GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 5/96

door de Raad vastgesteld op 30 november 1995

met het oog op de aanneming van Richtlijn 96/. . ./EG van de Raad van . . . inzake de beoordeling en het beheer van de luchtkwaliteit

(96/C 59/02)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 130 S, lid 1,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 189 C van het Verdrag (3),

Overwegende dat in het vijfde milieu-actieprogramma van 1992, waarvan de Raad en de Vertegenwoordigers van de Regeringen der Lid-Staten de algemene benadering hebben onderschreven in de resolutie van 1 februari 1993 (4), wordt beoogd de bestaande wetgeving voor verontreinigende stoffen in de lucht te wijzigen; dat in dat programma de vaststelling van doelstellingen op lange termijn wordt aanbevolen voor de luchtkwaliteit;

Overwegende dat met het oog op de bescherming van het milieu in zijn geheel en de volksgezondheid concentraties van schadelijke verontreinigende stoffen in de lucht dienen te worden vermeden, voorkomen of beperkt en grenswaarden en/of alarmdrempels voor luchtverontreinigingsniveaus moeten worden vastgesteld;

Overwegende dat het nodig kan blijken die grenswaarden en alarmdrempels aan te vullen of te vervangen door richtwaarden om rekening te houden met de speciale ontstaanswijzen van ozon;

Overwegende dat de in cijfers uitgedrukte grenswaarden, alarmdrempels en wat ozon betreft richtwaarden en/of grenswaarden en alarmdrempels gebaseerd moeten zijn op de bevindingen van internationale wetenschappelijke groepen die zich op dit gebied bewegen;

Overwegende dat de Commissie studies moet verrichten om de effecten van de gecombineerde werking van verschillende verontreinigende stoffen of bronnen van verontreiniging en het effect van het klimaat op de activiteit van de verschillende verontreinigende stoffen te analyseren in de context van deze richtlijn;

Overwegende dat de luchtkwaliteit dient te worden beoordeeld aan de hand van grenswaarden en/of alarmdrempels en, wat ozon betreft, richtwaarden en/of grenswaarden, waarin rekening is gehouden met de omvang van de blootgestelde populaties en ecosystemen en met het milieu;

Overwegende dat met het oog op de vergelijkbaarheid van de beoordeling van de luchtkwaliteit op basis van in de Lid-Staten uitgevoerde metingen het aantal bemonsteringspunten en de plaats daarvan alsmede de referentiemeetmethoden dienen te worden gespecificeerd wanneer er alarmdrempels, grenswaarden en richtwaarden worden vastgesteld;

Overwegende dat er, om naast rechtstreekse metingen ook het gebruik van andere technieken ter beoordeling van de luchtkwaliteit mogelijk te maken, criteria voor het gebruik en de vereiste nauwkeurigheid van die technieken moeten worden vastgelegd;

Overwegende dat de algemene maatregelen in deze richtlijn moeten worden aangevuld met andere specifieke voorschriften voor de afzonderlijke stoffen die onder deze richtlijn vallen;

Overwegende dat die speciale maatregelen zo spoedig mogelijk moeten worden aangenomen om de algemene doelstellingen van deze richtlijn te bereiken;

Overwegende dat er preliminaire representatieve gegevens over de niveaus van de verontreinigende stoffen moeten worden verzameld;

Overwegende dat de Lid-Staten, met het oog op de bescherming van het milieu als geheel en van de gezondheid van de mens, maatregelen moeten nemen wanneer grenswaarden worden overschreden, opdat binnen de daarvoor gestelde termijn aan die waarden wordt voldaan;

Overwegende dat de Lid-Staten bij de maatregelen die zij treffen rekening moeten houden met de eisen die zijn gesteld in voorschriften betreffende de werking van industriële installaties in overeenstemming met de Gemeenschapswetgeving op het gebied van de geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging wanneer die wetgeving van toepassing is;

Overwegende dat er enige tijd verstrijkt voordat deze maatregelen kunnen worden ingevoerd en effect sorteren en het derhalve nuttig kan zijn tijdelijke overschrijdingsmarges van de grenswaarde vast te stellen;

Overwegende dat er in de Lid-Staten gebieden kunnen zijn waar de concentraties hoger liggen dan de grenswaarde, maar wel binnen de toegestane overschrijdingsmarge blijven; dat binnen de daarvoor gestelde termijnen aan de grenswaarde moet worden voldaan;

Overwegende dat de Lid-Staten onderling overleg zullen plegen wanneer het niveau van een verontreinigende stof de met de overschrijdingsmarge verhoogde grenswaarde of, naar gelang van het geval, de alarmdrempel overschrijdt of waarschijnlijk zal overschrijden ten gevolge van significante verontreiniging die in een andere Lid-Staat haar oorsprong vindt;

Overwegende dat de gevolgen voor de volksgezondheid van perioden met verontreiniging kunnen worden beperkt door de vaststelling van alarmdrempels, bij overschrijding waarvan voorzorgsmaatregelen dienen te worden genomen;

Overwegende dat de Lid-Staten moeten trachten om in zones en agglomeraties waarin de niveaus van verontreinigende stoffen beneden de grenswaarden liggen de beste luchtkwaliteit die verenigbaar is met duurzame ontwikkeling te handhaven;

Overwegende dat de gegevens in een gestandaardiseerde vorm aan de Commissie dienen te worden verstrekt, teneinde de verwerking en vergelijking daarvan te vergemakkelijken;

Overwegende dat de uitvoering van een breed opgezet beleid voor de beoordeling en het beheer van de luchtkwaliteit moet worden onderbouwd met een hecht technisch en wetenschappelijk fundament en een permanente gedachtenwisseling tussen de Lid-Staten;

Overwegende dat onnodige uitbreiding van de door de Lid-Staten toe te zenden informatie moet worden voorkomen; dat de door de Commissie bij de uitvoering van deze richtlijn vergaarde informatie nuttig is voor het Europees Milieuagentschap (EMA) en daarom door de Commissie aan dat Agentschap kan worden toegezonden;

Overwegende dat het wenselijk kan zijn de criteria en technieken, gebruikt voor de beoordeling van de luchtkwaliteit, aan te passen aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang en regelingen voor de uitwisseling van de volgens deze richtlijn te verstrekken informatie op te stellen; dat er een procedure voor nauwe samenwerking tussen de Lid-Staten en de Commissie in een comité moet komen om het daartoe vereiste werk te vergemakkelijken;

Overwegende dat de Commissie met behulp van het EMA om de drie jaar een verslag over de luchtkwaliteit in de Gemeenschap dient te publiceren teneinde de wederzijdse uitwisseling van informatie tussen de Lid-Staten en het EMA te bevorderen;

Overwegende dat de stoffen die reeds onder Richtlijn 80/779/EEG (1) en de Richtlijnen 82/884/EEG (2), 85/203/EEG (3) en 92/75/EEG (4) vallen, het eerst aan de orde moeten komen,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Doelstellingen

Deze richtlijn heeft als algemene doelstelling de grondbeginselen van een gemeenschappelijke strategie te formuleren die erop is gericht;

- doelstellingen voor de luchtkwaliteit in de Gemeenschap te omschrijven en vast te stellen, teneinde schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de mens en het milieu als geheel te voorkomen, te verhinderen of te verminderen;

- de luchtkwaliteit in de Lid-Staten op basis van gemeenschappelijke methoden en criteria te beoordelen;

- de beschikken over adequate informatie over de luchtkwaliteit en ervoor te zorgen dat de bevolking daarover wordt ingelicht, onder andere door middel van alarmdrempels;

- goede luchtkwaliteit in stand te houden en die in de andere gevallen te verbeteren.

Artikel 2

Definities

In deze richtlijn wordt verstaan onder:

1. "lucht": de buitenlucht in de troposfeer, met uitsluiting van de werkplek;

2. "verontreinigende stof": een stof die direct of indirect door de mens in de lucht wordt gebracht en die schadelijke gevolgen kan hebben voor de gezondheid van de mens of het milieu in zijn geheel;

3. "niveau": de concentratie van een verontreinigende stof in de lucht of de depositie daarvan op oppervlakken binnen een bepaalde tijd;

4. "beoordeling": een methode die wordt gebruikt om het niveau van een verontreinigende stof in de lucht te meten, te berekenen, te voorspellen of te ramen;

5. "grenswaarde": een niveau dat op basis van wetenschappelijke kennis is vastgesteld teneinde schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de mens en/of voor het milieu in zijn geheel te voorkomen, te verhinderen of te verminderen en dat binnen een bepaalde termijn moet worden bereikt en, als het eenmaal is bereikt, niet meer mag worden overschreden;

6. "streefwaarde": een niveau dat is vastgesteld om schadelijke effecten voor de gezondheid van de mens en/of voor het milieu in zijn geheel op lange termijn meer te vermijden, en dat zoveel mogelijk binnen een gegeven periode moet worden bereikt;

7. "alarmdrempel": een niveau, waarboven een kortstondige blootstelling risico's voor de gezondheid van de mens inhoudt en bij overschrijding waarvan de Lid-Staten onmiddellijk overeenkomstig deze richtlijn maatregelen nemen;

8. "overschrijdingsmarge": het percentage van de grenswaarde waarmee deze onder de in deze richtlijn vastgelegde voorwaarden kan worden overschreden;

9. "zone": een door de Lid-Staten afgebakend gedeelte van hun grondgebied;

10. "agglomeratie": een zone die wordt gekenmerkt door een bevolkingsconcentratie van meer dan 250 000 inwoners of, bij een bevolkingsconcentratie van 250 000 inwoners of minder, door een bevolkingsdichtheid per km² die voor de Lid-Staten beoordeling en beheer van de luchtkwaliteit rechtvaardigt.

Artikel 3

Uitvoering en verantwoordelijkheden

Met het oog op de uitvoering van deze richtlijn wijzen de Lid-Staten op de passende niveaus de bevoegde instanties en de organen aan die belast zijn met:

- de uitvoering van deze richtlijn;

- de beoordeling van de kwaliteit van de lucht;

- de erkenning van de meetvoorzieningen (methoden, apparaten, netten, laboratoria);

- het garanderen van de goede kwaliteit van de met behulp van de meetvoorzieningen uitgevoerde metingen, door met name door interne kwaliteitscontroles overeenkomstig onder meer de eisen van de Europese normen voor kwaliteitsborging toe te zien op de handhaving van deze kwaliteit door middel van deze voorzieningen;

- de analyse van de beoordelingsmethoden;

- cooerdinatie van de door de Commissie georganiseerde communautaire programma's voor kwaliteitsborging op hun grondgebied.

Artikel 4

Vaststelling van de grenswaarden en alarmdrempels voor de lucht

1. Voor de verontreinigende stoffen van bijlage I dient de Commissie bij de Raad voorstellen in voor de vaststelling van de grenswaarden en, zo nodig, alarmdrempels; daarbij wordt het volgende tijdschema aangehouden:

- uiterlijk op 31 december 1996 voor de verontreinigende stoffen 1 tot en met 5;

- overeenkomstig artikel 8 van Richtlijn 92/72/EEG voor ozon;

- zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk op 31 december 1999, voor de verontreinigende stoffen 7 tot en met 13.

Bij de vaststelling van de grenswaarden, en, zo nodig, de alarmdrempels, wordt bij wijze van voorbeeld rekening gehouden met de factoren in bijlage II.

Wat ozon betreft, wordt in die voorstellen rekening gehouden met de specifieke ontstaanswijze van die verontreinigende stof; daartoe kunnen de voorstellen richtwaarden en/of grenswaarden bevatten.

Bij overschrijding van een streefwaarde voor ozon stellen de Lid-Staten de Commissie in kennis van de maatregelen die zijn genomen om die waarde te bereiken. Op basis van die informatie beoordeelt de Commissie of aanvullende maatregelen op communautair niveau nodig zijn en dient zij, zo nodig, voorstellen in bij de Raad.

Voor andere verontreinigende stoffen dient de Commissie bij de Raad voorstellen in voor de vaststelling van grenswaarden en, zo nodig, alarmdrempels indien uit wetenschappelijke gegevens, rekening houdend met de criteria van bijlage III, blijkt dat de schadelijke gevolgen van deze verontreinigende stoffen voor de gezondheid van de mens en/of het milieu in zijn geheel in de Gemeenschap moeten worden voorkomen, verhinderd of verminderd.

2. De Commissie ziet erop toe dat de elementen waarop de in lid 1 bedoelde grenswaarden en alarmdrempels zijn gebaseerd, getoetst worden aan de nieuwste gegevens van het wetenschappelijke onderzoek op de betrokken epidemiologische gebieden en aan de meest recente vooruitgang in de metrologie.

3. Bij de vaststelling van de grenswaarden en alarmdrempels worden criteria en technieken bepaald voor:

a) de metingen die moeten worden verricht bij de uitvoering van de in lid 1 bedoelde wetgeving:

- de plaats van de bemonsteringspunten;

- het minimumaantal bemonsteringspunten;

- referentiemeettechnieken en bemonsteringstechnieken;

b) het gebruik van andere technieken voor de beoordeling van de luchtkwaliteit, met name modellen:

- de ruimtelijke resolutie voor de modellen en de methoden voor objectieve beoordeling;

- de referentietechnieken voor de modellen.

Deze criteria en technieken worden voor elke verontreinigende stof vastgesteld, waarbij rekening wordt gehouden met de omvang van de agglomeraties of de niveaus van de verontreinigende stoffen in de bestudeerde zones.

4. Om rekening te houden met de werkelijke niveaus van een bepaalde verontreinigende stof bij de vaststelling van de grenswaarden en met de tijd die nodig is voor de invoering van maatregelen ter verbetering van de luchtkwaliteit, kan de Raad ook een tijdelijke overschrijdingsmarge voor de grenswaarden vaststellen.

Deze marge wordt op een voor elke verontreinigende stof vast te stellen wijze verlaagd, zodat de grenswaarde uiterlijk aan het einde van de voor elke verontreinigende stof bij de vaststelling ervan te bepalen termijn wordt bereikt.

5. De Raad neemt de in lid 1 bedoelde regeling en de in de leden 3 en 4 bedoelde bepalingen aan overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag.

6. Wanneer een Lid-Staat strengere maatregelen neemt dan de in lid 5 bedoelde, stelt hij de Commissie daarvan op de hoogte.

7. Wanneer een Lid-Staat voornemens is grenswaarden of alarmdrempels vast te stellen voor niet in bijlage I bedoelde verontreinigende stoffen die niet onder de Gemeenschapsvoorschriften betreffende de luchtkwaliteit in de Gemeenschap vallen, deelt hij dat tijdig aan de Commissie mee, zodat kan worden nagegaan of maatregelen op Gemeenschapsniveau aan de hand van de criteria in bijlage III nodig zijn.

Artikel 5

Voorafgaande beoordeling van de luchtkwaliteit

De Lid-Staten die niet voor alle zones en agglomeraties over representatieve metingen van de niveaus van de verontreinigende stoffen beschikken, organiseren representatieve meet-, onderzoek- of beoordelingscampagnes om ter uitvoering van de in artikel 4, lid 1, bedoelde regeling tijdig over deze gegevens te beschikken.

Artikel 6

Beoordeling van de luchtkwaliteit

1. Wanneer de grenswaarden en alarmdrempels zijn vastgesteld, wordt de luchtkwaliteit op het gehele grondgebied van de Lid-Staten beoordeeld overeenkomstig dit artikel.

2. Overeenkomstig de criteria van artikel 4, lid 3, en voor de betrokken verontreinigende stoffen uit hoofde van de bepalingen van dat lid, zijn de metingen in de volgende zones verplicht:

- de agglomeraties zoals omschreven in artikel 2, punt 10,

- de zones waar de niveaus tussen de grenswaarden en de in lid 3 bepaalde niveaus liggen, en

- de andere zones waar de niveaus hoger dan de grenswaarden liggen.

De voorgeschreven metingen kunnen met op modellen gebaseerde technieken worden aangevuld ter verkrijging van de nodige informatie over de luchtkwaliteit.

3. Voor de beoordeling van de luchtkwaliteit kan een combinatie van metingen en modellen worden gebruikt wanneer de niveaus over een representatieve periode lager liggen dan een beneden de grenswaarde liggend niveau dat moet worden vastgelegd volgens de in artikel 4, lid 5, bedoelde bepalingen.

4. Wanneer de niveaus lager liggen dan een volgens de in artikel 4, lid 5, bedoelde bepalingen vast te leggen niveau, is het toegestaan om voor de beoordeling van de niveaus uitsluitend technieken op basis van modellen of objectieve ramingen te gebruiken. Deze bepaling geldt ten aanzien van de agglomeraties niet voor de verontreinigende stoffen waarvoor alarmdrempels zijn vastgesteld in de bepalingen bedoeld in artikel 4, lid 5.

