ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(79)158
Vol.1979/0070

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(79)158 def.
Brussel,30maart1979
^!
•:/
\ ·'■>\ν
\ .>*'
S
-•t..
Voorstelvooreen
BESLUIT VANDERAAD
totvaststelling vaneenvijfjarenprogramma vooronderzoek en
onderwijs (1980-1984)vandeEuropeseGemeenschap voorAtoom­
energieophetgebiedvandebiologieendebescherming vande
gezondheid (programmastralingsbescherming )
(doordeCommissiebijdeRaadingediend)
C0M(79)158def.

INHOUD
0.Korteinhoud
1.Inleiding
2.RolvanhetProgrammaStralingsbescherming vandeCommissie
2.1.Doelstellingen vandeonderzoekactiviteiten
2.2.Coördinatieophetgebiedvandestralingsbescherming -eentaak
vandeGemeenschap
3.Huidigesituatieinzakehetonderzoekophetgebiedvanstralingsbescherming
endegevolgenhiervan
3.1.Hethuidigeonderzoekprogramma vandeGemeenschap
3.2.ÏCRPenUNSCEAR
3.3.GevolgendvoorhetprogrammavandeGemeenschap
3.3.1.Wetenschappelijke heroriëntatie
3.3.2.Organisatorische verbetering :eenevolulief-programma
4.VoorstelvoorhetProgrammaStralingsbescherming 1980-1984
4.1.Voorgsteldeonderzoekactiviteiten
4.1.1.Strallngsdoslmetrie endeinterpretatie hiervan
4.1.2.Gedragvanencontroleopradionucliden inhetmilieu
4.1.3»Vroegesomatischeeffectenvanioniserendestraling
4.1.4.Somatischeeffectenvanioniserendestraling
4.1.5.Genetsicheeffectenvanioniserendestraling
4.1.6.Beoordeling vanstralingsrisico' 8
4.2.
4.2.1.
4.2.2.
4.2.3.
4.2.4.
4.2.5.
4.3.
4.3.1.
4.3.2.
4.3.3.
BIJLAGEI
BIJLACEII
BIJLAGEIII
BUJWQEIVTenuitvoerlegging
Deelnemende laboratoria
Beheer
CoOrdinatie
Evaluatie
Verspreiding vanresultaten
Middelen
Bersoneel
PinanciSletoewijzing
Financiè'lespecificatie
wetenschappelijke resultaten
VoorstalvoorednBesluitvandeRaad-fBUIAGE
AdviesvanhetRCPB"Stralingsbescherming "
AdviesvanhetWetenschappelijk enIteehnisolïComitéEL.
1
3
3
3
4
4
5
6
6
6
8
8
9
13
16
18
22
27
29
29
29
30
30
32
32
32
32
34
48
49
51
52

1-
KorteInhoud
Hetonderhavigevoorstelvooreenuitbreiding vanhetProgrammaStralings-
bescherming vandeCommissiewordtovereenkomstig artikel7vanhetE.G.A.-
Verdragingediend.Hetwordtvoorgesteldalseenevolutiefprogrammaenbe­
strijktdeperiodevan1.1.1980totenmet31.12.1984.
Wetenschappelijke enadministratieve overwegingen hebbendeCommissieertoe
gebrachteendergelijkevolutiefprogrammavoortestellen,teneindesnel
profijttekunnentrekkenvanderecentevooruitgang vanhetonderzoekophet
gebiedvandestralingsbescherming indeGemeenschap ,rekeningtehoudenmet
deinditopzichtgesteldenieuweeisenenvoortshetbeheervanhetprogramma
tevergemakkelijken .HetJaar1980ishetlaatsteJaarvanhethuidigepro­
gramma(1976-1980)enzouderhalveheteersteJaarvanhetnieuweprogramma
worden.
Hetprogrammaisgerichtophetverkrijgen vaneenJuistinzichtineneenaf­
doendebeschermingtegendestralingsrisico 'sdiezichkunnenvoordoen,waarbij
hetvooralopdevolgendetweedoelstellingen iatoegespitst :
-verbetering vandewetenschappelijk entechnischekennismethetoogopde
bijwerkingvandebasisnormen voordebescherming vandegezondheidvande
bevolkingenvandewerknemerstegendegevarenverbondenaanioniserende
straling;
-beoordeling vandebiologische enecologische gevolgenvannucleairewerk­
zaamhedenenvanhetgebruikvankernenergie envanioniserendestralingen,
methetoogopeenafdoendebescherming vanmensenmilieu,indienanders
onaanvaardbare schadezoukunnenwordentoegebracht .
HetProgrammazalbestaanuitzes,nauwmetelkaarsamenhangende hoofdacti­
viteitenofsectoren,dieopwillekeurige maarpassendewijzeeenIdeegeven
vandetotaleopzet:
-stralingsdosimetrie endeInterpretatie daarvan,
-gedragvanencontroleopradionucliden indeomgeving,
-korte,somatischeeffectenvanioniserendestraling
-late,somatischeeffectenvanioniserendestraling
-genetischeeffectenvanioniserende straling
-beoordeling vanstralingsrisico 's.

2-
Detenuitvoerlegging vanvroegereprogramma 3heeftaangetoond datde
uitvoeringvanhetProgram»inhetkadervanonderzoekcontracten net
NationaleinstitutenenUniversiteiten ("indirecteactie")tezamennet
eendoeltreffend beheernetdesteunvanhetRCFBenopbasisvanobjec­
tieveevaluatieprocedures degeëigendemiddelenzijnvoordetenuitvoer­
leggingvanditcoHSHunautalre ondersoekprograraa ».Erwordtvoortdurend ge­
zochtnaarverbeteringen indewijzewaarophetprogramoswordtbeheerd.
Overhetalgemeenwordendeadministratieve lastenvooreontractors enwe­
tenschappelijke onderzoekers zolaagmogelijkgehouden,terwijlzoveeluoge-
lijkdegarantiewordtgegevendatdedoelstellingen vanhetprogranmaworden
bereikt.
DeCommissieraastdetotalebehoeftenvoordegeheleduurvanhetProgramma
(1980-1984opr.e.68*2miljoenen64personeelsleden .H.e.10miljoenvan
hettotaalbedrag vanr.e.68,2miljoenwordtreedsgecisktdoorhetprograa-
tbesluit1976-1980.
InBijlag»Xiseensamenvatting gegevenvanenkelebelangrijksresultaten.
#♦

1.Inleldlng-3-
Op15maart1976keurded«Raadeenprogrammavooronderzoekenonderwijs
goedvoordeEuropeseGemeenschap voorAtoomenergie ophetgebiedvande
biologie-beschermingvandegezondheid(PrograranaStralingsbescherming )
voordeperiodevan5Jaarvan1.1.1976tot31.12.1980.Detoewijzingop
debegrotingbedroegR.E.39Biljoen.
Hetonderhavigevoorsteltotuitbreiding vanhetStrallngsprogranma vande
Commissiewordtovereenkomstig artikel7vanhetEuraton-VerdragaandeRaad
voorgelegd,terwijlrekeningisgehoudennetderecenteuitbreiding vande
kennisendeveranderendeeisenvoorstralingsbescherming indeGetseenschap,
faotorendienoodzakelijkerwijs leidentoteenontwikkeling vandeweten­
schappelijke inhoudvanhetprogramma.
2.RolvanhetProgrammaStralingsbescherming vandeCommissie
H.l.Doelstellingen vandeonderzoekactiviteiten
1
Hetgebruikvankernenergie ,metinbegripvanhetvermoedelijke gebruik
vanthermonucleaire fusieineenverderafgelegentoekomst,hetmanupuleren
vanvastenvloeibaarafvalenvansplijtstoffen tijdenshungehelekring­
loopalsmededediversetoepassingvanioniserendestralingenradio-iso-
topen,metinbegripvanmedischediagnostiek entherapie,zijnallefactoren
dieadekwatepreventie-en controlemaatregelen noodzakelijk maken,teneinde
voldoendebescherming tegenioniserendestralingtegaranderen .Hetweten­
schappelijk onderzoekprogramma heefttendoelvoldoendegegevenstever­
strekkenomeenbijdrageteleverentoteenJuistebesluitvorming inzake
vraagstukken waarvoordepubliekeopiniebijzondergevoeligisgeworden.
HetProgrammaStralingsbescherming vandeCommissieisderhalvegericht
ophetverkrijgenvaneenjuistinzichtineneenafdoendebescherming
tegendestralingsrisico 'sdiezichkunnenvoordoen,waarbijhetvooralop
devolgendetweedoelstellingen istoegespitst :
-verbetering vandewetenschappelijke entechnischekennismethetoogop
hetbijwerkenvandebasisnormen voordebescherming vandewerknemers
envandebevolkinginhetalgemeentegenderisico'svanioniserende
straling*
jffienvandetakendiekrachtenshetEuratomverdragaandeCommissiezijn
opgedragenisdevoorbereiding vanfundauBenielöveiligheidsnonnen tegen
hetrisicovanioniserendestraling »

-beoordeling vandebiologische enecologische gevolgenvannucleaire !
werkzaamheden envanhetgebruikvandekernenergieenvanioniserende '
straling,methetoogopeenafdoendebescherming vandemensenhett
milieu,telkenswanneerhieraanopenigerleiwijzeonaanvaardbare schade •
kanwordentoegebracht .
Hetisduidelijkdatdezedoelstellingen rechtstreeks temakenhebbenmet;
drieonderdelen vanhetbeleidvandeGemeenschap waarvandebetekenis
doorniemandintwijfelwordtgetrokken,teweten:hetsocialebeleid,
hetmilieubeleid enhetenergiebeleid .
.2.Coördinatie ophetgebiedvandestralingsbescherming -eentaakvande
Gemeenschap
Stralingsrisico 'shoudennietopbijdelandsgrenzen endeproblemenwaartoe
zijaanleidinggevenzijninelkeLid-Staatinwezengelijk.Beperkteweten­
schappelijke mankrachtenbeperktefinanciëlemiddelenvormeneenschrijnend
contrastmetdegecompliceerdheid endeomvangvandeproblemendieomeen
r
oplossingvragen.Vanafdeaanvangvanhaaractiviteiten opditgebiedheeft
deCommissiedienovereenkomstig pogingeninhetwerkgesteldomsamenwerking
totstandtebrengentussendedesbetreffende nationaleinstellingen Inzake
activiteiten m.b.t.dekernpuntenvanhetprogramma.Hetsuccesvandeze j
pogingenblijkthedentendageduidelijkuithetfeitdatdemeestenationale 1
onderzoekinstellingen enveleuniversitaire instellingen ,dieopditgebied
actiefzijn,op4ênofanderewijzedeelnemendaanhetprogrammavandeGe­
meenschap.Onnodigdubbelwerkwerdvermeden,terwijleenoptimaalgebruik
:
gemaaktwerdvandebeperktebeschikbare oapaciteiten ,doordeprojectenopde
Juistewijzeopelkaaraftestemmenenmaatregelentetreffenvoorgezamelijke
planning.
i
Ditprogrammavormtevenmineendoublurevannationaleactiviteiten .Het
(
stimuleertdezeenvultzeaanoppuntenvanalgemeenbelang.Gezamelijke
planningengecoördineerde projectenhebbendedoeltreffendheid vanhet
onderzoekinzakestralingsbescherming IndeLid-Statenaanzienlijk verbeterd.'
•HuidigesituatieInzakehetonderzoekophetgebiedvanstralingsbescherming
endegevolgenhiervan
1Hethuidigeonderzoekprogramma vandaOemsenschap
►
Hetprograaaoaheeftverschillende Boortanvanresultatenopgeleverd,
ditmqfcfepiegellng vorweavandabelangrijks w®teMchappeliJbevoor­
uitgang.

Statistischgezienheeftditprogrammaln1977neerdan600wetenschap­
pelijkepublicatiesopgeleverd,terwijlciroa550wetenschappelijke
onderzoekers »lnbijkansallegevallenverbondenaannationaleInstellingen,
aandezearbeidhebbendeelgenomen (hetgeenovereenkomt mst300onder­
zoekersperJaar).InBijlageIzijnenkelevoorbeeldenweergegevenvan
wetenschappelijke resultaten,ofschooneenvolledigeevaluatievanhet
huidigeprogrammaprematuuris,aangezienslechtsderesultatenvande
eerstetweeJaarvande^vijfJarenperiodebeschikbaarzijn.
Naastdebijdragevanhethuidigeenvorigeonderzoekprogramma aande
wereldomvattendecompilatieenevaluatievanUNSCEARenICRP,hebbende
dienstenvandeCommissiemonografieën voorbereidm.b.t.specialeonder-
zoek-onderwerpen (bijv.behandeling vanacuurstralingsletsel ,evaluatie
-224vanhetrisicovanRa,verzameling vangegevensinzak»nautron-dosi-
metrle,onderlingevergelijkingen ).Voortswerdendegeproduceerde weten­
schappelijke gegevensgeëvalueerd d.m.v.permanenteactiviteiten vanstu­
diegroepeninelkvandesectorenvanhetprogramma.
ICRPenUNSCEAR
Dehuidigesituatieophetgebiedvandestralingsbescherming wordtge­
kenmerktdoortweebelangrijkegebeurtenissen .Enerzijdswerdonlangs
f
doorUNSCEAReenzeervolledigenbijgewerkt oompendlumvanwetenschap­
pelijkeInformatieInzakestralingseffecten ,bronnenenrielco'sgopu­
pilceerd.*Inditverslagwordenmsthetoogopdebeoordelingvande
risico's,deonderzoekresultaten geëvalueerdbetreffende desomatische
engenetischeeffectenoplangetermijn,dietot1977beschikbaar waren.
Deinvloedervanopdetoekomstigeresearchophetgebiedvanstralings-
beschermingzalaanzienlijkzijn,mstnamewaarheteenlichtwerptop
talvandringendeproblemendieomeenoplossingVragen.
BovendienheeftdeICRPnieuweaanbevelingen gedaan.Alsgevolgdaar­
vanwordtgewerktaaneenherzieningvandebasisnormen vanEuratomin­
zakestralingsbescherming .Voordetoepassinghiervanmoetennoggede­
tailleerderichtlijnen wordenopgesteld,metnamewatbetreftdeinvoe­
ringvannieuwebegrippenzoalsschade»collectie?®dosis-equivalent ,
optimalisatie «nrechtvaardiging vanbestraling *
unitedRationsScientificCoismlttesontheEffectsofAto«ioRadiation,
.
**International Coiasdsslon R^diologioal Proteotioa.

Wetenschappelijke onderzoekers dieaotlefbetrokkenzijnbijhetPro­
gram»Stralingsbescherming vandeComnisslehebbenMeegewerktaande
voorbereiding vanbeldedoouaenten,endeonderzoekresultaten vandit
programs»hebbenbijgedragentoteenaanzienlijkeuitbreidingrande
kennisophetgebiedvandestralingsbescherming .
GevolgenvoorhetprograaaaavandeGemeenschap
3,jj.l.Wetenschappelijk »heroriëntatie
Uitdevorigeparagrafenblijktduidelijkdatdeseveranderende op­
vattingeninzakestralingsbescherming inelktcekbrastlgprogramma
totuitingdienentekosasn.Dientengevolge kunnenwijzigingeninde
voorgestelde wetenschappelijke Inhoudwordenwaargenomen onderpunt
4,waarnieuweonderwerpenenprioriteiten werdenIngevoerd.
3.3,2.Organisatorische verbetering ;eenevolutief-programma
Watbetreftdegevolgenvoorhstbaheervanhetprogrammadientde
aandachttewordengevestigdophetvoorsteleenavolutlefprograa-
aatenaken,waarbijhetJaar1980eeno'verlappendJaaris.Dit
stoeltopdevolgendeoverwegingen i
-Wijzigingeninsosalgogevallenheroriëntatie vanonderzoekpro-
jecten
iseennoodza&elijke consequentie vandehuidigesituatie.Deze
belangrijkeheroriëntatie kanechtermoeilijkgedurendehetlaatste
Jaarvaneenprograaraaplaatsvinden .Geziendelangdurigearbeid
dievereistisbijhetonderzoekophetgebiedvanstrallngsbescher :
nlng,lijkthetbetertevoorzienIndemogelijkheid vaneengefa­
seerdeperiode»teneindetekunnenombuigennaareennieuwneerjaren-
progranma.
•Voordeverplichteuitvoerigeevaluatievanonderzoekprojecten ,re­
keninghoudendnethuidigeoontractenennieuwevoorstellen,zou
veelvoordeelopleveren,aangezienlosserseenoverlappendJaarzo­
weldeontwikkeling alsdeoontlnuiteit vanhetprogram»wordtge­
waarborgd.Dehuidigeoontractenzoudenaanheteindvanhetover-
lapplngojaar kunnenwordenbeëindigdofuitgebreid,terwijlnieuwe
oontraotenlndeloopvanditzelfdeJaarkunnenwordenaangegaan.
-Inhetverledenwasdeinitiëlefaseoancontract-besprekingen vaak
ergooeilijkfsowelVoordeoontraotorsalsvoordeCossolssle.Als
gevolgvanheiBpograssaa-besluitvaamaart1976bijvoorbeeld kon

