Momenteel worden in andere lidstaten 135 functionarissen ingezet ter ondersteuning van het grensbeheer in de Westelijke Balkan. De inzet vindt vooral plaats in het kader van gezamenlijke operaties Flexible Activities bij de landgrenzen van Kroatië en Hongarije met Servië Zij worden ondersteund door 10 hondenteams, 4 voertuigen met warmtecamera's, 33 patrouillewagens, 1 CO2-detector en 12 camera's met bewegingssensoren.

In het kader van gezamenlijke operatie Triton in Italië en het centrale Middellandse Zeegebied heeft het agentschap 345 functionarissen ingezet, waaronder bemanningsleden voor het ingezette materieel en deskundigen voor hulp bij de toepassing van de hotspotaanpak. De inzet wordt ondersteund door 3 vliegtuigen, 2 helikopters, 2 vaartuigen voor patrouilles op zee, 6 kustpatrouillevaartuigen en 3 kustpatrouilleboten.

Bovendien verleent het agentschap Griekenland in het kader van de gezamenlijke operaties Flexible Operational Activities en Focal Points ondersteuning bij het grenstoezicht, met de inzet van in totaal 54 functionarissen aan de Griekse landgrenzen met Turkije, Albanië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Met name de operationele activiteit in Noord-Griekenland zorgt voor een betere grensbewaking en voorkomt irreguliere secundaire bewegingen, en versterkt zo verder de reactie van de EU op de problemen op de route via de Westelijke Balkan. De inzet bestaat momenteel uit 17 functionarissen, terwijl dat er volgens het overeengekomen operationele plan meer dan 60 moeten zijn, waardoor er sprake blijft van een tekort van ongeveer 40 functionarissen.

In Griekenland worden door het agentschap drie verschillende operaties uitgevoerd. In het kader van gezamenlijke operatie Poseidon in de Egeïsche Zee krijgt Griekenland ondersteuning bij het grenstoezicht, bij de uitvoering van de hotspotaanpak op de Egeïsche eilanden en bij de uitvoering van de Verklaring EU-Turkije.

2.1. Inzet in de lidstaten in de voorste linie

Het verslag geeft ook een overzicht van het belangrijke proces om het centrale concept van de verordening betreffende de Europese grens- en kustwacht uit te werken, namelijk de ontwikkeling van een strategisch kader om ervoor te zorgen dat er een Europees geïntegreerd beheer van de buitengrenzen is. Op die manier wordt het in artikel 77, lid 2, onder d), VWEU bedoelde beginsel van een geïntegreerd systeem voor het beheer van de buitengrenzen verder ontwikkeld.

De bescherming van de buitengrenzen van de Europese Unie, onder meer via de Europese grens- en kustwacht, is een van de centrale pijlers van het integraal Europees migratiebeleid waarop de Europese Unie inzet om tegemoet te komen aan de behoeften op korte, middellange en lange termijn die in de Europese migratieagenda zijn vastgesteld. In dit verslag wordt de balans opgemaakt van de vooruitgang die sinds begin maart 2017 is geboekt met het operationeel maken van de Europese grens- en kustwacht en wordt de implementatie van alle stappen geëvalueerd die werden aangeduid in het eerste en tweede voortgangsverslag. Het geeft met name een stand van zaken van de recentelijk voltooide fasen van het proces om de kwetsbaarheid te beoordelen en van het verder inzetten van middelen in de lidstaten in de voorste linie. Er wordt ook verslag uitgebracht over de besluiten en besprekingen tijdens de laatste bijeenkomst van de raad van bestuur van 29-30 maart 2017.

Tijdens zijn bijeenkomst van 29 en 30 maart 2017 werd aan de raad van bestuur van het agentschap een ontwerpjaarverslag voor 2017 gepresenteerd over de toezeggingen van de lidstaten aan de Europese grens- en kustwachtteams en aan de pools voor technische uitrusting, dat binnenkort aan het Europees Parlement zal worden voorgelegd overeenkomstig de verslagleggingsverplichtingen van het agentschap.

In het verslag wordt gewezen op de aanzienlijke toename van de betrokkenheid van de lidstaten bij de operationele activiteiten van het agentschap in 2016 ten opzichte van voorgaande jaren. Het aantal ingezette leden van Europese grens- en kustwachtteams is meer dan verdubbeld, van 3 584 in 2015 tot 8 353 in 2016, en de totale duur van de inzet meer dan verdrievoudigd, van 128 607 mandagen in 2015 tot 411 939 mandagen in 2016. In 2016 werden ook meer technische middelen verstrekt dan in 2015: het aantal patrouille-uren van vaartuigen voor patrouilles op zee is met 14 % gestegen, dat van kustpatrouillevaartuigen met 41 % en dat van patrouillewagens met 34 %.

Er blijft sprake van aanzienlijke tekorten in de personele en technische middelen die in het kader van de lopende operaties worden ingezet, ten opzichte van de behoeften die het agentschap op basis van zijn risicoanalyse heeft vastgesteld. In totaal raamt het agentschap het tekort aan mandagen bij de inzet op bijna 60 000 voor al zijn operaties in 2017.

Om deze tekorten aan te vullen, heeft het agentschap de lidstaten sinds eind februari 2017 wekelijks in kennis gesteld van de benodigde middelen. Het agentschap vergroot ook zijn eigen capaciteiten om lidstaten in de voorste linie te ondersteunen door uitrusting of diensten te leasen of aan te kopen. Het agentschap voert momenteel verscheidene aanbestedingsprocedures voor de verkrijging van diensten voor bewaking vanuit de lucht en van mobiele kantoren.

Vanaf 2017 zal het agentschap jaarlijks 10 miljoen EUR gebruiken (in totaal 40 miljoen EUR voor de periode 2017-2020) om eigen uitrusting te verwerven, in het bijzonder kleine en middelgrote activa. Het agentschap onderzoekt reeds de manieren waarop het zijn eigen permanente capaciteiten kan opbouwen en/of na verwerving operationeel kan houden.

Het is essentieel dat het agentschap een door de raad van bestuur te bekrachtigen alomvattende strategie uitwerkt over de manier waarop de eigen capaciteiten van het agentschap in de periode 2017-2020 zullen worden ontwikkeld/gebruikt, rekening houdend met verschillende opties die het agentschap ter beschikking staan (zoals aankoop, huur, leasing, inzet op lange termijn).

Volgende stappen:

Het Europees Grens- en kustwachtagentschap zou

·in het kader van bilaterale contacten met lidstaten proactief op zoek moeten gaan naar de noodzakelijke bijdragen aan de lopende operaties;

·uiterlijk in november 2017 een alomvattende strategie moeten ontwikkelen over de manier waarop de eigen capaciteiten van het agentschap in de periode 2017-2020 zullen worden ontwikkeld/gebruikt en deze ter goedkeuring aan de raad van bestuur voorleggen.

De lidstaten zouden

·ervoor moeten zorgen dat de overeengekomen middelen ter beschikking van het agentschap worden gesteld voor het beheer van operaties en de verplichte pools;

·de volgende middelen moeten verstrekken op basis van de thans vastgestelde tekorten: