31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Advies over het gewijzigd voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende de 
statistieken van het goederenverkeer tussen lid-staten (l) 
(90/C 332/01) 
De Raad heeft op 17 juli 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor economische, financiële en monetaire vraagstukken, die met de voorberei­
ding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 september 
1990 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Giacomelli; corapporteurs waren de heren Vasco 
Cal en Vlassopoulos. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 279e zitting (vergadering van 
19 september 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goed­
gekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Dit verordeningsvoorstel maakt deel uit van een 
pakket van drie met elkaar samenhangende voorstellen; 
de twee andere voorstellen zijn: 
a) Voorstel tot wijziging van het voorstel voor een 
richtlijn van de Raad tot aanvulling van het gemeen­
schappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde 
waarde (BTW) en tot wijziging van Richtlijn 
77/388/EEG — Fiscale overgangsregeling voor de 
totstandbrenging van de interne markt [doe. 
COM(90) 182 def. — SYN 274]; 
b) Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad 
betreffende administratieve samenwerking op het 
gebied van de indirecte belastingen [doe. COM(90) 
183 def. — SYN 275]. 
Over deze twee voorstellen brengt het Comité afzonder­
lijk advies uit. 
1.2. De drie voorstellen zijn, althans wat de wijzigin­
gen in het voorstel inzake de statistieken van het goede­
renverkeer betreft, gebaseerd op de conclusies van de 
op 13 novmeber 1989 gehouden Ecofin-Raad. De Raad 
bevestigde bij die gelegenheid dat de controles aan de 
EG-binnengrenzen vanaf 1 januari 1993, wanneer de 
(!) PB nr. C 209 van 22. 8. 1990, blz. 29. binnenmarkt een feit moet zijn, komen te vervallen, 
maar dat het beginsel van BTW-heffing in het land van 
bestemming, zij het enigszins gewijzigd, gedurende een 
overgangsperiode ook na 1992 gehandhaafd zal blijven. 
Invoering van een uniform stelsel van belastingheffing 
in het land van herkomst blijft niettemin doelstelling 
op middellange termijn, maar vereist dat de BTW-
tarieven van de lid-staten onderling voldoende zijn aan­
gepast. 
1.3. Daar met deze overgangsregeling de belasting­
grenzen — en daarmee het oponthoud en de belasting­
controle vooraf aan de EG-binnengrenzen — komen te 
vervallen, moest gezocht worden naar andere controle­
mogelijkheden achteraf, namelijk door intensievere 
onderlinge samenwerking tussen de belastingdiensten 
van de lid-staten. Ten aanzien van de statistieken van 
het intracommunautaire handelsverkeer, die vanaf 
1 januari 1993 niet langer op basis van douaneformulie­
ren kunnen worden opgesteld, moest de Commissie 
bovendien een voorstel indienen tot aanpassing aan de 
overgangsregeling (handhaving van de belastingheffing 
in het land van bestemming en gelijktijdige afschaffing 
van het EG-eenheidsdocument). Daartoe is zij overge­
gaan tot wijziging van haar oorspronkelijke veror­
deningsvoorstel (11 januari 1989) inzake het verzamelen 
van statistische gegevens over het intracommunautair 
handelsverkeer — zonder koppeling aan te verstrekken 
gegevens van fiscale aard — en inzake de invoering 
van het Intrastat-stelsel [doe. COM(88) 810 def. — 
SYN 181]. 
Nr. C 332/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
1.4. Het Comité heeft zich in zijn advies van 26 april 
1989 (*) over de oorspronkelijke ontwerpverordening 
uitgesproken. Het heeft hiermee toen ingestemd, maar 
een aantal kanttekeningen geplaatst en diverse wijzigin­
gen voorgesteld. Het heeft niettemin erkend dat de 
voorgestelde formule een oplossing zou kunnen bieden 
voor de problemen die na de afschaffing van de grens­
controles bij het verzamelen van statistische gegevens 
over het handelsverkeer tussen de lid-staten zullen 
rijzen. 
2. Opmerkingen vooraf 
2.1. Het Comité staat nog altijd achter de in zijn 
advies van 26 april 1989 naar voren gebrachte opmer­
kingen, aangezien onderhavig voorstel, en met name de 
ongewijzigd uit het oorspronkelijke voorstel overgeno­
men bepalingen, nog altijd gebaseerd zijn op de invoe­
ring van het beginsel van belastingheffing in het land 
van herkomst en op harmonisatie van de indirecte be­
lastingen door onderlinge aanpassing van de BTW-
en de accijnstarieven; een dergelijke harmonisatie is 
namelijk een absolute voorwaarde voor de „omkering" 
van het territorialiteitsbeginsel bij de BTW-heffing. 
Hoewel de Raad belastingheffing in het land van her­
komst als doelstelling op middellange termijn be­
schouwt en een dergelijk systeem uiteindelijk definitief 
zou kunnen worden — indien hierover bij de Raad 
althans unanimiteit kan worden bereikt —, zijn er nog 
heel wat onopgeloste vraagstukken inzake het nader tot 
elkaar brengen van de indirecte belastingtarieven, en 
moeten er bovendien diverse regelingen nader worden 
uitgewerkt met betrekking tot de verdeling van de be­
lastingopbrengsten (BTW-clearing) en met betrekking 
tot de inning (onderling gekoppelde entrepotstelsels van 
accijnsrechten). Aangezien nog altijd niet bekend is 
hoe het uiteindelijke belastingstelsel eruit zal zien en 
aangezien zulks van belang is voor tal van bepalingen 
in onderhavig voorstel, verwijst het Comité dan ook 
naar de voorzichtige en gereserveerde houding en de 
vele vraagtekens in de adviezen die het tot nu toe 
heeft uitgebracht over de successieve mededelingen en 
voorstellen van de Commissie inzake de harmonisatie 
van de indirecte belastingen. Het verwijst in het bijzon­
der naar de adviezen die het tijdens de zitting van 7 juli 
1988 (2) heeft uitgebracht en die betrekking hadden op 
een eerste reeks in 1987 door de Commissie ingediende 
voorstellen, alsook naar de tijdens de zittingen van 
19 december 1989 (3) en 4 juli 1990 (4) uitgebrachte ad­
viezen, waarin het Comité zich heeft uitgesproken over 
een tweede reeks van commissiedocumenten waarin 
de Commissie nieuwe beleidslijnen in de vorm van 
mededelingen en gewijzigde voorstellen inzake het na­
der tot elkaar brengen van de BTW- en de ac­
cijnstarieven heeft ingediend. 
2.2. Het Comité handhaaft andere bezwaren en op­
merkingen met betrekking tot de ongewijzigd gebleven 
bepalingen, en formuleert nieuwe opmerkingen over de 
(!) PB nr. C 159 van 26. 6. 1989, blz. 16. 
(2) PB nr. C 237 van 12. 9. 1988, blz. 14. 
(3) PB nr. C 62 van 12. 3. 1990, blz. 17. 
(4) PB nr. C 225 van 10. 9. 1990, blz. 19. gewijzigde of toegevoegde bepalingen die geldig zullen 
zijn gedurende de overgangsperiode, welke volgens de 
Commissie op 31 december 1996, wanneer het defini­
tieve belastingstelsel van kracht moet worden, zal af­
lopen. 
2.2.1. Met het nieuwe artikel 16 septies in combinatie 
met artikel 11 komt een zekere verbinding tot stand 
tussen de statistische en de belastingaangifte, en wel 
op een essentieel punt, namelijk de waarde van de 
verhandelde goederen. Niettemin blijft twijfel bestaan 
over de vraag of met het Intrastat-stelsel, dat immers 
niet gebaseerd is op voor de fiscus bestemde gegevens 
zoals bij de huidige grensdocumenten wel het geval is, 
de statistische gegevens over het intracommunautaire 
goederenverkeer voldoende uitvoerig kunnen worden 
geregistreerd en of daarmee volledig in de behoeften 
van de gebruikers kan worden voorzien, of het nu gaat 
om lid-staten, bedrijven of zelfs regio's, die, wanneer 
de grote binnenmarkt eenmaal een feit zal zijn, sterker 
geïnteresseerd zullen zijn in de cijfers van de interregio­
nale handel. 
2.2.2. Zolang, zoals in het advies van het Econo­
misch en Sociaal Comité van 26 april 1989 werd gesug­
gereerd, het Intrastat-stelsel niet wordt uitgetest, kan 
geen definitieve uitspraak worden gedaan over de toe­
pasbaarheid en de betrouwbaarheid ervan, te meer daar 
er geen fiscale prikkels zijn voor de informatieplich-
tigen. 
2.3. In het gewijzigde voorstel van 27 juni 1990 is 
nauwelijks rekening gehouden met de door het Comité 
in zijn advies van 26 april 1989 geformuleerde opmer­
kingen en voorstellen met betrekking tot: 
2.3.1. Artikel 7 (ontheffing op basis waarvan de en­
kelvoudige aangifte voor de handel in Benelux-verband 
kan worden gehandhaafd, waardoor voorkomen wordt 
dat geografische gebieden van geringe omvang binnen 
de Gemeenschap uiteenvallen); 
2.3.2. Artikelen 28 en 29 betreffende de oprichting 
van een „comité voor de statistiek van het goederenver­
keer tussen lid-staten" en het functioneren ervan als 
louter een adviescomité, terwijl steekhoudende ar­
gumenten zijn aangevoerd om dit comité als beheers­
comité te laten functioneren; 
2.3.3. Artikelen 29 en 30, die ongewijzigd zijn geble­
ven en daarom nog altijd onzerkerheid laten bestaan 
omtrent een te groot aantal essentiële uitvoeringsbepa­
lingen welke op basis van deze artikelen nog moeten 
worden vastgelegd; artikel 29 blijft in dit verband een 
echt „kapstokartikel", met het gevolg dat het Comité, 
dat advies moet uitbrengen over het nieuwe statistische 
stelsel zoals het tijdens de overgangsfase én daarna zal 
worden toegepast, zich niet met kennis van zaken kan 
uitspreken over de vraag of het stelsel wel op de ver­
eisten van de tot stand te brengen eenheidsmarkt is 
afgestemd; het Comité betreurt het dan ook dat zijn 
gefundeerde opmerkingen niet zijn overgenomen, en 
formuleert een aantal bezwaren die op de gehele gewij­
zigde ontwerp-verordening van toepassing zijn. 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/3 
2.4. Tot slot is helaas ook voorbij gegaan aan het 
verzoek van het Comité om ten behoeve van de landen 
die over onvoldoende personeel en technische capaci­
teiten beschikken, adequate steunmaatregelen te nemen, 
zowel op technisch vlak, op het niveau van de oplei­
dingen, als op financieel vlak, zodat ook deze landen 
aan de nieuwe uit het Intrastat-stelsel voortvloeiende 
eisen kunnen voldoen. 
3. Algemene opmerkingen over het gewijzigde voorstel 
van 27 juni 1990 
3.1. Het Comité wijst er om te beginnen op dat het 
voorstel inzake de fiscale overgangsregeling [COM(90) 
182 def. — SYN 274] en het voorstel inzake intracom­
munautaire handelsstatistieken [COM(90) 877 def. — 
SYN 181] bij de Raad tegelijkertijd worden behandeld 
en goedgekeurd. Aangezien beide voorstellen nauw met 
elkaar samenhangen, kan het ene onmogelijk zonder 
het andere worden uitgevoerd. 