-7-
eerstinmei1976wordenovergegaantoteeneersteherzieningvande!
voorstellendoordeACPM,hetgeentoennogsoestwordengevolgddoorj
deonderhandelingen metdeoontraotors.Deondertekeningvande|
ooatractendiemoetenIngaanper1.1.1976»werdzodiendeverdaagd '
toteind1976. 1
•Hetaantalgoedewetenschappelijke onderzoekers ,datwerkzaamisop
hetgebiedvandestralingsbescherming ,iszeerbeperktenhetneemt
veleJareninbeslagomgoedeenserieuzeonderzoekprojecten opte
zetten.Hethandhavenvandesamenwerking metzeergoedegroepen
onderzoekteams iseenessentieelonderdeelhetprogramma.Hetvalt
daaromtebetreurendatdedienstenvandeCommissieaanheteind
vaneenperiodevanvijfJaardeoontraotors moetenvragenenmoeten
overredenhunonderzoekteams nogeenJaarvoorhuneigenfinancieel
risicoaanhetwerktehoudentotdatdeondertekening vanoontracten
desituatiezallegaliseren .
-Bovendien,alsniettijdigvóórhetaflopenvaneencontraoteenbe­
sluitwordtgenomenvoordevoortzetting ofbelflndlglngervan,Is
erveelalmorelepressienodigopdedienstenvandeCommissieende
RCBPorahetcontracttecontinueren .
InfeitedreigteenlaattijdigebeslissingvandeRaaddemogelijk­
hedenvanRCBPaltezeertebeperkenomverwerpingofheroriëntatie
vanvoorgestelde projectenteadviseren,terwijldecontractorshier­
doornietindegelegenheidzijnonderzoekteams teontbindenofdeze
intezettenvoorandereprojecten.Demaatschappelijke problemen
vanhetonderzoekpersoneel ,datinhetkadervandezecontracten werk­
zaam,isdienentoteenminimumtewordenbeperkt.
Aldezefactorenwijzeninderichtingvaneenbesluittotvaststelling
vaneenevolutiefprogrammawaarin1980alsoverlappendjaarmedeisop­
genomen.DebegrotingvanhetJaar1980zalbinnendemaximumgrens van
R.E.39miljoenvoorhettijdvak1976-1980vollediggedektzijn.
Bestaandecontractenzullenin1980wordengecontinueerd totdeverval­
datumdieoorspronkelijk inhetcontractwasvastgesteldofdieomandere |
redenennoodzakelijk wordt.Nieuwecontractenkunnenin1§80wordenaf­
geslotenmeteentijdsduurvantenhoogste5Jaartoteind1984,volgens
derichtlijnen vanhetniame®wetenschap^lijksprogramffla »

8-
4.Voorstel voor het Programma Stralingsbescherming 1980-1984
4.1 .Voorgestelde onderzoekactiviteiten
Hetvoorgestelde Programma voor Stralingsbescherming vandeGemeenschap
heeft tendoel door middel vanEuropese samenwerking tekomen toteenuit­
breiding vandekennis ophetgebied vandestralingsbescherming ,met
Inachtneming van debijzondere problemen endeskundigheden die inEuropa
aanwezig zijn .
Hetprogramma zalbestaan uit zeshoofdactiviteiten ofsectoren dieeen
-willekeurige maar handige -indeling van detotale opzet vormen :
-stralingsd08imetrie endeinterpretatie hiervan ,
-gedrag vanencontrole opradlonueliden inhstmilieu
-somatische effecten opkorte termijn van ioniserende stralingen ,
-somatische effecten oplange termijn van oiniserende stralingen ,
-genetische effecten vanioniserende straling
-beoordeling vanstralingsrisico 's.
Deinformatie ,die isontleend aanvoorafgaande onderzoekprogramma 's
van deCommissie enaanelders indewereld verrichte onderzoekingen werd
bestudeerd ,dehuidige stand vandekennis werd herzien ,metname zoals
deze isweergegeven inhet rapport van deUNSCEAR ,detoekomstige behoeften
aanpraktische beschermingsmaatregelen enrichtlijnen werden omschreven
endegebieden waarop onderzoek dient teworden verricht werden vastge­
steld .
Hetdoor deCommissie voorgestelde programma isgebaseerd opdetever­
wachten behoeften aanstralingsbescherming indeGemeenschap enopdebij­
werking enaanpassing van deaotiviteiten diereeds aan degang zijri ,in
het licht van deverwachte ontwikkeling vannucleaire installaties en
andere bronnen vanioniserende straling endemogelijke effecten hiervan
opmens enmilieu .Het isnoodzakelijk hetonderzoek inzake deverschil­
lende onderwerpen ,dievaneruoialo betekenis lijn voor detoekomst ,te
stimuleren envoorstellen dienaangaande zijn uitgewerkt opdevolgende
bladzijden .
"*Geen enkele onderverdeling kanopadekwate wijze deingewikkelde weten­
schappelijke inhoud vaneenevenwichtig programma voor stralingsbescherming
afbakenen .Eriseenduidelijke overlapping vansectoren enerzijn onderwerpen
die tot alle oftot verscheidene sectoren behoren .
Dosimetrie bijvoorbeeld iseen fundamenteel vereiste voor alle sectoren ,sy-
nergistische effecten worden onder vele verschillende omstandigheden waarge­
nomen endeproblemen van lage doses oflage dosistempo 'salsmede defunda­
mentele werking vandewaargenomen effecten ofdenoodzaak vanepidemiologische
#4 T4 4fivrt» -f ©m4-1*

-9
4.lil.Strallngsdoslmetrie endeInterpretatie hiervan
Detoepassingvanvoorschriften voorstralingsbescherming enonderzoek
inzakedegevolgenvanioniserendestralingkunnenalleenopdeJuiste
wijzeplaatsvindenalshetmogelijkisdegeabsorbeerde dosisen/of
anderebestralingsparameters tebepalenendezeteinterpreteren in
termenvanbiologischeeffectenenhetrisicowaartoezijaanleiding
geven.Voortsvereisenderichtlijnen vanEuratomInzakedeBasisnormen
hetmetenenregistreren vanbepaaldebestralingsgegevens diebinnende
Gemeenschap opeenvergelijkbare wijzedienentewordenuitgewerkt .De
volgendeonderwerpen dienenderhalveverdertewordenbestudeerdter
ondersteuning vanhetProgrammaStralingsbescherming inzijngeheel.
-Fyslsscheaspectenvanstralingseffecten (mlcrodoslmetrle )
Debiologischeeffectenvanioniserendestralingzijnafhankelijk van
verschillende bestralingsparameters ,metnamevandestralingskwaliteit ,
geïnterpreteerd alsderuimtelijke entijdelijkeverdelingvandeab-
soptievanstralingsenergie endeoverdrachtdaarvaninbiologische
weefselsdeverdelingvanenergie-afzetting binnengevoeligeplaatsen
alsmededeonmiddelijke biothermische effecten.Ondanksdeaanzienlijke
vooruitgangdiegeboektwerdbijhetverzamelenvandevereistefysische
gegevens,zijnverdereonderzoekingen nodigomdeovertuigenderelaties
tussendevormvanstralingsinteractie endedosis-effect curvesvoor
uitwendigebestralingenopgenomenradionucliden vasttestellen.
Microdosimetrisch onderzoekinzakehettumorinductie enstoornissen
vanorgaanfuncties moeteneenbijdragekunnenleverentotdeoplossing
vandergelijkebrandendevraagstukken ophetgebiedvandestralings-
bescherming,zoalsdevraagofderalatieverisico'svanlagedosesen
dosistempo'svanzowellagealshogeLET-stralingenwerdenoverschat
ofonderschat,enofzijenigewijzigingnodighebbengemaaktvande
kwallteitsfactoren,metallegevolgendiadergelijkewijzigingen zouden
kunnenhebbenvoorhstafseharmingsplan endapersoonlijks dosimetrie.

-10
-Internedosimetrie
Erisonderzoeknodigomverderekwantitatieve methodenteontwik­
kelenvoordevaststelling vandeeffectievestralingsdosis ingeval
vanopnemingvanradioactieve isotopenzoal3tritiumendetransura-
nenendeinademingvanradioactieven aerosolen.Deverbetering
vandosimetrische modellendiedoordeICHPgebruiktwordenvoor
longen,darmenenbotten,schattingvanhstgehalteinlichaamen
longenaanalpha-emitterende radionucllden doorrespectievelijk een
"wholebodycounterwenexcretiemetingen .Deeffectenvangemerkte
DNA-precusorenindecelkernzijneveneensvanspecialebetekenis
voordestralingsbescherming .
-Dosimetrieingevalvanexternebestraling
Externebestralinggeeftgewoonlijkaanleidingtotheelinhomogene
dosisverdelingen oftoteengedeeltelijke lichaamsbestraling ,waar­
doorhetsomsmoeilijkwordtdedosisinbestraaldeorganenofweef­
selsdiebedreigdwordenvasttestellen.Defysischemethodenzijn
derhalveverbeterd,teneindedekarakteristieken vanexternebestra­
ling,zoalsblootstelling enkwaliteitenverschilleninweefsel-
dichtheidwatexacterinrelatietebrengentotdeorgaan-dosis .
-Persoonlijke dosimetrieenzonebewaking
N.a.v.deaanbeveling inrecentepublicaties vandeICRPdienther­
zieningvandenormenophetgebiedvandestralingsbescherming te
wordengeruggesteund dooronderzoekbetr.methodendietendoel
hebbendezeaanbevelingen toetépassenenteevalueren.Deinvoe­
ringvandeeffectiedosis-equivalent endosisequivalent-index be­
tekentdatbestaandemethodenmoetenwordenaangepastenconversie-
i
factorenen-functiestheoretisch enproefondervindelijk moeten j
*
wordenvastgesteld voordeverschillende hoeveelheden ,metname !
watbetrefthetijkenvaninstrumenten .
Erzijnverschillende manierenomdepersoonlijkedosisnetrieinde!
diverselandenuittewerken.Erzaleenanalysewordengemaaktvanpt
parameters,zoalsinterneenexternebestraling,besmetting,incor-|

11-
poratleenafscheiding ,diemoetenwordenbepaald,teneindebeslis­
singentenemeninzalerisico-schattingen zowelvooracutealsvoor
chronischebestralingen entherapeutische maatregelen .Erzullen
meetmethoden wordenontwikkeldengecoördineerd .Erisonderzoek
vereistinzakebeschermingsnormen voorbèta-deeltjes enInzakede
informatiedienodigisvoorditdoel.Informatieontleendaanon­
derlingevergelijkbare programma'senveldstudieszullendeonder­
zoek-resultaten aanvullen .
-Doslmetrle vanhlgh-IET-stralingenneutronen
Gezamelijke inspanningismomenteelnoodzakelijk omgegevenstever­
zamelenbetr.high-IET-stralingen metinbegripvanneutronenmet
geselecteerde energiënvanpraktischebetekenis.
HoewelindeafgelopenJarenvelefysischegegevensenmeetmethoden
voorneutronenzijngepubliceerd ofuitgewerkt,moetenvolledigbe­
vredigende methodeninzakepersoonlijke neutronendosimetrie alsmede
voorneutronen-enhigh-lET-dosimetrievoorradiobiologische proeven
nogwordenontwikkeld .Eenvandeproblemendaarbijzalongetwijfeld
zijnhetverzamelenenevaluerenvangegevensdieeenalgemenecon-
sencusmogelijkmaken,diem.b.t.deneutronendosimetrie zelfmoet
wordenbereikt.
Opditgebieddientookvoortdurend aandachttewordenbesteedaan
onderlingevergelijkingen ,aangeziendiewelkewerdenuitgewerkt on­
verwachtediscrepanties m.b.t.dedosimetrie-proceduresendenauw­
keurigheidhiervanaanhetlichtbrachten.
Eenprogrammavanvoortdurende ontwikkeling enaanpassingvooralledo-
simetrische methoden-zoalsinhetverledenheeftplaatsgevonden -is
vereistomhethoofdtebiedenaandeveranderende behoeftenophetge­
biedvanstralingsbescherming .Daarvooriseenflexibilebenadering
vereist,tenéindetaakgerichte problemenaantepakkenoforienterende
studiesuittewerkenvandehuidigebehoeftenofomnieuweinstrumenten
teontwikkelen,©ndaarmeedeflexibiliteit endemogelijkheden voor
vernieuwingindetoekomsttegaranderen.

12
-Eenvandezeproblemenzalzijndeomgevingsdosimetrie .Erdient
eenmeerrealistische schattingtewordengemaaktvandedosis
voorhetpubliekdiehetresultaatisvannatuurlijkeradioactiviteit
endaaruitvoortvloeiende natuurlijkebestraling .Ditvormteen
onderdeelvandeeigenlijkebeoordeling vanhetrisicovanniet-
natuurlijke stralingsbronnen .
-Eenanderprobleemdataanleidinggeefttottoenemendezorgisde
bestralingt.b.v.medischediagnose.Ditvormtdegrootstebijdrag
vanniet-natuurlijke bestralingsbronnen voordebevolkinginhet
algemeen.Dosimetrisch onderzoekzaleropgerichtzijndeniet-
essentiëledosisvandezebestralingtebeperken,methandhaving
vandekwaliteitvandediagnostische informatie.Hetonderzoek
zalookhetnutvandergelijkegegevensvoorepidemiologische stu­
diesvanstralingeffecten bestuderen .
-Eenderdeprobleemisdemogelijkheid vanhetgebruikvanbiologische
dosimetrievoorongevallen,teneindebelangrijke aanvullendeinfor­
matieteversti-ekken betreffende deontvangeneffectievedosis.
HelaasblekendezemethodeninbepaaldeongevalAituaties niet
helemaalbevredigendtezijn.Onderzoekisdanooknoodzakelijk
m.b.t.deverbetering vanbetrouwbarebiologische dosimetrische me­
thodenendeinvloedvaneenuitgebreid gammavandosistempo'sen
niet-uniforme ruimtelijksdosis-verdelingen overdebiologische
indicatoren .

13-
4.1.2.Gedragvanencontroleopradlonucllden lnhetmilieu
Hetprogrammavandezesectorlsgerichtophetverzamelenenuit­
werkenvangegevensomtrenthetgedragvanbijzondereradlonucllden
lnverschillende componenten vanhetleefmilieu .Dergelijkegegevens
vormeneenwezenlijkebijdragetotdevaststelling vanstralingsletsel ,
intermenvanpotentieleschadevoordegezondheid,vanroutine-werk­
zaamhedenengebeurtenissen (zoalsongevallen)dieleldentothetvrij­
komenvanradioactieve stoffenindeomgeving(zieparagraaf4.1.6.).
Belangrijke onderwerpen ,diegeenverbandhoudenmetkernenergie ,maar
welinhetprogrammazullenwordenopgenomen,zijndiemenselijkeacti­
viteitenalsgevolgwaarvanmensenintoenemende matewordenblootge­
steldaannatuurlijke achtergrondstraling .
Devaststelling vandestralingsschade vereistdeschattingvanindi­
vidueleencollectieve dosesbijdeaanstralingblootgestelde bevol­
king,gewoonlijkdoormiddelvanmodellendieweergevenopwelkewijze
radlonucllden langsverschillende enveelalingewikkelde wegeninhet
milieuwordenovergebracht .
Daarnaastzullendezegegevenseenhulpmiddelbetekenvoordiegenen,
dieverantwoordelijk zijnvoorhetverlenenvantoestemming voorde
lozingvanradioactieve stoffenendiedoeltreffende grenzenmoeten
stellenaandergelijkelozingeninhetmilieuterwijlzijtevensde
wetenschappelijke basisvoorpi-ogramma'sinzakemilieubeheer zullen
verbeteren .
Velegegevenswerdenreedsbijeengebracht overhetgedragvanverschei­
deneradlonucllden inspecialesectorenvanhetmilieu,bijvoorbeeld
alshetresultaatvanfallout-studiesi.v.m.debeproeving vankern­
wapensindeatmosfeereni.v.m.laboratoriumproeven .Erblijven
echternogvelelacunes,enveelvandebeschikbare gegevensdient
kwalitatief tewordenverbeterd .
Bijdetenuitvoerlegging vanditprogrammazaleenredelijkevenwicht
tussenlaboratoriumproeven enveld-experiaenten noodzakelijkzijn;hoe­
welereentoenemendebehoeftebestaataanveldwerk,teneindedegel­
digheidvanoverdracht-coëfficiënten ,afgeleidvanlaboratoriumproeven ,
tebevestigen.

-14 -
Nuttige informatie betr .debetrouwbaarheid vandeoverdrachts -
ooëfficiënten enalle onverwachte bronnen vanbesmetting kunnen ook
worden afgeleid vangegevens dieonlangs inhetkader vanverschillende
stralingscontrole programma 'swerden verzameld .
Erzalprioriteit worden gegeven aan die radionucliden enmilieu -
wegen die dekomende decennis weleens belangrijk zouden kunnen worden
inhetkader vankernenergie-programma 'sofalsgevolg vanradioactieve
stoffen die ,afkomstig vanandere bronnen ,inhet milieu kunnen worden
gebracht .Bij decompilatie vanhetgedetailleerde programma zalreke­
ning worden gehouden metandere communicatieve programma 's(zievoet­
noot ),diedeel uitmaken vandenucleaire veiligheid endebescherming
van het milieu ,waardoor degarantie wordt gegeven dat deze opdoel­
treffende wijze opelkaar zullen worden afgestemd .Herzieningen van
bestaande gegevens enverwachte werkwijzes inverschillende stadia van
desplijtstofkringloop wijzen erop datdevolgende activiteiten inhet
kader van het programma belangrijk zijn !
-uraniummijnen enuraniumerts verwerking
-uraniumverrijklngsinstallaties
-opwerking vanbestraalde splijtstoffen
-terugvoer vanuranium enplutonium endevervaardiging vangemengde
oxydesplijtstoffen
-deinvoering vangeavanceerde reaotorsystemen
-demogelijke Invoer vanalternatieve splijtstofkringloppn
-ontmanteling vankernreactoren
-hetbeheer ,Inclusief delozing .vanvloeibare ,gasvormige envaste
afvalstoffen ,diedoor alle bovengenoemde activiteiten kunnen ont­
staan .
t
Erzlabijzondere aandacht worden besteed aanmethoden voor het schatten
vanbesmettingsniveaus ,afbakening vanbesmette gebieden enbeperking
ofuitschakeling van deoverdraoht vanradionucliden ingeval Vaneen
ongeval .
Radionucliden diemomenteel hetbelangrijkst schijnen zijn detransu -
ranen tevens H-3»C~lH ,S-35 ,Kr-85,Tc-99 ,Ru-106 ,ï-129 ,1-131 als­

-14a-
medebepaaldeaetiveringsprodukten (Mn-54,C0-60)ennatuurlijkradio-
isitopen(radium,thoriumendochterprodukten ).Dechemischetoxici­
teitvansommigevandezenucllden(Tc-99»1-129)moetookinaanmer­
kingwordengenomen.
-Programmabetr.beheerenopslagvanradioactieve afvalstoffen
-Programmabetr.deterugvoervanplutoniuminlicht-waterreactoren
-Programmabetr.deexplorâtleenextractievanuranium
-Programmabetr.deontmanteling vankernenergiecentrales
-Programmabetr.deveiligheidvanlicht-waterreactoren .

15-
Devoornaamste overdrachtsprocessen inhetmilieuwaarvoorverderonderzoek
noodeakelljk ia,zijnheironderbeknoptweergegeven :
-hersuspenóie vanradionucliden uithetoppervlakvandezee,slibenty­
pischeEuropeseland-oppervlakken (metnamevoorNp,Pu,AmenCmenlang
levendesplijtingsprodukten );
-fleoverdrachtvanradionuoliden afgezetophetoppervlakvanlandbouwgrong
opbodem,water,floraenfauna(metnamevoordetrarisuraniumnucliden ,
ledenvandethoriumenradiumverval-ketens enandereradionucliden ,met
inbegripvanS-35,Tc-99»Ru-106,1-129).
Dewijzewaaropstelselmatige besmetting vandierenkanwordenbeïnvloed
doordeopnemingvanradionucliden inbiologische stoffenendoorchronische
bestralingscondltle3 verdientspecialeaandacht.
-demigratieenretentievanradionucliden ineenaantalgesteentenenbo-
demsoortendiespecifiekzijnvoordelandenvandeGemeenschap (metname
voordetransuranium nuclidenenlanglevendesplijtingsprodukten );
-deoverdrachtvansedimentenvanradionucliden ,vrijgekomen inwaterig *
milieu,endemogelijkeramobilisatie hiervan(metnamedetransuranium-
nuclidenenlanglevendesplijtingsprodukten );
-deregionaleverdelingenhetgedragvanlanglevenderadionucliden (bijv.
C-14,To-99,1-129)metspecialeverwijzinghaardeuitwisseling hiervan
tussenverschillende componenten vanhetleefmilieu (bijv.uitwisseling
tussenwater-enlandmilleu):
-deopnemingvanspecialeradionucliden (bijv.Tc-99)doorinwaterlevende
soorten,waaromtrent meerinformatieisvereist:,
-bestudering vandemogelijkesynerglstische effectenvanradionucliden en
conventionele verontreinigende stoffendievrijkomeninhetmilieu,-met
specialeaandachtvoordeopnemingvanradionucliden invoedselketens ;
-deuitwisseling vanC-14enHTOtussenlucht-enland-milieu,
-deatmosferische dispersie-enneerslag-pracessen lnstedelijkegebieden.

16
4.1.3.Vroegesomatischeeffectenvanioniserendestraling
Stralingsletsel treedtopophetmomentvandebestraling .Alle
daaruitvoort vloeiendebiologischeeffectenhangenhoofdzakelijk af
vandesnelleveranderingen dietijdenseenbuitengewoon kortepe­
riode,volgendopdeenrgie-absorptie,optreden.
Uitvoerigekennisvandezegebeurtenissen zouonsinstaatstellen
hetmechanismevandestralingseffecten tebegrijpen.AlveleJaren
ishetbekenddatvrijeradicalenenhunreactieprodukteneenessen­
tiëlerolspeleninhetvroegestadiumvanderadiologische schade,
maareerstrecentetechnologische resultatenhebbenhetmogelijkge­
maaktdezeinbiologischmateriaaltemetenenteidentificeren .
Inbetrekkelijk kortetijdwerdgrotevooruitgang geboektenheder
tendageismenheelgoedopdehoogtevandereactievandoorstra­
linggeïnduceerde wrijeradicalenmetnuclelnezuren ,diehetvoor­
naamstebiologische doelwitvormenvanstraling.
Verderestudiesopditgebiedzoudenons,indienzijopdeJuiste
wijzewordengecoördineerd ,eenduidelijkinzichtgeveninhetpri­
mairemeohanisme vanhetstrallngsletsel ,watvanonschatbare waarde
zouzijnvooreenJuistbegripvanendeeventuelecontroleopde
gevolgenvanbestraling oplevendematerie.
Debestudering vandevroegecellulaireenweefseleffecten vanstra-
lingsletsel vaninterneofexterneoorsprongzalwordengeïntensiveerd
wegensdetoenemendebetekenishiervaninIndustrie,reseachenkli­
nischegeneeskunde .
Letseldatwordtonderworpen aaneenbehandeling omvathoofdzakelijk
gelokaliseerdïstralingsletsel enschadeaanhetlympho-hemepoietische
systeem.Dezepathogenestudieszullenvanfundamentele betekenis
zijnvoordeontwikkeling vantherapeutischs methoden.Wegensde
groteinvloedvanacute,subacuteofchronischelokale'stralingslet-
sels,zalspecialeaandachtwordengeschonkenaandebestudering van
dewerking,deprognose,decomplicaties endebehandeling ervanv
Alnaargelangdegrotevariëteitindebeatraiingsmogelijkheden ,
welkezowelexternealsinternebestralingomvatten,(absorptieof
radioactiefmateriaaldooringaatie,inademingofverwonding)kunnen

I
-17-
kunnenzijnietalleendehuidmaarookinwendigeoppervlakten beïn-
vloedenzoalsdievandeslokdarm,deluchtpijpenveleandereorganen.
Hetbindweefsel enhetvasculaireweefsel,datvrijweloveralinhet
lichaamaanwezigis,verdientspecialeaandachtvoorwatbetreftdemo­
gelijkelateeffecten.Degroteinvloedvankankervorming nahetge­
nezingsproces iseveneenskarakteristiek voorstralingsverbrandingen .
Depathogenese vandezeletselsvandecomplicerende factorenenvan
hetmechanismeendekineticavandecellulairerepopulatie ,zalder­
halvegrondigwordenbestudeerd.Destudiezaltevensbetrekkinghebbenop'
r
opdekarakteristieken vanantigeneveranderingen enmogelijkeneoplas-!
»
ti3chealteraties vanhetbeschadigde weefsel,debetekenisvandebe-!
schadigingvoorhetimmuno-systeemendespecifiekeproblemendiezich
voordoenbijtoepassingvanhuid-transplantatie .
Vroegeeffectenvanstralingsschade aandebloedvormende organendoor
totaleofsubtotalelichaamsbestraling endetherapievandezeletsels
werdeninhetkadervaneerdereprogramma'sbestudeerdenerwerdaan­
zienlijkevooruitgang geboektt.a.v.hetbegripendebehandeling van
het"beenmerg-syndroom ".Devaststelling vanhetletselenvanregene­
ratiepotentieel vandebloedvormende functieaandehandvanbestaande
diagnose-methoden isnognietoptimaal,metnamewatbetreftdediagnose
vanschadeaandestamcellenenaanbepaaldepopulaties vanlynphocyten .
Hetgebruikvanchromosonen-pre paratenenandereverklikkers vanstra-
lingsletsel zalwordenbestudeerd .Watbetreftdetherapie,blijven
verscheidene problemendeaandaohtopeisen.Onlangswerdennieuwe
stralingsbeschermers ontdektdie,wanneerzijnaderwordenonderzocht,
waardevolkunnenzijnvoortoepassing opdemens.Problemenvanimmuno­
logischeaardblijveneenenormstruikelblok ,hoewelresultaten ophet
gebiedvandeimmunologie demogelijkheid vanmergtransplantaties bij
demensaanzienlijk hebbenvergroot.Dezeresultatenomvatten sdever­
wijderingvanimmunologisch reaotievelymphocytenuitdemergsuspensie
(afscheidingvanstamcellen).Aanmerkelijkverbeterdweefselonderzoek j
encryopreserveringvangeslachtscellen (mergbanken )endemogelijkheid
I ?.
omdeimmuunreactie ,dieeencentralerolspeeltinhetziektebeeld van
patiëntendiebehandeldwordenmetbeeninergtransplantaat ,te"manipuleren"
(immuun-deficientie isdeernstigstelatecomplicatie).Ditonderdeel
vanhetonderzoekprogramma zalderhalvedenadrukleggenopimmunolo-
i t
gisoheproblemenzoalst

17a-
verdereverbetering vanhetparen(matching)vanrecentontdekte
weefselantigenen .
scheidingencryopreservering vanstamcellen,metinbegripvaneen
gestandaardiseerde methodentotvaststelling vandelevensvatbaar­
heidervan;
bewakingvanenverhogingvandeimmuunreactle vandemetbeenmerg
behandeldeontvanger,teneindelatecomplicaties tevoorkomen
(infectiesenmogelijkedoorstralingegeïnduceerde neoplasie)

-18-
Jh.1,4.LatesomatischeeffectenvanIoniserendestraling
Stralingkanleidentottweesoortennadeligeeffectenensommige
hiervankunneneerstlangnadeeerstebestralingmanifestworden.
Bijdeenesoort,diegepaardgaatmetdezgn."stochastische effecten"
hangtdefrekwentle waarmeeheteffectoptreedtoptypischewijzeaf
vandeomvangvandestralingsdosis ,maardeernstvandeeffecten
hangtinhetalgemaennietafvandedosis.Deinductievankwaad­
aardigletselvormthetbelangrijkste voorbeeldvanditsoorteffecten.
Bijdeanderesoort,diegepaardgaatmet"niet-stochastische effecten"
isgewoonlijkgeensignificantletselbenedeneenbepaalde"drempel"
waarneembaar ,maardeernstvanheteffectdatdanontstaatkanva­
riërenmetdeomvangvandestrallngsdosis .Hetontstaanvancataract
ofvanverminderde vruchtbaarheid endeaantastingvanorgaanfuncties
ofbloedvoorziening vormenveranderingen vandittype.
-Inductievanstochastische effecten
a.Menselijke waarneming :kwaadaardige veranderingen tengevolge van
stralingzijnvanbijzonderebetekenisvoorwatbetreftdestra-
lingsbescherming .DeCommissiewijstderhalvemetklemopdevoort­
durendenoodzaak omdefrekwentie vasttestellenwaarmeedever­
schillendetypesvankwaaxtóaadige gevolgenmeerdanvolgensde
normaleverwachting optredenbijbevolkingsgroepen diebijbekende
dosisnlveau's(ommedischeofandereredenen)zijnbestraalden
dielangdurigeperiodenliefètovermeerderedecennia,uitgebreid
werdengevolgdofkunnenwordengevolgd,gedurendewelkeverdere
doorstralinggeïndureerde tumorenkunnenwordenopgespoord .
Specialeaandachtmoetwordengeschonkenaandedoslmetrie,de
duurendedoeltreffendheid vandefollow-up,devergelijkbaar­
heidvandecontrole-reeksen ,deinvloedvangeslacht,leeftijd
L
ophetmomentvandebestraling,desterftetengevolge vandoor
stralingveroorzaakte tumoren,diewijzenwaaropdelatentepe­
riodetussendebestralingendeopsporingvantumórenvarieert
metdedosisofmetanderefactoren,deinvloedvandekwaliteit
vandestraling(IET),hetvariërenvandezeinvloed(REE)metde
dosis,endevormvandedosis-effeot-relatle.

19
Groepenvanpatiëntendieaanherhaaldeofuitgebreide diagnos­
tischeradiologische onderzoekenzijnonderworpen zullenworden
bestudeerd,relkens,wanneervolledigegegevens,zoalsdesterfte-
frekwentietengevolgevankwaadaardige ziekten,beschikbaarzijn.
Statistische studiesvanpatiëntendieinwendigeofuitwendige
radiotherapie metbeperktedosishaddenontvangen,metnamebij
debehandeling vanniet-kwaadaardige ziekten,zoudenextrarisico-
schattingen opleverenvoordeinductievankankerinbelangrijke
organen.Deresultatenhiervanzullenslechtsvanbetekeniszijn,
indiencontrole-waarden kunnenwordenvastgesteld voordeinvloed
vankankerbijpatiëntenmetdezelfdekwalendienietmetbestra­
lingbehandeldzijn.Dergelijkestudieszoudentevenseenleidraad
moetenvormenvoordeveiligheidseisen t.a.v.dezevormenvanthe­
rapie.Soorgelijke studiesbetreffende deeffectenvanradiothe­
rapievoorkwaadaardige ziekten,kunnen,ongeaohtofdezealleen
danwelincombinatie metchemotherapie wordttoegepast,ookertoe
bijdragendemogelijkelateregevolgenevenalsdemeestgeschikte
vormvanbehandeling tebepalen,teneindedefrekwentievander­
gelijkerisico'stoteenminimumtebeperken.Bovendienkunnen
dezestudieslichtwerpenopmogelijksynergismetussenstraling
enschemischeagentia,ofeengroteregevoeligheid voorstralings-
carcinogenesis vanspecialeweefselsbijbepaaldeziektenaantonen.
dierstudies :teineinde meertewetentekomenoverhetmechanisme van
dekankerinductie zijnervanzelfsprekend fundamentele experimen­
telestudiesnodigbetreffende deaardvanditverschijnsel ,en
defrekwentie waarmeekwaadaardige veranderingen ,metnamedoor
lagedosisenlagedosistempo'skunnenwordengeïnduceerd .Deze
gegevenskunnendegrondslagvormenvoorgeldigeconclusiesinzake
defrekwentievankwaadaardige veranderingen diezijnteverwachten,
nadezelfslagere^dosesbijberoepshalve ofandereblootstelling ?
aanstraling.
Dosis-effect relatiesbijlagedoses,microdosimetrische studies,
vergelijking vanhogeenlageIETstralingenvandosisverlening
zullenwordenuitgewerkt .Bijstudiesinzakegebeurtenissen na
opnemingvanradionuoliden zalrekeningwordengehoudenmetde
volgendeparameters :opneming{üooringestleofinademing),stra-

20-
lingskwaliteit biologischehalveringstijd ,verdelingoverde
organen,affiniteitvoorspecialeweefsels,gebrekaanhomoge­
niteitvandeafzetting,stofwisseling enuitscheiding enstu­
diesinzakehetvoordeelofeventueelnadeelvanchelaatvormers.
Tevenszalspecialenadrukwordengelegdopdevariatievan
factorendiehetcarciogeneproceskunnenbeïnvloeden .
Dezefactórenomvattenleeftijd,geslacht,homonen,virussen,
hetiiranuno3ysteem enplaatselijke weefselreacties zoalsendogene
factorenenbepaaldeaspectenvancocarcinogenesis ensynergis-
tischeeffectenzoalsexogenefactoren.
DeJuisteindentificatie vandebedreigdecellenenvandevroeg­
tijdigeentussentijdige opeenvolging vangebeurtenissen tij­
densdecarcinogene8le zullendeontwikkeling vannieuwemethoden
noodzakelijk maken(inclusiefbiochemische enimmunelogische
merkers).Voortsdienthetverbandtussenmutageneencarcino-
geneeffectentewordenbepaald.Normalisatie vanproefnemingen
opdieren,vandetumor-nomenclatuur endekwantificering van
morfologische eindpunten.zullenwordenvoorigeaet.
Inductievannlet-stochastlsche effecten
Wanneermendeproceduresendemaximaledosesvoorstralingsbescher -
mingwilvaststellen ,ishetvanbelangdesoortenvanniet-stochas-
tlscheeffectentekannen,diedoorstralingindemenskunnenworden
geïnduceerd ,deernstvandezeverschillende effectenenhetdosis-
niveauwaaropdezegemakkelijk kunnenontstaan.Hetismetname
vanbelang,overgegevenstebeschikkenm.b.t.dieeffecten,die
zoudenkunnenwordengeïnduceerd doordosesoplopendtotenkele
tiendenvaneensievertperJaargedurendeveleJarenofdecennia.
Dezepraktischeeisgeldtspeciaalvoordieweefselsoforganenwaar­
bijhetpercentagefatalekankërinducties pereenheidgeabsorbeerde
dosiswaarschijnlijk laagis,aangezienvoorweefselsalsbot,huid
enthyroldedemaximaaltoelaatbarejaarlijksedosisvermoedelijk
minderdoorhetmogelijkeontstaanvankwaadaardige ziektendandoor
datvanschadelijkenlet-stochastlsche veranderingen bepaaldwordt.
Bijmen8endierzalgezochtwordennaargegevensbetreffende de
totaalgeaccumuleerde dosis,afgegevengedurendeeenbelangrijkdeel
vandelevensduurvaneenmensofdier,diedezelfdegevolgenteweeg
kanbrengenalséénenkeledosis.

