BIJLAGE II

Verklaring van Athene over de hervorming van de governance van de douane-unie van de EU

Seminar op hoog niveau over de hervorming van de governance van de douane-unie van de EU

DE HOOFDEN VAN DE DOUANEADMINISTRATIES VAN DE EU-LIDSTATEN EN HET DG TAXUD VAN DE EUROPESE COMMISSIE, BIJEEN OP 20 EN 21 MAART 2014 TE ATHENE,

HERINNEREND AAN HET VOLGENDE:

de inzet en de bijdrage van de douanediensten van de EU ten behoeve van de doelstellingen van de Europese Unie als geformuleerd in artikel 2 van het VEU;

de mededeling van de Europese Commissie over de stand van de douane-unie van de EU van 21 december 2012 (COM(2012) 791), waarin het Europees Parlement en de Raad wordt verzocht een dialoog met de stakeholders aan te knopen teneinde prioriteiten vast te stellen en de governance van de douane-unie van de EU te hervormen;

de conclusies van de Raad over de ontwikkeling van de douane-unie van de EU van 19 maart 2013, waarin onder meer wordt gewezen op de noodzaak de interne governance van de douane-unie van de EU te verbeteren, de samenwerking met andere agentschappen en de particuliere sector te bevorderen, en zich toe te spitsen op de voorwaarden en middelen om marktdeelnemers de beste diensten te verlenen;

de douane-unie van de EU is een van de meest succesvolle voorbeelden van Europese integratie en Europees beleid;

de douane-unie wordt onderbouwd door een degelijk rechtskader dat onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie valt, maar de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de douanewetgeving, samen met de daartoe strekkende samenwerking, ligt in de eerste plaats bij de lidstaten;

de vroegere verklaringen van de hoofden van de nationale douaneadministraties over een debat over mogelijke nieuwe wegen van samenwerking tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en de Commissie om de governance van de douane-unie van de EU te hervormen (bijvoorbeeld in Praag, Ruka);

het verslag van de groep op hoog niveau van de directeur-generaal, waarin nader wordt ingegaan op de uitdagingen en voorstellen die in de mededeling van de Commissie over de stand van de douane-unie van de EU zijn geformuleerd;

de toezegging van de Europese Commissie om uiterlijk in 2014 een blauwdruk voor de governance van de douane-unie van de EU voor te stellen;

de overkoepelende governancedoelstelling bestaat erin de werking van de douane-unie op de meest kostenefficiënte manier doeltreffender te maken, waarbij middelen zowel op het niveau van de EU als op het niveau van de lidstaten spaarzaam worden ingezet;

het belang van nauwe interactie met de marktdeelnemers en de handelsgemeenschap als een middel om de legale handel te ondersteunen en te faciliteren en doeltreffende strategieën te ontwikkelen, met inachtneming van hun bedrijfsmodellen.

WIJZEND OP HET VOLGENDE:

de significante ontwikkeling van de douane-unie van de EU wat betreft het volume aan activiteiten, de toepassing van informatietechnologie en qua beleid en wetgeving;

de in 2010 opgestelde conclusies van de „zelfevaluatie” van de douaneadministraties, waarin wordt verzocht de governance van de uitvoering van de douane-unie van de EU te actualiseren en te verbeteren;

de conclusies van de studie van de Commissie over de evaluatie van de douane-unie van de EU;

de noodzaak van flexibiliteit tegen de achtergrond van veranderende beleidsbehoeften, verzoeken van stakeholders en wijzigingen in het mondiale bedrijfsklimaat nopen tot verdere verlening van diensten van hoog niveau op alle gebieden van de douane-unie en tot meting van de resultaten;

de brede steun voor de conclusies van de groep op hoog niveau van de directeuren-generaal, en in het bijzonder de unanieme goedkeuring van het mandaat van de Groep douanebeleid (zie bijlage) door de 28 lidstaten.

KOMEN, DIT INDACHTIG, HET VOLGENDE OVEREEN VOOR DE HERZIENING VAN DE GOVERNANCE VAN DE DOUANE-UNIE VAN DE EU:

de maatregelen die worden genomen om de werking van de douane-unie te verbeteren moeten, gelet op het feit dat deze in het algemeen goed functioneert, geleidelijk van aard zijn en in de eerste plaats voortbouwen op bestaande structuren en procedures;

Derhalve moeten bijzondere aandacht worden besteed aan volgende punten:

Zorgen voor gelijkwaardige resultaten bij de uitvoering van de douanewetgeving

De douanewetgeving en de geharmoniseerde uitvoering ervan zijn van vitaal belang voor de doeltreffende werking van de douane-unie, en het is belangrijk om gelijkwaardige resultaten af te leveren en om in dit verband de meting van prestaties te verbeteren door de relevante gebieden aan te merken en passende kernprestatie-indicatoren (KPI’s) te ontwikkelen.

Ontwikkelen van nauwere samenwerking en gemeenschappelijke actie

Er is zeer zeker potentieel voor nauwere samenwerking tussen de lidstaten. Om de doeltreffendheid op kostenefficiënte wijze te verbeteren is het nodig dat de lidstaten en de Commissie nagaan op welke concrete gebieden nauwere samenwerking en gemeenschappelijke actie zullen leiden tot tastbare voordelen voor de lidstaten en de EU in haar geheel. Naast het uitwisselen van goede praktijken moet gemeenschappelijke actie worden overwogen en tot stand worden gebracht, met name op de volgende gebieden: opleiding van douaneambtenaren, vereenvoudigde procedures en AEO, risicobeheer en crisismanagement, samenhangende afspraken vooraf, bijvoorbeeld bindende informatie over tarieven en oorsprong, samenhangende waarderingsmethoden, interoperabiliteit van IT-systemen met gebruikmaking van de hybride aanpak.

Het kan nodig zijn gemeenschappelijke actie te ondernemen, op basis van een dossier en met passende betrokkenheid van de Commissie, door lidstaten die bereid zijn een nauwere samenwerking aan te gaan, onder meer door middelen te bundelen bij de uitvoering van douaneprocedures, hetgeen leidt tot aanzienlijke besparingen op het niveau van de EU en de lidstaat.

Vaststellen van een langetermijnvisie en -strategie voor IT

Er moet een samenhangende langetermijnstrategie worden ontwikkeld met betrekking tot gezamenlijk beheerde en geëxploiteerde IT-ondersteuning op douanegerelateerde gebieden, rekening houdend met de beperkte middelen en financiële gevolgen.

Samenwerken met andere instanties

De douane is de belangrijkste autoriteit die verantwoordelijk is voor het toezicht op de internationale handel. Een meer geïntegreerde aanpak voor beleidsontwikkeling, waarbij de Commissie en de lidstaten een gezamenlijke inspanning leveren, is een topprioriteit voor een beter werkende douane-unie. De interactie en coördinatie van de douane met andere agentschappen is cruciaal voor de doeltreffendheid en kan ook voordelen opleveren bij het gebruik van schaarse middelen.

Zorgen voor nauwe interactie met de handelsgemeenschap

In een wereld van groeiende onderlinge afhankelijkheid op het gebied van handel en toeleveringsketens wordt de doeltreffendheid van de douane niet enkel beoordeeld op de bescherming die zij biedt voor de samenleving en de overheidsfinanciën, maar ook op de snelheid waarmee zij het legale handelsverkeer afhandelt. Goede governance van de douane-unie vergt een sterke en systematische interactie van de douaneautoriteiten met de handelsgemeenschap op het niveau van de EU en de lidstaten, ter voorbereiding van oplossingen die verenigbaar zijn met bedrijfsmodellen en internationale normen.

Versterken van het politieke profiel van de douane

De rol van de douane is in de afgelopen jaren ingrijpend geëvolueerd en behelst steeds meer taken op andere gebieden dan het genereren van ontvangsten en het bestrijden van smokkel. Het is derhalve van belang dat deze bijdrage naar behoren wordt onderkend en ondersteund op politiek niveau, ook in de Raad van ministers, en door het grote publiek. In dit verband moet in een studie worden onderzocht hoe douanegerelateerde groepen in de Raad efficiënter en strategischer kunnen worden ingezet en waar het best op hun plaats zijn binnen de Raadsstructuur.

Om deze prioriteiten te verwezenlijken moet de coördinatie van het douanebeleid in de EU worden versterkt. Daarvoor is een „nieuwe start” nodig, waarbij de organen en deskundigengroepen die betrokken zijn bij de uitvoering van de douane-unie op EU-niveau, worden geëvalueerd en gerationaliseerd. Tijdens de uitvoering van haar mandaat (zie bijlage) moet de Groep douanebeleid, die de Commissie adviseert over douanebeleidsaangelegenheden, proactief te werk gaan en zich richten op de strategie voor de toekomst en een stapsgewijze operationele uitvoering.

Zouden ingenomen zijn met de aanneming van Raadsconclusies over de mededeling van de stand van de douane-unie van de EU.