ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(79)598
Vol.1979/0205

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
Community andtheEuropeanAtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(79)598def.
Brussels7november1979
MEDEDELING VANDECOMMISSIE AANDERAAD
betreffende detenuitvoerlegging vandeeconomische en
financiëlesamenwerking tussendeGemeenschap enCyprus

MEDEDELING VANDECOMMISSIE AANDERAAD
betreffende detenuitvoerlegging vandeeconomische
enfinanciële samenwerking tussendeGemeenschap en
Cyprus
■ .ν
1.Eengemeenschappelijke delegatie vandeCommissie endeEuropese
Investeringsbank (E.I.B.)heeftvan14tot18mei1979eenbezoekgebracht
aanCyprusvooreeneerstegedachtenwisseling overdetenuitvoerlegging
vandeeconomische enfinanciële samenwerking opbasisvan,hetaanvullend
protocolenhetfinancieelprotocoldieop15september 1977waren
ondertekend .
ZoalshetgevalwasvooranderelandeninhetMiddelandse-Zeegebi ed
waarmeedeGemeenschap overéenkomsten vooreconomische enfinanciële
samenwerking heeftgesloten,hadditeerstebezoekeenoriënterend karakter
enwildemenzoweleenalgemeenoverzichtverkrijgen vandeeconomische
gegevensalshetstandpunt vanCypruslerenkennenoverdetenuitvoerlegging
metnamevanhetfinancieelprotocol.
MetderegeringvanCyprusenvertegenwoordigers vandeTurks-
Cypriotische gemeenschap hebbenbesprekingen plaatsgevonden .
2.HetmetCyprusgeslotenfinancieelprotocolheeftbetrekking op
eentotaalvan30miljoenR.E.voordeperiodevan1januari1979tot
31december1983.Vanditbedragomvat20miljoenR.E.leningenuiteigen
middelenvandeE.I.B.,meteenrentesubsidie van2%,en4miljoenR.E.
bijzondere leningen,meteenrentevoett van1%;hetsaldovan6miljoen
R.E.heeftbetrekking opgiftenwaarvanongeveer 3miljoenR.E.gereserveerd
zoumoetenwordenvoorrentesubsidies voorleningenvandeE.I.B.,zodat
3miljoenR.E.overblijft voortechnischebijstandenopleiding.
Blijkensinlichtingen zaldefinanciëlebijdragevande,
Gemeenschap betrekking hebbenopongeveer 2%vandeinCyprusoverwogen
investeringen overdeperiodevanvijfjaar,hetgeenovereenkomt met.circa
5%vandebuitenlandse investeringsbehoeften .
3.DeCypriotische vertegenwoordigers hebbentijdenshetbezoekgewezen
opdeprioritaire economische sectorenwaarvoorinterventies vande
Gemeenschap gewenstzoudenzijn. ,

Ophetgebiedvandeinvesteringen hebbendeprioriteiten ontegen
reggelijkbetrekking opuitbreiding vandebeschikbare watervoorerden
endewegeninfrastructuur .Voortswezenzijnnaarvorengebrachtprojecten
voorirrigatieenbehoudvandebodemalsmede.deindustriëleontwikkeling
inhetkadervanhetmiddenenkleinbedrijf .Watdetechnischebijstand
enopleidingbetrefthebbendeCypriotische aanvragenondermeerbetrekking
opdesectorenvanhetlagerenuniversitair onderwijsendebijstandvan
deskundigen inhetkadervandeeconomische ontwikkeling vanhethele
eiland.
Aanhetslotvanhetbezoekosovereengekomen datdeCommissieaande
handvandeverkregeninlichtingen eenplanzouuitwerkenwaarindeaande
samenwerking tussendeGemeenschap enCyprustegevenrichtingzouworden
omschreven,welkezijnertijddoordeassociatieraad moetwordenvastgesteld .
DeeingenlijkebepalingvandedoordeGemeenschap inhetkadervanhet
financieelprotocoltefinancieren projectenprogramma,d.w.z.de
werkelijketenuitvoering vandefinanciëlesamenwerking,zouonderdeel
vormenvaneentweedebezoekaanCyprusdieindeloopvandeeerste;
helftvan1980zoukunnenplaatsvinden . .
4.Bijdebesprekingen diedevertenwoordigers vandeCommissiemet
deverschillende Cypriotische vertegenwoordigers hebbengehad,ishet
beginselvandeGemeenschap volgenshetwelkdefinanciëlesamenwerking
degeheleCypriotische bevolkingtengoedemoetkomen,aanvaard.
'Watevenveldetenuitvoerlegging ,d.w.z.debepalingvande
projectenendewijzenvanuitvoering,betreft,wordtverschilvanmening
verwachttusseneenstandpuntwaarbijopstrictevoorwaarden vanhet;
financieelprotocolwordtaangedrongen eneenanderstandpuntwaarbijnaar
eenpolitiekeoplossinggezochtwordt.

-3-
5.Hetstandpunt vandeGemeenschap tenaanzienvanCyprusinhetkader
van'deassociatiè zounochhetopgevenvandeinhetfinancieelprotocol
wederzijds aangeganeverplichtingen mogeninhouden/nocheenverdeling van
deinhetprotocolbedoeldefondsentussenbeidegemeenschappen .De
Gemeenschap moeternaarstrevendatdegehelebevolking vanCyprusvan
definanciële samenwerking profiteert .DeGemeenschap zounamelijkmoeten
voorkomendatdeactiesinhetkadervandefinanciële samenwerking de
delingvanhethelelandzoudenbestendigen .
Defjinanciële samenwerking metCypruszouderhalvegerichtmoeten
zijnopdebepalingvanprojectendievoordeeconomievanhetheleland,-
bijvoorbeeld voordesectorenwatervoorziening eninfrastructuur ,van
algemeenbelangzijn.
6.DeCommissielegtbijdezevoorstellen aandeRaadvoorbetreffende
derichtslijnen voordesamenwerking tussendeEEGeriCyprusdie,nagoedkeuring
doordeGemeenschap,doordeAssociatieraad zoudenmoetenwordenvastgesteld .
DeCommissielegtiridiebijlage,terinformatie vandeRaad,een
notavooroverdeeconomische enfinanciëlesituatievanCypruswaarvande
gegevenstijdenshetgemeenschappelijk bezoekvandeCommissie endeEIBin
meijongstleden zijnverzameld.

I/293/79-NL
Orig ,FR
Ontwerp-besluit
van deAssociatieraad E3G~Cyprus
houdende vaststelling van derichtlijnen voor desamenwerking
tussen deGemeenschap enCyprus
DEASSO CIATIERAAD ,
GELET ophetaanvullend protocol bij deovereenkomst totinstelling
van eenassociatie tussen deEuropese Economische Gemeenschap ende
Republiek Cyprus ,inzonderheid opartikel 10enartikel 13,lid 1,
daarvan evenals hetfinancieel protocol ;vandezelfde overeenkomst
eninhetbijzonder aertikel 9,ê1;
OVERWEGENDE dat ax-tikel 10voorziet indeinstelling van eensamen­
werking dieten doel heeft eenbijdrage televeren tot deontwikkeling
van Cyprus door eenextra inspanning televeren naast dereeds door
ditland verrichte inspanningen ,endebestaande economische banden
opzoruim mogelijke basis eninhetbelang vanbeide partijen te
/
versterken ; '
OVERWEGENDE dat dealgemene richtlijn voor desamenwerking alsmede de
specifieke doelstellingen van definanciële entechnische samenwerking
moeten worden vastgesteld overeenkomstig debepalingen vanartikel 13,
lid 1vanhetaanvullend protocol envanartikel 9»lid 1vanhet
finanoieel protocol ,
BESLUIT :
Artikel 1
Dehieronder aangegeven doelstellingen zijn opgesteld als
algemene richtlijn voor detussen deGemeenschap enCyprus totstand
tebrengen samenwerking ,zulks inhetbelang vanbeide partijen en
gezien hetaanvullend karakter van deeoonomische belangen enhet
welzijn vandebevolking vanhetgehele eiland :

-2-
Ontwikkeling vandebasisinfrastructuur ;
\• t .
Ontwikkeling enmodernisering vandeindustrie-endelandbouwsector
teneindebijtedragentothetscheppenvanarbeidsplaatsen ,deprodukti-
viteitvandezesectoroptevoerenendebetalingsbalans meerinevenwicht
tebrengen;
Ontwikkeling vanacties,ophetgebiedvandetechnischebijstand,de
beroepsopleiding enhetonderzoek,hetgeenvandoorslaggevend belangis
voordeverwezenlijking vanbovengenoemde doeleinden;•
Versterking vandesamenwerking tussendeEuropeseendeCypriotische
economische subjectenopindustrieel gebiedteneindedeoverdracht van
technologie endeinbrengvankapitaaltevergemakkelijken ;
Bijdragetotverbetering vandelevens-endearbeidsvoorwaarden
metnamendeontwikkeling vandearmstegebiedenvanheteiland.
Artikel2
Detechnischeenfinanciëlesamenwerkingzaltenuitvoerworden
gelegdopbasisvandevolgendebeginselen :
-DesteunvandeGemeenschapisgerichtopdeondersteuning vandé
economischesamenwerkingsacties diekrachtensartikel12vanhetaan­
vullendprotocoltenuitvoerzullenwordengelegd.
-Bijzondereaandachtzalwordenbesteedaaninitiatievendieeenge­
coördineerdgebruikvandeverschillendesteunmaatregelen mogelijk
maken,metname-maatregelenwelkeeenaanmoediging vormenvoorde
inbrengvantechnologie,"kapitaalenandere,uitdetoepassingvan
bovengenoemd artikel12voortvloeiende voordelen.
-DesteunvandeGemeenschapzalzowordenopgezetdateventueel
anderegeldschieters wordenaangemoedigd eveneenssteunte
verlenen,metnameninhetkadervaneendriehoekssamenwerking .

Artikel 3
Opbasisvandeindevoorgaandeartikelen geneemdedoelstellingen
enbeginselen wordthetinartikel2banhetfinancieelprotocolvastgestelde
steunbedrag overeenkomstig debepalingen vanditprotocolaangewendvoor
financiering vandeprojecten enactiesdiemetdeindebijlagevoorkomende
economische prioriteiten overeenstemmen .

BIJLAGE
I.ONTWIKKELING VANDEINFRASTRUCTUUR ENVANDEPROPUKTIESECTOREN.
.Projectendiebijdragentotverhogingvandebeschikbare water
voorradenvoordelandbouw,deindustrieenhettoerismeentot
versekering vandeafvoerenhethergebruikvanwater
.Ontwikkeling enmodernisering vandeindustrieenaanverwank
welkebijdragentothetscheppenvanwerkgelegenheid ,deverbetering
vanhetconcurrentievermogen ,deexploitatie vandenatuurlijke
hulpbronnen endiversificatie vandeuitvoer.
.Ontwikkeling enmodernisering vanhetwegennet.
II.TECHNISCHE BIJSTAND ENOPLEIDING
.Technischebijstandactiesophetgebiedvanonderwijs
landbouwenindustrie.
*Technischebijstandactiesmethetoogopdedoeltreffendheid
vandewerkzaamheden terbepaling,voorbereiding ,verwezenlijking en
voorhetbeheervandeprojecten.
.Studiebeurzen enstages,beroepsopleiding .
III.WETENSCHAPPELIJKE SAMENWERKING
0 **
Samenwerkingsacties ophetyebiedvanwetenschap,technologie en
milieubescherming .

