\t tl COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 02.02.1998 
COM(97) 707 def. 
97/0121 (SYN) 
( lewij/.igd voorstel voor een 
AANBÜVÜLINU VAN DÜKAAD 
BETREKKENDE EUROPKSE SAMENWERKING TER WAARBORGING VAN 
l)K KWAMTUIT IN IIKT HOGER ONDERWIJS 
(door de Commissie overeenkomstig artikel 1X9 A, lid 2 
van het IXi-verdrag ingediend) 

TOELICHTING 
'l'en vervolge op het op 18 november 1997 uitgebrachte advies van het Parlement in 
eerste lezing dient de Commissie, overeenkomstig artikel 189A, lid 2, van het HG-
Verdrag, bij de Raad een gewijzigd voorstel voor een aanbeveling in. liet voorstel heeft 
voornamelijk betrekking op twee categorieën wijzigingen: 
een aantal amendementen die in het oorspronkelijke voorstel nuttige 
verduidelijkingen en preciseringen aanbrengen; 
een aantal amendementen die het voorstel aanscherpen, met name op het punt van 
de diversiteit van onderwijsstelsels, de autonomie van de instellingen voor hoger 
onderwijs en het verzoek aan de Lid-Staten om actief betrokken te zijn bij de 
oprichting van een "Europees Kwaliteitsbewakingsnetwerk". 
In het gewijzigde voorstel van de Commissie zijn de opzet en doelstellingen van het 
oorspronkelijke voorstel in grote lijnen gehandhaafd; wel is een aantal bepalingen nader 
uitgewerkt en gepreciseerd. 
Van de amendementen die het Europees Parlement voorgesteld heeft, heeft de 
Commissie ongeveer de helft overgenomen. 
De problematisch geachte amendementen kunnen worden onderverdeeld in de drie 
navolgende categorieën. 
1) Amendementen die betrekking hebben op principiële, fundamentele onderdelen 
van het voorstel 
Een aantal amendementen beoogt het schrappen van verwijzingen naar het 
Witboek van de Commissie over groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid en het Witboek van de Commissie "Onderwijzen en leren". 
De verwijzingen naar deze twee witboeken, die in de overwegingen van het 
oorspronkelijke voorstel van de Commissie aangehaald worden, vormen 
echter mede de rechtvaardiging van het voorstel van de Gemeenschap op het 
onderhavige terrein. 
Een aantal amendementen beoogt een summiere weergave van de 
uitgangspunten die de nationale stelsels voor kwaliteitsbeoordeling dienen te 
kenmerken, van de verschillende fasen in het proces van de 
kwaliteitsbeoordeling en van de personen/instanties die bij elke fase 
betrokken dienen te zijn. Omdat het in deze gaat om een betrekkelijk nieuw 
terrein, geeft de Commissie de voorkeur aan het handhaven van de 
analytische benadering, waarin een toelichting op de essentiële aspecten 
wordt gegeven, in plaats van de summiere beschrijving die het Parlement 
voorstelt. 
z 
In een amendement wordt het verband tussen kwaliteitsbeoordeling en de 
behoeften van de arbeidsmarkt geschrapt. Dit verband is echter van groot 
belang voor de inzetbaarheid van afgestudeerden. Daarnaast wordt de 
rechtsgrondslag voor de voorgestelde aanbeveling mede gevormd door artikel 
127 van het Verdrag, waarin expliciet verwezen wordt naar de behoeften van 
de arbeidsmarkt. 
2) Amendementen die problemen tuin de orde stellen die zieh buiten het bereik van 
het voorstel be vinden 
het betrekken van de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa bij de 
ontwikkeling van procedures voor kwaliteitsbeoordeling en de opzet van het 
netwerk. Dit is problematisch, omdat een verwijzing naar derde landen in een 
communautair instrument niet toegestaan is. Bovendien nemen slechts enkele 
van de bedoelde landen deel aan de betrokken programma's van de 
Gemeenschap. 
het in het voorstel opnemen van een aanbeveling aan de Lid-Staten om op het 
gebied van het onderzoek stelsels voor kwaliteitsbewaking in te voeren. 
3) Amendementen die overbodige toevoegingen of wijzigingen aanbrengen en 
alternatieve formuleringen die de oorspronkelijke tekst niet verbeteren 
het overbrengen van delen van de tekst van naar de considerans en viceversa, 
of het in het dispositief herhalen van delen van de tekst van de considerans en 
viceversa. 
het herhalen van het aspect van de autonomie van de universiteiten. 
