Nr. C 214/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 8. 88 
Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 22 
december 1987 voorziet in de vaststelling van een specifieke 
verordening inzake de uitvoer van levensmiddelen; 
Overwegende dat het na een nucleair ongeval of bij ander 
stralingsgevaar uit ethisch oogpunt niet acceptabel is de 
uitvoer naar derde landen toe te staan van produkten 
waarvan de radioactieve besmetting de maximaal toelaat­
bare niveaus overschrijdt, die gelden voor de produkten die 
bestemd zijn voor de binnenlandse consumptie, en dat het 
in dergelijke bijzondere omstandigheden in de praktijk 
moeilijk is de produkten al naargelang hun eindbestem­
ming verschillend te behandelen; 
Overwegende dat de bepalingen inzake de uitvoer ook 
betrekking moeten hebben op diervoeders aangezien deze 
produkten om redenen van volksgezondheid onder Ver­
ordening (Euratom) nr. 3954/87 vallen; 
Overwegende dat daarom de voorwaarden moeten worden 
vastgesteld voor de uitvoer van levensmiddelen en 
diervoeders na een nucleair ongeval of bij ander stralings­
gevaar en dat de in bovengenoemde verordening vast­
gestelde maximaal toelaatbare niveaus van radioactieve 
besmetting op deze produkten moeten worden toegepast; 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
1. In deze verordening worden de voorwaarden vast­
gesteld voor de uitvoer van levensmiddelen en diervoeders 
na een nucleair ongeval of bij ander stralingsgevaar dat kan 
leiden tot een aanzienlijke radioactieve besmetting van 
levensmiddelen. 
2. In deze verordening worden onder levensmiddelen 
verstaan produkten die onmiddellijk of na verwerking voor 
menselijke consumptie bestemd zijn, en onder diervoeders 
produkten die uitsluitend voor de diervoeding bestemd 
zijn. 
Voorstel voor een Resolutie van de Raad betreffende de bestrijding van racisme en 
vreemdelingenhaat 
COM(88) 318 def. 
(Door de Commissie ingediend op 29 juni 1988) 
(88/C 214/12) 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD BETREFFENDE DE BESTRIJDING VAN 
RACISME EN VREEMDELINGENHAAT 
1. De bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat past in het algemene kader van de bescherming van de 
fundamentele rechten, die een van de wezenlijke elementen vormt van de identiteit en het streven naar integratie 
van de Gemeenschap ('). Artikel 2 
Levensmiddelen en diervoeders waarvan de radioactieve 
besmetting de in artikel 2 en 3 van Verordening (Euratom) 
nr. 3954/87 vastgestelde maximaal toelaatbare niveaus 
overschrijdt, mogen niet worden uitgevoerd. 
Artikel 3 
De Lid-Staten verrichten controles op de naleving van de in 
artikel 2 bedoelde maximaal toelaatbare niveaus. 
Artikel 4 
Elke Lid-Staat verstrekt de Commissie alle informatie 
inzake de toepassing van deze verordening en deelt haar 
met name de gevallen mee waarin de maximaal toelaatbare 
niveaus niet werden nageleefd. De Commissie geeft deze 
informatie door aan de overige Lid-Staten. 
Artikel 5 
De uitvoeringsbepalingen van deze verordening worden 
door de Commissie vastgesteld volgens de procedure 
bedoeld in artikel 7 van Verordening (Euratom) 3954/87. 
Daartoe wordt een ad hoc comité ingesteld. 
Artikel 6 
Deze verordening treedt in werking op de derde dag na haar 
bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese 
Gemeenschappen. 
Deze verordening is bindend in al haar onderdelen en is 
rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
(') Zie met name de Gemeenschappelijke Verklaring over de bescherming van de fundamentele rechten in de 
Europese Gemeenschap (PB nr. C 103 van 7. 4. 1977). 
16. 8. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 214/33 
De inleidende zinnen van de Europese Akte herinneren in dit verband aan de wil van de Staten om „gezamenlijk 
de democratie te bevorderen uitgaande van de grondrechten die worden erkend in de grondwetten en de wetten 
van de Lid-Staten, in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele 
vrijheden en in het Europees Sociaal Handvest, met name de vrijheid, de gelijkheid en de sociale 
rechtvaardigheid" en aan de verantwoordelijkheid van Europa om „in het bijzonder de democratische 
beginselen en de eerbiediging van het recht en van de rechten van de mens, die zij toegedaan zijn, te doen 
gelden". 
2. In een tijd die wordt gekenmerkt door gevoelens van vijandigheid tegenover buitenlandse werknemers, zijn 
in het kader van de Gemeenschap ten gunste van de verwezenlijking van sociale gelijkheid steeds meer 
initiatieven genomen, zoals bij voorbeeld: 
— de Mededeling van de Commissie aan de Raad van 29 maart 1984 met betrekking tot de tenuitvoerlegging 
van een Middellandse-Zeebeleid van de uitgebreide Gemeenschap ('), 
— de Mededeling van de Commissie aan de Raad van 1 maart 1985 over de „richtsnoeren voor een 
communautair migratiebeleid (2)" en de opeenvolgende resoluties van het Europese Parlement van 9 mei 
1985 (?) en van de Raad van 16 juli 1985 (4), 
— de resolutie van 16 januari 1986 over de opkomst van racisme en fascisme in Europa van het Europese 
Parlement (5) waarbij „de Commissie, de Raad, de overige instellingen van de Gemeenschap, de 
Parlementaire Commissies, het Bureau van het Europese Parlement en de regeringen en parlementen van de 
Lid-Staten worden verzocht het nodige te doen om de aanbevelingen vervat in het verslag van de 
Onderzoekcommissie betreffende hetzelfde onderwerp ten uitvoer te leggen", 
-— de interinstitutionele Verklaring tegen racisme en vreemdelingenhaat van 11 juni 1986 (6), waarbij het 
Europese Parlement, de Raad, de vertegenwoordigers van de Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, en 
de Commissie, het „onontbeerlijk hebben geacht alle maatregelen te treffen die nodig zijn om de 
verwezenlijking van deze gemeenschappelijke wil te waarborgen" (de waardigheid van elk lid van de 
maatschappij veilig te stellen en elke vorm van segregatie ten aanzien van vreemdelingen af te wijzen). 
3. Het lijdt geen twijfel dat de gelijkheid van alle burgers en de bescherming van de fundamentele rechten in de 
rechtsorde van alle Lid-Staten van de Gemeenschap worden geproclameerd. In verschillende Lid-Staten bestaat 
sedert verscheidene jaren een wetgeving die op racisme gebaseerde geschriften, uitspraken en handelingen 
verbiedt en verenigingen die de strijd tegen het racisme tot doel hebben het recht verleent zich civiele partij te 
stellen en zelfs in geval van discriminerende feiten bij het parket een klacht in te dienen. Deze wettelijke 
bepalingen, die de overheid krachtdadig moet toepassen (het instellen van de strafvordering op eigen initiatief 
van het parket) moeten worden aangemoedigd en verbeterd, bij voorbeeld door een restrictievere omschrijving 
van het begrip van „wettige reden", dat soms dient om de werkelijke redenen van een weigering van goederen, 
dienstbetrekkingen of dienstverlening te verhullen, de uitbreiding van de rechtspersonen die zich civiele partij 
kunnen stellen, en een betere harmonisering met de bepalingen betreffende de bescherming van de 
persvrijheden. Tenslotte zou het goed zijn de geldende voorzieningen aan te vullen met bemiddelingsorganen, 
die in sommige Lid-Staten reeds bestaan, in het bijzonder in gebieden waar zich ernstige spanningen 
ontwikkelen. De bijdrage van verenigingen die op racisme of vreemdelingenhaat gebaseerde discriminatie 
bestrijden is in dit opzicht bijzonder wenselijk omdat hun soepele structuur een snel en doeltreffend optreden 
mogelijk maakt bij het zoeken van oplossingen voor conflictsituaties. De bemiddelende taak zou vooral moeten 
liggen op het gebied van de werkgelegenheid en de woonomstandigheden, die voor de integratie van de 
buitenlandse gemeenschappen van het allergrootste belang zijn en onmiddellijke consequenties hebben voor de 
gezondheid, het inkomen en de schoolopleiding. 
4. Het is evenwel duidelijk dat beteugeling van racisme en vreemdelingenhaat alleen niet volstaat om alle 
vormen ervan teniet te doen. Naast de eigenlijke juridische of institutionele maatregelen moeten specifieke 
beleidsvormen worden gestimuleerd die met name gericht zijn op ontwikkeling van de communicatie tussen de 
gemeenschappen. 
De gevoelens van vreemdelingenhaat en de uitingen van racisme komen voort uit onbekendheid met de ander en 
miskenning van de andere culturen. Tevens zijn zij het gevolg van onaangepaste onderwijs- en 
opleidingsstructuren. 
De Commissie is ervan overtuigd dat de voorlichtings- en communicatiestructuren moeten worden uitgebreid 
en dat meer moet worden gedaan aan onderwijs en opleiding. 
