Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van het standpunt van de Europese Unie in de Algemene Raad van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) over het verzoek van de Filipijnen om een WTO-ontheffing met het oog op voortzetting van de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst /* COM/2012/0293 final - 2012/0154 (NLE) */





TOELICHTING 1. DOEL VAN HET VOORSTEL Dit voorstel dient om het standpunt van de Europese Unie in de Algemene Raad van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te bepalen over het verzoek van de Filipijnen om een WTO-ontheffing met het oog op voortzetting van de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst van 1 juli 2012 tot en met 30 juni 2017, en de Europese Unie in staat te stellen dit ontheffingsverzoek te steunen. Dit verzoek zal waarschijnlijk op de agenda staan van de vergadering van de Algemene Raad van de WTO die voor juli 2012 is gepland. 2. RECHTSGRONDSLAG VAN HET VOORSTEL Ingevolge artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) moet de Raad, wanneer in een krachtens een internationale overeenkomst opgericht lichaam een besluit met rechtsgevolgen moet worden vastgesteld, op voorstel van de Commissie of van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid een besluit vaststellen tot bepaling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen. Het verlenen van een ontheffing aan de Filipijnen om de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst van 1 juli 2012 tot en met 30 juni 2017 te mogen voortzetten, valt onder deze bepaling aangezien het besluit wordt genomen in een krachtens een internationale overeenkomst opgericht lichaam (de Algemene Raad of Ministeriële Conferentie van de WTO) en van invloed is op de rechten en verplichtingen van de EU. 3. DRAAGWIJDTE VAN HET VOORSTEL De Commissie zal worden gemachtigd om namens de EU een positief standpunt in te nemen ten aanzien van het ontheffingsverzoek van de Filipijnen om de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst van 1 juli 2012 tot en met 30 juni 2017 te mogen voortzetten. Op 20 maart 2012 hebben de Filipijnen bij de WTO een verzoek ingediend om ontheven te worden van hun verplichtingen uit hoofde van artikel 4, lid 2, en bijlage 5, punten 8 en 10, van de Overeenkomst inzake de landbouw en van hun verbintenis uit hoofde van de "voortzettingovereenkomst", teneinde de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst van 1 juli 2012 tot en met 30 juni 2017 te mogen voortzetten, met een verruiming van de markttoegang overeenkomstig punt 3 en bijlage A van het ontwerpontheffingsbesluit. Dit verzoek werd voorafgegaan door een kennisgeving aan de Landbouwcommissie op 22 november 2011, waarmee de Filipijnen het startsein gaven voor onderhandelingen over voortzetting van hun bijzondere behandeling voor rijst met WTO-leden die een "aanzienlijk belang" hebben bij dit product (ingedeeld onder GS-onderverdeling 10.06). Die leden werd gevraagd uiterlijk 21 januari 2012 (60 dagen na de kennisgeving) aan te geven of zij voornemens waren aan de onderhandelingen deel te nemen. Als grond voor de ontheffing voeren de Filipijnen aan dat zij hierom verzoeken in verband met niet-commerciële overwegingen die de waarborging van de continuïteit van de voedselvoorziening betreffen; zij leggen er de nadruk op dat de bijzondere behandeling de Filipijnen in staat zal stellen hun boeren op de liberalisatie voor te bereiden door steunprogramma's die de boeren helpen hun concurrentievermogen te verbeteren. De gevraagde ontheffing heeft uitsluitend tot doel de Filipijnen in staat te stellen de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst (ingedeeld onder GS-onderverdeling 10.06) van 1 juli 2012 tot 30 juni 2017 voort te zetten. De ontheffing komt erop neer dat de Filipijnen gedurende deze periode een minimale markttoegang ("minimumtoegang") voor rijst bieden, die jaarlijks wordt verruimd (nader te specificeren in de bijlage bij de ontheffing aan de hand van de resultaten van de lopende onderhandelingen met belanghebbende leden). Tevens zal met deze leden de jaarlijkse en laatste vermindering van het contingenttarief voor rijst per 1 juli 2012 worden overeengekomen, waarbij voor hen landspecifieke contingenten worden vastgesteld. Als de gevraagde ontheffing wordt verleend, is dat de tweede verlenging van de bijzondere behandeling, die momenteel tot 30 juni 2012 geldt. Bij de inwerkingtreding van de WTO-Overeenkomst in 1995 werd aan de Filipijnen voor een periode van 10 jaar een bijzondere behandeling voor rijst toegestaan (ingevolge punt 1, met name onder d), van bijlage 5 bij de Overeenkomst inzake de landbouw en zoals tot uiting komt in Lijst LXXV van de Filipijnen, deel I, sectie I B (tariefcontingenten voor landbouwproducten)). De eerste verlenging van de periode van bijzondere behandeling werd overeengekomen in de periode 2004–2007, toen Lijst LXXV (ingevolge sectie B van bijlage 5 bij de Overeenkomst inzake de landbouw) werd gewijzigd na onderhandelingen met diverse leden; drie leden, te weten Australië, China en Thailand, kregen toen een landspecifiek contingent. Op 8 februari 2007 werd een definitief, voor eensluidend gewaarmerkt afschrift van de door de Filipijnen gewijzigde Lijst LXXV (WT/LeT/562) onder de leden verspreid. Voor de rijstsector in de EU brengt het ontheffingsverzoek geen economische problemen mee omdat de EU-uitvoer van rijst naar de Filipijnen (volgens COMEXT) minder dan 10 ton per jaar bedraagt en geen grote schommelingen te zien geeft. Aangezien er geen redenen zijn om een toename te verwachten, heeft de EU geen belangstelling getoond om als lid met een "aanzienlijk belang" met de Filipijnen in onderhandeling te treden. De huidige minimumtoegang van de Filipijnen bedraagt 350 000 ton, met een contingenttarief van 40 %. Afgezien van deze minimumtoegang voeren de Filipijnen nog eens 2 miljoen ton in, voornamelijk uit Vietnam (74 %), Thailand (19 %) en Pakistan (7 %) (bron: Global Trade Atlas (GTA), jaar 2010). De EU is een netto-importeur van rijst; ongeveer 40 % van haar rijst wordt ingevoerd. Het verbruik neemt (langzaam) toe. Aangezien de productie vrij stabiel is, zal ook de invoer in de EU toenemen. De EU-uitvoer bedraagt ongeveer 100 000 tot 120 000 ton per jaar (de laatste twee jaar wat meer door de recordproductie) en er bestaat geen potentieel voor een trendmatige verhoging. De EU-uitvoer gaat voornamelijk naar nabijgelegen bestemmingen (met name Turkije). Er wordt praktisch geen rijst naar Azië uitgevoerd en al helemaal niet naar Zuid-Azië, waar de belangrijkste rijstverbouwende gebieden van de wereld liggen. De Filipijnen streven ernaar uiterlijk tijdens de vergadering van de Algemene Raad in juli 2012 de onderhandelingen met belanghebbende leden af te ronden en de ontheffing goedgekeurd te krijgen. 2012/0154 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van het standpunt van de Europese Unie in de Algemene Raad van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) over het verzoek van de Filipijnen om een WTO-ontheffing met het oog op voortzetting van de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name artikel 207, lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 9, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Overwegende hetgeen volgt: (1) Ingevolge punt 1, met name onder d), van bijlage 5 bij de Overeenkomst inzake landbouw, en zoals tot uiting komt in Lijst LXXV van de Filipijnen, deel I, Sectie I B (tariefcontingenten voor landbouwproducten), werd aan de Filipijnen bij de inwerkingtreding van de WTO-Overeenkomst voor een periode van 10 jaar een bijzondere behandeling voor rijst toegestaan. (2) Ingevolge punt 8 van bijlage 5 bij de Overeenkomst inzake de landbouw hebben de Filipijnen de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst van 1 juli 2005 tot en met 30 juni 2012 voortgezet, door middel van een wijziging van hun Lijst LXXV, waarvan het WTO-secretariaat op 8 februari 2007 een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift heeft verspreid. (3) Ingevolge punt 5.1 van de Certificering van wijzigingen en rectificaties op lijst LXXV werd voor voortzetting van de bijzondere behandeling na 30 juni 2012 als voorwaarde gesteld dat de onderhandelingen over de Doha-ontwikkelingsagenda (DDA) in een alternatieve bijzondere regeling zouden uitmonden. De DDA-onderhandelingen zijn evenwel nog niet afgesloten. (4) De Filipijnen hebben de Landbouwcommissie van de WTO op 22 november 2011 in kennis gesteld van hun voornemen om met leden die een aanzienlijk belang bij het betrokken product hebben in onderhandeling te treden over voortzetting van de bijzondere behandeling voor rijst. (5) In artikel IX, leden 3 en 4, van de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (de WTO-Overeenkomst) worden de procedures voor het verlenen van ontheffingen betreffende de multilaterale handelsovereenkomsten in de bijlagen 1A of 1B of 1C bij de WTO-Overeenkomst en de bijlagen daarbij vastgesteld. (6) Op 20 maart 2012 hebben de Filipijnen bij de WTO een verzoek ingediend om ontheven te worden van hun verplichtingen uit hoofde van artikel 4, lid 2, en bijlage 5, sectie B, van de Overeenkomst inzake de landbouw, teneinde de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst van 1 juli 2012 tot en met 30 juni 2017 voort te zetten. (7) De EU is een netto-importeur van rijst. Verlening van deze ontheffing zou derhalve slechts minimale gevolgen hebben voor de economie en handel van de Unie. (8) Daarom moet worden vastgesteld dat de Unie in de Algemene Raad van de WTO ten aanzien van dit ontheffingsverzoek een positief standpunt moet innemen, HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD: Artikel 1 Het standpunt dat door de Europese Unie in de Algemene Raad van de Wereldhandelsorganisatie moet worden ingenomen is dat zij het door de Filipijnen ingediende ontheffingsverzoek teneinde de toepassing van de bijzondere behandeling voor rijst van 1 juli 2012 tot en met 30 juni 2017 in overeenstemming met de voorwaarden in dat verzoek voort te zetten, steunt. Dit standpunt zal door de Commissie tot uitdrukking worden gebracht. Artikel 2 Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld. Gedaan te Brussel, Voor de Raad De voorzitter