3.2. Vrijwel alle in het oorspronkelijke voorstel aan­
gebrachte wijzigingen zijn aanvullende bepalingen — 
sommige ervan zullen waarschijnlijk van toepassing 
blijven wanneer het definitieve stelsel wordt ingevoerd 
— die er vooral op gericht zijn op het Intrastat-stelsel 
— dat gebaseerd is op het beginsel van belastingheffing 
in het land van herkomst — vanaf het begin van de 
overgangsperiode (1 januari 1993) van start te kunnen 
laten gaan, waarbij de in het kader van het handelsver­
keer tussen de lid-staten te registreren goederen nog 
gedurende bepaalde tijd (de Commissie denkt aan een 
termijn van vier jaar, namelijk tot 31 december 1996) 
„exclusief belastingen" zullen worden geregistreerd. De 
door het Comité in zijn advies van 26 april 1989 gefor­
muleerde opmerkingen over het oorspronkelijke voor­
stel van de Commissie zijn echter nog altijd van toe­
passing. 
3.3. Het Comité staat in beginsel wel positief tegen­
over de gewijzigde en aanvullende bepalingen, zij het 
dat het hierbij een aantal bijzondere kanttekeningen 
(zie beneden) wenst te plaatsen, maar de zienswijze van 
het Comité in dit verband mag niet worden beschouwd 
als het nemen van een voorschot op de uiteindelijk door 
de Raad te nemen beslissingen over de harmonisatie 
van de belastingen, en de aard en de datum van inwer­
kingtreding van het definitieve stelsel dat op basis van 
de ervaringen die tijdens de overgangsperiode zullen 
worden opgedaan en met inachtneming van de proble­
men en onzekerheden rond de onderlinge aanpassingen 
van de BTW- en de accijnstarieven uiteindelijk zal wor­
den gekozen. 
3.4. De bepalingen met betrekking tot de overgangs­
periode hebben op zich ongetwijfeld de verdienste dat 
zij in statistisch opzicht sporen met de in november 
1989 geformuleerde conclusies van de Raad inzake de 
afschaffing van de belastinggrenzen per 1 januari 1993, 
hoewel het beginsel van belastingheffing in de lid-staat 
van bestemming voorlopig na 1992 nog zal worden 
gehandhaafd. 
3.5. Aangezien het EG-eenheidsdocument in het ka­
der van de afschaffing van alle douaneprocedures bij het goederenverkeer tussen de lid-staten met ingang van 
1 januari 1993, wanneer de grote binnenmarkt definitief 
een feit moet zijn, zal komen te vervallen, heeft de 
Commissie haar oorspronkelijke voorstel inzake de 
statistieken van het intracommunautaire handelsver­
keer, dat gebaseerd was op het beginsel van belasting­
heffing in het land van herkomst, moeten aanpassen 
aan de overgangsperiode. Zij heeft nieuwe bepalingen 
voorgesteld m.b.t. twee belangrijke onderdelen van haar 
oorspronkelijke voorstel van 11 januari 1989: het voor­
stel tot invoering van een permanent stelsel voor het 
verzamelen van statistische gegevens (Intrastat) (titel II 
van het voorstel) en het voorstel inzake de eigenlijke 
statistieken van het handelsverkeer tussen de lid-staten 
(titel III), worden aangevuld met bepalingen die speci­
fiek betrekking hebben op de overgangsregeling 
(titel II bis en III bis). 
3.6. Voorts hebben de opstellers van het gewijzigde 
voorstel zich kunnen baseren op een expliciete uitspraak 
in de conclusies van de Raad. Voor het eerst wordt 
namelijk uitdrukkelijk bevestigd dat er sprake is van 
koppeling tussen fiscale en statistische eisen. Deze eisen 
worden beschouwd als twee verschillende aspecten van 
dezelfde administratieve last, waardoor het dus tegelij­
kertijd mogelijk wordt deze last te verlichten. 
3.7. In de voorgestelde BTW-regeling worden insti­
tutionele niet-belastingplichtigen (ziekenhuizen, over­
heidsorganisaties) en vrijgestelde belastingplichtigen 
(banken, verzekeringsmaatschappijen) in administratief 
opzicht gelijkgesteld aan BTW-plichtigen. Met uitzon­
dering van de particulieren, voor wie geen beperkingen 
op aankopen in het buitenland meer zullen gelden, 
vallen de fiscale en de statistische populatie dus samen. 
Het staat de lid-staten derhalve vrij om, voor zover zij 
de bescherming van de informatieplichtige garanderen, 
eenheid te brengen in het gebruik van de registers die 
zij nodig hebben om zowel de nakoming van de fiscale 
verplichtingen als de kwaliteit van de statistieken te 
garanderen. Aangezien de statistische aangifte bo­
vendien achteraf — dus gescheiden van de overeenkom­
stige fysieke goederenbewegingen — zal plaatsvinden, 
strookt het beginsel van de gescheiden periodieke aan­
gifte ook met de afschaffing van formaliteiten en con­
troles aan de binnengrenzen van de Gemeenschap. 
3.8. Tot slot bevat het gewijzigde voorstel een ver­
eenvoudigde omschrijving van de inhoud van de 
statistieken, terwijl de voor het opstellen ervan vereiste 
gegevens beperkt worden tot het minimum, namelijk 
de te gebruiken produktnomenclatuur (gecombineerde 
nomenclatuur), de communautaire informatie (zeven 
gegevens) en de nationale informatie (drie gegevens). 