3 
Gewijzigd voorstel vooreen 
AANüEYlïUNO VAELPE RAAD 
BETREFFENDE EUROPESE SAMENWERKING TER WAARBORGING VAN 
DE KWALITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS 
^ ta-Lo 
PROPOSITION INITIAL!: DE LA COMMISSION PROPOSITION MODIFIEE SUITE A L'AVIS DU PARLEMENT 
EUROPEEN DU 18 NOVEMBRE 
l)i: KAAI) VAN 1)1: EUROPESE UNIE, DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
(ielel op het Verdrag lot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op 
de artikelen 126 en 127, de artikelen 126 en 127, 
Ge/icn het voorstel van de Commissie, ( ie/ien hel voorstel van de Commissie, 
(ic/.icn liet advies van hel Economisch en Sociaal Comité, 
(ie/ien hel advies van hel ( 'omilc van de Regio's, 
Volgens de procedure van artikel 189 C van hel Verdrag, 
Overwegende dal alle l.id-Staten ernaar streven de kwaliteit van onderwijs en 
opleiding te waarborgen en dat de van de Gemeenschap verwacht wordt dat zij een 
bijdrage levert aan de/e permanente inspanning door de samenwerking lussen de 
Lid-Staten aan te moedigen, en indien nodig door hun actie te ondersteunen en aan 
te vullen, niet volledige eerbiediging van de verantwoordelijkheid van de l.id-Staten 
voor de inhoud van het onderwijs en de opzet van het onderwijs- en 
opleidingsstelsel, en van hun culturele en taalkundige verscheidenheid; 
Overwegende dat de Raad in zijn Conclusies van 25 november 1991 heeft 
aangegeven dat de verbetering van de kwaliteit van het hoger onderwijs een 
gemeenschappelijke zorg is van alle Lid-Staten en alle instellingen voor hoger 
onderwijs van de Europese Gemeenschap; dat, gelet op de verscheidenheid van de 
op nationaal niveau gebruikte methoden voor de kwaliteitsbeoordeling, de op 
nationale schaal verworven ervaring aangevuld zou kunnen worden door ervaringen 
op Europese schaal, verzameld in het kader van een beperkt aantal proefprojecten 
voor het opzetten van samenwerking op dit terrein, dan wel 1er versterking van 
beslaande samenwerking; 
Overwegende dal de ontwikkelingen en activiteiten in de l.id-Slatcn, alsmede de 
transnationale samenwerking en de mobiliteit van studenten en docenten (met name 
in hel kader van communautaire programma's als SOCRATES, en in hel bijzonder 
hel onderdeel ERASMUS daarvan), de Europese hoger-ondcrwijsinstellingen 
bewuster heelt gemaakt van het probleem van de beoordeling van de kwaliteit van 
buitenlandse studies en de vergelijking daarvan met de kwaliteit van de studies in 
hun eigen onderwijsstelsels; (ie/.ieu hei advies van hel Economisch en Sociaal Comité. 
( ic/.icn hel advies van het ( 'oinilé van de Regio's, 
Volgens de procedure van artikel I S'l C van hel Verdrag. 
Overwegende dat alle Lid-Staten ernaar streven de kwaliteit van onderwijs en 
opleiding te waarborgen en dat de van de Gemeenschap verwacht wordt dat zij een 
bijdrage levert aan deze permanente inspanning door de samenwerking tussen de 
Lid-Staten aan te moedigen, en indien nodig door hun actie te ondersteunen en aan 
te vullen, met volledige eerbiediging van de verantwoordelijkheid van de Lid-Staten 
voor de inhoud van het onderwijs en de opzet van het onderwijs- en 
opleidingsstelsel, en van hun culturele en taalkundige verscheidenheid; 
Overwegende dat de Raad in zijn Conclusies van 25 november 1991 heeft 
aangegeven dat de verbetering van de kwaliteit van het hoger onderwijs een 
gemeenschappelijke zorg is van alle Lid-Staten en alle instellingen voor hoger 
onderwijs van de Europese Gemeenschap; dat, gelet op de verscheidenheid van de 
op nationaal niveau gebruikte methoden voor de kwaliteitsbeoordeling, de op 
nationale schaal verworven ervaring aangevuld zou kunnen worden door ervaringen 
op Europese schaal, verzameld in het kader van een beperkt aantal proefprojecten 
voor het opzetten van samenwerking op dit terrein, dan wel ter versterking van 
bestaande samenwerking; 
Overwegende dat de ontwikkelingen en activiteiten in de l.id-Sialen, alsmede de 
transnationale samenwerking en de mobiliteit van studenten en docenten (met name 
in het kader van communautaire programma's als SOCRATES, en in het bij/onder 
het onderdeel ERASMUS daarvan), de Europese hogcr-ondeiwijsinslcllingen 
bewuster heeft gemaakt van het probleem van de beoordeling van de kwaliteit van 
buitenlandse studies en de vergelijking daarvan met de kwaliteit van de studies in 
hun eigen onderwijsstelsels; 
Overwegende dal een van de hoofdthema's van de readies op hel Memorandum 
van de Commissie over hoger onderwijs voortvloeit uit het traditionele beeld van 
een verticaal gediHerentieerde kwaliteitshic'rarchic van onderwijsinstellingen 
waarvan de diploma's algemeen als toegangsbewijzen voor de maatschappij worden 
beschouwd, een hierarchic die duidelijk steeds meer achterhaald is; dat er een 
tendens bestaat steeds meer aandacht te besteden aan de noodzaak van kwaliteit in 
het hele onderwijs en binnen elke instelling; dat kwaliteit op alle niveaus en in alle 
sectoren bewaakt moet worden, waarbij de doelstellingen, methoden en eisen 
uiteenlopend kunnen zijn; dat men over hel algemeen positief staal tegenover de 
invoering van doeltreffende en aanvaardbare methoden van kwaliteitsbeoordeling 
die zijn gebaseerd op Europese samenwerking en transnationale uitwisseling van 
ervaringen en die zowel de het belang van de beoordeling voor een strategisch 
beheer als de culturele dimensie van de beoordeling benadrukken. Overwegende dat een van de hoofdthema's van de reacties op het Memorandum 
van de Commissie over hoger onderwijs was dat de kwaliteit op alle niveaus en in 
alle sectoren bewaakt moet worden, waarbij de doelstellingen, methoden en eisen 
uiteenlopend kunnen zijn; dat men over het algemeen positief staat tegenover de 
invoering van doeltreffende en aanvaardbare methoden van kwaliteitsbeoordeling 
die zijn gebaseerd op Europese samenwerking en transnationale uitwisseling van 
ervaringen en die het belang en de culturele dimansic van de kwaliteitsbeoordeling 
benadrukken; 
Overwegende dat een door de Commissie verrichte studie over de situatie op hel 
'jebied van kwaliteitsbeoordeling in de I id-Slatcn uitwees dal de nieuwe systemen 
s .in kwaliteitsbeoordeling bepaalde elementen gemeen hebben en dal de twee 
proefprojecten die daarna zijn uilgevoerd. gebaseerd waren op een 
•jemeenschappelijke basis van aan de bestaande nationale stelsels ontleende 
elementen, dal deze proefprojecten deze methode met succes hebben loegepast en 
aangetoond hebben dat alle actoren op dit gebied voorstander zijn van een 
voortdurende uitwisseling van ervaringen tijdens de reorganisatie van het hoger 
onderwijs in het algemeen en de ontwikkeling van de kwaliteitsbeoordeling in het 
bijzonder. Gemeenschap, het begrip "hogcr-ondcrwijsinstclling" zoals dat in deze aanbeveling 
gebruikt vyordt. betrekking heelt op alle soorten instellingen die kwalificaties of 
titels van dit niveau verlenen, ongeacht hun benaming in de Lid-Staten: dat de/e 
actieprogramma SOCRATI/iS: 
Overwegende dat een door de Commissie verrichte studie over de situatie op het 
gebied van kwaliteitsbeoordeling in de Lid-Staten uitwees dat de nieuwe sv sternen 
van kwaliteitsbeoordeling bepaalde elementen gemeen hebben en dat de twee 
proefprojecten die daarna zijn uitgevoerd, gebaseerd waren op ern 
gemeenschappelijke basis van aan de bestaande nationale stelsels ontleende 
elementen; dal deze proefprojecten deze methode met succes hebben toegepast en 
aangetoond hebben dat alle actoren op dit gebied voorstander zijn van een 
voortdurende uitwisseling van ervaringen tijdens de reorganisatie van het hoger 
onderwijs in het algemeen en de ontwikkeling van de kwaliteitsbeoordeling in het 
bijzonder; 
U 
Overwegende dat de hoger-onderwijsinstellingen niet alleen moeten voldoen aan de 
onderwijs- en opleidingseisen die een mondiale "kennismaatschappij" stelt, maar 
ook oplossingen moeten bieden voor sociale problemen op nationaal niveau; dat zij 
zich daarom inspannen om diensten van het vereiste kwaliteitsniveau aan te bieden, 
door middel van nieuwe initiatieven (per individuele instelling of op basis van 
samenwerking in het kader van verenigingen van hoger-onderwijsinstellingen) die 
de kwaliteit van het onderwijs moeten garanderen; 
Overwegende dat de steeds dwingender eisen als gevolg van deze openstelling naar 
de rest van de wereld de overheden van de Lid-Staten met een nieuwe uitdaging 
confronteren, namelijk de aanpassing van de hoger-onderwijsstelsels en van de 
banden daarvan met de staat en de samenleving, op een manier die de bestaande 
academische nonnen en waarden intact laat en die de autonomie en 
verantwoordelijkheid van de instellingen versterkt; Overwegende dat de hoger-onderwijsinstellingen moeten voldoen aan de nieuwe 
onderwijs- en socjale eisen die een mondiale "kennismaatschappij" stelt en moeten 
inspelen op de daarmee gepaard gaande ontwikkelingen; dat zij zich daarom 
inspannen om diensten van het vereiste kwaliteitsniveau aan te bieden, door middel 
van nieuwe initiatieven (per individuele instelling of op oasis van samenwerking in 
het kader van verenigingen van hoger-onderwijsinstellingen) die de kwaliteit van 
het onderwijs moeten verbeteren; 
Overwegende dat de technologische en economische veranderingen en hun 
gevolgen voor de arbeidsmarkt nieuwe uitdagingen stellen voor de hoger-
onderwijsinstellingen in steeds moeilijker wordende omstandigheden, 
waaronder een groeiend aantal studenten gepaard aan een tekort aan financiële 
middelen, en dat van de hoger-onderwijsinstellingen verlangd wordt dat zij de 
studenten toekomstgericht onderwijs bieden en hen naar behoren voorbereiden 
op de eisen van de arbeidsmarkt: dat, om deze uitdagingen het hoofd te kunnen 
bieden, de traditionele academische normen en waarden moeten worden 
overdacht en de autonomie van de hoger-onderwijsinstellingen moet worden 
vergroot; 
Overwegende dat het debat rond de Mededeling van de Commissie van 13 februari 
1994 heeft aangetoond dat alle Lid-Staten op het ogenblik stelsels willen invoeren of 
vernieuwen om de wederzijdse erkenning van academische of professionele 
kwalificaties te verbeteren; dat kwaliteitsbewaking in het hoger onderwijs de 
instellingen kan helpen de noodzakelijke flexibiliteit te verwerven en kan bijdragen tot 
hun modernisering; 
Overwegende dat het Witboek over groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid het ontbreken van een open onderwijsruimte in de Gemeenschap, 
als gevolg van een onvoldoende transparant systeem van kwalificaties, een nadeel 
noemde voor heel Europa, en dat volgens dit document de welvaart van naties 
steeds meer is gebaseerd op de opbouw en benutting van kennis, en dat de 
sleutelelementen voor het concurrentievermogen bovenal de kwaliteit van het 
onderwijs en de opleiding zijn, naast de manier waarop de maatschappelijke 
organisaties hun strategieën aanpassen aan de veranderende samenleving; 
Overwegende dat het Witboek over onderwijs en opleiding en het concept van de 
"cognitieve samenleving" waarop het is gebaseerd de rol van onderwijs en 
opleiding als "de belangrijkste vectoren van identificatie, het besef deel uit te maken 
van de samenleving, sociale emancipatie en persoonlijke ontplooiing" benadrukken, 
alsmede het feit dat "de te verwerven vaardigheden en de beheersing van 
fundamentele kennis de individuen meer en meer ten opzichte van elkaar zullen 
situeren in de sociale verhoudingen"; dat de sociale en culturele functies van 
onderwijs en opleiding enerzijds en economische functies anderzijds onlosmakelijk 
verbonden zijn, zodat de behoeften in termen van kwaliteit van onderwijs en 
opleiding eveneens multidimensionaal zijn, en van essentieel belang zijn voor alle 
Europese burgers; 
Overwegende dat het Groenboek van de Commissie over transnationale mobiliteit 
wijst op de moeilijkheden die studenten ondervinden wanneer zij hun studies op 
transnationale basis willen voortfetten. en benadrukt dat deze vorm van mobiliteit 
van essentieel belang is voor onderwijs van hoge kwaliteit dat individuen in staat 
stelt te voldoen aan Europese en mondiale normen en gebruik te maken van het 
vrije verkeer binnen de Gemeenschap: Overwegende dat het debat rond de Mededeling van de Commissie van 13 februari 
1994 heeft aangetoond dat alle Lid-Staten op het ogenblik stelsels willen invoeren of 
vernieuwen om de wederzijdse erkenning van academische of professionele 
kwalificaties te verbeteren; dat kwaliteitsbewaking in het hoger onderwijs de 
instellingen kan helpen de noodzakelijke flexibiliteit te verwerven en kan bijdragen tot 
hun modernisering; 
Overwegende dat het Witboek over groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid het ontbreken van een open onderwijsruimte in de Gemeenschap, 
