TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

1.1.Motivering en doel van het voorstel

Op 1 februari 2020 heeft het Verenigd Koninkrijk zich uit de Unie teruggetrokken krachtens artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Het Akkoord over de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (het “terugtrekkingsakkoord”) is door de Unie gesloten bij Besluit (EU) 2020/135 van de Raad en is op 1 februari 2020 in werking getreden. De in artikel 126 van het terugtrekkingsakkoord bedoelde overgangsperiode, tijdens dewelke het Unierecht van toepassing blijft op en in het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig artikel 127 van dat akkoord, loopt af op 31 december 2020.

Indien er aan het eind van de overgangsperiode geen akkoord over de toekomstige betrekkingen wordt bereikt dat ook de luchtvaartveiligheid bestrijkt, zal de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Unie met name gevolgen hebben voor de geldigheid van certificaten en vergunningen die uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1139 en de krachtens die verordening of Verordening (EG) nr. 216/2008 vastgestelde uitvoeringshandelingen en gedelegeerde handelingen namens het Verenigd Koninkrijk zijn afgegeven door het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart (“het Agentschap”) of door bepaalde in het Verenigd Koninkrijk gevestigde ontwerporganisaties, .

Op het gebied van luchtvaartveiligheid kunnen de belanghebbenden de impact van het einde van de overgangsperiode op certificaten en goedkeuringen in de meeste gevallen opvangen met verschillende maatregelen, waaronder een “overschakeling” naar een burgerluchtvaartautoriteit van een EU-lidstaat, of de aanvraag van een certificaat van een derde land, dat vanaf het einde van de overgangsperiode door het Agentschap moet worden afgegeven (de zogenaamde “vroegtijdige toepassing”). Op grond van artikel 41 van het terugtrekkingsakkoord mogen onderdelen en uitrustingsstukken waarvoor een door de bevoegde autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk gecertificeerde persoon een geldig conformiteitscertificaat heeft afgegeven overeenkomstig de luchtvaartveiligheidsregels van de EU, volgens de toepasselijke bepalingen dus ook na het einde van de overgangsperiode in de EU worden gebruikt, op voorwaarde dat ze vóór het einde van de overgangsperiode in de EU of het Verenigd Koninkrijk in de handel zijn gebracht.

In tegenstelling tot andere gebieden van het recht van de Unie, kunnen natuurlijke personen en rechtspersonen zich in sommige gevallen niet beschermen tegen onevenredige verstoringen in de Unie. Daarom moet de Commissie maatregelen voorstellen om ervoor te zorgen dat de geldigheid van de certificaten voor bepaalde luchtvaartproducten, -onderdelen, -uitrustingsstukken en -bedrijven wordt verlengd.

Voor bepaalde luchtvaartproducten (“typecertificaten”) en -bedrijven (“goedkeuringen van organisaties”) neemt het Verenigd Koninkrijk vanaf het einde van de overgangsperiode voor zijn rechtsgebied opnieuw zijn rol op als “land van ontwerp” uit hoofde van het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart. Tot en met 31 december 2020 vervult het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart die verantwoordelijkheden.

Daarom moet een gecontroleerd overgangsmechanisme worden ontwikkeld om te waarborgen dat de betrokken producten of ontwerpen; die vóór het eind van de overgangsperiode zijn gecertificeerd door het Agentschap of een door het Agentschap gecertificeerde ontwerporganisatie, zonder onderbreking in luchtvaartuigen van de Unie kunnen worden gebruikt.

De voorgestelde bepalingen leiden niet tot minder strenge voorschriften inzake de veiligheid of de milieuprestaties van de luchtvaart in de Unie. Het voorstel moet ervoor zorgen dat fabrikanten van de Unie hun producten kunnen blijven produceren en dat de exploitanten die producten kunnen blijven exploiteren, in overeenstemming met de geldende voorschriften van het Unierecht. Een onderbreking van die activiteiten zou aanzienlijke sociale en economische problemen veroorzaken. Doordat het voorstel de naleving van de EU-wetgeving door organisaties waarborgt, wordt ook de bescherming van consumenten en burgers gewaarborgd.

Deze handeling maakt deel uit van een pakket maatregelen dat de Commissie aanneemt.

1.2.Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

De voorgestelde verordening is bedoeld als een lex specialis, waarmee een aantal gevolgen worden aangepakt van het feit de regels van Verordening (EU) 2018/1139 en de uit hoofde van die verordening of van Verordening (EU) nr. 216/2008 vastgestelde uitvoeringshandelingen en gedelegeerde handelingen niet langer van toepassing zullen zijn op het Verenigd Koninkrijk. De bepalingen zijn beperkt tot hetgeen noodzakelijk is om te zorgen voor een gecontroleerde overgang naar een luchtvaartmarkt die niet langer het Verenigd Koninkrijk omvat. Verder blijven de algemene bepalingen van de voorgenoemde handelingen van toepassing. Het voorstel is bijgevolg volledig in overeenstemming met de bestaande wetgeving en met name met Verordening (EU) 2018/1139.

1.3.Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Het voorstel heeft betrekking op de veiligheid van de luchtvaart en vormt een aanvulling op Verordening (EU) 2018/1139 om een oplossing te bieden voor de situatie die na afloop van de in het terugtrekkingsakkoord vastgestelde overgangsperiode ontstaat als er op dat moment geen overeenkomst van toepassing is die ook de luchtvaartveiligheid bestrijkt.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

2.1.Rechtsgrondslag

De rechtsgrondslag is artikel 100, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

2.2.Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)