Resolutie van het Comité van de Regio's over "Rechten op uitzending van grote sportevenementen"

(97/C 379/16)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien zijn op 11 juni 1997 genomen besluit om op basis van artikel 198 C (vierde alinea) van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een resolutie over dit onderwerp op te stellen en sub-commissie 7 (Jeugd en sport) met de voorbereiding ervan te belasten;

gezien de op 11 juli 1997 door sub-commissie 7 goedgekeurde ontwerp-resolutie (CDR 183/97 rev. - rapporteurs: mevrouw Bolger en de heer Bellotti);

gezien Richtlijn 89/552/EEG van de Raad betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lid-staten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten (Televisie zonder grenzen) ();

gezien Richtlijn 97/36/EG van het Europees Parlement en van de Raad tot wijziging van Richtlijn van de Raad 89/552/EEG betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lid-staten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten ();

gezien de Mededeling van de Commissie betreffende exclusieve televisie-uitzendrechten op grote sportevenementen (), waartoe Commissaris Oreja het initiatief had genomen;

gezien de op 22 mei 1996 aangenomen Resolutie van het Europees Parlement nr. B4-0326/96 betreffende heruitzendingen van grote sportevenementen;

gezien het verslag en de resolutie van het Europees Parlement over openbare televisie-omroepen, goedgekeurd op 19 september 1996 (de punten 21 en 22 van EP-document nr. A4-0243/96);

gezien het ontwerp-verslag van het Europees Parlement van 13 juni 1997 over de rol van de EU op sportgebied (nr. A4-0197/97);

gezien de punten die naar voren zijn gebracht tijdens het door de Commissie op 16 en 17 december 1996 te Brussel georganiseerde Zesde Europese Sportforum;

overwegende dat de Europese burgers het onvervreemdbare recht hebben op toegang tot cultuur en op het bevestigen en uiten van hun nationale of regionale culturele identiteit;

overwegende dat openbare toegankelijkheid van uitzendingen van grote sportevenementen een onderwerp is met vergaande culturele, economische en commerciële consequenties;

overwegende dat de Richtlijn van de Raad 89/552/EEG (Televisie zonder grenzen), die de artikelen 57 (lid 2) en 66 van het Verdrag als rechtsgrondslag heeft, bedoeld is om een wettelijk kader voor het vrije verkeer van omroepdiensten in de EU te creëren dat ook nog na de eeuwwisseling gebruikt kan worden;

overwegende dat televisie voor de Europese burger een belangrijke informatiebron is, en dat de uitoefening van exclusieve rechten voor televisie-uitzendingen in gecodeerde vorm kan indruisen tegen het recht van het publiek op vrije toegang tot informatie in één of meer landen die bestreken worden door de omroep die de exclusieve rechten in handen heeft;

overwegende dat het voor het algemeen belang en voor de ontwikkeling van de omroepindustrie in de EU essentieel is dat het recht van de burger op publieke toegang tot evenementen van nationaal belang en het recht van betaaltelevisieomroepen om marktaandelen te verwerven met elkaar in evenwicht worden gebracht;

overwegende dat er tijdens nationale of regionale sportmanifestaties sprake is van gemeenschaps- en burgerschapsgevoel, en dat dit gevoel in hoge mate bijdraagt tot de door de EU aangemoedigde diversiteit in Europa;

overwegende dat sport en cultuur kunnen bijdragen tot de persoonlijke ontplooiing, het overbruggen van regionale en nationale tegenstellingen en het uit de weg ruimen van sociale barrières;

overwegende dat het begrip "evenement van groot maatschappelijk belang" aan zekere criteria moet voldoen, nl. dat het daarbij moet gaan om een opmerkelijke gebeurtenis die voor het grote publiek in de EU, in een bepaalde lid-staat of in een aanzienlijk deel van een lid-staat van belang is en die van tevoren georganiseerd is door een evenementenorganisator die wettelijk bevoegd is om de rechten op dat evenement te verkopen;

overwegende dat zowel de kwantiteit als de kwaliteit van sportuitzendingen op TV in de afgelopen jaren aanzienlijk is toegenomen met de komst van abonneetelevisiekanalen die via de kabel of via satelliet uitzenden;

overwegende dat nationale sportevenementen commercieel zeer lucratief geworden zijn en dat betaaltelevisie-omroepen die de exclusieve rechten op vele grote sportevenementen hebben bedongen, een strategische positie innemen die hen in staat stelt enorme winsten te maken;

overwegende dat hoewel er voor vraagstukken op sportgebied geen specifieke plaats in het Verdrag is ingeruimd, bevestigd moet worden dat economische activiteiten rond professionele sportbeoefening ook onder de bepalingen van het Gemeenschapsrecht moeten vallen;

overwegende dat het gezien de regionale, culturele, economische en sociale aspecten van dit vraagstuk, noodzakelijk is dat het Comité van de Regio's hierover een standpunt inneemt,

heeft tijdens zijn op 17 en 18 september 1997 gehouden 19e zitting (vergadering van 17 september) met algemene stemmen de volgende resolutie aangenomen.

Het Comité van de Regio's:

1. roept de lid-staten ertoe op, het onvervreemdbare recht van de Europese burger op toegang tot cultuur en op het tot uitdrukking brengen van de regionale en nationale culturele identiteit door middel van sport, te beschermen;

2. geeft zich er rekenschap van dat het recht van de burger op vrije toegang tot informatie is neergelegd in artikel 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en dat het zien van sportevenementen van belang is voor de Europese burgers;

3. wijst erop dat maatregelen ter bescherming van de toegang van het publiek tot grote sportevenementen moeten stroken met het Gemeenschapsrecht, in verhouding moeten staan tot het doel en niet discriminerend mogen zijn; vrijwillige afspraken van de betrokken partijen zouden daarbij de voorkeur moeten krijgen boven wettelijke maatregelen;

4. dringt erop aan dat de lid-staten een lijst van bijzondere sportevenementen samenstellen die live en ongecodeerd moeten worden uitgezonden; tot die evenementen behoren in ieder geval de Olympische Spelen, de wereldkampioenschappen en Europese kampioenschappen voetbal. De lijst dient tijdig, op doeltreffende, ondubbelzinnige en transparante wijze te worden opgesteld, zoals bedoeld in de communautaire regeling.

Eerst dienen deskundigen te worden gehoord, waaronder regionale, nationale en internationale vertegenwoordigers van sportverenigingen, van TV-kijkers (free-to-air en pay-per-view) en overheidsvertegenwoordigers die voor sport en culturele aangelegenheden bevoegd zijn Er dienen verder adequate sancties te worden vastgesteld voor overtredingen van de op nationaal niveau te treffen regelingen;

5. stelt voor dat de lid-staten de lijst met van groot maatschappelijk belang zijnde sportevenementen regelmatig herzien, zodat het mogelijk wordt evenementen aan de lijst toe te voegen of van de lijst te schrappen;

6. verzoekt de lid-staten om bij het besluit welke evenementen van groot maatschappelijk belang zijn rekening te houden met specifieke regionale belangen, ten einde tot een veelomvattende lijst te komen die recht doet aan de diversiteit in Europa; zo'n benadering zou volledig aansluiten bij het subsidiariteitsbeginsel, aangezien de bevoegdheid om te bepalen welke evenementen voor de bevolking belangrijk zijn in handen van de lid-staten blijft;

7. verzoekt de lid-staten om bij besluiten over maatregelen ter bescherming van de vrije toegang tot belangrijke sportevenementen, restrictieve praktijken tot een minimum te beperken;

8. verzoekt de lid-staten ervoor te zorgen dat in gevallen waarin eerste of exclusieve rechten op een sportevenement zijn toegekend, op transnationale basis en met de nodige soepelheid secundaire uitzendrechten verleend worden;

9. verzoekt de lid-staten na te gaan of er nationale regelgeving kan worden vastgesteld op grond waarvan abonneetelevisiekanalen samen met andere omroeporganisaties een bijdrage moeten leveren tot de nationale sportontwikkeling;

10. geeft de lid-staten in overweging het zowel juridisch als technisch mogelijk te maken voor abonneetelevisiekanalen of voor publieke televisieomroepen om sportevenementen in beperkte delen van het land of van een regio ongecodeerd, al dan niet met exclusieve rechten uit te zenden, als dat duidelijk in het belang is van de inwoners;

11. dringt er bij de Commissie op aan, de door omroepen, sportinstanties en lid-staten gesloten uitzendovereenkomsten jaarlijks door te lichten, ten einde te voorkomen dat er monopolies ontstaan en dat het communautaire mededingingsrecht wordt geschonden;

12. dringt er bij de Commissie op aan, richtsnoeren uit te vaardigen voor de toepassing van artikel 3a), lid 2, van de zgn. televisie-zonder-grenzen-richtlijn, met name inzake de criteria die zij zal hanteren wanneer wordt nagegaan of door de lid-staten aangekondigde maatregelen verenigbaar zijn met het Gemeenschapsrecht; met dergelijke richtsnoeren zou het voor lid-staten, organisatoren van sportevenementen en omroepen duidelijk moeten zijn wat zij kunnen verwachten;

13. prijst de Commissie voor haar consequente inspanningen om een evenwichtig regelgevingskader te scheppen waarmee het recht van de burgers op informatie wordt beschermd en waarmee tegelijkertijd voor een liberalisering van de uitzendrechten in de Europese televisiesector wordt gezorgd.

Brussel, 17 september 1997.

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Pasqual MARAGALL i MIRA

() PB L 298 van 17. 10. 1989, blz. 23.

() PB L 202 van 30. 7. 1997, blz. 60.

() SEC(97) 174/9.