COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 27.02.1998 
COM(1998)104def. 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
OVER DE HARMONISATIE VAN DE INDEXCIJFERS VAN DE 
CONSUMPTIEPRIJZEN 
IN DE EUROPESE UNIE 

INHOUDSOPGAVE 
Inhoudsopgave 2 
In de tekst gebruikte afkortingen 4 
Lijst van tabellen 6 
Samenvatting 7 
1. Inleiding 9 
2. Kosten 9 
3. Achtergrond 10 
4. Vergelijkbaarheid en belangrijkste verschillen 11 
5. Vaststelling van regels voor verordeningen van de Commissie 11 
6. Uitvoeringvan de verordening van de Raad 12 
6.1. Fase 1 van het harmonisatieproces: januari 1996 13 
6.2. Fase 2 van het harmonisatieproces: januari 1997 13 
6.2.1. Initiële dekking 14 
6.2.2. Onlangs belangrijk geworden goederen en diensten 15 
6.2.3. Minimumnormen voor aanpassingen wegens kwaliteitswijziging 15 
6.2.4. Minimumnormen voor prijzen 17 
6.2.5. Prijsindexcijfers voor elementaire aggregaten 17 
6.2.6. Minimumnormen voor steekproeven 18 
6.2.7. Indiening en verspreiding van subindexcijfers van het GICP !..... 19 
6.2.8. Gemeenschappelijke referentieperioden : 20 
6.3.EICPenMUICP 20 
6.4. Verspreiding van GICP-gegevens door de Commissie (Eurostat) 21 
7. Afwijkingen van de bepalingen van de GICP-verordening van de Raad 22 
8. Verdere stappen op weg naar harmonisatie 23 
8.1. Ruimere dekking... 23 
8.2. Minimumnormen voor de kwaliteit van GICP-gewichten 25 
8.3. Geografische dekking en dekking wat de populatie betreft 26 
8.4. Algemene definitie van GICP's 27 
9. Uitbreiding van de EU 27 
10. Het GICP - een vergelijkbare maat voor de inflatie van de consumptieprijzen 28 
10.1. Betere vergelijkbaarheid 28 
10.2. Vergelijkbaarheid en dekking 30 
10.3. Verschillen tussen ICP's en GICP's 31 
blz. 2/66 
11. Reacties van de gebruikers, de media en de lidstaten 31 
11.1. Advies van het Europees Monetair Instituut (EMI) 31 
11.2. Advies van het Directoraat-generaal Economische en Financiële Zaken van de 
Europese Commissie (DGII) 32 
11.3. Samenvattingvan de opinies van de lidstaten 33 
12. Naleving en kwaliteitscontrole 34 
12.1. Specifieke wijzigingen door de lidstaten 34 
12.2. Dekking 36 
12.2.1. Voorlopige indexcijfers, vanaf 29 februari 1996 36 
12.2.2. De eerste GICP's: 7 maart 1997 38 
12.2.3. GICP-tegenover ICP-dekking 39 
12.3. Gewichten 42 
12.3.1. Kwaliteit van de gewichten 42 
12.3.2. Referentieperiode voor het gewicht 42 
12.4. Gewichten van de subindexcijfers 43 
12.5. Onlangs belangrijk geworden goederen en diensten 44 
12.6. Formule voor de berekening van elementaire aggregaten 45 
12.7. Aanpassingen wegens kwaliteitswijziging 48 
12.8. Opzet en handhaving van de steekproef 51 
12.8.1. Steekproeftrekking en vergelijkbaarheid 51 
12.8.2. Vaststelling en handhaving van de doelsteekproef 55 
13. Verloop van de procedure volgens artikel 14 van Verordening (EG) nr. 2494/95 van de 
Raad ("Comitologie") 58 
Bijlage 60 
blz. 3/66 
IN DE TEKST GEBRUIKTE AFKORTINGEN 
A Oostenrijk 
B België 
BUL Bulgarije 
COICOP Classificatie van individuele verbruiksfuncties 
COICOP/GICP COICOP ten behoeve van de GICP's 
CSP Comité Statistisch Programma 
CYP.... Cyprus 
CZE Tsjechische Republiek 
D Duitsland 
DG II Directoraat-generaal Economische en financiële zaken van de Europese 
Commissie 
DK Denemarken 
E Spanje 
ECU... Europese valuta-eenheid 
EG Europese Gemeenschap 
EICP Europees indexcijfer van de consumptieprijzen 
EL Griekenland 
EMI Europees Monetair Instituut 
ESR 1995 Europees systeem van rekeningen van 1995 
EST Estland 
EU Europese Unie 
F Frankrijk 
FIN Finland 
GICP Geharmoniseerd indexcijfer van de consumptieprijzen 
GICP's Geharmoniseerde indexcijfers van de consumptieprijzen 
HUN Hongarije 
I Italië 
ICP Indexcijfer van de consumptieprijzen 
ICP's Indexcijfers van de consumptieprijzen 
IRL.... Ierland 
IS IJsland 
L Luxemburg 
Lidstaten heeft in dit rapport betrekking op de lidstaten van de EU (B, DK, D, 
EL, E, F, IRL, I, L, NL, A, P, FIN, S, UK) plus N en IS 
LTU Litouwen 
blz. 4/66 
LVA Letland 
MCBH Monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens 
MU Monetaire Unie 
MUICP Indexcijfer van de consumptieprijzen voor de Monetaire Unie 
N : Noorwegen 
NL Nederland 
OESO Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling 
P Portugal 
PB Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 
POL Polen 
ROM Roemenië 
S Zweden 
SVK Slowaakse Republiek 
SVN Slovenië 
UK Verenigd Koninkrijk 
UN-ECE Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties 
VEU Verdrag inzake de Europese Unie 
blz. 5/66 
LIJST VAN TABELLEN 
Tabel 1 : Overzicht van de sinds 7 oktober 1997 beschikbare GICP-gegevens 22 
Tabel 2: Beoordeling van de mate waarin de kandidaat-lidstaten aan de 
GICP-vereisten voldoen: initiële dekking 28 
Tabel 3 : Uitgaven die bij de berekening van de voorlopige indexcijfers op basis van 
het nationale ICP buiten beschouwing werden gelaten - approximatieve 
gewichten in %o (januari 1996) - 37 
Tabel 4: Categorieën die bij de berekening van de voorlopige indexcijfers aan de 
nationale ICP's zijn toegevoegd 37 
Tabel 5: Categorieën van de nationale ICP's die bij de berekening van de voorlopige 
indexcijfers buiten beschouwing zijn gelaten 38 
Tabel 6: Voor de opstelling van de GICP's toegevoegde subindexcijfers -
approximatieve gewichten in %o (voor het gehele jaar 1996) - 39 
Tabel 7: Dekking van het MCBH door het GICP in vergelijking met de dekking door 
het nationale ICP - approximatieve gewichten in %o (januari 1996) 41 
Tabel 8: Referentieperiode voor de GICP-gewichten en frequentie van de bijwerking 
in 1997 43 
Tabel 9: Onlangs belangrijk geworden goederen en diensten sinds januari 1997 45 
Tabel 10: Berekening van elementaire aggregaten in het GICP : 47 
Tabel 11: Maandelijkse steekproef van plaatsen en verkooppunten in de lidstaten 53 
Tabel 12: Maandelijkse steekproef van artikelen en variëteiten in de lidstaten 55 
Tabel 13: Maandelijkse en minder frequente prijswaarneming voor het GICP, 
overeenkomstig de doelsteekproeven van de lidstaten 57 
Tabel 14: Totaal aantal artikelen en prijswaarnemingen per maand voor de opstelling 
van het GICP, overeenkomstig de doelsteekproeven van de lidstaten 58 
Tabel 15: Gewichten van de subindexcijfers van het GICP in %o (voor het gehele jaar 
1996) 63 
blz. 6/66 
SAMENVATTING 
Ingevolge Verordening (EG) nr. 2494/95 van de Raad wordt thans in samenwerking met de 
lidstaten voor elke lidstaat een "geharmoniseerd indexcijfer van dè consumptieprijzen" 
geproduceerd. Deze GICP's worden, samen met een geaggregeerd indexcijfer, het "Europees 
indexcijfer van de consumptieprijzen" (EICP), maandelijks gepubliceerd. Zowel de Commissie 
als het Europees Monetair Instituut zijn van oordeel dat deze indexcijfers een bevredigende 
maatstaf vormen voor de beoordeling van de convergentie. Hoewel er nog steeds geen 
volledige harmonisatie is bereikt, zijn er wel aanzienlijke vorderingen geboekt bij het 
verwijderen van verschillen in de begrippen, methoden en procedures die de lidstaten bij de 
opbouw van hun nationale indexcijfer van de consumptieprijzen (ICP) hanteren. In de meeste 
gevallen blijft men deze indexcijfers publiceren en voor nationale doeleinden gebruiken. Bij de 
opbouw ervan zal men kunnen profiteren van de in het kader van het harmonisatieproces 
ontwikkelde verbeterde procedures, maar voor internationale vergelijkingen zijn zij van 
marginaal belang. De Commissie en het Europees Monetair Instituut streven naar verdere 
verbeteringen van de kwaliteit en de vergelijkbaarheid van de GICP's met het oog op het 
gebruik ervan bij het monetaire beleid en het toezicht op de inflatie binnen de Economische en 
Monetaire Unie. 
De GICP's hebben 1996 als gemeenschappelijke referentiebasis, bestrijken een 
gemeenschappelijk pakket van consumptiegoederen en -diensten en zijn gebaseerd op een 
gemeenschappelijke classificatie, zodat de inflatie nu kan worden vergeleken voor ongeveer 
100 uitgavencategorieën. Bij de nieuwe indexcijfers moet ook rekening worden gehouden met 
de inflatie voor nieuwe goederen en diensten en met name voor die welke voortvloeien uit 
technische innovatie. Belangrijke bronnen van verschillen bij de aan de vaststelling van de 
indexcijfers ten grondslag liggende Tekenprocedures zijn uit de weg geruimd, met name wat 
betreft de representativiteit van de maandelijkse prijsverzameling, de behandeling van 
ontbrekende waarnemingen, de verwerking van veranderingen in de kwaliteit van de producten 
waarvan de prijzen worden verzameld en de formule die wordt gebruikt om de waargenomen 
prijzen te combineren tot een algemene maatstaf. , 
De deskundigen zijn het er in het algemeen over eens dat de aanpassing voor 
kwaliteitswijzigingen een van de lastigste, zo niet het lastigste, probleem is bij de opbouw van 
een ICP. Het probleem wordt echter niet overal op zijn juiste waarde geschat en tal van 
waarnemers delen de foutieve indruk dat er geen rekening wordt gehouden met een 
verbetering van de kwaliteit van de producten, zodat de inflatie wordt overschat. In de praktijk 
zijn er al tal van correcties aangebracht en is op verschillende manieren geprobeerd de 
problemen op te lossen; hierdoor kunnen even goed kwaliteitsverbeteringen zijn 
overgecompenseerd. Dit blijft dan ook de belangrijkste bron van onvergelijkbaarheid tussen de 
GICP's. Op korte termijn is de vergelijkbaarheid verbeterd door een vaak gebruikte maar 
ongeschikte procedure voor de behandeling van wijzigingen in de kwaliteit van de producten 
uit te bannen. Verdere verbeteringen mogen worden verwacht van een gecoördineerd 
werkprogramma van de lidstaten, waaruit al duidelijk is geworden welke operationele kwesties 
moeten worden opgelost voor vergelijkbare procedures kunnen worden vastgesteld. 
De voor de opbouw van de GICP's gebruikte prijssteekproeven lopen in opzet en wat de 
toegepaste methoden en procedures betreft, ver uiteen. Te vrezen valt dan ook dat de 
indexcijfers hierdoor wellicht niet vergelijkbaar zijn. Het is evenwel onmogelijk te zeggen dat 
de een of de andere GICP onbevredigend is omdat een dergelijk oordeel nergens aan kan 
worden getoetst. De Commissie (Eurostat) werkt met de lidstaten aan een 
onderzoekprogramma dat naast een empirische beoordeling van de verschillende 
steekproefmethoden ook maatstaven voor de betrouwbaarheid van de GICP's moet opleveren. 
blz. 7/66 
Er worden goede vorderingen met het. onderzoek gemaakt, maar men heeft te kampen met 
allerlei moeilijke kwesties die tot dusverre nooit zijn besproken. Ondertussen dienen de 
lidstaten ervoor te zorgen dat hun steekproef representatief is voor alle uitgavencategorieën die 
door het GICP worden bestreken en op het niveau van januari 1997 blijft. 
Als model voor wat GICP's zouden moeten bestrijken moet geen afzonderlijk ICP of groep 
ICP's worden genomen. Hoewel de dekking van de GICP's al vrij groot is, is een verdere 
uitbreiding wenselijk. Omdat de regelingen van de instellingen voor het verstrekken van 
gegevens over gezondheid en onderwijs zeer sterk uiteenlopen, is het momenteel niet mogelijk 
te zeggen hoe belangrijk deze omissie is voor het verstrekken van vergelijkbare maten 
waarmee kan worden bepaald wat de invloed van de inflatie voor de consument is. Uiteraard 
blijven individuele consumenten buiten schot wanneer de totale kosten stijgen, maar al hun 
betalingen worden vergoed. Andere wenselijke uitbreidingen van de dekking betreffen de 
diensten van de sociale bescherming en andere verzekeringsdiensten die tot dusver niet zijn 
opgenomen. Urgent is ook een harmonisatie van de dekking, geografisch en wat de populatie 
betreft. Sommige lidstaten hebben de dekking van hun ICP uitgebreid om ze met die van de 
meerderheid in overeenstemming te brengen, maar er blijven vragen ten aanzien van de 
dekking van uitgaven van toeristen en van de institutionele huishoudens. 
De GICP's bestrijken de kosten voor reparaties en onderhoud van bewoners van een eigen 
huis, inboedelverzekeringen, ophalen van huisvuil, watervoorziening en andere diensten in 
verband met de woning. Er zal worden gewerkt aan de ontwikkeling van een geschikte maat 
voor de opneming ervan, maar momenteel beschikken slechts een paar landen over de 
noodzakelijke gegevens. Dat de huurwaarde (de huur die voor een gelijkwaardige woning 
wordt betaald), die in sommige nationale ICP's wel is opgenomen, en de 
hypotheekrentebetalingen voor, die weer in andere ICP's zijn opgenomen, voor het GICP niet 
in aanmerking worden genomen, is wel bekritiseerd, maar is gerechtvaardigd omdat geen van 
beide de gevolgen van inflatie voor de eigenaar weergeeft: in het eerste geval omdat het eerder 
om opportuniteits- dan om werkelijke kosten gaat en de laatste omdat de kosten betrekking 
hebben op een lening en niet op consumptie. , 
blz. 8/66 
1. INLEIDING 
Op 23 oktober 1995 heeft de Raad van Ministers een verordening1 goedgekeurd, die de 
rechtsgrondslag vormt voor de vaststelling van een geharmoniseerde methodiek voor de 
opstelling van indexcijfers van de consumptieprijzen (ICP's) in de lidstaten van de EU. 
Verordening (EG) nr. 2494/95 van de Raad inzake geharmoniseerde indexcijfers van de 
consumptieprijzen (GICP's) gaf een stapsgewijze aanpak in twee etappes; deze vergen elk 
specifieke uitvoeringsmaatregelen, die zo nodig werden en worden neergelegd in 
verordeningen van de Commissie. Wat de tenuitvoerlegging van de GICP's betreft, moet erop 
worden gewezen dat de verordening in een procedure voorzag waarin het Comité Statistisch 
Programma (CSP) als reglementeringscomité optreedt. 
Binnen dit kader zijn in samenwerking met de lidstaten zowel regels als richtsnoeren en 
niet-bindende verklaringen over goede procedures in verband met de constructie van GICP's 
vastgesteld. Tot nu toe heeft de Commissie tw«e verordeningen, nr. 1749/96 en nr. 2214/962, 
goedgekeurd. Andere verordeningen verkeren tnans in uiteenlopende stadia van voorbereiding. 
Daarnaast is een op de GICP's gebaseerde index voor de gehele Gemeenschap3 en een index 
voor het meten van het gemiddelde inflatiepercentage van de leden van de Monetaire Unie4 
vastgesteld. Aldus werd en wordt voldoende aandacht besteed aan de eerste doelstelling van de 
GICP's, namelijk het mogelijk maken van vergelijkingen van de inflatie in een 
macro-economische context. 
De productie van een indexcijfer van de consumptieprijzen is een moeizame en gevoelige 
operatie. Veel van de noodzakelijke veranderingen werden in langdurige besprekingen 
overeengekomen en vereisten een aanzienlijke mate van voorbereiding. De berekening van het 
GICP vergde soms extra verwerkingssystemen om te vermijden dat verwarring met het 
bestaande ICP mogelijk is. De GICP-verordening van de Raad en de vele specifieke 
uitvoeringsmaatregelen die gedurende een periode van slechts drie jaar zijn vastgesteld of aan 
het CSP zijn voorgelegd, leveren voldoende bewijs voor de moeilijkheden waarmee men bij de 
opstelling van GICP's te maken heeft. ' 
2. KOSTEN 
De Commissie is zich ervan bewust dat de uitvoering van de GICP-verordening van de Raad 
en van de verordeningen van de Commissie waarin deze wordt uitgewerkt, extra kosten voor 
de lidstaten meebrengt. Daarom werd in september 1996 een Besluit van de Commissie 
(C(96) 2452) goedgekeurd, waarbij de lidstaten in verband hiermee over een periode van twee 
jaar 3 miljoen ecu wordt toegewezen. Voordien hadden de lidstaten al een bedrag van 670 000 
ecu ontvangen. 
1 Verordening (EG) nr. 2494/95 van de Raad, PB nr. L 257 van 27.10.1995, blz. 1. 
2 PB nr. L 229 van 10.9.1996, blz. '3, en PB nr. L 296 van 21.11.1996, blz. 8. 
3 Europees indexcijfer van de consumptieprijzen (EICP). 
4 Indexcijfer van de consumptieprijzen voor de Monetaire Unie (MUICP). 
blz. 9/66 
Hoewel de Commissie (Eurostat) zoveel mogelijk rekening heeft gehouden met de 
kosten/batenverhouding en alle mogelijke budgettaire middelen ter financiering van het 
GICP-project ten volle heeft benut, was de financiering in sommige lidstaten wellicht 
onvoldoende voor de dekking van twee derde van de werkelijke extra kosten voor de 
invoering van de GICP's overeenkomstig artikel 13 van de GICP-verordening van de Raad. 
3. ACHTERGROND 
Protocol nr. 6 tot uitwerking van artikel 109 J, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese 
Unie (VEU) bepaalt: "De inflatie wordt gemeten aan de hand van het indexcijfer van de 
consumptieprijzen op een vergelijkbare basis, rekening houdend met verschillen in de nationale 
definities". Aan dit vereiste wordt voldaan door de invoering van GICP's die waar mogelijk zijn 
gebaseerd op de nationale ICP's. 
Voor de opstelling van een ICP worden gegevens over prijzen en uitgaven verzameld en 
verwerkt aan de hand van bepaalde begrippen, definities, methoden en procedures. De 
begrippen hebben betrekking op de wezenlijke doelstellingen van het ICP. Doorgaans worden 
ze uitgedrukt in algemene termen (zo dit al gebeurt). In sommige lidstaten worden ICP's 
aangeduid als "indexcijfers van de kosten van levensonderhoud" of als "zuivere 
prijsindexcijfers". Terwijl de laatste als een algemene maat voor de inflatie van de 
consumptieprijzen kunnen worden gezien, hebben de eerste wellicht ten doel de koopkracht 
van de inkomens vast te stellen. In de praktijk zijn er echter belangrijke overlappingen tussen 
beide begrippen. 
Omdat men er zich van bewust was dat de GICP's niet alle aspecten van de inflatie kunnen 
meten, maar slechts één van de componenten ervan luidt een van de overwegingen in de 
GICP-verordening van de Raad dat: "... het algemeen bekend is dat inflatie een verschijnsel is 
dat zich voordoet bij alle soorten markttransacties, met inbegrip van aankopen van 
kapitaalgoederen, aankopen door de overheid, loonbetalingen en aankopen door 
consumenten ...". In artikel 3 van de verordening staat dat het GICP gebaseerd is "op de 
prijzen van goederen en diensten die in het economisch gebied van de lidstaat gekocht kunnen 
worden voor de rechtstreekse bevrediging van de behoeften en wensen van de consumenten". 
Bij het GICP gaat het dus om een "zuiver prijsindexcijfer" voor het meten van de inflatie van 
de consumptieprijzen. Het GICP dient zich uit te strekken tot de werkelijke prijzen van 
goederen en diensten waarmee de consument te maken heeft. Daarom is het begrip dat aan het 
GICP ten grondslag ligt, gedefinieerd als "monetaire consumptieve bestedingen van de 
huishoudens". 
Het is niet de bedoeling dat de GICP's de nationale ICP's vervangen. Waarschijnlijk zullen veel 
lidstaten hun ICP's voor binnenlandse doeleinden blijven gebruiken, bijvoorbeeld voor 
indexeringen of voor loononderhandelingen, hoewel ook het GICP hiervoor kan worden 
gebruikt. Dit is in overeenstemming met de GICP-verordening van de Raad waar werd bepaald 
dat "er naast of in de plaats van de indexcijfers van de consumptieprijzen die de lidstaten nu 
produceren of die zij in de toekomst zullen produceren, ook vergelijkbare indexcijfers van de 
consumptieprijzen kunnen worden geproduceerd". In sommige lidstaten zijn er wettelijke of 
institutionele hinderpalen voor het gebruik van andere indexcijfers dan de nationale ICP's voor 
dergelijke doeleinden. Voor deze landen kan een wijziging een langdurige procedure zijn, maar 
wel zullen in de nationale ICP's diverse technische verbeteringen worden opgenomen die zijn 
ingevoerd voor de GICP's. 
blz. 10/66 
4. VERGELIJKBAARHEID EN BELANGRIJKSTE VERSCHILLEN 
ICP's zijn door de lidstaten voor binnenlands gebruik ontwikkeld en hoewel ze onderling veel 
gemeen hebben zijn er toch ook belangrijke verschillen in begrippen eri methoden waarover 
weinig overeenstemming bestaat. ICP's zijn "goed" noch "fout"; ze beantwoorden in meerdere 
of mindere mate aan de vele doelstellingen waarvoor ze werden ontworpen. De nationale ICP's 
zijn de gereedschappen waaraan hun gebruikers zijn gewend. Aangezien de GICP's op het stuk 
van begrippen, definities, methoden en procedures afwijken van de nationale ICP's, is het 
misleidend nationale ICP's rechtstreeks met de GICP's te vergelijken. 
Bij het harmonisatieproject ligt de nadruk op de vergelijkbaarheid van de GICP's van de 
verschillende landen en op hun onderlinge bewegingen. Het criterium aan de hand waarvan 
wordt besloten of indexcijfers al dan niet vergelijkbaar zijn, is het "vergelijkbaarheidsvereiste" 
uit de GICP-verordening van de Raad (artikel 4). Dit luidt als volgt: 
"GICP's zijn vergelijkbaar wanneer zij uitsluitend nationale verschillen in prijs of 
consumptiepatronen weergeven. 
GICP's die verschillen als gevolg van het gebruik van uiteenlopende begrippen, methoden 
of procedures bij hun definitie en vaststelling, zijn niet vergelijkbaar. 
De Commissie (Eurostat) zal volgens de procedure van artikel 14 regels vaststellen ter 
verkrijging van vergelijkbare GICP's." 
De (ontwerp)-verordening(en) van de Commissie5 met de gedetailleerde 
uitvoeringsmaatregelen definiëren het vergelijkbaarheidsvereiste meer praktisch als "de 
wijziging van het GICP gemiddeld over één jaar met meer dan 0,1 procentpunt ten opzichte 
van het voorgaande jaar". Deze limiet werd door de lidstaten geaccepteerd als criterium voor 
de harmonisatie van niet-vergelijkbare procedures. 
Van alle GICP's kan worden gesteld dat zij in onbekende mate voldoen aan hun doelstellingen 
de "inflatie te meten waarmee de consument te maken heeft" (misschien is het ook wel niet 
mogelijk te weten in hoeverre ze eraan voldoen), omdat er geen referentie bestaat waaraan de 
mate van een eventuele afwijking kan worden afgemeten. Wel kan worden vastgesteld of 
verschillen tussen twee GICP's het gevolg zijn van verschillen in opstellingsmethode en soms is 
het ook mogelijk te schatten hoe groot de verschillen kunnen zijn. 
5. VASTSTELLING VAN REGELS VOOR VERORDENINGEN VAN DE COMMISSIE 
Bij de uitvoering moet rekening worden gehouden met de kosten/batenverhouding (artikel 13 
van de GICP-verordening van de Raad), het feit dat het optreden van de Gemeenschap met 
verder mag gaan dan wat nodig is om de doelstellingen te verwezenlijken (artikel 3 B van het 
EG-Verdrag, laatste zin) en de subsidiariteit (artikel 3 B van het EG-Verdrag). 
Voor zover mogelijk zijn de uitvoeringsverordeningen van de Commissie gebaseerd op de 
beste van de huidige procedures, waarbij precedenten, alsmede wettelijke en institutionele 
omstandigheden in de lidstaten in aanmerking worden genomen. Geen van de nationale ICP's is 
genomen als model dat door alle andere lidstaten zou moeten worden gevolgd. Er is ook geen 
algemene overeenstemming over wat moet worden berekend. De bestaande ICP's zijn 
Zie artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie en artikel 3, lid 4, van de 
ontwerp-verordening van de Commissie inzake minimumnormen voor de kwaliteit van 
GlCP-gewichten. 
blz. 11/66 
ontworpen om aan een reeks doelstellingen te beantwoorden en zijn in verschillende contexten 
ontwikkeld. 
De algemene aanpak voor de uitvoeringsverordeningen kan worden gekenmerkt door de term 
"minimumnormen", en wel in dubbele zin: enerzijds heeft de uitbanning van erkende slechte 
procedures niet alleen tot gevolg dat er convergentie op het punt van goede procedures 
ontstaat, maar ook dat het niveau van de normen in het algemeen omhoog gaat, en anderzijds 
specificeren de verordeningen in het algemeen de output en niet de input. Ze zeggen wat nodig 
is en niet hoe de vereiste gegevens moeten worden verkregen. Dit wordt overgelaten aan de 
lidstaten, soms in overleg met de Commissie (Eurostat). 
Meer in het bijzonder zijn de criteria die bij de vaststelling van regels moeten worden 
aangehouden: 
(a) Noodzaak - Er mogen alleen regels worden opgesteld wanneer vergelijkbaarheid bij het 
ontbreken van regels niet kan worden gewaarborgd. Anders is het subsidiariteitsbeginsel 
van toepassing. 
(b) Uitvoerbaarheid - Er mogen alleen regels worden opgesteld wanneer de nationale 
bureaus voor de statistiek er in het algemeen mee kunnen instemmen en zij in staat zijn 
het verlangde ook uit te voeren. Het moet ook mogelijk zijn toezicht op de naleving van 
de regels uit te oefenen. 
(c) Specificiteit - De regels moeten duidelijk, ondubbelzinnig en restrictief genoeg zijn om te 
zorgen voor vergelijkbaarheid, maar ze moeten ook zo algemeen zijn dat variaties in de 
procedure mogelijk blijven zolang dit niet tot onvergelijkbaarheid leidt. 
(d) Coherentie - De regels mogen niet in strijd zijn met andere regels of richtlijnen. 
(e) Volledigheid - De regels en de richtsnoeren moeten tezamen alle aspecten van de 
constructie van GICP's bestrijken. Indien het niet nodig wordt geacht de bestaande 
procedures te harmoniseren, moeten wel de grenzen van deze procedures worden 
vastgesteld. ' 
(f) Beste procedure - Zo mogelijk moeten de regels de beste van de bestaande procedures 
volgen, mits deze overal in de Unie kunnen worden toegepast. 