als gevolg van een onvoldoende transparant systeem van kwalificaties, een nadeel 
noemde voor heel Europa, en dat volgens dit document de welvaart van naties 
steeds meer is gebaseerd op de opbouw en benutting van kennis, en dat de 
sleutelelementen voor het concurrentievermogen bovenal de kwaliteit van het 
onderwijs en de opleiding zijn, naast de manier waarop de maatschappelijke 
organisaties hun strategieën aanpassen aan de veranderende samenleving; 
Overwegende dat het Witboek over onderwijs en opleiding en het concept van de 
"cognitieve samenleving" waarop het is gebaseerd de rol van onderwijs en 
opleiding als "de belangrijkste vectoren van identificatie, het besef deel uit te maken 
van de samenleving, sociale emancipatie en persoonlijke ontplooiing" benadrukken, 
alsmede het feit dat "de te verwerven vaardigheden en de beheersing van 
fundamentele kennis de individuen meer en meer ten opzichte van elkaar zullen 
situeren in de sociale verhoudingen"; dat de sociale en culturele functies van 
onderwijs en opleiding enerzijds en economische functies anderzijds onlosmakelijk 
verbonden zijn, zodat de behoeften in termen van kwaliteit van onderwijs en 
opleiding eveneens multidimensionaal zijn, en van essentieel belang zijn voor alle 
Europese burgers: 
Overwegende dat het bevorderen van de mobiliteit een doelstelling van de 
Gemeenschap is. die expliciet is vastgelegd in de artikelen 126 en 127 van het EG-
V'erdrag: dat het Groenboek van de Commissie over de belemmeringen voor 
transnationale mobiliteit de belangrijkste wettelijke, administratieve en feitelijke 
belemmeringen onderzoekt waarop studenten stuiten, wanneer zij in een andere Lid­
staat willen studeren, en maatregelen voorstelt om de moblitcit te vergroten: dat 
het Groenboek benadrukt dat deze vorm van mobiliteit van essentieel belang is vcor 
onderwijs van hoge kwaliteit dat individuen in staat stelt te voldoen aan Europese 
en mondiale normen en gebruik te maken van het vrije verkeer binnen de 
Gemeenschap: 
Overwegende dat de systemen voor kwaliteitsbewaking van Lid-Staat tot Lid-Staat 
verschillen, omdat 'de omvang, structuur, financiële situatie, institutionele 
kenmerken en pedagogische opvattingen van de hoger-onderwiisinsteliingen 
uiteenlopen: dat de systemen voor kwaliteitsbewaking flexibel moeten blijven en 
aangepast moeten kunnen worden aan de nieuwe omstandigheden._dig_ziçjj 
voordoen ten gevolge van nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de s;ructu;:r_en 
doelstellingen van de hoger-onderwijsinstellingen: 
I. BEVEELT DE LID-STATEN AAN: 
A. om. binnen hun verantwoordelijkheid voor de opzet van hun hoger-
onderwijsstelsels, transparante systemen voor kwaliteitsbeoordeling en 
kwaliteitsbewaking te ontwikkelen, met de volgende doelstellingen: BEVEELT DE LID-STATEN AAN: 
om. met strikte inachtneming van hun verantwoordelijkheid voor de op/et van Ivan 
hoger-onderwijsstelsels, alsmede van de relevante constitutionele .eix.b_t!dge!iai,re 
randvoorwaarden en het beginsel van de autonomie van de hexit 
onderwijsinstellingen, transparante systemen voor kwaliteitsbeoordeling en 
kwaliteitsbewaking te ontwikkelen, met de volgende doelstellingen: 
^ 
bewaren van de kwaliteit van het hoger onderwijs in de economische, 
sociale en culturele context van hun landen, met eerbiediging van de 
Europese dimensie en internationale eisen; 
hoger-onderwijsinstellingen helpen gebruik te maken van 
kwaliteitsbeoordelings- en kwaliteitsbewakingstechnieken als 
stuurmechanismen om een organisatorische flexibiliteit en permanente 
verbeteringen in een snel veranderende omgeving te garanderen; 
functioneren als steunpunten voor Europese en internationale 
samenwerking opdat men bij het vervullen van de twee 
bovengenoemde taken kan profiteren van de ervaringen van anderen; 
B. om de systemen van kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking op de 
volgende principes te baseren: 
Autonomie en onafhankelijkheid van de instanties die met kwaliteitsbeoordeling 
belast zijn 
Deze instanties dienen in termen van procedures en methodologieën over 
autonomie en onafhankelijkheid te beschikken, ten opzichte van zowel de politieke 
autoriteiten als de hoger-onderwijsinstellingen zelf. 
Aanpassing van de beoordelingsprocedures aan het profiel van de instellingen, met 
inachtneming van hun autonomie 
Alle procedures voor kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking dienen ook in te 
gaan op het zelfbeeld van de instellingen, bijvoorbeeld wat betreft de omschrijving 
van hun taak, zowel op het niveau van de instelling ah geheel als per faculteit of 
studierichting, teneinde een aanpassing van de antwoorden van het onderwijs op de 
vastgestelde behoeften mogelijk te maken. 
Interne en externe elementen van de beoordeling bewaren van de kwaliteit van het hoger onderwijs in de economische, sociale 
en culturele context van hun landen, rekening houdend met de Europese 
dimensie en de snel veranderende wereld: 
hoger-onderwijsinstellingen aanmoedigen en helpen gebruik te maken van 
kwaliteitsbeoordelings- en kwaliteitsbewakingstechnieken als middel om zich 
beter aan te passen aan de eisen van een snel veranderende omgeving inhet 
kader van de algemene onderwijs- en onderzoekstaak van de 
onderwijsinstellingen: 
functioneren als steunpunten voor Europese en internationale samenwerking 
opdat men bij het vervullen van de twee bovengenoemde taken kan profiteren 
van de ervaringen van anderen; 
B. om de systemen van kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking op de 
volgende principes te baseren: 
Autonomie en onafhankelijkheid van de instanties die met kwaliteitsbeoordeling 
belast zijn 
Deze instanties dienen in termen van procedures en methodologieën over 
autonomie en onafhankelijkheid te beschikken, ten opzichte van zowel de politieke 
autoriteiten als de hoger-onderwijsinstellingen zelf. 
Aanpassing van de beoordelingsprocedures aan het profiel van de instellingen, met 
inachtneming van hun autonomie 
Alle procedures voor kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking dienen ook in te 
gaan op het zelfbeeld van de instellingen, bijvoorbeeld wat betreft de omschrijving 
van hun taak, zowel op het niveau van de instelling als geheel als per faculteit of 
studierichting, teneinde een aanpassing van de antwoorden van het onderwijs op de 
vastgestelde behoeften mogelijk te maken. 
Interne en externe elementen van de beoordeling 
Alle svstemen van kwaliteitsbeoordeling dienen zowel een interne evaluatie Alle systemen van kwaliteitsbeoordeling dienen zowel een interne evaluatie 
(zelfreflectie) als een externe evaluatie door deskundigen te omvatten. (zelfreflectie) als een externe evaluatie door deskundigen te omvatten. 
Deelname van alle betrokkenen 
Bij een interne evaluatie moeten alle betrokken actoren binnen de instelling bij het 
proces van zelfreflectie worden betrokken, met name de docenten en de 
verantwoordelijken voor academische en professionele begeleiding, maar ook de 
studenten. Deelname van alle betrokkenen 
Bij een interne evaluatie moeten alle betrokken actoren binnen de instelling bij het 
proces van zelfreflectie worden betrokken, met name de docenten en de 
verantwoordelijken voor academische en professionele begeleiding, maar ook de 
studenten 
Een externe evaluatie moet een proces van onderlinge raadpleging en Een externe evaluatie moet een proces van onderlinge, raadpleging en 
adviesinwinning zijn tussen onafhankelijke externe deskundigen en de actoren adviesinwinning zijn tussen onaflmnkelijke externe deskundigen en de actoren 
binnen de betrokken instelling. hinnen de belrokken instelling. 
Oud-studenten. werkgevers en andere sociale referentiegroepen zouden in de groep 
van deskundigeh moeten worden opgenomen teneinde de juiste sociale en 
professionele criteria in de beoordelingsprocedure in te brengen. 
De deelname van deskundigen uit andere Lid-Staten aan de peer reviews zou 
aangemoedigd moeten worden: dezen zouden bij de evaluatie verslag kunnen doen 
van ervaringen uit andere landen, de bestudeerde processen kunnen toetsen aan 
buitenlandse normen en het wederzijds cultureel begrip kunnen bevorderen. 
