•it * COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 08.11.1995 
COM(95) 522 dcf. 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
EN HET EUROPEES PARLEMENT 
OVER HET BELEID OP HET GEBIED VAN HET AFVALBEHEER 

VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
OVER HET BELEID OP HET GEBIED VAN HET AFVALBEHEER 
INHOUD 
SAMENVATTING 
I. INLEIDING 
II. REGELGEVING OP HET GEBIED VAN HET AFVALBEHEER 
III. TENUITVOERLEGGING EN TOEZICHT 
IV. SPECIFIEKE COMMUNAUTAIRE ACTIES OP HET GEBIED VAN HET 
AFVALBEHEER 
- PRIORITAIRE AFVALSTROMEN 
- AFVALSTATISTIEKEN 
V. VOORLICHTING EN OVERLEG 
VI. MOEILIJKHEDEN BIJ DE TENUITVOERLEGGING 
VIL CONCLUSIE 
SAMENVATTING 
De resolutie van de Raad van 7 mei 1990 betreffende het afvalstoffenbeleid in antwoord op 
de mededeling van de Commissie over een communautaire strategie voor het afvalbeheer 
bevat een aantal richtsnoeren en verzoeken die als krachtlijnen zijn bedoeld voor het 
communautair afvalbeleid van de jaren 90. 
In dit verslag beschrijft de Commissie de aanpak die zij heeft gevolgd voor de uitwerking van 
een alomvattend afvalbeleid binnen de Gemeenschap, dat van toepassing is op alle 
afvalcategorieën. 
De Commissie heeft een aantal algemene wetgevingsmaatregelen voorgesteld die een juridisch 
kader vormen voor het communautair afvalbeleid. Die maatregelen zijn reeds door de Raad 
vastgesteld, net als bepaalde andere, meer specifieke voorschriften betreffende bijzondere 
soorten afval (verpakkingsafval) of afvalverwijderingstechnieken (verbranding). Andere 
maatregelen bevinden zich in het laatste stadium vóór hun definitieve goedkeuring (PCB's, 
storten van afvalstoffen). 
Afgezien van bovengenoemde wetgevende werkzaamheden zijn er acties ondernomen en 
voorstellen ingediend inzake het beheer van bijzondere afvalstromen, het opstellen van 
afvalstatistieken en onderzoek naar de toepassing van nieuwe economische instrumenten en 
technieken die het mogelijk moeten maken om het einddoel te bereiken, namelijk van het 
afvalbeheer een noodzakelijke, algemeen aanvaarde, economisch winstgevende en ecologisch 
verantwoorde praktijk te maken. 
Bij de evaluatie van de toepassing van het communautair afvalstoffenbeleid zijn een aantal 
problemen aan het licht gekomen. Oplossing daarvan zal het de Gemeenschap mogelijk 
maken een doeltreffender afvalbeleid te voeren. Het is in de eerste plaats belangrijk zich te 
baseren op door iedereen aanvaarde en in acht genomen definities en beginselen. Voorts is 
het raadzaam om tussen de communautaire instellingen eensgezindheid te bereiken over de 
op lange termijn te volgen strategie en er zich toe te verbinden die toe te passen. Het is ook 
belangrijk de politieke wil van de Lid-Staten te versterken om een afvalbeheer in gesloten 
kring tot stand te brengen. Er moeten nieuwe instrumenten worden ontwikkeld die het 
wetgevend werk aanvullen en een betere technische en economische basis leggen voor het 
beleid en de maatregelen van de Gemeenschap. Tenslotte moet de samenwerking en de 
dialoog tussen de instellingen van de Gemeenschap, de Lid-Staten en de betrokken partijen 
en sectoren worden versterkt, zodat het communautair afvalbeleid kan worden ontplooid op 
basis van de beginselen van transparantie, subsidiariteit en gezamenlijke 
verantwoordelijkheid. In dat verband is het passend een bijzondere inspanning te wijden aan 
voorlichting en opleiding op het gebied van het afvalbeheer. 
I. INLEIDING 
De Commissie heeft dit verslag aan de Raad en het Europees Parlement opgesteld in 
antwoord op het verzoek van de Raad in zijn Resolutie van 7 mei 1990 betreffende het 
afvalstoffenbeleid1. 
Dit verslag dat oorspronkelijk voor eind 1992 was bedoeld, wordt pas nu ingediend om: 
er de laatste ontwikkelingen in te kunnen opnemen betreffende de drie belangrijke 
wetgevende maatregelen waarop het communautair afvalstoffenbeleid berust, namelijk de 
kaderrichtlijn over afvalstoffen, de richtlijn betreffende gevaarlijke afvalstoffen en de 
verordening betreffende het toezicht en de controle op de overbrenging van afvalstoffen 
binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap; 
er aanvullende informatie in te kunnen verstrekken over andere bij de Raad ingediende 
wetsvoorstellen, namelijk de voorstellen betreffende verpakkingen en verpakkingsafval, 
betreffende het storten van afvalstoffen en betreffende de verbranding van gevaarlijke 
afvalstoffen. 
Het door de Commissie in 1992 vastgestelde Beleidsplan en actieprogramma van de 
Europese Gemeenschap op het gebied van het milieu en duurzame ontwikkeling (vijfde 
actieprogramma)2 betekent een nieuwe kwalitatieve stap voorwaarts omdat daarin de basis 
wordt gelegd voor een communautair milieubeleid dat gericht is op duurzame groei. 