(g) Effectiviteit - De kosten van het naleven van de regels mogen niet meer bedragen dan 
wat noodzakelijk is voor het verkrijgen van vergelijkbare GICP's. De meerkosten moeten 
worden vastgesteld en de Commissie en de nationale bureaus voor de statistiek moeten 
regelingen treffen om deze kosten te dekken voordat de regels worden goedgekeurd. 
6. UITVOERING VAN DE VERORDENING VAN DE RAAD 
Artikel 5 van de GICP-verordening van de Raad verplichtte de lidstaten tot een gefaseerde 
uitvoering: 
"(a)Fasel: 
Uiterlijk in maart 1996 produceert de Commissie (Eurostat) in samenwerking met de lidstaten 
ten behoeve van het in artikel 109 J van het Verdrag bedoelde verslag ("convergentiecriteria") 
een voorlopige reeks indexcijfers van de consumptieprijzen voor iedere lidstaat. Deze 
indexcijfers worden volledig gebaseerd op gegevens die ten grondslag liggen aan de bestaande 
nationale indexcijfers van de consumptieprijzen, maar worden met name als volgt gecorrigeerd: 
i) bewoning van een woning door de eigenaar zelf blijft buiten beschouwing; 
blz. 12/66 
ii) diensten op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs blijven buiten 
beschouwing; 
iii) bepaalde andere posten die door een aantal lidstaten niet of op uiteenlopende wijze 
worden verwerkt, blijven buiten beschouwing. 
(b) Fase II: 
Het GICP is van toepassing vanaf het indexcijfer voor januari 1997. De gemeenschappelijke 
referentieperiode voor het indexcijfer is het jaar 1996. De schattingen van de prijsvariaties voor 
de twaalf maanden voorafgaande aan januari 1997 en voor de daaropvolgende maanden 
worden opgesteld in het licht van de indexcijfers voor 1996." 
6.1. Fase 1 van het harmonisatieproces; januari 1996 
Op 29 februari 1996 nam de Commissie (Eurostat) het initiatief5 tot de voorlopige reeks ICP's 
waarvan sprake is in artikel 5, lid 1, sub a), van de GICP-verordening van de Raad. Deze 
voorlopige indexcijfers waren volledig gebaseerd op bestaande nationale ICP's, die alleen 
waren aangepast om de dekking van goederen en diensten waar mogelijk gelijk te trekken7. De 
methoden, begrippen en definities van de nationale ICP's vielen dus wel samen met die van de 
desbetreffende voorlopige indexcijfers, maar niet de dekking van goederen en diensten. 
Daarom vormden zij een betere vergelijkingsbasis voor de inflatie van de consumptieprijzen 
dan de niet-gecorrigeerde nationale ICP's en zij werden door de Commissie en het Europees 
Monetair Instituut gebruikt in hun eerste convergentierapport aan de Raad in 1996. 
Bepaalde uitgavencategorieën werden buiten beschouwing gelaten omdat het binnen de 
beschikbare tijd onmogelijk was overeenstemming te bereiken over de vraag hoe het best een 
vergelijkbare maat zou kunnen worden geconstrueerd. Buiten beschouwing bleven met name 
de uitgaven voor de aanschaf van een eigen woning, die in sommige landen niet werden 
bestreken en in andere aan de hand van de huurwaarde dan wel op basis van de 
hypotheekrentebetalingen werden gemeten. Ook de uitgaven voor gezondheidszorg en 
onderwijs werden niet in aanmerking genomen, omdat er tussen de landen grote institutionele 
verschillen zijn wat betreft de wijze waarop de consument voor deze diensten betaalt, 
rechtstreeks dan wel via de belastingen. Terwijl bepaalde posten buiten beschouwing bleven, 
werden sommige andere uitgavencategorieën die niet overal deel uitmaken van het nationale 
ICP - met name alcoholische dranken en tabak -, wel voor alle lidstaten in aanmerking 
genomen. 
Deze voorlopige indexcijfers werden slechts één jaar opgesteld door alle lidstaten van de EU, 
IJsland, Noorwegen en Zwitserland8. Ingevolge de verordening van de Raad werden de 
indexcijfers voor januari 1997 voor het eerst in de vorm van een GICP opgesteld. 
6.2. Fase 2 van het harmonisatieproces: januari 1997 
Op 7 maart 1997 publiceerde de Commissie (Eurostat) de eerste reeks geharmoniseerde 
indexcijfers van de consumptieprijzen (GICP's) overeenkomstig artikel 5, lid 1, sub b), van 
de GICP-verordening van de Raad9. Anders dan de voorlopige indexcijfers zijn de GICP's 
geharmoniseerd wat een aantal aspecten van de methodiek en de dekking betreft. Bij de GICP's 
6 News Release nr. 15/96, Eurostat, 29 februari 1996. 
7 Zie voor nadere gegevens punt 12.2.1. 
8 Liechtenstein berekent geen nationaal ICP en verschafte daarom ook geen voorlopig indexcijfer. 
9 Zie voor nadere gegevens over de beschikbare informatie punt 6.4. 
blz. 13/66 
gaat het niet enkel om een uitbreiding van de voorlopige indexcijfers, maar om nieuwe, andere 
indexcijfers. 
In het algemeen zullen de GICP's achteraf herzien worden. Gedurende de cruciale periode 
voor het besluit over fase III van de Monetaire Unie zal er echter geen herziening van de 
berekening van het GICP worden verlangd en zullen door de lidstaten voorgestelde 
herzieningen op reeds gepubliceerde cijfers niet door de Commissie (Eurostat) worden 
uitgevoerd. Dit betekent dat vanaf de publicatie van het indexcijfer voor december 1997 (in 
januari 1998) tot de bekendmaking van het indexcijfer voor december 1998 gepubliceerde 
indexcijfers niet zullen worden veranderd. Herzieningen achteraf zijn weer mogelijk vanaf de 
publicatie van het indexcijfer voor januari 1999. 
In het kader van de GICP-verordening van de Raad heeft de Commissie tot dusverre twee 
gedetailleerde verordeningen met specifieke uitvoeringsmaatregelen voor de productie van het 
GICP goedgekeurd; andere ontwerp-verordeningen zijn in voorbereiding. 
• Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie met initiële uitvoeringsmaatregelen voor 
zes technische gebieden: initiële dekking, onlangs belangrijk geworden goederen en 
diensten, elementaire aggregaten, alsmede minimumnormen voor steekproeven, prijzen en 
aanpassingen wegens kwaliteitswijziging. 
• Verordening (EG) nr. 2214/96 van de Commissie betreffende het GICP en de 
subindexcijfers hiervan die aan Eurostat moeten worden overgedragen en door deze worden 
verspreid. 
• In een ontwerp-verordening van de Commissie worden minimumnormen voor de kwaliteit 
van GICP-gewichten vastgesteld. 
• In een andere ontwerp-verordening van de Commissie wordt Verordening (EG) nr. 1749/96 
van de Commissie gewijzigd ten aanzien van de dekking van goederen en diensten; er wordt 
een gefaseerde procedure voorgesteld voor de uitbreiding van de dekking van het GICP. 
• In een derde ontwerp-verordening van de Commissie wordt Verordening (EG) nr. 1749/96 
van de Commissie gewijzigd ten aanzien van de dekking, geografisch en wat de populatie 
betreft, van het GICP. 
6.2.1. Initiële dekking 
In artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie wordt de initiële dekking van 
de GICP's gedefinieerd aan de hand van een vrij nieuwe internationale classificatie van de 
consumptieve bestedingen, de COICOP (classificatie van individuele verbruiksfuncties). Deze 
classificatie is in de COICOP/GICP-versie10 speciaal aangepast voor GICP's. De 
COICOP/GICP is gebaseerd op de ontwerp-COICOP die is goedgekeurd tijdens een 
gemeenschappelijke vergadering van de UN-ECE, de OESO en Eurostat over nationale 
rekeningen, die van 30 april tot en met 3 mei 1996 in Genève werd gehouden. 
De aan iedere categorie van de COICOP/GICP toegekende gewichten lopen van land tot land 
uiteen afhankelijk van het relatieve belang van de consumptieve bestedingen voor elk van deze 
goederen en diensten in ieder land. Er is dus geen voor alle lidstaten gemeenschappelijk 
goederenpakket. Dit is in overeenstemming met het vergelijkbaarheidsvereiste van artikel 4 van 
de GICP-verordening van de Raad. 
10 Zie ook punt 6.2.7. 
blz. 14/66 
Ten opzichte van de voorlopige indexcijfers11 van fase 1 werd de dekking uitgebreid met 
bijvoorbeeld: autoverzekeringen, verzekeringen in verband met de woning, pakketreizen, 
bankdiensten, goederen en diensten op onderwijsgebied zoals avondcursussen, en medische 
producten die zonder recept kunnen worden verkregen12. Bepaalde moeilijke categorieën, 
zoals de meeste diensten op het gebied van gezondheid en onderwijs, worden nog niet door het 
GICP bestreken. 
In een ontwerp-verordening van de Commissie wordt Verordening (EG) nr. 1749/96 van de 
Commissie gewijzigd ten aanzien van de dekking. Voorgesteld wordt een uitbreiding van de 
dekking van het GICP in fases, vanaf december 1998, met moeilijke categorieën zoals diensten 
op gezondheids- en onderwijsgebied waarvoor belangrijke institutionele verschillen tussen de 
lidstaten bestaan13. De woonkosten van bewoners van een eigen huis, uitgedrukt in de 
huurwaarde of in hypotheekrentebetalingen, worden niet geacht deel uit te maken van het 
inflatieproces en worden voor het GICP dan ook niet in aanmerking genomen. Wel wordt 
gedacht aan opneming van de nettoaankoopprijzen van nieuwe woningen. 
6.2.2. Onlangs belangrijk geworden goederen en diensten 
Een veelgehoorde klacht over ICP's is dat geen nieuwe producten, zoals mobiele telefoons en 
pc's, zijn opgenomen. Omdat ingevolge de GICP-verordening van de Raad (artikel 5, lid 3) de 
relevantie van de GICP's moet worden gehandhaafd, moeten stappen worden ondernomen om 
ervoor te zorgen dat op dit punt geen kritiek op de GICP's kan worden uitgeoefend. Indien 
sommige landen nieuwe producten waarvan de consumptie aanzienlijk toeneemt, toevoegen, 
maar anderen doen dit niet, kan dit belangrijke verschillen in de gemeten inflatiepercentages tot 
gevolg hebben. 
Artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie zorgt ervoor dat de GICP's 
grofweg met elkaar in de pas blijven lopen en de marktontwikkelingen blijven volgen. In het 
algemeen worden nieuwe producten in het GICP opgenomen zodra de omvang van de 
verkopen meer dan l%o van de totale consumptieve bestedingen in de lidstaten gaan bedragen. 
De lidstaten moeten vanaf januari 1997 een toezichtsysteem opzetten voor de vaststelling van 
onlangs belangrijk geworden goederen en diensten. Zij moeten voorzieningen treffen om 
nieuwe producten te identificeren en deze aan de Commissie (Eurostat) door te geven. Deze 
draagt zorg voor de uitwisseling van informatie en geeft aan alle landen door welke nieuwe 
producten door andere landen in hun GICP zijn opgenomen14. Het is evenwel niet zo 
eenvoudig om te bepalen wat onlangs belangrijk geworden producten zijn of om handzame 
identificatieprocedures vast te stellen. Naarmate er meer mee wordt gewerkt, zal duidelijker 
worden wat vereist is. 
6.2.3. Minimumnormen voor aanpassingen wegens kwaliteitswijziging 
De GICP's moeten de zuivere prijswijziging meten zonder wijzigingen in de kwaliteit van de 
gekochte goederen en diensten. Daarom moeten de voor een GICP verzamelde prijzen 
dienovereenkomstig worden gecorrigeerd. Er is evenwel geen algemene overeenstemming over 
11 Zie punt 6.1. 
12 Zie voor nadere c punt 12.2.2. 
13 Zie ook punt 8.1. 
14 Zie voor nadere gegevens punt 12.5. 
blz. 15/66 
het feit hoe dit precies in zijn werk moet gaan en in de praktijk zijn er grote verschillen tussen 
de landen. Waarschijnlijk is dit de grootste afzonderlijke bron van onvergelijkbaarheid15. 
Verschillen tussen ICP's zijn mogelijk omdat dezelfde wijziging in de fysieke kenmerken van 
een artikel in het ene land op geheel andere wijze wordt behandeld dan in een ander land. Dit 
betekent niet dat hetzelfde kwaliteitskenmerk in de verschillende landen op dezelfde wijze moet 
worden gewaardeerd, maar alleen dat de waarderingsprincipes en -procedures gelijk moeten 
zijn. De verschillen die bij de door de indexcijfers bestreken goederen en diensten optreden, 
heffen elkaar niet op, maar hebben eerder de neiging te cumuleren tot een waarde die ruim 
boven 0,1 procentpunt ligt. Lopende studies over de verschillende behandeling van 
kwaliteitswijzigingen bij auto's geven de indruk dat deze factor op zich kan leiden tot een 
afwijking van het ICP van meer dan 0,1 procentpunt op jaarbasis. 
Ingevolge artikel 5 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie moeten de lidstaten 
de procedures voor aanpassing wegens kwaliteitswijziging bestuderen en een "automatische 
koppeling" vermijden. Bij automatische koppeling gaat men ervan uit dat een verschil in prijs 
tussen twee opeenvolgende "modellen" volledig aan een verschil in kwaliteit kan worden 
toegerekend. Indien een lidstaat aanneemt dat een prijsstijging tussen twee "modellen" altijd 
het gevolg is van een kwaliteitswijziging en derhalve geen prijsverandering in het ICP 
verwerkt, kan deze automatische koppeling leiden tot een onderschatting van de inflatie en vice 
versa. De lidstaten moeten hun procedures veranderen om ervoor te zorgen dat vanaf januari 
1997 geen automatische koppeling meer wordt gebruikt. Een niet-automatische koppeling is 
dan nog wel toegestaan, d.w.z. wanneer kan worden gemotiveerd dat het prijsverschil tussen 
het oude en het nieuwe artikel betrekking heeft op een kwaliteitswijziging. Ook is 
overlappende prijsregistratie mogelijk, d.w.z. wanneer op een vervanging vooruit wordt 
gelopen en in verband daarmee zowel de prijs voor het oude als dat voor het nieuwe artikel 
wordt geregistreerd; het prijsverschil in de overlappingsperiode wordt gebruikt als schatting 
voor de waarde van het kwaliteitsverschil. 
De lidstaten moeten kunnen aantonen dat er geen gebruik wordt gemaakt vari automatische 
koppeling. Selectief toezicht op impliciete en expliciete aanpassingen wegens 
kwaliteitswijziging is vereist om vergelijkbare goede procedures vast te stellen16. De 
Commissie (Eurostat) zal de lidstaten hierin bijstaan door een gegevensbank op te zetten met 
schattingen van kwaliteitswijzigingen die door de lidstaten zelf zijn verschaft of die uit andere 
bron afkomstig zijn. 
De problemen in verband met de vaststelling van kwaliteitswijzigingen vergen nog veel nader 
onderzoek. De verordening van de Commissie vestigt de aandacht op deze problemen doordat 
specifieke aanpassingen moeten worden gemaakt in de vele gevallen dat er van automatische 
koppeling gebruik is gemaakt. De Commissie (Eurostat) steunt een werkprogramma voor het 
ontwerpen van goede aanpassingen voor kwaliteitswijzigingen van goederen en diensten 
waarvan de prijzen voor de productie van specifieke GICP-subindexcijfers worden gebruikt. 
Momenteel richt het onderzoek zich vooral op de ontwikkeling van procedures in geval van 
kwaliteitswijziging voor geselecteerde hightechgoederen en op de vaststelling van informatie 
die in de centrale gegevensbank van Eurostat voor aanpassingen wegens kwaliteitswijziging 
kunnen worden opgenomen. 
15 Zie bijvoorbeeld het "Boskin Report": "Towards a more accurate measure of the cost of living", Final 
report to the United States Senate Finance Committee from the Advisory Commission to study the 
Consumer Price Index, Michael J. Boskin, Chairman et. al., 4 december 1996 
16 Zie voor nadere gegevens punt 12.7. 
blz. 16/66 
6.2.4. Minimumnormen voor prijzen 
Het veldwerk bij prijsenquêtes bestaat uit de prijswaarneming, gewoonlijk maandelijks, van een 
reeks gespecificeerde producten in gespecificeerde detailhandelszaken. Indien nu om de een of 
andere reden een bepaalde prijs niet wordt of niet kan worden verzameld, komt het veelvuldig 
voor dat gewoon een bij de vorige gelegenheid waargenomen prijs wordt gebruikt, maar dit 
kan maanden eerder zijn geweest. 
Het uitbannen van deze praktijk, die tot ernstige vertekeningen kan leiden, is de hoofdreden 
voor artikel 6 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie, waarin van de lidstaten 
wordt verlangd dat ze hun doelsteekproef van maand tot maand handhaven. Handhaving van 
de steekproef is belangrijk omdat het de bedoeling is prijsveranderingen te meten en niet het 
prijspeil op zich. Wanneer geen prijzen zijn waargenomen, moeten ze worden geschat aan de 
hand van een geschikte procedure en niet door automatisch de laatst waargenomen prijs over 
te nemen. De lidstaten moeten hun "doelsteekproef' - dit is in wezen het bestaande programma 
voor het aantal prijzen dat moet worden verzameld - opgeven, alsmede beknopte informatie 
over het aantal ontbrekende prijzen die door schattingen zijn vervangen en over de 
schattingsprocedures17. 
De verordening van de Commissie laat de volgende vragen onbeantwoord: 
• Wat zijn "niet-geschikte schattingen" voor ontbrekende (of niet-waargenomen) prijzen? 
• Hoe groot mag het aantal gebruikte schattingen (ontbrekende prijzen) zijn zonder dat dit ten 
koste gaat van de vergelijkbaarheid? 
De Commissie (Eurostat) zal studies uitvoeren naar de effecten van schattingen en het 
maximale aantal geschatte prijzen en de toelaatbare procedures vaststellen. De studies moeten 
een overzicht geven van de procedures die bij het ontbreken van prijzen worden gebruikt of 
zouden kunnen worden gebruikt en daar reen oordeel over geven. Bij de evaluatie moet 
rekening worden gehouden met kwesties als de vervanging van artikelen en aanpassingen 
wegens kwaliteitswijziging. In het ideale geval dient te worden aangegeven wat de orde van 
grootte van de fouten bij de thans bij ontbrekende prijzen gebruikte schattingen is, maar 
hiervoor moet men al min of meer weten wat het "juiste antwoord" is. Als alternatief kan een 
kwalitatieve beoordeling worden gemaakt van de hypotheses die ten grondslag liggen aan 
verschillende toerekenprocedures. Men mag bijvoorbeeld niet aannemen dat het voorkomen 
van ontbrekende prijzen een willekeurige gebeurtenis is, hoewel dit wellicht in de eerste maand 
nog niet leidt tot onaanvaardbare fouten. 
6.2.5. Prijsindexcijfers voor elementaire aggregaten 
Volgens artikel 9 van de GICP-verordening van de Raad moet het GICP een index van het 
Laspeyres-type zijn. Hoewel de door de lidstaten geproduceerde GICP's en ICP's op 
ondergeschikte punten kunnen verschillen, bijvoorbeeld ten aanzien van de frequentie waarmee 
gewichten worden bijgewerkt18, gaat het in het algemeen om indexcijfers van het 
Laspeyres-type, d.w.z. indexcijfers waarbij de maandelijkse prijsontwikkelingen worden 
gemeten als gemiddelde van prijsindexcijfers. Hierbij wordt gebruik gemaakt van 
uitgavengewichten die een goede weergave vormen van het consumptiepatroon van de 
indexpopulatie en structuur van de door haar betaalde prijzen in de referentieperiode voor het 
gewicht. 
17 Zie voor nadere gegevens over de doelsteekproeven punt 12.8.2. 
18 Zie ook punt 8.2. 
blz. 17/66 
De GICP-verordening van de Raad geeft echter niet de formule die moet worden gebruikt voor 
de berekening van "elementaire aggregaten", het laagste niveau waarvoor uitgavengewichten 
bekend zijn. Indien er geen uitgavengewichten zijn, moeten de elementaire aggregaten worden 
berekend door het aggregeren van prijzen. Artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de 
Commissie betreft de formule die moet worden gebruikt voor de berekening van elementaire 
aggregaten. De praktijk in de lidstaten liep sterk uiteen en het was moeilijk tot 
overeenstemming te komen. Twee kwesties stonden centraal in de argumentatie. De eerste 
ging over de vraag of gedetailleerde indexcijfers moeten worden berekend door de verhouding 
vast te stellen tussen de gemiddelden van de prijzen van artikelen in een bepaald stratum of dat 
het gemiddelde moet worden genomen van de verhoudingen tussen deze artikelen. De tweede 
betrof de vraag of het bij het "gemiddelde" in bovenstaande berekening om het rekenkundig of 
het meetkundig gemiddelde gaat19. 
De verordening van de Commissie staat het gebruik toe van de verhouding tussen zowel de 
rekenkundige als de meetkundige gemiddelden van de prijzen, maar niet van het rekenkundig 
gemiddelde van de prijsverhoudingen20. Lidstaten die andere formules gebruiken dan de 
verhouding tussen de rekenkundige of meetkundige gemiddelden van de prijzen, moeten 
kunnen aantonen dat de gebruikte alternatieve berekening(en) aan het 
vergelijkbaarheidsvereiste voldoet. De lidstaten behoefden de formule voor de berekening van 
de elementaire aggregaten voor de indexcijfers niet vóór januari 1997 te veranderen, maar ze 
werden wel hiertoe aangemoedigd. 
Het besluit om het gebruik van de formule voor het gemiddelde van de prijsverhoudingen te 
verbieden, werd niet genomen omdat deze algemeen als fout wordt erkend, maar omdat de 
hiermee verkregen resultaten niet "vergelijkbaar" zijn met die van andere formules. Het besluit 
betekent wel dat toekomstig onderzoek kan worden geconcentreerd op de voordelen van deze 
andere formules. 
6.2.6. Minimumnormen voor steekproeven 
Volgens de statistische theorie is aselecte steekproeftrekking wenselijk om systematische 
fouten in een statistiek te vermijden. Dit is echter niet gemakkelijk te realiseren bij de 
verzameling van prijzen voor een ICP, zodat de meeste lidstaten steekproefprocedures 
hanteren die "pragmatisch" of "representatief' worden genoemd. Welke prijzen worden 
verzameld is daarom soms afhankelijk van de mate van medewerking van detailhandelaars of 
van de voorkeuren van een bepaalde prijsverzamelaar. Hoewel dit wellicht geen juut e 
werkwijze lijkt, is het niet gemakkelijk aan te tonen dat de resulterende indexcijfers daarom 
onvergelijkbaar zijn. 
Uit studies die de Commissie (Eurostat) hierover heeft laten uitvoeren, blijkt dat bij 
verschillende steekproeftechnieken onvergelijkbaarheid op de loer ligt. Het lijkt erop dat er 
naargelang de keuze voor een representatieve of eçn aselecte steekproef voor bepaalde 
artikelengroepen grote verschillen kunnen zijn, maar dat deze voor het gemiddelde niet 
significant zijn. Verder gaven de studies aan dat het aantal elementaire aggregaten op korte 
termijn gevolgen voor de vergelijkbaarheid kan hebben. Verschillen in de regionale dekking 
van ICP's leken daarentegen niet tot onvergelijkbaarheid te leiden, aangezien de verschillen 
tussen de regionale indexcijfers en het algemene indexcijfer volkomen toevallig lijken te zijn 
19 Uit het Boskin-rapport blijkt dat ook het Bureau voor arbeidsstatistieken van de Verenigde Staten hier 
onderzoek naar verricht. 
20 Zie voor nadere gegevens punt 12.6. 
blz. 18/66 
Uit de studies bleek duidelijk dat er behoefte bestaat aan een regel om de huidige procedures 
zodanig te veranderen dat de vergelijkbaarheid toeneemt. 
Met artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie wordt beoogd om waar 
mogelijk de betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van de GICP's te verbeteren door fouten die 
voortvloeien uit verschillen in de steekproefopzet en -procedures te verminderen. De lidstaten 
moeten hun prijzensteekproeven controleren op geschiktheid voor het GICP en de 
steekproefprocedures aanpassen indien zij dit noodzakelijk achten. De lidstaten mogen niet 
zonder meer aannemen dat hun doelsteekproef adequaat is; er wordt enig bewijs verlangd21. 
Het uitgebreide gebruik van pragmatische steekproeven betekent dat er geen goed theoretisch 
kader bestaat om de betrouwbaarheid (representativiteit en nauwkeurigheid) van GICP's te 
beoordelen. Slechts een paar lidstaten doen een poging steekproeffbuten voor hun ICP's te 
berekenen en geen van hen heeft een maatstaf voor systematische fouten. De vaststelling van 
dergelijke fouten kan van nut zijn voor het ontwerpen van een effectievere steekproefopzet. Er 
worden momenteel studies uitgevoerd om zowel de steëkproeffout als de systematische fout in 
de GICP's te beoordelen; deze zullen later worden gebruikt om passende grenzen voor 
dergelijke fouten vast te stellen. Het is noodzakelijk te bepalen welke combinatie van aantallen 
en specificaties van elementaire aggregaten enerzijds en aantal vereiste prijzen binnen ieder 
elementair aggregaat anderzijds nodig is om een voldoende betrouwbaar GICP te krijgen. 
6.2.7. Indiening en verspreiding van subindexcijfers van het GICP 
Ingevolge de GICP-verordening van de Raad moet samen met de GICP's een specificatie 
worden gegeven van de subindexcijfers die moeten worden geproduceerd en gepubliceerd. 
Hoewel de beoordeling van de prijsstabiliteit in het kader van het convergentiecriterium 
hoofdzakelijk de GICP's voor alle artikelen betreft, is voor een analyse van de bronnen van 
inflatoire druk een onderverdeling van het GICP in componenten voor verschillende 
productgroepen noodzakelijk. Verordening (EG) nr. 2214/96 van de Commissie geeft een 
reeks subindexcijfers van het GICP met gemeenschappelijke dekking, die de lidstaten bij de 
Commissie (Eurostat) moeten indienen. De subindexcijfers zijn gebaseerd op de 
COICOP/GICP-classificatie22. Voor vele gebruikers was dit een belangrijke stap voorwaarts, 
aangezien de componenten van de nationale ICP's niet in overeenstemming zijn met een 
gemeenschappelijke classificatie. 
Iedere maand dienen de lidstaten de primaire reeksen indexcijfers, d.w.z. het GICP en de 
subindexcijfers hiervan, bij de Commissie (Eurostat) in tot op één decimaal nauwkeurig, 
bijvoorbeeld 99,5 of 102,4, waarbij 1996 = 100. Om teveel en met elkaar in strijd zijnde 
afrondingsfouten te vermijden worden alle afgeleide statistieken op basis van deze primaire 
reeksen berekend. Alle afgeleide statistieken worden afgerond tot op één cijfer achter de 
komma gepubliceerd. De jaarlijkse gemiddelde indexcijfers zijn de som van de twaalf 
maandcijfers (met één decimaal) gedeeld door twaalf en afgerond tot op één cijfer achter de 
komma. De verandering over twaalf maanden in dit jaarlijks gemiddelde wordt echter 
gebaseerd op de niet-afgeronde gemiddelden, d.w.z. rechtstreeks verkregen uit de primaire 
reeksen. Ook verstrekten de lidstaten de Commissie (Eurostat) de initiële gewichten van de 
subindexcijfers die werden gebruikt; latere wijzigingen zullen ook worden doorgegeven. De 
gewichten voor de subindexcijfers worden naar Eurostat gezonden met een mate van 
gedetailleerdheid van ten minste l%o. De gewichten van de subindexcijfers van het EICP en het 
MUICP worden met een mate van gedetailleerdheid van eveneens ten minste l%o verspreid. 
21 Zie voor nadere gegevens over de doelsteekproeven punt 12.8.2. 
22 Zie ook punt 6.2.1. 
blz. 19/66 
Sinds maart 1997 verspreidt de Commissie (Eurostat) maandelijks alle subindexcijfers met hun 
gewicht23. 