5. Wanneer verontreinigende stoffen moeten worden gemeten, gebeurt dit op vaste plaatsen, continu dan wel steekproefsgewijs; het aantal metingen dient voldoende te zijn om de waargenomen niveaus te kunnen vaststellen.

Artikel 7

Verbetering van de luchtkwaliteit - Algemene eisen

1. De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de grenswaarden worden nageleefd.

2. Voor de maatregelen ter verwezenlijking van de doelstellingen van deze richtlijn geldt het volgende:

a) er moet rekening worden gehouden met een geïntegreerde aanpak voor de bescherming van lucht, water en bodem;

b) de communautaire wetgeving inzake de bescherming van de veiligheid en de gezondheid van werknemers op het werk mag niet worden overtreden;

c) zij mogen geen significante negatieve gevolgen hebben voor het milieu in de andere Lid-Staten.

3. De Lid-Staten stellen actieplannen op, waarin wordt vermeld welke maatregelen bij een dreigende overschrijding van de grenswaarden en/of de alarmdrempels op korte termijn moeten worden genomen om het risico van overschrijding te verkleinen en de duur ervan te beperken. Al naar gelang van het geval behelzen deze plannen controlemaatregelen en, zo nodig, schorsing van de activiteiten die bijdragen tot overschrijding van de grenswaarden, met inbegrip van het gemotoriseerde verkeer.

Artikel 8

Maatregelen die van toepassing zijn in zones waar de niveaus hoger liggen dan de grenswaarde

1. De Lid-Staten stellen de lijst op van zones en agglomeraties waar de niveaus van een of meer verontreinigende stoffen de grenswaarde, verhoogd met de overschrijdingsmarge, overschrijden.

Wanneer voor een bepaalde verontreinigende stof geen overschrijdingsmarge is vastgesteld, worden de zones en agglomeraties waar het niveau van deze verontreinigende stof de grenswaarde overschrijdt, gelijkgesteld met de in de vorige alinea bedoelde zones en agglomeraties en zijn de leden 3 tot en met 5 erop van toepassing.

2. De Lid-Staten stellen de lijst op van de zones en agglomeraties waar de niveaus van een of meer verontreinigende stoffen tussen de grenswaarde en de met de overschrijdingsmarge verhoogde grenswaarde liggen.

3. In de in lid 1 bedoelde zones en agglomeraties treffen de Lid-Staten maatregelen om ervoor te zorgen dat er een plan of programma wordt opgesteld en uitgevoerd dat ertoe leidt dat binnen de daarvoor gestelde termijn aan de grenswaarde wordt voldaan.

Dit plan of programma, waartoe het publiek toegang dient te krijgen, bevat ten minste de in bijlage IV vermelde informatie.

4. In de in lid 1 bedoelde zones en agglomeraties waar het niveau van meer dan één verontreinigende stof hoger ligt dan de grenswaarden, zorgen de Lid-Staten voor een geïntegreerd plan voor alle betrokken verontreinigende stoffen.

5. De Commissie controleert regelmatig de uitvoering van de krachtens lid 3 ingediende plannen of programma's door na te gaan hoe deze vorderen en hoe de luchtverontreiniging zich ontwikkelt.

6. Wanneer het niveau van een verontreinigende stof ten gevolge van een significante verontreiniging vanuit een andere Lid-Staat boven de met de overschrijdingsmarge verhoogde grenswaarde of, in voorkomend geval, de alarmdrempel ligt of dreigt te komen, plegen de betrokken Lid-Staten overleg met elkaar om een oplossing te vinden. De Commissie kan dat overleg bijwonen.

Artikel 9

Eisen die van toepassing zijn in zones waar de niveaus onder de grenswaarde liggen

De Lid-Staten stellen een lijst op van de zones en agglomeraties waar de niveaus van de verontreinigende stoffen onder de grenswaarden liggen.

In die zones en agglomeraties houden de Lid-Staten de niveaus van de verontreinigende stoffen beneden de grenswaarden en streven zij ernaar de met duurzame ontwikkeling verenigbare optimale luchtkwaliteit te beschermen.

Artikel 10

Maatregelen voor gevallen waarin de niveaus boven de alarmdrempels liggen

Wanneer de alarmdrempels worden overschreden, waarborgen de Lid-Staten dat de nodige maatregelen worden getroffen om het publiek daarvan op de hoogte te stellen (bij voorbeeld via de radio, de televisie en de pers). De Lid-Staten zenden de Commissie voorlopig tevens binnen drie maanden na de overschrijding informatie over de geregistreerde niveaus en de duur van de periode(n). Tegelijk met de vaststelling van de alarmdrempels wordt een lijst opgesteld van de gegevens die minimaal aan het publiek dienen te worden verstrekt.

Artikel 11

Indiening van informatie en verslagen

Nadat het eerste in artikel 4, lid 1, bedoelde voorstel door de Raad is goedgekeurd,

1. stellen de Lid-Staten de Commissie in kennis van de bevoegde instanties, laboratoria en organen, bedoeld in artikel 3, en

a) verstrekken zij de Commissie voor de in artikel 8, lid 1, bedoelde zones:

i) inlichtingen over waarneming van niveaus die hoger liggen dan de grenswaarden verhoogd met de overschrijdingsmarge, de datum (data) waarop of de periode(n) waarin die worden waargenomen en de geregistreerde waarden, en wel binnen negen maanden na het einde van elk jaar.