Het vijfde actieprogramma luidt een nieuwe aanpak in die gebaseerd is op de beginselen van 
preventie, gezamenlijke verantwoordelijkheid, subsidiariteit, integratie en transparantie. 
Het is op basis van die beginselen dat de Commissie een afvalbeleid wil ontwikkelen dat 
bijdraagt tot duurzame ontwikkeling. 
1 PB nr. C 122 van 18.5.1990, blz. 2. 
2 COM(92) 23 def. van 20.5.1992. 
II. REGELGEVING OP HET GEBIED VAN HET AFVALBEHEER 
Sinds de vaststelling in september 1989 van een communautaire strategie voor het 
afvalbeheer3 zijn de acties op dit gebied gericht op de volgende vijf thema's: 
- preventie; 
bevordering van nuttige toepassing; 
minimalisering van definitieve verwijdering; 
reglementering van het vervoer; 
- curatieve maatregelen; 
Onder elk van die thema's vallen verschillende werkzaamheden: 
- preventie: schone technologieën en produkten, hergebruik; 
nuttige toepassing: recycling en transformatie van materialen, terugwinning van energie; 
verwijdering: optimale exploitatie van stortplaatsen en verbrandingsinstallaties, bij 
voorkeur gepaard gaand met terugwinning van energie; 
vervoer: minimalisering van en toezicht op de overbrenging van afvalstoffen; 
curatieve maatregelen: sanering van verontreinigde locaties. 
Die hoofdthema's hebben vanaf 1989 aanleiding gegeven tot een aantal wetgevende 
maatregelen en zullen eveneens ten grondslag liggen van de toekomstige communautaire 
actieprogramma' s. 
De strategie berust op een samenhangende aanpak van het afvalbeheer op communautaire 
schaal. Een belangrijke voorafgaande voorwaarde was de uitwerking van een adequaat 
juridisch kader waarbij de definities en basisbegrippen zijn vastgelegd. Die taak is ten uitvoer 
gebracht dankzij de vaststelling van de drie volgende communautaire wetgevingsmaatregelen. 
die momenteel de hoeksteen vormen van het communautair afvalbeleid. 
. Richtlijn 91/156/EEG4 tot wijziging van Richtlijn 75/442/EEG5 betreffende 
afvalstoffen 
Deze richtlijn levert het juridisch kader voor het voorkomen, beheren en verwijderen van 
afvalstoffen, zoals bedoeld in de communautaire strategie voor het afvalbeheer. De 
richtlijn bestaat in hoofdzaak uit de volgende elementen: 
- een definitie van afvalstoffen; 
- het vastleggen van een gemeenschappelijke terminologie, op basis van Beschikking 
94/3/EG van de Commissie van 20 december 19936 houdende vaststelling, 
overeenkomstig artikel 1, onder a), van Richtlijn 75/442/EEG van de Raad betreffende 
afvalstoffen, van een liist van afvalstoffen (algemeen de Europese afvalcatalogus genoemd) ; 
SEC(89) 934 def. van 18.9.1989. 
PB nr. L 78 van 26.3.1991, blz. 32. 
PB nr. L 194 van 25.7.1975, blz. 39. 
PB nr. L 5 van 7.1.1994, blz. 15. 
- de vaststelling van de beginselen van nabijheid (verwijdering in een van de meest 
nabij gelegen daarvoor geschikte installaties) en zelfverzorgendheid voorde Gemeenschap 
als geheel; 
- de invoering van plannen voor het beheer van afvalstoffen als essentiële hulpmiddelen 
om de doelstellingen van het beleid te behalen. 
Richtlijn 91/689/EEG betreffende gevaarlijke afvalstoffen7 
Deze richtlijn die Richtlijn 78/319/EEG betreffende toxische en gevaarlijke 
afvalstoffen8 vervangt, is een toepassingsrichtlijn van Richtlijn 75/442/EEG, als 
gewijzigd bij Richtlijn 91/156/EEG, betreffende afvalstoffen. Zij omvat aanvullende en 
stringentere voorschriften ten einde rekening te houden met de specifieke eigenschappen 
van gevaarlijke afvalstoffen. De richtlijn heeft de volgende doelstellingen: 
- het beheer van gevaarlijke afvalstoffen in de Gemeenschap verbeteren; 
- gevaarlijke afvalstoffen op nauwkeurige en uniforme wijze definiëren; 
- ervoor zorgen dat de controle op verwijdering en nuttige toepassing van deze 
afvalstoffen zoveel mogelijk is gewaarborgd. 
De gevaarlijke afvalstoffen worden nauwkeurig en uniform gedefinieerd via een lijst 
waarvan de opstelling een zeer moeilijke taak is gebleken. Om die reden is de datum van 
toepassing van de richtlijn verschoven naar 27 juni 1995. Aangezien de lijst op 15 
december 1994 door de Raad is vastgesteld, is het mogelijk zich aan die datum te 
houden. 
Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad betreffende toezicht en controle op de 
overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap9 
Deze verordening vervangt Richtlijn 84/631/EEG betreffende toezicht en controle in 
de Gemeenschap op de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke 
afvalstoffen10. De richtlijn past de regelgeving aan aan de nieuwe situatie van de interne 
markt en zet de relevante internationale overeenkomsten om in communautair recht, meer 
bepaald de Overeenkomst van Lomé IV en het Verdrag van Bazel inzake de beheersing 
van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering 
ervan, alsmede het OESO-besluit betreffende het toezicht op de grensoverschrijdende 
overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen die voor nuttige toepassing zijn bestemd. Als 
PB nr. L 377 van 31.12.1991, blz. 20. 
