebieden 
GEBIEDEN/ 
SECTOREN onderwijs, 
plattelands- en 
gemeenschaps­
ontwikkeling, 
degelijk bestuur en 
democratisering, 
ontwikkeling van 
microbedrijven gebieden/sectoren die 
uit de besprekingen 
met de regering naar 
voren komen en die 
zijn opgesomd in de 
intentieverklaring: 
- Onderwijs en 
scholing; 
- Gezondheidszorg; 
- Plattelandsontwik­
keling; 
- Stedelijke ontwik­
keling; 
- Economische 
samenwerking, 
bevordering van 
handel en 
investeringen, steun 
voor kleine, 
middelgrote en 
microbedrijven; 
- Degelijk bestuur en 
democratisering De gebieden/sectoren 
zullen definitief worden 
bepaald via een 
meerjaren-indicatief 
programma (MIP) 
20 
De ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika is in de loop van 1996 meer op één lijn 
gebracht met het samenwerkingskader dat voor de'ACS-landen geldt. In november 1996 nam 
de Raad een verordening aan die de juridische grondslag vormt voor begrotingslijn B7-3200. 
Net zoals voor de andere ACS-landen hebben de diensten van de Commissie voor Zuid-Afrika 
een strategiedocument opgesteld voor de periode 1997-1999. Dit stuk zal de 
ontwikkelingsknelpunten aanwijzen en een beperkt aantal sectoren voorstellen voor de 
toekomstige ontwikkelingshulp in het kader van het WOZA. 
De onderhandelingen die de Commissie met de regering voert over een langlopende 
overeenkomst tussen de EG en Zuid-Afrika, alsook de veranderende politieke omgeving in het 
land, zijn van invloed op de manier waarop het WOZA wordt en zal worden uitgevoerd. 
2.6.2 Specifieke oogmerken 
Samen met de Zuidafrikaanse regering heeft de Commissie de sectoren aangewezen waaraan de 
op de begroting 1996 beschikbare middelen voor het WOZA (Europees Programma voor 
Wederopbouw en Ontwikkeling in Zuid-Afrika), namelijk 129 miljoen ecu, dienen te worden 
toegewezen. In mei 1995 hebben Professor Pinheiro en Minister Naidoo, die verantwoordelijk 
is voor het Wederopbouw- en Ontwikkelingsprogramma (RDP), de intentieverklaring 
ondertekend waarin de voornaamste steunsectoren zijn vermeld (zie bovenstaande tabel). Het 
WOZA voor 1996 is in nauwe samenwerking met de nationale regering opgesteld. Vergeleken 
met het Speciale Programma bevat het een klein aantal programma's, om een samenhangend 
algemeen ontwikkelingsprogramma op te bouwen. 
Tot aan de algemene verkiezingen van 1994 had de Commissie haar acties door NGO's en met 
name de hiernavolgende "traditionele" Zuidafrikaanse partners laten uitvoeren: 
* South African Council of Churches (S ACC) 
* Southern Africa Catholic Bishop Conference (SACBC) 
* Kagiso Trust 
* Vakbonden. 
Daarna begon de delegatie van de Europese Commissie in Zuid-Afrika langzamerhand met de 
nieuwe regering samen te werken, maar nog steeds werd een deel van de kredieten via NGO's 
besteed. De NGO's zullen een belangrijke rol blijven spelen in de uitvoering van de WOZA-
projecten voor ontwikkelingssamenwerking. Dit kan geschieden via rechtstreekse contracten 
tussen NGO's en de Commissie of via "onderaannemingscontracten" die de regering met 
NGO's sluit voor de uitvoering van bepaalde onderdelen. Via door de Commissie en de 
Zuidafrikaanse regering ondertekende financieringsovereenkomsten is in 1996 uit 
begrotingspost B7-3200 13,6 miljoen ecu voor NGO-projecten vastgelegd. 
In dit verband is het vermelden waard dat het WOZA 5 miljoen ecu steun verleent aan de NGO 
Rurale Watervoorziening. Men zal trachten de waardevolle functie die NGO's en 
onafhankelijke instanties in de plattelandsontwikkeling kunnen vervullen beter tot haar recht te 
laten komen en daaruit nuttige lessen en ervaringen te putten die kunnen worden uitgebouwd tot 
ruimere initiatieven en programma's. Het steunprogramma voor de Zuidafrikaanse 
vakbeweging (4,3 miljoen ecu) en het programma democratie en degelijk bestuur op plaatselijk 
-21 -
niveau (1,9 miljoen ecu) zijn beide bedoeld voor de versterking van NGO's en plaatselijke 
instanties, om door middel van sociale en economische ontwikkeling een vredig, democratisch 
en welvarend Zuid-Afrika te vestigen. Deze projecten zullen, samen met het Soul City-
programma 1996 (2,35 miljoen ecu) uitsluitend door NGO's worden uitgevoerd. 
Bovendien zullen de NGO's belangrijke onderdelen van projecten, zoals het experimentele 
landhervormingsprogramma (95/3), het ontwikkelingsprogramma voor de watervoorziening in 
de Oostelijke Kaapprovincie (95/4) en het ontwikkelingsprogramma voor kleine en 
microbedrijven (95/6) uitvoeren, ook al zijn de financieringsovereenkomsten gesloten met de 
regering van de Republiek Zuid-Afrika. 
SECTOR Aantal projecten Miljocn ecu 
Onderwijs en scholing 2 36,4 
Gezondheidszorg 2 3,1 
Plattelandsontwikkeling 2 20,0 
Stedelijke ontwikkeling 1 24,5 
Degelijk bestuur 6 35,2 
Ontwikkeling van de particuliere sector 1 8,9 
Andere 1 1,1 
TOTAAL 15 129.2 
2.6.3 Conclusies 
De in 1996 ingezette overgang van allerlei NGO-projecten voor de uitvoering van 
begrotingspost B7-3200, naar de beleidsdialoog tussen de Commissie en de Zuidafrikaanse 
regering als enige "onderhandelingspartner" en de consequente ondersteuning van het 
overheidsbeleid door het financieren van slechts enkele, op de regeringsprioriteiten afgestemde 
programma's, is in 1996 voortgezet. De programma's worden daarna uitgevoerd door de 
regering (op centraal, provinciaal en lokaal niveau), NGO's of de particuliere sector. 
Deze aanpak zal in de eerstkomende jaren (1997-1999) vermoedelijk hetzelfde blijven. 
De lopende onderhandelingen tussen de EG en Zuid-Afrika en de goedkeuring van de juridische 
basis zullen de uitvoeringsprocedures van B7-3200 meer op één lijn brengen met die welke voor 
andere ontwikkelingslanden, en vooral de ACS-Staten, gelden. 
-22-
2.7 EG-maatregelen voor gezondheidszorg, met name op het gebied van aidsT in 
ontwikkelingslanden: Rol van de NGO's (ACS-landen) 
De financiële steun van de EG voor de gezondheidssector in de ontwikkelingslanden is over de 
afgelopen zes jaren gestadig toegenomen. 
Tijdens het 7de EOF bereikte het totale bedrag van goedgekeurde projecten in de ACS-landen 
eind 1996 
vastgelegd. eind 1996 406 miljoen ecu, meer dan dubbel zoveel als de gelden die uit het 6de EOF waren 
Betere basiszorg voor zoveel mogelijk mensen was één van de voornaamste doelstellingen van 
de Gemccnschapssamenwerking in de gezondheidssector en in dit verband hebben de NGO's 
een sleutelrol gespeeld. Het werk van zowel de Europese als de plaatselijke NGO's (meestal in 
partnerschap) in de gezondheidssector berust op nauwe samenwerking en voortdurend overleg 
met de overheidsinstanties van de ontvangende landen, wier taak het is het beleid en de 
prioriteiten te bepalen. 
De EG moedigt deze dialoog aan en tracht bij haar gezondheidsprojecten een echt partnerschap 
te bevorderen tussen de openbare instanties voor gezondheidszorg, de NGO's en andere 
organisaties die op basisniveau aan een betere werking van de betreffende systemen voor 
gezondheidszorg werken. 
De NGO hebben een vaste plaats gekregen in de projecten die de EG financiert in een groot 
aantal ACS-landen zoals Guinee, Tsjaad en Oeganda, waar zij als partners meewerken aan de 
uitvoering van het gezondheidszorgbeleid in de districten. Tevens hebben de NGO's een 
essentiële rol gespeeld in de wederopbouw van de gezondheidssystemen in landen die zich van 
een crisis herstellen. De EG heeft steun verleend voor het werk van NGO's in een aantal landen, 
waaronder Somalië en Angola. 