Voorts zullen er nog te bepalen „statistische drempels" 
worden ingevoerd op basis waarvan er drie categorieën 
informatieplichtigen zijn: 
— zij die vrijgesteld zijn van het opstellen van 
statistieken voor het intracommunautaire handels­
verkeer aangezien de waarde van de goederen bene­
den de volgens de artikelen 24, 25 en 28 b) van 
Richtlijn 77/388/EEG bepaalde drempels ligt (min­
der dan 37 000 Ecu), 
Nr. C 332/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
— degenen voor wie de belastingaangifte ook als 
statistische aangifte geldt (zij behoeven slechts twee 
extra vakken in te vullen met de waarde van de in-
en uitvoer), 
— informatieplichtigen die volgens de nog vast te 
stellen drempel een meer gedetailleerde aangifte 
moeten doen welke, afhankelijk van de lid-staat 
waar de betrokkene verblijft en de nationale voor­
schriften m.b.t. de vertrouwelijkheid van statistische 
gegevens, gescheiden blijft van dan wel gevoegd 
wordt bij de belastingaangifte. 
Volgens het voor het Bureau voor de statistiek verant­
woordelijke lid van de Commissie zal de zeer grote 
meerderheid van de bedrijven van elke aangifte zijn 
vrijgesteld, ofwel slechts twee vakken behoeven in te 
vullen. Slechts ongeveer 20 % van de ondernemingen in 
de Gemeenschap, nl. de grootste, die goed zijn voor ca. 
90% van de handel binnen de EG, zullen de nieuwe 
vereenvoudigde statistische formulieren moeten invul­
len (zeven verplichte vakken voor informatie t.b.v. de 
EG en drie facultatieve vakken voor de statistische 
behoeften van de lid-staten). Thans is het nog zo dat 
op het EG-eenheidsdocument soms wel vijfenvijftig ge­
gevens moeten worden verstrekt. 
3.9. Het is mogelijk dat een aantal nieuwe bepalingen 
die erop gericht zijn het Intrastat-stelsel bij het van start 
gaan van de overgangsregeling al toe te passen, ook van 
kracht zullen blijven wanneer het definitieve stelsel er 
komt, hoe dit stelsel er uiteindelijk ook uit zal zien. Het 
is zelfs mogelijk dat — hoewel de Raad gesteld heeft 
dat belastingheffing in het land van herkomst doelstel­
ling op middellange termijn is — er geen eenstemmig­
heid wordt bereikt over de noodzakelijke harmonisatie 
van de indirecte belastingen en dat de overgangsregeling 
verlengd wordt of zelfs definitief wordt. In dat geval 
moeten de op de overgangsregeling betrekking heb­
bende bepalingen een volledig en op de rest van de tekst 
aansluitend geheel vormen, omdat het niet denkbeeldig 
is dat deze bepalingen heel wat langer dan de Commissie 
plant, en misschien zelfs wel definitief, van kracht 
blijven. 
3.10. Van de op de overgangsregeling betrekking 
hebbende bepalingen die, indien definitief gekozen 
wordt voor belastingheffing in het land van herkomst, 
voor handhaving in aanmerking komen, zullen waar­
schijnlijk niet die bepalingen worden ingetrokken — 
hoewel een eventuele aanpassing niet is uitgesloten — 
die voor een verlichting van de administratieve romp­
slomp zorgen, zowel voor de betrokken overheidsdien­
sten als voor de informatieplichtigen. Hierbij moet 
vooral worden gedacht aan de drempel voor de vrijstel­
ling van het verstrekken van informatie, de drempel 
waarboven de te verstrekken informatie beperkt blijft 
tot twee gegevens in het kader van de belastingaangifte, 
en tot slot het gebruik van een vereenvoudigd formulier 
voor bedrijven boven een bepaalde statistische drempel. 
3.11. Door de complexiteit van de te behandelen 
tekst en de talrijke verwijzingen en verstrengelingen is 
het nauwelijks mogelijk om verder te gaan dan de 
analyse in paragraaf 3.10. Dat is overigens de reden waarom de voor dit voorstel aangewezen rapporteur 
bij het Parlement geëist heeft dat de Commissie eerst 
overgaat tot opsplitsing van haar voorstel in twee afzon­
derlijke voorstellen: 
— één voorstel voor een basisverordening betreffende 
de statistieken voor het goederenverkeer tussen de 
lid-staten, met dien verstande dat hierin ook de 
bepalingen worden opgenomen die voor de over­
gangsperiode gelden en voor verlenging in aanmer­
king komen, 
— één voorstel voor een uitvoeringsverordening die 
speciaal op de overgangsperiode van toepassing is. 
Dit kan althans worden opgemaakt uit een ontwerp­
verslag van het Europees Parlement van 6 juli 1990, 
waarover echter niet is gestemd. Inmiddels is — naar 
verluidt — echter wel overeenstemming bereikt over 
een „dubbele" Raadsverordening, waarin de overgangs­
periode van de definitieve fase is gescheiden. Alle bepa­
lingen uit beide verordeningen zouden evenwel com­
pleet zijn opgenomen, zodat herhalingen niet zijn uitge­
sloten. Sinds kort is er een nieuwe bewerking van het 
voorstel, die echter nog niet via de officiële kanalen is 
meegedeeld. Het zou zinvol zijn te vernemen of het 
Comité gevraagd zal worden hierover een vervolgadvies 
uit te brengen. In ieder geval wil het Comité erop 
aandringen dat het wordt geraadpleegd, tenzij de Com­
missie anders dan bij het in 1988 voorgelegde voorstel 
(advies ESC van 18 april 1989, doe. ESC 356/89 fin.) 
meent dat zij met de opmerkingen en voorstellen in het 
onderhavige advies rekening kan houden. 
3.12. Aangezien een dergelijke herziening alleen de 
vorm maar niet de inhoud zou veranderen, stemt het 
Comité ermee in om advies uit te brengen over het 
voorstel voor een verordening van 27 juni 1990, waar­
over het Comité is geraadpleegd. 