-21-
Inzichtindezevraagstukken dientderhalvetewordenverkregen
dooreenherziening vanzoweldeeffectendieontstaanbijctemens
alsdiewelkeproefondervindelijk bijdienenwordenteweeggebracht .
Bijmensenishetvanbelangdedosisnategaanwaarbovenverschil­
lendeniet-stochastische effectenwordenwaargenomen,metnametij­
densradiotherapie ,waarbijgeschiktedosisniveau'swordenbereikt,
maarwaarmogelijkmedemetinachtneming vandegevolgenvanstraling
bijhighIETenvoorzoverrelevantdievandebehandeling metradio-
nucliden.Eenstudievandepathogenesis vandezeeffectenzalver­
moedelijklichtwerpenopdebetekenisvanherstelmechanismen .
Inditverbandishetooknoodzakelijk deaardvan
allemogelijkeverschillen tussendereactiesvannormaleenzieke
weefselsopbestralingvasttestellen.Invelegevallenmagver­
wachtwordendatdegeaccumuleerde doses,diekwaadaardige verande­
ringenineenweefselteweegzullenbrengenookniet-kwaadaardige
veranderingen zullenhebbenveroorzaakt ofgeïnitieerd .
Elkeinteractietussendeontwikkeling vandezetweesoortenvan
effectenofdeInvloedvanniet-kwaadaardige veranderingen opde
frekwentie vankankerisbelangrijk.
Debestudering vanhetvroegestadiumindeontwikkeling vanlate
niet-stochastische effectenkunnenookbelangrijkblijkentezijn
voordevaststelling vanhetvermoedelijke optredenvandergelijke
lateeffecten.
Metbetrekkingtothetrisicovanelkevormvanbestralingtijdens
zwangerschap ,zullenteratogeneeffectenwordenbestudeerd,metname
voorwatbetreftdevolgendepunten:mogelijkbestaanvaneendrem­
pel,invloedvanIET,mogelijkinactivering ,herstelvanembryonale
cellen,verbandtussenschadetoegebracht aanafzonderlijke cellen
vanhetembryo,belangrijkestoornissen indeontwikkeling vanhet
foetus,dosis/eefectrelatieinverschillende stadiavandeembry­
onaleontwikkeling .
Defrekwentie waarmeeverschillende soortenvanontwikkelingsstoor -
nissen(meestalvanhetzenuwstelsels )doorstralingbijmensenen
bijelk"experimenteel modelwordengeïnduceerd dienenzoveelmoge­
lijkopelkaartezijnafgestemd.
Eenniet-specifieke verkortingvandelevensduurdoorioniserende
stralingblijftnogonzeker,maarhetmechanismehiervandientte
wordenbestudeerdwanneerhetbestaanhiervanproefondervindelijk
wordtbeweze;.

-22-
Genetischeeffectenvanioniserendestraling
Destudievanstralingseffecten opgenetissh :materiaalisvanbelangom­
datstralingendeinvloedvanchromosomale syndromenenvanerfelijke
ziektenkunnenvergrotenenomdatuitvoerigeanalysenodigzijnvande
ingewikkelde wegenviawelkedebestraaldeceldeinvloedondergaatpre-
mutageneenpre-carcinogene letsels.Dealgemenedoelstellingen indeze
sectorzijnhetverstrekken vandeInformatiedienodigisom:
aandehandvandemomenteelbeschikbare methoden(directeschattings-
methodenenverdubbelingsdosis methode)degentischeschadevasttestellen
diebijdemensdoorstralingwordtteweeggebracht .Dehiervoorvereiste
kennisomvatschattingenbetreffende degeboorte-frekwenties vangenetische
ziektes,bepalingvandewaardenvanverdubbelingsdoses ebeenevaluatie
vandeproduktievangenetischeafwijkingen perrad.
inzichttekrijgenindefactorendiedevaststelling vanschaderegelen,
wijzigenofvoorkomen.Hetinhetverledenverrichteonderzoekmaakt
thansdegenetischeenbiochemische karakterisering vanbepaaldeprocessen
vanDNA-herstel inmenselijkecellenmogelijke.Stimulering vanheton­
derzoeknaardeopheldering dermechanismen zouhetnietalleenmogelijk
makendezewerkzaamheden voorttezetten,maaruiteindelijk zouhetnieuwe
middelenverstrekken omdewisselwerking eneffectentevoorspellen ,om
hetverbandvasttestellentussenmutageneseencarcinogenese enom
stralingsletseltevoorkomenofdaartegentebeschermen .
Hetzoutevensdeontwikkeling vanmethodenvoordedete«siievangevoelige
individuenbespoedigen enwelmetnamevandieindividuendiehetero-
zygootzijnvoorgenetischeziekten,diegepaardgaanmeteenherstel-de-
ficiëntieendieeengroteregevoeligheid hebbenvoormutageneencarcion-?
geneagentia.
Omdezedoelstellingen tebereikenisinhethierèndervoorgestelde pro­
gramma,waarmogelijkdenadrukgelegdopdedirecteanalysevanmenselijke
systemen.Hetgebruikvanexperimentele soortenwordtinallegevallen
waargeenbetrouwbaaralternatiefis.gehandhaafd *

-23
-Vaststelling enanalysevangenetische schadeineukaryonten
Demutatiesvangenenenaberratiesvanchromosonen,diespontaanbijmensen
optreden,zijneenbronvannarigheide,verantwoordelijk vooreenbelangrijke
deelvanallespontanemiskramen,enbijvoldragenbaby's,vanaangeborenmis­
vormingen,geestelijke enlichamelijke afwijkingen .
Deinvloedvannatuurlijkoptredenerfelijkegebrekenenziektenbijmenselijke
bevolkingsgroepen werddoordeUNSCEARberekendopcirca'1.0%voordominerende
enX-gebondenziekten,0,1JÉvoorrecessieveziekten,0,4%voorchromosomale
afwijkingenen9,0%voorgeslachtsmisvorming ,multifactoriïfle enonregelmatige
geërfdeziekten.Aangezienhetbekendisdatbestralingmutatiesenchromoso-
maleanomalitfnteweegbrengt ishetderhalvevanbijzonderbelangdehuidige
methodenophetgebiedvandedetectievangenetischebestralingseffecten zo­
veelmogelijkteverbeterenenviaeenanalysevandeinductie-meohanismeneen
lijstoptestellenvandeverschillende factorenenomstandigheden dietot
eenuitbreiding vandezegevallenkunnenlelden.
Aangeziendemenselijke systemenzichgewoonlijknietlenenvooruitvoerige
genetischeanalyses,zaleensubstantieel deelvanhetonderzoekwordenuit­
gevoerddoormiddelvanhetgebruikvanandereukaryontisch materiaal,waarde
soortgelijke chromosomaio organisatie (DNA,histonen....)ensoortgelijke cel­
lulaireorganellenimplicerendatveelvandeinductiemechanismen voorschade
indekerneninhetcytoplasmaidentiekzijnmetdievandemens,Hetpro­
grammahoudtin:
a)deverbeteringenontwikkeling vananalyse-systeiben enproefondervindelijke
methodenmetvergrootoplossendvermogenvoordeopsporingvandoorstraling
geïnduceerde alteraties zowelinlichaamscellen alskiemcellenvandemens,
b)opheldering vanhetmechanismedatleidttotnon-disJunctievanchromosomen
enandereafwijkingen,metinbegripvanstudiebetr.hetverbandtussen
structuurengedragvanchromosomen (heterochromatine ,eynaptlnemaal complex
ensatelietverbinding )?
c)studievanmogelijkeverbandentussenetralingsgeVoeligheid ,herstel-en
segregationele anomaliën,

-24 -
d)specifieke studies inzake deinteracties enrelaties tussen debiologische
effecten vanstraling enandere omgevingsagent ia,
e)aandehand vanenkele speciale studies ,opheldering vandeeffecten van
bestraling ophetmitochondriaal gemoon endegevolgen hiervan voor het
overleven van decel .
K
Dosis-effect relatie
Het isbijzonder moeilijk derelatie tussen dosis eneffect bij demens vast
testellen ,aangezien onvoldoende menselijke gegevens beschikbaar zijn enaan­
gezien dekwantitatieve extrapolatie vanexperimentele resultaten naar demens
ernstige problemen oplevert .Gezien debetekenis vandosis /effect relatie
voor devaststelling stralingsrisico omvat het programma :
a)epidemiologische overzichten ,diedeaandacht richten ophetverband tussen
deontvangen dosis ,defrekwentle vanafwijkingen bij lymphocyten ende
}
biologische gevolgen oplange termijn vandebestraling ,(aplasia bijkiem -'
cellen engeïnduceerde effecten bijlevend geboren endoodgeboren kinderen ),
b)bepaling vandeinvlvo kinetica vanlymphocyten teneinde deinterpretatie
vandoses vanniet uniforme bestraling tevergemake lijken ,
f
fc)onderzoekingen metzoogdieren (voorzover mogelijk ookprimaten );teneinde
meer gegevens teverzamelen (zowel genetische alscytogenetische ),die '
S
nuttig zullen zijn voor dekwantitatieve extrapolatie vangenetische stra - l
lingsrisico' snaar demens ,
i
d)fetudiêd géwicht öpdebêöót\ieling vandétoethoden enwaarvan menzich be- \
dient bijdevaststelling vanhetrisioo vandcextrapolatie vanlichaams -
hypothesen ,cellen naar kiemcellen envanexperimentele soorten naar demens
i
e)studies Inzake deinduotie vanmutaties inkiem cellen enlichaamscellen
bijzeer lage doses endosis tempo 'sendeontwikkeling vantechnieken om |
dergelijke studies tevergemakkelijken .

-25-
-Biochemieengeneticavanstrallngsgevoellghcld enherstel
AlsgevolgvanhetthansgoedvorderendeonderzoeknaardeDNA-herstelwegen
inmicro-organismen,heefthetonderzoekdatgebruikmaaktvanmenselijke
cellenmetmutatiesdieleidentothersteldeficitfnties ,aangetoonddatdeme­
chanismenvoorherstelvanDNA-beschadiging vangrotebetekeniszijnvoorde
menselijkegezondheid .Verscheidene specifiekefactorentastendeherstel-
mogelijkheden aaneneenaantalerfelijkeziektendievergezeldgaanvaneen
groteregevoeligheid voorstralingenoptredenvankanker,wordeninverband
gebrachtmet,afwijkingen indeDNA-herstel .
Eenbelangrijkdeelvanhetvoorgestelde onderzoekzalwordenuitgevoerdaan
systemenvanzoogdierenenmetnamemenselijkesystemen,maarhetgebruikvan
niet-zoogdier materiaalzalnoodzakelijk zijnvoordediepteanalyseenhet
simulerenvancomlexebiochemische engenetische mechanismen .
Hetprogrammaomvat:
a)bestudering vandestralingsgevoeligheid vaneengrootaantalverschillende
menselijkecellen(fibroblasten ,lymphocyten,enz.)afkomstigzowelvaneen
normalecontrolegroep alsvanvertegenwoordigers vanmenselijkeziekten
metverhoogdegevoeligheid voormutageneagentiauithetmilieu.Waarmo­
gelijkzalwordenovergegaantoteenuitvoerigeanalysevanverschillen in
strallngsgevoellgheld tussenindividuën,
b)identificatie engenetischeenbiochemischekarakterisering vanafwijkende
celstammenvanzoogdierenmetuiteenlopende gevoeligheid endeficiëntwat
betrefthetherstelvanDNA-schade,
c)onderzoeknaardegedetailleerde enzymologie vanDNA-herstelwegen (ditwordt
momenteelhetbestbestudeerdbijmicro-organismen waardeformelebioche-
mleengeneticavastevoethebbengekregen)enstudiesinzakedebiochemische
specificiteit enbiologische betekenisvanDNA-letselsinzoogdiersystemen .
Ditzalhetgebruikvanproteïnenomvattendiespecifiekebeschadigingen
onderkennenalsanalytischs sondesvoorhetcontroleren vanenzymatisch
herstelenhetverbandbeschadigingen enmutatie,recombinatieenchromo-
soom-afwijkingen ,

-26-
d)studiesinzakemutagensseenderolvanconstitutieve eninduceerbare
herstelwegen inzoogdierecellen .Bijditdeelvanhetprogrammazal
tevensgebruikgemaaktwordengemaaktvanverschillende onlangsin
Drosophllageïsoleerde DNA-hersteldeficiënte mutanten,diedemogelijk­
heidbiedenderolvanDNA-herstelwegen bijdeteweegbrenging vandoor
stralinggeïnduceerde genetischeschadeineeneukaryontisch model-systeem
tebestuderen,
e)analysevanderelatiestussenDNA-herstelenhiermeeverwantemechanismen
enoarciongenese .

4.1.6.Beoordeling vanstralingsrisico 's
Deophetgebiedvandestralingsbescherming gehanteerdebegrippenkunnen
indeLid-Statenopverschillende manierenwordentoegepast.Daaromis
hetnoodzakelijk tetrachtengemeenschappelijke methodenteontwikkelen
omdegevolgenvanbestralingvoordemensenzijnomgevingzonauwkeurig
enobjectiefmogelijkvasttestellen.
Deresultatenhiervanzijnookvanbelangvoordebesluitvorming inzake
debepalingvandeplaatsvanvestigingvankernenergiecentrales ende
keuzevandeenergievoorziening .
Denieuwebeginselenvanoptimalisatie enbeperkinginzakestralings-
bescherming ,diein1977doordeICRPwerdenaanbevolen,zijngebaseerd
opeenschade-enrisicobegrip envereisendevaststelling vanrealis­
tischeverhoudingen tussendedosimetrische hoeveelheden endegenetische
encarcinogenerisico's.Erwerdennieuwedosimetrische hoeveelheden en
begrippenontwikkeld .
Hiervannoemenwijheteffectievedosis-equivalent endedosis-equivalent
indexvoordebeschrijving vandeindividueleblootstelling endecollec­
tievedosisexposie,methetoogopdevaststelling vandeschadetoe­
gebrachtaandecollectieve gezondheid .
Depraktischetoepassingvandezenieuwetermenmoetwordengetestenhet
verbandhiervanmetmeetbarekwantiteiten moetwordenbepaald.
Ermoetendriecategoriën vanproblemenwordenbestudeerd .
_Deeersteisdevaststelling vandeIndividueleencollectievedoses
diehetgevolgzijnvannormalelozingvanradioactieve stoffenende
vrijkoming vanradioactieve stoffeninongevalsituaties .
Dezevaststelling vandevrijgekomen dosesmoetberustenopgegevensver­
kregendoordebewegingvanradionucliden inhetmilieu,alsbeschreven
onder4.1.2.,tebestuderen,endientteleidentoteenbeterebepaling
vandedosisverdeling overdebevolkingendeomvangvandecollectieve
dosismetinachtneming vandenatuurlijke achtergrond .
Erzijnmodellenvereistvoorallevermoedelijke toegangswegen totde
mensenzijnomgeving,waarbijdevolledigssplijtstofkringloop inaan­
merkingwordtgenomen.
Watbetreftdeoptimalisatie ophetgebiedvandestralingsbescherming ,
diemomenteelwordtbepleit,dienttevensrekeningtewordengehoudenmet

28
allerisicosverbondenaanmenselijkeactiviteiten waarbijgebruikge­
maaktwordtvanioniserendestralingofdiebestralingbeïnvloeden ,zoals
diewelkemedischetoepassingen meebrengenendetechnologisch veroor­
zaakteradioactiviteit .Hetprogrammazalbestaanineenaantalopeen­
volgendestadia,waarindetebestuderenpuntenwordenvastgesteld ,de
doorwerknemersendoorhetpubliekontvangendoseswordenbepaalden
onderzoekwordtgedaannaarmogelijkebeschermende maatregelen ende
daaraanverbondenkosten..
Hettweedeprobleemishetmethodologische onderzoekinzakedevaststel-
lingvandeschade.Hierbijdientgebruiktewordengemaaktvangegevens
verkregend.m.v.experimenteél enepidemiologisch onderzoek,beschreven
inderelevantesectorenvanhetprogramma.
Tweecategorieën vanproblemenmoetenwordenbestudeerd .
Indeeersteplaatsdievandevaststelling vandeschadeingevalvan
bestraling meteengemiddeldofhoogbestralingsniveau ,vantoepassing
bijeenongeval.
Indetweedeplaatsdiewelkeverbandhoudenmetlagestralingsdoses ,die
metnamebelangrijkzijnvooralleberoepshalve blootgestelde personen.
Hetderdeprobleemisdevaststelling vandeeconomische ensocialege­
volgenvanbestraling .Ditiseennieuwonderwerpdatdientteworden
ontwikkeldteneinderichtlijnen va§ttestellenvoordeoptimalisatie van
activiteiten ophetgebiedvanstralingsbescherming ,gebaseerdophet
bereikenvan"zolaagmogelijkeniveau'salsredelijkerwijze mogelijkis"
ondervoorwaardendievantoepassingzijninEuropa"aslowreasonably
achievableleveIs"(ALARA).

