P6_TA(2005)0365

Hernieuwbare energie in de Unie

Resolutie van het Europees Parlement over het aandeel van hernieuwbare energie in de EU en voorstellen voor concrete acties (2004/2153(INI))

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het aandeel van hernieuwbare energie in de EU (COM(2004)0366),

- gezien Richtlijn 2001/77/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2001 betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt [1],

- gezien Richtlijn 2003/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 mei 2003 ter bevordering van het gebruik van biobrandstoffen of andere hernieuwbare brandstoffen in het vervoer [2] (de biobrandstoffen-richtlijn),

- gezien de Mededeling van de Commissie, getiteld "Energie voor de toekomst: duurzame energiebronnen — Witboek voor een communautaire strategie en een actieplan" (COM(1997)0599),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 1 april 2004 over de internationale conferentie over hernieuwbare energie (Bonn, juni 2004) [3],

- gelet op artikel 45 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A6-0227/2005),

1. verwelkomt de bovengenoemde mededeling van de Commissie over het aandeel van hernieuwbare energie in de EU en moedigt de Commissie aan haar werk aan concepten voor een ambitieuze en tegelijk realistische strategie op het gebied van hernieuwbare energiebronnen voort te zetten;

2. erkent het uitzonderlijk belang van hernieuwbare energiebronnen, in combinatie met energie-efficiëntie en energiebehoud, niet alleen om iets te doen aan de verslechtering van de volksgezondheid en het milieu en om duurzame energie te waarborgen die tegemoetkomt aan de klimaatdoelstellingen van Europa, maar ook om bij te dragen aan innovatie, regionale en nationale ontwikkeling, handelsmogelijkheden en het creëren van banen overeenkomstig de agenda van Lissabon;

3. benadrukt bovendien dat hernieuwbare energiebronnen in combinatie met maatregelen om energie te behouden Europa minder afhankelijk maken van ingevoerde energie en bijgevolg de politieke en economische risico's verkleinen die met deze invoer gepaard gaan;

4. verzoekt de Commissie ambitieuze maar realistische doelstellingen vast te stellen voor ultralage of geen CO2 uitstotende en CO2-neutrale energietechnologieën om tegen 2020 te voorzien in 60 % van de elektriciteitsvraag in de EU ter ondersteuning van de Europese klimaat- en voorzieningszekerheidsdoelstellingen;

5. wijst erop dat de term "hernieuwbare energieën" niet alleen betrekking heeft op windenergie en dat ook andere hernieuwbare energieën, zoals waterkrachtcentrales, zonnecel-centrales, geothermische installaties en biomassa kunnen worden aangewend om de stabiliteit van de netwerken te verbeteren;

Eénentwintig hernieuwbare energiebronnen voor de 21ste eeuw

6. erkent het potentieel van een grote verscheidenheid van meer dan 21 verschillende hernieuwbare energietechnologieën die principieel niet alleen alle geografische gebieden omvatten, maar ook alle relevante vormen van energiegebruik;

7. erkent dat hernieuwbare energiebronnen niet alleen in Europa maar ook wereldwijd de snelst groeiende sector van de energie-industrie zijn, met een groeipercentage van meer dan 20 % per jaar in windenergie en zon-fotovoltaïsche energie, en dat de ontwikkeling van hernieuwbare energietechnologieën meer dan 300000 banen heeft gecreëerd;

8. erkent dat voor de verschillende hernieuwbare energietechnologieën indrukwekkende kostenverlagingen, van ten dele wel 50 % binnen 15 jaar, tot stand zijn gekomen, maar wijst erop dat verdere kostenverlagingen moeten worden geboekt en dat hiervoor stimulansen dienen te worden geboden;

9. ziet uit naar de goedkeuring van het actieplan inzake biomassa zoals aangekondigd, de sterkere ondersteuning van thermodynamische zonnecentrales in het zuiden van de EU en een gecoördineerd grootschalig project voor windenergie in de Noordzee, teneinde de spoedige uitbreiding van deze hernieuwbare energiebronnen te bevorderen;

10. is verheugd over het feit dat de EU voor de meeste hernieuwbare energietechnologieën wereldleider is als gevolg van de inspanningen in sommige lidstaten en nodigt uit tot het indienen van nieuwe EU-initiatieven en richtlijnen;

11. wijst op het potentieel van biomassa, dat door een systematische benadering van gebruik en geïntegreerd natuurbeheer te nutte gemaakt dient te worden;

12. erkent voorts het potentieel van geothermische energie, zowel voor de productie van warmte als voor de productie van elektriciteit, en vraagt dat meer politieke aandacht aan het potentieel van geothermische energie wordt besteed;

13. is tevreden met de stappen ter bevordering van waterstoftechnologie en een op waterstof gebaseerde economie en benadrukt dat waterstof een energiedrager is waarvan de voordelen met name duidelijk worden wanneer hij geproduceerd wordt uit hernieuwbare energiebronnen, zodat tegelijk milieubescherming, duurzame ontwikkeling en de bestrijding van het broeikaseffect effectief worden bevorderd;

De weg effenen voor de EU als wereldmarktleider voor hernieuwbare energiebronnen

14. onderstreept het belang van het opstellen van bindende doelstellingen voor 2020 om een duidelijk signaal aan marktdeelnemers te geven, zoals aan grootschalige energiebedrijven en de financiële gemeenschap alsook aan nationale beleidsvormers, dat hernieuwbare energiebronnen de toekomst voor de energie van de EU zijn en deel uitmaken van haar milieu- en industriestrategie;

15. roept de Commissie op om de verwezenlijking van de indicatieve nationale doelstellingen door de lidstaten verder streng te controleren en een EU-strategie voor de middellange termijn inzake hernieuwbare energiebronnen vanaf 2010 voor te bereiden; is bovendien van oordeel dat er een gedetailleerde evaluatie van de volgende gebieden dient te worden gemaakt: de vorderingen bij de omzetting van de doelen voor 2010, de verhouding tussen kosten en baten voor de consument (externe kosten in aanmerking nemend) alsmede de vorderingen met betrekking tot energie-efficiëntie;

16. herinnert aan zijn bovengenoemde resolutie van 1 april 2004, waarin een overweldigende meerderheid van het Parlement pleit voor een doelstelling van 20 % hernieuwbare energie ten opzichte van de gehele energieconsumptie in de EU tegen 2020;

17. wijst erop dat nieuwe studies, met name indien rekening wordt gehouden met scenario's voor energie-efficiëntie in alle sectoren, aantonen dat met betere voorwaarden voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie een ambitieuzere doelstelling haalbaar is;

18. verzoekt de Commissie bijgevolg vraag-efficiëntiescenario's te ontwikkelen die leiden tot de globale klimaatveranderingsdoelstelling van een wereldwijde temperatuur die maximaal 2°C meer bedraagt dan in het pre-industriële tijdperk, evenals een betere basis aan te reiken voor het vaststellen van langetermijndoelstellingen voor hernieuwbare energie;

19. stelt vast dat met een systematischere aanpak die energiebeleidslijnen integreert en ook het grootschalige potentieel van energiebehoud, energie-efficiëntie en hernieuwbare energie versnelt, onder meer via grotere stimuli, hernieuwbare energiebronnen in 2020 een aandeel van 25 % van de gehele energieconsumptie van de EU kunnen vormen; is van mening dat een verdere verlaging van de relatieve kosten van hernieuwbare technologieën een belangrijke rol zou spelen bij het behalen van een dergelijk aandeel, met name door stimulering van de vraag en O&O;

20. stelt dat, om de noodzakelijke signalen te bereiken voor zodanig gedifferentieerde energiemarkten als de sectoren elektriciteit, transportbrandstoffen, verwarming en koeling, de EU-doelstelling in zowel sectorale als nationale doelstellingen moet worden uiteengesplitst, teneinde uniformere en economisch aantrekkelijkere voorwaarden voor investeringen in onderzoek naar en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te scheppen; roept de Commissie derhalve op om voor elk van deze drie sectoren bindende doelstellingen op te stellen;

21. is van oordeel dat stimulansen in de vorm van belastingkortingen in het algemeen een doeltreffend middel ter bevordering van hernieuwbare energiebronnen zijn; moedigt de lidstaten aan om van deze instrumenten gebruik te maken en de Commissie om alle hindernissen die in dit verband voor de lidstaten bestaan, uit de weg te ruimen;

Verwarming en koeling: een belangrijke markt voor hernieuwbare energiebronnen met een lage temperatuur

22. wijst erop dat de verwarming en koeling van gebouwen ongeveer 40 % van het gehele energieverbruik in de Europese Unie uitmaakt en pleit voor een systematische aanpak waarbij de beste beschikbare technologie ter vermindering van de behoefte aan verwarming en koeling geïntegreerd wordt met energie van lage dichtheid uit hernieuwbare energiebronnen met een lage temperatuur of uit co- of trigeneratie-installaties;

23. uit zijn voldoening over de vooruitgang in het energieontwerp van nieuwe gebouwen, waar de integratie van zonnearchitectuur, isolatie en hernieuwbare energiebronnen leidt tot gebouwen met lage energie, passieve energie en zelfs een overschot aan energie, die in een jaar meer energie produceren dan verbruiken;

24. benadrukt de enorme productiviteitswinsten die door een versterkte integratie van energiebehoud en hernieuwbare energiebronnen in geprefabriceerde bouwmaterialen zoals daken en gevels kunnen ontstaan;

25. onderstreept dat vooruitgang op het gebied van verwarming met zonne-energie wordt geboekt, maar betreurt de enorme kloof die bestaat tussen de huidige capaciteit per hoofd in een aantal leidende lidstaten (Cyprus, Oostenrijk, Griekenland en Duitsland) en de capaciteit in de meeste andere lidstaten, en stelt vast dat in de EU een groot potentieel op het gebied van verwarming met zonne-energie bestaat;

26. benadrukt het belang van marktpenetratie van koeling, met name met warmte aangedreven koeling op basis van warmte uit zonne-energie, biomassa of een input van geothermische energie, en merkt op dat een toename van hernieuwbare koeling een noodzakelijk antwoord op de marktdruk als gevolg van de stijgende vraag naar koeling is;

27. benadrukt het marktpotentieel van hernieuwbare energiebronnen zoals biomassa en geothermische energie voor de groeiende sector van centrale stadsverwarming of –koeling door de productie van groene elektriciteit en het gebruik van energie uit afvalstoffen met een lage temperatuur om gebouwen te verwarmen of te koelen;

28. wijst op het potentieel van centrale stadsverwarming en –koeling, die met hun infrastructuur de optimale benutting en combinatie van een breed scala aan niet-fossiele energie-inputs mogelijk maken: uit elektriciteitsopwekking afkomstige warmteoverschotten, verschillende vormen van warmte uit hernieuwbare energiebronnen (bijv. aardwarmte, warmte en koude uit zee- en binnenwateren of biomassa) warmtepompen, alsmede warmte uit bioafbreekbare vuilverbranding en/of industriële processen;

29. stelt vast dat investeringen in duurzame woningbouw meerkosten bij de aanvankelijke investeringen met zich meebrengen, maar de exploitatiekosten doen dalen; benadrukt dat energiebesparende bedrijven (ESCO's) de kloof tussen investeerder en consument moeten overbruggen en roept de Europese instellingen op om van de voorgestelde richtlijn inzake efficiënt eindgebruik van energie en energiediensten gebruik te maken, teneinde een stabiele markt voor zulke investeringen te creëren;

30. vraagt de Commissie om de doelstelling van Richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen [4] (bouwrichtlijn) uit te breiden tot alle commerciële gebouwen van meer dan 250m en om een richtlijn voor hernieuwbare energie voor de sector van verwarming en koeling voor te stellen;

31. benadrukt dat de Europese Unie — in tegenstelling tot wat de aanpak is in de sectoren elektriciteit en brandstof — geen systematische aanpak heeft ten aanzien van het ondersteunen van hernieuwbare energieën voor verwarmings- en koelingsdoeleiden, ook al is zij op dit gebied in hoge mate afhankelijk van gas- en aardolie-importen en ook al zijn de kosten verbonden aan een opvoering van het aandeel van de hernieuwbare energieën hier relatief laag; dringt daarom aan op een EU-wijde strategie om met hernieuwbare energie werkende verwarmings- en koelingsinstallaties concurrerend te maken door de productie ervan op te voeren; merkt in dit verband op dat bureaucratische voorschriften op EU-niveau die aan huiseigenaars en bouwers worden opgelegd niet de juiste benadering vormen om dit doel te bereiken, maar dat er eerder behoefte bestaat aan een richtlijn die zich realistische, maar wel ambitieuze doeleinden stelt en de maatregelen van de lidstaten coördineert, op basis van voor een beperkte periode geldende maatregelen om toegang tot de markt te stimuleren;

32. is in dit verband van oordeel dat de Commissie een voorstel voor een richtlijn inzake verwarming en koeling moet indienen, dat dezelfde lijnen volgt als het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake biobrandstoffen (COM(2001)0547);

33. verzoekt de Commissie om met de lidstaten samen te werken om ten laatste in 2012 minimum bouwnormen voor alle woonhuizen in te voeren die op passieve energienormen (minder dan 10 kW/m) zijn gebaseerd;

34. verzoekt de Commissie en ECOFIN om snelle en effectieve maatregelen te nemen om milieuschadelijke subsidies op het gebied van verwarming en koeling af te schaffen; verzoekt de lidstaten om doeltreffende stimulansen in de vorm van belastingkortingen toe te passen, teneinde het gebruik van hernieuwbare energiebronnen voor de sector van verwarming en koeling te bevorderen, en alle belemmeringen die voor het gebruik van dergelijke energie bestaan uit de weg te ruimen;

Elektriciteit: eerlijke marktvoorwaarden voor de productie van hernieuwbare elektriciteit

35. herinnert aan de doelstelling van 21 % hernieuwbare energie ten opzichte van de gehele elektriciteitsmix van de EU, zoals vastgesteld in Richtlijn 2001/77/EG;

36. herinnert eraan dat deze doelstelling een percentage van het gehele elektriciteitsverbruik is en verzoekt alle instellingen van de EU niet het enorme potentieel te vergeten van vermindering van het elektriciteitsverbruik door een actief beleid, dat op alle gebruikers van elektriciteit is gericht;

37. merkt op dat de Commissie toejuicht dat een aantal lidstaten, met name Duitsland en Spanje, een gepast politiek kader hebben ingevoerd om hun nationale doelstellingen te bereiken en wijst erop dat andere regeringen naar verwachting de nationale doelstellingen waartoe zij zich hebben verbonden, niet zullen halen; maant de Commissie aan om gebruik te maken van de mogelijkheden in Richtlijn 2001/77/EG om bindende nationale doelstellingen in te voeren;

38. roept de Commissie op om in haar verslag van 2005 over Richtlijn 2001/77/EG verdere bepalingen op te nemen over het wegnemen van alle belemmeringen (bijvoorbeeld van administratieve of politieke aard) die de uitbreiding van de stroomproductie uit hernieuwbare energiebronnen in verschillende lidstaten in de weg staan, alsmede over de eerlijke en vrije toegang tot het net en niet-discriminatoire tarieven;

39. wijst erop dat de Commissie de administratieve belemmeringen in de zin van artikel 6, lid 1 van Richtlijn 2001/77/EG zoals die in diverse landen bestaan, als aanmerkelijk heeft bestempeld, en roept de Commissie op om de nodige maatregelen tegen deze lidstaten te treffen;

40. wijst erop dat de Commissie bovendien heeft vastgesteld dat ongelijke behandeling bij het verlenen van toegang tot het net de verdere ontwikkeling van projecten voor stroom uit hernieuwbare bronnen in diverse lidstaten onmogelijk maakt; roept de Commissie op om de tenuitvoerlegging van artikel 7 van Richtlijn 2001/77/EG zorgvuldig te controleren en maatregelen tegen deze lidstaten te treffen;

41. stelt vast dat op de elektriciteitsmarkt nog steeds geen gelijke mededingingsvoorwaarden voor vroegere monopolistisch gestructureerde stroomproducenten en distributeurs en kleine en middelgrote leveranciers van hernieuwbare energie bestaan en roept de Commissie op om hiermee bij de evaluatie van Richtlijn 2001/77/EG rekening te houden;

42. verzoekt de lidstaten om voort te gaan met het ontwikkelen van nationale strategieën en structuren voor de bevordering van hernieuwbare energiebronnen teneinde de bureaucratische rompslomp bij de planning en afgeven van vergunningen te beperken, de toegang tot het net te vergemakkelijken en te zorgen voor garanties van oorsprong met behoud van de stabiliteit van het netwerk en herziening van voor het milieu schadelijke subsidies;

43. roept de Commissie en de Raad op om bij alle energiehulpbronnen rekening te houden met het beginsel dat de vervuiler betaalt, en met de internalisering van de externe kosten;

44. merkt op dat de ontwikkeling van windenergie in een aantal Europese landen met een installatie van meer dan 34600 MW aan het eind van 2004 indrukwekkend was en zo alle voorspellingen heeft overtroffen, en dringt aan op nader onderzoek om de problemen in verband met de energieregulatie en de netwerkstabiliteit op te lossen; merkt op dat de installatie van windkrachtcentrales op een intelligente wijze moet worden geregeld, zodat de problemen voor de bevolking van de betrokken gebieden tot een minimum worden beperkt; en betreurt dat het volledige potentieel van de elektriciteitsopwekking uit biomassa zich niet heeft ontwikkeld zoals voorzien; is in dit opzicht verheugd over de aankondiging van de Commissie van een biomassa-actieplan;

45. wijst erop dat de elektriciteitsmarkt binnen de Europese Unie nog steeds onder tal van ernstige verstoringen lijdt, zoals ontoereikende voorschriften wat betreft de ontvlechting van eigendom, niet functionerende wholesale-markten, toenemende marktconcentratie, hoge directe en indirecte subsidies, gebrek aan gelijke toegang tot opslagcapaciteiten zoals grote installaties voor hydro-energieopslag, geen aparte begrotingen voor de stillegging van installaties en gebrek aan internalisering van externe kosten, en verzoekt de Commissie om deze problemen aan het eind van dit jaar in haar verslagen over de elektriciteits- en de interne gasmarkt te behandelen en nieuwe wetgevingsinitiatieven te nemen om een eind te maken aan deze enorme marktverstoringen waardoor de energieproductie uit hernieuwbare bronnen wordt benadeeld;

46. betreurt dat de Europese Unie de marktintroductie van de technologie van thermodynamische zonnecentrales nog niet voldoende heeft ondersteund; roept de Commissie op om ertoe bij te dragen dat het grote potentieel van deze techniek in sterkere mate wordt benut;

47. is van mening dat hoogspanningslijnen voor gelijkstroom een substantiële impuls voor het gebruik van hernieuwbare energiebronnen kunnen vormen;

48. wijst op het reusachtige potentieel voor offshore-windenergie in de Noordzee en dringt erop aan dat de Europese instellingen via de TEN-E-fondsen tot een doeltreffende coördinatie tussen de aan de Noordzee, de Oostzee en de Ierse Zee liggende staten bijdragen, teneinde dit potentieel zo kosteneffectief mogelijk aan te sluiten op het Europese stroomnet; wijst erop dat in Zuid-Marokko een soortgelijk potentieel voor windenergie bestaat en roept de Commissie op om de mogelijkheden voor een strategisch partnerschap met de Maghreb-landen op het gebied van hernieuwbare energiebronnen te verkennen;

49. dringt erop aan dat op de lange termijn een geharmoniseerd Europees stimulansenstelsel in het leven wordt geroepen dat aan de volgende criteria moet voldoen:

a) bijdragen tot de verwezenlijking van zowel de huidige doelstellingen als de ambitieuzere toekomstige doelstellingen;

b) verenigbaar zijn met de beginselen van de interne elektriciteitsmarkt;

c) deel uitmaken van een systematische aanpak van de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen, waarbij rekening wordt gehouden met de kenmerken van de verschillende hernieuwbare energiebronnen, de verschillende technologieën en de geografische verschillen;

d) het gebruik van hernieuwbare energiebronnen daadwerkelijk, eenvoudig en zo doeltreffend mogelijk bevorderen, met name wat de kosten betreft;

e) de externe kosten van alle energiebronnen internaliseren;

f) voldoende overgangsperiodes voor nationale steunstelsels opnemen om het vertrouwen van investeerders te behouden;

en is van oordeel dat op basis van deze criteria een uniforme communautaire regelgeving inzake Europese aanvoersystemen op de lange termijn zinvol kan zijn, maar dat eveneens kan worden gedacht aan een quota- of aanbestedingsmodel, op voorwaarde dat de huidige zwakke punten van dergelijke modellen, die in enkele lidstaten aan het licht zijn gekomen, kunnen worden weggewerkt;

50. vestigt de aandacht op het bestaan binnen de Europese Unie van eilanden met bijvoorbeeld onafhankelijke elektriciteitscentrales die vooral gebruik maken van geavanceerde hybride opwekkingstechnologie, waarbij hernieuwbare energiebronnen worden gecombineerd met opslagtechnologie, om de effectiviteit ervan te vergroten; verzoekt de lidstaten en de Commissie bijkomende initiatieven in die richting te nemen; verzoekt de Commissie een onderzoek naar beste praktijken op het gebied van netwerkadministratie te voeren, om de problemen met betrekking tot de aansluiting met hernieuwbare energiebronnen, met name netwerken voor wind- en zonne-energie, op te lossen;

51. stelt vast dat de stroomproductie met behulp van technologieën voor hernieuwbare energiebronnen, voornamelijk fotovoltaïsche energie, ten dele nog steeds duur is; moedigt de Commissie en de lidstaten aan om maatregelen tot vermindering van de kosten, vooral door middel van onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten (O&O), voor te stellen en stimulansen dusdanig te concipiëren dat zij bijdragen tot verdere technologische verbeteringen en kostendalingen;

Transport: Eerst efficiëntie, dan hernieuwbare brandstoffen

52. stelt vast dat de transportsector een grote importafhankelijkheid van olie aan sterk schommelende prijzen veroorzaakt, enorme gezondheidsproblemen door luchtvervuiling creëert en verantwoordelijk is voor de snelst groeiende CO2-uitstoot;

53. stelt vast dat in de transportsector verhoogde efficiëntie door structurele maatregelen, zoals betere stedelijke en regionale planning, modale verschuiving in goederen- en personenvervoer, en geleidelijk meer efficiëntie van de prestatienormen voor voertuigen en vliegtuigen essentieel zijn voor en een aanvulling vormen op hernieuwbare brandstofstrategieën;

54. dringt er bij de Commissie op aan gebruik te maken van de analyses van de totale effecten van brandstoffen op het milieu — de zogenaamde well-to-wheel-energieketens — zoals die door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Commissie in zijn CONCAWE-studie werden ontwikkeld, alvorens verregaande EU-beleidsmaatregelen op dit gebied te nemen;

55. verzoekt de lidstaten om de doelstellingen in de richtlijn inzake biobrandstoffen te verwezenlijken en om de fiscale prikkels te geven die worden toegestaan overeenkomstig Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit [5]; is van mening dat het bevorderen van het gebruik van biobrandstoffen nieuwe mogelijkheden zal creëren voor duurzame plattelandsontwikkeling en nieuwe perspectieven zal openen voor vernieuwende landbouwproducten; hoopt dat de resultaten van de evaluatie van de technische specificaties van het mengen van ethanol met conventionele brandstoffen bevredigend zullen zijn en dat het zo spoedig mogelijk realiseerbaar zal zijn om over te gaan tot wijziging van de bijlagen bij Richtlijn 98/70/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1998 betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG van de Raad [6];

56. verzoekt de Commissie om in haar biomassa-actieplan een bindende verplichting voor brandstofbedrijven op te nemen om het mengen van op biomassa gebaseerde brandstoffen in hun verkoop geleidelijk te verhogen;

57. benadrukt dat het gebruik van ethanol als brandstof ertoe zal bijdragen agrarische gebieden in de Europese Unie te doen opleven en landbouwgrondstoffen ten nutte te maken; is van oordeel dat, gezien de huidige hervormingen en kortingen van de financiële ondersteuning (GLB, suiker), de bevordering van het gebruik en de productie van ethanol als brandstof nieuwe afzetmogelijkheden voor deze sector kan creëren;

58. verzoekt de Commissie om, in het licht van de nieuwe technologieën, het potentieel te benutten van bio-energie en biobrandstoffen in combinatie met duurzame landbouw en bosbouw en een duurzaam afvalbeheer, in het kader van het GLB en de EU-strategie voor afvalbeheer;

Biomassa: de slapende reus onder de hernieuwbare energievormen

59. wijst erop dat het gebruik van biomassa ettelijke voordelen ten opzichte van conventionele en ook bepaalde hernieuwbare energiebronnen biedt, met name relatief lage kosten, minder afhankelijkheid van plotselinge weersveranderingen, bevordering van regionale economische structuren en de creatie van nieuwe inkomstenbronnen voor boeren;

60. betreurt daarom dat het enorme potentieel van biomassa op het gebied van hernieuwbare energiebronnen niet in die mate is benut die inzake draagbare kosten mogelijk was geweest; verwelkomt daarom de aankondiging dat de Commissie een actieplan inzake biomassa zal voorleggen, en roept de Commissie op om een ambitieuze tekst te ontwerpen die concrete en wettelijk bindende voorstellen omvat;

61. onderstreept dat de voordelen van biomassa op het gebied van elektriciteit vooral tot hun recht komen als de installaties zo zijn ontworpen dat zowel stroom, warmte als koeling worden benut;

62. roept de Commissie en de lidstaten op om de structuur- en cohesiefondsen te benutten voor de bevordering van het gebruik van biomassa;

63. verzoekt de Commissie en de lidstaten om het enorme potentieel van de tweede pijler van het GLB (plattelandsontwikkeling) te benutten om het duurzame gebruik van biomassa te bevorderen;

64. roept de Commissie op om het ecologisch doeltreffende gebruik van biomassa op te nemen onder haar prioriteiten voor de specifieke programma's van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (FP7);

65. benadrukt het geweldige potentieel van de gelijktijdige verbranding van biomassa en fossiele brandstoffen (bijv. steenkool), waarbij het aandeel van de hernieuwbare energie op korte termijn en op kostenefficiënte wijze kan worden verhoogd, terwijl op de lange termijn installaties dienen te worden gebouwd die uitsluitend met biomassa worden gestookt;

66. verzoekt de lidstaten met klem ervoor te zorgen dat het nationale belastingbeleid de ontwikkeling van de productie van biomassa niet belemmert;

67. dringt er bij de lidstaten op aan om hun belastingstelsels te onderzoeken, alle onnodige lasten voor de gebruikers van biomassa af te schaffen en belastingkortingen als doeltreffende stimulans voor het gebruik van biomassa te beschouwen;

68. is verheugd over het initiatief van de Commissie ter invoering van een biomassa-actieplan; verzoekt de Commissie evenwel, aangezien het om een complexe en controversiële kwestie gaat, uitvoerig te overleggen met de bevolking en alle betrokkenen om een evenwichtig en ambitieus werkschema voor de toekomst vast te stellen;

69. is van oordeel dat de inspanningen voor meer gebruik van biomassa bij de productie van hernieuwbare energie in het kader van duurzame productiemethoden, de Unie er niet mag van weerhouden haar onderzoek voort te zetten naar meer energie-efficiëntie (minder energieverbruik voor brandstof, verwarming, elektriciteit, ...), die een bron kan zijn van minder lasten voor de landbouwers;

70. dringt erop aan dat de regels inzake coëxistentie en aanduiding die gelden voor de teelt en het gebruik van genetisch gewijzigde organismen bij de productie van levensmiddelen, ook op het gebied van hernieuwbare energie gelden;

71. erkent de bijdrage die het GLB levert tot de productie van hernieuwbare energie via biomassa en biobrandstoffen, en dringt erop aan de verdere ontwikkeling en het gebruik ervan aan te moedigen; is van oordeel dat de mogelijkheden tot medefinanciering van investeringsprojecten door het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en de andere Structuurfondsen moeten worden uitgebreid om te komen tot een evenwichtige en echte ontwikkeling en aanwending van hernieuwbare energie, op voorwaarde dat de energie- en de milieubalans van dergelijk gebruik positief blijken en passen in het kader van duurzame productiemethodes;

72. wenst dat het gebruik van nevenproducten van land- en bosbouw — planten die worden verbouwd op grond met een marginale opbrengst, snoeiafval en bosbouwproducten (afvalhout) — voor energieopwekking bij voorkeur bevorderd wordt om concurrentie met de noodzakelijke productie van voedingsmiddelen grotendeels uit te sluiten;

73. erkent het potentieel van de productie van hernieuwbare energie om niet alleen het landbouwinkomen doeltreffend te diversifiëren en veilig te stellen, maar ook om banen te creëren, de natuur te beschermen en schone energie te produceren; wijst er evenwel op dat de gewaarborgde voorziening van levensmiddelen voorrang moet blijven hebben op de productie van energie; acht bijgevolg maatregelen noodzakelijk die verhinderen dat de teelt van levensmiddelen op goede landbouwgrond wordt verdrongen door de productie van energie en dat de invoer van levensmiddelen in de EU verder toeneemt;

74. stelt vast dat de sector bosbouw een niet benutte bron is die een rol van belang kan spelen indien niet alleen de markt voor biomassa verder ontwikkeld en uitgebreid wordt, maar de energiebron ook onder de consumenten zou worden gepromoot;

Innovatie: het belang van een betere coördinatie tussen Europese, nationale, lokale en regionale niveaus

75. dringt erop aan dat een coherente Europese strategie voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie alleen bereikbaar is als er een betere interactie tussen alle relevante marktdeelnemers plaatsvindt; onderstreept met name het belang van een lokaal en regionaal niveau in deze strategie;

76. uit zijn wens voor een nieuw Intelligent Energy for Europe-programma onder de financiële vooruitzichten 2007-2013 met aanzienlijk meer middelen, om het netwerken rond de beste werkwijzen te bevorderen en om 100 % hernieuwbare gemeenschappen te stimuleren;

77. onderstreept de opvatting van de Commissie dat de bevordering van hernieuwbare energiebronnen in de toekomst een essentieel bestanddeel van het Europese structuurbeleid dient te zijn, en wijst erop dat daaruit met name voor de nieuwe lidstaten nieuwe kansen voor de versterking van hun kleine en middelgrote ondernemingen ontstaan;

Onderzoek en ontwikkeling: prioriteit voor hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie

78. stelt vast dat de langs thermodynamische weg gewonnen zonne-energie, de met de zee samenhangende hernieuwbare energiebronnen zoals zeestromingen, golf- en getijdenenergie en uit osmose gewonnen energie nieuwe potentiële gebieden voor de opwekking van elektriciteit met behulp van hernieuwbare energiebronnen zijn en dat daarin in het kader van de O&O-activiteiten van de Europese Unie behoorlijk dient te worden geïnvesteerd;

79. juicht de rol van de EU als wereldleider op het gebied van hernieuwbare energietechnologieën toe;

80. stelt vast dat op energiegebied alle niet-rijpe energietechnologieën in de eerste jaren van hun ontwikkeling enige hulp nodig hebben en benadrukt het feit dat het International Energy Agency vaststelt dat tussen 1974 en 2001 slechts 8,2 % van de totale onderzoeks- en ontwikkelingsfondsen van de OESO-landen aan hernieuwbare energiebronnen werd toebedeeld;

81. dringt erop aan dat in de komende specifieke FP7-programma's een substantieel bedrag aan hernieuwbare energiebronnen wordt besteed, gelet op de vele voordelen van hernieuwbare energiebronnen met betrekking tot klimaatverandering, onafhankelijkheid van energie en de continuïteit van de voorziening;

82. benadrukt dat in het FP7 in meer financiële middelen voor hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie moet worden voorzien; wijst erop dat meer belang moet worden gehecht aan het overbruggen van de overgang tussen de fases van demonstratie, verspreiding en aankoop van technologieën voor hernieuwbare energiebronnen; benadrukt dat het onderzoek met betrekking tot offshore-windparken een grotere rol moet spelen;

83. dringt erop aan dat de belangrijkste financiële instrumenten van de Gemeenschap — met name de structuur- en cohesiefondsen alsmede de financiële middelen die voor internationale samenwerkingsprogramma's, met name het Europese nabuurschaps-en partnerschapsintrument, beschikbaar zijn — worden aangewend voor omvangrijke investeringen in de meest efficiënte nieuwe technologieën voor hernieuwbare energiebronnen en energiebehoud;

84. roept de Europese Investeringsbank (EIB) en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO) op om voor het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in hun kredieten met betrekking tot energie trapsgewijs te verhogen doelstellingen vast te leggen en om het voorkomen van de uitstoot van broeikasgassen tot een vereiste te maken bij de selectie van de projecten waaraan ondersteuning wordt verleend;

85. is van oordeel dat er technologische platforms moeten worden voorzien voor de elektriciteitsopwekking uit zonne-energie, voor windkracht, biomassa en voor de integratie van hernieuwbare energiebronnen in de bouwsector, met inbegrip van warmtekrachtkoppeling (WWK) en plaatselijke verwarming en koeling (DHC) op basis van hernieuwbare energiebronnen;

86. dringt er bij de lidstaten op aan om te investeren in onderwijs over hernieuwbare energiebronnen opdat de professionele actoren en het publiek beter zijn geïnformeerd;

87. is van oordeel dat er dringend behoefte bestaat aan onderzoek, met name op het gebied van de prognose en voorlopige opslag van de energieproductie uit wisselvallige energiebronnen zoals wind- en zonne-energie;

88 dringt aan op een uitbreiding van de bestaande informatie-uitwisselingsprocedures en op een grotere transparantie van databanken om meer multilaterale samenwerking op het gebied van milieuonderzoek en -planning mogelijk te maken;

Exportstrategie, ontwikkelingsbeleid

89. wijst met nadruk op de verantwoordelijkheid van de EU om de minst ontwikkelde landen, de ontwikkelingslanden en de nieuwe industrielanden te ondersteunen bij de ontwikkeling, bevordering en financiering van aangepaste hernieuwbare technologieën;

90. verzoekt de EU om haar mondiale leidende rol en de toezeggingen gedaan op de Wereldtop over duurzame ontwikkeling te Johannesburg, gehouden van 26 augustus tot en met 4 september 2002 te verdedigen en om haar invloed in internationale organen aan te wenden ter versterking van het beleid inzake een efficiënt gebruik van hernieuwbare energie;

91. beklemtoont het belang van hernieuwbare energiebronnen bij de ontwikkelingssamenwerking en in het kader van het Euro-mediterrane partnerschap;

92. roept de Commissie op om het gebruik van de technologie voor thermodynamische zonnecentrales in het zuidelijke en oostelijke Middellandse-Zeegebied sterker te ondersteunen;

93. wijst erop dat er een reusachtig potentieel bestaat voor samenwerking met landen in Noord-Afrika en het Middellandse-Zeegebied bij de winning van zonne- en geothermische energie alsmede windenergie en dat dit in het belang is van de verdere ontwikkeling van deze regio's en bovendien van de uitvoer van technologie vanuit de Europese markt en van de invoer van stroom naar deze markt;

94. verzoekt de EU het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in de ontwikkelingslanden te helpen bevorderen in het belang van armoedevermindering, conflictpreventie en duurzame ontwikkeling;

95. verzoekt de Commissie en de Raad bij de ontwikkelingshulp en met name bij de strategieën ter bestrijding van armoede, prioriteit te verlenen aan de bevordering van duurzame energievoorziening en de grote financiers zoals de EIB, de EBWO, de Wereldbank en de nationale agentschappen voor exportkredieten op te roepen om voorrang te geven aan investeringen in hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie, teneinde een dergelijke ontwikkeling te bevorderen en te vergemakkelijken;

De EU- instellingen als vlaggeschepen voor hernieuwbare energie

96. verzoekt de EU- instellingen positieve en zichtbare voorbeelden te stellen voor de Europese burgers, door in hun eigen gebouwen en voor hun eigen vervoer hernieuwbare energiebronnen te gebruiken;

97. verzoekt zijn Bureau een langetermijnverplichting aan te gaan met betrekking tot een geleidelijke omschakeling naar hernieuwbare energiebronnen voor de behoeften van het Parlement op het gebied van elektriciteit, verwarming, koeling en vervoer, en deze inspanning te combineren met maatregelen om de energie-efficiëntie bij de werking van het Parlement te verbeteren;

*

* *

98. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

[1] PB L 283 van 27.10.2001, blz. 33.

[2] PB L 123 van 17.5.2003, blz. 42.

[3] PB C 103 E van 29.4.2004, blz. 838.

[4] PB L 1 van 4.1.2003, blz. 65.

[5] PB L 283 van 31.10.2003, blz. 51. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2004/75/EG (PB L 157 van 30.4.2004, blz. 100).

[6] PB L 350 van 28.12.1998, blz. 58. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn (EG) nr. 1882/2003 (PB L 284 van 31.10.2003, blz. 1).

--------------------------------------------------