TOELICHTING

1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Motivering en doel van het voorstel

Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (hierna "de btw-richtlijn" genoemd) kan de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen elke lidstaat machtigen bijzondere, van de bepalingen van deze richtlijn afwijkende maatregelen te treffen, teneinde de belastinginning te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingfraude of -ontwijking te voorkomen.

Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 20 april 2012, heeft de Republiek Letland (hierna "Letland" genoemd) verzocht om een maatregel te mogen blijven toepassen die afwijkt van artikel 193 van de btw-richtlijn. Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van de btw-richtlijn heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 30 juli 2012 (Spanje evenwel bij brief van 31 juli 2012) van het verzoek van Letland in kennis gesteld. Bij brief van 2 augustus 2012 heeft de Commissie Letland meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.

Algemene context

Letland vraagt om de huidige verleggingsregeling voor leveringen van hout verder te mogen blijven toepassen. Op basis van de door Letland verstrekte informatie wordt de houtmarkt in Letland kennelijk nog altijd in sterke mate gedomineerd door kleine bedrijven en individuele leveranciers, die vaak verdwijnen zonder de btw te voldoen terwijl hun afnemers wel over een geldige factuur beschikken om de voorbelasting in aftrek te brengen.

Bij de verleggingsregeling wordt de afnemer, voor zover hij een btw-plichtige is, de tot voldoening van de btw gehouden persoon. Concreet betekent dit dat de houtleverancier de btw niet in rekening brengt aan zijn afnemer die, mits hij een volledig recht op aftrek heeft, de overeenkomstige btw in zijn aangifte opneemt en tegelijkertijd in mindering brengt, waardoor er in de praktijk geen btw aan de schatkist hoeft te worden betaald. Deze regeling geldt op het grondgebied van Letland en laat grensoverschrijdende transacties onverlet.

De machtiging voor deze derogatiemaatregel (die afwijkt van de toen geldende Zesde Richtlijn[1], die zonder ingrijpende materiële wijzigingen is vervangen door de btw-richtlijn) is oorspronkelijk verleend in de Toetredingsakte[2] van 2003, meer bepaald in hoofdstuk 7, punt 1, onder b), van bijlage VIII, tot 30 april 2005. Zij is vervolgens bij Beschikking 2006/42/EG[3] van de Raad van 24 januari 2006 verlengd tot 31 december 2009 en bij Besluit 2009/1008/EU[4] van de Raad van 7 december 2009 tot 31 december 2012.

Naar de Commissie begrijpt, zijn de omstandigheden die de basis voor de oorspronkelijke derogatie vormden, nog steeds relevant. Volgens Letland wijst een reeks indicatoren nog altijd op een hoog risico van btw-fraude in deze sector. De machtiging voor de derogatie moet derhalve voor een nieuwe beperkte periode worden verlengd.

Aangezien de derogatie evenwel al geruime tijd van toepassing is, dient Letland, indien het een verdere verlenging na 2015 alsnog noodzakelijk acht, de Commissie uiterlijk op 1 april 2015 een evaluatieverslag tezamen met het desbetreffende verzoek om verlenging voor te leggen.

Bestaande bepalingen op het door het voorstel bestreken gebied

Aan andere lidstaten zijn soortgelijke derogaties met betrekking tot artikel 193 van de btw-richtlijn verleend.

Samenhang met andere beleidsgebieden en doelstellingen van de Unie

Niet van toepassing.

2. RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING

Raadpleging van belanghebbende partijen

Niet relevant.

Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid

Er behoefde geen beroep te worden gedaan op externe deskundigheid.

Effectbeoordeling

Het voorstel voor een besluit strekt ertoe btw-ontduiking op de houtmarkt in Letland te bestrijden en heeft aldus een potentieel positief effect.

Gelet op de beperkte werkingssfeer en toepassingsduur van de derogatie zal het effect evenwel in ieder geval beperkt zijn.

3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

Samenvatting van de voorgestelde maatregel

Machtiging van Letland tot verlenging van een maatregel die afwijkt van artikel 193 van de btw-richtlijn waarbij ter zake van houttransacties een verleggingsregeling wordt toegepast.

Rechtsgrondslag

Artikel 395 van de btw-richtlijn.

Subsidiariteitsbeginsel

Overeenkomstig artikel 395 van de btw-richtlijn moet een lidstaat die van die richtlijn afwijkende maatregelen wil treffen, daarvoor machtiging krijgen van de Raad in de vorm van een besluit van de Raad. Het voorstel is derhalve in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel.

Evenredigheidsbeginsel

Het voorstel is om de volgende reden(en) in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel.

Dit besluit betreft een machtiging die wordt verleend aan een lidstaat op diens eigen verzoek, en houdt geen enkele verplichting in.

Gezien de beperkte werkingssfeer van de derogatie staat de bijzondere maatregel in verhouding tot het beoogde doel.

Keuze van instrumenten

Overeenkomstig artikel 395 van de btw-richtlijn kan slechts van de normale btw-regels worden afgeweken indien de Raad een lidstaat daartoe op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen machtigt. Een besluit van de Raad is het aangewezen instrument, omdat het tot individuele lidstaten kan worden gericht.

4. GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Unie.

5. AANVULLENDE INFORMATIE

Evaluatie-/herzienings-/vervalbepaling

Het voorstel bevat een vervalbepaling.

2012/0315 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

tot wijziging van Uitvoeringsbesluit 2009/1008/EU waarbij de Republiek Letland wordt gemachtigd een maatregel te blijven toepassen die afwijkt van artikel 193 van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde[5], en met name artikel 395, lid 1,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 20 april 2012, heeft Letland verzocht om een maatregel te mogen blijven toepassen die afwijkt van de bepalingen van Richtlijn 2006/112/EG wat betreft de tot voldoening van de btw gehouden persoon.

(2) Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van Richtlijn 2006/112/EG heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 30 juli 2012 (Spanje evenwel bij brief van 31 juli 2012) van het verzoek van Letland in kennis gesteld. Bij brief van 2 augustus 2012 heeft de Commissie Letland meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.

(3) De houtmarkt in Letland wordt nog altijd gedomineerd door kleine lokale bedrijven en individuele leveranciers. Het specifieke karakter van de markt en het soort bedrijven dat erop actief is, hebben geleid tot belastingfraude waarop de belastingdienst moeilijk vat kon krijgen. Om dit misbruik te bestrijden, is in de Letse btw-wetgeving een bijzondere bepaling opgenomen, die erin voorziet dat, wat houttransacties betreft, de tot voldoening van de btw gehouden persoon de belastingplichtige is voor wie de belastbare goederenleveringen of de belastbare diensten worden verricht. De maatregel wijkt af van artikel 193 van Richtlijn 2006/112/EG, waarin is bepaald dat in het binnenlandse verkeer de btw normaal wordt verschuldigd door de belastingplichtige die een goederenlevering of dienst verricht.

(4) De juridische en feitelijke omstandigheden die de rechtvaardiging vormden voor de derogatiemaatregel op grond van Uitvoeringsbesluit 2009/1008/EU van de Raad van 7 december 2009 waarbij de Republiek Letland wordt gemachtigd een maatregel te blijven toepassen die afwijkt van artikel 193 van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde[6], zijn ongewijzigd. Op basis van de door Letland verstrekte informatie bestaat er kennelijk nog altijd een hoog risico van btw-fraude in de sector. Letland moet derhalve worden gemachtigd de maatregel gedurende een nieuwe beperkte periode toe te passen.

(5) Indien Letland een verdere verlenging van de derogatiemaatregel na 2015 alsnog noodzakelijk acht, dient het de Commissie uiterlijk op 30 maart 2015 een verslag over de toepassing van de maatregel tezamen met het desbetreffende verzoek om verlenging voor te leggen.

(6) De derogatie heeft geen negatieve gevolgen voor de eigen middelen van de Unie uit de btw.

(7) Besluit 2009/1008/EU moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Besluit 2009/1008/EU wordt als volgt gewijzigd:

1) In artikel 2 wordt de datum "31 december 2012" vervangen door "31 december 2015".

2) Het volgende artikel 2 bis wordt ingevoegd:

"Artikel 2 bis

Een verzoek om verlenging van de in dit besluit vervatte maatregel moet aan de Commissie worden voorgelegd uiterlijk op 30 maart 2015, tezamen met een verslag over de toepassing van de maatregel."

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot de Republiek Letland.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

[1] Zesde Richtlijn 77/388/EEG van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting - Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde: uniforme grondslag (PB L 145 van 13.6.1977).

[2] PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33.

[3] PB L 25 van 28.1.2006, blz. 31.

[4] PB L 347 van 24.12.2009, blz. 30.

[5] PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1.

[6] PB L 347 van 24.12.2009, blz. 30.