Publicatie van evaluatieverslagen 
Kwaliteitsbeoordelingsverslagen moeten worden gepubliceerd in de voor elke Lid-
Staat meest geschikte vorm, als bruikbaar referentiemateriaal voor de partners en 
voor de burger in het algemeen. 
C. erop toe te zien dat op nationaal of regionaal niveau follow-upmaatregelen 
worden genomen teneinde de hoger-onderwijsinstellingen in staat te stellen 
hun plannen te verwezenlijken voor een verbetering van de kwaliteit van de 
studie en voor een betere toetreding van afgestudeerden tot de arbeidsmarkt. 
D. erop toe te zien dat zowel op nationaal als institutioneel niveau hoge prioriteit 
wordt gegeven aan een voortdurende uitwisseling van ervaringen en 
samenwerking inzake kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking met 
andere Lid-Staten en met internationale organisaties en verenigingen op het 
gebied van het hoger onderwijs; 
II. EN VERZOEKT DE COMMISSIE HIERTOE: Oud-studenten. werkgevers en andere sociale referentiegroepen zouden in de groep 
van deskundigen moeien worden opgenomen teneinde de juiste sociale en 
professionele criteria in de beoordelingsprocedure in te brengen. 
De deelname van deskundigen uit andere Lid-Staten aan de peer re\ic\is zou 
aangemoedigd moeten worden; dezen zouden bij de evaluatie verslag kunnen doen 
van ervaringen uit andera landen, de bestudeerde processen kunnen toetsen aan 
buitenlandse normen en het wederzijds cultureel begrip kunnen bevorderen 
Publicatie van evaluatieverslagen 
Kwaliteitsbeoordelingsverslagen moeten wordeh gepubliceerd in de voor elke Lid-
Staat meest geschikte vorm. als bruikbaar referentiemateriaal voor de partners en 
voor de burger in het algemeen. 
C. erop toe te zien dat op nationaal of regionaal niveau follow-upmaatregelen 
worden genomen teneinde de hoger-onderwijsinstellingen in staat te stellen 
hun plannen te verwezenlijken voor een verbetering van de kwaliteit van de 
studie en.voor een betere toetreding van afgestudeerden tot de arbeidsmarkt. 
D. erop toe te zien dat zowel op nationaal als institutioneel niveau hoge prioriteit 
wordt gegeven aan een voortdurende uitwisseling van ervaringen en 
samenwerking inzake kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking met 
andere Lid-Staten en met internationale organisaties en verenigingen op het 
gebied van het hoger onderwijs; 
II. EN VERZOEKT DE COMMISSIE EN DE LID-STATEN HIERTOE: 
de oprichting te ondersteunen van een "Europees 
Kwalitcilsheoordclingsnetwerk" van instanties die door de Lid-Staten 
belast zijn mei de kwaliteitsbeoordeling en - bewaking in hef hoger 
onderwijs, en van organisaties en verenigingen hiniien de Europese 
Gemeenschap met relevante ervaring op hel gebied van 
kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking in hel Imger onderwijs. te uitbreiding en voltooiing v/n de bestaande structuren te ondersteunen 
1er oprjçhling van een "Europees Kwaliteitsbeoordelingsnetwerk" van 
instanties die door de Lid-Staten belast zijn met de kwaliteitsbeoordeling 
en - bewaking in het hoger onderwijs, en van organisaties en 
verenigingen binnen de Europese Gemeenschap met relevante ervaring op 
liet gebied van kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking in het hoger 
onderwijs. 
Dil "Kwaliteitsnetwerk" zou met name de volgende laken moeten 
vervullen Dil "Europees kwaliteilsbcoordelingsnetwcrk" zou mei name 
volgende laken moeten vervullen: dc-
aj uitwisseling van informatie en ervaringen via Europese 
conferenties en workshops en door hel gebruik van nieuwe 
technologieën, 
h) hulp aan nationale auloiilcilcu voor eoncicle piojcctcn len 
behoeve van de invoering van piocediucs en mechanismen voor 
kwaliteitsbeoordelingen kwaliteitsbewaking, 
c) hulp aan groepen van hoger-onderwijsinstellingen uit 
verschillende Lid-Slalen die streven naar een gemeenschappelijk 
kwaliteitsbeoordelingsproces, met name in het kader van de 
"Thematische Netwerken" binnen het ERASMUS-hoofdstuk 
van het SOCRATES-programma; 
d) andere hulp aan hoger-onderwijsinstellingen, met name door het 
verstrekken van informatie over methodologische 
ontwikkelingen en goede praktijkvoorbeelden, door middel van 
het stimuleren van contacten mei internationale deskundigen, 
door hel vormen van een "pool" deskundigen of ook door het 
samenstellen van "looi kils" van methodologische instrumenten; 
e) hel leggen van een verband lussen kwaliteitsbeoordeling en 
andere communautaire initiatieven, mei name in hel kader van 
communautaire programma's SOCRATES en LEONARDO DA 
VINCI, en ook mei de erkenning van kwalificaties op 
communaal.lir niveau; 
I) uitwerking, van methodologieën om afgestudeerden 
gemakkelijker toegang' Ie verschaffen lol de Europese 
arbeidsmarkt 
Met "Europees kwaliteitsbewakingnelwcrk" zou in aanmerking 
kunnen komen voor communautaire steun in hel kader van de 
programma's SOCRATES en LEONARDO, overeenkomstig de 
doelstellingen en de normale procedures van die programma's. Actieve 
betrokkenheid van het bedrijfsleven bij het kwaliteitsbewakingproces 
in het hoger onderwijs is een vereiste wat dit laatste programma 
betreft, maar natuurlijk evenzeer wenselijk voor SOCRATES. 
om de twee jaar aan de Raad. het Europees Parlement en andere 
betrokken instellingen verslag uit te brengen over de ontwikkeling van 
systemen voor kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking in de 
verschillende l.id-Staieu en over de samenwerking op Europees niveau 
op dil tericin 
passende vooi .lellen m Ie dienen", in hel licht van de conclusies van die 
verdagen, mei hel oog op de verbetering van de kwaliteitsbewaking in 
hel hoger onderwijs a) uitwisseling van informatie en ervaringen . bü voorbeeld via 
Europese conferenties en workshops en door hel gebruik van 
llUjdjeiniuiu^Jiijj^ ; 
b) hulp aan nationale autoiilciten voor concrete projecten ten behoeve 
van de invoering van procedures en mechanismen voor 
kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking; 
c) hulp aan groepen van hoger-onderwijsinstellingen uit verschillende 
Lid-Staten die streven naar een gemeenschappelijk 
kwaliteitsbeoordelingsproccs, met name in het kader van de 
"Thematische Netwerken" binnen het ERASMUS-hoofdstuk van 
het SOCRATES-programma; 
d) andere hulp aan hoger-onderwijsinstellingen, met name door het 
verstrekken van informatie over methodologische ontwikkelingen 
en goede praktijkvoorbeelden, door middel van het stimuleren van 
contacten met internationale deskundigen, bij voorbeeld door het 
vormen van een "pool" deskundigen of ook door het samenstellen 
van "tool kits" van methodologische instrumenten; 
c) hel leggen van een verband lussen kwaliteitsbeoordeling en andere 
communautaire initiatieven, mei name in het kader van 
communautaire programma's SOCRATES en LEONARDO DA 
VINCI, en ook mei de erkenning van kwalificaties op 
communautair niveau, 
I) uitwerking, van methodologieën om afgestudeerden gemakkelijker 
toegang te verschaffen tot de Europese arbeidsmarkt. 
Hel "Europees kwaliteitsbewakingnelwcrk" zou in aanmerking kunnen komen voor 
communautaire steun in hel kader van de programma's SOCRATES en 
LEONARDO, overeenkomstig de doelstellingen en de normale procedures van die 
programma's, welke openheid en transparantie waarborgen. Actieve betrokkenheid 
van het bedrijfsleven bij het kwaliteitsbewakingproces in het hoger onderwijs is een 
vereiste wat dit laatste programma betreft, maar natuurlijk evenzeer wenselijk voor 
SOCRATES 
III. EN VERZOEKT DE COMMISSIE 
I. om de twee jaar aan de Raad, het Europees Parlement en andere betrokken 
instellingen verslag uit te brengen over de ontwikkeling van systemen voor 
kwaliteitsbeoordeling en kwaliteitsbewaking in de verschillende Lid-Staten en 
over de samenwerking op Europees niveau op dit lerrein,jilsjnijülë_JJ>!.vLik 
vwruiuwna. die .met. bëtrekkim; tul..ütJn.._bii-Y.uoiiiii!U«k Jjejjjodtk 
doelstellinücn uvbwkt b 
passende voorstellen in Ie dienen, in het licht van de conclusies van die 
verslagen, mei hel oog op de vcilielering van de kwaliteitsbewaking iu liet 
hoger onderwijs en ycrisciking van de .samenwerking tussen de Lid-Siatejl. 
V 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 707 def. 
DOCUMENTEN 
NL 01 15 16 
Catalogusnummer : CB-CO-97-727-NL-C 
ISBN 92-78-29638-4 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg