10. 9. 79 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 227/27 
4. Met  dit voorbehoud  en gelet  op de rijzende  veilig-  voorts  op een  aantal  opmerkingen  van  technische  aard 
heidsproblemen  spreekt  het Comité  zich  uit voor  de vol-  die  in haar  rapport  zijn  opgenomen. 
ledige  harmonisatie  op dit gebied. 
6. Het  Comité  wijst  erop  dat deze  richtlijn  moet  wor-
5. Het  Comité  vestigt  de aandacht  van  de Commissie  den  aangevuld  met  een  andere  richtlijn  inzake  de wijze 
op het  feit  dat  de vertalingen  van  sommige  technische  van  berekening  die  in hoofdstuk  IV van  de toelichting 
termen  moeten  worden  herzien,  ten einde  moeilijkheden  wordt  voorgesteld  en dringt  erop  aan  deze  richtlijn  op 
bij de tenuitvoerlegging  van  de richtlijn  te vermijden  en korte  termijn  op te stellen  en in te dienen. 
Gedaan  te Brussel,  22 mei  1979. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
F. BADUEL  GLORIOSO 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  tweede  vijfjarenprogramma  (1980—1984)  inzake  het 
beheer  en de opslag  van  radioactieve  afvalstoffen 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in het Publikatieblad 
van de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 80 van  27 maart  1979,  blz.  9. 
Op 14 maart  1979  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeenkomstig 
de bepalingen  van  artikel  7 van  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese  Gemeenschap 
voor  Atoomenergie  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn  op 22 en 23 mei  1979  te Brussel  gehouden  168e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, Gezien  zijn  adviezen  van  27 april  1978  inzake  de mede-
delingen  van  de Commissie  aan  de Raad:  „De  snelle 
kweekreactor  als  keuzemogelijkheid  voor  de Gemeen-
schap  — motivering,  stand  der  werkzaamheden,  proble-
men en  vooruitzichten"  (2);  „Hoofdpunten  van  een 
communautair  beleid  inzake  opwerking  van  bestraalde 
splijtstoffen"  (3); „Communautair  actieplan  inzake  ra-
dioactieve  afvalstoffen"  (4), Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese  Ge-
meenschap  voor  Atoomenergie,  in het  bijzonder  arti-
kel7, 
Gezien  de op 14 maart  1979  gedateerde  adviesaanvrage 
van de Raad  van  de Europese  Gemeenschappen, 
Gezien  het  op 3 april  1979  door  zijn  Bureau  genomen 
besluit,  de Afdeling  voor  energie  en nucleaire  vraagstuk-
ken met  het  opstellen  van  een  advies  inzake  dit onder-
werp  te belasten, Gezien  het advies  dat genoemde  Afdeling  tijdens  haar  op 
27 april  1979  gehouden  48e  vergadering  heeft  opgesteld, 
Gezien  zijn  positieve  advies  inzake  een  mededeling  van 
de Commissie  getiteld  „Programma  inzake  het beheer  en 
de opslag  van  radioactieve  afvalstoffen"  (J), Gezien  het  mondelinge  verslag  dat  de heer  Von  der 
Decken,  rapporteur,  heeft  uitgebracht, 
(') PB  nr. t 263  van  17.  11.  1975,  blz.  46 (advies  uitgebracht 
op 29 mei  1975). (2) PB  nr. I 269  van  13.  11.  1978,  blz.  15. 
(3) PB  nr. C 269  van  13.  11.  1978,  blz.  18. 
(4) PB  nr. C 269  van  13.  11.  1978,  blz.  12. 
Nr. C 227/28 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 9. 79 
Gezien  zijn  beraadslagingen  tijdens  de op 22 en 23 mei 
1979  gehouden  168e  zitting  (vergadering  van  23 mei 
1979), 
Overwegende  dat  bij de toepassing  van  kernenergie  de 
behandeling  en de opslag  van afval  van centrale  beteke-
nis is; 
Overwegende  dat het van  primair  belang  is, de doeltref-
fendste  methoden  te vinden  waarmee  bevolking  en milieu 
tegen  de met  de behandeling  en de opslag  van  afval  sa-
menhangende  risico's  kunnen  worden  beveiligd; 
Overwegende  dat  met  het  eerste  vijfjarenprogramma 
bemoedigende  resultaten  zijn  behaald; 
Overwegende  dat dit programma  de tweede  fase  is van 
een programma  op langere  termijn, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  71 stemmen  voor,  11 stemmen  tegen,  bij 1 ont-
houding,  werd  goedgekeurd. 
1. Het  Comité  heeft  een zeer  uitvoerig  advies  uitge-
bracht  over  het eerste  vijfjarenprogramma  inzake  beheer 
en opslag  van  radioactieve  afvalstoffen.  In zijn  advies 
over  de mededeling  aan  de Raad  betreffende  een „Com-
munautair  actieplan  inzake  radioactieve  afvalstoffen"  is 
het Comité  opnieuw  op deze  materie  ingegaan.  Daar  het 
in het onderhavige  voorstel  opgenomen  tweede  vijfjaren-
programma  logisch  aansluit  bij het eerste  programma  en 
de tweede  fase  is van een programma  op langere  termijn, 
behoeft  het Comité  zich  niet  nogmaals  uit te spreken  over 
de motieven  die tot dit programma  hebben  geleid.  Het 
volstaat  ermee  naar  zijn  eerder  uitgebrachte  adviezen  te 
verwijzen. 
2. Hit  Comité  stelt  tot zijn  tevredenheid  vast  dat het 
primaire  doel  van  het  eerste  programma  ook  voor  het 
tweede  programma  geldt,  namelijk  „te beschikken  over 
doeltreffende  oplossingen  inzake  beheer  en opslag  van 
radioactieve  afvalstoffen  met het oog  op de verzekering 
van de veiligheid  en het milieu  tegen  de mogelijke  risico's 
in verband  met  deze  werkzaamheden". 
3. Het  Comité  constateert  met  voldoening  dat het eer-
ste programma  bemoedigende  resultaten  heeft  opgele-
verd en het verrichte  onderzoek  ertoe  heeft  geleid  dat het 
tweede  programma  sterker  kan  worden  gericht  op mo-
delprojecten  en proefnemingen  in werkelijke  bedrijfs-
situaties,  evenals  op beoordeling  van  de eigenschappen 
van de behandelde  radioactieve  afvalstoffen.  Dank  zij de 
reeds  met  het eerste  programma  verkregen  resultaten  kon 
het tweede  programma  gedetailleerd  worden  uitgewerkt 
en konden  duidelijke  doelstellingen  worden  omschreven. 
4. Het  Comité  stelt  met  belangstelling  vast  dat  het 
raadgevend  comité  dat ook  verantwoordelijk  is voor  het 
programma  van  „directe"  acties  op dit gebied,  eveneens 
bij het tweede  programma  zal worden  ingeschakeld. 5. Het  Comité  vestigt  de aandacht  op het zeer  uitvoe-
rige rapport  over  het eerste  programma,  dat voorafgaat 
aan de presentatie  van het tweede  programma  en met  be-
hulp  waarvan  beoordeling  van  dit tweede  programma 
aanzienlijk  vereenvoudigd  wordt,  evenals  op het feit  dat 
uit een  onderzoek  betreffende  dit eerste  programma 
(1 augustus  1977)  gebleken  is dat het programma  geen 
herziening  behoefde. 
6. De  totale  voor  dit programma  uit te trekken  gelden 
liggen  reëel  60 % hoger  dan  die van  het eerste  program-
ma. Ook  wordt  een verhoging  van de personeelsuitgaven 
voorgesteld.  Het  Comité  realiseert  zich  dat een dergelijke 
kostenstijging  onvermijdelijk  is bij de overgang  van  de 
onderzoekfase  naar  de fase  van proefinstallaties,  van het 
„droogdraaien"  van apparatuur  naar  het „proefdraaien" 
met radioactieve  stoffen,  alsook  bij het toenemende  aan-
tal boringen  op grote  diepte.  In verband  met  het grote 
aantal  afzonderlijke  contracten  lijkt  ook  een  uitbreiding 
van het personeel  noodzakelijk. 
7. In  het nieuwe  programma  wordt  het accent  relatief 
verschoven  van  de kredieten  van  „opslag  en verwijdering 
van afval"  naar  „behandeling"  hiervan.  Dit lijkt  volgens 
het Comité  logisch  voort  te vloeien  uit het feit dat bij het 
behandelen  en conditioneren  van  afval  thans  met  proef-
installaties  van  start  wordt  gegaan  waarvoor  meer  geld 
nodig  is. Het  Comité  constateert  tot zijn  voldoening  dat 
deze  accentverlegging  geen  geringere  belangstelling  im-
pliceert  voor  het  eerstgenoemde  onderwerp,  namelijk 
opslag  en verwijdering  van  afval. 
8. Het  Comité  heeft  in zijn  vroegere  advies  reeds  ge-
constateerd  dat de behandelingsmethodes  voor  radioac-
tief afval  nu zo ver zijn  ontwikkeld  dat aan  zeer  hoge  vei-
ligheidsnormen  kan  worden  voldaan;  deze  ontwikkeling 
dient  de komende  jaren  te worden  geconsolideerd  en 
voortgezet.  Ook  de kennis  over  definitieve  opslag  in 
aardlagen  is volgens  het Comité  al ver gevorderd.  Mo-
menteel  wordt  een  reeks  verschillende  mogelijkheden 
onderzocht  en ondergronds  reeds  beproefd  of voorbe-
reid.  Ook  al beschikt  men  over  vrij  veel  tijd voordat  een 
aanvang  moet  worden  gemaakt  met  de opslag  van  grote 
hoeveelheden  radioactief  afval,  toch  dienen  de werk-
zaamheden  intensief  te worden  voortgezet  om  de nog 
resterende  problemen  op tijd tot een oplossing  te brengen 
en de methodes  te optimaliseren. 
9. Het  Comité  wijst  er nogmaals  op dat de problema-
tiek rond  het radioactief  afval  een van  de belangrijkste 
factoren  is die de houding  van  de bevolking  ten opzichte 
van kernenergie  beïnvloeden.  Het  is dan  ook  van  uiter-
mate  groot  belang  dat de bevolking  degelijk  wordt  voor-
gelicht.  Het  Comité  dringt  er bij de betrokken  kringen 
(Commissie,  regeringen  en industrie)  op aan,  hun  werk-
zaamheden  op dat gebied  te intensiveren. 
10. Het  Comité  wil er verder  nog  op wijzen  dat ook 
bij de toepassing  van  radioactieve  stoffen  in de industrie 
en in het  bijzonder  in de geneeskunde  buitengewoon 
10. 9. 79 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 227/29 
grote  hoeveelheden  radioactief  afval  ontstaan.  Door-
gaans  gaat  het hier  weliswaar  om laag  actief  afval  en is de 
halfwaardetijd  hiervan  korter  dan  van  het  afval  dat als 
gevolg  van  het functioneren  van  kernreactoren  ontstaat, maar  de geproduceerde  hoeveelheden  afval  zijn  wel 
enorm  groot.  Het  Comité  adviseert  de Commissie,  de 
problemen  in verband  met  radioactief  afval,  anders  dan 
bij kernsplijting,  in een  studie  te onderzoeken. 
Gedaan  te Brussel,  23 mei  1979. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
F. BADUEL  GLORIOSO 
BIJLAGE 
bij het advies  van het Economisch  en Sociaal  Comité 
Volgend  wijzigingsvoorstel  werd  tijdens  de beraadslagingen  door  het  Comité  verworpen: 
Paragraaf  9 
De tweede  zin te schrappen.  Na „beïnvloeden"  volgende  passage  in te voegen: 
„Daarom  dienen  de onderzoekprogramma's  te worden  uitgebouwd  ten einde  een  uit het gezichtspunt 
van de veiligheid  der  bevolking  bevredigende  oplossing  te vinden  voor  de problematiek  op het terrein 
van radioactief  afval.  Voorts  dient  het afvalbeheer  onder  de rechtstreekse  verantwoordelijkheid  van  de 
overheid  te vallen,  want  hierdoor  worden  in sommige  gevallen  verscheidene  generaties  betroffen.  De 
bevolking  is terecht  zeer  bezorgd  over  het tot nu toe niet  op acceptabele  wijze  opgeloste  probleem  van 
de opslag  van  radioactief  afval.  Het  gaat  erom  de bevolking  niet  alleen  objectief  voor  te lichten,  maar 
hen ook  terdege  bij de beslissingen  te betrekken.  De verdere  uitbreiding  van  de kernenergie  dient  af-
hankelijk  te worden  gesteld  van  de aanvaardbare  oplossing  die voor  de problemen  van  de opslag  van 
radioactief  afval  en de veiligheid  van  werknemers,  bevolking  en omwonenden  worden  gevonden". 
Uitslag  van  de stemming: 
Voor:  2, tegen:  meerderheid,  onthoudingen:  5. 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  besluit  van  de Raad  tot vaststelling  van  een  programma 
voor  onderzoek  en ontwikkeling  voor  de Europese  Gemeenschap  voor  Atoomenergie  inzake 
de plutoniumcyclus  en de veiligheid  hiervan 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in het Publikatieblad 
van de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 100  van  21 april  1979,  blz.  9. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 14 maart  1979  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeenkomstig 
de bepalingen  van  artikel  7 van  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese  Gemeenschap 
voor  Atoomenergie  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn  op 22 en 23 mei  1979  te Brussel  gehouden  168e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: