A4-0174/96

Resolutie over de mededeling van de Commissie betreffende de humanitaire hulpverlening in het voormalige Joegoslavië: vooruitzichten en richtsnoeren (COM(95)0564 - C4-0535/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(95)0564 - C4-0535/95),

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie externe economische betrekkingen en de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A4- 0174/96),

A. overwegende dat de vrede die tot stand is gekomen met het akkoord van 12 november 1995 over Oost-Slavonië en de akkoorden van Dayton van 21 november 1995 over Bosnië-Herzegovina, nog niet is bereikt en alles in het werk dient te worden gesteld om een duurzame vrede tot stand te brengen tussen de strijdende partijen,

B. overwegende dat de uitvoering van de akkoorden van Dayton zelf een nieuwe vluchtelingenstroom vanuit gebieden die onder een ander bestuur komen op gang heeft gebracht en dat deze vluchtelingen bovenop de 3,6 miljoen vluchtelingen en ontheemden binnen het voormalige Joegoslavië komen, waartoe de oorlog zelf heeft geleid,

C. overwegende voorts dat 850.000 mensen in diverse Europese landen een onderkomen hebben gevonden en er ook voor moet worden gezorgd dat zij voor het merendeel naar hun land kunnen terugkeren,

D. zich ervan bewust dat niet alle vluchtelingen en ontheemden naar hun huis zullen kunnen of willen terugkeren,

E. overwegende dat het absoluut noodzakelijk is de humanitaire hulpverlening aan de oorlogsslachtoffers onder de bevolking voort te zetten totdat deze op eigen kracht het leven weer kan hervatten,

F. erop wijzend dat de grootste inspanning op het gebied van humanitaire hulpverlening tijdens de oorlog is geleverd door de Europese Unie en haar lid-staten en dat deze zelfde staten het grootste contingent troepen hebben geleverd aan de UNPROFOR,

G. overwegende dat zeer veel humanitaire hulp dikwijls onder moeilijke omstandigheden en zonder enige cooerdinatie werd verstrekt door vele internationale NGO's,

H. overwegende dat de humanitaire hulpverlening dient te worden voortgezet in samenhang met de tenuitvoerlegging van het plan voor wederopbouw, aangezien het twee zeer nauw met elkaar verbonden acties zijn,

1. stelt vast dat de EU de grootste financiële bijdrage aan de humanitaire hulp voor het voormalige Joegoslavië levert en derhalve ook een grote verantwoording draagt voor de juiste aanwending van deze middelen;

2. verlangt dat de Hoge Vertegenwoordiger van de Verenigde Naties er absoluut zorg voor draagt dat de bepalingen in de akkoorden van Dayton niet worden ontdoken door de vermenging van de investeringen in de wederopbouw met de humanitaire hulpverlening;

3. benadrukt dat het accent van de humanitaire hulp moet liggen op noodhulp zoals voedsel- en kledinghulp, medische voorzieningen en hulp aan getraumatiseerden, noodherstel van woningen, ziekenhuizen en essentiële nutsbedrijven zoals water, gas, elektriciteit, transport en communicatie; vindt ook dat dringend noodzakelijke ontmijning onder humanitaire hulp kan vallen;

4. stelt vast dat de humanitaire hulp een ander karakter heeft dan de wederopbouwhulp, omdat de wederopbouwhulp volgens de Dayton-akkoorden gebonden is aan politieke voorwaarden; benadrukt daarom dat, zonder tot rigiditeiten te vervallen, de humanitaire hulp niet kan worden ingezet voor projecten die vallen onder de hulp voor de wederopbouw;

5. benadrukt dat de humanitaire hulpverlening niet mag dienen als alternatief voor een politieke betrokkenheid van de Europese Unie bij het voormalige Joegoslavië en dat de Europese Unie de verantwoordelijkheden, die altijd de hare hadden moeten zijn ten opzichte van dit land, moet uitoefenen; acht het in het bijzonder noodzakelijk dat de Europese Unie verplichtingen op zich neemt die verder gaan dan het mandaat van de IFOR voor het waarborgen van de veiligheid van de minderheden in het gehele gebied van het voormalige Joegoslavië en de bescherming van vluchtelingen die naar huis wensen terug te keren, en om de ontwikkeling van de burgermaatschappij mogelijk te maken;

6. verzoekt de Europese Unie haar invloed bij alle voormalige conflictpartijen aan te wenden opdat zij de status van vluchteling toekennen aan al degenen die ten gevolge van de oorlog hun huis hebben moeten verlaten;

7. verlangt dat er zeer nauw op wordt toegezien dat de humanitaire hulp de lijdende bevolking bereikt en niet in de zakken van de zogenaamde plaatselijke autoriteiten terecht komt;

8. is van mening dat een goede samenwerking bij de uitvoering van de humanitaire hulp tussen de Europese Unie, de internationale gemeenschap en de voormalige conflictpartijen voorwaarden kan scheppen voor een positieve dialoog, gericht op de toekomst, tussen de bevolkingen die elkaar bestreden hebben;

9. benadrukt dat de humanitaire hulp op korte termijn het overleven van de betrokken bevolkingsgroepen in veilige en mensw aardige omstandigheden tot doel moet hebben en dat de wederopbouwhulp op middellange termijn deze zelfde bevolkingsgroepen in staat moet stellen weer een zekere mate van zelfvoorziening te bereiken, met name door zaaigoed, meststoffen en machines te leveren om de landbouw weer op gang te brengen, door hulp aan het midden- en kleinbedrijf, door scholen en ziekenhuizen weer op gang te brengen en door de infrastructuur te herstellen;

is van mening dat de humanitaire hulp in aanzienlijke mate kan bijdragen aan het activeren van de plaatselijke autoriteiten, de mobilisatie van de plaatselijke hulpbronnen en de bevordering van speciale programma's voor de militairen die veelal gedemoraliseerd van het front terugkeren;

10. wijst erop dat dringend de lokale milities en para-militaire groepen moeten worden ontwapend en er een ontmijningsoperatie moet worden uitgevoerd om het herstel van de normaliteit in Bosnië-Herzegovina mogelijk te maken; verheugt zich over wat UNPROFOR en IFOR op dit gebied al heeft bereikt; acht het aanvaardbaar dat bij dringend noodzakelijke ontmijning ook middelen uit de humanitaire hulp worden ingezet;

11. benadrukt dat humanitaire hulp vooral gericht moet zijn op de noodhulpfase en dat de wederopbouwhulp zich vooral moet richten op het herstel van die fysieke infrastructuur die de terugkeer van ontheemden mogelijk moet maken, waarbij de tijdige terugkeer van gekwalificeerd personeel voor wederopbouwprojecten prioriteit moet krijgen, opdat sociale en economische activiteiten zo spoedig mogelijk kunnen worden hervat;

12. is van mening dat alleen door consequente toepassing van de akkoorden van Dayton, d.w.z. herstel van de bewegingsvrijheid en terugkeer van de vluchtelingen binnen de regio, de snelle terugkeer van de vluchtelingen uit het Westen mogelijk wordt;

13. is van mening dat de humanitaire hulpverlening van de Europese Unie een positieve bijdrage moet leveren aan de terugkeer van de vluchtelingen en ontheemden naar hun gebied van herkomst; wijst er echter op dat er nog veel moeilijkheden moeten worden overwonnen om vluchtelingen te laten terugkeren naar gebieden waar zij een culturele minderheid vormen en dat deze terugkeer in goed overleg met de UNHCR dus niet overhaast moet plaatsvinden; vraagt de Unie geen onnodige medewerking te verlenen aan een verdere etnische scheiding en zich ook vooral in te zetten voor de veiligheid en bescherming van de multi-culturele gemeenschappen;

14. verzoekt de lid-staten die bereid zijn geweest in groten getale vluchtelingen uit het voormalige Joegoslavië op te nemen, een plan voor hun geleidelijke terugkeer ten uitvoer te leggen teneinde te voorkomen dat zij worden gedwongen terug te keren, waardoor de situatie ter plaatse wordt verslechterd, en vooral rekening te houden met de wensen van deze vluchtelingen en met name van paren van verschillende etnische afkomst, die zich niet wensen te vestigen in landen waarvan het multi-etnische karakter veel minder uitgesproken is dan vroeger;

15. verlangt dat met de humanitaire hulp programma's op het gebied van de gezondheid, zowel wat de gewone medische verzorging als het verrichten van chirurgische ingrepen betreft, worden gefinancierd zodat het medisch personeel gestimuleerd wordt om terug te keren, internationale medische organisaties worden aangemoedigd om steun te zenden en de gezondheidsdiensten en ziekenhuizen die ten gevolge van de oorlog geheel ontredderd zijn geraakt, opnieuw normaal kunnen functioneren; wijst op de behoefte aan programma's voor steun aan personen die gehandicapt zijn geraakt ten gevolge van de verwondingen die zij tijdens de oorlog hebben opgelopen en op de noodzaak hen van prothesen te voorzien zodat zij voor zover mogelijk opnieuw een beroep kunnen uitoefenen;

16. onderstreept het belang van onmiddellijke en gecooerdineerde acties voor duidelijkheid en voorlichting met betrekking tot de vermisten;

17. wijst erop dat 27.000 mensen als vermist zijn opgegeven en dat het noodzakelijk is om deze mensen op te sporen of hun graven te vinden; vindt dat de Unie hulp moet verlenen bij de financiering van deze opsporingen en noodzakelijke identificaties zodat naaste familieleden zekerheid krijgen over het lot van hun verwanten, ook omdat een nieuwe start anders bijna onmogelijk is;

18. wenst dat met spoed een specifiek onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld naar alles wat zich heeft afgespeeld rond de val van Srebrenica en de verdwenen burgers uit deze regio;

19. acht het noodzakelijk dat oorlogsmisdadigers die zich schuldig hebben gemaakt aan moorden, verkrachtingen en andere misdaden, moeten worden opgespoord en uitgeleverd aan het Tribunaal in Den Haag; benadrukt dat het onmogelijk is voor mensen om te wonen in een gebied, waar moordenaars en verkrachters nog vrij rondlopen en dat het niet aanvaardbaar is dat vluchtelingen om die redenen niet terug kunnen keren;

20. vestigt nadrukkelijk de aandacht op de noodzaak van psychologische ondersteuning en rehabilitatieprogramma's voor mensen die het slachtoffer zijn geweest van etnische zuiveringen en acht het van essentieel belang dat er een collectieve introspectie plaatsvindt onder de volkeren van het voormalige Joegoslavië, opdat ook in psychologisch opzicht de voorwaarden worden geschapen voor een duurzame vrede; benadrukt in dit verband de verzoenende rol van het Internationaal Tribunaal voor oorlogsmisdaden in het voormalige Joegoslavië en de plicht voor alle regeringen van de staten die zijn voortgekomen uit het voormalige Joegoslavië om met het Tribunaal samen te werken bij de arrestatie van oorlogsmisdadigers en hun overlevering aan het Tribunaal;

21. is van mening dat in het kader van de humanitaire hulpverlening ook aandacht moet worden besteed aan oorlogswezen, eenoudergezinnen en vrouwen die het slachtoffer van geweld zijn geweest, daar de behoefte aan sociale bijstand, psychologische hulp en onderwijs bij deze personen groot is;

22. vraagt extra aandacht voor de circa 300.000 te demobiliseren militairen, waaronder veel jongeren in de diverse republieken van het voormalige Joegoslavië en benadrukt dat met name jongeren een mentale omscholing en onderwijs nodig hebben om zich voor te bereiden op een normale taak in de zo gewenste multi-culturele samenleving die moet worden opgebouwd; vraagt deze jongeren bij die opbouw te betrekken;

23. beklemtoont dat de NGO's bij de organisatie van de humanitaire hulpverlening een fundamentele rol hebben vervuld en zullen blijven vervullen; wenst dat hun activiteiten worden gecooerdineerd teneinde de humanitaire hulpverlening zo efficiënt mogelijk te maken; wijst erop dat veel medewerkers van NGO's zeer lange werktijden maken onder zeer moeilijke omstandigheden en vraagt de Commissie om samen met de NGO's een regeling te treffen voor een tijdelijke vervanging als dat nodig is;

24. verzoekt de Commissie steun te verlenen voor de oprichting van NGO's in Bosnië-Herzegovina waarin de drie volkeren van deze staat vertegenwoordigd zijn, opdat er opnieuw een multi-etnische samenleving kan ontstaan die gegrondvest is op verdraagzaamheid en de Europese waarden van de seculiere staat;

25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de landen die eens deel uitmaakten van het voormalig Joegoslavië en de Hoge Vertegenwoordiger van de Verenigde Naties.