PB nr. L 84 van 31.3.1978, blz. 43. 
PB nr. L 30 van 6.2.1993, blz. 1. 
PB nr. L 326 van 13.12.1984, blz. 31. 9 
10 
één van de gevolgen van de genoemde internationale overeenkomst wordt bij deze 
verordening de uitvoer van gevaarlijke of radioactieve afvalstoffen uit de Europese Unie 
naar ACP-landen verboden. 
In deze verordening wordt rekening gehouden met de nieuwe aanpak die er in bestaat de 
overbrenging van voor verwijdering bestemde afvalstoffen zoveel mogelijk te beperken 
op basis van het beginsel van zelfverzorgendheid en nabijheid. De verordening 
reglementeert voorts de controle op de overbrenging van voor nuttige toepassingen 
bestemd afval, om er zo voor te zorgen dat nuttige toepassing wordt bevorderd en tegelijk 
te voorkomen dat afval wordt vervoerd voor toepassingen die uit milieu-overwegingen 
onaanvaardbaar zijn. 
Deze drie wetgevende maatregelen vormen het algemeen kader waarbinnen meer specifieke 
richtlijnen zijn uitgewerkt, onder meer betreffende de optimale verwijdering van afvalstoffen. 
Verbranding van afvalstoffen 
Na de vaststelling door de Raad van richtlijnen betreffende nieuwe (89/369/EEG)11 en 
bestaande (89/429/EEG)12 installaties voor de verbranding van stedelijk afval, heeft 
de Commissie bij de Raad een voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende de 
verbranding van gevaarlijke afvalstoffen13. Dit voorstel behelst een samenhangende 
aanpak inzake milieubescherming, waarbij - steunend op de communautaire regelgeving 
op die gebieden - niet alleen met luchtvervuiling rekening wordt gehouden, maar ook met 
de bescherming van de bodem en het oppervlakte- en grondwater. De voorgestelde 
maatregelen zijn gebaseerd op de recentste technieken voor de preventie en vermindering 
van verontreiniging. De richtlijn is op 15 december 1994 vastgesteld. 
Als gevolg van de snelle technische evolutie op dit gebied bereidt de Commissie een 
nieuw voorstel voor een richtlijn betreffende de verbranding van niet-gevaarlijke 
afvalstoffen voor, die bedoeld is om de richtlijnen inzake de verbranding van stedelijk 
afval te vervangen en ook niet-gevaarlijk industrieel afval onder de richtlijn te doen 
vallen. 
Het storten van afvalstoffen 
De Commissie heeft bij de Raad een voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende 
het storten van afvalstoffen14. Dat voorstel is bedoeld om een horizontaal kader tot stand 
te brengen waarbij stortplaatsen aan een specifieke vergunningsplicht worden 
onderworpen en worden verplicht bepaalde criteria te hanteren voor de aanvaardbaarheid 
van de verschillende soorten afval in stortplaatsen van welbepaalde klassen, welke 
naargelang van hun respectieve klasse moeten zijn ingericht. Het doel hiervan is de 
risico's voor de volksgezondheid, alsmede de negatieve effecten op het milieu, met name 
PB nr. L 163 van 14.6.1989, blz. 32. 
PB nr. L 203 van 1989, blz. 50. 
PB nr. L 365 van 1992, blz. 34. 
PB nr. C 190 van 22.7.1991, blz. 1. 
-7-
de verontreiniging van oppervlakte- en grondwater en van de bodem en de lucht, zoveel 
mogelijk te beperken. Krachtens de richtlijn worden technische normen en normen op 
milieugebied op basis van een hoog milieubeschermingsniveau vastgesteld voor de 
exploitatie van stortplaatsen. Ook is er voorzien in controle- en nazorgprocedures bij de 
sluiting van de stortplaats. Nadat het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal 
Comité een positief advies hadden uitgebracht, heeft de Raad op 9 juni 1994 een politiek 
akkoord bereikt met het oog op een gemeenschappelijk standpunt. 
Een ander onderdeel van de regelgeving inzake afvalbeheer is de wetgeving betreffende de 
effecten op het milieu van bepaalde produkten in het afvalstadium. 
Verpakkingen en verpakkingsafval 
Ten einde de op dat gebied van elkaar verschillende nationale wetgevingen te 
harmoniseren hebben het Europees Parlement en de Raad in december 1994 een richtlijn 
betreffende verpakking en verpakkingsafval15 vastgesteld. 
De richtlijn heeft betrekking op alle in de Gemeenschap verhandelde verpakkingen en 
verpakkingsafval en heeft de harmonisatie van de nationale maatregelen ten doel ten einde 
een hoog milieubeschermingsniveau te waarborgen zonder de werking van de interne 
markt te verstoren. 
Overeenkomstig de communautaire strategie inzake afvalbeheer, is in de richtlijn 
vastgesteld dat het beheer van verpakkingen en verpakkingsafval in de eerste plaats op 
de preventie van verpakkingsafval moet gericht zijn en als verdere grondbeginselen het 
hergebruik van verpakkingen, de recycling en andere vormen van nuttige toepassing van 
verpakkingsafval moet omvatten, zodat in de toekomst de hoeveelheid definitief te 
verwijderen afval kan dalen. Er wordt geen strakke hiërarchie ingevoerd omdat daardoor 
de nodige flexibiliteit verloren gaat en een inbreuk wordt gemaakt op het beginsel van 
niet-discriminatie tussen verpakkingsmaterialen en -systemen en tussen verschillende 
oplossingen voor het afvalbeheer. Het algemeen beginsel van equivalentie tussen 
hergebruik, nuttige toepassing (terugwinning) en recycling blijft gehandhaafd. 
In de richtlijn zijn de volgende streefwaarden vastgesteld: 
- terugwinning: tussen 50% en 60% van alle verpakkingsafval; 
- recycling: tussen 25% en 45% van al het in verpakkingsafval aanwezige materiaal, 
met een minimum van 15% voor elk verpakkingsmateriaal. 
Om rekening te houden met bijzondere situaties bevat de richtlijn een clausule waarbij 
het de Lid-Staten is toegestaan verder reikende doelstellingen vast te stellen, mits aan 
bepaalde voorwaarden, bij voorbeeld dat hun beleid de andere Lid-Staten niet hindert bij 
de uitvoering van een soortgelijk beleid, wordt voldaan. Met het oog op bepaalde 
specifieke omstandigheden van een aantal landen krijgen die overeenkomstig de richtlijn 
meer tijd om de doelstellingen van de eerste fase te halen. 
15 PB nr. L 365 van 31.12.1994, blz. 10. 
De Lid-Staten moeten de nodige maatregelen treffen om te zorgen voor retour-, inzamel­
en terugwinningssystemen waarmee kan worden voldaan aan de doelstellingen van de 
richtlijn. Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel mogen de Lid-Staten hun eigen 
beheersystemen opzetten, naargelang van hun nationale omstandigheden en 
overeenkomstig de voorwaarden van het Verdrag. 
Batterijen en accu's 
Om door bepaalde types batterijen en accu's veroorzaakte milieuproblemen te voorkomen 
heeft de Raad op 18 maart 1991 Richtlijn 91/157/EEG inzake batterijen en accu's die 
gevaarlijke stoffen bevatten16 (kwik, cadmium of lood) vastgesteld. 
Krachtens deze richtlijn: 
- is het op de markt brengen van batterijen en accu's met een hoog gehalte aan zware 
metalen verboden; 
- moeten op de in de bijlage genoemde batterijen en accu's merktekens worden 
aangebracht (Richtlijn 93/86/EEG van de Commissie van 4 oktober 1993): 
- zijn de Lid-Staten verplicht voor de in de bijlage genoemde batterijen en accu's 
preventie- en inzamelprogramma's op te zetten. 
. PCB's en PCT's 
Met het oog op de preventie van de risico's van PCB's en PCT's voor de 
volksgezondheid en het milieu is een nieuw voorstel ingediend voor een richtlijn van de 
Raad betreffende de verwijdering van polychloorbifenylen (PCB) en 
polychloorterfenylen (PCT)17, die Richtlijn 76/403/EEG18 over hetzelfde onderwerp zal 
vervangen. Het doel van deze richtlijn is ervoor te zorgen dat het beheer van PCB's en 
PCT's beter wordt gecontroleerd en dat die stoffen in betere omstandigheden worden 
verwijderd en vervangen. 
In december 1994 is over dit voorstel binnen de Raad een politiek akkoord tot stand 
gebracht. 
In hoofdstuk IV van deze mededeling zijn de maatregelen voor bepaalde bijzondere 
afvalstromen beschreven. 
16 PB nr. L 78 van 26.3.1991, blz. 38. 
17 PB nr. C 319 van 1988, blz. 57. 
18 PB nr. L 108 van 26.4.1976, blz. 41. 
-9 
III. TENUITVOERLEGGING EN TOEZICHT 
Toepassiniismaatregelen 
Na de vaststelling van de herziene kaderrichtlijn (Richtlijn 91/156/EEG) betreffende 
afvalstoffen is een Comité voor de aanpassing aan de wetenschappelijke en technische 
vooruitgang opgericht. Het comité is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten 
en wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie, die het comité 
voorstellen voor te treffen maatregelen voorlegt. Het comité heeft zijn werkzaamheden in 
december 1991 aangevat en heeft inmiddels de in Richtlijn 91/156/EEG bedoelde lijst van 
afvalstoffen (de Europese afvalcatalogus) opgesteld en voorstellen voor wijziging van de 
richtlijn betreffende batterijen ingediend. Voorts heeft het comité de lijst van gevaarlijke 
afvalstoffen besproken en een positief advies uitgebracht over een vervolgnotitie en over de 
bijlagen van Verordening (EEG) nr. 259/93 betreffende de overbrenging van afvalstoffen. 
Bovendien heeft een werkgroep, ingesteld door het comité, het verschil tussen "afvalstoffen" 
en "producten" besproken. 
Richtlijn inzake de verslagen 
Een van de maatregelen die is genomen om de tenuitvoerlegging van en het toezicht op de 
communautaire regelgeving te verbeteren, is Richtlijn 91/692/EEG van de Raad tot 
standaardisering en rationalisering van de verslagen over de toepassing van bepaalde 
richtlijnen op milieugebied19. 
