Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de „WhiteDoveWay” — Voorstel voor een door de EU geleide mondiale strategie voor vredesopbouw

(initiatiefadvies)

(2019/C 228/05)

Rapporteur: Jane MORRICE

Besluit van de voltallige vergadering 15.2.2018 Rechtsgrondslag Artikel 29, lid 2, rvo Initiatiefadvies Bevoegde afdeling Externe Betrekkingen Goedkeuring door de afdeling 15.1.2019 Goedkeuring door de voltallige vergadering 20.3.2019 Zitting nr. 542 Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) 160/3/2

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1. De Europese Unie is ontstaan uit een vredesmissie. Zij heeft de Nobelprijs voor de vrede gewonnen, maar kan het zich niet veroorloven op haar lauweren te rusten. Integendeel, het grootste vredesproject in de moderne geschiedenis moet zijn rechtmatige plaats innemen als wereldleider en rolmodel voor vredesopbouw in Europa en de wereld. Gezien de grote existentiële uitdagingen waarmee Europa vandaag de dag wordt geconfronteerd, de vijfjaarlijkse wisseling van de wacht in de Europese instellingen en de honderdste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog, is er geen beter moment in de geschiedenis van de Europese integratie denkbaar waarop de EU het voortouw kan nemen door wereldwijd een nieuwe richting voor vredesopbouw in te slaan.

1.2. De WhiteDoveWay, de „witteduifroute”, is zowel letterlijk als figuurlijk een routekaart die ons de weg wijst. Het is een dynamische nieuwe, door de EU geleide mondiale strategie voor vredesopbouw die gericht is op conflictpreventie, betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld en effectieve communicatie door middel van educatie en informatie, alsook een Europees Vredespad dat van Noord-Ierland naar Nicosia loopt en de burgers fysiek betrekt bij het vredesproces van de EU en hun de handvatten aanreikt om het doel ervan te helpen bereiken.

1.3. Om dit te realiseren zouden er volgens het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) in de nieuwe EU-begroting veel meer middelen moeten worden uitgetrokken voor conflictpreventie in alle vredesprogramma’s die de EU in het kader van haar externe betrekkingen uitvoert. Ook zou er meer coherentie en cohesie tot stand moeten worden gebracht in het interne en externe handels-, ontwikkelingshulp- en veiligheidsbeleid.

1.4. Het EESC is een fervent voorstander van grotere betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het besluitvormingsproces, naar het voorbeeld van vredesinitiatieven van de EU in de hele wereld, zoals het vredesprogramma van de EU voor Noord-Ierland, die profiteren van de actieve inbreng van het bedrijfsleven, de vakbonden en de vrijwilligerssector.

1.5. Gezien het succes van Erasmus moet er volgens het EESC het nodige worden gedaan om de rol van educatie en informatie in het overbrengen van de vredesboodschap van de EU onder de aandacht te brengen, moet ervoor worden gezorgd dat ngo’s van binnen en buiten de EU gemakkelijker van elkaar kunnen leren en moet er een „White Dove”-keurmerk voor EU-vredesprojecten worden geïntroduceerd om de zichtbaarheid in binnen- en buitenland te vergroten.

1.6. Om burgers actief te betrekken stelt het EESC een vredesroute voor die van Noord-Ierland tot Nicosia loopt en die twee verdeelde eilanden aan weerszijden van Europa met elkaar verbindt. Culturele routes, zoals de route naar Santiago de Compostella, zijn dezer dagen erg in trek en worden door reizigers afgelegd bij wijze van pelgrimstocht of om meer te ontdekken over verschillende culturen via contact met andere mensen. Op de WhiteDoveWay leren zij ook wat de Europese Unie heeft betekend voor het vredesproces.

1.7. „White dove” (witte duif) is de Engelse vertaling van het Latijnse woord columbanus , tevens de naam van de Ierse pelgrim die de beschermheilige van Europese eenheid wordt genoemd. Hij is ook de beschermheilige van motorrijders. De WhiteDoveWay volgt het oorspronkelijke pad van Columbanus van Ierland naar Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Italië en loopt langs plaatsen die oorlog en conflict hebben gekend, zoals het westelijk front, Zuid-Tirol en de Balkan. Daarnaast kan er ook een „virtueel” parcours worden gelopen, waarbij met hightechmiddelen wordt aangegeven welk pad de EU heeft afgelegd van oorlog naar vrede en een lans wordt gebroken voor een manier van leven en leren volgens de waarden van de EU, namelijk respect, tolerantie en wederzijds begrip.

1.8. Het EESC verzoekt de EU met klem een nieuwe mondiale strategie voor vredesopbouw op te stellen die drie speerpunten telt:

Speerpunt 1: conflictpreventie, maatschappelijk middenveld, coherentie

— verdubbeling van het budget voor vredesopbouw op alle daarmee verband houdende EU-beleidsterreinen, waarbij aandacht wordt geschonken aan conflictpreventie, verzoening en interculturele dialoog ter bevordering van tolerantie en respect in binnen- en buitenland;

— structurele betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de besluitvorming op alle niveaus met betrekking tot het EU-beleid inzake externe betrekkingen en de programma’s voor vredesopbouw;

— meer samenhang en cohesie in de EU-strategieën op het gebied van defensie, ontwikkelingshulp, handel en conflictoplossing in alle landen ter wereld waarin de EU actief is;

— jeugdprogramma’s, zoals Erasmus en het Solidariteitskorps, die onderdelen bevatten die verband houden met vredesopbouw, Europees burgerschap, wederzijds respect en tolerantie;

— meer coördinatie op interinstitutioneel en interstatelijk niveau en uitwisseling van ervaringen met al dan niet aan de overheid gelieerde lokale, nationale en internationale organisaties voor vredesopbouw.

Speerpunt 2: informatie, communicatie, educatie (ICE)

— training op het gebied van bemiddeling, onderhandelingen en dialoog tussen lokale, nationale en internationale ngo’s voor vredesopbouw;

— stimulansen om het leren en onderwijzen van Europese integratie, vredesopbouw en burgerparticipatie op hogere, middelbare en lagere scholen in de hele EU aan te moedigen;

— de oprichting van Europese centra voor vredesopbouw in Belfast en Nicosia en „leercentra” op strategische locaties langs de WhiteDoveWay;

— officiële erkenning door de EU van het symbool van de witte duif als „handelsmerk” van alle EU-vredesprojecten en strakkere handhaving van de plicht om bekendheid te geven aan de EU-steun die projecten ontvangen;

— meer inspanningen op het niveau van de Commissie om ruchtbaarheid te geven aan EU-vredesprojecten met het „White Dove”-keurmerk.

Speerpunt 3: Europees Vredespad

Oprichting van een Europese White Dove-taskforce, ter ondersteuning van:

— overleg met gemeenten, regionale instanties, andere bestaande routes, zoals de Western Front Way, musea en culturele locaties die door de WhiteDoveWay met elkaar worden verbonden;

— nauwere samenwerking met internationale organisaties zoals de VN, Unesco, OVSE en de Raad van Europa;

— netwerken met marathon-, wandel-, fiets-, motorrijdersgroepen en andere burgerinitiatieven;

— steun voor het verzoek van de „Friends of Columbanus” aan de Raad van Europa om officiële erkenning als Europese culturele route die een van de aftakkingen binnen de WhiteDoveWay zou vormen;

— logistieke voorbereiding van de aanleg van een pad tussen Ierland en Cyprus via voormalige conflictgebieden met „vertakkingen”naar plaatsen die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de vrede, zoals Scandinavische landen, Midden- en Oost-Europa;

— financiële en technische ondersteuning voor een „virtuele” WhiteDoveWay, die als een soort hightech geschiedenisboek van de toekomst kan worden ingezet op middelbare scholen en in het hoger onderwijs in de hele EU;

— steun voor een interactieve onlineversie van de WhiteDoveWay die locaties en knooppunten in het vredesproces met elkaar verbindt en gebruikmaakt van verhaaltechnieken voor diegenen die niet in staat zijn om de reis te voet te maken.

2. Achtergrond

2.1. De grote uitdagingen waarmee de EU vandaag de dag wordt geconfronteerd, brengen de essentie van het Europese ideaal in gevaar. De vluchtelingen- en immigratiegolf, de gevolgen van de financiële crisis, bezuinigingen, extremisme, veiligheidsdreigingen, het ontstaan van politieke polarisatie en de impact van brexit doen de EU op haar grondvesten schudden. Een passend antwoord van de EU mag niet uitblijven als we de langste vredesperiode in Europa willen bestendigen. Gezien deze buitengewoon instabiele situatie moet de EU reageren met positieve, ambitieuze, creatieve en constructieve maatregelen en met een visie waarin de essentie van het Europese project tot uitdrukking komt, nl. de bevordering en handhaving van vrede.

2.2. Door het succes van het EU-vredesproject is oorlog voor nieuwe generaties Europeanen een ver-van-mijn-bedshow geworden. Wanneer burgers worden herinnerd aan de ontstaansgeschiedenis van de EU, dan zullen zij zich weer samen achter één ideaal scharen, hetgeen de geloofwaardigheid van de EU en haar missie vergroot. Om dit te bereiken moet de EU haar inspanningen op het vlak van vredesopbouw opvoeren, niet alleen in de hele wereld maar ook in Europa zelf. Door verhalen te delen over lokale conflictoplossing, het sluiten van compromissen en het zoeken naar consensus tussen verschillende culturen, gemeenschappen en landen, kan de EU haar kernwaarden — vrijheid, rechtvaardigheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, solidariteit en democratie — in binnen- en buitenland versterken en bevorderen.

2.3. De EU moet door buitenstaanders worden gezien als wereldwijde voorvechter van vrede, democratie en mensenrechten. Door conflicten in onder meer Syrië, Afghanistan en Jemen worden wij echter gedwongen kritisch te kijken naar de manier waarop de EU reageert op humanitaire crises in de nasleep van militaire acties. Om zich aan haar vastgestelde doelen en beginselen te houden, heeft de EU een morele verplichting om, los van geopolitieke of economische belangen, het leven te beschermen van onschuldige slachtoffers die in een conflict verzeild zijn geraakt, met name kinderen. EU-fondsen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het verbeteren van de levensomstandigheden in deze gebieden, maar zijn slechts een druppel op een gloeiende plaat. Door te focussen op conflictpreventie in gebieden waar vrede en veiligheid worden bedreigd en door nauw samen te werken met het maatschappelijk middenveld, kan de EU zorgen voor meer lokale betrokkenheid en wordt de kans op bestendige vrede groter.

2.4. Ervan uitgaande dat elke euro die in vrede wordt geïnvesteerd 7 EUR aan defensie-uitgaven uitspaart, dringt het EESC erop aan om in de nieuwe EU-begrotingsvoorstellen (MFK 2021-2027) prioriteit te geven aan vredesopbouw. De door de Commissie voorgestelde nieuwe „Europese Vredesfaciliteit”, waarvoor 10 miljard EUR wordt uitgetrokken, moet ook echt een onderdeel „vredesopbouw” bevatten dat kan rekenen op de actieve betrokkenheid van lokale en internationale belanghebbenden uit het maatschappelijk middenveld, uitwisseling van kennis tussen ervaringsdeskundigen, centra voor kennisoverdracht en een strategie om haar boodschap wereldwijd te verkondigen. Het EESC pleit ook voor volledige uitvoering van de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid uit 2016, gericht op het voorkomen van conflicten, het bevorderen van de menselijke veiligheid, het aanpakken van de onderliggende oorzaken van instabiliteit en het streven naar een veiliger wereld.

3. Achtergrond: herdenken, vieren, vertellen

3.1. In het jaar waarin de honderdste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog werd gevierd, herdachten EU-burgers niet alleen de slachtoffers maar stonden zij ook stil bij de kosten van conflicten. Door inzicht te krijgen in het pad dat naar vrede heeft geleid, trekken beleidsmakers lessen uit de geschiedenis en ontdekken zij hoe vredesprocessen tot stand kwamen. Door belangrijke momenten in het vredesproces te herdenken worden we herinnerd aan wat oorlog teweegbrengt en aan de geest van solidariteit die overheerst in de periode daarna. De komende jaren worden markante gebeurtenissen herdacht, zoals de val van de Berlijnse muur en de vrede in Libanon (30 jaar geleden in 2019) en het 25-jarig bestaan van het vredesakkoord van Dayton (2020); in 2018 was het ook 20 jaar geleden dat het Goede Vrijdag-akkoord (Overeenkomst van Belfast) werd gesloten en twee jaar geleden dat het Colombiaanse vredesakkoord werd ondertekend. Door haar steun aan deze akkoorden onder de aandacht te brengen, laat de EU aan de hele wereld zien wat haar inspanningen opleveren.

3.2. white dove ), het internationale vredessymbool, in zijn naam. In het kader van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed moet voortaan bij initiatieven om de lessen die Europa uit conflicten in het verleden heeft getrokken in te zetten voor een hoger doel, ook terdege aandacht worden besteed aan het aspect „cultuur”. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Federica Mogherini, heeft de belangrijke rol van culturele diplomatie in de internationale diplomatieke betrekkingen van de EU onderstreept. Uit voorbeelden, gaande van de bescherming van erfgoedsites tot de bevordering van culturele identiteit en taal, blijkt dat cultuur kan bijdragen tot stabiele gemeenschappen waarin verschillende etnische, nationale, religieuze en taalgroepen zich veilig voelen en grotere bereidheid tonen tot vreedzame samenwerking. Culturele diplomatie is niet alleen een probaat middel in de externe betrekkingen van de EU maar kan, gezien de toenemende polarisatie binnen Europa, ook worden ingeschakeld bij de aanpak van de onenigheid binnen de EU. De Ierse pelgrim Columbanus ( 1 ) uit de zesde eeuw, die de beschermheilige van een verenigd Europa werd genoemd, belichaamt het gedachtegoed en de culturele basis voor een nieuwe mondiale EU-strategie om onderling begrip en gezamenlijke actie via vrede te bevorderen. Daarom draagt dit initiatief een witte duif (), het internationale vredessymbool, in zijn naam.

4. De WhiteDoveWay

Met de WhiteDoveWay, waarbij moderne methoden van sociale interactie worden gecombineerd met oude overleveringswijzen, slaat de EU een nieuwe richting in door heden, verleden en toekomst met elkaar te verbinden.

4.1. Het pad uitstippelen: meer EU-leiderschap tonen in het internationale vredesproces

Door actief steun te verlenen aan de totstandbrenging van stabiele, rechtvaardige, eerlijke en welvarende samenlevingen overal ter wereld, doet de EU meer dan het bevorderen van vrede. Hoewel de inspanningen van de EU misschien niet altijd zo succesvol zijn als gewenst, moedigt de bevordering van EU-waarden landen die met conflicten te maken hebben aan om het geweld achter zich te laten. Goede voorbeelden hiervan zijn het vredesprogramma van de EU voor Noord-Ierland en de EU-steun aan het vredesproces in Colombia. Een ander voorbeeld van betrokkenheid is de EU-strategie voor jongeren 2015, ter voorkoming dat jongeren in de EU worden gemarginaliseerd. Ook zou de EU het voortouw kunnen nemen in mondiale vredesopbouw door meer samenhang en cohesie te brengen in haar strategieën op het gebied van cultuur, defensie, ontwikkelingshulp, handel en conflictoplossing en met internationale agentschappen.

4.2. Het pad aangeven: via informatie, communicatie en educatie (ICE)

De EU kan het goede voorbeeld geven en haar kernwaarden bevorderen door creatiever om te gaan met ICE-strategieën. De uitwisseling van ervaringen tussen lokale vredesopbouwers in Europa en daarbuiten is cruciaal. De oprichting van Europese centra voor vrede waar training wordt gegeven op het gebied van bemiddeling, onderhandeling, dialoog en consensusvorming, zoals voorgesteld in eerdere adviezen (2), en het aangaan van partnerschappen met vredesopbouwers uit het maatschappelijk middenveld zijn belangrijk. Door haar werk voor het voetlicht te brengen door middel van goed toegeruste en doelgerichte educatie- en informatieprogramma’s, biedt de EU meer inzicht in haar rol en rechtvaardigt zij haar inspanningen tegenover de burger; hiermee toont zij het belang aan van multicultureel engagement en helpt zij het vertrouwen van de burger in de oorsprong van het Europese project herstellen.

4.3. Het pad volgen: een culturele route voor iedereen

4.3.1. Dit permanente vredespad, dat zich uitstrekt van Noord-Ierland tot Nicosia, zal mensen met totaal verschillende achtergronden er zowel fysiek als mentaal toe aanzetten om nieuwe vriendschappen te smeden en contact te leggen met anderen die hun ervaring met conflicten willen delen. Deze culturele route, die een tocht van 5 000 km door Europa omvat en het spoor van Columbanus volgt, loopt van Ierland naar Italië, verder dan de oorspronkelijke pelgrimsroute, langs plaatsen die diep geraakt zijn door oorlog en conflict, zoals het westelijk front, Zuid-Tirol en de Balkan, en verbindt mensen en plaatsen onderweg. Reizigers kunnen naar verhalen luisteren over de onuitwisbare sporen die conflicten achterlaten maar ook, en vooral, over de mechanismen die vrede tot stand brengen. De WhiteDoveWay zal ook knooppunten en aftakkingen omvatten die naar Noord-, Oost-, Midden- en Zuid-Europa leiden, zodat wandelaars zelf hun route kunnen kiezen en zoveel locaties kunnen bezoeken als ze willen. Deze „aftakkingen” zouden zich, als onderdeel van de WhiteDoveWay, verder kunnen uitstrekken tot gebieden binnen en buiten de EU, en zouden niet alleen fysieke routes maar ook culturele banden kunnen omvatten, zoals met Schotland en in het bijzonder met Iona, en zouden kunnen worden gelinkt aan het vredesopbouwproces in landen als Oekraïne en regio’s als het Midden-Oosten. Ook zou er een verbinding met andere, reeds gevestigde routes als de Camino de Santiago tot stand kunnen worden gebracht.

4.3.2. De route krijgt een eigen webportaal dat een virtuele en interactieve ervaring biedt en audiovisueel materiaal van alle locaties bevat en waar dezelfde mondelinge verslagen en verhalen te horen zijn als onderweg voor degenen die niet mobiel genoeg zijn om zelf de WhiteDoveWay af te leggen. Het virtuele parcours kan worden gebruikt als een educatief instrument om op scholen les te geven over vredesopbouw en om andere creatieve uitingen en kennis van de desbetreffende lokale geschiedenis en mogelijke verbanden met de route te stimuleren, teneinde een breed draagvlak in de hele EU en daarbuiten te creëren. Naar het voorbeeld van de technologie die wordt gebruikt voor de opleiding van cadetten op het gebied van civiele bescherming en conflictpreventie, wordt er een virtuele realiteit van conflict en vredesopbouw gecreëerd. Dit „levend leerboek” voldoet aan de eisen van educatie in het digitale tijdperk en dient ter aanvulling van eeuwenoude lestechnieken die meer focussen op oorlogvoering dan op vredesopbouw.

5. Nieuwe EU-begroting (MFK) moet maximale capaciteit voor vredesopbouw en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld waarborgen

5.1. Hoewel de oplossingen voor vredesopbouw niet voor het oprapen liggen, zijn er manieren om strategieën en prioriteiten aan te passen om de ergste gevolgen van conflicten te verzachten. Het opstellen van een nieuwe meerjarenbegroting voor de EU biedt een ideale gelegenheid om dit te doen, door te zorgen voor „samenhang, coördinatie en complementariteit” tussen beleidsmaatregelen voor vredesopbouw en binnen de Commissie, waar complexe structuren de praktische coördinatie tussen de EDEO en andere diensten bemoeilijken. Ook moet er coherentie zijn tussen de EU-beleidsmaatregelen voor handel, ontwikkelingshulp en veiligheid en moet worden erkend dat beleid en praktijk tussen EU-instellingen, lidstaten en andere grote donoren op elkaar moeten worden afgestemd.

5.2. Focussen op conflictpreventie

In de nieuwe EU-begrotingsvoorstellen voor 2021-2027 met betrekking tot het externe optreden moet meer prioriteit worden gegeven aan vredesopbouw. In deze voorstellen wordt geopperd het budget voor veiligheid op te trekken tot 4,8 miljard EUR (wat een stijging van 40 % betekent), 13 miljard EUR in een nieuw defensiefonds te steken, 6,5 miljard EUR uit te trekken voor „militaire mobiliteit” via de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen en het budget voor extern optreden met 26 % te verhogen tot 120 miljard EUR. Cruciaal is dat het voorstel van de Commissie om — buiten de begroting om — 10,5 miljard EUR uit te trekken voor gezamenlijke actie in niet-EU-landen in het kader van de „Europese Vredesfaciliteit” ideaal is om ervoor te zorgen dat het EU-optreden daadwerkelijk op conflictpreventie is gericht. In 2017 heeft de EU een verordening vastgesteld tot instelling van nieuwe steun in het kader van het instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (IcSP) om capaciteitsopbouw van militaire actoren (Capacity Building in support of Security and Development, CBSD) te bevorderen. Het Europees Verbindingsbureau voor vredesopbouw (EPLO) geeft herhaaldelijk uiting aan zijn bezorgdheid hierover en over de behoefte aan een grotere inbreng van het maatschappelijk middenveld.

5.3. Betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld: de blik richten op vrouwen en jongeren

De idee dat het maatschappelijk middenveld van cruciale betekenis is voor de effectiviteit en duurzaamheid van vredesopbouwstrategieën geniet inmiddels een steeds bredere consensus. Door samenwerking met actoren in het veld ontstaat niet alleen een beter inzicht in een conflictsituatie „van onderaf”, maar vereenzelvigt men zich ter plaatse ook meer met het proces omdat de vredesopbouw zo een meer „conflictbewuste” dimensie krijgt en deze actoren zich meer gesterkt voelen. VN-resolutie 2419 benadrukt de rol van jongeren bij de onderhandelingen over en de uitvoering van vredesakkoorden; VN-resolutie 1325 doet dat met betrekking tot de rol van vrouwen. Vakbondsactiviteiten zijn van cruciaal belang voor de mobilisatie van het maatschappelijk middenveld en ook bedrijven, zowel kleine als grote, spelen hierbij een belangrijke rol. Kwetsbare groepen, met name slachtoffers, moeten erkenning van deskundigen krijgen en ook „goed nabuurschap” is een belangrijk uitgangspunt in de betrekkingen binnen de gemeenschap en op de werkvloer. Een „structurele dialoog” tussen de EU en het maatschappelijk middenveld brengt ook baanbrekende en duurzame betrekkingen tot stand, zoals het EESC heeft aangetoond in betrekkingen met naburige landen in onder meer Afrika en Azië.

5.4. EU-bewustmaking

Aangezien de kennis van burgers omtrent vredesopbouw door de EU beperkt is, moet in de nieuwe begroting meer nadruk worden gelegd op ICE-strategieën, vooral op het gebruik van zowel traditionele media als sociale media. Hoewel de bezorgdheid omtrent de gevaren van sociale media en de mogelijke bedreiging van de democratie reëel is, worden media te weinig gebruikt om positieve veranderingen teweeg te brengen. Voor vredesjournalistiek, culturele diplomatie en interculturele dialoog moeten meer middelen worden vrijgemaakt in de nieuwe EU-begroting. Educatie speelt ook een belangrijke rol door kinderen en jongeren te leren dat ze niet alleen elkaars verschillen moeten „tolereren”, maar ook moeten respecteren. Voorbeelden hiervan zijn de Special EU Programmes Body en de Integrated Education Movement in Noord-Ierland.

5.5. Delen van beste praktijken

De EU heeft een hoop ervaring opgedaan in gebieden zoals Zuidoost-Azië, het Midden-Oosten, Midden-Amerika, de Balkan en Afrika bezuiden de Sahara. Sommige activiteiten waren zeer succesvol, andere niet. De EU moet lering trekken uit de geschiedenis en voor een ethisch verantwoorde vorm van interventie kiezen, zoals in het geval van het initiatief inzake transparantie in de winningsindustrieën (3). Deze benadering houdt in dat, mede dankzij nauwe betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, uitbuiting en corruptie worden bestreden en goed bestuur wordt bevorderd. Met deze ervaringen, of ze nu goed of slecht zijn, moeten beleidsmakers hun voordeel doen. Hoewel een standaardaanpak niet werkt, zijn er wel een aantal vaste beginselen van toepassing op conflictgebieden. Dit uitwisselen van ervaringen moet worden verbeterd; dat geldt met name voor de ervaringen met interne en externe EU-acties, die tot nu toe niet systematisch zijn uitgewisseld. Dit is een gemiste kans een grote beleidsfout waaraan iets moet worden gedaan.

5.6. De weg vooruit

Het jaar waarin het einde van de Eerste Wereldoorlog wordt herdacht, de vrede wordt gevierd en het culturele erfgoed wordt geëerd is een uitgelezen moment voor de EU om de wereld te bewijzen wat ze waard is, niet alleen als economische grootmacht, maar ook als wereldleider op het gebied van de totstandbrenging, bescherming en bevordering van vrede. Door te focussen op vrede, terwijl er zowel binnen als buiten de EU terroristische dreiging is, kan de EU op haar eigen ervaring bogen, als voorbeeld van wat kan worden bereikt maar voortdurend moet worden gevoed om interculturele dialoog, tolerantie, solidariteit en wederzijds respect aan te moedigen.

Door reizigers niet alleen de kans te bieden om Europa te doorkruisen via een fysiek of virtueel traject, maar ook een routekaart te verstrekken voor een door de EU geleide mondiale strategie voor vredesopbouw, dient de WhiteDoveWay als een baken dat de weg wijst naar een manier van leven, leren en contact leggen in een steeds meer geglobaliseerde wereld. Mensen, jong en oud, met een verschillende sociaal-economische, religieuze en culturele achtergrond, van verschillende generaties en uit verschillende gemeenschappen, komen uit alle hoeken van de EU en daarbuiten samen om over verschillende culturen en tradities te leren en nieuwe banden te smeden op basis van een beter inzicht in de waarden van de EU.

Met een witte duif als wegwijzer, zou de WhiteDoveWay niet alleen een toonbeeld zijn van de Europese manier van vredesopbouw in de wereld, maar zou zij ook een nieuwe visie voor de EU omvatten en een wereldwijde boodschap van hoop in steeds spannender tijden verkondigen.

Wanneer het om vredesopbouw gaat, geldt het motto „waar een wil is, is een WhiteDoveWay”.

Brussel, 20 maart 2019. De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Luca JAHIER

(1) Ierse pelgrim uit de zesde eeuw, die door EU-grondlegger Robert Schuman de „beschermheilige van iedereen die een verenigd Europa tot stand wil brengen”, werd genoemd.

(2) Advies van het EESC over de rol van de Europese Unie bij het vredesproces in Noord-Ierland, 23 oktober 2008 (PB C 100 van 30.4.2009, blz. 100).

Advies van het EESC over de rol van vredesopbouw in de externe betrekkingen van de EU: geslaagde methoden en vooruitzichten, 19 januari 2012 (PB C 68 van 6.3.2012, blz. 21).

(3) Zie het EESC-advies over veiligstelling van de invoer van essentiële goederen via het huidige EU-handelsbeleid en aanverwant beleid, 16 oktober 2013 (PB C 67 van 6.3.2014, blz. 47).