ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 046 
 
 
 
Vol. 1984/0 018 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(84) 46 def.
Brussel, 17 februari 1984.
Eerste plan voor de stimulering van samenwerking en uitwisseling 
op het gebied van wetenschap en techniek in Europa
1985-1988
(Mededeling van de Commissie  
aan de Raad)
C O M(84) 46 def.

INLEIDING
De Lid-Staten van de Europese Gemeenschap erkennen, en hebben dat ook  
meermalen bevestigd dat de Gemeenschap dient te beschikken over een krachtig  
en creatief wetenschappelijk en technisch appartaat dat de uitdagingen,  
waarvoor zij komen te staan, aankan.
Europa bezit een aanzienlijk en kwalitatief hoogstaand wetenschappe­
lijk en technisch potentieel dat voor het hierboven genoemde doel zo slag­
vaardig mogelijk dient te worden gehouden of gemaakt. Het is om deze reden  
dat de Raad (1) het nut en de opportuniteit van een verhoogde inspanning ter  
"stimulering van het wetenschappelijk en technisch potentieel in de Gemeenschap”  
erkende en op 28 juli het besluit nam tot het voeren van een experimentele  
actie voor twee jaar (juli 1983 - juli 1985) die een antwoord moet geven op  
de vraag langs welke wegen deze nieuwe Gemeenschapstaak het beste kan worden  
vervuld.
Naar aanleiding hiervan stelde de Commissie de betrokken kringen op  
de hoogte en deed zij via de informatiekanalen van de Gemeenschap  
(Publikatieblad, Newsletter, CREST) en van de Lid-Staten op 8 juli 1983 een  
oproep voor voorstellen.
De belangstelling die door dit initiatief werd gewekt wordt, in ieder  
geval kwantitatief, geïllustreerd door het feit dat in de vier maanden na de  
aankondiging meer dan 2.000 verzoeken om informatie en om inschrijvings­
formulieren bij de Commissie binnenkwamen. Op 7 oktober 1983 waren meer dan  
250 projecten bij de Commissie ingediend en de aanvragen die voor selectie  
in aanmerking kwamen vertegenwoordigden een totaalbedrag van meer dan  
24 miljoen Ecu (zie bijlage 2). Wat betreft de kwaliteit van de ingediende  
voorstellen bleek uit de dank zij de inspanningen van het CODEST (2) snel  
uitgevoerde beoordeling dat er een groot aantal zeer uiteenlopende innoverende  
projecten van hoog gehalte bij was. Op basis van de binnengekomen adviezen  
nam de Commissie op 7 november 1983 een besluit over de te verlenen steun;  
eind 1983 waren alle daaruit voortvloeiende financiële verplichtingen aangegaan.
Aan het einde van deze eerste fase van de experimentele stimulerings­
maatregel (zie hoofdstuk I) voelt de Commissie zich, mede gezien de aanbe­
velingen van een aantal Lid-Staten en van het CODEST geroepen om :
- onverwijld over te gaan tot een nadere invulling van het eerste meerjaren­
plan voor stimuleringsactiviteiten 1985-1988, dat bij de Raad zal worden
i  ngedi end;
- voor te stellen dit eerste plan op 1 januari 1985 in uitvoering te nemen;
- derhalve haar voorstel voor een stimuleringsmaatregel 1985-1988 vóór de  
tweede helft van 1984 bij de Raad in te dienen.
(1) 30 juni 1982
(2) CODEST :  Comité voor de Europese Ontwikkeling van Wetenschap en
Technologie
(3) Zie de nationale memoranda voor de Europese Raad van Athene.

-  2 -
Om het formele voorstel zo goed mogelijk voor te bereiden zou de  
Commissie de hoofdlijnen en de draagwijdte van deze maatregel tijdens de  
zitting van de Ministers van Onderzoek met de Raad willen bespreken.
I. WAAR HET OM GAAT
Over de experimentele stimuleringsmaatregel kunnen nu al enige op­
merkingen worden gemaakt, welke een bevestiging vormen van eerdere conclusies  
van de Commissie, het Parlement en verschillende Lid-Staten (1).
1. Vermindering van het concurrentievermogen van het Europese onderzoek
Van de factoren die maar al te vaak de slagvaardigheid van het  
Europese 0, 0 & D in de verschillende sectoren beperken kunnen de volgende  
nog eens onder de aandacht worden gebracht :
- de huidige gebrekkige communicatie tussen Europese wetenschappelijke en  
technische centra (te weinig mobiliteit en te weinig uitwisseling);
- de geringe verscheidenheid in de vormen van samenwerking tussen deze centra;  
de bestaande samenwerkingsprojecten blijken vaak te beperkt of te veel  
sectorgebonden;
- het tekort aan plaatsingsmogelijkheden voor jonge afgestudeerde onderzoekers  
die zich op de arbeidsmarkt melden in sommige sectoren en de onvoldoende  
aan de bestaande behoeften aangepaste opleiding en het tekort aan ge­
specialiseerde onderzoekers in andere sectoren (zoals die van de nieuwe  
materialen, biotechnologie, informatica, e.d.). Deze situatie leidt tot een  
verspilling van intellect en tot een verlies aan kansen voor wetenschappe­
lijke en technische vernieuwing.
2. Beperkingen aan de doeltreffendheid van nationale stimuleringsmaatregelen
Algemeen wordt erkend dat de met de communautaire stimulerings­
activiteiten vergelijkbare nationale initiatieven niet altijd - zoals de  
werkelijkheid van de internationale concurrentie op het gebied van wetenschap  
en techniek aantoont - de gewenste doelmatigheid hebben en door de nationale  
beperkingen waaraan deze gebonden zijn niet tot volle ontplooiing kunnen komen.  
Bovendien houden wetenschappers en technici, ondanks de kwaliteit en de vei—  
scheidenheid van de in Europa werkende instellingen en groepen, vaak liever  
voorkeursbanen in stand met instellingen buiten de Gemeenschap, omdat men, of  
onvoldoende op de hoogte is van mogelijkheden voor uitwisseling of samenwerking  
in Europees verband of onvoldoende middelen kan vinden om die mogelijkheden  
te benutten. In veel gevallen worden de ruime nationale of Europese facili­
teiten niet volledig benut. De landen doen zeer weinig om het voor weten­
schappers gemakkelijker te maken (en helemaal niets om het goedkoper te maken)  
zich van de ene naar de andere Lid-Staat te verplaatsen. Wetenschappelijke  
samenwerking met niet-Europese bedrijven of instellingen  blijkt vaak gemakke­
lijker dan met bedrijven en instellingen binnen de Gemeenschap, hoewel deze  
in het eerstgenoemde geval vaak geschiedt op beperkende voorwaarden die de al  
bestaande wetenschappelijke of industriële ongelijkwaardigheid alleen maar  
versterken.
(1) Zie de nationale memoranda voor de Europese Raad van Athene.

- 3 -
Tenslotte zijn de initiatieven die tegenwoordig op nationaal niveau worden  
genomen om jonge onderzoekers aan werk te helpen nog steeds uiterst beperkt en  
dit leidt tot een soms onherstelbare verspilling van intellect. Op Gemeen­
schapsniveau kunnen echter, door de grotere schaal, vraag en aanbod beter op  
elkaar worden afgestemd.
Op 30 juni 1982 erkende de Raad dan ook "het belang van een communautaire  
stimuleringsmaatregel als aanvulling op de reeds op nationaal en internationaal  
niveau genomen maatregelen".
3. Het nut van een Gemeenschapsoptreden
Door de experimentele stimuleringsmaatregel is een duidelijker beeld ont­
staan van de standpunten van de belanghebbende partijen :
- in wetenschappelijke en industriële kringen van de Gemeenschap is men in  
het algemeen van mening dat dit soort maatregelen een welkome aanvulling en  
versterking vormt van het pakket nationale en communautaire 0, 0 & D-pro-  
gramma's. Bovendien lijken deze gevarieerde, flexibele en in tijd beperkte  
acties het aangewezen middel om het onderzoek in de Gemeenschap nieuw leven  in te blazen ;
in verschillende Lid-Staten wordt door de geraadpleegde nationale autoritei­
ten ingezien dat het tot stand komen van een Europees werkterrein voor  
wetenschap en techniek vraagt om dit soort originele initiatieven die dan  
ook dienen te worden uitgebreid en aangevuld;
- in het algemeen wordt geconstateerd dat verdeling van kosten en risico's  
tussen de landen van de Gemeenschap voor niet-programmeerbare acties en  
voor niet in het kader van meerjarenprogramma's voorziene acties de moge­
lijkheid biedt veelbelovende onderzoeksgebieden aan te vatten, waarvoor op  
nationaal vlak niet altijd voldoende mankracht of geld te vinden is. Ten­
slotte is het idee geopperd om - in de communautaire sectorprogramma's -  
in de toekomst meer gebruik te maken van gerichte maatregelen met het oog  
op de opleiding en de verhoogde mobiliteit van onderzoekers.
4. Wetenschappelijke beoordeling en beheer
De stimuleringsactiviteiten dienen er in de eerste plaats voor te zorgen  
dat de onderzoeksystemen in de Gemeenschap meer levenskracht krijgen en daar­
voor dienen de juiste methoden te worden toegepast.
Alle deskundigen die in dit verband zijn geraadpleegd zijn het erover eens  
en dit wordt door het momenteel lopende experiment bevestigd - dat het  
systeem voor wetenschappelijke adviesverstrekking en beoordeling en het beheer  
zo doorzichtig, snel en soepel mogelijk moeten blijven.
Het systeem dat nu wordt beproefd - Raadgevend Comité op hoog niveau, een  
netwerk van anonieme beoordelaars, een beperkte administratieve dienst van de  
Gemeenschap en een gecontroleerd, gedecentraliseerd beheer van de acties -  
lijkt over het geheel genomen te voldoen. Overigens zouden de in het kader  
van de meerjarenprogramma's voorgenomen sectoriële maatregelen dienen te  
worden begeleid door de diensten, die daar nu ook de zorg voor dragen.