3.13. Tot slot wil het Comité nog opmerken dat 
deze ontwerp-verordening gelijktijdig van kracht moet 
worden met de twee andere in paragraaf 1.1 van dit 
advies genoemde voorstellen voor resp. een richtlijn en 
een verordening. 
4. Bijzondere opmerkingen 
4.1. Nieuwe (14e) overweging na de 13e overweging 
Aangezien het hier gaat om een voorstel voor een veror­
dening van de Raad, dat na goedkeuring met gekwali­
ficeerde meerderheid (artikel 100 A) rechtstreeks van 
toepassing zal zijn in het nationale recht van de lid­
staten, is het niet toelaatbaar dat de nieuwe in te voegen 
overweging zonder meer uitgaat van „de overgang naar 
een eenvormig stelsel van belasting in de lid-staat van 
oorsprong"; een dergelijk belastingstelsel is in de ogen 
van de Raad weliswaar een doelstelling op middellange 
termijn, maar kan er alleen komen indien de indirecte 
belastingen worden geharmoniseerd. De Commissie 
loopt dus vooruit op een besluit dat alleen de Raad 
met algemene stemmen kan nemen, en pas wanneer 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/5 
overeenstemming is bereikt over de modaliteiten voor 
het stelsel dat na de overgangsperiode moet worden 
ingevoerd. Daarom dringt het Comité erop aan dat de 
nieuwe overweging als volgt wordt gelezen: 
„Overwegende dat het nieuwe stelsel voor het verza­
melen van gegevens gedurende de beperkte periode 
die, naar is overeengekomen, op 1 januari 1993 
aanvangt, niet zonder meer zal kunnen worden toe­
gepast; dat de aanpassing ervan, ... enz." 
4.2. Artikel 7, lid 5 
Aangezien deze bepaling ongewijzigd is gebleven, ver­
wijst het Comité naar de opmerkingen en suggesties in 
zijn advies van 26 april 1989. 
4.3. Artikel 10, lid 2 
Deze wijziging moet wellicht zien worden tegen de 
achtergrond van het feit dat de informatieplicht gedu­
rende de overgangsperiode samenvalt met de belasting­
plicht en dat het identificatienummer van de informatie-
plichtigen — een bij de invoering van het definitieve 
stelsel aan de economische subjecten in de EG toe te 
kennen codenummer — gedurende de overgangsperiode 
hetzelfde zal zijn als het nummer dat gebruikt wordt 
voor de BTW-inning. 
4.4. Artikel 16 bis, lid 1 
Voor deze bepaling geldt dezelfde opmerking als de 
hierboven gemaakte opmerking over de in te voegen 
nieuwe overweging; de bepaling is namelijk gebaseerd 
op een vooringenomen standpunt, dat in onderhavig 
verordeningsvoorstel niet thuishoort. Dit lid moet daar­
om als volgt worden gelezen: 
„Onder de overgangsfase voor het Intrastat-stelsel 
wordt verstaan de vorm waarin het stelsel moet 
worden toegepast met ingang van 1 januari 1993 tot 
het tijdstip waarop een beslissing wordt genomen 
over het definitieve stelsel van belastingheffing op 
goederen, die, naar is overeengekomen, gedurende 
een beperkte periode in het verkeer tussen de lid­
staten de status „exclusief belastingen" zullen 
blijven genieten." 
4.5. Artikel 16 quater, lid 2 
Het gaat hier om alle natuurlijke en rechtspersonen die 
in de zin van artikel 8, lid 2, bij het goederenverkeer 
tussen de lid-staten zijn betrokken. 
4.6. Artikel 16 quinquies 
Dit artikel heeft betrekking op de mogelijkheid om de 
„informatielast" over te dragen op een derde; tijdens 
de overgangsperiode is dit slechts mogelijk binnen de 
grenzen van titel II bis. 4.7. Artikel 16 sexies, lid 1, punten a) en b) 
Op grond van deze bepaling hoeven lid-staten geen 
register van de intracommunautaire economische sub­
jecten op te stellen indien zij uiterlijk op 1 januari 1993 
aantonen te beschikken over een register van BTW-
plichtigen, alsook over een register van institutionele 
niet-BTW-plichtigen en van de vrijgestelde BTW-plich-
tigen, mits de betrokkenen aan de in punten a) en b) 
gegeven definities beantwoorden. 
Dit kan echter een probleem opleveren: de bedoelde 
registers die gebaseerd zijn op gegevens over de 
12 maanden vóór 1 januari 1993, zijn normaliter niet 
beschikbaar vóór 15 april 1993, zodat er gedurende het 
eerste kwartaal van 1993 een „gat" in de statistieken 
zou kunnen ontstaan. 
Artikel 10 (dat is overgenomen uit het oorspronkelijke 
voorstel) is een artikel dat na de invoering van het 
definitieve stelsel volledig en algemeen toepasbaar kan 
worden, en is waarschijnlijk bedoeld om administratie­
ve vereenvoudigingen door te voeren. Doublures moe­
ten evenwel worden voorkomen: ook na de overgangs­
fase moeten lid-staten waarvan de statistische diensten 
krachtens de nationale wetgeving inzage hebben in de 
belastingregisters, vrijgesteld blijven van het opstellen 
van een register van intracommunautaire economische 
subjecten. Artikel 10 zou daarom in die zin moeten 
worden versoepeld. 
Het moet duidelijk zijn dat lid-staten die geen volledig 
register van BTW-plichtigen, vrijgestelde BTW-plich-
tigen en institutionele niet-BTW-plichtigen hebben dan 
wel vaststellen, niet voor deze versoepeling in aanmer­
king komen en verplicht zouden blijven tot het houden 
van een register van intracommunautaire economische 
subjecten. 
4.8. Artikel 16 octies 
Volgens artikel 27 octies, lid 2, punt a) zal de belasting­
aangifte (normaliter op kwartaalsbasis) ook na de over­
gangsfase als statistische aangifte blijven gelden voor 
een groot aantal kleine en middelgrote bedrijven welke 
beneden de op basis van artikel 29 nog vast te stellen 
drempel blijven; dit artikel wordt elders in dit advies als 
„kapstokartikel" getypeerd. Voorts mag redelijkerwijs 
worden aangenomen dat er uiteindelijk maar 20 % van 
de ondernemingen zo groot is dat zij gedetailleerde 
aangiftes, in beginsel op maandbasis, moeten doen. 
4.9. Artikel 21, lid 2 
De voorgestelde wijziging, waarin geen uiterste data 
meer worden genoemd ten aanzien van de invoering 
van de in lid 1 bedoelde goederennomenclatuur, zal 
waarschijnlijk ook van toepassing zijn wanneer de de­
finitieve regeling van kracht wordt. 
4.10. Artikel 23, leden 1 en 2 
Het Comité verwijst hier naar de opmerkingen in para­
graaf 3.2 van zijn advies van 26 april 1989. Het heeft 
Nr. C 332/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
er daarbij op gewezen dat de meeste lid-staten wensen 
dat de naam van de lid-staat van herkomst ook wordt 
vermeld. 
Hoewel artikel 23 van het oorspronkelijke voorstel 
onveranderd is gebleven, stelt het Comité tot zijn vol­
doening vast dat de lid-staten overeenkomstig lid 2, 
punt a), van artikel 27 septies van titel III bis betreffende 
de overgangsfase, mogen voorschrijven dat in de lid­
staat van aankomst het „derde land van oorsprong" 
wordt vermeld, met dien verstande dat dit slechts moge­
lijk is „voor zover het communautaire recht dit toe­
laat". 
Bijgevolg kan men zich afvragen waarom de vermelding 
van het land van herkomst niet in de lijst van verplichte 
vermeldingen is opgenomen. Hierop is door verscheide­
ne bedrijfstakken, waaronder de ijzer- en staalindustrie 
[zie resolutie van het Raadgevend Comité van de Eu­
ropese Gemeenschap voor kolen en staal (EGKS) van 
21 september 1989, PB nr. C 257/2] al vaker aange­
drongen. 
Ook de chemische industrie blijft zich afvragen of het 
Intrastat-systeem wel uitgebreid genoeg is. Deze be­
drijfstak hoopt voorts dat de nog te bepalen statistische 
drempels op een zodanig niveau worden vastgesteld 
dat voor voldoende representatieve gegevens voor elk 
produkttype wordt gezorgd, maar betreurt dat in het 
onderhavige voorstel geen enkele bepaling is opgeno­
men op grond waarvan een lid-staat gedetailleerde gege­
vens, die uitgebreider zijn dan het achtcijferige co­
denummer toelaat, kan verlangen van degenen die in­
formatie verschuldigd zijn. Daarom wordt voorgesteld 
lid 2 van artikel 23 zo te wijzigen dat het een lid-staat 
wordt toegestaan, gezien de specifieke behoeften van 
een bepaalde sector, voor te schrijven dat op de drager 
van statistische informatie andere dan de in lid 1 ver­
melde gegevens worden vermeld. Dit voorschrift dient 
evenwel ter goedkeuring aan de Commissie en de andere 
lid-staten te worden voorgelegd. Deze overigens ook 
voor zeer gevoelige bedrijfstakken als de textiel van 
belang zijnde wijziging zou met name gunstig zijn voor 
de Britse chemische industrie, die gebruik wenst te 
blijven maken van een speciaal statistisch systeem dat 
de overkoepelende Europese organisatie CEFIC, waarin 
de nationale verbonden van de chemische industrie zijn 
verenigd, bereid is haar toe te staan. 
4.11. Artikel 27 bis t/m nonies 
Deze wijzigingsbepalingen zijn erop gericht, titel III 
(Statistiek van de handel tussen de lid-staten) aan te 
passen aan de overgangsfase. 
Sommige van de bepalingen, o.m. met betrekking tot 
de verlichting van de statistische last, of het verstrekken 
van extra informatie of nadere toelichting in vergelij­
king met het oorspronkelijke voorstel (artikel 27 sexies, 
septies en octies), zijn waarschijnlijk bepalingen die na 
de overgangsperiode van toepassing zullen blijven. 
Met betrekking tot artikel 27 septies, punten d) en f), 
dient erop te worden gewezen dat bij aan- en verkoop 
de waarde moet worden begrepen als de gefactureerde 
prijs incl. leveringskosten. Bij transacties met een ver­plichting tot betaling van indirecte belasting zonder dat 
van aan- of verkoop sprake is, zal de waarde gelijk zijn 
aan de „normale" waarde die moet worden opgegeven 
voor de BTW in de lid-staat van bestemming. Tot slot 
moet men zich afvragen welke waarde voor statistische 
doeleinden moet worden opgegeven bij transacties die 
niet aan belasting onderhevig zijn. 
De wijziging die hierboven in artikel 23.2 wordt voorge­
steld, geldt ook voor het tweede lid van artikel 27 sep­
ties, dat betrekking heeft op de overgangsperiode. 
4.12. Artikelen 28 en 29 
Het Comité verwijst hier nadrukkelijk naar de opmer­
kingen in paragraaf 3.3 van zijn advies van 26 april 
1989, waarmee in het gewijzigde voorstel helaas geen 
enkele rekening is gehouden. 
Het Comité heeft steekhoudende argumenten aange­
voerd : overeenkomstig artikel 28 wordt een „comité 
voor de statistiek van het goederenverkeer tussen lid­
staten" ingesteld, dat overeenkomstig artikel 29 alleen 
maar een adviescomité zou zijn, „terwijl de voor de 
tenuitvoerlegging van onderhavige verordening noodza­
kelijke bepalingen die op basis van hetzelfde artikel 29 
zullen worden uitgevaardigd, aanleiding kunnen geven 
tot besluiten die financiële gevolgen hebben voor de 
overheden en het bedrijfsleven van de diverse lid-staten. 
Het lijkt dan ook ontoelaatbaar om de Raad buiten 
het besluitvormingsproces te laten, te meer daar in 
artikel 29 een maximum aan bevoegdheden aan de 
Commissie wordt toegekend, weliswaar met één uitzon­
dering, namelijk in artikel 27 b), waarin staat dat de 
door de Commissie vastgestelde bepalingen betreffende 
de vereenvoudiging van de statistische informatie niet 
vóór 1 januari 1999 van toepassing kunnen worden." 
Tot slot heeft het Comité erop gewezen dat „het reeds 
bestaande „comité statistiek van de buitenlandse han­
del" als beheerscomité is ingesteld. Gezien de betekenis 
van de overeenkomstig artikel 29 van onderhavig voor­
stel vast te stellen bepalingen, verzoekt het Comité de 
Commissie, het thans voorgestelde „comité voor de 
statistiek van het goederenverkeer tussen lid-staten" 
ook als beheerscomité te laten fungeren, zodat de lid­
staten op doeltreffende wijze kunnen worden betrokken 
bij de besluitvorming betreffende de in het kader van 
onderhavige verordening te nemen maatregelen. 
Artikel 29 zou derhalve in die zin moeten worden gewij­
zigd. Bovendien kan zo worden voorkomen dat verschil­
len ontstaan tussen de structuur van de comités die zich 
bezighouden met resp. de statistiek van het intracom­
munautaire handelsverkeer en de statistiek van het ex-
tracommunautaire handelsverkeer.'' 
Het Comité wijst er voorts op dat het zich van dezelfde 
argumentatie heeft bediend in zijn advies van 30 mei 
1990 (^ inzake het voorstel voor een verordening van 
de Raad betreffende de statistische nomenclatuur van 
de economische activiteiten in de Europese Gemeen­
schappen [doe. COM(90) 1 def. — SYN 241]. Over­
eenkomstig artikel 7 van dit voorstel zal de Commissie 
worden bijgestaan door een raadgevend comité voor de 
(l) PB nr. C 182 van 23. 7. 1990, blz. 1. 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/7 
statistische nomenclatuur van de economische activitei­
ten. Het Comité heeft tot zijn tevredenheid vastgesteld 
dat zijn verzoek om ook in dit verband over te gaan 
tot het instellen van een beheerscomité, overgenomen 
is in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 
22 juni 1990 (doe. ESC nr. 6691/90). Hierin staat ten 
aanzien van de artikelen 7, 8 en 9, die betrekking hebben 
op de adviesprocedures, dat artikel 9 van de door de 
Raad vastgestelde versie „het reglement van orde (geeft) 
voor de vaststelling van maatregelen waarin de veror­
dening voorziet; hierbij wordt de formule gevolgd van 
een Comité van beheer als bedoeld in het Besluit van 
de Raad 87/373/EEG [procedure II, variant b)] en als 
voorgesteld door het Economisch en Sociaal Comité". 
Deze uitspraak van de Raad zou het verzoek van het 
Comité voldoende kracht moeten bijzetten om ook ten 
aanzien van onderhavig voorstel voor een verordening 
(artikel 28) tot de instelling van een beheerscomité over 
te gaan. Het Comité verwacht dan ook dat de Commis­
sie dit voorstel in die zin zal aanpassen. 
4.13. Artikelen 29 en 30 
Het Comité betreurt het nog altijd dat de Commissie 
het nog steeds niet nodig heeft geacht de essentiële 
uitvoeringsbepalingen uit te werken die op basis van de 
artikelen 29 en 30 van het voorstel moeten worden 
vastgesteld. Het Comité verwijst in dit verband naar de 
opmerkingen in paragraaf 3.4 van zijn advies van 
26 april 1989, waarin het constateert dat op niet minder 
dan vierentwintig verschillende plaatsen in de ontwerp­
verordening gerefereerd wordt aan de uitvoeringsbepa­
lingen die de Commissie krachtens dit artikel mag vast­
stellen. Door de wijzigingen die de Commissie in de 
ontwerp-verordening heeft aangebracht, komt het to­
taal aantal verwijzingen naar dit artikel zelfs op ne­
genentwintig. Daar komen nog de maatregelen bij die 
de Raad zelf op voorstel van de Commissie krachtens 
artikel 30 kan vaststellen, en waarover evenmin iets 
bekend is. 
Het Comité herhaalt dan ook dat het helaas niet in 
staat is om zich met kennis van zaken uit te spreken 
over een ontwerp-verordening die, wanneer zij eenmaal 
is goedgekeurd, rechtstreeks in het nationale recht van 
de lid-staten toepasbaar zal zijn. Daarom adviseert zij 
de opstellers van het voorstel, het aantal verwijzingen 
naar artikel 29 tot het strikte minimum te beperken, nu 
al zo veel mogelijk uitvoeringsbepalingen uit te werken, 
en deze vervolgens in de ontwerp-verordening zelf op te 
nemen dan wel als bijlage aan de, overigens te wijzigen, 
ontwerp-verordening toe te voegen. Het is zaak dat 
een en ander, vooral het vaststellen van de statistische 
drempels, op zeer korte termijn zijn beslag krijgt. 
Het is immers nauwelijks denkbaar dat de lid-staten 
een tekst opgelegd krijgen waarvan zij, door de onzeker­
heden als gevolg van de artikelen 29 en 30, een aantal 
essentiële details nog niet kennen. 
Volgens het Comité is het vooral in het belang van de 
ondernemingen en de gebruikers van statistieken dat 
van meet af aan een volledige en zo duidelijk mogelijke 
tekst voorhanden is. 4.14. Artikel 34, lid 2 
Het Comité wijst er nog eens op dat deze verordening 
gelijktijdig met de twee andere reeds genoemde voor­
stellen in werking dient te treden (zie paragraaf 3.13). 
Een en ander is afhankelijk van de goedkeuring door 
de Raad van het voorstel betreffende een BTW-over-
gangsregeling [COM(90) 182 def. — SYN 274], welk 
voorstel op zijn beurt beschouwd kan worden als mo­
tivatie voor het voorstel inzake samenwerking tussen 
de nationale belastingdiensten [COM (90) 183 def. — 
SYN 275]. 
5. Conclusies 
Het Comité wil er tot besluit op wijzen dat de boven­
staande algemene en bijzondere opmerkingen volledig 
moeten worden begrepen tegen de achtergrond van de 
in hoofdstuk 2 van dit advies neergelegde vraagtekens 
t.a.v. het toekomstige belastingstelsel. 
In dat verband wil het er opnieuw op wijzen dat het 
nieuwe Intrastat-stelsel toepasbaar moet zijn en dat de 
aan de hand hiervan op te stellen statistieken in alle 
opzichten betrouwbaar, degelijk en volledig moeten 
zijn. 
Het Comité heeft er nota van genomen dat volgens 
punt 5 van de bij het Commissiedocument gevoegde 
„fiche d'impact" contacten hebben plaatsgevonden met 
de leiders van de belangrijkste Europese beroepsorgani­
saties. Deze contacten hebben geleid tot een beter in­
zicht in de statistische problematiek waarmee allen 
worden geconfronteerd. Ten aanzien van de ijzer- en 
staalsector, die op grond van de bijzondere vereisten 
in verband met het EGKS-Verdrag aanvankelijk zeer 
terughoudend tegenover het oorspronkelijke voorstel 
van de Commissie stond, wordt er gezegd dat de sociale 
partners ook de mogelijkheid hebben gehad om zich 
uit te spreken, namelijk tijdens de bespreking van het 
voorstel in het Raadgevend Comité van de EGKS en in 
het advies dat dit Comité heeft uitgebracht. Volgens bij 
het Bureau voor de statistiek van de EG ingewonnen 
informatie zijn de moeilijkheden thans vrijwel 
gladgestreken. 
Er mag dus van worden uitgegaan dat de in de resolutie 
van het Raadgevend Comité van de EGKS opgenomen 
bezwaren (zie paragraaf 4.10), met name t.a.v. de ver­
plichte aanduiding van het land van herkomst en de 
tekortkomingen in het voorstel van de Commissie op 
het stuk van de overeenkomstig de artikelen 3, 46 en 
47 van het EGKS-Verdrag te verzamelen informatie, op 
de een of andere manier konden worden ondervangen. 
De raadplegingen en contacten waarvan in de „fiche 
d'impact" aan het slot van het document wordt gespro­
ken, schijnen echter niet bij alle beroepsorganisaties 
dezelfde positieve uitwerking te hebben gehad, te oorde­
len naar de reactie van de Britse chemische industrie 
(zie paragraaf 4.10 hierboven). 
Evenmin mag worden voorbijgegaan aan de in sommige 
kringen levende vrees dat de vereenvoudiging van het 
stelsel voor het verzamelen van statistische gegevens 
Nr. C 332/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
leidt tot een verarming of zelfs tot een aftakeling en een 
ontmanteling van het statistisch apparaat waar allerlei 
gebruikers — bedrijven of bestuurlijke instanties — 
zich met verschillende doeleinden ook in de toekomst 
nog van moeten kunnen bedienen. Als bewijs daarvan 
kan de verontruste reactie van de International Trade 
Statistics Users Group (Intrastat-gebruikers) gelden, die 
het om te beginnen al oneens is met — wat zij noemt 
— de 80/20-oplossing, waarbij naar de gegevens van 
20% van de grootste in de EG werkzame bedrijven 
wordt gekeken, die goed zijn voor 90% van de in­
tracommunautaire handel, en die verplicht zijn een 
verklaring in te vullen met slechts zeven verplichte en 
drie facultatieve vakken voor informatie. De gebruikers 
beweren ook dat met de voltooiing van de interne markt 
het verzamelen van gedetailleerde gegevens eerder aan 
belang zal winnen dan verliezen. Zij hechten ook grote 
waarde aan de verplichting om het land van herkomst 
aan te geven. Tot slot delen zij de twijfels die men kan 
koesteren — totdat in de praktijk het tegendeel blijkt 
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. — over de toepasbaarheid, de volledigheid en de be­
trouwbaarheid van het nieuwe Intrastat-stelsel. 
Voor het overige is het Comité van mening dat, indien 
al zijn twijfels en bezwaren in de komende tijd kunnen 
worden weggenomen, de opstellers van het herziene 
voorstel van 27 juni 1990 niet ontkomen aan het verwijt 
dat zij in een eerste stadium voorbij zijn gegaan aan de 
opmerkingen en suggesties die het Comité in zijn advies 
van 26 april 1989 heeft geformuleerd. 
Niettemin hebben de opstellers een nuttige bijdrage 
geleverd tot de afschaffing van de grenscontroles, door 
het Intrastat-stelsel ook zonder gebruik van fiscale gege­
vens toepasbaar te maken en ondanks het feit dat het 
beginsel van BTW-heffing in het land van bestemming 
voorlopig nog zal worden gehandhaafd. Opvalt dat 
invoer voortaan wordt aangeduid met „verwerving", 
welke op de grote binnenmarkt als belastbaar feit wordt 
beschouwd. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE