^.••wflU 
m«.}A COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(94) 303 def. 
Brussel, 12.07.1994 
94/0168 (CNS) 
MÈ Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende de voortzetting van de ontwikkeling van het HANDYNET-systeem 
in het kader van het Besluit 93/136/EEG tot vaststelling van een derde 
communautair actieprogramma ten behoeve van gehandicapten 
(HELIOS II 1993-1996) 
(door de Commissie ingediend) 
Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement, 
aan de Raad en aan het Economisch en Sociaal Comité 
De toepassing van het geautomatiseerde informatie- en documentatiesysteem 
HANDYNET 
mt * 
feà\\':":'â -«ra 3 
Voorstel voor een besluit van de Raad 
betreffende de voortzetting van de ontwikkeling 
van het HANDYNET-systeem 
in het kader van het HELIOS-programma 
l 
MEMORIE VAN TOELICHTING 
Overeenkomstig artikel 4, paragraaf 1, punt b) van het besluit 93/136/EEG van de Raad van 25 februari 
1993 tot vaststelling van een derde communautair actieprogramma ten behoeve van gehandicapten (HELIOS 
II 1993/1996) neemt de Raad vóór 31 december 1994 het Handynet-systeem opnieuw onder de loep op basis 
van een verslag van de Commissie over onder meer de evaluatie van de eerste Handynet-module 
"Technische hulpmiddelen" en besluit, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees 
Parlement, over de voorwaarden waaronder het systeem na deze datum kan worden voortgezet". 
INLEIDING 
Vanaf 1974 heeft de Europese Commissie zich op sociaal gebied onder meer bezig gehouden met de 
gehandicaptenkwestie, hetzij via het Europees Sociaal Fonds, hetzij door middel van bedrij fsstudies 
uitgevoerd door speciaal daartoe opgerichte werkgroepen. 
In 1983 werd het eerste actieprogramma ten behoeve van gehandicapten op touw gezet. In 1988 werkte de 
Raad het tweede actieprogramma voor gehandicapten uit, dat de naam Helios meekreeg. Onder dit 
programma werden onder andere maatregelen genomen voor de ontwikkeling van het Europees 
informatiesysteem HANDYNET. 
HANDYNET is een meertalig gecomputeriseerd Europees informatiesysteem ten behoeve van 
gehandicapten. Het bestaat uit een gegevensbank, een boodschappencentrale en een elektronisch dagblad. 
In 1990 en 1991 werd het HANDYNET-systeem operationeel gemaakt voor de module van de technische 
hulpmiddelen. De zowat 30 miljoen gehandicapten in de 12 Lid-Staten hebben behoefte aan informatie om 
meer zelfredzaamheid te verwerven in het privé- en beroepsleven. Hoofddoel van het modulair 
HANDYNET-systeem is deze mensen mettertijd toegang te geven tot informatie op Europese schaal, dus 
meertalig, op alle gebieden die hen aangaan. Alle economische en sociale aspecten worden hierbij bestreken 
zodat de markt werkelijk wordt geëuropeaniseerd voor ieder stadium van de integratie van gehandicapten. 
HANDYNET is dus een bron van informatie, communicatie en samenwerking waaruit de gehandicapten en 
welzijnswerkers kunnen putten ter bevordering van hun economische en sociale integratie. 
Het HANDYNET-systeem berust op twee principes. In de eerste plaats is het op Europese leest geschoeide 
informatiesysteem meertalig van opzet. Het was een technische uitdaging om de Lid-Staten de mogelijkheid 
te bieden de informatie in hun taal vast te leggen en ze in de negen officiële talen van de gemeenschap te 
laten opvragen. In de tweede plaats berust het HANDYNET-systeem op constant partnerschap met de Lid-
Staten via Nationale Centra voor de Coördinatie van de Gegevensverzameling. Die samenwerking maakt het 
mogelijk het HANDYNET-systeem steeds aan te passen aan de werkelijke behoeften van de gehandicapten 
die de eindgebruikers ervan zijn. Hiermee beantwoordt het HANDYNET-systeem aan het 
subsidiariteitsbeginsel. 
De adviezen van het Europees Gehandicapten Forum, het Raadgevend Comité en de verbindingsgroep 
hebben tot het besluit gevoerd dat het HANDYNET-systeem verder moet worden uitgebouwd. Vooraf heeft 
de werkgroep "technische coördinatie HANDYNET" de cijfers in dit verslag, die van de in 1992 en 1993 
uitgevoerde nationale evaluaties afkomstig zijn, goedgekeurd. 
MOGELIJKE ONTWIKKELINGEN VAN HET HANDYNET SYSTEEM 
Gelet op de algemene doelstellingen die richtinggevend zijn voor het streven van de Gemeenschap, met 
name inschakeling en gelijke kansen voor de gehandicapten, overweegt de Commissie studies aan te vatten 
over de uitbreiding van het HANDYNET-systeem met twee verdere modules betreffende beroepsopleiding 
en werkgelegenheid voor gehandicapten en toegankelijkheid van openbare ruimten. Bovendien zal de 
HANDYNET elektronische postbus worden verruimd tot alle partners van het HELIOS-programma. 
Tenslotte zal de verspreiding op CD-ROM van de HANDYNET module technische hulpmiddelen worden 
opgedragen aan een organisatie buiten de Commissie die in overleg met de Commissie en de Lid-Staten 
3 
eveneens zorg zal dragen voor de produktie en de marketing. 
VOORSTELLING VAN HET BESLUIT 
Enig artikel 
Na raadpleging van het Europees Parlement dient de Raad aan de hand van een evaluatieverslag van de 
Commissie te beslissen over de voorwaarden waaronder het HANDYNET-systeem kan worden voortgezet. 
Uit de nationale evaluaties, die deel uitmaken van dit verslag, volgt enerzijds dat het verzamelen van 
gegevens voor de eerste module "technische hulpmiddelen" moet doorgaan voor wat de zowel in de Lid-
Staten als in derde landen vervaardigde en op de Europese markt verkrijgbare technische hulpmiddelen 
betreft, en anderzijds dat een grote meerderheid van de gebruikers de ontwikkeling van het HANDYNET-
systeem wenst voort te zetten en te versterken. 
'ir 
samenvatting 
De toepassing van het geautomatiseerde informatie- en 
documentatiesysteem HANDYNET 
1. De HANDYNET-databank (module technische hulpmiddelen) bevat informatie, in alle ne­
gen talen van de Gemeenschap, over in de Lid-Staten geproduceerde technische hulp­
middelen, over de fabrikanten en de distributeurs van deze technische hulpmiddelen, 
over organisaties die actief zijn op het gebied van voorlichting, opleiding enz. op het ge­
bied van de technische hulpmiddelen, evenals over de in de Lid-Staten geldende proce­
dures en regelingen voor de toewijzing van technische hulpmiddelen (zie hoofdstuk 1.2). 
2. Alle Lid-Staten nemen deel aan de verzameling van gegevens voor HANDYNET, hetzij 
rechtstreeks, hetzij via nationale databanken waarvan de relevante inhoud door HANDY­
NET wordt overgenomen (DK-DE-IT-VK) (zie hoofdstuk 2.1). 
3. De sinds februari 1994 verspreide CD-ROM nr. 6 bevat 46.632 gegevens, waarvan 32.266 
over technische hulpmiddelen en 14.366 over fabrikanten, distributeurs, enz. 
(zie de hoofdstukken 2.1.2 en 2.1.3). 
4. 76% van de in HANDYNET geanalyseerde technische hulpmiddelen zijn bedoeld voor 
motorische handicaps, aangezien de Lid-Staten vooral centra voor de verzameling van 
gegevens op dat gebied hebben aangewezen (zie hoofdstuk 2.2.1.2). 
5. De CD-ROM van HANDYNET bevat tekstuele informatie, beelden en ook demonstraties 
van technische hulpmiddelen voor produkten in de categorie educatieve en revalidatie-
software (zie hoofdstuk 2.4.4). 
6. De tekstuele informatie van het HANDYNET-systeem is gestructureerd en gedetailleerd 
met het oog op de meertaligheid en de door de potentiële gebruikers van de CD-ROM 
(beroepskrachten) en de gebruikers van de informatie (de gehandicapten) gewenste 
raadplegingsmogelijkheden (zie hoofdstuk 2.4.2 en 2.4.3). 
7. HANDYNET kan in de negen officiële talen van de Europese Unie geraadpleegd worden. 
De beschrijvingen in de vorm van vrije tekst zijn echter alleen in de taal van het land van 
oorsprong en in het Engels (zie hoofdstuk 2.4.3). 
8. HANDYNET is met behulp van vocale systhese of braitlle ook toegankelijk voor blinden 
(zie hoofdstuk 2.1). 
9. De module technische hulpmiddelen van het HANDYNET-systeem is operationeel en functi­
oneert op dit moment dankzij een netwerk dat twaalf nationale coördinatiecentra, 47 gespe­
cialiseerde verzamelcentra en 363 informatie- en adviescentra omvat (zie hoofdstuk 3.1.6). 
10. Sinds het einde van 1991 zijn er zes uitgaven van de CD-ROM HANDYNET uitgebracht. 
De verspreiding van de informatie uit de Europese databank blijft beperkt tot de partners 
van het HANDYNET-netwerk, wat gevolgen heeft voor de frequentie van het gebruik. 
In dit stadium van de verspreiding van het systeem is het nog niet mogelijk betrouwbare 
cijfers te geven over het aantal gehandicapten dat van de databank gebruik heeft ge­
maakt (zie hoofdstuk 2.1.1). 
11. De Commissie verwacht met ingang van 1995 een grootschalige verspreiding van de CD-
ROM, zowel in de Lid-Staten als in derde landen. De Lid-Staten zijn verantwoordelijk voor 
het op nationaal niveau organiseren van de verspreiding van informatie over de techni­
sche hulpmiddelen (zie hoofdstuk 2.1). 
12. De technische ontwikkeling van de eerste module kan weliswaar als voltooid beschouwd 
worden, maar de gegevensverzameling dient te worden voortgezet, zowel wat betreft de 
in de Lid-Staten geproduceerde technische hulpmiddelen als wat betreft de in derde lan­
den geproduceerde en op de Europese markt aangeboden technische hulpmiddelen 
(zie hoofdstuk 2.1). 
13. De communicatie binnen het HANDYNET-netwerk wordt bevorderd door een computer-
krant en electronische post, die rechtstreekse communicatie tussen de nationale centra 
voor de coördinatie van de gegevensverzameling en het met het assisteren van de Com­
missie belaste deskundigenteam van HELIOS mogelijk maken (zie hoofdstuk 3.3). 
14. Uit een analyse van de uitgaven voor het HANDYNET-systeem sinds 1988 blijkt dat 39% 
van het totale budget besteed is aan de technische ontwikkeling en 61% aan bijdragen 
aan de Lid-Staten, hoofdzakelijk voor deskundige hulp en voor het verzamelen van de ge­
gevens (zie hoofdstuk 4.2). 
15. De reacties van de Lid-Staten met betrekking tot de inhoud en het gebruik van het 
HANDYNET-systeem in het kader van de van 1992 tot en met 1994 uitgevoerde evalua­
ties waren over het algemeen positief. In het continue proces van de verbetering van het 
systeem houdt de Commissie rekening met de kritiek en de voorstellen van de evaluatoren 
(zie hoofdstuk 5.3.2). 
16. Momenteel wordt in het systeem, in samenwerking met de relevante initiatieven van an­
dere diensten van de Commissie (DG XIII), een inventaris van onderzoeken op technolo­
gisch gebied opgenomen (zie hoofdstuk 6). 
17. Het HANDYNET-systeem is modulair opgebouwd. De structuur van de module techni­
sche hulpmiddelen kan praktisch zonder wijzigingen voor eventuele nieuwe modules ge­
bruikt worden (zie hoofdstuk 1.3). 
18. Om nog beter aan de behoeften van de gehandicapten aan informatie te kunnen voldoen, 
stelt de Commissie voor de invoering van twee nieuwe modulen (werkgelegenheid/oplei­
ding en toegankelijkheid) te bestuderen, waarvoor de door de gehandicapten geuite be­
hoeften geanalyseerd dienen te worden en de al bestaande informatie-instrumenten in de 
Lid-Staten voor de informatievoorziening op deze twee terreinen op Europees niveau beter 
benut zouden moeten worden. Ook stelt de Commissie voor de elektronische post van 
HANDYNET uit te breiden tot alle partners van het HELIOS-programma (zie hoofdstuk 9.2). 
C 
VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende de voortzetting van de ontwikkeling van het 
HANDYNET-systeem in het kader van het besluit 93/136/EEG tot 
vaststelling van een derde communautair actieprogramma ten 
behoeve van gehandicapten (HELIOS II 1993-1996). 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
gelet op het verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 235, 
gezien het voorstel van de Commissie , 
gezien het advies van het Europees Parlement , 
gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité , 
Overwegende dat de voornaamste doelstelling van het besluit 
93/136/EEG tot vaststelling van een derde communautair 
actieprogramma ten behoeve van gehandicapten (HELIOS II 1993 
1996) , het bevorderen van gelijke kansen voor en de 
4 PB nr. L 56 van 9.3.1993, blz. 30. 
8 
7 
integratie van gehandicapten is, dat één van de acties van 
algemene aard gericht is op het beantwoorden aan de behoefte 
van gehandicapten aan informatie door middel van het 
geautomatiseerde informatie- en documentatiesysteem HANDYNET, 
dat gebaseerd is op nationaal verzamelde gegevens die op 
Europees niveau bijgewerkt en aangepast worden; 
Overwegende dat de Commissie in het kader van het HELIOS II-
programma, overeenkomstig besluit 93/136/EEG, voortgegaan is 
met de verzameling, de aanpassing op Europees niveau, de 
bijwerking, de uitwisseling en de verspreiding van de in de 
Lid-Staten verzamelde informatie over technische hulpmiddelen; 
Overwegende dat de module technische hulpmiddelen van het 
HANDYNET-systeem de doorzichtigheid van de markt voor 
revalidatietechnologieën bevordert, zowel wat de technische 
als wat de economische aspecten betreft, wat de integratie van 
de gehandicapten in het dagelijkse leven bevordert; 
Overwegende dat overeenkomstig artikel 4, lid 1 b), van het 
besluit 93/136/EEG, de Raad het HANDYNET-systeem vóór 31 
december 1994 opnieuw onderzoekt, op basis van een verslag van 
de Commissie betreffende onder andere de evaluatie van de 
eerste HANDYNET-module "Technische Hulpmiddelen", en op basis 
van een voorstel van de Commissie en na raadpleging van het 
Europees Parlement, besluit onder welke voorwaarden het 
systeem na die datum voortgezet kan worden; 
y 
Overwegende dat het evaluatieverslag van de Commissie aantoont 
dat het nuttig is het geautomatiseerde informatie- en 
documentatiesysteem HANDYNET voort te zetten daar het door 
zijn Europese dimensie een ruimere verscheidenheid van 
toegankelijke informatie in de negen officiële talen van de 
Europese Unie biedt; 
Overwegende de adviezen van de raadgevende organen van het 
HELIOS-programma, met name het Raadgevend Comité, het Europees 
Gehandicapten Forum en de Verbindingsgroep, en de samenwerking 
met de Nationale Centra voor de Coördinatie van de gegevens­
verzameling voor HANDYNET in de Lid-Staten wat betreft de 
structuur van het systeem en de invoer van gegevens (tekst en 
multimedia); 
Overwegende dat het HANDYNET-systeem voortgezet dient te 
worden onder de voorwaarden bepaald in het besluit 93/136/EEG; 
Overwegende dat het Verdrag slechts in artikel 23 5 
bevoegdheden voor de aanneming van het onderhavige besluit 
bevat, 
besluit 
10 
1 
ENIG ARTIKEL 
De ontwikkeling van het geautomatiseerde informatie- en 
documentatiesysteem 
HANDYNET wordt in het kader van de activiteiten van het HELIOS 
II-programma voortgezet voor het tijdvak van 1 januari 1995 
tot 31 december 1996. 
Verslag van de Commissie 
aan het Europees Parlement, 
aan de Raad en aan 
het Economisch 
en Sociaal Comité 
/)' 
De toepassing van het 
Inleiding 
Ingevolge het Besluit van de Raad van 25 
februari 1993 (93/136/EEG), artikel 4, 
lid 1, punt 2b) tot vaststelling van een 
derde communautair actieprogramma 
ten behoeve van gehandicapten, onder 
de naam "HEUOS H-programma", voor 
de periode van 1 januari 1993 tot en met 
31 december 1996, is de Commissie ver­
plicht vóór 1 juli 1994 aan het Europees 
Parlement aan de Raad en aan het Eco­
nomisch en Sociaal Comité een verslag 
voor te leggen over de toepassing van 
het HANDYNET-systeem, opdat de Raad 
zich voor 31 december 1994 kan uitspre­
ken over de voorwaarden voor de voort­
zetting van het systeem na die datum. Dit verslag geeft de inhoud en het functioneren van het 
HANDYNET-systeem in het eerste semester van 1994 weer, aan 
de hand van de inhoud van de eind februari 1994 verspreide CD-
ROM nr. 6. Het verslag bevat een samenvatting van de door de 
verschillende Lid-Staten georganiseerde nationale evaluaties van 
het systeem. 
Een evaluatie van het HANDYNET-systeem door een van de 
Europese Commissie onafhankelijke organisatie is in voorbereiding. 
Dit verslag geeft een overzicht van de lopende ontwikkelingen 
met betrekking tot de module "technische hulpmiddelen". Daar­
naast wordt benadrukt dat het nuttig zou zijn de beschikbare in­
formatie op het gebied van de technische hulpmiddelen aan te 
vullen en de mogelijkheid van de ontwikkeling van twee andere 
modulen te bestuderen, een betreffende beroepsopleiding en werkgelegenheid voor 
gehandicapten en een tweede over de toegankelijkheid van openbare ruimten, twee 
gebieden van essentieel belang voor de zelfstandigheid en het bevorderen van 
gelijke kansen van gehandicapten. 
Tenslotte wordt de verspreiding van de informatie toegelicht. De distributie van de 
HANDYNET-databank is momenteel voorbehouden aan de nationale centra voor de 
coördinatie van de gegevensverzameling, aan de gespecialiseerde verzamelcentra en 
aan de door de Lid-Staten aangewezen informatie- en adviescentra. 
Naar aanleiding van het grote aantal aanvragen van de kant van andere organisaties 
in de Lid-Staten en in derde landen zal de distributie van de CD-ROM van 
HANDYNET vanaf het tweede semester van 1994, na een aanbesteding, toever­
trouwd worden aan een niet aan de Commissie verbonden organisatie. 
1 J.O. no L56 du 9.3.93 p.30 
il 
HANDYNET • Het Europese informatiesysteem over technische hulpmiddelen 
De HANDYNET-databank op dit moment 
De werkingsstructuren van het HANDYNET-systeem 
De kosten van het HANDYNET-systeem 
Evaluatie van het HANDYNET-systeem door de gebruikers 
HANDYNET Samenwerking met de communautaire initiatieven 
Samenwerking met internationale organisaties 
De lopende ontwikkelingen 
Conclusies en perspectieven 
4^ 
inhoud 
INLEIDING 
SAMENVATTING 
I HANDYNET - HET EUROPESE INFORMATIESYSTEEM OVER 
TECHNISCHE HULPMIDDELEN 
1.1 Doelstellingen en bestreken terrein 
1.2 De onderdelen van het systeem 
1.3 De modulaire aanpak 
II DE HANDYNET-DATABANK OP DIT MOMENT 
2.1 De verzamelde gegevens 
2.1.1 Historische ontwikkeling van de gegevensverzameling 
2.1.2 De verzamelde gegevens over de technische hulpmiddelen 
2.1.3 De verzamelde gegevens over de fabrikanten, distributeurs 
en niet-commerciële organisaties 
2.1.4 De verzamelde gegevens over de nationale procedures en voorschriften 
2.2 De analytische inhoud van de gegevensbank 
2.2.1 Categorieën geïnventariseerde technische hulpmiddelen 
2.2.1.1 Aantal beschreven technische hulpmiddelen per hoofdcategorie 
2.2.1.2 Aantal technische hulpmiddelen bedoeld ter compensatie 
2.2.2 Activiteiten van de geïnventariseerde organisaties 
2.2.2.1 Commerciële activiteiten 
2.2.2.2 Niet-commerciële activiteiten 
2.3 De structuur van de informatie 
2.3.1. De informatie over de technische hulpmiddelen 
2.3.1.1 Algemene informatie 
2.3.1.2 Technische informatie 
2.3.1.3 Economische informatie 
2.3.2 Informatie over de organisaties 
2.3.2.1 Algemene informatie 
2.3.2.2 Informatie over de activiteiten daarvan 
2.3.2.3 Informatie over het effect 2 
7 
9 
9 
10 
10 
11 
11 
12 
12 
12 
13 
13 
13 
13 
14 
14 
14 
15 
15 
15 
15 
16 
16 
16 
76 
17 
17 
2.3.3 De nationale procedures en voorschriften 17 
2.4 De technische aspecten van de gegevensbank 18 
2.4.1 De keuze voor CD-ROM 18 
2.4.2 De raadplegingsprogrammatuur 19 
2.4.3 De meertaligheid 20 
2.4.4 De multimedia-informatie 20 
III DE WERKINGSSTRUCTUREN VAN 21 
HET HANDYNET-SYSTEEM 
3.1 De partners 21 
3.1.1 De Nationale Centra voor de coördinatie van de gegevensverzameling (CNC) 21 
3.1.2 De Centra voor de Gegevensverzameling (CCD) 21 
3.1.3 De Informatie-en Adviescentra (CIC) 21 
3.1.4 De informatiecentra (Cl) 21 
3.1.5 De Eenheid technische coördinatie HANDYNET van de HELIOS Expertengroep 21 
3.1.6 Kwantitatief overzicht van het HANDYNET-netwerk 22 
3.2 De voordelen van het werken in een netwerk 22 
3.2.1 voor het HANDYNET-systeem zelf: 23 
3.2.2 voor de verrijking van de partners: 23 
3.3 De communicatie = electronische post en computer krant 23 
IV DE KOSTEN VAN HET HANDYNET-SYSTEEM 24 
4.1 Globale kosten 24 
4.2 Kosten van de ontwikkeling van HANDYNET 24 
budget - Activiteiten 1988-1994 
4.3 Verdeling van de uitgaven 25 
4.3.1 Verdeling van de uitgaven voor de activiteiten 25 
4.3.2 Verdeling van de uitgaven voor de personeelskosten 25 
4.3.3 Uitgaven voor de algemene kosten 26 
4.4 De evolutie van de uitgaven per begrotingspost 26 
4.4.1 Uitgaven voor de activiteiten 26 
4.4.2 Personeelskosten 27 
4.4.3 Algemene kosten (dienstreizen en administratiekosten) 27 
V EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM 28 
DOOR DE GEBRUIKERS 
5.1 De evaluatoren van het HANDYNET-systeem 29 
5.2 De evaluatiemethode 29 
5.3 De resultaten van de evaluaties 30 
5.3.1 De verspreiding van het HANDYNET-systeem 31 
5.3.2 De gebruiksvriendelijkheid van het HANDYNET-systeem 34 
ft 
5.3.3 De inhoud van de gegevensbank 34 
5.3.3.1 De tekstuele informatie 34 
5.3.3.1.1 Betreffende de technische hulpmiddelen 34 
5.3.3.1.2 Betreffende de organisaties 36 
5.3.3.1.3 Betreffende de nationale procedures en voorschriften 37 
5.3.3.2 De multimedia-informatie 37 
5.4 Het sociale effect van het HANDYNET-systeem 38 
5.4.1 Voordelen van de verspreiding van HANDYNET 38 
5.4.2 Voordelen van een Europees systeem ten opzichte van een nationaal systeem 39 
5.4.3 Nadelen van een Europees systeem ten opzichte van een nationaal systeem 40 
VI SAMENWERKING MET DE COMMUNAUTAIRE INITIATIEVEN 41 
HORIZON, TIDE, COST 219, RACE 41 
VII SAMENWERKING MET INTERNATIONALE ORGANISATIES 42 
7.1 De Raad van Europa 42 
7.2 De ISO (International Standards Organisation) 42 
VIII DE LOPENDE ONTWIKKELINGEN 43 
8.1 De orthesen en prothesen 43 
8.2 De HANDYNET-thesaurus 43 
8.3 De inventaris van het onderzoek en de ontwikkelingen 43 
6.4 De informatie over de kwaliteit 44 
IX CONCLUSIES EN PERSPECTIEVEN 45 
9.1 De module technische hulpmiddelen: perspectieven 46 
9.1.1 De technische en informatica-ontwikkelingen 46 
9.1.2 De ontwikkelingen met betrekking tot de inhoud van de informatie 46 
9.1.3 De verspreiding van de CD-ROM HANDYNET 46 
9.2 De aanvullende modules 47 
9.3 De electronische post 48 
BIJLAGEN 
1. Noodzakelijke uitrusting voor de HANDYNET-gegevensbank op CD-ROM 49 
2. De kosten van het HANDYNET-systeem 50 
3. Lijst van de Nationale centra voor de coördinatie van de 52 
gegevensverzameling 
'7 
samenvatting 
De toepassing van het geautomatiseerde informatie- en 
documentatiesysteem HANDYNET 
1. De HANDYNET-databank (module technische hulpmiddelen) bevat informatie, in alle ne­
gen talen van de Gemeenschap, over in de Lid-Staten geproduceerde technische hulp­
middelen, over de fabrikanten en de distributeurs van deze technische hulpmiddelen, 
over organisaties die actief zijn op het gebied van voorlichting, opleiding enz. op het ge­
bied van de technische hulpmiddelen, evenals over de in de Lid-Staten geldende proce­
dures en regelingen voor de toewijzing van technische hulpmiddelen (zie hoofdstuk 1.2). 
2. Alle Lid-Staten nemen deel aan de verzameling van gegevens voor HANDYNET, hetzij 
rechtstreeks, Hetzij via nationale databanken waarvan de relevante inhoud door HANDY­
NET wordt overgenomen (DK-DE-IT-VK) (zie hoofdstuk 2.1). 
3. De sinds februari 1994 verspreide CD-ROM nr. 6 bevat 46.632 gegevens, waarvan 32.266 
over technische hulpmiddelen en 14.366 over fabrikanten, distributeurs, enz. 
(zie de hoofdstukken 2.1.2 en 2.1.3). 
4. 76% van de in HANDYNET geanalyseerde technische hulpmiddelen zijn bedoeld voor 
motorische handicaps, aangezien de Lid-Staten vooral centra voor de verzameling van 
gegevens op dat gebied hebben aangewezen (zie hoofdstuk 2.2.1.2). 
5. De CD-ROM van HANDYNET bevat tekstuele informatie, beelden en ook demonstraties 
van technische hulpmiddelen voor produkten in de categorie educatieve en revalidatie-
software (zie hoofdstuk 2.4.4). 
6. De tekstuele informatie van het HANDYNET-systeem is gestructureerd en gedetailleerd 
met het oog op de meertaligheid en de door de potentiële gebruikers van de CD-ROM 
(beroepskrachten) en de gebruikers van de informatie (de gehandicapten) gewenste 
raadplegingsmogelijkheden (zie hoofdstuk 2.4.2 en 2.4.3). 
7. HANDYNET kan in de negen officiële talen van de Europese Unie geraadpleegd worden. 
De beschrijvingen in de vorm van vrije tekst zijn echter alleen in de taal van het land van 
oorsprong en in het Engels (zie hoofdstuk 2.4.3). 
8. HANDYNET is met behulp van vocale systhese of braillle ook toegankelijk voor blinden 
(zie hoofdstuk 2.1). 
9. De module technische hulpmiddelen van het HANDYNET-systeem is operationeel en functi­
oneert op dit moment dankzij een netwerk dat twaalf nationale coördinatiecentra, 47 gespe­
cialiseerde verzamelcentra en 363 informatie- en adviescentra omvat (zie hoofdstuk 3.1.6). 
ré 
10. Sinds het einde van 1991 zijn er zes uitgaven van de CD-ROM HANDYNET uitgebracht. 
De verspreiding van de informatie uit de Europese databank blijft beperkt tot de partners 
van het HANDYNET-netwerk, wat gevolgen heeft voor de frequentie van het gebruik. 
In dit stadium van de verspreiding van het systeem is het nog niet mogelijk betrouwbare 
cijfers te geven over het aantal gehandicapten dat van de databank gebruik heeft ge­
maakt (zie hoofdstuk 2.1.1). 
11. De Commissie verwacht met ingang van 1995 een grootschalige verspreiding van de CD-
ROM, zowel in de Lid-Staten als in derde landen. De Lid-Staten zijn verantwoordelijk voor 
het op nationaal niveau organiseren van de verspreiding van informatie over de techni­
sche hulpmiddelen (zie hoofdstuk 2.1). 
12. De technische ontwikkeling van de eerste module kan weliswaar als voltooid beschouwd 
worden, maar de gegevensverzameling dient te worden voortgezet, zowel wat betreft de 
in de Lid-Staten geproduceerde technische hulpmiddelen als wat betreft de in derde lan­
den geproduceerde en op de Europese markt aangeboden technische hulpmiddelen 
(zie hoofdstuk 2.1). 
13. De communicatie binnen het HANDYNET-netwerk wordt bevorderd door een computer-
krant en electronische post, die rechtstreekse communicatie tussen de nationale centra 
voor de coördinatie van de gegevensverzameling en het met het assisteren van de Com­
missie belaste deskundigenteam van HELIOS mogelijk maken (zie hoofdstuk 3.3). 
14. Uit een analyse van de uitgaven voor het HANDYNET-systeem sinds 1988 blijkt dat 39% 
van het totale budget besteed is aan de technische ontwikkeling en 61% aan bijdragen 
aan de Lid-Staten, hoofdzakelijk voor deskundige hulp en voor het verzamelen van de ge­
gevens (zie hoofdstuk 4.2). 
15. De reacties van de Lid-Staten met betrekking tot de inhoud en het gebruik van het 
HANDYNET-systeem in het kader van de van 1992 tot en met 1994 uitgevoerde evalua­
ties waren over het algemeen positief. In het continue proces van de verbetering van het 
systeem houdt de Commissie rekening met de kritiek en de voorstellen van de evaluatoren 
(zie hoofdstuk 5.3.2). 
16. Momenteel wordt in het systeem, in samenwerking met de relevante initiatieven van an­
dere diensten van de Commissie (DG XIII), een inventaris van onderzoeken op technolo­
gisch gebied opgenomen (zie hoofdstuk 6). 
17. Het HANDYNET-systeem is modulair opgebouwd. De structuur van de module techni­
sche hulpmiddelen kan praktisch zonder wijzigingen voor eventuele nieuwe modules ge­
bruikt worden (zie hoofdstuk 1.3). 
18. Om nog beter aan de behoeften van de gehandicapten aan informatie te kunnen voldoen, 
stelt de Commissie voor de invoering van twee nieuwe modulen (werkgelegenheid/oplei­
ding en toegankelijkheid) te bestuderen, waarvoor de door de gehandicapten geuite be­
hoeften geanalyseerd dienen te worden en de al bestaande informatie-instrumenten in de 
Lid-Staten voor de informatievoorziening op deze twee terreinen op Europees niveau beter 
benut zouden moeten worden. Ook stelt de Commissie voor de elektronische post van 
HANDYNET uit te breiden tot alle partners van het HELIOS-programma (zie hoofdstuk 9.2). 
SAMENVATTING 
/; 
HANDYNET - Het Europese informatiesysteem 
over technische hulpmiddelen 
1.1 DOELSTELLINGEN EN BESTREKEN TERREIN 
HANDYNET, het Europese geautomatiseerde informatiesysteem, is een project van de Euro­
pese Unie in het kader van het HEUOS programma. Het doel van HANDYNET is om geleidelijk 
te voorzien in de informatiebehoefte van gehandicapten gedurende het hele integratieproces. 
De ontwikkeling van de informatiemodule over technische hulpmiddelen kreeg prioriteit, 
omdat deze hulpmiddelen gehandicapten in staat stellen een zelfstandiger leven te leiden. 
Onder gehandicapten wordt volgens het Besluit van de Raad van 25 februari 1993 tot 
vaststelling van het HEUOS II programma verstaan (artikel 2): 
"Personen met ernstige stoornissen, beperkingen of handicaps die het gevolg zijn van li­
chamelijke (waaronder zintuiglijke), geestelijke of psychische aandoeningen en die het 
verrichten van een voor de mens als normaal beschouwde activiteit of functie belemme­
ren of beletten". 
Onder technische hulpmiddelen dient volgens ISO-norm 9999 (International Standards Organi­
sation) betreffende de indeling van technische hulpmiddelen verstaan te worden: 
"Een door een gehandicapte gebruikt produkt, instrument, uitrustingsstuk of technisch sys­
teem, hetzij speciaal vervaardigd of op de markt verkrijgbaar, dat bedoeld is om de stoornis, 
de beperking of de handicap te voorkomen, te compenseren, te verlichten ofte neutraliseren". 
De ontwikkeling van de informatiemodule over technische hulpmiddelen van het 
HANDYNET-systeem leidt tot : 
• een soqale verbetering, want de technische hulpmiddelen maken de gehandicapte zelfstan­
diger en bieden hem daardoor de gelegenheid zijn positie in de samenleving te versterken; 
• financiële voordelen, want de technische hulpmiddelen leveren een bijdrage aan het ver­
minderen van de sociale uitgaven en de kosten van gezondheidszorg, doordat zij de inte­
gratie van de gehandicapte bevorderen en een rol spelen bij de secundaire en tertiaire 
preventie (secundaire preventie = preventie van de beperking, tertiaire preventie = pre­
ventie van de handicap); 
• economische voordelen, doordat de producent en de gebruiker dichter bij elkaar gebracht 
worden en doordat de doorzichtigheid van de Europese interne markt wordt bevorderd, 
evenals de concurrentie in de industrie en de handel, hetgeen weer onderzoek en vernieuw­
ing stimuleert, zodat er betere produkten tegen een lagere prijs aangeboden zullen worden. 
HANDYNET draagt in het kader van het HELIOS programma in algemene zin bij tot: 
• het verbeteren van de integratiemogelijkheden van de gehandicapten, door hen alle no­
dige informatie over technische hulpmiddelen te verschaffen; 
• het informeren van alle bij de integratie van gehandicapten betrokken partijen over toe­
gepast onderzoek op het gebied van de technische hulpmiddelen. \ 
1.2 DE ONDERDELEN VAN HET SYSTEEM 
Het Europese informatiesysteem HANDYNET bestaat uit: 
• een gegevensbank 
• een computerkrant en electronische post. 
De meertalige gegevensbank (in de 9 officiële talen van de Europese Unie) is beschikbaar op 
CD-ROM (Compact Disk Read Only Memory) en biedt drie hoofdcategorieën informatie: 
• de technische hulpmiddelen in eigenlijke zin, met hun technische, functionele en econo­
mische kenmerken, met name de prijs; 
• personen en organisaties die zich met technische hulpmiddelen bezighouden, met name de 
fabrikanten, de distributeurs, informatiecentra, opleidingsinstellingen en onderzoeksinstituten; 
• de in de Lid-Staten geldende regelingen voor de verstrekking van technische hulpmidde­
len aan gehandicapten. 
De computerkrant en de electronische post zijn via de openbare netten toegankelijke 
communicatiemiddelen die de partners van het HANDYNET-netwerk en de nationale 
centra voor de coördinatie van de gegevensverzameling (CNC - zie hoofdstuk 3.1.1) de 
mogelijkheid bieden per computer berichten en informatie over evenementen met een 
Europese dimensie die voor gehandicapten van belang zijn, te zenden en te ontvangen. 
1.3 DE MODULAIRE AANPAK 
HANDYNET is modulair opgebouwd. 
Bestand technische 
hulpmiddelen 
Bestand 
organisaties Bestand procedures 
en regelingen 
MODULE 
werkgelegenheid 
opleiding 
MODULE 
toegankelijkheid Het is duidelijk dat 2/3 van de voor 
de eventuele ontwikkeling van an­
dere op de informatiebehoeften 
van gehandicapten gerichte modu­
les noodzakelijke informatiestructu­
ren al beschikbaar zijn in het kader 
van de module technische hulp­
middelen, namelijk: 
• die betreffende de organisaties; 
• die betreffende de procedures en 
regelingen. 
De structuren van deze twee informatiecategorieën kunnen zonder verdere wijzigingen 
gebruikt worden voor andere informatieterreinen in verband met gehandicapten. 
De modulaire benadering betekent dat de investeringen voor het opzetten van de uit 
drie bestanden bestaande eerste module over technische hulpmiddelen ook bruikbaar zal 
zijn voor toekomstige ontwikkelingen. 
HANDYNET - HET EUROPESE INFORMATIESYSTEEM OVER TECHNISCHE HULPMIDDELEN 
\ 'U 
De HANDYNET-databank op dit moment 
Dit verslag over de HANDYNET-databank in de meest recente versie op CD-ROM nr. 6L 
die sinds februari 1994 wordt verspreid, geeft een overzicht van de originele informatie­
structuren en technische aspecten van het systeem en van de kosten sinds 1988. 
Opgemerkt moet worden dat het HANDYNET-systeem zich in voortdurende ontwikkeling 
bevindt, zowel wat de inhoud van de informatie als wat de raadplegingsmogelijkheden 
betreft, waarbij rekening wordt gehouden met de ontwikkelingen in de informatica. 
Deze ontwikkeling is gebaseerd op de opmerkingen en suggesties van de gebruikers, na­
melijk de nati nale centra voor de coördinatie van de gegevensverzameling enerzijds en 
de evaluatoren van het HANDYNET-systeem (met name de gehandicapten) anderzijds. 
2.1 DE VERZAMELDE GEGEVENS 
Een van de originele aspecten van het HANDYNET-systeem is dat alle twaalf Lid-Staten 
meewerken aan het verzamelen van de gegevens. 
Met behulp van interfaces kan de informatie ook in braille of via vocale synthese geraad­
pleegd worden. 
Gezien het internationale karakter van de Europese markt voor technische hulpmiddelen 
is samenwerking van de twaalf Lid-Staten nuttig en noodzakelijk om zo volledig mogelijke 
gegevens over het grote aantal op deze markt aangeboden technische hulpmiddelen te 
verzamelen, terwijl toch van de individuele Lid-Staten een relatief beperkte inspanning 
wordt gevergd om dit resultaat te bereiken. 
In de eerste fase hebben de nationale centra voor de coördinatie van de gegevensverza­
meling zich gericht op het verzamelen van informatie over de in hun eigen Lid-Staat ge­
produceerde technische hulpmiddelen en over de in de betreffende Lid-Staat gevestigde 
fabrikanten en distributeurs. 
In de tweede fase is een van de in de loop van 1994 te verwezenlijken objectieven het 
verzamelen van de gegevens betreffende de in derde landen geproduceerde en in de 
Europese Unie verkrijgbare technische hulpmiddelen. 
Bij eventuele uitbreiding of de toepassing van het akkoord betreffende de Europese Eco­
nomische Ruimte (EER) op het HELIOS-programma zullen in de betreffende EVA-landen 
(Zweden, Noorwegen, Oostenrijk, Finland, IJsland) verzamelcentra worden aangewezen 
voor de verzameling van de gegevens betreffende de in die landen geproduceerde tech­
nische hulpmiddelen. Daarmee zou begin 1995 begonnen kunnen worden. 
L C. 
2.1.1 Historische ontwikkeling van de gegevensverzameling 
Dit overzicht van de historische ontwikkeling is gebaseerd op de sinds 1991 geproduceerde CD-ROM's. 
Ontwikkeling van de op Europees niveau verzamelde gegevens (totaal van de technische hulpmiddelen en de organisaties) 
CD ROM Nr Produktiedatum Aantal gegevens (informatiefiches)* 
december 1991 
mei 1992 
januari 1993 
mei 1993 
oktober 1993 
februari 1994 
september 1994 9000 
18944 
23588 
35663 
44266 
46632 
aan de gang * Öe 4.800 gegevens betreffen­
de sportieve activiteiten voor 
gehandicapten zijn uit het be­
stand gehaald voor bijwerking 
(zie hoofdstuk 5.3.3.1.2.B.). 
CDROMNr I 1 3 4 5 S 
In twee jaar tijd is het aantal voor HANDYNET verzamelde gegevens vervijfvoudigd 
2.1.2 De verzamelde gegevens over de technische hulpmiddelen 
.il .1.1 I 
BE Bk DE QR ES FR IR IT Ui NL PT UK België 
Denemarken ' 
Duitsland ' 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 465 
2189 
9730 
89 Italië ' 
Luxemburg 3 
Nederland ' 
Portugal 
463 Verenigd Koninkrijk ' 
3145 
419 Total 2524 
1 
3201 
211 
9829 
32266 
(1) Deze Lid-Staten hebben de gegevens doorgegeven met behulp van een interfacing tussen de nationale ge­
gevensbanken en HANDYNET. 
(2) Het netwerk van verzamelcentra in Griekenland wordt momenteel gereactiveerd Er wordt een aanzienlijke 
toename verwacht in de periode tot CD-ROM nr. 7 uitkomt (volgens de planning in september 1994). 
(3) Naar het schijnt wordt in Luxemburg slechts 1 technisch hulpmiddel geproduceerd. 
2.1.3 De verzamelde gegevens over de fabrikanten, distributeurs 
en niet-commerciële organisaties 
I.I I-I België 2 
Denemarken ' 
Duitsland ' 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 1922 
316 
932 
70 
93 
525 
380 Italië ' 
Luxemburg 
Nederland ' 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk ' 
Total 
BE DK DE GR ES FR IR IT LU NL PT UK 5421 
95 
1009 
209 
3394 
14366 
(1) De uit deze Lid-Staten afkomstige gegevens worden doorgegeven met behulp van een interfacing tussen de 
nationale gegevensbanken en HANDYNET. 
(2) België (Franse gemeenschap) beschikt over een gegevensbestand over fabrikanten en distributeurs en heeft 
verzocht om een interfacing met de nationale gegevensbank over de organisaties. 
11 
2.1.4 De verzamelde gegevens over de nationale procedures en voorschriften 
Om vergelijkingen mogelijk te maken tussen de geldende procedures in de Lid-Staten 
die een gehandicapte moet volgen om een technisch hulpmiddel aan te schaffen, te hu­
ren of te laten repareren, is de nationale centra voor de coördinatie van de gegevensver­
zameling verzocht de betreffende informatie zowel in het Engels als in hun eigen taal of 
talen door te geven. 
Beschikbare informatie per Lid-Staat en per taal 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk Frans + Nederlands 
Duits + Engels 
Deens + Engels 
Duits + Engels 
Grieks + Engels 
Spaans + Engels 
Frans + Engels Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk Engels 
Italiaans + Engels 
Frans + Engels 
Nederlands + Engels 
Portugees + Engels 
Engels 
Hef is aan de Lid-Staten zelf overgelaten hoe gedetailleerd zij de procedures en voorschriften wilden beschrijven. 
2.2 DE ANALYTISCHE INHOUD VAN DE GEGEVENSBANK 
2.2.1 Categorieën geïnventariseerde technische hulpmiddelen 
2.2.1.1 Aantal beschreven technische hulpmiddelen per hoofdcategorie 
Categorieën technische hulpmiddelen volgens ISO 9999-classificatie 
Aantal 
ISO klasse fiches 
i.ll.li WÊ «• wÊ 
ISO o3 06 o9 12 15 IS 21 24 27 30 hulpmiddelen voor behandeling en revalidatie 03 
orthesen en prothesen 06 
hulpmiddelen voor persoonlijke zorg en bescherming 09 
hulpmiddelen voor persoonlijke mobiliteit 12 
hulpmiddelen voor huishoudelijke werkzaamheden 15 
inrichting en aanpassing van woningen en andere gebouwen 18 
hulpmiddelen voor communicatie, informatie en signalisatie 21 
hulpmiddelen voor het hanteren van produkten en goederen 24 
hulpmiddelen en uitrusting voor het verbeteren van de omgeving, 
instrumenten en machines 27 
hulpmiddelen voor vrijetijdsbesteding 30 2505 
1952 
5508 
7063 
721 
7008 
3327 
1920 
273 
1909 
Dit stotistisch overzicht is gebaseerd op de voornaamste bestemming van de technische hulpmiddelen volgens de ISO 
9999-elassificatie. Bepaalde hulpmiddelen zijn in meerdere categorieën van de ISO-classificatie opgenomen, terwijl andere 
in geen enkele categorie passen. 
De technische hulpmiddelen voor mobiliteit (klasse 12) en voor inrichting en aanpassing van 
woningen en andere gebouwen (klasse 18) maken samen bijna 50% van de in HANDYNET op­
genomen technische hulpmiddelen uit. 
2.2.1.2 Aantal technische hulpmiddelen bedoeld ter compensatie van 
De stoornis, de beperking of de handicap 
motorisch «76% 
cognitief- 16% 
communicatief (gehoor-
of gezichtsvermogen) « 8% 
Verdeling van de gespecialiseerde verzamelcentra Hef grote verschil tussen het aantal technische 
hulpmiddelen ter compensatie van motorische 
stoornissen en het aantal andere technische 
hulpmiddelen is te verklaren uit het feit dat de 
Lid-Staten bij het aanwijzen van verzamelcentra 
prioriteit hebben gegeven oon technische hulp­
middelen voor motorisch gehandicapten. 
België 
Denemarken 
Duitsland ' 
Griekenland 
Spanje 
Frankrjjk 
Ierland 
Italië' 
Luxembur 
Nederland ' 
Portugal 
Verenigd 
Koninkrijk Motorisch Communicatiefi 
auditief Communicatief, 
visueel Educatieve 
software 
(1) In deze Lid-Staten heeft het nationale centrum voor de coördinatie van de gegevensverzameling voor HAN­
DYNETzowel een coördinerende ob een verzomeltoak. 
Duitsland, Nederland en Italië hebben geen gespecialiseerde verzamelcentra voor 
HANDYNET aangewezen, maar leveren wei gegevens voor alle vier gebieden. \ 
\ 
2.2.2 Activiteiten van de geïnventariseerde organisaties 
In HANDYNET geregistreerde organisaties per type activiteit. 
2.2.2.1 Commerciële activiteiten 
676 
7873. 154 
1431 Fabrikanten 
Exporteurs 
Groothandel 
Distributeurs/kleinhandel 
Onderhoudsdiensten 
Totaal 2768 
154 
1431 
7873 
676 
12902 
Hef is interessant op te merken dat niet alleen de fabrikanten van technische hulpmiddelen geregistreerd zijn, 
maar ook en vooral de distributeurs, die dichter bij de consument staan. 
DE HANDYNET-DATABANK OP DIT MOMENT 
lï 
2.2.2.2 Niet-commerciële activiteiten 
O Onderzoek 
Evaluatie 
Opleiding 
Technische vernieuwing 
Informatie 
Verenigingen van gebruikers 
Juridisch of controleactiviteit 
Verenigingen van beroepskrachten 
Totaal 233 
197 
647 
11 
773 
20 
438 
8 
2327 
De Nationale Centra voor de Coördinatie van de gegevensverzameling (CNCs) is verzocht allereerst informatie te 
verzamelen betreffende commerciële organisaties teneinde een verband te kunnen leggen tussen de technische 
hulpmiddelen, de fabrikanten en de distributeurs. De meeste verzamelcentra hebben echter ook al gegevens 
over andere typen organisaties in de gegevensbank ingevoerd. 
De in HANDYNET geïnventariseerde organisaties zijn meestal op meerdere terreinen actief, hetzij commercieel, 
hetzij niet-comm-rieel of beide. 
2.3 DE STRUCTUUR VAN DE INFORMATIE 
• • De in de gegevensbank opgenomen informatie dient op zeer gedetailleerde wijze ge­
structureerd te zijn, zowel wat de technische hulpmiddelen als wat de organisaties be­
treft, om het nagestreefde doel, namelijk het doorzichtig maken van de markt zodat men 
het meest geschikte produkt kan kiezen, mogelijk te maken. Dit doel wordt door alle 
CNC's ondersteund; 
• Rekening houdende met de tijdens de in verschillende Lid-Staten georganiseerde evalua­
tiebijeenkomsten over het HANDYNET-systeem gemaakte opmerkingen; 
• Gelet op het grote aantal in de gegevensbank HANDYNET geïnventariseerde technische 
hulpmiddelen en organisaties; 
• Teneinde beter aan de eis van de meertaligheid te kunnen voldoen. 
2.3.1 De informatie over de technische hulpmiddelen 
2.3.1.1 Algemene informatie 
Algemene informatie identificatie van het 
technische hulpmiddel naam van het produkt 
categorie waaronder het 
produkt valt 
naam van de fabrikant 
merk 
de gecompenseerde 
functionele beperkingen 
') Ù 
2.3.1.2 Technische informatie 
technische gegevens 
technische informatie naar gelang de categorie 
technisch hulpmiddel 
. materiaal 
. wijze van gebruik 
. type batterij 
. wjjze van bevestiging 
. enz. 
cijfermatige gegevens naargelang de 
categorie produkt: 
. afmetingen 
. gewicht 
.enz. 
2.3.1.3 Economische informatie 
Prijs van het techni­
sche hulpmiddel 
Economische informatie Naam van het produkt 
in alle Lid-Staten 
merknaam in alle Lid-
Staten 
prijs in de valuta's van 
alle Lid-Staten en in 
ecu 
BTW-percentages 
Nationale 
aanbevelingen Nationale normen 
Vergoeding door de 
sodale zekerheidsin­
stanties 
2.3.2 Informatie over de organisaties 
2.3.2.1 Algemene informatie 
Contactinformatie 
Algemene informatie Naam van de organisatie 
(volledig, gebruikelijk, 
afgekort) 
Telefoon 
Fax 
Bezoekadres 
(toegankelijkheid 
van de ruimten) 
Type organisatie Gouvernementeel 
Met winstoogmerk 
Niet gouvernementeel 
Particulier 
DE HANDYNET-DATABANK OP DIT MOMENT 
?"? 
2.3.2J2'Informatie overde activiteitendaarvan 
Informatie over de activiteiten daarvan Activiteitensector 
m. b. t. technische 
hulpmiddelen Type activiteit 
Betrokken technische 
hulpmiddelen 
Geproduceerde en ge­
distribueerde merken 
Doelgroepen 
Andere activiteiten-
sectoren m. b. t. het 
integratieproces van 
gehandicapten Type activiteit 
Doelgroepen 
2.3.2.3 Informatie over het effect 
Werkterrein 
(geografisch) Mondiaal 
Europees 
Nationaal 
Regionaal 
Plaatselijk 
Informatie over het effect Betrokkenheid, 
contacten Communautaire pro­
gramma's of initiatieven 
Lidmaatschap van een 
netwerk of van een in­
ternationale organisatie 
Aanvullende 
informatie 
2.3.3 De nationale procedures en voorschriften Beschrijving in de 
eigen taal 
Beschrijving in het 
Engels 
De informatie betreffende de procedures en voorschriften is gestructureerd volgens het 
principe van besluitvormingsbomen (Flow Charts) en functioneert als een dialoog tussen 
de gebruiker en HANDYNET over de voor zijn of haar specifieke geval geldende regelin­
gen in de betreffende Lid-Staat. 
Het verloop van deze dialoog is dus per Lid-Staat verschillend, afhankelijk van de vraag of 
de nationale regelgeving uitgaat van: 
• de aard van de technische hulpmiddelen; 
• de aard van het gebruik (privé, in het beroepsleven of op school); 
• de leeftijd van de gebruiker; 
• het al of niet aangesloten zijn van de gebruiker bij een sociale verzekering; 
• de oorzaak van de stoornis of de beperking. 
De doelstelling blijft echter de gebruiker een praktische gids te verschaffen met behulp 
waarvan hij de nationale regelingen en voorschriften kan raadplegen, zijn rechten en ver­
plichtingen kan leren kennen en kan achterhalen welke stappen hij moet nemen en met 
wie hij contact moet opnemen om een technisch hulpmiddel te verkrijgen. 
U 
2.4 DE TECHNISCHE ASPECTEN VAN DE GEGEVENSBANK 
Tot het einde van 1990 werkte de HANDYNET-gegevensbank met een on line-systeem; 
de Nationale Coördinatiecentra waren via het telefoonnet aangesloten op de server van 
de Europese Ruimtevaartautoriteit (ESA - Frascati, Italië). De voornaamste problemen 
daarbij waren: 
• de trage reactie van de server; 
• de veelvuldige storingen tijdens de raadpleging; 
• de ontoegankelijkheid van de server op bepaalde uren van de dag en in het weekend; 
• de weinig gebruiksvriendelijke raadplegingsinterface; 
• de hoge kosten van de communicatie per telefoon; 
• de problemen bij de uitvoering van de multimedia-benadering (integratie van tekst, 
beeld en geluid); 
• het gebrek aan flexibiliteit waardoor de verspreiding van de informatie niet kon worden 
uitgebreid tot andere organisaties dan de nationale centra voor de coördinatie van de 
gegevensverzameling voor HANDYNET (12 informatiepunten in Europa). 
Na bestudering van de andere bestaande technische alternatieven voor het doen funtio-
neren van de HANDYNET-gegevensbank is de keus gevallen op compact disk (CD-ROM), 
met inachtneming van de volgende uitgangspunten: 
• de computeruitrusting waarover de CNC's al beschikten moest zoveel mogelijk in gebruik 
kunnen blijven; 
• een deel van de door de ESA ontwikkelde programmatuur moest overgenomen worden; 
• de raadplegingsprocedure diende vereenvoudigd te worden voor de gebruikers van 
het systeem. 
2.4.1 De keuze voor CD-ROM 
Sinds het begin van 1991 wordt voor HANDYNET gebruik gemaakt van CD-ROM, en wel 
om de volgende redenen: 
• de grote opslagcapaciteit (650 megaoctets tekst, grafieken of beelden, het equivalent 
van 470 discettes of 470. 000 pagina's tekst in A4-formaaty, 
• de garantie dat de informatie gedurende ten minste 10 jaar in de oorspronkelijke kwa­
liteit bewaard zat blijven; 
• de mogelijkheid van raadpleging ter plaatse, waardoor de kosten van telefonische raad­
pleging van een on line-server bespaard worden; 
• het feit dat CD-ROM een economische informatiedrager is voor de verspreiding van gro­
te hoeveelheden informatie; 
• de mogelijke multimedia-toepassingen; 
• de dalende produktiekosten per stuk van de CD-ROM naarmate er meer exemplaren ge­
produceerd worden; 
• de zich op mondiaal niveau verder ontwikkelende technologie op het gebied van CD-ROM; 
• de voortdurende ontwikkeling van de computerapparatuur; de meeste worden tegen­
woordig geleverd met een geïntegreerde CD-ROM-lezer (de noodzakelijke uitrusting om 
HANDYNET te kunnen gebruiken wordt in bijlage 1 genoemd). 
DE HANDYNET-DATABANK OP DIT MOMENT 
i 1 
2.4.2 De raadplegingsprogrammatuur 
Zonder al te technisch te willen worden, dient toch vermeld te worden dat bij de raadple­
ging van de gegevensbank gekozen kan worden uit twee versies van de raadplegingspro­
grammatuur. Een programma werkt met Windows en het tweede met DOS*. 
* De DOS-versie van het programma is ontworpen voor gebruik door blinden en ernstig motorisch gehandicapten, 
die hun eigen uitrusting aan HANDYNET kunnen koppelen (vocale synthese, track-ball, enz.) 
Door de twee programma's geboden mogelijkheden 
HANDYNET en Windows HANDYNET en DOS 
gebruik van de muis om de weg te 
vinden in de gegevensbank 
de mogelijkheid om op ieder moment 
tijdens de raadpleging van taal 
te veranderen 
de mogelijkheid de letters op 
het scherm te vergroten 
de mogelijkheid om verschillende 
uitvocrformaten te construeren 
compleet * 
etiketten voor adressen « 
vereenvoudigd « 
overige « 
de mogelijkheid om de gegevens in het 
gekozen formaat te printen 
visualisering van de produkten met 
behulp van opeenvolgende beelden 
inzoomen op details van het op het 
scherm getoonde technische hulpmiddel gebruik van het toetsenbord van de compu­
ter om de weg te vinden in de gegevensbank 
de mogelijkheid om bij het begin van de 
raadpleging een taal te kiezen 
de mogelijkheid de informatie om te zet­
ten in vocale synthese en in braille 
de mogelijkheid om voor de uitvoer van de 
informatie uit meerdere formaten te kiezen 
• compleet 
• etiketten voor adressen 
• vereenvoudigd 
de mogelijkheid om de gegevens in het ge­
kozen formaat te printen 
visualisering van de produkten met behulp 
van opeenvolgende of tegelijkertijd op het 
scherm verschijnende beelden (mozaïek) 
uitvoer van statistieken in de vorm van 
tabellen of diagrammen 
2.4.3 De meertaligheid 
Gegevens uit Spanje ^Hb^j^fe ^ Informatie kan in alle 9 talen 
in het Spaans ^^P^P^P^ van de ^me worden geraadpleegd 
HANDYNET 
CD ROM 
HANDYNET is de enige gegevensbank die in 9 talen geraadpleegd kan worden 
Dit technische hoogstandje is mogelijk dankzij: 
• de door een groep deskundigen uit verschillende Lid-Staten verrichte werkzaamheden be­
treffende de voorbereiding van de structuren, waarmee de informatie wordt ingevoerd; 
• het gebruik van internationale classificaties (internationale classificatie van technische 
hulpmiddelen ISO 9999, internationale classificatie van stoornissen, beperkingen en han­
dicaps van de WGO (Wereld Gezondheids Organisatie)); 
• het opstellen van lijsten van termen voor nauwkeurige technische en functionele beschrij­
vingen van de technische hulpmiddelen en de organisaties in alle negen talen van de 
Unie, op basis van eenmalige en vaststaande vertalingen; 
• de beperking van beschrijvingen in de vorm van vrije tekst in de nationale talen tot een 
strikt minimum. 
Door de meertaligheid heeft de gegevensbank HANDYNET een duidelijke toegevoegde waarde, want: 
- door HANDYNET kan de gehandicapte Europese burger informatie die voor hem of haar van belang is in zijn 
eigen taal raadplegen, in welke Lid-Staat hij zich ook bevindt, waardoor de mobiliteit van en de gelijke kan­
sen voor gehandicapten bevorderd worden; 
- veel potentiële gebruikers in derde landen beheersen ten minste een van de negen officiële talen van de Unie; 
- aanpassing aan andere talen is mogelijk. 
2.4.4 De multimedia-informatie 
Naar de mening van alle personen die de gegevensbank hebben geraadpleegd, is illus­
tratie van dç tekstuele informatie van essentieel belang. Na een diepgaand onderzoek 
door een groep deskundigen uit verschillende Lid-Staten heeft HANDYNET in 1993 het 
multimedia-aspect ingevoerd in de informatievoorziening. 
HANDYNET-multimedia betekent in de praktijk dat: 
• bij alle categorieën technische hulpmiddelen beelden 
worden toegevoegd, dewelke nagenoeg allemaal zijn 
samengesteld uit een compositie van 256 kleuren; 
• dat er software-demonstraties worden toegevoegd 
voor de technische hulpmiddelen die zijn opgeno­
men in de onderwijs-, revalidatie- en communicatie-2144 
223 ^H programmatuur.* 
•1 •• Il 
CD ROM N*5 CD ROM N*6 De medewerkers van de coördinatiecentra hebben 
de noodzakelijke opleiding gevolgd en verwerken 
de beelden op dezelfde wijze als de tekst, in gedigi­
taliseerde vorm met behulp van scanners. Beelden JS Softwaredemonstraties 
* Wat de verzameling van softwaredemonstraties betreft is het bij de proeffase gebleven. De hervatting van de 
verzameling en de opleiding van de deskundigen zijn afhankelijk van het aanwijzen (door de Lid-Staten) van an­
dere verzamelcentra die gespecialiseerd zijn in educatieve software. 
DE HANDYNET-DATABANK OP DIT MOMENT 
1/ 
De werkingsstructuren van het HANDYNET-systeem 
De werking van het HANDYNET-systeem is gebaseerd op: 
• de verdeling van de taken in verband met de gegevensverzameling; 
• de gedecentraliseerde verwerking van de informatie; 
• de gedecentraliseerde distributie van de informatie. 
Deze aanpak gaat uit van het nationale en Europese partnerschap tussen de verschillende 
organisaties, waarvan de rollen nauwkeuring omschreven zijn. 
3.1 DE PARTNERS 
3.1.1 De Nationale Centra voor de coördinatie van de gegevensverzameling (CNC) 
Door de Lid-Staten aangewezen organisaties die zorgen voor de coördinatie van de ge­
gevensverzameling op nationaal niveau, wat de planning en de controle van de kwa­
liteit van de verzamelde gegevens betreft. De CNC's verzekeren de cohesie van het 
HANDYNET-systeem op nationaal niveau en geven technische adviezen aan de eventu­
ele verzamelcentra en aan de informatie- en adviescentra. Op Europees niveau vormen 
zij de werkgroep "Technische Coördinatie HANDYNET". 
3.1.2 De Centra voor de Gegevensverzameling (CCD) 
Op nationaal niveau aangewezen organisaties die volgens een met het nationale coördi­
natiecentrum overeengekomen tijdschema de gegevens verzamelen. De verzamelcentra 
zijn gespecialiseerd in een of meer categorieën technische hulpmiddelen en de Lid-Staat 
bepaalt of zij op nationaal of op regionaal niveau gegevens verzamelen. 
3.1.3 De Informatie- en Adviescentra (CIC) 
Organisaties die gebruik maken van de HANDYNET-gegevensbank om gehandicapten te 
informeren en de adviseren bij de keuze van een aan hun behoeften aangepast technisch 
hulpmiddel. Deze organisaties worden op nationaal niveau aangewezen. 
3.1.4 De informatiecentra (Cl) 
Niet-gespecialiseerde organisaties op het gebied van de technische hulpmiddelen die 
alle gebruikers toegang verschaffen tot de informatie in de gegevensbank en de betrok­
kenen doorverwijzen naar de gespecialiseerde informatie- en adviescentra. 
3.1.5 De Eenheid technische coördinatie HANDYNET van de HELIOS Expertengroep 
Deze eenheid, die bestaat uit deskundigen die tot taak hebben de Commissie bij te staan 
bij de tenuitvoerlegging van het HELIOS-programma, coördineert het systeem op Euro­
pees niveau. De eenheid verzamelt de uit de verschillende Lid-Staten afkomstige gege­
vens en controleert de kwaliteit ervan. Zij animeert het Europese netwerk van de nationa­
le coördinatiecentra en geeft gevolg aan de technische ontwikkeling van het systeem, op 
basis van voorstellen van de werkgroep "Technische coördinatie HANDYNET", die be­
staat uit deskundigen van de twaalf CNC's. 
De raadgevende organen van HELIOS ontvangen regelmatig een verslag over de acti­
viteiten in het algemene kader van HANDYNET en meer specifiek over de activiteiten van 
de werkgroep technische coördinatie. 
3.1.6 Kwantitatief overzicht van het HANDYNET-netwerk 
CNC CCD C1C/C1 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal 1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
12 2 
2 
1 
7 
3 
16 
1 
1 
2 
1 
4 
7 
47 3 
2 
9 
30 
20 
1 
58 
2 
20 
131 
87 
363 
Het cijfer dat de realiteit van het HANDYNET-netwerk het beste weergeeft is het aantal informatie- en advie­
scentra, dat een indruk geeft van de verspreiding van de CD ROM. 
Duitsland heeft geen informatie- en adviescentra aangewezen en geeft de voorkeur aan vrije verspreiding onder 
alle belanghebbende personen of organisaties 
Het Italiaanse netwerk van informatie- en adviescentra is identiek aan het netwerk voor de verspreiding van de 
gegevens van de SIVA-databank (Servizio Informazioni e Valutazione Ausili). 
Nederland heeft geen officiële CICs aangewezen, maar 20 instellingen hebben de CD-ROM van HANDYNET ont­
vangen in het kader van een experimentele fase. 
De verspreiding van de CD ROM HANDYNET onder organisaties die gehandicapten deskundig advies kunnen bie­
den (revalidatiespecialisten, ergotherapeuten, kinesitherapeuten), sluit goed aan bij de conclusies van de evalua­
tievergaderingen. Een grote meerderheid van de deelnemers meent ook inderdaad dat HANDYNET meer bekend is 
als dienstverlening dan als instrument voor informatievoorziening. 
3.2 DE VOORDELEN VAN HET WERKEN IN EEN NETWERK 
De HANDYNET-gegevensbank is het resultaat van de gezamenlijke arbeid van de part­
ners in de twaalf Lid-Staten. Able-Data, een databank over de in de Verenigde Staten ge­
produceerde technische hulpmiddelen, is het resultaat van volledig gecentraliseerde 
werkzaamheden. De netwerkbenadering is complexer dan de gecentraliseerde, maar de 
voordelen die deze aanpak met zich brengt verdienen vermelding. 
DE WERKINGSSTRUCTUREN VAN HET HANDYNET-SYSTEEM 
*n 
3.2.1 voor het HANDYNET-systeem zelf: 
• De gegevensverzameling is sneller en vollediger, omdat het werk over twaalf Lid-Staten 
verdeeld is. 
• Er is minder tijd nodig voor de gegevensverzameling per Lid-Staat. 
• De informatie kan door alle partners van het netwerk gecontroleerd worden, wat een ga­
rantie voor meer objectiviteit biedt. 
• De technische ontwikkeling van het systeem vindt plaats op basis van gezamenlijk overleg. 
• Er zijn meer mogelijkheden voor de verspreiding van de informatie in het systeem. 
3.2.2 voor de verrijking van de partners: 
• Bij- en nascholing van de medewerkers van de verzamelcentra en de informatiecentra. 
De deskundigheid van de een staat ten dienste van de ander (opleidingsbijeenkomsten 
en gidsen). 
• Dienstverlening, zowel wat de inhoud als wat de methode van verzameling betreft, van 
de meer deskundigen aan de minder deskundigen (referentiegroep classificaties). 
• Het lid zijn van een groep die werkt aan een betere informatievoorziening voor gehandi­
capten op basis van een gemeenschappelijk instrument. 
3.3 DE COMMUNICATIE - ELECTRONISCHE POST EN COMPUTERKRANT 
Om de uitwisseling van informatie tussen de partners van het HANDYNET netwerk mo­
gelijk te maken is een electronische boodschappendienst ontwikkeld, die bestaat uit: 
• een standaardfunctie voor het versturen van boodschappen; 
• een journaalfunctie, die met name een kalender van evenementen met een Europese di­
mensie bevat. 
In een experimentele fase zijn de nationale coördinatiecentra en de eenheid technische co­
ördinatie HELIOS-HANDYNET met elkaar verbonden (Y-NET van het ESPRIT-programma). 
Nog afgezien van het feit dat de partners van het netwerk om technische verbeteringen 
verzocht hebben, heeft een dergelijk communicatie-instrument slechts zin indien een 
groot aantal organisaties er toegang toe hebben. 
Een voorstel tot uitbreiding van de electronische post van HANDYNET op basis van een 
uitbreiding van het aantal gebruikers wordt momenteel bestudeerd. 
Deze dienstverlening zou de volgende faciliteiten moeten aanbieden: 
• verzending en ontvangst van standaardboodschappen (brieven, nota's, uitnodigingen, al­
gemene informatie); 
• een discussieforum voor meerdere personen betreffende een bepaald thema; 
• een kalender van Europese evenementen die voor gehandicapten van belang zijn; 
• de verzending van gegevensbestanden. 
De HANDYNET-boodschappendienst dient gebaseerd te zijn op een server van de Com­
missie en zal geleidelijk uitgebreid worden tot alle partners van het HELIOS-programma. 
'V, 
De kosten van het HANDYNET-systeem 
4.1 GLOBALE KOSTEN 
1988 1989 1990 1991 1992 1993 TOTAAL BEGROTING 1994 
Activiteiten 383678 
Personeel 81727 
Algemene kosten 314392 
Totaal globaal 779797 752428 
205647 
378237 
1336312 607168 
249675 
294657 
1151500 801347 
214313 
479190 
1494850 774944 
322025 
584042 
1681011 800455 
295699 
439511 
1535665 4120020 
1369086 
2490029 
7979135 990000 
312090 
302102 
1604192 
4.2 KOSTEN VAN DE ONTWIKKELING VAN HANDYNET IN ECU 
In het kader van de activiteiten is een deel van het budget besteed aan de technische ont­
wikkeling en een ander, groter deel is aan de Lid-Staten toegewezen als bijdrage voor: 
• deskundigheid in de studiegroepen; 
• de opleiding van deskundigen voor de gegevensverzameling en het gebruik van het sys­
teem; 
• de gegevensverzameling; 
• de produktie van de CD ROM en de electronische post. 
1988 1989 1990 1991 1992 1993 TOTAAL BEGROTING 1994 
Technische ontwikkeling 383678 
Bijdrage aan de 
LidStaten 505000 
247428 
752428 251500 
355668 
607168 406242 
395105 
801347 100587 
674357 
774944 318999 
481456 
800455 1966006 
2154014 
4120020 Totaal globaal 383678 
N.B. : De uitgaven van 1988 tot en met 1994 worden in detail aangegeven in bijlage 2. 20000 
970000 
990000 
Budget - HANDYNET activiteiten 1988-1994 
39% Technische Ontwikkeling 1.986.006 ECU 
61 o/o Bijdrage aan de Lid-Staten 3.124.014 ECU 
DE KOSTEN VAN HET HANDYNET-SYSTEEM 
ir 
4.3 VERDELING VAN DE UITGAVEN 
Deze analyse van de besteding van het budget geeft de ontwikkeling weer in de loop 
van de twee laatste begrotingsjaren en in het lopende begrotingsjaar, d.w.z.: 
• 1992 van 16.01.1992 tot en met 31.01.1993 
• 1993 van 01.02.1993 tot en met 31.01.1994 
• 1994 van 01.02.1994 tot en met 31.01.1995 
De HANDYNET-begroting kan in drie grote posten worden verdeeld: 
1. de activiteiten; 
2. de personeelskosten; 
3. de algemene kosten. 
4.3.1. Verdeling van de uitgaven voor de activiteiten in ECU 
ACTIVITEITEN 1992 1993 1994 
Technische L .twikkeling 
Ontwikkeling van het systeem 96423 
Documentatie 4164 
Subtotaal 100587 
Bijdrage aan de lid-staten 
Studiegroepen 150160 
Opleidings- en evaluatiebijeenkomsten 142182 
Gegevensverzameling 144000 
Produktie van de CDROM 172793 
en elektronische post 
Raadpleging 65222 
Vocale synthese 
Subtotaal 674357 
Totaal 774944 317407 
1592 
318999 
31630 
123324 
255000 
25002 
8500 
38000 
481456 
800455 10000 
10000 
20000 
230000 
100000 
540000 
100000 
970000 
990000 Uitgaven - activiteiten 
1992 1993 1994 
4.3.2 Verdeling van de uitgaven voor de personeelskosten in ECU 
1992 1993 1994 
Personeel 322025 I 295699 I 312090 
1992 1993 1994 
* De begroting voor het lopende begrotingsjaar (1994) is voorlopig. 
\ ~\b 
4.3.3 Uitgaven voor de algemene kosten 
1992 1993 1994 
• Administratief 546673 
I Dienstreizen 37369 
• Totaal 584042 411026 
28485 
439511 264672 
37430 
302102 
1992 1993 1994 
4.4 DE EVOLUTIE VAN DE UITGAVEN PER BEGROTINGSPOST 
4.4.1 Uitgaven voor de activiteiten (in ECU) 
ontwikkeling van 
net systeem studiegroepen opleiding -evaluatie 
1992 1993 1994 1992 1993 1994 1992 1993 1994 
964231 3174071 100001 1501601 316301 230000I 1421821 1233241 lOOOOol 
gegevensverzameling produktie van 
de CD ROM + post documentatie 
1992 1993 1994 1992 1993 1994 1992 1993 1994 
1440001 2550001 5400001 1727931 2500211000001 41641 1592 1 10000 
DE KOSTEN VAN HET HANDYNET-SYSTEEM 
"» 
4.4.2 Personeelskosten 
1992 1993 1994 
322025" 2956991 312090 
4.4.3 Algemene kosten (dienstreizen en administratiekosten) 
1992 1993 1994 
584042' 439511' 302102 
11 
Evaluatie van het HANDYNET-systeem 
door de gebruikers 
Hoewel de nationale centra voor de coördinatie van de gegevensverzameling voor 
HANDYNET het systeem continu evalueren, is het van fundamenteel belang dat ook de 
mogelijke gebruikers van de gegevensbank die niet bij het opzetten daarvan of bij de ge­
gevensverzameling betrokken waren, hun mening kunnen geven over: 
• de mate waarin de doelstellingen van dit informatie-instrument bereikt zijn; 
• de gebruiksvriendelijkheid en de inhoud van het systeem; 
• de sociale gevolgen en het effect van een dergelijk instrument, 
en zich uitspreken over: 
• het profiel van de potentiële gebruikers van de gegevensbank; 
• de vergoeding van de kosten van de verwezenlijking; 
• de verspreiding van de CD ROM. 
Daarom hebben de nationale coördinatiecentra van verscheidene Lid-Staten evaluatie-
dagen georganiseerd: 
Italië 
België (FR) 
Frankrijk 
Luxemburg 
Ierland 
Verenigd Koninkrijk 
Spanje 
Denemarken 
Portugal 
Duitsland 
Nederland 
Griekenland • 26 juli tot en met 1 augustus 1992 
19 oktober 1992 
• 19 tot en met 22 januari 1993 
• 24 en 25 juni 1993 
16 november 1993 
22 en 23 november 1993 
7 en 8 december 1993 
2 en 3 juni 1993 
14 en 15 juni 1993 
27 en 28 oktober 1993 
11 en 12 november 1993 
5 en 6 april 1994 
6 en 7 april 1994 
januari tot maart 1994 
2 maart tot en met 22 juni 1994 
Verder zijn er twee evaluatievergaderingen gehouden met vertegenwoordigers van twee 
Europese niet-gouvernementele gehandicaptenorganisaties: 
• de European Blind Union (EBU) • 5 april 1993 te Brussel 
• de Associación nacional para problemas de crecimiento (CRECER) • 15 en 16 november 
1993 te Madrid 
EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM DOOR DE GEBRUIKERS 
?h 
5.1 DE EVALUATOREN VAN HET HANDYNET-SYSTEEM 
Land of 
organisatie 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
EBU 
CRECER 
Totaal (A) 
10 
4 
15 
30 
21 
5 
4 
19 
3 
12 
123 (B) 
30 
1 
147 
23 
11 
18 
8 
5 
16 
259 (O 
45 
3 
3 
23 
5 
93 (D) 
'2 
3 
18 
3 
5 
3 
15 
11 
70 (E) TOTAL 
42 
3 
61 60 
17 
45 
225 
59 
41 
23 
20 
50 
51 
3 
12 
606 (A) -gehandicapten 
-gezinnen van geestelijk gehandicapten 
-gehandicaptenorganisaties 
(B) -beroepskrachten op het gebied 
van de revalidatie 
-organisaties voor gehandicapten 
(C) -informatiedeskundigen 
(D) -overheidsinstanties 
(E) -fabrikanten/distributeurs 
5.2 DE EVALUATIEMETHODE 
Deelnemers 
Gemengde groepen van: 
• gehandicapten en hun gezinsleden 
• beroepskrachten op het gebied van de revalidatie 
• informatiedeskundigen 
• overheidsinstanties 
• fabrikanten en distributeurs van technische hulpmiddelen \ 
Selectie van de deelnemers 
• door het nationale centrum voor de coördinatie van de gegevensverzameling van de betreffende 
Lid-Staat 
Programma van de bijeenkomst 
• presentatie van de doelstellingen van de evaluatie 
• presentatie van HANDYNET voor alle deelnemers aan de bijeenkomst 
• uitleg over het evaluatieschema 
• praktisch werk op computers in kleine groepen 
• individueel invullen van het evaluatie-schema door de deelnemers 
Resultaten 
• Verwerking van de resultaten door het CNC 
• Verslag aan de betreffende Lid-Staat en de Commissie 
Evaluatie-instrumenten 
• de meest recente uitgave van de CD- ROM 
• gestandaardiseerd evaluatieschema met aanvullende vragen afhankelijk van de specifieke 
omstandigheden in de betreffende Lid-Staat 
• passende informatica-uitrusting, waarvan sommige voorzien van vocale synthese voor 
blinden en track-ball voor ernstig motorisch gehandicapten 
Wat de methode betreft is de volgende toelichting noodzakelijk: 
- Ierland heeft de hierboven aangegeven methode gevolgd en bovendien vijf groepen van gebruikers 
verzocht om HANDYNET gedurende een maand diepgaander te evalueren; 
- Duitsland heeft het evaluatieschema per post toegezonden aan alle organisaties die over de CD-ROM 
HANDYNET beschikken Voor zover de Commissie bekend is dertig organisaties); 
- In Nederland is de evaluatie nog gaande; deze evaluatie is in verschillende fasen verdeeld. Dertien organisaties 
is verzocht de CD-ROM HANDYNET gedurende drie maanden te evalueren, met tussentijdse vergaderingen. 
5.3 DE RESULTATEN VAN DE EVALUATIES 
5.3.1 De verspreiding van het HANDYNET-systeem \ 
\ 
\ 
De feitelijke verspreiding van CD-ROM nr. 6 (februari 1994) 
Aantal exemplaren 
Lid-staten van de cd-rom Aantal exemplaren 
Lid-staten van de cd-rom 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankryk 
Ierland 7 
2 
55 
36 
46 
20 
7 Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal 39 
10 
25 
12 
21 
280 
Wie zijn volgens de 606 evaluatoren de mogelijke gebruikers van de CD-ROM HANDYNET? (in %) 
Revalidatiespecialisten 
Verenigingen van en voor gehandicapten 
Werkers in de gezondheidszorg 
Gehandicapten 
De fabrikanten en distributeurs van technische hulpmiddelen 
Informatie- en adviescentra op het gebied van technische hulpmiddelen 
Sociale werkers 
Overheidsinstanties 
Mutualiteiten en verzekeringsorganismen 
Bibliotheken en informatiediensten 67 
56 
51 
50 
49 
49 
35 
29 
17 
1 
EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM DOOR DE GEBRUIKERS 
lll 
Andere voorgestelde potentiële gebruikers: 
• scholen en opleidingsinstituten voor gezondheidswerkers, revalidatiespecialisten, architekten; 
• bedrijven; 
• centra voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de technische hulpmiddelen; 
• promotors van vrijetijdsbesteding en sport. 
Waar zou men volgens de evaluatoren de CD ROM HANDYNET moeten kunnen raadplegen? (in °h) 
In de informatie- en adviescentra voor technische hulpmiddelen 
In revalidatiecentra 
Bij verenigingen van en voor gehandicapten 
Bij mutualiteiten en instellingen van sociale zekerheid 
In gespecialiseerde en andere bibliotheken 
Bij overheidsinstanties 
In ziekenhuizen 
Bij sociale diensten en groeperingen 
Bij particulieren 58 
57 
54 
33 
27 
23 
20 
14 
12 
Commentaren van de evaluatoren betreffende de verspreiding van de CD ROM HANDYNET 
"ledere gehandicapte en iedereen die in technische hulpmiddelen geïnteresseerd is zou HANDYNET moeten 
kunnen raadplegen" 
"Er dient een onderscheid gemaakt te worden tussen het HANDYNET-systeem en de informatie die het be­
vat. De informatie zou voor iedereen toegankelijk moeten zijn; het systeem zelf vereist uitrusting en vooral 
een minimum aan kennis om doeltreffend gebruikt te kunnen worden". 
"Bijstand van een deskundige die de gehandicapten kan adviseren bij de keuze van technische hulpmiddelen 
blijft kennelijk onmisbaar, waar het systeem ook geraadpleegd wordt'. 
"De keuze van een technisch hulpmiddel maakt deel uit van de functionele revalidatie en de beroepskrach­
ten op het gebied van de revalidatie dienen daarop voorbereid te zijn. HANDYNET zou een rol kunnen spelen 
als pedagogisch instrument bij de opleiding van deze beroepskrachten". 
"Alle geïnteresseerden moeten toegang hebben tot de informatie". 
"De plaats van raadpleging is afhankelijk van: 
- de kosten van de CD ROM; 
- de gebruiksvriendelijkheid; 
- de frequentie van het gebruik; 
- de mogelijkheid van deskundig advies." 
"De informatie van HANDYNET zou op flexibelere wijze verspreid moeten worden: 
- op CD ROM; 
- en on-line via nationale netwerken zoals Minitel, Prestel TV, enz" 
5.3.2 De gebruiksvriendelijkheid van het HANDYNET-systeem 
De gebruiksvriendelijkheid van een databank wordt bepaald door de meer of minder ge­
compliceerde raadplegingsprocedure en door de mate van tevredenheid van de gebrui­
ker over de resultaten van zijn zoekactie. 
De gebruiksvriendelijkheid van de HANDYNET-gegevensbank is daarom geëvalueerd: 
• wat betreft het systeem als geheel; 
• wat betreft de afzonderlijke bestanden (technische hulpmiddelen, fabrikanten en distribu­
teurs en nationale procedures en voorschriften). 
\ c 
Het gebruiksgemak van HANDYNET 
CD ROM evaluatoren Periode Tevreden Niet tevreden Geen mening Totaal 
H'2 
N'3 
NM 
U'S Italië 
België (FR) 
EBU 
Luxemburg 
Ierland 
Spanje 
Creëer 
Verenigd Koninkrijk 
Frankrijk 
Duitsland 
Portugal augustus en oktober 1992 
Januari 1993 
April 1993 
Juni 1993 
Juni 1993 
November 1993 
November 1993 
Oktober 1993 
December 1993 
Januari 1994 
April 1994 
% Totaal 28 
15 
2 
11 
28 
33 
10 
40 
182 
3 
40 
67% 13 
26 
1 
12 
20 
12 
2 
11 
43 
T2 
10 
28% 19 
11 
5% 41 
60 
3 
23 
59 
45 
12 
51 
225 
17 
50 
586 
Nederland - resultaat onbekend 
Van de evaluatoren vindt gemiddeld: 
- 67% dat HANDYNET een gebruiksvriendelijk instrument is; 
- 28% dat HANDYNET op dit punt te wensen overlaat 
Vanaf CD ROM nr. S (oktober 1993} is 80% van de evaluatoren tevreden met de gemakkelijkheid van 
het gebruik van het HANDYNET-systeem. 
Hierbij moet opgemerkt worden dat de evaluatoren de tijdens de evaluatie waaraan zij 
deelnamen meest recente CD-ROM hebben beoordeeld. Bij de geleidelijke verbetering 
van de gegevensbank is rekening gehouden met de resultaten van iedere evaluatie, vol­
gens de volgende procedure: 
Actie CD ROM 
HANDYNET 
Kritieken 
Verslag evaluatie 
Hoe dit proces verliep wordt aangegeven in het volgende schema, dat de opmerkingen 
van de evaluatoren en de naar aanleiding daarvan ondernomen acties weergeeft. 
EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM DOOR DE GEBRUIKERS 
M 
Opmerkingen van de evaluatoren 
De raadplegingsprocedure omvat teveel 
stappen tussen het begin van de raadpleging 
en het resultaat 
Er moeten teveel functies geactiveerd worden 
om een resultaat te bereiken 
Het koppelen van de raadplegingscriteria 
is problematisch 
De vraagpronelen of raadplegingsstrategieën 
kunnen niet worden opgeslagen 
De hulpfunctie is onvoldoende en sluit niet 
aan bij de context van de raadpleging 
De hiërarchisch georganiseerde lijsten van 
criteria zijn lastig in het gebruik 
De in bepaalde delen van de gegevensbank 
gebruikte terminologie is onbegrijpelijk 
Bij het gebruik van de functietoetsen 
doen zich inconsequenties voor 
Raadpleging op trefwoorden is niet mogelijk 
Het zoeken duurt te lang 
De kwaliteit van de vocale synthese is slecht Genomen maatregelen ter verbetering van HANDYNET 
Reorganisatie van de schermen en de lijsten van criteria 
Opheffing van de nutteloze functies 
Reorganisatie van de raadplegingslogica met opheffing 
van de zinloze koppelingen van criteria 
Mogelijkheid de raadplegingsstrategieën op te slaan 
Hulpfunctie die aansluit bij de stappen van de raadpleging 
Voorbereiding van "teaching software" die in het pro­
gramma zal worden opgenomen (september 1994) 
In alle negen talen alfabetisch geordende criteria 
Een meertalige thesaurus met definities van de ge­
bruikte terminologie plus equivalente termen (1995) 
Reductie van het aantal functietoetsen en streven 
naar meer samenhang 
Lopende werkzaamheden betreffende de meertalige 
thesaurus, die de mogelijkheid zal bieden om in negen 
talen vragen te stellen over de beschrijvingen in de tekst 
De snelheid van het antwoord hangt gedeeltelijk af van 
het vermogen van het gebruikte type computer, van 
het aantal in de gegevensbank geregistreerde gegevens 
en van het aantal raadplegingsstappen dat doorlopen 
moet worden. De maatregel ter vermindering van het 
aantal stappen zal leiden tot snellere antwoorden. 
HANDYNET is ontworpen voor gebruik met op de 
Europese markt aangeboden typen vocale synthese, 
waarover blinden vaak al beschikken voor andere doel­
einden dan de raadpleging van HANDYNET. De linguïs­
tische kwaliteit loopt sterk uiteen, en slechts weinige 
zijn meertalig. De Commissie is voornemens aandacht te 
besteden aan de ontwikkeling vtn een Europese vocale 
synthese van goede kwaliteit. Dairnaast worden ook in 
de raadplegingsprogrammatuur van HANDYNET zelf 
verbeteringen aangebracht die met name de raadple­
ging door blinden zullen vergemakkelijken. 
U 
De evaluatie van de HANDYNET-gegevensbank door gebruikers die niet bij de opbouw van de structuren of bij 
de gegevensverzameling betrokken waren, heeft een positieve invloed op de ontwikkeling van het systeem. 
Het valt misschien te betreuren dat de eindgebruikers van dit informatie-instrument niet al vanaf het begin 
van het project bij de ontwikkeling betrokken waren. 
In ieder geval is het noodzakelijk dat in de toekomst gezorgd wordt voor een meer systematische inzameling 
van de beoordelingen van de doelgroepen, in een continu proces, om te verzekeren dat de ontwikkeling van 
het systeem aansluit bij de werkelijke behoeften van gebruikers 
5.3.3 De inhoud van de gegevensbank 
Het nut van een informatiesysteem is gebaseerd op twee essentiële parameters: 
• de functionaliteiten van het systeem en de praktische bruikbaarheid ervan; 
• de inhoud van de opgeslagen informatie. 
De inhoud van de in HANDYNET opgeslagen informatie is afhankelijk van 
de door de nationale centra voor de coördinatie van de gegevensverzameling geleverde 
inspanningen, kwantitatief maar vooral kwalitatief beschouwd. 
De evaluatoren van de gegevensbank hebben vooral aandacht besteed aan het kwalita­
tieve aspect. 
Zij hebben achtereenvolgens onderzocht: 
• de tekstuele informatie 
• de multimedia-informatie (beelden en demonstraties van de educatieve en revalidatiesoftware) 
5.3.3.1 De tekstuele informatie 
5.3.3.1.1 Betreffende de technische hulpmiddelen 
Enkele evaluatoren menen: 
A. Dat de technische hulpmiddelen vollediger beschreven zouden moeten worden: 
• functionele beschrijving; 
• technische en cijfermatige beschrijving; 
• prijs. 
Deze beschrijvingen dienen systematisch in alle talen toegankelijk te zijn. 
Uit de kwalitatieve analyse van de CD ROM nr. 6 blijkt het volgende: 
Aanwezigheid van de functionele beschrijving 
in de nationale taal 
Aanwezigheid van de functionele 
beschrijving in het Engels 
Aanwezigheid van de technische en 
cijfermatige informatie 
Opgave van de prijs 100% 
53.16% 
32.01% 
74.01% 
EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM DOOR DE GEBRUIKERS 
4C 
De CNC's is verzocht beschrijvingen van de technische hulpmiddelen in hun eigen taal en 
in het Engels te leveren; de Engelse versie dient dan als basis voor de vertalingen in de 
andere talen door de CNC's. Het gemiddelde percentage van de beschikbaarheid van 
beschrijvingen in het Engels is te verklaren uit het feit dat wat Italië, Duitsland en Dene­
marken betreft, de gegevens voor HANDYNET afkomstig zijn van een interfacing met de 
nationale gegevensbanken, die weinig of geen beschrijvingen in het Engels bevatten. 
Om optimale raadpleging mogelijk te maken moet dus eerst enig vertaalwerk gedaan worden. 
Of de prijs al dan niet wordt aangegeven is grotendeels afhankelijk van de bereidheid 
van de fabrikanten of de distributeurs om deze informatie aan de verzamelcentra te ver­
strekken. De contacten tussen de verzamelcentra en de fabrikanten en distributeurs van 
technische hulpmiddelen zouden verbeterd moeten worden. 
B. Dat het opzoeken op de naam van het produkt niet bevredigend werkt omdat de fa­
brikanten niet in elke taal dezelfde naam gebruiken 
• Alle technische hulpmiddelen zijn in de gegevensbank geregistreerd: 
• naar categorie = ISO 9999 - meertalig; 
• naar een generische term - meertalig glossarium; 
• naar de doe de fabrikant gegeven naam - eentalig, evenals het type en model. 
C. Dat de informatievoorziening over technische hulpmiddelen voor slechtzienden on­
volledig is 
De informatievoorziening over technische hulpmiddelen voor slechtzienden is afhankelijk 
van het aanwijzen van gespecialiseerde verzamelcentra in de verschillende Lid-Staten. 
D. Dat de kwaliteit van de verstrekte informatie per Lid-Staat varieert 
Sinds het begin van 1993 besteden de nationale coördinatiecentra meer aandacht aan de 
kwaliteit van de informatie dan aan de aantallen geïnventariseerde technische hulpmid­
delen, naar aanleiding van een akkoord tussen de betrokken centra en de Commissie, die 
een financiële bijdrage levert. 
E. Dat de door het technische hulpmiddel gecompenseerde functionele beperkingen 
niet de internationale classificatielogica volgen 
De internationale classificatie van stoornissen, beperkingen en handicaps (ICIDH) van de 
Wereld Gezondheids Organisatie (WGO) wordt gebruikt als analysecriterium voor de 
technische hulpmiddelen, op basis van de gecompenseerde stoornissen of beperkingen 
(sinds september 1993). 
F. Dat de van de markt verdwenen produkten uit de gegevensbank verwijderd zou­
den moeten worden, maar wel in een archiefbestand geraadpleegd zouden moeten 
kunnen worden 
De CNC's zijn verantwoordelijk voor de controle van de kwaliteit van de voor HANDYNET 
verzamelde gegevens. Alleen zij hebben het recht gegevens in te voeren of te verwijderen. 
G. Dat de informatie betreffende een technisch hulpmiddel in een beknopte of meer gedetail­
leerde versie gepresenteerd moet kunnen worden, naargelang de wens van de gebruiker 
Een van de door het raadplegingsprogramma aangeboden functionaliteiten is dat de ge­
bruiker de mogelijkheid heeft een uitvoerformaat naar eigen idee te construsren (kort sa­
mengevat of gedetailleerd). Deze flexibiliteit voorziet in de uiteenlopende behoeften van 
de verschillende potentiële gebruikersgroepen. 
IfC 
H. Dat de informatie over een technisch hulpmiddel systematisch ook informatie over de 
fabrikant en/of de distributeur dient te omvatten 
Wat de fabrikant betreft wordt in de fiches over de technische hulpmiddelen alleen de naam 
aangegeven. Het doel van het systeem is om per technisch hulpmiddel een beeld van het 
distributienetwerk te geven, en het zou daarom weinig zin hebben om bij iedere beschrijving 
van een technisch hulpmiddel een lange lijst van distributeurs en hun adres te voegen. Met 
HANDYNET kan, na een raadpleging van de informatie over het produkt, de gebruiker in­
dien hij dat wenst meer gegevens over de fabrikant en de distributeurs opzoeken. 
I. Dat het mogelijk moet zijn de technische hulpmiddelen voor volwassenen en voor 
kinderen te scheiden 
Deze mogelijkheid is in de informatiestructuren ingebouwd naar aanleiding van voorstel­
len van de groep van deskundigen uit verschillende Lid-Staten die aan de structuren en 
protocollen van het HANDYNET-systeem gewerkt hebben. 
J. Dat de sorteercriteria explicieter en van toelichting voorzien dienen te zijn 
Momenteel worden in de hulpfunctie toelichtingen ingevoegd, evenals in de "teaching 
software" die in het raadplegingsprogramma voor HANDYNET zal worden opgenomen 
(september 1994). Daarnaast werkt een studiegroep aan het opstellen van definities van 
de HANDYNET-terminologie. 
5.3.3.1.2 Betreffende de organisaties 
• Dezelfde opmerkingen als over de technische hulpmiddelen, met betrekking tot de kwa­
liteit van de informatie en het ontbreken van uitleg over de raadplegingscriteria, zijn ook 
gemaakt voor het gegevensbestand over de organisaties. 
Hiervoor geldt dus hetzelfde commentaar. 
Daarnaast hebben de evaluatoren de volgende wensen geuit: 
A. Bij de gestructureerde informatie over de organisaties zou een beschrijving (vrije tekst) 
van de doelstellingen en de activiteiten van deze organisaties gevoegd moeten worden. 
De huidige structuur van de gegevensverzameling voor HANDYNET biedt deze mogelijk­
heid. Hierbij moet worden opgemerkt dat dit meer werk betekent voor de verzamelcentra, 
die ook voor de vertaling in het Engels en daarna in de andere talen dienen te zorgen. 
B. Er dienen meer organisaties met een niet-commercieel karakter in het bestand te 
worden opgenomen (verenigingen, onderzoekcentra, revalidatiecentra, enz.) 
Het HANDYNET-gegevensbestand voor de informatie over de organisaties is buitenge­
woon flexibel ontworpen. In de gegevensbank kunnen gegevens worden ingevoerd over 
alle organisaties die iets met handicaps of gehandicapten te maken hebben. 
In 1993 zijn in een succesvol verlopen proeffase organisaties op het gebied van sport 
voor gehandicapten in de HANDYNET-gegevensbank ingevoerd. Het Europese Comité 
voor sport voor gehandicapten controleert momenteel deze gegevens om ze bij te wer­
ken en ze vervolgens in de loop van 1994 weer in de gegevensbank in te voeren. 
De flexibiliteit van het HANDYNET-gegevensbestand voor organisaties maakt het moge­
lijk onmiddellijk gegevens over Europese en nationale NGO's in te voeren, evenals over 
alle activiteiten die verband houden met het integratieproces van gehandicapten. 
EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM DOOR DE GEBRUIKERS 
T 
C. De scheiding tussen de commerciële en de niet-commerciële organisaties zou opge­
heven moeten worden. 
In de nieuwe structuur van de gegevensbank is deze verdeling in twee categorieën opgeheven. 
5.3.3.1.3 Betreffende de nationale procedures en voorschriften 
De evaluatoren hebben de volgende wensen geuit: 
A. De nationale procedures en voorschriften dienen in alle talen geraadpleegd te kun­
nen worden. 
Het gegevensbestand over de nationale procedures en voorschriften bestaat uit vrije tekst 
Hierbij is prioriteit gegeven aan de versie in de nationale taal en die in het Engels. Het zou 
ideaal zijn als er versies in alle talen beschikbaar waren. Hier doet zich weer het probleem voor 
dat de CNC's verantwoordelijk zijn voor de vertalingen in de talen van de Europese Unie. 
B. De informatie over de reglementering zou regelmatiger bijgewerkt moeten worden. 
De regelmatige bijwerking van de informatie is een van de taken van de CNC's, die verant­
woordelijk zijc voor de controle van de kwaliteit van de voor HANDYNET geleverde gegevens. 
C. De inhoud van de informatie dient verder ontwikkeld te worden, met name wat de 
normalisatie betreft. 
De normalisatie en de regelingen voor de vergoeding van de technische hulpmiddelen 
door de bevoegde instanties komen aan de orde in de beschrijving van de technische 
hulpmiddelen zelf. 
D. De raadplegingsprocedure dient directer te zijn. 
Het gegevensbestand over de procedures en voorschriften is opgezet als een besluiten-
boom. Dit betekent dat men een nauwkeurig aangegeven weg moet volgen, die soms 
lang kan lijken. De invoering van het opzoeken op trefwoorden, een nieuw element dat in 
het kader van de werkzaamheden betreffende de HADYNET-thesaurus is ontwikkeld 
door een groep deskundigen uit de verschillende Lid-Staten, zal een oplossing bieden 
voor dit probleem (1995). 
5.3.3.2 De multimedia-informatie 
Het illustreren van de tekstuele informatie van HANDYNET met beelden en demonstra­
ties van educatieve en revalidatiesoftware wordt positief ontvangen. 
Men is van mening dat er voor ieder technisch hulpmiddel minstens een afbeelding zou 
moeten zijn. 
De blinden, voor wie de afbeeldingen geen meerwaarde betekenen, verzoeken om een 
beschrijving van de beelden in vocale vorm, zoals op cultureel gebied (bioscoop, theater) 
al gebeurt. 
Er zijn medewerkers van alle CNC's opgeleid in het opnemen en digitaliseren van afbeel­
dingen, en de doelstelling van illustraties van alle technische hulpmiddelen zal naar ver­
wachting in juni 1995 bereikt zijn. 
W 
Wat de voorbereiding van de demonstraties van educatieve en revalidatiesoftware be­
treft, zijn twee benaderingen mogelijk: 
• de informatie rechtstreeks van de uitgevers verkrijgen; 
• de demonstraties in de verschillende verzamelcentra voorbereiden op basis van een ge­
schikt informaticaprogramma. 
De tweede benadering lijkt het meest zinvol; op die manier kunnen de gespecialiseerde 
verzamelcentra een softwarebibliotheek aanleggen. 
5.4 HET SOCIALE EFFECT VAN HET HANDYNET-SYSTEEM 
Het doel van HANDYNET, de gegevensbank over de technische hulpmiddelen, is een brede 
verspreiding van de informatie. Het is belangrijk na te gaan wat het sociale effect van deze 
verspreiding is op de voornaamste doelgroepen, de potentiële gebruikers van HANDYNET. 
De evaluatoren van HANDYNET hebben daarom achtereenvolgens onderzocht: 
• de voordelen van een dergelijk systeem voor de verschillende doelgroepen; 
• de voordelen van een Europees systeem ten opzichte van een nationaal systeem; 
• de nadelen van een Europees systeem ten opzichte van een nationaal systeem. 
5.4.1 Voordelen van de verspreiding van HANDYNET 
Voor de gehandicapten en hun gezinsleden: 
• praktische voordelen 
- informatie over de interne Europese markt 
- er wordt een grotere verscheidenheid aan produkten gepresenteerd 
- men kan het technisch en financieel gezien meest geschikte hulpmiddel beter selecteren 
- betere informatie over de rechten van gehandicapten 
• cultureel voordeel 
- het concept zelfstandig leven wordt vanuit een Europees standpunt benaderd 
• gelijke kansen van gehandicapten wat de informatievoorziening betreft 
Voor de verenigingen: 
• beschikken over informatie over de technische hulpmiddelen en kunnen vergelijken 
• inzicht krijgen in de Europese dimensie van de markt voor technische hulpmiddelen 
• beschikken over informatie over andere verenigingen en Europese contacten aan kunnen 
knopen 
Voor beroepskrachten: 
• volledigere en relevantere informatie waardoor men betere adviezen kan geven 
• tijdbesparing bij het opzoeken van informatie 
• informatie over de technologische ontwikkeling 
• verhoging van het kennisniveau 
• stimulering van vernieuwing op het gebied van het adviseren van gehandicapten 
• didactisch instrument voor een betere opleiding van de gebruikers van de technische 
hulpmiddelen 
EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM DOOR DE GEBRUIKERS 
/ ^ 
Voor overheidsinstanties; 
• besparing van middelen bij het opzetten van een vergelijkbare informatiebron 
• verbetering van de dienstverlening 
• kostenbesparing dankzij de vergelijking van produkten 
• standaardisatie op Europees niveau van het concept "technische hulpmiddelen" 
Voor de fabrikantenen distributeurs van technische hulpmiddelen: 
• betere kennis van het aanbod op de markt 
• mogelijkheid om de prijzen van de concurrentie te vergelijken en daardoor de competitie 
te stimuleren 
• de mogelijkheid lijsten van importcontracten op te stellen 
• eventueel een reclame-instrument met afzetmogelijkheden ook buiten de Europese Unie 
Voor andere doelgroepen: 
• voor onderzoekers en ontwerpers: 
- de mogelijkheid om onderzoek en ontwikkeling te richten op nieuwe produkten of op 
de verbetering van bestaande 
- bevordering \ an contacten en samenwerking op Europees niveau 
• Voor de beleidmakers: 
- beschikken over informatie over de activiteiten van organisaties, waardoor overlapping 
voorkomen kan worden 
• voor het grote publiek: 
- bewustmaking van het publiek wat de problemen van gehandicapten betreft 
5.4.2 Voordelen van een Europees systeem ten opzichte van een nationaal systeem 
• Vollediger informatie door verdeling van de verzamelwerkzaamheden 
• Meer concurrentie tussen de producenten van de verschillende Lid-Staten, waardoor zij 
gestimuleerd worden te kiezen voor het beste produkt, het interessantste experiment en 
de passendste wetgeving 
• Bij Europese informatie worden minder gauw commerciële bijbedoelingen verondersteld 
• Meer doorzichtigheid van de Europese interne markt 
• Stimulering van het creëren van nieuwe produkten op grotere schaal 
• Een gemeenschappelijk referentiepunt waardoor informatie uit de landen waar de tech­
nologische vooruitgang verder gevorderd is kan worden doorgegeven naar landen waar 
dat minder het geval is 
• Een informatiedrager met een gemeenschappelijke terminologie (classificaties en be-
schrijvingscriteria) 
• Bijdrage aan de ontwikkeling van gemeenschappelijk beleid op het gebied van de revali-
datietechnologie 
• Betere coördinatie en standaardisatie van de informatie 
HANDYNET wordt gezien als een informatie-instrument dat door zijn Europese di­
mensie bijdraagt tot: 
• de doorzichtigheid van de informatie; 
• de samenwerking; 
• onderzoek en vernieuwing; 
• verbetering van de kwaliteit van de technische hulpmiddelen tegen lagere prijzen; 
deze ontwikkelingen leveren de gehandicapten belangrijke voordelen op. 
V o 
De grote meerderheid van de evaluatoren van het HANDYNET-systeem: 
• vond het zeer interessant mee te kunnen werken aan de evaluatie van dit Europese infor­
matie-instrument; 
• wenst dat HANDYNET op nog grotere schaal verspreid wordt; 
• meent dat het HANDYNET-systeem beschouwd moet worden als een informatiesysteem, 
dat aangevuld dient te worden door persoonlijk advies van een deskundige beroepskracht; 
• meent dat de gebruikers een opleiding in het gebruik van het systeem dienen te kunnen 
volgen; 
• stelt voor de functionaliteiten te verbeteren door vereenvoudiging van de raadplegings­
procedure; 
• verzoekt om volledige gegevensverzameling over alle op de Europese markt aangebo­
den technische hulpmiddelen; 
• wenst aan de gegevensbank ontleende publikaties te ontvangen (technische fiches, catalogi); 
• wenst op de hoogte te worden gehouden van de ontwikkeling van het HANDYNET-systeem. 
5.4.3 Nadelen van een Europees systeem ten opzichte van een nationaal systeem 
• De grote hoeveelheid opgeslagen gegevens: 
- bemoeilijkt de keuze; 
- maakt het moeilijker om de gegevensbank bij te werken; 
- maakt een aanvullende evaluatieve informatie noodzakelijk. 
• Door de Europese aanpak worden de verschillen tussen de Lid-Staten duidelijk, met 
name op het terrein van de wetgeving. 
• Er bestaat een risico dat de gebruikers aanzienlijk meer aanvragen voor technische hulp­
middelen zullen indienen, terwijl daar geen middelen voor beschikbaar zijn. 
• De toenemende circulatie van de produkten op de Europese markt kan leiden tot proble­
men op het gebied van onderhoud en klantenservice. 
• De informatie die plaatselijk van belang is wordt verdrongen door algemene informatie 
die op Europees niveau van belang is. 
• De kosten van het onderhoud van een dergelijk systeem zullen mogelijk hoger uitvallen. 
EVALUATIE VAN HET HANDYNET-SYSTEEM DOOR DE GEBRUIKERS 
51 
Samenwerking met de communautaire initiatieven 
HORIZON, TIDE. COST 219, RACE 
De samenwerking tussen HANDYNET en deze communautaire initiatieven is op drie 
nauwkeurig omschreven terreinen gericht: 
• De opleiding van de beroepskrachten die enerzijds tot taak hebben de gegevens voor 
HANDYNET te verzamelen en anderzijds de gehandicapten te begeleiden bij de keuze 
van een technisch hulpmiddel. 
In het kader van het Horizon-initiatief zijn bilaterale opleidingsacties ontwikkeld. Hieraan 
hebben beroepskrachten uit de volgende Lid-Staten deelgenomen, hetzij als stagiaires, 
hetzij als opleiders: België, Denemarken, Spanje, Frankrijk, Italië, Portugal. 
• Het verband tussen de Europese markt voor technische hulpmiddelen en het lopende 
onderzoek en de actuele ontwikkelingen op dit gebied. 
De samenwerking tussen HEUOS HANDYNET, de programma's TIDE en RACE en de samen­
werkingsprojecten COST 219, COST A4 en COST A5 heeft concreet vorm gekregen in het ka­
der van een seminar over de sociale gevolgen van de nieuwe technologieën voor gehandicap­
ten en ouderen (17 en 18 januari 1994), hoewel daarvoor ook al regelmatig informatie 
uitgewisseld werd. Op basis van deze samenwerking zullen het onderzoek en de ontwikkelin­
gen op het gebied van de revalidatietechnologie geïnventariseerd worden, ter aanvulling van 
de informatie over de al op de Europese markt verkrijgbare technische hulpmiddelen. 
• Het ter beschikking stellen van het instrument en de in het kader van HANDYNET ver­
worven kennis voor andere op Europees niveau ontwikkelde toepassingen. 
Een eerste voorbeeld hiervan is de gegevensbank over de Horizon-projecten, die door 
HANDYNET en Horizon gezamenlijk is opgezet. 
Door intensievere samenwerking zal het Horizon-initiatief rechtstreeks met de HANDYNET-ge­
gevensbank kunnen werken en dankzij de CD-ROM een breder publiek toegang kunnen 
verschaffen tot informatie die van belang is voor aan de Horizon-projecten deelnemende 
organisaties. 
Cl 
samenwerking met internationale organisaties 
7.1 DE RAAD VAN EUROPA 
Onder auspiciën van de Raad van Europa komt tweemaal per jaar een comité van deskundigen 
voor de toepassing van de irrtemationate classificatie van handicaps, gebreken en stoornissen 
(ICPH/WGO), bijeen, waaraan ook een vertegenwoordiger van de Commissie deelneemt 
Deze classificatie voor items die specifiek betrekking hebben op gebreken en stoornissen is 
in het HANDYNET-systeem ingevoerd als raadpJegjngscriterium, met behulp waarvan men 
de technische hulpmiddelen kan indelen naar de gecompenseerde functionele beperkingen. 
HANDYNET valt net als andere informatiedragers onder het toepassingsveld van de ICIDH. 
Een lid van het comité van deskundigen van de Raad van Europa vertegenwoordigt 
als waarnemer dit comité bij de werkzaamheden in het kader van de ontwikkeling van 
de m HANDYNET gebruikte classificaties en handhaaft aldus het contact tussen het 
HANDYNET-systeem en de Raad van Europa. 
7.2 DE ISO (INTERNATIONAL STANDARDS ORGANISATION) 
De ISO is sinds 1991 nauw betrokken bij de werkzaamheden van de referentiegroep clas­
sificaties van HANDYNET. De ad hoe-werkgroep van de ISO voor de herziening van de 
classificatie heeft rekening gehouden met de voorstellen van de HANDYNET-groep voor 
wijzigingen van ISO-classificatie 9999. 
Ook de samenwerking tussen HANDYNET en de ISO bij het opstellen van een meertalige 
thesaurus betreffende de ISO is zeer geslaagd te noemen. 
De ISO heeft voorgesteld de HANDYNET-thesaurus tot internationale terminologische 
norm te verheffen. 
Een vertegenwoordiger van de ISO (werkgroep terminologie) neemt deel aan de thesau­
rus studiegroep van HANDYNET. 
Een van de deelnemers aan de thesaurusgroep van HANDYNET is voorzitter van de werk­
groep Terminologie van de ISO. 
SAMENWERKING MET INTERNATIONALE ORGANISATIES 
S3 
de lopende ontwikkelingen 
Gelet op het Besluit van de Raad van 25 februari 1993 tot vaststelling van het HELIOS II-
programma, in het bijzonder op de bijlage betreffende artikel 4, zijn de lopende ontwik­
kelingen vooral gericht op: 
• orthesen en prothesen; 
• de HANDYNET-thesaurus; 
• de inventaris van toegepast onderzoek op het gebied van de technische hulpmiddelen; 
• de informatie ever de kwaliteit van de technische hulpmiddelen; 
• de uit derde landen afkomstige produkten die op de Europese markt verkrijgbaar zijn; 
• de «teaching software» voor de gebruikers van het systeem. 
8.1 DE ORTHESEN EN PROTHESEN 
Volgens ISO-classificatie 9999 maken de orthesen en prothesen deel uit van de techni­
sche hulpmiddelen. Een werkgroep is belast met het nader bepalen van de noodzakelijke 
informatie voor het beschrijven van dit zeer speciale type technische hulpmiddelen en zal 
voor het einde van 1994 een rapport voorleggen. 
Daarna zullen de structuren voor de gegevensverzameling en de raadpleging van de ge­
gevensbank worden aangepast om het invoeren van informatie over deze technologieën 
mogelijk te maken. 
8.2 DE HANDYNET-THESAURUS 
Op verzoek van de huidige gebruikers en de evaluatoren van het HANDYNET-systeem 
zal de mogelijkheid van raadpleging op trefwoorden (vergezeld van definities), in het 
HANDYNET-systeem ingevoerd worden. 
Een studiegroep van deskundigen uit de verschillende Lid-Staten is belast met het opstel­
len van definities van de in HANDYNET gebruikte concepten en met het op basis daarvan 
samenstellen van een meertalig woordenboek. Dit zal in de gegevensbank worden opge­
nomen (automatische toegang). De HANDYNET-thesaurus zal ook een hulpmiddel zijn 
voor Europese vertalers op het gebied van de revalidatietechnologie. 
8.3 DE INVENTARIS VAN HET ONDERZOEK EN DE ONTWIKKELINGEN 
De informatie betreffende organisaties, onderzoekcentra, ondernemingen enz. die be­
trokken zijn bij of geïnteresseerd in onderzoek en ontwikkeling op het gebied van aan de 
behoeften van gehandicapten of ouderen aangepaste informatie- en communicatietech­
nologie, is in het kader van het TIDE-initiatief bijeengebracht in een databank. 
5 4 
Deze gegevensbank voldoet aan de behoeften in verband met de organisatie en de be­
geleiding van TIDE, die vergelijkbaar zijn met andere technologische onderzoek- en ont­
wikkelingsprogramma's van DG XIII en DG XII. Men heeft echter ook rekening gehouden 
met de behoefte aan compatibiliteit met HANDYNET en met de voornaamste classifica­
ties van de ICIDH. Bij het uitwerken van de structuren van het gegevensbestand is reke­
ning gehouden met de structuren van het organisatie-gegevensbestand van HANDYNET. 
Een eventuele overdracht van gegevens kan dus snel plaatsvinden, zonder dat daarvoor 
aanvullende investeringen in de systeemontwikkeling nodig zijn. 
Om de compatibiliteit te handhaven en te vergemakkelijken, zullen de teams van 
HANDYNET en van TIDE een procedure voor permanente coördinatie ontwikkelen. 
8.4 DE INFORMATIE OVER DE KWALITEIT 
Overeenkomstig het Besluit van de Raad en het advies van het Europees Parlement, en 
naar aanleiding van opmerkingen van met name de eindgebruikers van de informatie van 
HANDYNET, is het systeem aangepast om de invoer van gegevens over de kwaliteit van 
de technologieën mogelijk te maken. 
Concreet zijn dit: 
• verwijzingen naar tests van erkende laboratoria; 
• verwijzingen naar consumententests; 
• verwijzingen naar technische, wetenschappelijke of consumentenpublikaties. 
Aan de hand van deze verwijzingen kan de gebruiker nadere informatie ontvangen over 
testrapporten en publikaties. Deze informatie dient te worden verzameld door de CNC's, 
die daartoe contact dienen op te nemen met laboratoria en consumentenverenigingen. 
DE LOPENDE ONTWIKKELINGEN 
\ ^ 
conclusies en perspectieven 
De tot nu toe verrichte werkzaamheden voor het operationeel maken van het HANDYNET-
systeem waren mogelijk door een nauwe samenwerking tussen de Lid-Staten, de betrokken 
deskundigen en de Europese Commissie, bijgestaan door de HELIOS Expertengroep. 
HANDYNET is praktisch en functioneel en voldoet aan de door de gehandicapten zelf 
aangegeven informatiebehoeften. 
Deze inform?'Je is toegankelijk op CD-ROM; voor de verspreiding daarvan zijn de afzon­
derlijke Lid-Staten verantwoordelijk. 
De door de Lid-Staten aangewezen informatie- en adviescentra betreffende de techni­
sche hulpmiddelen beschikken over de CD-ROM van HANDYNET en voegen door hun 
advies ep begeleiding een extra dimensie toe aan deze informatiedrager. 
De structuur van het HANDYNET-systeem is zodanig dat iedere organisatie die enig ver­
band houdt met handicaps of gehandicapten in het gegevensbestand over de organisa­
ties kan worden opgenomen. 
De daarin opgeslagen informatie kan in alle negen talen van de Europese Unie worden 
geraadpleegd. 
HANDYNET heeft gevolgen op sociaal terrein, omdat het een bijdrage levert aan de sociale 
en economische integratie van gehandicapten, en gehandicapten gelijke kansen geeft wat 
betreft de toegang tot informatie over technische hulpmiddelen, een essentieel element bij 
het streven naar meer mobiliteit en zelfstandigheid in het dagelijkse en beroepsleven. 
Economisch gezien verbetert HANDYNET de doorzichtigheid van de markt van de revali-
datietechnologieën; het systeem stimuleert de concurrentie, waardoor de kwaliteit van 
de technische hulpmiddelen wordt bevorderd en de prijzen ervan dalen. 
Op het terrein van de communicatie bevordert HANDYNET de contacten tussen organisaties 
op het gebied van handicaps en gehandicapten, door informatie over de activiteiten van deze 
organisaties te verspreiden; dit biedt meer mogelijkheden voor synergie op Europees niveau. 
Op politiek niveau biedt HANDYNET de nationale, regionale of plaatselijke beleidmakers 
de nodige feiten en cijfers om ondernomen of geplande acties op het gebied van de 
technische hulpmiddelen te kunnen analyseren. 
HANDYNET is een bron van informatie waartoe alle belangstellenden toegang zouden 
moeten hebben, en die in het kader van het HELIOS ll-programma de volgende perspec­
tieven biedt: 
$c 
9.1 DE MODULE TECHNISCHE HULPMIDDELEN: PERSPECTIEVEN 
9.1.1 De technische en informatica-ontwikkelingen 
De technische en informatica-ontwikkelingen kunnen in hoofdzaak als afgesloten worden 
beschouwd. De volgende werkzaamheden zullen nog noodzakelijk zijn: 
• het invoeren van structuren voor de orthesen en prothesen; 
• het invoeren van nieuwe talen na de toetreding van de EVA-landen (Zweden, Noorwe­
gen, Finland en IJsland) in het kader van de EER-overeenkomst; 
• het invoeren van de resultaten van de werkzaamheden van de thésaurus-studiegroep, 
voor een snellere toegang tot de informatie (raadpleging met trefwoorden); 
• het invoeren van «teaching software» voor het gebruik van de gegevensbank. 
9.1.2 De ontwikkelingen met betrekking tot de inhoud van de informatie 
Aangezien de kwaliteit van de informatie afhangt van de inspanningen van de Lid-Staten 
op het gebied van de gegevensverzameling, is het wenselijk: 
• dat de bijwerking van de reeds verzamelde gegevens wordt voortgezet (tekst, beelden 
en demonstraties van educatieve software); 
• dat de gegevensverzameling over in derde landen geproduceerde en op de Europese 
markt aangeboden technische hulpmiddelen wordt voortgezet; 
• dat de informatie betreffende de bestaande op de markt aangeboden technologieën 
wordt aangevuld met informatie over onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de 
technische hulpmiddelen, in samenwerking met de programma's TIDE en RACE en het 
samenwerkingsproject COST 219; 
• dat het gebruik van classificaties gecontroleerd wordt en dat er voorstellen ter verbete­
ring worden gedaan (ISO - ICIDH). 
9.1.3 De verspreiding van de CD-ROM HANDYNET 
• Een informatiesysteem heeft alleen waarde als de informatie op grote schaal verspreid en 
algemeen toegankelijk is. 
• De werkgroep «Technische coördinatie HANDYNET» stelt op basis van de nationale en 
andere aanvragen vast welke hoeveelheden van de CD-ROM geproduceerd en onder de 
CNC's en de diensten van de Commissie verspreid moeten worden. 
• De verspreiding in de Lid-Staten vindt plaats via de CNC's, die op nationaal niveau de 
jaarabonnementen registreren. 
• De verspreiding in derde landen en onder internationale organisaties wordt rechtstreeks 
verzorgd door een op basis van een aanbesteding van de Commissie betreffende de pro­
duktie en de distributie van de CD-ROM aangewezen organisatie, op basis van door de 
Commissie geregistreerde jaarabonnementen. 
• Er zal een eenheidsprijs voor de produktie van de CD-ROM worden vastgesteld, op basis 
van door de aangewezen organisatie verstrekte informatie, rekening houdende met de 
volgende elementen: 
- de voorbereiding van de gegevens; 
- het vervaardigen van een master copy; 
- de produktie van het noodzakelijke aantal kopieën; 
- de etikettering; 
- de kosten van verzending aan de CNC's en aan aanvragers in derde landen en 
internationale organisaties; 
- de marketingkosten; 
- de bedrijfskosten van de met de produktie en de distributie belaste organisatie; 
- de kosten van de klantenservice. 
CONCLUSIES EN PERSPECTIEVEN 
<T -? 
• De relevante organen worden geraadpleegd. 
• De eenheidsprijs geldt voor alle verspreide kopieën. 
• De Commissie vergoedt de kosten van de produktie van kopieën voor de CNC's en voor 
eventuele nationale verzamelaars. 
• Op nationaal niveau kan de CD-ROM door het CNC aan de gebruikers verkocht of gratis 
verspreid worden. 
Bij verkoop komen de inkomsten op nationaal niveau rechtstreeks toe aan het CNC, dat 
in overleg met de nationale autoriteiten de verkoopprijs heeft vastgesteld. 
Deze verkoop vindt plaats in de vorm van jaarlijkse inschrijving, zodat de gebruikers bekend 
zijn en bij iedere nieuwe editie de oude exemplaren kunnen worden ingezameld en terugge­
geven aan de voor de produktie en de distributie van de CD-ROM aangewezen organisatie. 
• De verkoopprijs van de CD-ROM voor derde landen en internationale organisaties zal 
worden vastgesteld op basis van de hoogste door de Lid-Staten toegepaste verkoopprijs. 
De inkomsten worden over de CNC's verdeeld naar rato van de aantallen verzamelde en 
bijgewerkte gegevens. 
• De werkgroep technische coördinatie HANDYNET controleert regelmatig de activiteiten in 
verband met d« produktie en de distributie van de CD-ROM en plant nieuwe activiteiten. 
• De met de produktie en de distributie van de CD-ROM belaste organisatie dient ieder 
semester een activiteitenverslag voor te leggen, met een volledig financieel overzicht, 
een lijst van de gebruikers en het aantal geleverde CD-ROM. 
• De Commissie verleent de CNC's die dat wensen technische bijstand voor de opleiding 
van de gebruikers van de CD-ROM. 
• De in verband met de algemene technische ontwikkeling op informaticagebied noodza­
kelijke wijzigingen van het systeem vallen onder verantwoordelijkheid van de Commissie. 
9.2 DE AANVULLENDE MODULES 
Het voornaamste doel van het Europese geautomatiseerde informatiesysteem HANDYNET 
is te voldoen aan de behoefte van gehandicapten aan informatie op alle gebieden in ver­
band met het dagelijkse en beroepsleven van de gehandicapten. 
Er zijn twee bijzonder belangrijke terreinen waar de informatievoorziening nog georgani­
seerd dient te worden: 
• beroepsopleiding en economische integratie; 
• de toegankelijkheid van openbare gebouwen en terreinen. 
Via de bestaande module voor de technische hulpmiddelen kan een verband tussen deze 
twee terreinen worden gelegd: 
Technische hulpmiddelen 
V Werkgelegenheid Aanpassing van de 
Opleiding arbeidsplaatsen 
Toegankelijkheid - Aanpassing van 
bestaande gebouwen 
Wat bijvoorbeeld de aanpassing van de arbeidsplaatsen betreft is het interessant op te 
merken dat er al gewerkt wordt aan een gegevensbank met case-studies betreffende de 
inrichting van de werkplek. Aan deze ontwikkeling nemen meerdere Lid-Staten deel. Dit 
kan de basis zijn voor een toekomstige module werkgelegenheid-opleiding. 
De multifunctionele benadering van het HANDYNET-systeem biedt de gebruikers een 
uniek en samenhangend informatieplatform naar verschillende toepassingsgebieden die 
bij het integratieproces van de gehandicapten complementair zijn. 
De methodologische aanpak van de ontwikkeling van deze twee nieuwe modules zal 
merkelijk anders zijn dan bij de module technische hulpmiddelen. 
Er zal dus geen instrument uit het niets gecreëerd worden; men zal gebruik kunnen 
maken van bestaand materiaal en alzo de betrokken organisaties in het bestaande 
HANDYNET-gegevensbestand opnemen. 
De procedure zal het volgende moeten omvatten: 
• Het toevoegen van een Europese dimensie aan de bestaande informatie-instrumenten in 
de Lid-Staten, op voorwaarde dat die aansluiten bij de behoeften aan informatie: 
- van de gehandicapten (NGO's van het Forum); 
- van de beroepskrachten betrokken bij een of ander gebied (partners van de uitwisse-
Hngs- en informatie-activiteiten van het HELIOS-programma). 
In het kader van het HELIOS H-programma zal in eerste instantie een voorbereidende stu­
die worden verricht, in samenwerking met de andere betrokken programma's (HORIZON, 
TIDE, RACE) en projecten (COST 219). 
Deze eerste fase zal vier stappen omvatten: 
• analyse van de behoefte aan informatie; 
• analyse van de bestaande instrumenten; 
• het inwinnen van advies bij de raadgevende organen; 
• verslag en voorstel van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement. 
9.3 DE ELECTRONISCHE POST 
Dit is een modern en essentieel communicatie-instrument. 
Het zou zinvol zijn de electronische post in de loop van het jaar 1995 uit te breiden tot 
alle partners van het HELIOS-programma; dit betekent 676 posten voor uitwisselings- en 
informatie-activiteiten alsook posten voor de Europese partner-NGO's. 
CONCLUSIES EN PERSPECTIEVEN 
L*} 
bijlage 1 
Noodzakelijke uitrusting voor de HANDYNET-gegevensbank op CD-ROM 
Voor het gebruik van de CD-ROM HANDYNET (WINDOWS-versie) wordt aanbevolen de 
werkplek van de volgende uitrusting te voorzien: 
• IBM-Compatibel werkstation (386 of meer); 
• CD-ROM-lezfc (intern of extern) die voldoet aan ISO-norm 9660, bij voorkeur met de mo­
gelijkheid van vocale uitvoer met het oog op de toekomstige ontwikkelingen; 
• Diskette-lezer (3.5 inch voor 1.44-Mbytes-diskettes), uitsluitend voor de installatie; 
• SVGA (Super Video Graphic Adaptor) - Adaptor en - Monitor. 
De SVGA is noodzakelijk voor een betere visualisering van de afbeeldingen; 
• 4 Mbytes RAM-geheugen, aan te bevelen voor het verwerken van de afbeeldingen; 
• Minimaal 10 Mbytes vrije ruimte op de disc; 
• Microsoft-muis (of 100% compatibel); 
• DOS 3.3 (of recenter); 
• Windows 3.1. 
<£>£ u 
bijlage 2 
(Hoofdstuk 4) De kosten van het HANDYNET-systeem in ECU. 
Activiteiten 1988 1989 1990 1991 1992 1993 Totaal Begr. 1994 
Documentatie 
'*> ESA-Achviteiten 
ESA-üienstreizen 
ESA-Management 
Studiegroep motorisch geh. + opleiding 
Groep visueel gehandicapten 
Groep software 
Groep communicatie 
Studtegroep classificaties 
Studiegroep structuren en protocollen 
Studiegroep beelden en grafische voorst. 
Studiegroep speciale interfaces 
Studtegroep thesaurus 
Raadpleging van centra 
Studies en programmering 
Consultant 
Externe werkzaamheden 
Uitrusting, materiaal, software 
Vertalingen 
Informatica-ontwikkelingen 
Educatieve informatiedragers 
Verbetering van de vocale synthese 
Bilaterale opleidingen 
Opleidingsbijeenkomsten 
Evaluaties 
Verzameling van afbeeldingen 
Verzameling van gegevens 
Produktie CD-ROM + dcctronfeche post + computerkrant 
Uitvoering van de module orthesen en prothesen 
. Uitvoering van de thesaurus 
en de classificaties 
Inventaris 
Kwaliteitslabels 
Uitbreiding electronische post 
Statistisch onderzoek betreffende technische hulpmiddelen 383678 
266000 
197000 
42000 
150912 
37746 
58770 154500 
97000 
234259 
40060 
52966 
28383 
Subtotaal 383678 1 752428 1 607168 1 801347 I 774944 | 800455 14120020 1719 
75000 
76000 
183994 
35425 
37220 
21472 
27358 
9636 
20000 
253523 
34000 
26000 4164 
50425 
53364 
10789 
15321 
20261 
34000 
31222 
15078 
40677 
40668 
5000 
121664 
15518 
24000 
120000 
172793 1592 
15973 
15657 
8500 
29697 
287710 
38000 
66323 
57001 
95000 
160000 
25002 383678 
7475 
495500 
370000 
42000 
569165 
77806 
111736 
63808 
103618 
90493 
38147 
24957 
20261 
20000 
253523 
76500 
57222 
44775 
40667 
328378 
5000 
38000 
121664 
66323 
72519 
119000 
280000 
197795 10000 
10000 
50000 
50000 
240000 
240000 
60000 
50000 
80000 
50000 
60000 
40000 
50000 
990000 \ 
N. 
BIJLAGE 
6:' 
Personeelskosten 
1988 1989 1990 1991 1992 1993 Totaal Begr. 1994 
Personeelskosten 81727 1 205647 1 249675 1 214313 1 322025 1 295699 I 1369086 312090 
Algemene kosten 
1988 1989 1990 1991 1992 1993 Total Begr. 1994 
Dienstreizen 18114 
Administratie 296278 
Totaal 314392 34326 
343911 
378237 38411 
256246 
294657 39806 
439384 
479190 37369 
546673 
584042 28485 
411026 
439511 196511 
2293518 
2490029 37430 
264672 
302102 
bijlage 3 
Lijst van de nationale centra voor de coördinatie van de gegevensverzameling voor het Handynet 
systeem Module "technische hulp voor motorische gehandicapten" (op datum van 1 april 1994) 
BELGIË 
Cepiath 
Rue J. Stallaert 1 bte 8 
B-1060 Bruxelles 
Dhr. L. VOLON 
Tel: 32/2/344.25.34 
Fax: 32/2/343.89.90 
Vlicht V.Z.W. 
Tervuursevest 101 
B-3001 Leuven 
Prof. SPAEPEN 
Tel: 32/16/20.79.88 
Fax: 32/16/29.32.53 
DENEMARKEN 
DANISH CENTRE for technical 
aids for rehabilitation and 
education - Gregersenvej 
DK-2630 Taastrup 
Mevr. E. KAMPMANN 
HANSEN 
Tel: 45/43/99.33.22 
Fax: 45/42/52.70.72 
DUITSLAND 
Institut der deutschen 
Wirtschaft 
Gustav-Heinemann-
Ufer 84-88 
D-50968 Köln 
Dr. S. ISTANBULI 
Tel: 49/221/376.55.0 
Fax: 49/221/376.55.55 
IERLAND 
National Rehabilitation Board 
44 North Great Georges Street 
IRL-Dublin 1 
Mevr. D. GILLIGAN 
Tel: 353/1/8747.503 
Fax: 353/1/8747.490 ITALIE 
Fondazione Pro Juventute 
Don Gnocchi: S.I.V.A. 
Via Capecelatro 66 
1-20148 Milano 
Ing. ANDRICH 
Tel: 39/2/40.09.01.57 
Fax: 39/2/26.86.11.44 
LUXEMBURG 
Centre de 
Coordination HANDYNET 
20, Rue de Contem 
L-5955 Itzig 
Dr U. VIDALI 
Tel: 352/360.886 
Fax: 352/360.885 
GRIEKENLAND 
Institute of Computer Science-
Foundation of Research and 
Technology - Hellas 
Scientific + Technological Park 
of Crete - Voûtes - Heraklion 
P.O.Box 1385 
GR-71110lraklio-Crete 
Dhr. C. STEPHANOS 
Tel: 30/81/391741-46 
Fax: 30/81/391740 
SPANJE 
Centra de Autonomia Personal y 
Ayudas Técnicas del Inserso: 
C/Los Extremenos 1 
E-28038 Madrid 
Mevr. C. GARCIA GAITAN 
Tel: 34/1/778.90.61 
Fax: 34/1/778.41.17 FRANKRIJK 
HANDYNET France: 
c/o C.N.F.LR.H. 
Boulevard Raspail 38 
F-75007 Paris 
Mevr. J. ROUX 
Tel: 33/1/45.48.38.00 
33/1/45.48.90.13 
Fax: 33/1.45.48.99.21 
NEDERLAND 
IRV- Handynet Nederland 
p/a Zandbergsweg 111 
NL-6432 CC Hoensbroek 
Dhr. T. BOUGIE 
Tel: 31/45/23.75.37 
Fax: 31/45/23.15.50 
PORTUGAL 
Centra Nacional de 
Coordenaçao HANDYNET 
Avenida Conde Valbom 63-2" 
P-1000 Lisboa 
Mevr. I. OLIVEIRA 
Dr. A. COSTA 
Tel: 351/1/793.65.17 
Fax: 351/1/796.51.82 
VERENIGD KONINKRIJK 
Disabled Living Foundation 
380-384 Harrow Road 
UK-London W9 2HU 
Mevr. S. CLARK 
Tel: 44/71/289.61.11 
Fax: 44/71/266.29.22 
BIJLAGE 
6>1 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 303 def. 
DOCUMENTEN 
NL 16 
Catalogusnummer : CB-CO-94-343-NL-C 
ISBN 92-77-71853-6 
Bureau voor officiële pubUkaties der Europese Gemeenschappen 
Lr2985 Luxemburg