6.2.8. Gemeenschappelijke referentieperioden 
Bij de opbouw van ICP's worden drie soorten referentieperioden gebruikt: die voor het 
gewicht24, waarvoor de gewichten van de uitgaven worden vastgesteld, die voor de prijzen, 
waarin de basisprijzen worden gewaardeerd, en die voor het indexcijfer, waarvoor de 
indexbasis op 100 wordt gesteld. Voor al deze referentieperioden zijn er verschillen tussen de 
nationale ICP's. 
Voor het GICP is volgens de verordening van de Raad 1996 de referentieperiode voor het 
indexcijfer (1996=100). Aangezien de GICP's aan de nationale ICP's zijn ontleend, was het 
noodzakelijk 1996 als referentiejaar voor het GICP en zijn subindexcijfers vast te stellen of de 
prijzen naar dat jaar om te rekenen, d.w.z. de bewegingen in het GICP en de subindexcijfers 
ervan moeten worden uitgedrukt in relatie tot het gemiddelde prijspeil voor 1996 en 
vervolgens tot het prijspeil van december 1996, december 1997, december 1998 enz. Het 
vaststellen van een nieuw referentiejaar is gewoon een omzetting van de schaal, die op zich 
geen effect op het gemeten inflatiepercentage heeft. Hierdoor is het evenwel mogelijk GICP's 
op dezelfde wijze te behandelen en te presenteren en indexcijfers voor groepen lidstaten of de 
EU als geheel te construeren, terwijl ook rekening kan worden gehouden met de jaarlijkse 
verandering van de gewichten van de lidstaten. Wanneer ICP's met verschillende referentiejaren 
en frequenties voor de bijwerking van de gewichten worden geaggregeerd, komen de 
rekenvoordelen van de Laspeyres-formule goed tot hun recht25. 
6.3. EICP en MUICP 
Het Europees indexcijfer van de consumptieprijzen (EICP) wordt berekend als gewogen 
gemiddelde van de GICP's van de 15 lidstaten van de EU. Het gaat qrrï een jaarlijks 
kettingindexcijfer waarbij de gewichten van de landen ieder jaar kunnen veranderen. Het 
gewicht van een lidstaat is het aandeel van de consumptieve bestedingen van zijn huishoudens 
in het EU-totaal. De waarde van de consumptieve bestedingen in nationale valuta wordt 
omgerekend in koopkrachtstandaard (KKS) met behulp van de koopkrachtpariteiten van de 
consumptie. De in 1997 gebruikte gewichten voor de landen zijn gegevens uit de nationale 
rekeningen voor 1995 tegen prijzen van 1996. Het indexcijfer van de consumptieprijzen voor 
de Europese Economische Ruimte (EERICP) wordt op dezelfde wijze berekend, maar dan 
voor de EU-lidstaten plus IJsland en Noorwegen26. 
Het aggregeren van de GICP's van de lidstaten tot een Europees GICP komt neer op het meten 
en aggregeren van de ontwikkeling van de innerlijke waarde van alle EU-valuta's ter 
verkrijging van een dienovereenkomstige maat voor de inflatie in de EU. De consumptieve 
bestedingen in monetaire transacties vormen het juiste gewicht aangezien ze samenvallen met 
de dekking van de GICP's. Het is correct dat lidstaten in aanmerking worden genomen met de 
omvang van hun consumptie gewaardeerd tegen standaardprijzen in relatie tot andere lidstaten 
en niet met waarden die afhankelijk zijn van financiële en andere factoren. Overeenkomstig de 
gangbare praktijk bij Eurostat worden de nationale gewichten voor ICP's en GICP's 
23 Zie voor nadere gegevens punt 6.4. 
24 Zie voor nadere gegevens punt 12.3.2. 
25 Zie ook punt 6.2.5. 
26 Liechtenstein blijft bij de EERICP buiten beschouwing aangezien het geen nationaal ICP of een GICP 
berekent. 
blz. 20/66 
omgerekend met behulp van koopkrachtpariteiten (KKP's). Hierdoor vermindert de verstoring 
door schommelingen van de wisselkoersen en wordt het relatieve belang van de consumptieve 
bestedingen van iedere lidstaat op een andere, betekenisvolle manier uitgedrukt: zo hebben 
twee landen waarvan de consumptie even groot is ook hetzelfde gewicht. 
Voor de in de Monetaire Unie deelnemende landen worden de nationale valuta's vervangen 
door de euro. Het staat nog niet vast hoe het indexcijfer van de consumptieprijzen voor de 
Monetaire Unie (MUICP) zal worden berekend en met name hoe het relatieve gewicht van 
iedere lidstaat in het MUICP moet worden vastgesteld wanneer de consumptieve bestedingen 
van de huishoudens in de deelnemende landen in euro's wordt uitgedrukt. 
6.4. Verspreiding van GTCP-gegevens door de Commissie (Eurostaf) 
De GICP's zijn het resultaat van driejaar samenwerking tussen de Commissie (Eurostat) en de 
nationale bureaus voor de statistiek met betrekking tot de harmonisatie van de bij de opstelling 
van de prijsindexcijfers gevolgde methoden en werkwijzen. De eerste reeks GICP's werd op 
7 maart 1997 gepubliceerd. Sindsdien publiceert de Commissie (Eurostat) maandelijks: 
• de GICP's voor alle artikelen voor alle EU-lidstaten plus IJsland en Noorwegen27, 
• het Europese indexcijfer van de consumptieprijzen (EICP), 
• het indexcijfer van de Europese Economische Ruimte (EER), 
• ongeveer 100 subindexcijfers met een gewicht en gewogen gemiddelden (EICP en EER), en 
• de gewichten van de landen. 
Voor de GICP's en hun subindexcijfers is de volgende informatie beschikbaar: 
• het maandelijkse indexcijfer, 
• de maandelijkse verandering, 
• de jaarlijkse verandering, 
• het jaarlijkse gemiddelde indexcijfer, en 
• de gemiddelde jaarlijkse verandering. 
De informatie wordt maandelijks bijgewerkt en is voor alle gebruikers verkrijgbaar in de 
gegevensbasis "NEWCRONOS" van Eurostat. De informatie kan worden verkregen via het net 
van Data Shops van Eurostat. 
De publicatie van de eerste reeks GICP's op 7 maart 1997 had een goede ontvangst in de 
media en de maandelijkse publicatie sindsdien verloopt tot tevredenheid van de gebruikers. Als 
gevolg van de ingewikkeldheid van de opstelling van GICP's ontdekte Finland een fout in zijn 
GICP-berekening pas net na de publicatie van de eerste reeks indexcijfers. Deze fout werd 
gecorrigeerd en de Finse GICP-reeks werd herzien bij de publicatie van de indexcijfers voor 
februari op 7 april 1997. Ook in het Duitse en het Oostenrijkse GICP werden fouten 
gecorrigeerd; voor beide lidstaten werden herziene cijfers verspreid bij de publicatie van de 
GICP's voor augustus op 7 oktober 1997. 
Overeenkomstig artikel 5, lid 1, sub b), van de GICP-verordening van de Raad begint het 
GICP met het indexcijfer voor januari 1997. De referentieperiode voor het gemeenschappelijk 
indexcijfer is 1996. De veranderingen voor 1997 worden vastgesteld op basis van de 
27 Liechtenstein en Zwitserland berekenen geen GICP. 
blz. 21/66 
indexcijfers voor 1996. De GICP-begrippen zijn dus van toepassing met ingang van het 
indexcijfer voor januari 1996. 
Hoewel de indexcijfers voor 1995 niet wettelijk vereist waren, stemden alle lidstaten ermee in 
deze te verstrekken28. De indexcijfers voor 1995 voor het Verenigd Koninkrijk zijn de 
voorlopige indexcijfers voor 1995 die zijn gecorrigeerd voor het effect van het meetkundig 
gemiddelde29. De indexcijfers voor 1995 en de veranderingen tussen 1995 en 1996 voldoen 
niet aan de GICP-normen, maar hun vergelijkbaarheid wordt geacht superieur te zijn aan die 
van de nationale ICP's en de voorlopige indexcijfers30. Zij worden daarom beschouwd als de 
geharmoniseerde maatstaf voor de maandelijkse inflatie in 1996 en zij worden door de 
Commissie (Eurostat) gepubliceerd. 
Ierland schatte de maandelijkse GICP's en subindexcijfers voor 1995 en 1996 op basis van zijn 
kwartaalgegevens. Bij de maandcijfers gaat het om gecorrigeerde lineaire interpolaties van de 
kwartaalindexcijfers waarbij rekening is gehouden met diverse verkoopeffecten. De schatting 
hiervan is gebaseerd op seizoenspatronen die aan gegevens voor het Verenigd Koninkrijk zijn 
ontleend. 
Om de inflatiecijfers voor 1995 te berekenen doet de Commissie (Eurostat) een toerekening 
van de indexcijfers voor de maanden van 1994 die zijn gebaseerd op de veranderingen voor de 
voorlopige indexcijfers in 1995. Deze schattingen zijn alleen voor het indexcijfer voor alle 
artikelen beschikbaar. 
Tabel 1: 
Overzicht van de sinds 7 oktober 1997 beschikbare GICP-gegevens 
Maandindexcijfers GICP 
Subindexcijfers 
Maandelijkse 
veranderingen GICP 
Subindexcijfers 1995 
alle lidstaten 
zonder F en VK 1996 
alle lidstaten 
alle lidstaten 1997 
alle lidstaten 
alle lidstaten 
[1995/1994]31 
alle lidstaten 
geen 1996/1995 
alle lidstaten 
zonder F en VK • 1997/1996 
alle lidstaten 
alle lidstaten 
7. AFWIJKINGEN VAN DE BEPALINGEN VAN DE GTCP-VERORDENING VAN DE 
RAAD 
Ingevolge artikel 5 van de GICP-verordening van de Raad kan de Commissie (Eurostat) na 
raadpleging van het EMI zo nodig afwijkingen van het in de verordening neergelegde 
tijdschema voor een periode van maximaal een jaar toestaan. Met "zo nodig" wordt bedoeld 
dat een lidstaat significante aanpassingen aan het statistische systeem moet maken om aan zijn 
verplichtingen te voldoen. 
Slechts een paar lidstaten hebben om een afwijking gevraagd32. In de meeste gevallen ging het 
om kleine aanpassingen waarvoor bevredigende oplossingen konden worden gevonden zonder 
28 
29 
30 
31 Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk verstrekken geen subindexcijfers voor 1995. 
Zie voor een toelichting de punten 6.2.5. en 12.6. 
De voorlopige indexcijfers zijn beschikbaar van januari 1994 tot en met december 1996 voor alle 
EU-lidstaten, IJsland, Noorwegen en Zwitserland. 
Voorlopige indexcijfers, zie ook punt 6.1. 
blz. 22/66 
dat het overeengekomen tijdschema moest worden gewijzigd. Uiteindelijk heeft de Commissie 
(Eurostat) alleen een afwijking voor Denemarken toegestaan zodat dit land de formules voor 
de elementaire aggregaten pas in september 1997 hoefde toe te passen. Er moeten wel 
retrospectieve reeksen worden verstrekt. 
8. VERDERE STAPPEN OP WEG NAAR HARMONISATIE 
Hoewel de GICP's thans de beste statistische basis voor internationale vergelijkingen van de 
inflatie van de consumptieprijzen bieden en er zeer veel vorderingen zijn gemaakt bij het 
harmoniseren van de methoden, moet men blijven werken aan een nog betere 
vergelijkbaarheid. GICP's zijn geen "volledig" geharmoniseerde indexcijfers van de 
consumptieprijzen en zullen dat ook nooit worden, want er wordt gestreefd naar 
vergelijkbaarheid en niet naar volledige harmonisatie. Het Verdrag betreffende de Europese 
Unie staat verschillen tussen de landen met zoveel woorden toe; deze zullen er dan ook blijven 
zolang dit niet ten koste gaat van het vereiste van vergelijkbaarheid van het GICP. Binnenkort 
zullen technische verordeningen en overeenkomsten worden voorgesteld op de volgende 
gebieden. 
8.1. Ruimere dekking 
Artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie stelt de initiële dekking33 van 
de GICP's vanaf januari 1997 vast. Een aantal moeilijke categorieën, zoals gezondheid en 
onderwijs, waar zich grote institutionele verschillen tussen de lidstaten voordoen, worden nu 
nog niet volledig door het GICP gedekt. Aangezien vele goederen en diensten op het gebied 
van gezondheid, huisvesting en onderwijs van overheidswege zwaar gesubsidieerd worden, is 
niet altijd duidelijk welke prijzen in het indexcijfer van de consumptieprijzen moeten worden 
opgenomen; de lidstaten behandelen dit probleem niet allemaal op dezelfde wijze. 
In een ontwerp-verordening van de Commissie wordt Verordening (EG) tnr. 1749/96 ten 
aanzien van de dekking van het GICP gewijzigd; deze moet in fases worden verruimd. Het 
begrip "monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens" in de ontwerp-verordening 
definieert zowel de in aanmerking te nemen goederen en diensten als de te gebruiken prijzen, 
waarbij vergoedingen, subsidies en kortingen buiten beschouwing moeten blijven. De 
ontwerp-verordening volgt de definities in het nieuwe Europees Systeem van Rekeningen 
(ESR 1995) voor zover deze van belang zijn voor internationale inflatievergelijkingen, en stelt 
de bijzonderheden vast aan de hand van de COICOP/GICP34. In de ontwerp-verordening 
wordt bepaald dat de dekking van goederen en diensten in twee fases wordt uitgebreid, in 
december 1998 en december 1999: 
(a) Huren: in december 1998 wordt de behandeling van gesubsidieerde huren 
geharmoniseerd. 
(b) Diensten in verband met de woning: in december 1998 wordt de dekking van het 
ophalen van huisvuil, de riolering en de watervoorziening uitgebreid, tenzij ze uit de 
algemene belastingen worden gefinancierd. 
(c) Financiële diensten: vanaf december 1999 zal het GICP de overige financiële diensten, 
bv. de kosten van belasting- of beleggingsadviezen, bestrijken. 
32 Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië. 
33 Zie ook punt 6.2.1. 
34 Zie de punten 6.2.1 en 6.2.7. 
blz. 23/66 
(d) Onderwijs: vanaf december 1998 zal het GICP alle goederen en diensten op 
onderwijsgebied op geharmoniseerde wijze bestrijken. Deze dekking geschiedt op een 
nettobasis, d.w.z. de gewichten en de prijzen hebben betrekking op de werkelijk door de 
consument betaalde bedragen, zonder vergoedingen door de overheid. Dit heeft 
betrekking op schoolboeken en ander materiaal, schoolmaaltijden en op 
onderwijsdiensten van alle soorten scholen en universiteiten. Voor de oplossing van een 
aantal methodologische detailpunten, waaronder de behandeling van 
inkomensafhankelijke prijzen, heeft Eurostat een speciale task force opgericht. 
(e) Gezondheid: vanaf december 1998 zal het GICP alle goederen en diensten op 
gezondheidsgebied (afgezien van ziekenhuisdiensten) op geharmoniseerde wijze 
bestrijken. De gezondheid zal op een nettobasis worden gedekt, d.w.z. de gewichten en 
^ de prijzen hebben betrekking op de werkelijk door de consument betaalde bedragen 
zonder vergoedingen door de sociale verzekering. De task force zal kijken naar de 
methodologische aspecten van de tenuitvoerlegging. De methode voor de opname van 
ziekenhuisdiensten moet uiterlijk in december 1998 worden geregeld. Zo spoedig 
mogelijk daarna zal ook deze categorie in het GICP worden opgenomen. 
(f) Verzekering: vanaf december 1998 zal het GICP alle verzekeringen in verband met de 
woning bestrijken, en niet meer alleen de inboedelverzekering. Uiterlijk vanaf december 
1999 zal het GICP ook particuliere verzekeringen in verband met de gezondheid, 
wettelijke-aansprakelijkheidsverzekeringen en reisverzekeringen omvatten. Voor de 
vaststelling van de methoden wordt nog een andere speciale task force door Eurostat 
opgericht. Indien deze al snel een oplossing vindt, kan de uitvoering worden vervroegd. 
(g) Diensten op het gebied van de sociale bescherming: vanaf december 1998 zal het 
GICP de diensten van crèches, kinderdagverblijven en dergelijke op geharmoniseerde 
wijze bestrijken. De dekking geschiedt op een nettobasis, d.w.z. het gewicht en de 
prijzen hebben betrekking op het werkelijk door de consument betaalde bedrag zonder 
vergoedingen door de overheid. Andere diensten op het gebied van de sociale 
bescherming, en met name bejaardentehuizen, geven dezelfde uitvoeringsproblemen als 
ziekenhuisdiensten. Aangezien het belang van deze diensten evenwel toeneemt, moeten 
ze door het GICP worden bestreken. De methoden voor het opnemen van bijvoorbeeld 
bejaardentehuizen zullen uiterlijk in december 1998 zijn vastgesteld. Zo spoedig mogelijk 
daarna zal het GICP tot deze categorie worden uitgebreid. 
(h) Uitzonderingen: voor de opstelling van het GICP blijven buiten beschouwing: drugs, de 
huurwaarde van een eigen huis, andere huurwaarden, kansspelen, bepaalde diensten in 
verband met persoonlijke verzorging, levensverzekering en indirect gemeten diensten van 
financiële intermediairs. 
Indien het technisch mogelijk is, zullen retrospectieve reeksen worden opgesteld. Geschat 
wordt dat het gecombineerde gewicht van bovenstaande goederen en diensten ongeveer 6% 
van de monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens35 uitmaakt. 
Ook is er nog het vraagstuk hoe de gevolgen van inflatie moeten worden gemeten voor de 
bewoning van een eigen huis36. De prijzen die bewoners van een eigen huis werkelijk moeten 
betalen voor kleine reparaties of regelmatig onderhoud, worden al door het GICP gedekt. De 
huurwaarde of de hypotheekrentebetalingen, die in sommige ICP's wel in aanmerking worden 
genomen, zijn geen werkelijke prijstransacties en worden niet geschikt geacht voor 
internationale vergelijkingen van de inflatie van de consumptieprijzen. De lidstaten hebben 
35 Zie ook punt 12.2.3. 
36 Zie ook punt 10.2. 
blz. 24/66 
hierover uitvoerig gesproken. Eurostat heeft op 13 maart 1997 de situatie op papier aan het 
CSP uiteengezet en gevraagd of men van mening was of een dergelijk ni et-vergelijkbare post 
bij de GICP's buiten beschouwing zou moeten worden gelaten dan wel of deze post wel in 
aanmerking moest worden genomen op basis van de nettoverwervingsprijs voor nieuwe door 
de eigenaar bewoonde woningen. Veel lidstaten voelden wel voor het idee deze prijs in het 
GICP op te nemen, maar waren anderzijds van oordeel dat het voorbarig is een indexcijfer 
voor de nettoverwerving van nieuwe woningen op te stellen. Overeengekomen werd de 
besprekingen hierover voort te zetten en nader onderzoek te verrichten voordat een definitief 
besluit kan worden genomen. In 1998 zal Eurostat hiervoor een speciale task force oprichten. 
De uitbreiding van de dekking tot andere goederen en diensten dan die welke voor de hand 
liggen, vereiste overeenstemming over de definitie van inflatie. In theorie moet het 
waarnemingsgebied de "monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens" omvatten. 
Sommige commentatoren zijn van oordeel dat de indexcijfers hopeloos tekortschieten wegens 
de onvolledige dekking (in de praktijk); volgens hen blijft de dekking ver achter bij die van 
sommige ICP's, wat belangrijke gevolgen heeft. De Commissie (Eurostat) wees erop dat de 
ICP's als referentie niet voldoen en dat de significantie van omissies afhankelijk is van hun 
relatieve prijsbeweging en niet van hun omvang die, omdat vergoedingen buiten beschouwing 
blijven, klein zal zijn37. 
8.2. Minimumnormen voor de kwaliteit van GICP-gewichten 
Ingevolge artikel 8, lid 3, van GICP-verordening nr. 2494/95 van de Raad moeten de 
GICP-gewichten voldoende up to date zijn om te zorgen voor vergelijkbaarheid, zonder dat 
evenwel vaker dan om de vijf jaar een budgetonderzoek moet worden gehouden. Verder 
bepaalt artikel 5, lid 3, dat er uitvoeringsmaatregelen ter handhaving van de "betrouwbaarheid 
en relevantie" van de GICP's moeten komen. De ICP's zijn vrij ongevoelig voor veranderingen 
van het gewicht. Het is niet wenselijk de landen op kosten te jagen door te verlangen dat alle 
gewichten door een frequente en uitvoerige bijwerking een hoge mate van nauwkeurigheid 
bereiken. Wel moet men er tot op zekere hoogte van op aan kunnen dat grote verschillen in de 
frequentie van de bijwerking niet tot onvergelijkbaarheid leiden. 
In een ontwerp-verordening van de Commissie worden minimumnormen voor de kwaliteit van 
GICP-gewichten gegeven. De gebruikte gewichten mogen in het algemeen betrekking hebben 
op een referentieperiode voor het gewicht die tot maximaal zeven jaar vóór het lopende jaar 
teruggaat. Wel moeten in de tussenliggende periode correcties worden aangebracht \oor 
significante veranderingen in het bestedingspatroon. De ontwerp-verordening geeft aldus cen 
minimale garantie voor de kwaliteit van de voor de constructie van het GICP gebruikte 
gewichten en brengt het risico dat GICP's als gevolg van verschillende bijwerkingsfrequentics 
uiteenlopen, tot een minimum terug38. 
De lidstaten kunnen zelf besluiten welke methode ze voor de herziening van de gewichten 
gebruiken; zij moeten hun besluit wel motiveren. De Commissie (Eurostat) denkt dat het 
mogelijk is procedures voor de kwaliteitscontrole te ontwikkelen die speciaal gericht zijn op 
het vrij kleine aantal gewichten die van essentieel belang zijn voor de vergelijkbaarheid, 
relevantie en betrouwbaarheid van het GICP. De Commissie (Eurostat) moet een rapport 
krijgen over de herziening van de gewichten.' Hierin moet in ieder geval staan dat, indien 
wijzigingen in de prijzen van bepaalde goederen en diensten afwijken van de beweging voor het 
37 Zie voor nadere gegevens punt 12.2.3. 
38 Zie voor nadere gegevens de punten 12.3. en 12.4. 
blz. 25/66 
algemene GICP, er maatregelen zijn genomen om het gewicht van deze artikelen te controleren 
en er aldus voor te zorgen dat deze correct zijn. 
De Commissie (Eurostat) werkt al een aantal jaren met de lidstaten samen om het ontwerp, de 
inhoud en de frequentie van de budgetonderzoeken te harmoniseren. Aangezien de kwaliteit en 
de actualiteit van de gewichten afhankelijk zijn van dergelijke bronnen, alsook van andere 
bronnen zoals de gegevens uit nationale rekeningen, kan dit werk van belang zijn voor de 
harmonisatie van de ICP's. 
8.3. Geografische dekking en dekking wat de populatie betreft 
De nationale ICP's hebben niet allemaal betrekking op dezelfde populatie; sommige laten 
bewoners van instellingen buiten beschouwing, andere niet. Een speciaal probleem betreft de 
uitgaven van ingezetenen tijdens een verblijf in het buitenland en de uitgaven van buitenlandse 
bezoekers in het land zelf en in hetzelfde kader het onderscheid tussen zakelijke en particuliere 
uitgaven. In artikel 3 van Verordening (EG) nr. 2494/95 van de Raad worden de GICP's 
beperkt tot "goederen en diensten die in het economisch gebied van de lidstaat gekocht kunnen 
worden", maar dit zegt nog niets over het ingezetenschap van de consument. Deze kwestie is 
gerelateerd aan het feit of de lidstaten de nationale rekeningen of een budgetonderzoek als 
primaire bron voor de GICP-gewichten gebruiken. Leden van institutionele huishoudens en 
bezoekers uit het buitenland worden doorgaans niet door budgetonderzoeken bestreken, maar 
in beginsel wel door de nationale rekeningen; in het laatste geval kan een nauwkeurige afleiding 
van de overeenkomstige GICP-gewichten echter moeilijk zijn. 
De GICP's waarmee in maart 1997 van start werd gegaan, bestrijken alle huishoudens 
ongeacht hun inkomen, die ergens in het economisch gebied woonachtig zijn (in de stad of op 
het platteland). Daarom moesten lidstaten als Griekenland, Portugal en het Verenigd 
Koninkrijk hun nationale GICP-gewichten aanpassen voor huishoudens djie niet door hun 
nationale ICP werden bestreken. De behandeling van de uitgaven van niet-ingezetenen, 
zakenreizigers en institutionele huishoudens voor het GICP is evenwel gelijk àan die voor het 
nationale ICP39. 
In een ontwerp-verordening van de Commissie wordt een geharmoniseerde definitie gegeven 
van de dekking van het GICP, geografisch en wat de populatie betreft. Volgens dit ontwerp 
omvat de dekking, voor de berekening van de GICP-gewichten, alle "monetaire consumptieve 
bestedingen van de huishoudens"40 die op het economisch gebied van die lidstaat 
plaatsvinden41. Met name omvat de dekking de uitgaven van buitenlandse bezoekers, maar niet 
die van ingezetenen in het buitenland, d.w.z. het GICP moet het "binnenlandse begrip" 
aanhouden. De dekking moet betrekking hebben op de uitgaven van alle particuliere 
huishoudens ongeacht het gebied waar zij wonen en ook op die van bewoners van een 
instelling. Alle huishoudens moeten worden bestreken ongeacht hun inkomenspeil. Uitgaven 
voor zakelijke doeleinden moeten buiten beschouwing blijven. 
39 Behalve voor Oostenrijk, waar het nationale ICP betrekking heeft op de uitgaven van ingezetenen op het 
eigen grondgebied, terwijl het GICP ook de uitgaven van buitenlandse bezoekers omvat ("binnenlands 
begrip"). 
40 Zie ook punt 8.1. 
41 Het gecombineerde gewicht van deze uitbreidingen wordt gegeven in punt 12.2.3. 
blz. 26/66 
8.4. Algemene definitievan GICP's 
Om een volledig, officieel overzicht van de opstelling van een GICP te geven, zal de 
Commissie (Eurostat) de door het CSP in januari 1997 goedgekeurde 
uitvoeringsovereenkomst herzien en uitbreiden. Er zal een aantal aspecten van de opstelling 
van GICP's aan de orde komen, met name voor die gebieden waarvoor wetgeving voorbarig of 
ongeschikt werd geacht. Voorbeelden hiervan zijn de behandeling van kortingen, de bewerking 
van de gegevens, het tijdstip waarop de gegevens worden verzameld en seizoencorrecties. Om 
de voltooiing van het methodologisch kader voor de GICP's te versnellen, zullen 
"richtsnoeren" worden opgesteld over de verscheidenheid aan bestaande begrippen, methoden 
en procedures die worden geacht vergelijkbare resultaten te geven. Het is de bedoeling in 1998 
een volledige beschrijving van de wezenlijke kenmerken van het GICP te geven. 
Tot dusverre is een wettelijk kader gecreëerd voor die aspecten van de GICP-opbouw waarbij 
men het meest gevaar loopt onvergelijkbare resultaten te krijgen. Hoewel essentiële onderdelen 
van de indexcijfers zijn gedefinieerd, zijn diverse andere aspecten van de GICP-opbouw dus 
buiten beschouwing gebleven, wat van invloed kan zijn op de resulterende indexcijfers. Voor 
zover uit de thans beschikbare gegevens blijkt, leiden deze verschillen niet tot significante 
onvergelijkbaarheid. Dit ontbreken van een volledige definitie heeft als voordeel dat de 
lidstaten de verscheidenheid aan procedures die zij voor hun ICP's hebben ingevoerd, kunnen 
blijven toepassen, maar als nadeel dat de gevolgde procedure niet is opgeschreven of aan 
andere lidstaten, aan Eurostat en aan de gebruikers bekend is. Bovendien kunnen ze worden 
gewijzigd zonder rekening te houden met instanties buiten het nationale bureau voor de 
statistiek. Ter voltooiing van het kader waarbinnen de GICP's zijn gedefinieerd en 
gelegitimeerd, is het nodig een beschrijving te hebben van wat thans door de lidstaten wordt 
gedaan. Daarbij is het niet de bedoeling een evaluatie op te stellen, maar om een 
gedetailleerde beschrijving van de gangbare praktijk te geven. 