BIJLAGE
Brüssel,30juli1979
CYPRUS
ECONOMISCHE ENFINANCIELE SITUATIE

INHOUD
Biz .
SAMENVATTING ENCONCLUSIES . 1
1.ALGEMENE ACHTERGROND 4
2.DEECONOMISCHE SITUATIE VAN CYPRUS VOOR 1974 5
3.HET ZUIDELIJK GEDEELTE VAN CYPRUS 6
3.1 .Bevolking enwerkgelegenheid v " 6
3.2 .Recente economische ontwikkeling N 6
63.2.1 .Bruto binnenlandse produktie per sectoriele oorsprong
3.2.2 .Structuur van detoekenning van middelen 7
3.2.3 »Overheidsuitgaven enregeringsfinanciën 7
3.2.4 .Geld -enbankwezen ,prijzen 11
3-2.5 .Betalingsbalans enbuitenlandse schuldenlast 12
3.3».Analyse van debelangrijkste sectoren 14
3.3.1 .Landbouw . 14
3.3.2 .Verwerkende industrie 16
3.3.3 .Vervoer enenergie 17
3.3.4 .Toerisme . 18
3.4 .Devooruitzichten . 18
3.4.1 .,Plan , 18
3.4.2 .Resultaten 20
4.-HET NOORDELIJK GEDEELTE VAN CYPRUS 21
4.1 .Bevolking enwerkgelegenheid 21
4.2 .Recente economische ontwikkeling 22
4.3 -Ontwikkeling van devoornaamste sectoren 23
4.3·1· Ιβηάβοΐΐνί ν 23
4.3.2 .Industrie 23
4.3.3 .Toerisme .24
4.4 .Devooruitzichten 24
BIJLAGEN
Bijlage 1:Zuid-Cyprus -Tewerkstelling per sector 27
Bijlage 2:Zuid-Cyprus -BNPvolgens categorie vanuitgaven 28
Bijlage 3«Zuid-Cyprus -Voornaamste uitvoer ' 29
Bijlage 4:Zuid-Cyprus -Invoer naar oorsprong 30
Bijlage 5iZuid-Cyprus -Vpornaamste landbouwprodukten 31
Bijlage 6:Noord-Cyprus -Bruto binnenlands produkt 1977 32
Bijlage 7:Noord-Cyprus -Begroting 1979 33
Bijlage 8:Noord-Cyprus -Buitenlandse handel -34
Bijlage 9*Noord-Cyprus -Betalingsbalans - 33
4

Wisselkoersen :
1978 :1C-£ =2,68 US-0
1US-# =0,37 C-£
1977 î1Turkse lire
1US-£
1978 :1Turkse lire
1US-#=0,05 US-#
=19,^Turkse lire
B0,0*f US-£
=25,25 Turkse lire
29.6.1979 :1Turkse
1US-2 »lire =0,02 US-£
=^7,^5 Turkse lire

CYPRUS
SAMENVATTING ENCONCLUSIES
Cyprus ,het derde grootste eiland indeMiddellandse Zee ,heeft een
totale bevolking vanmeer dan650.000 inwoners .Eenaantal vanhen ,
525*000 »woont inhet zuidelijk gedeelte van het eiland ,derest inhet
noorden .
Sinds het begin van dezestiger jaren tot 1973 heeft het eiland
*
een vrij snelle economische groei óndergaan van gemiddeld ongeveer
6,5%(l)perjaar ,gebaseerd opeenhoge 1groei vandeexport .HetBBP
perhoofd van debevolking bedroeg in1973 ongeveer '1.500 US-0 .
Delandbouw waarin ongeveer een derde van debevolking werkzaam
is,isdoor irrigatiewerken gemoderniseerd endelichte industriën hebben
zich evenals het toerisme snel uitgebreid .
Alsgevolg van degebeurtenissen van197^moesten meer dan200.000
mensen als vluchtelingen leven enleed het noordelijke gedeelte aanzien­
lijke materiële schade .Hetzuiden moest ongeveer 185 .OOOvluchtelingen
opnemen end©werkloosheid steeg dan ook'met sprongen tot 25 Dank zij
aanzienlijke buitenlandse hulp ,geldzendingen endetoevloed van parti­
culier kapitaal gepaard gaande met het dynamische optredenvan de
Grieks-Cypriotische ondernemers enhet expansiebeleid van deregering
waarbij vraag eninvestering werd gestimuleerd ,kon eennieuwe snelle
economische groei (+12,5 %perjaar )plaatsvinden .Tegen 1978 was de
werkloosheid praktisch geheel verdwenen ,had deindustriële ontwikkeling
eennieuwe vlucht genomen enwas het BBP per hoofd van debevolking tot
ongeveer 2.500 US-# gestegen .Hetgroeipercentage liep in1978 evenwel
terug tot6,3%toen dearbeidskrachten enhetkapitaal volledig werden
ingezet eninflatoire druk ontstond met tékenen van oververhitting wegens
•hoge consumptie ,eenlaag spaarpercentage ,een zich uitbreidende handel
eneentekort opdelopende rekening (l60miljoen US-# in ,1978 ).Dank zij
(l)Behalve waar anders aangegeven ,zijn alle groeipercentages inreële
termen uitgedrukt .

déaanzienlijke kapitaaltoevloed ,gedeeltelijk indevorm vanparticulier
investeringskapitaal afkomstig van inhetbuitenland levende Grieks -
Cyprioten ,ishetgebied evenwel instaat gesteld het tekort opdelopende
rekening tefinancieren enreserves vanbuitenlandse valuta aan teleggen .
Deze bereikten eind 1978 hetequivalent van376miljoen US-$ ,overeen­
komende met ongeveer zeven maanden goedereninvoer .Dealgemene schulden­
last bedroeg eind 1978 292miljoen VS-0 (22%vanhetBBP).Derente van
deze schuld beloopt ongeveer j?%van deexportópbrengst vangoederen en
diensten .
Zuid-Cyprus wordt met verscheidene problemen geconfronteerd .Zowel
indelandbouw als indeindustrie zal deproduktiviteit moeten worden
opgevoerd .Aan deschaarste van voor bevloeiing bestemd water enaan de
versnippering van delandbouwbedrijven zal een eind moeten worden gemaakt
door vtij hoge investeringen teneinde delandbouwproduktie optevoeren
enaan tepassen .Bij 80%van defabrieksbedri jven zijn' minder danvijf
personen werkzaam enerbestaat gebrek aan geschoolde arbeidskrachten .Het
toerisme bevindt ,zich inbloeiende staat ,doch decapaciteiten endedaarmee
verband houdende infrastructuur dienen teworden aangepast aan dehuidige
behoeften .Bepaalde wegverbindingen die deenige transportmogelijkheid op
het eiland zijn ,vormen knelpunten .Dewatervoorziening iseengroot
probleem endeenergiecapaciteit moet worden verhoogd .
Deregering ismomenteel bezig met detenuitvoerlegging van eennader
plan over deperiode 1979-1981 .Dedoelstellingen daarvan zijn deconso­
lidatie van dena197 ^-behaalde resultaten endezekerstelling vanhet
voortbestaan oplangere termijn van deeconomie van ditgebied ,onder ,
handhaving van demogelijkheid dat deeconomische eenheid vanheteiland
wordt hersteld .Hetbeleid iserop gericht destructureel zwakke punten van
deeconomie teoverwinnen door produktiviteitsverhoging door middel vaneen
beleid waarbij meer kapitaalintensieve projecten worden bevorderd .Volgens
deverwachting zalhetalgemene groeipercentage teruglopen tot5%perjaar
teneinde hetgebrek aanintern enextern evenwicht van deeconomie tebe­
perken .
Deinvesteringen invaste activa gedurende deperiode vanhet drie-
jarenplan worden voorlopig geraamd opl,*fbiljoen US-# tegen lopende prijzen
ofwelbijna 28%vanhetBBPtenopzichte van21%indeperiode 1975-1978 .
Volgens optimistische verwachtingen zullen zijvoor meer dan %worden
gefinancierd metbinnenlandse spaarmiddelen ,hetgeen eenvrij grote ver -;
hoging vandemarginale bereidheid totsparen veronderstelt ,inieder geval
eenstuk hoger danhetgemiddelde indeafgelopen jaren .Ook deverwachte

stabilisatie van het tekort opdelopende rekening van ongeveer
160miljoenTJS-0 perjaar lijkt eennogal optimistische doelstelling .
Indien deze doelstellingen niet worden bereikt ,dan zullen extra buiten­
landse financieringen moeten worden aangetrokken .Hethuidige renteper­
centage van deschuldenlast tenbelope van5%laat evenwel ruimte voor
verdere buitenlandse leningen .
Oplangere termijn zijn geschoolde enflexibele arbeidskrachten als­
mede denadruk die opdescholing wordt gelegd ,gepaard gaande met de
bewezen vaardigheid ophet gebied van het ondernemersschap endoeltreffende
liberaal-economische beleidsvormen ,betrekkelijke voordelen voor een continu
ontwikkeling van deproduktie endeuitvoer van het gebied .
Integenstelling tot degunstige ontwikkeling envooruitzichten in
het zuiden heeft het noorden ernstige moeilijkheden ondervonden bij de
stimulering van economische vooruitgang ,zulks als gevolg van zijn 'isolement
enafhankelijkheid van Turkije ,degeleden schade enhet gebrek aan binnen­
landse enbuitenlandse middelen .HetBBPper hoofd van debevolking is
ongeveer dehelft van dat inhet zuiden ,eriseenhoog werkloosheids -en
ondertewerkstellingscijfer endelandbouw -enindustriële produktiviteit
islaag .Deindustriële basis iszwak enlandbouw isdebelangrijkste
activiteit inditgebied .Citrusvruchten vertegenwoordigen 70%van de .
uitvoer vanhet gebied .Het toerisme vervult niet zijn potentiële taak
alsbron vanbuitenlandse valuta aangezien meer dan80%van dehotelgasten
Turken zijn .DeTurks-Cypriotische overheid heeft voor dejaren 1978-1902
eenvoorbereidend plan opgesteld waarin wordt gestreefd naar een groei­
percentage vanhetBNPvan 7%•Deinvesteringsuitgaven over deze periode
worden geraamd opongeveer 100miljoen US-# die ,naar verondersteld ,voor
67%uitbinnenlandse besparingen worden gefinancierd .Hetgemiddelde spaar -
percentage bedraagt naar verwachting ongeveer 18%.Gezien deafgelopen ont­
wikkeling endehuidige ,vrij sombere situatie zijn .deze doelstellingen
beslist aan deoptimistische kant .Ten gevolge van zijn internationaal
isolement zalhet gebied blijven steunen opTurkije .
Sinds 197 ^-bestaat ergeen ofnauwelijks enige handel ofverkeer van
Cyprioten tussen beide gebieden .
Over het algemeen genomen ishet duidelijk dat devrij gunstige voor­
uitzichten voor het zuidelijk gedeelte vanCyprus inzekere mate afhankélijk
zijn van devoortzetting vaneenvrij stabiel politiek klimaat .Aan deandere
kant zouden deongunstige vooruitzichten vanhetnoordelijk deel kunnen ..
worden omgekeerd indien het gebrek aanefficiency alsgevolg van de

afzonderlijke ontwikkeling wordt opgeheven .Alle stappen totgrotere ,
samenwerking tussen detwee gemeenschappen zouden eenbetere toewijzing
van middelen mogelijk maken .
1.ALGEMENE ACHTERGROND
Cyprus ,het derde grootste eiland indeMiddellandse Zee naSicilië
enSardinië ,beslaat 9.251 km2 enligt ongeveer éOkmtenzuiden van
Turkije enongeveer 100kmtenwesten van Syrië .Detotale bevolking van
heteiland bedroeg in197^rond 6^0.000 inwoners waarvan 80%Grieken en
20%Turken .
Ingeografisch opzicht bestaat Cyprus uitvier belangrijke gebieden :
tussen Kyrenia inhet noorden endeindrukwekkende Troodos Ridge inhet
zuiden .(1.953 mhoog )ligt eenlaagvlakte ,devruchtbare Mesaoriavlakte ,
die inhet oosten enwesten aan zee grenst .Kleine kustvlakten inhet
zuiden ennoorden bieden eveneens goede bouwgrond eninditgebied liggen
demeeste steden ,met uitzondering vanNicosia ,enisdebevolking gecon­
centreerd .Deze gebieden bezitten eveneens devoornaamste toeristische
attracties . 1
Regenval vindt uitsluitend plaats indedrie wintermaanden december ,
januari enfebruari enisonregelmatig .Ernstige droogtes vinden tenminste
eens indetien jaar plaats .Erzijn geen stromende rivieren ,hoewel het
eiland wordt doorkruist door droge riviervalleien diegedurende deperiode
van zware regenval worden veranderd insn^lstromende bergriviertjes die
ernstige bodemerosie veroorzaken .Dezomermaanden zijn warm endroog in
hetbinnenland enwarm envochtig aan dekust .,Indewinter issneeuw
eennormaal verschijnsel indehoogste gedeelten vanhetTroodosmassief »

2.DEECONOMISCHE SITUATIE VAN CYPRUS VOOR 197^
Tussen het begin van dezestiger jaren en1973 onderging Cyprus een
vrij krachtige economische groei vangemiddeld ongeveer 6,5%perjaar (l),
voornamelijk gebaseerd opdesnelle groei van zijn export .Het BBP per
hoofd van debevolking steeg totongeveer 1.520 US-$ .
Debelangrijkste economische activiteit ophet eiland was nog steeds
I
delandbouw waarin ongeveer 1/3van deberoepsbevolking werkzaam was endie
ste --l8a20%vanhetBBP eninvoorspoedige jaren 'een noghoger per­
centage uitmaakte .Door deontwikkeling van deirrigatie werd deMesaoria -
vlakte uitgerust met moderne landbouwtechnieken ,geconcentreerd opde
cultuur vancitrusvruch ten - secundaire sector vertegenwoordigde 27%
vanhetBBP enverstrekte arbeid a-m'25%van deberoepsbevolking .De
voedingsmiddelen -,kleding -enschoeiselindustrie ondergingen een snelle
groei ,voornamelijk als gevolg van desnelsti jgende rx-port .Dediénsten -
sector verstrekte arbeid aan ^0%van deberoepsbevolking ,,il^ch leverde
eenbijdrage van57%aanhetBBP ,voornamelijk afkomstig uit tuc ..'-»
(dat 8%vanhetBBPvoor zijn rekening nam )enuitdienstverlenende act ;
viteiten als gevolg van deaanwezigheid van buitenlandse militaire bases .
Oordeelkundig beheer van deoverheidsbegroting entoewijzing van
begrotingsoverschotten aan het bankwezen tot 1971 )droeg ertoe bij dat de
inflatie beneden de5%perjaar werd gehouden .Destijgende waarde vanhet
Cyprische pond ten opzichte van dedollar in1973 beperkte deinvloed van
detoegenomen importkosten opdeplaatselijke prijzen .
Tussen 1970 en1973 vertoonde dehandelsbalans steeds grotere tekorten
zulks ondanks deverdubbeling van delandbouwuitvoer ,voornamelijk van
citrusvruchten enaardappelen .Deinkomsten uit toerisme enals gevolg van
•destationering vanbuitenlandse troepen beperkte het tekort opdebetalings­
balans van delopende rekening (1973 *8lmiljoen U£-$ ).Denetto toevloed
vankapitaal -met name vanparticulier investeringskapitaal -deed opde
algemene balans een overschot ontstaan .Aan devooravond van deoproer
bedroegen dereserves vangoud enbuitenlandse valuta 200miljoen US-# ,het
equivalent van acht maanden invoer in1973 *
(l)Behalve waar anders aangegeven ,zijn alle groeipercentages inreële
termen uitgedrukt .5

>• AAi_ix L/ li »Viil .S/x*A\VV _ *
'3.1 .Bevolking enwerkgelegenheid w
rDetotale bevolking inhet zuidelijk gedeelte wordt geraamd op525.000 .
Degemiddelde bevolkingsdichtheid van ditgedeelte van het eiland bedraagt
ongeveer 89inwoners /km2.Nicosia inhetcentrum ,Limassol enLarnaka aande
zuidkust enPaphos inhet westen zijn devoornaamste grote steden .Met dekomst
.van de |vluchtelingen nadewerkelijke verdeling vanheteiland in197^ondergin­
gen zij eenaanzienlijke groei waardoor het reeds voordien geregistreerde snelle
iirb'anisatieproces nog werd geïntensifieerd -
Deberoepsbevolking bestaat uitongeveer 200.000 inwoners waarvan in197^
slechts 2%werkloos wasen6,k%tijdelijk inhetbuitenland wastewerkgesteld ,
voornamelijk bij Cypriotische bouwondernemingen inhet Midden-Oosten .Hoewel het
belang van delandbouw afneemt , ■. •jftdemeerderheid van debevolking indeze
sector werkzaam ,terwijl debouwni jverhexd ,deverwerkende industrie ende
handel hunaandeel opdearbeidsmarkt verhogen (ziebijlage 1).
3.2 .Recente economische ontwikkeling
3.2.1 .Bruto binnenlandse produktie per sectoriële oorsprong
Sinds zijn onafhankelijkheid was deeconomie van Cyprus voornamelijk
baseerd opeenvrijmarktstelsel ,na197^werd deregeringsinvloed noodzakelijker
wijs belangrijker ten einde het hoofd tebieden aan deernstige economische
problemen ten gevolge van deverdeling van het eiland endeopneming van onge­
veer 185 .OOOvluchtelingen .Inhetkader vantwee indicatieve economische spoed -
programma 's1975/76en1977/78werden denodige maatregelen genomen .Het derde
spoedprogramma 1979/81isthans invoorbereiding .
''Deprestaties vanheteconomisch beleid bestonden over hetalgemeèn uit
deverwezenlijking van dedoelstellingen diewatsommige aspecten betreft boven
de-verwachtingen lagen ,zulks alsgevolg vaneensuccesvolle heroriëntatie van
debinnenlandse produktie opuitvoer endetoevloed vanaanzienlijke buiten­
landse steun .HetBBPgroeide tussen 1975 en1977 meteenindrukwekkend jaarlijk
gemiddelde van15»8 %.In1978 liep hetgroeipercentage evenwel -terug tot6,3
toen dearbeidskrachten enhetkapitaal volledig werden ingezet enereen
inflatoire druk ontstond ,.met tekenen vanoververhitting door eenhoge consump­
tie ,lage besparingen ,eenzich uitbreidende handel entekorten opdelopende
rekening .Destimuleringsactie vanhetfiscale enmonetaire beleid bleef be­
perkt endeinternationale concurrentiepositie scheen ietwat tehebben geleden
van destijgende produktiekosten .Door desnelle algemene groei steeg hetBBP
perhoofd vandebevolking in1978 totongeveer 9^0C-£ (2.520 US-0 )tegen
lopende marktprijzen ,eencijfer datvergelijkbaar ismet datvanlanden zoals
Portugal ,Joegoslavië enMalta .
' ' /// •••/•••

Sevoornaamste stimulans voor deeconomische expansie kwam evenwel van
dezijde .vandebouwsector endefabrieksindustrieën (tabel l).Debouwsector ,
die aanzienlijke overheidssteun kreeg ,was verweg desnelst groeiende econo­
mische sector dank zij denoodzaak omdevluchtelingen inwoningen onder te
brengen ,nieuwe fabrieken tebouwen ,toeristische faciliteiten teverstrekken
endevervoerinfrastructuur teverbeteren .Debijdrage van desecundaire sector
inhetBBPsteeg dientengevolge van30,'ttot37 Daarentegen wasdegemiddel­
degroei vandelandbouwproduktie zeer traag (1,5%}endebijdrage vandeze
sector tothetbruto binnenlands produkt 'daalde van17tot12,5 %•Dezeer
grote dienstensector bereikte eengemiddeld groeipercentage van11,^ terwijl
debijdrage vandeze sector steeg tot *t8,2 %.
3.2.2 .Structuur van detoekenning vanmiddelen
Detotale binnenlandse uitgaven overschreden gedurende deperiode 1975/77
hetBBPmeteengemis * van10,5 %waaruit eenaanzienlijke overdracht van
middelen uithet buitenland ijkt .Departiculiere enoverheidsconsumptie
verbruikte gemiddeld 95,8 %vanhetBOP (bijlage 2).Degroeiende inkomsten en
het herstel vanhet algemeen vertrouwen versterkte deimpuls omtot devroegere
levensstandaard terug tekeren endroeg bij tot eennfnpnpnde neiging tot'
sparen .Dientengevolge steeg departiculiere consumptie sne'itoteenpercentage
van 17»'7 %perjaar tenopzichte van1^,2 %voor overheidsconsumpt v-'^-otimis -'
tische verwachtingen van ondernemerszijde eneen stimuleringsbeleid van ar.
•regering hadden een opleving van detoevloed van particulier buitenlands kapitaa
totgevolg .Debruto investeringsuitgaven invaste activa (tabel 2)stegen met
^9,3%perjaar endeinvesteringsneiging steeg van15%vanhetBBPin1975 tot
25|6 %in1978 .Machinerieën enuitrusting voor fabrieks -envervoersdoeleinden
tezamen met dehuisvesting van vluchtelingen vormden debelangrijkste inves -
teringspostem , _
Eendalend aantal investeringen (21%in1978 tegenover 32%twee jaar
vroeger )werd gefinancierd uitbuitenlandse spaarmiddelen .Hetgebied steunde
derhalve intoenemende mate opbuitenlandse bronnen ,met inbegrip vannetto -
geldzendingen ennetto primaire inkomens uithetbuitenland .In1978 werd onge­
veer dehelft van devaste investeringskosten gefinancierd uitbuitenlandse
spaarmiddelen .
3.2.3 .Overheidsuitgaven enregeringsfinanciën
De .geconsolideerde inkomsten van decentrale regering (1)zijn tussen
1975 en1978 gestegen met22,5 %perjaar inlopende termen enmaken thans 22%
vanhetBBPuit .Deindirecte belastingen vertegenwoordigen ^8%van detotale'
inkomsten .Delopende uitgaven hebben voortdurend delopende inkomsten overschre­
den doch devrij lagere stijging daarvan heeft eenaanzienlijke verlaging van
hethuidige tekort mogelijk gemaakt (tabel 3)« /
_ •••/•••TTJTT categorieën vaninkomsten enuitgaven vandecentrale regering omvattengewone enontwikkelingsbegrotingen ,hetbijzondere steunfonds voor ontheem -aen ,hetsociale zekerheidsfonds enhetfonds voor openbare leningen .

Zuid-Cvprus
BBPGROEIPEkCMTAGES EUSTRUCTUUR (inconstantefactorkosten 1973enpercentages )TABEL1
1978 IJaarlijksegroeipercentages IGemiddelde Structuur
miljoenC-L1975/761976/77I1977/781975/7819751978
1.Landbouw 38,7 +84+0,2-3,7 +1.517,012,5
2.Mijnbouwenexploratie 7,0 +8+10,8-2,8 +5,22,82,3
3.Verwerkende industrie 47,1 +29,4+15,5 +9,0+17,7
I13,315,2
4.Bouwnijverheid 24,0 +33,0+53,6+25,0 +36,7 4,37,8
5.Elektriciteit ,gas,water 5,3 +17,5+8.5+3,9+9,81,81,7
6.Vervoer 38,2 +23,4+22,4+5,8+16,911,012,3
7.Groothandel endetailhandel 54,6 +21,0 +25,9+6,0L+17,315,6!17,6
8.Bank-enverzekeringswezen 16,0 +9,0+21,5+8,8+13,0 5,15,2
9.Woningbezit 18,1 +-4,3+5,4+2,3 ■+4,0 7,45,9
10.Overheidsadministratie 25,8 +0,9+6,7+7,5 +5,010,38,3
11.Diensten 34,6 +10,2+18,8 +7,5+12,0 11,311,2.
BBPtegenfactorkosten 309,4 +15,2+16,4+6,3 +12,5 100100
Bron:Planningbureau

-9-
TABEL2
.Zuid-C.yprus
BRUTOKAPITAALVORMDTGINVASTEACTIVAENPERSECTOR
linlopendemarktpri.izen)
1978 Aandeelin%
mil.ioenC-t3225.197612111978
1.Bouwnijverheid 66,3 I55,854,950,152,5
-Woningen
-Bouwwerkenanderedanwoningen
-Weg-enwaterbouwkunde36,8
14,0
15,513,9
17,1
24,728,1
9,2
17,626,8
11,0
12,329,1
11,1
12,3
2.Vervoerenmachinerieen 60,1 44,245,149,947,5
-Vervoersuitrusting
-Machinerieenenuitrusting26,9
33,25,3
38,912.5
32.616,2
33,721,3
26,3
Brutoinvesteringen invaste
activa126,4 100100100
3®Landbouw 11,5 14,510.98,79,1
Mijnindustrie 1,63,22,11,21,3
Verwerkende industrie 20,1 17,417,021,615,9
Elektriciteit ,gas,water 3,6 I6,6
I6,63,8.2,8
Bouwnijverheid 4,3 3,9
i3,83,4
Vervoer 32,4 21,119,522,125,6
Groothandel endetailhandel 5,46,1•4,34,14,3
Bank-enverzekeringswezen 0,9 1,30,70,60,7
Diensten 8,0 9,76,75,96,3
Overheidsadministratie 1,8 2,42,41,21,4
Huisvesting 36,8 13,928,126,829,1
\
Bron:Planningbureauι
/
h •••

-10-
TABEL 3
Zuid-Cyprus
GECONSOLIDEERDE REKMINGEN VAN DECENTRALE REGERING
Miljoen C-L
(2)Inclusief gebruik vankasbalansen
(3)Inclusief IMF-transacties
Bron :IMF enPlajnnxngbureaumi 1976 1977 1978
voorlopig
1.Lopende inkomsten 54,0 62,9 81,9 99,3
waaronder belastingen 39,9 47,2 63,9 79,3
2.Lopende uitgaven 78,8 79,0 91,1 103,1
waaronder -lonen ,salarissen ■30,4 32,9 36,0 43,0
-goederen ,diensten 18,0 19,6 . 24,5 25,4
-subsidies,overdracht en 27,6 23,2 28,4 31,8
3.Lopend tekort ' -24,8 -16,1 9,2 -3,8 '
4.Kapitaaluitgaven 8,4 19,2 22,2 25,2
-investeringen 7,9 16,5 17,7 17,7
-overdrachten (l) 0,5 2,7 4,5 7,5
5.Netto leningen 3,0 3,3 2,6 4,2
6.Begrotingstekort ' - .36,1 -38,6 34,0 -33,2
7»Gefinancierd uit
-schenkingen (2) 13,2 15,2 24,3 13,6
-netto binnenlandse finan­
cieringen (2)20,6 -0,9 -3,3 17,3
-netto buitenlandse finan­
cieringen (3)2,3 24,3
\13,0 2,3
(l)Aflossing vanleningen uithetFonds voor openbare leningen
•••/•••

κ'\
Deuitgaven voor openbare veiligheid endefensie vertegenwoordigden eenaan­
zienlijk doch afnemend deel vandelopende uitgaven ,terwijl derente opdeover-
heidsschuld inabsolute termen deafgelopen jaren isverdubbeld tot8,1%vande
lopende uitgaven .Dekapit aaluitgaven namen aanzienlijk toeenviahetsteunfonds
voor ontheemden werd denadruk gelegd opdehuisvesting .Andere kapitaaluitgaven
werden geconcentreerd opwatervoorziening enlandbouw alsmede vervoer encommuni­
catie .
Gezien hetfeit datdetotale uitgaven van depublieke sector langzamer
groeiden dandealgemene economie ,endeinkomsten tweemaal zosnel toenamen ,
daalde hettekort zowel inabsolute termen als ,hetgeen opmerkelijk is,alseen '•
deel vanhetnominale BBPvan14t3$in1975 "tot6,7%in197ö «Buitenlandse
giften ,voornamelijk vanGriekenland enhetHoge Commissariaat voor vluchtelingen
vandeVerenigde Naties leverden eenaanzienlijke bijdrage indafinanciering
vanhettekort .Dedaling vandeuitdeze bronnen beschikbare middelen ,welke
letafgelopen jaar plaatsvond ,leidde toteenaanzienlijke stijging vandebehoef­
tenaanleningen enderegering moest danookeenberoep doen opbuitenlandse
leningen .Devoornaamste bron in1978 waseenEurokrediet van40miljoen $
opmiddellange termijn . .
3.2.4 .Geld -enbankwezen ,prijzen -
♦
Hetbankwezen enhetmonetaire stelsel inZuid-Cyprus isgoed ontwikkeld .
Erzijn elfhandelsbanken inditgebied gevestigd ,waarvan vijf buitenlandse ,voor­
namelijk Engelse .Bovendien isereencoöperatieve centrale bank dievoor een
groot aantal coöperatieve kredietmaatschappijen alseencentrale liquidatie­
<
instelling optreedt envoornamelijk aandelandbouwsector leningen verstrekt .
Twee financiële instellingen waaronder deCyprus Development Bank verstrekken
voornamelijk aandeindustrie enaanhettoerisme leningen oplange termijn .
Decentrale bank vanCyprus heeft ,naoverleg metderegering ,deuiteinde­
lijke verantwoordelijkheid voor deregulatie vandegeld-enkredietvoorziening
envoor hetvaststellen vanhetdeviezenbeleid .Deze bank heeft bovendien tot
taak toezicht tehouden opdefuncties vandehandelsbanken enalsfinancieel
agent vanderegering optëtreden .
Demonetaire autoriteiten maken bijdetenuitvoerlegging vanhunkrediet­
* ΐ
regulerende beleid voornamelijk gebruik vanindirecte controles viadesaldo 'svan
deliquiditeitscoëfficiënten ,doch ookö:arhetuitvaardigen vanrichtlijnen .
Overeenkomstig deconcentratie vaninflifcoire druk eneenlangzamer groeipercentage !
vanhetBBP ,heeft decentrale bank zij :oorspronkelijke stimuleringsbeleid gewij­
zigd ineenbeleid vaneenmeer gemati riekapitaalgroei door deminimum -
liquiditeit scoëfficiënt geleidelijk tf/erhogen . ij

-12-
)ι
Degemiddelde stijging vandekleinhandelsprijzen bleef in1975 enI976
beperkt totresp .3,8en4,2 Opdattijdstip waserwerk inovervloed ende
capaciteit werd onderbenut .Voorts werd nadegebeurtenissen van1974 eensalaris­
verlaging van25foopgelegd .Bijeenvolledige werkgelegenheid ,aanzienlijke
loonsverhogingen eneenstijgende vraag schoten deprijzen in1977 en1978 omhoog
totboven de7%•Huren enbasisgebruiksartikelen zijn onderworpen aaneenprijs­
controle endetripartite adviserende prijzenraad blijft aktief oontrole uitoefe­
nen opdemeeste andere consumptiegoederen .
3.2.5 .Betalingsbalans enbuitenlandse schuldenlast
Debetalingsbalans vanZuid-Cyprus wordt gekenmerkt door eensnelgroeiend
tekort opdelopende rekening :37miljoen US-^in1975 »gelijkstaande met5,4^
vanhetBBPen160miljoen US-^(12,1%)in1978 .Ditishetgevolg vaneen
stijgend handelstekort datinafnemende mate wordt gedekt door hetoverschot op
deonzichtbare balans (tabel 4).
Denadruk die opdeexport werd gelegd resulteerde ineenbevredigend groei­
percentage van32,5%perjaar inlopende prijzen tussen 1975 en1978 .De'nood­
zaak omverloren gegane goederen tevervangen enproduktiefaciliteiten teher­
bouwen alsmede detoenemende vraag naar grondstoffen ,intermediaire enconsumptie­
goederen vaneenzich herstellende economie ,leidde totexpansie vandeinvoer
meteensoortgelijk groeipercentage .Hethandelstekort steeg boven hetdubbele
tot358miljoen ^in1978 .Gemiddeld dekte deuitvoer indebetrokken periode
slechts 53%vandeinvoer .Degeringe uitvoerdaling in1978 washetgevolg van
eenaanzienlijke daling van delandbouwuitvoer ,voornamelijk vanaardappelen ,en
alsgevolg vaneenlangzamere groei vandeindustrie-uitvoer alsgevolg vaneen
minder gunstige concurrentiepositie .
Deheroriëntatie van deeconomie heeft desamenstelling vandeexport handel
vanvóór 1974 gewijzigd ,zoals blijkt uitbijlage 3.Nieuwe landbouwproducten ,
voornamelijk aardappelen enverse groenten ,hebben nieuwe markten gevonden terwijl
detraditionele citrusvruchten terrein hebben verloren .Deindustrie vankleding ,
vervaardigd uitingevoerde grondstoffen ,heeft haar aandeel indeuitvoer aanzien­
lijk verhoogd .Deinvoer bestaat voornamelijk uitgrondstoffen enintermediaire
goederen ,machinerieën envervoersuit rusting ,consumptiegoederen metinbegrip van
granen enbrandstoffen .
Kortgeleden hebben belangrijke veranderingen plaatsgevonden indehandels -
richting .DeArabische landen nemen thans 44 vandebinnenlandse uitvoer voor
hunrekening tegenover 27i»in1975 »terwijl hetaandeel vandeEEG–landen (voor­
namelijk hetVerenigd Koninkrijk )totongeveer 36%isgedaald .Ookhetaandeel
vandeOostbloklanden isgedaald tot7f°van "totaal .
•••/•••

-13-
Zuid-Cypru-B
BETALINGSBALANS
(miljoenC-&)
mi
\ •
1.Exportfob 52,4
2,Importfob ..-110.9
3.Handelsbalans -58,5
4»Onzichtbareinkomsten 86,1
waarvan-buitenlandse bezoekers 5,4
-buitenlandsemilitairen 27,8
-particuliere geldzendingen 5,6
-officiëlesteun 21,0
5.Onzichtbarebetalingen -41,3
waarvan-vracht,verzekering -11,2
-uitgavenbezoekersenstu- ■«gdenteninhetbuitenland ""'
-rentebetalingen -3,7
/
6»Onzichtbarebalans 44,8
7»Balansvandelopenderekening -13,7
8,Netto-kapitaaltoevloed 3,0
waarvan-leningenpplangetermijn 0,8
-anderparticulierkapitaal v,goplangetermijn '
9«Foutenenomissies -3,6
10,Algemeenoversohotoftekort(-)-14,3
Bron:centralebankTABEL4
I
1976 1977 1978
102,7124,2122,0
163,4-228,2-255,6
60,7-104,0-133,6
112,1137,6148,9
20,723,8n.d.
28,232,8n.d.
5,45,8n.d.
19,523,9n.d.
55,7-69,6-74,9
17,6-25,1n.d.
9,7-11,8n.d.
4,96,4 .n.d.
56,468,0'74,0
4,3-36,0-59,6
17,534,859,3
•9,417,0n.d.
13,3,16,9n.d.
4,63,44,9
17,8 2.24.6

Watdeinvoer betreft ,bleef deEEG (Verenigd Koninkrijk ,Italië ,Duitsland )
echter devoornaamste leverancièr enha-ar aandeel steeg zelfs tot dehelft van
'alle verzendingen ,terwijl hetGriekse aandeel met50fodaalde (bijlage 4)»
Ondanks deaanzienlijke giften enovermakingen ,isdenetto opbrengst van
onzichtbare transacties onvoldoende omhethandelstekort opteheffen .Dien­
overeenkomstig moest eensnel groeiend ,tekort opdelopende rekening intoenemende
mate worden ,gefinancierd uit 'buitenlandse bronnen .Door eenaanzienlijke
netto kapitaaltoevloed ,gedeeltelijk indevorm vanparticulier investeringskapitaal ,
afkomstig vaninhetbuitenland levende Grieks-Cyprioten endoor regeringsfinan -
cieringen werd hetgebied evenwel instaat gesteld buitenlandse valutareserves op
tebouwen .Deze bedroegen eind vorig jaar hetequivalent van376miljoen US-$ over­
eenkomende met6,6maand goederen !nvoer»
Zoals uittabel 5blijkt ,bedroeg dealgemene schuldenlast (exclusief finan­
cieringen opkorte termijn )eind 1978 292miljoen US-^ofwel22,1 f0vanhetBBP ,.
tenopzichte van14>3%drie jaar eerder »Derente vandeze schuld (aflossingen ,
interest )vertegenwoordigt ongeveer 5%vandeexport opbrengst uitgoederen en
diensten .•
3®3 «Analyse van debelangrijkste sectoren
»
3.3.1 »Landbouw
Toegevoegde waarde 1978 '12,5 %vanhetBBP
Werkgelegenheid :25%vanalle tewerkgestelden
Investeringen 1975/78 :8,2%vandebruto-investeringen invaste activa
Evenals inalle landen met eengrote landbouwsector stijgt debetekenis daarvan
uitboven dehierboven genoemde cijfers ,zulks niet alleen omdat eenaanzienlijk
gedeelte vandefabriekni jverheid afhankelijk isvandelandbouwproduktiemiddelen ,
doch ookomdat dedistributie endediensten industrieel alsmede deexport opbrengst
afhankelijk isvan delandbouwproduktie »Indeafgelopen jaren groèide delandbouw -
produktie langzaam met anderhalf procent per jaar .
Indejaren nadeverdeling vanheteiland toen talrijke uithetnoorden ge­
vluchte landbouwers metregeringssteun nieuwe landbouwbedrijven ,vaak klein vanom­
vang ,gingen exploiteren ,namhetaantal landbouwbedrijven toedoch degemiddelde
grootte af.Hetlandbouwareaal wordt nubebouwd ,door ongeveer 43.800 1andbouwbedrijven
meteengemiddelde grootte van4,6ha®Meer dandehellet daarvan bezit evenwel een
areaal vanminder dan 3ha.

-15■ι
P TABEL 5
•Ziiid-C.yrjrus
Buitenlandse schuld
Einde van deperiode
miljoen C-£ (l)
1975 1976 1977 1978
A.Regering (2) 14,4 42,5 58,1 .67,2
B.Overheidsbedrijven (3) 17,8 19,121.1 35,5
Kredieten vanbuitenlandse leveranciers 1/9 1.5
D.Diversen (4) 2,2 2-0 3,7 4,5
TOTAAL 36,3ι
65,1
ι84,4 108.9
Voetnoten :
(1)a)Deconversie inC-£wasgebaseerd opaanheteind vanhetjaar geldende
gemiddelde maxktkoersen .
b)Omvat alleen schulden oplange termijn (meer dan1jaar oud).
(2)Omvat lopende IMP-faciliteiten dieeind 1974 ,1975 »1976 ,1977 en1978
respectievelijk 2,8 ,3,7 ,20,6 ,20,0 en15,2miljoen C-£bedroegen .
/
'(3)Omvat deelektriciteitsautoriteit vanCyprus ,deCyprische autoriteit voor
internationale handelsbeurzen ,rioleringsraden ,deCyprische Ontwikkelingsbank ^
de ,Cyprische autoriteit voor telecommunicaties ,deGraancommissie ,deCyprische
luchtvaartmaatschappij ,deCyprische omroepvereniging endeCyprische haven­
autoriteit .
(4)Omvat deCyprische olieraffinaderij ,deCyprische cementmaatschappi j,deHel­
leense chemische industrieën endeCyprische pijpleidingsindustrieën ,dooh
omvat geen kredieten aanenige andere particuliere seotor .
Bron :Centrale bank
/•

-AO–
As
Het-totalelandbouwareaal wordtgeschatop201.000haenhetgebruikdaarvan
isindevolgendetabelweergegeven :
Gebruikvanbouwlandin1977inha
Bevloeid Met-bevloeid Totaal
Tijdelijkegewassen :13*091 52*25165.342
Permanentegewassen 10.46440*126 50*590
Tijdelijkbraakland 3*350 26.236 29.594
Weiland ~ 3*195 3*195
Bosgrond - 3*903'•3*903
Onbebouwdland – 32.541 32.541
Wildernis,woestijn -15*928 15*928
TOTAAL 26.913 174*181 201.094
\
Uitde.dalingvandelandbouwproduktie doordebelangrijkste gewassen,als
neergelegdinbijlage5iblijktdesleutelrolvangroenten,metnamevanaard­
appelen,bijhetstreven'omexportgewassen' vaneenhogerewaardeteverbouwen.
Tezamenmetcitrusvruchten zijndezeproduktendebelangrijkstelandbouwprodukten
waarmeebuitenlandse valutakunnenwordenverkregen.Wat.betreftgroentenen
fruitvoorziethetgebiedindeeigenbehoeften.Anderzijdsis'hetafhankelijk
V3.ndeinvoervangranenvoorveevoederen,ondanksdegroeiendeplaatselijke
produktie,van'vleesenzuivelprodukten.lp.normalejarenisdealgemenebuiten­
landsehandelsbalans vandelandbouwsector positief.
» - «
Dewaterschaarsteiseenvandebelangrijkste problemenopCyprus.Hettotale
bevloeideareaalomvatongeveer27.000ha(meerdan13i°)inhetdoorderegering
gecontroleerde gebied.Eenaantaluitgebreide nieuweirrigatieprojecten zijnin
studieengedeeltelijk reedsinaanleg.Hierdoorzalhetbevloeideareaaloplange
termijnaanmerkelijk toenemen.'Ondertussenbestaateengrootgedeeltevandeland-
bouwproduktie uitmetregenwaterverbouwdegewassendiemomenteelongeveerdehelft
vandeproduktiewaarde vertegenwoordigen enaangrotejaarlijkseschommelingen onder­
hevigzijn.Geziendeinspanningen voordeontwikkeling vandebevloeiing ,zalde
produktievangewassenzoalsgewonegroentenenprimeurs,tafeldruiven ,citrusvruchten
ensnelaanbederf'onderhevigfruitaanzienlijk toenemen,dochzijzaltevenshet
hoofdmoetenbiedenaaneengroeiendeconcurrentie opdeinternationale markten.
3*3*2.Verwerkendeindustries
Toegevoegdewaarde1978:15>2%vanhetB3P,
Werkgelegenheid 1978:21%vandetotalewerkgelegenheid
Investeringen 1975/78z15*41°vandebrutoinvesteringeninvasteactiva
Deindustriewordtbesohouwdalseenvandeprioritairesectorenvoorde
economischeontwikkeling vanhetgebiedenzijheeftbehalvedelandbouwde
•••/•••

belangrijkste rolgespeeldbijhetverschaffenvanarbeidsplaatsen voorvluchtelingen ,i
Zowelintermenvanwerkgelegenheid alsproduktiewordtdezesectorbeheerstdoor j
deopexportgerichteschoeisel-enkledingindustrieën ,diedeafgelopenjarenvan j
eengrotevraaguithetbuitenlandhebbengeprofiteerd.Integenstellingtotdeland-j
bouwproduktenverwerkende industrieën,depertraditiebelangrijkste verwerkende |
lindustrieopCyprus,werdengeringereinkomstengeregistreerdalsgevolgvaneen j
dalingindebuitenlandsevraag.Deproduktievanbouwmaterialen werdbevorderddoor j
deintensievebouwactiviteiten endezesectorondergingaanzienlijkegroei.Decement-j
1
fabriekendraaienopvollecapaciteit. .'.j
' I
'. |i
Deverwerkendesectorbestaatuit4.858bedrijven(tellingvan1976)waarvan j
80%gemiddeldminderdanvijfpersonenindiensthebben.Detextiel-,kleding-en !
lederwarenindustrieën liggenaandekopmet38$vandebedrijvenen36$vandein
deindustriewerkzamearbeidskrachten .Daaropvolgend inrangordekomende5*600werk­
nemersindevoedsel-,dranken-entabaksindustrie (667bedrijven)envoorts3.100ar-j
beidskrachten werkzaamindehout-enmeubelindustrie (1.000bedrijven).Pertraditie
bezitCypruseenvrijemarkteconomie enbevindtdeindustriezichinparticulier
eigendom.
Deverwerkendeindustriewordtthansgeconfronteerd metnieuweproblemendiede
noodzaakvanherstructurering implicerenteneindeverderegroeizekertestellen.Over
hetalgemeenzijndebedrijventeklein,-bezittenzijeenbeperktefinanciëlebasisen
hebbenzij,gezienhunarbeidsintensiviteit onlangsdenadeligegevolgenondervonden
vaneenschaarsteaangeschooldearbeidskrachten .Delonenzijnaanzienlijk gestegen
enhierdoorisdeinternationale concurrentiepositie vanhetgebiedverzwakt.Debinnen­
landsemarktisbovendienklein.Overwogenwordtomovertegaantotfusies,grotere
industriële eenhedenenmeerkapitaalintensieve produktiemethoden teneindedeze'pro­
blemenuitdewegteruimen.
3.3.3.Vervoerenenergie
\
Hetbinnenlandsvervoerisvolledigafhankelijk vandewegen.Erzijngeenspoor­
wegenendekustvaartisvrijwelzonderenigebetekenis.Hetgrootstegedeeltevande
internationale handelwordtnog,steedsoverzeeaangevoerdenkomthetlandbinnenvia
Limassol,debelangrijkste haven.Deinternationale luchtvaartdiensten hebbenzichsnel
uitgebreidendaarbijwordtgebruikgemaaktvandeluchthavenvanLarnaca,aangezien
deluchthavenvanNicosiabuitendienstis.
Dezesectorvervulteenbelangrijkerolindeeconomievanhetgebied,meteen
bijnaevenhogstoegevoegdewaardealsdelandbouw(12,3$vanhetBBP)enheeftmet
deuitbreidingvandehaven,deluchthaven,dewegencapaciteit envoorhetautopark
indeperiode1975/7824,3$vandetotaleinvesteringengeabsorbeerd.

-it>-
»
Debeschikbareenergieverwekkendecapaciteitbedroegin197726ö,5waarvan
264afkomstigwasvantweemetoliegestookte(verbruik:251.000tonin1977)
krachtstationsvandeelektriciteitautoriteit vanCyprusdieheteigendomisvande
regering.Demaatschappij voorziethetgeheleeilandvanelektriciteit .Totdusver
heeftdecapaciteitgelijketredgehoudenmetdevraag(583'miljoenKWhin1977)diesirds
1975metongeveer10$enmetbijna11\inhetdoorderegeringgecontroleerde gebied
isgestegen.Deindustrieismet40%vanhettotaleverbruikdebelangrijksteafnemer-
gevolgddoorverbruikers -vanenergievoorcommerciëledoeleinden (28,9ci°)envoor
huishoudelijke doeleinden (25/u)•Hethetoogopdeverwachtegroeivandevraagen 1
dehogeleeftijdvanéénvandeenergiestations staateenbelangrijkinvesteringspro -
grammaopstapel.
3.3.4.Toerisme
ïTadegebeurtenissen van1974isderegeringeringeslaagdhetvertrouwente
herstelleneniszijopnieuwbegonnendeeltenemenaande^toeristische sectordieeen
geweldigevluchtnam.In1978kwamen217.000toeristen (l)naarditgebiedenzijbe­
steedden,ongeveer80miljoenU3-#ofwel25vandetotaleexport.3engrootaantal
nieuwehotelswerdgebouwdtervervangingvandiewelkeinlietnoordenverlorenwaren
gegaanenzijvierdenvaakgefinancierd metparticulierbuitenlandskapitaalafkomstig
vaninhetbuitenlandlevendeCyprioten.Eind1978warener79hotelsmetongeveer
8.700beddenbeschikbaar.liettoeristenseizoen heeftzichtotbijnatwaalfmaanden
uitgebreidenwatbetreftdeherkomstvandebezoekersbestaatereengroterever-"
scheidenheid ,hoewelGroot-Britta.ini <2opditpuntnogsteedsdekroonspant.
3.4.Vooruitzichten
3.4.1.Deregeringismomenteelöesigmetdetenuitvoerlegging vaneenverderplan
voordeperiode1979/31.Dedoelstellingen hiervancijndeconsolidatie vandena
1974behaalderesultaten enzekerstelling vanhetvoortbestaan oplangeretermijn
vandeeconomievanditgebied,zulksonderhandhavingvandemogelijkheidtothor-
stelvandeeconomischeeenheidvanhet'eiland.beleid13eropgerichtus
structureel zvialdcepuntenvandeeconomieteverbeterendoortoenemingvandeproduc­
tiviteit -viaeenbeleiddatgerichtisopdebevordering van"nerkapitaalintensieve
projecten.Ditbeleidveronderstelt eenstijgingvan'.ieomvangvanproduktie-eenheden
enzaldientengevolgeresultereningroeiendecapaciteiten .Debedrijvendielokale
grondstoffen -gebruikenzulleninhetbijzonderwordenbevorderdteneindedetoege­
voegdewaardetedoenstijgenenhetinvoergehalte vandebinnenlandse produktiote
beperken.De'inspanningen totscholingenomscholingvan.arbeidskrachten zullenworden
voortgezet.Haarverwachtingzalhetalgemenegroeipercentage tot5'hperjaardalen
teneindehetgebrekaaninternenexternevenwichtvandeeconomietebeperken.Uitde
volgendetabelblijkthetbehaaldeenverwachtereëlegroeipercentage persector.
■■■1 ■1 •m0/•••
*'vl)Tegenover264«000ophetgeheleeilandin1973

Ci.ifervoordegroeiinhetplan1979/81
!(in%perjaar).
Verwezenli.ikt inPlan Aandeel
1975/781979/8112311981'
Landbouw,mijnindustrie enexploratie 2,1 2,914,813,9
Industrie(l) 20,1 7,1•-37,0 ,.39,0
Handel,bankwezen,diensten,administratxe.11,3 .4,448,247,1
BBP 12,5 5,2100,0100,0
(l)Incl."bouwnijverheid ,elektriciteit ,gas,wateren#vervoer
Dekapitaalvorming invasteactivaoverdeperiodevanhetdriejarenplan zalnaar
verwachting531miljoenC-£(1,4"biljoenUS-$)inlopendeprijzenbelopen,hetgeen
overeenkomtmet27,7$vanhetBBPtegenover21$tussen1975en1978.Inreëletermen
zalhetgemiddeldejaarlijksegroeipercentage naarverwachting10fobedragen.Het
merendeelvandeinvesteringen zalnogsteedswordenbestemdvoordewoningbouw,welke
sectorovereenkomstig devoorafgaandecijferszijnaandeeltot28fozalverhogen.Het
woningbouwbeleidzalselectiever wordenenzichconcentreren opgoedkoperewoningbouw ,
teneindederestvandevluchtelingen dienogsteedsintenten .wonen,vanhuisvesting
tevoorzienensteunteverlenenaandelagereinkomensgroepen .Indeverwerkende
industriezaldenadrukwordengelegdopdeherstructurering enaaneensluiting vande
bestaandesectorenteneindedeproduktiviteit optevoeren.Doorstimulerende maat­
regelenzullennieuweopexportgerichte,kapitaalintensievere activiteiten worden
bevorderd.Hetgebruikvanplaatselijkegrondstoffen (l)zalwordenaangemoedigd en
demogelijkheden zullenwordenonderzochtvooreenuitvoerigexploratieprogramma voor
delfstoffen enextractiestoffen.Erzijnverscheidene nieuweindustriebedrijven ge­
vestigdenderegeringbestudeertdemogelijkheid voordeaanlegvaneennieuwein-
dustriezone.Watdeinfrastructuur betreftkrijgenvervoers-enwaterprojecten de
hoogsteprioriteit.Teneindehetwaterprobleem vanhetgebiedmindernijpendtemaken,
hetbouwlanduittebreidenenhetwelzijnvandelandbouwteverhogen,wordteenaan­
talgrootschalige waterprojecten tenuitvoergelegdofinaanmerkinggenomen:het
Paphosbevloeiingsproject ,hetPitsiliaplattelandsontwikkelingsproject ,hetVasilikos
Pendaskinosproject enhetNicosiawatervoorzieningsplan .Andereinvesteringen indeze
sectorhebbenbetrekkingopdeverbetering vanhetwatergebruikbijbevloeiingswerken .
Indevervoersector zijnverscheidene projectenbetreffende deverhogingvande
capaciteitvanbestaandewegenendeaanlegvannieuweverbindingswegen tenuitvoerge­
legdofgepland:daarvanzijndeNicosia-LimassolendeLimassol-Paphosverbin­
dingswegendevoornaamsteprojeoten.Hetinvesteringsprogramma omvatookdeaankoop
vanvliegtuigen doorCyprusAirways. ^
■ .../...
(l)Eriseenbetrekkelijktekortaanbepaaldematerialenafkomstiguitsteengroeven
dienodigzijnvoordebouwindustrie enthansbekendedelfstoflagenzullenspoediguitgeputzijn.

yjo
Indelandbouwwordenverscheidene projectenvoorbodembehoud enherbebossing ,
landconsolidatie endeaanlegvanveeteeltgebieden overvragenteneindedevlees-en
zuivelproduktenschaarste opteheffen.Deelektriciteitsdiensten hebbentiveenieuwe
60MW,metoliegestookteenergiestationsgeplandtervervangingvanéénvandebe­
staandestatictnsenterverhogingvandevoorzieningteneindeaandegroeiendevraag
tevoldoen.Indedienstensectorwordtdeontwikkeling enuitbreiding vanniéuwege­
bieden,zoals-transitohandel ,raadgevendingenieurschap,verzekering ,"bankwezenen
scheepvaart ,aangemoedigd .
Meerdan43/&vandetotaleinvesteringskosten zullennaarverwachtingworden
gefinancierduitbinnenlandse spaarmiddelen ,zulkstegenover23,5in&eafgelopen
jaren.Ditbetekenteenaanzienlijke verhogingvandemarginalespaarbereidheid die
onlangstotongeveer6fovanhetnationaleinkomenwasgedaald.Inhetplanwordteen
gemiddeldpercentageverwachtvanongeveer37fovoordejaren1979-81*Ditpercentage
bedroegmeerdan20foinhetgeheleCyprusvanvóórdeverdeling.
Integenstelling totdelaatsteontwikkelingen wordtverwachtdatdeuitvoer
(+10,9foperjaarinlopendetermen)endeonzichtbareontvangsten ,inclusiefgiften
(ll,2fo)snellerzullengroeiendandeinvoer(+9»4f>)endeonzichtbarebetalingen
(+7,9f>)zodatwordtverondersteld dathettekortopdelopenderekeningevenalsin
1978eenbedragvanongeveer160miljoenUS-£>zal"belopen.Verwachtwordtdatde
ïiettokapitaalinvoerongeveerhetzelfdebedragperjaarzalbelopenendatde^buiten-
t
landsevalutareserves blijvengehandhaafd. '
3.4*2.Geziendebehaalderesultatenvandeeconomiedieinvelerleiaspectenboven
degeplandeontwikkeling lagenengezienhetvermogenendevastbeslotenheid vande
overheidomdenodigemaatregelentenemen,lijkendedoelstellingen vanhetnieuwe
planoverhetalgemeennietteoptimistisch .
Erbestaanevenweltweebelangrijkepotentiëleproblemenvoordeverwezenlijking
vandegeplandedoelstellingen .Deeersteenmogelijkhachelijkste isdeverwachte
dramatischeveranderingindemarginalebereidheidtotsparen.Hettweedeprobleem
isgelegeninhetgevaardat,geziendesterkeconsumptieneiging ,deinvoerineen
snellerdanhetverwachtetempoblijftstijgen.
Intermenvandehandelsbalanslijkthetverwachtegroeiperoentagé vandeuit­
voervan10,9foperjaartenopzichtevaneenlichtedalingin1978ietwatopti­
mistisch.Deuitvoervanlandbouwprodukten naardeEEGwordtgeconfronteerd met

beperkingenendeuitbreidingenzullendaargeengoedaandoen,terwijlvoorde
exportvanindustrieproducten desterkereconcurrentievansoortgelijkeprodukten
uitlandenmetlagereproduktiekosten voelbaarbegintteworden.Beideontwikkelingen
kunnenleidentotverderestijgingvanhettekortopdelopenderekening.
Terwijldehuidigezeerlagespaarneiging kanwordenverklaarduithetstreven
devroegereconsumptiestandaard teherstellen,ligthetverwachtepercentageeen
stukbovenhetgemiddeldevandeafgelopenjaren.Doordezetweetendenzenontstaat
denoodzaakomextrabuitenlandse leningenaantegaan,hetgeenmethetoogopde
vrijlagerentevan5$vandeschuldenlastmogelijkis.
Oplangeretermijnzijndegeschooldeenflexibelearbeidskrachten enhetbelang
dataanscholingwordtgehecht,metdebewezenvaardigheid ophetgebiedvanhet
ondernemerschap endeliberaleeconomischebeleidsvormen ,betrekkelijke voordelen
vooreengestageontwikkeling vandeproduktieendeexportinditgebied.
4.HETNOORDELIJKE GEDEELTEVfflCYPRUS
4.1.Bevolkingenwerkgelegenheid 1
Hetnoordelijkegedeeltevanheteilandheefteenbevolkingvanongeveer
150.000inwonersverdeeldovereengebiedvanongeveer3.500km2.Ditkomtovereen
metdegemiddeldebevolkingsdichtheid van40inwonersperkm2,hetgeenminderis
dandehelftvandebevolkingsdichtheid inhetzuiden.Nicosia,Famagusta,Morphou
enKyreniazijndevoornaamste stedenwaardemeerderheid vandebevolkingwoont.
Dearbeidskrachten vanditgebiedbedroegenin1977ongeveer46.000man.Volgens
sommigegegevenskanredelijkerwijs wordenaangenomendathetwerkloosheidscijfer
bovende10foligtendathetaantalondertewerkgestelden "hoogis.Delandbouwver­
strektarbeidsplaatsen voor41%vandearbeidskrachten ,hetgeenslechtsietwat
meerisdanhetaantaldatindedienstensector werkzaamis.'Indeverwerkende in­
dustrieendebouwnijverheid isdaarentegenslechtseenzeergeringaantalderar­
beidskrachten werkzaam.
Ramingvanarbeidskrachten persector
1977
bandoouw
Verwerkende industrie
Bouvmijverheid
Diensten(openbareenparticuliere )-18.817
4.509
2.360
18.52940,8
9,8
5,1
40,2
1,3
_li1Regering
Werklozen580
1.337
Totaalaantalarbeidskrachten 46.132 100,0

–tLd–
It
4.2 .Recente economische ontwikkeling
Gezien derecente oprichting endelangzame opbouw van eenoverheidsapparaat
zijn cijfers inzake deeconomische ontwikkeling schaars endecijfers die'beschikoaar
zijn ,dienen metdenodige voorzichtigheid teworden geïnterpreteerd .Over het
algemeen schijnt deplaatselijke overheid hetTurkse economische stelsel 'tehebben
overgenomen ,waarbij deoverheidssector eensterke invloed uitoefent ,zonder veel
4
ruimte over telaten voor particuliere initiatieven .DeTurkse lire isdeofficiele
munt van het land enTurkije ,datdeplaatselijke begroting inbijzondere mate
steunt ,isdebelangri jkste handelspartner .
Zoals uitbijlage 6blijkt ,wordt hetBBPtegen lopende prijzen (l)in1977
geraamd op3,7biljoen Turkse lire (190miljoen US-$ ).HetBBPperhoofd vande
bevolking beloopt 24*500 Turkse lire (1.2Ö0 US-$ )hetgeen ongeveer dehelft isvan
hetbedrag inhetzuidelijk gedeelte vanheteiland .Deeconomie issterk
georiënteerd opdelandbouw endedienstensector ,terwijl toerisme enhandel het
grootste aandeel inhetBBPleveren .Deindustrie ,waaronder elektriciteit ,vater,
mijnbouw enbouwni jverheid ,levert aanhetBBPslechts eenbijdrage vanongeveer 14%•
■Deopenbare enparticuliere consumptie hebben in1977 deplaatselijk geprodu­
ceerde middelen metongeveer 18%overschreden .Hetgebied doet inaanzienlijke en
toenemende mate eenberoep opbuitenlandse steun enfinancieringen .Debegrotings -
kosten in1977 (ziebijlage 7)zijn slechts voor door plaatselijke inkomsten
gedekt;' naar verwachting zal debalans voornamelijk uitsteun bestaan .
Tussen 1975 en1978 ishethandelstekort hetafgelopen jaar meer danvervier­
voudigd ,toteenbedrag van 1,4biljoen Turkse lire (54miljoen US-3 )(bijlage 8),
zulks ondanks eenietwat snellere groei van deuitvoer dandievan deinvoer .Het
aandeel vanTurkije daalt voortdurend ,doch deze tendens zaldit ja-ar waarschijnlijk ■
worden omgekeerd alsgevolg vaneenrecent wetsbesluit datalle handel inconsumptie­
goederen envoedingsmiddelen metandere landen danTurkije verbiedt .
Hoewel hetnoordelijk gedeelte eenlandbouwgebied is,vertegenwoordigen voedings­
middelen endranken meer dan40i<>vandeinvoer enoverschrijden zijdelandbouwuitvoer .
Dehelft vanalle invoer bestaat uitintermediaire produkten enuitrusting ,terwijl
olie enaardolie debalans doen dalen .Anderzijds bestaat deuitvoer voornamelijk
uit landbouwprodukten ,waarvan meer dantwee derde citrusvruchten zijn .
Hetkleine oveirschot opdebalans vandeonzichtbare transacties (bijlage 9)»
voornamelijk afkomstig uittoerisme ,dekt alleen gedeeltelijk hethandelstekort ,
waardoor in1978 hettekort opdelopende rekening 977miljoen Turkse lire
(39miljoen US-$ )bedraagt tegenover 7^5miljoen Turkse lire (36miljoen US-$ )in1977 »
(l)Deinflatie lagin1978 boven de55f°*

Gegevens over definanciering vanhettekort ontbreken .Evenmin zijn cijfers over de
omvang endevervaldatum vande "buitenlandse schuldenlast beschikbaar .
4.3 .Ontwikkeling ;var1devoornaamste sectoren
4.3*1 »Landbou w
Meer dandehelft vanhetlandbouwgebied ,datongeveer 165.000 hectaren omvat ,,
isbestemd voor deverbouw vangraan eneenvierde gedeelte isweiland .Slechts onge­
veer 8%vanhetland wordt intensief bebouwd metplanten zoals citrusvruchten ,wijn ,
groenten entabak .Citrusvruchten zijn hetvoornaamste exportprodukt enhetvoor­
naamste produkt datvoor hetgebied buitenlandse valuta opbrengt .Eveneens inhet
zuiden worden door deoverheid primeurs voor deexport gestimuleerd ,doch totop
heden ishetsucces daarvan beperkt geweest .Dedierlijke produktie isvooral gericht
opgeiten ,melk eneieren enmetproduktie vanpluimvee enlammeren isenige vooruit­
gang geboekt .Erbestaat évenwei eengrbot vleestekort .Degoede graanoogst in1978
wasniet voldoende omindeplaatselijke behoeften tevoorzien ,hoewel hetgebied wat
groenten betreft ineigen behoeften voorziet .Hetzuiden iserin geslaagd eentoe­
nemend gedeelte vandecitrusprodukt ienadeverdeling vanheteiland inhetbuiten­
land teverkopen ,voornamelijk aanhetVerenigd Koninkrijk (52%)en'Turkije (29fo).
Erzijn staatsboerderijen opgericht teneinde moderne produkt iemethoden en
nieuwe gewassen tebevorderen .Over hetalgemeen heeft delandbouw vanhetgebied
evenals inhetzuiden telijden van deschaarste vanwater voor irrigatiedoeleinden
endoor teveel pompen zijn dewaterreservoirs verontreinigd metzeewater ,waardoor
eenaantal van decitrusplantages aan dekust grdte schade ondervinden .
4*3 *2.Industrie
Deindustriele basis vanNoora-Cyprus iszwak .Deindustriele ontwikkeling
». • •
ondervindt nadeel vanhetinternationale isolement ,debeperkte binnenlandse markt ,
dekleine omvang van debedrijven ,lage produkt iviteit engebrek aangeschoolde
arbeidskrachten .Nadeverdeling vanCyprus hebben staatsbedrijven hetgrootste ,ge­
deelte van debedrijven dievroeger inGrieks bezit waren ,overgenomen .Alsgevolg van
oorlogsschade engebrék aanknow-how engeschoolde arbeidskrachten ,isdeindustriële
produktie na1974 slechts langzaam hersteld ,envolgens devoorlopige ramingen bedroeg
deproduktie in1978 ongeveer 57i°vandecapaciteit .Devoornaamste industriéen
houden verband metvoedingsmiddelen entabak ,datplaatselijk wordt geproduceerd en
voorts zijn ereenaantal ,meestal kleine fabrieken voor textiel ,schoeisel ,meubelen ,
plastics ,cement enmetaalbewerking (gegalvaniseerde stalen buizen ).Zijverschaffen
arbeidsplaatsen aanintotaal 5*500 werknemers tegenover 3*500 i*11975 *Ongeveer
eenvierde vandetotale industriële produktie wordt uitgevoerd .

4.3.3 .Toerisme
Hetnoordelijk gedeelte vanCyprus vormde vöór desplitsing eenvan degrootste
toeristische gebieden .Erwaren twee centra :een inFamagusta eneen inKyrenia .
Hotelcapaciteit wordt nugeschat op2.500bedden .Sinds 1976 ishéttoerisme wee?;op
gang gekomen enindeeerste negen maanden van1978 werden indehotels 54.000 toeristen
geregistreerd ,ongeveer hetzelfde aantal alsinhetvoorgaande jaar .Promotie van de
streek gaat evenwel hoofdzakelijk uitvanTurkije enhetaandeel vanTurkse bezoekers
isongeveer 80 Hettoerisme voldoet dusniet volledig aandemogelijkheid watde
deviezeni inkomsten betreft .
4.4 .Vooruitzichten ,
Deplaatselijke autoriteiten hebben voor deperiode 1978-1982 eenvijfjarenont -
wikkelingsplan uitgewerkt ,gericht opeenjaarlijkse groei vanhetBNPmet7'!>•Het
plan isgebaseerd opdegeschatte macro-economische totalen voor 1976 en1977 »dienog
moeten worden aangepast (l).Devoor dcperiode overwogen investeringen bedragen
4,6biljoen Turkse lire (ongeveer 100miljoen US-S ),waarbij denadruk vooral ligt op
modernisering van delandbouw ,metname door verbetering van dewatervoorziening .
Hoofdproject isdebevloeiing enontwikkeling van deMorphoustreek waar citrusvruchten
verbouwd worden .Zoals inhetzuiden komt eenbelangrijk deel van debegroting voor
rekening vaninvesteringen voor dehuisvesting .Vervoer enverbindingen nemen inde
investeringsprojecten detweede plaats in,waarvan degrootste investeringen dewegen­
bouw betreffen (aanleg vannieuwe tracés enverbetering vandebestaande wegtussen
Nicosia enKyrenia ).Deinvesteringen voor deindustrie zouden geconcentreerd worden
opdewederuitrusting van deze fabrieken diehunproduktie na1974 nogniet hervat
hebben ennieuwe vestigingen zouden aantrekken .Hetbetreft hier indeeerste plaats
lichte industrieën diezich toeleggen opdeproduktie vanelektrische apparaten ,
televisietoestellen endeassemblage vanwasmachines ,verder verfstoffen ,detergenten ,
danwelindustrieën indelandbouw -ofvoedselsector :produktie vansinaasappelsap
enconcentraten daarvan ,bottelen vanwater ofdranken ,veevoeder enconsumptie-ijs .
Detotale investeringen voor debetrokken periode zouden voor 67/£worden ge­
financierd uitbinnenlandse besparingen (vanoverheid enparticulieren )*zodat
1,5biljoen Turkse lire (32miljoen US-$ )voor financiering door hetbuitenland over­
blijven »Hetbegrotingstekort zouomvangrijk blijven eneenvierde toteenderde van :
dealgehele kosten zoumetbuitenlandse hulp gefinancierd worden .Ondanks eenverwachte
verdubbeling vandeuitvoer (+14»7%perjaar volgens lopende prijzen )endenetto
inkomsten uittoerisme zal delopende rekening tekorten blijven vertonen .
(l)Decijfers betreffende hetBBPalsmede ^desamenstelling zijn ,naarwordt erkend ,
onjuist .Zijverschillen vandemeer recente cijfers vermeld inbijlage 6.

-25-é
Deinhetplan "beoogde groei is "beslist aandeoptimistische kant ,wanneer
menrekening houdt metdevoorbije ontwikkeling vandeeconomie vanÏFoord-Cyprus
endevrij sombere situatie vandatgebied .Deeconomische vooruitzichten lijken
daar niet bepaald gunstig ;deze zijn inbelangrijke mate afhankelijk vanTurkije
-welk land zelf ineennetelige positie verkeert .Voorts ishetgebied geïsoleerd
vanmarkten vanderde landèn ,terwijl deproduktiviteit indelandbouw enindustrie -
sector gering is.Belangrijke investeringen zullen nodig zijn omdewatervoorziening
voor delandbouwproduktie uit tebreiden ,welke produktie deruggegraat isvan de
economie van ditgebied .Binnenlandse besparingen terfinanciering van deinves­
teringen zijn onvoldoende aanwezig enhetgebied zalinbelangrijke mate afhankelijk'
blijven vanbuitenlandse investeringen .Deverwarde politieke situatie metsterke ïïirkse
invloed isnauwelijks bevorderlijk voor hetaantrekken vanparticulier buitenlands
kapitaal .Aangezien de"Turkse federatieve staat Cyprus "internationaal niet is
erkend engeen autoriteit opmonetair gebied heeft ,zalhulp voornameli jkvanTurkije
blijven komen .

-26-
BIJLAGM

û
BIJLAGE1
Zuid.–Cyprus
Tewerkstelling persector
1976 1978 %1978
Landbouw 45»220 \44»100 26,0
Mijnbouw 2.330 2.020 1,2
Industriesector 30.290 35*690 21,0
Êouwnijverheid 11.310 16.850 9j9
Elektriciteit 1.350 1.360 0,8
Vervoer 7*700 8.800 5,2
Handel 16.950 19.300 11,4
Banksector 3.210 3.700 2,2
Overheid 10.770 11.450'6,7
Diensten '24.820 26.600 15,7
Totaalaantalwerknemers 153.950 169.870 100,0
Bron:DienstPlanning
•••/•••

-28-
BIJLAGE 2
Zuid-Cvprus
BNPVOLGENS CATEGORIE VMUITGAVEN (inprijzen van1967 )
(miljoen C-£)
im. 1976 .1977Gemiddelde iaarliikse
1»VerbruikI6O.6 180,6 220,6 +17,2
–particulieren137,0 157,2 189,8 +17,7
–overheid 23,6 . 23,4 30,8 +14,2
2.Bruto investeringen invaste activa 16,8 20,5 34,0 +42,3
3.Ontwikkeling effecten
» ■3,6 5,8 5,8 +26,9
4.Ke*tto "buitenlandse sector -20,7 -13,2 -27,9 +16,1
Bron :Ministerie vanFinancien ,economisch rapport 1977
•••/•••

■£M
rkf2y–
3IJLAGE 3
Z;id-Cyprus
Voornaamste uitvoer (1)
i-– : ï 1975 ■19771970
:–r=1
duizend .
n_T_%duizend
G-h%duizena
C–jj .
Aardappelen 7.725 15,8 19.435 .
I17,7 10.772 10,4
Verse groenten,846 1,7
I2.192 2,0 2.518
I
I2,4
Citrusvruchten ,druiven 7.546 15,5-9.377 8,6 10.179
Kleding 3.450 7,1 11.983 10,916.322 15,8
1
Schoeisel 1.758 3,6 5.933 5,4 . 7.104 6,9
Port landcement 5.980 12,3 10.556 9,6 8.306 8,0
As"best 2.127 4,4 4.381 4,0 3.724 3,6
Wijn ,duivemost3.780 7,7 6.147 5,6 5.778 5,6
Sigaretten1.321 2,7 3.815 3,5 5.915 5,7
(1)exclusief wederuitvoer
Bron :Ministerie vanFinanciën ,statistieken 'vandeinvoer endeuitvoer
•• •*
}

-30-
BIJLAGE4
Zuid-Cyprus
EEG
Oostbloklanden
Araloischelanden
Griekenland
Japan
AndereInvoernaaroorsprong
.%,
1975 1977
45,9;45,3
9,7'8,2
9,5'8,5
12,2 8,3
3,9,5,0
18,8 24,71978
50,8
7.0
8.1
■6,3
5,4
22,4
Totaal100 100 100
Uitvoernaar"bestemming
1222 1211 .1222
eeg 43,6 38,8 36,4
Griekenland 4,2 2,0 1,7
Arabischelanden 27,7 44,4 44,1
Oosfbloklanden 10,9 6,7 7,0
Andere 13.6 8,110,8
. 100 ■100 100Arabischelanden
Oostbloklanden
Andere
Totaal
Bron:MinistèrievanFinanciën,statistiekenvandeinvoerendeuitvoer

BIJLAGE5
Zuid–Cyorus
VOORNAAMSTE LMDBOUWPRODUKTEN
Γ Ton WaardeduizendG-L
19751976 1977197519761977
1.Citrusvruchten82.601
■82.296104.6583.6693.9555.041
2.Fruit,noten 20.87921.48823.520 '1.7322.1472.726
3.Druiven I172.720167.640155.448 6.2396.8807.451
4.Olijven 33.52842.67227.9404.5204.0084.464
5.Groenten 187.793273,275 1295.882 12.17423.77724.417
6.Granen 83.312 90.42480.2644.3744.7174.474
Bron:MinisterievanFinanciën,landbouwtelling 1973

VU•
BIJLAGE6
lloord-C?rprus
k-
1-
Bruto"binnenlands proAvJct1977
(inlopendeprijzen) i
miljoen • ,»Turkselire 1°
1.Landbouw709,1 19,3
2.Industrie363,4 .9,9
-mijnbouwensteengroeven ,-•--15,4
-nijverheidsindustrie287,4
•–elektriciteit enwater60,6
3.Bouwnijverheid156,9 ■4,3
ι■
4.Handel801,9 21,8
5.Vervoerenverbindingen ':253,3 6,9
6.Opbrengstrenten'257,7 7,0
'/
7.Bank-,endienstensector 135,8 3,7
8.Ooenbarediensten 773,2 21,0
9«-Invoerrechten 228,2 6,2
Totaal3.679,5 100
Bron•Turks–Cypriotischeadministratie

-33-
BIJLAGE 7
Noord-Cvprus
Begroting 1977
-miljoen Turkse lire -
1.Inkomsten
–Plaatselijke 1.234,6
-Hulp vanhetHoge Commissariaat voor devluchtelingen 67,0
–Hulp uitTurkije 378,0
/ . I.
–Buitenlandse hulp ' 634,3
2.313,9
2.Lopende uitgaven 1.241,3
\ ■
Overdrachten 688,6
1.929,9
3.Overschotten 384,0
4»Kapitaaluitgaven 503,5
-Infrastructuur ,inclusief watervoorziening 274,1 -
-Landbouwontwikkeling 71,4
–Handel ,industriele ontwikkeling 19,5
–Ontwikkeling toerisme 5>0
–Sociale diensten
(onderwijs ,vluchtelingen ,enz.) 133,5
5.Totaal tekort 199,5
Bron :Turks-Cypriotische administratie

-34-
BIJLAGE8
Noord-Cvprus
Buitenlandse handel
1977/78 1978/79
miljoen
Turkselire.%miljoen
Turkselire
■1.UITVOERI
!
* .
Citrusvruchten 319,7 .66,5 639,3 .72,8
Aardappelen 32,5 6,8 54,2 6,2
Anderelandbouwproducten 39,0 8,1 89,1 10,1
ïliiverheidsprodukten 52,3 10,9 68,7 7,8
Miinbowprodukten 37,0 7,7.•27,3
ι3,1
Totaal 480,5I
100,0 878,6 100,0
2.IîTVOER
Voedingsmiddelen endranken 666,144,0 941,0 .42,2
Brandstoffen ensmeer­
middelen 75,4 5,0-'168,9 7,6
Kunstmest enzaaizaad 10.6 0,7 48,9 2,2
-Machinerieen ,uitrusting 287,6.19,0 391,6 17,6
Tussenprodukten 473,7 31,3 679,9.30,5
Totaal 1.513,4 ^100,0 2.230,3 100,0
Bron:Turks-Cypriotische administratie

BIJLAGE9
Noord-Cyprus
Betalingsbalans
-miljoenTurkselire-
Uitvoer
Invoer
Handelstekort
Ontvangstenuittoerisme
Uitgavenvoortoerisme
Andereonzichtbaretransacties (nètto)
Onzichtbare balans
Tekortlopende rekening1.3.77-28.2.78
480,5
1.513,4
-1.032,9
825,0
330,0
-167,0
1328,0
-704,9.Raming
1.3.78-28.2.79
878,6
2.230,3
-1.351,7
1.035,0
460,0
-200,0
375,0
-976,7
Bron:Turks-Cypriotische administratie