31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/121 
Advies over het voorstel tot wijziging van het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot 
aanvulling van het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en 
tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG — fiscale overgangsregeling voor de totstandbrenging 
van de interne markt (l) 
(90/C 332/34) 
De Raad heeft op 17 juli 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor economische, financiële en monetaire vraagstukken, die met de voorberei­
ding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 september 
1990 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Della Croce. 
Het / Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 279e zitting (vergadering van 
19 september 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met grote meerderheid van stemmen 
vóór, 6 stemmen tegen, bij 6 onthoudingen, is goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Het onderhavige voorstel is een wijziging van 
de voorstellen die de Commissie eerder gedaan heeft en 
waarop door de Raad en de regeringen van de lid-staten 
negatief gereageerd is. 
1.2. Met het oog op de verwezenlijking van de inter­
ne markt, welke gepaard moet gaan met de afschaffing 
van de belastinggrenzen, heeft de Commissie namelijk 
in 1987 (2) een voorstel ingediend tot aanvulling van 
het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de 
toegevoegde waarde (BTW). 
1.3. Met dat voorstel werd harmonisatie van de 
BTW-tarieven beoogd, door het aantal tarieven tot 
twee te beperken en deze beide tarieven een beperkte 
bandbreedte te geven. Het was bovendien de bedoeling 
het beginsel van „belastingheffing bij de oorsprong" toe 
te passen, waardoor intracommunautaire transacties op 
dezelfde wijze zouden worden behandeld als die welke 
plaatsvinden binnen de lid-staten. 
1.4. Het Economisch en Sociaal Comité heeft over 
het voorstel van de Commissie een advies uitgebracht, 
waaraan herinnerd zij (3). 
1.5. De Raad heeft vervolgens gemeend het stand­
punt van de Commissie niet te kunnen delen, mede 
omdat inmiddels duidelijk geworden was dat enkele 
lid-staten tegen de voorstellen waren. 
1.6. In verband daarmee heeft de Commissie op 
14 juni 1989 aan de Raad en het Europese Parlement 
een mededeling (4) gericht, waarin zij voorstelde zo snel 
mogelijk een overgangsregeling in te voeren voor de 
periode tot eind 1992; in die overgangsperiode zouden 
dan de nodige aanpassingen tot stand kunnen worden 
gebracht. De Commissie heeft bovendien voorgesteld 
(!) PB nr. C 176 van 17. 7. 1990, blz. 8. 
(2) Voorstel COM(87) 322 def. (PB nr. C 252 van 22. 9. 1987). 
(3) Doe. ESC nr. 740/88 (PB nr. C 237 van 12. 9. 1988, blz. 19). 
(4) Doe. COM(89) 260 def. voor het normale BTW-tarief een minimumtarief i.p.v. 
een bandbreedte vast te stellen, voor bepaalde transac­
ties specifieke regelingen te treffen, en een clearing-
stelsel op te stellen waarbij de BTW-saldi uitsluitend 
aan de hand van statistische gegevens worden berekend. 
1.7. Het Economisch en Sociaal Comité heeft een 
zeer kritisch advies uitgebracht over deze medede-
ling(5). 
1.8. De Raad heeft op 9 oktober 1989 verklaard het 
niet mogelijk te achten dat vóór 1 januari 1993 algemene 
overeenstemming zou kunnen worden bereikt over be­
lastingheffing in het land van herkomst. De Raad heeft 
terzelfder tijd, voor een beperkte periode, ingestemd 
met het beginsel van BTW-heffing in het land van 
bestemming met een gedifferentieerde behandeling van 
bepaalde categorieën transacties. 
1.9. Op 13 november 1989 heeft de Raad zich nog­
maals uitgesproken voor belastingheffing in het land 
van herkomst. Wel heeft hij erop gewezen dat dit een 
doelstelling op middellange termijn is en dat „tijdens 
een beperkte periode (...) de goede werking van de 
BTW-regeling bij transacties tussen belastingplichtigen 
uit verschillende lid-staten (moet) worden gewaar­
borgd, door degene voor wie de transactie bestemd is 
in het land van bestemming overeenkomstig de tarieven 
en de voorwaarden van dat land te belasten". 
Bovendien zijn de Raad en de Commissie overeengeko­
men dat de gehele BTW-problematiek vóór eind 1996 
opnieuw zal worden bekeken om na te gaan op welke 
manier en volgens welk tijdschema te werk kan worden 
gegaan om het gemeenschappelijke BTW-stelsel na een 
overgangsperiode definitief op een uniforme leest te 
schoeien. 
2. Commissievoorstel 
2.1. De Commissie stelt nu enkele wijzigingen voor 
op haar eerdere voorstellen en formuleert een over-
(5) PB nr. C 62 van 12. 3. 1990, bJz. 8. 
Nr. C 332/122 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
gangsregeling, waarbij zij opnieuw bevestigt dat het 
einddoel de volledige en definitieve afschaffing van de 
belastinggrenzen is, alsmede belastingheffing in het land 
van herkomst van de goederen. 
2.2. Volgens het voorstel zouden de volgende han­
delingen tegen de tarieven en op de voorwaarden van de 
lid-staat van aankomst moeten blijven worden belast: 
— verkopen aan institutionele niet-belastingplichtigen 
en aan volledig vrijgestelde belastingplichtigen, 
— postorderverkopen aan particulieren door bedrijven 
met een omzet aan postorderverkopen aan andere 
lid-staten van meer dan 1 miljoen Ecu per jaar, 
— verkopen van nieuwe personenvoertuigen (overeen­
komstig de bepalingen van artikel 2, punt b). 
2.3. Gedurende een overgangsperiode die loopt van 
1 januari 1993 tot uiterlijk 31 december 1996 zullen 
goederen die voorwerp zijn van andere transacties dan 
de hierboven genoemde bij verkoop tussen lid-staten 
van de Gemeenschap worden belast in het land van 
bestemming. 
Bijgevolg zullen de leveringen van goederen die bestemd 
zijn voor een andere lid-staat van de Gemeenschap 
vrijgesteld zijn van BTW, terwijl de aankopen onder­
worpen zijn aan de BTW van de lid-staat van bestem­
ming en de belasting zal worden geïnd van de verwerver. 
2.4. De BTW zal niet bij de invoer van de goederen, 
maar bij gelegenheid van de periodieke belastingaangif­
te worden verrekend. 
2.5. Institutionele niet-belastingplichtigen en vol­
ledig vrijgestelde belastingplichtigen zullen over hun 
aankopen belasting verschuldigd zijn in het land van 
herkomst van de goederen indien het totale bedrag 
van de aankopen, in verhouding tot het totaal van de 
aankopen van goederen afkomstig uit een andere lid­
staat dan de lid-staat van aankomst van de goederen, 
exclusief belasting over de toegevoegde waarde, in het 
desbetreffende kalenderjaar niet de tegenwaarde van 
35 000 Ecu te boven gaat (70 000 Ecu vanaf 1 januari 
1995). 
2.6. Het midden- en kleinbedrijf zal, wat intracom­
munautaire transacties betreft, kunnen profiteren van 
de vrijstelling die op het ogenblik, in verschillende lid­
staten, in het binnenlands verkeer van toepassing is. 
2.7. Er zal geen enkele beperking gelden voor aan­
kopen door particulieren waarover in de lid-staat van 
aankoop belasting is betaald. Door particulieren ver­
richte aankopen bij postorderbedrijven zullen worden 
belast in het land van aankomst (zie paragraaf 2.2). 
2.8. Volgens de Commissie zal het nieuwe systeem 
een verlichting met zich meebrengen van de lasten en 
de kosten voor het bedrijfsleven, omdat de intracommu­
nautaire transacties aan dezelfde controle zullen worden 
onderworpen als transacties binnen de lid-staten, aan 
de hand van de gewone handelsdocumenten en vooral 
van facturen. 2.9. De enige extra verplichting zal de aanmelding 
van de intracommunautaire handelstransacties zijn. 
3. Opmerkingen 
3.1. In de eerste plaats moet worden opgemerkt dat 
het Commissievoorstel een direct gevolg is van het 
verloop van een, tot nu toe in de gehele Gemeenschap 
met grote stelligheid gevoerde, politieke dialoog en dat 
er enkele expliciete verklaringen van de Raad aan voor­
af zijn gegaan. 
3.2. Dit moet beslist goed voor ogen worden gehou­
den, omdat het noodzakelijk is dat de Raad snel tot een 
beslissing komt, aangezien de datum 1 januari 1993 snel 
naderbij komt. Het is wenselijk vóór die datum over 
duidelijke regelgeving te beschikken. 
3.3. Het is bovendien zeker niet overbodig eraan te 
herinneren dat het fiscaal beleid in het algemeen een 
essentieel onderdeel is van het gehele economische be­
leid en dat het van doorslaggevend belang is om de 
nagestreefde politieke en sociale samenhang in de Ge­
meenschap tot stand te kunnen brengen, om een har­
monische ontwikkeling van de levensomstandigheden 
mogelijk te maken en om de regionale onevenwichtighe­
den uit de weg te kunnen ruimen. 
3.4. Verder mogen de argumenten die uit het politie­
ke debat naar voren zijn gekomen niet worden vergeten 
en niet worden onderschat en is het wenselijk de motive­
ring in herinnering te brengen die ten grondslag heeft 
gelegen aan de adviezen die het Comité sinds 1988 heeft 
uitgebracht over BTW en accijnzen. 
3.5. Een overgangsperiode waarin de goederen belast 
worden in het land van bestemming is zeker nuttig, 
zoals het Comité ook heeft gesteld in zijn advies van 
19 december 1989 (Doe. ESC nr. 1368/89). Die over­
gangsperiode moet de lid-staten in de gelegenheid 
stellen zich goed op de definitieve regeling voor te 
bereiden. 
3.6. Alle aspecten van de definitieve regeling moeten 
voor iedereen duidelijk worden en daarmee sa­
menhangend moeten alle nodige maatregelen worden 
getroffen om de lid-staten te helpen zich aan het defini­
tieve systeem aan te passen zonder nieuwe budgettaire 
problemen te krijgen en zonder het concurrentievermo­
gen van het nationale bedrijfsleven in gevaar te brengen. 
3.7. Het Comité acht het ook wenselijk erop te wij­
zen dat de harmonisatie van de indirecte belastingen te 
zijner tijd op voldoende hechte wijze moet kunnen 
plaatsvinden en dat het budgettaire, het economische 
en het sociale beleid van de lid-staten er geen nadeel 
van mogen ondervinden, ten einde ook de verwezenlij­
king van de Economische en Monetaire Unie in de 
Gemeenschap niet in gevaar te brengen. 
3.8. Het standpunt van de Commissie dat de Raad 
tegelijkertijd de invoering van de de overgangsregeling 
én de overgang naar de definitieve regeling moet goed­
keuren, verdient dan ook ondersteuning. 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/123 
3.9. Met name moeten de tarieven die zullen worden 
toegepast of zullen worden toegestaan in de definitieve 
regeling zo snel mogelijk bekend worden gemaakt. Ver­
der moet ook een vereffeningssysteem (clearing-stelsel) 
worden vastgesteld om een billijke toewijzing van de 
geïnde belasting aan de lid-staat van verbruik mogelijk 
te maken. Ten slotte moeten ook maatregelen worden 
uitgewerkt om fraude en belastingontduiking te voor­
komen. 
3.10. De door de Commissie voorgestelde overgangs­
periode loopt van 1 januari 1993 tot uiterlijk 31 de­
cember 1996. Het gaat dus om een tijdsbestek van ten 
hoogste vier jaren, dat de Commissie geschikt acht 
om het beoogde doel te bereiken. Hoewel het op het 
ogenblik natuurlijk erg moeilijk te beoordelen is of de 
overgangsperiode adequaat is, zij er wel op gewezen 
dat de duur van een dergelijke periode afhankelijk is 
van de mogelijkheden en de wil van de lid-staten in die 
periode hun BTW-tarieven nader tot elkaar te brengen 
en de nodige maatregelen te treffen om zich aan te 
passen aan de verplichtingen die de definitieve regeling 
met zich meebrengt. Maatregelen om belastingfraude 
en -ontduiking tegen te gaan, zijn daarvan zeker niet 
de onbelangrijkste. 
3.11. Het is niet alleen wenselijk, maar zelfs van 
essentieel belang dat de belastingtarieven nog vóór de 
voltooiing van de interne markt geleidelijk op elkaar 
worden afgestemd. Het Comité heeft in zijn vorige 
adviezen over deze materie de wens te kennen gegeven 
dat de lid-staten ertoe worden verplicht hun respectieve 
tarieven zodanig op elkaar af te stemmen dat zij binnen 
een — nader te bepalen — bandbreedte vallen. In het 
bovengenoemde voorstel van 14 juni 1989 is echter 
geen sprake van een dergelijke verplichting. Als geen 
tijdschema voor de harmonisatie van de tarieven wordt 
vastgelegd en als de lid-staten niet de hulp krijgen 
waarover in paragraaf 3.6 is gesproken, zou het weleens 
kunnen zijn dat de situatie op 31 december 1996 nog 
steeds dezelfde is als nu en dat daardoor de definitieve 
regeling niet in werking kan treden. 
3.12. Aangezien het voorstel voor een overgangsrege­
ling voortkomt uit het besef dat een definitieve regeling 
op het ogenblik niet haalbaar is, omdat de benodigde 
sociaal-economische en politieke voorwaarden niet zijn 
vervuld, dient er eerst voor gezorgd te worden dat die 
voorwaarden gedurende de overgangsperiode geleide­
lijk aan geschapen worden. Er zullen daartoe belangrij­
ke beslissingen moeten worden genomen op belasting­
gebied, en niet alleen op het terrein van de indirecte 
belastingen, en er zullen maatregelen moeten worden 
getroffen om de sterk uiteenlopende sociaal-economi­
sche omstandigheden in de diverse lid-staten — die ook 
samenhangen met de levenswijze, de cultuur en de 
tradities in de betrokken landen — aan te passen. 
Wellicht zou het nuttig zijn de deur open te houden 
voor een verlenging van de overgangsperiode, voor het 
geval dat op 31 december 1996 nog niet voldoende 
beslissingen zijn genomen. Hoe beter de resultaten die 
tijdens de overgangsregeling worden geboekt, des te 
logischer het is om de overgangsperiode te verlengen. 3.13. Ook de in het voorstel genoemde bijzondere 
regelingen geven aanleiding tot vragen en zouden beter 
moeten worden omschreven. 
3.14. Wat postorderverkopen betreft, is de bijzon­
dere regeling alleen van toepassing op verkoop per 
catalogus. 
Er zijn echter ook andere manieren om goederen aan te 
bieden (b.v. huis-aan-huisverkoop, televisie, geschreven 
pers), waarmee hetzelfde resultaat wordt bereikt als met 
een catalogus. Ook die methoden zouden in aanmerking 
moeten worden genomen. 
Het is kennelijk de bedoeling van de Commissie de 
bijzondere regeling niet eens voor alle postorderverko­
pen te laten gelden, terwijl het toepassingsgebied van 
de regeling juist zou moeten worden uitgebreid tot alle 
vormen van „tele-shopping", ook al zou hiervoor een 
aparte regeling moeten worden uitgewerkt. 
Ook de beperking tot een jaaromzet van 1 miljoen Ecu 
lijkt betwistbaar. 
3.15. Bijzondere aandacht verdient de regeling die 
van toepassing is op het midden- en kleinbedrijf alsmede 
op personen die zijn vrijgesteld van belasting. In dit 
verband is het in de allereerste plaats zaak dat de 
bestaande nationale regelingen worden geharmoni­
seerd. Bovendien moet de nieuwe regeling duidelijker 
worden omschreven dan de Commissie in het huidige 
voorstel doet. Verder moet erop worden toegezien dat 
de nieuwe regeling niet tot concurrentiedistorsies leidt. 
3.16. Het gecombineerde effect van de regeling van 
vrije aankoop door particulieren, van belastingheffing 
in het land van herkomst voor institutionele niet-belas-
tingplichtigen en volledig vrijgestelde belastingplichti­
gen en van de beperking voor postorderverkopen (be­
drijven met een omzet van minder dan 1 miljoen Ecu) 
kan aanmerkelijke gevolgen hebben voor de be­
lastinginkomsten van landen die meer invoeren dan 
uitvoeren. 
4. Conclusies 
4.1. Daar het voorstel van de Commissie in het hui­
dige stadium een middel is om de talrijke moeilijkheden 
i.v.m. de harmonisatie van de indirecte belastingen uit 
de weg te ruimen, kan het Comité zich ermee verenigen 
mits rekening wordt gehouden met de in dit advies, en 
met name in paragraaf 3, vermelde overwegingen en 
opmerkingen. 
4.2. Er zij nogmaals gewezen op het belang van het 
vraagstuk, dat belangrijke consequenties heeft voor de 
gehele economie van de betrokken landen en in som­
mige gevallen substantiële wijzigingen in de belasting­
stelsels zal vergen. De definitieve regeling kan dan ook 
niet alleen betrekking hebben op de indirecte be­
lastingen, maar vereist een structurele hervorming van 
de belastingheffing, waarbij het doel een uniforme en 
rechtvaardige belasting is. 
4.3. Aangezien belastingheffing in het land van her­
komst zelfs in de overgangsperiode nadelige gevolgen 
Nr. C 332/124 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
kan hebben voor de begroting van lid-staten die meer 
uit andere lid-staten invoeren dan zij naar andere lid­
staten uitvoeren, dienen de Commissie en de Raad alles 
in het werk te stellen om dergelijke problemen uit de 
weg te ruimen. In dit verband zij er nogmaals op gewe­
zen dat er na de overgangsperiode een adequaat 
clearing-stelsel moet komen. 
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. 
1. Inleiding 
Het Comité stemt in met de inhoud van bovengenoemd 
voorstel voor een verordening waarmee, overeenkom­
stig de conclusies van de ECOFIN-Raad van 
13 november 1989, beoogd wordt een EG-rechtsinstru-
ment in het leven te roepen dat de efficiency van de 
samenwerking tussen de belastingdiensten op het gebied 
van indirecte belastingen, belastingen over de toege­
voegde waarde (BTW) en accijnzen, moet vergroten. 
Wel wenst het Comité hierbij aan te tekenen dat de 
administratieve last voor het bedrijfsleven verlicht moet 
worden, dat een evenwichtig en verantwoord gebruik 
van de controlemogelijkheden moet worden gemaakt 
en dat rechtsgrondslag en vorm van het voorstel van de 
Commissie moeten worden herzien; het Comité zet 
hieronder uiteen waarom het terecht de voorkeur geeft 
aan een richtlijn boven een verordening. 
2. Opmerkingen en toelichting vooraf 
2.1. Motivering van het Commissievoorstel 
2.1.1. De totstandbrenging van de binnenmarkt en 
de opheffing van de belastinggrenzen zijn voor de Com-4.4. De noodzaak mogelijkheden tot frauderen tot 
een minimum te beperken, moet prioriteit krijgen. 
4.5. Het voorstel voor een overgangsregeling moet 
derhalve nauw verbonden zijn met het voorstel voor 
administratieve samenwerking in het vlak van de indi­
recte belastingen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
missie aanleiding geweest tot het indienen van zowel 
onderhavige ontwerp-verordening als het „voorstel tot 
wijziging van het voorstel voor een richtlijn van de 
Raad tot aanvulling van het gemeenschappelijk stelsel 
van belasting over de toegevoegde waarde en tot wij­
ziging van Richtlijn 77/388/EEG" in het kader waarvan 
een overgangsregeling voor de BTW wordt voorgesteld. 
Onderhavige ontwerp-verordening moet overigens ge­
zien worden als logisch uitvloeisel van het hierboven 
genoemde richtlijnvoorstel. 
2.1.2. Beide voorstellen van de Commissie moeten 
de daadwerkelijke afschaffing van de grenscontroles in 
het intracommunautaire goederenvervoer met ingang 
van 1 januari 1993 mogelijk maken. Het reeds genoem­
de richtlijnvoorstel, waarover het Comité apart advies 
uitbrengt, is hoofdzakelijk gericht op handhaving, zij 
het met enige aanpassingen, van een stelsel van BTW-
heffing in het land van bestemming, alhoewel de omke­
ring van het territorialiteitsbeginsel bij de belastinghef­
fing op goederen in het land van herkomst doelstelling 
op middellange termijn blijft. Onderhavig voorstel voor 
een verordening — die rechtstreeks van toepassing zal 
zijn in alle lid-staten — is, zowel luidens de toelichting 
van de Commissie als de tekst van de voorgestelde Advies over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende administratieve 
samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen 
(90/C 332/35) 
De Raad heeft op 17 juli 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Econmisch en 
Sociaal comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
Het Comité heeft de Afdeling voor economische, financiële en monetaire vraagstukken 
met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden belast. In de loop van de 
werkzaamheden heeft het Comité de heer Giacomelli als algemeen rapporteur aangewezen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 279e zitting (vergadering van 
19 september 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met vrijwel algemene stemmen (één 
onthouding) is goedgekeurd.