9. UITBREIDING VAN DE EU 
Bij de beslissing over de aanvragen om toetreding tot de Europese Unie42 wordt rekening 
gehouden met het vermogen van de kandidaten om te voldoen aan de verplichtingen van het 
lidmaatschap. Dit betreft onder meer de aanvaarding van de doelstellingen van de politieke en 
de economische en monetaire unie. De statistische informatie die in verband met het 
lidmaatschap relevant is, wordt door Eurostat verstrekt. 
Voorafgaand aan de toetreding wordt de kandidaat-lidstaten gevraagd de "communautaire 
verworvenheden"43 toe te passen; hiertoe behoort ook de tenuitvoerlegging van de 
geharmoniseerde indexcijfers van de consumptieprijzen (GICP's). In 1996 vond een eerste 
ontmoeting met de kandidaat-lidstaten plaats, teneinde deze zoveel mogelijk bij het 
harmonisatieproject te betrekken. Eind 1996 heeft Eurostat een vragenlijst naar alle kandidaten 
gestuurd over het wettelijk kader voor de opstelling van GICP's in de lidstaten. Hiermee werd 
beoogd vast te stellen op welke punten de landen niet voldeden aan de GICP-vereisten, waar er 
behoefte was aan technische steun, welke middelen beschikbaar waren, hoe hoog de kosten 
kunnen uitvallen en volgens welk tijdschema de GICP's kunnen worden ingevoerd. De 
informatie vormt de basis voor de besprekingen tijdens toekomstige vergaderingen en voor de 
opstelling van een gedetailleerd werkprogramma. 
42 De kandidaat-lidstaten zijn: Bulgarije, Cyprus, Tsjechische Republiek, Estland, Hongarije, Letland, 
Litouwen, Polen, Roemenië, Slowaakse Republiek en Slovenië. 
43 Het wettelijk kader dat voor de lidstaten van de Europese Unie geldt. 
blz. 27/66 
Eerst zijn de vragenlijsten geëvalueerd op het vermogen van de kandidaat-lidstaten om een 
indexcijfer voor alle goederen en diensten te verschaffen, zoals dit wordt verlangd door 
artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie waarin de initiële dekking van 
het GICP wordt gedefinieerd44. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de resultaten. 
Tabel 2: 
Beoordeling van de mate'waarin de kandidaat-lidstaten aan de GICP-vereisten voldoen: 
initiële dekking 
Tijdschema van de kandidaat-lidstaten voor uitvoering van de Eurostats oordcel over het al dan 
vereisten van de initiële dekking van het GICP: niet voldoen aan de vereisten van 
de initiële dekking: 
BUL momenteel niet mogelijk 
CYP vanaf jan. 1998: opstellingvan GICP's waarschijnlijk in 1998 
(gegevens beschikbaar in het voorjaar van 1998) 
CZE 1998: herclassificatie overeenkomstig de COICOP/GICP; waarschijnlijk in 2000 
1999: herziening van het ICP-pakket; 
vanaf begin 2000: opstelling van GICP's 
EST vanaf 1998: keuze van representatieve artikelen voor de mogelijk in 2000 
GICP-subindcxcijfers die nog niet door het nationale ICP worden 
gedekt ; 
HUN 1997: invoering van vast warenpakket; mogelijk in 2000 
1997 - 1998: invoering van COICOP/GICP 
LTU 2 jaar zijn nodig voor de uitvoering van de GICP-vereisten momenteel niet mogelijk 
LVA mogelijk in 2000 
POL 1997: invoering van COICOP in het budgetonderzoek; waarschijnlijk in 1999 
jan. 1998: invoering van COICOP/GICP en ontwikkeling van 
software voor de berekening van het GICP; 
maart 1998: invoering van wogingssyslcem op basis van de 
COICOP 
vanaf 1999: opstellingvan GICP's 
ROM niet vóór 1998 geen plannen om het nationale ICP 
te herzien vóór 2000 
SVK . momenteet niet mogelijk 
SVN dec. 1998: dekking van alle goederen en diensten volgens de waarschijnlijk in 1999 
definitie van de verordening inzake de initiële dekking, invoering 
van de COICOP/GICP; 
vanaf 1999: opstelling van GICP's en alle subindexcijfers | 
10. HET GICP - EEN VERGELIJKBARE MAAT VOOR DE INFLATIE VAN DE 
CONSUMPTIEPRIJZEN 
10.1. Betere vergelijkbaarheid 
De GICP's zijn gebaseerd op geharmoniseerde begrippen, methoden en procedures waardoor 
ze beter dan de nationale ICP's geschikt zijn voor het vergelijken van de inflatie in de lidstaten. 
Als gevolg van het harmonisatieproject werden ook sommige nationale ICP's op diverse punten 
geschikter voor het meten van de inflatie. 
Binnen het kader van de GICP-verordening van de Raad heeft de Commissie (Eurostat) een 
serie specifieke maatregelen vastgesteld in de vorm van verordeningen van de Commissie tot 
44 Zie ook punt 6.2.1. 
blz. 28/66 
invoering van een gemeenschappelijke classificatie (COICOP/GICP), een gemeenschappelijke 
GICP-dekking en een reeks minimumnormen zoals45: 
• opnemen van onlangs belangrijk geworden goederen en diensten (bv. mobiele telefoons); 
• voldoende rekening houden met kwaliteitsveranderingen van de artikelen die de consument 
koopt (aanpassing wegens kwaliteitswijziging); 
• ervoor zorgen dat steekproeven van prijzen representatief zijn; 
• gebruiken van vergelijkbare formules voor het meten van prijsveranderingen. 
Het Boskin-rapport en het antwoord van het BLS46 onderbouwen de resultaten van het 
harmonisatieproces. De punten die Boskin aan de orde stelde, stonden bij de harmonisatie al 
centraal, met name aanpassingen wegens kwaliteitswijziging, de basisformule en aanpassing 
aan de marktontwikkelingen (nieuwe goederen en gewichten). 
De uniformisering van de aanpak van bewoners van een eigen huis, gezondheid en onderwijs in 
de eerste fase van de GICP's was een belangrijke stap op weg naar vergelijkbaardere 
indexcijfers. Het gebruik van minimumnormen had direct een groot gevolg voor de 
vergelijkbaarheid omdat ongeschikte procedures moesten verdwijnen en de vertekeningen als 
gevolg daarvan, zoals die in verband met nieuwe goederen, kwaliteit, ontbrekende prijzen of 
aggregatie, dan wel die in relatie tot de formule, de substitutie en de verkooppunten, 
grotendeels werden uitgeschakeld. Het verder verkleinen van resterende vertekeningen en 
fouten wordt beschouwd als een taak op middellange termijn die begonnen is met de opstelling 
van de eerste reeksen GICP-gegevens. Toch zullen de GICP's altijd te kampen hebben met een 
zekere marge aan statistische fouten en onbekende vertekeningen. 
Als het mogelijk zou zijn de vertekening in een ICP te kwantificeren, zou er geen probleem zijn 
omdat het ICP dan dienovereenkomstig zou worden gecorrigeerd. Tenzij er alternatieve maten 
zonder vertekening kunnen worden gedefinieerd en geconstrueerd, is de omvang van iedere 
vertekening een speculatieve aangelegenheid. Men is het er in het algemeen (over eens dat de 
belangrijkste bron van vertekeningen in de ICP's voortvloeit uit de behandeling van 
kwaliteitsveranderingen, maar de mate van vertekening is niet bekend. De nationale ICP's 
kunnen echter worden gebruikt voor een onderzoek naar alternatieve methoden om het 
probleem van de constructie van de prijsindexcijfers aan te pakken. 
De regels en minimumnormen die in de verordeningen en richtsnoeren zijn neergelegd, 
garanderen niet enkel de vergelijkbaarheid, nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van de 
GICP's, maar zij leiden ook tot kwaliteitsverbeteringen bij het meten van de inflatie. Ook bij de 
opstelling van de nationale ICP's kan men hiervan voordeel ondervinden wanneer deze 
minimumnormen worden overgenomen. Zo produceert Ierland sinds januari 1997 een 
maandelijks in plaats van een driemaandelijks ICP. Luxemburg is de eerste lidstaat die zijn 
nationale ICP's door het GICP heeft vervangen, terwijl Griekenland met een nieuw nationaal 
ICP is gekomen dat in hoofdzaak is gebaseerd op de GICP-normen. 
Door de voorgestelde koppeling aan het nieuwe Europees Systeem van Rekeningen (ESR 
1995) via de invoering van het begrip "monetaire consumptieve bestedingen van 
huishoudens"47 bieden de GICP's een duidelijk en ondubbelzinnig begrip om de dekking vast te 
45 Zie voor meer gegevens de punten 6.2. en 12. 
46 Het Bureau of Labor Statistics is verantwoordelijk voor het berekenen van het ICP van de Verenigde 
Staten. 
47 Zie ook punt 8.1. 
blz. 29/66 
stellen, gewichten te construeren en de compatibiliteit met de nationale rekeningen te 
verbeteren. 
10.2. Vergelijkbaarheid en dekking 
De vergelijkbaarheid van de GICP's is het resultaat van de uitvoering van een aantal 
maatregelen waarop in punt 6.2. nader wordt ingegaan. In deze sectie staat evenwel de 
dekking van het GICP centraal. Na de invoering van het GICP kregen de Commissie 
(Eurostat) en statistici uit de lidstaten kritiek omdat zij niet in staat bleken de dekking van de 
GICP's uit te breiden tot de eigen woning, onderwijs en gezondheid48. 
De door de bewoners van een eigen huis betaalde werkelijke prijzen voor kleine reparaties en 
het regelmatig onderhoud van de woning worden al door het GICP gedekt. De huurwaarde of 
de hypotheekrentebetalingen, die in sommige ICP's worden gebruikt voor het meten van de 
"inflatie" waarmee de bewoners van een eigen huis te kampen hebben, worden niet geschikt 
geacht voor internationale vergelijkingen van de inflatie van de consumptieprijzen aangezien 
het hierbij niet gaat om feitelijke monetaire transacties. Bij de huurwaarde gaat het om 
opportuniteitskosten voor de bewoners van een eigen huis en niet om een weerspiegeling van 
prijzen die zij als consument werkelijk moeten betalen. Deze en andere opportuniteitskosten 
worden niet geacht bij te dragen aan de inflatie. Bij hypotheekrentes gaat het enkel om 
kredietkosten en gewoonlijk worden kredietbetalingen niet in de ICP's begrepen. Het CSP 
heeft de behandeling van de eigen woning in het GICP op 13 maart 1997 besproken. Veel 
lidstaten stonden positief tegenover het idee de verwervingskosten voor de eigen woning in het 
GICP op te nemen, maar ze waren van mening dat het nog voorbarig was een indexcijfer voor 
de nettoverwerving van nieuwe woningen in te voeren. Overeengekomen werd de discussies 
over dit onderwerp voort te zetten en verder onderzoek te verrichten alvorens een definitief 
besluit te nemen. In 1998 zal hiervoor een speciale task force door Eurostat worden opgericht. 
Welke gevolgen de uitsluiting van het grootste deel van de gezondheids- en 
onderwijsdiensten van het GICP heeft, hangt ervan af hoe deze diensten uiteindelijk worden 
gemeten, en met name hoe de vergoedingen worden behandeld. Niet alle ICP's bestrijken alle 
gezondheids- en onderwijsdiensten, en als deze wel zijn inbegrepen, wordt niet altijd rekening 
gehouden met het feit dat de consumenten vaak een vergoeding krijgen. Sommige problemen 
zijn al opgelost doordat in twee fases - in december 1998 en december 1999 - een bijna 
volledige dekking van gezondheid en onderwijs zal worden bereikt. Dat een aantal posten pas 
na 1998 zal worden opgenomen, vloeit voort uit het feit dat geen enkele lidstaat een technische 
oplossing voor de behandeling ervan heeft gevonden (bv. welke prijs betaalt de consument 
voor ziekenhuisdiensten?) of dat de methoden en procedures moeten worden verfijnd voordat 
vergelijkbaarheid verzekerd is. 
Als men ervan uitgaat dat voor een volledige dekking in de zin van de definitie van "monetaire 
consumptieve bestedingen van de huishoudens" nog 6% ontbreekt, is dit alleen van belang 
wanneer de inflatie bij de buiten beschouwing blijvende posten aanzienlijk afwijkt van de 
inflatie in het algemeen. Indien bijvoorbeeld het GICP duidt op een inflatie van 2,0%, moet de 
inflatie bij de buiten beschouwing gebleven artikelen twee keer zo hoog zijn om het gemeten 
inflatiecijfer tot 2,1% te laten stijgen. Indien het subindexcijfer voor de niet-bestreken artikelen 
gelijke tred houdt met het indexcijfer voor alle artikelen is het niet van invloed op het door het 
GICP gemeten inflatiecijfer. Hoewel het feit dat artikelen buiten beschouwing blijven een 
48 Zie ook punt 8.1. 
blz. 30/66 
nadeel van het GICP is, dient bij de evaluatie ervan toch ook rekening te worden gehouden 
met de andere belangrijke verworvenheden van het harmonisatieproces. 
10.3. Verschillen tussen ICP's en GICP's 
Cijfermatig zijn er verschillen tussen de GICP's en de nationale ICP's als gevolg van verschillen 
in begrippen, methoden en procedures. Aangezien het doel van de nationale ICP's en de GICP's 
niet gelijk is, kan een directe vergelijking van beide indexcijfers misleidend zijn49. De 
cijfermatige verschillen kunnen positief dan wel negatief zijn, maar het is niet de bedoeling in 
dit rapport verder op deze verschillen in te gaan, want dat is al gedaan door de Europese 
Commissie in zijn convergentierapport van 199650. In dit document gaat het erom te 
onderzoeken of de GICP's vergelijkbaar zijn en of de lidstaten voldoen aan de 
rechtsvoorschriften. De GICP's zijn de enige vergelijkbare basis voor de beoordeling van de 
convergentie op het gebied van de inflatie tussen de lidstaten. Overeenkomstig het Verdrag zal 
deze tijdens de kritische periode voor het begin van de derde fase van de Economische en 
Monetaire Unie op basis van deze vergelijkbare GICP's worden beoordeeld. Aangezien 
artikel 109 J VEU de mogelijkheid biedt ook andere prijsindexcijfers in aanmerking te nemen, 
kunnen ook de nationale ICP's, onder andere, in overweging worden genomen. 
11- REACTIES VAN DE GEBRUIKERS, DE MEDIA EN DE LIDSTATEN 
11.1. Advies van het Europees Monetair Instituut (EMD 
Het EMI heeft de volgende verklaring afgelegd: 
"Als een van de belangrijkste gebruikers en als voorloper van de Europese Centrale Bank 
(ECB) was het EMI nauw betrokken bij het voorbereidende werk voor de GICP's, via de 
overlegprocedures van artikel 5, lid 3, van de GICP-verordening van de Raad en via de 
deelname van technische deskundigen van het EMI in de werkgroep van Eurostat. 
Tegen de achtergrond van de uiteenlopende doelstellingen, begrippen en methoden die aan de 
nationale ICP's ten grondslag liggen, acht het EMI de harmonisatiepogingen van wezenlijk 
belang voor de evaluatie van de convergentie overeenkomstig het Verdrag betreffende de 
Europese Unie. De GICP's zullen de basis zijn voor de beoordeling van de convergentie van de 
prijsstabiliteit in het convergentieverslag van het EMI van begin 1998. Op korte en middellange 
termijn staat derhalve de vergelijking van de GICP's van de lidstaten centraal. Vanaf het begin 
van fase III van de Monetaire Unie blijven de GICP's deze rol nog vervullen voor lidstaten die 
niet tot de ruimte van de ene Europese munt gaan behoren, maar ze zullen dan tevens een 
centrale indicator voor het gemeenschappelijke valutabeleid zijn, wat inhoudt dat gebruik 
wordt gemaakt van het indexcijfer voor de Monetaire Unie als geheel (MUICP). De 
maatregelen die voor de beoordeling van de convergentie zijn ingevoerd, zullen een goede 
statistische grondslag voor het MUICP vormen. Tegelijkertijd zal door het gebruik van het 
MUICP voor monetaire beleidsdoeleinden het belang van overwegingen als de actualiteit van 
de gegevens toenemen, aangezien de gegevens waarschijnlijk een belangrijk ingrediënt voor de 
maandelijkse beleidsanalyse zullen zijn. 
49 Zie ook punt 4. 
50 "Verslag over de convergentie in de Europese Unie in 1996" - COM(96)560 def., gepubliceerd in 
Europese Economie, supplement A, nr. 1 -januari 1997 
blz. 31/66 
Tot dusverre lijkt de harmonisatie in het algemeen bevredigend te verlopen. De 
gemeenschappelijke dekking, de gemeenschappelijke classificatie en de gedetailleerde 
publicatie van subindexcijfers zijn een belangrijke verbetering voor analytische doeleinden. Er 
is een vergelijkbare basisformule opgesteld en de eerste maatregelen ter verbetering van de 
vergelijkbaarheid van methodologische kwesties (aanpassing wegens kwaliteitswijziging en de 
steekproeftrekking) zijn genomen. Het EMI ondersteunt de vastlegging van minimumnormen 
nu en de invoering van vergelijkbaardere en betrouwbaardere methoden op middellange 
termijn. Veel van de behandelde onderwerpen betreffen de meting van de inflatie en de 
betrouwbaarheid van de statistiek van de consumptieprijzen in het algemeen en de 
werkzaamheden op dit gebied zijn daarom vanuit het oogpunt van het monetaire beleid 
bijzonder toe te juichen. Deze positieve beoordeling van de bereikte vorderingen betekent 
echter niet dat alle verschillen in methoden uit de weg zijn geruimd. Bovendien is het EMI met 
name geïnteresseerd in de uitbreiding van de dekking naar die aspecten van de consumptieve 
bestedingen die niet door de initiële GICP's worden gedekt. 
Over het geheel genomen ziet het EMI de plannen voor een verdere ontwikkeling van het 
GICP als een noodzakelijke voorwaarde voor het gebruik ervan in het monetaire beleid, zonder 
af te willen doen aan hun nut voor de beoordeling van de convergentie." 
11.2. Advies van het Directoraat-generaal Economische en Financiële Zaken van de 
Europese Commissie (PGIp 
DGII heeft de volgende verklaring afgelegd: 
"Als belangrijke gebruiker heeft DGII, Directoraat-generaal Economische en financiële zaken, 
voortdurend aangedrongen op een tijdige beschikbaarheid van vergelijkbare en betrouwbare 
gegevens voor de beoordeling van de convergentie van de inflatie. DGII juicht het derhalve toe 
dat het tijdschema voor de invoering van de GICP's, dat is neergelegd in Verordening (EG) nr 
2494/95 van de Raad inzake geharmoniseerde indexcijfers van de consumptieprijzen, is 
aangehouden. Hierdoor was de Commissie in staat de GICP's te gebruiker) in haar recente 
officiële documenten en meer in het bijzonder in het voortgangsrapport over de uitvoering van 
de algemene economische beleidslijnen van 1996 en in de aanbeveling van de Commissie voor 
de algemene beleidslijnen voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap van 
1997. Het "operationele" gebruik van de GICP's één jaar voor de opstelling van het 
convergentierapport van 1998 is zeer belangrijk, aangezien de beleidsmakers en de 
economische subjecten zo de tijd hebben aan het nieuwe indexcijfer te wennen. 
De invoering van de GICP's moet ook daarom als een belangrijke prestatie worden beschouw J 
omdat de actualiteit niet ten koste is gegaan van de kwaliteit. De GICP's bieden in hun huidige 
vorm een hoge mate van vergelijkbaarheid tussen de lidstaten, niet alleen wat de dekking 
betreft, maar ook kwalitatief gezien. De nationale bureaus voor de statistiek zijn 
minimumnormen overeengekomen, alsmede goede procedures ten aanzien van enkele 
belangrijke methodologische aspecten, zoals de formule voor de elementaire aggregaten of de 
actualisering van de gewichten. De gebruikers hebben veel waardering voor het feit dat de 
verbetering in vergelijkbaarheid gepaard is gegaan met een verbetering in kwaliteit. 
DGII werd bij de uitvoering van zijn werk echter gehinderd door het ontbreken van historische 
reeksen voor de GICP's van sommige landen, wat in tegenspraak is met de in de desbetreffende 
verordeningen neergelegde vereisten of met de afspraak met Eurostat. Hoewel deze problemen 
nadien zijn opgelost, hoopt DGII dat dergelijke tekortkomingen zich niet opnieuw zullen 
voordoen bij de bekendmaking van gewijzigde GICP-reeksen (wanneer bijvoorbeeld de 
dekking wordt uitgebreid). Ook zijn sommige GICP-reeksen in de maanden na de invoering 
blz. 32/66 
van de GICP's nog op significante wijze herzien. Hoewel DGII zich ervan bewust is dat 
sommige herzieningen niet geheel en al kunnen worden vermeden, moeten de nationale bureaus 
voor de statistiek er alles aan doen om de omvang van dergelijke herzieningen te 
minimaliseren. 
Wat de toekomstige ontwikkelingen betreft, steunt DGII de activiteiten van de werkgroep om 
de dekking van de GICP's uit te breiden en de statistische nauwkeurigheid van zowel de ICP's 
als de GICP's te verbeteren. Tenslotte wil DGII er nogmaals op wijzen hoe belangrijk het 
volgens hem is dat ook verder op de actualiteit van de GICP's wordt toegezien, aangezien het 
van cruciaal belang is dat de gebruikers de ontwikkeling van de inflatie in de komende EMU en 
in de Europese Unie als geheel effectief kunnen volgen." 
11.3. Samenvatting van de opinies van de lidstaten 
In alle lidstaten is de start van het GICP met succes verlopen. De belangrijkste gebruikers, 
centrale banken, ministeries van financiën en economische zaken, financiële en 
onderzoeksinstellingen, hebben veel belangstelling voor het GICP getoond. Aangezien de 
belangrijkste gebruikers in de meeste lidstaten volledig op de hoogte werden gehouden van de 
vorderingen en de resultaten van het harmonisatieproject, was het niet moeilijk hun de 
verschillen in methoden en begrippen tussen het nationale ICP en het GICP duidelijk te maken. 
Bovendien hielden sommige lidstaten voor de belangrijkste gebruikers studiebijeenkomsten 
over het GICP. 
De belangstelling van het grote publiek voor deze nieuwe maat voor de inflatie was 
daarentegen gering. De lidstaten denken evenwel dat de situatie in 1998 zal veranderen 
wanneer wordt besloten welke landen aan de Economische en Monetaire Unie zullen 
deelnemen. 
Sommige lidstaten hebben ervoor gekozen het GICP en het nationale ICP zoveel mogelijk 
gelijk te houden door de methodologische verbeteringen van het GICP ook door te voeren 
voor het ICP en door goederen en diensten die voor de opstelling van hét GICP werden 
toegevoegd, ook in te voeren voor het ICP. Andere lidstaten proberen juist het GICP en het 
nationale ICP zo verschillend mogelijk te houden om te benadrukken dat ze voor verschillende 
doelen worden gebruikt. 
Luxemburg heeft als eerste land het nationale ICP door het GICP vervangen. Hoewel er aan 
het gebruik van het GICP als maat voor de inflatie nooit is getwijfeld, waren er toch langdurige 
discussies over de vraag of het GICP als nationaal ICP zou moeten worden gebruikt, dus ook 
voor de loonindexatie. 
In de andere lidstaten zijn er tot dusver geen bijzondere moeilijkheden geweest bij de invoering 
van een extra prijsindexcijfer, aangezien benadrukt werd dat het GICP vooral voor 
internationale inflatievergelijkingen wordt gebruikt en dat het nationale ICP voor nationale 
doeleinden de beste indicator bleef In Griekenland, Ierland, Italië en Oostenrijk viel de 
invoering van het GICP samen met de invoering van een bijgewerkt nationaal ICP. Ierland 
schakelde met succes over van een kwartaal- op een maandcyclus voor de opstelling van het 
nationale ICP. Griekenland meldde dat de publicatie van het GICP het vertrouwen in het 
herziene nationale ICP versterkte. Wel waren er in Griekenland discussies of niet de GICP's in 
plaats van de ICP's zouden moeten worden gebruikt als deflator voor tal van economische en 
monetaire variabelen, wat zou kunnen leiden tot herziene cijfers voor diverse internationale 
vergelijkingen. 
blz. 33/66 
12. NALEVING EN KWALITEITSCONTROLE 
Indirect legde artikel 12 van de GICP-verordening van de Raad de Commissie (Eurostat) de 
verplichting op toezicht op de naleving te houden, door haar te machtigen bij de lidstaten 
informatie te verzamelen die nodig is voor de beoordeling van 
(a) de naleving van de vereisten in verband met de vergelijkbaarheid en 
(b) de kwaliteit van de GICP's. 
Bovendien moeten de lidstaten volgens de verordening van de Commissie voldoende 
informatie verschaffen voor het toezicht op en de controle van de kwaliteit. De algemene 
aanpak in de verordeningen van de Commissie is dat de output wordt gespecificeerd, terwijl 
aan de lidstaten wordt overgelaten de middelen vast te stellen waarmee dit kan worden 
bereikt51. Hiervoor is een effectief toezicht op de naleving noodzakelijk, teneinde ervoor te 
zorgen dat de lidstaten in de praktijk naar de letter en de geest aan de verschillende 
verordeningen en richtsnoeren voldoen. Om ervoor te zorgen dat de indexcijfers betrouwbaar 
zijn, kan de Commissie echter meer informatie verlangen dan de lidstaten zelf nodig zouden 
hebben. 
In de punten 12.1. tot en met 12.8. wordt een overzicht gegeven van de eerste ervaringen met 
het toezicht op de naleving. Ondertussen worden de discussies voortgezet over een optimaal 
systeem voor onafhankelijke statistische controles dat een hoge kwaliteit van de GICP's moet 
waarborgen, alsmede over de oprichting van een toezichtsysteem dat niet indruist tegen de in 
veel lidstaten bestaande praktijk. De Commissie (Eurostat) gaat ook na of er meer 
mechanismen nodig zijn om de kwaliteit en de integriteit van deze belangrijke nieuwe 
economische indicator te waarborgen. Een van de mogelijkheden is de oprichting van een 
onafhankelijk adviesorgaan. 
De compilatie van GICP's is grotendeels gebaseerd op de nationale ICP's. Voor die aspecten 
van de indexopbouw waarbij het gevaar voor onvergelijkbaarheid het grootst i,s,' zijn de GICP's 
gebaseerd op geharmoniseerde begrippen, methoden en procedures, waardoor ze de beste 
maatstaf zijn voor het vergelijken van de inflatie tussen de lidstaten. Het doel van deze sectie is 
de verbeteringen in de vergelijkbaarheid ten gevolge van de invoering van de GICP's te 
beoordelen. In de punten 12.2. tot en met 12.8. worden de verbeteringen beschreven die 
vereist zijn binnen het bestaande wettelijk kader voor het GICP, terwijl in punt 12.1. wordt 
ingegaan op verbeteringen die verder gaan dan de minimale vereisten van de verordeningen. 
12.1. Specifieke wijzigingen door de lidstaten 
Het harmonisatieproject en de opstelling van het GICP vergden aanzienlijke middelen, zowel 
wat het personeel als wat de computeruitrusting betreft52. In diverse landen nam het aantal 
specialisten en andere personeelsleden toe en/of werd het computersysteem uitgebreid om 
vanaf januari 1995 het GICP te kunnen opstellen. Dit was bijvoorbeeld het geval in Ierland, 
Luxemburg, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. In Oostenrijk kregen de instanties die zich 
met de prijsverzameling bezighouden, begin 1997 speciale software voor het verzamelen en 
indienen van de gegevens. 
Om de GICP-tijdreeksen zo vergelijkbaar mogelijk te maken, berekenden de lidstaten 
retrospectieve gegevens voor het GICP. Alle lidstaten verstrekten maandelijkse GICP's vanaf 
51 Zie ook punt 5. 
52 Zie ook punt 2. 
blz. 34/66 
het indexcijfer voor januari 1995 en op Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk na stelden alle 
landen vanaf januari 199553 GICP-subindexcijfers op aan de hand van de 
COICOP/GICP-classificatie54. Ierland en het Verenigd Koninkrijk leverden de retrospectieve 
gegevens evenwel pas vanaf de publicatie van de augustus-cijfers op 7 oktober 1997. Om de 
retrospectieve gegevens te kunnen leveren, moesten sommige landen overgaan tot een 
schatting van historische prijzen en gewichten voor een aantal artikelen die niet onder het 
nationale ICP vielen. Griekenland, Luxemburg, Oostenrijk, Finland en het Verenigd Koninkrijk 
voerden bovendien de formule met het meetkundig gemiddelde in voor de berekening van de 
elementaire aggregaten voor de indexcijfers vóór januari 199755. Diverse lidstaten voerden de 
COICOP-classificatie voor hun nationale ICP in of waren van plan dit te doen. Dit zal door 
veel gebruikers worden toegejuicht aangezien de componenten van het nationale ICP niet in 
overeenstemming zijn met een gemeenschappelijke classificatie. 
Griekenland, Oostenrijk, Portugal en het Verenigd Koninkrijk corrigeerden hun dekking, 
geografisch en wat de populatie betreft, op tijd voor de start van het GICP. Hierbij liepen zij 
deels vooruit op een ontwerp-verordening van de Commissie met een geharmoniseerde 
definitie van de dekking van het GICP56. Aangezien Griekenland nu de plattelandsgebieden 
opneemt, Portugal de Azoren en Madeira en het Verenigd Koninkrijk ook de 4% met de 
hoogste inkomens en de gepensioneerden die voornamelijk van overheidsuitkeringen 
afhankelijk zijn, hebben de in maart 1997 geïntroduceerde GICP's betrekking op alle 
huishoudens, ongeacht het inkomen en ongeacht het gedeelte van het economisch gebied waar 
zij wonen (platteland of in de stad). Oostenrijk schakelde over op het "binnenlands begrip" van 
het GICP door de uitgaven van buitenlandse bezoekers in Oostenrijk in aanmerking te nemen. 
Diverse lidstaten hielden bij de opbouw van hun GICP rekening met nieuwe goederen en 
diensten, zoals mobiele telefoons. België, Denemarken, Italië, Luxemburg en Oostenrijk 
voerden op tijd voor de invoering van het GICP nieuwe gewichten in, eerder dan 
oorspronkelijk was gepland. Nederland besloot om vanaf december 1997 over te schakelen op 
een jaarlijkse bijwerking van de voor de opstelling van het GICP en het • nationale ICP 
gebruikte gewichten. De invoering van nieuwe goederen en diensten en het gebruik van 
actuelere gewichtsinformatie zou moeten leiden tot betrouwbaardere en relevantere 
indexcijfers57. 
In Duitsland waar regionale bureaus (Statistische Landesamter) in belangrijke mate 
verantwoordelijk zijn voor de gegevensverzameling en de kwaliteitscontrole, is een systeem 
ingevoerd waardoor het Statistisches Bundesamt microgegevens van de regionale bureaus kan 
ontvangen teneinde de door Eurostat verlangde statistische informatie op te stellen die nodig is 
om de kwaliteit van het GICP aan te tonen in het kader van het toezicht op de naleving van de 
wetgeving. 
53 Zie ook de tabel bij punt 6.4. 
54 Zie ook de punten 6.2.1. en 6.2.7. 
55 Zie ook punt 12.6. 
56 Zie ook punt 8.3. 
57 Zie voor nadere gegeveris de punten 12.3. en 12.5. 
blz. 35/66 
12.2. Dekking 
12.2.1. Voorlopige indexcijfers, vanaf 29 februari 1996 
Gedurende 1996 publiceerde de Commissie (Eurostat) maandelijks de voorlopige indexcijfers. 
Ze werden door de Commissie (DGII) en het Europees Monetair Instituut gebruikt voor hun 
eerste convergentierapport aan de Raad in 1996. Voor de periode tussen januari 1994 en 
december 1996 zijn er voorlopige indexcijfers beschikbaar voor alle EER-landen en voor 
Zwitserland. Ingevolge de verordening van de Raad werden zij met ingang van het indexcijfer 
voor januari 1997 vervangen door de GICP's58. 
De voorlopige indexcijfers59 boden een betere vergelijkingsgrondslag voor de inflatie van de 
consumptieprijzen dan de nationale ICP's omdat ze werden gecorrigeerd om de dekking van 
goederen en diensten zo gelijk mogelijk te maken. Bepaalde uitgavencategorieën werden 
buiten beschouwing gelaten, terwijl andere, die niet door alle nationale ICP's werden bestreken, 
nu wel door alle lidstaten in aanmerking werden genomen. Het gecombineerde gewicht van 
deze nieuwe dan wel buiten beschouwing gelaten artikelen bedroeg ongeveer 16% van de 
totale consumptieve bestedingen. De juiste cijfers lopen van land tot land uiteen; de tabellen 4 
en 5 geven nadere informatie voor de lidstaten van de EU. Afgezien van deze verschillen in de 
dekking van goederen en diensten werden de voorlopige indexcijfers op precies dezelfde wijze 
opgebouwd als de nationale ICP's waarvan zij waren afgeleid. 
Tabel 3 laat het verschil in dekking van goederen en diensten zien tussen de voorlopige 
indexcijfers en de nationale ICP's. De tabel is overgenomen uit persbericht nr. 15/96 van 
Eurostat van 29 februari 1996 in verband met de invoering van de voorlopige indexcijfers en 
gecorrigeerd wat de schattingen voor het Verenigd Koninkrijk betreft. Uit de tabel blijkt dat de 
voorlopige indexcijfers ongeveer 84% van de goederen en diensten bestreken die al in de 
nationale ICP's waren opgenomen; de overeenstemming was het grootst in Griekenland (92%) 
en het kleinst in Nederland (75%). De belangrijkste verschillen betroffen de behandeling van 
het eigenwoningbezit60. De variantie in de gewichten voor gezondheid en onderwijs, die 
uiteenloopt van 11% in het Franse ICP tot minder dan 1% in dat van het Verenigd Koninkrijk, 
weerspiegelt niet alleen belangrijke institutionele verschillen tussen de landen in de wijze 
waarop de consument voor dergelijke diensten betaalt, maar ook verschillen in de manier 
waarop deze artikelen in het ICP worden behandeld. 
58 Met uitzondering van Zwitserland dat wel een voorlopig indexcijfer opstelde, maar geen GICP. 
59 Zie punt 6.1. 
60 Zie ook de punten 8.1. en 10.2. 
blz. 36/66 
Tabel 3: 
Uitgaven die bij de berekening van de voorlopige indexcijfers op basis van het nationale ICP 
buiten beschouwing werden gelaten - approximatieve gewichten in %o (januari 1996)61 -
Voorlopig indexcijfer 
+ Eigen woning 
+ Gezondheid en onderwijs 
+/- Overige 
= nationaal ICP B 
822 
40 
56 
82 
1000 DK 
821 
126 
36 
17 
1000 D 
826 
92 
45 
37 
1000 EL 
916 
-
76 
8 
1000 E 
913 
17 
44 
26 
1000 F 
875 
-
112 
13 
1000 IRL 
846 
40 
43 
71 
1000 I 
900 
-
78 
22 
1000 L 
883 
-
85 
32 
1000 
Voorlopig indexcijfer 
+ Eigen woning 
+ Gezondheid en onderwijs 
+/- Overige 
= nationaal ICP NL 
749 
118 
12 
121 
1000 A 
871 
9 
46 
74 
1000 p 
876 
61 
39 
24 
1000 FIN 
774 
100 
41 
85 
1000 s 
793 
160 
25 
22 
1000 UK 
796 
120 
9 
75 
1000 IS 
750 
108 
43 
99 
1000 N 
803 
115 
31 
51 
1000 
De tabellen 4 en 5 komen ook uit persbericht nr. 15/96 van Eurostat van 29 februari 1996; zij 
geven nadere informatie over de categorieën van de nationale ICP's die buiten- beschouwing 
zijn gelaten en de toegevoegde categorieën. Ze bevatten alleen informatie voor de lidstaten van 
de EU. 
Tabel 4: 
Categorieën die bij de berekening van de voorlopige indexcijfers aan de nationale ICP's zijn 
toegevoegd 
Alcoholhoudende dranken 
Tabak 
Diensten in verband met 
normaal onderhoud en 
reparatie van de woning B DK D EL 
in E F IRL I 
in L 
in 
in NL A P FIN S UK 
61 De referentie-uitgaven zijn de totale uitgaven die door het nationale ICP van de betrokken lidstaat 
worden bestreken en waarvan het gewicht op 1000 is gesteld. Voor het voorlopige indexcijfer en de 
opgenomen dan wel buiten beschouwing gelaten categorieën zijn dezelfde gewichten gebruikt als voor 
de opstelling van het indexcijfer van januari 1996. 
blz. 37/66 
Tabel 5: 
Categorieën van de nationale ICP's die 
buiten besc 
Huurwaarde eigen woning 
Hypotheekrentebetaling 
Ophalen van huisvuil en 
gemeentereiniging (betaald 
als belasting ongeacht het 
verbruik) 
Verzekering in verband met 
de woning 
Watervoorziening (betaald 
als belasting ongeacht het 
verbruik) 
Gezondheid 
Pakketreizen en uitgaven in 
het buitenland 
Reisverzekering 
Belastingen in verband met 
het gebruik van een auto, 
wegenbelasting en tolgelden 
Autoverzekering 
Rijbewijs 
Onderwijs 
Sociale diensten 
Financiële diensten n.e.g. 
Andere diensten n.e.g. B 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit DK 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit D 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit EL 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit bij de berekening van de vo 
louwing zijn gelaten 
E 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit F 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit IRL 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit I 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit L 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit NL 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit orlop 
A 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit ige indexcijfers 
P 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit FIN 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit S 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit UK 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
uit 
12.2.2. De eerste GICP's: 7 maart 1997 
Overeenkomstig de verordening van de Raad produceerde de Commissie (Eurostat) op 
7 maart 1997 de eerste reeks GICP's voor alle EU-lidstaten, IJsland en Noorwegen62. De 
GICP's vervingen de voorlopige indexcijfers als beste maatstaf voor het vergelijken van de 
inflatie van de consumptieprijzen in de lidstaten; ze worden gebruikt in de 
convergentierapporten van het EMI en de Commissie aan de Raad. Het GICP is een nieuw, 
afwijkend indexcijfer voor het meten van de inflatie en niet enkel een "uitgebreid voorlopig 
indexcijfer". Anders dan de voorlopige indexcijfers, die volledig op de nationale ICP's waren 
gebaseerd en alleen waren gecorrigeerd om de dekking van goederen en diensten zo 
vergelijkbaar mogelijk te maken, zijn de GICP's ook (en vooral) geharmoniseerd ten aanzien 
van bepaalde methodologische aspecten van de opbouw van het indexcijfer. 
In vergelijking met de voorlopige indexcijfers werd de dekking met name uitgebreid met auto-
en woningverzekeringen, pakketreizen, bankdiensten, diverse administratieve kosten, goederen 
en diensten op onderwijsgebied, zoals. avondcursussen, en goederen ten behoeve van de 
gezondheid die zonder recept verkrijgbaar zijn63. Het gecombineerde gewicht van deze 
toevoegingen maakt gemiddeld ongeveer 5% van de totale consumptieve bestedingen van de 
lidstaten uit, met een minimum van ongeveer 2% voor Portugal en een maximum van ongeveer 
7% voor IJsland. Zie voor nadere bijzonderheden tabel 6, die een beeld geeft van de 
consumptieve bestedingen voor de belangrijkste categorieën goederen en diensten die voor de 
62 
63 Zie punt 6.2. en voor nadere informatie over de beschikbare gegevens punt 6.4. 
Zie ook punt 6.2.1. 
blz. 38/66 
constructie van de GICP's aan de voorlopige indexcijfers werden toegevoegd en die dus het 
gewicht van deze subindexcijfers in het GICP van iedere lidstaat weerspiegelt. 
Tabel 6: 
Voor de opstelling van de GICP's toegevoegde subindexcijfers - approximatieve gewichten in 
%o (voor het gehele jaar 199664) -
Gezondheidsproducten - betaald 
door de consument en niet vergoed 
Pakketreizen 
Onderwijs - gewoonlijk betaald door 
de consumenten in de lidstaten 
Verzekering 
Bankdiensten n.e.g. 
Overige diensten n.e.g. 
Totale toevoegingen: 
Gezondheidsproducten - betaald 
door de consument en niet vergoed 
Pakketreizen 
Onderwijs - gewoonlijk betaald door 
de consumenten in de lidstaten 
Verzekering 
Bankdiensten n.e.g. 
Overige diensten n.e.g. 
Totale toevoegingen: B 
8,7 
31,4 
• 
8,7 
3,5 
n,o 
63,3 DK 
7,4 
12,6 
3,3 
3,5 
20,4 
13,7 
60,9 D 
8,5 
16,7 
4,6 
5,7 
2,0 
5,3 
42,8 EL 
11,9 
2,6 
13,7 
11,6 
: 
18,1 
57,9 E 
8,4 
7,8 
1,2 
4,0 
0,1 
8,1 
29,6 F 
4,8 
1,4 
3,7 
11,7 
7,0 
10,5 
39,1 IRL 
6,0 
30,6 
6,0 
2,5 
1,1 
3,4 
49,6 I 
16,0 
0,0 
8,6 
1,8 
3,2 
9,5 
39,1 
NL 
7,6 
16,4 
3,0 
9,8 
0,3 
9,0 
46,1 A 
4,1 
16,8 
3,9 
7,0 
2,1 
1,0 
34,9 P 
5,6 
3,2 
0,8 
5,3 
0,2 
0,3 
15,4 FIN 
11,2 
22,0 
1,3 
3,7 
0,9 
2,2 
41,3 S 
12,1 
9,5 
1,7 
7,3 
1,5 
3,1 
35,2 UK 
7,0 
30,0 
n,o 
6,0 
2,0 
5,0 
61,0 IS 
9,2 
24,5 
0,0 
6,6 
13,8 
16,4 
70,5 N 
7,1 
20,2 
1,8 
5,3 
* 
: 
34,4 L 
2,8 
50,0 
3,4 
5,5 
0,3 
7,0 
69,0 
12.2.3. GICP- tegenover ICP-dekking 
Met het GICP wordt de inflatie gemeten waarmee de consument te kampen heeft. Het begrip 
"monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens" definieert zowel de goederen en 
diensten die door het GICP moeten worden gedekt als het te gebruiken prijsbegrip: prij/cn 
zonder vergoedingen, subsidies en kortingen. Het begrip is neergelegd in een 
ontwerp-verordening van de Commissie tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1749/96 \an 
de Commissie ten aanzien van de dekking65. 
"Monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens" heeft alleen betrekking op 
monetaire transacties en omvat derhalve noch inkomen in natura, zoals bijvoorbeeld 
landbouwproducten die voor eigen verbruik worden geteeld, noch diensten in verband met 
eigenwoningbezit. Met name de uitgaven waarmee bewoners van een eigen huis te maken 
hebben in verband met de verwerving van hun huis en die worden uitgedrukt in de huurwaarde 
of in hypotheekrentebetalingen, worden niet geacht deel uit te maken van het inflatieproces en 
64 
65 De referentie-uitgaven zijn de totale uitgaven Üie door het GICP worden bestreken en waarvan het 
gewicht op 1000 is gesteld. De GICP's van de lidstaten zijn ontleend aan de nationale ICP's die gebruik 
maken van uiteenlopende referentieperiodes voor het gewicht, de prijs en het indexcijfer en waarvan de 
gewichten met een uiteenlopende frequentie worden bijgewerkt. Om ervoor te zorgen dat de gewichten 
van de lidstaten vergelijkbaar zijn, ook voor de aggregatie tot het EICP, werd 1996 als nieuw 
referentiejaar vastgesteld (gemiddeld prijsniveau voor het jaar). 
Zie punt 8.1. 
blz. 39/66 
blijven bij het GICP derhalve buiten beschouwing. Wel wordt gedacht aan opneming van de 
nettoverwervingsprijs van nieuwe woningen. Totdat een bevredigende oplossing is gevonden 
voor de diensten in verband met eigenwoningbezit, blijven deze uitgaven evenwel per definitie 
bij de "monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens" buiten beschouwing. 
Tabel 7 geeft een ruwe schatting van de dekking van het GICP vanaf januari 1997, wat hieraan 
in 1998 en 1999 nog moet worden toegevoegd en wat buiten het bereik van het GICP valt en 
derhalve niet relevant wordt geacht voor internationaal vergelijkbare inflatiemetingen, hoewel 
dit bij sommige nationale ICP's wel in aanmerking wordt genomen. De GICP's van de lidstaten 
bestrijken thans meer dan 90% van de "monetaire consumptieve bestedingen van de 
huishoudens". De resterende 10% zal uiterlijk in december 1999 worden toegevoegd. 
Ongeveer 6% heeft betrekking op goederen en diensten die nog niet door het GICP worden 
bestreken omdat geen der lidstaten een technische oplossing voor de behandeling ervan heeft 
of omdat de methoden en procedures moeten worden verfijnd voordat de vergelijkbaarheid kan 
worden gegarandeerd. Een volledige dekking van de producten (voor zover mogelijk) zal in 
twee fases worden verwezenlijkt, in december 1998 en december 1999. De belangrijkste 
uitbreidingen van de dekking hebben betrekking op gezondheid, onderwijs, diensten van de 
sociale bescherming zoals bejaardentehuizen, en verzekeringen66. 
De dekking van sommige GICP's zal met maximaal 4% worden uitgebreid in verband met een 
correctie ingevolge een ontwerp-verordening van de Commissie tot wijziging van Verordening 
(EG) nr. 1749/96 van de Commissie ten aanzien van de dekking, geografisch en wat de 
populatie betreft67. Het GICP heeft betrekking op de "monetaire consumptieve bestedingen 
van de huishoudens" in het economisch gebied van een lidstaat. Met name moeten alle lidstaten 
ook rekening houden met de uitgaven van personen die in instellingen wonen; in Denemarken 
en Italië gebeurt dit overigens al. België, Griekenland, Spanje, Ierland, Luxemburg, Nederland, 
Portugal, Finland, het Verenigd Koninkrijk, IJsland en Noorwegen moeten de uitgaven van 
buitenlandse bezoekers opnemen maar de uitgaven van ingezetenen in het buitenland buiten 
beschouwing laten. De andere lidstaten gebruiken dit "binnenlands begrip" al. De toename van 
het gewicht met ongeveer 20%» voor Luxemburg duidt op hét belang van het 
grensoverschrijdend winkelen. Het negatieve gewicht voor Noorwegen duidt erop dat 
ingezetenen meer in het buitenland uitgeven dan buitenlandse bezoekers in Noorwegen. België 
en Spanje zijn momenteel niet in staat schattingen te geven voor de uitbreiding van de 
populatie die wordt bestreken. 
De laatste twee rijen in tabel 7 laten het verschil zien tussen de "monetaire consumptieve 
bestedingen van de huishoudens" en de nationale ICP's. De gewichten vertonen grote 
schommelingen naar gelang van de lidstaat; in de voetnoten wordt dit enigermate toegelicht. 
Bij de cijfers gaat het om ruwe schattingen die kunnen veranderen indien de lidstaten besluiten 
de toevoegingen aan het GICP over te nemen in het nationale ICP. Geen van de afzonderlijke 
ICP's of groepen ICP's mag als model worden gebruikt voor wat de GICP's zouden moeten 
bestrijken. 
N.B.: MCBH = monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens; 
voor Luxemburg is het GICP gelijk aan het ICP. 
66 Zie voor nadere gegevens punt 8.1. 
67 Zie punt 8.3. 
blz. 40/66 
Tabel 7: 
Dekking van het MCBH door het GICP in vergelijking met de dekking door het nationale 
ICP - approximatieve gewichten in %o (januari 1996') 
Initiële dekking GICP vanaf jan. 97 
Toevoegingen aan de dekking wat artikelen 
betreft in dec. 98 en dec. 99 
Toevoegingen aan de dekking wat de 
populatie betreft, uiterlijk dec. 98 
Uiteindelijke dekking GICP vanaf dec. 99 
- MCBH 
Uitgaven bestreken door: 
a) MCBH, maar niet door ICP 
b) ICP, maar niet door MCBH B 
952 
48 
geen 
schatting 
1000 
0 
lld DK 
903 
31 
66 
1000 
82 b 
114e D 
953 
45 
2 
1000 
2 
114 f EL 
875 
56 
69 
1000 
69 
0 E 
954 
46 
geen 
schatting 
1000 
0 
5 F 
847 
153 
0 
1000 
87° 
0 IRL 
1000 I 
973 
27 
0 
1000 
0 
48 g L 
725 
80 
195 
1000 
— 
— 
Initiële dekking GICP vanaf jan. 97 
Toevoegingen aan de dekking wat artikelen 
betreft in dec. 98 en dec. 99 
Toevoegingen aan de dekking wat de 
populatie betreft, uiterlijk dec. 98 
Uiteindelijke dekking GICP vanaf dec. 99 
- MCBH 
Uitgaven bestreken door: 
a) MCBH, maar niet door ICP 
b) ICP, maar niet door MCBH NL 
886 
70 
44 
1000 
84 
173 k A 
960 
40 
0 
1000 
132 h 
83 ' P 
943 
49 
8 
1000 
0 
77 m FIN 
930 
40 
30 
1000 
0 
0 S 
896 
96 
8 
1000 
0 
165 n UK 
917 
83 
1000 
124' 
96° IS 
908 
42 
50 
1000 
0 
92 p N 
937 
68 
-5 
1000 
25J 
100 q 
De referentie-uitgaven zijn de monetaire consumptieve bestedingen van de huishoudens die vanaf 
december 1999 onder het GICP moeten vallen. Hiervan is het gewicht op 1000 gesteld. Bij de gewichten 
gaat het om ruwe schattingen die betrekking hebben op het gemiddelde prijsniveau van 1996. 
Pakketreizen, rijbewijzen, wapen- er. jachtvergunningen en paspoorten. 
Huishoudelijke diensten, rechtsadviezen, verzekeringen, tweedehandsauto's, leges. 
Autobelasting en belasting op inverkeerstclling ("BIV"). , 
Huurwaarde. 
Huurwaarde, autobelasting. 
Gezondheid, betaald door sociale verzekering, kansspelen. 
Uitgaven door buitenlandse bezoekers in Oostenrijk. 
Het GICP bestrijkt de gehele bevolking, terwijl bij het ICP de 4% die het meest verdient en de 
gepensioneerden die hoofdzakelijk van overheidsuitkeringen leven, buiten beschouwing blijven. 
Financiële diensten. 
Huurwaarde, belastingen voor lokale diensten. 
Kansspelen, autobclasting. 
Huurwaarde. 
Hypotheekrente en andere posten voor bewoners van een eigen huis, kansspelen. 
Hypotheekrente, afschrijving, belastingen voor lokale diensten, kansspelen. 
Huurwaarde en kansspelen. 
Huurwaarde, gezondheid, onderwijs en verzekeringen op brutobasis. 
blz. 41/66 
12.3. Gewichten 
12.3.1. Kwaliteit van de gewichten 
Voor de invoering van het GICP werden van de lidstaten geen specifieke maatregelen ten 
aanzien van de gewichten verlangd. België, Denemarken, Italië, Luxemburg en Oostenrijk 
hebben hun gewichten vroeger dan gepland en op tijd voor de invoering van het GICP 
gewijzigd en zijn zo vooruitgelopen op de vereisten inzake de minimumnormen voor 
betrouwbaarheid en relevantie, die zijn neergelegd in een ontwerp-verordening van de 
Commissie inzake minimumnormen voor de kwaliteit van GICP-gewichten68. 
Denemarken voerde in oktober 1996 nieuwe gewichten in. Deze worden gebruikt voor de 
berekening van het GICP en het nationale ICP en werden ook voor de berekening van de 
voorlopige indexcijfers toegepast. De nieuwe gewichten zijn gebaseerd op de cijfers van de 
nationale rekeningen en op het budgetonderzoek van 1994. 
In januari 1997 werden nieuwe wegingsschema's ingevoerd door België, gebaseerd op het 
budgetonderzoek van 1995-1996, door Ierland, gebaseerd op het budgetonderzoek van 
1994-1995, door Italië, gebaseerd op de cijfers van de nationale rekeningen voor 1995, en 
door Luxemburg, gebaseerd op het budgetonderzoek van 1993. Het consumptiepatroon van 
Oostenrijk is gebaseerd op het budgetonderzoek en de cijfers van de nationale rekeningen voor 
1993/94 en gecorrigeerd aan de hand van de voorlopige rekeningen voor 1995. 
12.3.2. Referentieperiode voor het gewicht 
Aangezien de GICP's van de nationale ICP's zijn afgeleid, hebben . ze verschillende 
referentieperioden voor het gewicht en verschillende frequenties voor de bijwerking van de 
gewichten. De referentieperiode voor het gewicht is het tijdsbestek waarin de bestedingen of 
de consumptie plaatsvonden waarop de voor de opstelling van de GICP's voor de maanden van 
1997 gebruikte gewichten betrekking hebben. Deze periode loopt, afhankelijk van de lidstaat, 
uiteen van 1989/1990 tot 1995/1996. 
De meeste lidstaten actualiseren de gewichten om de vijfjaar. Vanaf 1998 moeten zij dat 
jaarlijks doen indien er belangrijke veranderingen in het uitgavenpatroon zijn69. Nederland 
besloot om vanaf december 1997 over te schakelen op een jaarlijkse herziening van het 
basisjaar voor het GICP en het nationale ICP. Evenajs Frankrijk, Zweden en het Verenigd 
Koninkrijk zal Nederland dan een kettingindexcijfer berekenen met een jaarlijkse bijwerking 
van de gewichten. Ook Denemarken en Luxemburg overwegen de gewichten jaarlijks te gaan 
bijwerken, maar niet vóór december 1998. 
Tabel 8 geeft een overzicht van de referentieperioden voor het gewicht en van de frequentie 
van de bijwerking bij de opstelling van het GICP in 1997. 
68 Zie ook punt 8.2. 
69 Zie voor nadere gegevens punt 12.4. 
blz. 42/66 
B 
DK 
D 
EL 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
A 
P 
FIN 
S 
UK 
IS 
N Tabel 8 
Referentieperiode voor de GICP-gewichten 
Referentieperiode 
voor de 
GICP-gewichten in 
1997: 
1995 - 1996 
1994 
1991 
1994 
1990-1991 
1995 
1994 
1995 
1993 
1990 
1993/1994-1995 
1989- 1990 
1990 
1996 
juli 1995-juni 1996 
1995 
1993 - 1995 Volgende 
referentieperiode 
voor de gewichten 
vermoedelijk: 
1995 
1998 - 1999 
1996 
1999 
1995 
1995 
1994-1995 
1995 
1997 
juli 1996-juni 1997 
2000 
1994 - 1996 en frequentie van de bijwerking in 1997 
Invoering in / te 
beginnen met het 
indexcijfer voor: 
dec. 1998/jan. 1999 
dec. 2000/jan. 2001 
dec. 1997/jan. 1998 
dec. 1998/jan. 1999 
dec. 1997/jan. 1998 
dec. 1997/jan. 1998 
dec. 1997/jan. 1998 
dec. 1997/jan. 1998 
jan. 1998/feb. 1998 
dec. 2001/jan. 2002 
dec. 1997/jan. 1998 Jaarlijkse 
bijwerking 
("ketting­
indexcijfer"): 
X 
[x vanaf dec. 1997] 
X 
X 
X 
Bij de presentatie van het GICP stelt Eurostat voor de gewichten van alle lidstaten een nieuw 
referentiejaar vast en actualiseert het de prijzen dienovereenkomstig, eerst voor 1996 
(gemiddelde van het jaar) en vervolgens voor december 1996, december 1997, december 1998 
enz.70. De bewegingen in het GICP en de subindexcijfers hiervan worden dus uitgedrukt in het 
gemiddelde prijspeil van 1996 en vervolgens in het prijspeil van december 1996, december 
1997, december 1998 enz. Bij deze bijwerking van de prijzen wordt alleen een andere schaal 
gebruikt, maar wordt' het referentiejaar voor het gewicht niet veranderd, zodat het gemeten 
inflatiecijfer niet wordt beïnvloed. 