- 4 -
In het licht van deze uiteenlopende waarderingen en suggesties acht de  
Commissie de tijd rijp om zonder verder uitstel ruim baan te maken voor deze  
maatregel tot stimulering van de slagvaardigheid van 0, 0 & D binnen de  
Gemeenschap, welke een van de hoofdpunten uit het kaderprogramma 1984-1987  
vormt en waarvan het belang al formeel door de Raad is erkend.
Een dergelijk initiatief moet het tot stand komen van een Europees weten­
schappelijk en technisch werkterrein mogelijk maken, wat de beste manier is  
om het wetenschappelijk en technisch potentieel van Europa zo goed mogelijk  
concurrerend en creatief te houden.
Met het oog hierop heeft de Commissie het voornemen een breed opgezette  
actie tot "stimulering van de slagvaardigheid van 0, 0 8 D" te voeren, welke  
concreet op het volgende neerkomt :
- een plan voor multisectoriële meerjarenactiviteiten 1985-1988
- binnen elk sectorprogramma specifieke maatregelen ter bevordering van de  
opleiding en de mobiliteit van onderzoekers en dit steeds meer als vaste  
regel.
II. PLAN VOOR DE STIMULERING VAN SAMENWERKING EN UITWISSELING OP HET GEBIED VAN  
WETENSCHAP EN TECHNIEK IN EUROPA (1985-1988)
II. 1. Doel
De Commissie heeft voor het eerste stimuleringsplan drie hoofddoelen  
vastgesteld :
- de mobiliteit van onderzoekers binnen de EEG te vergroten en de communicatie  
tussen wetenschappers te verbeteren
- de samenwerking tussen Europese 0 8 0-teams uit te breiden
- de opleiding van onderzoekers en een zoveel mogelijk bij hun talenten aan­
sluitende inpassing in het arbeidsproces te bevorderen.
II. 2. Wetenschappelijk en technisch werkingsgebied
De Commissie acht het stimuleringsplan uiteraard van belang voor alle weten­
schappelijke en technische activiteiten en voor alle vormen van 080: funda­
menteel onderzoek, toegepast onderzoek en ontwikkeling.
Het beoogde wetenschappelijke en technische werkingsgebied bestrijkt dus  
alle terreinen die te maken hebben met de "exacte" en "natuur"-wetenschappen,  
voor zover die niet onder het militair of industrieel geheim vallen.