Overeenkomstig bepaalde communautaire richtlijnen inzake milieubescherming moeten de 
Lid-Staten verslagen indienen over de maatregelen die zij ter uitvoering van de richtlijnen 
hebben genomen. Op basis van die nationale rapporten stelt de Commissie algemene 
rapporten op, zodat een alomvattende evaluatie van de doeltreffendheid van de uitvoering van 
de richtlijnen in de Gemeenschap als geheel mogelijk wordt. 
Krachtens de richtlijn in kwestie worden de voorschriften voor het opstellen van verslagen 
over de verschillende richtlijnen geharmoniseerd en: 
- moeten de nationale verslagen om de drie jaar worden opgesteld op basis van een door 
de Commissie, bijgestaan door een comité, uitgewerkte vragenlijst; 
- dienen die verslagen uiterlijk negen maanden na het einde van de periode van drie jaar 
waarover wordt gerapporteerd, te worden toegezonden; 
- publiceert de Commissie binnen een periode van negen maanden na indiening van de 
rapporten van de Lid-Staten een algemeen verslag over de betrokken sector. 
De eerste verslagen over de uitvoering van de afvalstoffenrichtlijnen betreffen de periode 
1995 tot/met 1997 en worden de Commissie vóór 1 oktober 1998 toegezonden. Op 24 
oktober 1994 heeft de Commissie de relevante vragenlijsten vastgesteld, meer bepaald in 
verband met Richtlijn 75/439/EEG, als gewijzigd bij Richtlijn 87/101/EEG20, inzake de 
verwijdering van afgewerkte olie, Richtlijn 75/442/EEG als gewijzigd bij Richtlijn 
91/156/EEG (kaderrichtlijn) en Richtlijn 86/278/EEG21 betreffende het gebruik van 
zuiveringsslib in de landbouw. 
19 
20 PBnr. L 377 van 31.12,1991. 
PBnr. L 42 van 12.2.1987. 
21 PBnr. L 181 van 4.7.1986. 
- 10-
IV. SPECIFIEKE COMMUNAUTAIRE ACTIES OP HET GEBIED VAN HET 
AFVALBEHEER 
PRIORITAIRE AFVALSTROMEN 
In zijn resolutie van 7 mei 1990 heeft de Raad aanbevolen dat actieprogramma's voor 
bepaalde specifieke soorten afval worden uitgewerkt, en heeft hij de Commissie verzocht 
voorstellen voor communautaire maatregelen op te stellen. 
In een eerste fase werd in samenwerking met de Lid-Staten een inventaris opgemaakt. Op 
basis daarvan heeft de Commissie in 1991 haar programma over prioritaire afvalstromen 
gelanceerd. Zij was van oordeel dat om zo goed mogelijke resultaten te behalen, in de zin 
van een aanmerkelijke daling van het afvalvolume en de verbetering van het beheer van de 
voornaamste afvalstromen, zij een betere deelname van alle bij elk van die stromen betrokken 
partijen moest waarborgen en specifieke overlegprocedures moest hanteren. Dit standpunt is 
in overeenstemming met de beginselen van het vijfde actieprogramma op het gebied van het 
milieu. 
Overeenkomstig de afgesproken procedure bepaalt een voor een project verantwoordelijke 
groep, waarin alle op communautair vlak betrokken partijen (Lid-Staten, Europese 
Commissie, producenten, distributiebedrijven, leveranciers van materialen en organisaties ter 
bescherming van het milieu en de consument) zijn vertegenwoordigd, wat de door een 
bepaald type afval veroorzaakte problemen zijn. Voorts formuleert dat comité de 
doelstellingen die moeten worden vastgesteld om die problemen op te lossen of te 
verminderen, bestudeert het de verschillende mogelijke strategieën en stelt het te lanceren 
acties en te treffen maatregelen voor. 
Aangezien bepaalde voorgestelde maatregelen niet alleen op de afvalfase een invloed 
uitoefenen, maar ook op allerlei andere fasen in de levenscyclus van een produkt, zoals de 
produktie-, distributie- of gebruiksfase, moet elke overwogen maatregel met alle betrokken 
partijen (overheid, industrie en consumenten) worden besproken. 
De nieuwe aanpak voor het programma inzake prioritaire afvalstromen had onder meer als 
doel nieuwe instrumenten te bestuderen voor de uitvoering van het communautair 
afvalstoffenbeleid, die verschillen van en een aanvulling vormen op de tot nog toe gevolgde 
uitsluitend reglementerende aanpak. 
De sinds 1991 gelanceerde projecten in het kader van het programma "prioritaire 
afvalstromen" zijn: 
Oude banden 
Dit project is gestart begin 1991 en is eind 1993 afgerond. 
De strategie die door alle betrokken partijen is voorgesteld is oude banden tegen het jaar 
2000 niet langer te storten of ze zonder terugwinning van energie te verbranden. 
11 
Te dien einde verdient het aanbeveling: 
de hoeveelheid oude banden te verminderen door preventieve maatregelen te treffen op 
het gebied van het onderhoud van banden; 
het aantal gecoverde (d.w.z. van een nieuwe profiellaag voorziene) autobanden te 
verhogen van 20% in 1990 tot 25% in 2000; 
- tegen het jaar 2000 ten minste 65 % van de oude banden terug te winnen (30% in 1990). 