12.4. Gewichten van de subindexcijfers 
Iedere maand geven de lidstaten het GICP en de subindexcijfers hiervan aan de Commissie 
(Eurostat) door. De subindexcijfers zijn gebaseerd op de COICOP/GICP-classificatie71. Ze zijn 
nodig voor een analyse van de bronnen van de inflatiedruk en worden daarom samen met het 
GICP maandelijks door Eurostat gepubliceerd. 
De lidstaten verstrekken de Commissie (Eurostat) verder de voor de berekening van het GICP 
gebruikte gewichten van de subindexcijfers in promillen. Het aan iedere categorie van de 
COICOP/GICP toegekende gewicht loopt van land tot land uiteen naar gelang van het 
relatieve belang van de consumptieve bestedingen voor het betreffende artikel in iedere lidstaat. 
Er is geen uniform pakket voor alle lidstaten. 
70 
71 Zie ook punt 6.2.8. 
Zie de punten 6.2.1. en 6.2.7. 
blz. 43/66 
Tabel 15 in de bijlage van dit document is een uittreksel uit de gegevensbasis 
"NEWCRONOS"72 van Eurostat, waarin voor alle lidstaten de gewichten voor alle 
subindexcijfers worden gegeven. Deze gewichten hebben betrekking op 1996, d.w.z. de 
gewichten voor de referentieperiode voor het gewicht van iedere lidstaat werden omgerekend 
voor het gemiddelde prijspeil van 199673. 
Er zijn grote verschillen tussen de in tabel 15 opgenomen gewichten voor de subindexcijfers. 
Dit is het gevolg van het feit dat in de lidstaten het relatieve belang van de consumptieve 
bestedingen voor iedere groep van goederen en diensten uiteenloopt. Ook weerspiegelen de 
gewichten de verschillen tussen de lidstaten ten aanzien van de referentieperiode voor het 
gewicht en de frequentie waarmee de gewichten worden bijgewerkt. Een gewicht voor een 
bepaald artikel weerspiegelt de consumptie van dat artikel in de referentieperiode voor het 
gewicht, waarbij een verschil van maximaal vijfjaar mogelijk is. Voor de meeste artikelen, 
zoals brood of huisvesting, kunnen vijfjaar oude gewichten nog een goede schatting opleveren 
van de huidige consumptieve bestedingen, maar andere artikelen, zoals gegevensverwerkende 
apparatuur, kunnen aanzienlijk aan belang winnen of verliezen en in dat geval geven vijfjaar 
oude gewichten het relatieve belang wellicht niet correct weer. Zo zouden de gewichten voor 
gegevensverwerkende apparatuur (COICOP/GICP 09.1.3.) waarschijnlijk niet zo sterk 
uiteenlopen (tussen 0,2%o en 6,4%o) indien rekening was gehouden met de toegenomen vraag 
naar pc's. Aangezien de prijzen voor gegevensverwerkende apparatuur dalen, zijn de gewichten 
voor de bestedingen uitgedrukt in het gemiddelde prijspeil van 1996 bovendien lager dan in de 
referentieperiode voor de gewichten. 
Vanaf 1998 moeten de lidstaten hun gewichten jaarlijks herzien en aanpassen aan belangrijke 
veranderingen in het bestedingspatroon, althans indien de ontwerp-verordening van de 
Commissie over de minimumnormen voor de kwaliteit van de GICP-gewichten wordt 
goedgekeurd74. Hierdoor wordt de onvergelijkbaarheid van de GICP's grotendeels uit de weg 
geruimd, daar deze enkel voortkomt uit methodologische verschillen bij de weging, d.w.z. het 
verschil tussen een jaarlijkse verandering van het basisjaar en een minder frequente 
herziening75. ' 
Als onderdeel van haar toezicht op de naleving van de regels heeft de Commissie (Eurostat) 
diverse lidstaten gevraagd hun gewichten voor bepaalde subindexcijfers, die in vergelijking met 
de gegevens van andere lidstaten zeer laag of juist zeer hoog leken, te verifiëren en zo nodig te 
corrigeren. Uit de analyse van de verschillen in het wegingspatroon van de lidstaten bleek 
voorts dat de behandeling van bepaalde goederen en diensten in het GICP, bijvoorbeeld 
pakketreizen (COICOP/GICP 09.4.), in de toekomst wellicht moet worden geharmoniseerd. 
12.5. Onlangs belangrijk geworden goederen en diensten 
Vanaf januari 1997 moeten de lidstaten voorzieningen treffen voor de identificatie van 
goederen en diensten die een belangrijk onderdeel van de consumptie zijn gaan uitmaken, maar 
nog niet door het GICP worden gedekt. De drempel is gelegd op een verkoopvolume van meer 
dan l%o van de totale consumptieve bestedingen in de lidstaat. Om het voor de lidstaten 
gemakkkelijker te maken, zal de Commissie (Eurostat) informatie uitwisselen over "onlangs 
belangrijk geworden goederen en diensten" die in het GICP van andere lidstaten zijn 
opgenomen. Hiermee wordt vooral beoogd de relevantie van het GICP te handhaven door 
72 Zie ook punt 6.4. 
73 Zie voor een toelichting punt 6.2.8. en 12.3.2. 
74 Zie punt 8.2. 
15 Zie voor nadere gegevens punt 12.3.2. 
blz. 44/66 
rekening te houden met marktontwikkelingen, maar ook om de GICP's op het stuk van de 
actualiteit min of meer met elkaar in de pas te laten lopen en zo de vergelijkbaarheid te 
waarborgen76. Het is echter niet eenvoudig vast te stellen welk artikel onlangs belangrijk is 
geworden, welk artikel een nieuwe variant op een al bestaand artikel is of welk artikel in het 
GICP werd opgenomen ter verbetering van de representativiteit. 
Tabel 9 geeft onlangs belangrijk geworden artikelen die in 1997 in ten minste één lidstaat voor 
het eerst in het GICP zijn opgenomen en aan de Commissie (Eurostat) zijn meegedeeld. 
Tabel 9: 
^ Onlangs belangrijk geworden goederen en diensten sinds januari 1997 
Betaaltelevisie Wegwerpcamera 
Toegang tot het Internet Derde remlicht 
Mobiele telefoon en gesprekskosten Fietszadel 
Fax-telefoon (antwoordapparaat of Kunstmatige zoetstof 
beantwoordingsdienst in verbinding met een 
telefoonlijn) 
Modem Ecologische producten (melk, boter, meel) 
Printer IJstaarten en -repen 
Thuiscomputer Speciale melk, bv. verrijkt met vitaminen 
Educatieve en andere spellen op cd-rom Room met een laag vetgehalte (15%) 
Computerspellen Margarine met een laag cholesterolgehalte 
Niet-geformatteerde pc-diskettes Wijn met een laag alcoholgehalte (4,6%) 
Geconcentreerd waspoeder Limonade met alcohol (< 5% alcohol) 
Satellietantenne Kiwi's 
12.6. Formule voor de berekening van elementaire aggregaten 
Voor de berekening van de elementaire aggregaten in het GICP hebben de lidstaten de keuze 
uit de verhouding tussen hetzij de rekenkundige, hetzij de meetkundige gemiddelden van de 
prijzen, maar zij mogen niet het rekenkundige gemiddelde van de prijsverhoudingen 
gebruiken77. Acht landen moesten hun formule veranderen: Denemarken, Griekenland, 
Frankrijk, Italië, Luxemburg, Oostenrijk, Finland en het Verenigd Koninkrijk. Alle landen, met 
uitzondering van Italië, kozen voor het meetkundige gemiddelde, alleen Italië schakelde over 
op de verhouding tussen de rekenkundige gemiddelden van de prijzen. Voor Denemarken geldt 
tot september 1997 een afwijking omdat dit land "zijn statistisch stelsel in verregaande mate 
moet aanpassen"78, maar na die datum zal met terugwerkende kracht vanaf het indexcijfer voor 
januari 1997 het meetkundig gemiddelde worden gebruikt. Alle landen, met uitzondering van 
Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk, voerden de formulewijziging ook voor hun nationale 
ICP in. 
Ter verbetering van de vergelijkbaarheid voerden Griekenland, Luxemburg en Oostenrijk de 
formule voor de berekening van het meetkundig gemiddelde met terugwerkende kracht tot het 
indexcijfer voor januari 1995 in; Italië, Finland en het Verenigd Koninkrijk gebruiken de 
nieuwe formule vanaf januari 1996. 
16 
77 
78 Zie ook punt 6.2.2. 
Zie ook punt 6.2.5. 
Artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2494/95 van de Raad. 
blz. 45/66 
Frankrijk heeft ervoor gekozen om voor heterogene producten, die ongeveer een derde van 
alle elementaire aggregaten in hun GICP uitmaken, geleidelijk over te stappen op het 
meetkundig gemiddelde. De helft van de veranderingen werd eind januari 1997 aangebracht, 
zodat ongeveer 18% van het GICP thans op basis van het meetkundige gemiddelde wordt 
berekend. Deze partiële overschakeling op het meetkundig gemiddelde zal worden voltooid, in 
januari 1998 en januari 1999. Zweden maakt gebruik van de verhouding tussen de 
gestandaardiseerde gemiddelden van de prijzen, een variant van het meetkundig gemiddelde. 
Beide lidstaten moeten vóór eind 1997 aantonen dat hun formule tot vergelijkbare resultaten 
leidt en dat het effect op het GICP in 1997 ten opzichte van 1996 gemiddeld minder dan een 
tiende van een procentpunt bedraagt. 
Voor de berekening van de elementaire aggregaten in het GICP maken thans acht lidstaten 
gebruik van het meetkundig gemiddelde of een variant, acht andere van de verhouding tussen 
de rekenkundige gemiddelden van de prijzen en Frankrijk van een combinatie. Vanaf het 
indexcijfer voor januari 1998 zal Portugal ook omschakelen op het meetkundige gemiddelde. 
Vijf lidstaten schatten het effect van de formulewijziging op het GICP over een periode van 12 
maanden op ongeveer een tiende procentpunt. In het Verenigd Koninkrijk verminderde de 
inflatie door de invoering van het meetkundige gemiddelde met gemiddeld 0,5 procentpunt. 
In tabel 10 wordt een overzicht gegeven van de gebruikte formules voor de berekening van de 
elementaire aggregaten en de in de lidstaten doorgevoerde veranderingen. 
blz. 46/66 
Tabel 10: 
Berekening van elementaire aggregaten in het GICP 
B 
DK 
D 
EL 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
A 
P 
FIN 
S 
UK 
IS 
N Wijziging 
formule voor de 
berekening van 
de EA t.b.v. het 
GICP: 
neen 
ja, maar 
afwijking tot 
sep. 1997 
neen 
ja 
neen 
ja, geleidelijk 
voor heterogene 
producten 
neen 
ja 
ja 
neen 
ja 
neen 
ja 
neen 
ja 
ja 
neen GICP-formule is de 
verhouding tussen de 
rekenkundige dan wel 
meetkundige gemid­
delden van de prijzen 
(RGP of MGP): 
RGP 
MGP 
- afwijking 
RGP 
MGP 
RGP 
RGP voor homogene 
, producten (1/3), 
MGP voor heterogene 
producten (1/3), 
andere formule voor 
verse producten, 
complexe prijzen en 
tarieven (1/3) 
RGP 
RGP 
MGP 
RGP 
MGP; 
RGP voor bepaalde 
artikelen zoals 
groenten en fruit, en 
huur 
RGP 
MGP 
variant van het MGP 
(verhouding tussen de 
gestandaardiseerde 
gemiddelden van de 
prijzen) 
MGP 
MGP 
RGP Nieuwe formule GICP 
ingevoerd met ingang 
van het indexcijfer 
voor: 
— 
jan. 1997 
- afwijking 
... 
jan. 1995 
— 
jan. 1997: 
helft van de 
omschakeling naar het 
MGP klaar; 18% van 
het indexcijfer 
berekend met MGP; 
jan. 1998, jan. 1999: 
verdere omschakeling 
naar MGP 
— 
jan. 1996 
jan. 1995 
— 
jan. 1995 
MGP vanaf jan. 1998 
jan. 1996 
jan. 199679 
maart 1997 
— Geschat effect op 
het GICP over een 
periode van 12 
maanden in 
procentpunten: 
— 
schatting nog niet 
beschikbaar 
- afwijking 
— 
-0,1 
™ 
-0,1 
— 
geen schatting 
beschikbaar 
geen schatting 
beschikbaar 
-0,1 
-0,1 
-0,5 
geen schatting 
beschikbaar 
— Nieuwe formule 
ook in het ICP: 
— 
ja, gepland m.i.v. 
indexcijfer voor 
begin 1998 
— 
ja, m.i.v. 
indexcijfer voor 
jan. 1994 
— 
ja 
— 
ja, m.i.v. 
indexcijfer voor 
jan. 1996 
GICP en nationaal 
ICP zijn identiek 
— 
neen (gemiddelde 
van verhoudingen) 
ja, m.i.v. het 
indexcijfer voor 
jan. 1998 
ja, m.i.v. het 
indexcijfer voor 
jan. 1996 
neen 
ja, m.i.v. het 
indexcijfer voor 
maart 1997 
— 
79 De schattingen voor 1995 zijn gecorrigeerd om rekening te houden met het effect van de 
formulewijziging, zie ook punt 6.4. 
blz. 47/66 
12.7. Aanpassingen wegens kwaliteitswijziging 
De meeste deskundigen zijn het erover eens dat de aanpassingen wegens kwaliteitswijziging 
een van de lastigste, zo niet het lastigste, probleem bij de opstelling van een ICP zijn. Uit het 
Boskin-rapport blijkt dat niet iedereen het probleem doorziet en buitenstaanders hebben vaak 
de onjuiste indruk dat er geen rekening wordt gehouden met kwaliteitsverbeteringen van het 
product en dat dus de inflatie wordt overschat. In de praktijk zijn er allerlei aanpassingen 
gedaan en bij de opstelling van indexcijfers is op tal van manieren geprobeerd de problemen op 
te lossen, waardoor kwaliteitsverbeteringen wellicht overgecompenseerd zijn. 
Als een eerste stap op weg naar controle op de naleving van de regeling en ter initiëring van 
verder onderzoek naar geschikte normen voor de behandeling van veranderingen in de 
kwaliteit van goederen en diensten in het GICP, heeft de Commissie (Eurostat) informatie 
nodig over de aanpassingen wegens kwaliteitswijziging in de praktijk. Voor vijf goederen werd 
de lidstaten gevraagd aan te geven hoeveel prijswaarnemingen gedurende de vier maanden 
tussen januari 1997 en april 1997 werden vervangen, en voorts welke aanpassingen wegens 
kwaliteitswijziging werden gemaakt om de nieuwe artikelen in het GICP in te voeren. Gekozen 
werd voor herenoverhemden, zitbanken, cd-spelers, koelkasten en waspoeder, omdat deze vijf 
posten in alle GICP's voorkomen, eenvoudig te definiëren zijn en met uiteenlopende snelheid 
veranderen: langzaam, middelmatig of snel. Er werden drie soorten aanpassingen wegens 
kwaliteitswijziging onderscheiden: 
(a) koppeling, waarbij men ervan uitgaat dat het prijsverschil tussen het oude en het nieuwe 
artikel geheel toe te schrijven is aan een kwaliteitsverschil. Daarom is van een 
prijsverschil tussen het oude en het nieuwe artikel niets in het GICP terug te vinden. De 
lidstaten moeten kunnen aantonen dat de koppeling niet automatisch plaatsvindt, d.w.z. 
zonder motivering80. Een van de argumenten hiervoor is dat het prijsverschil de 
marktwaardering van het kwaliteitsverschil weergeeft, zoals dat ook bij prijsoverlapping 
(zie (c)) het geval is. Een ander argument is dat de artikelen inderdaad zo van elkaar 
verschillen dat ze niet kunnen worden vergeleken en dat de vervanging isi ingevoerd om 
de representativiteit van de steekproef te handhaven; 
(b) aanpassing op basis van een zelfde kwaliteit, waarbij het nieuwe artikel wordt 
behandeld als had dit dezelfde kwaliteit als het artikel dat het vervangt. Het gehele 
prijsverschil tussen het oude en het nieuwe artikel wordt dan ook in het GICP 
weerspiegeld. Wanneer een expliciete nationale of Eurostat-schatting van de waarde van 
de kwaliteitsverandering ontbreekt, moet de aanpassing ingevolge artikel 5 van 
Verordening (EG) nr. 1749/96 plaatsvinden op basis van een zelfde kwaliteit; 
(c) aanpassing op basis van een andere kwaliteit, waarbij de waarde van het 
kwaliteitsverschil tussen het oude en het nieuwe artikel geschat wordt op een bedrag 
tussen nul en het gehele prijsverschil, en soms ook op een bedrag dat dit verschil te 
boven gaat. Deze schattingen kunnen worden gemaakt door warendeskundigen of aan de 
80 Zie ook punt 6.2.3. 
blz. 48/66 
hand van methoden als hedonische regressie81, prijsoverlapping82, facultatieve 
prijsstelling83, de productiekostenmethode84 of de toerekeningsmethode85. 
De resultaten lieten grote verschillen tussen de lidstaten zien in het percentage waarnemingen 
dat gedurende de eerste vier maanden van 1997 werd vervangen. Sommigen hadden lage 
vervangingscijfers van 6 tot 12% voor elk van de vijf artikelen, terwijl anderen 
vervangingscijfers van maximaal 41% voor banken en 54% voor cd-spelers lieten zien. 
Sommige lidstaten meldden dat zij voor bepaalde artikelen tussen januari en april 1997 geen 
enkele waarneming hadden vervangen. 
Wat de aard van de aanpassingen wegens kwaliteitswijziging betreft, kon voor niet meer 
dan ongeveer tien landen de verdeling worden bestudeerd, aangezien het aantal vervangingen 
in de andere lidstaten te klein was, namelijk tien of minder vervangen waarnemingen per artikel 
gedurende de periode van vier maanden. Voor de tien lidstaten bleek uit de resultaten dat de 
aard van de aanpassingen wegens kwaliteitswijziging verschilt naargelang het artikel en de 
lidstaat. De meeste lidstaten gebruiken de extreme aanpassingen "koppeling" en "een zelfde 
kwaliteit". Sommige landen gebruiken beide procedures in ongeveer gelijke mate, terwijl 
andere vrijwel uitsluitend de koppelingsmethode gebruiken of voor de meeste vervangingen 
uitgaan van "een zelfde kwaliteit". Slechts een paar lidstaten gebruiken "aanpassingen op basis 
van een andere kwaliteit" als belangrijkste procedure. 
De verschillen in procedure tussen de lidstaten leiden niet noodzakelijkerwijze tot 
onvergelijkbaarheid, maar versterken wel de algemene bezorgdheid dat "aanpassing wegens 
kwaliteitswijziging" aanleiding geeft tot een grote mate van vertekening en dus 
onvergelijkbaarheid. Niet alleen zijn er grote verschillen in de mate waarin 
productveranderingen worden vastgesteld, maar de procedure die wordt toegepast bij een 
specifieke verandering is ook bepaald niet overal gelijk. De gevolgde procedures berusten op 
verschillende uitgangspunten ten aanzien van hetgeen moet worden gemeten en op 
uiteenlopende hoeveelheden informatie die voor de berekening van een correctie beschikbaar 
is. In de meeste gevallen behelzen de procedures geen beoordeling van de ' verschillen in 
specificatie tussen het oude en het nieuwe product. 
De volgende stap is een nadere analyse van de aanpassingsprocedures en een schatting van het 
effect op het GICP. Dit vergt de ontwikkeling van een gemeenschappelijke terminologie voor 
aanpassingen wegens kwaliteitswijziging, en met name ook voor het onderscheid tussen een 
nieuw, vervangend artikel en een geheel nieuw product. Wanneer gedurende een of twee 
maanden waarnemingen achterwege blijven en er nadien een nieuw product wordt 
81 Coëfficiënten van een regressiemodel, waarbij de prijs wordt gerelateerd aan een aantal kenmerken van 
het artikel, worden gebruikt als schattingen van de waarde van het kwaliteitsverschil tussen het oude en 
het nieuwe artikel. 
82 Het prijsverschil tussen het oude en het nieuwe artikel in de overlappingsperiode, die als 
marktwaardering wordt aangemerkt, wordt gebruikt als schatting van de waarde van het 
kwaliteitsverschil tussen de twee elkaar opvolgende artikelen. 
83 De prijzen die in rekening worden gebracht voor kenmerken van het nieuwe artikel die bij het oude 
artikel nog facultatief zijn, worden gebruikt als schattingen voor de waarde van het kwaliteitsverschil 
tussen het oude en het nieuwe artikel. 
84 Het bedrag dat het meer kost om het nieuwe in plaats van het oude artikel te produceren wordt gebruikt 
als de geschatte waarde voor het kwaliteitsverschil tussen het oude en het nieuwe artikel. 
85 Het prijsverschil tussen het oude en het nieuwe artikel wordt toegerekend op basis van het prijsverschil 
met de andere artikelen die tot dezelfde groep behoren. De waarde van de aanpassing wegens 
kwaliteitskwijziging tussen het oude en het nieuwe artikel wordt daarom geschat als het verschil tussen 
de prijs van het oude artikel en de toegerekende prijs. 
blz. 49/66 
geïntroduceerd, krijgt men namelijk een geheel ander beeld van een kwaliteitsverandering dan 
anders het geval zou zijn geweest, wat impliciet tot niet-vergelijkbare resultaten kan leiden. 
Op basis van de verzamelde informatie is een schatting van de gevolgen van uiteenlopende 
procedures op het gebied van de aanpassing wegens kwaliteitswijziging voor het GICP niet 
mogelijk. Bepaalde procedures, zoals koppeling, kunnen leiden tot een hoger of lager 
indexcijfer dan bij een correctie op basis van een zelfde kwaliteit, afhankelijk van het feit of de 
prijs van het nieuwe artikel hoger of lager is dan die van het oude. De Commissie (Eurostat) 
stelt voor het effect van een bepaalde procedure op het indexcijfer te onderzoeken door het 
GICP in iedere lidstaat te vergelijken met het indexcijfer dat zou zijn verkregen op basis van 
een "standaardreferentieprocedure". Deze standaardreferentieprocedure hoeft niet de juiste of 
de beste procedure te zijn, aangezien hierover geen overeenstemming bestaat. Het is evenwel 
een referentiepunt voor de beoordeling van de procedures van de lidstaten. De Commissie is 
voornemens om op basis van een aantal elkaar opvolgende enquêtes de verbeteringen aan te 
brengen. De belasting van de lidstaten wordt zo tot een minimum beperkt. 
Bovendien moet onderzoek worden gedaan naar de interactie tussen de steekproefprocedure 
en de aanpassing wegens kwaliteitswijziging. Hoe worden vervangingen vastgesteld? Waarom 
hebben sommige lidstaten hoge vervangingspercentages, terwijl andere helemaal geen nieuwe 
artikelen melden? Verschillen in de procedures ten aanzien van de steekproeftrekking en de 
aanpassing wegens kwaliteitswijziging kunnen een tegengestelde werking hebben op het GICP. 
Tenslotte zal de Commissie (Eurostat) controle blijven uitoefenen op de naleving van de regels 
ten aanzien van het gebruik van koppeling. De lidstaten moeten kunnen aantonen dat er geen 
automatische koppeling wordt gebruikt. Wanneer nationale schattingen voor de waarde van 
het kwaliteitsverschil ontbreken, moeten de lidstaten het volledige prijsverschil tussen het oude 
artikel en het nieuwe in het GICP verwerken. De gegevensbasis van Eurostat voor 
aanpassingen wegens kwaliteitswijziging zal in 1998 operationeel zijn. 
Tot nu toe is de vergelijkbaarheid van de GICP's dus verbeterd door een vaak (gëbruikte, maar 
ongeschikte procedure voor de behandeling van wijzigingen in de productkwaliteit uit te 
bannen. Verdere verbeteringen worden verwacht van een gecoördineerd werkprogramma van 
de lidstaten. Door de procedures van de lidstaten en de uitgangspunten hiervan met elkaar te 
vergelijken en door de aandacht met name te richten op de belangrijkste gebieden van 
productontwikkeling, wordt duidelijkheid verkregen over specifieke operationele aspecten die 
moeten worden opgelost voordat vergelijkbare procedures kunnen worden vastgesteld. Er 
moet overeenstemming worden bereikt over de productwijzigingen die als 
kwaliteitswijzigingen moeten worden gezien en over de procedures die geschikt zijn voor 
specifieke veranderingen, teneinde een basis te krijgen voor de uitbreiding van de initiële 
vereisten. Zoals uit de reactie van het BLS op het Boskin-rapport al blijkt, is het 
onwaarschijnlijk dat ooit alle problemen in verband met kwaliteitsveranderingen in ICP's 
worden opgelost. Wel kan de vergelijkbaarheid van de GICP's worden verbeterd wanneer in 
soortgelijke situaties iedereen dezelfde aanpak kiest. Dit verlangt overeenstemming over 
begrippen en procedures, de uitwisseling van informatie over productspecificaties en de 
waardering van bijzondere veranderingen. De Commissie (Eurostat) en de lidstaten zijn 
hiermee actief beziç. 
blz. 50/66 
12.8. Onzet en handhaving van de steekproef 
12.8.1. Steekproeftrekking en vergelijkbaarheid 
Sinds het begin van de harmonisatiewerkzaamheden wordt een goed steekproefplan en de 
handhaving van de steekproef van wezenlijk belang geacht voor de betrouwbaarheid, relevantie 
en vergelijkbaarheid van GICP's86. Om financiële redenen en ook om praktische redenen 
worden bij de trekking van prijssteekproeven voor de nationale ICP's en dus ook voor de 
GICP's geen geavanceerde statistische methoden gevolgd. Slechts enkele lidstaten stellen dan 
ook de nauwkeurigheid van hun indexcijfers vast (steekproeffouten) en nergens wordt de 
systematische fout gemeten. 
In de meeste lidstaten wordt de steekproef doelgericht getrokken en niet aselect. De omvang 
van de steekproeven hangt meer af van de kosten of van een vroeger genomen besluit dan van 
de eisen die een bepaald nauwkeurigheidsniveau stelt. Dat een steekproef niet aan de 
theoretische vereisten voldoet, hoeft echter niet te betekenen dat deze ontoereikende resultaten 
oplevert. Er is derhalve geen sprake van dat alle lidstaten zich zouden moeten conformeren aan 
een bepaalde procedure, temeer daar de kosten van een dergelijke wijziging wellicht te hoog 
zouden zijn. Of een GICP-steekproef acceptabele resultaten oplevert, is een empirische vraag 
die alleen kan worden beantwoord door goed onderzoek. De harmonisatie en de samenwerking 
tussen de lidstaten in verband hiermee biedt een mogelijkheid dit probleem te onderzoeken op 
een wijze die niet is weggelegd voor een nationaal bureau voor de statistiek alleen. De 
gevolgen van een bepaalde steekproefpraktijk voor het ene GICP kan worden nagegaan aan de 
hand van de andere GICP's, hetzij door simulatie, hetzij door andere experimentele methoden. 
In een onderzoeksprogramma dat de Commissie (Eurostat) met de lidstaten uitvoert, moeten 
de steekproefmethoden en -procedures worden vastgesteld die betrouwbare resultaten 
opleveren en moeten methoden worden ontwikkeld om de betrouwbaarheid van de GICP's vast 
te stellen ongeacht het gebruikte steekproefplan. In het kader van dit programma heeft het 
CBS de voor de opstelling van het GICP gebruikte steekproefprocedures voor iie trekking van 
plaatsen, verkooppunten, artikelen en variëteiten87 geanalyseerd. De lidstaten moesten zeggen 
tot welk type hun steekproefprocedures behoorden: 
(a) Aselecte steekproeftrekking: 
SI = eenvoudige aselecte steekproef 
PPS = steekproef waarbij de kans evenredig is aan de omvang 
gestratificeerd SI = gestratificeerde steekproef met Si-steekproef in ieder stratum 
gestratificeerd PPS = gestratificeerde steekproef met PPS-steekproef in ieder 
stratum 
86 Zie ook punt 6.2.6. 
87 Een variëteit is een gedetailleerdere omschrijving van een specifiek artikel, d.w.z. een goed of een dienst 
die door de prijsvcrzamclaar in een verkooppunt is geselecteerd op basis van de door het nationale 
bureau voor de statistiek verstrekte specificatie van het product. 
blz. 51/66 
(b) Niet-aselecte steekproeftrekking: 
oordeel = steekproef waarbij de selectie van de elementen gebaseerd is 
op het oordeel van deskundigen 
drempel = steekproef waarbij elementen met een waarde van de 
hulpvariabele, bv. de verkoopwaarde, boven een 
drempelwaarde in de steekproef worden opgenomen 
quota = steekproef waarbij het aantal elementen vooraf wordt 
vastgesteld en de selectie van de elementen aan de 
prijsverzamelaars wordt overgelaten 
De steekproefmethoden lopen van land tot land sterk uiteen. Alleen Zweden en het Verenigd 
Koninkrijk streven naar een volledig aselecte trekking, maar alle andere lidstaten passen 
hoofdzakelijk niet-aselecte procedures toe, zoals steekproeftrekking waarbij de selectie aan het 
oordeel van deskundigen wordt overgelaten of waarbij een drempel wordt gebruikt. Het 
belangrijkste voordeel van aselecte steekproeftrekking is dat deze een zekere waarborg geeft 
tegen systematische fouten. Ook is het dan mogelijk de steekproeffouten te schatten en een 
optimale steekproefomvang te kiezen voor plaatsen, verkooppunten, artikelen en variëteiten. 
Vaak maken de lidstaten gebruik van niet-aselecte steekproeftrekking omdat een voor de 
toepassing van aselecte steekproeftechnieken benodigd steekproefkader ontbreekt. 
In de meeste lidstaten wordt de steekproef voor de selectie van de plaatsen en de 
verkooppunten in twee fases getrokken: eerst wordt een steekproef van plaatsen getrokken en 
vervolgens wordt binnen iedere gemeente een steekproef van verkooppunten gekozen. 
Doorgaans worden de gemeenten getrokken met een kans die evenredig is aan het aantal 
inwoners. Bij de selectie van de verkooppunten wordt uitgegaan van hun omzet, in het 
algemeen op basis van het oordeel van deskundigen. In zes lidstaten worden de verkooppunten 
aselect geselecteerd: Nederland, Portugal,*Finland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en 
Noorwegen. Zweden kiest niet eerst de plaatsen en vervolgens de verkooppunten, maar 
gebruikt een aselecte gestratificeerde steekproeftrekking in één fase voor de selectie van 
verkooppunten uit het Zweedse bedrij fsregister. In de meeste lidstaten worden 
postorderbedrijven en marktkramen uit de selectie van verkooppunten verwijderd. 
In alle lidstaten, behalve Zweden, worden de artikelen door het nationale bureau voor de 
statistiek gekozen aan de hand van een criterium als de representativiteit, eerder dan aan de 
hand van aselecte steekproeftechnieken. In het algemeen geschiedt de selectie in twee fases: 
eerst wordt een aantal subgroepen van artikelen geselecteerd met behulp van de 
drempelmethode waarbij alleen de subgroepen met het grootste marktaandeel worden gekozen; 
vervolgens worden door een deskundige uit iedere subgroep artikelen gekozen. Wanneer het 
nationale bureau voor de statistiek de artikelen alleen grofweg specificeert, kiezen de 
prijsverzamelaars gewoonlijk de variëteit die het vaakst gekocht wordt en die past binnen de 
beschrijving van het artikel. 
De resultaten van het CBS voor de steekproeven van plaatsen en verkooppunten zijn 
samengevat in tabel 11 en die voor de steekproeven van artikelen en variëteiten in tabel 12. 
blz. 52/66 
Tabel 11: 
Maandelijkse steekproef van plaatsen en verkooppunten in de lidstaten 
Plaatsen 
Opzet Aantal Kader Verkooppunten 
Lage of geen dekking Opzet Bijwerking* Aantal 
B oordeel 65 j a postorderbedrij ven oordeel bij iedere 
herziening 
basisjaar 9 509' 
DK oordeel 30 ja postorderbedrijven, 
markten oordeel om de 3 jaar 1900 
D drempel, 
quota 190 neen winkels voor luxe artikelen oordeel bij iedere 
of voor artikelen van " herziening 
mindere kwaliteit, basisjaar 
weekmarkten 22 100 
EL oordeel 23 ja winkels voor luxe 
artikelen, markten voor 
non-foodartikelen oordeel bij iedere 
herziening 
basisjaar 3 200 
drempel 130 neen onbekend oordeel naar aanleiding 
van signalen uit 
de markt 29 000 
gestratificeerd 
PPS 96 neen onbekend oordeel jaarlijks 27 300 
IRL gestratificeerd 
SI 82 neen postorderbedrijven, oordeel, 
markten quota bij iedere 
herziening 
basisjaar 3 898 
onbekend 82 ja postorder- en 
telewinkelbedrijven drempel bij iedere 
herziening 
basisjaar 25 000 
oordeel 22 ja postorderbedrijven, 
markten, kleine 
niet-gespecialiseerde 
kruideniers oordeel naar aanleiding 
van signalen uit 
de markt 634 
NL gestratificeerd 100 
PPS ja postorderbedrijven gestratificeerd 
SI, oordeel, 
drempel bij iedere 
herziening 
basisjaar 11 000 
drempel 20 neen tijdelijke verkooppunten, 
markten oordcel bij iedere 
herziening 
basisjaar 4 200 
yr PPS 41 ja winkels voor luxe 
artikelen, markten, 
coöperatieve winkels gestratificeerd 
PPS, oordeel onmiddellijk 
naar aanleiding 
van signalen uit 
de markt 9 50ii 
FIN gestratificeerd 107 
PPS ja markten, 
huis-aan-huisverkoop, 
handel via een netwerk gestratificeerd 
PPS, oordeel, 
drempel bij iedere 
herziening 
basisjaar (*«. 
geen steekproef van 
plaatsen ja gespecialiseerde winkels, gestratificeerd rotatie, 20% per 
postorderbedrijven, PPS jaar 
reparatiewerkplaatsen <Z(-
UK gestratificeerd 146 
SI ja marktkramen met gestratificeerd 
non-foodartikelen, PPS 
winkels waarvoor men gestratificeerd 
lidmaatschapsgeld moet SI 
betalen om de 5 jaar 18 (AA» 
IS oordeel ja onbekend oordcel bij iedere 
herziening 
basisjaar 420 
N gestratificeerd 100 
PPS ja winkels waarvoor men 
lidmaatschapsgeld moet 
betalen gestratificeerd rotatie, 1/6 per 
PPS jaar 2 100 
88 10 700 vanaf de bijwerking van het indexcijfer eind 1997. 
blz. 53/66 
* Met uitzondering van (gedwongen) vervanging van verkooppunten die de activiteiten hebben gestaakt of 
die verdere medewerking weigeren. 
Bron: CBS 
blz. 54/66 
Tabel 12: 
Maandelijkse steekproef van artikelen en variëteiten in de lidstaten 
Ontwerp Artikelen 
Bijwerking* Aantal Variëteiten 
Ontwerp Aantal 
prijsnoteringen 
B oordeel bij iedere herziening basisjaar 461 oordeel 91980 
DK oordeel naar aanleiding van signalen uit 
de markt 1200 oordeel 25 000 
D oordeel bij iedere herziening basisjaar 750 drempel 400 000 
EL oordeel bij iedere herziening basisjaar 600 oordeel 20 000 
E drempel, 
oordeel naar aanleiding van signalen uit 
de markt 471 oordeel 150 000 
oordeel, 
drempel jaarlijks 1033 quota 171 000 
IRL oordeel bij iedere herziening basisjaar 560 quota 45 000 
oordeel bij iedere herziening basisjaar 920 drempel 300 000 
oordeel naar aanleiding van signalen uit 
de markt 263 5 700 
NL drempel, 
oordeel naar aanleiding van signalen uit 
de markt 1200 drempel 100 000 
oordeel, 
drempel bij iedere herziening basisjaar 710 oordeel, 
drempel, quota 80 000 
gestratificeerd PPS onmiddellijk naar aanleiding 
van signalen uit de markt 577 89 gestratificeerd PPS 40 000 
FIN oordeel bij iedere herziening basisjaar 401 oordeel 43 600 
gestratificeerd PPS, naar aanleiding van signalen uit 
SI, oordeel de markt 318 drempel 22 800 
UK oordeel jaarlijks 646 drempel 120 000 
IS oordeel bij iedere herziening basisjaar 2 131 oordeel 13 738 
N oordeel jaarlijks 900 oordeel 45 000 
* Met uitzondering 
** Met uitzondering 
huisvesting. 
Bron: CBS van (gedwongen) vervanging van artikelen wanneer deze niet meer worden verkocht, 
van prijsnoteringen die worden gebruikt voor het meten van artikelen in verband met de 
12.8.2. Vaststelling en handhaving van de doelsteekproef 
Als eerste stap in het kader van het toezicht op de naleving van de regeling en om nader 
onderzoek naar de verruiming van de minimumnormen voor prijzen en voor de 
steekproeftrekking te initiëren, is de lidstaten gevraagd hun "doelsteekproef voor het GICP90 
te beschrijven. Dit komt in wezen neer op het huidige steekproefplan voor het aantal prijzen 
dat vanaf januari 1997 voor de opstelling van de GICP's moet worden verzameld. De 
minimumnormen voor de prijzen verplichten de lidstaten hun doelsteekproef van maand tot 
maand te handhaven 91, terwijl de minimumnormen voor steekproeven verlangen dat de 
lidstaten de representativiteit van hun doelsteekproeven zo nodig verbeteren met het oog op de 
betrouwbaarheid en de vergelijkbaarheid van de GICP's92. 
89 
90 
91 
92 650 vanaf de bijwerking van het indexcijfer eind 1997. 
In overeenstemming met artikel 9, sub f), van Verordening (EG) nr. 1749/96 van de Commissie. 
Zie ook punt 6.2.4. 
Zie ook punt 6.2.6. 
blz. 55/66 
De lidstaten werd gevraagd voor ieder GICP-subindexcijfer op 3-cijferniveau van de 
COICOP/GICP het totale aantal artikelen en het totale aantal prijswaarnemingen te geven. Ze 
moesten het aantal maandelijkse en minder frequente prijswaarnemingen opgeven. Ingevolge 
artikel 8 van de GICP-verordening van de Raad moeten de prijzen voor het GICP ten minste 
eenmaal per maand worden verzameld. De Commissie (Eurostat) kan minder frequente 
prijswaarnemingen toestaan indien dit de vergelijkbaarheid van het GICP niet in gevaar brengt. 
Voor het GICP wordt ongeveer 87% van de prijzen ten minste eenmaal per maand verzameld. 
In Griekenland, Italië en Portugal worden bepaalde artikelen, zoals vers fruit en verse 
groenten, tweemaal per maand of zelfs wekelijks verzameld. Voor de doelsteekproef liggen 
België, Duitsland, Spanje en IJsland wat de maandelijkse prijswaarneming betreft dicht bij 
100%, Zweden en het Verenigd Koninkrijk op 97%, Frankrijk en Noorwegen op 95% en 
Griekenland op 94%. Frankrijk breidde de maandelijkse prijsverzameling uit: in 1996 vonden 
15700 waarnemingen maandelijks plaats tegen voordien ieder kwartaal, in 1997 gebeurde dit 
voor nog eens 8700 waarnemingen. Dit betekent dat er nu 16300 prijzen meer maandelijks 
worden verzameld. Ook Zweden veranderde de prijswaarneming vanaf januari 1997 voor 
diverse artikelen: maandelijks tegen voordien een-, twee- of viermaal per jaar. 
Minder frequente prijswaarnemingen dan maandelijks vormen voor het GICP de uitzondering; 
dit geldt bij voorbeeld voor seizoenartikelen die slechts gedurende een aantal maanden 
beschikbaar zijn. Wel maken Nederland en Portugal frequent gebruik van voortschrijdende of 
roterende steekproeven waarbij iedere maand 1/x van het totale aantal prijzen voor een bepaald 
artikel wordt verkregen. Bovendien verzamelt Nederland de prijzen voor bijvoorbeeld de huren 
maar een keer per jaar. Beide lidstaten moeten kunnen aantonen dat deze behandeling niet tot 
onvergelijkbaarheid leidt. 
Tabel 13 geeft het percentage maandelijkse en minder frequente prijswaarnemingen voor de 
doelsteekproeven in de lidstaten. 
blz. 56/66 
Tabel 13: 
Maandelijkse en minder frequente prijswaarneming voor het GICP, overeenkomstig de 
doelsteekproeven van de lidstaten 
B 
DK 
D 
EL 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
,A 
P 
FIN 
S 
UK 
IS 
N meer dan 
eens per 
maand 
0 
0 
0 
38 
0 
0 
0 
30 
0 
0 
0 
10 
0 
0 
0 
0 
0 maandelijks 
100 
77 
100 
56 
100 
95 
87 
55 
91 
59 
72 
43 
84 
97 
97 
100 
95 Waargenomer 
om de 
andere 
maand 
0 
0 
0 
3 
0 
0 
0 
0 
0 
23 
0 
0 
11 
0 
0 
0 
0 t prijzen in % 
ieder 
kwartaal 
0 
1 
0 
2 
0 
5 
11 
15 
0 
6 
28 
46 
3 
3 
3 
0 
3 tweemaal 
perjaar 
0 
20 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
8 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
1 eenmaal per 
jaar 
0 
3 
0 
1 
0 
0 
2 
0 
2 
11 
0 
1 
1 
0 
0 
0 
1 
De meeste lidstaten hebben de gelegenheid te baat genomen om bij de invoering van het GICP 
hun steekproef te vergroten. Soms hebben ze artikelen toegevoegd of het aantal 
prijswaarnemingen vergroot om zo hun steekproef voor bepaalde subindexcijfers te verbeteren. 
Hiervoor waren nieuwe enquêtes nodig, alsmede de schatting van historische prijzen en 
gewichten. Griekenland voegde meer dan 200 en Oostenrijk voegde 130 artikelen aan zijn 
doelsteekproef toe, die hierdoor respectievelijk 13% en 24% groter werd. De meeste lidstaten 
vergrootten ook het aantal prijswaarnemingen: Denemarken en Griekenland nemen 6% meer 
prijzen waar dan zij deden voor hun nationale ICP, Oostenrijk 14% en Luxemburg 22%. 
Tabel 14 geeft het aantal artikelen waarvoor prijzen worden verzameld en het totale aantal 
waargenomen prijzen per maand, alsmede het aantal toevoegingen voor het GICP. 
blz. 57/66 
Tabel 14: 
Totaal aantal artikelen en prijswaarnemingen per maand voor de 
opstelling van het GICP, overeenkomstig de doelsteekproeven van de 
lidstaten 
B 
DK 
D 
EL 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
A 
P 
FIN 
S 
UK 
IS 
N Totaa 
artikelen 
461 
784 
1 766 
1033 
601 
263 
16 239 
678 
593 
399 
309 
686 
2 131 
781 il aantal 
waarnemingen 
91 980 
31 158 
326 615 
33 687 93 
119 143 
171 088 
42 379 
288 553 
6 656 
115 522 
53 475 
103 691 
45 870 
29 899 
130 981 
13 738 
47 857 Toevoegingen 
artikelen 
0 
-
4 
208 
0 
1 
21 
0 
130 
11 
4 
3 
2 
0 
0 voor het GICP 
waarnemingen 
0 
1696 
356 
1 803 
2 323 
0 
' 7 
1 190 
0 
6 605 
1 093 
170 
27 
73 
0 
0 
In het kader van het toezicht op de naleving van de regeling heeft de Commissie (Eurostat) 
voorts informatie nodig over de mate waarin de doelsteekproef thans in de lidstaten wordt 
gehandhaafd: hoeveel prijzen die volgens de doelsteekproef maandelijks moeten worden 
verzameld (of in uitzonderlijke gevallen minder vaak) ook werkelijk worden'waargenomen; 
welke procedures er worden gebruikt voor het schatten van de ontbrekende waarnemingen. 
Het handhaven van de steekproef is van wezenlijk belang omdat prijsveranderingen moeten 
worden gemeten en niet het prijspeil zelf. De steekproef moet zo zijn opgezet dat van 
referentiemaand tot referentiemaand van hetzelfde goed of van dezelfde dienst de prijs wordt 
opgetekend om zo bij een "vast pakket" de verandering vast te stellen. Wanneer geen prijzen 
kunnen worden waargenomen, is het in eerste instantie van belang dat er goede schattingen 
worden verricht, terwijl het op lange termijn belangrijk is dat er goede vervangingen worden 
gevonden. Nu al is de vergelijkbaarheid van de GICP's verbeterd door de vaak gebruikte, maar 
ongeschikte procedure van de automatische overdracht van de laatst waargenomen prijs uit te 
bannen. Verdere verbeteringen worden verwacht van studies die de Commissie (Eurostat) in 
samenwerking met de lidstaten verricht naar goede grenswaarden voor het aantal geschatte 
prijzen en naar toelaatbare schattingsprocedures. 
13. VERLOOP VAN DE PROCEDURE VOLGENS ARTIKEL 14 VAN VERORDENING 
(EG) NR. 2494/95 VAN DE RAAD ("COMITOLOGIE") 
Ingevolge artikel 145 van het EG-Verdrag "verleent de Raad, in de besluiten die hij neemt, de 
Commissie de bevoegdheden ter uitvoering van de regels die hij stelt. De Raad kan de 
93 Dit heeft betrekking op een theoretische maand waarin van alle artikelen de prijzen worden verzameld, 
d.w.z. ook alle seizoenartikelen en alle artikelen waarvan de prijs, minder vaak dan maandelijks wordt 
verzameld. 
blz. 58/66 
uitoefening van deze bevoegdheden aan bepaalde voorwaarden onderwerpen (...)"• Deze 
"voorwaarden" heeft de Raad algemeen gedefinieerd in Besluit 87/373/EEG tot vaststelling 
van de voorwaarden die gelden voor de uitoefening van aan de Commissie verleende 
uitvoeringsbevoegdheden; de Commissie is verplicht een uit vertegenwoordigers van de 
lidstaten samengesteld comité te raadplegen, waarbij een van de in dit besluit omschreven 
procedures moet worden gevolgd. In ieder besluit van de Raad moet worden aangegeven in 
welke context welke procedure van toepassing is. In het algemeen wordt deze deelname van 
comités aan het uitvoeringsproces "comitologie" genoemd. 
In artikel 14 van Verordening (EG) nr. 2494/95 van de Raad wordt voor de geharmoniseerde 
indexcijfers van de consumptieprijzen vastgesteld volgens welke procedure de Commissie haar 
bevoegdheden voor de uitoefening van de in deze verordening neergelegde regels mag 
uitvoeren. Het bepaalt dat de Commissie wordt bijgestaan door het Comité Statistisch 
Programma (CSP), dat is opgericht bij Besluit 89/382/EEG, Euratom van de Raad, en dat 
procedure lila (reglementeringscomité) uit Verordening (EG) nr. 87/373/EEG van de Raad 
moet worden gevolgd. 
In de praktijk werkt de comitologie-procedure bij de opstelling van besluiten van de 
Commissie (tot dusverre verordeningen) ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 2494/95 van 
de Raad als volgt: 
(a) Indien Eurostat kan aantonen dat er sprake is van onvergelijkbaarheid of ziet dat er 
behoefte aan harmonisatie bestaat, wordt een eerste voorstel voor een verordening van 
de Commissie ingediend bij en besproken door een task force. Dit is een subgroep van de 
werkgroep bestaande uit statistici van de nationale bureaus voor de statistiek, de 
belangrijkste gebruikers, deskundigen op het gebied van prijsindexcijfers en een 
vertegenwoordiger van het CEIES94. Op basis van de conclusies van de task force stelt 
Eurostat een ontwerp-verordening op en legt deze aan de volledige werkgroep voor. 
(b) De werkgroep bespreekt de ontwerp-verordening en dient voorstellen in totdat 
overeenstemming over de technische details mogelijk is. 
(c) Eurostat zendt de ontwerp-verordening voor interdepartementaal overleg naar de 
Commissie. Alle relevante directoraten-generaal van de Commissie95 en de Juridische 
Dienst moeten er hun goedkeuring aan hechten. 
(d) Eurostat legt de ontwerp-verordening voor advies voor aan het CSP, dat als een 
reglementeringscomité van type lila met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen 
advies moet uitbrengen. 'ov 
(e) Overeenkomstig artikel 5, lid 3, van de GICP-verordening van de Raad zendt de 
Secretaris-generaal van de Commissie de ontwerp-verordening voor advies naar het 
EMI. 
94 Comité inzake statistische informatie op economisch en sociaal gebied. 
95 Secretariaat-Generaal, DG II, DG V, DG IX, DG X, DG XV, DG XIX, DG XX, DG XXIII en DG 
XXIV. 
blz. 59/66 
(f) Als alle partijen zijn gehoord en de definitieve tekst klaar is voor besluitvorming zendt 
Eurostat de ontwerp-verordening ter goedkeuring naar het betrokken lid van de 
Commissie. 
(g) Nadat deze het voorstel heeft goedgekeurd, legt de Secretaris-generaal van de 
Commissie de ontwerp-verordening ter goedkeuring voor aan de Commissie (het 
college), dat uiteindelijke over de goedkeuring besluit. 
(h) Wanneer het ontwerp is goedgekeurd, wordt de verordening van de Commissie in het 
Publicatieblad bekendgemaakt. 
Dankzij de medewerking van de lidstaten en de steun van de belangrijkste gebruikers, met 
name DG II en het EMI, is deze procedure volgens artikel 14 efficiënt gebleken en is zij steeds 
tot tevredenheid van alle partijen verlopen. 
Als volgende stap is de Commissie (Eurostat) van plan alle uitvoeringsmaatregelen voor het 
GICP, die thans in diverse verordeningen en ontwerp-verordeningen van de Commissie zijn 
neergelegd, samen te voegen tot één geconsolideerde verordening van de Commissie. 
Aangezien in de eerste verordeningen voorlopige uitvoeringsmaatregelen en voorlopige 
minimumnormen werden neergelegd, was het in verband met de voortgang van het 
harmonisatieprogramma nodig dat iedere verordening ook weer werd gewijzigd. Dit zal ook in 
de toekomst het geval zijn, waardoor toepassing ervan nogal verwarrend is. Door de 
consolidatie, die dient plaats te vinden nadat de belangrijkste verordeningen door de 
Commissie zijn goedgekeurd, wordt het wettelijk kader vereenvoudigd. 
BIJLAGE 
In punt 12.4. is al gezegd dat in tabel 15 voor elke lidstaat de gewichten worden gegeven voor 
ieder GICP-subindexcijfer. De gewichten, die zijn gebaseerd op de referentieperiode voor het 
gewicht van elke lidstaat, zijn omgerekend voor het gemiddelde prijspeil van 1996. 
In de tabel wordt onderscheid gemaakt tussen echte en afgeronde gewichten nul. Een echt 
gewicht nul wordt als ":" weergegeven; dit betekent dat het desbetreffende subindexcijfcr geen 
deel uitmaakt van het GICP van de lidstaat. Een afgerond gewicht nul wordt weergegeven als 
"0,0"; dit betekent dat het desbetreffende subindexcijfer wel deel uitmaakt van het GICP var. 
de lidstaat, maar dat het gewicht minder bedraagt dan 1/1000 en afgerond op nul uitkomt 
Voor de volgende subindexcijfers hanteerden de lidstaten andere definities dan die in 
Verordening (EG) nr. 2214/96 van de Commissie, wat in tabel 15 wordt aangeduid met cen 
"d": 
• Denemarken: 
04.5.5.: Het gewicht voor "warm water, stoom en ijs" omvat de "vaste brandstoffen", 
waarvan het gewicht minder bedraagt dan 1/1000. 
• Finland: 
04.1.: Het gewicht voor de "werkelijke woninghuur" omvat de uitgaven voor 
verwarming, water, warmwatervoorziening en ophalen van huisvuil. De huur en 
de lasten kunnen noch in het indexcijfer noch in het gewicht worden uitgesplitst. 
blz. 60/66 
• Zweden: 
04.1.: Het gewicht voor de "werkelijke woninghuur" omvat de uitgaven voor 
elektriciteit, gas, water, warmwatervoorziening en ophalen van huisvuil. De 
huur en de lasten kunnen noch in het indexcijfer noch in het gewicht worden 
uitgesplitst. 
04.5.5.: Het gewicht voor "warm water, stoom en ijs" omvat blokverwarming. 
09.1.8.: Het gewicht voor "huisdieren" heeft alleen betrekking op diervoeders. 
Voor de volgende subindexcijfers gebruikten de lidstaten speciale schattingsprocedures voor 
de afleiding van het gewicht; in tabel 15 zijn deze gewichten aangeduid met een "e": 
• Portugal: 
09.1.3. en 09.1.4.: De gewichten voor "gegevensverwerkende apparatuur" en "andere grote 
duurzame goederen voor recreatie en cultuur" zijn schattingen gebaseerd op het 
budgetonderzoek. 
12.4.2.A en 12.4.4.A: Het brutogewicht voor "verzekering in verband met de woning: 
inboedelverzekering" en voor "verzekering in verband met het vervoer: 
autoverzekering" is ontleend aan het budgetonderzoek. Het nettogewicht is 
geschat met behulp van gegevens van toezichthoudende autoriteiten op 
verzekeringsgebied: premies en aanspraken op vergoeding in verband met 
onderhoud en reparaties. 
• Finland: 
• 02.1.1., 02.1.2. en 02.1.3.: De uitsplitsing van het gewicht voor alcoholhoudende dranken in 
"gedistilleerde dranken", "wijn" en "bier" is geschat aan de hand van gegevens 
van het Finse alcoholmonopolie ALKO over het aandeel in de consumptie. 
ALKO levert ook het indexcijfer voor alcoholhoudende dranken:.één indexcijfer 
voor alle alcoholprijzen. 
04.1., 04.3.2., 04.4.A en 04.5.1.: De gewichten voor "werkelijke woninghuur", "diensten in 
verband met normaal onderhoud en reparatie van de woning", "overige diensten 
in verband met de woning" en "elektriciteit" zijn geschat aan de hand van de 
huisvestingsstatistiek van het Finse bureau voor de statistiek. Aangezien in het 
budgetonderzoek een andere classificatie wordt gebruikt, kunnen hieraan geen 
gewichten worden ontleend. 
12.4.2.A en 12.4.4.A: Het nettogewicht voor "verzekering in verband met de woning: 
inboedelverzekering" en voor "verzekering in verband met het vervoer: 
autoverzekering" wordt geschat door de waarde van de vergoedingen door de 
verzekeringsmaatschappijen af te trekken van het in het nationale ICP gebruikte 
brutogewicht. 
• Zweden: 
04.5.5.: Het gewicht voor "warm water, stoom en ijs" is geschat op basis van de door 
het Zweedse bureau voor de statistiek geproduceerde energiestatistiek. 
• Verenigd Koninkrijk: 
07.1.1., 07.2.1. en 07.2.3.: De gewichten voor "nieuwe en tweedehands auto's", "delen en 
toebehoren" en "onderhoud en reparatie" zijn gelijk aan de op basis van het 
budgetonderzoek berekende gewichten plus een gedeelte van de gewichten voor 
blz. 61/66 
verzekering, die overeenkomen met de rechtstreeks door de 
verzekeringsmaatschappijen betaalde uitkeringen. 
09.1.1., 09.1.2., 09.1.3. en 12.2.: De gewichten voor "audio- en video-opname- en 
-weergaveapparatuur", "foto- en filmapparatuur en optische instrumenten", 
"gegevensverwerkende apparatuur" en "artikelen voor persoonlijk gebruik, 
n.e.g." zijn gelijk aan de op basis van het budgetonderzoek berekende gewichten 
plus een gedeelte van de gewichten voor verzekering, die overeenkomen met de 
rechtstreeks door de verzekeringsmaatschappijen betaalde uitkeringen. 
blz. 62/66 
page 63/66 Tabel 15: 
Gewichten van de subindexcijfers van het GICP in %o (voor het gehele jaar 1996) 
01. 
01.1. 
01.1.1. 
01.1.2. 
01.1.3. 
01.1.4. 
01.1.5. 
01.1.6. 
01.1.7. 
01.1.8. 
01.1.9. 
01.2. 
01.2.1. 
01.2.2. 
02. 
02.1. 
02.1.1. 
02.1.2. 
02.1.3. 
02.2. 
03, 
03.1. 
03.1.1. 
03.1.2. 
03.1.3. 
03.1.4. 
03.2. 
04. 
04.1. VOEDINGSMIDDELENEN 
ALCOHOLVRIJE DRANKEN 
Voedingsmiddelen 
Brood en granen 
Vlees 
Vis 
Melk, kaas en eieren 
Oliën en vetten 
Fruit 
Groenten, incl. aardappelen en andere knollen 
Suiker jam, honing, stroop, chocolade en 
suikerwerk 
Voedingsmiddelen n.e.g. 
Alcoholvrije dranken 
Koffie, thee en cacao 
Mineraalwater, frisdranken en vruchtensappen 
ALCOHOLHOUDENDE DRANKEN EN 
TABAK 
Alcoholhoudende dranken 
Gedistilleerde dranken 
Wijn 
Bier 
Tabak 
KLEDING EN SCHOEISEL 
Kleding 
Kledingstoflen 
Bovenkleding 
Andere kledingartikelen en klcdingtocbchoren 
Stomerijen, reparatie en verhuur van kleding 
Schoeisel en schoenreparatics 
HUISVESTING, WATER, 
ELEKTRICITEIT, GAS EN ANDERE 
BRANDSTOFFEN 
Werkelijke woninghuur B 
204,5 
184,7 
35,7 
58,7 
13,2 
24,5 
5,6 
12,9 
17,0 
13,2 
3,8 
19,9 
5,1 
14,8 
37,9 
23,8 
3,4 
13,8 
6,6 
14,1 
87,3 
71,8 
1,1 
66,6 
2,6 
1,5 
15,6 
156,1 
60,3 DK 
173,7 
155,9 
20,4 
47,2 
4,9 
25,6 
5,0 
8,7 
16,9 
18,5 
8,7 
17,8 
6,0 
11,8 
59,4 
29,5 
3,2 
10,1 
16,2 
29,9 
60,0 
51,0 
0,7 
46,5 
2,4 
1,4 
9,0 
194,6 
91,5 D 
154,1 
136,0 
28,0 
38,5 
4,3 
21,0 
4,6 
10,6 
12,2 
11,5 
5,2 
18,1 
6,8 
11,3 
50,9 
24,7 
3,4 
6,4 
15,0 
26,2 
83,8 
70,9 
0,7 
64,5 
3,0 
2,8 
12,9 
202,7 
99,6 EL 
231,7 
221,8 
30,1 
56,4 
16,3 
36,8 
19,2 
19,1 
22,7 
14,6 
6,7 
9,9 
3,8 
6,0 
39,3 
6,6 
2,6 
1,7 
2,3 
32,6 
121^7 
95,3 
1,3 
85,6 
5,7 
2,8 
-26,5 
140,4 
43,9 E 
275,4 
262,3 
36,3 
75,4 
35,2 
35,6 
17,6 
26,4 
24,8 
8,1 
2,9 
13,1 
6,5 
6,6 
31,8 
11,5 
2,1 
6,2 
3,2 
20,3 
114,4 
92,3 
3,3 
84,2 
3,6 
1,2 
22,1 
112,0 
14,5 F 
192,7 
180,3 
26,7 
62,9 
12,8 
27,3 
6,7 
13,8 
14,9 
12,5 
2,7 
12,4 
5,1 
7,3 
46,1 
24,8 
5,4 
17,3 
2,1 
21,3 
: : 74,7 
60,3 
0,6 
52,8 
5,1 
1,8 
14,4 
138,7 
63,0 IRL 
195,7 
181,0 
35,9 
52,0 
4,5 
28,8 
7,0 
9,1 
21,1 
13,3 
9,2 
14,7 
4,8 
9,8 
80,3 
28,9 
11,5 
8,5 
9,0 
51,4 
^8,5 
53,2 
0,5 
49,6 
0,6 
2,5 
15,2 
125,6 
18,5 I 
197,4 
187,3 
25,6 
55,3 
12,3 
31,2 
8,6 
18,6 
25,6 
9,2 
0,9 
10,1 
5,0 
5,1 
30,2 
11,3 
2,6 
7,3 
1,5 
18,8 
117,5 
94,9 
1,1 
83,0 
1,8 
9,0 
22,6 
99,5 
25,7 L 
162,0 
146,0 
25,4 
49,1 
7,7 
19,9 
5,3 
11,7 
13,9 
9,6 
3,4 
16,0 
6,7 
9,3 
29,1 
18,2 
1,8 
11,7 
4,7 
10,9 
117^ 
94,7 
0,3 
90,4 
1,3 
2,7 
22,6 
132,7 
56,2 NL 
170,5 
156,7 
30,4 
42,2 
4,0 
28,1 
4,4 
13,8 
18,2 
11,1 
4,4 
13,9 
6,2 
7,7 
35,2 
19,4 
5,0 
7,0 
7,4 
15,7 
:S75,4 
60,9 
2,6 
52,7 
4,5 
1,0 
14,6 
187,4 
99,1 A 
143,3 
129,3 
22,9 
39,1 
2,8 
22,1 
5,5 
8,4 
12,5 
11,6 
4,4 
13,9 
5,8 
8,2 
39,2 
20,2 
3,8 
8,3 
8,1 
19,0 
82,4 
70,3 
1,4 
62,8 
3,5 
2,6 
12,1 
137,6 
56^ P 
295,0 
287,2 
44,0 
86,4 
39,1 
35,3 
26,5 
20,7 
24,9 
8,6 
1,7 
7,8 
4,1 
3,7 
453 
263 
1,8 
22,1 
2,4 
19,0 
103,6 
78,5 
2,0 
71,3 
3,8 
1,4 
25,1 
73,1 
17,8 FIN 
164,0 
149,3 
30,1 
34,7 
6,4 
30,6 
5,3 
12,0 
12,6 
14,5 
3,1 
14,7 
6,3 
8,4 
92,2 
55,6 
22,le 
10,0e 
23,5e 
36,6 
1177,4 
65,4 
3,2 
59,0 
2,8 
0,5 
12,0 
135,2 
42,5de S 
179,8 
163,1 
28,5 
37,1 
9,5 
27,9 
5,9 
11,4 
18,4 
20,9 
3,5 
16,6 
6,2 
10,5 
62,2 
36,4 
12,7 
12,2 
11,4 
25,9 
69,0 
57,9 
1,3 
52,9 
3,3 
0,4 
11,1 
208,9 
129,5d UK 
149,0 
137,0 
25,0 
34,0 
6,0 
21,0 
4,0 
9,0 
19,0 
12,0 
7,0 
12,0 
4,0 
8,0 
69,0 
35,0 
10,0 
15,0 
10,0 
34,0 
66,0 
54,0 
49,0 
4,0 
1,0 
12,0 
131,0 
54,0 IS 
203,6 
178,1 
33,5 
40,3 
8,8 
37,C 
4,6 
11,5 
13,8 
20,1 
8,-7 
25,4 
5,5 
19,9 
39,0 
20,9 
9,1 
4,0 
7,8 
18,1 
:;l;::71,0 
57,6 
1,2 
50,4 
4,0 
2,0 
13,4 
114,9 
29,8 N 
172,6 
1563 
18,3 
38,9 
10,7 
30,4 
4,5 
11,7 
14,2 
16,2 
11,5 
16,1 
4,6 
11,5 
35,1 
17,5 
3,9 
5,3 
8,2 
17,8 
169,4 
58,0 
1,2 
53,2 
2,7 
1,0 
11,4 
184,5 
67,6 
04.3. 
04.3.1. 
04.3.2. 
04.4.A 
04.5. 
04.5.1. 
04.5.2. 
04.5.3. 
04.5.4. 
04.5.5. 
05. 
05.1. 
05.1.1. 
05.1.2. 
05.1.3. 
05.2. 
05.3. 
05.3.1/2 
05.3.3. 
05.4. 
05.5. 
05.6. Normaal onderhoud en reparatie van de 
woning 
Producten voor normaal onderhoud en reparatie 
van de woning 
Diensten in verband met normaal onderhoud en 
reparatie van de woning 
Overige diensten in verband met de woning 
Elektriciteit, gas en andere brandstoffen 
Elektriciteit 
Gas 
Vloeibare brandstoffen 
Vaste brandstoffen 
Warm water, stoom en ijs 
STOFFERING, HUISHOUDELIJKE 
APPARATEN EN DAGELIJKS 
ONDERHOUD VAN DE WONING 
Meubelen, stoffering en decoratie, 
vloerbedekking en reparatie hiervan 
Meubelen en stoffering . 
Vloerbedekking 
Reparatie van meubelen, stoffering en 
vloerbedekking 
Huishoudtextiel 
Verwarmingsapparatuur, kooktoestellen, 
koelkasten, wasmachines en andere grote 
huishoudelijke apparaten, incl. installatie en 
reparatie 
Grote huishoudelijke apparaten, al dan niet 
elektrisch, en kleine elektrische huishoudelijke 
apparaten 
Reparatie van huishoudelijke apparaten 
Vaat-en glaswerken huishoudelijke 
artikelen 
Gereedschappen en werktuigen voor huis en 
tuin 
Goederen en diensten voor het dagelijks 
onderhoud van de woning B 
19,2 
13,8 
5,4 
10,3 
66,2 
43,6 
10,7 
10,6 
1,4 
91,7 
30,2 
27,7 
2,5 
8,5 
17,1 
14,4 
2,7 
5,4 
6,0 
24,5 DK 
22,9 
12,1 
10,8 
13,3 
66,9 
25,9 
7,6 
15,1 
18,3d 
65,8 
23,5 
19,3 
3,4 
0,8 
6,7 
12,3 
10,6 
1,7 
6,7 
4,0 
12,6 D 
11,5 
6,4 
5,2 
37,2 
54,3 
26,5 
7,1 
7,4 
: 3,1 
10,3 
78,9 
33,4 
27,0 
6,2 
0,2 
6,5 
12,8 
12,1 
0,7 
5,8 
8,4 
12,0 EL 
22,9 
9,1 
13,8 
19,0 
54,7 
24,8 
2,3 
23,9 
3,7 
89,3 
16,6 
14,5 
2,1 
15,4 
10,8 
9,5 
1,3 
9,2 
2,1 
35,2 E 
40,5 
27,3 
13,3 
24,9 
32,0 
20,1 
7,7 
4,2 
64,7 
16,9 
15,2 
0,4 
1,4 
5,6 
10,8 
9,4 
1,5 
3,9 
2,0 
25,4 F 
18,5 
2,9 
15,6 
10,2 
47,0 
26,7 
10,8 
6,9 
0,6 
2,0 
74,1 
24,9 
22,5 
1,7 
0,7 
7,6 
13,0 
11,5 
1,5 
8,8 
3,4 
16,4 IRL 
1,0 
0,5 
0,5d 
3,1 
102,9 
21,5 
4,7 
8,2 
17,0 
51,4d 
60,0 
18,8 
6,5 
2,9 
9,4d 
4,4 
8,8 
8,3 
0,5 
4,3 
5,2 
18,5 I 
13,6 
1,8 
11,7 
19,8 
40,4 
15,6 
18,0 
6,8 
99,8 
35,0 
33,4 
1,6 
12,7 
10,6 
9,8 
0,8 
5,8 
1,4 
343 L 
21,4 
12,4 
9,0 
11,1 
44,0 
20,2 
10,1 
12,8 
0,9 
120,3 
55,9 
51,6 
4,3 
10,4 
133 
13,2 
0,3 
43 
7,2 
28,8 NL 
22,4 
12,5 
10,0 
11,7 
54,2 
54,2 
96,0 
37,0 
28,9 
8,1 
11,6 
10,6 
9,9 
0,8 
6,8 
5,1 
24,9 A 
20,7 
10,4 
10,2 
10,7 
49,9 
23,1 
6,9 
6,7 
7,8 
5,3 
983 
42,7 
39,2 
3,5 
103 
20,0 
17,7 
2,3 
7,0 
4,1 
14,4 P 
10,9 
2,5 
8,4 
6,8 
37,6 
23,8 
10,5 
3,3 
78,8 
29,0 
25,7 
2,4 
0,9 
7,7 
15,9 
10,1 
5,8 
5,0 
13 
19,9 FIN 
263 
1,0 
25,3e 
20,6e 
45,7 
38,5e 
0,2 
5,5 
1,5 
64,7 
20,2 
15,3 
4,9 
7,8 
12,6 
11,4 
1,2 
73 
5,0 
11,6 S 
0,9 
0,9 
9,4 
69,1 
44,3 
0,5 
7,3 
17,0de 
64,0 
28,9 
25,4 
3,5 
63 
8,4 
7,4 
1,1 
5,1 
5,0 
10,1 UK 
18,0 
8,0 
10,0 
14,0 
45,0 
22,0 
20,0 
1,0 
2,0 
89,0 
37,0 
27,0 
10,0 
6,0 
13,0 
11,0 
2,0 
7,0 
9,0 
17,0 IS 
14,2 
11,8 
2,4 
25,4 
45,7 
20,8 
24,9 
74,1 
28,8 
26,8 
0,3 
1,7 
10,7 
12,0 
11,4 
0,6 
6a 
3,9 
123 N 
42,7 
17,6 
24,9 
143 
60,0 
53,8 
4,5 
1,5 
0,1 
85,4 
303 
27,5 
2,8 
7,4 
17,2 
15,8 
1,3 
5,2 
8,7 
16,7 
page 64/66 
05.6.1. 
05.6.2. 
06.A 
07. 
07.1 
07.1.1. 
07.1.2/3 
07.2. 
07.2.1. 
07.2.2. 
07.2.3. 
07.2.4.A 
07.3. 
07.3.l.A 
07.3.2.A 
07.3.3.A 
07.3.4.A 
07.3.5.A 
07.3.6.A 
08. 
08.1. 
08.1.1. 
08.1.2/3 
09. 
09.1. 
09.1.1. 
09.1.2. 
09.1.3. 
09.1.4. Niet-duurzame huishoudproducten 
Huishoudelijke diensten en diensten in verband 
met het onderhoud van de woning 
GEZONDHEID: - door de consument 
betaalde goederen die niet worden vergoed 
VERVOER 
Aankoop van voertuigen 
Nieuwe en tweedehandse auto's 
Motorfietsen en fietsen 
Gebruik van privc-voertuigen 
Delen en toebehoren 
Brandstoffen en smeermiddelen 
Onderhoud en reparatie 
Andere diensten in venband met privé-
voertuigen 
Vervoersdiensten 
Personenvervoer per spoor 
Personenvervoer over de weg 
Personenvervoer door de-lucht 
Personenvervoer over zee of over binnenwateren 
Andere aankopen van vervoersdiensten 
Gecombineerde biljetten 
COMMUNICATIE 
Communicatie 
Posterijen 
Telefoon- en faxtoestellen en telefoon-, 
telegraaf- en faxdiensten 
RECREATES EN CULTUUR 
Apparaten en toebehoren, incl. reparatie 
Audio- en video-opname- en -weergave-
apparatuur 
Foto- en filmapparatuur en optische 
instrumenten 
Gegevensverwerkende apparatuur 
Andere grote duurzame goederen voor recreatie 
en cultuur B 
13,6 
10,9 
8,7 
135,1 
58,9 
54,6 
.4,3 
68,3 
5,4 
40,6 
19,7 
2,6 
7,9 
4,1 
2,5 
1,3 
23,7 
23,7 
1,2 
22,5 
124,8 
43,5 
6,8 
1,2 
4,9 
2,7 DK 
8,6 
4,0 
7,4 
179,7 
63,8 
58,6 
5,2 
82,6 
11,6 
32,4 
35,3 
3,3 
33,3 
2,8 
10,4 
5,1 
3,7 
1,8 
9,5 
23,1 
23,1 
1,9 
21,2 
100,1 
46,0 
10,2 
0,6 
3,7 
2,4 D 
8,5 
3,6 
83 
173,1 
83,1 
79,0 
4,0 
73,5 
6,0 
36,3 
22,7 
8,5 
16,6 
3,2 
0,8 
0,7 
0,8 
0,5 
10,6 
19,5 
19,5 
2,7 
16,8 
108,7 
46,2 
9,2 
3,8 
2,8 
2,2 EL 
25,5 
9,8 
11,9 
125,6 
40,6 
38,8 
1,8 
68,0 
12,3 
39,6 
11,2 
5,0 
17,0 
0,3 
7,3 
2,7 
2,0 
0,8 
3,9 
22,3 
22,3 
0,3 
22,0 
493 
16,0 
1,1 
2,6 
0,6 
0,1 E 
16,0 
9,4 
8,4 
145,6 
57,5 
54,0 
3,5 
72,1 
4,5 
44,5 
17,5 
5,6 
16,0 
2,1 
12,3 
1,4 
0,2 
15,8 
15,8 
0,4 
15,5 
693 
24,1 
6,4 
0,9 
1,2 F 
11,5 
4,9 
4,8 
191,4 
44,8 
43,2 
1,6 
118,4 
31,9 
49,1 
27,9 
9,5 
28,2 
7,5 
6,8 
5,8 
0,4 
0,8 
6,9 
20,2 
20,2 
3,0 
17,2 
; 88,2 
40,2 
7,6 
0,9 
0,2 
1,5 IRL 
12,8 
5,7 
6,0 
117,0 
43,7 
42,1 
1,7 
57,4 
5,4 
43,5 
6,9 
1,6 
15,9 
1,9 
10,0 
1,7 
0,3 
0,3 
1,7 
21,2 
21,2 
1,4 
19,8 
124,9 
40,6 
8,5 
0,5 
0,6 
1,6 I 
18,0 
16,3 
16,0 
126,8 
41,3 
37,1 
4,2 
63,5 
2,8 
27,5 
28,1 
5,1 
21,9 
3,1 
6,7 
2,4 
1,3 
2,7 
5,8 
17,8 
17,8 
3,3 
14,5 
82,8 
43,5 
13,1 
1,8 
1,5 
4,5 L 
13,1 
15,7 
2,8 
160,9 
82,5 
77,4 
5,1 
70,8 
5,7 
32,2 
28,5 
4,4 
7,6 
0,9 
1,3 
1,9 
0,5 
3,0 
17,0 
17,0 
1,5 
15,5 
137,6 
45,9 
8,6 
4,8 
3,8 
3,5 NL 
11,7 
13,2 
7,6 
1593 
66,8 
60,6 
6,2 
68,2 
6,8 
37,1 
17,4 
6,9 
243 
9,2 
8,8 
4,7 
1,3 
0,3 
24,6 
24,6 
3,2 
21,5 
1393 
54,9 
9,6 
2,3 
1,1 
6,5 A 
10,4 
3,9 
4,1 
148,0 
51,3 
45,3 
6,0 
82,7 
4,8 
39,0 
32,0 
7,0 
14,1 
3,3 
6,2 
0,0 
4,5 
22,4 
22,4 
1,7 
20,7 
113,0 
48,7 
8,8 
1,8 
2,5 
23 P 
11,6 
8,3 
5,6 
178,1 
72,0 
68,9 
3,1 
88,1 
7,0 
31,0 
46,7 
3,4 
18,0 
1,6 
5,1 
1,5 
0,0 
1,6 
8,2 
12,0 
12,0 
0,1 
11,9 
38,8 
15,4 
7,0 
1,0 
0,7e 
0,4e FIN 
9,2 
2,5 
11,2 
192,8 
85,5 
78,8 
6,8 
78,5 
10,9 
52,6 
10,1 
5,0 
28,7 
5,5 
10,9 
5,0 
4,3 
3,1 
| 16,9 
16,9 
1,7 
15,2 
123,5 
51,6 
9,3 
3,7 
1,8 
9,0 S 
10,1 
12,1 
1773 
44,1 
42,6 
1,5 
1013 
17,0 
53,5 
25,2 
5,8 
31,7 
4,2 
3,0 
6,5 
4,1 
0,4 
13,4 
29,1 
29,1 
4,5 
24,6 
108,2 
52,6 
9,0 
2,5 
2,3 
5,4 UK 
9,0 
8,0 
7,0 
152,0 
57,0 
55,0e 
2,0 
76,0 
8,0e 
40,0 
21,0e 
7,0 
19,0 
7,0 
9,0 
2,0 
1,0 
21,0 
21,0 
2,0 
19,0 
130,0 
46,0 
8,0e 
5,0e 
5,0e IS 
11,1 
1,4 
9a 
1863 
633 
60,3 
3,0 
98,7 
12,7 
60,5 
15,5 
10,0 
243 
9,6 
13,9 
1,0 
msj 
15,7 
1,8 
13,9 
1433 
45,1 
7,4 
2,2 
5,1 
1,6 N 
14,3 
2,4 
At 
201,8 
703 
65,7 
4,6 
90,9 
8,7 
52,8 
15,9 
13,5 
40,6 
5,5 
12,5 
13,0 
4,5 
5,2 
É-21,1 
21,1 
1,4 
19,7 
140,9 
52,8 
11,6 
1,8 
3,6 
8,3 
page 65/66 
page 66/66 • 
09.1.5. 
09.1.6. 
09.1.7. 
09.1.8. 
09.1.9. 
09.2. A 
09.3. 
09.4. 
10.A 
11. 
11.1. 
11.1.1. 
11.1.2 
11.2. 
12. 
12.1. 
12.1.1. 
12.1.2. 
12.2. 
12.4.A 
12.4.2.A 
12.4.4.A 
12.5.A 
12.6.A Spellen, speelgoed en hobby's, sport- en 
kampeerartikelen, artikelen voor recreatie in de 
open lucht 
Dragers voor het opnemen van beeld en geluid 
Tuinartikelen 
Huisdieren 
Reparatie van apparaten en toebehoren voor 
recreatie en cultuur 
Diensten op het gebied van recreatie en 
cultuur 
Kranten, boeken en schrijfwaren 
Pakketreizen 
ONDERWIJS - gewoonlijk betaald door de 
consumenten in de Lid-Staten 
HOTELS, CAFÉS EN RESTAURANTS 
Catering 
Restaurants en cafés 
Kantines 
Accommodatie 
DIVERSE GOEDEREN EN DIENSTEN 
Lichaamsverzorging 
Kapsalons en schoonheidsinstituten 
Toestellen, artikelen en producten voor 
lichaamsverzorging 
Artikelen voor persoonlijk gebruik, n.cg. 
Verzekering 
Verzekering in verband met de woning: 
inboedelverzekering 
Verzekering in verband met het vervoer: 
autoverzekering 
Bankdiensten n.cg. 
Andere diensten n.cg. B 
6,5 
6,0 
8,1 
6,0 
1,3 
27,7 
22,1 
31,4 
• 
70,6 
65,4 
61,1 
4,3 
5,2 
59,5 
29,4 
13,1 
16,3 
6,9 
8,7 
1,2 
7,6 
3,5 
11,0 DK 
10,1 
5,2 
7,0 
5,3 
1,5 
25,1 
16,4 
12,6 
33 
66,9 
59,5 
59,5 
7,4 
66,0 
19,9 
7,8 
12,1 
8,5 
3,5 
1,3 
2,2 
20,4 
13,7 D 
11,5 
3,6 
8,8 
2,5 
1,7 
24,4 
21,4 
16,8 
4,6 
68,4 
52,3 
46,8 
5,5 
16,1 
46,9 
24,5 
10,7 
13,8 
9,4 
5,7 
2,3 
3,4 
2,0 
5,3 EL 
5,2 
2,0 
2,6 
0,9 
0,9 
11,3 
19,7 
2,6 
13,7 
90,4 
84,2 
80,3 
3,9 
6,2 
643 
24,1 
3,8 
20,2 
10,5 
11,6 
0,5 
11,1 
* 
18,1 E 
5,8 
5,3 
1,2 
1,0 
2,5 
17,5 
19,9 
7,8 
1,2 
117,8 
111,9 
109,1 
2,8 
5,9 
43,5 
25,7 
9,7 
16,0 
5,7 
4,0 
0,5 
3,4 
0,1 
8,1 F 
9,9 
8,8 
6,8 
2,5 
2,0 
24,7 
21,9 
1,4 
3,7 
91,2 
71,3 
54,7 
16,6 
19,9 
74,2 
31,1 
11,4 
19,7 
13,9 
11,7 
5,1 
6,6 
7,0 
10,5 IRL 
5,7 
2,9 
5,8 
3,3 
11,7d 
29,4 
24,3 
30,6 
6,0 
156,9 
153,6 
144,8 
8,8 
3,4 
37,9 
25,6 
11,7 
13,9 
5,3 
2,5 
0,6 
1,9 
1,1 
3,4 I 
8,2 
3,6 
6,9 
3,6 
0,4 
17,1 
22,1 
i 
8,6 
119,5 
89,6 
84,9 
4,7 
30,0 
84,1 
39,3 
21,3 
18,0 
30,3 
1,8 
1,8 
3,2 
9,5 L 
5,8 
3,8 
9,4 
5,0 
1,2 
21,6 
20,1 
50,0 
3,4 
63,6 
59,7 
56,3 
3,4 
3,9 
533 
29,6 
13,2 
16,4 
10,9 
5,5 
0,5 
5,0 
0,3 
7,0 NL 
8,9 
6,6 
10,4 
8,1 
1,4 
34,0 
34,0 
16,4 
3,0 
48,6 
39,8 
37,0 
2,8 
8,8 
53,1 
25,2 
10,6 
14,6 
8,8 
9,8 
3,5 
6,3 
0,3 
9,0 A 
10,9 
4,4 
10,0 
6,2 
1,9 
29,1 
18,4 
16,8 
3,9 
157,4 
114,8 
107,9 
6,9 
42,6 
50,2 
27,4 
10,5 
16,9 
12,7 
7,0 
2,7 
4,4 
2,1 
1,0 P 
2,5 
2,3 
1,5 
9,7 
10,5 
3,2 
0,8 
121,7 
119,5 
111,4 
8,1 
2,2 
47,2 
30,6 
15,0 
15,6 
10,8 
5,3 
0,6e 
4,7e 
0,2 
0,3 FIN 
13,0 
2,9 
6,9 
4,4 
0,6 
19,6 
30,4 
22,0 
13 
80,4 
73,1 
72,7 
0,4 
7,3 
40,5 
23,9 
9,9 
14,0 
9,9 
3,7 
l,4e 
2,3e 
0,9 
2,2 S 
9,0 
5,6 
10,9 
2,9d 
5,2 
23,4 
22,7 
9,5 
1,7 
47,7 
43,4 
37,0 
6,4 
4,3 
40,0 
18,8 
6,8 
12,0 
9,2 
73 
2,8 
4,5 
1,5 
3,1 LfK 
8,0 
4,0 
6,0 
9,0 
1,0 
34,0 
20,0 
30,0 
11,0 
127,0 
123,0 
116,0 
7,0 
4,0 
48,0 
26,0 
7,0 
19,0 
9,0e 
' 6,0 
2,0 
4,0 
2,0 
5,0 IIS 
13,0 
5,2 
6,6 
2,1 
2,1 
46,6 
27,3 
24,5 
; 
64,8 
61,0 
51,8 
9,2 
3,8 
77,7 
33,8 
14,6 
19,1 
7,1 
6,6 
2,5 
4,1 
13,8 
16,4 N 
10,7 
5,9 
6,9 
1,9 
2,2 
35,8 
32,0 
20,2 
1,8 
45,4 
40,4 
37,0 
3,3 
5,0 
35,0 
243 
9,8 
14,5 
5,4 
53 
1,1 
4,1 
: 
: 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 104 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 11 09 17 
Catalogusnummer : CB-CO-98-133-NL-C 
ISBN 92-78-31768-3 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg