OPMERKINGEN VAN DE REKENKAMER ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE

INLEIDING

5.1. Dit hoofdstuk behandelt de controle door de Rekenkamer van rubriek 1 (landbouw) van de financiële vooruitzichten 2000-2006. Het betreft de uitgaven ter regulering en ondersteuning van de landbouwmarkten en voor rechtstreekse inkomenssteun ten behoeve van landbouwers. De uitgaven voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) (1) bedroegen in 2005 in totaal 48 466 miljoen euro (2004: 43 579 miljoen euro) (nadere gegevens in de grafieken 5.1 en 5.2 ).

5.2. Krachtens het Verdrag berust de algemene verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de EU-begroting bij de Commissie. Vrijwel alle landbouwuitgaven worden in gedeeld beheer (EOGFL, afdeling Garantie) verricht. Dit betekent dat de betalingen aan de eindbegunstigden (landbouwers, particuliere bedrijven, handelaren, verenigingen of overheidsinstanties) worden verricht door betaalorganen die door de lidstaten zijn erkend. Minder dan 1 % van de uitgaven wordt direct door de Commissie beheerd.

5.3. De door de lidstaten gedeclareerde uitgaven zijn onderworpen aan verscheidene controlesystemen: a) controle van de juistheid van de declaraties van de landbouwers in het kader van het geïntegreerde beheers- en controlesysteem (GBCS) (4); b) sectorspecifieke controles, bijvoorbeeld voor olijfolie en plattelandsontwikkeling; c) fysieke controles op gesubsidieerde exporten van landbouwproducten (5); d) controle na betaling van handelsdocumenten in de gebouwen van bedrijven waar landbouwproducten worden verhandeld of verwerkt (6); e) de goedkeuringsprocedure, waaronder alle gedeclareerde uitgaven vallen en die betrekking heeft op de volledigheid en nauwkeurigheid van de jaarrekeningen (de financiële beschikking) en, op meerjarenbasis, de wettigheid en regelmatigheid van de uitgaven (conformiteitsbeschikkingen).

SPECIFIEKE BEOORDELING IN HET KADER VAN DE BETROUWBAARHEIDSVERKLARING

Reikwijdte van de controle

5.4. Om zekerheid te verkrijgen over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen van de Gemeenschap, onderzocht de Rekenkamer de voornaamste toezicht- en controlesystemen (zie paragraaf 5.3) en verifieerde zij een aselecte steekproef van betalingen, genomen uit de uitgaven van 25 betaalorganen in de EU-15 (gezamenlijk verantwoordelijk voor 66 % van de GLB-uitgaven) (zie tabel 5.1 ) en 20 betalingen in het kader van de bedrijfstoeslagregeling (7) in de nieuwe lidstaten.

Tabel 5.1 — Betaalorganen, naar in 2005 gedeclareerde uitgaven Nr. Lidstaat Betaalorgaan Gedeclareerde bedragen in miljoen euro (8) % van totaal Rekeningen waarbij een voorbehoud is gemaakt Losgekoppelde rekeningen (9) 1 Frankrijk ONIC 4 535,37 9,36 × 2 Italië AGEA 3 832,32 7,91 × × 3 Verenigd Koninkrijk RPA 2 952,11 6,09 4 Griekenland OPEKEPE 2 756,08 5,69 5 Frankrijk OFIVAL 2 401,35 4,95 6 Spanje Andalucía 1 817,00 3,75 7 Ierland DAF 1 805,72 3,72 8 Denemarken EU-direktoratet 1 223,61 2,52 9 Polen ARiMR 1 193,04 2,46 10 Oostenrijk AMA 1 192,37 2,46 11 Frankrijk ONIOL 967,48 2,00 12 Spanje Castilla-León 956,40 1,97 13 Zweden SJV 954,42 1,97 14 Finland MMM 901,48 1,86 15 Spanje Castilla-La Mancha 882,45 1,82 16 Duitsland Niedersachsen 881,09 1,82 17 Portugal INGA 801,25 1,65 18 Hongarije ARDA 553,72 1,14 × 19 België BIRB 525,63 1,08 20 Duitsland Nordrhein-Westfalen LWK 524,04 1,08 21 Tsjechische Republiek SAIF 424,82 0,88 22 Nederland Dienst Regelingen 375,61 0,77 23 Spanje Cataluña 368,39 0,76 24 Duitsland BLE 307,41 0,63 25 Verenigd Koninkrijk NAWAD 297,38 0,61 26 Frankrijk ONIFLHOR 276,03 0,57 × 27 België Région Wallonne 256,67 0,53 × 28 Litouwen NMA 235,90 0,49 29 Slowakije APA 205,56 0,42 × 30 Polen ARR 166,46 0,34 31 Nederland PT 74,33 0,15 Door de DAS 2005 bestreken betaalorganen Subtotaal (10) 34 645,52 71,47 32 Duitsland Bayern Landwirtschaft 1 176,61 2,43 × 33 Frankrijk CNASEA 813,81 1,68 × 34 Verenigd Koninkrijk SERAD 644,32 1,33 35 Spanje Extremadura 633,95 1,31 36 Italië AVEPA 560,02 1,16 37 Spanje Aragón 535,47 1,10 38 Duitsland Baden-Württemberg 474,29 0,98 × 39 Italië AGREA 444,56 0,92 40 Italië Region Lombardie 436,96 0,90 41 Duitsland Mecklenburg-Vorpommern 429,65 0,89 42 Nederland PZ 416,27 0,86 43 Duitsland Brandenburg 412,50 0,85 44 Duitsland Sachsen-Anhalt 404,81 0,84 45 Spanje FEGA 389,87 0,80 46 Duitsland Schleswig-Holstein 382,16 0,79 47 Duitsland Hamburg-Jonas 374,01 0,77 48 Frankrijk FIRS 355,04 0,73 49 Duitsland Sachsen 345,39 0,71 50 Frankrijk ONILAIT 329,50 0,68 51 Verenigd Koninkrijk DARD 323,06 0,67 × 52 Nederland HPA 291,47 0,60 53 Duitsland Thüringen 291,31 0,60 54 Frankrijk ONIVINS 270,71 0,56 55 België ABKL 252,20 0,52 56 Italië ENR 248,50 0,51 57 Duitsland Hessen 242,77 0,50 58 Italië ARTEA 204,07 0,42 59 Duitsland Rheinland-Pfalz 194,53 0,40 60 Spanje Valencia 173,04 0,36 61 Spanje Galicia 151,41 0,31 62 Frankrijk ODEADOM 129,73 0,27 × 63 Spanje Navarra 128,59 0,27 64 Spanje Canarias 121,23 0,25 65 Spanje Murcia 108,91 0,22 × 66 Slovenië AAMRD 106,65 0,22 67 Italië SAISA 99,10 0,20 68 Letland RSS 98,86 0,20 69 Portugal IFADAP 91,52 0,19 × × 70 Spanje Asturias 81,25 0,17 71 Estland PRIA 67,32 0,14 72 Spanje País Vasco 61,34 0,13 73 Spanje Madrid 57,94 0,12 74 Nederland PVE 52,83 0,11 75 Nederland DLG 46,07 0,10 76 Luxemburg Ministère de l'Agriculture 45,07 0,09 × × 77 Spanje La Rioja 43,77 0,09 78 Oostenrijk ZA Salzburg 43,31 0,09 79 Spanje Cantabria 39,45 0,08 × 80 Cyprus CAPO 38,61 0,08 81 Spanje Baleares 32,51 0,07 82 Duitsland Bayern Umwelt 26,60 0,05 × × 83 Italië ARBEA 25,78 0,05 × 84 Duitsland Saarland 21,57 0,04 85 Verenigd Koninkrijk FC 13,45 0,03 86 Frankrijk OFIMER 8,98 0,02 87 Italië FINPIEMONTE 8,72 0,02 88 Duitsland Hamburg 7,41 0,02 89 Malta MRAE 7,33 0,02 × 90 Verenigd Koninkrijk CCW 4,58 0,01 91 Duitsland Nordrhein-Westfalen LfEJ 4,35 0,01 92 Duitsland Bremen 2,28 0,00 93 Spanje FROM 1,91 0,00 × 94 Ierland DCMNR 1,45 0,00 95 Frankrijk SDE 0,22 0,00 Subtotaal 13 830,96 28,53 TOTAAL 48 476,48 100,00 Bron: Beknopt verslag van de Commissie over de financiële goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie voor 2005.

Geïntegreerd beheers- en controlesysteem (GBCS)

5.5. Het GBCS is het voornaamste beheers- en controle-instrument voor oppervlaktesteun, dierpremies en de nieuwe bedrijfstoeslagregeling. Het bestaat uit een gecomputeriseerde database van bedrijven en steunaanvragen en systemen voor de identificatie van percelen landbouwgrond en de identificatie en registratie van dieren.

5.6. De Rekenkamer heeft de inspectiestatistieken van het GBCS voor alle lidstaten geanalyseerd en de toepassing ervan gecontroleerd in een aantal oude lidstaten, in vijf (11) van de acht nieuwe lidstaten die voor de bedrijfstoeslagregeling hebben geopteerd, en in de twee nieuwe lidstaten (12) die hebben gekozen voor de traditionele regelingen van rechtstreekse steunverlening (zie de bijlagen 5.2 en 5.3 ).

Oppervlaktesteun

5.7. De Rekenkamer heeft de resultaten geanalyseerd van de GBCS-inspecties van de lidstaten voor de oppervlakteaangiften 2004 (voor betalingen in 2005) (zie tabel 5.2 ). Voor alle lidstaten samen bevat 40 % van de gecontroleerde aanvragen fouten. Deze fouten hebben betrekking op 2,1 % van de door de betaalorganen geverifieerde oppervlakte. Voor de EU-15 is dit laatste percentage gestegen van 1,8 % in 2003 tot 2,2 % in 2004, waardoor de bij de Commissie gehanteerde materialiteitsdrempel (13) van 2 % werd overschreden. In de nieuwe lidstaten lag dit percentage lager: 2,0 % in 2004. De fouten die de betaalorganen door controle van ten minste 5 % van de ontvangen declaraties hebben opgespoord, worden gecorrigeerd voordat de landbouwer betaling ontvangt. De aselecte steekproefcontroles van de 14 lidstaten die het GBCS bevredigend hebben uitgevoerd, brachten een foutenpercentage van 1,95 % aan het licht. 5.7. De Commissie hanteert geen materialiteitsdrempel van 2 % die als een aanvaardbare marge voor fouten in de uitgaven kan worden beschouwd. De voorbehouden in het jaarlijkse activiteitenverslag waarnaar de Rekenkamer kennelijk verwijst, hebben in wezen betrekking op het bestaan van aanzienlijke tekortkomingen in de beheers- en controlesystemen. De 2 %-drempel (uitgedrukt in financiële termen en toegepast per ABB-activiteit, zonder uitsluiting van andere specifieke drempels) wordt uitsluitend gebruikt bij aanzienlijke tekortkomingen die met financiële correcties niet kunnen worden verholpen. De Commissie is van mening dat de resultaten van de steekproeven een redelijke schatting geven van de waarschijnlijke foutenmarge in de betalingen, zoals de Rekenkamer in zijn jaarverslag van 2004 schreef.

Tabel 5.2 — Oppervlaktesteun, oppervlakte voedergewassen en andere teelten — Resultaten van GBCS-veldinspecties en teledetectie in 2004 betreffende in 2005 betaalde aanvragen Lidstaat Ingediende aanvragen Gecontroleerde aanvragen Aanvragen met fouten Aantal Oppervlakte (ha) Gemiddelde grootte (ha) Aantal % Oppervlakte (ha) % Gemiddelde grootte (ha) Aantal % Oppervlakte (ha) % België 39 821 1 000 289,72 25 3 815 9,6 133 656,40 13,4 35 1 584 41,5 1 273,33 1,0 Denemarken 47 391 2 329 078,35 49 2 506 5,3 136 454,12 5,9 54 852 34,0 1 185,91 0,9 Duitsland 298 771 14 050 886,00 47 17 798 6,0 1 093 602,00 7,8 61 7 873 44,2 6 278,00 0,6 Griekenland 318 947 3 995 969,16 13 39 169 12,3 1 018 459,45 25,5 26 9 379 23,9 25 872,12 2,5 Spanje 420 001 17 456 253,40 42 44 212 10,5 1 895 096,68 10,9 43 18 793 42,5 61 788,13 3,3 Frankrijk 401 827 23 977 233,71 60 27 365 6,8 1 975 055,48 8,2 72 12 212 44,6 11 231,17 0,6 Ierland 130 508 4 727 823,77 36 8 892 6,8 363 336,38 7,7 41 1 441 16,2 1 468,96 0,4 Italië 599 095 7 219 935,24 12 42 540 7,1 819 002,00 11,3 19 20 212 47,5 51 457,19 6,3 Luxemburg 1 935 121 623,00 63 113 5,8 7 200,00 5,9 64 118 104,4 251,66 3,5 Nederland 44 996 657 563,25 15 3 154 7,0 50 283,43 7,6 16 1 160 36,8 2 450,47 4,9 Oostenrijk 137 677 2 538 918,68 18 8 649 6,3 184 400,41 7,3 21 5 115 59,1 4 169,18 2,3 Portugal 130 854 1 825 638,94 14 7 641 5,8 431 406,95 23,6 56 5 904 77,3 22 391,65 5,2 Finland 67 090 2 086 152,39 31 4 290 6,4 160 238,86 7,7 37 2 088 48,7 1 105,08 0,7 Zweden 59 058 2 763 403,94 47 3 793 6,4 206 888,21 7,5 55 2 429 64,0 6 550,03 3,2 Verenigd Koninkrijk 131 410 14 101 732,67 107 7 091 5,4 907 565,00 6,4 128 4 335 61,1 6 898,37 0,8 Totaal 2004 EU-15 2 829 381 98 852 502,22 35 221 028 7,8 9 382 645,37 9,5 42 93 495 42,3 204 371,25 2,2 Totaal 2003 (14) 2 840 153 98 843 983,00 35 230 170 8,1 11 309 077,00 11,4 49 97 729 42,5 199 740,00 1,8 Totaal 2002 2 894 917 97 955 796,00 34 248 572 8,6 11 656 029,00 11,9 47 94 717 38,1 198 079,00 1,7 Totaal 2001 2 935 273 98 275 675,00 33 299 716 10,2 11 638 423,00 11,8 39 105 099 35,1 240 786,00 2,1 Tsjechische Republiek 18 759 3 529 134,84 188 1 344 7,2 454 565,96 12,9 338 831 61,8 3 765,64 0,8 Estland 18 954 818 453,31 43 1 068 5,6 259 394,41 31,7 243 548 51,3 1 855,02 0,7 Cyprus 39 025 173 372,00 4 1 992 5,1 33 691,00 19,4 17 1 770 88,9 5 400,00 16,0 Letland 69 847 1 338 352,28 19 5 220 7,5 366 043,87 27,4 70 2 667 51,1 11 539,71 3,2 Litouwen 238 068 2 550 554,55 11 17 413 7,3 352 572,07 13,8 20 7 418 42,6 6 603,17 1,9 Hongarije 208 809 5 002 586,57 24 11 205 5,4 549 871,90 11,0 49 1 763 15,7 9 442,44 1,7 Malta 4 981 5 152,14 1 1 011 20,3 1 940,72 37,7 2 481 47,6 201,36 10,4 Polen 1 400 401 13 689 068,96 10 78 618 5,6 1 235 809,26 9,0 16 23 061 29,3 21 207,68 1,7 Slovenië 77 049 166 113,00 2 5 093 6,6 16 725,25 10,1 3 5 232 102,7 8 944,87 53,5 Slowakije 12 399 1 831 840,09 148 1 704 13,7 528 587,61 28,9 310 1 042 61,2 8 133,01 1,5 Totaal 2004 EU-10 2 088 292 29 104 627,74 14 124 668 6,0 3 799 202 13,1 30 44 813 35,9 77 092,90 2,0 TOTAAL 4 917 673 127 957 129,96 26 345 696 7,0 13 181 847,42 10,3 38 138 308 40,0 281 464,15 2,1 NB 1: Bij teledetectie worden voor de verificatie van de GBCS-aanvragen satelliet- of luchtfotografie ingezet. NB 2: In jaar N verrichte tests zijn van belang voor betalingen in jaar N + 1. Bron: Door de lidstaten bij DG AGRI ingediende GBCS-statistieken.

5.8. Ten aanzien van de inspecties ter plaatse omvatten de niet in de gecontroleerde declaraties opgenomen oppervlakten (15) (zie grafiek 5.3 ) de resultaten van controles op aselecte steekproeven van declaraties en op declaraties die met behulp van risicoanalyse zijn geselecteerd. Evenals in voorgaande jaren vertoonden de verrichtingen in de steekproef op basis van risicoanalyse, anders dan mag worden verwacht, in sommige lidstaten een lager foutenpercentage dan de aselecte steekproef. De Commissie heeft het probleem aangepakt door Verordening (EG) nr. 118/2004 (16) vast te stellen, maar het effect daarvan zal pas in 2006 zichtbaar worden. 5.8. Uit de audits van de Commissie is gebleken dat sommige lidstaten teledetectiecontroles registreerden als aselecte controles, ofschoon de landbouwers op basis van een risicoanalyse in de zone waren geselecteerd. Dit leidt derhalve tot een vertekend beeld in de statistieken. Wat de verschillen inzake de resultaten tussen de twee selectiemethoden betreft, blijkt uit de analyse van de Commissie dat, na correctie voor de onjuiste rapportering, alleen in Denemarken en in mindere mate Ierland de resultaten van de willekeurige selectie hoger zijn dan die van de op risicoanalyse gebaseerde selectie (Griekenland is buiten beschouwing gelaten).

5.9. Evenals vorig jaar bleek uit veldmetingen dat bij ongeveer 40 % van de door de Rekenkamer gecontroleerde betalingen de oppervlakte waarvoor de steun was aangevraagd, te hoog was opgegeven. Aan ongeveer één van de drie betalingen lagen vrij kleine meetfouten ten grondslag; in een klein aantal gevallen waren de fouten groter. 5.9. Deze gevallen zijn de Commissie pas onlangs ter kennis gebracht en het is haar derhalve niet mogelijk zich over de bevindingen uit te spreken.

5.10. De bevindingen van de Rekenkamer in Griekenland wijzen uit dat er sinds vorig jaar geen noemenswaardige verbetering is ingetreden: 5.10.

a) de inspecties zijn van slechte kwaliteit; de bevindingen zijn ontoereikend of geheel niet gedocumenteerd en de rapportage van de resultaten is onbetrouwbaar en niet altijd gebaseerd op daadwerkelijke inspecties; b) bij sommige lokale autoriteiten in Griekenland worden voor het meten van de percelen technieken aangewend die tot een hogere technische tolerantie leiden dan maximaal is toegestaan (5 %). Het financiële effect van deze praktijk is niet te becijferen; a) en b) De Commissie heeft in 2005 haar geïntensiveerde auditprogramma en andere toezichtmaatregelen voor Griekenland voortgezet. Op een totaal van 13 auditbezoeken hadden er 8 betrekking op GBCS- of GBCS-gerelateerde maatregelen. Vastgestelde tekortkomingen worden behandeld in het kader van de goedkeuring van de rekeningen. Op initiatief van de Commissie hebben de Griekse autoriteiten een actieplan ter bestrijding van de tekortkomingen opgezet teneinde te garanderen dat de belangrijkste GBCS-componenten versterkt en doeltreffend worden ingezet. De door de Rekenkamer genoemde tekortkomingen worden in dit actieplan aangepakt. De Commissie ziet voortdurend toe op de juiste uitvoering van het plan.

c) landbouwbonden controleren de invoer van alle gegevens in het computersysteem. De gegevens in het systeem zijn niet beveiligd en kunnen op elk moment vóór de betaling door de landbouwbonden worden gewijzigd, hetgeen ook gebeurt. Het computersysteem registreert niet wanneer en waarom wijzigingen in de oorspronkelijke gegevens worden aangebracht. Vele van deze wijzigingen zijn onregelmatig, maar kunnen niet nauwkeurig worden becijferd; c) De Commissie heeft bij herhaling kritiek geuit op de rol van de landbouwbonden in de aanvraagprocedure en heeft de autoriteiten in juni 2004 formeel verzocht een nieuwe procedure in te voeren. De Griekse autoriteiten hebben dit punt in hun actieplan voor 2006 opgenomen. De opmerking van de Rekenkamer is slechts geldig voor de periode tot het einde van het declaratiejaar 2004 (begrotingsjaar 2005). Voor het declaratiejaar 2005 hebben de Griekse autoriteiten een controletraject opgezet waarmee alle wijzigingen van de oorspronkelijke gegevens kunnen worden getraceerd.

d) de Rekenkamer trof in de aanvragen van de landbouwers wederom te hoog opgegeven arealen aan.

5.11. De opgegeven oppervlakte waarvoor de landbouwer steun ontvangt, mag groter of kleiner zijn dan de oppervlakte die uit de inspectiemeting blijkt, mits de afwijking maar binnen een zekere technische tolerantie blijft. Wanneer in Slovenië de oppervlakte te hoog wordt opgegeven, wordt de tolerantie van 4 % echter niet juist toegepast, hetgeen tot te hoge betalingen leidt. 5.11. De diensten van de Commissie hebben deze kwestie al bij hun onderzoek in maart 2005 geconstateerd en de lidstaat hiervan in september 2005 schriftelijk in kennis gesteld. Deze kwestie en andere bevindingen worden behandeld in het kader van de goedkeuring van de rekeningen.

Het GBCS in de nieuwe lidstaten

5.12. Een essentieel onderdeel van het GBCS is het systeem voor de identificatie van de percelen landbouwgrond (SIPL), dat een register van alle landbouwgrond bevat. Van de zeven nieuwe lidstaten die de Rekenkamer bezocht, hebben er vier voor gekozen, in het SIPL het topografische perceel als referentieperceel te hanteren (17). De andere drie definiëren het referentieperceel als het kadastrale perceel.

5.13. Uit de controle van de Rekenkamer blijkt dat van de gecontroleerde lidstaten die de bedrijfstoeslagregeling toepassen en ervoor hebben gekozen, topografische percelen als referentiepercelen te gebruiken, slechts de Tsjechische Republiek de subsidiabiliteitsgegevens over percelen landbouwgrond in het SIPL heeft ingevoerd. In de andere lidstaten bevat het SIPL slechts de subsidiabiliteitsgegevens voor de referentiepercelen. Deze lidstaten verlangden echter niet dat de aanvraag onderbouwd werd met bijzonderheden en vergezeld ging van documenten die het mogelijk maken elk landbouwperceel te lokaliseren en te meten (18), zodat de voor de autoriteiten beschikbare informatie ontoereikend was om te garanderen dat elk landbouwperceel betrouwbaar kan worden geïdentificeerd. Door dit verzuim konden met de controles de fouten minder goed en minder doeltreffend worden opgespoord en voorkomen. 5.13. Voorzover landbouwpercelen binnen het referentie- of topografische perceel vallen en de totale subsidiabele oppervlakte van het referentieperceel niet wordt overschreden, komt het landbouwperceel in principe voor steun in aanmerking. De Commissie heeft in de periode 2004-2005 in elke nieuwe lidstaat audits ter plaatse verricht en is, ondanks de tekortkomingen die zij in enkele systemen voor de identificatie van de percelen landbouwgrond (SIPL) heeft geconstateerd, redelijk tevreden met de uitvoeringsgraad in de eerste jaren. Het functioneren van de kruiscontroles hangt evenwel af van de kwaliteit van de gegevens die in het SIPL zijn geregistreerd. Daarom heeft de Commissie in het kader van haar audits benadrukt dat de topografische percelen moeten worden verkleind en heeft zij verschillende mogelijkheden daarvoor beschreven. Uit de jongste contacten blijkt dat er — dankzij deze aanbevelingen — belangrijke verbeteringen worden doorgevoerd.

5.14. Bijgevolg blijven te hoge declaraties en/of dubbele declaraties van landbouwpercelen onontdekt zolang het referentieperceel niet te hoog wordt opgegeven. Percelen die niet of slechts gedeeltelijk door één landbouwer worden gedeclareerd, kunnen een tegenwicht vormen voor dubbele of te hoge declaraties van een andere landbouwer, zodat de ware omvang van de te hoge declaraties en/of dubbele declaraties binnen een referentieperceel niet correct kan worden vastgesteld. Daarom worden steunverlagingen en boetes niet, of voor een te laag bedrag, opgelegd (19). Dit leidde in Hongarije en Slowakije bijvoorbeeld tot willekeurige verlagingen en sancties in gevallen van te hoog opgegeven referentiepercelen waarbij het niet mogelijk was, de verantwoordelijkheid voor de te hoge declaratie aan één specifieke landbouwer toe te schrijven. In geen enkele bezochte lidstaat bestond de verplichting, alle opgegeven percelen binnen het topografische perceel te inspecteren. 5.14. De door de Rekenkamer beschreven risico's zijn inherent aan identificatiesystemen op basis van fysieke blokken, zowel in de nieuwe als in de oude lidstaten, en zij moeten worden ondervangen door de grootte van de blokken te beperken. Het gebruik van schetsen en ander grafisch materiaal verlaagt de risico's verder, maar in geval van twijfel moeten alle percelen in een blok worden geïnspecteerd, wat de aanbevolen werkwijze is. De Commissie is van mening dat een SIPL op basis van fysieke blokken, wanneer het op de juiste wijze wordt toegepast, het meest geschikte middel is om grenzen ter plaatse gemakkelijker te kunnen identificeren (de identificatie verloopt op die manier doorgaans vlotter dan met een SIPL op basis van het kadaster).

5.15. Gedurende de inspecties ter plaatse kunnen te hoge en te lage declaraties van percelen elkaar onderling compenseren zolang de kadastrale oppervlakte niet wordt overschreden. In Polen werd de oppervlakte waarmee bij meting de kadastrale oppervlakte van een perceel was overschreden, gebruikt om in andere percelen aangetroffen oppervlaktetekorten te compenseren. Het financiële effect van deze fout is niet te becijferen. 5.15. De Commissie heeft dit probleem geconstateerd en bekijkt het nu. a) De Commissie zal dit aan de orde stellen op de bilaterale vergadering met de lidstaten. b) Dit punt zal tijdens het onderzoek van de diensten van de Commissie worden bekeken.

5.16. Problemen werden ook aangetroffen in: a) Hongarije: voor de berekening van de bedrijfstoeslag werd niet of niet correct rekening gehouden met de inspectieresultaten (20); b) Polen: de nationale aanvullende betalingen (21) worden tegen strengere voorwaarden verricht dan de bedrijfstoeslagen. Wanneer niet was voldaan aan de nationale criteria, werden de bedrijfstoeslagen op dezelfde wijze verlaagd als de nationale betalingen, ook al was voldaan aan de criteria voor de bedrijfstoeslag. Dit is in strijd met de EU-regelgeving. Bovendien wordt bij de administratieve kruiscontroles voor verschillen tussen de opgegeven oppervlakte en de in het SIPL geregistreerde subsidiabele oppervlakte een tolerantie gehanteerd, hetgeen slechts is toegestaan bij ter plaatse gecontroleerde percelen.

5.17. In vijf lidstaten (22) is voor het declaratiejaar 2004 geen evaluatie van de gehanteerde risicofactoren verricht of bestaat daarover geen documentatie en werd deze niet toegepast op het declaratiejaar 2005 (relevant voor het begrotingsjaar 2006). 5.17. Als onderdeel van het algemene plan voor de verbetering van de statistieken en het gebruik dat ervan wordt gemaakt, dringen de diensten van de Commissie er sinds 2005 bij de lidstaten op aan om de risicoanalyse te evalueren.

5.18. Indien in een lidstaat de totale te betalen steun het budget overschreed dat voor de lidstaat was bestemd, moest in het kader van de bedrijfstoeslagregeling de steun per hectare evenredig worden verlaagd. De lidstaten moesten de Commissie uiterlijk op 30 november 2004 in kennis stellen van het percentage van de vermindering. De Tsjechische autoriteiten zijn er niet in geslaagd, het cijfer betreffende de totale gedeclareerde oppervlakte hard te maken op basis waarvan de vermindering van de steun met 1,63 % was berekend. Hongarije en Litouwen deelden de definitieve verminderingscoëfficiënt niet binnen de gestelde termijn mee. 5.18-5.19. De Commissie zal follow-up geven aan de opmerkingen van de Rekenkamer.

5.19. Volgens de regelgeving moet de bedrijfstoeslag in één keer worden betaald, tussen 16 oktober 2004 en 30 april 2005. Hongarije deed twee betalingen. Daarvoor bestaat geen rechtsgrond.

5.20. In de aselecte steekproef van 20 bedrijfstoeslagverrichtingen die de Rekenkamer had genomen, werden vijf te hoge betalingen aangetroffen, met een groot aantal fouten. Vier hiervan waren te wijten aan te hoge declaraties door de aanvragers en de vijfde kwam voor in een wijziging van een declaratie na de voorgeschreven termijn. 5.20. De Commissie zal de bevindingen van de Rekenkamer onderzoeken.

Dierpremies

5.21. De statistieken van de Commissie over dierpremies laten zien hoeveel door de landbouwers opgegeven dieren blijkens de inspecties niet bestonden of niet voor subsidie in aanmerking kwamen. Bij de omvangrijkste regeling, die voor zoogkoeien (zie tabel 5.3 en grafiek 5.4 ), inspecteerden de lidstaten 14,9 % van de opgegeven dieren en constateerden zij dat 1,8 % daarvan niet bestond of niet subsidiabel was. Over het geheel genomen geeft dit percentage voor rundvee kleine schommelingen van lidstaat tot lidstaat te zien. Voor Italië, Malta en Slovenië is het echter zeer hoog (voor de zoogkoeienpremie in Italië 11,4 % en in Slovenië 48,2 % en voor de speciale rundveepremie op Malta 11,8 %, in Italië 21,8 % en in Slovenië 56,2 %). 5.21. De Italiaanse statistieken tonen inderdaad een relatief hoog percentage van verminderingen, maar het percentage landbouwers waarvoor dit geldt, is in 2004 sterk gedaald, wat erop wijst dat de problemen geconcentreerd zijn bij minder landbouwers. Deze kwestie zal met de Italiaanse autoriteiten worden besproken om de redenen voor dit hoge percentage te achterhalen. Uit controles met betrekking tot Malta en Slovenië is al gebleken dat de statistieken onbetrouwbaar zijn en de Commissie heeft om herziene statistieken gevraagd.

Tabel 5.3 — GBCS-inspecties voor de zoogkoeienpremie — Resultaten van controles ter plaatse in 2004 betreffende in 2005 betaalde aanvragen Lidstaat Geïnspecteerde aanvragen Gedeeltelijk afgewezen geïnspecteerde aanvragen Volledig afgewezen geïnspecteerde aanvragen Geïnspecteerde dieren Afgewezen geïnspecteerde dieren Totaal aantal ingediende aanvragen Aantal % Aantal % Aantal % Totaal aantal in aanvragen opgegeven dieren Aantal % Aantal % België 14 886 707 4,7 6 0,8 3 0,4 395 197 30 885 7,8 58 0,2 Denemarken 8 650 1 047 12,1 5 0,5 3 0,3 109 355 25 066 22,9 18 0,1 Duitsland 32 899 3 508 10,7 227 6,5 81 2,3 641 781 87 995 13,7 1 125 1,3 Griekenland 10 849 3 728 34,4 201 5,4 22 0,6 209 825 125 424 59,8 1 179 0,9 Spanje 59 800 5 195 8,7 293 5,6 44 0,8 1 758 858 311 213 17,7 4 188 1,3 Frankrijk 117 249 13 958 11,9 1 024 7,3 217 1,6 4 214 721 548 148 13,0 2 181 0,4 Ierland 61 840 4 698 7,6 421 9,0 19 0,4 1 104 521 132 916 12,0 603 0,5 Italië 55 850 8 443 15,1 212 2,5 288 3,4 763 119 122 665 16,1 13 954 11,4 Luxemburg 491 62 12,6 4 6,5 0 0,0 23 288 4 959 21,3 12 0,2 Nederland 4 549 648 14,2 16 2,5 30 4,6 73 105 10 015 13,7 141 1,4 Oostenrijk 92 616 6 563 7,1 408 6,2 79 1,2 403 022 69 724 17,3 876 1,3 Portugal 24 849 2 792 11,2 91 3,3 41 1,5 364 386 59 322 16,3 345 0,6 Finland 1 666 225 13,5 29 12,9 4 1,8 41 499 6 714 16,2 126 1,9 Zweden 9 809 590 6,0 2 0,3 1 0,2 152 363 10 661 7,0 8 0,1 Verenigd Koninkrijk 43 778 5 457 12,5 410 7,5 33 0,6 1 709 788 235 665 13,8 1 499 0,6 Totaal EU-15 539 781 57 621 10,7 3 349 5,8 865 1,5 11 964 828 1 781 372 14,9 26 313 1,5 Malta 0 0 0,0 0 0,0 0 0,0 0 0 0,0 0 0,0 Slovenië 27 813 2 832 10,2 825 29,1 45 1,6 98 537 13 556 13,8 6 534 48,2 Totaal EU-2 27 813 2 832 10,2 825 29,1 45 1,6 98 537 13 556 13,8 6 534 48,2 Totaal 2004 — EU-17 567 594 60 453 10,7 4 174 6,9 910 1,5 12 063 365 1 794 928 14,9 32 847 1,8 Totaal 2004 — EU-15 539 781 57 621 10,7 3 349 5,8 865 1,5 11 964 828 1 781 372 14,9 26 313 1,5 Totaal 2003 — EU-15 (23) 522 146 66 340 12,7 4 596 6,9 1 683 2,5 11 998 677 2 060 855 17,2 25 052 1,2 Totaal 2002 — EU-15 539 093 78 087 14,5 6 056 7,8 2 933 3,8 11 934 249 2 230 816 18,7 45 408 2,0 NB 1: Een aanvraag wordt volledig afgewezen bij ontdekking van een verschil van meer dan 20 % tussen het aantal opgegeven dieren en het vastgestelde aantal subsidiabele dieren, of bij een verschil als gevolg van opzettelijk begane onregelmatigheden. NB 2: In jaar N verrichte tests zijn van belang voor betalingen in jaar N + 1. Bron: Door de lidstaten bij DG AGRI ingediende GBCS-statistieken.

5.22. Bij de schapen- en geitenpremies nam het aantal te veel gedeclareerde dieren af van 8,2 % in 2003 tot 6,3 %. In Italië en Slovenië werden aanmerkelijk hogere foutenpercentages voor schapen- en geitenpremies geconstateerd (respectievelijk 10 en 24,1 %) dan in de andere lidstaten (1,2 %). De Rekenkamer constateerde problemen in Griekenland, Spanje, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. De kudderegisters worden slecht bijgehouden. Op basis van de registers kan niet worden bevestigd dat de voorschriften betreffende de aanhoudperiode zijn nageleefd, en kan de declaratie niet worden aangesloten met het aantal tijdens de inspectie aangetroffen schapen. 5.22. Voor de bevindingen in verband met Italië en Slovenië wordt verwezen naar het antwoord op punt 5.20. Bij de auditbezoeken van de Commissie aan Griekenland, Spanje, Frankrijk, Nederland en andere lidstaten in 2005 is geconstateerd dat er gebreken zijn bij het bijhouden van de kudderegisters door de landbouwers en deze bevindingen worden in het kader van de goedkeuring van de rekeningen onderzocht.

5.23. Op Malta werden de steunverlagingen en boetes bij premies voor schapen en runderen stelselmatig onjuist berekend. 5.23. Hieraan zal vervolg worden gegeven bij de goedkeuringsprocedure, nadat de Commissie de bijzonderheden van de bevinding van de Rekenkamer heeft ontvangen.

5.24. In het algemeen zijn de nationale statistieken voor dierpremies nog steeds minder betrouwbaar dan de soortgelijke statistieken voor aanvragen om oppervlaktesteun. Het risico van te hoge betalingen is groter wegens de frequente verplaatsingen van dieren en de complexe voorwaarden in de regelingen voor dierpremies. Over het geheel genomen leveren de eigen tests van de Rekenkamer geen informatie op die aanmerkelijk afwijkt van de GBCS-statistieken.

Olijfolie

5.25. De Rekenkamer heeft negen steunbetalingen voor olijfolieproductie in Spanje, Griekenland en Italië onderzocht (24). Deze lidstaten hebben ongeveer 2 000 miljoen euro gedeclareerd. Alle verrichtingen bevatten een te hoge betaling en/of één of meer formele fouten en de twee gevallen in Italië bleken onregelmatig te zijn. De resultaten wijzen erop dat er zich ernstige gebreken voordoen in de controle op de regeling voor productiesteun, en meer in het algemeen ook met de betrouwbaarheid van het Geografisch informatiesysteem (GIS) voor de olijventeelt. Dit systeem van luchtfotografie wordt gebruikt om het bestaan van olijfgaarden te verifiëren. 5.25. Het olijventeelt-GIS maakt, samen met de controles op de fabrieken, deel uit van het controlesysteem voor de productiesteun aan olijfolie. Dit GIS is pas vanaf het verkoopseizoen 2003/2004 verplicht. In de audits die de Commissie in het kader van de procedures voor de goedkeuring van de rekeningen sinds 2003 heeft verricht, zijn in de door de Rekenkamer gecontroleerde lidstaten soortgelijke tekortkomingen aan het licht gekomen, met name met betrekking tot de bijwerking van het olijventeelt-GIS, de oplegging van sancties aan de fabrieken en het gebruik van het olijventeelt-GIS om de opbrengsten te controleren of bestuurlijke sancties op te leggen aan de producenten die een te hoog aantal olijfbomen aangeven. De lidstaten zijn hiervan in kennis gesteld en de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen is in gang gezet. Er zullen financiële correcties worden toegepast wanneer er risico's voor het EOGFL blijken te bestaan.

5.26. Het GIS had volledig operationeel moeten zijn vanaf het verkoopseizoen 2003/2004. Oorspronkelijk was het aan de Commissie, te certificeren wanneer het GIS volledig operationeel was, maar zij wijzigde de verordening zodat de lidstaten dit moesten doen. Hoewel zij hebben bevestigd dat het systeem was afgerond, constateerde de Rekenkamer dat het GIS duidelijk in geen enkele lidstaat als geheel operationeel kon worden beschouwd, omdat de GIS-gegevens (de alfanumerieke database, het werkelijke aantal olijfbomen, nieuwe aanplant en het productiepotentieel) niet waren bijgewerkt. Dit heeft ernstige implicaties, want het olijventeelt-GIS wordt samengevoegd met het GBCS en als basis gehanteerd voor de berekening van de rechten op betaling en voor het beheer en de controle van de nieuwe bedrijfstoeslagregeling (25) (olijventelers zullen worden betaald op basis van de oppervlakten). 5.26. De tekortkomingen in het olijventeelt-GIS zijn ook de Commissie bekend, die de bezorgdheid van de Rekenkamer in verband met de tenuitvoerlegging van de hervorming deelt. Aan de lidstaten zijn aanbevelingen gedaan tijdens de procedures voor de goedkeuring van de rekeningen. Wanneer de uitgaven voor de nieuwe regelingen worden verricht, zal het risico voor het EOGFL worden geëvalueerd en zullen mogelijkerwijs financiële correcties worden toegepast.

5.27. De gemiddelde opbrengst van het areaal wordt jaarlijks vastgesteld door de Commissie. Het is voor de Commissie moeilijk om na te gaan of de lidstaten deze gemiddelden op passende wijze gebruiken om de subsidiabiliteit van de gedeclareerde productie te verifiëren en geen onregelmatige betalingen doen (zie bijvoorbeeld Italië, paragraaf 5.25). 5.27. Het inachtnemen van de gemiddelde opbrengst is geen voorwaarde om voor steun in aanmerking te komen, maar een middel om de echtheid van de olijfolieproductie te controleren. Als een bovengemiddelde productie niet gestaafd wordt, kan de landbouwer op zijn steun gekort worden. In haar audits heeft de Commissie de lidstaten gevraagd de doeltreffendheid van hun controles op opbrengsten aan te tonen en heeft zij financiële correcties toegepast voor Italië op basis van onder meer het ontbreken van deze controle. In Spanje en Griekenland heeft de Commissie kritiek geuit op: — de werkwijze die op slechts één criterium is gebaseerd en door geen enkele grondige analyse is onderbouwd, — de kennelijk ontoereikende doeltreffendheid van deze werkwijze aangezien het merendeel van de onder controle staande productie uiteindelijk voor steun in aanmerking kwam.

Plattelandsontwikkeling

EU-15

5.28. De uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie, voor plattelandsontwikkeling bedroegen in 2005 6 311 miljoen euro (13 % van de uitgaven voor het GLB). Dit bedrag omvat bestedingen voor agromilieuregelingen, compensatiebetalingen voor landbouw in probleemgebieden, bosbouw, investeringen en steun voor jonge landbouwers en landbouwers die van plan zijn uit te treden.

5.29. De begunstigden verkrijgen meestal recht op steun voor plattelandsontwikkeling, mits zij (vaak complexe) door hen aangegane verbintenissen nakomen, zoals toepassing van goede landbouwmethoden. De rechten worden berekend op basis van het aantal geëxploiteerde hectaren. Blijkens de controle van de Rekenkamer kwam er een groot aantal fouten voor doordat de landbouwers hun toezeggingen niet nakwamen of doordat de autoriteiten de voornaamste voorwaarden voor subsidiabiliteit niet controleerden. 5.29. De Commissie zal de door de Rekenkamer geconstateerde problemen grondig bestuderen zodra zij de antwoorden van de lidstaten heeft ontvangen.

Tijdelijk instrument voor plattelandsontwikkeling voor de nieuwe lidstaten

5.30. Voor de nieuwe lidstaten bestaat er een speciale regeling voor plattelandsontwikkeling (26), ter ondersteuning van de vier zogeheten „begeleidende maatregelen” (27), en een aantal specifieke maatregelen voor plattelandsontwikkeling (28) (in 2005 beliepen de betalingen 1 069 miljoen euro).

5.31. Financieel beschouwd was de belangrijkste maatregel in Polen die voor probleemgebieden, waarvoor in 2005 225,8 miljoen euro werd betaald. Eén van de subsidiabiliteitsvoorwaarden voor deze maatregel is dat de landbouwers gangbare goede landbouwmethoden moeten aanwenden. In het Poolse programma voor plattelandsontwikkeling worden daarvoor verifieerbare normen gesteld, die in het kader van de 5 %-controles ter plaatse worden geverifieerd. Uit deze verificaties bleek dat de normen vaak niet in acht werden genomen; in 3 281 bedrijven (9,6 % van de gecontroleerde bedrijven) waren één of meer overtredingen begaan.

5.32. Volgens de Poolse wetgeving krijgt de landbouwer bij een eerste overtreding slechts een waarschuwing en wordt hem geen sanctie opgelegd. Alle landbouwers verkeerden in die positie, zodat er geen terugvorderingen plaatsvonden of sancties werden opgelegd. Dit is in strijd met de EU-regelgeving: bij niet-inachtneming van een in de verordening van de Raad opgenomen subsidiabiliteitsvoorwaarde (29) moeten de te betalen bedragen worden verminderd. Hiermee was een totaalbedrag van 0,8 miljoen euro gemoeid. 5.32. De Commissie heeft dit probleem al geconstateerd en er is een procedure voor de goedkeuring van de rekeningen in gang gezet, die tot financiële correcties kan leiden.

Uitvoerrestituties

5.33. De aan exporteurs van landbouwproducten uit de Europese Unie betaalde uitvoerrestituties dekken het verschil tussen de interne EU-prijzen en de wereldmarktprijzen. Zij maken het mogelijk, overtollige EU-productie op de wereldmarkt af te zetten (30). In 2005 waren de restituties goed voor ongeveer 3 miljard euro ofwel 7,5 % van de GLB-uitgaven. De lidstaten moeten 5 % van de exporten fysiek controleren om te garanderen dat ze correct zijn beschreven en recht geven op de aangevraagde uitvoerrestitutie. Zij moeten ook verificaties verrichten op de plaats waar de goederen de Europese Unie verlaten wanneer deze plaats niet dezelfde is als die waar de goederen aan een fysieke controle zijn onderworpen (substitutiecontroles). De Commissie houdt toezicht op de kwaliteit en het aantal van deze controles.

5.34. Gezien de tijd die nodig is om de goedkeuringsprocedures af te ronden, is over de gebreken die de Commissie tijdens controles in 2004 in de lidstaten heeft aangetroffen (31), nog steeds geen definitief besluit genomen tot het al dan niet opleggen van een financiële correctie. In 2005 werden in België problemen aangetroffen met de waarschuwing vooraf. 5.34. Ondertussen zijn twee onderzoeken beëindigd zonder financiële correcties (Polen, Litouwen). Wat de resterende onderzoeken betreft waarbij tekortkomingen zijn geconstateerd, zijn procedures voor de goedkeuring van de rekeningen in gang gezet (Ierland, Italië, Nederland, Frankrijk, Spanje, Duitsland, Verenigd Koninkrijk), die tot financiële correcties kunnen leiden.

5.35. Uit haar controle van de fysieke en/of substitutiecontroles in elf lidstaten in de periode 2004-2006 concludeerde de Rekenkamer het volgende: 5.35.

a) er was niet stelselmatig voldaan aan het fundamentele vereiste dat de exporteurs niet vooraf stilzwijgend mogen worden gewaarschuwd voor de controles op de plaats van lading (België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, het Verenigd Koninkrijk); a) De diensten van de Commissie hebben bij hun onderzoeken ter plaatse opgemerkt dat de timing van de fysieke controles te voorspelbaar kan worden. Om deze reden zijn de lidstaten er in de vergadering van het Comité regeling van het handelsverkeer in maart 2005 aan herinnerd dat zij het tijdstip van aankomst bij fysieke controles in de bedrijfsruimten van de exporteur moeten variëren en in juni 2005 is een desbetreffend document (D(2005) 12998) in dit comité besproken. Er wordt overwogen op welke wijze dit verplicht kan worden gesteld.

b) de verificatie van ingrediënten voor de fabricage van niet in bijlage I opgenomen goederen zoals koekjes, suikergoed, whisky enz., waarvoor uitvoerrestituties worden betaald, vertoonde aanzienlijke gebreken (België, Duitsland, Frankrijk (32), Italië (32), het Verenigd Koninkrijk (32)); b) De diensten van de Commissie zullen de bevindingen van de Rekenkamer en de antwoorden van de lidstaten bestuderen en passende actie ondernemen.

c) er waren buitensporig veel fysieke controles verricht op partijen waarvoor de restitutieaanvraag minder dan 200 euro bedroeg (33). Volgens de voorschriften dienen dergelijke verrichtingen te worden uitgesloten, tenzij er fraude en misbruik mee wordt voorkomen; c) De verificatie van dit aspect vormt een routineonderdeel van de door de diensten van de Commissie verrichte audits van de fysieke controles. Sommige lidstaten verrichten inderdaad controles op uitvoer waarvan de hoeveelheid/waarde de minimumdrempel niet overschrijdt, maar de diensten van de Commissie hebben geen bewijzen gevonden dat dit ten koste gaat van de minimale controlevereisten voor uitvoer boven die drempel.

d) op grote aantallen partijen die door de douane zijn verzegeld hoewel ze op de plaats van lading niet fysiek waren gecontroleerd, werden op de plaats waar zij de Europese Unie verlieten geen substitutiecontroles verricht (34). Met name Denemarken (35) en Nederland stonden erkende exporteurs toe, zelf douanezegels aan te brengen; d) In artikel 10, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2090/2002 is bepaald dat er geen substitutiecontrole wordt verricht wanneer het douanekantoor van uitvoer het vervoermiddel heeft verzegeld. In het Comité regeling van het handelsverkeer van maart 2002 heeft de Commissie evenwel benadrukt dat het zegel van een geautoriseerd marktdeelnemer het zegel van het douanekantoor niet kan vervangen. De diensten van de Commissie bestuderen het voorstel van de Rekenkamer om alleen de zendingen die fysiek gecontroleerd zijn, van de substitutiecontroles uit te sluiten. De Commissie zal de bevindingen van de Rekenkamer met betrekking tot Denemarken en Nederland en de antwoorden van deze lidstaten onderzoeken en in voorkomend geval nader bekijken.

e) daar in het Verenigd Koninkrijk en sommige Franse havens de fysieke aanwezigheid van douanebeambten in het douanekantoor waar de goederen onder douanetoezicht worden geplaatst en vervolgens de Europese Unie verlaten, is vervangen door gecomputeriseerde inventarisatiesystemen, worden de noodzakelijke controles, of de zegels niet gebroken of verwijderd zijn, niet meer verricht. e) Overeenkomstig artikel 10, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 2090/2002 moet de douaneverzegeling niet in 100 % van de gevallen worden gecontroleerd. De Commissie is van mening dat systematische controles van de verzegeling door de douane aan de ingang van zeehavens zinvol zijn, maar door toereikende gegevens en garanties uit andere bronnen waarover de douane beschikt, gecompenseerd kunnen worden.

5.36. De Rekenkamer concludeert dat op deze gebieden aanzienlijke verbeteringen moeten worden aangebracht alvorens zij de zekerheid kan hebben dat het systeem van fysieke controles op partijen waarvoor uitvoerrestituties worden betaald, naar behoren functioneert. Verder is de Rekenkamer niet in staat te bevestigen dat met betrekking tot het EOGFL-jaar 2005 het voorgeschreven aantal controles is uitgevoerd en dat ze zijn geverifieerd en aan de nodige correcties onderworpen, daar deze informatie de Commissie pas na 30 april 2006 ter beschikking wordt gesteld. 5.36. De Commissie is de mening toegedaan dat het systeem van fysieke en substitutiecontroles al voldoende goed functioneert om een redelijke zekerheid met betrekking tot de onderliggende verrichtingen te helpen verschaffen. Met het oog op een verdere verbetering van het systeem wil de Commissie evenwel de wetgeving inzake fysieke controles wijzigen om het controlepatroon minder voorspelbaar te maken en het substitutierisico te beperken. Wat de andere door de Rekenkamer geconstateerde gebreken betreft, zal de Commissie de bevindingen van de Rekenkamer en de antwoorden van de lidstaten onderzoeken en in voorkomend geval passende actie ondernemen.

Controle achteraf van aan handelaren en verwerkende bedrijven betaalde subsidies

5.37. De lidstaten moeten (36) jaarprogramma’s van controles na betaling op handelsdocumenten voor een aantal GLB-subsidies uitvoeren, met inbegrip van uitvoerrestituties, subsidies voor verwerking en veredeling, verwerking van katoen, olijfolie en tabak en bepaalde uitgaven voor plattelandsontwikkeling. De lidstaten moeten zich ervan vergewissen dat de verrichtingen hebben plaatsgehad en correct zijn uitgevoerd en moeten stappen ondernemen om bedragen die door onregelmatigheden of nalatigheid verloren zijn gegaan, terug te vorderen.

5.38. Het toezicht van de Commissie omvat supervisie en coördinatie om ervoor te zorgen dat de programma’s van de lidstaten voor risicoanalyse en controle adequaat zijn. Het omvat ook de analyse van de relevante verslagen en andere documenten die de lidstaten indienen, en eventueel ook controlebezoeken aan lidstaten waarbij de uitvoering van de verordening ter plaatse wordt gecontroleerd. De Rekenkamer constateerde dat de Commissie in de loop van 2005: 5.38.

a) vooruitgang heeft geboekt bij het toezicht op en de analyse van de ingediende documenten, maar nog niet in staat is, volledige en vergelijkbare gegevens te verstrekken over de gecontroleerde verrichtingen en de waarde van de ontdekte en teruggevorderde onregelmatige betalingen. Zij heeft wijzigingen in de regelgeving aangebracht om de rapportage over de resultaten van controles na betaling te verbeteren, maar het effect van deze wijzigingen is nog niet bekend; a) De Commissie verheugt zich over de waardering van de Rekenkamer voor de inspanningen die zijn geleverd om de rapportage van de lidstaten over de controles na betaling alsmede het toezicht op en de analyse van de voorgelegde documenten te verbeteren. De Commissie is van mening dat zij al voldoende informatie ontvangt over gecontroleerde verrichtingen en ontdekte onregelmatigheden. De rapportage is verder verbeterd door de vaststelling van Verordening (EG) nr. 40/2006, die het mogelijk maakt de potentiële omvang van de onregelmatigheden voor alle categorieën van uitgaven te ramen.

b) opnieuw specifieke controlebezoeken aan drie lidstaten heeft gebracht om de uitvoering van de verordening te onderzoeken. Deze controlebezoeken bestreken niet alle risico's, dan wel voldoende controles van lidstaten om het mogelijk te maken, de naleving van de verordening en de kwaliteit van de verrichte controles te beoordelen. In drie andere controles werd de bereidheid van de nieuwe lidstaten om de verordening uit te voeren beoordeeld en in 19 conformiteitscontroles werd in het kader van de werkzaamheden ten minste één controle na betaling beoordeeld. Bij deze conformiteitscontroles wordt nog geen standaardmethodologie of rapportageschema voor de geverifieerde controles gehanteerd, hetgeen een hinderpaal vormt voor de vergelijkbaarheid en voor een zinvolle analyse; b) De Commissie is van mening dat het aantal in 2005 onderzochte controles na betaling toereikend was alsook in overeenstemming met de doelstellingen van de audits. In 2006 heeft de Commissie al 3 specifieke auditbezoeken verricht met betrekking tot controles na betaling overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 4045/89 in Italië, Denemarken en Nederland. Verdere bezoeken zijn gepland in het najaar van 2006. De eenheden voor conformiteitscontrole hebben ook in 2006 de uitvoering van Verordening (EEG) nr. 4045/89 gecontroleerd als onderdeel van hun audits in verband met specifieke sectorgerelateerde kwesties.

c) is gestart met een procedure om de omvang te beoordelen van de vertraging die de geplande controles in een aantal lidstaten hebben opgelopen (waarop in eerdere verslagen van de Rekenkamer is gewezen). De eerste resultaten bevestigen dat vier lidstaten niet het voorgeschreven minimumaantal controles na betaling hebben verricht, maar tot dusver zijn geen corrigerende maatregelen genomen; c) De Commissie heeft de omvang van de achterstand al beoordeeld. Er is een begin gemaakt met corrigerende maatregelen via audits in twee lidstaten waar de achterstand het grootst is. De twee lidstaten in kwestie is verzocht een actieplan op te zetten om de achterstand weg te werken. Deze actieplannen, waarin het aantal nog uit te voeren controles in vergelijking met de beschikbare middelen en de termijnen duidelijk moeten worden aangegeven, moeten aan de Commissie worden meegedeeld en de uitvoering ervan zal van nabij worden gevolgd.

d) niet ten volle kan beoordelen in hoeverre onregelmatige betalingen dankzij de verordening zijn ontdekt en teruggevorderd (37) (38). d) De Commissie is van mening dat zij kan meten in hoeverre mogelijk onregelmatige betalingen dankzij de verordening worden opgespoord.

5.39. Bij wijze van follow-up van haar werkzaamheden in 2003 heeft de Rekenkamer zeven lidstaten opnieuw bezocht om de geboekte vooruitgang te beoordelen. Uit deze follow-up bleek dat bij de algemene kwaliteit van de onderzochte verificaties weliswaar vooruitgang was geboekt, maar dat er gebreken bleven bestaan bij de terugvordering van tijdens de controles ontdekte onregelmatige bedragen en dat de geplande controles na betaling niet tijdig plaatsvonden. In twee lidstaten werd het minimumaantal nog steeds niet gehaald. 5.39. De Commissie verheugt zich over de waardering van de Rekenkamer voor de geboekte vooruitgang. De terugvordering van onregelmatig betaalde bedragen is niet de verantwoordelijkheid van de personen die de controles na betaling verrichten, maar van de betaalorganen. De Commissie heeft corrigerende maatregelen ingeleid, zoals in het antwoord op punt 5.38, onder c), is beschreven, om de achterstand aan te pakken bij de uitvoering van de controles die in twee lidstaten nog altijd bestaat.

5.40. Overeenkomstig de verordening zullen de controles na betaling op de verrichtingen van 2005 worden uitgevoerd in de periode juli 2006-juli 2007. Deze controles kunnen betrekking hebben op meer dan de verrichtingen voor het jaar 2005. De resultaten zullen de Commissie uiterlijk op 1 januari 2008 worden meegedeeld. Dan zal de Commissie ze onderzoeken en kan zij besluiten om uitgaven uit te sluiten. Daarom kan de Rekenkamer geen zekerheid verkrijgen over de verrichtingen van het EOGFL voor het jaar 2005. 5.40. De Commissie is van mening dat zekerheid kan worden verkregen op basis van de controles na betaling, omdat het systeem van controles als dusdanig operationeel is. Bovendien voorziet Verordening (EEG) nr. 4045/89 in een systeem van controles achteraf dat deel uitmaakt van het alomvattende systeem voor het beheer en de controle van de landbouwuitgaven, zoals nader is beschreven in het antwoord op punt 5.59. Het betreft hier een extra controlelaag voor de controles vóór betaling (die voor het merendeel van de maatregelen al voldoende zekerheid bieden).

5.41. De bevindingen van de Rekenkamer bij de Commissie en in de lidstaten tonen aan dat het systeem van controles na betaling er weliswaar op vooruit gaat, maar dat wegens de achterstand in de verrichte controles in sommige lidstaten de zekerheid over de wettigheid en regelmatigheid van de in voorgaande jaren in die lidstaten gedane betalingen wordt beperkt. 5.41. De Commissie verheugt zich over de waardering van de Rekenkamer voor de geboekte vooruitgang; zij is echter van mening dat wel zekerheid kan worden verkregen over de wettigheid en de regelmatigheid van de verrichte betalingen. Het alomvattende beheers- en controlesysteem voor de landbouwuitgaven, zoals beschreven in het antwoord op punt 5.59, biedt redelijke zekerheid over de effectieve beheersing van het risico op fouten in de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen op het gebied van de landbouw. Verordening (EEG) nr. 4045/89 voorziet in een systeem van controles achteraf, dat in feite een extra controlelaag vormt voor de controles vóór betaling.

De goedkeuring van de rekeningen door de Commissie

5.42. Eén van de elementen waaraan door de Commissie het meeste belang wordt gehecht met het oog op een adequate controle van het gedeelde beheer op landbouwgebied, zijn de controlewerkzaamheden van de eenheden voor de goedkeuring van de rekeningen, die resulteren in de beschikkingen van de Commissie inzake financiële goedkeuring en conformiteit.

5.43. De jaarlijkse financiële beschikking van de Commissie is gebaseerd op de werkzaamheden en de verklaringen van de verklarende instanties. Deze verklaringen bevatten een uitspraak over de getrouwheid, volledigheid en nauwkeurigheid van de rekeningen en over het vermogen van de betaalorganen om te garanderen dat de conformiteit van de betalingen met de communautaire regelgeving wordt gecontroleerd. De jaarlijkse goedkeuringsbeschikking van de Commissie is beperkt tot de rekeningen en wordt behandeld in hoofdstuk 1. Het besluit om uitgaven die niet in overeenstemming zijn met de communautaire regelgeving uit te sluiten, wordt in een later stadium genomen (zie conformiteitsbeschikkingen). In afwachting daarvan zijn de uitgaven voorlopig van aard (zie ook de paragrafen 1.57 en 1.64 t/m 1.66 van dit verslag). 5.43. Ondanks het proces van goedkeuring van de rekeningen is de Commissie van mening dat de uitgaven geen voorlopig karakter hebben.

Verklarende instanties

5.44. De verslagen van de verklarende instanties kunnen problemen met de beheers- en controlesystemen van de betaalorganen aan het licht brengen, maar op basis van deze verslagen kan geen zekerheid worden verschaft over de wettigheid en regelmatigheid van de aan de landbouwers en handelaren gedane betalingen (39), daar de aanvragen om EU-steun gewoonlijk niet ter plaatse worden gecontroleerd door de verklarende instantie. Zoals aangegeven in het advies van de Rekenkamer over het model „single audit”, zouden dergelijke controles ter plaatse een hechtere en duidelijkere verantwoordingsketen voor de GLB-uitgaven opleveren. Het zou de Commissie grotere zekerheid opleveren over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen. 5.44. De Commissie is de mening toegedaan dat er een alomvattend beheers- en controlesysteem voor de landbouwuitgaven bestaat, zoals nader is beschreven in het antwoord op punt 5.59, dat al redelijke zekerheid biedt over de effectieve beheersing van het risico op fouten in de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen op het gebied van de landbouw. Om het gehele systeem voor het verschaffen van redelijke zekerheid nog verder te verbeteren en te versterken, is de Commissie bereid uitvoering te geven aan de aanbeveling van de Rekenkamer dat de verklarende instanties meer werk moeten maken van de verificatie en validatie van de inspectiestatistieken en de controles na betaling. Te dien einde zal in de nieuwe rapportagerichtsnoeren van de verklarende instanties worden verlangd dat zij de bestuurlijke capaciteit van het betaalorgaan met betrekking tot controles ter plaatse nader evalueren. Zij zullen zekerheid moeten verkrijgen over de vraag of het bestaande systeem (voor de controles ter plaatse) naar behoren heeft gefunctioneerd, door een grondige evaluatie te verrichten van elementen zoals nauwkeurigheid van controlestatistieken, instructies en handleidingen, personele middelen, opleiding en vaardigheden van controleurs, overeenkomsten met gedelegeerde instanties, door het betaalorgaan opgezette toezicht- en controlesystemen, oplegging van sancties enzovoort.

5.45. Wat betreft de internecontrolesystemen van de betaalorganen heeft een analyse door de Rekenkamer van de verslagen van 31 betaalorganen (40) uitgewezen dat de meeste door de verklarende instanties geconstateerde grote tekortkomingen betrekking hadden op betalingscontroles en -procedures, de boekhouding (met inbegrip van de debiteuren) en de delegatie van functies (41); bij vier betaalorganen werden vier of meer grote tekortkomingen in verband met afwijkende erkenningscriteria aangetroffen (42). De Commissie verlaat zich op de werkzaamheden van de verklarende instanties na onderzoek van hun verslagen en verklaringen, maar evalueert deze werkzaamheden niet stelselmatig ter plaatse (43). 5.45. In de nieuwe Verordening (EG) nr. 885/2006 van de Commissie zijn de eisen inzake het toezicht op de betaalorganen aanzienlijk aangescherpt met de verplichting voor de lidstaten om hun betaalorganen onder voortdurend toezicht te houden en een systeem op te zetten voor de uitwisseling van informatie over mogelijke gevallen van niet-naleving. Voor de behandeling van dergelijke gevallen dient een procedure te worden ingesteld die onder meer de verplichting inhoudt een plan op te stellen om de geconstateerde tekortkomingen binnen een bepaalde termijn te verhelpen. Voor de uitgaven van betaalorganen waarvan de erkenning door hun lidstaat wordt gehandhaafd hoewel zij een dergelijk verbeterplan niet binnen de gestelde termijn hebben uitgevoerd, moet de bij artikel 31 van Verordening (EG) nr. 1290/2005 vastgestelde procedure voor de conformiteitsgoedkeuring worden toegepast. Ofschoon eind 2005 een systematische evaluatie van de werkzaamheden van de verklarende instanties is ingevoerd, heeft de Commissie sinds de invoering van de nieuwe procedure voor de goedkeuring van de rekeningen in 1996 de werkzaamheden van de verklarende instanties ter plaatse onderzocht. Het auditprogramma voor 2006, dat op een grondige risicoanalyse berust, omvat 5 bezoeken aan verklarende instanties. De audits zijn gericht op de instanties waar bepaalde problemen zijn geconstateerd. Voorts zullen 7 betaalorganen worden bezocht.

Conformiteitsbeschikkingen

5.46. Conformiteitsbeschikkingen hebben ten doel, uitgaven van communautaire financiering uit te sluiten wanneer de Commissie deze niet in overeenstemming met de communautaire regelgeving acht. De bestaande procedures zijn niet bedoeld om te garanderen dat deze doelstelling wordt verwezenlijkt op het niveau van de betalingen aan de eindbegunstigden. Deze beschikkingen behelzen meestal forfaitaire correcties van gebreken in de controlesystemen in plaats van een beoordeling van het effect van de afzonderlijke onregelmatig betaalde bedragen. Het is dan ook onwaarschijnlijk dat onregelmatige betalingen zullen worden teruggevorderd via de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen. Om betrouwbare informatie over de wettigheid en regelmatigheid van betalingen aan de eindbegunstigden te verkrijgen, moet de directeur-generaal: a) hetzij regelingen treffen voor de verklarende instanties om hun werkzaamheden te verruimen tot de eindbegunstigden, door hun steekproefneming uit te breiden tot de landbouwers, of door meer werkzaamheden te verrichten om de statistieken over GBCS-inspecties en de verificaties na betaling te verifiëren en te valideren; b) hetzij zijn/haar eigen personeel op basis van een geschikte methode voor steekproefneming opdragen, de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen over het jaar op het niveau van de eindbegunstigden te verifiëren. Naar de geest van het advies van de Rekenkamer over het model „single audit” moet de Commissie, zo mogelijk, rekening houden met de reeds bestaande beheers- en controlesystemen, zoals het GBCS. 5.46 en 5.47. De Rekenkamer merkt terecht op dat de conformiteitsgoedkeuring ertoe strekt uitgaven die niet volgens de communautaire regels zijn verricht, aan communautaire financiering te onttrekken en aldus de Gemeenschapsbegroting te beschermen tegen uitgaven die niet te haren laste mogen worden gelegd. Deze goedkeuring is evenwel geen mechanisme voor de terugvordering van onregelmatige betalingen aan begunstigden, wat overeenkomstig het beginsel van het gedeelde beheer tot de exclusieve verantwoordelijkheid van de lidstaten behoort, zoals duidelijk is vastgesteld in artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1290/2005. De Commissie is van mening dat, uitgaande van deze omschrijving, het doel van de conformiteitsgoedkeuring wordt bereikt met haar huidige werkwijze, waarbij de beheers- en controlesystemen van de lidstaten worden gecontroleerd en in geval van tekortkomingen financiële correcties worden toegepast die de vorm kunnen krijgen van een forfaitair bedrag als het verlies voor het EOGFL niet kan worden becijferd. De effectiviteit en efficiency van deze werkwijze is door de Rekenkamer zelf bevestigd in punt 6.35 van zijn verslag. Bovendien zijn financiële correcties, zoals de Rekenkamer in punt 6.35 zelf ook opmerkt, een belangrijk instrument om de beheers- en controlesystemen van de lidstaten te verbeteren en aldus onregelmatige betalingen aan eindbegunstigden te voorkomen dan wel op te sporen en terug te vorderen. De conformiteitsgoedkeuring draagt op die manier op indirecte wijze bij aan de wettigheid en de regelmatigheid van de verrichtingen op het niveau van de eindbegunstigden. De omvang van de onregelmatigheden is voor bepaalde uitgavencategorieën al geraamd. Voor de oppervlaktesteun bijvoorbeeld bedraagt de foutenomvang, geraamd op basis van circa 47 000 aselecte controles door de lidstaten, 1,95 %. Dit is een zeer uitgebreide en representatieve steekproef. Overeenkomstig het „single audit” model zou het niet kosteneffectief zijn als de Commissie een aparte steekproef selecteert om de wettigheid en de regelmatigheid van de uitgaven te verifiëren. Dat is het echter wel als de Commissie zich op de werkzaamheden van de betaalorganen baseert en haar audits richt op de systemen die de lidstaten hanteren om de uitgaven te controleren. Om het gehele systeem voor het verschaffen van redelijke zekerheid te verbeteren en te versterken, is de Commissie bereid uitvoering te geven aan de aanbeveling van de Rekenkamer dat de verklarende instanties meer werk moeten maken van de verificatie en validatie van de inspectiestatistieken en de controles na betaling (zie het antwoord op punt 5.44). Of een financiële correctie ten laste komt van de nationale begroting of de eindbegunstigde, hangt af van de reden van de correctie.

5.47. De financiële correcties zijn geen middelen waarmee onregelmatige betalingen aan begunstigden worden teruggevorderd. Daarvoor zijn de lidstaten verantwoordelijk. De kosten van deze correcties worden gedragen door de lidstaten en raken degenen die de subsidie hebben ontvangen (landbouwers en handelaren) meestal niet rechtstreeks.

5.48. De conformiteitsbeschikkingen hebben meestal betrekking op meerdere uitgavenjaren en worden enkele jaren nadien genomen. Zo hebben de correcties die worden aangebracht in de conformiteitsbeschikkingen van 2005, betrekking op GLB-betalingen aan de eindbegunstigden uit de jaren vóór 2005. Welke uitgaven voor het jaar 2005 zullen worden uitgesloten, wordt pas besloten in de loop van de komende jaren. Eind 2005 was de goedkeuringsprocedure nog voor geen enkel jaar na 1998 afgesloten. 5.48. De Commissie wil het verleden afsluiten en bij de opstelling van het auditwerkprogramma voor de landbouwuitgaven voor 2006 werden de langst aanslepende, nog openstaande zaken grondig onderzocht. De situatie per juni 2006 is dat 97 % van de in 2001 verrichte audits (waarmee financiële correcties tot 1999 mogelijk zijn) en 94 % van de in 2002 verrichte audits (waarmee financiële correcties tot 2000 mogelijk zijn) is voltooid. De nog uitstaande financiële correcties voor de jaren 1999 en 2000 worden op maximaal 41 respectievelijk 126 miljoen euro geraamd. Van de in 2003 en 2004 verrichte audits is 83 % respectievelijk 84 % voltooid. Voor de begrotingsjaren 2001-2005 zijn de in toekomstige conformiteitsbeschikkingen vast te stellen correcties duidelijk vermeld in het jaarlijkse activiteitenverslag 2005. Deze informatie is ook opgevoerd als een voorwaardelijk actief in de boekhouding van de Commissie. Het meerjarige karakter van het proces van conformiteitsgoedkeuring waarnaar de Rekenkamer verwijst, doet evenwel geen afbreuk aan de zekerheid die ermee kan worden verkregen voor het begrotingsjaar 2005. Aangezien de audits van de Commissie betrekking hebben op de beheers- en controlesystemen van de lidstaten, verschaffen zij niet alleen informatie over de gecontroleerde uitgaven, maar indirect ook over toekomstige uitgaven waarop de desbetreffende systemen betrekking hebben.

Controle van de eenheden van de Commissie voor de goedkeuring van de rekeningen

5.49. In 2005 verrichtte de Rekenkamer een controle van de eenheden van de Commissie voor de goedkeuring van de rekeningen. Deze controle had onder meer betrekking op de toewijzing van personele middelen en omvatte een evaluatie van een steekproef van conformiteitscontroles die in respectievelijk 2004 en 2005 waren verricht (44).

5.50. Uit de controle bleken voornamelijk de volgende gebreken: 5.50.

a) de Commissie kon niet bewijzen dat zij bij de toewijzing van personeel aan de diverse maatregelen die zij moet controleren, stelselmatig rekening houdt met haar centrale risicoanalyse; a) Wat de conformiteitsaudits betreft (met uitzondering van die met betrekking tot directe uitgaven), weerspiegelt de huidige indeling in drie verschillende eenheden grosso mode de belangrijkste vormen van GLB-steunmaatregelen: traditionele marktmechanismen, directe inkomenssteun in het kader van het GBCS en maatregelen voor plattelandsontwikkeling. Bij de toewijzing van personeel aan de verschillende eenheden is erop gelet dat er voldoende conformiteitsaudits kunnen worden verricht voor elk van de drie belangrijkste vormen van GLB-steunmaatregelen. De centrale risicoanalyse van het directoraat is in de eerste plaats een instrument voor de selectie van de te controleren steunmaatregelen. Bovendien moet bij de toewijzing rekening worden gehouden met vele andere elementen die aan een specifieke risicoanalyse worden onderworpen, zoals bijvoorbeeld audits in verband met Verordening (EEG) nr. 4045/89, goedkeuring van de rekeningen, Sapard-erkenning, administratieve en toezichtactiviteiten, en ook met de ervaring en de beschikbaarheid van het personeel. Dit resulteerde in personeelsverschuivingen tussen de verschillende teams en eenheden over de jaren heen en de evaluatie van de personeelstoewijzing is een doorlopend proces.

b) zes van de conformiteitscontroles waren niet op alle relevante risico's en essentiële controles gericht, en daarvoor bestond geen toereikende rechtvaardiging; b) De auditwerkzaamheden van de Commissie op het gebied van de landbouwuitgaven, die in 2004 en 2005 onder meer 177 respectievelijk 163 bezoeken ter plaatse omvatten, zijn gebaseerd op de beschikbare personele middelen en een risicoanalyse. Op basis hiervan selecteert het bevoegde directoraat bepaalde te verifiëren risico's en essentiële controles die voor het desbetreffende onderzoek het meest dienstig worden geacht. Een dergelijke beperking van de reikwijdte is een heel gebruikelijke en aanvaarde auditpraktijk. In drie van de zes door de Rekenkamer genoemde gevallen was de beperking van de reikwijdte uitdrukkelijk vastgelegd in de toelichting op de auditplanning. In de drie overige gevallen was de beperking van de reikwijdte het gevolg van omstandigheden waarover de auditor geen controle had.

c) bij vijf van de onderzochte controles werd geen gebruikgemaakt van gedetailleerde controleprogramma’s of bestond er geen toereikend bewijs over dit gebruik. c) De Commissie is van mening dat haar auditwerkzaamheden doorgaans degelijk gedocumenteerd zijn en dat de verrichte controles en daaruit voortvloeiende conclusies voldoende onderbouwd zijn. De Commissie streeft er evenwel continu naar haar auditwerkzaamheden beter te documenteren. In dit verband wordt verwezen naar de uitvoering van de aanbevelingen van de interne auditteams (IAC) in 2005 (zie volgend punt).

5.51. Deze bevindingen beperken de mogelijke conclusies betreffende de vraag, in hoeverre de controlesystemen van de lidstaten goed functioneren en er zekerheid kan worden verkregen uit de conformiteitscontroles. De Rekenkamer bevestigt de conclusies die zijn opgenomen in het verslag (45) dat de interneauditcapaciteit voor landbouw van de Commissie in 2004 heeft opgesteld. Er bestond geen onenigheid over deze conclusies in het eindverslag dat de directeur-generaal Landbouw en plattelandsontwikkeling is toegezonden. 5.51. De Commissie blijft ervan overtuigd dat de conformiteitsaudits een cruciaal onderdeel zijn van het gehele systeem voor het beheer en de controle van de landbouwuitgaven, zoals nader is beschreven in het antwoord op punt 5.59, en dat de kwaliteit van haar auditwerkzaamheden toereikend is om bij te dragen aan de zekerheid die via dat systeem wordt verkregen. De verbetering van de procedures is evenwel een doorlopend proces en in het vervolgverslag van het IAC-eindverslag waarnaar de Rekenkamer verwijst, wordt bevestigd dat in 2005 aanzienlijke verbeteringen zijn geconstateerd.

Conclusies en aanbevelingen

5.52. Evenals in voorgaande jaren constateerde de Rekenkamer op basis van informatie uit alle beschikbare bronnen, dat de GLB-uitgaven, over het geheel genomen, nog steeds te lijden hadden van een aantal fouten dat van materieel belang is, waarbij de fouten niet worden ontdekt of voorkomen met de toezicht- en controlesystemen. In de voornaamste categorieën GLB-uitgaven komen in uiteenlopende mate risico's en gebreken voor. 5.52. De Commissie is van mening dat de situatie in verband met de via het GBCS beheerde en gecontroleerde landbouwuitgaven bevredigend is, gelet op het feit dat de door de Rekenkamer genoemde risico's vooral betrekking hebben op andere GLB-maatregelen. Op dit ogenblik dekt het GBCS circa 67 % van de uitgaven van het EOGFL-Garantie. Met de GLB-hervormingen van 2003 en 2004 wordt het algehele risico nog verder beperkt doordat circa 89 % van de uitgaven tegen 2013 onder het GBCS komt te vallen. De Commissie zal, in voorkomend geval tezamen met de betrokken lidstaten, de door de Rekenkamer geconstateerde fouten analyseren, wat in sommige gevallen kan leiden tot een financiële correctie in het kader van de goedkeuring van de rekeningen. Met de bestaande systemen kan het risico van fouten in de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen effectief worden gecontroleerd. Wanneer de systemen niet naar behoren worden toegepast, verricht de Commissie financiële correcties in het kader van de procedures voor de goedkeuring van de rekeningen. Dit blijkt ook uit de bevindingen van de Rekenkamer zelf in verband met de toepassing van het GBCS.

5.53. De via het GBCS beheerde en gecontroleerde GLB-uitgaven belopen 25 500 miljoen euro in de EU-15 en 1 400 miljoen euro in de nieuwe lidstaten. Wanneer het GBCS naar behoren wordt toegepast, is het een doeltreffend controlesysteem ter beperking van het risico van fouten of onregelmatige uitgaven. Dit is echter niet het geval in Griekenland. In de nieuwe lidstaten die de Rekenkamer controleerde, zijn de systemen nog niet betrouwbaar: met name de informatie in het SIPL, samen met de informatie waarom in de steunaanvragen wordt verzocht, bleek ontoereikend om stelselmatig een correcte identificatie van percelen landbouwgrond te garanderen. Deze tekortkoming is van invloed op de efficiëntie van de administratieve controles en van de controles ter plaatse en de toleranties voor metingen worden verkeerd toegepast. 5.53. De Commissie is het eens met het oordeel van de Rekenkamer dat het GBCS een doeltreffend controlesysteem is ter beperking van het risico van onregelmatige uitgaven. De Commissie heeft in 2005 haar geïntensiveerde auditprogramma en andere toezichtmaatregelen in Griekenland voortgezet en de Griekse autoriteiten hebben op initiatief van de Commissie een actieplan opgezet om de tekortkomingen aan te pakken (zie antwoord op punt 5.10). De Commissie is het eens met sommige opmerkingen van de Rekenkamer over de SIPL van de nieuwe lidstaten, maar de gebreken zijn van relatief onbeduidende aard vergeleken met de geslaagde tenuitvoerlegging van het GBCS als geheel. Bovendien worden de door de Rekenkamer vermelde aanloopproblemen aangepakt bij de routinecontroles van de landbouwuitgaven, in het kader waarvan in alle nieuwe lidstaten in de periode 2004-2005 ten minste eenmaal audits ter plaatse zijn verricht.

5.54. De inspectieresultaten van het GBCS betreffen de wettigheid en regelmatigheid van betalingen aan landbouwers, maar die betalingen worden onvoldoende geverifieerd en gevalideerd door een onafhankelijke instantie. Het werk van de verklarende instanties volstaat niet voor het verschaffen van zekerheid over de declaraties van landbouwers en handelaren, omdat de aanvragen om EU-steun gewoonlijk niet ter plaatse worden geverifieerd. 5.54. De Commissie is van mening dat zij over een alomvattend beheers- en controlesysteem voor de landbouwuitgaven beschikt, zoals nader is beschreven in het antwoord op punt 5.59. Dit systeem omvat met name het GBCS, dat al redelijke zekerheid biedt over de effectieve beheersing van het risico van fouten in de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen op het gebied van de landbouw. Om het gehele systeem voor het verschaffen van redelijke zekerheid nog verder te verbeteren en te versterken, is de Commissie evenwel bereid uitvoering te geven aan de aanbeveling van de Rekenkamer dat de verklarende instanties meer taken op zich moeten nemen (zie antwoord op punt 5.44).

5.55. Wegens aanhoudende gebreken in de controle in de sector olijfolie, bij plattelandsontwikkeling en bij de uitvoerrestituties bestaat de kans dat de desbetreffende betalingen onwettig/onregelmatig zijn. De tests van de Rekenkamer zelf wijzen uit dat deze risico's reëel zijn. Dit is bijzonder duidelijk in het geval van olijfolie, waarbij de onbetrouwbaarheid van het geografische informatiesysteem de basis voor de toekomstige bedrijfstoeslag voor olijventelers op losse schroeven zet. 5.55. De tekortkomingen in het olijventeelt-GIS zijn ook de Commissie bekend, die de bezorgdheid van de Rekenkamer in verband met de tenuitvoerlegging van de hervorming deelt. De Commissie heeft aanbevelingen aan de lidstaten gedaan tijdens de procedures voor de goedkeuring van de rekeningen. Wanneer de uitgaven voor de nieuwe regelingen worden verricht, zal het risico voor het EOGFL worden geëvalueerd en zullen mogelijkerwijs financiële correcties worden toegepast.

5.56. Hoewel met de goedkeuringssystemen en de controles na betaling wordt beoogd, uitgaven uit te sluiten die niet voldoen aan de communautaire regelgeving, geschiedt dit momenteel niet bij de betalingen aan de eindbegunstigden. Het bedrag aan onregelmatige betalingen dat in het kader van het GLB wordt gefinancierd, is bij de Commissie niet bekend en zij heeft dit ook niet geraamd (46). Het is dan ook niet duidelijk of het aandeel onregelmatige betalingen dat met deze systemen wordt teruggevorderd, bevredigend is. 5.56. De Commissie beschouwt het systeem van goedkeuring van de rekeningen als een effectief en efficiënt instrument om uitgaven die niet aan de communautaire regels voldoen, aan communautaire financiering te onttrekken. De Rekenkamer zelf deelt dit standpunt zoals is bevestigd in punt 6.35 van zijn huidige verslag. De Commissie is de mening toegedaan dat de som van de financiële correcties voor een bepaald jaar samen met de sancties die op nationaal niveau aan eindbegunstigden zijn opgelegd, een zinvolle schatting geven van de totale omvang van de onregelmatige betalingen.

5.57. De conformiteitsbeschikkingen van de Commissie zijn niet volledig voor enig jaar na 1998. Aangezien de beschikkingen over de uitgaven voor 2005 in de toekomst zullen worden genomen, zijn de uitgaven voorlopig en kan pas zekerheid worden verschaft over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen van de Gemeenschap, als een volledige goedkeuringsprocedure is opgezet en wordt toegepast. 5.57. De Commissie wil het verleden afsluiten en bij de opstelling van het auditwerkprogramma voor de landbouwuitgaven voor 2006 werden de langst aanslepende, nog openstaande zaken grondig onderzocht. De situatie per juni 2006 is dat 97 % van de in 2001 verrichte audits (waarmee financiële correcties tot 1999 mogelijk zijn) en 94 % van de in 2002 verrichte audits (waarmee financiële correcties tot 2000 mogelijk zijn) is voltooid. De nog uitstaande financiële correcties voor de jaren 1999 en 2000 worden op maximaal 41 respectievelijk 126 miljoen euro geraamd. Van de in 2003 en 2004 verrichte audits is 83 % respectievelijk 84 % voltooid. Voor de begrotingsjaren 2001-2005 zijn de in toekomstige conformiteitsbeschikkingen vast te stellen correcties duidelijk vermeld in het jaarlijkse activiteitenverslag 2005. Deze informatie is ook opgevoerd als een voorwaardelijk actief in de boekhouding van de Commissie. Ofschoon de procedures voor financiële correcties voor 2001 en de daaropvolgende begrotingsjaren nog niet zijn voltooid, meent de Commissie dat zij al over voldoende informatie beschikt om redelijke zekerheid te hebben over de wettigheid en de regelmatigheid van de landbouwuitgaven (zie antwoord op punt 5.59 voor nadere bijzonderheden). Bovendien doet het meerjarige karakter van het proces van conformiteitsgoedkeuring geen afbreuk aan de zekerheid die ermee kan worden verkregen voor het begrotingsjaar 2005. Aangezien de audits van de Commissie betrekking hebben op de beheers- en controlesystemen van de lidstaten, verschaffen zij niet alleen informatie over de gecontroleerde uitgaven, maar indirect ook over toekomstige uitgaven waarop de desbetreffende systemen betrekking hebben.

5.58. De Commissie moet de autoriteiten van de respectieve lidstaten blijven steunen om te waarborgen dat het GBCS in Griekenland ten volle wordt toegepast en de in de nieuwe lidstaten aangetroffen gebreken worden verholpen.

5.59. De Commissie moet ervoor zorgen dat de toezicht- en controlesystemen zekerheid verschaffen over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen bij de eindbegunstigde, en trachten te garanderen dat onregelmatige betalingen worden teruggevorderd. Zij moet de waarde van onregelmatige betalingen ramen: a) hetzij door regelingen voor de verklarende instanties te treffen om hun werkzaamheden te verruimen tot de eindbegunstigden, door hun steekproefneming uit te breiden tot de landbouwers, of door meer werkzaamheden te verrichten om de statistieken over GBCS-inspecties en de verificaties na betaling te verifiëren en te valideren; b) hetzij door haar eigen personeel op basis van een geschikte methode voor steekproefneming op te dragen, de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen over het jaar op het niveau van de eindbegunstigden te verifiëren. 5.59. De Commissie meent dat zij over voldoende informatie beschikt om redelijke zekerheid te hebben over de wettigheid en de regelmatigheid van de landbouwuitgaven en te garanderen dat onregelmatige betalingen worden teruggevorderd. Er is een alomvattend beheers- en controlesysteem dat op vier pijlers berust: a) een verplichte administratieve structuur op het niveau van de lidstaten, opgebouwd rond betaalorganen en een hoge autoriteit die bevoegd is voor de afgifte en intrekking van de erkenning van betaalorganen. Het erkenningsbesluit is gebaseerd op een grondige evaluatie van een extern controleorgaan; b) gedetailleerde systemen voor controles en ontradende sancties die door deze betaalorganen moeten worden toegepast, met gemeenschappelijke basiskenmerken en specifieke regels die zijn afgestemd op de bijzonderheden van elke steunregeling; c) controles achteraf door gecertificeerde auditorganen en bijzondere afdelingen (controles in het kader van Verordening (EEG) nr. 4045/89); d) goedkeuring van de rekeningen door de Commissie (jaarlijkse financiële goedkeuring en meerjarige conformiteitsgoedkeuring). Deze vier pijlers vormen een alomvattend beheers- en controlesysteem voor de landbouwuitgaven en verschaffen de Commissie redelijke zekerheid over de effectieve beheersing van het risico van fouten in de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen op het gebied van de landbouw. De omvang van de onregelmatigheden kan reeds worden geschat voor de financieel belangrijkste maatregelen, in het bijzonder via het GBCS. De Commissie werkt aan de verbetering van de kwaliteit van de gegevens voor andere maatregelen. Om het gehele systeem voor het verschaffen van redelijke zekerheid te verbeteren en te versterken, is de Commissie bereid uitvoering te geven aan de aanbeveling van de Rekenkamer dat de verklarende instanties meer werk moeten maken van de verificatie en validatie van de inspectiestatistieken en de controles na betaling (zie het antwoord op punt 5.44).

5.60. Zoals vorig jaar werd aangestipt, moet de Commissie van de verificaties na betaling een waardevoller instrument voor de identificatie van onregelmatige GLB-betalingen maken door de tekortkomingen aan te pakken in de gegevens waarom de lidstaten worden verzocht, met name door de waarde van de geteste verrichtingen en de ontdekte onregelmatigheden per begrotingsonderdeel te melden. 5.60. De Commissie heeft al actie ondernomen om de rapportering over controles na betaling verder te verbeteren door met name het wetgevingskader te wijzigen. De verbeteringen die betrekking hebben op de vermelding van de waarde van de gecontroleerde verrichtingen en de onregelmatigheden per begrotingsonderdeel, zijn opgenomen in de wijzigingen van Verordening (EG) nr. 4/2004, die zijn ingevoerd bij Verordening (EG) nr. 40/2006 van 10 januari 2006.

5.61. De Commissie moet onderzoeken hoe het komt dat bij de GBCS-verificaties van oppervlakten de tests op basis van een aselecte steekproef nog steeds meer fouten aan het licht brengen dan die waarvoor op basis van risicoanalyse is gekozen. 5.61. Uit de audits van de Commissie is gebleken dat sommige lidstaten teledetectiecontroles registreerden als aselecte controles, ofschoon de landbouwers op basis van een risicoanalyse in de zone waren geselecteerd. Dit leidt derhalve tot een vertekend beeld in de statistieken. Wat de verschillen inzake de resultaten tussen de twee selectiemethoden betreft, blijkt uit de analyse van de Commissie dat, na correctie voor de onjuiste rapportering, alleen in Denemarken de resultaten van de willekeurige selectie hoger zijn dan die van de op risicoanalyse gebaseerde selectie (Griekenland is buiten beschouwing gelaten). Dit wordt geverifieerd. De Commissie heeft al verdere stappen ondernomen om tot een nauwkeuriger rapportering te komen (zie punt 5.8).

5.62. De Commissie wordt aanbevolen, de verificaties van de GLB-uitgaven te verbeteren op die gebieden waar nog steeds aanzienlijke tekortkomingen bestaan. 5.62. De Commissie heeft het vaste voornemen tekortkomingen die nog niet zijn opgelost, zoals bij de toepassing van het GBCS in Griekenland, aan te pakken. Met de GLB-hervormingen van 2003 en, wat mediterrane producten betreft, van 2004 wordt het algehele risico beperkt doordat circa 89 % van de uitgaven tegen 2013 onder het GBCS komt te vallen.

5.63. Overeenkomstig het verzoek van de Raad (47) moet de Commissie onderscheid maken tussen enerzijds geverifieerde uitgaven (waarin zo nodig correcties zijn aangebracht), waarvoor zij redelijke (of geen) zekerheid kan verschaffen, en anderzijds uitgaven waarvoor nadere verificatie (en eventueel correctie in een later stadium) noodzakelijk is (zie ook de paragrafen 1.57 en 1.64 t/m 1.66 van dit verslag). 5.63. De Commissie meent dat het niet dienstig is, in tegenstelling tot wat de Rekenkamer voorstelt, een onderscheid te maken tussen enerzijds geverifieerde uitgaven en anderzijds nader te verifiëren uitgaven. Gelet op het meerjarige karakter van het conformiteitsgoedkeuringsproces zou een dergelijk onderscheid grotendeels willekeurig zijn. Het zou ook inbreuk maken op het recht van verdediging van de lidstaten in het kader van de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen. Bovendien vermeldt de Commissie in haar jaarrekeningen de bedragen waarvan zij verwacht dat zij via het proces van goedkeuring van de rekeningen zullen worden teruggevorderd.

FOLLOW-UP VAN EERDERE OPMERKINGEN

Plattelandsontwikkeling: steun voor probleemgebieden

5.64. Speciaal Verslag nr. 4/2003 van de Rekenkamer over plattelandsontwikkeling behandelde de steun voor probleemgebieden. Het Europees Parlement nam de voornaamste opmerkingen en aanbevelingen op in de kwijtingsprocedure voor de begroting 2002 (48), met name: a) moet de Commissie het Parlement een alomvattend evaluatierapport over deze maatregel voorleggen; b) moet de Commissie de definitie van „goede landbouwmethoden” aanpassen en bijwerken en ervoor zorgen dat de lidstaten de desbetreffende voorwaarde consequent naleven; c) moet de Commissie een alomvattende en grondige beoordeling van de huidige classificatie van alle probleemgebieden doorvoeren.

5.65. In haar verslag over de follow-up van de kwijtingsprocedure voor 2002 (49) maakte de Commissie bekend dat zij een evaluatie ter zake aan het voorbereiden was, waarvan de resultaten eind 2005 beschikbaar zouden zijn. Het contract voor de uitvoering van deze evaluatie werd in december 2005 ondertekend en beoogd wordt, het rapport eind 2006 af te ronden en begin 2007 uit te brengen.

5.66. De nieuwe verordening inzake steun voor plattelandsontwikkeling voor de periode 2007-2013 (50) omvat de maatregelen voor probleemgebieden en de twee andere verzoeken van de kwijtingsautoriteit werden in dat kader behandeld.

5.67. De subsidiabiliteit zal niet langer gebonden zijn aan de voorwaarde dat landbouwers in probleemgebieden gangbare goede landbouwmethoden moeten toepassen om compensatiebetalingen te ontvangen. In plaats daarvan zullen die landbouwers voor het gehele bedrijf moeten voldoen aan bindende eisen inzake milieu en dierenwelzijn, die sinds de hervorming van het GLB in 2003 bekend staan als „cross-compliance”.

5.68. De oppervlakten die in aanmerking komen voor betalingen in het kader van de „betalingen voor landbouwers in niet-berggebieden met handicaps”, zullen worden vastgesteld op basis van de bodemvruchtbaarheid en klimatologische omstandigheden, waarmee het verband met sociaal-economische criteria wordt verbroken. Het concept van betalingen voor natuurlijke handicaps aan landbouwers in berggebieden (en gebieden boven de 62e breedtegraad) is gehandhaafd. 5.68. Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad betreffende de volgende programmeringsperiode moeten de gebieden die in aanmerking komen voor „betalingen aan landbouwers in andere gebieden met handicaps dan berggebieden” gebieden zijn die te kampen hebben met een grote natuurlijke handicap (met name een geringe bodemproductiviteit of ongunstige klimatologische omstandigheden) dan wel met een specifieke handicap, en waar de voortzetting van landbeheer noodzakelijk is voor milieubehoud of -verbetering, voor instandhouding van het platteland en handhaving van de toeristische mogelijkheden van het betrokken gebied of voor kustbescherming.

5.69. Met uitzondering van het „cross-compliance”-vereiste is de inwerkingtreding van alle wijzigingen in de maatregel voor probleemgebieden echter uitgesteld tot 1 januari 2010 en er zal op basis van een voorstel van de Commissie een verordening van de Raad voor moeten worden vastgesteld. De huidige criteria voor het bepalen van de als probleemgebied te classificeren oppervlakten zal dan ook ten minste tot 2010 van kracht blijven. 5.69. Wat de definitie van probleemgebieden betreft, bevatte het voorstel van de Commissie (COM(2004) 490 def. betreffende het toekomstige kader voor plattelandsontwikkeling een voorstel voor een herindeling van probleemgebieden die geen berggebieden zijn dan wel met een specifieke handicap te kampen hebben. Dit voorstel stuitte evenwel op sterke weerstand met name in de Raad. Als onderdeel van het uiteindelijke compromis over het voorstel, dat is aangenomen als Verordening (EG) nr. 1698/2005, is overeengekomen dat de kwestie aan een verdere diepgaande analyse wordt onderworpen voordat een definitieve beslissing over een eventuele herindeling wordt genomen.

De organisatie van het systeem voor de identificatie en registratie van runderen in de Europese Unie

5.70. In Speciaal Verslag nr. 6/2004 van de Rekenkamer werd onderzoek gedaan naar de regeling voor de identificatie van runderen, die ten doel heeft, de traceerbaarheid van runderen te garanderen en dient ter verificatie van de subsidiabiliteit van de diverse rundveepremies. De Rekenkamer trof gebreken aan in het bij de communautaire regelgeving ingevoerde systeem en constateerde met name dat de traceerbaarheid van intracommunautaire verplaatsingen van runderen niet gewaarborgd was omdat de regelgeving niet voorzag in de harmonisatie of uitwisseling van informatie tussen de gegevensbestanden van de lidstaten. 5.70-5.72. In 2004 heeft de Commissie het TRACES-systeem opgezet waarmee verplaatsingen van dieren zowel binnen de grenzen van de EU als komende van daarbuiten getraceerd kunnen worden. TRACES consolideert en vereenvoudigt de bestaande traceersystemen voor de handel in dieren. Het systeem is verplicht ingevoerd in alle lidstaten met ingang van 1 januari 2005 en komt tegemoet aan de meeste verzoeken van de lidstaten en aanbevelingen van de Rekenkamer in Speciaal verslag nr. 1/2000 betreffende de klassieke varkenspest. In aansluiting op de conclusies van de Raad over Speciaal verslag nr. 6/2004 van de Rekenkamer heeft de Commissie in nauwe samenwerking met de lidstaten nadere richtsnoeren opgesteld. Op 14 februari 2005 heeft de Commissie de laatste hand gelegd aan het werkdocument over de benchmarking van runderdatabanken, dat positief is onthaald door de lidstaten en voor de verdere ontwikkeling van de nationale databanken wordt gebruikt. Op 26 januari 2005 heeft de Commissie de Raad en het Europees Parlement haar verslag over de mogelijke invoering van elektronische identificatie van runderen (COM(2005) 9) voorgelegd. Dit verslag geeft verschillende alternatieven voor wetgevingsvoorstellen, die op Raadsniveau zijn besproken in het Speciaal Comité voor de landbouw op 7 maart 2005. Met de opstelling van een passend wetgevingsvoorstel wil de Commissie ook de uitwisseling van informatie tussen nationale databanken bekijken.

5.71. In het kader van de kwijtingsprocedure voor 2003 streefde de Raad (51) naar meer harmonisatie tussen de databases van de lidstaten. Het Europees Parlement (52) nodigde de Commissie uit, een voorstel tot regelgeving in te dienen ter garantie van de compatibiliteit tussen de nationale databases en richtlijnen te verstrekken over de uitwisseling van gegevens.

5.72. De Commissie heeft de voornaamste bevindingen in Speciaal Verslag nr. 6/2004 van de Rekenkamer geaccepteerd. Zij heeft het voorstel om informatie-uitwisseling te organiseren, aanvaard (53) en een werkdocument opgesteld om de nationale databases van benchmarks te voorzien. De Commissie houdt de situatie in het oog, maar heeft geen verdere regelgeving voorgesteld.

5.73. De Rekenkamer heeft de uitvoering van de regeling voor slachtpremies onderzocht in het kader van de follow-up van haar Speciaal Verslag nr. 6/2004. De regeling voor slachtpremies is één van de premieregelingen waarvoor het runderidentificatiesysteem (54) als basis dient. De premie wordt betaald voor de slacht of uitvoer uit de Europese Unie van volwassen runderen en kalveren.

5.74. De opzet van de regeling vergemakkelijkt een adequate controle op de betalingen met betrekking tot dieren die worden geslacht in de lidstaat van betaling. De verificaties met betrekking tot de minderheid van de dieren (gemiddeld 1,2 % in de onderzochte regio's) die in de ene lidstaat worden geslacht en waarvoor in een andere lidstaat een premie wordt betaald, zijn echter niet zo strikt. De uitwisseling van informatie over dergelijke gevallen tussen de lidstaten is onvolledig en garandeert niet dat alle subsidiabiliteitscriteria voor de premie vóór betaling worden geverifieerd. Duitsland en Nederland betaalden de premie in een aantal gevallen waarin de bevestiging van de slacht uit andere lidstaten niet was ontvangen vóór de betaling. Van de bezochte lidstaten hadden alleen het Verenigd Koninkrijk en Ierland (voor in Noord-Ierland geslachte dieren) een regeling getroffen om de informatie automatisch tussen de desbetreffende databases uit te wisselen. 5.74. In de communautaire wetgeving zijn de algemene beginselen vastgesteld voor het beheer van de slachtpremie voor de dieren waarvoor een intracommunautaire handelstransactie heeft plaatsgevonden na de aanhoudperiode (artikel 35, lid 3, van Verordening (EG) nr. 2342/1999). Het slachthuis van de lidstaat van slachting dient een verklaring op te stellen met de gegevens die ter staving van de premieaanvraag moeten worden voorgelegd. In het algemeen verlenen de lidstaten elkaar wederzijdse bijstand om een efficiënte controle van de echtheid van de voorgelegde documenten en de juistheid van de gegevens te garanderen. De lidstaat van betaling verstrekt de lidstaat van slachting regelmatig een overzicht van de van die lidstaat ontvangen slachtverklaringen. De tenuitvoerlegging van deze beginselen is aan de lidstaten toevertrouwd. Met de tenuitvoerlegging van de hervorming van de directe betalingen, die is doorgevoerd bij Verordening (EG) nr. 1782/2003 van de Raad en van toepassing is vanaf 2005, zijn de voorwaarden gewijzigd voor de toepassing van de premieregeling voor de dieren waarvoor een intracommunautaire handelstransactie heeft plaatsgevonden. Het feit dat 17 lidstaten hebben besloten de bedrijfstoeslagregeling in te voeren zonder de slachtpremie te handhaven, heeft het belang van de gegevens over de intracommunautaire handel in voor de slacht bestemde dieren helpen relativeren.

5.75. Het onderzoek van de slachtpremieregeling door de Rekenkamer wees uit dat de in het speciaal verslag vermelde gebreken in het systeem voor de identificatie van runderen nog steeds bestaan, met name wat betreft runderen die tussen de lidstaten worden verhandeld. 5.75. Zodra de situatie bij de tenuitvoerlegging van de hervorming zich heeft gestabiliseerd, moeten de voorwaarden voor de toepassing van de slachtpremie bij intracommunautaire handelstransacties worden onderzocht, zowel voor de transacties tussen lidstaten die de „gekoppelde” slachtpremie toepassen als de transacties tussen die lidstaten en de lidstaten die deze premie hebben ontkoppeld.

SINDS HET LAATSTE JAARVERSLAG UITGEBRACHTE SPECIALE VERSLAGEN