Het door de projectgroep aan de Commissie toegestuurde eindverslag omvat: 
een voorstel voor een aanbeveling (van de Commissie) inzake preventie-, terugwinnings-
en verwijderingsmaatregelen voor oude banden, met het oog op de verwezenlijking van 
bovengenoemde doelstellingen; 
een voorstel voor een resolutie (van de Raad) betreffende oude banden, waarin de 
aanbeveling in positieve zin wordt onthaald en de Commissie en de Lid-Staten om een 
gezamenlijke evaluatie van de uitvoering van de voorgestelde maatregelen wordt 
verzocht; 
- een voorstel voor wijziging van de richtlijn van de Raad over het storten van afvalstoffen, 
waardoor het storten van oude banden met ingang van 1996 en van vermalen oude 
banden met ingang van 2000 wordt verboden. Dat verbod heeft tot doel ervoor te zorgen 
dat voor oude banden overeenkomstig de in 1990 vastgestelde strategie andere 
beheersmiddelen worden gebruikt. 
De Commissie is voornemens de voorstellen van de projectgroep te ondersteunen via een 
voorstel voor een richtlijn van de Raad, die kan worden aangevuld met andere maatregelen, 
zoals vrijwillige overeenkomsten of technische en economische instrumenten, en welke de 
volgende doelstellingen heeft: 
- ervoor zorgen dat oude banden vanaf 1998 en vermalen oude banden vanaf 2000 niet 
langer mogen worden gestort; 
- de voorwaarden vaststellen voor de ontwikkeling van een markt voor gecoverde, opnieuw 
ingesneden of gerecycleerde banden en voor granulaat van oude banden; 
- de grondbeginselen vastleggen waarop communautaire kwaliteitsnormen inzake 
teruggewonnen banden kunnen worden gebaseerd. 
Afgedankte motorvoertuigen 
Het project inzake afgedankte motorvoertuigen is in 1991 gelanceerd en de resultaten zijn in 
maart 1994 aan de diensten van de Commissie voorgelegd. 
Met het aan de diensten van de Commissie voorgestelde strategisch plan wordt beoogd 
recycling te bevorderen door de voor verwijdering bestemde afvalstoffen tegen 2002 tot 15 % 
en tegen 2015 tot 5% te beperken. Het is gebaseerd op de integratie van de inzameling en 
verwerking van uit het verkeer genomen voertuigen in netwerken waarin beide categorieën 
activiteiten worden uitgevoerd. Dank zij die integratie, gecombineerd met een optimale 
terugwinning van alle niet uit metaal vervaardigde delen, moet het mogelijk zijn de hogere 
kosten op een op marktbeginselen gebaseerde wijze te dekken. 
De strategie op korte termijn is gebaseerd op de totstandbrenging van een vergunningstelsel 
voor geïntegreerde inzamelings- en verwerkingsnetwerken, alsmede op de aflevering aan de 
laatste eigenaar van een voertuig van een retourcertificaat wanneer dat voertuig aan het 
netwerk wordt afgeleverd. 
12-
De strategie op lange termijn omvat geavanceerde ontwerpen van voertuigen die terugwinning 
gemakkelijker maken. 
De Commissie bestudeert momenteel de resultaten van de projectgroep en zal dan zo spoedig 
mogelijk besluiten welke maatregelen moeten worden getroffen en welke vrijwillige 
overeenkomsten mogelijk zijn. 
Afvalstoffen uit de sector van de gezondheidszorg 
Afval van de gezondheidszorg is aangemerkt als een prioritaire afvalstroom wegens de 
diversiteit en de complexiteit van de samenstelling ervan en de gevaren die het oplevert voor 
het milieu, met name gezien de besmettingsrisico's. 
Volgens de conclusies van de groep, die de Commissie in december '94 zijn toegezonden, 
moet de Commissie een voorstel voor een richtlijn bij de Raad indienen, waarbij: 
a) de basisbegrippen inzake het beheer van afval uit de gezondheidssector, bij voorbeeld hun 
definitie en indeling, 
b) de in de plaatsen waar dergelijk afval wordt voortgebracht, te volgen voorschriften voor 
de bescherming van het milieu en 
c) de buiten de plaatsen waar dergelijk afval wordt voortgebracht, te volgen voorschriften 
voor de bescherming van het milieu 
worden vastgesteld; 
De andere momenteel besproken projecten zijn: 
Bouw- en sloopafval 
De algemene doelstelling van dit project is de vermindering van de hoeveelheid van dit type 
gestort afval door prioriteit te geven aan het hergebruik of de recycling van grondstoffen. 
Afval van elektrische en elektronische apparatuur 
De algemene doelstelling van dit project is de vermindering van de definitieve verwijdering, 
de terugwinning van kostbare grondstoffen en energie en een beter ontwerp van apparaten 
zodat ze jn de afvalfase gemakkelijker op milieuvriendelijke wijze kunnen worden verwerkt. 
Gechloreerde oplosmiddelen 
De Commissie heeft reeds in 1991 de aanzet gegeven tot een project betreffende gechloreerde 
oplosmiddelen. De uitvoering van het protocol van Montréal inzake CFK's heeft dit project 
op de achtergrond gedrongen aangezien de vier voornaamste beoogde oplosmiddelen onder 
dat protocol vallen. 
AFVALSTATISTIEKEN 
De Commissie heeft onderstreept dat de ontwikkeling en actualisering van een gegevensbank 
over de afvaltypes en -stromen in de Gemeenschap zeer belangrijk is om te kunnen bepalen 
op welk punt van het afvaltraject een bepaald afvalbeleid tot de beste resultaten kan leiden. 
