VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

over de voortgang van Roemenië met betrekking tot het mechanisme voor samenwerking en toetsing

1. Inleiding

Het mechanisme voor samenwerking en toetsing[1], dat bij de toetreding van Roemenië tot de EU is opgezet, moet Roemenië helpen om een onpartijdig, onafhankelijk en effectief justitieel en bestuurlijk stelsel tot stand te brengen. De wijziging van het rechtsstelsel en het gerechtelijk apparaat om beide verder in overeenstemming te brengen met de andere lidstaten, is een nationale opdracht. Hiervoor moet de regering belangrijke kaderwetten voorbereiden en opstellen, die vervolgens door het parlement moeten worden goedgekeurd. Daarna moet de rechterlijke macht haar procedures en werkmethoden wijzigen om de kaderwetten zoals voorgenomen ten uitvoer te leggen. Sinds 2007 heeft het mechanisme voor samenwerking en toetsing steun verleend aan Roemenië bij het opzetten van de structuren van een modern justitieel stelsel. Op bepaalde momenten is het mechanisme voor samenwerking en toetsing gecontesteerd en bekritiseerd door sommige partijen die betrokken zijn bij de totstandkoming van de noodzakelijke nationale consensus, maar nu wordt algemeen erkend dat het mechanisme ertoe heeft bijgedragen om de hervormingen in een positieve zin te bevorderen. De Roemeense regering heeft blijk gegeven van vastberadenheid en inzet om vaart te zetten achter het hervormingsproces. Het parlement en – tot voor kort – de rechterlijke macht hebben niet altijd blijk gegeven van eenzelfde betrokkenheid. In de voorbije vijf jaar is het zwaartepunt verschoven van de voorbereiding en goedkeuring van wetten naar de uitvoering ervan. De onderdelen van het voor de uitvoering van de hervorming noodzakelijke wettelijke basiskader zijn momenteel grotendeels voorhanden, maar zijn evenwel nog niet volledig. Zoals blijkt uit dit verslag, moet Roemenië zich bij de volgende noodzakelijke stappen in dit proces toespitsen op de tenuitvoerlegging van de nieuwe wetten door de rechterlijke macht.

Dit is het vijfde jaarverslag sinds de instelling van het mechanisme voor samenwerking en toetsing[2]. In de zomer van 2012 – vijf jaar na de start van het mechanisme voor samenwerking en toetsing – zal de Commissie een algemene beoordeling opstellen over de vooruitgang die Roemenië sedert de toetreding in het kader van het mechanisme voor samenwerking en toetsing heeft geboekt en zal zij in het licht van deze beoordeling passende voorstellen indienen. In dit verslag zijn een aantal specifieke aanbevelingen opgenomen om Roemenië te helpen zich voor te bereiden op deze algemene beoordeling.

2. Stand van het hervormingsproces in Roemenië

Resultaten en uitdagingen

Sedert het vorige jaarverslag van de Commissie heeft Roemenië aanzienlijke vorderingen gemaakt om de efficiëntie van de gerechtelijke procedures te verbeteren en zijn verdere voorbereidingen getroffen om vier nieuwe wetboeken in werking te laten treden die de grondslag vormen voor een moderne rechtsgang. Voorafgaand aan de tenuitvoerlegging van de nieuwe wetboeken heeft de kleine hervormingswet verbeteringen tot stand gebracht met betrekking tot een sneller verloop van de rechtsgang. Roemenië heeft ook prompt gereageerd op de aanbeveling van de Commissie door een nieuw rechtskader vast te stellen voor het Nationaal Agentschap voor integriteitsbewaking. Het Nationaal Agentschap voor integriteitsbewaking verricht zijn opdrachten op grond van het nieuwe rechtskader en boekt opnieuw goede resultaten bij zijn onderzoeken. Hoewel dit geen onderdeel uitmaakte van de doelstellingen in het kader van het mechanisme voor samenwerking en toetsing, hebben de autoriteiten besloten een doorlichting uit te voeren van het gerechtelijk apparaat en de openbare aanbestedingen en het anticorruptiebeleid te evalueren. In dezelfde periode is de Nationale Directie voor corruptiebestrijding (DNA) goede resultaten blijven behalen bij het onderzoeken van zaken van corruptie op hoog niveau.

Ondanks de vooruitgang die sedert juli 2010 is geboekt, zijn de samenhang en de resultaten op een aantal terreinen nog steeds ontoereikend. Roemenië moet blijven streven naar vooruitgang op het vlak van corruptiebestrijding. De afhandeling voor de rechtbank van verscheidene belangrijke zaken van corruptie op hoog niveau heeft nog steeds te kampen met een vertraging van verscheidene jaren en ook in deze periode is er weinig vooruitgang geboekt. Er moet dringend worden opgetreden om sneller vooruitgang te boeken bij de afhandeling van die processen, om te voorkomen dat de aanklacht moet worden ingetrokken wegens overschrijding van de verjaringstermijn. Corruptiebestrijding moet een nationale topprioriteit blijven en gecoördineerd worden met behulp van een nieuwe brede en solide anticorruptiestrategie. Er moet dringend worden opgetreden om betere resultaten te boeken bij het invorderen van de opbrengsten van misdrijven, het vervolgen van witwaspraktijken en de bescherming tegen belangenconflicten bij het beheer van overheidsmiddelen. Er moeten aantoonbare betere resultaten worden bereikt bij de inbeslagneming van onterechte vermogens en het treffen van ontradende sancties voor onverenigbaarheden.

Om in de volgende periode het tempo van de juridische hervormingen te verhogen, moet Roemenië daadwerkelijk stappen ondernemen met het oog op de tenuitvoerlegging van het burgerlijk wetboek en een uitvoeringsplan opstellen voor de drie resterende nieuwe wetboeken die in 2012 moeten worden ingevoerd, alsook een kader creëren voor de samenwerking tussen de rechterlijke macht en het maatschappelijk middenveld om de totstandkoming van de noodzakelijke structurele aanpassingen aan het justitiële stelsel te bevorderen. Met het oog hierop moet de Roemeense strategie voor justitiële hervorming na de voltooiing van de functionele evaluatie formeel worden vastgesteld en worden aangevuld met een actieplan, een tijdschema en toereikende middelen. De onlangs opgerichte Hoge Raad voor de Magistratuur moet nog steeds door middel van concrete resultaten blijk geven van zijn bereidheid om justitie te hervormen.

Justitiële hervorming

Sinds de laatste evaluatie van de Commissie heeft Roemenië de efficiëntie van de rechtsgang verbeterd door enkele juridische procedures te vereenvoudigen en nieuwe juridische instrumenten in te voeren, zoals grotere mogelijkheden voor de openbare aanklager om zaken niet ontvankelijk te verklaren wanneer het bestaande bewijsmateriaal geen verder onderzoek rechtvaardigt of de mogelijkheid voor een verdachte om schuldig te pleiten en het proces te verkorten. Deze wetswijzigingen hebben bijgedragen tot een efficiënter optreden van de openbare aanklager en een snellere behandeling van een aantal zaken voor de rechtbank[3]. Daarnaast is Roemenië begonnen met de voorbereidingen voor de uitvoering van een onafhankelijke functionele evaluatie van het justitiële stelsel. Naar aanleiding van deze evaluatie moeten maatregelen worden opgesteld voor een diepgaander hervorming van de structuren, de procedures en het personeelsbeleid, hetgeen noodzakelijk zal zijn in het kader van de inwerkingtreding van de nieuwe wetboeken.

Met vier nieuwe wetboeken wordt een belangrijke stap vooruit gezet bij de hervorming van het justitiële stelsel en de verbetering van de consistentie en efficiëntie van de rechtsgang. Sedert de vorige beoordeling van de Commissie in juli 2010 heeft de voorbereiding van de tenuitvoerlegging van de nieuwe wetboeken enige vertraging opgelopen. Hoewel de datum waarop het burgerlijk wetboek in werking moet treden is vastgesteld op 1 oktober 2011 en momenteel de laatste hand wordt gelegd aan de uitvoeringsbesluiten voor de andere wetboeken, zullen de evaluaties van het effect van die wetboeken pas tegen het einde van de zomer zijn voltooid, zijn over de wetboeken weinig opleidingen verstrekt en is er nog steeds geen omvattend uitvoeringsplan opgesteld. Het is essentieel om uiteenlopende praktijken te vermijden en een goede voorbereiding is cruciaal voor de vlotte tenuitvoerlegging van de andere wetboeken.

Sinds de vorige jaarlijkse evaluatie van de Commissie is enige vooruitgang geboekt bij de totstandkoming van een transparante dialoog tussen de regering, de rechterlijke macht en het maatschappelijk middenveld over de hervorming van het justitiële stelsel. De in het voorjaar 2010 opgestelde strategie voor justitiële hervormingen is evenwel niet goedgekeurd door de regering en is nog steeds niet aangevuld met een actieplan en een tijdschema. De geplande functionele evaluatie van het justitiële stelsel moet een stimulans aan dit proces geven. Een interessant initiatief van een groep van magistraten, advocaten, academici en vertegenwoordigers uit het maatschappelijk middenveld met het oog op de opstelling van een strategie voor justitiële hervorming biedt ook een goede bijdrage hiervoor.

Sedert de voorbije zomer is er ook weinig concrete vooruitgang geboekt bij het uitvoeren van de door de Commissie gedane aanbevelingen om de dringende onevenwichtigheden binnen het gerechtelijk apparaat aan te pakken. Een regeringsvoorstel om een gering aantal niet-levensvatbare rechtbanken te sluiten werd door het parlement afgezwakt. Daarnaast is de oproep van de Commissie om onmiddellijk maatregelen te treffen voor het wegnemen van onevenwichtigheden in de capaciteit niet systematisch opgevolgd. Voorts zijn ook de voorstellen voor een betere aanwerving en opleiding van magistraten die eveneens in het najaar zijn opgesteld, nog niet goedgekeurd. Het Nationaal Instituut voor de magistratuur is nog niet versterkt, hoewel het een belangrijke rol heeft gespeeld bij de voorbereiding van de tenuitvoerlegging van de nieuwe wetboeken.

Met de kleine hervormingswet heeft Roemenië de bevoegdheden van het Hoge Hof van Cassatie en Justitie herzien opdat het hof doeltreffender als een werkelijk cassatiehof zou kunnen optreden. Deze hervormingen gaan evenwel niet ver genoeg om het probleem van een niet-geünificeerde rechtspraak doeltreffend aan te pakken. Met de nieuwe procedurele wetboeken wordt een nieuw mechanisme ingevoerd voor de eenmaking van de jurisprudentie, de oriënterende interpretatie[4], die de bestaande mogelijkheid om beroep in te stellen in het belang van de wet zal aanvullen. Een interpretatieve uitspraak van het Hoge Hof in juli zou moeten resulteren in de verlenging van de specifieke verjaringstermijn van een zaak wanneer een uitspraak over de ongrondwettelijkheid hangende is. Bij de invoering van dit nieuwe mechanisme moeten strikte regels worden toegepast om te voorkomen dat processen onrechtmatig vertraging oplopen door ongegronde verzoeken om een oriënterende interpretatie. Momenteel is Roemenië nog niet erin geslaagd een volledige elektronische bekendmaking van de rechtspraak tot stand te brengen. Voorts worden motiveringen van rechterlijke beslissingen vaak met aanzienlijke vertragingen na de uitspraak van het vonnis uitgevaardigd.

De verbetering van de verantwoordingsplicht van het gerechtelijk apparaat blijft een belangrijke uitdaging. Sinds de vorige jaarlijkse evaluatie van de Commissie zijn aanwervingsvoorschriften voor gerechtelijke inspecteurs vastgesteld en zijn er een aantal maatregelen getroffen met het oog op de verbetering van de efficiëntie en de transparantie van de justitiële inspectie en de totstandbrenging van een eengemaakte praktijk. De capaciteit en de behaalde resultaten van de inspectie zijn evenwel niet aanzienlijk verbeterd. Een door de inspectie gemaakte analyse van een steekproef van zaken van corruptie op hoog niveau waarvan de afhandeling voor de rechtbank nog steeds met vertraging heeft te kampen, heeft niet geresulteerd in belangwekkende vaststellingen of aanbevelingen voor de justitiële praktijk. Momenteel heeft Roemenië nog geen stappen gezet met het oog op een grondige hervorming van het tuchtstelsel. De regering heeft in mei een voorstel ingediend met een belangrijke hervorming van de wijze waarop rechters bij het Hoge Hof van Cassatie en Justitie benoemd worden, waarbij wordt gestreefd naar een grotere objectiviteit, grondigheid en transparantie van de procedures. In het parlement is de bespreking van dit voorstel nog steeds gaande.

Een nieuwe Hoge Raad voor de Magistratuur heeft in januari zijn werkzaamheden aangevat, hoewel de volledige oprichting werd uitgesteld als gevolg van juridische geschillen en gedeeltelijke herverkiezingen. Sinds zijn oprichting heeft de Raad al enkele welkome initiatieven genomen om de justitiële inspectiediensten te versterken en de inwerkingtreding van het burgerlijk rechtboek te bevorderen. In de volgende periode zal de inzet van de Raad voor de justitiële hervormingen essentieel zijn om vooruitgang te kunnen boeken op een aantal terreinen die van belang zijn voor het mechanisme voor samenwerking en toetsing. Dit zou moeten blijken uit transparante en objectieve benoemingsbesluiten, de versterking van het nationale instituut voor de magistratuur en vooruitgang op het vlak van personeelsbeleid.

Bestrijding van corruptie

De Nationale Directie voor Corruptiebestrijding (DNA) blijft goede resultaten boeken bij het onderzoeken en vervolgen van zaken van corruptie op hoog niveau, inclusief tegen huidige of voormalige parlements- of regeringsleden, waarbij zich een toename van het aantal veroordelingen heeft voorgedaan[5]. Hoewel de meeste van de processen over gevallen van corruptie op hoog niveau binnen drie jaar zijn afgehandeld, is een significant aantal belangrijke zaken waarbij gezagsdragers betrokken zijn, momenteel reeds meer dan drie jaar voor de rechtbanken aanhangig. Voor een aantal van deze zaken is de verjaringstermijn reeds volledig of gedeeltelijk overschreden en voor verscheidene andere zaken is de verjaringstermijn niet meer veraf.

Sinds de vorige jaarlijkse evaluatie van de Commissie heeft Roemenië vastgesteld welke de typische oorzaken zijn voor de vertragingen bij zaken van corruptie op hoog niveau en is er een gezamenlijke werkgroep opgericht om die oorzaken aan te pakken. Sinds juli 2010 zijn enkele belangrijke procedurele belemmeringen weggenomen[6]. Voor andere aandachtspunten die met name betrekking hebben op capaciteit, interne organisatie[7] en de justitiële praktijk moet nog steeds een doeltreffende oplossing worden gevonden. Daarnaast blijkt uit het onderzoek van de Commissie dat de rechterlijke instanties zich inschikkelijk en buitensporig behoedzaam opstellen ten opzichte van procedurele kwesties die door verdachten worden opgeworpen, zoals verzoeken om aanvullende expertise, uitstel van hoorzittingen of procedurele excepties. Er is geen vaste praktijk van elementaire maatregelen voor een goed beheer van rechtszaken zoals het toekennen van prioriteit aan belangrijke of complexe zaken. Om te kunnen voldoen aan haar verplichtingen met betrekking tot de strijd tegen corruptie op hoog niveau, moet Roemenië urgente maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat er snel definitieve vonnissen worden uitgesproken in belangrijke zaken van corruptie op hoog niveau en dat in alle zaken verjaring wordt voorkomen.

De resultaten op het vlak van corruptiebestrijding hangen af van de politieke wil en de inzet van justitie . Er zijn verscheidene goede voorbeelden van een efficiënte behandeling door rechterlijke instanties van zaken van corruptie op hoog niveau, waaruit blijkt hoe onderzoeken in complexe zaken doeltreffend kunnen worden gevoerd in samenwerking met verschillende autoriteiten[8]. In dit verband is het essentieel te kunnen rekenen op sterke politieke steun van het parlement in de strijd tegen corruptie. Sedert de vorige evaluatie van de Commissie stemde het parlement tegen het instellen van een onderzoek naar corruptie tegen een voormalige minister en huidig parlementslid, weigerde het zijn toestemming voor een huiszoeking in een ander lopend onderzoek en stemde het niet in met het verzoek tot voorlopige hechtenis van een ander parlementslid. In beide gevallen kwam het evenwel tot een rechtszaak.

Sedert het nieuwe rechtskader van het Nationaal Agentschap voor integriteitsbewaking (ANI) in augustus 2010 is goedgekeurd, boekt het ANI opnieuw goede resultaten en heeft het een aantal zaken met betrekking tot belangenconflicten, onverenigbaarheden en niet-verantwoorde vermogens doorverwezen naar de bevoegde instellingen. Hoewel het ANI de werkwijze en doeltreffendheid van zijn onderzoeken heeft verbeterd, moet op het vlak van de opvolging door de bevoegde justitiële en bestuurlijke organen nog aanzienlijke vooruitgang worden geboekt. Naar aanleiding van de bevindingen van het ANI zijn er slechts enkele sancties opgelegd en de genomen maatregelen hebben slechts zelden een afschrikkende werking[9]. De meeste rechterlijke uitspraken over belangenconflicten bij openbare aanbestedingen komen te laat. Het blijkt dat de in het kader van de herziene ANI-wetgeving bij de beroepshoven opgerichte commissies voor vermogensonderzoek de facto op basis van dezelfde bewijsstukken als de rechter in het hoofdgeding ten gronde uitspraak doen in zaken die door het ANI zijn doorgegeven. Een dergelijke procedure zorgt niet alleen voor vertraging bij het justitiële besluitvormingsproces, maar is ook een doublure van de taak van de beroepshoven, die voldoende deskundig zouden moeten zijn om de door het ANI doorgestuurde zaken te beslechten. Er moeten dus maatregelen worden genomen om de inconsistente aanpak van de commissies voor vermogensonderzoek te voorkomen. Er is nog een wetswijziging nodig om het ANI in staat te stellen beroep aan te tekenen tegen beslissingen van de commissies voor vermogensonderzoek. Sinds de vorige jaarlijkse evaluatie van de Commissie zijn slechts twee zaken van onterechte vermogens bevestigd door rechtbanken van eerste aanleg. Tegelijkertijd zijn een aantal belangrijke zaken die in het kader van de oude wetgeving zijn onderzocht verloren, omdat de bij de herziening van de wetgeving op de ANI in augustus 2010 ingevoerde verjaringstermijnen zijn overschreden.

Sedert de vorige evaluatie van de Commissie heeft Roemenië voorbereidingen getroffen voor een onafhankelijke effectbeoordeling van zijn anticorruptiebeleid. In de in de evaluatie opgenomen aanbeveling werd de nadruk gelegd op toekennen van een hoge politieke prioriteit aan corruptiebestrijding, ontwikkeling van een nieuwe brede anticorruptiestrategie met langetermijndoelstellingen, waarbij de belanghebbenden van de uitvoerende, de wetgevende en de rechterlijke macht en het maatschappelijk middenveld worden betrokken.

Ernstige tekortkomingen bij de invordering van de opbrengsten van misdrijven vormen een belemmering voor een doeltreffende corruptiebestrijding. De resultaten die door Roemenië worden geboekt op het vlak van de inbeslagname van criminele vermogens, laten veel te wensen over[10], grotendeels als gevolg van de beperkte wettelijke mogelijkheden voor inbeslagname, de beperkingen bij de rechtspraktijk en een ontoereikend proactief optreden door de openbare aanklager[11]. De procureur-generaal levert inspanningen om dit laatste pijnpunt aan te pakken, die evenwel worden belemmerd door een gebrek aan middelen en ook door het rechtskader[12]. In de praktijk kunnen criminele vermogens alleen in beslag worden genomen indien zij directe opbrengsten zijn van een misdrijf waarvoor een veroordeling is opgelopen of wanneer zij in verband kunnen worden gebracht met schade die door een bewezen strafbaar feit is veroorzaakt. Er doen zich ook problemen voor bij de inbeslagname van vermogens die aan derden zijn doorgegeven. Op deze wijze kan een aanzienlijk bedrag aan criminele vermogens aan rechterlijke controle ontsnappen, hetgeen onlangs is gebleken bij een onderzoek naar grootschalige corruptie bij de grenspolitie en de douane, waarbij naar verwachting slechts een relatief gering bedrag van de opbrengsten in beslag zal kunnen worden genomen, hoewel verondersteld kan worden dat deze criminele activiteiten gedurende een lange periode op een systematische wijze hebben plaatsgevonden.

Sinds de vorige beoordeling van de Commissie heeft Roemenië maatregelen genomen voor meer doeltreffende controles bij openbare aanbestedingen om naar aanleiding van risicobeoordelingen onregelmatigheden tegen te gaan. Sedert de vorige evaluatie van de Commissie heeft Roemenië opnieuw de rechtsgrondslag vastgesteld voor het Departement voor de Bestrijding van Fraude (DLAF), de tegenhanger van OLAF voor het verrichten van onderzoeken. Dit is een welkome verbetering, maar tegelijkertijd laten de administratieve capaciteit en de kwaliteit van de bestuurlijke maatregelen nog steeds te wensen over en blijven zij de belangrijkste pijnpunten op het vlak van openbare aanbestedingen.

3. Conclusies

Sedert de vorige evaluatie van de Commissie in juli 2010 heeft Roemenië maatregelen getroffen om de efficiëntie van de rechtsgang te verbeteren, de rechtsgrondslag van het Nationaal Agentschap voor integriteitsbewaking opnieuw vastgesteld, verdere voorbereidingen getroffen voor de tenuitvoerlegging van vier nieuwe wetboeken, de voorbereidingen opgestart voor een functionele evaluatie van het justitiële stelsel en een effectbeoordeling uitgevoerd van zijn anticorruptiebeleid. In de komende periode zal Roemenië inspanningen moeten blijven leveren om de nieuwe wetboeken ten uitvoer te leggen, de noodzakelijke besluiten te nemen om het justitiële stelsel verder te herstructureren en het anticorruptiebeleid te consolideren en betere resultaten te boeken bij de inbeslagneming van onrechtmatige vermogens en het treffen van ontradende sancties voor onverenigbaarheden.

Er moet dringend worden opgetreden om sneller vooruitgang te boeken bij de afhandeling van een aantal belangrijke processen met betrekking tot corruptie op hoog niveau, om te voorkomen dat de processen op een mislukking uitlopen omdat de verjaringstermijn is overschreden. Corruptiebestrijding moet een nationale topprioriteit blijven waaraan het parlement zijn steun verleent, en er moeten urgente maatregelen worden genomen om betere resultaten te boeken bij het invorderen van de opbrengsten van misdrijven, het vervolgen van witwaspraktijken en de bescherming tegen belangenconflicten bij het beheer van overheidsmiddelen.

4. Aanbevelingen

In het licht van haar beoordeling van de vooruitgang die Roemenië sedert juli 2010 heeft geboekt, verzoekt de Commissie Roemenië om op de volgende terreinen actie te ondernemen. Met deze aanbevelingen moet Roemenië werk kunnen maken van de voorbereidingen op algemene beoordeling die de Commissie in de zomer 2012 zal verrichten over de vooruitgang die Roemenië in het kader van het mechanisme voor samenwerking en toetsing heeft geboekt.

1. Justitiële hervorming

2. Een gedetailleerd programma opstellen voor de tenuitvoerlegging van de drie resterende nieuwe wetboeken, voorzien in voldoende middelen voor de opleiding en de reorganisatie van de rechterlijke instanties en openbare ministeries, de capaciteit verhogen van het Nationaal Instituut voor de magistratuur en de voorstellen van het Nationaal Instituut voor de magistratuur aannemen voor een verbetering van de opleiding en aanwervingsnormen.

3. Een gedetailleerde analyse verrichten van de onevenwichtigheden inzake de werkbelasting binnen het gerechtelijk apparaat als voorbereiding op de komende functionele beoordeling van het gerechtelijk apparaat.

4. De laatste hand leggen aan de voorgestelde functionele evaluatie van het gerechtelijk apparaat en ervoor zorgen dat de aanbevelingen van die evaluatie worden opgevolgd.

5. Een kader scheppen voor de opvolging van de geboekte vooruitgang bij de hervorming van het justitiële stelsel, waarbij de belanghebbenden uit het gerechtelijk apparaat worden betrokken bij de tenuitvoerlegging van dit actieplan.

6. Verantwoordingsplicht van het gerechtelijk apparaat

7. Aantonen dat behoorlijke resultaten zijn geboekt op het vlak van een transparant en objectief beheer binnen het gerechtelijk apparaat, bijvoorbeeld bij aanstellingsbesluiten, tuchtrechtelijke beslissingen, beoordelingen en het promotiesysteem om rechters te bevorderen naar het Hoge Hof van Cassatie en Justitie.

8. Aantonen dat behoorlijke resultaten zijn geboekt bij de justitiële inspectiediensten op het vlak van de analyse en verbetering van de rechtspraktijk en de hervorming van de inspectiediensten voortzetten.

9. Zorgen voor de elektronische publicatie van alle jurisprudentie en maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat motiveringen van rechterlijke beslissingen overeenkomstig de wetgeving tijdig worden uitgevaardigd.

10. Doeltreffendheid van het gerechtelijk optreden

11. Urgente maatregelen nemen om de gerechtelijke praktijk en het beheer van rechtszaken te verbeteren en te zorgen voor een snellere behandeling van belangrijke rechtszaken van corruptie op hoog niveau, opdat in alle zaken verjaring wordt voorkomen.

12. De hervorming van het Hoge Hof van Cassatie en Justitie voortzetten met het oog op een sterkere invulling van zijn opdracht op het vlak van cassatierechtspraak en een grotere capaciteit om rechtzaken van corruptie op hoog niveau te behandelen.

13. Ernaar blijven streven dat in corruptiezaken op hoog niveau meer samenhangende en afschrikkend justitiële sancties worden opgelegd en aantoonbare betere resultaten bereiken bij het onderzoeken, vervolgen en veroordelen van gevallen van fraude met EU-middelen en bij openbare aanbestedingen.

14. Duidelijke procedures opstellen voor de besluitvorming van het parlement bij het opheffen van de immuniteit van parlementsleden op basis van de goede praktijken in andere EU-lidstaten.

15. Integriteit

16. Aantonen dat behoorlijke resultaten zijn geboekt bij het nemen van onmiddellijke, afschrikkende sancties door de bestuurlijke en justitiële autoriteiten met betrekking tot onverenigbaarheden, belangenconflicten en inbeslagneming van onterechte vermogens bij de opvolging van de bevindingen van het Nationaal Agentschap voor integriteitsbewaking.

17. Maatregelen nemen met het oog op de totstandbrenging van een uniforme werkwijze van de commissies voor vermogensonderzoek en ervoor zorgen dat de zaken door deze commissies op efficiënte wijze worden afgehandeld, zonder dat hierbij wordt vooruitgelopen op de rechterlijke uitspraak.

18. De samenwerking verbeteren tussen het Nationaal Agentschap voor integriteitsbewaking en andere bestuurlijke en justitiële autoriteiten, in het bijzonder op het vlak van openbare aanbestedingen, en de onderzoekscapaciteit versterken van het Nationaal Agentschap voor integriteitsbewaking door modernisering van het informatiesysteem en gerichte risicobeoordelingen.

19. Corruptiebestrijding

20. De coördinatie van het anticorruptiebeleid op het hoogste niveau verbeteren en naar aanleiding van de aanbevelingen van een onafhankelijke effectbeoordeling een nieuwe solide meerjarenstrategie ontwikkelen ter voorkoming en bestraffing van corruptie; een groep van toezicht oprichten om samen met het maatschappelijk middenveld toe te zien op de tenuitvoerlegging van de strategie.

21. Overtuigende resultaten laten zien bij het invorderen van de opbrengsten van misdrijven door toepassing van optimale praktijken uit andere EU-lidstaten, goedkeuring van een nieuwe wetgeving inzake ruimere confiscatiemogelijkheden en versterking van de justitiële praktijk. Roemenië moet ook kunnen aantonen dat er behoorlijke resultaten zijn geboekt bij de vervolging van witwaspraktijken als een op zich staand strafbaar feit.

22. Regels vaststellen voor het voorkomen van belangenconflicten bij het beheer van overheidsmiddelen en bij de autoriteiten die klachten met betrekking tot aanbestedingsprocedures reguleren, onderzoeken en hierover uitspraak doen; de procedures en de capaciteit van de bevoegde autoriteiten versterken, onder meer door een follow-up van de functionele evaluatie die momenteel op dit werkterrein wordt uitgevoerd.

[1] Beschikking 2006/928/EG van de Commissie van 13 december 2006 tot vaststelling van een mechanisme voor samenwerking en toetsing van de vooruitgang in Roemenië ten aanzien van specifieke ijkpunten op het gebied van de hervorming van het justitiële stelsel en de bestrijding van corruptie (PB L 354 van 14.12.2006, blz. 56).

[2] Het verslag is gebaseerd op de inlichtingen die de Roemeense autoriteiten regelmatig verstrekken, met name via gedetailleerde vragenlijsten van de Commissie. De Commissie wordt in haar werkzaamheden bijgestaan door onafhankelijke deskundigen en baseert zich op documentatie en inlichtingen die zij uit diverse bronnen verkrijgt. In het begeleidende ondersteunende document worden de vorderingen gedetailleerd beschreven met betrekking tot elk ijkpunt dat in de beschikking betreffende het mechanisme voor samenwerking en toetsing is vastgesteld.

[3] Sinds januari 2011 zijn er bijvoorbeeld vanaf mei 3 definitieve veroordelingen en 20 niet-definitieve veroordelingen uitgesproken nadat de verdachte in zaken van corruptie op hoog niveau schuld had bekend.

[4] Met deze nieuwe procedure kunnen rechters het Hoge Hof van Cassatie en Justitie verzoeken om een oriënterende interpretatie in zaken die nog in behandeling zijn wanneer conflicterende jurisprudentie is geïdentificeerd.

[5] Sinds juli 2010 heeft de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding tot 1 april 2011 in totaal 269 nieuwe zaken ingeleid en 159 aanklachten geformuleerd tegen 611 verdachten. Uit de cijfers van de Nationale Directie voor Corruptiebestrijding blijkt dat gedurende de voorbije vijf jaren 90% van de aanklachten van de DNA hebben geleid tot veroordelingen en dat 90% van alle onderzoeken ten hoogste anderhalf jaar in beslag nemen.

[6] Hierbij gaat het onder meer over de in de Wet nr. 177/2010 opgenomen wijzigingen aan de wet over het Grondwettelijke Hof om de schorsing van rechtszaken in afwachting van de behandeling van het ongrondwettigheidsbezwaren ongedaan te maken en de bepalingen in de Wet nr. 202/2010 ("kleine hervormingswet").

[7] Er doet zich een belangrijk tekort aan zittingzalen voor en in de afdeling strafrecht van het Hoge Hof van Cassatie en Justitie, waar talrijke zaken met betrekking tot corruptie op hoog niveau hangende zijn, zijn een groot aantal posten vacant.

[8] Bij een belangrijke actie aan de grenzen begin 2011 kwam door een goed voorbereid gezamenlijk optreden van verschillende politiediensten en het gerecht grootschalige corruptie aan het licht bij de grenspolitie. In mei werd een rechter na slechts zes maanden in eerste aanleg veroordeeld in een zaak van corruptie op hoog niveau, waarbij de hoorzittingen wekelijks plaatsvonden, inclusief op kerstavond en 30 december.

[9] Op een totaal van 82 door rechterlijke instanties bevestigde besluiten waarbij een onverenigbaarheid was vastgesteld, hebben de tuchtcommissies slechts in 14 gevallen sancties opgelegd, waarvan 5 ontslagen en 5 loutere waarschuwingen.

[10] Uit statistieken van de Roemeense autoriteiten blijkt dat in 2010 voor een totaalbedrag van 1,8 miljoen EUR eindvonnissen voor inbeslagname zijn uitgesproken met betrekking tot criminele vermogens afkomstig van alle types misdrijven, waarvan 0,2 miljoen EUR daadwerkelijk is ingevorderd.

[11] Bepalingen van artikel 44 van de Roemeense grondwet, onder meer de bepaling waarin wordt gesteld dat elk vermogen geacht wordt op een rechtmatige wijze te zijn verworven, vormen een belemmering voor een daadwerkelijke vermogenstransparantie en ontneming van vermogensbestanddelen.

[12] Een wetsontwerp inzake ruimere confiscatiemogelijkheden is onlangs door de regering bij het parlement ingediend.