-29-
4.2.Tenuitvoerlegging
Detenuitvoerlegging vaneerdereprogramma'sheeftaangetoonddateen
"indirecteactie"gecombineerd meteenefficiëntbeheerdankzijdehulp
vanhetRCBPengebaseerdopeenzorgvuldige beoordeling ,degeëigende
middelenzijnvoordetenuitvoerlegging vanditonderzoekprogramma van
deGemeenschap .Sommigeaspectenvanditsysteemkunnenwordenverbeterd,
maarinelkgevaldienthetdebeheerskosten voorcontractors enweten­
schappelijke medewerkers steedszolaagtehoudenalsredelijkerwijs haal­
baaris.
4.2.1.Deelnemende laboratoria
Voortgaande methetbeleiddatvanafhetallereerste beginvanhet
programmaisgevoerd,zaldeCommissietrachtensamenwerking tot
standtebrengend.m.v.gezamenlijk gefinancierde contracten metde
nationaleenuniversitaire instellingen ,diet.a.v.deverschillende
kernpunten vanhetprogrammawerkzaamzijn.
Gezamenlijke actieengeorganiseerde taakverdeling zijnnoodzakzlijk
•geziendebeperktehulpbronnen ,hetgroteaantalverschillende
wetenschappelijke aspectenvanhetonderzoekophetgebiedvande
stralingsbescherming endegeografische spreidingvandieonderzoek-
teams,dieoverdevereistespecifiekedeskundigheid beschikken .
Bovendienzullendewerkzaamheden vandeGroepBiologievandeCom­
missieteIspraeenintegrerend ?maarkleinonderdeelvanhetpro­
grammablijvenvormenteraanvullingenondersteuning vanbepaalde
onderzoekingen ,dieinhetkadervandeoontractprogramma' sworden
uitgevoerd .
4.2.2*Beheer
DeCommissiezalmethetadviesvandeRCFBverantwoordelijk zijn
voorhetbeheervanhetprogrammaendebijhorendecontractenenzal
zorgdragenvoorhetinstandhoudenvannauwebetrekkingen met
onderzoek-enontwikkelingswerkzaamheden indeLid-Staten.Natuur­
lijkheefthetRCPBeendirecteInvloedophetbeheervanhetPro­
grammaStralingsbescherming vandeGemeenschap en,tengevolgevan
denationalestatusvanzijnleden,indirectopdatvandeLid-
Staten.

50-
4.2.3.CoOrdinatie
WanneerhetRCFBonderzoekvoorstellen encontractenevalueertenad­
viezenverstrektinzakedebetekenishiervanendeinpassingervan
inhetprogrammaendeselectievandelaboratoria waaraandewerk­
zaamhedenzullenwordenopgedragen,ishetvoornaamste criteriumeenzo
goedmogelijketenuitvoerlegging enooördinatie .
Aancoördinatie gedurendehetheleverloopvanhetprogrammazalspeciale
aandachtwordengeschonken .Bijeenkomsten vanstudiegroepen ,symposia
enconferenties zijneenzeerdoeltreffend coördinatiemiddel gebleken,
omdatzijvannaturezijnaangepastaanwetenschappelijk werkengemak­
kelijkdoordewetenschapsman wordengeaccepteerd .Dezebijeenkomsten ,
gerichtopdeevaluatievanspecialegebiedenvanhetprogramma,zullen
wordenbijgewoonddooronderzoekers diebijhetcontractprogramma zijn
betrokken,alsmededoorwetenschapsmensen vannietdeelnemende labora­
toriaoforganisaties enwetenschappelijke stafledenv.d.Commissie.
Bestaandefaciliteiten voordeuitwisseling vangegevensenervaring
tussendecontract-partners dienentewordenaangevultmetarrangementen
voorwerkbezoeken vanbeperkteduurdooronderzoekers ,diewerkzaamzijn
inhetkadervanhetcontractprogramma .Ervaringeninhetverleden
hebbenhetvoordeelaangetoonddatdecontractpartners vandeCommissie
hebbenbijverbetering vandemoboliteit vandeonderzoekers ,doordat
dezeinstaatwordengesteldgedurendeperiodenvariërendvanenkele
maandentottweeJaarwerkzaamtezijninlaboratoriadiedeelnemenaan
hetprogramma.Metdevoornaamste internationale organisaties diewerk­
zaamzijnophetgebiedvandestralingsbescherming zullennauwecontactei
wordenonderhouden .
4.2.4.Evaluatie
SindsdeoprichtingvanhetRCPBin1968werdentechniekenontwikkeld
voordeevaluatievanprojgramma's,maarerwaseengroterematevan
flexibiliteit nodigomdezetoetepassenophstonderzoekinzakede
stralingsbescherming .Universiteiten ennationaleinstitutenwerken
h

-31-
sameninhetkadervanhetprogramma,indemeestuiteenlopende disci­
plines,zoalsimmunlogie enstatistiek .DoorhetRCPBendediensten
vandeCommissiezalopdrieniveau'stotevaluatiewordenovergegaan :
Deevaluatievanonderzoekvoorstellen ,v&6rdeaanvangvaneenproject:
Hetaanvaardenofverwerpenvandezevoorstellen ,hetwijzigenenaan­
passenvandevoorgestelde projekteninovereenstemming metdegoedge­
keurdeprogramma-richtlijnen . ]
Jaarlijkseevaluatietijdensdeuitvoering vaneenprojekt,voorgoed­
keuring,wijziging,heroriëntering ofeventuelenieuwesuggestiesvoor
contractors :
(
-Debehaalderesultaten wordenjaarlijksbestudeerdengeëvalueerd
wanneerdeCommissiehettussentijds Rapportindientbetr.deStralings-
bescherming ,waarinderesultaten vanhetvoorafgaande Jaarvanalle
projektennauwkeurig wordenbeschreven .Inditopzichtvormendewe­
tenschappelijke publikaties ,diedeaandachtvestigenopderesultaten
inhetKadervaniastGeaeenschapsprogramma waarnaarinbovengenoemd
Rapportwordtverwezeneenbelangrijkelementvoordeevaluatie.
-EvenzowordenjaarlijksdevoorhetkomendeJaargeplandeactiviteiten
geëvalueerdbijdebesprekingvanhet"Werkprogramma voorhetvolgende
Jaar".
I
-Tenslottewordenspecialeonderwerpsgebieden geëvalueerdtijdensbij­
eenkomsten,vanstudiegroepen enrechtstreekse individuele contacten.
5
Deevaluatievanresultaten aanheteindvanprojekten :Definitieve
rapportenensamenvattende rapportenzoalsmonografieën wordenhiervoor
gebruikt.

-32-
4.2.5«Verspreiding vanresultaten
Dewetenschappelijke onderzoekresultaten vanhetprogrammawordenbekend­
gemaaktinartikelendiewordengepubliceerd inwetenschappelijke tijd­
schriften,inEuratom-verslagen ,indoordeCommissieuitgegeven mono­
grafieënenindeverslagenvansymposiaenseminaria »
4.3*Middelen
Bijhetgebruikvandevoordetenuitvoerlegging vanditprogrammatoege­
wezenmiddelenzaldeCommissiestrevennaareenmaximaleefficiency *Aan­
gezienhetinwezeneenprogrammavanwerkzaamheden opcontractis,moet
hetmerendeelvandemiddelenaandecontractenwordentoegewezen.
4»3»1»Personeel
DeCommissiestelteenpersoneelssterkte voorvan64ambtenarenvoorde
periode1980/1984»Inditopzichtmoeteropwordengewezendatin1973een
personeelssterkte van97werdtoegestaanendatin197668personeelsleden
opdebegrotingwarenopgenomen,naast10plaatselijke ambtenarenvoor
degroepBiologieteIspra»
4»3»2.Financiëletoewijzing
*
DeCommissieheeftdetotalekostenvanhetprogrammaop58,2miljoenERE
geraamdvoordeperiode1981/1984»waaraanvoorhetjaarI98Ocirca
10miljoenEREzullenwordentoegevoegd,diereedszijnvoorzieninde
budgettairetoewijzingvan39miljoenEREvoordeperiode1976/1980.
Ditiszekereenaanzienlijke verhogingvandeabsolutecijfers,verge­
lekenbijhethuidigeprogramma.Geziendealgemeenaanvaardebelangrijke
Bocialeaspectenvandestralingsbescherming ,hetbelangervanvoorde
energieproduktie endedaaruitvoortvloeiende hogeeisendieaanhetradio­
biologischonderzoekwordengesteld,wordtditbedragevenwelnoodzakelijk
geachtomeenevenwichtig programmavastteBtellendatalleprioritaire
aspectenbestrijkt.Deinhoudisgebaseerdopheroriëntering enverdere
uitbouwvanhethuidigeprogramma }bij-dezeontwikkeling wordtdenadruk
gelegdopnieuweaspectenzoalsdebeoordeling vanstralingsrisico 'sende
behandeling vanacutebestralingsgevallen ,metnamevanplaatselijke aard.
Deuitbreiding zalvanbeperkteaardzijnenalleenbetrekkinghebbenop
dewerkzaamheden opcontract,waarvoormeerdan81$vandstotalemiddelen
zalwordentoegewezen (minderdan7$voorbeheerenadministratie van
hetprogramma)» '
Alsgrondslagvoordebegrotingsraming van58»2miljosnEREisuitgegaan
vandevolgendespecialepuntent

-33
-deuitgavenvoorhetjaar1980,oorspronkelijk geplandalshetlaatsteJaar
vanhethuidigeprogramma(1976-1980)(R.E.10miljoen)
-denoodzaakenigermaterekeningtehoudenmetdekostenstijging per
Jaar):
-indeuitgavenvoordecontracter ,herstelvandedeelneming vandeCommissie
vaneenhuidigegemiddeldevan335^tothetoorspronkelijke niveauvan
Ditgarandeerteenbelangrijke deelnamevandeCommissieaandegeaamelijke
activiteiten inEuropaophetgebiedvandestralingsbescherming enopent
metnameperpectieven vvordemobiliteit vandewetenschappelijke onderzoe­
kersindeEuropeselaboratoria ;
-eenbeperkteuitbreiding (+15^vandecontractresearch ).
HetbedragvanR.E.10miljoenvoorhetJaar1980wordtvollediggedektdoor
debegrotingstoewijzing vanR.E.39miljoenvoordeperiode1976-1980.Het
komtovereenmet
-uitgavenvoorpersoneel,periodiekeadministratieve uitgavenenuitgavenin
verbandmethetgebruikvandewetenschappelijke entechnischedienstenvanh«
hetG.C.0.teIspradoordeGroepBiologie,alaaangevrragd voordebegro-;
tingvoor1980, |
-definanciëlebijdragevandeGemeenschap aancontractendiehetJaar1980 j
bestrijkenofalsnoguitstaandetoewijzingen vanvorigeJarenbinnende f
)
limietvan39miljoenR.E.vanhetProgramma1976-1980,zijntoegestaan.
HetbedragvanR.E.10miljoenvoorhetJaar1980isniethetresultaatvan
enigereëleuitbreiding maarvandevolgendefactoren: 1
-geschatteinflatiegedurendedePeriode1976-1980; ■
-deinvloedvan"brutosalarissen"tegenoverdeoorspronkelijk inaanmerking
genomen"nettosalarissen" !

-34-
Inhetkortluidtdeberekeningalsvolgrs
Begroting1980 R.E.10,0miljoen
Begroting1981-84gebaseerdopdebegrotingvoorI98O
+6#stijgingperJaar R.E.46,4miljoen
Hersteltotgemiddeld4o£deelnemingincontracten R.E.6,9miljoen
Uitbreiding vanbepaaldeactiviteiten gebaseerdop
eenstijgingvandecontractenvan15% R.E.4,9miljoen
TOTAAL1981-1984 R.E.58,2miljoen
TOTAAL1980-1984 R.E;.68,2amiljoen
4.3.3.Financiëlespecificatie
Destaatvanuitgavenpercategoriezieteralsvolgtuit:
R.E.miljoen
19801981-84TotaalI
*
Contract-rescearch 17,77047,800 55,570 81
uitgavenvoordeelnemingincontrac­
ten,kasuitgaven (5.850)(38,9)
uitgavenvoorbijdecontracten be­
trokkenpersoneelvandeCommissie (1,920)8,9
GroepBiologieteIspra: I1,4106,500 i7,910 12
uitgavenvoorwetenschappelijk onder­
zoek (0,110)(0,5)I
infrastructuur entechnischebijstand(0,330)(1,5)
personeelvandegroep (0,970)!(4,6)
BeheerenAdministratie 0,8303,9004,730 7
uitgavenvoordeskundigen ",vergade­
ringen,enz. (0,140)(0,7)
personeelvanhethoofdkantoor I(0,690)(3,2)I
1k
10.01058,20068,210 100

35-
OKEERZCEKWERKZAAMHErEN 1976-1978
-Eenoverzichtvanenkelewetenschappelijke resultaten-
Medeaandehandvandeonderzoekresultaten verkregeninhetkadervanhet
ProgrammaStralingsbescherming vandeEuropeseGemeenschap kunnenwijdewe­
tenschappelijke basisbepalen,waarop'eenbetrouwbareevaluatiekanwordenge­
maaktvandebiologische e?ecologische gevolgenvanhetgebruikvanioniserende
stralingenvanactiviteiten ophetgebiedvandekerntechnologie enkanworden
gezorgdvooreenoptimalèbescherming vandemensenzijnmilieu.
Dezeonderzoekprojecten dragenbijtothetverkrijgen vaneennauwkeuriger
vaststelling vanhetstralingsrisico eneenbeperkingvandeonzekerheden en
tegenstrijdigheden .
Hetprogrammaomvatmomenteel130contractenmetca.240onderzoekprojekten ;
meerdan500onderzoekers nemenhetzijopfull-time,hetzijparti-timebasis
hieraandeel.
GedurendedeeerstedrieJaarvanhethuidigeprogrammawerdenca.1.800in­
dividueleartikelengepubliceerd ;talvanmongrafiè'n,verslagenentechnische
rapporteninzakestralingsbescherming gevenblijkvanintensievewetenschap­
pelijkearbeid.
ElkJaarleverenca.40symposia,seminariaenvergaderingen vanstudiegroepen ,
deskundigenencommissiesmetzo'n1000dealnemerseencoördinerende ensti­
mulerendebijdragehiertoeenhebbeneenkatalytisch ;effsctopnationale,bi­
lateraleenmultilaterale programma's.
Bijdetenuitvoerlegging vanhetprogrammastondendeCommissiedevolgende
feitenvoorogen:
-sociaalpolitiekedoelstellingen wordenintoenemendemateoriteria
voorhetonderzoekbeleid ophetgebiedvandestralingsbescherming ;
-deindividuele onderzoekactiviteiten dienenineenbrederverband
beteropelkaartewordenafgestemd.
DerhalveheeftdeCommissiematdehaarterbeschikking staandemiddelen :
-onderzoekprogramma 'soplangetermijnontwikkeld
-hetonderzoekopgebiedendievangrotebetekeniszijnvoorhet
publiek(bijv,evaluatievanhetbestralingsrisico )geïntensiveerd ;
-depraktischstoepassingbevorderdvanwetenschappelijke resultaten ;

36-
(bijv.deontwikkeling vanpersoonlijke dosismeters,diagnoseen
behandeling vanacuutstralingsletsel ,tenuitvoerlegging vanpro­
gramma'sgerichtoponderlingevergelijking )
-prognosesoplangeretermijnvoorbereid (bijv.tritiumstudie );
-haarsteunverleendaandesnellevertalingvanwetenschappelijke
kennist,b.v.besluitvormingsprocessen (bijv.vaststelling van
basis-veiligheidsnormen ,formulering vancriteriavoorbeslissingen
inzakedevestigingvankerncentrales ).
Bijdeaanpak,raahaarwarzaamheden hanteerdedeCommissiedevolgendecriteria,
dieeengunstigeinvloedhebbengehadophetwetenschappelijk onderzoekinde
Gemeenschap :
-intensivering vaninterdisciplinaire onderzoeksgebieden ensamenwer­
kingbijdeprojektendiewordengestimuleerd (bijv.groepscontracten ,
EUIEP,CENDOS,groepPrimaireeffecten);
-verbetering vandeinformatie-uitwisseling ensamenwerking tussen
wetenschappelijke onderzoekers ,werkzaamopsoortgelijke gebieden
(bijv.studiegroepen ,conferenties ,uitwisselingen vanwetenschap
pelijkeonderzoekers )}
-aanpassingvanonderzoekprojekten aandewetenschappelijke vooruit­
gang(eenpermanentetaakinsamenwerking metdeRCH3).
Slechtsenkeleindividuele projektenvandeuitgebreide reeksvanwetenschap­
pelijkeresultatendiedelaatsteJarenwerdengeboektkunnenbijwijzevan
voorbeeldinhetkortwordenbeschreven.Daaromwerdeenselectiegemaaktvan
eenaantaldetailsdiebetrekkinghebbenophetgebiedvandedosimetrie,de
besmettingvandeomgevingsomatischeengenetischestralingseffecten endat
vanderisico-analyse .Dezeselectieisweergegeven opdevolgendebladzijden .

-37
Doslmctrle vanstralingenenhuninterpretatie
Hetvoornaamste doelvandedoslmetrieisbetrouwbare metingenteenbere­
keningenteverkrijgen vandegeabsorbeerde dosisendösisverdelingen .Deze
zijnnoodzakelijk omhetbegripvandebiologischeeffectenteverbeteren,ten­
eindetekomeneenJuistebeoordeling vanhetstralingsrisico ,enzijzijn
essentieel omdebescherming vanaanstralingblootgestelde werknemerstekunnen
garanderen .
-gezamelljkonderzoekophetgebiedvandestralingsbescherming hangtgroten­
deelsafvandegraadvannormalisatie vanexperimentele methodenenmaterialen
Daartoewerdeneenaantalonderlingevergelijkingen uitgewerkt,bijvoorbeeld
m.b.t.persoonlijke dosimetertsröntgend6simeters enmetneutronen.Aldeze
onderlingevergelijkingen brachteneengrootaantalonvolkomenheden aanhet
lichtinexperimentele regelingen,verschillen indebasiswaarden ,gebruiktomde
geabsorbeerde dosistebepalen,endiscrepanties indedosimetrlsche procedures .;
Deonderlingevergelijkingen leiddentoteenaanzienlijk verbetering vandeon-
derzoek-procedures enverhoogdedenauwkeurigheid endereproduceerbaarheid van 1
demetingen.Bijdelaatstereeksonderlingevergelijkingen vanröntgenstralen ;
bleekdateerderwaargenomen grotestandaard-deviaties vanresultatenvanver­
scheidenelaboratoria kéndenwordengeëlimineerdn metnamenadatbezoekenwaren
gebrachtaandelaboratoria .
Ophetgebiedvandemetingenberekening vanfundamentele parametersinde
dosimetrie werdbelangrijke vooruitgang geboekt.Simulering vanhettransport
vaneenelectronmetlageenergie(10eV-30Kev)inwaterleverdeeenbevre­
digendresultaatop;werkzamedoorsneden,remvermogens enW-waardenvoorver­
schillendematerialenenverschillende deeltjeswerdengemetenende"cross
sectionlibrary"bijtransportcodes werdvebbeterd.Sommigeproblemenophet ,
gebiedvandemetingvandecomponenten vaneengemengdneutronengamma-stra-j
lingsveldwerdenopgelost;despoorstructuur vanelectronen engeladendeeltjes
endeproductievansecundaireelektronen,deradialeverdelinghiervanwerden
bestudeerd .Erwerdenmicrodosimetrische hoeveelheden vadtg9Steld endezewer­
denuitgebreidtotweefselgebieden van10tot100rundoorsnede;zijwerdenge­
bruiktbijhetbepalenvaneenstralingskwaliteitmaat envoordemicrodosime-
trischemodellen,ontwikkeldvoordeinterpretatie vanmutatie-enoverlevings-
gegevensvanzoogdiereelien.
Hetonderzoeknaardefundamentele mechanismen ophetgebiedvandestralings-
I
fysicaheeftinteressantemogelijkheden aangetoondinzakehetgebruikvan

-38-
lyoluminescentie bijdestraling8ongevallen-dosimetrie ,aangeziensommige
menselijkeweefselslyoluminescenteeigenschappen hebben.
Defundamentele aspectenvandemathematische analysevantumorinductie door
ioniserendestralingen werdenbestudeerd .Destatistische methodenvoorde
vaststelling vandetumorfrequentie envantumor-prevalentiesalsfunctie
vandetijdnadebestraling werdengetest.
Hetwasmogelijkeenstatistischsignificante stijgingvandeontwikkeling
vandeborstkankergezwellen tebewijzenbijSprague-Dawley -ratten,bijsnelle
neutronen-doses vannietmeerdan0,1rad.Hetrelatiefbiologischeffect
(RBE)vandezeneutronenschijntwaardenvan100enmeertebereikenbijlage
doses.BijhogeredosesneemtdeREE-waardeaftotwaardendiewijreeds
kennenvanandereproefnemingen .
Aangetoond werddatderadionucliden metlage-energie-beta-deèltJesafAuger
elektronsemissie ,opgenomeninverschillende organen,cellenofsubcellulaire
structurenbiologischeeffectenteweegbrengen ,dieinbelangrijke mateaf­
hangenvanderuimtelijke overlapping vandeplaatsvanradioactief verval
envandestralingsgevoelige structuur.Hetkritischemicro-volume voor.
lateeffectenbleekdekernvanstamcellentezijn.
Aandehandvanmetingenvandeturnoversnelheid vandestamcel,de"update
vanderadionucliden indekernvandestamcelendosisberekeningen voor
specialemicro-verdelingen ,werdenverschillende wijzigendefactorenbepaald
enberekend,teneindedebiologischeeffectenperopgenomenhoeveelheidte
schatten.Hetwasderhalvemogelijkdestralingseffecten vanbepaaldemet
tritiumbehandeldeof1-125gemrkteorganischeverbindingen tevergelijken
metdievananorganischtritiumof1-125"iethetoogopdebepalingvande
opnemingslimieten .Hoewelernaggeenvolledigbevredigende persoonlijke
dosimetersvoorneutronenbestaan,werdvooruitgang geboektbijdeontwik­
kelingvandealbedo-dosismeter enkernspoordetectoren.Metnieuweetstech-
niekenkanmenthanszichtbaresporenvanlageenergieterugslagkernen en
alfa-deeltjes maken.
Erwerdeenkleinebèta-dosismeterontwikkeld voorhetmetenvandedosisop
hetoppervlakvanbèta-bronnen,welkenauwkeurige do??is-ovaluatievoorvin­
gers,handenenbovenarmenmogelijkmaakt.

39-
Gedragvanencontroleopradionucliden lnhetmilieu
Devoornaamstedoestelling vanhetonderhavige programmaisdenoodzakèljke
gegevensteverzamelen,diemoetenwordeningevoerdindeverschillende modellen
diedeoverdrachtvanradionucliden inhetmilieubeschrijven ,enwelkedienen
omdestralingsschade teschatten.Eenanderedoelstelling ismethodentevinder
omdeeventueleschadetoegebracht aanhetmilieuendecomponentdaarvante
t
schatten,samenmetmethoden omzulkstecontrolen.
-Erwerdenveleresultatenverzameldinzakederadiochemische ,chemische,bio­
logischeenoceanografische aspectenvanverschillende radionucliden ende
overdracht vanverbondenverontreinigende stoffeninverschillende ecosystemen
indezee.ErwerdspecialeaandachtbesteedaanhetgedKagoplangetermijn
vandetransuranen ,demogelijke synergistische effectenvanradionucliden en
deconventionele verontreinigende stoffen(hitte,chloorverbindingen enz.)en
hetgedragvanstabieleenradioactieve isitopen.Dewiskundige methodenom
hetkringloopproces vanchemicaliën inhetmarienemilieuteevaluerenwerden
aanmerkelijk verbeterd .Dezestudieshebbendevoorspalbaarhaiddievereist
isvoordecontrolevandegebiedenindeomgevingvanopwerkingsinstallaties
eningevalvandevrijkoming vanradioactieve stoffentengenvolge vaneen
ongeval,verbeterd.
-Onderzoekineakederadioactieve besmetting vanecosystementelandeninzoet
waterwerdhoofdzakelijk gerichtopactiniden,maarookopenkelebelangrijke
radloisitopen metlangehalveringstijd zoalsH-3,Tc-99»1-129»Pu239en
Pu-240.Thansbeschiktmenovereengevoeligemethodevoordebepalingvan
Puingrotebodem-monsters ,Niettemindienenvelevandemomenteelbeschik­
baregegevenskwalitatieftewordenverbeterd;dewaargenomen wijzigingen van
Pu-overdrachtsfactoren alsgevolgvanveroudering moetbijvoorbeeld worden
gekwantificeerd enverklaard.Deoorspronkelijke waarnemingen inzakede
eigenschappen vantechnetlumhebbenzowelzijnmobiliteitalszijntoxiciteit
voorlevendeorganismenbenadrukt.
-Onderzoekm.b.t.tritiumheeftaangetoonddatermisschieneengroter»risico
is,wanneertritiumwordtopgenomeninlevend®organismenvóórhetinhet
milieuwordtverdund.
-Erzijnwerkzaamheden aandegangm.b.t.1-129»endeontwikkeldeextractie-
methodewordtmomenteeltoegepastopthyroldemonsters,dieingeselecteerde
gebiedenvandeGemeenschap wordenverzameld.

-39a-
Erzijn-studiesverrichtm.b.t:demogelijkheden vanontsmetting vanlandbouw-
gebiedennaeenongevalenerwerdenversoheidaie ontsmettings-methoden On­
derzocht.Toepassingvanchelaatvormendpoiyamineopdebodembiedtreeds
perspectieven vooreenbelangrijkebeperkingvandebodem-plant-overdracht
vanbepaaldeactiveringsprodukten .

40-
Somatischeeffactenopkortetermijnvanioniserendestraling
Devoornaamstedoestellingen vanhetprogrammaI976-I98Oindezesectorzijn
dediagnoseenbehandelingen vanacuutstralingsletsel.
-Natotalelichaamsbestraling meteenbetrekkelijk hogedosiszijndestamcellen
vandebloedvormende organendeeerstedieernstigeschadeoplopen.Bij
mensenbevindendezecellenzichinhetbeenmerg.Inbeginselzoudetrans­
plantatievaneenbepaaldehoeveelheid beenmergvaneengezondedonorhet
zwaarbestraaldeindividumoetenkunnengenezen.Indepraktijkechterhebben
proevenaangetoonddatdezeprocedureveelmoeilijkheden opleverd,diege­
leidelijkwordenoverwonnendoorvoortdurende onderzoekactiviteiten .Degever
endeontvangermoetennl.genetischzonauwmogelijkverwantzijn,anders
reageerthetgetransplanteerde mergtegendeontvangerenkanzelfsdiensdood
veroorzaken .Ditisdezgn.anti-gastheerreactie ,
Hetminimumaantalbeenmercellen ,datvereistisvooreenvolledigherstelvan
depatiëntisthansvastgesteld .Doorextensieve proefnemingen metbeenmerg-
cellenvanmensenenapen,kanthanshetbehoudvanderegeneratievermogenvan
dezecellennaopslagwordengegarandeerd .Deminimaleliohaamsdosis straling
dieonderbepaaldeomstandigheden een"take"mogelijkzalmakenwerdeveneens
vastgesteld .Erwerdenverscheidene methodenontwikkeld omdeanti-gastheer -
reactietevoorkomenoftebehandelen .Onlangswerdvooruitgang geboektbijde
verzameling enhetgebruikvanbloedvormende stamcellen vanhetperiferebloed.
τ *
«.
-Erwerdtevensaanzienlijke vooruitgang geboektophetgebiedvandevaststel­
lingvanschadeveroorzaaktindesoxyribonucleïnezuur (DNA)doorioniserende
straling.
Fhysische,chemischeenbiologische techniekenwerden {netsuccestoegepast om
devoornaamste doorstralinggeïnduceerde letselsinnucletriezuren enhun
bestanddelen aantetonen.Erwerduitgebreide kennisopgedaanoverdeplaat­
senendestructurele eigenschappen vanvrijeradicalenalsreactievesoortdie
dostabilisatie vanchamischealteratiesbewerkstelligt .
Dezelaatstewardenuitvoeriggeanalyseerd ,envormdenzodesleuteltotver­
anderingendievanbelangzijnbijbiologischemisvormingen .Biologischle­
vensvatbare schade,zoalsfundamentelealteratiesenstrengbreuken ,werden
goedgekarakteriseerd inpassendemodel-systemen

-41-
LateSomatischeeffectenvanIoniserendestraling
Indehuidigeprogramma'slsspecialeaandachtbesteedaanlatesomatische
effectennaacuteofchronischebestralingofopnemingvanradloisofropen .De
studieshaddennetnamebetrekkingopbestrallngsniveau 'sbijmedischediagnoses
enopdieradioisotopen diepotentieelhetmeestschadelijkzijn,zoalsplu­
toniumendeoverigeactlniden.
Epidemiologische studiesvanaanstralingblootgestelde mensegroepen,methet
oogopdevaststelling vanrisico-ramingen ophetgebiedvanderadiobiologische
bescherming ,zijnvangrotepraktischebetekenis.
-deEUIEPisvoortgegaan metdesuccesvolle coördinatie vanhetonderzoekophet
gebiedvanlatesomatischeeffecten,waarbijdenadrukwerdgelegdop:denor-
malsatievanexperimentele voorwaarden indelaboratoria diebetrokkenzijnbij
hetonderzoekaandelateeffectenvanioniserendestraling,decoördinatie van
deplanningvandeovereenkomstige coöperatieve onderzoekprojekten ,detenuit­
voerlegging vanspecifiekeprojektenophetgebiedvandelatecarcinogene en
non-carvinogene effectenenopderadiotoxiciteit vanopgenomenradionucllden .
Erwerdenonderlingevergelijkingen totstandgebrachtophetgebiedüande
dosimetrie,terwijldeeerstestappenwerdengedaaninderichtingvandenor­
malisatievanlaboratoriumdieren .Halfjaarlijkse workshopsoverdepathologie
vandoorstralinggeïnduceerde letselsleiddentotdenormalisatie vandeter­
minologie,metnameophetgebiedvandetumor-klassif icatie.Deresultaten
zijngepubliceerd indepathologie-atlasvmEUIEP,eenbelangrijknaslagwerk .
-ZoisinhetkadervanEUIEPeenmultidisciplinaire onderzoekgroep voortgegaan
methetgecoördineerde onderzoeknaardiebetekenisvanvasculaireeffectenbij
deontwikkeling vanlatestralingsschade .Kwantitatieve biologische metingenin
dehersenschors hebbenaangetoonddatbelangrijke vasculaireafwijkingen voor­
afgegaanwordendooreensignificante toenemingvanhetaantalbloedvaten .
Dezeveranderingen werdennietinverbandgebrachtmetmarkante,buitende
structuurgelegenwijzigingen enderhalvebeschouwdalseenprimaireffect
vanstraling.Degeringestijgingindehettotaledesoxyriboncleinezuur
(DNA)-gehalte vandehersenengedurendedezelfdeperiodezouöeneropwijzen
datdetoenemendevaatrijkdom eenactiefprocesis,

42-
-Eenchelaatvormer bleekeffectieftezijnbijdeverwijdering vanplutonium
uitdelongen.Toxiciteitsstudies hebbenaangetoonddathetgiftigerisdan
anderebekendeagentiazoalsDTPA,maardateenenkeleinjectievoldoendekan
zijnalsbehandeling .Debetekenisvanditonderzoekisdathetkanleiden'
totverwijdering vanintracellulair plutonium.Deeliminatie vanplutonium-
nitraatuitintramusculaire retentieplaatsenwerdgemeten.
-Am-24lisaanweziginbestraaldesplijtstoffen .Realialitische niveausvan
toelaatbareblootstelling aandeindeluchtzwevendeAm-24lkunnenalleen
wordenopgesteldindienadekwategegevensbetr.deretentieendeverdeling
ervaninhetlichaambeschikbaarzijn.HetgedragvanAm-24lwerdnagegaan
bijnegenmensenmetlangdurigebelasting (inhetlichaamaanwezigeradio­
activiteit)nainademingtengevolgevaneenongeval.
Dezewerkzaamheden werdenlateruitgebreidtotstudiesbetr.decomparatieve
241retentievanAmO^en238^^indelongenvaneenmeerrecentelijkaan
stralingblootgesteldepersoon.^
Dezestudieisvanbijzonderbelang,nietalleenvanwegedebetekeniservan
voordeeliminatievanPuO^uitdelongen,maarookomdatdedetectievande
60-Kèv-gammastralen vanuithiermeeverbondenAm-24lvaakgebruiktwordtvoor
debepalingvandeplutoniumafzettingindelongen.
-Gegevensbetreffende deverschillende stadiabijdeproduktievanradiogrammen
zijnvanbelangvoordeoptimalisatie vanbeeldkwaliteit (metnamediagnos-j
tischewaarde).Dergelijkegegevenswordenverkregendoorspectrometrische en!
dosisnietrische onderzoekingen vanröntgenspectraendoordebepalingvande <
spectralegevoeligheid vandeverschillende beeld-registratiesystemen .Dein­
vloedvanverschillende plaatsbepalingsfactoren ,geomitrische enexposiefacto -;
renopdeorgaandoses werdberekend,teneindehetrisicovoordepatiëntte
beperken. j
-Eensignificante bescherming tegenhetlateeffectwerdaangetoondbijeen
muisdiewasbehandeldmeteenmengelingvanchemischebeschermingsmiddelen
envervolgensbloothesteld aanröntgenstralen .Debescherming washoofdzakelijk
effectieftegenthymischelymphoma,myeloideleukemie,sarcoma,glomeruloscle-
rosisenniet-kankerachtige longziekten .
-Studiesmeteenkortlevendeosteotropische ulfa-straler Ra-224hebbenaange­
toonddatprotrahering vandedosisdoorgafractionneerde toepassingleidttot
eenveelruldiger optredenvanosteosarcoma (toenemendmetdeprotraheringstijd
endetotaledosis.

-4}-
Hetveelvuldigdte optredenvan vanmeerdan9056,werdwaargenomen
naeengemiddeldeskelet-dosis van-totaal10B0radovereenperiodevan36
weken.Andererecenteresultaten hebbenaangetoonddathetoptredenvanbot..i
tumorennaopnemingvaneenkortlevendebSta-straler (LU-177)ookkantoe-j
nemenalsdedosisi2p.v.inéénenkelehoeveelheidingedeeltenovereen'
i
langdurigeperiodewordtgegeven.
-Hetprocesvankankerinductie doorioniserendestralingkanvermoedelijk
ι
ν
wordenbeïnvloeddoorvirussen,erwerdenvergelijkende studiesvandiverse
viruspopulaties bijdoorstralinggeïnduceerde leukemieverrichtenerwerden
tweestammenvansplenotropische virussengeïsoleerdengekarakteriseerd op
eenfysisch-chemische basisengeldentificieerdalsendogenemurinevirussen.
Naoncorporatie vanRa-224inmuizen,werdinhetskeleteenglijdendeexpres­
sievanC-typeRNA-virussen onmiddelijk nahetbeginvandestralingwaarge­
nomeneneentweedetypevanvirus-expressie tijdensdeontwikkeling vande
tumor(11tot12maandennabestraling).Bijde'-risicobeoordelingzalreke­
ningmoetenwordengehoudenmetsynergistische effectentussenbestralingenr
andereomgevingsfactoren ,aangezienzijdebiologischestralingseffecten kunnex
beïnvloeden .Derhaltrewerdrecentelijk begonnenmetonderzoekinzakesyner-
gistischeeffecten.
Eeneffectkanalsvoorbeeldwordenaangehaald :deontwikkeling vandoor
stralinggeïnduceerde botsarcomaschijnttewordenbespoedigddoordetoepas­
singvancyclophosphamide tijdensdelatentie-periode ,eenopgroteschaal
toegepasteantimitotisch agens.
-Epidemiologisch onderzoekaanpatiëntenbehandeldmetThorotrastofRA-224
vindtthansplaats.Deeersteresultatenwerdengeboektmetbetrekkingtot
derisico-coëfficiënten voorRA-224.Tochzullennogverderestatistische
analysesnodigzijn,wanneerallerelevantegegevenszijnverzameld.

-ilii_
Genetischeeffectenvanioniserende straling
Dedoelstellingen indezesectorenzijnhoofdzakelijk dediepte-analysevande
mechanismen dietengrondslagliggenaandeontwikkeling vangeïnduceerde ge­
netischeafwijkingen inbestraaldecellen,enhetontwikkelen vanmethodenom
deaardendefrekwentie vancytogenetische schadebijaanstralingblootge­
steldepersonenvasttestellen.
-Onderzoekinzakedegevoeligheid enhetherstelbijexperimentale soorten
metnamebacteria,gistenTetrahymena leverdeneenbelangrijke bijdragetot
hetinzichtindezeeringewikkelde wegenviawelkedebestraaldecelzich
weerstelttegenzijnbeschadiging .Veelvandeenzymatische enregulerende
processendiemethetherstelgepaardgaan,enonderandere"S.O„S."inductie
(eennood-syndroomdateeningewikkeldstofwisselingsproces activeerdals
antwoordopnietherstelde DNA*-letselenwaarschijnlijk zowelbetrokkenis
bijdemutagenesealsbijdekwaadaardig® transformatie vanzoogdiereellen ),
werdengeïdentificeerd endevoornaamste wegenvoormutagenes© werdengere-
constitueerd .
-Aandehandvandeuithetonderzoekinzakemicro-organismen verkregenrésul-
tatenwerdenmetsuccesdiversebiochemische technieken,methodenvoorde
lokalisatie vangenei},screeningtestsenproceduresvoordeprenataledia­
gnoseontwikkeld methetoogopdeopsporingenspecificatie vanDNA-herstel­
deffaetenbijmensenendeontwikkeling vaneenmodernemolecolaire benade­
ringvandebescherming vandemenstegenstraling.
Vandevelebelangwekkende resultaten noemenwijdewerkzaamheden diedeiso­
latieenkarakaterisering mogelijkmaaktenvandeeerstemenselijkemutant-
cellen,aangetastbijpast-replicatieherstelenbijdroegentothetont­
dekkenvanhetbestaanvandeeerstemenselijkecellijndieabnormaalgevoe­
ligisvoorioniserendestraling.
Erwerdenverschillende relatiestussenstralingsgevoe ligheidenuitwisseling
vanzusterchromatiden ,mutageneseenpredispositie voorkankervastgesteld
voorbepaaldenietteherstellencellijnen.VoordeziekteXerodermapig-
mentosumwerdenzevengenetischverschillende vormenopgespoorddoormiddel
vancomplenmsntatia analyses.Uiteenonderzoekaanapenwerddeconclusie
getrokkendateendosisvan85Öraddeeierstokvanprimatenaantaètenaan­
wijzingenwerdenverkregenm.b.t.hetbestaanvaninduceerbareherstelsys­
temengelijkendophetS.O.S.herstel-mechanisme ,gevondenbijbacteriën.

-*»5
-Ophetgebiedvanderadiocytogenetica werdvooruitgang geboektinzakehet
inzichtindewerkingvandemechanismenviawelkeioniserendestralingchro-
mo80omafwiJkingen teweegbrengt alsmedeindeafhankelijkheid vandosis-effect
relatiesvandestralingskwaliteit envanverschillende combinaties van
onderzoeksvoorwaarden .Eenanalysevanhetoptredenvanmutatiebij13
chromosoomloeiinDrosophilatoondeaandaterverbandbestaattussenspon­
taneengeïnduceerde mutatiefrekwentie .
Dedosisrespons-relatie naröntgenbestraling werdvastgesteld voorafwijkin <-
genindeverdelingvangeslachtschromosomen bijkiemcellenvanzoogdieren .
Erwerdmetsuccesgewerktaandeanalysevanbestralingseffecten opmenselij
kemeiosisintweeverschillende richtingen,doordeontwikkeling vankweek-
techniekenendoordrie-dimensionele reconstructies vanmenselijkekernenuit
elektron-microgrammen .

46
Beoordeling vanstralingsrisico s
Dewaarneming enbeoordeling vanhet "stralingsrisico "hebben zich dermate
ontwikkeld dathetnoodzakelijk isgeworden alle aspecten hiervan grondig te
analyseren .Tijdens het huidige programma werden reeds werkzaamheden indie
richting aangevangen ,met debedoeling deoptimale voorwaarden vast testellen
voor deinvoering vankernenergie .Tedien einde werd eenbegin gemaakt met
hetonderzoek betreffende deeconomische enmaatschappelijke gevolgen vanbe­
straling ,devaststelling van deradiologische schade ,metname detotale scha­
delijke gevolgen dievoor eenbevolking zouden kunnen ontstaan alsgevolg van
radioactieve bestraling ,enbetreffende devaststelling van deindividuele en
collectieve doses bijnormale lozingen vankernernërgie centra lesendevrij­
komende radioactiviteit inongevalsituaties .
-Erzijn thans waarden beschikbaar betreffende bepaalde parameters diegebruikt
worden voor devaststelling van decollectieve dosis .Met name werd een at­
mosferisch dispersiemodel oplange afstand ontwikkeld ,(MESOSXmodel ),waarmee
hetmogelijk isdeatmosferische besmetting tebepalen opbasis vangasach­
tige afvalstoffen opmiddel grote afstanden .Voort 6werd delaatste hand !
r
gelegd aanhetinkaart brengen vandegeografische verdeling vandebevol - j
king indenegen landen van deGemeenschap ,opbasis vaneen programma dat
gegevens verstrekt omtrent debevolk ingsverdeling voor eenroosterunlt van
10kmx10km.Erzijopgewezen datdeze werkzaamheden ,diewerden ver- i
richt omeen nauwkeurig beeld tekrijgen van decollectieve dosis diedoor i
deEuropese bevolking wordt opgenomen ,ookvoor andere doeleinden kunnen
worden aangewend .Voorts werd eenmodel uitgewerkt vandeverspreiding van j
besmette radioactleve produkten via dedistribut ie-enmarketingnetten pro- <
dukten uit zee inFrankrijk .Ditkam odeworden toegepast opdeoverige
landen vandeGemeenschap . j
-Watbetreft deipogingen omderadiologische schade vast testellen ,bevindt j
een groot aantal studies vanzowel bibliografische alsexperimentele aard
zich ineenvergevorderd stadium .Deepidemiologische studies betr .indi­
viduen diehetzij inhetkader vaneenmedische behandeling ,hetzij tenge­
volge vanhunberoepsactiviteit aanstraling werden blootgesteld ,zijn
echter aanleiding totgeheel nieuwe ideeën .
!
Inlietlaatste geval (beroepsactiviteit )werd eenbegin gemaakt meteen i
feasibiiJty-stuaie inzake devoorbereiding vaneenEuropees bestralingsre -|
y">. 7,x.|> vorften *anstraling . f

47-
-Watbetreftdeotepassing vanmethodenvoordeevaluatievandeeconomische
ensocialegevolgenvanbestraling,werdhetonderzoekrechtstreeks gerichtop
devaststelling vanniveau'sdie"zolaagzijnalsredelijkerwijze haalbaar
is"("aslowasreasonablyachievable")(ALARA).Erwerdeenlijstopgesteld
vandeverschillende methodenaandehandwaarvandestralingsbescherming kan
wordengeoptimaliseerd ,teneidederespectieve voor-ennadelenhiervante
bepalen.Alseerstewerddemólticriteriamethode toegepastvooreenbepaald
doel(Splijtstofkriogloop vooreenprogrammavan1001-GWePWR-reactoren );deze
methode,dieeenbepaaldewegingvereistt.o.v.deverschillende criteriaop
grondwaarvangetrachtwordtdekeuzemogelijkheden vasttestellen,doetde
veranderlijkheid uitkomenvandekeuze-mogelijkheden (m.a.w.de"ALARA"ni­
veau's)inhetlichtvandeprioriteiten dienaarvorenwordengebrachtdoor
degenendieeenbeslissing nemen.
*
* *
Uitdezeselectievanresultaten vandehuidigeprojekteninhetkadervanhet
ProgrammaStralingsbescherming blijktduidelijkdatopverscheidene gebieden
definiteiveresultatenzijngeboekt,diereedsvangrotebetekeniszijnvoorwat
betreftdepraktischetoepassing.
Tegelijkertijd kanmenconstateren daterveletussentijdse resultatenzijn,die
verdereintensieve werkzaamheden noodzakelijk maken.HetzijnJuistdezewerk­
zaamhedendiedekomendemaandenenJarenvanonschatbare waardezullenzijn/
Eendeelvanhetresearchprogrammaisoplangetermijnbasis,enresultaten
kunnenslechtsineenverderetoekomsttegemoet wordengezien.Verwachtwordt
datdezewerkzaamheden aetnamefundamentele gegevenszullenverstrekken m.b.t.
destralingseffecten vanlageenzeerlagedoses,eenuiterstbelangrijkprobleert
ophetgebiedvandestralingsbescherming .
Tenslottedienttewordenvermelddatderesultaten vanonderzoekingen ophet
gebiedvanstralingsbescherming veelaleffectenhebbendiezichuitstrekkentot
andereaanverwante gebieden.Hetvoorbeeldvanbeenmerg-transplantatie isty­
perendvoordenauwerelatiestussenstralingsbescherming enmedischetherapie.
Dezeingewikkelde methodedieontwikkeldwordtvoordebehandeling vanernstige
stralingsongevallen wordtmomenteeluitgebrobeerd voordsklinischebehandeling
vanleukemie.

-48-
BIJLAGE II
Voorstel voor een
BESLUIT VAN DERAAD
TOT VASTSTELLING VAN EENVIJFJAREN -
PROGRAMMA VOOR ONDERZOEK ENONDERWIJS (1980-1984 )VAN DEEUROPESE GEMEEN­
SCHAP VOOR ATOOMENERGIE OPHET GEBIED VAN EEBIOLOGIE ENDEBESCHERMING
VANDEGEZONDHEID (PROGRAMMA STRALINGSBESCHERMING )
DeRaad van deEuropese Gemeenschappen ,.
Gelet ophetVerdrag tot oprichting van deEuropese Gemeenschap voor Atoom­
energie ,inzonderheid opartikel 7»
Gezien het voorstel van deCommissie ,dat naraadpleging vanhetWetenschap­
pelijk enTechnisch Comité isingediend ,
Gezien het advies van hetEuropese Parlement ,
Gezien 'hetadvies van tietEconomisch enSociaal Comité ,
Overwegende dat deGemeenschap erbelang bij heeft dekennis aan tevullen ,
uit tebreiden enteverdiepen ,welke nodig isvoor esn objektiev® beoordeling
vandeuitvoering endegevaren vanioniserende straling ,teneinde een
gepaste bescherming vanmens enmilieu tewaarborgen .
Overwegende datwetenschappelijke samenwerking ,uitwisseling van gegevens en
aimobiliteit ofonderlinge uitwisseling vanwetenschappelijke onderzoekers
ophetniveau vandeGemeenschap noodzakelijk zijn ophetgebied vandestra-
Unosbescherming ,
Overwegende datdoor deuitbreiding van dekennis ,nieuwe opvattingen op
hetgebied van destralingsbescherming endebehoefte aanverbetering ophet
stuk van hetbeheer ,denoodzaak isontstaan hethuidige programma
1976-1980 tevervangen door eennieuw programma 1980-1984 ,waarbij 1980 een
overlappingsjaar is;datBesluit 76/309/Euratom vandeRaad (1)derhalve
dient teworden ingetrokken ;
Overwegende dathetwetenschappen jkonderzoek waarop ditbesluit betrekking heeft een
passend middel vormt ■.omeendergelijke actie voort tezetten endathetge-
meenschappelijk belang dientengevolge gediend ismet devaststel lingvaneenmeer­
jarenprogramma ophetgebied vandestralingsbescherminq ,
•••/•••
(1)PSL74van20.3.1976 ,blz .32

-49-
BESLUIT:
Artikel1
Voordeduurvanvijf.jaar,ingaandeop1januari1980,wordteenprogramma
vooronderzoekenonderwijsophetgebiedvandestralingsbescherming vast­
gesteldalsomschrevenindeBijlage.
Artikel2
Hettotalebedragdatnodigisvoordetenuitvoerlegging vanhetprogramma
wordtgeraamdop68,2miljoenERE,alsomschreveninartikel10vanhet
Financieelreglementvan21december1977,endepersoneelsbehoeften op64
personeelsleden .Dezecijfersdienenslechtstewordenopgevatalsrichtcijfe
Artikel3
Besluit76/309/Euratomwordtmetingangvan1januari1980ingetrokken.
GedaanteBrussel. VoordeRaad:
DeVoorzitter

-50-
BIJLAGE
.STRALINGSHESCHERMINGSPROGRAMMA
(indirecteactie)
HetdoelvanhetprogrammaisdoormiddelvanEuropsesamenwerking tekomentot
uitbreiding vandekennisophetgebiedvandestralingsbescherming ,metinach
nemingvandebijzondereproblemendeskubdigheden dieinEuropabestaan.
Hetbeoogtadekwaatinzichtteverwerveninencontroleuitteoefenenopde
bestralingsrisico 'sdiezichvoordoen,methetoogopdevolgendedoelstellingen
-verbetering vandewetenschappelijke entechnischekennismethetoogophet
bijwerkenvandebasisnormen voordebescherming yandegezondheid vanhet
publiekinhetalgemeenenvandewerknemerstegenderisico'sverbondenaan
ioniserendestraling;
-evaluatievandebiologische enecologische gevolgenvannucleaireactivi­
teitenenvanhetgebruikvankernenergie enioniserendestraling,teneinde
eenadekwatebescherming vanmensenmilieuteverzekerentelkenswanneerzij
opeenofanderewijzeonaanvaardbaar risicolopen.
Hotprogrammaaalbestaanuitzoshoofdseotoren .Dezezijn:
-stralingsdosimetrie endeInterpretatie daarvan,
-gedragvanradionucliden lnhetmilléuencontroledaarop,
-somatischeeffectenopkortetermijnvanioniserendestralingen,
-somatischeeffectenoplangetermijnvanioniserendestralingen,
-genetischeeffectenvanioniserendestraling,
-beoordeling vanstralingsrisico 's.
Dewerkzaamheden zullenvoornamelijk wordenuitgevoerdinhetkadervan
onderzoekcontracten entendeledoordegroepBiologievandeCommissie
in^etGemeenschappelijk CentrunvoorOndersoekteIspra#.

BIJLAGEIII
AdviesvanhetRaadgevendComitévoorhetProgrammabeheer Stralingsbe-
scherming"inzakeeenvoorstelvandeCommissievooreenProgrammavoor
OnderzoekenOnderwijs (1980-1984)voordeEuropeseGemeenschap voor
Atoomenergie ophetgebiedvandeBiologie-Bescherming vandeGezondheid
(ProgrammaStralingsbescherming )
Tijdenszijnvergadering van17oktober1978en13/14november1978,heeft
hetRCPB"Stralingsbescherming "hetvoorstelvandeCommissievooreen
ProgrammaOnderzoekenOnderwijs(1980-1984)voordeEuropeseGemeenschap
voorAtoomenergie ophetgebiedvandeBiologie-Bescherming vandeGezond­
heid{ProgramnaStralingsbescherming )uitvoerigbestudeerd;enmetnamede
stappendiemoetenwordenondernomen omcoördinatie tussennationaleacti­
viteitenendeactiviteiten vandeGemeenschap opditgebiedteverzekeren .
HetRCEBisunaniemvanoordeeldatdeGemeenschaperbelangbijheeftde
kennisaantevullen,uittebreidenenteverdiepen,welkenodigisvoor
eenobjektievebeoordeling vandeeffectenengevarendieioniserendestra­
lingeninhouden,teneindeeenadekwatebescherming vanmensenmilieute
garanderen .
HetRCPBheeftunaniemverklaarddatdewetenschappelijke inhoudvanhet
voorstelgebaseerdisopeeneerlijkevaststelling vandehuidigeente
verwachtenonderzoek,eisenvandeGemeenschap ophetgebiedvandestra-
lingsbescherming .
HetRCPBheeeftunaniemvoorgesteldzijngiedkeuringteverlenenaaneen
hernieuwdmeerjarenprogramma alseenpassendewijzevanvoortzetting vanhet
onderzoekophetgebiedvandestralingsbescherming .
J.W.HARMAN
Voorzitter vanhetRCFB

- 52 - BIJLAGE IV
Advies van het
Wetenschappelijk enTechnisch Comité van19januari 1979
inzake het
Voorstel voor een programma ophet gebied van de
BIOLOGIE -BESCHERMING VAN DEGEZONDHEID .
programma stralingsbescherming ,voor 1980-84
Inzijn vergadering van19januari 1979 heeft hetWetenschap­
pelijk enTechnisch Comité hetontwerp-voorstel onderzocht voor een
"programma voor onderzoek enonderwijs (1980-84 )voor deEuropese
Gemeenschap voor Atoomenergie ophet gebied van debiologie -
bescherming van degezondheid (programma stralingsbescherming)' ,dat
door deCommissie bij deRaad zalworden ingediend .
HetWetenschappelijk enTechnisch Comité onderschrijft het
oordeel datreeds door hetraadgevend comité inzake programmabeheer
isuitgesproken tnamelijk dat "deGemeenschap erbelang bijheeft
dekennis aan tevullen ,uit tebreiden enteverdiepen ,welke nodig
isvoor eenobjectieve beoordeling van deeffecten engevaren die
ioniserende stralingen inhouden ,ten einde eenadequate bescherming
vanmens enmilieu tegaranderen ".»
Voorts merkte hetWetenschappelijk enTechnisch Comité opdat
dewetenschappelijke entechnische kennis dieuit ditprogramma zal
voortvloeien eengrote hulp zalzijn bij hetbijwerken van debasis -
normen inzake stralingsbescherming *
HetWetenschappelijk enTechnisch Comité staat zowel omweten­
schappelijke alsomorganisatorische redenen volledig achter het
voorstel van deCommissie omeenprogramma tenuitvoer teleggen dat
zich over verschillende gebieden uitstrekt enbrengt eengunstig
advies uit inzake het voorstel *

FINANCIELE STAAT
BIOLOGIE-BESCHERMING VANDEGEZONDHEID
PROGRAMMA STRALINGSBESCHERMING
1.DESBETREFFENDE BEGROTINGSLIJN
-Postt3352
-Omschrijving :Biologie-Bescherming vandegezondheid,stralings-
bescherming
1«1«Omschrijving vandewerkzaamheden
Biologie-Bescherming vandegezondheid,stralingsbescherming
2.JURIDISCHE GRONDSLAG
-Toepassingvanartikel7vanhetVerdragtotoprichtingvandeEGA
enbijlage1ervan
-BesluitvandeRaadvan•••
3.BESCHRIJVING VANDEWERKZAAMHEDEN
3*1*Beschrijving
Voortzetting vaneengecoördineerd onderzoekprogramma ophetgebied
vandestralingsbescherming datmetnameviacontracten opbasis
vangedeeldekostenwordtuitgevoerd *
3.2.Doel
StudieenevaluatievandeaanioniserendeBtralingverbondenrisico's
waarbijtweehoofddoelstellingen wordennagestreefd i
-verbetering vandewetenschappelijke entechnischekennismethet
oogopeenbijwerkingvandebasisnormen voordebescherming van
debevolkingenvandewerknemerstegenderisico'svanbloot-
stellingaanioniserendestraling;
–evaluatievandebiologische enecologische gevolgenvannucleaire
werkzaamheden envanhetgebruikvankernenergie envanioniserende
stralingteneindeeenpassendebescherming vanmensenmilieu
mogelijktemakenindiendezeaanonaanvaardbare risico'szouden
wordenblootgesteld .
4.MOTIVERING VANDEWERKZAAMHEDEN
Ditdoelbetreftdriesoortenbeleidwaarvanhetbelangthansniet
wordtbetwist:
-hetsociaalbeleid,
-hetmilieubeleid ,
-hetenergiebeleid .
5.FINANCIËLE WEERSLAGVANDEWERKZAAMHEDEN VOORDEBEGROTINGSKREDIETEN
(petinbegripvanpersoneelsuitgaven enuitgavenvoortechnischeen
admin:stratievs>;srMz-.'cn)

5«1«Totalekostengedurendedeheleoverwogenduurt143»210.000EUS
5*2#Aandeelindefinanciering
-Communautaire begroting 68«210«000ERS
–Nationalebegrotingen75.000.000 ERE-AndereMotorenopnationaalnivaau
5.3.Meerjarenvervalboek
5*3.1.1*Vastleggingskredieten
1980
vroeger
programma1980
nieuw
programma1981 19Θ2 198319841985
Personeel
Administratieve
entechnische
werkzaamheden
Contracten3.583.000
579.000
(5.848.00^
(1)15.000.000
(2)3.797.000
615.000
16.000.0004.025.000
650.000
5.000.0004.267.000
689.000
2.900.0004.526.000
731.000
Totaal
'4.162.000
(*)
(1-5.848.00α
ko.oio.ooo !15.000.000
\20.412.0009.675.0007.856.0005.257.000
v
-58.200.000
5.3.1.2.Betalingskredieten
1980
vroeger
programma1980
;nieuw
programma1981 1982 1983 19841985
Personeel
Administratieve
entechnische
w«rkzaamheden
Contracten3.583.000
579.000
4.100.0003.797.000
615.000
6.900.000
756.000)
(3)4.025.000
650.000
9.150.0004.267.000
689.OOO
9.750.0004.526.000
731.000
10.400.000 2.700.000
Totaal 8.262.0001:
κ11.312.00013.825.00014.706.000i5.657.OOO|2.700.000
1y'nY-58.200.000
(1)Hetbedragvan5*848.000komtovereenmetdefinanciëlebijdragevandeGemeenschapvoor
decontractenin19Ö0,diewordtgedektdoorvroegeraangpganeennognietafgewikkeldevastleggingen endoorvanhetvroegereprogrammaresterendevaetleggingskredieten .
(2)Aandehandvandevastleggingskredieten tenbedragevan15.000.000zalhetmogelijkzijn
in1980contractenvoortebereiden,eroverteonderhandelen enteondertekenen waarvandelooptijdopzijnvroegstingaatop1.1.1981.
(3)Hetbetrefthierbetalingskredieten vanhetvroegereprogramma.
(4)11.312.000betalingskredieten vanhetnieuweprogramma
+1.7S6.000betalingskredieten vanhetvroegereprogramma
13.068.000
(*)Wordttenbelopevan4.045*000EREgedektdoorkredietenvanhetvroegereprogrammadie
nognietviadebegrotingzijnbesteedentenbelopevan117.000EREdoorresterende
vastleggingekredieten .
•••/•••

143.210.000 EXE
68.210.000 ERB
75.000,000 ERS
I
I
\
1
|1930
vroeger
|programma
i1980
nieuw
programma1981 1982 198319841985
Personeel
Administratieve
•ntechnische
werkzaamheden
Contracten3.583.000
579.000
(5.848.OOO)
(1)15.000.000
!(2)3.797.000
615.000
16.000.0004.025.000
650.000
5.000.0004.267.000
689.000
2.900.0004.526.000
731.000
Totaal 4.162.0000
6-5.848.000 )
cio.oio.oool15.000.000 20.412.0009.675.0007.856.0005.257.000
V
-58.200.000
5*3.1.2.Betalingskredieten
1980
vroeger
programma1980
nieuv
programma1981 1982 1983 19841985
Personeel
Administratieve
entechnische
werkzaamheden
Contracten3.583.000
579.000
4.100.0003.797.000
615.000
6.S00.000
(1.756.000)
(3)4.025.000
I
I
650.000
9.150.0004.267.000
689.000
9.750.0004.526.000
731.000
10.400.000 ;2.700.000
Totaal 8.262.000
t11.312.00013.825.00014.706.00015.657.000 2.700.000
-y
-58.200.000
(1)Hetbedragvan5*848.000komtovereenmetdefinanciëlebijdragevandeGemeenschapvoor
decontractenin1980,diewordtgedektdoorvroegeraangeganeennognietafgewikkeldevastleggingen endoorvanhetvroègereprogrammaresterendevaetleggingakredieten .
(2)Aandehandvandevastleggingskredieten tenbedragevan15»000.000zalhetmogelijkzijn
in1980contractenvoortebereiden,eroverteonderhandelen enteondertekenen waarvan
delooptijdopzijnvroegstingaatop1.1.1981.
!3)Hetbetrefthierbetalingskxedieten vanhetvroegereprogramma. 4)11.312.000betalingekredieten vanhetnieuweprogramma
+1.756.000betalingskredieten vanhetvroegereprogramma
13.068.000
(*)Wordttenbelopevan4.045»000EREgedektdoorkredietenvanhetvroegereprogrammadie
nognietviadebegrotingzijnbeeteedentenbelopevan117.000EHEdoorresterende
vastleggingskredieten *5»1*Tot&lakoatengedurendedeheleoverwogenduurI
:5*2.Aandeellndefintvneiering
–Coiuaiunautaire begroting
–Nationalebegrotingen )
'-Anderesectorenopnationaalniveau}
'5*3*Moerjarenvervalboek
5*3*1*1»Vastlegftingakredieten

^5*1»Totalekostengedurendedoheleoverwogenduurt
5.2.Aandeellndefinanciering
–Communautair® begroting
–Nationalebegrotingen )
–AndereBeotorenopnationaalniveauJ
5.3.Meerjarenvervalboek
5.3.1.1.Vastleggingskredieten
1980
vroeger
;programma1980
nieuw
programma1981 1982 198319841985
Personeel
Administratieve
entechnische
werkzaamheden
Contracten3.583.000
579.000
(5.848.000)
(1)15.000.000
(2)3.797.000
615.000
16.000.0004.025.000
65O.OOO
5.000.0004.267.000
689.OOO
2.900.0004.526.000
731.000I
I
I
Totaal 4.162.000
(*)
'*5.848.000 }ko.oio.ooq15.000.000 j
N_20.412.000 9.675.0007.856.OOO5.257.000
V
-58.200.000
5.3.1.2*Betalingskredieten
I1980
vroeger
programma1980
nieuw
programma1981 19821983 j
I19841985
Personeel
Administratieve
entechnische
werkzaamheden
Contracten3.583.000
579.000
4.100.0003.797.000
615.000
6.900.000
(L.756.000)014.025.000
65O.OOO
9.150.0004.267.000
689.ΟΟΟ
9.750.0004.526.000
731.000
10.400.000 2.700.000
Totaal 8.262.000
VI I11.312.000
/..\13.825.00014.706.00015.657.000 2.700.000
yH,V-58.200.000
(1)Hetbedragvan5.848.OOOkomtovereenmetdefinanciëlebijdragevandeOemeenschapvoor
decontractenin1980,diewordtgedektdoorvroegeraangeganeennognietafgewikkeldevastleggingen endoorvanhetvroegereprogrammaresterendevastleggingskredieten .
(2)AandehandvandevaBtleggingskredieten tenbedragevan15.000.000ssalhetmogelijkzijn
in1980contractenvoortebereiden,eroverteonderhandelen enteondertekenen waarvandelooptijdopzijnvroegstingaatop1.1.1981.
S3)Hetbetrefthierbetalingskredieten vanhetvroegereprogramma* 4)ll.3i2.OOObetalingskredieten vanhetnieuweprogramma
-t-1.7^6.000betalingskredieten vanhetvroegereprogramma
13.060.000
(*)Wordttenbelopevan4.045.000EHEgedektdoorkredietenvanhetvroegereprogrammadie
nognietviadebegrotingzijnbesteedentenbelopevan117*000EREdoorresterende
vastleggingskredieten .
•••/•••143.210.000 ERE
68.210.000 ERE
75.000.000 22US

-3-
5»3»2 »Wi.jze vanberekening
Voor deraming vandekosten voor dejaren 1981 tot1984 werd ala
hypothese eenstijgingspercentage van6$aangenomen *
a)Uitgaven voor personeel
Debehoeften zijn berekend opbasis van eentewerkstelling van
64personeelsleden voor ditprogramma t
-41personeelsleden van categorie A,
-12personeelsleden van categorie B,
-10personeelsleden van categorie C,
-1personeelslid van categorie I).
De "totale personeelssterkte (64personeelsleden )endeverdeling
over derangen ,komen overeen metdesituatie inzake personeels­
sterkte van debegroting 1979 *
b)Uitgaven voor administratieve en/oftechnische werkzaamheden
Deze dekken deuitgaven voor dienstreizen endeorganisatie van
vergaderingen ,deuitgaven voor technische werkzaamheden van de
groep Biologie inIspra ,alsmede hetgebruik vandewetenschappe­
lijke entechnische steun van deinrichting van hetGCO inIspra »
c)Uitgaven percontract
Aangezien deaard van deonderwerpen endekwalificaties van de
contractsinten uiteenlopen ,ishetniet mogelijk eenunifoime wijze
van berekening vast testellen »Alsuitgangsbasis werd evenwel
eengemiddelde bijdrage van40$indetotale kosten vande
contractpartners aangehouden »Het raadgevend comité inzake het
beheer vanprogramma 'szalechter steeds worden geraadpleegd
voor dedefinitieve vaststelling vandecommunautaire bijdragen »
6.FINANCIËLE WEERSLAG VOOR DEKREDIETEN VOOR PERSONEEL ENLOPENDE
ADMINISTRATIEVE WERKZAAMHEDEN
(ziepunt 5hierboven »)
7»FINANCIERING VANDEUITGAVEN
Opdetoekomstige begrotingen inteschrijven kredieten »
8»EVENTUELE WEERSLAG VOOR DEINKOMSTEN
Communautaire belastingen opdesalarissen van deambtenaren
Bijdrage vandeambtenaren indepensioenregeling
9.CONTROLES TELSEL
-Wetenschappelijke controle door het comité inzake hetbeheer van de
associatiecontracten ,hetraadgevend comité inzake hetbeheer van
programma 's(CCICrF )endeterzake bevoegde ambtenaren vanDOXII»
–Administratieve controle door hetDGvoor definanciële controle
voor watbetreft deuitvoering van de begroting ,alsmede
deregelmatigheid enconformiteit vandeuitgave endoor dedienst
"Contracten "van DGXII »