Speciale vermelding verdient in dit verband Zaïre, waarvoor in december 1996 een project van 
45 miljoen ecu werd goedgekeurd in het kader van een steunprogramma voor de civiele 
samenleving in Zaïre (kerken, plaatselijke verenigingen en NGO's) dat beoogde in bepaalde 
regio's de gezondheidszorg weer op een minimaal peil te herstellen om de falende 
overheidsdiensten te vervangen. 
Voor haar specifieke HTV/AIDS-strategie kan de EG een beroep doen op een speciale 
begrotingspost, naast de algemene middelen voor financiële en technische samenwerking. Bij 
de besteding van deze middelen streeft men allereerst de volgende doelstellingen na: 
- preventie van besmetting en bevordering van een niet-discriminerende houding tegenover 
geïnfecteerde mensen; 
- versterking van het gezondheidszorgsysteem om het beter in staat te stellen de epidemie op te 
vangen; 
- inachtneming van het sociaal-economische effect van de AIDS-epidcmic en bevordering van 
wetenschappelijke scholing. 
Om deze doelstellingen te verwezenlijken, met name op het gebied van preventie en steun voor 
door de AIDS-epidemie getroffen gemeenschappen, steunt de Commissie op haar NGO-partners 
-23-
in het streven vooral de capaciteit van plaatselijke NGO's te versterken. In 1996 bijvoorbeeld 
ging van de 15 miljoen ecu die in totaal onder deze begrotingspost werden vastgelegd bijna 20% 
naar Europese of plaatselijke NGO's voor partnerschapscontracten, hoofdzakelijk betreffende 
voorlichting en educatie van doelgroepen zoals kansarme jonge mensen of andere risicogroepen. 
2.8 Milieu en bosbouw (begrotingspost B7-6200 Milieu en B7-6201 Bosbouw (ACS-
landen) 
2.8.1 Milieu B7-6200 
Deze begrotingspost werd in 1982 door het Europese Parlement ingevoerd voor het bevorderen 
van duurzame ontwikkeling en integratie van de milieudimensie in het ontwikkelingsproces. In 
1995 diende de Commissie bij de Raad een ontwerp-verordening in over milieumaatregelen in 
de ontwikkelingslanden in het kader van duurzame ontwikkeling. De ontwerp-verordening 
vermeldt de prioriteitssectoren, de soorten activiteiten en samenwerkingspartners die voor 
financiële steun en technische bijstand in aanmerking komen. Voor alle ontwikkelingslanden 
samen (ACS, ALA/MED) wordt jaarlijks een toewijzing van 15 miljoen ecu beschikbaar gesteld 
tot het jaar 1999. 
De toewijzing voor de ACS-landen bedroeg in 1996 7,5 miljoen ecu. De door de Gemeenschap 
gesteunde NGO's in de ACS-landen ontvingen ongeveer de helft van dit bedrag, circa 3,5 
miljoen ecu. Hun activiteiten waren hoofdzakelijk gericht op biodiversiteit en 
bodemgehruik/bodembehoud: 
• veldprojecten die voortbouwden op plaatselijke initiatieven en voorlopige inschattingen van 
de biodiversiteitsreserves als een middel om deze in stand te houden en een duurzaam en 
rechtvaardig gebruik ervan te bevorderen (Senegal, Tanzania, Oost/Zuid-Afrika); en 
veldproeven met geschikte methoden voor herwinning en duurzaam gebruik van 
drooggelegde moerassen (Ethiopië); vier projecten voor in totaal 1,5 miljoen ecu; 
• uitwisseling van informatie en scholingsprogramma's met mensen uit de plaatselijke 
bevolking voor het bevorderen van duurzame landbouw- en agroforestcriemethoden 
(Dominicaanse Republiek en Westafrikaanse landen); plaatselijke initiatieven voor het 
bevorderen van de volksgezondheid in het ruimere kader van de bescherming van de 
consument tegen het gebruik van gevaarlijke chemische producten (Senegal, Afrikaanse 
landen); vier projecten voor in totaal ongeveer 1 miljoen ecu; 
• verbetering van het beleid in de strijd tegen woestijnvorming (in het ruimere kader van de 
uitvoering van de overeenkomst over woestijnvorming), uitstippelen van strategieën voor 
armoedeverlichting en duurzaam beheer van hulpbronnen, uitwisseling van kennis en 
onderzoeksmethoden betreffende alternatieve methoden voor duurzame ontwikkeling (Sub-
Sahara Afrika, Botswana, Mozambique en Namibië), drie projecten voor ongeveer 1 miljoen 
ecu in totaal. 
24 
2.8.2 Tropische bossen, begrotingspost B7-6201 
Nadat het Europese Parlement in 1992 de begrotingspost tropische bossen had ingevoerd nam de 
Raad in 1995 de verordening tropische bossen aan om het behoud en het duurzame beheer van 
tropische bossen te bevorderen. Deze verordening bepaalt de met voorrang te steunen gebieden, 
de samenwerkingspartners en de ontvangers van financiële steun of technische adviezen. De 
jaarlijkse kredieten bedragen 50 miljoen ecu over een periode van vier jaren (1996-1999) voor 
alle ontwikkelingslanden (ACS, ALA/MED). 
Voor de ACS-landen werd in 1996 15 miljoen ecu toegewezen, waarvan ongeveer 63% ofwel 
circa 9,4 miljoen ecu ging naar NGO's die met financiële steun van de Gemeenschap in ACS-
landen werken. Hun activiteiten waren voornamelijk gericht op de aanleg van nieuwe en 
duurzaam beheer van bestaande bosreserves. Door de nieuwe aanplant wil men de druk op het 
resterende natuurlijke bosbestand verlichten en de ongunstige effecten van ontbossing een halt 
toeroepen of liever nog in hun tegendeel omzetten, en tegelijk in de stijgende vraag blijven 
voorzien. Duurzaam bosbeheer moet verzekeren dat alle belanghebbenden er beter van worden. 
• Zes maatregelen voor herbebossing en regeneratie van tropische bossen door middel van 
gepland bodemgebruik zijn door NGO's uitgevoerd in Mali, Nigeria, Kameroen, Gabon, 
Haïti en Belize. De activiteiten waren onder meer gericht op verbetering van de 
landbouwsystemen door de aanplant van bomen ter bescherming van de gewassen 
(agroforesterie) en het stopzetten en omkeren van bodembcdcrf en de aftakeling van het 
ecosysteem (4,7 miljoen ecu of 31% van de ACS-toewijzing); 
Vijf maatregelen voor duurzaam beheer van bosreserves werden uitgevoerd in Kameroen, 
Mozambique, de Zuidzee-Eilanden en het Afrikaanse continent. De activiteiten bestonden 
onder meer uit de opstelling van beheerplannen waarin door middel van 
partnerschapsverbanden en regelingen voor gezamenlijk beheer voor de behoeften van de 
plaatselijke bevolking veilig worden gesteld om te verzekeren dat de rechten en behoeften 
van de plaatselijke bevolking om gebruik te maken van de hulpbronnen van de bossen 
worden gerespecteerd; verbetering van de technieken en methoden voor bosbeheer en 
uitbreiding van de werkgelegenheid in de bossen zelf en in de houtbewerkingsbedrij ven; 
ervoor zorgen dat geëxploiteerde bossen zich door de invoering van gepaste 
bosbeheermethoden weer kunnen herstellen en duurzaam worden beheerd (3,8 miljoen ecu of 
26% van de ACS-toewijzing); 
een maatregel voor het behoud van ecosystemen en biodiversiteit in tropische bossen in 
Madagascar (0,4 miljoen ecu of 2,7% van de ACS-toewijzing); 
een maatregel voor alle ACS-landen betreffende certificatie van bosbeheer en bosproducten 
(0,3 miljoen ecu of 2,3% van de ACS-toewijzing); 
een maatregel voor alle ACS-landen betreffende met bossen samenhangend onderzoek (0,2 
miljoen of 1% van de ACS-toewijzing). 
25 
2.9 Begrotingspost B7-6004 Gemeenschapssteun voor in Vietnam werkende NCO's 
Begrotingspost B7-6004 werd in 1991 ingevoerd, hoofdzakelijk voor het medefinancieren van 
ontwikkelingsmaatregelen via in Vietnam werkende NGO's. 
De voornaamste doelstellingen die de Commissie via NGO-projecten in Vietnam steunt zijn: 
bevordering van strategieën voor armoedeverlichting in de armste gemeenschappen, 
aanmoediging van zelfvoorziening en zelfbeschikking onder de meest achtergestelde en 
kwetsbare groepen van de samenleving, en versterking van de capaciteit in de sociale 
dienstensector. De financiële steun voor NGO-projecten is gericht op de sectoren sociale 
bijstand aan kansarme groepen, ontwikkeling van het menselijk potentieel, gezondheidszorg en 
plattelandsontwikkeling. 
In 1996 werden uit deze post vier NGO-projecten gefinancierd met in totaal 2 miljoen ecu, op de 
gebieden medische bijstand, gezinsplanning, onderwijs en de veiligheid van kinderen op de 
werkplek, plus plattelandsontwikkeling in één van de armste gebieden van Vietnam. 
2.10 Begrotingspost B7-6005 Gemeenschapssteun voor in Cambodja werkende NGO's 
Ook de toewijzing van begrotingspost B7-6005 ter hoogte van 1 miljoen ecu werd gebruikt voor 
het medefinancieren van vier NGO-maatregelen, ditmaal in Cambodja. 
In 1996 betroffen de geselecteerde projecten hoofdzakelijk vakscholing en economisch en 
sociaal herstel. 
2.11 Gedecentraliseerde samenwerking (B7-6430Ï 
2.11.1 Oogmerken 
Gedecentraliseerde samenwerking (GS) is een vast onderdeel geworden van het communautair 
samenwerkingsbeleid, met de volgende drie prioriteiten: 
- werken aan duurzame economische en sociale ontwikkeling, met actieve deelneming van 
plaatselijke actoren, en optimale benutting van de ter plaatse aanwezige hulpbronnen en 
potentieel; 
- bestrijding van armoede en meer aandacht voor de basisbehoeften van plaatselijke 
bevolki ngsgroepcn ; 
- democratisering in de ontwikkelingslanden aanmoedigen door maatregelen om de civiele 
samenleving te versterken. 
Deze beginselen werden opnieuw bevestigd in de Overeenkomst van Lomé Vla (artikel 251) en 
de lopende dialogen tussen DG IB en de landen van het Middellandse-Zeegebied, Latijns 
Amerika en Azië. 
26-
In 1992 werd een speciale begrotingspost ingevoerd voor het bevorderen van gedecentraliseerde 
samenwerking in alle ontwikkelingslanden en in de EG, teneinde een omgeving te scheppen 
waarin de civiele samenleving nauwer bij de officiële programma's kan worden betrokken en 
om nieuwe vormen van partnerschap in té voeren tussen plaatselijke basisorganisaties en de 
overheidsinstanties. 
Tijdens 1996 ging de Commissiedienst voor gedecentraliseerde samenwerking door met zijn 
werk, namelijk informatie verspreiden, het publiek voorlichten en plaatselijke 
bevolkingsgroepen mobiliseren. De voornaamste activiteiten waren: 
- Steun bij de opstelling van de indicatieve programma's van de ACS-Staten. Ongeveer dertig 
landen noemen de GS-aanpak, ook al is het niet waarschijnlijk dat tijdens het 8ste EOF meer 
dan een dozijn echte GS-programma's kan worden opgezet; 
- Bijstand aan een aantal ACS-Staten tijdens de voorbereiding van ccn GS-programma (met 
name Zimbabwe, Nigeria, Haïti en Burkina Faso) en toezicht, samen met de desk officers, op 
programma's die momenteel financiële steun uit het 7IC EOF ontvangen (Madagascar en 
Kameroen); 
- Organisatie van een bijeenkomst in Brussel met collega's uit de lidstaten om de ideeën van de 
Commissie toe te lichten en te zien in hoeverre men het eens kan worden. Op verzoek van de 
lidstaten zal dit initiatiefin 1997 waarschijnlijk worden herhaald. 
- Deelneming aan: 
• verscheidene bijeenkomsten in de lidstaten (Frankrijk: Ministerie van samenwerking en 
Senaat over de inschakeling van Franse plaatselijke instanties - Zweden: vergadering van 
Zweedse, Finse en Deense NGO's - SIDA en FINNIDA); 
• door NGO's georganiseerde seminars over het thema GS in Frankrijk, Nederland, Barcelona 
en Brussel; of door het NGO Verbindingscomité in Brussel; 
• habitat II, aangezien de stadsgebieden heel erg belangrijk zijn wanneer het om 
gedecentraliseerde plaatselijke deelneming gaat; 
• de Gezamenlijke Commissie in Namibië en bijeenkomsten in Zuid-Afrika; 
• opstelling van een handleiding over de GS-methodologic: dit document is in december 1996 
uitgekomen en wordt thans aan de delegaties en de desk officers in DG IB en DG VIII 
uitgereikt. 
2.11.2 Begrotingspost B7-6430 
Voor in totaal 22 maatregelen werd 5.743.875 ecu vastgelegd uit de 6 miljoen die op deze post 
beschikbaar zijn. 
Evenals de voorafgaande jaren werd een groot deel van de kredieten (67%) toegewezen voor 
institutionele steun en opbouw van de plaatselijke capaciteit voor GS. 
27-
Feiten en getallen: 
Totale resultaten 
Indeling naar soort maatregel: 
Institutionele steun/capaciteitsopbouw: 
- Experimentele projecten: 
- Publiciteit: 
- Studies/evaluaties/seminars: 
Indeling naar regio: 
-ACS 
- Zuid- en Midden-Amerika 
- Middellandse Zeegebied 
-Azië 22 maatregelen vastgelegd 
EG-bijdrage: 5.743.875 ecu 
Totaal bedrag: 11.659.424 ecu 
Medefinanciering: 49% 
67% 
26% 
5% 
2% 
48% 
33% 
16% 
3% 
-28 
TABEL 1 
OVERZICHT PER ONTVANGEND LAND VAN DE 
ONTWIKKELINGSACTBES DIE DE COMMISSffi VAN 
1976 TOT EN MET 1996 HEEFT GECOFINANCIERD 
AFGHANISTAN 
SUB-SAHARAN AFRICA 
ALGERIA 
ANGOLA 
ANTIGUA AND BARBUDA 
NETHERLANDS ANTILLES 
ARGENTINA 
BANGLADESH 
BARBADOS 
BELIZE 
BENIN 
BHUTAN 
BOLIVIA 
BOTSWANA 
BRAZIL 
BURKINA FASO 
BURUNDI 
CAMEROON 
CAPE VERDE 
CARIBBEAN 
CENTRAL AFRICAN REPUBLIC 
CHILE 
CHINA 
CYPRUS 
COLOMBIA 
COMOROS 
CONGO 
COSTA RICA 
CÔTE D'IVOIRE 
CUBA 
DJIBOUTI 
DOMINICA 
EGYPT 
EL SALVADOR 
ECUADOR 
ERITREA 
ETHIOPIA 
FUI 
GABON 
GAMBIA 
GHANA 
GRENADA 
GUATEMALA 
GUINEA 
GUINEA BISSAU Aantal projecten 
39 
29 
89 
115 
8 
2 
381 
348 
17 
50 
160 
16 
811 
40 
1628 
935 
83 
327 
120 
16 
126 
748 
65 
2 
346 
17 
50 
70 
118 
101 
10 
46 
89 
407 
449 
61 
512 
17 
11 
105 
187 
26 
331 
76 
154 EG-bijdrage in ecu 
3.125.361 
2.869.639 
3.145.461 
3.774.147 
285.189 
202.926 
18.192.136 
21.889.898 
681.358 
1.524.100 
4.975.168 
291.890 
43.513.863 
3.835.739 
90.626.661 
31.240.719 
5.678.063 
13.196.863 
6.050.642 
1.141.578 
8.473.390 
35.479.923 
5.752.523 
57.584 
17.054.615 
747.430 
1.726.632 
3.120.452 
5.231.134 
7.200.647 
628.658 
1.156.022 
6.393.151 
16.646.070 
22.025.492 
4.969.594 
35.907.819 
1.367.024 8 
512.930 
2.507.857 
7.602.727 
932.371 
13.485.416 
6.479.414 
9.317.641 
29 
EQUATORIAL GUINEA 
GUYANA 
HAITI 
HONDURAS 
HONG KONG 
COOK ISLANDS 
INDIA 
INDONESIA 
IRAQ 
ISRAEL 
JAMAICA 
JORDAN 
CAMBODIA 
KENYA 
KIRIBATI 
LAOS 
LESOTHO 
LEBANON 
LIBERIA 
MADAGASCAR 
MALAYSIA 
MALAWI 
MALDIVES 
MALI 
MOROCCO 
MAURITIUS 
MAURITANIA 
MEXICO 
MONGOLIA 
MONTSERRAT 
MOZAMBIQUE 
MYANMAR (BURMA) 
NAMIBIA 
NEPAL 
NICARAGUA 
NIGER 
NIGERIA 
UGANDA 
PAKISTAN 
PANAMA 
PAPUA NEW GUINEA 
PARAGUAY 
PERU 
PHILIPPINES 
SOUTHERN AFRICA REGION 
CENTRAL AFRICA REGION Aantal projecten 
19 
19 
376 
138 
12 
1 
2142 
165 
23 
15 
63 
31 
257 
580 
2 
115 
78 
282 
24 
223 
18 
147 
2 
502 
51 
36 
82 
234 
7 
2 
441 
10 
148 
109 
969 
99 
101 
354 
183 
31 
47 
118 
961 
600 
79 
1 EG-bijdrage in ecu 
1.194.261 
1.74.189 
20.891.777 
4.866.188 
127.737 
8.124 
75.042.401 
6.512.625 
804.241 
1.913.815 
3.544.162 
3.248.711 
22.485.609 
30.146.370 
13.279 
5.454.895 
2.565.759 
19.048.265 
878.246 
13.991.815 
398.003 
7.948.122 
760.277 
21.619.134 
3.410.321 
1,066.121 
4,881.690 
13.526.658 
903.550 
21.438 
19.423.312 
279.749 
10.445.407 
4.700.695 
49.103.176 
5.909.131 
3.784.830 
21.978.500 
4.911.189 
1.352.969 
943.220 
5.608.005 
51.409.701 
32.205.070 
1.807.543 
4.000 
30 
I Aantal projecten EG-bijdrage in ecu 
EAST AFRICA REGION ~| 9~| ~ 935.176 I 
WEST AFRICA REGION 17 1.774.476 
SAHEL REGION 17 1.893.160 
CENTRAL AMERICA REGION 5 1.027.018 
SOUTH AMERICA REGION 11 1.852.479 
ASIA REGION 10 518.762 
HORN OF AFRICA REGION 1 15.000 
AFRICA REGION 2 21.031 
MEDITERRANEAN REGION 1 396.284 
PACIFIC REGION 10 1.401.411 
DOMINICAN REPUBLIC 188 10.259.222 
RWANDA 437 . 16.397.583 
SAINT VINCENT & THE GRENADINES 6 56.272 
SAINT LUCIA 8 287.716 
SOLOMON ISLANDS 21 1.410.213 
WESTERN SAMOA 4 285.290 
SAO TOME & PRfNCIPE 12 2.281.742 
SENEGAL 539 21.074.467 
SEYCHELLES 5 128.571 
SIERRA LEONE 138 4.205.439 
SOMALIA 74 5.677.844 
SUDAN 168 10.715.304 
SOUTH KOREA 20 984 521 
SRI LANKA 250 8 435 162 
SUR1NAME 10 188 416 
SWAZILAND 29 -> ">SH>70 
SYRIA 9 ^'8tVM22 
TAJIKISTAN 2 1{) 70, 
TANZANIA 600 70 486 494 
CHAD 226 U\V)5.M1 
THAILAND 181 1PU yp 
TOGO 125 5.4W.065 
TONGA 4 m ()()() 
ALLCOUNTRIES 45 3 8P8M 
TRINIDAD & TOBAGO 15 \K)^'\ 95 
^NISIA 75 4.686;134 
TUVALU 1 r .?7 
URUGUAY 247 13 259 197 
VANUATU 8 3416^ 
VENEZUELA 81 ™ 
VIETNAM 249 P TQ'SK 
WEST BANK & GAZA 313 22478 986 
YEMEN (NORTH AND SOUTH) 39 3 230 220 
ZAIRE 869 33112338 
ZAMBIA 171 
ZIMBABWE 367 {%£5Z 
TOTAL — — 
________ 24854 1230.589.430 
31 
TABEL II 
OVERZICHT PER LIDSTAAT VAN DE VAN 1976 TOT EN MET 1996 TOEGEWEZEN GEMEENSCHAPSGELDEN 
NATIONALI-
TEIT VAN DE 
CONTRACTANT 
Oostenrijk 
Belgie 
Denemarken 
Finland 
Frankrijk 
Duitsland 
Griekenland 
lerland 
Italie 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Spanje 
Zweden 
VK 
Consortium 
TOTAAL Ontwikkelingsacties in de derde 
wereId 
29 
1.046 
112 
8 
1.192 
1.151 
30 
297 
1.031 
241 
445 
39 
313 
8 
1.355 
123 
7 .420 5.940.408 
153.133.700 
17.145.698 
1.996.870 
178.023.495 
208.847.942 
4.942.799 
27.843.666 
183.559.557 
15.391.884 
67.783.398 
6.569.435 
63.482.381 
2.213.073 
208.624.836 
80.013.721 
1.220.512.863 -%-
°/5 
12,4 
1,4 
0,2 
14,5 
17,0 
0,4 
2,3 
15,0 
1,2 
5,5 
0,5 
5,5 
0,2 
17, 0 
6,4 
100% Voorlichtingsacties voor het 
Europese publiek 
9 
216 
54 
1 
242 
218 
18 
60 
221 
10 
190 
32 
100 
4 
304 
20 
1.699 902.655 
14.117.996 
4 587.588 
240 .000 
14.678.064 
18.886.723 
1.935.642 
3.573.635 
17.417.087 
310.917 
14.634.694 
2.807.409 
6.924.795 
245.307 
23 .470.487 
5.985.403 
130.718.402 -%-
0,6 
10,7 
3,5 
0,2 
11,3 
14,5 
1,5 
2,8 
13,4 
0,2 
11,2 
2,1 
5,3 
0,2 
18,0 
4,5 
100% TOTAAL 
38 
1.262 
166 
9 
1.434 
1.369 
48 
357 
1.252 
251 
635 
71 
413 
12 
1.659 
143 
9.119 - ecu -
6.843.063 
167.251.696 
21.733.286 
2.236.870 
192.701.559 
227.734.665 
6.878.441 
31.417.301 
200.976.644 
15.702.801 
82.418.092 
9.376.844 
75.407.176 
2.458.380 
232.095.323 
85.999.124 
1.361.231.265 -%-
0,5 
12,4 
1,5 
0,2 
14,2 
16,7 
0,5 
2,3 
14,7 
1,2 
6,0 
0,7 
5,5 
0,2 
17,1 
6,3 
100% 
-32-
TABEL III 
VERDELING PER LIDSTAAT VAN DE IN 1996 TOEGEKENDE GEMEENSCHAPSGELDEN 
Lidstaat 
Oostenrijk 
Belgie 
Denemarken 
Finland 
Frankrijk 
Duitsland 
Griekenland 
lerland 
Italie 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Spanje 
Zweden 
VK 
Consortium 
TOTAAL Ontwikkel 
Aantal 
acties 
17 
55 
2 
6 
88 
120 
3 
8 
109 
20 
35 
4 
29 
8 
115 
20 
639 wereld 
EG-bijdrage 
ir. ecu in % 
4 . 054.542 
12.130.678 
160.000 
1.506.945 
13.312.704 
29.073.908 
629.176 
2.500.012 
23.030.216 
1.979.590 
8.895.830 
935.678 
"•301.165 
2.213.073 
2".396.166 
12 .344 .478 
154.464.161 2,6 
7,8 
0,1 
0,9 
11, 8 
19,2 
0,4 
1,6 
15,0 
1,3 
5,7 
0,6 
5,0 
1,5 
17, 9 
8,6 
100% Voorlichtingsacties voor het 
Europese publiek 
Aantal 
acties 
4 
25 
6 
1 
20 
20 
2 
4 
30 
1 
18 
4 
9 
3 
27 
5 
179 EG-bijdrage 
in ecu 
569.865 
1.804.152 
768.660 
240.000 
2.030.565 
2.527.543 
375.643 
299.598 
2.488.151 
11.522 
1.676.452 
449.886 
584.591 
189.162 
2 .992.402 
1.287 .189 
18.295.381 in % 
3,1 
10, 0 
4,2 
1,3 
11, 0 
14,0 
2,0 
1,6 
13,6 
0,1 
9,2 
2,4 
3,2 
1,0 
16, 3 
7,0 
100% Aantal 
acties 
21 
80 
8 
7 
108 
140 
5 
12 
139 
21 
53 
8 
38 
11 
142 
25 
818 TOTAAL 
EG-bijdrage 
in ECU 
4.624.407 
13.934.830 
928.660 
1.746.945 
20.343.269 
31.601.451 
1.004.819 
2.799.610 
25.518.367 
1.991.112 
10.572.282 
1.358.564 
8.385.756 
2.402.235 
30.888.568 
14.631.667 
172.759.542 
(*) in % 
2, 7 
8,1 
0,5 
1,0 
11,8 
18,3 
0,6 
1,6 
14,8 
1,2 
6,1 
0, 8 
4,8 
1,3 
17, 9 
8,5 
100% 
(*) Vermeerderd met 1.507.62 0 ecu voor diverse kosten (NGO-Verbindingscorr-.ité en consulenten) 
33 

ISSN 0254-1513 
COM(98) 127 def. 
DOCUMENTEN 
NL il 09 oi 
Catalogusnummer : CB-CO-98-130-NL-C 
ISBN 92-78-31735-7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
iv