TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De belastingheffing van energieproducten en elektriciteit in de Unie is geregeld bij Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (hierna “de energiebelastingrichtlijn” of “de richtlijn” genoemd).

Behalve op grond van met name de artikelen 5, 15 en 17 kan de Raad ook uit hoofde van artikel 19, lid 1, van de richtlijn op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen besluiten dat een lidstaat uit specifieke beleidsoverwegingen wordt gemachtigd om verdere belastingvrijstellingen of -verlagingen in te voeren.

Frankrijk heeft verzocht te worden gemachtigd een verlaagd belastingtarief op het eindverbruik van elektriciteit toe te passen voor stroom die rechtstreeks wordt geleverd aan zee- en binnenschepen (inclusief vissersvaartuigen) die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven (“walstroom”), met uitzondering van particuliere pleziervaartuigen. Dit voorstel strekt ertoe die machtiging te verlenen door middel van een derogatie die, zoals gevraagd, geldig is tot en met 31 december 2025.

Bij brief van 7 augustus 2019 hebben de Franse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen de maatregel toe te passen. Op 4 maart 2020 en 30 april 2020 zijn aanvullende informatie en toelichtingen verstrekt.

Frankrijk verzoekt een machtiging om een verlaagd belastingtarief van 0,50 EUR per MWh toe te passen, gelijk aan het in de richtlijn vastgestelde minimumbelastingtarief voor elektriciteit voor zakelijk gebruik, voor walstroomvoorziening aan vaartuigen die uitsluitend voor commerciële doeleinden (inclusief visserij) in de zeeën en de binnenwateren van de Unie actief zijn.

De verzochte geldigheidsduur loopt van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2025, binnen de in artikel 19 van de energiebelastingrichtlijn vastgestelde maximumtermijn.

Deze verlaging beoogt een economische stimulans te bieden aan de invoering en het gebruik van walstroom om zo de luchtvervuiling in havensteden terug te dringen, de lokale luchtkwaliteit te verbeteren en de geluidsoverlast te beperken, ten behoeve van de gezondheid van de inwoners.

Met deze maatregel wil Frankrijk ook de algehele impact van de scheepvaart op het milieu verminderen.

Met de gevraagde maatregel wil Frankrijk een impuls geven aan het gebruik van walstroom, die wordt beschouwd als een minder vervuilend alternatief voor elektriciteit, opgewekt aan boord van schepen die op een ligplaats in een haven zijn afgemeerd. Zoals in het verzoek is aangegeven, bedraagt het normale tarief van elektriciteitsbelasting in Frankrijk 22,50 EUR per MWh. Het verzochte belastingvoordeel bedraagt 22,00 EUR per MWh. Dit betekent dat de begunstigden derhalve het toepasselijke EU-minimumbelastingniveau voor elektriciteit voor zakelijk gebruik in het kader van de energiebelastingrichtlijn van 0,50 EUR per MWh (als bepaald in artikel 10, lid 1, en bĳlage I.C. bij de richtlijn) in rekening wordt gebracht.

Daartegenover moeten de lidstaten overeenkomstig artikel 14, lid 1, onder c), van de energiebelastingrichtlijn vrijstelling verlenen voor energieproducten die worden gebruikt om elektriciteit op te wekken - en de opgewekte elektriciteit - aan boord van schepen die op een ligplaats in een haven zijn afgemeerd. Zij kunnen dat ook doen, overeenkomstig artikel 15, lid 1, onder f), van de richtlijn, voor energieproducten die worden gebruikt om elektriciteit op te wekken - en de opgewekte elektriciteit - aan boord van schepen voor de binnenwateren. Frankrijk heeft de omzetting van deze laatste optionele vrijstelling bevestigd.

Volgens de Franse autoriteiten geldt de belastingverlaging voor alle schepen, met uitzondering van particuliere pleziervaartuigen, dat wil zeggen voor alle schepen in de commerciële vaart, ongeacht hun omvang of de vlag die zij voeren. In bepaalde gevallen kunnen vaartuigen verplicht zijn om walstroom te gebruiken.

Zoals aangegeven in het verzoek, beloopt het geraamde aantal begunstigden ongeveer 7 000 (met inbegrip van de zee- en binnenvaartondernemingen en de visserijsector). Dit is het hoogst mogelijke aantal begunstigden op de lange termijn, in samenhang met de geraamde toename van de inzet van walstroomvoorzieningen. Het aantal walstroomterminals dat momenteel wordt ingezet, is beperkt (ongeveer 230), hoofdzakelijk in de openbare binnenwateren, en is bestemd voor het vervoer van goederen en passagiers. Er zijn momenteel geen terminals voor vissersvaartuigen.

Als raming van de aftrekregelingen uit de maatregel hebben de Franse autoriteiten het verlies aan belastinginkomsten berekend op basis van de hoeveelheid verbruikte elektriciteit, het bedrag van het verzochte belastingvoordeel en het aantal terminals. Het elektriciteitsverbruik van deze terminals bedraagt ongeveer 12 000 MWh/jaar en de belastingvermindering bedraagt 22,00 EUR per MWh (het normale belastingtarief bedraagt, zoals eerder vermeld, 22,50 EUR per MWh): dit betekent een verlies aan belastinginkomsten ten belope van ongeveer 270 000 EUR. Gezien het toenemend aantal terminals (van de huidige 230 tot ongeveer 256 in de nabije toekomst) wordt voor de komende periode een reëel verlies van ongeveer 300 000 EUR geraamd.

Frankrijk heeft gevraagd de machtiging te verkrijgen met ingang van 1 januari 2020, tot en met 31 december 2025, binnen de in artikel 19, lid 2, van de richtlijn gestelde maximumtermijn.

Met de belastingverlaging wil Frankrijk een impuls geven aan de betreffende exploitanten om walstroomvoorzieningen te ontwikkelen en te gebruiken, teneinde emissies in de lucht en geluidsoverlast afkomstig van de verbranding van brandstoffen door afgemeerde schepen, alsook CO2-emissies te beperken. Met het verlaagde belastingtarief zou walstroom beter kunnen concurreren met bunkerbrandstoffen, die zijn vrijgesteld.