5. Wat de voorlichting betreft zouden de volgende acties kunnen worden ondernomen of geïntensiveerd: 
(!) Doe. COM(84) 107 def. van 29 maart 1984. 
(2) Doe. COM(85) 48 def. van 1 maart 1985. 
(3) PB nr. C 141 van 10. 6. 1985. 
(4) PB nr. C 186 van 26.7. 1985. 
(5) PB nr. C 36 van 17. 2. 1986. 
(6) PB nr. C 158 van 25. 6. 1986. 
Nr. C 214/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 8. 88 
— onderzoek op het gebied van het vergelijkend recht naar de juridische middelen die in de verschillende Lid-
Staten worden aangewend om uit racisme of vreemdelingenhaat voortkomende handelingen, uitspraken of 
geschriften tegen te gaan, 
— het geven van bekendheid aan teksten (aanplakken van wetten en van de interinstitutionele verklaring in 
openbare gebouwen, zoals gemeentehuizen, politiebureaus, scholen, postkantoren, enz.) en van de 
jurisprudentie, met een tegelijk opvoedend en afschrikkend oogmerk, 
— opiniepeilingen (Eurobarometer) over de wijze waarop de democratische waarden overkomen alsook naar 
de stand van de betrekkingen tussen de verschillende gemeenschappen in Europa, studies over 
moeilijkheden die zich voordoen en de strategieën die worden aangewend in enkele stadscentra waar 
immigranten sterk vertegenwoordigd zijn, 
— de aandacht van de verantwoordelijken voor de voorlichting vestigen op het belang van de rol die zij kunnen 
spelen bij het uitbannen van rassenvooroordelen en bij de bevordering van harmonieuze betrekkingen 
tussen de gemeenschappen in Europa; een bezinning op gang brengen over de beroepsethiek van de 
voorlichting ten aanzien van het verschijnsel geweld, en rassengeweld in het bijzonder, 
— om de drie jaar een rapport opstellen dat een balans opmaakt van de integratie van de migranten­
gemeenschappen in de maatschappij, 
— de bundeling op het communautaire vlak van de migrantenorganisaties bevorderen, ten einde de dialoog 
tussen de migrantenkringen en de communautaire instellingen te vergemakkelijken, 
6. Wat betreft de versterking van onderwijs- en opleidingsacties moet aan verschillende soorten acties 
voorkeur worden verleend: 
— het verbeteren van de opleiding van het overheidspersoneel dat ambtshalve in contact komt met de 
immigranten (bewustmakingsstages), alsmede van de leerkrachten, vooral in gebieden met een hoge 
concentratie aan immigranten, om hen in te wijden of bij te scholen in de onderwijsmethoden die aangepast 
zijn aan kinderen en jongeren die tot verschillende gemeenschappen behoren, 
— het bevorderen van het onderricht in de talen en culturen van de landen van herkomst, 
— het bevorderen van de Europese dimensie in het onderwijs, waardoor de burgerzin, de waarden van het 
pluralisme en de verdraagzaamheid van de jonge Europeanen slechts kunnen worden bevorderd; de 
middelen die worden aangewend om deze Europese dimensie te bevorderen moeten soepel blijven en 
aangepast aan de specifieke situatie in elke Lid-Staat, 
— het uitbreiden van de internationale uitwisselingsprogramma's voor jongeren als middel om 
verdraagzaamheid en begrip aan te kweken, 
— het ontwikkelen en verdiepen van de huidige samenwerking ter verbetering van het schoolbezoek van 
migrantenkinderen. 
16. 8. 88 Publikaticblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 214/35 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op de Verdragen tot oprichting van de Europese 
Gemeenschappen, 
Gezien de ontwerp-resolutie die door de Commissie is 
ingediend, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, 
Overwegende dat de bestrijding van racisme en vreemdelin­
genhaat past in het algemene kader van de bescherming van 
de fundamentele rechten, die één van de wezenlijke 
elementen vormt van de identiteit en het streven naar 
integratie van de Gemeenschap; dat de Gemeenschappelij­
ke verklaring van 5 april 1977 getuigt van het allesover­
heersende belang dat de communautaire instellingen 
hechten aan de eerbiediging van de fundamentele rech­
ten (>); 
Overwegende dat de Lid-Staten in de Europese Akte (2) 
hebben gewezen op de noodzaak om „gezamenlijk de 
democratie te bevorderen uitgaande van de grondrechten 
die worden erkend in de grondwetten en de wetten van de 
Lid-Staten, in het Europese Verdrag tot bescherming van de 
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en in het 
Europees Sociaal Handvest, met name de vrijheid, de 
gelijkheid en de sociale rechtvaardigheid"; 
Overwegende dat de Raad er in zijn resolutie van 16 juli 
1985 betreffende richtsnoeren voor een communautair 
migratiebeleid (3) op heeft gewezen dat het „met het oog op 
een harmonisch samenleven van de onderdanen van de Lid-
Staten en de migrerende werknemers en hun gezinnen, 
gewenst is op het niveau van de Gemeenschap, van de Lid-
Staten en op plaatselijk niveau initiatieven te ontwikkelen 
ter voorlichting en bewustmaking" ; 
Overwegende dat het Europese Parlement in zijn resolutie 
van 16 januari 1986 waarin het kennis neemt van de 
aanbevelingen in het verslag van de Onderzoekcommissie 
inzake de opkomst van fascisme en racisme in Europa, „de 
Commissie, de Raad, de overige instellingen van de 
Gemeenschap, de Parlementaire Commissie, het Bureau 
van het Europese Parlement en de regeringen en parlemen­
ten van de Lid-Staten", heeft verzocht „het nodige te doen 
om deze ten uitvoer te leggen" (4); 
Overwegende dat op 11 juni 1986 het Europese Parlement, 
de Raad, de vertegenwoordigers van de Lid-Staten, in het 
kader van de Raad bijeen, en de Commissie, ten aanzien 
van de toename in de Gemeenschap van „houdingen, 
bewegingen en gewelddadige handelingen van vreemdelin­
genhaat die dikwijls tegen immigranten zijn gericht", een 
verklaring hebben goedgekeurd tegen racisme en vreemde­
lingenhaat, waarin zij hun wil te kennen geven hun 
(>) PB nr. C 103 van 7.4. 1977. 
(2) PB nr. L 169 van 29. 7. 1987, bh. 1. 
(•') PB nr. C 186 van 26. 7. 1985, blz. 3. 
(4) PB nr. C 36 van 17. 2. 1986, blz. 142. inspanningen voort te zetten „om de persoonlijkheid en de 
waardigheid van elk lid van de maatschappij te beschermen 
en elke vorm van segregatie van vreemdelingen af te 
wijzen (5)"; 
Overwegende dat de opkomst van racisme en vreemdelin­
genhaat tevens een belemmering vormt voor het vrije 
verkeer van personen binnen de Gemeenschap; 
Overwegende dat elke actie ter zake gericht moet zijn op de 
bescherming van alle personen die zich op het grondgebied 
van de Gemeenschap bevinden, onderdanen van Lid-Staten 
of derde landen, buitenlanders in een Lid-Staat of leden van 
de nationale bevolking die worden beschouwd, of die zich 
zelf beschouwen als behorend tot een vreemde minderheid, 
NEEMT DE VOLGENDE RESOLUTIE AAN: 
1. De Raad neemt akte van de Mededeling van de 
Commissie inzake racisme en vreemdelingenhaat in de 
Gemeenschap. 
2. » Hij erkent dat de volgende maatregelen van normatie­
ve of institutionele aard door racisme en vreemdelingen­
haat geïnspireerde handelingen zouden kunnen tegengaan : 
— ratificatie door de Staten die dat nog niet gedaan hebben 
van de internationale instrumenten die rechtstreeks of 
onrechtstreeks bijdragen tot de bestrijding van rassen­
discriminatie in al haar vormen, 
— erkenning door de Lid-Staten die dat nog niet gedaan 
hebben van de in artikel 25 van het Europees Verdrag 
tot bescherming van de rechten van de mens en de 
fundamentele vrijheden en in artikel 14 van het 
internationaal Verdrag inzake de eliminatie van alle 
vormen van rassendiscriminatie bedoelde individuele 
verzoeken; ratificatie van het Facultatieve Protocol 
betreffende het internationaal Verdrag inzake burger­
rechten en politieke rechten, 
— opstelling, door de Staten die dat nog niet hebben 
gedaan, én strenge toepassing van de wetten ter 
voorkoming of beteugeling van discriminerende of op 
vreemdelingenhaat gebaseerde handelingen, 
— oprichting van organen belast met de coördinatie op 
nationaal, regionaal of plaatselijk niveau van de 
pogingen tot harmonisering van de betrekkingen tussen 
de verschillende gemeenschappen, ter bescherming van 
de slachtoffers en ter voorkoming van uitingen van 
rassendiscriminatie, 
— instellingen van verzoeningsprocedures vóór de organen 
die gespecialiseerd zijn in het regelen van op ras of 
vreemdelingenhaat berustende geschillen, 
— toekenning aan de betrokken organisaties van het recht 
om zich civiele partij te stellen, 
— totstandbrenging in samenwerking met migrantenorga­
nisaties van kosteloze juridische bijstand om migranten 
in staat te stellen hun rechten te verdedigen. 
(5) PB nr. C 158 van 25. 6. 1986, blz. 1. 
Nr. C 214/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 8. 88 
3. De Raad is van mening dat de bestrijding van racisme 
en vreemdelingenhaat in de eerste plaats het voeren van een 
preventief onderwijs- en voorlichtingsbeleid nodig maakt 
ten behoeve van wederzijds cultureel begrip en van een 
heldere en objectieve beoordeling van de positie van de 
migrerende werknemers. Daartoe zouden op communau­
tair, nationaal of plaatselijk vlak de volgende acties moeten 
worden gevoerd. 
Wat betreft de voorlichting: 
NEEMT ERVAN AKTE DAT DE COMMISSIE: 
— een onderzoek zal verrichten op het gebied van de 
vergelijkende rechtswetenschap naar de juridische 
middelen die in de verschillende Lid-Staten worden 
aangewend om alle vormen van discriminatie, racisme 
en vreemdelingenhaat en het stimuleren van rassenhaat 
en -geweld te bestrijden; voor een betere verspreiding 
van informatie over deze juridische mogelijkheden (in 
het bijzonder aan de grensposten van de Lid-Staten) zal 
zorgen, 
— het opzetten van opiniepeilingen (Eurobarometer — een 
enquête wordt reeds uitgevoerd) over de wijze waarop 
de democratische waarden overkomen en naar de stand 
van de betrekkingen tussen de verschillende gemeen­
schappen in Europa zal bevorderen alsook studies over 
moeilijkheden die zich voordoen en de strategieën die 
worden aangewend in enkele stadscentra waar de 
immigranten sterk vertegenwoordigd zijn, 
— de bundeling op het communautaire vlak van de 
migrantenorganisaties zal bevorderen ten einde de 
dialoog tussen de migrantenkringen en de communau­
taire instellingen te vergemakkelijken. 
NODIGT DE LID-STATEN UIT OM IN SAMENWERKING 
MET DE COMMISSIE: 
— de aandacht van wie voor de voorlichting ver­
antwoordelijk is, te vestigen op het belang van de rol die 
zij kunnen spelen bij het uitbannen van rassenvooroor­
delen en bij de bevordering van harmonieuze betrekkin­
gen tussen de gemeenschappen in Europa, een bezinning 
op gang te brengen over de beroepsethiek van de voorlichting ten aanzien van het verschijnsel geweld, en 
rassengeweld in het bijzonder, 
— om de drie jaar een rapport op te stellen dat een balans 
opmaakt van de integratie van de migranten-gemeen­
schappen in de maatschappij. 
Wat het onderwijs betreft, de Raad: 
NEEMT ERVAN AKTE DAT DE COMMISSIE DE VEREISTE 
INITIATIEVEN ZAL NEMEN OM : 
— de Europese dimensie in het onderwijs te bevorderen; 
deze Europese dimensie kan slechts de burgerzin, de 
waarden van het pluralisme en de verdraagzaamheid 
van de jonge Europeanen bevorderen; de middelen die 
daartoe worden aangewend moeten soepel blijven en 
aangepast aan de specifieke situatie in elke Lid-Staat, 
— de internationale uitwisselingsprogramma's voor jonge­
ren als middel om verdraagzaamheid en begrip aan te 
kweken, 
— de huidige communautaire samenwerking te ontwikke­
len en te verdiepen met het oog op de verbetering van het 
onderricht van migrantenkinderen. 
NODIGT DE LID-STATEN UIT OM IN SAMENWERKING 
MET DE COMMISSIE: 
— zich toe te leggen op het onderricht in burgerzin en op de 
scholing van de leerkrachten, vooral in gebieden met een 
hoge concentratie aan immigranten, om hen in te wijden 
of bij te scholen in onderwijsmethoden die aangepast 
zijn aan kinderen en jongeren die tot verschillende 
gemeenschappen behoren, 
— het onderricht in de talen en culturen van de landen van 
herkomst te bevorderen; dit interculturele perspectief 
dient als gunstig voor alle leerlingen en als de grondslag 
zelve van een Europese interculturele opvoeding te 
worden voorgesteld, 
4. De Raad neemt akte van het voornemen van de 
Commissie om binnen een termijn van drie jaar te rekenen 
vanaf de datum van goedkeuring van deze resolutie een 
rapport over de toepassing ervan voor te leggen, na bij de 
Lid-Staten de nodige inlichtingen te hebben ingewonnen.