13 
Met het oog op een strikte toepassing van de communautaire wetgeving is een van de 
doelstellingen en acties van het vijfde actieprogramma de verzameling van gegevens over de 
produktie van afvalstoffen en de karakterisering (gevaarlijk of niet-gevaarlijk) daarvan, 
alsmede over de bestaande afvalbehandelingsinstallaties. 
De ervaring heeft aangetoond dat een kwantitatieve en kwalitatieve raming zeer moeilijk, zo 
niet onmogelijk is omdat de Lid-Staten geen uniforme nomenclatuur gebruiken. 
In dat verband hebben de diensten van de Commissie (Eurostat - DG XI) een werkgroep 
"Milieustatistieken" opgericht, die een programma voor de uitwerking van een systeem van 
afvalstatistieken heeft opgezet. 
In een eerste fase van het programma is een inventaris opgemaakt van de in de Lid-Staten 
beschikbare statistieken, en zijn die laatste verzameld en gepubliceerd in de brochure 
"Statistieken en milieu 1991". 
Uit dat onderzoek is gebleken dat de afvalstatistieken van de Lid-Staten van wisselende 
kwaliteit en zeer onvolledig zijn en niet met elkaar kunnen worden vergeleken wegens 
afwijkende administratieve voorschriften, met name wat de nationale afvalcatalogi betreft. 
Om die situatie te verhelpen, is een statistische methode voorgesteld. Die omvat een stelsel 
voor het opvragen van gegevens bij industriëlen (produktie en behandeling van afval), 
gemeentebesturen (inzameling en behandeling) en behandelingsbedrijven. Ook wordt 
voorgesteld de gegevens op de documenten die het afval bij overbrenging vergezellen, voor 
statistische doeleinden te gebruiken. Voorts berust de voorgestelde aanpak op een 
gemeenschappelijke nomenclatuur die gebaseerd is op de Europese afvalcatalogus. 
De tweede fase van het programma behelst de uitvoering van een aantal modelenquêtes in 
vier Lid-Staten (Denemarken, Nederland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk) ten einde de 
voorgestelde methode alsmede de Europese afvalcatalogus te beproeven. Op basis van de 
resultaten (eind 1994) wordt een definitief programma uitgewerkt dat moet uitmonden in de 
vaststelling van een wettelijk kader voor de opstelling van communautaire afvalstatistieken. 
De Commissie heeft onlangs de benodigde voorbereidende werkzaamheden aangevat. 
14 
V. VOORLICHTING EN OVERLEG 
Vanaf de eerste aanzet tot de uitwerking van een communautair afvalstoffenbeleid is het 
overleg met de Lid-Staten en de industriële en beroepsverenigingen op officiële wijze 
geregeld door de oprichting van comités en ad hoc werkgroepen. 
Comité "beheer van afvalstoffen" 
Het comité "beheer van afvalstoffen" is opgericht bij Besluit 76/43l/EEG van de Commissie 
van 21 april 1976. Het heeft als taak de Commissie van advies te dienen inzake de 
uitwerking van het afvalbeleid, de toepassing van de daarmee verband houdende richtlijnen 
en eventuele voorstellen voor nieuwe wetgevende initiatieven. 
Het comité wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie die twee 
vertegenwoordigers per Lid-Staat benoemt. Het comité vergadert twee keer per jaar. 
Ad hoc comité Commissie-industrie voor het afvalbeheer 
Voorts is in 1991 een ad hoc comité, bestaande uit vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, 
opgericht dat de problemen bij het afvalbeheer bespreekt. Het comité moet een regelmatig 
contact waarborgen tussen die sectoren en de Commissie en moet de uitwisseling van 
standpunten over problemen bij het afvalbeheer verbeteren. Daarnaast kunnen nog andere 
bijzondere werkgroepen worden opgericht om naargelang van de behoeften specifieke 
onderwerpen te behandelen. 
Al die comités en werkgroepen zorgen er reeds voor dat de werkzaamheden van de 
Commissie op transparante wijze verlopen, zodat daarmee aan een van de grondbeginselen 
van het vijfde programma wordt voldaan. 
Voorts nodigt de Commissie bij de uitwerking van communautaire wetgeving niet alleen 
nationale deskundigen uit om hun mening bekend te maken, maar eveneens 
vertegenwoordigers van de betrokken industrietakken, van de consumentenorganisaties en van 
niet-gouvernementele milieu-organisaties (dat gebeurde met name bij de voorbereiding van 
de richtlijnen betreffende verpakkingen en stortplaatsen en de opstelling van de lijst van 
afvalstoffen). Ook is er geregeld overleg met de industrie, de NGO's en de 
consumentenorganisaties in het kader van de werkzaamheden inzake prioritaire afvalstromen. 
Tegenover bepaalde partners die zorgen voor de verspreiding van informatie (plaatselijke en 
regionale autoriteiten, NGO's, marktdeelnemers, vakbonden, enz.) voert de Commissie een 
actief voorlichtingsbeleid. 
- 15 -
VI. MOEILIJKHEDEN BIJ DE TENUITVOERLEGGING 
Bij de uitwerking van de wetgeving betreffende het afvalbeheer en de uitvoering daarvan, 
heelt de Commissie onderstaande en met elkaar verbonden problemen ontmoet. 
a) de technische en administratieve uitvoering van de op communautair niveau vastgestelde 
maatregelen. Niet zelden ontbreken de in de communautaire teksten bedoelde 
administratieve en technische structuren op nationaal niveau. Gedeeltelijke 
tenuitvoerlegging of afwezigheid van tenuitvoerlegging op basis van een bij unanimiteit 
aangenomen richtlijn doet het probleem rijzen van de aanpassing van de administratieve, 
technische en organisatorische infrastructuur van de Lid-Staten; 
b) het gebrek aan betrouwbare basisgegevens op statistisch, technisch en economisch gebied, 
waarop de Commissie zich bij haar beleidskeuzen en de uitwerking van haar regelgeving 
kan baseren. De meeste sinds 1989 voorgestelde maatregelen, met name dergelijke 
belangrijke voorstellen als die betreffende verpakkingen en stortplaatsen, zijn niet 
voorafgegaan door een kosten/baten- en kosten/efficiëntie-analyse, wat bij de Lid-Staten 
tot twijfels aangaande hun economische rechtvaardiging heeft geleid; 
c) de onduidelijkheid van de rechtshandelingen en de dubbelzinnigheid van bepaalde 
begrippen waarop dit beleid gebaseerd is. Bij de toepassing van de drie peilers van de 
communautaire afvalstoffenwetgeving, namelijk Kaderrichtlijn 75/442/EEG, als gewijzigd 
bij Richtlijn 91/156/EEG, betreffende afvalstoffen, Richtlijn 91/689/EEG betreffende 
gevaarlijke afvalstoffen en Verordening (EEG) nr. 259/93 betreffende toezicht en controle 
op de overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap, doen 
zich problemen voor, wat tot onzekerheid bij de overheidsinstanties en de economische 
spelers leidt en veel misverstanden doet ontstaan; 
d) de gebrekkige werking van het overleg. Hoewel de Commissie door verscheidene comités 
wordt bijgestaan (twee raadgevende comités en één regelgevingscomité), heeft het overleg 
niet de verwachte resultaten opgeleverd, voornamelijk omdat in die comités de partijen 
ontbreken die daadwerkelijk verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van het 
afvalbeleid. 
Al die moeilijkheden kunnen niet uitsluitend via wetgeving worden opgelost. Andere 
middelen - technische (verzamelen van gegevens, kosten/baten-analyses), economische 
(financiële steun, economische instrumenten) en het beheer betreffende (plannen, vrijwillige 
overeenkomsten) - blijken noodzakelijk te zijn en moeten naast reglementering worden 
aangewend. 
Bovengenoemde opmerkingen doen concluderen dat een intensiever overleg met alle 
betrokken partijen nodig is, met andere woorden dat met de voornaamste partners netwerken, 
zowel administratieve als operationele, moeten worden uitgebouwd. 
16 
VII. CONCLUSIE 
In de bovenstaande alinea's zijn de voornaamste werkzaamheden beschreven die de 
Gemeenschap in de loop van de laatste vijf jaar heeft verricht op het gebied van het 
afvalstoffenbeleid. Bij deze werkzaamheden is de hoofdaandacht uitgegaan naar het opzetten 
van een wetgevingskader, terwijl, wat de diensten van de Commissie betreft, ook moet 
worden gewezen op de studie van nieuwe benaderingen, de uitwerking van nieuwe 
instrumenten en de analyse van nieuwe problemen die een invloed kunnen hebben op de 
toekomstige koers. 
De Commissie heeft in dat opzicht verschillende initiatieven gestart, zoals het onderzoeken 
van netwerken op Gemeenschapsniveau in de afvalsector, wijzigingen van de verordening 
betreffende de overbrenging van afvalstoffen en, mocht het geval zich voordoen, van het 
verdrag van Bazel, een betere tenuitvoerlegging en toepassing van de bestaande bepalingen 
en de bevordening van economische instrumenten in de afvalsector. 
Die regelgeving berust op de volgende drie pijlers: Richtlijn 75/442/EEG, als gewijzigd bij 
Richtlijn91/156/EEG, betreffende afvalstoffen, Richtlijn 91/689/EEG betreffende gevaarlijke 
afvalstoffen en Verordening (EEG) nr. 259/93 betreffende de overbrenging van afvalstoffen. 
Deze wetgeving wordt aangevuld met specifieke richtlijnen en voorstellen (laatstelijk 
betreffende verpakkingen, de verbranding van gevaarlijke afvalstoffen, het storten van 
afvalstoffen en PCB's). 
De Commissie is daarom voornemens de volgende maanden in nauwe samenwerking met de 
Lid-Staten een mededeling op te stellen waarin een strategie wordt ontvouwd die niet 
uitsluitend op wetgeving berust, maar stoelt op intensiever overleg met alle betrokken partijen 
en betere voorlichting van het publiek en waarbij rekening wordt gehouden met, onder meer, 
het overleg op het gebied van Europese infrastructuurnetwerken, de noodzaak om 
"afvalstoffen" beter te definiëren met betrekking tot "producten" en om een betere practische 
tenuitvoerlegging van verordening 259/93 betreffende de overbrenging van afvalstoffen te 
verzekeren, de overbrenging van afval naar derde landen, de wettelijke aansprakelijkheid, 
de economische instrumenten en de toepassing van de bestaande voorschriften. 
17 

ISSN 0254-1513 
COM(95) 522 def. 
DOCUMENTEN 
NL 14 
Catalogusnummer : CB-CO-95-564-NL-C 
ISBN 92-77-95344-6 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
të