- 5 -
De omvang van het voorgestelde werkingsgebied brengt met zich mee dat op  
wetenschappelijk en technisch terrein uiterst streng moet worden geselecteerd  
zodat versnippering van middelen wordt voorkomen en de inspanningen kunnen  
worden geconcentreerd op mensen, teams en onderwerpen die het beste uitzicht  
bieden op belangrijke stimuleringseffecten.
II. 3. Soorten initiatieven en vormen van steunverlening
De vormen van steunverlening die op het ogenblik in het kader van de maat­
regelen 1983-1985 worden beproefd lijken in grote lijnen geschikt voor het  
eerste stimuleringsplan van de Gemeenschap. Uit de ervaring tot op heden blijkt  
echter dat een herziening gewenst is (zo is het duidelijk geworden dat de  
steunvorm "subsidie" kan vervallen) en dat verder enige aanvullingen en uitbrei­
dingen noodzakelijk zijn voor het gestelde doel.
In feite blijken drie soorten initiatieven noodzakelijk die een combinatie  
vormen van de thans beproefde maatregelen en een aantal nieuwe vormen van  
steunverlening.
II. 5.1. Maatregelen ter ondersteuning van de wetenschappelijke en technische  
communicatie binnen Europa
Een Europese wetenschappelijke Gemeenschap vraagt voor het behoud van haar  
levenskracht om een geregelde doorstroming van informatie langs vele kanalen  
en een confrontatie van ideeën en inzichten. Elke poging om onderzoek en ont­
wikkeling te stimuleren vereist dus dat de mobiliteit van mensen en denkbeelden  
wordt bevorderd. Daartoe dient een reeks maatregelen te worden getroffen :
- daadwerkelijke bevordering van de mobiliteit van onderzoekers :  beurzen en  
onderzoekstipendia ter bevordering van uitwisselingen (vooral tussen univer-  
siteiten en industrie), "onderzoekerskaart" waarmee gemakkelijker binnen  
Europa kan worden gereisd
- daadwerkelijke bevordering van de communicatie :  gespecialiseerde contact­
bladen, vorming van werkelijke Europese wetenschappelijke databanken die  
vooral voor kleine en middelgrote onderzoekinstellingen toegankelijk zijn.
II. 3.2. Maatregelen ter ondersteuning van de Europese wetenschappelijke en tech­
nische samenwerking _
Deze maatregelen zijn bedoeld om het gezamenlijk werken van teams, zowel  
uit de openbare als de particuliere sector, uit verschillende landen van de  
Gemeenschap te bevorderen. De stimulering van de Gemeenschap kan hier twee  
vormen aannemen :
- financiële steun, over een beperkte tijdsduur volgens de regelingen van over­
eenkomsten voor duurzame samenwerking tussen wetenschappelijke instellingen  
of van overeenkomsten voor incidentele doelgerichte samenwerking (zie bij­
lage 1) ;
- steun voor een betere benutting van grootschalige faciliteiten :  inventarisa­
tie, informatie over de mate van beschikbaarheid, aanpassing van douane­
procedures ten behoeve van de verplaatsing van wetenschappelijke apparatuur.

-  6 -
II. 3-3. Maatregelen ter ondersteuning van de opleiding en de werkgelegenheid  
van jonge onderzoekers
Door middel van financiële aanmoedigingen met een beperkte tijdsduur  
(beurzen, stipendia zoals uiteengezet in bijlage 1) kan de Commissie jonge  
wetenschappers nieuwe mogelijkheden voor opleiding of onderzoek bieden om  
zich in de nationale wetenschappelijke systemen in te passen. (5)
Eens dat het werkingsgebied en de soorten initiatieven zijn vastgelegd,  
zou men moeten nagaan in hoeverre belang moet worden gehecht aan de  
uitbreiding van het geografisch gebied van het stimuleringsplan tot  
niet tot de Gemeenschap behorende Europese landen die zouden delen  
in de financiering van dit plan volgens te bepalen modaliteiten.
II. 4. Prioriteiten
Eén van de zwakheden van de wetenschap in Europa Ligt in het feit dat  
het fundamenteel onderzoek dikwijls te zeer sectorgebonden blijft en de resultaten  
daarvan onvoldoende worden benut, bij gebrek aan goede raakpunten tussen  
fundamenteel onderzoek en toegepast onderzoek. Op het gebied van het toegepast  
onderzoek heeft de Gemeenschap in bepaalde sectoren grote mogelijkheden en  
daar moet zij haar voorsprong hoe dan ook vasthouden. Het optreden van de  
Gemeenschap dient dus de volgende drie prioriteiten te hebben waarvan de weten-  
schappeliike waarde zal worden naaeoaan.:
- de kloof tussen funoanenteel onderzoek en toegepast onderzoek te helpen ovei—  bruggen,
- multidisciplinaire en interdisciplinaire benaderingen te bevorderen,
ondersteuning van strategisch onderzoek waarvan de resultaten rechtstreeks  
kunnen bijdragen tot de verwerkelijking van de door de Commissie weerhouden  
technische en wetenschappelijke doeleinden.
Als deze prioriteiten worden gevolgd mag op tal van gebieden een  
duidelijke groei van kennis en van veelbelovende ontwikkelingen worden verwacht.  
Zoals de Commissie onlangs al heeft benadrukt (zie C0M(83)260 def. - 7e programma­
punt van het Kaderprogramma) is dit vooral het geval voor geavanceerd onderzoek  
in een aantal speerpuntsectoren van wetenschap en technologie zoals composiet­
materialen, fundamentele biologie, fijne chemie, informatiekunde, fundamentele  
milieukunde, wetenschappelijlc instrumentatie, optica en de aardwetenschappen.
(5) Deze maatregelen zullen de acties aanvullen die de Commissie reeds heeft  
ondernomen inzake onderricht en opleiding ; met name beurzen voor het  
uitwerken van gemeenschappelijke studieprogrammas. Daarenboven zullen ze  
worden gevoegd bij de maatregelen die door de Commissie aan de Raad zijn  
vastgesteld in haar mededeling betreffende de jTechnologische vooruitgang  
en de sociale mutaties C0MC84) 6 final en, die er naar streven, door de  
wisselwerking van gemeenschappelijke programmas tussen universiteiten en  
industrie, de ooleidina en herscholing van technici, en deskundiaen van  
hoog niveau te bevorderen.

- 7 -
III. OMVANG
Er is een breed opgezette actie van de Gemeenschap nodig, die bij de  
omvang van de problematiek aansluit. De studies ter voorbereiding van de  
experimentele stimuleringsmaatregel hebben een indruk opgeleverd van de  
draagwijdte die een dergelijk plan moet hebben om de gewenste effecten teweeg  
te brengen. Om aan de geschatte behoeften op lange termijn te voldoen, zou  
ernaar moeten worden gestreefd 5 % van de onderzoekers van de tien Lid-Staten  
bij de maatregel te betrekken.
Uit die studies is ook gebleken dat al een tastbaar resultaat kan  
worden verkregen als de elkaar versterkende maatregelen en de aansporingen  
tot samenwerking betrekking hebben op ten minste 1 % van de onderzoekers.
Dit is voor het tijdvak 1985-1988 min of meer de doelstelling van het eerste  
stimuleringsplan.
Dit doel dient te worden nagestreefd door een krachtige uitbreiding van de  
thans gevoerde experimentele stimuleringsactie en door een systematisch  
gebruik van communautaire maatregelen, zoals deze al ineen aantal sectorprogramma's  
(zoals kernfusie, biomoleculaire techniek) van start zijn gegaan, ter bevordering  
van de mobiliteit en de verdere opleiding van de Europese wetenschappers.
Twee elkaar aanvullende vormen van steunverlening komen derhalve in aanmerking.  
Daarvoor is de volgende financiering nodig :
enerzijds de op zichzelf staande toewijzing van kredieten voor het  
multisectoriële stimuleringsplan, waarmee de multisectoriële samenwerking  
(toelagen, duurzame samenwerking, incidentele samenwerking) op elk terrein  
waar dat nodig is en de nodige begeleidende maatregelen (onderzoekerskaart,  
inventarisatie van apparatuur ...) kunnen worden bekostigd.
De Commissie schat dat voor het eerste plan 1985-1988 een bedrag van  
90 miljoen Ecu dient te worden uitgetrokken, waarvan de verdeling over de  
jaren een stijgende lijn zal moeten vertonen.
(Met dit bedrag zullen elk jaar gemiddeld 250 beurzen, 150 onderzoekstipendia,  
3 of 4 breed opgezette projecten en de extra kosten van 500 onderzoekers in  
"duurzame samenwerkingsverbanden tussen wetenschappelijke instellingen", en  
de begeleidende maatregelen kunnen worden gefinancierd;)
- anderzi jds de toewijzing binnen elk Sectorprogramma van een bepaald bedrag  
voor maatregelen ten behoeve van de mobiliteit en de verdere opleiding  
van wetenschappers in Europa.
De Commissie heeft op deze weg al enige stappen gezet.
Deze benadering dient te worden voortgezet en steeds meer regel te worden  
doordat in elk programma in de toekomst een percentage van de toegewezen  
middelen (dat varieert naar het onderwerp en de aard van de middelen) wordt  
uitgetrokken voor de financiering van dergelijke maatregelen. Deze middelen  
dienen te worden beheerd binnen elk programma.
IV.CONCLUSIES
De Commissie vraagt aan de Raad om zijn akkoord te willen verlenen inzake de  
weerhouden oriëntaties. In het licht van het debat dat in de Raad plaats­
vond op 28 februari zal de Commissie de modaliteiten alsook het werkings­
gebied en de middelen voorzien in het plan ter stimulering van de samen­
werking en uitwisseling van Europese wetenschappelijke en technische kennis -  
dat ze aan de Raad zal voorleggen op het einde van het eerste halfjaar 1984 -  
bepalen en vastleggen.

BIJLAGE 1
STIMULERENDE MAATREGELEN
- Overeenkomsten voor duurzame samenwerking tussen wetenschappelijke  
instellingen
De bedoeling van deze vorm van steunverlening is om groepen onderzoekers  
en/of technici, die in verschillende landen van de Gemeenschap in dezelfde  
richting of in elkaar aanvullende sectoren werkzaam zijn aan een veelbelovend  
geavanceerd onderwerp, in staat te stellen met elkaar een kritische, of  
optimale omvang te bereiken en aldus, zonder dat mensen zich al te veel  
behoeven te verplaatsen, echte "laboratoria zonder muren" te vormen. In dit  
geval zijn de kredieten van de Gemeenschap bestemd voor de kosten van  
bijeenkomsten van de onderzoekers, de uitvoering van gemeenschappelijke  
experimenten en de uitwisseling van resultaten; eventueel kan daarmee ook een  
tekort aan mankracht of geld worden aangevuld.
- Onderzoekstipendia
Deze zijn voornamelijk bedoeld om de mobiliteit van onderzoekers te  
bevorderen en te vergemakkelijken en om jonge afgestudeerde wetenschappers  
mogelijkheden te bieden aansluitend onderzoek te verrichten. Met het oog hierop  
kan de toelage worden gebruikt hetzij voor de kosten van de uitzending van  
onderzoekers naar een ander land van de EG dan het eigen land, hetzij voor de  
kosten die zijn verbonden aan het opnemen in een team van een jonge  
onderzoeker uit een ander land. Hierbij dient te worden opgemerkt dat deze  
tweede formule ook kan worden gebruikt om de opleiding en de tewerkstelling  
van jonge onderzoekers bij de industrie (in het bijzonder in kleine en  
middelgrote bedrijven) te bevorderen; in dit geval wordt het salaris betaald  
door het "werkgevende" bedrijf en worden uit de bijdrage van de Gemeenschap  
alleen de kosten bestreden van de mobiliteit en de onderzoekwerkzaamheden van  
de jonge wetenschapper bij de wetenschappelijke instelling in het buitenland.
- Overeenkomsten voor incidentele doelgerichte samenwerking
Deze dienen ter ondersteuning van oorspronkelijke en veelbelovende  
werkzaamheden welke worden verricht door wetenschappelijke en/of technische  
teams afkomstig uit verschillende landen van de Gemeenschap, die hebben  
afgesproken om gezamenlijk, binnen een vastgestelde termijn een vooraf bepaald  
doel te bereiken.
Hiervoor moeten verschillende vormen van onderzoek kunnen worden  
gekoppeld :  fundamenteel onderzoek, toegepast onderzoek en technologische  
ontwi kkeling.
Deze werkzaamheden vormen een aanvulling op geprogrammeerde acties, dan  
wel een mogelijkheid voor snelle multisectoriële actie naar aanleiding van  
dringende wetenschappelijke en/of technische uitdagingen of ter voorbereiding  
van een geprogrammeerde doorlopende actie. Deze doelgerichte werkzaamheden  
vormen tevens een middel om binnen de Gemeenschap multinationale initiatieven  
met een Europees belang te katalyseren of aan te moedigen.

-  2 -
- Beurzen
Het betreft hier beperkte steun die wordt verleend aan zowel  
beginnende als ervaren onderzoekers ten einde deze in staat te stellen in  
een wetenschappelijke instelling in een ander land van de Gemeenschap hun  
opleiding af te ronden of zich verder te specialiseren. Deze maatregelen  
kunnen twee vormen aannemen :
.  beurzen van de Commissie bestemd voor jonge Europese onderzoekers die in  
een ander land van de EG een opleiding voltooien of onderzoek verrichten  
(het beurzensysteem van de Commissie moet daarom worden opengesteld voor  
alle gebieden van wetenschap en techniek en niet beperkt blijven tot  
alleen die terreinen waarvoor communautaire 0 8 O-programma's bestaan);
.  subsidie van de Commissie aan nationale instellingen die beurzen  
verstrekken, zodat deze "nationale" subsidies kunnen worden uitgebreid tot  
kandidaten uit andere landen van de Gemeenschap.
CONTEXTUELE MAATREGELEN
- "onderzoekerskaart"
- gespecialiseerde verbindingsbulletins
- samenstelling van werkelijke wetenschappelijke Europese databanken  
speciaal toegankelijk voor kleine en middelgrote eenheden voor onderzoek
- hulpverlening bij een betere benutting van grote uitrustingen :  inventaris,  
informatie over beschikbare gegevens, scheppen van aangepaste douaneprocedures  
voor het verplaatsen van wetenschappelijke apparatuur.

BIJLAGE 2
EERSTE FASE VAN DE EXPERIMENTELE STIMULERINGS­
MAATREGEL (1983)
VOORSTELLEN DIE VOOR STEUNVERLENING IN  
AANMERKING KOMEN
AANTAL PER GEBIED EN PER VORM VAN STEUNVERLENING
VAKGEBIEDDUURZAMEd)
SAMENWERKINGSTIPENDIAd) SUBSIDIESINCIDENTELEd)
SAMENWERKINGTOTAAL
Grensvlak--.....—
versch
ijnselen20 2 8 4 34
Vaste-stof-  
fysi ca 22 4 5 2 33
Biologie 41 1497 11 73
Klimatologie 6 4 4 0 1  4
Verbranding 2 1 5 5 1  3
Optica 5 2 2 1 1  0
Fotometrie  
Fotoakoesti ek4 0 0 0 4
1
Overige 14 0 18 4 36
TOTAAL'  ’’ 114 27 49 27 217
(1) Zie bij Lage 1.

LISTE DES MEMBRES
B e lg lp u * P r o f . I .  PRIGOGINE
P r o f , ULB -  P r 1 *  N o b e l
D r . P. JANSSEN
D ire c te u r G e l. "Jenssen Pharm aceutlca"
Danemark D r. N . BUSCH
D ire c te u r R lsd  N a tio n a l L ab o ra to ry
R . F . A .  D r. K. BOHH
D l r .  K a rls ru h e  GmbH
D r. B . HESS  
V 1ce-Prés1dent MPI
D r . G . PA HL  
V ic e -P ré s id e n t DEG
D r . B . SCHMIDT
M 1tgl1ed des Vorstandes D o rn le r
France H. CURIEN
P ré s id e n t CNES
C. FREJACQUES  
P ré s id e n t CNRS
J . LIONS
P r o f . C o llège de France
Grèce E . E  CO NO  M O U
P r o f . Un1v. Crète
Irla n d e  D r. P. RYAN
D ir e c t . An Foras T a lu n ta ls
I t a l i e  In g . U . BUSINARO
Délégué F ia t Europe
D r. U . COLOreO  
P ré s id e n t ENEA
P r o f . U . RATTI
U n iv e rs ité  de Rome

Luxe«bourg A . BOEVER  
P r o f . H o n o raire
NL D r. E . DE MAAN  
Ex D ire c te u r R .D . P h ilip s
P r o f . DE W AARD  
P ré s id e n t FOB
IK S1r G e o ffre y  ALLEN  
D l r .  RD U n lle v e r
S1r D avld PHILLIPS  
P r o f . O xford
P ré s id e n t A dvlsory Board fo r  Research CouncUs
$1r P e te r SWINNERTON-DYER  
P r o f. Ca«br1dge
P ré s id e n t U n1vers1ty G ran ts Commlttee
*