Wanneer er voor een bepaalde verontreinigende stof geen overschrijdingsmarge is vastgesteld, worden de zones en agglomeraties waar het niveau van die verontreinigende stof de grenswaarde overschrijdt, aan de in de eerste alinea genoemde zones en agglomeraties gelijkgesteld;

ii) inlichtingen over de redenen van elke waargenomen overschrijding, en wel binnen negen maanden na het einde van elk jaar;

iii) de plannen of programma's, bedoeld in artikel 8, lid 3, en wel uiterlijk twee jaar na het eind van het jaar waarin de niveaus werden waargenomen;

iv) om de drie jaar informatie over de stand van de vooruitgang bij de uitvoering van het plan of programma;

b) zenden zij de Commissie elk jaar uiterlijk negen maanden na het einde van elk jaar de lijst toe van de in artikel 8, leden 1 en 2, en artikel 9 bedoelde zones en agglomeraties;

c) zenden zij de Commissie, in het kader van het in artikel 4 van Richtlijn 91/692/EEG van de Raad van 23 december 1991 tot standaardisering en rationalisering van de verslagen over de toepassing van bepaalde richtlijnen op milieugebied (1), bedoelde verslag per sector, om de drie jaar en uiterlijk negen maanden na het einde van elke periode van drie jaar informatie toe met een samenvatting van de niveaus die al naar gelang van het geval zijn waargenomen of geraamd voor de in de artikelen 8 en 9 bedoelde zones en agglomeraties;

d) stellen zij de Commissie in kennis van de methoden die zijn gebruikt voor de in artikel 5 voorgeschreven voorafgaande beoordeling van de luchtkwaliteit.

2. publiceert de Commissie:

a) elk jaar een lijst van de in artikel 8, lid 1, bedoelde zones en agglomeraties;

b) om de drie jaar een verslag over de luchtkwaliteit in de Gemeenschap. Dit verslag omvat een samenvatting van de informatie die is ontvangen in het kader van een regeling inzake informatie-uitwisseling tussen de Commissie en de Lid-Staten.

3. zal de Commissie bij het opstellen van het in lid 2, onder b), bedoelde verslag zo nodig de in het Europees Milieuagentschap beschikbare deskundigheid gebruiken.

Artikel 12

Comité en taken van het comité

1. De wijzigingen die nodig zijn voor de aanpassing van de in artikel 4, lid 2, bedoelde criteria en technieken aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang, en de nadere regeling voor toezending van de krachtens artikel 11 te verstrekken informatie, alsmede andere taken, vermeld in de in artikel 4, lid 3, bedoelde bepalingen, worden vastgesteld volgens de procedure van lid 2 van het onderhavige artikel.

De aanpassing mag geen directe of indirecte wijziging van de grenswaarden of alarmdrempels inhouden.

2. De Commissie wordt bijgestaan door een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het comité.

Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeenstemming zijn met het advies van het comité of indien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Indien de Raad drie maanden na de indiening van het voorstel geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld.

Artikel 13

1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om, wat de bepalingen inzake de artikelen 1 tot en met 4 en 12 en de bijlagen I, II, III en IV betreft uiterlijk 18 maanden na haar inwerkingtreding, en wat de bepalingen inzake de andere artikelen betreft uiterlijk op de datum waarop de in artikel 4, lid 5, bedoelde bepalingen van toepassing zijn, aan deze richtlijn te voldoen.

Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.

2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van de belangrijke bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 14

Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 15

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.

Gedaan te . . .

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB nr. C 216 van 6. 8. 1994, blz. 4.

(2) PB nr. C 110 van 2. 5. 1995, blz. 5.

(3) Advies van het Europees Parlement van 16 juni 1995 (PB nr. C 166 van 3. 7. 1995, blz. 173), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 30 november 1995 en besluit van het Europees Parlement van . . . (nog niet verschenen in het Publikatieblad).

(4) PB nr. C 138 van 17. 5. 1993, blz. 1.

(1) PB nr. L 229 van 30. 8. 1980, blz. 30. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 91/692/EEG (PB nr. L 377 van 31. 12. 1991, blz. 48).

(2) PB nr. L 378 van 31. 12. 1982, blz. 15. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 91/692/EEG.

(3) PB nr. L 87 van 27. 3. 1985, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 91/692/EEG.

(4) PB nr. L 297 van 13. 10. 1992, blz. 1.

(1) PB nr. L 377 van 31. 12. 1991, blz. 48.

BIJLAGE I

LIJST VAN LUCHTVERONTREINIGENDE STOFFEN DIE IN AANMERKING MOETEN WORDEN GENOMEN IN HET KADER VAN DE BEOORDELING EN HET BEHEER VAN DE LUCHTKWALITEIT

I. Verontreinigende stoffen die vallen onder bestaande communautaire richtlijnen op het gebied van de luchtkwaliteit

1. Zwaveldioxyde

2. Stikstofdioxyde

3. Fijne deeltjes, zoals roet (inclusief PM 10)

4. Zwevende deeltjes

5. Lood

6. Ozon

II. Overige luchtverontreinigende stoffen

7. Benzeen

8. Poly-aromatische koolwaterstoffen

9. Koolmonoxyde

10. Cadmium

11. Arseen

12. Nikkel

13. Kwik

BIJLAGE II

FACTOREN DIE IN AANMERKING MOETEN WORDEN GENOMEN BIJ DE VASTSTELLING VAN DE GRENSWAARDEN EN ALARMDREMPELS

Bij de vaststelling van de grenswaarde en, zo nodig, de alarmdrempel kunnen met name de hierna als voorbeeld genoemde factoren in aanmerking worden genomen:

- mate van blootstelling van de bevolking, en met name van kwetsbare subgroepen;

- gesteldheid van het klimaat;

- kwetsbaarheid van flora en fauna en de habitats daarvan;

- aan verontreinigende stoffen blootgesteld historisch erfgoed;

- economische en technische haalbaarheid;

- verplaatsing over lange afstand van verontreinigende stoffen, waaronder secundaire verontreinigende stoffen, inclusief ozon.

BIJLAGE III

CRITERIA VOOR HET SELECTEREN VAN LUCHTVERONTREINIGENDE STOFFEN DIE IN AANMERKING MOETEN WORDEN GENOMEN

1. Mogelijkheid, mate en frequentie van effecten; met betrekking tot de volksgezondheid en het milieu in zijn geheel moet speciale aandacht worden besteed aan onomkeerbare effecten.

2. Algemene aanwezigheid en hoge concentratie van de verontreinigende stof in de lucht.

3. Milieutransformatie of metabolische omzetting, aangezien dergelijke wijzigingen kunnen leiden tot de vorming van chemische stoffen met een grotere toxiciteit.

4. Persistentie in het milieu, met name indien de verontreinigende stof resistent is voor afbraak in het milieu en kan accumuleren in mensen, het milieu of de voedselketen.

5. Effect van de verontreinigende stof:

- omvang van de blootgestelde populatie, levende soorten of ecosystemen;

- bestaan van bijzonder gevoelige doelgroepen in het betrokken gebied.

6. Ook risicobeoordelingsmethodes mogen worden gebruikt.

Bij de selectie van de verontreinigende stoffen moet tevens rekening worden gehouden met de relevante gevaarcriteria die zijn vastgesteld bij Richtlijn 67/548/EEG (1).

(1) PB nr. 196 van 16. 8. 1967, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 91/632/EEG van de Commissie (PB nr. L 338 van 10. 12. 1991, blz. 23).

BIJLAGE IV

INFORMATIE DIE MOET WORDEN OPGENOMEN IN DE PLAATSELIJKE, REGIONALE OF NATIONALE PROGRAMMA'S TER VERBETERING VAN DE LUCHTKWALITEIT

Informatie die moet worden verstrekt krachtens artikel 8, lid 3

1. Plaats van de overschrijding

- Regio.

- Stad (kaart).

- Meetstation (kaart, geografische cooerdinaten).

2. Algemene informatie

- Soort gebied (stad, industriezone of landelijk gebied).

- Raming van het verontreinigde gebied (km²) en van de omvang van de populatie die aan de verontreiniging is blootgesteld.

- Relevante klimatologische gegevens.

- Relevante topografische gegevens.

- Voldoende informatie over de doelgroepen in het betrokken gebied die bescherming nodig hebben.

3. Verantwoordelijke instanties

Naam en adres van de personen die verantwoordelijk zijn voor de opstelling en tenuitvoerlegging van plannen ter verbetering.

4. Aard en bewaking van de verontreiniging

- Waargenomen concentraties in de voorgaande jaren (vóór de tenuitvoerlegging van de maatregelen ter verbetering).

- Gemeten concentraties sedert de start van het project.

- Technieken die voor de bewaking worden gebruikt.

5. Bron van de verontreiniging

- Lijst van de belangrijkste emissiebronnen die verantwoordelijk zijn voor de verontreiniging (kaart).

- Totale emissie van deze bronnen (ton/jaar).

- Informatie over de verontreiniging vanuit andere gebieden.

6. Analyse van de situatie

- Bijzonderheden over de factoren die verantwoordelijk zijn voor de overschrijding (verplaatsing, ook grensoverschrijdende; vorming).

- Bijzonderheden over mogelijke maatregelen ter verbetering van de luchtkwaliteit.

7. Informatie over de maatregelen of projecten ter verbetering die reeds bestonden voordat deze richtlijn van kracht werd

- Plaatselijke, regionale, nationale en internationale maatregelen.

- Waargenomen effecten van deze maatregelen.

8. Informatie over maatregelen of projecten teneinde de verontreiniging te beperken, die zijn goedgekeurd nadat deze richtlijn van kracht is geworden

- Opsomming en beschrijving van alle in het project opgenomen maatregelen.

- Tijdschema voor de tenuitvoerlegging.

- Raming van de verwachte verbetering van de luchtkwaliteit en de tijd die nodig is om die doelstellingen te realiseren.

9. Informatie over de maatregelen of projecten die voor de lange termijn zijn vastgesteld of gepland

10. Lijst van publikaties, documenten, werkzaamheden enz. ter aanvulling van de in deze bijlage gevraagde informatie

MOTIVERING

I. INLEIDING

1. Op 4 juli 1994 heeft de Commissie een voorstel voor een richtlijn inzake de bewaking van en de zorg voor de luchtkwaliteit (1) ingediend, dat gebaseerd is op artikel 130 S, lid 1, van het EG-Verdrag.

2. Het Europees Parlement heeft zijn advies in eerste lezing uitgebracht op 16 juni 1995 (2).

In aansluiting op dit advies heeft de Commissie op 6 juli 1995 een gewijzigd voorstel ingediend (3).

Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 22 februari 1995 advies uitgebracht (4).

3. Op 30 november 1995 heeft de Raad in overeenstemming met artikel 189 C van het Verdrag zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld.

II. DOELSTELLING

4. Dit voorstel voor een kaderrichtlijn bevat de grondbeginselen voor het definiëren en vaststellen van doelstellingen voor de luchtkwaliteit in de Gemeenschap met het oog op een betere bescherming van de gezondheid van de mens en van het milieu, voor de beoordeling van die kwaliteit, voor het inwinnen van informatie over die kwaliteit en het inlichten van het publiek en, naar gelang van het geval, voor het in stand houden of verbeteren van deze kwaliteit.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

Algemene opmerkingen

5. Rekening houdend met de hierboven omschreven doelstelling en met het feit dat het hier om een kaderrichtlijn gaat, heeft de Raad, met inachtneming van het subsidiariteitsprincipe en het initiatiefrecht van de Commissie, door een geheel van zo operationeel mogelijke bepalingen getracht te zorgen voor een hoog beschermingsniveau van de gezondheid van de mens en van het milieu. De strekking van de in het voorstel van de Commissie aangebrachte en door de Commissie geaccepteerde wijzigingen is in hoofdzaak de verduidelijking van de bepalingen (doelstellingen, definities, beoordeling, overdracht van informatie) en de indeling van de tekst (artikelen 7 tot en met 9 van het gemeenschappelijk standpunt).

6. Op basis van deze aanpak kon de Raad de amendementen van het Europees Parlement die de Commissie in haar gewijzigde voorstel had verwerkt, letterlijk, inhoudelijk of gedeeltelijk in zijn gemeenschappelijk standpunt overnemen, met uitzondering van de amendementen nrs. 17, 24 en 34 (gedeeltelijk).

Specifieke opmerkingen

7. (De hierna volgende verwijzingen hebben, tenzij anders aangegeven, betrekking op de tekst van het gewijzigde voorstel.)

De volgende wijzigingen zijn door de Raad in het gewijzigde voorstel van de Commissie aangebracht en door de Commissie geaccepteerd:

i) Artikel 1

De vier streepjes zijn zodanig herschreven dat de inhoud van de tweede alinea van dit artikel daarin verwerkt is.

ii) Artikel 2

- Aangezien de term "kwaliteitsdoelstelling" niet meer wordt gebruikt (er wordt rechtstreeks verwezen naar grenswaarden, streefwaarden of alarmdrempels naar gelang van het geval), is ook de definitie geschrapt;

- de definitie van grenswaarde is gepreciseerd om duidelijk te maken dat er voor het bereiken daarvan een tijdslimiet bestaat;

- gezien de specifieke eigenschappen van ozon is het wenselijk gebleken voor deze verontreinigende stof het begrip streefwaarde te hanteren; dit begrip is dus gedefinieerd (nieuw punt 6 en derde overweging in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt);

- de definitie van zone (nieuw punt 9 van het gemeenschappelijk standpunt) is gepreciseerd om aan te geven dat de Lid-Staten deze afbakenen;

- de definitie van agglomeratie bevat de drempel van 250 000 inwoners die de Commissie voorstelt (artikel 5, lid 2), maar, zoals het Europees Parlement het in amendement nr. 12 voorstelt, geen drempel voor de bevolkingsdichtheid die de beoordeling en het beheer van de luchtkwaliteit rechtvaardigt;

- de definities 11 tot en met 13 (gebied met een slechte, een nog onvoldoende of een goede luchtkwaliteit) zijn niet overgenomen; deze zones worden in de desbetreffende artikelen rechtstreeks gedefinieerd in termen van verontreinigingsniveau, grenswaarde en overschrijdingsmarge.

iii) Artikel 3

Het in kennis stellen van de Commissie van de in dit artikel bedoelde instanties, laboratoria en organen is overgebracht naar artikel 11 waarin alles dat betrekking heeft op het verstrekken van informatie door de Lid-Staten aan de Commissie is samengevoegd.

iv) Artikel 4

- Lid 1

- De Raad constateert dat de Commissie uiterlijk vier jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn een tiental voorstellen zal indienen op het gebied van de luchtkwaliteit (artikel 4, lid 1, eerste alinea, van het gemeenschappelijk standpunt), neemt nota van het voornemen van de Commissie vóór 1998 voorstellen voor benzeen en koolmonoxyde in te dienen en is van mening dat de in het derde streepje gekozen formulering - "zo spoedig mogelijk . . ." - de Commissie alle armslag laat.

- De Raad heeft voorts bepaald (tweede alinea van het gemeenschappelijk standpunt) dat bij de vaststelling van de grenswaarden en de alarmdrempels rekening moet worden gehouden met een aantal factoren (waarvan in bijlage II van het gemeenschappelijk standpunt voorbeelden worden genoemd).

- In de derde en vierde alinea van het gemeenschappelijk standpunt worden specifieke bepalingen voor de voorstellen over ozon gegeven.

- Gezien de evaluatie van de stand van de kennis op het gebied van luchtverontreiniging acht de Raad het niet verstandig de eventuele bijkomende voorstellen van de Commissie nu reeds te beperken tot uitsluitend de verontreinigende stoffen van bijlage I, deel 3 (artikel 4, lid 1 ter); zij meent dat de formulering in de vijfde alinea van het gemeenschappelijk standpunt: "Voor andere verontreinigende stoffen . . ." de Commissie de ruimte laat passende voorstellen op te stellen wanneer zij dat noodzakelijk acht.

- Lid 2

Lid 3, onder b), van het gemeenschappelijk standpunt neemt lid 2, onder b), over met precisering van de inhoud voor wat betreft de modellen.

- Lid 3

Dit lid is overgenomen in lid 4 van het gemeenschappelijk standpunt en anders geformuleerd om de aard van de overschrijdingsmarge te preciseren alsmede het verband daarvan met de termijn waarbinnen de grenswaarde moet zijn bereikt.

- Betrekkingen met het Europees Milieuagentschap

Evenals de Commissie is de Raad van mening dat het volstaat één keer (in de eenentwintigste overweging van het gemeenschappelijk standpunt) te verwijzen naar de overdracht van informatie door de Commissie aan het Europees Milieuagentschap. Hij heeft echter overweging nr. 15 ter niet overgenomen, omdat die in haar algemeenheid niets toevoegt aan de definitie van de taken van het Milieuagentschap.

v) Artikel 5

Duidelijkheidshalve is dit artikel in tweeën gesplitst:

- artikel 5 van het gemeenschappelijk standpunt introduceert de fase van de voorafgaande beoordeling, die noodzakelijk is om over de basisgegevens te beschikken teneinde met de in de leden 1 tot en met 5 beschreven procedure van systematische beoordeling te kunnen beginnen;

- in artikel 6 van het gemeenschappelijk standpunt staan de belangrijkste bepalingen van artikel 5 van het voorstel, met precisering van de omstandigheden waaronder de metingen van de luchtkwaliteit verplicht zijn en met de vermelding dat per verontreinigende stof bepaald zal worden vanaf welk niveau op modellen gebaseerde technieken kunnen worden gebruikt.

vi) Artikelen 6 tot en met 9

Aangezien sommige bepalingen in deze artikelen op alle zones van toepassing zijn, werden die duidelijkheidshalve samengebracht in een artikel over de algemene eisen (artikel 7 van het gemeenschappelijk standpunt dat aan het gewijzigd voorstel een bepaling betreffende de grensoverschrijdende effecten toevoegt (punt iii). De verwijzing naar regelgeving inzake de exploitatie van bedrijven (artikel 7, lid 1) wordt overgenomen in de dertiende overweging van het gemeenschappelijk standpunt, terwijl alle bepalingen betreffende het verstrekken van informatie naar artikel 11 zijn overgebracht. In artikel 8 van het gemeenschappelijk standpunt zijn de bepalingen bijeengebracht die gelden voor zones waar de grenswaarden overschreden worden. Lid 6 is een aan het gewijzigde voorstel toegevoegde bepaling betreffende het overleg tussen Lid-Staten in geval van grensoverschrijdende verontreiniging of gevaar van een dergelijke verontreiniging. Artikel 9 is aangescherpt met een standstill-clausule die van toepassing is op zones waar de niveaus van de verontreinigende stoffen onder de grenswaarden liggen.

vii) Artikel 11

Artikel 11 van het gemeenschappelijk standpunt verschilt van het gewijzigde voorstel in de volgende opzichten:

- de hierboven onder iii) en vi) vermelde informatie;

- de verlenging van sommige perioden om rekening te houden met de tijd die nodig is voor het vergaren en analyseren van de aan de Commissie verstrekte gegevens of voor het opstellen van de plannen of programma's (zo is in artikel 11, lid 1, letter a), onder iii), in plaats van één jaar, zoals in artikel 7, lid 3 (amendement nr. 17 van het Europees Parlement), de naar de mening van de Raad meer realistische periode van twee jaar uitgetrokken);

- de toevoeging (lid 1, onder d), van het gemeenschappelijk standpunt) van een bepaling betreffende de methoden voor voorafgaande beoordeling (zie v) hierboven).

viii) Artikel 12

Gezien de aard van de taken van het bij dit artikel opgerichte comité, die in lid 1 (nieuw) van artikel 12 van het gemeenschappelijk standpunt gepreciseerd worden, heeft de Raad de voorkeur gegeven aan een regelgevend comité (type IIIa).

ix) Artikel 13

Aangezien de transpositie van sommige bepalingen van deze richtlijn afhangt van de inhoud van de bijzondere richtlijnen, wordt in lid 1 van artikel 13 van het gemeenschappelijk standpunt gepreciseerd welke bepalingen daar niet afhankelijk van zijn. In dit zelfde lid wordt de datum van transpositie (31 juli 1996), die gezien de stand van de procedure niet haalbaar is, vervangen door een termijn van 18 maanden vanaf de inwerkingtreding van de richtlijn.

x) Bijlagen

- Bijlage I

De Raad heeft in deze bijlage de verontreinigende stoffen opgenomen die bij de huidige of te verwachten stand van de kennis in de komende jaren op communautair niveau in aanmerking moeten worden genomen, onverminderd het recht van initiatief van de Commissie ter zake. Hij heeft derhalve alle verontreinigende stoffen van de punten 1 en 2 van het gewijzigde voorstel overgenomen:

- met uitzondering van fluoride en zure depositie; volgens de Raad is deze richtlijn daarvoor niet het passende kader en moet daartoe een specifieke bestrijdingsstrategie tegen verzuring ontwikkeld worden;

- met toevoeging van kwik en met overname van poly-aromatische koolwaterstoffen en nikkel in het algemeen (amendement nr. 32 van het Europees Parlement is dus niet overgenomen); in de relevante bijzondere richtlijnen zullen zo nodig meer gerichte categorieën worden gepreciseerd;

- door "Zwarte rook" te vervangen door de ruimere categorie "Fijne deeltjes" (die deeltjes omvat met een doorsnee van minder dan 10 micron (amendement nr. 28 van het Europees Parlement)).

Hij heeft punt 3 (amendement nr. 34 van het Europees Parlement) niet overgenomen. Wel dient erop te worden gewezen dat de meeste verontreinigende stoffen die daarin voorkomen, reeds vallen onder de voorgaande opmerkingen (PAK, verzuring) of onder lopende werkzaamheden (communautaire strategie op het gebied van de klimaatverandering, voorstel voor een VOS-richtlijn, etappe II);

- Bijlage II

De Raad meent dat relevante informatie over maatregelen of projecten om verontreiniging te beperken slechts betrekking moet hebben op de materiële beschrijving daarvan. Verwijzingen naar de corresponderende financiële middelen (punten 7, derde streepje, en 8, vierde streepje) zijn geschrapt (bijlage IV van het gemeenschappelijk standpunt).

(1) PB nr. C 216 van 6. 8. 1994, blz. 4.

(2) PB nr. C 166 van 3. 7. 1995, blz. 173.

(3) PB nr. C 238 van 13. 8. 1995, blz. 10.

(4) PB nr. C 110 van 2. 5. 1995, blz. 5.